comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fui exꝑiendꝰ imꝑio. Sapienti gͦ donari aliqͥt potest. etiã si sapi¬
entis omnia sunt. Aeque nichil ꝓhibet cũ omnia amicis di¬
camꝰeẽ cõmunia. aliqͥd amico donari. Nõ enĩ mͥ sic cũ amico
cõmunia oĩa st̃. quomͦ cũ socio. ut pars mea sit pars illius.
sed quomͦ patri matriq cõmunes liberi sunt. quib cũ duo st̃
ñ singłi singłos hũt. s singłi binos. primũ omniũ iam
efficiam. ut quisqͥs ẽ. iste qui me in societatẽ uocat. sciat
se nichil mecũ habere cõmune. Quare: qr hoc ꝯsortiũ solũ
cist̃: quã socii. Dem̃ plurib modis. cõmunia sc̃. E questria
omniũ equitũ romanoꝵ st̃. In illis tñ meus fit ꝓprius locꝰ.
quẽ occupaui. hoc sicui cessi: quamuis illi cõmuni recesserĩ
tñ aliqͥd dedisse uideor. Quedam quoꝵdã subcerta condi¬
tione sunt. habeo in equestrib locũ. n ͣuendã. ñ ut locem.

Expanded text:
fui experiendus imperio." Sapienti ergo donari aliquid potest, etiam si sapifui experiendus imperio." Sapienti ergo donari aliquid potest, etiam si sapientis omnia sunt. Aeque nihil prohibet, cum omnia amicis dicamus esse communia, aliquid amico donari. Non enim milli sic cum amico communia omnia sunt, quomodo cum socio, ut pars mea sit, pars illius, sed quomodo patri matrique communes liberi sunt, quibus cum duo sunt, non singuli singulos habent, sed singuli binos. Primum omnium iam efficiam, ut, quisquis est iste, qui me in societatem vocat, sciat se nihil mecum habere commune. Quare? Quia hoc inter sapientci sunt quam socii. Deinde pluribus modis communia sunt. Equestria omnium equitum Romanorum sunt ; in illis tamen meus fit proprius locus, quem occupavi; hoc si cui cessi, quamvis illi communi re cesserim, tamen aliquid dedisse videor. Quaedam quorundam sub certa condicione sunt. Habeo in equestribus locum, non ut vendam, non ut locem,
Abbreviated transcription (Latin):
tat patrimonii sui liber magnus ⁊ uasta spacia t̾rarũ colẽ¬
da ꝑuinctos. ⁊ mm̃si greges pecoꝵ ꝑ ꝓuintias acregna pas¬
cendi. ⁊ familia bellicosis nationib maior. ⁊ edificia pͥuata
laxitatẽ urbiũ magnarũ uincentia. Cũ bñ ista ꝑ que diuitiaᷤᷤ
suas disposuit acfudit. cirtũspex̾it. suꝑbũq se fecerit: qͥcqͥd habet
ei qđ cupit cõparet. pauꝑ ẽ. Dimitte me ⁊ illis diuitiis meis red¬
de. Ego regnũ sapientie: noui magnũ. securũ. Egosic omnia
habeo. ut omniũ sint. Itaq cũ cesar illi ducenta donaret. ridẽs
reiecit. ne dignã quidẽ sũmã udicans. qua ñ accepta głaret᷑.
Dũ deeq quam pusillo illũ animo aut honorare uoluit aũ
corrũꝑe. Reddendũ egregio uiro testimoniũ ẽ. Ingentẽ rẽ
ab illo dici audiui. cũ miraret᷑.c̃. dementiã. qđ se putasset
tanti posse mutari. Si tẽptare inqͥt me constituerat. toto illi

Expanded text:
tat patrimonii sui liber magnus et vasta spatia terrarum colentat patrimonii sui liber magnus et vasta spatia terrarum colenda per vinctos et immensi greges pecorum per provincias ac regna pascendi et familia bellicosis nationibus maior et aedificia privata laxitatem urbium magnarum vincentia ! Cum bene ista, per quae divitias suas disposuit ac fudit, circumspexerit superbumque se fecerit, quidquid habet, ei, quod cupit, comparet : pauper est. Dimitte me et illis divitiis meis redde. Ego regnum sapientiae novi, magnum, securum ; ego sic omnia habeo, ut omnium sint." Itaque cum C. Caesar illi ducenta donaret, ridens reiecit ne dignam quidem summam iudicans, qua non accepta gloriaretur. Di deaeque, quam pusillo animo illum aut honorare voluit aut corrumpere ! Reddendum egregio viro testimonium est ; ingentem rem ab illo diei audivi, cum miraretur Gai dementiam, quod se putasset tanti posse mutari. " Si temptare," inquit, " me constituerat, toto illi
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ erat᷑ ꝓtulit: ista defodit ⁊ mersit. ⁊ ut noxiosis reb a
malo genͣtiũ in mediũ ꝓdituris. toto pondere incubuit. ui
ne aut in strum̃tũ incedes mutuas deeẽt aut p̾ciũ. ⁊ tamen
adhuc ista aliquã materiã habent. Est in quo errorẽ oculoꝵ
animꝰ subseqͥ possit. Uideo istic diplomata ⁊ singra phas. ⁊
cautiones uacua habendi simulacra. umbra auaritie q̃dã
laborantis. ꝑ que decipiant animũ: maniũ opinione gau¬
dentẽ. Qd enĩ ista st̃. quid fenus ⁊ calendinariũ. ⁊ usura
natura queri. qđ aurũ argentũq ñ interiꝰ abscõderi
qd ñ illis maius quã qđ detrahi posset pondus iniecerit. Qͥd
sunt ista. iste tabule. quid cõputationes ⁊ uenale tempus ⁊
sanguinolente centesime: uoluntaria mala ex constitutio¬
ne nr̃a pendentia. in quib nichil ẽ. qđ subici ocłis. qđ teni
manupossit. inanis auaritie somnia. O miserũ si quẽ delec¬

Expanded text:
nobis erat, protulit, ista defodit et mersit et ut noxiosis rebus ac nobis erat, protulit, ista defodit et mersit et ut noxiosis rebus ac malo gentium in medium prodituris toto pondere incubuit. Vidargentum, ne aut instrumentum in caedes mutuas deesset aut pretium. Et tamen adhuc ista aliquam materiam habent; est, in quo errorem oculorum animus subsequi possit. Video istic diplomata et syngraphas et cautiones, vacua habendi simulacra, umbracula avaritiae quaedam laborantis, per quae decipiat animum inanium opinione gaudentem. Quid enim ista sunt, quid fenus et calendarium et usura, m de rerum natura queri, quod aurum argentumque non interius absconderit, quod non illis maius, quam quod detrahi posset, pondus iniecerit : quid sunt istae tabellae, quid computationes et venale tempus et sanguinulentae centesimae ? Voluntaria mala ex constitutione nostra pendentia, in quibus nihil est, quod subici oculis, quod teneri manu possit, inanis avaritiae somnia. O miserum, si quem delec
Abbreviated transcription (Latin):
capacib gemmnis. int̾ se ꝓnuntia uerint. uideo iuniores
ñ singłos singłis aurib cõparatos. iã enĩ exercitate aures
oneri ferendo sunt. lungunt᷑ inter se: ⁊ insuꝑ alii binis suꝑ
ponunt᷑. Non satis muliebris in sania uiros suꝑiecerat nͥ
bina ac terna patrimonia aurib singłis pependissent. Uid̾o
sericas uestes. si uestes uocande sunt. inquib nichil est quo
defendi aut corpus aut deniq pudor possit. quib sũptis
parũ liqͥdo nudã se ñeẽ iurabit. he ingenti sumina abig.¬
notis etiã ad cõmerciũ gentib accersuntur ut matrone nr̃e
neadulteris quidẽ plus sui in cubiculo quã in publico osten¬
dant. Qͥaͥ agis auaritia. qđ uerũ caritate aurũ tuũ uictũ est :
Om̃ia ista que retuli in maiore honore p̃tioq sunt. Nc̃ uolotu¬
as opes recognoscere.lãmanas utriꝰq mat̾ie. ad quas cupidi-
tas caligat. At me hercule t̾ra que quicqͥd utile futurũ

