comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mnur s licet ꝑsonalis accio ab uncio
ficĩt instituta. m̃ eam inqͣdragesm¬
um anmĩ extendinitum non fimili¬
sit qui penitus abinicio tacuit ei. qͥ⁊
postislarionẽ ceposuit. ⁊ iniudicium
uenit. ⁊ fubut c̾tamina. litẽ at̃ iple
ꝑ quosdã casus p̃peditus ẽ. s licet ip̃e
autror defec̾it. m̃ sue postĩtat hi cause¬

Expanded text:
sonalis actio ab initio fuerit instituta, tamen eam in quadragesimum annum extendimus, cum non sit similis, qui penitus ab initio tacuit, ei, qui et postulationem deposuit et in iudicium venit et subiit certamina, litem autem implere per quosdam casus praepeditus est. Sed licet ipse actor defecerit, suae posteritati hu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sents legis amplectim diffinicion¬
e ut nichil citra eam relinq̃tur sã
domiestiũ urtam is qui dñii iss potece
q̃stionem inducit qmͣis qui res possi¬
d domioslium muno hñt loco .i. in¬

Expanded text:
s legis amplectimur definitione, ut nihil citra eam relinquatur. Sadomicilium, ut tam is qui dominii vel hypothecae quaestionem inducit quam is qui res possidet domicilium in uno habeant loco, id
Abbreviated transcription (Latin):
so assenas ceq obmedendi curima co¬
mitattimõ dncede non posse palã sit
p̃tectus p̃torio nr̃ac̃sitis hisquoscĩ cont̃i¬
gir inr̃ uos coguoscet. non neceis mo
t petiser longiaͭ is duiturnicate ꝓ̃¬

Expanded text:
severes teque ob medendi curam comitatu nostro discedere non posse palam sit, praefectus praetorio nostro accitis his quos causa contingit inter vos cognoscet. Non necessario autem petis ex longi temporis diurnitate pr
Abbreviated transcription (Latin):
singistis fubstancus. seu patrimoni
eciam nic. iss postea data fiuss hiuim¬
moĩ dispoĩcio. uec posse c̃t emptores pre¬
dictatum rerum factos iam is futinos
lata ẽ. sl fm̃t aliquas accionẽs inrẽ dñii¬

Expanded text:
atrimoniis etiam nunc vel postea data fuisset huiusmodi dispositio: nec posse contra emptores praedictarum rerum factos iam vel futuroslata est vel fuerit, aliquas actiones in rem domi
Abbreviated transcription (Latin):
uliemouentib que fuant alienate ł quo¬
cumq mõ bona ficetm̃ detente nfucipio¬
nem eitendebant: non nntslico solonem.
s ĩ omem orbem trarũ. ⁊ hanc annali tp̃r
conciudebant: ⁊ eam duximꝰ eẽ cornigend¬
amat siquis. alenã rem mobilem seuse
mouẽtem in q̃cumq tr̃a sine uralica fue
puiciali bona fide ꝑ contimiũ tennũ deci¬
nierir is firmo iuire eam possid̾at. qͣi per
lfucapionẽ ei adquisitã ¶ħ tm̃no obs
na fide eam caprat. scd̾m qd̾ eugit longi
tpr̃is p̃scpcio. ⁊ ut concinuetur⁊ possessio
eciam apt̃ioris iusti possessoris. continue¬
temiim qd̾ inreb mobilib obsu̾andũ
eẽ censemus. ut inomib iusto titulo pos¬
seisionis añcessoris iusta detencio qmͣ iuie
bũit non int̾rumpat expostĩore forfitã. al¬
pionũ conpendioia dñĩs iactura⁊ eisui¬
ra nocencia. cum eciã ros diuidi manci¬
pr⁊ uec manͣcipi sane antiquuimi ẽ. et
m̃ito annq̃n oporter. fit ⁊ reb ⁊ locis om̃i¬

Expanded text:
moventibus, quae fuerant alienatae vel quocumque modo, bona fide tamen, detentae, usucapionem extendebant, non in Italico solo nexu, sed in omnem orbem terrarum, et hanc annali tempore concludebant, et eam duximus esse corrigendam, ut, si quis alienam rem mobilem seu se moventem in quacumque terra sive Italica sive provinciali bona fide per continuum triennium detinuerit, is firmo iure eam possideat, quasi per usucapionem ei adquisitam. Hoc na fide eam capiat, secundum quod exigit longi temporis praescriptio, et ut continuetur ei possessio etiam anterioris iusti possessoris et connutriennium, quod in rebus mobilibus observandum esse censemus, ut in omnibus iusto titulo possessionis antecessoris iusta detentio, quam in re habuit, non interrumpatur ex posteriore forsitan alpionum compendiosa dominis iactura et eius iura nocentia. Cum etiam res dividi mancipi et nec mancipi sane antiquum est et merito antiquari oportet, sit et rebus et locis omni
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ soboles. ac nepotes quitũq nr:
de nr̃is possessionib recessissent⁊ sea:
ditĩsa mititie gn̾a cõtiilissenr eig¬
ulo in quo obrepsant fraudissent
exuti. si adaliqͣs fortasse tnscendent d¬
ignitates om̃i tp̃ris diffinicione sub¬
mota nr̃o patmonio reddentur.

Expanded text:
rum suboles ac nepotes, quicumque de nostris possessionibus recessissent ac se ad diversa militiae genera contulissent, cingulo, in quo obrepserant fraudulenter, exuti, si ad aliquas fortasse transcenderint dignitates, omni temporis definitione submota nostro patrimonio redderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ eciam eos ftrmo urre hr̃e quod come¬
cuti funt. ita ut ccͣillos quid̾ nulla moue¬
aniraccio. intra quadrienimimaur ex
p̃senti die nnuim̃andum pateat omĩb adi¬
tus cc̃ nr̃as diuinas domos suas acciones
sp̃hisdem reb mon̾e. scinris qd̾ p̃fato
quadrienmo finito neq adũsus tirãs do¬
mos anquis eis refuetur iegresfuscum

Expanded text:
cimus etiam eos firmo iure habere quod consecuti sunt, ita ut contra illos quidem nulla moveatur actio, intra quadriennium autem ex praesenti die numerandum pateat omnibus aditus contra nostras divinas domos suas actiones super isdem rebus movere, scituris, quod praefato quadriennio finito neque adversus nostras domos aliquis eis reservetur regressus. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
posessor uenũdedit: id quid̾ qd̾ ib ip̃o te¬
netur: oĩõ cũ fuctib recipi pot᷑. porcio
at̃ q̃ distracta ẽ. ita demũ recte penitꝰ
postidẽte. si sciens auenã conparauit᷑.ł.
tona fid emptorũdum cõpleuit ufu¬
¶capionẽ. iuolent᷑ aut̃ possõne amissa.
priꝰqmͣ ĩ diũ potes tatẽ ꝑueniat: usuca¬
pio emptori ⁊ si bona fid̾ m̃tatus ẽ. ñ¬
mp̃ philipꝰ.ã. Qu̾m sit ꝓbatũ rem
pignori fuisse obligãtam⁊ postea a
debitorẽ distractam. palame̾ non po.¬
misse eã qĩ furtiuam usucapi.

