comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. Paptores
urgimmi honͥesta¬
siue iam desponsate fue¬
rint sũinõ. uł quarumu¬
bet uiduarum feminatum.
iz libertine uu serue auene sĩt.
pessima cͥminum peccantes.
capitis supplicioplectendos
decerniuius. ⁊ maxime si deo
fu̾int uirgines. uł uidue de di¬
cate. qd̾ non solum ad iniuri¬
amhominum. s ad onmpo
miccitim:. maxime cum uirgi¬
nitas ue castitas corruptares¬
Ltituinõ pot̃. ⁊ m̾tomortis dãp¬
nantur supplicõ. cumnec
ab homicidiicͥmine huiusmͥ
raptores sint uacui. Neꝙͥ si¬
ne uindc̃a cał crescat insania.
sc̃imus ꝑ hanc gu̾alem consti¬
cͥmen cominisuit. ⁊ quieis aux¬
bu̾int. ubiinuenti fu̾int ĩ ip̃a
rapina. adhuc flagrante cͥmi¬
narum aut earuiconsangui¬
neis aut tutorib uł curatorib¬
tiint̾ficiantur. q̃ multomag̃

Expanded text:
. Raptores virginum honestasive iam desponsatae fuerint sive non, vel quarumlibet viduarum feminarum, licet libertinae vel servae alienae sint, pessima criminum peccantes capitis supplicio plectendos decernimus, et maxime si deo fuerint virgines vel viduae dedicatae  quod non solum ad iniuriam hominum, sed ad ipsius mittitur, maxime cum virginitas vel castitas corrupta restitui non potest: et merito mortis damnantur supplicio, cum nec ab homicidii crimine huiusmodi raptores sint vacui. Ne igitur sine vindicta talis crescat insania, sancimus per hanc generalem consticrimen commiserint, et qui eis auxbuerint, ubi inventi fuerint in ipsa rapina, et adhuc flagrante crimisarum aut earum consanguineis, vel tutoribus, seu curatoribinterficiantur. Sin aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sth cmibis aut sẽpnis uio¬
cur constitucõmm diuali¬
uͥonosse oportet. qd gͣm infa¬
una sit notandus. siuiolenci
ecͥmen ap̃se ꝓbatum distuł¬
it uł omisit uł inpunitate
donau̾it aut molliorem qͣm/
pͥstituimus penamꝓtunt¬

Expanded text:
aut saepius viotur, constitutionum divalivero nosse oportet, quod gravi infamia sit notandus, si violentiae crimen aput se probatum distulerit omiserit vel inpunitate donaverit aut molliore, quam praestituimus poena
Abbreviated transcription (Latin):
to mortis parasse insidias ił¬
gn̾e quolibet alio uoluntatẽ
occidendi hũisse inueniatur.
uł forte mantꝰ eomodo insec¬
tecuruxorem meademq̃stio¬
ne ab ominifamilia nõ solũ
mariti s ĩ uxoris q̃ tam̃tunc
temporis domifu̾it.q̃rendum¬

Expanded text:
to mortis parasse insidias vel quolibet alio genere voluntatem occidendi habuisse inveniatur, vel forte maritus eo modo insectetur uxorem, in eadem quaestione ab omni familia non solum mariti, sed etiam uxoris, quae tamen tunc temporis domi
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Sint allegas iatro¬
emante᷑m ꝑ emisti. dubiũ
dis nolint᷑a p̾cesserat: iure
cesum uideri.
Dem. Siquis ꝑcussorem
ad seuenientem gladiore¬
purit. nõ teneaturut ho¬
micida. quia defensor ꝓprie
salutis indecur ĩ ulło peccaᷤᷤ¬
Dem. Eumquias. ¶se.¬
seuerat homicidium señ
nõlutate. s cãufortuito
fecisse. cum calcis ictumor¬
tis coc̃o pͥbita uideatur. Si
nõtacõe nr̃a compͥhensum

Expanded text:
. Si, ut adlegas, latrocinantem peremisti, dubium dis voluntate praecesserat, iure caesum videri.tat. Qui percussorem ad se venientem ferro repulerit, non habetur homicida: quia defensor propriae salutis videtur in nullo peccadem. Eum, qui asseverat homicidium se non voluntate, sed casu fortuito fecisse, quum calcis ictu mortis occasio praebita videatur, si nostra comprehensum
Abbreviated transcription (Latin):
mpr. Siquis parentis aut.
filiiant omuino
affectionis ciuis q̃ nũcupatõne
parricidii continetur
fata ꝓpꝰerauit. siue clam
naparricidii punietur. n
sollempinpena subiuget᷑.
S insutus culloo cuicane
simia. ⁊ int̾ hasferales angͦ¬
cias comp̾hensus serpentiũ
contubuis misceatur lut re¬

Expanded text:
m: Si quis parentis aut filii aut omnino affectionis eius, quae nuncupatione parricidii continetur, fata praeparaverit, sive clam na parricidii puniatur, neque solemni poena subiugetur, sed insutus culeo cum cane et vipera, inter has ferales angustias comprehensus serpentum contuberniis misceatur et, ut re
Abbreviated transcription (Latin):
emmut quicum uxorem dũ¬
cͥe uolu̾it siu̾ingemiam siũ
libertinam secimdum nr̃as
leges ⁊ antiqͣm consuetudi¬
nemparentes uł alios qͦs de¬
cecpetat ⁊ cum corumuolũ¬
tate fiat legitimum coniu¬
giuim. ¶ꝑenas autẽ qͣs p̾dixi¬
mus idem mortis ⁊ bonorimi
amissionis nõ tantum a du̾¬
sus raptores s ⁊̃ cc coscimhos

Expanded text:
 quicumque uxorem ducere voluerit sive ingenuam sive libertinam, secundum nostras leges et antiquam consuetudinem parentes vel alios quos decet petat et cum eorum voluntate fiat legitimum coniugium Poenas autem quas praediximus, id est mortis et bonorum amissionis, non tantum adversus
Abbreviated transcription (Latin):
fiiͫͥ metu atq exortacõe do¬
minormuuiolenciamad¬
mserint: palam ⁊̃ sed̾m
ieꝗͣeraniliam dominum ĩ¬
farnemꝓnuinciatum loci
aut originis ꝓprie dignita
caliumparusse constit̾it.
mẽtaulopost sm̃am dedimi

Expanded text:
i metu atque exhortatione dominorum violentiam admiserint, palam est secundum legem Iuliam dominum infamem pronuntiatum loci aut originis propriae dignitate talium paruisse constiterit, metallis post sententiam dedi.
Abbreviated transcription (Latin):
tudo sauibrit ordinauit ar¬
mata mancipia senbenccel¬
iarios ant isauros insinis pre¬
diis aut iuxta sehr̃e tempta¬
u̾it post exactam centum
quis audeat ħ statuta nr̃e mã¬
suctudinis in aliquo uolare
scientes qd̃ ex dissimulacõne
dignitatis ⁊ aministracõnis
cingulo pͥuabitur: ⁊ post

