comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ peccet. Ueruntam̃ ꝑ quendã huiꝰ tẽporis modũ
ꝑfecti & ĩmacłati uocant᷑. qͥ tunc uere ꝑficiunt᷑. cũ
nexibꝰ corporis absoluti. ad ĩmortalẽ illiꝰ domꝰ dñi s̃¬
corẽ ꝑuenerint. locũq tab̾nacłi głȩ eiꝰdẽ ascend̾int:
tatis castigati in gredientes. Non enĩ intrabit in illã
male intelligentes. putant ostiũ cẽpli a meridie fuis¬
se: ñ attendentes. qͥa si hoc significare uoluissec sc̃ͥpt᷑a.
tiũ ad meridiẽ. Nunc aũt longe aliud significat.
Partẽ nanq domꝰ dexterȩ. latꝰ tẽpli meridianũ d̾r.
in cuiꝰ parce orientali ostiũ erat in ipso angulo fac-¬
tum iuxta t̾rã in qͦd introeuntes statĩ ad altiora gra¬
datim ascendebant. habentes uiã ascensũ ꝑ ipsa pari¬
etis interiora: donec tali itinere ad mediũ cęnaculũ.
& a medio ꝑuenirent ad t̾ciũ. Nec dubitandũ. qͣlib&
aũt scͥpt᷑a ñ dicat. qͥa si ascendentes creberrimas ha¬

Expanded text:
undum hujus temporis modum perfecti et immaculati vocantur, qui tunc vere perficientur, cum nexibus corporis absoluti ad immortalem illum domus Domini decorem pervenerint, locumque tabernaculi gloriae ejus ascenderint, itatis castigati, ingrediuntur. Non enim intrat in illam male intelligentes, putant ostium templi a meridie fuisse, non attendentes quia si hoc significare voluisset Scriptura, tium ad meridiem. » Nunc autem longe aliud significat. Partem namque domus dextrae latus templi meridianum dicit, in cujus parte Orientali ostium erat in ipso angulo factum juxta terram: in quod introeuntes statim ad altiora gradatim ascendebant, habentes viam ascensus per ipsa parietis interiora, donec tali itinere ad medium coenaculum et a medio perveniretur ad tertium. Nec dubitandum, quamlibet hoc Scriptura non dicat, quia sic ascendentes creberrimas ha
Abbreviated transcription (Latin):
um. nobis ẽ. ascensus in mediũ cęnaculũ: & a medio
in c̾ciũ: quia ꝑfidẽ & mysteria nr̃i redẽptoris. de pͣ¬
senti ȩccłiȩ c̃uersatione. ad requiẽ animarũ pꝰ mortẽ
ascendimꝰ rursũq de requie animarũ. adueniente
die iudicii. ad ĩmortalitatẽ qͦq corpoꝵs. qͣsi in c̾ciũ
cenaculũ sullimiore ꝓfectu penetrabimꝰ. ex quo &
magna ãboꝵ corporis uidelicet & anime beatitu¬
dine. ꝑpetuo uiuamꝰ. Qd qͥdẽ iter inuisibilit̾ age

Expanded text:
enaculum, et a medio in tertium, quia per fidem et mysteria nostri Redemptoris, de praesenti Ecclesiae conversatione, ad requiem animarum post mortem ascendimus, rursumque de requie animarum adveniente die judicii ad immortalitatem quoque corporum, quasi in tertium coenaculum, sublimiori profectu penetrabimus, ex quo in magna amborum, et corporis videlicet et animae beatitudine, perpetuo vivamus. Quo quidem iter invisi
Abbreviated transcription (Latin):
cubitoꝵ. sũmã in alcitudine habebat. Qui uideli-¬
cet liber. illas de qͥbꝰ p̃diximꝰ porticꝰ circa cẽplũ. cel¬
laria uocat & cubicula. Dedit inqͥt daxid Salomo¬
ni filio suo descriptionẽ porticꝰ & tẽpli. & cellarioꝵ.
& cenaculi. & cubicoꝵs in abditis. & domꝰ ꝓpiciatio¬
nis. Ubi ȩciã excerioꝵ domoꝵ. quȩ erant extͣ atri¬
um sac̃dotũ in cͥcũitu tẽpli.fecit m̃cionẽ: cũ ꝓtinꝰ
adiunxit. Necñ & omiũ quȩ cogitau̾at atriorum.
scõꝵ. Qtͦ aũt omĩs altitudo tẽpli. centũ uiginci cu

Expanded text:
cubitorum summam in altitudine habebat. Qui videlicubitorum summam in altitudine habebat. Qui videlicet liber illas de quibus praediximus porticus circa templum, cellaria vocat et cubicula. Dedit autem, inquit, David Salomoni filio suo descriptionem porticus et templi, et cellariorum, et coenaculi,  exteriorum domorum, quae erant extra atrium sacerdotum in circuitu templi, fecit mentionem, cum protinus adjunxit, Nec non et omnium, quae cogitaverat, atriorum, Quod autem omnis altitudo templi centum
Abbreviated transcription (Latin):
ostiũ ȩciã foris positi uiderent: quia nimirũ actꝰ¬
fideliũ in hoc scło & celebrationes sacram̃toꝵ. ȩtiã
reꝓbi posst̃ intueri: uerũ archana fidei. & intimȩ
grãm dilectionis. nullꝰ nisi qͥ ꝑ hȩc dño duce ad cȩle-¬
stia scandit. agnoscit. Qui enĩ dicit se nosse dm̃. &
mandata eiꝰ ñ custodit: m̃dax est. Notandũ sane. qͦd
triginta cubiti altitudinis de qͥbꝰ supͣlegit᷑ usq ad
mediũ cęnaculũ ꝑtingebant: deinde alii triginta
cubiti. usq ad c̾ciũ cȩnaculũ addebant᷑: qͦusq por¬
ticus quȩ erat circa tẽplũ. ab austro & aqͥlone &
occasu cectũ ꝑueniebat. ut iosepho narrante discimꝰ.
Deinde usq ad supͣmũ tẽpli tectũ. alii sexaginta
cubiti numerabant᷑: & sic tota altitudo domꝰ iuxta
librũ paralipomenon. in centũ uiginti cubitos con¬
sũmaca est. Porticꝰ quoq quȩ erat ante frontẽ tem¬
pli ad orientẽ. iuxca fidẽ p̃fati uoluminis. eandem

Expanded text:
imirum actus in hoc saeculo, et celebrationes sacramentorum, etiam reprobi possunt intueri, verum arcana fidei intimae gratiam dilectionis, nullus nisi qui per haec Domino duce ad coelestia scandit agnmandata ejus non custodit, mendax est . Notandum sane quod triginta cubiti altitudinis, de quibus supra legitur, usque ad medium coenaculum pertingebant; deindcubiti usque ad tertium coenaculum addebantur, quousque ad porticum quae erat circa templum ab austro et aquilone et occasu tectum perveniebat, ut Josepho narrante discimus. Deinde usque ad supremum templi tectum alii 60 cubiti numerabantur, et sic tota altitudo domus juxta librum Paralipomenon in 120 cubitos consummata est. Porticus quoque quae erat ante frontem templi ad orientem, juxta fidem praefati voluminis, eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
glorum ȩccła ad fidem noua est.
insticitione mecipi a quę de multis ȩccłiis
colligere potisti infundas. Non enim pro lo¬
cis res: s ꝓ beuis rebꝰ loca amanda sunt . Ex.
ȩccła furto abstuleri:esponsio sreso rii
oc tua fratͥnitas ox ꝓsona furis pensare
pot̾: qualit̾ ualeat corrrigi ¶Sunt enĩ
quidam qui habentes subsidia furtũ ꝑpe¬
trant. & sunt alii iui hac in re ex inopia
delinqunt. Unde necesse ẽ ut quidam dam¬
tius. quidam autem leuius corrigantur.
Et cum paulo districtius agitur. ex karita¬
te agendumẽ: & non ex furore. quia ipsi
hoc prestatur. qui corrigitur. ne gehenne
ignibꝰ tradatur. Sic enim nos fidelibus te¬
nere disciplinam debemus. sicut boni¬
prtrosatibi s filiis solent. nios& pro cul¬

