comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
madatoñ paruerũt. ¶Sciẽ¬
dum aũt est si magr̃atus miñ¬
lam distusit insuc̃cessores suoᷤ
uel si si sat̾dationem data opa
traxerũt. quo ad successores su¬
os accipiãt. incħ eis ꝓͦdeẽ.
¶Duius adrianus rpsit q̃ meỹ¬
qui electus ẽ adextimãdas tu¬
torum sat̃datões actoem dan¬
dam. ¶Sunt magr̃ãtus hoc
tores darẽtur ꝯuecoes pupillo
ñ p̃idicare diuus adriamis

Expanded text:
mandato non paruerunt. Sciendum autem est, si magistratus munilam distulerint in successores suos vel si satisdationem data opera traxerint quoad successores accipiant, nihil eis prodesse. Divus Hadrianus rescripsit equi electus est ad aestimandas tutorum satisdationes, actionem dandam.Si inter magistratus hoc tores darentur, conuentiones pupillo non praeiudicare diuus Hadrianus
Abbreviated transcription (Latin):
lius huit apatre accepiss.
¶Cum apostumo ita legaret᷑. si
hr̃s erit.⁊ ñ nato postumosub¬
stituti adierĩt. legata eos dc he
existimadum ẽ. quasi ille iure¬
ret qui debiturus erat.

Expanded text:
lius habuit, a patre accepisset. Cum a postumo ita legetur "si heres erit "et non nato postumo substituti adeant, legata eos debere existimandum est, quae ille, si viveret, debiturus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ fructib osueuerũt Item si
piculum ẽ ne int̾imres usuca¬
piatur. ne debitores tp̃r lib̾ent᷑
id̾ curare debet Ita igitur cura¬
ħ quo ħ quoq offitio adnim¬
strabit. quo solent. curatores
ato tutores pupiliorum.¬
aut examicis defistilant excre¬
tur q̃d̾si nõdum curator ꝯstity¬
tus sit. qr płmq aut nõ petitũ.
aut nõ tardius petitur aut ẜri
datur seruus agebat res hrdi¬
tarias hr̃dẽ institutumuł sub¬
stitutum obsignare ñ debere.

Expanded text:
uctibus consueverunt. Item si periculum est, ne interim res usu capiantur, ne debitores tempore liberentur, idem curare debet. Ita igitur curam hoc quoque officio administrabit, quo solent curatores atque tutores pupillorum.aut ex amicis defuncti aut ex cretur.Quod si nondum sit curator constitutus quia plerumque aut non petitur aut tardius petitur aut serius datur, Seruius aiebat res hereditarias heredem institutum uel substitutum obsignare non debere,
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃n uentri.s ⁊ homs curator da¬
cũ piculum ad curatore ꝑti
alis ẽ qui non edrõ ꝑtu suc¬
cessioẽm speret. haũt iure uti¬
tius atq circũspectius idtien᷑

Expanded text:
tum uentri, sed etiam bonis curator dacum periculum ad curatorem pertinalius est, qui non edito partu successionem speret.Hoc autem iure utitius atque circumspectius id fieri
Abbreviated transcription (Latin):
siaq̃ntum diminui oꝑteat ã¬
bitrum dadum curatore aũts
stituto ħ omt̃ia cessare putecõ¬
scribe tam̃ curaton̾ debẽta uen¬
deti ⁊ inuẽtarium rerum fatiẽ
fatiat. aut c̾tum sit eam non ẽẽ
p̃gnantems⁊ si sciẽs prudesq se
p̃gnantem no eẽ ꝯsumpẜit. desu¬
o eam ꝯsumpsisse labeo ait.
pulsus est. discerͣe debet.

Expanded text:
rsia, quantum deminui oporteat, arbitrum dandum. Curatore autem constituto haec omnia cessare puto: conscribere tamen curatori debent et vendenti et inventarium rerum facientfaciat aut certum sit eam non esse praegnatem. Et si sciens prudensque se praegnatem non esse consumpserit, de suo eam id consumpsisse Labeo ait. repulsus est, discedere debet.
Abbreviated transcription (Latin):
almm̃ta mułri iusta statuere deb
nec ad rem ꝑtinet an dotẽ hãt
un substentare se possit. qr uidẽt᷑
q̃ ita pr̃antur. ip̃i prestar ꝗ in
non possit. ne forte ei quinatus
borum possor futurus ẽ denegaᷤᷤ¬
se alumñta indeamur.

Expanded text:
alimenta mulieri statuere debet. nec ad rem pertinet, an dotem habeat, unde sustentare se possit, quia videntur quae ita praestantur ipsi praestari qui in unde se alere non possit, ne forte ei, qui natus bonorum possessor futurus est, denegasse alimenta videamur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuditiouicerit restituat ꝗd tñ si
tutores pupilliuelint admini¬
strarem̃ erĩt audiẽdinisi sat̃de¬
derint nomine pupilli.aut cuã¬
tores quoq ip̃i sin̾t coͣnstituti.

Expanded text:
iudicio uicerit restituat. quid tam‹en›, si tutores pupilli uelint administrare? non erunt audiendi, nisi satis dederint nomine pupilli aut curatores quoque idem ipsi sint constituti.
Abbreviated transcription (Latin):
siam patitur nam siue pom̃de¬
at siue petat intp̃c pubtati diffi¬
¶Si duompub̾es inincem staty¬
ꝯtrou̾siam fatiunt. interest ut᷑
quisq sẽ solum filium dicat. ã¬
⁊ se ⁊ alium. nam si se solum di
diferri.siue petitor siue possor sit
Siũo alterse solũ alt̾ se ene di¬
cat si quidem ille adolem̃t ꝗ se
le adolem̃t qui ⁊ se dicille ĩpu¬
bes sitqui se solum dic̃nondi¬
fertur ꝯtrou̾sia. nec enim pati¬
tur inpubes controu̾siam sta
tuss facit. Cum hic pͦubes et
se dicat ⁊ iuum non neget filiy¬

Expanded text:
siam patitur: nam siue possideat siue petat, in tempus pubertatis differtur.Si duo impuberes inuicem fatrouersiam, interest, utrum quisque se solum filium dicat an et se. nam si se solum dicdifferr‹i›, siue pe titor siue possessor sit. si uero alter se solum, alter et se dicat, ‹si› quidem ille adoleuerit qui se le adoleuerit qui et se dicit, ille impubes sit qui se solum dicit, non differtur controversia: nec enim patitur impubes status controversiam, sed facit, cum hic pubes et se dicat, illum non neget fili
Abbreviated transcription (Latin):
possit uideri necc̃ium edẽm. ue¬
intpc pub̾tatis differri ꝓculdy¬
bio e ergosiꝗdem deparẽtis bo¬
nis simul ⁊ destatus trou̾sia fi¬
at. hedr̃m locum hebit sin uõ
tm̃ status di fferetur intp̃c pub¬

Expanded text:
possit videri necessarium edictum, vein tempus pubertatis differri procul dubio est. ergo si quidem de parentis bonis simul et de statu controversia fiat, hoc edictum locum habebit: sin vero tantum status, differetur qu
Abbreviated transcription (Latin):
dcõ carbomano dan d̾. uł de¬
negari. si illa hr̃di detulit ius¬
iurãdum. cum cã cognita de
gata. ius ordinarium eripiat¬
nefitio p̃toris ꝗ patitur ꝯtro¬
u̾siam . filius hr̃s ẽẽ pot̃. forte
quia scriptus ẽ edc̃o carbom¬
anolocus non elac simiłr crͣ
c̾tum ẽ quamuis filius sit.eũ
tam̃ h̃rdem ñ foreueluti si ti¬
tio hr de instituto postumus
aut inpubes exhr̃datus.ne¬
getur filius nec adrem ꝑtint
qd̾ int̾est illius. in ꝗbdam fi¬
lium eẽ. ueluti ꝑꝑ frĩs exalia.i
matre nati bona uł nira liber¬
torum⁊ sepulcrorumistos eĩ
caus ad carbomanum ꝯstat

