comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cãpo pepulerũt ⁊ in opidũ cõpu¬
lerunt quid hic aliud dicã insi
issent ¶ Sed ẽ hoc quibusdam ̃si¬
tum ut quo longius a pata disce¬
dunt eo ꝓpͥus ad uirtutem bellicã
accede uideantur ¶ Qͣ ꝙͣ eo euentu
mirabili hic uicissent erat tamen
in exctu pauor ingens ac tͥsticia
ꝙ nec copie cesaris secũ eent et
se paucos ac plerosq tyrones ad
ũsutissime gentis insidias ⁊ mul¬
titudinem hostui infiitam quãi
cõsulto ad necem duci arbitrabãt᷑
Om̃is tñ ⁊ pauoris et moris cõ¬
solatio non insi in ipius uultu
ac ẜmone erat Imꝑatoris cui tantus
uigor tanta merat a lacͥtas tanta
excelsi signa anmi et iuicti ut eiꝰ
ductu atq consilio cucta eis tuta
ac facilia uidentur procedenti ñ¬
tiatu sul q cõspicitur hosciũ ex¬
⁊̃placabili aĩo nec factis hostili¬
b ꝯtentis insi odiosa in suꝑu̾ba
iactaret/ equo insides adaꝑtoca¬
pite ut a Cesare eciam posset ag¬

Expanded text:
campo pepulerunt, et in oppidum compucampo pepulerunt, et in oppidum compulerunt. Quid hic aliud dicam, nisiissent? Sed est hoc quibusdam insitum, ut, quo longius a patria discedunt, eo propius ad virtutem bellicam accedere videantur. Quamquam vero eventu mirabili hic vicisset, erat tamen in exercitu pavor ingens ac tristitia, quod nec copie Cesaris secum essent, et se paucos ac plerosque tirones ad versutissime gentis insidias et multitudinem hostium infinitam quasi consulto ad necem duci arbitrabantur. Omnis tamen et pavoris et meroris consolatio nonnisi in ipsius vultu sermone erat imperatoris, cui tantus vigor, tanta inerat alacritas, tanta excelsi signa animi et invicti, ut eius ductu atque consilio cuncta eis tuta ac facilia viderentur. Procedenti nuntiatur simulque conspicitur hostium exerimplacabili animo, nec factis hostilibus contentus, nisi odiosa insuper verba iactaret, equo insidens adaperto capite, ut a Cesare posset ag
Abbreviated transcription (Latin):
q porriget Considiuis lũis nõ
acceptis int̾rogauit ¶ Et unde a
sare inquit hie cõsidius excla¬
mauit acꝙ unus est inquit
hoc tempore Imꝑatori populi
Romanii Scipio quid mͥ cũ Cesa¬
re ⁊ hec dicens captinuũ sb oculis¬
integro intactas ad Sapionem mit¬
tit Responso ꝑ diem noctẽq nequi¬
ꝙͣ expectato Cesar ꝙ et opidũ nã
atq arte p̾ualidum et sibi eo loci
non sat copiaꝵ eet Castra moue̾¬
iam ceꝑat dum ecce et ex opido re¬
pentina eruptio facta ẽ et forte
ita accidit ut eod̃ ip̃o tpris momiẽ¬
to eqͥtatus a Rege Iuba missus in¬
tuemret Ita q coĩcatib auxiliis
⁊ Relicta castra occupãt et ab eñ¬
eũ ultios inuadũt ¶ Bistit aciem
Cesau et paua cõtra multos eggie
pliant quo cõgssu aliquot gallor
equitum qui Cesarem seq̃bantur
iisignis ⁊ creditu difficilis uirto
fuit ¶ Si quidem .xxx. uł eo mi¬
ms duo nilia mauroꝵ eqͥtum

Expanded text:
que porrigeret, Considius, litteris non que porrigeret, Considius, litteris non acceptis, interrogavit: Et unde, asare, inquit. Hic Considius exclamavit: Atqui unus est, inquit, hoc tempore imperator populi romani, Scipio. Quid michi cum Cesare? et hec dicens, captivum sub oculis ssas signo integro intactas ad Scipionem mittit. Responso per diem noctemque nequicquam expectato, Cesar, quod et oppidum natura atque arte prevalidum, et sibi eo loci non sat copiarum esset, castra iam movere ceperat; dum ecce et ex oppido repentina eruptio facta est, et forte ita accidit, ut eodem ipso temporis momento equitatus a rege Iuba missus interveniret. Itaque, comitatis auxiliis, et relicta castra occupant, et abeuntium ultimos invadunt. Sistit aciem Cesar, et pauci contra multos egregie preliantur. Quo congressu aliquot Gallorum equitum, qui Cesarem sequebantur, insignis et creditu difficilis virtus fuit; siquidem triginta vel eo minus duo millia Maurorum equitum
Abbreviated transcription (Latin):
dem in descensu nauis accidit ut
casu quodam ad terram laberetur
et reliquis omme t̾ritis ipe nõ ad¬
u̾sus auguria tm̃ modo sed adu̾sus
om̃e piculum Imꝑt̾ritus et Iniuc¬
tus omen u̾tit ad melius renonas
illud antiquũ Scipionis affricam
et t̾ram protenti uluis ãplexus te¬
neo te inquit Affrica ¶ Sane cũ ad¬
rumẽtum ꝑ ueiss atq ibi castra
heret ⁊ si amini omi solito eciã
ardentiores eent Indignãtes ꝙ po
pompeui et bellum ⁊ belli duces
uꝑessent plantus tam Cesaris
legatus qui sui ducis infatigabi¬
lem mansuetudine cogscebat seu
pacis amore seu belli odio induetꝰ
cesarem a dit/ Et ueles me inquit
Imꝑator ut cam cõsidio qͥ nĩc opi¬
dum hoc custodit olim amicus mi¬
chi Rome fuit aliquid de pace agem
siquis apud eum añ ꝙͣ cladiũ płꝯ
accidat samoribus consiliis locus
eẽt nõ negante Ce sare captuum
quẽdam cũ lr̃ĩs in opidum mittit
qui cum considui quẽisset lrãs¬

Expanded text:
dem in descensu navis accidit, ut dem in descensu navis accidit, ut casu quodam ad terram laberetur, et, reliquis omine territis, ipse non adversus auguria tantummodo, sed adversus omne periculum, imperterritus et invictus omen vertit ad melius, renovans illud antiquum Scipionis Africani, et terram protentis ulnis amplexus: Teneo, inquit, te, Africa. Sane quum Adrumentum pervenisset, atque ibi castra haberet, etsi animi omnium solito etiam ardentiores essent, indignantes, quod post Pompeium et bellum et belli duces superessent, Plancus tamen, Cesaris legatus, qui sui ducis infatigabilem mansuetudinem cognoscebat, seu pacis amore seu belli odio inductus, Cesarem adit: Et velles ne, inquit, imperator, ut cum Considio, qui nunc oppidum hoc custodit olim amicus michi Rome fuit aliquid de pace agerem, si quis apud eum, antequam cladium plus accidat, sanioribus consiliis locus esset? Non negante Cesare, captivum quemdam cum litteris in oppidum mittit. Qui quum Considium convenisset litteras
Abbreviated transcription (Latin):
et opimo uetus inualuerat nõ illa
quidem casu fortuito sed magnis
ex causis origine hñs ĩuictum in¬
d ffrica Sapionũ nom quod eo spec¬
cabat in uulgar errore uictoriam
Gaipionis futurã uaticinarẽtur Id
ubi Cesar censit / Et michi alter
inquit erit Scipio ptinus unũ
de gente cornelia a biectissimũ hoĩez
qui ppt̾ moꝵ contemptũ uulgo
saluicion dicebatur here in castris
ui. integras legiones et n . equitũ
adueisse cognouit sufficẽ ratus
has copias nauib imposuit et his
gisset quod diri homis apud illos
erat ꝯtempsit alto ammo uel ob
hoc ip̃m uictoria dignus licet
siuis hec irreligiosa fidutia uidẽ¬
tur soluit ꝙ alitore siculo digre¬
diens ꝙ pretori qui mic Bialia
obtinebat quid fiei uellit Imꝑat
atq ita classem sequit᷑ .uiͦ. kaleñ
Ianuarii ut appeant nõ nisi pau¬
culum tp̃us idq hibnũ totam¬
q hanc dilãcoez non insi dier
octo fuisse que sibi anno longior

