comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
num acuunt quia ꝓcul eỹneus met̾ est hostem de romana arma ex̾citũ alie¬
nigenã uelue ad cõe restringendũ incendiũ cõcu̾rẽt. Alitꝰ eidẽ illi carthagineses
hispaniã defenderũt alic̾ menia pacrie templum deũ aras ex focos defendent
cũ eũtes in p̃liũ pauida ꝑsequet᷑ coniũx et pa᷑ui libi occũsabũt. Quid porro si
satis cõfisi carthaginẽses cõsensu afsice fide sotioꝵ regũ menib suis cũ tuo
ex̾cit᷑q tui p̃sidio nudatã italiã uideñt. ustro ipi nouũ ex̾citu in itałiã aut ex
affrica miẜint aut magonẽ quẽ abaleaib classe tramissa iã p̃t̾ horã liguiũ
ces eo quidẽ muꝰ uellem et id̾ tua nõ rei . p̃. solũ cã it᷑ datũ uicto in itasiã eẽ
ince̾tis bessi et fortune legare. Quo melior fortiorq os eo mag̃ talẽ p̃sidem
sibi patͥa ac uniusaitalia retinet. Nõ potes ne ipẽ quidẽ dissimulare uͥ hãnibal su

Expanded text:
num acuunt quia procul externus metus est: ostende Romana arma et exercitum alienigenam; iam uelut ad commune restinguendum incendium concurrent. aliter iidem illi Carthaginienses Hispaniam defenderunt, aliter moenia patriae, templa deum, aras et focos defendent cum euntes in proelium pauida prosequetur coniunx et parui liberi occursabunt. 'quid porro, si satis confisi Carthaginienses consensu Africae, fide sociorum regum, moenibus suis, cum tuo exercitusque tui praesidio nudatam Italiam uiderint, ultro ipsi nouum exercitum in Italiam aut ex Africa miserint, aut Magonem, quem a Baliaribus classe transmissa iam praeter oram Ligurum ces; eo quidem minus uellem—et id tua non rei publicae solum causa—iter datum uicto in Italiam esseincertis belli et fortunae relegare: quo melior fortiorque es, eo magis talem praesidem sibi patria tua atque uniuersa Italia retinet. non potes ne ipse quidem dissimulare, ubi Hannibal sit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃panicis oĩb ad bellum sinicusas nõd̾um ex magnis belli motib sacis trãquillas¬
uenit. Greci res a quibusdam icalia genis eadem ni qͣ ꝑbellum cepemit rerinẽtib
cõrrssas sibi ab senatu repetebãt. Oĩum pͥmũ uicus tueri publicã fidẽ ptĩ edicto
p̃tum indicis et̃ ĩ ꝑtinaces ad optinẽdã ĩuinam reddicis suas r̾es firicusanis restiai¬

Expanded text:
praeparatis omnibus ad bellum Syracusas, nopraeparatis omnibus ad bellum Syracusas, novenit. graeci res a quibusdam Italici generis eadem vi qua per bellum ceperant retinentibus, concessas sibi ab senatu repetebant. omnium primum ratus tueri publicam fidem, partim edicto, partim iudiciis etiam in pertinaces ad obtinendam iniuriam redditis suas res Syracusanis restitu
Abbreviated transcription (Latin):
q et cerera instrã misitie cradas ex cetũ hic̃ excẽpło domũ ducas exceas docen
dum cures equo arnusq sero. Conditionẽ accipientis unũ ex.coc quos ĩ ẽme
quisq excusare et uicariũ acapere. Ita .ecc. siculis. r equites substituti siñ
onos inde cum inspice̾r psimoꝵ stipendior ex his militrs desegit maxie qui sub duce
marcello militauer̃t quos cũ optima di saplina institutos crẽdebat tũ et ab sõgra
suricisaꝵ obsidione pitissimos eẽ urbiũ orpugnandar. Nich̃ eĩ reꝵ si carthagiõ¬
iã exidia agitabat aiõ. Inde ex̾citũ ꝑ orpĩda disptit fium̃tũ sicusoꝵ quitatib ĩpano
ex itasia ad̾uecrat parat ueteres nanes resiat ec cum ħis.c̃. selũ in affucã p̃datũ mie¬
cit nouas panormi subducit qr ex iundi matia raptĩ facte eĩt ut in sigo hibnarẽt

Expanded text:
que et cetera instrumenta militiae tradas et tecum hinc extemploque et cetera instrumenta militiae tradas et tecum hinc extemplodum cures equo armisque.' laeto condicionem accipienti unum ex trecentis quos inermes derunt, se quisque excusare et uicarium accipere. ita trecentis Siculis Romani equites substituti sine ones inde cum inspiceret, plurimorum stipendiorum ex iis milites delegit, maxime qui sub duce Marcello militauerant, quos cum optima disciplina institutos credebat tum etiam ab longa Syracusarum obsidione peritissimos esse urbium oppugnandarum; nihil enim paruum sed Carthagibat animo. inde exercitum per oppida dispertit; frumentum Siculorum ciuitatibus imperat, ex Italia aduecto parcit; ueteres naues reficit et cum iis C. Laelium in Africam praedatum mittit; nouas Panhormi subducit, quia ex uiridi materia raptim factae erant, ut in sicco hibernarent.
Abbreviated transcription (Latin):
nosuptanios misices ordinauit centimauitq. Ex sas. cccꝰ
bat ignorãtes quẽ ad asum neq cẽtunati neq armati soraia¬
rentur. Tum ex coti sicilie uimioꝵ nno pͥncipes gene̾ et for¬
cuna.ccc.equitos qui serũ in affncã traicerẽt legit diemꝙ
his qͦ equis armieq instructi atq ornati adeẽnt edixit̃. Gra¬
ius ea militia ꝓcul domo terra mariq młtos sabores magna ꝑicula allacara ui¬
debatur neq ip̃os mͦ s parẽtes cognatosq eoꝵ ea cara angebat. uͥ dies q̃ dicia
eint ad̾uenit arma equoem ostendem̃t. Tũ sapio renũtiari sib̾i dixit ꝯuosdã eꝗtes
sicułoꝵ tãꝙͣ gniuẽ et diã hoͣrere eã misiciã. Siqui ĩaĩati eẽnt masse eos seiã
rent quid sencirẽt cum bona uenia se auditur. Uͥ exhis un ausus est dicere
se prorsus si sibi utnũ uelit liberũ cẽt nolle misitare: Tum scipio. Et qui igͥ
adolesces̃ quid sentires nõ dissimulasti uoaniũ tibi expedit iã cui cuaͬma equu¬

