comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
apud ephesum cum balneas lauandi gr̃a fuis¬
set ingressus. et uidisset ibi cherintũ: exilusset
continuo. et discessisset ñ lotus dicens. fugia¬
mus hinc: ne et balnee ipse corruant. inqͥb
cherintus lauat ueritatis inimicus. Idẽ etiam
policarpus marcioni aliqͣndo cũ occurrisset ⁊ et¬
dicenti sibi agnosce: respondit. Agnosco agnosco
pͥmogenitũ sathane. Tanta tunc apłi atq eorũ
discipłi in religione cautela utebantur: ut ne uer¬
bi quidem cõmunionẽ cũ aliqͦ eoꝵ qui auerita¬
te deuiauerant habere paterentur : sicut et paui¬
lus dicit. Hereticum hoiẽm post unã et alteram
correctionẽ deuita: sciens qͥa ꝑu̾sus ẽ huiꝰmodr:

Expanded text:
apud Ephesum balneas lavandi gratia fuisset ingressus, et vidisset ibi Cerinthum, exsiliret continuo, et discederet non lotus, dicens: « Fugiamus hinc, ne et balneae ipsae corruant, in Cerinthus lavat se, veritatis inimicus. » Idem etiam Polycarpus Marcioni aliquando cum occurrisset, dicenti sibi: « Agnosce nos, » respondit: « Agnosco, agnosco primogenitum Satanae. » Tanta tunc apostoli atque eorum discipuli in religione cautela utebantur, ut ne verbi quidem communionem cum aliquo eorum qui a veritate deviaverant habere paterentur; sicut et Paulus dicit: Haereticum hominem, post primam et secundam correptionem, devita, sciens quia perversus est h
Abbreviated transcription (Latin):
rogaretur si ip̃e eẽt policarpꝰ: se eẽ confitetur.
Ergo inqͥt habeto etatis tue reuerentiã ⁊ et par¬
cens ultime senectuti tue. uira fortunã cesaris.
gerens de pͥorib penitudinẽ: et conclama eti¬
am tu. tolle sacͥlegos. Tunc policarpꝰ toruo
uultu ad popłm qui in stadio residebat aspi¬
ciens: eleuata dextera ad celũ cũ gemitu ꝓ cla¬
mauit et dixit. Tolle sacͥlegos. S insistente pro¬
consule et dicente. iura fortunã cesaris⁊ et dic
in xp̃m conuitia. et dimitto te: policarpꝰ ad ħ.
Octoginta inqͥt et sex annis seruio ei: et nubil
me lesit unꝗͣ. Quomͦ possũ maledit̾e et blasphe¬
mare regẽ meũ : qͥ salutẽ mͥ dedit: Cũq rursis
uehem̃tiꝰ urgeretur ut fortunã cesaris iuraret:
si hec inqͥt iactantia queris ut ego fortunã ce¬
saris uirẽ ⁊ et qͥ sim ignorare te simulas: cũ om¬
ni libertate audi ame quia xp̃ianus sum. Si uͦ eti¬

Expanded text:
e, si ipse esset Polycarpus, se esse confitetur. Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitudinem, et conclama sacrilegos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens, elevata ad coelum dextera, cum gemitu proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicente: Jura fortunam Caesaris, et dic in Christum convicia, et ego dimitto te. Polycarpus ad haec dixit: Octoginta et sex annis servio ei, et nihil me laesit unquam: quomodo possum blasphemare Regem meum, qui salutem mihi dedit? Cumque rursus vehementius urgeretur, ut fortunam Caesaris juraret, ait: Si hanc jactantiam quaeritis, ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia Christianus sum. Re
Abbreviated transcription (Latin):
municipatũ suspirabat in celestib p̃para¬
tũ. Iste nãq illic post pͥsca patrũ tempo¬
ra legendi ꝓpͥe inuexit industriã. Iste eti¬
am refutato archimandritarũ more: uti
mansionũ ediculis. uno cunctos secũ exeno¬
dochio quiescere facit: ut qͦs causa unite
refectionis. una claudebat edicula ⁊ discre¬
tisq lectulis. una ambiret et mansio. Cui
tam̃ lum̃ olei sicut in oratorio indeficiens
noctib p̃bebatur. Iste inqͣm abbas sc̃s nec̃¬

Expanded text:
municipatum suspirabat in caelestibus praeparamunicipatum suspirabat in caelestibus praeparatum. Iste namque illic post priscis patribus legendi proprie invexit industriam. 21. Iste etiam, refutato archimandritarum orientaliumansionum ediculis, uno cunctos secum xenodochio quiescere fecit, ut quos causa unitae refectionis una claudebat aedicula, discretis quoque lectulis una ambiret et mansio, cui tamen lumen olei, sicut in oratorium , indeficiens noctibus prebebatur. Iste, inquam, abba sanctus nec
Abbreviated transcription (Latin):
bonis exub̾ans. nunqͣm se meliorẽ eminenti¬
orẽq altero uł leuiter iudicauit: s pietate
refertꝰ ñ qͥd ⁊ interim ẽẽt. s qͣm longe aꝑ
fectione adhuc ẽẽt⁊ qͣsi cunctis abiectior et
infimꝰ ꝑ pensabat. Habebat autẽ nimirũ
habitatore illustrante magnã et inuultiz
leticiã. Nã sicut illũ tristẽ nemo unqͣm ui¬
dit: ita ridentẽ nemo aspexit. Non illi bea¬
torũ antonii atq martini gesta aut mo¬
res unqͣm labebant᷑ ex animo. Nunqͣm iste
ut de antonio refertur aut ira subita pa¬
cientiã rupit.aut humilitatẽ erexit in glo¬
riam : nunqͣm laudatꝰ ac beatificatꝰ infla-¬
tus ẽ: nunqͣm uituꝑatꝰ fractꝰ est aut trista¬
tus Tantũ namq lectione reficiebat᷑: ut
cũ lectitaret᷑ ad mensam sepissime. futuroꝵ
uictus affectu. uelut in extasi positꝰ obliuiˢ¬
cebat᷑ appositis. Nam pre gaudio attonitus:
ꝑ egrinationẽ presentis uite despiciens.

Expanded text:
bonis exuberans, quod numquam se meliorem eminentibonis exuberans, quod numquam se meliorem eminentioremque alteri vel leviter iudicavit; sed pietate refertus, non quid interim esset, sed quam longe a perfectione adhuc esset, quasi cunctis abiectior et infimus perpensabat. Habebat autem, nimirum habitatore inlustrante, magnam et in vultu laetitiam; nam sicut illum tristem nemo unquam vidit, ita ridentem nullus aspexit. Non illi beatorum Antoni atque Martini gesta aut mores umquam labebantur ex animo. Numquam iste, ut de Antonio refertur, aut ira subito, patientiam rupit, aut humilitatem erexit in gloriam. Numquam laudatus ac beatificatus inflatus est; numquam vituperatus fractus est aut tristatus. Tantum namque lectione reficiebatur, ut cum lectitaretur ad mensam, sepissime futurorum victus affectu, vel utin extasi positus, obliviscebatur adpositis; nam prae gaudio attonitus, peregrinationem praesentis vite dispiciens,
Abbreviated transcription (Latin):
petit ꝓfectuum collatione ditifices: qͦ pos¬
sis digna ut uidi acceptabiliorq hostia
exara xp̃i assumi. Hac namq nocte uesti¬
tum te niueis linteis a sc̃is patͥb uidi cũ
psalmisono in altari oratorii huiꝰ impo¬
ni. Igitur licet meritũ qualitatẽq tue assũp¬
tionis agnoscas: suadeo tam̃ ut tͥ interu
addas: qd̾ possis illic felicitate ꝑ petua pos¬
sidere. Cũq sermocinationẽ cum alacrita¬
tis lacͥmis et oratione cõplessent: post decẽ
circiter dies febricula leui correptꝰ. paulatim¬
q in equalitate uexatꝰ. cursum uite p̃sentis ex¬
plicuit. Cet̾um ex cuiꝰlibet suꝑuentu ꝑsone.
ita ꝑ odoris fraglantiã fetorisq afflatũ me¬
ritoꝵ insignia dinoscebat: ut p̃sciret ilico
cui qͥsq uirtuti uł uicio subiaceret. Nam et
aduentus fr̃m et scłarium expetentiũ fidẽ
pͥus sepe p̾dixit. qͣm ulla fr̃ib aduentans
p̃sentia nosceret᷑. Ita tam̃ magnis eximiisq