Expanded text:
o Carboniano dari debet, vel denegari, si illa heredi detulit iusiurandum, cum causa cognita detgata ius ordinarium eripiatneficio praetoris qui patitur controuersiam filius heres esse potest, forte quia scriptus est, edicto Carboniano locus non est: ac similiter cum certum est, quamuis filius sit, eum tamen heredem non fore, ueluti si Titio herede instituto postumus aut impubes exheredatus negetur filius. nec ad rem pertinet, quod interest illius in quibusdam filium esse, ueluti propter fratris ex alia matre nati bona uel iura libertorum et sepulchrorum: istos enim casus ad Carbonianum constat
Abbreviated transcription (Latin):
ninasciacura maiorad hiberide¬
beat. ne fame peat filius.q̃m ne
minor hr̃ditas ad petitorem ꝑti¬
neat. si appaint finum non esse.
Maxime aũt puto si missus fu¬

Expanded text:
adhiberi, ne fame pereat filius, quam ne minor hereditas ad petitorem perveniat, si apparuit filium non esse. Maxime autem puto, si missus fu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maxĩe in quirẽ hoc acognatis.
mr̃e. tutorib q pupillideb fin¬
ge ẽẽ testes quosdam qu dilata
ꝯtrou̾sia aut mutabũt ꝯsiliu
aut decedunt. aut pꝑtpr̃is int̃¬

Expanded text:
 maxime inquirere hoc a cognatis matre tutoribusque pupilli debet. finge esse testes quosdam, qui dilata controversia aut mutabunt consilium aut decedent aut propter t
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte postumus in qd eẽ hr̃
institutus ⁊ natus nat negetur
eẽ filius s subiectus eẽ dicetur.
siss filium aͣ dicẽt eum exadul¬
trou̾sia. an int̾ lib̾os sit. exhac p
sine elogio ex hr̃s scriptus eẽt.¬
tũsquisꝗs ẽ qui filium meum
se ẽẽ dic.ex hr̃s esto quia non ẽ
filius exhr̃datus. ¶Siquis
filium suum hr̃dem institueĩt
exminima ꝑte. si calle ꝗ exilla
natus ẽ hr̃s estonon qi filium
testatum decessisse.seq ei suum

Expanded text:
nisi forte postumus, inquit, est heres institutus et natus negetur esse filius, sed subiectus esse dicetur, sisset filium, quod diceret eum ex adulntroversia, an inter liberos sit, ex hac psine elogio exheres scriptus euisquis est, qui filium meum se esse dicit, exheres esto", quia non est filius exheredatus. Si quis filium suum heredem instituerit ex minima parte sic "ille qui ex illa natus est heres esto", non quasi filium testatum dec
Abbreviated transcription (Latin):
negeat eum iilium ẽẽ defuncti
⁊ intestati proitatem adagna¬
tum qui forte transmare abie¬
rit ptinere necc̃ium erit puero
rbonianum edictum. s et ab
possõrem constituere qd sicepit
aut or̃ditatem petere. qĩ bõrum
exceptec eum submouendum.
contemptus enmẽe debet hac
Iprogatiua qd̃ possõrem eum p̃¬
tortantisꝑ constituit. ¶Sig
uult brditatem aut singulos
res pet̾epetat inquid directa x¬
tione qĩ hrsut eapetitione ui¬
dicari po̾ssit: an qĩ exliberis hr̃s
ti ordinarie quoq que liberis
dãtur. intra annum dantur. G
optet hunc qui se filium dicit.
non solum carboman amͦ. bop̃
demex quo patrem suum deces¬
ex quo contron̾sia sibi fi̾cogno

Expanded text:
eum filium esse defuncti et intestati hereditatem ad adgnatum, qui forte trans mare aberit, pertinere: necessarium erit puero Carbonianum edictum. sed et abpossessorem constituere. quod si coeperit aut hereditatem petere quasi bonorumexceptione eum summouendum: contentus enim esse debet hac praerogatiua, quod possessorem eum praetor tantisper constituit. si igitur uult hereditatem aut singulas res petere, petat, inquit, directa actione quasi heres, ut ea petitione iudicari possit, an quasi ex liberis heres ti ordinariae quoque, quae liberis dantur, intra annum dantur. Sed oportebit hunc, qui se filium dicit, non solum Carbonianam bonorumdem, ex quo patrem suum decesex quo controversiam sibi fieri cogno
Abbreviated transcription (Latin):
illud.ut ꝑm̃ atq sinullam cõ¬
trou̾siam pat̾etur inpubes.bo.¬
pos. accipiat. alia ẽ cãe cognitõ
illa utrum deferri debeat intp̃c
pub̾tatis cognitio an p̾sentari
hoc aũt diligẽtissim̃e pͥtori exa¬
minãdum ẽ an expediat pup¬
pilso rep̃sentari cogitõem an
potius differri intp̃c pub̾tatis.¬

Expanded text:
illud, ut, perinde atque si nullam controversiam pateretur impubes, possessionem accipiat, alia causae cognitio illa, utrum differri debeat in tempus pubertatis cognitio an repraesentari. hoc autem diligentissime praetori examinandum est, an expediat pupillo repraesentari cognitionem an potius differri in tempus pubertatis
Abbreviated transcription (Latin):
sta ponem hr̃e potuerit mori¬
antur. hrdib eorum succurrẽ¬
dument. Qud eniiisi ñ potu¬
erit adire hrditatem.iure cessã¬
riti sui. posfumã enixa ẽ eide ti¬
tiecrim̃ adultii semꝓinus ap̃
p̃sidem ꝓm̃tie obiecit. q̃ro an ĩ
tur.sine cã tutores desidãre adul
tis pupille differri.

Expanded text:
onem habere potuerit, moriantur, heredibus eorum succurrendum erit: quid enim, si non potuerunt adire hereditatem iure cessanriti sui postumam enixa est: eidem Titiae crimen adulterii Sempronius apud praesidem provinciae obiecit: quaero, an in tur, sine causa tutores desiderare adultis pupillae differri. 14
Abbreviated transcription (Latin):
bo. pos. ¶Siqs nõ abaliquo
hanc ꝯtrou̾siam patiatur qd̾ ĩt
lib̾os non sit. s ab ip̃o patre.ũ py¬
tanepos ꝗ se retẽtum inpotãte
auidic̃. abemãcipato patre cui
iungi desiderat. an differri debet.
⁊mag̾ ẽ ut differatur. pui em
refert quis ei ꝯtrou̾siam fatiat.
cũ ⁊ sitestator eum negam̃t ex
lib̾is. nõ tam̃ exhrdem scripsit.
carboniano possit eẽ locus s et
cilla editus. iuł. scripsit adhye
ditur. Nam si aliter obẜuetur. ĩ¬
uẽta erit rõ.quemad̾m andaciᷤᷤ¬
simus qsqz maioreimuria ĩpy¬
bem affitiat.qui qpła⁊guiora
deeom̃tiatur s ⁊ si ip̃e defunctuᷤ
ẜuus ẽẽ dicatur. iderit dicendỹ
ꝙ ⁊si fiscus fatiat inꝑub̾i otro¬
uersiam.carbomanum edẽm pt̃

