comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
entesq suꝑ fluuiũ qui dicitur lech: seder̃ suꝑ ripã
fluminis uterq exercitus hinc inde se mutuo ui¬
dentes. usq ad quindecĩ diebus: Qui tandẽ prouocati
irrisionib gentis illius indignatione cõmoti: ꝑiculo
sẽ deder̃ ꝑ loca deserta & palustria. ubi mos tran¬
seundi Nullatenꝰ aderat: Noc tuq irruentes. duis
exe

Expanded text:
am fluminis uterque exercitus, hinc inde se mutuo videntes usque ad dies quindecim, qui tantumdem provocati irrisionibus gentis illius, indignatione commoti periculo se dederunt per loca deserta et palustria, ubi mos transeundi nullatenus aderat: nocteque irruentes, divisis exe
Abbreviated transcription (Latin):
diluuio : anni .ii. mił .cc.xLii: Adiluuio
usq ad abrabã: anni deccc. xLII: Ab abra¬
hã usq admorsen: anni.d.u. Amorsen¬
usq ad salomonẽ: anii. cccc. Lxx uIIII
Asalomoriẽ usq adre adificationẽ templi tẽpo¬
sibus darii regis persarum: anni .d.xii : Pol
Certe abinitio mundiusque ad passionẽ
uiguntiocto: Et apassione dñi usq inisto
anno presente. quest in ciclo uictorii. anNt¬
Eit ut stũ miliariũ impleat᷑: restant anni lxu.
maritumã srigionũ Nimis crudelit̃ rebel¬
lanẽ : p̃fatꝰ princeps audact̃ naualt euec¬
saomie p̃parat: certatĩ al comare igressus
nauiũ copia aduñaca. unis trachua et
uustrachia insulas srigionũ penaerauit.
suꝑ bordine fluuio castra ponens: bubonẽ
genulẽ ducẽ illoꝵ fraudulentũ c̃siliariũ
int̃fecit. exertitũ frigionũ ꝓstrauit. fana
eoꝵ idolatria c̃triuit atq combussit igne:
Cũ magna spolia & p̃da. uictor reuersus est
in regnũ francoꝵ. Id circo sagacissimꝰ uir carł

Expanded text:
diluvium anni MMCCXLII. A diluvio usque ad Abraham. ann. DCCCCXLII. Ab Abraham usque ad Moysem anni DV. Ab e ad Salomonem usque, anni CCCCLXXXIX; a Salomone usque reaedificationem templi, temporibus Darii regis Persarum, anni DXII; a Certe ab initio munanni 5228 et a passione Domini usque isto anno praesente, qui est in cyclo Victorii annet ut istum miliarium impleatur, restant ann. 63 . maritimam Frigionum nimis crudeliter rebellantem, praefatus princeps audacter navale evectione praeparat; certatim alto mare ingressus, navium copia adunata, Unistrachia et Austrachia insulas Frigionum penetravit, super Bordine fluvio castra ponens. Bubonem gentilem ducem illorum fraodolentum consiliarium interfecit, exercitum Frigionum prostravit, fana eorum idolatria contrivit atque conbussit igne; cum magna spolia et praeda victor reversus est in regnum Francorum. 18. Idcirco sagacissimus vir Carlus
Abbreviated transcription (Latin):
chlotario: Chilperic̾ itaq & ragansredus. legatio
nẽ ab eodẽ dirigunt. eiꝰ auxiliũ postulantes rogañ
regnũ & munera tradunt: Illi quoq hostẽ uuas
carlũ prexer̃: Atille constant̃ intrepidus eis oc¬
currere ꝓperat: Eudo territꝰ qđ resistere ñ uale¬
r&: ausugit: Carlus in secutꝰ eũ usq parisius. se¬
guena fluuio transito : usq aurelianense urbe¬
usq ꝑ accessit. & uix euadens t̃minos regionis
ris sublatũ euexit: Chlotarius itaq rex defunt᷑¬

Expanded text:
Chlothario. Chilpericus itaque et RagamfreChlothario. Chilpericus itaque et Ragamfrenem ad Eudonem ducem dirigunt, ejus auxilium postulantes rogant, regnum et munera tradunt. Ille quoque hoste  Id Carlum perrexerunt. At ille constanter et intrepidus eis occurrere properat. Eudo territus quod resistere non valeret, aufugit. Carlus insecutus eum usque Parisios, Segona fluvio transito, usque Aurelianensem urbem peraccessit, et vix evadens, terminos regionis ris sublatum evexit. Chlotharius itaque
Abbreviated transcription (Latin):
certam̃ uiuicẽ in ier̃: sed ñ modicũ ibidẽ ꝑpess̃ est
dͥanũ. deuiris strenius atq nobilib cernens que
lesũ exercitũ. t̃ga uertit: Chilpericꝰ posthaor
uł raganfredus adunata hostile plebe. ardennẽ
siluã transcunt. abalia parte p̃stolante rabbodo
duce exercitu suo actenꝰ ad coloniã urbẽ suprenũ
fluuiũ ꝑuener̃. regiones illas parit̃ uastantes
munera multa & thesauros. ap̃fata plectrude
acceptos: reuers : Sed inuia in loco qͥdr̃ amblaua:
pericũ & raganfredũ direx̃. bellũ inier̃ die dnica
inquadrag̾sma. XIi. ħł. aprł. in loco nuncupan¬
te uinceto iu pago camaracensc: nimia cede in¬
uicẽ c̃lisi s̃ chilpericꝰ uł raganfredus de uicti infu¬
gã lapsi tergauertentes euaser̃: Quos carlus psecu¬
tꝰ usq parisius ciuitate ꝓperauit: Deinde colonia
urbe reu̾ss: ipsaĩ ciuitatẽ caepit resẽrata. p̃fata
plectrude thesauris patris sui reddidit. & cunc¬
ta suo domino restituit. regẽ sibi constituit nõm̃n

Expanded text:
certamen invicem inierunt, sed non modicum ibi perpessus est damnum de viris strenuis atque nobilibus; cernensque lesum exercitum, terga vertit. Chilpericus post haec vel Raganfredus, adunata hostile plebe, Arduennam silvam transeunt, ab alia parte prestolante Radbodo duce cum exercitu suo; actenus ad Coloniam urbem super Renum fluvium pervenerunt, regiones illas pariter vastantes. Munera multa et thesauros a praefata Plectrude acceptum, reversus est; sed in via in loco qui dicitur Amblava pericum et Ragamfredo direxit. Bellum inierunt die dominica in quadraginsimo, 12. Kl. Aprl. in loco nuncupante Vinceco in pago Camaracense; nimia cede invicem conlesi sunt. Chilpericus vel Ragamfredus devicti, in fugam lapsi, terga vertentes, evaserunt; quos Carlus s persecutus, usque Parisius civitate properavit. Deinde Colonia urbe reversus, ipsam civitatem coepit. Reserata praefata Plectrude thesauros patris sui reddidit et cuncta suo dominio restituit; regem sibi constituit nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcedente alioquin anno sequente
egregius bellator carlus princepse.
regionẽ burgundie sagacit̃ pen& rauit.
fines regni illius leudib suis ꝑbeatissimis
uiris industriis. ad resistendas gentes rebel¬
las & infideles statuit: Pace patrata lug¬
duno gallia suis fidelib tradidit:
firmata federa iudiciaria reuersus est
uictor. fiducialit̃ agens: In illis qͥppe diebus.
eudo dux mortu us. ẽ: hȩc audiens p̃fatus
princeps carlus. iito c̃silio ꝓcer suoꝵ
denuo ligere fluuio transiit: usq garon¬
nã uł urbẽ burdigalensẽ uł castroblauia
ueniens occupauit: illãq. regionẽ caepit

