comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rosuo durumo sus epicurens. Nichl. curas il cor teno
nisi temperale fuit maleno fatalis romane edie. cũ
multio põtificib bellũ habuit p̃cipue cũ gregoio no¬
no tandez uirtute Inccentii quarti ianuesis exto¬
punicat᷑ uictuo ⁊ fugatus ẽ de lobardia necsibi p̾¬
male mortuus ẽ ĩ regnio apulie in opido florentino
p̃sente solo mafiredo exfiliis sius. post cuius moͬ¬
Conradus filius federiti secũdi electus pre ad huc
uiuente post mortẽ eiꝰ regnauit annis quasi duobus
.sed Mamfirdus frat̾ eius naturał uenenato conrado
tenuit regnũ scicilie magnifice .xiii. annis. Et caroł
semor uictor Mamfredi ⁊ conradini nepotis eius re¬
gnauit annis .xui. hic conradus ca̾ius ĩpiali bene¬
dictione iõ nõ dicitur imꝑator.
Adulfus comes de anesburch genere gẽmanus post
longam uacaticẽ impii electus ẽ Rex Romanoꝵ et o¬
firmatus agregorio .xͦ. ĩ fauorez teͬre sce̾. hic fuit uit

Expanded text:
orosus, luxuriosus, epicurus, nihil curans vel credens orosus, luxuriosus, epicurus, nihil curans vel credens nisi temporale. Fuit malleus Romane ecclesie; cum multis pontificibus bellum habuit, precipue cum Gregorio nono. Tandem virtute Innocentii quarti Ianuensis excommunicatus, victus et fugatus est de Lombardia nec sibi pMale mortuus est in regno Apulie in oppido Ferentino, presente solo Manfredo ex filiis suis. Post cuius morConradus filius Frederici secundi electus adhuc vivente patre, post mortem cuius regnavit annis quasi duobus, sed Manfredus frater eius nälis venenato Conrado tenuit regnum Sicilie magnifice annis .XIII. et Karolus senior victor Manfredi et Conradi nepotis eius regnavit annis .XVI. Hic Conradus caruit imperiali benedictione, ideo non dicitur imperator. Rodulphus comes de Avensperg genere Germanus post longam vacationem imperii electus est rex romanorum, et confirmatus est a Gregorio decimo in favorem terre sancte. H
Abbreviated transcription (Latin):
uenetias uictus pace fecit. tande cũ iuisset ins¬
uscidiu terre sc̃e suffocatus ẽ in quoda flumine
imꝑauit magnifice annis xxxuii.
Henricus quintus filius barbarusse imꝑauit post
patre qui fuit maritus Costantie mag̃ filie guĩ¬
glielmi optimi regis sicilie sub cuius titulo in¬
sulam cepit. fuit strenuus ⁊ asper more prĩs ⁊ ali¬
ꝙͣdo in festus edie. mortuus ẽ in scicilia ⁊ sepul¬
tus apud panormũ. relicto feterido filio ĩ fantulo
et philupo fr̃e suo ad gubernatice regi cũ imꝑass
annis .uii. et mẽsib quinque.
Otho quartus dux sassone te funto benrico electus
dem debellatꝰ Octho mortuus est miẜe cũ Impass
annis .ii. io nõ poĩtur inter principes.
fetericus secudus natus ẽ benrico quinto et.
eti&onstantia in onałra cetula fuit potẽtissimꝰ ĩ pito¬
dras. ⁊talie socilie sandinie derdales sietit quo surics
magnosti enco tenuit Remanũ ⁊mpin a quto tullu

Expanded text:
cem fecit; tamen cum ivisset in subsidium terre sancte, suffocatus est in quodam flumine. Imperavit magnifice annis .XXXVII. Heiricus quintus filius Barbarusse imperavit post patrem; qui fuit maritus Costantie monache filie Guillelmi optimi regis Sicilie sub cuius titulo insulam cepit. Fuit strenuus et asper more patris, et aliquando infestus ecclesie. Mortuus est in Sicilia, et sepultus apud Panormium, relicto Frederico filio infantulo et Philippo fratre suo ad gubernationem regni, cum imperasset annis .VII. et mensibus .V. Otho quartus dux Saxonie, defuncto Heinrico electus dem debellatus mortuus est Ottho misere cum imperasset annis duobus; ideo non ponitur inter principes. Fredericus secundus natus ex Heinrico quinto, et Constantia monacha vetula, fuit potentissimus imperator Italie, Sicilie, Sardinie, Hierusalem et Svevie, quo nullus magnificentior tenuit Romanorum imperium a Karolo
Abbreviated transcription (Latin):
uii. Romulus ants xxxuii. Senatores per
suþerbus expulsus a Regno anno xxxiiii.
Consules fuerunt a Iunio bruto et pub licola

Expanded text:
us regnauit annos XXXVII; senatores per Superbus expulsus regno est, anno XXIIII. Consules fuerunt a Bruto et Publicola
Abbreviated transcription (Latin):
quo dictũ ẽ otbo post octho regnauit tercius otho. hie
fuit uir Iustus ⁊ cõstans ꝗ cresentiu potẽtez romanũ
ĩ castello scĩ Angelli obsessum diu tandez post multa
tormẽta fecit degolari. ⁊ antipapã ĩ troductũ peu
ludibriose tractauit. ip̃e ecia uxorez suam uiuam
igne cremari qr fło accusauerat militẽ ĩ nocẽte. in¬

Expanded text:
it tertius Ottho’ Hic fuit vir iustus et constans qui Crescentium potentem romanum in castello Sancti Angeli obsessum, diu tandem post multa tormenta fecit decollari, et Antipapam introductum per eum ludibriose tractavit; ipse etiam uxorem suam vivam fecit igne cremari, quia falso accusaverat militem innocentem.
Abbreviated transcription (Latin):
tn bonricuo atiocissimo p̃lio uicit. sed ĩ felice fine
shabuit. Nam filiꝰ eiꝰ asupta corona impii ĩ surgis
cotra eu in uasit ip̃m bello et pat̾ leodii latens
et pauꝑ mortuus est excomunicatis.
Mentĩtus quartus tercii filius eripuit pri ĩpiu
sub collore succũrendi edie ⁊ impio cõtra uira na¬
ture et hoĩu. ⁊ tñ ip̃e fuit hostis ecłie . l. recõcili¬
atus quo tẽpore claruit ĩ dita comitissa Matildis
ĩ lombardia et Robertus guischardus in scicilia.
hic henricus mo̾tuus ẽsine libei̾s cũ regnass ãms .xx.
Potharius quartus qui et luitheins dictus est ma¬
gno consensu et ꝯsilio electus ẽ ĩpator hic duxsa¬
sonũ sapiens in dustrius fuit amicus deuotus
ecłie. pollẽs diuitiis ⁊ uictoriis magnis impauit
fellicit. annis .xi.
Conradus secundus nepos hemici quarti erso

