comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
regnatura. sibi cum ceteris seruiendũ. Siqͥs
zosippo nuntiet interfectum hierominũ ac
liberatas sẏracusas. quid dubium eẽ quin ext̃ple
conscensurus sit nauem atq in patriam
rediturus: Quantum spes hominũ fallit in
liberata patria coniugem eiꝰ acliberos de ui¬
ta dimicare.: qui obstantes lib̾tati aut legib
quid ab se cuiqͣm periculũ asola acꝓpe iudu¬
a. ⁊ puellis in orbitatẽ decedentib eẽ: at em̃
periculi quidem nichil ab se timere. inuisã
tamen stirpem regia ẽẽ. Ablegarent gͦ ꝑcul
ab syracusis siciliaq ⁊ adsportari alexandi¬
am iuberent: ad uirum uxorem ad patrẽ
filias. Auersis aurib animis q cassene tem¬
pus terrerent᷑. ferrum quosdam expedien¬
tes cernebat. tum omissis pro sepretib q
puellis ut saltim parcerent Mare institit a
qua etate etiam hostes iratos abstmere. ne
Tyrannos ulciscendo q̃ odissent scelera ꝙp̃i
ĩmittarent᷑. Inter hec abstractam a pene¬

Expanded text:
regnatura, sibi cum ceteris seruiendum? si quis regnatura, sibi cum ceteris seruiendum? si quis Zoippo nuntiet interfectum Hieronymum ac liberatas Syracusas, cui dubium esse quin extemplo conscensurus sit nauem atque in patriam rediturus? quantum spes hominum falli. in liberata patria coniugem eius ac liberos de uita dimicare, quid obstantes libertati aut legibus? quod ab se cuiquam periculum, a sola ac prope uidua et puellis in orbitate degentibus esse? at enim periculi quidem nihil ab se timeri, inuisam tamen stirpem regiam esse. ablegarent ergo procul ab Syracusis Siciliaque et asportari Alexandriam iuberent, ad uirum uxorem, ad patrem filias. auersis auribus animisque †cassae, ne tempus tererent, ferrum quosdam expedientes cernebat; tum omissis pro se precibus, puellis ut saltem parcerent orare institit, a qua aetate etiam hostes iratos abstinere; ne tyrannos ulciscendo quae odissent scelera ipsi imitarentur. inter haec abstractam a pene
Abbreviated transcription (Latin):
rogationẽ ꝓmulgarunt. acceptaq pene
priusqͣm ꝓmulgata ẽ: ut omnis regia stirps¬
pis interficerent᷑. Missiq ap̃torib de mara¬
tam hieronis :⁊ armoniam gelonisfiliam.
conuiges andranodori ⁊ themisti int̾fece¬
runt. Ieracliaerat filia hieronis uror ⁊ osip¬
pio. qui legatus ab hieromno aditgrẽ ptolo¬
meum missus. uoluntarium consciuerat exi¬
lium. Lacum ad se qͦ uenire presciret. in sacͣ¬
rium ad penates confugit cum duab filiab
uirginib resolitis crinib miserabiliq alio
habitu. Et ad ea addidit preces. nunc ꝑ me-¬
moriam hieronis patris gelonis q fratris. ne
se innoxiam inuidia hieronimi conflagrare
sinerent. nicħ se ex regno illuis preter exiliũ
uiri habere. neq fortunã suam eandemui¬
uo hieronimo fuisse qͣm sororis. neq interfer¬
to eo causam eandem eẽ. Quid qd si andrano¬
doro consilia ꝓcessissent. illa cum uiro fũit

Expanded text:
rogationem promulgarunt—acceptaque paene rogationem promulgarunt—acceptaque paene prius quam promulgata est—ut omnes regiae stirpis interficerentur; missique a praetoribus Damaratam Hieronis et Harmoniam Gelonis filiam, coniuges Adranodori et Themisti, interfecerunt. Heraclia erat filia Hieronis, uxor Zoippi, qui legatus ab Hieronymo ad regem Ptolomaeum missus uoluntarium consciuerat exsilium. ea cum ad se quoque ueniri praescisset, in sacrarium ad penates confugit cum duabus filiabus uirginibus, resolutis crinibus miserabilique alio habitu, et ad ea addidit preces, nunc <per deos, nunc> per memoriam Hieronis patris Gelonisque fratris ne se innoxiam inuidia Hieronymi conflagrare sinerent: nihil se ex regno illius praeter exsilium uiri habere; neque fortunam suam eandem uiuo Hieronymo fuisse quam sororis neque interfecto eo causam eandem esse. quid quod si Adranodoro consilia processissent, illa cum uiro fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tyranni molitos. palam primo cũ clausis
andronodorus insule portis hereditatem
regni creuerit ⁊ que ꝓcurator tenuerat.
ꝓ dño possederit. proditus dem̃ ab eisqui
in insula erant circumsessus ab uniu̾sa
ciuitate que achradinã tenuerit. ne qui¬
quam palam atq aꝑte petitum regnum:
clamri dolo adfectare conatus sit. Et bene¬
ficio quidem atq honore potuit uinci.
cum inter lib̾atores patrie insidiator ip̃e
lib̾tatis creatus ẽẽt p̃tor. s animos eis regioᷤ.
nuptas. Sub hanc uocem ex omnib parti¬
b contionis clamor oritur. nullam earũ
uiuere debere. nec quenqͣm suꝑeẽt tyran¬
noꝵ stirpis. hec natura multitudins. est.
aut seruit humilit aut suꝑbe dominat᷑. li¬
b̾tatemq̃ media ẽ nec stupere modice. nec
habere sciunt. ⁊ ñ ferme desunt urarum in¬
dulgentes ministri. qui auidos atq intem¬
perantes publicioꝵ animos. ad sanguinẽ ⁊
cedes irritent. sicut tum extimplo p̃tores

Expanded text:
tyranni molitos, palam primo cum clausis tyranni molitos, palam primo cum clausis Adranodorus Insulae portis hereditatem regni creuerit et quae procurator tenuerat pro domino possederit; proditus deinde ab eis qui in Insula erant circumsessus ab uniuersa ciuitate quae Achradinam tenuerit nequiquam palam atque aperte petitum regnum clam et dolo adfectare conatus sit, et ne beneficio quidem atque honore potuerit uinci, cum inter liberatores patriae insidiator ipse libertatis creatus esset praetor. sed animos eis regios nuptas. sub hanc uocem ex omnibus partibus contionis clamor oritur nullam earum uiuere debere nec quemquam superesse tyrannorum stirpis. ea natura multitudinis est: aut seruit humiliter aut superbe dominatur; libertatem, quae media est, nec struere modice nec habere sciunt; et non ferme desunt irarum indulgentes ministri, qui auidos atque intemperantes suppliciorum animos ad sanguinem et caedes inritent. sicut tum extemplo praetores
Abbreviated transcription (Latin):
rursus occupandam singła dem̃ que ꝑ quos¬
q agerentur. totamq uiris armisq instruc¬
tam coniurationẽ añ ocłos posuit. Et senatui
quidẽ tam iuire cesi qͣm hyeronimꝰ uidebant᷑
Ante curiam uarie atq incerte rerum mul-¬
titudinis clamor erat. quam ferocit̾ minitatẽ
in uestibulo curie corpora comuratoꝵ eo me¬
tu comp̃sserunt. ut silentes integram plebẽ
incontione sequerent᷑. Sõsipatro mandatũ
ab senatu ⁊ ab collegis ut u̾ba faceret. Is tãꝗͣ
reos agebat añ acta uita or sus. quecũq post¬
hieronis mortem sceseste atq mpie facta
eẽnt andranodoꝵ. acthemistum. arguit fe¬
cisse. Quid enim sua sponte fecisse hieroni¬
num puerum. ac uix dum pubescentẽ fa-¬
cere potuisse: tutores ac magistratus eus
sub aliena inuidia regnasse. Itaq aut añ
hieronimũ aut certe cum hieronimo ꝑire
eos debuisse. aut illos debitosiam mortide¬
stinatos. que alia noua scelera post mortẽ