Expanded text:
petit, profectuum conlatione ditifices, quo pospetit, profectuum conlatione ditifices, quo possis digna, ut vidi, acceptabiliorque hostia ex ara Christi adsumi. Hac namque nocte vestitum te niveis linteis a sanctis patribus vidi cum psalmi sono in altare oratorii huius imponi. Igitur licet meritum qualitatemque tuae adsumptionis agnoscas, suadeo tamen, ut tibi interim addas, quod possis illic felicitate perpetua possidere'. Cumque sermocinationem cum alacritatis lacrimis et oratione complessent, post decem circiter dies febricula levi correptus paulatimque inequalitate vexatus, cursum vite praesentis explicuit. 20. Ceterum ex cuiuslibet superventu persone ita per odoris flagrantiam fetorisque adflatum meritorum insignia dinoscebat, ut praesciret ilico, cui quis virtuti vel vitio subiaceret. Nam et adventus fratrum et secularium expetentium fidem prius saepe praedixit, quam ulla fratribus adventans praesentia nosceretur: ita tamen magnis eximiisque
Abbreviated transcription (Latin):
residere fauillas: ut tres qͦndam pueros ros¬
cidis refrigeriis legimꝰ incamino ꝑsico cla¬
ruisse. Que etiam ampulla cum oleo ipso
ad uirtutũ testimoniũ hodie usq in eodẽ
monasterio reseruat᷑. Unde ñ ampliꝰ sub
eugendo scõ incendiali arbitror casui licuis¬
se. qͣm ut dixi beatissimo qͦndã cessisse mar¬
tino: uł post modũ condatiscensos mona¬
chos cũ oleo uirtuteq martim reminiscim
euasisse. Nam p̃ter ista que ob meritoꝵ uir¬
tutũq testimoniũ pauca ꝑstruximꝰ tã¬
p̃cipua extant. que puritate sp̃s diuina il¬
luminatione presciuit: ut incorpore posi¬
tus iã quodãmodo cum suꝑnis uirtutib
clarescere putaret᷑⁊ adeo ut uice quadã ue¬
nerabilem uirũ ualentinũ eiꝰdem mona¬
dies ex hoc scło ad p̾parata premie migra¬
turum. Et ideo quãlibet exutus peccatorun
nexib paratꝰ ad dñm eas ÷ moneo tam̃ ut
te ita circa clausulam uite dũ tempus sup¬

Expanded text:
residere favillas, ut tres condam pueros rosresidere favillas, ut tres condam pueros roscidis refrigeriis legimus in camino Persico claruisse. Quae etiam ampullula cum oleo ipso ad virtutum testimonium odie usque in eodem monasterio servatur. Unde non amplius sub Eugendo sancto incendiali arbitror casui licuisse, quam, ut diximus, beatissimo quondam cessisse Martino, vel postmodum Condatescenses monachos cum oleo virtuteque Martini reminiscimur evasisse. 19. Nam praeter ista, que ob meritorum virtutumque testimonium pauca perstriecipua extant, que puritate spiritus, divina inluminatione praescivit, ut in corpore positus, iam quodammodo cum supernis virtutibus clarescere putaretur, adeo ut vice quadam venerabilem virum Valentinum eiusdem monadies ex hoc saeculo ad praeparata premia migraturum. Et ideo quamlibet exutus peccatorum nexibus, paratus ad Dominum eas, moneo tamen, ut te ita circa clausulam vitae, dum tempus sup
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ simpla reddiderit: uerum etiã tab̾nacii¬
la ipsa multo utiliꝰ congruentiꝰq qͣm fue¬
rant inusus pͥstinos restaurarit. Uicegͥ qͣ
dam imminente uesꝑa omne illud ut dixi
monasteriũ qͥa erat ex lignis fabrefactũ
antiquitꝰ. et ñ solũ concignatis indiscretis¬
q cellulis. uerũ etiã pulchre fuerat cena¬
culis geminatũ. ita subito redactũ ẽ in fa¬
uillis: ut mane ñ solũ nichil resideret ex e¬
dificiis. uerũ etiã celeritate arentis pabul.
ignis ipse pene totus redderet᷑ extinctꝰ.Cũq
fr̃s illi ꝓut qͥsq sarculum securim ue posue¬
rat. ferrũ reuera qd̾ solũ exuri neqͥuerat prii¬
nis euentilatis inquirerent ⁊ ecce antidiolꝰ
martini. que salutis gr̃a ad lectuli sui ca¬
picium dependebat ⁊ plenã clausãq ut fi¬
erat post uasta incendia. postq cenaculoꝵ
desuꝑ ruentiũ ardentiũq ruinas. ita inte¬
gram ac stabilitã inter fumantes igniũ

Expanded text:
pro simpla reddiderit, verum etiam tabernacupro simpla reddiderit, verum etiam tabernacula ipsa multo utilius congruentiusque quam fuerant in usus pristinos restaurarit. Vice igitur quadam, inminente vespera, omne illud, ut dixi, monasterium, quia erat ex lignis fabrefactum antiquitus, et non solum contignatis indiscretisque cellulis, verum etiam pulchre fuerat cenaculis geminatum, ita subito redactum est in favillis, ut mane non solum nihil resideret ex edificiis, verum etiam celeritate arentis pabuli ignis ipse pene totus redderetur extinctus. Cumque fratres illi, prout quisque sarculum securemve posuerat, ferrum re vera, quod solum exuri nequiverat, prunis eventilatis, inquirerent, ecce! AntidioluMartini, quae salutis gratia ad lectuli sui capitium dependebat, plenam clausamque, ut fuerat, post vasta incendia postque caenaculorum desuper ruentium ardentiumque ruinas ita integram ac stabilitam inter fumantes ignium
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa euntes mͥ eos id: martino mnoratione ꝓpͥe¬
cõmendasti: Hac nãq nocte in pontianen¬
si parrochia manent ⁊ crastina uͦ unus ex
ipsis istuc ueniet: suspicionẽ cunctis abla¬
ut ĩpse sc̃s dei nuntiauerat. uł ipsi conti
turus sũ licet nullus ambigat beatissimi mar¬
tini mirabilib applicari: tam̃ ignoro quis
tã ignarꝰ ac brutus sit. ut ñ illic specialius
nouerit uirtutũ dona clarescere: ubi ꝑuni¬
tatem fidei familiariꝰ concordans residere
noscit᷑ gr̃a meritoꝵ. ꝑmisit namq dñs no¬
cte quadã insecretario. ante dictũ sc̃mq mar¬
tinũ tẽptari qͥdem incendio. s ꝓbari. Sic
gͥ et canlathescense monasteriũ exustum ẽ¬
qͦndam flãmis: s tam̃ martini oleũ nullo
flãmarũ ẽ uoratum incendio. Qd̃ ꝙ beatus
eugendus tanta pacientia atq equanimi¬
tate suscepit ⁊ ut mox illi diuina ꝓuiden¬
tia ñ solum ad uictũ siue uestitũ duplicia

