comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
me solo quod adhuc multo uirebat in grramine arbo
brriculis eius prohibentibus siccitatem et depositis aicu et phare¬
tra quam gestabam ficticium ex eis institui michi iacenti puliũ¬
nar nec mora me letus sopor masit tauta me rapida p̾occupans
granitate ꝙ uisum fuit michi nullo p̾cerito temꝑe dorminisse / Sepo¬
ratus igitur tam granit̾ uidi in ip̃o somp nio meo mirribilem uisio¬
nem ꝙ deus scilicet m̾turius tres deas in cõmĩtatu suo ducebat
uen̾em uidelicet palladem et iunonem qui ad mestatim accedens
predictis deis paruiia se distantibus mĩchi dixit andi paris
Ecte addupi has tres deas ad te ꝓpt̾ quod inter eas quobdã m̃t
litigium est exortumi de quo se disposurere ꝯmitte̾ arbitrio tuo soli ut lis
ni cõmnio quoddam pomiũ mirabile et forme celature de mat̾iã p̾ciõ¬
sa iuiectum oxtitit int̾ cas in quo grecis lris ꝯtinetur insc̾ptuni ut

Expanded text:
me solo, quod adhuc multo uirebat in gramine arborum me solo, quod adhuc multo uirebat in gramine arborum umbraculis eius prohibentibus siccitatem, et depositis arcu et Pharetra quam gestabam, fictitium michi ex eis constitui iacenti puluinar. Nec mora, me lentus sopor inuasit, tanta me rapida preoccuppans grauitate quod uisum fuit michi nullo preterito tempore dormiuisse. Soporatus igitur tam grauiter vidi in ipso sompno meo mirabilem uisionem _ quod deus, scilicet Mercurius, tres deas in suo comitatu ducebat, Venerem uidelicet, Palladem, et Iunonem. Qui ad me statim accedens, predictis deabus parum a se distantibus, michi dixit: "Audi, Paris, ecce adduxi has tres deas ad te propterea quod inter eas quoddam nunc litigium est exortum, de quo disposuere se committere arbitrio tuo soli, vt lisdam solempni conuiuio, quoddam pomum mirabile et formose cellature, de materia preciosa, iniectum extitit inter eas, in quo Grecis litteris continetur inscriptum ut
Abbreviated transcription (Latin):
tum ad predam sole iam conscituente mẽdiem et quasi c̾ta uespe-¬
raꝵ confima declinante deuiũ inge̾nte fortima quidam c̾mis
apparuit in ip̃op nemoꝵ locis solitariis uagabundus quem cur-¬
su mes appetons p̾uenire putani ꝓpter quod deserui socios qui me
cum erant in celeritate currendi et elongatus ab eis in ip̃ms
nemoris solitiddine quod ydea uocitur ꝑueui solus tenebirsis
ad umbras in quo ab asp ectibus meis ille ceruus euauuit forte
obfiondosas ipiũs uenioris arbores uel obmultam fugam ip̃iq
laxatus ergo ego nec nõ et equuis mens ab ip̃o prosequendo am
destiti ci equus mens totus eẽt madidus iĩmio p̾si
uelut ymbres aquosos effundens diffuudebat cumuilando subitogut¬
tas gntis quid ultra descendi fessus ab equo et ip̃m in ramo ciqdãd
arboris michi ꝓꝑinque cum habemis feem sun studui colligare deinde

Expanded text:
tum ad predam. Solr iam constituente meridiem et quasi circa uespertum ad predam. Solr iam constituente meridiem et quasi circa uesperarum confinia declinante, demum, ingerente fortuna, quidam ceruus apparuit in ipsorum locis nemorum solitariis uagabundus, quem cursu meo appetens peruenire putaui. Propter quod deserui socios, qui me sequi non poterant in celeritate currendi, et elongatus ab eis in ipsius nemoris solitudine quod Ida vocatur perueni solus tenebrosas ad umbras, in quibus ab aspectibus meis ille ceruus euanuit, forte ob frondosas ipsius nemoris arbores uel ob multam celerem fugam eius. Lassatus ergo ego necnon etiam equus meus, ab ipso persequendo amplius destiti, cum equs meus totus esset madidus pre sudore et uelud ymbres aquosos effundens diffundebat cumulando subitas guttas guttis. Quid ultra? Descendi fessus ab equo et ipsum in ramo cuiusdam arboris michi propinque cum habenis freni sui studui colligare; deinde stratui
Abbreviated transcription (Latin):
paribilibus est p̾data me eciam si placet Carissime pater inbea
cum illis proficisci naigus quia pir c̾to sum c̾tus deos uelle¬
me grranter gretiam posse ꝯfuindẽ et girauit dep̃dari nͨ nõ de opti¬
matibus grecie nobiliorem mulierem eriꝑe et in tirianũ regnũ
captam posse tͣusferre que pir redempcõne bestre si
ione de facili potenit ꝯmutari. Quodsi a uobis q̃rendum ẽ qͣlit̾
istus sciam dabo deliõc ꝯstiencis uestre ctum signũ quod a dnis
io c̾to recepii nõdum eñsunt multi dies elapsi du
in minori iudia inssu uestro celebirente sole solsticium estiuale dum
soł sub pͥncipio tauri ageret cursum suũ quodam diẽ beu̾i̾s uena¬
cionis cansa placiit michi adire nemora in multoꝵ collegio uena/
que dum diluculo fussem ingressus multis laborib
hunc ⁊ inde uenatoris ꝑ quesitis nichil nruenire potui michigra¬

Expanded text:
cuperabilibus est predata. Me etiam, si placet, karissime pater, iubeas cuperabilibus est predata. Me etiam, si placet, karissime pater, iubeas cum illis proficisci nauigiis, quia pro certo sum certus deos uelle grauiter me Greciam posse confundere et grauiter depredari necnon, et de optimatibus Grecie mulierem nobiliorem eripere et in Troyanum regnum a me captam posse transferre, que pro redemptione uestre sororis Exione de facili poterit commutari. Quod si a uobis querendum est qualiter istud sciam, dabo de hoc uestre conscientie certum signum quod a diis ipsis pro certo recepi. Nondum enim sunt multi dies elapsi, dum agerem in Minori India iusso uestro, celebrante sole sol
ticium estuale, dum sol sub principio Cancri ageret cursum suum, quodam die Veneris, venationis causa, placuit michi adire nemora in multorum collegio venatorum. Que dum diluculo fuissem ingressus, multis laboribus eis hinc inde venatorie perquisitis, nichil inuenire potui michi gra
Abbreviated transcription (Latin):
gruũ exione disimulare fortuuã que trt anus sins est iam¬
aptata dispendiis et quam mors potest in bien ab aura
ũmaci dinellẽ ut nobis omibus sit pairita causa quietis nes
dis pussillanimitate ꝑferre / Sed dubito forte siuĩstros euenta
⁊ ne tui sceptri dignitas sub insidiosis casibus foitime bacillet
a quibus dum licet liceat abstinere nam licitri est et salubris
suasionis iõ micia dissuade̾ que placeant anteꝙͣ n
cogantur/ tacuit gͦ post hec uerba discietus et stremus hc̃or¬
¶ Ded paris qui uerba hectoris diligent̾ audunt statim se
erigens stans in hec uerba ꝑfudit Audi rex carissume pater
stienui tot potentes et in tam forti cuntrtelocati quis ꝓbabi
liter opmari potest nos sic felicit̾ et secure ꝯpositos in nĩs
laribus posse confundis fiat gͦandactꝰ carissime dñe quod ꝑ bos
dcm̃ est ut nittantur isi naigia depopulatura greciam
que goutem mrm euormibus afflixit ĩiuriis et dampnis nre¬