Expanded text:
rursus occupandam,—singula deinde quae per quosrursus occupandam,—singula deinde quae per quosque agerentur totamque uiris armisque instructam coniurationem ante oculos posuit. et senatui quidem tam iure caesi quam Hieronymus uidebantur: ante curiam uariae atque incertae rerum multitudinis clamor erat. quam ferociter minitantem in uestibulo curiae corpora coniuratorum eo metu compresserunt ut silentes integram plebem in contionem sequerentur. Sopatro mandatum ab senatu et a collegis ut uerba faceret. is tamquam reos ageret, ab ante acta uita orsus, quaecunque posHieronis mortem sceleste atque impie facta essent, Adranodorum ac Themistum arguit fecisse: quid enim sua sponte fecisse Hieronymum, puerum ac uixdum pubescentem, facere potuisse? tutores ac magistros eius sub aliena inuidia regnasse. itaque aut ante Hieronymum aut certe cum Hieronymo perire eos debuisse. at illos debitos iam morti destinatosque, alia noua scelera post mortem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fortuna erãt. Nec arsquia nichil tale apud gre¬
cos pudori ẽ ea deformabat. Itaq fidem potio¬
rem ratus quam patrie debebat. indicium ad
p̃tores defert. Qui ubirem haud uanam ẽẽ cer¬
tis inditiis comperierunt. consultis seniorib.
⁊ auctoritate eoꝵ presidio ad fores posito. ing̃s¬
sos curiam themistum. atq andranodoꝵ in¬
terfecerunt. Et cumtumultus abre in spẽm
atrotior causa malis ignorantib ortus ẽẽt. si¬
lentio tandem facto. indicem incuriam intro-¬
duxerunt. qui cum ordine omnia edocuiss.¬
⁊ principium coniurationis factum ab armo¬
nie gelonis filie nuptiis. quib themisto iuĩc¬
ta eẽt. asrorum hispanoꝵ q auxiliares instruc¬
tos ad cedem p̃toꝵ principum q alioꝵ. bona¬
q eoꝵ prede futura interfectorib ꝓnuncia¬
tum. iam mercennarioꝵ manũ adsuetã im¬
periis andranadori paratam suisse ad insulã.

Expanded text:
 fortuna honesta erant nec ars, quia nihil tale apud Grae fortuna honesta erant nec ars, quia nihil tale apud Graecos pudori est, ea deformabat; itaque fidem potiorem ratus quam patriae debebat, indicium ad praetores defert. qui ubi rem haud uanam esse certis indiciis compererunt, consultis senioribus et <ex> auctoritate eorum praesidio ad fores posito ingressos curiam Themistum atque Adranodorum interfecerunt; et cum tumultus ab re in speciem atrociore causam aliis ignorantibus ortus esset, silentio tandem facto indicem in curiam introduxerunt. qui cum ordine omnia edocuisset—principium coniurationis factum ab Harmoniae Gelonis filiae nuptiis quibus Themisto iuncta esset; Afrorum Hispanorumque auxiliares instructos ad caedem praetorum principumque aliorum bonaque eorum praedae futura interfectoribus pronuntiatum; iam mercennariorum manum, adsuetam imperiis Adranodori, paratam fuisse ad Insulam
Abbreviated transcription (Latin):
sociis romanoꝵ erat. nunc etiam apud infi¬
me plebis homines crimina serebant. insena¬
tum optimatesq. ut moliri clam eos atq
struere. ut syracuse ꝑ spẽm reconciliate. socie¬
tatis. in dicione romanoꝵ sint dein factio ac
pauci auctores federis renouati dominentur
His audiendis credendisq oportuna multitu¬
do maior in dies syracusas confluebant. Nec
epydici solum spem nouandarũ rerum. s
andranodoro etiam p̃bebant. Qui fessus tã¬
dem uxoris uocib monentis. nunc illud eẽ
tempus ocupandires dum tubata omnia
noua atq incondita lib̾tati ẽẽnt. Dum regiis
stipendiis parsuᷤᷤ obũsaret᷑ miles. dum ab han¬
nibale missi duces adsueti militib iuuare pos-¬
sent. incepta eamthemisio cui gelonis filia nup-¬
ta erat. rem consociatam. paucos post dies hec¬
aristoni cuidam tragico actori. curi alta archa¬
na cõmutere adsuerat incaute aꝑit. huic ⁊ genꝰ honesta¬

Expanded text:
sociis Romanorum erat, nunc etiam apud infisociis Romanorum erat, nunc etiam apud infimae plebis homines crimina serebant in senatum optimatesque: illud moliri clam eos atque struere ut Syracusae per speciem reconciliatae societatis in dicione Romanorum sint, dein factio ac pauci auctores foederis renouati dominentur. his audiendis credendisque opportuna multitudo maior in dies Syracusas confluebat nec Epicydi solum spem nouandarum rerum sed Adranodoro etiam praebebat. qui fessus tandem uxoris uocibus monentis nunc illud esse tempus occupandi res, dum turbata omnia noua atque incondita libertate essent, dum regiis stipendiis pastus obuersaretur miles, dum ab Hannibale missi duces adsueti militibus iuuare possent incepta, cum Themisto, cui Gelonis filia nupta erat, rem consociatam paucos post dies Aristoni cuidam tragico actori, cui et alia arcana committere adsuerat, incaute aperit. huic et genus et
Abbreviated transcription (Latin):
luerat. deserti amilitib quia id tutissimum
exp̃sentib uidebat᷑ syracusas rediere. Ubine
suspecti obuersarent᷑ tanqͣm nouandi res ali¬
quam occasionẽ querentes p̃torespͥmum. de¬
in ꝑ eossenatum ad eunt. ab hannibale semiᷤᷤ¬
sos p̃dicant ab hieronimũ. tanqͣm amicum ac
socium paruisse imꝑio euis cuiꝰ imꝑator siuis
uolũt. Uelle ad hannibalẽ redire. Peterum
cum tter tutum ñsit. uagantib passim per
totam siciliam romanis armis. petere ut pre¬
sidii dent. aliquid quo locros italiam ꝑducant
Grãm magnam eos parua opera apud han¬
nibalem inituros. facile res impetrata. Abire
em̃ duces regios. tumpitos militie tum egenteᷤᷤ
eosdem atq audaces cupiebant. s quod uole¬
bant. nũqͣm maturato opuserat: nauiter
expediebant. Interim uiuenes militares ⁊ ad¬
sueti mlitib. nunc apus eos ip̃os. nunc apud
tranffugas quoꝵ maxima pars ex naualib

