comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cata. machinati sunt
accingere postremos.
ubi dux godefridꝰ sub¬
sequent᷑ cũ agmine
denso militũ armato.¬
rũ remigando poste¬
ritatẽ sollicitabat:
Cct̾i enĩ ꝓceres. alii in pͥ¬
parte hostes hostibus
quantũ iactꝰ est lapi.¬
dis ⁊ paulo plus app¬
pinquassent. ilico pe¬
dites nrͣi sagitas in
illos distendentes iece.¬
runt: Congruentissi¬
me mox secute sunt
sagitas lancee. dum
eqͥtes nr̃i tãquã iureiurã.¬
do om̃s inuicẽ cõfirmas¬
sent impetu uehemͣti
irruerͣ in eos. et quor
neci subuersi sunt supͣ
sessores. ubi parue hore
spacio multa corpora
palluer̃ exanimata: lũc
multi eoꝵ mortẽ metu.¬
entes ascendebant arboꝵ
cacumina qͥ tam inibi
sagutati et morte lesi.
ad t̾rã infelicit᷑ corrue.¬
bant: In cursu in eos
penetrabili. undiq sar.¬
raceni ꝑimebant᷑: Ten¬
toriis eoꝵ transactis
usq ascalonis męnia qͥ
quidẽ acie dux eoꝵ laua¬
dalius licet antea fran¬
cos uilipendisset noͣ len-¬

Expanded text:
cata, machinati sunt cata, machinati sunt accingere postremos, ubi dux Godefridus subsequenter cum agmine denso militum armatorum remigando posteritatem sollicitabat. Caeteri enim proceres alii in prparte hostes hostibus, quantum jactus est lapidis, vel paulo plus, appropinquassent, illico pedites nostri sagittas in illos distendentes jecerunt. Congruentissime mox secutae sunt sagittas lanceae, dum equites nostri, tanquam jurejurando omnes invicem confirmassent, impetu vehementi irruerunt in eos, et quoruneci submersi sunt supra sessores, ubi parvae horae spatio multa corpora palluerunt exanimata. Tunc multi eorum mortem metuentes, ascendebant arborum cacumina; qui tamen inibi sagittati, et morti laesi, ad terram infeliciter corruebant, incursu in eos penetrabili facto undique Sarraceni pertimebant. Tentoriis transactis, usque ad Ascalonis moenia quiquidem acie dux eorum Lavendalius, licet antea Francos vilipendisset, non len
Abbreviated transcription (Latin):
intimaret᷑. assũpto mag¬
nȩ audacitatis cõsilio
uersus aschalonẽ contra
illos tirãnos acies sudᷤ di¬
rexer̃. portantes secum
carrã cũ iuxta tẽtoria
sole ruente cõgregassent.
sub edicto iusser̃ princi¬
pes nri nũquã eã in cras-¬
tino qͦ bellũ fore puta¬
bant secũ minari. ut
ab om̃i sarcina expediti.
ad pͣliandũ essent ꝓmp¬
ciores Mane autͣ facto.
speculatores pmissi pa¬
ganos accedere didicer̃:
Quo scito. mox tribuni
et centuriones ꝑ alas
et cuneos gente sua cõ¬
stituta. p̾liũ agendũ
prudentissime ordina¬
uex illis leuatis audact᷑
ꝓcesser̃ Uideretis pͣdic¬
tã p̃dam tamquã du-¬
et leua parte acierum
gressũ suum recte age¬
re. licet a nullo minaret᷑.
ita ut multi paganoꝵ
eã alonge cũ militib
nrͣis euntem spectantes.
pulus innumerus cũ ad
cuncos nr̃os iam apropi¬
assent tãquã ceruus ra¬
mos cornuũ pͣtendens
cuneo suo ant̾iori facto
bifurco distensione ara.¬
bu pͣcurrenciũ expli¬

Expanded text:
pto magnae audaciae consilio, versus Ascalonem contra tyrannos illos acies suas direxerunt, portantes secum carram cum juxta tentoria sole ruente congregassent, jusserunt sub edicto principes nostri, nunquam in crastino, quo bellum fore putabant, secum minari, ut ab omni sarcina expediti, ad praeliandum essent prompti. Mane autem facto, speculatoribus praemissis paganos accedere didicerunt. Quo scito, mox tribuni et centuriones per alas et cuneos gente sua constituta, praelium agendum prudentissime ordinavexillis levatis audaciter processerunt. Videretis praedictam praedam tanquam monet laevaparte acierum gressum suum recte agere, licet a nemine minaretur, ita ut multi paganorum eam a longe cum militibus nostris euntem spectantes, pulus innumerus cum ad cuneos nostros appropinquassent, tanquam cervus ramos cornuum praetendens, cuneo suo anteriori facto bifurco, distensione Arabum praecurrentium expli
Abbreviated transcription (Latin):
antiochiam pͥmitꝰ ꝑue¬
nit. ubi a suis gaudent᷑
quente urbẽ meletiniaͬ
uocatã cũ pauca gente
appeteret quã ei qͥ eiꝰdẽ¬
urbis patronꝰ erat armenꝰ
diturꝰ erat. iã ꝑ legatio

