comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nitas ur̃a districtius interdicit. ut eos
quos a deonuersionem suscepint. pͥusqiũ
biennum inconuersione compleuint. Nł
lomõ audeant tonsorare. Si hoc spatioui¬
ta moresq ecorum sollicite comprobent.
nequis eorum aut ñ sit ꝯtentus quod uo¬
uut. aut ratum ñhãt quodelegit. nam
dum graue sit inexptos hominum obse¬
quuis sociari. quis possit dicere quanto
sit grauius ad deifuitium improbos ap¬
plic̾are: Miles uõ siꝯuertiuoluit. prius q̃
nobis renuntictur nullus eum sine nrõ
stium ultra resinquatur licentia testan¬
di. Hoc gg prohib ita scribens ianua¬
nulli relinquitur licentia attestandi
uia ingredientib monastium ꝯũtẽdi
gra ulterius nulla sit testandi licentia
s ut res eorum eiusdem monastii sint.¬

Expanded text:
interdicat, ut eos, quos ad conversionem susceperint, prius quam biennium in conversatione compleant, nullo modo audeant tonsurare. Sed hoc spatio vita moresque eorum solicite comprobentur, ne quis eorum aut non sit contentus eo, quod voluit, aut ratum non habeat quod elegit. Nam dum grave sit inexpertos hominum sociari obsequiis, quis possit dicere, quam sit gravius ad Dei servitium improbatos applicari? Miles vero, si converti voluerit, prius, quam nobis renuncietur nullus eum sine nostro sterium ultra relinquatur licentia testandi? Hoc Gregorius prohibet, ita scribens Januanulli relinquitur licentia testandi. Quia ingredientibus monasterium convertendi gratia ulterius nulla sit testandi licentia, sed res eorum ejusdem monasteri
Abbreviated transcription (Latin):
ie aliquid constiterit: mediante te quod
ip̃i ep̃o nomine eulogie offerri debeat. ĩt
ipõs monachos ⁊ pbrm uolumus diffini
re.saluo tneo ut płr gaudentius qui etiꝗ̃
monachus est missas inmonastio suo: sic¬
ut ꝯfueuit facere. anullo ulterius debeat
ccle atempore gregorii.uii.usa ad hoc tẽ¬
pus fecerunt. et nos concedimu. ¶Ca
nonica ergo iura quib morustia subiecta
fisunt sy nodales exactiones intelligunt̃
neruim cogendus ẽ abbas. sicut inconcił.
turoronicostatuitur adsynodum ire.
nisi aliqua rationabilis causa existat.
Suntenm quedam ẜ uitutis officia. ut
angarie opum. crebre receptiones: annue
exactiones: mulctationes peccantium:
aquibus omnibs morassia libeta surt
aditonasterium transire uolunt. uta. li¬
centiam abep̃o suo petiit. unus rebcta
eccła poria eo inuito. alter dimissa rego¬
lari canonica cenobio se contulit ¶ odo
erit. aneo inuito monastium possit a¬

Expanded text:
le constiterit, mediante te quid le constiterit, mediante te quid episcopo ipsi nomine eulogiae offerri debeat inter ipsos monachos et presbyterum volumus definiresbyter Gaudentius, qui etiam monachus est, missas in monasterio suo sicut consuevit facere a nullo ulterius debeat cclesiae a tempore Gregorii VII. usque ad hoc tempus fecerunt, et nos concedimus. Gratian. Canonica ergo jura, quibus monasteria subjecta non sunt, synodales exactiones intelliguntur, Non enim cogendus est abbas sicut in concilio Turonico statuitur ad synodum ire, nisi aliqua rationabilis causa exsistat. Sunt etiam quaedam servitutis officia, ut angariae operum, crebrae receptiones, annuae exactiones, mulctationes peccantium, a quibus omnibus monasteria libera suntad monasterium transire voluerunt; uterque licentiam ab episcopo suo petiit; unus relicta ecclesia propria eo invito, alter dimissa regulari canonia coenobio se contulit. Modo erit, an eo invito monasterium possit a
Abbreviated transcription (Latin):
mater euis incasa que castellum dr̃ ora¬
torium contraxissi. ac dedicauĩt.⁊ in eodẽ
inter ep̃m cardelũntum incuius ẽ ip̃adi¬
ocesis est: et matrem suam asserit conue¬
nisse. ut quicquid dedicationis ut nata¬
us martirum die. quorum ineodẽ mona¬
stio reliquie s̃ ꝓfidelium oblationes int᷑¬
uerit.: medietatem quidem habeat ip̃m
monastium. medietas autem ep̃o offera¬
tur: contra quam conuentionem mariũs
pbr siue sciente siue nesciente ep̃o moã
lisse. et frequent̃ molestias generare: ita
ut memoratum pbrm prope cecidit.⁊ miᷤꝰ¬
sas eum facere nullo modo ꝑmittat dicẽs
ut quasi pensionis nomine aliquid stato¬
ere debeat. hec igitur omnia diligent̃ te
eximinare iubemus ⁊ si ap̃te euidenti rati¬
one constiterit: quia tempore quo dedi¬
catum ẽ ip̃m monastium ꝯditionis suꝑiꝰ¬
cõposite conuenerit: fuari eas ex nr̃a aucto¬
ritate precipimus. nec amplius aliquid
ex iñ ab aliquo exigatur. Sinuõ ninil ta¬

Expanded text:
mater ejus in casa, quae Castellum dicitur, oratorium construxerit ac dedicaverit, et in eodem inter episcopum Cardellum cujus ipsa dioecesis est et matrem suam asserit convenisse, ut quicquid dedicationis vel natalis martyrum die, quorum in eodem monasterio reliquiae sunt, per fidelium oblationes intraverit, medietatem quidem habeat ipsum monasterium, medietas autem episcopo offeratur. Contra quam conventionem Marium presbyterum sive sciente sive nesciente episcopo lisse, et frequenter molestias generare, ita ut memoratum presbyterum prope caeciderit, et missas eum facere nullo modo permittat, dicens, ut quasi pensionis nomine aliquid statuere debeat. Haec igitur omnia diligenter te examinare jubemus, et, si apud te evidenti ratione constiterit, quia tempore, quo dedicatum est ipsum monasterium, conditiones superius positae convenerint, servari eas ex nostra auctoritate praecipimus, nec aliquid amplius exinde ab aliquo exigatur. Si vero nil ta
Abbreviated transcription (Latin):
blica lex est que ascis patrib scripto
est ꝯfirmata. ut lex est canonum. q̃ ꝗdẽ
ꝓpter trans gressionem est tradita.q
bigrena. decretum est incanonibus clicuo
Ñdebere desuo epatu adalium transire. am
eabiasigrto ep̃o susciprantur ꝑsone: Soleuit
tis ⁊ scriptis detestatum estidexuo prup¬
abent legem dei scriptam inconlib sui
tus spũ scõ inaliquo monastio: ut regiari
puata ẽ quam publica. Sp̃s qdem deilexẽ¬
ibi libertas⁊ sisp̃u dei ducimini nestis sub
monastium transire: multis auctoritati