Expanded text:
gruum Exione dissimulare fortunam, que iam tot annis suis est aptata dispendiis et quam mors in breui potest ab aura uiuaci diuellere, ut nobis omnibus sit parata causa quietis. Necdis pusillanimitate proferre sed dubito fortune sinistros euentus et ne tui sceptri dignitas sub insidiosis casibus fortune uacillet. A quibus, dum licet, liceat abstinere, nam licita est et salubris dissuasionis ratio inicia dissuadere que placeant, antequamcogantur. " Tacuit ergo post hec uerba discretus et strenuus Hector. Sed Paris, qui uerba Hectoris diligenter audiuit, statim se errigens stans hec uerba profudit: "Audi, rex, karissime pater, strenui, tot potenliter oppinari potest nos sic feliciter et secure compositos in nostris laribus posse confundi? Fiat igitur audacter, karissime domine, quod per vos dictum est, ut mittantur scilicet nauigia depopulatura Greciam, que gentem nostram enormibus afflixit iniuriis et dampnis irre
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ felix potest dici p̾ncipinii Cuiꝰ exitus felix fuit hec
eñ uerba discrete reꝵ ħ Ideo in dicendi audacia iam prorupi ut ulci¬
onis amditas nõ eripiat inconsulti spm̃ uoti uestri in eo cuiꝯ sruis ẽ
dubius succedat prospere nel aduerse Nostis eiũ pater carissime
trtam affricam et europam hodie grecis eẽ subiectam Quanta
greci multitudiue militum suit suffulti et qnͣta suit strenutate
pugnantes ꝙͣtis suit pleui diuicus et quante potestratis uige¬
aut dicõne non est equalis hodie asie potencia potentatui tot
uiroꝑ Cum et si in asia multi bigerut homĩes nõ tamen sunt
in pugnandi exc̾ticio nimũd bellicosi, Certum gͦ magis apud
nos potest eẽ ꝙͣ dubinm Siarma ꝯtra potent̃res nõbis indiscuss
consilio ingeramus uixant iniꝙͣ nos posse finem actingere
Rlicitrte iefulget ad quid uexacõnibus granibus appetimꝰ
ytubare et de iocunditatis requie uenire ad uictimas nr̃iꝵ¬

Expanded text:
enim felix potest dici principium cuius exitus felix fuit. Hec enim felix potest dici principium cuius exitus felix fuit. Hec enim uerba, discrete rex, hic ideo in dicendi audacia iam prorupti vt ultionis auiditas non eripiat inconsulte spiritum voti uestri in eo cuius finis est dubius an succedat prospere uel aduerse. Nostis enim, pater karissime, totam Africam et Europam hodie Grecis esse subiectam, quanta Greci multitudine militum sint suffulti, quanta sint strenuitate pugnaces, quantis sint pleni diuiciis, et quante potestatis uigeant dictione. Non est equalis hodie potentia Asye potentatui tot virorum, cum, etsi in Asya multi uigeant homines, non tamen sunt impugnandi exercicio nimium bellicosi. Certum ergo magis apud nos potest esse quam dubium, si arma contra potentiores nobis in discusso consilio ingeramus, vix aut nunquam nos posse finem attingere  tanta felicitate refulget, ad quid uexationibus grauibus appetimus perturbare et de iocunditatis requie uenire ad victimas n
Abbreviated transcription (Latin):
cõnabilia uideamus hoc uero potiri. Nullus est ergo inter
ture Et Ideo pͥmus dẽ debeo in ulciscendismore p̾ceteris ergo
cum oñi auĩditate desidero uindictam meoꝵ appete ut eciam
in cruore meo meadextã cruentatos int̾imat qui crnideliter
meoꝵ anoꝵ et ciumi effundẽ cruorem unũtamen discrete¬
rex ad uestram reduci peto memoiram ut hmꝰ aggressionis
uestre tamꝙ̃ prudeus et sagax conside̾tis nou sola nichoandi
p̃ncipia uerum sequencia media et exitum quod succedit in
sine nõ est eni discrecõis landande consiliui sine gloriascui¬
tatorie nõ rimari negocioꝵ inicia tĩ appetere nec adu̾te̾
finem ip̃oꝵ Quid eid ꝑdest alicui bene forte in p̾ncipiis age̾
que demũ forte t̾mĩnari ꝯtingunt siñe simstis landabilius
st ab illis mniciis abstunre̾ que euentus dubios in se ha¬
bent et que magis ad infelicia ꝙ̃ felicia se declinant Illus

Expanded text:
tionabilia uideamus hoc uoto potiri. Nullus est ergo inter tionabilia uideamus hoc uoto potiri. Nullus est ergo inter iture et ideo primus esse debeo in vlciscendi feruore. Pre ceteris ergo cum omni auiditate desidero uindictam eorum appetere, ut etiam in cruore meo mea dextera cruentatos interimat qui crudeliter meorum auorum et ciuium effudere cruorem. Vnum tamen, rex discrete, ad uestram reduci peto memoriam ut huius aggressionis nostre, tamquam prudens et sagax, consideretis non solum inchoandi principia uerum eciam sequentia media et exitum qui succedit in fine. Non est enim discretionis laudande consilium singullari scrutatione non rimari, negociorum initia tantum appetere nec aduertere finem ipsorum. Quid enim prodest alicui bene forte in principiis agere que demum terminari contingunt fine sinistro? Laudabilius ergo est ab illis iniciis abstinere que euentus dubios in se habent et que magis ad infelicia quam felicia se declinant. Illud
Abbreviated transcription (Latin):
tue animositatis audacia cogis flectẽ cermcosos Egoantẽ abho¬
die in autra de ex quod de pͥsenti negocio sit futurũ me trtũ expolio
et tuis humeris forcioribus totimi impono quia in tna m̃nenili
diicia potens es bella ꝯmũtẽ et bellis stremus p̾nale̾ quod mea
natura debilis posse non patitur Cum ad sonimi iam declinem
Et uerbis suis a rege pͥamo sine dato. Hector in uultu quasipu-¬
doris et honestoꝵ prolacõne uecboꝵ ad regis patris berla respon¬
dit Carissime dñe nii rex mĩquid est hoim inhnanũ et huana
dissideus a natura de illatis iririis passam non appet̾e̾ ulcõiem
Et si nos qui tanta nobilitate uigemꝰ quoꝵ ĩneria mĩnĩma pudo¬
ris est magis Cum ꝑ sonaꝵ qualitas ĩnriaꝵ qualitatem mĩ¬
mat et angientet Si uindcãm appetunꝰ de iiuris nobis
illatis nõ sumꝰ degen̾es hom̃i a naturr. Cum eciam aĩalia iuri¬

