comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Dicunt hebrei septẽtrionalẽ
plagam inciꝑe amari rͣubrs.¬
ꝙ palestine phenicis. ⁊ sirie. q̃
appellat᷑ coele. cilicie p̃tendit
litorib. ⁊ ꝑ egiptũtendit ad li¬
usq ad montẽ altisfimũ. au
trioetiam tendunt fines usq
ad sephama. quã hebrei apha¬
miam uocant. ⁊ de aphamia:
descendunt in reblatha. que
ẽ antiochia sirie. Uñ addit. con¬
tra fontẽ quẽ ꝑspicuũ ẽ esse
daspem. de quo antiochia ab¬
undantiꝰ fruitur aquis.
ruben ⁊gad ⁊ dimidie tͥbui
azarum filiũ aaron. Iudas
possedit ab austro. ephraim
ratorib ꝑ singulas tͥb. ⁊ descͥp¬
tione tre ablata ablata ad io¬
sue ⁊ eleazarũ. beniamin iu¬
xta iudam ⁊ ephraum ⁊ di

Expanded text:
 Dicuntque Hebraei septentrionalem plagam incipere a mari magno quod Palestinae, Phoenicis et Syriae, quae appellatur Coele Ciliciaeque praetenditur littoribus, et per Aegyptum tendit ad Liusque ad montem altissimum, autatrio Hena, tendunt fines usque ad Sephama, quam Hebraei Aphamiam vocant, et de Aphamia descendunt in Reblatha, quae est Antiochia Syriae. Unde addit, contra fontem, quem perspicuum est esse Danem, de quo Antiochia abundantissimis fruitur aquis. Ruben et Gad, et dimidiae tribu azarum filium Aaron: Judas possedit ab austro, et Ephraratoribus per singulas tribus et descriptione terrae allata ad Josue et Eleazar, Benjamin jux
Abbreviated transcription (Latin):
rachel. bennoni .i. filiꝰ dolo¬
ris fuit. qr gͣui dolore ma¬
filios nr̃os. Incredentib uͦ
iuxta patͥs ꝓpħiã. filiꝰ dext̾e.
Beniam in quoꝙ gentilẽ ppͣ¬

Expanded text:
Rachel, Bennoni, id est filius doloris fuit, quia gravi dolore mafilios nostros . In credentibus vero, juxta patris prophetiam, filius dextrae. Benjamin quoque gentilem p
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fortit᷑ pugnant contͣ
inimicos. ⁊ fortiter p̃¬
munt tẽptationũ sti¬
mulos. nec femineũ
aliqͥd uł molle inse do.¬
minari ꝑmittunt:¬

Expanded text:
qui fortiter pugnant contra inimicos, et fortiter premunt tentationis stimulos, nec femineum aliquid vel molle in se dominari permittunt
Abbreviated transcription (Latin):
sũm pontificis homici¬
da iubet᷑ reu̾ti in t̾ram
suam. qr humañ genꝰ
peccando sibi mortem
intulit. pꝰmortẽ ueri

Expanded text:
summi pontificis, homicida jubetur reverti in terram suam, quia humanum genus peccando sibi mortem intulit post mortem veri
Abbreviated transcription (Latin):
dalizando. ⁊ sp̃italit̃
int̃ficiendo. ⁊ nͨ ꝑ con¬
fessionẽ peccõꝵ ⁊ con¬
dignã penit̃ntiã desi¬
deria carnis occidant᷑.
t̃ra corꝑis eiꝰ nullomo¬
do mundabit᷑. nͨ crea¬
tor oĩũ in eiꝰ aĩa habi¬
tabit. uͥsqͣlorẽ sordide
ꝯu̾satiõis dñari uidebit

Expanded text:
dalizando et spiritualiter interficiendo. Et nisi per confessionem peccatorum et condignam poenitentiam desideria carnis occidantur, terra corporis illius nullo modo mundabitur, nec Creator omnium in ejus anima habitabit, ubi squalorem sordidae conversationis dominari videbit
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Non surrẽ. ⁊ c̃.
hoc: ut ferunt: es¬
dras de suo adiecit.
qui bibliothecam
a chaldeis exustã:
diuino sensu repa¬
rauit. ⁊ litteras qͥ¬
tur inuenit. uñ ⁊
uelox scͥba appellatꝰ ẽ

Expanded text:
 non surrexit, etc. Hoc ut fertur Esdras de suo adjecit, qui bibliothecam a Chaldaeis exustam divino sensu reparavit, et litteras qutur invenit, unde et velox scriba appellatus
Abbreviated transcription (Latin):
at. ⁊ nullus de pͥorib habitatorib seruet᷑. Describit᷑ ttolim
cũ suburbanis suis usq ad mille passus ꝑ circugũ leuite ac¬
qui int̃fici debeant. ⁊ usq ad mortẽ sũmi pontificis reser¬
uari. Succedit deut̾onomiũ: scda lex. meditatoriũ eũmn¬
gelii. Ibibreuit᷑ discimꝰ que int̃ pharan. ⁊ tophel.⁊ laban.⁊ as
seroth. ⁊ loca aurea. ⁊ abiecto infelicissimo. xi. dieb in uia
de corech ꝑ uiã montis seyr usq ad cades barne. moyses
sit ppło socutꝰ. ⁊ extremũ canat cantic̃. in qͦ sinagoga

Expanded text:
olim cum suburbanis suis usque ad mille passus per circuitum, Levitae acqui interfici debeant, et usque ad mortem pontificis magni reservari. Succedit Deuteronomium secunda lex, mediatorium Evangelii; ibique breviter discimus quae inter Pharan, Tophel et Laban, et Haseroth, et loca aurea abjecto Juda infelicissimo, undecim diebus via de Horeb per viam montis Seon usque ad Cadesbarne, Moyses populo sit locutus, et extremum canat canticum, in quo a
Abbreviated transcription (Latin):
ne dei excludit᷑. Iñc moysi in monte succedit. ⁊ dis
pascha. qͥd in pentecoste. qͥd in neomenia m̃sis. Uii.¬
quid inieuinio cid̾ m̃sis die .x. quid inscenophegia q̃ñ figito᷑¬
⁊ gad. ⁊ dimidia tͥb manasse circa iordanẽ in hemo possessi¬
onem accipunt. Płima i hẽbant ium̃ita. nec ad huc pote¬

Expanded text:
exus excludatur . Jesus Moysi in monte succedit , et discPascha, quid in Pentecoste , quid in neomenia primi mequid in jejunio ejusdem mensis die decimo, quid in scenopegia, quando figet Gad et dimidia tribus Manasse, ultra Jordanem in eremo possessionem accipiunt. Plurima enim habebant jumenta, et necdum
Abbreviated transcription (Latin):
suũ insidiatꝰ fu̾it uite¬
eius. surgensq ꝑcusse¬
rit illũ. ⁊ mortuus fu¬
erit. fug̾̃itq ad unã
de supͣdictis urbib:
mittent seniores ci¬
uitatis illiꝰ. ⁊ arripiẽt
eũ de loco refugii.tͣ¬
dent q in manuꝓxi

Expanded text:
suum insidiatus fueriteius surgensque percusserit illum et mortuus fuerit fugeritque ad unam de supradictis urbibus mittent seniores civitatis illius et arripient eum de loco effugii tdentque in manu
Abbreviated transcription (Latin):
iͥi cades ẽ: specialit̃ sin appellari. Sin ã:
ñuip̃aẽ cades: quã mox tͥnsgresso mari¬
rubro int̃ elun ⁊ sinay.
aliis ap̃ hebreos scͥpta
gesimi auui: mansio ẽ:
mons hor in qͦ occubu¬
it aaron. pͥmo die qͥnti
m̃sis. ultuna: cãpestria
moab sr̃ iordanẽ otͣ ie¬
richo. uͥ deut̾onomiũ
meditantes manseruñ.

