comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cisorum cadauerum colles ex se usa sit moucium erexisse. Ecce terri¬
biliter forundanda prodigia. et delectabiliter amplectenda miracula.
Parum illi fuit pro solacio regis signum luminis ostendere: insi
aperte mointa addidisset et uocis. Similis quedam contioit po¬
puli israelitici tempore huius causa uirtutis. sam ibi columpna
quod fuerit tanti ardoris secretum mmsterium tam manifestum
prolatum. Sed quautum ipso inspirante uideor agnoscere nonta¬
cebo. Nam contra hereticas acies sicut olim in corpore non cessauit
spiritu dunicare. ita credebat sibi contra alaricum arrianum iterũ¬
uidi redire constanciam. Quanta fuit illi semper pro cul
catholice religionis auiditas. cum in requie posito adhuc sollicitudi¬
nis non desit ubertas. Nam qui tunc in synodo ad confundendũ
hostem uerba fidelia protulit. hic in campo arma tractauit illius¬

Expanded text:
cisorum cadaverum colles ex se visa est erexisse. Ecce terricisorum cadaverum colles ex se visa est erexisse. Ecce terribiliter formidanda prodigia, et delectabiliter amplectenda miracula. Parum illi fuit pro solatio regis, signum luminis ostendere, nisi aperte monita addidisset et vocis. Similis quaedam contigit, Israelitici populi tempore, hujus causa virtutis. Nam ibi columna iquod fuerit tanti ardoris secretum mysterium, tam maniprolatum. Sed quantum ipso inspirante videor agnoscere non tacebo. 23 Contra haereticas acies sicut olim in corpore non cessavit spiritu dimicare: credebat sibi contra Halaricum Arrianum iterum redire Constantium. Quanta est illi semper pro cultu catholicae religionis aviditas, cum in requie posito adhuc sollicitudinis non desit ubertas? Nam qui tunc in synodo ad confundendum hostem verba fidelia protulit, hic in campo arma tractavit vi
Abbreviated transcription (Latin):
sanctus hilarius ea nocte purgauit. Qui nunquam ui
ornamenta diei. cepit illi nouus sol mire claritatis nasci. Apud
illum tunc fabricata sunt omnia. quando eorum meruit uide¬
re facturam. Et ut ita dicam quodam modo post se illi ni¬
dus est natus. cum faitus est agnitus. Eccus ad fratrem eus¬
martinum beatum festinebatꝰ accedere: iste cum in suo templo
dignatus est illuminare. Quanta micat gracia donato
ab ipso est in rege collatum. Demq cłodoneus dum con¬
tra hercticam gentem puonaturus armatas acies commouisset
media nocte meruit de basilica beati hilarii lumen super se ue¬
mens aspicere. ammonitus insuper ut festinanter. sed non sine
uenerabilis loci oratione aduersus hostes conflictaturus descenderet.
Quod ille diligenter obseruans. et orationi occurrens tanta prosperitate
altero pro se pugnaturo processit ad bellum. ut intra horam diei ter¬
ciam ultra humana uota sortiretur uictoriam. ubi multitudo oc¬

Expanded text:
illi S. Hilarius ea nocte purgavit. Qui nunquam viderat illi S. Hilarius ea nocte purgavit. Qui nunquam viderat ornamenta diei, coepit illi novus sol mirae claritatis nasci. Tunc illi fabricata sunt omnia, quando eorum videre meruit facturam, et ut ita dicam, quodam modo post se illi mundus est natus, cum factus est agnitus. Caecus ad beati Martini ecclesiam festinabat accedere, iste cum in suo templo dignatus est illuminare. Quanta micat gratia donatoris ab ipso est in regem collatum? Denique Chlodoveus rex dum contra haereticam gentem pugnaturus, armatas acies commovisset, media nocte meruit de basilica beati Hilarii lumen super se veniens, adspicere, admonitus insuper ut festinanter, sed non sine venerabilis loci oratione, adversus hostes conflictaturus descenderet. Quod ille diligenter observans, et orationi occurrens, tanta prosperitate, altero pro se pugnaturo, processit ad bellum, ut intra horam diei tertiam ultra humana vota sortiretur a Domino victoriam. Ubi multitudo oc
Abbreviated transcription (Latin):
O quam mestim̾abilium claruerunt documenta uirtutum. ubi
pulcri immundicie mundauerunt maculas lepre. Ciui
Ex quib castorius dyaconus. et crispo subdiaconus institutus ad eiꝰ
bsequium usq in fiuem suum per quem sauati sunt adhese
Et merito illius elegerunt sustinere iuga domim a quo pena liberi
sunt effecti.
uedam puella in hanc uitam ueniens dexteram mortuam
traxerat natura formante: et debilem manum in speciem
pulturam: intercessione eius uiuacibus est officiis ordinata. Paula¬
timi mobilis iugor. articulos stupentes et ungues in repsit. Post
longa tempora manus illi tunc nata est cum sensit munera con¬
fessoris. Extincta uenit matris ab utero. uiua rediit de sancti
sepulchro. Ecce qui larga remuneratoris est pietas. ut que na¬
tura uou genuit hic membra suppleret.
morissus est. Quo cum ugilias officio solito celebrarent clerici
mane facto apertis oculis ipse diem cepit aliis nunciare. qui hoc
semper egebat audire. Apud quem semper una nox erat tenebras

Expanded text:
O quam inaestimabilium claruerunt documenta virtutum, ubi sepulcri immunditiae mundaverunt maculas leprae! CujuEx quibus Castorius diaconus et Crispus subdiaconus institutus, ad ejus obsequium usque in finem suum, per quem sanati sunt, adhaeserunt; et merito illius elegerunt sustinere juga Domini, a quo a poena liberi sunt effecti. Quaedam puella in hanc vitam veniens, dexteram mortuam traxerat natura formante et debilem manum in speciem sepulturam, intercessione ejus vivacibus est officiis ordinata: paulatim mobilis vigor articulos stupentes et ungues irrepsit. Post longa tempora manus illi tunc nata est, cum sensit munera confessoris. Extincta manus venit ab utero: viva rediit de sancti sepulcro. Ecce quam larga remuneratoris est pietas, ut quae natura non genuit, hic membra suppleret. ssus est. Quo dum vigilias officio solito celebrarent Clerici, mane facto, apertis oculis, ipse diem coepit aliis nuntiare, qui hoc semper egebat audire. Apud quem una semper nox erat, tenebras
Abbreviated transcription (Latin):
iundi luminare. illiricum. ytaliam. galliasq suo splende
radiauit: ut omnes etiam de absconditis auoulis. et obstrusis
hereticorũ tenebre fugarentur. Item iheroniius ad letam de¬
institucione filie. Cipriam opuscula semper in manu teueat
at hairasii epistolas. et beati hilarii libros in offenso currat pe
de. Illorum tractatibz. illorum delectetur iugeniis in quorum
libris fidei pietas non uacillat. Ecteros sic ledat ut magis iudi¬
sed a beato hilario pictauensi epõ postea auctum et consũmatũ
et hoc ipim ad imitacionẽ angeloꝵ. ut ostendanius eiuidẽ deum.
colere in terris. quem et angeli uenerantur in celis