Expanded text:
o hanc controuersiam patiatur, quod inter liberos non sit, sed ab ipso patre, ut puta nepos, qui se retentum in potestate aui dicit, ab emancipato patre, cui iungi desiderat, an differri debeat? et magis est, ut differatur: parvi enim refert, quis ei controversiam faciat, cum et si testator eum negaverit ex liberis, non tamen exheredem scripserit, Carboniano possit esse locus. Sed cilla editus, Iulianus scripsit adhuc ditur. nam si aliter observetur, inventa erit ratio, quemadmodum audacissimus quisque maiore iniuria inpuberem adficiat, qude eo mentiatur.Sed et si ipse defunctus seruus esse dicatur, idem erit dicendum.Sed et si fiscus facit impuberi controuersiam, Carbonianum edictum potest
Abbreviated transcription (Latin):
dectum. qd̾ si dep̃tio acceptoey¬
rator c̾ditores fimosi dimisit.
triplicatiodoli. tutos possores
pr̃abit. ¶Cum demetis cuã¬
torem. quia satis ñ dedãt et res
male administraret. ꝓꝯsul rẽo¬
tatur h̃rdib replicatiodãda e

Expanded text:
derit". quod si pretio accepto curator creditores furiosi dimisit, triplicatio doli tutos possessores praestabit. Cum dementis curatorem, quia satis non dederat et res male administraret, proconsul remotatur: heredibus replicatio danda e
Abbreviated transcription (Latin):
magquamiuntis sunt ĩoq suf¬
ficit urnus excirratorib ꝑsona.
tet uenire. uł tradin debitor li¬
ꝟ̾abitur.neq emptorusucapit.
Lp̃. P onorumuẽtris noĩe.
curatorem dari optet.eumq rẽ
saluam fore uiri bom arbit̃tu
sat̃clare ꝓ ꝯsul iubet. s ħsi nõ ex
in quisitõe detur. nam si exinq¬
post id bñfitium bona uendere
mallẽt / sic̃ mͦtegrare potãs ipoꝵ
ẽ utrum uelint eligendi.ita cu
altum elegint abalto abstinere
debẽt multoꝙ mag̃ id sernara
equum ẽ. si ⁊̃ factus eẽt curator.

Expanded text:
quam iuris sunt ideoque sufficit unius ex curatoribus persona, tet uenire uel tradi, neque debitor liberabitur neque emptor usucapiet.lis. Bonorum uentris nomine curatorem dari oportet eumque rem saluam fore uiri boni arbitratu satisdare proconsul iubet: sed hoc, si non ex inquisitione detur: nam si ex inqpost id beneficium bona uendere mallent: sicut enim integra re potestas ipsorum est utrum uelint eligendi, ita cum alterum elegerint, altero abstinere debent. multoque magis id seruari aequum est, si etiam factus est curator
Abbreviated transcription (Latin):
remae cu temere citra caẽ cogͥ¬
toẽm plenissimũm curatorem
m̃tiam fingunt. quo mag̃ cura¬
tore accepto. honera ciuilia detͣ
monium.s ⁊ corpus ac salls fr¬
riosi. ¶Curator dem̃tidatus.
decto interpõĩto. uti sat̃ daret ñ
cauit.⁊tam̃ quasdamres debõiᷤᷤ
eius legittimo mõ alienaũ. si
hr̃des dem̃tis eas dem res uẽdi¬
cẽt.quas curator alienaũ. ⁊ ex¬

Expanded text:
t, ne cui temere citra causae cognitionem plenissimum curatorem ntiam fingunt, quo magis curatore accepto onera ciuilia detremonium, sed et corpus ac salus furiosi. Curator dementi datus decreto interposito, uti satisdaret, non cauit et tamen quasdam res de bonis eius legitimo modo alienauit. si heredes dementis easdem res uindicent, quas curator alienau
Abbreviated transcription (Latin):
bõrum suorum ã¬
ministratio. ꝙ mo de¬
rib ꝗdem abinitio introcducty
ẽ. s solent hodie p̃tores uel pre¬
sides si talem hoiẽm imuiene¬
rĩt. qui n tp̃cneq finem expẽ¬
sarumht.sz bona sua dilacerã¬
doatq dissipãdo ꝓfundicura¬
torem eĩs dare exemplo furio¬
si⁊ tam diu erunt ãbo incira¬
tõe. quam diuuł furiosus sam¬
tatemułille sanos mores rece¬
pit qd̾ si euem̃t ipo iure desim¬
unt eẽ inpotãte curatorum.
Curatio aũt enis cui boms ĩ¬
ter dr̃. filio negabatur pim̃da
s extat diui pii rrptum. filio
potius curatõem ꝑmittenda
mpatre fimoso. si tam̃ ꝓb sit
duł. Set ⁊ aliis dabꝓ cõ¬
sul curatores. qui reb sins sr̃¬
eẽ non possunt. uel dari iube¬
bit. nec dubĩtaũ filium qͦꝓ
patri curatorem dari.
institati adire. bomis ap̃tore
curator datur.
sona. ueluti senatoris uł uxoriᷤᷤ
enis in ea cã sit ut enis bonaue¬
nire debeãt. nam ut honestuiᷤ ex

Expanded text:
norum suorum administratio, quod moribus quidem ab initio introductum est. sed solent hodie praetores vel praesides, si talem hominem invenerint, qui neque tempus neque finem expensarum habet, sed bona sua dilacerando et dissipando profudit, curatorem e‹i› dare exemplo furiosi: et tamdiu erunt ambo in curatione, quamdiu uel furiosus sanitatem uel ille sanos mores receperit: quod si euenerit, ipso iure desinunt esse in potestate curatorum. Curatio autem eius, cui bonis interdicitur, filio negabatur permittenda: sed extat diui Pii rescriptum filio potius curationem permittendam in patre furioso, si tam probus sitd et aliis dabit proconsul curatores, qui rebus suis superesse non possunt, uel dari iubebit, nec dubitabit filium quoque patri curatorem dari. instituti adire, bonis a praetore curator datur. sona, ueluti senatoris uel uxoris eius, in ea causa sit, ut eius bona uenire debe‹a›nt: nam ut honestius ex
Abbreviated transcription (Latin):
replicatio curatori ꝓfutura eẽt.
index extimabit. nam si curator
sequẽs pecuniam qͣm exꝯdemp¬
natõe ꝯsecutus fcãtimrem furi¬
osi u̾tiss. doli repacatio obstas̾.
furiosi recte somars ul aurmꝰ
rem fuosi alienare possit e

Expanded text:
replicatio curatori profutura esset, iudex aestimabit: nam si curator sequens pecuniam, quam ex condemnatione consecutus fuerat, in rem furiosi vertisset, doli triplicatio obstabit. furiosi recte solvetur vel an unus rem furiosi alienare possit.
Abbreviated transcription (Latin):
qr nisi ꝑeos trãsitum fũit exq¬
b nascitur.abauiculusma
ꝯputabimꝰ. hoc tm̃inmmutato
ut ꝓfrẽ paine ponaturamita
maior mea est.ꝓai soror prĩs
nũm ⁊ expositõem ꝑsonarũ ea
dem erunt. imutato ħ̃ ⁊ ꝓaui
soror ad extremum ponatur.
mat̾tera maior hoc ẽ soror ꝓa¬
ine prĩs uł matris mat̾tera ma
ror homes patruos maiores
quo retulimus ꝗdam appellãt
ita ꝓpatruus panunculus ꝓ
tm̃ nomino. illi cẽ frĩs uel so¬
roris ꝓnepotem me demõstrãt.
patrin magni filius filia hiis
aui frĩs filius filia ꝓam aut ꝓ¬
aine. nepos neptis exfilio filia

Expanded text:
si per eos transitum erit, ex quibus nascitur. avunculus macomputabimus, hoc tantum immutato, ut is frater proaviae ponatur. amita maior: ea est proavi soror, patris numerum et expositionem dem erunt immutato hoc, ut proaui soror ad extremum ponatur. matertera maior: haec est soror proauiae, patris uel matris matertera magror. hos omnes a patruo maiore quos rettulimus quidam appellant ita: propatruus proauunculus,  nomino, illi contra fratris vel sororis pronepotem me demonstrant. patrui magni filius filia: hi sunt avi fratris filius filia, proavi aut proaviae nepos neptis ex fili
Abbreviated transcription (Latin):
drifaria intelligatur nepotis
bifaria geminatur. is m̃isne¬
pote dum taxat admato et q̃¬
druplatur isꝗ geminatus eãt.
duplicatur ⁊ nepte ꝯputata ⁊

