comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
puõ ostento motum cesarem ferunt: ne quem alium sibi succedere
ꝙ sororis nepotem uellet. In secessu apollini theogenis mathem at¬
tici mathematici ꝓgulam comite agrippa ascenderat cum agrippe
qui prior consulebat magna & pene incredibilia predicerentur re¬
ticere ipse genituram suam nec uelle edere perseuerabat metu ac
pudore ne minor inueniretur. Qua tamen post multas ad horta¬
tiones uix & cunctanter edita exiluit theogenes adorauitq eum
Tantam mox fiduciam fati augustus hahuit ut themasium uulga¬
uerit nũmuniq argenteum nota syderis capricorni quo natus ẽ
percusserit. Post necem cesaris reuerso ab apollonia & ingredien¬
te eo urbem repente a liquido ac puro sereno circulus ad spem ce¬
lestis arcus orbem solis ambiit. ac subinde ulie cesaris filie mo¬
numentum fulmine ictum est. Primo autem consulatu ei augu¬
rium capienti duodecu se uultures ut romulo ostenderunt. et

Expanded text:
pue ostento motum Caesarem ferunt, ne quem alium sibi succedere pue ostento motum Caesarem ferunt, ne quem alium sibi succedere quam sororis nepotem uellet. In secessu Apolloniae Theogenis mathematici pergulam comite Agrippa ascenderat; cum Agrippae, qui prior consulebat, magna et paene incredibilia praedicerentur, reticere ipse genituram suam nec uelle edere perseuerabat, metu ac pudore ne minor inueniretur. qua tamen post multas adhortationes uix et cunctanter edita exiliuit Theogenes adorauitque eum. tantam mox fiduciam fati Augustus habuit, ut thema suum uulgauerit nummumque argenteum nota sideris Capricorni, quo natus est, percusserit. Post necem Caesaris reuerso ab Apollonia et ingrediente eo urbem repente liquido ac puro sereno circulus ad speciem caelestis arcus orbem solis ambiit ac subinde Iuliae Caesaris filiae monimentum fulmine ictum est. primo autem consulatu et augurium capienti duodecim se uultures ut Romulo ostenderunt et
Abbreviated transcription (Latin):
forte nartabat. Querum facie liberali demissum e celo catena aurea
ad fores capitolu constitisse eiq iouem flagellum tradidisse. Dem̃
repente augusto iuso quem ignotum adhuc pleris auunculus cesat
add sacrificandum accuerat. affirmauit ipsum esse cuiuis imago se¬
cundum quietem sibi obuersata sit. Sumenti iurilem togam tuni¬
ca lati claui refuta exutraq parte ad pedes decidit. Fuerunt qui
interpretarentur non aliud significare ꝗ̃ ut is ordo cuius insigne id¬
id esset quandoq ei subiceretur. Apud mũdam duius iulius castri
locum capiens cum siluam cederet arborem palme repertam cõ¬
seruari ut omen uictorie iuissit. Ex ea continuo enata soboles adeo
in paucis diebus adoleuit ut non equiperaret modo matricem ue¬
rum & obtegeret. frequentareturq colubarum nidis qͣuis id aui¬
um genus duram & asperam frondem maxime uitet. Illo & preci¬

Expanded text:
forte narrabat: puerum facie liberali demissum e caelo catena aurea forte narrabat: puerum facie liberali demissum e caelo catena aurea ad fores Capitoli constitisse eique Iouem flagellum tradidisse; deinde repente Augusto uiso, quem ignotum plerisque adhuc auunculus Caesar ad sacrificandum acciuerat, affirmauit ipsum esse, cuius imago secundum quietem sibi obuersata sit. Sumenti uirilem togam tunica lati claui resuta ex utraque parte ad pedes decidit. fuerunt qui interpretarentur, non aliud significare, quam ut is ordo cuius insigne id esset quandoque ei subiceretur. Apud Mundam Diuus Iulius castris locum capiens cum siluam caederet, arborem palmae repertam conseruari ut omen uictoriae iussit; ex ea continuo enata suboles adeo in paucis diebus adoleuit, ut non aequiperaret modo matricem, uerum et obtegeret frequentareturque columbarum nidis, quamuis id auium genus duram et asperam frondem maxime uitet. illo et praeci
Abbreviated transcription (Latin):
uolasset rursus ex inproiuso leniter delapsa reddidit. Q. catulus
post dedicatum capitolium duabus continius noctibus sõniauit.
Prima iouem optimum maximum pretestatis compluribus circũ
aram ludentibus unum secreuisse atq in euis sinum signum rei
pu. quam manu gestaret reposuisse. atq in sequenti animaduer¬
usse se ingremio capitolini iouis eundem puerum quem cum
detrahi iussisset prohibitum monitu dei tanꝗͣ is ad tutelam rei.p.
educaretur. ac die proximo obuium sibi augustum cum in cogniuũ
alias haberet. non sine admiratione contuitus simillimũ dyxit¬
puero de quo soniasset. Quidam prius somnium catuli aliter expo¬
nunt. Quasi upiter compluribus pretextatis tutorem a se poscentib
unum ee eis demonstrasset ad quem omnia desideria sua referrent.
eiusq osculum delibatum digitis ad os suum rettulisset . M. cicem
cesarem in capitolium ꝑserutus. sõnium pristine noctis familiarib

Expanded text:
uolasset, rursus ex inprouiso leniter delapsa reddidit. Q. Catulus uolasset, rursus ex inprouiso leniter delapsa reddidit. Q. Catulus post dedicatum Capitolium duabus continuis noctibus somniauit: prima, Iouem Optimum Maximum e praetextatis compluribus circum aram ludentibus unum secreuisse atque in eius sinum signum rei p. quod manu gestaret reposuisse; at insequenti, animaduertisse se in gremio Capitolini Iouis eundem puerum, quem cum detrahi iussisset, prohibitum monitu dei, tamquam is ad tutelam rei p. educaretur; ac die proximo obuium sibi Augustum, cum incognitum alias haberet, non sine admiratione contuitus simillimum dixipuero, de quo somniasset. quidam prius somnium Catuli aliter exponunt, quasi Iuppiter compluribus praetextatis tutorem a se poscentibus unum ex eis demonstrasset, ad quem omnia desideria sua referrent, eiusque osculum delibatum digitis ad os suum rettulisset. M. Cicero C. Caesarem in Capitolium prosecutus somnium pristinae noctis familiaribus
Abbreviated transcription (Latin):
tibus: quod infuso super altaria mero tantum flame emieuisset
ut suꝑgressa fastigium templi ad celum usq ferceretur. uniq om¬
nino magno alexandro apud easdem aras sacrificanti simile
prouenisset ostentum. Atq etiam sequenti statim nocte uide¬
re uisus est filium mortali spe ampliorem cum fulmine & scep¬
tro exiuusq iouis optimi maximi ac radiata corona super laure¬
atum currum bissenis equis candore eximio trahentibus. In¬
fans ad huc ut scriptum apud .C. drusum extat repositus ue¬
spere in cunas a nutricula loco plano postera luce non comparuit.
Duq quesitus tandem in altissima turri repertus est iacens cõtra
solis exortum. Cum primum fari cepisset in aiuito suburbano ob¬
strepentes forte ranas silere uissit atq ex eo negantur ibi tane coa¬
xare. Ad quartum lapidem camƿane uie in nemore prandenti
ex inprouiso aquila panem ei e manu rapuit. & cum altissime e¬

