comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inopiam: egestatem uocas: quod uoles ignomimosum securitati nomen
impone. Putabo hunc non esse felicem:siquem mihi alium inueneris cui
nihil pereat. Aut ego fallor: aut regnum est inter auaros:circunscriptores
atrones: plagiarios: unum esse cui nocere non possit.Siquis de felici
Diogenis dubitat: potest ipse dubitare et de deorum immortalium statu
an parum beate degant: quot illis non predia: nec horti sint:nec alieno
colonio rura preciosa: nec grande in foro fenus. non pudet quisquis di¬
uitis ad stupes. Respice agendum mundum. nudos uidebis deos.om¬
nia dantes: nibil habentes. Hunc tu pauperem putas:andiis immorta¬
libus similem qui se fortuitis omnibus exuit: Feliciorem tamen Deme.¬
trium Pompeianum uocas: quem puduit locupletiorem esse Põpeio.Nu'¬
merus illi quotidie seruorum uelut imperatori exercitus:referebatur.
Cui iamdudum diuitie esse debuerant. duo uicarii: et cella latiorAtDio¬

Expanded text:
inopiam, egestatem voca, quod voles ignominiosum securitati nomen inopiam, egestatem voca, quod voles ignominiosum securitati nomen impone. Putabo hunc non esse felicem, si quem mihi alium inveneris, cui nihil pereat. Aut ego fallor, aut regnum est inter avaros, circumscriptores, latrones, plagiarios unum esse, cui noceri non possit. Si quis de felicitate Diogenis dubitat, potest idem dubitare et de deorum immortalium statu, an parum beate degant, quod illis nec praedia nec horti sint nec alieno colono rura pretiosa nec grande in foro faenus. Non te pudet, quisquis divitiis adstupes ? Respice agedum mundum ; nudos videbis deos, omnia dantis, nihil habentis. Hunc tu pauperem putas an dis immortalibus similem, qui se fortuitis omnibus exuit ? Feliciorem tu Demetrium Pompeianum vocas, quem non puduit locupletiorem esse Pompeio ? Numerus illi cotidie servorum velut imperatori exercitus referebatur, cui iam dudum divitiae esse debuerant duo vicarii et cella laxior. At Dio
Abbreviated transcription (Latin):
Ranseamus ad patrimonia:maximam humanarum erun¬
narum materiam.Nam si omnia alia quibus angimur cõ¬
pares:mortes:egrotationes:metus:desideria:dolorum la¬
borumq patientiam cum his que nobis mala pecunia nostra exhibet
Nec pars multum pregrauabit. Iiaq cogitandum est quanto leuior do¬
lor sit non habere quem perdere. Et intelligamus paupertatem eo mino¬
rum tormentorum: quo minorum damnorum esse materiam.Erras
enimisiputas animosius detrimenta diuites ferre. maximis minimis¬
q corporibus par est dolor uulneris.Bion eleganter ait. Non minus
molestum esse caluis quem comatis pilos uelli. Idem scias licet de pau¬
peribus locupletibusq par illis esse tormentum. Utriq enim pecunia
sua adhesit nec sine sensu euelli potest. Tolerabilius autem estiut dixi
faciliusque non acquirere quem amittere. Ideoq letiores uidebis quos
nunquam fortuna respexit:quem quos deseruit. Uidit hoc Diogenes uir
ingentis animi: et effecit ne quid sibi eripitposset.Tu istud paupertatem:

Expanded text:
ranseamus ad patrimonia, maximam humanarum aerunarum materiam ; nam si omnia alia quibus angimur compares, mortes, aegrotationes, metus, desideria, dolorum laborumque patientiam, eum iis quae nobis mala pecunia nostra exhibet, haec pars multum praegravabit. Itaque cogitandum est, quanto levior dolor sit non habere quam perdere ; et intellegemus paupertati eo minorem tormentorum quo minorem damnorum esse materiam. Erras enim, si putas animosius detrimenta divites ferre ; maximis minimisque corporibus par est dolor vulneris. Bion eleganter ait non minus molestum esse calvis quam comatis pilos velli. Idem scias licet de pauperibus locupletibusque, par illis esse tormentum ; utrique enim pecunia sua obhaesit nec sine sensu revelli potest. Tolerabilius autem est, ut dixi, faciliusque non adquirere quam amittere, ideoque laetiores videbis, quos numquam fortuna respexit, quam quos deseruit. Vidit hoc Diogenes, vir ingentis animi, et effecit, ne quid sibi eripi posset. Tu istud paupertatem,
Abbreviated transcription (Latin):
partem sui misit. Uide animi quantum audeant quemad modum soli aut
nouerint deos: aut querant: & mente in altum data: diuina comitentur.Scies
non esse hominem tumultuarium et incogitatum opus.Inter maxima rerum
um natura mbil habet: quo magis glorietur:aut certe cui glorietur.Quai¬
tus iste furor est: controuersiam dns muneris sui facere. Quomodo aduersus eos
hic erit gratus.: quibus gratia reserri sine impendio non potest: Quis negat
ab his accepisse se:a quibus q̃ maxime accepit: qui & semper daturi sun. et nũqͣ
recepturi. Quanta auiem peruersitas: ob hoc alicui non debere. Quia etiam infi¬
cianti benignus est: & continuationem ipsam seriemq beneficii argumentum uo¬
care necessarium dantis. Nolo sibi habeat. quis illum rogat & omnes alias impudẽ¬
tis animi uoces his astruet.Non ideo de te minus meretur his cuius liberalitas

Expanded text:
partem sui misit ; vide, animi quantum audeant, quemadmodum soli aut partem sui misit ; vide, animi quantum audeant, quemadmodum soli aut noverint deos aut quaerant et mente in altum elata divina comitentur : scies non esse hominem tumultuarium et incogitatum opus. Inter maxima rerum suarum natura nihil habet, quo magis glorietur, aut certe, cui glorietur. Quantus iste furor est controversiam dis muneris sui facere ! Quomodo adversus eos hic erit gratus, quibus gratia referri sine impendio non potest, qui negat se ab iis accepisse, a quibus cum maxime accepit, qui et semper daturi sunt et numquam recepturi ? Quanta autem perversitas ob hoc alicui non debere, quia etiam infitianti benignus est, et continuationem ipsam sedemque beneficiorum argumentum vocare necessario dantis! "Nolo! Sibi habeat! Quis illum rogat ? " et omnes alias impudentis animi voces his adstrue. Non ideo de te minus meretur is, cuius liberalitas
Abbreviated transcription (Latin):
Adnce ꝙ destinato iuuant. Ideoq obligati sumus: qui non in beneficium igno¬
rantium incidimus. Sed haec qua accipimus: accepturos scierunt: & quãꝗ ma¬
ius illis proponitur. sit maior ꝗͣ actus sui fructus: ꝗ̃ seruare mortalia: tamen
nostras quoq utilitates a principio rerum premissa res est:& is ordo mũdo
datus: ut appareat cura nostri non inter ultima habitam. Debemus parenti¬
bus nostris pietatem: et multi ut non gignerent coierant. Dii non possunt
uideri nescisse: quid effecturi essent cum omnibus alimenta protinus. et alia
uiderint. Nec eos per negligentiam genuere: quibus tam multa generabãt
Cogitauit enim nos ante natura ꝗͣ fecit. Nec tam leue opus sumus ut illi potue¬
rimus excidere. Uide quantum nobis permiserit: ꝗͣ non intra homines tã¬
tũ corporibus uagari liceat: quae non coercuit fine terrarum: sed uicem in

