comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗeas exposcit: iuramentum
differendi hinusmodi ꝓposu¬
it allegationes nam sacram̃¬
titimore. contentiosa litigã

Expanded text:
eas exposcit iuramentum differendi huiusmodi proposuit adlegationes: nam sacramenti timore contentiosa litiga
Abbreviated transcription (Latin):
uinus descptem testibꝰ defint
uł cora trstatore om̃s codem
loco testes.suo uł alieno anu¬
lo ñ signauerunt. iure deficia
testam̃tum. Dehis aũt q̃ int̾¬
leta. sic suprascripta dicis.
ñ adiuris sollcmpnitatem.
s ad fidei ꝑtinent q̃stionem.
ut appareat utrum testatoro
uoluntate emendatõe mcrũ¬
erũ ul altero in ꝯsulte deleta
sunt lan ab. aliquo falso hec
fuerunt cõmissa.D̾. Aug¬

Expanded text:
unus de septem testibus defuerit vel coram testatore omnes eodem loco testes suo vel alieno anulo non signaverint, iure deficiat testamentum. De his autem, quae interleta sive supra scripta dicis, non ad iuris sollemnitatem, sed ad fidei pertinet quaestionem, ut appareat, utrum testatoris voluntate emendationem meruerunt, vel ab altero inconsulte deleta sunt, an ab aliquo falso haec fuerint commissa.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ dignumẽ obinancm obs¬
uationẽ. irritaᷤ ficritabulas et
iudicia mortuoꝵ. placuit ad¬
emptis his quoꝵ imagmanu
usus ẽ. institutioni hrdis uer¬
tis u̾bis fiat. an inflexis. nec ci
int̾ ẽ si dicatur hrlem facior

Expanded text:
indignum est ob inanem observationem irritas fieri tabulas et iudicia mortuorum, placuit ademptis his, quorum imaginarius usus est, institutioni heredis verctis verbis fiat an inflexa. Nec enim interest, si dicatur " heredem facio"
Abbreviated transcription (Latin):
cer ꝗ fidem quam do dicauerãt
mist̾ium inp̃pͥhana migrarũt.
cia ⁊ ꝯcumata ñ possunt. lapsis
⁊ emmerrantib subucnitur. p¬
ditis u̾o. hoc ẽ scm̃ baptisma ꝓ¬
plimantib. nulloremetiõ pe¬
intentie. q̃ solet alus criminibꝰ

Expanded text:
eos, qui fidem quam deo dicaverant mysterium in profana migrarunt, cia et concinnata non possunt. Lapsis etenim et errantibus subvenitur, perditis vero, hoc est sanctum baptisma profanantibus, nullo remedio paenitent
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ sentritus ad unata i nr̃e
doctrine ꝯsentanca: in ꝯcusse
atq minolabilit̾ deuota deo
⁊ pia mente seruatis. soli ⁊ enĩ
ur̃is ꝓfessionib aduersantur.
de quib diuina scriptura lo¬
quit dicens.posuer mendaci¬
um spensuam.⁊ mdacio oꝑi¬
ri sp̃uer. Et iterum ꝗ ẜm ꝓpħĩ

Expanded text:
torum sententiis adunatam et nostrae doctrinae consentaneam inconcusse atque inuiolabiliter deuota deo et pia mente seruatis. soli etenim uestris professionibus aduersantur, de quibus diuina scriptura loquitur dicens: posuerunt mendacium spem suam et mendacio operiri sperauerunt, et iterum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
fidelis scribere. hoc ut pupillas
quisquam ẽ in quo xp̃i caritas
feruet ꝗtam iecta tam uere
fessionis uĩr fidei irfragator exis¬
tat. Cum impitatem cindenter
nestorii ⁊ cutichis uł omĩu he¬
ticoꝵ dampnantes unam uerã
catholicam fidem dñi et dei mri
saluatoris ihu xͥ magisterio ĩs¬

Expanded text:
fideles scribere, haec ut pupillas quisquam est, in quo Christi caritas feruet, qui tam rectae, tam uerae confessionis uestrae fidei refragator existat, cum impietatem euidenter Nestorii et Eutychis uel omnium haereticorum damnantes unam ueram catholicam fidem domini et dei nostri saluatoris Iesu Christi magisterio ins
Abbreviated transcription (Latin):
potestate filiam dante. mats
patronus adoptare ñ phibet᷑
nam sui niris ad rogatio femi¬
ne. insiex nr̃o rescripto m̃qͣm
doptatum licet exbeneficio
̃o emancipatõe sollẽpni se¬
paira familia sua pat̾ adopti¬
uus minunt ꝓhibetur. Mp̃.¬

Expanded text:
ertae filiam dante, matris patronus adoptare non prohibetur. Nam sui iuris adrogatio feminae nisi ex nostro rescripto numquam Adoptatum, licet ex beneficio nostro, emancipatione sollemni separare familia sua pater adoptivus minime prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
actoris falsas.⁊ uicta aͥmia
reoꝵ exlegib. penis competeti¬
b possit ulcisci. Mppdoalcũ¬
rebemus licentiam. ut siuc ẽ
prolatis codicillis uł aliis ĩ¬
trum̃tis irqratur. ⁊ incũbat

Expanded text:
actoris falsas et convicta crimina reorum ex legibus poenis competentibus possit ulcisci. VALebemus licentiam, ut civiliteprolatis codicillis vel aliis instrumentis requiratur et incumbat
Abbreviated transcription (Latin):
tilitati adu̾sa c̃ ꝓrccipimꝰ itaq:
ut hec oĩa nulli tutor ũ curatoꝵ¬
ue liceat uende msi hac forte neces¬
sitate et lege. quarusticũ p̾dium

Expanded text:
tilitati adversa est. Praecipimus itaque, ut haec omnia nulli tutorum curatorumve liceat vendere, nisi hac forte necessitate et lege, qua rusticum praedium
Abbreviated transcription (Latin):
se capto ꝓline possunt: ĩ sidol
adu̾saniꝰ ñ ꝓbetur competit. ⁊¬
Ante impłctum etianiqntum
⁊ incesimũ annum dehis ĩqbo
semmores capters existimant.
posse iintegrum restitutionẽ
implorare certissimi niris est.
itegrũ restitutiomis lis inchõ¬
ata ẽsnec ci ate remntiatum
ẽ. mors eius ꝯtraquem hec fu̾at
implorata fraudn eẽ ñ potest.¬

Expanded text:
se captos probare possunt, etsi dolus adversarii non probetur, competit. Ante impletum etiam quintum et vicesimum annum de his, in quibus se minores captos existimant, posse in integrum restitutionem implorare certissimi iuris est. in integrum restitutionis lis inchoata est nec ei a te renuntiatum est, mors eius, contra quem haec fuerat implorata, fraudi tibi es
Abbreviated transcription (Latin):
rachus quem numiusmad
ultio noctu dep̃hensum int̾fe¬
c̾it. si eius idi tiomis fu̾it. ut
plegem iuliam inpunc occi¬
di potuit ꝙ legitunc factũ c̃.
nullam penam meret Idẽq
filus cis q patri paruer p̃stan¬
dũc̃. S silcgtis. actoritate
cessante. mꝯsulto dolore ad¬
ulteꝵ int̾cunt. qualus homi¬
⁊dolor nistus factumtiꝯ uelo¬

