comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut᷑ u̾itꝰ aut amõe ⁊ uͥtute alloct᷑
ĩc̾tu eĩ ẽ illustus blesensiũ. ⁊car¬
notensiuiz comes castra q̃ pupilla¬
ris etatis tpe amissa  fuant. duca¬
tui normanor restituit. Lõguz est
si ĩclita gesta tãti pͥncipis enĩare
est. ita plene descͥbr ĩpossibile.⁊ lec
ego iurib meis arrogo. ĩ quo si iuxͣ
p̾cedẽtis gr̃e c̾su sͥ dĩ succesyit pro¬
sꝑa. sudare pot̾unt. orosiꝰ. Egisippꝰ
⁊ trogus. Cet̾m ad holesçe̾cie exitus
aliquib suspectus ẽ. ⁊ uc frustra a
bonis timeatur. De honore mi¬
litibus exhibendo ⁊ molestia indi¬
cenda. ⁊ qui milicie arter tradide¬
runt ⁊ gñalia qͥda p̃cepta eorum.
nea. ⁊p̃ferc̃da aliis nͥ leuitas ĩpe¬
diret᷑. S. sicuti hanibal negabar
posse uinci romano i ĩpatua sa
rtͣ ⁊̃ lee dũ pegnat᷑ in iũcibilis est
Mar ise dibus suis facilꝰ expuot¬

Expanded text:
aut veritus, aut amore et virtute allectus aut veritus, aut amore et virtute allectus incertum est enim illustris Blesensium et Carnotensium comes castra, quae pupillaris aetatis tempore amissa fuerant, ducatui Normannorum restituit. Longum est si inclyta gesta tanti principis enumerare est, ita plene describere impossibile. Nec ego viribus meis arrogo, in quo, si juxta praecedentis gratiae cursum sibi diu successerint prospera, sudare poterunt Orosius, Hegesippus, et Trogus. Caeterum adolescentiae exitus ab aliquibus suspectus est, et utinam frustra a bonis timeatur. CAP. XIX. De honore militibus exhibendo, et modestia indicenda: et qui militiae artem tradiderint, et generalia quaedam praecepta eorum. neam, et praeferendam aliis, nisi levitas impediret. Sed sicuti Annibal negabat posse vinci Romanos nisi in patria sua, ita et haec, dum peregrinatur, invincibilis est. Nam in sedibus suis facilius expu
Abbreviated transcription (Latin):
ruz collegia pharma. a copole mẽ¬
dici mime balatrones ħ genꝰ ome
detraheret deditioe craumersie
ĩcuius sb̾sidiu eũ patre uenerat
ĩ manu ualida ⁊ nuo ampliori ui¬
uus armatus militũ ĩstructꝰ copia
sustinuit p̾sens ⁊ uidit. Dux at̾
consilio uniꝰ p̾monitus ĩter castrũ
ꝙ rex munierat ⁊ regis copias. su¬
um s lõge minorẽ excitu ĩtiecit.
Ne tñ hec alienigene ascribant
uirib suis. nr̃o pcipue milite inte
uerat ut cogeret exheredare fili¬
um ⁊ duci cede regni successioẽ
⁊ tociꝰ regni ꝓceres ⁊ militia fide¬
litate p̾scita obligare. Trãsco ad
obsidionẽ chinonis. qr ĩ anglos q
normãnos quos iaz mltiplex cõfe¬
deratio uniuit p̃cipuqs ⁊ mag̾ stre¬
nuos ĩ captõe castri extitisse ullus
ignorat. Naz sileo denaneto. ⁊
toto nĩons britãnie ꝙͣuis gͣndis
prouicia sit comitatu qͥ rebellis es¬
set ĩhodiernu die nͥ robur gẽtis
angloru ẽẽt formidini. ħ ipsu

Expanded text:
ollegia, pharmocopolae, Mendici, mimi, balatrones, hoc genus omne. detraheret, deditionem Craumersiae, in cujus subsidium cum patre venerat in manu valida, et numero ampliori vivus armatus, militum instructus copia, sustinuit praesens et vidit. Dux autem consilio unius praemonitus, inter castrum quod rex munierat, et regis copias, suum, sed longe minorem exercitum interjecit. Ne tamen hoc alienigenae ascribant viribus suis, nostro praecipue milite nitebcupaverat, ut cogeretur exhaeredare filium, et duci cedere regni successionem, et totius regni proceres et militiam fidelitate praestita obligare. Transeo ad obsidionem Chinonis, quia ibi Anglos et Normannos, quos jam multiplex confoederatio univit, praecipuos et magis strenuos in captione castri exstitisse, nullus ignorat. Nam sileo de Nanneto, et toto minoris Britanniae, quamvis grandis provincia sit, comitatu, qui rebellis esset in hodiernum diem, nisi robur gentis Anglorum esset formidini. Hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sit nõ nouit. Uerũtu noc ex̾ceri
nec ad pugna uocat᷑ utiłr. cui sti¬
pendia non ꝓcedut. Si ei sbtra¬
has alimẽtti. ⁊ miles obsequiu
negabit. aut fide. Efames eni ut
dici solet pug̃t ĩterius. ⁊ sola hec.
que tutissima uidẽtur expugnat.
Mescit plebs ieiuna timere. Gi
uõ alimẽta ꝓcesẜint. nũc timõe
pene. nc̃ p̾mioꝵ spe ad officium
incitetur. Sint ubiq cãpi docto¬
res ⁊ militariuz excicioꝵ magrl.
⁊ his ip̃is era ꝓueniãt ⁊ uidebis

Expanded text:
 non novit. Verumtamen nec exerceri, nec ad pugnam vocatur utiliter, cui stipendia non procedunt. Si enim subtrahas alimenta, tibi miles obsequium negabit, aut fidem. Fames enim, ut dici solet, pugnat interius, et sola haec, quae tutissima videntur, expugnat. Nescit plebs jejuna timere. Si vero alimenta processerint, nunc timore poenae, nunc praemiorum spe ad officium incitetur. Sint ubique campi ductores, et militarium exercitiorum magistri, et his ipsis aera proveniant, et videbis
Abbreviated transcription (Latin):
u̾tistẽ non de eẽ. que tn fiequeter
uiteidit si nõ disciplina firmatur
qlitẽ nõ rei militans lacedeno¬
ni tradidisse dicũtur. Uñ ⁊han¬
nibal italia petiturꝰ. lacedemõni
qͣsut ductore armor. Oui de¬
siderat pacẽ p̃paret bellu. Qui
uictona cupit diligẽt ĩbuat mili¬
tem. Qui scc̾os optat euẽtus di¬
micet arte nõ casu. Nlemo puo¬
care. nc̃o offende audet. ꝙ scit
supiore sore si pugnet. AAthen¬
enses uñ p̾cetis mandasse mili¬
tibus psci loquũtur annales. Mi¬
les nõdu ementus ex̾ciçio ⁊ labo¬
ri iugit assuescat. Tla ħ̾solent
ĩ casfris sanitate et ĩ cõflictu pre

Expanded text:
utem non deesse, quae tamen frequenter intercidit, si non disciplina firmatur. Artem vero rei militaris, Lacedaemonii tradidisse dicuntur. Unde et Annibal Italiam petiturus, Lacedaemonium quaesivit ductorem armorum. Qui desiderat pacem, praeparet bellum. Qui victoriam cupit, diligenter imbuat militem. Qui secundos optat eventus, dimicet arte, non casu. Nemo provocare, nemo offendere audeat, quem scit superiorem fore, si pugnet. Athenienses unum prae caeteris mandasse militibus, prisci loquuntur annales: Miles nondum emeritus exercitio et labori jugiter assuescat. Nam haec solent in castris sanitatem, et in confl
Abbreviated transcription (Latin):
ne. S ño recte fuent ĩstituti. ⁊doe¬
trna excitatõe firmau̾int. hono¬
rati ĩcedat heant᷑ patrie defenso¬
res. iutei̾t cultu qui tn uiros doe¬
dt nã cultus lasciuor nec ĩmuli¬
cbr sexu uicio caret aut nota.
Siebro nãq cõptu ẽ ĩbellis mili¬
cie lascunc̃te ⁊ splẽdidũ apparatũ
hostes ĩuitare adp̃dar. Un ⁊ hã