Expanded text:
Adice, quod ex destinato iuvant, ideoque obligati sumus, quia non in beneficium ignoAdice, quod ex destinato iuvant, ideoque obligati sumus, quia non in beneficium ignorantium incidimus, sed haec, quae accipimus, accepturos scierunt ; et quamquam maius illis propositum sit maiorque actus sui fructus, quam servare mortalia, tamen in nostras quoque utilitates a principio rerum praemissa mens est et is ordo mundo datus, ut appareat curam nostri non inter ultima habitam. Debemus parentibus nostris pietatem, et multi non, ut gignerent, coierant. Di non possunt videri nescisse, quid effecturi essent, eum omnibus alimenta protinus et auxilia providerint, nec eos per neclegentiam genuere, quibus tam multa generabant. Cogitavit nos ante natura, quam fecit, nec tam leve opus sumus, ut illi potuerimus excidere. Vide, quantum nobis permiserit, quam non intra homineantum corporibus vagari liceat, quae non coercuit fine terrarum, sed in omnem
Abbreviated transcription (Latin):
alia: ac prior causa est
Diice nunc quot non externa cogunt deos: sed sua illis in lege eterna
uoluntas est: statuerunt que non mutarent. Itaq non possunt uide¬
ri facturi aliquid quãuis nolint. Quia qui desinere non possunt perseucrare uo¬
luerunt. Nec unquam primi consilii deos poenitet. Sine dubio stare illis. et dis¬
cissere in contrarium non licet. Sed non ideo: quia ius suo illos in proposito te¬
net: in imbecillitate permanent. Sed quia non licet ab optimis oberrare: & sic
ire decretum est. In prima autem illa constitutione. cum unuersa disponerent
etiam nostra uiderunt:rationemq hominis habuerunt. Itaq non possunt
uideri sua tantum causa decurrere: & explicare opus suum:quia pars operis
sumus & nos. Debemus ergo & soli: & lune: & ceteris stellis beneficiũ. Quia
etiam si potiora illis sunt: inique oriuntur: nos tamen in maiora ituros iuuãt

Expanded text:
alia ac prior causa est. alia ac prior causa est. dice nunc, quod non externa cogunt deos, sed sua illis in lege aeterna voluntas est. Statuerunt, quae non mutarent ; itaque non possunt videri facturi aliquid, quamvis nolint, quia, quidquid desinere non possunt, perseverare voluerunt, nec umquam primi consilii deos paenitet. Sine dubio stare illis et desciscere in contrarium non licet, sed non ob aliud, quam quia vis sua illos in proposito tenet ; nec imbecillitate permanent, sed quia non libet ab optimis aberrare et sic ire decretum est. In prima autem illa constitutione, cum universa disponerent, etiam nostra viderunt rationemque hominis habuerunt; itaque non possunt videri sua tantum causa decurrere et explicare opus suum, quia pars operis et nos sumus. Debemus ergo et soli et lunae et ceteris caelestibus beneficium, quia, etiam si potiora illis sunt, in quae oriuntur, nos tamen in maiora ituri iuvant.
Abbreviated transcription (Latin):
luntas usq eo certa est:ut eterna sit.An si is quoq uult qui potest statim nol¬
le: is uidebitur uelle in cuius naturam non cadit nolle.E
Gendum inquit si possunt resistant:hoc dicis:omnia ista ingen¬
tibus interuallis deducta: & in custodiam uniuersa disposita:statio¬
nes suas deserat. subita confusione rerum sydera syderibus incur¬
rant & rupta rerum concordia in ruinam diuturnam labantur: contextusque
uelocitatis citatissime: etiam tot secula promissas uices in medio itinere desti¬
tuat. et quae nunc eunt alternis redeuntq opportunis libramentis: mundũ
ex equo temꝑantia:repeniino concrementur incendio & ex tanta uarietate sol¬
uantur: atq eant in unum omnia. Ingnis cuncta possideat: quae deinde pigra
uor occupet & prosunda uorago tot deos sorbeat certanti ut uui coargueres ista
concedere: possunt tibi enam inuito:euntq ista tua causa etiam si maior illis

Expanded text:
luntas usque eo certa est, ut aeterna sit ? An, si is quoque vult, qui potest statim nolluntas usque eo certa est, ut aeterna sit ? An, si is quoque vult, qui potest statim nolle, is non videbitur velle, in cuius naturam non cadit nolle ? Agedum," inquit, " si possunt, resistant." Hoc dicis : " Omnia ista ingentibus intervallis diducta et in custodiam universi disposita stationes suas deserant ; subita confusione rerum sidera sideribus incurrant, et rupta rerum concordia in ruinam divina labantur, contextusque velocitatis citatissimae in tot saecula promissas vices in medio itinere destituat, et, quae nunc alternis eunt redeuntque opportunis libramentis mundum ex aequo temperantia, repentino concrementur incendio, et ex tanta varietate solvantur atque eant in unum omnia ; ignis cuncta possideat, quem deinde pigra nox occupet, et profunda vorago tot deos sorbeat." Est tanti, ut tu coarguaris, ista concidere ? Prosunt tibi etiam invito euntque ista tua causa, etiam si maior illis
Abbreviated transcription (Latin):
Tiam inquit solem ac lunam nobis uelle prodesse: si nolle potuerint
illis autem non licet:non moueri. Ad summam consistant et opus
suum intermittant. Hoc inde quod modis refellatur.Non ideo mi¬
nus uult qui non potest nolle. Ergo magnum argumentum est firmae uolũta¬
tis. Et ne mutari quidem posse uir bonus non potest:non facere quod facit.
on enim erit bonus si isi fecerit. Ergo nec bonus uir beneficium dat.q
facere: quia cogitur an non potest nolle. Nam si necesse est illi facere. non de¬
beo ipsi beneficium: sed cogenti. Si necesse est illi uelle: ob hoc quia nihil meliꝰ
quod uelit: ipse cogit. Itaq quod tanquam coacto non deberem: tanquam cogẽ
ebeo. Desinant inquit uelle. Hoc loco tibi occurrat.Quis tam demens e
ut cam neget uoluntatem esse cui non est periculum desinendi uertendiq se
in contrarium: Cum ex diuerso nemo eque uideri debeat uelle:ꝗͣ cuius uo¬

