comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rinanannaria ẽstimabͦunt
ro an ꝯtẽti ẽẽ debeant tutores.
Tutores dati adres italicasan¬
ubicumq petitum fui̾t solua¬
tur. q̃ro cum n debitores inita¬
actioadytase rei tutores ꝑtine
corumne instrõrum ignoran¬
tiaꝯtͣctus ad eos ad qͦuos ãmi¬
instratio ꝑtinet lateret. ¶Ama¬
se tutorem eẽ. distraxit bõa ma¬
terna ⁊ pat̾ria pupillorumade
cessit non soluedo qran pupil¬
lus res possit uẽdicare.i. sima¬
nenͣt res puꝑilli. uendicari ab
eoͦ posse. ¶ ꝑfectus legionis
ita testõ cauit. uolout sit mar¬
bitrio tutorum filii meri si
uoli̾t huius sumnie untias
inferre usurarũnourita ne mi¬
nmmi dispargãtur. q̃ro si appa¬
ruerit pecc̃a fene̾rata atutorib
inditio tutele untias usuras.
statõem.n pupilli noĩe ĩfemiᷤ
recdisset. io pranr qd̾ testatõ
uolinss. ¶Lutius titiꝰ mu
tuam pecuniam atut᷑ore accep̃.
dedit. post triennium ia uri¬
Bib is quorum tutelaa arpi p̃aã¬
instrata ẽ.fisco bona dertuscti u¬

Expanded text:
Ianuaria aestimabunt': quaero, an contenti esse debeant tutores aTutores dati ad res Italicas inubicumque petitum fuerit soluatur: quaero, cum neque debitores in Itaexactio ad Italicae rei tutores pertineorum, ne instrumentorum ignorantia contractus eos, ad quos administratio pertineret, lateret.A mase tutorem esse, distraxit bona materna et paterna pupillorum et decessit non soluendo: quaeritur, an pupillus res possit uindicare. respondi, si manent res pupilli, uindicari ab eo posse. Praefectus legionis ita testamento cauit: 'uolo, ut sit in arbitrio tutorum filii mei, si uoluerint, huius summae uncias inferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargantur'; quaero, si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras aaestationem neque pupilli nomine in faenus dedissent, id praestatur, quod testator uoluisset. Luciutuam pecuniam a tutore accepit ori ei dedit: post triennium iam puberibus his, quorum tutela administrata est, fisco bona defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
rumq fit ⁊alius urbica negã.
altus pegrina amministraret.
tunc exsba cuiusq ieiant com¬
mitti ẽc fidenissorem iupłatio¬
nem aut ñ comintridicemn.
nam l õs tutores sut. ⁊ tutelaz¬

Expanded text:
rumque fit, et alius urbica negotia, alius peregrina administraret, tunc ex substantia cuiusque rei aut committi contra fideiussorem stipulationem aut non committi dicemus: nam licet omnes tuto
Abbreviated transcription (Latin):
qr bic sib̾iñ ꝯsumpsit. nͨ elã ñ
qi suꝗ pecẽa licent abutitu. et
insi hĩsnsuris aꝯtutore mutu¬
um ei turetur: aliũde eam acc̃ẽ¬
piss ⁊ multum refert. palam a¬
ꝑteq debitorem se ut eẽneum
⁊c̃pahh facere pupillo añ sb̃
ntlitatelatente sra ꝯmoda.pu¬

Expanded text:
 hic sibi non consumpsit nec clam nec quasi sua pecunia licenter abutitur et, nisi his usuris a contutore mutuum ei daretur, aliunde accepisset: et multum refert, palam aperteque debitorem se ut extraneumlibet faceret pupillo an sub utilitate latente sua commoda pu
Abbreviated transcription (Latin):
uẽtris q curatorem. ⁊int̾ cura¬
torem fumiosi ad̾q ꝓdigi pupi¬
lle uemagna ẽ diffrã.quippe c̃
ullis quidem plena rerum am¬
mimstratio.duob aut suꝑio¬
rib.sola custodia ⁊ rerum que
det̾iores future sunt uenditio
committitur.
tiuł. Obfenus pupiuariᷤ
pecc̃ẽ ꝑ ꝯtumatiam nõ exercitr̃
aut fundorum omissam ꝯpa¬
toẽm. tutor si nõ ad dampnu
resarciẽdum idoneus est exͣ or¬
dinem coherçebitur.

Expanded text:
uentrisque curatorem et inter curatorem furiosi itemque prodigi pupilliue magna est differentia, quippe cum illis quidem plane rerum administratio, duobus autem superioribus sola custodia et rerum, quae deteriores futurae sunt, uenditio committitur.t. Ob fenus pupillaris pecuniae per contumaciam non exercitum aut fundorum omissam comparationem tutor, si non ad damnum resarciendum idoneus est, extra ordinem coercebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
marum. sẽsi ea summa cora
dia. colligi possitut ꝯpari agẽ
possit.si tam̃ exiguam ẽẽ tutelã
facile ꝓbatur. ut exnummno re¬
fecto predium puerorum ꝯpa¬
ri ñ possit. depõitio cessat q̃ergo
tutele q̃ntitas depoitoemindri¬
cat indeamus ⁊ cum cã deponis
exprimatur. ut p̃clia pupillis
ꝯparẽtur. manifestum ẽait ad
lit non pot̾.cum facilius cã co¬
gnata ꝑsingłos possit exanĩa¬
rinec tam̃ auferenda facultas
ẽ q⁊̃ minores summas in t̾clum¬
q̃ ꝑtes ebrum qui solẽt cessan
specti postulatio succeditꝙ si
qs tutelammandauit geren¬
damlgestaq fĩt abeo cuimã¬
darum ẽlocus erit tutele ncto
ꝙsi non aͣccesntis cuimanda¬
tumẽ. utili acͤtõe ꝯuenit. ¶ de¬
bitõr patris qͣii tutelam ami¬
instraũ filie tutele inditio tẽ¬
nebitur q̃ obid qd̾ patri debͥn¬
¶Situtorpupillum sur̃
iditio tñatur. ⁊ mag̃ puto syf¬
ficẽ tutele iuditium. qiͣ cõne¬
xumsit hoc tutele offitium. ꝙ̃¬

Expanded text:
 si ea summa corradi, id est colligi possit, ut comparari ager possit: si enim tam exiguam esse tutelam facile probatur, ut ex nummo refecto praedium puero comparari non possit, depositio cessat. quae ergo tutelae quantitas depositionem inducat, uideamus. et cum causa depositionis exprimatur, ut praedia pupillis comparentur, manifestum est, ut ad liter non potest, cum facilius causa cognita per singulos possit examinari. nec tamen auferenda facultas est etiam minores summas interdumque partes eorum, qui solent cessantsuspecti postulatio succedit.Quod si quis tutelam mandauerit gerendam gestaque fuerit ab eo cui mandatum est, locus erit tutelae actiquod si non accessit is cui mandatum est, utili actione conuenitur.Debitor patris, qui tutelam administrauit filii, tutelae iudicio tenebitur etiam ob id quod patri debuit.Si tutor pupillum suum iudicio teneatur? et magis puto sufficere tutelae iudicium, quasi conexum sit hoc tutelae officio, quam
Abbreviated transcription (Latin):
erssñ solum ergo gessisse tuteb¬
lã is c̾ditur ꝗ alii gerẽdam mã¬
dam̾t. s ⁊ qui sat̃ astutore acce¬
pitrem saluam pupillo futu¬
ramae qͣ pmisit amimmstrati¬
cẽm totius tut᷑ele. nec pot̾ se de¬
fendẽ ꝯstititoib que iubẽt
ante ꝯueniri eum ꝗ gessitit̃