Expanded text:
cedente alioquin anno sequente, egregius bellator Carlus princeps regionem Burgundie sagaciter penetravit, fines regni illius leudibus suis probatissimis, viris industriis ad resistendas gentes rebelles et infideles statuit, pace patrata, Lugdono Gallia suis fidelibus tradidit. Firmata foedera iudiciaria, reversus est victor fiducialiter agens. 15. In illis quippe diebus Eodo dux mortuus est. Haec audiens praefatus princeps Carlus, inito consilio procerum suorum, denuo Ligere fluvio transiit, usque Geronnam vel urbem Burdigalensem vel castro Blavia veniens, occupavit illamque regionem coepit
Abbreviated transcription (Latin):
eualuae : Ex clusi expectant admissa obsonia patres : Itur ad atridem tum picens accipe dixit Priuatis ma
scis: genialis agatur Iste dies: propera stom acum laxare saginis. Et tua seruatum consume insecularombum:
capi ualuit: quid apertius. & tamen illi Surgebant crista: nichil est quod credere dese Nonpossit cum
datur dis aequa potestas: Sed deerat pisci patine mensura: uocantur. Ergo inconsilium proceres: quos oderit
liquori facie miserae. magnaeque sedebat Pallor: amititiȩ : primus clamante liburno Currite iam
e lapta properabat ab olla Pegasus at tonita positus modo uillicus urbi Anne aliud : tum profecti

Expanded text:
alvae; exclusi spectant admissa obsonia patres. itur ad Atriden. tum Picens accipe, dixit, ‘privatis maiora focis, genialis agatur iste dies, propera stomachum laxare sagina, et tua servatum consume in saecula rhombum. ipse capi voluit.’ quid apertius? et tamen illi surgebant cristae; nihil est quod credere de se non possit cum laudatur dis aequa potestas. sed derat pisci patinae mensura, vocantur ergo in consilium proceres, quos oderat quorum facie miserae magnaeque sedebat pallor amicitiae, primus clamante Liburno currite, iam sedit rapta properabat abolla Pegasus, attonitae positus modo vilicus urbi. anne aliud tum praefecti
Abbreviated transcription (Latin):
m & uestam colit alba minorem Obstitit intranti miratrix turbaparumper Et cessit: facili patuerunt car

Expanded text:
num et Vestam colit Alba minorem, obstitit intranti miratrix turba parumper, ut cessit, facili patuerunt carnum et Vestam colit Alba minorem, obstitit intranti miratrix turba parumper, ut cessit, facili patuerunt car
Abbreviated transcription (Latin):
t romaneroni Incidit adriaci spatium ad marabile rombi Ante domum ueneris : quam dorica sustinet ancon
leut que sinus: neque enim minor haeserat illis. Quosglaties operit meotici: rupta que tandem Solibus efun
taente adhostia ponti: Desidia tardos & longo frigore pingues Destinet hoc monstrum cum bite linique magist᷑
fusumno. quis enim proponere talem Aut emere auderet . cumplena & littora multo Delatore forent:
ins protinus alga in quisitores agerent cum remige nudo. Non dubitaturi fugitiuum dicerepiscem. Depastũ
duuuaria caesaris: inde Elapsum. ueterem ad dominum debere reuerti. Si quid parfurio sicredimꝰ armillato
ucqud conspicuum pulebrumque est aequore toto Res fisci est. ubicumque natat: donabitur ergo Nepereat iam loe
oudente priunis. Autumno .iam quaternam sperantibus aȩgris Stridebat deformis hiemps predamque recentem
ulit. tamenhic properat uelut urgeat auster Vt que lacus sub erant. ubi quamquam diruta seruat Ignẽ troia¬

Expanded text:
t Roma Neroni, incidit Hadriaci spatium admirabile rhombi ante domum Veneris, quam Dorica sustinet Ancon, implevitque sinus; nec enim minor haeserat illis quos operit glacies Maeotica ruptaque tandem solibus effundit torrentis ad ostia Ponti desidia tardos et longo frigore pingues, destinat hoc monstrum cumbae Unique magister pontifici summo, quis enim proponere talem aut emere auderet, cum plena et litora multo delatore forent? i protinus algae inquisitores agerent cum remige nudo non dubitaturi fugitivum dicere piscem depastumque diu vivaria Caesaris, inde elapsum veterem ad dominum debere reverti, si quid Palfurio, si credimus Armillato, quidquid conspicuum pulchrumque est aequore toto, res fisci est, ubicumque natat, donabitur ergo, ne pereat. Iam letifero cedente pruinis autumno, iam quartanam sperantibus aegris stridebat deformis hiems praedamque recentem servabat, tamen hic properat, velut urgueat Auster, utque lacus suberant, ubi quamquam diruta servat ignem Troia
Abbreviated transcription (Latin):
elius quodnil animis incorpora iũris
aindilget steriles morientur & ilis
Turgida non prodest cordita pixide lide
Nec prodest agili palmas prȩbere iuꝑco
Uicit & hoc monstrum tunicati fuscin a gracci¬

Expanded text:
os, sed melius, quod nil animis in corpora iuris natura indulget: steriles moriuntur, et illis turgida non prodest condita pyxide Lyde, nec prodest agili palmas praebere luperco. Vicit et hoc monstrum tunicati fuscina Gracc
Abbreviated transcription (Latin):
iesti nec actiaca fecit eleo patra carina:
c nullus uerbis pudor aut reuerentia m̃si
nirpis cibeles. & fracta uoce loquendi
os & crine senex fanaticus albo
ioꝵ intistes rarũ ac memorabile magni
itirs exẽplũ. ẽducendusq magister
udriigenta dehit gracchus sestertia doti
micmi siue hic recto cantauerat aere¬
guite tabulȩ. dictum feliciter ingens
nisedei gremio iacuit nou anuptaman
duet horreres. maioraque monstraputare
milir uitulũ. uel sibos ederet agnum
mnenta & longos habitus & flãmeasumi
dinoqui sacra ferens nutantia loro
diut elipeis ancilibus: opater urbis
denefis tintum latus pstoribus : unde
etetigit gridiue tuos urticanepotes
lor engo uiro clarus genere atq opibii
eraleam quassas nec t̾rã cuspido pulsas
rqureris patr i. uadeergo ⁊ cedeseuer
peibis cãpi quẽ negligis offitiũ cras
disolenihi ꝑagendũ inualle quirini