Expanded text:
liae. Si vero recte fuerint instituti, et doctrinam exercitatione firmaverint, honorati incedant, habeantur patriae defensores, niteant cultu, qui tamen viros deceat, nam cultus lascivior nec in muliebri sexu vitio caret, aut nota. Crebro namque compertum est in bellis, militiae lascivientem et splendidum apparatum, hostes invitare ad praedam.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥutas ne ĩquit satis eẽ romanis
rec oĩa. ¶unc penus cludes igna¬
isuia ĩbelliam̃q militu eiꝰ p̾ciose ar¬
matoru. planc ĩquit satis ẽe cie¬
do. ⁊ si romami auarissum sit. Le¬
pide quidẽ breuit᷑ ⁊ acbe. Na rex
de nũo ex̾citus ⁊ de exstimãda equi¬
patoe q̃siuerat. ⁊ illu liquet rndis¬
se dep̃da. Ueniq si naso.ami
credat eos ad robusta miliciam
admittẽdos. Opifices artiu En
q uestib nitidiores cẽ. Eneasro
digitis gẽmas adense. uuo ad po¬
dula segit᷑ tastulisse. assoachabeo
quoq ꝯstat clipeo ĩ aurasse ⁊ ex
ful qdie eor fortitudine gẽcus dis¬
sipata Es tn credibile est uester
coi fuisie cõtẽtos. Uichil ẽ qdminᷤ
deceat milite ꝙͣ cultus moluor ⁊
delicie uestiu exquisite. nforte cũ
trasone admunitõe cardis expi¬
gͣnda uener deuou̾it miliciar sũa
marte cõtẽpto. Cordes quooꝵ i¬
tande sũt. ⁊ medicctati q̃ aureo in

Expanded text:
tasne, inquit, satis esse Romanis haec omnia? » Tunc Poenus, illudens ignaviam, imbelliamque militum ejus pretiose armatorum: « Plane, inquit, satis esse credo, etsi Romani avarissimi sint. » Lepide quidem, breviter, et acerbe. Nam rex de numero exercitus, et de aestimanda aequiparatione quaesierat et illum liquet respondisse de praeda. Denique si Naso a micredat eos ad robustam militiam admittendos? Opifices artium sinquam vestibus nitidiores esse. Aeneas a digitis gemmas ad ensem, Virro ad pocula legitur transtulisse. Machabaeos quoque constat clypeos inaurasse, et ex fulsipatam. Eos tamen credibile est veste communi fuisse contentos. Nihil est quod minus deceat militem, quam cultus mollior, et deliciae vestium exquisitae, nisi forte cum Thrasone ad munitionem Thaidis expugnandam, Veneri devoverit militiam suam, Marte contempto. Sordes quoque vitandae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
remissa uel uicio cupiditatis ĩ¬
gesta Si quis postreo quacu̾ de
d̾iisa ĩꝑbũ iudicẽ potuest᷑ appbae
is uel ad mĩstrante eo uel pͥostad¬
mĩstracoe depoitã ĩ publicũ ꝓleat
deferat cͥmẽ delatã apꝓpbet cũ ꝓ¬
baneit et uctoria reportatus et
głam Ditina hec nel audiantur
a nris nã ut ẜuẽtur eptae̾ uix au¬
deo. Quos quoties diligentius
ĩtueor c̃cussores mͥ pocius uidor
uidere ꝙͣ iudices ac si ad hoc sclũ
dati sint ur ꝓuicia spolient S
et leges ip̃e et ꝯsuetudiẽs quibus
nũc uiuitur ĩ sidie st̃ et laquei ca¬
lũpniatur Uerboꝵ tendicule ꝓpo¬
nutur et aucupatoes sillabar̾ ue
siplia qui sillabizare nõ nouit ⁊
feci ĩquit idiciũ ⁊ iustia ne tra¬
das me calupniãtib me ac si a¬
perte dicat. Sui urdiciũ ꝑu̾tunt
et ustĩa deserunt tradatur calũp¬
niatoĩ qui filios adam añ ospcu
dixisse samuelẽ Ecce audiui uo¬
cẽ ur̃a iuxta om̃ia que loquti es¬

Expanded text:
o cupiditatis ingestam: si quis postremo quacunque de causa improbum judicem potuerit approbare, is vel administrante eo, vel post administrationem depositam in publicum prodeat, deferat crimen, delatum approbet, cum probaverit, et victoriam reportaturus et gloriam. Utinam haec vel audiantur a nostris, nam ut serventur optare vix audeo! Quos quoties diligentius intueor, concussores mihi potius videor videre quam judices, ac si ad hoc solum dati sint, ut provinciam spolient. Sed et leges ipsae et consuetudines, quibus nunc vivitur, insidiae sunt et laquei calumniantium. Verborum tendiculae proponuntur, et aucupationes syllabarum; vae simplici qui syllabizare non novit! Feci, inquit, judicium et justitiam, non tradas me calumniantibus me ; » ac si aperte dicat: Qui judicium pervertunt, et justitiam deserunt, tradantur calumniatori, qui filios Adam ante conspedixisse Samuelem: Ecce audivi vocem vestram juxta omnia quae locuti es
Abbreviated transcription (Latin):
me prĩcipes facti st̃ et ego igno¬
raui G.uod ut ab hũiliorib lique¬
at qui  decani st̃ uel archidiacom
nisi illi ut symõ nr̃ uenerabilis
doctor ĩ lege dnĩ dicẽ ꝯsueuerat
In quoꝵ maĩb ĩ iquitates sunt
dextera eoꝵ repleta ẽ muneribus
Ffelicissimũ  regẽ angloꝵ ⁊ normã¬
noꝵ et aquitaiẽ adhuc ĩ uictissi¬
mũ duce interroga quid q̃ d̾ hii
senciat quos ĩtrudit et dicet ⁊
ĩpsẽtur sollicitudiẽ ꝙͣta ĩterdum
pecitur abicioe et diligerẽtur ut
patres timerẽti ut dni colerẽt᷑¬

Expanded text:
me; principes facti sunt, et ego ignome; principes facti sunt, et ego ignoravi . Quod ut ab humilioribus liqueat, qui decani sunt, vel archidiaconi, nisi illi, ut Simon noster venerabilis doctor in lege Domini, dicere consueverat, in quorum manibus iniquitates sunt, dexteraFelicisimum regem Anglorum, et Normanniae, et Aquitaniae adhuc invictissimum ducem, interroga quid etiam de suis sentiat, quos intrudit, et dicet, uimpleretur sollicitudine, quanta interdum petitur ambitione. Et diligerentur ut patres, timerentur ut d
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pñti ꝙͣ cũ uẜis reddẽ ĩ futuõ Et
ꝯtempnẽ ulo hodie ĩ acius iuidica¬
ex ea causa ĩ euũ ꝯtẽptibił apꝑere
S quid ad hac ꝯtestacoe euis re¬
pondit audicor audi et dixert᷑
Qui utiꝙͣ tetus israel na ad os
Germonẽ direxat Nõ es calup¬
atus nos neq oppssisti neꝙ tuli¬
ti de manu alicurꝰ quippia Si
quis ꝓcõsulũ p̃sidũ ue tribunus
aut centiũo deciũone ã omĩo a¬
liquis magistratꝰ tale testiouiz
a ꝓuĩcialib meruit ad ꝓuĩcia
nrãz queso  accedat ut nostros
doceat ingratus Nã deuice coĩtib
et iusticiariis q̃ ut ułgari nro u¬
tar recte dicũtur errantes nicł
tile auditur eo ꝙ diligũt muera
et sequ̾tur r̃tributioẽs nec lib̾ant
pauperẽ a potẽte aduene ⁊ pupillo
nõ iudicant ⁊ cã urdue nõ ĩgdit̃
ad eos Porro nec iudices ecc̃asti¬
ci sequtur samuelẽ s sicut ppls
sic et sacertos In oõe ueritur
sapientia. Tenentes lege nescert

