comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uonatib fatigaret. Qua ꝓpt̾ eidẽ ioħi ep̃o querit᷑ dic̃s. Qd̃ multis
ur̃ȩ beatitudini minime resp̾di. ñ hoc corpori meo sed languori depu¬
tate : qr peccatis meis facientib eo tẽpr qͦ ari ulfꝰ ad romanã urbẽ
uemied alios occidit. alios detruncauit. tanta mesticia affectꝰ sum:
it incoli molestia caderem. ITem in expositione ultimȩ uisionis
cotã caritate ur̃a totui ꝑ ordine̾ ꝑscrutari ñlicuit: bonis ur̃is desideri is
placuit petere. ut saltẽ extrema eius uisio quȩ ei factaest de edificio in
monte consticuto. & cunctis ÷ uisionib eiꝰ obscurior: exponi debuisset
iqͥdẽ uoluntati ur̃ae meparere necesse est : sedduos̃ quȩ hac inre per
tus bant animũ meũ: Unũ qd̃ hȩc eadẽ uisio tantȩ obscuritatis ne¬
bulis tegit᷑: ut uix in ea aliqͥd intellectu int̾ lucente uideat᷑: aliud

Expanded text:
conatibus flagitaret. Quapropter eidem Joanni episcopo queritur, dicens: « Quod multis conatibus flagitaret. Quapropter eidem Joanni episcopo queritur, dicens: « Quod multis vestrae beatitudini minime respondi, non hoc torpori meo, sed languori deputate: quia peccatis meis facientibus, eo tempore quo Ariulphus ad Romanam urbem veniens, alios occidit, alios detruncavit, tanta moestitia affectus sum, ut in coli molestiam caderem. » Item in expositione ultimae visionis coram charitate vestra totum per ordinem perscrutari non licuit, bonis vestris desplacuit petere ut saltem extrema ejus visio, quae ei facta est de aedificio in monte constituto, quae et cunctis est visionibus ejus obscurior, exponi debuisset. Et quidem voluntati vestrae me parere neceturbant animum meum. Unum, quod haec eadem visio tantae obscuritatis nebulis tegitur, ut vix in ea aliquid, intellectu interlucente, videatur. Aliud,
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑: sed tẽpestatib choruscis. & tbinib ac̃ terre motu fatigata
marcescet in semet ipsa. C uiꝰꝓphȩ misteria nob̾ ĩ factasunt
lucȩ clariora: qͥ in hac urbe dissoluta menia. euersas domos. de¬
tructas aeccłas turbine cernimꝰ: eiusq ȩdificia longo senio lass¬
ta. qr ruinis crebescentib ꝓfternantur uidemus
obtinendi agat apud exarcũ frͣnitas ura ut pacẽ cũ ari. ailfo
i aliqͥd parũ possumꝰ faciamus: Quia miles deromana urbe tultꝰ:
uix admurorũ qͥdẽ custodiã sẽ accõmodant: & destituta ab õmib: ciui-
grauabatur: ut in coli molestias corrueid. ñ solũ sic̃ ꝓposuerat ꝑ ordinem
erechielis mysteria minime ꝑtractaret: uerũ etiã hosti ̃incursionib multisq
corporis debilitatib aggrauatus. astudio expositionis om̃ino desisteret.
addies illos se ꝑuenisse defleret: atq dissolutionẽ sui corporis totis

Expanded text:
bitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata bitur, sed tempestatibus, coruscis, turbinibus ac terrae motu fatigata marcescet in semetipsa. Cujus prophetiae mysteria nobis jam facta sunt luce clariora, qui in hac urbe dissoluta moenia, eversas domos, destructas ecclesias turbine cernimus; ejusque aedificia longo senio lassata, quia ruinis crebrescentibus prosternantur, videmus.obtinendi, agat apud exarchum fraternitas vestra, ut pacem cum Ariulpho, si aliquid possumus, faciamus, quia miles de Romana urbe tultus vix ad murorum quidem custodiam se accommodant, et destituta ab omnibus civitagravabatur, ut in coli molestias corruens, non solum sicut proposuerat per ordinem Ezechielis mysteria minime pertractaret, verumetiam hostilibus incursionibus, multisque corporis debilitatibus aggravatus, a studio expositionis omnino desisteret, et ad dies illos se pervenisse defleret, atque dissolutionem sui corporis totis
Abbreviated transcription (Latin):
leonũ. & pascua catulorũ leonũ : Contigit ei qd de iudean¬
tiũ qͥppe. iniolo capite fieri solet: caluitiũ uͦ aqͥlȩ intotos
corpore: qͥa cu ualde senuerit : plumȩ eiꝰ ac pennȩ ex om̃ibu
illius mẽbris cadunt. C aluitiũ gͦsuũ sicut aqͥla roma dilat
qͥa plumas ꝑdidit. dũ pͦꝰpłm amisit: alarũ qͦq pennȩ cecider̃
cũqͥb uolare ad p̃dã consueuerat: qͥa om̃s eiꝰ potentes extinctisun
ꝑ qͦs aliena rapiebat. It em dialogorũ libro scđo: pͣterea inquit
antistes canusinȩ aeccłȩ adbenaictũ dĩ famulũ uenire c̃sueuet
quẽ uirdĩ ꝓuitȩ suȩ merito ualde diligebat. Is itaq dũ cũ illo
deingressu regis totilȩ. & romanȩ urbis ꝑdicione collo qͥũ habet
dix̃. Per hunc rege̾ ciuitas ista destruetur: ut iã amplius non
in habitetur. Cui uirdñi respondit. Roma agentib ñ ext̾mina¬

Expanded text:
leonum, et pascua catulorum leonum? Contigit ei 1376 quleonum, et pascua catulorum leonum? Contigit ei 1376 qunis in solo capite fieri solet, calvitium vero aquilae in toto fit corpore, quia cum valde senuerit, plumae ejus ac pennae ex omnibus illius membris cadunt. Calvitium ergo suum sicut aquila dilatat, quia plumas perdidit dum populum amisit. Alarum quippe pennae ceciderunt cum quibus volare ad praedam consueverat, quia homines ejus potentes extincti sunt per quos aliena rapiebat. Item in Dialogorum libro secundo: « Praeterea, inquit, antistes Canusinae ecclesiae ab Benedictum Domini famulum venire consueverat, quem vir Dei pro vitae suae merito valde diligebat. Is itaque dum cum illo de ingressu regis Totilae et Romanae urbis perditione colloquium haberet, dixit: Per hunc regem civitas ista destruetur, ut jam amplius non inhabitetur. Cui vir Dei respondit: Roma a gentibus non extermina
Abbreviated transcription (Latin):
nuitate iã uacua subdit᷑: incalescat & lique fiat ȩs eius: Iã enim
&ipsa olla c̃sumit᷑. in qua pͥus carnes &ossa c̃sume bant᷑: ꝙ p̾st quã
aefecet̃ homines. etũ parietes cadunt Ubi autẽsunt qͥ incus
aliqͣndo głolȩtasnt̾. ubi corũ pompa. Ubi suꝑbia: Ubi frequeNS
& immoderatũ gaudiũ. Impletũs inea qd̾ c̃tra destructã niniue
ꝑ ꝓpħam dr̃. ubiest habitaculũ leonũ. & pascua catulorũ leonum.
An eiꝰ duces ac pͥncipes leones ñerant. qͥ ꝑ diuersas mundi ꝓiuntias
discurrentes. p̃dã seuiendo & intͣficiendo rapiebant : Hic leonum
catuli inueniebant piscua : qr pueri adolescentes. iuuenes. seculares
& scłariũ filii huc undiq concurrebant: cũ ꝑficere in hoc mundo
uoluissent. Sedecce iã desolataᷤ. ͤ contrita. eccegemitib opp̃ssa est
ã nemo adeã currit ut in hoc mundo ꝑficiat: ia nullus poted & uiole
remansit: qͥ oppͥmendo p̃dã diripiat. Dicamꝰgͦ. ubiest habitaculũ