Expanded text:
tibus, quod infuso super altaria mero tantum flammae emicuisset, tibus, quod infuso super altaria mero tantum flammae emicuisset, ut supergressa fastigium templi ad caelum usque ferretur, unique omnino Magno Alexandro apud easdem aras sacrificanti simile prouenisset ostentum. atque etiam sequenti statim nocte uidere uisus est filium mortali specie ampliorem, cum fulmine et sceptro exuuiisque Iouis Optimi Maximi ac radiata corona, super laureatum currum, bis senis equis candore eximio trahentibus. infans adhuc, ut scriptum apud C. Drusum extat, repositus uespere in cunas a nutricula loco plano, postera luce non comparuit diuque quaesitus tandem in altissima turri repertus est iacens contra solis exortum. Cum primum fari coepisset, in auito suburbano obstrepentis forte ranas silere iussit, atque ex eo negantur ibi ranae coaxare. ad quartum lapidem Campanae uiae in nemore prandenti ex inprouiso aquila panem ei e manu rapuit et, cum altissime e
Abbreviated transcription (Latin):
pente irrepsisse ad eam pauloq post egressum. Illam exꝑgeta¬
ctam quasi a concubitu mariti purificasse se & statim in corpo¬
re eius extitisse maculam uelut picti draconis neq potuisse unꝗ̃
exigi adeo ut mox publieis balneis perpetuo abstinuerit. augustũ
natum mense decimo & ob hoc apollinis filium existimatum. Ea¬
dem accia prius ꝗ̃ pareret sõniauit intestina sua ferri ad fide¬
ra explicariq per omnem terrarum & celi ambitum. Sõniauit &¬
pater octauius utero accie iubar solis exortum. Quo natus est die
cum de cateline cõuiratione ageretur in curia. & octauius obuxo¬
ris puerperium serius affuisset: nota ac uulgata res est .p. nigi¬
dium comꝑta more causa ut horam quoq partus acceperit affir¬
masse dominum terrarum orbi natum. Octauio postea cum per
secreta tracie exercitum duceret in liberi patris luco barbaria
cerimonia de filio consulenti idem affirmatum est a sacerdo¬

Expanded text:
pente irrepsisse ad eam pauloque post egressum; illam expergefapente irrepsisse ad eam pauloque post egressum; illam expergefactam quasi a concubitu mariti purificasse se; et statim in corpore eius extitisse maculam uelut picti draconis nec potuisse umquam exigi, adeo ut mox publicis balineis perpetuo abstinuerit; Augustum natum mense decimo et ob hoc Apollinis filium existimatum. eadem Atia, prius quam pareret, somniauit intestina sua ferri ad sidera explicarique per omnem terrarum et caeli ambitum. somniauit et pater Octauius utero Atiae iubar solis exortum. Quo natus est die, cum de Catilinae coniuratione ageretur in curia et Octauius ob uxoris puerperium serius affuisset, nota ac uulgata res est P. Nigidium comperta morae causa, ut horam quoque partus acceperit, affirmasse dominum terrarum orbi natum. Octauio postea, cum per secreta Thraciae exercitum duceret, in Liberi patris luco barbara caerimonia de filio consulenti, idem affirmatum est a sacerdo
Abbreviated transcription (Latin):
ps euenerint: quibus futura magnitudo eius & perpetua felici¬
tas sperari ammaduertiq possit. Uelitris antiquitus tacta de
celo ꝑte muri responsum est eius oppidi ciuem quandoq rerum
potiturum. Qua fiducia uelitrini & tunc statim & postea sepuis
pene ad exitium suum cum populo romano belligerauerant. Sero
tandem documentis apparuit ostentum illud augusti poten¬
tiam portendisse. Auctor est uilius marachus ante paucos ꝗ̃ na¬
sceretur menses prodigium rome factum publice quo denim¬
tiabatur regem ppłi ro. naturam parturire. Senatum exterri¬
tum censuisse ne quis illo anno genitus educaretur: eos qui gra¬
uidas uxores haberent quod ad se quisq spem traheret curasse
ne senatus consultum ad erarium deferretur. In ascle padis
mendetis theologumenon libris lego. acciam cum ad solene a¬
pollinis sacrum media nocte uenisset posita in templo lecti¬
ca dum cetere matrone dormirent obdormisse draconem re¬

Expanded text:
ps euenerint, quibus futura magnitudo eius et perpetua felicips euenerint, quibus futura magnitudo eius et perpetua felicitas sperari animaduertique posset. Velitris antiquitus tacta de caelo parte muri responsum est eius oppidi ciuem quandoque rerum potiturum; qua fiducia Veliterni et tunc statim et postea saepius paene ad exitium sui cum populo R. belligerauerant; sero tandem documentis apparuit ostentum illud Augusti potentiam portendisse. Auctor est Iulius Marathus, ante paucos quam nasceretur menses prodigium Romae factum publice, quo denuntiabatur, regem populo Romano naturam parturire; senatum exterritum censuisse, ne quis illo anno genitus educaretur; eos qui grauidas uxores haberent, quod ad se quisque spem traheret, curasse ne senatus consultum ad aerarium deferretur. In Asclepiadis Mendetis Theologumenon libris lego, Atiam, cum ad sollemne Apollinis sacrum media nocte uenisset, posita in templo lectica, dum ceterae matronae dormirent, obdormisse; draconem re
Abbreviated transcription (Latin):
letatus est. ut eas cum re.pu. neapolitanorũ ꝓmutauerit aena¬
ria data. obseruabat & dies quasdam ne apud postridie nundi¬
nas quoquã proficisceretur: aut nonis quicꝗͣ rei serie inchoar&.
nihil in hoc quidem aliud deuitãs ut ad tiberium scribit ꝗͣ
nominis. peregrinarum cerimoniarum sicut uete¬
res ac preceptas reuerentissime coluit ita ceteras contemptui ha¬
buit. Nãq athenis initiatus cum postea rome protribunali de
pruulegio sacerdotum attice cereris cognosceret & quedam secre¬
tiora proponerentur. dimisso consilio & corona circumstantium
solus audit disceptantes. At contra non modo in ꝑagranda egyp¬
to paulo deflectere ad uisendum apin suꝑsedit: sed & .C. nepo¬
tem quod iudeam preteruehens apud ierosolimam non supplica¬
sset collaudauit. Et quoniam ad hec uentum est non ab re fuerit
subtexere que ei prius ꝗͣ nasceretur & ipso natali die ac deince¬

