comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hostes laborauerat in uidiã perto¬
lit. Qui contra eũ iustiniano augusto
et eius coniugi sophie in hec uer¬
ba suggesserunt dicentes. Quia
expedierat romanis gothis potis
seruire quã grecis ubi narsis eu¬
nuchus imperat et nos seruitio
prȩmit. et hec noster pussimus
princeps ignorat Aut libera nos
de manu eius aut. certe ei cruita¬
tẽ romanã et nos metipsos genti¬
bus tradipius. Eãque hoc nar¬
sis audisser. hee brciter retulit
uerba. Simale feci cũ romanis.
malũ inueniã. Tunc augustus ad
tim in italiã longinũ p̾fectum
mit teret. qui narsetis locũ ob¬
tineret. Harsis uero his cogni¬
tis. ualde pertimuit: Et in tan¬
tũ maxime ab eadẽ sophia au¬
gusta territus est. ut regredi ul¬
tra constantinopoli non aude¬
ret. Eui illa int cętera quia
eunuchus erat haec fertur man¬
dasse. ut eũ puellis in genitio la¬
narũ faceret pensa diuidere:
Ad que uerba narsis dr̃ haec respon¬

Expanded text:
hostes laboraverat, invidiam pertuhostes laboraverat, invidiam pertulit. Qui contra eum Iustiniano augusto et eius coniugi Sophiae in haec verba suggesserunt, dicentes quia: 'Expedierat Romanis, Gothis potius servire quam Grecis, ubi Narsis eunuchus imperat et nos servitio premit; et haec noster piissimus princeps ignorat. Aut libera nos de manu eius, aut certe et civitatem Romanam et nosmet ipsos gentibus tradimus'. Cumque hoc Narsis audisset, haec breviter retulit verba: 'Si male feci cum Romanis, male inveniam'. Tunc augustus in tim in Italiam Longinum praefectum mitteret, qui Narsetis locum obtineret. Narsis vero, his cognitis, valde pertimuit; et in tantum maxime ab eadem Sophia augusta territus est, ut regredi ultra Constantinopolim non auderet. Cui illa inter cetera, quia eunuchus erat, haec fertur mandasse, ut eum puellis in genicio lanarum faceret pensa dividere. Ad quae verba Narsis dicitur haec respon
Abbreviated transcription (Latin):
sor & tamen iusũ oculorũ su¬
perabant cadauera inortuorũ
astoralia loca uersa fueratit in
sepultura hominũ. Et habita¬
cula humana facta fuerant
confugia bestiarũ. Et hȩc quidẽ
mala uttra italiã tantũ usq ad
fines gentiũ a la mannoru & ba¬
ioariorũ solis romanis accideruns
Inter hec iustiniano principe uita
decedente. lustinus minor rẽ pu¬
blicã apud constantinopolim re¬
gendã suscepit. His quoq tẽpo¬
ribus narsis patricius qui ad om̃a
studia uigilabat. uitalẽ epm̃
altine ciuitatis qui ante annos
plurimos ad francorũ regnũ con¬
fugerat hoc est ad agonthiensẽ
ciuitatẽ. tandẽ conprehensũ apud
siciliã exilio damnauit.
gitur deleta ut dictũ est uelsu¬
perata narsis om̃i gothorũ gente
his quoq de quibus diximus pa¬
rimodo deuictis dũ multũ auri
siue argenti seu ceterarũ specieru
diuitias ad quisisset. magnã aro¬
manis pro quibu multa contraeoꝵ

Expanded text:
sor, et tamen visum oculorum susor, et tamen visum oculorum superabant cadavera mortuorum. Pastoralia loca versa fuerant in sepulturam hominum, et habitacula humana facta fuerant confugia bestiarum. Et haec quidem mala intra Italiam tantum usque ad fines gentium Alamannorum et Baioariorum solis Romanis acciderunt. Inter haec Iustiniano principe vita decidente, Iustinus minor rem publicam apud Constantinopolim regendam suscepit. His quoque temporibus Narsis patricius, cuius ad omnia studium vigilabat, Vitalem episcopum Altinae civitatis, qui ante annos plurimos ad Francorum regnum confugerat, hoc est ad Agonthiensem civitatem, tandem conprehensum aput Siciliam exilio damnavit. 5. Igitur deleta, ut dictum est, vel superata Narsis omni Gothorum gente, his quoque de quibus diximus pari modo devictis, dum multum auri sive argenti seu ceterarum specierum divitias adquisisset, magnam a Romanis, pro quibus multa contra eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Cerneres pride̾ uillas seu castra
repleta agminibus homini
postera ueri die uniuersis fu¬
gientibus cuncta e̾e in sumn
silencio Fugiebant filii. cada¬
uera in sepulta parentũ re¬
linquentec. Parentes obliti.
pietatis uscera. natos relin¬
queb an aestuantes. Sique forte
antiqua pietas ꝑ stringebat ut
uelit sepelire. ꝑximu. restabat
ipse insepultus. Et dũ obseque¬
batur. perimebatur. Dũ fu¬
neri obsequui pͥbebat ipsius fu¬
nus sine obsequio manebat
ideres scłm in antiqũ redactũ
silentiũ. Nulla uox in rure:
nullus pastorũ sibilus. nullȩ
insidie bestiarũ in pecudibs.
nulla dãna in domesticis uolu¬
cribus Sata transgressa me¬
tendi tepus intacta expecta¬
bant messorẽ. Uinea amissis fo¬
lus radiantibis uus in lesa mane¬
bat hieme ꝓpinquante. Noctur¬
nis seu diurnis horis ꝑ sonabat
tuba bellantiũ: Audiebatur a
pluribis quasi murmur exerci¬
tus Nulla erant uestigia cͥome¬
antiũ. Hullus cernebatur p̃ cur¬

Expanded text:
Cerneres pridem villas seu castra Cerneres pridem villas seu castra repleta agminibus hominum, postera vero die universis fugientibus cuncta esse in summo silentio. Fugiebant filii, cadavera insepulta parentum relinquentes , parentes obliti pietatis viscera natos relinquebant aestuantes. Si quem forte antiqua pietas perstringebat, ut vellit sepelire proximum, restabat ipse insepultus; et dum obsequebatur, perimebatur, dum funeri obsequium praebebat, ipsius funus sine obsequio manebat. Videres seculum in antiquum redactum silentium: nulla vox in rure, nullus pastorum sibilus, nullae insidiae bestiarum in pecudibus, nulla damna in domesticis volucribus. Sata transgressa metendi tempus intacta expectabant messorem; vinea amissis foliis radiantibus uvis inlaesa manebat hieme propinquante. Nocturnis seu diurnis horis personabat tuba bellantium, audiebatur a pluribus quasi murmur exercitus. Nulla erant vestigia commeantium, nullus cernebatur percus
Abbreviated transcription (Latin):
militũ uirũ bellicosii & forte
uniuersos itali& fines obtinuit
Hic narsis prius quidẽ cartularis
religione catholicis in paupe¬
ꝓfusis qua armis bellicis incto¬
iriã obtineret
uius temporibus in ꝓiuncia
p cipue liguriae maxima pesti¬
lentia exorta est. Subito eñi
apparebant queda signacula
perdomos. hostia uasa uel uel¬
uestimenta. Que siquis uoluiss&
abluere. magis magis que appa¬
rebant. Post annũ uero ex ple¬
tũ. ceperunt nasci in ingiuni¬
bs hominu uel in aliis delicatio¬
ribs locis glandule in modũ nu¬
cis seu dactuli quas mox sub¬
sequebaitur febriũ in tolerabi¬
lis aestus ita ut in triduo hon
extingueretur. Sin uero aliqͥs
triduum trans egisset. habebat
spem uiuendi Erant aut ubiꝙ
luctus ubiq lacrumȩ. Nã ut
uulgi rumor habebat. fugiens
cladem uitare relinquebantur
domus desertȩ habitatorib
solis catulis domũ seruantibus
Peculia sola remanebant inpas¬
cuis. nullo ad stante pastore

