comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
postea tres consulatus acceptissimos ppło ro.gessit. et
plurimoꝵ ac maximorum opum p̃textu titulum i¬
maginum suarum amplificauit. Cum interim fasto¬
rum illud columen patrimonio ne ad exequiarum
quidem impensam sufficiente decessit. ideoq publi¬
ca pecunia ducte sunt. Non attinet ulteriore dispu¬
tatione tanti uiri pauptatem scrutari. abunde enim
patet quid uiuu possederit: cui mortuo lectus funebͥs
et rogus desuit. Quantȩ amplitudinis. M. Neniũ
agrippꝰam fuisse arbitremur: quem senatus et plębs
pacis in se faciendae auctorem elegit. Quantę scilicet ẽẽ
debuit arbiter publice salutis: Hic nisi a ppło collatis
in funera sextantib funeratus ẽẽt ita pecuniȩ inops de¬
cessit: ut sepulturȩ honore caruisset. Uerum idcirco ꝑ¬
nitiosa seditione diuidua ciuitas manibus Agrippȩ
in unum contrahi uoluit. quia eas paupes quidem
sed sanctas anmaduerterat. Cuius ut supstitis nullũ

Expanded text:
postea tres consulatus acceptissimos populo Romano gessit et postea tres consulatus acceptissimos populo Romano gessit et plurimorum ac maximorum operum praetexto titulum imaginum suarum amplificauit, cum interim fastorum illud columen patrimonio ne ad exequiarum quidem inpensam sufficiente decessit, ideoque publica pecunia ductae sunt. non adtinet ulteriore disputatione tanti uiri paupertatem scrutari: abunde enim patet quid uiuus possederit, cui mortuo lectus funebris et rogus defuit. Quantae amplitudinis Menenium Agrippam fuisse arbitremur, quem senatus et plebs pacis inter se faciendae auctorem legit? quantae scilicet esse debuit arbiter publicae salutis. hic, nisi a populo conlatis in capita sextantibus funeratus esset,—ita pecuniae inops decessit—sepulturae honore caruisset. uerum idcirco perniciosa seditione diuidua ciuitas manibus Agrippae in unum contrahi uoluit, quia eas pauperes quidem, sed sanctas animaduerterat. cuius ut superstitis nullum
Abbreviated transcription (Latin):
Axima ornamenta ẽẽ matronis liberos apd
Pomponium rufum collectorum libro sic in¬
uenimus. Cornelia gracchorum mater
cum campana matrona apud illam hospita ornamta
sua pulcherrima seculi illiis ei ostenderet: traxit eam
sermone quousq redirent liberi e schola. et haec inꝗt
ornamenta sunt mea. Omnia nimirum habet qui ni¬
hil concupiscit. Eo quidem certius ꝗ qui cuncta possi¬
det: quia dominium rerum collabi solet. bonȩ men¬
tis usurpatio: nullum tristioris fortunȩ recipit incui¬
usum. Itaq quorsum attinet aut diuitias in prima feli¬
citatis parte: aut pauptatem in ultimo miseriarum
statu ponere: cum et illarum frons ilaris multis in¬
tus amaritudinib sit referta: et huius horridior aspe¬
ctus solidis et certis bonis abundet. quod melius ꝑso¬
nis ꝙͣ uerbis rep̃ntabit᷑. Regio impio ꝑꝑ nimiam
Tarquinii supbiam finito: consulatus initium Ualeriꝰ
publicola cum lunio bruto auspicatus est.Idem q:

Expanded text:
axima ornamenta esse matronis liberos, apud Pomponium Rufum collectorum libro sic inuenimus: Cornelia Gracchorum mater, cum Campana matrona apud illam hospita ornamenta sua pulcherrima illius saeculi ostenderet, traxit eam sermone, donec e schola redirent liberi, et 'haec' inquit 'ornamenta sunt mea'. omnia nimirum habet qui nihil concupiscit, eo quidem certius † quam cuncta possidet, quia dominium rerum conlabi solet, bonae mentis usurpatio nullum tristioris fortunae recipit incursum. itaque quorsum attinet aut diuitias in prima felicitatis parte aut paupertatem in ultimo miseriarum statu ponere, cum et illarum frons hilaris multis intus amaritudinibus sit referta et huius horridior aspectus solidis et certis bonis abundet? quod melius personis quam uerbis repraesentabitur. Regio imperio propter nimiam Tarquinii superbiam finito consulatus initium Valerius Publicola cum Iunio Bruto auspicatus est idemque
Abbreviated transcription (Latin):
uirib supplementum ex̾citus in hispaniam mittere au¬
sus fecit ne hostilium locus castrorum: tum maxĩe
Capenam portam armis annibale pulsante minois
ueniret q̃ si illum poeni non obtinerent. Ita se gere¬
rere in aduersis rebus. quid aliud est ꝙͣ saeuientem foͣ¬
tunam in adiutorium sui pudore uictam conu̾tere:
Magno spacio diuisus ẽ asenatu ad poetam Aetiũ
transitus. cęteꝵ ut ab eo decentius ad ext̾na transeamꝰ
ꝓdiicat᷑ in medium. Is lulo cęsari amplissimo ac fio¬
rentissimo uiro in collegium poetaꝵ uenienti nunqͣ
assurrexit non marestatis eius ĩmemor: s ꝙ in com¬
parationem cõmunium studioꝵ aliquanto se suꝑi¬
orem eẽ consideret. Quapꝑ insolentiȩ crimine caruit.
quia ibi uoluminum non imaginum certamina ex¬
cebantur:¬

Expanded text:
uiribus supplementum in Hispaniam exercitu mittere auuiribus supplementum in Hispaniam exercitu mittere ausus fecit ne locus hostilium castrorum tum maxime Capenam portam armis Hannibale pulsante minoris ueniret quam si illum Poeni non obtinerent. ita se gerere in aduersis rebus quid aliud est quam saeuientem fortunam in adiutorium sui pudore uictam conuertere? Magno spatio diuisus est a senatu ad poetam Accium transitus. ceterum ut ab eo decentius ad externa transeamus, producatur in medium. is Iulio Caesari amplissimo ac florentissimo uiro in conlegium poetarum uenienti numquam adsurrexit, non maiestatis eius inmemor, sed quod in conparatione communium studiorum aliquanto se superiorem esse confideret. quapropter insolentiae crimine caruit, quia ibi uoluminum, non imaginum certamina exercebantur
Abbreviated transcription (Latin):
cens eẽt testatus est. Quaestor proficiscens in asiam
brundusium iam ꝑuenerat: ubi litteris certior fẽs¬
incȩsti se postulatum apud. L. cassium p̃torem. cuiꝰ
tribunal ꝑꝑ nimiam seueritatem scopulus reoꝵ dice¬
batur. cum id uitare beneficio legis mumiȩ liceret. ꝗ̃
corum qui rei.p. causa abẽent recipi nomina ueta¬
bat: in urbem tamen recurrit. Quo tam pleno fidu¬
cię bona consilio: tum absolutionem celerem: tum
ꝓfectionem honestiorem consecutus est.D unt et
illa speciosa siduciȩ publica exempla. Nam cum eo
bello quod aduersus pyrrhum gerebatur Carthagi¬
nenses centum ac xxx. nauium classem in p̃sidiumꝰ
romanis hostiam ultro misissent: senatui placuit lega¬
tos ad ducem eorum ire qui dicerent ppłm ro. bella
suscipe solere quae suo milite gerere posset. proid
classem Carthaginem reducerent.Idem post ali¬
quot annos cannensi clade exhaustis romani impii

