comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enobia palumenoiũ fuit
regma tam exinne uirtu¬
ceteris gentilib melita fama p̾po¬
nenda sit hec aute alia gu̾e̾ fuit
insignis Nam aptholomeis egix¬
ciorũ regib clarã uolũt origiẽ
habusse parẽtib tamẽ memo¬
rie non ꝯcessis Dicũt aut̃ hant
a puencia sua spretis oĩo muilie¬
rib officus cũ iam corpustulũe¬
duxassi in robur siluas et ne¬
mora incoluisse pluriniũ et acci¬
tam pharet᷑ cerius caprisq cur¬
su atqe sagictis fuisse infestã
Inde cũ in acriores deueisẜ̾
capere et occide̾ ac in predam
tralze et impanida nũe hes nñt
illos saltus et prerupta mõ¬
tiu disturre̾ lustra ꝑstruxta᷑
ferarũ et subdiuo sompnos etꝭ
peu noctẽ caꝑe yuibres estus
et fugora nura tollerãtia supe¬
rare Amores hom̃z et cõtuber¬
ma spñe assueta et uingim¬
tatem sũmoꝑe collere Quilz
fugata muiliebri mollitie adeo
et cã in uirile robur duratã
auiẽ ut coetaneos Inneires luc¬

Expanded text:
enobia Palmirenorum fuit regina, tam eximie virtuceteris gentilibus inclita fama preponenda sit. Hec ante alia genere fuit insignis. Nam a Ptholomeis Egyptiorum regibus claram volunt originem habuisse, parentibus tamen memorie non concessis. Dicunt autem hanc a pueritia sua, spretis omnino muliebribus offitiis, cum iam corpusculum eduxisset in robur, silvas et nemora coluisse plurimum et accinctam pharetra, cervis capriisque cursu atque sagittis fuisse infestam. Inde cum in acriores devenissecapere et occidere ac in predam trahere; et impavidam, none hos nunc illos saltus et prerupta montium discurrere, lustra perscrutari ferarum et sub divo somnos etiam per noctem capere, imbres, estus et frigora mira tolerantia superare, <amores hominum et contubernia spernere> assuetam et virginitatem summopere colere. Quibus fugata muliebri mollicie adeo eam in virile robur duratam aiunt ut coetaneos iuvenes luc
Abbreviated transcription (Latin):
cionẽ capturã illusiones et in ho¬
nestam mortẽ resurreccõnisq trit¬
phum et ascensionẽ et ad extremũ
iudiciũ reditũ ut ystoriã dictasse
non uenturos p̾dixisse actus aꝑpeat
Quib nũtis et dilectissimã deo
mulierib uẽnerandã Sunt qui
ass̾ant insuyer eã uirgiuitate per¬
uetua floruisse quod eo facile crodaz
non em̃ in contagioso pectore tãta
futurore lux effulsisse potuisset
Quo trẽ seu qua in ꝑte de cesse¬
rit abolitũ est de medusa silia phorqł.

Expanded text:
tionem, capturam, illusiones et inhotionem, capturam, illusiones et inhonestam mortem resurrectionisque triunphum et ascensionem et ad extremum iudicium reditum; ut hystoriam dictasse, non venturos predixisse actus appareat. Quibus meritis et dilectissimam Deo mulieribus venerandam. Sunt qui asserant insuper eam virginitate perpetua floraisse, quod ego facile credam: non enim in contagioso pectore tanta futurorum lux effulsisse potuisset. Quo tempore, seu qua in parte decesserit, abolitum est. XXII. De Medusa filia Phorci.
Abbreviated transcription (Latin):
eam Ronuili romanorũ regis temyo¬
re uaticiuatã putent huiꝰ autẽ
quidã dicũt nomẽ fuit Eaphila
s Crithrea iõ noĩata/ quia apud
Euthreaz insulã dui morata sic
Abidem plurima eius carnuna sit
comperta ffuit gͦ huis tanta uis ĩ¬
genii ut orõuis atqz Deuocioms me¬
ritum in conspectu dei ut uigili
studio non absq diuino nune̾ me¬
ruit si uerũ sit ab ea dictũ ꝙ legit̾
futura tanta claritate destrilẽ ut
euãgeliũ pocius ꝙͣ uãticimũ iudea¬
tur hec quidẽ ꝑcũctanᵇ grecis tã
perlucide suos labores et ylionis
extidiũ destripsit carmine ut iul
post factũ ꝙ̃ añ nosteret᷑. claruis
Sic et Romauorũ Imperiũ casus q
uarios paucis uersib complexa ẽ
Longe añ eius miciũ ut nro seculo
breue pocuis epithoma stripsisse ui¬
deatur ꝙͣ predixisse futurũ Et ꝙ
longe maius meo indicio est archa¬
nũ diuine mẽtis non insi per figu
dictũ aꝑuit incarnandi berbi nuste¬
riũ Iam nati uitam et opera prodi¬

Expanded text:
 regis, tempore vaticinatam putent. Huius — ut quidam dicunt — nomen fuit Eriphyla, sed Erythrea ideo nominata, quia apud Erythream insulam diu morata sit ibidem plurima eius carmina sint comperta. Fuit igitur huius tanta vis ingenii aut orationis atque devotionis meritum in conspectu Dei, ut vigili studio, non absque divino munere, meruerit — si verum sit ab ea dictum quod legitur — futura tanta claritate describere, ut evangelium potius quam vaticinium videatur. Hec quidem percontantibus Grecis tam perlucide suos labores et Ylionis excidium descripsit carmine, ut nil post factum quam ante nosceretur clarius. Sic et Romanorum imperium casusque varios paucis verisque complexa est longe ante eius initium, ut nostro seculo breve potius epythoma scripsisse videatur quam predixisse futurum; et, quod longe maius meo iudicio est, archanum divine mentis, non nisi per figurdictum, aperuit: incarnandiVerbi misterium, iam nati vitam et opera, prodi
Abbreviated transcription (Latin):
De erithrea seu erihila Sibilla u. ii.¬
rithrea seu Cuphila nu¬
lier ex Sibillis una et in¬
signis plurimũ fuit quas quidem
illas cognoiaũt Nam syos colico simo¬
ne Deus latine souat biles autẽ mẽ¬
tez dici dixere/ et ideo Sibille quai
mente diuine, seu mente deũ gere¬
sse teleberriuã referũt et eius apᵈ
babilomios aliꝙͣdiu aute troianũ

Expanded text:
De Erytrea seu Eriphila sibilla. Erythrea seu Eriphile mulier ex sybillis una et insignis plurimum fuit. Quas quidem illas cognominant. Nam syos eolico sermone, deus latine sonat; biles autem mentem dici dixere; et ideo sybille, quasi mente divine, seu mente deum geresse celeberrimam referunts et eius apud Babilonios, ali
Abbreviated transcription (Latin):
te net̾ati exclusiones ignonnõse
fugeq et postremo de honestas
oportet alere / quas honestas potui¬
sset uarus ꝯigib ingere Senciãt
hͦ demẽtes sialienas uires, suis
sunt uirgies quin ymo ꝑstẽ ab
Infancia patria in domo nutrice
honestate et probandis moribus
Imibute etate ꝓuecte et quid a¬
gãt integra mẽte nostentes
sponte sua nõ coacte Ingũ su¬
uen̾tes uirginitatis ꝑꝑctui qͣs
rarissimas ĩueneri arbitror sed
longe melius est taliũ parnũ
esse nuͣm qͣ multitudine illecebu