Expanded text:
n Heinricus atrocissimo bello vicit, sed infelicem finem habuit: nam filius eius assumpta corona imperii, insurgens contra eum invasit ipsum bello, et pater Leodii latens et pauper mortuus est et excommunicatus. Heinricus quartus tertii filius, arripuit patris imperium sub colore succurrendi ecclesie et imperio, contra iura nature et hominum; et tamen et ipse fuit hostis ecclesie licet reconciliatus; quo tempore claruit inclyta Comitissa Mathildis in Lombardia, et Robertus Guiscardus in Sicilia. Hic Heinricus mortuus est sine liberis cum regnasset annis .XV. Lotharius quartus qui et Luctarius dictus est cum magno consensu et concilio electus est imperator. Hic dux Saxonum sapiens et industriosus, fuit amicus et devotus ecclesie, pollens divitiis et victoriis magnis, imperavit feliciter annis .XI. Conradus secundu
Abbreviated transcription (Latin):
sit. illi. hic uir optimꝰ passagiũ fecit colecta ma
sta uirtute magna tãde in cõsulte p̾ssus inopia
uictualiũ rediens multa milia suoꝵ ãmisit.
⁊ reuersus ĩ regnũ obut cũ ĩpasset anius .xu.¬
¶ Retericus pͥmues nepos conroei secui ⁊ tesuisito
spatrur isuso romanu suserit ĩ piro aude nob. ltsiũ

Expanded text:
io; hic vir optimus passagium fecit collecta magprospere gesta virtute magna, tandem inconsulte pressus inopia actualium, multa milia suorum amisit, et reversus in regnum obiit cum imperasset annis .XV. Federicus primus nepos Conradi secundi, defuncto patre suo Romanorum suscepit imperium; qui de nobilissima
Abbreviated transcription (Latin):
henrici ⁊ oꝑa electoꝵ. qui uir strennius uenies ĩ Italia
corronatus est apud Mediolanu ⁊ romã et siluit ter¬
ra inconspectu eius. sed tande ĩ dignatus contra ar¬
Benricus secundus gener conradi p̾dicti et filius
adoptatus ab eo fuit heres patrimonii et Impii poti¬
us facto ꝙͣ exproposito hic fuit uir apt̾ imꝑio iocũdꝰ
letus bellator. qui uandalos subegit cõtminos sueuis
.ungaros uicit. pandulfu pͥncipem capuanum ce¬
pit. multa dabat paupib expulsis ioculatorib acu
ria qui carus oĩb cũ floreret impio migranit ascło
anno. xuii ĩpii relicto filio paruulo sui nominis.
enricus tercius secũdi filius sucessit pri ĩ impio
uir impiũ̾ qui imꝑauit .l. annis ĩ uitẽs głe ꝓrobo¬

Expanded text:
ui vir strenuus veniens in Italiam coronatus est apud Mediolanum et Romam, et siluit terra in conspectu eius; sed tandem indignatus contra arnis .XX. Heinricus secundus gener Conradi predicti et filius adoptivus fuit: heres patrimonii et imperii potius fato quam a proposito. Hic vir fuit aptus imperio, iucundus, letus, bellator, qui Vuandalos subegit conterminos Svevis, Hungaros vicit, Pandulphum principem Capuanum cepit, multa dabat pauperibus, expulsis ioculatoribus a curia sua. Qui charus omnibus cum floreret imperio, migravit a seculo, anno .XVII. imperii, relicto filio parvulo sui nominis. Heinricus tertius secundi filius successit patri in imperio; vir impius, qui im
Abbreviated transcription (Latin):
atores postea ꝑelectioe nõ ꝑ sucessione facti sut.
Beniitus pͥmus accepit ĩ piu post othonem fuũ.
buearie turfilius benrici ducis qit fut natus erben¬
nco fratre ꝑmi Ettonis hic uir bonestilsimus multabil
li prospere gessit ĩ germania et ĩ italia contra ardomũ
qui ellectus erat rex alongobardis et stefanu regez
ungarie feçit xp̃ianũ cũ gente sua opa sororis sue
qua de dit illi ĩ urorem ĩ ꝑauit annus xrni . l. alii. dicat
xii. aliqui etia uocãt istum henricu secũdu quia ba¬
tent respectu ad henricũ supiorem et breuiter finez¬

Expanded text:
n per successionem creati sunt. Heinricus primus accepit Imperium post Otthonem tertium Bavarie dux filius Heinrici ducis qui fuit natus ex Heinrico fratre primi Otthonis; hic fuit vir honestissimus multa bella in Germania prospere gessit, et etiam in Italia contra Ardoinum qui electus erat rex a Longobardis; et Stephanum regem Hungarie fecit christianum cum gente sua opera sororis sue quam dedit illi in uxorem. Imperavitque annis .XXII. liceat aliqui dicant .XII. Aliqui etiam vocant istum Heinricum secundum, quod habent respectum ad Heinricum superiorem, sed quo ad The
Abbreviated transcription (Latin):
mertuus ẽ felicit̾ cũ regnass supfrancos annis xlun.
⁊ impasset annis .uiiii.
Putouicus pus karoli magni filius succesit patri ĩ
impio supatis duob fratib sius. hic fuit uir ustus
sed plus demẽs sobrius et temꝑans. ultra omnes pa¬
tiens ⁊ nullus iuncibilis malis qui et uiuente pr̃e
cui Regnasset ⁊ post morte cũ ĩpartt magificu t. ulta
gessis teuetissimus xpĩanus nõ disimł pt̃i uixit antns

Expanded text:
mortuus est feliciter cum regnasset annis .mortuus est feliciter cum regnasset annis .asset annis .XIIII. Ludovicus pius Karoli magni filius successit patri in imperio superatis duobus fratribus suis. Hic fuit vir invictus, sed plus clemens, sobrius et temperatus, ultra omnes patiens, nullis vincibilis malis, qui et vivente patre cum regnaret et post mortem cum imperaret magnifica multa gessit; devotissimus christianu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit longa ossidice iniserabiłr aflicta asaracenis
hic leo prauus fuit ꝗ ymagiens. marie.M. ⁊¬
pr̃e dictus ẽ ꝑsecutor eccłie ꝗ multos monacos
et uere chatolicos occidit uacans impie magi
see quartus filius Constantini ꝗnti ĩpauit ĩ oriẽte
Constantinus sextus leonis filius Impauit cum
mati luurene qui postea matre pͥuata inpio regna¬
uit solus .u. annis mater uero cecauit filiu et so¬
la Regnauit.u. annis. Et tuc impiu romanum
ꝙ fuerat ĩ oriente apͥmo cõstintino ut usq ad istũ
ultimũ tẽminatũ est. Nam ftã ẽ diuisio impii ut
g̾coꝵ ⁊ impiu Romanu trasiuit ad francos.: :¬
Rarolus Magnus pipinus filiꝰ uicto de siterio rege
longobardoꝵ ĩ Italia apud papiam ueniens Romam
electus ẽ Impator asenatu et ppło romano et cõfirm¬
atus asũmo pontifice . qr ad intor erat eccł̃ie et quia
recupauit in oriente. et accitẽte totam hispamia libe¬
et ꝑtector fidey xp̃iane. Karolus uixit anis beri et