Expanded text:
drifariam intellegatur, nepotis bifariam, geminatur is numerus nepote dumtaxat adnumerato et quadruplatur is qui geminatus erat: duplicatur etiam nepte computata. et
Abbreviated transcription (Latin):
abam. totidem eit matris ap
nũs idem ꝑsonarum expoĩtio
ponas. ¶Amita maxima est
abam soror patrisnł mñsami¬
¶Mat̾tera maxima ẽ abaine sorõ
cet̾a ut .s̾. ad extremum dũ ta¬
sore. hoc os quos apatruo magͦ
ꝓposinmus ꝗdam hiis noĩb
designãt. ab patruus abauim¬
culus abamita. abmattera.ita
q nos in different̃ hos ponemꝰ
quos aũt ego applło ab patru¬
os abauunculos abamitas ab¬
matteras illi demõstrant me¬
fris sororisq ad nepotẽ. ¶P¬
trui maioris ofilius filia hn s̃¬

Expanded text:
abavi totidem erunt matris appnumerus idem et personarum expositio ponas. amita maxima: ea est abavi soror, patris vel matris amimatertera maxima: ea est abaviae soror, cetera ut supra ad extremum dumtarore. hos omnes, quos a patruo maximo posuimus, quidam his nominibus designant: abpatruus abauunculus, abamita abmatertera: itaque et nos indifferenter hos ponemus. quos ego autem appello abpatruos abauunculos, abamitas abmaterteras, illi me demonstrant fratris sororisque abnepotem. patrui maioris filius filia: hi s
Abbreviated transcription (Latin):
cecbũt trinepos trineptis una
ex eneptenata alt̾a exatnepte
ꝑsingulos aũt gradus. iõ gem¬
ꝓnepos abnepos amepos trine¬
pos. It trineptis filia nepos ꝓne¬
ros abnepos atnepos trinepos.

Expanded text:
cedunt trinepos trineptis, una ex adnepote nati, altera ex adnepte. per singulos autem gradus ideo gempronepos abnepos adnepos trinepos item trineptis filia nepos pronepos abnepos adnepos trinepo
Abbreviated transcription (Latin):
stremus adiecto dũ taxat silo
filia. qr filius patriimaioris
totidem nec̃ce est ꝑsonas splec¬
tatim. quot patruus maior. aõ.
uin. totidem exfilie ꝑsoa opu¬
tatis.as nũs effitietur q̃m sup̃
posumns. ¶ Amite maiori
filius filia hiisunt ꝓai sorõi¬

Expanded text:
mus, adiecto dumtaxat filio filia, quia filius patrui maioris totidem necesse est personas complectatur, quot patruus maior, id est octo. totidem ex filiae persona computatis is numerus efficietur, quem supra posuimus. amitae maioris filius filia: hi sunt proavi soro
Abbreviated transcription (Latin):
uilius ateni fiua mat̾tere filiu.
tis dupłr acceptistinebunt ꝑ¬
sonas xui. sic frẽs eodem parẽte
nepos exsilionepos exfilia frĩs.¬
a frĩs alio pr̃e eedemq matre
natineptis exfilio neptis exfi¬
exsorore natorum nepotesq
rmei nepos neptisq me patry¬
um magnum appellãt fr̃m so
rorumq in eorum nepotes nep¬
tesq. itemmei int̃ se ꝯsobrim
sunt abnepos abneptis hii sũt
ꝓnepotis ꝓneptis filius filia re¬
potis neptisue. nepos neptis fi¬
lii filie ue ꝓnepos ꝓneptis nepo¬
te uł exfilio natiuł exfilia nepo¬
te uel exfilionata uł exfilia ac¬

Expanded text:
filius, item filia: materterae filius, tis dupliciter accepti continebunt personas sedecim sic. fratris eodem patre nati nepos ex filio nepos exa fratris alio patre eadem matre nati neptis ex filioneptis ex fiex sorore natorum nepotes nemei nepos neptisque me patruum magnum appellant: sororum fratrumque meorum nepotes neptesque, item mei inter se consobrini sunt. abnepos, abneptis: hi sunt pronepotis proneptis filius filia, nepotis neptisue nepos neptis, filii filiaeue pronepos proneptis, nepote uel ex filio nato uel ex filia, nepte uel ex filio nata uel ex filia ac
Abbreviated transcription (Latin):
tris ul matris ꝑsona ꝑ quoss
aut oc̃i sunt. adsimilitiromem
scalarum lororum ue ꝓcluim
quos ita ingredimur. ut apxio
et singłos gradus numẽnus.¬
¶ primo gradu cognatoĩs s̃ spͣ¬
sum usumduoptanatdor

Expanded text:
tris vel matris persona, per quos autem dicti sunt a similitudine scalarum locorumve proclivium, quos ita ingredimur, ut a proxc singulos gradus numeramus. Primo gradu cognationis sunt susum versum duo pater
Abbreviated transcription (Latin):
sie mat̾ patruus aũtis est rce¬
patris suꝑ ⁊ ipẽ duplicit intel¬
ligedus est. expatre uł matre
auia pat̾na mea nupsit patri
tuo pepit teaut inta paterna
tuamipsit patrimeo pepit me
ego tibi patruus suma trimad̾
onupsit.nam qui exbiis ma¬
masculim femims siłr patrin
femine alł amite. siuir qmułx
ille filiam eius duxĩt illa filio
enis ipsit. qui exꝑte ad ole¬
scentis nati erunt exmr̃e puel¬
le natos fris filios illi eos patrͣ¬
os ⁊ amitas appellabunt.
Aiumculus est matris fr̃eatez
sigrni fatatr̃e qua inpatrins di¬
altius filiam duxĩt qui ex hiis
masculims nati fui̾nt mince
auuncłi q̃ femine mincẽ mat̾¬
tere erunt. ⁊ cadem rõe masculi¬

Expanded text:
›nae mater. patruus, is autem est patris frater et ipse dupliciter intellegendus est ex patre uel matre. auia paterna mea nupsit patri tuo, peperit te, aut auia paterna tua nupsit patri meo, pepe‹ri›t me: ego tibi patruus sum et tu miho nupserit: nam qui ex his mamasculi feminis similiter patrui, feminae illis amitae. si vir et mulier ille filiam eius duxerit, illa filio eius nupserit: qui ex patre adulescentis nati erunt, ex matre puellae natos fratris filios, illi eos patruos et amitas appellabunt. avunculus est matris frater eadem significatione, qua in patruo dialterius filiam duxerint, qui ex his masculi nati fuerint, invicem avunculi, quae feminae, invicem materterae erunt, et eadem r
Abbreviated transcription (Latin):
uus hec est patris ⁊ mr̃is pater
patnos quam mat̾nos t. ⁊ideo
euenire solet inbiis ꝗdiu̾sis
parẽtib nati sunt ut qui m eo
frĩ suꝑ sit meus cognatus ñ sit.
intelłr. est enim aui pat̾m uł a¬

