comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum habueris non agnesces.
ibeo filiũ contumatem
Equũ est ut qui piem ferre
no potas filium feias utiq saici¬
nã giauiole magis añ premit
pungitq acrius suꝑbi filui uerbũ
unũ meuerẽtius piolatũ ꝙ̃ seu̾i
patris quecunq duricies ille eñi
iniunrã facit hic Iuie suo utit᷑¬
O filiũ habeo iebellantẽ B
Impudent̾ de mĩoris iebellione ꝯq̃¬
rit᷑ qui maioris iusta ꝯtemysit

Expanded text:
m habueris non agnosces. m habueris non agnosces. beo filium contumacem. Equum est ut qui patrem ferre non poteras, filium feras, utique sarcinam graviorem; magis animum premit pungitque acrius superbi filii verbum unum irreverentius prolatum, quam severi patris quecunque durities. Ille enim iniuriam facit, hic iure suo utitur. Filium habeo rebellantem. Impudenter de minorum rebellione conqueritur, qui maiorum ius
Abbreviated transcription (Latin):
ter ante tempus optatũ ẽẽt
Rigidus pater est in R Quidi
si puis est uni nigor pat̾ filio
ngidam pietatem patii fllius
obse quiũ ieu̾ens obedientiã ꝙ
suimes des. de massio tor quato
in hystorus et apud mactũ tussũt
legisti ut ꝑuidulgens in pĩem
idem acerbe seuexus in filũt fuit
uulgi forte Iudicio dep̾hensus
in alt̾o ab intorruptis extrmato¬
ribus in utroq laudatissimꝰ tã¬
ta diu̾sitas ierum est O pat̾
durus est michi L Sero bona
uestra cognoscitis mortales et cũ
nosse cepitis minis agnoscitis et¬
mnit et pñtia fastiditis ⁊ amissa
lugetis alt̾um suꝑbe minis alte¬
rum minis humilit et ubt agẽ¬
de grates et ubi habenda paciẽtia
utiobiq q̃rimonie nusꝙͣ eqͣnim¬
tas sit in deun in ꝙ hoĩes grati
estis O durus est pater michi
ueniet tempus quando hũc pĩem
suspues nec responsurũ uoces et
qui tibi nũc uidet᷑ saxis durior
plimis mollior uideat᷑ Ddurũ
patiem habeo R Si patr̃e du¬

Expanded text:
ter ante tempus optatum esset. ter ante tempus optatum esset. Rigidus pater est michi. Quid, si pius est rigor? Pater filio rigidam pietatem, patri filius obsequium reverens obedentiamque humilem debet. De Manlio Torquato in historiis, et apud Marcum Tullium legisti, ut perindulgens in patrem, idem acerbe severus in filium fuit, vulgi forte iudicio reprehensus, in altero ab incorruptis extimatoribus in utroque laudatissimus: tanta diversitas rerum est. Pater durus est michi. Sero bona vestra cognoscitis, o mortales, at cum nosse cepistis, nimis agnoscitis; hinc et presentia fastiditis et amissa lugetis, alterum superbe nimis, alterum nimis humiliter; et ubi agende grates, et ubi habenda patientia, utrobique querimonie, nusquam equanimitas. Sic in Deum atque homines gratis estis? Durus est pater michi. Veniet tempus quando hunc ipsum patrem suspires, nec responsurum voces, et qui nunc videtur saxis durior, plumis mollior videatur. Durum patrem habeo. Patrem du
Abbreviated transcription (Latin):
titillatione sensuũt c̃quẽtũ
Durus ln pr̃ est ⁊ ut sit durꝰ
illum tibi nõ te sibi uidicem dat
nat᷑a ꝙͣ secuta lex ciuiles casti¬
gatores ꝑentum filios enibescit
pudeat te aude quod eni fuio
licere legem puduit sine de te Iu¬
dices qui te genuit aluitq tu de
illo Iudiciũ linque alus patiẽq
si u̾e laudis nõ est capax decbio
altem tam̃ silentio uenare
durus pater est morib E non
arguendi mores pateũ s ferendi
suit nichil turpiul in alexandio
is accentasse s pat̾nis laudibus
nuidisse uisus est de pr̃e uł głio¬
se loquendi ul̃ tacend. D habeo
durũ patrem B habes ubi amo
in t̾us imꝑiũ Iustius ꝙͣ patris
nobis imꝑiũ usarpatis duplex ĩ¬
dignitas ita fit ut insolẽtia Iuue¬
milis undiq ieꝵ turoet officia
hine forte ꝑiohibiti de prĩm asꝑi¬
tate querimi/ mõ dagni Iudicio
quib onña liceant/ os id uiũ
quod nati estis et place nobis
ad speculum didicistis c̃ deniũ ꝯ

Expanded text:
titillatione sensuum circumventum. titillatione sensuum circumventum. Durus michi pater est. Ut sit durus, illum tibi, non te sibi, iudicem dat natura, quam secuta lex civilis, castigatores parentum filios erubescit. Pudeat te audere, quod ulli filio licere legem puduit; sine de te iudicet, qui te genuit aluitque; tu de illo iudicium linque aliis, patremque si vere laudis non est capax, decoro saltem silentio venerare. Duris pater est moribus. Non arguendi mores patrum, sed ferendi sunt. Nichil turpius in Alexandro is attemptasse, sed paternis laudibus invidisse visus est. De patre vel gloriose loquendum, vel tacendum. Habeo durum patrem. Habes ubi amorin terris imperium iustius quam patris, vobis imperium usurpatis, duplex indignitas. Ita fit ut insolentia iuvenilis undique rerum turbet officia. Hinc forte prohibiti de patrum asperitate querimini, vestro digni iudicio, quibus omnia liceant, ob id unum, quod nati estis, et placere vobis ad speculum didicistis, tum demum,
Abbreviated transcription (Latin):
est miclit S Que tibi diuissima
illi forsitan u̾tilia uident᷑ cu et
c̾cuis est Iudiciũ et incorruptior
est affectus adolescentia nõ insi
que sus oculis sunnt metit᷑ etas
maturior m̃lta circũsꝑitit O
pat̾ est mͥ durissimꝰ k uide ne
illi durior ut dum ille dedecori
tuo obstat tu illio uitã ꝑditis ano¬
rib inquietes D p̾durus pat̾
est michi E Qut salutẽ filii ne¬
gligit ille demũ durus est pat̾
et si fionte mitissimꝰ at qui filũt
ad rectum it̾ trahit ope cõsilio ꝙ
aduuiãs et sepe uerboꝵ sepe ier
Durus est pat̾ ¶ Suꝑtili¬
tas excusant BSurũ patiem
egre fero A Quid si quod mẽ¬
tis sie affectis hure accidit ferre
duriciem cogaris altius quid
si ip̃e cõtumatis filii p̃r ẽẽ inti¬
pias / tunt intelliges ꝙͣ suaue prĩs
iuguni et ꝙͣ iustum sit impiũ nẽ¬
lĩo nisi bnũ intelligis quod de¬
itãt in q hoc unũ Iudiciũ tuũ
habet nõ delcãtione anmii sed