Expanded text:
Antiochiam primitus advenit, ubi a suis gaudenterquente urbem Meletiam vocatam cum pauca gente appeteret, quam ei qui urbis ejusdem patronus erat, Gabriel diturus erat, jam per legat
Abbreviated transcription (Latin):
ditu Et cũ fines sarraceno.¬
rũ int̾iores introissent. et
ab odiosis incolis regioniᷤ
hab̃e possent. qͥa nec erat
qͥ daret neq qͥ uenderet.
stipendio etiã suo magis
magisq cõsuͣpto. cõtigit
multos tunc fame anxi¬
ari Eqͥ quoq ⁊ ium̃ta de-¬
ficiente annona. dolore
geminato nimis angebã-¬
tur: Ibant nec mãdebãt:
Tunc erant in ipsis agris
dinib fere similes. a can-¬
na et melle nom̃ cõpo-
qđ de his sapient᷑ cõficit᷑:

Expanded text:
uitum. Et cum fines Sarracenorum interiores introissemus, et ab incolis regionis habere possemus, quia nec erat qui daret, vel qui venderet, stipendio quidem nostro magis magisque consumpto, contigit multos fame anxiari. Equi quoque et jumenta, deficiente annona dolore geminato nimis angebantur: ibant, nec manducabant. Tunc autem erant in ipsis agris dinibus fere similes, a canna et melle nomen composquod de his sapienter conficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
plures tabnaculis caren¬¬
tes ymbriũ algore inte-¬
riri: Ego fulcheriꝰ car-¬
notensis qͥ his intͣeram
uidi quadã die plures
mori: Longũ est ad reci¬
tandũ ⁊ audiendi forsi-
tan cediũ. qͥa nec anxie.¬
fuit popło dei: Sepe¬
res ꝑimebant᷑ aut cũ
raptũ irent ꝓ uictuali
querendo. uideretis
tos. eqͥs quoqͦmodo amiᷤ¬
sis pedites effici Uide¬
retisq umtis deficien-¬
tibꝰ capras sarracenis
ablatas. uerueresq sũ.¬
missis sarcinis ualde
fatigari. et dorsa eoꝵ
neͬ et annonã cõmer-¬
cio carissimo a sarra-¬
cenis tripolitanis et
cesariensib habuimꝰ:

Expanded text:
plures tabernaculis carentes imbrium algore exstingui. Ego Fulcherius Carnotensis, qui his intereram, vidi quadam die plures ma. Longum est recitandum, et audiendi forsan taedium, quia nulla anxiefuit populo Dei. Saeperes occidebantur, aut cum raptum irent pro victualibus quaerendis. Videretis es, equis quoquomodo amissis, pedites effici. Videretis jumentis deficientibus capras Sarracenis ablatas, vervecesque superpositis sarcinis valde fatigari, et dorsa eorunem et annonam commercio carissimo, scilicet a Tripolitanis et Caesariensibus habuimus.
Abbreviated transcription (Latin):
loniȩ et dux
nomine la.¬
uedalius
cũ audissent qđ franci
imꝑio babylonico appro¬
pinquassent. cõgrega¬
de turcis. arabibꝰ. ethiopi¬
bus cõtra eos ire pͣliatũ
fuisse. indignatꝰ duxii

Expanded text:
onis, et dux nomine Lavendalius, cum audissent quod Franci o Babylonico regno appropinquassent, congregaTurcis et Arabibus Aethiopibusque, contra eos ire praeliatum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
amundꝰ uͦ in pͥmo cuneo
auxiliante nichil apd̾
nos lucrati sunt: Tunc
castra metati sumꝰ ante¬
ri appropiantes. ⁊ ante ur-¬
bes tortosam ⁊laodiciam
dũ comite̾ reꝑimꝰ quem

