comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
srbẽ auctor originis sue alerañs magno captã
eũsamq didicissent. timentes tnsitũ eiin afferã
fut᷑m. hamilcarẽ qͣndã cognom̃to r hodanũ ułrã
facundia sollerti pcipuuũ. ad ꝑsero ahidoa ul iurã¬
ceptꝰ. de hinc in maliciã regis ad missus õs euub
suis ꝑ tabellas scͥptus. ⁊ post cera supssit s e cuutia¬
best .hunc mortuo aletandeo carchagiis̃ peũsu
qͣli i bem regi in dicasset. ñ ingͥto tantũ aeũso
uerũ etiã cyundeli in india necauert ẽ inarmo
assidua nec iunꝗͣ. satis ꝓsꝑa ad u̾sus sicules a qte
perent. et siracusas urbem sicilie tẽ florend ssimã
obsidione cinrissent. ꝑ agothoclensicilie tegem
niro circũ uenti ingenio. uisq ad extͥma despatiois
aluctist. Nam agathocles cũ aꝓpud siraespata
carhag inetisib obsi deret᷑. ac se neq bello plt̃
iunstrudu copiaꝵ neq ob sidionis patiente Ripendioꝵ
sufficientia itideret bene ꝓuiso ac meli duatdla¬

Expanded text:
m, auotorem originis suae, ab Alexandro Magno captam m, auotorem originis suae, ab Alexandro Magno captam euersamque didicissent, timentes transitum eius in Africam futurum, Hamilcarem quendam cognomento Rhodanum, uirum facundia sollertiaquxceptus, dehinc in militiam regis admissus, omnia civibus suis per tabellas scriptas, et post cera superlitas, enuntiabat. Hunc mortuo Alexandro Carthaginem reversum, quasi urbem regi uenditasset, non ingrato tantum animo uerum etiam crudeli inuidia necauerunt. deinde cum adsidua nec umquam satis prospera aduersus Siculos bella gererent et Syracusas urbem. Siciliae tunc florentissimam obsidione cinxissent, per Agathoclen Siciliae regem miro circumuenti ingenio usque ad extrema desperationis adducti sunt. namque Agathocles cum apud Syracusas a Carthaginiensibus obsideretur ae se neque bello parem instructu copiarum neque obsidionis patientem stipendiorum sufficientia uideret. bene prouiso ac melius dissimula
Abbreviated transcription (Latin):
suis arbitbatur. inter pocula uenieno nocarit.
Q res ꝑministros ꝓdita sine ultione utitae.
ne inuiro potenti plus negotis faceret. res cogni¬
ta qͣm cogitata. hoc ꝯfilio elusus antio. alioma¬
chin am̃to facinꝰ aggͤch parat. seritia eo alio m
qͥbi repente in cautĩ tirbem in pͥmeret. S cũ ante
ꝯstitutã ceclib diem ꝓditũ se p̃uentũq in tellexiss
castellũ quoddã cũ xx. miłib seruoꝵ armatis
occuꝑauit. Ibi dũ a fros regẽq maroꝵ aeutat.
captus est. ac pͥmo iurgis cesus. dein effossis occłis
et manib cruribq finctis. uelut a singulis m̃ibs
pene exigeret᷑. in conspcũ ppłi necatꝰ est. Copꝰ ube¬
rib. lacerũ crucifirĩ. fili cognatiq om̃s supplitio
teliti. neqͥs eũ eiꝰdem familie uniqͣm auit inutai
aut ulcisci meditaret᷑. Hec tẽꝑib philipꝑi gestafc̾.
st hec carthaginenses cũ trrum drri gesto s¬

Expanded text:
suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret suis arbitrabatur, inter pocula ueneno necaret quae res per ministros prodita sine ultione uitata est, ne in uiro potenti plus negotii faceret res cognita quam cogitata. hoc consilio elusus Hanno alio machinamento facinus adgredi parat: seruitia concitat, quibus repente incautam urbem opprimeret. sed cum ante statutam caedibus diem proditum se praeuentumque intellexisset, castellum quoddam cum uiginti milibus seruorum armatis occupauit. ihi dum Afros regemque Maurorum concitat, captus est ac primo uirgis caesus, deinde effossis oculis et manibus cruribusque fractis, uelut a singulis membris poena exigeretur, in conspectu populi necatus est. corpus uerberibus lacerum cruci suffixum, filii cognatiqae omnes supplicio traditi, ae quis eum eiusdem familiae umquam aut imitari aut ulcisci meditaretur. haec temporibus Philippi gesta sunt. Post haec Carthaginienses cum Tyrum urbe
Abbreviated transcription (Latin):
Eia eladũ suor tacenrib illis ł gtmortib. ast
sexi iuntelligunnt. tc̃ toto litore plangtilt u
uoces. tunc infeliciã matrũ ululas a lebi¬
les quebele audiebant᷑. Inter hec ꝓcedit ⁊ ip̃i de
nauisua imꝑator sordida seruiliq tonica discencb
A cuiꝰ aspectũ plangentiũ uingunt᷑ agmina. ipe
ꝙͦ manꝰ ad celum tendens. nc̃ suã nẽ puplicã infesie¬
tatẽ accusat y deflet. Ad postremũ uo ciferans
suꝑ urbem. tandem ingͦsus domũ. cunctos qͥ lac̾¬
mantes ꝓsequebant᷑ ultimo dimisit alloqͥo ac deuid
obseritis ianuis erclusisq etiã filiis. gladio doloie
uitãq finuit. Hec darii temꝑib gestasunt.
ost hec anno uir qͥdam carthaginenfis.U
p̾uatis opib rei puplice iuires suꝑans. ĩ uadende
dñationes aurto cupiditatẽ. Cui rei a siliuta
utile ratꝰ est. ut si mulatis unice filie nuptus:
om̃s senatores qͦr dignicatẽ obstatam inceptis

Expanded text:
e clade suorum, tacentibus illis uel gementibus, e clade suorum, tacentibus illis uel gementibus, miseri intellegunt, tunc toto litore plangentium uoces, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querellae audiebantur. inter haec procedit et ipse de nani saa imperator sordida seruilique tunica discinctus; ad cuius conspectum plangentia iunguntur agmina; ipse quoque manus ad caelum tendens nunc suam nunc publicam infelicitatem accusat et deflet; ad postremum uociferans per urbem, tandem ingressus domum, cunctos, qui lacrimantes prosequebantur, ultimo dimisit adloquio ac deinde obseratis ianuis exclusisque etiam filiis gladio dolorem uitamque finiuit. haec Darii temporibus gesta sunt. Post haec Hanno, uir quidam Carthaginiensis priuatis opibus reipublicae uires superans, inuadendae dominationis hausit cupiditatem. cui rei consilium utile ratus est, ut simulatis unicae filiae nuptiis omnes senatores, quorum dignitatem obstaturam inceptis
Abbreviated transcription (Latin):
deo cũ in ficilia diu infeliciter di cassent. tos¬
laro in sarlinia bello. it̾m infelici icti st.  ptet
qd̾ ducẽ suũ mateum et paucos qͥ suꝑ fuerant
muilites etulare uissert̃. Eniles nenpi prats
petentes repulsi. patͥam bello ⁊ obsidione et ipe¬
uiuit. Ibi tunc mareꝰ dux exulũ carchalone filũ
pirpuratꝰ oceurreret. in crucẽ subocłis pate iti
uuerat i puppuris infulisq suspenidit Postq
paucos dies urbẽ ipãm cepit. Q cũ int̃ fect is pla¬
tinu senatoꝵ cruenter dũaret. occisis ẽ es pb¬
curi gegis ꝑsarum gesta sunt.ue te¬
ost hec uͦ himelco rex carthaginensiũ cũ insi¬
elia bellum gereret. repente horribili pesse
erercitum a misit. Nec mora morbis ipło cates¬
uarĩ cadente. eito qͥsq correptꝰ mnoix mor tuus.
rã uec sepeliebat᷑. Quiꝰ malt nuntir aũ dtonita
repentino luctu carchaginẽ reple uisseto not
secus ae si capta tbat⁊ ciuitas fuit oiã uulatidoꝰ
ꝑsenabant. Chanse uͥbiq ianue aui atuluat

