comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siue matutinȩ psalmodiȩ munꝰ stando
ꝑsoluit. Mane autẽ iã facto ꝓcessit ad
eccłam: uidentibq & c̃gratulantibꝰ uni¬
uersis circuiuit locascã orando. & suo sal¬
uatori sacrisiciũ laudis offerendo. Factũ¬
q. ẽ. ut pulcherrima rerũ c̃uersione is
qͥ dissolutꝰ toto corpore illuc inuehiculo
ꝑlatꝰ erat: in destrictis firmatisq mẽbris
om̃ibꝰ. domũ ꝑse redir&. in columis. Vnde
meminisse iuuat: qͥahec .ẽ. ĩmutati o
dextẽ excelsi. cuiꝰ memoranda abinitio
mirabilia mundo fulgere ñcessant.
cęlestis etiã ꝑ reliqͥas scĩssimi oratorii
inqͦ pat̾ uenerabilis solitariꝰ dñomilitare
c̃sueuerat: diuina pietas ostenđit. Q đ
tam̃ utrũ meritis eiꝰdẽ beati patriscutbti.
ansuccessoris o adeluuoldi uiri ęque
dõ dediti ascribendũ sit: int̾nꝰarbit᷑ noue¬
rit. Neq aliqͣ ratio uetat utriusq merito
factũ credi. comitante etiã fide reueren¬

Expanded text:
sive matutinae psalmodiae tempus stando sive matutinae psalmodiae tempus stando persolvit. Mane autem jam facto processit ad ecclesiam, videntibusque et congratulantibus universis, circuit loca sancta orando, et suo Salvatori sacrificium laudis offerendo. Factumque est ut pulcherrima rerum conversione, is qui dissolutus toto corpore illuc in vehiculo perlatus fuerat, inde strictis firmatisque membris omnibus domum per se rediret incolumis. Unde meminisse juvat, quia haec est immutatio dexterae Excelsi, cujus memoranda ab initio mirabilia mundo fulgere non cessant. coelestis etiam per reliquias sanctissimi oratorii in quo Pater venerabilis solitarius Domino militare consueverat, divina pietas ostenderit. Quod tamen utrum meritis ejusdem beati Patris Cudbercti, an successoris ejus Aedilwaldi, viri aeque Deo dediti ascribendum sit, internus Arbiter noverit. Neque aliqua ratio vetat utriusque merito factum credi, comitante etiam fide reveren
Abbreviated transcription (Latin):
tibilib sacri corporis afferr& exuuiis:
qͥa cred& ꝑ huiꝰ se uirtutẽ ad grãm sani¬
tatis dño largiente reuersurũ. Qui c̃.¬
sulto abbate atculit calciam̃ta quȩ
uiridĩ insepulchro pedes induerant: &
ea pedib dissolutis egroti circudedit.
diquidẽ primo apedib eũ paralisis app̃¬
hendat. Fecit autẽ hoc noctis initio
cũ tẽpꝰ reqͥescendi adeẽt: statĩq ille
placidũ dimissus insoporẽ. ꝓcedente
intẽ yestȩ noctis silentio. cępit alt̾nis
palpitare pedibꝰ. ut palã qͥ uigilabañ
& uidebant ministri animaduerterent:
qͥa donata ꝑreliqͥas uiriscĩ uirtute me¬
dicandi. sanitas optata aplanta pedum
incetera ess& mebra transitura: At ubi
c̃suetũ inmonasterio noctͣnȩ orationis
signũ insonuit: excitatꝰ sonidu resedit
ipse. Nec mora solidatis int̾na uirtute
neruis. artuũq cõpagib uniuersis. ac
dolore fugado sanatũse. et̃. intelligens sur¬
rex̃: & ingr̃ãrũ actione dñõ om̃e noctͦnę

Expanded text:
fferret exuviis, quia crederet per hujus se virtutem, ad gratiam sanitatis Domino largiente reversurum. Qui consulto abbate attulit calceamenta, quae viri Dei in sepulcro pedes induerant, et ea pedibus dissolutis aegroti circumdedit: siquidem primo a pedibus eum paralysis adprehenderat. Fecit autem hoc noctis initio, cum tempus requiescendi adesset; statimque ille placidum dimissus in soporem, procedente intempestae noctis silentio, coepit alternis palpitare pedibus, ut palam qui vigilabant et videbant ministri animadverterent, quia donata per reliquias viri sancti virtute medicandi, sanitas optata a planta pedum per caetera membra esset transitura. At ubi consuetum in monasterio nocturnae orationis signum insonuit, excitatus sonitu resedit ipse. Nec mora, solidatis interna virtute nervis, artuumque compagibus universis, ac dolore fugato, sanatum se esse intelligens surrexit, et in gratiarum actione Domino omne nocturnae
Abbreviated transcription (Latin):
orũ c̃sũpto iã & inpuluerẽ redacto cor¬
pore reliqͦ. sicca inuenienda rebant᷑.
atq in leui arca recondita in eodẽ qͥdẽ
loco. sed supra pauim̃tũ digne uene¬
rationis grã locarent. Qđ dũ sibi pla¬
cuisse cãdb̃to antistiti suo medioferme
qua dragesime tẽpore referrent: annu¬
it c̃silio corũ. iussitq ut die depositionis
meminissent. Pecer̃ autẽ ita: & aꝑien¬
tes sepulchrũ inuener̾ corpꝰ totũ qͣsi
adhuc uiuer&. integrũ: & flexibilib

Expanded text:
orum, consumpto jam et in pulverem redacto cororum, consumpto jam et in pulverem redacto corpore reliquo, sicca invenienda rebantur, atque in levi arca recondita, in eodem quidem loco, sed supra pavimentum dignae venerationis gratia locarent. Quod dum sibi placuisse Eadbercto antistiti suo medio ferme Quadragesimae tempore referrent, adnuit consilio eorum, jussitque ut die depositionis meminissent. Fecerunt autem ita. Et aperientes sepulcrum, invenerunt corpus totum quasi adhuc viveret integrum,
Abbreviated transcription (Latin):
circuire. scõrũ auxilio grãssanissimam̃te
referre. qͥ pͥdie p̃ insania m̃tis nec se ipsũ
qͥ ess&. uł ubieẽt poterat agnoscere. Qui
ubi tota frm̃ catua asstante uidente
& c̃gratulante. adreliqͥas martyrũ genib
ad ꝓpͥa rediit. Ostenditꝰ usq hodie fossa
illa cui memorabile infusũ.ẽ. lauacrũ.
quadrato scemate facta. ligno undiq
circundata: & lapillis intus impleta.
Est autẽ iuxta ȩccłam in qͦ corpꝰ eiꝰ requi¬
escit ad parte̾ meridianã. Factũq est
exeo tẽpore: ut plures sanitatũ oꝑatio¬
snes
ꝑ eosdẽ lapides uł candẽ terram dnIo
donante fierent
olens autẽ latiꝰ monstrare diuina
dispensatio quanta ingła uirsc̃s
post mortẽ uiuer&:. cuiꝰ ante mortẽ
uita sullimis. crebris etiã miraculorũ
patebat indicus. transactis sepulturȩ
eiꝰ annis undecĩ. inmisit in animo fr̃m
ut tollerent ossa illiꝰ. quȩ more mortu¬