Expanded text:
cens esset testatus est—quaestor proficiscens in Asiam, cens esset testatus est—quaestor proficiscens in Asiam, Brundisium iam peruenerat, ubi litteris certior incesti se postulatum apud L. Cassium praetorem, cuius tribunal propter nimiam seueritatem scopulus reorum dicebatur, cum id uitare beneficio legis Memmiae liceret, quae eorum, qui rei publicae causa abessent, recipi nomina uetabat, in urbem tamen recurrit. quo tam pleno fiduciae bonae consilio cum absolutionem celerem tum profectionem honestiorem consecutus est. Sunt et illa speciosa fiduciae publicae exempla: nam cum eo bello, quod aduersus Pyrrum gerebatur, Karthaginienses c ac xxx nauium classem in praesidium Romanis Ostiam ultro misissent, senatui placuit legatos ad ducem eorum ire, qui dicerent populum Romanum bella suscipere solere, quae suo milite gerere posset: proinde classem Karthaginem reducerent. Idem post aliquot annos Cannensi clade exhaustis Romani imperii
Abbreviated transcription (Latin):
gracchum a quo in administratione rei.p. ad mul¬
tum odium dissidebat iudicem deposceret. Qua q¬
dem animi p̃stantia ꝑtinaciam eoꝵ insectandi se
inhibuit. Cadem. M. Scauri fortuna ęque se¬
nectus longa. ac robusta. idem animus: qui cum
pro rostris accusaret᷑. ꝙ a rege mithrydate ob rem. p
prodendam pecuniam accepisset: causam suam ita
egit. Est enim quirites iniquum cum inter alios
uixerim: apud alios me rationem uite redolere: sed
tamen audebo uos: quoꝵ maior pars honorib et
actis meis interẽe non potuit int̾rogare. Uarrus seue¬
rus ueronensis Emilium scaurum regia mercede coͣ¬
ruptum impium ppłi ro. prodidisse ait. M. Emiliꝰ
scaurus. huic se affinem ẽẽ culpę negat. Utri creditis
Cuiud dicti admiratione ppłs cõmotus Uarrum ab
illa dementissima actione ꝑtinaci clamore depulit.
C ontra. M. Antonius ille disertus non enim res¬
puendo sed amplectendo causa dictionem qͥ inno¬

Expanded text:
Gracchum, a quo in administratione rei publicae ad mulGracchum, a quo in administratione rei publicae ad multum odium dissidebat, iudicem deposceret. qua quidem animi praestantia pertinaciam eorum insectandi se inhibuit. Eadem M. Scauri fortuna, aeque senectus longa ac robusta, idem animus. qui cum pro rostris accusaretur, quod ab rege Mitridate ob rem publicam prodendam pecuniam accepisset, causam suam ita egit: 'est enim inicum, Quirites, cum inter alios uixerim, apud alios me rationem uitae reddere, sed tamen audebo uos, quorum maior pars honoribus et actis meis interesse non potuit, interrogare: Varius Seuerus Sucronensis Aemilium Scaurum regia mercede corruptum imperium populi Romani prodidisse ait, Aemilius Scaurus huic se adfinem esse culpae negat: utri creditis'? cuius admiratione populus conmotus Varium ab illa dementissima actione pertinaci clamore depulit. Contra M. Antonius ille disertus—non enim respuendo, sed amplectendo causae dictionem quam inno
Abbreviated transcription (Latin):
acerrimis odiis latera sua cingere ausa est: usumq
ministerii uix tutum in amicis: e sinu inimicorum pe¬
tere sustinuit. Cuuis factum si cui placet: necẽe ẽ
lucii etiam crassi: qui apud maiores eloquentia cla¬
rissimus fuit propositum non displiceat. Nam cum
ex consul prouinciam galliam obtineret: atq: in eam
C. Carbo cuius patremꝰ damnauerat. ad speculanda
acta sua uenisset: non solum eum inde non submouit
sed insup locum ei in tribunali assignauit. nec ullo de
re nisi co in consilium adhibito cognouit. Itaq ac̾
et uehemens carbo nihil aliud gallica pegrinatione
consecutus est ꝗͣ ut animaduerteret sontem patrem
suum ab integerrimo uiro in exilium missum C a¬
to uero suꝑior saepenumero ab inimicis ad causa dicti¬
onem uocatus: nec ullo unꝗͣ crimine conuictus: ad
ultimum tantum siduciȩ in sua innocentia reposu¬
it: ut ab iis in quęstionem publicam deductus.Ti.

Expanded text:
acerrimis odiis latera sua cingere ausa est usumque acerrimis odiis latera sua cingere ausa est usumque ministerii uix tutum in amicis e sinu inimicorum petere sustinuit! Cuius factum si cui placet, necesse est L. etiam Crassi, qui apud maiores eloquentia clarissimus fuit, propositum non displiceat: nam cum ex consulatu prouinciam Galliam obtineret atque in eam C. Carbo, cuius patrem damnauerat, ad speculanda acta sua uenisset, non solum eum inde non summouit, sed insuper locum ei in tribunali adsignauit nec ulla de re nisi eo in consilium adhibito cognouit. itaque acer et uehemens Carbo nihil aliud Gallica peregrinatione consecutus est quam ut animaduerteret sontem patrem suum ab integerrimo uiro in exilium missum. Cato uero superior saepe numero ab inimicis ad causae dictionem uocatus nec ullo umquam crimine conuictus ad ultimum tantum fiduciae in sua innocentia reposuit, ut ab his in quaestionem publicam deductus Ti.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ̃ uos quid rei.p. expedat intelligo. Qua uoce audi¬
ta omnes pleno uenerationis silentio maiorem au¬
ctoritatis cius qͣ suorum alimentoꝵ respectum egerũt.
Liuii quoq salinatoris aeternae memoriȩ tradendꝰ
animus: Qui cum Hasdrubalem exercitumq: poenoꝵ
in umbria delesset. et ei diceret᷑ gallos ac Ligures ex
acie sine ducibus et signis sparsos ac palantes parua
manu opprimi posse: respondit in hoc eis oportere
parci. ne hostibus tantae cdadis domestici nun cii dees¬
sent. Bellica haec pñtia animi. togata illa sed nõ
minus laudabilis: quam. p. furius philippus consul
in senatu exhibuit. O. enim metellum. Quintum que
pompeium consulares uiros uȩhementes inimicos su¬
os cupidam sibi profectionem in prouinciam hispani¬
am quam sortitus erat idemtidem exprobrantes lega¬
tos secum illuc ire coegit. fiduciam non solum fortẽ
sed pene etiam temerariam exhibens: qua duobus

