comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bilib conserta niris: ilunc manus agͥs¬
tis sc̃is beati iiri famulatur exequis.
Sed nequis forde moneatur quod tu¬
uanum martino equi paĩum: qui ħͥ
dicis sirecte ꝑtenseas pene sanilia ab
utroq potes iudere completa. Marci¬
nus ad huc cathecuminiis aigentẽ pan¬
perẽ diuisa clamide uestiure. uilianꝰ fide
robustus tot miuia uet̾em hoĩem exuta. fi¬
dei ueste ꝯtexit. Martinus primo solita¬
riam delegit uitã. ut xp̃i cdulcedine sin¬
gularit̃ frueretur: uilianus aꝑtam ex¬
pecite pugnã: ut multoꝵ animas lucͣ¬
destinatus est. Martinus in uirtute tui¬
nitatis deifice. trium mortuoꝵ ẽ mag¬
nificus suscitator. iulianus totidem
ad uitam reuocans mortuos: totiens
mortis extrcte ictor. Martini corpus iin
qui ductu enuis murdũ icerant prose¬
quuntur uiliam exequiis hii qui eodu¬
ce celestia iam denebant. famulantur.
Quid plura: Um regi militarunt:. mni
dño sermerunt. Uno sp̃n sc̃ificati funt:

Expanded text:
bilibus conserta viris, illinc manus agresbilibus conserta viris, illinc manus agrestis sanctis beati viri famulantur exsequiis. 31. Sed ne quis forte moveatur, quod Julianus Martino aequiparaverim, qui hoc dicis, si recte percenseas pene similia ab utroque potes videre completa. Martinus adhuc catechumenus algentem pauperem divisa chlamide vestivit; Julianus fide robustus tot millia veterem hominem exuta, fidei veste contexit. Martinus primo solitariam delegit vitam, ut Christi dulcedine singulariter frueretur. Julianus apertam expetiit pugnam, ut multorum animas lucradestinatus est. Martinus virtute Trinitatis Deificae trium mortuorum est magnificus suscitator: Julianus totidem ad vitam revocans mortuos, toties mortis exstitit victor. Martini corpus ii qui ductu ejus mundum vicerant prosequuntur: Juliani exsequiis hi, qui eo duce coelestia jam tenebant, famulantur. Quid plura? Uni Regi militarunt, uni Domino servierunt, uno Spiritu sanctificati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
eum: ⁊ abierũt. Dixit ergo p̃dictus de¬
fensor ad considentes. uidetis gloriam
qͣm ego uideo: Qui nichil seuidere tes¬
dati sunt. At ille dixit Numquid ñ hic
uidistis patrẽ nr̃m iulianũ. qui totbo¬
na nobis ostendit. tot miracur ledifi¬
caute ⁊ Ecce enim nunc cum derb dỹa¬
conib suis. ⁊ trib cereis huc ante me
uenit: ⁊letissimo nultu subridens be¬
nedixit nos: reliatisq cereis ab scessit.
quit. beneficia pietatis sue unuens in
xp̃o impendere numqͣm cessabit. sͣ
eo dicente omnes ammirati sunt: pit̾¬
q surgentes ad exequias sc̃i festinant᷑
accurrũo. Iam u̾o ut de martino itio
pontificũ spetulo legitur. impossibi¬
le dictu est. qͣnta hominũ muttitudo
conuen̾it. Cunati ex agris ⁊ mieis. non¬
nulli⁊̃ ex untuus affuere castert. Ninc
psalmicines elericoꝵ phaianges itlĩc
sacrarũ uirginũ. p̃parsimonia tur¬
me ꝑsallentes hine plebs urbana no¬

Expanded text:
eum, et abierunt. Dixit ergo praedictus Deeum, et abierunt. Dixit ergo praedictus Defensor ad consedentes: videtis gloriam quam ego video? Qui nihil se videre testati sunt. At ille dixit: Numquid non hic vidistis patrem nostrum Julianum, qui tot bona nobis ostendit, tot miraculis laetificavit? Ecce enim nunc cum tribus diaconibus suis et tribus cereis huc ante me venit, et laetissimo vultu subridens benedixit nos, relictisque cereis abscessit. quit, beneficia pietatis suae vivens in Christo impendere nunquam cessabit. Sureo dicente, omnes admirati sunt; pariterque surgentes ad exsequias sancti festinanter accurrunt. Jam vero, ut de Martino illo pontificum speculo legitur, impossibile dictu est quanta hominum multitudo convenerit, cuncti ex agris et vicis, nonnulli etiam ex vicinis adfuere castellis. Hinc psalmicines clericorum phalanges, illinc sacrarum virginum prae parcimonia turmae pallentes, hinc plebs urbana no
Abbreviated transcription (Latin):
uelandam cenomãnensib xp̃i gr̃am. ut
ab antiquis suscepunus comes.⁊ adiu¬
tor sc̃o uuliano a romane urbis antisti¬
te destinatus est.
loriosissimus gͥ pastor cormuni oĩm
allectus consensu fr̃es filios q suos
euoeat. ut consignato saccessore. ocirr
ac manib in celum eleuatis diutissime
gr̃as agens. ⁊ collaudans dñm. ouesq
quas xp̃o acquisiuerat. eidẽ sũmo pas¬
tori comendans. letus ⁊ alacer beatis
mertas ditatũ celo reddidit sp̃m. Quo
celestia regna petente. ille enis m̾ito fid̾i
⁊ bonoꝵ actuum ailestissimus defensor
uir głosus p̾sens non erat. s enis sc̃issis¬
simi obitus tali ordine eognouid aiem.
Sedente aũ eo admensam. aꝑti sunt in¬
deuestuales oculienis. ⁊ ecce indet b̃is¬
simum iulianũ sacerdotali ifula cõ¬
dentũ cum trib dẏaconib suis. ⁊ trib
cereis uenientẽ ad se. Qui cereos quos
portabant posuerunt suꝑ mensã ante

