comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um meum est: licet illius sint omnia. Nam cum more regio cun¬
cta conscientia possideat sapiens: singulorum autem in unum¬
quenque proprietas sit sparsa & accipere munus & debere & eme¬
re & conducere potest. Cesar omnia habet: fiscus eiuspriuata tan¬
tum ac sua & uniuersa in imperio eius sunt: in patrimonio pro¬
pria. Quid eius sit quid non sit sine diminutione queritur impe¬
rii. Nam id quoque quod tanquam alienum adiudicatur: ali¬
ter illius est. Sic uniuersa sapiens animo possidet iure acdomi¬
nio sua. Bion modo omnes sacrilegos esse colligit argumentis.
modo neminem: cum omnes de saxo deiecturus est dicit. Quisꝗs
id quod deorum est sustulit & consumpsit atq in usum suum uer¬
tit. sacrilegus est: omnia autem deorum sunt: quod ergo quisque
tollit deorum tollit quorum omnia sunt: ergo quisquis tollit
sacrilegus est. Deinde cum effringi templa & expilari impune

Expanded text:
im meum est, licet illius sint omnia ; nam cum regio more cunim meum est, licet illius sint omnia ; nam cum regio more cuncta conscientia possideat, singularum autem rerum in unumquemque proprietas sit sparsa, et accipere munus et debere et emere et conducere potest. Caesar omnia habet, fiscus eius privata tantum ac sua ; et universa in imperio eius sunt, in patrimonio propria. Quid eius sit, quid non sit, sine diminutione imperii quaeritur ; nam id quoque, quod tamquam alienum abiudicatur, aliter illius est. Sic sapiens animo universa possidet, iure ac dominio sua. Bion modo omnes sacrilegos esse argumentis colligit, modo neminem. Cum omnes de saxo deiecturus est, dicit : " Quisquis id, quod deorum est, sustulit et consumpsit atque in usum suum vertit, sacrilegus est ; omnia autem deorum sunt ; quod quisque ergo tollit, deorum tollit, quorum omnia sunt ; ergo, quisquis tollit aliquid, sacrilegus est. " Deinde, cum effringi templa et expilari impune
Abbreviated transcription (Latin):
hibente: quanuis in tua possessione nascantur: & si annona ca¬
rior fuerit aut fames. heu frustra alterius magnum spectabis
aceruum in tuo natum: in tuo positum: in horrea iturum tua:
nec conductum meum quanquam sis dominus intrabis: nec ser-¬
uum tuum mercenn arium meum abduces. & cum ate relam
conduxero beneficium accipies: si tibi in uehiculo tuo sedere permi¬
sero. Uides ergo posse fieri ut aliquis accipiendo quod suum est mu¬
nus accipiat: In omnibus istis que modo retuli uterque eiusdem
rei dominus est. Quomodo: quia alter rei dominus est alter usus.
Libros dicimus esse ciceronis: eosdem dorus librarius suos uocat: &
utrunque uerum est: alter illos tanquam auctor sibi: alter tan¬
quam emptor asserit: at recte utriusque dicuntur esse. Utriusq
enim sunt: sed non eodem modo: sic potest titus liuius a doro uel¬
accipere uel emere libros suos. Possum donare sapienti quod uiri-¬

Expanded text:
hibente, quamvis in tua possessione nascantur, et, si annona cahibente, quamvis in tua possessione nascantur, et, si annona carior fuerit aut fames. Heu ! frustra magnum alterius spectabis acervum in tuo natum, in tuo positum, in horrea iturum tua. Nec conductum meum, quamquam sis dominus, intrabis nec servum tuum, mercennarium meum, abduces et, cum a te raedam conduxero, beneficium accipies, si tibi in vehiculo tuo sedere permisero. Vides ergo posse fieri, ut aliquis accipiendo, quod suum est, munus accipiat. In omnibus istis, quae modo rettuli, uterque eiusdem rei dominus est. Quo modo ? Quia alter rei dominus est, alter usus. Libros dicimus esse Ciceronis ; eosdem Dorus librarius suos vocat, et utrumque verum est. Alter illos tamquam auctor sibi, alter tamquam emptor adserit; ac recte utriusque dicuntur esse, utriusque enim sunt, sed non eodem modo. Sic potest Titus Livius a Doro accipere aut emere libros suos. Possum donare sapienti, quod virit
Abbreviated transcription (Latin):
stitute sunt: ergo & prostitute sapientes sunt. Leno autem est cu¬
ius prostitute sunt: ergo sapiens leno est ergo sapiens nihil emit.¬
Sic uetant illum emere dicunt enim. Nemo rem suam emit om̃ĩa
autem sapientis sunt. ergo sapiens nihil emit. Sic uetant & mu¬
tuum sumere quia nemo propecunia sua pendat. Innumerabi¬
lia sunt perque cauillantur:cum pulcherrime quid a nobis dicat᷑
intelligant. Et enim sic omnia sapientis esse dico: ut nihilominus
proprium quisque in rebus suis dominium habeat: quem admodũ
sub optimo rege: omnia rex imperio possidet: singuli dominio: tẽ¬
pus istius rei probande ueniet. Interim hoc huic questioni sat est.
me id quod aliter sapientis est aliter meum est posse donare sapi¬
enti: nec mirum est aliquid ei cuius est totum donari posse. Con¬
duxi domum a te: in hac aliquid tuum est: aliquid meum.Res
tua est: usus tue rei meus est: itaq nec fructus tanges colono pro¬

Expanded text:
stitutae sunt ; ergo prostitutae sapientis sunt. Leno autem est, custitutae sunt ; ergo prostitutae sapientis sunt. Leno autem est, cuius prostitutae sunt ; ergo sapiens leno est," Sic illum vetant emere, dicunt enim : " Nemo rem suam emit ; omnia autem sapientis sunt ; ergo sapiens nihil emit." Sic vetant mutuum sumere, quia nemo usuram pro pecunia sua pendat. Innumerabilia sunt, per quae cavillantur, cum pulcherrime, quid a nobis dicatur, intellegant. Etenim sic omnia sapientis esse dico, ut nihilo minus proprium quisque in rebus suis dominium habeat, quemadmodum sub optimo rege omnia rex imperio possidet, singuli dominio. Tempus istius probandae rei veniet; interim hoc huic quaestioni sat est me id, quod aliter sapientis est, aliter meum est, posse donare sapienti. Nec mirum est aliquid ei, cuius est totum, posse donari. Conduxi domum a te ; in hac aliquid tuum est, aliquid meum : res tua est, usus rei tuae meus est. Itaque nec fructus tanges colono tuo pro
Abbreviated transcription (Latin):
possumus: quanuis illius esse dicantur: quia aliter illius sunt aliter
mei. Nunquid dubium est quin seruus cum peculio domini sui
sit: Dat tamen domino suo munus. Non enim ideo nihil habet
seruus: quia non est habiturus. si dominus illum habere noluerit:
nec ideo non est munus cum uolens dedit: quia potuit eripi etiam
si uoluisset. Quemadmodum probemus omnia.: nunc enim om¬
nia sapientis esse inter duos conuenit: illud quod queritur colligẽ¬
dum est: quomodo liberalitatis materia aduersus eum supersit cu¬
ius uniuersa esse concessimus. Omnia patris sunt que in liberorũ
manu sunt.Quis tamennescit aliquid donare etiam filium patri:
mnia deorum sunt: tamen & diis donum posuimus &stipem ie¬
cimus. Non ideo quod habeo meum non est: si meum tuum est:
potest enim idem esse meum & tuum. Is inquit cuius prostitute
sunt: leno est. Omnia autem sapientis sunt: inter omnia & pro¬