Expanded text:
quam uos quid rei publicae expediat intellego'. qua uoce audiquam uos quid rei publicae expediat intellego'. qua uoce audita omnes pleno uenerationis silentio maiorem auctoritatis eius quam suorum alimentorum respectum egerunt. Liui quoque Salinatoris aeternae memoriae tradendus animus. qui cum Hasdrubalem exercitumque Poenorum in Vmbria delesset et ei diceretur Gallos ac Ligures ex acie sine ducibus et signis sparsos ac palantes parua manu opprimi posse, respondit in hoc eis oportere parci, ne hostibus tantae cladis domestici nuntii deessent. Bellica haec praestantia animi, togata illa, sed non minus laudabilis, quam P. Furius Philus consul in senatu exhibuit: Q. enim Metellum Quintumque Pompeium consulares uiros, uehementes inimicos suos, cupidam sibi profectionem in prouinciam Hispaniam, quam sortitus erat, identidem exprobrantis, legatos secum illuc ire coegit: fiduciam non solum fortem, sed paene etiam temerariam, quae duobus
Abbreviated transcription (Latin):
pio emilianus cum urbem p̃ualidamꝰ obsideret: suadẽ¬
tibus quibusdam: ut circa moenia eius ferreos muri¬
ces spargeret: omniaq uada plumbatis tabulis con¬
osterneret᷑ habentib clauoꝵ cacumina ne subita eru¬
ptione hostes in p̃sidia nr̃a impetum facere possent:
respondit non ẽẽ eiusdem et cape aliquos uelle. et
timere. In quancunq memorabilium partem exẽ¬
plorum conuertor uelim. nolimue in cognomine Sci¬
pionum haeream necẽe est. Cui enim licet hoc loci nas¬
sicam p̃terire sidentis animi doctiq clarissimum aucto¬
rem. Annonã caritate increbrescente. C. Curiatius
tribunus pl. productos in contionem consules compel¬
lebat: ut de frumento emendoadq id negocium ex¬
plicandum mutendis legatis in curiam referrent. Cuiꝰ
instituti minime utilis interpellandi gratia nassica cõ¬
trariam auctoritatem ordiri coepit. Obstrepente dein¬
de plebe tacete quaeso quirites inquit: plus enim ego.

Expanded text:
pio Aemilianus, cum urbem praeualidam obsideret, suadenpio Aemilianus, cum urbem praeualidam obsideret, suadentibus quibusdam ut circa moenia eius ferreos murices spargeret omniaque uada plumbatis tabulis consterneret habentibus clauorum cacumina, ne subita eruptione hostes in praesidia nostra impetum facere possent, respondit non esse eiusdem et capere aliquos uelle et timere. In quamcumque memorabilium partem exemplorum conuertor, uelim nolimue, in cognomine Scipionum haeream necesse est: qui enim licet hoc loci Nasicam praeterire, fidentis animi dictique clarissimum auctorem? annonae caritate increscente C. Curiatius tr. pl. productos in contionem consules conpellebat ut de frumento emendo adque id negotium explicandum mittendis legatis in curia referrent. cuius instituti minime utilis interpellandi gratia Nasica contrariam actionem ordiri coepit. obstrepente deinde plebe 'tacete, quaeso, Quirites', inquit: 'plus ego enim
Abbreviated transcription (Latin):
referre: quoniam nec ille quidem in consimili gne
uiruitis edendo fatigatus est. Diem illi ad połmꝰ. M
neuius tribumus plꝰ aut ut quidam memorant duo
Petilii dixerant. Quo ingenti frequentia in forum
deductus rostra conscendit: capitiq suo corona tri¬
umphali imposita: hoc ego inquit ꝯuirites die Car¬
thaginem magna sperantem Leges nr̃as accipe iussi
promde aequum est uos mecum ire in capitolum
supplicatum. Speciosissimam deinde eius uocem ȩq̃
clarus euentus secutus est. siquidem et senatum totũ
et uniuersum equestrem ordinem et cunctam plebẽ
louis optimi maximi puluinaria petens comitem ha¬
buit. Restabat ut tribimus apud ppłm sine ppło age¬
ret. desertusq in foro cum magno calumnię suae ludi¬
brio solus moraret᷑. Cuius deuitandi ruboris causa in
capitolium processit. deq accusatore scipionis uenera¬
tor est factus. Auiti spiritus egregius successor sci¬

Expanded text:
referendo, quoniam ne ille quidem in consimili genere referendo, quoniam ne ille quidem in consimili genere uirtutes edendo fatigatus est. diem illi ad populum M. Naeuius tr. pl. aut, ut quidam memorant, duo Petilii dixerant. quo ingenti frequentia in forum deductus rostra conscendit capitique suo corona triumphali inposita 'hoc ego' inquit, 'Quirites, die Karthaginem magna spirantem leges nostras accipere iussi: proinde aecum est uos mecum ire in Capitolium supplicatum'. speciosissimam deinde eius uocem aeque clarus euentus secutus est, si quidem et senatum totum et uniuersum equestrem ordinem et cunctam plebem Iouis optimi maximi puluinaria petens comitem habuit. restabat ut tribunus apud populum sine populo ageret desertusque in foro cum magno calumniae suae ludibrio solus moraretur. cuius deuitandi ruboris causa in Capitolium processit deque accusatore Scipionis uenerator factus est. Auiti spiritus egregius successor Sci
Abbreviated transcription (Latin):
ni imꝑii minister:ꝙ meo ductu meisq auspiciis
bis milies sextertio uberius feci. Neq enim hue pu¬
to eo malignitatis ꝑuentum: ut de mea innocentia
quaerendum sit. Nam cum africam totam potestati
uestrae subiecerim: nihil ex ea quod meum dicere¬
tur praeter cognomen retuli. Non me igitur puni¬
cȩ non fratrem meum Asiaticȩ gazȩ auarum red¬
diderunt: sed utrunq nr̃m inuidia magis ꝗͣ pecunia
locupletiorem. Tam constantem defens onem scipio¬
nis uniuersus senatus comprobauit. Dicut illud
factum quod sequit᷑ cum ad necessarium rei.p. usũ
pecuniam ex erario promi opus ẽẽt. idq quaestores
quia lex obstare uideret᷑ aperire non auderent: pͥua¬
tus claues poposcit: patefactoq aerario legem utilitati
cedere coegit. Quam quidem ei fiduciam consciẽtia
illa dedit. quia meminerat omnes leges a se ẽẽ ser¬
uatas. Non fatigabor eiusdem facta idemtidem