Expanded text:
'quia euntes mihi eos, id est Martino tuo, in 'quia euntes mihi eos, id est Martino tuo, in commendasti. Hac namque nocte in Pontianensi parrochia manent; crastina vero unus ex ipsis istic veniet, suspicionem cunctis ablaut ipse sanctus Dei nuntiaverat, vel ipsi continturus sum, licet iam nullus ambigat beatissimi Martini mirabilibus adplicari, tamen ignoro, quis tam ignarus ac brutus sit, ut non illic specialius noverit virtutum dona clarescere, ubi per unitatem fidei familiarius concordans, residere noscitur gratia meritorum. Permisit namque Dominus nocte quadam in secretario antedictum sanctumque Martinum temptari quidem incendio, sed probari. Sic igitur et Condatescense monasterium exustum quondam est flammis, sed tamen Martini oleum nullo flammarum est voratus incendio. Quodque etiam beatus Eugendus tanta patientia atque aequanimitate suscepit, ut mox illi divina providentia non solum ad victum sive vestimentum duplicia
Abbreviated transcription (Latin):
lo totiens interimit quotiens timet᷑ ⁊ eli¬
mite tyrreni maris potiꝰ qͣm de uicinis he¬
riensium locis. coctile decernunt petere sal.
S hoc totũ ut fieret: et consiliũ et ordina¬
tio beati uiri ꝑsuaserat. Cũq em̃so bimen¬
stri tẽpore nullũ darent ꝓprii aduentus
indicium: uertitur in sc̃m imputatio fr̃m.
qd̃ aliis eiucino qd̃ timuerant sospitibus
ro incertus de reatu quia ipsos ancipiti
abstraxisset euentu : metuens tam̃ saltem
q post lacͥmas fessus fuisset soporatꝰ in le¬
ctulo⁊ ita claritate subita uallat᷑ ingra¬
bato: ut se plus luce cerneret circũfusum.
qͣm si purissimi solis illustraret᷑ allapsu. Ili¬
co iuxta lectulũ beatissimꝰ martinus assis¬
tens: consalutatũ qͦq qualiter ualeret int̃¬
rogat. At ille. Bene inquit agerẽ:si de sa¬
lute fr̃m qͦs ut increpor exules feci ñ habe¬
rer incertus. Et ille. Non meministi ait

Expanded text:
lo totiens interimit, quotiens timetur, e lilo totiens interimit, quotiens timetur, e limite Tyrreni maris potius, quam de vicinis Aeriensium locis coctile decernunt petere sal. Sed hoc totum ut fieret, et consilium et ordinatio beati viri persuaderant. Cumque emenso bimenstri tempore, nullum darent proprii adventus indicium, vertitur in sanctum inputatio fratrum, quod, aliis e vicino quod timuerant sospitibus ro incertus licet de reatu, quia ipsos ancipiti abstraxisset eventu, metuens tamen saltim que post lacrimas fessus fuisset soporatus in lectulo, ita claritate subita vallatur in grabatto, ut plus se luce cerneret circumfusum, quam si purissimi solis inlustraretur allapsu. Ilico iuxta lectulum beatissimus Martinus adsistens, cumsalutatum quoque, qualiter valeret, interrogat. At ille: 'Bene', inquit, ' agerem, si de salute fratrum, quos, increpor, exules feci, non haberer incertus'. Et ille: 'Non meministi', ait,
Abbreviated transcription (Latin):
ris ẽ subsistentes. currens eugendꝰ sc̃s ad
monasteriũ. ipse patri ac fr̃ib aduentan¬
tiũ scõꝵ efficitur nuntiꝰ qui fuit paulo
ante contẽplator inuisione. ꝓsiliunt con¬
festim obuiã et consalutatis fr̃ib deoscula¬
tisq reliqͥarũ uasculis cũ tripudio et exul¬
tacione atq psalmisono exhibitis. incdusiᷤ
q̃q sub altari: patrocinant᷑ nunc exoranti¬
bus in defessa uirtute. quoꝵ laudes ac me¬
rita nequeunt localiter coherceri. Ut eñi
de sc̃o ac beatissimo uiro martino ddicamꝰ. cuiꝰ
mͥ qͦq uultum atq habitũ cũ supͣfatorum
secretissime solebat exponere: parũꝑ uobis
referre ñ pigeat. Quadã nãq uice dũ cdiros
metuunt ac uicinos alamannoꝵ incursuᷤˢ.
qui inopinatis uiantib ñ congressione
in cominus. s ritu suꝑuentu solerent irrii¬
ere bestiali. ad mortẽ aut suspicionẽ mortiꝰ
penitus euitandã. que crebro timoris iacii¬

Expanded text:
ris est, subsistentes, currens Eugendus sanctus ad ris est, subsistentes, currens Eugendus sanctus ad monasterium, ipse patri ac fratribus adventantium sanctorum efficitur nuntius, qui fuerat paulo ante contemplator in visione. Prosiliunt confestim obviam, et consalutatis fratribus deosculatisque reliquiarum vasculis, cum trepudio et exultatione atque psalmi sono exhibitis, inclusis quoque sub altari, patrocinantur nunc exorantibus indefessa virtute, quorum laudes ac merita nequeunt localiter coherceri. 17. Ut enim de sancto ac beatissimo viro Martino dicamus, cuius mihi quoque vultum atque abitum cum suprafatorum secretissime solebat exponere, parumper nobis referre non pigeat. Quadam namque vice, dum diros metuunt ac vicinos Alamannorum incursus, qui inopinatis viantibus non congressione in comminus, sed ritu superventuque solent inruere bestiali, ad mortem aut suspicionem mortis penitus evitandam, quae crebro timoris iacu
Abbreviated transcription (Latin):
contẽplaretur attonitꝰ: interrogat qͦq qui¬
nã ip̃si uenerabiles essent: quoꝵ benedic
merusset aduentu. Tum unꝰ. Ego ait petrꝰ.
ast hic germanꝰ m̃s andreas: et iste fr̃ ñr
ẽ paulus. At ille confestim in sp̃u ad eorĩi
uestigia ꝓuolutꝰ ⁊ et quid ẽ inquit dñi qd̾̃
uos in hec rura cerno siluestria. quos in
magnis urbib rome ac patras post sc̃m mar¬
tiriũ legimꝰ corpore contineri: Uerum est
inquiunt. et illic qͥdem ut asseris sumꝰ.: et hic
ta facie torporẽ somini depuelisset exuultui:
conspicat᷑ eminus duos qui ante bienniũ
circiter discesserant fr̃s eo aduentare calle.
nisse. Et ꝓsiliens ilico in occursũ. consaluta¬
to qͦq ex more consulit unde dilectissimi
fr̃s post tam diutinũ cõmeatũ ad cenobiũ
repedarent. Nos inquiunt inter alia adur¬
bem usq ꝓgressi: obtentis quoq scõꝵ patro¬
ciniis.sub trina martirũ sera quidẽ s fida
caulas repedamꝰ antiquas. Ilico gͥ ut mo¬