Expanded text:
te necati, exclusiones ignominiose te necati, exclusiones ignominiose fugeque; et postremo dehonestatas oportet alere quas honestas potuisset avarus coniugibus iungere. Sentiant ergo dementes, si alienas vires suis msint virgines, quin imo persancte ab infantia patria in domo nutrite, honestate et probandis moribus imbute, etate provecte; et quid agant integra mente noscentes, sponte sua, non coacte, iugum subeuntes virginitatis perpetue. Quas rarissimas inveniri arbitror; sed longe melius est talium parvum esse numerum quam multitudine illecebri
Abbreviated transcription (Latin):
iguorat̃ ociosam fẽmam ueneri mili¬
tare et sũme pullicis nũdere me¬
triculis earũq cellas suis ꝓpõne̾ cla¬
ustris et dum secularia quigia
spectant uestes ornatus q uarios
coreas et festos dies se nulli cõu¬
gn hĩta experiẽtia uere et abipõ
uite lueꝰ ing̾ssu uiduas de flent
fortuaz suã pareuiũ mãs uictas
et claustra tota execiãt᷑. mẽte
nec alibi solatirie mesta p̾cordia
rec̾rut qͣ in meditacõnẽ quo pacto
in fugã carcerẽ erumpẽ possint
aut saltem intromicte̾ mechos
incestu querẽtes age̾ furtmn quod
Ialam illis sublatũ ẽ fecisse con¬
iugio Hee sut nõ dicã oĩu sc̃d
Plurimarũ comtemplationes in
Deũ precesq tuͣsrendentes ethera
quibz aucti saliuqz fient qui illas
intrusere carceri heu miseri ꝑẽ¬
res et necessarii quicũq alii dñ
et fuguĩt iuiseri persexe flentur
strpra turpissuma in fames ꝑtus
nepc̾tes expor̃ti aut infanda mor¬

Expanded text:
Ignorant ociosam feminam Veneri miliIgnorant ociosam feminam Veneri militare et summe publicis invidere meretriculis earumque cellas suis preponere claustris; et dum secularia coniugia spectant, vestes ornatusque varios, choreas et festos dies, se, nulla coniugii habita experientia, vere et ab ipso vite huius ingressu viduas deflent, fortunam suam, parentum animas, victas et claustra tota execrantur mente, nec alibi solature mesta precordia recurrunt quam in meditationem quo pacto in fugam carcerem erumpere possint aut saltem intromictere mechos, incestum querentes agere furtim quod palam illis sublatum est fecisse coniugio. He sunt, non dicam omnium, sed plurimarum, contemplationes in Deum precesque trascendentes ethera, quibus aucti salvique fient qui illas intrusere carceri. Heu miseri parentes et necessarii quicunque alii, duet fugiunt miseri! Persepe flentur stupra turpissima, infames partus, nepotes expositi aut infanda mor
Abbreviated transcription (Latin):
effecta Ronulũ Reniũq Romane
uibis parẽtes ex uno eodem partu
eiuxa est Quod ob c̾men qñtũcĩ¬
q regiã fuit̾ fẽma instituto ueri
regioq iussu expositi sunt filii et
ip̃a uiua infossa est uane et si
eius corpus t̾ra obrutũ sit nacorũ
opus eggiũ in sublimẽ culinẽ
ipiũs nomẽ euexit egitq ut id
posteritati uẽnͤ Ioret quod tyrãpius
lege sacra a bolesse conatus est
Hanc dum mẽte intuor uideoq
sacras uestes et stĩmomaliũ uela¬
mẽta uemiͣs aliꝙͣdiu leg̾e̾ furta
quin quorũdam insania rideam
contine̾ nequeo Sunt quidam
qm ut auari portĩculam dotcis na¬
tis subtrahat sub p̾textu deuõtio¬
nis ꝑuulas filias aut qũq pube¬
res s cbactas monasticis claustris
nestio utiũ dicã claudunt ant
ꝑdunt aientes se deo dicasse uir¬
hie que ĩtenta precibus ⁊em suã
deducet in meliꝰ morie̾tuꝵ piorã
lucabit᷑. sedes Gudiculũ stolidũ¬

Expanded text:
effecta Romulum Remumque, romane effecta Romulum Remumque, romane urbis parentes uno et eodem partu enixa est. Quod ob crimen, quantumcunque regia fuerit femina, instituto veteri regioque iussu expositi sunt filii et ipsa viva infossa est. Sane etsi eius corpus terra obrutum sit, natorum opus egregium in sublime culmen ipsius nomen evexit egitque ut id posteritati venerabile foret quod tyramnus lege sacra abolesse conatus est. Hanc dum mente intueor videoque sacras vestes et sanctimonialium velamentaVeneris aliquandiu tegere furta, quin quorundam insaniam rideam continere nequeo. Sunt quidam qui, ut avari portiunculam dotis natis subtrahant, sub pretextu devotionis parvulas filias aut quandoque puberes sed coactas monasticis claustris, nescio utrum dicam, claudunt aut perdunt: aientes se Deo dicasse virginem que intenta precibus rem suam deducet in melius morientique piorum lucrabitur sedes. O ridiculum stolidu
Abbreviated transcription (Latin):
ytalos enucuit olim cũ per uil¬
mos Albanorũ reges successine re¬
guãtes atqz destendentes ab Enca
melito troyauorũ duce traxit
orignnẽ numitore ex dictis Alba¬
norũ rege prestante Ea quiipe
ad huc existente uirgnucula fat¬
tum est ut amuliꝰ numicoris
frat̃ Iumor Impulsus regmi cupi¬
dine Iure gẽciũ parupenso mi¬
mtorẽ ui regno p̾uaret in quẽ
ne seruiret frat̾na int̾tessit pie¬
tas ꝯtẽtus ut ruri religatus p̃¬
nato uacaret ocio In lausum ue¬
ro adolestentulũ mumitoris fi¬
luĩ ut regm amoue̾t enulum
nõ cuici deseuit esqz cess yliam lausi
soroiẽ ad huc puellulã suanit uerũ
ut illi aufferret᷑. ꝯmibn spes omis
et prolis uestalib uirgmb addi¬
dit eamq ꝑpetuã uirginitatem
profiteri coegit Que cũ in plemo¬
rem deueniss etatẽ stmłis acta ue¬
nereis quo pacto nestit᷑. eã tam
in amplexus deuenisse uiri turgi¬
dus patefecit uterus Nam pregnãs