Expanded text:
ni imperii minister, quod meo ductu meisque auspiciis ni imperii minister, quod meo ductu meisque auspiciis bis milies sestertio uberius feci: neque enim huc puto eo malignitatis uentum, ut de mea innocentia quaerendum sit: nam cum Africam totam potestati uestrae subiecerim, nihil ex ea, quod meum diceretur, praeter cognomen retuli. non me igitur Punicae, non fratrem meum Asiaticae gazae auarum reddiderunt, sed uterque nostrum inuidia magis quam pecunia locupletior est'. tam constantem defensionem Scipionis uniuersus senatus conprobauit, sicut illud factum, quod, cum ad necessarium rei publicae usum pecuniam ex aerario promi opus esset, idque quaestores, quia lex obstare uideretur, aperire non auderent, priuatus claues poposcit patefactoque aerario legem utilitati cedere coegit. quam quidem ei fiduciam conscientia illa dedit, qua meminerat omnes leges a se esse seruatas. Non fatigabor eiusdem facta identidem
Abbreviated transcription (Latin):
conscriptoꝵ eredidisset secundi punici belli finis
inuentus non eẽt. Qui facto par illa siducia. qui
post Africam aitigit speculatores annibalis in castris
dep̃hensos et ad se ꝑductos. nec supplicio affecit: nec
de consiliis ac uiribus poenoꝵ ꝑcunctatus est. sed cir¬
ca omnes manipulos diligentissime ducendos cura¬
uit. Int̾rogatosq an satis ea considerassent quae spe¬
culari uissi erant. prandio dato ip̃is iumentisq eo¬
rum incolumes dimisit. Quo tam pleno fiducię spi¬
ritu prius animos hostium ꝗͣ arma contudit. U erũ
ut ad domestica eximiȩ eius siduciȩ acta ueniamus:
cum. a.l. Scĩpione ex Antiochensi pecunia sext̾cium
quadragies ratio in curia reposceretur: prolato ab eo
libro. quo acceptȩ et expense summae continebantur
refelliq inimicoꝵ accusatio poterat: discessit: indigꝰ¬
tus de ea re dubitari. quae sub ip̃o legato administra¬
ta suerat. Quinetiam in hunc modum egit. Non red

Expanded text:
consilio credidisset, secundi Punici belli finis consilio credidisset, secundi Punici belli finis inuentus non esset. Cui facto par illa fiducia, quod, postquam Africam attigit, speculatores Hannibalis in castris deprehensos et ad se perductos nec supplicio adfecit nec de consiliis ac uiribus Poenorum percontatus est, sed circa omnis manipulos diligentissime ducendos curauit interrogatosque an satis ea considerassent, quae speculari iussi erant, prandio dato ipsis iumentisque eorum incolumes dimisit. quo tam pleno fiduciae spiritu prius animos hostium quam arma contudit. Verum ut ad domestica eius eximiae fiduciae acta ueniamus, cum a L. Scipione ex Antiochensi pecunia sestertii quadragies ratio in curia reposceretur, prolatum ab eo librum, quo acceptae et expensae summae continebantur refellique inimicorum accusatio poterat, discerpsit, indignatus de ea re dubitari, quae sub ipso legato administrata fuerat. quin etiam in hunc modum egit: 'non red
Abbreviated transcription (Latin):
Ublio et .en. Scipionibus in hispania cum ma¬
iore parte exercitus acie punica opp̃ssis omni¬
busq prouinciȩ euis nationibus carthaginẽ¬
sium amiciciam secutis nullo ducum nr̃orum illuc
ad corrigendam rem proficisci audente. P. Scipio
quartumꝰ et uigesimum annum agens iturum se pol¬
licitus est. qua quidem fiducia ppło ro. salutis ac ui¬
ctoriȩ spem dedit. E ademq in ip̃a hispania usus ẽ
Nam cum oppidum Bacdam circũsederet: tribunal
suum adeuntes: in aedem quae intra moenia hostium e¬
rat: uadimonium in posterum diem facere iussit.Cõ¬
tinuoq urbe potitus. et tempore et loco quo praedi¬
xerat sella posita ius eis dixit. Nihil hac fiducia ge¬
nerosuis. nihil praedictione uerius. nihil celexitate ef¬
ficacius: nihil etiam dignitate dignius. Nec minꝰ
animosus: minusue prosper illius in Africam transi¬
tus. in quam ex sicilia exercitum senatu uetante trã¬
sduxit. quia nisi plus in ea re suo ꝗͣ patrum consilio

Expanded text:
ublio et Gnaeo Scipionibus in Hispania cum maiore parte exercitus acie Punica oppressis omnibusque prouinciae eius nationibus Karthaginiensium amicitiam secutis, nullo ducum nostrorum illuc ad corrigendam rem proficisci audente, P. Scipio quartum et uicesimum agens annum iturum se pollicitus est. qua quidem fiducia populo Romano salutis ac uictoriae spem dedit. Eademque in ipsa Hispania usus est: nam cum oppidum Badiam circumsederet, tribunal suum adeuntis in aedem, quae intra moenia hostium erat, uadimonia in posterum diem facere iussit continuoque urbe potitus et tempore et loco, quo praedixerat, sella posita ius eis dixit. nihil hac fiducia generosius, nihil praedictione uerius, nihil celeritate efficacius, nihil etiam dignitate dignius. Nec minus animosus minusue prosperus illius in Africam transitus, in quam ex Sicilia exercitum senatu uetante transduxit, quia, nisi plus in ea re suo quam patrum conscriptorum
Abbreviated transcription (Latin):
lustrissimi sanguinis. uelut allocuturȩ perituros ui¬
ros. impetrato a custodibus aditu carcerem intraue¬
runt commutataq ueste per simulationem dolois
uelatis capitibus. eos abire passȩ sunt. Hoc loco ꝗo
aliud adiecerim ꝗͣ dignas fuisse quib moeniȩ nubẽnt.
De Amicicia

Expanded text:
lustris ibi sanguinis uelut adlocuturae perituros uilustris ibi sanguinis uelut adlocuturae perituros uiros inpetrato a custodibus aditu carcerem intrauerunt commutataque ueste per simulationem doloris uelatis capitibus eos abire passae sunt. hoc loco quid aliud adiecerim quam dignas fuisse quibus Minyae nuberent? DE AMICITIA
Abbreviated transcription (Latin):
sinus scrutor: cum splendidissimum totius grae¬
ciȩ decus lacedȩmon p̃cipuum uxoriȩ fidei speci
men nr̃is ostentet oculis plurimis et maximis patͥe
suȩ laudib admiratione facti comparandum.ani¬
mȩ quoꝵ origo ex inclyto sociorum lasonis numo
lemnioꝵ in insula concepta per aliquot sȩculoru
uices stabilis in sede manserat a pelasgicis expulsi ar¬
mis. alienȩ opis indigentes excelsa taygetorum mõ¬
tium iuga supplices occupauerunt. Quos spartana
ciuitas respectu tindaridarum nanq: in illo nobilis
famȩ nauigio destinatum sideribus par fratrum ful¬
serat deductos inde legibus commodisq suis immis¬
cuit. S hoc tantum beneficium in iniuriam bene
meritȩ urbis. regnum affectantes uerterunt. Igitur
publice custodię inclusi. capitali seruabantur suppli¬
cio. Quod cum uetere instituto lacedȩmoniorum
nocturno tempore passuri ẽent coniuges eorum il¬

