comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
putẽ etiã ipsas publicas ẽẽ.T hoc inĩdictũ. tan¬
tũ aduias rusticas ꝑtim. adurbicas uõ ñs haꝵ
ceñĩcura ꝑtimi. ad magistratus.¶ Siuiae publi¬
ce ex ẽptus cõmeatus sit. uł uia coartata int̃ue¬
s niunt magistratus. Siquis cloacã inĩuama¬
ꝗ publicã: muteri. exque reminus ab illis uiͤ
a ꝑcloacã fiat. tenĩeũ labeo scribit. Immisis¬
se enĩcũ uidi C Promde ⁊ si fossãquis insuo fun
do fecĩt. ut ibi aqua collecta inuiã decurrat. h
int̃dicto tenebit᷑. Inmissuenĩ habere etiã hẽ
uidis. Idẽ labeo scribit siquis in suo fundoita

Expanded text:
putem etiam ipsas publicas esse. Hoc interdictum tanputem etiam ipsas publicas esse. Hoc interdictum tantum ad uias rusticas pertinet, ad urbicas uero non: harum enim cura pertinet ad magistratus. Si uiae publicae exemptus commeatus sit uel uia coartata, interueniunt magistratus. Si quis cloacam in uiam publicam immitteret exque ea re minus habilis uia per cloacam fiat, teneri eum Labeo scribit: immississe enim eum uideri. Proinde et si fossam quis in fundo suo fecerit, ut ibi aqua collecta in uiam decurrat, hoc interdicto tenebitur: immissum enim habere etiam hunc uideri. Idem Labeo scribit, si quis in
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ eundi ⁊ agendi nob cõpctit Wicaũt publi¬
ce solũ publicũẽ. relictũ ac directũ ccrtis finib
latitũ dinis. ab eoquiius publicandi habuit. ut
capublicart᷑. comearet̃. TUIãt quȩdam
publice sunt: quedam p̾uate. quedã uicina¬
lesepublicas uias dicimus. quas grei bac̃ia iR¬
ac. nostri p̃toras: alii comsulares uias uias ãp¬
pellant¶ Priuate sunt. quas agranas quidã
dicunt ¶Uicinales sunt. ule quae inuicissũt.
ni fit quia usũ utilitatẽꝙ cõmunẽ hab ⁊ P̃ri¬
uate ui .e. dupplicit̃ accipi possunt. u hec que
sunt t̃ inagris. quib impositaẽ ẜuitus ut ad a¬
grũ alt̾ius ducat᷑ ut heque ad agros ducuntur.¬
tꝑ quas om̃ibꝰ meare lice̾at. inquas exit̃ deuia
consulari. ⁊ sicpost illã excipit uiã ł it̃ ł actus
uaduillã ducens.: Hasergo quae post consularẽ
excipiũt inullas uł inalias colonias ducerite̾.

Expanded text:
tantum eundi et agendi nobis competit: uiae autem publitantum eundi et agendi nobis competit: uiae autem publicae solum publicum est, relihabuit, ut ea publicae iretur commearetur. Uiarum quaedam publicae sunt, quaedam priuatae, quaedam uicinales. publicas uias dicimus, quas Graeci βασιλικάς, nostri praetorias, alii consulares uias appellant. priuatae sunt, quas agrarias quidam dicunt. uicinales sunt uiae, quae in uicis sunt ni fit, quia usum utilitatemque communem habet. Priuatae uiae dupliciter accipi possunt, uel hae, quae sunt in agris, quibus imposita est seruitus, ut ad agrum alterius ducant, uel hae, quae ad agros ducunt, per quas omnibus commeare liceat, in quas exitur de uia consulari et sic post illam excipit uia uel iter uel actus ad uillam ducens. has ergo, quae post consularem excipiunt in uillas uel in alias colonias ducentes,
Abbreviated transcription (Latin):
concedit᷑ s nisi forte quis hocimpetrauĩt. ISi
quis nemine ꝓhibente in publico aedificauĩt.
Snoneẽ. eũ cogendũ tolleresne ruinis urbs de¬
formet᷑ EEt quia ꝓhibitoriũẽ int̾dictũ ñ resti¬
tutoriũ ¶ Sitm̃ obst⁊ aedificiũ. publicousui . u.¬
tiq his quioꝑib publicis ꝓcurat: debebit id
deponere. Rut sinon obst ⁊. soluariũ cũ inpo¬
cͥtũ fũit. officio iudicis continct᷑ uticaueat̃ non
fieri EEt ad ea omĩa etiã in ꝑsona heredũ. cctero
ꝵq successoꝵ er̃ cauenda NLocoꝵ sacroꝵ diu̾sa
ẽ. causa in loco eñĩ sacro nonsolũ facẽ uetanĩ. s
factũ restituere iubemur. hoc ꝓpt̃ religionẽ.
Ait p̃tor inuia publica uł itinẽ publico facere.
inmittẽ quid: quo ea uia idueit̃ det̾ius sit. fiat.
uero. Uiã publicã eã dicimus cuius etiã solum
publicũe: non enĩ sicut inpͥuata uia. ita tinpu¬
blica accipimus uiae priuate solũ. alienũ ẽ. ius

Expanded text:
conceditur: nisi forte quis hoc impetraverit. Si conceditur: nisi forte quis hoc impetraverit. Si quis nemine prohibente in publico aedificaverit, non esse eum cogendum tollere, ne ruinis urbs deformetur, et quia prohibitorium est interdictum, non restitutorium. si tamen obstet id aedificium publico usui, utique is, qui operibus publicis procurat, debebit id deponere, aut si non obstet, solarium ei impoctum fuerit, officio iudicis continetur, uti caveatur non fieri: et ea orumque successorum erunt cauenda. Locorum sacrorum diuersa causa est: in loco enim sacro non solum facere uetamur, sed et factum restituere iubemur: hoc Propter religionem. Ait praetor: 'In uia publica itinereue publico facere immittere quid, quo ea uia idue iter deterius sit fiat, ueto'. Uiam publicam eam dicimus, cuius etiam solum publicum est: non enim sicuti in priuata uia, ita et in publica accipimus: uiae pri uatae solum alienum est, ius
Abbreviated transcription (Latin):
dũ nec is qui incanpo.p. ludẽ uelͭ publico
Abalnco lauar ÷. aut intheatro spectare at te¬
atur. sed inom̃ib hiscasib iniuriaꝵ actiones
utendũc. T Merito ait p̃tor. qua ex re quidilli
dãpnidetur. nãquotiensq aliquid in publi¬
cofieri ꝑmittit᷑. ita oporteret ꝑmitti. ut sine
iniuna cuiusq fiat. Et ita soli princeps quo.¬
tiens aliquid nouioꝑis instituendũ petit̃ per¬
ꝓmitteres. Dãpnũ aũt patiuidet̃. qui cõmodũ¬
ut angustior int̃ dictoopus ẽ.s Si quidin loco
publico eelificauõ ut eaquae exmeo ad te nul¬
lonire defluebant. desinant fluere int̃dicto
me ñtsnere. labeoputat. Plane siedifitium
hoceffecerit ut minus luminis insula tua ha¬
obeat int̃dictũ ħ cõpetit¶ Idẽ ait. simpublico &
Sco adificaueras cessare hoc int̃dictũ: cũtuq̃q ilͤ¬
licite aodificauĩs nisi forte in iure tibi concesso.
edificauãs. ł Siquis a principe simplicit̾ imꝑã
ficare ut cũ incõmodo alicuius id fiat: neq sic