Expanded text:
adhuc ad fidem nova est, institutione praecipua, quae de multis Ecclesiis colligere potuisti, infundas. Non enim pro locis res, sed pro bonis rebus loca amanda sunt. Ex Al., furto abstulerit? Respondit Gregorius. Hoc tua fraternitas ex persona furis pensare potest, qualiter valeat corrigi. Sunt enim quidam qui habentes subsidia furtum perpetrant; et sunt alii qui hac in re ex inopia delinquunt: unde necesse est ut quidam damtius, quidam autem levius corrigantur. Et cum paulo districtius agitur, ex caritate agendum est, et non ex furore: quia ipsi hoc praestatur qui corrigitur, ne gehennae ignibus tradatur. Sic enim nos fidelibus tenere disciplinam debemus, sicut bonicarnalibus filiis solent, quos et pro cul
Abbreviated transcription (Latin):
ad fidem adducta ẽ. hanc debet conuersatio¬
nẽ instituere que ininitio nascentis eccłiȩ
fuit pr̃ibus nr̃is. in quib nullus eorum ex
his que possidebant. aliquid suum eẽ dicebant:
serant eis omnia communia. Si qui uͦ sunt
clerici extra sacros ordines constituti. qui se
continere non possunt: sortiriuxores debent:
& stipendia sua exterius acciꝑe: quia & deis
mus scriptum. quod diuidebatur singulis
ꝓ utcuiq opꝰ erat. De corum quoq stipendio
cogitandum atq ꝓuidendum ẽ: et sub ec¬
desiastica regula sunt tenendi: ut bonis

Expanded text:
ad fidem perducta est: hanc debet conversationem instituere, quae in initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus nulhis quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, sed erant eis omnia cclerici extra sacros ordines constituti, qui se continere non possunt, sortiri uxores debent, et stipendia sua exterius accipere. Quia et de hisdmus scriptum quod dividebatur singulis prout cuique opus erat . De eorum quoque stipendio cogitandum atque providendum est, et sub Ecclesiastica regula sunt tenendi, ut bonis
Abbreviated transcription (Latin):
terrena lex in romana re publica ꝑmut¬
tit. ut srue fr̃ uel soror. seuduorum frm
germanorum uel di. arumsororum filiꝰ
& filia misceantur. S expimento didicimus
ex tali conuigio sobolem non posse succres¬
cere: & sacra lex prolnbet cognationis tur¬
pitudinem reuelare¶Inde necesseẽ ut iam
tercia uel quarca generatio fidelium. licen¬
tͣ sibi iungi debeat. Nam scdã quam pre¬
diximus. a se omnimͦ debet abstinere Cũ
nouerca autem misceri grane ẽ facinus:
quia ec in lege scriptum ẽ. Turpitudinẽ
patris tui non reuelabis. Neq enim patris
turpitudinen r euelare pͭ: s quia scriptũẽ

Expanded text:
terrena lex in Romana republica permittit, ut sive frater et soror, seu duorum fratrum germanorum vel duarum sororum filius et filia misceantur. Sed experimento didicimus ex tali conjugio sobolem non posse succrescere. Et sacra lex prohibet cognationis turpitudinem revelare. Unde necesse est ut jam tertia vel quarta generatio fidelium licenter sibi jungi debeat: nam secunda quam praediximus, a se omni modo debet abstinere. Cum noverca autem miscere  Al., misceri grave est facinus, quia et in lege scriptum est: Turpitudinem patris tui non revelabis . Neque enim patris turpitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
mus freta concita uentis. Niuea gͦ paron dicit᷑: eo qͦd
candidissimi generis lapides mittat. Est aũt una de
insinuat dicens. Eleuauit itaq tẽplũ usq ad camerã
ex lapide albo construccũ: altitudo fuit quadraginta
cubitorũ & centũ. Nec mysterii sensus in abdico est.
Cuiuis & enĩ patet: quia mormor candidũ ex qͦ domꝰ
dñi constructa est. mundã eleccoꝵ accionẽ simul &
conscientiã. ab om̃i neuo corruptionis castigatã de-¬
signat. Quales ẽe̾. uoluit sapiens architectꝰ ille. eos
qͦs suꝑ fundamentũ xp̃i locabat p̃ciosos lapides: au¬

Expanded text:
mus freta concita ventis. Nivea ergo Paron dicitur, eo quod mus freta concita ventis. Nivea ergo Paron dicitur, eo quod candidissimi generis marmor mittat. « Est autem una insinuat dicens: Elevavit itaque templum usque ad cameram ex lapide albo constructum: altitudo fuit viginti quinque cubitorum, et centum. Nec mysterii sensus in abdito est; cuivis etenim patet, quia marmor candidum, ex quo domus Domini constructa est, mundam electorum actionem, simul et conscientiam ab omni naevo corruptionis castigatam designat, quales esse voluit sapiens ille architectus eos, quos super fundamentum Christi locabat, lapides p
Abbreviated transcription (Latin):
uitẽ ordinibꝰ lapidũ. ambulandũ ac ꝓficiendũ de
uirtute in uirtutẽ. Uel certe lapides fundamenti
grandes. p̃ciosi: qua drati. pͥmi st̃ ut supͣ dixerã ȩccłi¬
arũ magistri. qͥ ab ipso dño uerbũ audiere salutis:
suꝑpositi aũt ordines lapidũ siue lignoꝵ. seqͤntes
suo quiq tẽpore sacerdotes ac doctores: quoꝵ uel p̃¬
dicatione ac ministerio fabrica crescit ȩccłiȩ. ueł or¬
dinat᷑ uirtutibꝰ. Quali aũt colore fuerint lapides
quibꝰ faccũ ẽ tẽplũ. in libro paralipomenon apte de¬
clarat᷑ aicente dd̾ ad Salomonẽ. cũ ei ĩpensas tẽpli qͣs
parauerat ostenderet. Omẽm pͣciosũ lapidẽ. & mar¬
mor pariũ. abundantissime pͣparaui. Marmor aũt
pariũ marmor candidũ dicit᷑ quale eadẽ in insula
gigni consueuit. Unde & poeta de illa. Olearon niue¬
amq paron sparsasq ꝑ ȩquor cicladas. & crebris legi¬