Expanded text:
et opinio vetus invaluerat, non illa et opinio vetus invaluerat, non illa quidem casu fortuito, sed magnis ex causis originem habens, invictum in Africa Scipionum nomen, quod eo spectabat, ut vulgari errore victoriam Scipionis futuram vaticinarentur. Id ubi Cesar sensit: Et michi alter, inquit, erit Scipio. Protinusque unum de gente Cornelia abiectissimum hominem, qui propter morum contemptum vulgo Salvition dicebatur, habere in castris sex integras legiones et duo millia equitum advenisse cognovit, sufficere ratus, has copias navibus imposuit, et, higisset quod tunc diri ominis apud illos erat contempsit alto animo, vel ob hoc ipsum victoria dignus, licet suis hec irreligiosa fiducia videretur, solvitque a litore Siculo, digrediensque pretori, qui tunc Siciliam obtinebat, quid fieri velit, imperat, atque ita classem secutitur VI Kalendas Ianuarii; ut appareat nonnisi pauculum tempus, idque hibernum, totamque hanc dilationem nonnisi dierum octo fuisse, que sibi anno longior,
Abbreviated transcription (Latin):
am Cesaris efficet clamorem et
Reges cum cuubus miscentur, Eo
igitur cum uenisset tentoria fi¬
xit in litore ita ut pene undas
abluerẽtur ne qͥs dubitaret cum
nichil aliud ꝙͣ transitũ cogitare
ẽent q sui om̃es horis omib ꝑati
et ꝙͣuis adusantibus undis ac flu¬
etibus Renniges tñ ĩpupib detine¬
bat ne more suo ꝑ licentiã uaga¬
rentͣ Ged dicto obaudientes nec
q̃rendi usꝙͣ eeñt nec uocandi cre¬
scebat aut in dies fama hostiliũ
copiaꝵ eqͥtatus ĩfiitus eẽ dice¬
batur et Regis ii ͤi Bapiõis aut
illi em caro cesẜat decem legioes
ad hoc leuis armature uix Iui¬
mensa classis nõ una sed pluri¬
me ac diu̾se quib nĩciis nichil
Cesar monebatur sed ad occurrẽ¬
dum hostibus ingenti fidutia
aspirabat quia cũm paucis tamẽ
aduenerat nõ sine ammi labore
Augumẽtũ sui ex̾citus expectabat
qui diffu sis hac illac edictis coti¬
die augebantur neq illud inter
p̾ceunda posuerim famna quidem

Expanded text:
am Cesaris efficeret clariorem, et am Cesaris efficeret clariorem, et reges cum civibus miscerentur. Eo igitur quum venisset, tentoria fixit in litore ita, ut pene undis abluerentur, ne quis dubitaret eum nichil aliud, quam transitum cogitare, essentque sui omnes horis omnibus parati. Et, quamvis adversantibus undis ac fluctibus, remiges tamen in puppibus detinebat, ne more suo per licentiam vagarentur, sed dicto obaudientes nec querendi usquam essent nec vocandi. Crescebat autem in dies fama hostilium copiarum: equitatus infinitus esse dicebatur, et regis quatuor, Scipionis autem illi enim Cato cesserat decem legiones; ad hec levis armature vis immensa, classis non una, sed plurime ac diverse. Quibus nuntiis Cesar nichil movebatur, sed ad occurrendum hostibus ingenti fiducia aspirabat; et quia cum paucis tamen advenerat, non sine animi labore augmentum sui exercitus expectabat, qui diffusis hac illac edictis quotidie augebatur. Neque illud inter pretereunda posuerim: fama quidem
Abbreviated transcription (Latin):
fulm̃e ueniens feriensq sunsie
atq abiens sic in uñi ab alio ĩ¬
fuosa neq̃at/ rex subita Re pro¬
culsus cum ĩ aciem Genisset magꝭ
p̾lio uictuo ẽ ¶Tum cõpoitis po¬
ti Rebus et rege ad ea que se fac
ponte tota ꝙͣ asia discessit ¶ et
hec om̃ia Roptim adeo gesta sũt
ut de hoc bello Cesai ip̃e dicenet
uici quasi uictoriã qͥndicas non
laborem ¶Alii dicunt dixisse
eñ ueni ⁊ ante hostẽ ꝙͣ uideram
uĩci ¶ Et hec quidem duo beclant
gesta cuuilib cam̃e bellis inẜta sũt
nũc ad uere atꝙ undiq cuulo bel¬
lum redeat scilas ur
⁊gressus cesar exdisia
Nauigans ad xiiii. kaleñ Innuarii
lilibeum attigit Et ꝙͣuis ut dixi
roma Reuocatus et Rome necces¬
saruis onna tñ post henda inui¬
nẽti bello censuit qm̃i fama erat
pompeianas ꝑtes in Affrica ma¬
unuis mcrementis assurg̾e uinꝰ
ducis in locũ duo succesẜant Ca¬
to et Scipio et cuuli potentie in
affricam coacte ext̾ne quoq uires

Expanded text:
fulmen veniens feriensque simil fulmen veniens feriensque simil atque abiens sic, ut unum ab alio internosci nequeat. Rex subita re perculsus, quum in aciem venisset, magno prelio victus est. Tum compositis Ponti rebus, et rege ad ea, que facturPonto totaqua Asia discessit. Et hec omnia raptim adeo gesta sunt, ut de hoc bello Cesar ipse diceret vici; quasi victoriam indicans, non laborem. Alii dicunt dixisse eum: Veni et ante hostem, quam viderim, vici. Et hec quidem duo bella, gesta, civilibus tamen bellis inserta sunt. Nunc ad vere atque undique civile bellum redeat stilus. Caput 25 Digressus Cesar ex Asia,issione navigans, ad XIIII Kalendas Ianuarii Lilybeum attigit, et quamvis, ut dixi, Romam revocatus et Rome necessarius, omnia tamen posthabenda imminenti bello censuit, quoniam fama erat pompeianas partes in Africa maximis incrementis assurgere. Unius ducis in locum duo successerant, Cato et Scipio, et civili potentie in Africam coacte externe quoque vires
Abbreviated transcription (Latin):
rum p̃das ⁊ ablatas restitue qm̃
potest Romanis ꝑiter sociisq pu¬
blicanoꝵ familias quas ꝑ uuin te¬
net emitt̾e adlibtatem super
omia ponto excedẽ stati Iubeo
si paruerit cũ demũ munera
ab eo michi trãsmissa recipiam
alioqͥn spes cõcordie nulla ẽ hoc
Ronsum cũ legati reculissẽt pha¬
rnates nchil uerbo quidem aĩo
aũt onna recusauit sꝑans cesa¬
ris discessũ nõ posse differri
que iam pubtͤ notum esset m̃ł¬
tis et magnis ex causis redire
ĩ Italiam oportere ¶ Itãq t̾gin¬
fari siulare Impedimẽta occu¬
pacõnes fing̃e moras nectere dila¬
tiones et nõua pacta aucupari
Ce sai frandem nec difficile erat ĩtel¬
ligens ñalit̾ insite celeritati qua
sepe ꝑuo temporis in spacio ilta
et magna cõfecãt cõsilii calcar ad¬
recit et ꝓperans que ĩ põto agedla
eent expedire quo maturius ad
Italiam nanigaret uenit igitu
Imꝓuisus atq mexp̾tatus tẽlam
ponti opidin uenit aũt quasi