Expanded text:
scripta est firmata, ut est lex canonum, quae quidem propter transgressores est tradita; verbi gratia, decretum est in canonibus clericum non debere de suo episcopatu ad alium transire, nisi ab aliquo episcopo suscipiantur personae. Solebant tis scriptis detestatum est. Lex uero priuahabent legem Dei scriptam in cordibus suis; et tus Spiritu Sancto in aliquo monasterio uel regulari priuata est quam publica, spibi libertas et si Spiritu Dei ducimini, non estis monasterium transire multis auctoritatibus
Abbreviated transcription (Latin):
eruenit adnos quod in eccluis fr̃nitatĩ
tue aliqua loca dudum monastiicꝯse¬
crata: nẽ habitacula clicorum. aut. ⁊̃¬
ineccłus fingunt se religiose uiuere:
monastris preponi cupiunt. ⁊ ꝑeorũ
uitam monastia destruuntur: nemo
prom̃ fratnitas tua hoc si quolib in lo¬
cofactum est emendare festinet. qe¬
gonullo modo patiar ut loca sacra ꝓ
tlicorum habitu destruantur. I denł¬

Expanded text:
ervenit ad me, quod in ecclesiis fraternitatis ervenit ad me, quod in ecclesiis fraternitatis tue aliqua loca dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum aut in ecclesiis sunt, fingunt se religiose vivere, monasteriis preponi appetunt et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo Proinde fraternitas tua hoc, quolibet in loco factum sit, emendare festinet, quia ego nullo modo patiar ut loca sacra per clericorum ambitum destruantur.
Abbreviated transcription (Latin):
desiderant: aboleri decernimus. cũn
iuxta regłam degentes incenobiis: tã
ineccła quam in refectorio. atq dor¬
mitorio coĩter eẽ debeant. ꝓpria sibi
edificant receptacula. ⁊ priuata do¬
macilia in quibus sub ospitalitatiot
uelamine: passim hospites mimis re¬
ugiosos. contra sacros canones⁊ bonos
mores. susciꝑe nullatenus erubeset
Quia ergo omnis qui male agitodit
lucem: Ac ꝑ hoc ip̃e abscondite in in
iustorum tabernaculo opinantur se¬
posse latere oculos
ne ulteruis fiat ommi modo ꝓhibemũ.
⁊ subpena anathatis int̾dicimus. si
mili md ꝓhibemus nescĩmoniales si¬
mul cum canonicis u monachis in
eccła in uno choro ꝯueniant ad psai
neglgunt: quibus lib occasionib boã
mõnastiorum distrahere cupiunt. ta¬
les erant ꝗdam clici rauennatis eccłe. ꝗ
simulata religione monastuis cupiebat
prefici ñ transeuntes admonachicum
yabitum. nee renuintiantes ecełastice¬
iaicorum.habitacula fieri non debẽt.

Expanded text:
ierum aboleri decernimus. Quum enim, juxta regulam degentes in coenobiis, tam in ecclesia quam in refectorio atque dormitorio communiter esse debeant, propria sibi aedificant receptacula et privata domicilia, in quibus sub hospitalitatis velamine passim hospites et minus religiosos contra sacros canones et bonos mores suscipere nullatenus erubescunt. Quia ergo omnis, qui male agit, odit lucem, ac per hoc ipsae absconditae in justorum tabernaculo se opinantur posse latere oculos ne ulterius fiat omnimodis prohibemus, et sub poena anathematis interdicimus. § 1. Simili modo prohibemus, ne sanctimoniales simul cum canonicis vel monachis in ecclesia in uno choro conveniant ad psallnegligunt, quibuslibet occasionibus bona monasteriorum distrahere cupiunt. Tales erant quidam clerici Ravennatis ecclesiae, qui simulata religione monasteriis cupiebant praefici, non transeuntes ad monasticum habitum, neque renunciantes ecclesiasticlaicorum habitacula fieri non debent.
Abbreviated transcription (Latin):
occasione regiminis: ea ꝗdem quod dici
graue ẽ. uelut inꝓprietate possideant.
cuub ñ modicum ꝯdolentes: predecẽso¬
ri ur̃o ltteras misimus: ut hoc emencdae
d ebuisset. Sed qm̃ utte est termino ettiuᷤ
occupatus: nenoc onus monastus rema¬
neat fr̃nitatiurẽ eadem scripsisse nos¬
recolimus. et quia ut comꝑimus: in huiꝰ
rei hactenus correctione cessatum est.
hec audiens aduos ttmpreuidimus sc̃¬
ꝑta dirigere. hortamur ergo ut oĩmo¬
ra. omniq excusatione submota itamo¬
naftia ipã abhuiuscemodi studcatis gͣ¬
uamine releuare. quatenus ineis licai¬
ꝯstituti obaliud hañt. nisi ortandi tm̃¬
modo causa: accedendi hañt licentiam
aut si forte adꝑagenda sacramissarũ
occasionis uelamine eaque ꝓmibemu¬
cła sustinere onera compellant̃. hec
itaq omnia uigilanti enĩ cura emenda¬
re iam scđo comonita scĩtas urã ñ dif¬
ferat. ne si post hec negligentes uos eẽ
quod ñ credimus censerimus. aliter mo¬

Expanded text:
occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes predecessori vestro litteras misimus, ut hoc emendare debuisset. Sed quoniam vite est termino citius occupatus, ne hoc onus monasterio remaneret, fraternitati vestre eadem nos scripsisse recolimus et quia, ut comperimus, in huius rei hactenus correctione cessatum est, hoc audiens ad vos iterum previdimus scripta dirigere. Hortamus ergo, ut omni mora omnique excusatione summota ita monasterium ipsum ab huiusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarumoccasionis velamine ea, us, sustinere onera compellantur. Haec itaque omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat; ne, si post haec negligentes vos esse quod non credimus senserimus, aliter mo
Abbreviated transcription (Latin):
is iterandi exortandiq grã ad mona¬
stium quotiens piacuef̾it abanti stite
ciuitatis accedatur. Sed sic caritatis of¬
ficium illic impleat ep̃s: ut grauamen
Un semel sed sepuis in anno ep̃i usttent
monastia monachorum. et si aliquo
corrigendum fuerit corrigatur. Pro
taribu̾s qui animarum curam᷑ habẽtes
bonatm̃ monastiorum in suos usus con¬
uertere cupiebant: statutum ẽ ut mona¬
steria cum suis rebus penitus sint lib̾a
apotestate. ⁊ dominio ep̃orum. quod
autem nullis canonicis iuribus dicũt᷑
logie .ł. in die dedicationis. uł innatab
scõrum quorum nomine ip̃m monasti¬
umi dedicatum ẽ debeatur offerri.