Expanded text:
dum nec is, qui in campo publico ludere uel in publico balineo lauare aut in theatro spectare arceatur: sed in omnibus his casibus iniuriarum actione utendum est. Merito ait praetor 'qua ex re quid illi damni detur': nam quotiensque aliquid in publico fieri permittitur, ita oportet permitti, ut sine iniuria cuiusquam fiat. et ita solet princeps, quotiens ali‹qui›d noui operis instituendum petitur, permittere. Damnum autem pati uidetur, qui commoduut angustior, interdicto opus est. Si quid in loco publico aedificauero, ut ea, quae ex meo ad te nullo iure defluebant, desinant fluere, interdicto me non teneri Labeo putat. Plane si aedificium hoc effecerit, ut minus luminis insula tua habeaco aedificaveras, cessare hoc interdictum, cum tu quoque illicite aedificaveris, nisi forte tu iure tibi concesso aedificaveras. Si quis a principe simpliciter impetficare, ut cum incommodo alicuius id fiat, neque sic
Abbreviated transcription (Latin):
cedendũ nonc̃e. sideterior. littoris. marisue usus.
quomodo futurus sit.
diret̃.
Paulus. lib̵ sexto decimo ad sabinũ. Si ꝑ publ.¬
icũ locũriuus. aqueductus. priuato nocebit. ẽ¬
rit actio priuato. ex lege duodecim tabulaꝵ. u
ulianus. lib quadragesimo .iii. digestoꝵ. E i
qui hoc int̃dicto exꝑit̃ nequid in loco publico fi¬
at. quodãpnũ pͥuatũ det̃. quãuis de loco publi¬
co int̃ dicat nichilominus ꝓcuratoris dandi fa¬
cultas est.
dem. li. qua lragesimo ⁊ tauo digesto
Sicut hisquinullo ꝓhibente in loco publico
edificauãt. cogendus nonẽ. de mollire ne
eruinis urbs. deformet᷑. ita ꝙ adũsus adic¬
tũ p̃tons edificauĩt: tollere aedificiũ deb.
alioquininane ⁊ lusoriũ p̃toris imꝑiũ erit.
Deloco publico fruẽdo
copublico. quẽ his cui locandi ius
fuĩt. fruendũ alicui locauit. ei qui condireit
socioueeius: ex lege locationis frui liceat. uĩ

Expanded text:
cedendum non esse, si deterior litoris marisue usus cedendum non esse, si deterior litoris marisue usus eo modo futurus sit. diretur. 5 Paulus libro sexto decimo ad Sabinum. Si per publicum locum riuus aquae ductus priuato nocebit, erit actio priuato ex lege duodecim tabularum, ut Iulianus libro quadragensimo tertio digestorum. Equi hoc interdicto experitur "ne quid in loco publico fiat, quo damnum privato detur", quamvis de loco publico interdicat, nihilo minus procuratoris dandi facultas est. Idem libro quadragensimo octavo digestorum Sicut is, qui nullo prohibente in loco publico aedifruinis urbs deformetur, ita qui aduersus edictum praetoris aedificauerit, tollere aedificium debet: alioqui inane et lusorium praetoris imperium erit. DE LOCO PUBLICO FRUENDO co publico, quem is, cui locandi ius fuerit, fruendum alicui locauit, ei qui conduxit socioue eius e lege locationis frui liceat, uim
Abbreviated transcription (Latin):
Et m uidẽt aera labeonis sententia. TRestituaᷤ
Pinquidirestituere uidet̃ qui in pristinũ statũ re¬
ducit. ꝙ fit. siue quis tollit idꝙ factũc̃. uł repo¬
nat ꝙ sublatũẽ. Et int̃dũ suo sũptu. Nãsupse
qͣuoq quunt̃ dixit fec̃ĩt. uł iussueius alius. anra¬
tũ habitũ sit. quod fecit. ipse suis sũptib deb resti¬
tͣuere ¶Siuõ nichil hoꝵ int̃ uenit. s hab factũ.
tunc dicemus. patientiã solã eũ p̃stare debe. In¬
t̃dictũ hoc noncẽ tp̃ariũ scicndũẽ¶Ptim enĩ ad
publicã utilitatẽ. Condẽpnatioq ex eofacienda
ẽ. quanti actoris int̃ sit. tolliꝙ factũe. Pretor Nõ.¬
ait. quominus illiuia publica itinẽ ue publi¬
coire. agere liceat uimfien ueto.
El sus. lib tricesimonono digestoꝵ. Utora in
que ppłs romanus imꝑiũ hab. ppłi romani eẽ.
arbitror: Maris cõmunẽ usũ om̃ib hominib ut
aeris iãctasq inidpilas eius et̃. quiiecũ. s⁊ id con¬

Expanded text:
et mihi uidetur uera Labeonis sententia. 'Restituas' inquit. restituere uidetur, qui in pristinum statum reducit: quod fit, siue quis tollit id quod factum est uel reponat quod sublatum est. et interdum suo sumptu: nam si ipse, quo qui interdixit, fecerittum habitum sit quod fecit, ipse suis sumptibus debet restituere: si vero nihil horum intervenit, sed habet factum, tunc dicemus patientiam solam eum praestare debere. Interdictum hoc non esse temporarium sciendum est: pertinet enim ad publicam utiest, quanti actoris intersit tolli quod factum est. Praetor ait: 'Quo minus illi uia publica itinereue publico ire agere liceat, uim fieri ueto'. 3 Celsus libro trigensimo nono digestorum. Litora, in quae populus Romanus imperium habet, populi Romani esse arbitror: Maris communem usum omnibus hominibus, ut aeris, iactasque in id pilas eius esse qui iecerit: sed id con
Abbreviated transcription (Latin):
dĩme cauia. idueit̃ detĩus fiat. uĩ fieri ueto.
EUiã aꝑire c̃. adueterẽ altitudinẽ. latitudinẽ¬
ꝙ restituere. S⁊ purgare refectionis portio
ẽ. purgari aũt ꝓprie dicit᷑. ad libra m̃tu ꝓpͣ¬
⁊ quiaꝑit.⁊ qui purgat: ⁊om̃s om̃ino qui in
pristinũ statũ reduct̃ ¶ Siquis inspeciae refec¬
tionis. detĩorẽ uiã facit. inpune ũĩ patictur.
ꝓpt̃ꝙ. neq latiorẽ. neq longĩorẽ. neq altio¬
rẽ. neq humiliorẽ. uiã.: sub nõe refectionis.
hisqui int̃dicit: potest facẽ. Uel inuiã t̃re¬
nã glareã inicere. aut sternere ui ã lapidem¬
b ꝯdẽpnationẽ in id ꝙ actoris int̃ent.
Auolenus. lib .x. excassio. Thã publicã
ppłs nonutendo amittẽ non pot̃.
Paulus. libpͥmo sententiar. Slinagre¬
Sum uicini: uiã publicã quis reiecerit: tan¬
ꝯtum incũ uiae reiectȩ. actiodabit̃. quantiꝰ
eius int̃ ẽ: cuius fundo. iiuria imogataẽ¬
¶ Quiuiã publicã exarauĩt: admunitionẽ