Expanded text:
laetatus est, ut eas cum re p. Neapolitanorum permutauerit Aenalaetatus est, ut eas cum re p. Neapolitanorum permutauerit Aenaria data. obseruabat et dies quosdam, ne aut postridie nundinas quoquam proficisceretur aut Nonis quicquam rei seriae incoharet; nihil in hoc quidem aliud deuitans, ut ad Tiberium scribit, quam δυσφημίαν nominis. Peregrinarum caerimoniarum sicut ueteres ac praeceptas reuerentissime coluit, ita ceteras contemptui habuit. namque Athenis initiatus, cum postea Romae pro tribunali de priuilegio sacerdotum Atticae Cereris cognosceret et quaedam secretiora proponerentur, dimisso consilio et corona circumstantium solus audiit disceptantes. at contra non modo in peragranda Aegypto paulo deflectere ad uisendum Apin supersedit, sed et Gaium nepotem, quod Iudaeam praeteruehens apud Hierosolymam non supplicasset, conlaudauit. Et quoniam ad haec uentum est, non ab re fuerit subtexere, quae ei prius quam nasceretur et ipso natali die ac deince
Abbreviated transcription (Latin):
tonanti ioui assidue frequentaret sõmauit queri capitolinum
iouem cultores sibi adduci. seq respondisse tonantem pro ianito¬
re ei appositum. Ideoq mox tintinabulis fastigium edis redimi¬
uit: quod ea fere ianius dependebant. ex nocturno uisu etiam
stipem quot annis die certo emẽdicabat & populo cauam manu
asses porrigentibus prebens. auspicia & omnuna queclam pro
certissimis obseruabat. Si mane sibi calceus perperam ac sinister
pro dextro induceretur ut dirum. si terra mariq ingrediente
se longinquam profectionem forte rorasset ut letum maturiq
ac prosperi reditus. Sed & ostentis precipue mouebatur enatã¬
inter uĩcturas lapidum ante domum suam palmam in comsli¬
uium deorum penatum transtulit. utq coalesceret mag noꝑe
curauit. apud insulam capreas ueterrime ilicis demissos iam
ad terram languentesq ramos. conualuisse aduentu suo adeo

Expanded text:
Tonanti Ioui assidue frequentaret, somniauit queri Capitolinum Tonanti Ioui assidue frequentaret, somniauit queri Capitolinum Iouem cultores sibi abduci seque respondisse Tonantem pro ianitore ei appositum; ideoque mox tintinnabulis fastigium aedis redimiit, quod ea fere ianuis dependebant. ex nocturno uisu etiam stipem quotannis die certo emendicabat a populo cauam manum asses porrigentibus praebens. Auspicia et omina quaedam pro certissimis obseruabat: si mane sibi calceus perperam ac sinister pro dextro induceretur, ut dirum; si terra mariue ingrediente se longinquam profectionem forte rorasset, ut laetum maturique et prosperi reditus. sed et ostentis praecipue mouebatur. enatinter iuncturas lapidum ante domum suam palmam in conpluuium deorum Penatium transtulit, utque coalesceret magno opere curauit. apud insulam Capreas ueterrimae ilicis demissos iam ad terram languentisque ramos conualuisse aduentu suo, adeo
Abbreviated transcription (Latin):
fendebatur. admonebatq pretores ne paterentur nomen suum cõ¬
missionibus obsolefieri. Circa religiones talem accepimus. Tonitrua
& fulgura paulo infirmius expauescebat: ut semper & ubiq pellem
uituli marini circumferret pro remedio atq ad omnem maioris tẽ¬
postatis suspitionem in abditum & cõcameratum locum se recipe¬
ret: consternatus olim ꝑ nocturnum iter transcursu fulgoris ut
prediximus. Sõnia neq sua neq aliena de se negligebat. philip¬
pensi acie ꝗͣuis statuisset non egredi tabernaculo propter ualitu¬
dinem egressus est tamen amici sõnio monitus. Cessitq res pro¬
spere quando captis castris lectica eius quasi ibi cubans remansi¬
sset concursu hostium confossa atq lacerata est. ltem ꝑ omne uer
plurima & formidolosissima & uana & irrita uidebat. reliquo tẽ¬
pore rariora & minus uana. Cum dedicatam in capitolio edem

Expanded text:
fendebatur, admonebatque praetores ne paterentur nomen suum comfendebatur, admonebatque praetores ne paterentur nomen suum commissionibus obsolefieri. Circa religiones talem accepimus. tonitrua et fulgura paulo infirmius expauescebat, ut semper et ubique pellem uituli marini circumferret pro remedio atque ad omnem maioris tempestatis suspicionem in abditum et concamaratum locum se reciperet, consternatus olim per nocturnum iter transcursu fulguris, ut praediximus. Somnia neque sua neque aliena de se neglegebat. Philippensi acie quamuis statuisset non egredi tabernaculo propter ualitudinem, egressus est tamen amici somnio monitus; cessitque res prospere, quando captis castris lectica eius, quasi ibi cubans remansisset, concursu hostium confossa atque lacerata est. ipse per omne uer plurima et formidulosissima et uana et irrita uidebat, reliquo tempore rariora et minus uana. cum dedicatam in Capitolio aedem
Abbreviated transcription (Latin):
formabat. uertendumq alii dabat. Sed plane poematum quoq
non imperitus. delectabatur etiam comedia ueteri a sepe eam
exhibut spectaculis publicis in euoluendis utriusq lingue anctori¬
bus nhil eque sectabatur ꝙ̃ precepta & exempla publice uel pri¬
uatim salubria eaq ad uerbum excerpta aut ad domesticos a¬
ut ad exercitum prouinciarumq rectores aut ad urbis magistra¬
tas plerunq mittebat prout qui que monitione indigerent. Enã
libros totos & senatiu recitauit & populo notos pedictum sepe fe¬
cit. aut orationes metelli de prole augenda & rutili de mode
edificiorum quo magis persuaderet utranq rem non a se primo
anim aduersam sed antiquis iam tunc cure fuisse. Ingenia se¬
culi sui omnibus modis fouit. Retitantes & benigne & patienter au¬
duit. Hec tantum carmina & hystorias sed orationes & dialogos.
Componi tamen aliquid dese nisi & serio & a prestantissimis of¬

