comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lorum speciem comparata sunt debeaitur ueluti
patere calicis serfiorcioli in offercriae et con¬
crruca cum iunctur ale gata mu¬
lequoq: legatae non ex mulio uid&ur propter
cotidicena loquendi consu&udinem

Expanded text:
lorum speciem comparata sunt debebuntur, ueluti paterae calices scyphi urceoli oenophoria et conCarruca cum iunctura legata mulae quoque legatae, non et mulio uidetur, propter cotidianam loquendi consuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
conducendorum reipublicae agrorum ac sed¬
tuum licentiadeneg&ur. Illud specicliter ob¬
serucndum ut nulluscurialis uel dextrancis
ciuitatibus a gros aut loca supra scripta sub
qua lib&s conditione suscipiant Nec sub occasio¬
ne seruitia curice debitanon inpendant

Expanded text:
conducendorum rei publicae agrorum ac saltuum licentia denegetur: illo specialiter observandum, ut nullus curialis vel de extraneis civitatibus agros ac loca supra scripta sub qualibet conductione suscipiat, ne sub hac occasione servitia curiae debita non inpendant
Abbreviated transcription (Latin):
sulianum principembene ac sec lubriter
statuis secertissimum est ut actores domus
dominicae nullis neces sitctibus. turbeorentun
aut sicti garentur iniurus quas eis fre¬
quenter rectores prouintiarum persua¬
gessiones principalium facere consueuis se
cuius facti constituonem intantũ rationa¬
lem & necessacriam iudicamus. ut firmam¬
IIII. permanere iubetmus

Expanded text:
ulianum principem bene ac salubriter statuisse certissimum est, ut actores domus dominicae nullis necessitatibus turbarentur aut fatigarentur iniuriis, quas eis frequenter rectores provinciarum per suggestiones principalium facere consuessent. Cuius facti constitutionem in tantum rationabilem et necessariam iudicamus, ut firmam permanere iubeamus
Abbreviated transcription (Latin):
IORIDUS. Reipriua te
Quicumque ab actore dominico uelapro¬
cunttoro suerit alicuĩus in iurice in probitate
uecctus uel deorum calummis uel de prace¬
dationibus ad principem conuolare debebit
queres sipotuerint. ad probari eos qui circa
prouintiades teclia facereuisi sunt placuit in¬
endio concremccri quia grauiorem paenam
principes constitui uoluerunt in eosqui sui iuris
sunt & suadebent curto diremandata

Expanded text:
e Quicumque ab actore dominico vel procuratore fuerit alicuius iniuriae inprobitate vexatus, de eorum calumniis vel depraedationibus ad principem convolare debebit. Quae res si potuerit adprobari, eos, qui circa provinciales talia facere ausi sunt, placuit incendio concremari, quia graviorem poenam principes constitui voluerunt in eos, qui sui iuris sunt et sua debent custodire mandata
Abbreviated transcription (Latin):
sonis defiscinostri iuredonantur. copud eos quib:
doncita sunt sine susceptione cliquauolumus per¬
manere contra ordinatores domorum domi¬
nicarum poena proposita si contra precertionẽ¬
II facere cognas cuntur SElo CXTIoNr¬

Expanded text:
sonis de fisci nostri jure donantur, apud eos, qui donata sunt, sine suspicione aliqua volumus permanere: contra ordinatores domorum dominicarum poena proposita, si contra praeceptionem facere cognoscuntur. DE N
Abbreviated transcription (Latin):
Sicolomi reicdienae adadios dominos foste consu¬
gerint primum ẽ ut fugitiuos suos decuius re ex
noscuntur. momentibenefitio possessor sine
dilatione recipiat. Et sic decorũ origine audi¬
atur. nec requiratur iniuditio ut prius titulũ
litis si p&itor scribaat quiccinitiũ litis ad momen¬
taricm non pestin& actionem

Expanded text:
Si coloni rei alienae ad alios dominos forte confugerint, primum est, ut fugitivos suos, de cuius re exisse noscuntur, momenti beneficio possessor sine dilatione recipiat et sic de eorum origine audiatur, nec requiratur in iudicio, ut prius titulum litis petitor scribat, quia initium litis ad momentariam non pertinet actionem
Abbreviated transcription (Latin):
ducat uxorem quodsi fecerit cuius lib& accus ado¬
nem uelut inadulteros uindico&tur. Id ag̃s¬
orientio ũc̃ urb rome Omnes quibus flagiuo¬
sus ẽ. uirili corpus muli ebriter consticutum alens
sexus dampnare pacientiam nihilenim discroli
udentur hebete cum feminis huius modi scelus
expectante populo flammis uindicemus expia¬
bunt proposito inforo trahiano uuii iđ ags̃
ulentiniano ãuii & neuterio cons. haeclex int̃¬
pr&ationem non indig&

Expanded text:
ducat uxorem. Quod si fecerit, cuiuslibet accusatione velut in adulteros vindicetur. Orientio vicario urbis Romae. Omnes, quibus flagisus est virile corpus muliebriter constitutum alieni sexus damnare patientia, nihil enim discretum videntur habere cum feminis, huius modi scelus spectante populo flammae vindicibus expiabunt. Proposita in foro Traiani VIII id. Aug. Valentiniano A. IIII et Neoterio conss. Haec lex interpretatione non
Abbreviated transcription (Latin):
noñ apł aquileia constantino a uii&
constantio ũẽcons
HT Ubi primum puelle sub tutore uiuentes
adannos ꝑ uenerint nuptiales & quicumque pe¬
titur accesserit non prius puella iungatar
nisi uirginitas illius quod a tutore seruartasit
uincitur eius uiolata uirginitas statim exalio
& res illius õmnis fiscus usur p&l¬

Expanded text:
non. April. Aquileiae Constantino A. VII et Constantio Caes. o. Vbi primum puellae sub tutore viventes ad annos pervenerint nuptiales, et quicumque petitor accesserit, non prius puella iungatur, nisi virginitas illius quod a tutore servata sit,vincitur eius violata virginitas, statim exsilio res illius omnes fiscus usurp
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ¶. Iui inadulterio accuscitur & se propinqu
auc omicitiarum accusatione defende¬
rint si fortasse quo lib& tempore secr&lo crimins
publica coniunctione prodiderint eoselut mani¬
festos adulteros puniri placor.