Expanded text:
tonitus, interrogat quoque, quinam ipsi venerabiles essent, quorum benedici meruisset adventu. Tum unus: 'Ego', ait, 'Petrus, ast hic germanus meus Andreas et iste frater noster est Paulus'. At ille confestim in spiritu ad eorum vestigia provolutus: 'Et quid est', inquit, 'domini, quod vos in haec rura cerno silvestria, quos in magnis urbibus Romae hac Patras post sanctum martyrium legimus corpore contineri?' ' Verum est', inquiunt, 'et illic quidem, ut asseris, sumus et hic ta facie, torporem somni depulisset ex vultu, conspicatur eminus duos qui ante biennium circiter discesserant fratres eo adventare calle, nisse. Et prosiliens ilico in occursu, consalutatos quoque ex more, consulit, unde dulcissimi fratres pos tam diutinum commeatum ad coenobium repedarent. 'Nos', inquiunt, 'inter alia ad Urbem usque progressi, obtentis quoque sanctorum patrociniis, sub trina martyrum sera quidem, sed fida caulas repedamus antiquas'. In loco igitur, ut mo
Abbreviated transcription (Latin):
fluas lacͥmas conuulsis qͦq in corde singul¬
tib sileremꝰ⁊ dñi mei inquit abbates roma¬
nus ac lupicinꝰ ꝓpriis humeris feretrum
ante hunc lectulum exhibentes. me quoq
deosculatũ atq cõpositũ eleuantes defe¬
rendũ gestatorio immiser̃t. Cũq eleuatũ
in oratoriũ introferrent: concurrentib
uob̾ in ostio uiolenter excussus in hoc sĩ
auobis lectulo reportatꝰ: et ideo rogo si
qͥd seni. siqͥd uͦ paterne pietati prestatiᷤᷤ.
ne me istic retinere diutiꝰ. s tandẽ tran¬
sire ꝑmutatis ad patres. Orogͦ om̃s et
obsetro filioli: ut accepta ac tͣdita pa¬
trum i¬

Expanded text:
rofluas lacrimas, convulsis quoque in corde singulrofluas lacrimas, convulsis quoque in corde singultibus, sileremus: 'Domini', inquit, 'mei abbates Romanus ac Lupicinus propriis humeris feretrum ante hoc lectulum exhibentes, me quoque deosculatum atque conpositum elevantes, deferendum gestaturio inmiserunt. Cumque elevatum in oratorium introferrent, concurrentibus vobis in hostio, violenter excussus, in hoc sum vobis lectulo reportatus. Et ideo rogo, si quid seni, si quid vero paternae pietati praestatis, ne me istic retinere diutius, sed tandem transire permittatis ad patres. Oro ergo omnes et obsecro, filioli, ut accepta ac tradita ptrum
Abbreviated transcription (Latin):
ficere affectamꝰ: quia ꝓculdubio efficatiꝰ hec
faciliusq natura uł infirmitas exeqͥtur gal¬
licana.Igitur qͥa oratiuncła hec nr̃a instar
gub̾natoris trepidantiᷤᷤ institutionis pelagꝰ
contẽplata. circũspiciens undiq portũ silen¬
tii gaudet attingere paulusũ circa tͣnsitũ
gesta beatissimi uiri referã. Cũ eñi ultͣ sexa¬
genariã etatẽ sex fere m̃sib p̃dictus pater
inequalitate corporea laboraret.sic tamen
qd̃ nunqͣm canonico usq ad horã defuis¬
set tursui nec bns indie festo corpusculo coac¬
tus aliqͥd fuit imꝑtire: uocato ad se uno de
fr̃ib cui cũ lib̾tate peculiari. olim etiam
ꝑungendi infirmos opus iniunxerat ⁊se¬
cretissime qͦq sibi pectusculũ petiit ut
cturna qͦq quiete a nob̃ ꝑcunctaret᷑ dilu¬
culo in lacrimaᷤᷤ ac singultꝰ erupens par
equitate constrictũ. ñ ꝑmittitis corporeis
uinculis iã resolui. At cum trepidunt̾ ꝓ¬

Expanded text:
ficere affectamus, quia procul dubio efficacius haec ficere affectamus, quia procul dubio efficacius haec faciliusque natura vel infirmitas exequitur Gallicana. 24. Igitur quia oratiuncula haec nostra instar gubernatoris trepiditante, institutionis pelagus contemplata, circumspiciens undique, portum silentii gaudet adtingere, paululum circa transitum gesta viri beatissimi referam. Cum enim ultra sexaginaria aetate sex ferme mensibus praedictus pater inaequalitate corporea laboraret, sic tamen quod numquam canonico usque ad horam defuisset cursu, nec bis in die fesso corpusculo quoactus fuit aliquid inpertire, vocato ad se uno e fratribus, cui cum libertate peculiari olim etiam perunguendi infirmus opus iniunxerat, secretissime quoque sibi pectusculum petiit, utcturna quoque quiete a nobis percontaretur, diluculo in lacrimis ac singultum aerumpens: 'Paequalitate constrictum non permittitis corporeis vinculis iam resolvi'. At cum trepidi inter p
Abbreviated transcription (Latin):
ipsã.lanasq netas.etiã suendi consuendi
cuncta p̃bebant᷑ in medium: dũ mͦ subti¬
lissima fr̃ib deuiandi eximeret᷑ occasio. In¬
ter hec autẽ omnia om̃ib ꝓpͥetatis causa
solum legere licuit aut orare. Ceterum no¬
uit fr̾nitas cuncta que dico: nunqͣm in ce¬
tulit ut de institutione patrũ ꝑ imitatio¬
nem beati eugendi aliqua tangeremꝰ. iuxta
ꝓmissum qd̾ memet p̃dixi t̾cio opusculo ser¬
uaturũ: ꝓut memorie xp̃o inspirante sug¬
geritur. ab renuntiantiũ exordia pͥmitꝰ inti¬
mamꝰ. Sic namq qd̾ ñ illa omnino que qͦn¬
dam sc̃s ac p̾cipuus basilius capadocie urbis
antistes. uł ea que scõꝵ lirinensiũ patres. sc̃s
quoq pachomius syroꝵ pͥscus abbas. siue
illa que recentior uenerabilis edidit cassia¬
nus. fastidiosa p̃sũptione calcemꝰ s ea co¬
tidie lectitantes. ista ꝓ qͣlitate loci et instai¬
tia laboris inuicta. potius qͣm orientaliũ ꝑ¬

Expanded text:
ipsam lanasque nitas etiam suendi consuendique ipsam lanasque nitas etiam suendi consuendique cuncta prebebantur in medio, dummodo subtilissima fratribus deviandi eximeretur occasio. Inter haec autem omnia omnibus proprietatis causa solum legere licuit aut orare. Ceterum novit fraternitas cuncta, quod dico, numquam in coetulit, ut de institutione patrum per imitationem beati Eugendi aliqua tangeremus iuxta promissum, quod memet praedixi tertio opusculo servaturum, prout memoriae, Christo inspirante, suggeritur, abrenuntiantum exordia primitus intimamus: sic namque, quod non illa omnino quae quondam sanctus ac praecipuus Basilius Capadociae urbis antistes, vel ea quae sancti Lirinensium patres, sanctus quoque Pachomius Syrorum priscus abba, sive illa quae recensior venerabilis edidit Cassianus fastidiosa presumptione calcamus; sed ea cotidie lectitantes, ista pro qualitate loci et instantia laboris invicta potius quam Orientalium per
Abbreviated transcription (Latin):
no omĩa erant. Non ilie iaiqͣm imꝑio doci¬
it: qd̃ exẽplo anteo aut oꝑe ñ cõpleuit. In¬
firmis ser ꝑ aut ualde senib clem̃tissime
obsequi fecit: adiciens qͦq ut ipsi illis efri¬
bus in necessitate seruirent qͦs egroti potiᷤ is¬
simũ p̃legissent. Et ñ solũ faciebat alim̃t.
conuenientia ministrari: uerũ etiã ꝓpter
laborẽ infirmitatis donec sanitas suppete¬
ret. prestitit sequestratim refic̾e uł maner
lum conuictũq prestitit atq consessũ: om̃i
cautela iuxta patrũ regulã seruans. ne se
conspectui aduentantiũ laicoꝵ uł ꝓpinqͦrũ
saltem iniussus monachus p̃sentaret.Si
qͥd uͦ cuicumq fuit a ꝓximis fortassis obla¬
tũ. confestim hoc abbati aut economo de¬
ferens: nichil ex inde absq paterno respec¬
tu p̾sũpsit imꝑio. Cellã armarium. cella¬
riũue nullꝰ illic omnino habuit unqͣm:
nulla cuiq de necessitate exigua ꝓpͥetatis. o¬
ꝑandi dabatur occasio. Nam usq ad acunz

