comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gelice ꝑfectionis annun¬
uator existere. cepit peni¬
tentie ĩ publicũ simplici¬
ter u̾ba ꝓpon̾e. Erant aut̃
ip̃ius eloquia. ñ inania
nec risu clignaz erant uir¬
tute scĩ sp̃c plena. erãt me¬
dullas cordis penetrãcia:
et innehementẽ audien¬
tes stuporẽ prouocantia.s
et sicuti postmodũ ip̃e te¬
status ẽ. qd̃ huiusmodi
salutationẽ dño reuelan¬
te didicerat. ut dicẽt. dñs
det tͥ pacẽ. sic ĩ om̃i p̾dica¬
tione sua pacẽ annunci¬
ans.ppłm ĩ sermonis ex¬
ordio salutabat. Subito

Expanded text:
tionis annuntiator exsistere, coepit poenitentiae in publicum simpliciter verba proponere. Erant autem ipsius eloquia non inania nec risu digna, erant virtute sancti Spiritus plena, erant medullas cordis penetrantia et in vehementem audientes stuporem provocantia. Sed et sicuti postmodum ipse testatus est quod huius modi salutationem, Domino revelante, didicerat ut diceret: "Dominus det tibi pacem", sic in omni praedicatione sua, pacem annun tians, populum in sermonis exordio salutabat. Subito
Abbreviated transcription (Latin):
uerentiã prestaret. auer¬
terat. Itaq martinus uͥ
semel atq iterum suꝑbũ
principem adire tempta

Expanded text:
uerentiam praestaret, auerterat. itaque Martinus, ubi semel adque iterum superbum principem adire tempta
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. hant suspendens. in¬
ueni sub ea tabulam mar¬
moreã.Tabulamq sus¬
pendens. hydriam reppe¬
ri. Hanc metu ⁊ reueren¬
tla lumẽ accendẽs. et ĩcen¬
sum ponens ĩ turibulo. pal

Expanded text:
ruit. Hanc suspendens inveni sub ea tabulam marmoream; tabulamque suspendens, hydriam reperi. Hanc, cum metu et reverentia lumen accendens, ac incensum ponens in thuribulo, pal
Abbreviated transcription (Latin):
symphorianus respondit
Paulo ante iam dixi xp̃i¬
anus sumideum uiuũ
adoro.qui regnat ĩcelis.
Symulachrũ u̾o. demoniᷤᷤ
etiam si ꝑmittis. malleis
illud mea auctoritate cõ¬
minuo. Iudex dixit. Iste ñ
solũ ut ideo sacrilegus.
uerum etiam rebellis co
natur existerez. an huius
loci ciuis sit. eclicat officiũ.
Ex offõ dictum est: huic ẽ.
⁊nobilis familie. Iudex di¬
xit. Iocaris tu symphoria¬
ne gloriose indolis: Hoc tͥ
sub ambiguo fama cepit
suadere mendatiũ. Igno¬
ras forsitan quid pͥncipũ
nr̃oꝵ scita sancxerunt sed
officio recitante pandat᷑.
Ex officio recitatũ ẽ. Aure

Expanded text:
synforianus respondit| paulo ante iam dixi christianus sum deum uiuum| adoro qui regnat in caelis . simulacrum uiro demonis| etiam si permittis mal| leis illum mea auctoritate comminuo. Iudex dixit.| Isti non solum sacrilegus . uirum etiam rebellis illum| conatur exsistere an huius loci ciues sit edicat offi| cium . ex officio dictum est hinc est et nobelis familie| Iudex dixit. Iocaris tibi synforiani gloriosa indolis| haec tibi sub ambiguae fame coepit suadere men| dacium . ignoras forsitan quid principum nostrum| scita sancxerunt. Officio recitante pandatur| ex officio recitatum est. Aur
Abbreviated transcription (Latin):
gladio uxorẽq eiꝰ liga¬
to ad collũ saxo. ĩ aquã
nerare precepit:filias
eius duas. quaꝵ senior
uocalatur throna quã
mutata ueste exilio con¬
dempnauit umiorẽ uonõie

Expanded text:
it uxoremque eius, ligato ad collum saxo, in aqua necare iussit; filias eius duas, quarum una senior vocabatur Chrona, quam, mutata veste, exilio condempnavit, iuniorem vero nomine
Abbreviated transcription (Latin):
beo.eciam ultra uires tibi
parereñ differã. Et si enim
ũ est ignorantia qͣm argu¬
at p̾sumptõ.uera tñ dilec¬
conabor. Neq enim patit᷑

Expanded text:
rere tibi non differam. Et si enim in est ignorantia quam arguat praesumptio, vera tamen dilecconabor. Neque enim nost
Abbreviated transcription (Latin):
S esto. tͥ pareã. Aggrecliar
qd̃ hortaris. Uerumptñ qͥs
fidelius tenorẽ hystorie ꝙͣ
describi postulas scire pot̾it:
quam tu ip̃e cuiꝰ auus ĩgel¬
gerius uidelicet ductor. et
princeps. in eadem ꝓfectõe
extitit:Si gͥ excusare lic̾et:
siquid tibi negare nr̃i nõ¬
eẽt ꝓpositi. mĩto tͥ respond̾e
debuerã. Interroga pr̃ẽ tuũ¬

Expanded text:
 esto, tibi paream: aggrediar quod hortaris. Verumtamē quis fidelius tenorem historiæ, quam describi postulas, scire potuit, quam tu ipse cuius Ingelgerius videlicet doctor & princeps in eadem profectione extitit? Si igitur excusare liceret, si quid tibi negare nostri esset propositi, merito tibi respondere debuerim, Interroga patrem tuu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓturator desperatus ad me-¬
dicis ad aliud puellaꝵ ora¬
toriũ sibi uicinũ confug̾et.
⁊ atrio detubaret. uenit noc¬
tu abbatisse beatꝰ martinꝰ

Expanded text:
urator disperatus a medicis ad alium puellarum oratorium sibi vicinum confugiret et in atrio decubaret, venit noctu abbatissae beatus Martin
Abbreviated transcription (Latin):
ceum tumeo uel solus attin¬
gere sed etentus sit hoc cy¬
renensis ille cui uel neccessi¬
tas uł natura est esurire. uł

Expanded text:
cium timeo uel solus adtingere. sed contentus sit hoc Cyrenensis ille, cui uel necessitas uel natura est esurire, u
Abbreviated transcription (Latin):
tis infirmitas nõ obstitis¬
set.Animus tamen aut
circa monasteria. aut cir¬
ca ecclesiam semꝑ intent᷑
meditabatur adhuc ĩetate
puerili. quod postea deuot
impleuit. Sed cum edictũ
esset a regib. ut ueteranoꝵ
filii ad miliciam scribentur.