Expanded text:
possumus, quamvis illius esse dicantur, quia aliter illius sunt, aliter possumus, quamvis illius esse dicantur, quia aliter illius sunt, aliter mei. Numquid dubium est, quin servus cum peculio domini sit ? Dat tamen domino suo munus. Non enim ideo nihil habet servus, quia non est habiturus, si dominus illum habere noluerit ; nec ideo non est munus, cum volens dedit, quia potuit eripi, etiam si noluisset. Quemadmodum probemus omnia ? Nunc enim omnia sapientis esse inter duos convenit ; illud, quod quaeritur, colligendum est, quomodo liberalitatis materia adversus eum supersit, cuius universa esse concessimus. Omnia patris sunt, quae in liberorum manu sunt ; quis tamen nescit donare aliquid et filium patri ? Omnia deorum sunt ; tamen et dis donum posuimus et stipem iecimus. Non ideo, quod habeo, meum non est, si meum tuum est ; potest enim idem meum esse et tuum. "Is," inquit, " cuius prostitutae sunt, leno est; omnia autem sapientis sunt ; inter omnia et pro
Abbreviated transcription (Latin):
te uolo uidere quomodo exhis laqueis in quos tua sponte decidi¬
sti expliceris: dic mihi quem admodum potest aliquis donare sa¬
pienti: si omnia sapientis sunt: Nam id quoque quod donat ip-¬
sius est. Itaq non potest beneficium dari sapienti: cui quicquid
datur de suo datur. At qui dicitis sapienti posse donari. Idem
autem me scito & de amicis interrogare. Omnia dicitis illis esse
possidet cui datum & assignatum est: Iure ciuili omnia regis sunt.
& tamen illa quorum ad regem pertinet uniuersa possessio in sin-¬
gulos dominos descripta sunt: & una queque res habet possessorẽ
nare illi de suo dicimus. Ad regem enim potestas omnium pertinet:
ad singulos proprietates. Fines atheniensium aut campanorum
uocamus: quos deinde inter se uicini priuata terminatione distin¬
gunt: & totus ager aut ullius rei publice est pars: deinde suo do-¬
mino queque censetur. Ideoq donare agros nostros rei publice

Expanded text:
te ! Volo videre, quomodo ex his laqueis, in quos tua sponte decidite ! Volo videre, quomodo ex his laqueis, in quos tua sponte decidisti, expliceris. Dic mihi. Quemadmodum potest aliquis donare sapienti, si omnia sapientis sunt ? Nam id quoque, quod illi donat, ipsius est. Itaque non potest beneficium dari sapienti, cui, quidquid datur, de suo datur ; atqui dicitis sapienti posse donari. Idem autem me scito et de amicis interrogare. Omnia dicitis illis esse possidet, cui datum et adsignatum est. Iure civili omnia regis sunt, et tamen illa, quorum ad regem pertinet universa possessio, in singulos dominos discripta sunt, et unaquaeque res habet possessorem nare illi de suo dicimur ; ad regem enim potestas omnium pertinet, ad singulos proprietates. Fines Atheniensium aut Campanorum vocamus, quos deinde inter se vicini privata terminatione distinguunt ; et totus ager utique ullius rei publicae est, pars deinde suo domino quaeque censetur ; ideoque donare agros nostros rei publicae
Abbreviated transcription (Latin):
uritur & conditur. nec interest quantum eo quod in explebile est
congeras: unus est sapiens cuius omnia sunt nec ex difficili tuen¬
da. Non habet mittendos transmaria legatos nec metendam
ripis hostilibus castra non oportunis castellis disponenda presidia
non opus est legione nec equestribus turmis. Quemadmodum dii
immortales regnum inermes regunt. & illis rerum suarum ex e¬
dito tranquilloq tutela est: ita hic offitia sua quanuis latissime
pateant sine tumultu obit: & omne humanum genus potentissi¬
mus eius optimusq infra se uidet. Derideas licet ingentis spiritus
res est: cum orientem occidentemq lustraueris animo: quo etiam
remota & solitudinibus interclusa penetrantur: cut tot animalia
tantam copiam rerum quas natura beatissime fundit aspexeris.
emittere hanc dei uocem. hec omnia mea sunt.Si fit ut nihil cu¬
piat. quia nihil est extra omnia. Hoc ipsum inquis uolui: teneo

Expanded text:
uritur et conditur, nec interest, quantum eo, quod inexplebile est, uritur et conditur, nec interest, quantum eo, quod inexplebile est, congeras. Unus est sapiens, cuius omnia sunt nec ex difficili tuenda. Non habet mittendos trans maria legatos nec metanda in ripis hostilibus castra, non opportunis castellis disponenda praesidia ; non opus est legione nec equestribus turmis. Quemadmodum di immortales regnum inermes regunt et illis rerum suarum ex edito tranquilloque tutela est, ita hic officia sua, quamvis latissime pateant, sine tumultu obit et omne humanum genus potentissimus eius optimusque infra se videt. Derideas licet : ingentis spiritus res est, cum Orientem Occidentemque lustraveris animo, quo etiam remota et solitudinibus interclusa penetrantur, cum tot animalia, tantam copiam rerum, quas natura beatissime fundit, adspexeris, emittere hanc dei vocem : " Haec omnia mea sunt ! " Sic fit, ut nihil cupiat, quia nihil est extra omnia. " Hoc ipsum," inquis, " volui! teneo
Abbreviated transcription (Latin):
fuerunt cui quando in litore rubri maris steterat plus de erat
ꝗͣ acquisiuerat. Illius ne quidem illa erant que tenebat aut ui¬
cerat cum in occeano onesicritus premissus explorator erraret.¬
& bella in ignoto mari quereret: Non satis apparebat in opem
esse qui extra nature terminos arma proferret: qui se in profun¬
dum in exploratum & immensum auiditate ceca prorsus immit¬
teret: quid interest quot eripuerit regna quodt dederit: quan¬
tum terrarum tributo premat: tantum illi deest quantum cu¬
pit. Nec alexandri tantum uitium fuit quem per liberi hercu-¬
lisq uestigia felix temeritas egit: sed omnium quos fortuna ir¬
ritauit implendo. Cyrum & cambisen & totum persici regni ste¬
ma percense: quem inuenies cui modum imperii satietas fece¬
rit: qui non uitam in aliqua ulterius procedendi cogitatione fi¬
nierit : nec id mirum est. Quicquid cupiditati contingit penitus ha¬