Expanded text:
vicem ordinibus lapidum ad ambulandum, ac proficiendum de vicem ordinibus lapidum ad ambulandum, ac proficiendum de virtute in virtutem. Vel certe lapides fgrandes, pretiosi quadrati, primi sunt ut supra dixeram ecclesiarum magistri, qui ab ipso Domino verbum audiere salutis. Suppositi autem ordines lapidum sive lignorum, sequentes suo quique tempore sacerdotes ac doctores, quorum vel praedicatione ac ministerio fabrica crescit Ecclesiae, vel ordinatur virtutibus. Quali autem colore fuerint lapides, quibus factum est templum, in libro Paralipomenon aperte declaratum est, dicente David ad Salomonem, cuparaverat, ostenderet : Omnem pretiosum lapidem, et marmor parium abundantissime praeparavi. Marmor autem parium marmor candidum dicitur, quale eadem insula gignere consuevit. » Unde poeta de illa : Olearon, niveamque Paron, sparsasque per aequor Cyclada, sed crebri legi
Abbreviated transcription (Latin):
preciosi & grandes. atq in fundam̃tũ cẽpli ponen¬
di: ut meminerint abdicata c̃uersatione prioꝵ eo¬
rũ in omĩbꝰ uitã moresq inspicere: eos nr̃is audico¬
ribꝰ imitandos ꝓponere. qͦs ꝑ uircutẽ humilitatis
specialit̾ dño adherere nouerimꝰ: qͦs inuincibili m̃¬
tis stabilitate. quasi quadratos qͦdãmodo. atq ad õ¬
nes cẽptationũ incursus ĩmobiles. ꝑdurare conspici-¬
mus: qͦs p̃ciosos & grandes merito ac fama cõꝑimꝰ.
Post fundamentũ uͦ talibꝰ ac tantis lapidibꝰ cõposi
tum. ȩdificanda ẽ. domꝰ. p̃paratis diligentiꝰ lignis ac
lapidibꝰ. ac decenti ordine collocatis. qui olĩ de pris¬
co suo situ uel radice fuerant abstracti: quia pꝰpͥma
fidei rudim̃ta. pꝰ collocata in nobis uixta exẽplum
sullimiũ uiroꝵs fundam̃ta humilitatis. addendꝰ est
in altũ paries oꝑũ bonoꝵ. quasi suꝑ ĩpositis sibi in¬

Expanded text:
pretiosi et grandes, atque in fundamentum templi ponenpretiosi et grandes, atque in fundamentum templi ponendi, ut meminerimus abdicata conversatione priori, eorum in omnibus vitam moresque inspicere, eos nostris auditoribus imitandos proponere, quos per virtutem humilitatis specialiter Domino adhaerere noverimus. » Quos invincibili mentis stabilitate, quasi quadratos quodam modo, atque ad omnes tentationum incursus, immobiles perdurare conspicimus, quos pretiosos, et grandes merito, ac fama comperimus. Post fundamentum vero talibus, ac tantis lapidibus compositum, aedificanda est domus Domini, praeparatis diligentius lignis, ac lapidibus, ac decenti ordine collocatis. Quae olim de prisco suo situ vel radice fuerant abstracta, quia post prima fidei rudimenta, post collocata in nobis juxta exemplum sublimium virorum fundamenta humilitatis « addendus est in altum paries operum bonorum, quasi super impositis sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
entes cui tire facci sc̃ gubnatores tui: senes biblii
& prudentes eĩ. Pro qua in bebreo continet᷑ gobel
siue gebal: quod inc̾p̃tat᷑ diffiniens siue disterminanᷤ.
Quod uocabulũ apte conuenit eis: qui corda hoĩum
ad ȩdificiũ sp̃uale. qͦd ex uircutibꝰ animȩ c̃struit᷑ pa-¬
rant. Sic & enĩ solũ suos auditores fidẽ & oꝑa iꝰtitiȩ
docere sufficiunt: dũ ipsi priꝰ sacris paginis edocti.
ailigent̾ que sit fides tenenda. qͦ uirtutũ calle in ce¬
dendũ. certa definicione ueritatis didicer̃t. Nã frustͣ
sibi officiũ doctoris usurpat: qui discretionẽ catholicȩ¬
fidei ignorat. Neq scũariũ dño. sed ruinã sibi ȩdificat:
qui docere aliis regulã quã ipse ñ didicerit conat᷑.
In ȩdificanda domo dñi. primo st̃ ligna & lapides ce-
ere querimꝰ. pͥmo necesse est ut abrenunciare diabolo.
ac de sorte primȩ pͣuaricationis in qua nati st̃. do¬
ceamꝰ renascendo erui. Deinde querendi st̃ lapides

Expanded text:
 Tyre, facti sunt gubernatores tui, senes Giblii et prudentes ejus . » Pro quo in Hebraeo continetur Gobal sive Gebal, quod interpretatur definiens, sive disterminans: quod vocabulum apte convenit eis qui corda hominum ad aedificium spirituale, quod ex virtutibus animae construitur, parant: sic etenim solummodo suos auditores fidem et opera justitiae docere sufficiunt, dum ipsi prius sacris paginis edocti, diligenter quae sit fides tenenda, quo virtutum calle incedendum, sibi officium doctoris usurpat, qui dissertionem fidei catholicae ignorat. Neque sanctuarium Domino, sed ruinam sibi aedificant, qui docere alios regulam, quam ipsi non didicerunt, conantur. In aedificanda domo Domini, primo sunt ligna et lapides de ere quaerimus, primo necesse est ut abrenuntiare diabolo, ac de sorte primae praevaricationis in qua nati sunt doceamus renascendo erui. Deinde quaerendi sunt lapides
Abbreviated transcription (Latin):
rum qͦq doccoꝵs sullimiũ iure doctores existerent:
& quasi quadrantes eos. ad sulleuandũ domꝰ dñi ȩdi¬
ficiũ pararent. Neq enĩ soli. ieremias & isaias & cȩ¬
teri ex circ̾cisione ꝓpbȩ. uerũ ȩciã beatꝰ iob eũ filis
suis qͥ erat de gentibꝰ maximã uitȩ. siue pacienciȩ
forma. maxima doctrinȩ salucaris p̃conia sequẽ¬
tis eui doctoribꝰ ministrauit: qͦ abiectis uerbis. ac¬
tibus. cogitatibꝰ suꝑuacuis. ad portandũ onꝰ sc̃ẽ ec¬

Expanded text:
rum quoque doctorum sublimium jure doctores existerent, rum quoque doctorum sublimium jure doctores existerent, et quasi quadrantes eos ad sublevandum domus Domini aedificium pararent; neque enim soli Jeremias et Isaias, et caeteri ex circumcisione prophetae, verum etiam beatus Job cum filiis suis, qui erant ex gentibus, maximam vitae suae patientiae formam, maxima doctrinae salutaris praeconia sequentis aevi doctoribus ministrarunt, quo abjectis verbis actibus cogitationum supervacuis, ad portandum onus sanctae Ec
Abbreviated transcription (Latin):
indicari. Qui bene lapides primo quadrari. ac sic
in fundam̃to poni iubent᷑. Quadratũ nanq om̃e.
quocunq uertit᷑ fixũ stare consueuit. Cui nimirũ
figurȩ corda assimilant᷑ electoꝵ: quȩ ita in fidei fir¬
mitate consistere didicert᷑: ut nulla occurrentiũ re¬
rum aduersitate. nec ipsa ȩciã morte a sui reccitu¬
dine possint statꝰ inclinari. Quales uidelicet docto¬
res eccłia ñ solũ de iudea. uerũ eciã de gentibꝰ ꝑplu¬
res suscepit. Un de bene de lapidibꝰ huiꝰmodi gran¬
dibus & pͣciosis & quadratis subdit᷑. Quos dolaue-¬
runt cȩm̃tarii Salomonis. & cem̃tarii hiram. Do-¬
lant᷑ nanq lapides pͣciosi. cũ electi quiq pͣcedenti¬
um scõꝵ instructionẽ & instantia. qͥcqͥd in se habent
noxiũ & in ane relinquunt: atq ante conspectũ sui
conditoris solã insitȩ iusticiȩ regulã. quasi stabilẽ
quadrature formã ostendunt. Dolauert̃ aũt lapi