Expanded text:
tis infirmitas non obstitisset. animus tamen aut circa monasteria aut circa ecclesiam semper intentus meditabatur adhuc in aetate puerili, quod postea deuotus inpleuit. sed cum edictum esset a regibus, ut ueteranorum filii ad militiam scriberentur
Abbreviated transcription (Latin):
uidam rapidus ĩstĩc¬
tu demonis actus.co¬
rona sepulchri q̃ sc̃ĩ merit̃
declarabat.iuolenter arri.¬
puit. ⁊ mox lumine pͥua¬
tꝰ est Predam cogente dolore
restituitz lumẽq recepit.
uidam uero atempta¬
tore ꝯmotus . ꝓlatogla¬
dio cũquendã ferire conall¬
tur ĩ atrio confessoris. ꝓłl¬
nus. ira in se recorta. uelori
dei uidicio prosequente . ip¬
so se mucrone ꝯfodit:

Expanded text:
uidam rapidus instinctu daemonis actus, coronam sepulchri, quae sancti meritum declarabat, violenter eripuit. Mox lumine privatus, praedam, cogente dolore, restituit lumenque recepit. Quidam vero a temptatore commotus, prolato gladio, cum quendam ferire conaretur in atrium confessoris, protinus iram in se retortam, veloci Dei iudicio prosequente, ipso se mucrone confodit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩiita demonũ confessioñ
leui estimatione pansan¬
dum est.quia nisi ĩuisibi¬
lib cruciatib agerentur.:
libere utiqz prose facilius
dicerent quam semꝑ con¬
tra s mentirentur. S te mi¬

Expanded text:
invitam daemonum confessionem non levi aestimatione pensare: quia nisi invisibilibus cruciatibus agerentur, libere utique pro se facilius dicerent, quam semper contra se mentirentur. Se
Abbreviated transcription (Latin):
tione glorificantur:quem
michael assumpsit cum
angłis. maria suscepit cũ
uirginum choris. paradi¬
sus retinet lectum cũ scĩs
Sed quid nos ĩ laude eius

Expanded text:
tione glorificantur; quem Michael assumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retinet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laudem ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfuturũ Et licet humanis
laudib iustus nõ egeat. q̃m
p̃sentia xͥ clarificat. ⁊ aula
paradis. uł societas angłi¬
ca iam retentat: tamẽ fidei
ꝓpagantur augmenta: cũ
xp̃c ꝑ suos famulos monstͣ¬
tur magna ꝓpłis ostendis¬
se miracula.¶ Sc̃s igitur lu¬
pus parentib inclitus. ex
us oriundus extitit ĩuici¬
nia annis ligeris. ĩ ꝓuin¬
cia aurelianensiũ cita¬
tis. Cuius genitor betto. ge¬
intrix austregildis uoca¬
bulo aga. auunculi cogno¬
mento. Qui cluuna reuela¬
tione commoniti. qd̾ dig¬
nũ deo antistitẽ funderẽt
mundam prolẽ mox editũ
ꝑuulum lactis pabulo enu

Expanded text:
futurum. Et licet humanis laudibus iustus non egeat, quem praesentia Christi clarificat et aula paradisi vel societas angelica iam retentat, tamen fidei propagantur augmenta, cum Christus per suos famulos monstratur magna populis ostendisse miracula. 2. Sanctus igitur Lupus parentibus inclitis ex us, oriundus extitit vicina amnis Ligeris provintia Aurelianensium civitatis. Cuius genitor Betto, genitrix Austregildis vocabulo, Aga avunculi cognomento; qui divina revelatione commoniti, quod dignum Deo antistitem funderent mundo prolem, mox editum parvulum, lactis pabulo enu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃s̃ uero ꝑpetuus ep̃c. me¬
ritobeati cliscipulus p̃dicã¬
dus. ampullã cum oleo ad
scm tumulũ detulit. ut eũ
uirtus iusti infusa scĩfica¬
ret⁊euiso amarmore quo
sca membra tegunt᷑ pulu̾e.¬
at liquore ꝑmixto. ĩ tm̃ ole¬
um redundauit ut uestim̃¬
ta sacerdotis nectario effra¬
glans odore.oleagina unda
ꝑfunderet. Multiqz ex hoc
infirmi expon̾e salutẽ. sed

Expanded text:
s vero Perpetuus episcopus, merito beati discipulus praedicandus, ampullam cum oleo ad sanctum tumulum detulit, ut eum virtus iusti infusa sanctificaret. Et erasum a marmore, quo sancta membra teguntur, pulverem liquore permixtum in tantum oleum redundavit, ut vestimenta sacerdotis nectareo efflagrans odore oleagina unda perfunderet. Multique ex hoc infirmi experiere salutem. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
cellentia notarentur. si¬
mul et legentib ꝯsulend̾
fuit. nequod his pareret
copia congesta fastidium.
Obsecro autem eos qui lec¬
turi sunt. ut fidem clictis
.adhibeant: neq me quic¬
quam nisi compertum et
probatum scripsisse arbitrẽ¬
tui. Alicquin.tacere quã
falsa dicere maluissem In

Expanded text:
cellentia notarentur: simul et legentibus consulendum fuit, ne quod his pareret copia congesta fastidium. obsecro autem eos qui lecturi sunt, ut fidem dictis adhibeant, neque me quicquam nisi conpertum et probatum scripsisse arbitrentur: alioquin tacere quam falsa dicere maluissem.
Abbreviated transcription (Latin):
tiens cogitaret. quid de beata¬
ede raperet ad salutẽ. prope
sepulchrũ accedens. eclituũ
supplicat. ut sibi parũꝑ bñ¬
dicte cere largiretur etumu¬
lo. Quam accipiens. letꝰ ab¬
scessitz et agro cui frugẽ seue¬
unt ꝯfiisus imposuit. Adueni.¬
ens autem tempestas seuissi¬
ma. que uicina in annis pre¬
tedentib sepe uastauerat. Ab
nec ibidem ultra ut esuesiat
notuit. agnifica uero ał¬
q desidembili paschali festuu¬
tate adueniente. ppłs ad bea
singula loca allãbens oscu¬
lis uł irrigans lacrimis. qͣ
uir beatus aut sederat aut
orauerat. siue ubi cibum sũ¬
pserat. uł corpori quietem
post multos labores ĩdulsat.
classe nauiũ p̃parata. amnẽ

Expanded text:
tiens, cogitaret quid de beata aede raperet ad salutem, prope sepulcrum accedens, aedituum supplicat, ut sibi parumper benedictae cerae largiretur e tumulo. Quam accipiens laetus abscessit; et agro, cui frugem severat, confisus imposuit. Adveniens autem tempestas saevissima, quae viciniam in annis praecedentibus saepe vastaverat, ab , nec ibidem ultra, uti consueverat, nocuit. Magnifica vero atque desiderabili paschali festivitate adveniente, populus ad Beatsingula loca allambens osculis, vel irrigans lacrymis, in qua vir beatus ante sederat, aut oraverat, sive ubi cibum sumpserat, vel corpori quietem post multos labores indulserat, classe navium praeparata, amne
Abbreviated transcription (Latin):
baris obiteretur. Podtero.
die hostes legatos de pace
miseruntz sua omnia se¬
qz dedentes.Unde quis du¬
bitet. hanc uere beati iuri
fuisse uictoriã. cui presti

Expanded text:
baris obiceretur. postero die hostes legatos de pace miserunt, sua omnia seque dedentes. unde quis dubitet hanc uere beati uiri fuisse uictoriam, cui praesti
Abbreviated transcription (Latin):
ureretur.quib nullam
uideretur occasionẽ scan¬
dali prebiuisse. p̾lus enim
uisumũ pettus gratui¬
tum affligebat altius
scandalũ quã propͥe ĩmu