Expanded text:
m imperio docuit, quod exemplo antea aut opere non complevit. Infirmis semper aut valde senibus clementissime obsequi fecit, adiciens quoque, ut ipsi illis e fratribus in necessitate servirent, quos egroti potissimum praelegissent; et non solum faciebat alimenta convenientia ministrari, verum etiam propter laborem infirmitatis, donec sanitas suppeteret, prestitit sequestratim reficere vel manelum convictumque praestitit atque consessum, omni cautela iuxta patrum regulam servans, ne se conspectui adventantum laicorum vel propinquorum saltim iniussus monachus praesentaret. Si quid vero cuique fuit a proximis fortassis oblatum, confestim hoc abbati aut economo deferens, nihil exinde absque paterno praesumpsit imperio. Cellam, armarium arcellamve nullus illic omnino habuit umquam; nulla cuique de necessitate exigua proprietate operandi dabatur occasio. Nam usque ad acum
Abbreviated transcription (Latin):
bito tanqͣm dormiens uisus aninã exalauit.
Cuiꝰ scm ac beatũ corpusculũ inibi int̾ cater¬
uas filioꝵ ac fr̃m posteritatis quoq deser¬
uiente famulatu: uenerabiliter ẽ in xp̃i no¬
mine consepultũ. His interim fidei feruoriᷤ¬
q ur̃i sitim: o sc̃ĩssum exsaciatis tantisꝑ de¬
sideriis reficite fr̃s. At si animos ur̃os sp̃ta
dudum philosophia. rusticana qͦq gar¬
rulitas ex saciare ñ quiuerit⁊ instituta que
de informatione monasterui ur̃i. io: agau¬
nensis cenobii. sco marino prb̃ro insule li¬
rinensis abbate cõpellente digessimꝰ: deside¬
ria ur̃a tam ꝓ institutionis insignib. qͣm
ꝓ iubentis auctoritate xp̃o opitulante lucii¬

Expanded text:
lavit. Cuius sanctum ac beatum corpusculum inibi inter catervas filiorum ac fratrum, posteritatis quoque deserviente famulatu, venerabiliter est in Christi nomine consepultum. 26. His interim fidei fervorisque vestri sitim, o sanctissimi, exsatiatis tantisper desideriis, reficite, fratres. At si animas vestras, spreta dudum philosophia, rusticana quoque garrulitas exsatiare non quiverit, instituta, quae de informatione monasterii vestri, id est Acaunensis coenobii, sancto Marino presbitero insulae Lirinensis abbate conpellente, digessimus, desideria vestra tam pro institutionis insignia, quam pro iubentis auctoritate, Christo opitulante, lucu
Abbreviated transcription (Latin):
nione delicti⁊ nec alterũ seueritate pater¬
na ante em̃dationẽ forsitan sacramento¬
rũ indultu subtraxisse uiderent᷑ in aliqͦ
cessit obloqͥum: cuiꝰ aures numqͣm polluit
maliloqui oris ferale contagium. Tantũ nãq
detestabat᷑ hoc uicium. immo flagitiũ: qͣn¬
tum qͥs letiferi angius. ñ solũ uenenũ me¬
tuit ⁊ uerũ etiam occursus ipsiꝰ uitat atq
conspectꝰ. In tantũ mens ipsius abstrusis ui¬
ciis pura pollebat: ut etiam beatissimorũ¬
que aplici conspicuiq uiri martini ep̃i. et
colloquio fuerit potitꝰ et uisu. Quodã nãq
tẽpore. ante qͣm ipsi administrationis on
in cũb̾et. dieb estuus ultͣ monasteriũ iux¬
ta semitã qͣm genuam usq tͣnscendit᷑ sub¬

Expanded text:
nione delicti nec alterum severitate paternione delicti nec alterum severitate paterna ante emendationem forsitan sacramentorum indultu subtraxisse viderentur in aliqucessit obloquium, cuius aures numquam polluit maliloqui oris ferale contagium. Tantum namque detestabatur hoc vitium, immo flagitium, quantum quis letiferi anguis non solum venenum metuit, verum etiam occursus ipsius vitat atque conspectus. In tantum mens ipsius, abstrusis viciis, pura pollebat, ut etiam beatissimoque apostolicum conspicuumque virum Martinum episcopum et conloquio fuerit potitus et visu. Quodam namque tempore, antequam ipsi administrationis onus incumberet, diebus aestivis ultra monasterium iuxta semitam, qua Genua usque transcendit
Abbreviated transcription (Latin):
crepati.Si quos sane ut sese habet natura
fragilitatis humane. edacis tristicie morsib
interea nouerat sauciarr: illis qͦq inopinas¬
tib ita spiritaliter ex industria blandus
suꝑueniebat ac letus. et sc̃o dulciq fouebat
alloqͥo: ut de terso tͥsticie ꝑuitiosissimo ui¬
ru.quasi quadã salutaris olei ꝑunctione ex¬
asꝑata sanaretur austeritas. Dissolutiorib uͦ
ac leuiorib: acriorem se seuiorẽq semꝑ exhi¬
buit. Prb̃ris quoq ipsis. quorũ officio constͥctꝰ.
sepe ab ep̃is humilitatis causa noluit ut
diximꝰ implicari: ita semꝑ ob ministerium
sacͥficii salutaris quodã remotionis oꝑe coz¬
scientie pure tͥbuit facultatẽ: ut illo cuiq
ꝓdelicto mordacit᷑ forsitan qͥppiam ut asso¬
let succensentr: illi uͦ dũ reatũ culpãq ig¬
norarent absq notitia uł participatione
aliem reatus corpꝰ dñicum traderent ab
altari:ut nec se conscii plecterent cõmu¬

Expanded text:
crepati. Si quos sane, ut sese habet natura crepati. Si quos sane, ut sese habet natura fragilitatis humane, aedacis tristiciae morsibus interea noverat sauciari, illis quoque inopinantibus, ita spiritaliter ex industria blandus superveniebat ac laetus et sancto dulcique fovebat alloquio, ut, deterso tristiciae perniciosissimum virus, quasi quadam salutaris olei perunctione, exasperata sanaretur austeritas. Dissolucioribus vero ac levioribus acriorem se severioremque semper exibuit. Presbiteris quoque ipsis, quorum officio, constrictus saepe ab episcopis, humilitatis causa noluit, ut diximus, implicari, ita semper ob ministerium sacrificii salutaris quodam remotionis opere conscientiae purae tribuit facultatem, – ut illo cuique pro delicto mordaciter forsitan quippiam, ut assolet, succensenti, illi vero, dum reatum culpamque ignorarent, absque notitia vel participatione alieni reatus corpus dominicum traderent ab altari, – ut nec se conscii plecterent commu
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑante fide porrigebant in ꝓuinciis longe
positis medicinam: ut illi quoq obtinebant
qui eiꝰ inmonasterio p̃sentabant᷑ aspectui.
Neq solus beatissimꝰ pater incenobio. s et
prb̃ri multiq inibi fr̃s pociebantur claris¬
sima uirtute meritoꝵ etiã ⁊eli ambitione
cessante: illis pontissimũ qͣm sibi dei homo
medendi delegebat officiũ ⁊ et hoc studebat
omnimodis ut unꝰqͥsq illi rei uł studio in
monasterio deseruiret: inquo eũ dono sc̃i
sp̃s pollere eminentius ꝑspexit ⁊ atq ideo
mansuetũ aclenẽ illi ordinabat officio uel
loco famularr: uͥ mansuetudinis ac pacientie
bonũ. nullatenus inquietudo decoloraret al¬
terius.Rursumq suꝑbie forsitan aut uani¬
tatis uicio notatos. ñ paciebat᷑ eẽ sepositos:
ne iudicio uirose ac ꝓprie elationis inflati
altiꝰ grauiusq corruerent: cũ culpas ac ui¬
tia sua ñ agnouissent in mediũ crebrius in¬