Expanded text:
avus, hoc est patris et matris pater.paternos quam maternos habet: et ideo euenire solet in his, qui diuersis parentibus nati sunt, ut qui meo fratri frater sit meus cognatus non sit. intellegitur: est enim aui paterni a
Abbreviated transcription (Latin):
adtritauum ap̃ romanos ꝓpͣo
uocabulo noĩantimuItiores
appllanturitem hbins adẽ
nepotenuitra hos postiores uo¬
cantui suntꝰ exlar̾ib cognati
ut fr̃s sororesq ⁊ exubis ꝓpa¬
gati it patrin amite ⁊ auum¬
gͣunqueq ꝑsona sit abeo ĩei¬
piẽdum cuius decogna tõe qͣri¬
nius ⁊ si exinferiorib aut sup¬
iorib gͣclib estrecta linea. sũ¬
sumaiersumaił deorsum tedẽ¬

Expanded text:
ad tritavum apud Romanos proprio vocabulo nominantur: ulteriores anepotem: ultra hos posteriores vocantur. Sunt et ex lateribus cognati, ut fratres sororesque et ex his prognati: item patrui amitae et avuquaeque persona sit, ab eo incipiendum est cuius de cognatione quaerimus: et si ex inferioribus aut superioribus gradibus est, recta linea susum versum vel deorsum tende
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ illud notandumẽnon q̃m¬
admedum patris matrisq fr̃n
ꝯsorores patrins amite auum¬
culi matertere dm̃r ita frĩs soro¬
risq filios filias nom̃ sp̃ale co¬
gnatoĩs. hr. s ita demonstrari
ꝓneptis quadrifarit intelligr̃¬
tur. ĩelligũt aut eĩ ex nepote ex
filio. aũ ex nepte exfilia ḋscendr̃t
aut ex nepte ex filio. au ex nepote
singulos duplici mõ intel¬
dos diximus ant paine pasne aũ
mat̾ne pater q̃ ⁊ ipẽ sin guleꝑso¬
ne dupliat̃ accipumtur aban

Expanded text:
 illud notandum est non, quemadmodum patris matrisque fratres et sorores patrui amitae, avunculi materterae dicuntur, ita fratris sororisque filios filias nomen speciale cognationis habere, sed ita demonstrari proneptis quadrifariter intelleguntur: aut enim ex nepote ex filio aut ex nepaut ex nepte ex filio aut ex nepte esingulos duplici modo intellegendos diximus, aut proauiae paternae aut maternae pater, quae et ipsae singulae dupliciter accipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
g̃dus et affinium nosse or.qr
corumis̃ asfines et agnatos de¬
stimomum inuiti. dre nõ cogr̃¬
ruiꝰ Gom cegnatõis agreca uo
llamus cognatisunt aquosa¬

Expanded text:
dus et adfinium nosse debet,corum contra adfines et ‹co›gnatos testimonium inuiti dicere non cogimur. Nomen cognationis a Graeca uocllamus. Cognati sunt et quos a
Abbreviated transcription (Latin):
paterre Tisenores aberie ̃trans¬
uerso sinc alaze. frẽs ⁊ sorores li¬
infenorcognatio aprimogͣdu
incip̃ extransuerso sme alatere
nulmus est primus g̈chas ⁊ tõo

Expanded text:
erioris liberi. ex transverso sive a latere fratres et sorores liinferior cognatio a primo gradu incipit, ex transverso sive a latere nullus est primus gradus et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
te ualebit ꝑp̃toris tuitõemñ
ip̃o iure ¶nt p̃tor si id actor ig¬
ram̃t. dabo mintegrum restite¬
toẽm.sciẽti non subuenit. ⁊nnͣ¬
to. qm̃ ipse se decepit.

Expanded text:
 ualebit per praetoris tuitionem, non ipso iure.Ait praetor: 'si id actor ignorauit, dabo in integrum restitutionem'. scienti non subuenit, merito, quoniam ipse se decepit.
Abbreviated transcription (Latin):
quoᷤ facturus ẽ actorem restitu¬
torio agẽdosi ples sint. ꝗ aueto¬
res fuerunt. p̃cepͥtõe ab un o fc̃a
⁊ cet̾i lib̾antur. non electione.
denegãdam.mid qd̾ de est.sabi¬
ns scribit.

Expanded text:
quos facturus est actor restitutorio agendo.Si plures sint qui auctores fuerunt, perceptione ab uno facta et ceteri liberantur, non electione: denegandam in id quod deest Sabinus scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
dcĩ equitas non ẽ
ãbiguane cc̃henteᷤ
decipiatur. du fłs
tutor adhibetur. ¶Uerba
autem edcĩ hec sunt. qd̾ eoaucto¬
re in q̾d tutor ñ fue̾rit ꝟbi edcĩ
multa desunt. ꝗd si fuit tutoris
tam̃ fint qui auctem accõmo¬
dare ñ potuit. puta fumiosusuł
adaliam regionem datuss pop̃.
ad bac ꝑtem edc̃i. qd enim sidy¬
o tutores alter fłs alter uerus
aũctem accommodauĩt. ñ ne
ualeb̾ ꝙ gestum ẽ item ħ edic¬
tum.licet singłarit̃ scriptu sit.
si tam ples interuem̃nt. qui tu¬
tores non erat. tñ locum hãe

Expanded text:
dicti aequitas non est ambigua, ne contrahentes decipiantur, dum falsus tutor adhibetur.Uerba autem edicti haec sunt. 'Quod eo auctore' inquit 'qui tutor non fuerit'. uerbis edicti multa desunt: quid enim si fuit tutor, is tamen fuit qui auctoritatem accommodare non potuit? puta furiosus uel ad aliam regionem datus.Sed Pompad hanc partem edicti: quid enim si duo tutores, alter falsus, alter uerus auctoritatem accommodauerint, nonne ualebit quod gestum est?Item hoc edictum licet singulariter scriptum sit, si tamen plures interuenerint, qui tutores non erant, tamen locum habere
Abbreviated transcription (Latin):
Od. Seris dotalhĩs abali¬
quo institutusmanti iussuuł
adire ul repudiare d boroitatez
s ne mantus aut facile repu¬
diandouł temere suscipiendo ĩ¬
cognitam successionem.dotis
iuditionxori sue obligetrar.s sy¬
lendum est. mulrem eoram test¬
stib introganaitrum uelit omi¬
tt̃e an acquirẽ b̃rditatem ⁊ si re¬
pudiare se dixi̾t. facile mariti wꝰ¬
su repudiab gõ si brditatema¬
gnoscere malĩt. reddendus ẽ
amarito ẜuns ixori. ea ꝯditioẽ u̾
cum iussu eius adierit. rursum
marito retradatur.ita ⁊ mariti
sollicitudim ꝯsuletur. auxoris
desiderio parebitur.
ut mortua ea. dotem potius br¬
dib eius q̃m inchi red̾det. sabi¬
nus dicchat.ntile mͥ eius dotis
recuꝑande. iuditium dandum ẜ¬
eẽ. gaius roem.
ẜit. ⁊ pat̾ fimus ei fecĩt. tam ꝯ si
ei dotem p̾t aliqd̃ tp̃c gener red
ꝯsequitur ut inpẽsam fimens
p̃sentem recipiatceta dotis sta
uir alib̾to institutus portionẽ
hrditatis q̃mut patronusꝯse¬