Expanded text:
esta nec Actiaca fecit Cleopatra carina, hic nullus verbis pudor aut reverentia mensae, hic turpis Cybeles et fracta voce loquendi libertas et crine senex fanaticus albo sacrorum antistes, rarum ac memorabile magni gutturis exemplum conducendusque magister, adringenta dedit Gracchus sestertia dotem cornicini, sive hic recto cantaverat aeregnatae tabulae, dictum feliciter, ingens cena sedet, gremio iacuit nova nupta marscilicet horreres maioraque monstra putares, si mulier vitulum vel si bos ederet agnum? segmenta et longos habitus et flammea sumit arcano qui sacra ferens nutantia loro vit clupeis ancilibus. o pater urbis, unde nefas tantum Latiis pastoribus? unde haec tetigit, Gradive, tuos urtica nepotes? tur ecce viro clarus genere atque opibus nec galeam quassas, nec terram cuspide pulsas, nec quereris patri? vade ergo et cede severi iugeribus campi, quem neglegis. ‘Officium cras primo sole mihi peragendum in valle Quirin
Abbreviated transcription (Latin):
Maest̃as andẽq reddit adpulpita notũ
Exodium. cũ ꝑsonae pallentis hiatum
in gremio macris formidatrus dcꝰ infans:
Requales habitus illic similesq uidebis
Orthestrã & popłm. clariuclam̃ honoris
Dufficiunt tunicae sũmis aedilib albȩ¬
Hlicultra uires habitus nitor. hic ali qͥd plu¬
ꝑuãs atis ÷ : interdũ aliena sumitur archa
Cõmune iduicium ÷: hic uiuimꝰ abiciosa
auꝑtate om̃s: quidtem ͤror : omĩa romae
Cũp̃cio: quiddas utcossũ aliquando s alutes
Ut te respiciat clauso ueiento labello:
Ille metitbarbã crinẽ hic deponit amitti
Plea domlibis uenalib : accipe & illud
Ferintũ tibihabe p̃stant tributa clientes
Cogimꝰ ⁊ cultis augerpetulia ferius
Quis tim& autamuic gelidã p̃nesceruinã
Aut positis nemorosa int̃ uiga uolsinusaut
SSĩpli cib gabis. angpnitiburis arte¬
Nosurbẽ colimꝰ tenuit bicine fultam

Expanded text:
aiestas tandemque redit ad pulpita notum aiestas tandemque redit ad pulpita notum exodium, cum personae pallentis hiatum in gremio matris formidat rusticus infans, aequales habitus illic similesque videbis stram et populum, clari velamen honoris sufficiunt tunicae summis aedilibus albhic ultra vires habitus nitor, hic aliquid pluquam satis est interdum aliena sumitur arca. commune id vitium est, hic vivimus ambitiosa paupertate omnes, quid te moror? omnia Romae pretio, quid das, ut Cossum aliquando salutes, ut te respiciat clauso Veiento labello? ille metit barbam, crinem hic deponit amati; plena domus libis venalibus; accipe, et istud fermentum tibi habe: praestare tributa clientes cogimur et cultis augere peculia servis. Quis timet aut timuit gelida Praeneste ruinam aut positis nemorosa inter iuga Volsiniis aut simplicibus Gabiis aut proni Tiburis arcenos urbem colimus tenui tibicine fultam
Abbreviated transcription (Latin):
sabas. nãcũ facilẽ fallauit in aurẽ
ũdenatura. patriȩque ueneno.
pinusquãminor÷ iactura clientis¬
uabiũ ut modiã collega salutet
shieserui cludit latꝰ ingenuorum
alter enim quantũ inlegione tribun
uestiti faciesscor tiplac&. haeres
tas al tachionem ducere sella:
ut crepidam flagranti ex aedeminer
o quot pascit seruos: quot possidet agri
uis generhicpla cuit censu minor atq pͥue
Darcinulis impar: quis pauꝑ scribiturhaer es
Quando incsilio ÷ aedilibus : a gmine facto
Debuerant olĩ tenues mmgasse quirites
Haud facile emergunt quoꝵ uirtutib obsit
Ro augusta domi sedrome durior illis
Conatus: magno hospiciũ miserabile magno
Seruor uentres. & frugicaenaculamagio
ficti lib cenarepudae.ꝙ. turpenegait
Trans latus subito ad marsõs m̃sãq sabella
Etentꝰq illic ueneto duroq cucullo.
ars magna italie ÷ siuerũ admitaimꝰ inqu¬
Nemo togã sumit nisi mortuus : i psadieri
festoꝵ herhoso colitursi quando teathro¬

Expanded text:
t in aurem exiguum de naturae patriaeque veneno, i; nusquam minor est iactura clientiAlbinam et Modiam collega salutethic servo claudit latus ingenuorum filius; alter enim quantum in legione tribuni, cum tibi vestiti facies scorti placet, haeres et dubitas alta Chionen deducere sella, servavit trepidam flagranti ex aede Minerquaestio. ‘quot pascit servos? quot possidet agri uis gener hic placuit censu minor atque puellae sarcinulis impar? quis pauper scribitur heres? quando in consilio est aedilibus? agmine facto debuerant olim tenues migrasse Quirites. Haut facile emergunt quorum virtutibus opstat res angusta domi, sed Romae durior illis conatus: magno hospitium miserabile, magno rum ventres, et frugi cenula magno, fictilibus cenare pudet, quod turpe negabis translatus subito ad Marsos mensamque Sabellam contentusque illic Veneto duroque cucullo. ars magna Italiae est, si verum admittimunemo togam sumit nisi mortuus, ipsa dierum festorum herboso colitur si quando theatro
Abbreviated transcription (Latin):
Optima siluarũ interea pelagiq uerabit¬
Rexhorũ uacuisq thoris tantũ ipse ⁊ acebit:
Nandeto pulchris ilatis orbibus & tam

Expanded text:
optima silvarum interea pelagique vorabitrex horum, vacuisque toris cantum ipse iacebit nam de tot pulchris et latis orbibus et tam
Abbreviated transcription (Latin):
Missti adme discipulos. ut ea doceã quae nondũ didici.
Doce ergo qd doccã. Nam ut doceam. mida aone flagitant.
cisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor
Et fortassẽ quãuis in os ineũ uerecundent᷑. tam̃ apud se
dicunt. Iues magist̃ in isrł. et haec ignoras. Quod
quidẽ dñs eidixit. quierat inius eoruni quos de¬
lertabat uocuri rabbi. Unde etiã. ad uerũ magis¬
re. quã uelu magistrũ delcetit iudiri. Recolo
nee alius corneliũ etiã ꝑpriorem peap¬

Expanded text:
Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum Misisti ad me discipulos, ut eam rem doceam, quam nondum doce ergo, quod doceam; nam ut doceam, multi a me flagitant eisque me sicut alia multa et hoc ignorare confiteor. et fortasse, quamuis in os meum uerecundentur, tamen apud se dicunt: Tu es magister in Israhel et haec ignoras! quod quidem dominus ei dixit, qui erat unus illorum, quos delectabat uocari rabbi, unde etiam ad uerum magisre quam uelut magistrum delectat audiri. recolo r Iothor nec alius Cornelium etiam per priorem Pe
Abbreviated transcription (Latin):
sententiae ne obiciat᷑ qđ om̃s creacuras sextodie consum
mauerit ds̃. et septimo die requicuit. Adhibe testino¬
niũ ex euanglio. Pater ms̃ usque nunc operatur
Sic enĩ ad marcellinũ scripsisti. Inqua epła: & iã mei com¬
memorationẽ beniuolentiae facere dignat᷑ es quod hic
me haberet mafrica qͥ ei possẽ istã facilius explicare senten¬
tã. Qd si potuissẽ: non ille hoc abscc tõ longe posito ia¬
quireret sitam̃ id tibi exafrica scripsit. Nam quando
scripserit nescio: Tntũ scio qđ de hoc bene cognorierit
cunctationẽ meã unde me inconsulto fãcere uoluit
quã quã etiã si consuleret magis hortarer. et gratias
agerẽ quod nob conferriom̃ib: possa nisi cubreuit̃
rescribere quã respondere malusses. Credo ne
supfluo laborares ubi ego eẽm. quẽ putabas id
optime scire quod ille quaesierat. Ecce uolo ut illa
sententia etiã mea sit. sed nondum esse confirmo.

