comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerisimile ẽ fuisse tonitrũ fulmina ꝙ
attritu harere sese affricantis. Non
repugnat ꝓposito nr̃o ista opinio dixi¬
mus enĩ utrius nature corꝑa efflare
t̾ras ⁊ sicci aliquid ⁊ humidi ĩ toto cor
pore uagari. Itaq siquid tale int̾uenit
nubẽ fecit solidiorẽ ⁊ crassiorẽ. qm si tm̃
sĩplici spũ texeretur. Illa frãgi potest ⁊¬
edere sonũ. ista quẽ dixi siue ĩcendiis
uaporãtib aera repleuerũt. siue uẽtis
terras u̾rentib. necesse ẽ nubẽ faciant.
nis si intueri uelis oꝑa sũt. nec quicꝙͣ
dubii relinq̃ntia. quin diuina sit illis
ac subtił potentia. Loculis integris ac
illesis ꝯflatur argentũ manẽte uagi¬
na gladius ip̃e liquescit ⁊ iiuolato
ligno circa pila ferrũ õe distillat. Stat¬
⁊ fracto dolio uinũ. nec ultra triduũ ri¬
gor ille durat. Illud eq̃ int̾ ad notanda
ponas licet. qd̾̃ ⁊ hominũ ⁊ cet̾oꝵ aĩa¬

Expanded text:
uerisimile est fuisse tonitrum fulminaque uerisimile est fuisse tonitrum fulminaque attritu harenae sese affricantis. Non repugnat proposito nostro ista opinio. Diximus enim utriusque naturae corpora efflare terras et sicci aliquid et umidi in toto acrcre uagari; itaque si quid tale interuenit, nubem fecit solidiorem et crassiorem quam si tantum simplici spiritu texeretur. Illa frangi potest et edere sonum. Ista quae dixi, sine incendiis uaporantibus aera repleuerunt, siue uentis terras uerrentibus, necesse est nubem faciant anis, si intueri uelis, opera sunt nec quicquam dubii relinquentia quin diuina sit illius ac subtilis potentia. Loculis integris et illaesis conflatur argentum; manente uagina gladius ipse liquescit, et inuiolato ligno circa pila ferrum omne destillat; stat fracto dolio uinum nec ultra triduum ille rigor durat. Illud aeque inter adnotanda ponas licet quod et hominum et ceterorum anima
Abbreviated transcription (Latin):
uoces. Quro ni. cũ uox nil aliud sit qͣm
ictus aer. Debẽt ergo nubes utrĩq ĩseri.
⁊ caue ⁊ ĩtente. Uides enĩ qnͣto uocali¬
ores sũt u̾ba uacua ꝙͣ plena. qnͣto ĩten¬
ta ꝙͣ remissa: Itẽ tympana ⁊ cmbala
sonãt qr illa repugnãtem ex ult̾iore ꝑ¬
te sp̃m pulsant. Hec ⁊ illa era ñ nisi ca¬
uo tinniũt. Edam int̾ quos asclepio¬
dotus e̾ urdicãt sic quoꝵdã quoq corpoꝵ
ꝯcursu tonitrũ ⁊ fulmina excuti posse
Ezna aliqnͣdo multo igne habũ dauit.
ĩgentẽ uim harene irrẽtis effudit. inuo¬
lutus ẽ dies pulu̾e plerosq subita nox
t̾ruit illo tp̃re. Aiũt tũc płima fuisse fł¬
mina ⁊ tonitrua q̃ ꝯcursu aridoꝵ corpo¬
rũ fcã sũt ñ nubiũ. qͣs uerisimile est
ĩ tanto feruore aeris nullas fuisse aliq̃n.
Cambises ad ãmonem misit ex̾citum
ꝙ̃ harena austro mota etiã more niuis
ĩcidens texit deinde obruit. Tũc quoq

Expanded text:
uoces. Quidni, cum uox nihil aliud sit quam uoces. Quidni, cum uox nihil aliud sit quam ictus aer? Debent ergo nubes utrimque conseri, et cauae et intentae. Vides enim quanto uocaliora sint uacua quam plena, quanto intenta quam remissa. Item tympana et cymbala sonant, quia illa repugnantem ex ulteriore parte spiritum pulsant, haec et ipso oere non nisi cauo tinniunt. Quidam, inter quos Asclepiodotus est, iudicant sic quorundam quoque corporum concursu tonitrum et fulmina excuti posse. Aetna aliquando multo igne abundauit, ingentem uim harenae urentis effudit,, inuolutus est dies puluere, populosque subita nox terruit. Aiunt tunc plurima fuisse fulmina et tonitrua quae concursu aridorum corporum facta sunt, non nubium, quas uerisimile est in tanto feruore aeris nullas fuisse. Aliquando Cambyses ad Ammonem misit exercitum, quem harena austro, mota et more niuis incidens texit, deinde obruit; tunc quoque
Abbreviated transcription (Latin):
modo illise sunt sonãt. s si apte ꝯposite
se collide ñ plaudent. s palma cum
palma collata plausum facit ⁊ pli¬
mũ int̾est utrũ caue ꝯcutiantur an
plane. ⁊ extente. Seinte ñ tm̃ ire nu¬
bes oportet s agi magna ui ⁊ ꝓcello¬
sa. Adice nuo qd̾ mons ñ sindit nubẽ
s dig̾it. ⁊ primã qmꝙ ꝑtẽ eius soluit
Ne uesica quidẽ quosq moto sp̃m e¬
misit. sonat. Si ferro diuisa e̾. sine ul¬
lo auriũ sensu exit. Rumpi oportet. ut
sonet ñ secari. Idem de nubib dico. ni¬
si multo ĩpetu dissiluere ñ resonant
Adice ñc qd̾ nubes ĩ monte acte nõ frã¬
gũtur s circũ funduntur. ⁊ ĩ aliqͥs par¬
tes mõtis in arbores ramos. frutices
qui nisi uniu̾sus erũpit ñ crepat. Hoc
ut scias. uẽtus qui circa arborẽ fundit᷑
sibilat ñ tonat. Lato ut ita dicã ictu
⁊ totũ globũ semel dissipãte opus e̾
ut sonitus erũpat. qͣlis auditur cum
tonat. Pret̾ hec natura aptus ẽ aer ad

Expanded text:
modo illisae sunt sonant, sed si apte compo,sitae s collide, non plaudent; sed palma cum palma collata plausum. facit; et plurimum interest utrum cauae concutiantur an planae et extentae. Deinde non tantum ire nubes oportet sed agi magna ui et procellosa. Etiamnunc mons non findit nubem, sed digerit et primain quamque partem eius soluit. Ne uesica quidem, quoeumque modo spiritum emisit, sonat: si ferro diuisa est, sine ullo aurium sensu exit; rumpi illam oportet, ut sonet, non secari. Idem de nubibus dico; nisi multo impetu dissolutae, non sonant. Adice nunc quod nubes in montem actae non franguntur, sed circumfunduntur et in aliquas partes montis, in arbores, rames, frutices,qui, nisi uniuersus erumpit, nec crepat. Hoc ut scias, uentus qui circa arborem finditur sibilat, non tonat; lato, ut ita dicam, ictu et totum globum semel dissipante opus est, ut sonitus erumpat qualis auditur, cum tonat. Praeter haec natura aptus est aer ad
Abbreviated transcription (Latin):
Diogenes appolliniates ait q̃dã toni¬
trua igne. q̃dam spũ fieri. Illa ignis fa¬
cit q̃ ip̃e antecedit ⁊ ñciat: illa sp̃us: q̃
sine splendore crepuerũt. Utrũq sine
alt̾o fieri aliqñ ꝯcedo. ita tñ ut ñ discreta
illis potestas sit. s utrũq ab utroq effici
possit. Quis enĩ negabit. spm̃ magno
ipetu latũ. cũ efficiat sonũ. effestuꝵ ⁊ ig