Expanded text:
Ytalos emicuit olim; nam per SilYtalos emicuit olim; nam per Silvios, Albanorum reges, successive regnantes atque descendentes ab Enea, inclito Troianorum duce, traxit originem, Numitore ex dictis Albanorum rege prestante. Ea quippe adhuc existente virguncula, factum est ut Amulius, Numitoris frater iunior, inpulsus regni cupidine, iure gentium parvipenso, Numitorem vi regno privaret; in quem ne seviret, fraterna intercessit pietas: contentus ut ruri relegatus privato vacaret ocio. In Lausum vero adolescentulum, Numitoris filium, ut regni amoveret emulum, nimo truci desevit eoque ceso Yliam, Lausi sororem, adhuc puellulam servavit. Verum ut illi auferretur connubii spes omnis et prolis, vestalibus virginibus addidit eamque perpetuam virginitatem profiteri coegit. Que cum in pleniorem devenisset etatem, stimulis acta venereis, quo pacto nescitur, eam tamen in amplexus devenisse viri turgidus patefecit uterus; nam pregnans
Abbreviated transcription (Latin):
de pamphile platee filia Rͣ4e¬
amphilem quaindaz
grecã fuisse fẽmam cõ¬
uerio et cũ ex qua patria uetu¬
Itas abstulerit patris tamẽ no¬
men beigna religuid nã cuiusd
plabee fuisse filiã reꝑit᷑. Que
et si amplissimis titulis decora¬
ri non possa qũ aliquid rei pulli¬
re addidies bom sua landis porcio¬
ne taciturintate fraudari nõ
factum uideati facile ab aliquo
comꝑtum est quod non sit ĩhẽtis
Ingenii argumẽtũ et pro rei qͣ¬
litate a liquali nloria numerã¬
dum hanc igĩtur uolunt aucto¬
res quib fide̾s prestat᷑. aliqua
pͥmã et ex arbustulis uolitãtem
bombicẽ collegisse et illã a super¬
fluis purgasse pectine et pur¬
gatã apposuisse colo/ ac eciã ex ca
filium trahẽ et inde texere docu¬
isse et sic eius usum es usq nnco¬
g̃tum induxisse Cuiꝰ rei excogi¬
tata Racio ostendet facile ꝙ in re¬
liquis agendis debĩt pãrhiles
ualuisse de chea ylla uestali
hea ylia yeuerosi sang̃¬
nis ptipua claritate ĩter

Expanded text:
De Panphyle Platee filia. Panphylem quandam grecam fuisse feminam comperio; et, cum ex qua patria vetustas abstulerit, patris tamen nomen benigna reliquit; nam cuiusdam Platee fuisse filiam reperitur. Que, etsi amplissimis titulis decorari non possit, quoniam aliquid reipublice addidit boni, sua laudis portione taciturnitate fraudari non factum videatur facile, ab aliquo compertum est, quod non sit ingentis ingenii argumentum et pro rei qualitate aliquali gloria munerandum. Hanc igitur volunt autores, quibus fides prestatur aliqua, primam ex arbusculis volitantem bombicem collegisse et illam a superfluis purgasse pectine et purgatam apposuisse colo ac etiam ex ea filum trahere et inde texere docuisse et sic eius usum, eousque incognitum, induxisse. Cuius rei excogitata ratio ostendet facile quantum in reliquis agendis debuerit Panphiles valuisse. XLV. De Rhea Ylia vestali hea Ylia generosi sanguinis precipua claritate inter
Abbreviated transcription (Latin):
dulcedimo saciariũ o in xx¬
hausta amicitie unrtus quibus
:ascis nulla profecto usq. lxor
pro uiro filiã nedum gramora
uertulit quo mito si in eius per¬
petuã laudem autiquitus uersa¬
ta est niniũ admair Iure post̃¬
tas potit Ceterũ ex tot laborilz
mulier a uiro non satis Dignũ
retulit pmũ Ilam cũ eis sener
iam filiũ ex ta susteptũ mtꝰ
occidisset et urgẽtib Romanerũ
uirib non solum in regnã s
regiã se recepiss esto animo/
moliret᷑. ingecia et legationib
uariis atqz longiquas narõ¬
nes in bellũ aduersus Roma¬
a phurnace filio ob eius semciã
in filios amicosqz rebellãte ob¬
sessus est Quod cũ cerne̾t et
eum in exorabilẽ i̾ueuisset po¬
stremã rerũ suarũ arbitratus
riunã cum reliquis tam ꝯugi¬
bus qz pellicib ac filiabus l̃ꝵ¬
sichrateam que tot uite sue sul¬
sidia laborando prestiterat ne
sit ane ingͣtu mitridatis ꝯpꝰ
hpsichratee meritã gloriam

Expanded text:
dulcedinis sacrarium, o inexdulcedinis sacrarium, o inexhausta amicitie virtus, quibus rastis! Nulla profecto usquam uxor pro viro similia, nedum graviora, pertulit. Quo merito, si in eius perpetuam laudem antiquitas versata est, minimum admirari iure posteritas poterit. Ceterum ex tot laboribusmulier a viro non satis dignum retulit premium. Nam cum is senex iam filium ex ea susceptum iratus occidisset et, urgentibus Romanorum viribus, non solum in regnum sed in regiam se recepisset, esto animo moliretur ingentia et legationibus varias atque longinquas nationes in bellum adversus Romaa Pharnace filio, ob eius sevitiam in filios amicosque rebellante, obsessus est. Quod cum cerneret et eum inexorabilem invenisset, postremam rerum suarum arbitratus ruinam, cum reliquis tam coniugibus quam pellicibus ac filiabus, Hypsicratheam, que tot vite sue subsidia laborando prestiterat, ne sit. Sane ingratum Mitridatis opus Hypsicrathee meritam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
gores estusq superans citato
disturrẽ cursu per sepe ꝯ perto
est regalisq thori loco nudũ
qũꝙ solũ et lustra ferarũ du¬
rato torpore cogente sompno
seu profugo semper comes ad¬
intux laborũ et consiliorũ par¬
ticeps incedens bbiq Quid mul¬
ta pios oclõs uulnera cedes sã¬
guans spiculis debat aluiñ pesse
absiiz horrore conspicẽ docuit
et aures cãlibus assuetas equo¬
iũ fremutũ militares tumultꝰ
et classica audire absq mẽtis
obstupefaccõe corgit Taidem
cum multa pertulisset eciam
robusto miliũ grama mituda¬
lem agneo põpeyo suꝑatũ atq
fatigatũ per armenes saltus
ponni latebras/ refferatas
quastũq nationes cũ pancis ex
amcis sequta est nnit afflictã
spe meliou recieans ñt Iola¬
cus quorũ cupidũ nouerut de¬
mulcens adeont illi cautum
ꝯsolacionis actulerit ut in qua¬
stũq solitudines ageretur cõ¬
ingali sibi uide̾t᷑ in thalamo
refoneri O pectus ꝯigalis

Expanded text:
gores estusque superans, citato gores estusque superans, citato discurrere cursu persepe comperta est regalisque thori loco nudum quandoque solum et lustra ferarum, corpore durato, cogente somno, seu profugo semper comes adiutrixque laborum et consiliorum particeps incedens ubique. Quid multa? Pios oculos vulnera cedes sangnans spiculis fundebat, aliquando posse absque horrore conspicere docuit, et aures, cantibus assuetas, equorum fremitum militares tumultus et classica audire absque mentis obstupefactione coegit. Tandem cum multa pertulisset, etiam robusto militi gravia, Mitridatem, a Gneo Pompeio superatum atque fatigatum, per Armenos saltus Pontique latebras et efferatas quascunque nationes cum paucis ex amicis secuta est, nunc afflictum spe meliori recreans, nunc solatiis, quorum cupidum noverat, demulcens adeo ut illi tantum consolationis attulerit ut, in quascunque solitudines ageretur, coniugali sibi videretur in thalamo refoveri. O pectus coniugalis
Abbreviated transcription (Latin):
ut matriem fingẽt aute alia
aureos c̾nes quib plurimũ glo¬
uant᷑. mulieres forapibus se¬
cuit et syderer nuiltus sui pre¬
cipuũ decus non solum una
cum crimib galea tegere pa¬
ssa est uerũ pulu̾e̾ et Iuderi¬
bus ac armorũ de turpare
rubigme armillas aureas
et Iocalia uestesq purpuroas
et in pedes fluxas poue̾ aut
gemitenus resecare et ebur¬
neũ pectus lorica tegẽ atq
tibias ocreis dem̃cere abicere
ãmilos et digitorũ p̾ciosissi¬
ma ornamenta et eorũ uice
parmã hastasq gestare fra¬
xineas et parchices artus
et pharetras loco molium ainge
et a der apte onnã ut expe¬
tulanti regina ueteranuz fat¬
tum militem tredas ed for¬
san facilia lyec Assueta quide
regus in thalanus ocio et mol¬
liciei et celum spectare proraro
cũ eis omissis ammo uirili
predicas equis iusidere didi¬
cisset ĩ nicta et axmorũ homista
post unũ per aspreta montiũ
lubrica ualliũ die nocten allo¬