Expanded text:
. Seruus dotalis heres ab aliquo institutus mariti iussu uel adire uel repudiare debet hereditatem. sed ne maritus aut facile repudiando uel temere suscipiendo incognitam successionem dotis iudicio uxori suae obligetur, consulendum est mulierem coram testibus interrogari, utrum uel‹it› omittere an adquirere hereditatem. et si repudiare se dixerit, facile mariti iussu repudiabit. quod si hereditatem agnoscere maluerit, reddendus est a marito seruus uxori ea condicione, ut, cum iussu eius adierit, rursum marito retradatur. ita et mariti sollicitudini consuletur et uxoris desiderio parebitur. ut mortua ea dotem potius heredibus eius quam mihi redderet. Sabinus dicebat utile mihi eius dotis reciperandae iudicium dandum esse: Gaius idem.erit et pater funus ei fecerit, tametsi ei dotem post aliquod tempus gener reddconsequetur, ut impensam funeris praesentem recipiat, cetera dotis statuir a liberto institutus portionem hereditatis, quam ut patronus conse
Abbreviated transcription (Latin):
Ef cesẜit. iħ mułr brdi suorelĩ¬
hrdem non solet transire qd si
fudi sui srucaimułr uimo
pnsuscessit. restitui is quiro d cum ꝓ¬
moram/si uo̾ alienatant pore¬
tas ant aliꝰqs fundi sui rsũfac
musris iussu uiro eius dederit:
in doteminspiciẽdum ẽ prim̃
qͥmatm mulieri possit restitri.
pot qñt nel cantionib intposi¬
tis. ut sic̃ pot̾ uir.iure suo cedit
mułri fruiq eam patiatur ul
dialle musri pot̾it cedẽant ali¬

Expanded text:
 cessit, nihil mulier heredi suo relins, qui ad heredem non solet transire. quod si fundi sui fructum mulier uiro cessit, restitui is a uiro debet: cum pmoram. si uero alienata sit proprietas aut aliquis fundi sui usum fructum mulieris iussu uiro eius dederit in dotem, inspiciendum est primum, quemadmodum mulieri possit restitui: potest autem uel cautionibus interpositis, ut sic ut potest uir iure suo cedat mulieri fruique eam patiatur, uel,di ille mulieri poterit cedere aut ali
Abbreviated transcription (Latin):
deficit. ñ eñt nec utił actio dan¬
dam. ¶Quedait lexͫ qͣnta po¬
cunia erit. tãtam pecirma da¬
tohostendit estimatoẽm hr̃di¬
tatis uł bõrum lib̾tinon ip̃a
hrditatem uoluisse legem pia¬
reansi maritus ipastes tͣtiere
Ceũ. Hec actio ⁊̃ constãte.
mo. intlieri competit.
ht .tolum malum ⁊ culpam eỹ
prare oꝑtere ẜuius ait. eaq sen¬
tentia publii meuii ẽ. nam hiᷤᷤ
inlicinia grachi uxore statinͭ ꝙ
res dotales que mea seditr̃e
q̃ grachus occisus erat perissẽt.
ait. qr grachi culpa ea seditio

Expanded text:
deficit, non erit nec utilis actio dand‹a›. Quod ait lex: 'quanta pecunia erit, tantam pecuniam dato', ostendit aestimationem hereditatis uel bonorum liberti, non ipsam hereditatem uoluisse legem praestare, nisi maritus ipsas res tradere um. Haec actio etiam constante matrimonio mulieri competit. habet, dolum malum et culpam eum praestare oportere Seruius ait. ea sententia Publii Mucii est: nam is in Licinnia Gracchi uxore statuit, quod res dotales in ea seditione, qua Gracchus occisus erat, perissent, ait, quia Gracchi culpa ea sedi
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ exꝑsona filiianãiꝰ peculii
fit. ⁊ sic totum est pr̃andu mu
lieri qd̾ est inpeculio.qr adhuc
sit qd̃ uxori debeatur. ¶Mari¬
tum inredcẽda dote. dedolo.m.
⁊culpa caue̾ optere q̃d sidolo.
m.fecerit quominus restituere
possit.dampnãdum eum qͣnti
tis nobres nrãs alius retiṅe nõ
debeat. ¶Sipost diuortiũres
dotales detiores fc̃e sunt inxi
reddenda dote morã fecĩt omnni.¬
mõ detrim̃tum ip̃e pr̃abit. ¶Si
ꝗ dõtalium ẜuorum infuga ert̃.
cauẽ debebit maritus se eos uiri
boni arbitratu ꝑ secuturum et
restituturum. ¶Sim̃r in qu¬
qnniolocauĩt fundum⁊ post
primum forte anmun.dinor¬
tium int̾uenerit.sabimis ait ñ
ał fundum mułri reddi opte
qͣm si cauerit. ut si qd p̃ter umꝰ
anni locatõem maritus dãpnatꝰ
fueritse ei restituturum.

Expanded text:
pater ex persona filii, maius peculium pater ex persona filii, maius peculium filieri quod est in peculio, quia adhuc sit quod uxori debeatur. Maritum in reddenda dote de dolo malo et culpa cavere oportet. Quod si dolo malo fecerit, quo minus restituere possit, damnandum eum, quanti tis nobis res nostras alius retinere non debeat. Si post divortium res dotales deteriores factae sint et vir in reddenda dote moram fecerit, omnimodo detrimentum ipse praestabit. Si qui dotalium servorum in fuga erunt, cavere debebit maritus se eos viri boni arbitratu persecuturum et restituturum. Si vir in quinquennio locaverit fundum et post primum forte annum divortium intervenerit, Sabinusalias fundum mulieri reddi oportere, quam si cauerit, si quid praet‹e›r unius anni locationem maritus damnatus fuerit, se ei restituturum.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum exboms lib̾ti.uł exob¬
ligatõe ꝑueĩss ¶ simãitꝰ seruᷤ in
ẜuos dotales fuĩt idendum ẽ
an deh̃ possit ouemria siqͣuidez
fu̾it ostat eum teneri hoc nõie.
siuo ⁊ in suos est naturalis. ad
uxor eam demum a beo exigat at ꝙ¬
q̃m reb sins exiget. nec plus
culpanda ẽ. maliems cohercen¬
da est. hoc ẽ indotalib. ¶Siu¬
xõr uni rem ꝯmodaũt. eaq pe¬
rierit.indẽdum ẽ an ꝯpensatio
nem hoc nõie patipossit. et pu¬
tosi ꝯdem ꝓhibuit eam marit᷑
ꝯmedare.statim de ductõem fi̾.
si uo non ꝓhibint eam ꝯmo¬
dare.arbitrio iudicis modicũ
tp̃c ei indulger cautoem p̃ben¬
ti. ¶Si bona mulris ꝓꝰꝑte sĩt
publicata suꝑẽ mulieri reliq̃
ptis dotis exactio p̃lus puto⁊
dicis ad p᷑ tis ͣdempnatoẽm fa¬
tiẽdam ¶dñtͥota dos publica¬
sit imussu patris. depecclio qde
agetur s siue ꝑꝑ inpensas afili¬
afiliosul amotãs abuxore res
peculiares. hoc ip̃o ꝙ h̃t̃ actionẽ

Expanded text:
ad eum ex bonis liberti uel ex obligatione peruenisset. Si maritus saeuus in seruos dotales fuit, uidendum, an de hoc possit conueniri. et si quidem fuit, constat eum teneri hoc nomine: si uero et in suos est natura talis, igentiam uxor eam demum ab eo exigat, quam rebus suis exiget, nec plus culpanda est, in alienis coercenda est, hoc est in dotalibus. Si uxor uiri rem commodauer‹it› eaque perierit, uidendumti possit. et puto, si quidem prohibuit eam maritus commodare, statim deductionem fieri: si uero non prohibuit eam commodare, arbitrio iudicis modicum tempus ei indulgeri cautionem praebenti. Si bona mulieris pro parte sint publicata, superest mulieri reliquae partis dotis exactio: plus puto: dicis ad partis condemnationem faciendam. quod si tota dos publicasit iniussu patris, de peculio quidem agetur: sed siue propter impensas a filia filio uel amotas ab uxore res peculiares hoc ipso, quod habet actionem
Abbreviated transcription (Latin):
gaium serum ⁊ lutiũ titiu pa¬
lntio titio uiuo .i. patre mułris
pet̾eturꝰ pa culpa mariti diuortõ
filia exhrdata q̃ro an abhordibꝰ
tis acto̧em de dote sua recuꝑanda
hre ceꝑ̾it. necc̃e hebit maritus
aut exactam dotem aut actões
ei pr̃arenec ullam exceptẽe hẽ¬
bunt socen hr̃des adu̾sus ermia
absurde dr̃ dolo uideri eu fac̃e.
qui ñ ip̃i quemonemt. s aliire¬
stituturus petit alioqn⁊ si posti
mortẽ patris diu̾tiss ñ dum ex¬
acta dote exclud̾et abactoe dotis
maritus qd̃ non ẽ admittendũ
S ⁊si exparte filia patrisuohr̃s
extit̾it. debebit maritus cobrde¬