Expanded text:
militum, virum bellicosum et fortem, militum, virum bellicosum et fortem, universos Italiae fines obtinuit. Hic Narsis prius quidem chartularius religione catholicus, in paupeprofusis quam armis bellicis victoriam obtineret. 4. Huius temporibus in provincia praecipue Liguriae maxima pestilentia exorta est. Subito enim apparebant quaedam signacula per domos, hostia, vasa vel vestimenta, quae si quis voluisset abluere, magis magisque apparebant. Post annum vero expletum coeperunt nasci in inguinibus hominum vel in aliis deligatioribus locis glandulae in modum nucis seu dactuli, quas mox subsequebatur febrium intolerabilis aestus, ita ut in triduo homo extingueretur. Sin vero aliquis triduum transegisset, habebat spem vivendi. Erat autem ubique luctus, ubique lacrimae. Nam, ut vulgi rumor habebat, fugientes cladem vitare, relinquebantur domus desertae habitatoribus, solis catulis domum servantibus. Peculia sola remanebant in pascuis, nullo adstante pastore.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in capania hiemare dispo¬
suit tandẽ in loco cui tannetu
nomen est graui bello a nar¬
sete superatus extinelus est
Amingus uero dũ uuidin gotho¬
rũ comiti contrana sȩt̃e rebe¬
llanti auxiliũ ferre conatus fu¬
isset. utriq anarsci superati
suÑ Uiundin capius constanti¬
nopoli exiliatur anungus uero
qui ei auriliũ pbuerat narsetis ai¬
gladio ꝑimitur. Tercius quoq fran¬
corũ dux nomine leirtharius bue¬
cellini germanis dũ multa p̃da
onustus ad patria cuperet re¬
uerti. int̾ ueronã &. tridentũ iux¬
ta lacũ bena eii ꝓpͥa morte de¬
functus est :
Habuit nihil ominus narsis cer
qui ad huc deherulorũ stirpe
remanserat quos secũ initali¬
am ueniens simili modo a car
ad duxerat huc narsis fidelit̃
sibi primũ adherenti multa
beneficia contulit sed nouissi¬
me suꝑbr rebellẽ &regna¬
re&u cupientem bello supe¬
ratũ & captũ celsa detrabe sus¬
patritius ꝑ dagisteũ magistrũ

Expanded text:
cum in Campania hiemare dispocum in Campania hiemare disponeret, tandem in loco cui Tannetum nomen est gravi bello a Narsete superatus, extinctus est. Amingus vero dum Windin Gothorum comiti contra Narsetem rebellanti auxilium ferre conatus fuisset, utrique a Narsete superati sunt. Widin captus Constantinopolim exsulatur. Hamingus vero, qui ei auxilium praebuerat, Narsetis gladio perimitur. Tertius quoque Francorum dux, nomine Leutharius, Buccellini germanus, dum multa praeda onustus ad patriam cuperet reverti, inter Veronam et Tridentum, juxta lacum Benacum propria morte defunctus est. Habuit nihilominus Narsis certrum regem, qui adhuc de Herulorum stirpe remanserat, quos secum in Italiam veniens solum Odoacer adduxerat. Huic Narsis fideliter sibi primum adhaerenti multa beneficia contulit, sed novissime superbe rebellantem, et regnare cupientem, bello superatum et captum celsa de trabe suspatricius, per Dagisteum magistrum
Abbreviated transcription (Latin):
uersus totila gothorũ rege pparars
Cũ ĩa pridẽ larigobardos foederatos
haberet. legatos albo in diriga.
quatinus ei pugnaturo eũ gothis
auxilis ministraret. Tunc alboin
electa e sius mane direxit qui
romanis aduersũ getas suffragio
ferret qui per maris adriaticisine
in ttalia transuecti sotiati roma¬
nis pugna inierunt cũ gothis:
Quib usq ad int̾nicione pariter cx
totila sua rege deletis: honora¬
ti multis muneribus uictores
ad ꝓpria remearuN Om̃iq te¬
pore quo lango bardi pannoni¬
am possederunt. romane rei
pͥublice aduersũ ae mulos ad iul¬
tores fuerun Io is teporibu nar¬
sis &iã buccellino duci bellũ
intulit. Qũe theu debertus
rex francorũ cii in italia intro¬
isset reuersus domĩi ad gallad
cũ amingo alio duce ad subici¬
endã italia dereliquerat. Dui
buccellinus cũ pene tota ita¬
lia di reptionib uastar& &
theuberto suo regi de p̾da ita¬
liȩ munera copiosa conferrec

Expanded text:
versus Totilam Gothorum regem praeparans, versus Totilam Gothorum regem praeparans, cum iam pridem Langobardos foederatos haberet, legatos ad Alboin dirigit, quatenus ei pugnaturum cum Gothis auxilium ministraret. Tunc Alboin electam e suis manum direxit, qui Romanis adversus Getas suffragium ferrent. Qui per maris Adriatici sinum in Italiam transvecti, sociati Romanis pugnam inierunt cum Gothis; quibus usque ad internitionem pariter cum Totila suo rege deletis, honorati multis muneribus victores ad propria remearunt. Omnique tempore quo Langobardi Pannoniam possederunt, Romanae rei publicae adversus aemulos adiutores fuerunt. 2. His temporibus Narsis etiam Buccellino duci bellum intulit. Quem Theudepertus rex Francorum, cum in Italia introisset, reversus ad Gallias, cum Amingo alio duce ad subiciendam Italiam dereliquerat. Qui Buccellinus cum pene totam Italiam direptionibus vastaret et Theudeperto suo regi de praeda Italiae munera copiosa conferret,
Abbreviated transcription (Latin):
et de benedicto papa
De felice episcopo tariusiano
pientissimo uiro
Quomodo alboin uenecias  ꝓunxx Q¬
ciã coepit.¬
De quinta ꝓiuntia italiȩq̃ alpes xx¬
cotidie appellant᷑. & de sexta
que tuscia dicit᷑.
De campania septima italie piun¬
cia & de lucania siue fabritia
que est octaua
ꝓiuntia. & de piceno que du¬
decima conputatup.
Ce ualeria & nursia que ꝓter
lia est septima decima corsica
octaua decima sardinia.
b qua causam aliqua pars itali&
gallia cis alpna uocantur.
Quomodo albuin in mediolanũ¬
Quomo do ticinensis ciuitas tribs
annis obsessa est. & quia lango¬
bardi tustĩa in uaserunt.
coniugis ab helmechis intͣ fectus ẽ.
Quia hel mechis regnare uoluit
te albsuindã cũ lango bardorũ
thesanro imperatori direxerit¬
Quomodo duces lango bardorũ ꝑ decẽ
annos sine rege fuerunt ꝑ quos
langobardorũ uictorie persona¬
rent. narsis charto laris imperialis
qui tune pͣ erat italiȩ bellũ ad¬