Expanded text:
circuire, ac sanctorum auxilio gratias sanissima mente circuire, ac sanctorum auxilio gratias sanissima mente referre, qui pridie prae insania mentis nec seipsum quis esset vel ubi esset poterat agnoscere. Qui ubi, tota fratrum caterva astante, vidente et congratulante, ad reliquias martyrum genibus ad propria rediit. Ostenditur usque hodie fossa illa cui memorabile infusum est lavacrum, quadrato schemate facta, ligno undique circumdata, et lapillis intus impleta. Est autem juxta ecclesiam in qua corpus ejus requiescit, ad partem Meridianam. Factumque est ex eo tempore, ut plures sanitatum operationes per eosdem lapides vel eamdem terram, Domino donante, fierentolens autem latius monstrare divina dispensatio, quanta in gloria vir sanctus post mortem viveret, cujus ante mortem vita sublimis crebris etiam miraculorum patebat indiciis, transactis sepulturae ejus annis undecim, immisit in animo fratrum ut tollerent ossa illius, quae, more mortu
Abbreviated transcription (Latin):
auditꝰ horrore c̃cuter&. nec esset qͣliq đ
remedii genꝰ ex cogitare qͥ uisset : tum
ecce qͥdã de prb̃is edoctus inspũ ꝑ opi¬
tulationẽ beati patriscuthb̾ti illũ sa
nari posse. uenit clanculo ad locũubi
nouerat effusã fuisse aquã. qua corp
eiꝰ defunctũ suerat lotũ: tollensq inde
modicã humi particulã inmisie in
aqua. Qũa deferens ad patientẽ : un¬
sudit in ore eꝰ. Quoh orribilit hiante.
uoces diras acflebiles emittebat. Statĩ
autẽ ut attigit aquã: continuit clamo¬
res. clausit os. clausit & oculos. qͥ sangui¬
nei & furibundi patebant. caputq & corpꝰ
totũ reclinauit in requiẽ. Qui etã placi¬
dosopore noctẽ transegit: & mane de
sõnosimul & uesania c̃surgens. lib̾atũ se
ademonio qͦ p̃mebat᷑ beati cuthberti
meritis & int̾cessione cognouit. Mirandũ
& bonis om̃ib delectabile spectaculũ: cũ
uideres filiũ cũ patre sospitẽ loca scã

Expanded text:
auditus horrore concuteret, nec esset qui aliquod auditus horrore concuteret, nec esset qui aliquod remedii genus excogitare quivisset, tum ecce quidam de presbyteris edoctus in spiritu per opitulationem beati Patris Cudbercti illum posse sanari, venit clanculo ad locum, ubi noverat effusam fuisse aquam, qua corpus ejus defunctum fuerat lotum; tollensque inde modicam humi particulam immisit in aquam; quam deferens ad patientem infudit in ore ejus, quo horribiliter hiante voces diras ac flebiles emittebat. Statim autem ut attigit aquam, continuit clamores, clausit os, clausit et oculos, qui sanguinei et furibundi patebant, caput et corpus totum reclinavit in requiem. Qui etiam placido sopore noctem transegit, et mane de somno simul et vesania consurgens, liberatum se a daemonio quo premebatur beati Cudbercti meritis et intercessione cognovit. Mirandum et bonis omnibus delectabile spectaculum, cum videres filium cum patre sospitem loca sancta
Abbreviated transcription (Latin):
canentiũ susceptũ . ẽ. atq in eccłabe¬
ati apłi petri addexterã altaris petri¬
no insarcofago repositũ.
ed nec defuncto actumulato xp̃i fa¬
mulo. signa sanitatũ quȩ uiuens
exercuerat᷑. cessare potuerunt. Contigit
nanq puerũ quendã int̾ritorio lindis¬
farnensiũ atrocissimo demone uexari:
ita ut sensu rationis funditꝰ amisso clama¬
ret. eiular&. & uł sua mẽbra uł quicqͥd
attingere poss& morsib dilaniare nite¬
ret᷑. Missus . ẽ. ad inerguminũ prb̃t de
monasterio. Qui cũ solitꝰ fuiss& ꝑexor¬
cismigram immundos fugare sp̃s: huic
tam̃ obsesso ꝓdesse nil prorsus ualebat.
Vnde dedit c̃siliũ patri illiꝰ: ut impositũ
carro puerũ admonasteriũ de ferr&.
atq ad reliquias beatorũ martẏrũ quȩ
ibi sunt dnm ꝓ illo p̾caret᷑. Necit ut mo¬
nuerat. Sed noluere scĩdĩ martẏresei
dendo dentibꝰ. nmio cunctorũ uisus &

Expanded text:
canentium susceptum est, atque in ecclesia becanentium susceptum est, atque in ecclesia beati Apostoli Petri in dextera parte altaris petrino in sarcophago repositum. Sed nec defuncto ac tumulato Christi famulo signa sanitatum quae vivens exercuerat, cessare potuerunt. Contigit namque puerum quemdam in territorio Lindisfarnensium, atrocissimo daemone vexari, ita ut sensu rationis funditus amisso clamaret, ejularet, et vel sua membra vel quidquid attingere posset morsibus dilaniare niteretur. Missus est ad energumenum presbyter de monasterio: qui cum solitus fuisset per exorcismi gratiam immundos fugare spiritus, huic tamen obsesso prodesse nil prorsus valebat. Unde dedit consilium patri illius, ut impositum carro puerum ad monasterium deferret, atque ad reliquias beatorum martyrum quae ibi sunt Dominum pro illo precaretur. Fecit ut monuerat, sed noluere sancti Dei martyres eidendo dentibus nimio cunctorum visus et
Abbreviated transcription (Latin):
res efrĩb loco magis cede. quã talib
uellent int̾ esse periculis. At tamen
post annũ ordinato in episcopatũ
cadberchto magnarũ uirtutũ uiro.
& inscripturis nobilit̾ erudito. iaximeq
elemosinarũ oꝑib dedito: fugatis ꝑtꝰ¬
bationũ ꝓcellis. ut scripturȩ uerbis
loquar. ȩdisicauit ierłm id .ẽ. uisionẽ
pacis dñs. & disꝑsiones isrłis c̃gregauit.
sanauit contritos corde & alligauit
c̃tritiones eorũ: ut palã daret᷑ intel¬
ligi qđ signisi cauerit psalmus. cum
cognita beatiuiri morte cantatꝰ quia
uidelic& post eiꝰ obitũ repellendi ac
destruendi essent ciues eiꝰ: sed pͦ osten¬
sionẽ irȩ minantis. cȩlesti ꝓtinꝰ misera¬
tione refouendi. Cuiꝰ sequentia qͦq
psalmi eidẽ sensui concordare qui
retractat intelligit. In positũ autẽ
naui corpus uenerabile patris adin¬
sulã lindis farnensiũ retulimꝰ: qđ mag¬
no occurrentiũ agmine chorisquẽ

