comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
certus ẽ : ne forte discussione cęlestis
iudicis reus pensetur. et in his quȩ dĩ
sunt neglegent̃ aut suꝑbe aliquid
oꝑasse inueniatur. Ideoq ꝓhoc ipso
tristis merensq efficitur. atq indesi¬
nenter turbatur: reminiscens ꝓcul
dubio scriptũ eẽ. Maledictꝰ quifacit
opus dñi negligenter. Nã ueraciter
condẽpnamur: si ꝑtorporẽ ea quȩ
bona funt agimus. Dĩ seruũ sine in¬
termissione legere. orare. et operari
oportet: neforte m̃tem odio deditã
sp̃s fornicationis subripiat. Cedit enĩ
labori uolupctis: animũ autẽ udcand¬
amico p̃occupat. Contuere salomo¬
nem ꝑ odiũ multis fornictitionib in¬
uolutum : et ꝑfornicationis uitia usq
in idolatria lapsum. De monachis qui¬
ꝓdĩ amore scło renunciant.
et tam̃ curis rerũ familiarũ implican¬
ritati. Qui simul et terrenis parere
curis. et diuinis exercere student: utrũ¬
q cõplecti simul ñualent. Nã duas

Expanded text:
certus est, ne forte discussione coelestis certus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si per torporem ea quae bona sunt agimus. 5. Dei servum sine intermissione legere, orare et operari oportet, ne forte mentem otio deditam spiritus fornicationis subripiat. Cedit enim labori voluptas, animum autem vacantem cito praeoccupat. Contuere Salomonem per otium multis fornicationibus involutum, et per fornicationis vitium usque in idololatriam lapsum. 307 CAPUT imore saeculo renuntiant, et tamen curis rerum familiarium implicanparant. Qui simul et terrenis 308 parere curis et divinis exerceri student, utrumque complecti simul non valent. Nam duas
Abbreviated transcription (Latin):
conuersionẽ sei̾tatis p̃tendit. ut aliis
quandoq p̃ eẽ desid̾et: iste ñdiscipulus
ap̃i. sed p̃uitatis sectator existit. Quia
i uirtꝰ monaichi humilitatis:
sũmũ uitium eiꝰ suꝑbia ẽ. Tunc autem
se quismchũ iudicet quandose
minimũ ex̃ĩ slimauerit: etiã cũ maiora
uirtutũ oꝑa gesserit. Qui mudũ dese¬
runt et tam̃ uirtutes p̃ceptorũ sine cor¬
dis humilitate secuntur: isti quasi de
excelso grauius corruunt. quia deteriꝰ
ꝑuirtutum elationẽ deiciunt᷑. quã ꝑ
uitia ꝓlabi potuerunt. Omĩs dĩ seruus
de sis meritis ñ debet attolli: dũ pos¬
se uideat ex inferiorib sibi p̃latiores
alios fieri. Nouerit autẽ om̃is sõs: al¬
terius se non p̃ponere scĩtati. Semper
conscientia serui dĩ humilis eẽ debet
et tristes. Scilicet ut ꝑhumilittitem
ñ suꝑbiat. et per utilem merorẽ cor ad
lasciuiã ñ dissoluat. Dĩ seruus dũbonũ
aliquod opus agit utrũ ei adbonum
remunerationẽ ꝑtineat quȩ facit in¬

Expanded text:
conversionem sanctitatis praetendit, ut aliis quandoque praeesse desideret, iste non discipulus Christi, sed pravitatis sectator existit, quia Summa virtus monachi humilitas, summum vitium ejus superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. 2. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso gravius corruunt, quia deterius per virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuerunt. 3. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi praelatiores alios fieri. Noverit autem omnis sanctus se alterius non praeponere sanctitati. Sconscientia servi Dei humilis esse debet et tristis, scilicet ut per humilitatem non superbiat, et per utilem moerorem lasciviam non dissolvat. 4. Dei servus dum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, in
Abbreviated transcription (Latin):
sodomitȩ qͦdomũ loth nocituri introi¬
rent. Illi uͦ cetittitẽ erroris parietes
uidebant offitiũ non inueniebant.
Non aliter inuidi uidendo uelud pari¬
etem uirtutes dissimulant. uitia uero
ꝑquirunt: ꝑ que eorũ conscientiam

Expanded text:
Sodomitae; ut Domum Lot nocituri introiSodomitae; ut Domum Lot nocituri introirent. Illi vero caecitate erroris parietes videbant, ostium non inveniebant . Non aliter invidi videndo velut pariete virtutes dissimulant; vitia vero perquirunt, per quae eorum conscientiam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃e sublime uidet: et ipse ẽ rex suꝑ om̃s
filios suꝑbiȩ. Nulla ẽ uirtũs quȩ non
habet contrarum in uidiȩ malũ. Sola
miseria caret inuidia : quia nemo inuidet
misero. Cui reuera non liuor obicitur:
sed sola miscdia adhibetur. Multi et bo¬
nos imitari nolunt. et debonorũ ꝓfecti.¬
bus iniudiȩ liuore tabescunt. Quo fit
ut nec illi corrigantur amalo suo. sed
ꝑinuidentiã deceriorent᷑: et bonos art̾c̃¬
to studio quantũ in ipsis ẽ si potueris
de prauare conentur. Quando malos
boni ꝓficere uident. ñ scandalizentur:
sed quẽ sint finem habituri maxime cogi¬
tent. Hoc om̃is inuidus alienis uirtutib
prestat: qđ becto iob satan p̃stitit. Nã
dũ emulatur ꝓsꝑittitib cõmouit ad
uersa : sed unde eũ credidit diabolus se¬
posse ꝓsternere. Inde eius aucta sunt
menta: atq inde claruerunt ꝓbabili¬
ora patientiȩ docum̃ta. Ita requirunt
inuidia aditũ male famȩ ꝑquã bonoꝵ
uitã maculent: sicut quęrebant ostiuĩ

Expanded text:
est rex super omnes filios superbiae . 4. Nulla est virtus quae non habeat contrarium invidiae malum; sola miseria caret invidia, quia nemo invidet misero, cui re vera non livor objicitur, sed sola misericordia adhibetur. 5. Multi et bonos imitari nolunt, et de bonorum profectibus invidiae livore tabescunt. Quo fit ut nec illi corrigantur a malo suo, sed per invidentiam deteriorentur, ut bonos a recto studio, quantum in ipsis est, si potuerint, depravare conentur. 315 6. Quando malos boni proficere vident, non scandalizentur; sed quem sint finem habituri maxime cogitent. 7. Hoc omnis invidus alienis virtutibus praestat, quod beato Job Satan praestitit . Nam dum aemulaturversa, unum eum credidit diabolus posse prosterni, in eo aucta sunt merita, atque inde claruerunt probabiliora patientiae documenta. Ita requirunt invidi aditum malae famae, per quam bonorum vitam maculent, sicut quaerebant ostium
Abbreviated transcription (Latin):
recte si indõ ñ inseqͥsq laudet᷑ sicut
scriptũ est. In dño laudabit᷑ anima
mea. Sepe uanã głam contẽpnendo
in aliud genꝰ elationis incidet᷑ dũ in se
quisq głatur: ꝓ eo qđ contẽpnat ab ho¬
minib laudem. Quibusdã concessum
est tantundem bene agere. et fructum
bonũ oꝑis ñ habe: qđ ipsi sibi auferunt
ꝑstudium humanȩ iactantię. semꝑ suã
aspiciant fȩditatem qͥ uanȩ głȩ fauores
diligunt: et ꝑdidisse bonumꝰ opus dole¬
ant̾. qđ ꝓhumanȩ ostentationȩ feceruis
A mator uanę głȩ unde possit semꝑ laudari
agere ñ quiescit : et sub inde illi uires uani¬
tatis prauus appetitus auget. Boni operis
inquo ac io. ñ debet palam citius adhominũ
cognitionẽ uenire: ne dũboni inchoatio
humanis oculis yeseratur auirtute ꝑfectio¬
nis in anescat ceptio scũtitis. Ante maturi¬
tatis enim tempus messis florentis cito per¬
eunt gemina quȩ inutilia fiunt. Uirtuteᷤ
scõrum ꝑ ostentationis appetitũ dominio¬