Expanded text:
oluntarios milites ordinauit centuriauitque. ex iis trecentos bat, ignorantes quem ad usum neque centuriati neque armati seruarentur. tum ex totius Siciliae iuniorum numero principes genere et fortuna trecentos equites qui secum in Africam traicerent legit, diemque iis qua equis armisque instructi atque ornati adessent edixit. grauis ea militia, procul domo, terra marique multos labores magna pericula allatura uidebatur; neque ipsos modo sed parentes cognatosque eorum ea cura angebat. ubi dies quae dicta erat aduenit, arma equosque ostenderunt. tum Scipio renuntiari sibi dixit quosdam equites Siculorum tamquam grauem et duram horrere eam militiam: si qui ita animati essent, malle eos sibi iam expromerent quid sentirent; cum bona uenia se auditurum. ubi ex iis unus ausus est dicere se prorsus, si sibi utrum uellet liberum esset, nolle militare, tum Scipio ei: 'quoniam igitur, adulescens, quid sentires non dissimulasti, uicarium tibi expediam cui tu arma equum
Abbreviated transcription (Latin):
tono ubi ẜmones int̾ se serẽtiũ aͥculos udisset̃ ad soquebãt᷑ ꝑcuctades magis
q̃ cansa ur cõst̾natioĩeq subite foret ꝙͣ factũ accusãtes uuligo stipendiu non
datũ ad diem iacrabat᷑. Et cum eodẽ cp̃r quo scelus iliturgitanor exticisset ꝓͥ
ta ꝓĩtia eẽt iliturgitanos penã noxẽ mĩtũ habe̾ sius iecte srĩs gũm qͥ exsoluat
nõ eẽ. Calia q̃rẽti se ꝙͣ om res equẽ ea ielatos ad impeintore respodebãt setari
ne auc excit᷑ yeccando aur ip̃e pimiendo modũ excedẽt in p̃senti auc cepisse lemt̾

Expanded text:
t, adloquebantur percunctantes magis quae causa irae consternationisque subitae foret quam factum accusantes. volgo stipendium non datum ad diem iactabatur, et, cum eodem tempore quo scelus Iliturgitanorum exstitisset nta prouincia esset, Iliturgitanos poenam noxae meritam habere, suis recte factis gratiam qui exsoluat non esse. talia querentes aequa orare seque ea relaturos ad imperatorem respondebant; laetari ne aut exercitus peccando aut ipse puniendo modum excede
Abbreviated transcription (Latin):
stosidas ures minoris superauit. huic gladiatoꝵ spectaculo sũdi funebres ad¬
diti ꝓ copia et ꝓũciali et castrẽsi appanatu. Res incĩm nichonͦ ablegatis gere¬
bantur. Martius suꝑato bete amini quẽ incole appellac̃ ceͣtĩ duas oppaletãs
ciuitates sin ce̾tamine in dedicionẽ accepit. Ascapa urbs carthaginẽsiũ semꝑ
gerebans odĩ nec urbẽ auc situ alic munim̃to tutã habebãt que ferociores
exaperẽt magnũ et̃ comitatũ qr paucis paꝵ cutũ fuerat tr̃asgdientẽ fines
posicis insidiis cicũuẽtũ iniqͦ soco init fecerãt. Ad hac urbe oppugnandam cũ
admot᷑ excit᷑ eẽt oppidami cõsciã scelerũ qr nec dedicio cuca ad cã infestos uide¬
bat᷑ nec spes menib aut aͥmis cuende salutis erat. Facm in se ac suos fedum
ac ferũ cõsciscũt locum in foro destinãt quo p̃ciosissima reꝵ suaꝵ cõgererẽt suꝑ

Expanded text:
stolidas uires minoris superauit. huic gladiatorum spectaculo ludi funebres adstolidas uires minoris superauit. huic gladiatorum spectaculo ludi funebres additi pro copia prouinciali et castrensi apparatu. res interim nihilo minus ab legatis gerebantur. Marcius superato Baete amni, quem incolae Certim appellant, duas opulentas ciuitates sine certamine in deditionem accepit. Astapa urbs erat Carthaginiensiumgerebant odium. nec urbem aut situ aut munimento tutam habebant quae ferociores exciperent. magnum etiam comitatum, quia paucis parum tutum fuerat, transgredientem fines positis insidiis circumuentum iniquo loco interfecerant. ad hanc urbem oppugnandam cum admotus exercitus esset, oppidani conscientia scelerum, quia nec deditio tuta ad tam infestos uidebatur neque spes moenibus aut armis tuendae salutis erat, facinus in se ac suos foedum ac ferum consciscunt. locum in foro destinant quo pretiosissima rerum suarum congererent. super
Abbreviated transcription (Latin):
ducis alios emilacio er ce̾tam̃ ue ꝓuocarẽt ꝓuocatiue hauc ab̾nnerẽt trxit qͥde̾
qs disceptundo cõtrou̾sias finire nequiuem̃t ea ut noluem̃t pacto int̾ se ut uicto¬
rem res sequertͥ feͬro decreuenĩt neq obsa generis hoĩes s cdan illustresq
corbis et or sua patrueles fres de pͥncipatu cuu̾̃tatis quẽ idẽ uocabant ambigẽ¬
tes feͬro se ce̾taturos ꝓfessi sũt. Corbis maior erat erate or sue pat᷑ pͥnceps ꝓ¬
xime fuerat a fie̾ maiore po mortẽ ei pͥnciꝑatu accepto. Cum ubis disceptare sa¬
pio uellet ac sẽdare mis negatũ id ambo dicere cõmunib cognatis nec alium
deoꝵ hoũis ue qmͣ in arrem se uidicẽ habituros eẽ. Robore maior minor flore
eracis ferox mortẽ in cc̾tamine ꝙͣ ut alt̾ alt̾ius imꝑio subigeret᷑ p̃obtãces. Cũ
dirimi ab tanta nabie nequirẽt insigne spectaculum excitu p̃buere docum̃tũq
ꝙͣtũ cupiditas imꝑii malũ int̾ mortales eẽt. Maior usu a̾moꝵ et actu faciłe

Expanded text:
alios aemulatio et certamen ut prouocarent prouocatique haud abnuerent traxit; quidam quas disceptando controuersias finire nequierant aut noluerant, pacto inter se ut uictorem res sequeretur, ferro decreuerunt. neque obscuri generis homines sed clari inlustresque, Corbis et Orsua, patrueles fratres, de principatu ciuitatis quam Ibem uocabant ambigentes ferro se certaturos professi sunt. Corbis maior erat aetate: Orsuae pater princeps proxime fuerat a fratre maiore post mortem eius principatu accepto. cum uerbis disceptare Scipio uellet ac sedare iras, negatum id ambo dicere cognatis communibus, nec alium deorum hominumue quam Martem se iudicem habituros esse. robore maior, minor flore aetatis ferox, mortem in certamine quam ut alter alterius imperio subiceretur praeoptantes cum dirimi ab tanta rabie nequirent, insigne spectaculum exercitui praebuere documentumque quantum cupiditas imperii malum inter mortales esset. maior usu armorum et astu facile
Abbreviated transcription (Latin):
pugnatũq sub ip̃o uallo foret ui robur legionũ ꝑ exiguo ad instmendum
duto ep̃t aaem d̾ie uissee Ibi ꝙꝑ crepidatũ panĩꝑ aͣda signa est cum cea furore in
mustitudo armat̾or faciłe sub peditasut cornua hostiũ ampleyus in orbem pug¬

Expanded text:
pugnatumque sub ipso vallo foret, ni robur legionum perexiguo ad instruendum pugnatumque sub ipso vallo foret, ni robur legionum perexiguo ad instruendum dato tempore aciem direxisset. Ibi quoque trepidatum parumper circa signa est, cum caeci furore in multitude armatorum facile suppeditabat, cornua hostium amplexus, in orbem pug
Abbreviated transcription (Latin):
uiclinaca uiderẽt atq in eo eẽ iã ut urbs mperetͣ sany os̃ quos eũtes in p̃liũ
cẽnerẽt mortẽ in ipã pugna obituros illos se ꝑ dõs suꝑos inferosq orare ut
memoros libertatis q̃ illo die aut morte honesta aut ẜuicute finienda esset
nicħ relinq̃rẽt iᵈ ꝙ seuire irat᷑ hostis possit stͣrũ ignẽq in manib ẽẽ amice
ac fideles pot̾i ea que ꝑicura ẽẽnt absumet man ꝙͣ insultarẽt suꝑbo lũdibrie
hostes. his adhortanionib exetratio dir adiecta siquẽ a ꝓposito spes mollicia¬
ue aĩ flexisset iñ cõcitato agmine patentib portis ingẽn cumłcu erũpñt. Neq
enit ulla satis firma statio opposita qr nicħ min ꝙͣ ut egdi posset menibus
auderẽt timi potem̃t. P pance equitũ cũme seuisq qͥ matura repente e castris
ad id ip̃m emisse accimĩt. Acor impetu atq aĩs ꝙͣ cõpositior ullo ordine pugͣ
fuit. Iraq pulsus eques qui pͥm se hosti obculerat ciorẽ intulit leui ãmature