Expanded text:
res e fratribus loco magis cedere quam talibus res e fratribus loco magis cedere quam talibus vellent interesse periculis. At tamen post annum ordinato in episcopatum Eadbercto, magnarum virtutum viro et in Scripturis nobiliter erudito maximeque eleemosynarum operibus dedito, fugatis perturbationum procellis, ut Scripturae verbis loquar, aedificavit Jerusalem, id est, visionem pacis, Dominus, et dispersiones Israel congregavit. Sanavit contritos corde, et alligavit contritiones eorum, ut palam daretur intelligi quid significaverit psalmus cum cognita beati viri morte cantatus: quia, videlicet, post ejus obitum repellendi ac destruendi essent cives ejus, sed post ostensionem irae minantis coelesti protinus miseratione refovendi. Cujus sequentia quoque psalmi eidem sensui concordare qui retractat intelligit. Impositum autem navi corpus venerabile Patris, ad insulam Lindisfarnensium retulimus: quod magno occurrentium agmine chorisque
Abbreviated transcription (Latin):
tego statĩ egressus: nuntiaui obitũ
eiꝰ fr̃ibꝰ qui & ipsi noctẽ uigilando
atq orando transegerant. & tunc forte
sub ordine nocturnȩ laudis dicebant
psalmũ qnͥquagesimũ nonũ. cuiꝰ mi¬
tiũ .c̃. Ds reppulisti nos & destruxisti
nos: iratꝰ es & miscrtus es nobis. Nec
mora currens unus exeis accendit du¬
ascandelas. & utraq tenens manu: as¬
cendit eminentiorẽ locũ. ad osten¬
dendũ fr̃ib qui in lindisfarnensi mo¬
signũ scĩssimi eiꝰ obitꝰ c̃dixerant. Qđ
cũ uidet frat̾ qui inspecula lindis¬
sfarnensis insulȩ longe de cont᷑ euentꝰ
eiꝰdẽ ꝑuigil expectauerat horã: cu¬
curritcitius adȩccłam. ubi collectꝰ
om̃is fratrũ cȩtus noct᷑nȩ psalmodie
sollennia celebrabat. contigitq ut
ipsi quoq intrante illo p̃fatũ cane¬
rent psalmũ: qđ suꝑna dispensatio¬
ne ꝓcuratũ rerũ exitus ostendit. Si¬
quidẽ sepulto uiro dĩ: tanta ȩccłam
illã tẽptationis aura concussit. ut plu¬

Expanded text:
ego statim egressus, nuntiavi obitum ejus fratribus qui et ipsi noctem vigilando atque orando transegerant, et tunc forte sub ordine nocturnae laudis dicebant psalmum quinquagesimum nonum, cujus initium est: Deus, repulisti nos et destruxisti nos, iratus es et misertus es nobis. Nec mora, currens unus ex eis, accendit duas candelas; et utraque tenens manu, ascendit eminentiorem locum, ad ostendendum fratribus qui in Lindisfarnensi mosignum sanctissimi ejus obitus condixerant. Quod cum videret frater, qui in specula Lindisfarnensis insulae longe de contra eventus ejusdem pervigil exspectaverat horam, cucurrit citius ad ecclesiam, ubi collectus omnis fratrum coetus nocturnae psalmodiae solemnia celebrabat, contigitque ut ipsi quoque, intrante illo, praefatum canerent psalmum. Quod superna dispensatione procuratum rerum exitus ostendit. Siquidem, sepulto viro Dei, tanta ecclesiam illam tentationis aura concussit, ut plu
Abbreviated transcription (Latin):
celebrando. uel ꝑuerse tauendo aberrant:
uobis sit nulla cõmunio. sciatisq & in memo.¬
ria retineatis. quia si uos unu eduobus
aduersis eligere necessitas coegerit: mul¬
to plus diligo ut eruentes detumulo.
tollentesq uobiscũ mea ossa recedatis
abhis locis. & ubicunq ds̃ ꝓuiderit in colȩ
maneatis: quã ut ulla ratione c̃sentiente
iniquitati. scismaticorũ iugo colla sub¬
datis. Catholica patrũ statuta dili
ea quoq quȩ ꝑmeũ ministeriũ uob
diuina pictas instituta uitȩ regularis
dare dignata. ẽ. exercete solliciti. Scio
eñĩ quia & si quib dã contẽtibilis uixi.
post meũ tam̃ obitũ aꝑtius qͣlis fuerĩ.
quã mea doctrina ñ sit c̃tẽnenda uide

Expanded text:
celebrando, vel perverse vivendo aberrant, celebrando, vel perverse vivendo aberrant, vobis sit nulla communio. Sciatisque et memoria retineatis, quia si vos unum e duobus adversis eligere necessitas coegerit, multo plus diligo, ut eruentes de tumulo tollentesque vobiscum mea ossa recedatis ab his locis, et ubicunque Deus providerit incolae maneatis, quam ut ulla ratione consentientes iniquitati schismaticorum jugo colla subdatis. Catholica Patrum statuta diligea quoque quae per meum ministerium vobis divina pietas instituta vitae regularis dare dignata est, exercete solliciti. Scio enim quia, etsi quibusdam contemptibilis vixi, post meum tamen obitum apertius qualis fuerim, et quam mea do
Abbreviated transcription (Latin):
in angulo sui oratorii contraaltare.
assiq̃ecepi & ipse. Nec multa lo qͦbat᷑.
quia pondus ȩgritudinis facilitatẽ
loquendi m inorauerat. Uerũ me diligen¬
tius inquirente : que hereditariũ sermo¬
nẽ. qđ ultimũ uale fr̃ib relinqueret:
copit disserere pauca set fortia de pace
& humilitate. cauendisq eis qͥ his obluc¬
tari qũa oblectari mallent. Pace in qͥt
int̾ uos semꝑ & caritat̾e custodite diui¬
nã. & cũ de ur̃o statu consiliũ uos agere
necessitas poposcerit: iudete attenti¬
us ut unanimes existatis in consilus: Sed
& cũ alus xp̃i famulis mutuã habetote
concordiã: nec uenientes aduos hospi-¬
talitatis gr̃a domesticos fidĩ habeatis
contẽtui. sed familiarit᷑ ac benigne tales
susciꝑe. tenere. ac dimittere curate. neqͣꝗ
uos meliores arbitrantes cȩteris eiꝰdẽ fidei
& uitȩ consortib. Cũ illis aut̃ qui abunita-¬
te catholicȩ pacis. uel pascha non suo tẽpore

Expanded text:
in angulo sui oratorii contra altare; in angulo sui oratorii contra altare; adsidere coepi, et ipse nec multa loquebatur, quia pondus aegritudinis facilitatem loquendi minoraverat. Verum me diligentius inquirente, quem haereditarium sermonem, quod ultimum vale fratribus relinqueret, coepit disserere pauca, sed fortia de pace et humilitate, cavendisque eis qui his obluctari quam oblectari mallent. Pacem, inquit, inter vos semper et charitatem custodite divinam, et cum de vestro statu consilium vos agere necessitas poposcerit, videte attentius ut unanimes existatis in consiliis. Sed et cum aliis Christi famulis mutuam habetote concordiam, nec venientes ad vos hospitalitatis gratia domesticos fidei habeatis contemptui, sed familiariter ac benigne tales suscipere, tenere ac dimittere curate, nequaquam vos meliores arbitrantes caeteris ejusdem fidei et vitae consortibus. Cum illis autem qui ab unitate catholicae pacis, vel Pascha non suo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
grediens illuc tetigi epm̃ deductur eũ
adoratoriũ: continuo sensime omi illa
longe infirmitatis molestia carere. Non
autẽ dubitandũ suꝑnȩ pietatis hocdis¬
pensatione ꝓcuratũ: ut qui inultos antea
sospes adhuc ualensq curauerat. hc̃ quoq
moriturus curaret: quatinꝰ hoc qͦq indi¬
cio pateret. etiã corpore insirinatꝰ uir sc̃s
quantũ spũ ualeret. Inqua ꝓfecto cura-¬
tione sequebat᷑ exemplũ scĩssimi & reue¬
rentissimi patris aurelii augustini ep̃i.
Quidũ pressus infirmitate qua& mortu-
rogans ut eidẽ manũ imponer&. qͦsanꝰ
.ec̃. posset. Atille. sunꝗͥt aliqͥd inhis possẽ:
mͥ hocutiq pͥmitꝰ prestitis sẽ. Rursus
is qui uenerat. te inqͥt uisitare p̾ceptꝰ
sũ. Siquidẽ in sõnis dictũ accepi. Cade
mox egrotanti manũ benedicens impo¬
suit. nec mora sanatũ ad ꝓpͥa remi sit.
Ntraui autẽ inquit ad eũ circa hotam
diei circit̾ nonã. inueniq eũ recũbentẽ