Expanded text:
racchus, quem numerius in adulterio noctu deprehensum interfecerit, si eius condicionis fuit, ut per legem Iuliam impune occidi potuerit, quod legitime factum est, nullam poenam meretur: idemque filiis eius qui patri paruerunt praestandum est. Sed si legis auctoritate cessante inconsulto dolore adulterum interemit, quamvis homiet dolor iustus factum eius rele
Abbreviated transcription (Latin):
appellatione susceptas suꝑatus
enim si in iuste appellare uide¬
bitur. lite ꝑdita notatꝰ absce¬
detsaut si incerit. tra eum iu¬
dicem qui apellatĩem ñ rece¬
ꝑitiad noc referre necesse est.
ut digno supplicio puniat᷑.¬
It in maiorib ⁊ mnmnoribus
negotiis. appellandi facultas.
Iẽ. nec enim idicem oportet i¬
niriam sibi fieri existimare. eo
qlitigator ad ꝓuocationis au¬
rilium uolabit.d .ã. Ad¬
Iñ uidices ordinarui ꝓuocatioe
estimant respuendas. placet⁊
ut siꝗs appellatr̃em susciꝑe re¬
cusaint. que ñ ꝯtra exsecutõe
sco adu̾sus sententiam uirgi¬
um tminantem fuerit intͥposi¬
ta. triguita auri pondera coga¬
gatur. largitionib nrĩs infer¬
ye. trignita alia officio cusdẽ
soluituro. nisi ei ptinacit̾ res¬
titcrit. atq actis ꝯtradixerit.⁊
quid iure sit ꝯstitutum osten¬

Expanded text:
appellatione suscepta. superatus enim si iniuste appellare videbitur, lite perdita notatus abscedet: aut si vicerit, contra eum iudicem, qui appellationem non receperit, ad nos referre necesse est, ut digno supplicio puniatEt in maioribus et in minoribus negotiis appellandi facultas est. nec enim iudicem oportet iniuriam sibi fieri existimare eo, quod litigator ad provocationis auxilium convolavit. D. iudices ordinarii provocationes aestimant respuendas, placet, ut, si quis appellationem suscipere recusaverit, quae non contra exsecutionem, sed adversus sententiam iurgium terminantem fuerit interposita, triginta auri pondo cogatur largitionibus nostris inferre: triginta alia officio eius itidem soluturo, nisi ei pertinaciter restiterit atque actis contradixerit et, quid iure sit constitutum, osten
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ abhis q ad curialcmꝯdi¬
cioncin uccantur. oppom ñ pa¬
timur. s grnitalcm statum
semꝑ cor agnosce  compelli iã¬
cimus. Sacra ⁊ enimm̃e pie¬
tatis lex dealiis loꝗtur ꝯdicio¬
mib. nec antrioribꝰ ꝯstitutio¬
nb ꝑeandem nouellam le¬
gem derogatur. q̃ manifestis¬
losis temporalib p̾scriptioĩ¬
b patriis sins reddi p̾apiĩt.¬

Expanded text:
curialem condicionem vocantur, opponi non patimur, sed genitalem statum semper eos agnoscere compelli sancimus. Sacra etenim nostrae pietatis lex de aliis loquitur condicionibus nec anterioribus constitutionibus per eandem novellam legem derogatur, quae manifestislosis temporalibus praescriptionibus patriis suis reddi praeci
Abbreviated transcription (Latin):
sua ꝯdicione: qua pidem tẽp
absque ulla nidiciali sententu
simili muntione potitus est.
sit lib̾ ⁊ p̃sentis salubemm e
legis plemssima mumone se¬

Expanded text:
sua condicione, qua per idem tempus absque ulla iudiciali sententia simili munitione potitus est, sit liber et praesentis saluberrimae legis plenissima munitione se
Abbreviated transcription (Latin):
titutioncm que deannoꝵ qua¬
draginta logtur p̾scriptione
ad prciudicium ctiam publi¬
caꝵ functionum solutionis:
trahere conari. Et siꝗd ptanti
ui amplioris tp̃ris lapsumn
mimime ul minus quã opor¬
tuerat tributoꝵ nomine solu
men manifestissime. sensin ꝓ¬

Expanded text:
titutionem, quae de annorum quadraginta loquitur praescriptione, ad praeiudicium etiam publicarum functionum solutionis trahere conari et, si quid per tanti vel amplioris temporis lapsum minime vel minus quam oportuerat tributorum nomine solutmen manifestissime sensui p
Abbreviated transcription (Latin):
ui cancellarii minist̾ium gesserit
ad candem obsuationem aliqua
cmo dedomesticis ducum uł co¬
mitum iuitarium officiis coru
ꝯnumeratus post complctum sui
tp̃is actum ad candem sollicitudi¬

Expanded text:
vel cancellarii ministerium gesserit, ad eandem observationem aliqua Nemo de domesticis ducum vel comitum militarium, officiis eorum connumeratus, post completum sui temporis actum ad eandem rursus sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
ducisus ciechitorẽ usuras maiores
exstipulat u petentẽ. si ꝓbet᷑ ꝑcer.¬
tos annos minores postea ꝯsecuto u
res ciitatis maiores petentis cr
cautõe si ꝓbau̾itis semp quincun¬
ces amit̾am pupilloꝵ nr̃oꝵ q̃ ma

Expanded text:
dversus creditorem usuras maiores ex stipulatu petentem, si probetur per certos annos minores postea consecutusres civitatis maiores petentes ex cautione, si probaveritis semper quincunces amitam pup
Abbreviated transcription (Latin):
milias ꝯstituti. apatrib natali¬
b alus dant antiq sapientic
ĩcidit quedam dubitatio. sio

Expanded text:
milias constituti a patribus naturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si
Abbreviated transcription (Latin):
timaritus tuus facto testam̃¬
to te quidem exasse scripsit
lrrcdcm. flia aũt quam hubu¬
it inpotestate exheredata fcã¬
nur minime ꝓbetur. nichil¬
q ci relictum est n iustas
causas offense p̾stitisse ꝯui¬
ncatinieã demnofficioso testa¬
mẽto patris qrentem totam
herectitatẽ oꝑtin̾e posse ñ am¬
bigitur. Qđ̃ si iam optinu¬
ituł postea uincat. q̃cũq ma¬
ritus mortis suc tẽpore debu

Expanded text:
maritus tuus facto testamento te quidem ex asse scripsit heredem, filia autem quam habuit in potestate exheredata facta minime probetur nihilque ei relictum est neque iustas causas offensae praestitisse convincatur, eam de inofficioso testamento patris querentem totam hereditatem obtinere posse non ambigitur. Quod si iam obtinuit vel postea vincat, quodcumque maritus morti
Abbreviated transcription (Latin):
rĩs uł sororis filn. patrin uel
Lauunculi. amnte etiam mat¬
tere. testam̃tum ĩ officiosum
frustra dicunt. cum nemo eor
ꝗ extransũsa linca ueniuntiex¬
ceptis fr̃e ⁊ sorore admofficio¬
si q̃relam admittatur. Defal¬
gso sane ꝑ accusationem crimi

