comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usis insticiusse uidẽt᷑ qd neq ĩ uulgum disciplinam efferri uelint neq cos
qui discunt litteris confisos minus memoriȩ studere qđ fere pleriq aceidit
ut presidio luteraꝵ diligentiam ĩ ꝑdiscendo ac memoriam remutant
I n primis b̾ uolunt ꝑsuadere non ĩterire animas sed ab alis post mortem
transire ad alios. Atq ħ maxime ad uirtutem excitari putant mȩtu
mortis neglecto. Multa prȩterea de sideribus ac eorum moti. de mundi
ac terraꝵ. magnitudine. de rerum natuna. de deorum ĩmortalium
ui ac potestate disputant & uiuentuti tradunt. alterum geniis est eꝗtũ.
saris q̃ annis accidere solebat uti aut ip̃i in uirias inferrent aut illatas ꝓ¬
pulsarent. omnes in bello uersantur. atq eorum ut quisq est genere copiss¬
q amplissimus ita plurimos cirtum se amb actos dientesq habet hancu¬
nam gratiam potentiam q nouerunt. Natio est omnium galloꝵ admo¬

Expanded text:
usis instituisse videntur, quod neque in vulgum disciplinam efferri velint neque eos, usis instituisse videntur, quod neque in vulgum disciplinam efferri velint neque eos, qui discunt, litteris confisos minus memoriae studere: quod fere plerisque accidit, ut praesidio litterarum diligentiam in perdiscendo ac memoriam remittant. In primis hoc volunt persuadere, non interire animas, sed ab aliis post mortem transire ad alios, atque hoc maxime ad virtutem excitari putant metu mortis neglecto. Multa praeterea de sideribus atque eorum motu, de mundi ac terrarum magnitudine, de rerum natura, de deorum immortalium vi ac potestate disputant et iuventuti tradunt. Alterum genus est equitum. dventum quotannis accidere solebat, uti aut ipsi iniurias inferrent aut illatas propulsarent, omnes in bello versantur, atque eorum ut quisque est genere copiisque amplissimus, ita plurimos cirnam gratiam potentiamque noverunt. De Gallorum religione. VI. Natio est omnium Gallorum admo
Abbreviated transcription (Latin):
nibus carnutum quȩ regio totius galliȩ mediã habetur. considunt ĩ loco cõ-¬
secrato. Huc omnes undiq qui controuersias habent conueniunt eorq de¬
cretis iudieusq parent. Disciplina ĩ britãnia reꝑta atq inde ĩgalliam trĩs.¬
lata esse existimatur. Et nunc qui diligentius eam rem cognostere uolunt.
plerũq illo discendi causa proficiserintur. Priudes a bello ab esse consuerũt.
neq tributa una cum reliquis pendunt militiȩ uacationem omniumq reꝵ
habent ĩ munitatem. Tantis exeietati premus & sua sponte multi ĩ disciplinam
conueniunt. & a parentibus propinquis q mictuntur. magnum ibi numeꝵ
uersuum ediscere dicuntur. Itaq annos non nuli .xx. ĩ disciplina ꝑma¬
nent. neq fas esse existimant ea licteris mandare cum ĩ reliquis fere reb
publicis priuatisq rationibus grecis literis utantur. Id mihi duabus de ci¬

Expanded text:
nibus Carnutum, quae regio totius Galliae media habetur, considunt in loco connibus Carnutum, quae regio totius Galliae media habetur, considunt in loco consecrato. Huc omnes undique, qui controversias habent, conveniunt eorumque decretis iudiciisque parent. Disciplina in Britannia reperta atque inde in Galliam translata esse existimatur, et nunc, qui diligentius eam rem cognoscere volunt, plerumque illo discendi causa proficiscuntur. Druides a bello abesse consuerunt neque tributa una cum reliquis pendunt; militiae vacationem omniumque rerum habent immunitatem. Tantis excitati praemiis et sua sponte multi in disciplinam conveniunt et a parentibus propinquisque mittuntur. Magnum ibi numerum versuum ediscere dicuntur. Itaque annos nonnulli vicenos in disciplina permanent. Neque fas esse existimant ea litteris mandare, cum in reliquis fere rebus, publicis privatisque rationibus Graecis litteris utantur. Id mihi duabus de ca
Abbreviated transcription (Latin):
tium numerus discipline causa concurrit. magnoq hi sunt apud eos honc̃e
N am fere de omnibus conrrouersis publicis priuatisq constituunt & siqđ
est admissum facinus. si cedes facta. si de bereditate de finibus controuersia
est id discernunt. premiã pęnasq constituunt. Siquis aut priuatus aut
publicus eoꝵ decreto non steterit sacrifitiis interdicunt. hȩc pęna apud
eos est grauissima quibusita est interdictum. hi numero impioꝵ ac see¬
leratoꝵ habentur. his omnes decedunt aditum sermonemq defugiunt
nequid ex contagione ĩ cõmodi accipiant. neq his petentibus ius reddit᷑.
neq honor ullus cõmunicatur. Nis autem omnibus druidibus preest unus
qui summam ĩter eos habet auctoritatem. hoc mortuo aut siquis ex reliꝗs
excellit dignitate succedit. aut si sunt plures pares suffragio dẽuidum nõ¬
nunꝗͣ etiam armis de principatu contendunt. Hi certo anni tempore infi¬

Expanded text:
tium numerus disciplinae causa concurrit, magnoque hi sunt apud eos honore. tium numerus disciplinae causa concurrit, magnoque hi sunt apud eos honore. Nam fere de omnibus controversiis publicis privatisque constituunt, et, si quod est admissum facinus, si caedes facta, si de hereditate, de finibus controversia est, idem decernunt, praemia poenasque constituunt; si qui aut privatus aut populus eorum decreto non stetit, sacrificiis interdicunt. Haec poena apud eos est gravissima. Quibus ita est interdictum, hi numero impiorum ac sceleratorum habentur, his omnes decedunt, aditum sermonemque defugiunt, ne quid ex contagione incommodi accipiant, neque his petentibus ius redditur neque honos ullus communicatur. His autem omnibus druidibus praeest unus, qui summam inter eos habet auctoritatem. Hoc mortuo aut si qui ex reliquis excellit dignitate succedit, aut, si sunt plures pares, suffragio druidum, nonnumquam etiam armis de principatu contendunt. hi certo anni tempore in fi
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ adequare apud cesarem gratia ĩtelligebantur bi qui propterueteres
inimicitias nullo modo cum eduis conungi poterant se remis in chientelã
dederant. Nosilli diligenter tuebantur. Ita & nouam & repente collectam
auctoritatem tenebant. Eo tum statu res erat ut longe principes haberẽt᷑
edui. secundum locum dignitatis remi obtinerent. In omni gallia eoꝵ
hominum qui in aliquo sunt numero atq bonore genera sunt duo. Nã
plebs pene seruoꝵ habetur loco quȩ nihil habet ꝑse. nullo adhibeturcõ¬
silio pleriq cum aut ere alieno. aut magnitudine triburoꝵ aut iniuria
potentioꝵ premuntur: se se in seruitutem dicant nobilibus. In hos eadem
omnia sunt uira q̃ dñis in seruos. Sed de bis duobus generibus alterum est
druidum alterum equitum illi rebus diuinis intersunt. sacrificia publica
ac priuata procurant. religiones interpetrantur. ad hos magnus ad olescẽ¬