Expanded text:
luerat, deserti a militibus, quia id tutissimum luerat, deserti a militibus, quia id tutissimum ex praesentibus uidebatur, Syracusas rediere; ubi ne suspecti obuersarentur tamquam nouandi res aliquam occasionem quaerentes, praetores primum, dein per eos senatum adeunt. ab Hannibale se missos praedicant ad Hieronymum tamquam amicum ac socium paruisse imperio eius cuius imperator suus uoluerit. uelle ad Hannibalem redire; ceterum, cum iter tutum non sit uagantibus passim per totam Siciliam Romanis, petere ut praesidii dent aliquid quo Locros in Italiam perducantur; gratiam magnam eos parua opera apud Hannibalem inituros. facile res impetrata; abire enim duces regios cum peritos militiae, tum egentes eosdem atque audaces cupiebant; sed quod uolebant non quam maturato opus erat nauiter expediebant. interim iuuenes militares et adsueti militibus nunc apud eos ipsos, nunc apud transfugas, quorum maxima pars ex naualibus
Abbreviated transcription (Latin):
memorabile fecistis. S michi credite inchoa¬
ta ur̃a gła ñdum ꝑfecta ẽ. periculũq ingẽ
manet. nͥ paci et concordie consulitis ueli¬
bera efferat᷑ res. Post hanc orationẽ. claues
portarum pecunie q regie ante pedes eoꝵ
posuit. Atq illo quidem die dimissi excon¬
tione leti cirra fana omnia deum supplica.¬
uerunt. cum cõuigib acliberis. Postero die
comitia pretoꝵ creandis habita. Ereatiis in
primis andranodorus. Eeteri magna stpar¬
te interfectores tẏranni. Duos etiam ab ieu¬
tes sopatrum acdionemen fecerunt. Qui
auditis his que siracusis acta erunt. pecu¬
niam regiam que in leonitis erat siracusis
deuectam. questorib ad id ip̃m ereatis tra
firmo munim̃to intersepiebat insulam con¬
sensu omniũ deplecta ẽ. Secute ⁊ cetere res. hãc
indinationẽ anmoꝵ ad lib̾tatem. hippocͣtes
atq epicides audita morte tiranni. quam
hippocrates etiam nuntio interfecto celare uo¬

Expanded text:
memorabile fecistis; sed mihi credite, incohamemorabile fecistis; sed mihi credite, incohata vestra gloria, nondum perfecta est periculumque ingens manet, nisi paci et concordiae consulitis, ne libera efferatur res publica. post hanc orationem claves portarum pecuniaeque regiae ante pedes eorum posuit. atque illo quidem die dimissi ex contione laeti circa fana omnia deum supplicaverunt cum coniugibus ac liberis; postero die comitia praetoribus creandis habita. creatus in primis Adranodorus, ceteri magna ex parte interfectores tyranni; duos etiam absentes, Sopatrum ac Dinomenen, fecerunt. qui auditis quae Syracusis acta erant pecuniam regiam quae in Leontinis erat Syracusas devectam quaestoribus ad id ipsum creatis tradfirmo munimento intersaepiebat Insulam consensu omnium deiecta est. secutae et ceterae res hanc inclinationem animorum ad libertatem. Hippocrates atque Epicydes audita morte tyranni, quam Hippocrates etiam nuntio interfecto celare vo
Abbreviated transcription (Latin):
opes ad fectandas ratus eẽ uiam. si in p̾senti¬
a tempor cessialet.Itaq legatos remimmare
uissit. futurum se insenatus acppłi potestate
Postero die luce prima patefactis insule portis.
in forum achrandine uenit. Ibi in aram con¬
cordie ex qua pridie polyneus concionatuse¬
rat ascendit. orationemq eam orsus est. qua
pͥmum cunctationis sue ueniam petiuit. Se
enim clausas habuisse portas. ñ separantem
suasres apublicis. s strictis simulgladiistim̃tẽ
qͥ finis cedib ẽẽt futurus. U trum quod satis
libertatis foret contenti nece tyranni eẽnt.
anquicumq aut ꝓpinquitate aut ad fini-¬
tate aut aliquis ministeriis regiam conti-¬
gissent aliene culpe rei trucidarent᷑. Post¬
quam ammadu̾tit eos qui liberassent pani-¬
am. seruare etiam lib̾tatem uelle atq undi¬
ror absumpsisset: patrie restitueret. Conũ¬
sus deinde. ad interfectores tyranni. ac nõie
appellans theodotum. ac sosin facinus inqͥt

Expanded text:
opes adfectandas ratus esse uiam, si in praesentiopes adfectandas ratus esse uiam, si in praesentia tempori cessisset. itaque legatos renuntiare iussit futurum se in senatus ac populi potestate. postero die luce prima patefactis Insulae portis in forum Achradinae uenit. ibi in aram Concordiae, ex qua pridie Polyaenus contionatus erat, escendit orationemque eam orsus est qua primum cunctationis suae ueniam petiuit: se enim clausas habuisse portas, non separantem suas res a publicis sed strictis semel gladiis timentem qui finis caedibus esset futurus, utrum, quod satis libertati foret, contenti nece tyranni essent an quicumque aut propinquitate aut adfinitate aut aliquis ministeriis regiam contigissent alienae culpae rei trucidarentur. postquam animaduerterit eos qui liberassent patriam seruare etiam liberatam uelle atque undiror absumpsisset, patriae restitueret. conversus deinde ad interfectores tyranni ac nomine appellans Theodotum ac Sosin, facinus inquit
Abbreviated transcription (Latin):
ita post mortem euis ante eam diem nulla
de re neq conuocati neq consulti fuerant.
Ut uentum ad andranodoꝵ ẽ ip̃m quidẽ
mouebat ⁊ ciuium consensus. ⁊ cum alie oc¬
cupate urbis partes. tum pars insule uelut
munitissima prodita at q alienata.sed e¬
uocatum eũ ab legatis. Damarata uror fili-¬
a hieronis. inflata adhuc regiis animis ac
muliebri spiritu admonet sepe usurpate
dionisii tyrann uocis. qua pedib tracꝰtum.
non insidentẽ equo relinquere tỹrannidẽ
dixerit debere. facile eẽ momento. quo quiˢᷤ
uelit cedere possessione: magne fortune fa¬
cere ⁊ parare eam dislicile atq arduum ẽẽ.
paulum sumeret ad consultandũ ab legatiᷤ
eo uteret᷑ ad arcensendos exleontinis mili¬
tes. Quib sipecuniam regiam pollicitus ẽẽt.
omnia in potestate eius futura. hec mulie¬
bria consilia andranodorus neq tota asꝑ¬
natus ẽ. neq extimplo accepit. tutioremad