Expanded text:
formabat uertendumque alii dabat. sed plane poematum quoque formabat uertendumque alii dabat. sed plane poematum quoque non imperitus, delectabatur etiam comoedia ueteri et saepe eam exhibuit spectaculis publicis. In euoluendis utriusque linguae auctoribus nihil aeque sectabatur, quam praecepta et exempla publice uel priuatim salubria, eaque ad uerbum excerpta aut ad domesticos aut ad exercituum prouinciarumque rectores aut ad urbis magistratus plerumque mittebat, prout quique monitione indigerent. etiam libros totos et senatui recitauit et populo notos per edictum saepe fecit, ut orationes Q. Metelli 'de prole augenda' et Rutili 'de modo aedificiorum,' quo magis persuaderet utramque rem non a se primo animaduersam, sed antiquis iam tunc curae fuisse. Ingenia saeculi sui omnibus modis fouit. recitantis et benigne et patienter audiit, nec tantum carmina et historias, sed et orationes et dialogos. componi tamen aliquid de se nisi et serio et a praestantissimis of
Abbreviated transcription (Latin):
nem qui perinde scribendum ac loquamur excistiment. Ham qđ
sepe non litteras modo sed syllabas aut ꝓmutat aut preterit cois
hominum error est. Nec ego id notorem nisi mihi mirum uide¬
retur tradidisse aliquos legato eum consulari successorem decli¬
sse ut rudi & indocto cuius manu ixi pro ipsi scriptum anim ad¬
uerterit. Quotiens autem ꝑ notas scribit. b. pro a.c. pro.b. ac de¬
incenps eadem ratione sequentes litteras ponit pro .x. autem du¬
plex .a. He grecarum quidem disciplinarum leuiore studio te¬
nebatur: in quibus & ipsis prestabat largiter magistro usus apol¬
lodoro ꝑgameno. quem iam grandem natu apolloniam quoq
secum ab urbe iuiuenis adhuc eduxerat. Deinde eruditione a
uaria repletus sperarei pħi filiorumq eius dionisii & nicanoris
cõtubernium uit. non tamen ut aut loqueretur expedite aut
componere aliquid auderet. Ham & si quid res exigeret. latine

Expanded text:
nem, qui perinde scribendum ac loquamur existiment. nam quod nem, qui perinde scribendum ac loquamur existiment. nam quod saepe non litteras modo sed syllabas aut permutat aut praeterit, communis hominum error est. nec ego id notarem, nisi mihi mirum uideretur tradidisse aliquos, legato eum consulari successorem dedisse ut rudi et indocto, cuius manu 'ixi' pro ipsi scriptum animaduerterit. quotiens autem per notas scribit, B pro A, C pro B ac deinceps eadem ratione sequentis litteras ponit; pro X autem duplex A. Ne Graecarum quidem disciplinarum leuiore studio tenebatur. in quibus et ipsis praestabat largiter magistro dicendi usus Apollodoro Pergameno, quem iam grandem natu Apolloniam quoque secum ab urbe iuuenis adhuc eduxerat, deinde eruditione etiam uaria repletus sper Arei philosophi filiorumque eius Dionysi et Nicanoris contubernium; non tamen ut aut loqueretur expedite aut componere aliquid auderet; nam et si quid res exigeret, Latine
Abbreviated transcription (Latin):
tere ipsius auctographe ostentant. in quibus idẽtidem cum aliquos
cum hortatur ferenda esse presentia qualiacunq sint cõtenti
simus hoc catone. Et ad exprimendam festinate rei uelocitatem
celerius ꝗ̃ asparagi coquuntur. Ponit assidue pro stulto baceolũ
apud pullum pullelaceum & procerito uacerosum. & uapide se
habere pro male: & bethizare pro languere. quod uulgo laconiza¬
re dicitur. Item simus pro sumus. & domos genitiuo casu singulari
pro domus. Nec unꝗ aliter hec duo. ne quis mendam magis ꝗͣ con¬
suetudinem putet. Hotaiu & in chyrographo eius illa ƿrecipue. nõ
dauidere uerba nec ab extrema parte uersuum abundanns litteras
in alterum transferre. sed ibidem statim subicit circumducitq. Or¬
thographiam id est formulam rationemq scribendi a grammaticis
institutam non adeo custodit. ac uidetur eorum potius seisui opinio¬

Expanded text:
terae ipsius autographae ostentant, in quibus identidem, cum aliquos terae ipsius autographae ostentant, in quibus identidem, cum aliquos cum hortatur ferenda esse praesentia, qualiacumque sint: 'contenti simus hoc Catone'; et ad exprimendam festinatae rei uelocitatem: 'celerius quam asparagi cocuntur.' ponit assidue et pro stulto 'baceolum apud pullum pulleiaceum' et pro cerrito 'uacerrosum' et 'uapide' se habere pro male et 'betizare' pro languere, quod uulgo 'lachanizare' dicitur; item 'simus' pro sumus et 'domos' genetiuo casu singulari pro domuos. nec umquam aliter haec duo, ne quis mendam magis quam consuetudinem putet. Notaui et in chirographo eius illa praecipue: non diuidit uerba nec ab extrema parte uersuum abundantis litteras in alterum transfert, sed ibidem statim subicit circumducitque. orthographiam, id est formulam rationemque scribendi a grammaticis institutam, non adeo custodiit ac uidetur eorum potius sequi opinio
Abbreviated transcription (Latin):
ri fastidio spreuit. exagitabatq non nunꝗ̃ in primis mecenatẽ
suum cuuis mirobrethis ut ait cincios usq quaq prosequitur
& imitando piocum irridet. Sed nec tiberio parcit & exoletas
interdum & reconditas uoces aucupanti.M. quidem antoniũ
ut insanum increpat quasi ea scribentẽ que mirentur potuis
homines q̃ intelligant. deinde ludens & malum & in constans
in eligendo genere dicendi ingenium eius addidit hec. Tuq du¬
bitas cimber ne anneus an ueranus flaccus imitandi sint ti¬
bi ita ut uerbis que crispus salustius excerpsit ex originibus
catonis utaris. an potius asiaticorum oratorum manibus sententiis
uerborum uobilitas uolubilitas in nostrum sermonem transferenda.
Et quadam epla agrippine neptis ingenium collaudans: sed opus
est inquit dare te operam ne moleste scribas & loquaris. Cotidia¬
no sermone quedam frequentius & notabiliter usurpasse eum lit¬