Expanded text:
tenetur, omnimodo cum fructibus recipi potest, portio autem, quae distracta est, ita demum recte petitur a possidente, si sciens alienam comparavit vel bona fide emptor nondum complevit usucapionem. Violenter autem possessione amissa, priusquam in domini potestatem perveniat, usucapio emptori, etsi bona fide mercatus est, n Philippus . Cum sit probatum rem pignori fuisse obligatam et postea a debitore distractam, palam est non potuisse eam quasi furtivam usucapi.
Abbreviated transcription (Latin):
ostram gisbnare. necesse hñt inuendicio¬
nib iermi ⁊ euicionem. ⁊ alta q̃ sunt pͥua¬
te utslitatis pacta encionalib iilrum̃ti
addẽ iss quasdam tales obligationes ir
alienacionum instium̃nis agnoscẽ ul ĩ
tu̾it celebrattu s enĩẽ eoꝵ qui nec ma
gestatem inptalem agnoscunt. ⁊ qnͣtũ
mr̃pͥuatam fortunam⁊ regaletislinẽ
medium ẽ ⁊ nrõscuratores ꝑquos resdi¬
uinarum domuũ aguntur. aliquibꝰ in¬
uirus is dampnis asficẽ conantur que
orniã resecantes phane gñalem ⁊ inppe¬
tuũ uslituram legem sancimꝰ om̃s ali¬
enaciones de aulã ꝓcedentes siue.anr̃a
elem̃cia fiue aserenissima augusta com¬
uge nr̃a siue ab hisqui postea digni fuĩnt
uoĩe inꝑrali. siue iam alienatum quid:
siue postea fuĩnt. sine omĩ inquietudine

Expanded text:
ostram gubernare, necesse habeant in venditionibus rerum et evictionem et alia quae sunt privatae utilitatis pacta emptionalibus instrumentis addere vel quasdam tales obligationes in alienationum instrumentis agnoscere vel in fuerit ceiestatem imperialem agnoscunt et quantum inter privatam fortunam et regale culmen medium est, et nostros curatores, per quos res divinarum domuum aguntur, aliquibus iniuriis vel damnis adficere conantur. 1c . Quae omnia resecantes per hanc generalem et in perpetuum valituram legem sancimus omnes alienationes de aula procedentes, sive a nostra clementia sive a serenissima augusta coniuge nostra sive ab his, qui postea digni fuerint nomine imperiali, sive iam alienatum quid est sive postea fuerit, sine omni inquietudine
Abbreviated transcription (Latin):
la tp̃ris longinquitate eciam sisexi¬
mra minime mutslare oporte re oia¬
quia suꝑstiti manumitit. item ¶lor
quib cestam̃to lib̾tas relmqͣmt cẽdi¬
ssimislare non debueras. cumi suꝑiori
quid̾ caũ concessum tacite peculir. si ñ
adĩmatur postĩoriuo nsi spalit fũit

Expanded text:
la temporis longinquitate, etiamsi sexajura minime mutilari oportere, congqui a superstitibus manumittuntur, item illorum, quibus testamento libertas relinquitur, esse dissimulare non debueras, cum superiore quidem casu concessum tacite peculium, si non adimatur, posteriore vero, nisi specialit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ usticiã. nicħ eĩ est ꝙ lumine clanore p̃¬
Ifulgeat qmͣ recta fides inpͥncipe. nich ẽ qd̾
ita neq̃at oocasin subiacẽ. qmͣ u̾a religĩo:
nam cũ auctorẽ iube uł lumis ut̃q resꝑ¬
iciãt: recte ⁊ tenebras respuñt ⁊ nesciunt
subiacẽ defectui. Qm̃ obrẽ głiosisfime pͥ¬
ncpũ uotis omĩb eiorabit᷑ diuina potẽ¬
cia. ut pietatẽ ur̃am inħ ardors fid̾i. in hͣ
deuocione m̃tis. mħ integre religionis
studio. sine deffectu sui. intp̃ra longiora.
consuet. ħ eĩ ⁊ scĩs credimꝰ eccłiis eipedire.

Expanded text:
iustitiam. nihil est enim, quod lumine clariore praefulgeat, quam recta fides in principe; nihil est, quod ita nequeat occasui subiacere quam uera religio. nam cum auctorem uitae uel luminis utraque respiciant, recte et tenebras respuunt et nesciunt subiacere defectui. quam ob rem, gloriosissime principum, uotis omnibus exorabitur diuina potentia, ut pietatem uestram in hoc ardore fidei, in hac deuotione mentis, in hoc integrae religionis studio sine defectu sui in tempora longiora conseruet: hoc enim et sanctis credimus ecclesiis expedire.
Abbreviated transcription (Latin):
mõtes iocunditate. ⁊ colles leticiã leta¬
bũtur. ħ gͥ intabulis cordis fidelis
scͥb̾e ħ ut pupillas occłoꝵ cõuenit o¬
bsuari. neq enĩ quisqm ẽ inquo
xp̃i caritas feruet. qui tam recte tam
ue cõfessionis ue fid̃i iefragator ex¬
stat. Cum ĩpietatẽ euident᷑ nestorn

Expanded text:
montes iucunditatem et colles laetitia laetabuntur. haec igitur in tabulis cordis fideles scribere, haec ut pupillas oculorum conuenit obseruare. neque enim quisquam est, in quo Christi caritas feruet, qui tam rectae, tam uerae confessionis uestrae fidei refragator existat, cum impietatem euidenter Nestorii
Abbreviated transcription (Latin):
cͥanssime pͥncipũ puniore luce tanquã
aliꝙ sidꝰ uradiat. ꝙ amore fidi.ꝙ carita¬
tis studio edocti. eccłiasticũ disciplinis. nͥ ͤ.
sedis reuenciã consuatis ⁊ ei crntta subie¬
its ⁊ ad mꝰ deducitis imitatẽ. ad cuiꝰ auet¬

Expanded text:
christianissime principum, puriore luce tamquam aliquod sidus irradiat, quod amore fidei, quod caritatis studio, edocti ecclesiasticis disciplinis, Romanae sedis reverentiam conservatis et ei cuncta subicitis et ad eius deducitis
Abbreviated transcription (Latin):
rectua consu̾at. nam pax eccłie religionᷤ
unitas. auct̃orẽ fcĩ insublime ꝓuectum.
ggͣta sibi ĩnquiltitate custodit. neq eiꝰ ꝑ¬
arua ei incissicudo apotẽcia diuina tͥbu¬
it᷑ ꝑ qm̃ nułlis rũgis ecͣc diu̾a sec̃nitur:
nullis inst̃is macłis uariat᷑. Scͥptum ẽ¬
is eĩ qr cum iex uistꝰ sed̾it supͣ sede. ñ adñsa¬

Expanded text:
regna conseruat. nam pax ecclesiae, religionis unitas auctorem facti in sublime prouectum grata sibi tranquillitate custodit. neque enim parua ei uicissitudo a potentia diuina tribuitur, per quem nullis rugis ecclesia diuisa secernitur, nullis insertis maculis uariatur. scriptum est enim, quia. cum rex iustus sederit sup
Abbreviated transcription (Latin):
liquet g̃głiosissime pat̾ ut leccionis
tenor ut legator ur̃oꝵ relacio patef¬
ecit: uos apłis erudicionibꝰ stude. cum¬
de religione catholice fid̃i ea sapitis.
ea scͥpsistis ea ꝓtulistis. fidelib publi¬
castis que sic diximꝰ ⁊ sedis apłice do¬