Expanded text:
infeliciter dimicassent, translato in Sardiniam bello, iterum infelicius victi sunt. Propter quod ducem suum Mazeum, et paucos qui superfuerant milites exsulare jusserunt. Exsules veniam per legatos petentes repulsi, patriam bello et obsidione cinxerunt. Ibi tunc Mazeus dux exsulum Cartalonem filium purpuratus occurreret, in crucem sub oculis patriae ita ut erat cum purpuris infulisque suspendit. post pauoos dies urbem ipsam cepit; quicum, interfectis plnrimis senatorum, cruente dominaretur, occisus esCyri regis Persarum gesta sunt. Post haec vero Imilco, rex Carthaginiensium, cum in Sicilia bellum gereret, repente horribili peste exercitum amisit. nec mora: morbis, populo cateruatim cadente, cito quisque correptus, mox mortuus, iam nec sepeliebatur: cuius mali nuntius cum attonitam repentino luctu Carthaginem repleuisset,. non secus ac si capta esset turbata ciuitas fuit. omnia nlulatibus personabant, clausae ubique ianuae, cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
indũ flum̃ ingͥ̃ssus. babiloniã celerit̃ redist. ubi
hoc esti carchaginensiũ. tociꝰ africe ciuitatũ. Sedet
hisra uior. galloꝵ ficilie sardim eqͦ. płime p̃terea
uenisse rumorẽ. Alexand̾ uͦ eũ apud babilonia
minue sangͥnẽ sitiens male castigata aiuditte.
minist insidus uenenũ potasset. interict. C cͥuri
meus hominũ. et e semꝑ in hnunanũ. Ego ipse qͥ hoc
passeranda omĩum cemꝑm alt̾nanti calamtate ꝑ

Expanded text:
Indum flumen ingressus, Babylonam celeriter rediit. ubi Indum flumen ingressus, Babylonam celeriter rediit. ubi est Carthaginiensium totiusque Africae ciuitatum, sed et Hispanorum Gallorum Siciliae Sardiniaeque, plurimae praeterea uenisse rumorem. Alexander uero apud Babylonam, cum adhuc sanguinem sitiens male castigata auiditate ministri insidiis uenenum potasset, interiit. O dura mens hominum et cor semper inhumanum! ego ipse, qui haec pro adserenda omnium temporum alterna
Abbreviated transcription (Latin):
Dtq uifesti hosteᷤᷤ circũ dedissent in credibile diceti.
nt eũ multitudo hostiũ ñ iuis magna teloꝵ. non
tantꝰ lacessentiũ clamor terruit sclus cota milia
cecilerit ac fugarit. At uͥ se obrui a circumfusa
multitudine ꝑsensit. obice muri posteriora turtaꝰ.
ꝯtͣrios tulit faciliꝰ. eo usq sustitiuit. donec adꝑicłmm
eiꝰ clamorẽq hostiũ. ꝑfractis muris exenettꝰ onũs
irrũꝑet. In eo p̃lio sagieta sub mãna tiectus. fixo
genu eatenꝰ pugnauit. donec eũ aqͦ uuln̾atus
esset occideret. Inde ꝯscensis nauib ꝯ occeani li¬
tora ꝑ agͣret. ad urbem qͣndã cui amphira rex
p̃erat ꝑuenit. S in expugnarione ciuitatis. mag¬
nã partẽ exercitꝰ sagittis hostiũ ueneno iulitis a¬
misit. Ac post herba ꝑ sonniũ sͥ ostensa ⁊ in patũ
saucus data. cũ reliqͥs subueniret᷑. urbẽ eprig¬
nauit et cepit. Post q̃si circum actarm adoccconũ

Expanded text:
dique infesti hostes circumdedissent, incredibile dictu est dique infesti hostes circumdedissent, incredibile dictu est ut eum non multitudo hostium, non uis magna telorum, non tantus lacessentium clamor terruerit, solus tot milia ceciderit ac fugarit. at ubi se obrui a circumfusa multitudine persensit, muri obice posteriora tutatus, contrarios facilius eo usque sustinuit, donec ad periculum eius clamoremque hostium perfractis muris exercitus omnis inrumperet. in eo proelio sagitta sub mamma traiectus, fixo genu eatenus pugnauit, donec eum a quo uulneratus esset occideret. inde conscensis nanibos cum Oceani litora peragraret, ad urbem quandam cui Ambira rex praeerat peruenit. sed in expugnatione ciuitatis magnam partem exercitus sagittis hostium ueneno inlitis amisit, ac post herba per somnium sibi ostensa et in potum sauciis data cum reliquis subueniretur, urbem expugnauit et cepit. Post quasi circumacta meta de Oceano
Abbreviated transcription (Latin):
uitates. niciã.⁊ bucephalen. Qm de noĩe eqͥ sui. ita
uocari p̃cepit. Inde ad restas. tathenos. p̃dias.⁊ gan¬
garidas cesis eoꝵ exercitibꝰ macedones eipugnanere.
Cum ad cofides uentũ esset. ibi cont᷑.cc. miliũ eqͥtũ
hostiũ pugnã conseruert̃. Et cũ iã etate decrui.
inimo etͥ. uribꝰ lassi difficile uicissent. castra ob
memoriã plus solito magnificata condiderunt.
Erin alexand̾ ad aminẽ agessirẽ ꝑgit. ꝑ hunc occea¬
nũ de uehit᷑. Ibigessonas sibosq. qͥs horeules a didit
p̃ssit. Hinc mandros. et sub agras nauiga. Qe
sentes cum armatis. lxxx.milib peditũ : Io.milio
qͥtũ excipiunt. Commissoq p̃lio. diu anceps et cru¬
enta pugna. tandẽ cͥstem pene uictoriã macelomnibꝰ
declit. Ham fusis hostiũ copus. alexander ⁊t eretiũ
D urbẽ dunt. Et cũ pͥmiis murũ ascendisset ua¬
aiã cuuitatẽ ratꝰ. solus in tͦsuis desiluit. &m cũ un¬

Expanded text:
uitates Niciam et Bucefalen, quam de nomine equi sui ita uitates Niciam et Bucefalen, quam de nomine equi sui ita uocari praecepit. inde Adrestas Catthenos Praesidas et Gangaridas caesis eorum exercitibus Macedones expugnauere. cum ad Cofides uentum esset, ibi contra cc milia equitum hostium pugnam conseruerunt; et cum iam aetate detriti, animo aegri, uiribus lassi difficile uicissent, castra ob memoriam plus solito magnifica condiderunt. exim Alexander ad amnem Agesinem pergit; per huno in Oceanum deuehitur: ibi Gesonas Sibosque, quos Hercules condidit, oppressit. hinc in Adros et Subagras nauigat: quae gentes eum armatis LXXX milibus peditum et LX milibus equitum excipiunt. commisso praelio diu anceps et cruenta pugna tandem tristem paene uictoriam Macedonibus dedit. nam fusis hostium copiis Alexander exercitum ad urbem duxit; et cum murum primus escendisset, uacuam ciuitatem ratus solus introrsum desiluit: quem cum un
Abbreviated transcription (Latin):
phun sĩbiq apd̃ aristotilem ꝯ discipłm. eũ płitnis¬
alis pͥncipib. cur eũ deposito salutandi more¬
ut cłm adoraret occidit. Post hec indiã petit ut occeano
ultimoq oriente finiret imꝑium. Nisam u̾bem adiir.
Peragͣta ꝑ domitaq alexand̾ uidia. cũ ad saxũ mire
asꝑitatis ⁊ altitudinis. inqͦ młti ppłi confugerant ꝑue¬
nisset. cognoscit herculem ab expugnatione eiꝰdem saxi
tr̃e motu ꝓhibitũ. Emulatione ꝑmotꝰ. ut herculis
acta suꝑaret. cũ sũmo labore ac ꝑiculo. saxo potitus
om̃s loci eiꝰ gentes in declitionẽ accepit. Cũ porro for¬
tissimo indoꝵ rege. eruentissimũ bellũgessit. In quo
alexand̾ cũ ip̃o poro singłariter congͦssus. occisoq de¬
iectus eqͦ concursu satellicũ p̃sentiã mortis euasit.
Porꝰ mulcis uuln̾ibꝰ ꝯfossus. ⁊ captis est. Quo obrestimo¬
moniũ uͥtutis in regnũ restituto. duas ibi ꝯdidit ci¬