Expanded text:
ris vel sororis filii, patrui vel avunculi, amitae etiam et materterae testamentum inofficiosum frustra dicunt, cum nemo eorum qui ex transversa linea veniunt exceptis fratre et sorore ad inofficiosi querellam admittatur. De falso sane per accusationem crimi
Abbreviated transcription (Latin):
silia inorbitate patris relicta cũ
marito cui matir uolente nup¬
sit colens ꝯcordiam. iustas of¬
fensionis post eiusdem matris
penitentia causas ñ p̃stat nec
ex momentariis uoluntatibro
matris nupta atq udua esse

Expanded text:
ilia in orbitate patris relicta cum marito, cui matre volente nupsit, colens concordiam iustas offensionis post eiusdem matris paenitentiam causas non praestat nec ex momentariis voluntatibus matris nupta atque vidua esse
Abbreviated transcription (Latin):
Ictio qdem ꝑsonalis int̾ here¬
des ꝓsinglis portionib quesi¬
ta scindit Uignoris aũt iui
multis obligatis reb. quas
diu si possident. cum enis uĩ¬
dicatio ñꝑsonam obligeti sco
rem scqtur. q possident tencn

Expanded text:
Actio quidem personalis inter heredes pro singulis portionibus quaesita scinditur, pignoris autem iure multis obligatis rebus, quas diversi possident, cum eius vindicatio non personam obliget, sed rem sequitur, qui possident tenen
Abbreviated transcription (Latin):
um pcib tius significis igno¬
ranit te p̃dium cum cuuis iñ¬
ministissibi uelud ate donatũ
instrum̃tis inseri fecisse. siuera
sunt q̃ indidistunec ad nom
factr donatioĩs fund iste p¬
ucint unde adito iudicc cop¬
tenti ꝓbare te oportrt otra tuã
uolintatem hunc fundim
matum̃to adu̾saum tuum
sibi ad scribi laborassehut fin
tenorem rescripti ñi possis se¬
ꝗ sententiam.D. aa.

Expanded text:
um precibus tuis significes ignorante te praedium eum cuius meministi sibi velut a te donatum instrumentis inseri fecisse, si vera sunt quae indidisti, nec ad nomen factae donationis fundus iste pervenit. Vnde adito iudice competenti probare te oportet contra tuam voluntatem hunc fundum instrumento adversarium tuum sibi adscribi laborasse, ut secundum tenorem rescripti nostri possis consequi sententiam. D.
Abbreviated transcription (Latin):
ucmentib etiã instrumẽtis ra¬
tus habeaturscd̃m q̃ heredes
ꝯductoris ⁊ siñ int̾uenerint ms¬
trum̃ta ñ urorem ꝯuenire debe.
sane depostiore tẽpore quo cõ¬
dutricem ip̃am ꝓ ponis fuisse.
pensiones integras abea pete.

Expanded text:
is ratus habeatur : secundum quod heredes conductoris, etsi non intervenerint instrumenta, non uxorem convenire debes. Sane de posteriore tempore, quo conductricem ipsam proponis fuisse, pensiones integras ab ea pete
Abbreviated transcription (Latin):
In familie hertiscunde iudicio.
ab uno ꝓsolido rei uduti com¬
munis uemndate p̾tiũ ñ ucit.
sed mandati sipcessit coheres
uenditoris agcie potest. uł nc

Expanded text:
In familiae erciscundae iudicio ab uno pro solido rei veluti communis venumdatae pretium non venit, sed mandati, si praecessit, coheres venditoris agere potest, vel n
Abbreviated transcription (Latin):
raiecticiam pecumã. que ꝑiculo
creditoris dat tam diu liberam cẽ
ab obsuationc cõmuniũ usuraꝵ.
quã dni naius ad portum appu¬
disse. ut insacra urbe restituciet᷑.
nec inccrtum ꝑiculum qd̃ exnam¬
gatione maris metui soiet adte

Expanded text:
aiecticiam pecuniam, quae periculo creditoris datur, tamdiu liberam esse ab observatione communium usurarum, quamdiu navis ad portum appudisse, ut in sacra urbe tibi restitueretur, nec incertum periculum, quod ex navigatione maris metui solet, ad te
Abbreviated transcription (Latin):
ã. mcnne. pp̃.
In causis iam dudum specialit
definitis. ex ꝗb recte mittunt
repudia.illam addidimus.Ut
simarito uxori abimtio matri¬
monii usq ad duos ꝯtinucsan¬
nes cõputando: coux minime

Expanded text:
A. Menae pp. In causis iam dudum specialiter definitis, ex quibus recte mittuntur repudia, illam addimus, ut, si maritus uxori ab initio matrimonii usque ad duos continuos annos computandos coire minime
Abbreviated transcription (Latin):
¶ i predioꝵ dotis apl̃te iuie ma¬
nontis instrum̃ta uerbis proca¬
riis. uł testam̃to uł codicillis
uxor tibi dari mandauit. Eius
iudicium successores implere
sompelbentur: cum instrumẽ¬
tis predioꝵ dño irlictis. falci¬

Expanded text:
i praediorum dotis apud te iure remanentis instrumenta verbis precariis vel testamento vel codicillis uxor tibi dari mandavit, eius iudicium successores implere compellentur, cum instrumentis praediorum domino relictis Falci
Abbreviated transcription (Latin):
sa. si es alienum h̾rditariũ defũ¬
ti substantie sines occupau̾it.
falcidic legis nissio peti: ⁊tem
trebelliam senatꝰ ꝯsulti precep
nus mod: legis  faludie pres¬
titutus patitur posse petcix cer¬

Expanded text:
ssa, si aes alienum hereditarium defuncti substantiae fines occupaverit, Falcidiae legis iussio peti, item Trebelliani senatus consulti praeceptnus modus lege Falcidia praestitutus patitur, posse petere cer
Abbreviated transcription (Latin):
icet adieris patris herecditate
ꝓfusione ꝓ parte qua ci dẽsuc¬
cesseris eximguatur actio qͣm
t̾ cõpetere. eoq exadministratõe
tutele multa eum debuisse ꝯtẽ¬
dis.ꝓirsidius tam̃ partib co-¬
ixredes ꝯuenire ñ ꝓhib̾is. Et
fundeũ ate relictu eatenus qͦ

Expanded text:
icet adieris patris hereditatem et confusione pro parte qua eidem successeris extinguatur actio, quam tibi competere eo, quod ex administratione tutelae multa eum debuisse contendis, pro residuis tamen partibus coheredes convenire non prohiberis et fundum a te relictum eatenus, q
Abbreviated transcription (Latin):
mañt. ¶Nta ut siqstale ma¬
cipium sollicitaint. uł. aucca¬
dum creclidit. cũ suo alto sol¬
licitatum iestituat duodetu
solidoꝵ sũma inftienoa uei
publice illius crntatis curis
mancipium abduxerat. ¶L¬
b̾tis quoq aruficib si solliu
tati fuint. cum cadem forma
quitati iectiendis. Ita aut ꝓ
fugitiuo suo. si sollicitudine
defensoris ñ fuit reqsito lieuo¬
oata. idem defensor duo iem¬
a mancipia erigatur. nec bñ¬
ficio principili. nec uenditõe

Expanded text:
manere, ita ut, si quis tale mancipium sollicitaverit vel avocandum crediderit, cum servo altero sollicitatum restituat, duodecim solidorum summa inferenda rei publicae illius civitatis, cuius mancipium abduxit: libertis quoque aitati fuerint, cum eadem forma civitati reddendis: ita ut pro fugitivo servo, si sollicitudine defensoris non fuerit requisitus et revocatus, idem defensor duo vicaria mancipia exigatur, nec beneficio principali nec venditione
Abbreviated transcription (Latin):
utic expecumis mortui hisdem
psonis. acꝗsite posse lucrari ex̃
ii. mifcstum c̾. Eo q̃ talis sit
militia. ut uendatinsus mortu