Expanded text:
sensenmaverit Deus, et septimo requieverit , adhibe testimonium ex euangelio: pater meus usque nunc operatur. sic enim ad Marcellinum scripsisti, in qua epistula etiam mei commemorationem beniuolentissime facere dignatus es, quod hic me haberet in Africa, qui ei possem istam facilius explicare sententiam. quod si potuissem, non ille hoc abs te tam longe posito inquireret, si tamen id tibi ex Africa scripsit. nam, quando scripserit, nescio; tantum scio, quod de hoc bene cognouerit cunctationem meam, unde me inconsulto facere uoluit. quamquam, etiam si consuleret, magis hortarer et gratias agerem, quod nobis conferri omnibus posset, nisi tu breuiter rescribere quam respondere maluisses, credo ne superfluo laborares, ubi ego essem, quem putabas id optime scire, quod ille quaesierat. ecce uolo, ut illa sententia etiam mea sit, sed nondum esse confirmo.
Abbreviated transcription (Latin):
uiro. nobisque in xp̃i caritate gratissimo marcellino
quod aninia non sit pars di. Primo. quia nonde in carnatione etus s:
de nitura queritur. cũ hoc queritur. Oeinde quia sntiuont illi
contraquos agebã . id maxine agebim. ue creatoris inculpib¬
lem in uiolabilemq nacuram. acrentore uitis & labe seteruerẽ
cum illi a substantia alicui proprium pricipiũ principesq tribuunt
ipsãm di boni substantiam. exparte qua capta est corruptã et oppres¬
sim. et ad peccandi necessitatem ꝑductã eẽ contendunc. hoc itaq
excepto hereticae opinionis errore. ex quattuor reliquis opini¬
omnious quae nanisit cligenda sure desidero Q uaecumq enĩ eligen¬
di est. absit ut inpugnet hunc fidẽ de qua certi sumus. Onĩi anime
ctiuã paruuli in fantis necessariã eẽ liberationẽ ex obligatione pec¬
Proinde ne longum faciamus. hoc certe sentis. ut singulas
animas singulis nascentibus etũ modo ds̃ficiat. Cui

Expanded text:
uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, uiro nobisque in Christi caritate gratissimo Marcellino, quod anima sit pars dei, primo quia non de incarnatione eius sed de natura quaeritur, cum hoc quaeritur, deinde quia hoc sentiunt illi, contra quos agebam, et id maxime agebam, ut creatoris inculpabilem inuiolabilemque naturam a creaturae uftiis et labe secernerem, cum illi a substantia mali, cui proprium principium principesque tribuunt, ipsam boni dei substantiam ex parte, qua capta est, corruptam et oppressam et ad peccandi necessitatem perductam esse contendant. hoc itaque excepto haereticae opinionis errore ex quattuor reliquis opinionibus quaenam sit eligenda, scire desidero. quaecumque enim eligenda est, absit, ut inpugnet hanc fidem, de qua certi sumus, omni animae etiam paruuli infantis necessariam esse liberationem ex obligatione pecProinde, ne longum faciamus, hoc certe sentis, quod singulas animas singulis nascentibus etiam modo deus faciat. cui
Abbreviated transcription (Latin):
aliquot cũ libros quosdã scriberem de libero arbitrio
qui inmultorũ manus exierunt & habent᷑ aplurimis.
quattuor opiniones de animȩ incarnatione. utrum
ex illa una quae primo homini data est. ceterȩ ꝓpagen¬
tur. an esingulis quibusque modo etiam nouae fiant᷑
an alicubi iam existentes. uł nuttant᷑ diuinitus. uel
labant᷑ incorpora. ita putaui ẽẽ tractandas. ut quȩ lib&
earũ uera ess&. non impedir& intentionẽ meã. Quia
tunc aduersus eos quantis poteram uiribus agebam
qui naturã mali suo principio editã. aduersus dm̃
conantur inducere. id ÷ contra manicheos. Nam de
priscillianistis ad huc nichil audierã. qui non in mul¬
tũ abistis dissimiles blasphemias fabulant᷑ ideo quintã
opimonẽ non addidi. quã intua epła interceteras
commemorasti. ne aliquã preterires. Ubi de hac questi¬
one interroganti rescripsisti. religiosȩ memoria e

Expanded text:
annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, annos, cum libros quosdam scriberem de libero arbitrio, qui in multorum manus exierunt et habentur a plurimis, quattuor opiniones de animae incarnatione, utrum ex illa una, quae primo homini data est, ceterae propagentur, an singulis quibusque nouae etiam modo fiant, an alicubi iam existentes uel mittantur diuinitus uel sponte labantur in corpora, ita putaui esse tractandas, ut, quaelibet earum uera esset, non impediret intentionem meam, qua tunc aduersus eos quantis poteram uiribus agebam, qui naturam mali suo principio praeditam aduersus deum conantur inducere, id est contra Manichaeos; nam de Priscillianistis adhuc nihil audieram, qui non multum ab istis dissimiles blasphemias fabulantur. ideo quintam opinionem non addidi, quam in tua epistula inter ceteras commemorasti, ne aliquam praeterires, ubi de hac quaestione interroganti rescripsisti religiosae memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
infantis morte p̃uenti. si ei ꝑ sacram̃tũ quo & ĩ paruuli bapti¬
tiitur xp̃i gr̃ã non subuenerit. Non enĩ es de illis. quimodo
noua quaedã garrire coeper̃ dicentes. nullũ reatũ ẽẽ exadã
tractũ qui ꝑbaptismũ infonte soluat᷑. Quodsi te sapere scirem
immo nisi te id non sapere scirem. nequaquã hoc abste queren
redarguens adhibiusti cestimoniũ ex libro iob Nemo
mundus in conspectu tuo. nec infans cuius ÷ unius diei
uita suꝑ terrã. deinde adiunxisti. Tenemurq reiiN
similitudinẽ p̃uaricationis adȩ. Et libertiuis in ionã
ꝓphetam. sitis hoc insignit̃ dilucideq declarat. ubueu¬
nure paruulos ꝓpt̃ psũ originale peccatũ merito coac tos
et̃ dixisti. Non inconuenient̃ abste quęro. hunc reatũ
anima ubi contraxerit. unde oporteat eã & iã milla xtate
ꝑ sacram̃tũ xp̃ianȩ gr̃e liberari. Ego quidẽ ante annos