Expanded text:
tio. Qui in adulterio accusantur et se propinquitatis aut amicitiarum excusatione defenderint, si fortasse quolibet tempore secretum crimen publica coniunctione prodiderint, eos velut manifestos adulteros puniri placet.
Abbreviated transcription (Latin):
t Peadulterio uxorum maritus ꝓ torm̃ tastimilie
utriusq hoc est suae uxoris querere permittun tur
sitamen illo tempore quo ad missum dicitur haec ipsa
mancipia presentia aut in eadem domo fuisse pro¬
bantur
Si militer &similiter mortem sibi a
uxorem adulterti maritus pasa tam fuisse conqui¬
ritur utriusq ftimiliae discussione queri licet
Similit̃ &siam ftimiliae utriusq paena querendum ẽ.
si maritus mortem uxori qualib&i ractione parauerit

Expanded text:
 adulterio uxorum mariti per tormenta familiae utriusque, hoc est suae et uxoris quaerere permittuntur, si tamen illo tempore, quo admissum dicitur, haec ipsa mancipia praesentia aut in eadem domo fuisse probantur. Similiter et si mortem sibi ab uxore adultera maritus paratam fuisse conqueritur, utriusque familiae discussione quaeri licet. Similiter etiam familiae utriusque poena quaerendum est, si maritus mortem uxori qualibet ratione paraverit
Abbreviated transcription (Latin):
Nam laban &ia cobtestementum fecerunt
qd utique &iam interuiuos ueder&. &inpsalmis
legitur aduersustetestamentum dis posuerunt
Hoc ẽ. pactum &innum  rabilia calia tabulece¬
testimenti. Ideo appellate sunt quio a ote
chartae et membranarum usum indolatis
tbulis non solumtes tamentee. Sed eticeno
ep̃is tolcruin ad loquice scribebantuor. tnde
& portitores ecrum tecbellarinaitestiun¬

Expanded text:
nam Laban et Jacob testamentum fecerunt, quod utique etiam inter vivos valeret. Et in Psalmis legitur: Adversum te testamentum disposuerunt, hoc etestamenti ideo appellatae sunt, quia ante chartae et membranarum usum in dolatis tabulis non solum testamenta, sed etiam epistolarum alloquia scribebantur; unde et portitores earum tabellarii
Abbreviated transcription (Latin):
solciris tribunitiatiulice corniliae siam & sil
octiluuio caescre sufficit consoles. papius &po¬
pcus legemtulerunt quace d nominibus
eorum aꝑpellactur p̾cipeto. popet contineqs
patrum p̃mia prosuscipiendis liberis sabeodo
quoq: impenitore falediuse tribunus plebs
legem fecit. Nequis plus in extraneus tesueo¬
mento ligar & quam ut quaerttparo supe¬
eri & heredib excuius nomine lex faleba

Expanded text:
sulares, tribuniciae, Iuliae, Corneliae. Nam et sub Octaviano Caesare suffecti consules Papius et Poppaeus legem tulerunt, quae a nominibus eorum appellatur Papia Poppaea, continens patrum praemia pro suscipiendis liberis. Sub eodem quoque imperatore Falcidius tribunus plebis legem fecit, ne quis plus in extraneis testamento legaret quam ut quarta pars superesset heredibus. Ex cuius nomine lex Falcidia
Abbreviated transcription (Latin):
neces scriauidetur noue a constantino
caesare cocperunt & reliquid succedentib
enintq permixtae et in ordinate. Posteta
theo dosius minor augustus cedsimilitudinem
nenecoriuni ehermogeniani codicem factum
PapstitutionumA consitutinitem porib
fil praprio cuiusq imperatoris titulo dis posuit
quom asuonornine bcodo sicnum tio acoit

Expanded text:
necessaria videtur. Novae a Constantino necessaria videtur. Novae a Constantino Caesare coeperunt et reliquis succedentibus, erantque permixtae et inordTheodosius minor augustus, ad similitudinem Gregoriani et Hermogeniani, codicem factum constitutionum, a Constantini temporibus, sub proprio cuiusque imperatoris titulo disposuit, quem a suo nomine Theodosianum vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
primus omnium diuinas legis seceris
litteris explicauit. F.oroncus rexgrecis prim
legis iuditia quae constituit. Mercurius teune¬
gistus primus legis egyptiis tradidit.
Solon primas leges a teniensibus dedi
Ligurgus primus lacaedemoniis ium
excipollinis auctoritate confinxit Num ince
pompilius qui romolo succes sit in regnoprimus
legeso anis edidit : Seinde cũpaꝵ d&sedit¬
sus magistratur ferre non possiti deceni¬
uiros legib scribendis creauit. Quileges
exlibris solonis in latino sermonem trans¬
latas duodecim tabulis exposuerunt.
Tuerunt autem hii. Appius. daudius. Geniti
Veterius. luliuss manilius. Sulpicius. Sexeis
curtuus Romelius. postumius. hudecem¬
uirilegum conscribendarum electi sunt
Legesdeutemredigere in libris. primus consul
pompeius instituere uoluit. Sed ñ ꝑseuerruie
obtratatorũ metu. Deinde caesar coepit
d facere sed ande interserensẽ. Paulatim autẽ
anitiquileges uctus cate atq incuria ex soluer
uarum et sinullus iamusũ sẽ Notitiatameri

Expanded text:
s omnium divinas leges sacris litteris explicavit. Phoroneus rex Graecis primus leges iudiciaque constituit. Mercurius Trimegistus primus leges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis iura ex Apollinis auctoritate confinxit. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regno, primus leges Romanis edidit; deinde cum populus seditiosos magistratus ferre non posset, Decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translatas duodecim tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi: Appius Claudius, Genucius, Veterius, Iulius, Manlius, Sulpicius, Sextius, Curatius, Romilius, Postumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit, sed non perseveravit obtrectatorum metu. Deinde Caesar coepit id facere, sed ante interfectus est. Paulatim autem antiquae leges vetustate atque incuria exoleverunt, quarum etsi nullus iam usus est, notitia tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tres uel sorores auicerũ tres uncices & adne po¬
tes. nouẽ ꝑueniant. Nam in aui pat̃mbereditat
potes uel neptes exfilio mortuo depatris suis
tionẽ nihilꝑdunt. Siuero auus uel auia nepa
acieptes exfilia in testam̃ tosuo pr&erierit du
non ꝓbatis causis exhereda uerint actio illis
de inoffitioso contrates tam̃tum . aui. uel. a uie
quȩ maatrieorũ conp&ere potuit legis benesto
tribueur

