comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ul spcciebus persoluent sed
ne aliud quod pra&erepen¬
ctudinem antiquar Aepen¬
dere cogant
i qui ad tributa exigenda
desunantur non aliterex¬
actione faccre permittantur
nisi prius apudiudicem eius¬
dem prouinciae insinuatec¬
rint iussiones superexigen¬
dstributis sibidatas Nihil
autem periculi uelde trimen¬
ticollatoribus tributa soluen¬
tibus ingerant hoc autem in
priuatis exactionibus obser¬
uare plac&
IDEM
uipublica tributorum
ex accio cmmissa est
priuatae exactionis non ca¬
piat auctoritate
itributorum debitor ha¬
beat debitorem non aliter
debitor eius pul sarideb&
nisi ipsedebitor principalis
siue primum non soluendum
apparuerit tuncenim secun¬
dus debitor secundum ius con¬
ueniendus est. Siquis autem
aliter exactionem fecerit cin¬
gulum militia e suae priuatus
publicabitur & inexiliummit

Expanded text:
vel speciebus persolvent; sed vel speciebus persolvent; sed nec aliud quid praeter consuetudinem antiquam dependere cogantur. Idem Hi, qui ad tributa exigenda destinantur, non aliter exactiones facere permittantur, nisi prius apud iudicem eiusdem provinciae insinuaverint iussiones super exigendis tributis sibi datas; nihil autem periculi vel detrimenti collatoribus tributa solventibus ingerant. Hoc autem in privatis exactionibus observare placet. Idem Cui publica tributorum exactio commissa est, privatae exactionis non capiat auctoritatem. Idem Si tributorum debitor habeat debitorem, non aliter debitor eius pulsari debet, nisi ipse debitor principalis sive primus non solvendo apparuerit; tunc enim secundus debitor secundum ius conveniendus est. Si quis autem aliter exactionem fecerit, cingulo militiae suae privatus publicabitur, et in exsilium mit
Abbreviated transcription (Latin):
Pepagrum conpellaur
Iuslu hoc apudiudicem pro¬
uinciae scriptis quae situm
fuerit &abeo pronuntiatum
cipere desertum a grumde¬
reuerit appellare possit con¬
trartentia meiussi sibi uide¬
atur iniuippellationis
autem iudicio ap.nraefe¬
tus praetorio termine tui
uotiens dominus alicu¬
ius possessionis non ap¬
par& uel non soluendo est
ut necessitas fiat inpositoni
oport& confestm campos¬
sessionem coniungere eis qui
de codem patrimonio agros
possideant cum structo insiru¬
mentoq: suo &omnibus aliis
quae in eadem possessione
repperiuntur quod si non
inueniantur qui praedictam
suscipiant possessionem co¬
gantur uel aliomodo in posi¬
tio siue iniccto idem defera¬
tur conuenit apudiudicem
excipiant curiales siue exacto¬
res ueluindices uel officiales
quatinus si postea inuentus
cui legitimo modo adiungi
debeat quid quid deminutum
fuerit a praedictis personis
dere sua recipiatur
ihil corum nominie
quae para ponpicadi¬
cuntur collatore sexet¬
gamur prohis quae inaese

Expanded text:
agrum compellatur, nisi de hoc apud iudicem provinciae scriptis quaesitum fuericipere desertum agrum decreverit, appellare possit contra sententiam eius, si sibi videatur iniusta; appellationis autem iudicium apud praefectos praetorio terminetur. uotiens dominus alicuius possessionis non apparet, vel non solvendo est, ut necessitas fiat impositionis, oportet confestim eam possessionem coniungere eis, qui de eodem patrimonio agros possideant, cum instructo instrumentoque suo et omnibus aliis, quae in eadem possessione reperiuntur. Quod si non inveniatur, qui praedictam suscipiat possessionem, vel alio modo impositio sive iniectio item differatur, convenit apud iudicemexcipiant curiales sive exactores, vel vindices, vel officiales, quatenus si postea inveniatur, cui legitimo modo adiungi debeat, quidquid deminutum fuerit a praedictis personis, de re sua recipiatur. Idem Nihil eorum nomine, quae parapompica dicuntur, collatores exigantur pro his, quae in aere
Abbreviated transcription (Latin):
qunq uero librasauri offici¬
um cius praestabit
ulli liccat tributorum
ex actore uelcen suali uel
olografis uel aliis publicis
functionibus minis teria
pratbentibus collatores lede¬
reuel fines capere scorumlo¬
corum contraeos quise lesos
essequaeruntur
ullus protributis earum
terrarum nomine quas
non possid& conueniatur
Nam sicoloni uelascripticui
suam terram possideant opor¬
& cosdem tributa praestare
nisi forte sponte dominus pen¬
si tationem eorum cognouerit¬
ui tributa exigunt iustis
ponderibus & mensuris
uti debent utn& prohoc col¬
latores ledantur. quod sipu¬
tauerint collatores feri sibi
lesionem specierum quidem
mensuras & pondera a prae¬
fectis practorio accipereder¬
bent. Auri autem uelar gen¬
ti uel aliorum me tallorum
pondera a comite sacrarum
largitionum desiderent
quae omnia in eclesia unius¬
cuiusq ciuitatis conseruentur
& secundum eas& in lationes

Expanded text:
que vero libras auri officium eius praestabit. Idem Nulli liceat tributorum exactori, vel censuali, vel logographis, vel aliis, qui publicis functionibus ministeria praebent, collatores laedere, vel fines capere sanctorum locorum contra eos, qui se laesos esse querunturullus pro tributis earum terrarum nomine, quas non possidet, conveniatur. Nam si coloni vel adscripticii suam terram possideant, oportet eosdem tributa praestare, nisi forte sponte dominus pensitationem eorum cognoveritui tributa exigunt, iustis ponderibus et mensuris uti debent, ut nec pro hoc collatores laedantur. Quod si putaverint collatores fieri sibi laesionem, specierum quidem mensuras et pondera a praefectis praetorio accipere debent, auri autem vel argenti vel aliorum metallorum pondera a comite sacrarum largitionum desiderent, quae omnia in ecclesia uniuscuiusque civitatis conserventur, et secundum ea et illationes
Abbreviated transcription (Latin):
anon exigant pri¬
usquam facinus conponatur
Siquis autem percupiditatẽ
ista trans gressus fuerit legi¬
bus componatur. fredum au¬
tem non illi iudiei tribuat cui
culpam commisit. sed illi qui
solutionem recipit. tertiam
partem coram testibus fisco
tribuat ut paxperp&ua sta¬
bils permaneat