Expanded text:
nem.Non solum ergo gessisse tutelam is creditur, qui alii gerendam mandauit, sed et qui satis a contutore accepit rem saluam pupillo futuram eique permisit administrationem totius tutelae, nec potest se defendere constitutionibus, quae iubent a
Abbreviated transcription (Latin):
pillo ⁊ alt exhis defunctus fu¬
issin locum enis petẽte mr̃e.
exp̃sidis ꝓuintie p̃cepͣto ama¬
grãtib. alius tutor datus ẽst.
aquo magrãtus satis exegert
rem saluam fore.tutor testõ
datus pꝰa datum suspectum fe
magrãtus ꝗeum dedet tucsi
solidum pupillus ꝯseq nõ po¬
tiñt deoffitio stutoris q̃rend̾
an suspectom facẽ debuerat.p̾¬
postulasse dicatur. ał ꝗdem ẽ
prius ad eos reu̾ti pupillus
pot̃.quam os tutores excussi
fum̾nt. Inꝓpoĩtocum imus a
magr̃atib datus ꝓponeretur.
ñ est insum prius collegam
midias tutores dati eent.
ut ip̃o uĩre libentur.non q̃ do¬
trãsigere. nõ eum ꝗ minus tr¬
ton solint apupillo mreliqr̃

Expanded text:
efunctus fuisset, in locum eius petente matre ex prae sidis prouinciae praecepto a magistratibus alius tutor datus est, a quo magistratus satis exegerunt rem saluam fore: tutor testamento datus postea datum suspectum fecmagistratus qui eum dederunt: tunc si solidum pupillus consequi non potuerit, de officio contutoris quaerendum, an suspectum facere debuerit, prpostulasse dicatur. alias quideprius ad eos reuerti pupillus potest, quam omnes tutores excus‹si› fuerint: in proposito cum unus a magistratibus datus proponeretur, non est uisum prius collegam midias tutores dati essentut ipso iure liberentur, non etiam dotransigere: et ideo eum, qui minus tutori s
Abbreviated transcription (Latin):
nere morem he ⁊ ꝯsuetudie
sẽꝑ obẜuatam secutus. ⁊ ip̃e ꝓ
nonam p̃stitit. q̃ro aninrõibꝰ
dadis opponi curatori possit.
am aministraret erogare ꝯpel¬
leretur. ¶Tutores duopost
uenditõem pupillanium rerĩ
fcãm. pecuniam int̾ se diuiserã.
postquam dunsicẽm alt̃ eorũ
inexiliumͣ datus ẽ. durãte t̃u¬
tela. q̃rebaturan actore ꝯstit̾u¬
to ꝯ tutor enus ꝑtem pupilla¬
ris pecẽe pete ab eo poterit. mod̾.
ꝯtutor enis tutele actoem exer¬
eẽ possit.ꝵ. non posse.¬
rib pupillorum. eadẽ diligẽtia
exigenda ẽ circa administratõe
rerum pupillarum.q̃m pater.
fam̃.reb sis exbona fide p̃bere
debr ¶O ffituim tutoru cu¬
ratorib ꝯstitutis finẽ accip̃. aõ¬
q omnia negã q̃ inita s̾ ad fi
lorum electio eadem adu̾sus
tutores inquo potissimũ ꝯ si¬
stere uelĩt ꝯpetitq ip̃is quoꝵ
tutela ãmiiistrata sit prĩcipa¬
lib ꝯstitutõib declaratur. sũp¬
tuum ꝗ bona fide intutela nõ

Expanded text:
nere, morem hunc et consuetudinem semper obseruatam secutus et ipse prnonas praestitit: quaero, an in rationibus dandis opponi curatori possit, am administraret, erogare compelleretur.Tutores duo post uenditionem pupillarium rerum factam pecuniam inter se diuiserant, post quam diuisionem alter eorum in exilium datus est durante tutela: quaerebatur, an actore constituto contutor eius partem pupillaris pecuniae petere ab eo poterit.Modesticontutor eius tutelae actionem exercere possit, non posseribus pupillorum eadem diligentia exigenda est circa administrationem rerum pupillarium, quam pater familias rebus suis ex bona fide praebere debet. Officium tutorum curatoribus constitutis finem accipit ideoque omnia negotia, quae inita sunt, ad fidlorum electio eadem adversus tutores, in quo potissimum consistere velint, competit, quae ipsis quorum tutela administrata sit, principalibus constitutionibus declaratur. Sumptuum, qui bona fide in tutelam, non
Abbreviated transcription (Latin):
torib noĩa agnoueriit. ꝓicħ
inse trãfferuntis si pupillus
p̾t pub̾tatem ronib atu tore
acceptis. reliqͣm roem enis se¬
cutus usuras acdepͣtam̃t. pͥm¬
legium suum ñ amittit. inbo.¬
nis tutoris uẽditis.p̃tor pri
in legium ei seruare debet.

Expanded text:
toribus nomina adgnouerunt, periculum in se transferunt.Sed si pupillus post pubertatem rationibus a tutore acceptis reliquationem eius secutus usuras acceptauerit, priuilegium suum non amittit in bonis tutor‹is› uenditis: praetor enim priuilegium ei seruare debet.
Abbreviated transcription (Latin):
utius titius curator
gan seri.tp̃r cure.fund̾ corneli¬
anum locauit sẽꝓmo. q sẽp¬
nius reliq̃ traxit. pupillus e¬
tate ꝓbata. eundem quõdam
colonum sẽpnium fec̃ ꝓcura
torem.q̃ro an exeo qd̃ ille ut
ꝓcurator eg̃. omne deb̾itũ ad¬
olescẽs agnouisse uideatim. eo¬
q noĩe curatorem suum libe
ꝙ ex ꝯductõe reliq̃tus est agno¬
qui expollicitatoe debitor pa¬
trie sue extitar. bonares publi¬
caaussu p̃sidis possedit. quoꝵ
bõrum magrãtus rei publice
tres curator es ꝯstituert.q ap̃

Expanded text:
ucius Titius curator Gaii Seii tempore curae fundum Cornelianum locauit Sempronio, qui Sempronius reliqua traxit: pupillus aetate probata eundem quondam colonum Sempronium fecit procuraex eo, quod ille ut procurator egit, omne debitum adulescens agnouisse uideatur eoque nomine curatorem suum liberquod ex conductione reliquatus est, adgnoqui ex pollicitatione debitor patriae suae exstiterat, bona res publica iussu praesidis possedit: quorum bonorum magistratus rei publicae tres curatores constituerunt, qui apud
Abbreviated transcription (Latin):
la ñ puenit ad eos ꝗse negotiiᷤ¬
crcitra subscitutõis ordinem e¬
quałr om̃ium piculũ spectat.¬
Tutores pube pupillos stite¬
tolitem appellatõis inesuata
iussu ꝯsulum obnotitiam rei
ꝑfecerunt. cum indicatũ pseq
non potiñt piculo culpe nõ sy¬
xilio ñ uinatir qd culpe tuto

Expanded text:
negotiicitra substitutionis ordinem aequaliter omnium periculum spectat.Tutores pubere pupillo constituto litem appellationis inchoatam iussu consulum ob notitiam rei perfecerunt: cum iudicatum persequi non potuerunt, periculo culpae non suxil
Abbreviated transcription (Latin):
eamrem pignora deder̃t cũ offõ
depõĩto soluendo finssẽt miritã
culum solutum apparint. ¶T¬
tor datus adi̾sus ipãm creatõe
ꝓͣnocait hr senis pꝰa uictus p̃¬
mãdatum tutele offiñ detracta¬
re rerum ꝓũtialium tutoresm.
urbe cãs applłomis in pub̾um a¬
gẽtes rerum italicarum curaͣto¬
res ut inpub̾ib ostituãtur. ad.
offm̃ suum reucare debet alio¬
qn si priusinpumtiam rediẽit᷑
dolum aut ⁊ culpam eorum ĩea
q̃q ꝑte recte iudex comu̾emet.¬
¶Patrirus testõ fris filo tutor
datus cum initalia domiciliũ
brec tam italicarum rerũ q̃uã