Expanded text:
Non opus est," inquit, " vobis eo cive, cui plus opus sit quam uni civi." non singulos singulis auribus comparatos ; iam enim exercitatae aures isse ! Multi enim fines aliis abstulerunt, sibi nemo constituit ! erponuntur. Non satis muliebris insania viros superiecerat, nisi bina ac terna patrimonia auribus singulis pependissent. Video sericas vestes, si vestes vocandae sunt, in quibus nihil est, quo defendi aut corpus aut denique pudor possit, quibus sumptis parum liquido nudam se non esse iurabit. Hae ingenti summa ab ignotis etiam ad commercium gentibus accersuntur, ut matronae nostrae ne adulteris quidem plus sui in cubiculo, quam in publico ostendant. " Quid agis, avaritia ? Quot rerum caritate aurum tuum victum est ! Omnia ista, quae rettuli, in maiore honore pretioque sunt. Nunc volo tuas opes recognoscere, lamnas utriusque materiae, ad quam cupiditas nostra caligat. At mehercules terra, quae, quidquid utile futurum
Abbreviated transcription (Latin):
Difficiliꝰ ẽ. enĩ mod̾ari ubi dolori debet̾ ultio: quã uͥ exemplo.
Suꝑuacuũ ẽ. hoc loco admon̾e ne facile credat. ut uerũ excu¬
tiat᷑. ut innocentie faueat. ut appareat. ut ñ minorẽ magisrẽ
ꝑiclitantis quã iudicis sciat. hoc enĩ adiusticiã. ñ adclem̃tiã
ꝑͥtinet. Nunc illũ hortam᷑. ut manifeste lesus: animũ in po¬
te habeat.⁊ penã si tuto poterit: donet. sin minus. tẽꝑe
longeq sit in suis quã in alienis in iuriis exorabilior. Nã quẽ¬
ad̾m ñ ẽ. magni animi qui dealieno liberalis ẽ. s ille qͥ qđ
alt̾i donat. sibi detrahit: ita clem̃tẽ uocabo. ñ in alieno dolo¬
re facilẽ. sed eũ qui cũ siuis stimulis exagitet᷑. ñ ꝓsilit qui in

Expanded text:
difficilius est enim moderari, ubi dolori debetur ultio, quam ubi exemplo. difficilius est enim moderari, ubi dolori debetur ultio, quam ubi exemplo. Supervacuum est hoc loco admonere, ne facile credat, ut verum excutiat, ut innocentiae faveat et, ut appareat, non minorem agi rem periclitantis quam iudicis sciat; hoc enim ad iustitiam, non ad clementiam pertinet ; nunc illum hortamur, ut manifeste laesus animum in potestate habeat et poenam, si tuto poterit, donet, si minus, temperet longeque sit in suis quam in alienis iniuriis exorabilior. Nam quemadmodum non est magni animi, qui de alieno liberalis est, sed ille, qui, quod alteri donat, sibi detrahit, ita clementem vocabo non in aheno dolore facilem, sed eum, qui, cum suis stimulis exagitetur, non prosilit, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
to pr̃abit. Unũ ẽ. in expugnabile munim̃tũ. amor ciuiũ. Qͥd pul¬
crius ẽ. quã uiuere obstantib cunctis. ⁊ uota ñ sub custode nun-¬
cupantib si paulũ ualitudo titubauit. ñ spẽ hominũ excitari
s metũ. nichilq eẽ cuiquã tã p̃tiosũ qđ ñ ꝓsalute sui p̾sidiis cõ¬
mutatũ uelit: One illo cui contingit sibi quoq uiuere debeat.
possit fortunã quoq auertere uelit subͥ quo iusticia. pax. pu-¬
dicitia securitas. dignitas florent. sub quo opulenta ciuitas. co-¬
pia bonoꝵ omniũ abundat: Nec alio animo rectorẽ suũ intu¬
etur. quã si dii immortales potestatẽ uisendi sui faciant. Intu¬
hoc affectare. hoc imitari decet. Maximũ ita haberr. ut optimus
simul habeat᷑. Aduab causis: punire pͥnceps solet si aut se uin¬
dicat. aut aliũ. Priꝰ de ipsa parte disserã. que ipsũ contingit.

Expanded text:
perto praestabit. Unum est inexpugnabile munimentum amor civium. Quid pulperto praestabit. Unum est inexpugnabile munimentum amor civium. Quid pulchrius est quam vivere optantibus cunctis et vota non sub custode nuncupantibus ? si paulum valetudo titubavit, non spem hominum excitari, sed metum ? nihil esse cuiquam tam pretiosum, quod non pro salute praesidis sui commutatum velit ? O ne ille, cui contingit, ut sibi quoque vivere debeat ; possit, fortunam quoque avertere velit, sub quo iustitia, pax, pudicitia, securitas, dignitas florent, sub quo opulenta civitas copia bonorum omnium abundat ? Nec alio animo rectorem suum intuetur, quam, si di immortales potestatem visendi sui faciant, intuHoc adfectare, hoc imitari decet, maximum ita haberi, ut optimus simul habeare. A duabus causis punire princeps solet, si aut se vindicat aut alium. Prius de ea parte disseram, quae ipsum contingit ;
Abbreviated transcription (Latin):
lex eẽt. ⁊ ira cũ telo suo frangeret᷑. Nec sepius liceret nocere qmͣ
semel. nec alienis uirib exerceret odia. Facile enĩ lassaret᷑ furor
siꝑse sibi satisfaceret. ⁊ si mortis ꝑiculo uĩ suã effunderet. S ne
nc̃ qͥdẽ illi cursus tutusẽ. Tantũ enĩ necesse ẽ. timeat. qnͣtũ tim̾i
uoluit. ⁊ manus omniũ obseruet. ⁊ eo quoq tẽꝑe quo ñ captatur
petise iudicet. nullũq mom̃tũ immune habet. habeat hanc
aliquis egrã uitã. sustinet cũ liceat in noxiũ. aliis obhoc securũ.
salutare. potentia eiꝰ letis omnib tractare. Errat enĩ siqͥs existimat
tutũ eẽ. ibi regẽ: ubi nichil a rege tutũ. S securitas securitate mu¬
tua pasciscenda ẽ. Non opus ẽ. instruere in altũ editas arces.
Nec in ascensũ arduos colles emunire. nec lat̾a montiũ abscidẽ.
multiplicib se muris turribq sepire. Saluũ regẽ clem̃tia inꝑa¬