Expanded text:
elandam Cenomanensibus Christi gratiam, ut elandam Cenomanensibus Christi gratiam, ut ab antiquis suscepimus, comes et adjutor S. Juliano a Romanae urbis antistite destinatus est. 30. Gloriosissimus igitur pastor communi omnium allectus consensu, fratres filiosque suos evocat, et consignato successore, oculis ac manibus in coelum elevatis, diutissime gratias agens, et collaudans Dominum, ovesque, quas Christo acquisierat, eidem summo pastori commendans, laetus et alacer beatis meritis ditatum coelo reddidit spiritum. Quo oelestia regna petente, ille ejus merito fidei et bonorum actuum dilectissimus Defensor, vir gloriosus, praesens non erat, sed ejus sanctissimi obitus tali ordini cognovit diem. Sedente eo ad mensam, aperti sunt intellectuales oculi ejus, et ecce vidit beatissimum Julianum sacerdotali infula comptum cum tribus diaconibus suis et tribus cereis venientem ad se, qui cereos, quos portabant, posuerunt super mensam ante
Abbreviated transcription (Latin):
lantata gͥ mpago cenomannico
diuim cuttus uinea. abrasisq de
ea ydoloꝵ. errorũq oĩm trroulis: tẽpꝰ
immebat quobeatus ule agricola fruc¬
tum pii laboris a dño suo ꝑcepturus
ab istis p̃sentis iute laq̃is ad eterna fe¬
lix deberet conscendere regna. Itaq
ꝓpinqͣnde uocationis sue dre secẽdit ad
uitum. in quo nunc beati marciauis
ecclesia sita est. In qua cum plurib de
geree.⁊ instant̾ celestis iute aulcedinẽ
sus ꝓꝑmaret auclitorib. Lemi dactus ĩ¬
cõmodo. letus. ⁊ alacer p̾stoiabatur ho¬
ram. qua laboꝵ certaminũq suorum
repositã aiusto iudice recipet coronam
Et quia nauis sc̃e ecclisie absq gub̾na¬
tore ꝑ pelagus hꝰ mundiñ pot̾at ena¬
uigare. sedem sibi adeo cõmendatã cũ
cõmum cleri plebisq consilio sc̃o dele¬
gauit turibio quẽ ad uitorẽ ⁊ socium in
ic̃e p̾dicationis eatemis habuerat offi¬
cio. Idem enim turibiuis p̾rb̃rii officio
głosus cum sc̃o pauatio dyacono ad res¬

Expanded text:
lantata igitur in pago Cenomanico divini cultus vinea, abrasisque de ea idolorum errorumque omnium tribulis, tempus imminebat quo beatus ille agricola fructum pii laboris a Domino suo percepturus, ab istis praesentis vitae laqueis, ad aeterna felix deberet conscendere regna. Itaque propinquante vocationis suae die, secedit ad vicum, in quo nunc B. Martialis ecclesia sita est. In quo cum pluribus de coelestis vitae dulcedinem suis propinaret auditoribus, levi tactus incommodo, laetus et alacer praestolabatur horam qua laborum certaminumque suorum repositam a justo judice reciperet coronam. Et quia navis sanctae Ecclesiae absque gubernatore per pelagus hujus mundi non poterat enavigare, sedem sibi a Deo commendatam, cum communi cleri plebisque consilio, sancto delegavit Turibio, quem adjutorem et socium in sanctae praedicationis eatenus habuerat officio. Idem enim Turibius presbyterii officio gloriosus cum S. Pavatio diacono ad rev
Abbreviated transcription (Latin):
mundus in maligno posits sit:. ⁊ sic̃
tentbre eius ita ⁊ lumen euis. lux q̾ ⁊̃
denebris luceat. ⁊ tenebre eam non cõ¬
phenderũt. Unde ⁊ illud crebrius infe¬
rebat Aduena sum ⁊ ꝑ egrina: sicut
omnes patres mei. Et iterum. Cupio
firmitate corpusculi quam intredi¬
biui abstinentia. ⁊ duplicatis ꝯtͣerat
ieuimiis uexabatur. hoc in ore uolue¬
bat. subicio corpus mesi. ⁊ ĩ seruitutẽ
redigo: ne aliis pdieans ip̃a reꝑba ĩue¬
mar: ⁊ bonum est uinũ ñ bib̾e. ⁊ carnẽ
non manducare:⁊ humiliam in ieiu¬
nio animã meã. ⁊ totum lectũ meũ uer¬
sasti infirmitate.⁊ u̾sata sum in misia
dum michi infigitur spina. Atq inter
doloris aculeos quos mira paciẽtia sus¬
tinebat: qͣi aꝑtos sibi celos aspiceret lo¬
quebatur. Quis dabid michi pennas sic̃
columber⁊ uolabo ⁊ requiescã: T̃estor

Expanded text:
mundus in maligno positus sit; et sicut mundus in maligno positus sit; et sicut tenebrae illius, ita et lumen ejus ; luxque in tenebris luceat et tenebrae eam non comprehenderunt Unde et illud crebrius inferebat, Advena sum et peregrina sicut omnes patres mei . Et iterum; Cupio firmitate corpusculi quam incredibili abstinentia, et duplicatis contraxerat jejuniis vexabatur, hoc in ore volvebat: Subjicio corpus meum, et in servitutem redigo, ne aliis praedicans, ipsa reproba inveniar, et: bonum est uinum non bibere et carnem non manducare et: humiliaui in ieiunio animam meam et: totum lectum meum uersasti in infirmitate et: uersata sum in miseria, dum mihi infigitur spina. atque inter doloris aculeos, quos mira patientia sustinebat, quasi apertos sibi caelos aspiceret, loquebatur: quis dabit mihi pinnas sicut columbae et uolabo et requiescam? Testor
Abbreviated transcription (Latin):
corporis membra u̾t̾en bꝵ¬
tur in linguas. ⁊ oes artus
humana uoce resonarent:
nichil dignum sc̃e ac uenerabił pauie
uirtutib dicerẽ. Nobił genere: s mul¬
do nobilior scĩtate. Podens quondam di¬
uiciis: s nunc xp̃i pauptate ĩsignior.
Gracorum stirps: soboles scipionum:
pauli heres cuius uocabulu trahid me
die partes papirie matris affricani. n̾a
⁊ germana ꝓgenies. Rome p̾tulie bech¬
luti uilitate mutauit. Nõ meremus
qd̾ talẽ amisimus: s gr̃as agunus qd ha¬
buimus. ĩmo habemus. Deo enim u¬
uunt omnia. ⁊ quiequid reu̾titur ad dõ¬
minũ infamilie numo cõpudatur: ꝙͣ¬
qͣm amissio illius: celestis domus h̃ita¬
dio sit. Quẽ quamdiu incorpore fuit ꝑe¬
grinata est a dño: ⁊ uoce sẽꝑ flebili q¬
rebatur dicens. Heu michi qr pegrina¬
dio mea ꝓlongata est ħ̃itam cum ħ̾itã¬
tib cedar: multsi ꝑ egrinata ẽ ammã¬
mea.Nec miru̾ si planx̾tt seu̾sari in te¬
nebris. hoc enim cedar int̃p̾tatur cum