Expanded text:
ri fastidio spreuit exagitabatque nonnumquam; in primis Maecenatem ri fastidio spreuit exagitabatque nonnumquam; in primis Maecenatem suum, cuius 'myrobrechis,' ut ait, 'cincinnos' usque quaque persequitur et imitando per iocum irridet. sed nec Tiberio parcit et exoletas interdum et reconditas uoces aucupanti. M. quidem Antonium ut insanum increpat, quasi ea scribentem, quae mirentur potius homines quam intellegant; deinde ludens malum et inconstans in eligendo genere dicendi ingenium eius, addit haec: 'tuque dubitas, Cimberne Annius an Veranius Flaccus imitandi sint tibi, ita ut uerbis, quae Crispus Sallustius excerpsit ex Originibus atonis, utaris? an potius Asiaticorum oratorum inanibus sententiis uerborum uolubilitas in nostrum sermonem transferenda?' et quadam epistula Agrippinae neptis ingenium conlaudans: 'sed opus est,' inquit, 'dare te operam, ne moleste scribas et loquaris.' Cotidiano sermone quaedam frequentius et notabiliter usurpasse eum, lit
Abbreviated transcription (Latin):
suit. Poeticam sũmatim attigit. unus liber extat scriptus ab
eo exametris uersibus. ciuis argumentum & titulus est sicilia.
Extat alter eque modicus epygrammatum que fere tempore bal¬
nei medicabatur. Nam tragediam magno impetu exorsus nõ
succedente stilo aboleuit. Quentibusq anucis quidnam aiax
ageret respondit aiacem suum in spongiam incubuisse. Crenꝰ
elo quendi secutus est elegans & temperatum uitatis sẽtentiaꝵ
ineptus atq cõcinitate & reconditorum uerborum ut ipse di¬
cit fetoribus. Precipuamq curam dixit sensum animi ꝗͣ aper¬
tissime exprimere. Quod quo facilus efficeret. aut necubii
lectorem uel auditorem obturbaret ac moraretur: neq pre¬
positiones uerbis addere neq cõiunctiones sepuis iterare dubi¬
tauit: que detracte afferunt aliquid obscuritatis. & si gratiã
augent. Cacorelos & antiquarios ut diuerso genere uitiosos pa¬

Expanded text:
suit. poetica summatim attigit. unus liber extat scriptus ab suit. poetica summatim attigit. unus liber extat scriptus ab eo hexametris uersibus, cuius et argumentum et titulus est 'Sicilia'; extat alter aeque modicus 'epigrammatum,' quae fere tempore balinei meditabatur. nam tragoediam magno impetu exorsus, non succedenti stilo, aboleuit quaerentibusque amicis, quidnam Aiax ageret, respondit Aiacem suum in spongiam incubuisse. Genus eloquendi secutus est elegans et temperatum uitatis sententiarum ineptiis atque concinnitate et 'reconditorum uerborum,' ut ipse dicit, 'fetoribus'; praecipuamque curam duxit sensum animi quam apertissime exprimere. quod quo facilius efficeret aut necubi lectorem uel auditorem obturbaret ac moraretur, neque praepositiones urbibus addere neque coniunctiones saepius iterare dubitauit, quae detractae afferunt aliquid obscuritatis, etsi gratiam augent. cacozelos et antiquarios, ut diuerso genere uitiosos, pa
Abbreviated transcription (Latin):
neq in senatu neq apud populum neq apud milites locutus
est unquã nisi meditata & composita oratione quauis non de¬
ficeretur ad subita extemporali facultate. Ac ne periculum
memorie adiret. aut mediscendo tempis absumeret instituit
recitare omnia. Sermones quoq cum singulis atq etiam cũ
luua sua grauiores. non nisi inscriptis & esibello habebat. ne
plus minusue loqueretur ex tempore. Pronunciabat dulci et
proprio quodam oris sono. dabatq assidue phonaisco operam.
sed non nunꝗ̃ infirmatis faucibus preconis uoce ad populum.
concionatus est. Multa uarii generis prosa oratione composu¬
it. Ex quibus non nulla in cetu familiarium uelut in auditorio
recitauit. sicut rescripta bruto de catone. Que uolumina cũ
iam senior ex magna parte legisset fatigatus tiberio tradidit
plegenda. item hortationes ad philosophiam & aliqua de uita
suaꝰ quam tredecim libris cãtabrico tenus bello nec ultra expo¬

Expanded text:
neque in senatu neque apud populum neque apud milites locutus neque in senatu neque apud populum neque apud milites locutus est umquam nisi meditata et composita oratione, quamuis non deficeretur ad subita extemporali facultate. ac ne periculum memoriae adiret aut in ediscendo tempus absumeret, instituit recitare omnia. sermones quoque cum singulis atque etiam cum Liuia sua grauiores non nisi scriptos et e libello habebat, ne plus minusue loqueretur ex tempore. pronuntiabat dulci et proprio quodam oris sono dabatque assidue phonasco operam; sed nonnumquam infirmatis faucibus praeconis uoce ad populum contionatus est. Multa uarii generis prosa oratione composuit, ex quibus nonnulla in coetu familiarium uelut in auditorio recitauit, sicut 'rescripta Bruto de Catone,' quae uolumina cum iam senior ex magna parte legisset, fatigatus Tiberio tradidit perlegenda; item 'hortationes ad philosophiam,' et aliqua 'de uita sua,' quam tredecim libris Cantabrico tenus bello nec ultra expo
Abbreviated transcription (Latin):
ens neruorum causa marinis albulisq calidis utendum esset.
contentus hoc erat ut insidens ligneo solio quod ipse hispani¬
co uerbo duretam uocabat manus ac pedes alternis iactaret.
Exercitationes campestres equorum & armorum statim post
ciuilia bella omisit. & ad pilam primo folliculumq transiit.i
mox nihil aliud ꝗ̃ uectabatur & de ambulabat. ita ut in exire¬
mis spaciis subsultim decurreret sextertio uel uelodicula in¬
uolutus animi laxandi causa modo piscabatur hamo modo
talis aut ocellatis micibusq ludebat cum pueris mimitis. qͦs
facie & garrulitate amabiles undiq conquirebat. precipue ma¬
uros & syros. Nam punulos atq distortos & omnes genetis eiꝰdẽ
ut ludibria nature maliq ominis abhorrebat. Eloquentiam
studiaq liberalia ab etate prima & cupide & laboriosissime
exercuit. Mutinensi bello in tanta mole rerum & legisse et
scripsisse & declamasse quotidie traditur. Nam deincepsi