Expanded text:
eam rem pignora dederunt: cum officio deposito soluendo fuissent, irritam culum solutum apparuit.Tutor datus aduersus ipsam creationem prouocauit: heres eius postea uictus pmandatum tutelae officium detrectare.Rerum prouincialium tutores in urbe causas appellationis impuberum agentes, rerum Italicarum curatores ut impuberibus constituantur, ad officium suum reuocare debent: alioquin si prius in prouinciam redierint, dolum aut culpam eorum in ea quoque parte recte iudex conueniet.Patruus testamento fratris filio tutor datus cum in Italia domicilium haberet, tam Italicarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Sine hr̃de tutor decessit.
q̃ro an curator pupillodatus.
Dafidenissore tutoris exibeatu.
possit eundẽ fideussorem ꝯue¬
nire exstipłatione q̃nti pupil

Expanded text:
.Sine herede tutor decessit: quaero, an curator pupillo datus, a fideiussore tutoris exhibeantur, possit eundem fideiussorem conuenire ex
Abbreviated transcription (Latin):
Iutor siue curator no¬
mina qͣ uste putat ñ eẽ ido¬
nea apnore tutore uł curato¬
re.suscipe ꝗdem cogitur. nõ tñ
nam dmsio tutele q̃ non iuri
s mrdictõis est. modum amii¬
instratõi fae̾⁊ inter ip̃os locu
ht. nec expicum pupillouo
sabinus ⁊ cassius ꝓut geritin

Expanded text:
utor siue curator nomina, quae iuste putat non esse idonea, a priore tutore uel curatore suscipere quidem cogitur, non tamenam diuisio tutelae, quae non iuris, sed iurisdictionis est, modum administrationi facit et inter ipsos locum habet nec experiri cum pupillo uoSabinus et Cassius, prout gerit, i
Abbreviated transcription (Latin):
tutorne cuiñ debitmm soluar.
necnptialen untus mr̃i pri¬
sunt p̃stiterit. eum sem etipsas
substinere ñ possumtinã ratu
idhabẽdum est tereatem ereᷤᷤ

Expanded text:
tutor, ne cui non debitum soluat, nec nuptiale munus matri pusunt praestiterit, cum semet ipsa sustinere non possit: nam ratum id habendum es
Abbreviated transcription (Latin):
gerunt. inalieorum motuto
actis pupilli nomineuat ¶ q̃
sins boms n õ bonestissime fuis
ꝯceptorib ñ quas minimas po¬
dignitate nataliumꝯstituet ã¬
Aumta ẜiuis lib̃tis quesñ num ꝙͣ¬

Expanded text:
gerunt, nulli eorum in contutorem actio pupilli nomine datur.Quae suis non honestissime fuissaeceptoribus, non quas minimas podignitate natalium constituet, alimenta seruis libertisque, nonnum
Abbreviated transcription (Latin):
suam suscipe non cogitur.
¶Curatores testõ uel tutores m¬
utlit datin decto p̃toris ꝯ fir¬
matinegã gessefunt. incẽ iꝰ¬
tua piculum pr̃are cogñr. cu
offitium spõte curauntis ami¬
inc̃uilum inierũt᷑ ⁊ qui fuit᷑ ioo

Expanded text:
suam, suscipere non cogitur. Curatores testamento vel tutores inutiliter dati neque decreto praetoris confirmati negotia gesserunt. vice mutua periculum praestare coguntur, cum officium sponte citra iuris adminiculum iniver
Abbreviated transcription (Latin):
¶Sroͣinstitũtus qñ huit
ubstitutum prriqͣm bãdita¬
lem adiret q̃ui in pubi restitue
debiit. inta decessit. cum hr̃oi¬
tas mitalia eẽt senptus aũt br̃s
piuntialium rerum culpenore
ꝯdẽpnantos exestiãui. sicã testĩ¬

Expanded text:
institutus, qui non habuit substitutum, priusquam hereditatem adiret, quam impuberi restituere debuit, uita decessit: cum hereditas in Italia esset, scriptus autem heres prouincialium rerum culpae nomine condemnandos existimaui, si causam testam
Abbreviated transcription (Latin):
uł si moram depoĩtioni fec̃. ⁊ p̾¬
tor irrogaũ ei legittimas s ⁊ si
dum negat aliquam qͣntitate
penes se ee.pupillus ad honera
sua expediẽdamposuit neccita¬
temmutuã pecumã legittimis
usuris accipiẽdi. tñbitur in leg¬
ittimis ĩt si adebitorib legitti

Expanded text:
uel si moram depositioni fecit et praeuel si moram depositioni fecit et praetor irrogauit ei legitimas. sed et si, dum negat aliquam quantitatem penes se esse, pupillis ad onera sua expedienda imposuit necessitatem mutuam pecuniam legitimis usuris accipiendi, tenebitur in legitimas. item si a
Abbreviated transcription (Latin):
orum ꝯ patoem. si ꝯdem fcm est̾.
usure ñ currẽtism u̾o f actum
non ẽ. si ꝗdemnec p̃ceptum ẽut
deponãtur: pupillares pr̃abun¬
tur. si p̃ceptum ẽ ⁊ neglectum. de
mõusarum uidẽdum est. ⁊ solẽt
p̃tores ominari ut siñ fiat depo¬
sitio. uł quanto tardius fiat. le¬
gittime usure pr̃entur. si igitu
ꝯminatio int̾fint.iudex qui qñ¬
q cognoscet. dectum p̃toris seq̃¬
tur id solent facere p̃tores ⁊̃ cir¬
ca eos tutores qui negãt hṙe ad
alendos pupillos penes se aliql.
gͣuissima usura pẽdatur. ⁊ hoc ꝑ¬
sequi oꝑtẽ iudicem palam ẽ cu
⁊ alie pene adiectõe residuarum
aut summarum pupillaresu¬
suras pẽdi oꝑtetiq̃ autem s̃ pu¬
pillares nsure indẽdum ẽ⁊ ap
paret hãc ẽẽ formam usuraru
ut enis ꝗdem pecunie q̃m quis
inusus suos conutit ⁊ legittiã
usuram prẽti s ⁊ si neg̾auit ap̃
se ẽẽ pecuniam ⁊ p̃tor ꝓnũtiauĩ
cẽ eunlegittimam solu̾e debeb̾.

Expanded text:
m, si quidem factum est, usurae non current: sin uero factum non est, si quidem nec praeceptum est, ut deponantur, pupillares praestabuntur, si praeceptum est et neglectum, de modo usurarum uidendum est. et solent praetores comminari, ut, si non fiat depositio uel quanto tardius fiat, legitimae usurae praestentur: si igitur comminatio intercessit, iudex qui quandoque cognoscet, decretum praetoris sequetur.Idem solent facere praetores etiam circa eos tutores, qui negant habere ad alendos pupillos penes se aliquid, grauissima usura pendatur: et hoc persequi oportere iudicem palam est cum et alia poenae adiectione.Residuarum autem summarum pupillares usuras pendi oportet.Quae autem sunt pupillares usurae, uidendum est. et apparet hanc esse formam usurarum, ut eius quidem pecuniae, quam quis in usus suos conuertit, legitimam usuram praestet. sed et si negauit apud se esse pecuniam et praetor pronuntiauit contra eum, legitimas soluere debebit,
Abbreviated transcription (Latin):
ec̾tõ p̃toris actor cõ¬
stitui ꝑicło tutoris sol quo ĩtõ¬
qraut di ffusa negã sint aũ di¬
gnitas.uł etas.aut ualitudote¬
toris ro postulet si tñ nõ dum
fari pupillus pot̾. ut ꝓcurato¬
rem facere possit. aut ab sẽs fit.
tc̃ actor necc̃iosstituendũ est.¬
Si duob simultutela gerera
pmissa ẽ. uel aparẽte uł aꝯtuto¬

Expanded text:
eto praetoris actor constitui periculo tutoris solet, quotiensque aut diffusa negotia sint aut dignitas uel aetas aut ualetudo tutoris id postulet: si tamen nondum fari pupillus potest, ut procuratorem facere possit, aut absens sit, tunc actor necessario constituendus est.Si duobus simul tutela gerenda permissa est uel a parente u
Abbreviated transcription (Latin):
eret tutelam ad pr̃atõem usu.¬
rarum ñ ꝯpellisulp̃. notat nõ
suffic̃ optulisse. nisi ⁊ deposint
obsignatam tuto uminloco.
xxx.ãnos uel ãplius inm̃tem
pupillum relinquat.