Expanded text:
est michi. Que tibi durissima, est michi. Que tibi durissima, illi forsan utilia videntur, cui et certius iudicium et incorruptior est affectus. Adolescentia non nisi que sub oculis sunt metitur, etas maturior multa circumspicit. Pater est michi durissimus. Vide ne tu illi durior, ut dum ille dedecori tuo obstat, tu illius vitam perditis moribus inquietes. Perdurus pater est michi. Qui salutem filii negligit, ille demum durus est pater, etsi fronte mitissimus, at qui filium ad rectum iter trahit, ope consilioque adiuvans, et sepe verborum, sepe rerum Durus est pater. Supercilietas excusant. Durum patrem egre fero. Quid, si quod multis sic affectis iure accidit, ferre duritiem cogaris alterius? Quid, si ipse contumacis filii pater esse incipias? Tunc intelliges quam suave patris iugum, et quam iustum sit imperium; nunc non nisi unum intelligis quod delectat, inque hoc uno, iudicium tuum habes, non delectatione animi sed
Abbreviated transcription (Latin):
odiũ exagg̾ant ¶ de duricia pater¬
orum patior parentem H
duricies patus sepe filio sa¬
lubñs sꝑdomynosa mollicies
nõ lingue tñi s net uirge parcẽ¬
dum docti ꝯsulũt hus duob
ammors inuemiliũ ꝯstat in pu¬
mis cura que si frustia sit gra¬
uionb moibis grauora lemedia
ad hibent᷑ abdicatio et carcer quin
et meie uet̾i̾ romano ad ep̾mũ
supplicca et mors quod nõ ꝯsa¬
les mͦ et duces quib imꝑiũ
ret augoritas s p̃uatos illos pͥn¬
scos ac ẜuos piẽs quibi sola pña
ptãs us in filios daiet sepe at̾¬
rue obẜuasse legimꝰ in quibus
maxnne quassii ac fuluit nobi¬
litata seu̾itas I tu nũd blandũ
patior durum Q Qualẽ pu¬
tas  ille te passus est puecuuz
rus es filius dura duris effi¬
catius leniũt᷑ et sepe mediti
mollioris de fornuor est tycatux
O piẽm durum habeo H
Si pat̾ uenis est diligit si di¬
sigũt nõ que nũceãt s q̃ piosit
cõgritant d. durissiid pater

Expanded text:
odium exaggerant. 43 DE DURITIE PATERodium exaggerant. 43 DE DURITIE PATERurum patior parentem. Durities patris sepe filio salubris, semper damnosa mollities; non lingue tantum, sed nec virge parcendi docti consulunt. His duobus animorum iuvenilium constat in primis cura; que si frustra sint, gravioribus morbis graviora remedia adhibentur, abdicatio et carcer, quin et more veteri Romano, ad extremum supplicia et mors, quod non Consules modo et duces, quibus imperium ret auctoritas, sed privatos illos priscos ac severos patres, quibus sola patria potestas ius in filios daret, sepe acerrime observasse legimus, in quibus maxime Cassii ac Fulvii nobilitata severitas. I tu: nimis blandum patior durum. Qualem putas ille te passus est puerum, rus est filius? Dura duris efficacius leniuntur, et sepe medici mollioris deformior est cicatrix. Patrem durum habeo. Si pater verus est, diligit, et si diligit non que mulceant, sed que prosint cogitat. Durissimus pater
Abbreviated transcription (Latin):
feire nequeo E at fer patiẽ se
hunc balde diligis facile illan
feres Onou̾ca ipia atq ĩpor¬
tua est micht B Esto illi piꝯ
ac ꝑatiens pietatẽ patri debes
paciẽtiam femme ieuenciã no¬
noli pati ut potẽtior sit illiꝰ niso¬
lencia quã pietas tua ncħ duc¬
rum nichil arduũ est pietati
hec ad deunn honnẽs engit. de¬
umq ad homines incliuat quo¬
ciens nou̾ta seuierit nõ tu illã
patient cogita O Imuriosa est
nou̾ca B Muliebies nĩe ꝯtẽp¬
tu meliꝰ ꝙͣ ultione plecuntur¬
D Granẽ patior nou̾tan E
bene ais patior succũbe enĩ et
nuilierclam̃ paci nõ posse non
est un B Odit me nou̾ca E
ꝯpam̃i ama nã et inimuces dile¬
geie diuinũ est p̾ceptã et ama¬
patus amatuoẽ filio nõ licet
sui et illum odit quẽ nõ odit
tu ille nẽ fuis Dumus odit¬
tan nou̾ce odiũ ꝙ nimiꝰ ae¬
mor phediã nosti et ypolitũ
terte odiũ quod ulasti nephas
lemend̃ aut fugiendi aut felid
est nchil est quartaũ quele sope

Expanded text:
ferre nequeo. At fer patrem: si hunc valde diligis, facile illam fers. Noverca impia et importuna est michi. Esto illi pius ac patiens: pietatem patri debes, patientiam femine, reverentiam noNoli pati ut potentior sit illius insolentia, quam pietas tua. Nichil durum, nichil arduum est pietati: hec ad Deum homines erigit, Deumque ad homines inclinat. Quotiens noverca sevierit, non tu illam, sed patrem cogita. Iniuriosa est noverca. Muliebres iniurie contemptu melius quam ultione plectuntur. Gravem patior novercam. Bene ais “patior”. Succumbere enim, et mulierculam pati non posse, non est viri. Odit me noverca. Ipsam ama. Nam et inimicos diligere, divinum est preceptum, et amapatris amatricem filio non licet; sin et illum odit, quem non oderit? tu ille ne fueris. Nimis me odittan noverce odium, quam nimius amor: Phedriam nosti et Hippolytum. Certe odium quod ulcisci nefas leniendum, aut fugiendum, aut ferendum est; nichil est quartum: querele sepe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitura uident᷑ ubi semel a icõ
talle deflexum est odiũ ⁊ ꝯtemy¬
tum paeiĩt hic natiue iebellã¬
tis ardor amini optime quidẽ
pio obsequio atq hũanitate
platabit᷑ uix est enĩ tã in nute
ullum tãqr asꝑum ingeniũ qd
non tand̾ molliat bera ac Iugis
serum atq inualidũ dep̾hendas
seu forte huc tu coge tuã ipõ
am̃i nõ potes quõ honeste quid
atq utilt̃ cog̾et᷑ tũo anteꝙͣ in ꝑ¬
nicĩẽ ies erũpat ultĩõ ieiuẽdiq
utend erit extu panda mala
radix et discordiar mat̾ ꝓpellẽ¬
da cõmunio In quo ita te faci¬
lem p̾bebis ut quãtũ uirͣi tuo
demptũ dñi uirctuti fanie ꝙi
additũ inuenias Impie ac suꝑbe
cupiditatis aculxi nulla ie meliꝯ
ꝙͣ pia et miti libalitate frãgũt᷑
bonũ aurũ quo pax domꝰ ⁊ ca¬
nec uerp minꝰ est uerbũ mag