Expanded text:
infantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptiinfantis morte praeuenti, si ei per sacramentum, quo etiam paruuli baptizantur, Christi gratia non subuenerit. non enim es ex illis, qui modo noua quaedam garrire coeperunt dicentes nullum reatum esse ex Adam tractum, qui per baptismum in infante soluatur. quod te sapere si scirem, immo nisi te id non sapere scirem, nequaquam hoc abs te quaereredarguens adhibuisti testimonium ex libro Iob: Nemo mundus in conspectu tuo nec infans, cuius est diei unius uita super terram, deinde adiunxisti: 'Tenemurque rei in similitudinem praeuaricationis Adae\\ et liber tuus in Ionam prophetam satis hoc insigniter dilucideque declarat, ubi ieiunare paruulos propter ipsum originale peccatum merito coactos esse dixisti, non inconuenienter abs te quaero, hunc reatum anima ubi contraxerit, unde oporteat eam etiam in illa aetate per sacramentum Christianae gratiae liberari. Ego quidem ante aliquot
Abbreviated transcription (Latin):
lcephus in euangłio. sit apellatus habuerat utique et ia
tih de idssum uerbũ ubi dequactuor animalibus scribitur
soecies ratrũ sicut species tharsis inter lapides qui in orna
pentũ sicerdocis tribiuon nominibus sc.lpti sunt. eiusdẽ lapidis
nomen insertũ est. &. oñns ferme scriptura hoc referta uoc abulo
ut. de sat uero quid dicam. cũ supradictus danihel propheca
incertio anno csri regis persarũ. post tres ebdomadis ieiu¬
nii atque tristitiae dicat. extuli oculos meos et uidi. &
cece uir unus indutus baddm. et renes eius cineti auro ofir.
luri quippe apud hebrȩos auri sunt genera. Unde dis¬
tmetionẽ nunc ophat positũ ẽ. nequis ⁊ abad putar&:
quod ingenesi nascicumi lapide carbunculo predicatur
ueras si charsis lapis chrisolitus ita ut iacinctus ut
diuersi interp̃tes uolunt. ad cunius similitudinẽ de i
sp̃ecies describat᷑ quare ionas propheta tharsis ireuelle
dicatur et salomon & iosaphat in regnorũ libris

Expanded text:
Cephas in euangelio Petrus sit appellatus. habuerat utique et in Hiezechiele id ipsum uerbum, ubi de quattuor animalibus scribitur: et species rotarum sicut species tharsis, ettum sacerdotis tribuum nominibus sculpti sunt, eiusdem lapidis nomen insertum est et omnis ferme scriptura hoc referta uocabulo est. de Ofaz uero quid dicam, cum supra dictus Danihel propheta in tertio anno Cyri, regis Persarum, post tres ebdomadas ieiunii atque tristitiae dicat: extuli oculos meos et uidi, et ecce uir unus indutus baddim et renes eius cincti auro Ofaz? plura quippe apud Hebraeos auri sunt genera; unde ob distinctionem nunc Ofaz positum est, ne quis zaab putaret, quod in Genesi nasci cum lapide carbunculo praedicatur. Quaeras, si tharsis lapis chrysolithus sit aut hyacinthus, ut diuersi interpretes uolunt, ad cuius similitudinem dei species describatur, quare Ionas propheta Tharsis ire uelle dicatur et Salomon etlosaphat inRegnorum libris
Abbreviated transcription (Latin):
tetigit os meũ & dixit . Ecce tetigit hoc lubi a
tua. et abstuli iniquitates tuas. et peccatatua¬
siue duo testam̃ta intellegere uolueris. siue oliquas ap¬
puratrices in caelestib uirtutes. siue in signũ captiui¬
tatis umbrã quandã futurȩ ueritatis p̃figuratã. nonc
accipe seriphie m Nos quia primã sententiãseqͥm:
euangeliñ testom̃ ũ missi esscrimꝰ ad rpłam. Quo dha¬
bens uisc utraq mondata id: et suo et ueteris cestam̃

Expanded text:
tetigit os meum, dicens: Ecce hoc tetigit labia tetigit os meum, dicens: Ecce hoc tetigit labia tua, et abstulit iniquitates, et peccata circumsiue duo testamenta intellegere uolueris siue aliquas apparitrices in caelestibus uirtutes siue in signum captiuitatis umbram quandam futurae ueritatis praefiguratam, nunc accipe seraphim. nos, quia primam sententiam sequimur, euangelicum testamentum missum adserimus ad prophetam, quod habe
Abbreviated transcription (Latin):
uidi. Aiunt iudei isaiã amaiorib suis id circo inter¬
ẽptũ. quia cũ morses posteriora di uiderit. hc dñm
sabaoth oculis carnalib uidissẽ se scribat. suꝑ hoc dõ
somnio se dicat ostendi. morsi uͦ facie ad faciẽ conlo¬
qui. Et quomodo stet illa sententia. Nemo faciem
meã uidebit et uiuet. cũ facie ad faciẽ se ad mos sen
Locutũ ẽẽ fattat. Respondebunt utiq secd̃m ossi¬
bilitatẽ humanã dm̃ uisũ. ñ ut est. s. ut uoluit se
uideri. Quibus et nos dicemꝰ eodẽ modo abist ia
eẽ uisũ restante sũma. ut morses dm̃ aut uiderit
aut ñ uiderit. Uidit ergo et isuas. uidisse se dicens
Int̾ficite et moysen cũ isaia. quit eius dẽ mendacu
reus. ẽ. dic̃s̃ se: uidisse cũ qͥuideri ñ potest Quem¬
cũq in expositione ciꝰ loci suꝑ mos se habuerint in¬
tellectũ etiã nos ad saiȩ tẽperabimꝰ uisionem
Et missũ ẽ ad me unã deseraphir̃m. et inmanusua
hobebat carbonem quẽ forcipe tulerat dealtari. &

Expanded text:
is. aiunt Iudaei Esaiam a maioribus suis idcirco interemptum, quia, cum Moyses posteriora dei uiderit, hic dominum sabaoth oculis carnalibus uidisse se scribat, super hoc deo somnio dicat ostendi, Moysi uero facie ad faciem conloqui, et quomodo stet illa sententia: nemo faciem meam uidebit et u i uet, cum facie ad faciem se ad Moysen locutum esse fateatur. respondebunt utique secundum possibilitatem humanam deum uisum, non ut est, sed ut uoluit se uideri. quibus et nos dicemus eodem modo et ab Esaia esse uisum restante summa, ut Moyses deum aut uiderit aut non uiderit. uidit: ergo et Esaias uidisse se dicens interficite et Moysen cum Esaia, quia eiusdem mendacii reus est dicens se uidisse eum, qui uideri non potest. quemcumque in expositione eius loci super Moysi habuerint intellectum, etiam nos ad Esaiae temperabimus uisio inquit, ad me unus de seraphim, qui in manu habebat carbonem, quem forcipe tulerat de altari, et
Abbreviated transcription (Latin):
V. tantũ ab eis libros morsi translatos referc.
quos nos quo que consitem plusꝙ cettros cũhebraicis
consonare. Sed e hi qͥpostea inp̃tes extiter. aquila
loquor et symmachũ &t codocionem. longe aliter
habent quam nos leginꝰ. Ad extremum qđ etiam abtrte¬
tatorss nros placare potest. peregrine mercestan