Expanded text:
non exigant prius quam facinus componatur. Si quis autem per cupiditatem ista transgressus fuerit, legibus componat. Fredum autem non illi iudici tribuat cui culpam commisit, sed illi qui solutionem recipit; tertiam partem coram testibus fisco tribuat, ut pax perpetua stabilis permaneat
Abbreviated transcription (Latin):
Nolamus collatores conpel¬
liad de nominandos sus¬
ceptor escorum quae inaere
inunaquaq ciurcatum pensi¬
tatae. sed siue iud exsit siue cu¬
rialis siue uindices uelcanoni¬
cara siue alii fuerint ad quos
publicae exactionis periculum
respicit ipsisuopericulo susci¬
piant tributa &erogent.
bus inferant
ERTIHI HUIS IN PONANTUR
iquis possessor desertum
agrum eiusdem substanti¬
ae coactus fuerit suscipere
ex codem tempore tributa
ciude magridebent agnosce¬
re ex quo suscepiteum sus¬
cipere autom non aliter deser
ubemus persingulasprouin¬
cias canonicarios destinari
qui tributa periculo nomina¬
torum exigere debeant expel¬
leutas autem nullum modo
cum eis transmittimus. Sin
autem canonicarius quimis¬
sus est minus idoncus apparue¬
rit submoto eo alius in loco eius
subro g&ur expelle ut a uero
nequem quamittatur. sin au¬

Expanded text:
Nolumus collatores compelli ad denominandos susceptores eorum, quae in aere in unaquaque civitatum pensitantur, sed sive iudex sit, sive curiales, sive vindices, vel canonicarii, sive alii fuerint, ad quos publicae exactionis periculum respicit, ipsi suo periculo suscipiant tributa et erogent.bus inferant. fertilibus imponantur Si quis possessor desertum agrum eiusdem substantiae coactus fuerit suscipere, ex eodem tempore tributa eiusdem agri debet agnoscere, ex quo suscepit eum. Suscipere autem non aliter deserubemus per singulas provincias canonicarios destinari, qui tributa periculo nominatorum exigere debeant, expelleutas autem nullo modo cum eis transmittimus. Sin autem canonicarius, qui missus est, minus idoneus apparuerit, submoto eo, alius in loco eius subrogetur, expelleuta vero nequaquam mittatur. Con
Abbreviated transcription (Latin):
iabulariui seruum iuum pro¬
pr&io secundum legem rona¬
nam libertare uoluerit: Vt
in ecdesia coram prbis diaco¬
nibus seucuncto clero &rlebe
ipse quam omnis procreatio
cius liberi pormaneant. & sub
tuitione ecclesiae consistant
uelomne reditum status. aut¬

Expanded text:
ervum suum prosuae secundum legem Romanam liberum facere voluerit, ut in ecclesia coram presbyteris, diaconibus, seu cuncto clero et plebe ipse quam et omnis procreatio ejus liberi permaneant, et sub tuitione ecclesiae consistant, et omnem reditum status
Abbreviated transcription (French):
sic i n omni mancatione simem¬
brunimancum pendiderit
medietate conponat quam
componere debuerat si psum
membrum abscisum fuiss&

Expanded text:
i vero mancatione, si membrum mancatum pependerit, medietatem componat, quam componere debuerat, si ipsum membrum abscissum fuisset.
Abbreviated transcription (Latin):
gustum paraularis le¬
gationes bribut prees¬
mae finurae indicdonisa¬
pud prae fectum pracorio
unius cuiusque dio cesis quã
actumanifestari signi fican¬
tes tam quantitate corumi
in specie corum uelima due
pensitanda sur ubuna ciua¬
q: prour tia Siue ciuitate
*osingulis iugeribus siue
centuriis quam extimationes
spaierum porsingulas pro¬
uincias erogatae sunt quae
in archa in quirendae sunt
Itaut tales delegationes diri¬
gantur iudicibus singularũ
prouinciarum initio unius¬
cuiusq: indictionis. Iudices
autem prouinciae proponaN
ea inciuitatibus intraseptem¬
brem uel octobrem mensem
scu exemplaria corum uolen¬
ubus edantur praefectis prae¬
torio quodsi antequam inti¬
mentur sicut diximus in alios
titulos & non in eos quos con¬
un& exanni particularis de
tas erogatasit idquod expen¬
sumest reputari debebit in
tributis eiusdem indictionis.
quod siita praefinitum tem¬
pus non sit destinatae prae¬
dictae delegationis. praefec¬

Expanded text:
gusto particulares delegationes tributorum proxime futurae indictionis apud praefectum praetorio uniuscuiusque dioeceseos in actis manifestari, significantes tam quantitatem eorum, quae in specie eorum, vel in aere pensitanda sunt ab unaquaque provincia sive civitate pro singulis iugeribus sive centuriis, quam aestimationem specierum, quae per singulas provincias erogatae sunt, quaeque in arcam inferendae sunt: ita ut tales delegationes dirigantur iudicibus singularum provinciarum initio uniuscuiusque indictionis. Iudices autem provinciae proponant ea in civitatibus intra Septembrem vel Octobrem mensem; sed et exemplaria eorum volentibus edantur a praefectis praetorii. Quod si antequam intimentur, sicut diximus, in alios titulos, et non in eos, quos continet eius anni particularis delquantitas erogata sit, id quod expensum est, reputari debebit in tributis eiusdem indictionis. Quod si intra praefinitum tempus non sint destinatae praedictae delegationes, praefec
Abbreviated transcription (Latin):
dannificabitur amissionm
quoq cinguli patietur offi¬
cium autem eius quinquo li¬
bras auri praescauit.
IDEM
nlationis specierum intra
exordium unius cuiusque
indictionis fieri oport&. ea
autem quae inaere pensitan¬
tur secundum constitutatem¬
pora ex solui debebunt.
DECUPOCIS PUBLICIS
xactores tributorium
plenarias uel securitates
siue a pocas pensitantibus fa¬
ciant perquas significent
nonsolum quantitate pecu¬
niarum uelspecierum suscep¬
ta. sed innum ero iugerorum
uelcenturiarum & nomina
possessionum proquibus
praedicta tributa susciperun
quodsi aliter fecerit quis de¬
cem librarum aurimulta fe¬
aut & punietur. Iudox
uero si prohoc inter pellatur
sine glexerit decem librarum
pocnae nomine dabit.
iquis decollatoribus tri¬
buta exigatur dubitet
autem demodo possessionis
cuius nomine tenetur uelde
ipsa quantitate tributorum
conpellere deb& iudex uel