Expanded text:
paritura viderentur, ubi semel a recto paritura viderentur, ubi semel a recto calle deflexum est, odium et contemptum pariunt: hic nature rebellantis ardor animi, optime quidem pro obsequiio atque humanitate placabitur. Vix est enim tam immite ullum, tamque asperum ingenium, quod non tandem molliat vera ac iugis serum atque invalidum deprehendas, seu forte huc tu cogere tuum ipse animum non potes, quo honeste quidem atque utiliter cogetur, tunc, antequam in perniciem res erumpat, ultimo remedio utendum erit: extirpanda mali radix, et, discordiarum mater, propellenda communio; in quo ita te facile prebueris, ut quantum iuri tuo demptum, tantum virtuti fameque additum invenias. Impie ac superbe cupiditatis aculei, nulla re melius, quam pia et miti liberalitate franguntur. Bonum aurum quo pax domus et canec verum minus est
Abbreviated transcription (Latin):
niũdus et mũdi caput ab nicio
habue si quid̃ uetꝰ urbis Rome
s uetustior tuciꝯ orbis infanua
est suꝑuo sangnine maduisse
tu quot in sigulis ꝑtib statrũ
uides ⁊ alto quin etiam adhuc
solo in uno tot niliũ quid stu¬
yeas nõ habes B Est i distors
domi fiater Ban et hoc mi¬
rans eẽ magna ini domo qd
in apsis mat̾m uti fuit ãgustus
ubt olim et si maious mist̾u uela¬
mẽtum ẽẽt c̾te nõ discordes tñi
fraties legimꝰ si uellantes est
ne igit᷑ nonũ si armati facũt
quod nõ nati solent Unulla
michi apud fratĩe gra est B
ml̃to p̾us hoc in stolis edoctus
uisa uero nec quernu᷑ nͨ mira¬
mur. D Odiosum fĩẽm qeo
ac discordem Eut ferme nꝰ
amor equior suꝑno sic nullum
ubt inceꝑit iniquid odiũ uulla
acuor muidiat sic paritas iici¬
tat amios atq incendit ꝯ cedẽ¬
di pudor et amor excellẽtie co
ardentior quo incuntabuloꝵ iecor¬
datio et quecũq ueniuolẽciom

Expanded text:
mundus, et mundi caput ab initio mundus, et mundi caput ab initio habuere, si quidem vetus urbis Rome, sed vetustior orbis infamia est, fraterno sanguine maduisse. Tu quod in singulis paribus fratrum vides, et altero, quin etiam adhuc solo in uno tot millium, quid stupeas, non habes. Est michi discors domi frater. An et hoc miraris esse magna in domo, quod in ipsius materni uteri fuit angustiis, ubi olim, etsi maioris mysterii velamentum esset, certe non discordes tantum fratres legimus sed bellantes? Est ne igitur novum, si armati faciunt, quod non nati solent? Nulla michi apud fratrem gratia est. Multo prius hoc in scholis edoctus, visa vero nec querimur nec miramur. Odiosum fratrem habeo ac discordem. Ut ferme nullus amor equior fraterno, sic nullum, ubi inceperit, iniquius odium, nulla acrior invidia. Sic paritas incitat animos atque incendit, cum cedendi pudor, et amor excellentie, eo ardentior quo incunabulorum recordatio, et quecunque benevolentiam
Abbreviated transcription (Latin):
egens / Ioc tibi deditũ illud
optabile EImpius inlumanus
intractabilis est filius S Siqͥd̃
mollicies ac uoluptas in ꝑfidiam
ac scelus eerpuit/ Genenossĩ aĩal
exigend domo est neq ubt ẜ q̃d
natum extimãdum/ et in filius
ortas auiclãs pascitis/ ⁊ domina¬
tos scorpiones occiditis. O Impi¬
us filus est michi E ꝑitulosa
se pon̾e anteꝙͣ uoceãt sapientis
est nõ te piedatis umbra decpt¬
at nulla impio debet᷑ pietas/ est
ubisit crudelitatis spẽs pũt esse
sed dum aliquid uel aniuã spes
est / semꝑ ad imficordiam nichna
memiẽtoq te pĩem ee nõ Iude¬
cem neq hoc tibi t̾encianũ illus
excidat pio pectate magno pait¬
lulum supplicu satis est patri
¶de discordi fratie caͫ ex¬
ãbeo discordem fiem̃. A
Quid autem ille ne igit᷑
te concordem habet unamnuitas sr̃¬
na que unũ ex duob fac̾e̾ de¬
buit in duo nõ iã dulsa s ꝯtra¬
na penitaꝙ pugnãtia stissa est
graue ẜ antiquũ malum quod ⁊

Expanded text:
egeris: hoc tibi debitum, illud optabile. Impius, inhumanus, intractabilis est filius. Si quidem mollities ac voluptas in perfidiam ac scelus eruperint, venenosum animal exigendum domo est, neque ubi, sed quid natum extimandum; et in silvis ortas aviculas pascitis, et domi natos scorpiones occiditis. Impius filius est michi. Periculosa seponere, antequam noceant, sapientis est. Non te pietatis umbra decipiat, nulla impio debetur pietas; est, ubi sit, crudelitatis species pium esse; sed dum aliquid vel minimum spei est, semper ad misericordiam inclina, mementoque te patrem esse, non iudicem, nec hic tibi Terentianum illud excidat: Pro peccato magno paululum supplicii satis patri 45 DE DISCORDI FRATRE abeo discordem fratrem Quid autem, ille ne igitur te concordem habet? unanimitas fraterna, que unum ex duobus facere debuit, in duo non iam diversa, sed contraria penitusque pugnantia scissa est. Grave sed antiquum malum, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
esse uxor ipã dofessa est E Singla¬
ie uelut aliquid nairas cotdiaua
sunt hec alie uiuentes hoc fatẽt᷑
alie monẽtes quarp alique nũtiãd
unis post obitum reliq̃runt E
nõ ẽẽ meũ filiũ ip̃a in fassa est cõ¬
uĩx N fassa est idem olmpias
pqilippo magno uiro magui filir
iacturã uec fletum nec suspiriũ
nec quelam legnuꝰ nuc fabellã
accipe ndiclam s mat̾ie nõ meptã
circa lictus occrami quod birtãni¬
an ab aduso conspinit aute non
ñtos años fania est fuisse muli¬
oculam mopen ẜ forma appetibũ
et insigni lastuua hec duodecim
ꝑues filios totid̃ e uiis genitos
habebat añuis etatũ int̾sticus
int̾ se distantes instante autem
mortis hora uocan qpe uirum
Iubet et nõ est inqͣuit amplius
ludi tempus nullus hoꝵ puoꝵ
ad te spectat ꝑiet̾ maiorẽ solũ
om̃s huii crca ignẽ moie gẽ¬
tis aliquid mãducãtes stupente
igit᷑ uuo atq illie iec uouctate
nomĩat quod audiens omi an
bebat .in manu alt̾a in tram

Expanded text:
esse ipsa confessa est? Singulare velut aliquid narras. Quotidiana sunt hec. Alie viventes hoc fatentur, alie morientes, quarum alique nuntiandum viris post obitum reliquerunt. Non esse meum filium ipsa michi fassa est coniunx. Fassa est idem Olympias Philippo, magno viro; magni filii iacturam, non fletum, nec suspirium, nec querelam legimus. Nunc fabellam accipe ridiculam, sed materie non ineptam. Circa litus Occeani, quod Britanniam ab adverso conspicit, ante non multos annos, fama est fuisse mulierculam inopem, sed forma appetibili, et insigni lascivia, hec duodecim parvos filios, totidem ex viris genitos habebat, annuis etatum interstitiis inter se distantes. Instante ante mortis hora, vocari prope virum iubet et “non est, inquit, amplius ludi tempus: nullus horum puerorum ad te spectat, preter maiorem solum. omnes, humi, circa ignem, more gentis aliquid manducantes. Stupente igitur viro, atque illis rei novitate nominat; quod audiens omnium  habebat in manu altera, in terram
Abbreviated transcription (Latin):
rum anta oculos noiã ampliꝰ
aut caro oni tinieus Et iam
ait aut atl̃ Mefc̃ fidio oim̃e
dulcedo extincta est A Magnũ
fateor ac dulte solatiũ pr̃i filius
bonus s sosicetũ et graue at sepe
dullc̃issima offendũt et carssima
impediũt et p̾ciosessima ierꝭ pie¬
mũt et fortassis tibl filius obsta¬
bat astiora omimno uoluẽti Iam
mestior licet et libior sauctus
assinge bona de malis elic̾e sa¬
ꝓprentis est AMors me filu me¬
stum fecit B ac quid iestat ala¬

