comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lgione promibente habita ẽ eñratio certissi¬
ma caritatis ut hoĩes quibus eet utilis atq
honestissima corcda diuersarum necessitu¬
dinum uinculis nec terrentur nec unus ĩ
⁊ socer duarum s̃ necessitudinum noĩa dũ
ergo quis habet alium patremalium socenĩ
numerosius se caritas porrigit utrumq
autẽ unusᷤᷤ adam eẽ cogebatur ⁊ filius. ⁊fi¬
uabus suis qñ fratres sororesq: coniugio
uingebantur. sic et eua uxor eius utriq
sexui filiorum fuit ⁊ socrus.⁊ mater que
si due femine fuiss altera mater altera
ret si hoc uñ fieret tunc ñerat qnnisifratreᷤ
uł sorores ex illis duobus primis nulun
omines erant fieriergo debuit quod pot¬
it ut existente copia uñducerẽtur urors
fassorumq cultores sic obseruari dcerni¬
mus ut ⁊̃ siꝑuersis legib ꝑmittantur fra
quasi nunquã licere potuerit coplatiogͥ
maris ⁊ femine quantum attin: adge
nus numanum quoddam seminarium

Expanded text:
ligione prohibente. Habita est enim ratio rectissiligione prohibente. Habita est enim ratio rectissima charitatis, ut homines quibus esset utilis atque honesta concordia, diversarum necessitudinum vinculis necterentur; nec unus in et socer duarum sunt necessitudinum nomina. Dum ergo habet quis alium patrem, alium socerum, numerosius se caritas porrigit. Utrumque autem unus Adam esse cogebatur, et filiis et filiabus suis, quando fratres sororesque conjugio jungebantur. Sic et Eva uxor ejus utrique sexui filiorum fuit socrus et mater. Quae si duae feminae fuissent, mater altera,ret. Sed hoc unde fieret non erat, quando nisi fratres et sorores ex illis duobus primis nulli homines erant. Fieri ergo debuit quando potuit, ut existente copia unde ducerentur uxores, falsorumque cultores sic observari cernimus, ut etiam si perversis legibus permutantur fratquasi nunquam licere potuerit. Copulatio igitur maris et feminnus mortalium, quoddam seminarium
Abbreviated transcription (Latin):
guineorum ꝯiunctioẽs alias causa neces¬
sitatis ꝑmisse alias causa rationis iuste ĩ¬
uenuntur imꝑate. Cumenimunus ab
initio uir atq una ex latere eius muliera
deo formaretur necessario sorors fr̃ibus
copulabantur. Quod autẽ necesfitate co¬
gente fit cessante necessitate pariter ceͤsi¬
re oportet. tanto ergo dampnabilius nẽ¬
usurpatur ꝯsanguineoꝵ coniunctio q̃nto
minus necessaria probatur. Vñ huiuscemo¬
di copula postea lege prohibita inuenit᷑
domino dicente ꝑmoysen turpitudinẽ
sororis tue ñ reuelabis. Hinc aug̃ ait. ĩ
consanguineas ducamus uxores.
um igitur genus numanum post pͥmã
copulam uirꝰ factiex puluere et coniugi
eius exlatere uiri maritum feminarũq
comixtione opus haberet ut gigendo mł¬
tipucarentur nec eẽnt ulli homines nͥ
quiex iluis duobus nati fuissent uiri con¬
iuges sorores suas acceperunt quod ꝓfecto
quanto est antiquius compeliente necessita¬
te tanto postea factum ẽ. dampnabilu re¬

Expanded text:
guineorum conjunctiones alias causa necessitatis permissae, alias causa justae rationis inveniuntur imperatae. Quum enim unus vir ab initio, atque una ex latere ejus mulier a Deo formaretur, necessario sorores fratribus copulabantur. Quod autem cogente necessitate fit cessante necessitate pariter cessare oportet. Tanto ergo nunc damnabilius usurpatur consanguineorum conjunctio, quanto minus necessaria probatur. Unde hujusmodi copula postea lege prohibita invenitur, Domino dicente per Moysen: Turpitudinem sororis tuae non revelabis. Hinc Augustinus aiconsanguineas ducamus uxores. um igitur genus humanum post primam copulam viri facti ex pulvere, et conjugis ejus ex viri latere, marium feminarumque conjunctione opus haberet, ut gignendo multiplicaretur; nec essent ulli homines, nisi qui ex illis duobus nati fuissent; viri sorsuas conjuges acceperunt: quod profecto quanto est antiquius compellente necessitate, tanto postea factum est damnabilius re
Abbreviated transcription (Latin):
conlangumeis proprus et ꝯsanguinei
ugis eande ꝯsangumitas est obseruã
ꝯseruanda ẽ hec nimirum inuxoris pa¬
rentela delege nuptiarũ custodienda ẽ
quia constatꝰ eos duos fuisse incarne
una. Ideoq coĩs ẽ illis utraq parentela

Expanded text:
consanguineis propriis, et consanguineis ugis eadem consanguinitas est observandnservanda est, etiam in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est, quia constat eos duos fuisse in carne una. Ideoque communis est illis utraque parentela
Abbreviated transcription (Latin):
thor quoq statutum est ut relictaonẽ.
patris uxoris sue. relictam frĩs uroris
sue. relictam filii uxoĩs sue nemos in
matrimonium sumat: relictam ꝯsang¬
iineorum uxoris sue usq int̃tiam ꝓge¬
niem nemo inuxorem sumat inquar¬

Expanded text:
hoc quoque statutum est, ut relictam patris uxoris suae, relictam fratris uxoris suae, relictam filii uxoris suae nemo sibi in matrimonium sumat; relictam consanguineorum uxoris suae usque in tertiam progeniem nemo in uxorem sumat; in quar
Abbreviated transcription (Latin):
etionib nichil prorsus uerue refuamus
nisi cum aduterium seꝑatione fanaue¬
rinit.Incestos uõ nullo cõmugu noĩe d¬
putandos quos ⁊̃ designare funestumẽ
hos enĩ censemus eẽ. Siq relictam frĩs
q̃pene pͥus soror extiterat camaliꝯuin¬
ctione polluerit siquis frater germa¬
nam uxorem acceꝑit siquis nouercã du¬
xerit siquis ꝯsobrine sobrineq se socia¬
uerit siquis relicte uł filie auuncłimi¬
sceatur. aut patrui filie ut pͥuigne sue
aut qui exꝓpra ꝯsanguinitate aliqua
aut quam ꝯsanguincus habuerit ꝯcubis¬
cestos ẽẽ ñdubitamus ⁊ int̃catecuminos
usq adlegitimam satis factionem manẽ
⁊ orare precipimus quodita p̃senti tpr
prolibemus ut eaꝙ̃ s̃ actenus ꝯstituta
ñ disoluamus sane quib ꝯiunctio illici¬
ta int̃dicitur. habebunt in eundem me¬
uoris coniugii libertatem. Itemexẽ.
ulerdensi. Incestuosi usq adsatisfacti