Expanded text:
damnificabitur, amissionem quoque cinguli patietur, officium autem eius quinque libras auri praestabit. Idem Illationes specierum intra exordium uniuscuiusque indictionis fieri oportet; ea autem, quae in aere pensitantur, secundum constituta tempora exsolui debebunt. De apochis publicis Exactores tributorum plenarias vel securitates sive apochas pensitantibus faciant, per quas significent non solum quantitatem pecuniarum vel specierum susceptam, sed et numerum iugerorum vel centuriarum et nomina possessionum, pro quibus praedicta tributa susceperint. Quod si aliter fecerit quis, decem librarum auri mulcta feriatur, et punietur. Iudex vero, si pro hoc interpellatur, si neglexerit, decem libras auri poenae nomine dabit. Idem Si quis de collatoribus tributa exigatur, dubitet autem de modo possessionis, cuius nomine tenetur, vel de ipsa quantitate tributorum, compellere debet iudex vel
Abbreviated transcription (Latin):
cuius taleo id desidera¬
uit i Semus expositione
nostri nominis loci seruato¬
rem praefectorum practo¬
rio constitui quide expensis
militaribus sollicitũdinem
gerat: Namsiquis aliter
ordinatus sit his quidem qui
aususest eum facere triginta
librarum dispendio subici¬
etur & restituit nihilomi¬
nus omnia detrimenta quȩ
pereum contegerunt isuero
qui factus est loci seruator
Non solum magistratu suo
& honore uelmilitia priua¬
bitur. sed & decem libras au¬
rimultae nomine dauit¬
Iemo iudicium siue
ciuilium siue milita¬
rium exquo ad commis¬
sam sibi prouinciam per¬
uenerint facultatem ha¬
beant ordinandi sibi loci
seruatore inciuitatibus.
qui uero contrahaec ges¬
serit quinque librarum
auri de trimentum pati¬
atur. Eadem autem mul
sibi loci seruatorem qri
usque ad prae sentiam eius
omnia possit gerere. quae
ipsi quoque iudices ex se¬
qui potuerunt prae ter
ea si causas quae ultimo
supplicio damnatis inno¬
gant. Sod & diuina iussio¬

Expanded text:
alicuius tale aliquid desideraalicuius tale aliquid desiderabit, iubemus ex dispositione nostri numinis loci servatorem praefectorum praetorio constitui, qui de expensis militaribus sollicitudinem gerat. Nam si quis aliter ordinatus sit, is quidem, qui ausus est eum facere, triginta librarum auri dispendio subiicietur et restituet nihilominus omnia detrimenta, quae per eum contigerunt; is vero, qui factus est loci servator, non solum magistratu suo et honore vel militia privabitur, sed et decem libras auri mulctae nomine dabitNemo iudicum sive civilium sive militarium, ex quo ad commissam sibi provinciam pervenerit, facultatem habeat ordinandi sibi loci servatorem in civitatibus. Qui vero contra haec gesserit, quinque librarum auri detrimentum patiatur; eandem autem mulcsibi loci servatorem, qui usque ad praesentiam eius omnia possit gerere, quae ipsi quoque iudices exsequi potuerunt, praeter eas causas, quae ultimum supplicium damnatis irrogant. Sed et divina iussio
Abbreviated transcription (Latin):
bus. quod sialiquo÷ nereum
ciuitati ad latum sit detri¬
mentum depropriis faculta¬
tibus hocre sarcire cogatur.
eque perfectiano neque
scriniario neq alio cuili¬
b& daripotest utrationesciui¬
lium pecuniarum accipiat
neq: ex diuino rescripto neq
exmaioris iudicis auccoritate.
Quodsi hoc alicui permissum
sit episcopus & primates ciui¬
tatis nulla cius rei nomine
rationem reddant sed super
hoc referre ad principe cu¬
rent oport& enim ciuilium
pecuniarum logo thetas siue
ratiocinoctore a solo principe
destinari talem utiq quibono
operissit & in honore positus
est. Sic tamen ut diuinamiussi¬
onem scriptis haheat quae
quorum rationes cimanda¬
tae sunt. Ita enim qui huic
rationes reddiderit securus
erit & nulliusi terum rationi¬
bus subicitur.
nnulla pemius prbum¬
cia praesides uel exaero¬
restributorum loci serba¬
to resfiant praefectorum
praetorio uel magistrorun
militum quod si necesaa
forsitan ex pedipoila

Expanded text:
bus, quod si aliquod per eum bus, quod si aliquod per eum civitati allatum sit detrimentum, de propriis facultatibus hoc resarcire coguntur. Idem Neque praefectiano, neque scriniario, neque alio cuilibet dari potest, ut rationes civilium pecuniarum accipiat, neque ex divino rescripto, neque ex maioris iudicis auctoritate. Quod si hoc alicui permissum sit, episcopus et primates civitatis nullam eius nominis rationem reddant, sed super hoc referre ad principem curent; oportet enim civilium pecuniarum logothetas sive ratiocinatorem a solo principe destinari, talem utique, qui bonae opinionis sit, et in honore positus est, sic tamen, ut divinam iussionem in scriptis habeat, quaequorum rationes ei mandatae sunt. Ita enim qui huic rationes reddiderit, securus erit, et nullius iterum rationibus subiicitur. n nulla penitus provincia praesides vel exactores tributorum loci servatores fiant praefectorum praetorio vel magistrorum militum. Quod si necessitas forsitan expeditionis
Abbreviated transcription (Latin):
inciuilibus pecumis quacad
operas uel ad frumentum
uel adaquae ductum ueladsa¬
laria siue alias sollemnes cau¬
sas ciuitatis deputate sunt sod
nec retinere aliquid ex eisau¬
deant quod sine ulla diminu¬
tione siuedilatione in praefa
di aliquid ex ipsis uelde inscrip¬
tionis alicuius uel sportularũ
nomine quippiamdare uel
consumere de praedictis pecu¬
niis. Quod siquis uel da re uel
accipere fuerit ausus de prae
dictis pecuniis Iubemuscum
duplam quantitatem ei quod
dedit uel accipit desuociuitati
restituere quin&am nec iu¬
dices pro uinciarum ueloffici¬
a leseorum administrationes
praedictarum pecuniarum
admittantur debentenim
ep̃scum primatibus seuhabi
tatoribus unius cuiusq ciui
committendasit. Itaui per
singulos annos praefatus ep̃s
cum quinque primatibus ciui¬
te paur cibitatis aħeo exi¬
u periculo cor unuuide¬
nominatore scius fuerunt
Quod sitalis ad miniscrator
parum idoneus uideatur
Iubemus alium in loco eius
s. brogari cum decreto ep̃i

