comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& in locis quib nunc sunt condita posue¬
runt. Quis gͦ serenissima domina tam te¬
merarius poisit cxistere : ut hec sciens. eoꝵ
corpora ñ dico tangere. uł aliquatenꝰ pre¬
sumat inspicere: Dum gͥ talia mͥ a uobis
precepta sunt. de quib parere nullatenus
potuissem : quantum inuemio ñ ur̃m est.
s quidam homines contra me pietatẽ ue¬
stram excitare uoluerunt. ut mͥ qͦd absit uo¬
liuitatis ur̃e grãm subtiaherent: & ꝓpt̾ea
quesiuerunt capitulũ. de qͦ uob̾ quau mo¬
bedliens iuenirer. Sed in om̃ipotente adño
confido. quia nullo mͦ benignissimȩ ur̃e
uoluntati subripitur: & sc̃orum apłorum
uirtutẽ quos toto corde & mente diligitis
non ex corporali presentia. sed ex ꝓtectione
semꝑ habebitis. Sudarium uero qd̃ similit̃
transmitti iussistis. cum corpore eius est: q̃d¬
qͣd ita tangi ñ potest. sicut nec ad corpꝰ illiꝰ
accedi. Sed quia serciissime dñȩ tam religi¬

Expanded text:
et in locis quibus nunc sunt condita posueet in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis ergo, serenissima domina, tam temerarius possit existere, ut haec sciens, eorum corpora non dico tangere, sed vel aliquatenus praesumat inspicere? Dum igitur talia mihi a vobis praecepta sunt de quibus parere nullatenus potuissem, quantum invenio, non vestrum est, sed quidam homines contra me pietatem vestram excitare voluerunt, ut mihi, quod absit, voluntatis vestrae gratiam subtraherent, et propterea quaesierunt capitulum de quo vobis quasi inobediens invenirer. Sed in omnipotente Deo confido quia nullo modo benignissimae 118 vestrae voluntati surripitur, et sanctorum apostolorum virtutem, quos toto corde et mente diligitis, non ex corporali praesentia, sed ex protectione, semper habebitis. Sudarium vero, quod similiter transmitti jussistis, cum corpore ejus est: quod ita tangi non potest, sicut nec ad corpus illius accedi. Sed quia serenissimae dominae tam religi
Abbreviated transcription (Latin):
ruta eccłiam sci pauli. corpora mortuoꝵ in
campo iacentia estodiebant. atq eoꝵ ossa
recondebant ÷ seruantes sͥ dum recederent.
Qui cum tenti. et cur hoc facerent diligent̃
fuissent discussi: confessi sunt qͦd illa ossa
ad grecos cẽnt tanqͣm sc̃oꝵ reliquias porta¬
turi. Ex quoꝵs exemplo sicut predictum. ẽ.
maior nob̾ dubietas nata ẽ: utrum uerum
sit. qͦd leuari ueracit᷑ scõrum ossa dicuntur.
turus sum. dum constet quia co tempore
qͦ passi sunt. ex oriente fideles uenerunt. qͥ
coꝵ corpora sicut cuum suoꝵ repecerent:
que deducta usq ad scd̾m urbis miliariũ
in loco qui dicitur catacumbas collocata
sunt: Sed dum ea crinde leuare omnis cor
multitudo conueniens niteretur: ita cos ins
tonitri adq fulgoris t̾riit ac disꝑsit ÷ ut
talia aenuo millatenus temptare p̾sume¬
rent. Tunc autẽ excuntes romam coꝵ corpo¬
ra qͥ hoc ex dñi p̾ietate merucre leuaucrun:

Expanded text:
juxta ecclesiam sancti Pauli corpora mortuorum in juxta ecclesiam sancti Pauli corpora mortuorum in campo jacentia effodiebant, atque eorum ossa recondebant, servantes sibi, dum recederent. Qui cum tenti, et cur hoc facerent diligenter fuissent discussi, confessi sunt quod illa ossa ad Graeciam essent tamquam sanctorum reliquias portaturi. Ex quorum exemplo, sicut praedictum est, major nobis dubietas nata est utrum verum sit quod levari veraciter ossa sanctorum dicuntur. turus sum? Dum constet quia eo tempore quo passi sunt, ex Oriente fideles venerunt, qui eorum corpora, sicut civium suorum repeterent, quae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas, collocata sunt. Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulguris terruit ac dispersit, ut talia denuo nullatenus tentare praesumerent. Tunc exeuntes Romani, eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quillissima dña. quia romanis consuetu¬
quicqr̃m fangere presumant de corpore: s
antumm̾ inꝰ prcide prandeum mittitur.
andia. debita cum uen̾atione reconditur:
tante ꝑ hoc ibidem uͥtutes funt. ac si
ic specialit̾ eoꝵ corpora deftrant᷑. Uncle
dntigit ut beate recordationis lconis pape
lnpore sicut amdiorib tracditur. clum quni¬
bami gre aͥc talib reliqui cdubitaren:
preditus pontiter hoc psum prandleum¬
Allatis forficib incidit ÷ & ex tpsa incisione
sanguis effluxit. In romanis namq uł to¬
cius occidentis partib omnino intolerabile
est atq sacrilegum: si scõrum corpora tan¬
gere qiusqͣm fortasse uoluerit. Quod si pre¬
Sumpserit: certum ẽ quia hȩc temeritas
impinita nullo mͦ remanebit. Pro qua re
de grecoꝵ consuctudine qͥ ossa leuare scõꝵ
se asserunt: uehement᷑ miramur. & uix cre¬
dimus. Nam quidam greci monachi huc
ante biennum uenientes: nocturno silentio

Expanded text:
quillissima domina, quia Romanis consuetuquillissima domina, quia Romanis consuetuquidquam tangere praesumant de corpore, sed tantummodo in pyxide brandeum mittitur, edicanda debita cum veneratione reconditur, et tantae per hoc ibidem virtutes fiunt, ac si illuc specialiter eorum corpora deferantcontigit ut beatae recordationis Leonis papae tempore, sicut a majoribus traditur, dum quidam Graeci de talibus reliquiis dubitarent, praedictus pontifex hoc ipsum brandeumallatis forficibus incidit, et ex ipsa incisione sanguis effluxit. In Romanis namque vel totius Occidentis partibus omnino intolerabile est atque sacrilegum, si sanctorum corpora tangere quisquam fortasse voluerit. Quod si praesumpserit, certum est quia haec temeritas impunita nullo modo remanebit. Pro qua re de Graecorum consuetudine, qui ossa levare sanctorum se asserunt, vehementer miramur, et vix credimus. Nam quidam Graeci monachi huc ante biennium venientes, nocturno silentio
Abbreviated transcription (Latin):
care uoluit: signum eiñ parm t̾roris ap¬
paruit. Sed ego aliquid similit̾ ad sacra¬
tissimum corpus sc̃i pauli apłi meliorare
uolui. Et quia necesse erat ut iuxta sepul¬
chrum ciusdem effodi altius debuisset:
prepositus loci ipsius ossa aliqua no
quidem eidem sepulchro comuncta repꝑit
Que qm̃ leuare presumpsit. atq in alio
loco transponere: apparentib quib clam
tristib signis subita morte defunctus est.
Prter hec autem sc̃ę memoriȩ decessor mĩs
idem ad corpꝰ sc̃i laurentui martiris qͥdao
meliorare desiderans. dum nescitur ubi cor
erquirendo: & subito sepulchrum ipsius
ignorant̃ aꝑtum ẽ. Et hii qui presentes
crant atq laborabant monachi. et man¬
sionarii qui corpꝰ eiusdem martyris indert̃
qd quidem minime tangere pr̃esumpser̃t.
om̃s intia decem dies defuncti sunt: ita ut
nullus uitȩ suꝑẽc potuisset. qͥ sc̃m iusti cor¬
pus illius uiderat. Cognoscat autẽ tran¬