Expanded text:
tudo salubriter ordinavit, armata mancipia seu bucellarios aut isauros in suis praediis aut iuxta se habere temptaverit, post exactam centum quis audeat statuta nostrae mansuetudinis in aliquo violare, scientes, quod ex dissimulatione dignitatis et administrationis cingulo privabuntur et post
Abbreviated transcription (Latin):
incaptinos constitumus ue
ut ex hisresimmobiles comꝑa¬
rentur. ⁊ amius uictꝰ ogrotan¬
cib accedat. ¶ ouis enimpan¬
perior est hominib qui ⁊mopi¬
acenti sut iinxenone sunt
repoitir⁊ sus corporib laboran
danda impriore mi scͥcinta
sp̃e ⁊ actõemmou̾e ⁊ debita
exigere. ut incaptiuosuelĩ
egrotantes consumantur. i
enimhrdumeis ius mome
dediiuis sine falcidie tainẽ
legis emolum̃to necc̃ẽ est cos¬
incinitate xenones uł ꝓco¬
captinis sanctionemꝑ tem

Expanded text:
in captivis constituimus: vel ut ex his res immobiles comparentur et annuus victus aegrotantibus accedat. Quis enim pauperior est hominibus, qui et inopia tenti sunt et in xenonem repositi et suis corporibus laborandanda et in priore et in secunda specie et actionem movere et debita exigere, ut in captivos vel in aegrotantes consumantur. Si enim heredum eis et ius et nomen dedimus, sine Falcidiae tamen legis emolumento, necesse est in cicaptivis sanctionem pro t
Abbreviated transcription (Latin):
⁊diacomb peculium hr̃e qͣi
castrense concessumẽ eo ad di¬
cout ⁊ in ip̃o testari possint. du¬
bitabatur si huiusmodi cesta¬
m̃ta deb̾ent de in officioso q̃re¬
ia expugnar. cum de omib

Expanded text:
diaconis peculium habere quasi castrense concessum est, eo addito ut et in ipso testari possint dubitabatur si hujusmodi testamenta debeant de inofficioso querela expugnari, cum de omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cuta est. Si incertꝰ est eius seu.¬
petẽ sanctimis. nulla falcidia
nec inhac ꝑte int̾cedente. ¶In
omnib autem huiusmodi ca¬
sib celestos iracundias sacro¬
sanctarmrerum admministra¬
coros expectent. si qualecum
lucrum ex huiusmodigub̾na
nõ ingͣuissima pena iurdͥmina¬
ant corrigere.

Expanded text:
cuta est, sed incertus est ejus senpetere sancimus, nulla Falcidia nec in hac parte intercedente.--§ 8. In omnibus autem hujusmodi casibus coelestes iracundias sacrosanctarum rerum administratores exspectent si qualecunque lucrum ex hujusmodi gubernnon gravissima poena et interminaant corrigere.
Abbreviated transcription (Latin):
talem differenciam expellẽ¬
ces sancimus ⁊ condicõem ⁊
ypothecariam actõem uel
pigms ip̃o iure ⁊ sine aliqua
cessione ad dominn contrac¬
t᷑ ꝑuenire. Si eͥnim ꝓ curato¬
riuecitas legib impoĩta ẽ do

Expanded text:
lem differentiam expellentes sancimus et condictionem et hypothecariam actionem vel pignus ipso iure et sine aliqua cessione ad dominum contractus pervenire. Si enim procuratori necessitas legibus imposita est do
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nou̾int iudices cui¬
libet culmimi honoriq pͥsidẽ¬
tes necessariis utͥq partisipe¬
les causas limitandas. quo eñi¬
so: subcat accusator qui desti¬
tit penamlegis constitutam.
⁊ siꝑsona uilior fu̾it cuidap¬
niminfamie nõ sit iniuria:
forde intra statutas demporis
metas consensus parcium abo¬
licõem poposcerit. ¶Iudicũ
autem debet ẽẽ diligencia. ut
core dilacõpostulet᷑. urgeant
talium causarum nocõẽm
nõ expectatis moris.¬
mp̃r. Oriniualos causasoĩ¬
modo intra duos annos acon¬
testacõne litis cõnun̾iandos
siniri censemnis. nec ulla alia¬
occ̃one ad ampliora ꝓduci tẽ¬
pora. s post biemui excessu
miuimie ulteriis lite duran
nacõem distułint: pena uice

Expanded text:
pp. Noverint iudices cuilibet culmini honorive praesidentes, necessariis utrique parti, si pepus criminales causas limitandas: quo emenso subeat accusator, quia destitit, poenam legibus constitutam, et si persona vilior fuerit, cui damnum famae non sit iniuria, forte intra statuti temporis metas consensus partium abolitionem poposcerit. In iudicum autem debet esse diligentia, ut, tore dilatio postuletur, urgueant talium causarum notionem non expectatis morispp. Criminales causas omnimodo intra duos annos a contestatione litis connumerandos finiri censemus nec ulla occasione ad ampliora produci tempora, sed post bienii excessum minime ulterius lite durantnationem distulerint, poena vice
Abbreviated transcription (Latin):
inarito cuo stipulanti ꝓmisit
dodem. nõ tͥ s miarito contra
suocessores soceri competit
actõ.
ip̃r. a Ad exactõnem dotis
qͣm semel prari placuit qua¬
lia cumq suffic̾e u̾ba cense¬
inus sine scͥpta fu̾int. siue ñ.
eciam si stipulatõ inpollici¬
catõne rerum dotalium mi¬
mme fu̾it consecuta.
filia simpliciter dederit uel
ꝓfilio ante nuptias conatõ¬
inem fecerit. hat autem siniꝰ
uł inpocestate coustitutus ui
forte emancipatus res mater¬
quisicõem effugiunt. quarũ
usus fructus soluni ap̃ patrẽ
remanet. ur quocumq mo¬
do pot̾at qͣsdam acdõnes cõtͣ
prẽm hr̃e dubitabatur ap̃ ne
teres. utrumq ne uideacur:
pr̃ ex ip̃o debito datĩ uiꝰ ante
nuptias conacõiiis. fecisse ꝓ¬
se se ab huiusmodi uexu libe¬
ret andebitum quidem rema¬
net in sua natura liberalitaᷤ
aũ pac̾ua dotem. uł aute nup¬
cias conacõemdare suggessit.
⁊ incali dubitatõne multa ꝑs
q̃oui addito. si forte dix̾it ĩin¬

Expanded text:
arito tuo stipulanti promisit dotem, non tibi, sed marito contra successores soceri competit actio.p. Ad exactionem dotis, quam semel praestari placuit, qualiacumque sufficere verba censemus, sive scripta fuerint sive non, etiamsi stipulatio in pollicitatione rerum dotalium minime fuerit subsecuta. filia simpliciter dederit vel pro filio ante nuptias donationem fecerit, habeat autem filius vel in potestate constitutus vel forte emancipatus res materquisitionem effugiunt, quarum usus fructus solus apud patrem remanet, vel quocumque modo poterat quasdam actionem contra patrem habere, dubitabatur apud vene videatur pater ex ipso debito dotis vel ante nuptias donationis fecisse psese ab huiusmodi nexu liberet, an debitum quidem remanet in sua natura, liberalitas autem paterna dotem vel ante nuptias donationem dare suggessit. Et in tali dubitatione multa pars di quaestioni addito, si forte dixerit in in
Abbreviated transcription (Latin):
diaconica appłłantur. uł eci¬
am decauita. siue inpͥuatis
domib ullocis. huiusmodice¬
tib copiã pͥbere uideantur.
his edib uł locis pͥuatis occ̃e
catholice uendicandis. adħ
int̾dicatur his omnib ad le¬
caniam faciendam noctuuł
die ꝓfanis coire conuentib.
statuta nideł condempnacõe
centum librarum auricͣc sta
tuta offm sublimitatis tuc.
uł p̾sidale quin quaginta
siquid huiusmodifierinel
inpublico uł pͥuatis edib

