comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõmisit : com̃ in cuiꝰ ministerio res ꝑ petrata. ẽ. & cõpositionem
soluere & faidã ꝑsacram̃tũ pacificare faciat. Qđ si una pars ei
ad hoc consentire noluerit: id.ẽ: aut ille qui homicidiũ cõmisit:
aut is qui cõpositionẽ susciꝑe debet: faciat illũ quiei contuma x
fuerit ad p̃sentiã nr̃am uenire : ut cũ ad tẽpus qđ nobis placuerit in
exilio mittamꝰ : donec ibi castiget᷑: ut comiti suo in oboediens eẽ ulteriꝰ¬
ibi mallũ habeat᷑ : & ibi sacram̃ta iurent᷑: Mallus tam̃ neq in ȩccła
ineq in atrio eiꝰ habeat᷑. Minora uͦ placita comes siue intra suã potes¬
tatẽ : uł ubi impetrare potuerit habeat Uolumꝰ utiq ut domꝰ
a comite in loco ubi mallũ tenere debet constituat᷑: ut ꝓpt̃ calore¬
solis & pluuiã publica utilitas ñ remaneat. dehis qͥdefurto acca¬
mallo ad p̃sentiã comitis se ad hramat: Et si res ñ habet fide iussores

Expanded text:
 ministerio perpetratum est, et compositionem solvere, et faidam per sacramentum pacificare faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire voluerit, id est aut ille qui homicidium commisit, aut is qui compositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contumax fuerit ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exsilium mittamus, donec ibi castigetibi mallum habeatur, et ibi sacramenta iurentur: mallus tamen neque in ecclesia neque in atrio eius habeatur. Minora vero placita comes sive intra suam potestatem vel ubi inpetrare potuerit, habeat. Volumus utique, ut domus a comite in loco ubi mallum tenere debet, constituatur, ut propter caloresolis et pluviam publica utilitas non remaneat. mallo ad praesentiam comitis se adhramiat. Et si res non habet, fideiussores
Abbreviated transcription (Latin):
t si ñ frequentius uł laici homines in anno cõmunicent: nisi¬
forte quis maioribus quibus libet criminibus impehatur:
tparentes filios suos & patrineos quos defonte lauacri suscipi¬
unt : erudire sũmopere studeant : Illi quia eos genuer̃ & eis adño dati
sunt: isti quia ꝓeis fideiussores existunt.
t aercłae antiquitus constitute: nec detimis nec alia ulla posses¬
sione priuentur. SESEPULTURo
tdesepeliendis inbasilias mortuis illa constitutio seruet᷑: quae
uperius induob: capitula ecclesiastica p̃fatorũ principũ domni

Expanded text:
Ut si non frequentius, vel ter laici homines in anno communicent , nisiUt si non frequentius, vel ter laici homines in anno communicent , nisiforte quis maioribus quibuslibet criminibus impediatur. entes filios suos, et patrini eos quos de fonte lavacri suscipiunt, erudire summopere studeant ; illi, quia eos genuerunt et eis a Domino dati sunt; isti, quia pro eis fideiussores existunt. 17. Ut ecclesiae antiquitus constitutae nec decimis nec alia ulla possessione priventur . 18. Ut de sepeliendis in basilicis mortuis illa consUNCULA LIBELLI. Superius in duobus capitula ecclesiastica praefatorum principum, domni
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓhis quas in regim ine accepit : in conspectu dñi rationẽ redditurã
oncestuosis & homicdis iac̃dotũ ad monitionib: re nol
ncestuosi: parricidȩ: homicdȩ multi apud nos heu ꝓͥdolor
repperiunt᷑: sed aliqui ex illis sac̃ dotũ nolunt ad monitionibis
curẽ accõmodare uolentes in pristinis ꝑdurare criminib:: quos
oportet ꝑscłaris potentiȩ disciplinã atã praua consuetudine co¬
hercere qui ꝑsalutifere sac̃dotũ monita noluer̃ reuocari: Quoꝵ
aliquos iã ex cõmunicauimꝰ : sed illi hoc parui pendentes in hisdẽ ꝑdu¬
rarunt criminibus. Quã obrẽ ur̃a decernat mansuetudo: qđ detalib:
deinceps agendũ. ẽ.
nec eos qualibet in iusta occasione condẽnent nec ui oppriment.
net illoꝵ substantiolas iniuste tollant: nec ipsa debita quȩ a subdi¬
tis reddenda sunt impie ac crudeliter exigantur:

Expanded text:
se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini rationem reddituram. 41. se pro his quas in regimine accepit, in conspectu Domini rationem reddituram. 41. De incestuosis et homicidis, sacerdotum ammonitionibus aurem nolncestuosi, parricidae, homicidae multi apud nos heu pro dolor! repperiuntur, sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonitionibus aurem accommodare, volentes in pristinis perdurare criminibus: quos oportet per secularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine cohercere, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocari: quorum aliquos iam excommunicavimus, sed illi hoc parvipendentes in hisdem perdurarunt criminibus. Quamobrem vestra decernat mansuetudo, quid de talibus deinceps agendum sit. nec eos qualibet iniusta occasione condempnent, nec vi opprimant, nec illorum substantiolas iniuste tollant, nec ipsa debita, quae subditis redde
Abbreviated transcription (Latin):
tributis & quibusdã debitis Sciantq eos fr̃s suos esse & unũ secũ patrẽ
habere dm̃: quiclamant pat̃ nr̃ quies incȩlis : unã matrẽ scãm ȩccłam:
quȩ eos intemerato sacri fontis ut̃o gignit: Disciplina igit᷑ eis missericor¬
dissima & gub̵natio oportuna ad hibenda .ẽ: disciplina. nem disciplinate
uiuendo auctorẽ suũ offendant: gubnatione in cotidianis uite cõme¬
atibus p̃latorũ adminiculo destituti fatescant:
tissȩ credi quȩ & se & subditorũ gregẽ cũ magna religione &
scĩtate cus todire nouerint: & his quibus p̃sunt ꝓdesse ñ desinant:
Sedet se & il las ita obseruent: ut pote uasa scã inministerio dñi p̃pa¬
rata. Talẽ enĩ se debẽt exhibere subditis. in habitu inueste i nomni
coniunctu: ut eis ad cȩlestia regna ꝑgentib ducatũ p̃beãt: sciat etiã