Expanded text:
tionibus nihil prorsus veniae reservamus, nisi cum adulterium separatione sanaverint, incestos vero nullo conjugii nomine deputandos, quos etiam designare funestum est, hos enim censemus esse si quis relictam fratris quae pene prius soror exstiterat carnali conjunctione polluerit. Sinam uxorem acceperit; si quis novercam duxerit; si quis consobrinae suae se sociaverit; si quis relictae vel filiae avunculi misceatur, aut patrui filiae, aut privignae suae; aut qui ex propria consanguinitate aliquam, aut quam consanguineus habuit concubicestos esse non dubitamus, et inter catechumenos usque ad legitimam satisfactionem manere et orare praecipimus. Quod ita praesenti tempore prohibemus, ut ea, quae sunt hactenus constituta, non dissolvamus. § 2. Sane quibus conjunctio illicita interdicitur, habebunt ineundi melioris conjugii libertatem. C. IX. Incestuosi usque ad satisfacti
Abbreviated transcription (Latin):
sangumeorum ꝯiunctionib sicut᷑ ꝓ¬
batum est abstinere oporret uidendũ
est usq adquem gradum aconsang¬
uineis ꝓprus abstinere oporteat. uł
siexcognatione ꝓprie uxoris aliquam
pagine cognationus dheretur. Item¬
calixtus papa. In famia notantur qui
ergodiuine hec agentes ⁊ eos qui exis
ꝓdeunt ñ solum eicuint.s ⁊ maledictoᷤᷤ
appellant leges ergo scłi infames tales
uocant. ⁊Abhereditate repellunt. nos
uõ sequentes patres nrõs.infanna eos no¬
tamus.⁊ infames ẽẽ censemus. quia infa¬
mie masculiᷤ s̃ aspersi. Nec eos uiros nec
accusationes eorum quas leges scłi reici
romanorum atq: grecorum leges ꝯsan¬
guineos appellantꝰ. ⁊ in hereditate su¬
scipiunt. nec repellere possunt. Item
pulari possunt
eꝓpinquis qui adaffirutatem ꝑuirum
et uxorem ueniunt defuncta uxore uł
quarta si inuenti fuerint ñ separentur
in tertia. tñ ꝓpinquitate ñ lic uxorẽ
alterius susciꝑe post obitum eius.
Equalit̃ ubi ꝯiugatur inmatͥmonio

Expanded text:
consanguineorum conjunctionibus, sicut probatum est, abstinere oportet, videndum est, usque ad quem gradum a consanguineis propriis abstinere oporteat, vel si ex cognatione propriae uxoris aliquam  de propagine cognationis deberetur. C. II. Infamia notentur quiergo divinae hoc agentes, et eos qui ex eis prodeunt non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Leges ergo saeculi infames tales vocant, et ab haereditate repellunt. Nos vero sequentes Patres nostros, infamia eos notamus et infames esse censemus, quia infamiae maculis accusationes eorum, quos leges saeculi rejiciuRomanorum, atque Graecorum leges consanguineos appellant, et in hereditate suscipiunt, nec repellere possunt. C. pulari possuntpinquis, qui ad affinitatem per virum et uxorem veniunt, defuncta uxore velquarta, si inventi fuerint, non separentur. In tertia vero propinquitate non licet uxorem alterius accipere post obitum ejus. Aequaliter vir conjungatur in matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
uolumt accipiant maritos: Si autẽ h
scierint ip̃e femine absq maritis ꝑpe¬
tuomaneant. Item exeodem.Si homo
fornicatus fuerit cum muliere et fr̃eiuᷤ
nesciens eandem duxerit ux orem frater
eoq fratri crimen celauerit peniteat
tem usq ad mortem peniteat. ⁊ sine spe

Expanded text:
voluerint, accipiant maritos. Si autem hoc scierint ipsae feminae, absque maritis perpetuo maneant. C. VI. Item ex eodem . Si homo fornicatus fuerit cum muliere, et frater ejus nesciens eamdem duxerit uxorem, frater, eo quod fratri crimen celaverit, septem atem usque ad mortem poeniteat, et sine spe
Abbreviated transcription (Latin):
iugia sint rescindenda ⁊ priora sint redin¬
tegranda. Decimo: si relicta alicuiu d̃
apria cognatione adscđas nuptias tͣnsie¬
rit.an proles exeis suscepta possint ꝑtin¬
bis ducere liceat exempus ⁊ auctorita¬
tibus probatur. abrahem namq: sarru
filiã fritris sui sororem uidet loth inuxorẽ
durit. ysaac rebeccam inconugem accep̃
sorores uam uidet ⁊ rachel filias labana¬
uunculi sui sibi inmatrimonio sociauĩ
in lege quoq precepit dommus moysiut
nullus duceret inuxorem nisi depropͥa
tribu et familia. Itemsialiquis absq ube¬
ris moreretur: precepit dominus ut fr̃
eius uxorem defuncti sibi copularet ⁊ex
ea semen fratri suo suscitaret porroadquoᷤ¬
cumq iex ip̃a ꝑuenit eius p̃ceptis ꝓbantir
obnoxii nisi que uł euangłicis mandatis
uł apłicis institutis euacuata monstrant̃
nullo autẽ euanglii precepto ut apłico in¬

Expanded text:
onjugia sint rescindenda, et priora sint redinonjugia sint rescindenda, et priora sint redintegranda? Decimo, si relicta alicujus de propria cognatione ad secundas nuptias transierit, an proles ex eis suscepta possit pertinbis ducere liceat, exemplis et auctoritatibus probatur. Abraham namque Sarai filiam fratris sui sororem videlicet Loth, in conjugem duxit. Isaac Rebeccam in uxorem accepitsorores, Liam videlicet et Rachel filias Laban avunculi sui, sibi matrimonio sociavit. § 1. In lege quoque praecepit Dominus Moysi, ut nullus duceret uxorem, nisi de propria tribu et familia. Item, si aliquis absque liberis moreretur, praecepit Dominus, ut frater ejus uxorem defuncti sibi copularet, et ex ea semen fratri suo suscitaret. Porro, ad quoscunque lex ipsa pervenit, ejus praeceptis probantur obnoxii, nisi quae vel evangelicis mandatis vel apostolicis institutis evacuata monstrantur. Nullo autem evangelii praecepto
Abbreviated transcription (Latin):
uberis exeo susceptis accusatur ap̃eccłã
iste p̃tendit ignorantiam. Hic pͥmum
qr si liceat aliquam exꝓpria cogratione
duci nuxorem. S cđo: si excon̾sangui¬
nitate uxoris aliqua possit inconiugem
duci. Tertio: usq: adquem gradum
Eq ceat abstinere siue appriis siue ab
uxoris sue consanguineis. Quarto: qr̃
qrusq ad uii.gradum ꝯsanguinitas cõpu¬
tatur: ita quod nec ultra ꝓͦgreditur nec
infrasubsistit. Quinto: quomõ graduᷤᷤ
ꝯsangumitatis computandis. Sexto:
quiiureiurando ꝓpinquitatem firma
cestuosis nati sunt filii reputentur.
Octauo: siignoratur de consanguinitate
uel deaffimitate aliqua inuxorem ducta
est. An ex difpensatione uiro suo adhert¬
re possit. Nono: si contigerit eccłam de¬
cipiet causa consanguinitatis aliquã a
uiro suo seꝑare que post quadrigenniũ
nuptus hinc iñcelebratis d̃prehendit᷑
ñ fuisse consangumea prioris anseda ꝯ¬