Expanded text:
corporis membra uerterentur in linguas et omnes artus humana uoce resonarent, nihil dignum sanctae ac uenerabilis Paulae uirtutibus dicerem. nobilis genere, sed multo nobilior sanctitate, potens quondam diuitiis, sed nunc Christi paupertate insignior, Gracchorum stirps, suboles Scipionum, Pauli heres, cuius uocabulum trahit, Maeciae Papiriae, matris Africani, uera et germana progenies, Romae praetulit Bethluti vilitate mutavit. Non moeremus, quod talem amisimus; sed gratias agimus, quod habuimus, imo habeamus. Deo enim vivunt omnia; ET QUIDQUID revertitur ad Dominum, in familiae numero computatur. Quamquam amissio illius, coelestis domus habitatio sit; quae quamdiu in corpore fuit, peregrinata est a Domino , et voce semper flebili querebatur, dicens: Heu mihi, quia peregrinatio mea prolongata est, habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata emea , Nec mirum si planxerit se versari in tenebris hoc enim Cedar interpretatur 691 cum
Abbreviated transcription (Latin):
dẏaboli ostendit esse iuctores. Unus
enim morttur.⁊ triumphat: alius eua¬
dit ⁊ regnat. Ueni iam uirgo ad thala¬
mum quẽ quesisti. ⁊ ꝑamore sposigla¬
dium ꝑ cussoris admute: ut sponsam te
uirginitas inmaculata cõprobet xp̃i
⁊ martyrẽ ofessio ꝓdata ꝯsigned. feux
cat̾ua uirginum: quib studium est
due sequi confessionis uestigia. Hebũt
enuim tecum coronam in celo: quetec̃
suꝑau̾int inunicũ in mundo. Nam sic̃¬

Expanded text:
diaboli ostendit esse victores; unus diaboli ostendit esse victores; unus enim moritur et triumphat, alius evadit et regnat. 11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem confessio probata consignet. Felix caterva virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum coronam in coelo, quae tecum superaverint inimicum in mundo. Nam sicu
Abbreviated transcription (Latin):
quit. Uirgineo itaq corpori stridentes
p̾parauere flaminas. s corpus qd̾ ineẽ¬
dia libidinũ suꝑauerat. refrig̾ium in
medus flaminis inuenit. Et que adh
focos ingressa fuerat ut arderet. cepit
ꝑ sc̃am uirginitatẽ algere: ut discer
uirginitas flammas sibi. ⁊ incendia
penitus dñari nõ posse. Nec illos ꝑis¬
se estimes: quos ꝓ nomine xp̃i ꝯsũp¬
sit ĩcendiũ. Namq cũ leg̾is helyam
ignib raptũ. ⁊ pueros tres in mediis
ignib nulla ratione ꝯ sũpdos: aut qr
laurentiũ eraticula ꝯsũptum reco¬
lis. ⁊ agnẽ sicuit teclam flãmarũ glo¬
bos euasisse cognoscis: nullam ĩ hiis
suspiceris uarietatẽ sidei tunc fuisse.
Una lenim fides sc̃os deimpassione
exercuit. ⁊ diu̾so genere gloriarum
reddidit utrosq uictores. Nam qui
ꝯsũptus est martyr exultat:⁊ qui e¬
uasit uictor exultat. Et ysaias sectus
martyrẽ fecit. ⁊ damelleonum rabiẽ

Expanded text:
quit. Virgineo itaque corpori stridentes quit. Virgineo itaque corpori stridentes praeparavere flammas, sed corpus quod incendia libidinum superaverat, refrigerium in mediis flammis invenit: et quae ad hoc focos ingressa fuerat, ut arderet, coepit per sanctam virginitatem algere; ut disceret virginitas flammas sibi et incendia penitus dominari non posse. 10. Nec illos periisse aestimes, quos pro nomine Christi consumpsit incendium; nam cum legeris Eliam ignibus raptum, et pueros tres in mediis ignibus nulla ratione consumptos: aut quia Laurentium craticula consumptum recolis et Agnem sicut Theclam flammarum globos evasisse cognoscis, nullam in his suspiceris varietatem fidei tunc fuisse; una etenim fides sanctos Dei in passione exercuit, et diverso genere gloriarum reddidit utrobique victores. Nam qui consumptus est martyr, exsultat: et qui evasit victor, exsultat: et Isaiam sectum martyrem fecit, et Danielem leonum rabiem
Abbreviated transcription (Latin):
nisse. Remansit itaq iuuenis qui reꝑ¬
bationis huius auctor extit̾at: qui Sẽ
putabat defensorẽ uirginis suꝑare.Hic
splendorẽ dum ꝓuocaret adluxũ. uitã
qmͣ uidebatur habere amisit: ⁊ mortẽ
quã q̃ rebat inuenit. Suecedunt ridẽtib
lacrime. ⁊ ĩsultantib finẽ lam̃tatiões
imponunt. Attendit nirgo lugentẽ in¬
dicem.⁊ quẽ minantẽ aute ꝯtẽpserat.
nunc depͥcantẽ ex audit. Ilico igraur ut
cepit orare pro mortuo. ⁊ amortuis exci¬
tat saluum qui morti fuerat deputatꝰ.
⁊ aggaudiũ euocat qui fuerat p̃cipita¬
tus in luctũ. Nam qui incestus fuerat
mortuus castus exurgit. ⁊ fit p̾dicator
castimonii qui ꝑ secutor extiterat casti¬
tatis. Ad hec sacrilegi ꝯturbanturin
lis uuigi. ut ratio que suadebat fidẽ.
seditionũ clamorib pulsa. locum ĩ
m̃tib hõim inuenire nõ poss. Pader
u̾o suscitati filii tristis ab scessit. ⁊ ut
legitur durbis furentib uicariũ dereli¬

Expanded text:
nisse. 8. Remansit itaque juvenis, qui repronisse. 8. Remansit itaque juvenis, qui reprobationis hujus auctor exstiterat: qui se putabat defensorem virginis superare, hic splendorem dum provocaret ad luxum, vitam quam videbatur habere, amisit; et mortem quam quaerebat, invenit. Succedunt ridentibus lacrymae, et insultantibus finem lamentationes imponunt. Attendit virgo lugentem judicem, et quem minantem ante contempserat, nunc deprecantem exaudit. Illico igitur ut coepit orare pro mortuo, et a mortuis excitat salvum, qui morti fuerat deputatus; et ad gaudium evocat, qui fuerat praecipitatus in luctum. Nam qui incestus fuerat mortuus, castus 458 exsurgit; et fit praedicator castimonii, qui persecutor exstiterat castitatis. 9. Ad haec sacrilegi conturbantur inlis vulgi; ut ratio quae suadebat finem seditionum, clamoribus pulsa, locum in mentibus hominum invenire non posset. Pater vero suscitati filii tristis abscessit, et ut legitur, turbis furentibus vicarium dereli
Abbreviated transcription (Latin):
sic armauerat inimicus.⁊ nudam face
ce p̾conantis ducis. popłm ad libidinẽ
inuitantis. Hunc ergo ducẽ fuisse dẏa¬
boli nemo qui dubidet: et iucto duce
tenere captiuũ omnib padet. Constat
ergo dẏabolum suꝑatum: quotiens ⁊¬
tra uirginẽ arma corripuit. Nã expo¬
liata uirgo crmib tegitur: et nudada
⁊ dampnata ꝓstibulo durpitudinis.
ingremio apparuit castitatis. Effictẽ
oratoriũ angeloꝵ: qui locus ꝑditarũ
fuerat animarũ. Et ubi sẽꝑ naufraga¬
nerat castitas: illic est coronata uirgi¬
nitas. Deniq ppłos quos p̾co ad libi¬
dinẽ inuitauerat: uirgo ad castitatem
optinuit. Et quos ad eam dẏabolus ĩ¬
quinados ĩduxit illa a semundos eiec̃.
Omnes nãq singillatim ingressi. unꝰ
alc̾um sustinebat ing̾ssum. quẽ eg̾s¬
sum dum nͨ crederet mundũ. s exhi¬
bebat ĩmundũ. S ing̾ssus ad libidinẽ.
adorandũ dñm uirginis meritis tene¬
corruptores se putau̾at uirgnns inue¬