Expanded text:
non in se, quisque laudetur. Sicut scriptum est: « In Domino laudabitur anima mea . » Saepe vanam gloriam contemnendo in aliud genus elationis inciditur, dum in se quisque gloriatur pro eo quod contempserit ab hominibus laudem. Quibusdam concessum est tantum bene agere, et fructum boni operis non habere, quem ipsi sibi auferunt per studium humanae jactantiae. Semper suam aspiciant foeditatem qui vanae gloriae favores diligunt, et perdidisse bonum se opus doleant, quod pro humana ostentatione fecerunt. Amator vanae gloriae unde possit semper laudari agere non quiescit, et subinde illi vires vanitatis pravus appetitus auget. Boni operis inchoatio non debet palam citius ad hominum cognitionem venire, ne dum boni inchoatio humanis oculis reseratur, a virtute perfectionis inanescat coeptio sanctitatis. Ante maturitatis enim tempus messes florentes cito pereunt, semina quoque inutilia fiunt. Virtutes sanctorum per ostentationis appetitum domini
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ad om̃e scelus eẽ p̃cipitẽ. inmisit
ei curpẽ conpͣiscentiã. Qui mox cessit
inimici suggestionibus: &eius quasi
muliebres petiuit amplexus. Quẽ
sp̃s inmundus inuadens elisit agociter
et reuolutus super pauimĩtũ. ueluti
mortuus diu multumq ꝑmansit:
Post aliquod autẽ diesitandema inse
cens ad scm̃ palemonem ueni ⁊:
oq̃eñ magno fletu qđ sibi accidissit
exposuit. uociferans ndicriis. Agnos¬
ca pater agnosco: qđ rgo causa mer¬
ꝑdicionis eastam. Brnc riũ me
cõmonere es dignatꝰ. s ego infelix
qui tr audire comtẽpsi. Qua ꝓpt̾

Expanded text:
eum ad omne scelus esse praecipitem, immisit eum ad omne scelus esse praecipitem, immisit ei turpem concupiscentiam. Qui mox cessit inimici suggestionibus, et ejus quasi muliebres petivit amplexus. Quem spiritus immundus invadens, elisit atrociter; et revolutus super pavimentum, veluti mortuus diu multumque permansit. Post aliquantos autem dies tandem in se enitens, ad sanctum Palaemonem venit; et cum magno fletu quid sibi accidisset exposuit, vociferans et dicens: Agnosco, Pater, agnosco, quod ego causa perditionis meae existam. Bene enim me commonere dignatus es, sed ego infelix, qui te audire
Abbreviated transcription (Latin):
sum uͦ quod gessit impune: ad agm̃cũ
Hoc itaq cum fuisset factum: postero
die idẽ fr̃ mature ꝓficisscens. ac uelut
exꝓbans eis aiebat. Ubiest fides ur̃a:
Post non multũ uͦ tẽporis cernens dia¬
bolus eũ sibi ꝑ om̃ia mancipatũ. faci¬
le adquę uellet facinora posse com¬
pellere: transfigurat se inmulierem
pul chram. splendidis uestibus ador.¬
natam: ⁊ coepit ostium cellulȩ eius
uehem̃ ter extudere. Quicum aper¬
iusset: ait ei diabolus inl ab itu muli¬
eris immutatus Ob secro te quia nimis
acreditoribus urgueor. ⁊ metuo ne
me aliqua ꝑicula comp̃hendant re¬
cipias me intuam cellulam: qm̃ de
bitũ soluere nequeo: quatenus perte salua
facta. grãs referam. Ds enim me chire¬
xit adte. Quicecitate mentis penitꝰ
obscuratus. nec ualens discernere quis
esset qui sibi calia loqueretur. di abo¬
lum miser insuũ excepit exicium.
Tinc hostis nr̃e substantie uidens.

Expanded text:
sum 116 vero quod gessit impune, ad augmentusum 116 vero quod gessit impune, ad augmentu. Hoc itaque cum fuisset factum, postera die idem frater mature proficiscens, ac velut exprobrans eis, aiebat: Ubi est fides vestra? Post non multum vero temporis cernens diabolus, eum sibi per omnia mancipatum, et facile ad quae vellet facinora eum posse compellere, transfiguravit se in mulierem pulchram, splendidis vestibus adornatam, et coepit ostium cellae ejus vehementer extundere. Qui cum aperuisset, ait ei diabolus in habitum mulieris immutatus: Obsecro te, quia nimis a creditoribus urgeor, et metuo ne me aliqua pericula comprehendant, recipias me in tuam cellulam, quo niam debitum solvere nequeo, quatenus per te salva facta, gratias referam; Deus enim me direxit ad te. Qui a caecitate mentis penitus obscuratus, nec valens discernere quis esset, qui sibi talia loqueretur, diabolum miser in suum recepit exitium. Tunc hostis nostrae substantiae, videns
Abbreviated transcription (Latin):
ms crucifixusẽ. ⁊ego nunc oleum co¬
medam Cumq rogaret eũ pachomiꝰ
ut modicum quid exeo ꝑciperet. nul¬
latenus adquieuit. Tunc ꝓgmore sal
et panis allatus : admanduc. andum
pariter consederunt. Quȩ se nex cru¬
cis xp̃i signo sicut consueuerat be¬
ne dicens: cibũ utriq sumpserunt.
quidã fr̃ suꝑ ueniens apud eos ia¬
nere uoluit. Quicum susceptus fuis¬
set: inter uerba ut fieri solet erupit.¬
& dixit. Si quis ẽ. fidelis ex uobis stet
suꝑ hos carbones ignis: ⁊ or ationen
dñcã sensim lentemq ꝓ nunciet.
Quẽ beatꝰ palemon intelligens suꝑbiȩ
tumore deceptũ: cõuonit dicens
Desine fr̃ ab hac insania. ner cale in¬
quid ulterius eloquaris. Quicorrep¬
cione senis non solũ non ꝓsecit in meliꝰ.
sed plus elatione mñtis elatus. super
igne stare coepit audacter: nullo sibi
penitus imperante. E ratq conspicere:
ꝑ ustus fuer̾it ignis ac tactus. Hoc ip¬