Expanded text:
lex esset et ira cum telo suo frangeretur nec saepius liceret nocere quam lex esset et ira cum telo suo frangeretur nec saepius liceret nocere quam semel nec alienis viribus exercere odia ! Facile enim lassaretur furor, si per se sibi satis faceret et si mortis periculo vim suam effunderet. Sed ne nunc quidem illi cursus tutus est; tantum enim necesse est timeat, quantum timeri voluit, et manus omnium observet et eo quoque tempore, quo non captatur, peti se iudicet nullumque momentum immune a metu habeat. Hanc aliquis agere vitam sustinet, cum liceat innoxium aliis, ob hoc securum, salutare potentiae ius laetis omnibus tractare ? Errat enim, si quis existimat tutum esse ibi regem, ubi nihil a rege tutum est ; securitas securitate mutua paciscenda est. Non opus est instruere in altum editas arces nec in adscensum arduos colles emunire nec latera montium abscidere, multiplicibus se muris turribusque saepire : salvum regem clementia in a
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscere: ⁊ exapib quarũ regi amplissimũ cubile est. medio¬
q ac tutissimo loco. Pret̾ẽa onere uacat. exactor alienoꝵ oꝑum
Et amisso rege: totũ dilabit᷑. Nec umquã plus unũ pacuint᷑.
meliorẽq pugna querunt. p̃terea insignis regi forma est dissi¬
milisq cet̾is tũ magnitudine tũ nitore. hoc tñ maxime distin¬
guit᷑. Iracundissime ac ꝓcorꝑis captu: pugnascissime sunt
apes. ⁊ aculeos inuulnere relinquunt. Rex ipse sine aculeo ẽ.
Noluit illũ natura nec seunũ eẽ. nec ultionẽ magno ꝯstiturã
petere. telũq detraxit. ⁊ irã eiꝰ inermen reliqͥt. Exemplar hoc
magnis regib ingens. Est enĩ illi mos exercere se in paruis.
⁊ ingentiũ rerũ docum̃ta minima agere. Pudeat ab exiguis
animalib ñ trahere mores. cũ tanto hominũ mod̾atior eẽ ani-¬
inꝰ debeat. quanto uehem̃tiꝰ nocet. Utinã quidẽ eadẽ homini

Expanded text:
cognoscere et ex apibus ; quarum regi amplissimum cubile est mediocognoscere et ex apibus ; quarum regi amplissimum cubile est medioque ac tutissimo loco ; praeterea opere vacat exactor alienorum operum, et amisso rege totum dilabitur, nec umquam plus unum patiuntur melioremque pugna quaerunt ; praeterea insignis regi forma est dissimilisque ceteris cum magnitudine tum nitore. Hoc tamen maxime distinguitur : iracundissimae ac pro corporis captu pugnacissimae sunt apes et aculeos in volnere relinquunt, rex ipse sine aculeo est ; noluit illum natura nec saevum esse nec ultionem magno constaturam petere telumque detraxit et iram eius inermem reliquit. Exemplar hoc magnis regibus ingens ; est enim illi mos exercere se in parvis et ingentium rerum documenta minima largiri. Pudeat ab exiguis animalibus non trahere mores, cum tanto hominum moderatior esse animus debeat, quanto vehementius nocet. Utinam quidem eadem homini
Abbreviated transcription (Latin):
in homine licere cõmune ius animantiũ uetet. Qs ñ uediũ pol¬
lionẽ peiuis oderat quã serui sui qđ murenas sanguine huma-¬
no saginabat.⁊ eos qͥ aliqͥd offenderant in uiuariũ qͥd aliud
uã serpentiũ. abici iubebat. Ohominẽ mille mortib dig
siue deuorandos seruos obiciebat murenis quas esurus erat.
siue in hoc tantũ illas alebat: ut sic aleret. Quẽad̾m dñi crude¬
les tota ciuitate cõmonstrant᷑. inuisiq ⁊ detestabiles sunt̾. lta
regũ ⁊ iniuria latiꝰ patet. ⁊ infamia atq odiũ seculis tradit᷑.
uanto aũt ñ nasci meliꝰ fuit. quã numerari int̾ publi
mala natos. Excogitare nemo quicquã pot̾it. qđ magis decoꝵ
eo scilicet formosiꝰ ideẽ magnificentiꝰq fatebim᷑: quo in maio¬
re p̃stabit potestate. quã ñ oꝑtet noxiã eẽ. si ad nature legem
ꝯponit᷑. Natura enĩ cõm̃ta ẽ regẽ qđ ex aliis animalib licet

Expanded text:
in hominem licere commune ius animantium vetet. Quis non Vedium Polin hominem licere commune ius animantium vetet. Quis non Vedium Pollionem peius oderat quam servi sui, quod muraenas sanguine humano saginabat et eos, qui se aliquid offenderant, in vivarium, quid aliud quam serpentium, abici iubebat ? O hominem mille mortibus dignum, sive devorandos servos obiciebat muraenis, quas esurus erat, sive in hoc tantum illas alebat, ut sic aleret. Quemadmodum domini crudeles tota civitate commonstrantur invisique et detestabiles sunt, ita regum et iniuria latius patet et infamia atque odium saeculis traditur ; quanto autem non nasci melius fuit, quam numerari inter publico malo natos ! Excogitare nemo quicquam poterit, quod magis decorum Eo scilicet formosius id esse magnificentiusque fatebimur, quo in maiore praestabitur potestate, quam non oportet noxiam esse, si ad naturae legem componitur. Natura enim commenta est regem, quod et ex aliis animalibus licet
Abbreviated transcription (Latin):
egro. Mali medici est desꝑare. ne cures. Idẽ in his quoꝵ ani
ad fectus ẽ. facere debebit. cui tradita salus omniũ ẽ. ñ cito spẽ
picere. nec mortifera signa ꝓnuntiare. Luccet᷑ cũ uiciis. resistat.
aliis morbũ suũ exꝓbret. quo̾dã molli curatione decipiat.
citius meliꝰq sanaturus remediis fallentibꝰ. Agat pͥnceps cu
itantũ salutis s etiã honeste cicatricis. Nulla regi gła
ex seua animadu̾sione. Quis enĩ dubitat posse: At contra max¬
ima: si uim suã continet. si multos ire aliene eripuit. neminẽ
sue impẽdit. Seruis imꝑare moderate: laus ẽ. Et in mancipio
pͥaratis iubet. Quanto iͣstiꝰ his iubet. tanto iustiꝰ hominib li¬
beris. in genius. honestis. ñ ut mancipiis abuti. s his quos gra¬
du antecedat quoꝵq tͥ ñ seruitꝰ tradita sit: s tutela. Seruis ad
statuã licet confugere. cũ inseruũ omnia liceant᷑. Est aliqͥd qđ