Expanded text:
ureretur, quibus nullam videretur occasionem scandali praebuisse. Plus enim piissimum pectus gratuitum affligebat alterius scandalum, quam propriae immu
Abbreviated transcription (Latin):
compertis. maximianus oĩ
belua cruentior. rursus adin¬
genii seuitiam reditatq im-¬
perat. ut iterum decimus eoꝵ
trucidetur: cetĩ nichilominus
achec que spernerent cõpelle¬
rent. Quib iussis. deuuo ĩ
castra ꝑlatis. segregatus est¬
atqz ꝑcussus. qui decimus sor¬
te obuenerat. Reliqua ud
se militũ multitudo. mutuo
sermone instigabat. ut intã
predaro ordine ꝑsisteret. In¬
ritamentũ tamen maximum
fidei. in illo tempore penes scm̃n
mauriciũ fuit. primicerium
tunt sicut traditur legioni
eius qui cũ exuperio ut exer¬
uitus applłant campi ducto¬
rem. candido senatore mili¬
tum accẽdebat. exhortando
lingłos ⁊monendo fideliũ
dmilitonũ.⁊ iam marty¬
tum exempla ingerens. pro
ddq ammonebat socidoilles
et ꝯtubernales suos. qͥ iam
incelũ precesserant. fĩagra

Expanded text:
conpertis Maximianus omni belua . cruentior rursus ad ingenii sui saeuitiam redit atque imperat, ut iterum decimus eorum morti detur et ceteri nihilo minus ad haec quae spernerent conpellerentur. quibus iussis denuo in castra perlatis segregatus atque percussus est qui decimus sorte obuenerat; reliqua uero se militum multitudo mutuo sermone instigabat, ut in tam praeclaro opere persisteret. Incitamentum tamen maximum fidei in illo tempore penes sanctum Mauricium fuit primicerium tunc, sicut traditur, legionis eius qui cum Exuperio, ut in exercitu appellant, campi doctore et Candido senatore militum accendebat exhortando singulos et monendo fideliumque conmilitonum etiam martyrum exempla ingerens; pro dosque admonebat socios illos et contubernales suos qui iam in caelum praecesserant; flagra
Abbreviated transcription (Latin):
arm̃toꝵ manu a finibꝰ sui
exulans. gallias ingrecdit
tiuitates obsidet. menia sb̾¬
ũtit.turres t̾re coequat. o¬
pida. rum. uicos. ferr. flam¬
ma. fame depopulat᷑. Conti¬
git aũt ut gallie suꝑioris
uniu̾sis que int̾ ligerim
⁊ cax continebant. ĩ fauillã
redatis. turonĩ obsidet. Por¬
tis gͥ custodias admouet,¬
⁊ nequis tuto exeat. mag¬
no studiosoq conamine ꝓ¬
uidet. Agg̾es eciã struit as¬
pera ꝯplanas. ⁊ quicquid
urbi capiende cõmodũ ẽẽt.
ordinat.Aduenientis ĩfor¬
tunii rumor delatus obses

Expanded text:
armatorum manu a finibus suis exsulans, Gallias ingreditur, civitates obsidet, moenia subvertit, turres terrae coaequat, oppida, rura, vicos, ferro, flamma, fame depopulatur. Contigit autem ut Galliae superioris universis, quae inter Ligerim et Karum continebantur, in favillam redactis, Turonum obsidet. Portis igitur custodias admovet, et ne quis tuto exeat, magno studiosoque conamine providet. Aggeres etiam struit, aspera complanat, et quidquid urbi capiendae commodum esset, ordinat. Alieni infortunii rumor delatus obses
Abbreviated transcription (Latin):
sum postumiane.
ego et iste sulpicius profo¬
rib illius excubantes. iam
ꝑ aliquot horas. cũ silentio
sedebamus ĩ genti horrore
⁊tremore. ac si ante angłi
tab̾naculũ mandatas ex¬
cubias duceremꝰ: cum qͥdẽ
clauso cellule sue hostio. noᷤᷤ
ibi ẽẽ nesciret. Interun col¬
lequentiũ murmur audini¬
mus ⁊mox horrore quodã
cirtumfundimur: ac obstu¬
pentes. nec ignorare potuimꝰ.
nescio quid fiusse diuinũ.
Post duas fere horas ad nos
martinus egredit᷑. At tum
eum iste sulpicius. sicut aput
eum nemo familiariꝰ loque¬
batur. cepit orare. ut ꝑ quirẽ¬
tib inlicaret. quid illud di¬
uini fuisset horroris. quo d
fatebam᷑ ambo sensisse.
uł cum quib fuisset in

Expanded text:
sum, Postumiane, ego et iste Sulpicius pro foribus illius excubantes, jam per aliquot horas cum silentio sedebamus, ingenti horrore et tremore ac si ante angeli tabernaculum mandatas excubias duceremus, cum quidem clauso cellulae suae ostio nos ibi esse nesciret. Interim colloquentium murmur audimus, et mox horrore quodam circumfundimur ac stupore; nec ignorare potuimus nescio quid fuisse divinum. Post duas fere horas ad nos Martinus egreditur: ac tum eum iste Sulpicius sicut apud eum nemo familiarius loquebatur coepit orare, ut pie quaerentibus indicaret, quid illud divini fuisset horroris quod fatebamur nos ambo sensisse, vel cum quibus fuisset in
Abbreviated transcription (Latin):
probrantis elogio. qd̃ si uł
re quondã. uel me semper
auclire uoluisset. ⁊ marti¬
nũ magis quã illũ quẽ
nominare nolo fuisset i¬
mitatus. nũquã a me tã
crudeliter disparatꝰ. ignoti
pulueris regione teg̾etur.
naufragi sorte p̃donis. pas¬
sus ĩ medio mari mortẽ.
luix mextremo nactus lit¬
tore sepulturã. Usdeant ħ
iant iundicati. ħ cũ ma¬
esme ftebili uoce gemere¬
mus om̃iũ lacrimis ꝑ no¬
stra lam̃ta cõmotis.cũ ma¬
gna quidẽ martini admi¬
ratione.s non minore ex
nrũis fletib dolore discessũ ẽ¬

Expanded text:
elogio: quod si vel te quondam, vel me semper audire voluisset, et Martinum magis quam illum, quem nominare nolo, fuisset imitatus: numquam a me tam crudeliter disparatus, ignoti pulveris syrte tegeretur, naufragi sorte praedonis passus in medio mari mortem, et vix in extremo nactus littore sepulturam. Videant hoc nant uindicati. Haec cum maxime flebili uoce gemeremus, omnium lacrimis per nostra lamenta commotis, cum magna quidem Martini admiratione, sed non minore ex nostris fletibus dolore discessum e
Abbreviated transcription (Latin):
lica legioz que ut credimus
cum illis angeloꝵ legionib.
iam collaudant semꝑ in celis
dñm dm̃ sabaoth. Uictor aũt
marty. ec legionis eusdẽ
fuit. neq miles s emerite iã
milicie ueteranus. Hic aũt
iter agens. subito cũ incidiss
in hos qui passim epulabant᷑.
leti martyrum spoliis. atq
abhiis conuescendum inui¬
tatus. ꝓlatam ab exultantibꝰ
ꝑ ordinem causam cogͦuiss.
detestatus conuiuas. detesta¬
tumq conuiuium. refugie¬
bat. Requirentibz q ne et
ip̃e forsitan xp̃ianus esset.
rum respondit. Ac statum
ab irruentib int̾fectus est:
cetĩsq martyrib in hoc loco
sicut morte. ita eciam hono¬
re coniunctus est. Hec nobis
tantum de numero istoꝵ mrͣ¬
tyrum comꝑta sunt nomi¬
nadest beatissimoꝵ mauri¬
cii. exriperii. candidi atq
uictoris. Eetera uero nobis
quidẽ incognita s in libro
uite scripta sunt. Ex eade le¬
gione fuisse dicuntur et iã