Expanded text:
meus crucifixus est, et ego nunc oleum comeus crucifixus est, et ego nunc oleum comedam? Cumque rogaret eum Pachomius ut modicum quid ex eo sumeret, nullatenus acquievit. Tunc pro more sale et pane allato ad manducandum pariter consederunt. Quae senex crucis Christi signo, sicut consueverat, benedicens, cibum uterque sumpserunt, quidam frater superveniens, apud eos manere voluit. Qui cum susceptus esset, inter verba ut fieri solet erupit, et dixit: Si quis fidelis est ex vobis, stet super hos carbones ignis, et orationem Dominicam sensim lenteque pronuntiet. Quem beatus Palaemon intelligens superbiae tumore deceptum, commonuit dicens: Desine, frater, ab hac insania, nec tale quid ulterius loquaris. Qui correptione senis non solum non profecit in melius, sed plus elatione mentis inflatus, super ignem stare coepit audacter, nullo sibi penitus imperante; eratque conspicere, perustus fuerit ignis attactu. Hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
exercitio m̃tẽ eius grauatam somni pon¬
dere subleuabat: iustituens ac formaus
ut sollicitus eẽt in p̃cibuf Dicensei. La¬
bora pachomi. ⁊ uigila: nequando quod
Quȩ cuncit pachomius oboedienter
senem nimis alacreni lecumq redde¬
mi dies paschales aduenerant: ⁊ita ad
pachomiũ senior dixit. Qm̃ cunctorũ
xp̃ianorum uniuersalis ẽ. ista festiua
nobis quoq para quȩ usui nr̃o sunt
congrua. Tunc ille ꝓͥmptꝰ ad opcẽpan.¬
dum: id quod sibi p̃ceptum est adimple¬
uit. Wp̃ter solitum parum per accipien̾
olei. cum salibis tritis ad miscuit. Lopsa¬
nas enim id est agrestia olera ⁊ hierbas
alias: p̃ter oleum consueuerant edere.
Cum ergo p̃parasset: ait adsenem. Feci quod
tua paternitas imꝑauit. Cumq post ora¬
tiones beatus palemon accessisset adm̃¬
sã. uidissetq oleum oleum cum salibꝰ¬
apparatum: fricans manibus front̾em
& ubertim fundens lacrimas: ait. Dñs

Expanded text:
exercitio mentem ejus gravatam somni ponexercitio mentem ejus gravatam somni pondere sublevabat, instituens ac formans eum, ut sollicitus esset in precibus, dicens ei: Labora, Pachomi, et vigila, ne quando quodQuae cuncta Pachomius obedienter senem nimis alacrem laetumque reddemus dies Paschalis advenerat, et ait ad Pachomium senior: Quoniam cunctorum Christianorum universalis est ista festivitas, nobis quoque para quae usui nostro sunt congrua. Tunc ille promptus ad obtemperandum, id quod sibi praeceptum est implevit; praeter solitum namque parumper accipiens olei, cum salibus tritis admiscuit. Lapsanas enim, id est, agrestia olera, et herbas alias praeter oleum consueverant edere. Cum ergo praeparasset, ait ad senem: Feci quod tua paternitas imperavit. Cumque post orationes beatus Palaemon accessisset ad mensam, vidissetque olei apparatum cum salibalibus, fricans manibus frontem, et ubertim fundens lacrymas, ait: Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
tione diuinȩ lectionis in sumo. Interdũ
quoq totam noctẽ duco ꝑuigilẽ. Hoc iu
dieus pachomius expauit: ut solent pueri
inagistrorum uereri p̃sentiã. Sed grã dñi
roboratus. omẽm laboren tolerare ꝓposuit:
p̃stabit: ut dignus efficiar tuis ad uitꝰ
p̃cibus in scã conuersatione ꝑom̃ra
uitȩ mee curricula ꝑmanere. Tunc
ses palemon spiritalibus ocçulis intuens¬
fidem pachomii :⁊ candẽ pate fecst adi¬
tum. Sumq suscipiens: habitu monachi
consecrauit. Morabantur ergo simub ab¬
stimentiȩ atq p̃cibas oꝑamidantes le¬
rebant quoq cilitia. ⁊ laborabant ma¬
nibus sius uxt beatum apłm Nõtan
tum ꝓsua refectione uel requie.: sedut
baberent unde dibuerent necessitatẽ
patientibus. In uigiliif ẽdiã cum noctur¬
nas orationes telebiarent. si quando se¬
mor uidisset somes pachomium p̃mi:
educens eũ foras arenam. portitre p̃cipi¬
ebat deloco adalterum locum. Ettali

Expanded text:
tione divinae lectionis insumo; interdum tione divinae lectionis insumo; interdum quoque totam noctem duco pervigilem. Haec autem audiens Pachomius, expavit, ut solent pueri magistrorum vereri praesentiam; sed gratia Domini roboratus, omnem hunc laborem tolerare proposuit, praestabit, ut dignus efficiar tuis adjutus precibus, in sancta conversatione per omnia vitae meae curricula permanere. Ctus Palaemon spiritualibus oculis intuens Pachomii fidem, tandem patefecit aditum; eumque suscipiens, habitu monachi consecravit. Morabantur ergo simul, abstinentiae atque precibus operam dantes. Texebant quoque cilicia, et laborabant manibus suis, juxta btum pro sua refectione vel requie, sed ut haberent unde tribuerent necessitatem patientibus . In vigiliis etiam cum nocturnas orationes celebrarent, si quando senior vidisset somno Pachomium premi, educens eum foras, arenam portare praecipiebat de loco ad alterum locum; et tali
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ pachomius: ait. Ds̃ memsit adr
te: ut monacus fiam. Cui semor. Non
potes inquid hic monacus fieri. Nõenĩ
parua res agitur. siueri monachi coñuer¬
satio casta pensatur Nam plures dudũ¬
hĩc uenientes: affecti tedio. ꝑ seuerantiȩ
non tenuere uirtutem. Et pachomius
p̃corte ut me digneris excipere: ⁊ ꝓces¬
su temporis tam uoluntatem meam quã
possibilitatem plenius approbabis. Et se¬
mor ait. Iãtibi p̃fatussum: quod hic fie¬
ri monacus nullo modo possis. Perge ia¬
gis ad illud monasterium: & cum tantisper
ibidem continentiȩ oꝑam dederis. tunc adie
regredere: teq sine mora suscipiam. Uerũp¬
tamen aduerte que dico. Egohic fili. satis¬
uiuo frugaliter. Nam me nimis ardua et.
durissima conuersatione castigo: nullius
rei cibo nunc utens nisi tantum panis et
salis. Ab oleo autem ⁊ uino: in todã prorsus
abstineo. Uigilo dimidium noctis: quod spa¬
cium uel moratione sollẽpni. uel inmnedita¬