Expanded text:
aegro. Mali medici est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus aegro. Mali medici est desperare, ne curet : idem in iis, quorum animus adfectus est, facere debebit is, cui tradita salus omnium est, non cito spem proicere nec mortifera signa pronuntiare ; luctetur cum vitiis, resistat, aliis morbum suum exprobret, quosdam molli curatione decipiat citius meliusque sanaturus re- mediis fallentibus ; agat princeps curam non tantum salutis, sed etiam honestae cicatricis. Nulla regi gloria est ex saeva animadversione quis enim dubitat posse ?, at contra maxima, si vim suam continet, si multos irae alienae eripuit, neminem suae impendit. Servis imperare moderate laus est. Et in mancipio paratis iubet. Quanto iustius iubet hominibus liberis, ingenuis, honestis non ut mancipiis abuti sed ut his, quos gradu antecedas quorumque tibi non servitus tradita sit, sed tutela. Servis ad statuam licet confugere ; cum in servum omnia liceant, est aliquid, quod
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝑitꝰ. magister. Fiet enĩ formidolosus ⁊ ꝯtumax. nͥ eũ blan¬
diente tactu ꝑmulseris. Idẽ facie uenator quiq instituit catu¬
los uestigia sequi. quiq iã exercitatis utit᷑ ad excitandas uel
ꝑsequendas feras. nec crebro illis minat᷑. contundet enĩ aĩoᷤᷤ
ĩ qͥcqͥd ẽ. indolis cõminuet᷑ trepidatione degeneri. nec licen¬
tiã uagandi errandiq passim concedit. Adicias his licet tar¬
diora agentes ium̃ta. quẽ cũ ad contumelias ⁊ miserias na¬
ta sint: nuia seuitia cogantur iugũ detrectare. Nullum
animal morosiꝰ est nullũ maiore arte tractandũ quã homo
nulli magis parcendũ. Qd enĩ ẽ. stultiꝰ quã inium̃tis qͥdem
⁊ canib erubescere iras exercere. pessima autẽ ꝯditione sub
homine eẽ. Morbis medemur. nec irascimur. At qui ⁊ hic morbꝰ
est animi mollẽ medicinã desiderat. ip̃mꝰ medentẽ minme infe

Expanded text:
di peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandi peritus magister; fiet enim formidolosus et contumax, nisi eum blandiente tactu permulseris. Idem facit ille venator, quique instituit catulos vestigia sequi quique iam exercitatis utitur ad excitandas vel persequendas feras : nec crebro illis minatur contundet enim animos et, quid- quid est indolis, comminuetur trepidatione degeneri nec licentiam vagandi errandique passim concedit. Adicias his licet tardiora agentes iumenta, quae, cum ad contumeliam et miserias nata sint, nimia saevitia cogantur iugum detractare. Nullum animal morosius est, nullum maiore arte tractandum quam homo, nulli magis parcendum. Quid enim est stultius quam in iumentis quidem et canibus erubescere iras exercere, pessima autem condicione sub homine hominem esse ? Morbis medemur nec irascimur ; atqui et hic morbus est animi; mollem medicinam desiderat ipsumque medentem minime infestum
Abbreviated transcription (Latin):
pncipẽ decet ut quo cũq uenerit. mansuetiora omniafa¬
ciat. Nemo regi tã uilis sit ut illũ perire ñ sentiat qualisc̃q
pars imꝑiiẽ. In magna imꝑia iminorib petamꝰ exemplũ. ñ
unũ imꝑandi genus. Imꝑat pͥnceps ciuib suis. pater liberis.
p̃ceptor discentib tribunus uel centurio militib. Nonne pes¬
simus pater indebitur qui assiduis plagis lib̾os etiã ex leuissi¬
mis causis cõpascet: Utrũ autẽ p̃ceptor liberalib studiis digni¬
or qui ex carnificabit discipłos si memoria illis ñ ꝯstiterit. aut
si parũ agilis in legendo oculus heserit. an qͥ monitionib
⁊ uerecundia emendare ac docere malit̾. Tribunũ centurio¬
nẽq daseuũ desertores faciet. quib tñ ignoscit᷑. Nũqͥdnam
equũ ẽ. grauiꝰ homini. ⁊ duriꝰ imperari quã imꝑatur aĩa.¬
libus mutis: At qui equũ ñ crebris uerberib exterret. domã¬

Expanded text:
principem decet; quocumque venerit, mansuetiora omnia faprincipem decet; quocumque venerit, mansuetiora omnia faciat. Nemo regi tam vilis sit, ut illum perire non sentiat, qualiscumque pars imperii est. In magna imperia ex minoribus petamus exemplum. Non unum est imperandi genus ; imperat princeps civibus suis, pater liberis, praeceptor discentibus, tribunus vel centurio militibus. Nonne pessimus pater videbitur, qui adsiduis plagis liberos etiam ex levissimis causis compescet ? Uter autem praeceptor liberali- bus studiis dignior, qui excarnificabit discipulos, si memoria illis non constiterit aut si parum agilis in legendo oculus haeserit, an qui monitionibus et verecundia emendare ac docere malit ? Tribunum centurionemque da saevum : desertores faciet, quibus tamen ignoscitur. Numquidnam aequum est gravius homini et durius imperari, quam imperatur animalibus mutis ? Atqui equum non crebris verberibus exterret doman
Abbreviated transcription (Latin):
Ego contra sentio. Quilib nr̃m debuisset aduersus opinio¬
nes malignas satisfidutie habere in bona ꝯscientia. Pͥncipes
multa debent. etiã fame. Dare iurauit se ñ aditurũ heredita¬
tẽ. Tariꝰ quidẽ eodẽ die. ⁊ alterũ heredẽ ꝑdidit. S cesar lib̾tatẽ
sententie sue redemit. Et postquã approbauit gratuitã ẽẽ se¬
ueritatẽ suã qđ pͥncipi semꝑ curandũ ẽ. dixit relegandũ
qđ pr̃i uideretur ñ culleũ. s seͥrpͥentes ñ carcerẽ decreuit. me¬
mor ñ de quo censeret. s cui in consilio eẽt. Mollissimo gen̾e
pene contentũ eẽ. debere patrẽ dixit in filio adolescentulo
inpulso inid scelus: in quo se qd̾ ꝓximũ erat abinnocentia
timide gessisset. Debere illũ ab urbe ⁊ aparentis oculis submo¬
ueri. Odignũ quẽ in consiliũ patres aduocarent. Odignũ
quẽ coheredẽ in nocentib liberis scriberent. hec clem̃tia:

Expanded text:
Ego contra sentio ; quilibet nostrum debuisset adversus opinioEgo contra sentio ; quilibet nostrum debuisset adversus opiniones malignas satis fiduciae habere in bona conscientia, principes multa debent etiam famae dare. Iuravit se non aditurum hereditatem. Tarius quidem eodem die et alterum heredem perdidit, sed Caesar libertatem sententiae suae redemit ; et postquam approbavit gratuitam esse severitatem suam, quod principi semper curandum est, dixit relegandum, quo patri videretur. Non culleum, non serpentes, non carcerem decrevit memor, non de quo censeret, sed cui in consilio esset; mollissimo genere poenae contentum esse debere patrem dixit in filio adulescentulo impulse in id scelus, in quo se, quod proximum erat ab innocentia, timide gessisset ; debere illum ab urbe et a parentis oculis submoveri. O dignum, quem in consilium patres advocarent ! O dignum, quem coheredem innocentibus liberis scriberent! Haec clementia
Abbreviated transcription (Latin):
ffecie. ut in qua ciuitate nũquã deest patronus peiorib
mo dubitaret quin reus merito dãpnatꝰ eẽt. quem ip̃e ter
dãpnare potuisset. qui odisse ñ poterat. hoc ipso exemplo
dabo. quem cõpares bono patri: bonũ pͥncipẽ. Cognituruᷤᷤ
defilio lassus. aduocauit inconsiliũ cesarẽ aũs. uenit in pͥ¬
uatos penates assedit. pars alieni consilii fuit. Non di
imo in meã domũ ueniat. qd̾ si faccũ eẽt. cesaris futura
erat cognitio ñ patris. Audita causa. excussisq omnibꝰ. ⁊ his
que ad olescensꝓsedix̾at. ⁊ his quib arguebat᷑. petit ut sententiã
suã qͥsq scriberet. ne ea omniũ fieret que cesaris fuisset. Deiñ
pͥusquã apparent᷑ codicilli: iurauit se dare homini locupletis
hereditatẽ non aditurũ. Dicet aliquis pusillo animo. Timuit
ne uideret᷑ locũ spei sue aperire uelle in filii dapnatione.