Expanded text:
eium et Lucium Titium paLucio Titio id est patre mulieris, peteretur: postea culpa mariti diuortio filia exheredata: quaero, an ab heredibus tis actionem de dote sua reciperanda habere coeperit, necesse habebit maritus aut exactam dotem aut actiones ei praestare: nec ullam exceptionem habebunt soceri heredes aduersus eum, cum absurde dicitur dolo uideri eum facere, qui non ipsi quem conuenit sed alii restituturus petit: alioquin et si post mortem patris diuortisset nondum exacta dote, excluderetur exactione dotis maritus, quod non est admittendum. sed et si ex parte filia heres patri suo exstiterit, debebit maritus coher
Abbreviated transcription (Latin):
id uxori pr̃abitiplanesi ope sy
eriit marito exibite.ñ estimato
carumñ erit equum haoc seoes ͦ
xori maritum quiꝓpiãm pt̃are.
asi post manumissionẽ aliqo
ei fuerit lib̾to mpoĩtum. u ixori
prandum estis ⁊si re um mai̾¬
tus acceꝑit. expmissorem ue eq̃
adu̾sus ip̃m obligatõm ipãm
d pr̃are q̃ tem qcquid ad eum ex
boms lib̾ti puenerit. eque pr̃a¬
re cogetur. si mõ ad eum qi ad pa¬
tronum ꝑuenit.cẽtum sialio
iure. ñ cogetur pr̃aresn ecͤ b̃nfi¬

Expanded text:
id uxori praestabit. Plane si operae fuerint ‹m›arito exhibitae, non aestimatio earum, non erit aequum hoc nomine uxori maritum quippiam praestare. Sed si post manumissionem aliquid ei fuerit liberto impositum, id uxori praestandum est. Sed et si reum maritus acceperit adpromissoremue, aeque aduersus ipsum obligationem debet praestare. Item quidquid ad eum ex bonis liberti peruenerit, aeque praestare cogetur, si modo ad eum quasi ad patronum peruenerit: ceterum si alio iure, non cogetur praestare: n
Abbreviated transcription (Latin):
dotis cãinseq̃ntem dotis obli¬
gatõem eẽt translata. ⁊ hoc um̃
puto. ¶Siuir socero imiussy
uxorismanente m̾m̾io. dote
tem soceri factum eẽtanri tam̃.
piculum futurumlait la beo a
hoc uerum ẽ. ¶Si quis ꝓmy
liere dotem inro ꝓmiẜit. demde
hrde muliere relicta decesẜit. q̃
ad mulrem ꝑtinere ait lab̾o qr
nec melius nec equius finsser
qd̾ exigere inrabuxore ñ potinᷤ¬

Expanded text:
s obligationem esset translata: et hoc uerum puto. Si uir socero iniussu uxoris manente matrimonio dotem tem soceri factum esset, uiri tamen periculum futurum ait Labeo, et hoc uerum est. Si quis pro muliere dotem uiro promisit, deinde herede muliere relicta decesserit, qad mulierem pertinere ait Labeo, quia nec melius aequius esset, quod exigere uir ab uxore non pot
Abbreviated transcription (Latin):
uot̾. pater dotem dat et
stiplatin. ita derum insuam ꝑ¬
si exot᷑meti stipłetu cẽtum si in¬
terpõito tp̃r stipłari uelit. ñ insi
ꝯsentiẽte filia non potit.q̃muis
inpotãte sit. qr detiorem ꝯditõe
intopen filie. face̾ non pot insi
ꝯsestab plane nan miptias do:¬
tema deõit. pot̾it exint̾uallo ante
nuptias tam̃ acitra uoluntater
quoq fi iestipłari. ¶Siquiᷤᷤ
ip̃i solaeretu pi fantus uxoᷤ¬
ri dotem soluit. rectissime dicẽt
exactõem nichominꝰ ei ꝗdedit
contra maritum conpetere.
Uł ¶ Suptͥa ñ inpedit᷑. quo
minus cum priore marito. d̾do¬
si accidit. ne dos asccero aut a qͦ¬
lib alio qui mułns noĩe ꝓim¬

Expanded text:
uotiens pater dotem dat et stipulatur, ita demum in suam persi ex continenti stipuletur: ceterum si interposito tempore stipulari uelit, non nisi consentiente filia poterit, quamuis in potestate sit, quia deteriorem condicionem in dote filiae facere non potest nisi consentiat. plane si ante nuptias dotem dederit, poterit ex interuallo, ante nuptias tamen, et citra uoluntatem quoque filiae stipulari. Si quis ipsi solveretur, postea maritus uxori dotem solverit, rectissime dicetur exactionem nihilo minus ei qui dedit contra maritum competere.um. Nupta non impeditur, quo minus cum priore marito de doaccidit, ne dos a socero aut a quolibet alio, qui mulieri
Abbreviated transcription (Latin):
pat ac̾cep̃ meinatitio repudiy
misit. pꝰa pat̾ repudiati ab sente
filio.sponsalia cum eadem no¬
mine filii sui fec̃mema dem̃ re
pudium sponsalib misitat
ita alii nupsit. q̃ro si meuia agi
cum lutiotitio quodam maĩto
⁊ apatre hr̃de relicto dedote⁊ ꝓ be
tum an possit maritus ꝑꝑ culpã
titius conueniretur. tñsi spͥase¬

Expanded text:
pater accepit: Maeuia Titio repudium misit: postea pater repudiati absente filio sponsalia cum ea de nomine fpudium sponsalibus misit atque ita alii nupsit. Quaero, si Maevia aget cum Lucio Titio quondam marito et a patre herede relicto de dote et prtum, an possit maritus propter culpam Titius conveniretur, tamen, si spons
Abbreviated transcription (Latin):
sine dolo.m.uł culpa exigere pe¬
cuniam ñ potiutn dotis nõie
eum ꝯuenire possen mãdati
iuditio. ¶Fundus extimatuᷤ
indotem datus acditore añ ce¬
dẽte excã pignoris ablatus est.
q̃situm est anmułr si extimati¬
onem dotis repetat. exceptõe sb̾¬
p̾dio euicto sine dolo ⁊culpa un¬
ri p̃tium de t  titimulridolian.
exceptõem obeẽ ꝯseq eĩ eam p̾¬
tium fundi einctiemdẽs iniꝗͥ¬
tas est cum dolus patris ip̃i no¬

Expanded text:
exigere pecuniam non potuit, neque dotis nomine eum conueniri posse neque mandati iudicio. Fundus aestimatus in dotem datus a creditore antecedente ex causa pignoris ablatus est: quaesitum est, an mulier, si aestimationem dotis repetat, exceptione sumdio evicto sine dolo et culpa viri pretium petenti mulieri doli mali exceptionem obesse: consequi enim eam pretium fundi evicti evidens iniquitas est, cum dolus patris ipsi no
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. sedi oꝑtet qĩ pͥrmilegium ĩ
boms uirimulri. urocł. ut si sinta
aliicditores.hec p̃feratin circad̾
peculio acto q̃ si forte domino a¬
uꝗd debeat ẜuus nõ p̾ feratu