Expanded text:
tiae ex pecuniis mortui eisdem personis adquisitae posse lucrari eas manifestum est, eo quod talis sit militia, ut vendatur vel mortu
Abbreviated transcription (Latin):
matur. ¶ Sin aut minus qͣ
Male sit. tunc om̃c q̃ de est
replcatur. ut ñ ĩmmore per¬
fc̃i ãni tempore litẽ possit sũ¬
rogatus udextam discuten¬
d obseruando. ut sineq palte¬
rutrim litigantium pntem.
lis suo marit decurrat. sed p
patrones causaꝵ litentia detꝰ
idicia eos duaꝵ libraꝵ aun
pena afficere ꝓscolam palati¬
nã exigenda. Et similit̾ publi¬
cis rationibꝰ aggregenda. ĩp̃o
uidelicet iudice in sua sentt̾tu

Expanded text:
atur: sin autem minus quam annale sit, tunc omne quod deest repleatur, ut non in minore perfecti anni tempore litem possit subrogatus iudex tam discute observando, ut si neque per alterutram litigantium partem lis suo Marte decurrat, sed per patronos causarum, licentia detur iudici et eos duarum librarum auri poena adficere per scholam palatinam exigenda et similiter publicis rationibus adgreganda, ipso videlicet iudice in sua sententia
Abbreviated transcription (Latin):
ri subici. illud ctiam obsuari de
cct̾o uolumus. ut siqs locus statu¬
tor sçolanum inquacũq scola
uocaiut ille sub rogetur. quẽ m̃n
pictas ꝑ sacrimi rescriptum uocã¬
quadri m̃strx brcucs cordem sco¬
larioꝵ cura tue sublimitatis et
protempore iuri excellentissum:
magistri offioꝵ. yscribi uolumus.
⁊ cos sacro scrimo lat̾culi p̾stari. ibi
dem poncudos ut semp notitia c¬
ordem scolarium certa scit. n pu¬
blico dapnum auqd infligatin:

Expanded text:
ri subici. Illud etiam observari de cetero volumus, ut, si quis locus statutorum scholarium in quacumque schola vacaverit, ille subrogetur, quem nostra pietas per sacrum rescriptum vacanquadrimenstruos breves eorundem scholarium cura tuae sublimitatis et pro tempore viri excellentissimi magistri officiorum conscribi volumus et eos sacro scrinio laterculi praestari ibi deponendos, ut semper notitia eorundem scholarium certa sit neque publico damnum aliquod infligatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cius ciuitati cune unde ip̃e orit̾.
⁊ insolidũ leredes scribendilibam
cIꝯcedimus facultatẽ. ¶Od sicu
iñ exurbe s uico. uł possessĩone
qualibet orumdo nat᷑ales ulxri
ꝯtigcrunt eoc̃q ułit sub definitõe
p̾dicta cune spiendore honestatr

Expanded text:
eius civitatis curiae, unde ipse oritur, et in solidum heredes scribendi liberam ei concedimus facultatem. Quod si cui non ex urbe, sed vico vel possessione qualibet oriundo naturales liberi contigerunt, eosque velit sub definitione praedicta curiae splendore honestar
Abbreviated transcription (Latin):
i heiettitatis opib ad uniare cius
ciuitati ad scribendisunt ordim
subqua uicus ille uł possessio cẽ¬
seatur. Qd̾ si altutram regali¬
um cintatum patriam sorciat᷑.
sit ci lib̾um susceptan ex mequa¬
li ꝯiugio subolem cinuscũq ami

Expanded text:
 hereditatis opibus adiuvare, eius civitatis adscribendi sunt ordini, sub qua vicus ille vel possessio censeatur. Quod si alterutram regalium civitatum patriam sortiatur, sit ei liberum susceptam ex inaequali coniugio subolem cuiuscumque ci
Abbreviated transcription (Latin):
ita dixit. filius uł fiia qui ĩt
decem menses ꝓrimoc mortis
m̃e nasccrentur. herecles sũto.
ugium antiqs intp̃tatorib
ñ ꝯtineri testam̃to. ⁊ hoc ruptũ
face. ¶ Nob̾ itaq coꝵ senten¬
tlas decidentib. cumꝰ ficq̃ntis¬
simas loges posumus tista¬
toꝵ uoluntatos adiuante
exncutra himismõi uerboꝵ
positione ruptum ficri testa¬
mentum indetur S⁊ suic in¬
uo testatore siue post mortẽ
cius intradecem menses amor¬
ie testatoris numerandos. fi¬
nus uł filia fu̾int ꝓgenaiti ma¬
neat testatoris uoluntas mm¬
mutuata. Ne penam patiatꝰ

Expanded text:
ia, qui intra decem menses proximos mortis meae nascentur, heredes sunto". iurgium antiquis interpretatoribus tur non contineri testamento et hoc ruptum facere. Nobis itaque eorum sententias decidentibus, cum frequentissimas leges posuimus testatorum voluntates adiuvantes, ex neutra huiusmodi verborum positione ruptum fieri testamentum videtur, sed sive vivo testatore sive post mortem eius intra decem menses a morte testatoris numerandos filius vel filia fuerint progeniti, maneat testatoris voluntas immutilata,
Abbreviated transcription (Latin):
gnaticii formam reeligẽdo. stil su¬
um ordinc̃ suamq ꝓrimitatem
tenentem incorruptam ¶ Quas
aũt ꝑsonas exiure cognatõis
ilegitimas successiones trans¬
uerimus cas ⁊tutrie grauami¬
in uicissim supponimus. Sancer
si ⁊ masculi sint ⁊ ꝑfecte etatis

Expanded text:
gnaticii formam redigendo, sed suum ordinem suamque proximitatem tenente incorruptam. Quas autem personas ex iure cognationis in legitimas successiones transveximus, eas et tutelae gravamini vicissim supponimus, scilicet si et masculi sint et perfectae aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
ãa. Erutrio pp̃.
uecumq res ad fuumiuł ad fi¬
liam. nepotes siue ꝓnepotes. ut̾¬
usq sexꝰ ipotestate ꝯstitutos.
ex priore uł scd̃o aut t̾rioꝯuigio
numerosiore ꝑuenint. exdote
uł quacumq donatõe. seu here¬
ditate. legato uł fidei cõmisso
eaꝵ usq indiem uite sue. pater
us auus. łꝓauus. usum fructũ
habeant. Easdem ies quocũq
modo alienandi. ułpignori seu
hypothece uie obligandi facł¬
tate eis penitꝰ int̾licta dominio
indelicet eaꝵ rerum ad filio et
nepotes suie ꝓnepotes utͥusq
sexus ꝑmanente. etiam si excon
matumonio ꝓtcreati ñ sint. ex qͦ
eãdomres ad puirentes eoꝵ qui
q̃ ue mnpote.tate sunt. fuennti
deuolute. Eo uidentet obsuan¬
do. ut morientiuz fratrum soror¬
ue portões. qui queue exeodem
matrimonio ꝓgemti ul ꝓgrm¬
te. sũt. primõ quidem adlibero
coꝵ ut dictum c̃ sitamen fucrõ.
deinde his nertantibr. ad super¬
stites tantũmodo fr̃s uł sorores