Expanded text:
ens neruorum causa marinis Albulisque calidis utendum esset, ens neruorum causa marinis Albulisque calidis utendum esset, contentus hoc erat ut insidens ligneo solio, quod ipse Hispanico uerbo duretam uocabat, manus ac pedes alternis iactaret. Exercitationes campestres equorum et armorum statim post ciuilia bella omisit et ad pilam primo folliculumque transiit, mox nihil aliud quam uectabatur et deambulabat, ita ut in extremis spatiis subsultim decurreret †sestertio uel lodicula inuolutus. animi laxandi causa modo piscabatur hamo, modo talis aut ocellatis nucibusque ludebat cum pueris minutis, quos facie et garrulitate amabilis undique conquirebat, praecipue Mauros et Syros. nam pumilos atque distortos et omnis generis eiusdem ut ludibria naturae malique ominis abhorrebat. Eloquentiam studiaque liberalia ab aetate prima et cupide et laboriosissime exercuit. Mutinensi bello in tanta mole rerum et legisse et scripsisse et declamasse cotidie traditur. nam deinceps
Abbreviated transcription (Latin):
recurrentes experiebatur. Nam sub natalem suum plerunq lã¬
guebat & initio ueris precordiorum inflatione tentabatur. austri¬
nis autem tempestatibus grauerline. Quare quassato corpore neq
frigora neq estus facile tolerabat. hieme quaternis cum pigui
toga tunicis & subucule torace laneo & feminalibus & tibialib
mumebatur. Estate apertis cubiculi foribus ac sepe ĩperistilo
saliente aqua atq: etiam uentilante aliquo cubabat. Solis uõ
ne hiberni quidem patiens. domi quidem non nisi petesatus sub
diuo spaciabatur. Itinera lectica & noctibus fere eaq lenta ac
munita faciebat: ut preneste uel tibur biduo procederet. Ac
si quo puenire mari posset potius naiugabat. Uerum tantam
infrrmitatem magna cura tuebatur. In primis lauandi tarita¬
te. unguebatur enim sepius aut sudabat ad flamam. deinde
ꝑfundebatur e gelida aqua uel sole multo tepefacta. At quoti¬

Expanded text:
recurrentes experiebatur; nam sub natalem suum plerumque lanrecurrentes experiebatur; nam sub natalem suum plerumque languebat; et initio ueris praecordiorum inflatione temptabatur, austrinis autem tempestatibus grauedine. quare quassato corpore neque frigora neque aestus facile tolerabat. hieme quaternis cum pingui toga tunicis et subucula et thorace laneo et feminalibus et tibialibus muniebatur, aestate apertis cubiculi foribus ac saepe in peristylo saliente aqua atque etiam uentilante aliquo cubabat. solis uero ne hiberni quidem patiens, domi quoque non nisi petasatus sub diuo spatiabatur. itinera lectica et noctibus fere eaque lenta ac minuta faciebat, ut Praeneste uel Tibur biduo procederet; ac si quo peruenire mari posset, potius nauigabat. uerum tantam infirmitatem magna cura tuebatur, in primis lauandi raritate; unguebatur enim saepius aut sudabat ad flammam, deinde perfundebatur egelida aqua uel sole multo tepefacta. at quoti
Abbreviated transcription (Latin):
callis quibusdam ex prurigine corporis assiduoq & uehementi stri¬
gilis usu pluriphariam concretis ad impetiginis formam. Coxa in¬
dice & femore & crure sinistro non pin ualebat ut sepe etiam
inclaudicaret. sed remedio herenarum atq arundinum confirma¬
batur. Dextre quoq manus digitum salutarem tam imbecillum
interdum sentiebat ut torpentem contractumq frigore uix cor¬
nei circuli supplemento scripture admoueret. Questus est & de
uesica cuius dolore calculis demum per urinam eiectis leua¬
batur. Exaues & periculosas ualitudines per omnem uitam ali¬
quot expertus est: precrþue cãtabria domita: cum etiam distil¬
lationibus iocinore uiciato ad desperationem redactus contra¬
riam & ancipitem rationem medendi necessario subiit. quia
calida fomenta non proderant frigidis curari coactus: aucto¬
re antonio musa. Quasdam & anniuersarias ac tempore certo

Expanded text:
callis quibusdam ex prurigine corporis adsiduoque et uehementi stricallis quibusdam ex prurigine corporis adsiduoque et uehementi strigilis usu plurifariam concretis ad impetiginis formam. coxendice et femore et crure sinistro non perinde ualebat, ut saepe etiam inclaudicaret; sed remedio harenarum atque harundinum confirmabatur. dextrae quoque manus digitum salutarem tam imbecillum interdum sentiebat, ut torpentem contractumque frigore uix cornei circuli supplemento scripturae admoueret. questus est et de uesica, cuius dolore calculis demum per urinam eiectis leuabatur. Graues et periculosas ualitudines per omnem uitam aliquot expertus est; praecipue Cantabria domita, cum etiam destillationibus iocinere uitiato ad desperationem redactus contrriam et ancipitem rationem medendi necessario subiit: quia calida fomenta non proderant, frigidis curari coactus auctore Antonio Musa. Quasdam et anniuersarias ac tempore certo
Abbreviated transcription (Latin):
ut destinarat intransitu al pium ꝑsimulanonem colloquũ propius
admissus in precipitium propelleret. Oculos habuit daros ac niti¬
dos quibus etiam existimari uolebat inesse quiddam diuini iugo¬
ris: gaudebatq siquis sibi acrius contuenti quasi ad fulgorem so¬
lis uultum submitteret. sed in senecta sinistro minus uidit. Den¬
res raros & exiguos & scabros. capillum leniter inflexum & suffla¬
uum supcilia cõuncta. mediocres aures. Nasum &a sumo eminẽ¬
tiorem & ab imo deductiorem. colorem inter aquilum candidumq
staturam breuem quam tamen uilius marathus libertus etiam in¬
memoriã eius quinq pedum & dodrãtis fuisse tradit. Sed que cõ¬
moditate & equitate membrorum occuleretut. ut non nisi ex com¬
patione astantis alicuius procerioris intelligi posset. cõpore tradi¬
tut maculoso dispersis per pectus atq aluum genitiuis notis in
modum & ordinem ac numerum stellarum celestis urse. Sed &