Expanded text:
diaconica appellantur vel etiam decanica, sive in privatis domibus vel locis huiusmodi coetibus copiam praebere videantur: his aedibus vel locis privatis ecclesiae catholicae vindicandis. Ad hoc interdicatur his omnibus ad litaniam faciendam noctu vel die profanis coire conventibus: statuta videlicet condemnatione centum librarum auri contra officium sublimitatis tuae vel praesidale quinquaginta, si quid huiusmodi fieri vel in publico vel in privatis aedib
Abbreviated transcription (Latin):
nip̃r. Assiduis adiconib
mulieruminquiecatisum̃.
ꝑquassuas dotes deꝑditas
ẽẽ lugebant ⁊ ab anteriori¬
b credit᷑orib substanciasma¬
ritormindetentas. Nositaq ⁊
ad antiqͣs leges ꝓspeximus in
accõmiqm in p̾senti sustuli¬
uͤmis. magnam pͥrogatinã
pͥstantes ut contra omnes
pene ꝑsouales accõnes ha¬
reant pͥmlegia ⁊ creditores
anos antecedant. licet fuerãt
anteriores: ⁊ hec cuminꝑso¬
nalib statuerant accõmb si¬

Expanded text:
nus . Adsiduis aditionibus mulierum inquietati sumus, per quas suas dotes deperditas esse lugebant et ab anterioribus creditoribus substantias maritorum detentas. Nos itaque ad antiquas leges perspeximus in actioni, quam in praesenti sustulimus, magnam praerogativam praestantes, ut contra omnes paene personales actiones habeat privilegia et creditores alios antecedat, licet fuerant anteriores. Et haec cum in personalibus statuerant actionibus
Abbreviated transcription (Latin):
co iusticie uigoremreiaxalũt
⁊ seniorib ẏpothecis nouas
umilieris ypothocas si halebãt
accõnes expellebant nec ad fra¬
ꝯͥiuitatem nuslieris respicien¬
uita suamaritꝰ sungitur cum
tẽ consticuta ⁊ õportebat enĩ
disponimaritoscreditorib
suis ex sua suba satisfac̾e nõ
dotẽ iulieris qm ad suosine¬
tus suasqr alimonias mulier
poͣssidet ur a semet ip̃a datam¬

Expanded text:
iustitiae vigorem relaxabant et senioribus hypothecis novas mulieris hypothecas, si habebat actiones, expellebant, nec ad fragilitatem muliebrem respicienvita sua marito fungitur, cum te constituta est. Oportebat enim disponi maritos creditoribus suis ex sua substantia satisfacere, non dote muliebri, quam ad suos victus suasque alimonias mulier possidet, vel a semet ipsa data
Abbreviated transcription (Latin):
conficiunt᷑ que ydeochyra
grece applłantursiue
totaseries egnmmamicõ¬
trahenciumuł notarii. aũ
Salterius cuiuslibet scͥpta
fu̾nt ip̃orumtamihãt subscͥp¬
tiones. sũi testib adhibitis
siuenon. l condiconales sĩt

Expanded text:
conficiuntur, quae idiochira graece appellantur, sive tota series eorum manu contrahentium vel notarii aut alterius cuiuslibet scripta fuerit, ipsorum tamen habeant subscriptiones, sive testibus adhibitis sive non, licet condicionales sint
Abbreviated transcription (Latin):
nantenori denogetur. si sic
maneat eiͦs ius incorruptum
qͣiͣ adhuc uiuente matre eor.¬
in duabenim dotib ab eadẽ
subͥa debitis ex dempore pͥroga¬
autentantum ad doꝰtenscĩ

Expanded text:
anteriori denegetur, sed sic maneat eis ius incorruptum, quasi adhuc vivente matre eorum: duabus enim dotibus ab eadem substantia debitis es tempore praerogaautem tant
Abbreviated transcription (Latin):
lant. siue nõ quasi publice
conscͥptas. si ꝑsonał actõ exͥ¬
ceatur. siumirobur lĩe dec̃¬
ninus. ¶Sĩe autemius
pignoris uł ypothece ex hi
instrlimentis uendicariqͥs
sͥ contenderit. eum quiin¬
strum̃tispublice confectis
nititur pͥpom. etianisi posti¬
oris contineatur. ini si forte ꝓ¬
bate atq integre opinionis
tiimuuł amplius uiroꝵso

Expanded text:
t, sive non, quasi publice scriptas, si personalis actio exerceatur, s uum robur habere decernimus. Sin autem ius pignoris vel hypothecae ex huiusmodi instrumentis vindicare quis sibi contenderit, eum qui instrumentis publice confectis nititur praeponi, etiamsi posterior dies his contineatur, nisi forte probatae atque integrae opinionis trium vel amplius
Abbreviated transcription (Latin):
qui pecumam posteadat sp̃
hoc pacto credit. ut idempig¬
nus ei obligetur ⁊ inlocum eiꝰ
succedat. qd cum intua ꝑsona
fc̃m nõ sit iudicatum est em̃
tepignora nõ accepisse. frustͣ

Expanded text:
qui pecuniam postea dat, sub hoc pacto credat, ut idem pignus ei obligetur et in locum eius succedat Quod cum in tua persona factum non sit  iudicatum est enim te pignora non accepisse, frust
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alias d̾n᷑as constitutões feci¬
enientis. ⁊ hec omnia iumnũ
cosligentes. Sanctimus exsti¬
pulatu accõem qͣm mulieri¬
biam ꝓdote im ituendam
dedimus. cuiq ecianicacitã
conauimus in eẽ ypothiccam.
pociora uira contra õmines
hp̃e mariti creditoros licet ã¬
ceriores sint cemporis pͥuile¬
gio uallati.cum euminper¬
dixinnis cau pͥuilegiouteba¬
tur resuxoria. quã pp̃ non ⁊
in ypochecauihoc mulien ⁊
nunc indulgemus bñt̾iul re¬

Expanded text:
duas constitutiones fecienientes, et omnia in unum colligentes sancimus ex stipulatu actionem, quam mulieribus iam pro dote instituendam dedimus cuique etiam tacitam donavimus inesse hypothecam, potiora iura contra omnes habere mariti creditores. Licet anterioris sint temporis privilegio vallati Cum enim in perdiximus tali privilegio utebatur res uxoria, quapropter non et in hypothecam hoc mulieri et nunc indulgemus beneficium,
Abbreviated transcription (Latin):
oc̃em qm suo temporsscruire
disponimus ⁊ hr̃e int̾ creditores
sin temporis ordinem. nõ enĩ
ꝓlucro fouemus mulieres.
s ne damꝑmu paciantur.
suisq reb defraudentur cura
pore locum here sanctimus.
⁊ nõ retrorsum referinius.