Expanded text:
autem Pachomius, ait: Deus me misit ad autem Pachomius, ait: Deus me misit ad te, ut monachus fiam. Cui senior: Non potes hic, inquit, monachus fieri; non enim parva res agitur, si veri monachi conversatio casta pensetur; nam plures huc dudum venientes, affecti taedio, perseverantiae non tenuere virtutem. Et Pachomius:precor ut me digneris excipere, et processu temporis tam voluntatem meam quam possibilitatem plenius approbabis. Et senior ait: Jam tibi praefatus sum quod hic fieri monachus nullo modo possis. Perge magis ad aliud monasterium, et cum tantisper ibidem continentiae operam dederis tunc ad me regredere, teque sine mora suscipiam. Verumtamen adverte quod dico. Ego hic, fili, satis frugaliter vivo. Nam nimis ardua et durissima conversatione me castigo, nullius rei ciborum utens, nisi tantum panis et salis. Oleo autem et vino in totum prorsus abstineo. Vigilo dimidium noctis, quod spatium vel in oratione solemni, vel in medita
Abbreviated transcription (Latin):
corpretato ac fide: qua xp̃o credidit.
mctol uini dohostibus confecutus. tiro¬
nes. pissit ab solui. Sic pͥachoiniꝰ oꝑtit¬
ca sibi libertate concessa ꝓtinus ad
men: cioboscium: fit ilico caticuminus.
Spost paululũ. gram lauacrĩ u̾talis
id ipiscitur. Et ipsa nocte qua nuste¬
rus saeris ĩmbutus ÷ iadit in somnis
uelute rorenũ xelitꝰ adl apsũ suã reples¬
se dexterã: ⁊ niinellis creuisse puigue¬
dinẽ. Audisse. quoq uocẽ. dicentem
sibi Considera pachomi. qđ geritur.
Eñ uero hõc signũ grae. quȩ tibi
axp̃o callata ẽ. Huic itaq diuino in¬
flamatꝰ iffectu lecdlationis eius¬
iaculo salubri uulnere sauciatus¬
sermentem: atq confestim cũ eo cupiens
habitare prerit. Et. pulsans osticin
cellulȩ eius: p̃cabatur. ingressum. Cui
senex aliquantulumt pat̾e faciens aditum
dixit. Quid uis: uut qud queris ⁊ Erati
enim seuerus aspectu. propter quod mul¬
to tempore. solitarius uitam rigide cõ¬
uersationis exegerat. Respondens

Expanded text:
tor pietate ac fide, qua Christo credidit, victoriam de hostibus consecutus, tirones jussit absolvi. Sic Pachomius optata sibi libertate concessa, protinus ad men est Chinoboscium, fit illico catechumenus, et post paululum gratiam lavacri vitalis adipiscitur. Et ipsa nocte, qua mysteriis sacris imbutus est, vidit in somnis veluti rorem coelitus allapsum suam replesse dexteram, et in mellis crevisse pinguedinem; audivit quoque vocem dicentem sibi: Considera, Pachomi, quod geritur. Est enim 115 hoc signum gratiae, quae tibi a Christo collata est. Hinc itaque divino inflammatus affectu, et ex dilectionis jaculo salubri vulnere sauciatusservientem; ad quem confestim, cum eo cupiens habitare, perrexit, et pulsans ostium cellulae ejus, precabatur ingressum. Cui senex aliquantulum patefaciens aditum, dixit: Quid vis? aut quem quaeris? Erat enim severo aspectu, propter quod multo tempore solitarius vitam rigidae conversationis exegerat. Respondens
Abbreviated transcription (Latin):
dam uicum cui nom̃ ẽo tabrnuen.¬
s: inquo tunc uullus prnitꝰ habitator
extabat. Ubi oũ more diutius inora¬
tonib ꝑdurarit. uox ad eũ celitus
m: &uonasteriũ cõstrue. Utut̾iq
uero. Aptinꝰ appiatut angłs dñi.
deferens en callani: inqua erat am̃is
forma inslicucioniss adripta. qua
docendi ferent quicũq. ad eiꝰ magis¬
terii studia ꝑurnissri&. uam
rigulã cabrimenses hoderq custo.¬
diunt: eodrm orb semꝑ utente S
c habitu. ipsam quoq disciplinam
sollicita circũspectione seruante si
Lam monachi qui ibidem cõmanen.
ñ solũ more s & robore corporis &

Expanded text:
dam vicum, cui nomen est Tabennensdam vicum, cui nomen est Tabennense, in quo tunc nullus penitus habitator existebat. Ubi cum pro more diutius in orationibus perduraret, vox ad eum coelitus et monasterium construe. Venturi protinus apparuit angelus Domini, deferens ei tabulam, in qua erat omnis forma institutionis ascripta, qua docendi forent, quicunque ad ejus magisterii studia pervenissent. Quam regulam Tabennenses hodieque custodiunt, eodem cibo semper utentes et habitu, ipsam quoque disciplinam sollicita circumspectione servantes. Nam monachi qui ibidem commanent, non solum more, sed et robore corporis et
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a. Ccrdus ex hoc magnã sibi
uncelestib parari mergdim: Nam &e
cũ diuines scripturas releger&. me¬
morieq mandara: non id passim ne.¬
gligenterq faciebat: s unũ qđq p̃cepti
solla der examinand. ac pia m̃te per.¬
tractans: studebat indies opere ꝑficm.
que memoria recentabat. Precipur uͦ.
humilitatis ac pacientie munire: &
p̾multis nitebatur extolli. Harc at̃
aliaq ꝑplura eiꝰ didicimꝰ ascĩs homi¬
nib dĩ: qui simul cũ eo multo tẽpore
sunt morati. Quib artiãsuite spri.¬
talis exempla contulerat. pꝰ lectione
diuint legis: ea quȩ ad aedifficationĩ
animarũ ꝑtinent diligont᷑ exponas
Iur qr multa sc. & uires urae paruitatis
excedunt: non omia p̾senti stilo ꝑscrip¬
simꝰ.Noneni sumus idoner tanti
merita uiri eloqͥo paruo depromcri.
cabat: ut tam se quẽ om̃s homins ᷤ
abuni uersis mimici fraudib eli¬
mentir tripere ⁊.
xobaa uͦ tempores contigit. ut ꝓcu
acedlula ꝓgressus. uenissa ad quen.¬

Expanded text:
magnam sibi in coelestibus parare mercedem. Nam et cum divinas Scripturas legeret, memoriaeque mandaret, non id passim negligenterque faciebat, sed unumquodque praeceptum solerter examinans, ac pia mente pertractans, studebat in dies opere perficere, quae memoria retentabat. Praecipue vero humilitatis ac patientiae munere, et ebatur excellere. Haec autem aliaque ejus plurima didicimus a sanctis hominibus Dei, qui simul cum eo multo tempore sunt morati; quibus etiam vitae spiritualis exempla contulerat, post lectionem divinae legis ea quae ad aedificationem animarum pertinent diligenter exponens. Quae quia multa sunt, et vires nostrae parvitatis excedunt, non omnia praesenti stylo perscripsimus. Non enim sumus idonei, tanti viri merita eloquio pari depromermorabantur, plena spinis eremus adjacebat; ad quam saepe Pachomius veniens ligna legere, super spinas nudis pedibus incedebat; et cum infigerentur ei a sua progressus, veniret ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
senem. retulit qui madinodũ uoce sir
diuina cõmonitꝰ: obsecrans ut secũ
ad p̃fatam uillã cũ eo ꝑuenit. modicãq
ibi cellulã costruentes letabant᷑ indño

Expanded text:
nem, retulit quemadmodum voce sit divina commonitus, obsecrans ut secum ad praefatam villam cum eo pervenit, modicamque ibi cellulam construentes, laetabantur in Do
Abbreviated transcription (Latin):
bmmundo spi de cõspectu eorũ
psiliuit. de ꝑ deserde discurren s
agrbiur infrrniS Prruenit autẽ
ad ciuitutrm panos nomine: ac dt:¬
incrps infornaci balnei ꝑam̃tiam
abstinentie tenere m̃surã: n in omubꝰ¬