Expanded text:
liberis ex ea susceptis, accusatur apud ecclesiam; liberis ex ea susceptis, accusatur apud ecclesiam; iste praetendit ignorantiam. Hic primum quaeritur, si liceat aliquam ex propria cognatione duci in uxorem? Secundo, si ex consanguinitate uxoris aliqua possit in conjugem duci? Tertio, usque ad quem gradum debeat quisque abstinere sive a propriis, sive ab uxoris suae consanguineis? Quarto, quare usque ad sextum gradum consanguinitas computatur, ita quod nec ultra protenditur, nec infra subsistit? Quinto, quomodo gradus consanguinitatis computandi sunt? Sexto, qui jurejurando propinquitatem firmacestuosis nati sunt, filii reputentur? Octavo, si ignoranter de consanguinitate vel affinitate aliqua in uxorem ducta est, an ex dispensatione possit viro suo adhaerere? Nono, si contigerit ecclesiam decipi, et causa consanguinitatis aliquam a viro suo separare, quae post quadriennium nuptiis hinc inde celebratis deprehenditur non fuisse consanguinea prioris, an secunda c
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cum duabus sororibus cusat.¬
formcatus fuerit ⁊ soror sororem abeod̃
antea strupatam nescierit u sororemeiꝰ
digne peiituerint se continere non ua¬
luerint post annos.uii. ꝯiugia illis ñne¬
gentur. Si autem ñ ignorauer̃ usq ad
mortem aconugio ae abstineant. tem.¬
iquis cum matre et filia fornicatus ȩxeod̃¬
est ignorante matre defilia ⁊ filia d̾ma¬
tre ille nunquam accipiat uxorem.Il¬
le uõsi uolum̃t accipiant maritos si au¬
tem hoc scierint ip̃e femne absq maruiᷤᷤ
ꝑpetuo maneant. Item Item exeodem.
uidam fornicatus est cum quadã muli¬
ere et postea filius nesciens patris factum
stuprauit eandem quod cum pat̾rem sci¬
ret dese filioq confessus est. statuer me¬
lius ẽẽ. ut talit̃ lapsis eum digna penitñ¬
tia legituna ꝓmittantur ꝯiugia quam
forte deterius derdinquant fornicaria
autem sine spe coniugimane.¬
ꝯsanguinitatis uiro autem sextalineaco
gnationis adherebat post trihenniumrͦ

Expanded text:
quis cum duabus sororibus fornicatus fuerit, et soror sororem ab eodem antea stupratam nescierit, vel si ipse digne poenituerint, et se continere non valuerint, post annos septem conjugia illis non negentur. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem a conjugio abstineant. Dequis cum matre et filia fornicatus fuerit, ignorante matre de filia et filia de matre, ille numquam accipiat uxorem. Ille vero si voluerint accipient maritos. Si autem hoc scierint ipse femine, absque maritis perpetuo maneant. Idem in eodem: Quidam fornicatus est cum quadam muliere et posstupravit eamdem. Quod cum pater rescisceret, de se filioque confessus est. Statuerunt melius esse ut taliter lapsis cum digna poenitentia, legitima permittantur conjugia quam forte deterius delinquant. Fornicaria autem sine spe conjugii maneaconsanguinitatis, viro autem sexta linea adhaerebat. Post triennium vero,
Abbreviated transcription (Latin):
sanguineorum ꝯiunctiones inppło dei
pͥmium ꝑmisse uł potius imꝑate fue¬
rint ds̃. sic abiitio salutem humanige¬
neris ddispensauit ut pͥmitiuam eccłi
in illo ppło institu ⁊̃ quisibi carnis ꝯsan¬
gumitate erat ꝓpinquus. Uñ deplebe
u̾daica primum aplos elegit quos qͣ¬
si fundam̃tum eccłe instituit quorũ p̃¬
dicationem deeadem plebe multi ad
dm̃ conuersi frip̃is originem eccłe p̃sti¬
ca plebe relicta adgentes q̃ tam fide
quam cognitione ea carnis axp̃o erãt
aliene p̃dicatio euanglica traslata ẽ et
quasi ꝯsanguinee copulam xp̃i asꝑna¬

Expanded text:
sanguineorum conjunctiones in populo Dei primum permissae, vel potius imperatae fuerunt. Deus enim sic ab initio salutem humani generis dispensavit, ut primitivam ecclesiam in illo populo institueret, qui sibi carnis consanguinitate erat propinquus. Unde de plebe Judaica primum apostolos elegit, quos quasi fundamentum ecclesiae instituit, quorum praedicatione de eadem plebe multi ad Deum conversi, in se ipsis originem ecclesiae praestica plebe relicta ad gentes, quae tam fide quam cognatione carnis a Christo erant alienae, praedicatio evangelica translata est, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
nupserit alieno hoc si semꝑ nesciat nũ¬
quam. Ex hoc erit adultera si autems
sciat iam ex hoc adultera ẽẽ incipit exqͦ
cum alieno sciens cubauerit sicut iniu¬
te prediorum tam diu quisq: hone fidĩ
possessor rectissime dr̃. quamdiu se pos¬
sidere ignorat alienum cum uõ scierĩ
nec abauena possessione recesserit tũc̃
malefidĩ phibetur tunc iuste iniusty
sat eum quinesciens dormiuit cum soro
uit uxoris quam ille uxorem suam cẽ pu
tans dormiuit cum ea.Suꝑhoc iussỹ
ẽ.si ip̃e ꝑsecuritatem ueram hoc proba¬
uerit.quod inscius fecerit hoc scelus pe¬
ntentiam ꝗdem que sibi iudicata fu¬
erit agat legitimum suum ꝯiugium h¬
cta affugatur ⁊ inet̃num coniugium

Expanded text:
nupserit alieno? hoc si semper nesciat, numquam ex hoc erit adultera; si autem sciat, iam ex hoc esse incipit, ex quo cum alieno uiro sciens cubauerit. sicut in iure praediorum tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum, cum uero scierit nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perhibetur, tunc iuste iniustus sat eum, qui nesciens dormivit cum sororis, quam ille uxorem suam putans esse, dormivit cum ea. Super hoc visum est, si ipse per securitatem veram hoc probaverit, quod inscius fecerit hoc scelus, penitentiam quidem, que sibi indicta fuerit, agat, legitimum suum coniugium hgna affligatur et in eternum coniugio
Abbreviated transcription (Latin):
nnouamus autẽ.⁊ precipimus: ut nul¬
lus inarchidiaconũi: uł decanum: nͥdia¬
conum: uł pb̃r: ordinetur: archidiaco¬
ni uõ: uł decani: uł prepositi: ꝗ infra or¬
dines p̃noĩatos existunt: si inobedienteᷤᷤ
ordinari contempserit: ponore suscepto
pͥuentur. ꝓhibemus autẽ ne adolescenti
b uł infra sacros ordines constitutis:
s qui prudentia.⁊ merito uite clarescãt
p̃dicti concedantur honores.¶Horum
tutũ est.qui nom̃ p̃positure adepte. of¬
ficium contẽpnunt nolentes fieri sacerdo
gi possint. insubdiaconatu constituti.
epm̃: nisun sacris ordinib ꝯstitutus.
ullus inepm̃ eligatur. nisunsacris ordi¬
nib religiose uiuens fuerit inuentus Sa¬
cros autẽ ordines dicimus. diãconatũ ⁊
pdratũ: hos siꝗdem solos primitiua legͥ
gente: concedimus. si tñ spectate sint re¬
ugionis ⁊ scientie: Quod ipm̃ ñ sine rõa¬

