comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te uͦ: Simon fr̾ eiꝰ successit. Post ss
cans. hyrcani nomẽ accepit. Horca¬
no uͦ: successit aristobol aristoboł aũ
factꝰ ẽ rer ⁊ sac̾dos. ⁊ aristobolo sueces¬
ander qͦ moriens : reliqͥt suꝑstites
filios auos: arifobolũ scił ⁊ hyreanũ.
S donec adolesceret pueri: alexan¬
dra coniugẽ sua tẽꝑam̃to regali
p̃ ẽe uoluit. simul arbitrã stacuens:
cui nã potissimũ illoꝵ duoꝵ sumu
sae̾dotiũ ꝯ mitteret. Illa hyreanũ
in sacdotio substituit patͥ. ꝓpt̾ seni¬
ores etatis pͥrogatiuã. arinololo fti
nicħ publicoꝵ cõmatens officioꝵ. P otta
lexandre uͦ morte: ariftobolꝰ iuasit regni
ei dimisit. Postea uͦ idẽ he reanꝰ excitat᷑
ab antipatro pacre herodis. pͥmũ ad ara¬
bie rege se contulit facti penites: ad
demũ pompeio romanoꝵ duci. qͥ in
se riã tẏgranẽ regẽ dẽbellaturus ad¬
A occasione idẽ popeiꝰ cõsul tomanor
urbẽ ierosolimã oppugnauit. ⁊ tẽplui pol¬

Expanded text:
ero Simon frater ejus successit. Post Simcans Hircani nomen accepit. JoanHircano successit Aristobolus. Aristobolus autem factus est rex et sacerdos, et Aristobolo succesander vero moriens reliquit superstites filios duos, Aristobolum et Hircanum. Sed donec adolescerent pueri, Alexandram conjugem suam temperamento regali praeesse voluit, simul arbitram statuens cuinam potissimum illorum summum sacerdotium committeret. Illa Hircanum patri in sacerdotio substituit propter senioris aetatis praerogativam, Aristobolo fratri nihil publiclexandrae mortem Aristobolus invasit regnum, ei dimisit. Postea vero idem Hircanus excitatus ab Antipatro, patre Herodis, primum ad Arabiae regem se contulit facti poenitens, ac demum Pompeio Romanorum duci, qui in Syriam Tigranem regem debellaturus adQua occasione idem Pompeins consul Romanorum urbem Jerosolymam expugnavit, et templum pol
Abbreviated transcription (Latin):
muro amplexa. tota pene mari cĩgebat᷑:
absq faucibꝰ q̃ tͥbꝰ milibꝰ passuũ aperiebat᷑.¬
Porro hic locꝰ murũ .ri. pedes latũ ha¬
bebat saro quadrato. ĩ altitudinẽ cubitoꝵ
parte murꝰ cõmuniᷤᷤ erat urbi ⁊ birse: ĩ mi¬

Expanded text:
muro amplexa, tota pene mari cingebatur, absque faucibus quae tribus millibus aperiebantur. Is locus murum viginti pedes latum habuit saxo quadrato, in altitudinem cubitoruparte murus communis est urbis et Byrsae, immi
Abbreviated transcription (Latin):
ministrauit pͥncipiis in p̾figatione diui¬
noꝵ sacͣmentoꝵ : sic̃ uirilem etatẽ sol&.
etas pueril p̾cedere. Igitͦ quãuis ab ipsa
mũdi origine. in tota mundi latitu¬
dine ñ nͥ duas societates hõium ꝯperimꝰ
extitisse: c̃ tot tãteq gentes ꝑ eundẽ
orbem diu̾sis ritibꝰ moribꝰq uiuentes.
multiplici linguarũ armoꝵ uestiũq
sint uarietate distincte. qͦs duas ciui¬
tates merito possumꝰ appellare. quarũ
una ciuitatũ p̾ destinata ÷ regnare cũ
dõ. ⁊alt̾a perire cũ diabolo: tam ter
cia mundi etate cũ iam om̃s gentes
ꝑ orbẽ diffuse. beneficioꝵq dei ⁊ sue
conditionis oblite insensibiles ꝓ eo
colerent creaturas: eleggit deus abraam
uirũ scm̃ cuiꝰ exemplo mundũ ad ag¬
nitione sui ꝯuerter&.. ⁊ aberroris p̾cipi¬
cio liberar&. Cui &̃ notã cͥcũcisionis

Expanded text:
iis in prefiguratione divinorum sacramentorum, sicut virilem aetatem solet aetas puerilis precedere. Sed quamvis ab ipsa mundi origine in tota mundi latitudine nonnisi duas societates hominum comperimus extitisse, cum tot tantaeque gentes per eundem orbem diversis ritibus moribusque viventes, multiplici linguarum, armorum vestiumque sint varietate distinctae, quas civitates duas merito possumus appellare; quarum una civitatum predestinata est regnare cum Deo, et altera perire cum diabolo: tercia tamen mundi aetate, cum jam omnes gentes per orbem diffusae, beneficiorum Dei et suae conditionis oblitae, insensibiles pro eo colerent creaturas, elegit Deus Abraham virum sanctum, cujus exemplo mundum ad agnitionem sui converteret et ab erroris precipicio liberaret; cui etiam circumcisionis
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ: qd̾ pparauit ds diligẽtibꝰ se. hec
⁊̃ dĩ sponsa: ꝓpt̾ num̾osam quã ei coti¬
diȩ parit filioꝵ sobolem: ꝑ baptimatis
sacͣmentũ mito pot̾ appellari. Ip̃a qͥppe
suo redeptori xͦ intellectualr adherens.:
corporeo si dici fas ẽ ampleru: ueri in¬
plet᷑ fecundat᷑q uͥtutibꝰ. Cui qͣsi noue miꝑ.
te sue. noutis saedos noua tͣdidit sacͣ¬

Expanded text:
bonum, quod preparavit Deus diligentibus se. Haec etiam Dei sponsa, propter numerosam quam ei quotidie parit filiorum sobolem per baptismatis sacramentum, merito potest appellari. Ipsa quippe suo redemptori Christo intellectualiter adherens corporeo, si dici fas est, amplexu, veris impletur fecundaturque virtutibus. Cui quasi suae novae nuptae novus sacerdos nova t
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nrepsisset ius cõtͣ ĩfas iudaice gentiᷤ
in honorẽ in debitũ: cepit ĩ sac̾dotiũ
in dignissimos ⁊ ignobiles qͦsq subfu¬
tuere qͦs ei uoluntas aut casꝰ dediͤset.
Uestem qͦ sũmi po̾tificis obelusã fub
suo tenebat signacłõ. nec umꝗͣ eiꝰ¬
usũ uł potestite ꝑ misit: põtificibꝰ sui
tẽpori. Et ut suã sobolẽ regio iudeoꝵ gn̾i¬

Expanded text:
is in honorem indebitum, coepit in sacerdotium indignissimos et ignobiles quosque substituere, quos ei voluntas aut casus dedisset. Vestem quoque summi pontificis occlusam sub suo tenebat signaculo, nec unquam ejus usum potestatemve permisit pontificibus sui temporis, et ut suam sobolem regio Jud
Abbreviated transcription (Latin):
de ture i. cubitoꝵ: ĩ felicẽ ex halauit
aĩam. Lisimachꝰ qͦ iã mlto tepli auro
exportato: plebeio conc̃su secꝰ erarium
lapidatꝰ ĩteriit. Pꝰ hec aute p̾fatꝰ rex
tuariũ c̃ suꝑbia. ⁊tulit altare aureũ.¬
⁊ candelabrũ ⁊ mẽsã ꝓposicionis. ⁊ uelũ.
ochia. Demũ uͦ p̾cep̃ om̃ibꝰ regni sui