Expanded text:
tres vel sorores aviarum tres unciae et ad nepotres vel sorores aviarum tres unciae et ad nepotes novem perveniant: nam in avi paterni hereditate nepotes vel neptes ex filio mortuo de patris sui portione nihil perdunt. Si vero avus vel avia nepotes ac neptes ex filia in testamento suo praeterierint aut non probatis causis exheredaverint, actio illis de inofficioso contra testamentum avi vel aviae, quae matri eorum conpetere potuit, legis beneficio tribuetur
Abbreviated transcription (Latin):
Sicdiquis moriatur intestatus & filios uel
filics suprestites uel nepotes exfilia mostua
dere linquat filuinsua portione succedane
Nepotes exfilia deportione matris succeterciq
perdunt quae suprestib: auunculis eius & matenr¬
ris proficit Siuero quis moriatur intestatr
relinquat exfilicone potes & filios non dimittati
frarẽ & sororẽ suprestites derelinquat trespo¬
tes hereditates auima t̃ni sibine potes uel nep
exfilic uindicabunt. Quccs tit̃ frat̃ uelsoror au
functi iuxtalegis huius ordinẽ consequentur
Si uero mulier id est pat̃na uel mact̃na cuiau
testata morictur & relinquat filiosex mortuo
lio uel filia ne potes a quadit̃ depatris ueldem ao
portione ne potes uel neptes t̃cic̃ꝑ dant qua pa¬
truis & comitis exauiae pat̃nebonis auunculis &
mat̃ teris excuiȩ matnaebonis sicut & deauima¬
t̃ni conquirunt. Namsi patruus & ccmita uelau¬
culus & matertera fortas sedefuerint ad fru¬

Expanded text:
Si aliquis moriatur intestatus et filios vel filias superstites vel nepotes ex filia mortua derelinquat, filii in sua portione succedunt, nepotes ex filia de portione matris suae tertiam perdunt, quae superstitibus avunculis eius et materteris proficit. Si vero quis moriatur intestatus et relinquat ex filia nepotes et filios non dimittat, sed fratrem et sororem superstites derelinquat, tres partes hereditatis avi materni sibi nepotes vel neptes ex filia vindicabunt, quartam frater vel soror avi defuncti iuxta legis huius ordinem consequentur. Si vero mulier, id est paterna vel materna avia intestata moriatur et relinquat filios et ex mortuo filio vel filia nepotes, aequaliter de patris vel matris portione nepotes vel neptes tertiam perdunt, quam patruis et amitis ex aviae paternae bonis, avunculis et materteris ex aviae maternae bonis, sicut et de avi materni conquirunt. Nam si patruus et amita vel avunculus et matertera fortasse defuerint, ad fra
Abbreviated transcription (Latin):
quacefilios & nepotes bonoru possessio presu¬
matur. Quccesifortasse adita non fuerit &
hequi adherere debuerant moriuntur here¬
des eorũ a successione non acditahereditactis
excludit Quia euidenter haeclex constituit
ut non aditahereditas non transeat adheredes

Expanded text:
que filios et nepotes bonorum possessio praesuque filios et nepotes bonorum possessio praesumatur; quae si fortasse adita non fuerit et ii, qui adire debuerant, moriuntur, heredes eorum a successione non aditae hereditatis excludit, quia evidenter haec lex constituit, ut non adita hereditas non transeat ad heredes
Abbreviated transcription (Latin):
VI Simater ius liberorum non habeat hoc ẽ
sungenuatres partes uiuos & libestina quat¬
tuor non edederit & unicum filium in tes¬
tatũ fortas seperdiderit¬
& filius moriens patruumunũ uel plures autceste
patrui uel patruorũ filios uelne potes plures cum
matre reliquerit. Quitamen emancipatinor
fuerint mater intertia portionẽ infili intestca¬
ti hereditate succedat & ducis partes patruus ui
siplures patrui fuerint. aut filii uel nepotes sibime
uindicabunt Quodsimater ius liberorumh
becit & patruus uel patrui cum matresuꝑ fu¬
erint &icmsi emancipati sunt duces partes debo¬
nis fili intes tatimorientes. mater consequatur
Nucce &ius liberorũ hab& & terciam patruus ud
patrui quisidefuerint patrui filipatruorum
quanti fuerint a equedes sibi ꝑ capita faciant
portiones. Quodsifili patruorum des uerint
simili &i cmnepotes patruorum diuisione suce¬
dant Sedinac successione sola constitutio pres¬
tans sufficit ut inter matrẽ patruus eorũ¬

Expanded text:
i mater jus liberorum non habeat, hoc est, si ingenua tres partus vivos et libertina quattuor non ediderit et unicum filium intestatum fortasse perdideritt filius moriens patruum unum vel plures aut certe patrui vel patruorum filios vel nepotes plures cum matre reliquerit, qui tamen emancipati non fuerint, mater in tertia portione in filii intestati haereditate succedat, et duas partes patruus, vel si plures patrui fuerint, aut filii vel nepotes sibimet vindicabunt. Quod si mater liberorum jus habeat, et patruus vel patrui cum matre superfuerint, etiamsi emancipati sunt, duas partes de bonis filii intestati morientis mater consequatur, quae jus liberorum habet, et tertiam patruus vel patrui: qui si defuerint, filii patruorum, quanti fuerint, aequales sibi per capita faciant portiones. Quod si filii patruorum defuerint, simili etiam nepotes patruorum divisione succedant. Sed in hac successione sola constitutio praesens sufficit, ut inter matrem, patrus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Et Haec lex similis est superioris sed hoc amplius
haba quod dotẽ profilia ingenerũ sactauel quic¬
quid ipscofilia accepit tempore nupticerũ post
mortẽ aui intestati ne potes confundere iub&
tuut dote inhereditate confusa ducs pacstes de
id quod mat̃ corum erathabitura ꝑcipicent. aut
sin oluerint confundere nepotes sint acceptis tẽ¬
pore nupticrũ a reb: uelsola dote contenti

Expanded text:
 Haec lex similis est superiori, sed hoc amplius habet, quod dotem pro filia in generum factam vel quidquid ipsa filia accepit tempore nubtiarum, post mortem avi intestati nepotes confundere iubet, ita ut dote in hereditatem confusa duas partes de id, quod mater eorum erat habitura percipiant aut, si noluerint confundere nepotes, sint acceptis tempore nubtiarum rebus vel sola dote contenti
Abbreviated transcription (Latin):
consconguineum idẽ unopatre natumuelau
adoptiutim id est gestisantecuriam ad filictum
qui consanguineilo cohabendus e consing cuo eus frat
tiol frcituis exludunt. Quodii emancpatus
fuerit consan guineus aut adoptiuus & moriatun
frater suprestitib: emanupatis frectribus & matre
patruus corum que filius filiccud nepotes &iam
omcencipati fractres euidenter excludunt Itutio¬
men ut siuis liberorum mater habuerit duaspodtes
demorientis filii hereditatem presumant & terciã
emncncipati fratres quo sconstat es sesuprestites
quodsimater ius liberorum non habuerit tertiac̃
mater consequatur & ducs partes &iam eman¬
cipati filii exclusis patruis possidebunt

