comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
agebatur: lam uestem detraxerat corpori:proiecturuꝰ
semet influmen:amiciq: ut exciperent eum:haud ꝓ¬
cul nabant. Apparebatq anceps periculum: tam naturi
quã nauigare perseuerantis. Ergo ingenti certamine cõ¬
citant remos: quantaq uis humana esse poterat.admota
est: ut fluctus qui inseuehebant euerberarentur. sindi
crederes undas: & retro gurgites cedere: quibus tandem
nauis erepta: non tamen ripe applicatur: sed in proximũ
uadum illiditur: cum amne bellum fuisse crederes.Er¬
go aris pronumero fluuium positis: sacrificioq facto:
.xxx. stadia processit: Inde uentum in regionẽ sudra¬
carũ: malloꝵq: quos alias bellare inte se solitos:tunc pe¬
riculi sotietas iunxit: Nouem milia iunioꝵ peditũ in
armis erant preter hos equitum.x̃. nongentoꝵ: caetera
quadrige. At macedones: qui omni discrimine iam de¬
functos se esse credebant:postquã integrum bellum cũ

Expanded text:
agebatur. Iam vestem detraxerat corpori proiecturus agebatur. Iam vestem detraxerat corpori proiecturus semet in flumen, amicique, ut exciperent eum, haud procul nabant, adparebatque anceps periculum tam nataturi quam navigare perseverantis: ergo ingenti certamine concitant remos, quantaque vis humana esse poterat, admota est, ut fluctus, qui se invehebant, everberarentur. Findi crederes undas et retro gurgites cedere. Quibus tandem navis erepta non tamen ripae adplicatur, sed in proximum vadum inliditur. Cum amne bellum fuisse crederes. Ergo aris pro numero fluminum positis sacrificioque facto XXX stadia processit. Inde ventum est in regionem Sudracarum Mallorumque, quos alias bellare inter se solitos tunc periculi societas iunxerat. Nonaginta milia iuniorum peditum in armis erant, praeter hos equitum X milia nongentaeque quadrigae. At Macedones, qui omni discrimine iam defunctos se esse crediderant, postquam integrum bellum cum
Abbreviated transcription (Latin):
Sed cum in obsidione perseuerasset: oppidani desperata
salute: ignem subicere tectis: se quoq ac liberos coniuges
incendio cremant: Qđ cum ipsi augerent hostes extingue¬
rent. Noua forma pugnae erat:urebant incole urbem
hostes extinquebant:Adeo etiam nature iura bellum
in contrarium mutant.Arx erat oppidi intacta in qͣ
praesidium dereliquit: ipse nauigio circum uectus est¬
Arcem quippe tria flumina: tota india praeter gangẽ
maxima munimenta arcis applicant.undas: a septen¬
trione indus:ameridiae hathesines:hydaspi cõfunhñ.
eterum amnium certus maritimis similes fluctus mi¬
uet. multoq a turbido limo:qđ aquarum concursu sub¬
cum crebri fluctus se inueherent:& nauium hinc pro¬
ris hinc latera pulsarent:subducere naute uela ceperũ
Sed ministeria eoꝵ. hinc cetu:hinc praerapida celerita
e fluminum occupant: in oculis duo maiora nauiqi
quibus intorta nauis obliqua & gubernaculi inpatiens

Expanded text:
Sed cum in obsidione perseverasset, oppidani desperata Sed cum in obsidione perseverasset, oppidani desperata salute ignem subiecere tectis seque аc liberos coniugesque, incendio cremant. Quod cum ipsi augerent, hostes extinguerent, nova forma pugnae erat: delebant incolae urbem, hostes defendebant. Adeo etiam naturae iura bellum in contrarium mutat. Arx erat oppidi intacta, in qua praesidium dereliquit. Ipse et navigiis circumvectus arcem. Quippe III flumina tota India praeter Gangen maxima munimento arcis adplicant undas: a septentrione Indus adluit, a meridie Acesines Hydaspi confunditur. Cete- rum amnium coetus maritimis similes fluctus movet, multoque ac turbido limo, quod aquarum concursu subcum crebri fluctus se inveherent et navium hinc proras, hinc latera pulsarent, subducere nautae vela coeperunt. Sed ministeria eorum hinc aestu, hinc praerapida celeritae fluminum occupantur. In oculis omnium duo maiora navigia quibus intorta navis obliqua et gubernaculi inpatiens
Abbreviated transcription (Latin):
dificanda classe amboꝵ studio usus: Oppida quoq duo
condidit: Quoꝵ alterum bucephalam equi quem ami
serat memoriae ac nomini dedicans urbem: Elephan¬
tis deinde et inpedimentis: sequi iussis: secundo amne
defluxit: xl. ferme stadia singulis precedens: ut oportu¬
nis locis exponi subinde copie possent:Peruentum erat
in regione in qua hydaspis amnis accessio omittitus
hinc decurrit infines foboꝵ:hii de exercitu herculis
maiores suos esse memorant: egros relictos esse cepisse.fi¬
dem quam obtinebant: pelles ferarũ proueste:pro armiᷤ
claua erat. multaq etiam greci. cũ mores exoleuissent
stirps ostendebat: uestigia: hinc: hinc extensione facta
.ccl. stadia excessit: depopulatusq regionem: oppidum
capit. euis cornua cepit: quadraginta peditum millium
gens inripa fluminis opposuerat:quae amne superato
in fugam compulit:inclusosq: menibus expugnat:pu
beres interfecti sunt caeteri uenierũt. Alteram deinde

Expanded text:
dificanda classe amborum studio usus. Oppida quoque duo dificanda classe amborum studio usus. Oppida quoque duo condidit: quorum alterum Nicaeam serat, memoriae ac nomini dedicans urbem. Elephantis deinde et inpedimentis terra sequi iussis secundo amne defluxit quadraginta ferme stadia singulis diebus pro- cedens, ut opportunis locis exponi subinde copiae possent. Perventum erat in regionem, in qua Hydaspes amnis Acesini committitur: hinc decurrit in fines Siborum. Hi de exercitu Herculis maiores suos esse memorant: aegros relictos esse cepisse sedem, quam ipsi obtinebant. Pelles ferarum pro veste, clavae tela erant, multaque etiam, cum Graeci mores exolevissent, stirpis ostendebant vestigia. Hinc escensione facta CC et L stadia excessit depopulatusque regionem oppidum, caput eius, corona cepit. XL milia peditum alia gens in ripa fluminum opposuerat: quae amne superato in fugam conpulit inclusosque moenibus expugnat. Puberes interfecti sunt, ceteri venierunt. Alteram deinde
Abbreviated transcription (Latin):
ire datum est:Tertio die processit e regia:quo.xii.aras
ex quadrato saxo. monuentum expeditionis sue. mu.¬
nimenta quoq castroꝵ iussit extendi: cubiculaq am¬
plioris forme quã per corporum spetiem habitu: reli¬
qua ut spetiem omnium augeret: posteritatis fallax mi¬
raculum preponens. Hinc repetens quae emensus fueras
ad flumen acestim locat castra: Ibi forte poenus morbo ex¬
tinctus est: cuius morte ingemuit quidem rex. Adiecit
tamen propter paucos dies uitae longam orationem: eum
xorsum tanquam solus macetdoniam uisurus esset.
Lam in aqua classis quam hedificari iusserat stabat. In hac
meno ex trachia in supplementũ equitũ.U. preter eos
argento caelata pertulerat: quis distributis: cremari iussit
mille nauigiis aditurus occeanum discordes:& uetera o¬
dia retractantes. Porum & taxilem indiae reges.firmata
per affinitatem gratia reliquit in suis regnis: sũmo in e¬