Expanded text:
tributis et quibusdam debitis; sciantque eos fratres suos esse, et unum patrem secum tributis et quibusdam debitis; sciantque eos fratres suos esse, et unum patrem secum habere Deum, cui clamant: Pater noster, qui es in coelis; unam matrem, sanctam ecclesiam, quae eos intemerato sacri fontis utero gignit. Disciplina igitur eis misericordissima et gubernatio oportuna adhibenda est: disciplina, ne indisciplinate vivendo auctorem suum offendant; gubernatio, ne in cotidianis vitae commeatibus praelatorum adminiculo destituti fatescant. tissae credi, quae et se et subditum gregem cum magna religione et sanctitate custodire noverint, et his quibus praesunt, prodesse non desinant, sed et se et illas ita observent, utpote vasa sancta in ministerio Domini praeparata. Talem enim se debet exhibere subditis in habitu, in veste, in omni convictu, ut eis ad coelestia regna pergentibus ducatum praebeat. Sciat etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nꝑceptione corporis & sanguinis dm̃ci magna discretio
adhibenda.ẽ. Cauendũ ẽ. em̃ sinimiũ in longũ differat᷑: ad
ꝑniciem animȩ ꝑtineat: dicente dño: Nisi manduca ueritis car¬
Quimanducat & bibit indigne: iudiciũ sibi manducat &bibit: Iuxta eiꝰdẽ
ergo apłi docum̃tũ ꝓbare se debet homo & sic depane illo manducare
& decalice bibere: ut uidelicet abstinens aliquot dieb: ab oꝑib carnis
& purificans corpus animãq suã: p̃paret se ad ꝑcipiendũ tantũ sacra¬
mentũ exemplo dauid: quinisi se confessus fuisset abstinuisse se ab opere
coniugali abheri & nudius tertius: nequaquã ꝓpositionis a sacerdote ace
pisset:
& ignobiles: serui: coloni: inquilini : & cȩtera huiuscemodi nomina: opor¬
tet ut quicũq eis p̃latisunt clerici. siue laici: clement᷑ ergoͣ eos agant: &
misericordit eos tractent: siue in exigendis abeis oꝑib siue in accipiendis

Expanded text:
ceptione corporis et sanguinis Dominici magna discretio adhibenda est. Cavendum est enim ne si nimium in longum differatur ad perniciem animae pertineat, dicente Domino: Nisi manducaveritis carQui manducat et bibit indigne, iudicium sibi manducat et bibit. Iuxta eiusdem ergo Apostoli documentum probare se debet homo, et sic de pane illo manducare, et de calice bibere; ut videlicet abstinens aliquot diebus ab operibus carnis, et purificans corpus animamque suam, praeparet se ad percipiendum tantum sacramentum, exemplo David, qui nisi se confessus fuisset abstinuisse ab opere coniugali ab heri et nudius tertius, nequaquam panes propositionis a sacerdote accepisset. et ignobiles, servi, coloni, inquilini, et cetera huiuscemodi nomina, oportet ut quicumque eis praelati sunt clerici, sive laici, clementer erga eos agant et misericorditer eos tractent, sive in exigendis ab eis operibus, sive in accipiendis
Abbreviated transcription (Latin):
eꝑ iuriis ut caueant᷑ : & ñ admittant᷑ testes adiuram̃tũ ante quã dis¬
quirant᷑. & ñsoli accusatori liceat testes eligere absente suo causatore
& om̃ino nullus nisi ieiunꝰ adiuram̃tũ uł ad testimoniũ ad mitat᷑ sire¬
futat᷑: dicat ille quieũ refutat & ꝓbet qualẽ illũ reciꝑe nolit: &de
ipso pago aut deuicinis centenis eligant᷑: nisi forte longius extra
comitatũ causa sit inquirenda & siquis conuictus fuerit ꝑ iurii pꝑ¬
eaduocatis uice dñis uicariis & centenariis prauis ut tollant᷑ & ta¬
les eligant᷑ quales & sciant &uelint iuste causas discernere &

Expanded text:
ia caveantur, nec admittantur testes ad juramentum antequam disinquirantur. Et non licet soli accusatori testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus nisi jejunus ad juramentum vel ad testimonium admittaturfutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, peDe advocatis, vicedominis, vicariis et centenariis pravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iuste causas discernere
Abbreviated transcription (Latin):
Primo ut ubicũq aliqđ malũ ꝑhoc ꝑpetratũ fuit: auctores facꝰ
t ut̃ficiant᷑. adiutores uͦ eorũ singuli alt̃ abalto flagellantur
& nares sibi inuicẽ p̃cidant. Ub uͦ nichil mali ꝑpetratũ. ẽ: simi¬
lit quidẽ int̃se flagellent᷑: & capillos sibi uicissi detindant Siũ
ꝑdextras aliqua conspiratio firmata fuerit: silibi sunt aut iurent cũ ido¬

Expanded text:
Primo, ut ubicunque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctores facti interficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum ido
Abbreviated transcription (Latin):
& adbreem breg: & ad raginis brug: & ad lauriacũ : & ut arma & bru¬
nias ñdu eant aduenundandũ Qđsi inuenti fuerint portantes: om̃is sub¬
stantia eorũ auferat᷑ ab eis: dmidia quidẽ pars partib: palatii. alia
alia uͦ medictas int̾ iã dictos missos & inuentorẽ diuidat᷑.
eclamatorib uel causidicis quinec iudiciũ scabiniorũ
ad quiescere nec blasphemare uolunt antiqua consuetudo seruetur:
id .ẽ: ut incustodia retludant᷑ donec iũ eduob faciant Et si ad palatiũ

Expanded text:
et ad Breemberg , et ad Reganesburg, et ad Lauriacum; et ut arma et bruet ad Breemberg , et ad Reganesburg, et ad Lauriacum; et ut arma et brunias non ducant ad venundandum. Quod si inventi fuerint portantes, omnis substantia eorum auferatur ab eis; dimidia quidem pars partibus palatii, alia vero medietas inter iam dictos missos et inventorem dividatur. 7. De clamatoribus vel cadquiescere nec blasphemare volunt, antiqua consuetudo servetur, id est ut in custodia recludantur, donec unum e duobus faci
Abbreviated transcription (Latin):
stringantur
ciustitiis Aecclesiarũ dĩ uiduarũ orphanorũ & pupillorũ p̃cipimus
ut inpublicis uidiciis nondespiciantur clamantes: sed diligenter
audiantur:
carmis infra patriã non portaondis idẽ: scutis & lances &loricis si
studiosius quis sit discutiat᷑ tunc quis eduob contrarius sit ut pa¬
cati fiant & distringant᷑ ad pacẽ : etiã sinoluerint : Et sialit̃ se paci¬
ficare nolunt: adducant᷑ in nr̃am p̃sentiã. Et si aliquis post pacifica¬
tionẽ alterũ occiderit: componat illũ : & manũ quã ꝑiurauit ꝑdat. & in¬
suꝑ bannũ dñicũ soluat:
uimus : ita seruet᷑ : & in suꝑ om̃is homo deduod etĩ mansis bruniã
habeat. Qui uͦ bruniã habens eã secũ nontulerit: om̃e beneficiũ cũbruna¬
enegotiatorib: qui partib: sclauorũ & hauarorũ ꝑgunt: quousq ꝓcedere
cũ suis negotiis debeant: id ẽ: partib saxoniȩ usq adbarden uuih
& admaga doburg: & aderpes furd & ad halax stat & ad forachen