Expanded text:
lica legio quae, ut credimus, cum illis angelorum legionibus iam conlaudat semper in caelis dominum deum Sabaoth. Uictor autem martyr nec legionis eiusdem fuit neque miles, sed emeritae iam militiae ueteranus. hic cum iter agens subito incidisset in hos qui passim epulabantur laeti martyrum spoliis atque ab his ad conuescendum inuitatus prolatam ab exultantibus per ordinem causam cognouisset, ac detestatus conuiuas detestatusque conuiuium refugiebat requirentibusque ne et ipse forsitam Christianus esset, rum esse respondit ac statim ab inruentibus interfectus est ceterisque martyribus in eodem loco sicut morte ita etiam honore coniunctus est. haec nobis tantum de numero illo martyrum conperta sunt nomina: id est beatissimorum Maurici, Exuperi, Candidi atque Uictoris, cetera uero nobis quidem incognita, sed in libro uitae scriptasunt. ex hac eadem legione fuisse dicuntur etia
Abbreviated transcription (Latin):
sedecim demones fuisse.qͥ
rumorem hunc ꝑ ppłm
disseminass ent. ut hoc sal¬
tem metu ex illo martinᷤ
oppido fugaretur: barba

Expanded text:
se decem daemones fuisse, qui rumorem hunc per populum disseminassent, ut hoc saltem metu ex illo Martinus oppido fugaretur: Barba
Abbreviated transcription (Latin):
atq uirtutib. desiderio il¬
luis estuaremus. gratã
nobis ad eum uidendum
Simul quia iam arde¬
bat animus uitam illiꝰ
scribere. partim ab ipso ĩ
quantum ille interroga¬
ri potuit. sciscitati sumus:
partim ab his qui interfu¬
erant uł sciebant cogno¬
uimus. Quo quidem tẽ¬
pore crecli non potest.qua
me humilitate qua beni¬
gnitate susceperitz congra¬
tulatus plurimum ⁊ ga¬
uisus in domino quod
tanti esset habitus a no¬
bis. quẽ ꝑ egrinatione suˢ¬
cepta expetissemus. Mi¬
serum me pene n̾õ audeo

Expanded text:
adque uirtute desiderio illius aestuaremus, gratam nobis ad eum uidendum m: simul quia iam ardebat animus uitam illius scribere, partim ab ipso, in quantum ille interrogari potuit, sciscitati sumus, partim ab his, qui interfuerant uel sciebant, cognouimus. quo quidem tempore credi non potest, qua me humilitate, qua benignitate susceperit, congratulatus plurimum et gauisus in Dotanti esset habitus a nobis, quem peregrinatione suscepta expetissemus. Miserum me! pene non audeo
Abbreviated transcription (Latin):
concidit. ⁊ disrupta sunt
omĩa iuscera eius. Miran¬
tib cunctis. episcopꝰ nimio
terrore cõsternatus ẽ Atq
leuitatẽ suam ad modũ rep̾¬
hendit. qd̃ uirũ ledere pre¬
sũpsisset. Sicꝙ ad ieiunia
eius ꝓuolutus indulgen¬
tiam postulauit. Cui uir
dni memor orationis drũce.
placide omnẽ iniuriam

Expanded text:
concidit, et disrupta sunt omnia viscera eius. Mirantibus cunctis, episcopus nimio terrore consternatus est atque levitatem suam admodum reprehendit, quod virum Dei ledere praesumpserit; sicque ad genua eius provolutus, indulgentiam postulavit. Cui vir Domini memor orationis dominicae placide omnem iniuriam
Abbreviated transcription (Latin):
ne delicto ullo. familiariter
scripta. aut negligenter e¬
missa.illuc ubrata tibi pe¬
nitus atq impolita tradan¬
tur.Nam ut de reliqiis ta

Expanded text:
ne dilectu ullo familiariter scripta aut neclegenter emissa inlucubrata tibi penitus adque inpolita tradantur. nam ut de reliquis ta
Abbreviated transcription (Latin):
N eodem autẽ monasterio
factum id quod dicturus sũ
recenti memoria ferebatur
Quidam itidẽ ad eundem ab¬
batẽ recipiendus aduen̾at
Cum ei prima lex obedien¬
tie poneretur. acperpetẽ pol¬
liceretur ad omnia. uł extre¬
ma pacienciam. casu abbaᷤ
storacinã uirgã iã pͥdem
aridam manu gerebat. hãc
solo fixitz atq illi aduene
idoꝑis impo̾nit. ut tãdiu
uugule aquam irriguã
ministraret. donec quod
ontra omnẽ naturãtrat.
lignum ariclum in solo
arente iuresceret. Subiectꝰ¬
aquam propiis humeris
utidie conuehebat: q̃ anilo
lumine ꝑduo ferme mi¬
lia petebat᷑. Iamq emen¬
so anni spatio labor non ces¬
sabat oꝑantis.⁊ defructuo

Expanded text:
n eodem autem monasterio factum id quod dicturus sum, recenti memoria ferebatur. Quidam itidem ad eumdem abbatem recipiendus advenerat: cum prima ei lex obedientiae poneretur, ac perpetem polliceretur ad omnia vel extrema patientiam; casu abbas storacinam virgam jampridem aridam manu gerebat: hanc solo figit, atque illi advenae id operis imponit, ut tamdiu virgulae aquam irriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente aquam propriis humeris quotidie convehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. Jamque emenso anni spatio, labor non cessabat operantis, de fructu
Abbreviated transcription (Latin):
Orandũ nobis act. Nec eñi
habere possumꝰ: nͥ martyr
ip̃e ꝯcedat. facta deniq oro¬
ne reuerenter accedens. in¬
credibili facilitate. duob
tulit cligitis qd̃ ferreis an¬
te mou̾i non poterat in¬
strumentis. ¶Fratres ihero

Expanded text:
Orandum nobis, » ait. « Nec enim habere possumus, nisi Martyr ipse concedat. » Facta denique oratione reverenter accedens, incredibili facilitate duobus tulit digitis, quod ferreis ante moveri non poterat instrumentis. 2. Fratres
Abbreviated transcription (Latin):
ad cuius fores summe istuis
seculi.se ꝓstrauerant potes¬
tates. correptus ademone est:
que energumini solent fer¬
re ꝑpessus. Quinto demum
mense purgatus est.nõ tm̃
demonez sed quod illi erat u¬
tilius atq optatius. uanita
nr̃a infelicitas. nr̃a occurrit
infirmitas. Quis enim no¬
strum est. quẽ si unus hom̃¬
tulus humilis salutauit.
aut fatuis. atq adulantibꝰ
uerbis femina una lauda¬
uerit. non continuo elatuᷤ
sit suꝑbia. nõ statim infla¬
tus sit uanitate: Aut eciã¬
si non habeat ⁊scienciã sc̃i-¬
tatis. tamen quia uł stulto¬
rum ad ulatione. aut for¬
tassis erroris. sc̃s ẽe dicat᷑.¬
sanctissimũ se putabit: Iã
uero si ei munera crebramit¬
tantur. dei se magnificẽtia