Expanded text:
ta cubitorum infelicem exhalavit animam. Lysimachus quoque jam multo templi auro exportato plebeio concursu secus aerarium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex tuarium cum suensam propositionis, et velum, biit. Demum vero praecepit omnibus regni sui
Abbreviated transcription (Latin):
dilatauit. qd totũ ĩtra decẽniũ cosumauit.
Quo transacto: decerni sibi a senatu romano
postulauit alterũ consulatũ. Contͣdictũ est
a marcello tuc cõsule: annitente pompeio.
Deinde decretũ ẽ a senatu: ut ĩurbẽ. ñ nͥ
dimisso uenn& exercitu. qd̃ cesar gͣuiter
tulit: ⁊ contractis undiq inribꝰ: romã hosti¬
lit̾ contẽdit. & rubicone fiuuio tͣnsmeato:
ariminũ cepit. ⁊ rauennã se contulit. At
pompeiꝰ ⁊ om̃is romanoꝵ senatꝰ. crescẽtibꝰ
cesaris uiribꝰ trepidi tãdẽ italia pulsi g̾ciã
adierut᷑. dyrachiũ gerendi belli sede eligẽ¬
tes. Cesat aut̃ cũ iõ adu̾sus popeii ducei
multa ꝑ eggisset certamina. tandẽ roma
intͣuit: ⁊ex erario puplico fractis ianuis
pecuniã tulit: quã suis militibꝰ erogauit.
Int̾ea uͦ apd̾ dyrachiũ multi Reges orien¬
tis ad pompeiũ c̃ auxiliis cõuenerit̃t. qd̵ au¬
diens cesas: agmine pparato ꝑepe tũ in thes¬

Expanded text:
Oceanum, quod totum intra decennium consummavit. Quo transacto, decerni sibi a senatu Romano postulavit alterum consulatum; contradictum est a Marcello ter consule, adnitente Pompeio. Deinde decretum est a senatu, ne in Urbem nisi dimisso veniret exercitu. Quod Caesar graviter tulit, et contractis undique viribus, Romam hostiliter contendit, et Rubicone fluvio transmisso, Ariminium cepit, et Ravennam se contulit. At Pompeius, et omnis Romanorum senatus, crescentibus Caesaris viribus trepidi, tanquam Italia pulsi Graeciam adierunt, Dyrrachium gerendi belli sedem eligentes. Caesar autem, cum jam adversus Pompeii duces multa peregisset certamina, tandem Romam intravit, et ex aerario publico fractis januis pecuniam tulit, quam suis militibus erogavit. Interea vero apud Dyrrachium multi reges Orientis ad Pompeium cum auxiliis devenere; quod audiens Caesar, agmine comparato, per Epirum in Thes
Abbreviated transcription (Latin):
Alii eñi patrẽ in pͥmo gͣdu. filios in sdo
ponũt. Alii pͥmũ gͣcdũ filios appellant.
negantes gͣdum cognationis int̾ patr̃e
⁊ filiũ eẽ. cũ una caro sint pat̾ ⁊ filiꝰ.
Auccoritates gͦ q̃ sanguinitatis caute
ponunt in pͥmo gͣdu. Ille uͦ q̃ usq aduii.¬

Expanded text:
Alii enim patrem in primo gradu, filios in secundo ponunt; alii primum gradum filios appellant, negantes gradum cognationis in patrem et filium esse, cum una caro sint pater et filius. Auctoritates ergo quae consanguinitatis cautelponunt in primo gradu. Illi vero qui usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ium udelic&. qui abunitate fidĩ & integritate cõ¬
fessionis quasi ꝑdissonantiam linguę ab inuicẽ se cer
& patria. adimperium dĩ uenit interrã canahan:
Accipiens ꝓmissionẽ nascituri de suo semine saluatoris:
in quo benedicerent᷑ om̃s gentes simul & se ipsũ ingentẽ
magnã ẽẽ futurũ Quarũ una sp̃itał: altera ẽ ꝓmis¬
sio carnalis. his tempr̃ib adhuc ninus & semiramis
xxuii. Int̃p̃tatur autẽ hismahel auditio dĩ: popłm
uideoꝵ significãs eo qđ infine mundi crediturus a-
dño ex audiatur Porro agar interp̾tatur aduena. ł
genuit isaac quipͥmus & solus intestam̃ti ueteris seriẽ
legitur octaua die circũcisus Qđ nõ sine magno mis¬
terio pͥuilegiuĩ est filio ꝓmissionis donatũ Int̾p̃tatur

Expanded text:
omnium videlicet qui ab unitate fidei et integritate conomnium videlicet qui ab unitate fidei et integritate confessionis quasi per dissonantiam linguae ad invicem fecerunet patria, ad imperium Dei venit in terram Chanaan, accipiens promissionem nascituri de suo semine Salvatoris, in quo benedicerentur omnes gentes, simul et seipsum in gentem magnam esse futurum : quarum una spiritalis, alter est promissio carnalis . His temporibus adhuc Ninus et Semiramis ptem: interpretatur autem Ismael auditio Dei, populum Judaeorum significans, eo quod in fine mundi crediturus a Domino exaudiatur. Porro Agar interpretatur advena veannorum centum genuit Isaac: qui primus et solus intra Testamenti Veteris seriem, legitur octava die circumcisus. Quod non sine magno mysteri
Abbreviated transcription (Latin):
dñ saluatoris. Nuntiat frĩb foris quia ꝑ eum
manifestatũ est qđ erat in ꝓphetis secretũ. idõq
Fit seruus frm̃ suoꝵ. facta ipsa gens. quodam¬
modo serimaria copianoꝵ: baiulans legẽ & ꝓphe¬
tas ad testimoniũ assertionis eccłȩ. ut honoremꝰ
ꝑsacranentũ. qđ numerant illi ꝑlitterã. Peccãti
chã posteritas eiꝰ damnatur. quia plebs uidaic a
quę dñm crucifrẽ: etiã infili is pęnã dãpna¬
tionis sue transmisit: Sed & reꝓbi quihic delin¬
cunt inposteriũ. idest infuturũ sententiã dãp¬
nationis excipiunt: Nembroth filius chus pͥmus
noua unꝑii cupiditate tirannidẽ arripuit com¬
paratꝰ diabolo qui suꝑbe intumescens suꝑ fidera
se eraltare uoluit. quiq uenator ⁊ deceptor ho¬
minũ. ad mortẽ in babel id est in cõfusione reg¬
narẽ non inmerito dicit᷑ ubi cõfunduntur liꝰ¬
guȩ. turr̃im impiecatis suꝑbe ȩdificãtium