Expanded text:
itur, gloriosissime imperator, ut lectionis tenor et legatorum uestrorum relatio patefecit, uos apostolicis eruditionibus studere, cum religionis catholicae fidei ea sapitis. ea scribitis, ea populis fidelibus publicastis, quae sicut diximus, et sedes apostolica do
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Incuminali negocio rei forum
accusator sequatursis uero qui suam
cãm siuecuminalem. siue ciulem si¬
ne celestioraculo inuẽt̾ito uocauit exa¬
mine. aut execucionem poposcerit mi¬
litarem. acror quio ꝓpoĩti negocii accicẽ
multetur. reus uo ꝓcondempnato habe¬
s aturs⁊ iribum suie uicarii capitalẽ sib¬
itammadũsionem sisbeundam ẽẽ cognos

Expanded text:
m. In criminali negotio rei forum accusator sequatur. Is vero, qui suam causam sive criminalem sive civilem sine caelesti oraculo in vetito vocabit examine aut exsecutionem poposcerit militarem, actor quidem propositi negotii actione multetur, reus vero pro condemnato habeatur: et tribuni sive vicarii capitalem sibi animadversionem subeundam esse c
Abbreviated transcription (Latin):
inhacanna urbe. ułmꝑiunciis. como¬
rantinageratur altenus mulius iudi¬
cis isturẽ pietatis huium eẽ cognicio¬
nem ułsaci tm̃modo cognitoris ciri.
ntã setenras hui̾mi negocii audienciã
uice sua sacuis apicibus mitendis mã¬
dau̾it ita tñ ut apuo talem iudicem nu¬
iuis officiiuł scole mt̃cedente minist̾ĩo
more atꝙ habitu sacrarum consultacio¬
mimabsq ulla uidelicet obĩuatione
dierum fatałium introducte cause
mus deuotissimis sacri mĩ scrinii nbel¬
lensib sollempnia implentib audiã¬
tur eo qui meumen uocatus erit. neq̃s
ance ꝓbaciones inurias paciatur: sedẽ¬
dĩquaꝵ maliq̃ sacrarii parte que iuidi¬
cibus infenor alc̃cantibus uõ suꝑiorẽẽ
iudeatur habituro litenciam ado autẽ
tantarum honores dignitatua duximꝰ
augendos ue nec sacro quid̾ cogͥtõi nec
postqm̃ cumen fũit pacestin cõnt̃ h̾mi

Expanded text:
nciis commoranti ingeratur, nullius alterius iudicis nisi nostrae pietatis huiusmodi esse cognitionem vel sacri tantummodo cognitoris , cui nostra serenitas huiusmodi negotii audientiam vice sua sacris apicibus mittendis mandaverit, ita tamen, ut apud talem iudicem, nullius officii vel scholae intercedente ministerio, more atque habitu sacrarum consultationum absque ulla videlicet observatione dierum fatalium introductae causae, viris devotissimis sacri nostri scrinii libellensibus sollemnia implentibus, audiantur: eo qui in crimen vocatus erit, ne quas ante probationes iniurias patiatur, sedendi quoque in aliqua secretarii parte, quae iudicibus inferior, altercantibus vero superior esse videatur, habituro licentiam. Adeo autem tantarum honores dignitatum duximus augendos, ut nec sacro quidem cognitori, nec postquam crimen fuerit patefactum, contra hui
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. ¶um uendente ꝓcuratore meo
emisse re p̃dia ditas. pretiumeorum
necessari solr̃ ebes cum his quibus
manã asb eadem p̃dia emisse te et
tradi ise dicas agente te ꝓcurator i¬
eus si eins andientiam elegeris cognos¬
cer. ut peccĩam que precii nomnne tibi
debetur ⁊ usuras que fuco soluende fũt
consequi possis

Expanded text:
. Cum vendente procuratore meo emisse te praedia dicas, pretium eorum necessario solvere debes. Cum his, quibus mandantibus eadem praedia emisse te et tradidisse dicas, agente te procurator meus, si eius audientiam elegeris, cognoscet, ut pecuniam quae pretii nomine tibi debetur et usuras quae fisco solvendae sunt consequi possis
Abbreviated transcription (Latin):
Imsi principis resdebit arditrio cum
⁊sit certum oportere accusatoris carũp
consulta quoq nr̃a serenitate ꝓut leg¬
os sanciunt coh̾ceri nisi forte accusator
quoq non mioris qmͣ reus sit digni¬
tatis: inhoc namq casu suꝑ coħcenda
huimͦi accusatoris calumpnia non ĩ¬
m̃ito consulenda eiis principatis au¬
croritas. Cuiros aũt illustres in hac
inclita urbe degentes: qui sine adinĩs¬
tracione honorariis decorati fuĩnt codi¬
csslis licer talem p̃rogatiuam nr̃e uis¬
fionis meruetunt ut qd̾ non eg̾unt e¬

Expanded text:
incipis residebit arbitrio, cum sit certum oportere accusatoris calumniconsulta quoque nostra serenitate prout leges sanciunt coerceri, nisi forte accusator quoque non minoris quam reus sit dignitatis: in hoc namque casu super coercenda huiusmodi accusatoris calumnia non immerito consulenda erit principalis auctoritas. Viros autem illustres in hac inclita urbe degentes, qui sine administratione honorariis decorati fuerint codicillis, licet talem praerogativam nostrae iussionis meruerint, ut quod non ege
Abbreviated transcription (Latin):
rest̾at potẽstatem ut hiiqui uetud de¬
biti postulentur ꝓ uiñciali uoicio de¬
atiuati ibi euentum iuoici expectet᷑
uͥ iura moĩ p̃cipͥũt huimi questionos.
suꝑ publicis aut̃ funccionib debitis
nemim liceat fori p̃scripcionẽ õpone
pter eos ⁊̃ qui spãlit̃ excepti sunt. ce¬
tõs excelse tue sedis ⁊ rectorum ꝓuĩ¬
ciaium inquolib negocio declinare
minime posse iudicium dec̃minus ira
ut quicam saluberinã legem ꝑtinaci¬
ter molare temptaũine. sciant a moder¬
torib ꝓuinciarum adũsus se tamqͣm
incontumaces sñam ꝓferendam ybi¬