Expanded text:
irae datum est: tertio die processit erigique duodecim aras irae datum est: tertio die processit erigique duodecim aras ex quadrato saxo, monumentum expeditionis suae, munimenta quoque castrorum iussit extendi cubiliaque amplioris formae quam pro corporum habitu relinqui, ut speciem omnium augeret, posteritati fallax miraculum praeparans. Hinc repetens, quae emensus erat, ad flumen Acesinen locat castra. Ibi forte Coenus morbo extinctus est: cuius morte ingemuit quidem rex, adiecit tamen propter paucos dies longam orationem eum exorsum, tamquam solus Macedoniam visurus esset. Iam in aqua classis, quam aedificari iusserat, stabat. Inter haec Memnon ex Thracia in supplementum equitum milia, praeter eos s auro et argento caelata pertulerat. Quis distributis vetera cremari iussit. Mille navigiis aditurus Oceanum discordesque et vetera odia retractantes Porum et Taxilen, Indiae reges, firmatae per adfinitatem gratiae reliquit in suis regnis summo in ae
Abbreviated transcription (Latin):
etiam exmendacio intelligo:ođ si adhuc penetrare
incdiam certum est regi: a meri di&e minus uasta est: qua
subacta licebit decurrere.in illud mare: qđ rebus hu-¬
manis terminum uoluit esse natura:Cur circuitu pe¬
tis gloriam quae admanum posita est: Hic quoq oc¬
currit occeanus: nisi mauis errare: Peruenimus quot
tua fortuna ducit: Hec tecum quã sine te cum his loꝗ
malui: non uti inirem cucumstantis exercitus gratiã
sed ut uoce loquentium potius quã gemitum murmu¬
rantium audires. Ut finem orationi poenus imposuͭ
clamor undiq cum ploratu oritur: regem:patrem: do¬
minum confusis appellantium uocibus.Iamq: & alii
duces & precipue seniores quis ebetare: & excusatio ho¬
nestior erat:& auctoritas.maior eadem precabatur.: Ille
nec castigare obstinatos. nec mitigare poterat iratos.
Itaq: in ops consilii desiluit ẽ tribunali: claudiq regiam
iussit: omnibus praeter assuetos adire prohibitis.Biduũ

Expanded text:
etiam ex mendacio intellego. Quodsi adhuc penetrare etiam ex mendacio intellego. Quodsi adhuc penetrare in Indiam certum est, regio a meridie minus vasta est: qua subacta licebit decurrere in illud mare, quod rebus humanis terminum voluit esse natura. Cur circuitu petis gloriam, quae ad manum posita est? Hic quoque occurrit Oceanus. Nisi mavis errare, pervenimus, quo tua fortuna ducit. Haec tecum quam sine te cum his loqui malui, non uti inirem circumstantis exercitus gratiam, sed ut vocem loquentium potius quam gemitum murmurantium audires.” Ut finem orationi Coenus inposuit, clamor undique cum ploratu oritur regem, patrem, dominum confusis appellantium vocibus. Iamque et alii duces praecipueque seniores, quis ob aetatem et excusatio honestior erat et auctoritas maior, eadem precabantur. Ille nee castigare obstinatos nec mitigari poterat iratus: itaque inops consilii desiluit ex tribunali claudique regiam iussit omnibus praeter adsuetos adire prohibitis. Biduum
Abbreviated transcription (Latin):
in ultimo mundi fine consistimus: In alium orbem pa¬
ras ire: & indiam quaeris. indis quoq ignotam. Inter
feras serpentes degentes:eruere ex latebris & cubili¬
bus suis expetis plura quã soluidet: uictoria lustres
Digna prorsus cogitatio tuo animo:sed altior nostro.
Uirtus tua semper in certando erit: nostra uisiã in
fine erit. Intuere corpora exanquia: tot perfossa
uulneribus: tot cicatricibus putrida: Iam tela he¬
bentia sunt: lam arma deficiunt: uestem persicam
indumus: quia domestica subuehi non potest: In
extremum degenerauimus cultum. quoto cuiq lo¬
rica est: quis equum habet: Iube quaeri quã multos
serui ipsorum persecuti sunt: quid cui supersit ex pra
omnium uictores: omniumq in opes sumus. Nec luxu¬
ria laboramus:sed bello. Instrumenta belli consũpsi¬
mus. habent tuum pulcerrimum exercitum:nudum
obicies beluis:quarum ut multitudinem augeant
de industria barbari magnum esse tantũ numerũ. esse¬

Expanded text:
in ultimo mundi fine consistimus. In alium orbem pain ultimo mundi fine consistimus. In alium orbem paras ire et Indiam quaeris Indis quoque ignotam. Inter feras serpentesque degentes eruere ex latebris et cubilibus suis expetis, ut plura, quam sol videt, victoria lustres. Digna prorsus cogitatio animo tuo, sed altior nostro. Virtus enim tua semper in incremento erit, nostra vis iam in fine est. Intuere corpora exanguia, tot perfossa vulneribus, tot cicatricibus putria. Iam tela hebetia sunt, iam arma deficiunt. Vestem Persicam induti, quia domestica subvehi non potest, in externum degeneravimus cultum. Quoto cuique lorica est? quis equum habet? Iube quaeri, quam multos servi ipsorum persecuti sint, quid cuique supersit ex praeda. Omnium victores omnium inopes sumus. Nec luxuria laboramus, sed bello instrumenta belli consumpsimus. Hunc tu pulcherrimum exercitum nudum obicies beluis? Quarum ut multitudinem augeant de industria barbari, magnum tamen esse numerum
Abbreviated transcription (Latin):
nribunal accedere: significans se loqui uelle. Quẽ
ut uidere milites: detrahentem galeam capiti: ita
enim regem alloqui mos est:hortari ceperunt:ut
causam exercitus ageret. Tum poenus: Dii prohi¬
beant inquit anobis impias mentes: & profecto pro¬
hibent. Idem animus est tuis qui fuit semꝑ:ut quo i¬
usseris pugnare periclitari sanquine nostro:cõmenda¬
re posterit᷑ati tu&e tuum nomen: Proinde si perseueraᷤ
inermes quoq & nudi: & exanques:utcunq: tibi cor¬
di est sequimur. uel antecedimus.Sed si audire uis ñ
fictas tuoꝵ militum uoces: ueꝵ necessitate ultima
expressas. praebe quaeso propitius aures: imperium,
atq auspicium tuum constantissime secutis & quocũ¬
que pergis secuturis. Uicisti rex magnitudine rerum
non hostes h modo:sed etiam milites:quicquid mor¬
talitas capere poterat inpleuimus.emensi maria ter¬
rasq: melius nobis quã incolis:omnia nota sunt: Pene