Expanded text:
indicari. Qui bene lapides primo quadrari, ac sic indicari. Qui bene lapides primo quadrari, ac sic in fundamento poni jubentur. Quadratum namque omne, quocunque vertitur, fixum stare consuevit. Cui nimirum figurae corda assimilantur electorum, quae ita in fidei firmitate consistere didicerunt, ut nulla occurrentium rerum adversitate, nec ipsa etiam morte, a sui rectitudine status possint inclinari. Quales videlicet doctores Ecclesia non solum de Judaea, verum etiam de gentibus perplures suscepit. Unde bene de lapidibus hujusmodi grandibus pretiosis et quadratis subditur: Quos dolaverunt caementarii Salomonis et caementarii Hiram. Dolantur namque lapides pretiosi, cum electi quique praecedentium sanctorum instructione et instantia, quidquid in se habent noxium et inane relinquunt, atque ante conspectum sui Conditoris, solam insitae justitiae regulam, quasi stabilem quadraturae formam ostendunt. Dolaverunt autem lap
Abbreviated transcription (Latin):
st collerent lapides grandes pͣciosos in fundam̃to tem¬
pli: & quaddrarent eos. Fundam̃tũ cẽpli nullũ ẽ. aliud¬
mystice intelligendũ: quã illud qͦd ostendit apłs dicens.
Fundamentũ enĩ aliud nemo potest ponere p̃ter id
quod positũ est: qͦd est xp̃c iħs. Qui ꝓpt̾ea recte fun
uos fieri. In qͦd fundam̃tũ lapides grandes & p̃ciosi col¬
lunt᷑ cũ pͣcipui faccis ac scĩtate uiri. familiari mentis
sc̃itate suo adherent condicori: ut qͦ firmiꝰ in illo spem
mencũ templi ad portandũ edificiũ om̃e ponebã¬
ta ueritatis siue uisibilit̾ siue inuisibilit̾ ab ipsa
dei sapientia ꝑcͤꝑunt. Unde & nos qui hoꝵs uitã
siue doctrinã studemꝰ ꝓnr̃o modulo iitari: fun-¬
datos dicit apłs suꝑ fundam̃tũ apłoꝵ & ꝓpħarũ.¬
Sed & generalit̾ ꝑfecti quiq & fidelit̾ ip̃si dño ad¬
herere. & impositas sibi frũm necessitates fortiter
ferre didicert̃. his posst̃ lapidibꝰ grandibꝰ ac p̃ciosis

Expanded text:
s grandes, lapides pretiosos in fundamentum templi, et quadrarent eos. Fundamentum templi nullum est aliud intelligendum mystice, quam illud quod ostendit Paulus, dicens: Fundamentum enim aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est, Christus Jesus . Qui propterea recte funds salvos fieri. In quod fundamentum lapides grandes et pretiosi ponuntur cum praecipui factis ac sanctitate viri familiari mentis sanctitate suo adhaerent Conditori, ut quo firmius imentum templi ad portandum aedificium omne ponebata veritatis sive visibiliter sive invisibiliter ab ipsa Dei sapientia perceperunt. Unde et nobis qui corum vitam sive doctrinam studemus pro nostro modulo imitari, fundatos dicit Apostolus super fundamentum apostoloruSed et generaliter perfecti quique, qui fideliter ipsi Domino adhaerere, et impositas sibi fratrum necessitates fortiter ferre didicerint, his possunt lapidibus grandibus ac pretiosis
Abbreviated transcription (Latin):
sente archiepõ cheodoro: inquo adfuit ioł̃ies abba
romanꝰ. quo anno hild ab̃bissa instreane salae:
A dc lxxxuiii. calualrex occidentalium saxonũ
romã de brttania ꝑg̃. A. de xc. theodorꝰ arcbiepc
obit. A dcxcuni. ostrid regina a suis. idẽ mercioꝵ
regiꝰ nor dam himbrorum a pictis unt festꝰ. Añ.

Expanded text:
aesidente archiepiscopo Theodoro: in qua adfuit Johannes abba aesidente archiepiscopo Theodoro: in qua adfuit Johannes abba Romanus. Quo anno Hild abbatissa in StreanaeshalchAnno 688, Caeduald rex Occidentalium Saxonum Romam de Brittania pergit. Anno 690, Theodorus archiepiscopus obiit. Anno 697, Osthryd regina a suis, id est, Merciorum regius Nordanhymbrorum a Pictis interfectus. Anno
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩpascha. Anno. dc.xxx. iii eduino rege ꝑempto
paulinꝰ cantiam rediit. Anno. dexl. eadbaldrex
cantuarioꝵ obiit. Anno. de xl .ii. osuald rex occi
ci. s tunc rofensis antistes ciuitatis migrauit
ad dñm. Anno. de li. osumi rex occisus. & aidã
epc̃ defunstꝰ:. Anno. dc iui. middil angli sub
principe peceda fidĩ mift̾iis sunt imbuti. Ann̾.
riorum defunctus. & colman cumscotis ad
suos reuersus est & pestilentia uenit. & ceadda
ac iulfrid nordamhimbror um ordinantur epiͣ¬
d.c.lxx. osiuu rex nordam himbrorum obiit:
rege. p̃sidente archiepõ theodoro utillima .x.
capitłorum. Añ. de. lxxxi. uulferi rex mertioꝵ¬
pꝰ quam .xuii. annos regnauerat defunctus
edilredo frĩ reliquit imꝑium. Añ. dc. lxxui¬
edilred uastauit cantiam. Añ. dc.lxxuii.
cometa apparuit. uilfridep̃c a sede suapulsus est.
ab egfiido rege. & ꝓ eo bosa. eata. & eathehconsecrati
sy nodꝰ fasta in campo hetfelthade fide catholica p̃¬

Expanded text:
te in Pascha. Anno 633, Aeduine rege perempto, Paulinus Cantiam rediit. Anno 640, Eadbald rex Cantuariorum obiit. Anno 642  Al., 645, Osuald rex occistunc  Al. nunc Hrofensis antistes civitatis, migravit ad Dominum. Anno 651, Osuini rex occisus, et Aidan episcopus defunctus est. Anno 653, Middilangli sub principe Penda, fidei mysteriis sunt imbuti. Anno 6riorum defunctus, et Colman cum Scottis ad suos reversus est; et pestilentia venit; et Ceadda ac Uilfrid Nordanhymbrorum ordinantur epis670, Osuiu rex Nordanhymbrorum obiit. rege, praesidente archiepiscopo Theodoro, utillima, decem capitulorum. Anno 675, Uulfheri, rex Merciom decim annos regnaverat, defunctus, Aedilfredo fratri reliquit imperium. Anno 676, Aedilred vastavit Cantiam. Anno 678,  Chiffl., 677 cometa apparuit; Uilfrid episcopus a sede sua pulsus est ab Ecgfrido rege; et pro eo Bosa, Eata et Eadhaeth consecrati synodus facta est in campo Haethfeltha de fide catholica, pr
Abbreviated transcription (Latin):
& apparuerunt stellȩ pene hora diei t̃tia. anno.
.d. xluii. ida regnare cȩpit a quo regał nordam¬
himbrorum ꝓsapia originem tenet: & .xii.
pistos. & in insula hii monast̾ium fec̃. anno
dxc ui gregoriꝰ papa misit britanniam aug̃ti¬
num cum monachis. quiuerbum dĩ genti an

Expanded text:
 apparuerunt stellae pene hora dimidia ab hora diei tertia. Anno 567, Ida regnare coepit, a quo regalis Nordanhymbrorum prosapia originem tenet, et duodecim Pictos, et in insula Hii monasterium fecit. Anno 596, Gregorius papa misit Brittaniam Augustinum cum monachis, qui verbum Dei genti
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰquam.Uannos regnauit romam ꝑgit. Añ.
dc xi bertfrid prefestus cum pistis pugnanit
Anno dec xui osred rex nor damhimbrorum
uiterfestꝰ. ⁊ rex merciorum ceol red defuctus
& uir dnĩ egb. hienses monachos ad catholi¬
cum pascha et ȩcclasticam correx̃ tonsuram.
ecbert transiit. osric mortuus ẽ. Anno. dec.¬
xXUI berttuald archiep̃e obiit. Anno eodem