Expanded text:
stringanturiustitiis ecclesiarum Dei, viduarum, orfanorum et pupillorum praecipimus, ut in publicis iudiciis non dispiciantur clamantes, sed diligenter audiantur.  non portandis. De armis infra patriam non portandis, id est scutis et lanceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periuravit perdat, et insuper bannum dominicum sovimus ita servetur, et insuper omnis homo qui 12 habet mansos brunia habeat, qui vero bruniam habet et eam secum non tulerit, omne beneficium et brunnegotiatoribus, qui partibus Sclavorum et Avarorum pergunt, quousque procedere cum suis negotiis debeant, id est, partibus Saxoniae usque ad Bardenwih, et ad Magadoburg, et ad Erphesfurt, et ad Halaxstat, et ad Forahheim,
Abbreviated transcription (Latin):
ictũ. ẽ. nobis qđ in quibusdã locis ep̃i & comites ab incestuosis
& ab his qui detimas ñdant uuadios accipiant: & a prb̃is qui
dũ detreuimꝰ. neforte auaritiȩ locus detur : & constituimꝰ ut in¬
cestuosi uixta canonicã sententiã penitentiamultent᷑. Qui uero
detimas post crebras ad monitiones & p̃dicationes sac̃ dotũ dare
neglexerint ex cõmunicent᷑. iuram̃to uero eos constringi nolu¬
mus ꝓpt̃ ꝑiculũ periurii¬

Expanded text:
ictum est nobis, quod in quibusdam locis episcopi et comites ab incestuosis et ab his qui decimas non dant, wadios accipiant et a presbyterisdum decrevimus, ne forte avaritiae locus detur; et constituimus, ut incestuosi iuxta canonicam sententiam poenitentia multentur; qui vero decimas post crebras ammonitiones et praedicationes sacerdotum dare neglexerint, excommunicentur. Iuramento vero eos constringi nolumus propter periculum periurii
Abbreviated transcription (Latin):
& sine illorũ consilio uł adiutorio em̃dari ñ possit: Inde tam̃
debent eẽ solliciti: ut ꝓpt̃ illorũ negligentiã nichil insualega¬
tione incorrectũ remaneat: Sed ub certã & uerã necessitaten
cognouerint: nram iussionẽ ad implere ñ neglegant : dehoc ⁊dđ¬

Expanded text:
et sine eorum consilio vel adiutorio emendari non possit. Inde tamen et sine eorum consilio vel adiutorio emendari non possit. Inde tamen debent esse solliciti, ut propter illorum neglegentiam nihil in sua legatione incorrectum remaneat; sed ubi certam et veram necessitatem cognoverint, nostram iussionem adimplere non neglegant. 3.
Abbreviated transcription (Latin):
rat: & cũ eorũ adiutorio ministeriũ suũ adimpleat. et sitalis
causa fuerit quȩ ꝑ eorũ ad monitionẽ em̃dari ñ possit: ꝑ eos ad
nrãm notitiã deferat᷑: Et si forte ep̃s aut com̃ aliquid negligen¬
tius in suo ministerio egerit ꝑ istorũ ad monitionẽ corngatur
& om̃is popłs sciat ad hoc eos esse constitutos: ut quicũq ꝑnegli¬
gentiã aut incuriã uel impossibilitatẽ comit᷑ iustitiũ suam
ad quirere ñ potuerit : ad eos primũ querelã suã possit deferre:
& ꝑ eorũ auxiliũ iustitiã adquirere Et quando aliquẽ ad
nos necessitatis causa reclamauerit: ad cos possimꝰ relatorũ
querelas ad definiendũ remittere : Ipsi uͦ missi ñsine certissi¬
ma causa uel necessitate huc illucq discurrant. nisi forte
quando tale aliquid incuius libet ministerio ad legationem
suã ꝑtinente ortũ ẽẽ cognouerint qđ eorũ p̃sentia indigeat

Expanded text:
rat, et cum eorum adiutorio ministerium suum adimpleat; et si talis rat, et cum eorum adiutorio ministerium suum adimpleat; et si talis causa fuerit quae per eorum admonitionem emendari non possit, per eos ad nostram notitiam deferatur. Et si forte episcopus aut comes aliquid negligentius in suo ministerio egerit, per istorum admonitionem corrigatur. Et omnis populus sciat, ad hoc eos esse constitutos, ut quicumque per neglegentiam aut incuriam vel impossibilitatem comitis, iustitiam suam adquirere non potuerit, ad eos primum querelam suam possit deferre, et per eorum auxilium iustitiam adquirere; et quando aliquis ad nos necessitatis causa reclamaverit, ad eos possimus relatorum querelas ad definiendum remittere. Ipsi vero missi non sine certissima causa vel necessitate huc illucque discurrant; nisi forte quando tale aliquid in cuiuslibet ministerio ad legationem suam pertinente ortum esse cognoverint, quod eorum praesentia indigeat,
Abbreviated transcription (Latin):
hruothađ ep̃s eiꝰ uice & hruo friđ com̃ sit̃ suꝑ sex uidelicet comitat
id ẽ: remis catolon : suasion silua nectis : beluacꝰ & laudunũ suꝑ
quattuor uͦ episcopatꝰ quȩ ad eandẽ diocesim ꝑtinent. id. ẽ nouioma¬
censem ambiranen sentaruanense : & cameracensẽ Ratꝰgarius
ep̃s & berengarius com̃ senones hicremias archieps & donatꝰ com̃
Rotomagũ uuillebtꝰ archiep̃s : & ingobtꝰ com̃ Turonꝰ landramnꝰ¬
albricus ep̃s & richardus com̃. Sec
õmemoratio quid ad p̃dictorũ missorũ legationẽ p̃dict¬
Sꝑtineat: Primo ut conuentũ in duob ac trib locis congregent:¬
ubi om̃s ad eorum legationẽ ꝑtinentes conuenire possint : &om̃ib:
generalit̃ notũ faciant: qualis sit eorũ legatio: Sclicet ad hoc
esse se a nob missos constitutos ut si quilibet ep̃s aut com̃ minis¬
teriũ suũ ꝑ qđ libet impedim̃tũ implere ñ possit: ad eos retur¬