Expanded text:
tue animositatis audacia cogis flectere ceruicosos. Ego enim ab hotue animositatis audacia cogis flectere ceruicosos. Ego enim ab hodie in antea de eo quod de presenti negocio sit futurum me totum ex 
polio et tuis humeris fortioribus totum impono, quia in tua iuuenili duritia potens es bella committere et bellis strenuis preualere, quod me natura debilis posse non patitur, cum ad senium iam declinem. " Et uerbis suis rege Priamo fine facto, Hector in uultu quasi pudoris et honestorum prolatione uerborum ad regis patris sui uerba respondit: "Karissime mi domine rex, nunquid est hominum inhumanum et humana dissidens a natura de illatis iniuriis passos non appetere ultionem ? Et si nos, qui tanta nobilitate uigemus quorum iniuria minima pudoris est magni cum personarum qualitas iniuriarum qualitatem minuat et augmentet, si uindictam appetimus de iniuriis nobis illatis, non sumus degeneres hominum a natura, cum etiam animalia irra
Abbreviated transcription (Latin):
cutus Ses anteꝙͣ ad uerba ipã ꝓrumperet lac̾mis ora riganit et
int̾ medios singultus et lac̾mas triliter sua uerba ꝓfudit Nñquit
in memoria uestir nõ uoluitis auoꝵ uestroꝵ necem ẜuitutem
exione que mẽtricio more tractatur uobis uinentibus et in tanta
potencia constitutis / dignũ gͦ ẽ ⁊ iustumi ut in uiuidictam tantipu¬
doris deberetis assunrgere et totis buibus hanelare et si non in
ulcionem auoꝵ ipoꝵ̃ saltem in satisfrictõem uolinitatis mee qui
tanta exinde uexor angustia et inuuͬabilibus doloribus incessan¬
ter cum uos ãnis tens educau̾im dolorum meoꝵ debetis esse
ꝑticipes naturali et prrbabili iõne et qu̾sus ad hectorem dixit
illi ⁊ tu carissime fili hector om̃i fratrũ tuoꝵ p̾mogenitꝰ qui
oꝵ excellencia et uirtutum stremutate p̾cedis ceter
nr̃o subiecti qui in poteucia tnaꝵ uiriũ nosti domare suꝑbos et in

Expanded text:
oquutus. Set antequam ad uerba ipsa prorumperet, lacrimis ora rigauit et oquutus. Set antequam ad uerba ipsa prorumperet, lacrimis ora rigauit et inter medios singultus et lacrimas taliter sua uerba profudit:"Nunquid in memoria uestra non uoluitis auorum uestrorum necem et seruitutem Exione, que meretricio more tractatur uobis uiuentibus et in tanta potentia constitutis? Dignum ergo erit et iustum ut ad uindictam tanti pudoris debeatis assurgere et totis uiribus anhelare et si non in ultionem auorum uestrorum saltem in satisfactionem uoluntatis mee, qui tanta exinde uexor angustia et innumerabilibus doloribus incessanter, cum vos ab annis teneris educauerim et dolorum meorum debetis esse partecipes naturali et probabili ratione. " Et conuersus ad Hectorem dixit illi: "Et tu, karissime fili Hector, omnium fratrum tuorum primogenitus, qui excellentia et uirtutis strenuitate precedis ceteros i regno nostro subiecti, qui in potentia tuarum uirium nosti domare superbos et in
Abbreviated transcription (Latin):
mitte ad instanracõnem dampnoꝵ nost̾roꝵ et ad nr̃e girinis
curis uicionem / nec nos t̾reat si greci ip̃i adi̾sus nos et p̾de¬
cossores mr̃s obtimiere uictoriam nam non est nouũ ut bictor.
nes astantes unantunt̾ ãnnentes deuõto corde se offerunt in
om̃ibus eoꝵ facultatibus et ꝑsonis ꝓꝑtꝰ quod rex p̃anius ad eoꝵ
oblacõnes tam grato corde demilgatas in maioris appetitus
audaciam auimositrtis feruenciam suam aꝑꝑuit uolm̃tatem
Sit q rex ip̃e in oblacionibus ip̃is exhilauitus ĩodice receden¬
di licenciam affectuosis uerbis tribit unicinq Remanente irge
in suo palacio cum omibus filus suis trim ueris ꝙ̃ natiurilibus
tunc existentibus cum eodem. Erat eiũ et tunc hector p̾sens omi
eis qui Iam a panonie partibus redierat ad ip̃ms regis imꝑium
patris sin quos om̃es sic rex ip̃e facto silencio est talibus uerbis alb¬

Expanded text:
mittere ad instaurationem dampnorum nostrorum et ad nostre grauis mittere ad instaurationem dampnorum nostrorum et ad nostre grauis iniurie ultionem. Nec nos terreat si Greci ipsi aduersus nos et predecessores nostros obtinuere uictoriam. Nam non nouum est uictor anes astantes unanimiter annuentes deuoto corde se offerunt in omnibus eorum facultatibus et personis. Propter quod rex Priamus ad eorum oblationes, tam grato corde uulgatas, in maioris appetitus audaciam et animositatis feruentiam suam aperuit uoluntatem. Sicque rex ipse, in oblationibus ipsis exillaratus inmodice, recedendi licentiam affectuosis uerbis tribuit unicuique, remanente rege in suo palatio cum omnibus filiis suis tam ueris quam naturalibus tunc existentibus cum eodem. Erat enim et tunc Hector presens cum eis qui iam a Panonie partibus redierat ad ipsius regis imperium s sui. Quos omnes sic rex facto silentio est uerbis talibus all
Abbreviated transcription (Latin):
cm̾iitatẽ habe̾ ab om̃i hostium insidiis ꝓfecto seciurĩ eciamisi maior
pars homi nob̾is constiueretur aduerra multa eiũ nos multoꝵ
stremutate uigomius iilitumi et pebitum pngnandi duriciis
nictil nobis ad offenidendi molestias ingerendas nec ad deffenden¬
si subsidia deesse uidemus giritum ergo michi uidetur si uobis
uidetur acceptum ut ad u̾sus grecos ip̃os tam impios hostes be¬
stros ał mõs exc̾ceanus saltem in aliquo uĩres ñris ut saltem
in istis aggressionis micus in terras et partes eoꝵ gentenino¬
stram bellicosis insultibus tñsmitaniꝰ que in t̾ras eoꝵ et ho¬
mines eoꝵdem insidiaꝵ nrriꝵ ignaros repente irruat in¬
xime eis dampua et det̾menta depopulatina latura pͥusꝙpͣ ad
eos deffensionis arma excogitata ualeant elenare. est enĩ
hic casus ut quilibet nrñ ꝑ sonas et res ꝓp̃as debeat fortime con¬