Expanded text:
iam," inquit, " solem ac lunam nobis velle prodesse, si nolle potuerint illis autem non licet non moveri. Ad summam consistant et opus suum intermittant." Hoc vide quot modis refellatur. Non ideo minus vult, qui non potest nolle ; immo maximum argumentum est firmae voluntatis ne mutari quidem posse. Vir bonus non potest non facere, quod facit ; non enim erit bonus, nisi fecerit ; ergo nec bonus vir beneficium dat, qfacere," quia cogitur, an : " Non potest nolle." Nam si necesse est illi facere, non debeo ipsi beneficium, sed cogenti; si necesse est illi velle ob hoc, quia nihil habet melius, quod velit, ipse se cogit ; ita, quod tamquam coacto non deberem, tamquam cogenti debeo. " Desinant," inquit, " velle." Hoc loco tibi illud occurrat : Quis tam demens est, ut eam neget voluntatem esse, cui non est periculum desinendi vertendique se in contrarium, cum ex diverso nemo aeque videri debeat velle, quam cuius vo
Abbreviated transcription (Latin):
sed fidem debeo.Multosq satius est illum non habere: ꝗͣ me non reddere.Et
icreditori statim in macellum laturo quod accepitreddam. Etiam si mihi adul¬
teram cui numerem delegauerit soluam. Et si nummos quos accipiet in sinus
um distinctum funder.dabo. Reddendum enim mihi est:non seruandi
cui reddidero aut tuendum: Beneficii accepti non redditi custodiam debeo.
Dum apud me est saluum sit.Ceterum licet accipientis manibus efluat:dan'¬
dum est reposcenti. Reddo hono cum expediet. Malo cum petet.Tale inquit
beneficium quale accepisti: non illi potes reddere.Accepisti enima sapiente:Ø
alto reddis. Non reddo illi quale nunc potest accipere.Nec per me fit:quo
Quale dum malis est reddam. quale ab illo porest accipi. Quid est inquit non
tantum malus factus est: sed serus sed immanis: qualis. Apollodorus. aui Pha

Expanded text:
sed fidem debeo, multoque satius est illum non habere, quam me non reddere. Et sed fidem debeo, multoque satius est illum non habere, quam me non reddere. Et creditori statim in macellum laturo, quod acceperit, reddam ; etiam si mihi adulteram, cui monerem, delegaverit, solvam ; et, si nummos, quos accipiet, in sinum suum discinctus infundet, dabo. Reddendum enim mihi est, non servandum, cum reddidero, ac tuendum; beneficii accepti, non redditi, custodiam debeo. Dum apud me est, salvum sit ; ceterum, licet accipientis manibus effluat, dandum est reposcenti. Reddam bono, cum expediet, malo, cum petet. " Tale," inquit, " illi beneficium, quale accepisti, non potes reddere ; accepisti enim a sapiente, stulto reddis." Non ; reddo illi, quale nunc potest recipere, nec per me fit, quale accepi ; dum in malis est, reddam, quale ab illo potest accipi. " Quid ? si," inquit, " non tantum malus factus est, sed ferus, sed immanis, qualis Apollodorus aut Pha
Abbreviated transcription (Latin):
Ealtero beneficii genere dubitatur: quot si accipere non potui nisi
sapiens: ec reddere quidem nisi sapienti possum.Puta enim me re¬
dere: ille non potest recipere.Non est iam huius rei capax.Scien¬
tiam utendi perdidit. Quid si me remittere manco pilam iubeas.Stultum ẽ
dare alicui quod accipere non possit.Ut respondere ab ultimo recipiam.Non
dabo illi quod accipere non poterit.Reddam etiam si accipere non poterit
gare enim non possum:nisi accipientem:liberari tantum si reddi possum. ille
uti illo non poterit:uiderit:penes illum erit culpa:non penes meS
Eddere estinquit accepiuro tradidisse. Quid enim sicui uinum de¬
beas. & hoc ille infundere reticulo iubeat:aut cribro. reddidisse tedi¬
ces: aut reddere uoles:quot dum redditur inter duos perit.Redde¬
re est id quod debeas ei cuius est uolentidare. Hoc unum mihi praestandum est.
ut quidam debear quod a me accepit.lam ulterioris est cure. Non tutelã illi

Expanded text:
altero beneficii genere dubitatur, quod si accipere non potui nisi sapiens, ne reddere quidem nisi sapienti possum. " Puta enim me redere : ille non potest recipere, non est iam huius rei capax, scientiam utendi perdidit. Quid, si me remittere maneo pilam iubeas ? Stultum est dare alicui, quod accipere non possit." Ut respondere ab ultimo incipiam : non dabo ulli, quod accipere non poterit ; reddam, etiam si recipere non poterit. Obligare enim non possum nisi accipientem ; liberari tantum, si reddidi, possum. Ille uti illo non poterit ? Viderit ; penes illum erit culpa, non penes me. " Reddere est," inquit, " accepturo tradidisse. Quid enim ? si cui vinum debeas et hoc ille te infundere reticulo iubeat aut cribro, reddidisse te dices ? Aut reddere voles, quod, dum redditur, inter duos pereat ? " Reddere est id, quod debeas, ei, cuius est, volenti dare. Hoc unum mihi praestandum est. Ut quidem habeat, quod a me accepit, iam ulterioris est curae ; non tutelam illi,
Abbreviated transcription (Latin):
Demus ipsis apud quos iactura facta est. Neminem adexcitandas domos ruina de¬
terruit. Et cum penates ignis assumpsit:fundamenta repente adhuc harena
mus: & urbes haustas sepius eodem solo condimus. Adeo ad bonas spes pertinax
animus est. Terra mariq humana opera cessarent: nisi male ruentia iterum ten
Ngratus est.Non mihi fecit iniuriam: sed sibi. Ego cum beneficioØ
meo darem usus sum. Nec iõ pigrius dabo: sed diligentius.Quod
in hoc perdidi: ab aliis recipiam. Sed huic ipsi beneficium dabos
iterum: & tanquam bonus agricola: cura cultuq sterilitatem soli unicam Ferit
mihi beneficium. Iste omnibus. Non est magni animi beneficium dare. et per¬
dere: hoc est magni animi perdere & dare:¬