Expanded text:
referat potestatem, ut hi, qui velut dereferat potestatem, ut hi, qui velut debiti postulentur, provinciali iudicio destinati ibi eventum iudicii expectent, ubi iura moveri praecipiunt huiusmodi quaestiones. Super publicis autem functionibus et debitis nemini liceat fori praescriptionem opponere praeter eos qui specialiter excepti sunt. Ceteros excelsae tuae sedis et rectorum provinciarum in quolibet negotio declinare minime posse iudicium decernimus, ita ut, qui tam saluberrimam legem pertinaciter violare temptaverint, sciant a moderatoribus provinciarum adversus se tamquam in contumaces sententiam proferendam
Abbreviated transcription (Latin):
cumq corporib obuoxius. intra ꝓuin¬
ciam ab his erit quos ausfugãit conp̃¬
hensiss non epͥectata eius iudicis nocio¬
ne. sub quo ꝑamibitum ceꝑat milita¬
re penitusq mendicati honoris p̃scup¬
cione sumota aiudice qui in locis ad¬
dicus fũit audĩatur. manifestarumq
rerum ꝓbatione conuictus eorum so¬
cierati quos declinau̾at. aggregetur
m̃p. Hac ppetua lege
sancimus. ꝓiuincialib iudiciis
non posse fori p̃scupcione opoñe eos
qui adcuriam uocantur. uł coartali¬
bus debendicuntur officus. uł ariis
corporibus obnoxii funt: eos ⁊̃ quisr¬
exacciones uł concussiones ppetrasse
furmentur exceptis uideli his qui:
arma̾ta milicia p̃dici funt. uł aliis:
qui sp̃ali bñfcĩo principali se defen¬
dune. itꝯ cñ ut cui exmilitarib uni
curie nom̃ uł coartalis officii q̃stio ĩ¬
geratur. rector ꝓuincie suꝑ eius no¬
mine tam ad sedem tue magnificen¬
cie qmͣ ad mnagistĩa uł ad conpentem

Expanded text:
cumque corporibus obnoxius intra provinciam ab his erit quos aufugerat comprehensus, non expectata eius iudicis notione, sub quo per ambitum coeperat militare, penitusque emendicati honoris praescriptione submota ab iudice, qui in locis aditus fuerit, audiatur manifestarumque rerum probatione convictus eorum societati quos declinaverat adgregetur. Hac perpetua lege sancimus provincialibus iudiciis non posse fori praescriptionem opponere eos, qui ad curiam vocantur vel cohortalibus deberi dicuntur officiis vel aliis corporibus obnoxii sunt, eos etiam, qui superexactiones vel concussiones perpetrasse firmentur: exceptis videlicet his qui armata militia praediti sunt, vel aliis qui speciali beneficio principali sese defendant, ita tamen ut, cui ex militaribus viris curiae nomen vel cohortalis officii quaestio ingeratur , rector provinciae super eius nomine tam ad sedem tuae magnificentiae quam ad magisteriam vel ad competentem
Abbreviated transcription (Latin):
m̃iis responde̾ decũnnus ĩta ut hi
uir sedendo quid̃ inco̾nicionibꝰ dicẽdis̃
mimme sibi uendicent faciltatõ. ĩci
minib nisi prius ad nr̃aniꝰ pietatem
retulliit. posse itatuere quot̾ autẽ uur
itlustros inꝑuniciis constituti nõ hu
tñ quor coguicio ad nr̃am magestatẽ
ueat ingumoniam fuint crimmalẽ
uocati. ⁊ sedendi cum celebratur cog̾¬
cio in secretariis iudisancium. ius cõ¬
seqͣntur:⁊ uidicos pͣtatis quoq cumi¬
ciones responsum. supplicio iudelicer
qd̃ accusatoribus patefacta eoꝵ calũp¬
nia ing̃endum ẽ. nec apud ꝓiunciatẽ
uidicos si non sic̃ fuꝑnis dictum est
sinislem dignitatem hãnt. Inquibus

Expanded text:
iis respondere decernimus, ita ut huiusmodi viri sedendi quidem in cognitionibus dicendis minime sibi vindicent facultatem. 2a . iminibus, nisi prius ad nostram pietatem rettulerint, posse statuere. Quotiens autem viri illustres in provinciis constituti  non hi ad nostram maiestatem neat in querimoniam fuerint criminalem vocati, et sedendi, cum celebratur cognitio, in secretariis iudicantium ius consequantur et iudices patefactis quoque crimitiones responsum: supplicio videlicet, quod accusatoribus patefacta eorum calumnia ingerendum est, nec apud provinciales iudices, si non, sicut superius dictum est, similem digni
Abbreviated transcription (Latin):
moratio ap̃fice passionis tocius ip̃taui¬
tatis magistre acunctis uire celebrat.
sin quib eciam p̃dicus eciapa scĩssimis
diebus neq spectaculor copiam rese¬
ramus. mead̾ obseruatione enunĩamͦ
⁊dios sõlis quos dm̃cos rite dũe maor¬
os. qui repeñto inse calculo reuoluunt᷑
parem necesse ẽ hr̃e reu̾enciamut nec
ipos aͣp̃ arbiños ⁊ss aiuidicib flagitaiõ.
uł sponte electos isla sit anguiciõ ungi

Expanded text:
ssionis totius christianitatis magistrae a cunctis iure celebratur: in quibus etiam praedictis sanctissimis diebus neque spectaculorum copiam reseramus. In eadem observatione numeramus et dies solis, quos dominicos rite dixere maiores, qui repetito in se calculo revolvuntur. Parem necesse est habere reverentiam, ut ne apud ipsos arbitros vel a iudicibus flagitatos vel sponte delectos ulla si
Abbreviated transcription (Latin):
publicis respondẽ. nuułla p̃scrip̃cione
ualitura sancimus si ħac qui engũt᷑
publica debita uti temptau̾nt ĩmo ⁊
non armata islicia prediti defendũt
sine domorum diumarum siue uiror
potencium sen cuilib condicionis fit̃
conductores nsi fortẽ comeatum ad rẽ
ppͥam conponendamunius anni ĩdu¬
cias ostñdennt se accepisse ead̾ forma:
seruanda inhus eciam qui mstitandi
⁊ mercandi sacra bñficia meruerint. ut
eciam ip̃i rectorsbus prouinciarũ res¬
q̃stionem ap̃ ꝓcuratores m̃os nont̃miq
oport̾e traccaNͣ quis ignorat nec bona
fusco petiposse qm̃ si de cime cõstit̾it
ap̃ eum cmi conuictis penam inogare
licetꝰ plant defunctis homicidiĩ reis.
aput ꝓcuratores qͦq cãm agendam esseᷤ
racio pͣmictit. eius agantur¬
ꝓconsistis nocionem aduocare uens nã
cum hoc queratur anpat̾ tuus mortẽ
sibi consciũit metu aliciiꝰ pene. ac p̃pea
bona fisco debeant uendicari iam no de
ciune aur pena mortm s de bonis q̃rẽ¬
dum ẽ¬

Expanded text:
publicis respondere nulla fori praescriptione valitura sancimus, si hac qui exiguntur publica debita uti temptaverint. Immonon armata militia praediti sunt, defenduntur, sive domorum divinarum sive virorum potentium seu cuiuslibet condicionis sunt conductores, nisi forte commeatum ad rem propriam componendam unius anni indutias ostenderint se accepisse. Eadem forma servanda in his etiam, qui mercandi et militandi sacra beneficia meruerunt, ut etiam ipsi rectoribus provinciarum resaestionem apud procuratores nostros non oportere tractari quis ignorat, nec bona fisco peti posse, quam si de crimine constiterit apud eum , cui convictis poenam inrogare licet? plane defunctis homicidii reis apud procuratores quoque causam agendam esse ratio permittit. SEV. ET ANTproconsulis notionem advocare velis. Nam cum hoc quaeratur, an pater tuus mortem sibi consciverit metu alicuius poenae ac propterea bona fisco debeant vindicari, iam non de crimine aut poena mortui, sed de bonis quaerendum e
Abbreviated transcription (Latin):
ureiqui magist̃ officiorum ił q̃stioms
officio fancius anc sacre nr̃e pietatis
cabiculo ĩpoĩtus. post depoitam admu¬
stracionem senatorio ordii sociatusẽ
aut cuinr̃a serenitas domesticorum sco¬
lam gendam mandauit cuiue sacros
ntinumins thesauros aut ros publi¬
cas nr̃ẽ pdrtis uł serenissime augnite
nre comugis gubnandas inunpit. pͥ
depoitam iudencet ad miinstracionem¬