Expanded text:
uris reddere in futuro, et contemnere illud hodie, satius judicaex ea causa in aevum contemptibilis apparere. Sed quid ad hanc constitutionem ejus respondit auditor? Audi. Et dixerunt : Qui? Utique totus Israel. Nam ad omnes sermonem direxerat. Non es calumniatus nos, neque oppressisti, neque tulisti de manu alicujus quidpiam . Si quis proconsulum praesidumve, aut tribunus, aut centurio, decuriove, aut omnino aliquis magistratus tale testimonium a provincialibus meruit, ad provinciam nostram, quaeso, accedat, ut nostros doceat magistratus. Nam de vicecomitibus, et justitiis, quae, ut vulgari nostro utar, recte dicuntur errantes, nihil tale auditur, eo quod diligunt munera, et sequuntur retributiones, nec liberant pauperem a potente, advenae et pupillo non judicant, et causa viduae non ingreditur ad eos. Porro nec judices ecclesiastici sequuntur Samuelem, sed sicut populus, sic et sacerdos. In commune conqueritur Sapientia: Tenentes legem nescierunt
Abbreviated transcription (Latin):
uel alienas calũpnias uouẽt Et
quidẽ nescio quõ penã et oṁez
notã euadat qui ex accionũ et
Totius calipmosi questus sibia
adminus bessẽ uendicat Nã aut
solidũ assẽ usurpant sibi aut mł
cũ tͥentẽ dutaxat archidiaconis
et aliis officialib ne dica cũ po¬
pulo mistris ĩ iquitatis cedũt. S
nec legati sedis ꝓpostolice manus
suas excucuĩt ab oĩ mune̾ qui ĩt¬
dũ ĩ ꝓuiciis ita debaccant ͦ ac si ad

Expanded text:
nias fovent. Et quidem nescio quomodo notam et poenam omnem evadant qui exactionem totius calumniosi quaestus sibi ad minus bessem vindicant. Nam aut solidum assem usurpant sibi, aut ut multum, trientem duntaxat archidiaconis et aliis officialibus, ne dicam cum populo ministris iniquitatis, cedunt. Sed nec legati sedis apostolicae, manus suas excutiunt ab omni munere, qui interdum in provinciis ita debacchantur, ac si ad
Abbreviated transcription (Latin):
oblatũ recepisse uel asinũ Si ꝙ¬
piam calupniatus sũ si oppressi
qui ces calupnias excludebat nͤ
iudiciũ eius ꝑuertebat caro aut
sanguis : qui nullũ nũꝙͣ ꝙpressit
Si ei ĩ manus eius quisꝙͣ icitera
nõ eũ uidex s ꝓp̾a ĩiquitas oppri¬
mebat Si de manu cuiusꝙͣ mu¬
nus accepi ctẽpna illud hodie res¬
tituaq uobis E ud queso exp̃ssi
dic poterat ut ĩ sũma oẽ auaicie
suspicionẽ tollat nulliꝰ muneris

Expanded text:
e vel asinum. Si quempiam calumniatus sum, si oppressi qui omnes calumnias excludebat, nec judicium ejus pervertebat caro vel sanguis, qui nullum unquam oppressit. Si enim in manus ejus quisquam inciderat, non eum judex, sed propria iniquitas opprimebat. Si de manu cujusquam munus accepi, contemnam illud hodie, restituamque vobis. Quid, quaeso, expressius dici poterat? Ut in summa omnem avaritiae suspi
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓuĩciã quã nudauerat cũ cus¬
todia competeti ie p̾cipimꝰ ut nõ¬
Solũ quod egit nõ dicã domesti¬
cus s manipulaĩ et mist̾ accep̃
uerũ ut id quoc ip̃e apuĩcialib
meis rapuit & sustulit ĩ quadru¬
plũ s̃uitus ex soluat. Itẽq om̃s
cognitores et iudices a pecunis
at patrociniis manus abstinet
ideq m̾cator statutã legib coget᷑
subire pena iactura Et illd ui
bemꝰ quo et ortam ut siq̃s for¬
te bonorator decurionũ possessoꝵ

Expanded text:
quam nudaverat, cum custodia competenti ire praecipimusolum quod egit, non dicam domesticus, sed manipularius et minister accepit, verum ut id quod ipse a provincialibus meis rapuit, aut sustulit, in quadruplum invitus exsolvat. » Itemque: « Omnes cognitores et judices a pecuniis atque patrimoniis manus abstineanidemque mercator, statutam legibus cogetur subire jacturam. » Et illud: « Jubemus quoque et hortamur, ut, si quis forte
Abbreviated transcription (Latin):
uideo ꝯpatior illis mꝙ metuo me¬
mor hoiu quos ĩ affrica ẽẽ ĩlibͤ
naturalis hystorie aput pliniu
didici Dicũtur eĩ effascinare uoce
et ligua ut si ĩpẽsuis forte landa¬
uerint pulcras arbores segetes
ameĩores letiores ĩfantes egͥos
equos pecudes pastu et cultu opti¬
nias repente moriantꝰ ã ꝑeanti

Expanded text:
ompatior illis, mihique metuo, memor hominum, quos in Africa esse, in libro naturalis Historiae apud Plinium didici. Dicuntur enim effascinare voce et lingua, ut si impensius forte laudaverint pulchras arbores, segetes amoeniores, laetiores infantes, equos egregios, pecudes pastu et cultu optimas, repente moriantur, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ ꝓbos ꝑiclitari ꝯnouerit ad ꝑfes¬
sionẽ eius qui nccii fuerĩt euocab
et ad testiõiũ ꝯpellet ĩiutos Hii
tamẽ exceptis quos adu̾sus c̾tas
personas testificari iura nõ cogt.
iudicũ et quatiꝰ exẽnia ꝓtendi
liceat et de cicerone b̾nardo ma¬
tino gaufrido carnotẽsi. Ca.xx¬
Utrtĩet aut̃ ad rełonẽ presid̾
puide̾ ne potẽciores uiri in¬
uuiis afficiãt piiliores ne dfe
sores eoꝵ calupnioẜ cͥmĩb ĩsec¬
tẽtur ĩ nccẽtes Phibebit ꝙ illi ci¬
tas exactiones et uolẽtias fras
et extortas metu uẽdiciones et
ne et ip̃e ꝓu̾icia i p̃bẽdis bospi¬
ciis honeret Deniꝙ nequis ĩ¬
iquũ lucrũ uel dãpnũ sentiet ⁊
p̃cauebit Gõgrut ei bono ⁊ gͣ¬
ui p̃sidi curare ut pacata et qui¬
eta sit ꝓuĩcia ꝙd facile optĩebit
si sollicite agat ut mał hoĩbus
et sacrilegos latrones fures pla
ꝙ eoꝵ sine quib latro diuaꝰ la¬
tere nõ pocest Omi u̾o uis reddẽ¬
ti coẏuandũ est ut ĩ ad eundo

Expanded text:
noverit, ad professionem ejus qui necessarii fuerint, evocabit, et ad testimonium compellet invitos: his tamen exceptis, quos adversus certas personas testificari jura non coguntjudicum, et quatenus xenia protendi liceat; et de Cicerone, Bernardo, Martino, Gaufrido Carnotensi. Pertinet autem ad religionem praesidis, providere ne potentiores viri injuriis afficiant humiliores eorum calumniosis criminibus insectentur innocentes. Prohibebitque illatas exactiones, et violentias factas, et extortas metu venditiones, et ne et ipse provinciam in praebendis hospitiis oneret, denique ne quis iniquum lucrum, vel damnum sentiat, praecavebit. Congruit enim bono et gravi praesidi, curare ut pacata et quieta sit provincia: quod facile obtinebit si sollicite agat, ut malis hominibus et sacrilegos, latrones, fures, plque eorum, sine quibus latro diutius latere non potest. Omni vero jus reddenti observandum est, ut in ad
Abbreviated transcription (Latin):
Pue argumẽta et que ad modu
cuiꝙ rei ꝓbande sufficiãt nullo c̃¬
to mo satis diffiniri potest Ilias
nũs testiũ alias dignitates ⁊ aue¬
toritates alias ueluti consencies
Fama confirmat rei dequa quẽit
fidẽ Hoc igitur solũ tibi respondẽ
possum sumatĩ nõ utiq adimar