Expanded text:
 longa obsidione miserabiliter afflicta a Sarracenis. Hic Leo pravus fuit, quod imagines Marie et spatre, dictus est persecutor ecclesie: qui multos religiosos et vere catholicos occidit, vacans impie magicLeo quartus filius Constantini quinti, imperavit in oriente Constantinus sextus Leonis filius inperavit cum matre Hyrene, qui postea matre privata regnavit solus annis quinque. Mater vero cecavit filium et sola regnavit quinque annis. Et tunc imperium romanum quod fuerat in oriente a primo Constantino usque ad istum ultimuunc imperium Romanorum transivit ad Francos. Karolus magnus Pipini filius victo Desiderio rege Longobardorum in Italia apud Papiam veniens Romam electus est Imperator a senatu et populo romano, et confirmatus a summo Pontifice, quod adiutor erat ecclesie. Hic regnabat in oriente; totam Hispaniam libeet protector fidei christiane. Karolus vixit annis .XLVII. et
Abbreviated transcription (Latin):
Karolus iunior noĩe tercius lutouici germinoꝵ
regis filius ⁊ nepos eiusdez karoli calui imꝑiu Ita¬
liẽ obtinuit gallia et germaĩa possedit pacifice. Ro¬
bertu ducez normandie uictũ de sacro fonte leuauit¬
et filima dedit sibi im indit bic anno. xn imꝑ

Expanded text:
nor nomine tertius Ludovici Germanorum regis filius et nepos eiusdem Karoli Calvi, imperium in Italia tenuit, Galliam et Germaniam possedit pacifice; Robertum ducem Normandie victum de sacro fonte levavitet filiam suam dedit illi in uxorem. Hic anno im
Abbreviated transcription (Latin):
licis cu pugnauit cũ berengario et uictor regnũ ⁊¬
talie tenuit tͥb annis ⁊ relicto lotario filio rediuit
in galliam.
ł octarius ugonis burgũdionis filius Impauit
in Italia annis duobͦ
annis .xii. cũ alberto filio suo apud mediolanu
iste uir ferox nimis tiranice premebat. Italiam
sed finalr uictus ab othone pͥmo mortuus ẽ mise¬
rere in exilio ĩ alamania et albertus miseius in
corsica. Et nota ꝙ om̃s aberẽgario pͦ usq ad istũ ul¬
timũ nõ uidẽtũ posse dici uere nec ꝓprie impatores.

Expanded text:
licis pugnavit cum Berengario, et victor regnum Ilicis pugnavit cum Berengario, et victor regnum Italie tenuit tribus annis, et relicto Lothario filio rediit in Galliam. Lotharius Ugonis Burgundionis filius imperavit in Italia annis duobus;annis .XII. cum Alberto filio suo apud Mediolanum. Iste vir ferox nimis tyrannice premebat Italiam, sed finaliter victus est ab Otthone primo; mortuus est misere in exilio in Alemania, et Albertus miserrime in Corsica. Et nota quod omnes a Berengario primo usque ad istum ultimum non videntur posse dici vere nec proprie imperatores.
Abbreviated transcription (Latin):
conradus et here nricus usq ad othone primu
qui utrobiq imꝑauit. Pudouicus presecutus ben
renganũ in Italia captus apud uerona dicitur
Berengarius pͥmus imꝑante lutouicho tercio
impauit ĩ Italia tm̃ annis .iiii. hic fuit uir
prudẽs et stremius ĩ armis qui bellũ cum Ro¬
manis gessit
Conradus alamannus sucessit lutouico tẽcio
ĩ imꝑio sed nec ip̃e puenit ad beneditione ĩItala
ideo non poitur inter pͥncipes. uir tn sapiens fortis
fuit ⁊ iuictor. bic Imꝑauit annis .uii. et moriens
cora pͥncipib regͥ designauit rege bemicũ filiu
othois ducis sasonu.
xuiii. uirbonus ⁊ simples qui genuit othone pͥm¬
u. et henricus nõ cõputantur int̾ imꝑatores qr nõ
cificus nullã oꝑã dedit ut Italiã de maĩb tiranoꝵ libea̾et.
Berengarius tercius tpr̃e p̾ftĩ benrici impauit
Italicis annis .uii. sub quo magnũ scisma fuit in
Italia Nam ugo rex burgũ dionũ ĩ uitatus ab Ita¬

Expanded text:
Conradus et Heinricus usque ad Otthonem primum qui utrobique imperavit. Ludovicus persecutus est Berengarium in Italia: captus apud Veronam, cecatusBerengarius primus imperante Ludovico tertio imperavit in Italia tamen quatuor annis. Hic fuit vir prudens et strenuus in armis, qui et bellum cum romanis gessit. Conradus alemannus successit Ludovico tertio in imperio, set nec ipse pervenit ad benedictionem in Italia, ideo non ponitur inter principes; vir tamen sapiens, fortis et victor fuit. Hic imperavit annis .VII. et moriens coram principibus regni, designavit regem Heinricum filium Otthonis ducem Saxonum. .XVIII. vir bonus et simplex qui genuit Otthonem primum. Et iste Heinricus non am dedit ut Italiam de manibus tyrannorum liberaret. Berengarius tertius tempore prefati Heinrici imperavit Italicis annis .VII. sub quo magnum scisma fuit in Italia. Nam Ugo rex Burgundiorum invitatus ab Ita
Abbreviated transcription (Latin):
it tiberius moriens reliquit beredem impii Mau¬
ritiui data sibi filia ĩ uxorem cũ imꝑasset ãnis.uii.
Mauritius gener tiberii pͥmus ex gretis huit in¬
ꝑiu nir utił iti publice. cuius tp̃r magnũ diluui¬
um fuit ĩ Italia apud urbe et ueronam. Mauri

Expanded text:
Iste Tyberius moriens reliquit heredem imperii MauIste Tyberius moriens reliquit heredem imperii Mauricium data sibi filia in uxorem cum imperasset septem annis. Mauricius gener Tyberii primus ex Grecis habuit imperium; vir utilis reipublice, cuius tempore magnum diluvium fuit in Italia apud Urbem et Veronam. Mauric
Abbreviated transcription (Latin):
Iustunianus Iustini soronis filius sucessit illi
si impio qui Iustissimꝰ princeps Romanu impiu
armis ⁊ legib reꝑauit Nam ꝑbellisariu uirũ belli¬
cossisimũ de bellauit persas qui in uaserãt fines Ro¬
manos. affrica liberauit de manib uantalloꝵ. ⁊ Iti¬
liam te manib gotbor. ubi neapolim receptãtem
nucus iteꝵ Roma liberabit de Manib totille. Re¬
gis gothoꝵ que ĩ terfecit. Iustinianus leges roma¬
nos numerabili breuitate reformauit qui mortu¬
us ẽ felicit̾ cũ Imꝑass annis xxxuiii.
Iustinus minor nepos Iustimani successit ei in
odio ⁊ timore auguste que minabatut reduer eu
entor mulieres fecit uenire longobardos de panonia
Ntalus ꝗ ceperũt Mediolanũ papia ⁊ quasi totam
lombardias. Iustimis cũ ĩ pass̾ annis .xi. alienatus
mẽte mõtiuuis est relicto tiberio cesare.
lpiens uistus. qui thesauros Iustini male aquisitos¬
bene paupib errogauit ⁊ de ꝑsis magnã p̾da habu