Expanded text:
ut marem fingeret, ante alia ut marem fingeret, ante alia aureos crines, quibus plurimum gloriantur mulieres, forcipibus secuit et syderei vultus sui precipuum decus, non solum una cum crinibus galea tegere passa est, verum pulvere et sudoribus ac armorum deturpare rubigine, armillas aureas et iocalia vestesque purpureas et in pedes fluxas ponere aut genutenus resecare et eburneum pectus lorica tegere atque tibias ocreis devincire, abicere anulos et digitorum preciosissima ornamenta et eorum vice parmam hastasque gestare fraxineas et parthicos arcus et pharetras, loco monilium, cingere et adeo apte omnia, ut ex petulanti regina veteranum factum militem credas. Sed forsan facilia hec. Assueta quidem regiis in thalamis ocio et molliciei et celum spectare perraro cum, eis omissis, animo virili predita, equis insidere didicisset invicta et armorum onusta, post virum per aspreta montium et lubrica vallium die nocteque al
Abbreviated transcription (Latin):
ypsicheatra qͣius eius
driginẽ ignoremus ma¬
gm tamẽ mitridatis quix̃ et
pouti grandis regnia fuit for¬
ma spectabilis et ĩictĩ amoris
in uirũ adeo ꝯmendanda ut
ex eo suo nomini fulgorẽ ꝑpe¬
tuũ merit mitridati quippe
Diut̾no atq sump̃tuoso et dist¬
mĩb uarus pondulo adu̾sus
Romanos bello la borãti estoilli
barbarico more ꝯuiges alie et
concubine plurime forẽt amo¬
ris exium facibus incensa seu
Regiones amplissimus ꝑagrã ti
seu certamina men̾ti seutrã¬
ffretacõnes ꝑanti semꝑ fuit fi¬
dissima et inseꝑata comes
Hec equidem egre ipiũs absen¬
ciam paciens atq existimas
neminẽ posse prẽt Ie rite ob¬
sequia npendere uiro et in
plirrniũ ĩfida musteria fore Iuorã
ut ip̃a dilectissimo sibi poss ox¬
tuna p̾stare et si difficilimũ
inde̾t᷑. sumpsit tame̾ proseque¬
di consiliũ Et qm̃ tanto operi
muliebris habitus uidebatur
incongriuis et indecens lateri
uellicosissum regis incede̾ fẽma

Expanded text:
ypsicrathea, quamvis eius originem ignoremus, magni tamen Mitridatis coniunx et Ponti grandis regina fuit, forma spectabilis et invicti amoris in virum adeo commendanda ut ex eo suo nomini fulgorem perpetuum meruerit. Mitridati quippe, diuturno atque sumptuoso et discriminibus variis pendulo adversus Romanos bello laboranti, esto illi barbarico more coniuges alie et concubine plurime forent, amoris eximii facibus incensa, seu regiones amplissimas peragranti, seu certamina ineunti, seu transfretationes paranti, semper fuit fidissima et inseparata comes. Hec equidem, egre ipsius absentiam patiens atque existimans neminem posse preter se rite obsequia inpendere viro et, ut plurimum, infida ministeria fore servorum, ut ipsa dilectissimo sibi posset oportuna prestare, etsi difficillimum videretur, sumpsit tamen prosequendi consilium; et quoniam tanto operi muliebris habitus videbatur incongruus et indecens lateri bellicosissimi regis incedere feminam,
Abbreviated transcription (Latin):
lyramiorũ nũctami constantiã
ip̃arum nĩtis exigentib suigu¬
lis uoliũbus apiis homĩb sacris
lrĩs et ueneranda marestate cõ¬
spitius destriptas esse cogno stimꝰ
ubi illarũ merita nullo in hoc
edito uoluiẽ spãli uti Iam Dictũ
est et a nennẽ de monstrata desta¬
bere qrͣ aliquale reddituri p̾mũ
Inchoamꝰ Cui quidem pio operi
ip̃e rerũ ꝯr̃uz pater Deus assit
et laboris sumpti rautor quod
strixseram suã uerã laudem
staxsesse concedat
De eua parente p̾ma Rica 3ͭ¬
Cupturus igitur ꝯuib

Expanded text:
tiramnorum invictam constantiam, tiramnorum invictam constantiam, ipsarum meritis exigentibus, singulis voluminibus a piis hominibus, sacris literis et veneranda maiestate conspicuis, descriptas esse cognoscimus; ubi illarum merita, nullo in hoc edito volumine speciali — uti iam dictum est — et a nemine demonstrata, describere, quasi aliquale reddituri premium, inchoamus. Cui quidem pio operi ipse rerum omnium pater Deus assit; et, laboris assumpti fautor, quod scripsero in suam veram laudem scripsisse concedat. I. De Eva parente prima. Scripturus igitur quib
Abbreviated transcription (Latin):
facinora nõ minꝰ mulierib ꝙͣ
Uiris eciã placitura Que cũ ut
plurimũ ystoriarũ ignare fuit
shmone prolixiori indigent et
Letant᷑. Actamẽ uisum est ne
obunshum exrepta matie p̾ma
his oĩbi fere gentilib nullas ex
sacris mulierib ebreis upĩãisq
iuistuisse Non em̃ satis bene cõ¬
neniũt nec equo incedere indent᷑.
gradu Hee quippe ob eteruã et
uerã gloriã Ie se fere in adu̾sam
per sepe huanitati tolleranciã
toegere sacrostĩ p̾ceptoris tam Iussa
ꝙͣ. uestigia nuitantes bbi ille scu
quodã nature mune̾ uel instuctu
seu pocius hꝰ momẽtanei fulgo¬
ris cupiditate percite non absq
tñ aca mentis robore deuenere
uel fortune urgentis impulsu
tel̃ hee uera et indeficiẽti luce
corruste in ñta et̾ ntatẽ nõ
solum clarissime uiut̃ s carũ
uirginitatẽ castimoniã stĩtatem
uirtutẽ et in superandis tam
cõtuxistenais cartus ꝙͣ supplicũs