Expanded text:
et de Benedicto papa et de Benedicto papa De Felice episcopo Tarvisiano,pientissimo viro. Quomodo Alboin Venetiarum provincia cepitDe quinta provincia Italiae, quae Alpes Cottiae appellantur, et de sexta, quae Tuscia dicitur. 17. De Campania septima Italiae provincia, et de Lucania sive Britia, quae est octava. 18. provincia , et de Piceno, quae duodecima conputatur. 20. De Valeria et Nursia, quae lia est, septima decima Corsica, octava decima Sardinia. 23. Ob quam causam aliqua pars Italiae Gallia Cisalpina vocatur, QuQuomodo Ticinensis civitas tribus annis obsessa est, et quia Langobardi Tusciam invaserunt coniugis ab Helmechis interfectus est. 29. Quia Helmechis regnare voluit,tem Alpsuindam cum Langobardorum thesauro imperatori direxit , etQuomodo duces Langobardorum per decem annos sine rege fuerunt, per quos Langobardorum victoriae personarent, Narsis chartularius imperialis, qui tunc praeerat Italiae, bellum ad
Abbreviated transcription (Latin):
archi ep̃s mediolinũ deserens ad
genuensem urbem confugit. Pui¬
lus quoq. patriartha annis duo¬
decĩ sacerdotiũ gerens ab hac lu¬
ce sub tractus est. Regendã quo¬
q ecclesiã ꝓ bino reliquit..i
icinensis eo tepore ciuitas ultra
tres annos obsidionẽ ꝑferens se
fortit̃ continuit. langobardorũ
exerettu non ꝓeul iuxti eã ab
occetali parte residente. In terĩ
albo in eiectis militibus in¬
uasit omia usque ad tusciã prt¬
ter roma & rauenna uel aliqua
cafella que erant in maris lit¬
tore constituta. Nec erii ninic
uirtus romanie. ut regis pofsint
quia a pestilintia que sub nar¬
sete fusta est plurimos in ligu¬
ria & uenetus extinxerat.
epost annũ que diximus fu¬
asse ubertgis famex̨ nimua in¬
gruens uniuersant italiã deuastabat
Certũ est aũt tane albo in multos
secũ erdiuersis quas uel alireges
uel ipse ocperat gerib aditaliam
adduxisse. Undetuisꝗ hodie corum
ulgras. sarmatis. pdimomos. sua¬

Expanded text:
archiepiscopus Mediolanum deserens, ad archiepiscopus Mediolanum deserens, ad Genuensem urbem confugit. Paulus quoque patriarcha annis duodecim sacerdotium gerens, ab hac luce subtractus est regendamque ecclesiam Probino reliquit. 26. Ticinensis eo tempore civitas ultra tres annos obsidionem perferens, se fortiter continuit, Langobardorum exercitu non procul iuxta ea ab occidentali parte residente. Interim Alboin, eiectis militibus, invasit omnia usque ad Tusciam, praeter Romam et Ravennam vel aliqua castra quae erant in maris litore constituta. Nec erat tunc virtus Romanis, ut resistere possint, quia et pestilentia, quae sub Narsete facta est, plurimos in Liguria et Venetiis extincxerat, et post annum, quem diximus fuisse ubertatis, fames nimia ingruens universam Italiam devastabat. Certum est autem, tunc Alboin multos secum ex diversis, quas vel alii reges vel ipse ceperat, gentibus ad Italiam adduxisse. Unde usque hodie eorum Vulgares, Sarmatas, Pannonios, Sua
Abbreviated transcription (Latin):
ce qui eã antiquitus inuasit no¬
men accepit. Siue ob hoc ita¬
lia dicitur quia mag¬
ni in ea boues hoge itili haben¬
tur. Ab eo nãq qđ est italus
per diminutione lic& una lit¬
tera addita altera ĩmutata ui¬
tulus appellatur. XXIIII.¬
tilia a tiã ausonia dr̃ ab ause¬
no ulixis filio: Primitus tam̃
beneuentana regio hoc nomi¬
ne appellata est. Postea uero
tota sic cepit italia uocitari.
Dicitur quoq &iã latiũ italia
ꝑeo quod saturnus iouẽ suũ
filiũ fugiene intra eã inuenis¬
sa latebrã. Igitur p̾ost quã
de italie prouintus uel ipsius
nomine intra qua res gestasde¬
se ribimus sufficientes edictũ ẽ.
nunc ad istoriȩ ordinẽ redeams
Albom igitur liguriã in troiens
in dictione in gredientẽ tertia
ertio nonas septembris sub tẽpo¬
ribus honorati archi ep̃i me¬
dio lanũ ingressus est De hinc
uniuersas ligurie ciuitates: Pre¬
ter has que in litore maris sunt
posite coepit. honoratus uero

Expanded text:
ce, qui eam antiquitus invasit, noce, qui eam antiquitus invasit, nomen accepit. Sive ob hoc Italia dicitur, quia magni in ea boves, hoc est itali, habentur. Ab eo namque quod est italus per diminutionem, licet una littera addita altera immutata vitulus, appellatur. Italia etiam Ausonia dicitur ab Ausono, Ulixis filio. Primitus tamen Beneventana regio hoc nomine appellata est; postea vero tota sic coepit Italia vocitari. Dicitur quoque etiam Latium Italia, pro eo quod Saturnus Iovem, suum filium, fugiens, intra eam invenisset latebram. – Igitur postquam de Italiae provinciis vel ipsius nomine, intra quam res gestas describimus, sufficienter est dictum, nunc ad historiae ordinem redeamus. 25. Alboin igitur Liguriam introiens, indictione ingrediente tertia, tertio Nonas septembris, sub temporibus Honorati archiepiscopi Mediolanum ingressus est. Dehinc universas Liguriae civitates, praeter has quae in litore maris sunt positae, cepit. Honoratus vero
Abbreviated transcription (Latin):
uadecemna sardinte ponitur
est quod donatus gr̃a maticus
in expositione uirgilii mantu¬
am in gllia esse dixit. Indeque
ẽ quod in romana legitur ari¬
minũ in gallia constitutu:
Si quidem antiquissimo tepo
re brennus rex gallorũ qui
apud senonas regnabat. cii
trecents muli bus galloru
senonum ad italia uentt: łaq
usq ad seno galliaq a gellis
senonibus uociaia ẽ occii¬
pauit. Causa aut cur galli in
italia uenerunt. hac fuisse de¬
scribituri. Dũ eni uinũ degustas¬
sent ab italia delatũ. auidita te
uni in lecti ad italiã transsie¬
runt. Horũ centũ milia non
lo ge ad aclohos insula ꝓpe¬
tuli geoq. callorũ que in ita¬
lia remanserunt ticinũ medi
struentes ci salpinȩ gallie re¬
gioni nomen dederunt. Istiq
sunt galli senones qͥ oli urbẽ
romuleã inuaserunt. Sicut
enĩ dicimus galliã trasapina
pes est uocitamus cisalpina
talia quoq que has ꝓuintias
continet ab italo siculorũ du¬