Expanded text:
Diogenes Apolloniates ait quaedam toniDiogenes Apolloniates ait quaedam tonitrua igne, quaedam spiritu fieri; illa ignis facit quae ipse antecedit et nuntiat; illa spiritus quae sine splendore crepuerunt. Vtrumque sine altero esse aliquando concedo, ita tamen ut non discreta illis potestas sit, sed utrumque ab utroque effici possit. Quis enim negabit spiritum magno impetu latum, cum effec
Abbreviated transcription (Latin):
mẽti modo emittũt. Nã baliste quoq scor¬
piones q tela cũ sono expellũt. Quidam
meantẽ sonũ reddere. Nã ne frum quidẽ
ardẽs silentio tĩgitur. s si ĩ aqmͣ fuens
massa descẽdit. cũ multo murmure ex¬
tĩguitur. Ut anaximenes ait sp̃c inci¬
dẽs nubib tonitrua edit ⁊ dũ luctatꝰ
ꝑ obstãtia atq int̾icissa euadere. ip̃a
ignẽ fuga accẽdit. Anaximãdũ om̃ia
ad sp̃m retulit. Tonitrua ĩquit sũt nu¬
quoq ꝑ ꝑcussũ ⁊ scissũ aera sp̃c ꝓsilit.
At q̃re aliqn ñ fulgurat ⁊ tonat: Quiil
ualuit. Quid ẽ ip̃a fulguratio: Aeris
diclucẽtis se corruẽtis ꝙ iactatõ. lãguid̾
Acrioris densiorisq sp̃c cursus. Anaxã¬
dros ait oĩa ista sic fieri ut ex ethere ali¬
qua uis ĩ inf̾i̾ora descẽdat ita ignis im¬
pactus nubib frigidis sonat. At cum
illas int̾scindit. fulget.⁊ minoruis igni¬
um fulguratões facit. maior fulmina.

Expanded text:
menti modo emittunt; nam ballistae quoque scormenti modo emittunt; nam ballistae quoque scorpionesque tela cum sono expellunt. Quidam meantem sonum reddere. Nam ne ferrum quidem ardens silentio, tinguitur, sed, si in aquam feruens massa descendit, cum multo murmure extinguitur. Ita, ut Anaximenes ait, spiritus incidens nubibus tonitrua edit et, dum luctatur per obstantia atque interscissa uadere, ipsa ignem fuga accendit. Anaximandrus omnia ad spiritum rettulit. Tonitrua, inquit, sunt nuquoque per crassum et scissum aera spiritus prosilit. At quare aliquando non fulgurat et tonat? Quia ualuit. Quid est ergo ipsa fulguratio? Aeris diducentis se corruentisque iactatio languidum Acrioris densiorisque spiritus cursus. Anaxagoras ait omnia ista sic fieri ut ex aethere aliqua uis in inferiora descendat. Ita ignis impactus nubibus frigidis sonat; at, cum illas interscindit, fulget, et minor uis ignium fulgurationes facit, maior fulmina.
Abbreviated transcription (Latin):
beat aliquid aeri simile ⁊ sũmus aer nõ
sit dissimilis sũmo th̾i. qr ñ sit statĩ in di¬
u̾sum ex diu̾so tnͣsitus. Paulatĩ ista in
ꝯfinio iũ suã miscẽt. iͣ ut dubitare possis¬
an aer au hoc iã ether sit. Quidã ex nr̃is
existimãt aera cũ in ignẽ ⁊ aꝙͣ mutabił
sit. ñ detrahere aliunde causas flãmaꝵ
necessario uastũ ĩ tam magnoꝵ corꝑum
diruptione reddit sonũ. Illa porro nubiũ
difficult̾ cedentiũ pugna aliqͥd ꝯft̾ ad ꝯci¬
tandũ ignẽ. sic quẽad modũ fr̾o ad secã¬
dũ aliquid ꝯft̾ manus. s secare ferri est.
citus. fulm̃ e̾ coactus ignis ⁊ ĩ ĩpetũ iactꝰ
Solemus duab manib int̾ se uĩctis aꝙͣ¬
ꝯciꝑe. ⁊ ꝯp̾ssa utrĩq palma ĩ modũ sin¬
phonis exprim̾e. Simile quiddã ⁊ illic fi¬
eri puta. Nubiũ int̾ se ꝯp̾ssaꝵ angustie
mediũ sp̃m eiciũt. ⁊ hoc ip̃o ĩflãmãt ac tor¬

Expanded text:
beat aliquid aeri simile et summus aer non beat aliquid aeri simile et summus aer non sit dissimilis imo aetheri, quia non fit statim in diuersum ex diuerso transitus; paulatim. ista in confinio uim suam miscent ita ut dubitare possis aer an hic iam aether sit. Quidam ex nostris existimant aera, cum in ignem et aquam mutabilis sit, non detrahere aliunde causas flammarunecessario uastum in tam magnorum corporum diruptione reddit sonum. Illa porro nubium difficulter cedentium pugna aliquid confert ad concitandum ignem sic quemadmodum ferro ad secandum alcitus, fulmen est coactus ignis et in impetum iactus. Solemus duabus manibus inter se iunctis aet compressa utrimque palma in modum siponis exprimere. Simile quiddam et illic fieri puta: nubium inter se compressarum angustiae medium spiritum eiciunt et hoc ipso inflammant ac tor
Abbreviated transcription (Latin):
chil enĩ illic ĩ iuria cogitur. nich̾ rũpit:
nich pret̾ solitũ euenit. Ordo rerũ est ⁊
purgatus ignis ĩ custodia mũdi sũma
sortitus horas oꝑis pulc̾rime circuit.
Hic discend̾e ñ potest. s ne ab ext̾no qui¬
dem ꝯprimi. qr ĩ ethere nulli inc̾to corꝑi
tiũ redditis. posse aliquas ꝑtes aeris ad
se trahere ignẽ ex hiis suꝑiorib locis. ⁊
eo ardore sic accẽdi. S plurimũ int̾est u¬
trũ aliqiis dicat ignẽ ex ethere decidere
qd̾ natura ñ patitur. an dicat ex ignea
ui calorẽ ĩ ea q̃ subiacẽt transilire. Non
enĩ illinc ignis cadit qd̾ ñ potest fieri.
s hic nascit᷑. Uidemus certe apd̾ nos la¬
te ĩcendio ꝑuagãte quasdã insulas qnͣ
dui ꝯcaluerũt ex se ꝯciꝑe flãmam. Itaq
uerisimile e̾ ⁊ ĩ aere sũmo. ius ignis ra¬
piendi naturã h̃t accendi calore etheris
suppositi. Necesse ẽ enĩ ut ⁊ imus ether ha¬

Expanded text:
hil enim illic iniuria cogitur, nihil rumpitur, hil enim illic iniuria cogitur, nihil rumpitur, nihil praeter solitum euenit. Ordo rerum est, et expurgatus ignis in custodia mundi summa sortitus oras operis pulcherrimi circumit. Hic descendere non potest, sed ne ab externo quidem deprimi, quia in aethere nulli incerto corpotium redditis, posse aliquas aeris partes ad se trahere ignem ex locis superioribus et hoc ardore accendi. Sed plurimum interest utrum aliquis dicat ignem ex aethere decidere, quod natura non patitur, an dicat ex ignea ui calorem in ea quae subiacent transilire. Non enim illinc ignis cadit, quod non potest fieri, d hic nascitur. Videmus certe apud nos late incendio peruagante quasdam insulas quae diu concaluerunt ex se concipere flammam; itaque uerisimile est etiam in aere summo id quod ignis rapiendi naturam habet accendi calore aetheris superpositi. Necesse est enim ut et imus aether ha
Abbreviated transcription (Latin):
est. ⁊ multũ aures antecedit. Falsam aũ
opinionẽ ẽẽ coꝵ qui ignẽ in nubib su̾ãt.
ꝑ multa colli potest. Si de celo cadit quomͦ
ñ cotidie fit. cũ tantũdem semꝑ illic arde¬
at: Deinde nullã rationẽ reddider̃t. qͣre
ꝙ̃ natura sursũ uocat defluat. Alia enim
ꝯditio nr̃oꝵ igniũ ẽ. ex quib fauille cadt̃.
que pond̾is aliquid secũ hñit. Ita ñ descend̃¬
ignis. s precipitatur ⁊ deducitur. Hiuc
simile accidet ĩ igne illo purissimo ĩ quo
nicħ ẽ qd̾ deprimatur. Aut si ulla ꝑs eiꝰ.
exciderit. in ꝑ icło totus e̾. qr totũ potest exti¬
dere. qd̾ potest carpi. Deinde illd̾ quidẽ cad̾e¬
leuitas ꝓhibet. illd̾ suo ĩ abdito tenet.
Quid ergo: Nũ aliqui ignes fr̾i ĩ inferiora
solent. sicut hoc ip̃a de quib q̃rimus ful¬
mina: Fateor ñ eunt tñ s ferũtur. Aliqͣ
eos potentia deprimit. q̃ ñ e̾ in ethere. Ni¬