Expanded text:
eret tutelam, ad praestationem usurarum non compelli.Ulpianus notat: non sufficit optulisse, nisi et deposuit obsignatam tuto in loco. annos uel amplius in mentem pupillum relinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
tua peccuma potuit obligae
sibi mutuam ꝓscribeñdo. ¶Cõ¬
stat eũ qui ad augmentum
datur ut puta ad hona mat̾na
que p̾a accessenitul adaliqd̃
aliud augum̃tum aministra
re pristina bona ñ soluẽsiañt¬
suspectum facẽ priorem tutce
suꝑseditluł satis ab eo exige̾.
est simpłr tutor pupilloluel
leat adaugum̃tum dari cura¬
torq̃ res non fac̾ut ip̃a augu¬
m̃ta non ꝑtineant ad curam
priorum ad quos om̃is utilitaᷤᷤ
pupillorum debet ꝑtine srue
igitur datus ecomimicatun¬

Expanded text:
tua pecunia poterit obligare sibi mutuam proscribendo. Constat eum, qui ad augmentum datur, ut puta ad bona materna quae postea accesserunt uel ad quid aliud augmentum, administrare bona pristina non solesuspectum facere priorem tutorem supersedit uel satis ab eo exigere, est simpliciter tutor pupillo uel leat ad augmentum dari curator: quae res non facit, ut ipsa augmenta non pertineant ad curam priorum, ad quos omnis utilitas pupillorum debet pertinere. siue igitur datus est, communicatu
Abbreviated transcription (Latin):
utius titius gaĩy
serum filium. fam̃. testõ fitio
sno tutorem dedit. ganis seuiᷤ
sciẽte ⁊ ꝯsentiete patre. tutelam
ãministrauit. q̃ro an defuẽto.
gno seio actio tutele aduersus
Ipatrem eius ⁊ inqntumn ꝯpetat¬

Expanded text:
ucius Titius Gaium Seium filium familias testamento filio suo tutorem dedit: Gaius Seius sciente et consentiente patre tutelam administrauit: quaero, an defuncto Gaio Seio actio tutelae aduersus patrem eius et in quantum competat
Abbreviated transcription (Latin):
p.si minus aẜuo tutor recep̃
q̃m bona fide exfundo ꝑcipi po¬
tint. exeodie qͦ pupillus fit
obstrictus quatum depeculio
uo aministratõem cͥdiderit¬
¶ nterposito cutatore ad oleꝑ¬
sçens fundum titio uendidit.
p̾a agnita fraude mintegrũ re¬
stitutus. inponem in duci iuss
ẽ. q̃ro an cum exhac uenditrẽ
melior fc̃s non ẽ n inrem su¬
am ꝗcq̃m uersum ꝓbetur. p̃ti¬
um eptori restituere ñ debeat.

Expanded text:
or percepit, quam bona fide ex fundo percipi potuit, ex eo, de quo pupillae sit obstrictus, quantum ex peculio uo administrationem credidit.Interposito curatore adulescens fundum Titio uendidit: postea adgnita fraude in integrum restitutus in possessionem induci iussus est: quaero, an, cum ex hac uenditione melior factus non est neque in rem suam quicquam uersum probetur, pretium emptori restituere non debeat
Abbreviated transcription (Latin):
possũt. ut infacie pristina.i.
eẽ possit emptori auferre per¬
mitti oꝑfere. ¶Lutius titixᷤ.
cobr̃s ⁊curator sororis sue c̃
eẽt exciuitate in q̃ usitatum
erat ip̃os dños p̃diorumnon
ꝯductores honera annonaꝵ
ꝯꝯtributionũ tpralium susti

Expanded text:
possunt, ut in facie pristina, id aedificium esse possit, emptori auferre permitti oportere. Lucius Titius coheres et curator sororis suae, cum esset ex civitate, in qua usitatum erat ipsos dominos praediorum, non conductores onera annonarum et contributionum temporariarum susti
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ eum opͬtet. isi d qd̾ dilati¬
onem hee modicam expectãe poᷤᷤ¬
sit. ¶Si tutor cessauerit indi¬
stractõe earum rerum q̃ tp̃r depe¬
sestim offitio suo fungisqd si ꝯc̃a¬
tutores expectabat. uel differen¬
tes nel q̃ uolentes se excusare se
excusare anignoscatur. ⁊ ñ faci¬
de ignoscetur. debint ꝑtib suis
fungi. ñ ꝗdem p̃cipiti festinatĩe
s nec moratõria cunctatoe. Spe¬
tit adũs tutões tutele actõ simale
ñ idon eaꝓsordes auit grãn. qd
ergosin sordideneq gratioiẽ
s non bonam ꝯditõem elegĩnt.
recte ꝗs dixĩt.solam latam negli¬
gẽtiam eos pr̃are mhae pte debe¬
Si post depoĩtionem peciimieo¬
pare p̃dia tutores neglexerĩt. in¬
cipient imisuras ꝯu nm̃. quã

Expanded text:
tum eum oportet, nisi id quod dilationem nec modicam exspectare possit.Si tutor cessauerit in distractione earum rerum quae tempore depeconfestim officio suo fungi. quid si contutores exspectabat uel differentes uel etiam uolentes se excusare, an ei ignoscatur? et non facile ignoscetur: debuit enim partibus suis fungi non quidem praecipiti festinatione, sed nec moratoria cunctatione.Competet aduersus tutores tutelae actio, si male non idonea per sordes aut gratiam. quid ergo si neque sordide neque gratiose, sed non bonam condicionem elegerint? recte quis dixerit solam latam neclegentiam eos praestare in hac parte debere.Si post depositionem pecuniae comparare praedia tutores neglexerunt, incipient in usur
Abbreviated transcription (Latin):
saluam fore cautum est ĩtẽ si
tpr̃ali accãtione fint obligatꝰ
tͣutor. dicẽdum ẽ. locum eẽ tu¬
tele inditio.nt ppetua actiosit.
⁊plus aduersus alios experiri
fsine actio ne non põtint adu̾¬
sus se potint p̃ si subisims gͣ¬
uorib patri pupilli peciña
cebuit. quam sint pupillares.¬
ꝙꝰ ei ĩputetim potint soluere
nec hoñare se usuris si uo nõ
solint usas cogẽdus est agno¬
scere. qsase exigẽ debuit. sicutͣ
pupil ⁊ exigere quod sibi de¬
betur poͣt. si creditor funt prĩs
pupilli.nam⁊ sibi solũe pot̃.
si mõ fuit pecunia un soluat.
⁊ siusure fuint guiores q̃ eide¬
bebãtur. releuabitur eis pupil¬
siẽ aliis qͦq soluere ⁊ potit. ⁊¬