Expanded text:
in civilibus pecuniis, quae ad opera, vel ad frumentum, vel ad aquaeductum, vel ad salaria, sive alias sollemnes causas civitatis deputatae sunt; sed nec retinere aliquid ex eis audeant, quod sine ulla deminutione sive dilatione in praefatdi aliquid ex ipsis, vel descriptionis alicuius vel sportularum nomine quidpiam dare sive consumere de praedictis pecuniis. Quod si quis vel dare vel accipere fuerit ausus ex iisdem pecuniis, iubemus eum duplam quantitatem eius, quod dedit vel accepit, de suo civitati restituere. Quin etiam nec iudices provinciarum vel officiales eorum ad administrationem praedictarum pecuniarum admittantur; debet enim episcopus cum primatibus seu habitatoribus uniuscuiusque civitcommittenda sit, ita ut per singulos annos praefatus episcopus cum quinque primatibus civirit pater civitatis, ab eo exigat periculo eorum, qui denominatores eius fuerunt. Quod si talis administrator parum idoneus videatur, iubemus alium in loco eius subrogari cum decreto episc
Abbreviated transcription (Latin):
utomnes priuati praesidibus subiciantur & desacra¬
mento a prȩsidibusdando & defurtis praesidum
Vt praesides quinquaginta dies faciant
inpro uincia sua posiquam ei successit.¬
Delatrunculatoribus & uiocolitis & apoplistis
& quomodo sacramentum a praesidedandum sit

Expanded text:
Vt omnes privati praesidibus subiiciantur, et de sacramento a praesidibus dando, et de furtis praesidum Vt praesides quinquaginta dies faciant in provincia sua, postquam eis successDe latrunculatoribus et biocolytis, et aphoplistis, et quomodo sacramentum a praeside dandum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis unum exliberissuis heredem in¬
stituerit uel ex trancum heredem scripse¬
rit & rogare uoluerit eum ut tempore
quomori &ur hereditatem alii restituat.
Si soluto matrimonio mulier secundas
quidem non comraxerit nupuas ante annum
autem impl&um ab aliquo stu pratasit.¬

Expanded text:
Si quis unum ex liberis suis heredem instituerit, vel extraneum heredem scripserit, et rogare voluerit eum, ut tempore, quo morietur, hereditatem alii restituat Si soluto matrimonio mulier secundas quidem non contraxerit nuptias, ante annum autem completum ab aliquo stuprata sit
Abbreviated transcription (Latin):
quod si obtulerit sacramentum &
Herescius cui pecunia credita dicitur
ad sacramentum uocari non potest.
quia quodegerit auctor suus ad in¬
te grum scire non potuit : Ei quide¬

Expanded text:
i obtulerit sacramentum etHaeres ejus cui pecunia credita dicitur, ad sacramentum vocari non potest, quia quae egerit auctor suus ad integrum scire non potuit.
Abbreviated transcription (Latin):
LXXXU¬
Vtdos priorisuxoris praeferatur doti secun¬
dacuxoris siue ipsesi ueliberis eius a genibus . łu:¬
Si permaritum steterit quominus
dosei promissa praest&ur.¬

Expanded text:
LXXXVt dos prioris uxoris praeferatur doti secundae uxoris, sive ipsa, sive liberis eius agentibus QuSi per maritum steterit, quominus dos ei promissa praestetur
Abbreviated transcription (Latin):
eum fuerit iudicatum perd&quod
deposuit. Quotiens inpoena appel¬
latione cauetur tam unus quã plu¬
resfide iussoressiidonei sint dare
possunt. sufficit tamen unusidone

Expanded text:
eum fuerit pronuntiatum, perdit quod deposuit. Quotiens in poena appellationis cauetur, tam unus quam plures fideiussores, si idonei sint, dari possunt: sufficit enim e
Abbreviated transcription (Latin):
trẽ auum auiam fratrẽ sororem
patronum patronam occiderit uiuig
in insulam deportantur humiliors¬
luntur quiobsalsum testimonium
perhibendum ueluerum non perhi¬
bendum pecunia acceperit dederit iu¬
dicemue ut sententiam ferat uel non
honestiores in insulam deportantur
q iud ex oblatassibi iniudicio leges
ut in summa marginis ad mediam
partem perforate lino constringatur
quistrumenta penesse deposita
uel commendata altero absentere¬
diderit ucladuersario dederit in¬
insulã deportatur. Qui sibi falsum no¬
men inposuerit uel ingenuos paren¬
tes sefinxerit quodquialienum inter¬
ceperit caper& posseder& poena
legis corneliae defalsis cohercetur

Expanded text:
trem auum auiam fratrem sororem patronum patronam occiderint, etsiquidem in insulam deportantur, humiliortenditur. Qui ob falsum testimonium perhibendum uel uerum non perhibendum pecuniam acceperit dederit iudicemue, ut sententiam ferat uel non e in insulam deportanturque iu lex oblatas sibi in iudicio leges ut in summa marginis ad mediam partem perforatae triplici lino constringantur strumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit uel aduersario prodideritinsulam relegatur. Qui sibi falsum nomen imposuerit, genus parentesue finxerit, quo quid alienum interciperet caperet possideret, poena legis Corneliae de falsis coercetur
Abbreviated transcription (Latin):
Deiure iurando propter calumniam dando
uel propterdilationes petendas
aut prouocationis exigendas.¬
XLUI CONSIITUTIO
Vt scenicae mulieres non co artentur
ineadem turpitudine permanere:¬

Expanded text:
De iureiurando propter calumniam dando, vel propter dilationes petendas, aut probationes exigendas CONSTITVTIO XLV Vt scenicae mulieres non coarctentur in eadem turpitudine permanere
Abbreviated transcription (Latin):
Derebus inmobilibus alienandis quae ad eccle¬
siamhrero solimitanam pertinent
Vt millecentum argasteria immunitate poti¬
antur sub nomine decanorum & lecticariorũ
&ut nemo alius immunitate habeat.¬

Expanded text:
De rebus immobilibus alienandis, quae ad ecclesiam Hierosolymitanam pertinent. Vt mille centum ergasteria immunitate potiantur sub nomine decanorum et lecticariorum, et ut nemo alius immunitatem habeat
Abbreviated transcription (Latin):
riȩ occidere uoluerit & perpe tra¬
re non potuit ut homicida punietur
qui casuiactu teli hominem in pru¬
denter occidit absoluitur. qui latro
ferentem uel alias quam lib& stuprũ
occiderit puniri non placuit : Alius
enim uitam aliuspudorempublico
facinore defenderunt. mandato¬
Iud ex qui incaput fortunasq ho
minis pecuniam accepit bonis ademp
& non proclamauit ut uitare tur
inmetallum datur. Qui hominem
inuitatum libidinis aut promercii
causa castrauerit castrandum ue
curauit siue seruus siue libersit capi
missa parte bonorum religantur.
mosupplicio adficiuntur. magicȩ¬