Expanded text:
ita post mortem eius ante eam diem nulla ita post mortem eius ante eam diem nulla de re neque conuocati neque consulti fuerant. ut uentum ad Adranodorum est, ipsum quidem mouebat et ciuium consensus et cum aliae occupatae urbis partes, tum pars Insulae uel munitissima prodita atque alienata; sed euocatum eum ab legatis Damarata uxor, filia Hieronis, inflata adhuc regiis animis ac muliebri spiritu, admonet saepe usurpatae Dionysi tyranni uocis, qua pedibus tractum, non insidentem equo relinquere tyrannidem dixerit debere: facile esse momento quo quis uelit cedere possessione magnae fortunae; facere et parare eam difficile atque arduum esse. spatium sumeret ad consultandum ab legatis; eo uteretur ad arcessendos ex Leontinis milites, quibus si pecuniam regiam pollicitus esset, omnia in potestate eius futura. haec muliebria consilia Adranodorus neque tota aspernatus est neque extemplo accepit, tutiorem ad
Abbreviated transcription (Latin):
senatus potestate eẽ. Luce pͥma. ppłs omnis
armatus mnermis q in achradinã ad curiã
conuenit. Ibi ꝓ concordie ara que meo sita
loco erat. sprincipib unus nomine poly-¬
neus contionem liberam ⁊ moderatam habint.
seruitutis indignitatis q homines exꝑtus. adu̾suᷤ
notum malum irritatos eẽ. Discordia ciulis qͣs
importet clades audisse magis apatrib siracu¬
sanos qͣm ip̃os uidisse. arma quod impigre ce-¬
perint. laudare magis laudaturum. siñ utã¬
tur nisiultima necessitate coacti. In p̃sentia le¬
gatos ad andranodoꝵ mitti placere. qui denũ¬
tient ut in potestate senatus acpopuli si por-¬
tas insule pateant. reddat presidium. si tute¬
lam alien regnum suũ regnum uelit facere
eundem secensere. multo acrius ab androno¬
doro. quam ad hieronimo repeti lib̾tatem.
Ab hac contione. legati missi sunt. Senatus
inde haberi ceptus ẽ. quod sicut regnante
hierone manserat publicum consilium.

Expanded text:
senatus potestate esse. luce prima populus omnis, senatus potestate esse. luce prima populus omnis, armatus inermisque, in Achradinam ad curiam conuenit. ibi pro Concordiae ara, quae in eo sita loco erat, ex principibus unus nomine Polyaenus contionem et liberam et moderatam habuit: seruitii onus indignitatesque homines expertos aduersus notum malum inritatos esse: discordia ciuilis quas importet clades, audisse magis a patribus Syracusanos quam ipsos uidisse. arma quod impigre ceperint, laudare: magis laudaturum, si non utantur nisi ultima necessitate coacti. in praesentia legatos ad Adranodorum mitti placere qui denuntient ut in potestate senatus ac populi sit, portas Insulae aperiat, reddat praesidium. si tutelam alieni regni suum regnum uelit facere, eundem se censere multo acrius ab Adranodoro quam ab Hieronymo repeti libertatem. ab hac contione legati missi sunt. senatus inde haberi coeptus est, quod sicut regnante Hierone manserat publicum consilium,
Abbreviated transcription (Latin):
ostentarent. trauecti ꝑtycham simul ad li¬
bertatem. simul ad arma uocantes in achra¬
dina conuenire iubent. Multitudo pars
procurrit in uias. pars in uestibulis stat.
pars ex tectis fenestris q prospectant: ⁊ quid
rei sit rogitant. Omnia luminib conlucent.
strepituq uario complent᷑. Armati locis pa-¬
tentib congregant᷑. Inermes ex olympi io¬
uis templo. spolia galloꝵ hillirioꝵq dono
data hieroni. a .p. ⁊̃ fixaq ab eo: detrabunt.
p̃cantes iouem. ut uolens propitus. p̃beat
sacra asma ꝓpatria: ꝓdeum delubris. pro
lib̾tate sese aͬmantib. Hec quoq multitudo
stationib ꝑ pͥncipes regionum urbis dispo¬
sitis adiungitur in insula. Inter cetera andra¬
nodorus presidiis firmat horrea publica. Lo¬
cus saxo quadrato septus. atq arcis in modũ
emunitus capitur ab iuuentute. que presi-¬
dio eius loci adtributa erat. Mituntq nũ¬
tios in achradinam. horrea frum̃tum q in

Expanded text:
ostentarent, trauecti per Tycham simul ad liostentarent, trauecti per Tycham simul ad libertatem simul ad arma uocantes, in Achradinam conuenire iubent. multitudo pars procurrit in uias, pars in uestibulis stat, pars ex tectis fenestrisque prospectant et quid rei sit rogitant. omnia luminibus conlucent strepituque uario complentur. armati locis patentibus congregantur; inermes ex Olympii Iouis templo spolia Gallorum Illyriorumque, dono data Hieroni a populo Romano fixaque ab eo, detrahunt, precantes Iouem ut uolens propitius praebeat sacra arma pro patria, pro deum delubris, pro libertate sese armantibus. haec quoque multitudo stationibus per principes regionum urbis dispositis adiungitur. in Insula inter cetera Adranodorus praesidiis firmarat horrea publica. locus saxo quadrato saeptus atque arcis in modum emunitus capitur ab iuuentute quae praesidio eius loci attributa erat mittuntque nuntios in Achradinam horrea frumentumque in
Abbreviated transcription (Latin):
tes fuerat. uociferatumq ferociter paren¬
tandum regi sanguine coniuratoꝵ eẽ. Dem̃
lib̾tatis restitute dulce auditum nom̃. cre¬
bro usurpatum spes facta. ex pecunia regia
largitionis militi. atq fungende potiorib
ducib. ⁊ relata tyrãni feda scelera fedioreᷤ q
libidines. adeo mutauere animos. ut in se-¬
pultũ iacere ampus pauloañ ceclideratir¬
gis paterent᷑. Cum ceteri exconiuratis ad exer-¬
citum obtinendum remansissent theodotuᷤᷤ
⁊ sosis regiis equis quanto maximo cursupo¬
terant. ut ignaros omnium regios opprime¬
rent siracusas contendunt. Ceterum preue-¬
rat ñ fama solum qua nichil intalib reb
ẽ celerius. s nuntius etiam ex regis seruis. Ita-¬
q andranodorus. ⁊ insulam.⁊ arcem. ⁊ alia
que poterat queq opportuna erãt p̃sidiis
firmarat. Ex apilotheo dotus ac sosis post sol
occasum iam obscura luce inuecti. cum cru¬
entam regiam uestem. atq insigne capitiᷤ