Expanded text:
ad cuius fores summae istius saeculi se prostrauerant potestates, correptus a daemone est quae energumeni solent ferre perpessus. Quinto demum mense purgatus est, non tamen daemone, sed, quod illi erat utilius atque optatius, uanitatnostra infelicitas, nostra occurrit infirmitas. Quis enim nostrum est, quem si unus homunculus humilis sahutauerit, aut fatuus, atque aduuantibus uerbis femina una laudauerit, non continuo elatus sit superbia, non statim inflatus sit uanitate? Aut etiamsi non habeat conscientiam sanctitatis, tamen quia uel stultorum adulatione, aut fortassis errore, sanctus esse dicatsanctissimum se putabit? Iam uero si ei munera crebra mittantur, Dei se magnificentia
Abbreviated transcription (Latin):
uodam autẽ tempore.
dum dyoceses circiuret.
uenantium agmuna incur¬
rimus.Canes leporẽ seq̃ban¬
tur. Iamq multo spacio uit¬
ta bestiola. cum undiq cã¬
pis late patentib nullũ eẽt
effugiũ. mortẽ ĩminentem
iam iamqz capienda crebris
flexib differebat. Cuius pe

Expanded text:
uodam tempore, cum dioeceses circuiret, uenantium agmen incurrimus. canes leporem sequebantur: iamque multo spatio uicta bestiola, cum undique campis late patentibus nullum esset effugium, mortem inminentem iam iamque capienda crebris flexibus differebat. cuius pe
Abbreviated transcription (Latin):
digne ualeat explicare.Aut
quis tanta ũboꝵ copia ĩstruc¬
tus existat.uł que or̃o tante
affluentie ub̃tate ex nudãs.
q̃ cuncta eius bona ut decet
queat consequi Idem semꝑ
iobustus adiurtutis ĩstanci¬
am se exerens.estantissime

Expanded text:
digne valeat explicare; aut quis tanta verborum copia instructus existat; vel quae oratio tantae affluentiae ubertate exundans, quae cuncta ejus bona, ut decet, queat prosequi? Idem semper robustus ad virtutis instantiam se exercens, constantissime
Abbreviated transcription (Latin):
it. ⁊ ex omĩnatione. suorũ
multiplicationẽ luculente
prospexit. Non solũ aũ hec.
sed ⁊ alia plura de futuris
archana ꝯtemplans. tandẽ
ad se reu̾sus. cuncta per or¬
dinẽ fr̃ib enarrauit. sp̃u¬
q nimux totaliter ĩ noua¬
tus. nec de ip̃oꝵ. nec de sua
simplicitate diffid̾e monu¬
it.sedueluti usq ad fines

Expanded text:
it, et ex omni natione suorum moltiplicationem luculente prospexit. Non solum autem haec, sed et alia plura de futuris arcana contemplans, tandem ad se reversus cuncta per ordinem fratribus enarravit, spirituque nimirum totaliter innovatus, nec de ipsorum nec de sua eos simplicitate diffidere monuit, sed veluti usque ad fines
Abbreviated transcription (Latin):
re.Non enun cunctandũ
est spernere patrimonium.
qd̃ multomelius ⁊latius ce
lo. quo nitimini ꝓficisci rep¬
peritur. Hec filiaꝵ affectus

Expanded text:
nt; non cunctandum est spernere patrimonium, quod multo melius et latius in coelo, quo vos nitimini proficisci, reperitur. Non filiarum affectus
Abbreviated transcription (Latin):
et si facta illuis explicarũr¬
bis ut cumq potuerunt.
interiorem uitam illius.
nem. et animum celo sem¬
per intentum nulla um¬
quam uere profiteor. nul¬
la explicat oratõ illam sci¬
licet ꝑseueranciam. ⁊ tem¬
peramentum ĩ abstinen¬
ua. et ieiuniis. potenciam
inuigiliis et oronibus.
noccesqz ab eo ꝑinde ac
dies actas. nullumq ua¬
tuũ ab opere dei tempus.

Expanded text:
etsi facta illius explicari uerbis utcumque potuerunt, interiorem uitam illius eam et animum caelo semper intentum nulla umquam — uere profiteor — nulla explicabit oratio. illam scilicet perseuerantiam et temperamentum in abstinentia et in ieiuniis, potentiam in uigiliis et orationibus, noctesque ab eo perinde ac dies actas nullumque uacuum ab opere Dei tempus
Abbreviated transcription (Latin):
beata membra locare dis¬
posuit. Quod sagaci in si¬
stens stuclio. mirifice mã¬
cipauit effectui. De qua
fabrica. multum quod
lcqueremur eratz sed qr
presens est.conticere meliᷤ
exinde putaimus.Adue¬
niente ergo optato tem¬
pore sacerdoti. ut templũ
delicaretur. ⁊ scm̃ corpus¬
culum. a loco ubi sepultũ
erat transferretur. conuo

Expanded text:
beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥa. dũ inmiliduno castro
deuenisset mansio opoxtu¬
na.repente immane horre¬
um usq ad summũ plenũ
uallauit incendiũ. nec po¬
terat quispiã p̃stare auxi¬
liũ. Tunc iuir dñi ĩ or̃onem
ꝓst̾niturz flumenq emis¬
sum suꝑ incendiũ cernitur.
Ilico flamma extinguitur.
illesa apotheca reseratur.
tur. Obuiã deinde pontif¬
c it sco uuinebaudo ples
senonice urbis egreclitur
tra propͥa desideratus introi¬
uit antistes. Erat enim hy¬
dolebat merenti. fouebat
egentẽ. ꝯfortabat iustum

Expanded text:
a, dum Milidone castro evenisset mansio oportuna, repente inmanem horreum usque ad summum plenum ignis vallavit incendium, nec poterat quispiam praestare auxilium. Tunc vir Domini in oratione prosternitur; fulmen emissum super incendium cernitur. Ilico flamma extinguitur; inlesa apotheca reservatur,tur. Obviam deinde pontifici et sancto Winebaudo plebs Senonicae urbis egreditur ctra edem propriam desideratus introivit antistes. Erat enim hidolebat merenti, fovebat egentem, confortabat iustum
Abbreviated transcription (Latin):
omnesq facultates suas
ĩp̃ius manib resignaret
At ille ꝓnitus ⁊ hylaris. ad
hoc ip̃m pͥus eciã quã pos¬
tularet᷑ se offerens. oĩa q̃
habuit indumenta. n femo¬
ralib quid̃ recentis deponẽ.
ea pr̃i restituit: sicq omino
nudus corã omnib remanẽs.
sine nutu aiumo fi posse
eegnouit. ⁊ ex tunc illi pat̾¬
ne caritatis affectu paratuᷤ
assistere. inter brachia su a
collectũ. pallio quo ĩduebat᷑
obtexit. Iam se uir dei nudꝰ.
ĩ cruce nudato conformat
iam ꝑfecte ꝯsiliũ de om̃ibus