Expanded text:
demus ipsis, apud quos facta iactura est. Neminem ad excitandas domos ruina dedemus ipsis, apud quos facta iactura est. Neminem ad excitandas domos ruina deterruit, et, eum penates ignis absumpsit, fundamenta tepente adhuc area ponimus et urbes haustas saepius eidem solo credimus ; adeo ad bonas spes pertinax animus est. Terra marique humana opera cessarent, nisi male temptata retemptare libuisset. Ingratus est: non mihi fecit iniuriam, sed sibi; ego beneficio cum darem, usus sum. Nec ideo pignus dabo, sed diligentius ; quod in hoc perdidi, ab aliis recipiam. Sed huic ipsi beneficium dabo iterum et tamquam bonus agricola cura cultuque sterilitatem soli vincam ; perit mihi beneficium, iste hominibus. Non est magni animi beneficium dare et perdere ; hoc est magni animi perdere et dare
Abbreviated transcription (Latin):
lo opere destituit. Alius solem cui debemus: quot intra laborem:quietemq tem¬
pus durissimum:quot non tenebris immersi confusionem eterne noctis effugi¬
us. quot animum cursu se temperat: & corpora alit:sacra euocat: percoquit
ctus. Saxum aliquod. aut fortuitorum ignium globum: & quid ius potius quẽ
dictum appellat. Nibilominus tamen more optimorum parentum: qui maledi¬
ctis suorum insantium arrident. non cessant dĩ beneficia congerere. de beneficiorum
auctore dubitantibus: sed equali tenore bona sua pergentes populosq distribuunt.
Unam potentiam sortiti prodesse. Spargunt opportunis imbribus terras: maria fla¬
tu mouent. syderum cursu notant tempora. Hyemes aestatesq interuenti lenioris
spiritus molliunt:errorem labentium animarum placidi ac propitii ferunt. Imite.¬
mur illos.Demus etiam si multa in irritum data sint. Demus nihilominus aliis.

Expanded text:
lo opere destituit ; alius solem, cui debemus, quod inter laborem quietemque temlo opere destituit ; alius solem, cui debemus, quod inter laborem quietemque tempus divisimus, quod non tenebris mersi confusionem aeternae noctis effugimus, qui annum cursu suo temperat et corpora alit, sata evocat, percoquit fructus, saxum aliquod aut fortuitorum ignium globum et quidvis potius quam deum appellat. Nihilo minus tamen more optimorum parentium, qui maledictis suorum infantium arrident, non cessant di beneficia congerere de beneficiorum auctore dubitantibus, sed aequali tenore bona sua per gentes populosque distribuunt; unam potentiam, prodesse, sortiti spargunt opportunis imbribus terras, maria flatu movent, siderum cursu notant tempora, hiemes aestatesque interventu lenioris spiritus molliunt, errorem labentium animarum placidi ac propitii ferunt. Imitemur illos ; demus, etiam si multa in irritum data sunt ; demus nihilo minus aliis,
Abbreviated transcription (Latin):
Nec desit quidicat: Nescio quid est quot eum cui tantum debuit:ferre non
potuit. Subest aliquid. Nemo non superioris dignitatem querendo:etiam si
non inquinauit aspersit. Nec quisquam fingere contentus est leuia: cum ma¬
gnitudine mendacii fidem querat
Uanta illa melior uia seruatur illi spes anicitie:& si reuerti ad sani¬
tatem uelit etiam amicitia: uincit malos pertinax bonitas.Nec ꝗs¬
ꝗͣ tam duri infestiq aduersus diligenda animi est: ut etiam uitiatꝰ
bonos non amet. Quibus hic quoq cepit debere quod impune non soluit. Ad
illa itaque cogitationes tuas flecte. Non est mihi relata gratia. Quid faciam ꝙ
i omnium rerum optimi auctores: qui beneficia ignoranti dare incipiunt
gratis perseuerant. Alius illis obncit negligentiam nostri.Alius iniquitatem
Alius illos extra mundum suum proncit: & ignauos hebetesq sine luce. sine ul¬

Expanded text:
nec desit vox: " Nescio quid est, quod eum, cui tantum debuit, ferre non nec desit vox: " Nescio quid est, quod eum, cui tantum debuit, ferre non potuit ; subest aliquid " ? Nemo non superioris dignitatem querendo, etiam si non inquinavit, adspersit ; nec quisquam fingere contentus est levia, cum magnitudine mendacii fidem quaerat. Quanto illa melior via, qua servatur illi species amicitiae et, si reverti ad sanitatem velit, etiam amicitia ! Vincit malos pertinax bonitas, nec quisquam tam duri infestique adversus diligenda animi est, ut etiam in iniuria bonos non amet, quibus hoc quoque coepit debere, quod impune non solvit. Ad illa itaque cogitationes tuas flecte : “Non est relata mihi gratia; quid faciam ? Quod di, omnium rerum optimi auctores, qui beneficia ignoranti dare incipiunt, ingratis perseverant. Alius illis obicit neclegentiam nostri, alius iniquitatem ; alius illos extra mundum suum proicit et ignavos hebetesque sine luce, sine ul
Abbreviated transcription (Latin):
nostro pudore protrahatur.Quoniamquidem querela amissi beneficii.i
bene dati signum est.Quantum possumus casum eius apud nos agamus.For¬
tasse non potuit: fortasse ignorauit:fortasse facturus est.Quedam bona len¬
tus ac sapiens creditor fecit:qui sustinuit: hac mora fouit. Idem nobis facien¬
dum est. Nutriamus fidem languidam.
Redidi beneficium stulte: non nosci detrimenti tui tempora perdi¬
disti: sed cum dares. Nunc palam factum est etiam in his que ui¬
dentur: in perdito moderatio plurimum profuit. Ut corporum ita
natia trahentis abruptum est. Quid opus est maledictis: quid querelis: quid in¬
sectatione: Quare illum liberas: quare illum dimittis: Si ingratus est:iam ni'¬
hil debet. Quae ratio est exacerbare eum inquem magna contuleris:ut ex a
dubio fiat non dubius inimicus:& patrocinium sibi nostra infamia quaerat:

Expanded text:
nostro pudore protrahitur, quoniam quidem querella amissi beneficti non nostro pudore protrahitur, quoniam quidem querella amissi beneficti non bene dati signum est. Quantum possumus, causam eius apud nos agamus : " Fortasse non potuit, fortasse ignoravit, fortasse facturus est." Quaedam nomina bona lentus et sapiens creditor fecit, qui sustinuit ac mora fovit. Idem nobis faciundum est ; nutriamus fidem languidam. " Perdidi beneficium." Stulte non nosti detrimenti tui tempora ! Perdidisti, sed cum dares ; nunc palam factum est. Etiam in his, quae videntur in perdito, moderatio plurimum profuit , ut corporum ita otuit, violentia trahentis abruptum est. Quid opus est maledictis ? Quid querellis? Quid insectatione ? Quare illum liberas ? Quare dimittis ? Si ingratus est, iam nihil debet. Quae ratio est exacerbare eum, in quem magna contuleris, ut ex amico dubio fiat non dubius inimicus et patrocinium sibi nostra infamia quaerat,
Abbreviated transcription (Latin):
eius longius etas sequens posuit. Sic factum est ut preceptoris tibi non esset ul
ueneratio. Sic euenit ut circa consularia occupato comitia:aut sacerdotorum
candidato questure suffragatorum excideret. Fortasse uitium dequo quaereri¬
si te diligenter excusseris: in sinu inuenies. Inique publico crimini: stulte tu¬
ut absoluaris ignosce. Meliorem illum facies ferendo: utiq peiorem expri¬
bando. Non estq frontem eius indures:sine siquid est pudoris residui seuet:
Sepe dubiam uerecundiam uox conuitiantis clarior rupit.Nemo id esse d
etiam uidetur timet.Deprehensus pudore emittitur.
Erdidi beneficium.Nunquid quae consecrauimus perdidissaos
dicimus: Inter consecrata beneficium est:etiam si male responlit:
bene collatum.Non est ille qualem speraiumus. Simus qualo
fuimus nos ei dissimiles. Dãnum non tunc factum apparuit. Ingratus non si¬