Expanded text:
Domini Salvatoris: nuntiat fratribus foras, quia per eum Domini Salvatoris: nuntiat fratribus foras, quia per eum manifestatum est quod erat in prophetis secretum; ideoque fit servus fratrum suorum, facta ipsa gens quodammodo scriniaria Christianorum, bajulans legem et prophetas ad testimonium assertionis Ecclesiae, ut honoremus per sacramentum quod numerant illi per litteram. Peccante Cham posteritas ejus damnatur, quia plebs Judaica quae Dominum crucifixit, etiam in filios poenam damnationis suae transmisit. Sed et reprobi qui hic delinquunt, in posterum, id est futurum, sententiam damnationis excipiunt. Nemrod filius Chus, primus novam imperii cupiditate tyrannidem arripuit, comparatus diabolo, qui superbe intumescens super sidera se exaltare voluit: quique venator et deceptor hominum ad mortem in Babel, id est in confusione, regnare non immerito dicitur; ubi confunduntur linguae turrim impietatis superbae aedificantium,
Abbreviated transcription (Latin):
uinis scripturis ta̾quã indĩ. nubib agnoseunt xopͣm
Inhac etate sccła post diluuiũ plantauit noe uinea̾¬
& in ebriatus atq nidatus est indomo sua: portans
xp̃i figurã qui in ebriatus est dũ passus est nudatꝰ
est dũ crucifiuus est indomo sua. ingente sua
& indomesticis sanguinis sui hanc nuditatẽ idest
passionẽ xp̃i uidens cham derisit. & iudei xpͣi
mortẽ uidentes fubsannauerunt: Sem uͦ & iaph&
tãquã duo popłi excireu̾cisione & pͣputio creden¬
tes quodã modo passionẽ copi uel amento texerunt
id sacramento honorauerunt: Uestimentũ eiĩ sig¬
nficat sacramentũ: Qđ dorso imposuer quasi
memoriã pͣteritorũ quia passionẽ ap̾i trãs actã
celebrat eccłia non ad huc p̾spectat futurĩ Medi
autẽ fr̃ cham. id impius popłs udeoꝵ. quinec pri¬
matũ apłice tenuit. nec ultimus ingentib credi.¬
dit uidit nuditatẽ patris. quia cõsensit innecem

Expanded text:
is, tanquam in Dei nubibus agnoscunt Christum. is, tanquam in Dei nubibus agnoscunt Christum. In hac aetate secunda post diluvium plantavit vineam Noe et inebriatus atque nudatus est in domo sua, portans Christi figuram, qui inebriatus est dum passus est, nudatus est dum crucifixus est in domo sua, in gente sua et in domesticis sanguinis sui. Hanc nuditatem, id est passionem Christi, videns Cham derisit: et Judaei Christi mortem videntes, subsannavere. Sem vero et Japhet, tanquam duo populi, ex circumcisione et praeputio, credentes, quodammodo passionem Christi velamento texerunt, id est sacramento honoraverunt: vestimentum enim significat sacramentum, quod dorso imposuerunt, quasi memoriam praeteritorum; quia passionem Christi transactam celebrat Ecclesia, non adhuc spectat futuram. Medius autem frater Cham, id est impius populus Judaeorum, qui nec primatum apostolicae tenuit, nec ultimus in gentibus credidit, vidit nuditatem patris, quia consensit in necem
Abbreviated transcription (Latin):
nullis ministeriis corporalib egeamusQđ de ͫ
finita sexta etate scłi reuelabitur abscõditũ
mensis scdi dicit᷑ ficcasse t̾rã tãquã finita est baptoãdi
ũ necessitas innumero dierũ quinquagesimo & septi
ex illa cõiinctione sp̃s & corporis septies octonos
hab&. uno adito ꝓpt̃ unitatis uinculũ. Qđ de
archa cõunt᷑i exeunt qui disiuncti ante intraue.¬
fine scłi in resurreccione scilic& scoͣꝵ om̃imoda
⁊ ꝑfecta pace spͥs corpori ad erebit nulla morta¬
litatis indigentia ł cõcupiscẽtia resistẽte. Dantur
eis cuncta animalia inescã ex quib sangitis ꝓhibet᷑
manducari ne uita pristina quasi suffocata teneat᷑
in cõscientia: sed habeat tãquã effusionẽ ꝑ cõfessionẽ:
Qd uͦ testam̃tũ posuit ds̃ int̾se & homines atq
oninẽ animã uiuã neꝑder& eã diluuio arcũ scilic&
qui appar& innubib qui nũquã nisi desole resplẽd&

Expanded text:
nullis ministeriis corporalibus egeamus. Quod snullis ministeriis corporalibus egeamus. Quod sfinita sexta aetate saeculi revelabitur absconditum mensis, dicitur sicca fuisse terra, tanquam finita est baptizandi jam necessitas in numero dierum quinquagesimo et septimex illa conjunctione spiritus et corporis septies octones habet, uno addito propter unitatis vinculum. Quod de arca conjuncti exeunt, qui disjuncti ante intravefine saeculi, in resurrectione scilicet sanctorum, omnimoda et perfecta pace spiritus corpori adhaerebit, nulla mortalitatis indigentia, vel concupiscentia resistente. Dantur eis cuncta animalia in escam, ex quibus sanguis prohibetur manducari, ne vita pristina, quasi suffocata, teneatur in conscientia, sed habeat tanquam effusionem per confessionem. quod testamentum posuit deus inter se et homines atque omnem animam uiuam, ne perdat eam diluuio, arcum, qui adparet in nubibus, qui numquam nisi de sole resplendet:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. septe̾. quietẽ hoc sacram̃tũ resurreccionis &
quietis. tra̾scendit omnẽ sapientiã suꝑboꝵ: itti ut
nullo modo possint indagare scientia sua altitu
mendat nobis atq cõfirmat altitudinẽ baptis.¬
mi. in cõseerando nouo homine ad tenendã quieti s
aut aliquo suꝑna tante cadauere in lectus: signifi¬
cat homines inmundicia cupiditatis teterrimos
& obhoc adea que foris sunt inhoc mundo ire
est : qui numerꝰ uitã que in hoc mundo agitur sig¬
nificat Deniq post uii dies dimissa ꝓpt̃ illã
septenariã oꝑationẽ spũalẽ oliue fructuosũ sur-¬
culũ retulit quo significar& nõnillos etiã extra
eccłiã baptizatos. si i eis pinguedo nõ defuerit
caritatis posteriore temp̃r inore colũbe tãquã
inosculo pacis. ad unitatẽ societatis posse ꝑduci.
huc insacram̃to spei quo in hoc temp̃r cõsociat᷑ quã¬
ꝑ feccione salutis et̾ne cũ tradet᷑ regnũ dõ & patri

Expanded text:
nem, septem quietem. Hoc sacramentum resurrectionis et nem, septem quietem. Hoc sacramentum resurrectionis et quietis transcendit omnem sapientiam superborum, ita ut nullo modo possint indagare scientia sua altitudmendant nobis atque confirmant altitudinem baptismi in consecrando novo homine ad tenendam quietis aut aliquo supernatante cadavere illectus, significat homines immunditia cupiditatis teterrimos, et ob hoc ad ea quae foris sunt in hoc mundo ire: est; qui numerus vitam, quae in hoc mundo agitur significat. Denique post septem dies dimissa propter illam septenariam operationem spiritualem olivae fructuosum surculum retulit: quo significaret nonnullos etiam extra Ecclesiam baptizatos, si eis pinguedo non defuerit charitatis, posteriore tempore in ore columbae, tanquam in osculo pacis, ad unitatis societatem posse perducihuc in sacramperfectione salutis aeternae, cum tradetur regnum deo et patri.
Abbreviated transcription (Latin):
misis cõmemorat᷑ ad eiꝰdẽ quadrature significati¬
ouẽ ꝓtui& quȩ iã in quadratis lignis exposita ẽ
Sed hic eiudentius quia nos ad comĩe opꝰ bonũ
paratos iđ quod ã modo conquadratos trinitas
trintas ꝑficit: Inmemoria qua dm̃ recolimus in
intelligentia qua cognoscimus inuoluntate qua
est numeri ternari i quadratis: ¶ Qđ uii mense
archa sedit hoc est requieuit: ad illã septimã
requiem significatio recurrit quia ꝑfecti re¬
quiescunt ibi quoq illius quadrature nume r
iterat᷑: Nã xa septima die sccłi m̃sis comendatũ
est hoc sacramen & rursus x. & ui die mensis¬
septimi eadẽ cõmendatio cõfirmatũ est cum
archa requieuit Qd̾ enĩ ꝓmittit᷑ inspe hoc exi¬
betur inre Porro quia ipsa septima requies cũ
octaua resurreccione cõiungitur. hoc insacram̃to
regenerationis nr̃e idẽ inbaptismo altũ ꝓfun
aqua. excedens altitudine̾ montiũ octo itaq &
UII. oU faciunt: Sed octo significant resurreccio.¬