Expanded text:
fuerunt, cui, quamquam in litore rubri maris steterat, plus deerat, fuerunt, cui, quamquam in litore rubri maris steterat, plus deerat, quam qua venerat. Illius ne ea quidem erant, quae tenebat aut vicerat, cum in oceano Onesicritus praemissus explorator erraret et bella in ignoto mari quaereret. Non satis apparebat inopem esse, qui extra naturae terminos arma proferret, qui se in profundum inexploratum et immensum aviditate caeca prosus immitteret ? Quid interest, quot eripuerit regna, quot dederit, quantum terrarum tributo premat ? Tantum illi deest, quantum cupit. Nec hoc Alexandri tantum vitium fuit, quem per Liberi Herculisque vestigia felix temeritas egit, sed omnium, quos fortuna irritavit implendo. Cyrum et Cambysen et totum regni Persici stemma percense. Quem invenies, cui modum imperii satietas fecerit, qui non vitam in aliqua ulterius procedendi cogitatione finierit ? Nec id mirum est ; quidquid cupiditati contingit, penitus ha
Abbreviated transcription (Latin):
teat aut pudeat: in qua nihil est magnificum aut quod naturam
hominis diis proximi deceat res humilis membrorum turpium aut
gna non implere corpus nec saginare: nec cupiditates irritare
quarum tutissima est quies: sed perturbatione carere: & ea quã
hominum interrixantium ambitus concutit: & ea que intolle¬
rabilis ex alto uenit: ubi de diis fame creditum est: uitiisq illos
nostris extimauimus: hanc uoluptatem equalem intrepidam
nunquam sensuram sui teditum percipit: hic quem deformamus
qui est maxime ⁊ uti dicam diuini iuris atq humani peritus.
N ic presentibus gaudet ex futuro non pendet. Nihilenim firmi
habet qui in incerta propensus est. Magnis itaq curis exemptus
& distorquentibus mentem nihil sperat aut cupit. nec se mittit
in dubium suo contentus. Et ne illum existimes paruo esse con¬
tentum. Omnia illius sunt: non sic quemadmodum alexandri

Expanded text:
teat aut pudeat, in qua nihil est magnificum aut quod naturam teat aut pudeat, in qua nihil est magnificum aut quod naturam hominis dis proximi deceat, res humilis, membrorum turpium aut gna non implere corpus nec saginare nec cupiditates irritare, quarum tutissima est quies, sed perturbatione carere et ea, quam hominum inter se rixantium ambitus concutit, et ea, quae intolerabilis ex alto venit, ubi de dis famae creditum est vitiisque illos nostris aestimavimus." Hanc voluptatem aequalem, intrepidam, numquam sensuram sui taedium percipit hic, quem deformamus cum maxime, ut ita dicam, divini iuris atque humani peritus. Hic praesentibus gaudet, ex futuro non pendet ; nihil enim firmi habet, qui in incerta propensus est. Magnis itaque curis exemptus et distorquentibus mentem nihil sperat aut cupit nec se mittit in dubium suo contentus. Et ne illum existimes parvo esse contentum, omnia illius sunt, non sic, quemadmodum Alexandri
Abbreviated transcription (Latin):
uit scientiam utilem ac necessariam. Reliqua oblectamenta
ocii sunt. Licet enim iam in tutum retracto animo adhec quo¬
que excurrere cultum non robur ingeniis afferentia. Hec de¬
metrius noster utraque manu tenere proficientem iubet:hec nun¬
quam dimittere: immo afficere: & partem sui facere: eoq quotidi¬
ana meditatione perduci: ut sua sponte occurrant salutaria: &
ubique ac statim desiderata presto sint & sine mora ulla ueniat
illa turpis honestiq distinctio. Sciat nec malum esse nisi turpe:
nechonum nisi honestum. Hac regula uite opera distribuat:
ad hanc legem & agat cuncta & exigat. miserrimosq mortaliũ
iudicet in quantiscunque opibus refulgebunt uentri ac libidini
deditos: quorumq animus inerti ocio torpet: dicat sibi esse uolu¬
ptas fragilis est breuis. fastidio obiecta. quo auidius hausta est.
citius in contrarium recidens: cuius subinde necesse est: aut peni-¬

Expanded text:
vitque scientiam utilem ac necessariam. Reliqua oblectamenta vitque scientiam utilem ac necessariam. Reliqua oblectamenta otii sunt ; licet enim iam in tutum retracto animo ad haec quoque excurrere cultum, non robur, ingeniis adferentia." Haec Demetrius noster utraque manu tenere pro fidentem iubet, haec nusquam dimittere, immo adfigere et partem sui facere eoque cotidiana meditatione perduci, ut sua sponte occurrant salutaria et ubique ac statim desiderata praesto sint et sine ulla mora veniat illa turpis honestique distinctio. Sciat nec malum esse ullum nisi turpe nec bonum nisi honestum. Hac regula vitae opera distribuat; ad hanc legem et agat cuncta et exigat miserrimosque mortalium iudicet, in quantiscumque opibus refulgebunt, ventri ac libidini deditos quorumque animus inerti otio torpet. Dicat sibi ipse : " Voluptas fragilis est, brevis, fastidio obiecta, quo avidius hausta est citius in contrarium recidens, cuius subinde necesse est aut paeni
Abbreviated transcription (Latin):
alto latet: nec de malignitate nature possumus queri: quia nul¬
lius rei difficilis inuentio est nisi hic unus inuente fructus est in¬
uenisse. Quicquid nos meliores beatosq facturum est: aut in pa-¬
rato aut in proximo posuit: si animus fortuita contempsit: si se su¬
pra sustulit metum nec auida spe infinita complectitur: sed didi¬
cit a se petere diuitias: sideorum hominumq formidinem eiecit:¬
& scit non multum esse abhomine timendum: a deo nihil. si con¬
temptor omnium quibus torquetur uita dum ornatur eo perdu¬
ctus est ut illi liqueat mortem nullius mali esse materiam: multo¬
rum finem: si animum uirtuti consecrauit & quacunq uocat il-¬
la planum putat: si sociale animal & in commune genitus. mun¬
dum ut unam domum spectat & conscientiam suam diis aperu-¬
it semperq tanquam in publico uiuit: se magis ueritus ꝗͣ alios:
subductus ille tempestatibus in solido ac sereno stetit: consuma¬