Expanded text:
facinora non minus mulieribus quam facinora non minus mulieribus quam viris etiam placitura; que cum, ut plurimum, hystoriarum ignare sint, sermone prolixiori indigent et letantur. Attamen visum est, ne omiserim, excepta matre prima, his omnibus fere gentilibus nullas ex sacris mulieribus hebreis christianisque miscuisse; non enim satis bene conveniunt, nec equo incedere videntur gradu. He quippe ob eternam et veram gloriam sese fere in adversam persepe humanitati tolerantiam coegere, sacrosancti Preceptoris tam iussa quam vestigia imitantes; ubi ille, seu quodam nature munere vel instinctu, seu potius huius momentanei fulgoris cupiditate percite, non absque tamen acri mentis robore, devenere; vel, fortune urgentis inpulso, terea he, vera et indeficienti luce corusce, in meritam eternitatem non solum clarissime vivunt, sed earum virginitatem, castimoniam, sanctitatem, virtutem et, in superandis tam concupiscentiis carnis quam suppliciis
Abbreviated transcription (Latin):
ros Illustres sediciosissimos uiros¬
graccos uersipellem hambalem pro¬
ditorem Ingurtam ciuentos cuulis
sanguiins Syllam mariũqz et eque
diuitem et uuarũ Crassum alios q
tales sepe legisse meminerĩ De¬
rum qũ extulisse laudibz memo¬
ratu digna et de pressisse mere¬
pacionib infanda nõ nũꝙͣ non
solum ent hĩc egisse generosos ⁊̃
gloriã et inde ignanos habenis
ab ĩfauscis paululũ retraxisse s
id restaurasse quod quarũdam
tupitudinit uenustatis apustulo
Demptũ indetur ratus sum qui
ystorus insere̾ nõnulla lepida llã¬
dimẽta uirtutis et in fugã atq
de testatõz stelep aculeos addere et
sic fiet ut ĩmixca ystoriarũ delec¬
taciom sacramentes sub intrabit
utilitas Et ne moie p̾sto apices
tantũ rerũ tetigisse indear ex q̃b
a fide dignis potuero cognonisse
amplius in loguistulam ystoriam
protraxisse non solũ utile sed opor¬
tunũ arbitror existimar harum

Expanded text:
ros illustres, seditiosissimos ros illustres, seditiosissimos Graccos, versipellem Hanibalem, proditorem Iugurtam, cruentos civilis sangui<ni>s Syllam Mariumque et eque divitem et avarum Crassum aliosque tales sepe legisse meminerim. Verum, quoniam extulisse laudibus memoratu digna et depressisse increpationibus infanda non nunquam, non solum erit hinc egisse generosos in gloriam et inde ignavos habenis ab infaustis paululum retraxisse, sed id restaurasse quod quarundam turpitudinibus venustatis opusculo demptum videtur, ratus sum quandoque historiis inserere non nulla lepida blandimenta virtutis et in fugam atque detestationem scelerum, aculeos addere; et sic fiet ut, inmixta hystoriarum delectationi, sacra mentes subintrabit utilitas. Et ne more prisco apices tantum rerum tetigisse videar, ex quibus a fide dignis potuero cognovisse amplius in longiusculam hystoriam protraxisse non solum utile, sed oportunum arbitror; existimans harum
Abbreviated transcription (Latin):
tollende sunt Et ideo ne merito
frandent. suo uenit᷑ in aiuz ex
hus quas memoria refert In gle̾
sue Decus in unũ deducere eisdẽ
adde̾ ex multis quasdã quas aut
audacia seu unes Ingeni et indu¬
stã. aut nature minꝰ uel fortune
grã seuĩuiria notabiles fecit His¬
qz paucas ã necte̾ que et si non
memoratu Dignũ aliquid fecẽ
causas tame maxnuus facinorib
prebuere Nec uolo legenti indeat᷑.
incongruũ si peneloxi lucrecie
Sulpicie ne pudicissimis matro¬
nis in nmxtas me deam floram
Sempniãq comꝑerint uel cõformes
eisdem quib p̾grande s ꝑuciosũ
forte fuit ingeniũ Non enĩ estanis
michi hoc claritatis nomẽ adeo
strictũ sume̾ ut semꝑ in uirtutẽ
indeatur exire Qud ymo in ã¬
pliorẽ ssum bona cũ pace legẽ¬
tiũ trahere et illas intelligere
claras quas quondq ex fatiunos
orbi uulgato sexmore notissinas
nouero Cum et mt̃ leomdes Sapio¬
nes Catones que atq ffabricios ui¬

Expanded text:
tollende sunt? Et ideo, ne merito tollende sunt? Et ideo, ne merito fraudentur suo, venit in animum ex his quas memoria re; feret in glorie sue decus in unum deducere; eisque addere ex multis quasdam, quas aut audacia seu vires ingenii et industria, aut nature munus, vel fortune gratia, seu iniuria, notabiles fecit; hisque paucas adnectere que, etsi non memoratu dignum aliquid fecere, causas tamen maximis facinoribus prebuere. Nec volo legenti videatur incongruum si Penelopi, Lucretie Sulpitieve, pudicissimis matronis, immixtas Medeam, Floram Semproniamque compererint, vel conformes eisdem, quibus pregrande sed pernitiosum forte fuit ingenium. Non enim est animus michi hoc claritatis nomen adeo strictim summere, ut semper in virtutem videatur exire; quin imo in ampliorem sensum — bona cum pace legentium trahere et illas intelligere claras quas quocunque ex facinore orbi vulgato sermone notissimas novero; cum et inter Leonidas Scipiones Catonesque atque Fabritios, vi
Abbreviated transcription (Latin):
Cuxsse iã dudũ nõ milli
ueterũ sub compendio de
uirs Illustribz libros et
stillo uir insignis et poeta egregiꝰ
franaschus petrarca p̾ceptor nost
stribit et digne Ilam qui ut cetos
ante irẽt claris facinorib studiũ
om̃e substãcias sanguinẽ et aĩa
exigẽte oꝑtũtate posuere profecto
ut eorũ nomẽ in posteros ꝑpetua
deducat mẽoria merne̾ Eune im¬
ratus sũ plurimũ adeo modicum
apud huiꝰ ste uiros potuisse mu¬
lieres ut nulle memorie gram̃ ĩ
speciali aliqua descapcione conse¬
Inte suit cum liguido ex ãpliorib
ustorus coustet quasdam tain stre¬
nie ꝙͣ fortiter egisse nõnuilla Et
si extollendi sunt hoiẽs dum cõ¬
cesso sibi robore magua ꝑfeceruĩt
ꝙͣto ampluis mulieres quib fere
omib a natura rerũ mollicies ĩ¬
sita et corpus de bile ac tardum
ãgeniũ dalũ est si in uralẽ eua¬
Nunit ai̾nz ut ingenio celebri ac uir¬
tute conspicua audeant atqz per¬
ficiant etiã difficilima uiris ex¬