Expanded text:
mensis commemoratur, ad eiusdem quadraturae significationem pertinet, quae iam in quadratis lignis exposita est. sed hic euidentius, quia nos ad omne opus bonum paratos, id est quodam modo conquadratos trinitas perficit in memoria, qua deum recolimus, in intellegentia, qua cognoscimus, in uoluntate, qua est numeri ternarii quadratus. quod septimo mense arca sedit, hoc est requieuit, ad illam septimanam requiem significatio recurrit: et quia perfecti requiescunt, ibi quoque illius quadraturae numerus iteratur. nam uicesima septima die secundi mensis commendatum est hoc sacramenseptimi, eadem commendatio confirmata est cum arca requievit; quod enim promittitur in spe, hoc exhibetur in re. Porro quia ipsa septima requies cum octava resurrectione conjungitur, hoc in sacramento regenerationis nostrae, id est in baptismo, altum prozaqua, excedens altitudinem montium. Octo itaque et septem quindecim faciunt: sed octo significant resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. quia inhac t̾rena uita ẽ diuersitas gentiũ: In
sũmo autẽ om̃s inunũ cõsũmamur: & non est ibi ua
&riam inpetro demõstratꝰ discus ille significat qđ
sacram̃tis ⁊boni & mali uersantur: Qđ septena sunt¬
munda &bina inmunda. idõ quia boni seruiuant
unitatẽ sp̃s inunculo pacis Scm autẽ spũ indiuina
scriptura insepti formi oꝑatione cõmendat. Mala
autẽ inbinario numero: ad scimata faciles & qđa¬
modo diuisibiles ostendunt᷑. qđ ipse noe cũ fuis oc.¬
tauus niumeratur quia urxp̃o spes resurreccionis nr̃e
apparuit. qui octaua die id efe post sabbati septi mana
a mortus resurrexit : Qđ post septẽ dies exquo in¬
gressus est noe inarchã factũ est diluuũ quia inspẽ

Expanded text:
sunt, quia in hac terrena vita est diversitas gentium. In sunt, quia in hac terrena vita est diversitas gentium. In summo autem omnes in unum consummantur, et non esetiam Petro demonstratus discus ille significat, ecsacramentis et boni et mali uersantur. qmunda, et bina immunda, ideo quia boni servant unitatem spiritus in vinculo pacis, sanctum autem Spiritum in divina Scriptura in septiformi operatione commendat, mali autem in binario numero schismata faciles et quodammodo divisibiles ostenduntur. Quod ipse Noe cum suis octavus numeratur, quia in Christo spes resurrectionis nostrae apparuit, qui octava die, id est post Sabbati septimam, a mortuis resurrexit. Quod post septem dies ex quo ingres
Abbreviated transcription (Latin):
cubitis surgit quẽ numerũ. decies hab& incco. cubi¬
tis longitudo quã xp̃s est altitudo nrã. qui aaxxo
annorũ ecatẽ gerens doctrinã euangłicã cõsecraũ
cõtestãs legẽ nõ se uenisse soluere sed ad implere
¶ Qđ seanes longa ad longitudinẽ suã ⁊decies adal¬
titudinẽ suã humani corporis instar ostendit in
quo xp̃s apparuit Corporis enĩ lõgitudo au̾tice
usq aduestigiuĩ sexies tãtũ hab& quã latitudo q
est ab imo latere ad alterũ latus. latusa t̾ra ad extera
insinistram. ł a finistra indexterã. ⁊ decies quãlatus
arcba collecta in unũ cubitũ de suꝑ cõsũmatur Sic
xpĩ latere aꝑtũ manauit QQđ inferiora arche bica.¬
merata & tricamerata cõstruunt᷑. sic ex omĩb gentib
ebiꝑtitã multitudinẽ cõgregat eccłia ꝓͥtercircũcisio.¬
nẽ o p̃putiũ ł triꝑtitã ꝓpt̾ tres filios noe quorũ
ꝓgene repletus est orbis Idõ arche inferiora dicta

Expanded text:
umerum decies habet in trecentis cubitis longitudo, quia Christus est altitudo nostra, qui triginta annorum aetatem gerens, doctrinam evangelicam consecravit, contestans legem non se venisse solvere, sed adimplere. Quod sexies longa ad latitudinem suam, et decies ad altitudinem suam, humani corporis instar ostendit, in quo Christus apparuit: corporis enim longitudo a vertice usque ad vestigium, sexies tantum habet, quantum latitudo, quae est ab uno latere ad alterum latus, a dextera in sinistram, vel a sinistra in dexteram: et decies quam altus arca collecta in unum cubitum, desuper consummatur: sic Christi latere aperto manavit. Quod inferiora arcae bicamerata et tricamerata construuntur, sic ex omnibus gentibus vel bipertitam multitudinem congregat Ecclesia, propter circumcisioel tripertitam propter tres filios Noe, quorum progenie repletus est orbis. 11. Et ideo arcae inferiora dicta
Abbreviated transcription (Latin):
uarꝰ euentib diicans põtem mire firmitatis adũ¬
fũ imp&ũ coꝵ suꝑ fluinũ sequannã fieri cõstituit.
Lositis mitrisq capitib castellis artificiosissimne fun¬
datis in quib ad custodiã regn p̃sidia disposuit: hiũ
pu regis studiũ pene indisponendis causis eccłiasticis
ilecenꝰ uiguit hic exregina hermentrude. intͣ.
filios fuscepit ludouineũ Rearolũ harlomaiiũ &t
clothariũ. Ex his dõ inclericari habitu duos obtu¬
lit hearlomannũ & lothariũ. Sed elotariꝰ puerbo¬
ne indoł imnatura morte preptꝰ est: Re arolꝰ quoq

Expanded text:
e firmitatis adversum impetum eorum super fluvium Sequanam fieri constituit, positis in utriusque capitibus castellis artificiosissime fundatis, in quibus ad custodiam regni praesidia deposuit. Hujus pii regis studium pene in disponendis causis ecclesiasticis hactenus viguit. Hic ex regina Ermentrude quatuor filios suscepit: Ludovicum, Carolum, Carlomannum et Lotharium. Ex his Deo in clericali habitu duos obtulit, Carlomannum, et Lotharium: sed Lotharius, puer bonae indolis, immatura morte praereptus est: Car
Abbreviated transcription (Latin):
recessentt᷑. sarracenisq se umexerant: subditione sua re¬
crpit &e loca scõꝵ quȩ imp̾i sarracem ac ꝑfidi xp̃iam
cõtaminauerant. dõ ad iutore instaurãdo & restaurãdo
purgauit: Hicholauꝰ papa uir in religione p̃cipiius mno¬
rit᷑: ac inatrio ante portas beati paeri nõlõge amẽbris
benedieti p̃decessoris sui sepelit̾ huic hacdrianꝰ inepõ¬