Expanded text:
Quae argumenta, et quemadmodum, cuique rei probandae sufficiant, nullo certo modo satis diffiniri potest. Alias numerus testium, alias dignitas et auctoritas, alias veluti consentiefama confirmat rei de qua quaeritur fidem. hoc ergo solum tibi rescribere possum summatim non utique ad unam
Abbreviated transcription (Latin):
Onĩes eadẽ stͥ In ip̃a uero testiũ ex¬
aminatioe nõ pocet ex aliqua regu¬
la diffiniri quid magis iudicẽ seqͥ
opporteat Si eĩ testes oẽs eiusdẽ ho¬
nestatis et estimaciois sint ⁊ nego¬
cii qualitas ac iudicis motus cum
hiis cõcurrerit s equenda st̾ omia
testioia Sĩ uero quida eoꝵ aliᵈ
uiderĩt licet ĩpari nũo credẽdu
e aut gracie suspicioe caret Cõ¬
firmabitq uidex modũ aĩ sui ex
argumẽtis et testimoiis que reiꝰap¬
tiora et uõ ꝓximiora eẽ cõꝑerit
Elõ eĩ ad multitudĩe respici oppõ
tet ad sĩcera testiũ fidẽ et testio
nia quib pocius lux uentatis as¬
sistit Ipsis quo p̾sũptionib fre¬
quẽtissime stabit donec ꝓbeturo¬
trariũ Hlã et salomõ cũ inlitigio
mẽtricũ ĩ fantẽ diuidi p̃cepisset ⁊
et altera eũ mallet alteri muũ cedẽ
ip̃a tamẽ reclamante nec m̃ nec
tibi sit s diuidatur illi uiuũ ĩ fã¬
tẽ restituẽdũ cẽsuit que nõ adq¬

Expanded text:
omnes eadem sunt. In ipsa vero testium examinatione, non potest ex regula aliqua diffiniri, quid magis judicem sequi oporteat. Si enim omnes testes ejusdem honestatis et aestimationis sint, et negotii qualitas, ac judicis motus cum his concurrerit, sequenda sunt omnia testimonia. Sin vero quidam eorum aliud dixerint, licet in pari numero, creiae aut gratiae suspicione caret, confirmabitque iudex motum animi sui ex argumentis et testimoniis et quae rei aptiora et uero proximiora esse compererit: non enim ad multitudinem respici oportet, sed ad sinceram testimoniorum fidem et nia, quibus potius lux veritatis assistit. Ipsis quoque praesumptionibus frequentissime stabit, donec probetur contrarium. Nam et Salomon, cum in litigio meretricum infantem dividi praecepisset, et altera eum mallet alteri vivum cedere, ipsa tamen reclamante: Nec mihi nec tibi sit, sed dividatur, illi vivum infantem restituendum censuit, quae non acq
Abbreviated transcription (Latin):
um neꝙ eĩ istud ambiguũ est cũ et
ĩ fideliũ dogmata nichil utilitat hẽ¬
ant nisi aliqd̃ ꝯferãt bcitudis S hiis
omissis ã potius p̃misẜ dico qr hec
sola st̃ que sola possunt facẽ ⁊ fuaẽ
btum cũ ab alto iustĩe ramo ꝓueĩat
ne cui noceat᷑ ab alteo ut s quisq
et aliis ꝓsit Ris tibi constaẽ q̃ dico
Tus ne bs eẽ porro bcũs uir qͥ timei
pctẽtiã ne desid̾ras Rõmõ ip̃e s porẽi
iterra erit et semẽ eius n fauorẽ
soctais et laudes hoiu Bñatio rector
bñdicet᷑ Anad celebritatẽ dilataris
et ad opuletia sinũ expandis Eloĩa
et diuitie i domo euis An ꝑpetiutatẽ¬

Expanded text:
um. Neque enim istud ambiguum est, cum et infidelium dogmata nihil utilitatis habeant, nisi aliquid conferant beatitudini. Sed his omissis, aut potius praemissis, dico quia haec sola sunt, Quae sola possunt facere et servare beatum, cum ab altero justitiae ramo proveniat, ne cui noceatur, ab altero, ut sibi quisque et aliis prosit. Vis tibi constare quae dico? visne beatus esse? Porro beatus vir quiPotentiamne desideras? Non modo ipse, sed potens in terra semen erit ejus . An favorem sectaris, et laudes hominum? Generatio rectorum benedicetur . An ad celebritatem dilataris, et ad opulentiam sinum expandis? Gloria et divitiae in domo ejus . An perpetuitate
Abbreviated transcription (Latin):
at ĩ t̾reĩs uel ꝗd ĩ hii possit mẽri solꝰ
agnoscit qui de arboe̾ scĩe ram̃ bõe ꝙe¬
racoĩs auellit Eoꝙ auulso alt̾ nõ de¬
ficit qr qͦ ãplius ex̾cẽt᷑ eo mag̾ c̾scũt
marois & gẽtiũ ĩ sisto uestigiis ut cre
uiã que sola ducit aduita et quẽq
bõi uoci epotẽ facit Lactea ħ ẽ ĩnccen¬
tie maĩfesta candoe̾ et alimẽtoꝵ sedu¬
litate nutͥcis explet offitiũ et sola p̾¬
parat ad ꝓfectũ nã siẽ ea ꝓfic̾ nullus
Clamat᷑ hoc ĩ uoce tube puai̾catoib
ut redeant ad cor eis ꝙ ad arborem
scĩe ãmoto gladio u̾satili et flãmoo
ducatũ ĩ patriã ꝑmictit et ĩgressu
Plus dicam ips̃am arboe sce et lig¬
nũ uite ĩ quo st̾ onĩs sapĩe ⁊ scien¬
tie thesauri absconditi et ĩ quo hĩta
pleĩtudo diuinitatis corꝑałr extrax¬

Expanded text:
at in terrenis, vel quid in his possit mereri, solus at in terrenis, vel quid in his possit mereri, solus agnoscit, qui de arbore scientiae ramum bonae operationis avellit. Eoque avulso, alter non deficit, quia quo amplius exercentur, eo magis succrescunt Maronis, aut gentium insisto vestigiis, ut credviam, quae sola ducit ad vitam, et quemque boni voti compotem facit. Lactea haec est, innocentiae manifesta candore, et alimentorum sedulitate nutricis explet officium, et sola praeparat ad profectum. Nam sine ea proficit nullus. Clamat haec in voce tubae praevaricatoribus, ut redeant ad cor, eisque ad ardorem scientiae, amoto gladio versatili et flammeo, ducatum in patriam promittit et ingressum. Plus dicam: ipsam arborem scientiae, et lignum vitae, in quo sunt omnes sapientiae et scientiae thesauri absconditi, et in quo habitat plenitudo divinitatis corporalit
Abbreviated transcription (Latin):
quis cito auellet ramũ cũ uł ipsa
arbore .i. qui fiei̾ opporteat ꝑ pauci
nouerĩt Nlũquid ramꝯ facile ĩ no¬
tescet ubi p̾młtitudĩe d̾sipiẽtiũ et
male agẽtiũ ip̃a arbor occulitur ħ
ip̃ forte sensit et maro qui licet i¬
tatis eẽt ignauis et ĩ tenebs gẽtiũ
auularet ad elyseos campos felicui
et carigeitoris ꝯspectũ eneã admittẽ¬
du cẽ nõ credidit nisi docete sibilla
Sapientia dei iterp̃tat᷑ raniĩ hẽ pro¬
ẜpine que pspẽter et erigẽtẽ se a ni¬
cii ͤ uita ĩnuit cõsecraret Ait ergo Ac¬
cipe que ꝑagenda p̾us latet arbõe opa¬
ca aineus et foliĩ et lẽto iumine raꝰ
uinõi ĩferne dictus sacer Hũc tegit
oĩs luc ͦ et ooscuris claudũt ꝯuallib
ie auri comos quã quis deceprsit ab
arbore fetꝰ hoc sibi pulcͣ suũ ferri pro¬
serpina muꝰ Instituit po auulso ñ
deficit alter Aureus et sili frondescit
u̾ga metallo ꝓplane quid penax late¬