Expanded text:
tare voluit, signum ei non parvi terroris aptare voluit, signum ei non parvi terroris apparuit. 709 Sed et ego aliquid similiter ad sacratissimum corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui; et quia necesse erat ut juxta sepulcrum ejus effodi altius debuisset, praepositus loci ipsius ossa aliqua non quidem eidem sepulcro conjuncta reperit. Quae quoniam levare praesumpsit, atque in alium locum transponere, apparentibus quibusdam tristibus signis, subita morte defunctus est. Praeter haec autem sanctae memoriae decessor meus, itidem ad corpus sancti Laurentii martyris quaedam meliorare desiderans, dum nescitur ubi veneexquirendo, et subito sepulcrum ipsius ignoranter apertum est; et ii qui praesentes erant atque laborabant, monachi et mansionarii, qui corpus ejusdem martyris viderunt, quod quidem minime tangere praesumpserunt, omnes intra decem dies defuncti sunt, ita ut nullus vitae superesse potuisset, qui sanctum justi corpus illius viderat. Cognoscat autem tran
Abbreviated transcription (Latin):
fensum ÷ cernens constantinam imꝑatiem
totis conatib romane eccl̃ie seruanda pli¬
uilegia suadere. quantis ualuit artib il¬
citauit: ut ꝓpt̾ eam quam in honore sci
pauli apłi in palatio edificabat eccliam
gregorio caput eiusdem apłi. aut aliuis
quid de ipsius corpore sͥ dirigi postulalee
Quam calliditatem beatissimus papa cos¬
noscens: imꝑatͥcis animis talit̾ satiffecit.
Dum illa michi desiderarem imꝑarl. ele
quib facillimam obedientiam erhibdeliu
ꝓuocare. maior me mesticia ceuit. S
illa precipitis quȩ facere ñ possum. nec au¬
deo.Nam corpora scõrum petͥ & pauli a¬
postoloꝵ tantis in eccł̃iis sins choruscant
miraculis atq t̾rorib: ut neq ad orandũ
sine magno illic timore possit accedi. De¬
niq dum beate recordationis decessor m̃s
quia argentum qͦd supra sacratissimum
corpꝰ sancti pet̾ apłi erat. longe tamen ab
codem corpore fere quindecimꝰ pedib mu¬

Expanded text:
fensum, cernens Constantinam imperatricem fensum, cernens Constantinam imperatricem totis conatibus Romanae Ecclesiae servanda privilegia suadere, quantis valuit artibus, incitavit ut propter eam quam in honorem sancti Pauli apostoli in palatio aedificabat ecclesiamGregorio caput ejusdem apostoli aut aliud quid de ipsius corpore sibi dirigi postularet. Quam calliditatem beatissimus papa cognoscens, imperatricis animo taliter satisfecit: « Dum illa mihi desiderarem imperari, de quibus facillimam obedientiam exhibens veovocare, major me moestitia tenuit, quod illa praecipitis quae facere nec possum, nec audeo. Nam corpora sanctorum Petri et Pauli apostolorum tantis in Ecclesiis suis coruscant miraculis atque terroribus, ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis decessor meus, quia argentum, quod supra sacratissimum corpus beati Petri apostoli erat, longe tamen ab eodem corpore fere quindecim pedibus mu
Abbreviated transcription (Latin):
tate confirmatus ẽẽ uideret᷑: aut ñ ame au¬
cdiretur. & eiꝰ animꝰ contra me irritaretur.
Sed nos rectam uiam tenebimus: nich in
hac causa aliud. nͥ ommpotentẽ dñm me¬
tuentes. Unde tua dilectio in nullo trepi¬
det. Omnia quȩ in scło hoc uidet alta ẽ
contra ueritatem. ꝓ u̾itate despiciat : & in
dicentis. maior ẽ qui in uob̾ est. qͣm quim
hoc mundo: et in hac causa quicqͥd age¬
dum est. cũ summa auctoritate agat. Dost̃
enim defendi ab inimicoꝵ gladus nullo
mͦ possumꝰ : postqͣm ꝓ amore rei publice
argentum. aurum. mancipia. nestesq pdai¬
ddimus: nimis ignominiosum est. ut ꝑ cos
etiam fidem ꝑlamus. In isto eium sceleso
uocabulo consentire: nich est aliud quã
fidem ꝑdere. Unde sicut iam transacas
epłis sc̃psi: nunꝗͣ cũ eo ꝓcedere p̃sumas̃.¬
ẽ ioħ̾s noue presumptionis.
inuentor. ubi mauricium deo aducr¬
sum. gregorio cum suis complicib fccit ii¬

Expanded text:
tate confirmatus esse videretur, aut non a me autate confirmatus esse videretur, aut non a me audiretur, et ejus animus contra me irritaretur. Sed nos rectam viam tenebimus, nihil in hac causa aliud nisi omnipotentem Dominum metuentes. Unde tua dilectio in nullo trepidet. Omnia quae in hoc saeculo videt alta esse contra veritatem, pro veritate despiciat, in dicentis: Major est qui in vobis est, quam qui in mundo ; et in hac causa quidquid agendum est, cum summa auctoritate agat. Postquam enim defendi ab inimicorum gladiis nullo modo possumus, postquam pro amore reipublicae argentum, aurum, mancipia, vestes perdidimus, nimis ignominiosum est ut per eos etiam fidem perdamus. In isto enim scelesto vocabulo consentire, nihil est aliud quam fidem perdere. Unde sicut tibi jam transactis epistolis scripsi, nunquam cum eo procedere praesumases, novae praesumptionis inventor, ubi Mauricium Deo adversum, Gregorio cum suis complicibus fecit in
Abbreviated transcription (Latin):
mi iohis ep̃i constantmopolitam duas
epłas facere nolui: s una breuiter facta. ẽ
quȩ utrumq habere uideretur admixtũ.
il est & rectitudinẽ & blandim̃tum. Qua
Nam de subsequenti talis alia transinit¬
tetur: de qua cuis suꝑbia ñ letetur. Ad
hoc enim usq ꝑuenit: ut sub occasione
p̃sbiteri ioħis gesta hic transmitteret. in
qua se pene ꝑ omnem t̾ram ycomeniam
patͥarcham nominaret. Sed Spero in om̃i¬
potentem d̾m: quia ypochrisim illiꝰ suꝑ¬
na maiestas dissoluet. Miror autẽ quod
dilectionẽ tuam fallere potuit: ut ꝑmit¬
teres dño imꝑatori ꝑsuaderi. quatinus ad
in quib ammoneret. ut cum eo pacem ha¬
bere debuissem. Qui si iusticiam tenere uult
illum debet ammonere. ut se a suꝑbo uo¬
cabulo compescat ÷ & ꝓtinus int̾ nõs pax fi¬
et. Tamen qua calliditate a predicto fratre
nr̃o ioħe factum sit: ut suspicor minime.
pensasti. Iccirco enim hoc ille fecit. ut audi¬
retur donmꝰ imꝑator. & ille in sua uolun¬