Expanded text:
est et multum aures antecedit. Falsam autem est et multum aures antecedit. Falsam autem opinionem esse eorum qui ignem in nubibus seruant, per multa colligi potest. Si de caelo cadit, quomodo non cotidie fit, cum tantumdem semper illic ardeat? Deinde nullam rationem reddiderunt quare ignis, quem natura sursum uocat, defluat. Alia enim condicio nostrorum ignium est, ex quibus fauillae cadunt, quae ponderis aliquid secum habent; ita non descendignis, sed praecipitatur et deducitur. Huic simile nihil accidit in illo igne purissimo, in quo nihil est quod deprimatur. Aut si ulla pars eius exciderit, in periculo totus est, quia totum. potest excidere quod potest carpi. Deinde illud quod cadleuitas prohibet; si in abdito suo tenet gQuid ergo? non aliqui ignes in inferiora ferri solent, sicut haec ipsa de quibus quaerimus fulmina? Fateor. Non eunt tamen, sed feruntur; aliqua illos potentia deprimit. Quae non est in aethere; ni
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra ⁊ aq̃ Utraq ex se reddit aliquid. Ter¬
renur uapor siccus ẽ. fumo similis. qui
uentos fulmina. tonitruaq facit. Aqͣꝵ
alitus humidus ẽ. ⁊ ĩ imbres ⁊ niues
decidit. S siccus ille t̾raꝵ uapor unde
ue̾tis origo e̾. cũ coacͥuatus ẽ coitu nu¬
blũ uehem̃ter ĩpactaꝵ eliditur. Peinde
ubi latius nubes ꝓximas fecit. hec pla¬
ga cũ sono m̃titur. qͣlis in nrĩs ignib
redditur cũ flãma uicio lignoꝵ uren¬
tiũ crepat. ⁊ illic sp̃c hñs aliquid hu¬
midi secũ ꝯglobatus rũpitur flãma.
Eodẽ modo sp̃c ille qũe paulo ante expri¬
mi collisis nubib dixi. ĩpactus aliis if
pitus fit ob dissimilitudinẽ nubiũ. qͣre
alie maiorẽ sonũ hñt. alie minorẽ. Ce¬
teꝵ illa uis exp̾ssi sp̃c ignis e̾. qui ful¬
gurationis nom̃ ht̃. leui ĩpetu accens
⁊ uanus. Ante aut̃ uidemus fulgorẽ
ꝙͣ sonũ audimus qr oculoꝵ uelocior sensus

Expanded text:
terra et aqua. Vtraque ex se reddit aliquid terterra et aqua. Vtraque ex se reddit aliquid terrenus uapor siccus est et fumo similis, qui uentos, fulmina, tonitrua facit; aquarum halitus umidus est et in imbres et niues cedit. Sed siccus ille terrarum uapor, unde uentis origo est, cum coaceruatus est, coitu nubium uehementer a latere eliditur; deinde, ut latius, nubes proximas feriet. Haec plaga cum sono incutitur, qualis in nostris ignibus redditur, cum flamma uitio lignoat. Et illic spiritus habens aliquid umidi secum conglobatusque rumpitur flamma; eodem modo spiritus ille, quem paulo ante exprimi collisis nubibus dixi, impactus aliis necpitus fit ob dissimilitudinem nubium, quarum aliae maiorem. sinum habent, aliae minorem. Ceterum illa uis expressi spiritus ignis est qui fulgurationis nomen habet, leui impetu accensus et uanus. Ante autem uidemus fulgorem quam sonum audimus, quia oeulorum uelocior sensus
Abbreviated transcription (Latin):
Nã cũ aere fiant. naturã eius explicari
oportebat. quo facilius appareret. quid
facere aut pati posset. Tria sũt q̃ accidũt.
fulgurationes. fulmina. tonitrua. que
una fc̃ã serius audiũtur. Fulguratio
oftendit ignẽ. fulminatio emittit Illa
ut ita dicã ꝯminatio. ẽ conatio sine ĩ¬
de illis oĩa ista ĩ nubib ⁊ e nubib fieri.
etiã nũc ꝯuenit ⁊ fulguratõnes ⁊ fulmi¬
natõnes aut igneas eẽ. aut ignea specie.
At illa nc̃ transeamꝰ ĩ quib lis ẽ. Quidã
putãt ignẽ in ẽe nubib quidã ad tp̃s
aliunte colligit. Quidã aĩt radios sol
in torrentes recurrentes q ⁊ sepe ĩ se re¬
latos. ignẽ extitare. Anaxagoras ait illũ
ex ethere distillare ⁊ ex tanto ardor e mlta
decidere q̃ nubes diu ĩclusa custodiũt.A¬
ristotiles multo añ ignẽ colligi ñ putat.
s eodẽ mom̃to exilre quo fiat cuius sentẽ¬
tia talis ẽ. Pue ꝑtes mũdi in imo iacẽt

Expanded text:
Nam cum in aere fiant, naturam eius explicari Nam cum in aere fiant, naturam eius explicari oportebat, quo facilius appareret quid facere aut pati posset. Tria sunt quae accidunt, fulgurationes, fulmina, tonitrua, quae una facta serius audiuntur. Fulguratio ostendit ignem, fulminatio emittit. Illa, ut ita dicam, comminatio est et conatio sine ide illis, omnia ista in nubibus et e nubibus fieri. Etiamnunc conuenit et fulgurationes et fulminationes aut igneas esse aut ignea specie. Ad illa nunc transeamus in quibus lis est. Quidam putant ignem inesse nubibus; quidam ad tempus aliunde colligit. Quidam aiunt radios solis intercurrentis recurrentisque et saepius in se relatos ignem excitare. Anaxagoras ait illum ex aethere destillare et ex tanto ardore caeli multa decidere quae nubes diu inclusa custodiant. Aristoteles multo ante ignem colligi non putat, sed eodem momento exilire quo fiat. Cuius sententia talis est. Duae partes mundi in imo iacent,
Abbreviated transcription (Latin):
s oꝑtos t̾ris quoꝵ aliqui eruꝑunt. ĩ nu¬
merabiles ⁊ obscuro ⁊ ꝯdito flagnͣt semꝑ
Hec tot ꝑtes eius fertiles reꝵ hñt quiddã
teporis. qm̃quidẽ sterile frigus e̾. calor gig¬
nit. Media ergo ꝑs aeris ab hiis sũ mota
uarius ⁊ inꝯstans sic mutabilis ẽ. Circa
t̾ras plimũ audet. płimũ patitur. exagi¬
tat ⁊ exagitatur. nec tñ eodẽ modo totus
afficitur. s alit̾ alibi ⁊ ꝑtib ĩquietus. ac
turbidus ẽ. Causã aut̃ illi mutationis ⁊
in ꝯstantie alias t̾ra prebet. cuius positio¬
nes aut hoc aut illo u̾se magna ad aeris
soli płimũ ĩputes. Illũ sequitur annus.
ad illius flexũ hiemes estates ꝙ u̾tuntur.
t̾cena ꝙͣ incũbentẽ t̾ris sp̃m afficiũt. ⁊ cul¬
tu suo occursu ue ꝯtrario. modo frigora mͦ
imbres. alias ꝙ t̾ris turbide ĩiurias mo¬
uẽt. Hec necessariũ fuit p̾loqui dicturo
de tonitru fulminib ac fulguratõnib.