Expanded text:
sic armaverat inimicus, ut nudam facersic armaverat inimicus, ut nudam faceroce praeconantis ducis, populum ad libidinem invitantis. Hunc ergo ducem fuisse diaboli nemo est qui dubitet; et victo duce, Constat autem diabolum superatum, quoties contra virginem arma arripuit; nam exspoliata virgo, crinibus tegitur: et nudata et damnata in prostibulo turpitudinis, in gremio apparuit castitatis. Efficitur oratorium angelorum locus, qui perditarum fuerat animarum; et ubi semper naufragaverat castitas, illic est coronata virginitas. Denique populos, quos praeco ad libidinem invitaverat, virgo ad captivitatem obtinuit: et quos ad eam diabolus inquinatos induxit, illa a se mundos ejecit; omnes namque singillatim ingressi, unus alterum sustinebat ingressum, quem egressum, dum non crederet mundum, se exhibebat immundum: sed ingressus ad libidinem, ad adorandum Dominum meritis virginis tenecorruptores se putaverat virginis inve
Abbreviated transcription (Latin):
rabidi cami morsus om̃i cum gaudio
recusate. Aquo nõ receꝑis ꝙ timeas
dei: non accipias qd̃ diligas mundi.
Accipe accipe uirgo: ꝙ amori eterno
ꝓficiat. Quociensẽq ab hoĩe ꝯsecuta
fu̾is censum: sicaccipe ut te sponsam
xp̃i cognoscas. Uidet ille intus inmẽ¬
te quid facias.⁊ qͣm expetent̾ eius s¬
nullum potuit penitus formidares
supplicĩ. cui ⁊̃ lupanar durepitudinis
lus ei ignominiã corruptionis p̾para¬
uerat: illie eam exciꝑe fecit dñs coronã
sue uirginitatis ⁊ palmam. Hoc est in
suis sedibz hostes uincere: captinam
ductã uirginẽ ad penetralia regis libi¬
dinum. sp̃m regẽ a uirgine qͣm capti¬
uauerat uictũ ⁊ iuctu cum uirginis tͥ¬
umpho exire siam qui tenuierao tentꝰ
ẽ. qui traxerat tractus est. qui oceide se
putarat occisus est. Deniq ut ꝓbenrus
dẏabolum auirgine ista tunc fuisse inc¬
tum illius iuuenis fẽm ad animũ reuo¬
cemusͥ. quẽ contra agnetis infantiam.

Expanded text:
rabidi canis morsus omni cum gaudio rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accipe, ut te Christi sponsam agnoscas. Videt ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus virnullum potuit penitus formidare supplicium, cui etiam lupanar turpitudinis lus ei ignominiam corruptionis praeparaverat, illic eam excipere fecit Dominus coronam suae virginitatis et palmam. Hoc est in suis sedibus hostes vincere, captivam ductam virginem ad penetralia regis libidinum, ipsum regem a virgine, quam captivaverat, victum, et victum cum virginis triumpho exire; nam qui tenuerat, tentus est: qui traxerat, tractus est: qui occidere se putabat, occisus est. 7. Denique ut probemus diabolum a virgine tunc fuisse victum, illius juvenis factum ad animum revocemus, quem contra Agnetis infantiam
Abbreviated transcription (Latin):
timebat de fidelitate anime dño displi¬
cere: dabat intus ꝑfidem sue m̃tis cando¬
rs̃ atq pulchritudinẽ anime quam
excolebat. Et qͣntum sitiebat ut animã
suam pulchrã faceret tantũ in suam
animam erubescebat se esse formosã:
dantoq studuit displicere carnalibus
in carnis aspectu. quanto xp̃o institit:
⁊ euis angeł cõplacere. Tirbadur in¬
uenis apuella ⁊ tẽptus.⁊ se mur̾ab cõ¬
placere posse existimans. auru gẽmas.
ꝯgeminans uestes. p̾dia p̾ciosa ꝯuectat.
S quia xp̃i caritas p̃cium peciuniar̃
nõ habet iuirgo sacͣtissima in suo gra¬
du usq ad sanguinis effusionẽ ꝑ mã¬
sit: qm̃ suo illam sanguine subarra¬
uerat xp̃c. Ad ꝯcupiscentẽ igiturre¬
i̾tatur census. ⁊ ĩconcussa uirgiitas xͦ
semel oblata ꝑdurat. Discite uirgines
xp̃i normam puellaris exẽpli.⁊ obla¬
ta sub specie pietatis munuscula iu¬
rorum tota intẽtione respuite.⁊ qͣsi

Expanded text:
timebat de foeditate animae Domino displitimebat de foeditate animae Domino displicere, dabat interius per fidem suae mentis candorem, atque pulchritudinem animae, quam excolebat; et quantum sciebat quod animam suam pulchram faceret, tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo institit, et ejus angelis complacere. 5. Turbatur juvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas congeminans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi charitas pretium pecuniarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ramus ꝯuigum casta cõmercia. S
uirginum ꝑseuerantiã ad hortamur.
Non en im iurginitas malis rebus
uituꝑatione laudari. Seqͣntur ita
ligione posite. ac diuinis litu̾s ĩ for¬
mate: saram. rebeccam. rachele.
annã susannã. ac sep horã umuitẽtur
pedisseqͣ agnes beatissima. magnũ
de se pudicitie excitauit exẽplum
cum uirginitatẽ p̾tulit uite. õem¬
q a se amorẽ terrenum ꝑamorẽ celes¬
tẽ expellens. tropheũ crucis xp̃i arri¬
puit: ⁊ tam contra libidines quam
⁊̃ contra uinu̾sa supplicia fide potiꝰ
armata qͣm ferro fortiter dimicauit.
⁊ uicte. Aspieit deniq blandientẽ:
et ridet. nescit aliquid amare qd trã¬
sit. Et dum nimis uirgmtatẽ diug̃.
nec ludibria. nec flammnas. nec sup¬
plicia. nec carnifices metuit. postre¬
mo nec gladium furentis ꝑcussoris
expauit. Cõpellitur uirgo ornainta
ceperat m̃tis. Et quia nõ de elegantia cor¬
poris humani placere studebat: quia