Expanded text:
phum sibique apud Aristotelephum sibique apud Aristotelealiis principibus, quod eum, deposito salutandi morum non adoraret, occidit. Post haec Indiam petit, ut Oceano ultimoque Oriente finiret imperium, Nisam urbem adiit, Peragrata perdomitaque Alexander India, cum ad saxum mirae asperitatis et altitudinis, in quo multi populi confugerant, pervenisset, cognoscit Herculem ab expugnatione ejusdem saxi terraemotu prohibitum. Aemulatione permotus, ut Herculis acta superaret, cum summo labore ac periculo saxo potitus, omnes loci ejus gentes in deditionem accepit. Cum Poro, fortissimo Indorum rege, cruentissimum bellum gessit, in quo Alexander, cum ipso Poro singulariter congressus, occisoque dejectus equo, concursu satellitum praesentiam mortis evasit; Porus multis uulneribus confossus et captus est. quo ob testimonium uirtutis in regnum restituto duas ibi condidit ci
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uiradice caucasi morabant᷑ subegit. u̾be alexã¬
d̾a suꝑ amnem tataim ꝯstiruta.S nec minor
eiꝰ in suos crudelitas. qm in hostem rabies fute. Do¬
cent hoc amintas con sobrinꝰ occisus. nouerca
fr̃s. filiq eiꝰ necati. parominio. ⁊ filotas truci¬
dati. atalus. eupilochꝰ. pausanias. młtiq mace¬
donie pͥncipes excincti. Calistꝰ qͦ annis gͣuis. ami¬
citia uetꝰ nefarie urt̾fectus. Qͥ cũ in conuuuo fi¬
ducia amicitie regie. adu̾sum regẽ sua oꝑa patͥ
philippo p̃ponentẽ. meroriã patͥs tueret᷑. ab offen¬
so frustͣ rege uenabulo tͣnsfossus ꝯmune ꝯuruiũ
moriens cruentauit. S alexand̾ humani sangͥnis
ĩ ex saturabilis. siue hostiñ. siue etiã socioꝵi. reden¬
eẽ tñ semꝑ siciebat crnorẽ. Itaq ꝑtinaci im petu
imbello ꝓcurrens chorasmos et dachas ĩ domitã
gentẽ indeditionẽ accepit. Challisten philoso¬

Expanded text:
qui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexanqui in radice Caucasi morabantur subegit, urbe ibi Alexandria super amnem Tanaim constituta. sed nec minor eius in suos crudelitas quam in hostem rabies fuit. docent hoc Amyntas consobrinus occisus, nouerca fratresque eius necati, Parmenio et Philotas trucidati, Attalus Eurylochus Pausanias multique Macedoniae principes exstincti, Clitus quoque annis grauis, amicitia uetus nefarie interfectus: qui cum in conuinio fiducia amicitiae regiae aduersus regem, sua opera patri Philippo praeponentem, memoriam patris tueretur, ab offenso frustra rege uenabulo transfossus, commune conuiuium moriens cruentauit. sed Alexander, humani sanguinis inexsaturabilis siue hostium. siue etiam sociorum, recentem tamen semper sitiebat cruorem. itaque pertinaci impetu in bella procurrens Chorasmos et Dahas indomitam gentem in deditionem accepit; Callisthenen philoso
Abbreviated transcription (Latin):
nia. Tophirionis p̃fecti insithia gerebat᷑. Quoꝵ
hagidis lacedemoniꝰ exeitata et rebellante secuin
uniu̾sa g̾cia. cũ antipat᷑ fortissimis copũs congllis
int̃ magnas utroꝵq. stͥges ⁊ tp̃e ꝓcubuit. Alexander
aũ iitalia affectans occidñtis imꝑiũ. emulans
alexandrũ magnũ. pꝰ numerosa et gͣuiabella
ibidem gesta. abrutis lucanisq suꝑatꝰ ẽ. corpꝰq enis
ad sepult᷑am uenditũ. Zophirion uͦ ꝑfect᷑ ponti
adunato.xxx. nuliũ exercitu. scithis bellinn
inferre ausus ẽ. ⁊ usq ad int̾nitionẽ cesus. fũdit
cũ om̃ib copiis sius abrasus est. Igit᷑ alerander
magnꝰ pꝰ daris mortẽ. hẏrcauos: mandros sub¬
egit. bi enã illũ ad huc bello intentũ. halestͥs
siue mi nochea excitata suscipiende abeo sobolis
Post hec parthor pugnã agͣssus. qͦs diu obuiten¬
tes deleuit. ꝓpe modũ anteqͣm uicit. Inde drancas
euergitas parapamenos. ad sapios. cet̃osꝙ ppłos

Expanded text:
nia, Zopyrionis praefecti in Scythia gerebatur: quorum Agis Lacedaemonius, excitata et rebellante secum universa Graecia, cum Antipatri fortissimis copiis congressus, inter magnas utrorumque strages et ipse procubuit. Alexander autem in Italia affectans Occidentis imperium, aemulans Alexandrum Magnum, post numerosa et gravia bella ibidem gesta, a Bruttiis Lucanisque superatus est, corpusque ejus ad sepulturam venditum. Zopyrion vero praefectus Ponti, adunato triginta millium exercitu, Scythis bellum inferre ausus est: et usque ad internecionem caesus, funditus cum omnibus copiis suis abrasus est. Igitur Alexander Magnus, post Darii mortem, Hyrcanos et Mardos subegit: ubi etiam illum adhuc bello intentum, Thalestris sive Minothaea regina, excitata suscipiendae ab eo sobolispost haec Parthorum pugnam adgressus: quos diu obnitentes deleuit propemodum antequam uicit. inde Drangas Euergetas Parimas Parapamenos Adaspios ceterosque populos
Abbreviated transcription (Latin):
efflurit. et apud tuscos celũ ardere uisum est.
Et arimin nocte multã lucẽ clarã offulsisse. ac
tͦs lunas distantib celi regionib exortas apparussse.
Lunc qͦ magno terre motu charia et rhod̾ insule
a deo cunisecute sunt. ut uulgo tectis labentib in gens
qͦ. ille colosus rueret. Eodem anno flaminiꝰ ꝯsul con¬
temptis auspieus qͥb pugnͣre ꝓhibebat᷑. adu̾sus gal¬
los ꝯflirit et uicit. In qͦ bello.ix. milia galloꝵ cesa