Expanded text:
e iam dudum non nulli veterum sub compendio de viris illustribus libros; et stilo, vir insignis et poeta egregius Franciscus Petrarca, preceptor noster, scribit; et digne. Nam qui, ut ceteros anteirent claris facinoribus, studium omne, substantias, sanguinem et animam, exigente oportunitate, posuere, profecto ut eorum nomen in posteros perpetua deducatur memoria meruere. Sane miratus sum plurimum adeo modicum apud huiusce viros potuisse mulieres, ut nullam memorie gratiam in speciali aliqua descriptione consecute sint, cum liquido ex amplioribus historiis constet quasdam tam strenue quam fortiter egisse non nulla. Et si extollendi sunt homines dum, concesso sibi robore, magna perfecerint, quanto amplius mulieres, quibus fere omnibus a natura rerum mollities insita et corpus debile ac tardum ingenium datum est, si in virilem evaserint animum et ingenio celebri atque virtute conspicua audeant atque perficiant etiam difficillima viris, ex
Abbreviated transcription (Latin):
dra mariamus matre ad eius hra¬
ciam promerendam deductus
est ut eã tãqͣ in regiã maresta¬
lem excidum molientez capita¬
li dampnatã supplicio Iubel
occidi Que quidem tantũin se
excitaint generosi amim nt
uili ptusa morte integro uultꝰ
sui suate decore nec blla ex
Parte finer ritu flexa et obĩr¬
gãtem matre tacita audiret
et flentes cet̾os gens siccis
aspice̾t ⁊ uti in taũ phũ letiss¬
mũ non solum intrepida s
aspectu alacu nullis pro sa¬
lute porrectis precibus iret
in mortom eamq acarinfice
ut optatan suscipel Que Ide
tam̃ Iinmota securitate non solum
efferati regis tristaint ĩiudiam si
⁊ plura suo nouin secula aurit
ꝙͣ mortalitati sue menses ꝯcessi¬
sse lat̾mis p̾cibusqz suis flerꝰ

Expanded text:
dra, Mariannis matre, ad eius gradra, Mariannis matre, ad eius gratiam promerendam, deductus est ut eam, tanquam in regiam maiestatem excidium molientem, capitali damnatam supplicio iuberet occidi. Que quidem tantum in se excitavit generosi animi ut, vilipensa morte, integro vultus sui servato decore, nec ulla ex parte femineo ritu flexa et obiurgantem matrem tacita audiret et flentes ceteros, genis siccis, aspiceret et uti in triunphum letissimum non solum intrepida sed aspectu alacri, nullis pro salute sua porrectis precibus, iret in mortem eamque a carnifice, ut optatam, susciperet. Qua quidem tam immota securitate non solum efferati regis tristavit invidiam, sed et plura suo nomini secula ausit quam mortalitati sue menses concessisse, lacrimis precibusque suis flexus,
Abbreviated transcription (Latin):
unobilez et ydumeũ nec reiia
con Inge dignũ truce insoiẽtez
infidũ scelestũq et ĩmanẽ ueluã
Que et si herodes cũ difficulta¬
te pare̾tur tamẽ amore prohibẽ¬
te ml seman audebat in illamn
Taiudem in pens procedentib
rebus ut placet aliquib a Cyp̃¬
nua herodis matre et Salomiome
sbrore quibus sũme graue euat
mariannes accũ est ut a subornato
ab eisdem puit̾na herodi accusa¬
ret᷑ ꝙ eũ conata sit exorare ut
illi amatoriũ poculiom quod ipã
parauat̾ ꝓpmaret Seu ut uolut
alii ꝙ effigiẽ sua speciosissimã
non es rempore quo pmonstra¬
tũ est nec matris oꝑẽ s motu
suo post conceptũ in herodẽ odiũ
ad autoniu ut illũ in suũ desi¬
deriũ prouocaret et in herodis
odiũ tranfmisiss Que cũ crede̾t
herodes et mauannis in se ma¬
liuolenciaz fidem facl̾t irritatꝰ
et auxio furore succe̾sus cũ ani¬
cis longa orõne conquestus est
eoq eis suadentib et allexan¬

Expanded text:
ignobilem et ydumeum, nec regia ignobilem et ydumeum, nec regia coniuge dignum, trucem insolentem infidum scelestumque et immanem beluam. Que etsi Herodes cum difficultate pateretur, tamen, amore prohibente, nil sevum audebat in illam. Tandem in peius procedentibus rebus, ut placet aliquibus, a Cyprinna Herodis matre et Salomine sorore, quibus summe gravis erat Mariannes, actum est ut a subornato ab eisdem pincerna Herodi accusaretur, quod eum conata sit exorare ut illi amatorium poculum, quod ipsa paraverat, propinaret, seu — ut volunt alii — quod effigiem suam speciosissimam, non eo tempore quo premonstratum est, nec matris opere, sed motu suo, post conceptum in Herodem odium, ad Antonium, ut illum in sui desiderium provocaret, et in Herodis odium transmisisset. Que cum crederet Herodes et Mariannis in se malivolentia fidem faceret, irritatus et anxio furore succensus, cum amicis longa oratione conquestus est; eoque, eis suadentibus et Alexan
Abbreviated transcription (Latin):
in eum quod in mortẽ tende̾t ab
Antomo uel cesare seu caũ alio ⁊gͣet
mariannẽ ꝯfestm occide̾nt Oridenda
als sagacissum regis insama ob alie¬
nũ incertũq cõmodum aute uẽxari
et ĩ inde̾ post fatũ Quod occultissi¬
me factũ fuerat resciuit tractu lpris
mariannes et cũ Ium ob aristoboli
indignã cedem in herodem ꝯcepiss
execiabile odiũ arbitrata se ab
herode non nisi propt̾ pulchritudi¬
ns usum Diligi cumulauit iras
uitã suã bis ĩ meritorib eodem.
damxnatã egrime ferens et qqzus
allexandrũ et iris tobolum conspi¬
cuos pulchu. pueros ex es emxa
foret in nullo potuit moderasse cõ¬
ceptũ eoq ferente impetu delapa
est ut umanti uĩro suũ negaret
concubitũ et dum sperneret quasi
ueteris regis prosapie dĩs in se re¬
surget̾ indoles gestu quodam clato
illius calcare conabat᷑ potentiã
non uerita persept dice̾ palam
herodem alieigenã nõ Indeũ
nec regie prolis hoiem̃ quymo

Expanded text:
in eum quod in mortem tenderet ab in eum quod in mortem tenderet ab Antonio vel Cesare seu casu alie ageretur, Mariannem confestim occiderent. O ridenda, alias sagacissimi, regis insania ob alienum incertumque commodum ante vexari et invidere post fatum! Quod occultissime factum fuerat rescivit tractu temporis Mariannes et cum iam ob Aristoboli indignam cedem in Herodem concepisset execrabile odium, arbitrata se ab Herode non, nisi propter pulchritudinis usum, diligi, comulavit iras, vitam suam his immerito ab eo damnatam egerrime ferens; et quamvis Alexandrum et Aristobolum, conspicuos pulchritudine pueros, ex eo enixa foret, in nullo potuit moderasse conceptom eoque, ferente impetu, delapsa est ut amanti viro suum negaret concubitum et dum sperneret, quasi veteris regie prosapie omnis in se resurgeret indoles, gesto quodam elato illius calcare conabatur potentiam, non verita persepe dicere palam Herodem alienigenam non iudeum, nec regie prolis hominem; quin imo
Abbreviated transcription (Latin):
esse et sul sequẽte Iut amẽto sem̃ẽ
sumles asperisse Sed ad mariannẽ
sõlam redeñdam hec quidem et si
maudica pulchtudine fuit̾ insurtũ
anmi tamẽ ingenti fortitudine lõ¬
te magis emicuit Que cũ ad nubi¬
lem uenisset etatez infausto omne
herodi antipatris Indeorũ regi imꝑta
est et maximo infortiõ suo sume
ob eis uenustatẽ ab eodem dilecta
Qui cũ gloriaret᷑ plieriniũ se io¬
lum orbe toto possesserem puichei¬
tudinis diue in taz hrandẽ̾ aĩ curã
laysus est ne quis ulter in hͦ sibi
poss eqr ut tun̾e̾ ceꝑit ne sbi
suꝑstes euade̾t mariannet Ad quod
euitandũ ̾mo dũ bocatus in egix¬
tum ad anthoniũ ess iturus causã
Dicturus suꝑ morte Austoboli frs
maria̾nis a se occisi Et demũ an¬
tiromo mortuo accessurus ad octa¬
manũ cesirem et purgaturus si
ross ꝙ armicis antonn aduersus
eum auxilia prestitisset / cyprime
mata aunicisq reliquit ut Ii qͣd