Expanded text:
ramus conjugum casta commercia, sed ramus conjugum casta commercia, sed virginum perseverantiam adornamus; non enim virginitas malis rebus vituperatione laudari. Sequantur italigione positae, ac divinis litteris informatae, Saram, Rebeccam, Rachelem, Annam, Susannam, Sephoram imitentur pedissequa Agnes beatissima de se magnum pudicitiae excitavit exemplum, cum virginitatem praetulit vitae, omnemque a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandientem dium attendit, et ridet. Nescit aliquid amare, 457 quod transit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta ceperat mentis: et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia
Abbreviated transcription (Latin):
mam. ut inpuełt tropheũ sc̃itatis
arriꝑet ⁊ ꝑ uestigia matris uirginis
ad celestẽ tͥhalamũ ꝑueniret. Hinc ẽ
qd̃ anulo fidei agnes se asserit subar¬
rata. ⁊ clamat se amore ostrictã. Oꝙͣ
imitabile uirginib uirgo ti tradi¬
disti amoris exemplum. oqmͣ sc̃m pec¬
torib uirgineis tribiusti responsum.
ꝯtepnendo mundi diuicias execrãdo
carnis ꝯcupiscẽtias. ⁊ solam xp̃i pul¬
chritudinẽ adamando. Accedite ad
puesiã puelle. ⁊ discite mannis ĩfan¬
tie quaies in pectore suo cirta amorẽ
xp̃i fiam mas accenore. Dieit seama¬
tori suo s̾uare fidem: ⁊ eiꝰ corpꝰ ꝯcupis¬
ñ recusauit mtitum. Discite uirgĩes
xp̃i amorẽ in puella feruentẽ ⁊ omẽs
mundi diuicias ueluit stercora recusã¬
tẽ. Ideo enim sc̃orum ꝑlitt̾as tradun¬
natione animi mundi dulcia recusã¬
des. ⁊ eius ñ recusantes austera. ad de¬
lectaciones ꝑpetuas. ⁊ ad gaudia eter¬
na ꝑducant. hec dicẽtes nõ uitupe¬

Expanded text:
mam, ut in puellis tropaeum sanctitatis arriperet, et per vestigia matris virginis ad coelestem thalamum perveniret. Hinc est quod annulo fidei Agnes se asserit subarratam, et clamat se amore constrictam. O quam imitabile virginibus virgo tui tradidisti amoris exemplum! o quam sanctum pectoribus virgineis tribuisti responsum, contemnendo mundi divitias, exsecrando carnis concupiscentias, et solam Christi pulchritudinem adamando! 2. Accedite ad puellam, puellae, et discite in annis infantiae quales in pectore suo circa amorem Christi flammas accenderit. Dicit se amatori suo servare fidem, et ejus corpus concupisnon recusavit interitum. Discite, virgines Christi, amorem in 456 puella ferventem, et omnes mundi divitias velut stercora recusantem. Ideo enim sanctorum per litteras tradunnatione animi mundi dulcia recusantes, et ejus non recusantes austera, ad delectationes perpetuas et ad gaudia aeterna pertingant. 3. Haec dicentes non vitupe
Abbreviated transcription (Latin):
nature sit: Ecelo accersiuit qd mutare¬
tur inderris. Nec in merito uiuendi usũ
quesiuit ecelo: que sponsum sibi inue¬
nit in celo. Hec nubes aerias angelos
sỹderaq transgrediens i̾roum dei in ip̃o
sinu inuenit patris. ⁊ toto hausit pecto¬
re. Nam quis tantũ cñ inuen̾it relinqͣe
bonum. Unguentũ enim exinanitum
ẽ nom̃ tũ: ꝓpt̾ea adolescentule dilexe¬
runt. ⁊ attraxerunt te postremo nõ est
meum illud: qm̃ que non nubunt n
nubuntur. erunt sicut angeli incelo.
Nemo ergo miretur: si anget cõparẽtur
que angeloꝵ dño copulantur. Exꝑliẽ.¬

Expanded text:
naturae sit? E coelo accersivit quod imitarenaturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae sponsum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu Patris invenit, et toto hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt te, et attraxerunt te . Postremo non meum est illud, quoniam quae non nubent, neque nubentur, erunt sicut angeli in coelo . Nemo ergo miretur si angelis comparentur, quae angelorum Domino copulantur. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
bi ad nuptias ꝓueniret. At illa. Ecħ
sponsi iniuria est: exceptare placttu¬
rum. Qui mesibi prior elegie: acci¬
piet. Quid ꝑciissor moraris: ꝑ eãt
corpus ꝙ amari potest oeuł quibus
nolo. Stetit oraure. ceruices iflex̃.
Cerneres trepidare carnificẽ qͣi ip̃e addictꝰ
suiss. tremere ꝑcursoris dexderam. palłe
ora alieno tũntis ꝑiculo: cum puella ñ
timeret suo. Habetis gͥ muna hostia clu¬
plex mart̾yrium: pudoris ⁊ religionis. Et
uirgo ꝑmansit: ⁊ mrͣium optinuit. In¬
uitat nunc integritatis amor. ⁊ tu soror
sc̃a uł mutis tacita morib. ut aliquid
de uirginitate dicamus. ne ueluti tran¬
situ quodam p̾stricta uideatur. que prin¬
cipał est uirtus. Nõ enim ideo laudabił
uirginitas. quia ⁊ in mart̾yrib reꝑꝑitur
s quia ip̃i martyres faciat. Qs aut̃ eã
humano possit ingenio cõp̾ hend̾e. qͣm
nec natura suis inclusit legib: Audqͥs
naturali uoce cõplecti quod supra ufũ