Expanded text:
avellet ramum, cum vel ipsam arborem, id est quid fieri oporteat perpauci noverint? Nunquid ramus facile innotescet, ubi prae multitudine desipientium, et male agentium ipsa arbor occulitur? Hoc ipsum forte sensit et Maro, qui licet veritatis esset ignarus, et in tenebris gentium ambularet, ad Elysios campos felicium, et chari genitoris conspectum, Aeneam admittendum esse non credidit, nisi docente Sibylla, sapientia Dei interpretatur, ramum hunc Proserpinae, quae proserpentem et erigentem se a vitiis vitam innuit, consecraret. Ait ergo. Accipe quae peragenda prius: latet arbore opaca Aureus et foliis, et lento vimine ramus, Junoni infernae dictus sacer, hunc tegit omnis Lucus, et obscuris claudunt convallibus re, Auricomos quam quis decerpit ab arbore fetus, Hoc sibi pulchra suum ferri Proserpina munus Instituit; primo avulso, non deficit alter Aureus, et simili frondescit virga metallo. Plane quid poenarum late
Abbreviated transcription (Latin):
noctu sub expectacoe dei suiꝰ abatur
lac̾mis et sic lugetib ueritas ip̃a q̃
nec fallit nec fallit᷑ uerã bcitudĩez
repmisit Nec uẽatur quis ad arbo¬
re̾ scĩe boĩ et mali manũ extẽdẽ ꝓp̃e
scĩa et iuxta ꝓmissiõ ppħicam ig¬
ro ĩdicat quid sit bonũ In arbõe er¬
go scĩe quaĩ quidã u̾tutis ramꝰ nal¬
citur exquo tota uita ꝓfitiẽtis hoĩs
cõsecratur Nleꝙ eĩ ad geitorẽ uite i

Expanded text:
noctuque sub exspectatione Dei sui cibatur noctuque sub exspectatione Dei sui cibatur lacrymis: et sic lugentibus veritas ipsa, quae nec fallit, nec fallitur, veram beatitudinem repromisit. Nec vereatur quis ad arborem scientiae boni et mali manum extendere, priscientiam, et juxta promissionem propheticam, ignaro indicat quid sit bonum. In arbore ergo scientiae quasi quidam virtutis ramus nascitur, ex quo tota vita proficientis hominis consecratur. Neque enim ad genitorem vitae,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙd nõ licet acrius urit ad arbore⁊
scietie manũ extendit gula ĩ pleuit
Et õ ꝓmissu fallacis ĩ imici ⁊ sec̃diĩ
ĩterdictu ueracis dei otebratus ẽ hõ
et ĩesuriẽ ꝓstratus fecdus feriẽs c̃ mõ¬
te et pactũ fatiẽs cũ ĩferno Boĩ tñ
et mali scies fc̃s est ꝑ exꝑientia ⁊
mulciplicis miẜic locuĩ fecit ĩ se Ergo
aligno saetie dui ꝓhitus illd ascedẽt
a iutate u̾tute uita cecidit ⁊ d̾uiauͭ
hõ nec reu̾tet᷑ aduitã nisi ad arborẽ
scientie redeat et iñ ueritatẽ i cogcõe
u̾tutẽ ĩ eꝑe iutã ĩ iocũditate mutuet
Nacoĩs itaꝙ acumẽ ex̾ceat ut discer¬
nat ĩ t̾bonũ et malũ et ĩ ipĩs boĩs a
malis quid cui p̃̾pondet agnoscat ir¬
gi de ĩde curet sollicitudĩe ne ꝑtem
sua fatiat detĩorẽ s toto conatu m̾¬
tis et corꝑis p̾eligẽdis ĩ ẜuiat Ip̃e
quoꝙ labor dulcescat s ⁊ totã ama¬
spe temꝑet futũoꝵ Nlã et ꝓpħa die

Expanded text:
d non licet, acrius urit. Ad arborem scientiae manum extendit, gulam implevit, et contra promissum fallacis inimici, et secundum interdictum veracis Dei, obtenebratus est homo, et in esuriem prostratus, foedus feriens cum morte, et pactum faciens cum inferno. Boni tamen, et mali sciens factus est per experientiam, et multiplici miseriae locum fecit in se. Ergo a ligno scientiae dum prohibitus illud ascenderet, a veritate, virtute, vita cecidit et deviavit homo, nec revertetur ad vitam, nisi ad arborem scientiae redeat, et inde veritatem in cognitione, virtutem in opere, vitam in jucunditate mutuetur. Rationis itaque acumen exerceat, ut discernat inter bonum et malum, et in ipsis bonis aut malis, quid cui praeponderet, agnoscat: jugi deinde curet sollicitudine, ne partem suam faciat deteriorem, sed toto conatu mentis et corporis, praeeligendis inserviat. Ipse quoque labor dulcescat sibi, et totam amaspe temperet futurorum. Nam et propheta diu
Abbreviated transcription (Latin):
cius plenũ sit gaudiũ adeo ⁊ ĩdeo gau¬
diũ quod nẽo tollet. ab ip̃a q̃ ocedat
ergo ad arborẽ ducẽte gr̃a qui ab ducẽ¬
te ꝯcupia deliquit s arboẽ qm̃ salus
nira ab eadẽ ꝓcurata est ĩ ligno quia
Mors ante ꝓcessit a ligno acceclat gr¬
ĩ contrariis passib qm̃ contͣriis expe¬
dit curari cõtraria Et qr nõ fuãt hoẽz
deiectũs tẽptator nͥ ĩm̃te eius elatio
p̾cessiss atiõre cõcipiat Dñ hũilie¬
tur sb̾ potẽti manu dei qui exaltã de¬
sid̾rat ĩ dic iusitacois abstĩeat aliciti
qui p̾sũpsit illicita et ĩcẽcliũ ocupiscẽ¬
tie ordinata mitiget caritate Beiec¬
tetur ĩ hiiᷤ uid̾at qͥ nũc qr lignũ pul¬
crũ est uisu ⁊ aduescẽdũ suaue et
fructũ uẽ bcĩtudis et sꝑ letũ trãquil

Expanded text:
ejus plenum sit, gaudium a Deo, et in Deo, gaudium quod nemo tollet ab ipsa. Accedat ergo ad arborem, ducente gratia, qui abducente concupiscentia deliquit in arborem, quoniam salus nostra ab eadem procurata est in ligno, quia mors ante processit a ligno. Accedat, sed contrarius passibus: quoniam contrariis expedit curari contraria. Et quia non fuerat hominem dejecturus tentator, nisi in mentem ejus elatio praecessisset, a timore concipiat unde humilietur sub potenti manu Dei, qui, exaltari desiderat in die visitationis. Abstineat a licitis, qui praesumpsit illicita, et incendium concupiscentiae ordinata mitiget charitate. Delectetur in his, videat et nunc quia lignum pulchrum est visu, et ad vescendum suave, et fruc
Abbreviated transcription (Latin):
nomĩe aliẽo ñ dũ rã bõi ẽẽ cupĩt
ꝙͣ uideri Si uero diffĩcioĩ fidelis
detur ĩ terpres et snie cõcdus exequtõ¬
P.uui manũ apponat ori .i. qui faciã
quod loquetur nł uiꝰ et rectuis ap̃
stoicũ et ꝑipatheticũ eẽ cõuĩces quos
ad te iocundo grandis uie cpendio
cũ ẜceꝑis ĩtroducam me tñ ullã eo
quo ẽpicurei difficõ tendit uia pu¬
tes eã tibi ĩ calce libri quaĩ ĩ fie ie
conabor aꝑue Est aut ardua ⁊ ar¬
ta plana et recca diligẽtib deũ qo
docente ducete et subuehe̾te nõ
offerrdit quis ad lapidẽ podẽ suum
ꝯpẽ nãꝙ lapis offensionis et pecra
scandali gradiẽtes ĩ se quo accip
erigit et corroborat ut hũiliati i se
ĩ eõ glañtes audact᷑ et ube̾ p̾conet᷑¬