Expanded text:
enim et ipsa olla consumitur, in qua prius et carnes et ossa consumebantur, quia postquam defecerunt homines, etiam parietes cadunt. Ubi autem sunt qui in ejus aliquando gloria laetabantur? Ubi eorum pompa? Ubi superbia? Ubi frequens et immoderatum gaudium? 23. Impletum est in ea quod contra destructam Niniven per prophetam dicitur: Ubi est habitaculum leonum, et pascua catulorum leonum ? An ejus duces ac principes leones non erant, qui, per diversas mundi provincias discurrentes, praedam saeviendo et interficiendo rapiebant? Hic leonum catuli inveniebant pascua, quia pueri, adolescentes, juvenes saeculares, et saecularium filii huc undique concurrebant, cum proficere in hoc mundo voluissent. Sed jam ecce desolata, ecce contrita, ecce gemitibus oppressa est. Jam nemo ad eam currit, ut in hoc mundo proficiat; jam nullus potens et violentus remansit, qui opprimendo praedam diripiat. Dicamus ergo: Ubi est habitaculum
Abbreviated transcription (Latin):
aut uitã doctrma destituai: aut doctrinã p̃sũptio extollat ꝑniu
gͥ appecttũ timor tẽpet. p̾st aut̾ magisteriũ qd a nonquerente
suscipitur uita cõmendet: deinde necesse est ut pastoris bonũ
qd uiuendo ostenditur. etiã loquendo ꝓpagetur : Adextremũ
uero supest ut ꝑfecta quȩq oꝑi consideratio ꝓp̾ȩ infirmitatis
depͥmat: uchȩc ante occulti arbitri oculos tumor elationis grtnguat
tqͥa q̃sidũ impitos adsacerdociũ conspirasse cognouitrat: qͦsdĩ conspira¬
turos p̾uidebat: qͥ metiri se nescients quȩ non didicer᷑ docẽre concũ¬
piscerent: qͥq pondus magisteri i tanto leuius estimarent. qͣͥnto uĩ
illius magnitudinis ignorire. os inipio libri sui rep̃hendit exordio.⁊
ui liqͥndo in docdi ac p̃cipites doctrinȩ arcẽ tenere appetissont: ap̃¬
cipitationis suȩ ausib inipsa gregorianȩ locutionis unua pelle¬
rentur. Pune librũ anabolius diaconꝰ euis apocrisirius qugronti

Expanded text:
extollat. Primum ergo appetitum timor temperet; post autem magisterium quod a non quaerente suscipitur, vita commendet; deinde necesse est ut pastoris bonum, quod vivendo ostenditur, etiam loquendo propagetur; ad extremum vero superest ut perfecta quaeque opera consideratio propriae infirmitatis deprimat, ne haec ante occulti arbitri oculos tumor elationis exstinguat. Et quia quosdam imperitos ad sacerdotium conspirasse cognoverat, quosdam conspiraturos esse praevidebat: qui metiri se nescientes, quae non didicerunt docere concupiscerent, quique pondus magisterii tanto levius aestimarent quanto vim illius magnitudinis ignorarent: hos in ipso libri sui reprehendit exordio, ut si quando indocti ac praecipites doctrinae arcem tenere appetissent, a praecipitationis suae ausibus in ipsa Gregorianae locutionis janua pellerentur. Hunc librum Anatolius, diaconus, ejus apocrisiarius, quaerenti
Abbreviated transcription (Latin):
destructȩ urbes. euersas̃ castra: depopulatis̃ agri. insolitudinẽ t
redactaest: nullꝰ inagris incola. pene nullꝰ inurbib habitator¬
mansit: & tam̃ ipse paruȩ generis humani reliqͥȩ adhuc cotdidui
&e sine cessatione feriunt᷑: & finẽ ñ habent flagella cȩlestis iustia
qr nec int̃ flagella correptȩ sunt actionłs culpe: Alios in captiuia
duci. alios de truncari: aliosint̃ fici uidemꝰ. Quid gͦ qd̾ in ha
uita libeat fr̃sme. si & talẽ mundũ adhuc diligimꝰ: ñ iã gaudia
ilis remanserit roma conspicitis. inm̃sis dolorib multiplicit̾ attrita.
lesolatione ciuiũ imp̃ssione hostiũ. frequentu ruinarũ: ita ut
mei cõpletũ eẽ uideamꝰ. qd contra urbẽ samariã ꝑ ezechiedẽ ꝓpħam
p̃dictũ est: pone ollã pone inquã. & mitte in ea aquã: & congere

Expanded text:
Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra Destructae urbes, eversa sunt castra, depopulati agri, in solitudinem terra redacta est. Nullremansit; et tamen ipsae parvae generis humani reliquiae adhuc quotidie et sine cessatione feriuntur, et finem non habent flagella coelestis justitiae, quia nec inter flagella correctae sunt actionis culpae. Alios in captivitatem duci, alios detruncari, alios interfici videmus. Quid est ergo quod in hac vita libeat, fratres mei? Si talem mundum adhuc diligimus, non jam gaudia ebatur, qualis remanserit Roma conspicimus, immensis doloribus multipliciter attrita, desolatione civium, impressione hostium, frequentia ruinarum: ita ut in ea completum esse videamus quod contra urbem Samariam per Ezechielem prophetam praedictum est: Pone ollam, pone, inquam, et mitte in ea aquam, et congere
Abbreviated transcription (Latin):
eius ruinȩ pͣdicant: qd̾ amandais non est. Sienĩ reuinam
sui domꝰ quassata minaretur: quisqͥs in illa habitaret fugeret
& qͥstantẽ dilexerat: recedere qͣntotius acadente festinaret
Si gͥ mundꝰ cadit. & nos eũ amando cõplectimꝰ: oppͥmi uolum
potius qrã habitare: Quia nullanos ratio aruina iltus seꝑ¬
qͦseiꝰ passionib amor ligat. Eacile gͦ est nunc iam̃ cũ destru¬
ta omĩa cernimꝰ. animũ nr̃m ab eiꝰ dilectione dis iungere
sedhoc illo intẽpͣr difficillimũ fuit: qͦ tunc apłi pͣdicare cele
regnũ inuisibile mittebant᷑: cũ longe lateq om̃ia cer nerent
florere regna terrarũ
QUas autẽ deistius urbis GREGOEIUS incõmoditate descripserit ind
cabo qͣtinꝰ hĩ qͥnc̃ inruinis eiꝰ habitantes. eã ordiatiore̾ acꝑ hoc
ualentiorẽ fuisse ñ autumant: c̃ tremiscant. Ait enĩ in expositiom
ez echielis omelia octaua decima sic. Quidest iã rogo qd in hoc
mundo libeat: Ubiq luctꝰ aspicimꝰ. undiq gemitꝰ audimꝰ