Expanded text:
va decima Sardinia ponitur, va decima Sardinia ponitur, est quod Donatus grammaticus, in expositione Virgilii, Mantuam in Gallia esse dixit. Indeque est quod in Romana Historia legitur Ariminum in Gallia constitutum. Siquidem antiquissimo tere Brennus rex Gallorum, qui aput Senonas urbem regnabat, cum trecentis milibus Gallorum Senonum ad Italiam venit eamque usque ad Senogalliam, quae a Gallis Senonibus vocitata est, occupavit. Causa autem cur Galli in Italiam venerint haec fuisse describitur. Dum enim vinum degustassent ab Italia delatum, aviditate vini inlecti ad Italiam transierunt. Horum centum milia non longe a Delphos insula propemilia quoque Gallorum, quae in Italia remnstruentes, Cisalpinae Galliae regioni nomen dederunt. Istique sunt Galli Senones, qui olim urbem Romuleam invaserunt. Sicut enim dicimus Galliam Transalpinpes est vocitamus Cisalpinatalia quoque, quae has provincias continet, ab Italo Siculorum du
Abbreviated transcription (Latin):
mnabilis sertentia modis erit om̃ibus
tinena. Quarta decina. saminium
uiter unpaniam omare adriaticũ
apuliam  oepitata incipieis habetur:¬
nhac sunt urbes theate aufidena
hissernia a antiquitate consuta
samniu aqua tota ꝓuncia nomi¬
natur & ipsa harũ pro uintia¬
rii caput ditissima bene uen¬
tus: Porro samnies nomen acce¬
pere olim abhastis quas ferre
solebant quasq greci samia
appellant: Iuin ta decima ꝓ uin¬
tiarũ est apulia cum sotiata
sibi calabria In tra qua est
regio salentina haec ab occi¬
dente ił africo hab& samniu
& lucania. Asolis uero ortui.¬
adriatico pelago finitur. Haec
habet urbes satis opulentas
luceria sepontũ canusiũ a¬
gerentiã brundisiũ & tarentũ
& in sinistro italie cornu quod
quinquaginta milibus exten¬
ditur apta mercimo nus ydro¬
ntũ. Apulia aut aperditione
nominatur. Citius enĩ ibi so¬
lis feruoribus terre uirentia
perduntur. Sexta decima ꝓ¬
Septima decima corsiea. Octa¬

Expanded text:
onabilis sententia modis erit omnibus onabilis sententia modis erit omnibus tenenda. Quarta decima Samnium inter Campaniam et mare Hadriaticum Apuliamque, a Piscaria incipiensdenam, Hisernia et antiquitate consumpta Samnium, a qua tota provincia nominatur, et ipsa harum provinciarum caput ditissima Beneventus. Porro Samnites nomen accipere olim ab hastis, quas ferre solebant quasque Greci saynia appellant. 21. Quinta decima provinciarum est Apulia, cumsociata sibi Calabria. Intra quam est regio Salentina. Haec ab occidente vel africo habet Samnium et Lucaniam, a solis vero ortu Hadriatico pelago finitur. Haec habet urbes satis opulentas, Luceriam, Sepontum, Canusium, Agerentiam, Brundisium et Tarentum et in sinistro Italiae cornu, quod quinquaginta milibus extenditur, aptam mercimoniis Ydrontum. Apulia autem a perditione nominatur; citius enim ibi solis fervoribus terrae virentia perduntur. 22. Sexta decima Septima decima Corsica. Octa
Abbreviated transcription (Latin):
exaltera uero parte adriaticũmare:
Haec usq ad fluuium piscariã ꝑtendit.
in quasunt ciuitates. firmus. alculus.
& pinnis. & uetustate consũpta adria
quae adriatico pelago nomendedit:
Huius habitatores cum a sabinis illuc
ꝓperarent: In eorũ uexillo picus con¬
sedit. Atq hac decausa picenis norien
accepit: Porro tercia decima ualeria
uiest nursia adnexa. inter umbriam
& cãpaniam picenumq consistit. quae
ab oriente samnitũ regionẽ adtingit:
Iuius pars occidua quȩ ab urbe roma
initium capit. olim abetruscorum
populo e truria dicta est. Haechabx
urbes. tiburim. carsilis. reate. furconã.
& amiternum. regionẽq: marsorum.
& eorũ lacũ qui fucinus appellatur:
Marsorum quoq regionem ideo intra
ualeriam prouintiam esticonputari.:
quia incatalogo ꝓiunciarũ italiar.
minime abantiquis descripta est
Si quis aut̃ hanc ꝑse ꝓiuntiam eẽ
ueraratione conpbauerit. huiusrati¬

Expanded text:
ex altera vero parte Hadriaticum mare. ex altera vero parte Hadriaticum mare. Haec usque ad fluvium Piscariam pertendit. In qua sunt civitates Firmus, Asculus et Pinnis et iam vetustate consumpta Hadria, quae Hadriatico pelago nomen dedit. Huius habitatores cum a Savinis illuc properarent, in eorum vexillo picus consedit, atque hac de causa Picenus nomen accepit. 20. Porro tertia decima Valeria, cui est Nursia adnexa, inter Umbriam et Campaniam Picenumque consistit. Quae ab oriente Samnitum regionem adtingit. Huius pars occidua, quae ab urbe Roma initium capit, olim ab Etruscorum populo Etruria dicta est. Haec habet urbes Tiburim, Carsiolis et Reate, Furconam et Amiternum regionemque Marsorum et eorum lacum qui Fucinus appellatur. Marsorum quoque regionem ideo intra Valeriam provinciam aestimo conputari, quia in catalogo provinciarum Italiae minime ab antiquis descripta est. Si quis autem hanc per se provinciam esse vera ratione conprobaverit, huius rati
Abbreviated transcription (Latin):
diuidunt. In qua sunt ciuitages fe¬
ronianus. & omont̾e belliũ. bobiũ
& urbinũ. nec non & nopidũ quod
uerona appellatur. Alpes aut appen¬
nine dicte sunt. apunicis. eo quod
hannibal & eius exercitus per easdẽ
rom̃a tendentes transitu habuerum
git. haec quoque locupletibus urbi¬
buş decoratur. Placentia scilicd par¬
maque regio & bonnonia corneliiq
foro ciuus castrum imolas appella tͥ
E xtiterunt quoque qui emiliã &
ualeria nursiãq uña ꝓuntĩa di¬
cerent. Sed horũ sententia stare
non potest quia inter emiliã &
flaminia que int̾ appenninas
in qua nobilissima urbiũ rauen¬
na & quinq alie ciuitates con¬
sistunt que greco uocabulo pen¬
tapolim appellantur. Constat
aut aureliã enuliaq &. fla mini¬
a a constratisiuͥs que ab tirhe ro¬
ma ueniunt & ab eorũ uocabu¬
lis aquibus̨ sunt constratęti¬
libus nominibus appellari: Post flam¬
muniam. duo decima picenus occurrit:
habens ab austro appenninos montes.