Expanded text:
m est.Item si temporali actione fuit obligatus tutor, dicendum est locum esse tutelae iudicio, ut perpetua actio sit.tassis et plus: aduersus alios enim experiri sine actione non potuit, aduersus se potuit.Sed si sub usuris grauioribus patri pupilli pecuniam debuit quam sint pupillaresquod ei imputetur: potuit enim solvere nec onerare se usuris: si vero non solvit, usuras cogendus est agnoscere, quas a se exigere debuit. Sicut ita et exigere quod sibi debetur potest, si creditor fuit patris pupilli: nam et sibi solvere potest, si modo fuit pecunia unde solvat, et si usurae fuerunt graviores quae ei debebantur, relevabitur eis pupilsicut aliis quoque soluere et potuit et
Abbreviated transcription (Latin):
tribui nõ opret is quinũmos
inpubum uł ad olescentium.
insuosusus ꝯuterimt. ¶S¬
uẜas exactas tutor uł curator
usib sins retiniñt. earum usy¬
ras agnoscẽ eos oꝑtet sane eĩ
pui refert. utrum sortẽ pupil¬
larem an usuras insuos usus
terpellaũnͣt. ut loco defimeti
curatorostituatur. ¶Situ

Expanded text:
tribui non oportet his, qui nummos impuberum uel adulescentium in suos usus conuerterunt.Si usuras exactas tutor uel curator usibus suis retinuerint, earum usuras agnoscere eos oportet: sane enim parui refert, utrum sortem pupillarem an usuras in usus suos interpellauerint, ut loco defuncti curator constituatur.Si
Abbreviated transcription (Latin):
suos pecuniam u̾tisses uertisse ni
suosusꝰ ñ accipimus eũ ꝗ debi¬
tor pr̃ĩs pupilli finit. drin ipses
ñ soluit. hic eas usuras pr̃abit.
qͣs patri ꝓmiẜat. ¶Situtor pe¬
cimiam pupillarem suoñoie.
feneraũata demum cogetur usu¬
ras q̃s ꝑcepit pr̃are. si fuscep̃ pu¬
pillus cetorum nomina ꝑicłm¬
¶ si depom̃ opteat pecinias ad p̃di¬

Expanded text:
suos pecuniam uertisse.Uertisse in suos usus non accipimus eum, qui debitor patris pupilli fuit, deinde ipse sibi non soluit: hic enim eas usuras praestabit, quas patri promiserat.Si tutor pecuniam pupillarem suo nomine faenerauit, ita demum cogetur usuras quas percepit praestare, si suscipiat pupillus ceterorum nominum periculum.Si deponi oporteat pecunias ad p
Abbreviated transcription (Latin):
uenire intutele iuditium. si
mois u̾ es costͣtutela finita
supuenit ꝙ sidies adhuc
durante tutelauent. putant
tutor cep̃. Cet̾um si idoneus
tutor fut nicħ uenire in tu¬
tele niditioñ ẽc qsquam put
nullum effectum hoc b̾rẽ. na

Expanded text:
venire in tutelae iudicium, si modo is dies post tutelam finitam supervenit: quod si dies adhuc durante tutela venit, putant tutor coepit: ceterum si idoneus tutor fuit, nihil venire in tutelae iudicio. nec quisquam putet nullum effectum h
Abbreviated transcription (Latin):
dehis ques parẽs destinauit te¬
res declaraint qͣm uelit tutelã
ãmiinstrare.ille solus admini¬
stret. cet̾iigitur tutores ñ ãmi¬
nistrabũt. s erunt hii quos uul¬
go honoraries appellamus nec
q ei qñ cur si male eum ꝯu̾sari
uidebãt. suspectum eum ñ fecer̃.
assidue igitur ⁊ rõẽm ab eo exigͣe
eos oꝑtet asollicite curare q̃liter
ꝯu̾setur ⁊ si pecuniasit. q̃ deponi
possit cneut deponatur ad p̃¬
sibi qui putãt honor arios tuto
atti non num qm ad ħ recedet.
ut putasi ꝑat̾ minus ꝓpẽsos si¬
lio hor fec. forteminĩ xx. In.¬

Expanded text:
de his, quos parens destinauit terens declarauit, quem uelit tutelam administrare, ille solus administret. Ceteri igitur tutores non administrabunt, sed erunt hi, quos uulgo honorarios appellamus. neccur, si male eum conuersari uidebant, suspectum eum non fecerunt. adsidue igitur et rationem ab eo exigere eos oportet et sollicite curare, qualiter conuersetur, et si pecunia sit, quae deponi possit, curare, ut deponatur ad prsibi, qui putant honorarios tutorattamen nonnumquam ab hoc recedet, ut puta si pater minus penso consilio hoc fecit, forte minor uigin
Abbreviated transcription (Latin):
uite.uł frugi uidebatur. demnde
pa idem cep̾male ꝯu̾sari igño¬
rante testatore. uł si ꝯtemplatõe
facultatum eius res ei ꝯmissa ẽ.
ꝗb p̾a exutus ẽ. nam ⁊ si umumo
pat̾ dederit tutorem.ñ mimiq̃m
ei adiungũtur cͥuratores. nan
duosꝗs lib̾tos suos tutores re¬
diss unum rerum italicarum.
alium rerum affricanarũ.cura¬
tores eis adiungẽdos nec parris
secuti s̃ uoluntatem ꝙ inturo¬
rib scriptum ẽ ⁊icuratorib
erit obẜuãdum quos ꝓat̾ testõ
destinaũ aptore ꝯ firmados set¬

Expanded text:
 frugi uidebatur, deinde postea idem coepit male conuersari ignorante testatore, uel si contemplatione facultatium eius res ei commissa est, quibus postea exutus est.Nam et si unum pater dederit tutorem, nonnumquam ei adiunguntur curatores: nam duos quis libertos suos tutores dedisset, unum rerum Italicarum, alium rerum Africanarum, curatores eis adiungendos, nec patris secuti sunt uoluntatem.Quod in tutoribus scriptum est, et in curatoribus erit obseruandum, quos pater testamento destinauit
Abbreviated transcription (Latin):
adiuomarco ꝯstitutum ẽ. ut
ꝗscit se tutorem datum nec ex¬
cusatoẽm si q̃m h̃t allegatan¬
tra tpr̃a prestitͥuta suo piculo
cess. ¶Suffic̃tutorib ad
plenam defensioem. suie ipsi
niditium suscipiãt.siue pu¬
pilli ipĩs auctorib nec cogen
di sunt tutores cͥauẽ ut defen¬
sores solent. licẽtia igitur ent.
utrum malit ip̃i susciꝑe nidi¬
tium an pupillum exibe ut
ip̃ĩs auctorib inditiu susci¬
torum licẽtia erit agentib.ł
ip̃m adultum p̃sentem inni¬
ditium uocare.ut ꝯsensu cura¬
toris ꝯuematur.uel ẽc̃ curato¬
rem agẽ ut ip̃e litem suscipiat.
Inabsentib aũt adultis om̃i¬
mõ ec̃ curatorem agend non

Expanded text:
diuo Marco constitutum est, ut, qui scit se tutorem datum nec excusationem si quam habet allegat intra tempora praestituta, suo periculo cesset.Sufficit tutoribus ad plenam defensionem, siue ipsi iudicium suscipiant siue pupillus idi sunt tutores cauere. ut defensores solent, licentia igitur erit, utrum malint ipsi suscipere iudicium an pupillum exhibere, ut ipsis auctoribus iudicium suscitorum licentia erit agentibus uel ipsum adultum praesentem in iudicium uocare, ut consensu curatoris conueniatur, uel contra curatorem agere, ut ipse litem suscipiat. in absentibus autem adultis omnimodo contra curatorem agendum.N
Abbreviated transcription (Latin):
nium deditas a cognatis pupil
stratumarissus ẽ alimta pupil¬
le ⁊m̾çedes ut lib̾alib artib in¬
struẽtur pupille noĩe p̃ceptori¬
b dare.pubes fẽs pupillus. pu¬
b̾uiam fcẽ sorori sue.ducẽta łga