Expanded text:
alto latet. Nec de malignitate naturae queri possumus, quia nulalto latet. Nec de malignitate naturae queri possumus, quia nullius rei difficilis inventio est, nisi cuius hic unus inventae fructus est invenisse ; quidquid nos meliores beatosque facturum est, aut in aperto aut in proximo posuit. Si animus fortuita contempsit, si se supra metus sustulit nec avida spe infinita complectitur, sed didicit a se petere divitias ; si deorum hominumque formidinem eiecit et scit non multum esse ab homine timendum, a deo nihil; si contemptor omnium, quibus torquetur vita, dum ornatur, eo perductus est, ut illi liqueat mortem nullius mali materiam esse, multorum finem ; si animum virtuti consecravit et, quacumque vocat illa, planum putat ; si sociale animal et in commune genitus mundum ut unam omnium domum spectat et conscientiam suam dis aperuit semperque tamquam in publico vivit se magis veritus quam alios : subductus ille tempestatibus in solido ac sereno stetit consumma
Abbreviated transcription (Latin):
est non qui omnes numeros nexusq perdidicit. quorum usus sub
aduersario rarus est: sed qui in uno se aut altero bene ad diligen¬
ter exercuit: & eorum occasiones intentus expectat: nec enim re¬
fert quantum sciat. si scit quantum uictorie satis est: sic in hoc
studio multa delectant: pauca uincunt: licet nescias que ratio oc¬
ceanum effundat ac reuocet: quare septimus quisque annus etati¬
signum imprimat: quare latitudo porticus ex remoto spectanti¬
bus non seruet proportionem suam: sed ultima in angustias co¬
eant & columnarum nouissime interuallo iungantur: quid
sit quod geminorum conceptum separet: partum iungat. utrũ
unus concubitus spargatur in duos: an totiens concepisset. cur pa¬
riter natis fata diuersa sint: maximisq rerum spatiis distent.
quorum inter ortus minimum interest non multum tibi nocebit
transisse: que non licet tibi scire nec prodest. Inuoluta ueritas in

Expanded text:
est, non qui omnes numeros nexusque perdidicit, quorum usus sub est, non qui omnes numeros nexusque perdidicit, quorum usus sub adversario rarus est, sed qui in uno se aut altero bene ac diligenter exercuit et eorum occasiones intentus expectat neque enim refert, quam multa sciat, si scit, quantum victoriae satis est, sic in hoc studio multa delectant, pauca vincunt. Licet nescias, quae ratio oceanum effundat ac revocet, quare septimus quisque annus aetatisignum imprimat, quare latitudo porticus ex remoto sperantibus non servet portionem suam, sed ultima in angustiis coeant et columnarum novissime intervalla iungantur, quid sit, quod geminorum conceptum separet, partum iungat, utrum unus concubitus spargatur in duos an totiens concepti sint, cur pariter natis fata diversa sint maximisque rerum spatiis distent, quorum inter ortus minimum interest : non multum tibi nocebit transisse, quae nec licet scire nec prodest. Involuta veritas in
Abbreviated transcription (Latin):
ONUM MI UBERALIS ANI¬
NIBUS RES EST. NON HIC
TE CARMINE LONGO ATR PER
AMBA GES ET ILONGA EXORSA TENEBO. RELIQUA
hic liber cogit: & ex hausta materia circunspectio nõ quid dicam
sed quid dixerim: boni tamen consules: quicquid tibi superest: cũ
tibi superfuerit. Si uoluissem lenocinari: mihi debuit paulatim.
opus crescere: & ea pars in finem reseruari: quam quilibet etiam
satiatus appeteret. Sed quicquid necessarium maxime erat in pri¬
mum statim congessi. nunc siquid effugit recolligo. Nec me her¬
cule si me interroges nimis ad rem extimo pertinere: ubi dicta sunt.
que regunt mores: prosequi cetera non in remedium animi sed in
exercitationem ingenii inuenta. Egregie enim hoc demetrius
dicere cinicus uir meo iudicio magnus etiam si maximis compare¬
tur solet: plus prodesse si pauca sapientie precepta teneas: sed illa
in promptu tibi & in usu sint: ꝗͣ si multa quidem didiceris. sed illa
non habeas admanum. Quemad modum inquit magnus luctator

Expanded text:
onum, mi Liberalis, habnibus terrae ; non hic te carmine longo atque per ambages et longa exorsa tenebo. Reliqua hic liber cogit, et exhausta materia circumspicio, non quid dicam, sed quid non dixerim ; boni tamen consules, quidquid ibi superest, cum tibi superfuerit. Si voluissem lenocinari mihi, debuit paulatim opus crescere et ea pars in finem reservari, quam quilibet etiam satiatus appeteret. Sed quidquid maxime necessarium erat, in primum congessi; nunc, si quid effugit, recolligo. Nec mehercules, si me interroges, nimis ad rem existimo pertinere, ubi dicta sunt, quae Tegunt mores, prosequi cetera non in remedium animi, sed in exercitationem ingenii inventa. Egregie enim hoc dicere Demetrius Cynicus, vir meo iudicio magnus, etiam si maximis comparetur, solet plus prodesse, si pauca praecepta sapientiae teneas, sed illa in promptu tibi et in usu sint, quam si multa quidem didiceris, sed illa non habeas ad manum. " Quemadmodum," inquit, " magnus luctator
Abbreviated transcription (Latin):
lquis tiranno indicasset: solus hic in cruce pependisset: licet
cui uolo filiam collocare: M.cato: coloni sui filiam duxit uxo:¬
rem. Filia non mariti petulantiam timebit: non uerborum con-¬
tumeliam: non pelicem: non repudium.Neminem natura libe¬
rum fecit. Neminem seruum. Imposuit hec fortuna postea sin¬
gulis nomina. Nuper & nos serui sumus. seruius rex fuit.
Cauete proditorem.