Expanded text:
Innouamus autem et precipimus, ut nullus in archidiaconum uel decanum nisi diaconus uel presbiter ordinetur. Archidiaconi uero, decani uel prepositi, qui infra ordines prenominatos existunt, si inobedienter ordinari contempserint, honore suscepto priuentur. Proibemus aubus, vel infra sacros ordines constitutis, sed qui prudentia et merito vitae clarescunt, praedicti concedantur honores. Gratiatutum est, qui nomen praepositurae adepti officium contemnunt, nolentes fieri sacerdotpum eligi possint in subdiaconatu constituti, episcopum nisi in sacris ordinibus constitutus. Nullus in episcopum eligatur, nisi in sacris ordinibus religiose vivens fuerit inventus. Sacros autem ordines dicimus diaconatum et presbyteratum. Hos siquidem solos primitiva legitgente concedimus, si tamen spectatae sint religionis et scientiae. Quod ipsum non sine Roma
Abbreviated transcription (Latin):
dis curam oporteteẽ ꝑspicuam. Inrep̃h¬
ensibiles eẽ enĩ conuenit: quos pretẽ ne¬
cesse est corrigendis. longa deb uit̾am suã

Expanded text:
his curam oportet esse perspicuam. Irreprehensibiles enim esse convenit, quos praeesse necesse est corrigendis, nec quicquam
Abbreviated transcription (Latin):
ccesserunt iudei adism ut crucifige¬
rent nos. accedamus ut corpus eius
et sanguinem accipiamus.Itemuiẽ
inquo tanta ppessus ẽ sanguinẽ suũ¬
deos.Iam ⁊ securi bibite sanguinem
nem admanducandum ad salutem
ferebatur manibus suis. Mamibus sr̃
nemo portatur. Quomõ intelligatur
in ip̃o dauid scõm litteram ñ inueni¬
mus inxp̃o autem inuemmus fere¬
batur enim xp̃s manib st̃ qñ ẽ cõmen¬
dans ip̃m corpus suum ait hoc ẽ corpꝰ
meum ferebatur enim illud corpus
pena domini ⁊ nos decruce domim
pascimur.quia corpus ip̃ius manu¬
camus habent ergo impn epulas suas
habent piisuas. Beati qui efuriunt:
sitiunt iustitiam. Item exc̃. guarma
sacrificium et mus ut aliud aliquod
animal illud comederit xl.ies pemi¬
teat qui autem ñ ꝑdidit. in allud in
eccła aut pars eius cecicłit. ⁊ ñ inuenta
fuerit xxx.dies peniteat. Item cipanꝰ¬

Expanded text:
ccesserunt ad Jesum Judaei, ut crucifigerent; nos ad eum accedamus, ut corpus ejus et sanguinem accipiamus. Item infin quo tanta perpessus est, et sanguinem os: § 2. Jam et securi bibite sanguinemnem nobis ad manducandum ad salutem ferebatur in manibus suis. Manibus suis nemo portatur. Quomodo intelligatur in ipso David, secundum litteram non invenimus, in Christo autem invenimus. Ferebatur enim in manibus suis, quando commendans corpus suum ait: Hoc est corpus meum. Ferebatur enim illud corpus poena Domini, et nos de cruce Domini pascimur, quia corpus ipsius manducamus. Habent ergo impii epulas suas, habent pii beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, etc. Leo paificium, et mus vel aliquod aliud animal illud comederit, XL diebus pteat. Qui autem perdiderit illud in ecclesia, aut pars ejus ceciderit et non inventa fuerit, XXX dies poeniteat. Item: Qui n
Abbreviated transcription (Latin):
dedit uobis panem uerum s dñs iłs
ip̃e conuiua et comuinum ip̃e come¬
dens et qui comeditur. Id̾ suꝑ mat̾m
Inueritate sui corporis et sanguinio pͦ
ccipite dech sacramentalit̃ optulit:
tipicum pasca fuerat completum ꝯa
gnicarnes cumapłis comedat assu¬
mit panem qui ꝯfirmat cor hois et
aduerum pasce transit sacram̃tum
ut quomõ in prefiguratione eiłis me¬
chisedẽch pͥanem et umum offerens
fecerat ip̃e quoq inueritate sui cor¬
poris ⁊ sanguinis representaret.dem
int. demembris domini. X p̃s idem¬
tatem inqua se ꝓnobis acceptabile
sacficium dõ optulit ut ip̃e sit sac̃¬
dos qui est sacrificium. Item aug̃ de¬
utilitate agende penitentie. Iudei
ȩredentes biber sanguinemquem incru
eum colendum quem crucifixer̃ ut eiꝰ¬
iam sanguinem biberent ⁊ creden¬
tes quem fuderant seuientes. Idem
uirgine sumptum ẽ afiõlib accipitir.¬
ti res miraculi quia uenit quod ꝑ¬
fectum ẽ: ꝑfectum autẽ panis decẽ¬

Expanded text:
dedit nobis panem verum, sed Dominus Jesus ipse conviva et convivium, ipso comedens et qui comeditur. C. LXXXVIII. In veritate sui corporis et sanguinis Chrchisedech sacramentaliter obtulit. typicum pascha fuerat completum, et agni carnes cum Apostolis comederat, assumit panem, qui confortat cor hominis, et ad verum paschae transgreditur sacramentum, ut, quomodo in praefiguratione ejus Melchisedech panem et vinum offerens fecerat, ipse quoque veritatem sui corporis et sanguinis repraesentaret. Idem in libro De membris Domini: Statem, in qua se pro nobis acceptabile sacramentum Deo obtulit, ut ipse esset sacerdos qui sacrificium. Augucredentes biberunt sanguinem, quem in cm colendum, quem crucifixerunt, ut ejus sanguinem biberent credentes, quem effuderunt sitientes. C. Virgine sumtum est, a fidelibti res miraculi, quia uenit quod perfectum est. Perfectum autem panis de ce
Abbreviated transcription (Latin):
S
rodilectione tua consulendum me exi¬
stimasti frater hom̃e. quid mͥ uideatur
deystrione et mago illo quia prauos ꝯ¬
stittus adhuc in artis sue dedecore ꝑ¬
seuerat et magisterꝰ doctor ñerudien¬
dorum s ꝑdendorum puerorum idqͥ
maledicit ceteris quoq insinuat anta¬
lbus sacra coĩo cum ceteris xp̃ianis d̾¬
beat dari aut uobiscum debeat coĩcaẽ
puto nec magestatidiume nec euãgłi¬
ce discipline congruere ut pudor  ho¬
nor eccle tamturpiet infamꝯtagioe
uersionẽ ñẽ deneganda gratia coĩomiᷤ.
modi ꝑsonis uł apostaticis conuersis
pb̃r eodie aliam celebrare ñpresumat.
capiantur. feriandi uõ ꝑannum isti
s̃ dies natalis domini sci stephani. Scĩ
ioħis euangłiste innocentũ scĩ filur̃i¬