Expanded text:
et occidere, id casu aliquo perpetrare non potuit, ut homicida punitur: et is, qui casu iactu teli hominem imprudenter occidit, absoluitur. Qferentem uel alias quemlibet stupro occiderit, puniri non placuit: alius enim uitam, alius pudorem publico facinore defenderunt. Iudex, qui in caput fortunasque hominis pecuniam acceperit, in insula, non proclamauit, ut uitaretur, in metallum datur. Qui hominem inuitum libidinis aut promercii causa castrauit castrandumue curauit, siue is seruus siue liber sit, capimissa parte bonorum relegantur: mo supplicio adficiuntur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
etiturus maiestratus uel prouin¬
ciae sacr dotium si turbam suffra¬
giorum causa conduxerit in insulã
i pecunia accepta miles reum de¬
custodia dimi serit capite punien
quenti magnamanuexcusserit ca¬
pite puniendus est.
iquando causa aiudice auditur¬
& sacramentum pe tente unusex
liti gatoribus alteri obtulerit litiga
quando sacramentum offertur
non post quam iuratur. pellati¬

Expanded text:
etiturus magistratus uel prouinciae sacerdotium si turbam suffragiorum causa conduxerit, seruos Si pecunia accepta miles custodiam dimiserit, capite puniendquenti magna manu excusserunt capite puniuntur.dum causa a judice auditur, sacramentum petente ex litigatoribus uno, alter obtulerit litigatquando sacramentum offertur, non postquam juratur. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Deu su uxoris fructua maritorelicto uel do¬
nato auttontra idest simarito uxor
Derebus maternis uel nuptia libus lucris
quaa adfilios familia speruenerunt & decas¬
trensi & quasi castrensi peculio.
Tit secundo marito copulata mulien prioris
Delibertis mulieribus quae patro¬
nissuis coniunctae sunt.¬

Expanded text:
uctu uxori a marito relicto vel donato, aut contra, id est, si marito uxor De rebus maternis vel nuptialibus lucris, quae ad filiosfamilias pervenerunt, et de castrensi vel quasi castrensi peculio Vt secundo marito copulata mulier prioris De libertis mulieribus, quae patronis suis coniunctae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nondeesse Seruialieni in alteriuscapin
nonnisi singulitor queri possunt &¬
dit probare precia eorum quanta domi¬
nus taxauerit inferri sit paratus uel
certe deterioris facti serui subiretaxa¬
Incriminalib causis nec accusatornisi pes
se aliquem accusare potest nec accusatus
peraliam personam sedefensare per¬
mittitur si pecunia data uidiougeus¬
crimino sus conuincitur siue corquoti
cia sunt crux crematio. decollatio
mediocrium autem delictorum
poenae sunt metallum ludus deporta¬
tio minime poene sunt exilium opus
publicum uincula sanequi ad gladiũ
dantur intraannũ consumendi sunt.
plum aut intriplum conuenitur
uel fustibus cc̃sum in opuspublicum
unius annidatur. aut poena uinculo
re damnabitur
inrum punt bestiis subiciuntur
tallum damnantur.

Expanded text:
onem. Serui alieni in alterius caput non nisi singuli torqueri possunt. Et dit probare, pretia eorum quanti dominus taxauerit inferre sit paratus, uel certe deterioris facti serui subire taxaIn criminalibus causis nec accusator nisi per se aliquem accusare potest, nec accusatus per aliam personam se defensare permittiturIn conuictum reum, suiue torqueri cia sunt crux crematio decollatio: mediocrium autem delictorum poenae sunt metallum ludus deportatio: minimae relegatio exilium opus publicum uincula. Sane qui ad gladium dantur, intra annum consumendi sunt.plum aut in triplum conuenitur, uel fustibus caesus in opusunius anni datur aut sub poena vinculorre damnaturinrumpunt, bestiis obiciuntur: tallum damnantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Deui cario asia eregionis & prȩside frigiae
sublatis & in comitis frigiae pacatianae
nomentrans latis.¬
Deuicario ponticae sublato comitis galatiae
primae nomen trans lato¬

Expanded text:
De vicario Asianae regionis et praeside Phrygiae sublatis, et in comitis Phrygiae Pacatianae nomen translatisDe vicario Ponticae sublato et in comitis Galatiae primae nomen translato
Abbreviated transcription (Latin):
ta linea supra in fraq propriis no¬
minibus non appellantur. sed ex
trans uersa lin ea continentur. fra¬
tris sororis adnepus adneptis con¬
subrini filii filiaeq successionis id¬
circo gradusseptem constituti sunt
quia ulterius perrerum naturam¬
nec nomina inueniri nec uita succe¬
dentibus prorogari potest. In his
septem gradibus omnia propinqui¬
tatum nomina continentur ultra
quos nec affinitas inuenire nec sue¬
cessio potest amplius propagari

Expanded text:
ta linea supra infraque propriis nota linea supra infraque propriis nominibus non appellantur; sed ex transversa linea continentur fratris sororisque atnepos, atneptis, consobrini filii filiaeque. § 7. Successionis idcirco gradus septem constituti sunt, quia ulterius per rerum naturamnec nomina inveniri, nec vita succedentibus prorogari potest.  In his septem gradibus omnia propinquitatum nomina continentur, ultra quos nec affinitas inveniri, nec successio potest amplius propagari
Abbreviated transcription (Latin):
proamita. hii sunt proaui ma¬
terni frater & soror proauun¬
culus promatertera. hĩi suntpro¬
auiae paterne materneq frater
& soror proauiq materni. Haec
species necaliis gradibus quam scrip¬
ta est nec aliis uocabulis declarari
potest. Sexto graduueniunt su¬
pratritauus tritauia in fratrine¬
pustrineptis exobliquo fratris &
sororis ab nepus ab neptis fratris
patruelis sorores patruelis amitini
amitinae consubrini consubrinae:
Patruimagniamitae magnae a
uunculimagni. mater terȩmagnȩ
nepus neptis proprioris subrini¬
filius filia qui consubrini appellan¬
tur quibus ex latere ad crescunt.
Propatrui proamitae proauuncu¬
li promaterterȩ filius filia ad pa¬
truus ad amita. hii sunt ab aui pater¬
ni frater & soror ab auunculus ab¬
matertera. Hii sunt ab auiae pa¬
terne maternȩ quae frater & soror
ab auique materni. haec quoque
explanariam plius non potest quam
auctor ipse disseruit:
Septimo graduqui sunt cognatirec¬