Expanded text:
grediens illuc tetigi episcopum deducturus eum grediens illuc tetigi episcopum deducturus eum ad oratorium, continuo sensi me omni illa longae infirmitatis molestia carere. Non autem dubitandum supernae pietatis hoc dispensatione procuratum, ut qui multos antea sospes adhuc valensque curaverat, hunc quoque moriturus curaret: quatenus hoc quoque indicio pateret, etiam corpore infirmatus vir sanctus quantum spiritu valeret. In qua profecto curatione sequebatur exemplum sanctissimi et reverentissimi Patris Aurelii Augustini episcopi: qui dum pressus infirmitate qua et morturogans ut eidem manum imponeret, quo sanus esse posset. At ille: Si, inquit, aliquid in his possem, mihi hoc utique primitus praestitissem. Rursus is qui venerat: Te, inquit visitare praeceptus sum, siquidem in somnis dictum accepi: Vade mox aegrotanti manum benedicens imposuit: nec mora, sanatum ad propria remisit.ntravi autem, inquit, ad eum circa horam diei circiter nonam, invenique eum recumbentem
Abbreviated transcription (Latin):
possitis. & inpotestate sit ur̃a. analiqui
illo de aduenientib accedant. Grãs
egimꝰ ꝑmissioni & c̃silio illiꝰ. flexis int̾ra
genibꝰ. ac domũ redeuntes. frequentius
illũ exinde uisitare ñdestitimus.
suȩ resolutionis instare : p̃cepitse in
suã mansiunculã atq oratoriũ referre.
Erat autẽ hora dieitertia. Portauimꝰ ergo
illũ: qͥa prȩ molestia languoris ipse non
ualebat ingredi. At ubi adportã ꝑueni¬
mus: rogabamꝰ ut alicui nr̃m liceret
administrandũ ei parit̾ intrare. Nonem̃
ꝑannos plurimos qͥspiã illic pret̾ ipsũ
intrauerat. Qui circunspectis om̃ibus.
uidit frem cuiꝰ supra memini uentris
fluxu languentẽ: & ait. Uualchstođ in¬
grediat᷑ mecũ. Hoc enĩ erat nom̃ frĩs.
Qui cũ ad nonã usq horã intuscũ illo mane¬
r& sic egrediens uocauit me: ep̃s inqͥens
te iussit intrare adse. Possũ autẽ tͥ rem
referre nouã ꝑmirabilẽ. quia exquoin.¬

Expanded text:
possitis, et in potestate vestra sit an aliqui possitis, et in potestate vestra sit an aliqui illo de advenientibus accedant. Gratias egimus permissioni et consilio illius, flexis in terra genibus, ac domum redeuntes frequentius illum exinde visitare non destitimus. suae resolutionis instare, praecepit se in suam mansiunculam atque oratorium referri. Erat autem hora diei tertia. Portavimus ergo illum, quia prae molestia languoris ipse non valebat ingredi. At ubi ad portam pervenimus, rogabamus ut alicui nostrum liceret ad ministrandum ei pariter intrare. Non enim per annos plurimos quispiam illuc praeter ipsum intraverat. Qui circumspectis omnibus, vidit fratrem, cujus supra memini, ventris fluxu languentem, et ait: Walhstod ingrediatur mecum, hoc enim erat nomen fratri. Qui cum ad nonam usque horam intus cum illo maneret, sic egrediens vocavit me: Episcopus, inquiens, te jussit intrare ad se. Possum autem tibi rem referre novam permirabilem, quia ex quo in
Abbreviated transcription (Latin):
Atille. Et meȩ in qͥt uoluntatis erat hic
requiescere corpore. ubi quantulũ¬
cũq ꝓdño certam̃ certaui. ubicur sũ
consũ mare desido. unde adcoronã iusti¬
ciȩ sulleuandũ me apio iudice sꝑo. Sed
& uobis quoq cõmodiꝰ. eẽ. arbitrorut hic
requiescã ꝓpt̾ incursionẽ ꝓfugorũ. uł no¬
xiorũ quorũlib&. Quicũ ad corpꝰ meũ
forte confugerint. quia qͣliscunq sim
famatam̃ exit deme qͥ a famulꝰ. xp̃i sĩ.
necesse habetis sepius ꝓtalibꝰ apud poten¬
tes scłi int̾cede. atq idõ dep̃sentia corporiᷤ
mei multũ tolerare laborẽ. At nob̾multũ
diup̃cantibꝰ. laborẽq huiꝰ modi gratũ
nobis acleuẽ fore asseuerantibꝰ: tandem
cũ consilio locutus uirdm̃. simeã in qtͥ
dispositionẽ suꝑare. & meũ corpus illõ
reducere uultis: uidet᷑ mͥ optimũ ut in in¬
teriorib basilicȩ ur̃ȩ illudtumuletis. qͣtinꝰ
& ipsi cũ uultis meũ sepulchrũ uisitare

Expanded text:
At ille: Et meae, inquit, voluntatis erat hic At ille: Et meae, inquit, voluntatis erat hic requiescere corpore, ubi quantulumcunque pro Domino certamen certavi, ubi cursum consummare desidero, unde ad coronam justitiae sublevandum me a pio judice spero. Sed et vobis quoque commodius esse arbitror ut hic requiescam, propter incursionem profugorum vel noxiorum quorumlibet: qui cum ad corpus meum forte confugerint, quia qualiscunque sum, fama tamen exiit de me quia famulus Christi sim, necesse habetis saepius pro talibus apud potentes saeculi intercedere, atque ideo de praesentia corporis mei multum tolerare laborem. At nobis multum diu precantiore asseverantibus, tandem cum consilio locutus vir Domini: Si meam, inquit, dispositionem superare, et meum corpus illo reducere vultis, videtur mihi optimum ut in interioribus basilicae vestrae illud tumuletis, quatenus et ipsi cum vultis meum sepulcrum visitare
Abbreviated transcription (Latin):
ut sicuiꝰlib& acceptis munerib digna
recõpensatione ñ respondiss&. illiꝰ admo.¬
nitione recoler&: & pͥus quã obir&. sua
cuiq restitueret . Sed & aliũ qndã de
fr̃ib specialit᷑ int̾ministros sibi ad. eẽ.
designauit. Quilongo quidẽ uentris
fluru grauit᷑ egrotabat. neq a medi¬
cis poterat curari: sed merito religionis
prudentiȩ & grauitatis dignꝰ extiterat.
qui testis esset᷑ uerborũ quȩ uirdĩ ul¬
tima diceret: uł quo ordine migrar&
addni. Interea rediens domũ. narrabã
fr̃ib qͥa uenerabilis pat̾ insuase insula
sepeliri iuberet. Et uidetꝰ in quã mihi
iustius esse multo & dignius impetrare
abeo: quatinꝰ huc transferri corpus suũ.
& iuxta honorẽ congruũ in ȩccła condi ꝑ¬
mittat. Placucrunt illisquȩ dixerã: & ue¬
mentes ad ep̃m rogabamꝰ dicentes. Non
quate hic tumulari mandasti: & tam̃
rogandũ uidebat᷑ nobis ut te ad nos
transferre & nobiscũ mereamur habere.