Expanded text:
tes fuerat uociferatumque ferociter parentes fuerat uociferatumque ferociter parentandum regi sanguine coniuratorum esse. deinde libertatis restitutae dulce auditu nomen crebro usurpatum, spe facta ex pecunia regia largitionis militiaeque fungendae potioribus ducibus; et relata tyranni foeda scelera foedioresque libidines adeo mutauere animos ut insepultum iacere corpus paulo ante desiderati regis paterentur. cum ceteri ex coniuratis ad exercitum obtinendum remansissent, Theodotus et Sosis regiis equis quanto maximo cursu poterant, ut ignaros omnium regios opprimerent, Syracusas contendunt. ceterum praeuenerat non fama solum, qua nihil in talibus rebus est celerius, sed nuntius etiam ex regiis seruis. itaque Adranodorus et Insulam et arcem et alia quae poterat quaeque opportuna erant praesidiis firmarat. Hexapylo Theodotus ac Sosis post solis occasum iam obscura luce inuecti, cum cruentam regiam uestem atque insigne capitis
Abbreviated transcription (Latin):
nibal. cum eoꝵ nemo qui ad lacum aũni
adissent aut ip̃i uenirent. aut nuntiũ lute¬
ras ue muterent uana promissa temere se¬
cutum cernens. castra m̃ mouit. Tum qͦ in¬
tacto agro tarentino. quamqͣm simulatale-¬
nitas nichil tum prosuerat. tam̃ spe labe fac¬
tande fidei haud absistens. salapiam fru
m̃tum ex agris metapontino atq heraclen¬
si iam media estas exacta erat:⁊ hib̾nis place¬
bat locus comportat. Predatum inde numide
mauriq ꝑ sallentinum agrum. proximos¬
q apilie saltus dimissi Unde cetere prede
hauiłmultum equoꝵ greges maxime ab acti.
ẜquib aquatuor milia domanda equitib
diuisa:. romani cum bellum nequiͣquam
contempnendum in siciliam oriretur. mor ᷤ¬
q tẏranni duces magis inpigros dedisset
siracusanos. quam causam aut auimosmu¬
tasset: m. marcello altĩ consulum eam pro-¬
unciam decernunt. Scđm hieronimi cedẽ
pͥmo tumultuatũ in leontinis apud mili¬

Expanded text:
nibal, cum eorum nemo qui ad lacum Auerni nibal, cum eorum nemo qui ad lacum Auerni adissent aut ipsi uenirent aut nuntium litterasue mitterent, uana promissa se temere secutum cernens castra inde mouit, tum quoque intacto agro Tarentino quamquam simulata lenitas nihildum profuerat, tamen spe labefactandae fidei haud absistens. Salapiam ut uenit, frumentum ex agris Metapontino atque Heracleensi—iam enim aestas exacta erat et hibernis placebat locus—comportat. praedatum inde Numidae Maurique per Sallentinum agrum proximosque Apuliae saltus dimissi; unde ceterae praedae haud multum, equorum greges maxime abacti, e quibus ad quattuor milia domanda equitibus diuisa. Romani, cum bellum nequaquam contemnendum in Sicilia oreretur, morsque tyranni duces magis impigros dedisset Syracusanis quam causam aut animos mutasset, M. Marcello alteri consulum eam prouinciam decernunt. secundum Hieronymi caedem primo tumultuatum in Leontinis apud mili
Abbreviated transcription (Latin):
q ad ardoneas cõmunita. dum ħ aliis lociͤ
ab romanis gerunt᷑. iam tarentũ ꝑuene¬
rat hannibal cum maxima omniũ qͣtũ¬
qierat clade. In tarentino demũ agro pa¬
catum incedere agnen cepit. Nichil ibi
iuolatum neq usq iam uim excessum
ẽ. Apparebatq ñidmodestia militũ aut
ducis usi ad conciliandos animos tarenti¬
noꝵ fieri. Ceterum cum ꝓpe mͦ quis accestiᷤ.¬
set. nullo ad conspectum pͥmum agminis
ut rebatur motu facto. castra ab urbe fer¬
me passis mille locat taren. Iriduo añ
quam hannibal ad menia accederet. a.m.
ualerio. ꝓ. p̃r qui classi ad brundisium p̃¬
erat missus. is in priore conscͥpta uiuentu¬
te. dispositisq ad om̃s portas curaq mu¬
ros quo res postulabat stationes. die ac noc¬
te pluuia intentus. neq hostib neq dubiiᷤ
sociis. loci quicquam p̃buit. ad temptandũ.¬
Que dieb aliquot frustra ibi assumptis hã¬

Expanded text:
que ad Ardoneas communita. dum haec in aliis locis que ad Ardoneas communita. dum haec in aliis locis ab Romanis geruntur, iam Tarentum peruenerat Hannibal cum maxima omnium quacunque ierat clade; in Tarentino demum agro pacatum incedere agmen coepit. nihil ibi uiolatum neque usquam uia excessum est, apparebatque non id modestia militum aut ducis nisi ad conciliandos animos Tarentinorum fieri. ceterum cum prope moenibus accessisset, nullo ad conspectum primum agminis, ut rebatur, motu facto castra ab urbe ferme passus mille locat. Tarenti triduo ante quam Hannibal ad moenia accederet a M. Ualerio propraetore, qui classi ad Brundisium praeerat, missus M. Liuius impigre conscripta iuuentute dispositisque ad omnes portas circaque muros qua res postulabat stationibus, die ac nocte iuxta intentus neque hostibus neque dubiis sociis loci quicquam praebuit ad temptandumque. diebus aliquot frustra ibi absumptis Han
Abbreviated transcription (Latin):
finitimos ppłos in custodiam diuisa. Quib
dieb acasilino re bene gesta recessum ẽ: eis
gracchus in lucanis aliquot cohortes in ea
regione conscͥptas. cum p̃fecto socioꝵ in agro
hostium predatum misit. Pos essuse palatoᷤ
hanno adhortus. haud multo minorem
quam ad beneuentũ acceperat reddilit
hosti cladem. atq inbruttios raptim ne gͣc¬
chus ad sequeretur concessit. Consules. mar¬
cellus retro unde unde uenerat nolam
redit. fabus insamnites ad populandosa¬
gros recipiendas q armis q̃ defecerant ur-¬
besꝓcessit. salidinus samnis grauiꝰ deuasta¬
tus. pustĩlati agri. prede pecudum hominũ¬
q acte. oppida .ii. capta compulteria. tele¬
sia. cõpsa. inde fuifule ⁊ orbitaniũ exluca¬
nis blande apuloꝵ ecce oppugnate. Milia
mam misisset consul uirgis in comitio ce¬
si om̃s: ac desaxo deiecti. Hec a .q. fabio
.R. fabio cui circa luceriam ꝓuincia fatatu¬
ca oppidum ꝑ eos dies ui captum. statia¬

Expanded text:
finitimos populos in custodiam diuisa. quibus finitimos populos in custodiam diuisa. quibus diebus a Casilino re bene gesta recessum est, eis Gracchus in Lucanis aliquot cohortes in ea regione conscriptas cum praefecto socium in agros hostium praedatum misit. eos effuse palatos Hanno adortus haud multo minorem quam ad Beneuentum acceperat reddidit hosti cladem atque in Bruttios raptim ne Gracchus adsequeretur concessit. consules Marcellus retro unde uenerat Nolam rediit, Fabius in Samnites ad populandos agros recipiendasque armis quae defecerant urbes processit. Caudinus Samnis grauius deuastatus: perusti late agri, praedae pecudum hominumque actae; oppida ui capta Compulteria, Telesia, Compsa inde, Fugifulae et Orbitanium ex Lucanis, Blanda et Apulorum Aecae oppugnatae. milia mam misisset consul, uirgis in comitio caesi omnes ac de saxo deiecti. haec a Q. Fabio raetore Q. Fabio , cui circa Luceriam prouincia erat, Acuca oppidum per eos dies ui captum statiua
Abbreviated transcription (Latin):
scedendum q inde censebat. cum res maio¬
res instarent. Marcellus multa magnis du¬
cib sicut ñ ad gredienda. ita semel ad gres-¬
sis non dimittenda eẽ dicendo. quia mag-¬
na fame mom̃ta inutramq partem fie-¬
rent. tenuit: ne inmerito incepto abiret᷑.
uinee iñ omnia q alia operum machi¬
nationum q genera cum ad mouerent᷑.
campaniq fabium orarent. ut abire ca¬
puam tuto liceret. paucis egressis marcel¬
lus portam qua egrediebant᷑ occupauit.
cedesq ꝓmiscue omnia cica portam pri¬
mo deinde inruptione facta. etiam in ur-¬
be fieri cepta ẽ. Quinquaginta fere pͥmo
egressi campanoꝵ cum ad fabium confu¬
gissent. presidio eius capuam ꝑuenerunt.
Casilinum inter conloquia cunctationẽ¬
q petentium fidem. ꝑ occasionem captũ
ẽ. Captiuiq campanoꝵ qui ue hannibał
militum erant romam missi. atq ibun
cartere inelius. sunt. Oppidlanoy turba ꝑ