Expanded text:
ciuitatem habere ab omnium hostium insidiis profecto securam, etiam si maior ciuitatem habere ab omnium hostium insidiis profecto securam, etiam si maior pars hominum nobis constitueretur aduersa. Multa enim et nos multorum strenuitate uigemus militum et peditum, pugnandi duritiis eximiis, et nichil nobis ad offendendi molestias ingerendas nec ad defendendi subsidia deesse uidemus. Gratum michi ergo uidetur, si uobis uidetur acceptum, ut aduersus Grecos ipsos, tam impios hostes nostros, exerceamus saltem in aliquo uires nostras, vt saltem in istis aggressionis initiis in terras et partes eorum gentem nostram bellicosis insultibus transmittamus, que in terras eorum et homines eorundem, insidiarum nostrarum ignaros, repente irruat, maxima eis dampna et detrimenta depopulatiua illaturi priusquam ad eorum defensiones arma excogitata ualeant eleuare. Est enim hic casus ut quilibet nostrum personas et res proprias debeat fortune com
Abbreviated transcription (Latin):
infestat
ex ĩgitur panius connocatis omĩbus tioie maionbus et
in regio ylion eis congregatis in unũ sic allocutus est
illos . Ecce pront de consilio uestrs processit Antheuor
issus in greciam pira grecis mea recuꝑanda souore ut odiun
quod gerimꝰ apud eos pr̃o belloꝵ scandalis euitandis sedari poss
in posterum rediit sicut scitis et qualia obtinerit ab ipĩs sinistiri
et obpbria responsa notum est uobis non considantibus eis dampna
tam grania que nobis intulerunt et tam granes ĩurias nõ uerem¬
tur Eto u̾tiuam pniã ducti saltem uerbo cognosterent ꝙ male gesse¬
runt S in maioris elãcõnis suꝑbiam elenati nobis gramorri mi-¬
nantur Absit ergo ꝙ sinistrante fortima nobis agciderent que mĩ¬
uantur sabsit eciam ut de tot sine causa giramt̾ ꝯmissis ab eis
penam debitam nõ expoluant per nos eis diis fanentibus infli¬
gendam Credimꝰ eĩi eis eẽ in uiribus pociores inimitam et tutã

Expanded text:
ifestat. Rex igitur Priamus, conuocatis omnibus Troye maioribus et in regio Ylion eis coactis in unum, sic alloquutus est illos: "Ecce prout de consilio uestro processit Anthenor, missus in Greciam pro a Grecis mea recuperanda sorore ut odium quod gerimus apud eos pro bellorum scandalis euitandis sedari posset in posterum, rediit, sicut scitis, et qualia obtinuit ab ipsis sinistra et obprobriosa responsa notum est uobis, non considerantibus eis dampna tam grauia que nobis intulerunt et tam graues iniurias non uerentur. Et O utinam penitentia ducti saltem uerbo cognoscerent quod male gesserunt! Sed in maioris elationis superbiam eleuati nobis grauiora minantur. Absit ergo quod sinistrante fortuna nobis acciderent que minantur. Absit etiam ut de tot sine causa grauiter commissis ab eis penam debitam non exoluant per nos eis diis fauentibus infligendam. Credimus enim eis esse in uiribus potentiores, munitam et tutam
Abbreviated transcription (Latin):
pimo de nocõius affectu cũ eoꝵ ꝑcessionibus sac̾dotũ cũ
fimibus et aliis nccͣis trrihunt eqnũ et usq ad portas
cim̃itatis educunt / nõ eud porta fuit tante latitudims
et altitudiuis spacõsa ꝙ per eam potiuspet eqꝰ ipe ꝯmo
in tantũ de molliri deberit ꝙ freret ad intrrducc̃diem
equi altitudinis et latitudinis spacõse Quo facto equũ
ipiũ in cinitatem trriãni cines in multo gandio iuero/¬
ducunt Sed nõ est nomo ut extremagandii luctu
occupet cũ troiani cines et maiores eoꝵ ex c̾tis insidũs

Expanded text:
ximo deuocionis affectu cum eorum processionibus sacerdotum cum ximo deuocionis affectu cum eorum processionibus sacerdotum cum funibus et aliis necessariis trahunt equm et usque ad portam ciuitatis deducunt. Non enim porta fuit tante latitudinis et altitudinis spaciosa quod per eam potuisset equs ipse commodin tantum demoliri deberet quod fieret ad introduccionem equi ipsius altitudinis et latitudinis spaciose. Quo facto, equm ipsum in ciuitatem Troyam ciues cum multo gaudio introducunt. Sed non est nouum ut extrema gaudii luctus occupet, cum Troyani ciues et maiores eorum ex cecis insidiis
Abbreviated transcription (Latin):
putaret inramenta a g̾tis sricta dolo care helenã grecoꝵ
regibus restituit et eis eam in hũilibus p̾cibus ꝯmẽda
ferri quod greci ficticie letis uultibus ãnerunt¶ Gĩea
bero cupientes exequi dolose firindis insidias rogant p̾a
intromiitti et coram tempło min̾ne locari ut dea pallas
in tailis exẽmi oblacõne sedata profurto palladii in corp
reu̾sione cĩo nambus eoꝵ ad ꝓpͥa absis maris ꝑiculis eos
talue namgare ꝑmictat licet enĩ rex p̃amꝰ ad petita
tenꝰ respondisset eueas tamen et autheuor faciendum
cẽdix̾ut asferentes ꝙ tale exẽnũ ad cinitatis decꝰ ꝑpe¬
tuo sit mãsuirũ Innitus itaq rex p̾anus ãmuit qd eueris
et authenor dolosis frandibus concesẜunt ¶ Int̾im grecian¬
rum et argentum a p̾amo rege ꝑmissum ꝑcipiunt et onã
frmilẽtaria eis pacta eor deducunt ad nanes et on̾tunt
in eisdem uniũ̾si uero greci ꝯuementes in unũ cũ ma¬

Expanded text:
putaret iuramenta a Grecis facta dolo carere, Helenam Grecorum putaret iuramenta a Grecis facta dolo carere, Helenam Grecorum regibus restituit, et eis eam in humilibus precibus commena sibi posset inferri. Quod Greci ficticie letis uultibus annuerunt. / Greci uero cupientes exequi dolose fraudis eorum insidias, rogant Priintromitti et coram templo Minerue locari, ut dea Pallas in talis enxenii oblacione sedata pro furto Palladii in eorum reuersione cum nauibus eorum ad propria absque maris periculis eos salue nauigare permittat. Licet enim rex Priamus ad petita nullatenus respondisset, Heneas tamen et Anthenor faciendum esse dixerunt, asserentes quod tale enxenium ad ciuitatis decus perpetuo sit mansurum. Inuitus itaque rex Priamus annuit quod Heneas et Anthenor dolosis fraudibus concesserunt. Et interim Grecirum et argentum a Priamo rege percipiunt et honera frumentaria eis pacta eorum deducunt ad naues et honerant in eisdem. Vniuersi uero Greci conuenientibus in vnum cum ma
Abbreviated transcription (Latin):
entes tam uile pactum quos rex p̾amius cum grecis muerat
om̃es cũ suis recesserũt a troia ad eoꝵ regna p̾amo dĩnu
panthasilee, de quibus nulle puellis non suꝑerrnt insi
festinau̾unt per dietas eoꝵ ꝙ ad eoꝵ optatas ꝓm̃cias per¬
nen̾unt. Sequenti uero mane ut ficticie condc̃m extiterat
in suoꝵ mapuina quiitina tum ip̃e ꝙ̃ greci mõ foriuam
sriciramtĩ ten̾e̾ pacem firintꝰ muirinerũt Quare dyomedes
nor disposuit inter cos. Et cum greci postea fregeruit
pacem ipam dicunt se nõ fuisse ꝑuires pro eo ꝙ cũ anthe¬
nore prodic̃onẽ cinitatis et pacem ficticie tractau̾ant qd
uni est licet in ꝓu̾bio deiũ sit quĩ artificõse iorit artificõse
ꝑuirrit Sic eũd ut iurrmt dyomedes maiores grecoꝵ cet̾i
Iuiradunt/ Rex ita ꝙ p̾amus cũ omĩbus troiãnis suis de¬
ceptus et ignarus pacem ipam nõ ficticie sed absolute In-¬
raant quibus p̾stitis Iuram̃tis dum rex p̾aniꝰ pro c̾to