Expanded text:
ejus ruinae praedicant quod amandus non est. Si enim ruinam sui domus quassata minaretur, quisquis in illa habitaret fugeret, et qui stantem dilexerat recedere quantocius a cadente festinaret. Si igitur mundus cadit, et nos eum amando complectimur, opprimi volumus potius quam habitare, quia nulla nos ratio a ruina illius seamor ligat. Facile ergo est nunc jam, cum destructa omnia cernimus, animum nostrum ab ejus dilectione disjungere. Sed hoc illo in tempore difficillimum fuit, quo apostoli praedicare coeleste regnum invisibile mittebantur, cum longe lateque omnia cernerent florere regna terrarum. » 66. Quae autem de istius urbis Gregorius incommoditate descripserit indicabo, quatenus ii qui, nunc in ruinis ejus habitantes, eam ordinatiorem ac per hoc valentiorem fuisse non autumant, contremiscant. Ait enim in expositionis Ezechielis homilia octava decima sic: « Quid est jam, rogo, quod in homundo libeat? Ubique luctus aspicimus, undique gemitus audimus.
Abbreviated transcription (Latin):
relinques. ea quȩse loquente excepta sub oculis fuerant: ꝑlibros
emendando cõposut. Qui cũ iãfactus ep̃s romȩ postrema dictartt
qͥ stilo pͥma dixerat sollicite aetendeᷤ. egĩ ut ea quelocutꝰ fuerat
studiosa emodatione transcurtas. quas adsimilitudinc̃ dictatis
erigert . &ea quȩdictauerat. ñ longe a conloquentisser mone dis¬
ctepar a q̃tinilis dũhoc tendit᷑ illudo attrabit᷑. editamodo dissimili
res nondisimilis formaret᷑: quãlus terciã ipsius opis pirtẽ ut couo¬
ptiaitrene hanc subtilius em̃diri Noligr̃. Quib multa iubentibus.
dũ prer medo ꝑex positionis ministeriũ modo ꝑcontep lationis aleci

Expanded text:
relinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros relinquens, ea quae se loquente excerpta sub oculis fuerant, per libros emendando composuit. Qui cum jam factus episcopus Romae postrema dictaret, quo stylo prima dixerat sollicite attendens, egit ut ea quae locutus fuerat, studiosa emendatione transcurrens, quasi ad similitudinem dictatus erigeret, et ea quae dictaverat, non longe a colloquentis sermone discreparent: quatenus dum hoc tenditur, illud adtrahitur, edita modo dissimili res non dissimilis formaretur. Quamvis tertiam ipsius operis partem ut collopertraherent, hanc subtilius emendari noluerunt. Quibus multa jubentibus, dum parere modo per expositionis ministerium modo per contemplation
Abbreviated transcription (Latin):
quedã epłȩ derretales ꝑ singulas indictiones excerptȩ sume.
x in duob: uoluminib sicuti modo cernit᷑ congregate &bil¬
colios ũ dudũ in monasterio positus. ubi eũ angl̃s dm̃ iubha¬
bitu naufragi scribontẽ rẽer erat. nunirũ quȩdã dictiuerat: ut ad
expositionẽ tantȩ ꝓfunditatis quã in libro iob penetrare potuit
eo paratior. qͥdic tandi consuetudine doctior ꝑueniret:
ACIINICIUS indiaconio suo dũ illũ in constantino politinaur be.
sedapłice responsa constringerent. & lcandrũ hispanũ ep̃m iniuins
ta ꝓcausis fide uisigothoꝵ ibi legatioꝑ duxissei: eodc̃ leandro sicut
inpͥmo libro dixisse me recolo cũfrib tunc &DIGORIS adheentib
importunissime cõpellent librũ beati iob ceptt exponere. Eib: corãposi¬
tis: pͥora libri sub oculis dix̃. & qͥa tẽpꝰ paulo uacantẽ repperit.
posteriora tractando dictautt. Cũq ei spitia largiora suppeterẽ:
multi auges. pauca subtrabꝗd: atq ita it inuentas nonnulla de¬

Expanded text:
cerptae sunt, et in duobus voluminibus, sicut modo cernitur, congregatae. Et Gregorius jamdudum in monasterio positus, ubi eum angelus Domini sub habitu naufragi scribentem repererat, nimirum quaedam dictaverat, ut ad expositionem tantae profunditatis quam in libro Job penetrare potuit, eo paratior quo ex dictandi consuetudine doctior, perveniret. 72. Ergo Gregorius in diaconio suo, dum illum in Constantinopolitana urbe sedis apostolicae responsa constringerent, et Leandrum, Hispanum epis causis fidei Wisigothorum ibi legatio perduxisset, eodem Leandro sicut in primo libro dixisse me recolo cum fratribus tunc Gregorio adhaerentibus, importunissime compellente, librum beati Job coepit exponere . Quibus coram positis priora libri sub oculis dixit; et quia tempus paulo vacantius reperit, posteriora tractando dictavit. Cumque ei spatia largiora suppeterent, multa augens, pauca subtrahens, atque ita ut inventa sunt nonnulla de
Abbreviated transcription (Latin):
uis uelpicturis ostenditur. Qđ autẽ reliqͥarũ filacteria tenui
argento fabricata. uiliq pallio suspensa fuisse uidentur.
habitus eiꝰ mediocritas demonstrat᷑ porro in exilitate balt ei
quȩ unius pollicis mensurã nũquã excedit. speciẽ ꝓpositi
regulis olim ascõ BINEDICTO statuti. cuius ipse uitã descri-¬
bens indialogo regulãqͦq lalidauerat: leum seruasse luce cla¬
rius manifestat: p̃sertim cũ idẽ uenerabilis doctor Gbegoris
grecã linguã nescierit. & sui monasterii monachos BENEICTI
utiq regulis mancipatos in saxoniã destinauit:

Expanded text:
vis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylacteria tenui vis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylacteria tenui argento fabricata, vilique pallio, de collo suspensa fuisse videntur, habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem propositi regularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis doctor Gregorius Graecam linguam nescierit, et sui monasterii monachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destinarit
Abbreviated transcription (Latin):
istis lacerationẽ uulnerũ non abscondo. Igt᷑ queso ut quisqͥs
hȩc legerit: apua districtũ iudicẽ solattũ mͥ suȩ orationis impendat¬
E tom̃e qͦd inme sordidũ dẽphendit: fletib: abluat. Orationis aut᷑
atq expositionis uirtute collata: lectorm̃s in recõpensatione
cretariũ constructis absidibus. sicuti modo cernit᷑ sub altari
sui nominis collocat᷑: qͦ eiꝰ anni uersaria sollennitas cunctis
certatim ꝑ noctantib ueneratione gratissima celebrat᷑. Inqua
palliũ eiꝰ & filacteria: sed & balteus consuetudinalit̾ osculantur
Quȩ singillatim considerata: & antiqͥtatẽ uiri. & medio critatẽ habitꝰ.
& speciẽ regularis ꝓpositi signis ꝑspicuis rep̾sentant. Nam
in eo qđ palliũ eius bỹsso candente contextũ. nullis fuis se
cernitur acubus ꝑforatũ: sic ipsum circa scapulas obuolutõ
fuisse. non autẽ t onfixũ dinoscitur.: sicuti uetustissimis musi¬