Expanded text:
rum: predas et ablata restituere, quantum rum: predas et ablata restituere, quantum potest, Romanis pariter sociisque, publicanorum familias, quas per vim tenet, emittere ad libertatem, super omnia Ponto excedere statim iubeo. Si paruerit, tum demum munera michi ab eo transmissa recipiam: alioquin spes concordie nulla est. Hoc responsum quum legati retulissent, Pharnaces nichil verbo quidem, animo autem omnia recusavit, sperans Cesaris discessum non posse differri, quem iam publice notum esset multis et magnis ex causis redire in Italiam oportere. Itaque tergiversari, simulare, impedimenta, occupationes fingere, moras nectere, dilationes et nova pacta aucupari. Cesar fraudem nec difficile erat intelligens, naturaliter insite celeritati, qua sepe parvo temporis in spatio multa et magna confecerat, consilii calcar adiecit, properans, que in Ponto agenda essent, expedire, quo maturius ad Italiam navigaret. Venit igitur improvisus atque inexpectatus Telam, Ponti oppidum; venit autem quasi
Abbreviated transcription (Latin):
que michi ex ip̃o magͣnimitatis
gremio de ꝓmpta uideant᷑ uidete
aut inquit ne aut mͥ deiotharũ
ut indignũ uenia ꝙ contͣ me
scec̾it aut Regem ur̃m adu̾sus
me nõ stetisse cer magnũ aliqͦt
beneficiũ opponatis Nam neq
deiotharus tanta iniuria neꝙ
Rex uesten tantu bñficiũ michi
intulit qũatũ uos putatis Ille
quidem prescitit ⁊ offensas mel
ut ignosc̃e possem supp. quo michi
nichil est gratius nichilq cupi¬
sem si me fauisset obseqͥosius pͥ¬
uata gratia publicis comodis inso¬
lita est obscante hic autẽ uert
nõ tam michi cõsuluit cui celitꝰ
de om̃ib decreta uictoria erat
ꝙͣ sibi ne cum aliis uniceretur
quis quis eñi contra me ueniss
haud dubie uietus abiisset huic
ego igitur quas Remittã puatas
offensiones nullas hẽo qui ut
dicitis nichil egit adu̾sus me
publicas Remitto illas cm̃ que Ir¬
reꝑabiles sunt, ut cedes ac uul¬
nera ⁊ ludibria cuuũ romano¬

Expanded text:
que michi ex ipso magnanimitatis que michi ex ipso magnanimitatis gremio deprompta videantur. Videte autem, inquit, ne aut michi Deiotarum ut indignum venia, quod contra me steterit, aut regem vestrum adversus me non stetisse ceu magnum aliquod beneficium apponatis. Nam neque Deiotarus tantam iniuriam neque rex vester tantum beneficium michi contulit, quantum vos putatis. Ille quidem prestitit, et offensas meas ut ignoscere possem supplicanti, quo michi nichil est gratius; nichil quod cupisem, si in me fuisset obsequiosus, privata gratia publicis commodis, ut solita est, obstante. Hic autem vester non tam michi consuluit, cui celitus de omnibus decreta victoria erat, quam sibi, ne cum aliis vinceretur. Quisquis enim contra me venisset, haud dubie victus abiisset. Hinc ego igitur quas remittam privatas offensiones nullas habeo, qui, ut dicitis, nichil egit adversus me: publicas remitto, illas tamen, que irreparabiles sunt, ut cedes ac vulnera et ludibria civium romano
Abbreviated transcription (Latin):
regiam Cesar p̃stini more hos¬
picii du̾tisset cultus ꝙ summa
diligentia fuisset inueritꝰ ꝙ q̃
deiotharũ coram Cesare accusaret
Insidias illũ sibi nocturnas tetẽ¬
disse extat/ elegantissima Cicero¬
ns Regem deffendẽtis oratio ¶Ce¬
sari ponticos sines mgͦsso legatio
pharnatis Regis obuiam uenit
orat ut paccatus aduentꝰ eiꝰ sit
Rege om̃ prompto amino suis Im¬
ꝑiĩs paritur neq indignũ eiꝯ
grã qui nũꝙͣ pompeỹo Cesaris¬
q hostibus fuisset quam fautor
hostĩi deiotharus Inuẽisset ꝓꝯ
hec illi coroña auream a suo re¬
ge tͣnsmissaz obtulerũt, Erat Ce¬
saui nã tum Rero cum uerbor
comitas mlta atq mãsuetudo ⁊
legatos ad se missos mistissime
alloqͥ et si uspiain errassent le¬
int̾ admon̾e mos illi ppetuus
Itaz legatis auditis Ego inquit
pharnati nõ infensus sed ꝓpicuis
adueio mõ quod u̾bis pollicetur
Rebus Impleat atq his dictis
leta fronte duo u̾ba suꝑ addidit

Expanded text:
regiam Cesar pristini more hosregiam Cesar pristini more hospitii divertisset, cultusque summa diligentia fuisset, inventus est, qui Deiotarum coram Cesare accusaret, insidias illum sibi nocturnas tetendisse. Extat elegantissima Ciceronis regem defendentis oratio. Cesari Ponticos fines ingresso legatio Pharnacis regis obviam venit: orat, ut pacatus eius adventus sit; regem enim prompto animo suis imperiis pariturum, neque indignum eius gratia, qui numquam Pompeio Cesarisque hostibus favisset, quam fautor hostium Deiotarus invenisset. Post hec illi coronam auream a suo rege transmissam obtulerunt. Erat Cesari natura tum rerum tum verborum comitas multa atque mansuetudo, et legatos ad se missos mitissime alloqui, et, si uspiam errassent, leniter admonere mos illi perpetuus. Itaque, legatis auditis: Ego, inquit, Pharnaci non infensus, sed propitius advenio, modo, quod verbis pollicetur, rebus impleat. Atque his dictis, leta fronte duo verba superaddidit,
Abbreviated transcription (Latin):
se debuerant excusatio autẽ er¬
roris penitus nulla ẽ tam pru¬
denti tamq indusc̃ uiro noste enĩ
potas ⁊ debebas qui urbem romã
atꝙ Italiam tenẽt ubi ille ẽẽt
Ibi senatũ ppłmq Romanum
ibi demũ essem rem pubͭ ͣ cõtra
aut qͥs lentulu et marcellum
ꝯsule heret quid ne int̾ tam
dissimilia ĩt̾esset ignorare non
potas ¶Ego tam hãc culpã pͥori¬
bus beneficiis atq obsequiis cuis
et hospicio quod ibi est mecum
et amicitie antique et dignitati
tue atq etati uolens dono Insuꝑ
et multoꝵ p̾cibus hospicium a¬
micoꝵ tuoꝵ qui pro ce sepius
me Rogarut de litigio aũt Recra¬
rchie in cẽpore quod iustũ uide¬
bitur diffimam et int̾ea cõsidẽc̃
mecũ agere ⁊ Regio hitu uti uo¬
lo his dictis legionem unam
regis e subditis suis romano
more instructã et quocuq herẽt
equites secum ad pͬliũ ponticũ
mitti Impat enq deiotharus
ĩ omibus paruisset et ad eius