Expanded text:
sinus scrutor, cum splendidissimum totius Graesinus scrutor, cum splendidissimum totius Graeciae decus Lacedaemon praecipuum uxoriae fidei specimen tantum non nostris ostentet oculis, plurimis et maximis patriae suae laudibus admiratione facti conparandum? Minyae, quorum origo ex inclyto sociorum Iasonis numero Lemniorum in insula concepta per aliquot saeculorum uices stabili in sede manserat, † a Pelasgicis expulsi ramis, alienae opis indigentes excelsa Taygetorum montium iuga supplices occupauerunt. quos Spartana ciuitas respectu Tyndaridarum —amque in illo nobilis famae nauigio destinatum sideribus par fratrum fulserat—deductos inde legibus commodisque suis inmiscuit. sed hoc tantum beneficium in iniuriam bene meritae urbis regnum adfectantes uerterunt. igitur publicae custodiae inclusi capitali adseruabantur supplicio. quod cum uetere instituto Lacedaemoniorum nocturno tempore passuri essent, coniuges eorum in
Abbreviated transcription (Latin):
uecti magnificentiam argumentari. Quid enim
aut cos colligas. aut de illo in clyto tumulo loqͣre.
cum ip̃a Mauseoli uiuum ac spirans sepulchrum
fieri concupierit eorum testimonio qui illam ex¬
tincti ossa potioni asꝑsa bibisse tradunt.Iipsicra¬
tea quoq regina Mithrydatem coniugem suum
effusis caritatis habenis amauit. Propter quem p̃¬
cipuum formȩ suȩ decorem in habitum uirilem cõ¬
uertere uoluptatis loco habuit.Tonsis enim capil¬
lis equo se et armis assuefecit. quo facilius labori¬
bus et piculis eius intereẽt. Quin etiam uictum a en
pompeio. per efferatas gentes fugientem animo pa¬
riter et corpore infatigabili secuta est. Cuius fides
aspeaͬrum atq difficilium rerum Mithrydati maxi¬
mum solacium. et iocundissimum lenimentum fuit
Cum domo enim et penatib uagari se credidit uxo¬
re simul exulante. Uerum quid asiam. quid bar¬
bariȩ immensas solitudines: quid latebras pontici

Expanded text:
uecti magnificentiam argumentari: quid enim uecti magnificentiam argumentari: quid enim aut eos colligas aut de illo inclito tumulto loquare, cum ipsa Mausoli uiuum ac spirans sepulcrum fieri concupierit eorum testimonio, qui illam extincti ossa potioni aspersa bibisse tradunt? Hypsicratea quoque regina Mitridatem coniugem suum effusis caritatis habenis amauit, propter quem praecipuum formae suae decorem in habitum uirilem conuertere uoluptatis loco habuit: tonsis enim capillis equo se et armis adsuefecit, quo facilius laboribus et periculis eius interesset. quin etiam uictum a Cn. Pompeio per efferatas gentes fugientem animo pariter et corpore infatigabili secuta est. cuius tanta fides asperarum atque difficilium rerum Mitridati maximum solacium et iucundissimum lenimentum fuit: cum domo enim et penatibus uagari se credidit uxore simul exulante. Verum quid Asiam, quid barbariae inmensas solitudines, quid latebras Pontici
Abbreviated transcription (Latin):
poris ciicere coacta est. Magno quidem cum totius
terrarum orbis detrimento. cuius tranquillitas tot
ciuilium bellorum truculentissimo furore ꝑturba¬
ta non eẽt. si oesaris. et pompeii concordia comunis
sanguinis uinculo constricta mansiss.uos qͦ¬
q castissimos ignes portia. M.catonis filia cuncta
sȩcula debita admiratione prosequentur. Quȩ cum
apud philippos uictum et interemptum uirum tu¬
um brutum cognosceres: quia ferrum non dabatur
ardentes ore carbones haurire non dubitasti. muliebri
spiritu uirilem patris exitum imitata. S nescio an hoc
fortiusq ille usitato: tu nouo genere mortis absum¬
pta es¬
Unt et alienigeni amores iusti. obscuritate igno¬
rantiȩ non obruti. e quib paucos attigisse sa¬
tis erit. U entis carię regina Arthemisia ui̾rum su¬
um Mausolum fato absumptum. quantope deside¬
rauerit. leue est post conquisitoꝵ omnis generis ho¬
norum monum̃tiq usq ad septem miracula pro¬

Expanded text:
poris eicere coacta est magno quidem cum totius poris eicere coacta est magno quidem cum totius terrarum orbis detrimento, cuius tranquillitas tot ciuilium bellorum truculentissimo furore perturbata non esset, si Caesaris et Pompei concordia communis sanguinis uinculo constricta mansisset. Tuos quoque castissimos ignes, Porcia M. Catonis filia, cuncta saecula debita admiratione prosequentur. quae, cum apud Philippos uictum et interemptum uirum tuum Brutum cognosses, quia ferrum non dabatur, ardentes ore carbones haurire non dubitasti, muliebri spiritu uirilem patris exitum imitata. sed nescio an hoc fortius, quod ille usitato, tu nouo genere mortis absumpta esunt et alienigeni amores iusti obscuritate ignorantiae non obruti, e quibus paucos attigisse satis erit. gentis Cariae regina Artemisia uirum suum Mausolum fato absumptum quantopere desiderauerit leue est post conquisitorum omnis generis honorum monumentique usque ad vii miracula pro
Abbreviated transcription (Latin):
restilia. quȩ illuc eum prosecuta fuerat: iorbo p̃ssa
cecidisset. funerata ea et in rogo imposita inter of¬
ficium ungendi et osculandi stricto ferro incubuit.
quem amici sicut erat togatum et calceatum. corpo¬
ri coniugis iuinxerunt: ac deinde subiectis facibus
utrunq una cremauerunt. Ouorum ibi factum se¬
pulcrum est. Tarenti etiam nunc conspicitur: qđ
modo extinctis sensus in est. Plautius et horestilia fati
consortione gestientes uultus tenebris intulerint. Sa¬
neq ubi idem et maximus et honestissimus amor ẽ
aliquanto prestat morte iungi ꝗͣ distrahi uita. Cõ¬
similis affectus iulię.C cȩsaris filię annotatus est. ꝗ̃
cum aediliciis comitiis pompeii magni coniugis sui
uestem cruore respsam e campo domum relatam ui¬
disset. territa metu: ne qua ci uis ẽẽt illata exanimis
concidit: partumq quem utero conceptum habe¬
bat subita animi consternatione et graui dolore coͣ¬