Expanded text:
istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompensatione  novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacteria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae sigillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente contextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musi
Abbreviated transcription (Latin):
petit. nonnũqiã intentiominꝰ recta quȩ dedonisdĩ placere hominib
quȩrit: insidiando comitatur Biaut̃ dehis diuinitꝰ districte discu¬
tim̃. qͥsint̃ ista remanet salutis locꝰ: qͣndo & mala nr̃a pura mꝗlasuNT.
& bona quȩ nos hab̾e credimꝰ. pura bona ẽt nequaquã postiN. Sed hoc
mihi oꝑe p̃ciũ credo. qd fr̃nis aurib om̃e qd in me latenter ipse rep̃¬
hendo incunctant̃ aꝑio. Q uia enĩ exponendo ñcelaui qd̃ sensi. confi¬
tedo non abscondispatior ꝑ expositionẽ patefecidona. ꝑ confessionẽ
cietego uulnera: &qͥa in hoc tã magno humano genere nec parui
desunt qͥdictismeis debeant construi. nec magni desunt qͥ cognite meȩ
debeant infirmitati misereri : ꝑhȩc utraq ali is fr̃ib qͣntũ p̾ssũ
curã cõnfero. ab aliis quȩro. Illis dixi exponendo qd̃ faciant: istis
aꝑio confitendo qd prcant. Illis uerborũ medi cam̃ta subtraho:

Expanded text:
petit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus petit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitatur. Si autem de his divinitus districte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc mihi operae pretium credo, quod fraternis auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano genere, nec parvi desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho,
Abbreviated transcription (Latin):
siqua diuanitus accipie S dixi. mȩo uidelicet uitio minꝰ me benedi.¬
xisse ꝓ fitem. Tã adme intrinsecꝰ rediꝗsᷤ post positis uerborũ folus.
post positus sententiarũ ramis. dũ ipsã subtilit᷑ radict̾ mȩ intentionis
inspicio: dõ qͥdẽ exeamẽ sũ moꝑe placere uoluisse cognosco sed enisdẽ
intentioni quadeo placere studeo.⁊ furtim sẽ nescio qͦmͦ intentio hu¬
manȩ a utter serit. Qđ cũ iã post modũ tardeq discerno. inuenio
mẽ alit̃ agere. qd̾ scio mẽ alit̾ inchoasse. Sic enĩ sepe intentionẽ
nr̃am dũ ante dĩ oculos recte incipitur. recte subiuncta & eam
ripit: edenti delectatio ꝑmiscetur. Unde plerũq conaigit. ut re¬
fectionẽ corporis quã salutis causa cepimꝰ: causa uoluptatis expleamꝰ.
atendũ est gͥ. qd rectã qͥdẽ intentionẽ nr̃am quȩ solidõ placere ap¬

Expanded text:
si qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene disi qua divinitus accipiens dixi, meo videlicet vitio minus me bene dixisse profiteor. Nam ad me intrinsecus rediens, postpositis verborum foliis, postpositis sententiarum ramis, dum ipsam subtiliter radicem meae intentionis inspicio, Deo quidem ex ea me summopere placere voluisse cognosco; sed eidem intentioni qua Deo placere studeo, furtim se nescio quomodo intentio humanae laudis interserit. Quod cum jam postmodum tardeque discerno, invenio me aliter agere quod scio me aliter inchoasse. Sic enim saepe intentionem nostram, dum ante Dei oculos recte incipitur, occulte subjuncta, et eam ripit, edendi delectatio permiscetur; unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus. Fatendum est igitur quod rectam quidem intentionem nostram, quae soli Deo placere ap
Abbreviated transcription (Latin):
in forment. Neq eñ uolo dũ in hacatne sũ: si qua d ixussc me sontisit
en facue hominib: in notesci. Q uanta sane c̃sideratione GAIGOAROS
qui ad culmen regiminis humilt̃ puenisse. uahocop puer monsti aẽ
ben uixisa. benc uiundo recte docuise saos it opinor monssrat
Et in firmtatẽ suã cognouerit. inȩxtreno libro moraliia man. festa
me nnr̃a etũ cũ reste loqͥ cunit: extrasemet ipsã spargit lnte q sltũ
nan q animni dũ cogitit uerba qͥlt̃ ꝓferant᷑: qͥatrahiut etrinsetus
miniunt Igtur apublico locutionis redeundũ et adcurũ cordis.
ut qͣsi inqͦdã concilo consultationis ad me ipsũ discernendũ
conuocẽ cogitationes m̃tis. qͣtinus ibi uideã neaut in caute mala:
autbona ñbenedix erim. Tunc eñbenȩdict᷑ bonũ: cũ is qͥdic̃ soli ei
aqͦ accepit ꝑ id appetit placere qd̾ dicti: & qͥdẽ mala me aliqua cesi
dixisse ñ inuenio: tam̃ qͥd om̃ino non dyxerĩ non defendo. bona uero

Expanded text:
orment. Neque enim volo, dum in hac carne sum, si qua dixisse me contigit, ea facile hominibus innotesci. » 79. Quanta sane consideratione Gregorius, qui ad culmen regiminis humiliter pervenisse, ad hoc opus perveniens bene vixisse, bene vivendo recte docuisse, satis, ut opinor, monstratus est infirmitatem suam cognoverit, in extremo libro Moralium manifestat,mens nostra etiam cum recte loqui conatur, extra semetipsam spargitur. Integritatem namque animi, dum cogitantur verba qualiter proferantur, quia trahunt extrinsecus, minuunt. Igitur a publico locutionis redeundum est ad curiam cordis, ut quasi in quodam concilio consultationis ad me ipsum discernendum convocem cogitationes mentis, 174 quatenus ibi videam ne aut incaute mala aut bona non bene dixerim. Tunc enim bene dicitur bonum, cum is qui dicit, soli ei a quo accepit, per id appetit placere quod dicit. Et quidem mala me aliqua, etsi dixisse non invenio, tamen quia omnino non dixerim, non defendo. Bona vero
Abbreviated transcription (Latin):
Sed ee beda prb̃t in libro descematb: oratores omoente leuton facere
qͣnto more aromatũ melius ex incessione fragsaret. Q scemate.
ipse qͥhoc dix̃ beatus papa GRIG OLIUS sepissime usus fuisse
cognoscitur. Et huiusmodi orationis ẽẽ reor: quas ieronimus
concinas rethorũ declamationes appellat:
diȩ suȩ redolentiã contẽNebat: uerũ etiã in cõꝑatione tractatus
alt̃ius dictatũ suũ fcir furẽ nominad. librossios legil quãdiu
iNr̃o om̃inostidio congaudenus Qm̃ illi rei eminentã uram
studere conspicimꝰ: quȩ nec totos foras uos exire ꝑmitat. aadco
iterũscłarib curis disꝑsos recolligat. Seasi dilicio cupius pabulo
laguiari: beati augistni pitriote nr̃i op̾culi legite ã adcõpationẽ
quȩ scripsisse me memini: fr̃nitas ur̃a adm̃sãsua corã gxtraneis