Expanded text:
deterius fiat, vim fieri veto". Viam aperire est ad veterem altitudinem latitudinemque restituere. sed et purgare refectionis portio est: purgare autem proprie dicitur ad libramentum propret qui aperit et qui purgat et omnes omnino, qui in pristinum statum reducunt. Si quis in specie refectionis deteriorem viam facit, impune vim patietur. propter quod neque latiorem neque longiorerem neque humiliorem uiam sub nomine ref‹e›ctionis is qui interdicit potest facere, uel in uiam terrenam glaream ini‹ce›re aut sternere uiam lapidebet condemnationem in id quod actoris intererit. Iavolenus libro decimo ex Cassio Viam publicam populus non utendo amittere non potest. Paulus libro primo sententiarum Si in agrum vicini viam publicam quis reiecerit, tantum in eum viae receptae actio dabitur, quanti eius interest, cuius fundo iniuria irrogata est. Qui viam publicam exaraverit, ad munitionem
Abbreviated transcription (Latin):
trimonio non puto ꝑtinẽ. Inhis enĩ neq facẽ
quicquã. neq ꝓhib̾e pͥuatus potest. Resenĩ
fiscales. quasi ꝓpͥe. ⁊ pͥuatie principis sint g̃
siquis in his aliquid faciat. nequaquã hoc in¬
t̃dictũ locũ habebit. Si si forte dehis sit con¬
troũsia p̃fecti eoꝵ iudices sunt: Ad ea igitur
ta sunt. ut siquid illic fiat. ꝗ priuato noceri.
p̃tor int̃rederet int̃ dictosuo. T Cũ quidã u̾clũ
inmeniano inmissũ haber⁊ qusuicini
b officiabat. utile int̃dictũ cõpetit. nequid
inpublieo młtt᷑as. qulaexre lummib gaisci. of¬
ficias. ¶ Siquis ꝙ inpublico loco. positũ habuit
reficere uoluit. huic int̃ dicto locũ ẽẽ. aristo ait
ad phibenducũ reficẽ. T ad ũ suscũ qui molẽ
in mare progecit int̃dictũ utile conptiteicui forte ħ it̃ nocitura

Expanded text:
trimonio, non puto pertinere: in his enim neque facere trimonio, non puto pertinere: in his enim neque facere quicquam neque prohibere priuatus potest: res enim fiscales quasi propriae et priuatae principis sunt. igitur si quis in his aliquid faciat, nequaquam hoc interdictum locum habebit: sed si forte de his sit controuersia, praefecti eorum iudices sunt. Ad ea igitur ta sunt, ut, si quid illic fiat, quod priuato noceret, praetor intercederet interdicto suo. Cum quidam uelum in maeniano immissum haberet, qui uicini officiebat, utile interdictum competit: 'ne quid in publico immittas, qua ex re luminibus Gaii Seii officias'. Si quis quod in publico loco positum habuit, reficere uoluit, hoc interdicto locum esse Aristo ait ad prohibendum eum reficere. Aduersus eum, qui molem in mare proiecit, interdictum utile competit ei, cui forte
Abbreviated transcription (Latin):
adeđ. In locopublico p̃tor ꝓhibet
hedificare᷑ int̾dictũ ꝓponit.
¶Lpianus. lib sexagesimo octauo ad cđ.
PRetorait nequid in loco publico facias.
inue eũ locũ immittas. qua exre quid illi
dãpni det᷑ ꝓ̃t̃quã quod lege senatus ꝯsulto
edicto decreto ue principiũ tibi concessũ ẽ.
dec̃oꝙ factũ erit. int̾dictu dabo. hoc int̃ dic¬
tũ ꝓhibit᷑oriũ ẽ. ⁊ tãpublicis utilitatib quãs
priuatoꝵ ꝑ hoc ꝓspicit̃. Loca em̃ publicauti¬
ꝙ priuatoꝵ usib de ẜuiunt. Iure scilici cui l.¬
tatis. non quasi ꝓpria cuiisꝙ nũo tantum
forte opus inpublico fi⁊ ꝗ adpnuati dãp¬
nũ ridundi. ꝓhibitorio int̃ dicto. potest conꝰ¬
ueniri. ꝓpter quã rẽ hoc int̃dictũ ꝓpositũ ẽ.
Publici loci appellatio quẽ admodũ accipiat᷑ e
labeo diffinit. ut ⁊ad areas. ⁊ ad insulas. ⁊ ad
agros. ⁊ aduias publicas itineraq publica ꝑti¬
neatꝰ hoc int̃ dictũ ad ealoca que sint infisci paꝰ¬

Expanded text:
loco publico praetor prohibet aedificare et interdictum proponit. 2 Ulpianus libro sexagensimo octauo ad edictum. Praetor ait: 'Ne quid in loco publico facias inue eum locum immittas, qua ex re quid illi damni detur, praeterquam quo‹d› lege senatus consulto edicto decretoue principum tibi concessum est. de eo, quod factum erit, interdictum non dabo'. Hoc interdictum prohibitorium est et tam publicis utilitatibus quam priuatorum per hoc prospicitur. loca enim publica utique priuatorum usibus deseruiunt, iure scilicet ciuitatis, non quasi propria cuiusque, et tantum forte opus in publico fiet, quod ad priuati damnum redundet, prohibitorio interdicto potest conueniri, propter quam rem hoc interdictum propositum est. Publici loci appellatio quemadmodum accipiatur, Labeo definit, ut et ad areas et ad insulas et ad agros et ad uias publicas itineraque publica pertineat. Hoc interdictum ad ea loca, quae sunt in fisci pa
Abbreviated transcription (Latin):
LPIANUS. libro licent̃¬
sexagesimo octauo ad edictũ. Pre¬
torait. Quominus illi influmine
publiconauẽ. ratẽ agere: quo ue minus ꝑn
pã honerare. ex honerare. liceat. ĩ fieri ueto.
Itẽ ut ꝑ lacũ. fossã. stagnũ publicũ. nauigare
liceat int̃dicã. Ihoc int̃dicto ꝓspicit᷑. nequis
flumine publico: nauigare ꝓhibeat᷑. Sicuti
enĩ ei quiuia publica utiꝓhibeat᷑ int̾dictum
supra ꝓpositũ ẽ. itahec quoq ppnendien

Expanded text:
lpianus libro sexagensimo octauo ad edictum. Praetor ait: 'Quo minus illi in flumine publico nauem ratem agere quoue minus per ripam onerare exonerare liceat, uim fieri ueto. item ut per lacum fossam stagnum publicum nauigare liceat, interdicam'. Hoc interdicto prospicitur, ne quis flumine publico nauigare prohibeatur: sicuti enim ei, qui uia publica uti prohibeatur, interdictum supra propositum est, ita hoc quoque proponendum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ posse aliquẽ dolo malo facẽ ut ineã legẽ nons
incidat. Ut putas sineq ad mouĩt. neꝙ celaue᷑¬
orit tabulas. sedid cuco alii tadidit ne eas int̃.¬
dicenti ex hib. hocẽ sinoñ ẽ. suppͥmendia¬
ommo. ł consilio fecit. ne huic ex hib. Thõce
int̃dictũ exhibitoriũ ẽ Quid sit ex hib̾e ui¬
deamus. Ex hie hocẽmatĩ e ipsius ad p̃he¬
ꝓndende copiã facere: Ex hibere aũt ap̃ p̃torẽ
oporti. ut ex auc̃toritate eius signatores ad¬
moniti uenirent. ad recognoscendã signansi ꝙ̃
forte ñ optẽperent testes labeo scribit coher¬
ccriẽos ap̃tore debere ¶Solent aũt exbibiti
ꝓbulas desid̾are om̃s om̃ino ꝗ quid intestam̃¬
to ad scrptũ hñt ¶ Condẽpnatio aũt huiusiu¬
dicii. quanti int̃fuit estimandebi.: Qr̃ siheᷤᷤ
scriptus. hocint̃dicto exꝑiat᷑. ad heditatẽ re¬
ferenda ẽ estimatio. Et si legatũsit. tantum