Expanded text:
amundus quippe in primo cuneo auxiliante nihil apud nos lucrati sunt. Tunc castra nostra metati sumus antri appropiantes, ante urbem Tortosam, et Laodiciam dum comitem reperimus, quem
Abbreviated transcription (Latin):
essetis. pedes ur̃i usq
ad bases cruore ꝑempto¬
torũ tingerent᷑: Quid
narrabo: Nullus exeis
uitȩ est reseruatꝰ. s neq
feminis neq paruulis
peꝑcer̃ Mirabile qͦd¬
dã uidetis cũ scutigeri
nri atq pedites pauꝑi-¬
ores calliditate sarrace¬
iam occisoꝵ findebant.
ut de intestinis bisan¬
tos excerꝑent qͦs uiui
faucib auidis trãsglu-¬
tiuerãt: Quaꝓpt᷑ post
dies aliqͦt accruo mag
ca igni cõbuxer̃ ut es
illud pͣdictũ in cinere
tino cursu ingressus
multa aurea et argen¬
tea qđ erat nefas rapien-¬
dũ. lapides etiã p̃ciosoᷤ
arripuit. s hoc postea
cmdans eadẽ cuncta uł
cis app̃ciata loco sacro¬
sc̃o emͣdauit: Ensib ex¬
tractis currit gens nr̃a
ꝑ urbẽ. Nec cuiquã par.¬
cunt. etiã miserere pͣ¬
canti. Uulgus erat stra-¬
tũ. ueluti cũ putrida
motis poma cadunt ra¬
mis agitataq ilice glan¬
des: Et post stragem
tantã ingressi s̃ domos.

Expanded text:
essetis, pedes nostri usque essetis, pedes nostri usque ad bases cruore peremptorum tinguerentur. Quid narrabo? Nullus ex eis vitae est reservatus. Sed nec feminis nec parvulis pepercerunt. Mirabile quoddam videretis, cum scutigeri nostri atque pedites pauperiores, calliditate Sarracejam occisorum findebant, ut de intestinis bysantios excerperent, quos vivi faucibus transglutiverant. Quapropter post dies aliquot acervo magno ea igni combusserunt, ut aes illud praedictum in cinere tino cursu ingressus, multa aurea et argentea quod erat nefas rapiendum, lapides etiam pretiosos arripuit Sed hoc postea emendans, eadem cuncta vel eis appretiata loco sacrosancto remandavit. Ensibus extractis currit gens nostra per urbem. Nec cuiquam parcunt etiam miserere precanti. Vulgus erat stratum veluti cum putrida motis Poma cadunt ramis, agitataque ilice glandes. Et post stragem tantam ingressi sunt domos,
Abbreviated transcription (Latin):
nino pauefacti ꝑ uicoꝵ
ciuitatis angiportꝰ auda¬
ciã suã in fugam cele-¬
rem mutauer̾ om̃s: Qi
cũ uelocit᷑ fugerent:
uelociꝰ fugati s Hoc
raimundꝰ comes ex al-¬
tera parte assiliens
nõdũ sciebat neq homi¬
nes eiꝰ donec sarracenoᷤᷤ
ꝑ muri apice̾ ante eos
ꝓsilire uider̃ Quo uiso
ad urbẽ letissimi quan.¬
tociꝰ accurrer̾. et cũ cetͣis
hostes nefarios fugare &
occidere ceper̃ Tunc qͥ¬
dẽ alii sarracenoꝵ tam
arabes quã ethiopes in
arce̾ dauiticã fugiendo
se intromiser̃. alii uͦ in
templũ dñi atq salomo¬
nis se incluser̃: In quoꝵ
atriis temploꝵ. impetꝰ
in eos agebat᷑ nimius:
Locꝰ etiã nusquã erat qͦ
gladiatores nr̃os euade
possent: Supͣ salomo.¬
nis templũ qͦ fugiendo
ascenderãt. multi ex eis
ad morte̾ sagiitati s̃. et
deorsũ de tecto insanabi.¬
lit᷑ p̃cipitati: In quo etiã
tẽplo decẽ ferme milia
decollati sͣ Qđ si inibi