Expanded text:
quod adaequare apud Caesarem gratia intellegebatur, ei, qui propter veteres quod adaequare apud Caesarem gratia intellegebatur, ei, qui propter veteres inimicitias nullo modo cum Aeduis coniungi poterant, se Remis in clientelam dicabant. Hos illi diligenter tuebantur: ita et novam et repente collectam auctoritatem tenebant. Eo tum statu res erat, ut longe principes haberentur Aedui, secundum locum dignitatis Remi obtinerent. In omni Gallia eorum hominum, qui aliquo sunt numero atque honore, genera sunt duo. Nam plebes paene servorum habetur loco, quae nihil audet per se, nullo adhibetur consilio. Plerique, cum aut aere alieno aut magnitudine tributorum aut iniuria potentiorum premuntur, sese in servitutem dicant nobilibus: in hos eadem omnia sunt iura, quae dominis in servos. Sed de his duobus generibus alterum est druidum, alterum equitum. Illi rebus divinis intersunt, sacrificia publica ac privata procurant, religiones interpretantur: ad hos magnus adulescen
Abbreviated transcription (Latin):
se magnis iacturis pollicutationibusq ꝑduxerant. Prelis uero compluribus
factis secundis atq omni nobilitate eduoꝵ interfecta tantum potentia
antecesserant ut magnam ꝑtem clientium ab edius ad se transducerent
obsidesq ab his principum filios acciperent & publice uitare cogerent. Ni¬
hil se contra Sequanos consilii inituros & partem finitimi agri ꝑium occu¬
patam possiderent galliȩ totius principatum obtinerent. Qua necessitate.
adductus Diuitiacus auxilii petendi causa romam ad senatum profectus
ĩ ꝑfecta re redierat. aduentu cȩsaris facta commutatione rerum obsidib
eduis reddicis ueteribus clientelis restitutis nouis ꝑ cęsarem comꝑatis ꝗͣ hi ꝗ
se ad eoꝵ amicitiam aggregauerant meliore condictione atq eꝗore ĩ¬
perio se uti uidebant. Reliquis rebus eoꝵ gratia dignitateq amplificata.
Sequani principatum dimiserant in eorum locum remi successerant. Quos

Expanded text:
se magnis iacturis pollicitationibusque perduxerant. Proeliis vero compluribus se magnis iacturis pollicitationibusque perduxerant. Proeliis vero compluribus factis secundis atque omni nobilitate Aeduorum interfecta tantum potentia antecesserant, ut magnam partem clientium ab Aeduis ad se traducerent obsidesque ab eis principum filios acciperent et publice iurare cogerent nihil se contra Sequanos consili inituros et partem finitimi agri per vim occupatam possiderent Galliaeque totius principatum obtinerent. Qua necessitate adductus Diviciacus auxili petendi causa Romam ad senatum profectus infecta re redierat. Adventu Caesaris facta commutatione rerum, obsidibus Aeduis redditis, veteribus clientelis restitutis, novis per Caesarem comparatis, quod hi, qui se ad eorum amicitiam adgregaverant, meliore condicione atque aequiore imperio se uti videbant, reliquis rebus eorum gratia dignitateque amplificata Sequani principatum dimiserant. In eorum locum Remi successerant: quos
Abbreviated transcription (Latin):
rant heȩ nationes ĩterse proponere: In gallia non solũ
in omnibus cuutatibus atq ĩ omnibus pagis partibusq¬
E& sed pene etiam ĩ singulis domibus factiones sunt eaꝵ¬
q sunt factonum principes qui summam auctoritatem eoꝵ uidicio hr̃e
existimantur quorum ad arbitrium iudiciumq summa omnium reꝵ
consilioꝵq redeat. Itaq eius rei causa antiquitus institutum uidetur.
ne quis ex plebe contra potentiorem auxili egeret. Suos enim quisq
opprimi & circũueniri non patitur neq aliter si faciat ullam inter suos
haberet auctoritatem. Hȩc eadem ratio est ĩ summa totius galliȩ Nã¬
q omnes ciuitates ĩ ꝑtes diuisȩ sunt duas. Cum cesar ĩ galliam uenit al¬
terius factionis principes erant edui alterius Sequani. Hii cum ꝑse mi¬
nus ualerent q summa auctoritas antiquitus erat ĩ edius magnȩq eoꝵ
erant clientelȩ. germanos atq ariouistum sibi adunexerant eosq ad

Expanded text:
rant hae nationes inter sese proponere. In Gallia non solum rant hae nationes inter sese proponere. In Gallia non solum in omnibus civitatibus atque in omnibus pagis partibusque, sed paene etiam in singulis domibus factiones sunt, earumque factionum principes sunt qui summam auctoritatem eorum iudicio habere existimantur, quorum ad arbitrium iudiciumque summa omnium rerum consiliorumque redeat. Itaque eius rei causa antiquitus institutum videtur, ne quis ex plebe contra potentiorem auxili egeret: suos enim quisque opprimi et circumveniri non patitur, neque, aliter si faciat, ullam inter suos habet auctoritatem. Haec eadem ratio est in summa totius Galliae: namque omnes civitates in partes divisae sunt duas. Cum Caesar in Galliam venit, alterius factionis principes erant Aedui, alterius Sequani. Hi cum per se minus valerent, quod summa auctoritas antiquitus erat in Aeduis magnaeque eorum erant clientelae, Germanos atque Ariovistum sibi adiunxerant eosque ad
Abbreviated transcription (Latin):
prouidet castris locum ydoneum deligit. Ubiss imperat ut pecora declucãt
suaq omnia ex agris ĩ oppida conferant sperans barbaros atq imꝑitos ho¬
mines in opia cibarioꝵ adductos ad iniquam pugnandi condictionem pos¬
eos gerantur agnoscant. Illi imꝑata faciunt a paucis diebus ĩtermissis re¬
ferunt sueuos omnes postꝗͣ certiores numptii de exercitu romanoꝵ uene¬
rint cum omnibus suis sotioꝵq copis quas coegissene penitus ad extremos
fines se recepisse siluam esse ibi infinitȩ magnitudinis quȩ appellatur bacenis
ac longe introrsus ꝑtinere & pro natiuo muro obiectam. coruscos a Sueuis
Sueuosq a corruscis iniuris incursionibusq prohibere ad eius initium sil¬
ue Sucuos aduentum romanoꝵ expelare consticuisẽ.
UONIAM ad hunc locum ꝑuentum est non alienum
esse uidetur de galliȩ germaniȩq moribus & quo disfe¬