Expanded text:
em, quam suo tempori servire disponimus et habere inter creditores sui temporis ordinem. Non enim pro lucro fovemus mulieres, sed ne damnum patiantur suisque rebus defraudentur curamus pore locum habere sancimus et non retrorsus referimus.
Abbreviated transcription (Latin):
b relictis quib unde lileri
bonorum posso̾ miminic com¬
petit ⁊ iusuper ex lacere qui¬
b cuinq agnatis mimiune p¬
sunit cideni agnati quartam
parteni he. editatis mortue
ꝑsone sͥ uendicare. s solide¬
cendentes ad mortui succes¬
sionem uocentiu qd̾ cantũ
infuturis nõ ĩ pteritis ne¬
gocus seruari decnimus.
posse succed̾e nulla dubita¬
cõ est.

Expanded text:
i bonorum possessio minime competit, et insuper ex latere quibuscumque agnatis, minime possint idem agnati quartam partem hereditatis mortuae personae sibi vindicare, sed soli descendentes ad mortui successionem vocentur. quod tantum in futuris, non etiam praeteritis negotiis servari decernimus.posse succedere nulla dubitatio est.
Abbreviated transcription (Latin):
dem.i. Ut incestato filius¬
definicto ac nepos ex alio qdͥ
mortis cempore cius rebus
humanis nõ inuenitur in a¬
nentes in sacris pariter suc¬
cedant cuidenter lege duode¬
cim cabularum cauetur ꝙ
⁊ honoraui uiris obseruatõ
seqͣuitur.
dem. Ancestato defimie¬
to postumum suum hr̃dem.
qͣm sororem l consanguine¬
am hr̃i portoirem. ordo suc¬
cessionum lege duodecim
cabularum factu̾s nim̾s
euidenter demonstrat.
fuisti pot̾ate solempnit in
ad optõm dedit cum filiis na¬
turalib ad optiui prĩs ante
uł post q̃sitis desuncto intes¬
tato succed̾e potes.
⁊ seruo. uelud spurius het̃.
nec ut decurionis suius qͣm¬
missus ⁊ naͣtalib suis resti¬
tutꝰ hunc fu̾it adeptꝰ houoi¬
rem. de fenͣdi pot.¬
Dem. ⁊ilimi hr̃e suum.
ub̾tus in potate nõ ꝓhibet᷑
cum ob p̃t̾itum statum ex
legitiis imptiis ingenuoꝵ
exemplo filios hr̃e ub̾to nõ
sit interdc̃m.
dem. apd hostes pr̃e de¬
fucto filia comuunis uo¬
bis. quo cãuscĩamortis nõ

Expanded text:
ncto filius ac nepos ex alio, qui mortis eius tempore in rebus humanis non invenitur, manentes in sacris pariter succedant, evidenter lege duodecim tabularum cavetur. quod et honorarii iuris observatio sequitur.e. Intestato defuncto postumum suum heredem quam sororem licet consanguineam haberi potiorem ordo successionum lege duodecim tabularum factus nimis evidenter demonstrat. fuisti potestate, sollemniter in adoptionem dedit, cum filiis naturalibus adoptivi patris ante vel post quaesitis defuncto intestato succedere potes. et servo velut spurius habetur nec ut decurionis filius, quammissus et natalibus suis restitutus hunc fuit adeptus honorem, defendi pote. Filium habere suum libertus in potestate non prohibetur, cum ob praeteritum statum ex legitimis nuptiis ingenuorum exemplo filios habere liberto non sit interdictum.e. Apud hostes patre defuncto filia communis vobis, quo casu scientia mortis non
Abbreviated transcription (French):
tus amis auia ue desecent.
hec nepotib que sanctimꝰ
uira seruamus. s ⁊ si auus
uł ania quib huiusmodi
nepotes erunt cestati obie
⁊ sique fuie pocerant: uel
de re ue delite compet̾e ac¬
cõnos nepotib deferimus
secimdum iustum nr̃e le¬
gis modum q̃ de parentum
in officiosis cestam̃tis com¬
petunt filiis¬

Expanded text:
ecerit, haec nepotibus quae sancimus iura servamus, sed et si avus vel avia, quibus huiusmodi nepotes erunt, testati obieret si quae filiae poterant vel de re vel de lite competere actiones nepotibus deferimus secundum iustum nostrae legis modum, quae de parentum inofficiosis testamentis competunt filiis
Abbreviated transcription (Latin):
eͣmͣimexpiacito urõ. s adu̾sus
de competit accõ. enmnautẽ
cui certa lege pdia donastim
cͥta ciuili accõne ad placitor
obsequiumurgi secundni

Expanded text:
eum ex placito vestro, sed adversus te competit actio. Eum autem, cui certa lege praedia donasti, incerta civili actione ad placitorum obsequium urgueri secund
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si aucillam nĩmis
cuis comparatam ẽẽ pͥsidi pro¬
uincie ꝓbau̾is. donacõnisq
causa focarie tue nomine in¬
strim̃itum emptõnis ẽẽ conscͥp¬
cum eamt restitui iubebit. Nã
l cessante m̾ĩmi iure douatio¬

Expanded text:
. Si ancillam nummis tuis comparatam esse praesidi provinciae probaveris donationisque causa focariae tuae nomine instrumentum emptionis esse conscriptum, eam tibi restitui iubebit. nam licet cessante i
Abbreviated transcription (Latin):
datõ. s pollicitatõ cantum sub¬
secuta sit. liceat nõ nuumerate
pecunie excep cõem oppon̾e
nõ solum marito contra uxo¬
rem uł eius heredes. morte mu¬
lieris uł repudio dissoluco
cuius morte dissolutum est
suscepisse dotalib instrim̃itis
conscͥptuui sit oinuiq ꝑsone
qm dotem suscepisse uua cũ
marito conscribr̃ ⁊ cius simi¬
lit̾ heredib itatam̃ ut iutra
a morte mariti uł mulieris

Expanded text:
datio, sed pollicitatio tantum subsecuta sit, liceat non numeratae pecuniae exceptionem opponere non solum marito contra uxorem vel heredes eius morte mulieris vel repudio dissoluto cuius morte dissolutum est suscepisse dotalibus instrumentis scriptum sit, omnique personae, quam dotem suscepisse una cum marito conscribitur, et eius similiter heredibus, ita tamen, ut intra a morte mariti vel mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Eunqui ꝓbabilem
scculo discipliuam agit deco¬
laͣn cõsorcõ sororie appellacõ¬
nisnõ decet. Quicuiq gͥ cinꝰ¬
cum gradus sacͥdocis fulciun¬
tur. uł cũcatus houore censen¬
cur extͣncarimisͥ mulierum
int̾dc̃a consorcia cognoscant
.hac eis tantum facultate cõ¬
cessa. ut mr̃es. filias. acq ger¬
manas intra domuũ suare sep¬
ta contineant. In huis eniuni¬
cħ seui cͥminis estimare. fedꝰ
naturale ꝑmittit. Illasenim
ñ relinqui castitatis hoctatur
affectõ. q̃ aute sac̾docium mari¬
corum legitimum meruert̃
coniugium. N enim cł̾icis
inꝯꝑetent᷑ adiuncte sunt q̃ dig¬
nos sac̾docõ uiros sin conu̾sa