Expanded text:
» Sed et Beda presbyter in libro de schematibus oratores homoeoteleuton facere » Sed et Beda presbyter in libro de schematibus oratores homoeoteleuton facere quanto more aromatum melius ex intentione fragraret. Quo schemate ipse, qui hoc dixit, beatus papa Gregorius saepissime usus fuisse cognoscitur; et hujusmodi orationes esse reor quas Hieronymus concinnas rhetorum declamationes appellat. diae suae redolentiam contemnebat, verum etiam in comparatione tractatus alterius dictatum suum furfurem nominans, libros suos legi quamdiu vestro omnino studio congaudemus: quoniam illi rei eminentiam vestram studere conspicimus, quae nec totos foras vos exire permittat, et ad cor iterum saecularibus curis dispersos recolligat. Sed si delicioso cupitis pabulo saginari, beati Augustini patriotae vestri opuscula legite, et ad comparationem quae scripsisse me memini fraternitas vestra ad mensam suam coram extraneis
Abbreviated transcription (Latin):
tiat. ñ metacismi collisionẽ fugio: ñ barbarismi c̃fusionẽ deuito:
hiatus motusq etiã p̃posionũ casus seruare conterio. qr indignũ
uehem̃t᷑ existimo: ut uerba cȩlestis oraculi restringã sub regulis
donati. Ueq enĩhȩc abullis int̾p̃tib inscriptę sacrȩ auctoritate
seruata sunt. E x qua nimirũ qr nr̃a exposio oritur: dignũ ꝓfecto:
ut qͥli edita soboles speciẽ suȩ matris imitetur. Inqͥb uerbis agnoscit᷑.
CRIGORIUS nonstuduisse locutionẽ põpaticã: sed expͥstina scłaris
exercitii c̃suetudine potius incurrisse: cuiꝰ facundiȩ consonantiam
isidorus spalensis urb̃ ep̃s in expositione geneseos admiratus. sũpta in¬
qͥt sunt hȩc ab auctorib. origłne. uictorino. ãbrosio. ieronimo. cassiano
augustino. fulgentio: ac nr̃is tẽporib insignit᷑ eloquente CRES ORIO

Expanded text:
tiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, tiat, non metacismi collisionem fugio, non barbarismi confusionem devito, hiatus motusque etiam et praepositionum casus servare contemno: quia indignum vehementer existimo, ut verba coelestis oraculi restringam sub regulis Donati; neque enim haec ab ullis interpretibus in Scripturae sacrae auctoritate servata sunt. Ex qua re nimirum quia nostra expositio oritur, dignum profecto est ut quasi edita soboles speciem suae matris imitetur. » In quibus verbis agnoscitur Gregorius non studuisse locutionem pompaticam, sed ex pristina saecularis exercitii consuetudine potius incurrisse. Cujus facundiae consonantiam Isidorus, Hispalensis urbis episcopus, in expositione Geneseos admiratus: « Sumpta, inquit, sunt, ab auctoribus haec Origene, Victorino, Ambrosio, Hieronymo, Cassiano, Augustino, Fulgentio, ac nostris temporibus insigniter 173 eloquente Gregorio.
Abbreviated transcription (Latin):
easq pomelias uiginti &eduas distinguen. qͣntũ lucis intꝰ habrañ
demonstrauit : & inhis tractandi sicut suꝑius patint finẽ fecit
ui libri dũ. adoctoub sequentis cẽporis tã rectissimis sententi is
ȩditi. quã suculfnassimo rechoricȩ facundiȩ stilo cõpositi ueraciter
doceint᷑: eos beatꝰGRIGOLIOS exhumilitatissuȩ dulcedinẽ incultos
phibet. lcandro ep̃o inter cȩtã scribens: queso huiꝰ oꝑis haud dubium¬
abeorũ tractatorib infructuosȩ loqͣcitatis leuitas studiose cõpescitur.⁊
dũ intẽplodĩ nemꝰ plantari ꝓhibet᷑. Et cunct ꝓculdubio scimꝰ. quia
qͦties infoli is maleletȩ segetis culmi ꝓficuã. minori plenitudine spicarũ
grana tur gescunt: unde cxipsã loquendi artẽ quã magisteria disciplinȩl
ext̾ioris insinuant: seruare despexi. Nã sicut huiꝰ qͦq qłȩ tenor enun.¬

Expanded text:
easque per homilias viginti et duas distinguens, quantum lucis intus habeant easque per homilias viginti et duas distinguens, quantum lucis intus habeant demonstravit; et in his tractandis, sicut superius patuit, finem fecit. 77. Qui libri dum a doctoribus sequentis temporis tam rectissimis sententiis editi quam luculentissimo rhetoricae facundiae stylo compositi veraciter doceantur, eos beatus Gregorius ex humilitatis suae dulcedine incultos perhibet, Leandro episcopo inter caetera scribens: « Quaeso ut hujuab eorum tractatoribus infructuose loquacitatis levitas studiose compescitur, dum in templo Dei nemus plantare prohibetur. Et cuncti procul dubio scimus, quia quoties in foliis male laetae segetis culmi proficiunt, minori plenitudine spicarum grana turgescunt. Unde et ipsam loquendi artem quam magisteria disciplinae exterioris insinuant servare despexi. Nam sicut hujus quoque epistolae tenor enun
Abbreviated transcription (Latin):
inuacmoriam redcunt. quȩq. cognouisse uos contigit mbrcutaet
indicetis. A edomino aut̃ non noso abbate qͥuixta domnũi anasta¬
sui depentomis fuit. aliqͥ retulisse tẽ memini: quȩ obliuioni
sub ecleritate transimitti: si tam̃ adme ipse ñ ꝓficisceris. Iouic
ENISORIOS roboratꝰ: sc̃orũ miraculi cũ letro suo diaconoqͣ pinqui¬
sitionẽ atq responsionẽ ꝓtulerat. expositionis alt̾ius studĩ init¬
rũpeis sola nominũ p̃notatione distinx̃. & inlibris iipordmauit.
ut sicut in bris exposionũ suarũ qͥb. ec̃t uirtutib insud andum
docuerat ita etiã descriptisscõrũ miraculis quȩ uirtutũ fuisse carũ¬
de cdlaritos: luce clarius ostentaret. Quos libros z achariassẽ ecclł̃as
imꝑatoris. p̾st annos ferme centũ septuaginta qͥnq ingrerã linguã
conuertes: orientalib aeccłi isdiuulgauit: quãuis astuta grecorũ
que uidebant̃ obiscuriores romanis postulantib p trac tauti:

Expanded text:
in memoriam redeunt, quaeque cognovisse vos contigit, mihi breviter indicetis. De domno enim Nonnoso abbate, qui juxta domnum Anastasium de Pentomis fuit, aliqua retulisse te memini, quae oblivioni ransmitti, si tamen ad me ipse non proficisceris. » Hinc Gregorius roboratus, sanctorum miracula Patrum cum Petro suo diacono quae per inquisitionem atque responsionem protulerat expositionis altius studium interrumpens, sola nominum praenotatione distinxit, et in libros quatuor ordinavit: ut, sicut in libris expositionum suarum quibus esset virtutibus insudandum docuerat, ita etiam descriptis sanctorum miraculis quae virtutum fuisset earumdem claritas luce clarius ostentaret. Quos libros Zacharias, sanctae Ecclimperatoris post annos ferme centum septuaginta quinque in graecam linguam convertens, Orientalibus ecclesiis divulgavit, quamvis astuta Graecorum quae videbantur obscuriores, Romanis postulantibus, pertractavit,
Abbreviated transcription (Latin):
ductusest. Ibiq prandidit ⁊ & honoratꝰ: abeo: & nocte subto
mortuus: inuentus. ICIIUA in om̃ib suis dictis uel oꝑibus
CAEGOArS imminentẽ fitg̃ retributionis dic̃ iatimũ ꝑpendeh
tantoq cautius cuncti cunctorũ negocia Ionderabat. qͣnto
ꝓpinqͥus finẽ mundi consistere. ruinis eiꝰ erebrescentib ad uer¬
tebat. Qua ꝓpt̾ inomeliis cu̾głicis ꝑ hibet dicos exurga gex
contragentẽ. & regnũ aduersꝰ regnũ : & terre moiꝰ magni. ꝑloca

Expanded text:
ductus est, ibique prandidit, et honoratus est ab eo, et nocte subito ductus est, ibique prandidit, et honoratus est ab eo, et nocte subito mortuus Gregorius imminentem futurae retributionis diem ultimum perpendebat, tantoque cautius cuncta cunctorum negotia ponderabat quanto propinquius finem mundi insistere, ruinis ejus crebrescentibus, advertebat. Quapropter in homiliis Evangelicis perhibet dicens: « Exsurget gens contra gentem et regnum adversus regnum, et er
Abbreviated transcription (Latin):
& non ante surrex̃. quãego pͥor surgerẽ. Et amplexatus cumul
humilitate tribuit mͥ ꝑmanũ nomismata tria. & iussit mͥ dardͥ¬
& casulã : & necessitates meas om̃s. Elorificaui gͦ dm̃. qͥ donauit
ei talẽ humilitatẽ circa om̃s. & elemosinã & caritatem.
ciũ sibi ꝓrsus infensũ dudũ accusatus. qd malchũ ep̃m sui patri.¬
monii ꝓuisorẽ. ꝓregentis pensionib tadiu incustodiis afflixisse
qͦusq sp̃m exalarei: Babiniano suo constantino politano dia cono¬
scribeð ait. Unũest qd̾ breuit̃ suggeras serenissimis domina nt̃is
qͥ a siego scruus eorũ inmortẽ langobardorũ me miscere uoluissẽ
hodie langobardorũ ged. nec regẽ. nec duces. nec comites hab es
atq in sũma confusione diuisacẽt Sedquia dm̃timeo. in montẽ
ciaus libet hominis. memiscere formido. Malchus aut̾ isdẽ ꝙp̃
neq in custodia fuit neq in aliqua afflictione: sed die qͣ causã
dix̃ & ad dictꝰ est. nesciente me abonfacio notario indomũ ȩius

Expanded text:
 non ante surrexit quam ego prior surgerem, et amplexatus me cum multa humilitate, tribuit mihi per manum numismata tria, et jussit mihi dari casulam et necessitates meas omnes. Glorificavi ergo Deum, qui donavit ei talem humilitatem circa omnes, et eleemosynam et charitatem. cium, sibi prorsus infensum, dudum accusatus quod Malchum episcopum, sui patrimonii provisorem, pro retentis pensionibus tandiu in custodiis afflixisset quousque spiritum exhalaret, Sabiniano suo diacono Constantinopolitano scribens, ait: « Unum est quod breviter suggeras serenissimis dominis nostris, quia si ego servus eorum in morte Langobardorum me miscere voluissem hodie Langobardorum gens nec regem, nec duces, nec comites haberet, atque in summa confusione divisa esset. Sed quia Deum timeo, in morte cujuslibet hominis me miscere formido. Malchus autem idem episcopus neque in custodia fuit, neque in aliqua afflictione, sed die qua causam dixit et addictus est, nesciente me, a Bonifacio notario in domum ejus
Abbreviated transcription (Latin):
ongestas. qͣndo ad eã undiq p̾płi confluebant: qͥ uelut aqͣ calex
istionib mundi feruescerent: &qͣsi frusta carniũ in ipsosuo feruore
post modũ ipsagła cũ suisseqͣcib defecit. Possa & enĩ potentes
idi. ꝑcarnesuͦ popłi designant᷑: qͥa sic̃ carnes portant᷑ ossib. ita per
potentes scł̃i infirmitas regit᷑ ppłorũ. Bed ecce iã deilla om̃s huiꝰ
cłi potentes ablatisunt. Ossagͦ excocta sunt: ecce pꝰpłi defecer̃.
arnes eiꝰ lique factȩsunt. Dicatur itaq Congere ossa quȩ igne
succendã. c̃sum̃t᷑ carnes: & coquet᷑ uniuersa cõpositio. & ossa tabesceT.
Ibi em̃ senatus. ubi iã p̾płs. contabuer ossa. consũptȩs carnes. om̃is
nea scłariũ dignitatũ ordo extinctꝰ est: & cocta÷ uniu̾sa cõpositio eiꝰ
atam nos ipsos paucos qͥremansimꝰ adhuc cotidie glidii. adhuc

Expanded text:
ngesta sunt, quando ad eam undique populi defluebant, qui velut aqua calens actionibus mundi fervescerent, et quasi frusta carnium, in ipso suo fervore postmodum ipsa gloria cum suis sequacibus defecit. Per ossa etenim potentes carnes vero populi designantur. Quia sicut carnes portantur ossibus, ita per potentes saeculi infirmitas regitur populorum. Sed ecce jam de illa omnes hujus saeculi potentes ablati sunt. Ossa ergo excocta sunt, ecce populi defecerunt, carnes ejus liquefactae sunt. Dicatur itaque, « Congere ossa quae igne succendam, consumentur carnes, et coquetur universa compositio, et ossa tabescent. Ubi enim senatus? ubi jam populus? Contabuerunt ossa, consumptae sunt carnes, omnis in ea saecularium dignitatum ordo extinctus est. Excocta est universa compositio ejus, et tamen ipsos nos paucos qui remansimus, adhuc quotidie gladii, adhu
Abbreviated transcription (Latin):
demostratis: &e scriũ est. Nelaudes hominẽ quã diu uiutt:
tam̃ &si audire tali dignus ñ fui: orationib ur̃is peto ut dignꝰ
efficiar. ut sibona ipe ideo dixistis qr nͣ sunt: ideosint qr dixistis.
Sedge solisuerbes tarp p̾sulis humilitas inculcari credit᷑
suꝑ est ut ex grecorli relationib ad me nuꝑ int̃pͣtatis. eadẽ patris
humilitas inuis oꝑib demonstretur. inqͥb uidelicet ita refertur
GORIO beatissimo paparomano dicen. qmͣ iui romã ad adorandũ loculos
sc̃orũ apłorũ Petri & Pauli: & una dierũ cũstarẽ inmedio ciuitatis.