Expanded text:
s reverentia ut ad consulendum me existimasti frater charissime, quid mihi videatur de histrione et mago illo, qui apud vos constitutus, adhuc in artis suae dedecore perseverat, et magister et doctor erudiendorum, imo perdendorum puerorum id quod male didicit, caeteris quoque insinuat, an tali sacra communione cum caeteris Christianis debeat dari, aut nobiscum communicare: puto nec majestati divinae, nec Evangelicae disciplinae congruere, ut pudor et honor Ecclversionem non est deneganda gratia communionimodi personis, vel apostaticis conversis, r eodem die aliam celebrare non praesumat.capiantur. Feriandi vero per annum isti sunt dies: Natalis Domini, S. Stephani, S. Joannis Evangelistae, Innocentium, S. Sil
Abbreviated transcription (Latin):
nmullo sacramento accipimus.¬
xp̃s est quia corpus xp̃i est. non ergo
escͥam spũalem manducauer̃. corpus
enĩ clei corpus ẽ spuale. Corpus xp̃icõ
pus ẽ diuini sp̃s. Idem inẜmone de

Expanded text:
n illo sacramento Christus est, quia corpus Christi est. Non ergo escam spiritualem manducaverunt . Corpus enim Dei corpus est spirituale, corpus Christi corpus est divini spiritus. Idem in sermone de
Abbreviated transcription (Latin):
cile uł tam uelociter querit disoluẽ
mc ñcredit uerbum dĩ ineternum
manere.confice terra ex quattuor
locis magna int̃tarpedine a se distã¬
tibus confectabet conglutinata fin
ingenium quod ip̃as. im. partes ab
inincem ualcat segregareut una q̃ ꝑ¬
se possit agnosci. Sicut aquattuor a¬
ius. duo ꝯficitur inunum. et de
duobus fit una concreatio hanc simi¬
litudinem dequattuor elem̃tis uñ
eorum unã qͣque spẽs q̃uasi inmultis
diuisionib partita est ꝑdiscretas in
tallis hoc ⁊̃ inliquorib ꝓbatur inco

Expanded text:
cile et tam velociter quaerit dissolvere, cile et tam velociter quaerit dissolvere, hic non credit verbum Dei in aeternum permanere. Confice terram ex quatuor locis magna intercapedine a se distant confecta et conglutinata finganum ingenium quod ipsas quatuor partes ab invicem valeat segregare, ut unaquaeque possit agnosci, sicut a quatuor avis duo conficiuntur in unum, et de duobus fit concretio una? An similitudinem de quatuor elementis, unde eorum unaquaeque species, quoniam in multas divisiones partita est, discretas inttallis, hoc etiam in liquoribus;
Abbreviated transcription (Latin):
uetuit nisi forte fornicatio exclude¬
ret maritalem copulam. Uñ ꝓtulit
statim inmedium eandẽ ip̃am sentñ¬
tiam quam añ scła manens cum pa¬
tre uerbum inspirauerat ade ip̃e ꝯ¬
firmans quod ip̃e primus protuł
mõ pat̃ aliquis eorum ꝓpinquius
uni ꝑtinere nisi ꝑtmeat alteri hoc
porrouno d̃functo insuꝑstite affi¬
rctas ñdeletur nec alia copula con¬
iugalis affinttatem prioris copule
nabus soboles plac a ffinitatis pri¬
uerbum est ualidum est ⁊ forte. et u̾
inquiens dixit ꝓpha. Verbum dĩsta¬
preceptum effecit duos carnem unã
idest masculum ⁊ feminam qui in¬
numetam mtͥtitudinem utriusq se
xus ñ destitit unum facere secum. Si¬
cut ꝑse ueritas dixit. Non rogo ꝓhis
sacrilegos ⁊ temerario ausu indfun¬
cto querit ꝓpinꝗtatem extinguere
u& subaltero affinitatis uocabulo
dissipare uł suscepta soboles altius
copule ꝓpinquitats prioris credit
legitime souari hic negat dĩ uerbũ
ualidum eẽ et forte. Et qui tam fa¬

Expanded text:
etuit, nisi forte fornicatio excluderet maritalem copulam. Unde protulit statim in medium eamdem ipsam sententiam, quam ante saecula manens cum Patre verbum inspiraverat Adae, ipse confirmans quod ipse homo primus protulimodo potest aliquis eorum propinquus pertinere uni, nisi pertineat alteri? Hoc Porro uno defuncto in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae ionis soboles placet ad affinitatis priverbum Domini validum est, et forte et, ut inquiens dixit propheta: Verbum Domini stapraeceptum efficere duo carnem unam, id est masculum et feminam, qui innumeram multitudinem sexus utriusque non destitit secum facere unum, sicut per se Veritas dixit: Non rogo pro his sacrilego et temerario ausu in defuncto quaerit propinquitatem extinguere, vel sub altero affinitatis vodissipare, vel susceptam sobolem alterius copulae propinquitati prioris credit legitime sociari, hic negat Dei verbum validum esse et forte, et qui tam fa
Abbreviated transcription (Latin):
qr̃ quib accusantib u testificantibꝰ
sangumeorum conunctio dirimenda
sit  ehis ita decreuit fabiams ñ.
att. Consangumei tantum uł si progem¬
nuilus accus uł ꝯsangunitatem ꝯput̃i¬
insinodo computet. si propinqui ad qͦ
tera et eorum procreatio. Sinautẽ ꝓ¬
gemes tota defecerit abantioorib euc
fatiorib quib eadem ꝓpinquitas no¬
ta sit ep̃s canonice ꝑquirat ⁊ si inuen¬
ta fuerit ꝓpinquitas seꝑentur. Item
rando ꝓpinꝗtatem firmare debeant.
ut duo exꝓpinquiorib iam defũcte
quitatem iureuarando firmauerit
uł sitres aut duo exantiquiorib gen¬
uensib quib nec propinquitas sit
nota qui bone fame et ueracis testi¬
monii sct̃ remotramore timore p̃tio
omni malo studio supradicto modo
ꝯsanguinitatem firmauerit᷑ sine oĩ
mora coniuigia dissoluãtur. Quodsi
ꝓpinquiuł extranei uerbis tm̃ ꝓpmn¬
quitatem testantur et iuram̃to ꝓba
re noluerint uł nequiuerĩt ꝯiugrũ
nuliatenus dissoluatur sccõpetens eiꝰ