Expanded text:
AA. Erythrio pp. Quaecumque res ad filium vel filiam, nepotes sive pronepotes utriusque sexus in potestate constitutos ex priore vel secundo aut tertio seu coniugio numerosiore pervenerint ex dote vel quacumque donatione seu hereditate legato vel fideicommisso, earum usque in diem vitae suae pater vel avus vel proavus usum fructum habeant: easdem res quocumque modo alienandi vel pignoris seu hypothecae iure obligandi facultate eis penitus interdicta, dominio videlicet earum ad filios et nepotes sive pronepotes utriusque sexus permanente, etiamsi ex eodem matrimonio procreati non sint, ex quo eaedem res ad parentes eorum, qui quaeve in potestate sunt, fuerint devolutae. Eo videlicet observando, ut morientium fratrum sororumve portiones, qui quaeve ex eodem matrimonio progeniti vel progenitae sunt, primo quidem ad liberos eorum, ut dictum est, si tamen fuerint, deinde his non extantibus ad superstites tantummodo fratres vel sorores
Abbreviated transcription (Latin):
dsolutõem dilatõem petentez.
adqeuisse sententie manifes¬
te ꝓbatur. sicut eũ qui quoube
modo sententie ad quieuerit.
siec enim instauran finita reꝵ
iudicataꝵ patitur auctoritas.

Expanded text:
etentem adquievisse sententiae manifeste probatur, sicut eum, qui quolibet modo sententiae adquieverit. Nec enim instaurari finita rerum iudicatarum patitur auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
Esta que sunt translata in pu¬
blica monum̃ta habe uolum
ꝑ petuam firmitatem instrum̃
toꝵ morte cognitoris pur de
bet puulica fides.Sopp̃. De¬

Expanded text:
ea quae translata in publica monumenta habere volumus perpetim firmitatem. Neque enim morte Cognitoris perire debet publica fides. D
Abbreviated transcription (Latin):
affatib in ẜtum siuc p̃t̾ missu sit
uł fu̾it. De re iudicata. I¬
Ap. añt.ã. stellatori
Nebꝰ ꝗtem iudicatis standumẽ.
scosiꝓbare potis cum cui dẽp¬
natus es. id qd̃ furto amisisse
uidebatur recepisse. adu̾sus ii¬
dicati agentem. doli exceptr̃e:
opposita tueri te poteris.d
Des ĩdicate si sub p̾textu cõpu¬
Ltatioms instaurentur. nulius
int̾cepisse ues apparint iussi sui
ĩferre cum pena. ⁊ compto p̾ocp¬
to p̃sidis n ꝓuocaueritis. uniu̾

Expanded text:
adfatibus insertum sive praetermissum sit vel fuerit. DE RE IVDICATA. Imp. Antoninus A. Stellatori. Rebus quidem iudicatis standum est. sed si probare poteris eum cui condemnatus es id quod furto amisisse videbatur recepisse, adversus iudicati agentem doli exceptione opposita tueri te poteris. XII Res iudicatae si sub praetextu computationis instaurentur, nullus intercepisse vos apparuit, iussi sitis inferre cum poena et comperto praecepto praesidis non provocaverit
Abbreviated transcription (Latin):
um quidam pleges. sacrasq
ꝯstitutoes. alii ꝑspeciales lar¬
gitates. sibi prestituta prim¬
legia: pretendunt. tam super
ad ctam̃ quantitatem p̾ben¬
dis. quam suꝑ expensis uitiũ
uł minuendis. uł penitus ñ
agnoscendis ꝑhanc legem
decernimus. ut ꝗcumq hui¬
mõi priuilegio munito ẽ. uł
postea talem p̾rogatiua quo¬
libet modo meruerit. sciat et
si quos ip̃e ut pote obnoxioe
sibi ꝓ quacumq criminalius
ciuili causa ꝯstituto. maccusa¬
tionẽ deduxerit. hos nchilo
plus ab adusariis suis quere¬
re ꝯcecti: quam ipsi ab aliis pul¬
sati facere patiantur. Ita scili¬
cet ut hec forma modis oĩbꝰ
tatib uł specialit̾ certis ꝑso¬
ns prestitis. uł postea p̾ben¬
dis. siue hoc ip̃m ex pressim
prinapalib disposinonibł¬

Expanded text:
um quidam per leges sacrasque constitutiones, alii per speciales largitates sibi praestituta privilegia praetendunt tam super ad certam quantitatem praebendis quam super expensis litium vel minuendis vel penitus non agnoscendis, per hanc legem decernimus, ut, quicumque huiusmodi privilegio munitus est vel postea talem praerogativam quolibet modo meruerit, sciat, et si quos ipse utpote obnoxius sibi pro quacumque criminali vel civili causa constitutos in accusationem deduxerit, hos nihilo plus ab adversariis suis quaerere concedi, quam ipsi ab aliis pulsati facere patiantur: ita scilicet, ut haec forma modis omnibutatibus vel specialiter certis personis praestitis vel postea praebendis, sive hoc ipsum expressim principalibus dispositionib
Abbreviated transcription (Latin):
habe his q̃ ꝓse introducta sũt
renuntiare. ¶Oñs itaq iudi¬
ces nr̃i hoc mnlitib obsuent. et
huiꝯnn obfuatio. ⁊ ad pedane¬
os uidicos.⁊ ad cõpmissario ⁊
arbitros ełctos puemat scituros
q̃ si neglexerint etiã litẽ sua fa¬
icere intelligant.B̾.a. Io¬

Expanded text:
e introducta sunt renuntiare? Omnes itaque iudices nostri hoc in litibus observent, et huiusmodi observatio et ad pedaneos iudices et ad compromissarios et arbitros electos perveniat scituros, quod, si neglexerint, etiam litem suam facere intellegantur. I
Abbreviated transcription (Latin):
fori p̃scriptione. ꝓpt cingului
militie suc uł dignitatis.uł
etiã sac̾dotii p̾rogatiuã ¶ Licet
antea dubitabatur siue opor¬
tet eandẽ scripturã tenere. ⁊ cũ
ꝗ hoc pactus ẽ ñ debere adu̾so
tiam ei p̃stare reccd̾e ꝗdem abs¬
crĩptura. suo aut uire utus.an¬
cimus nemini licere adu̾sꝰ sua
pacta uenire. ⁊ꝯtrahentes doci¬
ꝑe si emmex ip̃o edicto p̾toro

Expanded text:
 cingulum militiae suae vel dignitatis vel etiam sacerdotii praerogativam, licet ante dubitabatur, sive oportet eandem scripturam tenere et eum qui hoc pactus est non debere adversus tiam ei praestari decedere quidem a scriptura, suo autem iure uti: sancimus nemini licere adversus pacta sua venire et contrahentes decipere. Si enim ipso edic
Abbreviated transcription (Latin):
que. aduos relata sunt sincerã
urẽ scĩtatis doctrinã. Penitus
aũt ur̃am beatitudinem orare
ꝓ nob̾ ⁊ dei nob̾ ad quirere ꝓuidẽ¬
tiam. Et subscriptio diuinitas
te ꝯsuet ꝑmultos annec sce ac
religiosissime pater.
cruditionib studere cum reli¬
gioms catholice fidei ca sapitis
ea scripsistis. ca ppłis fidelibus
publicastis. Que sicut diximꝰ
⁊ seclis apłica docet ⁊ patrum
ueneranda decreuit auctoritas.
⁊ nos ꝯfirmauimus in omnb:
O portimum est ȩigo clamare