Expanded text:
i Cades est, specialiter Sin appellari. Sin autem non ipsa est, quam mox transgresso marRubro inter Elim et Sinai aliisque apud Hebraeos scriptagesimi anni mansio est mons Hor, in quo occubuit Aaron prima die mensis quinti. Ultima campestria Moab super Jordanem contra Jericho, ubi Deuteronomium meditantes manserunt,
Abbreviated transcription (Latin):
intpr elatus. Regnabit
N in nob̃ stulticia. supe¬
ex parte diaboli. s ubi
mus ciuitates isrł. ⁊ he¬
reditas scõꝵ. Si tn excĩa¬

Expanded text:
is elati. Regnabat enim in nobis stultitia, supeex parte diaboli. Sed ubi mus civitates Israel, et haereditas sanctorum. Si ta
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ut qͥ saluandꝰ ẽ: facilius
euadat. Predicatoresquoq
consulẽ. ⁊ eqͣłr in tota terra
⁊ portam fidei agnoscant
pateresͥ. ⁊ se m̾ito dãpnan¬
dos: suntrare noluerut.

Expanded text:
t qui salvandus est facilius evadat. Praedicatores quoque consulere et aequaliter in tota terra atis et portam fidei agnoscant patere sibi, et se merito damnandos si intrare noluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Tres ciuitates refugii ultͣ ior¬
danẽ ꝯstituit moyses. homi¬
cidis qui ñ sponte homicidiũ
cõmiser̃t. Alias tres cit᷑ iorda¬
nẽ iubet seꝑari. m̃istice ĩsi¬
nuans ꝙ añ ꝑceptionẽ bap̃i
qui uult apecco saluari⁊ ab

Expanded text:
 Tres civitates refugii ultra Jordanem constituit Moyses homicidis qui non sponte homicidium commiserunt, alias tres circa Jordanem jubet separari , mystice insinuans quod ante perceptionem baptismi, qui vult a peccato salvari et
Abbreviated transcription (Latin):
gestit. Recte gͦ fugaces fuga¬
cib cõm̃dat. ut̃ et̃ne legiᷤ san¬
ctio: ut qͥ hc̃ mundũ obliti
sunt: eos recipiant: qͥ pecc̃a
sua condẽpnantes: atq oꝑa:
obliuionẽ uite suꝑioris ex¬
pectant. ⁊ scłaria q̃ gesserunt:

Expanded text:
gestit. Recte ergo fugaces fugacibus commendavit aeternae legis sanctio; ut qui hunc mundum obliti sunt, eos recipiant qui peccata sua condemnantes atque opera, oblivionem vitae superioris expetant, et saecularia quae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iõ ipsoꝵ ciuitates fugientib
homicidis ꝑ leges deputant᷑.
qr ip̃is us ẽ diuina manda¬
ta exehͥ: circa eos qui cͥm̃ mor¬
tale admiserunt. Hinc apłs:¬

Expanded text:
ideo ipsorum ciuitates fugientibus homicidis per legem deputantur, quia ipsis ius est diuina mandata exsequi circa eos qui crimen mortale admiserint. nes
Abbreviated transcription (Latin):
¶Harene: infideliũ młtitudo. thesauri: p̃¬
ciose electoꝵ aĩe. S ic gͦ suxer̃t: ut ex audito¬
rib eu̾głii: alii qͣiuasa in honorẽ: ĩ thes¬
auris regis tͣnsferrent᷑. alii qͣi harene

Expanded text:
Arenae, infidelium multitudo; thesauri, pretiosae electorum animae. Sic ergo suxerunt, ut ex auditoribus Evangelii alii quasi vasa in honorem thesauris regis transferrentur, alii quasi aren
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ecclia toto orbe iꝰticie fruge
fecunda ⁊ carismatũ largi¬
tate: dde plenitudine sui io¬
seph accepit. uñ seq̃r. Bñdic¬
tio illus. ⁊ c̃.¬

Expanded text:
 in toto orbe justitiae fruge fecunda et charismatum largitate, de plenitudine sui Joseph accepit; unde sequitur: Benedictio illius
Abbreviated transcription (Latin):
loris. filiꝰ dext̾e dictꝰ: ex pͥmit
uas electionis fc̃m. Ip̃e nde
hac tͥbu fuit. Dignũ ãerat.
ut sic̃ dñi p̃cursor ꝓpħaliora¬
culo p̃ditoꝰ ẽ: ita magist̃ gẽ¬
tiũ uniu̾so mundo ꝓfutur᷑.
uit̃ magna eccłie mist̾ia p̃¬
dic̾et᷑. in cuiꝰ m̃te xͥ fiducuł

Expanded text:
loris filius dextrae dictus, exprimit vas electionis factum: ipse enim de hac tribu fuit; dignum autem erat ut sicut Domini praecursor prophetali oraculo praedictus est, ita magister gentium universo mundo profuturus, inter magna Ecclesiae mysteria praedicaretur. In cu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Abisso.s. ⁊c̃. u .s. pinguiorfiat: de
fonte ascenclente irrorata. qi ꝑadis dĩ.
uñ. fons ascendebat de tr̃a irrigans
suꝑficiẽ t̃re. Et alibi. amari abunda¬
uit sensiis eiꝰ. ⁊ cogitatꝰ illiꝰ de abisso
magna. srust᷑ u exteriꝰ irrigat sermo
doctoris: nͥ riget interiꝰ gr̃a ꝯditoris.
Uñ subdit. De pomis fructuũ.¬

Expanded text:
 Abysso, ut scilicet pinguior fiat, de fonte ascendente irrorata quasi paradisus Dei. Unde: Fons ascendebat de terra irrigans superficiem terrae . A mari abundavit sensus ejus, et cogitatus illius de abysso magna. Frustra enim exterius irrigat sermo doctoris, nisi riget interius gratia conditoris. Unde subdit: De pomis c
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cornua.riȩ.i. ⁊ c̃. Cornua crucis sig¬
nificat. de qͥb ab acuc ait. Ibi abscõ¬
dita ẽ fortitudo eiꝰ. ꝑ infirmitatẽ
nãq carnis: qiͣ aries: illusoꝵ spiniᷤ
coronat᷑. his cornib hesit. s passionis
incõꝑabili fortitudine: unicornis
extitit. mortis uictor.⁊ ciꝰ. qͥ hẽbat mortĩ

Expanded text:
s significat, de quibus ait Habacuc: Ibi abscondita est fortitudo ejus . Per infirmitatem namque carnis quasi aries illusorum spinis coronatur, his cornibus haesit, sed passionis incomparabili fortitudine unicornis exstitit mortis victor, et ejus qui habebat mortis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcensũ dño. qͦ peccanti pͦꝑ: dñi furor miti¬
gat᷑. qr ab oĩt̃rena sorde defecata .i. celesti de¬
sicłio ignita: qͣi thumiama in ospectu dei
flagͣt. ⁊ qͣi holocaustũ ab arapiicordis flã¬
ma deuotionis: in celũ subuolat. hoc p̃ci¬
pue apłis ⁊ martirib ogruit. de quib dr̃.¬

Expanded text:
ino: quo peccante populo Domini furor mitigatur, quia ab omni terrena sorde defaecata, coelesti desiderio ignita, quasi thymiama in conspectu Dei flagrat, et quasi holocaustum ab ara pli cordis flamma devotionis in coelum subvolat. Hoc praecipue apostolis et martyribus congruit, de quibus d
Abbreviated transcription (Latin):
recepta ĩmortalitate: fulgibĩ
sic̃ sol. ⁊ tanꝗͣ scintille marĩ¬
dineto discurrent erurendos.
uacuos ⁊ infructuosos adi̾s¬
rios. de quoꝵ pena subditur.¬

Expanded text:
recepta immortalitate, fulgebunt sicut sol et tanquam scintillae in arundineto discurrent, exurendo scilicet vacuos et infructuosos adversarios; de quorum poena subditur
Abbreviated transcription (Latin):
tanto altiꝰ diuinitatis eius no¬
ticia creuit. Quanto enum int̃
passionis ꝯtumelias latuit:
tanto ꝑ iͥtutẽ resurr̃onis efful¬
sit. ⁊ qͥ priꝰ incredulitatis fero¬
citate ꝑsecutis̃: pꝰmod̾ ei cari¬
tatis ardore adheser̃t. de quib
addit᷑. ⁊ cũ eo sc̃oꝵ milia.
¶Indextera eus ignealex. ta¬
⁊ urit peccã. In dext̾a qͦ pat̾¬

Expanded text:
tanto altius divinitatis ejus notitia crevit. Quanto enim inter passionis contumelias latuit, tanto per virtutem resurrectionis effulsit; et qui prius incredulitatis ferocitate persecuti sunt, postmodum ei charitatis ardore adhaeserunt; de quibus additur: Et cum eo sanctorum millia. In dextera ejus ignea lex. Ta urit peccata. Dextera quoque Pat
Abbreviated transcription (Latin):
Qiͣ. licet ruben cubi¬
pͥmogeniti dignita¬
tem amiserit: uiuat
t̃u. ⁊ agens peniten¬
tiam: ñ moriat᷑. fi¬
lii ruben .i. iudei ꝑ¬

Expanded text:
i: Licet Ruben cubiprimogeniti dignitatem amiserit, vivat tamen, et agens poenitentiam non moriatur. Filii Ruben, id
Abbreviated transcription (Latin):
ceper̃t. Seyr .i. hispidꝰ epilosus:
gentilitatẽ sig̃c. q̃ pecc̃is erat
horrenda. de qua ortꝰ ẽ dñs. q in
fine de eccłia gentiũ: iudeis p̃¬
dicabit. ut reliqͥe filue fiant.