Expanded text:
mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore mundi lumina, Illyricum, Italiam, Galliasque suo splendore radiarunt, ut omnes etiam de abditis angulis et abstrusis haereticorum tenebrae fugarentur. CAPUT XXXII. De instructione dicens: « Cypriani opuscula semper in manu teneat. Athanasii epistolas et Hilarii libros inoffenso de. Illorum tractatibus, illorum delectetur ingeniis, in quorum libris pietas fidei non vacillet; ceteros sic legat, ut magis iudised a beato Hilario Pictaviensi postea auctum et consummatum, et hoc ipsum ad imitationem angelorum, ut ostendamus nos eumdem Dominum colere in terris, quem et Angeli venerantur in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
tauensis urbis antistiti hilario iuuitus. qui tunctẽporis
quasi firinissima fidei columpna omnib laudabilis extitit. et
uir in ecclesia xpristi omnib fame magnitudine. et uite sanctitate
et doctrinaruni ueritate scãrum excellencior effulsit. Huius di¬
cipluus se sanctus martinus post relutum milicie cingul
ciauit. ut tanti uiri eruditus exemplis xpristianam forcior pro¬
cessisset ad puonam. fidei armatus galea et lorica iusticie accũtꝰ
idio uerbi dei armatus. intrepidus contra omina tela ma
rius uir natura leuis et placidus simulq eruditus ad perfua¬
dendum comodissimus. rem diligencius et apcius procuitibat
Qui etiani libros de fide nr̃a nobiliter scriptos edidit. quib et
hereticoꝵ uersucias. et nr̃orum decepciones. et malecredulam
simplicitatẽ ita diligenter exposuit. ut et presentes et longe po¬
sitos. quibz ipse per se disserere. iuiua uoce non poterat perfectissi¬
ma instruccione correxerit. Ita uir iste uelut maonificũ quod̃

Expanded text:
taviensis urbis antistiti Hilario junctus, qui tunc temporis quasi firmissima fidei columna omnibus laudabilis exstitit: et vir in Ecclesia Christi, omnibus famae magnitudine, et sanctitate vitae, et doctrinarum veritate sanctarum excellentior effulsit: cujus disciplinis se sanctus Martinus, post relictum militiae cingulum, sociavit, ut tanti viri eruditus exemplis Christianam fortior processisset ad pugnam, fidei armatus galea, et lorica justitiae accinctus, gladio verbi Dei armatus, intrepidus contra omnia tela maligni rius vir natura lenis et placidus, simulque eruditus, et ad persuadendum commodissimus, rem diligentius et aptius procurabat. Qui etiam libros de fide nobiliter scriptos edidit, quibus et haereticorum versutias, et nostrorum deceptiones, et male credulam simplicitatem ita diligenter exposuit, ut et praesentes, et longe positos, quibus ipse per se disserere viva voce non poterat, perfectissima instructione corrigeret. Ita duo isti viri, velut magnifica quaedam
Abbreviated transcription (Latin):
num. et quod adhuc in illo spes peccandi restabat. hec
maculata fimerat. Quod cum iudisset mater abre beate.
apontifice postulat: ut et ipla si inereretur erepta de mũdi
crimine. cum filia presentaretur ad regnum. Guius uota.
isiderans assidua oracione. et ipsam ante se trausmisi
ad gloriam. Quis estimaturus est talem uirum dilexisse
dominum coniuois et filie uiuendi affectu contempto. tamen
in hoc magis illas amasse cognoscitur: cum per ipsum lumim
perpetuo tranferuntur.

Expanded text:
regnum: nisi quod in illo adhuc spes peccandi restabat, haec regnum: nisi quod in illo adhuc spes peccandi restabat, haec immaculata finierat. Quod cum vidisset mater beatae Abrae, a pontifice postulat, ut et ipsa, si mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. Cujus vota considerans, assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. Quis aestimaturus est talem virum ita dilexisse Dominum, conjugis et filiae affectu contempto? Tamen in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transferuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
rius cuius eloquencie post ipsum comparere aliquem uix
audemus: insi qui fuerit spiritu diuino ut ille repletus.
emptat eius animũ. si uellet sponsum actingere.: quer
patris oracia prouideret. Tunc libenter desideranterq ut ce
leriter ei iungeretur optabat. Euius uoluntatem pater pius
aonosceus. nitentus oracione non cessauit. donec sine dolore.
sine contagio. se presente filia de mundi ludibrio migraret
ad xpristũ. Quani propriis manib ut decuit: ueuerande
tradidit sepulture. O funeris oloria: que melior habetur
ꝙͣ uita. Quia quod terre surtipuit: in celum trausmisit
Uere ut ego considero. plus fuit ꝙͣ resuscitari sic mori Cer
euim lalus est: non contanninari peccatis. Quant¬
cuperent reb cum uita traditis talem transitum compa¬
rare. si mercatorem forsitan inuenirent. Quid distat in¬
ter uiuificati infantis. et filie mortificate misterium insi¬
ꝙ illum resuscitauit ad baptismum. hauc destinauit ad