Expanded text:
scedendumque inde censebat, cum res maioscedendumque inde censebat, cum res maiores instarent; Marcellus multa magnis ducibus sicut non adgredienda, ita semel adgressis non dimittenda esse dicendo, quia magna famae momenta in utramque partem fierent, tenuit ne inrito incepto abiretur. uineae inde omniaque alia operum machinationumque genera cum admouerentur Campanique Fabium orarent ut abire Capuam tuto liceret, paucis egressis Marcellus portam qua egrediebantur occupauit caedesque promiscue omnium circa portam primo, deinde inruptione facta etiam in urbe fieri coepta est. quinquaginta fere primo egressi Campanorum, cum ad Fabium confugissent, praesidio eius Capuam peruenerunt: Casilinum inter conloquia cunctationemque petentium fidem per occasionem captum est, captiuique Campanorum quique Hannibalis militum erant Romam missi atque ibi carcere inclusi sunt: oppidanorum turba per
Abbreviated transcription (Latin):
metius. missus ab. cñ. militum. magio at¬
tellano qui eo anno medix tuticus erat.
seruitiaq ⁊ plebem ꝓmiscue armat: ut ca-¬
stra romana inuaderet. intento consule
adcasilinũ ppugnandum. Niehileoꝵ fa¬
bium fefellit. Itaq nolam ad collegam mit¬
tit. altero exercitu dum casilinum oppugna¬
tur opus eẽ. qui campanis opponatur. uł
ipse relicto nole p̃sidio modico ueniret. uł
si eum nola teneret:⁊ necdum secure. res
ab hannibale ẽẽnt: t gracchum . ꝓ. cõs. a
beneuento acciturum. hoc nuntio mar¬
cellus duob militum milib nole in pre¬
sidio relictis: cum cetero exercitu casilinũ
uenit. Aduentuq eius. campam iam mo¬
uentes sese quieuerunt. Ita ab duob consu¬
lib casilinum oppugnari cepit. Ubicum
multa succedentes temere menib romani
milites acciperent uulnera. neq satis in¬
ceptus succederet: fabius omittendam rẽ
paruam. ac uixta magnis difficilem. ab-¬

Expanded text:
Metius , missus ab Cn. Magio AMetius , missus ab Cn. Magio Atellano , qui eo anno medix tuticus erat seruitiaque et plebem promiscue armarat ut castra Romana inuaderet intento consule ad Casilinum oppugnandum. nihil eorum Fabium fefellit. itaque Nolam ad collegam mittit: altero exercitu dum Casilinum oppugnatur opus esse qui Campanis opponatur; uel ipse relicto Nolae praesidio modico ueniret uel, si eum Nola teneret necdum securae res ab Hannibale essent, se Ti. Gracchum proconsulem a Beneuento acciturum. hoc nuntio Marcellus duobus militum milibus Nolae in praesidio relictis cum cetero exercitu Casilinum uenit, aduentuque eius Campani iam mouentes sese quieuerunt. ita ab duobus consulibus Casilinum oppugnari coepit. ubi cum multa succedentes temere moenibus Romani milites acciperent uolnera neque satis inceptum succederet, Fabius omittendam rem paruam ac iuxta magnis difficilem ab
Abbreviated transcription (Latin):
nisi bello confecto pecuniam ab erario pe-¬
titurum eẽ. sonuenere deiñ dñi eoꝵ: quos
.t. semproniꝰ ad beneuentum manumiserat.
Arcessitosq se abtrium uiris mensarii ẽẽ dixe¬
runt. ut pretia seruoꝵ acciperent. seterum
ñ añquam bello confecto accepturosẽẽ. Cũ
hec inclinatio animoꝵ plebis ad sustmen¬
dam inopiam erarĩfieret. pecunie qͦ pupil¬
lares pͥmo. deinde uiduarum cepte confer¬
ri. nusqͣm eas tutius sancꝰtuisq deponere
credentib qui deferebant. quam in publi-¬
ca fide. Inde siquid emptum paratum q
pupillis ac indius foret aquestore ꝑscribe¬
bant᷑. Manauit ea pͥuatoꝵ benignitas ex
urbe etiam in castra. ut ñ eques ñ centu¬
rio. stipendium acciperet. mercennariũq¬
¶ increpantes uocarent. quia accepissent.Q.
fabuis. cõsad casilinũ castra habebat. quod
duum milium campanoꝵ.⁊. dcc. militũ¬
hannibalis tenebat᷑. Presidio preerat statiꝰ

Expanded text:
nisi bello confecto pecuniam ab aerario penisi bello confecto pecuniam ab aerario petiturum esse. conuenere deinde domini eorum quos Ti. Sempronius ad Beneuentum manu emiserat arcessitosque se ab triumuiris mensariis esse dixerunt ut pretia seruorum acciperent; ceterum non antequam bello confecto accepturos esse. cum haec inclinatio animorum plebis ad sustinendam inopiam aerarii fieret, pecuniae quoque pupillares primo, deinde uiduarum coeptae conferri, nusquam eas tutius sanctiusque deponere credentibus qui deferebant quam in publica fide; inde si quid emptum paratumque pupillis ac uiduis foret, a quaestore perscribebatur. manauit ea priuatorum benignitas ex urbe etiam in castra, ut non eques, non centurio stipendium acciperet, mercennariumque increpantes uocarent qui accepisset. Q. Fabius consul ad Casilinum castra habebat, quod duum milium Campanorum et septHannibalis tenebatur praesidio. praeerat Statius
Abbreviated transcription (Latin):
rauerant ꝑdituros rebantur. His suꝑiorib¬
q iłł equi dempti qui publicũ equum ha¬
bebant. tribuq moti erariom̃s facti. Neq
fenatu mͦ aut equestri ordine ordine regen¬
do: cura se censoꝵ tenuit. Nomina omniũ
ex iunioꝵ tabuł excepserunt. qui quadriẽ¬
nio ñ militassent. quib neq uacatio iusta
militie: neq morb causa fuisset. Et ea supra
duo milia nominũ in erarios relata tribu¬
pedib mererent. mitterent᷑q in siciliam ad
cannenses exercitus reliquias. Cui militum
generi ñ prius quam pulsus italia hostis es¬
set. finitum stipendioꝵ tempus erat. Cum
censores ob inopia erarii seiã locationib
abstinerent. edium sacrarũ tuendarum
curulium q aequoꝵ prebendoꝵ. ac simi¬
lium hisrerum: conuenere ad eos ferequẽ¬
tes qui hastehuiꝰ generis ad sueuerant hor¬
tariq censores. ut omnia ꝑ inde agerent
locarent. ac si pecunia in erario eẽt. Neminẽ