Expanded text:
se debuerant; excusatio autem erse debuerant; excusatio autem erroris penitus nulla est tam prudenti tamque industrio viro. Nosse enim poteras et debebas, qui urbem Romam atque Italiam teneret, ubi ille esset, ibi senatum populumque romanum, ibi demum rem esse publicam. Contra autem, quis Lentulum et Marcellum consules haberet? Quidve inter tam dissimilia interesset, ignorare num poteras? Ego tamen hanc culpam prioribus beneficiis atque obsequiis tuis et hospitio, quod tibi est mecum, et amicitie antique et dignitati tue atque etati volens dono, insuper et multorum precibus hospitum amicorumque tuorum, qui pro te sepius me rogarunt. De litigio autem tetrarchie in tempore, quod iustum videbitur, diffiniam: te interea confidenter mecum agere et regio habitu uti volo. His dictis, legionem unam regis ex subditis suis romano more instructam, et quotcunque haberet equites secum, ad bellum Ponticum mitti imperat. Quumque Deiotarus in omnibus paruisset, et ad eius
Abbreviated transcription (Latin):
q ⁊ asia mori celerrime ꝑactir
ꝯ fidebat ꝙ nulsa id belli matia
appebat. In bichimna auto ao spõto
pluscualu negotii supesse phar¬
nate Rege ad huc regiones illas
obtinẽte Iussis ergo uibams acq
Icalis rebus usq ad ipius ad uõ¬
tum cõgͥescẽ ipe cepto festimis ici¬
ꝓd harnatẽ petit aꝑpiquati
cunot hauus galatie retrarta sicet
tuno de illa litigans repalat ece
turoris ꝓbrmeme a Tenatu cõsti¬
tutus depoico om̃i ornatia regio
et no solu pͥnati sed rei supplicio
phitu obuiam uenit et cũ audie¬
ro riuaficior me pompeio fiussosi
erraui teq offendi uemiaz peto
Erdmi desar ut fui semꝑ atqero
fidelis populo romanõ lram ̃
his terris que nullus cius presi¬
diis cenebantur neq de Romanis.
dissensioib cognosdẽ meu erat quid
Ag̾em insi quod in te ã Inuẽtute de¬
dicam obedire pñtibus Ad hec Ce¬
sar multa et magͣ bñficia mea
quib olim cõsulte q tuũ q regnũ
honestã nĩme tibi quidem excidis¬

Expanded text:
ori celerrime peracturum confidebat, quod nulla ibi belli materia appareret; in Bithynia autem ac Ponto plusculum negotii superesse, Pharnace rege adhuc regiones illas obtinente. Iussis ergo urbanis atque Italis rebus usque ad ipsius adventum conquiescere, ipse cepto festinus itinere Pharnacem petit. Appropinquanti Deiotarus Galatie tetrarcha, licet tunc de illa litigans, rex autem minoris Armenie a senatu constitutus, deposito omni ornatu regio, et non solum privati, sed rei supplicisque habitu obviam venit, et, quum audienon inficior me Pompeio favisse. Si erravi teque offendi, veniam peto. Eram, Cesar, ut fui semper, atque ero, fidelis populo romano. Eram in his terris, que nullis tuis presidiis tenebantur, neque de romanis dissensionibus cognoscere meum erat. Quid agerem, nisi quod a iuventute didiceram, obedire presentibus? Ad hec Cesar: Multa in te et magna beneficia mea, quibus olim consul te tuumque regnum honestavi, minime quidem tibi excidis
Abbreviated transcription (Latin):
nus ⁊ gammedes euasisse gideba¬
tur sed in fuga ip̃i ecia imẜa mor¬
te delecti sunt ¶ Necnmꝰ intra
bellum erat alexandi moꝵ cast̃
celso loco poita expugͣri sine ma¬
guo militum ꝑiculo nõ poterãt
Gollicitus de hac re Cesar adu̾¬
tit sũmũ castroꝵ locum uacuũ
derelictũ eo ꝙ suapte na tutus
uide̾̃tur om̃es ꝙ uel pugie ul spͤ¬
taculi uoluptate ad infimia descẽ¬
disse Ire aliquot cohortes iubet
et occulto ambitu puerre/ Pro¬
fecto his Carfeleno uiro forti ⁊
bellandi guaro quod cum factũ
eẽt locus pene nullis deffenso¬
ribus ⁊ his ipĩs c̾ritis repẽte
corripitur et clamore sublato
et qui infra erant solito acrius
pugnatib totis castris sure de¬
lectu exitus fuga fuit ¶ Et hic̃
quoq aliis sup̃ alios Ruentibꝰ

Expanded text:
nus et Ganymedes evasisse videbanus et Ganymedes evasisse videbantur, sed in fuga ipsi etiam misera morte deleti sunt. Nec minus in terra bellum erat. Alexandrinorum castra, celso loco posita, expugnari sine magno militum periculo non poterant. Sollicitus hac de re Cesar advertit summum castrorum locum vacuum derelictum, eo quod suapte natura tutus videretur, omnesque vel pugne vel spectaculi voluptate ad infima descendisse. Ire illo aliquot cohortes iubet et occulto ambitu pervenire, prefecto his Carfuleno, viro forti et bellandi gnaro. Quod quum factum esset, locus, pene nullis defensoribus et his ipsis territis, repente corripitur; et clamore sublato, et, qui infra erant, solito acrius pugnantibus, totis castris sine delectu exitus fuga fit, et hinc quoque, aliis super alios ruentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
mł em̃ magis aĩos ppłoꝵ deicit
ꝙͣ subiecta oculis sui suꝑioris
inhertia / Cet̾um contra hunc
motũ Cesar sola uirtute cõsur¬
gens cum irruptione hostium
repentina ad classem suam tra¬
siturus in nauiculam cõscendis¬
set ut ꝙ intali ꝑiculo fie̾i solet
multoꝵ aggestu aut impulsꝰ
aut aliis obruta demisus inpella¬
gus ꝑ .cc. passus enauit ad ꝓ¬
piquam nauim ¶ Tunt qͥ pa¬
ludamento in fluctibus dimis¬
so enatasse illum dicũt id q
seu forcuito seu consulto ut
hostes in illud sagictis ac la¬
pidibus intẽtos facet Surit
dubietas elenata illu sustra ma¬
n enauisse ne libellos quos ea
gestabat maris aqua ꝑ fundet
mox exceptus a suis ml moratꝰ
sed famliaribz illa sua cellerita¬
te ac felictate u̾sus in hostes in¬
credibile ꝙͣ subito classem Regĩã
opp̾ssit ac ceꝑit ¶ Periit hoc
cõgͦssu Theodotus totuis mali ar¬
tisex cõmenti om̃esq siml pom¬
pei int̾fectores Interfecti photi¬