Expanded text:
quae ad vos relata sunt sinceram vestrae sanctitatis doctrinam. Petimus autem vestram beatitudinem orare pro nobis, et Dei nobis acquirere providentiam. Item subscriptio. Deitas te conservet per multos annos, sancte ac religiosissime pater.eruditionibus studere, cum religionis catholicae fidei ea sapitis. ea scribitis, ea populis fidelibus publicastis, quae sicut diximus, et sedes apostolica docet et patrum ueneranda decreuit auctoritas et nos confirmauimus in omnibus. oportunum < est ergo uoce clamare
Abbreviated transcription (Latin):
ci quem p̃toriane. alł urbi ca¬
re. implissime sectis admino¬
tratio illustrant. uł sulari
uuo quonttam ordinania pos¬
sio quam sacra me pictatis par¬
partẽ sublimauit oratio. que
magistic potestatis honorb
functus. aut sactem̃e picratis
cubiculo p̾positus. post d posi¬
tam admimstrationẽ senato¬
no ordini seciatus ẽ aut cui
mrri sciruitas. domesticoꝵ scolã

Expanded text:
 quem praetorianae vel urbicariae amplissimae sedis administratio illustravit, vel consulari viro, quem tam ordinaria processio quam sacra nostrae pietatis pariter sublimavit oratio, quive magisteriae potestatis sudoribus functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam
Abbreviated transcription (Latin):
ntas lucratiua ꝯcedatur: ut mi¬
pudens calumpmantiũ refrenci
audacia. ni bemo quotiens iiq
sac̾dotos seuclencor scu monacha.
cct̾ocq scupius desigłlatos. uel
intuc magnitudinis examĩe.

Expanded text:
a lucrativa concedatur et ut impudens calumniantium refrenetur audacia, iubemus, quotiens ii, qui sacerdotes seu clericos seu monachos ceterosque superius designatos vel in tuae magnitudinis examine
Abbreviated transcription (Latin):
gitimis ħdibusMp̃. Alex̃.
a. Cassio. ⁊ hermiõe. R¬
nsuccessione titulo ꝯsanguita¬
nitatis. uł in bonoꝵ possessioe̾
q̃ ꝓximitatis nomine compe¬
tit. tam frs̃ quam sorores pan
nire eẽ. licet ñeadem matre so¬
cepte sunt. ius c̾tum ẽ Nec hunc
derogatur quod amitas uras ⁊̃
ab auo ur̃o dotatas fuisse ꝓ po¬

Expanded text:
GITIMIS HEREDIBVS. Imp. Alexander A. Cassio et Hermionae. In successione titulo consanguinitatis vel in bonorum possessione, quae proximitatis nomine competit, tam fratres quam sorores pari iure esse, licet non eadem matre susceptae sunt, ius certum est. nec huic derogatur, quod amitas vestras ab avo vestro dotatas fuisse propo
Abbreviated transcription (Latin):
tions fortr adoo deuolucnde.
plcͣtaq int̾ eõs inita funt ꝓ ad¬
uentꝰ hereditate. qb specialit
declarabatur. si ille mortuus
fu̾it. ⁊ lereclitas ad eor pucmat
certo: modsmcadem beredita¬
te obsuaro uelsi forte. adquos¬
dimexhis herecnitatis cõmod
puenit certas pactiones eue¬
nieti dubitabit si hinamõi
pacta seruari oportet. faciebut
aũt eis q̃stionem. quia ad huc

Expanded text:
tione forte ad eos devolvendae, pactaque inter eos inita sunt pro adventura hereditate, quibus specialiter declarabatur, si ille mortuus fuerit et hereditas ad eos perveniat, certos modos in eadem hereditate observari, vel si forte ad quosdam ex his hereditatis commodum pervenerit, certas pactiones evenire. Et dubitabatur, si huiusmodi pacta servari oportet. Faciebat autem eis quaestionem, quia adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾dia sinc decieto nõ alienẽt
Sed senatores ¶dem clarissimi
nmmhac regia urbẽ comorã
positione ueniã etatis impet̾¬
uerint sciant cã nullas uires
Its ꝗ uenam etatis principali
clementia impetrau̾unt. uel
impetraiunt ñ solum aliena¬
tionẽ. sed ctiã ypothecã mimm̃

Expanded text:
ut praedia sine decreto non alienent. Sed senatores quidem clarissimi viri in hac regia urbe commorantpositionem veniam aetatis impetraverint, sciant eam nullas vires Eos, qui veniam aetatis principali clementia impetraverunt vel impetraverint, non solum alienationem, sed etiam hypothecam mi
Abbreviated transcription (Latin):
minor etate maiorẽ te ꝓbare
aspectu laborai̾ns. cum malici¬
a suppleat etatẽ. restitutionis
auxilium tam sacris ꝯstitutio¬
nib. quã rescriptoꝵ auctorita¬
te denegari statum ẽ. ¶Quod
si ꝑ in iuriam uł cirtuuentice̾
adu̾saru hoc fu̾it factũ durat
bnficium quominorib causa
cognita subuemiri solet. ¶Adi¬
tus itaq p̾ses ꝓuincie ꝓbatio¬
nis etatis exaiinata causa si
tuũ dolũ ñ repꝑit int̾ressisse
acte minorẽ tunc fuisse ꝓba¬
ius causa cognita untegrum
restitui ꝓuidebit. ¶ Sitamen
minstrum̃to ꝑsacram̃ti religi¬
onẽ maiorẽ te ẽẽ asseuerasti.
nonignorare debes exclusum
tibi esse ĩmtegrum restitutio¬
nus bñficiumnisi palam ⁊ e¬
uident̾ ⁊ instrum̃toꝵ platio¬
ne ñ ꝑ testium depositiones
te fuisse minorem ostenderis.

Expanded text:
minor aetate maiorem te probare adspectu laboraveris, cum malitia suppleat aetatem, restitutionis auxilium tam sacris constitutionibus quam rescriptorum auctoritae denegari statutum est. Quod si per iniuriam vel circumventionem adversarii hoc fuerit factum, durat beneficium, quo minoribus causa cognita subveniri solet. Aditus itaque praeses provinciae probationis aetatis examinata causa, si tuum dolum non reppererit intercessisse, ac te minorem tunc fuisse probaveris, causa cognita in integrum restitui providebit. Si tamen in instrumento per sacramenti religionem maiorem te esse adseverasti, non ignorare debes exclusum tibi esse in integrum restitutionis beneficium, nisi palam et evidenter ex instrumentorum prolatione, non per testium depositiones te fuisse minorem ostenderis.
Abbreviated transcription (Latin):
tes cadauer uentuare indentur.
si ħ exuoluntate fiat. uł testoͣris
uł heclis. fiãt ilico cuics romam
Et neqs uana nbalitate iactare
se ꝯcedtur. ut ppłs ꝗdem eum
quasi humanum respiciat mul¬
toc pillcatos in funus ꝓcedentes
aspiciens. omĩb aũt deceptis ma¬
neant illi ĩpristina seruitaute
publico testimomio defraudati.
fiant itaq ⁊ hniciues romam. ni¬
re tam̃ pat onats patromis mur¬
gro fuato. ¶ Illo ꝓculdubio ob¬
ẜuando. ut siꝗs suic intestamẽ¬
to suic undicta q̃ndam ni au¬
miserit. licet hoc dix̾it. uł scrip¬
ferit quod uolu̾it ec̃ latinum.
suꝑuacua adiectio latinitatis
aboleatur. ⁊ fiat cuus roman
nc modi ꝗ ab antiqua obsuatõe
ĩ ciuitatẽ romana: homines ꝓ¬
ducebãt ꝑ prinatoꝵ uoluntato
deminiu udeatur. S ⁊ si sb̃
ydicione ꝗdam lib̾tatem suo ser¬
uo renq̃rit ⁊ ad huc pendente
ꝯdicione extraneus heres lib̾ta¬
tem ei inposucrit. ñ ut antea la¬
tims. sed cuus fiat romanus ¶i