Expanded text:
sed opertos terris, quorum aliqui eruperunt, innused opertos terris, quorum aliqui eruperunt, innumerabiles in obscuro et condito flagrant semper. Hae tot partes eius fertiles rerum habent quiddam teporis, quoniam quidem sterile frigus est, calor gignit. Media ergo pars aeris ab his summota uarius et inconstans ac mutabilis est. Circa terras plurimum audet, plurimum patitur, exagitat et exagitatur; nec tamen eodem modo totus afficitur, sed aliter alibi et partibus inquietus ac turbidus est. Causas autem illi mutationis et inconstantiae alias terra praebet, cuius positiones hoc aut illo uersae magna ad aeris soli plurimum imputes; illum sequitur annus, ad illius flexum hiemes aestatesque uertuntur. terrena quam incumbentem terris spiritum afficiunt et cursu suo occursuue contrario modo frigora, modo imbres aliasque terris turbide iniurias mouent. Haec necessarium fuit praeloqui dicturo de tonitru fulminibusque ac fulgurationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
Lumẽ illi calorq aliunde st̃. s ñ ꝑ om̃e spa¬
ciũ sui similis ẽ mutatur a ꝓximis. Sũ
ma ꝑs siccissima eius. calidissima. ⁊ ob
hoc etiã tenuissima ẽ ꝓpt̾ uicinia et̾noꝵ
igniũ. ⁊ illos tot motus sideꝵ assiduum¬
ꝙ celi circuactũ:. Illa ua ⁊ ucina t̾ris
densa ⁊ caliginosa ẽ. qr t̾renas exaltatões.
receptat. Media ꝑs tẽꝑatior si summis
imis ꝙ ꝯferas. qnͣtũ ad siccitatẽ tenuitatẽ
ꝙ ꝑtineat. ceteꝵ utraq ꝑte frigidior. Nã
suꝑiora eius calorẽ uicinoꝵ sideꝵ sentiunt.
infi̾ora quoq tepent. primũ t̾raꝵ alitu qui
multũ secũ calidi afft̾. Deide radii solis
replicantur. ⁊ quousq redire potuerũt id
duplicato calore benignius fouẽt. Deinde
etiã illo spũ qui oĩb aĩalib arbustis q ac
satis calidus ẽ nicħ enĩ uiu̾et sine calore.
Adice nũc ignes ñ tm̃ manuscõs. ⁊ c̾tos.

Expanded text:
Lumen illi calorque aliunde sunt. Sed non per omne spaLumen illi calorque aliunde sunt. Sed non per omne spatium sui similis est; mutatur a proximis. Summa pars eius siccissima calidissimaque et ob hoc etiam tenuissima est propter uiciniam aeternorum ignium et illos tot motus siderum assiduumque caeli circumactum; illa pars ima et uicina terris densa et caliginosa est, quia terrenas exhalationes receptat; media pars temperatior, si summis imisque conferas, quantum ad siccitatem tenuitatemque pertinet, ceterum utraque parte frigidior. Nam superiora eius calorem uicinorum siderum sentiunt. Inferiora quoque tepent; primum terrarum halitu, qui multum secum calidi affert; deinde quia radii solis replicantur et, quousque redire potuerunt, id duplicato calore benignius fouent; deinde etiam illo spiritu qui omnibus animalibus arbustisque ac satis calidus est, nihil enim uiueret sine calore. Adice nunc ignes, non tantum manufactos et certos,
Abbreviated transcription (Latin):
tollitur. inserto ⁊ cogente. Contra naturã
suã multa conatur. ⁊ ascendit nata deflue¬
re. Qurd: Nauigia sarcina depressa palã
ostendũt. Nõ aqua sibi resistente quominꝰ¬
m̾gantur s sp̃u. Aqua enĩ ced̾et. ne posset
pondera sustin̾e. nisi ip̃a sustinetur. Piscus
ex loco suꝑiore ĩ piscinã missus. ñ descendit
s relit. Quẽadmod nisi spũ referiente. yox
aut̃ qua rõne ꝑ parietũ munim̃ta trans¬
mittitur. nisi qd̃ solido quoq aer in est qͥ
sonũ extrĩsecus missũ ⁊ accipit ⁊ remittit:
qr nusꝙͣ diuisus ẽ. s ꝑ illa ip̃a quib se¬
ꝑari iudetur. coit secũ. Int̾ponas licet mu¬
ros ⁊ mediã altitudinẽ mõtiũ ꝑ oĩa ista
ꝓhibetur nob̾ eẽ ꝑuius. ñ sibi. Idenim
t̾ram usq diffusa e̾ agilior quidẽ. teniuor
⁊ altior t̾ris. nec minus aquis. ceteꝵ ethere
spissior grauior q frigidus ꝑ se. ⁊ obscurꝰ.

Expanded text:
tollitur inserto et cogente; contra naturam tollitur inserto et cogente; contra naturam suam multa conatur et ascendit, nata defluere. Quid? Nauigia sarcina depressa parum ostendunt non aquam sibi resistere, quomergantur, sed spiritum? Aqua enim cederet nec posset pondera sustinere, nisi ipsa sustineretur. Discus ex loco superiore in piscinam missus non descendit, sed resilit; quemadmodum, nisi spiritu referiente? Vox autem qua ratione per parietum munimenta transmittitur, nisi quod solido quoque aer inest, qui sonum extrinsecus missum et accipit et remittit, scquia nusquam diuisus est sed per illa ipsa quibus separari uidetur coit secum? Interponas licet muros et mediam altitudinem montium, per omnia ista prohibetur nobis esse peruius, non sibi. Id enim terram usque diffusus est, aggilior quidem tenuiorque et altior terris nec minus aquis, ceterum aethere spissior grauiorque, frigidus per se et obscurus.
Abbreviated transcription (Latin):
misceaut. Argumentũ autẽ existimãt
ñ pleni corꝑis s multũ uatui hñtis. qd̾
auib ̃ illo tã facilis motus qd̃ maxĩ¬
mis minimis ꝙ ꝑ illũ tnͣscursus e̾. s fal¬
luntur. nã aqͣꝵ quoq similis facilitas
Nichil ergo opus erit ad mixtio manis
uehemẽtia magniq ĩpetus. ñ sic colli¬
gendũ. Nich nisi ĩtensione uehemẽtius
est. tam me h̾cule qmͣ nich̾ intendi ab alio
pot̾it. nisi aliꝙͥ ꝑ semet fu̾it intentũ. Di¬
cunus enĩ eodẽ modo ñ posse quicꝙͣ ab
alio mou̾i. nisi aliquid fu̾it mobile ex se¬
met. Quid aut̃ e̾. qd̾ magis credatur ex
quis negabit. cũ uid̾it iactari t̾ram cũ
mõtib tecta murosꝙ. magnas cũ ppłis
Oculi statĩ ꝑ multa milia aciem suam
mittũt. Uox totas urbes simul ꝑcutit.
Lum̃ ñ paulatĩ ꝓrepit. s simul uniu̾sis re¬
bus infũditur. Aqua aut̃ ꝙ̃ admod̾ sine
spũ posset intendi: Ni dubitas quin spar
nec ullũ aliud torm̃tum aꝙͣ potest mitt̾e