Expanded text:
Nil enim magis animos populorum deicit, Nil enim magis animos populorum deicit, quam subiecta oculis sui superioris inertia. Ceterum contra hunc motum Cesar solita virtute consurgens quum eruptione hostium repentina ad classem suam transiturus in naviculam conscendisset, utque in tali periculo fieri solet, multorum aggressu aut impulsus, aut alveo obruta, demersus in pelagus per ducentos passus enavit ad propinquam navim. Sunt qui, paludamento in fluctibus dimisso, enatasse illum dicant, idque, seu fortuito seu consulto, ut hostes in illud sagittis ac lapidibus intentos faceret: sundubietas, elevata illum sinistra manu enavisse, ne libellos, quos ea gestabat, maris aqua perfunderet. Mox exceptus a suis nil moratus, sed familiaribus illa sua celeritate ac felicitate versus in hostes incredibiliter quam subito classem regiam oppressit, ac cepit. Periit hoc congressu Theodotus, totius mali artifex commenti, omnesque simul Pompeii interfectores interfecti. Photi
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ sumilis fictis cum lacͥmis
Cesarem p̾cabatuit/ ne id facẽt
neq em̃ Regnũ suũ sibi eẽ Ce¬
sareo carius aspectu ¶Quod ce¬
sar audiens inhibitis lacͥmis so¬
latus est puerũ ⁊ si hñc inquit
quẽ p̾cendis animũ habes cito
adme reu̾ti et mecũ ẽẽ pot̾is
¶Qũc uade ⁊ tuoꝵ de siderio
satisfac teq ortor et ad moneo
ut amicitiam romana pocius
ꝙͣ arma exꝑiri uelis Sie ad¬
moituz dimisit Ille uelut
ferox bellua uiclis emissa
totis mox Regnũ uiribus contͣ
Cesarem cõspirauit ut satis oste¬
dẽt sepͥmũ p̾gaudio lac̾matum
pene leti hoc euẽtu erant Cesaris
amnci tantã sibi facilitatẽ ac cle¬
mẽçiam eẽ danmosa ꝙ tã çito re¬
gem quẽ ĩ potãto hab̾et petentib
Remisisset ut suꝑ filia boĩtas
ꝓbati ducis puerili u̾sutia plec
et alexandrmi cognito inchil
eis sui Regis aduentu accireuis¬
se nchilq digressu eus decieuis¬
se romanis Iuie cõst̾narentur

Expanded text:
suorum similis fictis cum lacrimis suorum similis fictis cum lacrimis Cesarem precabatur, ne id faceret; neque enim regnum suum sibi esse cesareo carius aspectu. Quod Cesar audiens, inhibitis lacrimis, solatus est puerum: Et si hunc, inquit, quem pretendis, animum habes, cito ad me reverti et mecum esse poteris. Nunc vade et tuorum desiderio satis fac. Teque hortor et admoneo, ut amicitiam romanam potius, quam arma, experiri velis. Sic admonitum dimisit. Ille, velut ferox bellua vinculis emissa, totis mox regni viribus contra Cesarem conspiravit, ut satis ostenderet se primum pre gaudio lacrimatum. Pene leti hoc eventu erant Cesaris amici, tantam sibi facilitatem atque clementiam esse damnosam, quod tam cito regem, quem in potestate haberet, petentibus remisisset, ut superflua bonitas probati ducis puerili versutia plectet Alexandrini, cognito nichil eis sui regis adventu accrevisse, nichilque digressu eius decrevisse Romanis, iure consternarentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ret uicinaꝵ odiu faia est ci¬
muisse hostes ne una cũ cesare
int̾ tenebras oppͥm̾ent suum
regem quẽ saluũ cupiebant ut
qui potescate pueri ad om̃e sce¬
lus aburebãtur sicut non nulli
nr̃a faciĩt etate eamq cesaris
alutis cãm extitisse Ip̃e autem
sein urbe parũ tutũ sentiẽs Im¬
yuisus pharon pene insulam
occupauit/ ut loco saltem tucior
a liꝙͣ tulũ qͥescet quodq ubi otri
aliquid adesset int bella etiam
cupidissime factitabat ut lectoĩ
ac sq̃pture oꝑam daret neq tam
duturna respirãdi contigit fa¬
cultas Inimia em̃i pñtiam Ce¬
saris quasi fulme horrebãt et
quod multis accidit piculũ me¬
tuentes ꝑiculũ maturabãt seꝑ̃
eigo cõsilia semꝑ arma semꝑ
insidias agitabant ¶ Int̾mi
uõ credo ego hoscĩ suggestum
legati Alexandumi ad Cesarẽ
uen̾unt Regẽ suu Reposcentes qͥb
ille se facilem p̾buit Cum non
dumittẽ eũ uellet ille uer sutis¬
simꝰ ac fallasissimꝰ puer et

Expanded text:
ret vicinarum edium. Fama est tiret vicinarum edium. Fama est timuisse hostes, ne una cum Cesare inter tenebras opprimerent suum regem, quem salvum cupiebant, ut qui potestate pueri ad omne scelus abutebantur, sicut nonnulli nostra faciunt etate, eamque Cesaris salutis causam fuisse. Ipse autem se in urbe parum tutum sentiens improvisus Pharon pene insulam occupavit, ut loco saltem tutior aliquantulum quiesceret, quodque, ubi otii aliquid adesset, inter bella etiam cupidissime factitabat, lectioni ac scripture operam daret. Neque tamen diuturna respirandi contigit facultas. Inimici enim presentiam Cesaris quasi fulmen horrebant, et, quod multis accidit, periculum metuentes periculum maturabant. Semper ergo consilia, semper arma, semper insidias agitabant. Interim vero, credo ego hostium suggestu, legati Alexandrini ad Cesarem venerunt regem suum reposcentes. Quibus ille se facilem prebuit. Quum vero dimittere eum vellet, ille versutissimus ac fallacissimus puer et
Abbreviated transcription (Latin):
gram Cesaris pompei morte ꝑ¬
meruisse hinc bellu eo tpr̃e cum
Cleopatra sorore erat et cõuige
quã qͥdem frĩs ĩ carce tũc fuisse
confirmant ¶ Sed ubicũq ẽẽt
constat econ ad Cesarem pene¬
trasse seq ad ip̃ius genua ꝓieas¬
se orantem ut ei ꝑtem Regni
Rescitue̾ iubet᷑ ut comius cestaiẽ¬
to pr̃em cautũ appareret et pe¬
ticio inista erat ⁊ insignis forma
Accedebat ⁊ regis odiũ qui põ¬
pei morte insolent̾ se Romans
armis ĩmiscuisse uidebat᷑ tot
causis adiuita insticia cũ iussiss
Cescr ut Regina soror ĩ Regnũ
Rescitueretur consiliarii a quib
in dies Cesari oculte insidie ꝑa¬
bantur audito eius imꝑio et
Cleopatram siml timentes et
Cesarẽ nec iam more locũ esse
extimãtes ad aꝑtam uim cõu̾si
nocte ꝓpia illũ mera Regiam
obsederut fuit ꝙ tũc maxime
uirtute opus exmua que tot ho¬
sciũ tota nocte cũ pauas Impe¬
tu tolleraret Incendio q ꝓpelle¬