Expanded text:
 viderent atque in eo iam esse ut urbs caperetur, scirent omnes quos euntes in proelium cernerent mortem in ipsa pugna obituros; illos se per deos superos inferosque orare ut memores libertatis, quae illo die aut morte honesta aut servitute infami finienda esset, nihil relinquerent in quod saevire iratus hostis posset. ferrum ignemque in manibus esse; amicae ac fideles potius ea quae peritura forent absumerent manus quam insultarent superbo ludibrio hostes. his adhortationibus exsecratio dira adiecta, si quem a proposito spes mollitiave animi flexisset. inde concitato agmine patentibus portis ingenti cum tumultu erumpunt. neque erat ulla satis firma statio opposita, quia nihil minus quam ut egredi obsessi moenibus auderent timeri poterat. perpaucae equitum turmae levisque armatura repente e castris ad id ipsum emissa occurrit. acrior impetu atque animis quam compositior ullo ordine pugna fuit. itaque pulsus eques qui primus se hosti obtulerat terrorem intulit levi armaturae;
Abbreviated transcription (Latin):
cũ docum̃to sanccirẽt ne ꝗs ũꝙͣ i omanũ ciuẽ militẽ uł in nussa fortima oportunum
ĩuine ducec. Ab hac coborcatioẽ ducis incicati scalas elc̃cia ꝑ mamipulos uiris di¬
uidũt ꝑtico excitu ita uc ꝑti alt̾i seluis p̾eẽt segat᷑ duob simł socis ancipiti t̾uore
urbem aggrdiũt. Nõ duxumn aut plures pͥncipes oppĩdanos s sua ip̃or cõscĩã cul¬
re met̾ ad defendendã ĩpigͤ urbe horcat᷑ et meminem̃t et monebãt alios smpliciũ
er se nõ uictonã reti ut quisq mõtẽ orpeteret id̾ refe̾r̾e utiũ in pugna ec in acie nͥ¬
mar. edĩs ex uie tcũ sipe engẽc. et afflige̾t uictorem an postmodũ gniuata et di¬
nita uise ã om arptarꝵ coniugũ siberoꝵq int uerbem es incula oĩ ftati atqs¬

Expanded text:
rent ne quis unquam Romanum ciuem militemque in ulla fortuna opportunum rent ne quis unquam Romanum ciuem militemque in ulla fortuna opportunum iniuriae duceret. ab hac cohortatione ducis incitati scalas electis per manipulos uiris diuidunt, partitoque exercitu ita ut parti alteri Laelius praeesset legatus, duobus simul locis ancipiti terrore urbem adgrediuntur. non dux unus aut plures principes oppidanos, sed suus ipsorum ex conscientia culpae metus ad defendendam impigre urbem hortatur. et meminerant et admonebant alios supplicium ex se non uictoriam peti: ubi quisque mortem oppeteret, id referre, utrum in pugna et in acie, ucommunis et uictum saepe erigeret et adfligeret uictorem, an postmodo cremata et diruta urbe, ante ora captarum coniugum liberorumque, inter uerbera et uincula, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
iã tĩquissis reb qr cp̃s expetende pene uidebat᷑ uenisse acritũ ab tãnicone. ⁊̃ maͥ¬
tuim cũ ctia ꝑte copiaꝵ ad castulonẽ oppugnãdũ mictit ipẽ cũ ceto excitu qͥntis
fe̾me ad ilitͥgin castris ꝑuenit. Clause eñt porce oiãq instrucra et apta pata
ad oppugnacionẽ airendã adeo cõsciã quid se mi̾tos scirer ꝓ indicto eis bello fuat
hiẽ et hortari milites scipio orsus est ip̃õs claudendis portis indicasse hispanos
qui uc timent miti eẽnt. Iraq młto infestionb aĩs cũ eis ꝙͣ cũ carthagiẽsib
bellũ gerendũ eẽ quippe cum illis ꝓpe sin im de impio et glia ce̾tan ab his ꝑfidie
et crudelitatis et scelis penas experendas cuenisse cp̃s quo eo nefandã cõmilitonũ
necẽ er ĩsemerip̃os si eodẽ fuga delaci forẽt instruccã stnagẽ ulcisdent᷑ ex in oẽ cp̃s

Expanded text:
tempus expetendae poenae uidebatur uenisse, accitum ab Tarracone L. Martempus expetendae poenae uidebatur uenisse, accitum ab Tarracone L. Marcium cum tertia parte copiarum ad Castulonem oppugnandum mittit, ipse cum cetero exercitu quintis fere ad Iliturgin castris peruenit. clausae erant portae omniaque instructa et parata ad oppugnationem arcendam; adeo conscientia quid se meritos scirent pro indicto eis bello fuerat. hinc et hortari milites Scipio orsus est: ipsos claudendo portas indicasse Hispanos quid ut timerent meriti essent. itaque multo infestioribus animis cum eis quam cum Carthaginiensibus bellum gerendum esse; quippe cum illis prope sine ira de imperio et gloria certari, ab his perfidiae et crudelitatis et sceleris poenas expetendas. euenisse tempus quo et nefandam commilitonum necem et in semet ipsos, si eodem fuga
Abbreviated transcription (Latin):
timecisse se se in hostile cem̃ regiã in fidẽ inexptã s potiũde affrice spe̾ affectãtẽ
hoc eũ iã pͥdẽ uosutare in aĩo hoc palã firme̾ qd nõ ꝙ̃ admodũ hannibas in itasia
sie scipio in affnca bellum gereret. Scipio fede̾ icco cĩ siphace ꝓfect̾ ex affrica
dubiisq et plerũq seains in alto iaccat᷑ uenco. Die qͣrto noue carthaginis poͥ¬
tũ cenuit. hispanie sic̃ a bello punico quiece em̃t ita quasdã ciuitates ꝓpter
cõsciam culꝑe metu mag̃ ꝙͣ fide quieras eẽ apparebat quaꝵ maxime insignes
er magnitudine et noyã ilicurgi et castulo er̃t. Castulo cũ ꝓsꝑis rebr socii fui¬
ssent pꝰ cesos cũ ex̾citib scipiones defecerãt ad penos. Ilicurgitani ꝓdendis qui
ex illa clade ad eos ꝑfugem̃t int̾ficiendisq scelus ec̃ defectioĩs addidem̃t. In eot
pplõs pͥmo ad̾uẽtu cum dubie hispanie eẽnc mico mag̃ ꝙͣ utiłr seuitũ foret tõ