Expanded text:
misceant. Argumentum autem existimant non pleni corporis sed multum uacui habentis quod auibus in illo tain facilis motus, quod maximis minimisque per illum transcursus est. Sed falluntur. Nam aquarum quoque similis facilitas Nihil ergo opus erit admixto inani. Suehementiam magni impetus est colligendum. Nihil enim non intentione uehementius est, tam mehercule quam nihil intendi ab alio poterit, nisi aliquid per semet fuerit intentum, – dicimus enim eodem modo non posse quicquam ab alio moueri, nisi aliquid fuerit mobile ex semet; – quid autem est quod magis credatur ex quis negabit, cum uiderit iactari terram cum montibus, tecta murosque, magnas cum populis Oculi statim per multa milia aciem suam mittunt; uox una totas urbes simul percutit; lumen non paulatim prorepit sed semel uniuersis rebus infunditur. Aqua autem quemadmodum sine spiritu posset intendi? Numquid dubitas quin sparsnec ullum aliud tormentum aquam potest mittere
Abbreviated transcription (Latin):
a quib unitas eᷤ aera ẽẽ.Quid sit hoc
qͣre precipiendũ sit: scies. si paulo altiꝰ
repetiero. ⁊ dixero aliquid eẽ ꝯtinuũ. ali¬
quid ꝯmissũ. Continuatio e̾. partium
q̃ autẽ sentiũtur aut sentiũt. q̃dã sunt
puta funis. frumentũ. nauis. Rursus
ñ ꝯposita. ut arbor lapis. Ergo ꝯcedas
oportet. ex hiis quoq q̃ sensũ effugiũt.¬
ceterũ ratõne prendũtur. ẽẽ in quibdã
unitatẽ corꝑũ. Uide qũo aurib tuis
parcã. Expedire me pot̾am si ph̾orum
lingua uti uoluissẽ. ut dicerẽ unita cor¬
pora. Hoc tũ tibi remittã tu inuicẽ mͥ
refer grãm. Quare istud si qñ dixero u¬
nũ. memin̾is me ñ ad num̾um referre.
s ad naturã corꝑis. nulla ope et̾na. s uni¬
tate sua coherentis. Ex hac nota corꝑm
licta. Desiderat enĩ oĩs natura mat̾iam
sicut ars oĩs q̃ manu ꝯstat. Quid sit hoc
aptius faciã. Pars ẽ enĩ nr̃i oculus. ma¬
nus. ossa. nerui. Mat̾ia sucus recentis

Expanded text:
a quibus unitas est, aera esse. Quid sit hoc et quare praecipiendum fuerit, scies si paulo altius repetiero, et dixero aliquid esse continuum, aliquid commissum. Continuatio est partium quae aut sentiuntur aut sentiunt, quaedam sinputa funis, frumentum, nauis. Rursus non composita: ut arbor lapis. Ergo concedas oportet ex his quoque quae sensum quiceterum ratione prenduntur, esse in quibusdam unitatem corporum. Vide quomodo auribus tuis parcam. Expedire me poteram, si philosophorum lingua uti uoluissem, ut dicerem unita corpora. Hoc cum tibi remittam, tu inuicem mihi refer gratiam. Quare istud? si quando dixero unum, memineris me non ad numerum referre, sed ad naturam corporis, nulla ope externa, sed unitate sua cohaerentis. Ex hac nota corporlicta; desiderat enim omnis natura materiam, sicut ars omnis quae manu constat. Quid sit hoc, apertius faciam. Pars est nostri oculus, manus, ossa, nerui. Materia sucus recentis
Abbreviated transcription (Latin):
motus om̃s: Nõne ĩtenti sp̃c oꝑ sunt:
Hic facit uim nerus uelocitatẽ currẽ¬
tib. Hic aut̃ uehem̃ter ꝯcitatus. ip̃e se
torsit. arbusta siluas ꝙ ꝯuoluit. ⁊ edifici¬
nora ueniamus. Quis sine ĩtensione
pressura maiorẽ sonitũ formãt ꝙͣ qui
ore reddi p̃t. ñne aeris intensione ꝑtes
suas explicãt: Consideremus q̃ ingẽtẽ
uim ꝑ occultũ agũt ꝑuula ad modũ
semina. ⁊ quoꝵ exilitas ĩ ꝯmissura la¬
pidũ locũ inuenit ĩ tm̃ ꝯualesꝯt. ut in¬
gentia saxa disturbẽt. ⁊ monumẽta
dissoluãt. Scopulos int̾im rupes q ra¬
dices minutissime ac tenuissime fun¬
dũt. Hoc quid e̾ aliud ꝙͣ intẽtio sp̃c sñ

Expanded text:
motus omnis, nonne intenti spiritus opera sunt? motus omnis, nonne intenti spiritus opera sunt? Hic facit uim, neruis, uelocitatem currentibus; hic, cum uehementer concitatus ipse se torsit, arbusta siluasque, conuoluit et aedificinora ueniamus. Quis sine intentione pressura maiorem sonitum formant quam qui ore reddi potest, nonne aeris intentione partes suas explicant? Consideremus quae ingentem uim per occultum agunt: paruula admodum semina et quorum exilitas in commissura lapidum locum inuenit in tantum conualescunt ut ingentia saxa deturbent et monumenta dissoluant; scopulos interim rupesque radices minutissimae ac tenuissimae findunt. Hoc quid est aliud quam intentio spiritus, sine
Abbreviated transcription (Latin):
exẽplar magne rei ponã. Oua tm̃ ꝯple¬
ctũtur humoris. qnͣtũ ad effc̾m aĩalis
positus. ut statĩ ibi futurus sit unde il¬
la discesserit. ꝑs totius e̾ mũdi. s tam̃
quicꝙ t̾ra in alim̃tũ celestiũ misit: re¬
Ex hoc oĩs ĩꝯstantia tumultus q est.
Hũc quidã ex distãtib corpuscłis ut
pulu̾em struũt płi̾mũ q a uero recedt̃
Nũꝙͣ enĩ nisi ꝯtexte nisi ꝑ unitatẽ cor¬
poris uisus e̾ cũ ꝑtes ꝯsentire ad ĩtensi¬
onẽ debeãt. ⁊ ꝯferre uires. Aer aut si ĩ
athomos ĩciditur. sꝑsus ẽ ten̾i u̾o disie¬
cta ñ possũt. Intẽsionẽ aeris ostendũt
tibi inflata. nec ad ictũ codentia. osten¬
dũt pondera ꝑ magnũ spaciũ ablata
gestãte uẽto. ostendũt uoces q̃ remisse¬
clare q st̾.ꝓut aer se ꝯcitauit. Quid eĩ
ẽ uox nisi intẽsio aeris. ut audiatur
lĩgue formata ꝑculsu. Quid cursus ⁊