Expanded text:
pi Constantinopolitani, duas epistolas facere nolui: sed una breviter facta est, quae utrumque habere videtur admixtum, id est et rectitudinem et blandimentum. Tua Nam de insequenti talis alia transmittetur, de qua ejus superbia non laetetur. Ad hoc enim usque pervenit, ut sub occasione presbyteri Joannis gesta huc transmitteret, in quibus se pene per omnem versum oecumenicum patriarcham nominaret. Sed spero in omnipotentem Deum, quia hypocrisim illius superna majestas dissolvet. Miror autem quod dilectionem tuam fallere potuit, ut permitteres domno imperatori persuaderi, quatenus ad n quibus admoneret ut cum eo pacem habere debuissem qui si justitiam tenere vult, illum debuit admonere, ut se a superbo vocabulo compesceret, et protinus inter nos pax fieret. Tamen qua calliditate a praedicto fratre nostro Joanne factum sit, ut suspicor, minime pensasti. Idcirco enim hoc ille fecit, ut aut audiretur domnus imperator, et ille in sua vani
Abbreviated transcription (Latin):
tione. in ebdomada ante dm̃ici natalis
diem. cum ego suꝑ huiusmͦi parum quid
dubitarem: completis matutinalib ymruᷤ
mansionariꝰ candelam extuxit ÷ quã post
uespum succendere cupiens. accensam rep¬
perit : eamq se neggligent̃ extixisse pp̃¬
deris. die altera sollicitius ꝓrsus extintit:
& obseratis ianuis ad uesꝑum succensurus
lampadem remeauit. Quam ubi nich̃omi¬
nus accensam repꝑit: ex conscientia serua¬
te a se clauis. & miraculo ñ diminuti olci

Expanded text:
tione in hebdomada ante Dominici Natalis tione in hebdomada ante Dominici Natalis diem, cum ego super hujusmodi parum quid dubitarem, completis matutinalibus hymnis, mansionarius candelam exstinxit. Quam post vesperum succendere cupiens, accensam reperit; eamque se negligenter exstinxisse perpendens, die altera sollicitius prorsus exstinxit; et obseratis januis, ad vesperum succensurus lampadem remeavit. Quam ubi nihilominus accensam reperit, ex conscientia servatae a se clavis, et miraculo non diminuti olei
Abbreviated transcription (Latin):
hactenus tantis miraculis choruscare
ꝓbantur. ut siccitatis tempore foras excusse
pliuuam conferant: mundationis u. sere¬
nitatẽ reducant. Nam suꝑ hec quȩ ꝑ sin¬
gulas eccłias faciunt: quȩ in oratorio do
fecerit non celabo. Nuꝑ adriam pontificis
tempore. uisum mͥ est. ut altare sc̃e lei ge¬
nitͥtis MARIF. qͦd extra oratorium sc̃i iohan¬
nis in aꝑtissimo atͥo positum. congruis
luminarib honorari nõ poterat: intra ora¬
torium locari debuisset. Accersitus gͦ gau¬
dericus uelit̾nus. qui usq nunc suꝑcose
uidetur ep̃c: cum ymnis & canticis ab al¬
tari ueteri preidulas duas sigillatal ercus¬
sit. Quarum alteram me dep̾cante nimiũ
timoratus aꝑiens. de illis tunicis quantũ
ex similitudine curiosis oculis potuit depre¬
hendi particulas repꝑit: quas sollempint̃
sub nouo altari deposuit. Ubi ex tunc sicut
multi norunt qui adhuc suꝑstites c̃ẽ ꝓban¬
tur. diuinitꝰ accense lampades frequentus
solito pacucrunt. Nam ista octaua indic¬

Expanded text:
hactenus tantis miraculis coruscare probantur, ut siccitatis tempore foras excussae pluviam conferant, inundationis vero serenitatem reducant. Nam super haec, quae per singulas ecclesias faciunt, quae in oratorio domus omnipotens fecerit, non celabo. Nuper Hadriani pontificis tempore visum mihi est, ut altare sanctae Dei Genitricis Mariae, quod extra oratorium sancti Joannis in apertissimo atrio positum, congruis luminaribus honorari non poterat, intra oratorium locari debuisset. Accersitus vero Gaudericus Velitrensis, qui adhuc superesse videtur, episcopus, cum hymnis et canticis ab altari veteri pyxidulas duas sigillatas excussit. Quarum alteram, me deprecante, nimium timoratus aperiens, de illis tunicis, quantum ex similitudine curiosis oculis potuit deprehendi, particulas reperit, quas solemniter sub novo altari deposuit. Ubi ex tunc, sicut multi norunt, qui adhuc superstites esse probantur, divinitus accensae lampades frequentius solito patuerunt. Nam ista octava indic
Abbreviated transcription (Latin):
rigorẽ mentis atq ꝓpositum tenuerit. licet
rustico ac plebeio sermone: ꝓpt̃ exemplum
tamen uł imitationẽ. memoriȩ contempta
uerecundia tradere curabo. xplic̃ p̃fatio
III De responso ad patrem qui eum secularem
rursus cogebat assumere habitum.
De aduentu ipsius add sanctissimi martim se¬
pulchrum. et de clericatus honore.

Expanded text:
rigorem mentis atque propositum tenuerit, licet rigorem mentis atque propositum tenuerit, licet rustico ac plebeio sermone, propter exemplum tamen vel imitationem memoriae, contempta verecundia, tradere curabo. EXPLICIT PRAEFA3. De responso ad patrem, qui eum saecularem rursus cogebat adsumere habitum. 4. De adventum ipsius ad sanctissimi Martini sepulchrum et de clericatus honore.
Abbreviated transcription (Latin):
audcat ÷ dum pius rerum arbiter talem ĩ
ȩccłiasticȩ culture campo cultorẽ instituit:
ꝑ quem agrum ipsius intenta oꝑatione
fidei rastro colenti. ad centeni numeri redi¬
tum xp̃i seges ercresccret. Satis enim st̃ solli¬
cita circa humanũ genꝰ. imm̃sȩ diuinitatiᷤ
pinsura remedia: dum talem ad illumina¬
tionem patͥe dignatꝰ est dirigere miscdia
consulente. Et licet longe lateq se ꝑ rumi¬
gerulos fauores diuulgare noluerit: tamen
ut ait ipsa ueritas. ciuitas in monte posita
latere non potuit. Et qͦd mͥ pace scõꝵ õium
liceat confiteri: nulli est sccłs in meritis. coꝵ
quoꝵ agnouimꝰ uͥtutes. Igitur ne ꝓlixa ora¬
tio horrorẽ incutiat: generetq ut̃ assolet¬
fastidium: uitam sc̃i amandi qualit̾ a pu¬
critia usq ꝑfectam uixerit etatem ÷ qualit̾ue
ante ep̃atum uł in ep̃atu gesserit. aut cica
beatum finem qualis extiterit ÷ uel qualiter