Expanded text:
entes tam uile pactum quod rex Priamus cum Grecis inierat, omnes cum suis recesserunt a Troya, ad eorum regna, Priamo dimisso, orpore Penthesilee. De quibus mille puellis non supererant nisi festinauerunt per dietas earum quod ad earum optatas prouincias peruenerunt. Sequenti uero mane, ut ficticie condictum extiterat in suorum maxima comitiua, tam ipse quam Greci iuxta formam sacramenti tenere pacem firmiter iurauerunt. Quare Dyomedes nor disposuit inter eos. Et cum Greci postea fregerint ipsam pacem, dicunt se non fuisse periuros pro eo quod cum Anthenore proditionem ciuitatis et pacem ficticie tractauerunt. Quod uerum est, licet in prouerbio dictum sit: "Qui artificiose iurat, artificiose periurat. " Sic enim ut iurauit Dyomedes, maiores Grecorum ceteri iurauerunt. Rex itaque Priamus cum omnibus Troyanis suis deceptus et ignarus pacem ipsam non ficticie sed absolute iurauit. Quibus prestitis iuramentis, dum rex Priamus pro certo
Abbreviated transcription (Latin):
que dũ aĩalia ipa suꝑ altare fuissent appõĩta et ĩmittẽt᷑
ignis ad ꝯbimendum ea ad sacrificuũ deputata / duo inter
eos subito miracula ꝯting̾unt/ Prim̃d itriq funit illus ꝙ
ad sacrificud nullo mõ potuit ignis accendi et cũ fuisset
fere decies accemptatũ ignis statim extuctꝰ resoluebatur

Expanded text:
Que dum animalia ipsa super altare fuissent apposita et inmitteretur Que dum animalia ipsa super altare fuissent apposita et inmitteretur ignis ad comburendum ea ad sacrificium deputata, duo inter eos subito miracula contigerunt. Primum itaque fuit illud quod ad sacrificium nullo modo potuit ignis accendi, et cum fuisset fere decies attemptatum, ignis statim extinctus resoluebatur
Abbreviated transcription (Latin):
pifrat ꝓtłrimꝰ assignatũ. Postea uero srima dictante pu¬
blice dcmĩ est ꝙ ulixes sua sagacitate illus intteꝑat ero
ians dediodii ex quo thoas sac̾dos elegit cuutatem snam
proditorie malle ꝑ rre ꝙ̃ anrũ ꝑde sibi datũ inis locneantꝰ
esse pot̾it aut securus si sc̃itas incorrũpenda corrup̃itur
Saue nõ est in sac̾dotibus nom̃ istud quibus ex antiquo
auaricia oñii uicõꝵ mat̾. suas radices affipit et ingłu¬
niosa cupiditas suas medullas millũ enĩscelus potest
esse tã grane qmi ad ꝯmittendum illus sac̾dotes in ful¬
gore anri subitã nõ recipiant cecitatẽ Sunt eñd ana¬
ricie templum et cupiditatis exiliũ ¶ Dumitidiani uero
ꝓmissam qñtitatẽ ami et argenti et frumẽti collig̾ent
et eam in templo miuerue poient conẜnandai donec
integra possit haberi. placuit deo appollini in templo ipso
sollempne sac̾ficiũ celebrare in multitudine᷑ aliũ octisaꝵ

Expanded text:
ixi fuit protinus assignatum. Postea uero, fama dictante, puixi fuit protinus assignatum. Postea uero, fama dictante, publice dictum est quod Vlixes sua sagacitate illud interceperat a Troyanis. Sed, O dii, ex quo Thoans sacerdos elegit ciuitatem suam proditorie malle perire quam aurum perdere sibi datum, quis locus tutus esse poterit aut securus si sanctitas in corrumpenda corrumpitur? Sane non est in sacerdotibus nouum istud, in quibus ex antiquo auaricia, omnium uiciorum mater, suas radices affixit et ingluuiosa cupiditas suas medullas. Nullum enim scelus potest esse tam graue quod ad committendum illud sacerdotes in fulgore auri subitam non recipiant cecitatem. Sunt enim auaricie templum et cupiditatis auxilium. Dum Troyani uero promissam quantitatem auri et argenti et frumenti colligerent et eam in templo Minerue ponerent conseruandam donec integra possent haberi, placuit eis deo Appollini in templo ipso sollempne sacrificium celebrare in multitudine animalium occisorum.
Abbreviated transcription (Latin):
poteris semper diniciis hundare accipe eam tibi et da mͥ
palladĩ quod custodis ut illus michi liceat apportare/ ane¬
mine eiũ sciri potit ꝙ a nobis duobus solũ mõ ꝯmictetur
Sanesicut tuintendis uitare troianoꝵ infamĩã uic et ego
p̃us enũ mallem mori ꝙͣ a tirianis ꝯ̃ me posset impingiꝰ
dum postia dẽ scietur soli ulixi pot̾it culpa eius ascribisi¬
cetur .i. ulixem a templo palladium subtraxisse. Et nos
duo erius ab om̃i noticis c̾mine penitꝰ excurati sqħõas
uero sac̾dos quasi pio maiori parte noctis illius uiolenter
resistit uerbis anthenoris des demũ anꝙ anthenori sus¬
trihẽtur de nocte libl̃ recedendi facultas Thoris illahatus
ani cupidine palladii subtraccõnem anthenori ponte tou¬
cessit Qnod anthenor statim apportamit a templo et statim
cabe nocte per mitiũ su illud tñsinisit ad g̾cos quod dl¬

Expanded text:
poteritis semper diuiciis habundare. Accipe tibi eam et da michi poteritis semper diuiciis habundare. Accipe tibi eam et da michi Palladium quod custodis, ut illud michi liceat asportare; a nemine enim sciri poterit quod a nobis duobus solummodo committetur. Sane sicut tu intendis uitare Troyanorum infamiam, sic et ego, prius etenim mallem mori quam a Troyanis contra me posset inpingi dum postea esse scietur, soli Vlixi poterit culpa eius ascribi. Dicetur enim Ulixem a templo Palladium subtraxisse, et nos duo erimus ab omni nocencie crimine penitus excusati. " Thoans uero sacerdos quasi pro maiori parte noctis illius uiolenter resistit uerbis Anthenoris. Sed demum antequam Anthenori subtraheretur de nocte libera recedendi facultas, Thoans, illaqueatus in auri cupidine, Palladii subtraccionem Anthenori sponte concessit. Quod Anthenor statim asportauit a templo, et statim eadem nocte per nuncium suum illud transmisit ad Grecos, quod Vl
Abbreviated transcription (Latin):
sixeueros et dymede ad eoꝵp castra ren̾sis, anthenor
droit iegi pamo ut mandaret om̃es cines ad collo¬
quiũ douenire quibus cõuementibus antheuor inserie
mñ s monis significat ees tirictatũ dẽ q gretis ꝙ pio puce
firma tenenda cum eis deutur eis .xx. milia marchs
ami et totidem de urgento et ouero .E. milia de srimento
ꝓp quos ordinatũfrt int̾ eos ꝙ infra c̾torodieꝵ spaciũ p̾dc̃e
quãtitates colligi debeant et habi / quibus hĩtis in assigna¬
cione caꝵ de firmitute pacis a grecis ĩmolablr̃ obẜñada
securitatis cantele sirmit̾ exponẽtur / donec autẽ dabatur
opera ꝑtrrianos ad qnͣtitates ip̃as scudiose colligendas/ an¬
thenor ad sac̾dotem thoautem palladii q custodem sub noctu
taciturntate se contulit mapimã ami qñtitatẽ ĩmagno
ponde̾ secũ ferens quam obtulit sac̾ doti thoanti/ et ambo¬
bus existentibus in secreto dixit ei autheuor / ecce qñti¬
tas ami tam maxima quã dum uixeris tu et heredes tn