Expanded text:
gratiana Cesaris Pompeii morte pgratiana Cesaris Pompeii morte promeruisse. Huic bellum eo tempore cum Cleopatra sorore erat et coniuge, quam quidam fratris in carcere tunc fuisse confirmant. Sed, ubicumque esset, constat eam ad Cesarem penetrasse, seque ad ipsius genua proiecisse orantem, ut ei partem regni restituere iuberet, ut communis testamento patris cautum appareret. Et petitio iusta erat, et insignis forma accendebat et regis odium, qui Pompeii morte insolenter se romanis armis immiscuisse videbatur. Tot causis adiuta iustitia, quum iussisset Cesar, ut regina soror in regnum restitueretur, consiliarii, a quibus in dies Cesari insidie occulte parabantur, audito eius imperio, et Cleopatram simul timentes et Cesarem, nec iam more locum esse estimantes, ad apertam vim conversi nocte proxima illum intra regiam obsederunt. Fuitque tunc maxime virtute opus eximia, que tot hostium tota nocte cum paucis impetum toleraret, incendioque propelle
Abbreviated transcription (Latin):
exeqͦ stare et hoc gliari posse
doleo gͣuit̾ ⁊ indignor delectatus
Cescr uiri aĩo laudanit horta¬
tus q ẽ cum uo rumores nõdum
pomanis noti in ex̾citu hosciam
trebesc̾e̾nt/ e Siria atq Bilicia
aduẽtare Cesaris legiones solli¬
tiores solito egiptii inscructa cła¬
sse comeatib insidiabantiur qd
audiens Cesar eo classem diri¬
git in qua rhodius henfranor
ut ꝓmiẜat pͥmus pugna iuiit
semꝑ unice̾ solitus/ Oed fortũã
eum quod de multis facit ĩ fine
Relinq̃rat ꝙͣuis et tũc eciam
uicit ¶ Nam et obiiã nauim
fregit dem̾sitq et dum aĩo suis
aliam ꝑurget nullo opem fẽn¬
te seu qua uirtute enis adeo fi¬
derent ut credent aupilio non
egẽ seu quod pocius Reor metu
illos decinẽte unicendo atq ĩse¬
q̃ndo de ꝑiit unus et beno geste
Rei laudem adeptus et mortẽ¬
¶ Erat apud Cesarem ꝑchiolo¬
meus quod plerisq ña euenit
etate puer caliditate senex ac
nequitia/ Erat aũt forte spans

Expanded text:
ex equo stare et hos gloriari posse ex equo stare et hos gloriari posse doleo graviter et indignor. Delectatus Cesar viri animo, laudavit hortatusque est. Quum vero rumores nondum Romanis noti in exercitu hostium crebescerent e Syria atque Cilicia adventare Cesaris legiones, sollicitiores solito Egyptii, instructa classe commeatibus insidiabantur. Quod audiens Cesar eo classem dirigit, in qua Rhodius Euphranor, ut promiserat, primus pugnam iniit, semper vincere solitus. Sed fortuna eum, quod de multis facit, in fine reliquerat; quamvis et tunc etiam vicit. Nam et obviam navim fregit demersitque, et dum animosius aliam perurgeret, nullo opem ferente, seu quia virtuti eius adeo fiderent, ut crederent auxilio non egere, seu, quod potius reor, metu illos detinente, vincendo atque insequendo deperiit, et unus bene geste rei laudem adeptus et mortem. Erat apud Cesarem Ptolomeus, quod plerisque natura evenit, etate puer, calliditate senex ac nequitia; erat autem forte sperans
Abbreviated transcription (Latin):
se multa ibi ptea nũc t̾resta mic
naualia fue c̾tamna et ciuiare
bellũ egipeus sibi absente alla
pte suscepat cuiꝰ ducem ip̃a ꝑe¬
merat hoꝵ c̾taminie in uno cĩ
angusti eent aditus uniꝰ classit
ad altam aliꝙͣdiu dilata Res ẽ
expectante quia scilicet eius quẽ
p̾mũ trãsiret decior cõditio ꝙ ex¬
psicari ex comodo int̾ angustias nõ
posse et om̃mo expeditior pars
alta uidẽtu. ¶ Erat classis tle¬
die p̃fectus henfranor ⁊ disco¬
plina Rei bellice ⁊ uirtute am¬
mi Romano smmilior ꝙͣ greco hic
dilacõem uidẽs et cam̃ dilacois
intelligẽs sic Cefarem alloqͥtur¬
¶ Bentire michi uideor. cõsiliũ
tuũ Cesay dubitas ne si hec uada
pͥmi ingredimur ante coganuit
in p̾liũ ꝙͣ reliqui sequi possint
acq ita Iniquo marte pugnemꝰ
Ted hanc michi curam Cesar lui
que nõ to fallam Impetu hosti¬
um sustinebo dum conites cõse¬
quatiui hos egiptios contͣ nos

Expanded text:
se. Multa ibi preterea nunc terrestria nunc se. Multa ibi preterea nunc terrestria nunc navalia fuere certamina, et civile bellum Egyptus sibi, absente altera parte, susceperat, cuius ducem ipsa peremerat. Horum certaminum in uno, quum angusti essent aditus unius classis ad alteram, aliquamdiu dilata res estrius transitum expectante, quod scilicet eius, que primum transiret, deterior conditio, quod explicari ex commodo inter angustias non posset, et omnino expeditior pars altera videretur. Erat classis rhodie prefectus Euphranor, et disciplina rei bellice et virtute animi Romano similior, quam Greco. Hic dilationem videns et causam dilationis intelligens sic Cesarem alloquitur: Sentire michi videor consilium tuum, Cesar: dubitas, ne, si hec vada imi ingredimur, ante cogamur in prelium, quam reliqui sequi possint, atque ita iniquo marte pugnemus? Sed hanc curam, Cesar, michi linque: non te fallam. Ego impetum hostium sustinebo, dum comites consequentur. Hos Egyptios contra nos
Abbreviated transcription (Latin):
quibus Cesar in sua opinone
firmatus nõ sibi pompeium
ꝑiisse sed Regi ad se statim legio¬
nes quas ex pompeianis mili¬
cibus cõscẜat/ enocauit / mille
intẽa tumultus et insultꝰ uix¬
q aliud tempus ꝑiculosus egit
Cesar nusꝙͣ magis illi neccesẜia
uirtus fuit sine qua fama eñ
et gestar/ Rer/ menioria nõ iu¬
uss Achilles Regius p̾fectus
hausto pompei sangiiẽ obrius
iam Cesaris sanguiem sitiebat
insidias aquo iussus ex̾citũ di¬
mitte nõ mo nõ ꝑuit sed palam
Rebellis aciem pugturꝰ instrux
Inquo quidem p̾lio cum classis
Regia que tũc cau in c̾tam sus¬
ducta erat epurrretur plammã
ꝓxinis tectis illapsa illa phila¬
delphi bibliotecã samosissimama
assupsit in qua erant librorũ
milia alibi quadragnita Repio
nis adhuc ambiguo bellor exi¬
tu de libris ĩmĩtis tͥumphauit
nõ mediocre studiose postitatis
incomodum tot nobiliũ ingemor
momineta uno icendio cõflags¬