Expanded text:
consanguineum, id est uno patre natum, vel adoptivum, id est gestis ante curiam adfiliatum, qui consanguinei loco habendus est, consanguineus frater rtui fratris excludunt. Quod si emancipatus fuerit consanguineus aut adoptivus et moriatur frater superstitibus emancipatis fratribus et matre, patruos eorumque filios vel nepotes etiam emancipati fratres evidenter excludunt: ita tamen, ut, si ius liberorum mater habuerit, duas partes de morientis filii hereditate praesumat et tertiam emancipati fratres, quos constat esse superstites. Quod si mater ius liberorum non habuerit, tertiam mater consequetur et duas partes etiam emancipati filii exclusis patruis possidebunt
Abbreviated transcription (Latin):
cadhillarium pp̃o data xi Κał mar̃ mediclano mero baude ii
& sacturrino consulibus¬
Sifilicm quam fidutiã a nominauit hoc est eman¬
cipada suntestata moriatur & relinqueat suꝑ¬
prestites patrẽ matrem & filios excluso patre &
matre &i cmsius liberorum de functa nonha¬
bect filii soli in eius hereditate succedunt

Expanded text:
 Mart. Mediolano Merobaude II et Saturnino conss. InteFilia, quam fiduciatam nominavit, hoc est emancipata, si intestata moriatur et relinquat superstites patrem, matrem et filios, excluso patre et matre, etiamsi ius liberorum defuncta non habeat, filii soli in eius hereditate succedant
Abbreviated transcription (Latin):
lirineapante lexista pruestes auxilium
uepatre de functo sifilio inpuberi idẽ infra an¬
num quecrtum decimum haceo ꝓsonae quecidesunc¬
to possunt legibur & iurae succdterinoniaui desen¬
dani tiitelermi ipsius coeperint aut petierii tuttu e qui
res eus aut iprã minorem debcat gubornare ab tup
suecei sonẽ habeantur extranei llli si ne dubio ꝓsu¬
tuura succes sio quiad petendos tuttues legonor
tenentur adscripti & de functo cognationis gradum inue¬

Expanded text:
lis in ea parte lex ista praestat auxilium, lis in ea parte lex ista praestat auxilium, ut patre defuncto filio inpubere, id est infra annum quartum decimum, hae personae, quae ei defuncta possunt legibus et iure succedere, si non aut agendam tutelam ipsi susceperint aut petierint tutorem, qui res eius aut ipsum minorem debeat gubernare, ab eius successione habeantur extranei: illis sine dubio profutura successione, qui ad petendos tutores lege non tenentur adstricti et defuncto cognationis gradu inve
Abbreviated transcription (Latin):
exista liberat matres a poena illa quae fucram
intheo dosiani codices corpore constituta qđ si non
prouidissent filiis tutores ulrerum inuefitorum nom
fecissent faciendi de rebus suis testamenta u&ro¬
pum donandi cu uoluis sent non haberent li¬
beram potestatem & insuper notarentur
in fimiam sed haet consututio ut maeren
depricedicta poenaliberat it aminoribur
in hae parte consoluit ut si mater tutelam filio¬
rum genorandtem legitime susciperio & seui¬
nis iurandi interpositionem constrinxerit sio
alrais nuptas contra promis seotransierit & aliũti¬
corenfilus deducit ratione non de der qutqua
consti tuerit debere non ante persolucrit
contyli legis huius ordinationem ueniens
non solum eius bona sideb& lexextiterit filus
tu eatitui obnoxiae Verum & icm secundi
mariti qui obleꝗiete ꝑsonae coniuuctus ẽ facul¬
tes ineo quođ debitum processorit locopignoris
teneantur Do necomnem debitum quod qđ ractio
tutele inuenerit suppleatur. Nam &liampupil¬

Expanded text:
ex ista liberat matres a poena illa, quae fuerat in Theodosiani codicis corpore constituta, ut, si non providissent filiis tutores vel rerum inventarium non fecissent, faciendi de rebus suis testamenta vel donandi cui voluissent non haberent liberam potestatem et insuper notarentur infamia. Sed haec constitutio, ut matrem de praedicta poena liberat, ita minoribus in hac parte consuluit, ut, si mater tutelam filiorum gerendam legitime susceperit et se iurisiurandi interpositione constrinxerit, si ad alias nuptias contra promissa transierit et alium tutorem filiis deducta ratione non dederit aut quae eam constiterit debere non ante persolverit contra legis huius ordinationem veniens, non solum eius bona, si debitrix extiterit, filiis teneantur obnoxia, verum etiam secundi mariti, qui obligatae personae coniunctus est, facultas in eo quo debitum processerit loco pignoris teneatur, donec omne debitum quod ratio tutelae invenerit suppleatur. Nam etiam pupil
Abbreviated transcription (Latin):
entis postalica Vsũ aque u&erem longo que domi¬
no constituto s ingulis. quibus que manere censuemꝰ
neculla nouatione turbari Ita tam̃ut quantitate
singuliquã uaerilicentiã ꝑcipiunt morae osquem
p̃sentẽ diem ꝑdurantem percipiant mansura poe

Expanded text:
entis. Post alia: Vsum aquae veterem longoque dominio constitutum singulis civibus manere censemus, nec ulla novatione turbari; ita tamen, ut quantitatem singuli, quam vetere licentia percipiunt, more usque in praesentem diem perdurante percipi
Abbreviated transcription (Latin):
bunt uis ẽ maior rei in p&us. qui repellino
ui quẽ in domo inclus itut sibirem manci¬
ret aut promitter & it extorsisse mantipatius¬
lebunt: Quisquem ferro uincxit ut sibi aliquia
traderet ueluinder& uim intullis seuidetur¬
ł Quiin carcerem quem detrusit: ut aliquidei e¬
ret quicquid obhoc causa factum ẽ. Nullius ẽ¬
olusest cum aliudagitur aliud simulatur
Quidolum uel maum adhibuit utresad ali
tras sier& uterque deui & dedolo actione ten
Minoruiginti quinque annorum. si aliquod flag
admiserit quod ad publicam coertionem exi
obhoc integrum restitui non potest

Expanded text:
 est maior rei impetus, qui repelli non ui quem in domo inclusit, ut sibi rem manciparet aut promitteret, extorsisse mancipatiquem ferro uinxit, ut sibi aliquid traderet uel uenderet, uim intulisse uidetur. Qui in carcerem quem detrusit, ut aliquid ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum est, nullius eDolus est, cum aliud agitur, aliud simulatur. Qui dolum aut metum adhibuit, ut res ad alium transiret, uterque de ui et dolo actione teneMinor uiginti et quinque annorum si aliquod flagitium admiserit, quod ad publicam coercitionem spectet, ob hoc in integrum restitui non potest
Abbreviated transcription (Latin):
suntiminor semhis quae fideissit uel fide promisit
udspopondit uel mandauit in integrum rertatuendũ
rcum principalem non liberat. Siminor maiore fi
dixit cenene potest Quid iciens prudens que st pro
minorre obligauit sud consulto consilio feccrit lic&
minoni suecurritur ipsi camen non suc curritur¬