Expanded text:
m, qui probabilem saeculo disciplinam agit, decolorari consortio sororiae appellationis non decet. Quicumque is sacerdotio fulciuntur vel clericatus honore censentur, extranearum sibi mulierum interdicta consortia cognoscant: hac eis tantum facultate concessa, ut matres filias atque germanas intra domorum suarum saepta contineant: in his enim nihil scaevi criminis aestimari foedus naturale permittit. Illas etiam non relinqui castitatis hortatur adfectio, quae ante sacerdotium maritorum legitimum meruere coniugium: neque enim clericis incompetenter adiunctae sunt, quae dignos sacerdotio viros sui conversa
Abbreviated transcription (Latin):
qua uł ip̃i uł ꝓcuratores quos
ꝓse dederint. siñarum tuarũ
auctoritate pulsantur execu
fidessorem sacratissime huius
urbis ecc̃e ẏcononium uł de¬
fensorem p̾beant quinsq
ad quinquaginta libras au¬
i fideiussor existat. Ip̃e u̾o re
u̾entissimus ycononius alme
huius urbis ecc̃e lite pulsatus
sideiussorem pro se nõ p̾beat.
ut pote qui ⁊ aliorum cłicoꝵ
side iuisse futurus ÷ s fidei sue
conuuittatur:. Q si lis diuer¬
sorum excepto reu̾entissimo
ẏconomo csicorum q̃ agitan¬
dasit memoratam summã
uideatur extedere: cłicus lite
pulsatus det executori pro re¬
sidua qͣntitate caucõem suam
cui nullum camen insertum
erit iussurandum. quia ecc̃as¬
ticis regulis ⁊ canone a beatis¬
simis ep̃is antiquitꝰ instituto
cliciurare ꝓhibentur. ¶Sta¬
tuimus autẽ ut executorib
idem reu̾entissiis yconomꝰ.
uł alii diu̾si clici subreu̾entis¬
timo arcsicp̃o huius splendi¬
dissime ciuitatis smñarimi tu¬
arum auctoritate cominoni¬

Expanded text:
qua vel ipsi vel procuratores, quos pro se dederint, sententiarum auctoritate pulsantur, exseconveniri, fideiussorem sacratissimae huius urbis ecclesiae oeconomum vel defensorem praebeant, qui usque ad quinquaginta libras auri fidverentissimus oeconomus almae huius urbis ecclesiae lite pulsatus fideiussorem pro se non praebeat, utpote qui et aliorum clericorum fideiussor futurus est, sed fidei suae committatur. Quod si lis diversorum excepto reverentissimo oeconomo clericorum, quae agitanda sit, memoratam summam videtur excedere, clericus lite pulsatus det exsecutori pro residua quantitate cautionem suam: cui nullum tamen insertum erit iusiurandum, quia ecclesiasticis regulis et canone a beatissimis episcopis antiquitus instituto clerici iurare prohibentur. Statuimus autem, ut exsecutoribus idem reverentissimus oeconomus vel alii diversi clerici sub beatissimo archiepiscopo huius splendidissimae civitatis sententiarum tuarum auctoritate commoni
Abbreviated transcription (Latin):
dĩauolentib cam̃ actorib uł
auctor discepta cõem scĩssimi
mo archi ep̃o huius urbis cł̾icos
constitutos uł contra reu̾entis¬
simum yconomunitam de
suis qm de eccłiasticis negocuis
sibimet nou̾it expetendu.
alt̾um iudicem eosdem cłicos

Expanded text:
volentibus tamen actoribus, si actor disceptationem sanctissimmo archiepiscopo huius urbis clericos constitutos vel contra reverentissimum oeconomum tam de ipsius quam de ecclesiasticis negotiis sibimet noverit expetendum alterum iudicem eosdem clerico
Abbreviated transcription (Latin):
nus. aut diaconissa. scu sub¬
diaconissa uł cuiuslib alteriꝰ
loci cłicus. aut monachꝰaut
mulier q̃ solitarie uite dedita
est. nulllo condito testam̃to de¬
cesserit. nec ei parentes utrius 
or extiterint. bona q̃ ad emuł
ad eamꝑtinuerint. sacroscẽ
rat destinatus aut destinata.
omnnfariam sccientur. excep¬
tis his facultatib qͣs forte cen

Expanded text:
conissa aut subdiaconus vel cuiuslibet alterius loci clericus aut monachus aut mulier, quae solitariae vitae dedita est, nullo condito testamento decesserit nec ei parentes utriusqueor extiterit, bona, quae ad eum vel ad eam pertinuerint, sacrosanctfuerat destinatus aut destinata, omnifariam socientur. Exceptis his facultatibus, quas forte cen
Abbreviated transcription (Latin):
causis apd̾ competentemindi¬
cem depoĩta exibicõnis qlisa
fuit sacro scẽ religioins antis¬
titi criginta pondo auri con¬
dempnacõne publicis calcuł
inferendant ꝑcellatur p̃ci¬
puis ¶ Quinetiam omĩa
priulegia q̃ sacroscĩs eccłiis
confugarum. aut clicorum
decanorum uł aliorum eccłi¬
asticorum cansalegib sunt
p̾stita: mtͣacta atq illibutaser¬
uari. ¶ p̾t̾ea iubemus ut
onmes csici atq monachiqͥ
de suis ciuitatib ad hane al¬
mamurbem eccłi asticiuego¬
cuił religionis cansa ꝓficiscũt᷑.
litceris ep̃i. cuiinus quis it̾
faciens obsequitur uuiniti
adueniant scituri qd̾ sicitra
hanc fiduciam accesserint. si¬
bim imputabunt. qd̾ nõ cł̾ici
uł monachi eẽ putabinitur.

Expanded text:
causis apud competentem iudicem deposita exhibitionis causa fuerit sacrosanctae religionis antistitis, triginta pondo auri condemnatione publicis calculis inferenda ut percellatur, praecipimus. Quin etiam omnia privilegia, quae sacrosanctis ecclesiis confugarum aut clericorum, decanorum vel aliorum ecclesiasticorum causa legibus sunt praestita, intacta atque illibata servari. Praeterea iubemus, ut omnes clerici atque monachi, qui de suis civitatibus ad hanc almam urbem ecclesiastici negotii vel religionis causa proficiscuntur, litteris episcopi, cui unusquisque iter faciens obsequitur, muniti adveniant: scituri quod, si citra hanc fiduciam accesserint, sibimet imputabunt, quod non clerici vel monachi esse putabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
obnoxii. cł̾iciuł monachił
cuniscum sexus relinqñt᷑.
Nec enim iustum est bona
seu peculia q̃ aut patrono le¬
gib debentur. aut domino p᷑¬
sonis cui quis eorum fuerat
ascͥptus aut ad curiam ꝓ ce¬
nore dudum late constitucõ¬
nis sub cͥca forma ꝑtinere nos¬
pecentib sacro sc̃ĩs eccħis uł
monast̾us reseruatis ¶ Siqͥs
forte pͥdcĩs condicõnib obnox¬
nis aut ex gestis negociis aũ
ex quib libet aliis eccłiasticis
accõnib obligatus obierit.