Expanded text:
annos regnabat, Romam pergit. Anno 711, Berctrid praefectus cum Pictis pugnavit. Anno 716, Osred rex Nordanhymbrorum interfectus, et rex Merciorum Ceolred defunctus; et vir Domini Ecgberct Hiienses monachos ad catholicum Pascha et ecclesiasticam correxit tonsuram.Ecgberct transiit. Osric mortuus est. Anno 731, Berctuald archiepiscopus obiit. Anno eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ctu sui conditoris & redẽptoris significat. iuxta il¬
sud psalmiste. ab sc̃des eos in absc̃auto uultꝰ tui a c̃tͦ¬
batione ho̾iũ: ita cęnacula in alto eandẽ uitã hoc:
in cęlis ẽẽ. & ñ in hoc mundo designant. dicente apł̃o.
quȩ sursũ sc̃ querice ubi xp̃c ẽ in dextera dĩ sedens.
q̃ sursũ sc̃ sapite ñ q̃ suꝑ t̾ram.
tifecit in oraculo duo cherubim delig¬
nis oliuarũ: decẽ cubitors altitudinis. Cherubim
sic̃ & ꝓpħa ezechiel aꝑte declarat. angłicȩ dignita¬
tis uocabulũ est: numeroq singulari cherub dicit᷑.¬
rubico.

Expanded text:
ignificat, juxta illud Psalmistae: Abscondes eos in abdito vultus tui a conturbatione hominum ; ita coenacula in alto eamdem vitam, hoc est, in coelis esse, et non in hoc mundo designant, dicente Apostolo: Quae sursum sunt quaerite, ubi Christus est, in dextera Dei sedens. Quae sursum sunt sapite, non qut fecit in oraculo duos cherubim de lignis olivarum decem cubitorum altitudinis. » Cherubim, sicut propheta Ezechiel aperte declarat, angelicae dignitatis vocabulum est, numeroque singulari cherub diciturrubim.
Abbreviated transcription (Latin):
die post pascba sp̃s sc̃s adueniens. pͥmitiuã c̃secra
uit ȩccłiã. Et qͥnqͦgenoꝵs erant sicloꝵs claui sin¬
guli. qͥbꝰ laminȩ aureȩ affigebant᷑ in parietibꝰ do¬
mus dñi: qͥa nimirũ uerba cȩlestia. qͥbͦ in amore
pollicent᷑ ȩc̾nũ. Et hi qͥdẽ st̃ claui dilectionis. St̃
uero alii claui timoris. quibꝰ incipientes quiq &
necdũ ad ꝑfectionẽ ꝑuenientes. illecebras uiciorũ
carnaliũq uoluptatũ mortificant: illi uidelicet
sermones ueritatis. qͦꝵ institutione carnẽ nr̃ãm
crucifigere cũ uiciis & c̃cupiscentiis edocem᷑. Osͦ
habere desiderabat ꝓpħ̾a. cũ ait. confige clauibus
a timore tuo carnes meas: a iudiciis enĩ cuis timui.
Qui rursũ ad ꝑfectiora ꝑueniens. dicit de clauis
dilectionis. Michi aũt adherere dõbonũ ẽ. Nicbilq
erat in cẽplo qͦd ñ auro tegeret᷑. seo & totũ altare¬

Expanded text:
iens primitivam Ecclesiam consecravit; et quinquagenorum erant siclorum clavi singuli, quibus laminae aureae affigebantur parietibus domus Domini, quia nimirum verba coelestia, quibus in amore pollicentur aeternum. Et hi quidem sunt clavi dilectionis. Sunt vero alii clavi timoris, quibus incipientes quique et necdum ad perfectionem venientes, illecebras vitiorum carnalium et voluptatem sermones veritatis, quorum institutione carnem nostram crucifigere cum vitiis et concupiscentiis edocemur: quos habere desiderabat Propheta, cum ait: « Confige clavis a timore tuo carnes meas, a judiciis enim tuis timui . » Qui rursum ad perfectiora perveniens, dicit de clavis dilectionis: « Mihi autem adhaerere Deo bonum est . » « Nihilque erat in templo, quod non auro tegeret
Abbreviated transcription (Latin):
culũ auro tecta est: quia ꝑfecti qͥq ĩti in hac uita.
ubi necdũ palã cie patre audire. id est necdũ pa-
lam uidere queunt. fidẽ & opꝰ iꝰticiȩ diuino ornant
amore: ꝑ quẽ & plenã dĩ cognitionẽ mereant᷑. La
minȩ aureȩ quibꝰ oꝑta est domꝰ. oꝑationes st̃ mul¬
tifariȩ pietatis: qͣs in obsequiũ uel sui creatoris uel
frat̾nȩ necessitatis. amor castus exhibet. Claui au-¬
rei qͥbꝰ erant affixȩ lamine. ipsa st̃ pͣcepta caritatis.¬

Expanded text:
culum auro tecta est, quia perfecti quique justi in hac vita, ubi necdum palam de Patre audire, id est necdum palam Patrem videre queunt, fidem et opus justitiae divino ornant amore: per quem plenam Dei cognitionem mereantur aminae auri quibus operta est domus, operationes sunt multifariae pietatis, quas in obsequium vel sui Creatoris, vel fraternae necessitatis, amor castus exhibet. Clavi aurei quibus erant affixae laminae ipsa sunt praecepta claritatis
Abbreviated transcription (Latin):
cca ẽẽ. ꝑhibent᷑. Ubi figura mysterii in promptu
est. quia cota ȩccłia & in hoc scło & in futo᷑ pͣ cȩt̾is
uirtutibꝰ dõ placitis. dono caritatis abundat: & so¬
la hȩc quasi singularit̾ eminens. cȩteras celare ui¬
det᷑. Deaurata est qͥppe porticꝰ ante tẽplum: quia
patres ueteris cestam̃ti deo ꝑ caritatẽ placuert̃: De¬
auratũ est tẽplũ. quia eadẽ ipsa caritas diffusa est
domꝰ interior: quia in suꝑna patria. sola caritasre¬
gnat. Sed ibi eo ueriꝰ & securi. qͦ pͣsens ipse ds qͥ est
caritas uidetꝰ: ibi eo certiꝰ qͦ ipse mediator dĩ & ho¬
minũ. qui solꝰ pat̾noꝵ est consciꝰ secrecoꝵ. uelut ar¬
cha cestam̃ti semꝑ aspicit᷑. Quia aũt cęnacula qͦq

Expanded text:
cta esse perhibentur. Ubi figura mysterii in promptu est, quia tota Ecclesia et in hoc saeculo et in futuro, prae caeteris virtutibus Deo placitis dono charitatis abundat; et sola haec quasi singulariter eminens, caeteras caelare videtur. Deaurata est quippe porticus ante templum, quia patres veteris Testamenti Deo per charitatem placuerunt. Deauratum esterior, quia in superna patria sola charitas regnat. Sed ibi eo verius et securius, quo praesens ipse Deus, qui est charitas, videtur; ibi eo certius, quo ipse Mediator Dei hominum, qui solus paternorum est conscius secretorum, velut arca testamenti s
Abbreviated transcription (Latin):
pora. uitã duxere exangłicã: qͥd nͥ ante ing̾ssũ tem¬
pli. cabulata cedrina in porticu fulgebant: Quos
utrosq idẽ regnũ cȩleste cõmunit̾. qͣnuis in mansi¬
onibꝰ discretis recepit: quasi porticꝰ tẽpli pͦt lapidẽ
& cedrũ. intrinsecꝰ est auro cooꝑta. St̃ aũt hoc in¬
tempore ꝑplures. qui legalibꝰ contenti pͣceptis. quos
supra cõmemorauimꝰ. sufficere sibi credt̃ tantũ. si
ad uitã ꝑuenire mereant᷑. St̃ alii. qui ad ꝑfectionẽ
nicentes. uenditis quȩ habent omĩbꝰ memores ꝓmis