Expanded text:
tantem. hoc eum iam pridem volutare in animo, hoc palam fremere, quod non quemadmodum Hannibal in Italia, sic Scipio in Africa bellum gereret. Scipio , foedere icto cum Syphace, profectus ex Africa dubiisque et plerumque saevis in alto iactatus ventis die quarto Novae Carthaginis portum tenuit. Hispaniae sicut a bello Punico quietae erant, ita quasdam civitates propter conscientiam culpae metu magis quam fide quietas esse apparebat, quarum maxume insignes et magnitudine et noxa Iliturgi et Castulo erant. Castulo , cum prosperis rebus socii fuissent, post caesos cum exercitibus Scipiones defecerat ad Poenos; Iliturgitani prodendis qui ex illa clade ad eos perfugerant interficiendisque scelus etiam defectioni addiderant. In eos populos primo adventu, cum dubiae
Abbreviated transcription (Latin):
re ac naues petit et molientib ab t̾ra naues phylupus suꝑuenit cumłtũq enã
ext̾ia naucicis pbuit inde pontũ rediit dõs̃ hoiesq accusans ꝙ canti regis for¬

Expanded text:
re ac naues petit, et molientibus ab terra naues Philippus superuenit tumultumque etiam re ac naues petit, et molientibus ab terra naues Philippus superuenit tumultumque etiam ex terra nauticis praebuit. inde Opuntem rediit, deos ho
Abbreviated transcription (Latin):
cione omissa ad calt̾idis auxilu uͥ signũ accepis ĩpigͦ est mot᷑. nlã ec ip̃a calas qͣq
eiusdem insule urbs est cam̃ adeo arto int̾sandicͤ fieco ut ponco cõcinẽti iũgat᷑
gilia ꝓfect᷑. crepidos hostes henicleam cõpulisset ip̃e uno die phocidis eleriam mi¬
sia amplius.lx.cõrendit. Eodem feͬme die ab attalo rege opuncioꝵ urbs capta di¬
npiebat. Cõcessit eam p̃dam regi sulpitius qr oreũ paucos añ dies ab rͦ. milite ex pã¬
tib regiis direptũ fuerat cum romana classis eo se cepisser. Attalus igͥ ignarus
aduentus phylupi pecuniis a pͥncipib exigendis terebat tp̃s adeoq impiusa re
fuit ut nͥ crecensiũ quidã forte pabulatũ ab urbe longius ꝑgssi agm̃ hostiũ ꝓcul
cõspexissẽr oppͥmi pocuit̃ attalus In ermis aut̃ atq ĩcõpositus cursu effusus ma¬

Expanded text:
idis auxilium, ubi signum accepit, impigre est motus. nam et ipsa Chalcis quamquam idis auxilium, ubi signum accepit, impigre est motus. nam et ipsa Chalcis quamquam eiusdem insulae urbs est, tamen adeo arto interscinditur freto ut ponte continenti iungatur m trepidos hostis Heracleam compulisset, ipse uno die Phocidis Elatiam milia amplius sexaginta contendit. eodem ferme die ab Attalo rege Opuntiorum urbs capta dipiebatur— concesserat eam regi praedam Sulpicius, quia Oreum paucos ante dies ab Romano milite, expertibus regiis, direptum fuerat. cum Romana classis Oreum sese recepisset, Attalus ignarus aduentus Philippi pecuniis a principibus exigendis terebat tempus, adeoque improuisa res fuit ut, nisi Cretensium quidam forte pabulatum ab urbe longius progressi agmen hostium procul conspexissent, opprimi potuerit. Attalus inermis atque incompositus cursu effuso ma
Abbreviated transcription (Latin):
uide mediam ursem ad altam tendẽ arcem ex ibi rositi enst qui potos cocis oł¬
cerenit. Nitare scłusi in medio ced̾unt᷑ capuĩtq. macedonu õsidui cogobanais ugo
aoasinui sterit nec fuga effuse penta nec ptmacit p̃lii untã. s placot
uenia a fubpitio impotita in naugs ĩ positos ad demetnacũ cheotidis exposuit
ue ad iabalum sese recerie. Sulpiti cã facili ad hom̃ sugessu elat alade in mi¬
uicta clłasse petit:. Ubi haud qͣꝙ̃ ad syem euent respondit expatenti iat̾nqr pur¬
tum in angustias mare sp̃em intuenti pͥmo gemini port in ora duo usi pbuere
statuitis recipxat si temẽ in modũ uenti nc̃ huc nẽ issuc u̾so man uesudd monti
cipin deuosucus corrẽs ipit᷑ ita nec nocte nec die quies nanib dat᷑ tũ classem
suspectare rͦs fecit qͦ cinũspectis difficultatib ne fnistia cp̃s tererẽt celent᷑ ab̾scitit
incepto classẽq iude ad sinũ locndis emporiũ idem urbis opontioꝵ mille passuũ

Expanded text:
in mediam urbem ad alteram tendere arcem; et ibi positi erant qui fores portae obicerent. ita exclusi in medio caeduntur capiunturque. Macedonum praesidium conglobatum sub arcis muro stetit, nec fuga effuse petita nec pertinaciter proelio inito. eos Plator uenia ab Sulpicio impetrata in naues impositos ad Demetrium Phthiotidis exposuit; ipse ad Attalum se recepit. Sulpicius tam facili ad Oreum successu elatus Chalcidemici classe petit, ubi haudquaquam ad spem euentus respondit. ex patenti utrimque coactum in angustias mare speciem intuenti primo gemini portus in ora duos uersi prstatis reciprocat, sed temere in modum praecipiti devolutus torrens rapitur. ita nec nocte nec die quies navibus datur. cum classem suscepta re, Romanus fecit quod circumspectis difficultatibus, ne frustra tempus tereret, celeriter abstitit incepto classemque inde ad Cynum Locridis—emporium id est urbis Opuntiorum mille passuum
Abbreviated transcription (Latin):
dendi quacũq omĩspexĩa. hostilia oĩã atq infesta. an siphaci numidis qdes
dis. se atu it semes credicũ. Nõ sep temĩtns est fesio et snais ficeꝰ ꝓdis
sibi prestiuic ut cm oꝑe p̾ciũ sit cum merẽde magna fallat i s õ hosteq uer
patruñqs tuũ armis pusꝙͣ celtiber socii fuude ciriũuenenit nec cibi ipi ã
magone et hasdiubale hostiũ ducib ꝙͣtũ ab in dibile er mandonio in fide
aceptio ꝑiculi fuit. Numidis tu credere potes defictionẽ inisicũ ciloꝵ exꝑ¬
tas. Et siphax et masinissa se ꝙͣ carthaginẽses maluc potẽtes in affrien

Expanded text:
dendi; quacumque circumspexeris hostilia omnia atque infesta. 'an Syphaci Numidisque credis? satis sit semel creditum; non semper temeritas est felix, et fraus fidem in paruis sibi praestruit dendi; quacumque circumspexeris hostilia omnia atque infesta. 'an Syphaci Numidisque patruumque tuum armis prius quam Celtiberi socii fraude circumuenerunt; nec tibi ipsi a Magone et Hasdrubale hostium ducibus quantum ab Indibili et Mandonio in fidem acceptis periculi fuit. Numidis tu credere potes, defectionem militum tuorum expertus? et Syphax et Masinissa se quam Carthaginienses malunt potentissimos in Africa
Abbreviated transcription (Latin):
esser pͥmi seq̃tes extrabentes manu postremi subseuãtos eas qui puet ⁊ slu
abim eo ob edio ursem obpugnacũ esse nemo cipiend unios nemaepoi aponiat¬
ae diriũs q̃ icendio absumi neqũt a deo uestnigia qͦt urs eotĩ guere decdesi mitũt¬
morã bostũ sedis cordi est. Castulonẽ iñ scipis exatu ducit qm uibe dobr spnei
modde cõuerem̃t is. pinia et̃ ex̾cit ex dissipica iussim fuga ieliqur. tiucalont spm