Expanded text:
providet, castris idoneum locum deligit; Vbiis imperat ut pecora deducant providet, castris idoneum locum deligit; Vbiis imperat ut pecora deducant suaque omnia ex agris in oppida conferant, sperans barbaros atque imperitos homines inopia cibariorum adductos ad iniquam pugnandi condicionem posd eos gerantur cognoscant. Illi imperata faciunt et paucis diebus intermissis referunt: Suebos omnes, posteaquam certiores nuntii de exercitu Romanorum venerint, cum omnibus suis sociorumque copiis, quas coegissent, penitus ad extremos fines se recepisse: silvam esse ibi infinita magnitudine, quae appellatur Bacenis; hanc longe introrsus pertinere et pro nativo muro obiectam Cheruscos ab Suebis Suebosque ab Cheruscis iniuriis incursionibusque prohibere: ad eius initium silvae Suebos adventum Romanorum exspectare constituisse. uoniam ad hunc locum perventum est, non alienum esse videtur de Galliae Germaniaeque moribus et quo diffe
Abbreviated transcription (Latin):
atq instituta ratione magno militum studio paucis dicbus opus efficit᷑
Firmo in Treueris presidio ad pontem relicto nequis ab his subito motuso¬
riretur reliquas coplas equitatumq traducit. Ubii qui ante obsides de-¬
derant atq in dedictionem uenerant purgandi sui causa ad eum lega¬
tos mittunt qui doceant neq auxilia ex sua ciuitate ĩ treueros missa me¬
q a sc fidem lesam petunt atq orant ut sibi partat ne communi cdio geͣ¬
manoꝵ ĩ nocentes pro nocentibus penas pendant. Si amplius obsidum uel¬
let dare pollicentur. Cognita cesar causa reꝑit asueuis auxilia missi ee
Ubi horum satiffactionem accepit adicus uiasq in sueuos ꝑqurit. Interĩ
paucis post diebus fit ab Ubiis certior. Sueuos omnes in unum locum copias
cogere atq his nationibus quȩ sub eoꝵ sint imꝑio denumptiare ut aux¬
lia peditatus equitatusq mittant. His cognitis rebus rem frumentariam

Expanded text:
atque instituta ratione magno militum studio paucis diebus opus efficitur. atque instituta ratione magno militum studio paucis diebus opus efficitur. Firmo in Treveris ad pontem praesidio relicto, ne quis ab his subito motus oreretur, reliquas copias equitatumque traducit. Vbii, qui ante obsides dederant atque in deditionem venerant, purgandi sui causa ad eum legatos mittunt, qui doceant neque auxilia ex sua civitate in Treveros missa neque ab se fidem laesam: petunt atque orant ut sibi parcat, ne communi odio Germanorum innocentes pro nocentibus poenas pendant; si amplius obsidum vellet, dare pollicentur. Cognita Caesar causa reperit ab Suebis auxilia missa esse; Vbiorum satisfactionem accipit, aditus viasque in Suebos perquirit. Interim paucis post diebus fit ab Vbiis certior Suebos omnes in unum locum copias cogere atque eis nationibus quae sub eorum sint imperio denuntiare, ut auxilia peditatus equitatusque mittant. His cognitis rebus rem frumentariam
Abbreviated transcription (Latin):
quos fugere credebant infestis signis ad se ire uiderunt modo impetum
ferre non potuerunt. ac primo concursu ĩ fugam coniecti proximas sil¬
uas petierunt. Quos labienus consectatus equitatu magno numero inter¬
fecto compluribus captis. paucis post chebus ciuitatem recepit. Nam ger-¬
mani qui auxeilio uemebant ꝑcepta treueroꝵ fuga se se domũ receꝑunt.
Cum his propinqui induciomari qui defectionis auctores fuerant comitati
eos ex ciuitate abscesserant. Cingentorigi quem ab initio permansise in of.¬
fitio demostrauimus principatumꝰ atq imperium est traditum. Cesir postꝗͣ
ex Menapis ĩ Treueros uenit duabus de causis renum transire constituit.
quarum una erat qͥ auxilia contra se treueris miserant altera ne ad eos
ambiorix receptum haberet. His constitutis rebus paululum supra eum
locum quo ante exercitum traduxerat facere pontem instituit. Nota

Expanded text:
quos fugere credebant infestiquos fugere credebant infestiferre non potuerunt, ac primo concursu in fugam conjecti, proximas silvas petierunt. Quos Labienus equitatu consectatus, magno numero interfecto, compluribus captis, paucis post diebus civitatem recepit. Nam Germani qui auxilio venerant, percepta Trebirorum fuga, sese domum contulerunt. Cum hiis Induciomari propinqui, qui defectionis auctores fuerant, comitati eos ex civitate excesserunt. Cingetorigi, quem ab initio permansisse in officio demonstravimus, principatus atque imperium est traditum. Caesar vero postquam ex Menapiis in Trebiros venit, duabus de causis Renum traquarum una erat, quod auxilia contra se Treveris miserant, altera, ne ad eos Ambiorix receptum haberet. His constitutis rebus paulum supra eum locum quo ante exercitum traduxerat facere pontem instituit. Nota
Abbreviated transcription (Latin):
ex manibus dimaterent, longum esse ꝑterritis romanis germanorum
auxilium expectare. neq suam pati dignitatem ut tantis copiis tam
exiguam manum prȩsertim fugientem atq impeditam adoriri non
audeant flumen transire & iniquo loco committere prelium non du¬
bitant. Quȩ fore suspicatus labienus. ut omnes citra flumen eliceret
eadem usus simulatione itineris placide progrediebatur. Tunc p̃missis
paululum impedimentis atq ĩ tumulo quodam collocatis. habetis inquit
milites quam petistis facultatem. hostem iniquo atq impedito loco te¬
netis prȩstate eandem nobis ducibus uirtutem quam sepe numero im¬
peratori prestitistis atq illum adesse & ħ coram cernere existimate.
Simul signa adhostem conuerti & aciem dirigi iubet & paucis tũmis
prȩsidio ad impedimenta dimissis. reliquos ȩquites ad latera disponit. Cȩle¬
riter nostri clamore sublato pila ĩ hostes ĩ mittunt. Illi ubi prȩterspem