Expanded text:
quis tyranno indicasset, solus hic in cruce pependisset. Licet cui uolo filiam conlocare. Marcus Cato coloni sui filiam duxit uxorem. Filia non mariti petulantiam timebit, non uerborum contumeliam, non pelicem, non repudium. Neminem natura liberum fecit, neminem seruum; inposuit haec fortuna postea singulis nomina. Nuper et nos serui fuimus. Seruus rex fuit. Cavete Proditorem.
Abbreviated transcription (Latin):
quam nunc ex liberis tuis frequentius tibi obseruari: non quia mi-¬
nus illi cari sint: sed quia naturale est manum sepius ad id recurre¬
re. quod doleat qualem me cogites accipe letum & alacrem uelut
optimis rebus. Sunt enim optima quoniam animus omnis occupatio.¬
nis expers. operibus suisuacat: & modo se leuioribus studiis oblectat
modo ad considerandam suam uniuersiq naturam ueri auidus in sur¬
git: terras primum situmq earum querit: deinde conditionem circũ¬
fusi maris: cursusq eius alternos & recursus: tunc quicquid inter ce¬
lum terramq plenum formidinis interiacet perspicit hec tonitruis.
fulminibus: uentorum flatibus ac nimborum niuisq & grandinis iac¬
tu tumultuosum spatium tum peragratis humilioribus ad summa
perrumpit: & pulcherrimo diuinorum spectaculo fruitur. e ternita¬
tis sue memor: & omne quod fuit. futurumq: omnibus seculis uadit.¬

Expanded text:
quam nune ex liberis tuis frequentius tibi obversari, non quia ilquam nune ex liberis tuis frequentius tibi obversari, non quia illi minus cari sunt, sed quia naturale est manum saepius ad id referre, quod doleat, qualem me cogites accipe : laetum et alacrem velut optimis rebus. Sunt enim optimae, quoniam animus omnis occupationis expers operibus suis vacat et modo se levioribus studiis oblectat, modo ad considerandam suam universique naturam veri avidus insurgit. Terras primum situmque earum quaerit, deinde condicionem circumfusi maris cursusque eius alternos et recursus. Tunc quidquid inter caelum terrasque plenum formidinis interiacet perspicit et hoc toni- tribus, fulminibus, ventorum flatibus ac nimborum nivisque et grandinis iactu tumultuosum spatium. Tum peragratis humilioribus ad summa perrumpit et pulcherrimo divinorum spectaculo fruitur, aeterni- tatis suae memor in omne quod fuit futurumque est vadit
Abbreviated transcription (Latin):
in famiam uelut unicum sanctitatis exemplum suspexit: & quod
ili difficillimum est. cui etiam periculosi sales placent. omnem uer¬
borum licentiam continuit: & hodie similem sibi quanuis nunquam
speret semper optat. Multum erat si per sexdecim annos illam pro.
uinciam probasset: plus est quod ignorauit. Nec non ideo refero ut
laudes eius ex equar: quas circunscribere potius est tam parce trans¬
currere: sed ut intelligas magni animi esse feminam quam non am¬
bitio non auaritia comites omnis potentie: & pestes uicerunt. Non
metus mortis tam ex armata naue naufragium suum spectantẽ
deterruit: quominus exanimi uiro herens non quereret: quemadmo¬
dum inde exiret: sed quem admodum efferret. Nuic parem uirtu¬
tem exhibeas oportet & animum a luctu recipias: & id agas ne quis
te putet partus tui penitere. Ceterum quia necesse est cum omnia
feceris: cogitationes tamen tuas sub inde ad me recurrere: nec quẽ¬

Expanded text:
infamiam, velut unicum sanctitatis exemplum suspexit et, quod infamiam, velut unicum sanctitatis exemplum suspexit et, quod illi difficillimum est, cui etiam periculosi sales placent, omnem verborum licentiam continuit et hodie similem illi, quamvis numquam speret, semper optat. Multum erat, si per XVI annos illam pro- vincia probasset ; plus est, quod ignoravit. Haec non ideo refero, ut laudes eius exsequar, quas circumscribere est tam parce transcurrere, sed ut intellegas magni animi esse feminam, quam non ambitio, non avaritia, comites omnis potentiae et pestes, vicerunt, non metus mortis iam exarmata nave naufragium suum spectantem deterruit, quo minus exanimi viro haerens non quaereret, quemadmodum inde exiret, sed quemadmodum efferret. Huic parem virtutem exhibeas oportet et animum a luctu recipias et id agas, ne quis te putet partus tui paenitere. Ceterum quia necesse est, cum omnia feceris, cogitationes tamen tuas subinde ad me recurrere nec quem
Abbreviated transcription (Latin):
q tempestatibus corpus eius naufraga euexit. O ꝗͣ multarum rerũ¬
egregia opera in obscuro latent. Si huic illa simplex ad mirandis uir¬
tutibus contigisset antiquitas: quanto ingeniorum certamine cele¬
braretur uxor que oblita imbecillitatis oblita etiam metuendi firm.¬
issimi maris caput suum periculis prosepultura obiecit: & dum cogitat
de uiri funere: nihilde suotimuit. Nobilitatur carminibus omniũ
que se pro coniuge uicariam dedit. Hoc amplius est discrimine uite
sepulchrum uite querere. Maior est am̃or qui pari periculo minus
redemit. Post hoc nemo miratur quod per sexdecim annos quibus e¬
gyptum maritus eius obtinuit: nunquam in publico conspecta est. Ne¬
minem prouincialem in domum suam admisit: nihil a uiro peti. nihil
a se peti passa est. It aq loquax & in contumelias prefectorum inge¬
niosa prouincia in qua etiam qui uitauerunt culpam non effugerũt

Expanded text:
que tempestatibus corpus eius naufraga evexit. O quam multarum que tempestatibus corpus eius naufraga evexit. O quam multarum egregia opera in obscuro iacent ! Si huic illa simplex admirandis virtutibus contigisset antiquitas, quanto ingeniorum certamine celebraretur uxor, quae, oblita imbecillitatis, ob- lita metuendi etiam firmissimis maris, caput suum periculis pro sepultura obiecit et, dum cogitat de viri funere, nihil de suo timuit ! Nobilitatur carminibus omnium, quae se pro coniuge vicariam dedit. Hoc amplius est, discrimine vitae sepulcrum viro quaerere ; maior est amor, qui pari periculo minus redimit. Post hoc nemo miratur, quod per sedecim annos, quibus Aegyptum maritus eius optinuit, numquam in publico conspecta est, neminem provincialem domum suam admisit, nihil a viro petit, nihil a se peti passa est. Itaque loquax et in contumelias praefectorum ingeniosa provincia, in qua etiam qui vitaverunt culpam non effugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
indulgentia uerecundiam. Nihil illi seductum uite genus. nihil
modestia: & in tanta feminarum petulantia rustica nihil quies¬
nihil secreti: & ad ocium repositi mores obstiterunt quominus pro me
etam ambitiosa fieret. Hoc est mater carissima solatium quo refici¬
aris: illi quantum potes te iunge: illius artissimis amplessibus alliga¬
te. Solent merentes ea que maxime diligunt fugere: & libertatem do¬
lori suo querere: tu ad illam quicquid cogitaueris confer. Siue ser¬
uare istum habitum uoles siue deponere apud illam inuenies.: uel fi¬
nem doloris tui uel comitem. Sed si prudentiam perfectissime femi¬
ne noui: non patietur te nihil profuturo merore consumi: & exem¬
plum tibi suum cuius ego etiam spectator fui narrabit. Carissimum
uirum amiserat auunculum nostrum cui uirgo nupserat in ipsa na-
uigatione: tulit tamen eodem tempore & luctum & metum: euictis¬