Expanded text:
effecit, ut, in qua civitate numquam deest patronus peioribus, effecit, ut, in qua civitate numquam deest patronus peioribus, nemo dubitaret, quin reus merito damnatus esset, quem is pater damnare potuisset, qui odisse non poterat. Hoc ipso exemplo dabo, quem compares bono patri, bonum principem. Cogniturus de filio Tarius advocavit in consilium Caesarem Augustum ; venit in privatos penates, adsedit, pars alieni consilii fuit, non dixit : " Immo in meam domum veniat " ; quod si factum esset, Caesaris futura erat cognitio, non patris. Audita causa excussisque omnibus, et his, quae adulescens pro se dixerat, et his, quibus argue- batur, petit, ut sententiam suam quisque scriberet, ne ea omnium fieret, quae Caesaris fuisset ; deinde, priusquam aperirentur codicilli, iuravit se Tarii, hominis locupletis, hereditatem non aditurum. Dicet aliquis : " Pusillo animo timuit, ne videretur locum spei suae aperire velle filii damnatione."
Abbreviated transcription (Latin):
ambitiose maiesta qͥcqͥd potuimꝰ tituloꝵ congessimꝰ: illis hoc
tribuentas. patrẽ quidẽ patrie appellauimꝰ. ut sciret datã sͥ
potestatẽ patriã. que ẽ. temꝑantissima lib̾is ꝯsulens. suaq pꝰ
illos reponens tradi sibi. Pater menbra sua abscidat. etiam
cũ absciderit reponere cupiat.⁊ in abscidendo gemat. cunc¬
tatus multũ duq. ꝓpe ẽ enĩ ut libent̾ dãpnet: qui cito. ꝓpe
est ut inique puniat: quinimis. Trixonẽ equitẽ.rͣ. memoria
nr̃a qr filiũ suũ flagellis occidat. ppłs graphiis inforo con¬
odit. uix illũ auõi. cesaris auctoritas infestis tũ patrũ q
filioꝵ manib eripuit. Tariũ qui filiũ dep̃hensũ in parricidio
consilio dãpnauit. causa cognita: nemo ñ suspexit. qđ ꝯtentꝰ
exilio. Et exilio delegato massilie parricidã continuit. ⁊ an-¬
nua illi p̾stitit. quanta pr̃are integro solebat. hec libalitas

Expanded text:
ambitiosae maiestati quidquid potuimus titulorum congessimus illis hoc ambitiosae maiestati quidquid potuimus titulorum congessimus illis hoc tribuentes ; Patrem quidem Patriae appellavimus, ut sciret datam sibi potestatem patriam, quae est temperantissima liberis consulens suaque post illos reponens. Tarde sibi pater membra sua abscidat, etiam, cum absci- derit, repellere cupiat, et in abscidendo gemat cunctatus multum diuque ; prope est enim, ut libenter damnet, qui cito ; prope est, ut inique puniat, qui nimis. Trichonem equitem Romanum memoria nostra, quia filium suum flagellis occiderat, populus graphiis in foro confodit ; vix illum Augusti Caesaris auctoritas infestis tam patrum quam filiorum manibus eripuit. Tarium, qui filium deprensum in parricidii consilio damnavit causa cognita, nemo non suspexit, quod contentus exilio et exilio delicato Massiliae parricidam continuit et annua illi praestitit, quanta praestare integro solebat ; haec liberalitas
Abbreviated transcription (Latin):
colitur. Eadẽ de illo homines secreto locuntur. que palã tolłe
filios cupiunt. Et publicis malis sterilitas indicta recluditur.
causa habet. Qd̃ gͦ officiũ eiꝰ est qđ bonoꝵ parentũ qui obiurga
beros ñ nunquã blande. ñ nũquã minacit̾ solent. alic
admonere etiã uerberib. Nũqͥd aliqͥs sanus filiũ ad pͥmã offẽ¬
sam exheredat. nͥ magne ⁊ multe iniurie pacientiã euicerũt
nͥ plus ẽ. qđ timet. quã qđ dãpnat : Non accedit ad decretori¬
ũ stilũ. Multa ante tẽptat. quib dubiã indolẽ ⁊ peiore loco
iã positã reuocet. postquã omĩa simul deplorata ft̃. ultima
exꝑitur. Nemo ad supplicia exigenda ꝑuenit. nͥ qui remedia
ꝯsumpsit. hoc qđ parenti etiã pͥncipi faciendũ ẽ. quẽ appella¬
uimꝰ patrẽ patrie. ñ adulatione uana adducti. Cetera enĩ cog¬
nomina: honori data fc̃. Magnos ⁊ felices augustos diximꝰ. et̃

Expanded text:
colitur. Eadem de illo homines secreto loquuntur quae palam. Tollere colitur. Eadem de illo homines secreto loquuntur quae palam. Tollere filios cupiunt et publicis malis sterilitas indicta recluditur; causa habet. Quod ergo officium eius est ? Quod bonorum parentium, qui obiurgare liberos non numquam blande, non numquam minaciter solent, aliquando admonere etiam verberibus. Numquid aliquis sanus filium a prima offensa exheredat ? Nisi magnae et multae iniuriae patientiam evicerunt, nisi plus est, quod timet, quam quod damnat, non accedit ad decretorium stilum; multa ante temptat, quibus dubiam indolem et peiore iam loco positam revocet ; simul deploratum est, ultima experitur. Nemo ad supplicia exigenda pervenit, nisi qui remedia con- sumpsit. Hoc, quod parenti, etiam principi faciendum est, quem appellavimus Patrem Patriae non adulatione vana adducti. Cetera enim cognomina honori data sunt ; Magnos et Felices et Angustos diximus et
Abbreviated transcription (Latin):
rapinis potentiã exercuit. qui suspecta sibi cuncta reddidit: tã
externa quã domestica. Cũ arma metuat: ad arma confugieis
Non amicoꝵ fidei credens. ñ pietati liberoꝵ. Qui uͥ circũspexit
queq fecit. queq facturus ẽ. ⁊ conscientiã suã plenã scelerib
ac torm̃tis adaꝑuit. sepe mortẽ timet. sepiꝰ optat in uisior sibi ꝗͣ
seruientib. Econtrario iscuicure sunt uniu̾sa. qͥ alia magis alia
natos admitiora etiã si ex usu ẽ. animadu̾t̾e. ostñdens quã in¬
uidus aspero remedio manꝰ admoueat. incuiꝰ animo nichil
hostile. nichil efferũ ẽ. qͥ potentiã suã placide ac salubrit̾ exer¬
cet. aꝓꝓbare imꝑia sua ciuib cupiens felix habunde sibi uisꝰ.
si fortunã suã pͥublicarit. sermone affabilis. accessuq facilis.
uultu qui maxime popłos demeret᷑ amabilis. eqͥs desiderus
ꝓpensus. etiã iniquis acerb. a tota ciuitate amatur. defendit᷑.