Expanded text:
ex manibus dimitterent—longum esse perterritis Romanis Germanorum ex manibus dimitterent—longum esse perterritis Romanis Germanorum auxilium exspectare, neque suam pati dignitatem ut tantis copiis tam exiguam manum praesertim fugientem atque impeditam adoriri non audeant—flumen transire et iniquo loco committere proelium non dubitant. Quae fore suspicatus Labienus, ut omnes citra flumen eliceret, eadem usus simulatione itineris placide progrediebatur. Tum praemissis paulum impedimentis atque in tumulo quodam collocatis "Habetis," inquit, "milites, quam petistis facultatem: hostem impedito atque iniquo loco tenetis: praestate eandem nobis ducibus virtutem, quam saepe numero imperatori praestitistis, atque illum adesse et haec coram cernere existimate." Simul signa ad hostem converti aciemque dirigi iubet, et paucis turmis praesidio ad impedimenta dimissis reliquos equites ad latera disponit. Celeriter nostri clamore sublato pila in hostes immittunt. Illi, ubi praeter spem
Abbreviated transcription (Latin):
q preruptis. Hoc neq ip̃e transire habebat ĩanimo. neq hostes tran¬
sire existimabãt. Augebatur auxiliorum qõtidie spes. loquitur ĩ consiliõ
palam quoniam germani appropinquare dicantur se se suas exercitusq fõ¬
tunas in dubium nõ deuocatur. & postera die prima iuce castra motuꝵ
Celeriter hȩc adhostes deferuntur. ut ex magno galloꝵ equitum numero
non nullos gallos galicis rebus fauere natura cogebat. labienus noctu tribu¬
nis militum: primisq ordinibus conuocatis quid sui sit consilii proponit &
quo facilius hostibus timoris det suspictionem maiore strepitũ & tumultu
ꝗͣ preteriti fere consuetudo castra moueri iubet. His rebus fuge similem
profectionem effecit. Hȩc quoq ꝑ exploratores ante lucem ĩ tanta propĩ¬
quitate castroꝵ ad hostes deferuntur uix agmen nouissimum extra
munitiones processerat cum galli cohortati inter se ne speratam prȩdã

Expanded text:
que praeruptis. Hoc neque ipse transire habebat in animo neque hostes tranque praeruptis. Hoc neque ipse transire habebat in animo neque hostes transituros existimabat. Augebatur auxiliorum cotidie spes. Loquitur in concilio palam, quoniam Germani appropinquare dicantur, sese suas exercitusque fortunas in dubium non devocaturum et postero die prima luce castra moturum. Celeriter haec ad hostes deferuntur, ut ex magno Gallorum equitum numero nonnullos Gallicis rebus favere natura cogebat. Labienus noctu tribunis militum primisque ordinibus convocatis, quid sui sit consili proponit et, quo facilius hostibus timoris det suspicionem, maiore strepitu et tumultu Romani fert consuetudo castra moveri iubet. His rebus fugae similem profectionem effecit. Haec quoque per exploratores ante lucem in tanta propinquitate castrorum ad hostes deferuntur. Vix agmen novissimum extra munitiones processerat, cum Galli cohortati inter se, ne speratam praedam
Abbreviated transcription (Latin):
potitur. Quibus rebus caicti Menapii legatos ad eum pacis petendȩ causa¬
mittunt. Ille obsidibus acceptis hostium se habiturum numero confirmat.
si aut ambiorigem aut eius legatos finibus suis recepissent. Nis confirma¬
tis rebus comium a trebatem cum equitatu custodis loco ĩ menapis reli¬
quit ip̃e ĩ Treueros proficiscitur. Dum ħ̾ a cȩsare geruntur treueri ma
gnis coactis equittitus peditatusq copis labienum cum una legione quȩ
ĩ eorum finibus hiemauerat adoriri ꝑabant. Iamq ab eo non amplius bidu
uia aberant cum duas uenisse legiones missu .C. cognostunt. positis castrisa
milibus passuum .xx. auxilia germanoꝵ expectare constituunt. Labie¬
nus cognito consilio sperans temeritate eoꝵ fore aliquam dimicandi fa
magno equitatu contra hostes proficiscitur & malle passuum ĩ termisso spatio
castra cõmunit. Erat ĩter labienuom & hostem difficili transtu flumen npis¬

Expanded text:
potitur. Quibus rebus cpotitur. Quibus rebus cmittunt. Ille obsidibus acceptis hostium se habiturum numero confirmat, si aut Ambiorigem aut eius legatos finibus suis recepissent. His confirmatis rebus Commium Atrebatem cum equitatu custodis loco in Menapiis relinquit; ipse in Treveros proficiscitur. Dum haec a Caesare geruntur, Trevegnis coactis peditatus equitatusque copiis, Labienum cum una legione, qui in eorum finibus hiemabat, adoriri parabant; jamque ab eo non longius via bidui aberant, cum duas venisse legiones missu Caesaris cognoscunt. Positis castris a milibus passuum 15, auxilia Germanorum expectare constituunt. Labienus, cognito hostium consilio, sperans temeritate eorum aliquam fore dimicandi fac cohortibus, magno equitatu contra Trebiros proficiscitur, et mille passuum relicto spatio castra co
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuis paludibs siliusq muniti qui uni ex gallia de pace ad cȩsarem
legatos nunꝗͣ miserant. cum his esse hospitium ambiorigi sciebat. Item
ꝑ treueros uenisse germanos ĩ amicitiam cognouerat. hꝰ prius illi detra¬
henda auxilia existimabat ꝗͣ ip̃m bello lacesgeret ne desꝑata salute
aut se ĩ menapios abderet aut cum tranfrenanis congredi cogeretur. Hoc
inito consilio totius exercitus impedimenta ad labienum ĩ treueros mitit
duasq legiones ad eum proficisci iubet ipe cum legionibus expeditis .u.
ĩ menapios proficiscitur. Illi nulla coacta manu loci presidio freti ĩ sil-¬
uas paludesq confugiunt suaq eo conferunt. Cesar ꝑtitis copiss cum . c fa¬
bio legato &. Marco crosso questore celeriterq effectis pontibus adiit triꝑ¬
tito ȩdificia uicosq incendit magno cum pecoris atq hominum numero