Expanded text:
ceperunt. Seir, id est hispidus vel pilosus, gentilitatem significat, quae peccatis erat horrenda; de qua ortus est Dominus qui in fine de Ecclesia gentium Judaeis praedicabit, quia reliquiae salvae fient.
Abbreviated transcription (Latin):
quib uiuimꝰ ⁊ conungim̃: plus ꝑdẽe. debemꝰ
copulã t̾rene cogñonis agnosẽe. s si cursũ
ĩtis p̃pedit: ignorare. ut affectꝰ m̃tis: uis¬
cera repleat.s a sp̃itali ꝓposito ñ aũtat. hoc
bñ uacce innuunt: q̃ sub archadñiadmõ¬
tana tendentes: affectu ⁊ rigido sensugra¬
diunt᷑. ꝓ uitulis ꝑgentes mugiebant. s a cep¬
to itinẽ: gressus ũ deflectebant.

Expanded text:
ius conjungimur, plus prodesse. Debemus copulam terrenae cognationis agnoscere; sed si cursum mentis praepedit, ignorare, ut affectus mentis viscera repleat, sed a spiritali proposito non avertat. Haec bene vaccae innuunt, quae sub arca Domini ad montana tendentes, affectu et rigido sensu gradiuntur: pro vitulis pergentes mugiebant sed accepto, itinere gressus non deflectebant.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qi. uidebant᷑ sͥ ĩpune martirũ sangͥnẽ
funde. s qiͣ pꝰ dorsũ pena ĩpuisa parabatur.
bat. ⁊ dispensatione dĩ locꝰ diumo cultui
mancipatꝰ: eiꝰ tͥbui custodiendꝰ discernit᷑.
mus dei patͥs qͥ de ip̃o ait. hicẽ filiꝰ m̃s dilec¬
tus h habitat indext̾a patͥs ꝯfident̃. cui dr̃.

Expanded text:
i: videbantur sibi impune martyrum sanguinem fundere, sed quasi post dorsum poena improvisa parabatur, id bat, et dispensatione Dei, locus divino cultui mancipatus, ejus tribui custodiendus decernitur; mus Dei Patris, qui de seipso ait: Hic est Filius meus dilectus . Hic habitat in dextera Patris confidenter, cui dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiduã auferre patieris. ut b̃ndi¬
tuaꝵ. Si fruges colliges oliuaꝵ: qͥcqͥd
remanserit in arborib: ñ reu̾teris¬
ut colligas. ẜ relinq̃s aduene. pupil¬
lo ac uidue. Si uindemiaiũs uine

Expanded text:
erre patieris, ut benedituarum. si fruges colliges oliuarum, quicquid remanserit in arboribus, non reuerterist colligas, sed relinques aduenae, pupillo et uiduae. si uindemiaueris uine
Abbreviated transcription (Latin):
lingua. cuiꝰ cor ñ guat᷑ cra¬
pula ⁊ ebrietate. qu lauat
iit̃ in nocentes manꝰsuas.
⁊ ab oĩ uamala ꝓhibet pe¬
des fuos qui castigat corpuᷤᷤ
suũ ⁊ seruituti subicit. ⁊ oĩ
custodia seruat cor suum.
ne foris mundi. ⁊ intꝰ ĩmũ¬

Expanded text:
ngua, cujus cor non gravatur crapula et ebrietate, qui lavat inter innocentes manus suas, et ab omni via mala prohibet pedes suos; qui castigat corpus suum et servituti subjicit, et omni custodia servat cor suum. ne foris mundi, et intus immun
Abbreviated transcription (Latin):
ciens infirmitatem
nr̃am. ꝑ noctẽ lucẽs.
ꝑ diẽ non lucens. ut
in carne. uelut ĩnu¬
beiniudicio uͦ: tan¬
quã int̾rore noct᷑no.
magnatanꝗ ignis.

Expanded text:
ciens infirmitatem nostram; quia nocte lucens, per diem non lucens, ut in carne velut in nube: in judicio vero tanquam in terrore nocturno; magna
Abbreviated transcription (Latin):
¶as. Et dix̃ dñs ad moysen ⁊ ad eleazar filiũ aa¬
ron sac̃dotẽ. Tollite thuribula erea de medio ex¬
ustoꝵ. ⁊ ignẽ alienũ hc̃ semina ibi. qr sc̃ificauer
thuribula perc̃oꝵ hoꝵ in aĩab suis. ⁊ facies laminas
ducciles cucũpositionẽ altari. qm̃ oblata s̃ añ dñm.¬

Expanded text:
 Et dixit Dominus ad Moysen et ad Eleazarum filium Aaron sacerdotem: Tollite thuribula aerea e medio exustorum, et ignem alienum hunc semina ibi; quia sanctificaverunt thuribula peccatorum horum in animabus suis: et fac ea laminas ductiles circumpositionem altari; quoniam oblata sunt an
Abbreviated transcription (Latin):
galaᷤ ad accep̃. inqͣ ẽ mons thabor. Quarta
ysachar. uͥẽ iezrael usq ad iordanẽ. Qͥnta
aser. usq ad montẽ carmelũ. qui ĩminet ma¬
rimagno. tirũq ⁊ sidonẽ. Sexta neꝑtalim
ingalilea. usq ad iordanẽ. uͥẽ tibias. q̃ olim
appellabat᷑ chenereth. Septimadan: usq io

Expanded text:
Galilaeam accepit in qua est mons Thabor. Quarta Issachar, ubi est Jezrahel usque ad Jordanem. Quinta Asser, usque ad montem Carmelum, qui imminet mari magno Tyrumque et Sidonem. Sexta Nepthalim in Galilaea usque ad Jordanem, ubi Tiberias quae olim appellabatur Chenereth. Septima Dan usque Jo
Abbreviated transcription (Latin):
mi egressionis de egipto. Pri¬
mꝰ certa distinctione ꝯtinet
.xii. pͥmam: ramesse. qͥntode¬
cimo die pͥmi m̃sis ingressã
ultimã solitudinẽ synai. pri¬
ma die t̃cii m̃sis additã. ⁊¬
do expͥmunt᷑ noĩatĩ. tres in
uocabulo deserti sin . q. dr̃ ẽẽ
int̃ helun ⁊ sẏnai indiscrete
sig̾cant᷑. Scd̾s annꝰ cõplec¬

Expanded text:
mi egressionis de Aegypto. Primus certa distinctione continet duodecim, primam Ramesse, quintodecimo die primi mensis ingressam, ultimam solitudinem Sinai, prima die tertii mensis additam; edo exprimuntur nominatim, tres in vocabulo deserti Sin quod dicitur esse inter Elim et Sinai indiscrete significantur. Secundus annus complec
Abbreviated transcription (Latin):
redeuntes. manna fi¬
rentes ollas pecc̃õꝵ ni¬
putͥclas. ⁊ pepones uici¬
oꝵ ⁊ libidinũ corrup¬
tione martentes. Botrꝰ
S ẽ. pendens in crucis