Expanded text:
audeat, dum plus rerum arbiter talem in audeat, dum plus rerum arbiter talem in ecclesiasticae culturae campo cultorem instituit, per quem agrum ipsius intenta operatione fidei rastro colenti ad centeni numeri redditum Christi seges excresceret. Satis enim sunt sollicita circa humanum genus inmensae divinitatis provisura remedia, dum talem ad inluminationem patriae dignatus est dirigere, misericordia consulente, et licet longe lateque semper rumigerulus favores divulgare noluerit, tamen, ut ait ipsa veritas, civitas in monte posita latere non potuit. Et, quod mihi pace sanctorum omnium liceat confiteri, nulli est secundus in meritis eorum, quorum agnovimus virtutes. Igitur, ne prolixa oratio horrorem incutiat generetque, ut adsoletfastidium, vitam sancti Amandi, qualiter a pueritia usque perfectam vixerit aetatem, qualiterve ante episcopatum vel in episcopatum gesserit, aut circa beatum finem qualis extiterit, vel qualiter
Abbreviated transcription (Latin):
CRIPLIRIS IITAM BE¬
ati amandi. habitatorem
ei uͥtutes largiri dignatus
est. mͥ eas sermonẽ tribuat
narrandi: quatenus & ca¬
ritati ur̃e debitum scruitutis impendam of¬
ficium ÷ et ne is lateat qͥ om̃imodis est imi¬
tandꝰ. licet cuim tanti sim impar ingenn.
atq nugacitatis uł desidiȩ pondere oppri¬
mar: ad illum tamen spem crigo qͥ dixit
Aꝑi os tuum: et ego adimplebo illud. Mari¬
meq ur̃is frctus suffragiis. ut qͦd mcis meri¬
tis optinere ñ ualco ÷ orante ꝓ me beatitudi
ne ur̃a. opꝰ tam arduum atq difficile. a meq
hactcnꝰ indiscussum: suꝑna opitulante gr̃a
possimus aggredi. Pruis enim scire uos cu¬
pio. me ad omnes unitutes quas ꝑ cum do¬
minꝰ oꝑari dignatus est: attingere minime
posse. Et qmins ad omma illius ꝑuenire
nequeam ÷ tamen ꝓut dñs uires infuderit:
pauca c plurib cursim succincteq & ut
ita dicam brcuit᷑ aggredi conabor. Indig¬
num est enim ut de tanto uiro silere quis

Expanded text:
cripturus vitam beati Amandi, habitatorem ei virtutes largiri dignatus est, mihi etiam eas sermonem tribuat narrandi, quatenus et caritati vestrae debitum servitutis inpendam officium, et ne his lateat, qui omnimodis est imitandus. Licet enim tanti sim inpar ingenii atque nugacitatis vel desidiae pondus opprimar, ad illum tamen spem erigo, qui dixit: Aperi os tuum, et ego adimplebo illud, maximeque vestris fretus suffragiis, ut quod meis meritis obtinere non valeo, orantem pro me beatitudinem vestram, opus tam arduum atque difficile, a meque actenus indiscussum, superna opitulante gratia, possim adgredere. Prius enim scire vos cupio, me ad omnes virtutes, quas per eum Dominus operare dignatus est, adtingere minime posse, et quamvis ad omnia illius pervenire nequeam, tamen, prout Dominus vires infuderit, pauca e pluribus cursim succincteque et, ut ita dicam, breviter aggredere conabor. Indignum est enim, ut de tanto viro silere quis
Abbreviated transcription (Latin):
cłic. subito sanctus cum alloquitur petrus.
IU De reu̾sione ip̃iꝰ in gallus. et de assumpto ep̃atu
De pueris emptis. et de instructione eorum.
De reuersione ipsius a roma. et de puero in cen¬
tumcellensi loco a demone ereptN.
¶De tẽpestatt i pelago orta. ⁊ eõne illius sedata
De pago cui uocabłi ⁊ gancdauuis ab eriore lib̾ato¬
De fanis destiuctis et gentilibus conuiersis atq
ADe eo quod dagobertus ter sancto dei uiro¬
amando petut ut filium eius de satro exci¬
peret tonte atq nuttitet.dum suscepit.
De eo quod ecclesiam treiectensium ad regen
De insula repeita et militatione ipsius mea.
et contemptoribus uerbi dei. serepto.
e eo qͥd dũ gentẽ uasconoꝵ u̾bũ dm̃ aomoniet
ab eis repullus sut.: ⁊ de mimilogo a demor ⁊t
monachis. et de cenobio edificat
D e comitatu ipsuis ad chlacf̾icũ ragẽ ⁊ municipio
impetto. ⁊ de mũtinolo qͣlit᷑ incficere eũ uoluit.¬
De miletre ceta i pago beliaen: illiumuita ⁊ astu¬
cto fano.

Expanded text:
is, sanctus eum adloquitur Petrus, 8. De reversione ipsius in Galleis et de adsumpto episcopatu. 9. De pueris emptis et de instructione eorum. 10. De reversione ipsius a Roma et de puero in Centumcellense loco a daemone erepto. 11. De tempestate in pelago orta et oratione illius sedatam. De pago cui vocabulum De fanis destructis et gentilibus conversis adque lavos perrexit. 17. De eo quod Dagobertus rex sancto Dei viro petiit, ut filium eius de sacro exciperet fonte atque enutriret. 18. De eo quod ecclesiam Treiectensium ad regendum suscepit. 19. De insula reperta et militatione ipsius in ea et de contemptoribus verbi Dei. 20. De eo quod, dum gentem Wasconorum verbum Domini admoneret, ab eis repulsus sit, et de mimilogo a daemone emonachis et de cenobio aedificato. 23. De comitatu ipsius ad Childericum regem et municipium impetrato, et de Mummolo, qualitDe muliere caeca in pago Belloacinse inluminata et destructo fano.
Abbreviated transcription (Latin):
legibus sustinere.
irtumcidi saltem paganoꝵ nemincm
gregoriꝰ ꝑmittebat. Quamobrẽ leom
cathenensi ep̃o : res inquit ad nos omnmo
detestabilis. et legib inimica ꝑuenit. Que
si uera ẽ. frat̾nitatem tuam uchement̃ actu¬
sat: quia eam de minori sollicitudine ꝓ¬
bat esse culpabilem. Comꝑimus autẽ qua¬
iudei. uł samarei degentes cathene. paga¬
na mancipia emerint: atq ea circumcide¬
re ausu temerario p̾sumpserint. Iccirco ne¬
cesse ẽ. ut omnimͦ zelum in hac causa sacce¬
dotalem excrccas: & cum omni hoc uiuaci¬
tate ac sollicitudine studeas ꝑscrutari. Et si
ita repꝑeris ⁊ mancipia ip̃a sine mora in lib̃¬
tatẽ modis omnib uendica: et eccł̃iastican
eis tuitionẽ impende ÷ nec quicqͣm dños cor
de pretio quolibet mͦ reciꝑe patiaris: quiñ