Expanded text:
rius, cujus eloquentiae post ipsum comparare aliquem vix rius, cujus eloquentiae post ipsum comparare aliquem vix audemus, nisi qui fuerit spiritu divino, ut ille, repletus: tentat ejus animum, si vellet attingere sponsum quem patris gratia providerat. Tunc libenter desideranterque, ut cleriter ei iungeretur orabat quam uoluntatem pi| us pater agnuscens . intentus orationibus non cessabit| donec sine dolore . sine contagio sepefacta filia de mun| di ludibrio migraret ad christum. Quam propriis manibus| ut decuit . uenerandae tradedit sepulturae o funeris| gloria quae melior habetur . quam uita . quia quod ter| rae subricuit . in caelo transmisit . uere ut et ego conside| ro . plus fuit quam resuscitare . sic mori certa enim cuperent, rebus cum vita traditis, talem transitum comparare, si mercatorem forsitan invenirent? Quid distat inter vivificati infantis, et filiae mortificatae mysterium? Illum resuscitavit ad baptismum, hanc praedestinavit ad
Abbreviated transcription (Latin):
margarite rescrues: ut sciam quid nnuem illi respondeam et
ut si lllam desideras. si expectas. letus possim ad te reditumiꝰ
cogitare. Eum autem michi rescripseris: tunc tibi et ego qͥ
sit hic iuuenis. et qualis sit. et quid uelit: et quid promictit
et quid possit indicabo. Interim tibi ympnũ matutinũ et.
serotinum misi: ut menor mei semper esses. Tu uero si
innius per etatem ympnum et epistolam intellexeris: interroga
matrem tuam. que optat. ut te morib sius genuerit deo. Deus
qui te genuit. hic et in eternum te custodiat᷑ opto filia desidera¬
tissima.
unc uero memorandum est quod supra premisimus.
qualiter miracula reliqua hoc subiecto miraculo
cumulentur. Deniq cum beatissinã abrani filiã
iuam ad quam de exilio destinauit epistolam. incolumem in¬
uenisset: alloquitur illam. quomodo potuerat dulcedo patris
et facundia oratoris. Quid dicam: Alloquitur illam hila¬

Expanded text:
margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laetus possim ad te reditum cogitare. cum autem mihi rescripseris, tunc tibi et ego, quis sit hic iuuenis et qualis sit et quid uelit et quid promittat et quid possit, indicabo. interim tibi hymnum matutinum et serotinum misi, utmemor mei semper esses. tu uero, si quid minus per aetatem hymnum et epistolam intellegis, interroga matrem tuam, quae optat, ut te moribus suis genuerit deo. deus, qui te genuit, hic et in aeternum te custodiat, opto, filia desiderantissima.Nunc vero memorandum est, quod supra praetermisimus, qualiter miracula reliqua hoc subjecto miraculo cumulavit. 13. Denique cum beatissimam Abram filiam suam, ad quam de exsilio destinavit epistolam, incolumem invenisset, alloquitur eam, quomodo poterat dulcedo patris et facundia oratoris. Quid dicam? Alloquitur illam Hila
Abbreviated transcription (Latin):
quam pater meus ame tamdii peregrinatur ꝙͣ michi querit
uam non possum habere. si hanc habuero. Sufficit
chi lana oius mee. sufficit michi dolor quem natura actulit
sufficit michi textus insumptuosus. Eeterum uestem illã
desidero. que dicitur. non absumi. non acteri. non scindi. Es
uero si tibi margarita offeratur. aut suspendenda collo. aut
noito coaptanda. dices ita. Non michi suit impedimento i
inutiles et sordide margarite. Expecto illam pulcherrimã et
preciosissumam. et utilissimã. credo patri meo. quia et ille ei
qui hanc spopondit. sibi credidit. propter quani michi sioni¬
icauit. se etiam mori uelle. Hanc expecto. hanc desidero
michi prestabit salutem et eternitatẽ. Ergo filia subueni sol¬
licitudini mee: et hanc epistolani meã semper lege. et hiic te
uesti et margarite reserua: et ipsa tu michi nullũ interro¬
ns qualib potes licteris rescribe. utrum te uesti huic. et

Expanded text:
quam pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam non possum habere, si hanc habuero. sufficit mihi lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero, quae dicitur non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inutiles et sordidae margaritae; expecto illam pulcherrimam et pretiosissimam et utilissimam — credo patri meo, quia et ille ei, qui spopondit sibi, credidit —, propter quam mihi significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et
Abbreviated transcription (Latin):
febre exardescit. non uulnera patitur. non annis dimutat᷑
non morte dissoluitur. equalis enim et eterna est. Exo
tamen hanc uestem et hanc margaritam ineam petenti
tibi dabo. ut eam filie tue perferas. Sed prius scire debes
quid uelit filia tua. si se huius uestis et margarite mee¬
usibus dignam faciat: idest si uestes sericas et auratas et infectas
habere noluerit. et si omuen margaritã alteram oderit tunc hãc
quam me rogas tibi prestabo. Postquam uocem filia letus
surgo: et secretum hauc habens ad te epistolam feci. rogaust
per multas lacrimas meas. ut te huic uesti et margarite re¬
serues. neq misero sem tale dampnũ tuum facias. si hanc ue¬
stem et hanc margaritã non habucris. Testor autem tibi fi
deum celi et terre. quia nichil est hac margarita. atq hac
ueste preciosius. et tui iuris est. ut hanc habeas. Tu modo si
quando tibi uestis alia offeratur. uel infecta. uel serica. et de¬

Expanded text:
febre exardescit, non vulneri patet, non annis demutatur, febre exardescit, non vulneri patet, non annis demutatur, non morte dissolvitur; aequalis enim semper et aeternus est. Ego tamen hanc vestem et hanc margaritam meam petenti tibi dabo, ut eam filiae tuae perferas. Sed prius scire quid uelit filia tua. si se huius uestis et margaritae meae dignam facit, id est, si uestes sericas et auratas et infectas habere noluerit, si omnem margaritam alteram oderit, tunc haec, quae me rogas, tibi praestabo.\' Post quam uocem, filia, laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc uestem et hanc margaritam non habueris. testor autem tibi, filia, deum caeli et terrae, quia nihil hac margarita atque hac ueste pretiosius est et tui iuris est, ut hanc habeas. tu modo, quando tibi uestis alia offeratur uel infecta uel serica uel de
Abbreviated transcription (Latin):
let ait michi. Mouerunt me preces et lacrime tue
et bẽne est quod hoc credidisti. Et quia dixisti te propter¬
anc margaritam ipsam uitam uelle impendere: non
possum eam tibi negare. Sed scire debes propositum et uo¬
luntatem mcã. Uestis quam eoo dedero talis est. ut si qua
puella ueste alia colorata. et serica deaurata uti uoluerit.¬
in ueste mea capere non possit. Sed illi dabo eam que con¬
tenta sit sirico habitu. et natiuis colorib. et in sumptuo¬
so textu uestiri. ita ut propter consuetudinẽ purpurã
per angustam uestis habeat: non etiam purpura ipsa
diffundatur in uestem. Margarita uero quam a me pe¬
tis natura eius est: ut habere eam nemo possit. qui marga¬
ritam alteram habuerit. Quia alia margarita aut de mari¬
aut de terra est: mea autem ut ipse tu uides speciosa: et precio¬
sa est: icomiparabilis. et celestis est. non dignatur ibi esse ubi
alie sunt. Non eium rebz muis conueuit tum rebz hominis