Expanded text:
diantes manna firentes ollas peccatorum niputidas, et pepones vitiorum, ac libidinum corruptionem marcentes. Ille s
Abbreviated transcription (Latin):
sue ppłs indeserto pharan ꝙ.
ẽ cades uen̾it. uͥ reu̾sis explo¬
ratorib cũ fructib t̃re. ⁊ q̃
uid̾ant nuntiantib mur¬
murauint ꝯtͣ moysen ⁊ a¬
aron. ⁊ ĩõ longi ituu̾s tedio
⁊ mortalitate affecti ĩt̾ierũt.¬
hic locꝰ manifestũ dabit iudi¬

Expanded text:
suae populus in deserto Pharan, quod est Cades, venerit; ubi reversis exploratoribus cum fructibus terrae, et quae viderant nuntiantibus, murmuraverunt contra Moysen et Aaron, et ideo longi itineris taedio et mortalitate affecti interhic locus manifestum dabit indi
Abbreviated transcription (Latin):
leuata ẽ nubes de taber¬
nacło fedis. ⁊ recubur
in solitudine pharan.
Sed manifestumẽ tͣ¬
situm illum dei p̃cepto ẽ
dispositum. licet ibi non
sit cominemoratũ. uñ
alibi in libro nũi. ad
⁊ ad ĩꝑiũ illiꝰ deponebant:¬

Expanded text:
elevata est nubes de tabernaculo foederis, et recubuit in solitudine Pharan . Sed manifestum est transitum illum Dei praecepto esse dispositum, licet ibi non sit commemoratum. Unde alibi in libro Numeri ad et ad imperium illius deponebant
Abbreviated transcription (Latin):
diuisione potestatũ in exodo
añ ꝗͣ uenirent ad montem
sinai scͥptũ ẽ. ꝙ iethro sac̾dos
madian cognatꝰ moysi hoc
ip̃i suggesserte uñ merito qͦͣr¬

Expanded text:
divisione potestatum in Exodo antequam venirent ad montem Sinai, scriptum est quod Jethro sacerdos Madian cognatus Moysi hoc ipsi suggesserit . Unde merito q
Abbreviated transcription (Latin):
iueniss auferreesic ⁊ infĩne azizaniis suꝑabũr fr̾um̃ta. ut. malos cremancib. fianis iustifulge
scietis qd dñs miserit me. ut facerem uniu̾sa q̃ cernitis. ⁊ ñ ex pͥo ea cordẽ¬
ꝓtũlim. Si consueta hõm morte interierint. ⁊ uisitauit eos plaga. qua
iceti uisitari solent: ñ misit me dñs. Sin ã nouã rẽfec̃te dñs ut apiens

Expanded text:
uenisset auferret? sic et in fine a zizaniis separabuntur frumenta, ut malos cremantibus flammis iusti fulgescietis, quod Dominus miserit me, ut facerem universa quae cernitis, et non ex proprio elerim: si consueta hominum morte interierint et visitaverit eos plaga, qua et ceteri visitari solent, non misit me Dominus; si
Abbreviated transcription (Latin):
ponamꝰ in cartallo ꝯu̾satio¬
nis nr̃e: pͥmitias oꝑatiõis
bone. ⁊ offeramꝰ deo in alta
dño dicentes.ꝙ. sirus qͥ int̃¬
p̃tat᷑ sublimis. uł humect̾as

Expanded text:
ponamus in cartalo conversationis nostrae primitias operationis bonae, et offeramus Deo in altarDomino dicentes quod Syrus, qui interpretatur sublimis, vel humectans,
Abbreviated transcription (Latin):
de sp̃itali egipto exeuntib ad¬
u̾sant᷑. ⁊ ĩ uirtutib extremos.
⁊ in itin̾e hꝰ uite lassatos: pec¬
cata sugg̾endo: student oc¬
cide. hos c̃ dñs facultatẽ de¬

Expanded text:
de spiritali Aegypto exeuntibus adversantur, et in virtutibus extremos, et in itinere hujus vitae lassatos peccata suggerendo student occidere. Hos cum Dominus facultatem de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquat. Iste tẽp
los bona ĩꝑfecta ad¬
iuuant. nec bonos
mala inconsũma¬
ta condẽpnant. uir¬
tutis n pondus: ora¬

Expanded text:
pinquat; iste tentalos bona imperfecta adjuvant, nec bonos mala inconsummata condemnant? Virtutis namque pondus ora
Abbreviated transcription (Latin):
lup me riunqͥd ego concepi oem hanc mubatudinẽ. uł
genui eã ut dicas mͥ. porta eos in sinutuo. sic portare solet
nutrix in fantulũ. ⁊ defer in t̾ram ꝓ qͣ iurasti patͥb ecy¬
Gre. Carnalium
d electabilia fere
parate sunt. dũ
in hac uita rerũ
culmina app̃hen¬
dere conantur.
cessationẽ a mun¬

Expanded text:
 me? Numquid ego concepi omnem hanc multitudinem, vel genui eam, ut dicas mihi: Porta eos in sinu tuo sicut portare solet nutrix infantulum, et defer in terram, pro qua jurasti patribus eore carnalium delectabilia ferre paratae sunt, dum in hac vita rerum culmina apprehendere conantur. Cessationem Domin
Abbreviated transcription (Latin):
titudinẽ falsoꝵ deoꝵ colendo: ⁊ me rep¬
crrores declinant: malignis sp̃itib tra¬
dunt᷑. qͥ dignitatẽ angłicã ꝑdider̃t. qu
bñ gens stulta dñr. Iusticiã odientes. ini¬
quitatem amantes.
dãpnant flagella ⁊ ñ lib̾ant: scͥptũ ẽ. Per¬
cussisti eos nͨ doluer̃t. ⁊c̃. His flagella in
De et̃na seq̃r: ⁊ ardebit usq ad ĩferos deor¬
sũ. Nontñ uidicat ds̃ bis inidipm. Unũ

Expanded text:
ltitudinem falsorum deorum colendo, et me reproerrores declinant, malignis spiritibus traduntur, qui dignitatem angelicam perdiderunt. Qui bene gens stulta dicuntur, justitiam odientes, iniquitatem amantes. damnant flagella, et non liberant, scriptum est: Percussisti eos nec doluerunt, etc. His flagella in de aeterna sequitur: Et ardebit usque ad inferos et deorsum . Non tamen judicat Deus bis in idipsum: unum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ athenas dnĩs.¬
¶ As̃. Audite celi. ⁊ c̃. Aucdiant celi alle
cari putant: scd̃ illud. Qui respicit t̃ram
⁊ facit eam tremere. cum hoc dĩ potes¬
tatis sit: non eoꝵ intelligentie.

Expanded text:
et Athenas dicimus. Audite, coeli. Audiant coeli allegvocari putant, secundum illud: Qui respicit terram et facit eam tremere , cum hoc Dei potestatis sit, non eorum intelligentiae.
Abbreviated transcription (Latin):
simplicit s̃ accipienda. qr scdm histori¬
am isrłitis largitori deo ingratis: expro¬
brat ꝑfidiam. ⁊ allegorice sc̃am instruit
eccłiam. ⁊ ad moꝵ honestatẽ ꝓuocat ꝑ
tropologiam. Seruandaẽgͤ in historia
u̾itas. in allegoria misti̾a. in tropologia
discipline utilitas. ut sic ad celestẽ the¬
oriam ꝓuehamur. Notand̾ quoq qd̾¬

Expanded text:
simpliciter sunt accipienda, quia secundum historiam Israelitis largitori Deo ingratis exprobrat perfidiam, et allegorice sanctam instruit Ecclesiam, et ad morum honestatem provocat per tropologiam. Servanda est ergo in historia veritas, in allegoria mysteria, in tropologia disciplinae utilitas, ut sic ad coelestem theoriam provehamur. Notandum quoque quo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quia in syna pactũ cũ eo imuit. manna de¬
dit. ⁊ aꝗͣ de pet᷑ ꝓdux̃. coturnices ministraui.
ta sua docuit.
¶¶ Sic̃ aqͥla: ⁊ c̃. aqͥla ut auint cũ plumascere
pullos suos uidet: ad solẽ conũtit. ⁊ illũ nutrii:
qui ir reu̾berata acie aspicit radios solis. silu¬
mina deflectit: qiͣ clegenerẽ negligit. Pullos¬
ꝙͣ ad uoland̾ ꝓuocat. ⁊ lassos alis sustentat. Sic
ds̃ ad uerũ ĩolẽ nos inuitat. infirmitatibꝰ nr̃is
cõpatit᷑. ⁊ alis gr̃e sustentat.
¶ Siẽ aqͥla. ⁊ c̃. aqͥla scdđm phisicos: ab acunu¬
ne ocłoꝵ uocata: tã acute uid: ut cũ sr̃ ma¬
na ĩnobili penna ferat᷑. nͨ humanis uisib
pateat: piscicłos in mari natare uideat. ac
torm̃ti instar descendens: raptã pennis p̃¬
dam: ad litꝰ ꝑtrahat. P ullos ꝙͦ plumascentes:

Expanded text:
 Quia in Sina pactum cum eo iniit, manna dedit, et aquam de petra produxit, coturnices ministravit;ta sua docuit. Sicut aquila, etc. Aquila, ut aiunt, cum plumescere pullos suos videt, ad solem convertit, et illum nutrit qui irreverberata acie aspicit radios solis, et si lumina deflectit, quasi degenerem negligit; pullosque ad volandum provocat, et lassos alis sustentat: sic Deus ad verum Solem nos invitat, infirmitatibus nostris compatitur, et alis gratiae sustentat. Sicut aquila. Aquila, secundum physicos, ab acumine oculorum vocata, tam acute videt, ut cum super maria immobili penna fertur, nec humanis visibus patet, pisciculos in mari natare videat, et tormenti instar descendens raptam pennis praedam ad littus pertrahat. Pullos quoque plumescentes a
Abbreviated transcription (Latin):
dã cogit̾onũ suꝑflua. q̃
uentͥs gͣuam̃ erũpunt.
S portare sub baltes pa
semꝑ accincti: acutũ ci¬
ca nos stimulũ cõpunce¬

Expanded text:
dam cogitationum superflua quasi ventris gravamina erumpunt. Sed portare sub balteo paxsemper accincti, acutum circa nos stimulum compunct
Abbreviated transcription (Latin):
umẽ: ut qͥñ pot̃ cognitionẽ bomi illiꝰ p̃libare. ⁊ tardior ẽ¬
ł ingenio ł fidei cõp̃hensione. qm̃ ueloci m̃tis uigore. atq
ingenii acumine ad cognitionis sũmã ꝯtendit᷑: saltẽ oꝑa
dñi consicłet. atq ex his q̃ fc̃a s̃: tanti contẽplet᷑ oꝑis aucto¬
rem. qmͦ ex his bonis: q̃ inconstitutione hꝰ creat᷑e: bonati
sunt ualde: sic̃ dñs dix̃: boñ illud sũmũ atq et̃nũ cõpre¬

Expanded text:
n potest cognitionem boni illius praelibare et tardior uel ingenio est uel fidei conprehensione, quoniam ueloci mentis uigore atque ingenii acumine ad cognitionis summa contenditur, saltem opera domini consideret atque ex his quae facta sunt tanti contempletur operis auctorem, quoniam ex his bonis, quae sunt in constitutione istius creaturae — bona enim ualde, sicut dominus dixit, — bonum illud summum atque
Abbreviated transcription (Latin):
simꝰ cupidiores. qui tantã nob̃ fabrice hꝰ uideat᷑ ꝯtiilisse pul¬
ti N p̃sidentis plerũq fit obediens potestati: quiẽ salutis
ingratꝰ. ut necitatẽ sobͥetatis agnoscat: qͥ noluit ⁊ neqͥuit
grãm pietatis agnosc̾e. Corrig̃ gͦ nec̾itas: quẽ pietas ꝓuo¬
care debuerat. ¶ He tres ciuitates tͣns iordanẽ: ꝑfectiori
prudentie ad refugiũ date. ut pͥmo effugiamꝰ culpã in¬
duccione aĩ. ꝯformes ad imaginẽ dĩ. ita n creatisumꝰ dicente

Expanded text:
simus cupidiores qui tantam nobis fabricae huius uideatur contulisse pultu enim praesidentis plerumque fit obediens potestati, qui est salutis ingratus; ut necessitatem sobrietatis agnoscat, qui noluit ac nequivit gratiam pietatis agnoscere. corrigit ergo necessitas quem pietas prouocare debuerat. Hae sunt tres ciuitates trans Iordanen perfectiori prudentiae ad refugium datae, ut primo culpam fugiamus inductione animi conformes ad imaginem dei. ita enim creati sumus dicente
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ int̾ea illud phi¬
nees face̾t. ⁊ sic
ira dĩ iã placat.
ñ opꝰ fuisse du¬
ces ppłi crucisigi.
ħ sane seu̾itas
illi tẽpori ꝯgru¬
a qͣntũ malũ
sit fornicatio¬
nis ⁊ idolatrie:
prudentium
fidei satis eui¬
denter osten¬

Expanded text:
 etiam illud Phinees faceret, ac sic ira Domini jam placata, non opus fuisse duces populi crucifigi. Haec sane severitas illi tempori congrua, quantum malum sit fornicationis et idololatriae, prudentium fidei satis evidenter osten
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it ex p̃cepto do¬
mini ĩpletũ. qd̾
contẽpni potui¬
se non uideo. Autt
si contẽptũ ẽ: m
adulteros placa¬
tũ fuisse dñiscͥ¬

Expanded text:
fuerit ex praecepto Domini impletum: quod contemni potuisse non video, aut si contemptum est, impadulteros, placatum fuisse Domi
Abbreviated transcription (Latin):
Au̾tetur ira ani¬
ab isrł. Sigͦ fac¬
tũ erat. qͥs dubi
nees ad placan
dũ dm̃ in adul¬
teros uindica¬

Expanded text:
tetur ira aniab Israel? Si ergo factum erat, quis dubitnees ad placandum Deum sic in adulteros vindica
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Querend̾ ẽ qͣm ubeat deci¬
mationes oĩ fructuũ. ⁊ pͥ¬
mitiria omnium pecoꝵ nõ
mandicari nisi in cuitate
ubi templum erit. cum eas

Expanded text:
 Quaerendum est quomodo jubeat decimationes omnium fructuum et primitiva omnium pecorum non manducari, nisi in civitate ubi templum erat, cum eas
Abbreviated transcription (Latin):
bem᷑ gͦ parentes honorare: ⁊ officiũ
pietatis. ⁊ reu̾entiã eis exhib̾e. Q enĩ
ħ parentib ñ fac̃. qͦmͦ faciet aliis: Qtit
nulli misceb̾is. Sextũ ñ occides. Occi¬
dit ⁊̃: qͥ fame uł nuditate ꝓximũ¬

Expanded text:
parentes honorare, et officium pietatis et reverentiam eis exhibere; qui enim hoc parentibus non facit, quomodo faciet aliis? Quintam uxorem nulli misceberis. Sextum: Non occides. Occidit etiam qui fame vel nuditate proximu
Abbreviated transcription (Latin):
odie cesui ⁊ tramictto prturos uos ee deta: qͣuã tͣnsito iordane possessuri
Atis. Non habitabitis in ea longo tp̃r. s delebit uos dñs ate disꝑdet in om̃s
qs. ⁊ remanebitis pauci innationib ad qͣs uos ducturus ẽ dñs. Ibiq serure¬
is diis qui hõm manu fabricati s̃. ligno ⁊ lapidi. qͥ ñ uident nͨ audiunt.
Icomedunt. nͨ odorant᷑. Cũq q̃sieris ibi dñm tuũ: inuemes eũ. si tĩrdoro corde¬

Expanded text:
odie caelum et terram cito perituros vos esse de terra quam transito Iordane possessuri estis non habitabitis in ea longo tempore sed delebit vos Dominus atque disperget in omnes gentes et remanebitis pauci in nationibus ad quas vos ducturus est Dominus ibique servietis diis qui hominum manu fabricati sunt ligno et lapidi qui non vident non audiunt non comedunt non odorantur cumque quaesieris ibi Dom
Abbreviated transcription (Latin):
mansione morit᷑ maru
⁊ sepelit᷑. ⁊ ꝓpt̾ aqͣs contra¬
dictionis moyses ⁊ aaron
offendunt dñm. ⁊ phibin¬
q: nuntiis ad edom tͣnstt̾
tantos ꝓfectꝰ murmͦ ppłi.
⁊ offensã magistroꝵ. ⁊ uie
tͣnsitꝰ denegatos: Et nota
neũ. atq t̾renũ tͣnsire ñ
posst̃. S egredi t᷑ edom
adu̾sus eos in pͦp multo.
⁊ in manu forti. Int̃p̃ta¬
tio qͦ nõis. morti ⁊ offen¬
se ⁊ negato tͣnsitui ꝯue¬
nit. ubi enĩ mandatum:
ibi pecc̃m. uͥ peccm̃: ibiof¬
fensa. uͥ offensa: ibi mors.