Expanded text:
legibus sustinere. » 48. Circumcidi saltem paganorum neminem Gregorius permittebat. Quamobrem Leoni, Catanensi episcopo: « Res, inquit, ad nos omnino detestabilis et legibus inimica pervenit, quae, si vera est, fraternitatem tuam vehementer accusat, quia eam de minori sollicitudine probat esse culpabilem. Comperimus autem quod Samaraei degentes Catanae, pagana mancipia emerint, atqre ausu temerario praesumpserint. Atque idcirco necesse est ut omni modo zelum in hac causa sacerdotalem exercens, cum omni hoc vivacitate ac sollicitudine studeas perscrutari; et si ita repereris, mancipia ipsa sine mora in libertatem modis omnibus vindica, et ecclessiasticam eis tuitionem impende, nec quidquam dominos eorum de pretio quolibet modo recipere patiaris, qui
Abbreviated transcription (Latin):
habet dñs. Nam in his temptationib non
ommanentes itaq uicimi ciuitatis atq
ꝓuintie illius. consuetudinẽ habebant
male habentes infantes adclucere in illo
monasttrio: ad mulieres miracula facientes
Et suscipiebat eos abbatissa. & ingrediebat᷑
sanabant᷑ ab om̃i languore adolescentes.¬
Et recipiebant eos matres ip̃orum sanos &e
in columes: ꝓficiscentes & głiticantes ãm in
sanitate ipioꝵ. Erat autẽ in monasterio ip¬
iarum a demonio patiens mulier ab infan¬
tia sua: quam commenclauerant parentes
tius. Babebat etenim pͥncipale demoniũ.
fraro alligata cathenis manꝰ ac pecles: syu
mans et stridens uehement̃. multumq cla¬
mans: uta ut om̃s audientes eam timore con¬
aiderino. Frequent̾ etenim diaconissa cum
pot̃ ip̃am: & ñ poterant sanare eam. Qna¬
poter nec preualebant se iungere ad eq̃m
nec tbos eil offerre. Ligauerant autẽ caucum
in uuga. & i eo posito cibo & pane sic alon¬

Expanded text:
habet dominus Nam| in his temptationibus non habet dominus Nam| in his temptationibus non omma| nentes itaque uicini ciuitatis atque prouinciae illius| consuetudinem habebant male habentes infantes ad| ducere in illo monasterio ad mulieres miracula facientes| Et suscipiebat eos abbatissa et ingrediebatursanabantur ab omni lan| guorem aduliscentes recipiebant eos matres ipsarum sanos| et incolomis proficiscentes atque glorificantes deum in sani| tate ipsorum Erat autem in monasterio ipsarum| a daemonio patens mulier ab infantia sua quam com| mendauerant parentes eius. Habebat etenim principalem| demonium . erat allegata catenis manus ac pedes . spu| mans et stridens uehementer multumque clamans ita| ut omnes audientes eam timore conciderent. Frequen| ter etenim diaconissa cum propter ipsam et non poterant sana| re eam. Quapropter nec praeualebant se iungere ad| eam cibus ei offerre. Legauerunt autem caucum in uir| ga et in eo positum cibum et panem . et sic a lon
Abbreviated transcription (Latin):
olera coquebat. ut funderet elixaturam i
canalem: obligatis pedib a diabolo supi¬
na cadens. ip̃am eliraturam olle illius in
suam fudit faciem. Et dum om̃s sorores ui¬
ddentes expauissent in hoc: exiliens eufrasis
ridens ait ad eas. Ut quid turbamimn:
Abbatissa uͨ uidens quia ñ est ȩxusta. uel¬
pexit in ollam et uidit feruere quȩ reman¬
serat: & conũsa dixit eufrasie. Filia ñ te teti¬
git feruens illa aqua: Cui eufrasia ait. He¬
re dña: quia uelut aqua frigida ita uenit
in faciem meam. Admirata uero diaconissa
intendens in eam: dixit. Ds̃ te custodiat fi¬
lia: et det tͥ sine intermissione colere suum
timorẽ. Et ingressa in oratorium diacomssa:
conuocauit priores sorores dicens eis. Nostis
qͥa eufrasia ꝓmeruit grãm dei ⁊ Cognoui¬
stis enim quia nec p̃cipitata coniͥta est: neq̃
animietate feruoris exusta ẽ. Ille uͦ dixerunt.
Uere cufrasia ancilla dei ẽ: et curam illius

Expanded text:
olera cocebat . ut funderet| elexaturam in olera cocebat . ut funderet| elexaturam in canalem oblegatis pedibus a diabulo| supina cadens et elexaturam ullae illius in sua faciem| effudit. Et dum omnes sorores uidentes expauescerent in hoc| exiliens eufraxia ridens ait ad eas . utquid turbamini Abbatissa| uero uidens quia non est exusta respexit in ulla et uidit| feruere que remanserat . et conuersa dixit . eufraxia filia| non te tetigit feruens illa aqua cui eufraxia ait uere do| mina quia uelut aqua fregida ita uenit in faciem meam| Admirata uero diaconissa intendens in eam dixit . deus te cus| todiat filia et det tibi sine intermissione colere suum timo| rem. Et ingressa in oraturio diaconissa conuocauit priores| sorores dixit eis Nostis quia eufraxia promeruit gratia .| cognouistis enim quia nec praecipitata contristata est| neque nimietate feruoris exusta est. Illae uero dixerunt| Vere eufraxia ancilla dei est et curam illi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s sanus ẽ. Trarit igitur iulia ab ea lignũ
et emanauit sanguis uehement̃. Abbatissa
uͦ deferens oleum. & statim facta oratione
suꝑposuit ei: et sanata ẽ in ip̃a hora. Iterum
uilia dixit ei. Nade ad lectulum tuum & re¬
quiesce modicum: et ego domnis sororibus
quiesco: donec adimpleam omne officium
requiesceret propt̾ plagas quas habebat &
ñ adquiescebat÷ sed magis uulnerata ex u
traq parte stabat gaudens ministrans so¬
ab oꝑe dei deerat. neq ab aliqͦ ministerio
uice dum ascenderet cum ulia in ter¬
ciam miansionẽ: arripiens eam diabolus
p̃cipitauit deorsum. Et cum exclamasset
iulia: concurrerunt sorores. credentes mor
illis. Euam assumptam: introdicerunt
ad abbatissam. Interrogataq si in aliquo¬
quia necdum cecidi noui. nec quomͦ surrexi
Audiens abbatissa quia de tanta altitudi¬
ne corruens nil eẽt lesa: glificabat dm. Et
eam. dum eleuasset ollam feruentẽ in qua

Expanded text:
meus sanus est. Traxit igitur iulia ab ea lignum| meus sanus est. Traxit igitur iulia ab ea lignum| et emanauit sanguinis uehementer. Abbatissa uero deferens oleo et sa| le facta oratione supposuit ei et sana\ta/ est ipsa hora. Iterum| iulia dixit ei uade ad lectulum tuum et requiesce modicum| et ego dominis sororibus quiesco donec adimpleam omnem officium requiesceret propter plagas .| quas habebat et non quiescebat sed magis ulcerata ex u| traque stabat gaudens . ministrans soab opere dei deerat neque ab aliquo ministe| vice, cum ascenderet cum Julia in solarium tertium, arripiens eam diabolus, praecipitavit eam deorsum. Et cum exclamasset Julia, concurrentes sorores, crediderunt seeis. Quam suscipientes, introduxerunt eam ad abbatissam; interrogaviquia nec quomodo| cecidi noui nec quomodo surrexi. Audiens abbatissa quia de tan| ta altedudinem corruens nihil est laesa glorificabat deum| et . dum eleuasset .| ullam feruentem in qua
Abbreviated transcription (Latin):
mea in me ẽ. Abbatissa autem faciens sig¬
nacłm crucis in fronte eius: orauit ita. Do
mine ihu xp̃e sana ancillam tuam: quia
propt̃ te multa patitur. Et cum ligasset pes¬
dem cius de panno cilicino: leuauit eam.
Et dans ei manum: ducebat in monasteriũ
nas impleuero: non ascendam. Eui iulia
dix̃. Noli domina soror: ñ p̃uales. Dimit¬
te ca. Ego colligo ligna : tantum tu ascen¬
de: & requiesce propter dolorem. Illa uͦ non
cessauit: sed complens manus suas lignis sic
ascendebat. Cui tamen diabłs ñ peꝑcit. Nã
cum ascenderet suꝑiorem gradum scale ÷ cõ¬
calcans summitatẽ tunice sue: cetidit suꝑ
ip̃a ligna que portabat ÷ et fixum ẽ lignum
in aspectu eius: ita ut sorores credexent quia
lignum oculum eius penetrasset. Tunc excla¬
mauit iulia ad eam. Dyxi tͥ domina soror
quia non potes ferre: & non me audisti. Eui
eufrasia ait. N oli contristari soror: s gau¬
de et subtrahe a me lignum: oculus enim