Expanded text:
 tantum ab eis libros Moysi translatos refert: quos nos quoque confitemur, plus quam caeteros cum Hebraicis consonare. Sed et hi qui postea interpretes exstiterunt, Aquilam loquor, et Symmachum, et Theodotionem, longe aliter habent, quam nos legimus. Ad extremum quod etiam obtrectatores nostros pl
Abbreviated transcription (Latin):
cat & in ansuctudinẽ. qđ sẽ indignĩ al
ministerio dĩ maior effeccꝰ sit Esus e
quia ultrose obculit. incipiens ꝓphitor
ledictis coepit: Iure audictis. & ñ ind
sciens quod supiori facilitate scipsi qfs
ent & cadent a facie gladii quẽ mitis
dio eoꝵ. Quodcũ audiss & ꝓpħ̃a. ñ rent¬

Expanded text:
cat et mansuetudinem, quod se indignum iudicans ministerio dei maior effectus sit; Esaias uero, quia ultro se obtulit, incipiens prophetare a maledictis coepit: aure audietis et non intsciens, quid superiori facilitate se ipsum ofsanient et cadent a facie gladii, quem mittam in medio eorum. quod cum audisset propheta, non ren
Abbreviated transcription (Latin):
Cexcipientis iam impleuimꝰ ceras. huc usque
di tasse sufficiat. Quia et oratio quae non
propriae manus stilo expolitur. cum pse iN¬
culta .ẽ. tum multo molestior fit. si tediũ sui
ꝓlixitate congeminet. Ic oculoꝵ dolore cruciatu
urib tonrtũ studem &e lingua: expLICIT¬

Expanded text:
iam inpleuimus ceras, hucusque dictasse sufficiat, quia et oratio, quae non propriae manus stilo expolitur, cum per se inculta est, tum multo molestior fit, si taedium sui prolixitate congeminet, et oculorum dolore cruciati auribus tantum studemus et lingua. XVII
Abbreviated transcription (Latin):
bũ. compilator ueterũ diceret̃. Quib illeres¬
pondit. Magnarũ eẽ uiriũ. clauẽ herculis
extorquere demanu. Sed& cullius qui in arte
in lustrator repetendarũ accusatur a grecis
nirum ergosi contrame paruũ homunculum. in¬
munde sues grunniant . &. pedib: margari¬
ttm conculcent: Cum aduersum iuros

Expanded text:
terum diceretur. Quibus ille respondit, magnarum esse virium, clavam Herculi extorquere de manu. Sed et Tullius, qui in arceillustrator, repetundarum accusatur a Graecis. Non mirum ergo si contra me parvum homunculum immundae sues grunniant, et pedibus margaritas conculcent, cum adversus
Abbreviated transcription (Latin):
ta .&. ibstuli iniqͥtates tuas & peccata tua
pur.aui. ocio noluisse torpere. et ultro mi
isteriũ dĩ quasi apeccatis liberũ zelo obtu¬
list ẽ fidei. Moysenuero quia scłirib: erudi
:surut disciplinis & interfecto aegyptio consci¬
ota cius aliqua ex parte sorduerat. unde et uox
ideũ de rubo facta sit. Ne accesseris huc. solue

Expanded text:
tua purgabit, otio noluisse torpere, sed ultro in ministerium Dei, quasi a peccatis liberum, zelo se obtulisse fidei. Moysen vero quia saecularibus eruditus fuerat disciplinis, et interfecto Aegyptio, conscientia ejus aliqua ex parte sorduerat ; unde et vox ad eum de rubo facta sit, dicens: Ne accesseris huc: sol
Abbreviated transcription (Latin):
Et dixt. Ecce egomitteine & ait. Vide dic
ppło hiuic. Aure audietis & ñ intellegetis
hterrogintis s̃ uerli dñi. non iubentis. quẽ de¬
beat mittere &. qui sit iturꝰ ad ppłm. Cui fa¬
cilis ꝓpħa respondit. Ecce ego mitteme. E tp̃
pollicitationẽ iubet᷑ ut dicat. VUaide & dicpo
pulo huic. Aure audietis  ñ intellegetis
q̃ ipsius ꝓpħae sermo contexuit. Audiui ego
hoc in loco ñ paruã hebrei mei disputationẽ
ciũ pauca ponã. ut sensu hominis aduertas
A gebat de morse & esua quis melius fecerit
reqͥramꝰ utrũnȩ morses qcũ adõ mitteretur
ad ppłm ait Pcor dñe ñ sũ digiꝰ &. rursum

Expanded text:
ecce ego, mitte me. et ait: uade et dic populo huic: aure audietis et non intellegetis. interrogantis sunt uerba domini, non iubentis, quem debeat mittere et quis sit iturus ad populum, cui facilis propheta respondit: ecce ego, mitte me et post pollicitationem iubetur, ut dicat: uade pulo huic: Auditione audictis et non intelligetis, quae ipsius prophetiae sermo contexit. audiui ego hoc in loco non paruam Hebraei mei disputationem, cuius pauca ponam, ut sensum hominis aduertas. aiebat: de Moysi etEsaia, quis melius fecerit, requiramus: utrumne Moyses, qui, cum a deo mitteretur ad populum, ait: precor, domine, non sum dignus et rursum
Abbreviated transcription (Latin):
lx intp̃tib sensũ potius quã uerbũ de uerbo
xpͥmentibus. Ex quo manifeste posse incelle¬
gi et esciã recte post circũcisa labia dise obtu¬
lisse ministerio. et moysen adhuc in circũcisis la¬
buis. tomngrande ministeriũ recusasse. Aure
audictis & non intellegetis. & cernentes aspici

Expanded text:
 interpretibus sensum potius quam uerbum de uerbo exprimentibus. ex quo manifeste posse intellegi et Esaiam recte post circumcisa labia in dei se obtulisse ministerium et aloysen adhuc incircumcisis labiis tam grande ministerium recusasse\'. Aure audietis et non intellegetis, et cerne
Abbreviated transcription (Latin):
cusm hemo & inmunda labia habeã iN
ust cantũ msermone peccauerat. id õsola
eoꝵ purte delinquo. in munda habeo omnia
li dsconditũ ẽ Aliud latera. aliudmistic̃
nignficat. Ecce dñs in euglio cingit᷑ linteo
itorausinti dicit. nisi lauero pedes tuos.
ue hibeant peccatoꝵ sordib: pollutos pedes
ais ad dictis penit᷑ liberare. ut eis possit ꝓpħalis
uipede simeos. qͦmꝰ inqͥnabo illos : Vt et iã siquis
sur rectionẽ postea hnis ad hȩserit puluis: in im¬
lqͣe parte polluerint. Igit᷑ ut ad ꝓpositu reuer¬
oͥ sicuti apłi purgatione indigebant pedũ.
e quia isaias tantũ insermone peccauerat.
dbia habebat in munda. Et quantũ ego arbitror
a orĩ intẽplẽ irruentẽ ñ corripuerat.
nec iuxta exẽplũ heliȩ libera uoce impiũ desig¬
narat. labia habebat inmunda. in medio qͦq ppłi
inmunda labia habentis habitẽ. Isaias qͥ compuno¬
tus ẽ. et se miserũ contestat᷑. purgatione dig¬