Expanded text:
ent, primi insequentes extrahentes manu, postremi subleuantes eos qui prae se ireab ira et ab odio urbem oppugnatam esse. nemo capiendi uiuosac diruunt quae incendio absumi nequeunt; adeo uestigia quoque urbis exstinguere ac delere memoriam hostium sedis cordi est. Castulonem inde Scipio exercitum ducit, quam urbem non Hispani modo conuenae sed Punici etiam exercitus ex dissipata pas
Abbreviated transcription (Latin):
qra ẽtoo passuis acies mt̃ sese diunse abem̃t signo receptui dato saipio rateft̃ic¬
ts ondinib equitatũ oẽm sẽuẽꝙ amatum in mediũ agcepta diuusamq in pces
duas in subsidiis uost cornua sarat Inde ubi inapiende iã pugsce tos ueiuit  st¬
nass ea media acies fiuc usso gmdu incede uber ip̃e ex dextis cormi ibi nãꝙ
enae nũtiũ ad sĩnũ er martiũ mictit ue corui extendent ad sinis tã ptem

Expanded text:
i dato Scipio patefactisque ordinibus equitatum omnem leuemque armaturam in medium acceptam diuisamque in partes duas in subsidiis post cornua locat. inde ubi incipiendae iam pugnae tempus erat, Hispanos— ea media acies fuit—presso gradu incedere iubet; ipse e dextro cornu—ibi namque praeerat—nuntium ad Silanum et Marcium mittit
Abbreviated transcription (Latin):
cutiro tumstu coactosq pͥusꝙͣ abo corpom firmarẽt iptĩ in aciem exue. Idld̃ d̾ se¬
dulo diem exciuxemt scipio uc sem pugna eẽt nã ab septima demũ homi peditum
signa cornib incurrert̃. Ad medias acies aliqͣnto serius ꝑuenit. Pugnauit pͥus
estus a mendiano sol laborq standi sub aͬmis et simł fames sitisꝙ corpom affe¬
cerint qm̃ manͥ cum hoste cõsererẽt ita steterũt scutis ĩnixi. Nam suꝑ ceter

Expanded text:
tutino tumultu coactosque priusquam cibo corpora firmarent raptim in aciem exire; et ad id sedulo diem extraxerat Scipio ut sera pugna esset; nam ab septima demum hora peditum signa cornibus incucurrerunt; ad medias acies aliquanto serius peruenit pugna, ita ut prius aestus a meridiano sole laborque standi sub armis et simul fames sitisque corpora adficerent quam manus cum hoste consererent. itaque steterunt scutis i
Abbreviated transcription (Latin):
srem ueri ꝓ castia dedit ut añ sucẽ um equiq curate pͥnsi eẽnt armat eques
srenatos suntos ꝙ tenet eqnos. uix dum satis cera lũce equitatũ cẽm cũ sem
ãmatura in stationes publicas ꝓunois ĩmisit. Inde cõfestim ip̃e aĩ agmine
legionũ ꝓcedit p̃t opmionẽ destmatã suoꝵ hostiũq rͦ. milite cornibi Nrma¬
tid scciis in mediam aciem acceptis. hasdnibal damore equitũ excitat ut ex
cabernacal ꝑsiluit uuimłtũꝙ ñ uallum ex trepidationẽ suoꝵ er ꝑcul signa

Expanded text:
ante lucem uiri equique curati pransi essent, armatus eques frenatos instratosque teneret equos. uixdum satis certa luce equitatum omnem cum leui armatura in stationes Punicas immisit; inde confestim ipse cum graui agmine legionum procedit, praeter opinionem destinatam suorum hostiumque Romano milite cornibus firmatis, sociis in mediam aciem acceptis. Hasdrubal clamore equitum excitatus ut ex tabernaculo prosiluit tumultumque ante uallum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnõgenos senos asses diuisit cãtũdẽ.c̃. claudius absencib milicib suis est
uollicitus cum ad excitũ redisset. Notatũ eodie pła carmina misitanb iocis ĩ os̃
claudiũ ꝙ̃ ĩ cõs suũ iactata equites. ĩ. uentunũ ⁊ . Qr. ceciliũ segatos magnis
tulisse laud̾ib horracosq eẽ plebẽ ut eos cõs in ꝓximũ ãnũ crearent adieasse
equicũ p̃rogatiue auotonitatẽ. Cõsules postero die in cõtione ꝙͣ forti fideliq duoꝵ
p̃cipue segatoꝵ oꝑa usi eẽnt cõmemonĩtes. Cũ coĩtioꝵ ip̃s apperẽt ex ꝑ dicratorẽ
comitia hr̃ placuisser.c. claudius cõs.mͣ. liuiũ collegã diccacorẽ dixit. Crrati

Expanded text:
quinquagenos senos asses diuisit; tantundem C. Claudius absentibus militibus suis est quinquagenos senos asses diuisit; tantundem C. Claudius absentibus militibus suis est pollicitus cum ad exercitum redisset. notatum est eo die plura carmina militaribus iocis in C. Claudium quam in consulem suum iactata; equites L. Ueturium et Q. Caecilium legatos magnis tulisse laudibus hortatosque esse plebem ut eos consules in proximum annum crearent; adiecisse equitum praerogatiuae auctoritatem consules postero die in contione quam forti fidelique duorum praecipue legatorum opera usi essent commemorantes. cum comitiorum tempus appeteret et per dictatorem comi
Abbreviated transcription (Latin):
ei mito ãnibat cm̃ honore cũ sege cessenit głiam anxiliũ equitã ageliont Re xedieꝵ
spatio tiñ scunsse songitudinẽ italie et eo die cum hasdrubale in gallia signio c̃o¬
satis pugnasse qͦ eũ castm adu̾sum sese in apulia posita habi hannibal ccedidiss
Ita unũ cõsusem ꝑ utinq pre icasie adusus duos duces d̾uos imꝑatores. ħie
cõsiliũ suũ hĩc corpus orposuisse. Nom̃ neronis sacis fuisse ad cotinendũ casto̾
hãnibalem hasd̾nibale uõ qͣalia re ꝙͣ aduẽtu ei ob̾rtũ atq extic̃tũ eẽ. Q̃ iret
ast̾ cõsul sublimis cũru młniugis si uesser equis uni equo ꝑ urb̃em uenĩ t̾um¬
phum uehi. Neronẽq ẽr̃ si pedes inced̾at uł paͣto eo bello uł sp̃co crũpho głi
memorubilem fore. hi ẜmones spectũtiũ neronẽ usq in capitolis̃ ꝓsecuti sut
Pecuniã ĩerariũ tuser̃t sestertiuĩ tͥcies octoginta milia ens misitib .M. fuinus