Expanded text:
eius longius aetas sequens posuit ; sic factum est, ut praeceptoris tibi non esset ulla eius longius aetas sequens posuit ; sic factum est, ut praeceptoris tibi non esset ulla veneratio ; sic evenit, ut circa consularia occupato comitia aut sacerdotiorum candidato quaesturae suffragator excideret. Fortasse si te diligenter excusseris, in sinu instulte tuo ; ut absolvaris, ignosce. Meliorem illum facies ferendo, utique peiorem exprobrando. Non est, quod frontem eius indures ; sine, si quid est pudoris residui, servet. Saepe dubiam verecundiam vox conviciantis clarior rupit. Nemo id esse, quod iam videtur, timet ; deprenso pudor demitur. " Perdidi beneficium." Numquid, quae consecravimus, perdidisse nos dicimus ? Inter consecrata beneficium est, etiam si male respondit, bene conlatum. Non est ille, qualem speravimus ; simus nos, quales fuimus, ei dissimiles. Damnum non tunc factum : apparuit. Ingratus non si
Abbreviated transcription (Latin):
impudicos. Indignare egros:deformes: senes: pallidos. Est istud graue uitium:
est intolerabile: & quod dissociet homines:quod concordiam qua imbecillitas no¬
stra fulcit᷑: scindat ac dissipet. Sed usque eo uulgare est.Ut illud nec qui querit
quidem effugeret.
Ogita tecum an quibusq debuisti gratiam rettuleris: an nullũ unꝗͣ
apud te perierit officium:an te beneficiorum memoria comitetir
Uidebis que puero data sunt:ante adolescentiam elapsa: que in iuuenem scollata
sunt: non perdurasse in senectutem.Quedam perdidimus: quaedam proiecimu
Quedam e conspectu nostro paulatim exierunt. Aquibusdam oculos auertims
excusem tibi imbecillitatem tuam. In primis fragilis est memoria: et reri
turbe non sufficit. Necesse est quantum recipit emittat. et antiquissima recentissimi
obruat. Sic factum est: ut minima apud te nutricis esset auctoritas: quia beneficui

Expanded text:
impudicos, indignare aegros deformes, senes pallidos! Est istuc grave vitium, impudicos, indignare aegros deformes, senes pallidos! Est istuc grave vitium, est intolerabile et quod dissociet homines, quod concordiam, qua imbecillitas nostra fulcitur, scindat ac dissipet, sed usque eo vulgare est, ut illud ne qui queritur quidem effugerit. ogita tecum, an, quibuscumque debuisti, gratiam rettuleris, an nullum umquam apud te perierit officium, an omnium te beneficiorum memoria comitetur. Videbis, quae puero data sunt, ante adulescentiam elapsa, quae in iuvenem conlata sunt, non perdurasse in senectutem. Quaedam perdidimus, quaedam proiecimus, quaedam e conspectu nostro paulatim exierunt, a quibusdam oculos avertimus. Ut excusem tibi imbecillitatem, imprimis vas fragile est memoria et rerum turbae non sufficit ; necesse est, quantum recipit, emittat et antiquissima recentissimis obruat. Sic factum est, ut minima apud te nutricis esset auctoritas, quia beneficium
Abbreviated transcription (Latin):
Nter affectus inquietissimos rem quietissimam fidem quaeris:Si
tibi uite nostre uera imago succurreret:uideberis tibi uidere.cap¬¬
tae cum maxime ciuitaus faciem in qua omisso pudoris rectiq re¬
spetir uires in consilo sunt. Uelut signo ad permiscenda omnia dato non igni
non ferro abstinetur. Soluta legibus scelera sunt.Nec religio quidem quae in¬
ter arma hostilia supplices texit. nullum impedimentum est ruentum in praeda
Hic ex priuato:hic ex publico:hic ex prophano:hic sacra rapit:hic effringit.&
hic transilit: hic non contentus angusto itinere:ipsa quibus arcetur euertit
et in lucrum ruma uenit.Hic sine cede populatur: hic spolia cruenta manu
portat. Nemo non fert aliquid ex altero. In hac auiditate generis huãni: num
inimis fortunae communis oblitus es: qui quaeris inter rapientes referen
Si indignaris ingratos esse. Indignare luxuriosos. Indignare auaros. Indignare

Expanded text:
Inter adfectus inquietissimos rem quietissimam, fidem, quaeris ? Si Inter adfectus inquietissimos rem quietissimam, fidem, quaeris ? Si tibi vitae nostrae vera imago succurret, videre1 videberis tibi captae cum maxime civitatis faciem, in qua omisso pudoris rectique respectu vires in concilio sunt velut signo ad permiscenda omnia dato. Non igni, non ferro abstinetur ; soluta legibus scelera sunt ; ne religio quidem, quae inter arma hostilia supplices texit, ullum impedimentum est ruentium in praedam. Hic ex privato, hic ex publico, hic ex profano, hic ex sacro rapit ; hic effringit, hic transilit ; hic non contentus angusto itinere ipsa, quibus arcetur, evertit et in lucrum ruina venit; hic sine caede populatur, hic spolia cruenta manu gestat ; nemo non fert aliquid ex altero. In hae aviditate generis humani o ne tu nimis fortunae communis oblitus es, qui quaeris inter rapientes referentem ! Si indignans ingratos esse, indignare luxuriosos, indignare avaros, indignare
Abbreviated transcription (Latin):
norantia officii: alium pigritia: alium occupatio. Aspice quemadmodum immese
minum cupiditates hiant semper et poscant.Non miraberis ubi neminen
eddere:ubi nemo satis accipit.Quis est istorum tam firme uoluntatis ac solide
it tuto apud eum beneficia deponas: Alius libidine insanit. Alius ab deũ ser-¬
cca ambitione:et in gladios ruente.Adnce torporem mentis ac senum:et ocia
huc inquieti pectoris agitationem tumultusq perpeiuos. Adnce extimanones
nimiam & tumorem:ob quae contennendus est insolentem.Quid contum.
iperuersa intentium: Quid leuitatem semper aliquo transilientem loquar: Huc
acedat temeritas preceps:et minꝗͣ fidele consilium daturus timor: & mille errores
qubus uoluimur. Audacia timidissimoꝵ: discordia familiarissimoꝵ et publicũ ma¬
lu incertissimis fidere: fastidire possessa: que consequi posse spes non fuit.