Expanded text:
et ait mihi: \'mouerunt me preces et lacrimae tuae et ait mihi: \'mouerunt me preces et lacrimae tuae et bene est, quod hoc credidisti. et quia dixisti te pro hac margarita ipsam uitam tuam uelle impendere, non possum eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut, si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu et natiuis coloribus et insumptuoso textu uestiri, ita ut propter consuetudinem purpuram perangustam uestis habeat, non etiam purpura ipsa diffundatur in uestem. margarita uero, quam a me petis naturae eius est, ut habere eam nemo possit, qui margaritam alteram habuerit, quia aliae margaritae aut de teraut de terra aut de mari sunt; mea autem, ut ipse tu vides, speciosa et pretiosa est, incomparabilis et coelestis est, nec dignatur ibi esse ubi aliae sunt. Non enim rebus meis convenit cum rebus hominis:
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Sed ut magis desideres. oftendam tibi quid adhuc hec
uestis atq margarita boni habeat. uestis hec nunquam
est perinanet. Margarite uero hec uirtus est. ut si quis ea
induitur non corotet. non senescat: non moriatur. nichil
onimino in se habeat. quod sit obnoxium corpori. seduten¬
ti ea nichil accidit. quod aut mortem afferat. aut etatẽ.
dinuitet. aut impediat sanitatem. Quod ubi audiui filia exanu¬
nari magis desiderio margarite. et uestis ipsius cepi. Et sicut
prostratus iacebam in deficiente flctu. et intenta oracione iu¬
ienem precari. cepi dicens. Domine saite miserere preci
et miserere sollicitudini. et uite mce. Si enim hanc uestem.
et marparitam michi non concedis. miser futurus sum: fi¬
liam q meam uiuentem perditurus sum. Ego propter
hanc margaritam et uestem pereorinari uolo. Scis domine
quia non mencior.
ost quam uocem meam audiuit: iubet me leuare.

Expanded text:
rare, sed, ut magis desideres, ostendo tibi, quid adhuc haec rare, sed, ut magis desideres, ostendo tibi, quid adhuc haec uestis atque margarita boni habeat. uestis haec numquam a est, permanet. margarita uero haec uirtutis eius est, ut, si quis ca induitur, non aegrotet, non senescat, non moriatur. nihil omnino in se habet, quod sit obnoxium corpori, sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat aut aetatem demutet aut impediat sanitatem\'. quod ubi audiui, filia, exanimari magis desiderio margaritae et uestis istius coepi et, sicut prostratus iacebam, indeficienti fletu et intenta oratione iuuenem precari coepi dicens: \'domine sancte, miserere preci meae et miserere sollicitudini uitae meae; si enim hanc uestem mihi et margaritam non concedis, miser futurus sum: filiam meam uiuentem perditurus sum. ego propter hanc margaritam et uestem peregrinari uolo. scis, domine, quia tibi non mentior\'. ostquam uocem meam audiuit, iubet me leuare
Abbreviated transcription (Latin):
Domine auditu cognoui de ipsis. et fide credidi. et scio quia op¬
time sunt. et salus uera est hac ueste uti. et hac margarit
nari. Et statim ministris suis precepit. ut michi et uestem
et margaritam ostenderent. Et confestim ita fit. Hanc ue¬
idi filia. uide que loqui non possum. Numquid non
sericum in ea secundũ subtilitatem ciꝰ. spartũ erat:
Numquid candori eius nues comparate non morescunt.
Numquidaurum iuxta fulgorem eus non liuidatur: Ipsa
enim multicolor. et nnchil prorsus comparatũ ei poterat e¬
quari. Postquam uidi margaritam. qua uisa stati procidi
Non enim potuerunt oculi mei tantũ eius sustinere colorem.
Nam nec celi. nec lucis. nec maris. nec terre species pulcritudim
eius poterat comparari. Et cum prostratus iacerem. ait m̃
quidem de assistentib. uideo te sollicitum et bonum prẽm
esse. et hanc uestem atq margaritã ad filiam tuam deside¬

Expanded text:
\'domine, auditu cognoui de ipsis et fide credidi et scio, quia op\'domine, auditu cognoui de ipsis et fide credidi et scio, quia optimae sunt et salus uera est hac ueste uti et hac margarita ornari\'. et statim ministris suis praecepit, ut mihi et uestem hanc et margaritam ostenderent et confestim itafit. hanc pruidifiliauidi, quod eloqui non possum. numquid non sericum secundum subtilitatem eius spartum erat? numquid candori eius niues comparatae non nigrescebunt? numquid aurum iuxta fulgorem eius non liuidatur? ipsi enim multicolor et nihil prorsus comparatum ei poterat aequari. post quam uidi margaritam, qua uisa statim concidi; non enim potuerunt oculi mei sustinere tantum eius colorem. nam nec caeli nec lucis nec maris nec terrae species pulchritudini eius poterat comparari. Et cum prostratus iacerem,ait mihi quidam de assistentibus: \'uideo sollicitum et bonum patrem esse et hanc uestem atque hanc margaritam ad filiam tuam deside
Abbreviated transcription (Latin):
miabilis precii: quam si quis ab io posset meren: super humanas
ꝯiuicias et salutem. et diues et saluus futurus esset.
d hunc his auditis profectus sum. Ad quem cum per
longas. et multas et difficiles iuas uenissem. uidens
eum statim procidi. Adest tam pulcher iuuenis ut ante con¬
spectum cius nemo audeat consistere. Qui ubi procidisse me
uidit. iu terrogare me uissit quid uellem et quid rogare: et ego
respondi audisse me de ueste sua et margarita. et ob id ucnisse.
et si eam dignarctur michi prestare. esse michi filiam quani ue¬
hementer diligerem: cui hanc uestem atq margaritã quererem
Et inter hec prostratus in faciem fleo plurimũ: et noctibus ac
diebus ingemiscens. rogo ut audire dignaretur precem meam.
Post que quia bonus est iuuenis. et melior illo nullus est. ait
michi. Nosti hanc uestem atq hanc margaritam. quã ame
lacrimis rogas. uti eam filie tue concedam: Et ego respondi illi