Expanded text:
e collegae cesserat, gloriam auxit. illum equitem aiebant sex dierum spatio transcurrisse longitudinem Italiae, et eo die cum Hasdrubale in Gallia signis conlatis pugnasse quo eum castra aduersus sese in Apulia posita habere Hannibal credidisset. ita unum consulem pro utraque parte Italiae aduersus †duos duces† duos imperatores hinc consilium suum hinc corpus opposuisse. nomen Neronis satis fuisse ad continendum castris Hannibalem; Hasdrubalem uero qua alia re quam aduentu eius obrutum atque exstinctum esse? itaque iret alter consul sublimis curru multiiugis si uellet equis: uno equo per urbem uerum triumphum uehi, Neronemque etiamsi pedes incedat uel parta eo bello uel spreta eo triumpho gloria memorabilem fore. hi sermones spectantium Neronem usque in Capitolium prosecuti sunt. pecuniae in aerarium tulerunt sestertium triciens, octoginta milia aeris. militibus M. Liuius
Abbreviated transcription (Latin):
uisi cõsusũ. Alten quẽ. c̃. claudius p̾ons ãni cõs ałt̾i quẽ claudius ꝓ p̃tore bine
segiones eiãt huisset̃ excitũ in etruriã duas uosonũ segiones a tereño ꝓ p̃tore
liuus ꝓ cõs cui ꝓrogatũ mãnũ imꝑiũ emc acciper ⁊ q̃. ñamilio uc coslege ut
iuins ditione cind̾ita gallia cum es̾citu au.s. portuis ꝓ p̃core p̃fuerat ob̾cineret
decretũ est iussusq połan agros galloꝵ qui ad penos sus aduetuhasd uisaler
deseassenc .ẽ. Puilio cum cnnẽsib duab segionib sic̃ .p̃. mamiłius conue¬

Expanded text:
visi: consulum alteri quem C. Claudius prioris anni consul, alteri quem Q. Claudius propraetor—eae binae visi: consulum alteri quem C. Claudius prioris anni consul, alteri quem Q. Claudius propraetor—eae binae legiones erant—habuissent exercitum; in Etruria duaLiuius proconsul, cui prorogatum in annum imperium erat, acciperet, et Q. Mamilius ut collegae iurisdictione tradita Galliam cum exercitu cui L. Porcius praetor praefuerat obtineret decretum est, iussusque populari agros Gallorum qui ad Poenos sub aduentum Hasdrubalis defecissent. C. Seruilio cum Cannensibus duabus legionibus,
Abbreviated transcription (Latin):
luis t̾iuus qui tũ ed̾ilis. pł. enic. Comitiis ꝑfectis dicrator magrãtu abdic¬
co dimissoq ex̾citu in etririã ꝓiuĩtiã ex senat᷑ cõsultu est ꝓfect᷑ ad ãstiones
habendas qui erruscoꝵ umbroꝵ ue ppłi defecrioĩs ab rͥs ad hasdrubale subadu¬
tuei cõsilia agitassent quiq eñ auxiliis aut comeatu aut oꝑe aliqua iuuissẽt
hec eo ãno domi milicieq gesta et lũdi r.t̾. coti ĩstairati ab edilib curuł. cñ seͥ¬
uilio cepione ser̃. cornelio sentulo. Ice lũdi plebei semel coti instaunici ab edilib
pleb̾.mͦ. põponio mathone ⁊ &̃. manulio t̃rino. Tertio decimo ãno punici belli
.L. uetuno philone ⁊ &. cecilio metello cõs brurtii ambo pulsi ut cũ hãnbale
bellũ gererẽt ꝓĩtia decieta p̃cores exiñ sortitisũc. mͥ. ceclius mecellus urb̃
C.mi. emisius ꝑegͥnus cõs ẜuilius sicilia.t. clandius sardiniã excit ita di¬

Expanded text:
tor, magistratu abdicato dimissoque exercitu, in Etruriam prouinciam ex senatus consulto est profectus ad quaestiones habendas qui Etruscorum Umbrorumue populi defectionis ab Romanis ad Hasdrubalem sub aduentum eius consilia agitassent quique eum auxiliis aut commeatu aut ope aliqua iuuissent. haec eo anno domi militiaeque gesta. ludi Romani ter toti instaurati ab aedilibus curulibus Cn. Seruilio Caepione Ser. Cornelio Lentulo ; item ludi plebeii semel toti instaurati ab aedilibus plebis M. Pomponio Mathone et Q. Mamilio Turrino . tertio decimo anno Punici belli L. Ueturio Philone et Q. Caecilio Metello consulibus, Bruttii ambobus ut cum Hannibale bellum gererent prouincia dnam, Q. Mamilius peregrinam, C. Servilius Siciliam, Ti. Claudius Sardiniam. exercitus ita di
Abbreviated transcription (Latin):
neq ip̃e se optulic in tã recẽti uolũtate puͦ pͥuataꝵ neq sãcessere quietũ rͥ cim̃¬

Expanded text:
neque ipse se obtulit in tam recenti uolnere publico priuatoque neque lacessierunt quietum Rneque ipse se obtulit in tam recenti uolnere publico priuatoque neque lacessierunt quietum R
Abbreviated transcription (Latin):
hui ⁊ ui mencionẽ psacencinor et cremonesiñ segtci q̃iẽtes agñi suit ab ĩ cos¬
sie gallis incu̾sar ac uastan magnãq ꝑtem cosonoꝵ suoꝵ dilapsam eẽ et in
freñtes se urbes agnĩ uastatũ ac deẜtum habẽ. Manilio p̃con mandatũ ut ac¬
cẽtim ẽẽnt añ ce̾tam diem in colonias reu̾terẽt᷑. Pͥncpio dem̃ uens et ip̃i
ad bessum ꝓfecti suc̃. ẽ. cealius cõsus excitũ ab. c̃. nerons .s. ueturi ab.  ula¬
dio ꝓ p̃tore accepit nouisq milicib ꝯͦs ip̃e cõscͥpsemt subpleuit. In cõsẽtnũ
gusto a biutiis iugulatonb q numidis turbati sũt ita ut nõ p̃da s ãmati¬
qr i piclõ fueñt maior eñ tumltus ꝙͣ pugna fuit. Et p̃missa p̃da incolum¬
er legiones in soca cuta euasere in lucanos ꝓfecn ea siñ cẽramine cora gens
in dedicionẽ ppli rͥ red̾iit. Cum hãmbase nicħ eo anno rei gestũ est. Nam

Expanded text:
huiusce rei mentionem Placentinorum et Cremonensium legati, querentes agrum suum ab accolis Gallis incursari ac vastari, magnamque partem colonorum suorum dilapsam esse, et iam infrequentis se urbes, agrum vastum ac desertum habere. Mamilio praetori mandatum ut cocentini essent ante certam diem in colonias reuerterentur. principio deinde ueris et ipsi ad bellum profecti sunt. Q. Caecilius consul exercitum ab C. Nerone , L. Ueturius a Q. Claudio propraetore accepit, nouisque militibus quos ipse conscripserat suppleuit. in Consentinumgusto a Bruttiis iaculatoribusque Numidis turbati sunt ita ut non praeda triculo fuerint. maior tamen tumultus quam pugna fuit, et praemissa praeda incolumes legiones in loca culta euasere. inde in Lucanos profecti; ea sine certamine tota gens in dicionem populi Romani rediit. cum Hannibale nihil eo anno rei gestum est. nam
Abbreviated transcription (Latin):
deret noiẽ marcelli cõpositis. Pauco añ hic nũtius cõs salapiã uenenat cum lic
salapiã uentuꝵ misites eẽnt qui in p̃sidio emãt siquo oꝑa eoꝵ opus eẽt. Sense̾
Salapitani fraudẽ er ab iri defectiois modo s etiã equitũ int̾fectoꝵ rati occasioe
ueslent agerent oppidanos ꝑ muros urbisq oportuna loca in scationib dispont̃
custodias iugiliasq in eam noctẽ ĩtep̃tis instruũt aͥca portã qͣ uenturũ hostem
q̃resant̾ ꝙ rob̾ons in p̃sidio erant opponũt. hãnibal qͣrra uigilia feͬme ad urbe
accessit. Pmi agmĩs erant ꝑ fuge romanoꝵ/ et arma romana habebant
hii ubi ad portam ese uc̃tũ latine os̃ loꝙ̃tes excitant uigiles aꝑiriq po̾tã
uibent cõsule adesse. Uigiles uelud ad uocẽ eoꝵ excitati tumultuari. crepi
dare moliri porta cataraocha deiecra clausa euit. Eam pam uertib leuauit