Expanded text:
Iustinianus Iustini sororis filius successit illi in imperio; qui iustissimus princeps Romanum imperium et armis et legibus reparavit. Nam per Belliçarium virum bellicosissimum debellavit Persas qui invaserant fines Romanos; Africam liberavit de manibus Vandalorum atque Italiam de manibus Gotthorum, ubi Neapolim receptantem nuchus iterum Romam liberavit de manibus Totile regis Gotthorum, quem interfecit. Iustinianus vero leges romanas mirabili brevitate reformavit; qui mortuus est feliciter cum imperasset annis .XXXVIII. Iustinus minor nepos Iustiniani successit in odio et timore Auguste, que minabatur reducere eum inter mulieres, fecit venire Longobardos de Pannonia in Italiam, qui ceperunt Mediolanum, Papiam, et quasi totam Lombardiam. Iustinus cum imperasset annis .XI. alienatus mente mortuus est relicto Tyberio cesare. rfectus, sapiens et iustus, qui thesauros Iustini male acquisitos pauperibus erogavit, et de Persis magnam predam habuit.
Abbreviated transcription (Latin):
h enecuo sre noie sertuos gene germanus par¬
paruus Comes te litimburgo factus e impator.
et penieuo ip Italiam cornatatiest̃ impator.
bisticultite obsistente sibi sapientisstis rege tu
sit sic abilꝰ ie dimeret tẽra sca sifacta pmasi¬
fent et spabatur dñs oĩu inbreui cũ nagniõ
fauore lombardoꝵ ⁊ tuscoꝵ sed bonoia a floretia
cũ quibuo da aliis ob iuauerunt sibi. unte opa
florentinor ut infamia fuit uenenatus apud
bo n conuentu. Castellu senaꝵ. Optim ĩ pito¬
m̃i ⁊ mẽsib .uiii. ⁊ dieb .xuiii. uir nũꝙͣ ela¬
tus prospitate nũꝙͣ deiectus adue̾sitate. anno
rome sine resistentia hic fuit uir peritus litera¬
ru ⁊ multaꝵ signaꝵ astutus sagax ꝗ regnũ bocĩe
optime reformauit. sed ĩ Italia uictrices arpias
p̃se ferens loco aquilaꝵ et baco deuote imolans
nichil memorabile gessit. Nam cum marimo
potẽtatu ueniens oꝑa ⁊ fauore urbani qnti fri¬
bilis cĩb pͥmo aparuit. sed cito cũ magnã pecuia

Expanded text:
Heinricus hoc nomine sextus genere germanus parvus comes de Lutçemburgo, factus est imperator, et veniens in Italiam coronatus est Rome cum difficultate, obsistente sibi sapientissimo rege Robut sic facilius redimeret terram sanctam, si fata permisissent, et sperabatur dominus omnium in brevi cum magno favore lombardorum et tuscorum. Sed Bononia et Florentia cum quibusdam aliis obviaverunt sibi, unde opera Florentinorum ut in fama fuit venenatus apud Bonconventum castellum Senarum; optimus im.IIII. mensibus .VIII. et diebus .XVIII. nunquam elatus prosperitate, nunquam deiectus adversitate, anno Rome sine resistentia. Hic fuit vir peritus litterarum et multarum linguarum, astutus et sagax, qui regnum Bohemie optime reformavit, sed in Italia victices Harpyas pre se ferens loco aquilarum, et Baccho imolans, nihil memorabile gessit; nam cum maximo potentatu veniens, opera et favore Urbani quinti, terribilis omnibus primo apparuit, sed cito cum magna pecunia,
Abbreviated transcription (Latin):
pus. hic uir prob ⁊ potens felicite reformauit I taluu
spualit᷑ ⁊ tẽporałr liberanto ecłia amanib. Iohais pa
pape.xii. qui tuͣpit̾ tractabat eam. et italiam trixit
de tirapnite berengarii quarti qui impie premebat
eam. Otho ĩ pauit annis .xxxui. ẜm̃ sigisbertũ. ẜm̃ al¬
ios/ annis. xii et mõtius ẽ senex ualde relicto filio ei¬
usdem nominis.
Octło secundus filiꝰ pͥmi succesit pr̃i ĩ imꝑio exui¬
rtute. qui uir acer ĩ armis sagax ĩ grĩo ĩ piu felicit
cõfirmamit. Nam Romanos pureres sepe rebelles uo¬
catos ad cõuiuiu cinxit armatis. et nocentes securi

Expanded text:
reformavit Italiam spiritualiter et temporaliter liberando ecclesiam a manibus Iohannis Pape duodecimi qui turpiter tractabat eam. Et Italiam traxit de manibus Berengarii quarti qui impie premebat eam. Ottho vero imperavit annis .XXXV. pm Sigisbertum, et pm alios annis .XII. et mortuus est senex valde relicto eiusdem nominis filio. Ottho secundus filius primi successit patri in imperio et virtute; qui vir acer in armis, sagax ingenio, imperium feliciter confirmavit. Nam Romanos proceres sepe rebelles vocatos ad convivium cinxit armatus, et nocuos securi
Abbreviated transcription (Latin):
Teo sȩcundus expulit Iustinianũ p̃dictũ deregno
Tibertus tertius insurgens contra leonez erri¬
Ipuit regnu ei quẽ tenuit ĩ custodia toto tpre sui
leone secũto recuperauit ĩꝑiu Et ꝯtinuo iugulari
fecit ĩ publico leonẽ ꝗ expulerat eu ⁊ tiberiũ qui

Expanded text:
Leo secundus expulit Iustinianum predictum de regnoLeo secundus expulit Iustinianum predictum de regnoTyberius tertius insurgens contra Leonem arripuit regnum, eumque tenuit in custodia toto tempore sLeone secundo, recuperavit imperium et continuo iugulari fecit in publico Leonem qui expulerat eum, et Tyberium qui
Abbreviated transcription (Latin):
Peradius sucessit pboce ĩ imꝑio cũ filiis suis ⁊
costantino secundo ex illia familia. quoꝵ tp̃r Ma¬
chometus pestilentissimus draco ĩ barabia fecit sec¬
tam sua ab oriente in accidente suũ uenenũ dis¬
seminas cũ pessima desolatione fidei xp̃iane heratiũ
Constantinus tercius cũ fr̃e uira suscepit ĩ perii
ꝗ crudeł raptor ueĩens ĩ Italia spoliauit Romam¬
onib ornamẽtis suis de iñ in scicilia ꝑsex annos¬
fecit crudelitates ĩ auditas ⁊ rapinas. ibi tande m
crcisus ẽ asius ĩ balneo cũ regnasset ãnis .xxuiii.
Constantinus quartus filius suꝑioris sucesit.
illi ĩ imꝑio ꝗuir bonus ⁊ chatolicus multũ ꝯfirm¬
auit fitez xp̃iana ꝯtra bereticos. ⁊ moͬtuus est
in pace cu regnasscet annis .xuii.
Iustimanus secũdus filius .iiii. Constãtini de fa
de manib saracenoꝵ fuit tm̃ sismaticus ⁊ ĩ festus
om̃s pͥncipes post morte herradius usque ad ka¬
rulu magnu fuerũt de stirpe eius..