Expanded text:
ronium dedit: is a cognatis et a pstratum iussus est alimenta pupillae et mercedes, ut liberalibus artibus institueretur, pupillae nomine praeceptor dare: pubes factus pupillus puae sorori suae ducenta lega
Abbreviated transcription (Latin):
tuere ubi potius alendus sitq̃
ni unq̃m auoluntate patris
rece̾bit p̾tordeniq cum ꝗdam
testõ suo cauiss. ut filius ap̃sb̾¬
stitutos eoncaretim: imp̃r. seuer᷑¬
ixpsit.p̃torem existimare deb̾e¬
p̾sentib cetis ꝓpinquis lib̾oꝵ.
ulla maligna suspitc̃e alat̾ ꝑtꝰ
⁊educetũ quauis aũt pretor
recusantem ap̃ se educari. ñ pol¬
liceatur se coacturum. attñ qõ¬
nis ẽ an debeat ⁊̃ inuitum coge.
ut puta lib̾tum. parẽtemaiel ꝙ
alium deaffimb. cognatis ue.⁊
mag̾ est ut int̾clictum debeat
io facere. ¶Certe ñ maledice
tur si legatarius. uł hr̃s educa¬
denegari ei acͤtões deb̾eexẽplotr¬
toris testõdatiqd ita demũ pla¬
cint. si id circo fit relictũ cẽt̾u
si eẽt relicturus ⁊ si eduçationeᷤᷤ
recusaturum sciret. ñ denegabr̾
ei actio⁊ ita diuus. seni. sepissi¬
me statuit.

Expanded text:
tuere, ubi potius alendus sit: et nonnumquam a voluntate patris recedit praetor. denique cum quidam testamento suo cavisset, ut filius apud substitutum educetur, imperator Severipsit praetorem aestimare debeesentibus ceteris propinquis liberoruulla maligna suspicione alatur partus et educetur. Quamvis autem praetor recusantem apud se educari non polliceatur se coacturum, attnis est, an debeat etiam inuitum cogere, ut puta libertum, parentem uel quem alium de adfinibus cognatisue. et magis est, ut interdum debeat id ftur, si legatarius vel heres educadenegari ei actiones debere exemplo tutoris testamento dati: quod ita demum placuit, si idcirco sit relictum: ceterum si esset relicturus, etiamsi educationem recusaturum sciret, non denegabitur ei actio, et ita divus Severus saepissime statuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Din apr̃ẽ tutor scriptus
ẽ aut non iũsto testõaut non
ut lege p̃cipiebat᷑.⁊ ꝯfirmãdus
ẽ ad tutelam gerẽdam.ꝓmn ac
si extestõ tutor eẽt.idem est ut
satisdatio ei remĩttatur.

Expanded text:
patre tutor scriptus est aut non iusto testamento aut non ut lege praecipiebatur, confirmandus est ad tutelam gerendam perinde ac si ex testamento tutor esset, id est ut satisdat
Abbreviated transcription (Latin):
catem pupillorum p̃tor seqtur.
n scripturam testĩ uel codicilloꝵ
nam pr̃s noluntatem p̾torita
ruyi que ip̃e pretor detutore ꝯp¬
ta b̃tquiddeniq si pꝰa de eo q̃m
par̾ testõ. cedicillis ue ñ iure de¬
dit.scripsit turorem ẽe nolle.nẽ¬
pe ñ sequitur prima uoluntate
pretor aqua pater discessit.
relicto qͣitum est an amminist᷑a¬
stõ ei datum eẽt.teneri eum exfi¬
deis misso. si nõ curam susciper.
mñid qd ei datum eẽt nollet pe¬
tẽ aut redcłe eẽt paͣtus ĩtem q̃si¬
tum ẽ an iste curator satisdane

Expanded text:
atem pupillorum praetor sequitur, non scripturam testamenti vel codicillorum. nam patris voluntatem praetor ita eorum, quae ipsa praetor de tutore comperta habet. quid denique si postea de eo, quem pater testamento codicillisve non iure dedit, scripsit tutorem esse nolle? nempe non sequitur primam voluntatem praetor, a qua pater discessit. relicto: quaesitum est, an administratestamento datum esset, teneri eum ex fideicommisso, si non curam susciperet, nisi id quod ei datum esset nollet petere aut reddere esset paratus. Item quaesitum est, an iste curator satisdare
Abbreviated transcription (Latin):
datur apatre. nec sine inꝯsitõe
ꝯfirmatur. ¶Siquertur an
exinquisitõe recte datus sit tu¬
torqͣtuor hec ꝯsideranda sunt.
anhis dediͣt qui dare potrat ai
le accepat.en fuãt dandus ⁊ is
datir cuius dandi facrutase¬

Expanded text:
datur a patre nec sine inquisitione confirmatur. Si quaeratur, an ex inquisitione recte datus sit tutor, quattuor haec consideranda sunt: an hic dederit qui dare potuit, et ille acceperit cui fuerat dandus, et is datur cuius dandi facultas e
Abbreviated transcription (Latin):
firmare. hii caut᷑cẽm queq ac¬
cipe debũerũt. nec uolũtas eni
ꝗ tutorem dare ñ potint. negli¬
gẽtiam magrãtuum excusat.
deniq p̃tornon añ dec̾tum in¬
terponere pot̃. qͣm pinqsi tõem
idoneis ꝓmuntiatis. ũ seqtur.
ut si tutele tp̃r soluendo ñ fuert.
mid qd̾ debons eorum ẜuari ñ
possit. cc̃ magr̃atus actio decer
tutorem añ inpubi curatore
dedit citra in qui sitoẽm pretor
cos ꝯ firmare debebit.
nicħ̾ relictum ẽ tutor frustra

Expanded text:
hi cautionem quoque accipere debuerunt nec voluntas eius, qui tutorem dare non potuit, neglegentiam magistratuum excusat. denique praetor non ante decretum interponere potest quam per inquisitionem idoneis pronuntiatis. unde sequitur, ut, si tutelae tempore solvendo non fuerunt, in id, quod de bonis eorum servari non possit, contra magistratus actio decerntutorem aut impuberi curatorem dederit, citra inquisitionem praetor eos confirmare debebit. nihil relictum est, tutor frustra
Abbreviated transcription (Latin):
ninasciacura maiorad hiberide¬
beat. ne fame peat filius.q̃m ne
minor hr̃ditas ad petitorem ꝑti¬
neat. si appaint finum non esse.¬
Maxime aũt puto si missus fu¬

Expanded text:
adhiberi, ne fame pereat filius, quam ne minor hereditas ad petitorem perueniat, si apparuit filium non esse.Maxime autem puto, si missus fu
Abbreviated transcription (Latin):
sta ponem hr̃e potuerit mori¬
antur. hrdib eorum succurrẽ¬
dument. Qud eniiisi ñ potu¬
erit adire hrditatem.iure cessã¬
riti sui. posfumã enixa ẽ eide ti¬
tiecrim̃ adultii semꝓinus ap̃
p̃sidem ꝓm̃tie obiecit. q̃ro an ĩ
tp̃c pubertatis qd̃ adultii differ¬
tur.sine cã tutores desidãre adul
tis pupille differri.