Expanded text:
derent nomine Marcelli compositis. paulo ante hic nuderent nomine Marcelli compositis. paulo ante hic nuparati milites essent qui in praesidio erant, si quo opera eorum opus esset. sensere Salapitani fraudem; et ab ira non defectionis modo sed etiam equitum interfectorum rati occasionem lites quae uellent agerent, oppidanos per muros urbisque opportuna loca in stationibus disponunt; custodias uigiliasque in eam noctem intentius instruunt; circa portam qua uenturum hostem rebantur quod roboris in praesidio erat opponunt. Hannibal quarta uigilia ferme ad urbem accessit. primi agminis erant perfugae Romanorum et arma Romana habebant. ii ubi ad portam est uentum Latine omnes loquentes excitant uigiles aperirique portam iubent: consulem adesse. uigiles uelut ad uocem eorum exdare, moliri portam. cataracta clausa erat; eam partim vectibus levant,
Abbreviated transcription (Latin):
seruilio traditis cum ceta oĩ dasse redure ad urbem iussus. In cuutace iuneo dis¬
uis sonb ipis duo plapsi angnes.Ab ancio nũtiatũ est cmentas spicas merẽ¬
cib uiscis eẽ. Cere portus biceps et agh masculus idẽq femina nat entret
galbe duos seles uisos ferebãt et nocte fregessis lucẽ apcã er ba ar agro x
reri sasiitis qͥru de ceso tacte. ꝓdigia cõs hostiis maionb ꝓaiire uissĩ etc

Expanded text:
ri traditis cum cetera omni classe redire ad urbem iussus. in ciuitate tanto disvis foribus ipsis duo perlapsi angues; ab Antio nuntiatum est cruentas spicas metentibus visas esse; Caere porcus biceps et agnus mas idem feminaque natus erat; et Albae duo soles visos ferebant et nocte Fregellis lucem obortam; et bos in agrreris, Salutis, Quirini de caelo tactae. prodigia consules hostiis maioribus procurare iussi et
Abbreviated transcription (Latin):
Illa tẽpestace forsicã laudabile iudib ingeniis nc abhorens et incodicũ si refe¬
int᷑. uirgniũ ordinẽ sequebant᷑ .x. uir coronati lauiea p̃cextatiq a porta iuga¬
no uico in for uenẽ. In foro pora cõsistes ꝑ mañ rere daca uigmes sonũ uo¬
cis pulsu pedũ modulantes inceͬcesserãt iñ uico tusco uelabroq ꝑ bouanum
foꝵ incliuũ publicium acq edẽ uinonis regine prectũ Ibi due hostie a.x. ii

Expanded text:
abhorrens et inconditum si referatur; uirginum ordinem sequebantur decemuiri coronati laurea praetextatique. a porta Iugario uico in forum uenere; in foro pompa constitit et per manus reste data uirgines sonum uocis pulsu pedum modulantes incesserunt. inde uico Tusco Uelabroque per bouarium forum in cliuum Publicium atque aedem Iuno
Abbreviated transcription (Latin):
len uic̃̾tonã obuiã uent. Inuitaie iñ ꝑ se quisq er offere er facigrun p̃cib ut õ
ipĩo um̃tisq usui eẽnt ab̾se potissimũ sumcrẽt benigne oĩã cũmulata dare mo¬
nis nec subsiste aibũ capiẽtes diem ac noctẽ ue iux ꝙ satis ad naͣłe desidium cõ¬
poꝵ cõt ꝯuieti darot. Et ad collegam p̃missi em̃t qui nũtimẽt aduẽtũ ne¬
cuc̃taiẽt᷑ cłam an palam intdui an noctu uenur an eẽ uellet hisdem an asiis
cõsidere castus. Nocte clam minare melius iusum est. Tessem ꝑ castin alimo
cos dara eint ur tabun cubunũ centimo cẽtunonẽ eques eanitẽ pedes re¬
turt. Et cohortatio plium in augusto tendentiũ facisio futum eint ꝙ claudian
excit̾ nicħ fere p̃t̾ arma secũ in expeditiõe tuserit. Cerm im ip̃o itineis auit ia

Expanded text:
toria obviam irent. invitare inde pro se quisque et offerre et fatigare precibus ut quae ipsis iumentisque usui essent ab se potissimum sumerent; benigne omnia cumulata dare. monis nec subsistere nisi cibum capientes; diem ac noctem ire; vix quod satis ad naturale desiderium corporum esset, quieti dare. et ad collegam praemissi erant qui nuntiarent adventum percunctarenturque clam an palam, interdiu an noctu venire sese vellet, isdem an aliis considere castris. nocte clam ingredi melius visum est. tessera per castra ab Livio consule data erat ut tribunus tribunum, centurio centurionem, eques equitem, pedes petiret; et coartatio plurium in angusto tendentium facilior futura erat quod Claudianus exercitus nihil ferme praeter arma secum in expeditionem tulerat. ceterum
Abbreviated transcription (Latin):
obsidionẽ in aduẽtũ suũ pocuisset̃ uiso staai hoste ꝑpe ĩuołntana deditionẽ cõcessi¬
ssent. Coposics cura eponcẽ reb toronẽ est ꝓfect̾ er attalus pͥmo dnitũ est ꝓfrc᷑
Inde cum fama accidisset bnuisiam bithune regẽ in fines regni sui transgssum omis
sis reb atq ethosico bello in asiam traieat ec sulpitius egonã classem recepit ar̃
mitio uens ꝓfect̾ erat. haut maiore ce̾tamine ꝙͣ opontẽ athasus dec̾tans. Pħ̾r¬

Expanded text:
onem concessissent. compositis circa Opuntem rebus Toronen est profectus. et Attalus primo Oreum se recepit; inde, cum fama accidisset Prusian Bithyniae regem in fines regni sui transgressum, omissis Romanis rebus atque Aetolico bello in Asiam traiecit. et Sulpicius Aeginam classem recipit, unde initio ueris profectus erat. haud maiore certamine quam Opunte
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ os ispani milites aut in ultima hispanie amoti aut triducti in gallis̃ foret
Iam ec̃ si senat aurthagin esum nõ cẽsuisset eũdum cñ hasdrubali fuisse in iti
huscaria abduoet̃ exacũ ei cũ tiñsitioĩb tũ adu̾so p̃lio ĩminirtis hissanis uepe
mulitibu er magonẽ busdnibasi gisgoms fił ciadico exaca ip̃m cuĩ gundi pecunia
ad cõ ducendn menrse auxeilia mn balians trabice hasdriibale gisgonis cul ꝓoetunu
ret in lusitanũ abire. Nec cũ nomais̃ cõserere masinisse ex oĩ equitatu ꝙ ioboĩe
eẽr ta milia equitũ expler cũq uacuũ ꝑ ciciorem hispaniã sociis orẽ ferre hostiũ