Expanded text:
urauerant redituros rebantur. his superioribuurauerant redituros rebantur. his superioribusque illis equi adempti qui publicum equum habebant, tribuque moti aerarii omnes facti. neque senatu modo aut equestri ordine regendo cura se censorum tenuit. nomina omnium ex iuniorum tabulis excerpserunt qui quadriennio non militassent, quibus neque uacatio iusta militiae neque morbus causa fuisset. et ea supra duo milia nominum in aerarios relata tribupedibus mererent mitterenturque in Siciliam ad Cannensis exercitus reliquias, cui militum generi non prius quam pulsus Italia hostis esset finitum stipendiorum tempus erat. cum censores ob inopiam aerarii se iam locationibus abstinerent aedium sacrarum tuendarum curuliumque equorum praebendorum ac similium his rerum, conuenere ad eos frequentes qui hastae huius generis adsueuerant hortarique censores ut omnia perinde agerent locarent ac si pecunia in aerario esset: neminem
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑ hosticlades. Postero die romanus in asciẽ
descendi : penus tacita etiam confesfione. uc¬
tus castris se tenuit. Tercio die silentio noctis
omissa spe nole potunde. reinumqͣm ꝓspe
temptate. tarentum ad certiorem spem ꝓ¬
oitionis ꝓficiscit᷑. Nec minore animo res
romane domi. quam militie gerebãtur. sen¬
sores uacui ab operum locandoꝵ cura. prop¬
ter mopiam erarii ad mores hominũ regẽ¬
dos animũ adu̾terunt. castigandaq uitia
que uelut duitinis morbis egra corpora ex
sese gignunt. Nata bello erant. Primũ eos
tum forte erat. Iusso dem̃eo. ceterisq eius¬
dem noxe reis causam dicere. cum purga¬
rinequissent. ꝓnunciarunt u̾ba: orationẽ¬
q eos adu̾sus rem.p. habuisse. quo ñ iuira¬
tio deserende italie causa fieret. Sc̃d̾m eos q¬
tati nimis callidi ex soluendi uiris uirandi
interp̃tes. qui captiuoꝵ exitinere regressi
clam in castra hannibał. solutum qd̃ ui¬

Expanded text:
etur hosti clades. postero die Romanus in aciem etur hosti clades. postero die Romanus in aciem descendit, Poenus tacita etiam confessione uictus castris se tenuit. tertio die silentio noctis omissa spe Nolae potiundae, rei nunquam prospere temptatae, Tarentum ad certiorem spem proditionis proficiscitur. nec minore animo res Romana domi quam militiae gerebatur. censores, uacui ab operum locandorum cura propter inopiam aerarii, ad mores hominum regendos animum aduerterunt castigandaque uitia quae, uelut diutinis morbis aegra corpora ex sese gignunt, eo enata bello erant. primum eos tum forte erat. iusso deinde eo ceterisque eiusdem noxae reis causam dicere cum purgari nequissent, pronuntiarunt uerba orationemque eos aduersus rem publicam habuisse, quo coniuratio deserendae Italiae causa fieret. secundum eos citati nimis callidi exsoluendi iuris iurandi interpretes, qui captiuorum ex itinere regressi clam in castra Hannibalis solutum quod i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ p̃r. cum eo exercitu qui suꝑsuesulam in
castris erat accito. ire obuiam hosti parat
Nec moram dimicandi faceret claudumm
neronem cum robore equitum silentio noc-¬
tis ꝑ aũsam maxime ab hoste portã emit¬
tit. circumuectumq occulte subsequi sen¬
sim agm̃ hostium iubet. Et cum cohortũ
p̃lium uideret. abtergo se obiceret. Iderro¬
re uiarum anexiguitate temporis nero exeqͥ
ñ potuerit. incertum ẽ. Absente eo cum p̾lũ
cõmissum eẽt. suꝑior quidem haud dubie
romanus erat. S quia equites ñ ad fuere in
tempore. ratio composite rei turbata ẽ. ñ
ausus insequi cedentes. Marcellus uincent¬
b siuis. signum receptui dedit. Plus tñ .il.
mila hostium eo die cesa tradunt᷑. toma
noctemq nequiqͣm fatigatis equis bomĩb¬
ꝙ. ne uiso quidem hoste rediens ad eo graui¬
ter ẽ ab consule increpanis: ut ꝑ eum stetisse
diceret᷑. quo minus accepta ad cannas reddẽ¬

Expanded text:
propraetore cum eo exercitu qui super Suessulam in propraetore cum eo exercitu qui super Suessulam in castris erat accito ire obuiam hosti parat nec moram dimicandi facere. C. Claudium Neronem cum robore equitum silentio noctis per auersam maxime ab hoste portam emittit circumuectumque occulte subsequi sensim agmen hostium iubet et, cum coortum proelium uideret, ab tergo se obicere. id errore uiarum an exiguitate temporis Nero exsequi non potuerit incertum est. absente eo cum proelium commissum esset, superior quidem haud dubie Romanus erat; sed quia equites non adfuere in tempore, ratio compositae rei turbata est. non ausus insequi cedentes Marcellus uincentibus suis signum receptui dedit. plus tamen duo milia hostium eo die caesa traduntur, Romanoctemque nequiquam fatigatis equis hominibusque, ne uiso quidem hoste rediens, adeo grauiter est ab consule increpitus ut per eum stetisse diceretur quo minus accepta ad Cannas redder
Abbreviated transcription (Latin):
ut ab epulis celebrem festũq diem actis
ñ ex acie reu̾ti uiderent᷑. Beneuentani om̃s
turba esfusa cum obuiam ad portas exis¬
sent conspecti milites. gratulari uocare
in hospitiũ ad parata coniuiua omnib
in ꝓpatulo editum fuerant. Adea inuita¬
bant. gracchumq orabant ut epulari ꝑ¬
mitteret militib. Et gracchusita ꝑmisit.
in publico epularentur om̃s. ante suas
quisq fores. prolata omnia palliati. aut
lana alba uelatis capitib uolones epula-¬
ti sunt. Alii accubantes. alii stantes. qui
simul ministrabant uescebant᷑. Que dig¬
na res uisu. aut simulacrũ celebrati eiꝰdie.
gracchus postqͣm romã redit. pinguube¬
ret in ede lib̾tatis. quam pat̃ eiꝰ in auenti¬
no ex multa licla pecunia faciendam cu¬
rauit dedicauitq. Cum hec adbeneuẽ¬
tum gerunt᷑: hannibal depopulatus agrũ
nepolitanũ ad nolam castra mouet. Cuẽ
ubi aduentare consul sensit. pomponio