Expanded text:
recesserant Sarracenisque se junxerant, sub ditione sua recepit, loca sanctorum, quae impii Sarraceni ac perfidi Christiani contaminarant, Deo adjutore instaurando et restaurando purgavit. Nicolaus papa, vir religione praecipuus, moritur. Ac in atrio ante portas B. Petri, non longe a membris Benedicti praedecessoris sui, sepelitur. Cujus tempo
Abbreviated transcription (Latin):
suo karolo minore & lugduni sepulto
partit᷑: Accepit autẽ partẽ tras iurẽsis
burgundie simul & ꝓuintiã Reliquã partẽ lothariꝰ
rex sibi retinuit Anno incarnationis dñi. dccel. iubẽ
p̾sidia sarracenoꝵ exercitũ mou& int̃fecto duce sarra¬
cenoꝵ amal mat̾ beneuentũ recepit: At lothariꝰ rex fr̃
eiꝰ aprͣius cõsiliaris deceptꝰ diu deduarũ feminarum
conubio uacillando pene totã eccłiã cõtr se cõcitauit:
Ob id duo metropolitani epĩ treuericꝰ & coloncꝰ teugaudꝰ
& guntariꝰ sentẽtia apłica dãpnati Cetꝰ s nodales sub

Expanded text:
suo Carolo minore, et Lugduni sepulto,partitur. Accepit autem partem Transjurensis Burgundiae simul et Provinciam: reliquam partem Lotharius rex sibi retinuit. Anno Incarnationis Domini octingentesipraesidia Saracenorum exercitum movet, et, interfecto duce Sarracenorum, Amalmater Beneventum recepit. At Lotharius rex, frater ejus, a pravis consiliariis deceptus, diu de duarum feminarum connubio vacillando pene totam Ecclesiam contra se concitavit. Ob id duo metropolitani episcopi Trevericus et Colonicus, Theuthaudius et Guntharis sententia apostolica damnati. Coetus synodales su
Abbreviated transcription (Latin):
aimꝰ ad uoluptatẽ pͣces resistero tã dẽ uincere uolẽs extra
cõsiliũ italiã ingressus. ad frẽm imprem ire beneuentũ as¬
gredit̃. Piissimꝰ rexharolꝰ inhoc itineri eiꝰ assensit si forte ł
eosilio põtificis romani suꝑatꝰ. tãdẽ are inlicita quiesceroe.
Plurimis cam̃ ep̃is galloꝵ cõtrelicentib qui spũ di cacti ꝑi¬
culũ generale ineccłia dĩ oriri timebãt: nepõtifex roma¬
nꝰ fauorib inelmat᷑ a definicionib pietatis exorbitãdo¬

Expanded text:
animus ad voluptatem praeceps resisteret, tandem vincere, volens extra consilium Italia ingressus, ad fratrem imperatorem ire, Beneventum aggreditur. Piissimus rex Carolus in hoc itinere ejus assensit, si forte vel consilio pontificis Romani superatus tandem, a re illicita quiesceret: plurimis tamen episcopis Gallorum contradicentibus, qui spiritu Dei tacti periculum generale in Ecclesiae Dei oriri timebant, ne pontifex Romanus favoribus inclinatus a definitionibus pietatis exorbitando
Abbreviated transcription (Latin):
Rasco dux abodritoꝵ memporio relic ꝑ dolum
relici comitib godefridi int̾ficit᷑ & aureolꝰ qui in¬
comarchia hispanie atq gallię trͣnspireneum
cõtra hoschã cesar augꝰtã residebat. morit᷑: &
amorot ministeriũ eiꝰ inuadit & castellũ ipsius
p̃sidia disponit Qui ad imprem̃trͣnsitũ faciens cũ
suis facere uoluit. sed int̾uementib causis res infec¬
tu remansit Pipinꝰ rex italie ꝑfidia ducũ ueneticoꝵ
incitatꝰ: uenetiã bello t̾raq marique iussit appe¬
S cũpaulꝰ cefalame p̾fectꝰ cũ orientali elasse auxi¬
liũ dalmatis ferendũ aduentar&: regia classis
ad ꝓpͥa regredit᷑ Godefridꝰ rexdanoꝵ aquodã
suo satellite int̾ficit᷑. & hermingus filiꝰ frĩs eiꝰ in
regno suecedit & pipmꝰ rex italie . uiii. idꝰ iulii.
anno incarnationis dni. decex. defungit᷑ Imprꝰ
frͣncoꝵ le arolꝰ pace cũ nicifero cõstãtinopolitano impre
pacefacta uenetiã recepit Ambulat cordubensis

Expanded text:
Trasco, dux Abodritorum, in emporio Relic per dolum a comitibus Godefridi interficitur, et Aureolus qui Nicomarciae Hispaniae atque Galliae trans Pyrenaeum contra Oscam ad Caesaraugustam residebat, moritur: et Amoroz ministerium ejus invadit, et ad castellum ipsius praesidia disponit: qui ad imperatorem transitum cum suis facere voluit, sed intervenientibus causis, res infecta remansit. Pippinus rex Italiae, perfidia ducum Veneticorum incitatus, Venetiam bello terra marique jussit appeSed cum Paulus Cephaleniae praefectus cum Orientali classe ad auxilium Dalmatis ferendum adventaret, regia classis ad propria regreditur. Godefridus rex Danorum a quodam suo satellite interficitur, et Ermingus filius fratris ejus in regno succedit. Et Pippinus rex Italiae octavo idus Julii, anno Francorum Carolus, cum Nicephoro Constantinopolitano imperatore pace facta, Venetiam recipit. Ambulaz Cordubensis
Abbreviated transcription (Latin):
aliquot dieb int̾positis defungit᷑ atq ibi inbasilica scĩ sal
andeoli inr̃ ipso reudante reꝑta in loco equi antiquitꝰ
gentib dicit᷑ ininuariensi parrochia fito Boernardus

Expanded text:
aliquot diebus interpositis defungitur, aliquot diebus interpositis defungitur, Andeoli martyris, ipso revelante, reperta in loco qui antiquitus Gentibus dicitur, in Vivariensi parochia sito. Berna
Abbreviated transcription (Latin):
recepti acced̾at atq lochariũ freͣm imprm ab aquis¬
grͣm t̾rent Qui nimia celeritate ima cũ uxore acfi¬
liis usq lugdinũ ac uiennã ꝓ gredit᷑ Ibi receptis copiss
aliqͣntulũ substitit & discurrentib legatis ad cõloquiũ
tres freͥs insulã quadã seqͣne ueniut ibi sub quodam
pacto imperiũ int̾se diuicłe statuunt Si c dotariꝰ
impr̾ insuperiori frͣntia reũtit᷑ Diuiso pꝰ modũ imperio
inꝰ qͥsq eoꝵ ad partẽ suã regendã & disponendã ꝓgre¬
dit᷑: Nõ multo post clothariꝰ filiũ suũ ludouuicũ quem
initalia regẽ fecerat ut impris nom̃ sortir& ꝑ drogo¬
nẽ patruũ romã misit Cui sergiꝰ iã tunc pontifex coro¬
int̾filios diuidit: Karolo minoriꝓuintiã & partẽ bur¬
gundie clothario medio filio sedẽ suã Hludouiuco im
no cẽpris se exuens ingredit᷑ tõsoratꝰ hac monachus effectꝰ