Expanded text:
demonstratis. Et scriptum est: Ne laudes hominem quamdiu vivit . At demonstratis. Et scriptum est: Ne laudes hominem quamdiu vivit . At tametsi audire talia dignus non fui, orationibus vestris peto ut dignus efficiar, ut si bona in me non ideo dixistis quia sunt, ideo sint quia dixistis. » 63. Sed ne solis verbis tanti praesulis humilitas inculcari credatur, superest ut ex Graecorum relationibus ad me nuper interpretatis eadem Patris humilitas vivis operibus demonstretur, in quibus videlicet ita refertur. gorio beatissimo papa romano, dicens: Olim ivi Romam ad adorandum loculos sanctorum apostolorum Petri et Pauli; et una dierum, cum starem in medio
Abbreviated transcription (Latin):
incaritare ꝑfecta sit scio. & qͥa om̃ipotentẽᷤ mͣultũ diligit: oportet
ut deꝓximo multũ p̃sumat. Non enĩ loca uel ordines creator
nr̃o nosꝓximos faciunt: sed einos aut meritabona coniunguã.
aut mala disiungunt. Quiagͦ adhuc incertũ est qͥsintius qͣlissit.
tut ñ audebas scribere : dũ int̾ me &tẽ qͥssit suꝑior ignoris:
Et qͥdẽ benetẽ uiuere scio me autẽ multis oneratũ peccatis
cognosco. Sed & supse peccatores: mihi tam̃ multo es melior
qtũ tua tantũ modo: eg̃o u̾ & eorũ qͥ m cõmissi sunt percata porto
iboc g̾tẽ altũ in hoc magnũ aspicio: qr ante bumanos oculot
imagno atq: in alto loco m̃inime ꝓfeçisti. Inq̃sepe dũ exterius
bhominib honeo tribuitur : adima animꝰ mergit᷑. qr curis
discer pentib grauatur Tibi autẽ om̃ps ds̃ iuxta hõc qd scrip¬
ũ est. ascensus incorde disposuit: in conualle lacrimarũ Eulto
muiltũ m̃ & ultra quũ in dignis audite debui fauerẽ imnur̃is epłis

Expanded text:
in charitate perfecta sit scio. Et quia omnipotentem Deum multum diligit, oportet ut de proximo multum praesumat. Non enim loca vel ordines Creatori nostro nos proximos faciunt, sed ei nos aut merita bona jungunt, aut mala disjungunt. Quia ergo adhuc incertum est quis interius qualis sit, cur non audebas scribere, dum inter me et te quis sit superior ignores? Et quidem bene te vivere scio, me autem multis oneratum peccatis novi. Sed etsi ipse peccator es, me tamen multo melior, quia tu tua tantummodo, ego vero et eorum qui mihi commissi sunt peccata porto. In hoc ergo te altum, in hoc te magnum aspicio, 880 quia ante humanos oculos in magno atque in alto loco minime profecisti; in quo saepe dum exterius ab hominibus honor tribuitur, ad ima animus mergitur, quia curis discerpentibus gravatur. Tibi autem omnipotens Deus juxta hoc quod scriptum est: Ascensus in corde disposuit, in convalle lacrymarum. Multo « Multum mihi, et ultra quam indignus audire debui, favorem in epistolis
Abbreviated transcription (Latin):
curuat᷑. ceruix ex iccata deponitur. suspiriis pectꝰ urgetur.
uirtus defic̃. loquenas uerba anhelitꝰ int cludit. Nãsilanguor
disit: plerumq senib: ipsa salus egritudo est. Ita mundus
mannis p̾orib uelut iniuuentute uiguit. ad ꝓpagandam
hamani generippsẽ robustus fuit. salute corporũ uiridis:
opulentia rerũ prguis At nunc ipsa sua senectuta. depͥmit᷑.
& qͦsi aduicinã mogẽ molesti is crebrescentil: urgetur. It iterũ
Cuntes p̃dicate dicentes: qr appropinqͥuit regnũ cȩlorũ. H oc eñ
fr̃s dilectissims eciã si eugłm taceat: mundus clamat Ruinȩ

Expanded text:
curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercludit nam si languor desit, plerumque senibus ipsa salus aegritudo est: ita et mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crebrescentibus urgetur. » Et iterum: « Euntes praedicate, dicentes quia appropinquabit 163 regnum coelorum . Hoc jam, f
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ suꝑgentẽ exurgere: earumq pressurã intrris existere:
plus iam inirĩs tribulationib uidemus. quã incodicib legimꝰ
Qd̾ terre motꝰ urbes in numeras subruat. &aliis mundi partib
scitis. quã frequent᷑ audiuimus. Pestilentias. sine cessatione
cione colligimꝰ : quãuis pͥusquã italia gentili gladio ferienda
traderetur. igneas incdo aties uidimus: ipsumq qͥpostea
humani generis fusus est sanguinẽ choruscantẽ. Confusio
autẽ maris & fluctuũ. necdũ noua exortaest. Sed cũ multa
iã pͣnuntiata cõpletasunt: dubiũ ñest qd seqͣntur etiã pauca
quȩ restant. qr sequentiũ rerũ certiaido p̾titarũ exibitio. Et
malis mundus urgetur. Exilla plebe innumera qͣnti reman¬
seritis aspicitis. & tam̃ flagella cotidie urgent. repentini casus
oppͥmunt. nouȩnos &imꝓuisȩ clades affligunt. Sicut enim
in uiuentute uiget corpus. forte & incolume manet pectus.
torosa ceruix. plenas brachia. inannis autẽ senilib statura

Expanded text:
 terris insistere, plus jam in nostris temporibus cernimus quam in Codicibus legimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione tione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda trhumani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta est; sed dum multa jam praenuntiata completa sunt, dubium non est quin sequantur et pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. » Et vis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis, et tamen adhuc quotidie flagella urgent, repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, torosa cervix, plena sunt brachia; in annis autem senilibus statura
Abbreviated transcription (Latin):
paruit eidñs inuisu & di¬
Ex̃ei: Netimeas descende¬
re adurbẽ lemouicũ : quia ibi
te glorificabo & semꝑero tecũ:
lunobeatus pontifex marcialis