Expanded text:
omnesque facultates suas in ipsius manibus resignaret. At ille promptus et hilaris ad hoc ipsum, prius etiam quam postularetur, se offerens, omnia quae habuit indumenta, nec femoralibus quidem retentis, deponens, ea patri restituit; sicque omnino nudus corarm omnibus remanens, sine nutu divino fieri posse cognovit; et ex tunc illi paternae caritatis affectu paratus assistere, inter brachia sua collectum pallio quo induebatur obtexit. Iam se vir Dei nudus in cruce nudato conformat, iam perfecte consilium de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
bat: cum interim admoni¬
tus abbas ille ꝑ sp̃m. ut dis¬
cipulum iusttaret. pia solli¬
citudine cognoscere cupiẽs.
qua uite substancia uir fi¬
delis aleret᷑. qui ministrari
sibi panẽ abhomine noliuis¬
set. ad requirendũ eum ip̃e
ꝓfisciscit᷑. Ille ubi eminꝰ se¬
nem uenire ꝯspexit, occur¬
rit agit gr̃as: ducit ad cellu
lam. Cum ingressi partter
ambo. conspicuint palmire-
panis odor sentitur. Tactu
uero ac si ante paululũ fociᷤ
ẽẽt ereptus. ostenditur. Egy¬
ptii tamẽ panis forma. ñ cer¬
nitur. Obstupefacti ambo
munꝰ celeste cognoscunt.
Cum ille hoc abbatis aduẽ¬
tui prestitũ fatetur. abbas
u̾o illius fidei. ac uirtuti id

Expanded text:
bat: cum interim admonitus abbas ille per spiritum, ut discipulum visitaret; pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua vitae substantia vir fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. Ille ubi eminus senem venire conspexit, occurrit, agit gralam. cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciampanis odor sentitur, tactu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id
Abbreviated transcription (Latin):
duitatis. ita memorando in¬
ter tetera.Innumerabiles ⁊
ferocissime nationes. uniũ¬
sas gallias occuparunt. Qͥcͥ

Expanded text:
duitatis, ita memorando inter caetera: « Innumerabiles et ferocissimae nationes universas Gallias occuparunt. Q
Abbreviated transcription (Latin):
tos ⁊ad fines suos uisi¬
tare. qui in castro ebrocẽ¬
si morabantur. Cumq
uisionis mutue. et allocuti¬
onis. impedisset officiũ: con¬
tinuo ad ꝓpria reuerteretur.
Postquam itaq optinuit
quod poscebat. ad suburba¬
num prefate ciuitatis tec̃¬
ditz ubi uenerandus confes¬
sor xp̃i taurinus. presul qͥndi
eiꝰdẽ loci requiescit. uenienso

Expanded text:
t adfines suos visitare, qui in castro Ebrocensi morabantur, cumque visionis mutuae et adlocutionis eis impendisset officium, continuo ad propriamreverteretur. Postquam itaque obtinuit quod poscebat, ad suburbanum praefatae civitatis tetendit, ubi venerandus confessor Christi Taurinus, praesul quondam eiusdem loci, requiescit, veniens
Abbreviated transcription (Latin):
populis. cuius esset meriti.
reuersus est in sua. uene¬
rabantur hunc principes.
diligebat manus plebeia.
atq adimitandũ eum nõ
solũ sui. s etiã externi de a¬
liis monasteriis ꝓperabant᷑
Quodã uero tempore cum
a redamatione rerũ eccłia¬
stiacaꝵ quas apud iulices
secłares deposuerat reuer¬
teret᷑ hospiciũ cuiusdã ꝓpĩ¬
qui sui ingressus ẽ. Ubi

Expanded text:
populis, cuius esset meriti, reversus est in sua. Venerabantur hunc principes, diligebat manus plebeia, atque ad imitandum eum non solum sui, sed etiam externi de aliis monasteriis properabant. 18. Quodam vero tempore, cum a reclamationibus rerum ecclesiasticarum, quas apud iudices seculares deposuerat, reverteretur, hospitium cuiusdam propinqui sui ingressus est. Ubi
Abbreviated transcription (Latin):
la non uenit quem uid̾e
salus uidentiũ fuit. Qius
autem hoc alius preter mar-¬
tinum sacerdos nõ ad suam
iniuriã retulisset: quos ad¬
u̾sum sanctã uirginẽ motuᷤ.
quantasqz iras mente ⁊cepis¬
set: herecicam iudicasset⁊
anathematizandã ẽẽ detreuiꝰ
set. Quam uero illi beate ma¬
pie anme illas uirgines pre¬
tulisset que crebris occursibꝰ.
ubiq se prebent obuias sa¬
cerdoti. que conuiuia sump¬
tuosa disponunt que unapa¬
riter accumbunt: s qͦ me
ducit or̃o: Paululum iste li¬
berior sermo reprimendus
est: ne in aliquoꝵ forsitan ĩ¬
turrat offensam. Et enim
infidelib obiurgationis uer¬
ba non prod̾unt. fidelibus
autẽ satisfaciet exemplũ.
Uerum ego ita uirtutem
huius uirginis predicabo.
ut tamen nichil illis. que
ad martinũ uidendum. ex
longinquis regionib sẽpe
uenerunt. arbitrer deirgã¬
gandum. Siquid̃ hocbea¬
tum uirũ frequent̾̃ affectu.
eciam angłi frequantarũt.
eterum id qd̃ dictur ᷤᷤ

Expanded text:
la non uenit, quem uidere salus uidentium fuit. quis autem hoc praeter Martinum sacerdos non ad suam iniuriam rettulisset? quos aduersum sanctam uirginem motus quantasque iras mente concepisset ? haereticam iudicasset et anathset. Quam vero illi beatae animae illas virgines praetulisset, quae crebris occursibus ubique se praebent obvias sacerdoti, quae convivia sumptuosa disponunt, quae una pariter accumbunt! Sed quo me ducit oratio? paululum iste liberior sermo reprimendus est, ne in aliquorum forsitan incurrat offensam: etenim infidelibus objurgationis verba non proderunt, fidelibus autem satisfaciet exemplum. Verum ego ita virtutem hujus virginis praedicabo, ut tamen nihil illis quad Martinum uidendum ei longinquis regionibus saepe uenerunt, arbitrer derogandum, siquidem hoc beatum uirum frequenter affectu etiam angeli frequentarint. Ceterum hoc, quod dictur
Abbreviated transcription (Latin):
iam nichil preter armas cd̾ capłm¬
⁊ simplicem milicie uestem
haberet. meclia hieme que
solito asperior in horruerat.
adeo ut plerosq algoris ex¬
tingueret. obuium habet
ĩ porta ambianensiũ ciui¬
tatis pauperẽ nudũ. Qui
cum pretereuntes. ut sui
misererentur oraret.om̃s¬
q miserum preterirent: : a¬
tellexit uir deo plenus. sistꝰ
illum. aliis misericordiam
non prestantib reseruari.
Quid tamen ageret: Nich
preter clamidẽ. qua indutus
erat habebat. Iamenim re-¬
liqua ĩ opus simile consũp¬
serat. Arrepto itaq ferro.
quo actinctus erat. mecdiã
diuiditz partemq euis pau¬
peri tribuit. reliqua rursus
inluitur. Interea de circũ.¬
stantib ridere non nulli:
quia de formis ẽe ⁊ trunca¬
tus habitu uderetur. Multi
quidẽ quib erat mens sani¬
or altius gemere. quod nicħ
simile fecissent cum ittiq

Expanded text:
iam nihil praeter arma et simplicem militiae uestem haberet, media hieme, quae solito asperior inhorruerat, adeo ut plerosque uis algoris extingueret, obuium habet in porta Ambianensium ciuitatis pauperem nudum: qui cum praetereuntes ut sui misererentur oraret omnesque miserum praeterirent, intellexit uir Deo plenus sibi illum, aliis misericordiam non praestantibus, reseruari. quid tamen ageret? nihil praeter chlamydem, qua indutus erat, habebat: iam enim reliqua in opus simile consumpserat. arrepto itaque ferro, quo accinctus erat, mediam diuidit partemque eius pauperi tribuit, reliqua rursus induitur. interea de circumstantibus ridere nonnulli, quia deformis esse truncatus habitu uideretur: multi tamen, quibus erat mens sanior, altius gemere, quod nihil simile fecissent, cum utiq
Abbreviated transcription (Latin):
neccessez qua ita usus est.
ut iam illo tempore non
miles.s monachus puta¬
retur. Quib reb ita sibi
om̃s commilitones suos
deuinxerat ut eum miro
affectu uenerarent᷑. Nec
dum tamen regeneratuᷤᷤ
ĩ xp̃o. agebat quendã bo¬
nis operib baptismatis
canclidatum. assistere sci¬
licet laborantib. opẽ ferre
miseris: alere egentes.
uestire nudos. nichil sͥ
ex milicie stipendiis. pre.