Expanded text:
opus eius vice et Hruotfridus comes sint, super sex videlicet comitatus, opus eius vice et Hruotfridus comes sint, super sex videlicet comitatus, id est Remis, Catolonis, Suessionis, Silvanectis, Belvacus, et Laudunum. Super quatuor vero episcopatus, qui ad eandem diocesim pertinent, id est Noviomacensem, Ambianensem, Tarvanensem, et Camaracensem, Ragnarius episcopus et Berengarius comes. Senones Hieremias archiepiscopus et Donatus comes. Rothomagum Willibertus archiepiscopus et Ingobertus comes. TuronAlbericus episcopus, et Rihhardus comes. 2. Commemoratio, quid ad praedictorum missorum legationem pertineat. Primo, ut conventum in duobus aut tribus locis congregubi omnes ad eorum legationem pertinentes convenire possint; et omnibus generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse se a nobis missos constitutos, ut si quilibet episcopus aut comes ministerium suum per quodlibet impedimentum implere non possit, ad eos recur
Abbreviated transcription (Latin):
liũ nr̃orũ a nob̵ constituta sunt acancellario nr̃o archiepĩ
& comites eorũ de propriis ciuitatib mͦ aut ꝑse aut ꝑsuos missos
accipiant. & unusquisq ꝑ suã diocesim cȩteris epĩs abbatib comitib
& aliis fidelib nr̃is ea transcribi faciant. & in suis comitatib:
corã om̃ib relegant: ut cunctis nr̃a ordinatio & uoluntas
nota fieri possit : Cancelarius tam̃ nr̃ nomina ep̃orũ & comi¬
tũ quiͤa acciꝑe curauerint: notet : & ea ad nr̃am notitiã ꝑferat
ut nullus hoc p̃termittere p̃sumat Uassi quoq & uasalli nm̃¬
nob̵ famulantes uolumꝰ ut condignũ apud om̃s habeant honorẽ
goldus comes. Innogontio quȩ .ẽ. diocesis heistulfi archi ep̃
id ẽ. hestulfus ep̃s & hruotb̾tus comes. Intreueris heti archiep̃s
& ad alb̃tus comes. In colonia hababoldus archi ep̃s & eemundus
comes: In remis ebo archi ep̃s quando potuerit: & quando ei ñ licuert¬

Expanded text:
lium nostrorum a nobis constituta sunt, a cancellario nostro archiepiscopi et comites eorum de propriis civitatibus, modo aut per se aut per suos missos accipiunt; et unusquisque per suam et aliis fidelibus nostris ea transcribi faciant, et in suis comitatibus coram omnibus relegant, ut cunctis nostra ordinatio et voluntas nota fieri possit. Cancellarius tamen noster nomina episcoporum et comitum qui ea accipere curaverint, notet, et ea ad nostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, goldus comes. In Mogontia, quae est diocesis Heistulfi archiepiscopi, idem Heistulfus episcopus et Ruodbertus comes. In Treveris Hetti archiepiscopus et Adalbertus comes. In Colonia Hadaboldus archiepiscopus et Eemundus comes. In Remis Ebo archiepiscopus, quando potuerit, et quando ei non licue
Abbreviated transcription (Latin):
tiuxta apłi uocẽ sacerdotes in reprehensibiles sint:
& morib ornati. & nequaquã turpib luctris deseruiant: iuxta
illud qđ ait scriptura. Nemo militans dõ implicat se negotiis sȩcu¬
laribus: ut ei placeat cuise ꝓbauit. Et a turpib lucris &usuris nso
lũ ipsi abstineant: uerũ etiã plebes sibi subditas abstinere instruant

Expanded text:
iuxta Apostoli vocem sacerdotes inreprehensibiles sint et moribus ornati et nequaquam turpibus lucris deserviant, iuxta illud quod ait Scriptura: Nemo militans Deo implicat se negotiis secularibus, ut ei placeat, cui se probavit. Et a turpibus lucris et usuris non solum ipsi abstineant, verum etiam plebes sibi subditas abstinere instruant.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩillorũ auxilio indigeat scđm qualitates causarũ quȩ in nr̃o capi¬
tulari continent᷑ : tunc uolumꝰ ut illuc ꝑgant & ex nr̃a auctoritate
illud corrigere studeant Sereb ad uenerabiles locos ifineni¬
ulla subromana ditione constituta eccła uel xenodochiũ
ued ptochotrophiũ uel noso chomiũ uł orphanotrophiũ uł gerontho¬
chomiũ uel brepho trophiũ uł monasteriũ tã monachorũ quã scimonia¬
liũ archimandritã habens uel ardimandritissã :ergo his om̃ib ñ liceat
alienare rẽ immobilẽ siue domũ siue agrũ siue hortũ siue rusticũ man

Expanded text:
quae illorum auxilio indigeat, secundum qualitates causarum quae in nostro capiquae illorum auxilio indigeat, secundum qualitates causarum quae in nostro capitulari continentur, tunc volumus ut illuc pergant, et ex nostra auctoritate illud corrigere studeant. 29. De rebus ad venerabilem locum pertinentNulla sub Romana ditione constituta ecclesia, vel exenodochium, vel ptochotrophium, vel nosochomium, vel orphanotrophium, vel gerontochomium, vel brephotrophium, vel monasterium tam monachorum quam sanctimonialium, archimandritam habens vel archimandritissam; ergo his omnibus non liceat alienare rem immobilem, sive domum, sive agrum, sive hortum, sive rusticum
Abbreviated transcription (Latin):
Et sinecesse fuerit ꝓpt̾ oportunitatẽ conueniendi in duob uel tribus
locis uel maxime ꝓpt̾ pauꝑes popłi idẽ conuentꝰ habeat᷑: qui om̃ib
congruat: & habeat unusquisq com̃ uicarios & centenarios suos secũ.
net non & deprimis scabini is suis tres aut quattuor. & in eo c̃uentu
primũ xp̃ianȩ religionis & ecclesiastici ordinis collatio fiat: Seinde inqͥ¬
rant missi nr̃i abuniuersis qualit̃ unusquisq: illorũ quiad hoc a nob̵ consti¬
tuti sunt: officiũ sibi cõmissũ scđm dĩ uoluntatẽ ac iussionẽ nrãm adminis¬
tret inpopło. aut quã concordes atq unanimes ad hoc sint: uel qualiter
uicissĩ sibi auxiliũ ferant administeria sua ꝑagenda. Et tã diligent᷑
ac studiose hanc inuestigationẽ faciant : ut omnẽ rei ueritatẽ per eos
cognoscere ualeamꝰ. Et si aliqua talis causa ad eorũ notitiã ꝑlata fuert:

Expanded text:
Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel tribus Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos seeum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo conventu primum christianae religionis et ecclesiastici ordinis conlatio fiat; deinde inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constituti sunt, officium sibi commissum secundum Dei voluntatem ac iussionem nostram administret in populo, aut quam concordes atque unanimes ad hoc sint, vel qualiter vicissim sibi auxilium ferant ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac studiose hanc investigationem faciant, ut omnem rei veritatem per eos cognoscere valeamus. Et si aliqua talis causa ad eorum notitiam perlata fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
his : quos honoratos eẽ uolumꝰ: aliqua fieret inuria. Qua ꝓpt̃ uolum
uob̵ notũ facere : qualit̃ nunc dño ad iuuante eandẽ iussionẽ nr̃am
debeatis ad implere : Uolumꝰ ut missi nr̃i quos ad hoc constitutos habemꝰ.
ut curã & sollicitudinẽ habeant: quatinꝰ unusquisq qui rector a nob̃
popłinr̃i constitutus. ẽ: in suo ordine officiũ sibi cõmissũ iuste ac dõ
placite adhonorẽ nr̃m ac popłi nr̃i utilitatẽ ad ministret: in hunc
modũ cognoscendi diligentiã adhibeant: si ea quȩ incapitulari nr̃o qđ eis
anno p̃terito dedimꝰ. continent᷑ scđm uoluntatẽ dĩ ac iussionẽ nr̃am fi¬
ant ad impleta. Itaq uolumꝰ ut medio m̃se maio conueniant iidem mis¬
si unus quisq in sua legatione cũ om̃ib epĩs abbatib: comitib: ac uas¬
aliquã in euitabilẽ necessitatẽ ipsi uenire ñ possunt: ad locũ unum

Expanded text:
his quos honoratos esse volumus, aliqua fieret iniuria. Quapropter volumus his quos honoratos esse volumus, aliqua fieret iniuria. Quapropter volumus vobis notum facere, qualiter nunc, Deo adiuvante, eandem iussionem nostram debeatis adimplere. Volumus ut missi nostri, quos ad hoc constitutos habemus, ut curam et sollicitudinem habeant quatinus unusquisque qui rector a nobis populi nostri constitutus est, in suo ordine officium sibi commissum iuste ac Deo placite ad honorem nostrum ac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterito dedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conveniant idem missi unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac vasaliquam inevitabilem necessitatem ipsi venire non possunt, ad locum unum.
Abbreviated transcription (Latin):
olumus etiã ut om̃ib notũ sit quiad hoc constituti sunt: ut ea quȩ ꝑca
pitula nr̃a generalit̃ de quibuscũq: causis statuimꝰ ꝑ illos nota fi¬
ant om̃ib:: & ineorũ ꝓcuratione consistant: ut ab om̃ib: ad impleant᷑
Etubi forte aliquo tali impedim̃to qđ ꝑ eos em̃dan ñ possit aliquid de
his. quȩ constituimꝰ ac iussimꝰ remanserit imꝑfectũ : eorũ relatu nob adt̃e
& quã sit periculosũ tantȩ rei curã negligere quantã uos ꝓnr̃a om̃iũ
cõmuni salute ex nr̃a obligatione suscepisse ñ ignoratis. Dequa cũuos in¬
terrogassemꝰ ñ sic nob responsũ.ẽ ut in eo responso sufficere potuisset
ad eã dispositionẽ quã rerũ necessitas ad cõmunẽ utilitatẽ ꝑtinentiũ
parcere uidebat᷑: uel quȩ nob̵ aliqđ seturitatis solatiũ afferre potuis
sec Et hoc ideo euenisse ꝑspeximꝰ: quia anno p̃terito quando capitula
legationis ur̃ȩ uob̵ dedimꝰ. caute uos obseruare iussimꝰ:. nesine causa

Expanded text:
olumus etiam, ut omnibus notum sit, quia ad hoc constituti sunt, ut ea quae per capitula nostra generaliter de quibuscumque causis statuimus, per illos nota fiant omnibus, et in eorum procuratione consistant, ut ab omnibus adimpleantur. Et ubi forte aliquo tali impedimento, quod per eos emendari non possit, aliquid de his quae constituimus ac iussimus remanserit imperfectum, eorum relatu nobis ad tempus et quam sit periculosum tantae rei curam neglegere, quantam vos pro nostra omnium communi salute ex nostra obligatione suscepisse non ignoratis. De qua cum vos interrogassemus, non sic nobis responsum est, ut in eo responso sufficere potuisset ad eandem dispositionem, quam rerum necessitas ad communem utilitatem pertinentium poscere viset. Et hoc ideo evenisse perspeximus, quia anno praeterito, quando capitula legationis vestrae vobis dedimus, caute vos observare iussimus, ne sine causa
Abbreviated transcription (Latin):
uel munus potenfũ nec emere: nec ui tollere andeat sed quisquis exes
aliquid cõparare uoluerit: inpublico placito corã idoneis testib: &
cũratione hoc faciat: Vbicũq aut̃ alit inuentũ fuerit factũ : hoc
estos dies in anno cȩlebrare sanximus: hoc ẽ diẽ diũicũ paschȩ
cũ om̃i honore & sobrietate uenerari: S imilimͦ totã ebdomadã
illã obseruare decreuimꝰ. Diẽ ascensionis dñi plenit̃ cȩlebrare : In
pente tosten: similit̃ ut in pascha Innatł apłorũ petri & pauli diẽ

Expanded text:
vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat; sed quisquis ex eis vel minus potentum nec emere nec vi tollere audeat; sed quisquis ex eis aliquid comparare voluerit, in publico placito coram idoneis testibus et cum ratione hoc faciat. Ubicumque autem aliter inventum fuerit, factum hoc e festivitatibus anni. Festos dies in anno celebrare sanximus, hoc est diem dominicum paschae cum omni honore et sobrietate venerari, simili modo totam ebdomadam illam observare decrevimus; diem ascensionis Domini pleniter celebrare; in pentecosten similiter ut in pascha; in natale apostolorum Petri et Pauli diem
Abbreviated transcription (Latin):
iprinceps uoluerit rẽ immobilẽ scõ loco p̃stare & acciꝑe tra
abeo aliã immobilẽ rẽ : & eo modo ꝑmutationẽ contrahere : Li
hoc facere ei diuma pragmatica sanctione abeo promulgata.
phanis & pauꝑib quidebite uel indebite dicunt᷑ amississe here¬
ditatẽ pat̾ni uel mat̾ni iuris adse legib ꝑtinentẽ si alicubi inuen¬
ti fuerint quos patres uel matres ꝓpt̃ traditiones illorũ ex heredes
fecer̃. Aliorũ sclicet suasionib aut petitionib uel aliquo ingenioe
om̃ino uolumus atq decreuimꝰ emendari quantũ ad nos uel ad nr̃am
ꝑtinet potestatẽ iuxta uoluntatẽ dĩ & urãm scam ad monitionem
& considerationẽ: ut si forte extra officiũ nr̃m alicubi inuentũ fu
ertt ad monere urãm clem̃tiã audeamus ut emendet᷑ :
ropt̃ ꝓuisiones pauperũ ꝓquibus curã habere debemꝰ placuit
nobis ut net ep̃i net abbates: net comites nec uicarii nec iudices
nullusq: om̃ino submala occasione uł malo ingenio res pauperum