Expanded text:
are videntur, si hoc ex voluntate fiat vel testatoris vel heredis, fiant ilico cives Romani. et ne quis vana liberalitate iactare se concedatur, ut populus quidem eum quasi humanum respiciat multos pileatos in funus procedentes adspiciens, omnibus autem deceptis maneant illi in pristina servitute publico testimonio defraudati: fiant itaque et hi cives Romani, iure tamen patronatus patronis integro servando. Illo procul dubio observando, ut, si quis sive in testamento sive vindicta quendam manumiserit, licet hoc dixerit vel scripserit, quod voluerit esse Latinum, supervacua adiectio Latinitatis aboleatur et fiat civis Romanus, ne modi, qui ab antiqua observatione in civitatem Romanam homines producebant, per privatorum voluntates deminui videantur. Sed et si sub condicione quidam libertatem suo servo reliquerit et adhuc pendente condicione extraneus heres libertatem ei imposuerit, non ut antea Latinus, sed civis fiat Romanus. et
Abbreviated transcription (Latin):
cbitoris demintiatio. q c̾clitori
suo ne sibi rempignoriobli¬
gatam distrahatuł his qui
ab co uolunt cõpare demin¬
tiat. ita demũ esticax ẽ. siumu̾¬
sum tam sortis quam usira¬
rum offerat debitum credito¬
ri eoq ñ accipiente. idonea sid̾
probatiomis. itaut oporteti
depositum ostendat. Nam sil
modicum desorte ul usuns

Expanded text:
bitoris denuntiatio, qui creditori suo, ne sibi rem pignori obligatam distrahat, vel his qui ab eo volunt comparare denuntiat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum offerat debitum creditori eoque non accipiente idonea fide probationis ita ut oportet depositum ostendat. Nam si vel modicum de sor
Abbreviated transcription (Latin):
ucnnsse dicis. pat̾ tuus uł tu si
luditas cius adte ꝑtinet. apos¬
sessorib pete potes Quod si
usu capti sunti petat pat̾ tuus
p̃tium eoꝵ acclitore. qñ iure
cos fuos uendidit. B̾. ã.

Expanded text:
venisse dicis, pater tuus vel tu, si hereditas eius ad te pertinet, a possessoribus petere potes. Quod si usucapti sunt, petat pater tuus pretium eorum a creditore, qui non iure eos servos vendidit ALEX. A.
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli nomme agnosccre
tutorem potuisse ꝓpte decla¬
ratur. Ip̃z aũt pupillum bo¬
noꝵ possessionc̃ sine tutoris
auctoritate ampełcti ñ posse.
Insictiam impuberi sine tu¬
toris auctoritate hoc postu¬
lanti sciens hoc cõpetens uidex
decł̾it bonoꝵ possessionem
tunc enim emolumentum
successionis uidetur pͥtorio

Expanded text:
pupilli nomine agnoscere tutorem potuisse aperte declaratur. Ipse autem pupillus bonorum possessionem sine tutoris auctoritate amplecti non potest, nisi etiam impuberi sine tutoris auctoritate hoc postulanti sciens hoc competens iudex dedit bonorum possessionem: tunc enim emolumentum successionis videtur praetorio
Abbreviated transcription (Latin):
neuocabile habeat. nisi donator
s hic sibi ieddi hunismõi casu
fuerit stipulatus. nc imp̾fato
casu sile anteriori uitium o¬
riatur. ⁊ sm au̾t minor quan¬
titassit. uł ita res gesta sit. ut

Expanded text:
evocabile habeat, nisi donator et hic sibi reddi huiusmodi casum fuerit stipulatus, ne et in praefato casu simile anteriori vitium oriatur. Sin autem minor quantitas sit vel ita res gesta sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
toris. uł cuustibet altius ma¬
ꝓmi ꝯscriptam camq rogatis tes¬
tib scptem numcro. cinibꝰ io¬
manis pubib. ommbr. siml
offcrre. signandama subscribe¬
dam.dum tamen testiby prest¬
tib trstator suum ec̃ testamẽ¬
tum dixerit q̃ offer tur. ¶aq i
ip̃e coram testib sua manum
reliqua parte testamenti sub¬
scripfit. Quo facto. ⁊ testibus
uno. codemq die ac tempore
subscribentib ⁊ꝯsignantibus
uale testamcituz. nec ideo in
firmar qd̃ testes nesciant q̃
ineo scripta sunt testamento
d si litt̾as testator ignoret
uĩ scribe neq̃at octauo subscͥp¬
tore ꝓ co adlubito. cadem sci¬
uari decͥnimus. ¶ In omib
abscntib testib dictantur. sĩ¬
fluum c̃ uno codemq tp̃r. cxi¬
gtre testatorem ⁊ testes ad hibe.
⁊ dictare suum arbitrium.⁊
finire testamentũ s nect alio
tpr̃e dictatꝰ. script uc ꝓferatur
testam̃tum sufficiat uno eodẽ¬
q dic. nullo actu int̾ucmente
testes om̃s uidelicet simuil nec

Expanded text:
ius manu conscriptam eamque rogatis testibus septem numero civibus Romanis puberibus omnibus simul offerre signandam et subscribendam, dum tamen testibus praesentibus testator suum esse testamentum dixerit quod offertur eique ipse coram testibus sua manu in reliqua parte testamenti subscripserit: quo facto et testibus uno eodemque die ac tempore subscribentibus et signantibus valere testamentum nec ideo in firmari, quod testes nesciant quae in eo scripta sunt testamento. Quod si litteras testator ignoret vel subscribere nequeat, octavo subscriptore pro eo adhibito eadem servari decernimus. In omnibus aesentibus testibus dictantur, superfluum est uno eodemque tempore exigere testatorem et testes adhibere et dictare suum arbitrium et finire testamentum. Sed licet alio tempore dictatum scriptumve proferatur testamentum, sufficiet uno eodemque die nullo actu interveniente testes omnes, videlicet simul nec
Abbreviated transcription (Latin):
alii quaꝵcumq specieꝵ nege¬
tiatoros. ꝓecunas sibi credenti¬
b dare solent. hoc specialit̾ sui
amputanda omi machina¬
tr̃e sancimus: ut si post mur¬
mõi tractum lib̾is sins uel
alio modo  cegnatis: quanci¬
q militiam. ide ncgotiatores
adqsicrintieãtamq̃uendi ł
adheredes subc̾ta defmitione
transmitti potest. noeat crochli¬
torib eoꝵ. etiam ñ ꝓbantib
expecumis coꝵdem negotõꝵ