Expanded text:
et posse aliquem dolo malo facere, ut in eam legem non et posse aliquem dolo malo facere, ut in eam legem non incidat, ut puta si neque amouerit neque celauerit tabulas, sed idcirco alii tradiderit, ne eas interdicent‹i› exhiberet, hoc est si non supprimendi animo uel consilio fecit, sed ne huic exhiberet. Hoc interdictum exhibitorium est. Quid sit exhibere, uideamus. exhibere hoc est materiae ipsius adprehendendae copiam facere. Exhibere autem apud praetorem oportet, ut ex auctoritate eius signatores admoniti uenirent ad recognoscenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere. Solent autem exhiberi tabulas desiderare omnes omnino, qui quid in testamento adscriptum habent. Condemnatio autem huius iudicii quanti interfuit aestimari debet. Quare si heres scriptus hoc interdicto experiatur, ad hereditatem referenda est aestimatio: Et si legatum sit, tantum
Abbreviated transcription (Latin):
babi hintdutũ sSitabule inplurib codici¬
b scrpte sint. om̃s int̃dicto isto continent᷑. ꝗa
unũ testam̃tũ ẽ sSitabule testam̃ti ap̃aliquẽ
deposite sunt. atitio. hoc int̃dicto agendũ est.
Et cũ coquidetim.⁊ cũ eo qui deposuit: pmde.
⁊ sicustodiã tabulaꝵ editus. uł tabularius su¬
scepit: dicendũẽ. teñ eũ int̃dicto. Si penes ꝓ¬
uũ tabule fiuĩnt: dñs int̃dicto tenebit᷑. Sup.¬
se testator dũuiuit tabulas suas cẽ dicit. ⁊ ex¬
hibi desider⁊. int̃dictũ hoc locũ ñ habebit. Si
ad exhibendũ eritagendũ. ut exhibitas uen¬
dicis Ꝙ inom̃ib qui corp̾ora sua cẽ dicunt. in
quominus penes eũ tabule eẽnt. inchilomi¬
nus hoc int̃dicto tenebit̃. nec p̃iudicat᷑. aliꝗͥ
legi cornelia&e testam̃tarie. quasidolo malo
testam̃tũ supp̃sserit. Nemo enĩ idõ inpune reg¬
tim tabulas. ꝗmauis facinus admisit. cũ ex¬
hibitis tabut admissũ eius magis manifestet᷑ꝙ

Expanded text:
interdictum. Si tabulae in pluribus codicibus scriptae sint, omnes interdicto isto continentur, quia unum testamentum est. Si tabulae testamenti apud aliquem depositae sunt a Titio, hoc interdicto agendum est et cum eo qui detinet et cum eo qui deposuit. Proinde et si custodiam tabularum aedituus vel tabularius suscepit, dicendum est teneri eum interdicto. Si penes servum tabulae fuerint, dominus interdicto tenebitur. Si ipse testator, dum vivit, tabulas suas esse dicat et exhiberi desideret, interdictum hoc locum non habebit, sed ad exhibendum erit agendum, ut exhibitas vindicet. quod in omnibus, qui corpora sua esse dicunt instlo fecerit, quo minus penes eum tabulae essent, nihilo minus hoc interdicto tenebitur, nec praeiudicatur aliquid legi Corneliae testamentariae, quasi dolo malo testamentum suppresserit. nemo enim ideo impune retinet tabulas, quod maius facinus admisit, cum exhibitis tabulis admissum eius magis manifestetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tuas.ihoc int̃dictũ restitutoriũ ꝓponit̃. supiꝰ
enĩ ꝓhibitoriũẽ. Et ꝑtim adea quae ñdũ fac¬
ta sunt: Si quidigit̃ iã factũẽ. ꝑhoc int̃ dictũre¬
stituet̃. Siquid ne fiat ꝓspicit̃. Suꝑiore inter.¬
dicto erit utendũ. Et siquid post int̃dictũr:¬
ditũ fuĩt factũ: cohercebit¶ In hoc int̃dicto refi¬
tutorio nonẽ iniquũ. ut labeoait. Uenire etiã

Expanded text:
tuas". Hoc interdictum restitutorium proponitur: superius enim prohibitorium est et pertinet ad ea, quae nondum facta sunt. si quid igitur iam factum est, per hoc interdictum restituetur: si quid ne fiat prospicitur, superiore interdicto erit utendum, et si quid post interdictum redditum fuerit factum, coercebitur. In hoc interdicto restitutorio non est iniquum, ut Labeo ait
Abbreviated transcription (Latin):
te non eẽ debitoris consequens ẽ. ut hedicto
ñtencat̃ . Haec uba quanti eares erit ob quã in
possessionẽ missuserit: continent utilitatẽ
creditoris: ut quantũ enis int̃ ẽ. possessionẽ
babere. tantũ ei. quiphibuit condẽpnet̃ P
inde si obfalsũ creditũ. uł ob falsã petitionem
missus ẽ. inpossessionẽ. uł si exceptione sum¬
Q moũ potuit. inchil eideb ꝓdeẽ hocedictum.
Qu̾ia p̾pt̃ nullã causã in possessionẽ missus
ẽ. Ihocedicto neꝙ pupillũ. neꝙ furiosũ tenĩ
constat : qui affectu carent. Sedpupillũ eum
debemus accipere. quidolica pax nonẽ scerte
suã doli capax sit. contra ent dicendũ. Ergo
⁊ situtor dolo fecĩt. inpupillũ dabimꝰ actionẽ.
dsimodo soluendo sittutor Si ⁊ ipsũ tutorẽ pos.¬
se conueniri. ulianus scribit. ¶ Sidñi uł patris
uoluntate ꝓhibitus quissit a possessione. inip¬
sos dabit actio: quasi ꝑalusl hoc effecit hanc
attionẽ excepta legatoꝵ misiõt. int̃ annum

Expanded text:
te non esse debitoris, consequens est, ut hoc edicto non teneatur. Haec verba "quanti ea res erit, ob quam in possessionem missus erit" continent utilitatem creditoris, ut quantum eius interest possessionem habere, tantum ei qui prohibuit condemnetur. proinde si ob falsum creditum vel ob falsam petitionem missus est in possessionem vel si exceptione summoveri potuit, nihil ei debet prodesse hoc edictum, quia propter nullam causam in possessionem missus est. Hoc edicto neque pupillum neque furiosum teneri constat, quia affectu carent. sed pupillum eum debemus accipere, qui doli capax non est: ceterum iam doli capax sit, contra erit dicendum. ergo et si tutor dolo fecerit, in pupillum dabimus actionem, si modo soluendo sit tutor: sed et ipsum tutorem posse conueniri Iulianus scribit. Si domini uel patris uoluntate prohibitus quis sit a possessione, in ipso‹s› dabitur actio, quasi per alios hoc fecerint. Hanc actionem excepta legatorum missione intra annum
Abbreviated transcription (Latin):
itincre ue publico. ⁊ detĩorẽ faciant uiã. Lo¬
s cũ babi. T Demñ aitp̃tor. quoea uia id ꝙit̃ de¬
tĩus sit. fiat. hoc̃siue statim det̾ioruia sit. si¬
uc postea. Ad h enĩ ꝑtim̃. hec ũba si sit. fiat.
Et enĩquedã st̃ talia. ut statĩ factosuo noce
ant: quedã talia. ut inp̃sentiaꝵ quidẽ nichil¬
s noceant. infutm̃ aũt nocẽ debeãt Detiorem
aut̃ uiã fieri sic accipiendũẽ. siusus eius ad cõ¬
meandũ corrũ patur. hocest ad eundũ. ł age¬
ndũ. Ut cũ plana fuĩt cluossa fiat. uł exm¬
olli: aspera. aut angustior ex latiore: aut
palustris ex sicca. TTractatũ an ꝑmittendũ
sit. specus. ⁊pontẽ. ꝑuiã publicꝗ facẽ. ipleri