Expanded text:
onem habere potuerit, moriantur, heredibus eorum succurrendum erit: quid enim, si non potuerunt adire hereditatem iure cessanriti sui postumam enixa est: eidem Titiae crimen adulterii Sempronius apud praesidem prouinciae obiecit: quaero, an in tempus pubertatis quaestio adulterii differtur, sine causa tutores desiderare adultis pupillae differri. 14
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ. rei ꝑtes substinẽ dełx. ma¬
ximesi cauatis ⁊ si nõ cauerat᷑. si
po̾ transfertur adu̾sario sat̃ of¬
ferẽte.ꝑin atq si nc̃ primũ ab
eo petetur hr̃ditas.
Uł. Simpubes negetur iur̃
ad op̾tatus ⁊ iõ pat̾ne hr̃ditats
ei strou̾sia fiat. nõ erit iniquu
simile carbomano dec̾tum int̾¬
ponẽ Item si inpubes inadopti¬
oc̃m datus eẽ dicatur.⁊ iõ nege¬
tur naturał patris hrditas ad

Expanded text:
sum est rei partes eum sustinere debere, maxime si cauit. sed et si non cauerat, si npossessio transfertur aduersario satis offerente: perinde atque si nunc primum ab eo peteretur hereditas.  impubes negetur iure adoptatus et ideo paternae hereditatis ei controversia fiat, non erit iniquum simile Carboniano decretum interponi. Item si impubes in adoptionem datus esse dicatur et ideo negetur naturalis patris hereditas ad
Abbreviated transcription (Latin):
eius adusarius siue satdet. siũ ñ
det. ¶Siuelit adu̾sarius cõ¬
mitti s̾ administratõem. sat̃ dare
d pupillo. Cet̾um si sat nõ det.
debet curator ꝯstitui. ꝑ q̃m bona
administrẽtur ãdusarius aũt si
sat̃dederit. res q̃ tp̃r piture aut de¬
t̃iores future sint. distrahere d.
Item adebitorib ꝗtp̃r lib̾abim¬
tur. exĩgẽ deb.cct᷑a cuͣm pupil¬

Expanded text:
ius eius, siue satis det siue non det. si uelit aduersarius committi sibi administrationem, satis dare debet pupillo: ceterum si satis non det, debet curator constitui, per quem bona administrentur. aduersarius autem si satis dederit, res, quae tempore periturae aut deteriores futurae sint, distrahere debet: item a debitoribus, qui tempore liberabuntur, e
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ta. ut mag̾ dãpnum patiatur
pupillus ꝙ differtur cognitio ab
qͣm ꝯpendium. qd̾ nõ represẽta¬
tur finge pupillum sat̾dare ñ
multa posse subtraħe. noua rez
moliri aut stulti aut miꝗ p̾toriᷤᷤ
erit remintp̃c pub̾tatis diferrẽ.
cũ summo eius ꝯmõ cui ꝯ sultr̃
solet pupillorum cã fit. ne d̾sta¬
tu piclitẽtur. añ qͣm se tueri poᷤᷤ¬
sit. Cefum si ydoẽos hãnt a qb
defendãtur atam expeditã cam̃
ut ipõrum intsit matur deea
re iudicari ⁊ tutores eorũ iuditõ
expirͣi uolunt. non d adu̾sus
cum iam possit indubitatus eẽ.¬
¶ Si mat̾ inpub̾is subiecti ptus
rea postulatacãm optimũt. po¬
ta si dicatur. aut ñ ẽẽ exipõ defrẽ
toxeptus.aut exip̃oquidem.
s nõ exmim̾io editus. ¶Siisq
status ꝯtrou̾siam filio fatiebat.
ꝯsolum se filium dicebat deces¬
ẜit ⁊ mat̾ ei hr̃s extit̾it. si ꝗdem
eãdem ꝯtrou̾siam inpubima¬
ter fatiat. ꝗ se exalia natũ affir¬

Expanded text:
menta, ut magis damnum patiatur pupillus, quod differtur cognitio, quam compendium, quod non repraesentatur: finge pupillum satisdare non ciunt, multa posse subtrahere nouare moliri: aut stulti aut iniqui praetoris erit rem in tempus pubertatis differre cum summo eius incommodo, cui consultum solet, pupillorum causa fit, ne de statu periclitentur, antequam se tueri possint.Ceterum si idoneos habeant, a quibus defendantur, et tam expeditam causam, ut ipsorum intersit mature de ea iudicari, et tutores eorum iudicio experiri uolunt: non debet aduersus cum iam possit indubitatus esse'.Si mater impuberis subiecti partus rea postulata causam optinuerit, pota si dicatur aut non esse ex ipso defuncto conceptus aut ex ipso quidem, sed non ex matrimonio editus.Si is, qui status controuersiam filio faciebat et solum se filium dicebat, decesserit et mater ei heres extiterit, si quidem eandem controuersiam impuberi mater faciat, qui se ex alia natum adfir
Abbreviated transcription (Latin):
nefitio p̃toris ꝗ patitur ꝯtro¬
u̾siam . filius hr̃s ẽẽ pot̃. forte
quia scriptus ẽ edc̃o carbom¬
anolocus non elac simiłr crͣ
c̾tum ẽ quamuis filius sit.eũ
tam̃ h̃rdem ñ foreueluti si ti¬
tio hr de instituto postumus
aut inpubes exhr̃datus.ne¬
getur filius nec adrem ꝑtint
qd̾ int̾est illius. in ꝗbdam fi¬
lium eẽ. ueluti ꝑꝑ frĩs exalia.i
matre nati bona uł nira liber¬
torum⁊ sepulcrorumistos eĩ
caus ad carbomanum ꝯstat

Expanded text:
neficio praetoris qui patitur controuersiam filius heres esse potest, forte quia scriptus est, edicto Carboniano locus non est: ac similiter cum certum est, quamuis filius sit, eum tamen heredem non fore, ueluti si Titio herede instituto postumus aut impubes exheredatus negetur filius. nec ad rem pertinet, quod interest illius in quibusdam filium esse, ueluti propter fratris ex alia matre nati bona uel iura libertorum et sepulchrorum: istos enim casus ad Carbonianum constat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtendãt. s trou̾sia nõ ẽ differẽda.
⁊ carbomanum cessat ꝙ si filiũ
eum negãt.⁊ adip̃os potius qi
ad ꝯsangum eos hr̃ditate perti¬
Si mat̾ subiecti ꝑtus arguatũ.
indubumi reuocatur. differri

Expanded text:
tendunt, controversia non est differenda et Carbonianum cessat: quod si filium eum negant et ad ipsos potius quasi ad consanguineos hereditatem pertiSi mater subiecti partus arguatur, in dubium devocatur, differri
Abbreviated transcription (Latin):
bo. pos. ¶Siqs nõ abaliquo
hanc ꝯtrou̾siam patiatur qd̾ ĩt
lib̾os non sit. s ab ip̃o patre.ũ py¬
tanepos ꝗ se retẽtum inpotãte
auidic̃. abemãcipato patre cui
iungi desiderat. an differri debet.
⁊mag̾ ẽ ut differatur. pui em
refert quis ei ꝯtrou̾siam fatiat.
cũ ⁊ sitestator eum negam̃t ex
lib̾is. nõ tam̃ exhrdem scripsit.
cilla editus. iuł. scripsit adhye
ditur. Nam si aliter obẜuetur. ĩ¬
uẽta erit rõ.quemad̾m andaciᷤᷤ¬
simus qsqz maioreimuria ĩpy¬
bem affitiat.qui qpła⁊guiora
deeom̃tiatur s ⁊ si ip̃e defunctuᷤ
ẜuus ẽẽ dicatur. iderit dicendỹ
ꝙ ⁊si fiscus fatiat inꝑub̾i otro¬
uersiam.carbomanum edẽm pt̃

Expanded text:
o hanc controuersiam patiatur, quod inter liberos non sit, sed ab ipso patre, ut puta nepos, qui se retentum in potestate aui dicit, ab emancipato patre, cui iungi desiderat, an differri debeat? et magis est, ut differatur: parui enim refert, quis ei controuersiam facit, cum et si testator eum negauerit ex liberis, non tamen exheredem scripserit, cilla editus, Iulianus scripsit adhuc ditur. nam si aliter obseruetur, inuenta erit ratio, quemadmodum audacissimus quisque maiore iniuria inpuberem adficiat, qude eo mentiatur.Sed et si ipse defunctus seruus esse dicatur, idem erit dicendum.Sed et si fiscus facit impuberi controuersiam, Carbonianum edictum potest
Abbreviated transcription (Latin):
beo dic̃. quot. suppõitus eẽ dr̃
pupillus. cum quo depr̃iᷤᷤ eius
brditate ꝯtrou̾sia ẽ. curare p̃¬
torem deb̾eut is in ponem sit.
deeo puto eumuelle intelłgi.
qui post mortẽ patris famili.
qui se sine lib̾is decedẽ e̾didit.
Silius eius eẽdici cepit. nam

Expanded text:
bit, quotiens suppositus esse dicitur pupillus, cum quo de patris eius hereditate controuersia est, curare praetorem debere, ut is in possessione sit: de eo puto eum uelle intellegi, qui post mortem patris familiae, qui se sine liberis decedere credidit, filius eius esse dici coepit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
usumf. legauĩt. nam si bõrrun
rum rerum ususf. legatus eĩt.
ñ idem obseruabitu
Ie seruitute legata. Rubrica.