Expanded text:
proamita. Hi sunt proavi maproamita. Hi sunt proavi materni, frater et soror, proavunculus, promatertera. Hi sunt proaviae paternae maternaeque frater et soror, proavique magni materni. Haec species nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra triavus, triavia; infra trinepos, trineptis. Ex obliquo fratris et sororis, abnepos abneptis, fratris patruelis, sororis matruelis amitini, amitinae, consobrini, consobrinae; patrui magni, amitae magnae; vunculi magni, materterae magnae nepos, neptis: propioris filius, filia, qui consobrini, appellantur. Quibus ex latere accrescunt propatrui, proamitae, proavunculi, promaterterae filius, filia,  abpatruus, abamita. Hi sunt abavi paterni frater et soror; abavunculus, abmatertera. Hi sunt abaviae paternae maternaeque frater et soror, abavique materni.  Haec quoque explanari amplius non potest, quam ut auctor ipse disserit.  § 6. Septimo gradu qui sunt cognati rec
Abbreviated transcription (Latin):
truus amita idest patris frater
& soror. Auunculus matertera
matris frater &soror.
Quarto graduueniunt supra
ab auus ab auia infra. ab nepus
abneptis exobliquo fratris & soro¬
ris nepus neptis. patruelissoror.
Patruelis idest patrui filius filia
consobrinus consobrina id est
auunculi & matertere filius filia
Amitinus amitina idestamitae
filius filia. Itemq consubrini
qui exduabus sororibus nascuntur
quibus ad crescit patruus magnus
Amita magna id est aui paterni
frater & soror. Auunculus magnus
matertera magna idest auiae
tam paterna a quam maternae fra¬
quidem atauus a tauia insta adne¬
pus adneptis ex obliquofratris &
sororis pronepus proneptis. fra¬
tres patrueles sororis patrueles
amitini amitinȩ consubrini consu¬
brinȩ filius filia proprius subrinus
subrina idest patrui magniA
mitae magnae. auunculimag¬
ni materterȩ magnae filius filia
quibus ad crescunt propatruus

Expanded text:
truus amita, id est patris frater truus amita, id est patris frater et soror, auunculus matertera, id est matris frater et soror. Quarto gradu ueniunt supra abauus abauia: infra abnepos abneptis: ex obliquo fratris et sororis nepos neptis, frater patruelis soror patruelis, id est patrui filius filia, consobrinus consobrina, id est auunculi et materterae filius filia, amitinus amitina, id est amitae filius filia: itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita magna, id est aui paterni frater et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiae tam paternae quam maternae fraquidem atavus, atavia; infra adnepos, adneptis. Ex obliquo fratris et sororis pronepos, proneptis; fratris patruelis, sororis patruelis amitini, amitinae, consobrini consobrinae filius vel filia, propior consobrinus, consobrina, id est patrui magni, amitae magnae, avunculi magni, materterae magnae filius vel filia. Quibus accrescunt propatruus,
Abbreviated transcription (Latin):
rimo gradusuperiori linea
continentur pater mater inferi¬
orifilius filia quib que nullae aliae
personȩ iunguntur. Secundo gra¬
du continentur superiori linea
auus auia inferiori nepus neptus
trans uersa. fratersoror quae per¬
sonae duplicantur. Auusenim &a
uia tamex patre quamex matre
nepus neptis tam exfilio quam ex
filia frater soror tamex patre
quam ex matre accipiuntur. quae
personae sequentibus quoq gradi¬
bus similiter pro substantia earũ
quae in quo gradu consistunt ip
soordine duplicantur.¬
acrerp Istae personȩ in secundo
graduideo duplices appellantur
quia duo aui & paternus est & ma¬
ternus. Item duo genera nepo¬
tum sunt siue ex filio siue exfilia
procreati. frater& soror ex
trans uerso ueniunt. Idestaut
frater patris aut frater matris
quia aut patruus aut auunculus
nominatur qui & ipsi hocordi¬
ne duplicantur.
Tertio graduueniunt supra
proauus pro auia infra. prone¬
pus proneptis exobliquo fra¬
trissororisque filius filia. Pa¬

Expanded text:
rimo gradu superiori linea continentur pater mater, inferiori filius filia: quibus nullae aliae personae iunguntur. Secundo gradu continentur superiori linea auus auia, inferiori nepos neptis, transuersa frater soror. Quae personae duplicantur: auus enim et auita tam ex patre quam ex matre, nepos neptis tam ex filio quam ex filia, frater soror tam ex patre quam ex matre accipiuntur. Quae personae sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum, quae in quoque gradu consso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia duo avi, et paternus est, et maternus. Item duo genera nepotum sunt, sive ex filio, sive ex filia procreati. Frater et soror ex transverso veniunt, id est, aut frater patris, aut frater matris; quia aut patruus, aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine dupTertio gradu ueniunt supra proauus proauia: infra pronepos proneptis: ex obliquo fratris sororisque filius filia, pa
Abbreviated transcription (Latin):
sententiis faciendaesunt. & in singu¬
inserendae. modus poenȩ inqua
quis cauere deb& specialiter in cauti¬
one exprimendus est uel stipulan
uidetur. Adsertor siprouoc& in
cius moditertiam cauere deb&
quanti causa aestimandus est
ipropter praedia urbana
uel mancipia appellatur pen¬
siones earum uel mercedes uicturȩ
pellatio conprobatur sumptus

Expanded text:
nguspondendum est. Modus poenae, in qua quis cauere debet, specialiter in cautione exprimendus est, ut sit, in uidetur. Adsertor si prouocet, in eius modi tertiam cauere debet, quanti causa aestimata estSi propter praedia urbana uel mancipia appelletur, pensiones eorum uel mercedes, uecturae pellatio pronuntiatur, sumptus,
Abbreviated transcription (Latin):
redes institui. Priuilegium fisciest
interomnes creditores primumreti¬
nere. Quicumq a fisco conuenitur
non ex inde exemplo alicuius serip¬
turae sed autenticum conueniendus
est eius bona qui falsam mon&am¬
percusserit fiscus uindicetur quod
si serui ignorante domino hoc fecisse
dicantur ipsiquidem summo suppli¬
cio adficiuntur. Domino tamennihil
auferatur quia peiorem domini
causam serui facere nisi forte scierit
omninonon possunt.
fessi sunt nullo modo audiuntur.
Nisi forteosreos deferant maiestatis
DEQUES TIONIB HABENUIS¬
ireus incriminibus suis mentiri¬
uoluerit adhibitis tormentis
ded omo produxerit uel uitae hu¬
militas infama uerit interrogari
non conplacuit. Intesteenim &uitȩ
qualitas expectari deb& & dignitas
aduersum se inuicem parentes & fili
uelliberti nec uolentes ad testimonium
admittendi sunt. quia ueritatem pro¬

Expanded text:
da est. Priuilegium fisci est inter omnes creditores primum locum retinere. Quicumque a fisco conuenitur, non ex indice et exemplo alicuius scripturae, sed ex authentico conueniendus est, epercussisse dicitur, fisco uindicantur. Quod si serui ignorante domino id fecisse dicantur, ipsi quidem summo supplicio adficiuntur, domino tamen nihil aufertur, quia peiorem domini causam serui facere, nisi forte scierit, omnino non possunt.fessi sint, nullo modo audiuntur, nisi forte reos deferant maiestatis. De quaestionibus habendis In criminibus eruendiur, adhibitis tormentis de domo produxerit uel uitae humilitas infamarit, interrogari non placuit: in teste enim et uitae qualitas spectari debet et dignitasAduersus se inuicem parentes et liberi, itemque liberti nec uolentes ad testimonium admittendi sunt, quia rei uer
Abbreviated transcription (Latin):
ropter superfluam appellato¬
rum licentiam ne inretractandis
uel reuocandissententiis liberum
habere arbitrium uiderentur &
tempora appellationis & poene con¬
stitutȩ sunt. ut quicumq: iudici
qui causam eius audiuit appellare
& adalium iudicem prouocare uo¬
iuerit infraquinq dies appell&¬
& hisipsis quinq diebus adiudicem
rum quo iterpossit agi conputetur.