Expanded text:
ei, qui magistri officiorum vel quaestoris officio functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros nostri numinis thesauros aut res privatas nostrae pietatis vel serenissimae augustae nostrae coniugis gubernandas iniunxit, post depositam vide
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ hon. Hem̃o post depoĩtum cin¬
gulum priuate uite redditus. ob nego¬
cium qd̾ milicie causa ei exortum est.¬
p̃standi uõcinii grã eius mũ inquo in¬
Uitauit. iss quem ip̃e gessit. Aquocũq
pussatus forĩ p̃scupcionib utatur. un¬
uiq̃m̃q enim suꝑ huiꝰcenu causis
.i. publicis quas dum militaret exer¬
cuit suꝑ rõciniis militarib ꝑ q̃ suos
contubernales afflxisse assentur. in
nissuanõ oportet indicio responde. in
quo instruccio sufficiẽns ⁊ nota restim

Expanded text:
 . Nemo post depositum cingulum privatae vitae redditus ob negotium, quod militiae causa est ei exortum praestandi ratiocinii gratia eius numeri, in quo militavit vel quepulsatus fori praescriptionibus utatur. Unumquemque enim super huiuscemodi causis, id est publicis, quas dum militaret exercuit, super ratiociniis militaribus, per quae suos contubernales adflixisse adseritur, in militari oportet iudicio respondere, in quo et instructio sufficiens et n
Abbreviated transcription (Latin):
actio non contrauende cni¬
dorem s cont̃ possicentem conpeteon
fontraita deuderas nontecum con¬
dicdntecinte posside contendas.n¬
ams denuncias ei qui nbi uerdi¬
nec enĩumsdicionis forma meade
peimicia consticutis tam petitore. qõ
possessore. ob actoris ꝑsonamoie
malia piuncia dicis consistẽ deber¬

Expanded text:
actio non contra venditorem, sed contra possidentem competit. Frustra itaque desideras non tecum condicantem, cum te possidere contendas. Nam si denuntiasti ei qui tibi vendiNec enim iurisdictionis forma in eadem provincia constitutis tam petitore quam possessore ob auctoris personam, quem in alia provincia dicis consistere, debe
Abbreviated transcription (Latin):
sese ueniant adũsani nou timentes
subeant animos ucaria penituco.
pacta conferant̾ m̃sactionos laqͣntur
snec tp̃hunꝰ religiose drei ecia relalãtẽ
obsceͣnis q̃niqmͣ pacim᷑ uoluptati¬
bus detiñi. nicħ ecdem die ubi uen¬
dicet icena teatralꝰ. aut cupense certa¬
menꝰ aut fetarum lacii ᵇͦ iosa specta¬
cusla eciam simñm ortum aut na¬
tasẽ celebranda sollempnitas inci

Expanded text:
se veniant adversarii non timentes, se veniant adversarii non timentes, subeat animos vicaria paenitudo, pacta conferant, transactiones loquantur. Nec tamen haec religiosi diei otia relaxantes obscaenis quemquam patimur voluptatibus detineri. Nihil eodem die sibi vindicet scaena theatralis aut circense certamen aut ferarum lacrimosa spectacula: etiam si in nostrum ortum aut natalem celebranda sollemnitas inci
Abbreviated transcription (Latin):
seuͭ priuati diebus.x.x. pascalib con¬
quiescant. inhus tñemancipandi⁊
maninnitendi cunꝗͥ licenciam h̃ant.
⁊ suꝑ his acta non ꝓhibeant᷑.¬
tur ut inq̃stionib laconum ⁊ mari¬
me ysauror missum q̃ dragesime nͨ
ueñabileꝰ pascarum ciem exstiment
excipiendum. ne differatur scelator
ꝓdicio confilioꝵ. que ꝑ latronũ torm̃¬
ta q̃renda ẽ. cum faciitime inħ sum¬
mi numinis spetur uenia ꝑ quam
multorũ salus ⁊ incolumitas ꝓcãt᷑.¬
mp̃. D ios festos oies maiestãti
altissime dedicatos nullis uohmus
uoluptatib eccũpari. nec ullis exacci¬
onum uexaccionib ꝓfanari. E do¬
ninic̃ iraq diem semͣꝑ honorabilẽ
ita dec̾numus uen̾andum at acunc¬
tis execucionib excuset nulla q̃mꝙ̃
urgeat amonicio. milla fideuissioie
flagitetur exaccio. tateat apparitõ. ad¬
uocatio deluescatꝰ. ut idem dies acogͥ¬
cionibus ahiemis. p̃conis horrida
uox silescat̾ respirent a controũsiis
ntigantes. hãnt fed̾is inĩuanum. ad

Expanded text:
seu privati diebus quindecim paschalibus conquiescant. In his tamen emancipandi et manumittendi cuncti licentiam habeant, et super his acta non prohibeanttur, ut in quaestionibus latronum et maxime isaurorum nullum quadragesimae nec venerabilem pascharum diem existiment excipiendum, ne differatur sceleratorum proditio consiliorum, quae per latronum tormenta quaerenda est, cum facillime in hoc summi numinis speretur venia, per quod multorum salus et incolumitas . Dies festos, dies maiestati altissimae dedicatos nullis volumus voluptatibus occupari nec ullis exactionum vexationibus profanari. Dominicum itaque diem semper honorabilem ita decernimus venerandum, ut a cunctis exsecutionibus excusetur, nulla quemquam urgueat admonitio, nulla fideiussionis flagitetur exactio, taceat apparitio, advocatio delitescat, sit idem dies a cognitionibus alienus, praeconis horrida vox silescat, respirent a controversiis litigantes, habeant foederis intervallum, ad
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Magistene potẽttati int̾ milita¬
ros unrs. us priuato agoreinre um mi¬
utaiem eciam ciumim q̃stionum audi¬
endi conceonnus facultatem p̃sertim
cum io ip̃m more ẽe litigantium iude¬
atur. constetq militarem reu̾nisia su¬
o uidice nec enb̾i posse nec si inculpa

Expanded text:
. Magisteriae potestati inter militares viros vel privato actore in reum militarem etiam civilium quaestionum audiendi concedimus facultatem, praesertim cum id ipsum e re esse litigantium videatur constetque militarem reum nisi a suo iudice nec exhiberi posse nec, si in culpa
Abbreviated transcription (Latin):
genuus. anlib̃cinus sit aliquis q̃ritur.
quinq̃niui diuisionem post quod diui¬
no audirorio opus ẽẽ uerẽs ieges p̃ci¬
piebant: in posterum cessare sanciius.
⁊ huiu lices eciam post memoratum
tp̃c ad exemplum cetarum iss iꝑum¬