Expanded text:
isitandi, exhortandique gratia ad monasterium quotiens placuerit, ab Antistite ciuitatis accedatur. Sed sic charitatis officium illic impleat Episcopus, vt grauamen Non semel, sed saepius in anno episcopi visitent monasteria monachorum, et si quid corrigendum fuerit, corrigatur. Motalibus, qui animarum curam non habentes, bona tamen monasteriorum in suos usus convertere cupiebant, statutum est, ut monasteria cum suis rebus penitus sint libera a potestate et dominio episcoporum. Quod autem nullis canonicis juribus monasterlogiae, vel in die dedicationis, vel in natali sanctorum, quorum nomine ipsum monasterium dedicat
Abbreviated transcription (Latin):
cones ordinentur: nec uirgines ꝯsecrent᷑
⁊ut lectores ppłm nsalutent. ¶ Nuam¬
uis autem uidue uł aln prohibtantur
uiduitatis professio tñ inscriptis abeis ẽ
facienda. Uestis quoq professioniꝯue¬
niens est eis tradenda. qua ubiq utant̃
tatis faciant ⁊ habitum religionis sum¬
antoue castitatem seruare proponunt.
idua que scẽ religionis optinere ꝓpo¬
situm uoluerit sacerdoti. uł ministro
adquem aut ip̃a uencrit. aut quem ad
se uenire contigerit. scriptis professio¬
ne faciat a se. aut siergo aut sub scͥpti¬
one notatam continentem se ⁊ religio¬
nis ꝓpositum uelle. ⁊ hoc ꝑhennit̃ inuo¬
iate tenere. tunc accepta a sacerdote:⁊
ministro. apta religionis professioni. ue¬
ste seulectulo quiescens. siue in quocũq
loco qt̃siestens ꝯstanter utatur: nec di¬
uersi coloris. aut diuerse partis ead sit
notabilis uestis. s religionis : ñ sufecta.

Expanded text:
cones ordinentur, nec virgines consecrentur, et ut lectores populum non salutent. V. Uvis autem viduae velari prohibeantur, viduitatis tamen professio in scriptis ab eis est facienda. Vestis quoque professioni conveniens est eis tradenda, qua ubique utantutatis faciant, et habitum sumant religionis, quae castitatem servare proponunt. Vidua, quae sanctae religionis obtinere propositum voluerit, sacerdoti vel ministro, ad quem aut ipsa venerit, aut quem ad se venire contigerit, scriptis professionem faciat a se aut signo, aut subscriptione notatam, continentem, se et religionis propositum velle, et hoc perenniter inviolate servare. Tunc accepta a sacerdote vel ministro apta religionis professioni veste, seu in lectulo quiescens sive in quocunque loco consistens, constanter ea utatur, nec diversi coloris aut diversae partis eadem sit notabilis vestis, sed religiosa et non suspecta.
Abbreviated transcription (Latin):
ue semel sunt dedicata monastia. ⁊ꝯcilio
nee posset enultra fieri sclaria habitacla.
Qiuiuo̾ pmiserint hec fieri subiaceant his
condempnationib q̃ pcanones. ꝯ stitute s¬
cra coia diuersoru fecerit: clicus ðpoat¬
uiris. quedam uenerabiles domus subri¬
piuntur. tam uidelic ep̃ia quam monasti¬
a.et facta sunt cõia diuersoria. Siꝗdem
uolunt hii qui hec retinent redde ea.

Expanded text:
e semel sunt dedicata monasterio, sempernec posse ea ultra fieri saecularia habitacula. Qui vero permiserint hoc fieri, subjaceant his condemnationibus, quae per canones constitutsacra communia diversoria feceritris quaedam venerabiles domus, tam videlicet episcopia, quam monasteria, et facta sunt communia diversoria: si quidem voluerint ii qui haec retinent, reddere e
Abbreviated transcription (Latin):
diligenti examinatione debeant inꝗ¬
rere:⁊que corrigenda inuenĩnt epo nĩ¬
tiare. tñ dominatione suꝑ eos ex̃cere: ⁊
censum abeis erigere. prohibentur.
quod inplerisq locis archidiaconi sr̃
pbros parrochianos quandam ex̃cent
dominationẽ ⁊ ab eis censum exigũt.
quod magis atirannide: quam aðre¬

Expanded text:
atione debeat inquirere, et quae corrigenda invenit episcopo nunciare, tamen dominationem super eos exercere, et censum ab eis exigere prohibetur. quod in plerisque locis archidiaconi super presbyteros parochianos quamdam exercent dominationem, et ab eis censum exigunt, quod magis ad tyrannidem, quam ad re
Abbreviated transcription (Latin):
mnes qui ꝑegre fiĩnt baptirati: eo qđ e¬
orum minime sit cognita uita. placuł
supra m̃tionein fecimus qr̃. quẽ gradiũ
ineccła optineant. Anmaliquo apatͥ¬
archis differant. Quam obedientiã ar¬
chiep̃i eis debeant pͥmates: ⁊ patarche
diuersorum s̃ nominum: si eiusdem
officii ab archiepĩs aut quotiens necẽe
fuĩt: ep̃i ad pͥmates appellent. si aprima¬
tibus: ad archiepõs appellariñlicet. Deb̃
ergo obedientiam primatib archiep̃i ̃

Expanded text:
mnes, qui peregre fuerint baptizati, eo quod eorum minime sit cognita vita, placuit supra mentionem fecimus quaritur, quem gradum in ecclesia obtineant? an in aliquo a patriarchis differant? quam obedientiam archiepiscopi eis debeant? Primates et patriarchae diversorum sunt nominum, sed ejusdem officii. Ab archiepiscopis autem, quoties necesse fuerit, episcopi ad primates appellant, sed a primatibus ad archiepiscopos appellare non licet. Debent ergo obedientiam primatibus archiepiscopi in
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃r. diuise s̃ maxima ex parte.⁊ postea
abapłis: ⁊ beato clem̃te predecessore nr̃o:
ip̃a diuisio renouata ẽ. ⁊ incapite õium ꝓ¬
umciarum ubi dudum pͥmates legis e¬
rant scłi: ac prima uidiciaria potestas
adquos qui preliquas ciuitates cõmora¬
bantur: qñ eis necesse erat. qui ad aulã
imꝑators uł regum ꝯfugere ñpoterat
opõssionib uł iniustitus suis: appellabãt
ip̃osq quotiens opus erat sicut in lege eo¬
rum preceptum erat. ip̃ĩs qq̃ inciuitati
qui unam formam tenent: lici diũsasit̃
noĩa: leges diuine ⁊ eccłastice poniꝯeẽ
uisser̃. adquos ep̃i si necesse fuĩt: ꝯfuge¬
rent. eosq appellarent. ⁊ ip̃i nomine pri¬
bebant: lici maiores comitib ẽẽnt: ha¬
beret metropolitanos suos.qui p̃dictis iu¬
ste obedirent pͥmatib sicut ⁊ inlegib
scii olim ordinatum erat qui ñ pͥma¬
tum si aut metropłitanoꝵ aut archi¬
ep̃orꝓ nomine fruerentur. Item an¬
eẽ ꝯstituer̃. nisi aliqua gens deinceps ad