Expanded text:
ropter superfluam appellatorum licentiam, ne, in retractandis vel revocandis sententiis, liberum habere arbitrium videantur et tempora appellationis et pene constitute sunt, ut quicumque apud iudicem qui causam eius audivit appellare et ad aliud iudicium provocare voluerit et infra quinque dies appellet et in his quinque dierum, quo iter agi possit, computetur.
Abbreviated transcription (Latin):
DEDONATIONIHUS
pecies extradotemamatre in ho¬
Onore nuptiarum praesenti filia
genero traditaedonationem per¬
miliae aliquid donauerit & in eauo¬
donatio conualescit. sialiquis unam
rem duob perlegitimasscripturas
donauerit uniprius & alteripostta
non quaerendum est in hisdonatio¬
nibus qui primus quiposterior sit.
sed quirem tradente donatore posse¬
derit. Ipsi uero cui est tradita possi¬
debit nec interest utrum inparen¬
tes an in extraneo stalissit facta do¬

Expanded text:
De donationibus Species extra dotem a matre in honorem nuptiarum praesente filia genero traditae donationem permilias aliquid donauerit et in ea uodominis donaverint. Si aliquis unam rem duobus per legitimas scripturas donaverit, uni prius et alteri postea, non quaerendus est in his donationibus qui primus, qui posterior sit; sed qui rem tradente donatore possederit, is eam, cui est tradita possidebit. Nec interest, utrum in parentes an in extraneos talis sit facta do
Abbreviated transcription (Latin):
petit. Bene concordans matrimo¬
nium separaro ã patra diuuspius
prohibuit: Itemq a patrono liber¬
tum a parentibus filium filiamq
nisi forte quacratur ubi utilius
nec filios naturales nec eaquae an
DEOBLEC ATIONIBUS
rẽ propria adquirit propriodo¬

Expanded text:
tur. Bene concordans matrimonium separari a patre diuus Pius prohibuit, itemque a patrono libertum, a parentibus filium filiamque: nisi forte quaeratur, ubi utilius nec filius naturalis nec alumnus neobligationibusre proprietarii adquirit, do
Abbreviated transcription (Latin):
bitum inlicitum infertur aut
pellatur quacres extraordinẽ
uindicatur. Ita ut pulsatio pu¬
doris poena capitis uindicetur
Gollicitatores alien arum spon¬
moniorum inter pellatores
tatem perniciosam extraordi
actio aut lege autmore aut
mixto iure intro ducta est.

Expanded text:
iue stuprum infertur aut pellatur. Quae res extra ordinem uindicatur, ita ut pulsatio pudoris poena capitis uindicetur. Sollicitatores alienarum nuptmoniorum interpellatores tatem perniciosae libidinis actio aut lege aut more aut mixto iure introducta est.
Abbreviated transcription (Latin):
luerint ex quibus animi hominum
turbentur honestiores damnantur¬
exilio humiliores capito puniuntus.
dorit capite punietur. Dege¬
oncitatores populi proqualitate
terminos effodiunt uelex arant ar¬
sua sponte fecerint in metallum dam¬
nantur. humiliores ingenui inopus
publicum honestiores amissionebo¬
religantur. ut nullus romanus iu

Expanded text:
nt, ex quibus animi hominum moueantur, honestiores deportantur, humiliores capite puniuntur. derit capite punitur. Nonm deportantur. Qui terminos effodiunt uel exarant arsua sponte fecerint, in metallum damnantur: humiliores in opus publicum, honestiores in insulrelegantur
Abbreviated transcription (Latin):
dice uindicabitur. Quicquid
exincendio ruina naufragio
nauiq expugnata raptum sus¬
ceptum sub pressumue fueriteo
expilauerint effregerint si qui¬
dem id turba cum telis fecerit ca¬
pite puniantur. Receptores ad
gressorum itemque latronum
eadem poena afficiuntur qua ip
admissorum iudicantis sententia
temperatur. Sialiquismalitiae¬
studio incendium miserit poenis
quod siperneglegentiam ignis¬
sarcitur. DEINIURI¬
niuriam patimur aut in corpus
aut extracorpus incorpus uer¬
beribus & inlatione stupri extra
mosis libellis quod ex affectu uni¬
uscuiusq patientis & facientis

Expanded text:
dinem uindicatur. Quidquid ex incendio ruina naufragio nauique expugnata raptum susceptum suppressumue erit, eo uillasue expilauerint effregerint dem id turba cum telis coacta fecerint, capite puniantgressorum itemque latronum eadem poena adficiuntur, qua ipsadmissorum iudicantis sententia temperatur. Istudio incendium miserit, de hocQuod si per neglegentiam placuit. De iniuriniuriam patimur aut in corpus aut extra corpus: in corpus uerberibus et illatione stupri, extra mosis libellis, quod ex adfectu uniuscuiusque patientis et facientis
Abbreviated transcription (Latin):
auerti sol&. quipuero prae¬
textam stuprum aliuduc flagi¬
tium subtracto ab eouel uitio cor¬
rupto par ticipem persua serit
mulierem puellamue inter pel¬
lautrit quidue pudicitiae cor¬
rupendae gratia fecerit domum
praebuerit pretium uequod per¬
suadeat dederit peracto flagi¬
tio capite puniatur. Inperfecto
in insulam deportatus corrupti
comites summo supplicio adficiun¬
tur. his qui inblasphemiam alteri¬
us cantica conposuerit uelquicanta
exiliari iub& cosqui libellos famo¬
sos excogitant aut proponunt. No¬
tatur in famia quicumq dumappel¬
lat iudicem conuicium dixerit. Non
tantum his quimaledictum aut
conuicium dixerit famosus effici¬
tur. sed & his cuius consilio factum
esse dicitur. seruus qui in iuriam¬
leuem flagellis cesus sub poena
uinculorum temporalium domi
qui imperium potestatemq
nemo potest in iudicio sine testib
aut scriptura. Sententia absente
parte alia aiudice data nullam
obtin& firmitatem. Quicum que¬
tribus auctoritatibus iudicis uel