Expanded text:
obnoxii clerici monachive cuiuscumque sexus relinquunt. Nec enim iustum est bona seu peculia, quae aut patrono legibus debentur aut domino possessionis, cui quis eorum fuerat adscriptus, aut ad curias pro tenore dudum latae constitutionis sub certa forma pertinere nospetenter sacrosanctis ecclesiis vel monasteriis reservatis, si quis forte praedictis condicionibus obnoxius aut ex gestis negotiis aut ex quibuslibet aliis ecclesiasticis actibus obligatus obierit.
Abbreviated transcription (Latin):
inpost̾ummelius inueniatur.
⁊ ad constitucẽ nes necc̃io sit
redigendum. ⁊ a nob̾constitu¬
atur. ⁊ in alia congregatõne
refcratur que nouellarum no¬
mine constitucõnum significe¬
cur. ¶ Repetita itaq iussione
nemini inpost̾um cõcedimus
nel exdecisioncib nris uł ex ali¬
is constitucõnib qͣs antea feci¬
mus uł prima iustiniam codi¬
cis edicõne aliquid recitare . ꝙ.
ꝙ inpͥsentipurgato ⁊ renoua¬
to codice nr̃o scͥptum inuenia¬
tur. hoccantum modo iomĩb
reb ⁊ iniudiciis ⁊ optincat ⁊ re¬
citetur cuius scͥpturam ad sum¬
licudinem nr̃arumiustitucõ¬
imri digestorum sineullasig¬
norum dubitacõne conscribi
iussimus. ut omne qd̾ a nob̾cõ¬
poĩtum ẽ: hoc ⁊ inscͥptura ⁊ in
ip̃a scõne purum acq diluci

Expanded text:
in posterum melius inveniatur et ad constitutionem necessario sit redigendum, hoc a nobis et constituatur et in aliam congregationem referatur, quae novellarum nomine constitutionum significetur. . Repetita itaque iussione nemini in posterum concedimus vel ex decisionibus nostris vel ex aliis constitutionibus, quas antea fecimus, vel ex prima Iustiniani codicis editione aliquid recitare: sed quod in praesenti purgato et renovato codice nostro scriptum inveniatur, hoc tantummodo in omnibus rebus et indiciis et obtineat et recitetur. cuius scripturam ad similitudinem nostrarum institutionum et digestorum sine ulla signorum dubietate conscribi iussimus, ut omne, quod a nobis compositum est, hoc et in scriptura et in ipsa s
Abbreviated transcription (Latin):
memoratꝰ iustimanus codex
a p̾factis gloriosissimis ⁊ facũ¬
dissimis uiris purgatꝰ ⁊ candi¬
dus factus omnib ex nr̃a iussi¬
oue ⁊ cͥcumnductis ⁊ additis ⁊
repletis uec nõ tͣnsformatis no¬
bis oblatꝰ est. ⁊ iussimis secundo
euuinũ nominis auctoritate
nidentem. ominib iudiciis so¬
lum qͣntum adcliuales con¬
stitucõnes ꝑtinet freq̃ntare.
ex die qͣrto kalendas ian̾. nr̃qͣr
ti felicissimi consulatꝰ. ⁊ pauli
eius codicis cõstitucõne legen¬
da. nisi postea uaria renimna¬
tura aliqd̾ nouum creau̾it qd̃¬

Expanded text:
memoratus Iustinianus codex a praedictis gloriosissimis et facundissimis viris purgatus et candidus factus omnibus ex nostra iussione et circumductis et additis et repletis nec non transformatis nobis oblatus est, iussimus in secundo eum nostri numinis auctoritate nitentem in omnibus iudiciis solum, quantum ad divales constitutiones pertinet, frequentari ex die quarto kalendarum Ianuariari felicissimi consulatus et Paulieiusdem codicis constitutione legenda, nisi postea varia rerum natura aliquid novum creaverit
Abbreviated transcription (Latin):
dissime impend̾e ut inchil a
nob̾ ceptum inꝑfoctum reli¬
disꝑse. ⁊ q̃ plurima similitu¬
dine nec nõ diu̾sitate nacilla¬
bant inunum corpus collig̾e.
ominiq uicõ purgare ꝓposin¬
uis. ⁊ hoc iam ꝓ uiros excelse
⁊ facundissimos ꝑ fc̃m est. ⁊ a
nobis postea cõfirmnatum. qd̾

Expanded text:
dissime impendere, ut nihil a nobis coeptum imperfectum relidispersae et quam plurima similitudine nec non diversitate vacillabant, in unum corpus colligere omnique vitio purgare proposuimus. et hoc iam per viros excelsos et facundissimos perfectum est et a nob
Abbreviated transcription (Latin):
et constantinum. ⁊ ioħem uiros
eminentissimos cogatos fori ã¬
plissime sedis casdem constitucõ¬
nes nr̃as deserpere ⁊ insingula
discretas capitula ad ꝑfectaꝵ
constitucõnum soliditatem ꝯ¬
petentib suppon̾e tituł ⁊ prio¬
rib constitucõnib eas aggre¬
gare. ¶ Supͣdcĩs itaq magni¬
sicis ac prudentissinis uiris per¬
misims hoc omnia fac̾e. ⁊ si
qͣ em̃idacõe opus fu̾it. hanc fa¬
cͥent. nõ titubante animo s no¬
stra auctoritate freti coustitu¬

Expanded text:
em viros eloquentissimos togatos fori amplissimae sedis easdem constitutiones nostras decerpere et in singula discretas capitula ad perfectarum constitutionum soliditatem competentibus supponere titulis et prioribus constitutionibus eas adgregare. Supra dictis itaque magnificis et prudentissimis viris permisimus haec omnia facere et, si qua emendatione opus fieret, hanc facere non titubante animo, sed nostra auctoritate fret
Abbreviated transcription (Latin):
tituł ad publicum ꝑtinenti¬
b poĩta sunt: ea ⁊̃ ꝓut cõmu¬
nis reicommnoditas exigit.
firma ẽẽ censemus. ¶Iuustͥs
gͥ ⁊ magnifica auctoritas tua.
ad ominium ppłorum notici¬
amcundem codicemedc̃is ex
more ꝓpoĩtis ꝑuenire faciat.
ip̃o ⁊̃ tertu codicis insingulas
ꝓuncias nr̃o subiectas imꝑio
cumnr̃a diuina notacõne mit¬
dendo. ut eo modo ad omnium
negocia eius demur̃ codicis
constitucões ualeant ꝑuemi¬
re. ⁊ extantib festib dieb .i.
stitucõnumex eodem nr̃o co¬
dice fierent. Datͥ.uii. id. ap̃.¬

Expanded text:
titulis ad publicum pertinentibus posita sunt, ea etiam, prout communis rei commoditas exigit, firma esse censemus. Illustris igitur et magnifica auctoritas tua pad omnium populorum notitiam eundem codicem edictis ex more propositis pervenire faciat, ipso etiam textu codicis in singulas provincias nostro subiectas imperio cum nostra divina subnotatione mittendo, ut eo modo ad omnium notitiam eiusdem nostri codicis constitutiones valeant pervenire, ut extantibus festis diebus, stitutionum ex eodem nostro codice fiant. Data VII id. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
i ampoĩte sunt: ostendunt. pꝰea
u̾o cum uetꝰ iusconsiderandũ
fecimus qui alias ad cominod̾
ꝓpoĩti operis ꝑtinentes pluri¬
mas constitucõnes ꝓuiulga¬
nmmus. Quib maximꝰ autiqͣ¬
riirerum arciculus emenda¬
tus. ⁊ coartatꝰ est. omne q ius
antiquum suꝑ uacualixitate
didimus. s cum nouellenrẽ