Expanded text:
dividunt. In qua sunt civitates, Ferronianus, et Montepellium, Bobium, et Urbinum, necnon et oppidum quod Verona appellatur. Alpes autem Appenninae dictae sunt a Punicis, hoc est, Hannibale, et ejus exercitu, qui per easdem Romam tendentes transitum habuerunt. git. Hec locupletibus urbibus decoratur: Placentia scilicet Parmaque, Regio et Bononia Corneliique Foro, cuius castrum Imolas appellatur. Extiterunt quoque qui Emiliam et Valeriam Nursiamque unam provinciam dicerent. Sed horum sententia stare non potest, quia inter Emiliam etFlaminia, que inter Appenninas In qua nobilissima urbium Ravenna et quinque aliae civitates consistunt, quae Greco vocabulo Pentapolim appellantur. Constat autem, Aureliam Emiliamque et Flamminiam a constratis viis, quae ab urbe Roma veniunt, et ab eorum vocabulis a quibus sunt constratae talibus nominibus appellari. Post Flamminiam duodecima Picenus occurrit, habens ab austro Appenninos montes,
Abbreviated transcription (Latin):
Dua bone bella monens. exẽplis pectora firmas
rimus in armaruis. duxbone bolla monens.
Congruo signadedit. uito consortia linquens
Ad uitam ꝓperans. congrua signa dedit
Psal micen assiduus nũquã dabat ociaplectro.
Sacraniens obiit. psal micenassiduus
Mens quils una fuit tumuloret ment̃ eodem
Gloria par retin&. mensquib una fuit
Splendida uisa uiaẽ. facib: stipata coruscis
Quasacer ascendit . splendida uisa uia est.
Rupea septa petens. nacta est errores alut̃
Errorem euasit. rupea septa petens
Exul in ops tenuis. poemata parua dedit.
Sintp̃cor apta tibi caelestis tramitis index
Obene dicte pater. sint p̃cor apta tibi¬

Expanded text:
Dux bone, bella monens exemplis pectora firmasDux bone, bella monens exemplis pectora firmasrimus in arma ruis, dux bone, bella monens. Congrua signa dedit, vitae consortia linquens, Ad vitam properans, congrua signa dedit. Psalmicen assiduus, nunquam dabat otia plectro, Sacra canens obiit, psalmicen assiduus. Mens quibus una fuit, tumulo retinentur eodem, Gloria par retinet, mens quibus una fuit. Splendida visa via est, facibus stipata coruscis: Qua sacer ascendit, splendida visa via est. Rupea septa petens, nacta est errore salutem: Errorem evasit, rupea septa petens.Exsul, inops, tenuis, poemata carmina parva dedit. Sint precor apta tibi, coelestis tramitis index, O Benedicte Pater, sint, precor, apta tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Curp̃cor undetimes stillã prȩbere lechiti
Dolia certe fluunt. cur p̾cor unde times
Unde medelatib spes ẽ cum nulla uiuendi
Quisemꝑ times unde medelatibi
Ah lacrimande senex hostili concidis ictu.
Ictus. sed resipis. ahmiserande senex.
Barbara loramanus ignaras criminis arcent
Sponte sua fugiunt. barbara lora manus
Ille supb equo reboans. damore minaci
Stratus humiretubat. ille superbus equo.
Colla pat̃na ferunt. extincti uiscera nati.
Uiuentemnatum. colla pat̃na ferunt
Omnia iuncit amor. uincx soror imbrebeatũ
Somnus ab est oculis. omnia uincitamor.
Simplicitate places. instar petit alta colũbe
Regna polipene trat. simplicitate placens
Omnis & apte dõ mundus cuipanditur omis
Uodita quilustras. omnis& apte dõ
l̃ meus orbis hab& iustũ super xtheranantẽ
Quempius ussit amor. flam meus orbis hab&.
Ter uocitatus ad est. testisnouitatis habenđ.
Carus amore patris. ter uocitatus ad est

Expanded text:
Cur, promoconde, times stillam praebere lechiti? Cur, promoconde, times stillam praebere lechiti? Dolia, cerne, fluunt; cur, promoconde, times? Unde medela tibi, spes est cur nulla salutis? Qui semper perimis, unde medela tibi? Ah lacrimande senex, hostili concidis ictu; Ictu sed resipis, ah lacrimande senex. Barbara lora manus ignaras criminis arcent; Sponte sua fugiunt barbara lora manus. Ille superbus equo reboans clamore minaci, Stratus humi recubat ille superbus equo. Colla patema ferunt extincti viscera nati; Viventem natum colla paterna ferunt. Omnia vincit amor; vinxit soror imbre beatum; Somnus abest oculis; omnia vincit amor. Simplicitate placens instar petit alta columbae; Regna poli penetrat simplicitate placens. O nimis apte Deo, mundus cui panditur omnis, Abdita qui lustras, o nimis apte Deo! Flammeus orbis habet iustum super aethera nantem; Quem pius ussit amor, flammeus orbis habet. Ter vocitatus adest testis novitatis habendus; Carus amore patris ter vocitatus adest.
Abbreviated transcription (Latin):
Gens eadẽ reparat om̃ia septa gregis
Fraunis amice puer suado captariᷤᷤ abydro
Udro non caperis fraudis amice pues
Pellitur: Atrafames. delatis coelitus aescis
Mil ominusmentis. pellitur atra fames
Pectora cuncta stupent. qđ erassine corpore
Uocis adimperiũ. tẽpnunt dare frenaloqueł
Ebustis fugiunt. uocis ad imperium.
Uocis adimperiũ. sacris non eẽ sinuntur
Inter sunt sacris. uocis ad imperium.
Tellus hiulca sinu. corpus ꝓpellit humatir
Iussa tenet corpus. tellus hiulca sinu.
Perfidus ille draco. mulc& ꝓperare fugacẽ
Sistit iter uetitum. perfidus ille draco
Exitiale malũ capitis decussit honore
It procul impiriis. exitiale malum.
Fulua metallapius nec hab& ꝓmittitaegenti
Celitus excepit. fulua metalla pius
Tumiserande cutẽ. uariant cui fella colubrȩ
Incolumem recipis. tumiserande cutem
A spera saxa uitrũ rapiunt. nen frangere pog̃
In laesum seruant. aspera saxa iuitrum.

Expanded text:
Gens eadem reparat omnia septa gregis. Gens eadem reparat omnia septa gregis. Fraudis amice puer, suado captaris ab ydro; Ydro non caperis, fraudis amice puer. Pellitur atra fames delatis caelitus escis; Nilominus mentis pellitur atra fames. Pectora cuncta stupent, quod eras sine corporeVocis ad imperium tempnunt dare frena loquelis; E bustis fugiunt vocis ad imperium. Vocis ad imperium sacris non esse sinuntur; Intersunt sacris vocis ad imperium. Tellus hiulca sinu corpus propellit humatum; Iussa tenet corpus tellus hiulca sinu. Perfidus ille draco mulcet properare fugacem; Sistit iter vetitum perfidus ille draco. Exitiale malum capitis decussit honorem; It procul imperiis exitiale malum. Fulva metalla pius, nec habet, promittit egenti; Caelitus excepit fulva metalla pius. Tu miserande, cutem variant cui fella colubrae, Incolumem recipis, tu miserande, cutem. Aspera saxa vitrum rapiunt, nec frangere possunt; Inlaesum servant aspera saxa vitrum.
Abbreviated transcription (Latin):
Perfida cordagent̃. stimulis agitatamalignis
Turtareis flammis. perfida corda gemunt
Fert Alim̃ta corax. digitis oblatabengnis
Dira ꝓcul iussus. fert alimenta corax
Colitus ad traheris. irris amoenape tens
Anguis iniq furis luco spoluatus &aris
Amissis populis. anguis miq furis
Im ꝓbe sessor abi sine dent᷑ mar moramuris
Cogeris imperio. Improbe sessor abi.
Cernitur inis edax. falsisꝓ i surgereflãmis
Nec tibigẽ mamicans. ernit᷑ ignis edax.
Dũ struit᷑ paries lacerant᷑ uiscera fratris
Sospes ad est frater dũ struitur paries
Abdita facta patent patulo ꝓdunt̃ edaces
Mluneris accepti. abdita facta patent:
Seue crranne tue frustrant̃ retia fraudis
Irena capis uite sȩue tiranne tue.
Moenia celsa nume nullo subruent᷑ ab oste
T urbo ait euertet męnia celsa nume
Plec teris hoste graui ne lites uniꝰ ad ur̃a
Mune ra fers aris plecteris hofte graxi:
Omnia septa gregis prȩscituẽ traditagenti