Expanded text:
effluxit, et apud Tuscos coelum ardere visum est, effluxit, et apud Tuscos coelum ardere visum est, et Arimini nocte multam lucem claram effulsisse, ac tres lunas distantibus coeli regionibus exortas apparuisse. uoque magno terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut labentibus uulge tectis ingens quoque ille colossus rueret. eodem anno Flaminius consul contemptis auspiciis, quibus pugnare prohibebatur, aduersum Gallos conflixit et uicit. in quo bello nouem milia Gallorum caesa
Abbreviated transcription (Latin):
ducenti. cet̾a multitudo socioꝵ fuit. Cominisso
p̃lio apud arpectiũ. atiliꝰ consul occillis ẽ. Octogin¬
ta milia pomanoꝵ nec saltẽ tanta qͣnta eos ter
rere debuit. cesa sui parte fugert̃. Nam tͥa mi¬
lia tunc int̾fecta historici tͣdunt. Qd̾ ideo ignomi¬
niosus turpiꝰ est tam pancis amissis. tanta agini
na diffugisse qr se in alus uictoriis ñ uirib roma¬
rogo in exercitu romanoꝵ crederet numerũ
istũ fuisse saltẽ ñ dico fugisse:
ost hec scd̃m cũ gallis p̃ltum gestũ ẽ. in qͦ plane
xl. milia galloꝵ trucidatist̃. Seqñti anno man¬
lius torqͣtus et fluuꝰ fla̾tꝰ ꝯsules pͥmi tͣns padum
romanas duxere legiones. Pugnatũ ẽ ibi cũ in¬
sex milia capta st̃. Eodem inde anno qͥ huie ꝓxi¬
niꝰ fuit. dira miserã urbem terruere ꝓcligia.
misera utiq. que hinc fremitu hostiũ in de neqͥtia
demonũ terrebat᷑. Namq in piceno flum̃ sangͥtiẽ

Expanded text:
sescenti; cetera multitudo sociorum fuit: commisso sescenti; cetera multitudo sociorum fuit: commisso proelio apud Arretium Atilius consui occisus est: octingenta milia Romanorum, nec salrere debuit, caesa sui parte, fugerunt. Nam tria millia eorum tunc interfecta historici tradunt. Quod ideo ignominiosius turpiusque est, tam paucis amissis tanta agminna diffugisse, quia se in aliis uictoriis non uiribus animorogo in exercitu Romanorum crederet numerum istum fuisse saltem, non dico fugisse ? post haec secundum cum Gallis proelium gestum est, in quo plane40,000 Gallorum trucidata sunt. Sequenti anno Manlius Torquatus et Fulvius Flaccus consules primi trans Padum Romanas duxere legiones. Pugnatum est ibi cum in00, 5000 capta sunt. Eo deinde anno qui huic proximus fuit, dira miseram urbem terruere prodigia. Misera utique, quae hinc fremitu hostium inde nequitia daemonum terrebatur. Namque in Piceno, flumen sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
fitis male potentes funestauere pontifices. Hamq
decẽ iuri consuetudinẽ pͥsce suꝑsticionis agͦssi. gal¬
lum uirũ et gallam feminã cũ muliere g̾ca inforo
boario inuos defoderunt. S obligatãtũ hoc magi
fecerant externoꝵ mortes. fedissimis suoꝵ cedib
expiarunt. Siqͥdem lucio emilio catulo gaio atiho
regulo consulib. magnͣ formidine const̾natꝰ est
senatꝰ defectione cisalpine gallie. Cum etiã ex ulte¬
riora gallia ingens ad uentare exercitꝰ nuntiaret᷑.
marime egestoꝵ. qd̾ nom̃ non gentis s mercenarioꝵ
galloꝵ est. Itaq ꝑmoti consules. totiꝰ italie ad p̃si¬
dium imꝑii contͣrere uires. Qͦ fcõ. in utͥusq ꝯsulis
exercitu. d.cec. miliũ armatoꝵ fuisse referunt.
sicut fabiꝰ historicꝰ qͥ eidem bello interfuit scͥpsit.
Eitiͥb romanoꝵ et campanoꝵ fuert̃ peditum.
.ece lxuiii. milia ducenti. eqͥtũ uͦ. xxͣ. sex milia

Expanded text:
ificiis male potentes funestauere pontifices; namque ificiis male potentes funestauere pontifices; namque decemuiri consuetudinem priscae superstitionis egressi Gallum uirum et Gallam feminam cum muliere simul Graeca in foro boario uiuos defoderunt. sed obligamentum hoc magicfecerant externorum mortes foedissimis suorum caedibus expiauerunt. siquidem L. Aemilio Catulo C. Atilio Regulo consulibus magna formidine consternatus est senatus defectione Cisalpinae Galliae, cum etiam ex ulteriore Gallia ingens aduentare exercitus nuntiaretur, maxime Gaesatorum, quod nomen non gentis sed mercennariorum Gallorum est. itaque permoti consules totius Italiae ad praesidium imperii contraxere uires. quo facto in utriusque consulis exercitu octingenta milia armatorum fuisse referuntur, sicut Fabius historicus, qui eidem bello interfuit, scripsit. ex quibus Romanorum et Campanorum fuerunt peditum CCLXLVIIII milia ducenti, equitum uero XXVI milia
Abbreviated transcription (Latin):
partes color diu̾sus appareat. At si ita se ubiq
diffumdat. ut omĩa uniꝰ coloris qm uis ad ulteri
faciat. perit illa discretio. ita si continuus labor.
eqͣ colerantia sine respirandi appetitu ꝑ flurisset.
incentio uoluntatis et electio consuetudinis dicẽ᷑
Cum autẽ in hoc paxillũ otu tantoꝑe uł maiorem
gaudia uł minoꝵ studia reclinant᷑. ꝓfecto discer¬
nunt᷑. Et qm iocunditatẽ habueritꝰ hec bͤuitas.
et qm amaritudinẽ illa ꝓlixitas. hoc est et qͥes illa
qͣm gͣta fuisset si diut᷑namansisset. et hec in cessa¬
bello cũ aliud bellum adu̾sus romanos clam
pararet. occisus est. Seqñti anno. legati roma¬
noꝵ ab iliuieis int̾fecti sunt. Post cũ ip̃is iliricis a¬
trocissimũ bellum gustũ est in qͦ multi opib płisq
deletis. reliqͥ se fuluio postumioq consulib declider̃t.
Tercio deinceps anno. miseram ciuitatẽ sacͥlegis sacͥ¬

Expanded text:
partes color diuersus appareat, at si ita se ubique partes color diuersus appareat, at si ita se ubique diffundat, ut omnia unius coloris quamuis adulteri faciat, perit illa discretio: ita si continuus labor aequali tolerantia sine respirandi appetitu perfluxisset, intentio uoluntatis et electio consuetudinis , diceretur. cum antem in hoc pausillulum otii tantopere uel maiorum gaudia uel minorum studia reclinantur, profecto discernitur, et quam iucunditatem habuerit haec breuitas et quam amaritudinem illa prolixitas, hoc est, et quies illa quam grata fuisset, si diuturna mansisset, et haec incessabello, cum aliud bellum aduersus Romanos clam pararet, occisus est. Sequenti anno legati Romanorum ab Illyriis interfecti sunt. post cum ipsis Illyriis atrocissimum bellum gestum est: in quo multis oppidis populisque deletis reliqui se Fuluio Postumioque consulibus dediderunt. Tertio deinceps anno miseram ciuitatem sacrilegis saer
Abbreviated transcription (Latin):
nos ꝓpe. dcc. id est ab hostilio tullio usq ad cesa¬
rem aug̾tum. una tantũ mͦ etate ronana sangͥ¬
nem uiscera ñ sudarunt. Et inter plurunas
magnoꝵ etates misera ciuitas. uere misera
mat᷑. uix uno temꝑe atimore luctuũ. ut ñ dic̃a
ab ipsis luctib conqͥeuit. Hoc si qͥsqͣm hominũ
tã paruũ in uita sua qͥctis habuisset. nũqͥd uł
uixisse diceret᷑. Aut si qͥsqͣm ꝑ totũ annũ dolorib
et cruciatib agat᷑. medro autẽ anni ip̃iꝰ spacio
unũ tantũ diem tͣn qͥllũ & sine conflictionib tͣn¬
sigat. qͥd ex eo leuam̃tũ die maloꝵ accipiet. ac ñ
totum annũ miseriis deputabit. S illi in qͥt hẽ
lannũ ꝓ głoso signo in fatigabilis uͥtutis colloca¬
uer̃t. atq utinã ꝓ obliione calamitatis continuo
p̃terissent. Nam sicut in corpore hominis. ita de¬
niun lepͣ dĩnoscit᷑. si uaricatĩ inter sanas cutis