Expanded text:
r, quibus accusantibus vel testificantibus consanguineorum conjunctio dirimenda sit? De his ita decrevit Fabianus Papa: C. I. Consanguinei tantum, vel, si progennullus accuset, vel consanguinitatem in synodo computet; sed propinqui, ad qutera et eorum procreatio. Si autem progenies tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus eadem propinquitas nota sit, episcopus canonice perquirat et si inventa fuerit propinquitas, separentur. Item rando propinquitatem firmare debeant. ut duo ex propinquioribus jam defunctae quitatem jurejurando firmaverint, vel tres, aut duo ex antiquioribus Genuensibus, quibus haec propinquitas nota est, qui bonae famae et veracis testimonii sint, remoto amore, timore, pretio et omni malo studio, supradicto modo consanguinitatem firmaverint, sine omni mora conjugia dissolvantur. Quod si propinqui, aut extranei verbis tantum propinquitatem tre noluerint, vel nequiverint, conjugium nullatenus dissolvatur, sed competens eis
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs nec auiꝰ gradib quam scͥpta est
nec alnis uocabuls declarari potest.
Sexto gradu uenuit supra tritauus taui¬
a infratrinepos trineptis. Ex obliquo
fratris et sororis abnepos abeptis fr̃i
patruelis ⁊ sororis matruelis amitmmi
amitine consobim consobrine patrui
magnȩ amite magne auunculima¬
gnimat̃tere magne nepos neptis ꝓoris
amita. husunt abaui prterm fr̃⁊ so¬
ror abauunculus ab matertera hiis
abauie paterne materneq fr̃ soror
explanari ñ possunt quam ip̃e auctor
disseruit. S eptimo gradu qui s cog¬
adneptis consobrim filii filieq suc¬
cessionis. Idcͥco gradus ui. constituti
sunt quia utterius prerum naturã
nec nomira inuemri ultra successio ꝓ¬

Expanded text:
species nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potest. Sexto gradu veniunt supra tritavus tritavia. Infra trinepos trineptis. Ex obliquo fratris et sororis adnepos adneptis. Fratres patruelis et sorores matruelis, amitini amitinae, consobrini, consobrinae. Patrui magni, amitae magnae, avunculi magni materterae magnae. Nepos nepotis propioris amita, hi sunt abaui paterni frater et soror: abauunculus abmatertera, hi sunt abauiae paternae maternaeque frater et soror amplius non possunt quam ipse auctor disseruit. Septimo gradu qui sunt cogadneptis, consobrini filii filiaeque successionis. Idcirco gradus VII constituti sunt, quia ulterius per rerum naturam, nec nomina inveniri, nec successio
Abbreviated transcription (Latin):
plebe eius parrochie uł eo amplius ꝓut
uiderit expedire maturiores honestiores
atq ueraciores uiros inmedium debet ad¬
uocare et aliatis scõrum pignorib urũ¬
quemq ilorum talisacramento ꝯstͥnge
amõre mantea quicquid nosti aut au¬
disti aut post modum inquisiturus es
quod contra uoluntatem dĩ ⁊ rectã xͥa¬
nitatem in ista parrochia sactum sit
nec ꝓpter timorem nec ꝓpter pretium
nec ꝓpt̃ parentelam ullatenus celes e

Expanded text:
plebe ipsius parochiae, vel eo amplius, prout plebe ipsius parochiae, vel eo amplius, prout viderit expedire, maturiores, honestiores atque veraciores viros in medium debet evocare, et allatis sanctorum pignoribus unumquemque illorum tali sacramento constringat: Amodo in antea quicquid nosti aut audisti, aut postmodum inquisiturus es, quod contra Dei voluntem, et rectam Christianitatem in ista parochia factum sit nec propter timorem, nec propter pretium, nec propter parentelam ullatenus celes e
Abbreviated transcription (Latin):
stentur quatinus palam faciant utr̃
se sicut fama ẽ recognoscant ẽẽ om̃s¬
ꝯ sangumeos. Si negauerint sibi ip̃ire¬
unquendi s̃ ita tñ ut si aliud inosci¬
entia habeant se aliminib eccłe acõ¬
pore ⁊ asanguine dñi afidelium cõi¬
one nouerint segregatos atq infamẽ
effectos donec abincesti facinore del¬
sinant. Si se iudicio ep̃orum seg̾gaue¬
rint qui uuenes sunt. alia matrimo¬
ma contrahere ñ ꝓhibentur. ¶ Exce¬
sangumeorum ꝯunctiones s̃ dirim̃¬
de. cuius modi uõ iuramentum abac¬
cusatore sit exigendum exromanoor¬
dine habetur. Est autẽ huiusmoĩ. de¬
eparentela illa quam dicunt ẽẽ nis
nium nec ꝑtimorem aut ꝓpt̃ amorem
atit ꝓpt̃ premium aut ꝓpter ꝯsangui¬
nitatem celabis ep̃o tuo aut eius misso
cui hoc requirere iusserit qñcumq te
te ex hoc int̃rogauerit sic te ds̃ adiun
astorum scc̃or sunt reliquie. Iuram̃tũ
⁊ eius coniugemꝰ computatur quod tu
ilud obseruabis inquantum sapis sic

Expanded text:
stentur, quatenus palam faciant, utrum se, sicut fama est, recognoscant esse consanguineos si negaverint, sibi ispsis relinquendis sunt. Ita tamen ut si aliud in conscientia habeant, se a liminibus ecclesie, a corpore et sanguine domini, a fidelium communione noverint segregatos atque infames effectos, donec ab incesti facinore desinant. Si se ipsi iudicio episcoporum separaverint, qui iuvenes sunt, alia matrimoia contrahere non prohibentur. Gratiaonsanguineorum conjunctiones sunt dirimendae. Cujusmodi vero juramentum ab accusatore sit exigendum, ex Romano Ordine habetur. Est autem hujusmodi. De parentela illa, qnium nec propter timorem aut amorem aut propter premium aut propter consanguinitatem celabis episcopo tuo aut eius misso, cui hec requirere iusserit, quandocumque te ex hoc interrogaverit. Sic deus te adiuvet et istorum sanctorum reliquie. Iuramentumt eius coniugem N. computatur, tu illud observabis inquantum sapis. Sic
Abbreviated transcription (Latin):
iramur tm̃ apũd uos ꝑoccasionẽ tpĩs ĩ¬
pacati. aut ambie̾nitium presumptionẽ
aut tumultum ualuisse ppłarem: ut in¬
dignis quibusq Nlonge extrasacerdota¬
le mĩtum constitutic: p̾astorale fastigiũ.
⁊gubernatio eccłe eredetur: non est hoc
ꝯsulere ppło:si nocere.nec pẽaire regimen:
s augere discrimen. Ingtegritas erũ pre¬
sumentium. salus ẽ subitoꝵ ⁊ ubi est in¬
columitas obedientie: ibi sana ẽ forma
doctrine principatus autem et cetã.¬
domo domimu nichil sit mordinatum
nichilq preposterũ: quanto mag̾ cla¬
borandum ẽ. ut inelectione eius. ꝗ suꝑͣ
om̃s gradus ꝯstituitur: ñerretur: Nã
totius familie domini status.⁊ ordon
nutabitur: siquod reꝗritur incorꝑe: nõ
inuenitur incapite. Vbi ẽ illa beati pau
Manus cito nemini imposueris: neq cõi¬
ces peccatis alienis: Quid est cito manus