Expanded text:
aduerti solet. Qui puero praetextato stuprum aliudue flagitium abducto ab eo uel corrupto comite persuaserit, mulierem puellamue interpellauerit, quidue pudicitiae corrumpendpraebuerit pretiumve, quo is persuadeat, dederit, perfecto flagitio punitur capite, imperfecto in insulam deportatur. Corrupti comites summo supplicio afficiunt. Is qui in blasphemiam alterius cantica composuerit, vel qui cant, nam lex exiliari iubet eos, qui libellos famosos excogitant aut proponunt. Notatur infamia, quicumque, dum appellat iudicem, convicium dixerit. Non tantum is, qui maledictum aut convicium dixerit, famosus efficitur, sed et is, cuius consilio factum expectat. Seruus, qui iniurileuem, flagellis caesus sub poena uinculorum temporalium dominqui imperium potestatemque nemo potest in judicio sine testibus aut scriptura. Sententia, absente parte alia, a judice data, nullam obtinet firmitatem. Cautribus auctoritatibus judicis conventus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
qua estionem res ad nouum domi¬
num emptione transierit nec
ipse peruiginti annos fuerit in¬
quie tatus auelliei possessionem
DEHIS QUAE PERIUR BAU

Expanded text:
quaestionem res ad nouum dominum emptione transierit, nec is per uiginti annos fuerit inquietatus, auelli ei possessionem his quae per turbam
Abbreviated transcription (Latin):
nuseius eam sub loc&. quod sicon¬
uentus dominus idfacere nolu¬
erit auicino luxories ramorum
compescitur idq qualiscumque
dominus facere non prohibetur.

Expanded text:
est ut eam sublucet. Quod si conuentus dominus id facere noluerit, a uicino luxuries ramorum compescitur: idque qualiscumque dominus facere non prohibetur.
Abbreviated transcription (Latin):
DE LIBERALI CAUSA
ui contem platione extremae
rint status in genuitatis eorum non
prae iudicat. homo enim liber nullo
pr&uo aestimatur. Quicumq inge

Expanded text:
De liberali causa Qui contemplatione extremae rint, statui ingenuitatis eorum non praeiudicant: homo enim liber nullo pretio aestimatur. Idem ne
Abbreviated transcription (Latin):
& perquam cumq: occansionempe¬
rierit ei perit quieam dederat distra¬
hendam & sirem acceptam non ro¬
gante domino sed promittente eo
qui accipit dum uellituendere per¬
diderit sibi rei perdita in gerii detri¬
icreditor ter debitorem suum
pignoris habebit liberam potestatẽ¬
res commodata amissa si nontene¬
bitur conomine iscui commodata
est nisi forte cumpossitrem com¬
modatam saluam facere suam prae¬
tulit. fetus uel partus earum re¬

Expanded text:
ur, quacumque occasione perierit, ei perit, qui eam dederat distrahendam. Ceterum si rem acceptam non rogante domino, sed promittente eo, qui accepit, dum vellet venundare perdiderit, sibi rei perditae ingerit detricreditor rem debitoris pignoris liberam habebit potestateres commodata amissa sit, non tenebitur eo nomine is cui commodata est, nisi forte, cum posset rem commodatam saluam facere, suam praetulit. Seruus uel equus a
Abbreviated transcription (Latin):
uno partu tres uel duos filiosedi¬
derit ius liberorum non conse¬
quitur. Non enim terpeperisse
sed semel partum fundisse uide¬
tur nisi forte per inter ualla pari¬
at. mulier simonstruo sum ali
sumtenim liberi qui contra formã
humani generis conuerso more

Expanded text:
uno partu tres filios edidit, ius liberorum non consequitur: non enim ter peperisse, sed semel partum fudisse uidetur: nisi forte per interualla pariat. Mulier si monstruosum aliqusunt enim liberi, qui contra formam humani generis conuerso more
Abbreviated transcription (Latin):
mento here scriptus quad neq
ut oportuit oblatum nec publice
recitatum est hoc postannum im
ne carum rerum quae mortistem¬
pore testator non possedithere

Expanded text:
mento heres scriptus, quod neque ut oportuit oblatum nec publice recitatum est, in possessionem nem earum rerum, quas mortis tempore testator non possedit, her
Abbreviated transcription (Latin):
commisso senatus consultubene¬
dit heres institutus habens sub¬
stitutum side in officioso dixe¬
rit nec obtenuerit non idadfis¬
cum sed ad substitutum pertine¬
bit.

Expanded text:
cio senatus consultt. Heres institutus habens substitutum si de inofficioso dixerit nec obtinuerit, non id ad fiscum, sed ad substitutum pertinebit.
Abbreviated transcription (Latin):
hereditas incapita non instirpe
diuiditur. &ideo siunius patroni
duo sint liberi & alterius quat tuor.
singuli uiriles idest aequales por¬
tuo patronus uel patroni liberi¬
rint debitum liberti proportio

Expanded text:
hereditas in capita, non in stirpes diuiditur: et ideo si unius patroni duo sint liberi et alterius quattuor, singuli uiriles id est aequales porPatronus uel patroni liberis alienum liberti pro portio
Abbreviated transcription (Latin):
toris. quotiens demodo quartam
retnendȩ quaeritur propter pe¬
riculum plus petenti officio iudi¬
cisomnibus aestimatis quarta faci¬
enda est quae apudheredem rema¬
neat autcerte exi genda cautio ale¬
gatario ut quod plus dotrante per¬
cepit restituatur eaquae mater uiua
praestandorum fidei commisso¬
rum uellegatorum fructus &usu¬
rae peti possunt. mora autem fie¬
riuid&urcum postulanti nondatur.

Expanded text:
potest. Quotiens de modo quartae retinendae quaeritur, propter periculum plus petendi officio iudicis omnibus aestimatis quarta facienda est, quae apud heredem remaneat, aut certe exigenda cautio a legatario, ut quod plus dodrante perceperit restituat. Ea, quae mater uiua praestandorum fideicommissorum uel legatorum fructus et usurae peti possunt: mora autem fieri uidetur, cum postulanti non datur.
Abbreviated transcription (Latin):
pent testamentum. Nepus postu
est aut nominatim exhereditan¬
dus nena scendo rum pat testa¬
tem constituit pertinere acsecius
rebus inmiscuit ut repudiare eam
non potest &iamsidam nosa sit

Expanded text:
punt testamentum. Nepos postumest aut nominatim exheredandus, ne agnascendo rumpat testatem pertinere, ac se eius rebus immiscuit, repudiare eam non potest, etiamsi damnosa sit.
Abbreviated transcription (Latin):
ab sentescum suprauenerint.
Necenim oport& testamentum
heredibus aut legatariis aut li¬
bertatibus quam necessario uec¬
tigalimorem fieri.

Expanded text:
eos dies, cum superuenerint: nec enim oportet tam heredibus et legatariis aut libertatibus quam necessario uectigali moram fieri.