Expanded text:
restilla, quae illuc eum prosecuta fuerat, morbo oppressa restilla, quae illuc eum prosecuta fuerat, morbo oppressa decessisset, funerata ea et in rogum inposita inter officium unguendi et osculandi stricto ferro incubuit. quem amici, sicut erat, togatum et calceatum corpori coniugis iunxerunt ac deinde subiectis facibus utrumque una cremauerunt. quorum ibi factum sepulcrum est,—Tarenti etiam nunc conspicitur—quodmodo extinctis sensus inest, Plautius et Orestilla fati consortione gestientes uultus tenebris intulerint. saneque, ubi idem et maximus et honestissimus amor est, aliquanto praestat morte iungi quam distrahi uita. Consimilis adfectus Iuliae C. Caesaris filiae adnotatus est. quae, cum aediliciis comitiis Pompei Magni coniugis sui uestem cruore respersam e campo domum relatam uidisset, territa metu ne qua ei uis esset adlata, exanimis concidit partumque, quem utero conceptum habebat, subita animi consternatione et graui dolore cor
Abbreviated transcription (Latin):
passus es: eaq ne tu extinguereris uoluntario obitu cõ¬
sumpta lucem intueri potuisti. Et certe parentum
prius indulgentiam temptaueras. foeminȩo animo ĩ¬
par inuentus.Milior graccho iniquę fortunȩ uicti¬
ma ꝗͣuis senatorii uir ordinis. C. plautius numida.:
sed in consimili amore par exemplum. Morte enim¬
uxoris audita. doloris impotens pectus suum gladio
ꝑcussit. Interuentu deinde domesticorum in coe¬
ptum exequi prohibitus. colligatusq ut primum
occasio data est scissis fasceis ac uulnere diuulso cõ¬
stanti dextra spiritum luctus acerbitate ꝑmixtum
ex ip̃is p̃cordiis et uiscerib hausit: tam uiolenta
morte testatus. quantum maritalis flamę illo pecto¬
re clausum habuiss. E iusdem ut nominis it a
amoris quoq. M. plaucius. Nam cum impio senatꝰ
classem sociorum sexaginta nauium in asiam redu-¬
ceret. Tarentumq appulisset:atq: ibi uxor eius ho¬

Expanded text:
passus es, eaque, ne tu extinguerere, uoluntario obitu conpassus es, eaque, ne tu extinguerere, uoluntario obitu consumpta lucem intueri potuisti, et certe parentum prius indulgentiam temptaueras! Vilior Graccho iaueras! Vilior Graccho iniquae fortunae uictima, quamuis senatorii uir ordinis, C. Plautius Numida, sed in consimili amore par exemplum: morte enimuxoris audita doloris inpotens pectus suum gladio percussit. interuentu deinde domesticorum inceptum exequi prohibitus colligatusque, ut primum occasio data est, scissis fasceis ac uulnere diuolso constanti dextra spiritum luctus acerbitate permixtum ex ipsis praecordiis et uisceribus hausit, tam uiolenta morte testatus quantum maritalis flammae illo pectore clausum habuisset. Eiusdem ut nominis, ita amoris quoque M. Plautius: nam cum imperio senatus classem sociorum sexaginta nauium in Asiam reduceret Tarentumque appulisset, atque ibi uxor eius O
Abbreviated transcription (Latin):
Placido et leni affectu: ad aeque honestum. ueꝵ
aliquanto ardentiorem et concitatiorem ꝑgam.
legitimiq amoris quasi quasdam imagines
non sine maxima ueneratione contemplandas lectoris
oculis subiiciam. Ualenter inter coniuges stabilitate si¬
dei opera percurrens ardua imitatu.Eęterum cogno¬
sci utilia: quia excellentissima animaduertenti. ne me¬
dioeria quidem prȩstare rubori oportet ẽẽHcitus
gracchus angub domi suȩlmare ac focmina app̃hen¬
sis certior factus ab haruspice mare dimisso uxori eiꝰ
foemina ip̃i celerem obĩtum instare: salutarem coniu¬
gi potius qͣ sibi partem secuius augurii. marem necari. fe¬
foeminam dimitti uissit: susinuitq in conspectu suo
se ip̃m interitu serpentis occidiltaq corneliam ne¬
scio utrum feliciorem dixerim ꝙ talem uirum habu¬
erit. an mĩseriorem ꝙ amiserit. QThessalie rex Adme¬
te crudelis et dixi facti crimine sub magno iudice dã¬
natum: qui coniugis tuȩ fata pro tuis permutari

Expanded text:
placido et leni adfectu ad aeque honestum, uerum aliquanto ardentiorem et concitatiorem pergam legitimique amoris quasi quasdam imagines non sine maxima ueneratione contemplandas lectoris oculis subiciam, ualenter inter coniuges stabilitae fidei opera percurrens, ardua imitatu, ceterum cognosci utilia, quia excellentissima animaduertenti ne mediocria quidem praestare rubori oportet esse. Ti. Gracchus anguibus domi suae mare ac femina deprehensis, certior factus ab aruspice mare dimisso uxori eius, femina ipsi celerem obitum instare, salutarem coniugi potius quam sibi partem augurii secutus marem necari, feminam dimitti iussit sustinuitque in conspectu suo se ipsum interitu serpentis occidi. itaque Corneliam nescio utrum feliciorem dixerim, quod talem uirum habuerit, an miseriorem, quod amiserit. o te, Thessaliae rex Admete, crudelis et duri facti crimine sub magno iudice damnatum, qui coniugis tuae fata pro tuis permutari
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit: sed insuꝑ id omnes promptissimis animis p̾stite¬
runt. Non ignorabant enim captis ueiis cum decima¬
rum nomine. quas camillus uouerat: auꝵ apollini del¬
phico mitti oporteret: neq emendi eius facultas ẽẽt. ma¬
tronas ornamenta sua in aerarium retulisse.Sumiliterq
audierant mille pondo auri: quod gallis pro obsidione
capitolii ꝓmissa debebant᷑: earum cultu expletum. Itaq
et proprio ingenio. et exemplo uetustatis admoniti: nł¬
la sibi in re cessandum existimauerunt. Age externa eiꝰ¬
dem ꝓpositi exempla.

Expanded text:
uoluit, sed insuper id omnes promptissimis animis praestiteuoluit, sed insuper id omnes promptissimis animis praestiterunt: non ignorabant enim captis Veis, cum decimarum nomine, quas Camillus uouerat, aurum Apollini Delphico mitti oporteret neque emendi eius facultas esset, matronas ornamenta sua in aerarium retulisse, similiterque audierant mille pondo auri, quod Gallis pro obsidione Capitolii omissa debebatur, earum cultu expletum. itaque et proprio ingenio et exemplo uetustatis admoniti nulla sibi in re cessandum existimauerunt. Sunt et externa eiusdem propositi exempla.
Abbreviated transcription (Latin):
temq non solum ip̃e plenissuam exhibuit:s etiam e
pectoribus aliorum abeuntem reuocauit. Age ut a
singulis ad uniu̾sos transgrediar quanto et qͣ ęquali
amore patriȩ tota ciuitas flagrauit. Nam cum secun¬
do punico bello exhaustum aerarium ne deorum ꝗdẽ
cultui sufficeret. publicani ultro aditos censores hor¬
tati sunt: ut omnia sic locarent tanqͣ res.p. pecunia a¬
bundaret: seq p̃staturos cuncta nec ullum assem nisi
bello confecto petituros polliciti sunt. Domini quo¬
q eorum seruoꝵ quos sempronius gracchus. ob insi¬
gnem pugnam beneuenti manumiserat p̃cia ab im¬
peratore exigeͬ suꝑsederunt. In castris etiam nõ eq̃s:
non centurio impendium dari sibi desiderauit. Uiri
ac foeminȩ quidquid auri argentiue habuerunt: itẽ
pueri insignia ingenuitatis ad sustentandam tempois dif¬
ficultatem contulerunt. Ac ne beneficio senatus: qui mu¬
neribus his functos tributi onere liberauerat quisqͣ uti