Expanded text:
ut destinarat, in transitu Alpium per simulationem conloquii propius ut destinarat, in transitu Alpium per simulationem conloquii propius admissus in praecipitium propelleret. oculos habuit claros ac nitidos, quibus etiam existimari uolebat inesse quiddam diuini uigoris, gaudebatque, si qui sibi acrius contuenti quasi ad fulgorem solis uultum summitteret; sed in senecta sinistro minus uidit; dentes raros et exiguos et scabros; capillum leuiter inflexum et subflauum; supercilia coniuncta; mediocres aures; nasum et a summo eminentiorem et ab imo deductiorem; colorem inter aquilum candidumque; staturam breuem,—quam tamen Iulius Marathus libertus †etiam memoriam eius quinque pedum et dodrantis fuisse tradit—, sed quae commoditate et aequitate membrorum occuleretur, ut non nisi ex comparatione astantis alicuius procerioris intellegi posset. Corpore traditur maculoso dispersis per pectus atque aluum genetiuis notis in modum et ordinem ac numerum stellarum caelestis ursae, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ut euenit non posset. lectoribus aut fabulatoribus accersitis resu¬
mebat ꝑducebat atq ultra primam sepe lucem. nec intenebris
iugilauit unquã insi assidente aliquo. Matutina iugilia offende¬
batur ac si uel officui uel sacri cansa maturius uigilandum esser
ne id contra cõmocdum faceret in proximo cuiuscunq domesticoꝵ
cenaculo manebat. Sic quoq sepe indigens sõni & dum ꝑ uicosi
deportaretur & deposita lectica interꝰ aliquas moras condorime¬
bat. Forma fuit eximia & ꝑomnes etatis gradus uenustissima. qͣ¬
ꝗ̃ & omnis lenocinũ negligens & in capite comendotam ĩcuriosus
ut raptim compluribus sũmul tonsoribus operam daret. ac modo
tonderet modo raderet barbam. Eoq ipso tempore aut legeret
aliquid aut etiam scriberet. uultu erat uel in sermone uel taci¬
tus adeo tranquillo serenoq ut quidam e primoribus galliarum
confessus sit inter suos eo se inhibitum ac remollitumꝰ quo minus

Expanded text:
ut euenit, non posset, lectoribus aut fabulatoribus arcessitis resuut euenit, non posset, lectoribus aut fabulatoribus arcessitis resumebat producebatque ultra primam saepe lucem. nec in tenebris uigilauit umquam nisi assidente aliquo. matutina uigilia offendebatur; ac si uel officii uel sacri causa maturius uigilandum esset, ne id contra commodum faceret, in proximo cuiuscumque domesticorum cenaculo manebat. sic quoque saepe indigens somni, et dum per uicos deportaretur et deposita lectica inter aliquas moras condormiebat. Forma fuit eximia et per omnes aetatis gradus uenustissima, quamquam et omnis lenocinii neglegens; in capite comendo tam incuriosus, ut raptim compluribus simul tonsoribus operam daret ac modo tonderet modo raderet barbam eoque ipso tempore aut legeret aliquid aut etiam scriberet. uultu erat uel in sermone uel tacitus adeo tranquillo serenoque, ut quidam e primoribus Galliarum confessus sit inter suos, eo se inhibitum ac remollitum, quo minus,
Abbreviated transcription (Latin):
natura parcissimus erat. non amplius ter bibere eum solitum su¬
per cenam in castris apud mutinam cornelius nepos tradit. Poster
quotiens largissime se inuitaret senos sextantes non excessit aut s.
excessisset reiciebat. Et maxime delectatus est rethico neq: teme¬
re interdiu bibit. Ero pocione sumebat ꝑfusum aqua frigida ƿa¬
nem aut cucumeris frustum. uel lactucule tirsum aut recens ari¬
dumue pomum suci iuuosioris. Cost cibum meridianum ita ut ue¬
stitus calciatusq erat retectis pedibus paulisper conquiescebat os¬
posita ad oculos manu. Acena in lecticulam se licubratoriam re¬
cipebat ibi donec residua diurm actus. aut omnia aut ex ma¬
ruma parte conficeret. ad multam noctem ꝑmanebat. In lectum
inde transgressus non amplius cum plurimum ꝗͣ septem horas dõ¬
miebat. ac ne eas quidem continuas sed ut in illo temporis spacio
ter aut quater exꝑgisceretur. Si interruptum sõnum recuperare

Expanded text:
natura parcissimus erat. non amplius ter bibere eum solitum sunatura parcissimus erat. non amplius ter bibere eum solitum super cenam in castris apud Mutinam, Cornelius Nepos tradit. postea quotiens largissime se inuitaret, senos sextantes non excessit, aut si excessisset, reiciebat. et maxime delectatus est Raetico neque temere interdiu bibit. pro potione sumebat perfusum aqua frigida panem aut cucumeris frustum uel lactuculae thyrsum aut recens aridumue pomum suci uinosioris. Post cibum meridianum, ita ut uestitus calciatusque erat, retectis pedibus paulisper conquiescebat opposita ad oculos manu. a cena in lecticulam se lucubratoriam recipiebat; ibi, donec residua diurni actus aut omnia aut ex maxima parte conficeret, ad multam noctem permanebat. in lectum inde transgressus non amplius cum plurimum quam septem horas dormiebat, ac ne eas quidem continuas, sed ut in illo temporis spatio ter aut quater expergisceretur. si interruptum somnum reciperare,
Abbreviated transcription (Latin):
spem mercantium uel frustrari uel explere ita ut ꝑ singulosi
lectos licitatio fieret & seu iactura seu lucrum comunicaretur.
Cibi nã ne hõc quidem omiserim muumi erat atq uulgaris fere.
Secundatium panem & pisciculos minutos & caseum bubulum
manu pressum & ficos iurides biferas maxime appetebat. Uesce¬
baturq & ante cenam quocunq tempore & loco quo stomacus desi¬
derasset. Uerba ipsius ex eplis sunt. Hos in essendo panem & pal¬
mulas gustaumus. Et iterum dum lectica ex regia domo redeo pa¬
nis unciam cum paucis acinis uue duracine comedi. Et rursus ne
uideus quidem mi tiberi tam diligenter sabbatis ieiunium seruat
ꝗ̃ hodie ego seruaui qui inbalneo demum post horam primam no¬
ctis duas buccas manducaui priusꝗͣ ungui inciperem. Exhac ĩ¬
obseruantia non nunꝗ̃ uel ante initium uel host dimissum cõuiui¬
um solus cenitabat. cum pleno conuiuio nihil tangeret. Uini queq