Expanded text:
indulgentia verecundiam. Nihil illi seductum vitae genus, nihil indulgentia verecundiam. Nihil illi seductum vitae genus, nihil modestia in tanta feminarum petulantia rustica, nihil quiesnihil secreti et ad otium repositi mores obstiterunt, quo minus pro me etiam ambitiosa fieret. Hoc est, mater carissima, solacium quo reficiaris. Illi te, quantum potes, iunge, illius artissimis amplexibus alliga. Solent maerentes ea, quae maxime diligunt, fugere et libertatem dolori suo quaerere. Tu ad illam te, quidquid cogita- veris, confer ; sive servare istum habitum voles sive deponere, apud illam invenies vel finem doloris tui vel comitem. Sed si prudentiam perfectissimae feminae novi, non patietur te nihil profuturo maerore consumi et exemplum tibi suum, cuius ego etiam spectator fui, narrabit. Carissimum virum amiserat, avunculum nostrum, cui virgo nupserat, in ipsa quidem navigatione; tulit tamen eodem tempore et luctum et metum evictis
Abbreviated transcription (Latin):
tuo quis illius in te sit cogita: intelliges quanto iustius sit te illi ser¬
uari: ꝗͣ mihi impendi. Quotiens te immodica uis doloris inuaserit¬
& sequi se iubebit cogita patrem. Tu quidem tot nepotes pronepo¬
tesq dando effecisti ne unica esses. Consumatio tamen felicitatis
acte feliciter in te uertitur. Illo uno nefas est te quod uixeris que¬
ri. Maximum adhuc solatium tuum tacueram: sororem tuam.
illud fidelissimum pectus tibi: in quod omnes cure tue pro indiui¬
so transferuntur. Illum animum omnibus nobis maternum: cũ
hac tu lacrimas tuas miscuisti: in huius primum respirasti. In illa
quidem affectus tuos semper sequitur: in mea tamen persona nõ
tantum prote dolet: illius manibus in urbem perlatus sum. illi¬
uspio maternoq nutritio.per longum tempus eger conualui.
lla pro questura mea gratiam suam extendit: & que ne sermonis
quidem aut clare salutationis sustinuit audaciam: pro me uicit

Expanded text:
tuo, qui illius in te sit cogita; intelleges, quanto iustius sit te illi sertuo, qui illius in te sit cogita; intelleges, quanto iustius sit te illi servari quam mihi impendi. Quotiens te immodica vis doloris invaserit et sequi se iubebit, patrem cogita ! Cui tu quidem tot nepotes pronepotesque dando effecisti, ne unica esses; consummatio tamen aetatis actae feliciter in te vertitur. Illo vivo nefas est te, quod vixeris, queri. Maximum adhuc solacium tuum tacueram, sororem tuam, illud fidelissimum tibi pectus, in quod omnes curae tuae pro indiviso transferuntur, illum animum omnibus nobis maternum. Cum hae tu lacrimas tuas miscuisti, in huius primum respirasti sinu. Illa quidem adfectus tuos semper sequitur; in mea tamen persona non tantum pro te dolet. Illius manibus in urbem perlatus sum, illius pio maternoque nutricio per longum tempus aeger convalui ; illa pro quaestura mea gratiam suam extendit et, quae ne sermonis quidem aut clarae salutationis sustinuit audaciam, pro me vicit
Abbreviated transcription (Latin):
suo statu turba: nihil de orbitate: nihil de conditione mea querar
fuerim tantum nihil amplius doliture domus piamentum. Tene
in gremio tuo cito tibi daturam pronepotes nouacillam: quam sic
in me transtuleram: sic mihi adscripseram: ut posset uideri quod
me amisit. quanuis saluo patre pupilla.: hanc & pro me dilige
abstulit illi nuper fortuna matrem: tua potest efficere pietas ut
perdidisse se matrem doleat tantum non & sentiat: nunc mores
eius compone nunc formam. Altius precepta descendunt que te¬
neris imprimuntur etatibus: tuis assuescat sermonibus: ad tuũ
fingatur arbitrium: multum sibi dabis etiam si nihil preter ex¬
emplum: hoc tibi iam ad solemne offitium pro remedio erat. Non
potest enim animum pie dolentem a sollicitudine auertere: nisi
aut oratio aut honesta occupatio. Numerarem inter magna so-¬
latia patrem quoque tuum nisi ab esset nunc tamen ex affectu

Expanded text:
suo statu turba. Nihil de orbitate, nihil de condicione mea querar, suo statu turba. Nihil de orbitate, nihil de condicione mea querar, fuerim tantum nihil amplius doliturae domus pia- mentum. Tene in gremio cito tibi daturam pronepotes Novatillam, quam sic in me transtuleram, sic mihi adscripseram, ut posset videri, quod me amisit, quamvis salvo patre pupilla ; hanc et pro me dilige ! Abstulit illi nuper fortuna matrem; tua potest efficere pietas, ut perdidisse se matrem doleat tantum, non et sentiat. Nunc mores eius compone, nune forma; altius praecepta descendunt, quae teneris imprimuntur aetatibus. Tuis adsuescat sermonibus, ad tuum fingatur arbitrium ; multum illi dabis, etiam si nihil dederis praeter exemplum. Hoc tibi tam sollemne officium pro remedio erit ; non potest enim animum pie dolentem a sollicitudine avertere nisi aut ratio aut honesta occupatio. Numerarem inter magna solacia patrem quoque tuum, nisi abesset; nunc tamen ex adfectu
Abbreviated transcription (Latin):
ento sit: alter in hoc se ad tranquillam quietamq uitam recepit: ut
tibi uacet:. bene liberos tuos in auxilium & in oblectamentum fortu¬
na disposuit. Potes alterius dignitate defendi: alterius ocio frui:
Certabunt in te officiis & unius desiderium duorum pietate supple¬
bitur: audacter possum promittere. nihil tibi deerit preter nume¬
rum. Abhis ad nepotes quoque respice. M. blandissimum puerũ
ad cuius conspestum nulla potest durare tristitia: nihil tam ma¬
gnum: nihiltam recens in cuiusquam pectore fuerit: quod non
circunfusus ille permulceat: cuius non lacrimas illius ilaritas sup¬
primat: cuius non contractum solicitudine animum: illius argu-¬
tie soluant: quem non in iocos uocabit illa lasciuia: quem non in
se conuertet & abducet infixum cogitationibus illa neminem sa¬
tiatura garrulitas: deos oro contingat hunc nobis habere super¬
stitem. In me omnis fatorum crudelitas lassata consistat. Quicꝗd