Expanded text:
tribunal accedere significans se loqui velle. Quem tribunal accedere significans se loqui velle. Quem ut videre milites detrahentem galeam capiti — ita enim regem adloqui mos est —, hortari coeperunt, ut causam exercitus ageret. Tum Coenus: “Dii prohibeant,” in quit, “a nobis inpias mentes! Et profecto prohibent: idem animus est tuis, qui fuit semper, ire, quo iusseris, pugnare, periclitari, sanguine nostro commendare posteritati tuum nomen. Proinde, si perseveras, inermes quoque et nudi et exangues, utcumque tibi cordi est, sequimur vel antecedimus. Sed si audire vis non fictas tuorum militum voces, verum necessitate ultima expressas, praebe, quaeso, propitias aures imperium atque auspicium tuum constantissime secutis et, quocumque pergis, secuturis. Vicisti, rex, magnitudine rerum non hostes modo, sed etiam milites. Quidquid mortalitas capere poterat, inplevimus. Emensis maria terrasque melius nobis quam incolis omnia nota sunt. Paene
Abbreviated transcription (Latin):
me fluminibus & beluis:& illis gentibus quoꝵ no¬
mina horretis: Inueniam qui de sertum a uobis se¬
quantur. Scythae bactrianiq erunt mecum: hoste ᷤᷤ
paulo ante: nunc milites mei:Mori prestat quã pre¬
cario imperatorem esse. Ite duces domos.ite deserto
rege ouantes:Ego hic a uobis desperate uictorie:ha¬
ud honeste morti locum inueniam. Hec sic ꝗdem
ulla militum uox exprimi potuit: expectabant ut
duces principesq ad regem perferent:uulneribus &
continuo labore militiae fangatos.nec detractare
munia:sed substinere non posse:Caeterum illi metu
attoniti interram defixerant: Ioitur primo fremi¬
tu: sua sponte deinde gemitus quoq: oritur:pa¬
ulatimq: liberius dolor: erigi cepit:manantibus la¬
crimis: ad eo ut rex ira in misericordiam uersa: ne
ipse quidem quanquã cuperet temperare oculis
potuerit:Tandem uniuersa contione effusius fle¬
te: poenus ausus est:cunctannbus ceteris: propius

Expanded text:
me fluminibus et beluis et illis gentibus, quarum nome fluminibus et beluis et illis gentibus, quarum nomina horretis: inveniam, qui desertum a vobis sequantur. Scythae Bactrianique erunt mecum, hostes paulo ante, nunc milites nostri. Mori praestat quam precario imperatorem esse. Ite reduces domos! ite deserto rege ovantes! Ego hic aut vobis desperatae victoriae aut honestae morti locum inveniam.” Ne sic quidem ulli militum vox exprimi potuit. Expectabant, ut duces principesque ad regem perferrent vulneribus et continuo labore militiae fatigatos non detrectare munia, sed sustinere non posse. Ceterum illi metu attoniti in terram ora defixerant. Igitur primo fremitus sua sponte, deinde gemitus quoque oritur, paulatimque liberius dolor egeri coepit manantibus lacrimis, adeo ut rex ira in misericordiam versa ne ipse quidem, quamquam cupiebat, temperare oculis potuerit. Tandem universa contione effusius flente Соеnus ausus est cunctantibus ceteris propius
Abbreviated transcription (Latin):
unum debiturus sum. & his uosrogo:qui nihil uobis un¬
quam precepi:qui primus me periculis obtuli: ꝗ sepe e¬
tiam clipeo meo texi ne infungeretis in manibus meiᷤᷤ
palmam qua herculem liberumq: patrem:si inuidia ab¬
fuerit equabo. Date hoc precibus meis:& tandem obsti¬
atum silentium rumpite.Ubi est ille clamor alacri
uideor a uobis:surdas iam dudum aures pulso: aduer¬
sos animos & infractos excitare conor. Cumq illi
aterram dimissis capitibus:tacere perseuerarent: Ne¬
scio quid inquit inuos imprudens deliq: qđ me ne in¬
tueri quidem uultis. in solitudine mihi uideor esse: ne¬
mo respondet: nemo saltem negat quos alloquoꝵ:
Quid autem postulo gloriam uestram & magnitudinẽ
indicamus:Ubi sunt illi quorum certamen pauloan¬
te uidi contendentium: qui potissimum uulnerati
reg̃ corpus exciperẽt: desertus destitutus sum: hosti¬
bus deditus:sed solus quoq: ire perseuerabo: obicite

Expanded text:
unum debiturus sum. Et is vos rogo, qui nihil umquam vunum debiturus sum. Et is vos rogo, qui nihil umquam vobis praecepi, quin primus me periculis obtulerim, qui saepe aciem clipeo meo texi. Ne infregeritis in manibus meis palmam, qua Herculem Liberumque Patrem, si invidia afuerit, aequabo. Date hoc precibus meis et tandem obstinatum silentium rumpite. Ubi est ille clamor, alacrivideor a vobis. Surdas iamdudum aures pulso, aversos animos et infractos excitare conor.” Cumque illi in terram demissis capitibus tacere perseverarent: “Nescio quid,” inquit, “in vos inprudens deliqui, quod me ne intueri quidem vultis. In solitudine mihi videor esse. Nemo respondet, nemo saltem negat. Quos adloquor? quid autem postulo? Vestram gloriam et magnitudinem vindicamus. Ubi sunt illi, quorum certamen paulo ante vidi contendentium, qui potissimum vulnerati regis corpus exciperent? Desertus, destitutus sum, hostibus deditus. Sed solus quoque ire perseverabo. Obicite
Abbreviated transcription (Latin):
diu uobiscum in acie stabo. nec mei nec hostium exer¬
citus numero:Modo uos amicos mihi pleno alacritatis
ac fiduciae adhibete. non in limine operum: laborũo
nostrorum: sed in exitu stamus: peruenimus ad solis or¬
tum & occeanum. nisi obstet ignauia: inde uictores ꝑ¬
lomite fine terrarum reuertemur ad patriam.Nolite
qđ pigri agricole faciunt maturos fructus perinertiam
amittere:e manibus maiora sunt periculis praemia di
Diues eadem & inbellis est regio.Itaq: non tam ad gloriã
uos duco quã ad predam. Digni estis qui opes quas illud
mare litoribus inuehit referatis in patriam.Digni qui
nihil in expertum:nihil metu omissum relinquatis: ꝑ
os gleriamq uestrã qua humanum fastiqium exced¬
s perq mea in uos & in me uestra merita quibus inui¬
ti estis contendimus: oro quesoq: ne humanarum rerum
terminos adeuntem: alunnum conmilitonemq: uestrũ
ne dicam regem deseratis.Caetera uobis imperaui: hoc