Expanded text:
mabilis pretii, quam si quis ab eo posset mereri, super humanas mabilis pretii, quam si quis ab eo posset mereri, super humanas diuitias et salutem et diues et saluus futurus esset. ad hunc ergo his auditis profectus sum. Ad quem cum per multas et longas et difficiles uias uenissem, uidens eum statim procidi. adest enim tam pulcher iuuenis, ut ante conspectum eius nemo audeat consistere. qui ubi procidisse me uidit, interrogare me iussit, quid uellem et quid rogarem. et ego respondi audisse me de ueste sua et margarita et uenisse et, si eam mihi dignaretur praestare, esse mihi filiam, quam uehementer diligerem, cui hanc uestem atque margaritam quaererem. et inter haec prostratus in faciem fleo plurimum et noctibus ac diebus gemescens rogo, uti audire dignaretur precem meam. , Post quae, quia bonus iuuenis et melius illo nihil est, ait mihi : \'nosti hanc uestem atque hanc margaritam, quam a me lacrimans rogas, uti eam filiae tuae concedam?\' et ego respondi illi:
Abbreviated transcription (Latin):
nita. uit filia nulli se prius a matre diuisa comũgeret. ꝙͣ ut
expectaret patrem sibi pollicitum. et sponsum pariter cũ pro¬
missione uenturum. Quod abra dulciter excipiens et quasi
sponsun futurũ in epla patris amplectens. ammonicionen
secuta est. nulli in conugium se resoluens. Sed qualiter ad
n sponsum ꝑuenerit. locus in consequenti seruatur.¬
ilectissime filie. ibre. hilarius in domino salutem. Accepi
licteras tuas: nitelligo desiderantem te mei esse. et certe
quia orauem tibi esse absenciam meani scirem. ne me forte impi¬
um esse erga te existimares. qui tamdui a te abessem excusare ti¬
bi. et profeccionem meami et moras nolui ut intelligeres me. nõ
impie tibi. sed utiliter deesse. Namiq cum te filia. ut unicam ita
quantum in me est. et imamiem habeam. uellem te pulcherri¬
mami omniũ et sanissimã uiuiere. Nunciatum est ergo michi
esse quendam iuuenem habentem margaritam et uestem mesti¬

Expanded text:
nitis ut filia nulli se prius a matre divisa conjungeret, quam ut nitis ut filia nulli se prius a matre divisa conjungeret, quam ut patris exspectaret pollicitum, et sponsum pariter cum promissione venturum. Quod Abra dulciter excipiens, et quasi sponsum futurum in epistola patris amplectens, admonitionem secuta est, nulli in conjugio illum sponsum peruene| rit Locus in sequenti reseruaturilectissimae filiae Abrae Hilarius in domino salutem. Accepi litteras tuas. intellego desiderantem te mei esse et certe quia grauem tibi esse absentiam meam scirem, ne me forte impium esse erga te existimares. qui tam diu a te abessem, excusare tibi et profectionem meam et moras uolui. ut intellegeres me non impie tibi, sed utiliter deesse. namque cum te, filia, ut unicam, ita, quantum a me est, et unanimem habeam et uellem te pulcherrimam omnium et sanissimam uiuere, 2 nuntiatum mihi est esse quendam iuuenem habentem margaritam et uestem inaesti
Abbreviated transcription (Latin):
quidam iuuenis nobilissimus. prediues pulcherrimus comugi
iunculo sibi quereret annectendã. Sed ipse interuentu ora¬
tionis assidue. celestem illi sponsum sine contannnacione prõ-¬
uiderat. Mox oportunitate reperta manu propria subscriptã
filie direxit epistolam sufficienti sale conditam. et uelut aro¬
maticis unguentis infulam. que tenetur pictaius pro munere
conscrirata: indicans ei quod talem sponsui. anxius pater prou¬
disset. cuius nobilitas celos excederet. pulcritudo rosarum et lilii
comparacionẽ precederet. oculi gemmarũ lumen illuminarent.
uestis candorem mius opprimeret: ornamenta mestimabili ful¬
gore uernarent. diuicie intra se regna concluderent: eiusq sa¬
piencia nicomprehensibilis emanaret. dulcedo. faui mella post¬
poneret: pudicicia incontaminata persisteret. odor suauitate
flagraret thesauri sine defeccione constarent. Addit ergo mo¬

Expanded text:
quidam juvenis nobilissimus, praedives pulcherrimus, conjugii quidam juvenis nobilissimus, praedives pulcherrimus, conjugii vinculo sibi quaereret annectendam. Sed ipse interventu orationis assiduae coelestem illi sponsum sine contaminatione providerat. Mox opportunitate reperta, manu propria subscriptam, filiae direxit epistolam, sufficienti sale conditam, et velut aromaticis unguentis infusam, quae tenetur Pictavis pro munere conservata, indicans ei quod talem sponsum anxius pater illi providisset, cujus nobilitas coelos ascenderet, pulchritudo rosarum et lilii comparationem praecederet, oculi gemmarum lumen obnubilarent, vestis candorem nivis opprimeret, ornamenta inaestimabili fulgore vernarent, divitiae intra se regna concluderent, ejus sapientia incomprehensibilis emanaret, dulcedo favi mella postponeret, pudicitia incontaminata persisteret, odor suavitate fragraret, thesauri sine defectione constarent. Addit ergo mo
Abbreviated transcription (Latin):
eatus hilarius quodam castellum dunm adisset. die do¬
minico moressus est templum.. Moxq florencia puella
pentilis irrumpens multitudinẽ populi uoci magna seruum dei
illuc aduenisse testata est. Et ad pedes eius occurrens non cessa¬
uit petere. nisi sionum crucis ab ipso sibi fieri fideliter ĩpetrasset
Quam florentinus pater secutus. et ciucta familia: nn nomino
domini meruerunt pariter baptizari. Que florencta relictis
parentib. uestioiis cius inherens: usq pitaus perducta est
Patrem uero se habere. non a quo oeuerata est. sed per quen
Rouicrata predicabat.
catus hilarius in frigiam asie regionem missus ocilio. ad
mine xp̃risti longius discedebat de solo proprio tantum merebatur
eri uicinior celo. Qui dum ad locum peruenisset optabiler
nobis tacendum non est. quod illi diuinitus concessum est. Nã
codem tempore sancto sibi spũ reuelante cognouit ꝙ beatissima
abram filiam suam. quam cum matre puctais reliquerat.