Expanded text:
Perfida corda gemunt stimulis agitata malignis Perfida corda gemunt stimulis agitata malignis Tartareis flammis perfida corda gemunt. Fert alimenta Corax digitis oblata malignis; Dira procul jussus, fert alimenta Corax.Coelitus attraheris, lyris amoena petens. Anguis inique furis loco luco spoliatus et aris; Amissis populis, anguis inique furis. Improbe sessor abi, sine dentur marmora muris; Cogeris imperio, improbe sessor abi. Cernitur ignis edax falsis insurgere flammis, Nec tibi, gemma micans, cernitur ignis edax. Dum struitur paries, lacerantur viscera fratris, Sospes adest frater, dum struitur paries. Abdita facta patent, patulo produntur edaces, Muneris accepti, abdita faSaeve tyranne, tuae frustrantur retia fraudis; Frena capis vitae, saeve tyranne, tuae. Moenia celsa Numae nullo subruentur ab hoste; Turbo, ait, evertet moenia celsa Numae. Plecteris hoste gravi, ne lites munus ad aram; Munera fers aris; plecteris hoste gravi. Omnia septa gregis praescitum est tradita genti;
Abbreviated transcription (Latin):
Nilminus ama fides signat adee dapes
Orgurite colit xp̃o quia commodat aurẽ
Abstemium pascens orgia rite colit:
abula grataferunt auidiadspelea subulci
Pec toribus laetis. pabula grata ferunt.
Ignis abigne perit. lacerant dũ uiscerasentes
Carneus aethereo ignis abgneperit
Pestis iniqui latens ꝓculẽ dephensa sigtr
Nontulit armacrucis pestis un qualatens
Fena flagra uatã sistunt moderamine mentẽ
Exeludunt pestẽ. lenia flagra uagam¬
V nda perhennis aquae natiuo emarmoren
Arida corda ritat. unda perhennis aquae
Gurgitis una calrbs capulo diuul sepetisti
Oeseris alta petens. gurgitis ima calrbs
ussa paternagerens dilapsus currit inȩquor
Surrit uectus aquis. lussa pater nagerens
Ebuit undauiã propto ad p̃cepta magistri
Cur sorugnaro. praebuit unda uiam
Tu quoq paruepuer raperis ne coccidis undis
Testis ad esuerax. tuquoq par uepuer

Expanded text:
Nilminus alma fides, signat adesse dapes. Nilminus alma fides, signat adesse dapes. Orgia rite colit, Christo qui accommodat aurem, Abstemium pascens, orgia rite colit. Pabula grata ferunt avidi ad spelaea subulci, Pectoribus laetis, pabula grata ferunt; Ignis ab igne perit, lacerant dum viscera sentes, Carneus aethereo, ignis ab igne perit. Pestis iniqua latens, oculo est deprehensa sagaci, Non tulit arma crucis, pestis iniqua latens. Lenia flagra vagam sistunt modestimine moderamine mentem Excludunt pestem, lenia flagra vagam. Unda perennis aquae, nativo e marmore manat, Arida corda rigat unda perennis aquae. Gurgitis ima Chalybs capulo divulse petisti, Deseris alta petens, gurgitis ima Calybs. Jussa paterna gerens dilapsus currit in aequor, Currit vectus aquis, jussa paterna gerens. Praebuit unda viam, prompto ad praecepta magistri, Cursoris ignaro, praebuit unda viam. Tu quoque, parve puer, raperis nec occidis mergeris undis, Testis ades verax, tu quoque, parve puer.
Abbreviated transcription (Latin):
gula distica elegia come tro hocmo¬
Ordiar unde tuos sacer obenedicte triũphos
Virtutui cumulos. Ordiar unde tuos:
Eugebeate pat̃ meritũ qui nomine ꝓdis
Fulgida lux soec li. eugebrate pater
Nursia plaudesatis tanto sublimis alimmno
Astra ferens mundo. xur sia plaude satis
Opuerile decus transcendens morib annos
Exuperans senes. Opuerile decus
Elos para dysetuus de spex̃ flori damundi
Spreuit opesromae. Flospara dy setuus
Elas pedagoga tulit dirẽptum pectore tristi
Paetare formatum. uaspedagoga tulit:
Vlrbȩ uocam̃ habens. trronẽ cautib abdit
Ferc pietatis opem. urbe uocam̃ habens
Laudib antra sonat. mor talib abditac̃tis
Cognita xp̃e tibi laudibus antrasonat
Frigora flabraniues fers trib in pigeranims
Tempnis amore dĩ. frigora flabra niues
Fraus ueneranda placc: pietatis furta ꝓbant᷑
Qua sacer altuserat. fraus ueneranda plac&
Signat adeẽdapes agapes selliuidus obstat

Expanded text:
gula disticha, elegiaco metro hoc moOrdiar unde tuos, sacer o Benedicte, triumphos? Virtutum cumulos ordiar unde tuos? Euge, beate Pater, meritum qui nomine prodis! Fulgida lux saecli, euge, beate Pater! Nursia, plaude satis, tanto sublimis alumno, Astra ferens mundo, Nursia, plaude satis! O puerile decus transcendens moribus annos, Exsuperansque senes, o puerile decus! Flos, paradise, tuus despexit florida mundi, Sprevit opes Romae flos, paradise, tuus. Vas pedagoga tulit confractum, pectore tristi Laeta reformatum vas pedagoga tulit. Urbe vocamen habens, tyronem cautibus abdit Fert pietatis opem, Urbe vocamen habens. Laudibus antra sonant mortalibus abdita cunctis, Cognita, Christe, tibi, laudibus antra sonant. Frigora, flabra, nives perfert tribus impiger annis, Temnis amore Dei, frigora, flabra, nives. Fraus veneranda placet, pietatis furta probantur, Qua sacer altus erat, fraus veneranda placet. Signat adesse dapes agapes, sed lividus obstat
Abbreviated transcription (Latin):
mum uideos in cuctatib ⁊ castel¬
lis ubicuq habitarent ꝑsequi. ⁊
credere. aut sub ip̃a hora mortis ꝑi¬
culo subiacere. Cunq eodem feruo¬
re mcitati ciuitati treueroꝵ appro¬
pinquarent. uidei qui ibi habita¬
bant. similia sibi arbitrantes fieri
quidam ex eis accipientes parui¬
los suos. defixerunt cultros in uẽ¬
trib eoꝵ dicentes ne forte xp̃iano¬
rumy uesame ludibrio fierent. de¬
bere tos in sinum habrahe tͣnsmitte
Qtredam aũ exmulierib eoꝵ ascẽ¬
dentes suꝑ pontem fluminis. ⁊ adĩ¬
pletis sinib suis. ⁊ manicis lapidi