Expanded text:
operante fide, porrigebant in provinciis longe operante fide, porrigebant in provinciis longe positis medicinam, ut illi quoque obtinebant, qui eius in monasterio praesentabantur aspectui. Neque solus beatissimus pater in coenobio, sed et presbiteri multique inibi fratres potiebantur charismata meritorum, et zeli ambitione cessante, illis potissimum quam sibi Dei homo medendi delegabat officium. 14. Et hoc studebat omnimodis, ut unusquisque illi rei vel studio in monasterio deserviret, in quo eum dono sancti Spiritus pollere eminentius praespexisset. Atque ideo mansuetum ac lenem illi ordinabat officio vel loco famulari, ubi mansuetudinis ac patientiae bonum nullatenus inquietudo decoloraret alterius; rursumque superbiae forsitan aut vanitatis naevo notatos non patiebatur esse sepositos, ne iudicio virosae ac propriae elationis inflati, altius graviusque corruerent, cum culpas ac vitia sua non agnovissent, in medium crebrius in
Abbreviated transcription (Latin):
ri exosculandã p̾cepit attingi. Cũq cõpre¬
hensa contactis ex eadẽ cũ oratione oculis la¬
cmis qͦq haut minime decidius infecisset ⁊
ori de hinc insertam. aliqͣntisꝑ dentib cũ
oratione constringens: mox recuꝑata sanz¬
tate surrexit. Quo gaudio atq miraculo. ñ
solum ipsa suiq. uerũ etiã ciuitas maxima
lugdlunensiũ exultatione mira releuata at
uatim cepit in monasteriũ turba concirr¬
rere: ut scłariũ immo tͥbulantiũ multitii¬
do. pene cat̾us uidetur numerosior mona¬
choꝵ. Interea dũ in ibi mox ñ nulli. alii e¬
tiam post bidui triduiq quidã uͦ post m̃¬
sib cõmoda uotiua ꝑcipiunt: dei sc̃s ma-¬
num ad salutare cõpendiũ mittens. fati¬
gationẽ miseris auferebat. Dabat gͦ supplicib
atq sospitib deportanda illigandaq infir¬
mis. cum sc̃i olei qͣntitate suꝑius contraria
larius ac miseruis scͥpta mandata. Que ita co¬

Expanded text:
ri exosculandam praecepit adtingi. Cumque adpreri exosculandam praecepit adtingi. Cumque adprehensam, contactis ex eadem cum oratione oculis, lacrimis quoque haut minime deciduis infecisset, ori dehinc insertam aliquantisper dentibus cum oratione constringens, mox, recuperata sanitate, surrexit. Quo gaudio atque miraculo non solum ipsa suique, verum etiam civitas maxima Lugdunensium exultatione mira relevata atqvatim coepit in monasterium turba concurrere, ut secularium, immo tribulantium multitudo paene catervis videretur numerosior monachorum. Interea dum inibi mox nonnulli, alii etiam post bidui triduique, quidam vero post mensibus quommoda votiva percipiunt, Dei sanctus mainum ad salutare compendium mittens, fatationem miseris auferebat. Dabat ergo subplicibus atque sospitibus deportanda inligandaque infirmis cum sancti olei quantitate superius contra larvis ac miseris scripta mandata, quae ita, quo
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i p̾cipio tͥ ꝑ scͥpturam istam. sp̃s gule et
ire.fornicationis et amoris. et lunatice. et
dianatice.et meridiane. et diurne.et no¬
cturne. et om̃is sp̃s immunde: exi ab homi¬
ne que istam scͥpturam habet. ꝑ ipsũ te ad¬
uiro uerum dei uiui filium exiuelociter:et
caue ne ampliꝰ introeas in eã. amen. alla. Et
orans atq cõplicans: supplicib tͣdidit de¬
portandã. Quid plura: Nedũ itineris me¬
dii spacia confecerant ⁊ cũ ecce furcifer ille
frendens atq eiulans: pͥus egressus ẽ ex ob¬
fere tẽpore beatiuiri longe lateq fama no¬
menq enituit: ut qui sc̃s iã habebat᷑ indi¬
genis : potens etiã et uere apłicus porro geni¬
tis haberetur. Materfamilias qͦndã siagria.
nc̃ qͦq eccł̃iarum monasterioꝵq ꝑ elemo¬
sinam mat̾ cũ graui obsessa incõmodo iã
iamq haberetur amedicis desꝑata ⁊epłam
beati uiri que casu ad eam delata ꝑuene¬
rat: de armariolo sibi uice dextere beati ui¬

Expanded text:
ri praecipio tibi per scripturam istam: Spiritus gule et ire et fornicationis et amoris, et lunatice et Dianatice et meridiane et diurne et nocturne et omnis spiritus inmunde, exi ab omine, quae istam scripturam secum habet. Per ipsum te adiuro rerum filium Dei vivi: Exi velociter et care, ue amplius introeas in eam. Amen. Alleluia. Et orans atque conplicans, subplicibus tradidit deportandam. Quid plura? Necdum itineris medii spatia confecerant, cum ecce ! furcifer ille frendens atque eiulans prius egressus est ex obfere tempore beati viri longe lateque fama nomenque enituit, ut qui sanctus iam habebatur indigenis, potens etiam et vere apostolicus porrogenitis haberetur. Materfamilias quondam Siagria nunc quoque ecclesiarum monasteriorumque per elymosinam mater, cum gravi obsessa incommodo iam iamque haberetur a medicis desperata, epistolam beati viri, quae casu ad eam delata pervenerat, de amariolo sibi vice dextere beati vi
Abbreviated transcription (Latin):
monachi ex hoc ñ afferas uissionẽ. Confe¬
stim namq rapientes ꝓximi dictũ. ad be¬
atissimũ uirũ plenissima fide concurr̃t:
ac rem gestam pedib ꝓuoluti narrantes: ñ
staret exoratꝰ oppresse. Hictꝰ gͥ uł ratione uel
p̃cib pater: breuiter cum longa oratione ut
gregorius qͦndam magnꝰ. apollini in hunc
modum scribens atq consignans. spurcissi¬
mo tͣnsmisit epłam. Eugendus seruus xp̃i