Expanded text:
ut si cujuslibet acceptis muneribus digna ut si cujuslibet acceptis muneribus digna recompensatione non respondisset, illius admonitione recoleret, et priusquam obiret sua cuique restitueret. Sed et alium quemdam de fratribus specialiter, ut inter ministros sibi adesset designavit. Qui longo quidem ventris fluxu graviter aegrotabat, neque a medicis poterat curari: sed merito religionis, prudentiae et gravitatis dignus exstiterat, qui testis esset verborum quae vir Dei ultima diceret, vel quo ordine migraret ad Dominum. « Interea rediens domum narrabam fratribus quia venerabilis Pater in sua se insula sepeliri juberet. Et videtur, inquam, mihi justius esse multo, et dignius impetrare ab eo, quatenus huc transferri corpus suum, et juxta honorem congruum in ecclesia condi permittat. Placuerunt illis quae dixeram, et venientes ad episcopum rogabamus, dicentes: Non m tuam, qua te hic tumulari mandasti, et tamen rogandum videbatur nobis, ut te ad nos transferre et nobiscum mereamur habere.
Abbreviated transcription (Latin):
Et quomͦ inquã dñe mi ep̃e sic uiuere
potuisti : Nũ absq cibi ꝑceptioNe
tanto tẽpore mansisti : Tũ ille rececto
lecti sternio cui suꝑ sedebat : ostendit
ibi cȩpas qnͥq reconditas. & ait. Hic mͥ
uictꝰ erat his diebꝰ. Q uotiescunq enĩ
osariditate ac siti nimia ardebat: hȩc
gustando me refrigerare acrecreare
curaui. Uidebat᷑ autẽ una de cepis
minꝰ quã dimidia parte corrosa. Insuꝑ
& conccitatores mei nunqua ꝑ om̃e cẽpꝰ
ex quo inhac insula c̃uersaricȩpi: tot mͥ
ꝑ sccutiones qtͦ inhisqͥnq dieb intulere.
Non audebã int̾rogare: quȩ essent tẽpta¬
tiones dequib dixerat. tantũ rogaui:
ut ministros susciꝑetnnuit ille. & qͦsdã
nr̃m secũ retinuit. in quib erat maior
beda prbt. qui ministerio eiꝰ familiarit᷑
sẽꝑ ad eẽ. c̃sueuerat. idõq donationũ
acceptionũq eiꝰ om̃iũ c̃sciuserat in dubiꝰ.
Que obid maxime secũ mane uoluit :

Expanded text:
Et quomodo, inquam, domine mi episcope, sic vivere Et quomodo, inquam, domine mi episcope, sic vivere potuisti? Num absque cibi perceptione tanto tempore mansisti? Tum ille retecto lectisternio cui supersedebat, ostendit ibi cepas quinque reconditas, et ait: Hic mihi victus erat his diebus. Quotiescunque enim os ariditate ac siti nimia ardebat, haec gustando me refrigerare ac recreare curavi. Videbatur autem una de cepis minus quam dimidia parte corrosa. Insuper et concertatores mei nunquam per omne tempus ex quo in hac insula conversari coepi, tot mihi persecutiones, quot in his quinque diebus intulere. Non audebam interrogare quae essent tentationes de quibus dixerat, tantum rogavi ut ministros susciperet. Adnuit ille, et quosdam nostrum secum retinuit, in quibus erat major Beda presbyter, qui ministerio ejus familiariter semper adesse consueverat. Ideoque donationum acceptationumque ejus omnium conscius erat indubius, quem ob id maxime secum manere voluit,
Abbreviated transcription (Latin):
prebere curaui. Si qͥdẽ calefaciens a qũa.
abluebã pedeseiꝰ quigrã diutini tumo¬
ris iãtunc ulcus habebat. ac ꝓfluenti
sanie cura indigebat. Sed& uinũ cale¬
faciens attuli. eũq gustare rogaui. Ui¬
debã nanq infacie eiꝰ. qͥa multũ inedia
simuł & languore erat defessus. Cõpleta
mitate postquã secessimꝰ ate : & mirũ
quare nolucris ut aliqs nrm qui tibi
ministrarent hic dimitteremꝰ ab euntes.
Atille. dĩ inot ꝓuidentia & uoluntate
gestũ. ẽ: ut inp̃senti auxilio destitutꝰ
humano. aliqua paterer aduersa. Post¬
quã enĩ ame digressi estis: continuo cę¬
pit ingrauescere languor. idõq de mea
mansione egrediens huc intraui. Ut
quicunq urm mͥ ministraturi adue¬
nirent. hic me possent inuenire. nec
meã mansionẽ necesse hab̾ent ingredi.
Ex quo autẽ ingrediens hac insede m̃bra
cõposui: ñ moui me hinc. sed qͥnq dieb
his & noctibꝰ hic quietꝰ ꝑ mansi. Cui ego

Expanded text:
praebere curavi. Siquidem calefaciens aquam praebere curavi. Siquidem calefaciens aquam abluebam pedem ejus, qui gratia diutini tumoris jam tunc ulcus habebat, ac profluente sanie cura indigebat; sed et vinum calefaciens attuli, eumque gustare rogavi. Videbam namque in facie ejus quia multum inedia simul et languore erat defessus. Completa mitate, postquam recessimus a te: et mirum quare nolueris, ut aliquos nostrum qui tibi ministrarent, hic dimitteremus abeuntes. At ille: Dei, inquit, providentia et voluntate gestum est, ut praesentia et auxilio destitutus humano, aliqua paterer adversa. Postquam enim a me digressi estis continuo coepit ingravescere languor: ideoque de mea mansione egrediens huc intravi, ut quicunque vestrum mihi ministraturi advenirent, hic me invenire possent, nec meam mansionem necesse haberent ingredi. Ex quo autem ingrediens hac in sede membra composui, non movi me hinc, sed quinque diebus his et noctibus hic quietus permansi. Cui ego:
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis. iussi orationẽ fierisine int̾mis¬
sione ꝓeo. qͥa uidet᷑ inqͥensmͥ ex quib dã
uerbis illius apppinquare diẽ quosit
exiturus ad dm̃. Erã autẽ sollicitus de
reditu ꝓpt̃ infirmitatẽ eiꝰ. Sedqͥnͥq dieb
obstitit tẽpestas neredire possemꝰ. Qđ
diuinitꝰ dispensatũ fuisse. rerꝓba uit
euentus. Vt em̃ omp̃s ds̃ famulũ suum
ab om̃i labe mundane fragilitatis ad
purũ castigar&: ut que ad uersariłeiꝰ
quã nihil contrasidĩ fortitudinẽ ualerent
ostender&: uoluit eũ tanto tẽpore segre¬
gatũ ab hominibꝰ. & suȩ carnis dolore
& antiqui hostis acrioricertamineꝓbari.
Vt autẽ reddita tranquillitate insulã re¬
petiuimꝰ: inuenimꝰ eũ suo monasterio
egressũ sedere indomo inqua nos ma¬
nere solebamꝰ. Et quia necessitas quę¬
dã poscebat fr̃s qͥ mecũ uenerant rena¬
uigare adꝓximũ litus: ipse remanens
in insula confestĩ patriministerium