Expanded text:
itur et Dyomede ad eorum castra reuersis, Anthenor dixit regi Priamo vt mandaret omnes ciues ad colloquium conuenire. Quibus conuenientibus, Anthenor in serie sui sermonis significat eis tractatum esse cum Grecis quod pro pace firme tenenda cum eis dentur eis xx milia marcarum auri et totidem de argento et honera c milia de frumento. Propter quod ordinatum fuit inter eos quod infra certorum dierum spacium predicte quantitates deberent colligi et haberi. Quibus habitis in assignacione eorum, de firmitate pacis a Grecis inuiolabiliter obseruanda securitatis cautele firmiter exponentur. Donec autem dabatur opera per Troyanos ad quantitates ipsas studiose colligendas, Anthenor ad sacerdotem Thoantem, Palladii custodem, sub noctis taciturnitate se contulit, maximam quantitatem auri in magno pondere secum ferens. Quam obtulit sacerdoti Thoanti, et ambobus existentibus in secreto, ei dixit Anthenor: "Ecce quantitatis auri tam maxima, qua dum uixeris tu et heredes tui
Abbreviated transcription (Latin):
euis did crisis autẽ consiliũ sac̾ dotis et prouisionẽ ip̃ms
cũ maximolabore artificũ sine int̾missione aliqua factus
extitit equus ip̃e ꝑfectus cũ ⁊ ꝯpletꝰ ultimo anno captõ¬
is ciuitatis ip̃ius. Reges antẽ qui ueu̾ant apud tiriam

Expanded text:
 templo eius. " Ad Crisis autem consilium sacerdotis et prouisionem ipsius  templo eius. " Ad Crisis autem consilium sacerdotis et prouisionem ipsius cum maximo labore artificum sine intermissione aliqua factus extitit equs ipse, perfectus tamen et completus ultimo anno capcionis ciuitatis ipsius. Reges autem qui uenerant apud T
Abbreviated transcription (Latin):
lis int̾rogatus a grecis sedm̃ signũ dixit significare crip¬
cõnem cimtatis ab eis tempore ualde breni ¶ Inter hec antẽ
Calcrs cum crisis sac̾dote ꝑsuaẜunt grecis ꝙ deo appollini
saicrificia eoꝵ offerrent / quod statim fcũdest. Post saciificiũ
uero fciũ sac̾dos crisis maiores grecoꝵ epc̾citus consuluit
in secreto ut faciant fieri in similitudinem equi quẽdam
magnũ equderemn ut in eo saltim possent nille milites
apii sapientis aitificis in quo ꝯstruentur q̃dam clansme
sic artificõse compoĩte ꝙ ab extĩori parte aspectibus hom̃
non patebunt ꝑ quas cum locus erit et tempus ab es eoi¬
re ualeant predicti milites constipati quo facto et in equo
ip̃o pfecto occulte nulle militibus intirductis petetis a rege
p̃amo ut rquũ ipm in honore palladis in cimitutem et
in templum suũ ꝑmittat intrare uobis cam occasionem pre

Expanded text:
lis interrogatus a Grecis secundum signum dixit significare caplis interrogatus a Grecis secundum signum dixit significare capcionem ciuitatis ab eis tempore ualde breui. Inter hec autem Calcas cum Crisis sacerdote persuaserunt Grecis quod deo Appollini sacrificia eorum offerrent. Quod statim factum est. Post sacrificium uero factum sacerdos Crisis maioribus Grecorum exercitus consuluit in secreto ut fieri faciant in similitudine equi quendam magnum equum ereum vt in eo possent saltem mille milites Apii sapientis artificis. In quo construentur quedam clausure sic artificiose composite quod ab exteriori parte aspectibus hominum non patebunt, per quas, cum locus erit et tempus, ab eo exire ualeant predicti milites constipati. Quo facto et in equo ipso perfecto occulte mille militibus introductis, petitis a rege Priamo ut equum ipsum in honorem Palladis in ciuitatem et in templum suum permittat intrare, vobis eam occasionem pret
Abbreviated transcription (Latin):
aquila ex aere insue uocis clamore descendit et
eus super altare rripacibus ungnibus suis omia melbra
p̾dca substulit ab altari et eain nanes grecoꝵ aduexit
Tiriani uerr scupefacti sunt ualde ad ea que sic eis uiden,¬
dibus acciderit et i multitudiẽ ue̾ ꝓcipiunt persignũ
p̾mi muriculi deos dẽ ꝯtra eos ad irricundiã ꝓnocatos des
pro utroq nũrriculo ad significãcõnem eoꝵ habendam Cus¬
candre consilĩd diligent̾ expostunt Que pro pͥmo signo
dixit eis appollinem indignatũ ex eo ꝙ templum eius
per uos in effusione sangnis hũani extitit uiolatũ cũ
in cofiu̾̃t interfectꝰ a chilles sed expedit sp̃ hoc iuos nre
ad sepulcrũ a chillis et ibiluẽ accende̾ de quo linẽ acceu¬
detur in eoꝵ sacrificõtale lumeu quod ñllatenus extingue¬
tur quod et fciũ est ¶ de secundo uero nitrriculo cassatndra
troianis asseruit prodicionem cimitritis apud grecos sine
dubio dẽ tractatam Sac̾dos autẽ caltas de hũs miratu¬

Expanded text:
a uolans ex aere in sue uocis clamore descendit, et irruens super altare rapacibus unguibus suis omnia interiora predicta sustulit ab altari et ea in naues Grecorum aduexit. Troyani autem stupefacti sunt ualde ad ea que sic eis uidentibus acciderunt, et in similitudine uere percipiunt per signum primi miraculi deos esse contra eos ad iracundiam prouocatos. Sed pro utroque miraculo ad significacionem eorum habendam Cassandre consilium diligenter exposcunt. Que pro primo dixit signo eis Appollinem indignatum "ex eo quod templum eius per uos in effusione sanguinis humani extitit uiolatum, cum in eo fuerit interfectus Achilles. Sed expedit propter hoc uos ire ad sepulchrum Achillis et ibi lumen accendere. De quo lumine accendetur in eorum sacrificio tale lumen quod nullatenus extinguetur. " Quod et factum est. De secundo uero miraculo Cassandra Troyanis asseruit prodicionem ciuitatis apud Grecos sine dubio esse tractatam. Sacerdos autem Calcas de hiis miracu
Abbreviated transcription (Latin):
tulit nanes .uii. Rex finens de regno suo quod tenebat a grecis
ianes adduxit, Rex antem ꝓthaylus de Regno su
dictum est de menesa nanes detulit .ł et trtidem Rex capenor
a sna ꝓm̃cia capadie Treorius uero rex de regnosno quod preysa
uocribatur .xxii. nanes secum adduxit et sic fricta sũa de p̾dc̃o
regibus et ducibus fuerunt m̃o. lxix. Nanes uero illoꝵg
cors. m ct .xii. p̾ter palandem filium regis nauli qui ulcins
ueir in tempalibus suis fuisse nanes mille C. iiiiᵃ.ui. Sed foate
ptedio mimerid integrũ non descuipsit
Iucipit liber deciinꝗ de