Expanded text:
nt. Minor se in his, quae fideiussit uel fidepromisit uel spopondit uel mandauit, in integrum restituendo reum principalem non liberat. Minor ancillam dienda est. Qui sciens prudensque se pro minore obligauit, si id consulto consilio fecit, licet minori succurratur, ipsi tamen non succurretur
Abbreviated transcription (Latin):
integrires titutio dicitur siquandores que lib& aut
causaque perierat in priorem statum reparator
uel id quod clicui sublatum ẽreformetur. hoc enĩ¬
mintegrum reuocentur quiaut pertimorem potes¬
tactis alicinus compulsi sunt aut fraude uelerrore.
decepti sunt aut pecaptiuitatem aut perquam cum¬
que iniustum noces sitatem ibstanciam suam auts.¬
tatum ingenuitatis perdedis semescuntur aut si
qui proneces sitate. longinque peregrinaionis
absistant uela restauranda eaque indamnis mi¬
norum gesta esse probantur
ntegri restitutio plus quam semel non est de¬
cennenda Idõque causco cognita decernitur.¬
pialiquis ut sed eui lae tronum uel hostium ue
populis liberaret aliquidmancipiauit uel promi¬
sit admetum nonpertinet mercedem enĩ depul¬

Expanded text:
Integra restitutio dicitur, si quando res quaelibet aut causa, quae perierat, in priorem statum reparatur, vel id quod alicui sublatum est, reformatur; ita in integrum revocentur, qui aut per timorem potestatis alicuius conpulsi sunt, aut fraude vel errore decepti sunt, aut per captivitatem vel quamcunque iniustam necessitatem substantiam suam aut statum ingenuitatis perdidisse noscuntur; aut si qui pro necessitate longae peregrinationis absentant, vel restauranda ea, quae in dampnis minorum gesta esse probanturIntegri restitutio plus quam semel non est decernenda: ideoque causa cognita decernitur.aliquis, ut se de ui latronum uel hostium uel populi liberaret, aliquid mancipauit uel promisit, ad metum non pertinet: mercedem enim depul
Abbreviated transcription (Latin):
ac fideio port& cum cadpublicum prolatasuerina
sine aliqua dilatione finire nec debent deffenso¬
res lociuenerabilis ullatarditate suspendi
DEDOMINIOREI QUAE POSCETURUEL

Expanded text:
ac fidei oportet, cum ad publicum prolata fuerint, sine aliqua dilatione finiri, nec debent defensores loci venerabilis ulla tarditate suspendi. DE DOMINIO REI QVAE POSCITVR VEL
Abbreviated transcription (Latin):
capita non instirpem diuidetur & ideo siunuiss
trom duo sint liberi & clterius quocttuor sinili
uiriles id est. aequa les portiones habebunt ia¬
patroni liberi ex parte dimidic heredes insu
aescdienum liberti pro portionibus ex soluen

Expanded text:
capita, non in stirpes diuiditur: et ideo si unius patroni duo sint liberi et alterius quattuor, singuli uiriles id est aequales portiones habebunpatroni liberi ex parte dimidia heredes instituti aes alienum liberti pro portionibus exsoluere
Abbreviated transcription (Latin):
pis nomine nonten&ur quia in potestate cum n¬
DEO PERIS LIBERIO
egentem patronum libertus oblegationem o
nus &operarum solutus alteri cogendus ẽ promi
facultatum suarum. Siquis itac fuerit manis¬

Expanded text:
i actione eius nomine non tenetur, quia in potestate eum De operis libertorum Egentem patronum libertus obligatione doni muneris et operarum solutus alere cogendus est pro modo facultatum suarum. LIBER TERTI
Abbreviated transcription (Latin):
at reparari. Interseruos & liberos matrimonium con¬
trahi non potest contuberniũ potest. ista int̃ non indig&¬
SEN Neque furiosus neque furiosec matrimonium
contrahere possunt furore sed contractũ matr¬
sed contractũ matri¬
contraxerint & uni ex duobus amentia aut furor

Expanded text:
am ducta. Inter seruos et liberos matrimonium contrahi non potest, contubernium potest. Neque furiosus neque furiosa matrimonium contrahere possunt: sed contractum matsi contractum fuercontraxerunt, et uni ex duobus amentia aut furor
Abbreviated transcription (Latin):
utriusque erarii usque ad incipientem
primam indictionem iubemus ad indulgentiam
ad designatum tempus trans acta discuci&
sola cst num quam calumnianda securitas
quam a ernitas nostra concedit.
lic& hunc humantatem cunctis ad quietem
sciaimus posse sufficere.
ramen addimus quo prouisionostra magis
posse gratt praestari Nemins de inceps
licebit ad hoc negotium arbitrio unius iudicis
adspirare utrum mittidebeat inspector
publicus tractitus ante deliber& sublimis
uiri parentes patricu que nr̃i Neo non
hereditates paenitus non uocantur. Nisi forte
illiliberti deducibus partibus progratia aliqua
filiabus uel ne potibus ex filiapa tronorum
suo uolu erint conferreiuditio.
Si uero liberti nec filios dimiserint nec ne potes
si patrem uel matrem fratrem sororẽ & ipsos

Expanded text:
utriusque aerarii usque ad incipientem primam indictionem iubemus ad indulgentiam ad designatum tempus transacta discutiat. Sola est numquam calumnianda securitas, quam aeternitas nostra concedit. Licet hanc humanitatem cunctis ad quietem sciamus posse sufficere, tamen addimus, quo provisio nostra magis possit grata praestari: nemini deinceps licebit ad hoc negotium arbitrio unius iudicis adspirare. Utrum mitti debeat inspector, publicus tractatus ante deliberet sublimis viri parentis patriciique nostri nec nonhereditates penitus non vocantur: nisi forte illi liberti de duabus partibus pro gratia aliqua filiabus vel nepotibus ex filia patronorum suo voluerint conferre iudicio. Si vero liberti nec filios dimiserint nec nepotes, si patrem matrem fratrem sororem et ipsos
Abbreviated transcription (Latin):
ertł Mutus et surdur seruum uindicta libera¬
re nonpossunt inter amicos. tec men & pereprs¬
tolam manumittere non prohibentur. ut autem
adiustcm libertatem peruenire possunt. cnditio¬
T Tormentis copud presidem subiectus & de
nullc culpa consesus cidiustam liber tictem perdu¬
dessfudei commiss libertas data facto here¬
des non mutectur si seruum quem maniumittere¬
iussus est uinxerit Perfidei commissum data¬