Expanded text:
bi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec bi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit. itat nunc integritatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum
Abbreviated transcription (Latin):
tendere xp̃o int̾ ignes manus. atq in
ip̃is sacrilegis foris trop heũ dñi sign¬
re iuctoris. nunc ferratis colla manus
q inserere nexib. E nuti̾s tã tenua
membra poterat nexus includere. Nio¬
uum martyrii genus. Nõdum ydonea
pene. ⁊ iam matura uictorie. Cextare
difficie. facił coronari. Magist̾ium
bat etatis. Non sic ad thalamũ nupta
ꝓperaret ut ad supplici locum leta
suce essu. gradu festina uirgo ꝓcessite
ñ intorto erine caput cõpta. s xp̃o. ñ
tlosculis redimita. s morib. flere õs:
ip̃a sine flecu. Mirari pleriq quod
tam facile uite sue ꝓdiga. qͣm nõclũ
hauserat: iam qͣi ꝑfuncta donaret.
Stupe uniu̾si: ꝙ iam diuinitattis
destis existeret. q̃ adhuc arbitra sui
ꝑ etatẽ essenõ poss. Efferit deniq ut
ei de deo crederetur. cui de hoĩe adhuc
ñ cred̾etur: quia qd̃ ultra naturam
ẽ de auctore nature est. Quanto dex¬
rore egit carnifex. ut ameredur. qͣn¬

Expanded text:
tendere Christo inter ignes manus, atque in tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam tenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium bat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. Effecit denique ut ei de Deo crederetur, cui de homine adhuc non crederetur. Quia quod ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quan
Abbreviated transcription (Latin):
Satis ꝓlixa laudatio est: q̃ nõ queri¬
tux s denetur. fatiscant gͥ ĩgenia. elo¬
q̃ntia ꝯticescat: uox una p̃conum est.
Hanc senes. hanc iuuenes. hanc pu̾i
canant. Nemo est laudabilior: quam
qui ab omnib laudari potest. Qt ho¬
mines tot p̾cones: qui mart̾ytẽ p̃dic¬
ant dum locuntur. Hec dredecĩannoꝵ
martyͥrm secisse tradidrr. quo deces¬
tabilior crudelitas q̃ nec iuiuencule pe¬
ꝑett etati. ĩmo magna uis fidei que ⁊
ab illa testimoniũ inuenit etate. fuit¬
ne m illo corpuscło nulm̾i locus : Et q̃
non habure quo fertũ retiꝑet. habut¬
in quo ferrũ uinceret. Ad istud etatis
puelie ⁊ toruos ⁊ nultus parentu fer¬
re nõ possunte. ⁊ acu districta solent.
puncta flere qͣuulnera. hoc int̾ cruẽ¬
tas carnificum in pauida manus. hec
strideraũ grauib ĩmobił tractatib e
cathenaꝵ. nunc eruento mucromi mi¬
ltas totum offerre corpus. mori adh ͨ
nescia s ꝑata. uelsiad aras ĩuita rapetur:

Expanded text:
laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem praedicant, dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 traditur. Quo dtabilior crudelitas, quae nec minusculae pepercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur,
Abbreviated transcription (Latin):
niam hodie natas ẽ iurginis de iirgi¬
nib sit loquendũ. ⁊ ex p̃dicatione liber
sumat exordium. Natał est uirginis:
itegritatẽ seqͣmur. Natał ẽ martyris:
hostias ummolemus. Natał est sc̃e ag¬
netis : mirẽtur uiri. nõ desꝑent ꝑuu¬
li. stupeant nupte. imnidentur ĩnupte.
S quid dignum de ea loqui possumꝰ.
cusus ne nom̃ quidẽ uatuum iuce lau¬
ois fuit: Deuotio supra etatẽ mititis
supra naturã: ut michi uideatur nõ
hõis nabnisienom. s oracutã marty¬
ris que indieauie quid ẽte futura. Ba

Expanded text:
niam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura
Abbreviated transcription (Latin):
ec ego ambrosus serms xp̃i dum
inuoluminib abditis inuenissẽ
sccipta:. nõ sum passus infructuoso si¬
ientio regi. Ad honorẽ igitur tantemͣr¬
d̾ris. sicut gesta enis agnoni ꝯscripsi:
⁊ ad edificationẽ ur̃am ouirgines xp̃i
dextum passionis eius credidi destinan¬
dum: obsecrans uirtutẽ sc̃i sp̃e: ut la

Expanded text:
ec ego Ambrosius servus Christi, dum in voluminibus 484 abditis invenissem descripta, non sum passus infructuosa silentio tegi. Ad honorem igitur tantae martyris sicut gesta ejus agnovi, conscripsi; et ad aedificationem vestram, o virgines Christi, textum passionis ejus credidi destinandum, , obsecrans virtutem Spiritus sa
Abbreviated transcription (Latin):
maurus: hec ꝯtinebat. Accipe dilec¬
tissme extrema instrtutoris tui dona:
q̃ llongũ nr̃m testentur amorẽ. dibi
q ⁊ comilitonib tuis ꝯtra oĩm pet¬
petim munimen p̾beant impedim̃
ex quo monasfialẽ adisti ꝑ festionẽ in
gaudium dñi tui es introducendus:
ut nobis dñs hesterno die postqͣm a
eundo esse passuros. ac cum difficubta¬
de habilẽ locum inuenturos: pro hus
q̃ ⁊ deo ordinante ꝑficientur. ⁊ q̃ ĩmnicꝰ
humani generis molimine callidita¬
dis sue inuos ꝯectabit. Nusqͣm tamẽ
benignitas misericordis dei uobis de¬
erit. S potius differendo. licet ac deside¬
rium animi ur̃i in longum exꝑiẽdo.
aliorsus qm sꝑauimus aptissimã lar¬
giri dignab̾r metationẽ. Iãq ualeas
felix inprouectione: felicior futurus

Expanded text:
MAURUM MISSA. Accipe, dilectissime, extrema institutoris tui dona, quae et longum nostrum testentur amorem, et tibi ac commilitonibus tuis contra omnium perpetim munimen praebeant impedimensionem, ex quo monasterialem adisti perfectionem, in gaudium Domini tui es introducendus: ut nobis hesterno die, postquam a eundo esse passuros, ac cum difficultate habilem locum inventuros, pro his quae et Deo ordinante perficientur, et quae inimicus humani generis molimine calliditatis suae in vos concitabit. Nusquam tamen benignitas misericordis Dei vobis deerit: sed potius differendo licet, ac desiderium animi vestri in longum experiendo, aliorsus quam speravimus aptissimam largiri dignabitur metationem. Jamque valeas felix in professione, felicior futurus
Abbreviated transcription (Latin):
rm̃i quos ad opus dñi ꝯstruendum
ad illas dirigimus partes uiriltter
agite ⁊ confortetur eor uẽm in sc̃o ꝓpo¬
sito ⁊ religione procul dubio scientes
quia qͣnto aust̾iora causa salutis alioꝵ
in huius uia scłi ꝑtuleritis tantoma¬
iora a deo recipietis celestiũ gaudia p̾¬
mioꝵ. Nec uos utlo modo resolutio hꝰ
nr̃i mestificet corpusculi. qm̃ p̾sẽtior
uobis carnis deposito ero onere. ur̃iq
ꝑ dei grãm cooꝑator ex istã assiduus.¬