Expanded text:
amdiu vobiscum in acie stabo, nec mei nee hostium exeramdiu vobiscum in acie stabo, nec mei nee hostium exercitus numero: vos modo animos mihi plenos alacritatis ac fiduciae adhibete. Non in limine operum laborumque nostrorum, sed in exitu stamus: pervenimus ad solis ortum et Oceanum. Nisi obstat ignavia, inde victores perdomito fine terrarum revertemur in patriam. Nolite, quod pigri agricolae faciunt, maturos fructus per inertiam amittere e manibus. Maiora sunt periculis praemia: dives eadem et inbellis est regio. Itaque non tam ad gloriam vos duco quam ad praedam. Digni estis, qui opes, quas illud mare litoribus invehit, referatis in patriam, digni, qui nihil inexpertum, nihil metu omissum relinquatis. Per vos gloriamque vestram, qua humanum fastigium exceditis, perque et mea in vos et in me vestra merita, quibus invicem contendimus, oro quaesoque, ne humanarum rerum terminos adeuntem alumnum commilitonemque vestrum, ne dicam regem, deseratis. Cetera vobis imperavi: hoc
Abbreviated transcription (Latin):
uero tot milia: ipsa se elidunt: ubi nec stare nec fugere
potuerunt:in abiles uastorum corporum moles.Sic
equidem animalia ista contempsi: ut cum haberemi¬
pse non opposuerim: satis gnarus plus sius quã hostibus
periculi inferre. At enim equitum peditumq multi¬
tudo nos conmouet: cum paucis pugnare soliti estis:n
unc primum inconditam:substinebitis turbam. Testis
aduersus multi tudinem inuicti macedonum roboris gra¬
nicus amnis & cilicia inundata feruore.persaꝵ: & arbe¬
la cuius campi deuictorũ anobis ossibus strati sunt. Se¬
ro hostium legiones numerare cepistis:.postquã solitudi¬
nem inasyam uincendo fecistis.Cum per helespontum
nauigaremus: de paucitate nostra cogitandum fuit.
nunc nos scythe secuntur bactriana auxilia presto sũt
Dace: sogodianiq inter nos militant: nec tamen illi tur¬
be confido:uestras manus intueor:uestram uirtutem
adres quas gesturus sum: uadem predemq: habeo:Q.¬

Expanded text:
vero tot milia ipsa se elidunt, ubi nec stare nec fugere vero tot milia ipsa se elidunt, ubi nec stare nec fugere potuerint inhabiles vastorum corporum moles. Equidem sic animalia ista contempsi, ut, cum haberem ipse, non opposuerim, satis gnarus, plus suis quam hostibus periculi inferre. At enim equitum peditumque multitudo vos commovet! Cum paucis enim pugnare soliti estis et nunc primum inconditam sustinebitis turbam. Testis adversus multitudinem invicti Macedonum roboris Granicus amnis et Cilicia inundata cruore Persarum et Arbela, cuius campi devictorum a nobis ossibus strati sunt. Sero hostium legiones numerare coepistis, postquam solitudinem in Asia vincendo fecistis. Cum per Hellespontum navigaremus, de paucitate nostra cogitandum fuit: nunc nos Scythae sequuntur, Bactriana auxilia praesto sunt, Dahae Sogdianique inter nos militant. Nec tamen illi turbae confido: vestras manus intueor, vestram virtutem rerum, quas gesturus sum, vadem praedemque habeo. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sit animal nec facile capiatur.multoq difficilius mi¬
tigetur: Atqui eadem uarias copias peditum: equitũ¬
q numerauit: Nam flumen quo latius est effusum
hoc placidius stagnat. Quippe angustis ripis cohercita
& in angustiorem alueum elisa torrentes aquas inue¬¬
unt: Contra statio alueis segnior cursus est: praeterea
in ripa omne periculum est:nisi applicantes nauigia
hostis expectat. Itaq quacumq flumen interuenit
dem futurum discrimen est euadentium interran
Sed omnia ista uera esse fingamus: utrũ ne uos magni¬
tudo beluarũ. an multitudo hostium terret: od perti¬
net ad elephantos presens exemplum habemus: in suos
uehementius quãin nos incurrerunt tam uasta cor¬
pora: securius facilius mutilata sunt: Quid autem ĩ¬
terest totidem sint quot porus habuit anni.cum uno
aut altero uulneratis:ceteros infugam declinari. De¬
inde paucos quoq & in cõmode regunt. Congreagata

Expanded text:
sit animal nec facile capiatur multo que difficilius misit animal nec facile capiatur multo que difficilius mitigetur? Atqui eadem vanitas copias peditum equitumque numeravit. Nam flumen, quo latius fusum est, hoc placidius stagnat: quippe angustis ripis coercita et in angustiorem alveum elisa torrentes aquas invehunt, contra spatio alvei segnior cursus est. Praeterea in ripa оmnе periculum est, ubi adplicantes navigia hostis expectat. Ita, quantumcumque flumen intervenit, idem futurum discrimen est evadentium in terram. Sed omnia ista vera esse fingamus: utrumne nos magnitudo beluarum an multitudo hostium terret? Quod pertnet ad elephantos, praesens habemus exemplum: in suos vehementius quam in nos incucurrerunt: tam vasta corpora securibus falcibusque mutilata sunt. Quid autem interest, totidem sint, quot Porus habuit, an in milia, cum uno aut altero vulnerato videritis ceteros in fugam declinari? Dein paucos aegre et incommode regunt: congregata
Abbreviated transcription (Latin):
fatigatum: proximum quenq fructum: finito tandem
periculo expetere. Uicit ergo cupido rationẽ: & ad con¬
tionem uocatis militibus: adhunc maxime modũ dis¬
seruit. Non ignoro milites multa quae terrere nos
possent: ab incolis indie per hos dies de industria esse
iactata: sed non est improuisa nobis mentientiũ uani¬
tas. Sic ciliciae fauces: sic mesopotamiae campos.tygrĩ
& eufratem: quorum alterum vado transiuimus. al¬
terum ponte terribilem fecerant persȩ: nunquam ad
liquidum fama perducitur: omnia illa tradente maio¬
ra sunt.nec nostra quoq gloria cum sit ex solido: plus
tamen habet nominis quã operis:modo beluas offeren¬
tes menium spetiem.Ouis hydaspem amnem: quis
caetera auditu maiora quã uero substinere posse crede¬
batur : Olim hercule fugissemus exasya.si nos fabule
debellare potuissent.Creditis ne elephantoꝵ greges
maiores esse. quã usquã armentoꝵ sunt : Cum rarum