Expanded text:
 positae sunt ostendunt. . Postea vero, cum vetus ius considerandum fecimus quam alias ad commodum propositi operis pertinentes plurimas constitutiones promulgmus, quibus maximus antiquarum rerum articulus emendatus et coartatus est omneque ius antiquum supervacua prolixitate didimus. Sed cum novellae
Abbreviated transcription (Latin):
cite sunt: eas siquidem aliqd̃
pͥuilegium sp̃ali bñficõ indł¬
gent: omini modo ratasman̾e.
mus. s ⁊ si quare gẽsta ĩcui
culimnis iudicõ. uł in aliis in¬
diciis ciuilib uł militarib.¬

Expanded text:
itae sunt, eas, si quidem aliquot privilegium speciali beneficio indulgent, omni modo ratae manere, mus. sed et si qua regesta in tui culminis iudicio vel in aliis iudiciis civilibus vel militarib
Abbreviated transcription (Latin):
pͥcoriane pͥfecture iudicõ. si
contranisse iesos affirment
nõ ꝓuocandis supplicandi
licenciam ministramus.l.
tur ꝓlata sinanec enimpuꝰ¬
unco ꝓdest singułiegum ã¬
minicula denegari ita uide¬
ħ ut intra biemum tantũ¬
modo nrõ nomini contracos¬
nicionalos sedis p̾toriane pͥ¬
fecture sm̃as. post successio¬
nem iudicis mim̾iandum
supplicandi eis concedatur
facultas.
semper compei
etiam contra absentes
sm̃am darisolere. id euĩ
coptinet ut ⁊̃ abscutem da¬
ipnare possis ño ict. om¬
Immo neccitatem habeas.

Expanded text:
orianae praefecturae iudicio, si contra ius se laesos adfirment, non provocandi, sed supplicandi licentiam ministramus, litur prolata sententia nec enim publice prodest singulis legum adminicula denegari : ita videlicet, ut intra biennium tantum nostro numini contra cognitionales sedis praetorianae praefecturae sententias, post successionem iudicis numerandum, supplicandi eis tribuatur facultas. semper compelletiam contra absentes sententiam dari solere. id enim eo pertinet, ut absentem damnare possis, non ut omnimodo necesse habeas.
Abbreviated transcription (Latin):
lunt sm̾ama indice posse
nõ potest. qd̾ nobis absentib
tugnoranti ator indefensis
dicitis eẽ platum. si ubipri¬
mimi cognonistis non ulus
eestatutis querelam distulis¬
cis qta enimifirmitatem siña¬

Expanded text:
ntiam ab iudice posse non potest, quod vobis absentibus et ignorantibus atque indefensis dicitis esse prolatum, si, ubi primum cognovistis, non ilico de statutis querellam detulistis. ita enim firmitatem sen
Abbreviated transcription (Latin):
tali mingio immopocius
contagio cunctis liñam deue¬
gamus. ut imusquisq cos¬
noscat int̾pretatõem quo
rei cuius ẽ denegata peticõ.
nec si ꝑ subreptõem post

Expanded text:
tali coniugio, immo potius contagio, cunctis licentiam denegamus, ut unusquisque cognoscat impetrationem quoque rei, cuius est denegata petitio, nec si per subreptionem post
Abbreviated transcription (Latin):
ueceres nos diuidimus. Enm
gͥ is qui inuent̾e portabatur
ptͥtitus fi̾nt qui si ad lucem fu̾¬
it redactus suus heres pr̃i ex¬
ist̾et sinõ alius eum anceced̾et¬
⁊ nascendo ruptum cestam̃¬
cum faciebat. si postumus
in hunc quidem orbem orbẽ¬
deuoͥtus ẽ uoce aũ nõ emissa ab
uice subtractus ẽ. dubitabat᷑
siis postumus natus faccere

Expanded text:
veteres, nos decidimus. cum igitur is qui in ventre portabatur praeteritus fuerat, qui, si ad lucem fuisset redactus, suus heres patri existeret, si non alius eum antecederet et nascendo ruptum testamentum faciebat, si postumus in hunc quidem orbem devolutus est, voce autem non emissa ab hac luce subtractus est, dubitabatur, si is postumus ruptum facer
Abbreviated transcription (Latin):
cius fuit hereditas celata ꝓ
ħede gerere nõ ambigit᷑.
sa bonorum possõẽ pat̾uam
succssionem optin̾e eeiciui¬
sit. l res ex eius descendentes
bonis nõ ꝓoͣbetur tenuisse. hr̃s

Expanded text:
i fuit hereditas delata, pro herede gerere non ambigitur.sa bonorum possessione paternam successionem obtinere potusit iure, licet res ex eius descendentes bonis non probetur tenuisse, heres
Abbreviated transcription (Latin):
sui hereces se pate rius nõ¬
inimisci̾unt bonis camẽ ignorã¬
tes delatam sͥ hereditatem ẽẽ¬
longi cemporis ꝓͥscͥptone quo¬
mius hãc uendicent excludi
nõ possut.
Demn. E icuratoris dindam
tui cestam̃to iure fco ue aiue¬
cestato legitima ceiata suͣcces¬
sio c̃hoc cãu ei qui loͦ repudia¬
ut hr̃oitatem eam licet adire.
rector gͥ aditus ꝓuincie si bere¬
ditati nec dumi sunt obligati
eos anherẽdes sint int̾rogare
debebit ac sicemp̃ ad cenb̾an¬
dum pocierint mod̾atum sta¬
tͣuet.
Dem. Mide bonis patͥuis ma¬
cinsti neq in õꝑia prĩs ce ex¬
cusat. neq uiii frĩs porcõm cu¬
arcert aͤe exacdõne creditoꝵ
qui iure ciuili ꝓhr̃ditaria por¬
cõne conueniunt pot̃¬

Expanded text:
sui heredes se paternis non miscuerint bonis, tamen ignorantes delatam sibi esse hereditatem longi temporis praescriptione, quominus hanc recte vindicent, excludi non possunt.. Si curatoris tui quondam testamento iure facto vel ab intestato legitima delata successio est, hoc casu ei qui non repudiavit hereditatem eam licet adire. rector igitur aditus provinciae, si hereditati necdum sunt obligati, eos an heredes sint interrogare debebit ac, si tempus ad deliberandum petierint, moderatum statuet.e. Si te bonis paternis macuisti, neque inopia patris te excusat neque vis fratris portionem tuarcere te exactione creditorum, qui iure civili pro hereditaria te portione conveniunt, pot
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsit beredem ⁊ ex sola aĩ
destinatõne pr tius heres
si̾poterat. Igr̃ sicestam̃to suo
cascem iuicias ad te ꝑtinere
decre̾ut ap̾ rectorem ꝓuincie
duarum uciarum ius per¬
sequi pot̾is.
prius defunctam cẽ ꝓponis
qͣm cognosc̾et ã afr̃e suo au¬
quid hercreditatis fuiss relic¬
cum manifestum atq eui¬
dens ẽ anteqͣm ꝓ herede gere¬
ret uł bonorum possõnem
admiserit de fuuctan non¬