Expanded text:
quibus Cesar in sua opinione quibus Cesar in sua opinione firmatus, non sibi Pompeium periisse, sed regi, ad se statim legiones, quas ex pompeianis militibus conscripserat, evocavit. Mille interea tumultus et insultus, vixque aliud tempus periculosius egit Cesar: nusquam magis necessaria illi virtus fuit, sine qua fama eum et gestarum rerum memoria non iuvisset. Achillas, regius prefectus, hausto Pompeii sanguine, ebrius, iam Cesaris sanguinem sitiebat,insidias, a quo iussus exercitum dimittere non modo non paruit, sed palam rebellis aciem pugnaturus instruxit. In quo quidem prelio quum classis regia, que tunc casu in terram subductu erat, exureretur, flamma proximis tectis illapsa illam Philadelphi bibliothecam famosissimam absumpsit, in qua erant librorum millia, alibi quadraginta, alibinis, adhuc ambiguo bellorum exitu, de libris immeritis triumphavit: non mediocre studiose posteritatis incommodum, tot nobilium ingeniorum monumenta uno incendio conflagras
Abbreviated transcription (Latin):
tas Regis et Regni oportuitas sug¬
gebat cum pauas Rhodiis na¬
uulm̾bus et morbis et lassitu¬
dine tenetur A lexandriã ueĩt
fisus et gestar Rer ⁊ nominis
sui famam magni istar ex̾ci¬
tus sibi fore/ et ubiq cum paucis
eciam tutus esset que pene eum
spes fefellit yͥmo quidem aduẽ¬
tu de pompei morte cercior stũs
aliꝙͣ tisper hesit in litore dum
moea iissum sibi a Rege per
Theodotum p̾ceptore suũ qui cum
photno eius cedis hortacon fuerat
pompei caput acq anullus osfe¬
retur Ingenuit Cesar et lac̾mas
fudit tanti uiri et tanti sibi
olim famliaritate coniuẽti ca¬
casum miẜatus siml illud ĩtel¬
ligens cede illa nõ sibi Regem
gratifficari uoluisse ẜ fortune
in se idem si sors tuliss ausur
et clamore militu graui quos il¬
li urbi Rex p̾sidii gra dumẜat
q̃rentiũ preu Romanis facib
regiam maiestatẽ quo comp̾sso
cotidie motus alii oriebantur
quos ex ordine ꝓ sequi otiosi sit

Expanded text:
itas regis et regni opportunitas sugitas regis et regni opportunitas suggerebat, cum paucis rhodiis navulneribus et morbis et lassitudine tenerentur, Alexandriam venit, fisus et gestarum rerum et nominis sui famam magni sibi exercitus instar esse, ut ubique cum paucis etiam tutus esset; que pene eum spes fefellit. Primo quidem adventu de Pompeii morte certior factus aliquantisper hesit in litore, dum interea missum sibi a rege per Theodotum, preceptorem suum, qui cum Photino eius cedis hortator fuerat, Pompeii caput atque annulus offertur. Ingemuit Cesar et lacrimas fudit, tanti viri et tanta sibi olim familiaritate coniuncti casum miseratus, simul illud intelligens, cede illa non sibi regem gratificari voluisse, sed fortune; in se idem, si sors tulisset, ausuet clamore militum gravi, quos illi urbi rex presidii gratia dimiserat, querentium premi romanis fascibus regiam maiestatem. Quo compresso, quotidie motus alii atque alii oriebantur, quos ex ordine prosequi otiosi sit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum caput Reẜuatũ pio uictori
nꝰ Impũi donũ donatõrõ in¬
dignu et donante dignissinium
Nains in qua uxor erat et filiꝯ
fuga euasit/ aliquot alie capte
crudelit̾ q hĩte captus et lenculꝰ
ac ꝑductus ad Regem ⁊ in custodia
enecatus hic pompet quidem sed
faciebat incertos indiciis in Axi¬
am ꝑrexit ut illud mullo modo
siluerim ꝙ dum p̾missis legĩoib
ip̃e p helespontum uictor nullius¬
q iam metuens uiico ꝑuoq na
obiuum huisset ubi ne mo alius
nõ timuisset Isce ulcro accessit
hortatus q ad dedicõnem atꝙo
bedientem ⁊ ad se supplicit be¬
mente cum tota classe suscepit
tantũ Cesare nome erat ut ubi¬
ꝙ potens ubiq comitatus et
magnis aucauallatꝭ ex̾citibus
credẽtui. ¶ Supplice igit᷑ suscep¬
to suũ iter egit atq ylion po¬
mane urbis orignie Inuisit. ut
quidam ꝓdidere Ibi audies apd
siprum iusulam uisum esse
pompeiũ cogitans q id quod erat
in Egiptũ ire quod et familiau¬

Expanded text:
tum, caput reservatum pio victori tum, caput reservatum pio victori munus impium, donum donatario indignum, sed donante dignissimum. Navis, in qua uxor erat et filius, fuga evasit; aliquot alie capte crudeliterque habite; captus et Lentulus ac perductus ad regem et in custodia enecatus. Hic Pompeii quidem, sed faciebat, incertis indiciis in Asiam perrexit, et illud nullo modo siluerim, quod, dum premissis legionibus ipse per Hellespontum victor nulliusque iam metuens unico parvoque obviam habuisset, ubi nemo alius non timuisset, iste ultro accessit hortatusque ad deditionem, atque obedientem et ad se suppliciter venientem cum tota classe suscepit. Tantum Cesaris nomen erat, ut ubique potens, ubique comitatus et magnis circurmvallatus exercitibus crederetur. Supplice igitur suscepto, suum iter egit atque Ilion, romane urbis originem, invisit, ut quidam prodidere. Ibi audiens apud Cyprum insulam visum esse Pompeium, cogitansque, id quod erat, in Egyptum ire, quod et familiar
Abbreviated transcription (Latin):
Re turbatus dñ tumltuario cõsi¬
lio quid agendũ esset quereret
cõsultore si qͥs ibi fuit honestior
se excusantes post dicebãt seu so¬
la ꝑfidia et ꝯtemptu eiꝰ fidem
sꝑnere ⁊ captare gram uictoris ⁊
fortue obsequi diffinitũ ẽ missiꝙ
Carifices qui e naui in scapħa
us pcextu ꝓcellosi litoris cum
pauas ereptum uot ad Regem du¬
cẽtur int̾ric̾ent ¶ O fortua ho¬
minũ et rero exitus ꝓspaꝵ sub fi¬
lii atq uxoris ⁊ amicoꝵ oculis
crudelitꝰ int̾fectus ost gladio Ii¬
chille seuissum homĩs atq septi¬
tin uiri Imanissum olim su nẽ
Regni militis sui aũt deẜtoris pu¬
dor mexpiabilis Romanũ uiẽ
ad romanu pͥncipem truadandũ
Dic egiptii et obseqͥ Regis Impio
parusse. O. quãto erat honescior
caus in si Romana manus me̾ne¬
nisset ¶Ged hanc maloꝵ seriẽ
fortua cexuerat necubi cuulis
deeẽt in fama si ad Indos ꝑgeret
romauout peor gladio peund
erat Corpus eiꝰ in undas abiec¬