Expanded text:
elii, vitam duxere evangelicam, quid, nisi ante ingressum templi ut tabulata cedrina in porticu fulgebant, et quos utrosque quia idem regnum coeleste communiter, quamvis in mansionibus discretis, recepit, quasi porticus templi, post lapidem et cedrum, intrinsecus est auro cooperta. Sunt in hoc tempore perplures, qui legalibus contenti praeceptis, quae supra commemoravimus, sufficere sibi credunt, tantum si ad vitam venire mereantur. Sunt alii qui ad perfectionem nitentes, venditis quae hab
Abbreviated transcription (Latin):
& aurũ figurarent: ex bis quȩ suꝑiꝰ dicta st̃ facile po¬
test intelligi. Domũ qͦq ante oraculũ oꝑuit auro
purissimo: & fixit laminas clauis aureis. Domum
ante oraculũ p̃sentis ȩccłiȩ tẏpũ tenere diximꝰ. ubi
ita amore redẽptoris nr̃i flagramus. ut necdũ ipsũ
auro qͥdẽ purissimo cooꝑta: sed int̾posito erant me¬
dio pariete ab oraculo secreta. Oraculũ nanq uoca-
cretorum quoꝵq reuelatio c̃cedit᷑. Vnde bene o¬
raculũ in aditis hoc est in int̾iori domo factũ est.
quia in suꝑna patria & angłoꝵs nobis uisio. atq
alloquutio. & ipsa dĩ pͣsentia reuelabit᷑ uxta hoc
quod ueritas ipsa diligentibꝰ se pollicet᷑ dicens. Qͥ

Expanded text:
et aurum figurent, ex his quae superius dicta sunt, facile poet aurum figurent, ex his quae superius dicta sunt, facile potest intelligi. Domum quoque ante oraculum operuit auro purissimo, et fixit laminas clavis aureis. Domum ante oraculum praesentis ecclesiae typum tenere diximus, ubi ita Redemptoris nostri amore flagramus, ut necdum ipsum auro quidem optimo cooperta, sed interposito erat medio pariete ab oraculo secreta. Oraculum namque vocatcretorum quorumque revelatione conceditur. Unde bene oraculum in abditis, hoc est, in interiore domo factum est, quia in superna patria et angelorum nobis visio et allocutio, ipsaque Dei praesentia revelabitur; juxta hoc quod
Abbreviated transcription (Latin):
lud atq uestiuit auro purissimo. Qdͦ est aꝑte dic̾e.
quia suꝑnȩ mȩnia ciuitatis gr̃a caritatis impleuit.
Sed & altare uestiuit cedro. Altare dicit chimiama¬
tis. qͦd erat ante oraculũ : de qͦ paulopͦt infert᷑. sed
totũ altare oraculi uestiuit auro. Unde intelligi
dat᷑. qͦd idẽ altare de lapide qͥdẽ fuerit faccũ. & ce¬
dro uestitũ: ac deinde auro cooꝑtũ. Significat aũt
tẏpice ꝑfectoꝵs uitã iꝰtoꝵs. qͥ quasi in uicinia oraculi
st̃ positi: qͥ desertis infimis delectationibꝰ de solo reg¬
ni cȩlestis ingressu. curã omẽm ĩpenat̃. Unde bene
in hoc altari ñ carnes uictimarũ. sed sola incende¬
bant᷑ chimiamata: qͥa tales ñ adhuc peccata carniᷤ.
& illecebras cogitationũ in se mactare opꝰ habent: s
cotũ orationũ spũaliũ. & cȩlestiũ desiderioꝵ odo¬
ram̃ta ꝑ ignẽ ȩt̾ni amoris in c̃spectu sui conditoris
offerunt. Qd aũt in huiꝰmodi altari. lapis. cedrus.

Expanded text:
ssimo. » Quod est aperte dicere: quia supernae moenia civitatis, gratia charitatis implevit. « Sed et altare vestivit cedro. » Altare dicitur thymiamatis, quod erat ante oraculum, de quo paulo post subinfertur: « Sed totum altare oraculi texit auro. » Unde intelligi datur quod idem altare de lapide quidem fuerit factum, et cedro vestitum, ac deinde auro coopertum. Significat autem typice perfectorum vitam justorum, qui quasi in vicinia oraculi sunt positi, quia, desertis infimis delectationibus, de solo regni coelestis ingressu curam omnem impendunt. Unde bene in hoc altari non carnes victimarum, sed sola incendebantur thymiamata, quia tales non adhuc peccata carnis et illecebras cogitationum in se mactare opus habent, sed tantum orationum spiritualium et coelestium desideriorum odoramenta, per ignem aeterni amoris in conspectu sui Conditoris offerunt. Quid autem in hujusmodi altari lapis, cedrus,
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit: cedrꝰ acciones odoriferas: aurũ tͣnscendentiᷤᷤ
omĩa dilectionis. Uestit᷑q paries lapideus tabulis
cedrinis. cũ ꝓfessio fidei bonis ornat᷑ oꝑibꝰ. ne sine oꝑi¬
bus ociosa iudicet᷑ aut mortua. Uerũ quia lex in la¬
pide scripta. doctrina uͦ exangłi ꝑ lignũ est anĩcȩ
passionis c̃firmata. unde & popłs lapide cͥc̃cidit᷑ in
pͣpucio. nos signo erucis c̃secram᷑ in fronte: posst̃ ñ
inc̃grue parietes tẽpli lapidei. siue pauim̃tũ p̃cio¬
sissimo marmore stratũ. eoꝵs qͥ in lege fidelit̾ ac ꝑ¬
fecte uixert̃. trpũ gerere: tabulȩ uͦ cedrinȩ siue a¬
biegnȩ. noui testam̃ti ustos indicare: qͥ uolentes pͦt
dñm uenire abnegant semet ipsos. & sũpca cruce
sua qͦtidie sequunt᷑ illũ. Et qm̃ utriꝰq cẽporis iꝰtos.
cõmunis gła suꝑnȩ manet retributionis: lapidibꝰ ac
lignis pͣciosis. tercia est species aurea adiuncta. Nec¬

Expanded text:
edrus actionis odoriferae, aurum transcendentis omnia dilectionis. Vestiturque lapideus paries tabulis cedrinis, cum professio fidei bonis ornatur operibus, ne sine operibus otiosa judicetur aut mortua. Verum quia lex in lapide scripta, doctrina vero Evangelii per lignum est dominicae passionis confirmata, unde et populus lapide circumcidebatur in praeputio, nos signo crucis consecramur in fronte. Possunt non incongrue parietes templi, lapidei, sive pavimentum pretiosissimo marmore stratum, eorum qui in lege fideliter ac perfecte vixerunt, typum gerere; tabulae vero cedrinae sive abiegnae, Novi Testamenti justos indicare, qui volentes post Dominum venire, abnegant semetipsos, et sumpta cruce sua quotidie sequuntur illum. Et quoniam utriusque temporis justos communis gloria supernae manet retributionis, lapidibus ac lignis pretiosis terna est species aurearum adjuncta
Abbreviated transcription (Latin):
& uiginti cubitos altitudinis. Quõ dicit᷑ uiginti cu¬
bitos altitudinis. parietẽ significat cedrinũ: qͥ ora¬
culũ idest scã scõꝵs ab ede ext̾iore segregabat. sic̃ &
supͣ diximꝰ. Oraculũ gͦ ubi erat archa. habebat ui¬
genos cubitos in longitudine & latitudine. & altitu-¬