Expanded text:
ento sit, after in hoc se ad tranquillam quietamque vitam recepit, ut ento sit, after in hoc se ad tranquillam quietamque vitam recepit, ut tibi vacet. Bene liberos tuos et in auxilium et in oblectamentum fortuna disposuit; potes alterius dignitate defendi, alterius otio frui. Certabunt in te officiis et unius desiderium duorum pietate supplebitur; audacter possum promittere: nihil tibi deerit praeter numerum. Ab his ad nepotes quoque respice—Marcum blandissimum puerum, ad cuius conspectum nulla potest durare tristitia ; nihil tam magnum, nihil tam recens in cuiusquam pectore furit, quod non circumfusus ille permulceat. Cuius non lacrimas illius hilaritas supprimat ? Cuius non contractum sollicitudine animum illius argutiae solvant ? Quem non in iocos evocabit illa lascivia ? Quem non in se convertet et abducet infixum cogitationibus illa neminem satiatura garrulitas? Deos oro, contingat hunc habere nobis superstitem! In me omnis fatorum crudelitas lassata consistat; quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
nium fundamenta: nunc ad illas reuertere tutam te prestabunt:
ille consolabuntur: ille delectabunt. ille sibona fide in animum
tuum intrauerint: nunquam amplius intrabit dolor: nunquã
solicitudo: nunquam afflictionis irrite superuacua uexatio: nul¬
li horum patebit pectus tuum. Nam ceteris uitiis iam pridem clu-¬
sum est. hec quidem certissima presidia sunt que & tesola fortu¬
ne eripere possunt: sed dum in illum portum quem tibi studia pro¬
mittunt peruenis: amminiculis quibus innitaris opus est: uolo
interim solatia tua ostendere tibi. Respice fratres meos quibus
saluis non est tibi fas accusare fortunam: in utroque habes quod
te diuersa uirtute delectet. Alter honores industria sua consetu¬
tus est: alter sapienter contempsit: acquiesce alterius filii digni¬
tate: alterius quiete: utriusque pietate. Noui fratrum meorũ
optimos affectus: alter dignitatem in hoc ex colit ut tibi ornam¬

Expanded text:
nium fundamenta. Nunc ad illas re- vertere ; tutam te praestabunt. nium fundamenta. Nunc ad illas re- vertere ; tutam te praestabunt. Illae consolabuntur, illae delectabunt, illae si bona fide in animum tuum intraverint, numquam amplius intrabit dolor, numquam sollicitudo, numquam adflictationis irritae supervacua vexatio. Nulli horum patebit pectus tuum ; nam ceteris vitiis iam pridem elusum est. Haec quidem certissima praesidia sunt et quae sola te fortunae eripere possint. Sed quia, dum in illum portum, quem tibi studia promittunt, pervenis, adminiculis quibus innitaris opus est, volo interim solacia tibi tua ostendere. Respice fratres meos, quibus salvis fas tibi non est accusare fortunam. In utroque habes, quod te diversa virtute delectet. Alter honores industria consecutus est, alter sapienter contempsit. Adquiesce alterius fili dignitate, alterius quiete, utriusque pietate! Novi fratrum meorum intimos adfectus. Alter in hoc dignitatem excolit, ut tibi ornam
Abbreviated transcription (Latin):
darum diligentia patrimonii administratione multum occupes
temporis: ut semper te nouo aliquo negotio implices. Omnia ista
ad exiguum momentum prosunt: nec remedia doloris sed impedim¬
enta sunt. Ego autem malo illum desinere ꝗͣ decipi. Itaꝙ illo tedu¬
co quo omnibus qui fortunam fugiunt confugiendum est ad libera¬
lia studia: illa sanabunt uulnus tuum: illa omnem tristitiam euel¬
lent: his etiam si nunquam assuesceres nunc utendum erat: sed quã¬
tum tibi patris mei antiquus rigor permisit: omnes bonas artes nõ
quidem comprendisti: attigisti tamen. Utinam quidem uirorum op¬
timus pater meus nimis maiorum consuetudini deditus noluisset te
auxilium contra fortunam sed proferendum propter istas que lit¬
teris non ad sapientiam utuntur sed ad luxuriam instruuntur.
Minus enim indulgere studiis passus est: beneficio tamen rapacis in¬
genii plus ꝗͣ pro tempore hausisti: iacta sunt disciplinarum om¬

Expanded text:
darum diligentia, patrimonii administratione multum occupes darum diligentia, patrimonii administratione multum occupes temporis, ut semper novo te aliquo negotio implices. Omnia ista ad exiguum momentum prosunt nec remedia doloris sed impedimenta sunt; ego autem malo illum desinere quam decipi. Itaque illo te duco, quo omnibus, qui fortunam fugiunt, confugiendum est, ad liberalia studia. Illa sanabunt vulnus tuum, illa omnem tristitiam tibi evellent. His etiam si numquam adsuesses, nune utendum erat; sed quantum tibi patris mei antiquus rigor permisit, omnes bonas artes non quidem comprendisti, attigisti tamen. Utinam quidem virorum optimus, pater meus, minus maiorum consuetudini deditus voluisset te auxilium contra fortunam sed proferendum ; propter istas, quae litteris non ad sapientiam utuntur sed ad luxuriam instruuntur, minus te indulgere studiis passus est. Beneficio tamen rapacis ingenii plus quam pro tempore hausisti; iacta sunt disciplinarum om
Abbreviated transcription (Latin):
his numerari te feminis uolo: quarum uitam semper imitata es:
earum in cohercendo & comprimenda egritudine optime sequeris:
exemplum. Scio rem non esse in nostra potestate: nec ullum affectũ
seruire: minime uero eum qui ex dolore nascitur: ferox enim & ad¬
uersus omne remedium contumax est. Uolumus interim illum ob
ruere & deuorare: per ipsum tamen compositum fictumq uultum
lacrime perfunduntur. Ludis interim aut gladiatoribus animũ
occupauimus: aut illum inter ipsa quibus annotatur spectacula
leuis aliqua desiderii nota subruit. Ideo melius est uincere illum ꝗͣ
fallere. Nam qui delusus & uoluptatibus aut occupationibus abdu¬
ctus est resurgit: & ipsa quiete impetum ad seuiendum colligit. At
quisquis rationi cessit in perpetuum componitur.Non sum tibi
itaq illa monstraturus quibus usos esse multos scio: ut peregrinatio¬
ne te uel longa detineas uel amena delectes: ut rationum accipien¬