Expanded text:
 postea ab apostolis, et beato Clemente praedecessore nostro, ipsa divisio est renovata. Et in capite provinciarum, ubi dudum primates legis erant saeculi, ac prima judiciaria potestas, ad quos qui per reliquas civitates commorabantur, quando eis necesse erat, qui ad aulam imperatorum vel regum confugere non poterant, oppressionibus , quoties opus erat, sicut in lege eorum praeceptum erat. Ipsis quoque civitatibqui unam formam tenent, licet diversa sint nomina, leges divinae et ecclesiasticae poni et esse jusserunt, ad quos episcopi, si necesse fuerit, confugerent, eosque appellarent, ut ipsi nomine pribebant, licet majorum comitum essent, haberent tamen metropolitanos suos, qui praedictis juste obedirent primatibus, sicut et in legibus saeculi olim ordinatum erat, qui non primatum, sed aut metropolitanorum archiepiscoporum nomine fruerentur. Et liesse constituerunt, nisi aliqua gens deinceps ad
Abbreviated transcription (Latin):
apłicam sedem ñ miserit: comissa sibi ca¬
reat dignitate. sitq licentia metropti¬
tans aliis post scđam ⁊ t̃tiam comonit¬
onem: uiduatis eccłiis. cum consilio ro¬
mani pontificie: ordinando epõs subue¬
nire. Si uõ ꝯsecrindi ep̃i negligentia ꝓue¬
nitur: ut ultratres menses eccła uidua¬
ta ꝯsistat: coĩone pͥuetur quousq aut lo¬
co cedat. aut ꝯsecrandum se offerre nõ
differat. qd si ultra.u. menses ꝑsuam
negligentiam retinuit uiduatam cccła
neqͦ ibi neq alibi. ꝯsecratioĩs donũ pci¬
put. immo metiopłitano uidicio sui
risca consuetudo optinuit: ut honor

Expanded text:
apostolicam sedem non miserit, commissa sibi caapostolicam sedem non miserit, commissa sibi careat dignitate; sitque licentia metropolitanis aliis, post secundam et tertiam commonitionem, viduatis ecclesiis, cum consilio Romani pontificis, ordinando episcopos subvenire . Si vero consecrandi episcopi negligentia nerit, ut ultra tres menses Ecclesia viduata consistat, communione privetur, quousque aut loco cedat, aut se consecrandum praebere non differat. Quod si ultra quinque menses per suam negligentiam retinuerit viduatam Ecclesiam, neque ibi, neque alicubi consecrationis donum percipiat, imo metropolitani sui Prisca consuetudo obtinuit, ut honor
Abbreviated transcription (Latin):
ad metip̃m qui prohibui direxistis:
suꝑbe appellationis uerbum: uniũsa¬
ie me pp̃ dicens: in pͥmere curauistis. Q
peto michi dulcissima scĩtas urã uttra
ñ facut. quia uobis subtrahitu: qdal¬
ten plusquam ratio exigit p̃detur. ego
rem suum ꝑde cognosco. Meus namo
onoratus sum. cum singlis quibusq
honor debitus ñ negatur. Si erãunũ¬
salem me pp̃ ura scĩtas dicit: negat se iꝰ
eẽ: quod me fatetur uniũsalem. Sed
acceptum: nec archiep̃o: nec pͥmati:
nec patriarche lici. Quod ex auctori¬
tate pelagip̃p: licet minus euiden
t̃: datur intelligi. Ait enĩ pelagipp̃.
nere: ⁊ pallium postulare a roma¬
na sede quisq metroplitanus stude
uoniam quidam metropłitanoꝵ at.
fidem suam scđ̃m priscam ꝯsuetudinẽ
sc̃e sedi aplice ex ponere detractantes.
usum pallii neq expetunt. neq ꝑcipi
ut quisq metroplitanus ultratres m̃seᷤ
ꝯsecrationis sue: adfidem suam expo¬
nendam. palliumq suscipiendum: ad

Expanded text:
ad me ipsum, qui prohibui, direxistis, superbae appellationis verbum, universalem me Papam dicentes, imprimere curastis. Quod peto dulcisnon faciat, quia vobis subtrahitur, quod alteri plus quam ratio exigit praebetur. Egrem suum perdere cognosco. Meus namquhonoratus sum, quum singulis quibusque honor debitus non negatur. Si enim universalem me Papam vestra sanctitas dicit, negat se hoc esse, quod me fatetur universum. Sed acceptum nec archiepiscopo, nec primati, nec patriarchae licet, quod ex auctoritate Pelagii Papae licet minus evidenter datur intelligi. Ait enim Pelagius Panere et pallium postulare a Romana ecclesia quisque metropolitanus studeuoniam quidam metropolitanorum fidem suam, secundum priscam consuetudinem, sanctae sedi apostolicae exponere detrectantes, usum pallii neque expetunt, nec percipiut quisquis metropolitanus infra tres menses consecrationis suae ad fidem suam exponendam, palliumque suscipiendum ad
Abbreviated transcription (Latin):
romam pontificis fuerint roborata
Uñ illud ponori angĩ. ut supͣdictũ
ẽ uanum eẽ uidetur. quoꝯtra aucto¬
ritatem sacrorum canonum: de elec¬
tione summi pontificis decernere tẽ¬
ptauerit. ¶ Sed sicut ex eodem capi¬
tulo habentur. eccłe precib imꝑatoͬ
inp̃sumptores ualet decernere. sicut ꝓ
defensione fidei quondam decreuis¬
se leguntur:ne herctici aliquid nõe
eccłe possiderẽt abea autẽ ñ inuitati
derebus eccłasticis aliꝗd disponẽdi
ñ hñt facultatem. honorius uõ aug̃ ñ
sua auctoritate: s beato bonifatio
supplicante: eccłastice quietiꝯsulere.
⁊ concertantium ambitionem punire
curunt. Unde idem bonifatius ep̃s
supplicationis epłam honorio augõ
res humanas regentib deputauit
nos cura ꝯstrinexit: ne ꝓcausis eius ꝗͣ¬
uis ad huc corꝑis incomoditatib de¬
tinear: ꝓpter ꝯuentus ꝗa sacerdoti¬

Expanded text:
Romani Pontificis fuerint roborata. Unde illud Honorii Augusti, ut supra dictum est, vanum esse videtur, quod contra auctoritatem sacrorum canonum de electione summi Pontificis decernere tentaverit. Sed sicut ex eodem capitulo habetur, ecclesiae precibus imperator in praesumtores valet decernere, sicut pro defensione fidei quondam decrevisse leguntur, ne haeretici aliquid nomine ecclesiae possiderent. Ab ea autem non invitati de rebus ecclesiasticis aliquid disponendi non habent facultatem. Honorius vero Augustus non sua auctoritate, sed B. Bonifacio supplicante, ecclesiasticae quieti consulere et concertantium ambitionem punire curavit. Unde idem Bonifacius Episcopus supplicationis epistolam Honorio Augustres humanas regentibus deputavit, nos cura constringit, ne causis ejus, quamvis adhuc corporis incommoditate detinear, p
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s: ñ appelletur pͥnceps sacdotum. auͥ
summus sacerdos. aut aliquid huiusmo
tem: nec ⁊̃ romanus pontifex appelletur.
pontifexuniuersalis est appellandus.
ullus patriarcharum uniũsalitatis uoca¬
bulo unquam mutatur. ꝗasiunus patͥ¬
archa umãsalis dicitur patriarcharũ
honorem fr̃m suorꝗ imminuere: exqͣn¬
tulacumq parte uidatur. Qua ꝓpt̃ lea¬
ritas urã neminem unquam suis in epłi
umũsalem nomim. ne sibi debitũ sub¬
trahat: cum alteri honorem offert ĩc̃rũ.¬