Expanded text:
ue populi inmunda labia habentis us, tantum in sermone peccauerat; ideo sola mni membrorum parte delinquo, inmunda habeo omnia his absconditum est. aliud littera, aliud mysticus sermo significat. ecce dominus in euangelio cingitur linteo,  quod Petro recusanti dicit: nisi lauero pedes tuos, adhuc habebant peccatorum sordibus pollutos pedes, uult eos a delictis penitus liberare, ut eis possit prophetalaui pedes meos, quomodo inquinabo illos?, ut, etiam si quis post resurrectionem postea his adhaeserit puluis, in inaliqua ex parte polluerint. igitur, ut ad propositum reuertamur, sicuti apostoli purgatione indigebant pedum, sic, quia Esaias tantum in sermone peccauerat, labia habebat inmunda et, quantum ego arbitror, quia Oziam in templum inruentem non corripuerat nec iuxta Heliae exemplum libera uoce inpium designarat, labia habebat inmunda. In medio quoque populi inmunda labia habentis habitem. Esaias, quia conpunctus est et se miserum contestatur, purgatione dig
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ cognoscimꝰ q̃ ex scriptururũ nob̵ lectione pandunt᷑
quando mund factꝰ sit quando plasmatꝰ sit homo quando
diluuiũ quando lex data sit. ut ex uno homine uniuersa
trarũ spatia completa sint. et in extremo tẽpre dĩfilius
ꝓnr̃a salute sumpserit carnẽ. Cetera uͦ q̃ diximꝰ ista
duo cherubrm in facie pedib:q texer̃. &clamabant
alt̃ ad alterũ pulchre positũ alt̃ ad alterũ. Quic qͥd it
inueteri legimꝰ testam̃to hoc idẽ in euangłio reppe¬
rimꝰ. Et qđ in euangłio fuerit lectitatũ. hoc ex ueteri
testam̃ti auctoritate deducit᷑. Nichil ineis dissonum
In ambob testam̃tis. trinitas p̃dicat᷑. Qđ aut̃ sabaoth
et saluator nr̃ dicat᷑ accipe ex ẽplũ inuicesi motertio
psalmo. Uirtutes q̃ dño mmistrabant. ad caleste s
alias fortitudines ꝓclamant. ut pandant ianuã dño reuer¬
tenti. Tollite portas pͥncipes urãs. siue ut aquila in tp̃

Expanded text:
tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectione panduntur: tantum cognoscimus, quae ex scripturarum nobis lectione panduntur: quando mundus factus sit, quando plasmatus homo, quando diluuium, quando lex data sit, ut ex uno homine uniuersa terrarum spatia conpleta sint et in extremo tempore dei filius pro nostra salute sumpserit carnem. cetera uero, quae diximus, ista duo seraphim in facie pedibusque texerunt. Et clamabant alter ad alterum: pulchre positum alter ad alterum. quidquid enim in ueteri legimus testamento, hoc. idem et in euangelio repperimus et, quod in euangelio fuerit lectitatum, hoc ex ueteris testamenti auctoritate deducitur; nihil dissonum,in ambobus testamentis atrinitas praedicatur. quod autem sabaoth et saluator noster dicatur, accipe exemplum in uicesimo tertio psalmo: uirtutes, quae domino ministrabant, ad caelestes alias fortitudines proclamabant, ut pandant ianuam domino reuertenti: tollite portas, principes, uestras — sine, ut Aq
Abbreviated transcription (Latin):
constructũ ẽ acciꝑe. Quos ezechihel cõmemorat. & apoca¬
lipsis nͣtaca&. Quoꝵ quiduerũ sit. ds̃ uiderit. Quid ueri¬
simile in sequentib ex ponenꝰ. Et duab qͥdẽ uel abant faciẽ. et
duab uelabant pedes et duab: uolabant. Uelabant faciẽ ñ suc̃
sidĩ. Quuis at eꝰ potest scire pͥncipiũ : qͥ anteꝙ istũ conderetmun¬
dũ inrerũ fuerit aet̃nitate : quando dironos. dñationes. po¬
testates. migłos. tocũq misteriũ caeleste c̃diderit : Et duab:
uelabant pedes ñ suos sidĩ. Ex trema qͥppe eiꝰ scire qͥspotest:
Quid pꝰ c̃sũmationẽ scłi sit futurũ. qͥd pꝰq genꝰ hominũ fuorit
iudicatũ q̃ se qͣtꝰ uita. An rursũ alia futura sit t̃ra. et pꝰtransi¬
tionẽ alii rursũ elem̃ta ł alius mnunđꝰ solq: condendus sit
Pora annuntiatem et in nouissimoqͣ futura s̃ et dicã quia
dii estis. ait isaias. significans neminẽ posse qͥd ante mundũ

Expanded text:
constructum est, accipere, quas et Ezechiel memorat et Apocalypsis non tacet. quorum quid uerum sit, deus uiderit; quid uerisimile, in sequentibus exponemus. Et duabus quidem uelabant faciem et duabus uelabant pedes et duabus uolabant. uelabant faciem non suam, sed dei. quis enim eius potest scire principium, quid, antequam istum conderet mundum, in rerum I fuerit aeternitate, quando thronos, dominationes, potestates, \' angelos totumque ministerium potest? quid post consummationem saeculi sit futurum, quid, postquam genus hominum fuerit iudicatum, quae sequatur uita, an rursum alia futura sit terra et post transitionem alia rursum elementa uel alius mundus solque condendus sit. priora adnuntiate mihi et, in nouissimo quae futura sunt, et dicam, quia dii estis, ait Esaias significans neminem posse, quid ante mundum
Abbreviated transcription (Latin):
ille mortuu ÷ susprauer̃ filii isrł ut scriptura dicit
& ascdit clamor eoꝵ addñm. Cũ utiq uxta histo¬
riã tunc magis gaudere debuerint & ante suspi¬
are cũ uiuerae. hieze dihele qͦq ꝓphetante falthiu
filiuis banda iȩ occabuit & pꝰ pessimi ducis interitũ
cecidi inqͥt suꝑ facit̃ meã .&. clamaui uoce magna &.
dixi. heu m heu m adonai dñe in consũmationẽ tu fa¬
cis reliqs isrł Si gͦ intellegas in oria & phanone
& falthnia . &. cetis istius modi ẽ trarias fortitudines
udebis qͥmodo illis oiuentib nulłꝰ nr̃m uideat.
uidit głam unigeniti .&. testificatꝰ ÷ de eo. In p̃sent uleo¬