Expanded text:
imum Judaeos in civitatibus et castelimum Judaeos in civitatibus et castellis ubicumque habitarent persequi, et credere, aut sub ipsa hora vitae periculis subjacere. Cumque eodem fervore civitati Treverorum appropinquassent, Judaei qui ibi habitabant similia sibi arbitrantes fieri, quidam ex eis accipientes parvulos suos, defixerunt cultros in ventribus eorum, dicentes, ne forte christianorum vesaniae ludibrio fierent, debere eos in sinum Habrahae transmittere. Quaedam autem ex mulieribus eorum, ascendentes super pontem fluminis et adimpletis sinibus earum et manicis lapidi
Abbreviated transcription (Latin):
nis ut narib adhibuit. ultra contin¬
gere ñ curant. Et nequis hoc satu
ritati canis posset impittare. cũ aliis
illi bucellam mitteret. festinus ar¬
ripuit. Uñ om̃s qui aderant sum¬
ma aminiratione ducti. una uoce
dixerinit. oportere eos ad satisfactõ¬
nem uenire. Et tra fecerunt. Sit gͦ
nom̃ dñi benedictum in scł̃a. qui sa¬
cerdotum licet peccatoꝵ tñ in mul¬
titudine clem̃tie sue. p̃ces exaudit.
⁊ quod nra paruitas in t̾ris ligat. a¬
pud ip̃m quoq ligatum ẽẽ ꝯfirmat.
uixta quod beato petro.⁊ ꝑ ip̃m uni¬
ũse eccłie ꝓmisit dicens. Quocũ¬
q ligau̾is suꝑ t̾ram erit ligatũ ⁊ ĩ
Ea tempestate popłs multꝰ itͥtusq
sexus ex om̃i t̾ra ⁊ natione ihrłm
ire intenderunt. ⁊ totis desideriis
hanelabant. ꝓ di ⁊ fid̾i amore. aut
ip̃i mortẽ susciꝑe. aut increduloꝵ
colla ficłi subuigare. Et hac m̃tis in¬
tentione mcitati. decreuerunt pͥ¬

Expanded text:
nis ut naribus adhibuit, ultra continnis ut naribus adhibuit, ultra contingere non curavit. Et ne quis hoc canis saturitati potuerit inputare, cum alius illi buccellam mitteret, festinus arripuit. Unde omnes qui aderant summa admiracione ducti, una voce dixerunt oportere eos ad satisfactionem venire. Et ita fecerunt. Sit ergo nomen Domini benedictum in secula , qui sacerdotum licet peccatorum tamen in multitudine clementiae suae preces exaudit, et quod nostra parvitas in terris ligat, apud ipsum quoque ligatum esse confirmat, juxta quod ipse beato Petro et per ipsum ecclesiae promisit, dicens: Quodcumque ligaveris super terram erit ligatum et in Ea tempestate populus multus utriusque sexus ex omni terra et natione Jerusalem ire intenderunt, et totis desideriis anhelabant pro Dei et fidei amore aut ipsi mortem suscipere aut incredulorum colla fidei subjugare, et hac mentis intentione incitati decreverunt pr
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ manu uenienti ep̃c conuocata ad
se liberoꝵ ⁊ ministerialiũ eccłie mul¬
titudine gͣui statuto die occurrit. ⁊
aditorio di ac beati petri. partis istiꝰ
ad modum paruo. illius uͦ ꝑmaximo
detͥm̃to ⁊ confusione eum ad ꝓpͥa redi¬
re coegit. Post multum uͦ temꝑis cũ
idem dixx inflictum sͥ anathema par¬
iupenderet ⁊ in malis supͣdictis ⁊ si¬
milib ꝑseueraret. accidit ut quidã
de militib eius die quadam indomũ
eius aduenisset ⁊ facta hora pndũ.
apposita m̃sa coram ip̃o panem cõmed̾e
debuisset. ⁊ dux illi illudens. surge
ait ⁊ foras grelere coram me comes¬
surus ñ es. excõmunicatꝰ es enim.
Et ille. ubi inquit. ⁊ quis me p̃ter
eum qui ⁊te excommunicauit: Cin
dux ait. Ecce nunc uide. iam parebit.
sitta sumꝰ excominunicati. ut ali¬
quid nobis exinde molestie possit
accidere. Si hie canis. qui forte illis
edentib aderat bucellam: quam ca

Expanded text:
torum manu venienti, episcopus, convocata ad torum manu venienti, episcopus, convocata ad se liberorum et ministerialium ecclesiae multitudine gravi, statuto die occurrit, et adjutorio Dei et beati Petri, istius partis satis admodum modico, illius vero permaximo detrimento et confusione, ad propria redire coegit. Post multum vero temporis cum idem dux inflictum sibi anathema parvipenderet, et in malis supradictis et similibus perseveraret, accidit ut quidam de militibus ejus die quadam in domum ejus advenisset, et facta hora prandii apposita mensa coram ipso panem comedere debuisset, et dux illi illudens: Surge, ait, et foras egredere, coram me comessurus non es; excommunicatus enim es. Et ille: Ubi, inquit, et quis me praeter eum qui et te excommunicavit? Cui dux ait: Ecce nunc vide, jam parebit, si ita sumus excommunicati, ut aliquid nobis exinde molestiae possit accidere. Si hic canis --qui forte illis edentibus aderat-- buc
Abbreviated transcription (Latin):
cis reb. aliquid disponendi. nulla fit
tbitta facultas id crrco ñ pot̾is ep̃ari
nec nostͥ communicare. Atuero si in¬
suꝑ debes ingͣdu suscepti hono¬
ris ꝑsiftere. oportet te gregorio catho¬
lice eccł̃ie summo pontifici obsequi
lud quod beatus gelasius papa et
martyr in epła qͣdã uniũsis orien¬
talib ep̃is directa de huiusmodi su¬
ꝓpositis. sebens ait. Quid gͦ facimus
statem haberẽt. Huius comitisse neptẽ.
filii filiam. Henricus quidã dux. cuius
ditionis erat castellum qd̃ uulgo uecat᷑.
lemburch. duxit in matͥmonium qͥ
decurso aliqͣnti temporis spacio. eadẽ
⁊ nollet desistere. sequestratꝰ e̾ a cõmu¬
nione eccłie. Cimq nec ideo manus suas
ab incepta malicia contineret. immo
magis ⁊ alia ep̃atꝰ bona deuastaret.
ep̃c maledixit ei anathemate mara¬
nata. Cui nec sic quidem. ab impug¬
natione desistenti. s adu̾sus ip̃am
ciuitatem treuerĩ cũ magna arma¬