Expanded text:
tur. Qui quoddam castellum dum adisset, die Dominico ingressus est templum: moxque Florentia puella gentilis, irrumpens multitudinem populi, voce magna servum Dei illuc advenisse testata est: et ad pedes ejus accurrens, non cessavit petere, nisi signum crucis ab ipso sibi fieri fideliter impetrasset. Quam Florentius pater secutus est, et cuncta familia in nomine Domini meruerunt pariter baptizari. Quae Florentia, relictis parentibus, vestigiis ejus inhaerens, usque Pictavos perducta est: patrem vero se habere, non a quo generata est, sed per quem regenerata est, praedicabat. atur. Itaque in Phrygiam Asiae regionem missus exsilio, ad nomine Christi longius discedebat de solo proprio, tantum merebatur fieri vicinior coelo. 6. Qui dum ad locum pervenisset optabilem, nobis tacendum non est, quod illi divinitus concessum est. Nam eo tempore, sancto sibi Spiritu revelante, cognovit quod beatissimam Abram filiam suam, quam cum matre Pictavis reliquerat,
Abbreviated transcription (Latin):
electus est. Crescibat in eo cotidic opimio faniulatrix uirtutum
nec erat eius fama contenta circumiectas tantum galłias illustrare
sed exteras nacioues et regioues mmiplebat meritorũ gracia precur¬
rente. Ioq actum ist ut in toto orbe uelociter ueati pontificis gloria
militaret

Expanded text:
electus est. Crescebat in eo quotidie opinio, famulatrix virtutum; electus est. Crescebat in eo quotidie opinio, famulatrix virtutum; nec erat fama ejus contenta circumjectas tantum Gallias illustrare, sed exteras nationes, et regiones implebat, meritorum gratia percurrente; sicque actum est ut in toto orbe velociter beati pontificis gloria militaret
Abbreviated transcription (Latin):
his pretereuntib cõmunis. uitabat hec dauitico fultus
ixemplo. ne cum hereticus mensam participando fiere
issi inscandalum.
qͣm perfeitissimũ laicum. cuius imitatores ipsi etiã
desiderant isse sacerdotes. Cui non fuit aliud uiuere
si xpustum cum dileccione timere. et cum tuore diligere
Cuius sequaces curriuit ad gloriam diuertentes ad penã.
Credenti succedunt premia: reculanti tormenta. Qui oẽs
de pio religionis opere cõmonens. nunc alios de confessione
mestim abilis sauite trinitatis conformans. nuuc relu
promissione regni celestis inuitans. non cessabat in plebe uerba¬
uiritatis fruitu fidei redundancia seminare. Quo cognito de scõ
hilario quoniam tantum lumen. t si uoluisset latere non potuit.
quippe necessarium ut alienas tenebras in lucem tranferret. concor¬
danti fauori populi. aut pocius spiritu dei proclamante: uir olim¬
secularib ministeriis deputatus. aliquando sacris altarib sacerdos

Expanded text:
his pretereunte vitabam communis. Hec David suffultus his pretereunte vitabam communis. Hec David suffultus exemplo ne cum hereticis mensam partiilli in scandalum. O perfectissimum laicum . cuius imi| tdesiderant sacerdotes; cui non fuit aliud vivere, nisi Christum cum dilectione timere, et cum timore diligere, cujus sequaces currunt ad gloriam, divertentes ad poenam; credenti succedunt praemia, recusanti tormenta! Qui omnes de pio religionis opere commonens, nunc alios de confessione inaestimabilis sanctae Trinitatis informans, nunc reliquos promissione regni coelestis invitans, non cessabat in plebem verbaveritatis, fructum fidei redundantia, seminare. 4. Quo cognito de sancto Hilario, quoniam tantum lumen, etsi voluisset, latere non potuit, quippe necessarius  Al., necessarium ut alienas tenebras in lucem transferret, concordante favore populi, aut potius Dei Spiritu proclamante, vir olim mysteriis deputatus, aliquando sacris altaribus sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
Situr beatus hilarius putauensiũ urbis ep̃s regionis
acquitance oriundus fuit: que ab occeano britan¬
nco fere milib nonaginta se iungitur. Apud gal¬
las uero familias nobilitatis lampade non obscurus. inim
magis preceteris gratia generositatis oruatus. intore pectoris
addito. quasi refulocus lucifer. inter astra processit. Euius a
cunabulis tanta sapiencia primitiua lactabatur infancia. ut
iam tunc potiusset intelligi xpristum in sius causis pro obti¬
⁊da uictoria. neccessarium sibi uississe militem propagari
emq conugem habens et filiam ita plenitudine dm̃
uenerabiles ammos ecclesiastice regule tradidit infor¬
mandos. ut adhuc in laicali proposito constitutus diuino
nutu pontificis graciam possideret. Ita seipsum propr
disciplina cohercebat intentus. quasi futuram speciem indicãs
ut inreprehensibilis in templo xpristi prepararetur sacerdos.
uir sauctissimus hostes catholice religionis abhorruit. ut
non solum dicam conuiuiũ. sed neq salutacio fuerit ei. cũ

Expanded text:
itur beatus Hilarius, Pictavorum urbis episcopus, regionis Aquitaniae oriundus fuit, quae ab Oceano Britannico fere millibus nonaginta sejungitur; apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito, quasi refulgens Lucifer inter astra, processit. Cujus a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatur infantia, ut jam tunc potuisset intelligi Christum in suis causis, pro obtinenda victoria, necessarium sibi jussisse militem propagari. Denique conjugem habens, et filiam, ita plenitudine Domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus, divino nutu, pontificis gratiam possideret; ita se ipsum propria disciplina coercebat intonsus, quasi futuram speciem indicans, ut irreprehensibilis in templo Christi praepararetur sacviri sanctissimi hostis catholice religionis aborruit, ut non dicam convivium, sed neque salutatorio fuerit cum
Abbreviated transcription (Latin):
hostium propuonator. Guius dicta qui legerit non credet dicere sed to¬
nare. Hoc fuit ultra homines sapere: eum caute de religione censere.
Sed qui uult eum agnoscere: eius exilia memoret. merita respiciat.
uolumina relegat. dicta perpendat. siona cotidiana percenseat. Qui
dum superstes fuit in seculo. aut scripsit ecclesiastice fidei documenta.
ut pugnando calcauit heretica crimina. aut petenti tribuit in¬
rum suffragia. que uolente deo usq in hodiernum diem cius oracionib.
perseuerant. Sed mea li noua non sufficit singula de sancto spiritu que per eu
et operatus est et locutus: sicut illi dignum est cuncta proferre. T
pius ueniam. quia multa preterii qui uix pauca conscripsi.