Expanded text:
opus non appelletur princeps sacerdotum, vel summus sacerdos, aut aliquid hujusmodtem nec etiam Romanus Pontifex appelletur. Pontifex universalis est appellandus. Nullus patriarcharum universalitatis vocabulo unquam utatur, quia, si unus patriarcha universalis dicitur, patriarcharum honorem fratrum suorum imminuere ex quantulacunque parte videatur. Quapropter caritas vestra neminem unquam suis in epistolis universalem nominet, ne sibi debitum subtrahat, quum alteri honorem defert i
Abbreviated transcription (Latin):
dum: optate reddlitam dilicimus sa¬
nitati. et ideo reuertentib uenerabi¬
lib uiris: gaudium nr̃m sacrorũ ap¬
płicum attestatione signamus. ac pe¬
timus: uti cotidianis orationib apłatꝰ
tuus: studium acuotum suum cͥca salu
isse cognoscere: quod scĩmonia tua deec¬
cłarũ ac ppłi ꝑturbatione: sollicita ẽ. q̃
abaliqua ratione ñ possit euenire: satiᷤᷤ
clementia nrã credidit eẽ ꝓuisum de¬
niq p̃dicante beatitudines tua id ad
cunctorũcłicorũ notitiam uolumus ꝑ¬
uenire: ut siquid forte religiom tue qd̃
ñoptamus humana sorte contigerit:
sciant om̃s ab ambitionib ẽẽ cessandũ¬
m̃tem.⁊ pacificos animos: ⁊ serenitatis
nre amonitionẽ custodiant.nec aliꝗd
cumcertum sit nulli partium suastu¬

Expanded text:
dum optatae redditam didicimus sadum optatae redditam didicimus sanitati, et ideo reuertentibus uenerabilibus uiris gaudium nostrum sacrorum apicum attestatione signamus ac petimus, ut cottidianis orationibus apostolatus tuus studium ac uotum suum circa salutisse cognosce. quod sanctimonia tua de ecclesiarum aut populi perturbatione sollicita est, quae ne aliqua ratione possit euenire, satis clementia nostra credidit esse prouisum. denique praedicante beatitudine tua id ad cunctorum clericorum notitiam uolumus peruenire, ut, si quid forte religioni tuae, quod non optamus, humana sorte contigerit, sciant ommentem et pacificos animos ex serenitatis nostrae admonitione custodiant, nec aliquid uum certum sit, nulli partium sua stu
Abbreviated transcription (Latin):
as quas profelicitate ur̃i dependit ĩ¬
perui: teste ap̃quem: ⁊ decuius sede
agitur scõ.p. sollicitis ꝓreligionis ob¬
seruantia uocibus clamat. cum solli¬
cita petitione miscetur oratio. ne hos¬
inuarias res solito temptatore occ¬
culte souicitante: semel euulsa cliscõ¬
dia distrahat. ageretur plurib prin¬
ceps xp̾̃ianissime mater eccla: nisi a¬
p̃te suarum ẽẽt secura causarũ. ⁊ ĩ op
p̃ssionibus ydolor.⁊ inhreticors cor¬
rectionib fide tua diumo cultupa¬
rit̃ cum imꝑio semꝑ florente uiciss .
ht̃ refugium pium tue mansuetudi¬
cum sacerdot᷑ib meis ꝓbatissimissui¬
ris: ame ⁊ abõib qui eccłam faciunt
latis annuitis: imꝑpetuum statuiu¬
niuersalis eccłe consulatis. Rescriptõ¬
eterne.Scripta beatitudinis tue de¬
bita reuerentie gratulatione suscepi¬
mus. quib recensistis: egimus oĩpot¬
tenti deo maximas gratias: quod scĩ¬
moniam tuam post longum in cõmo¬

Expanded text:
as, quas pro vestri felicitate dependit imas, quas pro vestri felicitate dependit imperii, teste, apud quem et de cujus sede agitur, sancto Petro, sollicitis pro religionis observantia vocibus clamat, cum sollicita petitione miscetur oratio, ne humanas res solito tentatore occulte sollicitante semel evulsa discordia distrahat. Augeretur pluribus, princeps Christianissime, mater ecclesia, nisi apud te suarum esset cura causarum, et nisi in oppressionibus idolorum, in haereticorum correctionibus, fide tua, divino cultu pariter cum imperio semper florente, vicisset. § 2. Habet refugium pium tuae mansuetudiconsacerdotibus meis, probatissimis viris, a me et ab omnibus qui ecclesiam faciunt latis annuitis , in perpetuum statui universalis ecclesiae consulatis. C. II. Reaeternae. Scripta beatitudinis tuae debita reverentiae gratulatione suscepimus, quibus recensitis egimus omnipotenti Deo maximas gratias, quod sanctimoniam tuam post longum inco
Abbreviated transcription (Latin):
Sienĩ secus quã oportet ut eueniat: ñ
uos id facere: ꝗcuncta equa modatio¬
ne componitis: s noc ꝑnrãm tacentẽ
desidiam: indebimur quod ciuitatis
quietem. ⁊ eccłe pacem ꝓuertere ualeđ̃.
admisisse. cum eñ humanis rebus di¬
ume cultor religionis: domino fauẽ¬
te p̃uidas: nr̃a culpa erit. siñ id sub
mo ⁊ stabili iure custodiatur: quod ꝑ
tot annorũ seriem subillis q̃ pͥncipi¬
bus optinuit: quos nulla nr̃e religio¬
nis cura ꝯstrincxit. iut illicita seruẽ¬
que s illicita formidentur. Ip̃a enĩ ecła
deuotionem tuam xp̾ianissime imꝑa¬
tor: meo ꝗdem sermone si suo uenera¬
imꝑu. sibiuni desponsatam. ⁊ in ta¬
ctam uirginem seruat. ne in ea aliqͦs
patiamini insidiantium ꝓcellarũ flu¬
ctus illicdi. ⁊ quietam faciem: tempesta¬
tis insolite timore: turbari gloriosisi¬
me ⁊ tnquillissime semꝑ imꝑator au
gationemquam suis sacerdotib cõmi¬
sit appellat. p̾terita presentiaq repe¬

Expanded text:
Si quidem secus, quam oportet, eveniat, non vos id facere, qui cuncta aequa moderatione componitis: sed nos per nostram tacentes desidiam videbimur, quod civitatis quietem, Ecclesiae pacem pervertere valeat, amisisse. Cum enim humanis rebus divinae cultor religionis, Domino favente, praesideas, nostra culpa erit, si non id sub mo et stabili jure custodiatur, quod per tot annorum seriem, et sub illis etiam principibus obtinuit, quos nulla nostrae religionis cura constrinxit, id est ut servesunt illicita formidentur. Ipsa enim Ecclesia devotionem tuam, Christianissime imperator, meo quidem sermone, sed suo veneraimperii, uni desponsatam sibi et intactam virginem servat, ne in eam aliquos patiamini insidiantium procellarum fluctus illidi, et quietam faciem tempestatis insolitae tumore turbari, gloriosissime et tranquillissime imperator auggatione, quam suis sacerdotibus commisit, appellat, praeterita praesentiaque repe
Abbreviated transcription (Latin):
uir atq strenuus: ur̃e sublimitatis lega¬
tus: licet nullam epłam iuxta ꝯsuctudiẽ
auobis nr̃o pontificio detuliss. uici nũqͣ
aplice sedis moris fur̃t: absq signatis api¬
cib uñcumq legationem susciꝑe: nos
tñ uos mn illa honorantes eiusq grauita¬
tem: ⁊ eloquioꝵ illius ueridicas cognoscẽ¬
tes asertiones. nichilominus eum ⁊ sic̃t
seruanda q̃ meors electione dilignt̃ ꝯside¬
tas̃.ẜ ꝗa ueritas rei ñnunquã obscurat᷑
mutatione ꝓumcie: decretũ est sacrica¬
nonb ut ꝑegrininisi .u. ut eo amplius
suor ep̃oꝵ fucrint cõmendati ex rogͣphuᷤᷤ
num hominem: adclicatum nullus sũ
ullus auqua ratione tranma scipiat¬
rinum hoĩem penes nos inclicatus gͣdꝰ
suscipiat: nisix. ⁊ eo amplius ep̃oꝵ de¬