Expanded text:
nos prope septiogentos, id est ab Hostilio Tullo usque ad Caesanos prope septiogentos, id est ab Hostilio Tullo usque ad Caesarem Augustum, una tantummodo aestate Romana sanguinem uiscera non sudarunt, et inter plurimas magnorum saeculorum aetates misera ciuitas, uere misera mater, uix uno tempore a timore luctuum, ut non dicam ab ipsis luctibus, conquieuit. hoc, si quisquam hominum tam parum in uita sua quietis habuisset, numquid uel uixisse diceretur? aut, si quisquam per totum annum doloribus et cruciatibus agatur, medio autem anni ipsius spatio unum tantum diem tranquillum et sine conflictationibus transigat, numquid ex eo leuamentum malorum accipiet ac non totum annum miseriis depatabitP sed illi, inquit, hunc annum pro glorioso signo infatigabilis uirtutis conlocauerunt. atque utinam pro obliuione calamitatis continuae praeterissent. nam sicut in corpore hominis ita demum lepra dinoscitur, si uariatim inter sanas cutis
Abbreviated transcription (Latin):
nobis demũ tacendum est. et temꝑa qͥb conferri
nr̃a nullo mͦ possunt silentio tͣnsmit̾ti expedit.
ne obtrectatores dierũ uite sue ad insultandũ
potiꝰ sib hoc strepitu suscitemꝰ. Eoce porte iani
clause fuerunt. foris bellum romanoꝵ ñ fuit.
Omẽm sobolem suã ingͦmio suo ꝯquiescentẽ. ro¬
ma continens non suspirauit. Et hoc qñdo: Pri¬
mum post punicũ bellum. Post qnͣtũ temporis:
Post annos. cocel. Qmdu: Anno uno. Et qͥd
altero subsecutũ est: Ut de ceteris taceã. bellũ
gallicũ. et hannibal cũ bello punico sodõ. Ei mͥ
cognouisse hec ⁊ dubitasse qͣm etiã me pudet pax
ista uniꝰ anni. uł magis umb᷑ pacis. lenim̃tũ mi¬
Stillicidiũ istud olei in mediũ magne flãme
cadens. extiuxit fomitẽ tanti ignis. an aluit :
Paruũ aque frigide ardentissimis haustũ in fe¬
bͥb sanauit egͦtum. an potius incendit. Per an

Expanded text:
demum nobis tacendum est et tempora, quibus conferri demum nobis tacendum est et tempora, quibus conferri nostra nullo modo possunt, silentio transmitti expedit, ne obtrectatores dierum uitae suae ad insultandum potius sibi hoc strepitu suscitemus. ecce portae Iani clausae fuerunt, foris bellum Romanorum non fuit, omnem subolem suam in gremio suo conquiescentem Roma continens non suspirauit. et hoc quando? post primum Punicum bellum; post quantum temporis? post annos CCCCXL; quamdiu? anno uno; et quid altero subsecutum est? ut de ceteris taceam, bellum Gallicum et Hannibal cum bello Punico secundo. ei mihi, cognouisse haec et denudasse quam etiam me pudet pax ista unius anni uel magis umbra pacis lenimentum mistilicidium istud olei in medium magnae flammae cadens extinxit fomitem tanti ignis an aluit? parum aquae frigidae ardentissimis haustum in febribus sanauit aegrotum an potius incendit.? per an
Abbreviated transcription (Latin):
arsuros deos eripit uix bchio semiustulatꝰ ausugit.
Tico semꝑnio gracho gaio ualerio falcone ꝯsulib
faliscoꝵ uniterfecta sunt. Eodem anno galli cis alpi
ni noui extitere hostes. adu̾sum qͣs uaria sorte bella¬
tum est. Namin pͥmo conflictu ualerio consule. t a
cesa. duo milia capta funt. S ob pͥorem cladem.
tͥumphꝰ consul de negatꝰ est. Lito manilio tor qͣto
gaio atilio bubulco consulibꝰ. sarcluna in sula ge¬
bellauit. auctorib penis. unde mox sardis sub acti
et opp̃ssi ft. Carthaginensibꝰ autẽ uiolatorib paciᷤ
qͣm ip̃i popocissent. in ferri bellũ decretũ ẽ. con¬
tra carchaginenses pacẽ suppliciter poposcert.
Et cũ bis missis legatis nichil ꝓfecissent. post ctiã
decem pͥncipib eque supplicantibꝰ nec impetͣrent.
nouissime hannonis mͥuumi hominis initer le¬
gatos oratione meruer̃t. hoc anno porta iani ge¬
mini clausa est. qr nusqͣm eodem anno bellum
erat. qd̾ sub nuna pupilio rege ꝓuenerat. hic

Expanded text:
arsuros deos eripit, vix brachio semiustulatus aufugit. Ti. Sempronio Graccho, P. Valerio Faltone consulibus, Faliscorum interfni noui exstitere hostes. aduersum quos uaria sorte bellatum est; nam in primo conflictu Valerio consule tria Gallorum caesa, duo milia capta sunt, sed ob priorem cladem triumphus consuli denegatus est. T. Manlio Torquato C. Atilio Bubuloo consulibus Sardinia insula rebellauit auctoribus Poenis. unde mox Sardi subacti et oppressi sunt; Carthaginiensibus autem uiolatoribus pacis, quam ipsi poposcissent, inferri bellum decretum est. contra Carthaginienses pacem suppliciter poposcerunt et cum bis missis legatis nihil profecissent, post etiam decem principibus bis aeque supplicantibus nec impetrarent, nouissime Hannonis, minimi hominis inter legatos , oratione meruerunt. hoc anno porta Iani Gemini clausa est, quia nusquam eodem anno bellum erat; quod sub Numa solum Pompilio rege prouenerat Hio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ cesserunrt. Confecit hanc pugnã martius
ualeriꝰ. auxiliante coru̾o alite. Uñ p̾ea coruinꝰ
ẽ. dictꝰ. Occiso enĩ ꝑuocatore gallo. hostes terri¬
ti sparsimq fugientes gͣuiter trucidattst᷑. Nu¬
merandũ etiã inter mala censeo pͥmũ illud
ictũ cũ cartaginensibꝰ fedus. qd̾ hisdẽ tẽporib
fuit. Pres erã ex qͦ tã gͣuia ortast̾ mala ut erin
condita.cccc. ii. legati acartagine romã
missi st̃. fedusq pepigerunt. Qͤm in gͦssũ car¬
taginensiũ ĩ italiã maloꝵ gͣndinẽ secut᷑am.
continuaꝵ q miseriaꝵ tenebras iuges histo¬
ui arũ fides locoꝵq ĩ sama.⁊ abominatio dier̃
tͥb ea gesta st̃ ꝓ testant᷑. Tunc etiã noꝵ usq¬
usq ad plurimã diei partẽ tendi insa ẽ. et sarea
gͣndo denubibꝰ descendes. ueris tram lapidib¬
u orberauit. Qͥb dieb etiã alexander
magnꝰ uere ille gurgis miseriaꝵ atq a¬