Expanded text:
iam amplius, “aut caro oneri timens, ut Maro ait, aut alteri”. Cum filio vite dulcedo omnis extincta est. Magnum fateor ac dulce solatium patri filius bonus, sed sollicitum ac grave, et sepe dulcissima offendunt, et carissima impediunt, et pretiosissima rerum premunt. Et fortassis hic filius obstabat altiora animo volventi. Iam mestior licet ac liberior factus, assurge. Bona de malis elicere sapientis est. Mors me filii mestum fecit. At quod restat ala
Abbreviated transcription (Latin):
mori autem semꝑ uiẽ lex ĩnuo¬
uilis sit natẽ ẜ u̾os assidue mo¬
riẽtes sensimi a pũtis añii a fe¬
ne du̾titis uulgaie malũ quicq̃d
est aliud ꝙͣ ultio oculos claude̾
ne radio solis aspiciant tanꝙ̃r
luti nõ oculis dampnũ sit illam
nescias/ quis tani cecus ut nõ
bideat quis tam hebes ut nesti¬
at uentati ierp nichil detrahit
sensuũ aut intellca infirmitas

Expanded text:
mori autem semper vestre lex immobilis sit nature; sed vos adsidue morientes, sensum a presentibus, animum a fine divertitis, vulgare malum; quod quid est aliud, quam ultro oculos claudere, ne radios solis aspiciant, tamquam luci ut oculis damnum sit, illamnescias. Quis tam cecus ut non videat, quis tam hebes ut nesciat? Veritati rerum nichil detrahit sensuum aut intellectus infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
piditas afftũs inconditi cũcta
ꝑtomistuere In te mno fortune
tillum publiquũ uis mutoer
iet te nõ potiꝰ ad coem cursum
liuãm moris inflecte D eluãto
indignior m anteponit᷑ ꝯpetitor¬
¶ Et. l. flamimꝰ mox ob n¬
dignũ facimꝰ Iudicandus ⁊ or¬
dine senatorio amonendo scpio¬
iii nasite p̾latus fuit/ uiro onn
optimo senatꝰ et popłi sentẽcus
uidicato et sacumꝰ cathomi illau¬
datꝰ laudatissimo nõ solũ popt̾i
amicoꝵ sinũq hostiũ iudicio s¬

Expanded text:
piditas, affectus inconditi cuncta piditas, affectus inconditi cuncta permiscuere. In te uno fortune stilum publicum vis mutari, et non te potius ad communem cursum humani moris inflecti. Quanto indignior michi anteponitur competitor! Et Lucius Flaminius, mox ob indignum facinus iudicandus, et ordine Senatorio amovendus, Scipioni Nasice prelatus fuit, viro omnium optimo, Senatus et populi sententiis iudicato. Et Vatinius Catoni, illaudatus laudatissimo, non solum populi amicorum si
Abbreviated transcription (Latin):
essent onmes, tu nõ ut indigna¬
tiones ml̃tas ac dolor̃e fugias ie¬
pulsarp diste optaie possibilia ⁊
honesta nõ assequi uelle quicq̃d
ncõsultꝰ et inexplebilis appetitꝰ
optau̾it/ quidqiuĩd spes hũana
suggesẜit/ Dño tnĩ repulsus
ego s indignũs mͥ añposita fuit¬
B Et quotiens ndigni dignissi¬
nus pioferũt᷑ et quociens indi¬
guis indignissinus Iuditant
alienarp seu̾ior suop quisquis fa¬
uorabilis ierũ Iudex młti se in¬
digno dicũt pauci ciedũt O
pue rei patior repulsã. H auil¬
tis pua negata magna ultio
oblata uidimꝰ si repulẜ ꝯpensẽ¬
t᷑ mmni̾a fortuẽ lauces eqͥbũt᷑
s uos illae iudignatione auge¬
tis hec obliuione ac dissimla¬
tione mmuitis D Dignus
eiã Et al aibitior nõ aepelli¬
S ut sit ita antu omma pro
dignitate homimni dau extimas
ac negan utinã ita ẽẽt Et et
plures uonos spes p̾mi ⁊ pau¬
ciores mabos face̾t metꝰ pene
s non ita est amor odiũ spes cu¬

Expanded text:
essent omnes; tu vero ut indignaessent omnes; tu vero ut indignationes multas ac dolorem fugias repulsarum, disce optare possibilia et honesta, non assequi velle quicquid inconsultus et inexplebilis appetitus optaverit, quicquid spes vana suggesserit. Non tantum repulsus ego, sed indignus michi antepositus fuit. Et quotiens indigni dignissimis preferuntur? et quotiens indignos indignissimi iudicant, alienarum severior, suarum quisque favorabilis rerum iudex. Multi se indignos dicunt, pauci credunt. Parve rei patior repulsam. Multis parva negata magna ultro oblata vidimus. Si repulsis compensentur munera, fortune lances equabuntur, sed vos illas indignatione augetis, hec oblivione atque dissimulatione minuitis. Dignus eram, ut arbitror, non repelli. Ut sit ita, an tu omnia pro dignitate hominum dari existimas ac negari? Utinam ita esset, ut et plures bonos spes premii, et pauciores malos faceret metus pene! Sed non ita est. Amor, odium, spes, cu
Abbreviated transcription (Latin):
licẽtiam et negandi alus enpis
lib̃tatem / quid ꝙ sepe iudigna pe¬
titio dignã iepulse p̾buit mat̾i¬
am quid ꝙ sepe etiã petẽti ie¬
pulsa btilis fuit cũ quod petie¬
rat ipetrasse dampnosũ est
D Iustã patior iepulsa
Si nuusta est iepulsa iusta gͦ
petitio/ gaude cuiuscũq potius
culpã ẽẽ ꝙ tuã. D Gude nõ
merui iepulsã tua Qiũlti
se magna nutos putãt unde
penitꝰ nil m̾ent᷑ huic repulse do¬
lor hinic quele iste quib orbis tie
et om̃is uita homii plena est¬
O pudendã patior iopulam¬
A pudeud̃ nichil piet̾ culpan¬
que pudoĩe tibt infeire potuit qd
tut nõ erat arbitiii D iepulsã
patior uñ nõ coedidi H Ciedu¬
litas nc̾ta est cta aut̃ ies non
posse quod petit᷑ negaie non est
liben s ẜui nõ posse repulsam
pati nõ est ciuis ẜ tyrãn B
Optate sꝑateq iei passus sũ repul¬
sam ¶Si quicquid sꝑant cupi¬
untq homines assegileient᷑ dit