Expanded text:
t. Mutus et surdus seruum uindicta liberare non possunt: inter amicos tamen et per epistulam manumittere non prohibentur. Vt autem ad iustam libertatem peruenire possit, condicioTormentis apud praesidem subiectus et de nulla culpa confessus ad iustam libertatem perduFideicommissa libertas data facto heredis non mutatur, si seruum, quem manumitteriussus est, uinxerit. Communem
Abbreviated transcription (Latin):
frater & soror abccui quaema term. haecquoq: &¬
natri amplius non potest quatm auctor ipse dis seru
Septimo gradu qui sunt cognatti recta linet ins
infraquae propriis nominibus non apellaptur dre
extractis uersa linea continentur. Fratres sor¬
ue adnepus adneptis consubrini filiifiliae quae
Successionis id circo gradibus septem consti¬
tuti sunt quia ulterius perrerum. nactustr̃ necom¬
nia inuenire nec uita succedentibus . prorogaripo¬
Nominet continentur ultra quos. Nec aad finitus
xIde maNumissiopi Bus
eruum communem unus ex dominis. manumit¬
tendum latinum sacere non potest uec mitgis
quem ciuem romanum. cuius portio. eocasu quosi
proprius ess& & cad ciui tatem romantm. ꝑuene¬
nit so cio cidcres cat

Expanded text:
frater et soror, abavique materni. Haec quoque explanari amplius non possunt, quam auctor ipse disseruit. CAPITULUM 7. Septimo gradu, qui sunt cognati recta linea, supra infraque pro propriis nominibus non appellantur, sex ex transversa linea continentur fratris sororis adnepos adneptis, consobrini filii, filiaeque successionis. Idcirco gradus septem constituti sunt: qui ulterius per rerum naturam, nec nomina inveniri, nec vita succedentibus prorogari ponomina continentur. Ultra quos nec consanguinitaDe manumissionibus Seruum communem unus ex dominis manumittendo Latinum facere non potest nec magis quam ciuem Romanum: cuius portio eo casu, quo, si proprius esset, ad ciuitatem Romanam perueniret, socio adcrescit
Abbreviated transcription (Latin):
impiae acdementer uastre ac delapidecre
cognoscitur filiitis patris tãquã eosmortu¬
os subtutore aut curatore consistant. quia si¬
cutꝰ aequum est ut bonus &utiles paterrem
filiorum regendam adminis trandam que
recipiat utaniquum est ut in damnum. filiorũ
reuersus faculutes a tutoribus caratoribus
ueserua tes dementi subuersione sdilaceros¬

Expanded text:
impie ac dementer vastare ac dilapidare impie ac dementer vastare ac dilapidare cognoscetur, filii talis patris, tanquam eo mortuo, sub tutore aut curatore consistant: quia sicut aequum est, ut bonus et utilis pater rem filiorum regendam administrandamque recipiat, ita iniquum est, ut in damnum filiorum reversus facultates a tutoribus curatoribus reservatas dementi subversione dilacer
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis pacter in exilio missus filium in maio¬
re aetate reliquerit quecumque debonis pro¬
prus gessit filius uixta sententiam pcipian
rata & firma permanent nec contra aut tep¬
tamen tum cat traens actionem filii reuersus
pater uenire permittitur sc ne cum redierit
pecter sifilium uiuum inuenerit filium in ius suũ
paterna potestate recipi& cexerum quod dere¬
bus proprus absente patrefilius gessit reuer¬
sus pater reuocare non poterit quicquid uero
filii in anis minoribus constituti fecerint poe¬
nitus nonuadebit Quta mersi proceate uel
proabsentia patris aut utores aut curatores
acceperint reuersus pacter filios repulsis cu¬
ratoribus uel tutoribus cumomni facultate
recipi& ea tamen conditionem utremfiliorũ
ita administr&. ac regat ut non solũ detrimen¬
ta non sentiat sed stu dio patris res uel facul¬
tas proficiant filiorum. quod si pater aut
prodigus aut neglegens aut euersor. aut lib¬
dine deditus esse conuinc&ur & fiborum ros

Expanded text:
quis pater in exsilium missus filium in majore aetate reliquerit, quaecumque de bonis propriis gessit filius, juxta sententiam Papiniani rata et firma permaneant, nec contra aut testamentum, aut transactionem filii reversus pater venire permittitur. Sane cum redierit pater, si filium vivum invenerit, filium in jus suum paterna potestate recipiet. Caeterum quod de rebus propriis absente patre filius gessit, reversus pater revocare non poterit. Quicquid vero filii in annis minoribus constituti fecerint, penitus non valebit: qui tamen si pro aetate vel absentia patris aut tutores aut curatores acceperint, reversus pater filios, repulsis curatoribus vel tutoribus, cum omni facultate recipiet: ea tamen conditione, ut rem filiorum ita administret ac regat, ut non solum detrimenta non sentiant, sed studio patris res et facultas proficiat filiorum. Quod si pater aut prodigus aut negligens aut eversor aut libidini deditus esse convincetur, et filiorum res
Abbreviated transcription (Latin):
nino emsulis AnT̃ ÷ Siquicumq doenatus mosdempregi¬
naditem relinquit uxorem stactimulier deconceptosuo
iudices uel curiales coriteste&c urteno¬
utum pepererianbonis dam nati postumus
hoc est post mortem patris Natus succedat

Expanded text:
tio. Si quicumque damnatus praegnantem reliquerit uxorem, statim mulier de conceptu suo iudicem vel curiales contestetur,cum pepererit, in bonis damnati postumus, hoc est post mortem patris natus succedat
Abbreviated transcription (Latin):
dat x kał copłr constantinopoli anthiochouc̃ abano
I Ecdesiae acloca deodicata reos qui ibidem¬
timore conpulsi refugerint. ita tu etentur. ut nul¬
lus locis scĩs ad direptionem reorum uimacma
ul in porticibus uelinatriis uelin domibus uel in¬
areis. adecclesiam adiacentibus pertinent
uelud in teriora templpraecipimus custo diri
utreos timores nec essitas non constringat
circa altaricm. manere & loca ueneratio¬
ne digna polluere sane siqui adloca sancta
confugerint. armasiqua secum portaue¬
rint mox deponant Nec se aestiment
ma gisarmorum presidio quam sanctorũ
locõrum ueneratione defendi quodsi depo¬
nere arma noluerint & sacer dotes uel
cdericis noncrediderint stiant se arma¬
torum. uiribus extrahendos. Si uero ex
traherede locis sanctis quem lib& retim
rint secapitadi subplitio es sedam nandũ¬