Expanded text:
paruit ei Dominus in visu, et dixit: « Ne timeas descendere ad urbem Lemovicam, quia ibi te glorificabo, et semper tecum ero. » Tunc beatus pontifex illos
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ & pons suꝑ positꝰ: in quome
ducens angłs dni. asta tuens il¬
luc ad p̃hensa manu mea dixit:
Hic stabis quousq ab om̃ib pecca¬
tis emundatus. celestis regnime¬
rearis eẽ. particeps :

Expanded text:
us est, et pons superpositus, in quo me ducens angelus Domini ac statuens illuc, apprehensa manu mea, dixit: Hic stabis, quousque, ab omnibus peccatis emundatus, coelestis regni merearis esse particeps
Abbreviated transcription (Latin):
marcialis uener̃ Erant autẽ
quasi aethiopes nigriores fuli¬
gine. pedes eorũ magni oculi¬
terribiles & cruenti capilli
totũ tegebant corpus: atq ꝑos
bat ignis Loquentes uero : corui
nã imita riuidebantur uocẽ : Qui¬

Expanded text:
Martialis venerunt. Erant autem quasi Aethiopes nigriores fuligine, pedes eorum magni terribiles oculi et cruenti, capilli totum tegebant corpus, atque per os bat sulphureus; loquentes vero corvinam vocem imitari videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
& igneo globo deferri incęlũ psal
dicentibus : Beata es ualeria mar
pectu ciꝰ insplendore lucis. quȩ ter¬
minũ non nouit : Hoc audiens armi¬
ger stephani quieã decollauerat:¬

Expanded text:
 igneo globo deferri in coelum, cum dicentium: « Beata es, Valeria, marpectu ejus, in splendore lucis quae terminum non cognovit. » Haec audiens armiger Stephani duc
Abbreviated transcription (Latin):
denarios abemptorib accipiebant¬
Lir dñi mal callannus natione hiber¬
nicus. Uigilia sc̃i uincentiNerute & mar¬
tyris uitã transitoriã quã habebat
exossã deseruit. & cũ dõ uiuo ciui indesi¬
nent̃ dũ ad huc ui uer& seruiuit: uiuere
felicit̃ inchoauit: Qui p̃fatꝰ abbas corpo¬
re humatꝰ: quiescit in aeccła beati Mi¬
chaelis archangeli. Cuius abbatiã.
dũ corporalit̃ in hoc scło uiuens mansit.
pio modera minerexit: ExPlicił.

Expanded text:
denarios ab emptoribus accipiebantdenarios ab emptoribus accipiebantmini Malcallanus, natione Hibernicus, in vigilia sancti Vincentii levitae et martiris vitam transitoriam, quam habebat exosam, deseruit, et cum Deo vivo, cui indesinenter dum adhuc viveret servivit, vivere feliciter inchoavit. Qui praefatus abbas in corpore humatus, quiescit in aecclesia beati Michaelis archangeli; cujus abbatiam, dum corporaliter in hoc seculo vivens mansit, pio moderamine rexit. Explicit.
Abbreviated transcription (Latin):
mo: ad albero iuuenis qui erat ex lotha¬
ru natus regno: roriconi epõ successit
tali modo. Septima decima ħ alendas
februarũ. innatale scĩ marcelli pape
donũ epis copi laudu nensis aeđȩ in ip¬
sa accepit aecła: lotharii regis largi¬
tione. Deinde non as halendas a pri¬
lis uigilia uidelic& annuntiationis do¬
minicȩ. presbit̃ .ẽ ordinatꝰ in p̃scripta
scaẽ mariae aeccła : ab archiepõ ad albe¬
rone: Remis deniq: postea kalendas
aprilis epis copꝰ ẽ ordinatus in scõpalma¬
rũ die Ex in laudunũ rediens sacrũ
chrisma sacra uit aecclesi astico more:
Die uͦ paschȩ prima: in ꝓpria resedit sede:
Hadul fus nouiomensis episcopꝰ. quierat
tẽpore ꝓlixo paralisi pessime ꝑcussus. Na¬
tiuitate scĩ iohannis baptistȩ. quȩ tum
tẽporis dominico accidit die : sp̃m exa¬
lauit. Ipso anno tẽpore unde miae:
magna fuit copia uini. in tantũ ut ñ
amplius ꝓuno uini modio uenditores
nisi aut quinq aut quattuor seu tres

Expanded text:
 Adalbero juvenis, qui erat ex Lotharii natus regno, Roriconi episcopo successit tali modo. Septima decima Kalendas Februarii, in natale sancti Marcelli papae, donum episcopii Laudunensis aecclesiae in ipsa accepit aecclesia Lotharii regis largitione. Deinde nonas Kalendas Aprilis, vigilia videlicet annuntiationis dominicae, presbiter est ordinatus in praescripta sanctae Mariae aecclesia ab archiepiscopo Adelberone Remis. Denique postea Kalendas Aprilis episcopus est ordinatus in sancto palmarum die. Exin Laudunum rediens, sacrum chrisma sacravit aecclesiastico more, die vero paschae primum in propria resedit sede. Hadulfus Noviomensis episcopus, qui erat tempore prolixo paralisi pessime percussus, nativitate sancti Johannis Baptistae, quae tum temporis dominica accidit die, spiritum exhalavit. Ipso anno tempore vindemiae magna fuit copia vini, in tantum ut non amplius pro uno vini modio venditores nisi autquinque aut quattuor seu tres
Abbreviated transcription (Latin):
numero duodecĩ apłori: int̾nario
aut̃ fidessc̃ȩ trimtatis intelligitur:
Inqueternario : quatuor mundi
partes: Ducat̾ ergo duo denarius
Quonumerosũmaclectorum ex primi¬
tur : quibus fidem sce trinitatis ꝑ qua¬
driꝑtitumorbẽ p̃dicantibus totus
mundus adcelestia sustollitur: Possu¬
ius etbas alassenas : alit̃ intellige¬
re: Primcala intelligitur lexnatu¬
pulis: scđa lex moysi: Tertiaꝓpħȩ:
tas. siue doctrine Catholicorũ uirorum:
hicronimi. augustini: cȩterorũq:
scorũ patrũ: Hisalis quotidie scã ȩccła
sustollit᷑: & adcclestia subleuatur: Aliter:
Senarius namerus ꝑtinet adomnem xp̃ioꝑa
cionem: quȩ insexdiebus et sex huiusscłi aetc¬
tibus ꝑ acteest. uelꝑagitur: quatuor

Expanded text:
umero duodecim apostolorum. In ternario autem fides sanctae Trinitatis intelligitur. In quaternario autem quatuor mundi partes. Ducatur ergo duodenarius  quatuor. Quo numero summa electorum exprimitur, quibus fidem sanctae Trinitatis per quadripartitum orbem praedicantibus, totus mundus ad coelestia sustollitur. Possumus et has alas senas aliter intelligere. Prima ala intelligitur lex naturalis, secunda lex Moysi, tertia prophetas, sive doctrina catholicorum virorum, Hieronymi, Augustini, caeterorumque sanctorum Patrum. His alis quotidie sancta Ecclesia sustollitur, et ad coelestia sublevatur. Aliter senarius numerus pertinet ad omnem Christi operationem, quae in sex diebus et sex hujus saeculi aetatibus peracta est, vel peragitur. Quatuor