Expanded text:
cis rebus aliquid disponendi sit cis rebus aliquid disponendi sit tributa facultas, idcirco non poteris episcopari, nec nos tibi communicare. At vero si insuper debes in gradu suscepti honoris consistere, oportet te Gregorio catholicae ecclesiae summo pontifici obsequi lud quod beatus Gelasius papa et martyr in epistola quadam, universis orientalibus episcopis directa, de hujusmodi superpositis scribens ait: « Quid ergo facimus statem haberet. Hujus comitissae neptem, filii filiam, Heinricus quidam dux, cujus dicionis erat castellum quod vulgo Lempurch nominatur, duxit in matrimonium; qui decurso aliquanti temporis spacio, eadem em vocatus et nollet desistere, sequestratus est a communione ecclesiae; cumque nec ideo manus suas ab incepta malicia contineret, immo magis et alia episcopatus bona devastaret, episcopus maledixit ei anathemate maranatha. Cui nec sic quidem ab impugnacione desistenti, sed et adversus ipsam civitatem Treverim cum magna arma
Abbreviated transcription (Latin):
diam regis. met᷑politani sui ꝯsec̃tõi.
noluissent int̾esse petinit ab ip̃is cã
caritatis sibi eos cooꝑatores fieri.⁊
obtinuit. Itaq assumꝑtis secũ his qͥ¬
plus ceteris erga ip̃m benigni ẽe uide¬
bantur. conuenit eiusdem sedis ar
ro cum fuisset ordinatus pau̾cis int̾¬
iectis dieb treuerim uenit. ⁊ cepit
cum his. qui ut ita dicã. ip̃m reg
more agere. ut deinceps ab eius im¬
pugnatione desisterent. maiorib qͥ¬
b plus nocere ñ potuit ex regetimo¬
rem incutere in ualide uero plebis
qui se adu̾sus ip̃m defendere ñ petu¬
it. bona quatumq occasione diriꝑe
Tunc hi qui plus ceteris ausi sunt¬
ei resistere. dixerunt. Qm̃ adhuc põ¬
tificatꝰ ordinem ⁊ tunc ⁊ nunc ingͣtis
nob̾ accessisti. s ⁊ quia ab homine ex¬
communicato ⁊ laico ep̃alia suscepi¬
sti. ep̃alia iiqͣm anulum ⁊ baculum.
p̃sertim cum in canonib ⁊ decretis. la¬
icis qͣntum uis religiosis de eccłiasti¬

Expanded text:
ani sui consecrationi noluissent interesse, petivit ex ipsis causa karitatis sibi cooperatores fieri, et obtinuit. Itaque assumptis secum qui plus ceteris erga ipsum benigni videbantur, conivente ejusdem sedis arcro cum fuisset ordinatus, paucis interjectis diebus, Treverim venit, et coepit cum his qui, ut ita dicam, ipsum nolmore agere, ut deinceps ab ejus impugnatione desisterent; majoribus, quibus plus nocere non potuit, ex rege timorem incutere; invalidae vero plebis, quae se adversus ipsum defendere non potuit, bona quacumque occasione diripere. Tunc hii qui plus ceteris ei ausi sunt resistere, dixerunt: Quoniam ad hunc pontificatus honorem et tunc et nunc ingratis nobis accessisti, sed et quia ab homine excommunicato et laico episcopalia suscepisti, episcopalia inquam anulum et baculum, praesertim cum in canonibus decretis laicis quantumvis religiosis nulla de ecclesiasti
Abbreviated transcription (Latin):
statum reꝑauit. Iste quoq nrĩs tem¬
porib ignis contrematione dirittã
adelb̃ti ⁊ rudołfi eiusdẽ eccłie p̃posito¬
rum industͥa. datis eis sumptib ñ
uixta pͥme qͣnͣtitatis amplitudinẽ.
s scđm facultatis sue modum. refor¬
mauit. Anno aũ dñice incarnatioĩs¬
animã reddidit. Cuius exequus ce¬
lebrandis affuerunt treuerice dioce¬
seos ep̃i. henricus uirdunensis. cun¬
radꝰ tullensis. ⁊ eum ñ longe ab añ¬
cessoris sui egilb̃ti septilchro. magno
cum horiore. ⁊ tocius cleri ac popłi
merore deposuerunt: Sedit in ep̃atu
cauit ep̃atus. m̃ses duos. dies. uiiͦi.
Post decessum brunonis ip̃i godefridꝰ
maioris eccłie decanus in epatum suc¬
cessit. Hic de leodiensi parrochia ex¬
titit oriundus. arnoldum uͦ consã¬
gumeum suũ ⁊ maioris ecł̃ie domꝰ
uidelicet scĩ petra p̃positum. uirum re
ligiosum ⁊ moꝵ honestate p̃clarum
qui eccłiam in honore sc̃e crucis iuxta

Expanded text:
statum reparavit, iste quoque nostris temstatum reparavit, iste quoque nostris temporibus ignis concremacione dirutam, Adalberti et Ruodolfi ejusdem ecclesiae praepositorum industria, datis eis sumptibus, non juxta primae quantitatis amplitudinem sed secundum facultatis suae modicitatem, reformavit.--Anno autem Dominicae incarnationisanimam reddidit. Cujus exequiis celebrandis affuerunt Trebericae dioceseos episcopi Heinricus Virdunensis, Cuonradus Tullensis, et eum non longe ab antecessoris sui Egilberti sepulchro magno cum honore et totius cleri ac populi moerore deposuerunt. Sedit in episcopatu cavit episcopatus menses 2, dies 8. 26. Post decemajoris ecclesiae decanus, in episcopatum successit. Hic de Leodiensi parrochia extitit oriundus, Arnulfum vero consanguineum suum, et majoris ecclesiae, domus videlicet beati Petri, praepositum, virligiosum et morum honestate praeclarum, qui ecclesiam in honore sanctae Crucis juxta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quecunq habuissent necessaria tã
in tuctu quã in uestitu ministrabat.
atq eoꝵ orationib se deuotus comm̃da¬
bat. Nec p̃tereundum quoq quod in
spirensi diocesi in p̃dio suo qd̾ odenhe¬
im dicitur. monast̾ium extruxit. ubi
dõ famulantes monastice ꝑfessionis
cenobitas adunauit. tantumq dere
s illic commorantib ad cotidianum
uictum sufficere. S neq hoc silendũ¬
quod inconfluentia quoq bafilicam
beati florini. uetustate consumptam.
meliori scemate. ⁊ ampliori ambitu ȩx lapidib
thophis sectis ⁊ politis. sicut usq in ho¬
diernũ diem conspicium ẽ construxit.
S ⁊ in treueri eccłiam in qua beatipa¬
lini. ⁊ alioꝵ confessoꝵ pontificũ treue¬
rensium. necñ ⁊ corpora płima marty¬
rũ thebeoꝵ sub rictiouaro passoꝵ re¬
quiescunt. qm sicut relatu semoꝵ¬
cioso ambitu pͥmus fundauit. post¬
modum uero uetustate consumptã

Expanded text:
et quaecumque habuissent necessaria tam et quaecumque habuissent necessaria tam in victu quam in vestitu ministrabat, atque eorum oracionibus se devotius commendabat. 25. Nec praetereundum quoque, quod in Moguntina diocesi, in praedio suo quod Odenheim dicitur, monasterium exstruxit, ubi Deo famulantes monasticae professionis coenobitas adunavit, tantumque deuantum posset illic commorantibus ad cottidianum victum sufficere . Sed nec hoc silenduquod in Confluentia quoque basilicam beati Florini vetustate consumptam meliori scemate et ampliori ambitu ex lapidibus thophis sectis et politis, sicut usque in hodiernum diem conspicuum est, construxit. Sed et in Treveri, ecclesiam, in qua beati Paulini et aliorum confessorum pontificum Treverensium necnon et corpora plurima martyrum Thebeorum sub Rictiovaro passorum requiescunt, quam, sicut patrumcioso ambitu primus fundavit, postmodum vero vetustate consumptam