Expanded text:
rit rem immobilem sancto loco praestare et accipere ab eo aliam immobilem rem, et eo modo permutationem contrahere, liceat hoc facere ei divina pragmatica sanctione ab eo promulgata. fanis et pauperibus, qui debite vel indebite dicuntur amisisse hereditatem paterni vel materni iuris ad se legibus pertinentem, si alicubi inventi fuerint quos patres vel matres propter traditiones illorum exheredes fecerunt, aliorum scilicet suasionibus aut petitionibus vel aliquo ingenio, omnino volumus atque decrevimus emendari, quantum ad nos vel ad nostram pertinet potestatem, iuxta voluntatem Dei et vestram sanctam ammonitionem et consideraerit, ammonere vestram clementiam audeamus, ut emendetur. 4. Propter provisiones pauperum , pro quibus curam habere debemus, placuit nobis, ut nec episcopi, nec abbates, nec comites, nec vicarii, nec iudices, nullusque omnino sub mala occasione vel malo ingenio res pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
imilit̃ quidẽ deopib in restaurationẽ aecđł arõ siue in faciendo sue
inredim̃do: episcopał potius sequat᷑ uoluntas: Nullatenꝰ tam̃ rema¬
neat: quin sicut a nob sȩpe iussũ. ẽ: hoc aut illud partib aeccłarũ
ꝑsoluat᷑. Et hoc om̃ib notũ sit : quia qͥcũq negligent̃ exinde ege
ut subeat qđ in nr̃o capitulari dehac re cõmumi consultu fidelũ
nr̃orũ ordinauimus:
omites uͦ ministris aeccłȩ eorũ ministeriis ut hoc plenius &¬

Expanded text:
imiliter quidem de operibus in restaurationem ecclesiarum sive in faciendo, sive in redimendo, episcopalis potius sequatur voluntas. Nullatenus tamen remaneat, quin, sicut a nobis saepe iussum est, hoc aut illud partibus ecclesiarum persolvatur. Et hoc omnibus notum sit, quia quicumque neglegenter exinde egeut subeat, quod in nostro capitulari de hac re communi consultu fidelium nostrorum ordinavimus. omites vero ministris ecclesiae in eorum ministeriis, ut hoc plenius
Abbreviated transcription (Latin):
sent ex epom eprtoris ad eiꝰ noticiã ꝑuonert eũ corrigere siuit decet
negl dictirbomore suo priuet᷑: ut scilicet neut̃ illorũ sine iusta
uindicta remaneat :
eihonoratione quoq: regis & regni & mala fama in exteras
i suis mansionib: aut male retipiunt: aut constitutã a nob expen¬
la nontubuunt: aut parua reda dare nolunt: aut furtuꝰ aliquid
eis subripiunt: aut qđ ꝑpessimũ ẽ aptas uiolentias eos cedendo &rs

Expanded text:
gentia contemptoris ad eius notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet gentia contemptoris ad eius notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet neglexerit, honore suo privetur; ut scilicet neuter illorum sine iusta vindicta remaneat. 18. De inhonoratione quoque regis et regni, et mala fama in exteras ad nos directas in suis mansionibus aut male recipiunt, aut constitutam a nobis expensam non tribuunt, aut parvareda dare nolunt, aut furto aliquid eis subripiunt, aut, quod perpessimum est, apertas violentias, eos caedendo, et res
Abbreviated transcription (Latin):
Noui & c̃õ minẽ utilitatẽ. aut a nob aut auob neglestũ ẽ. debenus
chpocco nibus nexercitali initinere seruanda usq ad marcham:
hoc omibus notũ fier uolumus: qđ quicaq auttore damn
sibe p̃tereco apno in latino minati cognoset ut uistitiã deillo
quȩrat & accipiat:¬
concepstcñ om̃ibas denuntiare uolumꝰ ut cognoscat unus quisq
uint quii nsuo obsequio intali itinere ꝑgint siuse sti uint suis
ansem pacel le lecarũ factis rationẽ se sciat reddtinue Ruic quie
ipsi mpace uro landa deliquerint: adipsius debec pliruu ꝑ quacquio
en scilicee conditione ut pacis uiolator primũ iuxta facinoris quo¬
loradẽ siue corã iobis siue corã misso nr̃o dignas penas ꝑsoliuetis qu
se nram iuseũtalẽ duxent quẽ aut constringere noluit alit ñ potuit¬
ot ilru nussionẽ seruaret & insuꝑ in regno nr̃o p̃das facere ñ cimeret :
pillius negligentia siante eũ dehis non ad monuenrit & post ꝗ negte

Expanded text:
ni et communem utilitatem, aut a nobis aut a vobis neglectum est, debemus  fiat. 16. De pace vero in exercitali itinere servanda usque ad marcham, hoc omnibus notum fieri volumus, quod quicumque auctorem damni sibi praeterito anno inlati nominatim cognoscit, ut iustitiam de illo quaerat et accipiatDeinceps tamen omnibus denuntiare volumus, ut cognoscat unusquisque, omnes qui in suo obsequio in tali itinere pergunt, sive sui sint, sive alieni, ut ille de eorum factis rationem se sciat redditurum; et quicquid ipsi in pace violanda deliquerint, ad ipsius debet plevium pertinere; ea scilicet conditione, ut pacis violator primum iuxta facinoris qualitatem, sive coram nobis, sive coram misso nostro, dignas poenas persolvat; et seut nostram jussionem servaret, et insuper in regno nostro praedas facere non timeret, pro illius negligentia, si ante eum
Abbreviated transcription (Latin):
t qm̃ sicut diximus unusquisq ur̃m partẽ minis teri nr̃i ꝑ par¬
tes habere dinoscit᷑: uolumus studere & ꝑclamatores & ꝑ alia
quȩlibet certa inditia & ꝑmissos nr̃os. quos ad hoc ordinauerimus
qualit̃ unus quisq ad hoc certare studuerit: & ꝑ cõmie testimo¬
nũ id ẽ ep̃orũ decomitib comitũ deep̃is cõperire qualit̃̾ scilicet
comites iustitiã diligant & faciant : & quã religiose ep̃i conuer¬
santur. & p̃dicent: & amborũ relatu de aliorũ fideliũ insuis
ministeriis consistentiũ aequitate & pace atq concordia
cognoscere. Similit̃ etuã uolumꝰ: ut om̃s illis & illi om̃ib de cõ¬
nuni societate & statu a nob̵ int̾rogati: uerũ tes timoniũ sibi
mutuo ꝑhibe possint: decaus orta ad inhonorationẽ nigu¬
esstabs eaufa uiqualibet ꝓuintia aut in aliquo comitatu orta fu¬
eat: ququeast & sinl onorationẽ regni aut ad comune damnũ ꝑti¬