Expanded text:
tulit naues vii. Rex Fineus de regno suo, quod tenebat a Grecis, tulit naues vii. Rex Fineus de regno suo, quod tenebat a Grecis, xi naues adduxit. Rex autem Prothoylus e regno suo quod dictum est Demenesa naues detulit l. Et totidem rex Capenor de sua prouincia Capadie. Treorius vero rex de regno suo quod Beisa dicebatur xxii naues secum adduxit. Et sic facta summa de predictis regibus et ducibus fuerunt numero lxviiii. Naues uero Grecorum illorum mccxxii, preter Palamidem, filium regis Nauli, qui ultimuuero dixit in temporibus suis fuisse naues mclxxxvi, sed forte pre tedio numerum integrum non descripsit. Incipit liber xus de
Abbreviated transcription (Latin):
melius de cm̃trite snadicta pigris detulit nanes .x. ꝓtheca/¬
tus autem ⁊ ꝓthesilaus duces ꝑm̃cre que philarda cõiter di¬
cebatur duxerunt nanes .l. de regno uero tritonico rex machaon
x polidoꝵ firitres filii quondam regis colesis nan
u̾mit .xxii. / de nobili ueir cĩnitate sua que dicebatur phites .l.
nanes adduxit achilles. Rex autem thelephalus de insula regiii
sui que dc̃a est Rodon .xx. nanes adduxit diruphilus ueir
Rex de regno suo quod dicitur cichomenie . l. nanes adduxit dux
ancipus et dux amphinacus dñi Cuiusdr̃i rusticane ꝓĩtreq̃
dicta est hesida nanes .xi. adc̾mxnut Rex bero polipetes de rrgio
suo quos dicebatur rricha et dux closius sobrriuis eius adducifs¬
c̾uit nanigia . lx.. Stiemius uero dẏomedes et in eius ꝯmitina
thelonus et cuoralus de t̾ra sua argis nanes detulit iiiiᵈᵒᵒ Rex
uero poliphebus de regno suo quod nõdui multa fama pollebat de¬

Expanded text:
Melius de ciuitate sua dicta Pigris detulit naues x. ProthotaMelius de ciuitate sua dicta Pigris detulit naues x. Prothotacus autem et Prothesilaus, duces prouincie que Phylarca communiter dicebatur, duxerunt naues numero l. De regno uero Tricionico rex Machaon et rex Polidus fratres, filii quondam regis Colephis, adduxerunt naues xxii. De nobili uero ciuitate sua que dicebatur Phites l naues adduxit Achilles. rex autem Thelephalus de insula regni sui que dicta est Rodon xxii naues adduxit. Euripilus uero rex de regno suo quod dicitur Ortomenie l naues adduxit. Dum autem Anthipus et dux Amphimacus, domini cuiusdam rusticane prouincie que dicta est Hesida, naues xi adduxerunt. Rex uero Polipetes de regno suo quod dicebatur Richa et dux Losius, sobrinus eius, adduci fecerunt nauigia lx. Strennuus uero Dyomedes et in eius comitiua Thelenus et Eurialus de terra sua Argis naues detulit lxxx. rex uero Poliphebus de regno suo quod nondum multa fama pollebat, de
Abbreviated transcription (Latin):
et pirtheuor ip̃ms regii domẽm nanes .l. duxe ¶ Discalaphuis
uerodux et comes helmꝰ de promĩcia cichomenie naues addu
o.Rex uero epischrophꝰ et Rex Cedins de reguo s
.l. uanes adduxunt in multa nuilitum cõmittin Thelamonius
antẽ aix de regno suo et desua ciitrte nobili salamina .l. nanes
adduxit In Cuiꝰ quũtina fu̾ũt multi duces et cõmites et
fuerut̾ hn dux chent̃, dux ampliacus Comes dirion et ꝯmes
thesens, Senex autem dux nestor Cum .l. nambus expilon adue¬
int Rex uero thoas de regnosno tholie. l. nanes add̾uxit/ Rex
autẽ duzmonoyx de regno suo nanes secum detulit. l. de regne
autẽ sno quod demeniũ dicebatur/ thelanionꝰ cyleus .xxxui.
nanes adduxit polibetes ueros et amphunacus de ꝓm̃cia calte¬
dome domini nanes adduxe̾ .xxx.. Rex autẽ ydũmens et rex
merion de creta naues .iii. adduxunt/ de regnoantẽ tiricie
ille fecundissimus rex ulixes. l. nanes adduxit dux ueir

Expanded text:
et Prothenor, ipsius regni domini, naues l duxere. Ascalafus et Prothenor, ipsius regni domini, naues l duxere. Ascalafus uero dux et comes Helimus de prouincia Cythomenie naues duxere xxx. Rex uero Epistrophus et rex Tedius de regno Forcidis l naues adduxerunt in multa militum comitiua. Thelamonius autem Ayax de regno suo et de sua ciuitate nobili Salemina l naues adduxit. In cuius comitiua fuerunt multi duces et comites et sunt hii: dux Teucer, dux Amphiacus, comes Dorion et comes Theseus. Senex autem dux Nestor cum l nauibus ex Pilon aduenit. Rex uero Thoas de regno suo Tholie l naues adduxit. Rex autem Deximais de regno suo naues secum detulit l. De regno autem suo, quod Demenium dicebatur, Ayax Oyleus xxxvi naues adduxit. Polibetes uero et Amphymacus, de prouincia Calcidonie domini, naues adduxere xxx. Rex autem Ydumeneus et rex Merion de Creta naues lxxx duxerunt. De regno Tracie ille facundissimus rex Vlixes l naues adduxit. Dux uero
Abbreviated transcription (Latin):
Empus erit ꝙ iam bruma suis exnta prin̾nis et gem
suo tempore soluto glacies iam liquerat/ Cum iam mm̃¬
bus liquefactis uarii flmiii per uallium concana uarios
Iam tmnescerent in decursus et pigra hyemps ignei modica
caloris intima terga daret ob uicinum p᷑mi ueris aduentumsole
sub extremo signo pisciũ decurrente dumi extremi dies et ultimi
Rebrnarii mensis instarent et mensis ille marcius succederet
iam uicuus Cum uinu̾sus grecoꝵ exc̾citus in multa classe fe¬
cundus in athenaꝵ cuntritis portum totus insimul quenisset¬
¶ Sciant ergo p̾sentis lectores hystoris ab ip̃a mñdi institucõe
mĩꝙͣ tot namgiã in simul ꝯuensse tante plena nuilicie nec tan¬
toꝑ cumulo p̃ngnatoꝵ que ut descriptibili sermone patefacta le¬
gentur ¶Sciendum est agamenonem regem et drmaoꝵ ductorẽ
epc̾titus ex ciitatesna scil methenaꝵ Centum nanes militibus
nanes plenas mĩlitibus adduxisse / de regno uero boecie archelans