Expanded text:
ir atque strenuus vestrae sublimitatis legatus, licet nullam epistolam juxta consuetudinem a vobis nostro Pontificio detulisset, licet nunquam apostolicae sedis modus fuerit absque signatis apicibus undecunque legationem suscipere, nos tamen vos in illo honorantes, ejusque gravitatem et eloquiorum illius veridicas cognoscentes assertiones, nihilominus eum et sicut servanda, quae in eorum electione diligenter siSed quia veritas rei nonnunquam obscuratur mutatione provinciae, decretum est sacris canonibus, ut peregrini, nisi quinque vel eo amplius suorum episcoporum fuerint commendati chirographis, inum hominem ad clericatum nullus suscipiat. Nullus aliqua ratione transmarinum hominem penes vos in clericatus gradus suscipiat, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
tas: p̃rogatiuam presentis regis ñ
minuit. sic imꝑialis p̃sentia. mensu
re.nam qualescũq pontifices: ⁊ sier¬
rore humanitus accedente: ñ tñ ceͣ
religionẽ ullatenus agccedentes nullatenꝰ
uidentur asciari potestate posse ꝑcelli.¬
restaurare contritas: ñpontifices ꝑ¬

Expanded text:
tas praerogativam praesentis regni non minuit, sic imperialis praesentia mensurre. Nam qualescunque pontifices sint, etsi errore humanitus accidente, non tamen contra religionem ullatenus excedentes, nullatenus videantur a saeculari potestate posse restaurare contritas, non pontifices
Abbreviated transcription (Latin):
pontificib ⁊ sacerdotib oĩpotens ds̃
xp̃iane religionis cłicos: ⁊ sacerdotes
uoluit orsinari.⁊ discuti. ⁊ recipi. ⁊¬
de errore remeantes.Imꝑatores xͥ¬
ani subdere deb exsecutiones suaᷤ:
eccłasticis presulibus non preferre.
dem. ¶Punquam depontificibus
narũlegum detalib ferre sententiã
absq eccłe pͥncipalit̃ ꝯstitutis pon¬
tificib obsequi solere principes xͥa¬
nos decretis eccłe: ñ suam pponere po¬
testatem epĩs caput subđe principẽ
solitum: ñdeeor capitib iudicare

Expanded text:
 sacerdotibus omnipotens Deus christianae religionis clericos et sacerdotes voluit ordinari, et discuti et recipi de errore remeantes. Imperatores christiani subdere debent exequutiones suas ecclesiasticis praesulibus non praeferre. es nunquam de Pontificibus narum legum de talibus ferre sententiam absque Ecclesiae principaliter constitutis pontificibus; obsequi solere principes christianos decretis Ecclesiae, non suam praeponere potestatem; episcopis caput subdere principum solitum, non de eorem capitibus judicare
Abbreviated transcription (Latin):
scõs apłos eorũq successores. subdiui¬
na ꝯtestatione constitutos: p̃cepis¬
se legimus.ñdebe fieri ꝑsecutiones :
nec inferri fluctuationes. nec iniui¬
de laborantib inagro dominico.n
net expelli eterni regis dispensatores
nec imꝑatori: nec cuilib laico licet
descernere ut de lectatione põtificis
uł derebus eccłasticis. Quecũq aut̃
abeis ꝯstituta fuerint: promfectis

Expanded text:
stolos eorumque successores sub divina contestatione constituisse legimus, non debere fieri persecutiones, nec inferri fluctuationes, nec invidere laborantibus in agro dominico, neque expellere aeterni regis dispensatores.nec imperatori, nec cuilibet laico licet decernere vel de electione Pontificis, vel de rebus ecclesiasticis. Quaecunque autem ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
eors credant se coĩcari. Item ioħs. Im¬
salua pace ip̃ius diximus: filius ẽ. ñ
tit: discere ci conuenit: ñdocere. hab
priuilegia potestatis sue: q̃ amini¬
strandis legibus publicis: diumitus
consecutus ẽ q eius beneficus ñ ingͣtͦ
ꝯtra dispositionem celestis ordiras ml
usurpi. ad sacerdotes enĩ deus uoluit
potestates quas si fideles sunt: eccłe
sue sacerdotib uoluit eẽ subiectas. ñ
sibiuendic alienum ius: ⁊ ministiũ
qd̃ alteri deputatum ẽ. Neqꝯtͣ eum
tendat abrumpi: aquo oĩa ꝯstituta s̃
ne contͣ illius beneficia pugnare uicłat̃
a quo ꝓpriam ꝯsecutus ẽ potestatẽ. ñ¬

Expanded text:
eorum credant se communiri. C. XI. Imeorum credant se communiri. C. XI. Imsalva pace ipsius dicimus, filius est, non tit, discere ei convenit, non docere. Habet privilegia potestatis sue, que administrandis legibus publicis divinitus est consecutus, et eius beneficiis non ingratus contra dispositionem celestis ordinis nil usurpet. Ad sacerdotes enim Deus voluit psue et sacerdotibus voluit esse subiectas. Non sibi vendicet alienum ius et ministerium, quod alteri deputatum est, nec contra eum tendat abrumpi, a quo omnia constituta sunt, et contra illius beneficia pugnare videatur, a quo propriam consecutus est potestatem. N
Abbreviated transcription (Latin):
pontificum: ⁊ regalis potestas. inꝗ
b tanto grauius ẽ pondus sac̃dotũ:
no sunt redituri examine rationẽ ⁊ pꝰt
redigi uoluntatem. talib igitur ĩsti
tutis: talibusq fulti auctoritatib
ppłiq pontificum. aluregee Aluimpe¬
ratores. excoicauer̃. Nam si specialeͥ a¬
liquid deꝑsonis pͥncpum reqrat᷑ exẽ¬
plum: beatus innocent̃ pp̃: archadium
imꝑatorem. Quia ꝯsensit ut sc̃s iohs
crisostomus asua sede pelletur: excoĩca¬
b ña deo grauius uidebatur: theodo¬
sium magnum imꝑatorem excõicãs.
abeccła exclusit. Qui q̃ in suis seript̃i
ostendit: quod aurum ñ tam p̃tosius
sit plumbo: quam regia potestate al
cipium sui pastoralis scribens. honor
corꝑationib ad equari. Si regnum ful¬
gori compares.⁊ pͥncipum diadema¬
tilonge erit inferius quam siplumbi
metallum adauri fulgorem cõpares
Quippe cum uideas regum colla: ⁊
pͥncipum. submitti genib sac̃dotĩ.
⁊ osculata eorum dextera: orationib