Expanded text:
Heraclius successit Phocaci in imperio cum filiis suis et Constantino secundo ex illa familia; quo tempore Mahometus pestilentissimus draco in Arabia fecit sectam suam, ab oriente in occidentem venenum suum disseminans cum pessima desolatione fidei christiane. Iste Constantinus secundus cum fratre iura suscepit imperii; qui crudelis raptor veniens in Italiam Romam spoliavit omnibus ornamentis suis, deinde in Sicilia fecit inauditas crudelitates et rapinas. Ibi tandem occisus est a suis in balneo cum regnasset annis .XXVII. Constantinus tertius superioris filius successit illi in imperio; qui vir bonus et catholicus multum confirmavit fidem christianam contra hereticos, et mortuus est in pace cum regnasset annis .XXVII. Iustinianus secundus filius Constantini tertii de famde manibus Sarracenorum. Fuit tamen scismaticus et infestus omnes principes post mortem Heraclii usque ad Karolum magnum fuerunt de stirpe eius.
Abbreviated transcription (Latin):
fedio breue descriptioe omniu Augustoꝵ
Io illustre. flicholiu marchionem estensem.
Ptas clarissime marchio heroicaru culto¬
uirtutu posse faciliter ⁊ cito inter noscere
bona ⁊ mala pricipiu romanoꝵ ut utrorũq fine i¬
notato caucior fias eminẽti ĩ speculo exẽploꝵ. pare¬
bolibens ⁊ calculatis more rez magna breui ratic̃e
sumabo.
Nia non modicu confert comeditatis ad¬
cognitiõe reru gestaru p̃serti postꝙͣ ueĩt

Expanded text:
pendio brevem descriptionem Augustorum, ad illustrem Nicolaum Marchionem Estensem. Prefatio. Optas clarissime Marchio heroicarum cultor posse, faciliter et cito internoscere bona et mala principum Romanorum, ut utrorumque fine notato, cautior fias eminenti in speculo expemplorum. Parebo libens et calculantis more rem magnam brevi ratione summabo. Quia non modicum confert commoditatis adcognitionem rerum gestarum, presertim post
Abbreviated transcription (Latin):
ere : cũ benigni principum &quidem
uix fundos solerent Nudos ac de forma¬
ta p̃dia concedere. lam illa minutiora
& utdicitur intraaulam. quȩ quia occul¬
tasunt: magis naturȩ hominum curi¬
osȩ oculos duresq ad setrahunt. pa¬
truum colere tam quam geritorẽ
fratris mortui sororis queliberosha¬
bert prosius cognatos affinesq paren¬
tis anuimo cõplecti elegans lactumq
conuiuium dare Non tamen sũptuosũ
Miscere collo quia pro ꝑsonis studnt
dignitatibus sermonẽ. Qum grauitate
iocundo blandus pater concorsmari¬
tus Exercebatur neq: ad inlecebram
neq Adlas situdinem ambulationib
magis cum essec otium reffciebat animũ
ac uescendi continentia ualitudinem
regebat. sicque in pace rebus huma¬
nis annumꝰ agens quinqua gesimum
apud medio lanium excessit ut rãq
rem publicam utrisq filiis id ẽ archa¬
dio &honorio qui&am relinquens
Corpus eius. eodem aNno constanti¬
riopolim trans latum atq sepul¬
tum

Expanded text:
ere, cum benigni principum et quidem ere, cum benigni principum et quidem vix fundos solerent nudos ac deformata praedia concedere. Iam illa minutiora et, ut dicitur, intra aulam, quae quidem, quia occulta sunt, magis naturae hominum curiosae oculos auresque ad se trahunt: patruum colere tamquam genitorem, fratris mortui sororisque liberos habere pro suis, cognatos affinesque parentis animo complecti, elegans laetumque convivium dare, non tamen sumptuosum, miscere colloquia pro personis, studia dignitatibus, sermone cum gravitate iocundo; blandus pater, concors maritus. Exercebatur neque ad illecebram neque ad lassitudinem; ambulationibus magis, cum esset otium, reficiebat animum ac vescendi continentia valetudinem regebat; sicque in pace rebus humanis annum agens quinquagesimum apud Mediolanum excessit utramque rempublicam utrisque filiis, id est Arcadio et Honorio, quietam relinquens. Corpus eius eodem anno Constantinopolim translatum atque sepultum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectos contẽ plemur medio criter
doctus: sagax plane multumq diligens
ad ioscenda maiorum gesta. E quibus pon
derebat ex ecrari quorum facta su perba
crudelia libertatiq infesta legerat. ut
cinnam marium syllamq atq unuiuer¬
sos domi rantium p̃cipue tamen ꝑfidues
&ingratos lrasci sanerebus indignis sed
flecticito unde modica dilatione emolli¬
ebantur aliquando seuera p̃cepta. Habu¬
itq: anatura qđ augustus aphilo sophȩ
doctore Quicum uidis set eum facile
cõmoueri Neas perum aliquid statueret
moruit ubi irasci coepisset quat tuor
atq uiginti grecas litteras memoria
recen seret. utilla concitatio quȩ momtiẽ
merite alio traducta paruitẽ poris irter¬
iectu languesceret. Melior haudubie
qđẽ rarȩuirtutis postauctem aninis
potentiam regalem multoq maxime
post ciuilem uictoriam Nam &arino¬
nȩ curam sollicitius attendere : & dur
argentiq grande pondus sublati atq
expensi atrranno multis esuo rescitu¬

Expanded text:
perfectos contemplemur, mediocriter perfectos contemplemur, mediocriter doctus; sagax plane multumque diligens ad noscenda maiorum gesta. E quibus non desinebat exsecrari, quorum facta superba crudelia libertatique infesta legerat, ut Cinnam Marium Syllamque atque universos dominantium, praecipue tamen perfidos et ingratos. Irasci sane rebus indignis, sed flecti cito; unde modica dilatione emolliebantur aliquando severa praecepta. Habuitque a natura, quod Augustus a philosophiae doctore. Qui cum vidisset eum facile commoveri, ne asperum aliquid statueret, monuit, ubi irasci coepisset, quattuor atque viginti Graecas litteras memoria recenseret, ut illa concitatio, quae momenti est, mente alio traducta parvi temporis interiectu languesceret. Melior haud dubie, quod est rarae virtutis, post auctam annis potentiam regalem multoque maxime post civilem victoriam. Nam et annonae curam sollicitius attendere et auri argentique grande pondus sublati atque expensi a tyranno multis e suo restitu
Abbreviated transcription (Latin):
neq: tam ingentes oculi erant. nescio an
& tanta grãtia tantusq flos in facie
seutanta dignitas in incefsu. Mensuero
porsus similis adeo ut Nihil deci queat
qđ non exlibris inistum uideatur trans¬
ferri Glemens animus misericors
communis solo habitu differre secete¬
ris putans. Inom̃s homines honorificꝰ
uerum effusius inbonos. simplicia inge¬
nia aeq diligere. erudita mirarised
innoxia. largiri magno a nimo magna
Amareciues uel priuato contuberruo
cognitos eosq honoribus pecunia bene¬
ficus ceteris munerare psertim quorũ
ergase uel patrem aspero casu officia
probauerat. Illa tamen quibus traian
as ꝑsus ẽ. uinolentiam scilicet & cupidinẽ
triũ phandi usque eo detestatus utbel¬
la non mouerit. sed inuenerit prohi¬
bueritq lege minis teria lafetos psal¬
triasq cõmesationibus adhibtri Tan¬
tum pudori tribuens & continentiȩ
ut consobrinarum nuptias u& uerit
tã quã sororum. Lit teris sinimium