Expanded text:
Mansione moritur Maria, et sepelitur: et propter aquas contradictionis Moyses et Aaron offendunt Dominum, et prohibenque nuntiis ad Edom, transitus tantos profectus murmur populi, et offensam magistrorum, et viae transitus denegatos? Et nota neum atque terrenum transire non t, sed egrediatur Edom aduersus eos in populo multo et in manu forti. interpretatio quoque nominis morti et offensae et negato transitui conuenit. ubi enim mandatum, ibi peccatum; ubi peccatum, ibi offensa; ubi offensa, ibi mors.
Abbreviated transcription (Latin):
gunt serpentes. ⁊ in alefice ar¬
tes ad bella nos ꝓuocant. s oĩ
custodia seruantes cor nr̃m ob¬
turemꝰ aures nr̃as ne audiamꝰ
alias mansiones tͣnseuntes.¬

Expanded text:
gunt serpentes, et artes maleficae ad bella nos provocant. Sed nos custodia circumdantes cor nostrum, obduramus aures nostras, ne audiamus alias mansiones trans
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscentes castra
metati s̃ tͣns arno
que ẽ in solitudi¬
ne finium amorrei.
eo qd̃ arnon in ter¬
minis sit moabita

Expanded text:
ficiscentes, castra metati sunt trans Arnon: quae est in solitudine finium Amorraei: eo quod Arnon in terminis sit Moabitarum
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ex parte dies festoᷤᷤ
agimꝰ. ut nemo nos
iudicet in parte diei
festi. aut neomenie.
aut sabbati: dĩs enĩ
clies festꝰ qui hic agit᷑
in parte gertt᷑. ñ in in¬
tegro. S c̃ exieris de
egipto. tc̃erit tͥ ꝑfecta
festiuitas. Scito tñ qr pꝰ
illd̾ pascha ꝙ in egipto
fc̃mẽ semel inuenitur
indeserto aliud cͤatũ:
uł ꝑfessio. in qͣ fortitu¬
dinẽ ⁊ robur assumi¬
mꝰ. ne ĩ uia deficiamꝰ.¬

Expanded text:
ex parte dies festos agimus, ut nemo nos judicet in parte diei festi, aut neomeniae, aut sabbati? Omnis enim dies festus, qui hic agitur, in parte geritur, non in integro: sed cum exieris de Aegypto, tunc erit tibi perfecta festivitas. Scito tamen quia post illud pascha, quod in Aegypto factum est semel, invenitur in deserto aliud celebratum vel professio, in qua fortitudinem et robur assumimus, ne in via deficiam
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ruminant uidei u̾ba le¬
gis. s ungulã ñ ditudunt.
qr in patrẽ ⁊ filiũ ñ credũt.
nec duo testam̃ta recipiunt.
qͥdã ã ħetici ungłam findũt.
s doctrinã u̾itatis inore nõ
ruminant.¬

Expanded text:
 Ruminant Judaei verba legis, sed ungulam non dividunt, quia in Patrem et Filium non credunt, nec duo testamenta recipiunt. Quidam autem haeretici ungulam findunt, sed doctrinam veritatis in ore non ruminant
Abbreviated transcription (Latin):
luit uerũ testimoniũ
scͥpta s̃ accipiendacon¬
firmat. Cur a̾ hoc loco
istud cõmoratũ sit: nõ
euiderit̃ apparet. nͥ for¬
te ut fines illic inter
duas g̃s ostituerentus
bello actũ ẽ. qd̾ euisdem loci hominesppt mag¬

Expanded text:
it, testimonium scripta sunt, accipienda confirmat. Cur autem hoc isto commemoratum sit loco, non evidenter apparet; nisi forte, ut fines illic inter duas gentes constituerentur, bello actum est, qu
Abbreviated transcription (Latin):
õiũ ponite puteũ. qr ip̃e ẽ pͥncipiũ
i ͥmogenitus omnis creature.¬
¶Uł sic. ut u̾ba dirigant᷑ ex ꝑsona¬
moẏsiad ppłm. Date iniciũ cordi ur̃o
ut incipiat intellig̾e qͥd sit puteũ
de qͦ sp̃itales aq̃ hauriende s̃.⁊ re
.i asrłi hc̃ puteũ. ut sensũ misticũ siqͥs
ex corde uidet dm̃: de ꝓfundis possit
haurire. ad hunc puteũ. moyses.i.
lex congregat: ad quẽ uidet᷑ aliquis
ꝑuenire. s nͥ ꝑ moysen congregetur:
non ẽ deo acceptꝰ. marcion uidetur
qͥ uenisse. ⁊ basilides. ⁊ ualentinꝰ. S qr
non ueneĩt ꝑ moysen. nͨ acceperun¬
legẽ ⁊ ꝓpħas: ñ possunt laudare dm̃
de fontib isrł. Non ueniunt gͦ ad
puteũ tales ꝗ̃ foder̃t pͥncipes. ⁊ excu¬
derunt reges. Est ã uallis salsa in
qua s̃ putei bituminis. Oĩs ã here¬
sis ⁊ õẽ pect̃m in ualle ẽ. ⁊ in ualle
salsa. P ecc̃m i ñ ascendit sursum.
s semꝑ ad umna ⁊ ad inferiora des¬
cendit. Est gͦ in ualle positus: sal¬

Expanded text:
omnium ponite puteum, quia ipse est principium imogenitus omnis creaturl sic, ut verba dirigantur ex perMoysi ad populum: Date initium cordi vestro, ut incipiat intelligere quid sit puteus, de quo spirituales aquae hauriendae sunt, et  hunc puteum, ut sensum mysticum si quis ex corde videt, Deum de profundis possit haurire. Ad hunc puteum Moyses, id est lex congregat, ad quem videtur aliquis pervenire, sed nisi per Moysen congregetur non est Deo acceptus. Marcion videtur sibi venisse, et Basilides, et Valentinus: sed quia non venerunt per Moysenpossunt laudare Deum de fontibus Israel. Non veniunt ergo ad puteum tales, quem foderunt principes et excuderunt reges. Est autem vallis salsa in qua sunt putei bituminis: omnis autem haeresis et omne peccatum in valle est, et in valle salsa. Peccatum enim non ascendit sursum, sed semper ad ima et inferiora descendit. Est ergo in valle positus, sal
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ gͦ ꝑ sp̃m possunt alta scrutaricip
netͣre ꝓfunda misti̾a putei: reges esse
dñr. qui puteũ in petͣ excuder̃t. qi du¬
ra ⁊ difficilia scĩe penetrt secreta. fo¬
d̾runt gͦ puteũ istũ pͥncipes ⁊ excu¬

Expanded text:
 sanctum possunt alta scrutari et penetrare profunda mysteria putei, reges esse dicuntur, qui puteum in petra excuderunt, quia dura et difficilia scientiae penetrarunt secreta. Foderunt ergo putenm istum principes, et excu
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦtau̾ĩs aꝗͣ dehis pitteis. si ħeticũ
sensũ ⁊ peccĩ a maritudinẽ receꝑs.
fom̃ta ignis ⁊ gehenne incendia in
te p̃ꝑabis. T̃ alib dr̃. Incedite in lumi
excidendo dictũ est. Excudi N dr̃. ꝙ in
ores. ñ solũtre ꝓfundũ. s saxi dun¬
ciã penetͣnti ut ꝑueniant ad ꝓfundio¬
res aqͣs. ⁊ ip̃as. abissi ucuas ꝑscrutent.¬