Expanded text:
licentiam, et negandi aliis carpis licentiam, et negandi aliis carpis libertatem? Quid quod sepe indigna petitio, dignam repulse prebuit materiam? Quid quod sepe etiam petenti repulsa utilis fuit, cui quod petierat impetrasse, damnosum erat? Iniustam patior repulsam. Si iniusta est repulsa, iusta ergo petitio: gaude cuiuscunque potius culpam esse quam tuam. Unde non merui repulsam tuli. Multi se magna meritos putant. Unde penitus nichil merentur; hinc repulse dolor, hinc querele iste, quibus orbis terre et omnis vita hominum plena est. Pudendam patior repulsam. Pudendum nichil preter culpad tui non erat arbitrii? Repulsam patior unde non credidi. Credulitas incerta est, certa autem res. Non posse quod petitur negare, non est liberi, sed servi. Non posse repulsam pati, non est civis, sed tyranni. Optate sperateque rei passus sum repulsam. Si quicquid sperant cupiuntque homines assequerentur, dii
Abbreviated transcription (Latin):
milsse quere aliũ qui ymissũ
impleat nõ p̃t unꝰ oĩa faceie
fecit hoc ꝓmissor ut eũ int̾m
nõ fit Q Quar cupiditatũ
potẽcior est q̃ tenet ꝙͣ q̃ postit¬
D O quot ille pollicitꝭ habũ¬
dat/. Saut irudebat aut ad
tempus diligi uolebat ut dc̃m̃
est et forte dum tibi mt̃ta pio¬
nute̾t / unũ aliquid ate poscebat
quod uel magni p̾cio mẽdatii bñ
Epulsam passus idignor¬
E uis ne igit᷑ quetũq po¬
postis adipisti ita ut negani tibi
nichil possit uide ne intolande
suꝓbie sit hoc belle, menunisse
magui pompeii decuisset quo
iustio an ciuis maior uuꝙ̃ fuit
de que tañ senptũ est/ queq dan
noluit uoluit sibi posse negan
tudiuẽ sĩmo etiã imꝑio gliosis
negata cognonimꝰ/ et tu g̃uiter
uũã aut alt̾am fers iepulsam
demq ꝙͣ multa cotidie deus po¬
stit ab homĩe nlliꝰ iei indi¬
gens nec nupetrat/ O ron
possum equo aĩo iepulsã pati
ECur petendi tibi auogas

Expanded text:
misisse; quere alium qui promissum misisse; quere alium qui promissum impleat: non potest unus omnia facere. Fecit hoc promissor, ut eum interim non fit. Duarum cupiditatum, potentior est que tenet, quam que poscit. O quot ille pollicitis abundabat! Aut irridebat, aut ad tempus diligi volebat, ut dictum est, et forte dum tibi multa promitteret, unum aliquid a te poscebat, quod vel magni pretio mendacii bene epulsam passus indignor. Vis ne igitur quecunque poposceris adipisci, ita ut negari tibi nichil possit? Vide ne intolerande superbie sit hoc velle. Meminisse Magni Pompei decuerat, quo nescio an quis maior umquam fuit, de quo tamen scriptum est: Queque dari voluit, voluit sibi posse negari. itudinem summo etiam imperio gloriosis, negata cognovimus: et tu graviter unam aut alteram fers repulsam? Denique quam multa quotidie Deus poscit ab homine nullius rei indigens, nec impetrat? Non possum equo animo repulsam pati. Cur petendi tibi arrogas
Abbreviated transcription (Latin):
giauit feio. E Et si neuis
spui uelit m̃ti cupiãt tuih
metui itaq quod ait anneꝯ
et suit mala oĩã haud dubie¬
tamen malũ mius hoc ultim̃
ꝙͣuis ignobilius nec deẽ silũ cu¬
iq remediũ/ odiũ obsequio le¬
int᷑ liuor modestia ꝯtemptꝰ a¬
nucuͣs illustuũ et honestis arti¬
bus at uirtute memo p̃mũ Grͣs
contemptior iome fuit nemo mni
nus ea age et tubonũ magnũq
aliquid quo contempni nequeas
Siũ piomissa nõ cõplent᷑¬
SiLrnd singlarit̾ de hͦ
q̃ulens qued omnib est cõmue
huilla quidem res magis munꝰ
inqͣnat ꝙ̃ dura frons ac lenta
dilatio st hic est mos cito uultꝭ
acape tarde aut̃ daie ad illud
alaries/ ad hoc inesti ad illud p̾¬
cipites ad hoc segnes ingratitu¬
diuis duplex radix dup ma¬
tia quelar dum et illos mora
et celi̾tas hos contustat B mlta
iͥ piissa sunt nichil implet᷑
magnis ponussorib mmi¬
nũ fidei ẽẽ debet nota uanitas
note blanditie nota hom̃i mõ¬
aliquis pionusit sufficit pio¬

Expanded text:
graviter fero. Etsi nemo sperni velit, multi cupiant timeri: metui. Itaque quod ait Anneuset sint mala omnia, haud dubietamen malum minus, hoc ultimum quamvis ignobilius, nec deest suum cuique remedium. Odium obsequio lenitur, livor modestia, contemptus amicitiis illustrium, et honestis artibus ac virtute. Nemo primum Bruto contemptior Rome fuit, nemo minus postea. Age et tu bonum magnumque aliquid, quo contemni nequeas. Sero promissa complentur. Quid singulariter de hoc quereris, quod omnibus est commune? Nulla quidem res magis munus inquinat, quam dura frons et lenta dilatio. Sed hic est mos, cito vultis accipere, tarde autem dare, ad illud alacres, ad hoc mesti, ad illud precipites, ad hoc segnes. Ingratitudinis duplex radix, duplex materia querelarum, dum et illos mora, et celeritas hos constringat. Multa michi promissa sunt, nichil impletur. Magnis promissoribus minimum fidei esse debet: nota vanitas, note blanditie, nota hominum menaliquis promisit: sufficit pro
Abbreviated transcription (Latin):
cpitio ꝓut infaus meꝰ H at ar¬
chemorꝰ fpente alii grauide lacce
nuttis ali morbis qui pene plu¬
nes illam in etatẽ ꝙͣ in senectu¬
C icidũt. O ꝓut i faus meus
piecipicio Repẽtina mois ãno¬
beutib optanda nocẽtib metuẽ¬
da est O infaus meꝰ ex altio
pceps ꝑut A languide pertib
miors durior sepe et angastiẽ
langores delor om̃is es tolera¬
bilior quo breuior O ꝑut p̾cipi¬
tio infans meus D p̾cipltari
et rũe illius etatis est ꝓpũ fecit
pusse penud erat et feliat̾ secũ
atit pͥnus ꝑeundo ꝙ uite malis
eoꝑti et intẽti uemo eñi nõ exꝑ¬
tuo est nõ intẽti aut̃ nĩti qui
uulet / nocẽtissimꝰ ꝑusset noli il¬
lu in tuto põitũ deflere fortime
minas om̃s euasit et p̾occuꝙa¬
uit mortem que illũ dilata p̾¬
occupasset D lupus meũ deuora

Expanded text:
cipitio periit infans meus. At Archemorus serpente, alii gravide lacte nutricis, alii morbis, qui pene plures illam in etatem, quam in senectutem incidunt. Periit infans meus precipitio. Repentina mors innocentibus optanda, nocentibus metuenda est. Infans meus ex alto preceps periit. Languide pereuntibus, mors durior sepe, et angustie longiores. Dolor omnis eo tolerabilior quo brevior. Periit precipitio infans meus. Precipitari et ruere illius etatis est proprium. Fecit periisse: pereundum erat; et feliciter secum agitur, prius pereundo, quam vite malis experti et intenti; nemo enim non expertus est, non intenti autem multi, qui viveret, nocentissimus periisset. Noli illum in tuto positum deflere: fortune minas omnes evasit, et preoccupavit mortem que illum dilata preocc
Abbreviated transcription (Latin):
unꝙͣ habusse ꝙͣ querca ⁊ fagos
hec si facta sunt cur nõ iłm fi
possint quod isi sic eẽt quid se¬
tissent pͥmi hoñi quib nec ma¬
gister ullus erat nec ieꝑti aliqͥs
miraudo igit᷑ cogitãdo assurgendo
et ingeniũ acuendo ea ip̃a q̃ uos
cum om̃ib p̾ceptorib uñs uix
intelligitis in uen̾e aude et tu a¬
liquid teꝙ magnis inserere ne
diffidas si mortalis defuit etnꝯ
onña ille fecit et ingenia et scie
tura nõ unicit᷑ A Distipulum
indocileni sors dedit/. E Terre
ande colens solue boues quid
te toiques. illi parce et tibi cũ
tot fuit laboies nlc̃ et ĩeuita¬
biles suuacuos s quere stulticia
docilem S di docilis est uirtu¬
tũ illic iusta meliorib illum
artib oruaiu̾s ꝙ si neutͫ capit
uacuũ sine nene quis in ꝑtusum
uas effuderis quod inq ibi subsidat
teq iuigi tedio exhauriat/ dit hẽto