Expanded text:
itinereue publico et deteriorem faciant uiam, loitinereue publico et deteriorem faciant uiam, locum habet. Deinde ait praetor: 'quo ea uia idque iter deterius sit fiat'. hoc siue statim deterior uia sit, siue postea: ad hoc enim pertinent haec uerba 'sit fiat': etenim quaedam sunt talia, ut statim ant, quaedam talia, ut in praesentiarum quidem nihil noceant, in futurum autem nocere debeant. Deteriorem autem viam fieri sic accipiendum est, si usus eius ad commeandum corrumpatur, hoc est ad eundum vel agendum, ut, cum plane fuerit, clivosa fiat vel ex molli aspera aut angustior ex latiore aut palustris ex sicca. Scio tractatum, an permittendum sit specus et pontem per viam publicam facere: et pleri
Abbreviated transcription (Latin):
ñ teñĩcũ int̃dicto. quia ñ inmittit aquã. s
ñ recip̃. Nerua aũt melius scribit. ut̾rũt᷑em̃.
Plane si fundus uiã publicã contingat. ⁊ exe¬
oaqua dẽuiata detĩorẽ uiã faciat. quae tm̃
aquaex uicim fundo intuũ ueniat: siquidẽ
necesse habeascã aquã reciꝑe. int̃dictũ locũ
babebit adũsus uicinũtuũ si aũt necesse non
sit nontenĩ uicinũtuũ. tetam̃tenĩs Eũ emim
undi factũ habe. quiusũ eius aque babeat¶ Iđ
nerua scribit. site cũ int̃dicto agat᷑. nichil ul¬
tra te facẽ cogendũ. quã ut arbitratu eius qui
tecũ exͤꝑitur. tucũ uicino exꝑiaris : cet̾m̃ alũ
oliẜuantib futũm erit. ut tencaris etiã suã
bona fide cũ uicmo egeris. neq ꝑtest. qͦ
mius arbitratu actoris cũ uicino expia¬
ns dẽ ait. siiiicino solo locus pestilentiosua
s̃ sut ñ eẽ: ab re deeare int̃dictouti. Ihocint̃¬
ddictũetiã adea que pascunt inua publica

Expanded text:
 teneri eum interdicto, quia non immittat aquam, sed non recipit: Nerva autem melius scribit utrumque teneri. plane si fundus viam publicam contingat et ex eo aqua derivata deteriorem viam faciat, quae tamen aqua ex vicini fundo in tuum veniat: si quidem necesse habeas eam aquam recipere, interdictum locum habebit adversus vicinum tuum: si autem necesse non sit, non teneri vicinum tuum, te tamen teneri: eum enim uideri factum habere, qui usum eius aquae habeat. idem Nerua scribit, si tecum interdicto agatur, nihil ultra te facere cogendum, quam ut arbitratu eius ‹q›ui tecum experitur cum uicino experiaris: ceterum aliter obseruantibus futurum, ut tenearis etiam, si iam bominus arbitratu actoris cum vicino experiaris. Idem ait, si odore solo locus pestilentiosus fiat, non esse ab re de re ea interdicto uti. Hoc interdictum etiam ad ea, quae pascuntur in uia publica
Abbreviated transcription (Latin):
publicũ petẽ ꝑmittendũe. idꝙ adusũ om̃iũ
ꝑtineat. ueluti uias publicas.: itinera publica.
Et idõ quolib postulante dehis intdicit᷑.
ulianus. libro quadragesimo octauo dige¬
exagris priuatoꝵ collatis facte sunt. quaꝵ
memona non extat. publica uiaꝵ nũo st̃. a¬
sedint̃ cas ⁊ cetãs uias militares. hocmt̃ẽ. qđ
uiemilitares exitũ admareaut in urbe. aut
influmina publica. aut aliãui ã militarẽ ha ⁊¬

Expanded text:
ublicum petere permittendum est id, quod ad usum omnium pertineat, ueluti uias publicas, itinera publica: et ideo quolibet postulante de his interdicitur. 2 Iulianus libro quadragensimo octauo digeex agris priuatorum collatis factae sunt, quarum memoria non exstat, publicarum uiarum numero sunt. Sed inter eas et ceteras uias militares hoc interest, quod uiae militares exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam uiam militarem ha
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ adipisci: tunc actio ⁊ ꝑpetua ẽ. ⁊ in heredẽ
dabit̃. quia ẽ. inpotestate successoꝵ: euitare
int̃dictõ satisdatione oblata.
Paulus. lib quinquagesimonono adeđ. Sy
oquis analieno nõe ꝓhibit᷑ sit. nichil int̾ ẽsħ¬

Expanded text:
tunc actio et perpetua est et in heredem dabitur, quia est in potestate successorum evitare interdictum satisdatione oblata. Paulus libro quinquagensimo nono ad edictum Suo quis an alieno nomine prohibitus sit, nihil interes
Abbreviated transcription (Latin):
nt ꝗ inuia puhlica aedificauit restituatł Si
ex fundo tuo arbor inuia publica siceciderit.
ut itineri sit impedim̃to: eãq ꝓderelicto ha-¬
beas ñ tem̃ te labeo scribits. sitam̃ inꝗͥ actor
sua impensa arborẽ tollere paratus sit. recte
tecũ actiꝵ intdicto. deuia publicãficiendĩ.
¶fisiꝓderelicto ñ habeas. recte tecũ agihocint̃¬
dicto sdẽ. Labeoseribit. siuicinus meus uiã op¬
ere. corruꝑit. quã uis opus ꝙ fecit tãmͥ quã ip¬
siutile sit. tm̃sus uicinius fandi sui causa id
fecĩt. metam̃ non posse hoc int̃ dicto conueni¬
ri. Siaũt cõmunit̃ hocopus fieri curaũimus
utrũꝙ nr̃m tenĩ. Hoc int̾dictũ locũhab etiã
adũsus eũ quidolomalo fecit. quominus possi

Expanded text:
ut, quod in via publica aedificavit, restituat. Si ut, quod in via publica aedificavit, restituat. Si ex fundo tuo arbor in viam publicam sic ceciderit, ut itineri sit impedimento, eamque pro derelicto habeas, non teneri Labeo scribit: si tamen, inquit, actor sua impensa arborem tollere paratus fuerit, recte tecum acturum interdicto de via publica reficienda. sed si pro derelicto non habeas, recte tecum agi hoc interdicto. Idem Labeo scribit, si vicinus meus viam opere corruperit, quamvis opus, quod fecit, tam mihi quam ipsi utile sit, tamen si is vicinus fundi sui causa id fecerit, me tamen non posse hoc interdicto conveniri: si autem communiter hoc opus fieri curaverimus, utrumque nostrum teneri. Hoc interdictum locum habet etiam adversus eum, qui dolo malo fecit, quo minus
Abbreviated transcription (Latin):
Etiactoris int̃ sit. TPretoratt. ꝙ inuia publica
itinere ue publico. factũ. immissũ habes. qͦea
uia. idue̾it᷑. detĩussit. fiat. restituafshoc e.¬
dictũ ex eadẽ causa ꝓficiscit᷑. exqua ⁊ suꝑius.
Et tantũ int̃ c̃. ꝙ hocrestitutonũ. illud ꝓhi¬
bitoriũ. hoc int̃dicta. non histenct̃. qui mui¬
a publica aliquid fecit: sedis qui factũ hab p̃¬
inde si alius fecit. alius factũ hab. his tenet᷑ ꝗ
factũ hab Et est hoc utilius. quiahis potest
ꝗrestituere. qui factũ mmissũ hab. Mab̾e aũt
eũ dicimus. quiutit᷑. ⁊ ure possessioms fruit᷑.
siue ipse opus fecit. siue ex causa ẽptionis. uł
ꝯductionis. ł legatꝰ. uł heditate: uł quo alio
modo ad qui si ua Unde ofilius puta̾eũ ꝗ ꝓdere:¬
lictoreliquid id opus ꝙ fecit: simã publicã
corrupit. ⁊ reliquit ñtem̃. hoc int̃dicto. Non
enĩ hab ꝙ fecit.¶ S⁊ anmeũ actio debeat dari
uidebimus. Et putoutile int̃dictũ cõpetere:

Expanded text:
t. Praetor ait: "Quod in via publica itinereve publico factum immissum habes, quo ea via idve iter deterius sit fiat, restituas". Hoc interdictum ex eadem causa proficiscitur, ex qua et superius: et tantum interest, quod hoc restitutorium, illud prohibitorium est. Hoc interdicto non is tenetur, qui in via publica aliquid fecit, sed is, qui factum habet. proinde si alius fecit, alius factum habet, is tenetur, qui factum habet: et est hoc utilius, quia is potest restituere, qui factum immissum habet. Habere eum dicimus, qui utitur et iure possessionis fruitur, sive ipse opus fecit sive ex causa emptionis vel conductionis vel legato vel hereditate vel quo alio modo adquisiit. Vnde Ofilius putat eum, qui pro derelicto reliquit id opus quod fecit, si viam publicam corrupit et reliquit, non teneri hoc interdicto: non enim habet quod fecit. sed an in eum actio debeat dari, videbimus. et puto utile interdictum competere,
Abbreviated transcription (Latin):
solũcũ tenĩ qui fecit uł immisit. s ⁊ cũ qui fac¬
tũ uł inmissũ hab Deniq labeo scribit. Si ꝑ¬
actor tius aquã deriuauĩt: tenerite hocint̃b¬
dicto siea tuutaris.
ompomus. lib tricesimo quartũ ad sab.
Iyominus ex publico flumine ducat᷑ aqua. ni¬
Ichil impedit. Nisi imꝑpator aut senatus ueti.
simodo eã aquã inusũ publicũ qutinouĩt.
Si si aut nauigabile ẽ. aut exeo. aliud naui¬
gabile fit: non ꝑmittit᷑ id facẽ.
Iaulus. lib sextadecimo adsab. Fluminas
Epublica quefluunt. ripeq eoꝵ publĩce sunt.
Ripe aũt putat᷑ eẽ. que plenissimũ flum̃ cõ¬
tinent ¶ Scđm rip̃as fluminũ. Loca ñ omã
publicasunt. Cũ n pecclant ex quopͥmũ¬
Ca plano uergere incipit usq ad aquã
c euola. li quinto responsor. Quesitũẽ.
panis qui mutraq ripa fluminis publicidom¬

Expanded text:
factum immissum habet. denique Labeo scribit, si auctor tuus aquam deriuauerit, et hoc interdicto, si ea tu utaris. 2 Pomponius libro trigensimo quarto ad Sabinum. Quominus ex publico flumine ducatur aqua, nihil impedit nisi imperator aut senatus uetet, si modo ea aqua in usu publico non erit: sed si aut nauigabile est aut ex eo aliud nauigabile fit, non permittitur id facere. 3 Paulus libro sexto decimo ad Sabinum. Flumina publica quae fluunt ripaeque eorum publicae sunt. Ripa ea putatur esse, quae plenissimum flumen continet. Secundum ripas fluminum loca non omnia publica sunt, cum ripae cedant, ex quo primua plano uergere incipit usque ad aquam. 4 Scaeuola libro quinto responsorum. Quaesitum est, an is, qui in utraque ripa fluminis publici
Abbreviated transcription (Latin):
sihes idẽ p̃stitit. exceptione dolirepellen¬
dũ sialius. repellinonoportẽ. ⁊ dõsi heres si
ipost annũ cõpetẽ constat ssi ⁊ heredictĩsꝙ
successorib cõpetit.
aulus. lib sexagesimo nono adedictũ. Si sit
tibule apud pupillũ. ⁊ dolo tutoris desierinte¬
cẽ inipsũ tutorẽ cõpetit int̃ dictũ: equũ enĩ
Sẽ ipsũ ex delicto suotenĩ ñ pupillũ.
auoleniis. lib .iii. decimo excausio. Deta¬
bulis exhibendis. int̾dictũ cõpetere ñ opor¬
tet. si bereditatis mtroũsia. ex his pend. aũ
siadp̃ublicã questione ꝑtiris Itaq in hede
sacra interĩ deponende sunt: aut apud. uiis
ĩdoneum. Nequid in locosacro fiat
IPIA NVIS. lib sexag̃. octauo ad
eđ. A it p̃tor in locosacro facẽinue
eũ immittere quid: ueto.ho̾cint̃ dic¬
tũ de sacro loco. ndesacr̃ario cõpetit sqrant p:¬
tor nequid inloco sacro fiat. ñ adhoc ꝑtinet
Oꝙ ornam̃ti causa fit. sedꝙ deformitatis. uł in¬

Expanded text:
es idem praestitit, exceptione doli repellendum, si alius, repelli non oportere. et ideo et si heres sit, constat. sed et heredi ceterisque successoribus competit. Paulus libro sexagensimo nono ad edictum Si sint tabulae apud pupillum et dolo tutoris desierint esse, in ipsum tutorem competit interdictum: aequum enim est ipsum ex delicto suo teneri, non pupillum. Iavolenus libro tertio decimo ex Cassio De tabulis proferendis interdictum competere non oportet, si hereditatis controuersia ex his pendet aut si ad publicam quaestionem pertinet: itaque in aede sacra interim deponendae sunt aut apud uirum idoneum. NE QUID IN LOCO SACRO FIAT 1 Ulpianus libro sexagensimo octauo ad edictum. Ait praetor: 'In loco sacro facere inue eum immittere quid ueto'. Hoc interdictum de sacro loco, non de sacrario competit. Quod ait praetor, ne quid in loco sacro fiat, non ad hoc pertinet, quod ornamenti causa fit, sed quod deformitatis uel in
Abbreviated transcription (Latin):
taq dicendũ e ad omẽmom̃ino scripturã testa¬
m̃ti. siue ꝑfectã siue in ꝑfectã. int̃dictũ ħ ꝑti¬
nere:. Pinde ⁊ siplures tabule sint testam̃tieiꝰ.
qui sepius fecerat: dicendũ ẽ. int̃dicto locum
fore. Est enĩ ꝙ ad causã testam̃ti ꝑtincat. ꝗr¬
quid quoq tp̃r factũ ex hibi debeat ssediside
statu disceptet᷑: sitestator filius familia sut
ẜuus hoc fecisse dicatur. ⁊ hoc ex hibebit᷑ Itẽ
sifilius familias fecĩt testam̃tũ quideca stren¬
si peculio testabat᷑. hab locũ int̃dictũ Idẽ ẽ.
⁊ sihis quitestam̃tũ fecitapud hostes deces-¬
sit. Hoc int̃dictũ ad uiui tabulas ñꝑtini. ꝗa
dolo sit testam̃tũ deletu᷑m.
MAulus. libro sexagesimo .iiii.aded. Vel¬