Expanded text:
cunctis, jussi orationem fieri sine intermiscunctis, jussi orationem fieri sine intermissione pro eo: Quia videtur, inquiens, mihi ex quibusdam verbis illius appropinquare diem quo sit exiturus ad Deum. « Eram autem sollicitus de reditu propter infirmitatem ejus; sed quinque diebus obstitit tempestas ne redire possemus; quod divinitus dispensatum fuisse rei probavit eventus. Ut enim omnipotens Deus famulum suum ab omni labe mundanae fragilitatis ad purum castigaret, utque adversariis ejus, quam nihil contra fidei fortitudinem valerent, ostenderet, voluit eum tanto tempore segregatum ab hominibus, et suae carnis dolore et antiqui hostis acriori certamine probari. Ut autem reddita tranquillitate insulam repetivimus, invenimus eum suo monasterio egressum, sedere in domu in qua nos manere solebamus. Et quia necessitas quaedam poscebat fratres qui mecum venerant renavigare ad proximum littus, ipse remanens in insula, confestim Patri ministerium
Abbreviated transcription (Latin):
meũ admeridie̾. contra orientalẽ plagã
scȩ crucis quã ibidẽ erexi. Est autẽ ad aqͥ¬
lonalẽ eiꝰdẽ oratorii partẽ sarcofagũ terrȩ
cespite abditũ: qđ olim mͥcudda uenera¬
bilis abbas donauit. In hoc meũ corpus
reponite. inuoluentes insindone quã in¬
uenietis istic. Nolui quidẽ ea uiuens indui :
sed ꝓamore dilectȩ dõ feminȩ quȩ hanc
mͥ misit. uercȩ uidelic& abbatissȩ ad ob¬
uoluendũ corpus meũ reseruare curaui.
Audiens hȩc obsecro inquã pat̾. qͥa infir¬
mante & moriturũ te audio: aliquos de
frib hic administrandũ tͥ remanere ꝑ¬
mittas. Atille . Ite in quit mͦ. tẽpore autẽ
oportuno redite. Cunq diligentius obse¬
crans ut ministrũ susciꝑet sed neqͣquã impetrare
ualerẽ: tandẽ int̾rogaui. quando debemꝰ
reuerti. Quiait. Quando ds̃ uoluerit. &
ipse uobis ostenderit. Fecimus ut usse¬
rat: conuocatisq mox in ȩcdam fribus

Expanded text:
meum ad meridiem, contra orientalem plagam meum ad meridiem, contra orientalem plagam sanctae crucis quam ibidem erexi. Est autem ad aquilenalem ejusdem oratorii partem sarcophagum terrae cespite abditum, quod olim mihi Cudda venerabilis abbas donavit. In hoc meum corpus reponite, involventes in sindone quam invenietis istic. Nolui quidem ea vivens indui, sed pro amore dilectae Deo feminae quae hanc mihi misit, Vercae videlicet abbatissae, ad obvolvendum corpus meum reservare curavi. Audiens haec: Obsecro, inquam, Pater, quia, infirmantem et moriturum te audio, aliquos de fratribus hic ad ministrandum tibi remanere permittas. At ille: Ite, inquit, modo, tempore autem opportuno redite. Cumque diligentius obsecrans ut ministerium susciperet nequaquam impetrare valerem, tandem interrogavi quando deberemus reverti. Qui ait: Quando Deus voluerit, et ipse vobis ostenderit. Fecimus ut jusserat, convocatisque mox in ecclesiam fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
sic adextrema ꝑuenit. Siquidẽ quarta
feria cȩ̨pit egrotare : & rursus quarta
feria finita egritudine migrauit ad
firmitatis uenirẽ. nã ante triduũ cum
fr̃ib insulã adierã. cupiens solitȩ bene¬
dictionis & exhortationis ab eo solacia
ꝑciꝑe: ut dato iuxta morẽ signo me
aduenisse ꝓdidi. ꝓcessit ad fenestrã.
& salutanti se mihi suspiriũ ꝓresponso
reddidit. Cui ego. Quid habes inquã
dñe mi ep̃e : Anforte nocte hac tuuste
languor tetigit : Atille. Etiã inquit.
languor me tetigit hac nocte. Putabã
qͥa de uetere sua infirmitate cuiꝰ coti¬
diana pene molestia consueuerat ex coqͥ
ñ autẽ de noua & insolita dicera. Nec
plura interrogans: da inqua benedis¬
tionẽ nobis. quia iã tẽpus nauigandi
acdomũ petendi ad .c̃. Pacite inquit
ut dicitis: ascendite nauẽ. ac domũ salui re¬
dite. Cũ autẽ ds̃ susceꝑit animã meã: sepe¬
lite me in hac mansione iuxta oratoriũ

Expanded text:
sic ad extrema pervenit. Siquidem quarta sic ad extrema pervenit. Siquidem quarta feria coepit aegrotare, et rursus quarta feria finita aegritudine migravit ad firmitatis venirem, nam et ante triduum cum fratribus insulam adieram, cupiens solitae benedictionis et exhortationis ab eo solatia percipere, ut dato juxta morem signo me advenisse prodidi, processit ad fenestram, et salutanti se mihi suspirium pro responso reddidit. Cui ego: Quid habes, inquam, domine mi episcope, an forte nocte hac tuus te languor tetigit? At ille: Etiam, inquit, languor me tetigit nocte hac. Putabam quia de veteri sua infirmitate cujus quotidiana pene molestia consueverat excoqui, non autem de nova et insolita diceret. Nec plura interrogans: Da, inquam, benedictionem nobis, quia jam tempus navigandi ac domum repetendi adest. Facite, inquit, ut dicis, ascendite navem, ac domum salvi redite. Cum autem Deus susceperit animam meam, sepelite me in hac mansione juxta oratorium
Abbreviated transcription (Latin):
uirdĩ cuthbtus: mox ꝑ acto die sollenni
natiuitatis dñicȩ. Cunq eũ nauẽ ascen¬¬
surũ cat᷑ua frm̃ circũstar&: in t̾rogauit
unꝰ ex eis ueteranus & uenerabilis uitȩ̨
monachus: fortis quidẽ side. sed dissente¬
riȩ morbo corpore iã factus imbec illis.
tuũ sꝑare debeamꝰ. Atille sĩplicit᷑ int̾¬
roganti. simplicit᷑ & ipse qđ uerũ noue¬
rat pandens: quando inquit meũ corpus
huc referetis. Qui cũ duos ferme menses
in magna repecite suȩ qͥetis exultatione
transigeret: multo consuetȩ districtionis
rigore corpꝰ mentẽq constringer&: ar-¬
reptus infirmitate subita. tẽporalis
igne doloris ad ꝑpetuȩ cȩpit bȩaͥtudinis
gaudia preparari. Cuiꝰ obitũ lib& uerbis
illius cuiꝰ relatione didici describe. here¬
fridi uidelic& deuotȩ religionis prb̃i.
qui etiã tc̃ lindisfarnensi monasterio
abbatis iure p̃fuit. Trib inquit ebdo¬
madib continuis infirmitate de coctus.