Expanded text:
is aquam de his puteis, si haereticum sensum et peccati amaritudinem receperis, fomenta ignis et gehennae incendia in te praeparabis. Talibus dicitur: Incedite in luminexcidendo dictum est. Excudi enim dicituriores, non solum terrae profundum, sed saxi duritiam penetrant, ut perveniant ad profundiores aq
Abbreviated transcription (Latin):
istos. ⁊ ibi reꝑies hmͦi coniugẽ. qi ap̃ uiuentis u̾bi
fluenta. certũ ẽ habitare uͥtutes. Sunt gͦ multi
putei intͣ aĩã. ⁊ alii płim. insingłis scͥptumꝵ sermo¬
nib ⁊ sensib. Est tñ hic eminentior ꝗ̃ foder̃t. non
qͥcq hoĩes s pͥncipes. ⁊ hoꝵ sublimiores qͦs appella¬
uit reges. iõ ⁊ hymmꝰ canit᷑ deo: ap̃ hc̃ puteũ. ⁊ scͥp¬
tũ ẽ. qm̃ hic ẽ puteus suꝑ qͦ locutus ẽ dñs moysi.¬

Expanded text:
istos, et ibi reperies hujusmodi conjugem, quia apud viventis verbi fluenta certum est habitare virtutes. Sunt ergo multi putei intra animam, et alii plurimi in singulis Scripturarum sermonibus et sensibus: est tamen hic eminentior quem foderunt, non quicunque homines, sed principes, et horum sublimiores, quos appellavit reges. Ideo in hymnis canitur Deo apud hunc puteum, et scriptum est quoniam hic est puteus su
Abbreviated transcription (Latin):
arche. neq negandũẽ
fuisse iã libros. siue
chaldeoꝵ: un eg̾ssusẽ
abrahã. siue egiptioꝵ:
uͥ didicerat moyses õe

Expanded text:
ro. neque negandum est fuisse iam libros siue Chaldaeorum, unde egressus est Abraham. siue Aegyptiorum, ubi didicerat Moyses omnem
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Seq̃r mansio abarim. qd̾ ẽ tͣnsitꝰ. contͣ nabau:
qd̃ ẽ aͦsceissio. Ubi enĩ ꝑhas om̃s uirtutes aĩa tͣnsierit.
⁊ ad sũ. nam ꝑfectionis ascendit: tͣnsit iam de scło.
⁊ abscedit sicut enoch qui ñ inueniebat᷑. qr tͣnstulit
illũ ds̃. Qd̃ siuideat᷑ adhuc in scło eẽ. ⁊ in carne ha¬
bitare. tñ ñ inuemet᷑ in nullo scłari actu. quia
tͣnstulit eũ dñis in regione uirtutũ.

Expanded text:
 Sequitur mansio Abarim, quod est transitus contra Naban, quod est abscessio. Ubi enim per has omnes virtutes anima transierit, et ad summum perfectionis ascenderit, transit jam de saeculo, et abscedit sicut Henoch, qui non inveniebatur, quia transtulit illum Deus. Quod si videatur adhuc in saeculo esse, et in carne habitare, tamen non invenitur in ullo saeculari actu, quia transtulit illum Deus in regionem virtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
at. ⁊ nullus de pͥorib habitatorib seruet᷑. Describit᷑ ttolim
cupita ꝓuintia. ⁊ duoꝵ ⁊ semis tͥbuũ ħeditas seꝑat᷑. Ilũant᷑
cũ suburbanis suis usq ad mille passus ꝑ circugũ leuite ac¬
qui int̃fici debeant. ⁊ usq ad mortẽ sũmi pontificis reser¬
uari. Succedit deut̾onomiũ: scda lex. meditatoriũ eũmn¬
gelii. Ibibreuit᷑ discimꝰ que int̃ pharan. ⁊ tophel.⁊ laban.⁊ as
seroth. ⁊ loca aurea. ⁊ abiecto infelicissimo. xi. dieb in uia
de corech ꝑ uiã montis seyr usq ad cades barne. moyses
sit ppło socutꝰ. ⁊ extremũ canat cantic̃. in qͦ sinagoga

Expanded text:
olim cupita prouincia et duarum semis tribuum hereditas separatur. numerantur cum suburbanis suis usque ad mille passus per circuitum Leuitae acqui interfici debeant, et usque ad mortem pontificis magni reservari. Succedit Deuteronomium secunda lex, mediatorium Evangelii; ibique breviter discimus quae inter Pharan, Tophel et Laban, et Haseroth, et loca aurea abjecto Juda infelicissimo, undecim diebus via de Horeb per viam montis Seon usque ad Cadesbarne, Moyses populo sit locutus, et extremum canat canticum, in quo a
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Boues. arictes. ⁊ agni. duo¬
Idenario nũo cõp̃hensi. illossig¬
nificant qͥ uł in officio doc̃to¬
ris. ł pͥncipatu alicꝰ honoris. uł
simplictter uiuentes. oĩa scd̾

Expanded text:
 Boves, arietes et agni duodenario numero comprehensi, illos significant, qui vel in officio doctoris, vel in principatu alicujus honoris, vel simpliciter viventes, omnia secundum
Abbreviated transcription (Latin):
domꝰ res fundata
istabiłꝰ ⁊ certis
t̃minis septa. Ta
bulant. nec itine¬
ris t̃minũ reꝑer̃.¬

Expanded text:
Domus res est fundata ac stabilis, et certis terminis septa. Tabbulant, nec itineris sui terminum reper
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ sacͥficioꝵ.s. q̃ demonib ĩmolant᷑. ut qr
ꝑ illa uuln̾ant᷑ aĩe. ꝑ ista sanent᷑. sic̃ ꝯfirmãt
qui medicine ꝑitiã gerunt. Serpentũ a ue
tis ꝑhibent. Sic gͦ sacͥficioꝵ demonioꝵ uirus
ꝑ sacrificia deo oblata depellit᷑. Sic mors iñiu
mortẽ pecc̃i: credentib ñ sunt dñari. ⁊ dum¬

Expanded text:
m sacrificiorum quae daemonibus immolantur, ut quia per illa vulnerantur animae, per ista sanentur, sicut hi confirmant qui medicinae peritiam gerunt. Serpentum namque rhibent. Ita ergo et sacrificiorum daemonicorum virus per sacrificia Deo oblata depellitur, sicut et mors Jesu mortem peccati credentibus non sinit dominari. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ eũ reꝑit᷑: duplũ ẽẽ restituend̾. c̃ ħ restitui iu¬
beat cap̃ ⁊ qͥntã. Qd̾̃ longe ẽ ⁊̃ aduplo. qͣntoma¬
gis a qͣdruplo.ł qͥnqͥes tanto: nͥ forte qi hic ait.
uir aut mulier qͥc̃q fec̾it ab oĩb pecc̃is huãis.
peccã ignorantie uoluit intelłi: pecc̃a hũa. fie

Expanded text:
apud eum reperitur, duplum esse restituendum, cum hic restitui iubeat caput et quintam, quod longe est etiam a duplo, quanto magis a quadruplo uel quinquies tanto! nisi forte, quia hic ait: uir aut mulier quicumque fecerit ab omnibus peccatis humanis, peccata ignorantiae uoluit intellegi humana pe
Abbreviated transcription (Latin):
dat in sacͥficiũ. s sit sac̾dotis. sic sane u̾ba scͥp¬
ture distinguenda s̃.Si ã ñ fu̾it hõi ꝓximꝰ: ita
ut reddat illi delictũ: ad ip̃m. locutioĩs nẽ qd̾
addid̾ ad ip̃m. aut forte ad ip̃m dix̃: ꝙ ad ip̃m ꝑ¬
tineat .i. ip̃e possideat. dem̃ seqr̃. delictũ ꝙ reddit

Expanded text:
dat in sacrificium, sed sit sacerdotis, sic sane verba Scripturae distinguenda sunt. Si autem non fuerit homini proximus, ita ut reddat illi delictum ad ipsum, locutionis est enim quod addidit, ad ipsum. Aut forte ad ipsum dixit, quod ad ipsum pertineat, id est, ipse possideat. Deinde sequitur: Delictum quod reddit
Abbreviated transcription (Latin):
hõi ꝓximꝰ. taut redlat illi delictũ ad ip̃m. deliccũ
ꝙ retidit᷑ dño sac̾dotis erit. excepto ariete ꝓpicia¬
tiõĩs. ꝑ q̃ exorabit in illo ꝓeo. Hic ea pecc̃ã intelli¬
genda .s. quoꝵ inhis reb ꝑpetͣtio ẽ. q̃ peccunia res
tas .i. totũ illd̃ qͥcqͥdẽ. ⁊ qͥntã eiꝰ partẽ excepto ari¬
ete. qͥ fu̾it offe̾ndꝰ in sacͥficiũ ad expiand̃ delictũ.