Expanded text:
nomine alieno, dum non tam boni esse cupiunt, quam videri. Si vero diffinitioni fidelis detur interpres, et sententiae commodus exsecutor, qui manum apponat ori, id est qui facit quod loquitur, nihil verius et rectius apud Stoicum, et Peripateticum esse convinces, quos ad te, jucundo grandis viae compendio, cum praeceperis, introducam. Ne tamen ullam eo, quo Epicurei diffinitio tendit, viam putes, eam tibi in calce libri, quasi in fine viae, conabor aperire. Est autem ardua et arcta, plana tamen et recta diligentibus Deum, quo ducente, docente et subvehente, non offendit quis ad lapidem pedem suum. Ipse namque lapis offensionis et petra scandali , gradientes in se quos accipit, erigit et corroborat, ut humiliati in se, in eo gloriantes, audacter et libere praecone
Abbreviated transcription (Latin):
tanta narietate maꝵ ignotar aduẽ
et ꝑegnus Cuiꝰ oculi languert p̾ĩ
pia et fere iam d̾ficuit quib eam
Est iq̃ uia sublimis celo maĩfesta
feno Lactea nom̃ ht Sẽna tibi ce¬
lũ ne turbet᷑ p̃ ĩdignacõe oculꝰ aĩe
tue Et facile lacteam hac agnosces
uiam Redi adte patr suspice mo¬
nimẽta et ibi ĩtuere diligẽt᷑ ubi a
uia dfexĩs gͥssu et ubi cecidĩs ĩ er¬
rorẽ Recolo at nos ab errasse ibu
pͥmũ ubi ĩpulsus et eu̾sus ẽ bõ ut
cadẽt p̾uaricatõe mandati qñ ad
uecitũ sae̾tie lignũ suadẽte dyabło¬

Expanded text:
arum ignotarum advena et peregrinus, cujus oculi languerunt prae inopia, et fere jam deficiunt, quibus eam Est, inquam, via sublimis coelo manifesta sereno. Lactea nomen habet. Serena tibi coelum, ne turbetur prae indignatione oculus animae tuae, et facile lacteam hanc agnosces viam. Redi ad te, patrum suspice monumenta, et ibi intuere diligenter, ubi a via deflexeris gressum, et ubi cecideris in errorem. Recolo autem nos aberrasse ibi primum, ubi impulsus et eversus est homo, ut caderet praevaricatione mandati, quando ad vetitum scientiae lignu
Abbreviated transcription (Latin):
b effcũ est ut achad̃mia moueat᷑
mag̾ rõnũ ꝙͣ collisiõe uentoꝵ. Licet
eĩ ꝑipatheticꝰ nõ ach. ademcꝰ cc̃scat᷑
co tn sollicitante de singulis maxie
ceꝑunt platonici qui relicti erãt fere
de oĩb dubitare. Siquidẽ p̃c mortẽ
platonis eusippꝰ sõris eius filius et
zenocrates dilc̃s cius discipłs ĩscolã
que achademia uocabat᷑ cidẽ successt̃
et ob hoc ip̃i ⁊ succ̃ores coꝵ achadc̃ici
appellant aloco sic̃ platonici aigrõ
Ex quib ualde nobilitai st̃ greci ꝑ
plotinus iamblicus ⁊ porphirius ka¬
tholice ueritatis ut dicitur pessimus
impugnator In ut̃ꝙ uõ lingua gre¬
ca .s. etꝰ latina nobił extitit apuleus
afer uir magnus ĩprimis ⁊ qͥuenus¬
tate moꝵ et discendi copia socraticũ
fontẽ ⁊ torrentẽ platonicũ facile redo¬
leat uel tenuit sapiẽti. Ab hii ᷤᷤ flux¬
erũt et alii multi qui dubitabilia d¬
discutẽ sic ut nulli p̾iudicaret᷑ malu¬

Expanded text:
a moveatur magis rationum quam collisione ventorum. Licet enim Peripateticus non Academicus censeatur, eo tamen sollicitante, de singulis maxime coeperunt Platonici, qui relicti erant, fere de omnibus dubitare. Siquidem post mortem Platonis Chrysippus sororis ejus filius, et Xenocrates dilectus ejus discipulus, in scholam, quae Academia vocabatur, eidem successerunt, et ob hoc ipsi et successores eorum Academici vocabantur a loco, sicut Platonici a magistro. Ex quibus valde nobilitati sunt Graeci, Plotinus, Jamblichus et Porphyrius catholicae veritatis, ut dicitur, pessimus impugnator. In utraque vero lingua, Graeca scilicet et Latina, nobilis exstitit Apuleius Afer, vir magnus in primis, et qui venustate morum, et dicendi copia, Socraticum fontem, et torrentem Platonicum, facile redoleat, vel tenuiter sapienti. Ab his fluxerunt et alii multi, qui dubitabilia discutere sic ut nulli praejudicaretur, malu
Abbreviated transcription (Latin):
tas conditoris que sola tãte finitu¬
dmis nexus froelissiꝰ ẽ ut dissoluã¬
Admittat. Omẽ siquid ꝙ uĩctũ est
natura dissolubile est. s ut bõe ocili¬
aciois fedus ꝑcat nõ ẽ uolu̾tas dei
uolẽtis bona dũtaxat. Ait morses
qui e misit me aduos et illũ sĩglai
uerho ⁊ p̃rogatuia significatioe̾ ce̾su¬
it ce qui semper ioe est ut nec ei p̾ti¬
tum transcat nec futux ĩ mineat. sit¬
ꝙ ĩmunis oim motuu. nã illa sb̃¬
sistendi dedignatus ẽ uerbo que cũ
temꝑe festinant ad nõ ẽe ⁊ singulis
momitis ꝑuarios motus sui ꝑficiscũ¬
tur ĩ mortem. Et de hoĩe quidẽ plan̾
ẽ qr uita eius nõ status est qui u̾bo
substãtiuo debeat exp̃mi s transitꝰ
de utero. ad tumulũ et.q. fuga auti
umbra existendi. Plato quid io qͦ
solũ ꝓpͥum dicit ce̾ qnͥ sẽper ẽ idẽ n ͨ
motib uariat᷑. Q.ue uõ st̃ obnoria
motui nõ quid st̃ s uidẽtur ee̾ ⁊ neqͣ¬