Expanded text:
perpetuis paludibus silvisque muniti, qui uni ex Gallia de pace ad Caesarem perpetuis paludibus silvisque muniti, qui uni ex Gallia de pace ad Caesarem legatos numquam miserant. Cum his esse hospitium Ambiorigi sciebat; item per Treveros venisse Germanis in amicitiam cognoverat. Haec prius illi detrahenda auxilia existimabat quam ipsum bello lacesseret, ne desperata salute aut se in Menapios abderet aut cum Transrhenanis congredi cogeretur. Hoc inito consilio totius exercitus impedimenta ad Labienum in Treveros mittit duasque legiones ad eum proficisci iubet; ipse cum legionibus expeditis quinque in Menapios proficiscitur. Illi nulla coacta manu loci praesidio freti in silvas paludesque confugiunt suaque eodem conferunt. Caesar partitis copiis cum Gaio Fabio legato et Marco Crasso quaestore celeriterqertito, aedificia vicosque incendit, magno pecoris atque hominum numero
Abbreviated transcription (Latin):
gatosq deprȩcandi causa ad Cȩsarem mittunt ad eum ꝑ eduos inquorum
antiquitus erat ĩ fide ciuitas. libenter Cęsar petentibus eluis dat ueniam ex¬
cusationemq accipit ꝗđ estiuum tempus ĩstantis belli non questionis esse ar-¬
bitrabatur. Obsidibus imꝑatis centum. hos eduis custodiendos tradidit. Co¬
dem tempore Carnutes legatos obsidesq mittunt usi deprecatoribus remis
quoꝵ erant ĩclienetla. Cadem fere responsa ꝑagit concilum cesar eges¬
q impenit ciuitatibus ac ꝑte galliȩ pacata. totus& mente & animo in
bellum treueroꝵ a ambiorigis insistit. Cauarinum cum equitatu Seno¬
num secum proficisci iubet nequis aut ex huius iracundia: aut ex eo qđ
meruerit odio ciuitatis motus oriretur. his rebus constitutis qđ pro explo¬
rato habebat ambiorigem prelio non esse concertaturum reliqua eius con¬
silia animo circũspiciebat. Erant menapii propinqui eburonum finibus

Expanded text:
gatosque deprecandi causa ad Caesarem mittunt: adeunt per Aeduos, quorum gatosque deprecandi causa ad Caesarem mittunt: adeunt per Aeduos, quorum antiquitus erat in fide civitas. Libenter Caesar petentibus Aeduis dat veniam excusationemque accipit, quod aestivum tempus instantis belli, non quaestionis esse arbitrabatur. Obsidibus imperatis centum hos Aeduis custodiendos tradit. Eodem Carnutes legatos obsidesque mittunt usi deprecatoribus Remis, quorum erant in clientela: eadem ferunt responsa. Peragit concilium Caesar equiue imperat civitatibus. Hac parte Galliae pacata totus et mente et animo in bellum Treverorum et Ambiorigis insistit. Cavarinum cum equitatu Senonum secum proficisci iubet, ne quis aut ex huius iracundia aut ex eo, quod meruerat, odio civitatis motus exsistat. His rebus constitutis, quod pro explorato habebat Ambiorigem proelio non esse concertaturum, reliqua eius consilia animo circumspiciebat. Erant Menapii propinqui Eburonum finibus,
Abbreviated transcription (Latin):
mero capto atq ea prȩda militibus concessa uastatisq agris ĩ deditionem ue¬
nire atq obsides sibi dare coegit. Eo celeriter confecto negotio rursus ĩ ibna
legiones reduxit. Concilio gallie primo uere ut ĩstituerat indicto cum reli¬
qui prȩter Senones carnutes Treuerosq uenissent initium belli ac defectionis
hoc esse arbitratus ut omnia postponere uiderctur concilium lutetiam pa¬
risioꝵ transfert. Confines erant hi senonibus ciuutatumq patrum memo¬
riã conuinxerant. Sed ab hoc concilio abfuisse existimabantur : Ac re pro
suggestu pronumptiata eodem die cum legiombus ĩ senones proficiscitur. ma-¬
gnisq itineribus eo ꝑuenit. Cognito eius aduentu afico qui princeps eius
consilii fuerat iubet ĩ oppida multitudinem conuenire. Conantibus priusꝗͣ
id effici posset, ad esse romanos nuntiatur. Necessario sententia desistunt. le¬

Expanded text:
mero capto atque ea praeda militibus concessa vastatisque agris in deditionem vemero capto atque ea praeda militibus concessa vastatisque agris in deditionem venire atque obsides sibi dare coegit. Eo celeriter confecto negotio rursus in hiberna legiones reduxit. Concilio Galliae primo vere, ut instituerat, indicto, cum reliqui praeter Senones, Carnutes Treverosque venissent, initium belli ac defectionis hoc esse arbitratus, ut omnia postponere videretur, concilium Lutetiam Parisiorum transfert. Confines erant hi Senonibus civitatemque patrum memoria coniunxerant, sed ab hoc consilio afuisse existimabantur. Hac re pro suggestu pronuntiata eodem die cum legionibus in Senones proficiscitur magnisque itineribus eo pervenit. Cognito eius adventu Acco, qui princeps eius consili fuerat, iubet in oppida multitudinem convenire. Conantibus, priusquam id effici posset, adesse Romanos nuntiatur. Necessario sententia desistunt le
Abbreviated transcription (Latin):
ueris imperium defertur. Illi finitimos germanos sollicitare & pecumam pollice¬
ri non desistunt. Cum a proximis impetrare non possent ulteriores temptant
Inuentis non nullis ciuitatibus iure uirando inter se confirmant obsidibusq &
pecunia cauent ambiorigem sibi societate a federe adiungunt. Quibus reb
cognitis cȩsar cum undiq bellum parari uideret Neruios &Uatucos ac me¬
napios adiunctis Cisreͥnanis omnibus germanis esse ĩ armis. Senones ad im¬
ꝑatum non uenire & cum carnutibus finitimisq cuutatibus consilia co¬
municare a treueris germanos crebris legationibus sollicitari. maturius sibi
de bello cogitandum putaiuit. Ittiq non dum ĩeme confecta proximis quat¬
tuor legionibus coactis de improuiso ĩ fines neruioꝵ contendit. Et priusꝗ
illi aut conuenire aut profugere possent magno pecor atq hominum nu¬

Expanded text:
veris imperium defertur. Illi finitimos Germanos sollicitare et pecuniam polliceveris imperium defertur. Illi finitimos Germanos sollicitare et pecuniam polliceri non desistunt. Cum ab proximis impetrare non possent, ulteriores temptant. Inventis nonnullis civitatibus iureiurando inter se confirmant obsidibusque de pecunia cavent: Ambiorigem sibi societate et foedere adiungunt. Quibus rebus cognitis Caesar, cum undique bellum parari videret, Nervios, Aduatucos ac Menapios adiunctis Cisrhenanis omnibus Germanis esse in armis, Senones ad imperatum non venire et cum Carnutibus finitimisque civitatibus consilia communicare, a Treveris Germanos crebris legationibus sollicitari, maturius sibi de bello cogitandum putavit. Itaque nondum hieme confecta proximis quattuor coactis legionibus de improviso in fines Nerviorum contendit et, priusquam illi aut convenire aut profugere possent, magno pecoris atque hominum nu
Abbreviated transcription (Latin):
Ultis de causis cesar maiorem galliȩ motum expetãs
ꝑ Marcum Sillanum .C. antistium Reginum ti¬
tum sextum legatos delectum habere ĩstituit. Simł
ab. cti. Pompeio pro consule petit quoniam ip̃e adur¬
bem cum imperio.r.p. causa remaneret quos exci¬
Ssalpina gallia consuł sacramento rogauisset ad signa conuenire & ad se
proficisci uiberet magni interesse etiam ĩ reliquum tempus ad oppinionem
galliȩ existimans tantas uideri italiȩ facultates ut siquid esset ĩ bello de-¬
trimenti acceptum non modo id bręui tempore resarciri. sed etiam maio¬
ribus augeri copias posset. &cum pompeius &.r.p. & amicitiȩ tribuisset ce¬
leriter confecto ꝑ suos delectu tribus ante exactam hiemem & constitutis
a adductis legionibus duplicatumq earum cohortium numerum quascũ¬
Quinto liturio amiserat & celeritatẽ & copis docuit quid p .r. & disciplina
& opes possent. Interfecto Incluciomaro ut docuimus ad eius propinquos a Tre¬