Expanded text:
temque non solum ipse plenissimam exhibuit, sed etiam ex temque non solum ipse plenissimam exhibuit, sed etiam ex pectoribus aliorum abeuntem reuocauit. Age, ut a singulis ad uniuersos transgrediar, quanto et quam aequali amore patriae tota ciuitas flagrauit! nam cum secundo Punico bello exhaustum aerarium ne deorum quidem cultui sufficeret, publicani ultro aditos censores hortati sunt ut omnia sic locarent, tamquam res publica pecunia abundaret, seque praestaturos cuncta nec ullum assem nisi bello confecto petituros polliciti sunt. domini quoque eorum seruorum, quos Sempronius Gracchus ob insignem pugnam Beneuenti manu miserat, pretia ab imperatore exigere supersederunt. in castris etiam non eques, non centurio stipendium dari sibi desiderauit. uiri ac feminae quidquid auri argentiue habuerunt, item pueri insignia ingenuitatis ad sustentandam temporis difficultatem contulerunt. ac ne beneficio senatus quidem, qui muneribus his functos tributi onere liberauerat, quisquam uti
Abbreviated transcription (Latin):
ge. plurimis tȩlis obrutus suꝑ corruit. Ex cuius uulne¬
ribus et sanguine inspata uictoria emersit. U nicu¬
talis imꝑatoris specimen: nisi animo suo respondentem
filium genuisset. Is nanq in quarto consulatu patris
exemplum secutus: deuotione simili ȩque strenua pu¬
gna consentaneo exitu. labantes. ꝑditasq uires urbis
nr̃ȩ correxit. Ita dignosci arduum est utrum roma¬
na ciuitas decios utilius habuerit duces: an amiserit:
quoniam eoꝵ uita. ne uinceret᷑ obstitit: mo̾s fecit ut
uinceret. Non est extinctus prore.p. scipio africanꝰ.
quidem cum afflcta cãnensi clade urbs nr̃a. nihil ali¬
ud ꝗͣ p̃da uictoris ẽẽ annibalis uideretur: ideoq reli¬
quiȩ prostrati exercitus deẜendȩ italię. auctore.O. me¬
tello consilium agitarent: tribunus militum ad mõm
iuuenis: stricto gladio mortem unicuiq minitando
uirare oms. nunꝗͣ se relicturos patriam coegit. pieta¬

Expanded text:
ge plurimis telis obrutus super corruit. ex cuius uulnege plurimis telis obrutus super corruit. ex cuius uulneribus et sanguine insperata uictoria emersit. Vnicutalis imperatoris specimen esset, nisi animo suo respondentem filium genuisset: is namque in quarto consulatu patris exemplum secutus deuotione simili, aeque strenua pugna, consentaneo exitu labantis perditasque uires urbis nostrae correxit. ita dinosci arduum est utrum Romana ciuitas Decios utilius habuerit duces an amiserit, quoniam uita eorum ne uinceretur obstitit, mors fecit ut uinceret. Non est extinctus pro re publica quidem cum adflicta Cannensi clade urbs nostra nihil aliud quam praeda uictoris esse Hannibalis uideretur, ideoque reliquiae prostrati exercitus deserendae Italiae auctore Q. Metello consilium agitarent, tribunus militum admodum iuuenis stricto gladio mortem unicuique minitando iurare omnes numquam se relicturos patriam coegit pieta
Abbreviated transcription (Latin):
tis effigies exeȩ portȩ. qua excesserat inclusa est. dictaq
lauduscolana. olim ȩra randera dicebatur. U enicuis
dicenti. cum in capite picus consedisset: haruspexq af¬
firmasset conseruato eo fore domus ipius statum feli¬
cissimum: rei.p. miserimum: occiso: in contrarium u¬
trunq cessurum: euestigio picum morsu suo in con¬
spectu senatus necauit. Decem et septem militum faĩ¬
liam eximię fortitudinis uiros cannensi p̃lio amisit res
p. procedente tempore ad summum impii fastigium
excessit. Hȩc nimiꝵ exemꝑla Sylla et Marius et Cin¬
na tanꝗͣ stulta riserunt. Publius decius. qui consu¬
latum in familiam suam pͥmus intulit: cum latino bel¬
lo romanam aciem inclinatam pene iam et prostratã
uidet: caput suum pro salute rei.p. deuouit. ac proti¬
nus concitato equo in medium hostium agmen patriȩ
salutem sibi mortem petens irrupit. factaq ingenti stra¬

Expanded text:
tis effigies aerea portae, qua excesserat, inclusa est dictaque tis effigies aerea portae, qua excesserat, inclusa est dictaque Rauduscula: nam olim aera raudera dicebantur. Genucius dicenti cum in capite picus consedisset, aruspicesque adfirmassent conseruato eo fore ipsius domus statum felicissimum, rei publicae miserrimum, occiso in contrarium utrumque cessurum, e uestigio picum † morsu suo in conspectu senatus necauit. decem et vii Aelia tum familia eximiae fortitudinis uiros Cannensi proelio amisit: res publica procedente tempore ad summum imperii fastigium excessit. haec nimirum exempla Sulla et Marius et Cinna tamquam stulta riserunt. P. Decius Mus, qui consulatum in familiam suam primus intulit, cum Latino bello Romanam aciem inclinatam et paene iam prostratam uideret, caput suum pro salute rei publicae deuouit ac protinus concitato equo in medium hostium agmen patriae salutem, sibi mortem petens inrupit factaque ingenti stra
Abbreviated transcription (Latin):
nostram uirtute. armisq p̃cipue excellere: militaĩb
insignib ornatus equum conscendit. eumq uȩhem̃¬
ter admotis calcaribus. p̃cipitem in illud profundũ
egit. Suꝑ quem uniu̾si ciues honoris grã certatim fru¬
ges mniecerunt. continuoq t̾ra pͥstinum habitum re¬
cuperauit. Magna postea decora in foro romanos
fulserunt: nullum tamen hodie pietate Curtii erga pa¬
triam clarius obseruatur exemplum. Qui pͥncipa¬
tum glĩȩ obtinenti consimile factum subnectam. Ge¬
nitio cipo p̃tori paludato portam egredienti: noui
in auditi generis prodigium incidit.Nanq in capite
eius subito ueluti cornua eruperunt: responsumq ẽ
cum regem fore. si in urbem reu̾tisset. Qđ ne accideret
uoluntarium ac ꝑpetuum sibimet indixit exilium. Di¬
gnam pietatem: quȩ quod ad solidam gliam auinet
septem regibus p̾feratur. Cuius testandȩ rei gratia capi¬