Expanded text:
tas conditoris, quae sola tantae firmitutas conditoris, quae sola tantae firmitudinis nexus fidelissimus est, ut dissolvanadmittat. Omne siquidem quod vinctum est, natura dissolubile est, sed ut bonae conciliationis foedus pereat, non est voluntas Dei, volentis bona duntaxat. Ait Moyses: Qui est, misit me ad vos, et illum singulari verbo, et praerogativa significatione censuit esse, qui semper idem est, ut ei nec praeteritum transeat, nec futurum immineat, sitque immunis omnium motuum. Nam illa subsistendi dedignatus est verbo, quae cum tempore festinant ad non esse, et singulis momentis per varios motus sui proficiscuntur in mortem. Et de homine quidem planum est, quia vita ejus non status est qui verbo substantivo debeat exprimi, sed transitus de utero ad tumulum, et quasi fuga aut umbra existendi. Plato quidem id quoque solum proprium dicit esse, quod semper est idem, nec motibus variatur. Quae vero sunt obnoxia motui, non quidem sunt, sed videntur esse, et nequ
Abbreviated transcription (Latin):
pax esse pt. Unã tñ ĩ hiis uisus est
intellexisse et docuisse sub̾a dũ opi¬
ficẽ uniu̾sitatis ⁊ forͣtorẽ d̾m unu
ẽc̃ asẜuit quẽ obinsigne bonitatis
q dulcis affcũs dixit oĩm geĩtore
quẽ. pp̃. ĩfinitatẽ maiestatis pocẽtie
⁊ sapiẽtie et boĩtatis sue tã ẽ ĩuẽne
diff̃icile ꝙͣ iuẽtũ digne ꝓph̾ari ĩpos¬
sibile. Eundẽ quo remimeratorẽ
sꝑantiũ ĩse ẽẽ ⁊ colẽtiũ se uidetur
pientia et eũ eẽ amatorẽ dei qui
sicut ostitute uniu̾sitatis causa est
admirabilis ita bibende felicitatis
.a: fons ĩdefitiens et singularis. Mo¬
yses auctor est qr ĩprĩcipio creauͭ
deus celũ et terraz et ĩmedio eoꝵ
aquã collocauit et aerẽ. Plato ꝙd
ablicio ut mũdus qui solidus et
uisibił futurus erat uideri poss et
cangi Deus iecit duo p̾a mũdani
corporis fundam̃ta ignẽ ⁊ terram
et eis ꝯcordi ꝓpoitioẽ media sociata
ĩsolubili uĩculo ĩteriecit nͥ tñ uolũ¬

Expanded text:
potest. Unam tamen in his visus est intellexisse et docuisse substantiam, dum opificem universitatis et formatorem Deum unum esse asseruit, quem ob insigne bonitatis, et dulcis affectus, dixit omnium genitorem, quem propter infinitatem majestatis, potentiae, et sapientiae, et  inventum digne profari impossibile. Eumdem quoque remuneratorem sperantium in se esse, et colentium se, videtur pientiam, et eum esse amatorem Dei; qui sicut constitutae universitatis causa est admirabilis, ita bibendae felicitatis idem est fons indeficiens et singularis. Moyses auctor est, quia in principio creavit Deus coelum et terram, et in medio earum aquam collocavit et aerem. Plato quod ab initio, ut mundus, qui solidus et visibilis futurus erat, videri posset et tangi, Deus jecit duo prima mundani corporis fundamenta, ignem et terram, et eis concordi proportione sociata insolubili vinculo interjecit, nisi tamen volun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ quis id p̾cipue agat ne ip̃e sit ma¬
lus Preclara igr̾ iute mortisq fai¬
tas de quib ĩ seqͣtibo pauca seqͥt di¬
cent᷑. Porro tate młtitudis disioe¬
tiam plato qua p̾minebat auẽte co¬
hibuit et ĩse attetiõ oĩu diucius
ratio mat̾ eius ꝑictioni se miscuei̾t
qua ꝯstat asclone sapiẽtissio fũdatt̃e
legũ atticaꝵ traxisse origie. Natus
ẽ aut m̃se qui apud articos targeli¬
on dr die qua aput delõ latona pe¬
ꝑisse creditur apolline et dranam
Pridie quid socratẽ gẽitũ ferunt
Tal ergo et detaub orũdꝰ nõ solu̾
heroũ uirtutib p̾stitit s equiꝑasse dẽs¬

Expanded text:
 quis id praecipue agat, ne ipse sit malus. Praeclara igitur vitae mortisque fatas, de quibus in sequentibus pauca dicentur. Porro tantae multitudinis dissidentiam Plato, qua praeeminebat auctoritate, cohibuit, et in se attentionem omnium diutius ratio, matri ejus Perictioni se miscuerit, quam constat a Solone sapientissimo, fundatore legum Atticarum, traxisse originem. Natus est autem mense qui apud Atticos Thargelion dicitur, die qua apud Delon Latona peperisse creditur Apollinem et Dianam; pridie quidem Socratem genitum ferunt. Talis ergo, et de talibus oriundus, non solum Heroum virtutibus praestitit, sed aequi
Abbreviated transcription (Latin):
nstotiles discipulus iur excellẽtis
ĩgenii ⁊ platoi ĩpar eloquio s młt
facile suꝑans ĩ docẽdi officiũ snccs¬
sisset .q. matutinũ sydus effulsit
hoĩb ⁊ quibada multiplic phre¬
p̾ceptis uelut uauis sapiẽtie radii
illustrauit orbẽ ⁊tãꝙͣ oculoꝵ deter¬
sa caligme ad ꝯtuenda ueritatis
Speciem mentes hoĩm reꝑauit.
Sectam hic ꝑipatheticam slidit
putarc ꝯsueuerat plurios ꝙ disci¬
bulos p̾clara fama excelles ⁊ arte¬
suadẽdi uiuo adhuc p̾ceptõe ĩsua¬

Expanded text:
ristoteles discipulus, vir excellentis ristoteles discipulus, vir excellentis ingenii, et Platoni impar eloquio, sed multos facile superans, in docendi officium successisset, quasi matutinum sidus effulsit hominibus, et quibusdam multiplicis phceptis, velut variis sapientiae radiis illustravit orbem, et tanquam oculorum detersa caligine, ad contuendam veritatis speciem, mentes hominum reparavit. Sectam hic Peripateticam condidit, putare consueuerat, plurimosque discipulos praeclara fama excellens uiuo adhuc praeceptore in sua
Abbreviated transcription (Latin):
nois errore opoituz Quidquid eim
de eo qͥcoꝵ loqu̾tur fabule ħ d hõcio
nõ platoe ualeriꝰ maxiꝰ refert. Ex
eo tñ et hoc ułgatũ ẽ qr fuer̾t qͥ hoee
equiuocũ platois dicerent pp̃ excellẽ¬
ciam sapĩe ẜmois elegantia ⁊ lati¬
tudis pectoris na urros noble̾s cͥtũ
ẽ polinonuos extitisse. Decessit aut̃
octoagita ãnis et uno expletis ĩ tan
ut dui dubitatũ fui̾t diis ant semi¬
diis eẽt pocius agͥandus. S cũ et¬
etate illa deficiẽte m̾ĩta u̾tutũ eius
tamꝙ̃ ĩ creibilia quodã mo ad a¬
tiqnitatis fabulas uergeret ip̃ ĩter
seideos ueneradũ labio scribit ut
et studiis ⁊ ꝙ uariis disputacoĩb
dubitacio ach admicoꝵ moint q̃
de regula eorum:
Ole celo uisus ẽ cecidisse quai
die pħor princeps plato rebus
excessit humai̾s et .q. luc̾nã mũdi
extĩctam defluerũt qui adtronu
sapie cui ille diu p̾sederat sua arbi¬
trabant᷑ stuoia p̾ferenda. S cũ ei.a¬

Expanded text:
nis errore compositum. Quidquid enim de eo Graecorum loquuntur fabulae, hoc de Homero, non Platone Valerius Maximus refert. Ex eo tamen et hoc vulgatum est, quia fuerunt qui Homerum aequivocum Platonis dicerent, propter excellentiam sapientiae, sermonis elegantiam, et latitudinem pectoris. Nam viros nobiles certum est polyonymos exstitisse. Decessit autem octoginta annis et uno expletis, in tanut diu dubitatum fuerit an diis vel semidiis esset pocius aggregandus. Sed cum etate illa prima deficiente merita virtutum eius tamquam incredibilia quodam modo ad antiquitatis fabulas vergerent, ipsum inter semideos <venerandum> Labeon scribit, utet studiis: et quod variis disputationibus dubitationem Academicorum movit: et de regula eorum. Sol e coelo visus est cecidisse, qua die philosophorum princeps Plato rebus excessit humanis, et quasi lucernam mundi exstinctam defleverunt, qui ad thronum sapientiae, cui ille diu praesederat, sua arbitrabantur studia praeferenda. Sed cum ei A
Abbreviated transcription (Latin):
oẽs phic partes ⁊̃ p̾cepta dedit sĩgsi
ĩsingulas s p̾ceteris sic rõnalẽ rede¬
git in ius suuz ut apossoẽ illiꝰ uid̃¬
atur om̃s alios exclusisse. Ita tamẽ
inaliis uguit ut cõe nom̃ oĩm pħ̃or¬