Expanded text:
et viginti cubitos latitudinis, et viginti cuet viginti cubitos latitudinis, et viginti cubitos altitudinis. Parietem significat cedrinum, qui oraculum, id est, sancta sanctorum ab aede exteriore segregabat, sicut et supra diximus. Oraculum ergo, ubi erat arca, habebat vicenos cubitos in longitudine et latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
derit filiꝰ hõis in sede maiestatis suȩ. sedebitis & uõ
suꝑ sedes .xii. iudicances .xii. tribꝰ isrł. Hi ad parie¬
tes cẽpli albo de lapide faccos illi figͣalit̃ ad cedri¬
cis. quasi auri laminas quibꝰ decorent᷑ expectant.
Sunt in aditis cẽpli lapides pͣciosi. st̃ tabulȩ lig¬
ni aromatici. utraq auro cooꝑta: qͥa & illi qui in
lege dñ ĩmaculati ãbulauert᷑. & qͥ grãm exangłis
ꝑfecce susceꝑunt parit̾ et̾na uita ꝑfruunt᷑. Ora¬
culũ aũt in medio domꝰ. in int̾iori parte fecerat ut
poneret arthã federis dni ibi. Hoc suꝑiꝰ pͣoccupando
expositũ est. quia uiãelicet interior domꝰ secreta pa¬
triȩ cȩlestis. archa fedderis dnm̃ saluatorẽ. in qͦ solo
feaus pacis apuo patrẽ habemꝰ. designaret: qͥ post
resurrectionẽ suã ascendens in celũ. carnẽ quam
assupserat ex uirgine in patris dextera collocauit.¬
Porro oraculũ habebat uiginti cubitos longitudinᷤ.

Expanded text:
de majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodecim tribus Israel . Hi ad parietes templi albo de lapide factos, illi figuraliter ad cedricis, quasi auri laminas quibus decorentur, exspectant, sunt in abditis templi lapides pretiosi, sunt tabulae ligni aromatici, utraque auro cooperta: quia et illi, qui in lege Domini immaculati ambulaverunt, et qui gratiam Evangelii perfecte susceperant, pariter aeterna vita perfruuntur. Oraculum autem in medio domus in interiori parte fecerat, ut poneret ibi arcam foederis Domini. Hoc superius praeoccupando expositum est, quia videlicet interior domus secreta patriae coelestis, arca foederis Dominum Salvatorem, in quo solo foedus pacis apud Patrem habemus, designaret; qui post resurrectionem suam ascendens in coelum, carnem, quam assumpsebat viginti cubitos longitudinis,
Abbreviated transcription (Latin):
imitabilẽ pͣbuit: Omĩa cedrinis tabulis uestieban¬
tur: nec omĩno lapis apparere pocerat in pariete.
tinctione cũ parit̾ ponunt᷑: ut lapides uiui. sint scĩ
fortitudme fidei. in unã eandẽq regulã sibimet
agglutinati:. tabulȩ cedrinȩ siue abiegnȩ sint scĩ.
altitudine uariarũ uircutũ. scd̾m donationes scĩ sp̃s.
in una eadẽq fide sibimet alterutrũ conexi: auri la¬
minȩ st̃ scĩ. suꝑ eminentẽ scientiȩ caritatẽ habentes.
hi st̃ qͥ fulgore gͣtissimo adinuicẽ c̃gaudent. Q tria
beatꝰ apłs una sententia cõplexꝰ est. aicens. nã in xp̃o¬

Expanded text:
imitabilem praebuit? Omnia cedrinis tabulis vestiebanimitabilem praebuit? Omnia cedrinis tabulis vestiebantur, nec omnino lapis apparere poterat in pariete. tinctione, cum pariter ponuntur, ut lapides vivi sint sancti, fortitudine fidei in unam eamdemque regulam sibimet agglutinati; tabulae cedrinae sive abiegnae sint sancti, latitudine variarum virtutum, secundum donationes sancti Spiritus, in una eademque fide sibimet alterutrum connexi; auri laminae sint sancti supereminentem scientiae charitatem habentes, hi sunt qui fulgore gratissimo ad invicem congaudent. Quae tria beatus Apostolus una sententia complexus est dicens; Nam in
Abbreviated transcription (Latin):
innumera sit multitudo fideliũ. unũ tam̃ cor u-¬
nam habere animã. ꝓ cõmunis fidei ac dilectioniˢ
societate merito dicant᷑. Nanq tornaturȩ quȩ iũc-¬
turis cabularũ apponebant᷑. ut unũ ex omĩbꝰ fieret
tabulatũ: ipsa st̃ officia caritatis. quibꝰ ad inuicem
fraternitas sc̃ã copulat᷑: atq in unã xp̃i domũ toto
terrarũ orbe cõponit᷑. Quȩ ȩciã domꝰ habet celatu¬
ras eminentes. cũ oꝑa uirtutũ scĩ neqͣquã occulta te-¬
gunt: seo manifesta expressione foris omĩbꝰ quales
sint ipsi. qͥd agant. in exẽplũ uiuendi ꝓfert̃. Qmͦ fe¬
ciendo ipse ꝑ xp̃o. quantũ emineret ostendebat uerũ
felici glificatione declarabat. Qui cũ dicere suis au¬
dicoribꝰ ñ dubitaret. ĩmitatores mei estote sic̃ &
ego .xp̃i.: qͥd in domo dĩ nisi celaturas eminentes os¬
tendit: quȩ singulari culmine uirtutis sese cuncciᷤ

Expanded text:
innumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, uinnumera sit multitudo fidelium, unum tamen cor, unam habere animam pro communis fidei ac dilectionis societate merito dicantur. Namque tornaturae quae juncturis tabularum apponebantur, ut unum ex omnibus fieret tabulatum, ipsa sunt officia charitatis, quibus ad invicem fraternitas sancta copulatur, atque in unam Christi domum toto terrarum orbe componitur. Quae etiam domras eminentes, cum opera virtutum sancti nequaquam occulta tegunt, sed manifesta expressione foris omnibus, quales sint ipsi, qtiendo ipse pro Christo quantum emineret ostendebat, verumfelici glorificatione declarabat. Qui cum suis dicere auditoribus non dego Christi . Quid in domo Domini, nisi caelaturas eminentes ostendit, quia singulari culmine virtutis se cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
debat in nobis suã c̃solationẽ. leuinans uelut clama¬
bat. attendite ne gͣuent᷑ corda ur̃a in cͣpula & ebrie-¬
tate. & curis huiꝰ uitȩ. Manducans aũt & bibens ue¬
lut clamabat. ecce ego uobiscũ sũ oĩbꝰ diebꝰ usq ad
c̃sũmationẽ scłi: &. iterũ aũt uidebo uos & gaude¬
bit cor ur̃m: & gaudiũ ur̃m nemo tollet a uob̾. Si
mul enĩ cũ uiã dñi carpimꝰ. & auanitate pͣsentis
scłi ieiunamꝰ. & futuri ꝓmissione reficim᷑: hic ñ ap¬
ponentes quoꝵs illic pascentes sursũ cor. Et cedro
omĩs domꝰ intrinsecꝰ uestiebat᷑: habens tornaturas
suas & c̃iuncturas fabrefactas. & celaturas eminen¬
tes. Diximꝰ de cedro. qͦd insuꝑabilẽ uirtutũ uenus¬
Habetq domꝰ in tabulis cedrinis. cornaturas suas &
c̃iuncturas fabrefactas. cũ idẽ electi sese ad inuicẽ
pulcherrima caritatis copula conectunt᷑: ita ut cũ