Expanded text:
scripsit heredem, et sola animi destinatione pater tuus heres fieri poterat. igitur si testamento suo easdem uncias ad te pertinere decrevit, apud rectorem provinciae duarum unciarum ius persequi poteris. prius defunctam esse proponis, quam cognosceret, an a fratre sibi aliquid hereditatis fuisset relictum, manifestum atque evidens est, antequam pro herede gereret vel bonorum possessionem admiserit, defunctam
Abbreviated transcription (Latin):
herede cucore auctore geren¬
to consequi successionem.
g. ip̃uis actus ⁊ uoluntas
fuit nocessania. Nam siqͥd
nesciente eo cutor eg̾it ili
hr̃ditateni  potuit ad cine

Expanded text:
herede tutore auctore gerendo consequi successionem, sed ipsius actus et voluntas fuit necessaria. nam si quid nesciente eo tutor egit, illi hereditatem non potuit adquire
Abbreviated transcription (Latin):
Deui.  i frĩs cui filius mor¬
cis cempore in prĩs sui funit po¬
t̃ate siue exasse heres iusticu
t᷑ ẽ ⁊̃ clausis cabur heres potũ
exist̾e sine ex ꝑte nicħominꝰ
statim siuis ei heres exstitit.¬

Expanded text:
Si fratris tui filius mortis tempore in patris sui fuit potestate, sive ex asse heres institutus est, etiam clausis tabulis heres potuit existere, sive ex parte, nihilo minus statim suus heres e
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ emancipata eo de racõ¬
agnouisti frust᷑ e uł ad
uereris ne heredi¬
tati patͥne sis obliga¬
mamunisisti res q ⁊ manti¬
pia: quedam ꝓp̃ fum̾s
impensas distraxisti.

Expanded text:
re emancipata eo deagnovisti, frustra vereris, ne hereditati paternae sis obligamanumisisti resque et mancipia quaedam propter funeris impensas distraxisti.
Abbreviated transcription (Latin):
acceierare suc̃cessionem. ꝙ
isicum sui niris cẽt ante aoi¬
ptam hr̃ditatem at̾cessit. tu¬
e prĩ tuo legitimus leres
excitisti seuintra cempora
edẽo pͥfinita bonorum pos¬
sõnem agnonisti q̃ faculta¬
uł q̃ ab alio iniuria decinẽ¬
tur. pͥsidis diligencia tͥres¬
tituentur.

Expanded text:
accedere successionem. Quod si, cum sui iuris esset, ante aditam hereditatem decessit tuque fratri tuo legitimus heres extitisti seu intra tempora edicto praefinita bonorum possessionem agnovisti: quae facultavel quae ab alio iniuria detinentur, praesidis diligentia tibi restituentur.
Abbreviated transcription (Latin):
laudamus siñam ⁊ sanctimꝰ
siuimis ꝑfecte nacus ẽ licet
illico postqͣm iut̾ram cecidit.
ur inmanib obstecrieis deces¬
sit. nichil ominus cestanitũ
corrumpi. hoc cantummodo
requirenda siuimus ad orbẽ
cotus ꝓcessit ad nullum de¬
clinaus snonsirum ur ꝓdi¬
giuiii.
m̃tum faciebat hiis u̾bis us
ẽ. si filius ue fuia intra decẽ
mensium spacium post mor¬
tem meam fu̾int editi here¬
um autiquis legum inter¬
p̃tatorib exortum ẽ anuide¬
antur nõ contin̾i cestam̃to¬

Expanded text:
am et sancimus, si vivus perfecte natus est, licet ilico postquam in terram cecidit vel in manibus obstetricis decessit, nihilo minus testamentum corrumpi, hoc tantummodo requirendo, si vivus ad orbem totus processit ad nullum declinans monstrum vel prodigium. mentum faciebat, his verbis usus est: "si filius vel filia intra decem mensuum spatium post mortem meam fuerint editi, hereum antiquis interpretatoribus legum exortum est, an videantur non contineri testam
Abbreviated transcription (Latin):
trib dieblapsis iudicata con¬
grue execucõnimandentur.
Sin autemex suĩa pͥtoriane
p̾fecture uł magr̃i officiorum.
uł alius illustri diguitate decora¬
ti arbit̾ in hac fiorentissima ciui

Expanded text:
tribus diebus elapsis iudicata congruae exsecutioni mandentur. Sin autem ex sententia praetorianae praefecturae vel magistri officiorum vel alio illustri dignitate decorato arbiter in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Dcm. Nutelam pupuloꝵ
cuorum sic anmnunstrare
deles. ne edificium ꝙ his re¬
lictum ẽ. contra formam a
uendas.
tib ⁊ sufficientib dampuo
pͥstando contra ce actõ cati
nõ pot̃. Si autem nescises
curatorem ce datum etiã¬
si soluendo cec̾inõ sint damp
i ꝑiculum ad te nõ redũ¬
dab̾it.
Dem. Si curatores habes.
hii cun dotare te bonis cuis
cessant ad ito pͥside impet᷑¬
bis ut ꝙ mederatum ẽ hones¬
te ꝑsone pr̃are cogantur.
Dem. ⁊ Sa lib̾ti eiusdemq
curatoris culpa sen fraude
racõ ur̃a lesa sit sartrri damp¬
mim ab co quidedit p̾ses ẜ.¬
uincie curabit. nõ dubitat᷑¬
uis ⁊̃ grauioreni executõem
adhib de. si quid cam aper¬
ca fraude comraissum ẽ pu

Expanded text:
. Tutelam pupillorum tuorum sic administrare debes, ne aedificium, quod his relictum est, contra formam alvendas. tibus et sufficientibus damno praestando contra te actio dari non potest. si autem nescisses curatorem datum, etiamsi solvendo ceteri non sint, damni periculum ad te non redundabit. . Si curatores habes hique dotare te bonis tuis cessant, adito praeside impetrabis , ut, quod moderatum est honestae personae, praestare cogantur.. Si liberti eiusdemque curatoris culpa seu fraude ratio vestra laesa sit, sarciri damnum ab eo qui dedit praeses provinciae curabit, non dubitaturus etiam graviorem exsecutionem adhibere, si quid tam aperta fr
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃r i bonam cãmea
euius cutores hũit: ⁊ adu̾sus
latam siñam nõ appellasti.
seu post applłacoem ꝓuoca¬
cõnis sollempnia implere
cessau̾is cucele iudicõ indẽp¬
itatẽ pupille prãre debes.

Expanded text:
i bonam causam ea cuius tutor es habuit et adversus latam sententiam non appellasti seu post appellationem provocationis sollemnia implere cessaveris, tutelae iudicio indemnitatem pupillae praestare debes.
Abbreviated transcription (Latin):
contigit machinacorab: eos
ueran. qui pp̃ cimorem deia
parentib atcs subanousdesti¬
cutos mimoros sustentare ac
uelud pat̾na affectione edu¬
care festinant.

Expanded text:
contigerit, machinationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut paterna adfectione educare festinant.
Abbreviated transcription (Latin):
aut uicariis fideiussorib contͣ¬
dantur. qͣs tam̃stipulacõmuim
sollempnis cautela uallait
ac facultatum suanum obliga¬
cõnib committantur. hoc m̃¬
chilominus obseruandont
est incausis ecellasticis millũ
alium cõueniri fassit. nsi cũ¬

Expanded text:
aut vicariis fideiussionibus contraut vicariis fideiussionibus contradantur, quas tamen stipulationum sollemnis cautela vallaverit, ac facultatum suarum obligationibus committantur. Hoc nihilo minus observando, ut in causis ecclesiasticis nullum alium conveniri fas sit nisi eu