Expanded text:
vir Dei Cudberctus mox peracta die solemni vir Dei Cudberctus mox peracta die solemni nativitatis dominicae. Cumque eum navem ascensurum caterva fratrum circumstaret, interrogavit unus ex eis, veteranus et venerabilis vitae monachus, fortis quidem fide, sed dysenteriae morbo corpore jam factus imbecillis: tuum sperare debeamus. » At ille simpliciter interroganti, simpliciter et ipse quod verum noverat pandens: « Quando, inquit, meum corpus huc referetis. » Qui cum duos ferme menses in magna repetitae suae quietis exsultatione transigeret, multo consuetae districtionis rigore corpus mentemque constringeret; arreptus infirmitate subita, temporalis igne doloris ad perpetuae coepit beatitudinis gaudia praeparari. Cujus obitum libet verbis illius cujus relatione didici describere, Herefridi videlicet devotae religionis presbyteri, qui etiam tunc Lindisfarnensi monasterio abbatis jure praefuit. « Tribus, inquit, hebdomadibus continuis, infirmitate decoctus,
Abbreviated transcription (Latin):
adp̃ceptũ uiridĩ coctura in caldaria foco
agente feruere cepiss&: eadẽ hora unda
inmari cessantib uentis suo aferuore
quiesceret. Expleta itaq refectione:
uidentes mare placidũ ascender̾ nauẽ.
& scđis flatib cũ gaudiosimul & pudo¬
re domũ remearunt. Pu debat nanq cos
in obedientiȩ & sensus tardioris. qͦuere¬
bant᷑ suũ etiã int̾flagella conditoris
dinoscere & emendare reatũ. Gaudebant
qͥ a intellexere tantã fuisse dõ curã de
sideli suo famulo: ut contẽptũ ciꝰ etiã ꝑ
elem̃ta uindicaret. Gaudebant quia
uiderent tantã suim& curã suo suisse
creatori: ut etiã manifesto miraculo ip¬¬
sorũ errata corriger&. Hoc sane qđ retuli
miraculũ: non quolib& auctore. sed uno
corũ qui int̾fuere narrante cognoui:
uitȩ uidelic& uenerabilis monacho &
prb̃o eiꝰdẽ monasteriicyni mundo. Qui
plurimis late fideliũ longeuitatis & uitȩ
gr̃a iã notus existit.

Expanded text:
ad praeceptum viri Dei coctura in caldaria foco ad praeceptum viri Dei coctura in caldaria foco agente fervere coepisset, eadem hora unda in mari cessantibus ventis suo a fervore quiesceret. Expleta itaque refectione videntes mare placidum ascenderunt navim, et secundis flatibus cum gaudio simul et pudore domum remeaverunt: pudebat namque eos inobedientiae et sensus tardioris, quo vetabantur suum etiam inter flagella conditoris dignoscere et emendare reatum; gaudebant quia intellexere tantam fuisse Deo curam de fideli suo famulo, ut contemptum ejus etiam per elementa vindicaret; gaudebant quia videre tantam suimet curam suo fuisse creatori, ut etiam manifesto miraculo ipsorum errata corrigeret. Hoc sane quod retuli miraculum, non quolibet auctore, sed uno eorum qui interfuere narrante cognovi, vitae videlicet venerabilis monacho et presbytero ejusdem monasterii Cynemundo, qui plurimis late fidelium longaevitatis et vitae gratia jam notus existit.
Abbreviated transcription (Latin):
pestas fera omẽm eis nauigandi facultatẽ
astulit. Factũq ẽ. ut septẽ dieb feruente
unda conclusi. tristes in insula resid̾ent :
nectam̃ culpã in obedientię ꝓ qua huꝰ mo¬
di carcerẽ patiebant᷑ ad memoriã reuo¬
carent. Qui cũ sedulo ad patris colloqͥũ
reuersi. acde reditꝰ sui dispendio c̃questi.
pacientiȩ ab illo monita ꝑciꝑent: septima
tandẽ hie egresfus ipse ad eos. uolebat mesti¬
tiã eorũ gr̃a suȩ uisitationis & consolatiomiꝰ
piȩ uerbo lenire. Ingressus autẽ domũ in
qua manebant. ut uidit aucã non fuisse
comestã. placido uultu & lȩto potiusser¬
mone redarguit eos in obedientiȩ. Non
inquiens in comesta adhuc pend& auca :
Et qͥd mirũ siuos mare ñsiuit abire : Ci¬
tissime ergo mittite eã incaldariã. coqͥte
& comedite : ut possit mare quiescere.
& uos domũ remittere . Pecerunt statim
ut iusserat. contigitq: miro ordine. ut cũ

Expanded text:
pestas fera omnem eis navigandi facultatem pestas fera omnem eis navigandi facultatem abstulit. Factumque est ut septem diebus fervente unda conclusi tristes in insula residerent; nec tamen culpam inobedientiae pro qua hujusmodi carcerem patiebantur, ad memoriam revocarent. Qui cum sedulo ad Patris colloquium reversi, ac de reditus sui dispendio conquesti, patientiae ab illo monita perciperent; septima tandem die egressus ipse ad eos, volebat moestitiam eorum gratia suae visitationis et consolationis piae verbo lenire. Ingressus autem domum in qua manebant, ut vidit aucam non fuisse comestam, placido vultu et laeto potius sermone redarguit eorum inobedientiam: « Nonne, inquiens, incomesta adhuc pendet auca? et quid mirum si vos mare non sivit abire? Citissime ergo mittite eam in caldariam: coquite et comedite, ut possit mare quiescere, et vos domum remittere. » Fecerunt statim ut jusserat, contigitque miro ordine, ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
Quo tẽpore sepius aduisitantesse fr̃s de
mansione sua egredi : eosq p̃sens solebat
alloqui. Libet autẽ referre qđdã tunc
ab eo factũ miraculũ : quoclarius clucescat
quantũ uirisscĩs obtẽ perandũ sit etiã
in his quȩ negligentius imꝑare uidentur.
Quadã die dũ uenissent quidã. egressusq
ille exhortatorio eossermone reficeret :
post admonitionẽ cõpletã. subiunxit
dicens. Iã hora . ẽ: ut ad mansionẽ meã
regrediar. Uosautẽ qͥa ꝓficisci disponi¬
tis: primo sumite cibos & aucã illã. pen¬
debat enĩ auca in pariete coquite & co¬
medite : & sic in nomine dñi nauẽ ascen¬
dite. acdomũ uram redite. Dixerat hȩc:
& data oratione acbenedictione. suã
mansionẽ introut. Illi autẽ ut p̃ceꝑat
sũ psere cibos. sed qͥa abundabant cibis
quos secũ attulerant: aucã dequa p̾ceꝑat
tangere ñcurabant. Et cũ refecti naui¬
culã uellent ascenđe: exorta subito tẽ¬