Expanded text:
m, sicut diximus, unusquisque vestrum partem ministerii nostri per partes habere dinoscitur, volumus studere et per clamatores et per alia quaelibet certa indicia, et per missos nostros quos ad hoc ordinaverimus, qualiter unusquisque ad hoc certare studuerit, et per commune testimonium, id est, episcoporum de comitibus, comitum de episcopis, comperire, qualiter scilicet comites iustitiam diligant et faciant, et quam religiose episcopi conversentur et praedicent, et amborum relatu de aliorum fidelium in suis ministeriis consistentium aequitate et pace atque concordia cognoscere. Similiter etiam volumus, ut omnes illis et illi omnibus de communi societate et statu a nobis interrogati verum testimonium sibi mutuo perhibere possint. 13. De causa orta ad inhonorationem regsa in qualibet provincia aut in aliquo comitatu horta fuerit, quae aut ad inhonorationem regni aut ad commune damnum perti
Abbreviated transcription (Latin):
alienationes actis int̃uenientib confirm̃tur : ñ solũ magistratꝰ sed etiã
dignitate & facultatib succedant: Remittit aut̃ constitutio ea quȩin
pterito t̃pore acta sunt E x cepit aut̃ quosdã contractos quos in sequentib
exponit capituł : ꝑ quos & aeccłarũ immobiles res alienan possunt¬
E x enochiũ : id .ẽ. locus uenerabił in quo ꝑegrini suscipiunt᷑: ꝑtochotro¬
phiũ : id ẽ: Locus uenerabił in quo pauꝑes & in firmi hom̃ pascuntur
Nosochomiũ id ẽ locus uenerabilis inquo aegroti homines curant᷑: Orpha¬
notrophiũ: id .ẽ. locus uenerabilis in quo parentib orbati pueri pascunt
Gerontho chomiũ id ẽ.: locis uenerabił inquo pauꝑes & ꝓpt̃ senectutẽ
solã infirmi hom̃ curant᷑: Brephotrophiũ. id .ẽ. locus uenerabił in qͦ in

Expanded text:
alienationes actis intervenientibus confirmentur, non solum magistratu, sed etiam alienationes actis intervenientibus confirmentur, non solum magistratu, sed etiam dignitate et facultatibus suis cadant. Remittit autem constitutio ea, quae in praeterito tempore acta sunt, excipit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Xenodochium, id est locus venerabilis, in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis, in quo pauperes et infirmi homines pascuntur. Nosocomium, id est locus venerabilis, in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis, in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontocomium, id est locus venerabilis, in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curant
Abbreviated transcription (Latin):
gare alienationis autẽ uerbũ contineat uenditionẽ: donationẽ ꝑmutatio¬
ne & eminteus eos ꝑpetuũ contractũ sedom̃s om̃ino sac̃dotes huius modi
alienatione abstineant. poenas tim̃tes quas leoniana constitutio minatur:
id ẽ uthis quidẽ qui cõparauerat rẽ loco uenerabili reddat cuiuꝰ & antea
fuerat: scilicet cũ fructib aluisq emolum̃tis quȩ inmedio tẽpore facta s̃
ꝓ conomũ aut̃ aeccłe p̃stare om̃e lucrũ qđ ex huius modi ꝓhibita aliena¬
tione sonserit uł aeccłam dã no effecerit : ita ut in posterũ hỹconomꝰ ñ sit
Non solũ a ut̃ ipse sedetiã successores eiꝰ teneant᷑ siue ipse ardnĩ c̃onomus
alianauerit si ue respiciens alienantẽ ep̃m ñ ꝓhibuerit multomagis sicon¬
sonserit: Tabellionẽ aut̃ quitalia int̃dicta strum̃ta conscripsit: ꝑpetuo
exilio tradioportet Magistratꝰ aut̃ qui eadẽ strum̃ta admiserant¬
& ad officiales copiã deder & monum̃tis intim̃tur donationes ł cetere

Expanded text:
contineat venditionem, donationem, permutationem, et emphitheuseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes huiusmodi alienatione abstineant, poenas timentes, quas Leoniana constitutio minatur, id est, ut is quidem qui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio tempore facta sunt; hyconomum autem ecclesiae, praestare omne lucrum, quod ex se huiusmodi prohibita alienatione senserit, vel ecclesiam damno effecerit, ita ut in posterum hyconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores eius teneantur, sive ipse archyconomus alienaverit, sive respiciens alienantem episcopum non prohibuerit; multo magis si consenserit. Tabellionem autem, qui talia interdicta strumenta conscripsit, perpetuo exilio tradi oportet. Magistratus autem, qui eadem strumenta admiserunt qui operam dederunt, ut monumentis intimentur donationes, vel ceterae
Abbreviated transcription (Latin):
Aut cario demũ quem tunc magontia sumum
Pontificẽ tenuit: pretipiente pio
Post benedictos ego ternos leuita libellis
A dnexi legis quis recitatur opus
Quospatet inuentos prefacio pandit ut ipsa:
distictim titulis subpositisq suis
hos igitur relegens deuoto pectore biblos
Gratanter studeas fundere posco prȩces
Quatenus aeterno donentur munere caelo¬
haec pia sanxerunt qui quoq iura pie
rȩcedentes quattuor libelli ñ nulla gloriosissimorũ haroli atq
hlud ouici imꝑatoꝵ continent capła: quetorũ tẽpr̃ abansegiso abba¬
te sunt collecta atq in p̃dictis coacta libellis sic̃ in eorundẽ ꝓemio
continet᷑: Sed quia abeo nec media ut ratisumꝰ sunt forsitan in uerita
ł collecta: necesse erat: ut afidelib ubicũq in ueniri potuissent que¬
ferent᷑ & obrecor dacionẽ tantoꝵ principũ ł ģorundẽ capitulorum
itailertẽ coadunarencħ latoachranis in sererent᷑: atq a fidelib memo¬