Expanded text:
 de conspectu eorum prosiliit, et per deserta discurens, agebatur infrenis. Pervenit autem ad civitatem Panos nomine, ac deinceps in fornace balnei per amentiam abstinentiae tenere mensuram; et
Abbreviated transcription (Latin):
atq ab hac me cõpede meroris exe¬
meris. seruitio tuo metradã cunc¬
tis diebus ute meȩ. Spretoq scło. tobi
nigiter adherebo. Quecum orasset ad
suos reuersus ẽ. comides Et die sequenti.
cutate illa ꝓfectisunt. Cumq diuersa
loca unuigio circuirent: siquando pa¬
chonum uoluptas corporis ⁊ mundane
ttallassent illecebre. nimiis auersabat᷑.
sponsionis suȩ. memor: quiase dño ser

Expanded text:
atque ab hac me compede moeroris exemeris, servitio tuo me tradam cunctis diebus vitae meae, et spreto saeculo jugiter tibi adhaerebo. Quae cum orasset, ad suos reversus est comites; et die sequenti de civitate illa profecti sunt. Cumque diversa loca navigio circuirent, si quando Pachomium voluptas corporis et mundana titillasset illecebra, nimis aversabatur, sponsionis suae memor,
Abbreviated transcription (Latin):
inquirit. Qaifunt auri isti sit erga q¬
misediã atq hum auitatem ꝓpn ꝙꝓti
circa om̃s ⁊ maxime pegrinantes
impenderent ꝓnobberlitatis officia.
Scisortabatir u terquit ipsa sibi uellar
appellatio nominus xp̃iani. Dac̾tũq
re religioius. eredentes in nomine dũ¬

Expanded text:
inquirit qui sint viri isti, sic erga misericordiam atque humilitatem prompti circa omnes, et maxime peregrinantes, impenderent prona liberalitatis officia. Sciscitabatur autem quid ipsa sibi velit appellatio nominis Christiani; dictumque ores religionis, credentes in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
ti: quib dignus nõerat mundus. Inso¬
litudinib errantes. ⁊ montib & spelil¬
cis et cauernis terrȩ. Quietẽ deniq
solicudinis ippetentes. gaudia ꝓpͥae
salutis ac fidei diuino sunt munere cõ¬
secuti. Ceterisq mox exẽpla sublimi¬
oris uice sacratiorisq p̾buer. Om̃ibus
des terenis exuti negotus. adhuc moran¬
des ieorpore. scõrs angłors eniulatisũt
felttẽ: Perquã fastigia scandenites
celsa urdatũ ultra adimiracionemi
dicuere mortaliũ: ita ut innullo prorsꝰ
antiqnissimis patribus inferiores exis.

Expanded text:
s, in solitudinibus errantes et montibus, in speluncis et cavernis terrae . Quietem denique solitudinis appetentes, gaudia propriae salutis ac fidei divino munere sunt consecuti, caeterisque mox exempla sublimioris vita: sacratiorisque praebuerunt. Omnibus enim terrenis exuti negotiis, adhuc morantes in corpore, angelorum aemulati sunt sanctitatem: per quam fastigia scandentes celsa virtutum, ultra admirationem enituere mortalium, ita ut in nullo prorsus antiquissimis P
Abbreviated transcription (Latin):
simulacri quod colebat mansit im¬
mobilis: uehementer ad mirans cur
solita demones responsa non reꝗdde¬
rent᷑. Tandeniq inmundo spũ re¬
uelante cognouit pueri pachomii
causa insolita ꝓuenisse silentia: atq
inhec uerba ꝓrupit. Ac tonitꝰ in qͥd
Inimicus deorum huc uenit. ꝓcul
hinc eum ꝓcul pellite: & quantocꝰ
amguete. Quod cum parentes eius
uidissent. eumq suo conspexissent se.¬
parari consortio: merore magno re¬
pleti sunt: eop̃cipue quod inimicꝰ
dorum tab fuisset contestatione de¬
claratus. Ambigebant gͦ parentes
eius quid de ᷤ fieret: quia ⁊ antea
cum paululum degustasset de ui.¬
no libationis demonũ. ꝓtinꝰ illud
euomuerat. Hec itaq cum seui.¬
derent non posse discernere: quie¬
uerunt. Istabu̾nt autẽ utegiptia.¬
cis unbueretur litteris. ⁊ ꝑanti¬
quorũ studia formaretur. Eodẽ
tẽpore constantino post ꝑsecutio¬
nem in imꝑio ꝑdurante. ⁊ cõtra

Expanded text:
simulacri, quod colebat, mansit imsimulacri, quod colebat, mansit immobilis; vehementer admirans cur solemnia daemones responsa non redderent: tandemque immundo spiritu revelante, cognovit pueri Pachomii causa insolita provenisse silentia, atque in haec verba prorupit attonitus: Quid inimicus deorum huc venit? procul hinc eum procul pellite, et quantocius amovete. Quod cum parentes ejus audissent, eumque suo conspexissent separari consortio, moerore magno repleti sunt: eo praecipue, quod inimicus deorum tali fuisset contestatione declaratus. Ambigebant ergo parentes ejus, quid de eo fieret, quia et antea cum paululum degustasset de vino libationis daemonum, protinus evomuerat illud. Haec itaque cum se viderent non posse discernere, quieverunt. Instabant autem ut Aegyptiacis imbueretur litteris, et antiquorum studiis informaretur CAP. IV.--Eodem tempore Constantino post persecutionem in imperio perdurante, et contra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbunt᷑ ad scripta. Paucissimi sane. tunc
aluc ꝑegiptũ et thebaidã monachi
usse ferebantur.¶⁊I. a¬
os⁊ Per secotione m
nãq diocdetictni & maximia¬
ni crudelium principum pleni¬
tudo gentium intrauit. sic̃ diuinitus
p̃ordinatũ est: et fecunditas ex cł ae
iter fidei sincerã quoq conuersationẽ
mius quidã scđ̾m ricum ac traditionẽ
parentũ gentilis. apud tebaidã cõma¬
nens: diuina grã gubnante: xp̃ianus
effectus : Hic ab adolescentia sua. pre¬
detenebris uocauit adlucem. ⁊ ꝓuti¬
litate eorũ qui ista lecturisunt. stric¬
tĩ conuersacionẽ eiꝰ quȩ fuerit apar¬
uulo refero: quia a canta ꝑfectione:
nim cum adhuc pueresset: cũ paren¬
tibussuis ad simulacrum quoddã de¬
monis super ripam nili fluminis collo¬
catũ. tam quam uictimas oblaturig
sacrilega solito celebrare uoluisset.
p̃sentia pachonui demonũ ꝓrsus
euacuere prestigia. Tt in diu̾ multũ¬
q idem sacerdos hȩsitans inmodũ