Expanded text:
neque tam ingentes oculi erant, nescio an neque tam ingentes oculi erant, nescio an et tanta gratia tantusque flos in facie seu tanta dignitas in incessu. Mens vero prorsus similis, adeo ut nihil dici queat, quod non ex libris in istum videatur transferri. Clemens animus, misericors, communis, solo habitu differre se ceteris putans; in omnes homines honorificus, verum effusius in bonos; simplicia ingenia aeque diligere, erudita mirari, sed innoxia; largiri magno animo magna; amare cives vel privato contubernio cognitos eosque honoribus pecunia beneficiis ceteris munerare, praesertim quorum erga se vel patrem aspero casu officia probaverat. Illa tamen, quibus Traianus aspersus est, vinolentiam scilicet et cupidinem triumphandi usque eo detestatus, ut bella non moverit, sed invenerit, prohibueritque lege ministeria lasciva psaltriasque comissationibus adhiberi, tantum pudori tribuens et continentiae, ut consobrinarum nuptias vetuerit tamquam sororum. Litteris, si nimium
Abbreviated transcription (Latin):
eratiano legionibus exceptus gratiapiũ
fugauit nec mora extinxit quiuixit
anñ XXUIiii.
sius propagator rei publicȩ atq deferi¬
sor eximius. Nam ho nos & gothos quiea
subualente de fatigassent diuersis proe¬
lus uicit. Qum ꝑsis quoq petitus pacẽ
pepigit. Max̾imum autem trrannũ
qui gratianium inter fecerat & sibi
gallias uindicabat. apud aquile iam
extinxit. Cictoremq eius filium intra
infantiȩ arinos amaximo patre augus¬
tum factum necauit. Eu geniũ quoq
crrarinum atq: arbo gasten superauit
deletis eorum decem milibus pugnato¬
rum Hic & enim eugenius confisus
uiribus arbo gastis postquam apud
ui enniam ualentinanum extinxerat
regnum inuasit : sed mox simul cũ uita
imperium ꝑdidit. Fuit aut̃ theo dosius
moribriset corpore traiano similis
quantum scripta ueterum & picturȩ
docent. Iic eminens status membra
eadem. parcesaries os absq eo qđ illi
aliquantum uellendo steriles geniȩ

Expanded text:
Gratiano legionibus exceptus Gratianum Gratiano legionibus exceptus Gratianum fugavit nec mora exstinxit. Qui vixit annos XXIX. sius propagator reipublicae atque defensor eximius. Nam Hunnos et Gothos, qui eam sub Valente defatigassent, diversis proeliis vicit. Cum Persis quoque petitus pacem pepigit. Maximum autem tyrannum, qui Gratianum interfecerat et sibi Gallias vindicabat, apud Aquileiam exstinxit Victoremque eius filium, intra infantiae annos a Maximo patre Augustum factum, necavit. Eugenium quoque tyrannum atque Arbogasten superavit deletis eorum decem milibus pugnatorum. Hic etenim Eugenius, confisus viribus Arbogastis, postquam apud Viennam Valentinianum exstinxerat, regnum invasit; sed mox simul cum vita imperium perdidit. Fuit autem Theodosius moribus et corpore Traiano similis, quantum scripta veterum et picturae docent: sic eminens status, membra eadem, par caesaries, os absque eo, quod illi aliquantum vellendo steriles genae
Abbreviated transcription (Latin):
publicȩ regendȩ scientiam animum
intendis set᷑ : A qua prope alienus Non
modo uoluntate sed &iam exercitio fuit
Nãdum exercitum neglegeret & paucos
exalanis quos ingenti auro ad setranstu¬
lerat ante ferret ueceri Ac romanomiliti
heo dosius genitus patre honorio matre
thermuntia genere hispanius originẽ
atraunio principe trahens a gratia nco
augusto apud sirmium imperator effet
nom̃ somnio parentes monitos sacra¬
uisse ut latine intellegimus adõ datum
Dehoc &iã oraculo inasia diuilga tume
eum ualenti suc cessurum: cuius Nom
tiaretur. Qua cognitione principi
deceptus theodorus cumsibi imperiũ
deberi p̃sumeret. scelestȩ cupidirus
sup plicia ꝑ soluerat. Euit autẽ theodo
adeoq barba rorum comitatu & prope
amicitia capi utron nũquã eodemha¬
bitu iterfaceret odia contrase militũ
excitauit. Hoc tẽpore cũmaximus apud
britaniam trrannidem drripuis sex
&ingalliam trans misis set ab infensis

Expanded text:
publicae regendae scientiam animum publicae regendae scientiam animum intendisset, a qua prope alienus non modo voluntate, sed etiam exercitio fuit. Nam dum exercitum negligeret et paucos ex Alanis, quos ingenti auro ad se transtulerat, anteferret veteri ac Romano militiheodosius, genitus patre Honorio, matre Thermantia, genere Hispanus, originem a Traiano principe trahens, a Gratiano Augusto apud Sirmium imperator effectnomen somnio parentes monitos sacravisse, ut Latine intellegimus a deo datum. De hoc etiam oraculo in Asia divulgatum est eum Valenti successurum, cuius nomeeris initiaretur. Qua cognatione principii deceptus Theodorus, cum sibi imperium deberi praesumeret, scelestae cupidinis supplicia persolverat. Fuit autem Theodoadeoque barbarorum comitatu et prope amicitia capi, ut nonnumquam eodem habitu iter faceret, odia contra se militum excitavit. Hoc tempore cum Maximus apud Britanniam tyrannidem arripuisset et in Galliam transmisisset, ab infensis
Abbreviated transcription (Latin):
in amicos fidus irasci sine noxa ac peri¬
culo cuius quam sa neual detimidus
ouius temporibus procopius trranni¬
dem in uadens extin guitur
ratianus genitus sirmi imperaũ
tres: cumeodem fratre actheo dosio
quattuor. & his omnibus accedente
arcadio menses sex bic apud argen¬
tis s& trachiam daciamq tãquã geni¬
tales terras possidentibus gothis taifalisq
atq omni ꝑnitiȩ atrocioribus hunis
& alanis extremũ periculum instare
nomini romano. accito ab his pania theo¬
dosio cunctis fauentibus degenti annũ
atricesimo tertium imperium commit¬
tit. Euit autem gratianus litteris haud
medio criter institutus. carmen facere :
ornate loqui explicare controuersa
rethorum more Nihil aliud dienoctuq
agere quam spiculis meditari. sum mȩq
uoluptatis diuinȩq artis credere. ferire
destiriata. Parcus cibi somniq &ui¬
ni aclibidinisuictor. Cunctisq esset
plenus bonis si ad cognoscendam rei¬