Expanded text:
norantia officii, alium pigritia, alium occupatio. Adspice, quemadmodum immensae norantia officii, alium pigritia, alium occupatio. Adspice, quemadmodum immensae hominum cupiditates hient semper et poscant ; non miraberis ibi neminem reddere, ubi nemo satis accepit. Quis est istorum tam firmae mentis ac solidae, ut tuto apud eum beneficia deponas ? Alius libidine insanit, alius abdomini servcaeca ambitione et in gladios irruente. Adice torporem mentis ac senium et contraria huic inquieti pectoris agitationem tumultusque perpetuos; adice aestimationem sui nimiam et tumorem, ob quae contemnendus est, insolentem. Quid contumaciam dicam in perversa nitentium, quid levitatem semper aliquo transilientem ? Hoc accedat temeritas praeceps et numquam fidele consilium daturus timor et mille errores, quibus volvimur : audacia timidissimorum, discordia familiarissimorum et, publicum malum, incertissimis fidere, fastidire possessa, quae consequi posse spes non fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis: memoriam reuocare.Si bene quid de te merui. Fuit aut tibi quicꝗ̃ dulce me'¬
n. ille inuicem dicat. Quid nimerueris: egenum littore egentem excepisti.Ed
Ed mhil inquit profecimus:dissimulat oblitus est.Quid facere de¬
beam queris rem maxime necessariam: & in qua hanc materiam cõ¬
sumari decet. Quemadmodum ingrati ferendi sint: placido animo:
mansuero: magno. Nunquam te tam inhumano & immemor & ingratus offendat
ut non tantum dedisse delectet. Nunquam in has uoces iniuria impellat. Uellem
non fecisse. Beneficui tui etiam infoelicitas placeat. Semper illum poenitebi:
nunc quidem poenitet.Non estq: indigneris tanquam aliquid boni acciderit ma¬
gis mirari debes:si non accidisset. Alium labor:alium impensa deterret:alium
periculum:alium turpis uerecundia: nedum reddit fateatur accepisse.Alium ig¬

Expanded text:
verbis memoriam revocare : si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meuverbis memoriam revocare : si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum. Ille in vicem dicat : " Quidni merueris ? Eiectum litore, egentem excepisti." "Sed nihil," inquit, " proficimus ; dissimulat, oblitus est : quid facere debeam ? " Quaeris rem maxime necessariam et in qua hanc materiam consummati decet, quemadmodum ingrati ferendi sint. Placido animo, mansueto, magno. Numquam te tam inhumanus et immemor et ingratus offendat, ut non tamen dedisse delectet ; numquam in has voces iniuria impellat : " Vellem, non fecissem." Beneficii tui tibi etiam infelicitas placeat ; semper illum paenitebit, si te ne nunc quidem paenitet. Non est, quod indigneris, tamquam aliquid novi acciderit; magis mirari deberes, si non accidisset. Alium labor, alium impensa deterret, alium periculum, alium turpis verecundia, ne, dum reddit, fateatur accepisse, alium ig
Abbreviated transcription (Latin):
hec quisquis properauerit:sero dat: Iam Socrati desuit:propter acerbos exacto¬
res recipere prohibemus. nonut nunquam fiat.sed ut parce.
Ristippus aliquando delectatus unguento. Male inquit istis effoemi¬
natis eueniat:qui rem tam bellam infamauerunt.: Idem dicendum est.
male istis improbis:& importunis beneficiorum fuorum quadrupla¬¬
toribus eueniat:qui tam bellam admonitionem inter amieos sustulerunt.Ego ta¬
men utar hoc iure amicitie. & beneficium ab eoreperam :a quo peussem aliernis¬
beneficii loco accepturus est potius se reddere. Nunquam ne querens quidem dicã.
fiectum littore egentem excepi: & regni demens in parte locaui. Non est ista admo¬
nitio: immo conuitium est.Hoc est in odium beneficia perducere. Hoc est efficere
ut ingratum esse: aut libeat:aut iuuet.Satis abundeq est submissis familiaribus

Expanded text:
hoc quisquis properaverit, sero dat ; iam Socrati defuit. Propter acerbos exactohoc quisquis properaverit, sero dat ; iam Socrati defuit. Propter acerbos exactores repetere prohibemus, non, ut numquam fiat, sed ut parce. Aristippus aliquando delectatus unguento : " Male," inquit, " istis effeminatis eveniat, qui rem tam bellam infamaverunt." Item dicendum est Male istis improbis et importunis beneficiorum suorum quadriplatoribus eveniat, qui tam bellam rem, admonitionem inter amicos, sustulerunt! " Ego tamen utar hoc iure amicitiae et beneficium ab eo repetam, a quo petissem, qui alteribeneficii loco accepturus est potuisse reddere. Numquam ne querens quidem dicam : eiectum litore, egentem excepi et regni demens in parte locavi. Non est ista admonitio, convicium est ; hoc est in odium beneficia perducere, hoc est efficere, ut ingratum esse aut liceat aut iuvet. Satis abundeque est submissis et familiaribus
Abbreviated transcription (Latin):
lia affirmat ut ad credibilia perueniat. Cum dicimus:qui beneficium dedit obli¬
uiscatur. hoc dicimus similis sit oblito.Memoria eius non appareat: nec incur¬
rat. Cum dicimus beneficium repeti non oportere:non ex toto repetitionem tol¬
limus. Sepe enim opus est malis exactore: etiam bonis admonitore. Quid ergo
occasionem ignoranti non ostendam: necessitates illi meas non detegam: q
nescisse se aut mentiatur aut doleat. Interueniat aliquando admonitio:sed ue¬
recundia: que non poscat: nec in ius uocet
Ocrates amicis audientibus: emissem inquit pallium:si nummos
haberem.Neminem poposcit.Omnes admonuit:a quo acciperet.am¬
biguus fuit.Quid i essei. Quantulum enim erat:quod socrates
cipiebat: nonne multum erat:eum meruisse:quo Socrates acciperet.Non il
castigare mollius potuit. emissem inquit pallium:si nummos haberem. Post