Expanded text:
genuus an libertinus sit aliquis quaeritur, quinquennii divisionem, post quod divino auditorio opus esse veteres leges praecipiebant, in posterum cessare sancimus et huiusmodi lites etiam post memoratum tempus ad exemplum ceterarum vel in p
Abbreviated transcription (Latin):
huimi mdisltum tp̃e minime hee
Q dispontumẽ facere maluit tanq̃
ute que ei ingicur exdie quo posse¬
Nor aouidicium uocatus ẽ adinter¬
tionem contestata aicex ugpote dure
pinaente negm umatim discucre
pramesseslionem renm attorẽ en¬
tte nondiffener onĩi allegacione
Abienti de prncipali q̃sio ne serua
ionetitute fumt. iuremus irem ac¬
ciorem adusus possidentẽ morũ.¬

Expanded text:
i indultum tempus minime hoc quod dispositum est facere maluerit, tamquam lite quae ei ingeritur ex die, quo possessor ad iudicium vocatus est, ad intertionem contestata iudex, utpote domino manente negotium summatim discutiens in possessionem rerum actorem mitti non differet, omni adlegatione absenti de principali quaestioneconstitutae sunt, iubemus in rem actionem adversus possidentem mo
Abbreviated transcription (Latin):
rncdatio op buo suis exauerur q̃r¬
mosticiosi restaimentiquerelamadũsus
tsufscet inhis donacionibus quao ti¬
bnargita est non habeas qd̾ inmod̾ate
gestum est reucrabitur.
te questionis mofficiosi cansa ratrm¬
omi suum donaconsbus mumiĩfi¬
numcosratis exausisse cum adũsus es¬
rum cogitaciones qui consiliis fuppre¬
mun iudicium anticipare conend¬
untractiones finoꝵ exauriuneadi¬
tum que rele racio deposcat qd̾ donatũ
eit ꝓracione quarte ad intar inosfici¬
osi testamenti comuctidummutur.
ñam qd̾ uror amanto inse macino

Expanded text:
bus suis exhausit, ut quarinofficiosi testamenti querellam adversus te sufficeret, in his donationibus quas tibi largita est non habeas, quod immoderate gestum est revocabitur. rtendae quaestionis inofficiosi causa patrimonium suum donationibus in unum filium collatis exhausisse, cum adversus eorum cogitationes, qui consiliis supremum iudicium anticipare contendunt et actiones filiorum exhauriunt, aditum querellae ratio deposcat, quod donatum est pro ratione quartae ad instar inofficiosi testamenti convicti deminuetur. Nam quod uxor a ma
Abbreviated transcription (Latin):
non respnuntur. non minorem pro¬
bõnis qm̃ instrum̃ta continent fidẽ.
quo uire si de ꝓprietare domus ambi¬
gis  negocium incegrum est. uti nõ
ueras detin̾e. s eius dñm de rebus re¬
petendis conueniendum ẽẽ ꝑspicis
possidentibus uendicata
mancipia quorum dominiũ ad uos
ptinere intenditis si postea qmͣ inple¬
ueris intencionem non restituant᷑.
iris murandi sollempnitate secuta:
condempnacio ꝓcedere deber
d Certum ẽ mala fide possessores⁊
om̃s fruccus doꝑer cum ipã re p̃stare
bona fide uo extantes p̃ost litis autẽ
uł furcum ablatum alii ex ir̃iausta
causa distraxit uendicanti tibi dom¬
uium soluendi precii nulla necessi

Expanded text:
non respuuntur, non minorem probationis quam instrumenta continent fidem: quo iure, si de proprietate domus ambigis negotiumque integrum est, uti non nere adseveras, sed eius dominum de rebus repetendis conveniendum esse perspicispossidentibus vindicata mancipia, quorum dominium ad vos pertinere intenditis, si, posteaquam impleveritis intentionem, haec non restituantur, iurisiurandi sollemnitate secuta con Certum est mala fide possessores omnes fructus solere cum ipsa re praestare, bona fide vero extantes, post litis autem  furtum ablatum alii ex nulla iusta causa distraxerunt, vindicanti tibi dominium solvendi pretii nulla necessi
Abbreviated transcription (Latin):
si gͥ ancecenti tempore repossessiõ¬
nem emisse ac p̃cium exsoluissẽ
ap̃ presidem ꝓuincie ꝓbam̾s obtẽ¬
tu non datorum instfumentorũ ex¬
pesli te possessione non pacieturse
tit sane marbitrio tuo. p̃cium qd̾
dedisti cum usuris rẽciꝑe. ita tñ ut
ꝑceptoꝵ fructĩ ⁊ simptum racio
habeatur cum ⁊ si excausa donaci¬
oms utriq dominiũ rei uendice¬
tis. eumcui priori possessio tradita
est. haberipo ciorem conuenit.
domum aliquis excruxit. hane ub̾
comunẽ uiris fecit racio curiꝰ porcio¬
nem ab eo qui bona fide possidens
edificauit siuelis uendicare sũp¬
tus offerre debes ne dolimali po¬
ssis excepcione summõueri.

Expanded text:
Si igitur antecedenti tempore possessioSi igitur antecedenti tempore possessionem emisse ac pretium exsolvisse apud praesidem provinciae probaveris, obtentu non datorum instrumentorum expelli te possessione non patietur./ Erit sane in arbitrio tuo pretium quod dedisti cum usuris recipere, ita tamen, ut perceptorum fructuum et sumptuum ratio habeatur: cum et si ex causa donationis utrique dominium rei vindicetis, eum, cui priori possessio soli tradita est, haberi potiorem convenit. domum aliquis extruxit, hanc vobis communem iuris fecit ratio. cuius portionem ab eo, qui bona fide possidens aedificavit, si velis vindicare, sumptus offerre debes, ne doli mali possis exceptione submoveri.
Abbreviated transcription (Latin):
segetes uł ꝑsancas suas qm̃ per
himus modi factum solum siuim
facit sane eum qui bona fide possidẽs
hoc fecerit. ꝑ dolimali excepcionem
contra uendicantem dominiũ seru¬
postuulas ut mancipium qd̃ tradidisti
⁊ hoc modo domimiumenis trãstuli¬
stiimuito eo ex nr̃o tibi rescripto assig¬
netur unde intelligis semsł anciła ẽm¬
ptoris facta. eciam filios postea naros
eius domimũ sequicutꝰ mat̾ eorũ
eo tp̃r fuit̾. Sane de precio. si non hoc
tepbatum fu̾it recepisse comueni ad¬
d̾. O tdinariiuiris ẽ ut mancꝑio¬
rum orta questiõne prius exibitis
mancipiis. de posscione iudicetur:
tunc demum ꝓprietatis causa ab eod
um amatre fante sciente con¬
parasse ꝓponas adũsus eum domi¬
mum uendicantẽ. simatri non suc¬
ccessit nulla excepcione tueri potes
qd̾ si uenditricis obtinet ħeditatem
doli mali excepcione ꝓ qua porcione
p̃dium iuirẽ distrahitur manifesti
uiris est eum cipriori traditum
est indetinendo dominio est pociorẽ