Expanded text:
in amicos fidus; irasci sine noxa ac periin amicos fidus; irasci sine noxa ac periculo cuiusquam; sane valde timidus. Huius temporibus Procopius tyrannidem invadens exstinguitur. ratianus, genitus Sirmii, imperavtres; cum eodem fratre ac Theodosio quattuor, et his omnibus accedente Arcadio menses sex. Hic apud Argentisset Thraciam Daciamque tamquam genitales terras possidentibus Gothis Taifalisque atque omni pernicie atrocioribus Hunnis et Alanis extremum periculum instare nomini Romano, accito ab Hispania Theodosio cunctis faventibus degenti annum a tricesimo tertium imperium committit. Fuit autem Gratianus litteris haud mediocriter institutus: carmen facere, ornate loqui, explicare controversias rhetorum more; nihil aliud die noctuque agere quam spiculis meditari summaeque voluptatis divinaeque artis credere ferire destinata. Parcus cibi somnique et vini ac libidinis victor; cunctisque esset plenus bonis, si ad cognoscendam rei
Abbreviated transcription (Latin):
dentis simisq dederat carere. autpro¬
batis eruditisq monitoribus utilicius set
ꝑfectus. haud dubie princepsenituiss&
Nuius tẽpore firmus apud maui &a nam
regnum inuadens extinguitur¬
alentini anus apud bergentionem
legationi quadorum res pondens annoaeui
quinto & quin qua gesimo impetu san¬
guinis uoceamissa sensu integer expiraũ
Quod quidem intẽperantia cibi ac securita¬
te qua arcus diffuderat accidisse plures
deculere. Itaque eomortuo ualentinia nꝰ
ad huc quadriennis. auctore aequitio
acmore baude e propinquo ubicum
matre fuerat ad latus creatur imperator
Vales uriacum ualentiniano germano
suo de quo diximus regnauit are deni
menses quinq Iicualens cũ gothis la¬
crimabili bello cõmisso sagntis saucus
in casa deportatur uilissima: ibi sup¬
uenientibus gothis igneq supposito in¬
cendio concrematus est. in quo pro¬
banda hȩc fuere fuit posses soribus
consultor bonus mutare iudicesrarius

Expanded text:
dentissimisque dederat, carere aut prodentissimisque dederat, carere aut probatis eruditisque monitoribus uti licuisset, perfectus haud dubie princeps enituisset. Huius tempore Firmus apud Mauritaniam regnum invadens exstinguiturValentinianus apud Bergentionem legationi Quadorum respondens, anno aevi quinto et quinquagesimo impetu sanguinis voce amissa, sensu integer, exspiravit. Quod quidem intemperantia cibi ac saturitate, qua artus diffuderat, accidisse plures retulere. Itaque eo mortuo Valentinianus adhuc quadriennis auctore Equitio ac Merobaude e propinquo, ubi cum matre fuerat, allatus creatur imperator. Valens una cum Valentiniano germano suo, de quo diximus, regnavit annos tredecim, menses quinque. Hic Valens cum Gothis lacrimabili bello commisso sagittis saucius in casa deportatur vilissima; ubi supervenientibus Gothis ignique supposito incendio concrematus est. In quo probanda haec fuere: fuit possessoribus consultor bonus; mutare iudices rarius;
Abbreviated transcription (Latin):
gratia nius medio cristirpeortus. apud
cibalas. fu narius appellatus est eo
qđ ueria licium funem portanti quin¬
q mulites nequirent extorqueres to
merito ad scitus inmilitiam usq ad
p̃fecturȩ p̃torianȩ potentiã conscendit
bcuius a pud milites commen datio nonit
ualentiniano imperium resistenti ogge¬
ritur Hic ualentem consangui n eum suũ
sibi socium inimperio ad sciuit Ac demũ
gratianum filium necdum plenepu¬
berem ortatu socrus &uxoris Augustũ
creauit. Uicua lentina nus fuit uultu
decens. sollers ingenio animo grauis.
sermonecultissimus. quaquã hȩsit ad
loquendum parcus seuerus uehemens
infectus uitus maximeq auaritiȩ. cu¬
ius cupitor ipse fuit. Aceretinhis quȩ me¬
moratus sum adriano proximus. p̃inge¬
re uecustissime. meminisse. Noua arma
meditari. fingere cęra seulimo simulacra
prudenter uti locis tẽporibus sermone
Atq ut breuiter concludam. siei foedis
hominibus quis sese quasi fidissimis pru¬

Expanded text:
Gratianus, mediocri stirpe ortus apud Gratianus, mediocri stirpe ortus apud Cibalas, Funarius appellatus est, eo quod venalicium funem portanti quinque milites nequirent extorquere. Eo merito ascitus in militiam usque ad praefecturae praetorianae potentiam conscendit; ob cuius apud milites commendationem Valentiniano imperium resistenti oggeritur. Hic Valentem consanguineum suum sibi socium in imperio ascivit ac demum Gratianum filium necdum plene puberem hortatu socrus et uxoris Augustum creavit. Hic Valentinianus fuit vultu decens, sollers ingenio, animo gravis, sermone cultissimus, quamquam esset ad loquendum parcus, severus, vehemens, infectus vitiis maximeque avaritiae; cuius cupitor ipse fuit acer, et in his, quae memoraturus sum, Hadriano proximus: pingere venustissime, meminisse, nova arma meditari, fingere cera seu limo simulacra, prudenter uti locis, temporibus, sermone; atque, ut breviter concludam, si ei foedis hominibus, quis sese quasi fidissimis pru
Abbreviated transcription (Latin):
pido laudis inmodica. cultus Numi¬
num suꝑstitio sus. audax plus quam
imperatorem decet. cui salus propria
cum semꝑ ad securi tatem omnium. in
bello maxime conseruanda est. lta illũ
cupido gloriȩ fla grantior ꝑuicerat
utneq terrȩmotu neque plerisque
p̃sagus quibus uetabatur petere ꝑsi¬
dem adductus sit finem ponere ar¬
dori acnenoctu quidem uisus ingens
globus cȩlo labiente diem belli. cautũ
p̃stiterit
ouianus genitus patre uarroniano
insula agri singi dorensis. prouinciȩ
panno Niȩ imperauit menses octo.
eius patri cumliberos crebros amitter&
p̃ceptum som ruoest. eum qui iam instan¬
te uxoris partuedendus foret & dicerit
iouia num. Hic fuit in signis corpore
letus ingenio luterarum studiosus r Hic
du a pside hieme aspera mediaqo conscan¬
tipio polim accelerans Oruditate stoma¬
ehi tectorio noui operis grauatus re pei¬
te interut a renos gerens proxime aꝑ
minus diebus centum Huius pater