Expanded text:
defetigatum proximum quemque fructum finito tandem defetigatum proximum quemque fructum finito tandem periculo expetere. Vicit ergo cupido rationem, et ad contionem vocatis militibus ad hune maxime modum disseruit: “Non ignoro, milites, multa, quae terrere vos possent, ab incolis Indiae per hos dies de industria esse iactata: sed non est inprovisa vobis mentientium vanitas. Sic Ciliciae fauces, sic Mesopotamiae campos, Tigrim et Euphraten, quorum alterum vado transiimus, alterum ponte, terribiles fecerant Persae. Nil umquam ad liquidum fama perducitur: omnia illa tradente maiora sunt vero. Nostra quoque gloria, cum sit ex solido, plus tamen habet nominis quam operis. Modo quis beluas offerentes moenium speciem, quis Hydaspem amnem, quis cetera auditu maiora quam vero sustineri posse credebat? Olim, hercules, fugissemus ex Asia, si nos fabulae debellare potuissent. Creditisne elephantorum greges maiores esse, quam usquam armentorum sunt, cum et rarum
Abbreviated transcription (Latin):
dias: subspetie tutele: liberorũ eius inuasisse regnũ: neca¬
tisq pueris. hunc qui nunc regnat generasse: inuisum ui¬
lemq popularibus: magis paternae fortunae quã suae me¬
morem. Affirmatio pori multiplicem animo regis iniece¬
rat curam:hostem beluasq: spernebat: situm locorum et
uim fluminum extimescebat: relegatos in ultimum pene
rerum.humanarum persequi terminũ : & eruere ardu¬
um uidebatur. Rursus auaritia gloriae & in satiabilis cu¬
pido famae:nihil inuium:nihil remotum uideri sineba.
& interdum dubitabat: an macecdones: tot emensi spatia
terrarum. in acie & incastris senes facti. perobiecta flu-¬
mina:per tot nature obstantes difficultates secuturi e¬
ssent: habundantes:honustosq preda magis parta frui
uelle quã acquirendo fatigari: Non idem sibi & militi¬
bus: animi esse totius orbis imperium mente conplex v
adhuc inoperum suoꝵ primordio stare. militem labore

Expanded text:
dias sub specie tutelae liberum eius invasisse regnum necadias sub specie tutelae liberum eius invasisse regnum necatisque pueris hunc, qui nunc regnat, generasse, invisum vilemque popularibus, magis paternae fortunae quam suae memorem. Adfirmatio Pori multiplicem animo regis iniecerat curam. Hostem beluasque spernebat, situm locorum et vim fluminum extimescebat: relegatos in ultimum paene rerum humanarum persequi terminum et eruere arduum videbatur, rursus avaritia gloriae et insatiabilis cupido famae nihil invium, nihil remotum videri sinebat. Et interdum dubitabat, an Macedones tot emensi spatia terrarum, in acie et in castris senes facti per obiecta flumina, per tot naturae obstantes difficultates secuturi essent: abundantes onustosque praeda magis parta frui velle quam adquirenda fatigari. Non idem sibi et militibus animi: sese totius orbis imperium mente conplexum adhuc in operum suorum primordio stare, militem labore
Abbreviated transcription (Latin):
at. transitu difficilem: non spatio solum aquarũ: sed etiã
saxis impeditum: Percontatus igitur phegea quae noscen¬
la erant.xi. dierum ultra flumen per uastas solitudir
interesse cognoscit: Excipere deinde gangem maximũ
totius indiẽ fluminum: ulteriorem ripam colere gentes
gangaridas & pharasios: eorumq regem esse aggramen
quadrigam duarum milium trahere: & precipuum ter¬
rorem: elephantos quos numerum explere dicebat. In¬
credibilia regi omnia uidebantur:Iouur porum nam cum
eo erat percontatur:an uera esse quae dicerentur. Ille ui¬
res quidem gentis & regni haud fallo iactari affirmat. C&¬
terum qui regnaret: non modo ignobilem esse: sed etiam
ultime sortis: quippe patrem eius tonsorem uix diurno
questu propulsantem famem: propter habitum haud ĩde.¬
corum cordi fuisse regi: ne ab ea inpropiorem qui tunc re¬
qnasset amicitiae locum :admotus: interfecto eo per insi¬

Expanded text:
at transitu difficilem non spatio solum aquarum, sed etiam at transitu difficilem non spatio solum aquarum, sed etiam saxis inpeditum: percontatus igitur Phegea, quae noscenda erant, XII dierum ultra flumen per vastas solitudines iter esse cognoscit, excipere deinde Gangen, maximum totius Indiae fluminum, ulteriorem ripam colere gentes Gangaridas et Prasios eorumque regem esse Aggrammenquadrigarum II milia trahere et, praecipuum terrorem, elephantos, quos III milium numerum explere dicebat. Incredibilia regi omnia videbantur: igitur Porum — nam cum eo erat — percontatur, an vera essent, quae dicerentur. Ille vires quidem gentis et regni haud falso iactari adfirmat, ceterum, qui regnaret, non modo ignobilem esse, sed etiam ultimae sortis: quippe patrem eius, tonsorem vix diurno quaestu propulsantem famem, propter habitum haud indecorum cordi fuisse reginae. Ab ea in propiorem eius, qui tum regnasset, amicitiae locum admotum interfecto eo per insi
Abbreviated transcription (Latin):
assueuerant talibus ministeriis: unuis canis leoni : cũ aliis
inherentiscrura uellere: & quia non sequebantur: ferro am¬
putare cepit:ne sic quidem pertinacia uicta est: rursus a¬
liam partem secare institit: & inde non seqnius inherentẽ
erro subinde cedebat: Illo inuulnere fere dentes moribur¬
dus quoq infixerat: Tantam in illis animalibus admorien¬
dum cupiditatis ingenerasse naturam: memoriae proditũ
est: Equidem plura transcribo quã credo:nam nec affirma¬
re substineo: de quibus dubito: nec subducere qua accepi.
Relicto igitur sophites in suo regno: ad flumen y palim pro-¬
cessit. ephestione qui diuersam regionem subegerat cõurn¬
cto. Phegelis erat gentis proxime rex: qui popularibus suis
colere agrosut assueuerant iussis: alexandro cum donis oc¬
currit: nihil quod imperaret detractans:biduum apud
um substitit: Rex tertio die amnem superare decreuer¬

Expanded text:
adsueverant talibus ministeriis, unus canis leoni cum aliis adsueverant talibus ministeriis, unus canis leoni cum aliis inhaerentis crus avellere et, quia non sequebatur, ferro amputare coepit. Ne sic quidem pertinacia victa rursus aliam partem secare institit et inde non segnius inhaerentem ferro subinde caedere: at ille in vulnere ferae dentes moribundus quoque infixerat. Tantam in illis animalibus ad venandum cupiditatem ingenerasse naturam memoriae proditum est. Equidem plura transcribo quam credo: nam nec adfirmare sustineo, de quibus dubito, nee subducere, quae accepi. Relicto igitur Sopithe in suo regno ad fluvium Hypasin processit Hephaestione, qui diversam regionem subegerat, coniuncto. Phegeus erat gentis proximae rex: qui popularibus suis colere agros, ut adsueverant, iussis Alexandro cum donis occurrit nihil, quod imperaret, detrectans. Biduum apud eum substitit rex. Tertio die amnem supe- rare decrever
Abbreviated transcription (Latin):
batur: clause erant porte:sed nulli inmuris turribusq: ar
mati se ostendebant: dubitabantq: macedones deserui¬
ssent urbem incole:an fraude se occultarent: cum subito
patefacta porta rex indus cum adultis filiis occurrit: m¬
ultum inter omnes barbaros eminens corporis spetie: ues¬
tis erat auro:purpuraq distincta: quae etiam crura uela¬
bat: aureis soleis: inseruerat gẽmas: lacerti quoq: brachia
margaritisornata erant: Pendebant ex auribus insigne
cancdore et magnitudine lapilli: baculum aureum be¬
rilli distinguebant: Quo tradito precatur ut sospes acci¬
peret:se liberosq & gentem suam dedit. Nobiles ad ca¬
uendum canes in ea regione sunt: Latratu abstinere dicũ¬
tur cum uiderunt feram:Leonibus maxime infesti. Hoꝵ
ut ostenderet alexandro in conspectu leonem eximiae
magnitudinis iussit emuti:&.iiii.omnino admouere ca¬
nes: qui celeriter feram occupauerunt: cum ex hiis qui