Expanded text:
segetem vel plantas quam per huiusmodi factum solum suum facit. Sane eum, qui bona fide possidens haec fecerit, per doli mali exceptionem contra vindicantem dominium serut mancipium, quod tradidisti et hoc modo dominium eius transtulisti, invito eo ex nostro rescripto tibi adsignetur. unde intellegis semel ancilla emptoris facta filios etiam postea natos eius dominium sequi, cuius mater eorum eo tempore fuit. sane de pretio, si non te hoc probatum fuerit recepisse, conveni ad. Ordinarii iuris est, ut mancipiorum orta quaestione prius exhibitis mancipiis de possessione iudicetur ac tunc demum proprietatis causa ab eodum filii te sciente comparasse proponas, adversus eum dominium vindicantem, si matri non successit, nulla te exceptione tueri potes. quod si venditricis obtinet hereditatem, doli mali exceptione, pro qua portione praedium iure distrahitur, manifesti iuris est eum, cui priori traditum est, in detinendo dominio esse potiorem.
Abbreviated transcription (Latin):
uiuos sub ea condicione ut ħ ir̃ uiuos
donacio ꝓ quarta ei conputetur si finus
post obitum patris hoc quod relietũ.
uos datimest smpnct᷑ agnouit torte
nseciitatemhedius secent qd ei tel¬
ctemest acrepisse non adiiens nnia¬

Expanded text:
vivos sub ea condicione, ut haec inter vivos vivos sub ea condicione, ut haec inter vivos donatio in quartam ei computetur, si filius post obitum patris hoc quod relictum vel datum est simpliciter agnoverit, forte et securitatem heredibus fecerit quod ei relictum est ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessit inꝑialis ꝑ qm lib̾a testam̃ti facio
conceditur. nicħ aniud uidĩ pͥncipem con¬
cedere. isi ut habeat consuetam ⁊ legitim¬
am testam̃ti faccionem. neq enĩ crecend̾
est ronum principem qui uirat uetur
tam testam̃torum misltis ingiiis atq ĩ¬
cimus ut siquis apatre cerras iꝑs ułpe¬
cumas accepiss ⁊ pacrus fuus quatenus
mosticiosi q̃ra adũsus testam̃tum pater¬
numminime ab eo moũetur. ⁊ post obirũ
patris filius cognito pat̾no testam̃to nõ
agnoñir eius iundicium s opugnandũ
to flltum imiuine pie grauari scom pa¬
pinani responsum. inquo diffimuit
m̃itis magis filios ad parña obsequia
ꝓuocandos qmͣ paccionibus astringẽdo
s hoc ua admitimus nisi tñsacciones a
heredes pat̃nos filius celebrau̾it. ĩquib
aꝑtissime iudicium ꝑatris agnon̾ir ¶ et
gñalit̾ dissiminus auando pater minus
legiima portione filio reliq̃rit ułaliqͥd
dedit uł mortis cãm donacionem uł int̃

Expanded text:
cesserit, per quam libera testamenti factio conceditur, nihil aliud videri principem concedere, nisi ut habeat consuetam et legitimam testamenti factionem. neque enim credendum est Romanum principem qui iura tuetur m testamentorum multis vigiliis excogiuis a patre certas res vel pecunias accepisset et pactus fuisset, quatenus de inofficiosi querella adversus testamentum paternum minime ab eo moveretur, et post obitum patris filius cognito paterno testamento non agnoverit eius iudicium, sed oppugnandum to filium minime gravari secundum Papiniani responsum, in quo definivit meritis filios ad paterna obsequia provocandos quam pactionibus adstringendos. Sed hoc ita admittimus, nisi transactiones ad heredes paternos filius celebraverit, in quibus apertissime iudicium patris agnoverit. Et generaliter definimus, quando pater minus legitima portione filio reliquerit vel aliquid dederit vel mortis causa donatione vel inter
Abbreviated transcription (Latin):
pcionem accedere ꝙ distrahentis nõ
fũit non recte is contra quemi preces
funditis conꝑaranit. uł alio modo in¬
ala fide contraxit tam fundum ur̃m
constitutum ꝓbantib qm fructus.
quos eum mala fide percepisse fũ̾it
ꝓbatum aditus preses ꝓuincie resti¬
tu iubebit.

Expanded text:
d distrahentis non fuerit, non recte is contra quem preces funditis comparavit vel alio modo mala fide contraxit, tam fundum vestrum constitutum probantibus quam fructus, quos eum mala fide percepisse fuerit probatum, aditus praeses provinciae restitui iubebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ubertatem necessitas eis mponatur
res hereditanas⁊ raciones recdeiure
patronatus iudelicer comnpetente ei
quieregibus adid possit uocarillo
nemposterum dubitetur sbseruado.
n ipa rereoiatis perito õim ñudicu¬

Expanded text:
bertatem, necessitas eis imponatur res hereditarias et rationes reddere: iure patronatus videlicet competente ei, qui ex legibus ad id possit vocari. Illo, ne in posterum dubitetur, observando, ut et ipsa hereditatis petitio omni
Abbreviated transcription (Latin):
pecuma quedam nomine comparau̾
preses ꝓpuicie utilem uendicacio¬
nem optentu milicieribieo nomĩe
inpertiri desid̾anti partes equtatis
non negabir idem mandati quori
sen. negociorum .g. accionemin¬
ferenti tibi urrisdicionem p̃bebit.
snpplicas dotislem fuislei imocione
preudis quo pace facro indibniñ
ueni tuendicari abuxore tua neqũi
mpe. Cum superũms mancipiis
nuna ist eta ÷ hale asseueres inui¬
dicio in quo negocium ceptum ẽẽ
ꝓponitur. id̾quod inp̃cem concuni¬
ci postuiare debiusti. iudex em̃ non
ignorat seruorum domina eciam
citra instrum̃toꝵ exbi cione aliis
pbacionib iss iporum int̾rogacio¬
ne posse ostendi.:
seuuł plantus in posuit postĩ hee
iadicibus cram tueunt ampiere

Expanded text:
tua quaedam nomine suo comparavit, praeses provinciae utilem vindicationem obtentu militiae tibi eo nomine impertiri desideranti partes aequitatis non negabit. idem mandati quoque seu negotiorum gestorum actionem inferenti tibi iurisdictionem praebebit. supplicas, dotalem fuisse in notione praesidis: quo patefacto indubium erit vindicari ab uxore tua nequi. Cum super vernis mancipiis nulla instrumenta te habere adseveres, in iudicio, in quo negotium coeptum esse proponitur, id quod in precem contulisti postulare debuisti. iudex enim non ignorat servorum dominia etiam citra instrumentorum exhibitionem aliis probationibus vel ipsorum interrogatione posse ostendi. Psevit vel plantas imposuit, postquam eae radicibus terram fuerint ample
Abbreviated transcription (Latin):
sona defuncti credid̾it ubieẽ necessamĩ.
fiquidẽ ꝓ legato. uł fidei. ꝯ. hoc faciar
rem eipedne questionis ẽẽ. cum possit
scuiptus heros caucione int̾poĩta non
differre haue peticionem s uecte exicii
legatum uł fidĩ comissum sub ea caugẽ¬
la uł sat̃dacione ꝑ qualitate ꝑsonatũ