Expanded text:
habuisse, quam quercus et fagos. Hec si facta sunt, cur non iterum fieri possunt? Quod nisi sic esset: quid fecissent primi hominum, quibus nec preceptor ullus erat, nec reperti aliquid? Mirando igitur, cogitando, assurgendo, et ingenium acuendo, ea ipsa que vos cum omnibus preceptoribus vestris vix intelligits invenere. Aude et tu aliquid, teque magnis inserere ne diffidas: si mortalis defuerit, etomnia ille fecit, et ingenia, et scietura non vincitur. Discipulum indocilem sors dedit. Terre aride colonus, solve boves, quid te torques? Illi parce et tibi, cum tot sint labores necessarii et inevitabiles: supervacuos querere stultitia indocilem. Si docilis est virtutum, illic insta: melioribus illum artibus ornaveris. Quod si neutrum capit, vacuum sine, neve quid in pertusum vas effuderis, quod neque ibi subsideat, te
Abbreviated transcription (Latin):
uerus in fuiores quigũ dies p̃mos
in stiepitit ut̾ epłas et coreas agi¬
tie uit̾ epithalamna et ioces et cãta
et tymꝑana reliquã uitã omneni
int̾ suspiciones at iurgia utioba
iephen sibiles nã ueqi ie adeo au¬
capitẽ sit amare neq tã insepara¬
uibem sit horde ueqi tam amabi¬
seni sit odisse dicuerat ꝯrtuneq

Expanded text:
verius in furores, coniugii dies primos, verius in furores, coniugii dies primos, in strepitu inter epulas et choreas agitis, inter epithalamia et iocos et cantus et tympana, reliquam vitam omnem in suspitiones et iurgia: utrobique reprehensibiles. Nam neque rem adeo ancipitem sic amare, neque tam inseparabilem sic horrere, neque tam amabilem sic odis
Abbreviated transcription (Latin):
quesiuit que tanti cã suspirii nir¬
sus ille suspurins, uellem inquit
dundia dñi mei ꝑte pacisti ut
ita m constaiet huns puero me¬
ũ sicut tibi constat ẽẽ tuũ ad hͭ
illa nichil fronte mota uł amnio
enĩ uo̾ inquit/ nequaꝙͣ tanto p̾çie
est opus da m centũ prati iuga
ubi gieges meos pastã et de hor
ip̃o ceitũ ego te faciam cũq ille
impossibile porsus id ditẽt quota¬
tie qui ꝑpe aderant piocdous et
sponsione int̾posita natũ illa ulius
extulit, et est ne hie inquit uere
meus, cumqz uir anuissi illa bra¬
chue portentis et puers poirepit
et accipe ait dono eũ tibi ia haud
dubie tuus est nsu astãtiũ obor¬
to pro uxore diffinitũ et uir om̃i
sentẽcus condepnato est grebre ni¬
mis, nũc honnẽs huiꝰ gn̾is lites
at lamẽta funt piom in nuptias
ymo lubnci at mentes uix uide
diem cieditis quo manti hoc est
uii sitie qualt quasi a lit̾ nõ possi¬
tis de huic prefus in gaudia seu

Expanded text:
quesivit que tanti causa suspirii. Rursus ille suspirans: “Vellem, inquit, dimidia dominii mei parte pacisci, ut ita michi constaret hunc puerum meum, sicut tibi constat esse tuum”. Ad hec illa nichil fronte mota nec animo: “Enimvero, inquit, nequaquam tanto pretio est opus. Da michi centum prati iugera ubi greges meos pascat, de hoc ipso certum ego te faciam”. Cum ille impossibile prorsus id diceret, convocatis qui prope aderant proceribus, et sponsione interposita, natum illa ulnis extulit. “Et est ne, inquit, hic vere meus?” Cumque vir annuisset, illa brachiis protentis, ei puerum porrexit et “Accipe, ait, dono eum tibi, iam haud dubie tuus est”. Risu astantium oborto, pro uxore diffinitum, et vir omnium sententiis condemnatus est. Crebre nimis inter homines huius generis lites ac lamenta sunt. Proni in nuptias, immo lubrici ac ruentes, vix videre diem creditis quo mariti, hoc est viri, sitis, quasi aliter non possitis, dehinc prefusi in gaudia, seu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾iam solicitudinũ et curarp qui¬
uus ut car̾es uł tibi uł filio ax¬
riend fuit securũ piem̃ sola mors
facit D filueni auusi. R si piũ
nl est iaui ꝙ illi metuas in tu¬
to est at si ipiũ tuor uuato¬
rem annorp tue stuulin sentu¬
tis extulisti O fillũ ꝑdidi R
Si uirtute ꝑditũ gaude ꝙ habu¬
ene at si uitio ꝑditũ gaude
saltem ꝙ amiẜis utiobiq uatẽ¬

Expanded text:
teriam sollicitudinum et curarum, quiteriam sollicitudinum et curarum, quibus ut careres, vel tibi vel filio moriendum fuit. Securum patrem sola mors facit. Filium amisi. Si pium, nichil est quod illi metuas: in tuto est; at si impium, tuorum numeratorem annorum, tue stimulum senectutis extulisti. Filium perdidi. Si virtute preditum, gaude quod habueris, at si vitio preditum, gaude saltem quod amis
Abbreviated transcription (Latin):
Gerius ꝙ pietatis est quib se uni¬
lib exemplis iutẜit sparthana
illa nuilier aput̃ ssꝑtores quid̃
que audito ꝙ filius in p̾lio cecidiss
lõ ait illum genui ut eẽt qui
uirtꝰ / Maiorisq coruelie si cla¬
ingentis mati et ad sũmũ spt̃antis
imꝑiũ ut t̾re tradita fuit luctũ
mop deposu nũꝙͣ u̾o̾ memoriã
int̾misit alta filus mul̃tis ymo eĩ¬
b amices quor asiquos a popula
uocantib / nõ se miẜamt s felicem
esse respondit que tales filios ge¬
nuisset insignis nuilier nec pũti
miẜa nec p̾t̾ito etic̃i felix que
contra publicã opiõnẽ et ꝯsue¬
tudiẽ imẜoꝵ se felicitate piet̾i¬
ta et seti temporis nsria ueõria
solaret᷑ grataq habiusset ꝙ amu¬
siss eq̃minis ob hoc unũ Rigua
uti prosꝑiore successu et illa quidi
nulier tot tam grauib fortue
uuln̾ibus icõcussa ꝑmasit tu
uir unico deiectꝰ luges Da¬
misi filiũ Bamisesti siuil et
metꝰ mĩtos aut infiuitãq ma¬