Expanded text:
necesse, qua ita usus est, ut jam illo tempore non miles, sed monachus putaretur. Quibus rebus ita sibi omnes commilitones suos devinxerat, ut eum miro affectu venerarentur. Nec dum tamen regeneratus in Christo, agebat quemdam bonis operibus baptismatis candidatum: assistere scilicet laborantibus, opem ferre miseris, alere egentes, vestire nudos: nihil sibi ex militiae stipend
Abbreviated transcription (Latin):
martinũ ita aggressus ẽ.
ut uix manib demptaret
cum quidẽ sc̃s uultu placi¬
do. mente tranquilla. ĩfeli¬
cis amentiã ꝑmitia u̾ba
cohiberet. S ita in eo neꝙͣ
sp̃c reclundabat.ut ne sua
quidem illi quãuis uana
ad modũ mens sub esset
Trementib labiis. incerto¬
q uultu. de colore p̾furore.
rotabat u̾ba peccati.se asse¬
rens sanctiorẽ. quippe qͥ
apͥmis ãnis ĩmonast̾io.
inter sacras ecclesie disci¬
plinas. ip̃o martino edu¬
cante creuisset. Martinũ
ũo et a principio qd̃ ipse
diffiteri nõ posset. milicie
actib sorduisse. ⁊ nunc
ꝑmanes suꝑstitiones. et
fantasmata usionum ri¬
dicula prorsus inter deli¬
ramenta senuisse. ħ cũ
multa atq alia eciam q̃
reticere melius est acerbiora
uomuisset. egressus tandẽ

Expanded text:
Martinum ita aggressus est, ut vix manibus temperaret; cum quidem Sanctus vultu placido, mente tranquilla infelicis amentiam per mitia verba cohiberet. Sed ita in eo nequam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamvis vana admodum, mens subesset: trementibus labiis incertoque vultu decolor prae furore rotabat verba peccati, se asserens sanctiorem; quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras Ecclesiae disciplinas ipcante creuisset : Martinum uero et s principio, quod ipse diffiteri non posset, militiae actibus sorduisse, et nunc per inanes superstitiones et fantasmata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tande
Abbreviated transcription (Latin):
dit diuini sermonis elo¬
quia quia nõ sunt ꝯdig¬
ne passiones huius mun-¬
di quas hic patimur. ad per¬
petuã głam quã d̾s electiᷤᷤ
suis reuelare dignatus est
Qui uolunt inquit pieui¬
uere ĩ domino ꝑsecutionẽ
paciuntur ab hominibus
Tunc uuinebaudus cum
beato lupo ep̃o letus ad pa-¬
latiũ remeans. regis obtuti¬
b antistem p̾sentat. Rex ⁊
turba procerum gratulan
ritatẽ ꝑmouetur. Ante põ¬
tificis pedes in terra ꝓsterni¬
turz ueniam et indulgen¬
ciã ab eo postulat. uidens
rex beatũ afflictũ et corpus
illius tabefactũ. ut erat in¬
tonsus barba et capite. pro
abstinentie cumulando
rigore. tremens et euilans
ad gemitũ mouetur. ⁊ pie¬
tatis more lacͥmis irrigat᷑
Reum se ẽc huius penurie¬
dicens. irritationis iacula
sc̃ĩ actusatorib ĩprecatur.
Iussit eum cum magno de¬
core reparari. et seruitium
ĩpendẽ comã et harbum cũ
honore pristino detonderi
Recepto itaq decore ecclesia

Expanded text:
dit divini sermonis elodit divini sermonis eloquia: quia non sunt condignae passiones istius mundi, quas hic patimur ad perpetuam gloriam, quam Deus electis suis revelare dignatus est. Qui volunt, inquid, pie vivere in Domino, persecutionem patiuntur ab hominibus. 16. Tunc Winebaudus cum beato Lupo episcopo laetus ad palatium remeans, regis obtutibus antistitem praesentat. Rex seu turba procerum gratulanstatem promovetur. Ante pontificis pedes se in terra prosternit, veniam et indulgentiam illius postulat; videns etiam rex beatum afflictum et corpus illius tabefactum, ut erat intonsus barba et capite pro abstinentiae cumulando rigore, tremens et eiulans in gemitum movetur et pietatis more lacrimis irrigatur, reum se esse huius penuriae, irritationis iacula in sancti accusatoribus inprecatur. Iussit eum cum magno decore reparare et servitium inpendere, comam et barbam cum honore pristino detondi. 17. Recepto itaque decore ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
impia rapacitate pastorem.
ĩ basilica sc̃i remigii. p̾dc̃m
medegisilum ĩmitatorẽ iu¬
de ꝑ prodicionẽ magr̃i. astir¬
ba trucidauerunt morte.
Sicq infelix negato sibi
spacio penitendi. ineloacã
destendit inferni. Pollebat
eo tempore intrecasina il¬
be. sc̃s uuinebandus ad la¬
silicam antiqui presulis li¬
pi qui quiescit corpore iux
eandẽ ciuitatẽ abbatis fun¬
gens offõ. mirabilis sc̃tas
Tunc archidyaconus eccla
senonice. ragnegiilus rs¬
nomine. incitatus precib po¬
puli.quin potius amore no
clothariũ ꝑg̾etz et intenta
prete deposceret.quatinꝰ sc̃m
lupũ de exilio reuocaret. et
ad pͥstinam dignitatẽ re¬
mitteret:ne plebs sine pas¬
sa sedata tyrannica feroci¬
tate. rex humilitate flectitꝰ
odium in amorẽ eu̾titur.
Missus elatere regis uir
de uuinebandus. deuotus
ad beatum pergit antisti¬
te. uidentes se inuitẽ.p̃ gau
beatus uuinebaudus cõ¬
doluit huius exilii penã
Ad ea beatus lupus respõ-¬