Expanded text:
Autcario demum, quem tunc Mogontia summum Autcario demum, quem tunc Mogontia summum Pontificem tenuit, praecipiente pio, Post Benedictus ego ternos levita libellos Adnexi, legis quis recitatur opus; Quos patet inventos, praefatio pandit ut ipsa, Distinctim titulis subpositisque suis. Hos igitur relegens devoto pectore biblos, Gratanter studeas fundere, posco, preces, Quatinus aeterno donentur munere caeloHaec pia sanxerunt qui quoque iura pie. Praecedentes quatuor libelli nonnulla gloriosissimorum Karoli atque Hludowici imperatorum continent capitula, quae eorum tempore ab Ansegiso abbate sunt collecta atque in praedictis coacta libellis, sicut in eorundem prooemio continetur. Sed quia ab eo nec media, ut rati sumus, sunt forsitan inventa vel collecta, necesse erat, ut a fidelibus ubicunque inveniri potuissent, quaererentur et ob recordationem tantorum principum vel eorumdem capitulorum utilitatem coadunarentur et membranis insererentur atque a fidelibus memo
Abbreviated transcription (Latin):
nis queratur & iuspicat᷑ & tunc quid illa habe debeat definiatur
Querdlã quã helisachar & heiminus contra maginanũ habent
uolumus ut missi nr̃i scđm iustitiã &tequitate definiant
Dequerela hildebrandi comitis qđ pagensefcius paraua reda
dcere recusant uolumus ut hoc imisst nr̃it abhis hominibus qui
in eode cos mnitatũ nanent :&ea dare nondebentuneo nom idnicinis
comitibus in quitant : & simuenetinti qđ ipsi ea dpidi dctitores s¬
sunt exnrã iussione dare prȩcipiant : ł iniuT editut¬
Deconglutinatione istorũ & communicatione septẽ libtorum
capitulorũ uidelicet dm̃corũ qualitq quibuss & a quibus colletti¬
& ordinati atq conscript esse monstrantur sequens indicit lectio
& quȩdã istiipanduntur uersiculis :
Quattuor explicitis lector uenerande libellis
Quicanonum recitant iura tenenda satis
Quosq pater quondã collegit nobilis aperte. apte¬
Ansegisus ouans ductus amore dei

Expanded text:
nis quaeratur et inspiciatur, et tunc, quid illa habere debeat, definiatur. 9. nis quaeratur et inspiciatur, et tunc, quid illa habere debeat, definiatur. 9. Querelam quam Helisachar et Heiminus contra Maginarium habent, volumus ut missi nostri secundum iustitiam et aequitatem definiant. 10. De querela Hildebrandi comitis, quod pagenses eius paravereda dare recusant, volumus ut hoc missi nostri ab his hominibus qui in eodem comitatu manent et ea dare non debent, necnon et a vicinis comitibus inquirant; et si invenerint, quod ipsi ea dandi debitores sint, ex nostra iussione dare praecipianttione istorum et communicatione septem librorum, capitulorum videlicet dominicorum, qualiterque, quibus, et a quibus collecti, ordinati atque conscripti esse monstrantur, sequens indicat lectio et qui etiam istis panduntur versiculis. Quattuor explicitis, lector venerande, libellis, Qui canonum recitant iura tenenda satis, Quosque pater quondam collegit nobilis apte Ansegisus ovans, ductus amore Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
eforeste quã autharius comes habere uult ubi ea prius non fuisse
d̃ uolumus ut missi nr̃i rei ueritatẽ inquirant: & iuxta qđ iustũ
inuenerint ex nra auctoritate definiant:
etausa rothinundi comitis ut ei liceat hic in palatio sacramentũ
suum iurare. quia propt̃ nr̃m seruitiũ sibi constitutum placitũ
intra patriam obseruare non licuit. i
eduabus feminis quaeindiculos attulerunt: interrogandi sunt
heiminus & mano aldus utrũ aecclesiasticȩ anfiscales fuissent
dobuticularius deforeste sua in terrogandus est I
erebus quas marchio tradidit filio bosonis uel aliis hominibus uo¬
lumus ut hi quibus tradite fuerunt uestituram suam accipiant &
in super confirmationem:
ertbus quas quedã femina hildegardȩ reginȩ tradidit & porcionẽ
quĩ sibi reseruauit in iuste amisisse dr̃: uolumus ut cͥarta traditio¬

Expanded text:
De foreste quam Autharius comes habere vult, ubi ea prius non fuisse De foreste quam Autharius comes habere vult, ubi ea prius non fuisse dicitur, volumus ut missi nostri rei veritatem inquirant, et iuxta quod iustum invenerint, ex nostra auctoritate definiant. 4. De causa Rothmundi comitis, ut ei liceat hic in palatio sacramentum suum iurare, quia propter nostrum servitium sibi constitutum placitum intra patriam observare non licuit. 5. De duabus feminis quae indiculos attulerunt, interrogandi sunt Heiminus et Monoaldus, utrum ecclesiasticae an fiscales fuissent. 6. Odo buticularius de foreste sua interrogandus est. 7. De rebus quas marchio tradidit filio Bosonis vel aliis hominibus, volumus ut hi quibus traditae fuerint, vestituram suam accipiant, et insuper confirmationem. 8. De rebus quas quaedam femina Hildegardae reginae tradidit, et portionem quam sibi reservavit iniuste amisisse dicitur, volumus ut carta traditio
Abbreviated transcription (Latin):
in hoste non fuisse: plenũ heribannũ ꝑsoluere cogat᷑. Et sisenior
tot heribanni abeo exigant᷑ quot homines domi dimisit Et quia
nos anno p̃sente unicuiq seniori duo homines quosdomi dimittere
concessimus: illos uolumus ut missis nr̃is ostendant: quia his
tantum modo heribannum concessimus
At quando cũq nauigiũ mittere uolumus: ipsi seniores in ip¬
sis nauibus pergant: & ad hoc sint praeparati:
unta & in iusta conubia nec non & falsa testimonia sicut
tem capitula principũ preclarissimorũ aecclesiastica simul
& mundina domni hlud otiunci augusti & lothani cacsaris quaesup¬
scriptum uidentur habere rationem:
Benedictus desua rereclatione imperpetuum sileat.
emanso quẽgehirfredus ep̃s aliutrigo comite requirit: ut simissi
nr̃i inuenerint eũ iustitiã habere non permittant liutricum peruesti
turam domni haroli iustitiam eius impedire. ⁊

Expanded text:
in hoste non fuisse, plenum heribannum persolvere cogatur. Et si seniorin hoste non fuisse, plenum heribannum persolvere cogatur. Et si seniortot heribanni hab eo exigantur, quod homines domi dimisit. Et quia nos anno praesente unicuique seniorum duos homines quos domi dimitteret concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia hisque tantummodo her37. Ut quandocumque navigium mittere volumus, ipsi seniores in ipsis navibus pergant, et ad hoc sint praeparati. 38. Furta et iniusta connubia necnon et falsa testimonia, sicut ibet. APPENDIX III. Item capitula principum praeclarissimorum ecclesiastica simul et mundana domni Hludowici augusti et Hlotharii caesaris, quae suprascriptam videntur habere rationem. 1. Benedictus de sua reclamatione in perpetuum sileat. 2. De manso quem Gehirfredus episcopus a Liutrigo comite requirit, ut si missi nostri invenerint eum iustitiam habere, non pturam domni Karoli iustitiam eius impedire. 3.