Expanded text:
Quibus se virilibus exemplis interserit, Spartana illa mulier, apud scriptores quidem que audito quod filius in prelio excidisset: “Ideo, ait, illum genui, ut esset qui virtus maiorisque Cornelie, sed claingentis nati, et ad summum spectantis imperium, ut terre traditus fuit, luctum mox deposuit, numquam vero memoriam intermisit; altera filiis multis, immo omnibus amissis, quorum aliquos a populo vocantibus, non se miseram, sed felicem esse respondit, que tales filios genuisset. Insignis mulier, nec presenti misera, et preterito etiam felix, que contra publicam opinionem et consuetudinem miserorum, se felicitate preterita et leti temporis memoria solaretur, grata quod habuisset, quod amisisset equanimis, ob hoc unum digna uteri prosperiore successu. Et illa quidem mulier, tot tam gravibus fortune vulneribus inconcussa permansit, tu vir unico deiectus luges? Amisi filum. Amisisti simul et metus multos, infinitamque ma
Abbreviated transcription (Latin):
ret res p̾nata ꝙͣ publita Goluptas
D unũ dñm ẜua fert patria Ry
At nõ unũ s trignita sim̃ illa nobi¬
lis legum mater gietie qz liuien al¬
terum achene Spat̾a uniũ dñm
feit B multos aũt Roma quis
caligulas nestiat ac nerones ac do¬
micianos et cõmodos et heliegaba¬
les et Gassianos/ et gallienos ac
ne singla impu piobra exequat
maxiuanos et pietatis hostes in¬
lianos at decios saidana pallum
assmna ꝑtulit cyrum psis alexan¬
diũ giecia atq asya ieges dictos
uere aut tyrãnos ac̾rimos tulit¬
et ñites et dyonisios cecilia pha¬
laridem agat hodeclem lacedemõ
cleomenẽ nauidemq quã argi quo
ppessi femineãq exoris auariciã
que uno ip̃o capatior suo in sexu

Expanded text:
ret res privata quam publica, voluptas ret res privata quam publica, voluptas s. Unum dominum serva fert patria. At non unum, sed triginta simul, illa legum nobilis mater Grecieque lumen alterum Athene. Patria dominum unum fert. Multos autem Roma: quis Caligulas nesciat ac Nerones, et Domitianos ac Commodos, et Heliogabalos et Bassianos et Galienos ac, ne singula imperii probra exequar, Maximinos et, pietatis hostes, Iulianos ac Decios? Sardanapalum Assyria pertulit, Cyrum Persis, Alexandrum Grecia atque Asia. Reges dictos, vere autem tyrannos acerrimos et immites tulit, et Dionysios Sicilia, Phalaridem, Agathoclem; Lacedemon Cleomenem Agidemque quem Argi quoque perpensi femineamque uxoris avaritiam, que viro ipso rapacior in
Abbreviated transcription (Latin):
agẽtib niclul peuis ꝙͣ secunitas
at libtas que nichil metuit ꝓxi¬
mꝯ est Rinne D Iinquũ do¬
mnũ Infausta plebs patit᷑ Q
dyom contẽplare ille oir nuybus
ttq nidoctꝰ. deseip̃o suaq tyiãnde
quid sentiret aꝑtissime pendentis
siꝙpͣ amuci uertioem gladii cuspi¬
de declarauit nota est hiystoria
tinet plebs hyrãnũ et tyrãnus
plebem sic reapioco pauore se cui¬
tiant hoc iefeit ꝙ iẜia plebis
appet at tyrani latet nõ nunꝯta¬
nẽ affligit purpies uelanuine
tectũ uuluꝰ neq ninꝰ auire gra¬
uãt compedes ꝙ feree est et sua Et
in sordib utq in fio sic in lãcus
at splendore imẜia aureai quidẽ ty¬
tãm uestis extusecꝰ obũte illam
ardentib intꝰ aculeis plena est ita
ut uides nõ penitꝰ aut impune sent¬
ũt tyr̃am aut mlta plebs p̾mit᷑¬
Is. Inclemẽtissimꝰ nobis est dñs¬
Birõ tot passim ẽẽnt dñi nec
tam late furent nisi populr nisam¬
rent et cuiq ciurã piose carior fo¬

Expanded text:
agentibus nichil peius quam securitas ac libertas. Qui nichil metuit, proximus est ruine. Iniquum dominum infausta plebs patitur. Dionysum contemplare: ille vir improbus nec indoctus, de se ipso suaque tyrannide quid sentiret, aptissime pendentis supra amici verticem gladii cuspide, declaravit. Nota est historia. Timet plebs Tyrannum, et Tyrannus plebem, sic reciproco pavore se cruciant; hoc refert, quod miseria plebis apparet, et Tyranni latet. Non minus tamen affligit purpureo velamine tectum vulnus, neque minus auree gravant compedes quam ferree; est et sua, ut in sordibus utque in fumo, sic lautitiis ac splendore, miseria. Aurea quidem tyranni vestis extrinsecus? Obverte illam: ardentibus intus aculeis plena est, ita ut vides non penitus aut impune seviunt tyranni, aut inulta plebs premitur. Inclementissimus nobis est dominus. Non tot passim essent domini, nec tam late furerent, nisi populi insanirent, et cuique civium pro se carior fo
Abbreviated transcription (Latin):
nꝮ apus uos ꝙ̃ apud egiptios ac
medos libtate pessũdata ac seplta
beisa ẜuitꝰ in nat᷑am sit sit ut ꝑs
nati erant puduit/ uos enĩ pene
omnes in ẜuitio nati atq edutate
St doloris antiquã sit nouã qu̾ele
matiam nõ habetis Opotentis
domini graui pͥmin᷑ iugo Bau¬
stophanis poete utilis fabella que
neuet nõ nut̾end̃ in urbib leonẽ
tañi si nultꝯ fu̾it obsequend illi
ẽẽ net tyrãnidis noͣle in alũ ĩpa

Expanded text:
 apud vos quam apud Egyptios aut Medos libertate pessumdata ac sepulta, versa servitus in naturam sit, sic ut pars  nati erant puduit: vos enim pene omnes in servitio nati atque educati, ut doloris antiquam, sic novam querele materiam non habetis. Potentis domini gravi premimur iugo. Aristophanis Poete utilis fabella, que monet non nutriendum in urbibus leonem; tamen si nutritus fuerit, obsequendum illi esse. Nec Tyrannid
Abbreviated transcription (Latin):
aut fuerũt Girtutib aut doctͥnis
clau nõ posse unũ ingeniũ acce¬
dere insi alique nntꝰ in aĩo frĩtille
sunt que p̾ceptoris spũ excitate et
adiute genosum discipline fomitẽ
acripiant aliaquin algidum in a¬
nem ne quidꝙͣ flabis D Intracta¬
bilem discipulũ ac suꝑbũ qlo R
duꝑbia hostis ingenii est dium q
subesse dedignat᷑ et ad diste negligit
distipulus insolens egre manũ
ferile subiciet doct̾ne anii rep̾hẽsi¬
omb auien collum iugo D
habeo prespitate tuuid discipłm
S Tunor oculor uifut tumor¬
aniii ingenis noget ut discipa¬
nis addito fiat comp̾menda est
omio elatio stis ut alexander
macedo cum aliqñ mathentatitis
aumi applicasset ut geonietuta
sibi quedam obsturũcula tradent᷑
difficultatib offensus pceptori ini¬
quid ille respondeat/ hec inquit
eque omib difficilia siunit ut s.
ominẽ illi spem iegu fastꝰ excir¬
te̾t sic est eni heitle nulle fuiit
foitiie ꝑtes in ingemi redus
quisquis doctꝰ aut sapieus fieu