Expanded text:
esse et subsequenter iuramento firmasse, esse et subsequenter iuramento firmasse,  Sed ad Mariannem solam redeandum. Hec quidem, etsi inaudita pulchritudine fuerit insignis, animi tamen ingenti fortitudine longe magis emicuit. Que cum ad nubilem devenisset etatem, infausto omine Herodi Antipatris Iudeorum regi nupta est; et maximo infortunio suo, summe ob eius venustatem ab eodem dilecta. Qui cum gloriaretur plurimum se solum orbe toto possessorem pulchritudinis divine, in tam grandem animi curam lapsus est, ne quis alter in hoc sibi posset equari, ut timere ceperit ne sibi superstes evaderet Mariannes. Ad quod evitandum, primo dum vocatus in Egyptum ad Antonium esset iturus, causam dicturus super morte Aristoboli, fratris Mariannis a se occisi, et demum, Antonio mortuo, accessurus ad Octavianum Cesarem et purgaturus, si posset, quod amicus Antonii adversus eum auxilia prestitisset, Cyprinne matri amicisque liquit ut, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
ariannes hebrea fe ma
genrere qͣz uiro felicior a¬
astoboli Indeorũ regis ex allexã¬
Dra regina hircam regis filia
genita fuit tante cainqz luise
⁊ulchrtudino clara ut nõ solu̾
eo tempore cetas formofitate Ie¬
mar anterre credtient sed cele¬
stur arbitraret᷑ inacio ⁊ ocius ꝙͣ
mortalis nec credulitati huic mar¬
ci Amon triũ urri rest imoniũ
de fuit Erat autẽ mararin fat
ex eisdem parentibr noie Aristo¬
bolus eqne secũ pulchritudime
retatis Cui cũ allexandra mai
maria̾is iuro atq rege sũmo¬
oꝑe capet atqz procuraret hellu
ama suasione amborũ effigia
ꝯtum pictoris artificio in tabu¬
la delinitas ad autoniũ trum¬
unũ extreme luxirue hoitiñ ad eius
in se excitandã libidinẽ / et rer cõ¬
sequẽs indesideriũ sũ trahendum
in eruixtum usq transmissas auĩ
Quas cũ uidisset antonino p̾mo
in admiracõne longuistulai con¬
ititit Deinde dixisse asserũt hos
qnͣtũ ad formositatẽ profecto dei filioe

Expanded text:
ariannes hebrea femina, genere quam viro felicior, Aristoboli Iudeorum regis, ex Alexandra regina, Hyrcani regis filia, genita fuit, tante tanque invise pulchritudinis clara ut, non solum eo tempore ceteras formositate feminas anteire crederetur, sed celestis arbitraretur ymago potius quam mortalis. Nec credulitati huic Marci Antonii triumviri testimonium defuit. Erat autem Marianni frater ex eisdem parentibus, nomine Aristobolus, eque secum pulchritudinis et etatis. Cui cum Alexandra mater, Mariannis viro atque rege, summopere cuperet atque procuraret, Gellii amici suasione, amborum effigies optimi pictoris artificio in tabula delinitas, ad Antonium triumum, extreme luxurie hominem, ad eius in se excitandam libidinem et per consequens in desiderium suum trahendum, in Egyptom usque transmissas aiunt. Quam cum vidisset Antonius, primo in admirationem longiusculam constitit, deinde dixisse asserunt hos, quantum ad formositatem, profecto dei filios
Abbreviated transcription (Latin):
et si grandi pocaste tristicia seye
aduersum se in c̾tamẽ destende¬
rent marima eos decertantes
duello mutius uuluerib occiosos
accepit Cuiꝰ doloris impaciens
mussa mater et ama. esto treou¬
tem fratrem iã regem cerneret
et orhũ filiũ unrũqͣ caxtiuũ et
ysmeuã et Antigonãqz filias labe¬
ti fortune Imlictas reluetãtem
fessainqz malis aĩaz ferro iam
anus expulit ⁊ auxietates cum
uita fununt Sunt tamẽ qui ue¬
luit eam tã du noxios errores
suos ferre nõ potiusse quymo cũ
uidisset Edypum oculos eiciẽtem
illico in se seuisse De al mathea

Expanded text:
etsi grandi Yocaste tristitia sepe etsi grandi Yocaste tristitia sepe adversum in certamen descenderent, maximo eos decertantes duello mutuis vulneribus occisos accepit. Cuius doloris inpatiens misera mater et avia, esto Creontem fratrem iam regem cerneret et orbum filium virumque captivum et Ysmenam Anthigonamque filias labanti fortune implicitas, reluctantem fessamque malis animam ferro, iam anus, expulit et anxietates cum vita finivit. Sunt tamen qui velint eam tam diu noxios errores suos ferre non potuisse, quin imo cum vidisset Edypum oculos eicientem, illico in se sevisse. XXVI. De Almathea
Abbreviated transcription (Latin):
Al
ocasta thebarũ reginia fuit
magis infortuõ suo clara
ꝙͣ mitis aut regno Hec quidẽ cum
a p̾mis thebarũ conditorib onginẽ
duc̾et splendidã uirgo nupsit layo
thebanorũ regi ex quo cũ ꝯcepiss
filiũ ob aduersum layo rũsum ex
oraculo sumptũ natũ iussa feris
obiciendũ egra tradidit. Que cum
euestigio deuoratũ existimass apud
Coruithiorũ rege pro filio educatũ
atq iã etate prouectũ occioso ab eodẽ
xhocenses layo uidua incognitũ
sumpsit in cõiugem et ex eo ethio¬
clem ⁊ poliicẽ filios et tõtidem fẽ¬
mas ysmenã stilicz et Authiogonã
peꝑit filias et cũ iam tã reguo ꝙr̃ po¬
le uideret᷑ felix decoro responso quez
legictuuũ arbitrabatur uirũ euz ẽẽ
filiũ nouit Quod et si ip̃ã ferret
eg̾rime egus tamẽ ille/ adeo ut dũ¬
ob ruborem patrati steleris eteruã
cuꝑet noctẽ occulos obieat et regnu
Quod discordes assumentes filii
in bellum fractis federib uenere