Expanded text:
rem coeptam accelerat: atque Lotharium fratrem imperatorem ab Aquisrem coeptam accelerat: atque Lotharium fratrem imperatorem ab Aquisgranis terrent. Qui nimia celeritate una cum uxore ac filiis usque Lugdunum ac Viennam progreditur. Ibi receptis copiis, aliquantulum substitit. Et discurrentibus legatis ad colloquium, tres fratres in insulam quamdam Sequanae veniunt: ibi sub quodam pacto imperium inter se dividere statuunt. Sic Lotharius imperator in superiorem Franciam revertitur. Diviso postmodum imperio, unusquisque eorum ad partem suam regendam et disponendam progreditur. Non multo post Lotharius filium suum Ludovicum, quem in Italia regem fecerat, ut imperatoris nomen sortiretur, per Drogonem patruum Romam misit. Cui Sergius jam tunc pontifex corointer filios dividit, Carolo minori Provinciam et partem Burgundiae: Lothario medio filio sedem suam: Ludovico imperrium regno temporis se exuens ingreditur tonsuratus, et monachus effectus,
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ib agentib a gobarcł lugdunensẽ bernardũ uiennẽ¬
sẽ sedẽ recepit Post pauculos anns agobardꝰ apđ scõnas
pꝰ mortẽ suã decreuerat S& sinistris cõsiliarus hisdem
husus animũ patris nõparũ ledens ꝓ integritate ux par¬
tẽ regni obtinere meruit Siquidẽ int̾filios it̾ũ piꝰ pater
memor afflicti uulneris imꝑeriũ diuide̾s iuniori karolo
maiorẽ parte̾ pͥmorib sacrm̃to firmatis disposuit
totũ imperiũ arriꝑe molit̾ Ob adũsus frĩb inp̃lium
eos cõcitat iuncti duo adũsus unũ. heuomĩb xpĩanis la¬
m̃tabile bellũ sociale cnule cõserut Nõ armi dissimiles
nõ habitu gentis distincti Solũ castris obũsi frncorum
innumerꝰ popłs acie gladii ferit̾: & olĩ gentib cet̾is
formidabił inuulnere suobaccat᷑ Cruenta uictoria.
uenis karolꝰ nõ lõge pꝰ impigre una cũ fre̾ ludo uinco

Expanded text:
peratoribus agentibus, Agobardus Lugdunensem, Bernardus Viennenperatoribus agentibus, Agobardus Lugdunensem, Bernardus Viennensem sedem recepit: post pauculos annos Agobardus apud Sanctonas post mortem suam decreverat: sed sinistris consiliariis idem usus, animum patris non parum laedensum pius pater memor inflicti vulneris imperium dividens juniori Carolo majorem partem primoribus sacramento firmatis disposuit. s, tum imperium arripere molitur. Ob id adversus fratribus in praeliumeos concitat. Juncti duo adversus unum, heu! omnibus Christianis lamentabile bellum et sociale ac civile conferunt. Non armis dissimiles, non habitu gentis distincti, solum castris obversi. Francorum innumerus populus acie gladii feritur, et olim gentibus caeteris formidabilis, in vulnere suo bacchatur. Cruenta victoria djuvenis Carolus, non longe post, impigre una cum fratre Ludovico
Abbreviated transcription (Latin):
tuo ad cõ om̃s ponendã aquitaniã una eũ uxore
quã iã re ier ceptã habebat. & exqua iã inclitũ
filiũ hearolũ cũ exerciti ingredit᷑ Qui co̾tr̃ uolun
tatẽ eiꝰ aquitani filiũ pipimi. pipinũ nomine regẽ sibi
to cõmisso aquitane regno maiorib frncoꝵ & incli¬
to learolo filio suo rege aquitanis dato uxoreq sua
grͣtissima ibi dimissa otiꝰ ipsa occursurꝰ filio inger¬
manias exercitu sui copias trͣnspone̾s ingreditur
Ibi pacẽ regni aliquib dieb dispone̾s Ad u̾sa uali¬
mr̃s adurbẽ suessioncã delata ubi multa miracula &¬
in laude dĩ omi potentis uaria genera sanitatũ infirmis
cõlata Odsa quoq beatoꝵ mrͣm hypoliti & tiburcu
aburbe deportata in eccłia beati dionisii mr int̾rito¬
rio pariacensi digno honore cõdita Bernaroꝰ adhuc
ao filium impris clotarium se co̾tuler̃ & pꝰ modũ piis im¬

Expanded text:
tuo, ad componendam Aquitaniam una cum uxore tuo, ad componendam Aquitaniam una cum uxore quam jam receptam habebat, et ex qua inclytum filtatem ejus, Aquitani filium Pippini, Pippinum nomine regem sibi to, commisso Aquitaniae regno majoribus Francorum et inclyto Carolo filio suo rege Aquitanis dato, uxoreque sua gratissima ibi dimissa, ocius ipse occursus filio in Germanias exercitus sui copias transponens ingreditur. Ibi pacem regni aliquibus diebus disponens, adversa valemartyris ad Suessionicam urbem delata: ubi multa mira in laudem Dei omnipotentis varia genera sanitatum infirmis collata. Ossa quoque beatorum martyrum Hippolyti et Tiburtii ab urbe deportata, in ecclesia beati Dionysii martyris in territorio Parisiensi digno honore condita. Bernardus adhucad filium imperatoris Chlotharium se contulerunt, et postmodum piis im
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ omis potestas fr̃ncoꝵ sub modato otio stucł& & regi¬
m̃ uicinis gentib imponer&. quidã tãtã spẽ boni ñ
malitia ñ qͥeuit Que usq adeo creuit ut una cũ põ¬
tifice romano. ñ solũ ꝓceres regni sed etiã natos eiꝰ¬
płs deficiens: ad filios eiꝰ se trãstulit Ipse tentus sub
custodia indecent᷑ recludit̾ ac arma ei auferunt᷑:
Uxor ipsiꝰ initalia seruanna cõmitit᷑. Sa diuino
mitu p̾ tot adu̾sa seła succectunt Popłi u̾si ad pe¬
nitentiã causã facti inmeliꝰ comutat & eundem
ipsũ impr̃m inhonore pͥstino reponut & pͥstina
dignitate reuestiunt. Filii quoq eiꝰ ꝓ cõmisso ue¬
niã exposcunt. Clotario iã impriꝰ ut extrͣ italiã
nisi iubente pussimo patre eiꝰ nullo pacto ꝓced&
indicit᷑: m Sae uariantia tẽprã nunc adu̾sa mũc
ꝓsꝑa mif.x nant̾ Pipinohis dieb denq mor¬