Expanded text:
 aut doctrinis clari, non posse unum ingenium accendere, nisi alique intus in animo scintille sint, que preceptoris spiritu excitate et adiute generosum discipline fomitem arripiant; alioquin algidum in cinerem, ne quicquam flabis. Intractabilem discipulum ac superbum habeo. Superbia hostis ingenii est, dumque subesse dedignatur, et discere negligit discipulus insolens; egre manum ferule subiciet, doctrine animum, reprehensionibus aurem, collum iugo. Habeo prosperitate tumidum discipulum. Sicut tumor oculorum animi ingenio nocet: ut disciplinis aditus fiat, comprimenda est omnis elatio. Scis ut Alexander Macedo, cum aliquando Mathematicis animum applicasset, et Geometrica sibi quedam obscuriuscula traderentur, difficultatibus offensus preceptori impquid ille respondeat: “Hec, inquit, eque omnibus difficilia sunt”, ut scilicet omnem illi spem regii fastus excuteret. Sic est enim hercle, nulle sunt fortune partes in ingenii rebus: quisquis doctus ac sapiens fieri
Abbreviated transcription (Latin):
libens, qui fecit aures tibi nõ has
tñi quas uidemꝰ s inuisibiles a¬
lias iitꝰ in amma illum audi
qui decet homm̃e scĩam sicut
scriptum est quo in suꝑ tacente
fuistra p̾ceptor quicũꝙ mortał
ꝙuis doccissimꝰ laboraret U
pieceptorẽ iudectum egͤ feio B
uel ad ab illo fugiens aliũ que
ul ad ceipm iedi et memĩto epy¬
curũ sepe acycone licet irrisum
uisum tamẽ senece magnũ uirp
nõ indoctũ mͦ p̾ceptorẽ habuisse
ẜ nullum ut gliabundꝰ id ip̃e
ꝯmemorat augustinũ u̾o quod
de seip̃o testat᷑ cui nõ oĩa credere
nephas est et aristeconcas cate¬
gorias que uitꝰ difficilliã nũant᷑
et artes libales quas singlas a p̾¬
ceptorib didicisse magnũ ducitur
nille goñi tradente ut id ait
om̃s intellexisse et nouissimum¬
om̃ uernocedum birũ doltrina

Expanded text:
libens, qui fecit aures tibi, non has libens, qui fecit aures tibi, non has tantum quas videmus, sed invisibiles alias, intus in anima; illum audi, “qui docet hominem scientiam”, sicut scriptum est. Quo insuper tacente, frustra preceptor, quicunque mortalis, quamvis doctissimus, laboraret. Preceptorem indoctum egre fero. Vel ab illo fugiens alium quere, vel ad te ipsum redi, et memento Epicurum, sepe a Cicerone licet irrisum, visum tamen Senece magnum virum, non indoctum modo preceptorem habuisse, sed nullum, ut gloriabundus idem ipse commemorat. Augustinum vero, quod de se ipso testatur, cui non omnia credere nefas est, et Aristotelicas cathegorias, que inter difficillima numerantur, et artes liberales, quas singulas a preceptoribus didicisse magnum ducitur, nullo hominum tradente, ut idem ait, omnes intellexisse. Novissimumque Bernardum, virum doctrina
Abbreviated transcription (Latin):
te fubiectum sentias nõ humano
cuiꝰ si m̃ister im̃ittior uidet᷑ paci¬
entia fortasẜ efficiet ut nutescat
oix est ullũ tam ferox ingenum
est t̾c̾iũ piet̾ impatĩam que ut
dixt melesta nõ anniuit s aceruat
Dmalus nobis est dũs H Om̃s
uos unũ habetis notũ qostẽ unꝰ
ille m̃tos q̃t icognitos ꝑiclõsior
status D dñs nobis ẽ pessiuꝰ¬
N ded nõ erit du si bene pħis
uisum est uiolentũ nnchil ẽẽ dut¬
t̾nũ et sane si uel unũ pcia ciue
bonũ habeat malũ dnm duitis
Inõ kabebit ¶ de ĩdocto p̾ceptore cͥa ÷ͣꝯͣ¬
st in p̾ceptor indoctꝰ Het¬
i doccum fat̾e nõ possit in¬
docto uerũq sit cõmũe illud sig¬
nũ stientis est posse doc̾e̾ sub in¬
ratione et ut cytonis utar uerbo
aliquo afflatu diumo smne quo nc
doctum certe nec bonli uirũ fieri
posse credend est hoc enĩ nõ solum
phĩe consentit auctoritas U In¬
doctum p̾ceptoĩe nolens audio¬
NNac celestent p̾ceptoĩe audi

Expanded text:
 non humano. Cuius si minister immitior videtur, patientia fortassis efficiet ut mitescat. Vix est enim ullum tam ferox ingeniumest tertium preter impatientiam, que, ut dixi, molesta non minuit, sed acervat. Malus nobis est dominus. Omnes vos unum habetis notum hostem, unus ille multos habet incognitos, periculosior status. Dominus nobis est pessimus. Sed non erit diu. Si bene Philosophis visum est, violentum nichil esse diuturnum. Et sane si vel unum patria civem bonum habeat, malum dominum diutius non habebit. 40 DE INDOCTO PRECEPTORE Est ichi preceptor indoctus. Etsi doctum facere non possit indoctus, verumque sit commune illud: signum scientis est posse docere; sub inratione. Et, ut Ciceronis utar verbo, aliquo “afflatu divino”, sine quo nec doctum certe, nec bonum virum fieri posse credendum est. Hoc enim non solum phie consentit auctoritas. Indoctum preceptorem nolens audio. At celestem preceptorem audi
Abbreviated transcription (Latin):
harenam tũi fodis sed syenten
nutus aconitũ excolis hostem
doces O diue discipulũ ẜuitis
instruo E Sindo canis s sic
est hos clamor hes silentilĩ de¬
lectat potentissimia semꝑ in reb
om̃ib consuetudo est/ uidens et
pistator tatitꝰ clamosus Genator
ar clamosior aliqñ scole arbiter
pulum nactꝰ sum E Sepe fa¬
cilius ursi caput molłias ꝙͣ hoĩs
quid uie aut̃ est in fabulis lupũ¬
aut uulpeculam liãs didicisse
nã elephãtis studiosi nõ auilis
fabula est ẜi nalis hystoria
et hic tilus forsitan studio na¬
luas regit hic pueros ¶ de
Ou̾tam habeo R Eigo et
ꝓatiem sic sunt ferue ies
huãne tustia letis et aniara
dultib temꝑent᷑ atq otuiã ex
quo in ꝑromixtũ hic dulce uõ
hĩtat DIuiusta mich̃i est
nou̾ta E nõ mepte uirgilia¬
no epytheco quãto aut̃ illa ĩiu¬
stior tibr tanco ni ilła ut sie i¬

Expanded text:
harenam tantum fodis, sed serpentem nutris, aconitum excolis, hostem doces. Dure discipulum cervicis instruo. Surdo canis. Sed sic est: hos clamor, hos silentium delectat. Potentissima semper in rebus omnibus consuetudo est; viden ut piscator tacitus, clamosus venator? at clamosior aliquanto schole arbiter pulum nactus sum. Sepe facilius ursi caput mollias quam hominis. Quid vis autem? Est in fabulis lupum, vulpeculam, literas didicisse; nam elephantis studiosi non anilis fabula est, sed naturalis historia. Et hic tuus forsitan studio naluas regit, hic pueros. 42 DE vercam habeo Ergo et patrem; sic sunt ferme res humane, ut tristitia letis, et amara dulcibus temperentur, atque utinam ex equo! Impermixtum hic dulce non habitat. Iniusta michi est noverca Non inepte Virgiliano epitheto uteris; quanto autem illa iniustior tibi, tanto in illam ut sis i