Expanded text:
mi, quos ad opus Domini construendum, ad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio scientes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, in hujus via saeculi pertuleritis, tanto majora a Deo recipietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo resolutio hujus nostri moestificet corpusculi: quoniam praesentior vobis ero carnis deposito onere, vestrique per Dei gratiam cooperator existam assiduus.
Abbreviated transcription (Latin):
Si tristandũ dilectissimi fr̃es ac filu
pro tali ess negotio michi magisꝙͣͣ
uobis hinc ess merindũ: qui qͣrtũ
ad p̾sens magnis uideor. destitui so¬
latiis. S quia dicẽte apło. caritas
benigna est: benignitatẽ caridatis
nr̃e omnimodis impendere debemꝰ
hiis quos aliquomodo ea indigere ꝯg¬
noscimus nec nr̃a tantũ qͣm alioꝵ
querere. Quap̃p̃ uos amoris pat̾ni
sollititudine a fletib ⁊ merore tem¬
ꝑare deposcimus: quia potens est d̾s
meliores nobis post huius depositi¬
onẽ corporis huic sc̃e ĩmitt̾e ꝯgrega¬
pͥstantius qͣm nostris ed ificabimini.
S ⁊ illud sũmoꝑe nobis ẽ ꝓcurand̃.
ne u̾sutia antiqui hostis unde aliis
salus acquirttur inde nobis tristicie
malo detruñtum in aliquo ingerat᷑.
Nos lenim quos unitatis semel in
sc̃a caritate. iunxit ꝯcordia. numꝙͣ

Expanded text:
Si tristandum dilectissimi Patres ac filii pro tali esset negotio, mihi magis quam vobis in hoc esset moerendum, qui quantum ad praesens, magnis videor destitui solatiis. Sed quia, dicente Apostolo, charitas benigna est, benignitatem charitatis nostrae omnimodis impendere debemus his quo aliquo modo ea indigere cognoscimus: nec nostra tantum, quantum aliena quaerere. Quapropter vos amoris paterni sollicitudine a fletibus et moerore temperare deposcimus, quia potens est Deus meliores nobis post hujus depositionem corporis huic sanctae immittere congregapraestantius quam nostris, aedificemini. Sed et illud summopere nobis procurandum est, ne versutia antiqui hostis, unde aliis salus acquiritur, inde nobis tristitiae malo, detrimentum in aliquo ingeratur. Non etenim quos unitatis semel in sancta charitate junxit concordia, nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
fertusui patrici ad hauriendã de lacu
frater maure curre uelocit̾: quia pu¬
ex ille qui ad hauriendã a qͣm ꝑrex̾at
in lacum cecidit: eumq longius iam¬
unda ꝓdrahit. Res mira. ⁊ post peteũ
apłm inusitata setuta est. Bene dicfoe
⁊ enim postulata atq ꝑcepta. ad patͥs
puer ꝑ tecrã se ire existimans suꝑ aqͣm
cucurrit: eumq ꝑcapillos tenuit. ra¬
pidoq cursu rediit. Q mox ut derrã
tetigit. ad se reu̾sus post terga respex̃:
⁊ quia suꝑ aqͣs cucurriss agnouit. Et
quod p̾sumere ñ potuiss ut fieredmi¬
ratus extremuit factum. Reu̾sus ad
ꝯtra maurus pro solo eius imꝑio fac¬
qum dicebat: seq conscium in illa uͥ¬
tute ñ esse qͣm nesciens feciss. S in
hac mutue humilitatis ariea ⁊tẽti¬
one: accessit arbiter puer qui ereptꝰ¬
fuerat. Nam dicebat. Ego cum de aqͣ
trabexer: suꝑ caput meum abbatis
melotẽ uideuam. atq ip̃m me exaqͣ re¬

Expanded text:
ris imperio ad hauriendam de lacu Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patrispuer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus it coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui erepts est. Nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, super caput meum abbatis melotem videbam, atque ipsum me ex aquis e
Abbreviated transcription (Latin):
lm quodam tẽpore sc̃issimus bene¬
dictus a quodam nobilissimo secũ¬
uim scłi dignitatẽ uiro exoratus fuiss
ue ad domum eius lignarecu ꝑ sem̃¬
accedere. quo uxorẽ euisac filiũ quem
nuꝑ enixa fuerat a demonio quo gra¬
uissime pariter uexabantur. suis sc̃is
meritis. ⁊ orationib liberaret. ⁊ sc̃s
dñi pro eo qd̃ ei familiaris ꝓ aliquib
oꝑib ab eo religiose gestis ex isteret
imꝑio patris nr̃i in nr̃o monasu̾o tũc
p̾positiac docius cenobii proeuratoris
post ip̃m fungebatur officio. cum fͤ¬

Expanded text:
 Quodam tempore S. Benedictus a quodam nobilissimo secundum saeculi dignitatem viro exoratus est ut ad domum ejus dignaretur per semaccedere, quo uxorem ejus ac filium, quem nuper enixa fuerat, a daemonio quo gravissime pariter vexabantur suis sanctis meritis et orationibus liberaret. At sanctus Domini, pro eo quod ei familiaris pro aliquibus operibus ab eoimperio Patris nostri, in monasterio tunc praepositi, ac totius coenobii procuratoris, post ipsum fungebatur officio; »
Abbreviated transcription (Latin):
citis quis est qui istum monachũ foras
mus ut eciã uos uideatis quem iste
monachus sequitur. Cũq biduo fu
iss oratum: maurus monachꝰ uidit
stantẽ foras monachũ repperte.⁊ eum
ꝓcecitate cordis sui nirga ꝑcussit. Qm
ex illo die nil ꝓsuasionis aigro ꝑne

Expanded text:
citis quis est qui istum monachum foras mus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulte
Abbreviated transcription (Latin):
tum fama beati pontificis celeb̾¬
dim̃a haberetur. ut ñ solum in uieinis
urbib.s. ⁊̃ oceani partib citra maris
litora insulã quam britannoꝵ gens
sita equoꝵ ꝯimnens uallat ꝑuenerit
nam in eadem ꝓuincia mulier que¬
dam erat noie blanda. que dudum
lum̃ ocłoꝵ amiserat: necñ manuui
ac pedum offitio destituta manebat
Quadam namq die cum gentis sue
ꝑegrini in domo eius hospitalitatis
gr̃a declinassent. ⁊ ita ẽam corꝑis dif¬
ficultate laborantẽ cernerent: au̾it
ad eam. O mulier si assertioni nr̃e
accomodares fidem. ut beati bonitti¬
aruerne urbis ep̃i int̾uentionẽ apud
dñm cõmendares: nos credimus nec
dubium est quia uir sc̃s potest apud
dñm tuũ hunc alleuiare laborẽ. At il¬
la hoc audito gauisa sermone: foras se
ĩ remotiorẽ locum duci p̾cepit. Sca¬
timq ut ex oratione a terra surrex̃:
lum̃ oculoꝵ ac membroꝵ recepit sa¬
nitatẽ uidensq erga se ob iuri dei