Expanded text:
um legauerit: nam si bonorum rum rerum usus fructus legatus erit, non idem obseruabitur. DE SERUITUTE LEGATA 1 Iulia
Abbreviated transcription (Latin):
iꝵ.non ẽẽ obstrictum hr̾dem ⁊
bĩtationem pr̃andamaitem q̃¬
redditus fcĩ eẽnt. legatariumr
recte desidãre. qd̾ obcam remdi¬
minutum sit.Item q̃ro qͦ distat
differentiam.
sanam lium ⁊ alias res legũ.
⁊ adiecit ꝓprietatem aũt eoru
q̃ suprascripta sunt.reuti uolo
ad filias meas q̃ ne exhis tẽin
u̾ent. Quesitum est utrum u¬
susf.an proprietas earum re¬
rum datasit. Re. proprictatem
legatam uideri.

Expanded text:
it non esse obstrictum heredem ad habitationem praestandam. item qureditus facti essent, legatarium recte desiderare, quod ob eam rem deminutum sit. item quaero, quo distat differentiam. lanam linum et alias res legauit et adiecit: 'proprietatem autem eorum, quae supra scripta sunt, reuerti uolo ad filias meas quaeue ex his tunc uiuent': quaesitum est, utrum usus fructus an proprietas earum rerum data sit. respondit proprietatem legatam uideri.
Abbreviated transcription (Latin):
Item qͣitum est. tributa ptca q̃
ꝯredli necẽe est: an exim̃da sĩt
exqͣntitate. ut reliq̃ dumi taxat
pecc̃e si hoc hr̃s elegerit. redli de¬
beat.i2. reli que peccume t̾tiam

Expanded text:
.Item quaesitum est, tributa praetereet reddi necesse est, an eximenda sint ex quantitate, ut reliquae dumtaxat pecuniae, si hoc heres el‹e›gerit, reddi debeat. respondit reliquae pecuniae
Abbreviated transcription (Latin):
neliani.publio meinodo. le¬
go. pm̃ putat accipiendr̃i ec̃
est. neꝙ maturitas naturalis
hic specranda ẽ. s id tp̃c quo ma¬
gis colõno dominoue eũ fruc¬
tum tolle expedit. Itaq cum
olea nmatura plus h̃t retdit᷑
qͣm si inmatura leggatu ũ pot̾
uiden si inmatuta lec ãta ẽ in
fructu non eẽ.

Expanded text:
neliani Publio Maevio do lego", perinde putat accipiendum esse est: neque enim maturitas naturalis hic spectanda est, sed id tempus, quo magis colono dominove eum fructum tollere expedit. itaque cum olea immatura plus habeat reditus, quam si matura legatur, non potest videri, si immatura lecta est, in fructu non esse.
Abbreviated transcription (Latin):
misit. ne pat̾etur fundum ueĩ
oẽm uoluntatem meã fidei hr̃¬
dum meorum omitto. qͣiͣtum
est. an t̾tias ꝑtes usuff. fundi
mitrices exfidei cominisso pet̾e
possint. qͣmuis eurator ei acept
suam ꝯfirmasseadigiturcinq
dediss ut ⁊ nutricis una cum
alũpno redditu fundi ueterẽ¬

Expanded text:
misit, ne pateretur fundum uenir'omnem uoluntatem meam fidei heredum meorum committo'. quaesitum est, an tertias partes usus fructus fundi nutrices ex fideicommisso petere possint, quamuis curator ei receptus suam confirmasse: id igitur cuique dedisse, ut et nutrices una cum alumno reditu fundi utere
Abbreviated transcription (Latin):
tus erat.⁊cumis uti fruiq desi¬
si fidcie hr̃dum testator omisit
uti eum fundum darẽt lutio
titio. s stichus testõ suo enisdẽ
fundi ꝓprictatem nepo tib su¬
is legauit.⁊ h̃des stichi exte¬
stõ eius. legatariis nepotib sy¬
is eum furadun tradiderunt.
Quesitum ẽ. cumnepotes lega¬
tarii ignoranerũt ꝯditõem fũ¬
ti su prascriptipriore testõda¬
tam. ⁊ plusquam tp̃r statuto
gatarius anferri possit an repe¬
ritõem abhrdib stichieiꝰ ne¬
potes hr̃e possinͣt ne sup̃ qdez¬

Expanded text:
tus et, cum is uti fruique desisset, fidei heredum testator commisit, uti eum fundum darent Lucio Titio: sed Stichus testamento suo eiusdem fundi proprietatem nepotibus suis legavit et heredes Stichi ex testamento eius legatariis nepotibus eum fundum tradiderunt. quaesitum est, cum nepotes legatarii ignoraverint condicionem fundi supra scripti priore testamento datam et plus quam tempore statuto gatariis auferri possit, an repetitionem ab heredibus Stichi eius nepotes habe
Abbreviated transcription (Latin):
odĩcilł fideicõmissa ĩ
hec u̾ba dedit. lb̾tis libertab¬
ꝙ meis. ⁊ quos in coli cilł mar̃
humari uolui. dariuolont si
portio enis reliqs accrescatata
ut adnoussimum ꝑtineat. pꝰ
cuius nouissimi decessum. ad
hoc amplius lib̾tis lib̾taboq
meis hĩtatio in domo qͣm diu
uiuãt paurie ⁊ troꝑhieme die

Expanded text:
missa in haec uerba dedit: 'libertis libertabusque meis et quos in codicillis humari uolui, dari uolo, ut portio eius reliquis adcrescat, ita ut ad nouissimum pertineat: post cuius nouissimi decessum ad hoc amplius libertis libertabusque meis habitationes in domo, quamdiu uiuent
Abbreviated transcription (Latin):
insi manifestissime ꝓbet̾ alnro
adtestatorem sensisseCr̃¬
dis instituti fidei com̃misit te¬
aut ea p̾cha emẽ ⁊ assignare. ut
eo. reliq̃ colonorum. utrũne ad
hrdem filii fructuarii an uõ ad
hrdem seie testatricis ꝑtineat.

Expanded text:
isi manifestissim‹e› probetur aliud testatorem sensisse.Heredis instituti fidei commisit aut ea praedia emere et adsignare, ut eo reliqua colonorum utrumne ad heredem filii fructuarii an uero ad heredem Seiae testatricis pertineant.
Abbreviated transcription (Latin):
trem tuum iulrum iustũ tucari᷑¬
⁊ alas drpendas qr pao eopro
quo tibi usumf. portõis eius
reliqui. donec m̃tis opos fiat.
ꝯoualescat. Quesitum ẽ cum fi¬
lius in eodem furore in diẽ mõ¬
tis sue ꝑseuerans decessit: an u¬

Expanded text:
trem tuum Iulium Iustum alas tuearis dependas pro eo: pro quo tibi usum fructum portionis eius reliqui, donec mentis compos fiat et conualescat'. quaesitum est, cum filius in eodem furore in diem mortis suae perseuerans decesserit, an u