Expanded text:
re turbatus, dum tumultuario consire turbatus, dum tumultuario consilio, quid agendum esset, quereret, consultore, si quis ibi fuit honestior,se excusantes post dicebant, seu sola perfidia et contemptu eius fidem spernere et captare gratiam victoris ac fortune obsequi definitum est; missique carnifices, qui e navi in scapham sub pretextu procellosi littoris cum paucis exceptum, ut ad regem duceretur, interficerent. O fortuna hominum et rerum exitus prosperarum! Sub filii atque uxoris et amicorum oculis crudeliter interfectus est gladio Achille, sevissimi hominis, atque Septimii, viri immanissimi, olim sui, tunc regis militis, sui autem desertoris: pudor inexpiabilis, romanum civem ad romanum principem trucidandum sic egyptii et obsceni regis imperio paruisse. O quanto erat honestior casus, nisi romana manus intervenisset! Sed hanc malorum seriem fortuna texuerat, necubi civilis deesset insania. Si ad Indos pergeret, romano, ut reor, gladio pereundum erat. Corpus in undas abiec
Abbreviated transcription (Latin):
chesalicas siluas ono equo ꝑ
egeum pelagus una naii fugi¬
ebat/ romani imꝑn pudor. m¬
gens quod ille mitu Rex̾at/ Ged sic
est Res hommũ nõ stant et quo
maior est altitudo eo gͣuior est Rui¬
na Gic lesbon insulam adiit
ubi sua illa am̃atissima cõuix erat
receptoq carissimo pignore illic
de poito a tergo sibi metuẽs mox
discessit donec quibusdam suorum
assecutis in Infai seu insula
cilicum seu scopulo deliberabundꝰ
substitit an ĩ Iffrricam an ĩ egiptũ
an in ꝑchiam nauigaret et cum
liis suoꝵ uictus in egiptũ flexit
quod ꝙ in cõsiliis crebrũ ẽ illa
rat ¶ Rempe cum abeo Regecui
tutor a Benatu datus regnum
suma fide ẜuau̾at et pacria pre¬
tate restituerat et pat̾m iure ho¬
spici et sui in illũ meriti auxi¬
liũ petiturus. In fausca pupumi
ad licus egiptiũ appulisset cog̾to
tanti uiri solitaĩo aduentu rex
Impubes phomeleus ex illius
hitu fortuna cõiectans et subita

Expanded text:
Thessalicas silvas uno equo, per Thessalicas silvas uno equo, per Egeum, pelagus una navi fugiebat, romani imperii pudor ingens, quod ille nutu rexerat. Sed sic est. Res hominum non stant, et quo maior est altitudo, eo gravior ruina. Sic Lesbon insulam adiit, ubi sua illa amantissima coniux erat, receptoque carissimo pignore illic deposito, a tergo sibi metuens mox discessit, donec, quibusdam suorum assecutis, in infami seu insula Cilicum seu scopulo deliberabundus substitit, an in Africam, an in Egyptum, an in Parthiam navigaret; et quum consiliis victus in Egyptum flexit, quodque in consiliis crebrum est, illrat. Nempe, quum ab eo rege, cui tutor a senatu datus regnum summa fide servaverat, et paterna pietate restituerat, et paterni iure hospitii et sui in illum meriti auxilium petiturus infaustam puppim ad littus Egyptium appulisset, cognito tanti viri solitario adventu, rex impubes Ptholomeus ex illius habitu fortunam coniectans, et subita
Abbreviated transcription (Latin):
elici posset quid cõtra se quisq
sensiss quod ad raconem non¬
dum funti belli ꝓdeesse potius¬
se nõ est dubiũ nec Epłas le¬
gi nec aꝑiri scͥma passus bõa
fide sicut erat obsignata et in¬
cacta cõbuxit ⁊ Racio licet ac
modico solitus subirasci saxuis
duxit me ne adse accede poss
occurrẽ ⁊ opponẽ illi ignorãciã
offensaꝵ quod pntem Racõne
moderari mirum genus clemẽ¬
cie et omib uictoriis recto sub
uidice p̾ferendum pẽitus q ab
A lexandri macedonis consilio
diu̾sum qui nõ solũ ultro obla¬
tas hostui eplas nõ ꝯbuxit/ Ey
ut certissimi sũt auctores suo¬
rum lr̃as calide ꝑ quisiuit cogͥ¬
to eor de se Iudicio suppliciũ
meditatus ¶ Red quid Alexã¬
drum nonño om̃iu fere hõmi
consilia hac de Reparia et Alle¬
xandrea pocius ꝙͣ cesarea ẽẽ
quis dubitet ꝑ fecto ut ĩm̃ł¬
tis in hoc quoq uincus Cesar
est pompei fugam ꝓsequor¬
¶ Pulsus ergo pompeius ꝑ

Expanded text:
elici posset, quid contra se quisque elici posset, quid contra se quisque sensisset, quod ad rationem nondum finiti belli prodesse potuisse non est dubium, nec epistolas legi nec aperiri scrinia passus, bona fide, sicut erant, obsignata et intacta combussit; et raro licet ac modice solitus subirasci, satius duxit ire, ne ad se accedere posset, occurrere, et opponere illi ignorantiam offensarum, quam presentem ratione moderari: mirum genus clementie et omnibus victoriis recto sub iudice preferendum, penitusque ab Alexandri Macedonis consilio diversum, qui non solum ultro oblatas hostium epistolas non combussit, sed, quod certissimi sunt auctores, suorum litteras callide perquisivit, cognito eorum de se iudicio, supplicium meditatus. Quamquam quid Alexandrum nomino? omnium fere hominum consilia hac de re paria, et alexandrea potius, quam cesarea, esse quis dubitet? Profecto, ut in multis, in hoc quoque unicus Cesar est. Sed Pompeii fugam prosequor. Pulsus ergo Pompeius per
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ sunt opp̃ssi quo die ꝓspiciẽs
Cesar adusarios cesos atq obtri¬
tos campis hec ad uerbum tra¬
ditur dixisse hec uoluerũt tatis
rebus gestis, Gaius Cesar com¬
dempnatus eem̃ insi ab ex̾citu au¬
xilium petissem / Eo nõ qui dedi¬
tione in potestate Cesaris uene
Crascinus ut dc̃m est ardentissie
dimicans que Cesar eo plio mira
uirtute rem gessisse et dese op¬
tue mĩtu p̾dicauit atq ita ut
p̾dix̾at uel mortuo gr̃as egit pe¬
riit ⁊ domicius Is qui ad corfi¬
num captus fu̾a̾t ac dimissus de
ꝑte Cesaris nõ nisi et milites
sunt amissi centuriones xxxᵗͣ
uiri excellentes mirũ dc̃it Roma¬
nis ab utraq ꝑte pugnãtib eã
fuisse cedis imꝑitate ¶ S pom¬
peui sua illa iam uetus fortũa
reliquerat ¶ hoc loco nõ uidetur
p̃tereunda silentio laudatissima
illa Cesaris uintus ac modestia
cuiꝰ et plinius secundꝰ et Gene
Inueisset Epłaꝵ ad pompeũ
apͥnapibus directaꝵ ex qͥbus

Expanded text:
tium sunt oppressi. Quo die prospiciens tium sunt oppressi. Quo die prospiciens Cesar adversarios cesos atque obtritos campis hec ad verbum traditur dixisse: Hec voluerunt. Tantis rebus gestis Gaius Cesar condemnatus essem, nisi ab exercitu auxilium petiissem. Eorum vero, qui deditione in potestatem Cesaris venerCrastinus, ut dictum est, ardentissime dimicans, quem Cesar eo prelio mira virtute rem gessisse et de se optime meritum predicavit, atque ita, ut predixerat, vel mortuo gratias egit. Periit et Domitius is, qui ad Corfinium captus fuerat ac dimissus. De parte Cesaris nonnisi ducenti milites sunt amissi, centuriones triginta, viri excellentes. Mirum dictu, Romanis ab utraque parte pugnantibus, eam fuisse cedis imparitatem; sed Pompeium sua illa iam vetus fortuna reliquerat. Hoc loco non videtur pretereunda silentio laudatissima illa Cesaris virtus, modestia, cuius et Plinius Secundus et Senecinvenisset epistolarum ad Pompeium a principibus directarum, ex quibus