Expanded text:
his te numerari feminis volo. Quarum vitam semper imi- tata es, his te numerari feminis volo. Quarum vitam semper imi- tata es, earum in coercenda comprimendaque aegritudine optime sequeris exemplum. Scio rem non esse in nostra potestate nec ullum adfectum servire, minime vero eum, qui ex dolore nascitur ; ferox enim et adversus omne remedium contumax est. Volumus interim illum obruere et devorare gemitus ; per ipsum tamen compositum fletumque vultum lacrimae profunduntur. Ludis interim aut gladiatoribus animum occupamus ; at illum inter ipsa, quibus avocatur, spectacula levis aliqua desiderii nota subruit. Ideo melius est vincere illum quam fallere ; nam qui delusus et voluptatibus aut occupationibus abductus est, resurgit et ipsa quiete impetum ad saeviendum conligit. At quisquis rationi cessit, in perpetuum componitur. Non sum itaque tibi illa monstraturus, quibus usos esse multos scio, ut peregrinatione te vel longa detineas vel amoena delectes, ut rationum accipien
Abbreviated transcription (Latin):
Corneliam ex duodecim liberis ad duos fortuna redegerat. Si nu¬
merare funera cornelie uelles: amiserat decem: si extimare ami¬
serat gracchos: flentibus tamen circa se & fatum eius ex ecranti¬
bus. interdixit ne fortunam accusarent que sibi filios gracchos de¬
disset: exhac femina debuit nasci qui diceret incontione tu matri
mee maledicas que me peperit: multo mihi uox matris uidetur
animosior: Filius extimabat magno gracchorum natales:. mater
& funera: rutilia costam filium secuta est in exilium: & usque eo
fuit indulgentia constricta ut mallet exilium pati ꝗͣ desiderium:
nec ante in patriam ꝗͣ cum filio rediit: eundem iam reducem: & iam
in populo romano florentem tam fortiter amisit ꝗͣ secuta est: nec
quisquam lacrimas eius post elatum filium notauit: in expulso uir¬
tutem ostendit: in amisso prudentiam.Nam nihil illam apietate
deterruit: nihil intristitia superuacua stultaq detinuit. Cum

Expanded text:
Corneliam ex duodecim liberis ad duos fortuna redegerat; si nuCorneliam ex duodecim liberis ad duos fortuna redegerat; si numerare funera Corneliae velles, amiserat decem, si aestimare, amiserat Gracchos. Flentibus tamen circa se et fatum eius execrantibus interdixit, ne fortunam accusarent, quae sibi filios Gracchos dedisset. Ex hac femina debuit nasci, qui diceret in contione: " Tu matri meae male dicas, quae me peperit ? " Multo mihi vox matris videtur animosior; filius magno aestimavit Gracchorum natales, mater et funera. Rutilia Cottam filium secuta est in exilium et usque eo fuit indulgentia constricta, ut mallet exilium pati quam desiderium, nec ante in patriam quam eum filio rediit. Eundem iam reducem et in republica florentem tam fortiter amisit quam secuta est, nec quisquam lacrimas eius post elatum filium notavit. In expulso virtutem ostendit, in amisso prudentiam ; nam et nihil illam a pietate deterruit et nihil in tristitia supervacua stultaque detinuit. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
losa etiam probis peiorum detorsit imitatio: nunquam te fecundi¬
tafis tue quasi exprobaret etatem puduit: nunquam more alia¬
rum quibus omnis commendatio ex forma petitur: tu mescentẽ
uterum abscondisti: quasi indecens onus: nec inter uiscera tua
conceptas spes liberorum elisisti: non faciem coloribus ac lenocini¬
is polluisti. Nunquam tibi placuit uestis perlucida: que nihil nu-¬
daret amplius ꝗͣ cum poneretur. Unicum tibi ornamentum pulch¬
errima & nulli obnoxia etati forma maximum decus uisa est pudi¬
citia. Non potes itaq ad obtinendum dolorem muliebre nomen
pretendere: ex quo te uirtutes tue seduxerunt. Tantum debes
a feminarum lacrimis abesse quantum auitiis: nec femine qui¬
dem te sinent intabescere uulneri tuo: sed leuiter necessario me'¬
rore cito defunctam iubebunt exurgere: si modo illas uoles intu¬
eri feminas: quas conspecta uirtus inter magnos uiros posuit:

Expanded text:
losa etiam probis peiorum detorsit imitatio ; numquam te fecundilosa etiam probis peiorum detorsit imitatio ; numquam te fecunditatis tuae, quasi exprobraret aetatem, puduit, numquam more aliarum, quibus omnis commendatio ex forma petitur, tumescentem uterum abscondisti quasi indecens onus, nec intra viscera tua conceptas spes liberorum elisisti; non faciem coloribus ac lenociniis polluisti; numquam tibi placuit vestis, quae nihil amplius nudaret, cum poneretur. Unicum tibi ornamentum, pulcherrima et nulli obnoxia aetati forma, maximum decus visa est pudicitia. Non potes itaque ad obtinendum dolorem muliebre nomen praetendere, ex quo te virtutes tuae seduxerunt; tantum debes a feminarum lacrimis abesse, quantum vitiis. Ne feminae quidem te sinent intabescere volneri tuo, sed leviorem necessario maerore cito defunctam iubebunt exsurgere, si modo illas intueri voles feminas, quas conspecta virtus inter magnos viros posuit.
Abbreviated transcription (Latin):
maiores nostri decem mensium spatium lugentibus uiros dederũt:
ut pertinaciam muliebris meroris publica constitutione deciderẽt.
N on prohibuerunt luctum sed finiuerunt. Nam & infinito dolore
cum aliquem ex carissimis amiseris affici stulta indulgentia est: &
in humana duritia: optimum inter pietatem & rationem tempera¬
mentum est: & sentire desiderium & opprimere. Non est quod ad
quasdam feminas respicias quarum tristitiam semel sumptam mors
finiuit. Nosti quasdam que amissis filiis imposita lugubria nunꝗͣ
exuerunt: a te plus exigit uita ab initio fortior non potest muli¬
ebris excusatio contingere ei a qua muliebria omnia uitia abfue¬
runt: non te maximum seculi malum impudentia in numerum
plurimum adduxit: non gemine ate. non margarite fluxerunt:
non tibi diuitie uelut maximum generis humani bonum reful¬
xerunt: non tebene in antiqua & seuera instituta domo pericu¬

Expanded text:
maiores decem mensum spatium lugentibus viros dederunt, maiores decem mensum spatium lugentibus viros dederunt, ut cum pertinacia muliebris maeroris publica constitutione deciderent. Non prohibuerunt luctus, sed finierunt ; nam et infinito dolore, cum aliquem ex carissimis amiseris, adfici stulta indulgentia est, et nullo inhumana duritia. Optimum inter pietatem et rationem temperamentum est et sentire desiderium et opprimere. Non est quod ad quasdam feminas respicias, quarum tristitiam semel sumptam mors finivit nosti quasdam, quae amissis filiis imposita lugubria numquam exuerunt. A te plus exigit vita ab initio fortior ; non potest muliebris excusatio contingere ei, a qua omnia muliebria vitia afuerunt. Non te maximum saeculi malum, impudicitia, in numerum plurium adduxit ; non gemmae te, non margaritae flexerunt ; non tibi divitiae velut maximum generis humani bonum refulserunt; non te, bene in antiqua et severa institutam domo, pericu