Expanded text:
d. Vat., Constantinopoli Antiocho et Basso « Ecclesia et loca Deo dicata, rei qui ibidem compulsi timore confugerint, ita tueantur, ut nullis locis sanctis ad direptionem rerum vim ac mavel in porticibus vel in atriis vel domibusareis ad ecclesiam adjacentibus pertinet, velut interiora templi praecipimus custodiri, ut reos timoris necessitas non constringat circa altaria manere, et loca venerabilia polluantur. Sane si qui ad sancta loca confugerint, arma, si qua secum portaverint, mox deponant, nec se aestiment magis armorum praesidio quam sanctorum locorum veneratione defendi. Quod si deponere arma noluerint, et sacerdoti vel clericis non crediderint, sciant se armatorum viribus pertrahendos. Si vero aliquis extrahere de locis sanctis quemlibet reum  capitali supplicio esse damnandu
Abbreviated transcription (Latin):
uicum qued amnari proscribi que meruerit
ab eius facultatibus bona uxoria sequestrentur.
itic utdotem quam marito cycor ab eius patrentes
obtulerunt & donationem quam aante nuptias
proconiunctionem. perciperaet inore tenect sibi¬
que uindic& abonis proscripte fc cultates aliene
quia mariti crimine uxor non potest oblegtari Iđ¬

Expanded text:
uicumque damnari proscribique meruerit, ab eius facultatibus bona uxoria sequestrentur, ita ut et dotem, quam marito uxor aut eius parentes obtulerunt, et donationem, quam ante nuptias pro coniunctione perceperat, uxor retineat sibique vindicet a bonis proscriptae facultatis aliena, quia mariti crimine uxor non potest obligari
Abbreviated transcription (Latin):
Boni cus proscribi meruerint a quocumq:
inta bienmum non conp&untur siquis uero in¬
tebienno prorcribti bona petierit quod me¬
nuerit nonualebit quia solita miseri cordia nor¬
tra pi&ctis commoueri & reddere que merito
commnota iussit auferri. DesovtevTIA¬

Expanded text:
, qui proscribi meruerit, a quocumque intra biennium non conpetantur. Si quis vero intra biennium proscripti bona petierit, quod meruerit, non valebit, quia solita misericordia nostra pietas commoveri et reddere, quae merito commota iussit auferri. 401 I
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens demado quarte r&inen de queritur
propter periculum plus petendi ffitio iudicis om¬
nibus ccesti matis quartm faciendam est quace
apudheredem remaneat cut certe exi gende
cautio aelegatanio ut quod plus dodrante perciperit
filio doncqut inquarta non in putantur Ist̾int nindis¬

Expanded text:
uotiens de modo quartae retinendae quaeritur, propter periculum plus petendi officio iudicis omnibus aestimatis quarta facienda est, quae apud heredem remaneat, aut certe exigenda cautio a legatario, ut quod plus dodrante perceperit filio donauit, in quartam non imputantur
Abbreviated transcription (Latin):
÷ semper noxa caput sequitur.
TPiliur stcmilias si furtum fecerit : deinde emancs¬
tur furticactio in eum dectur . qui in omnibus. noxuis¬

Expanded text:
noxa enim caput sequitur. Filius familias si furtum fecerit, deinde emancipetur, furti actio in eum datur, quia in omnibus noxa c
Abbreviated transcription (Latin):
is tracto fundosiquis dedomo id est dess¬
tio mentiatur. induplo eius quod menuto
est. officio udicis aestimatione facto conus¬
fieripotese propcer lcatens iutrasiio eunundega
Siu reruum quis pluris uinderit deartifitio eius uel
de peculio mentitus est actione exempto qnuenitur
depto minoris conualuis se& emptori prestare con¬
pdlitur . pisi paratus sit cum redebere. Siuinditor

Expanded text:
istracto fundo si quis de modo mentiatur, in duplo eius quod mentitus est officio iudicis aestimatione facta conufieri potest propter latens uitium. Si ut seruum quis pluris uenderet, de artificio eius uel de peculio mentitus est, actione ex empto conuentus quanto minoris ualuisset emptori praestare compellitur, nisi paratus sit eum r
Abbreviated transcription (Latin):
icut lucrum it & damnum indersotios¬
& conmunicatur. nisiquicquid culpasio
inditori eius riquam uindidit dom¬
nus non sit praao accepto auctoritutis manebio
obnoxius aliter enim non potest obleguri¬

Expanded text:
icut lucrum, ita damnum inter socios communicatur, nisi quid culpa sor si eius rei quam uendidit dominus non sit, pretio accepto auctoritatis manebit obnoxius: aliter enim non potest obligari
Abbreviated transcription (Latin):
uicumq clericatus utuntur officio extrane¬
carum mulierum facmilicritatem habere
prohibentur. matrum suorum uel filiarum sibi
solatia intradomum suam nouerunt. tantum c̃e
conces sac. Qui anihil turpe intedibus persoriis fic̃
uel cogitare lexnatura eꝑmitat. Illaeuero suant¬
mulieres insolatio retinende quã c̃in coniugio fue¬

Expanded text:
uicumque clericatus utuntur officio, extranearum mulierum familiaritatem habere prohibentur; matrum, sororum vel filiarum sibi solatia intra domum suam noverint tantum esse concessa, quia nihil turpe in talibus personis fieri vel cogitari lex naturae permittit. Illae vero mulieres sunt in solatio retinend
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq dericum ep̃s suus malue uiace es sepro¬
tbauerit. Et eum de gradusuo promorum prac¬
uitate deiecerit. uel supsedericus sua uoluntate pro¬
fessionemriquerit clericatus continuo aiudice
curicdibus aadiungatur Vt siita et natidibus
et facultatibus est idoneus. eum interipsos curico¬
les officiuinsuum implere conpellat siautem in¬
firma persona est inter colligiatos eum obserua¬
re uel ad quod ciptus fuerit in publico seruire
lexista constituit. It aut huius modiꝑsonae acu¬
ricdibus quolibet conludio nullatenus excusentip
quodsi factum fuerit prosingulis ꝑsonis curiclibus
binas libras aurifisco a senouerint instrendas