Expanded text:
um apud vos, per occasionem temporis impacati, aut ambientium praesumptionem, aut tumultum valuisse popularem, ut indignis quibusque, et longe extra sacerdotale meritum constitutis, pastorale fastigium et gubernatio Ecclesiae crederetur. Non est hoc consulere populo, sed nocere; nec praestare regimen, sed augere discrimen. Integritas enim praesidentium salus est subditorum; et ubi est incolumitas obedientiae, ibi sana est forma doctrinae. Principatus autem quedomo Domini nihil sit inordinatum, nihilque praeposterum, quanto magis elaborandum est ut, in electione ejus qui supra omnes gradus constituitur, non erretur? Nam totius familiae Domini status et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore, non invenitur in capite. Ubi est illa beati PaulManus cito nemini imposueris, neque communicaveris peccatis alienis . Quid est cito manus
Abbreviated transcription (Latin):
sarium arbitror. ut diligentissime tracte¬
tur: si forte aut diues: aut scolasticus. defo¬
ro.⁊ aut exaministratione ep̃s fuĩt postula¬
tus: ut ñprius ordinetur: nisi ante lecto¬
ris munere.⁊ officio diaconi:aut pb̃rifu¬
erit ꝑfunctus.⁊ ita ꝑsingłos gradus. si cdi¬
gnus fuerit: ascendat adculmen ep̃atus.
iatur nexibus curie astrictus: abimꝑatoẽ
cłicus alterius ciuitatis a suo epõ. s ñ eligi¬
tur aliquis nisi insacris ordinibus ꝯsti¬
tutus. fit enĩ electio cum sollempnitate
decreti. õium subscriptionib roborati
postulatio uõ. simplici petitione quã di¬
strictionem beatus gg.innuit in regist
bet fieri cum sollempnitate decretiõiũ

Expanded text:
sarium arbitror ut diligentissime tractetis, si forte aut dives, aut scholasticus de foro, aut ex administratione episcopus fuerit postulatus, ut non prius ordinetur, nisi ante lectoris munere, et officio diaconi aut presbyteri fuerit perfunctus, et ita per singulos gradus si dignus fuerit aslatur nexibus curiae adstrictus ab imperatore, clericus alterius civitatis a suo episcopo; sed non eligitur aliquis nisi in sacris ordinibus constitutus. Fit enim electio cum solennitate decreti omnium subscriptionibus roborati; postulatio vero simplici petitione. Quam distinctionem B. Gregorius innuit in regestobet fieri cum solennitate decreti
Abbreviated transcription (Latin):
cle: ñs̃ preferendi inelectione: his qui
tranei:et qui ante ignorati sunt:ad
exclusionem eor qui bene suoꝵcun

Expanded text:
non sunt praeferendi in electione iis, qui tranei, et qui ante ignorati sunt, ad exclusionem eorum, qui bene de su
Abbreviated transcription (Latin):
litasse: ⁊ omnem egisse indñcis castris
etatem: sihii quifuturis sacerdotes: ex
laicis reꝗrantur: quacantes sclło. ⁊omnẽ
eccłasticum ordinem nescientes. saltu p̃¬
propero inalienum honorem ambuĩt
cłastice discipline:transire: talib ttaq¬

Expanded text:
litasse, et omnem egisse in dominicis castris aetatem, si qui his praefuturi sunt ex laicis requiruntur, qui vacantes saeculo, et omnem ecclesiasticum ordinem nescientes, saltu praepropero in alienum honorem ambiunt clesiasticae disciplinae transire? Talibus itaq
Abbreviated transcription (Latin):
ita graui seͤimip̃m afficit danno ꝗad
sue daignitatis collegium: sublimat in¬
dignum. Non enĩ incuiusquã ꝑsona p̃t̃¬
mittendũ ẽ: quod institutis generalib
continetur: nec putandus est honor il¬
uenerabiles sanctiones:cum desacerdo¬
tum electione loquerẽtur: eos demũ sacͥc¬
amministratioib idoneos censuer̃: quo¬
rumõictas apucrilib exordus: usq ad ꝑfe¬
cnores annos: ꝑdiscipline eccłastice dis¬
pendia cucurrissi. ut unicuiq testimonir̃
prior uita preberet. Nec pot̃ de eiuc ꝓue¬
ctione dubitari: cuiꝓlaboribus multis:
ꝓmorib castis: ꝓactionib strenius: celsio
res mundi sine suffragio tpĩs: sine mĩto
iaboris: indignum ẽ ꝑueniri:⁊ notari ã¬
bitus solent: quos probitatis docum̃ta ñ
adiuuant: quam diligens:⁊ quam pru¬
dens habenda est dispensatio diuinor
munerum: ⁊ celestium dignitatis. Non s̃¬
nisi quos uita probabilis. commendat.
adeccłe pͥncipatum. Nec eligantur: nisi

Expanded text:
ita gravi semetipsum afficit damno qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur, nec putandus est honor ilvenerabiles sanctiones, cum de sacerdotum electione loquerentur, eos demum s censuere, quorum omnis aetas a puerilibus exordiis usque ad perfectiores annos per disciplinae ecclesiasticae stipendia cucurrisset, ut unicuique testimonium prior vita praeberet, nec posset de ejus provectione dubitari, cui pro laboribus multis, pro moribus castis, pro actibus strenuis celsiornim ad honores mundi sine suffragio temporis, sine merito laboris indignum est pervenire, et notari ambitus solent, quos probitatis documenta non adjuvant, quam diligens et quam prudens habenda est dispensatio divinorum munerum et coelestium dignitatum? C. nisi quos probabilis vita commendat.ad Ecclesiae principatum. Nec eligantur nisi
Abbreviated transcription (Latin):
legitimarũ institutionũ nescua totius
humilitatis ignari: ñ abinfimis sumere
increm̃tum: s a summis uolunt habere
principium: cum ualde iniquũ sit abs¬
urdumq ut imꝑiti: magistris. noui: anti¬
cico: assumptus ẽ in archiep̃m. Reatus ã¬
brosius. cum ñdum eẽt baptizatus. in arc
ñeligeretur hec causa fuit. ꝗa iuta laica¬
lis eccłasticis disciplinis pordinem ñe¬
rudita: nescit exempla religionis de sese
prãre aliis. q̃ inseip̃a ex ꝑimento ñdidi¬
cit. Cumergo quilib laicus mĩto sue ꝑ¬
fectionis clericalem uitam transcendit:
exemplo beati nicolai⁊ seuen. amb̃ni.
eius electio pot̃ rata haberi. Unde idem
ip̃o. Neophitus ꝓhibetur ordinari: ne
cõpetens sacerdotio.ubi causa ñ ad beret.
uitium ñ imputatur: Ordinationem itaq¬
meam: occidentales ep̃i iudicio: probar̃¬
orientales etiam exemplo.Itemobici¬

Expanded text:
legitimarum institutionum nescii, et totius humilitatis ignari non ab infimis sumere incrementum, sed a summis volunt habere principium, cum valde iniquum sit, et absurdum, ut imperiti magistriscio assumptus est in archiepiscopum, B. Ambrosius, quum nondum esset baptizatus, in archnon eligeretur, haec causa fuit, quia vita laicalis ecclesiasticis disciplinis per ordinem non erudita nescit exempla religionis de se praestare aliis, quae in se ipsa experimento non didicit. Quum ergo quilibet laicus merito suae perfectionis clericalem vitam transcendit, exemplo B. Nicolai et Severi et Ambrosii ejus electio potest rata haberi. C. IX. ipso; Neophytus prohibetur ordinari, ne competens sacerdotio, ubi causa non haeret, vitium non imputatur. Itaque ordinationem meam occidentales episcopi judicio, orientales etiam exemplo prob
Abbreviated transcription (Latin):
probatione monstrare: cui gubernacła
citos mores. si milites suos ꝓbatos sibiq̃r̃
instituta fidelium discere̾ quis deb añ¬
quamdoceat.⁊ exemplum religiose con¬
uersationis: de se potius aliis prãre ꝗͣ
sumere. E menclatiorem quoq ee con¬
uenit ppło: quem necesse ẽ orare ꝓpo¬
pulo. longaobseruatione religiosus cul
tus tradatur.: in luceat. ⁊ cłicalib obse¬
quus erudiendo inseruiat: ut aduerãn¬
digradus sũmam ꝑductus: quis sit fructꝰ
delaicis inhibemus: si nec depenitenti¬
b ꝗdem ꝗsquam adhilius mõdigradũ
ꝓfanus temerator aspirct. Satis illi sit¬
entia absoluet reum: ꝗse peccata ppłosu¬
a scit teste confessum: Quis enĩ quẽ pa¬
tistitem: ꝑferens memorandi criminis
labem: ñ hab̾ lucidam sacerdotii dignui¬