Expanded text:
batur. Clausae erant portae, sed nulli in muris turribusque se batur. Clausae erant portae, sed nulli in muris turribusque se armati ostendebant, dubitabantque Macedones, deseruissent urbem incolae an fraude se occulerent: cum subito patefacta porta rex Indus cum duobus adultis filiis occurrit multum inter omnes barbaros eminens corporis specie. Vestis erat auro purpuraque distincta, quae etiam crura velabat, aureis soleis inseruerat gemmas, lacerti quoque et brachia margaritis ornata erant, pendebant ex auribus insignes candore ac magnitudine lapilli, baculum aureum berylli distiuguebant. Quo tradito precatus, ut sospes acciperet, se liberosque et gentem suam dedidit. Nobiles ad venandum canes in ea regione sunt: latratu abstinere dicuntur, cum viderunt feram, leonibus maxime infesti. Horum vim ut ostenderet Alexandro, in consaeptum leonem eximiae magnitudinis iussit emitti et quattuor omnino admoveri canes. Qui celeriter feram occupaverunt: tum ex iis, qui
Abbreviated transcription (Latin):
apertis portis hostem recipiunt. Alexander quanquã
belli auctoribus iure poterat irasci:tamen omnibus ue¬
niadata: & obsidibus acceptis:ad proximã deinde ur¬
bem: castra mouit:obsides ducebantur ante aꝯmen
quos cum ex muris agnouissent: Ut pote eiusdem gentis
in colloquium conuocauerũt. Illi clementiam regis si¬
mulq: uim conmemorando:ad deditionem eos compulere
accepit. Hinc in regnum sophites peruentum est ut bar¬
bari credunt quae sapientia excellet: bonisq moribus regi¬
tur. Genitos liberos non parentum arbitrio tollunt alunto
sed eorum quibus spectandi infantium habitu cura man¬
data est. Si quos segnes aut aliqua parte menbroꝵ inuti¬
les:. notauerunt:necari iubent. Nuptiis coeunt: non ge¬
nere:aut nobilitate toniunctis:sed electa corporũ spetie
quia eadem extimantur in liberis. huius gentis oppidum
cui al exander admouerat copias:ab ipso sophitae obtine¬

Expanded text:
apertis portas hostem recipiunt. Alexander quamquam apertis portas hostem recipiunt. Alexander quamquam belli auctoribus iure poterat irasci, tamen omnibus venia data et obsidibus acceptis ad proximam deinde urbem castra movit. Obsides ducebantur ante agmen: quos cum ex muris agnovissent, utpote gentis eiusdem, in colloquium incolae vocaverunt. Illi clementiam regis simulque vim commemorando ad deditionem eos conpulere: accepit. Hinc in regnum Sopithis perventum est. Gens, ut barbari credunt, sapientia excellet bonisque moribus regitur. sed eorum quibus spectandi infantum habitum cura mandata est. Siquos segnes aut aliqua membroles notaverunt, necari iubent. Nuptiis coeunt non genere аc nobilitate coniunctis, sed electa corporum specie, quia eadem aestimatur in liberis. Huius gentis oppidum, cui Alexander admoverat copias, ab ipso Sopithe obtine
Abbreviated transcription (Latin):
pugnantes fodere ceperunt: & uincula quis conserta er¬
ant. iussit incidi: quo facilius singuli circum ueniren¬
tur. Itaq octomilibus suoꝵ amissis. in oppidum refu¬
gerunt: Postridie scalis undiq ãmotis. muri occupan¬
tur. paucis pernicitas saluti fuit: oui cognito urbis ex¬
cidio: paludem transnauere: in uicina oppida ingentem
intulere terrorem. inuictum exercitũ: sed deoꝵ ꝓfecto
aduenisse iemorantes.Alexander aduastandam eã
regionem perdica cum expedita manu misso:partẽ co¬
piarum eumeni tradidit.ut hos quoq: barbaros ad de¬
ditionem compelleret: Ipse caeteros ad urbem ualidam
in quam aliorum quoq confugerant .in cole duxit.
Oppidani missis qui regem deprecarentur nihilominꝰ
bellum parabant: Quippe orta seditio in diuersa cõsi¬
lia deduxerat uulgum.Alii omnia deditione potiora
quidam nullam opem in ipsis esse dicebant. Sed dum
nihil in comune consulitur:qui deditioni imminebãt

Expanded text:
pugnantes fodere coeperunt. Et vincula, quis conserta erpugnantes fodere coeperunt. Et vincula, quis conserta erant, iussit incidi, quo facilius singula circumvenirentur. Itaque VIII milibus suorum amissis in oppidum refugerunt. Postero die scalis undique admotis muri occupantur. Paucis pernicitas saluti fuit: qui ubi cognito urbis excidio paludem transnavere, in vicina oppida ingentem intulere terrorem invictum exercitum et deorum profecto advenisse memorantes. Alexander ad vastandam eam regionem Perdicca cum expedita manu misso partem copiarum Eumeni tradidit, ut is quoque barbaros ad deditionem conpelleret: ipse ceteros ad urbem validam, in quam aliarum quoque confugerant incolae, duxit. Oppidani missis, qui regem deprecarentur, nihilo minus bellum parabant. Quippe orta seditio in diversa consilia diduxerat vulgum: alii omnia deditione potiora, quidam nullam opem in ipsis esse ducebant. Sed dum nihil in commune consulitur, qui deditioni inminebant,
Abbreviated transcription (Latin):
que large manant a fontibus. Caeterum hic quoq serpẽ¬
tium magna uis uiserat:squamis fulgorem auri red¬
dentibus. Uirus haud ullum magis noxium est: quip¬
pe morsum presens mors sequebatur:donec abincolis
remedium oblatum est. Hine per deserta uentum
est ad flumen hiarotum:lunctum erat nemus opacũ
arboribus alibi inusitatis. agrestiumq pauonum mul¬
titudine frequens. Castrisinde motis:opidum haud
procul positum corona. capit obsidibus acceptis.stipen¬
dium im ponit:ad magnam deinde ut in ea regione
peruenit:non muro solo sed etiã palude munitam.
Ceterum barbari uehiculis inter se uinctis: dimicaturi
occurrunt: Tela haste alii secures erant: transiliebãts
strenuo saltu: cum succurrere laborantibus suis uellẽt
Ac primo insolitum genus pugne maceclonas tenuit
um eminus uulnerarentur:deinde spreto tam inco¬
dito auxilio: abutroq: latere uehiculis circumfusi. re¬