Expanded text:
monachi ex hoc non adferas iussionem'. Confemonachi ex hoc non adferas iussionem'. Confestim namque rapientes proximi dictum, ad beatissimum virum plenissima fide concurrunt, ac rem gestam pedibus provoluti narrantes, nonstaret exoratus obpresse. Victus igitur vel ratione vel precibus pater, breviter cum longa oratione, ut Gregorius quondam Magnus Apollini, in hunc modum scribens atque consignans, sporcissimo transmisit epistolam: Engendus servus Chri
Abbreviated transcription (Latin):
mulum qͣntocius repeclarent. Dũ hec odori¬
fera fama geruntur: puella quedã iuxta
scłi dignitatẽ ñ infima. circa secundiacensẽ
parrochiã demonio atroci correpta: ñ solũ
claustris retrusa. uerũ etiã ferreis uintuliᷤ
tenebat᷑ obstͥcta. Cumq sanitatis causa a
multis ut solet exorcismoꝵ scͥpta nȩxa cerui¬
cib necterentur ⁊ atq illa ignotas sibi ꝑso
tib apud humanitatẽ indiciis assereret poᷤᷤ¬
sidere: tũ ad ipsã energuminã de astantib
uiciis terres immunde: Here in xp̃i nomi¬
ne ñ solum istoꝵ qͦs derogas uiroꝵ ⁊ s cun¬
ctoꝵ qͦq si potuero scͥpta scõꝵ ita ceruicib
tuis in nectam: ut uł multitudine imꝑan¬
tium obruaris. si hos paucos audire despiqᷤ
et contẽpnis. Tu mͥ inqͥt diabolus alexan¬
drina si placet cartarũ onera exarata impo¬
nas: nunqͣm tam̃ ex optento uasculo pote¬
ris ꝓpulsare: dũ mͦ mͥ soliꝰ eugendi uirensis

Expanded text:
famulum quantocius repedarent. 11. Dum haec odorifamulum quantocius repedarent. 11. Dum haec odorifera fama geruntur, puella quaedam iuxta saeculi dignitatem non infima, circa Secundiacensim parrochiam a daemonio atroci correpta, non solum claustris retrusa, verum etiam ferreis vinculis tenebatur obstricta. Cumque sanitatis causa a multis, ut solet, exorcismorum scripta nexae cervicibus necterentur, atque illa ignotas sibi scritibus apud humanitatem indiciis, adsereret possidere, tum ad ipsam inerguminam de adstantibus vitiis terres, inmunde ? Vere in Christi nomine non solum istorum quos derogas virorum, sed cunctorum quoque, si potuero, scripta sanctorum ita cervicibus tuis innectam, ut vel multitudine imperantium obruaris, si hos paucos audire dispicis et contempnis'. 'Tu mihi'. inquit diabulus, 'Alexandrina, si placet, cartarum onera exarata inponas, numquam tamen ex obtento vasculo poteris propulsare, dummodo mihi solius Eugendi Iurensis
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq monasterii ꝓfessionisq desertione tan¬
qͣm nouitium ac rudẽ monacoꝵ laicoꝵ q pa¬
ciuntur subiatere despectui. At ñ ille diuine
pietatis obtutꝰ: famulũ suũ passus est pro¬
lxxa fatigatione uexari Contestim nãq ip̃i.
potentie ac uirtutis sue dexterã affluentis¬
sima signoꝵ largitate porrexit : dando at¬
q ostendendo ꝑ seruũ suũ sanitatũ dona
et ꝓdigia multa: ita ut sũme scłi potestateᷤᷤ
sospitari se crebro ac benedici eiꝰ litteris ero¬
rarent. Nec se cliuinã clem̃tiã crecłent hab̾e
placatam: nͥ pͥus xp̃i amici gr̃a siue suf¬
fragio aut uisu aut litteris potirentur. ł p̃
qͦq ac suspicientissimi sacerdotes pre seom¬
nimodis ferre. si eũ corporaliter cerñe: aut
affatu luterario obtinuissent familiaris
cõpellari. Ipsi etiam pseudo fr̃s qui pͥdie
coturno elationis inflati discesserant. tan¬
qͣm infelices atq degeneres notabantur ala¬
icis: nͥ deposito inuidie uiru ad sc̃m xp̃i fa

Expanded text:
que monasterii professionisque desertione tamquam novitium ac rudem monachorum laicorumque patiuntur subiacere contemptui. At non ille divinae pietatis obtutus famulum suum passus est prolixa fatigatione vexari. Confestim namque ipsi potentiae ac virtutis suae dexteram affluentissima signorum largitate porrexit, dando atque ostendendo per servum suum sanitatum dona, prodigia multa, ita ut summae saeculi potestates sospitari se crebro ac benedici eius litteris exorarent nec se clementiam divinam crederent habere placatam, nisi prius Christi amici gratiam sive suffragia aut visu aut litteris potirentur electa: episcopi quoque ac suspicientissimi sacerdotes prae se omnimodis ferre, si eum corporaliter cernere aut affatu litterario obtinuissent familiarius conpellari. Ipsi etiam pseudofratres, qui pridie coturno elationis inflati discesserant, tamquam infelices atque degeneres notabantur a laicis, nisi, deposito invidiae virus, ad sanctum Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ta fedus obtinuit ⁊ alter uͭ aurelianoꝵ urbem
ab exercitu hunoꝵ circũspectam iuuantib se
suarũ ne piret ꝓmeruit. Porro genouefam¬
nonne dignum est honorari : qͣ itidem orati¬
onib suis p̾dictũ exercitũ ne parisium circũ

Expanded text:
ta, foedus obtenuit, alter vero Aurilianorum urbem ta, foedus obtenuit, alter vero Aurilianorum urbem ab exercito Chunorum circumseptam, auxiliantibus suarum, ne periret, promeruit. Porro Genuvefnonne dignum est konorari, quae idem orationibus suis predictum exercitum, ne Pari
Abbreviated transcription (Latin):
se÷ inuenit ꝑ loca ciues conuenticula facere:
ac de interemptione genouefe concionari. Q
cũ consiliũ eoꝵ cognouisset: dixit ad eos. No¬
lite ociues tantũ ad mittere facinꝰ. Istam de
cuiꝰ uos interitu tractatis: referente scõ germa¬
no antistite nr̃o audiumꝰ ex utero matͥs sue
a deo electam: et ecce eulogias a sc̃o germano¬
directas ei exhibeo. Cõꝑientes gͦ parisioꝵ ciues
genouefam testimonio sc̃i germani di ẽẽ fide¬
lissimã famulã⁊ et uidentes eulogias qͦ illi
deferente archidiacono fuerant allate: me¬
tuentes d̾m et hec qͦ ab archidiacono dicebas¬
tur mirantes. dissipato pͣuo consilio insiclian¬
ait. Non eñi omniũ est fides. fidelis autẽ ds̃:
qͥ conseruabit uos et custodiet amalo. Sũmi
antistites martinꝰ et anianus: ꝓ uirtutũ suarĩi
admiratione ualde laudati sunt: eo qd̾ unuꝰ
pugne inferendus utriꝰq exercitꝰ seuitia seda¬