Expanded text:
debat in nobis suam consolationem. Jejunans velut clamadebat in nobis suam consolationem. Jejunans velut clamabat: Attendite ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate, et curis hujus vitae : manducans autem et bibens, velut clamabat: Ecce ego vobiscum sum usque ad consummationem saeculi ; et iterum ait: Videbo vos, et gaudebit cor mul enim cum viam Domini carpimus, et a vanitate praesentis saeculi jejunamus, et futura promissione reficimur, hic non apponentes, quia illic pascentes sursum est cor. Et cedro omnis domus intrinsecus vestiebatur, habens tornaturas suas et conjuncturas fabrefactas, et caelaturas eminentes. Diximus de cedro quod insuperabilem virtutum venushabetque domus in tabulis cedrinis tornaturas suas, et conjuncturas fabrefactas, cum iidem electi se ad invicem pulcherrima charitatis copula connectunt, ita ut cum
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłiȩ quibꝰ totũ ꝑ orbẽ in obseruanda dĩ lege de¬
sudat in sinuent᷑: pascit᷑ manna de cȩlo ꝑ eosoem
quaaraginta annos: ut ostendant᷑ ipse quas ȩccłia
colerat passiones. spe denarii cȩlestis. hoc est ȩt̾nȩ be¬
acicudinis ẽẽ. leungande: ubi hi qͥ nunc ȩsuriunt &
sitiunt iꝰtitiã saturabunt᷑. Et sic̃ eadẽ ȩccłia suo ca¬
nit redẽptori. ego aũt cũ iꝰticia apparebo in c̃spectu
tuo: satiabor dũ manifestabit᷑ gła tua. Parit̾ gͦ po¬
pulus dĩ & afficit᷑ aduersis. & reficit᷑ manna: ut sic¬
illud apłi. spe gaudentes. in tribulatione patiences.
In qua figura & dñs ñr. qua draginta diebꝰ ance mor¬
pulis suis. post resurreccionẽ carnis suȩ: apparens
eis in multis argum̃tis. & loquens de regno dĩ. & c̃¬
uescens. Ieiunando & enĩ. ostendebat nr̃m in se labo¬
rem: manducando aũt & bibendo cũ discipłis. osten¬

Expanded text:
Ecclesiae, quibus totum per orbem in observanda Dei lege deEcclesiae, quibus totum per orbem in observanda Dei lege desudat, insinuantur. Pascitur manna de coelo per eosdem quadraginta annos, ut ostendantur ipse quas Ecclesia tolerat passiones, spe denarii coelestis, hoc est, aeternae beatitudinis esse levigandae. Ubi ii qui nunc esuriunt et sitiunt justitiam saturabuntur ; et sicut eadem Ecclesia suo canit Redemptori, Ego autem cum justitia apparebo conspectui tuo; satiabor dum manifestabitur gloria tua. Pariter ergo populus Dillud Apostoli, Spe gaudentes, in tribulatione patientes . In qua figura et Dominus noster quadraginta diebus ante morpulis suis post resurrectionem carnis suae, apparens eis in multis argumentis, et loquens de regno Dei, et convescens. Jejunando etenim ostendebat nostrum in se laborem, manducando autem et bibendo cum discipulis, osten
Abbreviated transcription (Latin):
pͣsentis eccłiȩ trpũ gessisse: unde recte fuit quadra¬
ginta cubitoꝵs. qui numerus sepe in significatione
ponit᷑ pͣsentis fideliũ laboris: qͦmͦ quinqͥgenariꝰ. sig-¬
nificat beatitudinẽ fut᷑e quietis & pacis. Denario
nanq: numero continent᷑ pͣcepta. quoꝵ obseruati¬
one aduitã ꝑuenit᷑: denario ȩquȩ significat᷑ ipsa
quirenda eadẽ uita cercamꝰ. Unde & psalmista con¬
gregandã de gentibꝰ ȩccłiã pͣuidens. aiebat. de re-¬
gionibꝰ c̃gregauit eos: a solis ortu & occasu. ab aqui¬
lone & mari. Decẽ aũt quat̃ ducta qͣdraginta fa-¬
ciunt. Vnde populus ab egypto liberatꝰ. in figurã
pͣsentis ȩccłiȩ qͣdraginta annis in heremo. multis la¬
boribꝰ exercebat᷑ simul & pane celesti reficiebat᷑:
ac sic tandẽ ad reꝓmissã olĩ patriã ꝑuenit. Exer¬
cet᷑ enĩ tẽptationibꝰ qͣdraginta annis ut labores

Expanded text:
praesentis Ecclesiae typum gessisse. Unde recte fuit quadrapraesentis Ecclesiae typum gessisse. Unde recte fuit quadraginta cubitorum, qui numerus saepe in significatione ponitur praesentis fidelium laboris, quo modo quinquagenarius in significatione futurae quietis et pacis. Denario namque numero continentur praecepta, quorum observatione ad vitam venitur; denario aeque significatur ipsquirenda eadem vita certamus. Unde et psalmista congregandam de gentibus Ecclesiam praevidens, aiebat: De regionibus congregavit eos, a solis ortu et occasu; ab aquilone et mari . Decem autem quater ducta quadraginta faciunt. Unde populus ab Aegypto liberatus in figura praesentis Ecclesiae quadraginta annis in eremo multis laboribus exercebatur, simul et pane coelesti reficiebatur; ac sic tandem ad promissam olim patriam pervenit. Exercetur enim tentationibus quadraginta annis, ut labores
Abbreviated transcription (Latin):
miamatis qͦd in domo quidẽ exteriori. seo ꝓpe osti¬
um stabat domꝰ interioris. tr̃pus fuit ꝑfectoꝵ iꝰto¬
rum: qui carne quidẽ adhuc mundo retenti. sed
om̃i desiderio st̃ ad celestia suspensi: & uelut incẽ¬
so thure fumũ ascendentẽ in scã scõꝵs emictunt:
quia suꝑno amore flagrantes. crebris orationũ
uocibꝰ aures sui pulsant auctoris. Aꝑtãq late ia¬
nuã fumꝰ incensoꝵ in suꝑioribꝰ inuenit: quia qͣto
mundiores quiq in t̾ris. & quasi uiciniores cȩlesti
patriȩ cõmorant᷑ : tanto citiꝰ a dño cuncta qͤ poset̃
accipiunt. Bene aũt interior domꝰ uiginti cubitoᷤᷤ
longa facta est ꝓpt̾ mẏsteriũ geminȩ dilectionis.
de qua supͣ diximꝰ. quȩ in hac incerĩ uita ex parte
maxima electoꝵ illustrat mentes. sed in illa patͥa¬
cessantibꝰ aliarũ uirtutũ oꝑibꝰ sola ꝑpetuo regnat.
Porro quadraginta cubitoꝵ erat ipsũ tẽplũ ꝓ fori¬
bus oraculi. Diximꝰ ipsũ templũ ꝓforibus oraculi.

Expanded text:
miamatis, quod in domo quidem exteriore, sed prope ostium stabat domus interioris, typus fuit perfectorum justorum, qui carne quidem adhuc in mundo retenti, sed omni desiderio sunt ad coelestia suspensi, et velut incenso thure fumum ascendentem in sancta sanctorum emittunt, quia superno amore flagrantes, crebis orationum vocibus aures sui pulsant auctoris. Apertamque late januam fumus incensorum in superioribus invenit, quia quanto mundiores quique in terris, et quasi viciniores coelesti patriae commorantur, tanto citius a Domino cuncta quae poscunt accipiunt. Bene autem interior domus XX cubitos longa facta est, propter mysterium geminae dilectionis, de qua supra diximus, quae in hac interim vita ex parte maxima electocessantibus aliarum virtutum operibus sola perpetuo regnat. Porro quadraginta cubitis erat ipsum templum pro foribus oraculi. Diximus ipsum templum pro foribus oraculi,