Expanded text:
regalis potestas. In quibus tanto gravius est pondus sacerdotum, no sunt reddituri examine rationem. Nosseredigi voltutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontificum alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Archadium imperatorem, quia consensit, ut sanctus Johannes Crisostomus a sede sua pelleretur, excommunicabus non adeo gravis videbatur, Theodosium Magnum imperatorem excommunicans ab ecclesia exclusit; qui etiam in suis scriptis ostendit, quod aurum non tam pretiosius sit plumbo, quam regia potestate sitcipium sui pastoralis scribens: Honor,comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, quam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe quum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et osculata eorum dextera, orationibus
Abbreviated transcription (Latin):
sire ꝯtrgerit: ñ sine nrã ꝯsultatione cuiuᷤ¬
ubi celebretur electio hec cum legeret
quibus maxime cura ẽ detanti pontifi¬
redigere potestatem. quod ꝯtra canone̾̃
ẽẽ manifestissimum ẽ. Item hormisda di¬
aconus legit. ac ne ꝯfusionis atq dispen¬
du aliquid uenerabilis sustineret eccła
miramur pretermissis nobic ꝗcquã fu¬
isse temptatum cum sacerdote nrõ suꝑ¬
stite: nichil debuissi assumi. Qt̃ si ampli¬
tudini ur̃e uł sc̃itatiplacet: incolumia
oĩa q̃ ad futuri antistitis electionem
respiciunt: religiosa ueneratione Fue¬
mus. hanc legem sp̃aliter preferentes: q̃
nobis heredibusq nr̃is xp̃iane m̃tis deuo¬
tione sanctimus. neunquam predium
seurusticum. siue urbanum. ut ornam̃¬

Expanded text:
sire contigerit, non sine nostra consultatione cujussire contigerit, non sine nostra consultatione cujuslibet celebretur electio. Et cum legeret,quibus maxime cura est de tanto pontifiredigerent potestatem. Quod contra canones esse manifestum est. Item Hormisda diaconus legit. Ne quid confusionis, atque dispendii venerabilis Ecclesia sustineret, miramur praetermissis nobis quidquam fuisse tentatum, cum sacerdote nostro superstite nihil debuisset assumere. Quare, si amplitudini vestrae, vel sanctitati placet, incolumia omnia, quae adfuturi antistitis electionem respiciunt, religiosa oneratione servemus, hanc legem specialiter praeferentes, quam nobis haeredibusque nostris Christianae mentis devotione sancimus. Ne unquam praedium, seu rusticum, seu urbanum, vel ornamen
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃nitas urã eccłasticis legib assecu t̃¬
tas sub diuini timore iudicu q̃ erant
plectitur. nec adiectionem indiget
plenitudo maxime decłicis: quos amõ¬
dominationis inuasit. ⁊iugum discip¬
enarrare difficile ẽ.Unum tñ quod
occũrit uenerando orclini urõ inti
cilium. requiratur. ⁊ referatur inmedi¬
um ut exlectione cognoscatis is cuiusmo¬
di sit possit agnosci hec cum dicexex.h
ormisda diaconus recitauit. cumin
mausoleo quod est apud beatum poui¬
lum apłm residerit sublimis ⁊ emmnen¬
tissimus uir prefectus pretorio atq pa¬
tritius: agens ⁊̃ uices precellentissimi
regis odacris: basilius dixit. Quam quã
studu urĩ. ⁊ religionis intersit: ut in e¬
admonitionẽ beatissimi uiri pp̃ nrĩ sy¬
machi simplicu: quam ante oculos sẽꝑ¬
hab̾e debemus: hoc nobis meministis sub
ostentatione fuisse mandatum ut ꝓ¬
pter illum strepitum: ⁊ uenerabilis ec¬
ccłe detrim̃tum:sieum dehac luce tran¬

Expanded text:
rnitas vestra ecclesiasticis legibus obsecuta. Sub divini timore judicii, quae erant iversa complectitur, nec adjectione indiget plenitudo, maxime dedominationis invasit, et jugum discipenarrare difficile est: unum tamen, quod occurrit, venerando ordini vestro intimacilium requiratur, et deferatur in medium, ut ex lectione cognoscatis, cujusmodi sit possit agnosci. » Et dum diceret, Hormisda diaconus recitavit: « Quum Mausoleo, quod est apud B. Petrum apostolum, resideret sublimis et eminentissimus vir praefectus praetorio atque patricius, agens etiam vices praecellentissimi regis Odoacris, Basilius, dixit: « Quanquam studii vestri et religionis intersit, ut in eadmonitione beatissimi viri Papae nostri Symmachi Simplichabere debemus, hoc nobis meministis sub obtestatione fuisse mandatum, ut propter illum strepitum, et venerabilis Ecclesiae detrimentum, si eum de hac luce tran
Abbreviated transcription (Latin):
Atis euidenter ostenditur. a sclari ui¬
potestate nec solui ꝓrsus: nec ligari põ¬
tificem. quem ꝯstat aꝓpͥo pͥncipe ꝯstã¬
mus: appelatum deum. cum nec posse
dm̃ ab hoĩb iudicari: manifestum sit.
S⁊ theodosius minor sce synodo scri¬
bens ephesine prime: dixit. ddeputatꝰ
ẽ igitur candidianus magnificentissi¬
mus comes strenuorũ domesticop tn
transire usq adsacratiꝰsimã synodum
uram. et in nullo quidẽ que faciende
sunt de piis dogmatib questionee.
seu potius adpositiones coĩcare. Ilici¬
tum namq est eum qui ñ sit inordine
scĩssimorum ep̃or: ecclasticis int̃miscẽ¬

Expanded text:
atis evidenter ostenditur a saeculari potestate nec solvi prorsus nec ligari pontificem, quem constat a pio principe Constanm appellatum, cum nec posse Deum ab hominibus judicari manifestum est.Sed et Theodosius minor sanctae synodo scribens Ephesinae primae, dixit: Deputatus est igitur Candidianus, magnificentissimus comes strenuorum domesticorum, transire usque ad sanctissimam synodum vestram, et in nullo quidem eis, quae faciendae sunt de piis dogmatibus quaestiones seu potius expositiones, communicare. Illicitum namque est eum, qui non sit ex ordine sanctissimorum episcoporum, ecclesiastic
Abbreviated transcription (Latin):
illi precetꝰ am. ¶ Illud autem hono¬
ri aug̃ĩ c od deelectione summi ponti¬
ficis supi ꝯstituisse legitur: nullius
momenti eẽ ꝓbatur.: cum ñ solum de
ordinib si nec ⁊̃ dereb eccłasticis: laicis
legatur diponendi aliqñ attributa fa¬