Expanded text:
dibilia adfirmat, ut ad credibilia perveniat. Cum dicimus : " Qui beneficium dedit, oblidibilia adfirmat, ut ad credibilia perveniat. Cum dicimus : " Qui beneficium dedit, obliviscatur," hoc dicimus : " Similis sit oblito ; memoria eius non appareat nec incurrat." Cum dicimus beneficium repeti non oportere, non ex toto repetitionem tollimus ; saepe enim opus est malis exactore, etiam bonis admonitione. Quid ergo ? Occasionem ignoranti non ostendam ? Necessitates illi meas non detegam ? Quare nescisse se aut mentiatur aut doleat ? Interveniat aliquando admonitio, sed verecunda, quae non poscat nec in ius vocet. Socrates amicis audientibus : " Emissem," inquit, " pallium, si nummos haberem." Neminem poposcit, omnes admonuit. A quo acciperet, ambitus fuit; quidni esset ? Quantulum enim erat, quod Socrates accipiebat ! At multum erat eum fuisse, a quo Socrates acciperet. Num illos castigare mollius potuit ? " Emissem," inquit, " pallium, si nummos haberem." Post
Abbreviated transcription (Latin):
debet. nec iactare. nec grauis esse. Quidam enim beneficium quod dederunt omni¬
bus circulis narrant. Hoc sobrii loquuntur:hoc ebrii non contineni:hoc ignotis
ingerunt: hoc amicis committunt. Ut haec nimia & exprobatrix memoria subsi'¬
deret: obliuisci eum qui dedit iussimus.& plus imperando quem praestari pote¬
rat silentium suasimus¬
Uotiens parum fiduciae est in his quibus imperes:amplius ẽ exigẽ¬
dum ꝗ̃ satis est:ut praesterur quantum satis est. In hoc omnis hy¬
perbole excedit:ut aduerum mendacio ueniat.Itaq: ille cum dixit qui cando¬
re niues an terrent:cursibus auras:quod non poterat fieri dixit:ut crederetur
quantum plurimum posset. Et qui dixit his immobilior scopulus uiolentor
amne. Hoc quidem semper suasurum putauit aliquem:tam immobile esse:ꝗͣ
scopulum.Nunquam tantum sperat hyperhola:quantum auder:sed incre¬

Expanded text:
debet nec iactare nec gravis esse." Quidam enim beneficium, quod dederunt, omnidebet nec iactare nec gravis esse." Quidam enim beneficium, quod dederunt, omnibus circulis narrant ; hoc sobrii locuntur, hoc ebrii non continent, hoc ignotis ingerunt, hoc amicis committunt ; ut haec nimia et exprobratrix memoria subsideret, oblivisci eum, qui dedit, iussimus et plus imperando, quam praestari poterat, silentium suasimusotiens parum fiduciae est in iis, quibus imperes, amplius exigedum est, quam sat est, ut praestetur, quantum sat est. In hoc omnis hyperbole extenditur, ut ad verum mendacio veniat. Itaque ille, cum dixit : Qui candore nives anteirent, cursibus auras, quod non poterat fieri, dixit, ut crederetur, quantum plurimum posset. Et qui dixit : His inmobilior scopulis, violentior amne, ne hoc quidem se persuasurum putavit aliquem tam immobilem esse quam scopulum. Numquam tantum sperat hyperbole, quantum audet, sed incre
Abbreviated transcription (Latin):
inuita manu domum rettulit: subinde concutiens. Deinde cum reprehendisset
hanc suam non reddendi tacitam uoluptatem intelligens arrissese sibi illud lu¬
cellum redit ad eandem tabernam. et ait. ille tibi uiuit:tu redde quod debes. Deĩde
per cdostrium qua se cõmissura laxauerat:quatuor denarios in taberna inseruit
cmisit. poenas a se exigens improba cupiditatis: nealieno assuesceret.
Uod debes:quaere cui reddas. Et si nemo poscet:ipse tu appella. Ma¬
lus an bonus sit:Ad te non pertinet. Redde & accusa non oblit'
quemadmodum inter nos officia diuisa sunt: illi obliuo impera¬
ta est:tibi meminisse mandauimus. Erat tamen siquis existimat cum dicimus
cum qui beneficium dedit obliuisei oportere: excutere nos illi memoriam rei pre¬
tim honestissima. Quae precipimus ultra modum: ut ad uerum et suum rec¬
ant. Cum dicimus meminisse non debei. hoc uolumus intelligi predicare non

Expanded text:
invita manu domum rettulit subinde concutiens ; deinde, cum reprehendisset invita manu domum rettulit subinde concutiens ; deinde, cum reprehendisset hanc suam non reddendi tacitam voluptatem, intellegens arrisisse illud lucellum sibi redit ad eandem tabernam et ait : " Ille tibi vivit ; redde, quod debes." Deinde per clostrum, qua se commissura laxaverat, quattuor denarios in tabernam inseruit ac misit poenas a se exigens improbae cupiditatis, ne alieno adsuesceret. Quod debes, quaere, cui reddas, et, si nemo poscet, ipse te appella. Malus an bonus, ad te non pertinet ; redde et accusa. Oblitus quemadmodum inter vos officia divisa sint : illi oblivio imperata est, tibi meminisse mandavimus. Errat tamen, si quis existimat, cum dicimus eum, qui beneficium dedit, oblivisci oportere, excutere nos illi memoriam rei praesertim honestissimae ; quaedam praecipimus ultra modum, ut ad verum et suum redeant. Cum dicimus : " Meminisse non debet," hoc volumus intellegi : " Praedicare non
Abbreviated transcription (Latin):
ut eruptio. Itaq ab illa recedamus.De his loquamur:ut de his que detestãtur
sine horrore. Huic homini malo quem inuenire inquolibet foro possum: quẽ
singuli timent: reddam benesicium quod accepi. Non oportet mihi nequitia eius
prodesse:q in eum non est.Redeat ad dominum honus sitan malus.Quid diligẽ
er istud excuterem: si non redderem sed darem. Hic solus fabulam poscit. I¬
Uthagoricus quidam emerat a sutore phecassia.rem magnam non
poscentibus minimis.Post aliquot dies uenit ad tabernam redditutus
et cum clausam diu pulsaret:fuitqui diceret.Quid perdis operamØ¬
tuam: sutor ille quem quaeris electus combustus est.Quod nobis fortasse molestũ
est:qui in aeternum nostros amittimus. Tibi minime qui scis futurum ut renascat᷑.
locatus in pythagoricum. At philosophus noster tres aut quatuor denarios nõ