Expanded text:
mea in me est.| Abbatissa autem faciens sigmea in me est.| Abbatissa autem faciens signacolum crucis in fronte eius .| orauit ita domine ihesu christe sana ancillam tuam quia propter| te multa patitur . et cum legassit pedem eius de panno ci| licio leuauit eam et dans ei manum ducebat in monasterio| nas impleuero non ascendam.| cui iulia ait Noli domina soror non praeuales dimitte eam| ego collego ligna tantum . tu ascende . et requiesce propter| dolorem Illa uero non cessauit sed conplens manus suas| lignis sic ascendebat. Cui tamen diabulus non pepercit| Nam cum ascenderet superiore grado scalae . con. et calcans summita| tem tonicae suae cecidit super ipsa ligna que portabat.| Et fixum est lignum in aspectu eius ita ut sorores crederent| quia lignum oculum eius penetrasset. Tunc exclamauit| iulia ad eam dixi tibi domina soror quia non potes re| quiescere et non me audisti. Cui eufraxia ait noli| contristare soror sed gaude . subtrai a me lignum| oculus enim
Abbreviated transcription (Latin):
sorores cum diaconissa: abstraxerunt eam
de puteo. Que resurgens exinde. et consig¬
meus non me uinces diabole: neq cedo tibi.
Usq modo unam laginam portaui aquã
in coquinam deferendo: ab hodie uero
duab lagenis aquam portabo. Ita & fecit.
Nidens itaq diabolus quia in puteum eã
suffocare ñ ualuit ÷ iterum alia ince cum
descenderet ut frangeret ligna: astitit dia
rim ut lignum feriret: colligauit manus
eius diabolus. et usq ad calcaneum traxit.
& ꝑuenit ad tibiam eius. Que cum uidis¬
set crudelem plagam ualde & sanguinem
uehemeñt effundi: ꝓitiens securim angusti¬
ata in terra se ꝓstrauit. Iulia uero cucurrit
sus clamorq factus fuisset. et uniũ¬
re. Tunc descendens abbatissa: aquam in
faciem eius asꝑsit. Et consignans eam atq
complectens ait. Filia mea eufrasia : cur
angustiata es: Erige te: & loquere sororib.
Illa uero respiciens abbatissam: ait. Noli
flere domina mea mater: anima namq

Expanded text:
so| rores cum diaconissa ubi abstraxerunt eam so| rores cum diaconissa ubi abstraxerunt eam de puteo. Quę| surgens exinde consigistus meus non me uincis diabuli Neque cido tibi usque mo| do unam laginam portaui aquam in coquinam defferendo| ab hodie uero duabus laginis aquam portabo et ita fecit.| Videns itaque diabulus quia in puteo eam suffogare non| ualuit. Iterum aliam uicem . cum discenderet ut frangeret| ligna cumque iarem ut lignum feriret| conligauit manus eius diabulus et usque ad calcaneum| traxit et peruenit ad tibiam eius. Quae cum uidisset| crudilem plagam ualde et sanguinem uehementer effu\n/di| proiciens securem angustiata in terram prostrauit| Iulia uero cocurrit sus clamorque factus fuisset uniubant Tunc discendens abbatissa aquam| in faciem eius adsparsit et consignans eam atque amplec| tens ait filia mea eufraxia quur angustiata es recrea| te . et loquere sororibus Illa uero respiciens abbatissam ait noli| flere domina mea mater . anima namque
Abbreviated transcription (Latin):
cebat ut mortua. Concurrentesq sorores int̾¬
duxerunt eam in tͥclinium: cuius neq manꝰ.
nẽq pedes tendere ualuerunt: s tota quasi
lignum aridum sine uoce iacebat. Qui dum
optulisset diaconissa cibum: ait ei. filia mea
cibum. Et mox gustaurt. Tunc portantes eam
intro dixerunt in oratorium: & paulatim
sumens cibum cepit uires recipere. Erat ergo
magnum miraculum certaminis eus:¬
idens itaq diabłs tantam eiꝰ toleranti¬
am: nequaqͣm ult̾ius ad temptandum
eam accessit: sed uelocit᷑ ad finem uite ꝑdu¬
cere eam uolebat. Una siquicdem dierum cũ
ad hauriendum aquã ꝓperasset a puteum
arripuit eam diabolus cum lagena. et ꝓie¬
cit deorsum in puteum : ita ut quom expone¬
bat eufrasia. usq ad ꝓfundum demersisset
caput suum. Sublatum uͭ ab aqua tenens
finẽ situle: ita clamauit in puteo. Ep̃e acl
uiua me. Qua uoce facta: cognouerunt qͥa
in puteo corruisset eufrasia. Et concurrentes

Expanded text:
cebat ut mortua .| concurrentesque sorores intrcebat ut mortua .| concurrentesque sorores introduxerunt eam in triclinio cuius| neque manus . nec pedes tendere ualuerunt . sed tota quasi| lignum aridum sine uoce iacebat. Cui dum obtulissit| diaconissa cibum ait ei . filia mea cibum et mox gustauit Tunc| portantes eam introduxerunt in oraturium et paulatim| sumens cibum cepit uires accipere. Erat ergo magnum mi raculum certamine eiusidens itaque diabulus tantam| in eius tollerantiam nequaquam ulterius ad tenptan| dam eam accessit sed uelociter ad finem uitae perducere| eam uolebat Vna siquidem dierum cum ad auriendam aquam| properasset ad puteum adripuit eam diabulus . cum lagi| nam et proiecit deorsum in puteo. Ita quomodo exponebat| eufraxia usque ad profundum demersissit capite suo| Sublata uero ab aqua tenens funem siclae ita clama| uit in puteo christe adiuua me . qua uoce facta cognoue| runt quia in puteo curruisset eufraxia et concurrentes
Abbreviated transcription (Latin):
bao. Ualide enuim fureba acusul ei tiasiam
seip̃am. egressa ẽ foras sub diuo. stans in
aerem exdensis manib ad celum: rogansq
d̃m ut ab ea remoueret diabłm. N untiatur
diaconisse: quia eufrasia sub diuio stared. ha
bens manus extensas ad celum. Quoa audi¬
ens diaconissa: subrisit. Dixerunt gͦ ci semo¬
res. Eufrasia. certamen tuum uult implere.
Tunc diaconissa ueniens ad locum ubi stabat
eufrasia: drt̃ ei. Confortet te dñs: et donet b̃
tolerantiam in suo timore. Om̃s gͦ sorores ora¬
bant ꝓ ea ualde nimis: et condosebant ci
eo qͦd eẽt etate niuencula quasi annoꝵ uigin¬
ti quinq. Et cum stetisset usq ad decimum
diem: orauit diaconissa cum sororib toleran¬
tiam expectantes sororis. Et completis tͥginta
dieb : mirare cepit diaconissa. Dueruntq se¬
mores. Uere domina qua draginta dies stare
uult scđm regulam tuam: quam aliquando
stetisti. Mor diaconissa dixit. Confortet eam