Expanded text:
rapinis potentiam exercuit, qui suspecta sibi cuncta reddidit tam rapinis potentiam exercuit, qui suspecta sibi cuncta reddidit tam externa quam domestica, cum arma metuat, ad arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberorum ; qui, ubi circumspexit, quaeque fecit quaeque facturus est, et conscientiam suam plenam sceleribus ac tormentis adaperuit, saepe mortem timet, saepius optat, invisior sibi quam servientibus. E contrario is, cui curae sunt universa, qui alia magis, alia natus ad mitiora, etiam si ex usu est animadvertere, ostendens quam invitus aspero remedio manus admoveat, in cuius animo nihil hostile, nihil efferum est, qui potentiam suam placide ac salutariter exercet approbare imperia sua civibus cupiens, felix abunde sibi visus, si fortunam suam publicarit, sermone adfabilis, aditu accessuque facilis, vultu, qui maxime populos demeretur, amabilis, aequis desideriis propensus, etiam iniquis non acerbus, a tota civitate amatur, defenditur,
Abbreviated transcription (Latin):
cido tranquilloq regi: fida sunt auxilia sua quibꝰ ad cõmu¬
nẽ salutẽ utat᷑. głosusq miles. Publice enĩ securitati dare
oꝑam uidet᷑ omnẽ laborẽq libens patit̾. ut parentis custol.
At illo acerbo ⁊ sanguinario: necesse ẽ. grauent᷑ stipatores suu
Non potest habere qͥsquã bone acfide uoluntatis niistroᷤᷤ
quib intormentis ⁊ eculeo ⁊ ferram̃tis ad mortẽ paratis utit᷑.
quibꝰ ñ alit̾ quã bestũs homines obiectant. omnib rebꝰ nora¬
or ac sollicitior ut qui homines deosq testes ac uindices faci¬
noꝵ timeat. eo ꝑductus ut ñ liceat illi mutare mores. Hoc
enĩ int̾ cetera uel pessimũ habet crudelitas. ꝑ seuerandũ ẽ.
nec ad meliora patet regressus. Scelera enĩ scelerib tuenda
sunt. Qd autẽ eo infeliciꝰ. cui iã eẽ. malũ necesse ẽ. Omisera¬
bilẽ illũ. Sibicerte. Nã ceteris misereri eiꝰ nefas sit. qui cedib ⁊

Expanded text:
cido tranquilloque regi fida sunt auxilia sua, ut quibus ad commucido tranquilloque regi fida sunt auxilia sua, ut quibus ad communem salutem utatur, gloriosusque miles publicae enim securitati se dare operam videt omnem laborem libens patitur ut parentis custos ; at illum acerbum et sanguinarium necesse est graventur stipatores sui. Non potest habere quisquam bonae ac fidae voluntatis ministros, quibus in tormentis ut eculeo et ferramentis ad mortem paratis utitur, quibus non aliter quam bestiis homines obiectat, omnibus reis aerumnosior ac sollicitior, ut qui homines deosque testes facinorum ac vindices timeat, eo perductus, ut non liceat illi mutare mores. Hoc enim inter cetera vel pessimum habet crudelitas, perseverandum est nec ad meliora patet regressus ; scelera enim sceleribus tuenda sunt. Quid autem eo infelicius, cui iam esse malo necesse est ? O miserabilem illum, sibi certe! Nam ceteris misereri eius nefas sit, qui caedibus ac
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ tẏrannũq discrim̃ sit. uterq licet ñ minꝰ armis i¬
tur. S alt̾ arma habet quib inmunim̃tũ pacis utre. alt̾ ut
magno timore magna odia ꝯpescat. Nec illas ip̃ess quib se
cõmisit. securus aspicit. Contrariis in ꝯtraria agit᷑. Nã ut in¬
uisus sit qr timetur: timeri uult ꝙ inuisus ẽ. Et illo execra¬
Ignarꝰ quanta rabies oriat᷑. ubi supͣmodũ odia creuerunt. Teꝑ¬
atus enĩ timor cohibet animos. assiduris u̾o ⁊ acer extrema ad¬
mouens in audaciã iacentes excitat. ⁊ omnia exꝑiri suades.
incessit: tẽptabunt fugã ꝑ ipsa que fugerant. ꝓculcabint¬
q formidinẽ. Acerrima uirtus ẽ. quã ultima necessitas ex¬
tundit. Relinquat oportet securi aliqͥd metus. multoq płꝰ
spei quã ꝑiculoꝵ ostentet. Alio qͥn: ubi quiescenti paria mela¬
tuuntur. incurrere ꝑicula iuuat. ⁊ aliena anima abuti pla¬

Expanded text:
regem tyrannumque discrimen sit, uterque licet non minus armis vregem tyrannumque discrimen sit, uterque licet non minus armis valletur ; sed alter arma habet, quibus in munimentum pacis utitur, alter, ut magno timore magna odia compescat, nec illas ipsas manus, quibus se commisit, securus adspicit. Contrariis in contraria agitur ; nam cum invisus sit, quia timetur, timeri vult, quia invisus est, et illo exsecrat, dum metuant, ignarus, quanta rabies oriatur, ubi supra modum odia creverunt. Temperatus enim timor cohibet animos, adsiduus vero et acer et extrema admovens in audaciam iacentes excitat et omnia experiri suadet. incessat, temptabunt fugam per ipsa, quae fugerant, proculcabuntque formidinem. Acer- rima virtus est, quam ultima necessitas extundit. Relinquat oportet securi aliquid metus multoque plus spei quam periculorum ostentet ; alioqui, ubi quiescenti paria metuuntur, incurrere in pericula iuvat et aliena anima abuti. Pla
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ certissima salus. Qqͥ enĩ est cũ reges consenuerint. liberisq
ac nepotib tradiderint regna: Tirannoꝵ execrabilis ac bre¬
uis potestas ẽ. Qͥq int̾est intertirannũ ac regẽ: Species enĩ ip̃a
fortunae ac licentia: par ẽ. nͥ qd̾ tiranni in uoluptate seuiunt re¬
ges: ñ nisi ex causa ac necessituͣdinͭe. Qͥd gͦ ñ reges quoq occid̾e
solent: s quociens id fieri publica utilitas ꝑsuadet. Tiranniᷤ.
idionisiꝰ maior. iure meritoq p̾ferri multis regib potest.
opia. hostiũ : Descendit sicet edictaria. sua. isetoge reddid̾it.
qͥstñ uinquã tirannꝰ tã auide humanũ sangumẽ bibit. quã
ille qui.uii. milia ciuiũ romanoꝵ ꝯtrucidari iussit: Et cũ
inuicino ad edẽ bellone sedens exaudisset exclatuationẽ tot
miliũ sub gladio gementiũ exterrito senatu: hoc agamus
sierint. Int̾im hoc qd dicebã de clem̃tia. efficit. ut magnũ in