Expanded text:
cum fama beati pontificis celeberrima haberetur, ut non solum in vicinis urbibus, set aetiam oceanis partibus citra maris littora insulam, quam Britanorum gens sita aeccor continens vallat, pervenerit: nam in eadem provincia mulier quedam erat nomine Blada, qui dudum lumen oculorum amiserat necnon manuum hac pedum officio destituta manebat. Quadam namque die, cum gentis suae peregrini in domo eius hospitalitatis gratia declinassent et eam ita corporis difficultate laborantem cernerent, aiunt ad eam: 'O mulier, si adsercioni nostrae accomodaris fidem, ut beati BonitArvernae urbis episcopi intervencionem apud Deum comendares, nos credimus, nec dubium est, quia vir sanctus potest apud Dominum tuum hunc allevare laborem'. At illa hoc audito gavisa sermone, foras se in remociorem locum duci praecepit, statimque ut ex oracione e terra surrexit, lumen oculorum ac membrorum recepit sanitatem. Videns
Abbreviated transcription (Latin):
tutẽ: relicto ꝓpͥo solo parẽtibq suisq o̾i¬
b: ad beatum uirum aruernoꝵ gleba¬
denus ꝑuenit. Cumq p̃p urbem pene
iam ꝑegrina grad̾etur. uir dñi inopi¬
natus ei obuiam fc̃s est. Ipse aut̃ ru¬
biacense cenobium quod hinc unde¬
q montib septłi ab oriente pandit¬
ad ditum. ⁊ haud ꝓcul eminet urbi
uisendi gr̃a consulendiq adire ꝓpera¬
bat. Mulier in ip̃o itinere humili eũ
atq supplici uoce cõpellans: se ꝑegͥnã
⁊ ob eius famam aduenisse p̃dixit. Cũ¬
q ille ut ei moris erat indigentẽ cog¬
nouiss: paululũ subsistit ⁊ quid nel¬
iet requisuit. At illa aduentus siu

Expanded text:
relicto proprio solo parentibusque suisque omnibus, ad beatum virum Arvernorum glebotenus pervenit. Cumque propter urbem pene iam peregrina gradaretur, vir Domini inopinatus ei obviam factus est. Ipse autem Rubiacensem cenobium, quod hinc indeque montibus septus, ab oriente panditur aditum et aut procul eminet urbi, visendi gratia consulendique adire properabat. Mulier in ipso itinere humili eum atque supplici voce conpellens, se peregrinam et ob eius famam advenisse praedixit. Cumque ille, ut ei moris erat, eam indigenam cognovisset, paululum substitit, et quid vellet, requisivit. At illa adventus su
Abbreviated transcription (Latin):
des tua a dño. tam̃ quia dẽpus est ut
uirtus dñi mei ihu xp̃i manifestetur.
egredimini omnes foras ut solitam
ei orationẽ offerã. Cũq unu̾isi fuis
sent ingressi. ꝓst̾nens se in faciem
plorans rogare cepit dñm ut iuuenẽ
suscitaret. Orante aũt illa apparuit
tẽ: ⁊ ꝯfortans animũ enis iuuenem
suscitaure.
ui egͥssus foras: cepit publica¬
noce clamare ⁊ dicere. unus
deus incelo ⁊ in terra:.⁊in mari: qͥ
est deus xp̃ianoꝵ. Nam omma tem¬
plauana surt. dii qui coluntur ões¬
uam sunt. ⁊ penitus nec sibi posfñt
nec aliis aliqd auxiliũ exhibere. Ad h
hanc uocẽ omnes aruspices ⁊ tẽploꝵ
pontifices ꝯturbantur. ⁊ fit ꝑ eos ue¬
hem̃tior qͣm fuerat seditio ppłoꝵ at
omnes una uoce clamabant. Tollema¬
gam. tolle maleficam: que ⁊ m̃tes im¬
mutat. ⁊ animos alienat. p refectus
autt̃ indens tanta mirabilia oustupu¬
it. S u̾itus ꝓscriptionẽ si cõtra dem¬

Expanded text:
Domino; tamen quia tempus est ut Domino; tamen quia tempus est ut virtus Domini mei Jesu Christi manifestetur, egredimini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens se in faciem pavimenti, rogare coepit Dominum, ut juvenem suscitaret. Orante autem illa, apparuit tem, et confortans animum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et diceDeus in coelo, et in terra, et in mari, qui est Deus Christianorum: nam omnia templa vana sunt; dii qui coluntur vani sunt, et penitus nec sibi possuntbere. 12. Ad hanc vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autem videns tanta mirabilia, obstupuit: sed veritus proscriptionem, si contra tem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnocentẽ. alii sacrilegã delama barit.
prefectus añ audiens filium suu̾ int̾is¬
se: cum ingenti tumultu ⁊ luctu uente
ad theatrum. Et ing̾ssus locum in quo
corpus filii eius iacebat exanime:cum
ingenti clamore dicebat beatissime uir¬
gint. Crudelissima oĩm feminat᷑ ad filiũ
ce demorastͣre: Et cum talia atq hꝰ cemo
eum ueata agnes. Ie cuius uoluntatdẽ
uolebat ꝑficere: ip̃e ineum potestatẽ ac¬
cepit. Quare aũt omnes qui ad me ing̾s
suum. qui ⁊ induit me hoc indumẽto
latum. uidentes ergo splendorẽ ange¬
licum adorabant omnes.⁊ abscedebant
illesi: hic aut̃ impudens. statim utĩ¬
gͥssus est seuire cepit ⁊ fremere. Cũ¬
q manũ suã ad me ꝯtingendã apta¬
hoc apparebit quia ñ magicis artib is¬
ta gesfisti: si dep̾cata fueris ip̃m ange¬
lum ut restituat michi filium meum
sanum. Cuibeata agnes dixit. Lic fi¬
des tua hoc impetͣre nõ mereatur fi

Expanded text:
innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crudelissima omnium feminarum, ad filium cae demonstrare; et cum talia atque alia hueum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingreslum suum, et induit me hoc indumento latum. Videntes autem splendorem angelicum, adorabant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptahoc apparebit quia non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc impetrare non mereatur a