Expanded text:
bat . ualde| etenim furebat aduersus eam. bat . ualde| etenim furebat aduersus eam. seipsam egressa est foris sub uiuio et stans in aerem et exten| sis manibus ad caelum rogans deum ut ab ea remouerit diabulum| Nunciatur diaconissae quia eufraxia sub uiuio staret ha| bens manus . ad caelum. Quod audiens diaconissa ridit Dixerunt ergo ei seniores. Eufraxia certamen tuum uult im| plire. Tunc ueniens diaconissa ad locum ubi stabat eufra| xia et dixit ei Confortet te dominus et det tibi tollerantiam| in suo timore. Omnes ergo sorores . orabant pro eam ualde| nimis quia et condolebant ei . quia esset aetate iuuenula| quasi annorum erat .XXV. Et cum stetisset usque ad decimum| diem orauit diaconissa cum sororibus tollerantiam expectan| tes et completis XXX diebus mirare coepit diaconissa. Dixe| runtque seniores uere domina quadraginta dies stare uult| secundum regulam tuam quam aliquando stetisti. Mox| diaconissa dixit confortet eam
Abbreviated transcription (Latin):
quia nunquam te dignabitur xp̃c ad ab¬
batisse locum uenire. Audiens hec cufra sia
ignosce mͥ. Cognouit autem diaconissa qͦd
factum fuerat: coram omnib uocauit ger¬
manam. aitq ei. Ancilla nequam & a deo
eitranea : quid tͥ nocuit eufrasia. quia fe¬
stinas eius abrumꝑe studium : Alena sis
a concilio soroꝵ: quia indigna es ministe¬
teip̃am iudicasti. Em multum supplicabat
cutrasia: ut illi ueniam largiretur. Et nor
cam flerit: donec implerentur dies tͥginci
Ericesimo uͦ die uidens eufrasia. quia nich
p̃ualuit rogando: assumens secum iuliam
& lemores sorores deposcebat ut rogarent
quiaconissam quatenus reconciliaretur ger¬
mana. Quo facto: uocauit eam dliaconis¬
sa. et eoram omnib aut. Non anulicarti
ra corde tuo ut huuis puelle studium abstide¬
res nec cogitasti quia dum eẽt matͣra ol i¬
pial sanguine constituta: humiliaiuit se¬
bolusitaq ceitare contia eũ fiasiaaĩ cessã¬

Expanded text:
quia numquam te dignabitur ad abquia numquam te dignabitur ad abbatissae lo| cum uenire. Audiens haec eufraxia ignusce mihi. Cognouit autem dia| conissa quod factum fuerat coram omnibus uocauit germa| na aitque ei. Ancilla nequa et a deo extranea . quid tibi nocuit| eufraxia quia festinas eius abrumpere studio . aliena sis . a| concilio sororibus . et indigna es ministeteipsam iudicasti. Cui multum supplecabat eufra| xia ut illae ueniam largeretur et non eam flexit donec| implerentur dies .XXX. tricisimo uero die uidens eufraxia| quia nihil praeualuit rogando . adsumens secum iulia et| seniores sorores . deposcebat ut rogarent diaconissam quatenus| reconciliaretur germana. Quo factum uocauit uocauit| eam diaconissa et coram omnibus ait. Non diiudicasti in cor| de tuo ut huius puellae studio abscederis . nec cogitasti| quia dum esset matrona et imperiale sanguine constitu| ta humiliauit sebulus| itaque certare contra eufraxiam . non cessa
Abbreviated transcription (Latin):
quando in cubili suo requieuit. Nunquam
sedendo comedit panem
iligebant gͦ om̃s sorores eufrasiã. quia
ita semetips am humilit̾ exercebat: et
cum studio famulatum sororib exhibebas
dum p̃cipus de sangume regali utiq dct¬
derit. Pro qua re: uimis intente ꝓ ea tund
sorores dñm rogabant ut saluaret᷑. Fuit itaq
una soror inter eas nomine germana: quam
dicebant ex ancillis exortam. Hec habens in¬
uidiam aduersus eufrasiam: insurrerit suꝑ
eam in coqͥna secrete & dixit ei. Ecce eufra¬
sia semel in septimana comedis scłm regu¬
lam abbatisse: & nos hoc adimplere non
possumꝰ. Si coacte fuerimus ab abbatissa qͥd
faciemus: Eui eufrasia dixit. Tomina mea
abbatissa dixit: ut unaqueq sicut potuerit
decertetur. Non enim ex necessitate hoc m̃
iugum imposuit. Ait ei germana. Impost̾r
et omni calliditate plena: quis ñ scit quia
sub impositura hoc agis. ut post pausatio¬
nem abbatisse tu ei succedas: Erecdo in xp̃o

Expanded text:
quando in cobile suo requieuit. Numquam sedendo come| dit panem. Diligebant ergo omnes sorores eufraxiam quia| ita semetipsa humiliter exercebat . et cum studio famula| tum sororibus exhibebat. Dum praecipue de sanguine re| gale utique discenderet pro qua re nimis intente pro eam| sorores deum rogabant ut saluaretur Fuit itaque| una soror inter eas nomine germana quam dicebant ex| ancillis exhortam haec habens inuidiam aduersus eufra| xiam Insurrexit super eam in coquinam secrete et dixit| ei . ecce eufraxia semel in septimana comedis secundum| regula abbatissae . et nos hoc adimplire non possumus . si coacti fuerimus . ab abbatissa quid faciemus. Cui eufra| xia dixit. Domena mea abbatissa dixit ut unaquaeque sicut| potuerit . decertetur. Non enim ex necessitate hoc mihi| iugum inposuit. Ait ei germana Inpositrix et omne cal| lidetate plena quis non sciat . quia sub inposituras hoc agis . ut post pausationes abbatissę . tu ei succidas . credo| in christo
Abbreviated transcription (Latin):
ni scematis duo quidam uiri aduenientes
huc querebant tollere eufrasiam. Drcerunte
I Dirige eufrasiam: quia rex ea opus habet.
Rursus gͥ uenientes & alii: dixerunt. Assume
tecum eufrasiam: & deduc eam acd dñm. Quã
assumens. mox ꝓperabam cũ ea. Et dum sipꝑ¬
uenissemꝰ ad quandam portã cuiꝰ głam enãi¬
rare ñ possum: sponte aꝑta ẽ. et sumus ing̃s¬
se. Nidimꝰ ibi palatium in enarrabile. celestẽ
thalamum: insolubile nuptiale decus non
manufactum. Et ego quidem interiuis appro¬
pinquare non potii. Assumentes nͨ sc̃i illi eu¬
frasiam: optulerunt dño. Et ꝓcidens adora¬
uit: & osculata ẽ pedes euis immaculatos.
Et uidi ibi dena milia angłorum multitu¬
dinemq sanctorum menarrabilium: om¬
nes respicientes eufrasiam.