Expanded text:
ultis de causis Caesar maiorem Galliae motum exspectans per Marcum Silanum, Gaium Antistium Reginum, Titum Sextium legatos delectum habere instituit. Simul ab Gnaeo Pompeio proconsule petit, quoniam ipse ad urbem cum imperio rei publicae causa remaneret, quos ex Cisalpina Gallia consulis sacramento rogavisset, ad signa convenire et ad se proficisci iuberet, magni interesse etiam in reliquum tempus ad opinionem Galliae existimans tantas videri Italiae facultates ut, si quid esset in bello detrimenti acceptum, non modo id brevi tempore sarciri, sed etiam maioribus augeri copiis posset. Quod cum Pompeius et rei publicae et amicitiae tribuisset, celeriter confecto per suos dilectu tribus ante exactam hiemem et constitutis et adductis legionibus duplicatoque earum cohortium numero, quas cuQuinto Titurio amiserat, et celeritate et copiis docuit, quid populi Romani disciplina atque opes possent. Interfecto Indutiomaro, ut docuimus, ad eius propinquos a Tre
Abbreviated transcription (Latin):
it iura ĩ thetrarois reges ciuitates disponit. Mitridatem pergamenũ
quo rem feliciter celeriterq gestam ĩ egipto supra scripsimus regio genẽ
ortum disciplinis etiam regis educatum. nam eum Mitridates rex asię
totius propter nobilitatem a pergamo ꝑuulum secum asportauerat in
castra multosq tenuerat annos iregem bosfori constituit quod sub im¬
perio pharnacis fuerat. prouinciasq populi.ro. a barbaris atq mimicis
regibus interposito amicissimo regę muniuit. Cidem thetrarchiam le¬
gibus gallogrecoꝵ iure gentis & cognationis adiudicauit occupatam &
possessam paucis ante annis a deiotaro. Neq tamen usꝗͣ duitius mora¬
tus est ꝗͣ necessitas urbanarum seditionum pati uidebatur. Rebus fe¬
licissime celerrimeꝗ consectis ĩ yͥtaliam celerius omniũ opimone uenit.

Expanded text:
it; iura in tetrarchas, reges, civitates distribuit. Mithridaten Pergamenum, it; iura in tetrarchas, reges, civitates distribuit. Mithridaten Pergamenum, a quo rem feliciter celeriterque gestam in Aegypto supra scripsimus, regio genere ortum, disciplinis etiam regiis educatum — nam eum Mithridates, rex Asiae totius, propter nobilitatem Pergamo parvulum secum asportaverat in castra multosque retinuerat annos — regem Bosphori constituit, qui sub imperio Pharnacis fuerat, provinciasque populi Romani a barbaris atque inimicis regibus interposito amicissimo rege munivit. Eidem tetrarchian Gallograecorum iure gentis et cognationis adiudicavit occupatam et possessam paucis ante annis a Deiotaro. Neque tamen usquam diutius moratus est quam necessitas urbanarum seditionum pati videbatur. Rebus felicissime celerrimeque confectis in Italiam celerius omnium opinione venit.
Abbreviated transcription (Latin):
Defendentibus autem his cohortibus castra quas pharnaces presidio relique¬
rat celeriter castris hostium sunt potiti interfecta multitudine omni
suoꝵ aut cupta. Pharnaces cum paueis equitibuis prosugit cui ubi c&¬
stroꝵ oppugnatio fticuliacem attulisset liberius prosugiendi uiuusĩ
credibili est lȩtitia affectus quod maximum bellum tanta celeritate cõ¬
fecerat. quodq subiti periculi recordatione lenor quod uictoria facilis
ex difficillimis rebus acciderat. Fonto ergo recepto prȩda omni regia
militibus condonata. postero die cum expeditis equitibus ipe profici¬
scitur. legionem. U decedere ad pręmia atq honores accipiendos in yͥ¬
taliam iubet. auxilia deiotari domum remittit. duas legiones cũ cęlio
minutio ĩ ponto reliquit. Ita ꝑ gallogrȩciam bithinamq in asiam uer
facit omniumq earum prouinciaꝵ de controuersis cognoscit. ac statu¬

Expanded text:
Defendentibus autem eis cohortibus castra quas Pharnaces praesidio reliqueDefendentibus autem eis cohortibus castra quas Pharnaces praesidio reliquerat, celeriter castris hostium sunt potiti. Interfecta multitudine omni suorum aut capta Pharnaces cum paucis equitibus profugit; cui nisi castrorum oppugnatio facultatem attulisset liberius profugiendi, vivus iictor Caesar incredibili est laetitia adfectus, quod maximum bellum tanta celeritate confecerat, quodque subiti periculi recordatione laetior victoria facilis ex difficillimis rebus acciderat. Ponto recepto praeda omni regia militibus condonata postero die cum expeditis equitibus ipse proficiscitur, legionem sextam decedere ad praemia atque honores accipiendos in Italiam iubet, auxilia Deiotari domum remittit, duas legiones cum Caelio Viniciano in Ponto relinquit. § 78 Ita per Gallograeciam Bithyniamque in Asiam iter facit omniumque earum provinciarum de controversiis cognoscit et statu
Abbreviated transcription (Latin):
sublato confligit multum adiuuante natura loci plurimum deoꝵ
ĩ mortalium benignitate qui cum ommbus casibus bellis intersunt tũ
precipue eis quibus nihil ratione potuit administrari. Magno atqaeri
prelio cominus facto dextro cornu quo ueterana .ui. legioent col¬
locata initium uictorię natum est cum ab ea ꝑte inproclun detrude¬
rentur hostes. multo tardius sed tamen eisdem diis adiuuantibus sin¬
stro cormi mediaq acie. totȩ profligantur copie regis. Quȩ ꝗͣ facile
subierant iniquum locum tam celeriter gradu pulso premebuntur loci
iniquitate. Itaq multis militibus partim interfecdis. ꝑtim sua ruma.
oppressis qui uelocitite effugere poterant armis taimeñ proredis uallem
transgressi nibil ex loro superiore ĩermes profiçȩre pegerant. At nostr
uictoria elati subire iniquum locum muntionesq aogrȩdĩ nõ dubitãt