Expanded text:
osophiae partes, et praecepta dedit in singulas, sed prae caeteris sic rationalem redegit in jus suum, ut a possessione illius videatur omnes alios exclusisse. Ita tamen in aliis viguit, ut commune nomen omnium p
Abbreviated transcription (Latin):
mĩstris et pafer qua diis supplica¬
puer auricula gestauerat ĩ nobli̾ta¬
tis ĩsigne. Tres aduẽtus eius adsi¬
ciliam mali diu̾ẜ opĩoĩb carpunt.
S po ut hystoriã natũe cernẽt in
ethna et ĩcẽdioꝵ ĩtelligẽt rationẽ
illuc ꝓfectus ẽ. Secũdo petitu dyoĩ¬
sii ut syracusais assisteret ⁊ ut me¬
nicipales ꝓuĩtie ulius discẽt leges.
Tertio ut fugiẽtem dyonẽ restitu¬
eret patrie suc ueĩa a dronisio ĩpe¬
trata. S ĩ hiis oĩb adco diligens
excitit ut a studiis aut officiis phie¬

Expanded text:
ministris, et patera qua diis supplicaministris, et patera qua diis supplicapuer auricula gestaverat in nobilitatis insigne. Tres adventus ejus ad Siciliam, mali diversis opinionibus carpunt; sed primo ut historiam naturae cerneret in Aetna, et incendiorum intelligeret rationem, illuc profectus est; secundo petitu Dionysii, ut Syracusanis assisteret, et ut municipales provinciae illius disceret leges; tertio ut fugientem Dionem restitueret patriae suae, venia a Dionysio impetrata. Sed in his omnibus adeo diligens exstitit, ut a studiis aut officiis phi
Abbreviated transcription (Latin):
dyonisiu ĩ palestra austonẽ argis
oriũdũ tantos ꝙ ꝓgͥssus ei ex̾citaee
cõtulit ut phitie luctado c̾tamina
uicerit pictũe nõ aspernatus aitez
Tragelis quo et ditui iambisse
utile finxit. Iaꝙ carminy ꝯfide̾tia
elatus certatorẽ se ꝓfiteĩ cupiebat
nisi socrates hulit᷑atatẽ huiꝰ cupi
ueꝵ cũ se socrati decuss nõ solũ ĩge¬
nio atꝙ doctna cetos socraticos ii¬
cit s etiã laboe et elegantia sapiẽti¬
ã elustrauit eiq recta asẜtic̃e sẜuũ
q maiestate u̾boꝵ pliuĩm̾ adhibuit
dignitatis Socͣte quid̾ exceciente
se ꝓd prthagore cõtulit disciplina
qua ⁊ si roe̾ diligenti ⁊ magnifica
et castitatẽ magis cupiebat imitã
De ĩde theoloꝵ cyrenesẽ adiit ut
gcometcã disceret Inde egiptũ peciit
ut astrologie uacaret ibi ꝙ a pleris
creditus ẽ didicisse oracula ꝓpħaꝵ
diss nisi eũ ꝓcedere uetuissẽt bella
u̾sa docens p̾mus studia pħie ñ m̃o
qui achadeĩe uictus erat ĩduob

Expanded text:
palaestra Aristonem Argis oriundum. Tantosque progressus ei exercitatio contulit, ut Pythiae luctando certamina vicerit. Picturae non aspernatus artem, tragoediis quoque et dithyrambis se utilem finxit. Jamque carminum confidentia elatus, certatorem se profiteri cupiebat, nisi Socrates humilitatem hujus cupidverum cum se Socrati dedisset, non solum ingenio atque doctrina caeteros Sacraticos vicit, sed etiam labore et elegantia sapientiam illustravit, eique recta assertione sensuum et majestate verborum, plurimum adhibuit dignitatis. Socrate siquidem excedente, se ad Pythagorae contulit disciplinam, quam etsi ratione diligenti et magnifet castitatem magis cupiebat imitari. Deinde Theodorum Cyrenensem adiit, ut geometriam disceret. Inde Aegyptum petiit, ut astrologiae vacaret, ibique a plerisque creditus est didicisse oracula prophendisset, nisi eum procedere vetuissent bella ersa, docens primus studia philosophiaequi academiae junctus erat, in duobus
Abbreviated transcription (Latin):
Artis oratorie ut cos clẽt xceisiss
moleste feres postea tantũ laudis
et głe tytulũ se alii cessisse ꝓp̃o uolu¬
mine quibadam reb ĩsistens plai
sibi dehiis intheodoctis libris dcũ
adiecit. Uinde ualerius maximꝰ
Uisi me tamlate ⁊ tã pacic̃tis scĩe
uç̃cundia  teneret dicerẽ dignum
pħ̾m cuius stabiliendi mores alti

Expanded text:
artis oratoriae ut eos ederet concessisset, artis oratoriae ut eos ederet concessisset, moleste ferens postea, tantum laudis et gloriae titulum se alii cessisse, proprio volumine quibusdam rebus insistens, planius sibi de his in Theodoctis libris dictum adjecit. Unde Valerius Maximus: Nisi me tam latae et tam patentis scientiae verecundia teneret, dicerem dignum philosophum, cujus stabiliendi mores alti
Abbreviated transcription (Latin):
ĩagrotica. Exocherica uõ nõ mo
extrancis s hospitib pc̃ebãt ⁊ ꝑeg¬
nis fuerũt qui cũ ĩcubi demonis
filiũ crederent . pp̃. agilitatẽ coris
ꝑspicatia ingenii ⁊ glẽ appetitum
quã multiplici industria om̃ib p̃¬
riꝑe ꝯsueuerat testat de co ualẽui
maximus Quia p̾sup̾me uite seĩli¬
bus reliquias ac rugosis mẽb̃s in
sũmo litteraꝵ otio iux custodiens
adco ualẽt̾ ꝓ salute corꝑis ĩcubuit¬
patrie ut eãm ab hostilĩor armis so¬
lo equata ĩ lectulo atheiẽsi iacẽs¬
quidẽ macedonũ maĩb quib ab¬
iecta erat criꝑet. Ita urbe strata at
cũsa allexadriq faĩliaritate quã
restituta est aristocił nocũ ẽ ous.
Licet autẽ nõmu et uͥboꝵ turbaõ
heatur nõ mo subtilitate qua cũct
celebris est s ⁊ mira suauitate dicẽ
di eualuit adeo quid ut platom i
merito ꝓximus fuisse uideat᷑. Eus
laudic fuisse auidissim uel exco ꝯ¬
stat q cum theolocti discipło libs

Expanded text:
acroatica; exoterica vero non modo extraneis, sed hospitibus patebant, et peregrinis. Fuerunt qui eum Incubi daemonis filium crederent, propter agilitatem corporis, perspicaciam ingenii, et gloriae appetitum, quam multiplici industria omnibus praeripere consueverat. Testatur de eo Valerius Maximus, quia supremae vitae reliquias senilibus ac rugosis membris in summo litterarum otio vix custodiens, adeo valenter pro salute patriae incubuit, ut eam ab hostilibus armis solo aequatam, in lectulo Atheniensi jacens, Macedonum de manibus, quibus objecta erat, eriperet. Ita urbe strata atque eversa, Alexandrique familiaritate qua restituta est, Aristotelis notum est opus. Licet autem nominum et verborum turbator habeatur, non modo subtilitate, qua cunctis celebris ut Platoni merito proximus fuisse videatur. Eum laudis fuisse avidissimum, vel ex eo constat, quod cum Theodocti discipulo libros