Expanded text:
igitur omnis potestas Francorum sub moderato otio studeret, et regiigitur omnis potestas Francorum sub moderato otio studeret, et regimen vicinis gentibus imponeret, quidam tantam spem boni non malitia non quievit. Quae usque adeo crevit ut una cum pontifice Romano non solum proceres regni, sed etiam natos ejupulus deficiens, ad filios ejus se transtulit: ipse tentus sub custodia, indecenter recluditur, ac arma ei auferuntur: uxor ipsius in Italia servanda committitur. Sed nutu divino post tot adversa secunda succedunt. Populi versi ad poenitentiam causa facti in melius commutant, et eumdem ipsum imperatorem in honore pristino reponunt, et pristina dignitate revestiunt. Filii quoque ejus pro commisso veniam exposcunt, Chlotario jam imperatori, ut extra Italiam, nisi jubente piissimo patre ejus, nullo pacto procederet inducitur. Sed variantia tempora nunc adversa, nunc prospera minantur. Pippino his diebus denique mor
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ue.xa.uiii. Amator totiꝰ pietatis &e religionis
om̃em ordinẽ eccłiasticũ piostudio exornans
hic ingressũ impr̃i seðti & placida quiete habuit
Porro finis eiꝰ multis incomitatib & adũsitatib fa¬
tigat᷑: hic int̾ alia mirifica & nimis honorãda oꝑa
sua moñ imperio suosiue ingallias siue ingerma¬
mas. siue initaliã legatos dedit Qui paupiĩ & obp̃s¬
soꝵ iusticias diligent̾ quererent. & singłoꝵ necessita¬
tes adplenũ audirent. Epõpales etiã sy nodꝰ ꝓpt̾ re¬
integranda scõꝵ patrũ statuta & xpĩanarũ regłaꝵ
obseruationẽ ubiq fieri decreuit Seᵈ o eiꝰ piisstu¬
diis malignoꝵ insidie impedire pleern rũq mo¬
liunt᷑: Nã lõga quies ꝑfidiã. ꝑ fidi bar a rebellio¬
neͣ rebellio discrim̃ imꝑrii pariunt: eh hiuc pis¬
ad regendũ cõmisit: Adpipinũ aquitame regẽ fac̃:
Terciũ ludouincũ baiouuariis rege̾ cõstituunt Cũ

Expanded text:
inti, amator totius pietatis et religionis, omnem ordinem ecclesiasticum pio studio exornans. Hic ingressum imperii secunda et placida quiete habuit: porro finis ejus multis incommoditatibus et adversitatibus fatigatur. Hic inter alia mirifica et nimis honoranda opera sua in omni imperio suo, sive in Gallia, sive in Germania, sive in Italia, legatos dedit, qui pauperum et oppressorum justitias diligenter quaererent, et singulorum necessitates ad plenum audirent. Episcopales etiam synodos propter reintegranda sanctorum Patrum statuta, et Christianarum regularum observationem ubique fieri decrevit. Sed ejus piis studiis malignorum insidiae impedire plerumque moliuntur. Nam longa quies perfidiam, perfidia rebellionem, rebellio discrimen imperii pariunt. Huic piisisit: Pippinum, Aquitaniae regem facit: tertium Ludovicum Bajovariis regem constituit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
borata si ãpliꝰ ad missa xpĩantate inꝑfidiã rela¬
barent᷑: Głosus rex karolꝰ pascha celebrato inaqui¬
tama muilla que dicitꝰ casinogilo. dcclxxuiii.¬
anno incarnationis dni inhispanas ingredit᷑ Nã
antea ad huc insaxonia positus receꝑat legationẽ
sarracenoꝵ inqua fuit ibi nalarib & filius deius-¬
feri qui latine dr̃ ioseph Destructa gͥ paphilona apđ
cesar augustã exercitũ. ttĩ ex burgundia quãq ex
baiouuaria ꝓuincia septimania atq langobardia cõ¬
iunx: Q acceptis obsidib deibi nalara in & dea¬
butauro aliisq sarracenis sub iugatos nabarro &
uuascones franciã reu̾titur. Orandi grãm romam
pꝰ aliquot annos ingressus. ab hadriano põtifice
filiꝰ eiꝰ pipinꝰ exsaero fõte ꝑcipit᷑. atq filii duo alii eiꝰ
reges iniciatisunt Mediolamo ab thoma epõ filia

Expanded text:
borata si amplius amissa Christianitate in perfidiam relaborata si amplius amissa Christianitate in perfidiam relaberentur. Gloriosus rex Carolus pascha celebrato in Aquitania, in villa quae dicitur Canssinogilo septianno Incarnationis Domini Hispanias ingreditur. Nam antea, adhuc in Saxonia positus, receperat legationem Sarracenorum, in qua fuit Ibinalaribi, et filius Devisfexi, qui Latine dicitur Joseph. Destructa igitur Pampilonia, apud Caesaraugustam, exercitum tam ex Burgundia quam ex Bajovaria provincia, Septimania atque Longobardia conjunxit, acceptis obsidibus de Ibinilaram et de Abutauro, aliisque Sarracenis subjugatis Navarris et Wasconibus, in Franciam revertitur. Orandi gratia Romam post aliquot annos ingressus ab Adriano pontifice filius ejus Pippinus ex sacro fonte excipitur, atque duo filii ejus reges
Abbreviated transcription (Latin):
S& cũ p̃pararent machinas & peerarias atq ele¬
tas. ut altũ castrũ p̃riperent: uidentib ad u̾sariis
apparlerut̃ inmodit̃ feicti duo globii fta nimantes
suprͣ eccłiã que imipso castro erat Qua uisione pa¬
uefactis saxones relinquentes imiũsã p̃parãtionẽ
suã. ita fuga lapsisut̃ ut mutuose gladiis cõcid̾ent:
Rex głosus k arolꝰ itũ saxones ad gressus firmita-¬
tesq illoꝵ om̃s optinens quo lippia cõsurgit omĩa
ꝑ agrans uniũ̾sã saxoniã recepit Ꝙ re adificato
heres burgaliũ castrũ suꝑ lippia saxones cũ uxo¬
rib & infantib baptizatos infide sibi cõiunx &
placitũ generale tã exfrͣncis quã exsaxonib cele¬
brͣuit ad pater beurnã: Witichingis cũ quib dã
saxonib rebellis innor maninã trͣnsfugit. auxiliũ
ab eis cõtra regẽ głosũ le arolũ postulans Baptizatis
saxonib & ingeniutate & a lodo fidĩ firmitas ro¬

Expanded text:
Sed cum praepararent machinas et petrarias, atque cleSed cum praepararent machinas et petrarias, atque cletas, ut alterum castrum praeriperent, videntibus adversariis, apparuerunt, in modum scuti, duo globi flammantes super ecclesiam quae in ipso castro erat. Qua visione pavefacti Saxones, relinquentes universam praeparationem suam, ita fuga lapsi sunt, ut mutuose gladiis conciderent. Rex gloriosus Carolus iterum Saxones aggressus, firmitatesque illorum omnes obtinens, quo Lippia consurgit, omnia peragrans, universam Saxoniam recepit, et reaedificato Heresburgalio castro super Lippiam Saxones cum uxoribus et infantibus baptizatos in fide sibi conjunxit, et placitum generale tam ex Francis quam ex Saxonibus celebravit ad Paterbrunnam. Witichingis cum quibusdam Saxonibus rebellis in Northmanniam transfugit, auxilium ab eis contra Regem gloriosum Carolum postulans, baptizatis Saxonibus et ingenuitate et alodo fidei firmitas ro
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ territi saxones infugã u̾si sunt Sicq castrum
illuo ab obsidione lib̾atũ. Rex karolꝰ ut ꝑuenit
ad locũ qui dicit᷑ ingilinham . iiͦiͬi. scaras insaxo¬
niã dirigit. quȩ dõ auxiliante inctrices extiter̃:
Rex głosus he arolꝰ castris sigiburgũ insaxonia
coepit Eres burgũ suꝑ uinsarã fluinũ in loco qui
dicit᷑ brunisbreg reaedificat Sicq frnci utr̃q
ripã fugatis ⁊ partĩ occisis saxomib obtinent
Głosus rexharolꝰ usq obacrũ fluuiũ saxomã
aliasq gentes ꝑ agrans: receptis obsidib frͣnciã
rediit & audito qđ rod gaudꝰ lõgobardꝰ in ꝑfi¬
diã u̾sus eẽt italiã iterũ repetiit. dcelatsu.¬
anno incarnationis cdĩ occiso rothgaudo foro¬
iuliũ tharauisiũ atq alias ciuitates indicionẽ
suã recepit. easq frãcis ad custodiã ꝑ misit
& res burgũ castrã. saxones inuadunt & destruut̃:

Expanded text:
perterriti Saxones, in fugam versi sunt, sicque castrum perterriti Saxones, in fugam versi sunt, sicque castrum illud ab obsidione liberatum. Rex Carolus, ut pervenit ad locum qui dicitur Ingilinham, quatuor scaras in Saxoniam dirigit, quae Deo auxiliante victrices exstiterunt. Rex gloriosus Carolus castrum Sigiburgum in Saxonia cepit, Eresburgum super Wisaram fluvium, in loco qui dicitur Brunisberg, reaedificat. Sicque Franci utramque ripam, fugatis et partim occisis Saxonibus, obtinent. Gloriosus rex Carolus usque Oboacrum fluvium Saxoniam aliasque gentes peragrans, receptis obsidibus, in Franciam rediit. Audito quod Rothaugaudus Longobardus in perfidiam versus esset, Italiam iterum repetiit, septno Incarnationis Domini. Occiso Rothaugaudo, Forojulium, Tharavisium, atque alias civitates in ditionem suam recepit, easque Francis ad custodiam permisit. Heresburgum castrum Saxones invadunt et destruunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ mõtẽ quẽ acole censiũ uocant quelatera aꝑiuĩt
magros taurmor Desiđius rex tunc uixta clau¬
sas lõgobardoꝵ exercitũ cõposuerat S& impetũ
frãcoꝵ sustiere ñ ualens papiã ipse desiđ̾ius re
Indeq reũsus papiã coep̃ cũ rege defidio. uxore
aefilia eiꝰ thesaurũq illiuꝰ sibi suisq tulit Om̃s
lõgobardos subegit Captis ciuitatib & direptis
uniu̾sis italiae ad algisus filiꝰ eiꝰdẽ desidii fugit
lapsus naue cõstãtinopolĩ uenit Ordinata italia
rex karolꝰ frnciã reũtit᷑: Interim dũ rex initalia
eẽt saxo nes ad p̃sidia frãcoꝵ cũ exercitu exeim¬
tes obsidentesq qđ dã castellũ buriaburg quãdã
eccłiã cõere mare a foris castello uoluerunt quam
sacrauerat beatꝰ bonefacius martir Subito autẽ
apparuer̃ duo nuienes mire claritatis & cando¬
ris uidentib tã xpĩanis quãq paganis qui ipsam
eccłiã defende uidebant᷑: hoꝵ aspectu terribili

Expanded text:
 montem quem accolae Cenisium vocant, quae latera aperiunt in agros Taurinorum. Desiderius rex tunc juxta clusas Longobardorum exercitum composuerat: sed impetum Francorum sustinere non valens, Papiam ipse Desiderius refindeque reversus Papiam cepit, cum rege Desiderio uxorem ac filiam ejus thesaurumque illius sibi suisque tulit. Omnes Longobardos subegit, captis civitatibus ac direptis universis Italiae. Adalgisus filius ejusdem Desiderii, fuga lapsus, nave Constantinopolim venit. Ordinata Italia, rex Carolus in Franciam revertitur. Interim dum rex in Italia esset, Saxones ad praesidia Francorum cum exercitu exeuntes obsidentesque quoddam castellum Buriaburg, quamdam ecclesiam concremare a foris castello voluerunt, quam sacraverat beatus Bonifacius martyr. Subito autem apparuerunt duo juvenes mirae claritatis et candoris, videntibus tam Christianis quam paganis qui ipsam ecclesiam defendere videbantur. Horum aspectu terribili
Abbreviated transcription (Latin):
Qui mitio imprii ludouinei impr̃is secessionis
monasterii locũ peciit. & in loco eiꝰ agobardꝰ eiꝰdẽ
epõpoꝵ synodo ep̃s substitutus est Qd̃ quidã de¬
fende uolentes dixerut eũdẽ uenerabilẽ agobards̃
atrib epiͣs insede lugdunensi iubente leidrado fuisse
ordinatũ: S& canonica auetoritas est muna ciuitate
duos epõs noneẽ. nec uiuente epo̾ successorẽ sibi de¬
be eligere Ac ideireo ulla quacũq causa regłe
eccłiȩ p̃teriri intanto ordine fixe nõ debent Ludo¬

Expanded text:
eratoris Suessionis monasterii locum petiit, et in loco ejus Agobardus ejusdem episcoporum synodo, episcopus substitutus est. Quod quidam defendere volentes, dixerunt eumdem venerabilem Agobardum a tribus episcopis in sede Lugdunensi, jubente Leidrado, fuisse ordinatum. Sed canonica auctoritas est, in una civitate duos episcopos non esse, nec vivente episcopo successorem sibi debere eligere. Ac idcirco illa quacunque causa regulae Ecclesiae praeteriri in tanto ordine fixae non debent.
Abbreviated transcription (Latin):
suos sclauos qͥ uulti dicunt᷑ ad gressus ferro & igni uas¬
sttit Sinel dingoꝵ maximã ciuitatẽ expugnat. atq
his successib om̃s qui abeo defecerant ad suã isocietatẽ
reũti coegit Sinodꝰ magna grm aquis cõgregat᷑
anno incarnationis onĩ.occc.uiiii. inqua sy nocto de
ꝓcessionesp̃s scĩ questoͥ. agitat᷑ utrũ sicut ꝓcedit apatre
ita ꝓcedit afilio hanc questionẽ ioħs monachus hierosolimita
mouerat cũ regula & fides eccłiastica firmati. spm̃¬
spm̃ scm̃ apatre & filio ꝓced̾e nonereatũ nõ genitũ
sce patre & filio coaet̾m̃ & cõsubstantialem Hom̃
autẽ ꝓ cessionis apatre & filio inapocalipsi ita aꝑte
est positũ & hostendit mͥ haut dubiu̾ quĩ angł flu¬
m̃ aque uite splendidũ tãquã cristtillũ ꝓ ceden

Expanded text:
suos Scavos, qui Wltzi dicuntur, aggressus, ferro et igni vasuos Scavos, qui Wltzi dicuntur, aggressus, ferro et igni vastat: Seneldingorum maximam civitatem expugnat: atque his successibus omnes qui ab eo defecerant, ad suam societatem reverti coegit. 809. Synodus magna Graniaquis congregatur, anno Incarnationis Domini ocprocessione Spiritus sancti quaestio agitatur, utrum sicut procedit a Patre, ita procedat a Filio. Hanc quaestionem Joannes monachus Hierosolymitanus moverat, cum regula et fides ecclesiastica firmet Spiritum sanctum a Patre et Filio procedere, non creatum, non genitum, sed Patri et Filio coaeternum et consubstantialem. Nomen autem processionis a Patre et Filio in Apocalypsi ita aperte est positum: « Et ostendit mihi haud dubium quin angelus flumen aquae vitae splendidum tanquam crystallum, procedens