Expanded text:
um in bonis uiri mulieri, uidelicet ut, si sint et alii creditores, haec praeferatur circa de peculio actionem et, si forte domino aliquid debeat seruus, non praeferatur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ potius patri acquiesc̃e p̃torem
oꝑtere. dareq ei actioem. ¶ Si
maritus uł uxor ꝯstante. nino.
fureẽ cepit. ꝗd fatiendum sit tẽ
nũtiũ m̾tt̃e non posse. an aute
illa repͥudiãda est osiderandu ẽ
⁊ si ꝗdem intuallum furor hãtł¬

Expanded text:
quiescere praetorem oportere dareque ei actionem. Si maritus uel uxor constante matrimonio furere coeperint, quid faciendum sit, tranuntium mittere non posse. an autem illa repudianda est, considerandum est. et si quidem interuallum furor ha
Abbreviated transcription (Latin):
xdiu̾so si socer exꝑ
Missicẽ amarito ꝯuemiãt et so¬
let q̃rian id̾ honor hñdus sit.
neratius libris m̃branaruma
ꝓculus scribunt hoc iustu eẽ.
It si mułr expmissicẽ ꝯueniat̃.
mag̃ placuit defendẽtã eam ẽẽ
obligata. ¶Si minditõ dotᷤ
index ignorãtia iuris lapsus¬
ꝯdempnauĩt maritum inso¬
lioum.neratius sab̃.dͥoli ex¬
ceptoẽ euͣͫm nti optere aiunt.
eaq tutum fore.
tiam filios mułris ꝗ
patri brdes extiterint.mid qd̾
facẽ possunt ꝯdempnados. la¬
beoait. ¶Licet in dotalib re
dolu̾s dum taxat ꝯp̃henditur.
qr inrerum ip̃its aminstrati¬
q̃m quam eu dum taxat dolx̃

Expanded text:
Ex diuerso si socer ex promissione a marito conueniatur, solet quaeri, an idem ei honor habendus sit: Neratius libris membranarum et Proculus scribunt hoc iustum esse. Item si mulier ex promissione conueniatur, magis placuit defendendam eam per eobligata. Si in iudicio dotis iudex ignoracondemnaverit maritum in solidum, Neratius Sabinus doli exceptione eum uti oportere aiunt eaque tutum fore. tiam filios mulieris, qui patri heredes exstiterunt, in id quod facere possunt condemnandos Labeo ait. Licet in dotalibus redolus dumtaxat comprehenditur, quia in rerum ipsius administratiquamquam
Abbreviated transcription (Latin):
ritus mores. quos ip̃e aut ante
corrup̃aut pꝰa ꝓbauit accusat.
si tñ exm̃te legis sum et quisã
nec accãre possit ꝗ len ocmium
uxori p̃buerit audiendus est.

Expanded text:
ritus mores, quos ipse aut ante corrupit aut postea probauit? si tamen ex mente legis sumet quis, ut nec accusare possit, qui lenocinium uxori praebuerit, audiendus estritus mores, quos ipse aut ante
Abbreviated transcription (Latin):
ul. Uiro atzuxore.mores ĩ¬
Incem acc̃antib cãm repudii f¬
dedisse utrumq pnuntiatii ẽ.
idira accipi d ut ea lege qua
Iabostemyserũt neut̃ uindice¬
tur. pana delicta mutua ꝯ pensa sp¬
tõe dissoluuntur.
uolutate. diuortio fr̃o dotem
tari. si ꝯditio stipłatiomis ĩpleaᷤ¬
tur. ⁊ pa̾ filia sine lib̾is decessit. ñ
erit inpediẽdus pat quominuᷤᷤ
exstipłatuagat. uiua aũt filia.
siagere uult exceptõc submore.¬

Expanded text:
um. Uiro atque uxore mores inuicem accusantibus causam repudii dedisse utrumque pronuntiatum est. id ita accipi debet, ut ea lege, quam ambo contempserunt, neuter uindicetur: paria enim delicta mutua pensatione dissoluuntur. uoluntate diuortio facto dotem dari. si condicio stipulationis impleatur et postea filia sine liberis decesserit, non erit impediendus pater, quo minus ex stipulatu agat: uiua autem filia si agere uult, exceptione summoue
Abbreviated transcription (Latin):
exdote expẽditut alatronib re¬
dimeret neçc̃ias mulri ꝑsonas.
łut mułr uincul uendicet de
dotis euanescit ⁊̃ multo magiᷤᷤ
id̾dicendum ẽ. si soceragat de
dote. deb̾e rõnem hr̃i enus. qd̾ in
ip̃m inpensum ẽ. siue ip̃e maritꝰ᷑
hoc fec̾. siue filie ut fatiat᷑ dedit.
mortẽ enis filia sola dedote a¬
geret. id̃ erit dicẽdum. cum do
li exceptio insit dedote actioĩ.
ut ⁊ incetis bone fider inditus
sumptum actõi dedote. maxiẽ
si exuoluntate filiefactus sit.
pepigit. uł indiuortiumul in
mortemdicẽdum ẽ. in eum ca¬
sum in quem ñ pepigit. ẽẽ muli¬
eri actõem. ¶Si post solutũ.
m̾m. filia famił. citra patrisuo¬
luntatem exactam eoẽm dotez
ꝯsumat. patriauiua ea⁊ morty¬
A actio supẽ. ut dos ip̃i soluat.
qͥd ita uius est si ei piture sobya

Expanded text:
ex dote expendit, ut a latronibus redimeret necessarias mulieri personas uel ut mulier uinculis uindicet de dotis euanescit. et multo magis idem dicendum est, si socer agat de dote, debere rationem haberi eius quod in ipsum impensum est, siue ipse maritus hoc fecit siue filiae ut faciat dedit: mortem eius filia sola de dote ageret, idem erit dicendum: cum enim doli exceptio insit de dote actioni ut in ceteris bonae fidei iudiciis, sumptum actioni de dote, maxime si ex uoluntate filiae factus sit. pepigit, uel in diuortium uel in mortem, dicendum est in eum casum, in quem non pepigit, esse mulieri actionem. Si post solutum matrimonium filia familias citra patris uoluntatem exactam communem dotem consumat, patri et uiua ea et mortua actio superest, ut dos ipsi soluatur. quod i
Abbreviated transcription (Latin):
rẽti q̃mad̾mn diximus nuntui
miserit. culp̾a sua nuptias ẽẽ dire¬
ꝓtas. Quid enim tam hũanu
hest.q̃m in fortuitis caĩb mułris.
maritumuł uxoremum ꝑticipẽ
ee ¶sin aũt tantus furor est. ita fe¬
rox.itapitiosus ut sanitati nł¬
la spes suꝑsit: curcaministros t̾ri¬
seuiti am furoris.ł qr lib̾os non
ta est. licenͣtia erit ꝯpotim̃tis.ꝓso¬
ne furentinuntium mitt̃e. ut nł¬
solutum. n indãpmm altutra
ps incidat si au̾t inseuissimo fu¬
rore muliere ꝯstituta maritus di
uult. sꝑuit aũt infe licitatemu¬
xoris ⁊ nõ ad eam flectitur: nul¬
lamq ei ꝯpetẽtem curam infer¬
remamfestissimum ẽ. s abutit

Expanded text:
renti quemadmodum diximus nuntium miserit, culpa sua nuptias esse diremptas: quid enim tam humanum est, quam ut fortuitis casibus mulieris maritum vel uxorem viri participem esse? Sin autem tantus furor est, ita ferox, ita perniciosus, ut sanitatis nulla spes supersit, circa ministros terrieuitiam furoris uel, quia liberos non ta est: licentia erit compoti mentis personae furenti nuntium mittere, ut nulsolutum neque in damnum alterutra pars incidat. Sin autem in saeuissimo furore muliere constituta maritus diruult, spernit autem infelicitatem uxoris et non ad eam flectitur nullamque ei competentem curam inferre manifestissimus est, sed abutit