Expanded text:
t certissima salus. Quid enim est, cur reges consenuerint liberisque t certissima salus. Quid enim est, cur reges consenuerint liberisque ac nepotibus tradiderint regna, tyrannorum exsecrabilis ac brstas sit ? Quid interest inter tyrannum ac regem species enim ipsa fortunae ac licentia par est, nisi quod tyranni in voluptatem saeviunt, reges non nisi ex causa ac necessitate ? " Quid ergo ? Non reges quoque occidere solent ? " Sed quotiens id fieri publica utilitas persuadet; tyrannis nam et Dionysius maior iure meritoque praeferri multis regibus potest, opia hostium ? Descenderit licet e dictatura sua et se togae reddiderit, tamen umquam tyrannus tam avide humanum sanguinem bibit quam ille, qui septem milia civium Romanorum contrucidari iussit et, cum in vicino ad aedem Bellonae sedens exaudisset conclamationem tot milium sub gladio gementium, exterrito senatu : " Hoc agamus,transierint ; interim, hoc quod dicebam, clementia efficit, ut magnum inter
Abbreviated transcription (Latin):
ore infectũ. nempe post fractis insicilia classes. ⁊ suas ⁊ alie¬
nas nẽpe perusionas aras ⁊ ꝓscriptiones. Ego u̾o clem̃tiã non
uoco. lassam crudelitatẽ. hec est cesar clem̃tia uera quã tu
pr̃as. que ñ seuitie penitentia cepit nullã habere maculã
nũquã ciuilẽ sanguinẽ fudisse. hec ẽ in maxima potestate
uerissima animi temꝑantia. ⁊ humani generis cõprehendit¬
te sibi amor. ñ cupiditate aliqua. ñ temeritate incendii. non
prioꝵ pͥncipũ exemplis corruptis. quantũ sibi inciues suos lice
cꝑiendo temptare. s hebetare aciem imꝑii sui. prestiti
cesar ciuitatẽ incruentã. ⁊ hoc qđ magno anĩmo gloriatꝰ es nul¬
lã te toto orbestillã cruoris humani misisse. quo maiꝰ est mi¬
rabiliꝰq qđ nulli umquã citiꝰ gladiꝰ cõmissusẽ. Clem̃tia gͦ ñ
tm̃ honestiores s potiores prãt. ornam̃tũq imꝑioꝵ ẽ. simul. ł tuciores¬

Expanded text:
ore infectum, nempe post fractas in Sicilia classes et suas et alieore infectum, nempe post fractas in Sicilia classes et suas et alienas, nempe post Peru- sinas aras et proscriptiones. Ego vero clementiam non voco lassam crudelitatem ; haec est. Caesar, clementia vera, quam tu praestas, quae non saevitiae paenitentia coepit, nullam habere maculam, num- quam civilem sanguinem fudisse; haec est in maxima potestate verissima animi temperantia et humani generis comprendens ut sui amor non cupiditate aliqua, non temeritate ingenii, non priorum principum exemplis corruptum, quantum sibi in cives suos liceat, experiendo temptare, sed hebetare aciem imperii sui. Praestitisti, Caesar, civitatem incruentam, et hoc, quod magno animo gloriatus es nullam te toto orbe stillam cruoris humani misisse, eo maius est mirabiliusque, quod nulli umquam citius gladius commissus est. Clementia ergo non tantum honestiores sed tutiores praestat ornamentumque imperiorum est simul e
Abbreviated transcription (Latin):
prãnt illi famam: que uix uiuis pͥncipib seruit. Dm̃ eẽ ñ
contumelias quoq suas que acerbiores p̾ncipib solent eẽ. qm
inuirie. nulla cradelitate exequebat᷑. qđ ꝓbosis insedictis
adrisit. qđ dare illũ penas apparebat. cũ exigeret. qͦd qͦscũq
obadulteriũ familie sue dãpnauerat. ad̾o ñ occidit. ut dimissiᷤ
quo tutiores eent. diplomata daret. hoc ẽ ignosc̾e cũ scias mł¬
tos futuros qui ꝓte irascantur.⁊ tibi alieno sanguine gratifi¬
cantẽ ñdare tm̃ salutẽ s pr̃are. hec aus. senex aut iã insenec¬
tutẽ annis uergentib. In adolescentia caluie. arsit ira. multa
fecit atq in uictus. ocłos retorquebat. Cõparare nemo mansue-¬
tudini tue audebit diuũ auũs. etiã si icertamen iuueni¬
liũ annoꝵ deduxerit. ⁊ senectutẽ plusquã maturã fuerit
moderatiis. Et clemens nẽpe post mare actiacũ romano cru¬

Expanded text:
praestat illi famam, quae vix vivis principibus servit. Deum esse non praestat illi famam, quae vix vivis principibus servit. Deum esse non contumelias quoque suas, quae acerbiores principibus solent esse quam iniuriae, nulla crudelitate exsequebatur, quod probrosis in se dictis adrisit, quod dare illum poenas apparebat, cum exigeret, quod, quoscumque ob adulterium filiae suae damnaverat, adeo non occidit, ut dimissis quo tutiores essent, diplomata daret. Hoc est ignoscere, eum scias multos futuros, qui pro te nascantur et tibi sanguine alieno gratificentur, non dare tantum salutem, sed praestare. Haec Augustus senex aut iam in senectutem annis vergentibus ; in adulescentia caluit, arsit ira, multa fecit, ad quae invitus oculos retorquebat. Comparare nemo mansuetudini tuae audebit divum Augustum, etiam si in certamen iuvenilium annorum deduxerit senectutem plus quam maturam ; fuerit moderatus et clemens, nempe post mare Actiacum Romano cru
Abbreviated transcription (Latin):
hodierno die: inter nos amicitia incipiat. Contendamꝰ utrũ
ego meliore fide tͥ uitã dederĩ. an tu debeas. Post hoc: detulit
ultro consulatũ. questus qđ ñ auderet petere. amicissimũ fi¬
delissimũq habuit. heres solus illi fuit. Nullis ampliꝰ insidiis
abullo petitus ẽ. Ignouit abauus tuus uicti .s. Nã si ignouis¬
set qͥbꝰ imꝑasset: Salustiũ ⁊ cocceios ⁊ duellios ⁊ totã cohortẽ pri¬
mã admissionis. ex adu̾sarioꝵ castris. ꝯscripit. lã domitios. mes¬
sales. asinios. cicerones. ⁊ quicqͥd floris erat inciuitate clem̃tie
sue debebat. Ipsũ lepidũ quãdu mori passus ẽ. Per multos
annos tulit ornam̃ta pͥncipis retinentẽ. ⁊ pontificatũ maxi¬
mũ ñ nisi mortuo illo tnͣsferri in se passus est. Maluit enĩ
illũ honorẽ uocari. quã spoliũ. hec eũ clementia ad salutẽ
securitatẽq ꝑduxit. hec gratũ ac fauorabilẽ reddidit. ꝗͣuis