Expanded text:
Quo tempore saepius ad visitantes se fratres de Quo tempore saepius ad visitantes se fratres de mansione sua egredi, eosque praesens solebat alloqui. Libet autem referre quoddam tunc ab eo factum miraculum, quo clarius elucescat quantum viris sanctis obtemperandum sit, etiam in his quae negligentius imperare videntur. Quadam die dum venissent quidam, egressusque ille exhortatorio eos sermone reficeret, post admonitionem completam subjunxit dicens: « Jam hora est ut ad mansionem meam regrediar; vos autem quia proficisci disponitis, primo sumite cibos et aucam illam, pendebat enim auca in pariete, coquite et comedite, et sic in nomine Domini navem ascendite ac domum redite. » Dixerat haec, et data oratione ac benedictione, suam mansionem introiit. Illi autem ut praeceperat sumpsere cibos: sed quia abundabant cibis quos secum attulerant, aucam de qua praeceperat tangere non curabant. At cum refecti naviculam vellent ascendere, exorta subito tem
Abbreviated transcription (Latin):
bibit ep̃s : Respondit. Etiã. Quare ñ
liceat: Erat autẽ & ille prb̃t eidem
monasterii. Bibit ergo. & uisa .ẽ. ciquasi
insaporẽ uini aqua conuersa. tantiq
sibi testẽ uolens ad hibe miraculi.
frem qui ꝓxime astabat. porrexit ei
poculũ. Quicũ & ipse biberet. eiꝰ quoq
palato ꝓ aqua uinũ sapiebat. Aspecta¬
bant autẽ mirantes ad inuicẽ. & ubi
uacuũ hic tẽpus ad loquendũ recepert̃.
consitebant᷑ alterutrũ quia uiderentur
sibi nunquã melius uinũ bibisse: sicut unꝰ
exeis postea in nr̃o monasterio qđ ẽ. ad
hostiũ uuiri fluminis ñ paruo tẽpore
demoratus. ibidẽq nunc placida quiete
sepultus: suamͥ relatione testatus . ẽ.¬
uob igitur annis in regimine episcopali
pondus curȩ pastoralis. atq ad dilectũ
heremiticȩ conuersationis agonẽ quan¬
totius remeare curauit: quatinꝰ inolita
sibi sollicitudinis mundanȩ spineta. libe¬
rior priscȩ cõpunctionis flãma consumera:

Expanded text:
bibit episcopus? » Respondit: « Etiam, quare non bibit episcopus? » Respondit: « Etiam, quare non licet? » Erat autem et ille presbyter ejusdem monasterii. Bibit ergo, et visa est ei aqua quasi in saporem vini conversa; tantique sibi testem volens adhibere miraculi fratrem qui proxime astabat, porrexit ei poculum. Qui cum et ipse biberet, ejus quoque palato pro aqua vinum sapiebat. Aspectabant autem mirantes ad invicem, et ubi vacuum tempus ad loquendum receperunt, confitebantur alterutrum, quia viderentur sibi nunquam melius vinum bibisse, sicut unus ex ipsis postea in nostro monasterio, quod est ad ostium Wiri fluminis, non parvo tempore demoratus, ibidemque nunc placida quiete sepultus, sua mihi relatione testatus euobus igitur annis in regimine episcopali pondus curae pastoralis, atque ad dilectum eremiticae conversationis agonem quantocius remeare curavit, quatenus inolita sibi sollicitudinis mundanae spineta liberior priscae compunctionis flamma consumeret.
Abbreviated transcription (Latin):
uirdñi ad cȩlestia ductũ uidebat. Qđdũ
rediens abbatissȩ referr& : statĩ illa iN¬
gressa ad epm iã tunc dedicantẽ ȩccłam.
stupore feminco aliqͥđ quasinouũ incertũq
neris admissas haduualdi mei. hoc enĩ
uiro erat nom̃. quia hericadendo de arbore
de functus . ẽ. Tunc liquido om̃ib patuit.
diis in erat : qui & inp̃senti occultũ animȩ
raptũ uidere. & quid sibi infuturo abaliis
indicandũ ess& potuit p̃uidẽ.¬
admonasteriũ uirginũ. qđ non longe ab
hostio tini fluminis sitũ supra docuimus.
de meridiana quiete surrexerunt. sitire se
dicens. ut biberet rogauit. Quȩ rebant
qd bib̾e uellet: rogantes ut uinũ siue cer¬
uisã afferre licer& aquã inquid date mihi.
Quihaustã de fonte aquã obtulerunt ei.
A tilledata benedictione ubi paululũ gusta¬
uit. dedit astanti prb̃osuo. qui reddidit
ministro. Et minister accepto poculo.
licet in otͥ mͥ bibere de potu. de quo

Expanded text:
vir Domini ad coelestia ductum videbat. Quod dum vir Domini ad coelestia ductum videbat. Quod dum rediens abbatissae referret, statim illa ingressa ad episcopum jam tunc dedicantem ecclesiam, stupore femineo quasi novum aliquid incertumque neris ad missas Hadwaldi mei, hoc enim viro erat nomen, qui heri cadendo de arbore defunctus est. » Tunc liquido omnibus patuit,diis inerat, qui et in praesenti occultum animae raptum videre, et quid sibi in futuro ab aliis indicandum esset potuit praevad monasterium virginum, quod non longe ab ostio Tini fluminis, situm supra docuimus, de meridiana quiete surrexerunt, sitire se dicens, ut biberet rogavit. Quaerebant quid bibere vellet, rogantes ut vinum sive cervisiam afferri liceret. « Aquam, inquit, date mihi. » Qui haustam de fonte aquam obtulerunt ei. At ille, data benedictione, ubi paululum gustavit, dedit astanti presbytero suo, qui reddidit ministro. Et minister, accepto poculo: « Licet, inquit, mihi bibere de potu de quo
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Nũ tota die manducare ualebã.
iã aliquando quiescere debui. Illa autẽ
diligentius adiurante acflagitante ut
exponeret uisionẽ: uidi inqͥt animam
cuiꝰdã scĩ manibꝰ angłicis ad regni cę̧lestis
gaudia ferri. Rursus illa. de quo inquit
loco assũpta. ẽ: Respondit. De tuo monas¬
terio: Adiccit nom̃ inquirere. Et ille. Tu mͥ
inquit die crastino missas celebranti. nom̃
eiꝰ indicabis. Hȩc audiens illa. confestim
misit ad maius suũ monasteriũ. uiđe
qui nuꝑ raptus esset ecorpore : At nuntius
om̃s ibidẽ saluos in columesq repꝑi ens:
postquã mane facto reuerti addominã
cepit. ob uios habuit eos qui corpꝰ defuncti
fris sepeliendũ in carro deferebant. Int̾ro¬
gansq qͥdesset: didicit qͥa quidã de pasto¬
rib bonȩ accionis uir. in cautius in arborẽ
ascendens deciderat deorsũ. & contrito
corpore ipsa hora spm exalauit. quaħ c̃

Expanded text:
respondit: « Num tota die manducare valebam? respondit: « Num tota die manducare valebam? jam aliquando quiescere debui. » Illa autem diligentius adjurante ac flagitante ut exponeret visionem: « Vidi, inquit, animam cujusdam sancti manibus angelicis ad regni coelestis gaudia ferri. » Rursus illa: « De quo, inquit, loco adsumpta est? » Respondit: « De tuo monasterio. » Adjecit nomen inquirere. Et ille: « Tu mihi, inquit, die crastino, missas celebranti nomen ejus indicabis. Haec audiens illa, confestim misit ad majus suum monasterium, videre qui nuper raptus esset e corpore. » At nuntius omnes ibidem salvos incolumesque reperiens, postquam mane facto reverti ad Dominam coepit, obvios habuit eos qui corpus defuncti fratris sepeliendum in carro deferrent. Interrogansque qui esset, didicit quia quidam de pastoribus bonae actionis vir, incautius in arborem ascendens deciderat deorsum, et contrito corpore ipsa hora spiritum exhalavit, qua hunc