Expanded text:
ediderit sibi esse necessarium, si quidem pro legato vel fideicommisso hoc faciat, rem expeditae quaestionis esse, cum possit scriptus heres cautione interposita non differre hanc petitionem, sed recte exigi vel legatum vel fideicommissum sub cautela vel satisdatione pro qualitate
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ ¶ duerus qui amalefider po¬
nelioribus tundum non bonafide
conparaĩt ita tibi accio conpetit
siprius qmͣ usucapionem mmpsent.
uł longe possessionis prescripcionẽ
adipicerentur dominiu̾ ad te per
one ad ce pertinere dicis ab aduersa.
parte iniuria occupatamee ostendi
preses ꝓuinicie cum pensiombꝰ quas
pesrepitant percipere poterat ionã
posse mĩto rescuptum e. cum maie
fidei possessores qd in remalienam
mpendunt non eorum negocium
gerentes quorũ res ẽ nussam habe¬
ant repeticionem insi necio᷑ sump¬
tus fecennt. sin antem uciles. ucen¬
ciaeis ꝑimititur. smne lesione prioris
status tei eos ausferre:¬

Expanded text:
 eos, qui a malae fidei possessoribus fundum bona fide comparaverunt, ita tibi actio competit, si prius, quam usucapionem implerent vel longae possessionis praescriptionem adipiscerentur, dominium ad te perone ad te pertinere et ab adversa parte iniuria occupatam esse ostenderis, praeses provinciae cum pensionibus quas percepit aut percipere poterat et omni posse merito rescriptum est, cum malae fidei possessores eius quod in rem alienam impendunt, non eorum negotium gerentes quorum res est, nullam habeant repetitionem, nisi necessarios sumptus fecerint: sin autem utiles, licentia eis permittitur sine laesione prioris status rei eos auferre
Abbreviated transcription (Latin):
mancipato filio comum consenciente
dño donauit. isst ex boĩs pacris de cui
fubstancia phibente nlĩo non ꝑotiui ex¬
ne datum accipi racionis estm̃ciiuis
boais sudem consiliun⁊ euentus con¬
p̃hendatur. lex qm de patrimonio ina¬
tris ednmus goseruatur.

Expanded text:
muni consentiente domino donavit, velut ex bonis patris, de cuius substantia prohibente matrimonio non potuit exire, datum accipi rationis est: in cuius bonis si idem consilium et eventus comprehendatur, lex, quam patrimonio matris ediximus, observabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
indotem dicantur e pausta concordare¬
legtes legibus ꝑ iotum est ut aderem¬
psum mofficion testamĩti adinus dotẽ
imodicam excercende accionis copia
trbuatur⁊ fuiis conq̃rentibus emo¬
tum̃ta debita defferantur. tẽ heditatis¬
actore diuo adrano auo m̃o factum.
quo catum ẽ quio⁊ exquo tempore
euicta ħeditate restitiu debet non so¬
lum adfisci causas s eciam ad pria¬
tos hereditatis pecitores ꝑtiner. ¶ mnu¬
ras ũo pecinuarum ance ntis contesta¬
cionemerdie uendicionis hedicanar
rerum ab eo fcẽ qui antea possidebat co¬
nectas nec non eciam fructus bone fidei
possessores reddẽ cogendi non funt nifiex
non sorum quos ꝑceperint s eciamquos
ꝑciperẽ poterant qm̃usuras p̃cii rerim
antelitis.ꝯ. uendutarum ex die contes

Expanded text:
s dote dicatur exhausta, concordare legibus promptum est, ut ad exemplum inofficiosi testamenti adversus dotem inmodicam exercendae actionis copia tribuatur et filiis conquerentibus emolumenta debita deferantur. Datuctore divo Hadriano avo meo factum, quo cautum est, quid et ex quo tempore evicta hereditate restitui debeat, non solum ad fisci causas, sed etiam ad privatos hereditatis petitores pertinet. Vsuras vero pecuniarum ante litis contestationem ex die venditionis hereditarium rerum ab eo factae qui antea possidebat collectas nec non etiam fructus bonae fidei possessores reddere cogendi non sunt, nisi enon solum quos perceperunt, sed etiam quos percipere poterant, quam usuras pretii rerum ante litis cont
Abbreviated transcription (Latin):
oribus eiusdem hereditatis exsoluisse tẽ
bona fide ꝓbaĩus. nam repeti a creditorid̃
qui suum receperant non pot̃.¬
ancipati non morers cuiꝰ comodum a te
ꝑtin̾e dicis iudice statut᷑o an ap̃fidialib
actis discedendum sie qui ei s nitoros
dedit cum intua potestate negarent᷑ ẽẽ¬

Expanded text:
oribus eiusdem hereditatis exsolvisse te bona fide probaveris: nam repeti a creditoribus, qui suum receperint, non potancipati non moreris, cuius commodum ad te pertinere dicis, iudice statuturo, an a praesidalibus actis discedendum sit, qui eis tutores dedit, cum in tua potestate negarentur e
Abbreviated transcription (Latin):
ne uinũsas faciatates suas. dum ã¬
gerer irebus humanis fcĩs donaci¬
onibus siueiquosdam hibos sine ĩ
extraneos exausit ac postea uos ex
duabus unciis fecit heredes easq
legatis. ⁊ fidi comissis ex manire gesti
utpote quariam partem non haben¬
tibus. desideratis.
mp̃. ual: Uater si cẽ patrimonium
suum mpetuquodam in mense ub̾¬
alitatis infalium effudit aut inpotest¬
ate eius ꝑmansit ⁊ arbitri familiarcii
officio congruit ut tibi quartam debi¬
te ab intestato peticionis prestet inco¬
iumẽ aue si antea emancipatus fu¬
erit ⁊ quia donacio non indiget. alieõ
amincilo s suis uirib intitur np̃
constituiciones. is qui ꝓiunciam reg̃
ad simislitudinem ĩ officios querelẽ a¬
upalium tibi equitatis inꝑciet.
d. ¶ recibus quid̃ tins ꝓpoĩta rescͥp¬
ta eos parentes denotant qni cum ftõ¬
testamento uiui patrimonium suum
inmensis donaciomibus exmnanissent.

Expanded text:
sas facultates suas, dum ageret in rebus humanis, factis donationibus sive in quosdam liberos sive in extraneos exhausit ac postea vos ex duabus unciis fecit heredes easque legatis et fideicommissis exinanire gestivutpote quartam partem non habentibus desideratis.ae. Pater si omne patrimonium suum impetu quodam immensae liberalitatis in filium effudit, aut in potestate is permansit, et arbitri familiae erciscundae officio congruit, ut tibi quartam debitae ab intestato portionis praestet incolumem, aut emancipatus fuerit, et, quia donatio non indiget alieno adminiculo, sed suis viribus nititur, iuxta constitutiones is qui provinciam regit ad similitudinem inofficiosi querellae auxilium tibi aequitatis impertiet.. Precibus quidem tuis proposita rescripta eos parentes denotant, qui, cum testamento facto vivi patrimonium suum immensis donationibus exinanissent,
Abbreviated transcription (Latin):
aseronas suotuntatem cius non ar¬
ptinec unficio etatis adĩsus hecui¬
uaripotis noc tm̃ tos apatre datar fidei¬
comum continent quantum ad fu¬
monendam querelam iufficiat deen¬
onmtate conaciomim adexempiũi¬
ofticiositestamitipreses ꝓrincie unis¬
dicionis sue partes enꝰbebir.

Expanded text:
ius non agnovisti nec beneficio aetatis adversus haec iuvari poteris nec tantum dos a patre data et fideicommissum continent, quantum ad submovendam querellam sufficiat, de enormitate donationum ad exemplum inofficiosi testamenti praeses provinciae iurisdictionis suae partes exhibebit.