Expanded text:
icum episcopus suus malae vitae esse probaverit et eum de gradu suo pro morum pravitate deiecerit, vel si ipse clericus sua voluntate professionem reliquerit clericatus, continuo a iudice curialibus adiungatur, ut, si ita et natalibus et facultatibus est idoneus, eum inter ipsos curiales officium suum implere compellat. Si autem infima persona est, inter collegiatos eum observare, vel ad quae aptus fuerit, in publico servire lex ista constituit, ita ut huius modi personae a curialibus quolibet colludio nullatenus excusentur. Quod si factum fuerit, pro singulis personis curiales binas libras auri fisco a se noverint inferendas
Abbreviated transcription (Latin):
TS. quis principi denegotiosuo pretes obtulerit litem
contestatus esse cognoscitur Et sidefunctus fuerithis
qui preces obtulerit uel his contra quem obtulit actio &
heredibus defuncti et contraher edespulsati saluco
permanecit. Quia causae actione comtestat . ecq: con¬
pecebat defuncto conp&ent & herede. Siuero auctor
quolib& ordine rep&itionems uam presens non pub¬
licauerit heres eius unde auctor actionem non pro¬
posuit agere prohib&ur

Expanded text:
Si quis principi de negotio suo preces obtulerit, litem contestatus esse cognoscitur. Et si defunctus fuerit is qui preces obtulerit, vel is contra quem obtulit, actio et heredibus defuncti et contra heredes pulsati salva permaneat, quia causa actione contestata ea, quae conpetebat defuncto, conpetit et heredi. Si vero auctor quolibet ordine repetitionem suam praesens non publicaverit, heres eius, unde auctor actionem non proposuit, agere prohibetur
Abbreviated transcription (Latin):
Senefitia principum quae illiqui meruerunt
interueniente morte non fuerint consequuti¬
a succes seribus eorum . exsequiliceat ut benefi¬
tiacheredum abituctoribus suis impetꝓrata
niciae paulino et iulicno consulibus.
prolongat. Id est quan do indutiae alitiga¬
tore p&untur a principe peremptoria queo̧
causã principadistoll&. Id est silitigator be¬
nefitium principis sine iuditio cauiam uell&
extingui : Etideo moratoria prescriptoper
rescriptum principis supplicantibus concedi
porest peremptoria concedinon potero &u
concesic fucrit aprincipe nonua lebitIa¬

Expanded text:
Beneficia principum, quae illi qui meruerunt, interveniente morte, non fuerint consecuti, successoribus eorum exsequi liceat, ut beneficia haeredes ab auctoribus suis impetrata Niciae Paulino et Iuliano conss. Interprolongat, id est, quando indutiae a litigatore petuntur a principe: peremptoria, quae causam principalem tollit, id est, si litigator beneficio principis sine iudicio causam velit extingui. Et ideo moratoria praescriptio per rescriptum principis supplicantibus concedi potest, peremptoria concedi non potest et, si concessa fuerit a principe, non valebit
Abbreviated transcription (Latin):
Leges nescire nulliliceat. aut quae sunt
tis calumniam faciunt sed futuris regulam
ponunt data ui. Ieđ mar̃ constantinopolidom
noheo dosio ãii. et ab undantio ũc consulibus
mnes leges non eaq anteriore tempo¬
ne alte sunt dcomnant sed infuturum obser¬

Expanded text:
Leges nescire nulli liceat aut quae sunt tis calumniam faciunt, sed futuris regulam ponunt. Dat. III kal. Mart. Constantinopoli d. n. Theodosio A. III et Abundantio v. c. conssmnes leges non ea quae anteriori tempore facta sunt damnant, sed in futurum obser
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianum seruum uel cuius. lib& alterius secteemerit et
circũ ciderit auidedei ipsits potestate sublatus in libesta¬
DE RE LiE GADNE
ꝓΡ uchadius & honotiusaa apollodore proconsule afri¬
cac quotiens derelogione agitur ep̃s conuenit iudica¬
re coceras uero causas que adordinarios. cogniones uelad
is umpublici iuris ꝑtinent legibus opoat&̃ audire: dataxiii.

Expanded text:
ianum vel cujuslibet alterius sectae emerit et circumciderit, a Judaei ipsius potestate sublatus in libertaDE RELIGIONE Impp. Arcadius et Honorius AA. Apollodoro proconsuli Africae. Quoties de religione agitur, episcopos convenit agitare; ceteras vero causas, quae ad ordinarios cognitores vel ad usum publici iuris pertinent, legibus oportet audiri. Dat. XIII
Abbreviated transcription (Latin):
xactores & susceptor espub libe fucti¬
ones nons ecretim sed publice p̃sentibus alus
curialibus uel populo neces siates agendas ex¬
pediendas que suscipiant &qui nomi nati uele¬
lecti fuerint iudicibus in notescat scituris hip
quidee lecnone . tulium fuerint apud acta pro¬
fessi quod siquid cuerterint ad eorum a quibus.
electisunt dis pendium peranebit

Expanded text:
xactores et susceptores publicae functionis non secretim, sed publice praesentibus aliis curialibus vel populo necessitates agendas expediendasque suscipiant: et qui nominati vel electi fuerint, iudicibus innotescant: scituris his, qui de electione talium fuerint apud acta professi, quod, si quid everterint, ad eorum, a quibus electi sunt, dispendium pertinebit
Abbreviated transcription (Latin):
iudȩus cristut namo: matrimonia utatur neo
cristiana mulier iudacum maritum accipiat
quod sta liqui contrauetitum setali coniunctioni
miscuerint nouerint se ea poena quaa dulteri
decinnantur. persequendos ł accusictionem
huiuscriminis non solum propinquis sed etiam
ad persequendum. omnibus esse permis sum

Expanded text:
ristianae matrimonio utatur, nec Christianus homo Iudaeam uxorem accipiat. Quod si aliqui contra vetitum se tali coniunctione miscuerint, noverint se ea poena, qua adulteri damnantur, persequendos, et accusationem huius criminis non solum propinquis, sed etiam ad persequendum omnibus esse permissam
Abbreviated transcription (Latin):
uicumque cepudadium et non apud suum iu¬
dicem ne gotium quod habuerit initiumlitisere¬
diobur proponendum exceptis cc&tt minonbus
quubur lege toniultum est litis ipnu dequa artr
dcciona damnolun Niñforsitum contrasenten¬
num queeediersus eumdictefuerit redide¬
nitapr elludum ut apuo maiorerdigi edis
pediis eudictur Sone siquis causdtnbc¬
bers diudice suo se uel persuperbics muci
propte cemicitiam aduersecru suisi prob¬
uerit non euditum uidicem taentum quar
res de quec agitur ueduerit fisconr̃o iubemus¬

Expanded text:
uicumque apud alium et non apud suum iudicem negotium quod habuerit in initio litis crediderit proponendum, exceptis aetate minoribus, quibus lege consultum est, litis ipsius de qua agitur actione damnetur: nisi forsitan contra sententiam, quae adversus eum dicta fuerit, crediderit appellandum, ut apud maioris dignitatis iudices audiatur. Sane si quis causam habens a iudice suo se vel per superbiam vel propter amicitiam adversarii sui probaverit non auditum, iudicem tantum, quantum res de qu