Expanded text:
hodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum hodierno die inter nos amicitia incipiat ; contendamus, utrum ego meliore fide tibi vitam dederim an tu debeas." Post hoc detulit ultro consulatum questus, quod non auderet petere. Amicissimum fidelissimumque habuit, heres solus illi fuit. Nullis amplius insidiis ab ullo petitus est. Ignovit abavus tuus victis ; nam si non ignovisset, quibus imperasset ? Sallustium et Cocceios et Deillios et totam cohortem primae admissionis ex adversariorum castris conscripsit ; iam Domitios, Messalas, Asinios, Cicerones, quidquid floris erat in civitate, clementiae suae debebat. Ipsum Lepidum quam diu mori passus est ! Per multos annos tulit ornamenta principis retinentem et pontificatum maximum non nisi mortuo illo transferri in se passus est; maluit enim illum honorem vocari quam spolium. Haec eum clementia ad salutem securitatemque perduxit; haec gratum ac favorabilem reddidit, quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
uenerat ne inter loquereris. Occidere inquã me paras. Ad iec̃
locũ. socios. diẽ. ordinẽ insidiaꝵ. cui cõmissũ eẽt. ferrũ. Et cũ
defixũ uideret. nec ex ꝯuentione iã s ex ꝯscientia tacentẽ: qͦ
inquit hoc animo facis. ut ip̃e fis pͥnceps. male mehercule cũ
erituam ñ potes. Nuꝑ lib̾tini hominis gr̃a: inpͥuato iudicio
suꝑatus es. Adeo nichil faciliꝰ potes. quẽ contra cesarẽ aduoca¬
re: Cedo si spes tuas solus impedio. Paulus nete ⁊ fabius ma¬
ximꝰ ⁊ cossi. ⁊ seruilia ferent. tantũq agm̃ nobiliũ ñ in ania
nomina p̃ferentiũ. s eoꝵ qui imaginib suis ddecori sint. Neto¬
tam orationẽ eiꝰ repetendo magnã uoluminis partẽ occupet
diutiꝰ enĩ quã duab horis locutũ eẽ. constat: cũ hanc penam
tͥ cinna iterũ do. priꝰ hosti: nunc insidiatori ac parricide. Ex

Expanded text:
m, Cinna ; convenerat, ne interloquereris. Occidere, inquam, me paras " ; adiecit m, Cinna ; convenerat, ne interloquereris. Occidere, inquam, me paras " ; adiecit locum, socios, diem, ordinem insidiarum, cui commissum esset ferrum. Et cum defixum videret nec ex conventione iam, sed ex conscientia tacentem : " Quo," inquit, " hoc animo facis ? Ut ipse sis princeps ? Male mehercules cumeri tuam non potes, nuper libertini hominis gratia in privato iudicio superatus es ; adeo nihil facilius potes quam contra Caesarem advocare. Cedo, si spes tuas solus impedio, Paulusne te et Fabius Maximus et Cossi et Servilii ferent tantumque agmen nobilium non inania nomina praeferentium, sed eorum, qui imagini- bus suis decori sint ? " Ne totam eius orationem repetendo magnam partem voluminis occupem diutius enim quam duabus horis locutum esse constat, eum hanc poenam, quit, " tibi, Cinna, iterum do, prius hosti, nunc insidiatori ac parricidae. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
pudet. Nc̃ tẽpta quomͦ tͥ cedat clem̃tia. Ignosce .L. cinne. De¬
prehensus ẽ. iam nocere tibi ñ potest. ꝓdeẽ fame tue potest.
bauisus sibi qđ aduocatũ inuenerat᷑. uxori quidẽ gr̃as egit.
renuntiari autẽ exemplo amicis quos in consiliũ rogau̾at
imꝑauit. ⁊ cinnã unum ad se accessit. Dimissisq omnib ẽ
cubiculo. cũ alt̾am cinne poni cathedrã iussisset. hoc in qͥt
pͥmũ ate peto neme loquentẽ int̾pelles. nemedio sermone mo
ꝓclames. dabit᷑ tibi loquendi liberũ tempus. Ego te cinna cum
in hostiũ castris in uenissẽ. ñ factũ tantũ mͥ inimicũ. sed natũ:
seruaui. patrimoniũ tibi omne concessi. hodie tã felixes ⁊ tã
diues. ut iũcto uictores inuideant. Sacerdotiũ tͥ petenti. p̃t̾itiᷤᷤ
complurib quoꝵ parentes mecũ militauerant: dedi. Cũ sic de
te meruerĩ. occidere me constituisti. Cũ adhanc uocẽ exclamaᷤᷤ¬

Expanded text:
pudet. Nunc tempta, quomodo tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. Depudet. Nunc tempta, quomodo tibi cedat clementia; ignosce L. Cinnae. Deprensus est; iam nocere tibi non potest, prodesse famae tuae potest. " Gavisus, sibi quod advocatum invenerat, uxori quidem gratias egit, renuntiari autem extemplo amicis, quos in consilium rogaverat, imperavit et Cinnam unum ad se accersit dimissisque omnibus e cubiculo, cum alteram Cinnae poni cathedram iussisset : " Hoc," inquit, " primum a te peto, ne me loquentem interpelles, ne medio sermone meo proclames ; dabitur tibi loquendi liberum tempus. Ego te, Cinna, cum in hostium castris invenissem, non factum tantum mihi inimicum sed natum, servavi, patrimonium tibi omne concessi. Hodie tam felix et tam dives es, ut victo victores invideant. Sacerdotium tibi petenti praeteritis compluribus, quorum parentes mecum militaverant, dedi ; cum sic de te meruerim, occidere me constituisti. " Cum ad hanc vocem exclamas
Abbreviated transcription (Latin):
ar. me sollicito: gͦ ñ dabit penas qui tot ciuilib bellis frustra pecit̃
capud tot naualib. tot pedestrib p̃liis in colume. pꝰquã t̾ra mari¬
q pax parta est. ñ occidere constituat. s immolare. Nã sacͥficantẽ
placuerat adoriri. Rursus silentio int̾posito: maiore multo uoce
sibi quã cinne irascebat᷑. Qͥd uiuis. si perire te tã multoꝵ int̾ẽ
Quis finis erit supplicioꝵ. quis sanguinis: Ego sũ nobilib ado¬
lescentulis expositũ capud. in qđ mucrones acuant. Non est
tanti uita: si ut ego non pereã tã multa ꝑdenda sunt. Int̾¬
pellauit tandẽ illũ liuia uxor. Et admitͥtis in quit mulie¬
bre ꝯsilium: Fac qđ medici solent. qui ubi usitata remedia
ñ ꝓcedunt. temptant contraria. Seueritate: nichil ad huc ꝓfe¬
cisti. Saluidenũ. lepidus secutꝰ ẽ. lepidũ: murena murenã.
cepio cepionem: ignatiꝰ. Ut alios taceã. quos tantũ ausos

Expanded text:
ar me sollicito ? Ergo non dabit poenas, qui tot civilibus bellis frustra petitum ar me sollicito ? Ergo non dabit poenas, qui tot civilibus bellis frustra petitum caput, tot navalibus, tot pedestribus proeliis incolume, postquam terra marique pax parata est, non occidere constituat, sed immolare ? " nam sacrificantem placuerat adoriri. Rursus silentio interposito maiore multo voce sibi quam Cinnae irascebatur : " Quid vivis, si perire te tam multorum interest ? Quis finis erit suppliciorum ? Quis sanguinis ? Ego sum nobilibus adulescentulis expositum caput, in quod mucrones acuant ; non est tanti vita, si, ut ego non peream, tam multa perdenda sunt. " Interpellavit tandem illum Livia uxor et : " Admittis," inquit, " muliebre consilium ? Fac, quod medici solent, qui, ubi usitata remedia non procedunt, temptant contraria. Severitate nihil adhuc proiecisti; Salvidienum Lepidus secutus est. Lepidum Murena, Murenam Caepio, Caepionem Egnatius, ut alios taceam, quos tantum ausos