Expanded text:
hostium oppugnator. Cujus dicta qui legerit, non credet dicere, sed tohostium oppugnator. Cujus dicta qui legerit, non credet dicere, sed tonare. Hoc fuit ultra hominem sapere, tam caute de religione censere. 15. Sed qui vult ipsum cognoscere, ejus exsilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa quotidiana percenseat. Qui dum superstes fuit in hoc saeculo, aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calcavit haeretica crimina, aut petenti tribuit miraculorum suffragia; quae volente Domino usque in hodiernum diem ejus orationibus perseverant. Sed mea lingua non sufficit singulatim de sancto Spiritu, qui per eum et operatus est et locutus, sicut illi dignum est, cuncta proferre. 16. Det mihi pius veniam, quia multa praeterii, qui vix pauca conscripsi.
Abbreviated transcription (Latin):
mererctur erepta de mundi crimine cum filia presentaretur ad regnum
Enus uota considerans: assidua oratione et ipsam ante se transmisit
ad oloriam. Quis estimaturus est talem uirum ita dilexisse dominũ
comuois et filie uiuendi affectu contempto. Tamen in hoc magis illas
isse cognoscitur. cum per ipsum lumim perpetuo tranferuntur
uis uerba uerbis ualeat excquare. Qualiter ille indiuise tri¬
itatis libr̃os stilo tumente contexuit. aut scripta dauitici carminis
sermone conturnato per singula reserauit. Quam fuit in distrutione
prouidus: in tractatu profundus. per licteram eloquens per uirtutẽ
nrabilis. in complexionib multiplex. in resolucione subtili
astutus uixta prophetam inimo prudens iuxta domini uocem. ut
serpens columbe simplicis graciam non amictens. Ipse sal conditi
moeni fons loquendi. thesaurus sciencie. lux doctrine. defensor ecclesie

Expanded text:
mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. mereretur, erepta de mundi crimine, cum filia praesentaretur ad regnum. Cujus vota considerans, assidua oratione et ipsam ante se transmisit ad gloriam. Quis aestimaturus est, talem virum ita dilexisse Dominum, conjugis et filiae affectu contempto? Tamen in hoc magis illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transferunturejus verba verbis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae Trinitatis libros stylo tumente contexuit, aut scripta Davidici carminis sermone cothurnato per singula reseravit? quam fuit in dissertione providus, in tractatu profundus, per litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resolutione subtilis, astutus juxta prophetam, imo prudens, juxta Domini vocem ut serpens , columbae simplicis gratiam non amittens. Ipse conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctrinae, defensor Ecclesiae,
Abbreviated transcription (Latin):
ter q. ut celeriter ei iungeretur optabat. Cuius uoluntatem pater
pius agnoscens intentus oracionibz non cessauit. donec sine dolore. sine conta¬
sio se presente. filia de mundi ludibrio migraret ad xpristum. Quam pro¬
priis nranib ut decuit: uenerande tradidit sepulture. O funcris gloria.
qui melior habetur ꝙͣ uita. Quia quod terre surripuit: in celum trans¬
misit. Uere ut ego considero: plus fuit ꝙͣ resuscitari sic mori. Certa em̃
salus est: non contaminari peccatis. Quanti cuperent cum uita tradit
talem transitun comparare: si mercatorem forsitan. inuenirent.
Quid distat inter iuuificati infantis et filic mortificate misterium.¬
insi quod illum resuscitauit ad baptismum. hauc destinauit ad regnũ
et quod adhuc in illo spes peccandi restabat hec inmiaculata fimerat.
Quod cum iudisset mater abre beate a pontifice postulat. ut et ipsa si

Expanded text:
terque, ut celeriter ei jungeretur, optabat. Quam voluntatem pius terque, ut celeriter ei jungeretur, optabat. Quam voluntatem pius pater agnoscens, intentus orationibus non cessavit, donec sine dolore, sine contagio, se praesente, filia de mundi ludibrio migraret ad Christum: quam propriis manibus, ut decuit, venerandae tradidit sepulturae. O funeris gloria, quae melior habetur quam vita: quia quod terrae subripuit, in coelum transmisit! Vere, ut ego considero, plus fuit, quam resuscitari, sic mori. Certa enim salus est, non contaminari peccatis. Quanti cuperent, rebus cum vita traditis, talem transitum comparare, si mercatorem forsitan invenirent? Quid distat inter vivificati infantis, et filiae mortificatae mysterium? Illum resuscitavit ad baptismum, hanc praedestinavit ad regnum: nisi quod in illo adhuc spes peccandi restabat, haec immaculata finierat. Quod cum vidisset mater beatae Abrae, a pontifice postulat, ut et ipsa, si
Abbreviated transcription (Latin):
le reoua concluderent cius q lapiencia incomprchensibilis emanaret
dulcedo faui mella postponeret. pudicicia incontaminata persisteret.
odor suauitate flagraret. thesauri sine defeccione constarent. Addit g ͤ
monita. ut filia nilli se prius a matre diuisa comungeret. qͣm ut ex¬
pettaret patrem sibi pollicitum et sponsum pariter cum promissio¬
ne uenturum. Quod abra dulciter excipiens et quali sponsum
futurum in epistota patris amplectens ammonicionem secuta est
nulli in comuoium se resoluens. Sed qualiter ad illum sponsum
Iuuc uero memorandum est quod supra pretermisimus quali¬
ter miracula reliqua hoc subucto miraculo cumulentur. Demq
iauit epistolam incolumem inuenisset alloquitur illam quomodi
patris et facundia oratoris. Quid dicam. Alloquitur illam hilarius.
cuius eloquencie post ipsum comparare aliquem uix audemus: insi qui
uerit spiritu diuino. ut ille repletus. Temptat eus animuni s