Expanded text:
bantur ascripta. Paucissimi sane tunc adhuc per Aegyptum et Thebaidam monachi esse ferebantur. Post persecutionem namque Diocletiani et Maximiani crudelium principum, multitudo gentium intravit , sicut divinitus praeordinatum est, et fecunditas Ecclesiaeiter fidei sincera quoque conversatione mmius quidam, secundum ritum ac traditionem parentum gentilis, apud Thebaidam commanens, divina gratia gubernante, Christianus effectus est. Hic ab adolescentia sua praede tenebris vocavit ad lucem, et pro utilitate eorum qui ista lecturi sunt, strictim conversationem ejus quae fuerit a parvulo, refero, quia a tanta perfectionenim cum adhuc puer esset, cum parentibus suis ad simulacrum quoddam daemonis super ripam Nili fluminis collocatum, tanquam victimas oblaturus sacrilega solito celebrare voluisset, praesentia Pachomii daemonis prorsus evanuere praestigia. Tum diu multumque idem sacerdos haesitans, in modum
Abbreviated transcription (Latin):
per dĩ grãm pͥmũ iactitti sunt fundam̃¬
ta cõuersationis eorũ fracrũ qui nunc
inmonte nitrię cõmorant᷑. Net non &
theodorũ scm̃ ad modũ uirũ. qͥcũ sene
p̃fato fuerat. idõ nobis pontifex indi¬
qaint ill quẽ singulari ac ꝑfec¬
terpposito et fide. nonfic̾ti dõ subditũ.

Expanded text:
per Dei gratiam primum jacta sunt fundameper Dei gratiam primum jacta sunt fundamenta conversationis eorum fratrum qui nunc in monte Nitriae commorantur, necnon et Theodorum, sanctum admodum virum, qui cum sene praefato fuerat, idem nobis pontifex indicavit; quem singulari ac perfecto proposito et fide non ficta Deo subditum
Abbreviated transcription (Latin):
cores cenebrarũ hartim. cosrq⁊ spiritalia
ne quitiae incelestibus. & uorunomul¬
ti formes p̃cauentes iicurstis. o capud
serpentis antiqui fortit̾ conterentes:
sempit̾ nis p̃mis sunt potiti De quibus
scriptũ : Quod oculus nõ uidit. nec au¬
ris audiuit. nec incor hominis ascendit.
quȩ p̃parauit dĩ diligentibus se. Eratq
ꝑid tẽpus beati antonii uita: cunctis
ad iminitandũ p̾clare p̾oposita. Qui ma¬
gni heliȩ atq helisei nec nõ ⁊ scĩ baptis
te ioħis ae mulator existens. secreta
interioris heremi studio sectatꝰ ÷ sin¬
gulari: uitãq cęlestiũ in terris gessit
amore uirtutis. Cui sc̃s athanasius ale¬
xandrinȩ ciuitatis anstites: ꝓpͥo stilo
testimoniũ p̃buit. Dignꝰ sane relator
cõuersationis anconui. qui uxta sup¬
plicationẽ. fratrũ uitã eius ꝓmultorũ
cõmodittite ꝑscrib̾et: et ȩmulandum
uiris spiritalibus e xibet. In quo opere
scĩ quoq patris ammon meminit. a qͦ

Expanded text:
rectores tenebrarum harum, contra spiritalia nequitiae in coelestibus . Quorum multiformes praecaventes incursus, et caput serpentis antiqui fortiter conterentes, sempiternis praemiis sunt potiti, de quibus scriptum est: Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit quae praeparavitid tempus beati Antonii Vita cunctis ad imitandum praeclare proposita, qui magni Eliae atque Elisaei, necnon et sancti Joannis Baptistae aemulator existens, secreta interioris eremi studio sectatus est singulari, vitamque coelestium in terris gessit amore virtutis. Cui sanctus Athanasius, Alexandrinae civitatis antistes, proprio stylo testimonium praebuit: dignus sane relator conversationis Antonii, qui juxta supplicationem fratrum, vitam ejus pro multorum commoditate perscriberet, et aemulandum eum viris spiritalibus exhiberet. In quo opere sancti quoque Patris Ammon meminit, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
nes suas nouissimis diebus impleuit:
mittens filiũ suũ factũ exmuliere. factũ
sublege: qui ꝓsimilitudine mortalitatis
Deniq diuinitate sua impass̃bilis acorrup¬
tione atq ab interitu nos redemit: eta.
uinculis ab soluit insolubilibus inferorũ.
Perfectiq dispensatione nr̃a redẽptiouꝰ
om̃ib gentibus per lauacrũ regeneratiomꝰ
peccator indulgentiã cõtulit. Cunctoꝰ
q adfidẽ uerã ꝑ doctrinã apłicã cõfluen.¬
cete om̃s gentes baptizantes in nomine
suȩ piectitis ãplexusẽ. Igitur cũ ꝑuns¬
uersã terrã ęugłii p̃conia coruscarent.¬
& plures in adoptionẽ filiorũ ꝑgr̃am
neris uehem̃t ex arsit. Multoq seui¬
or a cẽptationũ p̃lia quã prius dei¬
seruis excitauerat nisus ÷ cõ mouere:
suspicatꝰ infelix qđ posset nobis icer

Expanded text:
nes suas novissimis diebus implevit, nes suas novissimis diebus implevit, mittens Filium suum natum ex muliere, factum sub lege, 113 qui pro similitudine mortalitatis Denique divinitate sua manens impassibilis, a corruptione atque interitu nos redemit, et a vinculis absolvit insolubilibus inferorum; perfectaque dispensatione nostrae redemptionis, omnibus gentibus per lavacrum regenerationis peccatorum indulgentiam contulit, cunctosque ad veram fidem per doctrinam apostolicam confluencete oae pietatis suae amplexus est. Igitur cum per universam terram Evangelii praeconia coruscarent, et plures in adoptionem filiorum per graneris vehementer exarsit; multoque severiora tentationum praelia, quam prius servis Dei excitaverat, nisus est commovere; suspicatus inf
Abbreviated transcription (Latin):
sunt om̃ia. sciens infirmitatẽ nrãm ad pe¬
cata ꝓnã atq p̃cipitẽ: plura circa nos
remedia su& pietatis ostendit. Abrahã
nãq pat̃ nr̃ cũ diuinis iussis optẽ ꝑ ans
fliũ suũ offerret insacrificio. placuit dõ:
& merito fidei mox et heredẽ recepit et
p̃miũ. Cui etiã ꝑsemet ipsũ. ds iurauit
dicens. Nisi benedicens benedixero te.
⁊ multiplicans multiplicabote sic̃ stellaᷤᷤ
cęli inmultitudine: ⁊ sic̃ harenã que est
ad orã maris innumerabilis. Et iterum.
In semine cuo: benedicent᷑ om̃s gentes
terrȩ. De quo semine: manifeste nos edo¬
cet apłs dicens. Nõ dic̃ ⁊ seminibꝰ quasi
inmultis. sed quasi in uno: & semini cuo
posse mentiri: ad sanandos langores nr̃os
celestẽ medicũ nunti abant eẽ uenturũ.
Atq ut celeri p̾sentia sua prospiceret
generi humano: continua supplicatio¬
ne poscebant. At mifericors ds quipia
uota sẽ ꝑ ante uenit. nec uinquã desert
nos quise coto corde quesierint. ꝓmissio¬