Expanded text:
se, invenit per loca cives conventicola facere se, invenit per loca cives conventicola facere ac de interemptione Genovefe contionari. Qui cum consilium eorum cognovisset, et dixit ad eos: 'Nolite, cives, tantum admittere facinus. Ista, de cuius vos interritu tractatis, referente sancto Germano antestite nostro, audivinius ex utero matris suae a Deo electa. Et ecce eulogias, relictas exhibeo!' Conperientes ergo Parisiorum cives, Genovefa testimonium sancti Germani Dei esse fidelissima famula, ac videntes eulogias, que illi, deferente arcediacono, fuerant allate, metuentes Deum et his qui ab arcediacono dicebantur mirantes, dissipato pravo consilio, insidianait: Non enim omnium est fides; fidelis autem Dem qui conservavit vos et custodiet a malo. 14. Summi antestites Martinus et Annianus pro virtutum suarum admiratione valde laudati sunt, eo quod unuso inhermis offerendus, utriusque exercitus sevitia seda
Abbreviated transcription (Latin):
risioꝵ ciues: bona ac stipendia facultatũ
suarũ inalias tutiores ciuitates deferre nite¬
bantur. Quoꝵ matronas conuocans genoue¬
fa: suadebat ut ieiuniis et orationib ac
ungiliis insisterent: quatenꝰ possent sicut ui¬
dith et hester suꝑuenturã cladẽ euade. Con¬
sentientes gͦ genouefe. qies aliqͦt in bapti¬
sterio ugilias exercere: ieiuiniis et orationi¬
bus sicut genouefa suaserat deo uacauer̃t.
Uiris qͦq earum suadebat: ne bona sua apa¬
risio auferrent. Nam illas ciuitates qͣs tutio¬
res eẽ credebant: gens irata uastaret. Parisi¬
suis tẽporib apparuisse: eo qd̾ ꝓhiberentur
ab ea ut pote aperitura parisio ciuitate in
alias tutiores urbes bona sua transferre. Tra¬
ctantib gͦ ciuib ut genouefã aut lapidib
obrutã. aut uasto gurgite mersam punireñ:
interea adueniente ab autisiodorensi urbe
archidiacono qͥ olim audierat sc̃m germa¬
nũ magnificũ testimoniũ de genouefa cdediˢ¬

Expanded text:
riseorum cives, bona ac stipendia facultatum suarum in alias tuciores civitates deferre nitebantur. Quorum matronas convocans Genuvefa, suadebat, ut ieiuniis et orationibus ac vigiliis insisterent, quatenus possint, sicut Iudith et Ster, superventura clade evadere. Consentientes ergo Genuvefe, dies aliquod in baptisterio vigilias exercentes, ieiuniis et orationibus, sicut Genuvefa suasserat, Deo vacaverunt. Viris quoque earum idem suadebat, ne bona sua a Parisius auferrent: nam illas civitates, quas esse tutiores credebant, gens irata vastaret; Parisisuis temporibus aparuisse, eo quod prohiberentur ab ea quasi a peritura civitatem in alias tucioris urbis bona sua transferre. 13. Tractantibus ergo civibus, ut Genovefam aut lapidibus obrutam aut vasto gurgite mersam punirent, interea adveniente ab Alceoderense urbe arcediacono , qui olim audierat, sanctum Germanum magnificum testimonium de Genovefa dedis
Abbreviated transcription (Latin):
minant᷑. fides. abstinentia. pacientia. magna¬
nimitas. simplicitas. innocentia. concordia.
caritas. disciplina. castitas. ueritas et pru
et amore dilexit catholacensẽ uicũ in qͦ sc̃s
in honorẽ sc̃i dionisii ep̃i et martyris basili¬
cam construeret: s facultas deerat. Cui cũ so¬
ad eos. Henerabiles in xp̃o scĩ patres et senio

Expanded text:
minantur ita: fides, abstinentia, patientia, magnanimitas, simplicitas, innocentia, concordia, caritas, disciplina, castitas, veritas et prudet amore dilexit Catulacensem vicum, in quo sanctus in honore sancti Dionisi episcopi et martiris basilicam construeret, sed virtus deerat. Cui cum soad eos:. 'Venerabiles in Christo sancti patres ac
Abbreviated transcription (Latin):
es si uelim sciscitari. Uolo inquit sc̃e pater: et
ora ut deuotionẽ meã dñs ad implere digne¬
tur. Ait ei sẽs germanus. Confide filia et ui¬
riliter age: et qd̃ credis corde. et ore confiteriᷤ.
tutẽ et fortitudinẽ decori tuo. ꝑuenientes gͦ
ad eccł̃iam. cursũ sp̃ualem nonã atq duode¬
cunam celebrantes: sẽꝑ sc̃s germanus ma¬
num suã suꝑ caput eiꝰ tenuit. Et cibo sũp¬
to ac ymno dicto. iussit seuerũ cũ sua filia
in suo se collocare receptatulo: eũq pͥmo di¬
ut iusserat a genitore suo fuisset adducta:
nescio qͥd in ea deinceps celeste sc̃s germaniiˢ
conspicatꝰ. ait ad eã. Aue filia genouefa. Re¬
t̾na die mͥ sis pollicita: Cui genouefa res¬
pondit. Reminiscor qͥd tͥ deoq pater sc̃e ꝓ¬

Expanded text:
s, si ambio adipisci. Volo', inquid, sancte pater, et s, si ambio adipisci. Volo', inquid, sancte pater, et ora, ut devotionem meam Dominus implere dignetur'. Ait ei sanctus Germanus: 'Confide, filia, viriliter age, et quod corde credis vel ore profiteris, tutem et fortitudinem decori tuo'. Pervenientes ergo ad ecclesiam, cursum spiritalem nona atque duodecima caelebrantes, semper sanctus Germanus manum suam super caput eius tenuit et, cybo sumpto ac hymno dicto, iussit Severo cum filia in suo conlocare receptaculo cumque primo diut iusserat, a genitore suo allata, nescio quid in ea deinceps celeste sanctus Germanus conspicatus, ait ad eam: 'Have, filia Genovefa! Re mihi sis pollicita?' Cui Genovefa respondit: 'Reminiscor , quod tibi Deoque, pater sancte, p
Abbreviated transcription (Latin):
mam fore genouefã. Quã ilico ad se deduc
p̾cepit. Cuius caput deosculans. sciscitat᷑
aturba nom̃ puelle:cuiꝰq ẽẽt filia interro¬
gat. Extimplo nom̃ genouefe acircũstante
popło indicatũ est: et pat̾ uł mat̾ acciti
astiter̃t. Ad qͦs ait sc̃s germanꝰ. Hec infans
de sobolis genitores. In huiꝰ natiuitate.mag¬
no gaudio et exultatione celebratũ miste¬
rium in celo noueritis ab angłis. Erit enim¬
hec magna corã dño: et multi eiꝰ uitã ꝓposi¬
tumq sc̃m mirantes declinabunt a malo: et
ab imꝓba atq impudica uita conũsi ad do¬
axp̃o ꝑcepturi er̃t.Et paulopost ait genoue¬
fe. Hilia mi genouefa: At illa respondit. Au¬
dit famula tua pater sc̃e: que iuibes edicito.
Eui sc̃s germanus dixit. Queso ne uerearis
mͥ ꝓfiteri: si uis in sc̃imonio consecrata xp̃o
immaculatũ et intactũ corpus. quẽadmodũ¬
sponsa eiꝰ seruare.Cui genouefa respondit.
Benedictꝰ tu mi pat̾: qͥa que desid̾o dignatꝰ¬

Expanded text:
gnanimen Genovefam, quam ilico ad se deduci precepit. 4. Cui caput osculans, sciscitatur a turba et nomen puelle et cuius esset filia. Extemplo nomen Genovefe a circumstante populo edictum est, et pater vel mater acersiti adsteterunt. Ait ad eos sanctus Germanus: 'Haec infans dae sobolis genitores! In huius nativitate magnum gaudium et exultatione caelebratum mysterium in celo noveritis ab angelis. Erit haec magna coram Domino, et multi eius vitam propositumque sanctum mirantes, declinabunt a malo, et ab inproba atque inpudica vita conversi ad Dopercepturi'. 5. Et paulo post ait Genovefae: 'Filia mi, Genovefa!' Ad illa respondit: 'Audit famula tua, pater sancte; que vis edicito'. Cui sanctus Germanus dixit: 'Queso, ne verearis mihi profiteri, si vis in sanctimonio consecrata Christo inmaculatum et intactum corpus tuefa respondit: 'Benedictus tu, mi pater, quia que desidero sciscita