Expanded text:
ad omnem omnino scripturam testamenti, siue perfectam siue imperfectam, interdictum hoc pertinere. Proinde et si plures tabulae sint testamenti, quia saepius fecerat, dicendum est interdicto locum fore: est enim quod ad causam testamenti pertineat, quidquid quoquo tempore factum exhiberi debeat. Sed et si de statu disceptetur, si testator filius familias uel seruus hoc fecisse dicatur, et hoc exhibebitur. Item si filius familias fecerit testamentum, qui de castrensi peculio testabatur, habet locum interdictum. Idem est et si is, qui testamentum fecit, apud hostes decessit. Hoc interdictum ad uiui tabulas non pertinetdolo sit testamentum 2 Paulus libro sexagensimo quarto ad e
Abbreviated transcription (Latin):
duxĩt ⁊ socuseius. magisẽ ut ipse Conducto
Er p̃ferat᷑ saitp̃tor. quominus ex lege locatio¬
nis frui liceat. merͥto ait. ex lege locationis.
Ult̾ta legẽ enĩ ł cont᷑ legẽ ñdeb audiri. qui
fruidesidat.
Paulus. lib .u. sententiar. Concedi solet.
ut imagines. ⁊ statue. quȩ ornam̃ta rei pub.¬
lice. sint futẽ: inpublicũ. ponant̃.¬

Expanded text:
duxerit et socius eius, magis est, ut ipse conductor praeferatur. Ait praetor "quo minus e lege locationis frui liceat". merito ait "e lege locationis": ultra legem enim vel contra legem non debet audiri, qui frui desiderat. Paulus libro quinto sententiarum Concedi solet, ut imagines et statuae, quae ornamenta rei publicae sunt futurae, in publicum ponant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ dicit᷑ habere infactũ actionẽ. De tabii¬
lis exhibendis r
LPIANUIS. lib sexagesimo octa¬¬
uoaded. Pretorait. quastabulas
lutius tius ad causã testam̃tisui ꝑtin¬
nentes. reliquis sedicet᷑. siue p̾neste sunt. aut
dolomalo tuo factũẽ. ut desinerẽnt. ẽẽ. ita eas
illi ex hibeas Itẽ. sibellus aliud ue quid relic¬
tũ ẽet dicet̃. decreto cõp̃hendã ¶Siquis forte
confiteat᷑ penes se eẽ. testamentũ iubendus ẽ.
ex hibere. ⁊ tp̃s eidandũ ẽ. ut exhibeat sinon
potest in p̃sentiaꝵ. ex hibes St sinegi se exib̃e
posse uł oporiere int̃ dictũ hoc cõperit. Thoc
int̾dictũ ꝑtini. nontantũ ad testam̃ti tabulaᷤ.

Expanded text:
icetur, habere in factum actionem. DE TABULIS EXHIBENDIS 1 Ulpianus libro sexagensimo octauo ad edictum. Praetor ait: 'Quas tabulas Lucius Titius ad causam testamenti sui pertinentes reliquisse dicetur, si hae penes te sunt aut dolo malo tuo factum est, ut desinerent esse, ita eas illi exhibeas. item si libellus aliudue quid relictum esse dicetur, decreto comprehendam'. Si quiconfiteatur penes se esse testamentum, iubendus est exhibere, et tempus ei dandum est, ut exhibeat, si non potest in praesentiarum exhibere. sed si neget se exhibere posse vel oportere, interdictum hoc competit. Hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
cit̃ quo intdictũ edit̃. ne uis fiat eiꝗ
in p̾sesiõe missus erit u
LPA NTS. lib septuagesimo
scđo aded. Ait p̃tor. siquis dolo
malo fecĩt. quominus qui sꝑmissu
meo: eius ue cuius iuris ea dictio fuit in poꝰ¬
sessionẽ bonoꝵsit: incũ: infãctũ iudicium
quantieares fuit. obquã inpossessionẽ missuᷤ
Sfuit: dabo. Thoc edictũ. sũma ꝓuidentis: p̃¬
Ftor ꝓuidentia posuit frustra enĩ in possessio¬
nẽ mitteri rei ẜuande causa nisimissos tue¬
Oret̃. ⁊ ꝓhibentes uenire inpossessionẽ coher¬
ceri.¶ Est aũt gñale hoedictũ. ꝑtim enĩ ad
om̃s quim possessionẽ ap̃tore missi sunt. Cõ¬
uenit enĩp̃tore. om̃s quos ipse inpossessio¬
Onẽ misit tuen . S⁊ siue reiẜuande causa si¬
ue legatoꝵ aũtuentris noĩe inpossessionem
missi fuĩnt. hñt ex hoc edicto. infactũ actio

Expanded text:
ctum editur. NE UIS FIAT EI, QUI IN POSSESSIONEM MISSUS ERIT 1 Ulpianus libro septuagensimo secundo ad edictum. Ait praetor: 'Si quis dolo malo fecerit, quo minus quis permissu meo eiusue, cuius ea iurisdictio fuit, in possessionem bonorum sit, in eum in factum iudicium, quanti ea res fuit, ob quam in possessionem missus erit, dabo'. Hoc edictum summa prouidentia praetor proposuit: frustra enim in possessionem mitteret rei seruandae causa, nisi missos tueretur et prohibentes uenire in possessionem coerceret. Est autem generale hoc edictum: pertinet enim ad omnes, qui in possessionem avenit enim praetori omnes, quos ipse in possessionem misit, tueri. sed sive rei servandae causa sive legatorum aut ventris nomine in possessionem missi
Abbreviated transcription (Latin):
non exeo p̃gnans: ut si destatu mulieris aliꝗd
dicat᷑. exopistola diui adriani. adexẽplũ p̃¬
sũptionis carboniani ani edicti: uentri. p̃tor
pollicet᷑ possessionẽ. bonoꝵ.¬
Dem. lib̃ sexagesimo nono adedictũ. Perin¬
t̃dictũ etiã. eisubuenit p̃tor. quidã pniĩfecti
sabeo inpossessionẽ missus ẽ. ne eiuis fiat. Pena
aũt ens quinon pmittit ł satis nondat: haec
ẽ. ut inpossessionẽ mittat᷑ adũsaruis. Siueg

Expanded text:
non ex eo praegnas, uel snon ex eo praegnas, uel sdicatur: ex epistula divi Hadriani ad exemplum praesumptionis Carboniani edicti uentri praetor pollicetur possessionem. 4 Idem libro sexagensimo nono ad edictum. Per interdictum etiam ei subuenit praetor, qui damni infecti ab eo in possessionem missus est, ne ei uis fiat. Poena autem eius, qui non promittit uel satis non dat, haec est, ut in possessionem mittatur aduersarius. siue
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ilpianus. lib sexagesi mo octauo adedictũ. Ss
quis missus fuit inpossessionẽ fidei cõmiss ser.¬
uandicausa. ⁊ non admittat᷑. potestate cius in¬
ducendus ẽ. inpossessi onẽ ꝗcũ misit. Aũt sis
uol⁊ utiint̃dicto. consequens erit dicẽ int̾dis.¬
tũ locũ habe S⁊ melius erit dicẽ. extͣ ordinemꝰ
sĩpsosiure suae potestatis ex equi oportẽ decre¬
tũ suũ. Nonnũquã ctiã ꝑmanũ militarẽ cõnꝰ¬
stitutũ ẽ. ab antonino. ut etiã inbona heredis
quis admittat᷑ cest̾is modis Siquis igit᷑ inhis
bonis non admutat᷑ dicendũ ẽ. actionẽ hanc
utilẽ cõpetere : Ceterũ potĩt uti ⁊ extͣ ordinari¬
a exsecutione. T pretor uentrẽ in possessionem
mittit. Et hoc int̃ dictũ pfhitoriucirestitutõ¬
riũ ẽ S simulier uelit infactũ actione utiad
exẽplũ creditoꝵ ⁊ magis quã int̃dicto. posse eã
ex ꝑiscendũe. Tdimulier dicat᷑ calũpniae cauꝰ¬
sa in possessionẽ uenisse ꝗͦ nonsit p̃gnans ut