Expanded text:
quae large manant e fontibus. Ceterum hic quoque serpenquae large manant e fontibus. Ceterum hic quoque serpentium magna vis erat squamis fulgorem auri reddentibus. Virus haud ullum magis noxium est: quippe morsum praesens mors sequebatur, donec ab incolis remedium oblatum est. Hinc per deserta ventum est ad flumen Hyraotim. Iunctum erat flumini nemus opacum arboribus alibi invisitatis agrestiumque pavonum multitudine frequens. Castris inde motis oppidum haud procul positum corona capit obsidibusque acceptis Stipendium inponit. Ad magnam deinde, ut in ea regione, urbem pervenit, non muro solum, sed etiam palude munitam. Ceterum barbari vehiculis inter se iunctis dimicaturi occurrerunt: tela aliis hastae, aliis secures erant, transiliebantque in vehicula strenuo saltu, cum succurrere laborantibus suis vellent. Ac primo insolitum genus pugnae Macedonas terruit, cum eminus vulnerarentur : deinde spreto tam incondito auxilio ab utroque latere vehiculis circumfusi re
Abbreviated transcription (Latin):
pa:copiarum duces:coronis & mille aureissingulos do¬
nat: Caeteros quoq proportione aut gradu quem ĩ a¬
micitia obtinebant:aut nauate opere honos habitus
est.Abisares qui prius quã cum poro dimicaretur: le¬
gatos ad alexandrum miserat. rursus alios misit polli¬
centes omnia facturum quae imperasset:modo ne coge¬
retur corpus suum dedere.neq: enim aut sine impe¬
rio uicturum: aut regnaturum esse: captiuum.Cui ale¬
xander nuntiari iussit:si grauaretur ad se uenire. ipsũ
ad eum esse uenturum. Hinc poro amneq superato
ad interiora indie processit.Silue erant prope in in¬
mensum spatium diffuse: procensq innimiam altitu¬
dinem eclitus.arboribus umbrose pleriq rami instar
ingentium stipitum flexi inhumum.rursus quae se cur¬
uauerant erigebantur:adeo ut speties esset nõ rami
resurgentis:sed arboris ex sua radice generati:Celi tẽ¬
peries salubris quippe:&uim solis umbre eleuant: & a¬

Expanded text:
pa copiarum duces coronis et M aureis singulos dopa copiarum duces coronis et M aureis singulos donat: ceteris quoque pro portione aut gradus, quem in amicitia obtinebant, aut navatae operae honos habitus est. Abisares, qui, priusquam cum Poro dimicaretur, legatos ad Alexandrum miserat, rursus alios misit pollicentes, omnia facturum, quae imperasset, modo ne cogeretur corpus suum dedere: neque enim aut sine regio imperio victurum aut regnaturum esse captivum. Cui Alexander nuntiari iussit, si gravaretur ad se venire, ipsum ad eum esse venturum. Hinc praerapido amne superato ad interiora Indiae processit. Silvae erant prope in inmensum spatium diffusae procerisque et in eximiam altitudinem editis arboribus umbrosae. Plerique rami instar ingentium stipitum flexi in humum rursus, qua se curvaverant, erigebantur, adeo ut species esset non rami resurgentis, sed arboris ex sua radice generatae. Caeli temperies salubris: quippe et vim solis umbrae levant et a
Abbreviated transcription (Latin):
LEXANDERTAM MEMO¬
rabili uictoria letus: qua sibi orientis fineᷤ
apertos esse censebat: soli uictimis cesis
fuisset illa dimicatione prostratum:caetera optimã prae¬
dam fore celebres opes.in ea regione eminere:quã pe¬
terent. Proinde iam uilia & obsoleta spolia dispersis. m
argharitisq & auro atq: ebore macedoniam graeciamq
non suas tantũ domos repleturi:Auidi milites & pecu¬
niae et gloriae simul:quia nunquam eos affirmatio eiuᷤ
fefellerat pollicentur operam:Dimissisq: cum bona spe
nauigia exhedificari iubet: ut cum totam asyam per¬
currisset:finem terrarum mare inuiser&. Multa naua¬
lis materia in proximis montibus erat: quam cedere aq¬
gressi magnitudinis inusitate. reperere serpentes. Ri¬
nocerontes quoq alibi rarum animal inhisdem montib
erant:Caeterum hoc nomẽ beluis inditum a grecis ser¬
moni eius ignari:alii lingua sua usurpant. Rex duab
urbibus conditis in utraq: fluminis qđ superauerat ri¬

Expanded text:
lexander tam memorabili victoria laetus, qua sibi Orientis finis apertos esse censebat, Soli victimis caesisfuisset, illa dimicatione prostratum: cetera opimam praedam fore celebratasque opes in ea regione eminere, quam peterent. Proinde iam vilia et obsoleta esse spolia de Persis: gemmis margaritisque et auro atque ebore Macedoniam Graeciamque, non suas tantum domos repleturos. Avidi milites et pecuniae et gloriae, simul quia numquam eos adfirmatio eius fefellerat, pollicentur operam: dimissisque cum bona spe navigia exaedificari iubet, ut, cum totam Asiam percucurrisset, finem terrarum, mare, inviseret. Multa materia navalis in proximis montibus erat: quam caedere adgressi magnitudinis invisitatae repperere serpentes. Rhinocerotes quoque, rarum alibi animal, in isdem montibus erant. Ceterum hoc nomen beluis inditum a Graecis: sermonis eius ignari Indi aliud lingua sua usurpant. Rex duabus urbibus conditis in utraque fluminis, quod superaverat, ri
Abbreviated transcription (Latin):
inter fecturus eum uidebatur. n propere bessus bactrianiq:
deprecarẽtur tristiamspetre:caeterum si perseueraret: uin¬
tum circumstetissent.Nabarzanes interim elapsus.me
& bessus consecutus. copias quibus praeerant. a caetero exercitu
secedere iubent: secretum inituri consilium. Artaba¬
zus conuenientem praesenti fortunae sententiam orsus: mi¬
tigare darium temporum identidem admonens cepit.
Ferret aequo animo qualiumcumq suoꝵ: tamen uel stul¬
titiam: uel errorem: instare tamen allexandrũ grauem
etiam si omnes presto essent: quid futurum si persecuti fu¬
gam ipsius. alienentur arege: Eare paruit artabazo: &
quanquam mouere i castra statuerat. turbatis tamen om¬
nium animis: eodem in loco substitit:sed attonitus me¬
stitia simul & desperatione: tabernaculo se inclusit. Er¬
go in castris quae nullius regebantur imperio:uarii animo-¬