Expanded text:
empus erat quod, iam bruma suis exuta pruinis et gelu suo tempore soluto, glacies iam liquerat, cum iam, niuibus liquefactis, varii fluuii per uallium concaua uarios iam tumescerent in decursus, et pigra hyems, ignei mendica caloris, ultima terga daret ob uicinum primi veris aduentum, sole sub extremo signo Piscium decurrente, dum extremi dies et ultimi Februarii mensis instarent, et mensis ille Marcius succederet iam uicinus, cum vniuersus Grecorum exercitus, in multa classe fecundus, in Athenarum ciuitatis portum totus insimul conuenisset. Sciant igitur presentis hystorie lectores ab ipsa mundi institucione nunquam tot nauigia insimul confluxisse, tanto plena milite nec tantorum cumulo pugnatorum, que, ut descriptibili sermone patefacta, legentur. Sciendum est Agamenonem, regem et Danathorum ductorem exercitus, ex ciuitate sua, scilicet Mecenarum, c naues militibus naues plenas militibus adduxisse. De regno uero Boecie Archelaus
Abbreviated transcription (Latin):
magistrũ de quibus uisis maiori scilicet et minõri omdius in
cecundo methamorfoseos fabulose cõmentans dixit celiconai
et archadem filiũ sud has muitatos in ui ursas uocantur eciã
xit ¶ Nuper houeritus sũno mea uistera cele
ritis stellas illuc ubĩ cuculus apemi ¶ultimꝰ inuoluit spac̃o¬
q bienissimꝰ am̃bit ¶ At nos lilese tangit ꝯtentus alumpne¬
¶ Girgioe ceruleo septem prohibere triones/ Nou̾at eñ phi¬
lotetes stellaꝵ cursus et motum si aliquis est in illis tauꝙ̃ ille
qui naigacõius erat multũ exꝑtus et Ideo aniri secundazer¬
flante trmdiu recto remige naigauit donec ad horas phri¬
gias regni traiam uidelicẽt ꝑtinencias nouananis applicint
in portum sailicet qui tunc dicobatur ab incolis symeonta
Incipit liber scdus de grecis appligitis in ꝑtibus troie et

Expanded text:
magistrum - De quibus Ursis, Maiori scilicet et Minori, Ouidius in magistrum - De quibus Ursis, Maiori scilicet et Minori, Ouidius in secundo libro Methamorphoseos fabulose commentans dixit Calistonam et Archadem filium suum has mutatos in vrsas. Vocantur eciam  Iuno sic dixit: Nuper honoratas summo, mea uiscera, celo Viderits stellas illuc ubi circulus axem Vltimus inuoluit spatioque breuissimus ambit. At uos si tangit lese contemptus alumne, Gurgite ceruleo septem prohibete triones. Nouerat enim Philotetes stellarum cursus et motum, si aliquis est in illis tamquam ille, qui nauigationis erat multum expertus. Et ideo, aura secunda perflante, tandiu recto remige nauigauit donec ad horas Frigias, regni Troyani uidelicet pertinencias, noua nauis applicuit, in portum scilicet qui tunc dicebatur ab incolis Simeonta. Incipit liber secundus de
Abbreviated transcription (Latin):
sectum sibile nomiiuant siue socte et locus ille in quo p̾dc̃e columpue
hculis sunt affixe dicitur sarracenica liugna saphi quidami locaꝰ¬
est a quo sufficit ultra nou ire / obtenta ergo a rege peleo Iason na¬
ingandilicencia nona sulcat maria cum hercule et sius complici¬
bus naninona ciiꝰ uela dui secundus uentus nmbuit et eius
inflat afflatus loca thesalie cognita deserit ualde cito et ad inco¬
guita maris loca cicius dissilit uelocissimo cursu suo multis itaq
Siebus ac noctibus naingantibus illis sub suctu thesalici pli¬
lotetes eis disciete notantis stellarũ cursumi uisibilium existeu¬
ciu mx̃ polui maioris urselicet et minoris que ñꝙͣ occi¬
dunt cum auge uiciuo scdm poĩta poetaꝵ cum stellam illam
quam naigantes tñsmontanam appellant poete dix̾unt esse
stellam extiemã põĩtam in candauise minoris et maiorem
u̾rsam namgantes ip̃i grecã nouienant et augem dicunt essee

Expanded text:
Strictum Sibile nominant siue Secte, et locus ille in quo predicte columpne Strictum Sibile nominant siue Secte, et locus ille in quo predicte columpne Herculis sunt affixe dicitur Sarracenica lingua Saphy, quidam locus a quo sufficit ultra non ire. Obtenta ergo a rege Pelleo Iason nauigandi licentia noua sulcat maria cum Hercule et suis complicibus. Nauis noua, cuius uela dum secundus uentus inbuit et eius inflat afflatus, loca Thesalie cognita deserit ualde cito et ad incognita maris loca citius dissilit uelocissimuo curso suo. Multis itaque diebus ac noctibus nauigantibus illis sub ductu Thesalici Philotetis, discrete notantibus stellarum cursum uisibilium existencium iuxta polum, Maioris Urse scilicet et Minoris, que numquam occidunt, cum Angue uicino, secundum posita poetarum, cum stellam illam quam nauigantes Tramontanam appellant poete dixerunt esse stellam extremam positam in cauda Vrse Minoris, et Maiorem Vrsam nauigantes ipsi Grecum nominant et Anguem dicunt esse
Abbreviated transcription (Latin):
Ista de eo sufficiant tetigisse cum et rei beritas in tautu de suni
uictoria acta per mũdum muriculosa dimilget quod usq in hp̃¬
dieruũ diem usquoq uictor apparuit columpne herculis testeu¬
tur adgades Ad has columpnas magnus macedonius alexau¬
der regis philippi filius qui et ip̃e de sturpe regum thesalie
quod macedomia simlit̾ dicitur fuit ꝑductꝰ subingando sibi
mũdum in manui forti legitur ꝑ neuisse ultra quas nõ est locꝰ
adibilis cum sit mare magnũ occeani uidelicet quia augustum
locum ibidem per mediumi gremiũ t̾re nr̃e se ip̃m infinideus¬
medit̾raneũ nobis mare constituit per int̾usecas mũdi partes a
nobis naingabile ut uidemus quod licet ab ip̃o loco infusionem reci¬
piat effusimi lictoribus sirus clanditur in quibus ciitas acon
nrõs potissime recipit naiigantes. Hunc locum augustum in quo
p̾mũ hoc medit̾ianeum mare dilabitur unde hodie naigantes

Expanded text:
ista de eo sufficiant tetigisse, cum et rei ueritas in tantum de sua ista de eo sufficiant tetigisse, cum et rei ueritas in tantum de sua uictoria acta per mundum miraculose diuulget quod usque in hodiernum diem usquequo uictor apparuit columpne Herculis testentur ad Gades. Ad has columpnas magnus Macedonius Allexander, regis Philippi filius, qui et ipse de stirpe regum Thesalie, que Macedonia similiter dicitur, fuit productus, subiugando sibi mundum in manu forti legitur peruenisse. Vltra quas non est locus adhibilis, cum sit mare magnum, occeani uidelicet, quod per angustum locum ibidem per medium gremium terre nostre seipsum infundensMediterraneum nobis mare constituit, per intrinsecas mundi partes a nobis nauigabile, ut uidemus. Quod licet ab ipso loco infusionem recipiat, effusum litoribus Siriis clauditur, in quibus ciuitas Acon nostros potissime recipit nauigantes. Hunc locum angustum a quo primum hoc Mediterraneum mare dilabitur nostri hodie nauigantes