Expanded text:
. Si quis missus fuerit in possessionem fideicommissi seruandi causa et non admittatur, potestate eius inducendus est in possessionem, qui eum misit, aut si quis uolet uti interdicto, consequens erit dicere interdictum locum habere. sed melius erit dicere extra ordinem ipsos iure suae potestatis exsequi oportere decretum suum, nonnumquam etiam per manum militarem. Constitutum est ab Antonino, ut etiam in bona heredis quis admittatur certis modis. si quis igitur in his bonis non admittatur, dicendum est actionem hanc utilem competere: ceterum poterit uti et extraordinaria exsecutione. Praetor uentrem in possessionem mittit, et hoc interdictum prohibitorium et restitutorium est. sed si mulier uelit in factum actione uti ad exemplum creditorum magis quam interdicto, posse eam experiri sciendum est. Si mulier dicatur calumniae causa in possessionem uenisse, quod non sit praegnas uel
Abbreviated transcription (Latin):
me hoc int̃dicto exꝑiri. quia ꝑoos refinco posses¬
sionẽ quide icctiñst̃: Idc̃ uiuianus refert. ẜuos
quosdã uidepulit. alios retinuit. ⁊ umxit. aut
etiã eis imꝑauit. unte deiectũ intellegi. Desisse
em̃ posside cũ seruiabalio possidcant᷑. Et̃ ꝙ in
parte ẜuoꝵ dictũ dictũc̃. Idẽ in oib diciait.I¬
¶ Si forte nemo depulsus cẽt. s possidi ab eocepiꝰ¬
fi. quiingressus im ꝑossessionẽ c̃ẽt. quid dictu¬
ri ẽẽmus tractat: Sialiquo possidente. egoqq
ingressus sũ inpossessionẽ. ⁊ ñdeiciã possesso¬
rẽ. si uinctũ: opus facere cogã: quatenus res
inꝗt cẽrer egouerius puto eũ quoq deiectũ ui¬
di. quiillicumctus ẽ. TExccausa huuis int̃ dicti
in ħedẽ ⁊ bonoꝵ possessorẽ cet̃osꝙ successores
eoꝵ factũẽ. quominus ꝑueniret.

Expanded text:
dicto experiri, quia per eos retineo possessionem, qui deiecti non sunt. Idem Uiuianus refert: seruos quosdam ui depulit, alios retinuit et uinxit aut etiam eis imperauit: ui te deiectum intellegi: desisse enim possidere, cum serui ab alio possideantur. et quod in parte seruorum dictum est, idem in omnibus dici ait, si forte nemo depulsus esset, sed possideri ab eo coepissent, qui ingressus in possessionem esset. Quid dicturi essemus, tractat, si aliquo possidente ego quoque ingressus sum in possessionem et non deiciam possessorem, sed uinctum opus facere cogam: quatenus res, inquit, esset? ego uerius puto eum quoque deiectum uideri, qui illic uinctus est. Ex causa huius interdicti in heredem et bonorum possessorem ceterosque successores eorum factum est, quo minus perueniret.
Abbreviated transcription (Latin):
int̃dictũ desoli possesisore scͥptũe. quẽ potiorem
p̃tor. in soli possessione habi ⁊ ẽ ꝓhibitoniũ ad
retinendã possessionẽ ¶Hu̾ius aũt int̃dicti ꝓp
appnctate ficri ⁊ enĩ porest ut alt̃ posses¬
sor sit. dñs nonsiti alt̃ dñs quidem sit. posses¬
sor uõñ sit. ficri potest. ut ipossessor idẽ et
dñs sit: Inter ligatores ergo quotiens ẽ ꝓpn¬
etatis ꝯtroũsia. aut conuenit intligatores. ut̃
possessor sit. ut petitor. Au̾ non conuenit.
Si ꝯuenit absolutũẽ. ille possessoris cõmodo
quẽ ꝯuenit posside. ile pentoris poneie fim¬
gct̃ sed sunt̃ eos ipsoscontendat᷑ ut̃rũ posside¬
at. quia alterut̃ se magis posside ad firmat tẽ
nende possessiomis. Nã huius reicausa reddi¬
t̃. neuis fiat ei qui possih. Et ꝯsequent̃. ꝓponit᷑.
post int̃dictũ unde ui. Illud eñĩ restituit aͣmiᷤᷤ¬
sã possessione. Hocͣint̃ dictũ tuet᷑ ne amittat᷑

Expanded text:
interdictum de soli possessore scriptum est, quem potiorem interdictum de soli possessore scriptum est, quem potiorem praetor in soli possessione habeat, et est prohibitorium ad retinendam posseoprietate: fieri etenim potest, ut alter possessor sit, dominus non sit, alter dominus quidem sit, possessor uero non sit: fieri potest, ut et possessor idem et dominus sit. Inter litigatores ergo quotiens est proprietatis controuersia, aut conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non conuenit. si conuenit, absolutum est: ille possessoris commodo, quem conuenit possidere, ille petitoris onere fungetur. sed si inter ipsos contendatur, uter possideat, quia alteruter se magis possidere adfirmat, tunc, nendae possessionis nam huius rei causa redditur, ne uis fiat ei qui possidet et consequenter proponitur post interdictum unde ui. illud enim restitui‹t› ui amissam possessionem, hoc interdictum tuetur, ne amittatur
Abbreviated transcription (Latin):
restituere debeas. non solũ possessionẽ soli. sed ⁊
ea quae ibi fuer᷑ quaquã ego motã fecero. quomi¬
nus in t̃dicto te conuenirẽ. subtractis tamenmo¬
italitate. ẜiuis aut pecorib aliis ue reb casu ĩt¬
ce dentib tuũ tam̃ honus nichilominus ineis re¬
stituendis eẽ quia ex ipsotp̃r delicti. plusquã
frustat᷑or. debitor constitutus es.
abeo. libro t̃tio pitha nona paulo epitomatoꝵ
SSi colonus tuus uideiectus ẽ agesunde uiint¬
dicto. idẽ .x sinquilinus tuus uideiectus fuĩts
Paulus idẽ dici pot̃ decoloni colono. itẽ inquiꝰ¬
LPIA NUS. lbro sexag̃ adedi¬
ctũ. ¶it ptor. utieas. edesquib dea-¬
git᷑. necui. necclã. necclã. nec p̃cario al¬
ter ab altero possidetis. quominus ita possidert .
Suimfieriueto Declo acis hoc intelictũ nond ab̃o.
necy pluris. quã quanti reserit intra annũ quopͥ¬
mũ ex ꝑundi potestas fũit. agere ꝑmittã. ł hõc

Expanded text:
restituere debeas non solum possessionem soli, sed et restituere debeas non solum possessionem soli, sed et ea quae ibi fuerunt, quamquam ego moram fecero, quo minus interdicto te conuenirem, subtractis tamen mortalitate seruis aut pecoribus aliisue rebus casu intercidentibus tuum tamen onus nihilo minus in eis restituendis esse, quia ex ipso tempore delicti plus quam frustrator debitor constitutus e‹s›. 20 Labeo libro tertio pithanon a Paulo epitomatorum. Si colonus tuus ui deiectus est, ages unde ui interdicto. idem si inquilinus tuus ui deiectus fuerit. Paulus: idem dici potest de coloni colono, item inquiUlpianus libro sexageum Ait praetor: "Vti eas aedes, quibus de agitur, nec vi nec clam nec precario alter ab altero possidetis, quo minus ita possideatis, vim fieri veto. de cloacis hoc interdictum non dabo. neque pluris, quam quanti res erit: intra annum, quo primum experiundi potestas fuerit, agere permittam". Hoc