Expanded text:
interfecturus eum videbatur, ni propere Bessus Bactrianique, quasi interfecturus eum videbatur, ni propere Bessus Bactrianique, quasi deprecarentur, tristium specie, ceterum, si perseveraret, vincturi circumstetissent. Nabarzanes interim elapsus, mox et Bessus est secutus: copias, quibus praeerant, a cetero exercitu secedere iubent secretum inituri consilium. Artabazus convenientem praesenti fortunae sententiam orsus mitigare Dareum temporum identidem admonens coepit: ferret aequo animo qualiumcumque, suorum tamen vel stultitiam vel errorem. Instare iam ei Alexandrum, gravem, etiam si omnes praesto essent: quid futurum, si persecuti fugam ipsius alienentur? Aegre paruit Artabazo et, quamquam movere castra statuerat, turbatis tamen omnium animis eodem in loco substitit. Sed attonitus maestitia simul et desperatione tabernaculo se inclusit. Ergo in castris, quae nullius regebantur imperio, varii animo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc autem breui futurum non promutit:bactra inta¬
cta sunt. indi & fage intua potestate: Tot populi: tot ex¬
ercitus:tot equitum:pedestriumq: milia:ad renouan¬
das uires paratoͬs habent: ut maior belli moles supersit.
quã ex hausta sit.Quid ruimus beluarum ritu: in per¬
nitiem non necessariam: Fortium uiroꝵ est magis mor¬
tem contemnere:quã odisse uitam:Sepe tedio laboris
ad uilitatem sui cõpelluntur ignaui: at nihil uirtus in ex¬
pertum õmittit.Itaq ultimum omnium mors est:ad q¬
uam non piget᷑ ire. Satis est.proinde si bactra quod pro¬
batissimum receptaculum est petimus:Haefectum regio¬
nis eius bessum regem: temporũ gratia statuamus. compo
sitis rebus iusto regi tibi fiducia restituet imperiu.
H auel mirum est darium non temperasse animo: quanꝗͣ
tam impie uoci:quantum nephas inesset latebat.Itaq:
pessimum inquit mancipium reperisti: exoptatum tibi
tempus: quo parricidium aperires.Strictoq acbinace

Expanded text:
Hoc autem brevi futurum ratio promittit: Bаctra intacta sunt, Indi et Sacae in tua potestate, tot populi, tot exercitus, tot equitum peditumque milia ad res novandas vires paratas habent, ut maior belli moles supersit quam exhausta sit. Quid ruimus beluarum ritu in perniciem non necessariam? Fortium virorum est magis mortem contemnere quam odisse vitam: saepe taedio laboris ad vilitatem sui conpelluntur ignavi. At nihil virtus inexpertum omittit. Utique ultimum omnium mors est, ad quam non pigre ire satis est. Proinde si Bactra, quod tutissimum receptaculum est, petimus, praefectum regionis eius, Bessum, regem temporis gratia constituamus : rebus conpositis iusto regi tibi fiducianwm restituet imperium.” Haud mirum est Dareum non temperasse animo, quamquam eum, impiae voci quantum nefas subesset, latebat. Itaque: “Pessimum,” inquit, “mancipium, repperisti exoptatum tibi tempus, quo parricidium aperires?” strictoque acinace
Abbreviated transcription (Latin):
quae subinde nuntiata sunt reqi: continue felicitati reꝵ
eius. imposuerant labem: Menedemum ut supra dictũ
est miserat ad obsidendum spitamenem bactrianae defef¬
tionis. auctorem. qui comperto hostis aduentu:ne muris
urbis includeretur: simul fretus excipi posse: quem uentur ũ
sciebat: consedit occultus: Siluestre iter aptuminsidiis te¬
gendis erat. Ibi dahas condidit: equi binos armatos uehũt
quoꝵ inuicem singuli repente desiliunt: equestris pugne
ordinem turbant: equoꝵ uelocitati par hominum perni¬
citas. Ho̾spitamenes saltum circuire iussos: pariter & a la¬
teribus & afronte & atengo hosti ostendit: Menedemus

Expanded text:
quae subinde nuntiata sunt regi, continuae felicitati rerum quae subinde nuntiata sunt regi, continuae felicitati rerum eius inposuerant labem. Menedemum, ut supra dictum est, miserat ad obsidendum Spitamenen, Bactrianae defectionis auctorem: qui conperto hostis adventu, ne muris urbis includeretur, simul fretus excipi posse, qua eum venturum sciebat, consedit occultus. Silvestre iter aptum insidiis tegendis erat: ibi Dahas condidit. Equi binos armatos vehunt, quorum invicem singuli repente desiliunt et equestris pugnae ordinem turbant. Equorum velocitati par est hominum pernicitas. Hos Spitamenes saltum circumire iussos pariter et a lateribus et a fronte et a tergo hosti ostendit. Mene
Abbreviated transcription (Latin):
professuses: Eriquus archana mea & secreta te prodẽte
tu suo tibi aũt sepius uel citius quã potest denũtiet ipse¬
mihi indices: quid de extis cognoueris: ne possis infi¬
ciari: dixisse quae dixeris. Ille exanguis attonitoq si¬
milis stabat: per metum etiam uoce suppressa: tandẽo
eodem metu stͥmulante ne regis expectationem morare¬
tur. Magni inquit laboris non irriti:discrimen instare
praedici: Nec me magis arsmea quã beniuolentia pertur¬
bat: Infirmitatem ualetudinis tue uideo: & quantum ĩ
uno te sit scio. uereor ne presenti fortunae tuae sufficere
non possis:Rex iussum confidere felicitati sue ad alia:
sibi ad gloriam concedere deos. consultanti mihi cum
nsdem: quonam modo flumentransirent:superuenit a¬
ristander: non alias letiora exta uidisse se affirmans.
utiq prioribus longe diuersa: tum sollicitudinis causas
aperuisse: nunc prorsus egregiae litatum esse: Caeterum

Expanded text:
professus es? Erigyius arcana mea et secreta te prodente professus es? Erigyius arcana mea et secreta te prodente tu suo. Tibi autem, qui sapis, quam potest, denuntio, ipsmihi indices, quid ex eis cognoveris, ne possis infitiari dixisse, quae dixeris.” Ille exanguis attonitoque similis stabat per metum etiam voce suppressa tandemque eodem metu stimulante, ne regis expectationem moraretur: “Magni,” inquit, “laboris, non inriti discrimen instare praedixi: nec me tam ars mea quam benivolentia tua perturbat. Infirmitatem valitudinis tuae video et, quantum in uno te sit, scio: vereor, ne praesenti fortunae tu sufficere non possis.” Rex iussit eum confidere felicitati suae: ut alias sibi ait gloriam concedere deos. Consultanti inde cum isdem, quonam modo flumen transirent, supervenit Aristander non alias laetiora exta vidisse se adfirmans, utique prioribus longe diversa: tum sollicitudinis causas adparuisse, nunc prorsus egregie litatum esse. Ceterum,