Expanded text:
exemplar magnae rei ponam: oua tantum compleexemplar magnae rei ponam: oua tantum complectuntur humoris quantum ad effectum animalis positus ut statim ibi futurus sit unde illa discesserit. Pars totius est mundi; sed tamen, quicquid terra in alimentum caelestium misit, reex hoc omnis inconstantia eius tumultusque est. Hunc quidam ex distantibus corpusculis, ut puluerem, struunt plurimumque a uero recedunt. Numquam enim nisi contexti per unitatem corporis nisus est, cum partes consentire ad intentionem debeant et conferre uires. Aer autem, si in atomos inciditur, sparsus est; tendi uero disiecta non possunt. Intentionem aeris ostendent tibi inflata nec ad ictum cedentia; ostendent pondera per magnum spatium ablata gestante uento; ostendent uoces, quae remissaclaraeque sunt prout aer se concitauit. Quid enim est uox nisi intentio aeris, ut audiatur, linguae formata percussu? Quid? cursus et
Abbreviated transcription (Latin):
se dat quicꝙͥ a t̾ris trahit. Rursus uim
siderũ in terrena tranfũdit. Quasi ꝑtẽ
mũdi uoco ut aĩalia ⁊ arbusta. nam
genus aĩaliũ arbustoꝵq ꝑs uniu̾si e̾.
qr ĩ ꝯsũmationẽ totius assũptũ. ⁊ qr nõ
est sine hoc uniu̾sũ. Unũ aut̃ aĩal. ⁊
⁊ celo ⁊ tͥris coheret. utriꝙ innatꝰ e. Hab
autẽ unitatẽ quicꝙ alicuius rei natiua
ꝑs e. nich̾ enĩ nascitur sine unitate.Ter¬
ra ⁊ ꝑs ẽ mũdi ⁊ mat̾ia. ꝑs quare sit.
sine hoc ꝙͣ sine illa uniu̾sũ pt̃ eẽ. Qd̾ eᷤ¬
ta om̃ib aĩalib oĩb satis. om̃ib stell̾
diuidũtur. Hinc qui e̾ ubi ũ singlis:
Hĩc ip̃i mũdo tũ multa poscenti sb̾mini¬
stñtur. Hĩc ꝓftur quo sustineãtur tot
sidera. tã ex̾cita tã auida ꝑ diẽ noctem¬
q ut ĩ oꝑe ita ĩpactu. Omniũ quidem
reꝵ natura ꝙͣtum ĩ nutrimentũ sui
satis sit ad p̾ndit. mũdus aut̃ qnͣtum
ĩ et̾nũ desiderabat ĩuasit. Pusillũ tibi

Expanded text:
se dat quicquid accepit a terris, rursus uim siderum in terrena transfundit. Quasi partem mundi uoco ut animalia et arbusta. Nam genus animalium arbustorumque pars uniuersi est, quia in consummationem totius assumptum et quia non est sine hoc uniuersum. Vnum autem animal et et caelo et terris cohaeret; utrique innatus est. Habet autem unitatem quicquid alicuius rei natiua pars est. Nihil enim nascitur sine unitate. Terra et pars est mundi et materia. Pars quare sit, sine hoc quam sine illa uniuersum potest eta omnibus animalibus, omnibus satis, omnibus stellis diuiduntur. Hinc quidquid est uirium singulis, hinc ipsi mundo tam multa poscenti subministrantur; hinc profertur quo sustineantur tot sidera tam exercita tam auida per diem noctemque ut in opere ita in pastu. Omnium quidem rerum natura, quantum in nutrimentum sui satis sit, apprehendit, mundus autem, quantum in aeternum desiderabat, inuasit. Pusillum tibi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quo animus nr̃ agitetur: Quis eẽt illi
motus nisi intẽsio. q̃ ĩtensio nisi ex uni¬
tate: q̃ unitas nisi hec eẽt in aere᷑ Exb
aut̃ aliud ꝓducit fruges ⁊ segetẽ imbe¬
cillam ac iuirentẽ erigit arbores ac distẽ¬

Expanded text:
 quo animus noster agitetur? Quis est illi motus nisi intentio? Quae intentio nisi ex unitate? Quae unitas, nisi haec esset in aere? Quid autem aliud producit fruges et segetem imbecillam ac uirentes exigit arbores a
Abbreviated transcription (Latin):
pilã ⁊ ĩ semi orbe ñc diximus circłos ap¬
parere solis ⁊ lune in similitudinẽ areꝰ
in arcu ñꝙͣ : Deinde qͣre semꝑ ꝯcaue
nubes solem accipiũt. ñ aliq̃n plane
et timentes : Aristotiles ait post autũna¬
le equinoctiũ qualibet hora diei arcum
fieri. estate ñ fieri nisi aut incipiente.
aut inclinate iã die. Cuiꝰ rei causa mani¬
festa e̾. primũ qr media diei ꝑte sol cali¬
dissimus nubes eiuĩcit nec pot̾ ymaginẽ
suã ab his reciꝑe qͣs scindit at matuti¬
no tp̃re aut u̾gens in occasũ minꝰ uixh̃t
ideo a nubib sustineri ⁊ reꝑcuti potest.
Deinde cũ arcũ fac̾e̾ ñ soleat nisi adu̾sus

Expanded text:
pilam. Etiamnunc diximus circulos apparere soli lunaeque in similitudinem arcus in arcu numquam? Deinde quare semper concauae nubes solem accipiunt, non aliquando planae et tumentes? Aristoteles ait post autumnale aequinoctium qualibet hora diei arcum fieri, aestate non fieri nisi aut incipiente aut inclinato die. Cuius rei causa manifesta est: primum, quia media diei parte sol calidissimus nubes euincit nec potest imaginem suam ab his recipere quas scindit; at matutino tempore aut uergens in occasum minus habet uirium, ideo a nubibus sustineri et repercuti potest. Deinde cum arcum facere non soleat nisi aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ siquam dimidia maior ẽ. Hoc argu¬
mẽtum parũ potẽs ẽ. Quare: Qͥa qͣm¬
uis sol ex suꝑiore ꝑte sit. totam tunc
ꝑcutit nubem. Ergo ⁊ tingit. euͥd ni.
cũ radios tnsmitt̾e soleat. ⁊ omẽm
tensitatem ꝑrumpe: Seinde contͣ¬
riam rem ꝓposito dicunt. Nam si suꝑi
orẽ sol ⁊ ideo suꝑiori tm̃ parti nubium
affundit᷑. nũꝙͣ t̾ratenus descẽdet arcꝰ.
At qui ĩ humnũ demittitur. Pret̾ea nũ¬
ꝙͣ ñ ꝯtra solẽ arcus e̾. nich̾ aut̃ ad rẽ
ꝑtinet supͣ infra ue sit. qr totũ qd ꝯtͣ
ẽ latus u̾beratur. Deinde aliqñ arcũ
⁊ occidens facit. tum c̾te ex infi̾ori ꝑte
nubes ferit ꝓpinquus. At qui ⁊ tũc
dimidia ꝑs est. qmͣiuis solẽ ex humili
⁊ sordido nubes accipiant. Nr̃i qui sic
in nube qũo in specło solem reddi uo¬
lũt. nubẽ cauã faciũt. ⁊ secte pile ꝑtẽ.¬

Expanded text:
quae numquam dimidia maior est." Hoc arguquae numquam dimidia maior est." Hoc argumentum parum potens est. Quare? Quia, quamuis sol ex superiore parte sit, totam tamen percutit nubem, ergo et tingit. Quidni? cum radios transmittere soleat et omnem densitatem perrumpere. Deinde contrariam remor est sol et ideo superiori tantum parti nubium affunditur, numquam terra tenus descendet arcus: atqui usque in humum demittitur. Praeterea numquam non contra solem arcus est; nihil autem ad rem pertinet, supra infraue sit, quia totum quod contra est latus uerberatur. Deinde aliquando arcum et occidens facit; tum certe ex inferiore parte nubes ferit terris propinquus: atqui et tunc dimidia pars est, quamuis solem nubes ex humili et sordido accipiant. Nostri, qui sic in nube, quomodo in speculo, lumen uolunt reddi, nubem cauam faciunt et sectae pilae
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ debere ⁊ simile specło qd̾ solẽ reꝑcutiat.
Deinde qd̾ apparet ñ fieri ullum colo¬
milsus uidetur color. s simulatõ q̃dã
coloris alieni. Unũ hoc tantũ michi
soluendũ ẽ qd̃ non uisitur in ista uͥ¬
gła solis imago cum bñ exprimẽde
capax ñ ẽ. Ita conat᷑ quidẽ redd̾e̾ una¬
ginẽ q leuis ẽ mati᷑a. ⁊ ad hoc habi¬
us. s ñ potest quia enormit̃ fcã ẽ. Si
apta fabricata foret totidẽ redderet.
soles. quot habuisset inspectores. que
qr disc̾nuntur int̾ se nec satis in ui¬
cem specłi nitent. urichoant tantũ
imagines. ⁊ ñ exprimũt ⁊ ob ipãm
uciniã turbant. ⁊ in spẽ coloris uniꝰ
adoueũt. At quare areus ñ impletor¬
bẽ. s ꝑs dimidia eius uidetur. cũ płi¬
mum porrigitur. inturuatur ꝙ:. Qi¬
dam ita opinant᷑. Sol cum sit multo
gatur lumine. Er̃go cũ ab unaꝑte
Colẽ accipiant. unam ꝑtẽ eiꝰ imitãtur.