Expanded text:
um eruptio ; itaque ab illa recedamus, de iis loquamur vitiis, quae detestamur um eruptio ; itaque ab illa recedamus, de iis loquamur vitiis, quae detestamur sine horrore. Huic homini malo, quem invenire in quolibet foro possum, quem singuli timent, reddam beneficium, quod accepi. Non oportet mihi nequitiam eius prodesse ; quod meum non est, redeat ad dominum. Bonus sit an malus, quid differt ? Diligenter istud excuterem, si non redderem, sed darem. Hic locus fabulam poscit. Pythagoricus quidam emerat a sutore phaecasia, rem magnam, non praesentibus nummis. Post aliquot dies venit ad tabernam redditurus et, cum elusam diu pulsaret, fuit, qui diceret : " Quid perdis operam ? Sutor ille, quem quaeris, elatus, combustus est ; quod nobis fortasse molestum est, qui in aeternum nostros amittimus, tibi minime, qui scis futurum, ut renascatur," iocatus in Pythagoricum. At philosophus noster tres aut quattuor denarios non
Abbreviated transcription (Latin):
maturum quas haber.Ita autemerit quod illi reddi sine permcie publica possit
idam. Seruabo filium eius infantem:Quid hoc beneficium obest:cuiꝗͣ eor
quos crudelitas eius lacerat. Pcuniam que satellitem stipendio teneat non sub¬
ministrabo. Si marmora & uestes desiderauit: nihil oberat cuiꝗ̃ id quo iuxuria
instruitur. Militem et arma non suggeram: si pro magno petet munere
rifices secene: & scorta: & quae feritatem eius emoliat: libens offeram:cui triremes
et ceratas non mitterem. Luxurias et cubiculatas:et alia ludibria regum in mari
lasciuientium mittam. Et si ex toto eius sanitas desperata fuerit:eadem manu be'¬
nesicium omnibus dabo:illi reddam quanꝗ̃ ingeniis talibus uite exitus remedi¬
um est. Optimum estobire ei qui ad se nunꝗ̃ redditurus est. Sed haec rara nequi¬
st: et semper portenti loco habita fuit:hiatus terre:& e cauernis maris ini¬

Expanded text:
maturum, quas habet, id autem erit, quod illi reddi sine pernicie publica possit, maturum, quas habet, id autem erit, quod illi reddi sine pernicie publica possit, reddam. Servabo filium eius infantem ; quid hoc beneficium obest cuiquam eorum, quos crudelitas eius lacerat ? Pecuniam, quae satellitem stipendio teneat, non subministrabo. Si marmora et vestes desideraverit, nihil oberit cuiquam id, quo luxuria eius instruitur ; militem et arma non suggeram. Si pro magno petet munere artifices scenae et scorta et quae feritatem eius emolliant, libens offeram. Cui triremes et aeratas non mitterem, lusorias et cubiculatas et alia ludibria regum in mari lascivientium mittam. Et si ex toto desperata eius sanitas fuerit, eadem manu beneficium omnibus dabo, illi reddam ; quoniam ingeniis talibus exitus remedium est optimumque est abire ei, qui ad se numquam rediturus est. Sed haec rara nequitia est semper portenti loco habita, sicut hiatus terrae et e cavernis maris igni
Abbreviated transcription (Latin):
rituros: sed ex eo quid:si ars eius est eruor: et semper recenti madet. Parum ẽ huic
beneficium non reddere:quicquid erat. quoide cohaereret: intercisa iuris huã
societas abscidit. Si praestitisset quidem mihi aliquid: sed arma patrie mee
ferret:quicquid meruerat perdidisser:& referre illi gratiam scelus haberetur:
Si non patriam meam impugnat sed sue grauis est: & sepositus mea gente suã
exagitat: abscidit nhilominus illum tanta prauitas animi:etiam si non inimicu
inuisum mihi efficit. priorq mibi ac potior eius officii ratio est:ꝗ humanor
generi: quem quot uni homini debeo.P
Ed quãuis hoc ita sit. et ex eo tempore omnia mihi in illum bona
sint libera: ex quo corrumpendo fas omne: ut mhil in eum nefas
Tesset effecerit. illum mihi seruandum modum credam. Ut si benefi¬
cium illi meum: neꝙ uires maiores daturum est:in exitum commune: nec confir¬

Expanded text:
rituros, sed excoquit, si arx eius cruore semper recenti madet, parum est huic rituros, sed excoquit, si arx eius cruore semper recenti madet, parum est huic beneficium non reddere ! Quidquid erat, quo mihi cohaereret, intercisa iuris humani societas abscidit. Si praestitisset quidem aliquid mihi, sed arma patriae meae inferret, quidquid meruerat, perdidisset, et referre illi gratiam scelus haberetur. Si non patriam meam impugnat, sed suae gravis est et sepositus a mea gente suam exagitat, abscindit, nihilo minus illum tanta pravitas animi, etiam si non inimicum, invisum mihi efficit, priorque mihi ac potior eius officii ratio est, quod humano generi, quam quod uni homini debeo. Sed quamvis hoc ita sit et ex eo tempore omnia mihi in illum libera sint, ex quo corrumpendo fas omne, ut nihil in eum nefas esset, effecerit, illum mihi servandum modum credam, ut, si beneficium illi meum neque vires maiores daturum est in exitium commune nec confir
Abbreviated transcription (Latin):
lo uestigia boni teneat. Nunquam tantum uirtus extinguitur: ut non certiores
animo notas imprimat:quemut illas eradat ulla mutatio. Fere inter nos edu¬
cate sunt in siluas eruperunt.Aliquid mansuetudinis pristine retinent.Tan¬
tumq: a placidissimis absunt:quantum ueris feris: & nunquam humanam'
ianum passis.Nemo in summam nequitiam incidit:qui unꝗ̃ haesit sap¬
tie. Altius infestus est:quem ut ex toto diu: & transire in colorem malu
possit. Demde interrogo utrum iste ferus sit animo tantum:an & in permci'¬
em publicam excurrat: Proposiusti enim mihi aut prohalatum & titanum
quorum si naturam habet intra malos:ꝗͣdui ego isti beneficium suum reddã.
uid mihi cum eo sit iuris amplius.Si uero sanguine humano:non tanti
gauder: sed pascitur: sed & suppliciis omnium etatum crudelitatem insatiabi¬
lem efficeret: nec ira: sed auiditate quadam seuiendi furit:si in ora parentum
filios iugulat:si non contentus simplici morte distorquet. Nec urit solum pe¬

Expanded text:
lo vestigia boni teneat ; numquam tantum virtus extinguitur, ut non certiores animo notas imprimat, quam ut illas eradat ulla mutatio. Ferae inter nos educatae si in silvas eruperunt, aliquid mansuetudinis pristinae retinent tantumque a placidissimis absunt, quantum a veris feris et numquam humanam manum passis. Nemo in summam nequitiam incidit, qui umquam haesit sapientiae ; altius infectus est, quam ut ex toto elui et transire in colorem malum possit. Deinde interrogo, utrum iste ferus sit animo tantum, an et in perniciem publicam excurrat ? Proposuisti enim mihi Phalarim et alterum tyrannum, quorum si naturam habet intra se malus, quidni ego isti beneficium suum reddam, ne quid mihi cum illo iuris sit amplius ? Si vero sanguine humano non tantum gaudet, sed pascitur, sed et suppliciis omnium aetatium crudelitatem insatiabilem exercet nec ira sed aviditate quadam saeviendi furit, si in ore parentium liberos iugulat, si non contentus simplici morte distorquet nec urit solum pe