Expanded text:
processerunt. confecit hanc pugnam M. processerunt. confecit hanc pugnam M. Valerius, auxiliante coruo alite, unde postea Coruinus est dictus. occiso enim prouocatore Gallo, hostes territi sparsimque fugientes grauiter trucidati sunt. Numerandum etiam inter mala censeo primum illud ictum cum Carthaginiensibus foedus, quod isdem temporibus fuit; praesertim ex quo tam grauia orcondita CCCCII legati a Carthagine Romam missi sunt, foedusque pepigerunt. Quem ingressum Carthaginiensium in Italiam malorum grandinem secuturam x continuarumque miseriarum tenebras iuges historiarum fides locorumque infamia et abominatio dierum, quibus ea gesta sunt, protestantur. Tanc etiam nox usque ad plurimam diei partem tendi uisa eat et de nubibus grando descendens, veris terram lapidibus verberavit. Quibus diebus etiam Alexander Magnus, vere ille gurges miseriarum atque a
Abbreviated transcription (Latin):
etiã iuuos seilsa sorberet.
nno ab urbe condica. cccl xxxuiii. it̃um ter¬
ribilis galloꝵ inundatio uixta unienẽ fluuiũ
ad qͣrtũ ab urbe lapidem c̃ sedit. facile sine du¬
bio pondere multitudinis ⁊ alacͥtate u̾rtutis ꝑ¬
t᷑b arã occupat᷑a ciuitatẽ nͥ otio ⁊ lenitudine
torpuisset. ub atͦcissimã pugnã malliꝰ corqͣt᷑
singłarit̃ ĩ choauit.titꝰ qͥntus dictator eruen¬
tissima congͦssione confecit. fugati ex hoc p̃lio
płimi galli. instauratis it̾um copus in bellũ ru¬
entes. agio supplicro dictatore suꝑatist̃. Post pau¬
lulũ qͦ tuscoꝵ pugnͣ sub gaio martio ꝯsecuta ẽ.¬
uͥ ccnicidat᷑ ssitũ hominũ cesum ẽ. qndo tot
milia ft̃ capta tuscoꝵ. Tercio autẽ in hisdem
Diebꝰ galli se inp̃dã ꝑ maritima loca subiecti
albanis montib diffud̾unt adu̾ sũ qͦs nouo mi¬
litũ dilectu hubito. ꝯ scͥptisq legionib decẽ. Ix
milia romanoꝵ. negatis sibi latinoꝵ aurilus

Expanded text:
etiam vivos scissa sorberet.etiam vivos scissa sorberet.Anno ab Urbe condita CCCLXXXVIII iterum terribilis Gallorum inundatio juxta Anienem, fluvium, ad quartum ab Urbe lapidem cbio pondere multitudinis et alacritate virtutis, perturbatam occupatura civitatem, nisi otio et lenitudine torpuisset: ubi atrocissimam pugnam Manlius Torquatus singulariter inchoavit, T. Quintus dictator cruentissima congressione confecit. Fugati ex hoc praelio plurimi Galli, instauratis iterum copiis in bellum ruentes, a Gaio Sulpitio dictatore superati sunt. Post paululum quoque Tuscoubi conici datur quantum. hominum caesum sit, quando octo milia sunt capta Tuscorum. Tertio antem in isdem diebus Galli se in praedam per maritima loca subiectosque campos ab Albanis montibus diffuderunt; aduersum quos, nouo militum dilectu habito conscriptisque legionibus decem, LX milia Romanorum, negatis sibi Latinorum auxiliis,
Abbreviated transcription (Latin):
arcessitꝰ ẽ. ꝑpetuus morbus animoꝵ. Uber nunc qͥdẽ
mͥ iste doloris atq increpationis locꝰ ẽ. s in qͦ iã reue¬
rentia tua studrã sapientie ⁊ ueritatis exercuit. mͥ
suꝑ eo audere fas nonẽ ꝯmouisse me satis sit. ⁊ er qͣli¬
bet intentione lectorẽ ad illiꝰ lectionis plenitudinẽ
remisisse. Seqͥtur hane miserã luem miseriorẽq eiꝰ
cxpiationẽ.ꝓrimo anno satis tͥste ꝓ digiũ. Repen¬
te siqͥdem medio loco urbis tra dissoluit. uastaq p̃¬
rupto hiantia. subito inferna patuert̃. Manebat
diu adspecta cłm t̾rorẽq cunctoꝵ patenti uoragine
in pudens pecꝰ nefariãq uiui homĩs sepult᷑am dus
in t̃p̃tib eipetebat. satis fecit impbꝰ faucibꝰ p̃tio¬
sui marcꝰ curciꝰ uir eqͦs armatꝰ. in iecit q crudeli
terre ĩ opiniã sacietatẽ. qͥa paruũ esset qd extan¬
ta pestilentia mortuos ꝑ sepulera susciꝑet. nisi

Expanded text:
arcessitus est perpetuus morbus animorum. uber nunc quidem arcessitus est perpetuus morbus animorum. uber nunc quidem mihi iste doloris atque increpationis locus est, sed, in quo iam reuerentia tua studium sapientiae et ueritatis exercuit, mihi super eo audere fas non est, commonuisse me satis sit et ex qualibet intentione lectorem ad illius lectionis plenitudinem remisisse. Sequitur bano miseram luem miserioremque eius expiationem proximo anno satis triste prodigium. repente siquidem medio Vrbis terra dissiluit, uastoque praeruptu hiantia subitο·ιinferna patuerunt. manebat diu ad spectaculum terroremque cunctorum patenti uoragine inpudens specus nefariamque uiui hominis sepulturam diis interpretibus expetebat. satisfecit inprobis faucibus psui Marcus Curtius, eques armatus, injecitque crudeli terrae inopinatam satietatem, cui parum esset, quod ex tanta pestilentia mortuos per sepulcra susciperet, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
dendo ꝑuenerant. ad flumen alem tito qͥnitio
pugnante uicerunt.
lentia corripuit. ñ ut assolet plus minus ue so¬
lito temꝑm tͦbata temperies. hoc est aut in tẽ¬
pestiua siccitas hiemis. art repentinꝰ caloi ue¬
pis. aut incongoius humor estatis. ł autum. ⁊
diuitis indigesta in lecebra. insuꝑ etiã in spirata
de calabris saltib aura corrũpens repentino s
acutaꝵ infirmitatũ afferret tͣnscursus s gͣuis
diuturnaq in nullo dispar seru. ĩ nulla etate
dissimilis generali cunctos ꝑbienniũ iugiter
tabe ꝯfecit ut etiã quos ñ egit in mortẽ turpi
macie exinanitos afflctosq dimiserit. Cõque¬
rentur hoc ut arbitror loco obrrectatores tẽpis
niis romani placuerint deos et seclauerint
thrbos. ꝯ pestilentia indies coudesceret. auc¬
tores suadere pontifices. ut ludi sceniei dus expetẽ¬
tib ederent᷑. ita ꝓ depellenda tẽꝑali peste corpoꝵ.

Expanded text:
dendo peruenerant, ad flumen Haliam T. Quintio dendo peruenerant, ad flumen Haliam T. Quintio pugnante uicerunt. lentia corripuit: non ut adsolet plus minusue solito temporum turbata temperies, hoc est ant intempestina siccitas hiemis aut repentinus calor ueris aut incongruus umor aestatis uel autumni diuitis indigesta inlecebra, insuper etiam exspirata de Calabris saltibus aura corrumpens, repentinos acutarum infirmitatum adferre transcursus; sed grauis diuturnaque in nullo dispar sexu, in nulla aetate dissimilis generali cunctos per biennium iugiter tabe confecit, ut etiam quos non egit in mortem, turpi macie exinanitos adflictosque dimiserit. conquererentur hoc, ut arbitror, loco obtrectatores temporis caerimoniis Romani placauerint deos et sedauerint morbos. cum pestilentia in dies crudesceret, auctores suasere pontifices, ut ludi scaenici diis expetentibus ederentur. ita pro depellenda temporali peste corporum
Abbreviated transcription (Latin):
hiatib deuorate. At ego nẽ econt᷑rio poterã
similia in dieb nr̃is apud ꝯstantinopolim. etͤ
mͦ pͥncipem gentiã ꝑdicta ꝙ facta s ñ ꝑfecta nar¬
rare. Cũ pꝰ terribilem denuntiationẽ ascientiãq
mali sui p̃sciã. subt̃ ꝯmota funditꝰ t̃pa t̾meret et
de suꝑ fusa celitꝰ flamma penderet. donec oratio¬
nibꝰ archadu pͥncipis et popłi ip̃iana p̃sentẽ ꝑdicio¬
nẽ deus exoratꝰ aũteret. ꝓbans se solũ eẽ. et con¬
seru̾atorẽ humiliũ ⁊ punicar̃ maloꝵ. S hec ut
ꝯmemorata ft᷑ magis qͣm explicita uerecundie ꝯ¬
cesserim. ut qͥ scit recolat. et qͥ nescit ĩ quirat.
p̃terea faliscoꝵ equoꝵ et sutͥnoꝵ subacti et atͥt
assidiuis bellis confitiebant᷑. tandẽ insupͣ scͥptis
dieb eamillo duce easdem ceꝑe ciuitates. et re¬
diuiuo finẽ declere certamini. Prenestinos etiã
codem tẽꝑe qͥusq ad portã rome bellando et ce¬