Expanded text:
sublato confligitur multum adiuvante natura loci, plurimum deorum sublato confligitur multum adiuvante natura loci, plurimum deorum immortalium benignitate; qui cum omnibus casibus bellicis intersunt, tum praecipue eis quibus nihil ratione potuit administrari. § 76 Magno atque acri proelio comminus facto, dextro cornu, quo veterana legio sexta erat collocata, initium victoriae natum est. Ab ea parte cum in proclive detruderentur hostes, multo tardius, sed tamen isdem dis adiuvantibus sinistro cornu mediaque acie totae profligantur copiae regis. Quae quam facile subierant iniquum locum, tam celeriter gradu pulsae premebantur loci iniquitate. Itaque multis militibus partim interfectis partim suorum ruina oppressis, qui velocitate effugere poterant, armis tamen proiectis vallem transgressi nihil ex loco superiore inermi proficere poterant. At nostri victoria elati subire iniquum locum munitionesque aggredi non dubitarunt.
Abbreviated transcription (Latin):
in aciem conflixisse & uicisse legati eius gloriabantur simul cõtemp¬
tu exercitus nostri quem pulsum a se domino duce sciebat inito cõ¬
silio dimicandi descendere prerupta ualle cępit. Cuius aliquandiu cȩ¬
sar irridebat inanem ostentationem. & eo loco militum cohoriationẽ.
quem ĩ locum nemo sanus hostis subiturus esser cum interim pharna¬
ces codem gradu quo in pręlium descenderat ualle. ascendere ad¬
uersus arduum collem instructis copiis cepit. Cesar in credibili euis
uel temeritate uel fiducia commotus neq opinans ĩ paratusq oppres¬
sos eodem tempore milites ab operibus uocat arma capere iuibet legi¬
ones opponit aciemq instruit. Cuius rei subita trepidatio magnum
terrorem actulit nostris non dum ordinibus instructis falcate regie
quadrige ꝑmixtos milites ꝑturbant. Quȩ tamen celerier multitu¬
dinȩ teloꝵẜ opprimuntur: In sequitur has acies hossium & clamore

Expanded text:
in acie conflixisse et vicisse legati eius gloriabantur, simul contempin acie conflixisse et vicisse legati eius gloriabantur, simul contemptu exercitus nostri, quem pulsum a se Domitio duce sciebat, inito consilio dimicandi descendere praerupta valle coepit. Cuius aliquamdiu Caesar irridebat inanem ostentationem et eo loco militum coartationem, quem in locum nemo sanus hostis subiturus esset: cum interim Pharnaces eodem gradu quo in praeruptam descenderat vallem ascendere adversus arduum collem instructis copiis coepit. § 75 Caesar incredibili eius vel temeritate vel fiducia commotus neque opinans imparatusque oppressus eodem tempore milites ab opere revocat, arma capere iubet, legiones opponit aciemque instruit; cuius rei subita trepidatio magnum terrorem attulit nostris. Nondum ordinibus instructis falcatae regiae quadrigae permixtos milites perturbant; quae tamen celeriter multitudine telorum opprimuntur. Insequitur has acies hostium, et clamore
Abbreviated transcription (Latin):
diuideret ab opere ĩcepto cesaris castroꝵ. Pharnaces cum id re¬
pente prima luce animaduertisset copias suas pro castris instruxit.
quas interposita tanta locoꝵ iniquitate consuetudine magis per¬
uulgata militari credebat instrui. Cęsar uł ad opus suum tardã¬
dum quo plures ĩ armis tenerentur uel ad ostentationem regiȩ si¬
duciȩ ne munitione magisꝗͣ manu desendere locum pharnaces in¬
deretur deterritus non est quo minus prima acie pro uallo ĩstru¬
cta reliqua pars exercitus opus faceret. At pharnaces impulsus siue
loci felicitate siue auspiciis & religionibus inductus quibus obtempe¬
rasse eum postea audiebamus siue paucitate nostroꝵ qui in armis
erant comparati cum more operis quotidiani magnam illoꝵ ser¬
uoꝵ multitudinem quȩ aggerem portabat milites esse credidisset
siue etiam fiducia ueterana exercitus sui quem cum legione ꝯxi.

Expanded text:
divideret ab opere incepto Caesaris castrorum. § 74 Pharnaces, cum id redivideret ab opere incepto Caesaris castrorum. § 74 Pharnaces, cum id repente prima luce animadvertisset, copias suas omnis pro castris instruxit. Quas interposita tanta locorum iniquitate consuetudine magis pervulgata militari credebat instrui Caesar vel ad opus suum tardandum, quo plures in armis tenerentur, vel ad ostentationem regiae fiduciae, ne munitione magis quam manu defendere locum Pharnaces videretur. Itaque deterritus non est quo minus prima acie pro vallo instructa reliqua pars exercitus opus faceret. At Pharnaces impulsus sive loci felicitate sive auspiciis et religionibus inductus, quibus obtemperasse eum postea audiebamus, sive paucitate nostrorum qui in armis erant comperta, cum more operis cotidiani magnam illam servorum multitudinem quae aggerem portabat militum esse credidisset, sive etiam fiducia veterani exercitus sui, quem bis et vicies
Abbreviated transcription (Latin):
lut manu factus excelsiori undiq fastigio substinet murũ. Cicum¬
locum pharnaces ueteribus paternoꝵ felicium castroꝵ refectum
operibus copiis suis omnibus occupauit. Cesar cum ab hoste milia
passuum quinq castra posuisset uideret ꝙ eas ualles quibus regia
caftra munirentur eodem interuillo sua castra munitura si modo
ea loca hostes priores non cepissent. que multo erant propiora re¬
gis castris. aggerem comportari iubet intra munitiones. Quo ce¬
leriter collocato proxima nocte uigilia .iiiiͦ. legionibus omnib
expeditis impedimentisq in castris relictis prima luce neq opinã¬
tibus hostibus ipm locum cepit in quo mitridates secundum preliũ
aduersus triarium fecerat. Huc omnem comportari aggerem &¬
ut castris seruitia agerentur iussit nequisab opere miles discedẽt
cum spatio nõ amplius passuum .M. intercisa uallis castra hostium