Expanded text:
spem mercantium uel frustrari uel explere, ita ut per singulos spem mercantium uel frustrari uel explere, ita ut per singulos lectos licitatio fieret et seu iactura seu lucrum communicaretur. cibi—nam ne haec quidem omiserim—minimi erat atque uulgaris fere. secundarium panem et pisciculos minutos et caseum bibulum manu pressum et ficos uirides biferas maxime appetebat; uescebaturque et ante cenam quocumque tempore et loco, quo stomachus desiderasset. uerba ipsius ex epistulis sunt: 'nos in essedo panem et palmulas gustauimus.' et iterum: 'dum lectica ex regia domum redeo, panis unciam cum paucis acinis uuae duracinae comedi.' et rursus: 'ne Iudaeus quidem, mi Tiberi, tam diligenter sabbatis ieiunium seruat quam ego hodie seruaui, qui in balineo demum post horam primam noctis duas buccas manducaui prius quam ungui inciperem.' ex hac inobseruantia nonnumquam uel ante initum uel post dimissum conuiuium solus cenitabat, cum pleno conuiuio nihil tangeret. uini quoque
Abbreviated transcription (Latin):
setius inbat & maturius relinquebat cum cõuiue & cenare in¬
ciperent pruisꝗͣ ille discumberet & ꝑmanerent digresso eo. ce¬
nam trinis ferculis aut cum abundantissime secus prebebat:
ut non nimio sumptu ita suma comitate. Nam & ad comu¬
nionem sermonis tacentes uel submissim fabulantes prouoca¬
bat. & aut acromata & histriones aut etiam triuiales excirco
ludos interponebat & frequentius aretalogos. festos A solenes
dies profusissime non nunꝗͣ tantum iocusarit᷑ celebrabat sa¬
turnalibus & siquando alias libiusset modo munera diuide¬
bat uestem & aurum & argentum modo nũmos omnis note
etiam ueteres regios ac peregrinos. interdum nihil preter cili¬
cia a sphongias & rutabula & forpices atq alia id genus titulis ob¬
scuris & ambiguis. Solebat & inequalissimarum rerum sortes & ad¬
uersas tabularum picturas in coniuiuo uindicare. incertoq casu

Expanded text:
serius inibat et maturius relinquebat, cum conuiuae et cenare inserius inibat et maturius relinquebat, cum conuiuae et cenare inciperent, prius quam ille discumberet, et permanerent digresso eo. cenam ternis ferculis aut cum abundantissime senis praebebat, ut non nimio sumptu, ita summa comitate. nam et ad communionem sermonis tacentis uel summissim fabulantis prouocabat, et aut acroamata et histriones aut etiam triuiales ex circo ludios interponebat ac frequentius aretalogos. Festos et sollemnes dies profusissime, nonnumquam tantum ioculariter celebrabat. Saturnalibus, et si quando alias libuisset, modo munera diuidebat, uestem et aurum et argentum, modo nummos omnis notae, etiam ueteres regios ac peregrinos, interdum nihil praeter ciliet spongias et rutabula et forpices atque alia id genus titulis obscuris et ambiguis. solebat et inaequalissimarum rerum sortes et auersas tabularum picturas in conuiuio uenditare incertoque casu
Abbreviated transcription (Latin):
arma hecõum. instrumenti eius & supellectilis parsimonia appa¬
ret etiam nunc residuis lectis atq mensis quarum pleraq uix
priuate elegantie sunt. Ne thoro quidem cubuisse aiunt nisi
humili & modice instrato. Ueste non temere alia ꝗͣ domestica
usus est ab sorore uxore & filia nepotibusq confecta. Togis neq
restrictis neq fusis. clauo neqͦ lato nec angusto. Calciamẽtis
altiusculis ut procerior ꝗ̃ erat iuderetur. Et forensia autẽ &
calceos. nunꝗ̃ non intra cubiculum habuit ad subitos repentinos¬
q casus parata. Coniuiuabatur assidue. nec unꝗͣ nisi recta. nõ
sine magno ordinum hominumq dilectu. Ualerius messala
tradit neminẽ unꝗͣ libertinorũ adhibitum ab eo cene excepto
mena sed asserto in ingenuitatem post proditam sexti pompeii
classem. Ipse scribit inuitasse se quendam in cuius uilla ma¬
neret qui speculator suus olim fuisset. Cõuiuia non nunꝗ̃ &

Expanded text:
arma heroum. instrumenti eius et supellectilis parsimonia appaarma heroum. instrumenti eius et supellectilis parsimonia apparet etiam nunc residuis lectis atque mensis, quorum pleraque uix priuatae elegantiae sint. ne toro quidem cubuisse aiunt nisi humili et modice instrato. ueste non temere alia quam domestica usus est, ab sorore et uxore et filia neptibusque confecta; togis neque restrictis neque fusis, clauo nec lato nec angusto, calciamentis altiusculis, ut procerior quam erat uideretur. et forensia autem et calceos numquam non intra cubiculum habuit ad subitos repentinosque casus parata. Conuiuabatur assidue nec umquam nisi recta, non sine magno ordinum hominumque dilectu. Valerius Messala tradit, neminem umquam libertinorum adhibitum ab eo cenae excepto Mena, sed asserto in ingenuitatem post proditam Sexti Pompei classem. ipse scribit, inuitasse se quondam, in cuius uilla maneret, qui speculator suus olim fuisset. conuiuia nonnumquam et
Abbreviated transcription (Latin):
quis parum salubrem ualitudini sue urbem hieme experire¬
tur assidueq in urbe hiemaret. Si quando quid secreto aut si¬
ne interpellatione agere proposiusset erat illi locus in eduto sin¬
gularis quem sytacusas & tegnophyon uocabat. huc iransibat
aut in alicuius suburbanum libertorũ. Eget autem in domoi
mecẽnatis cubabat. Ex secessibus precipue frequentauit mariti¬
ma insulasq campanie aut proxima urbi. oppida lauinium. pre¬
neste tybur. ubi etiam in porticibus herculis templi ꝑsepe uis
aixit. Ampla & operosa pretoria grauabatur. & neptis quidem
sue uilie profuse ab ea extructa etiam diruit ad solum. sua
uõ q̃uis modica non tam statuarum tabularumq pictarum or¬
natũ q̃ xistis & nemoribus excoluit. rebusq uetustate ac rari¬
tate notabilibus: qualia sunt capita immanium belluarum fe¬
rarumq membra pregrandia que dicuntur gigantum ossa &

Expanded text:
quamuis parum salubrem ualitudini suae urbem hieme experirequamuis parum salubrem ualitudini suae urbem hieme experiretur assidueque in urbe hiemaret. si quando quid secreto aut sine interpellatione agere proposuisset, erat illi locus in edito singularis, quem Syracusas et technyphion uocabat: huc transibat aut in alicuius libertorum suburbanum; aeger autem in domo Maecenatis cubabat. ex secessibus praecipue frequentauit maritima insulasque Campaniae aut proxima urbi oppida, Lanuuium, Praeneste, Tibur, ubi etiam in porticibus Herculis templi persaepe ius dixit. ampla et operosa praetoria grauabatur. et neptis quidem suae Iuliae, profuse ab ea extructa, etiam diruit ad solum, sua uero quamuis modica non tam statuarum tabularumque pictarum ornatu quam xystis et nemoribus excoluit rebusque uetustate ac raritate notabilibus, qualia sunt Capreis immanium beluarum ferarumque membra praegrandia, quae dicuntur gigantum ossa, et