Expanded text:
hiatibus deuoratae. At ego nunc e contrario poteram hiatibus deuoratae. At ego nunc e contrario poteram similia in diebus nostris apud Constantinopolim, aeque modo principem gentium, praedicta et facta sed non perfecta narrare, cum post terribilem denuntiationem conscientiamque mali sui praesciam subter commota funditus terra tremeret et\' desuper fusa caelitus flamma penderet, donec orationibus Arcadii principis et populi Christiani praesentem perditionem Deus exoratus auerteret, probans se solum esse et conseruatorem humilium et punitorem malorum. sed haec ut commemorata sint magis quam explicita uerecundiae concesserim ut et qui scit recolat et qui nescit inquirat.\' praeterea Faliscorum Aequorum et Sutrinorum subacti et adtriti adsiduis bellis conficiebantur, tandem in supra scriptis diebus Camillo duce easdem cepere ciuitates et rediuiuo finem dedere certamini. Praenestinoa etiam eodem tempore, qui usque ad portam Romae bellando et cae
Abbreviated transcription (Latin):
cesa hominti milia ñ possims etiã si ella nnie¬
mrẽ. At nc̃ reputet hec teñtꝑa: atqꝙ ala uni
landet qͥcũq nescit hosce oñis ĩstaio ur bm̃i
puntiatq popłos. ita nẽ in soł ludis aetcheat̾s conse¬
nescere sicuti tunc in castͥs marime p̃lusq tabuisse
Florentissima illa. ⁊ tociꝰ tunc utꝑiũ orientis affectans
lacedemonioꝵ ciuitas. uir centũ hab̾e patuit senes
ta in cessabilibꝰ circũ uenta malis. in inata misere
e ꝙendeb at etates. ⁊ querunt᷑ nẽ homines qͦ⁊ re¬
ferte pueris ⁊ senib eiuitates. secura uiuentutũ¬
ꝑegͥnatione ditant᷑ pacificisq erereitꝰ stipendia
domestiee uoluntatis adqͥrunt. nisi forte ut asso¬
lent hũane mutabilicati om̃ia sordere p̃sentia.
nouicates rerũ actu audituq prurietitib. ip̃a
etiã uita fastidium ẽ.
Nno ab urbe ꝯdita. ccclxrui. seitissimo terre
motu achaia uniuersa coneussa ẽ. et due tune
cuutatis idest eborea et helice ab ruptis locoꝵ

Expanded text:
caesa hominum milia non possem, etiam si bella numerarem. At nunc increpet haec tempora laudet, quicumque nescit hosce omnes istarum urbium vinciarumque populos, ita nunc in solis ludis ac theatris consenescere, sicuti tunc in castris maxime praeliisque tabuisse. Florentissima illa, et totius tunc imperium Orientis affectans, Lacedaemoniorum civitas, vix centum habere potuit senes: ita incessabilibus circumventa malis, immaturas miserexpendebat aetates: et queruntur nunc homines, quorum refertae pueris et senibus ciuitates secura. iuuenum peregrinatione ditantur pacificisque exercitiis stipendia domesticae uoluptatis adquirunt? nisi forte — ut adsolent humanae mutabilitati omnia sordere praesentia — nonitates rerum acta audituque prurientibus ipsa etiam uita fastidio est. Anno ab Vrbe condita CCCLXXVI saenissimo terrae motu Achaia uniuersa concussa est et duae tunc ciuitates, id est Ebora et Helice, abruptis locorum
Abbreviated transcription (Latin):
tissimãq opib tociꝰ urbis inuasit. Dariũ uͦ cũ appro¬
pinqͥs suis unctũ ꝯpelib aureis teneri cõperiset.
ꝑsequi statuit. Itaq iuusso ut ꝑsequeret᷑ exercitu. ip̃e
cũ sex muilibꝰ confossum uilneribꝰ. et extͣma uite ꝑuul¬
nera efflantẽ. hunc mortuũ. in ani maisedia referri
in sepulc maioꝵ. sepeliriq p̃cepit. Q uiias ñ mͣdicã
mat̾m uł uxorẽ.s etiã pariulas silias ehucleli capti¬
uitite retinebat. Intanda maloꝵ młtitudine diffi¬
cillima dictis fides. tͥb p̃lus totidemq annis qͥnqͥes
deties centena milia peditũ eqͥtumq consũpta. Et
ñ młto plures decies nouies centena milia ꝓflicta re¬
ferunt᷑. Qͣmꝙͣ extͣhas clades ꝑ eosdem tͤs annos. et
asie cuutates płime opp̃ssesint. ⁊ siria tota uastata ẽ.
Tyrꝰ excisa. cilitia exinanita. cappadocia subacta.
egiptꝰ addictasit. Rhodꝰ qͦ insula. ultͦ ad seruitutẽ

Expanded text:
tissimamque opibus totius orbis inuasit; Darium uero cum a protissimamque opibus totius orbis inuasit; Darium uero cum a propinquis suis uinctum conpedibus aureis teneri conperisset rsequi statuit. itaque iusso ut subsequeretur exercitu ipse cum sex milibnera efflantem. hunc mortuum inani misericordia referri in sepulchra maiorum sepelirique praecepit; cuius non dicam matrem uel uxorem sed etiam paruulas filias crudeli captiuitate retinebat. In tanta malorum multitudine difficillima dictis fides: tribus proeliis totidemque annis quinquiens deciens centena milia peditum equitumque consumpta, et nnos non multo plures deciens nouiens centena milia profligata referuntur: quamquam extra has clades per eosdem tres annos et Asiae ciuitates plurimae oppressae sint et Syria tota uastata, Tyrus excisa, Cilicia exiuanita, Cappadocia subacta, Aegyptus addicta sit, Rhodus quoque insula ultro ad seruitutem
Abbreviated transcription (Latin):
tade eẽ antistitis qͥd uelint fing̾e. ł in uoluntate con¬
sulentis qͥd malit audire. Reu̾tente se ab ammone.
adt̃cium ꝑsicũ bellũ alȩxandͥam in egipto condidit
dariꝰ uͦ spe pacis amissa. cccc .iiii. milia peditum.
ꝙe. milia eqͥtum. a lexand̾ ab egipto reu̾tenti. apd
tarsũ bello componit. Nec pugne mora om̃s ceca
rabie inferrũ ruunt. macedones tocies ase uictis
hostib animosi. ꝑse nͥ uincant mori p̃optantes.
raro ĩ nullo p̃lio tantũ sangͥnis fusũ ẽ. S dariꝰ
cũ uinei suos uideret. mori in bello ꝑatꝰ. uł sua su
suod fug̃e apulsus ẽ. Hoc p̃lio asie uires ⁊ regna
cesidert̃: totus q oriens in potestate macedonis
cessit imꝑũ. Atq ita ai̾ta ẽ in hocbello ꝑsarũ oĩs
fidueia. nt pꝰ hoc nullus bellare ausus sit. Pacient᷑q
ꝑ sipolum capud ꝑsici regni famosissimã. confer¬