Expanded text:
lli delictum ad ipsum, delictum quod redditur domino sacerdoti erit excepto ariete propitiationis per quem exorabit in illo pro eo. hic ea peccata intellegenda sunt, quorum in his rebus perpetratio est, quae pecunia resttas, id est totum illud quidquid est et quintam eius partem excepto ariete, qui fuerat offerendus in sac
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾si ad cõplellendũ debito¬
rem fieri uoluit: qͦmͦ se urge¬
at ad reddendũ: cũsciat se¬
pignꝰ eod̾ die recepturũ : An¬
Maxime: qr creditoris mĩa¬

Expanded text:
od si ad compellendum debitorem fieri voluerit, quomodo se urgeat ad reddendum, cum sciat pignus eodem die se recepturum? Anmaxime quia creditoris
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Nonlicetho¬
mini digntats̃
istiꝰ sponsi trcal¬
ferre inseut
lare. ut amo¬
rem eiꝰcõmu¬
tet inse erd¬
no uirtutun.
laudẽ suã que¬
rendo nondĩ.
ñ nob. s nit

Expanded text:
 non licet homini dignitatem istius sponsi transferre in se, nec lare, ut amorem ejus commutet in se, ex dono virtutum laudem suam quaerendo non Dei; n nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt quedã loca script᷑e q̃ his¬
torialit̃ fidem imbiunt. Que¬
dam moralit̃ scãm conu̾sati¬
onem instruunt. Quedã non
scłm historiam s scd̃ allegoriã
uenanda mist̾ia ostñdunt. Cau¬
te gͦ in segetẽ ꝓximi itͣndũẽ.
ut disc̾nendo capias cibũ. non
p̃cipitando succise messis ic᷑¬
ras udiciũ.

Expanded text:
Sunt quaedam loca Scripturae quae historialiter fidem imbuunt, qudam moraliter sanctam conversationem instruunt: quaedam non secundum historiam, sed secundum allegoriam veneranda mysteria ostendunt. Caute ergo in segete proximi intrandum est, ut discernendo carpas cibum, non praecipitandum succisae messis incur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑib erogandã tͣdid̾. ⁊ noᷤ
ad lib̾tatẽ largitatis in¬
uitauit. Altera ẽ ꝗͣ ad
usurã dare debemꝰ. unde.
mulariis. ut ego ueni¬
ens exigerẽ qd̵ meũ ẽ cũ
usura:¬

Expanded text:
ibus erogandam tradidit, et nos ad liberalitatem largitatis invitavit. Altera est quam ad usuram dare debemus; unde: mulariis ut ego veniens exigerem quod meum est cum usura
Abbreviated transcription (Latin):
te feminea. qui ⁊ uir ẽ
⁊ pͥncipatũ gerit eccłie:
ñ deb⁊ aliqͥd femineum
lor: motꝰ: incessus: uires:
cui ñ ꝑmittit᷑ doc̾e. nec
dñari in uirũ: ñ usur¬
pet officiũ p̃dicandi:¬

Expanded text:
te feminea. Qui enim vir est et principatum gen debet aliquid femineum lor, motus incestus, vires, cui non permittitur docere, nec dominari in virum, nec usurpet officium praedicandi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstinã ⁊ ocupiscenti¬
am nundi declinemꝰ:
dum tñ hꝰ mundine¬
cessitatib subdimur.
ñ oĩo egiptiã natio¬
nẽ extinguimꝰ. s q̃dã¬
mͦn seꝑati: cotidiano
uictu ⁊ uestituotenti
sumꝰ. Tercia gn̾atioe

Expanded text:
pristinam et concupiscentiam mundi declinemus; dum tamen hujus mundi necessitatibus subdimur, non omnino Aegyptiam nationem exstinguimus: sed quodammodo separati, quotidiano victu et vestitu contenti sumus; te
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ulitatẽ ⁊ ĩmundiciã
ñ debemꝰ despice̾.
¶Uestim̃to. plebe qͣ ornat᷑
doctor. Ad litterã q oĩab̃:
⁊ similia seruanda sunt.
¶ As̃. Non induet᷑ mulier¬

Expanded text:
ilitatem et immunditiam non debemus despicere. Vestimento. Plebe qua ornatur doctor. Ad litteram quoque omnia haec et similia servanda sunt. VERS. 5.-- Non induetur mulier
Abbreviated transcription (Latin):
effecta ẽ: occurrit
ꝙ moyses ꝑmisit da¬
re libellũ repudii ⁊
dimitr̃e. In his ãqu
illicite uiciant: no¬
luit lic̾e. ne uideat᷑
ad ludibriũ fecis¬
se. ⁊ potiꝰ finxisse ꝙ
eã dux̾it. Hocq̃: de
illa tussit: cui uir

Expanded text:
effecta est, occurrit quod Moyses permisit dare libellum repudii et dimittere. In his autem quae illicite vitiant noluit licere, ne videatur ad ludibrium fecisse, et potius finxisse quod eam duxerit. Hoc quoque de illa jussit, cui vir
Abbreviated transcription (Latin):
un se rep̃hendat. ⁊ dũ
ꝑfecti ẽẽ appetunt nec
possunt: minime se ex¬
philisteos ⁊ chananeos:
du reseruauit. ut meis
pugnaret. nͨ de maiorib
deuictis sese extolłet. Ca¬
dẽ gͦ mens pollet exuirtu¬
te. lacescte ex infirmita
damna ꝑtulit. ex parte
fortit̃ stetit. ut electi an¬
geli dũ alios ꝑsuꝑbiam
cecidisse ospic̾ent: tanto
robustiꝰ: quanto huniliꝰ
starent. Sic in unaqͣq
nima damna.¬

Expanded text:
unde se reprehendat, et dum perfecti esse appetunt nec possunt, minime se exPhilisthaeos; et Chananaeos diu reservavit, ut in eis pugnaret, ne de majoribus devictis sese extolleret. Eadem ergo mens pollet ex virtute, lassescit ex infirmitatdamna pertulit, ex parte fortiter stetit: ut electi angeli dum alios per superbiam cecidisse conspicerent, tanto robustius quanto humilius starent. Sic in unaquaqunima damna
Abbreviated transcription (Latin):
PUii.gͥ annos ĩ anno remis¬
sionis lex ĩ ꝯuentu legi p̃cipit᷑.
qr cõpleta legis obseruantia:
lex sp̃itał succed̾. uñ. uͥ uenit
plenitudo tp̃ris. misit. d. f.s.¬

Expanded text:
go annos in anno remissionis lex in conventu legi praecipitur: quia completa legis observantia, lex spiritualis succedit. Unde: Ubi venit plenitudo temporis, misit Deus
Abbreviated transcription (Latin):
dictiones has: u̾tet sr̃ inimicos tuos. ⁊ eosqͥ oder̃t te: ꝑseq̃nt᷑. T̃u ã reu̾teris
⁊ audies uocẽ dm̃ d̃i trii. faciesq uniu̾sa mandata q̃ ego p̃cipio tͥ hodie. Et abun¬
Dare te faciet dñs ds̃ tuus in cunctis oꝑib maniũ tuaꝵ. in sobole itti tui. ⁊
infructu ium̃toꝵ tuoꝵ: in ub̃tate t̾re tue :⁊ in rerũ õiũ largitate. Reĩstet᷑ ⁊i¬
dñs ut gaudeat suꝑ te moĩb bonis. sic̃ gauisus ẽ in patͥb tuis: si tn audiers¬

Expanded text:
sequuntur tu autem reverteris et audies vocem Domini Dei tui faciesque universa mandata quae ego praecipio tibi hodie et abundare te faciet Dominus Deus tuus in cunctis operibus manuum tuarum in subole uteri tui et in fructu iumentorum tuorum in ubertate terrae tuae et in rerum omnium largitate revertetur eniDominus ut gaudeat super te