Expanded text:
esse debere et simile speculo, quod solem repercutiat; esse debere et simile speculo, quod solem repercutiat; deinde quod apparet non fieri ullum colonullus inditur color, sed simulatio quaedam coloris alieni. Unum hoc tantum mihi soluendum est, quod non uisitur in ista uirgula solis imago; cuius bene exprimendae capax non est: ita conatur quidem reddere imaginem, quia leuis est materia et ad hoc habilis, sed non potest, quia enormiter facta est. Si apta fabricata foret, totidem redderet soles, quot habuisset in se toros. Quae quia discernuntur inter se nec satis in uicem speculi nitent, incohant tantum imagines nec exprimunt et ob ipsam uiciniam turbant et in speciem coloris unius adducunt. At quare arcus non implet orbem, sed pars dimidia eius uidetur, cum plurimum porrigitur incuruaturque? Quidam ita opinantur: "Sol, cum sit multo gatur lumine: ergo cum ab una parte solem accipiant, unam eius partem imitantur,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ maiora. Litte̾ qͣmius minute ⁊ ob¬
scure ꝑuitream pilam aqua plenã
maioras clariores ꝙ iudẽtur. poma for¬
mosiora in aqͣ nt̃ c̃nuntur. s in natat
intro. Sidera ampliora ꝑ nubẽ aspiciẽ¬
ni uidentur. qi acies nr̃a humido labit᷑
manifestũ fiet si pocłm ĩpleu̾is. aqua
⁊ id coniec̾is anulũ. Nam cũ ip̃o fundo
anulus iaceat. facies eius in sũmo a¬
q̃ redditur. Quicquid uidetur ꝑ humo¬
rem. longe amplius uo̾ ẽ. Maud mit̾
maiorẽ solem reddi imaginẽ que in nu¬
be humida nisitur cum ex duab cau¬
sis hoc accidat. qi in nube aliquid uitͦ
simile ẽ qd̃ potest plucere. ẽ ⁊ aliquid
aque. qm etiam si ñdum iam ht̃ para¬
b anglis in modũ claue thorosa. hec
si intransu̾sum solem accipit accipit.
colorẽ talem qͣlis in arcu uideri solet
raddit. Ut scias hic ñ imaginẽ solis ẽẽ
s coloris imitãtoem ex ꝑcussu. primũ
ret a sole fieri. qd̾ apparet leue quiddã

Expanded text:
esse maiora: litterae quamuis minutae et obesse maiora: litterae quamuis minutae et obscurae per uitream pilam aqua plenam maiores clarioresque cernuntur; poma formosiora quam sunt uidentur, si innatant uitro. Sidera ampliora per nubem aspicienti uidentur, quia acies nostra in umido labiturmanifestum fiet, si poculum impleueris aqua et in id conieceris anulum: nam cum in ipso fundo anulus iaceat, facies eius in summa aqua redditur. Quicquid uidetur per umorem, longe amplius uero est: quid mirum maiorem reddi imaginem solis, quae in nube umida uisitur, cum ex duabus causis hoc accidat? Quia in nube est aliquid uitro simile, quod potest perlucere, est aliquid et aquae, quam, etiamsi nondum habetbus angulis in modum clauae torosa: haec si in transuersum solem accipit, colorem talem, qualis in arcu uideri solet, reddit, ut scias non imaginem hic solis esse sed coloris imitationem ex repercussu'. Primum ret a sole fieri; quod apparet leue quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
colores quib celi regio depingitur a
sole eẽ. illud unũ int̾̃ nos ñ conuenit
tu dicis illum colorẽ ẽẽ uideri ego qͥ
siue ẽ. siue uidetͦ. a sole ẽ. Tu ñ expe¬
dies quare color ille subito desinat.
cum omẽs fulgores ⁊ paulatim
discuti antur:. Pme ẽ ⁊ repentina
eius facies ⁊ repentinus int̾itus.
ꝓprium enim hoc speclm ẽ inqͦ
non ꝑ. ꝑtes struitur qd̃ apparet.
S statim totũ fit: eque cito omĩs
imago aboletur qmͣ ponit᷑ in illo.¬
Nich enim aliud ad efficienda ista¬
uł remouenda opus ẽ qmͣ ostendi
⁊ abduci. Non ẽ ergo ꝓpria in ista
nube sba. nec corpus s mendatiũ
ẽ sine re si militudine. Uis scire hec
ita eẽ : Desinet arcus. si obtex̾is solẽ.
Oppone inqmͣ soli alt̾am nubẽ. huiꝰ
u̾itas int̾ibit. At maior aliq̃n arcus
qmͣ sol. Dixi modo fieri specła que mł¬
tiplice̾t oe corpꝰ qd̾ imitat᷑. Illud adi¬
ciam oiã que oꝑa qmͣ uidẽtur longe

Expanded text:
colores illos, quibus caeli regio depingitur, a colores illos, quibus caeli regio depingitur, a sole esse; illud unum inter nos non conuenit: tu dicis illum colorem esse, ego uideri; qui siue est, siue uidetur, a sole est. Tu non expedies, quare color ille subito desinat, cum omnes fulgores paulatim discutiantur. Pro me est et repentina eius facies et repentinus interitus: proprium enim hoc speculi est, in quo non per partes struitur quod apparet, sed statim totum fit; aeque cito omnis imago aboletur in illoNihil enim aliud ad ista efficienda uel remouenda opus est quam ostendi et abduci. Non est ergo propria in ista nube substantia, nec corpus est sed mendacium et sine re similitudo. Vis scire hoc ita esse? Desinet arcus, si obtexeris solem. Oppone, inquam, soli alteram nubem: huius uarietas interibit. At maior aliquanto est arcus quam sol. Dixi modo fieri specula, quae multiplicent omne corpus, quod imitantur. Illud adiciam, omnia per aquam uidentibus longe
Abbreviated transcription (Latin):
q fieri quo solis species uiciosa red
apparet ⁊ qd̾ eo minor ẽ quo altior¬
lius nr̃. ⁊ bibit ingens arcus cum̃
aduentat imb̾. S ñ easdẽ uñcumq
apparuit minas affert. Amũdie ortꝰ
magnarũ uim aqͣrum uehet. Uincet
enim nõ potuert̃ ualentissimo sole.
tm̃ illis ẽ u̾ium. Si circa occasum re¬
fulsit rorabit ⁊ leuit̾ impluet. Si ab
ortu cieca ue surrexit. serena promittit.
Qͣre tñ si imago solis ẽ arcus longe
ip̃o maior apꝑaret: Qͥa ẽ altius specłi
natura talis. utmaiora multa qmͣ ui¬
dit ostendat. ⁊ in portẽtuosam magni¬
tudinẽ augeat formas. alius inuicẽ
talis ẽ. uit minuat. Illud modo dic qͣre
in orbem eat facie. nisi rodditur. Dices
enim fortasse uñ sit illi color uarius.
uñ talis figura sit ñ dices. nisi aliqd̃
exemplar ad qd̾ formet᷑ ostend̾is. Nul
fatearis illi colorem dari. seqrͦ ut detͤ
forma. Deniq int me teq conuenit