Expanded text:
 suspirauerunt filii Israhel, ut scriptura dicit: et ascendit clamor eorum ad dominum, cum utique iuxta historiam tunc magis gaudere debuerint et ante suspirare, dum uiueret. Ezechiel quoque prophetante Phaltias filius Banaiae occubuit et post pessimi ducis interitum: cecidi, inquit, super faciem meam et clamaui uoce magna et dixi : heu mihi, heu mihi, adonai domine, in . consummationem tu facis reliquias Israhel. si ergo intellegas in Ozia et Pharaone et Phaltia et ceteris istiusmodi contrarias fortitudines, uidebis, quomodo illis uiuentvidit gloriam Unigeniti, et testificatus est de eo . In praesenti e
Abbreviated transcription (Latin):
Ailuator ait. Ignẽ ueni mittere suꝑt̾ram. quẽ uolo ut ar¬
uit duo discpłi qͥb: initinere scripturcis dñs aꝑuerat a
porse & om̃ib ꝓpħtis incipiens pꝰꝙ reseratis̃ oculi coꝵ¬
ceronomnio ds̃ ipse ignis scribit᷑ ẽȩ c̃sumens Et in ex echi¬
ble qq a renib: usq ad pedes uidet̃ igneus. Et eloquia
ẽ. Ergo queriniꝰ ubi sic hoc incendiũ salutare. Nulli dubiũ quin
insacris uoluminib: et quoꝵ lectione uniuersa hominũ ui
ras referri. uereor nes̃i dicere coeꝑimꝰ. nĩ tã inc̃ptariq. uim
scriptis isferre uideam̃ Initiũoris & cõmunis eloquii .&.
hoc om̃e qđ loqͥm hebreã linguã qua uetꝰ testam̃tũ scriptũ est.
uniuersa antiqͥtas tradidit. Pꝰq. uͦ in fabricatione turris ꝑ of¬
fensa dĩ. linguarũ diuersitas at tributa ẽ. tunc serinonis ua
rietas in om̃s disꝑsa ẽ. nationes. Igit᷑ et incendiũ &. initiũ
oris induob: anima duertit᷑ testam̃tis Quȩ circa dñm stare

Expanded text:
um. saluator ait: ignem ueni mittere super terram et quam uolo, ut arde! duo discipuli, quibus in itinere scripturas dominus aperuerat a Moysi et omnibus prophetis incipiens, postquam reserati sunt oculi eoteronomio deus ipse ignis scribitur esse consumens et in Ezechiele quoque a renibus usque ad pedes uidetur igneus et eloquia dest. ergo quaerimus, ubi sit hoc incendium salutare. nulli dubium, quin in sacris uoluminibus, ex quorum lectione uniuersa hominum uitras referri, uereor, ne, si dicere coeperimus, non tam interpretari, quam uim scripturis adferre uideamur. initium oris et communis eloquii et hoc omne, quod loquimur, Hebraeam linguam, qua uetus testamentum scriptum est, uniuersa antiquitas tradidit. postquam uero in fabricatione turris per offensam dei linguarum diurietas in omnes dispersa est nationes. Igitur et incendium et initium oris, in duobus animadvertitur Testamentis: quae
Abbreviated transcription (Latin):
uidi dũm sedentẽ supͣ theonũ excelsũ
et eleuatũ. Anceq deuisione dicamus
ꝑtractandũ uidet᷑ qui sit iste orias. quot annis
regnauerit. qͥ ei inceteris gentib: sint coxui
Et deꝑsona quidẽ sic̃ in regnoꝵ et p̃teritorũ
libris leginꝰ fuit uir iustꝰ et fecit rectũ in
conspectu dĩ. Aedificans tẽplũ aquȩ ductum
fabricans. offerens uasa. et ꝓhoc merito aduer¬
sarios superans. Qđq maximũ pietatis indici¬
ũ est. habens multos in suo imꝑio proph&as
hic qua diu uixit tacarias sicerdos cognonto intelligens pla¬
nẽ ñtam pre ꝙ audast inuasit: Et reclamantib: leuitis .o.

Expanded text:
entem super thronum excelsum et eleuatum. antequam de uisione dicamus, pertractandum uidetur, qui sit Ozias, quot annis regnauerit, qui ei in ceteris gentibus sint coaeui. et de persona quidem, sicut in Regnorum et Praeteritorum libris legimus, fuit uir iustus et fecit rectum in conspectu domini aedificans templumaquaeductum fabricans, offerens uasa et sarios superans: quodque maximum pietatis indicium est, habens multos in suo imperio Prophetas. Hic, quamdiu vixit Zacharias sacerdos, cognomento Intelligens, planem non tam pie, quam audacter invasit: et reclamantibus Levitis et
Abbreviated transcription (Latin):
nũ positũ ẽ. Hocnunc os exosib meis & ca¬
ro decarne mea. Haeuocabit᷑ mulier qͥa
ex uirosumptaẽ. Nõ uidet᷑ ingreco & la¬
tino resonare curmulier appellet᷑ qͥa ex
uiro sumptasit sed & imologia in hebraeo
hissa. unde & symmac̾ pulchre. & himolo¬
giam &iã ingreco uoluit c̃todire dicens. Haec
uocaibit᷑ uirago. qͥ a deuiro sumptaẽ. Porrothe¬
odotion aliã &himologiã suspicat᷑ ẽ dicens.
Haecuocabit᷑ assimptio qͥa exiuro sumptaẽ.
Potest quippe hissa scđm ugrietatẽ accentꝰ. &

Expanded text:
uitur: Hoc nunc os ex ossibus meis et caro de carne mea, haec vocabitur mulier, quoniam ex viro sumpta est . Non videtur in Graeco et in Latino resonare  Edit., sonare cur mulier appelletur, quia ex viro sumpta sit; sed etymologia in Hebraeoissa. Unde et Symmachus pulchre etymologiam etiam in Graeco voluit custodire dicens: Haec vocabitur virago, quia ex viro sumpta est. Porro Theodotion aliam etymologiam suspicatus est dicens: Haec vocabitur assumptio, quia ex viro assumpta est. Potest quipp
Abbreviated transcription (Latin):
lctacbis labis quic qͥd fuerat igorinciae. hior si qͥđe
nos. laibia in c̃p̃tani᷑ in mundi purgationis suȩ
pepulit ueritate hac forcipe. iacob inscala
conspicit. Hic gladius bisacut. hec duo
minuta q̃mulier iudua mittit indona dĩ.
hic stat̃ duos derarios habens qͥ inore piscis
cimo psalmo cũ spha dñ rogaris. dics̃ dñe libera¬

Expanded text:
ctis labiis, quidquid fuerat ignorantiae, hoc, siquidem nos labia interpretamur inmunda, purgationis suae pepulit ueritate. hanc forcipem Iacob in scala conspicit; hic est gladius bis acutus; haec duo minuta, quae mulier uidua mittit in dona dei; hic stater duos denarios habens, qui innono Psalmo, cum Propheta Deum rogaret dic
Abbreviated transcription (Latin):
breuius productiusue non tenditur. quã ds̃ disposi¬
tor temporum nouit. uniuersitatis moderam ini
consonare. Id &iam quod aiunt omne quod intemp̃re
coepit eẽ immortale ẽẽ non possẽ. quia om̃ia orta
occidunt. & aucta senescunt. ut eo modo credicogant
ammũ hemibiũ ido eẽ imimor talẽ. quod ante onnue tempora
sit creatũ. Nom mou& fidẽ nr̃am. Ut enun alia ticcaoni.
coepit c̃ẽ in temp̃re immorcalitis carnis xp̃i. quae cañ¬

Expanded text:
breuius productiusue non tenditur, quam deus, disposibreuius productiusue non tenditur, quam deus, dispositor temporum, nouit uniuersitatis moderamini consonare! Id etiam, quod aiunt omne, quod in tempore coepit esse, inmortale esse non posse, quia omnia orta occidunt et aucta senescunt, ut eo modo credi cogant animum humanum ideo esse inmortalem, quod ante omnia tempora sit creatus, non mouet fidem nostram. ut enim alia taceam, coepit esse in tempore inmortalitas carnis Chri