Expanded text:
pido laudis immodica; cultus numipido laudis immodica; cultus numinum superstitiosus; audax plus, quam imperatorem decet, cui salus propria cum semper ad securitatem omnium, tum in bello maxime conservanda est. Ita illum cupido gloriae flagrantior pervicerat, ut neque terrae motu neque plerisque praesagiis, quibus vetabatur petere Persidem, adductus sit finem ponere ardori, ac ne noctu quidem visus ingens globus caelo labi ante diem belli cautum praestiterit. Iovianus, genitus patre Varroniano, incola agri Singidonensis provinciae Pannoniae, imperavit menses octo. Eius patri, cum liberos crebros amitteret, praeceptum somnio est, eum, qui iam instante uxoris partu edendus foret, diceret Iovianum. Hic fuit insignis corpore, laetus ingenio, litterarum studiosus. Hic a Perside hieme aspera mediaque Constantinopolim accelerans, cruditate stomachi, tectorio novi operis gravatus repente interiit, annos gerens proxime quaannos duodecim minus diebus centum. Huius pater
Abbreviated transcription (Latin):
tiones improbas decestans fisculienẽ
uocaret qđ ea crescente artus reliqui
tabescunt Igitur iulia nus redac¬
ta adunum se orbis romani curatione
gloriȩ nimis cupidus in persas proficis¬
citur: illic a trans fuga quodam in in¬
sidias deductus cumcum hincunde par¬
thi urguerent ecastris iam positis ap¬
repto tantum lrp̃o procurrit. Cũq
insulto ardore Nititur ordines ad
proelium cõponere abuno ex hostibus
& quidem fugiente contoꝑcutitur
Aclatusq intaberna culum rursusq
ad hortan dos suos egressus paulatim
sanguine uacuatus circa noctis fere
medium defecit p̃fatus consulto sese
deimperio nihilmandare neutisol&
in multitudine dis crepantibus studiis
amico ex inuidia rei p̃discordia exer¬
citus periculum pararet. Euerat
in eo litterarum ac negotiorum in¬
gens scientia. eo iuuerat philosophos
& grecorum sapientissimos usu promp¬
tior corporis. quo ualidus quidem
sed breuis fuit. Hec minubat qua¬
rundam rerum neglectus modus. cu¬

Expanded text:
s fiscum lienem vocaret, quod eo crescente artus reliqui tabescunt. Igitur Iulianus, redacta ad unum se orbis Romani curatione, gloriae nimis cupidus in Persas proficiscitur. Illic a transfuga quodam in insidias deductus, cum eum hinc inde Parthi urgerent, e castris iam positis arrepto tantum clipeo procurrit. Cumque inconsulto ardore nititur ordines ad proelium componere, ab uno ex hostibus et quidem fugiente conto percutitur. Relatusque in tabernaculum rursusque ad hortandos suos egressus, paulatim sanguine vacuatus, circa noctis fere medium defecit, praefatus consulto sese de imperio nihil mandare, ne, uti solet in multitudine discrepantibus studiis amico ex invidia, reipublicae discordia exercitus periculum pararet. Fuerat in eo litterarum ac negotiorum ingens scientia, aequaverat philosophos et Graecorum sapientissimos. Vsu promptior corporis, quo validus quidem, sed brevis fuit. Haec minuebat quarundam rerum neglectus modus. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tensibus apud gallias cũ paucis militib
infinitas hostium copias deleuit. Itabar
acerui montium similes. fluebat cruor
fluminũ modo captus rexnobilis nodo¬
marius. fusi om̃s optimates redditusli¬
mes romanȩ possessionis. Ac postmodũ
cum alamannis dimicans potentissimũ
eorũ regẽ badomarium cepit. Hic ami¬
litibus gallicanis augustus pronuntiat᷑
Hinc constantius urguere legationibus
instatum nom̃q pristinum reuertatur
ulianus mandatis mollioribus refert
sesub reomine celsi imperii multo officiosius
pariturum. His constantius magis magisq
ardens dolore. atq uterat taliũ in patiens
in radicibus tauri montis apud mopso cre¬
nen febria cerrima quã indignationina
uigiliis augebat intȩriit. an noa euiquan¬
to etqua dra gesimo imperii Nono atq
tricesimo uerum augustus quarto uice

Expanded text:
tensibus apud Gallias cum paucis militibus tensibus apud Gallias cum paucis militibus infinitas hostium copias delevit. Stabant acervi montium similes, fluebat cruor fluminum modo; captus rex nobilis Nodomarius; fusi omnes optimates; redditus limes Romanae possessionis; ac postmodum cum Alamannis dimicans potentissimum eorum regem Badomarium cepit. Hic a militibus Gallicanis Augustus pronuntiatur. Hinc Constantius urgere legationibus, in statum nomenque pristinum revertatur. Iulianus mandatis mollioribus refert se sub nomine celsi imperii multo officiosius pariturum. His Constantius magis magisque ardens dolore atque, ut erat talium impatiens, in radicibus Tauri montis apud Mopsocrenen febri acerrima, quam indignatio nimia vigiliis augebat, interiit anno aevi quarto et quadragesimo, imperii nono atque t
Abbreviated transcription (Latin):
tius & ut inuictoria sol& audacius ꝑse¬
quentes. Nec multo post apud lugdunũ
coangustatus gladio occulte prouisoictũ
pulsũ parietis iuuans trans fossolatere
uterat uasti corporis uulnere narib: q
&ore cruorem effundens menseim peru
quadragesimo secundo. aetatis propequin¬
quaginta arnos expirauit. Ortus paren¬
tibus barbaris quigalliam inhabitant
Legendi studio promptus. sermonis acer ani¬
mi tudi & in modice timidus. artifextam̃
ad occultandam audaciȩ specie formidinẽ.
Eius more audita decentius laqueo fascia
cõposito uitam finiuit
oc tempore gallus cȩsar a constantio occiditur
imperauit ariñ .iIII. Filua nus imperator
effectus dic imperii uicesimo octauo pimi¬
tur Euit ingenio blandissimus quã quã
barbaro patre genitus. tamen instituti¬
one romana satis cultus & patiens. Eons¬
tantius claudium iuliaNum fratrem
galli honore cȩsaris assumit añ natum
fere .iiI. atq: xx. Iste incampis argentora¬

Expanded text:
tius et, ut in victoria solet, audacius persetius et, ut in victoria solet, audacius persequentes. Nec multo post apud Lugdunum coangustatus gladio occulte proviso ictum pulsu parietis iuvans transfosso latere, ut erat vasti corporis, vulnere naribusque et ore cruorem effundens mense imperii quadragesimo secundo, aetatis anno prope quinquagesimo exspiravit. Ortus parentibus barbaris, qui Galliam inhabitant; legendi studio promptus, sermonis acer, animi tumidi et immodice timidus; artifex tamen ad occultandam audaciae specie formidinem. Eius morte audita Decentius laqueo fascia composito vitam finivit. Hoc tempore Gallus Caesar a Constantio occiditur. Imperavit annos quattuor. Silvanus imperator effectus die imperii vicesimo octavo perimitur. Fuit ingenio blandissimus. Quamquam barbaro patre genitus, tamen institutione Romana satis cultus et patiens. Constantius Claudium Iulianum, fratrem Galli, honore Caesaris assumit annos natum fere tres atque viginti. Iste in campis Argentora