Expanded text:
se regna concluderent, ejus sapientia incomprehensibilis emanaret, se regna concluderent, ejus sapientia incomprehensibilis emanaret, dulcedo favi mella postponeret, pudicitia incontaminata persisteret, odor suavitate fragraret, thesauri sine defectione constarent. Addit ergo monitis ut filia nulli se prius a matre divisa conjungeret, quam ut patris exspectaret pollicitum, et sponsum pariter cum promissione venturum. Quod Abra dulciter excipiens, et quasi sponsum futurum in epistola patris amplectens, admonitionem secuta est, nulli in conjugio se resolvens. Sed qualiter ad illum sponsum Nunc vero memorandum est, quod supra praetermisimus , qualiter miracula reliqua hoc subjecto miraculo cumulavit. 13. Abrnavit epistolam, incolumem invenisset; alloquitur eam, quomodo poterat dulcedo patris et facundia oratoris. Quid dicam? Alloquitur illam Hilarius, cujus eloquentiae post ipsum comparare aliquem vix audemus, nisi qui fuerit Spiritu divino, ut ille, repletus: tentat ejus animum, si
Abbreviated transcription (Latin):
locum peruenisset optabilem: nobis tacendum non est quod illi diuinitꝰ¬
concellum est. Ram codem tempore sancto sibi spiritu reuelante coono¬
uit: quod beatissimam abram filiam suam. quam cum matre picta¬
uis reliquerat. quidam iuuenis nobilissimus. prediues. pulcherrimus
conuoii uinculo sibi quereret adnettendam. Sed ipse interuentu
oratiois assidue: celestem illi sponsum sine contaminacione prouide¬
rat. Mox oportiuntate reperta: manu propria subscriptam filie dire
xit epistolan. sufficienti sale conditam. et uelut aromaticis unguen¬
tis infusam. que tenetur pictaius pro munere conseruata: indicans
ei quod talem sponsum anxius pater prouidisset. cuius nobilitas ce¬
los eccederet. pulcritudo rosarum et lilii comparacionem precederet.
oculi. gemmarum lumen illuminarent. uestis candorem iius op¬
primeret : ornamenta mestimabili fulgore uernarent diuicie. intra

Expanded text:
locum pervenisset optabilem, nobis tacendum non est quod illi locum pervenisset optabilem, nobis tacendum non est quod illi concessum est. 18 Nam et eo tempore sancto sibi spiritu revelante cognovit, eo quod beatissimam Abram filiam suam, quam cum matre Pictavis reliquerat, quidam iuvenis nobilissimus praedives pulcherrimus coniugii vinculo sibi quaereret annectendam. Sed ipse interventu orationis assiduae caelestem illi sponsum sine contaminatione providerat. 19 Mox oportunitate reperta manu propria suxit epistolam, sufficienti sale conditam, et velut aromaticis unguentis infusam, quae tenetur Pictavis pro munere conservata, indicans ei quod talem sponsum anxius pater illi providisset, cujus nobilitas coelos ascenderet, pulchritudo rosarum et lilii comparationem praecederet, oculi gemmarum lumen obnubilarent, vestis candorem nivis opprimeret, ornamenta inaestimabili fulgore vernarent, divitiae intra
Abbreviated transcription (Latin):
dĩtur constancii imperatoris tempore cum arriana heresis uen¬
nata de radice toxici pulularet. tunc uir sanctissimus. timore
nudus fidei feruore uestitus: quasi signifer belligerator per
xpuisti caritate securus. Nachil de sua morte formidans illud solum me
c a ualente et ursacio episcopis. qui praua credulitate eccles
dei pertinaciter turbare insistebant. imperatori persuasum est. ut uirũ
cruditissimum de quo loquimur et dyonisium mediolanensem. et euse¬
bium uercellensem exilio condempnaret. Nachil enim poterat ante insu-¬
perabilem sancti hilarii facundiam: hereticus obtinere. Sperabat emi
hostis fidei. aliquas se. nebulas splendori catholico posse pretendere: si
poterat proferre. nec responsionibus currere. sed quasi natans in pelagus
inite fluctum eius eloquencie mergebatur
taq in frigiam asie regioueni missus exilio. ad uirtutis auomentũ
oratias coit: quia quantum pro nomine xpristi lonoius discede
odo proprio. tantum merebatur fieri uicinor celo. Qui dum a

Expanded text:
itur Constantii imperatoris tempore cum Arriana haeresis venenata de radice flore toxico pullularet, tunc vir sanctissimus timore nnudus, fidei fervore vestitus, quasi signifer belligerator per isti charitate securus, nihil de sua morte formidans, illud solum metc a Valente et Ursacio episcopis, qui prava credulitate Ecclesiam Dei turbare pertinaciter insistebant, Imperatori persuasum est, ut virum eruditissimum, de quo loquimur, et Dionysium Mediolanensem, et Eusebium Vercellensem exsilio condemnaret. Nihil enim poterat ante insuperabilem sancti Hilarii facundiam haereticus obtinere, 16 Sperans hostis fidei aliquas se nebulas splendori catholico posse praetendere, si poterat proferre nec currere, sed quasi natans in pelagis ante fluctum eius eloquentiae mergebatur. 17 Itaque in Frigia Asiae regione missus exilio ad virtutis augmentum gratias egit, quia quantum pro nomine Christi longius discedebat de solo proprio tantum merebatur fieri vicinior caelo. Qui dum ad
Abbreviated transcription (Latin):
relacionis fama. Ipsa tellus erumpens susum excreuit. atq
fideli famulo xpristi in medio residencium episcoporum sessum
nec humiliorem prebuit. Quod uniuersis et macime catho¬
licis stupentib deumq pro saniti merito coltaudantibus: actol¬
litur clamor apostolicum morte preuentum repentino defecisse
interitu. Quid plura: clerus conuentusq turbatur. ciuitas
nnis q populus hoc acconitus facto mirãtur. Sinod
disiunoitur. episcopi omnes cum reuerencia et laudibus.
tissum uiri domim hilarii ad propria erroris capite contruit

Expanded text:
relationis fama, ipsa tellus erumpens sursum excrevit, atque relationis fama, ipsa tellus erumpens sursum excrevit, atque fideli famulo Christi in medio residentium episcoporum sessum nec humiliorem prebuit. Quod universis et maxime catholicis stupentibus Dominumque pro sancti merito laudantibus, attollitur clamor, apostolicum morte preventum repentino defecisse interitu. Quid plura? Clerus conventusque turbatur, civitas omnisque populus hoc attonitus facto miratur. Synodus disiungitur, episcopi omnes cum reverentia et laudibus beatissimi viri Hylarii ad propria, erroris capite contrito,