Expanded text:
ni schemati duo quidam uiri .| aduenientes ni schemati duo quidam uiri .| aduenientes hic querebant tollere eufraxia Dixeruntque mi| hi dirige eufraxia quia rex eam opus habet. Rursus igitur| uenientes et alii dixerunt adsumes . tecum eufraxiam deduc| eam ad dominum quam adsumens mox properabam cum ea . et dum| peruenissimus ad quandam portam . cuius gloriam enarrare non| possum sponte aperta est et sumus ingressae Vidimus ibi| palatium inenarrabilem caelestem thalamum insolubilem| nuptialem decus non manu factum . et ego quidem interius . ad| propinquare non potui. Adsumentes uero sancti illi eufraxiam| obtulerunt domino et procedens adorauit et osculata est pe| des eius inmaculatos et uidi illic dena milia angelorum . et| multitudinem sanctorum inenarrrabilem omnes respicientes ad eu| fraxiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dña. qͥa nͥ annuntiau̾is nob̾: magnam mo¬
lestiam nr̃is ingeris animab. Diaconissa dĩ
Ego quidem quod futurum ẽ. usq cras uobis
dicere ñ uolebam. Sed quia cogitis me: nunc
audite. Eufrasia nos deseret. Eras enim de hac
uita pͥuabitur. Nulla gͦ hoc ei renuntiet: ut
ñ contristetur. His itaq dictis: factus ẽ magnꝰ
ululatꝰ et clamor ꝑ singulas horas. Nna uero
ex sororib cum cog̾nouisset hȩc: currens aa
furnum. inuenit cufrasiam panes coquentẽ
Qui iulia scd̾m consuetudinem aclerat. Drrit
eufrasia stupefacte diutius consticerunt. Post
hec uͦ drẽ uilia. Putasne auditum audiut
abbatissa. quia ex immissione illiꝰ qui aliqñ
tuus fuerat sponsus. iussisset imꝑator abuci
panes: uade. dña uilia et ude unde iste flet᷑
contigerit. Nolo enim meã aĩam conturbare.
ergens autem uilia et stans deforis ia¬
nuas: audunit diaconissam sompniũ
referentẽ. Hoc mͦ inquit uidebam: quasi bo¬

Expanded text:
domina| quia nisi adnuntiaueris nobis magna modomina| quia nisi adnuntiaueris nobis magna molestia nostris . in| geris animabus. Diaconissa dixit ego quidem quod futurum| est usque cras uobis dicere non uolebam. Sed quia cogitis| me nunc audite Eufraxia nos deseret cras enim de hac| uita priuabitur. Nulla ergo hoc ei renunciet ut non con| tristetur. His itaque dictis factus est magnus ululatus| et clamor per multas horas. Vna uero ex sororibus dum cogno| uisset haec currens ad furnum inuenit eufraxiam pa| nes cocentem Cui iulia secundum consuetudinem ad| erat dixit eu| fraxia stupidae diutius constiterant| Post haec uero dixit iulia putasne auditum audiuit abbatissa| quia ex inmissione illius qui aliquando tuus fuerat sponsus| iussit imperator adduci ocuntur panes ua| de domina iulia et uide unde iste fletus contigerit nolo meam| animam conturbare . pergens autem iulia et stans deforis| ianuas audiuit diaconissam somnium referentem hoc modo| inquid. Videbam quasi bo
Abbreviated transcription (Latin):
dens. et cdamans uoce magna: egressus est a
mulicre. Et ex illa hora: sanata est mulier.
Eucurteruntes sorores glificantes dm. In hoc
eum magnus timor inuasit monasterium
Enfrasia uero assumens muilierem lauit cam
aqua÷ et induit ei uestim̃ta: et intro dixait
ach abbatisiam. Que una cum sororib intro¬
cuerunt eam in oratorium: głamq dede¬
rant deo ꝓfado miraculo. Eufrasia u ex illa
hora ampluis se humiliabat: & sins sompno
tocam ꝑtransiebat noctem. Omniũ eocio¬
mada ieuma manebat ut consueuerad: sine
defestionie ministians cunctis sororba: t aupe
eium et urbata ẽ uehement̃ : & ꝓstrauit
se ie oradorium cum lacmis: et nulla quod
inderad indicabat. Erepiclabant gͣ sorores
intogare eam. Et cum hec frequenter distu¬
usieo: accesserunt acl eam seniores iupplican¬
tes eam. Confitere nob̃ aña abbatisa quare
conissa ait. Non me cogatis dicere: usq in
crastinũ diem. Dicunt ei om̃s sorores. Crede

Expanded text:
dens et clamans uoce| magna egressus est a dens et clamans uoce| magna egressus est a mulieri . et ex illa hora sana facta| est mulier . concurrerunt sorores glorificantis deum In hoc| enim magnus timor . inuasit in monasterio . eufraxia| uero adsumens mulierem lauauit eam aqua et induit| ei uestimenta et introduxit ad abbatissam que una cum sororibus| introduxerunt eam in oraturio gloriamque dederunt| deo pro facto miraculo. Eufraxia uero ex illa hora am| plius se humiliabat et sine somno tota pertransiebat| noctem Omne uero ebdomata ieiuna manebat| ut consueuerat sine defeccione ministrans| cunctis sororibus et cium et turbata est uehementer et| prostrauit se in oraturio cum lacrimis et nulli quod ui| derat indecabat trepedabant ergo sorores interrogare| eam et cum haec frequenter distullerat accesserunt| ad eam seniores supplicantes eam. Confitire nobis do| mina abbatissa quare conissa ait non me cogiatis dicere| usque crastino diae. Dicunt ei omnes seniores crede
Abbreviated transcription (Latin):
habitans. & nullus me expellere potuid: a
tu immunda atq lixxuriosa conaris me
accepisti potestatem eiciendi me. Eufrasia
ait. Ego immunda sum & om̃i maligi¬
tate plena: sicut tu quoq testaris. Hetul¬
tamen iubente domino egredere de ea. Nã
accipio baculum abbatisse & flagello te:
& sic prorsus expello. Diui siquidem resisten¬
te demone & nolente exire: sumens eufra¬
sia baculum diaconisse ait ei. Exi: aut cer¬
te flagello te.Respondit demon. Quomͦ
habeo egredi pactum cum ea habens. quẽ
refutare non possum: Statim igitur eu¬
frasia cepit cedere. Et dum t̾cio ꝑcussissed:
dixit. Egredere a figmento immunde sp̃c:
infinita tormenta preparata tͥ et patͥ tuo
sathane: et facientib uoluntates ur̃as. Om̃s
itaq sorores stabant respicientes: & appropin¬
quare ei ñ p̃sumebant. Eufrasia uero cum
ra confundere: et ñ me uincat hic immundus
demon. Et continuo demon spumans ac stri¬

Expanded text:
habitans . et nullus me expelli| potuit et habitans . et nullus me expelli| potuit et haec immunda atque luxuriosa conatur me non| nec enim accipisti potestate eicere me Eufraxia ait| ego inmunda sum et omne malignitate plena sicut| tu quoque testaris Verumtamen iubente domino egredere| de ea. Nam uere accipio baculo abbatissae flagello te et sic| prorsus expello te diu quidem resistentem daemonem| et nolentem exire Sumens eufraxia baculum diaconis| sae ait ei exi aut certe flagello te Respondit diabolus| quomodo habeo egredi pactum cum ea habeo et refutare ea| non possum. Statim igitur eufraxia coepit cedere et dum| tercio percussisset dixit egredire a figmento dei inmunde|infinita tormenta, parata tibi et patri tuo Satanae, et facientibus voluntatem ejus. Omnes itaque sorores stabant respicientes quare ei non praesume| bant. Eufraxia uero cum ra| confundere et non me uincat hic inmundus daemon . et| continuo daemon spumans ac stri