Expanded text:
lut manu factus, excelsiore undique fastigio sustinet murum. Circumlut manu factus, excelsiore undique fastigio sustinet murum. Circumlocum Pharnaces veteribus paternorum felicium castrorum refectis operibus copiis suis omnibus occupavit. § 73 Caesar cum ab hoste milia passuum V castra posuisset videretque eas vallis quibus regia castra munirentur eodem intervallo sua castra munituras, si modo ea loca hostes priores non cepissent, quae multo erant propiora regis castris, aggerem comportari iubet intra munitiones. Quo celeriter collato proxima nocte vigilia quarta legionibus omnibus expeditis impedimentisque in castris relictis prima luce neque opinantibus hostibus eum ipsum locum cepit, in quo Mithridates secundum proelium adversus Triarium fecerat. Huc omnem comportatum aggerem ex castris per servitia aggeri iussit, ne quis ab opere miles discederet, cum spatio non amplius passuum mille intercisa vallis castra hostium
Abbreviated transcription (Latin):
Sibene fecisset iam sibi tunc remitteret munera ac dona quȩ bene
rebus gestis imperatores ab amicis accipere consuescunt. Misenite¬
nim pharnaces coronam auream. His responsis datis legatos remi¬
sit. Ac pharnaces omnia liberaliter pollicitus cum festinantem ac
precurrentem cȩsarem speraret libentius etiãm crediturum suis
promissis ꝗͣ ris pateritur quo celerius honestiusq ad res magis ne¬
cessarias proficisceretur. Nemini enim erat ignotum pluribus de
causis ad urbem cesarem reuocari lentius agere decedendi diem
postulare longiorem pactiones ĩterponẽ ei ĩ summa frustrari cepit.
Cesar cognita calliditate hominis quod alis temporibus natura facẽ
consueuerat tunc necessitate fecit adductus ut celerius omnium
opinione manum conferret. Sela est oppidum ĩ ponto positum
ipsum ut ĩ plano loco satis munitum. Tumulus enim naturalis ue¬

Expanded text:
Si fecisset, iam tunc sibi mitteret munera ac dona quae bene Si fecisset, iam tunc sibi mitteret munera ac dona quae bene rebus gestis imperatores ab amicis accipere consuessent. Miserat enim Pharnaces coronam auream. His responsis datis legatos remisit. § 71 At Pharnaces liberaliter omnia pollicitus, cum festinantem ac praecurrentem Caesarem speraret libentius etiam crediturum suis promissis quam res pateretur, quo celerius honestiusque ad res magis necessarias proficisceretur — nemini etiam erat ignotum plurimis de causis ad urbem Caesarem revocari —, lentius agere, decedendi diem postulare longiorem, pactiones interponere, in summa frustrari coepit. Caesar cognita calliditate hominis, quod aliis temporibus natura facere consueverat tunc necessitate fecit adductus, ut celerius omnium opinione manum consereret. § 72 Zela est oppidum in Ponto positum, ipsum ut in plano loco satis munitum: tumulus enim naturalis, ve
Abbreviated transcription (Latin):
solebat mitibus uerbis legatos ne aut deiotarum sibi obicerent:
aut nimis eo gloriarentur beneficio. quod auxilia pompeio nõ mi¬
sissent. Nam se neq libentius facere quicꝗͣ ꝗͣ supplicibus ignosct᷑.
neq prouinciarum publicas iniurias condonare iis posse qui nõ¬
fuissent in se officiosi id ip̃m quod commemorassent officium u
tile pharnaci fuisse. qui prouidisset ne uinceretur ta quam sibi
dii ĩ mortales uictoriam tribuissent. Itaq se magnas & graues iniu¬
rias ciuium romanoꝵ qui ĩ ponto negotiati essent quoniam in
integrum restituere nõ posset concedere pharnaci. Nam neq in¬
terfectis amissam uitam exectisq uirilitatem restituere posse.
quod quidem supplicium. grauius morte cuies romani subissena.
Ponto uero decederet confestim. familiasq publicanoꝵ remitẽt.
cȩteraq restitueret sociis ciuibusq romanis quȩ penes eum essent.

Expanded text:
solebat, mitibus verbis legatos, ne aut Deiotarum sibi obicerent solebat, mitibus verbis legatos, ne aut Deiotarum sibi obicerent aut nimis eo gloriarentur beneficio, quod auxilia Pompeio non misissent. Nam se neque libentius facere quicquam quam supplicibus ignoscere neque provinciarum publicas iniurias condonare eis posse qui fuissent in se officiosi. Quin id ipsum quod commemorant officium fuisse utilius Pharnaci, qui providisset ne vinceretur, quam sibi cui di immortales victoriam tribuissent. Itaque se magnas et gravis iniurias civium Romanorum qui in Ponto negotiati essent, quoniam in integrum restituere non posset, concedere Pharnaci. Nam neque interfectis amissam vitam neque exsectis virilitatem restituere posse; quod quidem supplicium gravius morte cives Romani subissent. Ponto vero decederet confestim familiasque publicanorum remitteret ceteraque restitueret sociis civibusque Romanis quae penes eum essent.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pontum uenisset copiasq omnes in unum locum cocgisset quȩ nũo
atq exercitatione belloꝵ mediocres erant excepta enim legione
UI. quam secum adduxerat alexandria ueteranam multis meritis la
boribusq functam: multisq militibus partim difficultate itinerum ac
nauigationum. partim a cerbitate belloꝵ adeo diminutam ut minus.
.M. hominibus in ea esset. Reliquȩ erant tres legiones. Una deiotari.
duȩq in eo pręlio quod .cR. Domitium fecisse cum phirnace scripsimus
fuerant. legati a pharnace missi cęsarem adeunt atq ĩ primis depre¬
cantur ne eius aduentus hostilis esset ei facturum enim omnia phar¬
nactm quȩ inꝑata essent. maxine qꝙ commemorabant nulla phĩnacem
auxilia contra Cȩsarem pompeio dare uoluisse cum Deiotarus ꝗ¬
ei dedisset tamen ei satiffecisset. Cęsar respondit se fore equissimum
pharnaci.si quȩ polliceretur representatũs esset. Monuit autem ut

Expanded text:
in Pontum venisset copiasque omnis in unum locum coegisset, quae numero in Pontum venisset copiasque omnis in unum locum coegisset, quae numero atque exercitatione bellorum mediocres erant — excepta enim legione sexta, quam secum abduxerat Alexandrea veteranam multis laboribus periculisque functam multisque militibus partim difficultate itinerum ac navigationum partim crebritate bellorum adeo deminutam, ut minus mille hominibus in ea esset, reliquae erant tres legiones, una Deiotari, duae quae in eo proelio quod Cn. Domitium fecisse cum Pharnace scripsimus fuerant —, legati a Pharnace missi Caesarem adeunt atque imprimis deprecantur ne eius adventus hostilis esset: facturum enim omnia Pharnacen quae imperata essent. Maximeque commemorabant nulla Pharnacen auxilia contra Caesarem Pompeio dare voluisse, cum Deiotarus, qui dedisset, tamen ei satisfecisset. § 70 Caesar respondit se fore aequissimum Pharnaci, si quae polliceretur repraesentaturus esset. Monuit autem, ut