Expanded text:
tate esse antistitis quid uelit fingere uel in uoluntate contate esse antistitis quid uelit fingere uel in uoluntate consulentis quid malit audire. reaertens ab Hammone ad tertium Persicum bellum Alexandriam in Aegypto condidit. Darius uero spe. pacis amissa occc milia peditum et C milia equitum Alexandro ab Aegypto reuertenti apud Tarsum bello opponit. nec pugnae mora; omnes caeca rabie in ferrum ruunt : Macedones totiens a se uictis hostibus animosi, Persae nisi uincant mori praeoptantes. raro in ullo proelio tantum sanguinis fusum est. sed Darius cum uinci suos uideret, mori in bello paratus persuasu suorum fugere conpulsus est. hoc proelio Asiae uires et regna ceciderunt totusque Oriencessit imperii, atque ita attrita est in hoc bello Persarum omnis fiducia, ut post hoc nullus rebellare ausus sit. PatienterquPersepolim, caput Persici regni, famosissimam confer
Abbreviated transcription (Latin):
uisset. etertio cunctis ꝑsarũ uiribꝰ socioꝵq aui¬
lus cunctractis. bellũ instaure̾t. S dũ hec darius
agit. a lexandes parmenionẽ ad inuadendã ꝑsicã
classem cõ copus mitait. ip̃e insiriã ꝓficiscitur.
bi exmultis sͥ regibꝰ ꝯmfulis ultͦ occurrentibꝰ. alioᷤᷤ
allegit. alios mutauit. alios ꝑ lidit. Tyrum urbẽ
antiqͥssi mã ⁊ florentissimã. ficlutia carthaginensi¬
um sibi cognatoꝵ obsistentẽ opp̾sit ⁊ cepit. Ex in
ciliciã rodum atq egiptũ. ꝑtinaci furore ꝑuadit.
Inde ad templũ iouis animonis ꝑgit: ut m̃clatio ad tẽpꝰ
ꝯposito. ignominiã. sͥ patͥs in certi. et in famiã ad ult̾e̾
matͥs aboleret. Nam arcessitũ ad se fani ip̃iꝰ antistitẽ.
exocculto monuit. qͥd sͥ tamꝙͣ ꝯsulenti responderi uel¬
let. Dicut historici eoꝵ dicunt. ita certꝰ alerander
fuit nob̾q ꝓdidit. diis ipsis mutis ⁊ surdis. ł in poteᷤ¬

Expanded text:
uisset, tertio cunctis Persarum uiribus sociorumque auxiuisset, tertio cunctis Persarum uiribus sociorumque auxiliis contraetis, bellum instaurat. sed dum haec Darius agit, Alexander Parmenionem ad inuadendam Persicam classem cum copiis mittit, ipse in Syriam proficiscitur, ibi ex multis sibi regibus cum infulis ultro occurrentibus alios allegit, alios mutauit, alios perdidit, Tyrum urbem antiquissimam et florentissiman, fiducia Carthaginiensium sibi cognatorum obsistentem, oppressit et cepit. exim Ciliciam Rhodum atque Aegyptum pertinaci furore peruadit. inde ad templum Iouis Hammonis pergit, ut mendacio ad tempus conposito ignominiam sibi patris incerti et infamiam adulterae matris aboleret. nam arcessitum ad se fani ipsius antistitem ei occulto monuit, quid sibi tamquam consulenti responderi uelit, sicut historici eorum dicunt. ita certus Alexander fuit nobisque prodidit, dis ipsis mutis et surdis uel in potes
Abbreviated transcription (Latin):
Qmuis iã pͥdem. dc. milib hostiũ eadem pauci¬
tate suꝑatis. ñ solũ ñ timere pugnã. s etiã uictoriã
sꝑare diclicisset. Itaq cũ intͣ iactũ teli ut̃q consti¬
tisset exercitꝰ. ⁊ intentos ad signũ belli ppłos distur¬
rentes pͥncipes uariis incitam̃tis acuerent ingen¬
tib utͥmq animis pugna cõmutit᷑. Inqͦ ambo re¬
ges et alexander ⁊ dariꝰ uuln̾ant᷑. ac ramdui cer¬
tam̃ ance̾ps fuit. qͦ ad usq fugẽt dariꝰ. Ex inde cedeᷤᷤ
ꝑsaꝵ secuta est. Ibi tẽ peditũ.lxxx. milia eqͥtum
decem milia cesa. capfa autẽ .xl. milia fuere. Ex
macedonibꝰ uero cecidere pedites. cxxx. eqͥtes . cl.
neastͥs ꝑsarũ multũ auri. cet̾aꝵq opũ reꝑtum est.
nter captiuos castroꝵ mat̾ ⁊ uror eademq soror.
et filie due darii fuere. Qͣrũ reclẽptionẽ darius
cũ etiã oblata regni dimidia parte ñ impetra¬

Expanded text:
quamuis iam pridem DC milibus hostium eadem pauciquamuis iam pridem DC milibus hostium eadem paucitate superatis non solum non timere pugnam sed etiam uictoriam sperare didicisset. itaque cum intra iactum teli uterque constitisset exercitus et intentos ad signum belli populos discurrentes principes uariis incitamentis acuerent, ingentibus utrimque animis pugna committitur: in qua ambo reges et Alexander et Darius uulnerantur, ac tam diu certamen anceps fuit, quoad fugeret Darius; exinde caedes Persarum secuta est. ibi tum peditum LXXX milia, equitum x milia caesa, capta autem XL milia fuere. ex Macedonibus uero cecidere pedites cxxx, equites CL. in castris Persarum multum auri ceterarumque opum repertum. inter captiuos castrorum mater et uxor eademque soror et filiae duae Darii fuere; quarum redemptionam Darius cum etiam oblata regni dimidia parte non inpetra
Abbreviated transcription (Latin):
uniũ sum t̃raꝵ orbe. utrũ admirabiliꝰ sit. qr uicerit.
aei qͥa ad gͦdi ausus fu̾̃it incertũ ẽ. Primo eiꝰ cũ daro
arre alerand suꝑata qͣm u̾tute macedonũ tergaũtert̃.
Magna gͥ cedes ꝑsaꝵ fuit. In erercitu alexand.cxx.
equites. ⁊ te. dim̃ ped estres de fuere. degor dien p̃hin¬
guo eiuitatẽ qͥ nc̃ sardis uocitat᷑. obsessam cipignataq
ceptopridireptioni dedit. Inde ñtiato sͥ darii ꝯmag¬
nis copus ad uend timene angtias qͥb in erat lacoꝵ
taurũ montẽ mira celeritate tͣnscendit ⁊ qͥngentis
stadus sub una die cursu tͣtismissis tarsum uenit.
Ubi cũ suclans ineydnũ p̃frigidũ amnẽ descendisset.
obriguit. ꝯrͣctuq neruoꝵ ꝓximꝰ morti fuit. Interea
dariꝰ. cũ.ccc. milib peditum. et centũ milib eqͥtũ
ĩ aciem ꝓcetlit. Mouebat hec multitudo hostium
etiã alexandrũ. maxĩe respectu paucotatis sue.

Expanded text:
uniuersum terrarum orbem utrum admirabilius sit quia uicerit uniuersum terrarum orbem utrum admirabilius sit quia uicerit an quia adgredi ausus fuerit incertum est. priarte Alexandri superata quam uirtute Macedonum terga uerterunt. magna igitur caedes Persarum fuit. in exercitu Alexandri cxx equites et nouem tantum pedites defuere. deinde Gordien Phrygiae ciuitatem, quae nunc Sardis uocitatur, obsessam oppugnatamque cepit ac direptioni dedit inde nuntiato sibi Darii cum magnis copiis aduentu, timens angustias quibus inerat locorum, Taurum montem mira celerstadiis sub una die cursu transmissis, Tarsum venit: ibique cum sudans in Cydnum praefrigidum amnem descendisset, obriguit, contractuque nervorum Darius cum ccc milibus peditum et c milibus equitum in aciem procedit. mouebat haec multitudo hostium etiam Alexandrum maxime respectu paucitatis suae,