Expanded text:
impia rapacitate pastorem, impia rapacitate pastorem, in basilica sancti Remigii praedictum Medegisilum imitatorem Iudae per proditionem magistri acerba trucidaverunt morte, sicque infelix, negato sibi spatio penitendi, in cloacam descendit inferni. 14. Pollebat eo tempore in Tricasina urbe sanctus Winebaudus ad basilicam antiqui praesulis Lupi, qui quiescit corpore iuxta eandem civitatem, abbatis fungens officium mirabili sanctitate. Tunc archidiaconus ecclesiae Senonicae Ragnegisilus nomine, incitatus precibus populi, quin potius amore nomChlotharium pergeret, intenta prece deposceret, quatinus sanctum Lupum de exilio revocaret et ad pristinam dignitatem remitteret, ne plebs sine pase inpensa, sedata tyranni ferocia, rex humilitate flectitur, odium in amorem convertitur; missus e latere regis vir Dei Winebaudus, devotus ad beatum pergens antistitem. Videntes se invicem, prae gaudbeatus Winebaudus condolens huius exilii penuriam. Ad ea beatus Lupus respon
Abbreviated transcription (Latin):
simo nonune medegisi lo. qͥ
scĩ remigii insuburbio te¬
nens monasfium. scĩ ponti¬
ficis cupiebat inuidus ĩua¬
dere locum. his itaq nefariiᷤᷤ
insistentib iaculis uenenosiᷤ.
rex clotharius felle ⁊motus.
iurum dei lupũ ep̃m retrusit
exilio. in pago quodã neustͥe
nuncupato uinemago, tra¬
ditum cluci pago noĩe bosoni
landegisilo. Quem ille direx̃
ĩuillã que dicitur andesa¬
gia suꝑfluuiũ autiam,
ubi erant templa fanatica
a decurionib culta. Dumq
uir dñi ad eum ꝑuenisset
locum. fruebatur de ꝑegri¬
natione solatio. patriarcha¬
rũ iorum exemplo. recordãs
scĩ iosep.. exegypto cuius ser¬
werunt manus ĩ officio.
Gaudebat quippe ĩ dño. sen¬
tiens  a deo missũ ad po¬
pulũ intreclulũ instruend̃
Ibi quendã illuminans ce
miliauit atq uitali tuixit
in lauachro.Primũq fran¬
coꝵ ex̾citum. qui ad huc erro¬
ris detinebatur laqueo. sc̃s
dicante. ciues senonici delo
dei ꝑmoti dolentes ab reptũ

Expanded text:
simo nomine Medegisilo, qui sancti Remigii in suburbio tenens monasterium, sancti pontificis cupiebat invidus invadere locum. His itaque insistentibus iaculis venenosis, rex Chlotharius felle commotus virum Dei Lupum episcopum retrusit exilio in pago quodam Neustriae nuncupante Vinemago traditum duci pagano nomine Bosoni Landegisilo, quem ille direxit in villa quae dicitur Andesagina super fluvium Aucia, ubi erant templa fanatica a decurio nibus culta. 12. Dumque vir Domini ad eum pervenisset locum, fruebatur de peregrinatione solatio patriarcharum priorum exemplo, recordans sancti Ioseph ex Egipto, cuius servierunt manus in officio. Gaudebat quippe in Domino, sentiens se a Deo missum ad populum incredulum instruendum, ibique quendam inluminans signaculo atque vitali tinxit in lavacro, plurimumque Francorum exercitum, qui adhuc erroris detinebatur laqueo, sanctdicante, cives Senonici zelo Dei permoti, dolentes abreptum
Abbreviated transcription (Latin):
ueri omne monasteriũ
loco uisum est. Cellulam
autem omnẽ qua idem
adolescens continebatur.
crebris cerneres micare
luminib. fremitusq in

Expanded text:
eri omne monasterium loco visum est: cellulam autem, in qua idem adolescens continebatur, crebris cerneres micare luminibus: fremitusque in
Abbreviated transcription (Latin):
more profert᷑ dicens. Mise¬
rator martine. eripe ap̾senti
interitu famulos famulas¬
q tuas. His dictis. ecce flatꝰ
aure placidus artus subm̃¬
soꝵ subuehens. abundis il¬
lesos.om̃s littori qd̃ desidera¬
bant unda famulante re¬
stituit. Nec ullus deꝑiit. s
cuncti saluati paschali fes¬
to cum sũma exultatione
ꝑfuncti sunt. Nonenĩ de
fuit illa uirtus. que iorda¬
nem scindens.ppłm sub aqͣꝵ
mobilibz. margine arente
traduxit. cum de fundo ftu¬
uii duodetim lapides abla¬
tos. signa aplĩca gestantes
iosue littori tui aduenat
tera ne ꝑiret eripuit: uł que
dũ. martini dm̃ inuocãtẽ.
de profundo pelagi adlitus
quod optaba ⁊ elicuit:
uidam ꝓ benedictõne.

Expanded text:
more profertur, dicens: „Miserator Martine, eripe a praesenti interitu famulos famulasque tuas!" His dictis, ecce flatus aurae placidus artus submersorum subvehens ab undis inlaesos, omnesque litori, quod desiderabant, unda famulante, restituit; nec ullus deperiit, sed cuncti salvati paschalia festa cum summa exultatione perfuncti sunt. Non enim fuit illa virtus, quae Jordanem scindens, populum sub aquarum molibus margine arente traduxit, cum de fundo fluvii duodecim lapides ablatos signa apostolica gestientes Josue littori cui adveneratera, ne periret, eripuit; vel quae rum, Martini Dominum invocantem , de profundo pelagi ad littus quod optabat elicuit. Quidam pro benedictione
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo estimet hanc scãmi
ante scia̾a deo electã. et ĩ scłõ
regali prosapia ortã. ⁊ fasti¬
gio regni sublimatã. ex ꝑ¬
tema martyrio sine igne
⁊ferrs. que tot dolores ⁊tor¬
menta passa est ĩpresenti
seculo. Pertransiuit enĩ gla¬
dius aĩam ip̃ius ĩ ĩterfes¬
tõne prĩs. ĩnecatione matͥs.
inexiliatõne sororis. ĩ eo qd̃
regi pagano nupsit Corda
gentis pagane et ferocissi¬
me scilicet francie. blacditii
emolliuit. et sanctis ex hor¬
tationib. et or̃onib seduł.
ꝑbeatũ remigiũ ad d̃m ⁊¬
ũtit. Quanto dolore attrita
ẽ pro morte regis. et filie sue
chrotildis. et filioꝵ filii sui

Expanded text:
Nemo estimet hanc sanctam ante secula a Deo electam et in seculo regali prosapia exortam et fastigio regni sublimatam expertem a martirio sine igne et ferro, que tot dolores et tormenta passa est in presenti seculo. Pertransivit enim gladius animam ipsius in interfectione patris, in necatione matris, in exiliatione sororis, in eo quod regi pagano nupsit; corda gentis pagane et ferocissime, scilicet Francie, blanditiis emollivit et sanctis exortationibus et orationibus sedulis per beatum Remigium ad Deum convertit. Quanto dolore atrita est pro morte regis et filie sue Chrothildis et filiorum filii sui
Abbreviated transcription (Latin):
dia nõ moueri. Nec ũo ĩfi¬
uabor i stas illi causas irape
fuisse.E ubi durior pugna.
ibi gloriosior est corona.
unde quendã si agnoscit. cẽ¬
les iure laudandũ. qd̾ cũ eñ
lbertus deseruerit ingratꝰ
miseratus est potius quã ĩ¬
satatus ab euntẽ. s neq il¬
llrascitur. a quo uidetur
abiluctus. Ego autem nisi
stud iuncende iracunclie
postumianus prodidisset
remplũ. gnauit̃ unscerer
discessione fugitiui. s quia
irasci non licet tota istoꝵ cõ¬
memoratio que nos ꝯpun¬
git. abolenda est. Te in quam

Expanded text:
dia non moueri. nec uero infitiabor iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur abductus. Ego autem: nisi istud uincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui: sed quia irasci. non licet, tota istorum commemoratio, quae nos conpungit, abolenda est. te, inquam