Expanded text:
a. Yocasta Thebarum regina fuit, magis infortunio suo clara quam meritis aut regno. Hec quidem, cum a primis Thebarum conditoribus originem duceret splendidam, virgo nupsit Layo, Thebarum regi, ex quo cum concepisset filium, ob adversum Layo responsum, ex oraculo sumptum, natum iussa feris obiciendum egra tradidit. Quem cum evestigio devoratum existimasset, apud Corinthiorum regem pro filio educatum, atque iam etate provectum, occiso ab eodem apud Phocenses Layo, vidua incognitum sumpsit in coniugem et ex eo Ethyoclem et Polinicem filios et totidem feminas, Ysmenam scilicet et Anthigonam, peperit filias. Et cum iam tam regno quam prole videretur felix, deorum responso, quem legitimum arbitrabatur virum, eum esse filium novit. Quod etsi ipsa ferret egerrime, egrius tamen ille, adeo ut ob ruborem patrati sceleris eternam cuperet noctem, oculos abiecit et regnum. Quod discordes assummentes filii, in bellum, fractis federibus, venere;
Abbreviated transcription (Latin):
per subt fugia et maris estus
atq montana Itala incerta bra
scqui uestigia eũq per incon intas
regiones ex quere̾ donec cõperto
se Iu̾perit honestiꝰ rata per nulle
distumiã uite uirũ sequi a fortuã
Deiectũ qͣz eo exule laborãte in
patria uacare de liis ⁊ quiere In¬
clite profecto mentis et prude̾tẽ
uirũ potiꝰ ꝙͣ fe̾ma redolentis ca¬
le Iudiciũ est Non em̃ semꝑ mro
et gẽmis splendendũ non semꝑ
Irdulgendũ cultu nõ semper
estruns fugiendus est sol / ant
Iiemis plume non semper co¬
lendi sunt thalann nõ semper
sibi percendũ s cũ uiris exigẽ¬
le fatorũ serie sub euudi/ labo¬
res exilia ꝓpeti pauperiẽ tolle¬
rare ꝑicula fortiferre animo
uictoriaꝵ triũphi conspicui mol¬
liciẽ luxũq et angustras dome¬
sticas honestate et constãcia ac
pudica mente suꝑasse huit
illis est fama ꝑheminis et gloria
Erubestant igit᷑. que nõ solum
felicitatis umbreculam totis se¬

Expanded text:
per subterfugia et maris estus per subterfugia et maris estus atque montana ytala incerta viri sequi vestigia eumque per incognitas regiones exquirere, donec comperto seiunxerit: honestius rata per mille discrimina vite virum sequi a fortuna deiectum, quam, eo exule laborante, in patria vacare delitiis et quiete. Inclite profecto mentis et prudentem virum potius quam feminam redolentis, tale iudicium est. Non enim semper auro et gemmis splendendum, non semper indulgendum cultui, non semper estivus fugiendus est sol, aut hyemis pluvie, non semper colendi sont thalami, non semper sibi parcendum; sed cum viris, exigente fatorum serie, subeundi labores, exilia perpeti, pauperiem tolerare, pericula forti ferre animo:victoriarum triunphi conspicui. Molliciem luxumque et angustias domesticas honestate et constantia ac pudica mente superasse, hinc illis est fama perennis et gloria. Erubescant igitur, non que solum felicitatis umbreculam totis se
Abbreviated transcription (Latin):
ulpicia lentuli taistellio¬
nis ꝯmx / equa fere bemi¬
uolencia sibi adinemt indelebilẽ
famã ffuit enĩ hac eadem qua
supra protella prostriptus a caũ¬
doiris lentulus Qui cũ esset uo¬
lucri fuga tutatus in Siciliam
et ibidem exul moraretur et
mops facta eius rei sulpitia
cercior/ in sinaz Iuit . labores bña
uelle cũ ꝯinge patirata inderẽs
esse letos honores et fortunã cã¬
didam ferre cũ uiris. has que
eorũdem erup̃nus si oportumĩ
ferre suit fuga rennerẽt/ uerũ
nec uirũ pergere facile Sulpicia
cousequta est sama quppe di¬
lige̾tia / ne exiliũ seque̾tur bĩri
non ludit uerus amor custodias
Captato igitur tempore ui li
sumpta beste matre custe dus¬
q deceptis reliquis duab tuĩ
aucillulis et Imilis totidem so¬
nata splendida mulier nata le
suũ patrceqi penates linquẽs
uule urru seguta est cũ poss le¬
Ne non prchibente infelici abdica¬
to marito nouas celebrare nuy¬
cias Ilec expauit mulier inclita

Expanded text:
ulpitia Lentuli Truscellionis coniunx equa fere benivolentia sibi adinvenit indelebilem famam. Fuit enim hac eadem, qua supra, procella proscriptus a triumviris Lentulus. Qui cum esset volucri fuga tutatus in Syciliam et ibidem exul moraretur et inops, facta eius rei Sulpitia certior, in sententiam ivit labores una velle cum coniuge pati, rata indecens esse letos honores et fortunam candidam ferre cum viris has que eorundem erumnas, si oportunum ferre sit, fuga renuerent. Verum nec ad virum pergere facile Sulpitia consecuta est: summa quippe diligentia, ne exilium sequeretur viri, non ludit verus amor custodias? Captato igitur tempore, servili sumpta veste, matre custodiisque deceptis reliquis, duabus tantum ancillulis et servulis totidem sociata splendida mulier, natale solum patriosque penates linquens, xulem virum secuta est: cum posset, lege non prohibente, infelici abdicato marito, novas celebrare nuptias. Nec expavit, mulier inclita,
Abbreviated transcription (Latin):
robur Quibz artib nõ solum cy¬
rios tennie̾ campos a suis olun
maiorib occupatos quymo Euro¬
pe ngẽti parte bellorũ Iure que¬
sita plurimũ asie occupan̾e̾ for¬
nudabilesq Deuenẽ om̃ĩb Sa¬
ne ne uiribz deess regrñt aute
alias marpesiam et lampedonẽ
post ceses uires instatue̾ reginas
sub quarũ auspicus ut de monstra¬
tũ est suũ plirniũ Imperiũ auxe¬
re Hee quidem cũ militari disti¬
plia insignes essent particis
intra se prouẽtus ut pancacũ
una in regmi tutelam substite̾᷑t
reliqua parte copiarie̾ sampta
ad subiciendos funcimes earum
Imꝑio incedebat et sic uicissum
maximis paretis predis auxe¬
runt aliꝙͣdu rẽ publicã uerũ
cũ lampedo ad ultimũ in hostes
duxiss ex̾citũ repentino barla¬
rorum corꝯiacẽtium itursu
marpesia niiũ sui fidens re¬
lictis aliquib filiab cũ parte
copiarũ cesa est Quid autem
ex lampedone sequeũ sit legisse

Expanded text:
robur. Quibus artibus non solum Cyrobur. Quibus artibus non solum Cyrios tenuere campos, a suis olim maioribus occupatos, quin imo Europe ingenti parte bellorum iure quesita, plurimum Asye occupavere formidabilesque devenere omnibus. Sane, ne viribus deesset regimen, ante alias Marpesiam et Lampedonem sibi post cesos viros instituere reginas, sub quarum auspitiis — ut premonstratum est — suum plurimum imperium ausere. He quidem, cum militari disciplina insignes essent, partitis intra se provinciis, ut puta, cum una in regni tutelam subsisteret, reliqua, parte copiarum sumpta, ad subiciendos finitimos earum imperio incedebat; et sic vicissim, maximis partis predis, auserunt aliquandiu rem publicam. Verum cum Lampedo ad ultimum in hostes duxisset exercitum, repentino barbarorum circumadiacentium incursu, Marpesia nimium sui fidens, relictis aliquibus filiabus, cum parte copiarum cesa est. Quid autem ex Lampedone secutum sit, legisse