Expanded text:
 Hispani milites aut in ultima Hispaniae amoti aut traducti in Galliam forent. itaque etiam si senatus Carthaginiensium non censuisset, eundum tamen Hasdrubali fuisse in ItalHispania abduceret. exercitum eius cum transitionibus tum aduerso proelio imminutum Hispanis repleri militibus, et Magonem Hasdrubali Gisgonis filio tradito exercitu ipsum cum grandi pecunia ad conducenda mercede auxilia in Baliares traicere; Hasdrubalem Gisgonis cum exercitu penitus in Lusitaniam abire, nec cum Romano manus conserere; Masinissae ex omni equitatu quod roboris esset tria milia equitum expleri, eumque uagum per citeriorem Hispaniam sociis opem ferre, hostium
Abbreviated transcription (Latin):
copias ieducius. Ibi eniti õĩ resicto cũ cohexte regia demerniadeꝰ sese recepitꝰ inde
ut cd as hestiuĩ mot̾ posset accure᷑ in facidẽ acq cuboxamꝰ es repearetl mct inã
sani alta eligerẽt uñ edicti ignes apparerẽt. Ipe in aisseo mos est m alcitudineᷤᷤ
mgẽte ao cominio ẽditi specłam rosuit ut ignib ꝓcuł sublatis signi alt qudamo¬
ceam tin iecenũt. Iñ dassem in euboram ad urbem oirũ unsmitut qas demem

Expanded text:
copias reducit. ibi exercitu omni relicto, cum cohorte regia Demetriadem sese recepit. inde ut ad omnes hostium motus posset occurrere, in Phocidem atque Euboeam et Peparethum mittit qui loca alta eligerent unde editi ignes apparerent: ipse in Tisaeo —mons est in altitudinem ingentem cacuminis editi—speculam posuit ut ignibus procul sublatis signum, ubi quid mocaeam traiecerunt; inde classem in Euboeam ad urbem Oreum tramittunt, quae ab
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ. Itaq nõ quõ hispanie amisse sĩt q̃rendũ mag̃ carthaginẽsib eẽ ꝙͣ quõ af

Expanded text:
esse. itaque non quo modo Hispaniae amissae sint quaerendum magis Carthaginiensibus esse qesse. itaque non quo modo Hispaniae amissae sint quaerendum magis Carthaginiensibus esse q
Abbreviated transcription (Latin):
sub uno tecto eẽ atq ad eosdẽ penates uoluisset cõtrbere ad cossiquiũ dirimẽdaꝵ
simuscaciũ causa est conat᷑. Scipione abnuente haut pͥuatũ sibi ullũ cum peno
sse illud magnope cendẽte rege. Nec alt hospitũ exausus m̃sa iudetur ut inaĩi
induceret ad cdem uenire epusas suud abnuit cenatũq sił apd̾ regẽ est er eodẽ
etiã scro scipio acq hasdrubas qr ira cordi erat regi accubuerũt. Tanta aut̃ ineint
comitas scipioni atq ad oĩa naͣlis ingenii extitas ut nõ siphacẽ mͦ barbarũ ĩ sue¬
tũqr morib rͥs s hostẽ eẽ infescissimũ facunde alloꝙdo sibi cõciliaret mibiliorẽꝵ¬
sibi eũ iurã cõgssio corã iusũ p̾se ferebat ꝙͣ bello reb gestis nec dubitare qͥn si¬
phare regnũq eius iã in romanoꝵ eẽt potãte eã artẽ illi uiro ad̾ cõcisiandos aiõs

Expanded text:
sub uno tecto esse atque ad eosdem penates voluisset, contrahere ad conloquium dirimendarum sub uno tecto esse atque ad eosdem penates voluisset, contrahere ad conloquium dirimendarum simultatium causa est conatus, Scipione abnuente aut privatim sibi ullum cum Poeno sse. illud magno opere tendente rege, ne alter hospitum exclusus mensa uideretur, ut in animum induceret ad easdem uenire epulas haud abnuit, cenatumque simul apud regem est; eodem etiam lecto Scipio atque Hasdrubal quia ita cordi erat regi accubuerunt. tanta autem inerat comitas Scipioni atque ad omnia naturalis ingenii dexteritas ut non Syphacem modo, barbarum insuetumque moribus Romanis, sed hostem esibi eum congresso coram uisum prae se ferebat quam bello rebus gestis, nec dubitare quin Syphax regnumque eius iam in Romanorum essent potestate; eam artem illi uiro ad conciliandos animos
Abbreviated transcription (Latin):
płimũ remis inłdum ex leui aduiuante uẽto in affncã tuneat. Eorce ira incidrtr
ut eo ip̃o cp̃r hasdnbal pulsus hispania septẽ taremib portã ĩuet anchona po¬
sitis ee̾re applicaret naues.Cũ cõsecute duo qnq remes sic̃ qm dubio qͥn hostũ eent
oppnuq a plib pͥusꝙͣ portũ uitrarẽt possent. N ich aliud ꝙͣ cumłtũ ac trepidatice
sinił militũ ac nauitari ne qͥꝙͣ armaq et naues expedientiũ focem̃t ꝑcussa eĩ
exalto uesa acuori uẽto pͥus in portũ intuleiũt ꝗnq remes qm̃ peni anchonis
molirent̾ nec ultia tumłtum edere ꝗsꝙͣ in regio portu añdebat. Ita pͥor int̾ram
hasdiibal mor scipio scipio et leluio egressi ad regẽ ꝑgũt magnificũq id siphaci¬
nec eiat alit iusum duoꝵ oppulentissimoꝵ ea tepestatẽ duces ppłor uno die sua¬
pacem amiatiã potentes i enisse utrũq in bospitiũ muitat. Et qm̃ fors eos

Expanded text:
mum remis, interdum et leni adiuuante uento, in Africam traiecit. forte ita incidit ut eo ipso tempore Hasdrubal, pulsus Hispania, septem triremibus portum inuectus, ancoris positis terrae applicaret naues cum conspectae duae quinqueremes, haud cuiquam dubio quin hostium essent opprimique a pluribus priusquam portum intrarent possent, nihil aliud quam tumultum ac trepidationem simul militum ac nautarum nequiquam armaque et naues expedientium fecerunt. percussa enim ex alto uela paulo acriori uento prius in portum intulerunt quinqueremes quam Poeni ancmolirentur; nec ultra tumultum ciere quisquam in regio portu audebat. ita in terram prior Hasdrubal, mox Scipio et Laelius egressi ad regem pergunt. magnificumque id Syphaci—nec erat aliter—visum, duorum opulentissimorum ea tempestate duces populorum uno die supacem amicitiamque petentes venisse. utrumque in hospitium invitat; et quoniam fors eos
Abbreviated transcription (Latin):
pfugit. Saipio figa duas hostiũ incdita decẽ milia peditũ mille quites reliquit
silano ad castror obsid̾ionẽ irẽ cum cer̾is copiis septuagessimis casans ꝓ tan cñs
set td̃ monnẽ dediit post ꝓfectionẽ eius masinissa cum silano ddam cõgrespus
atr ãd noua cõsilia gentẽ ꝙ suam obedientẽ ẜbet cum ꝑaucis ꝓpsano ess afti¬

Expanded text:
perfugit. Scipio fuga ducis hostium audita decem milia peditum mille equites relinquit perfugit. Scipio fuga ducis hostium audita decem milia peditum mille equites relinquit Silano ad castrorum obsidionem; ipse cum ceteris copiis septuagensimis castris, protinus sent, Tarraconem rediit. post profectionem eius Masinissa cum Silano clam congressus, ut ad noua consilia gentem quoque suam oboedientem haberet cum paucis popularibus in Afri