Expanded text:
nostram uirtute armisque praecipue excellere, militaribus nostram uirtute armisque praecipue excellere, militaribus insignibus ornatus equum conscendit eumque uehementer admotis calcaribus praecipitem in illud profundum egit, super quem uniuersi ciues honoris gratia certatim fruges iniecerunt, continuoque terra pristinum habitum recuperauit. magna postea decora in foro Romano fulserunt, nullum tamen hodieque pietate Curtii erga patriam clarius obuersatur exemplum. cui principatum gloriae obtinenti consimile factum subnectam. Genucio Cipo praetori paludato portam egredienti noui atque inauditi generis prodigium incidit: namque in capite eius subito ueluti cornua erepserunt, responsumque est regem eum fore, si in urbem reuertisset. quod ne accideret, uoluntarium ac perpetuum sibimet indixit exilium. dignam pietatem, quae, quod ad solidam gloriam attinet, septem regibus praeferatur. cuius testandae gratia capi
Abbreviated transcription (Latin):
centi uiuere: sed ut sua potius pietate: qͣ aliena ueĩa
uteretur: comes frat̾nę neci non defuit. Arctissimis
sanꝯuinis uinculis pietas satisfecit:
maiestati etiam illa quȩ deorum numinib
aequatur auctoritas parentum uires suas sb̾¬
iecit. Frat̾na quoq caritas animo ȩquo. ac libent̾ cedit.
um secum trahat necẽe ẽ. Uerum quid attinet uerb̾
ista complecti. quoꝵ tanta uis est: ut alii salutis suȩ
impendio testati sint. Brutus consul pͥmus cum
arunte tarquinii suꝑbi regno expulsi filio: in acie ita
concurrit: ut pariter illatis hastis. ut̾q mortifico uul¬
nere ictus exanimis prosterneret᷑. Merito adiecerim pͦ
diam partem fori uasto ac repentino hiatu t̾ra subsi¬
deret: responsumq eẽt re illum tantum mõ complei̾
posse: qua pꝰ. Roꝰ. plurimum ualeret. Curtius et anĩ
et generis nobilissimus adolescens: interp̃tatus urbẽ

Expanded text:
centi uiuere, sed ut sua potius pietate quam aliena uenia centi uiuere, sed ut sua potius pietate quam aliena uenia uteretur, comes fraternae neci non defuit. Artissimis sanguinis uinculis pietas satis fecit: maiestati etiam illa, quae deorum numinibus aequatur, auctoritas parentium uires suas subicit, fraterna quoque caritas animo aequo ac libenter cedit, ium secum trahat necesse est. uerum quid adtinet uerbis ista conplecti, quorum tanta uis est, ut alii ea salutis suae impendio testati sint? Brutus consul primus cum Arrunte Tarquinii Superbi regno expulsi filio in acie ita equo concurrit, ut pariter inlatis hastis uterque mortifero uulnere ictus exanimis prosterneretur. merito adiecerim popdia parte fori uasto ac repentino hiatu terra subsideret responsumque esset ea re illum tantum modo conpleri posse, qua populus Romanus plurimum ualeret, Curtius et animi et generis nobilissimi adulescens interpretatus urbem
Abbreviated transcription (Latin):
et fraternę maiestati cessit. et uita excessit. His scio
equidem nullum aliud ꝗͣ castoris. et pollucis speci¬
men consanguineȩ caritatis conuenienter adiici pos¬
se. Sed omnis memoriȩ clarissimis imꝑatoribus
profecto non erit ingratum: si militis summa erga fra¬
trem suum pietas huic uoluminis parti adheserit.
ls nanq in castris gn. pompeii stipendia pagens cũ
Sertorianum militem acrius sibi in acie instantem co¬
minus int̾emisset: iacentemq spoliaret: ut fratrem
germanum ẽẽ cognouit: multum ac diu conuicio de¬
os. ob donum impię uictoriȩ insecutus. prope castra
transtulit. et p̃ciosa ueste oꝑtum rogo imposuit: ac
deinde subiecta face: protinus eodem gladio: quo il¬
lum int̾emerat. pectus suum transuerberauit. seseq¬
U.
super corpus fratris prostratum communib flamis cre¬
mandum tradidit. licebat ignorantiȩ bñsicio inno¬

Expanded text:
et fraternae maiestati cessit et uita excessit. his scio et fraternae maiestati cessit et uita excessit. his scio equidem nullum aliud quam Castoris et Pollucis specimen consanguineae caritatis conuenienter adici posse, sed omnis memoriae clarissimis imperatoribus profecto non erit ingratum, si militis summa erga fratrem suum pietas huic parti uoluminis adhaeserit: is namque in castris Cn. Pompei stipendia peragens, cum Sertorianum militem acrius sibi in acie instantem conminus interemisset iacentemque spoliaret, ut fratrem germanum esse cognouit, multum ac diu conuicio deos ob donum impiae uictoriae insecutus, prope castra transtulit et pretiosa ueste opertum rogo inposuit. ac deinde subiecta face protinus eodem gladio, quo illum interemerat, pectus suum transuerberauit seque super corpus fratris prostratum communibus flammis cremandum tradidit. licebat ignorantiae beneficio inno
Abbreviated transcription (Latin):
tudine in germania fluctuare cognouiss:: protinus
inde metu attonitus erum pet. iter quoq ꝗͣ rapidũ¬
et p̃ceps uelut uno spiritu corripuerit: eo patet ꝙ al¬
pes rhenumq transgressus die ac nocte mutato sub¬
inde equo. ec. millia passuum ꝑmõ deuictam barba¬
riam Antabagio duce solo comite contentus euasit: s
cum tum maximo labore et piculo implicatum: moͬ¬
taliumq frequentia defectum sanctissimum pietatis
numen et dii fautores eximiarum uirtutum et fide¬
lissimus romani imꝑii custos lupiter comitatus est.
Drusus quoq quanꝗͣ fato iam suo ꝗͣ illius officio ꝓ¬
pior erat. uigore sp̃s et corporis uiribus collapsus:
eo ip̃o tamen equo uita ac mors distinguitur mom̃¬
to legiones cum insignib suis fr̃i obuiam procede¬
re iussit. ut imꝑator salutaretur p̃cepit. etiam dexte¬
ram in partem p̾torium ei statui et consulare et im¬
peratorium nomen obtinere uoluit. codemq tp̃r

Expanded text:
tudine in Germania fluctuare cognosset, protinus tudine in Germania fluctuare cognosset, protinus inde metu attonitus erumperet. iter quoque quam rapiduet praeceps uelut uno spiritu corripuerit eo patet, quod Alpes Rhenumque transgressus die ac nocte mutato subinde equo cc milia passuum per modo deuictam barbariam Namantabagio duce solo comite contentus euasit. sed eum tum maximo labore et periculo implicatum mortaliumque frequentia defectum sanctissimum pietatis numen et di fautores eximiarum uirtutum et fidissimus Romani imperi custos Iuppiter comitatus est. Drusus quoque, quamquam fato iam suo quam illius officio propior erat, uigore spiritus et corporis uiribus conlapsus, eo ipso tamen, quo uita ac mors distinguitur, momento legiones cum insignibus suis fratri obuiam procedere iussit, ut imperator salutaretur. praecepit etiam dextera in parte praetorium ei statui, et consulare et imperatorium nomen optinere eum uoluit, eodemque tempore