Expanded text:
que fieri, quo solis species uitiosa reddque fieri, quo solis species uitiosa reddapparet et quod eo minor est, quo altiorlius noster: "et bibit ingens arcus", cum aduentat imber; sed non easdem, undecumque apparuit, minas affert: a meridie ortus magnam uim aquarum uehet uinci enim nubes non potuerunt ualentissimo sole, tantum illis est uirium; si circa occasum refulsit, rorabit et leuiter impluet; si ab ortu circaue surrexit, serena promittit.Quare tamen, si imago solis est arcus, longe ipso sole maior apparet? Quia est alicuius speculi natura talis, ut maiora multo, quae uidit, ostendat et in portentuosam magnitudinem augeat formas, alicuius inuicem talis, ut minuat. Illud mihi dic, quare in orbem eat facies, nisi orbi redditur? Dices enim fortasse, unde sit illi color uarius: unde talis figura sit, non dices, nisi aliquod exemplar, ad quod formetur, ostenderis. Null quoque fatearis illi colorem dari, sequitur, ut et detur forma. Denique inter me teque conuenit
Abbreviated transcription (Latin):
colorẽ qui ex int̾uallo ium suam ostẽ¬
dũt. p᷑puream tyriã quo melior ẽ satu¬
illa. qr que optimũ ht̃. ñ quomodoꝯ¬
ꝙ explicatur ostendit. In eadẽ sentẽ¬
cia sum qua possidonius. ut arrum
iudicẽ fieri nube formata in modũ
concaui specłi ⁊ rotũdi cum forma
sit partis epila secta. hoc probari nͥ
geometre adiuu̾int ñ potest. qui ar¬
gum̃tis nicħ dubii relinq̃ntib do¬
cent solis illã eẽ effigiem ñ similẽ.
Neq enim omĩa adu̾sus specła
respondent. St̃ que uidere extimes¬
cas tanta deformitate corruptam
faciem uisentiũ reddũt. seruata si¬
militudine in peius. St̃ quecũ ui¬
deris placere tibi uires tue posuit
in tantũ lac̾ti crescunt. ⁊ tocius cor¬
ꝑis suꝑ humanam h̾itus magni¬
tudinem augetur. St̃ que dextras¬
facies ostendunt. sunt que sinistraᷤ.
st̃ que torq̃ant ⁊ u̾tant. Qͥd ergo
mirũ eiusmodi speclm in nube quo¬

Expanded text:
colores, qui ex interuallo uim suam ostencolores, qui ex interuallo uim suam ostendunt: purpuram Tyriam, quo melior est satuilla, quia, quem optimum habet, non quomodocumque explicatur ostendit." In eadem sententia sum qua Posidonius, ut arcum iudicem fieri nube formata in modum concaui speculi et rotundi, cui forma sit partis e pila secta. Hoc probari, nisi geometrae adiuuerint, non potest, qui argumentis nihil dubii relinquentibus docent solis illam esse effigiem non similem. Neque enim ommia ad uerum specula respondent. Sunt, quae uidere extimescas tantam deformitatem corrupta facie uisentium reddunt, seruata similitudine in peius; sunt, quae cum uideris, placere tibi uires tuae possint in tantum lacerti crescunt et totius corporis super humanam magnitudinem habitufacies ostendant, sunt, quae sinistras, sunt, quae detorqueant et uertant: quid ergo mirum est eiusmodi speculum in nube quo
Abbreviated transcription (Latin):
cant iuisũ. hoc respondẽt. Si nullus ĩ
aicu color ꝑmaneret. ⁊ inseretur eo
manifestus quo ꝓpius. Nunc imago
arcus ex longinquo clara. intĩt cum
ex uicino conuentũ ẽ. Huic contradic¬
tioni ñ consentõ cum ipãm sentẽtiam
ꝓbem. Quare: Dicam. Qra coloratur
qd̾ nubes. s ita ut color eius ñ undiꝙ
appareat. nam ne ip̃a quidẽ undiq ap¬
paret. nubẽ enim nemo qui ĩ ip̃a ẽ iu¬
det. Qͥd ergo mirum si color eius ñ
uidetur abm. ⁊ quo ip̃a ñ uisitur. At¬
qui ipã qͣmus ñ uideatur. ẽ ergo ł co¬
lor ita ñ ẽ argum̃tum falsi coloris qd̾
apparere accidentib desuit. Idem enĩ
in ipĩs euenit nubib nec ideo false
sunt. qr ñ uidentur. Pref̾ea cum dicit᷑
tibi nubem sole suffectã non dicitur
tibi colorẽ ilum mustum eẽ uelut du¬
ro corꝑi ⁊ stabłi. ac manenti. s ut flui¬
do ac uago ⁊ nich̾ amplius qmͣ breuẽ
spẽm recipienti. Sunt etiã quidam

Expanded text:
cant uisum, hoc respondent: "Si ullus esset in cant uisum, hoc respondent: "Si ullus esset in arcu color, permaneret et uiseretur eo manifestius, quo propius: nunc imago arcus, ex longinquo clara, interit, cum ex uicino uentum est." Huic contradictioni non consentio, cum ipsam sententiam probem. Quare? Dicam: quia coloratur quidem nubes, sed ita, ut color eius non undique appareat nam ne ipsa quidem undique apparet; nubem enim nemo, qui in ipsa est, uidet: quid ergo mirum, si color eius non uidetur ab eo, a quo ipsa non uisitur? Atqui ipsa, quamuis non uideatur, est: ergo et color. Ita non est argumentum falsi coloris, quod apparere accedentibus desinit. Idem enim in ipsis euenit nubibus, nec ideo falsae sunt, quia non uidentur. "Praeterea, cum dicitur tibi nubem sole suffectam, non dicitur tibi colorem illum inustum esse uelut duro corpori et stabili ac manenti, sed ut fluido et uago et nihil amplius quam breuem speciem recipienti. Sunt etiam quidam
Abbreviated transcription (Latin):
nubes cum illa ñ pluceãt. hee tnͣs¬
mittant lucẽ. illa densa ⁊ coacta he
rare sint. illa eiusdẽ mati̾e tota. hee
diu̾sis temẽ cõposite ⁊ ob hoc discordeᷤᷤ
nec diu cohesure: Pret̾ea uidemus
ortu solis ꝑtem celi qnͣdã rubere ui¬
demus nudes aliqñ ignei coloris.¬
Qͥd ergo prohibet quomodo hunc
colorẽ unũ accipiũt. solis occursu. sic
mltos ab illis trahi quuis ñ hñt spe¬
cłi potentiã: Modo inꝙͣ int̃ argum̃¬
ta ponebas. semꝑ arcum ꝯtͣ solem
extitari qr nec a specł̃o quidẽ inago
redderetur nisi adu̾so. Hoc aũ cõmu¬
ne nobis. Ham quemadinodum op¬
ponendũ ẽ. specło id cuius imaginẽ¬
in se tranfferat. sͦ ut nubes infici pos¬
sint. ita sol ad hoc apte ponendus ẽ
Non enim idẽ facit si undiq effulsit.
⁊ ad hoc opus ẽ radiurum. idoneus
ictus. Hec dicuntur ab hus qui uideri
uolunt nubes colari. Possidonius ⁊
hu qui specłari ratõe talẽ effici iundi¬

Expanded text:
nubes, cum illa non perluceant, hae transnubes, cum illa non perluceant, hae transmittant lucem, illa densa et coacta, hae rarae sint; illa eiusdem materiae tota, hae e diuersis temere compositae et ob hoc discordes nec diu cohaesurae? Praeterea uidemus ortu solis partem quandam caeli rubere, uidemus nubes aliquando ignei colorisd ergo prohibet, quomodo hunc unum colorem accipiunt solis occursu, sic multos ab illis trahi, quamuis non habeant speculi potentiam? Modo, inquit, inter argumenta ponebas semper arcum contra solem excitari, quia ne a speculo quidem imago redderetur nisi aduerso. Hoc, inquit, commune nobis est: nam quemadmodum opponendum est speculo id, cuius in se imaginem transferat, sic, ut nubes infici possint, ita sol ad hoc apte ponendus est; non enim idem facit, undecumque effulsit, et ad hoc opus est radiorum idoneus ictus. Haec dicuntur ab his, qui uideri uolunt nubem colorari. Posidoniu et hi, qui speculari ratione talem effici iudi