Expanded text:
alii quarumcumque specierum negotiatores pecunias sibi credentibus dare solent, hoc specialiter super amputanda omni machinatione sancimus, ut, si post huiusmodi contractum liberis suis vel alio modo cognatis quamcumque militiam idem negotiatores adquisierint, ea tamen vendi vel ad heredes sub certa definitione transmitti potest, liceat creditoribus eorum, etiam non probantibus ex pecuniis eorundem nego
Abbreviated transcription (Latin):
ereclitas extraneis testamento
ditur. cum igituradfirmes do¬
tali instrumento pactum int̾¬
positum cẽ uice testamẽti. ut
post mortem mulieris bona
eius adte pͣtmerent q̃ dotis ti¬
tulo tibi ñ sunt obligata in¬
telligis te nulla actione posse

Expanded text:
ereditas extraneis testamento datur. Cum igitur adfirmes dotali instrumento pactum interpositum esse vice testamenti, ut post mortem mulieris bona eius ad te pertinerent, quae dotis titulo tibi non sunt obligata, intellegis te nulla actione posse
Abbreviated transcription (Latin):
mandamus Ita tamen ut ab¬
hereclitate diẽ functi penitus ar¬
ceatur:siquis exhis quos memo¬
rauimus in ꝯtrahendis incestis⁊
nuptiis ꝯsilium misse monstra¬
bitur. successuro in locum illius
ꝗpost cum gradum ꝓximus ⁊̃

Expanded text:
mandavimus: ita tamen, ut hereditate defuncti penitus arceatur, si quis ex his quos memoravimus in contrahendis incestis nuptiis consilium inisse monstrabitur, successuro in locum illius, qui post eum gradum proximus
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ hoc p̾cepti uł sententie mi¬
minc designat auctoritas pas¬
sim unicuiq sitancu ita ma¬
luerit. ꝑ ꝓcuratorem respondẽ¬
di tribumnus facultatrihHisi
forte quodam nistiores ñ nũ¬
quam obcausas uelxmentiores
maxini iudicis uocabit auc¬
toritas. Neliceat potetioribꝰ pa
ticimũ litigantibꝰ p̾stareus
actẽes in se tranfferre. xiii.¬

Expanded text:
liter hoc praecepti vel sententiae minime designat auctoritas, passim unicuique, si tamen ita maluerit, per procuratorem respondendi tribuimus facultatem: nisi forte quosdam, iustiores nonnumquam ob causas, vehementior maximi iudicis vocabit auctoritatrocinium litigantibus praestare vel actiones in se transferre. I
Abbreviated transcription (Latin):
tum absenti aũt impendẽtibꝰ
dimitaxat litibi. scd̃m q̃ pre¬
dictum ẽ hoc ꝯccdilsm aut utͣ¬
q pͥncipał psona afu̾it. nedui¬
tius lites ꝓtelcntur. ctiam si¬

Expanded text:
ntum, absenti autem in pendentibus dumtaxat litibus secundum quod praedictum est hoc concedi. Sin autem utraque principalis persona afuerit, ne diutius lites protelentu
Abbreviated transcription (Latin):
Atam̃tu militis filu familias
in castixnsi peculio factum.n
secus suspiceturita posse ꝯsuf¬
lere iurc comptum ẽ ut eo
subhac ꝯditione institu at
iedes. si apatre emancipatiis
fut. atq eo pacto scõm taꝰ¬
bulas bonoꝵ possessione paz¬
trem cum re accipe ñ inden.¬

Expanded text:
tamentum militis filii familias in castrensi peculio factum nesecus suspicetur, ita posse consulere iure compertum est, ut eos sub hac condicione instituat heredes, si a patre emancipati fuerint, atque eo pacto secundum tabulas bonorum possessionem patrem cum re accipere non
Abbreviated transcription (Latin):
officiosi actione tra testamen¬
tum frĩs uł sororis penitus ar¬
ccantur. ¶Consanguinei at
durante ul̃ n agnatione ꝯtra
testam̃tum frĩs suiulsororis.
de mofficioso q̃stionẽ mou̾e
possunt si scripti heretes. ĩ fa¬
mie uł turpitudĩs uł leins:¬
note macła asꝑguntꝰ. uł ub̾t

Expanded text:
officiosi actione contra testamentum fratris vel sororis penitus arceantur: consanguinei autem durante vel non agnatione contra testamentum fratris sui vel sororis de inofficioso quaestionem movere possunt , si scripti heredes infamiae vel turpitudinis vel levisnotae macula adsparguntur vel
Abbreviated transcription (Latin):
ul tutores minoꝵ hus rem
debitam ea cecasione mua¬
dant. ut pupillis ul ad ultis
uirgandi copia. ⁊ fructo ad¬
imatur. his eatenus subue¬
nimus. ut eodẽ ñ atterat
dampno culpa tementato¬
aliene. sid illico qdem posse¬
ssio ei aquo ẽ ablata retida¬
tur. Curatores aũt us tuto¬
res et̾na deportatõe punitir
bonoꝵ quoq publicatio p¬

Expanded text:
l tutores minorum his rem debitam ea occasione pervadant, ut pupillis vel adultis iurgandi copia et fructus adimatur, his eatenus subvenimus, ut eosdem non atterat damalienae, sed ilico quidem possessio ei a quo est ablata reddatur, curatores autem vel tutores aeterna deportatione punitos bonorum quoque publicatio p
Abbreviated transcription (Latin):
natõem ꝓferat uctis iuris inter¬
p̃tes dubitabant. nequid obsta¬
culiem lib̾tati ex hac causa pocdrt.
Et si placuerit candem debi liber¬
imponat libertatem an alegata¬
accepit fumit᷑ detnct. siuc totũ
siue exparte. siue ctiaz nichil. Ta¬
lem itaq alt̾catõem iesecantrs.
lis questio emersent. nullumd
iudicem ita cẽ stultum putam

Expanded text:
nationem proferat: veteris iuris interpretes dubitabant, ne quid obstaculum libertati ex hac causa procedat et, si placuerit eandem deberi liberimponat libertatem, an legataaccepit, firmiter detinet sive totum sive ex parte sive etiam nihil. Talem itaque altercationem resecantes lis quaestio emerserit, nullum quidem iudicem ita esse stultum putam
Abbreviated transcription (Latin):
uotam logatai s quam fide¬
comissanis unã naturã impo¬
ne:⁊ñ solum ꝑsonalcm actio¬
nẽ p̾stare. s ctiam miem. qua¬
tenus cis liceat easdc̃ res uł p
quodcumq genus legati. uł
pfidei cõmissu fu̾it derelictx.
uindicare in rem actione in¬
stituenda.⁊ insuꝑ utilem seri¬
aam id y pothecariã suphis
q̃ fucrint derelicta. m irs mo

Expanded text:
ideicommissariis unam naturam imponere et non solum personalem actionem praestare, sed etiam in rem, quatenus eis liceat easdem res, vel per quodcumque genus legati vel per fideicommissum fuerint derelictae, vindicare in rem actione instituenda, et insuper utilem Servianam id est hypothecariam super his quae fuerint derelicta in