Expanded text:
ut ab epulis per celebrem festumque diem actis ut ab epulis per celebrem festumque diem actis non ex acie reuerti uiderentur. Beneuentani omnes turba effusa cum obuiam ad portas exissent, complecti milites, gratulari, uocare in hospitium. apparata conuiuia omnibus in propatulo aedium fuerant; ad ea inuitabant Gracchumque orabant ut epulari permitteret militibus; et Gracchus ita permisit in publico epularentur omnes ante suas quisque fores. prolata omnia. pilleati aut lana alba uelatis capitibus uolones epulati sunt, alii accubantes, alii stantes qui simul ministrabant uescebanturque. digna res uisa ut simulacrum celebrati eius diei Gracchus, postquam Romam rediit, pingi iuberet in aede Libertatis quam pater eius in Auentino ex multaticia pecunia faciendam curauit dedicauitque. dum haec ad Beneuentum geruntur, Hannibal depopulatus agrum Neapolitanum ad Nolam castra mouet. quem ubi aduentare consul sensit, Pomponio
Abbreviated transcription (Latin):
rer .p. ipsisq ẽet: om̃s eõ liberoᷤ sese iubere. Ad
quam uocem cum cum clamor ingenti. alacͥ¬
tate sublatus eẽt. acnunc complexi interse gra¬
tulantesq nuncmanus ad celum tollentes.
tum gracchus priusqͣm om̃s iurelib̾tatis eqͣs¬
set inquit. Neminẽ nota strenui aut ignaui
militis notasse uolui. Nunc ex soluta iam fi¬
de publica ne discrim̃ omne uirtutis ignaui¬
eq pereat. nomina eoꝵ qui detrastate pugne
memores secessionẽ paulo ante fecerunt. re¬
ferri ad me iubeo citatosq singłosiureuiran¬
do adigam. isiq morb causa erit ñ aliter
quam stantes cibum potionemq quo ad sti¬
pendia facient capturos eẽ. hanc multãita
equo animo feretis sireputabitis nulla igna¬
ie nota leuiore uos designari potuisse. Sig¬
num dem̃ colligendi uasa dedit. Militesq
predam portantes. agentesq ꝑ lascuuam¬
ac iocum italuidibundi bñuentũ redire

Expanded text:
rei publicae ipsisque esset, omnes eos liberos esse iubere. ad rei publicae ipsisque esset, omnes eos liberos esse iubere. ad quam uocem cum clamor ingenti alacritate sublatus esset ac nunc complexi inter se gratulantesque, nunc manus ad caelum tollentes btum Gracchus 'priusquam omnes iure libertatis aequassem' inquit, 'neminem nota strenui aut ignaui militis notasse uolui; nunc exsoluta iam fide publica, ne discrimen omne uirtutis ignauiaeque pereat, nomina eorum qui detractatae pugnae memores secessionem paulo ante fecerunt referri ad me iubebo citatosque singulos iure iurando adigam, nisi quis morbus causa erit, non aliter quam stantes cibum potionemque quoad stipendia facient capturos esse. hanc multam ita aequo animo feretis, si reputabitis nulla ignauiae nota leuiore uos designari potuisse.' signum deinde colligendi uasa dedit; militesque praedam portantes agentesque per lasciuac iocum ita ludibundi Beneuentum rediere
Abbreviated transcription (Latin):
dierunt. Itaq minus duo milia hominũ.
ex tanto ȩrercitu.⁊ ea maior pars equitum cũ
ip̃o duce effugerunt. Alii om̃s cesi aut capti.
Capta i signa duo dequadraginta. ex uictorib
.iĩ. ferme cecidere. Preda omnis preter quam
hominum captorum militi concessa ẽ. Et pecꝰ
exceptum ẽ. quod intra dies .xxx. dñi cogno¬
uissent. sum preda onustiin castra redissent.
quatuor milia ferme uolonum militũ q
pugnauerant segnius nec in castra inrupe-¬
rant: simul metu pene collemꝰ aud proculca¬
stris ceperunt. Postero die ꝑ tibunos militũ
iñ deducꝰti. contione militum aduocata a gͣt¬
cho suꝑueniunt. Ubicum ꝓ cõs. ueteres mili¬
tes pͥmũ. ut ꝓ cuiꝰq uirtus atq oꝑain ea pug¬
nafuerat. militarib donis donasset: tunc qd̃
ad uolones attineret. om̃s ait malle laudatos
ase dignos indignos q quam quẽqͣm eo die
castigatum ẽẽ. Quod bonum faustum felixq

Expanded text:
dierunt. itaque minus duo milia hominum dierunt. itaque minus duo milia hominum ex tanto exercitu, et ea maior pars equitum, cum ipso duce effugerunt; alii omnes caesi aut capti; capta et signa duodequadraginta. ex uictoribus duo milia ferme cecidere. praeda omnis, praeterquam hominum captorum, militi concessa est; et pecus exceptum est quod intra dies triginta domini cognouissent. cum praeda onusti in castra redissent, quattuor milia ferme uolonum militum, quae pugnauerant segnius nec in castra inruperant simul, metu poenae collem haud procul castris ceperunt. postero die per tribunos militum inde deducti, contione militum aduocata a Graccho superueniunt. ubi cum proconsul ueteres milites primum, prout cuiusque uirtus atque opera in ea pugna fuerat, militaribus donis donasset, tunc quod ad uolones attineret omnes ait malle laudatos a se, dignos indignosque, quam quemquam eo die castigatum esse; quod bonum faustum felixque
Abbreviated transcription (Latin):
trimq duces. romanus bruitium lucanum¬
q totiens amaiorib suis uictos subactos q
penus mancipia romana:⁊ ex ergastulo mili¬
tem uerbis obtereret. Postremo ꝓnuntiat gͣt¬
chus. eẽ nicħ quod delib̾tate sperarent. nisi
eo die fusi fugatiq hostes ẽẽnt. ea demum
uox ita animos accendit renouato damore.
uelut alii repente facti tantaui se in hostem
intulerunt: ut sustineri ultra ñ possent.
Primo ante signa penoꝵ de insigna ꝑturba¬
ta. postremo tota impulsa acies. inde haud du¬
bie tergadata. riuint q fugientes in castra.
adeo pauidi trepidiq. ut ne in portis quidẽ
aut uallo quisqͣm restiterit. ut ꝓpe continẽ¬
ti agmine romani insecuti. nouum deinte
groplium indusi. hostium uallo ediderint.
Ibi sicut pugna in expeditior in anguistiis:
ita cedes atrotior fuit. Et adiuuiere captiui.
qui rapto ĩter tumultum ferro. conglobati
⁊ abtergo ciciderunt penos: i fugam impe¬

Expanded text:
trimque duces, Romanus Bruttium Lucanumtrimque duces, Romanus Bruttium Lucanumque totiens a maioribus suis uictos subactosque, Poenus mancipia Romana et ex ergastulo militem uerbis obtereret, postremo pronuntiat Gracchus esse nihil quod de libertate sperarent, nisi eo die fusi fugatique hostes essent. ea demum uox ita animos accendit ut renouato clamore uelut alii repente facti tanta ui se in hostem intulerint, ut sustineri ultra non possent. primo antesignani Poenorum, dein signa perturbata, postremo tota impulsa acies; inde haud dubie terga data ruuntque fugientes in castra adeo pauidi trepidique ut ne in portis quidem aut uallo quisquam restiterit ac prope continenti agmine Romani insecuti nouum de integro proelium inclusi hostium uallo ediderint. ibi sicut pugna impeditior in angustiis, ita caedes atrocior fuit; et adiuuere captiui, qui rapto inter tumultum ferro conglobati et ab tergo ceciderunt Poenos et fugam impe