Expanded text:
 facta sunt omnia, sciens infirmitatem nostram ad peccata pronam atque praecipitem, plura circa nos remedia suae pietatis ostendit. Abraham namque pater noster, cum divinis jussis obtemperans, filium suum offerret in sacrificio, placuit Deo, et merito fidei mox et haeredem recepit et praemium . Cui etiam per semetipsum Deus juravit, dicens: Nisi benedicens benedixero te, et multiplicans multiplicabo te sicut stellas coeli in multitudinem, et sicut arenam quae est ad oram maris innumerabilis. Et iterum: In semine tuo benedicentur omnes gentes terrae . De quo semine manifeste nos edocet Apostolus, dicens: Non dicit et seminibus, quasi in multis, sed quasi in uno, et semini tuo, posse mentiri, ad sanandos languores nostros coelestem medicum nuntiabant esse venturum, atque ut celeri praesentia sua prospiceret humano generi, continua supplicatione poscebant. At misericors Deus, qui pia vota semper antevenit, nec unquam deserit eos qui se toto corde quaesierint, promissio
Abbreviated transcription (Latin):
Aa uitorio nãq diuni muneris asiqͥs¬
libus ⁊ uigil antibus uiris eiꝰ ꝓterunt̃
insidie: ut ipsis quidẽ cõfusio. famu.¬
lis autẽ. xp̃i ꝑ ennis gła comparetus.
Nam uixta dm̃i ꝑmissionẽ cũ ad examen
pacientiȩ et fidei eorum qui spiritili a
bella prudenter exercerent. pagani im¬
ꝑatores existerent. & ubiq contra xp̃ia¬
nos ꝑsecutionis ꝓcella de seiuret: multi
apud egiptũ martires scĩ ꝑuaria sup¬
plicia usq admortem in xp̃i nomine
ꝑstiterunt. Et simul cum petro alex. an
mortalia p̾mia sunt adepti Crescebat
autẽ indies fidelium mmulcitudo: ⁊ per
om̃ia loca mirabiliter augebat᷑. Hec non
eccłe quã plir imȩ. & martrrũ memo¬
rię construebantur impensius. Monas¬
teria quoq fre quentissim .a. eorũ qui
continentiae studentes re nuntiauerant
scło. solitudinis ipsius secreta de corabãt
hinamq qui degentibus in xp̃o credide¬
rant. considerantes mitirũ passiones.

Expanded text:
rio namque divini muneris, a fidelibus et vigilantibus virium ejus proteruntur insidiae, ut ipsi quidem confusio, famulis autem Christi perennis gloria comparetur. Nam juxta Domini permissionem, cum ad examen patientiae ac fidei eorum qui spiritualia bella prudenter exercent, pagani imperatores existerent, et ubique contra Christianos persecutionis procella desaeviret; multi apud Aegyptum martyres sancti per varia supplicia usque ad mortem in Christi nomine perstiterunt, et simul cum Petro Alexandrimortalia praemia sunt adepti. Crescebat autem in dies fidelium multitudo, et per omnia loca mirabiliter augebatur; nec non ecclesiae quam plurimae et martyrum memoriae construebantur impensius; monasteria quoque frequentissima eorum qui continentiae studentes, renuntiaverunt saeculo, solitudinis ipsius secreta decorabant. Hi namque qui de gentibus in Christo crediderant, considerantes martyrum passiones,
Abbreviated transcription (Latin):
sepulchri petisse. ut ei dicerit causam
ob quam se in illo sepulchro concluse¬
rat. Quȩ ꝑmemoratum foramen
locuta: cuiꝰdam animus inquit me
leserat quondã: et ne uiderẽ eum
contristatũ uelꝑderem: malui
me ipsam insepulchro dum uiuo re¬
cludere: quã nocere animȩ ad simi¬
litudinem dĩ factȩ. Qua dicente rursꝰ.
quẽ admodũ igitur pati potes. O
ancilla xp̃i ut neminem prorsus ui¬
deas: sed ut solitudine tali contra
accidiam uel cogitationes. habeastã
iuge certamen: hoc illa responditꝰ.
aprincipio inquiens diei nonam
usq adhorã. orationi uaco. ex lino
opus ꝑhoras singulas facient. Reliqꝰ
marcires: et patriarchas ceteros uero
horas cibum panis capio. apꝓpinquas¬
te uesꝑa: cũ maxima quiẽte dñm
meum glorificans. finemq uitae
meae: cũm spe bona patienter expec̾¬
tans. Sed ne illos quidem tacitos
p̾teribo. quorum uita om̃is incon¬
tẽptu quodam ꝓpriȩ salutis fuit: ut

Expanded text:
sepulcri petiisse ut ei diceret causam sepulcri petiisse ut ei diceret causam ob quam se in illo sepulcro concluserat. Quae per memoratum foramen locuta: Cujusdam animus, inquit, in me laesus erat quondam, et ne viderer eum vel contristare vel perdere, malui me ipsam in sepulcro dum vivo recludere, quam nocere animae ad similitudinem Dei factae. Qua dicente rursus: Quemadmodum igitur pati potes, o ancilla Christi, ut neminem prorsus videas, sed in solitudine tali contra acediam vel cogitationes habeas tam juge certamen? Hoc illa respondit: A principio, inquiens, diei nonam usque ad horam orationi vaco, ex lino opus per horas singulas faciens, reliquo martyres, et patriarchas; caeteris vero horis cibum panis capio, appropinquante vespera cum maxima quiete Dominum meum glorificans, finemque vitae meae cum spe bona patienter exspectans. Sed ne illos quidem tacitos praeteribo, quorum vita omnis in contemptu quodam propriae salutis fuit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
S urge igitur et cibum sume. et ad acha¬
nasii ep̃i domũ mitte: ut ipse quoq
cognoseait hoc. Notauit itaq sicut
ipse dicebat et mensẽ et septimanã. et
diem ethoram: et sic omĩa sicut audi¬
erat approbauit. Reculit etiã michi
et de puella. quadam cui nom̃ erat
alexandria. quȩrelicta ea inquaerat
ciuitite. consederat intra qđ dã sepulcrõ.
ꝑforamon exiguum necessaria alimenta
suscipiens. et neq uiros neq mulieres.
umꝗ uã uidens ꝑ ꝓnmnos decem: decimo
uero anno. dormitione ultima migratura.
se ipsam compo̾suit. Qđ illa quȩ defe¬
rebat ei iuxta consuetudinem cibum. re¬
tulit nobis. dicens nullum se tunc accepis¬
se responsum. Quo audito: illitum os¬
tium elausumq pate fecimus. et ingres¬
si defuncte corpus inuenimꝰ. De ipsa
autẽ. et beatissima caclania mulier
romana. dequa paulopꝰ referã ista di¬
cebat: uultũ quidem ipsiꝰ puelle se ui¬
dere ñ potuisse. stantẽ autt̃ ad foram̃