Expanded text:
probatione monstrare, cui gubernacula citos mores, sed milites suos probatos sibi quaerunt instituta fidelia. Discere quis debet antequam doceat, et exemplum religiosae conversationis de se potius aliis praestare, quam sumere. Emendatiorem esse convenit populo, quem necesse est orare pro populo. Longa observatione reltus tradatur, ut luceat, et clericalibus obsequiis erudiendus inserviat, ut, ad venerandi gradus summam perductus, quis sit fructus de laicis inhibemus, sed ne de poenitentibus quidem quisquam ad hujusmodi gradum profanus temerator aspiret. Satis illi entia absolvat reum, qui se peccata sua populo scit teste confessum? Quis eum, quem patistitem? Praeferens miserandi criminis labem non habet lucidam sacerdotii digni
Abbreviated transcription (Latin):
Nbet ddeus anccessitate. ⁊ conseru inpace.
nonenim pax queritur ubi bellum exce¬
atur s bellum geritur ut pax acꝗratur
Estote ergo bellando pacificus. ut eos qͥ
expugnas ac pacis ut ilitatem iuncendo
pducas. Beatienim pacifici: ait dominui
timana tam dulcis est. protemporali sal¬
te oiumortalium: quanto dulcior ẽ. pax
duura proeterna silute angłor: Itaq
nostem pugnantem necessitas depͥmat
n uoluntas sicut bellanti aresistentiui¬
mdebetur: maxime in quo pacis ꝑtir

Expanded text:
liberet deus a necessitate et conseruet in pace. liberet deus a necessitate et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur. esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo perducas: beati enim pacifici, ait dominus.humana tam dulcis est pro temporali salute mortalium, quanto est dulcior pax diuina pro aeterna salute angelorum! itaque hostem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas. sicut rebellanti et resistenti uim debetur. maxime in quo pacis per
Abbreviated transcription (Latin):
nichil est infelicius felicitate peccanti¬
um qua penatis nutritur impunitas:
mala uoluntas: uelut interior hostis
ret: hoc potius consilium salutis petenti¬
pus ineugłio diceretur: ut abiceremt ar¬
ma. seseq militie omnino fubitaherent
dactum est autem eis: neminem ꝯcusseri¬
tis estote contenti stipendus urĩs quibo
proprium stipendium sufficere debere
precepit. militare utiq non prohibuit.
tem eiudem ad bonifatium. Inbellici ar¬
mis multi deo placere possunt¬
oliexistimare neminem deo placere põ¬
se qui armis bellicis minuistrat. Inhis erat
ses dauid. cuius dominus tammaent̃p¬
temporis iusti.Inhis erat centurio quido¬
mino dixit. Nonsum dignus ut intres su¬
brectum meum. hoc ergo primum cogi¬
ta: qñ armaris adpugnam: quia uirti
gitabis dedono dei est.Sic enim cogitabis
dedono dei ñ facere otradominum. fides
quem bellum geritur quantomagi ami¬
coproquo pugnatur pacem habere uolun¬

Expanded text:
niam nihil infelicius felicitate peccantiniam nihil infelicius felicitate peccantium quia penalis nutritur impunitas et mala voluntas velut interior hostis ret, hoc potius consilium salutis petentibus in evangelio diceretur, ut abiicerent arma, seque militie omnino subtraherent. Dictum est autem eis, neminem concusseritis, estote contenti stipendiis vestris; quibus proprium stipendium sufficere debere precepit, militare utique non prohibuit. Item eiusdem ad Bonifacium: Noli existimare neminem deo placere possoli existimare neminem Deo placere posse qui armis bellicis ministrat. In his erat sanctus David, cui Dominus tam magnum ptemporis viri; in his erat ille centurio, qui Domino dixit: 'Non sum dignus, ut intres sub tectum meum'. Hoc ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia virtusrporalis donum dei est; sic enim cogitabis de dono dei non facere contra deum. fides ruanda est, contra quem bellum geritur; quanto magis amico. pro quo pugnatur! pacem habere debet uolun
Abbreviated transcription (Latin):
nere uoluit quid dixerit. ut qra sape¬
rent intelligerent:iam destruenduẽe
est ypocrisin sacerdotum iudeorem
Art quippe. nesciui fr̃s quia prineeos
est. scrotumẽ enim principi pobetu
ñmaleddices cum ꝓculdubio. qurneo
clem pplo creuerat. ato: in lege fuerã
eruditus. illum principem sacerdotẽ
riescire n possi. nec eos quib itanotes
fuerat: ulio mõ falet quod nescreet.
Sunt ergo ista precepta patientie semꝑ
incordis preꝑatione tetinenda ip̃a quoa
Beniuolentia ne reddatur mabem ꝓ
malo sempinuoluntate complenda.
Agenda sunt autem multã cum inuiti¬
rum potius utilitati consulendum ẽ quã
noluntit. Nam incorripiendo filumo
cuenlib aspere. nunquam profectopa¬
ternus amor ammititur fiattnquoca
nolitiet doleat: qui q̃ inuitus dolere ude¬
tur sanandus. Ac ꝑhoc si terrena res iscae¬
publica xp̃iana precepta custodiat. etã
quitatis eripitur. utilius uinciturꝰ. qm̃¬

Expanded text:
nere, quid dixerit, ut, qui sapenere, quid dixerit, ut, qui saperent, intellegerent iam destruendum fuest hypocrisin sacerdotii Iudaeorum; ait quippe: Nesciui, fratres, quia princeps est; scriptum est enim: Principi populi tui non maledices, cum procul dubio, qui in eodem populo creuerat atque ibi lege fuerat eruditus, illum principem sacerdotum nescire non posset nec eos, quibus ita notus erat, ullo modo falleret, quod nesciret. Sunt ergo ista praecepta patientiae semper in cordis praeparatione retinenda ipsaque beniuolentia, ne reddatur malum pro malo, semper in uoluntate complenda est. agenda sunt autem multa etiam cum inuitirum potius utilitati consulendum est quam voluntati. Nam in corripiendo filio quamlibet aspere, nunquam profecto amor paternus amittitur. Fit tamen quod nolit et doleat, qui etiam invitus videtur dolore sanandus. Ac publica christiana precepta custodiat, etiamquitatis eripitur, utilius vincitur: quo