Expanded text:
I. GRATIANUS. Illud autem Honorii Augusti, quod de electione summi Pontificis supra constituisse legitur, nullius esse momenti probatur, quum non solum de ordinibus, sed nec etiam de rebus ecclesiasticis legatur aliquando laicis attributa
Abbreviated transcription (Latin):
bus disponendi indiscusse. adeo cu¬
tai comissa docetur. ¶nde in .uii.
actione concilii calcedonensis mar¬
ad fidem ꝯfirmandam: ñ potentiã
ostendendam. sy nodo inteẽ dicunt᷑.
os adfidem confirmandam. ñ ad po¬
tentiam ostendendam: exemplo re¬
lgiosissu pͥncipis ꝯstantini sy nodo
ñ ultra multitudo prauis doctͥnis at
uauimus. dequoꝵ eẽ idicantes auo¬
bis nec regłarit᷑ potius affirmari ꝑsy¬
nodum: quam nrã lege sanctiri. Sino
torem intẽẽ ñconuenit. nisi ubi de
antecessores urõs synodalib ꝯuenti¬
bus inĩfuisse: nisi forsitan inquib de
fide ꝯtractum ẽ : Quȩ uniuersalis est

Expanded text:
bus disponendi indiscusse a Deo cubus disponendi indiscusse a Deo cura commissa docetur. » Unde in sexta actione Chalcedonensis ad fidem confirmandam, non ad potentiam ostendendam synodo interesse debent. Nos ad fidem confirmandam, non ad potentiam ostendendam exemplo religiosissimi principis Constantini synodo non ultra multitudo pravis doctrinis attvavimus, decorum esse indicantes, a vobis haec regulariter potius firmari per synodum, quam nostra lege sanciri. C. peratores interesse non convenit, nisi ubi de antecessores vestros in synodalibus conventibus interfuisse? nisi forsitan in quibus de fide tractatum est, quae universalis est,
Abbreviated transcription (Latin):
patrum.alaicis quãuus religiosis quibuᷤ
nulla deeccłasticis facultatib aliquid
disponendi legitur unquã attributa fa¬
cultas: facta uidetur. De iñ quod nulliꝰ
docetur. quod sicunuslib ꝓumcie sac̃doteᷤᷤ
int̃suos t̃minos ꝯcilio habito: ꝗcꝗd sine
tomagis: quod inaplica sede nẽ extante
sum orbem pͥmatum optinens sacerdo¬
tu: statutis sy nodalib consueuit tͥbri¬
sentientib aliquantis epĩs: qui tñponti¬
fici a quo ꝯsecrati ꝓbantur preiudiciũ ĩ¬
ferre ñ potuer. pͥtesumptũ fuisse cogno¬
scitur: uiribus carere ñ dubium est. nec
rum laurentii. petri. eulali i. cresconii.
maximi. uł stephani. nec ap̃ nos incer¬
tum habetur. hanc ip̃am scripturam
omnib insynodali conuentu pror¬
da beatitudinis ure sententia. ener¬
uari ꝯueniebat. ⁊ inirritum deduci.nt
in exemplum remaneret presum̃diq¬
bus lib laicis: quamuis religiosis: ut
potentib inquacũq ciuitate quoli¬
cis facultatib Quarũ solis sacerdoti¬

Expanded text:
a laicis quamvis religiosis quibus nulla de ecclesiasticis facultatibus aliquid disponendi legitur unquam attributa facultas factam videtur. Deinde quod nulliusdocetur. Quod si cujuslibet provinciae sacerdos intra suos terminos concilio habito, quidquid sine to magis quod in apostolica sede non existente rsum orbem primatum obtinens sacerdotii, statutis synodalibus consuevit trisentientibus aliquantis episcopis qui tamen pontifici, a quo consecrari probantur, praejudicium inferre non potuerunt, praesumptum fuisse cognoscitur, viribus carere non dubium est, nec rum, Laurentii, Petri, Eulalii, Cresconii, Maximi, vel Stephani, nec apud nos incertum habetur, hanc ipsam scripturam  omnibus in synodali conventu provida beatitudinis vestrae sententia enervari conveniebat, et in irritum deduci, ne in exemplum remaneret praesumendi quibuslibet laicis, quamvis religiosis vel potentibus, in quacunque civitate quolicis facultatibus, quarum solis sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
reb⁊ ñdiuinis preeẽ ꝑmissum ẽ. quo¬
modo dehis ꝑquos diuma ministrañt.
iudicare presumant: penitus ignori
nec imꝑator uira pontificatus arripu¬
it: nec pontifex nom̃ imꝑatoriũ usur¬
usq discreuit. propria uolens medi¬
cinili humilitate sursum efferri. ñ
hiana supbia rursus ininferno de
ces procursu temporalium tm̃mõ re¬
rum. imꝑialib legib uterentur. qua¬
incursib ⁊ deo militans: minime se
simꝰ ñ ilie rebus diuinis preside uidẽt᷑.¬

Expanded text:
et non divinis praeesse permissum est, quomodo de his, per quos divina ministrantur judicare praesumant, penitus ignoramnec imperator jura pontificatus arripuit, nec pontifex nomen imperatorium usurusque discrevit, propria volens medicinali humilitate sursum efferri, non humana superbia rursus in inferna demces pro cursu temporalium tantummodo rerum, imperialibus legibus uterentur, quaincursibus et deo militans minime se sim non ille rebus divinis presidere vide
Abbreviated transcription (Latin):
tur. ⁊ pacem annuntiat: aut negligen
plere uidatur. ⁊ infra. Nunc autẽ ex
quo ineccłus sicut mromano imꝑio
tiam ep̃alis nominis: quam sibi ip̃i il¬
ucite absq eccła uendicauer. totũ qd̃¬
leuit arum est: in suos usus redigũt
nec hoc solum quod sibi ascriptum
est: uendicant. Si cunctis aufer̾ uni¬
a quoub possit elymosinam. qui exeo
ignominiam deuenisse.Solus ep̃s in
solus sibi uniuersauendicat. Solus par¬
tes inuadit auienas. Solus occidit uni
santur acłicis. hinc principium. li¬
tis. hinc detractionis causa. hinc ori¬
go fit criminis:⁊ enĩ si unusquisq ita
mhoc mundo uisibili aliquid possi¬
dere iubetur: ut sua tm̃ sit possessio¬
nem contemptus: ac res ñinuadat a¬
lienas: ñ agrum pauꝑis tollat: ñ ui¬
neam: ñ subuectorum aliquod: ñ fam

Expanded text:
t pacem annunciat, aut negligentt pacem annunciat, aut negligentplere videatur. Et infra: § 5. Nunc autem ex quo in ecclesiis, sicut in Romano imperio, tiam episcopalis nominis, quam sibi ipsi illicite absque ecclesia vendicarunt, totum, quLevitarum est, in usus suos redigunt, nec hoc sibi, quod scriptum est, vendicant, sed cunctis auferunt unia quolibet deposcit alimoniam: et quidem ignominiam devenisse. Eget insa sibi vendicat, solus partes invadit alienas, solus occidit univsantur a clericis, hinc principum lites, hinc detractionis causa, hinc origo criminis. Etenim si unusquisque in hoc mundo visibili aliquid possidere jubetur, ut sua tantum possessione contentus sit, ac res non invadat alienas, non agrum pauperi tollat, non vineam,