Expanded text:
Surge igitur et cibum sume, et ad AthaSurge igitur et cibum sume, et ad Athanasii episcopi domum mitte, ut ipse quoque cognoscat hoc. Natavit itaque, sicut ipse dicebat, et mensem, et septimanam, et diem, et horam, et sic omnia si ut audierat approbavit. Retulit etiam mihi et de puella quadam, cui nomen erat Alexandra , quae relicta ea, in qua erat civitate, consederat intra quoddam sepulcrum, per foramen exiguum necessaria alimenta suscipiens, et neque viros neque mulieres unquam videns per annos decem. Decimo vero anno dormitione ultima migratura seipsam composuit; quod illa, quae deferebat ei juxta consuetudinem cibum, retulit nobis, dicens, nullum se tunc accepisse responsum; quo audito, illitum ostium clausumque patefecimus, et ingressi defunctae corpus invenimus. De ipsa autem et beatissima Melania mulier Romana, de qua paulo post referam, ista dicebat: Vultum quidem ipsius puellae se videre non potuisse, stantem autem ad foramen
Abbreviated transcription (Latin):
Nicebat. Ad istud inquit ospitiũ. ter
benedictus antoniꝰ dumme uisitare
dignatur ingressus ẽ: et rogatus a me
ut hoc loco flecteret genua et p̃cem
funderet. statim fecit: ãc scdo noluit se
rogari. ipsis me reb docensscõrum uo¬
luntatib obȩdire. Quam obrem si ues¬
tigia ipsius inquit sectaris acuitam:
quẽ add modũ monachus. et ꝓ adquiren¬
dis uirtutib ꝑegrinꝰ: nolo cõntendas.
oc quoq idem retulit michi. Cũ inqͥe
grandi qua: dã sollcitudine ac tristicia
fatigare ꝓpt̾ iuliani imꝑatoris infelicis¬
simam uitam: ita ut quodam die usque
ad uesꝑtinas ꝓfunde noctis horas. non
attingerem panẽ. anxietate confectus.
forte accidit. ut somno residens occupa¬
rer. et inquadã transmigratione ani.¬
mȩ. reuelationẽ talem uiderem qͣtuor
equites cũ albis equis ꝑdiuersa discur¬
rentes. cdantantesq. Dicite hydimo.
Hodie hora septima: ulianꝰ mortuus ẽ.

Expanded text:
dicebat: Ad istud, inquit, hospitium ter dicebat: Ad istud, inquit, hospitium ter benedictus Antonius, dum me visitare dignatur, ingressus est; et rogatus a me ut in hoc loco flecteret genua et precem funderet, statim fecit, ac secundo noluit se rogari, ipsis me rebus docens sanctorum voluntatibus obedire. Quamobrem si vestigia ipsius, inquit, sectaris ac vitam quemadmodum monachus, et pro acquirendis virtutibus peregrinus, nolo contendas. Hoc quoque idem retulit mihi: Cum, inquit, grandi quadam sollicitudine ac tristitia fatigarer propter Juliani imperatoris infelicissimam vitam, ita ut quadam die usque ad vespertinas profundae noctis horas non attingerem panem, anxietate confectus; forte accidit ut somno residens occuparer, et in quadam transmigratione animae revelationem talem viderem: Quatuor equites cum albis equis per diversa discurrentes, clamantesque: Dicite Didymo, Hodie hora septima Julianus mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
uinarum tam̃ scripturarũ peritia pol¬
lens: quem ego intra detem annos. di¬
uersis temporib quat̃ uidisse me memini
quiq pꝰ septuaginta et quinq annos.
uitę cerminũ fecit. Hic igitur quẽ lo¬
quor captus ẽ oculis ut ipse retulit mͦ:
cum quartũ ageret actatissuȩ annum.
Qui neq magistris traditꝰ litt̃arũ neq
prima umquã dementa cognosces.
habebat insitum bonũ semꝑ incolumẽ.
naturalẽ magistrũ. conscientiã suam:
quẽ tanta gr̃ã scientiȩ sp̃iritał orrubat.
ut ineo euidentissime qđ scriptum est¬
enpleretur. Dũs cȩcos sapientes facit
cestamentum quidem uetus ic nouum
ad uerbũ incerp̃tatꝰ ẽ. seccas antioms
tos ͫ subtiliter firmit̃q ex positas suꝑ
ipsas rationes disseruit: ut omium sci¬
entiam ueterum peritiũq transiret.
Qui cum me cogeret quondam ut oratio.¬
nem incella ipsius facerem. nec t̾amen
eiꝰ ad quiescerem iussioni: hoc referendo

Expanded text:
vinarum tamen Scripturarum peritia polvinarum tamen Scripturarum peritia pollens: quem ego intra decem annos diversis temporibus quater vidisse me memini, quippe post octoginta et quinque annos vitae terminum fecit . Hic igitur quem loquor captus est oculis, ut ipse retulit mihi, cum quartum ageret aetatis suae annum: qui neque magistris traditus litterarum, neque prima unquam elementa cognoscens, habebat insitum bonum semper incolume, naturalem magistrum conscientiam suam. Quem tanta gratia scientiae spiritualis ornabat, ut in eo evidentissime quod scriptum adimpleretur, Dominus caecos sapientes facit . Testamentum quidem Vetus ac Novum ad verbum interpretatus est; sectas autem omnes tam subtiliter firmiterque exposita super ipsas ratione disseruit, ut omnium scientiam veterum peritiamque transiret. Qui cum me cogeret quondam ut orationem in cella ipsius facerem, nec tamen ejus acquiescerem jussioni, hoc referendo
Abbreviated transcription (Latin):
plicia.uasquoq Aeris inmensũ t fer¬
uenti pice repletum. a cerrima flã¬
uia suecenderet: diplicem ei p̃fectꝰ
inmitis posuit conditionẽ. Aut ua¬
de inquit. et domini tui obtempera
uoluntati: aut scias te inferuentem
hanc picem et̃ mittenda. Cin puelli
respondit dicens. Numquam sit alter cõg¬
nitor talis. qui addici iubeat libidin cisti¬
tatem. Ob quod ille nimo furore ꝑcus
p̾cẽpit spoliatam eam inuas qđ feruebat
immitti. Haet autẽ. uox illiꝰ fuit. Per
caput inquit imꝑatoris tui. qđ tu uere¬
ris obtestor: ut si apudte statutum ẽ.
hisme tormentis necare. ñ simul totam
sed paulcitim. me inferuentẽ mitti iu¬
beas picem. ut possis uidere quantam
michi dederit ignotus tibi patientiam
pix primũ ebulliens ad ipsi colla ꝑuenit
lures autẽ uiri digni habitticilo beuitor
feminȩ quoq obierunt tuncin alexandri¬
ne eccłae ciuitate. In quib didmꝰ etiã
oculorum quidem lumine destitutꝰ. di¬

Expanded text:
plicia vas quoque aeris immensum ac ferplicia vas quoque aeris immensum ac ferventi pice repletum acerrima flamma succenderet, duplicem ei praefectus immitis posuit conditionem: Aut vade, inquit, et domini tui obtempera voluntati, aut scias te in ferventem hanc picem esse mittendam. Cui puella respondit, dicens: Numquam sit alter monitor talis, qui addici jubeat libidini castitatem. Ob quod ille nimio furore perculsus, praecepit spoliatam eam in vas quod fervebat, 944 immitti. Haec autem vox illius fuit: Per caput, inquit, imperatoris tui quod tu vereris, obtestor, ut si apud te statutum est his me tormentis necare, non simul totam, sed paulatim me in ferventem mitti jubeas picem, ut possis videre quantam mihi dederit ignotus tibi patientiam pix primum ebulliens ad ipsius colla pervenit. Plures autem viri digni habitaculo beatorum, feminae quoque obierunt tunc in Alexandrinae ecclesiae civitate, in quibus Didymus erat, oculorum quidem lumine destitutus, di