Expanded text:
nino pudefacti, per vicorum nino pudefacti, per vicorum civitatis angiportus, audaciam suam in fugam celerem mutaverunt omnes. Qui cum velociter fugerent, velocius fugati sunt. Hoc Raymundus comes ex altera parte assiliens, nondum sciebat, nec homines ejus, donec Sarracenos per muri apicem ante eos prosilire viderunt. Quo viso, ad urbem laetissimi quantocius accurrerunt, et cum caeteris hostes nefarios fugare et occidere coeperunt. Tum quidem alii Sarracenorum, tam Arabes quam Aethiopes, in arcem Davidicam fugiendo se intromiserunt; alii vero in templum Domini atque Salomonis se incluserunt. In quorum atriis templorum impetus in eos agebatur nimius; locus etiam nusquam erat, quo gladiatores nostros evadere possent. Supra Salomonis templum, quod fugiendo ascenderant, multi ex eis ad mortem sagittati sunt, et deorsum de tecto insanabiliter praecipitati; in quo etiam templo, decem ferme millia decollati sunt. Quod si inibi
Abbreviated transcription (Latin):
debant nẽpe ante muri
ꝓpugnacula duo asseras
funib illic alligata que
sarraceni sibi pͣparaue¬
rant ut irruentib et
lapides in eo iactantib
obstaculũ fierent: S
qđ ꝓ increm̃to sibi fe-¬
cerant ad detrim̃tũ suũ idem¬
dño ꝓuidente acceper̃:
Nã turri pͣfata muro ad¬
mota. rudentibꝰq qͥb
ligna pendebant pͣdic-¬
ta falciculis sectis de
eisdem tignis unũ pon-¬
tem franci tunc sibi co-¬
aptauer̃. quẽ de turri
suꝑ murũ callide ex-¬
tensũ iactauer̃: lam¬
iamq ardebat arx una
in muro lapidea suꝑ
quã machinatores nrͣi
torres flameos tniecerãt.
unde foco paulati intra
mat̾iẽ lignoꝵ nutrito¬
alto fumꝰ flãmaq sic
ꝓdire cepit. ut nec unꝰ
custodũ ciuiũ ibi ulte¬
rius morari posset :
Mox itaq francis hora
meridiana urbẽ intrã
tuantib uirilit᷑ impe¬
tentib. adiuua ds̃ ex¬
clamantib: uexillo
uno in muri fastigio iã
subleuato pagani om¬

Expanded text:
ndebant nempe ante muri ndebant nempe ante muri propugnacula duo assera funibus illic alligata, quae Sarraceni sibi praeparaverant, ut irruentibus et lapides in eos jactantibus obstaculum fierent. Sed quod pro incremento sibi fecerant, idem ad detrimentum suum, Domino providente, acceperunt. Nam turri praefata muro admota, rudentibusque, quibus ligna pendebant praedicta, fasciculis sectis, de eisdem tignis unum pontem Franci tunc sibi coaptaverunt, quem de turri super murum callide extensum jactaverunt. Jamjamque ardebat arx una in muro lapidea super quam machinatores nostri torres igneos injecerant: unde foco paulatim intra materiem lignorum nutrito, fumus flammaque sic prodire coepit ut nec unus custodum civium ibi ulterius morari posset. Mox itaque Francis hora meridiana urbem intranttuantibus, viriliter impetentibus, ADJUVA DEUS exclamantibus, vexillo uno in muri fastigio jam sublevato, pagani om
Abbreviated transcription (Latin):
minicula parauissent.
citissime aut lõge a mu-¬
ro cõpactã erexerunt:
Quã erectã. et de coriis de¬
foris bene cõtectã paulatĩ
ꝓmouendo muro ꝓpius
impeger: Tum uͦ rarimi.¬
lites tam audaces monen.¬
te cornu ascender̃ in eam
de qua stati lapides et sa-¬
giitas iacere ceper̃ Cõtra
quos similit᷑ sarraceni de-¬
fendendo se agebant & ig¬
nẽ cũ oleo et adipe uiui-¬
dũ faculis aptatis pͣdictȩ
turri et militib qͥ erãt in
ea fundibulis suis iacu-¬
labant᷑: Multis gͥ utroꝵq
inuicẽ sic certanciũ mors
sepe aderat p̃sens: Ea qͥdẽ
in parte qua ratmundꝰ
comes & homines sui as-¬
sistebant scilicet in mõ¬
te syon cũ machiniᷤ suiᷤᷤ
magnũ assultũ dabant:
drensis Rodb̃tꝰ maior
erat muro assultꝰ. illo die
sic fecer̃ Sequenti quoq
die. laborẽ eundẽ facto
bucinarũ cõcentu uiriliꝰ
inierunt. ita ut cũ arie.¬
tib pulsando murũ in
uno loco ꝑforarent: Pe¬

Expanded text:
minicula paravissent, minicula paravissent, citissime haud longe a muro compactam erexerunt. Quam erectam, et de coriis deforis bene contextam, paulatim promovendam muro propius impegerunt. Tum vero rari milites, tamen audaces, monente cornu, ascenderunt in eam, de qua statim lapides et sagittas jacere coeperunt. Contra quos similiter Sarraceni defendendo se agebant, et ignem cum oleo et adipe vividum faculis aptatis dictae turri, et militibus qui erant in ea, fundibulis suis jaculabantur. Multis igitur utrorumque invicem sic certantium mors saepe aderat praesens. Ea quidem in parte qua Raymundus comes et homines sui assistebant, scilicet in montem Sion, cum machinis suis magnum assultum dabant. drensis Robertus, major erat muro assultus. Illo die sic fecerunt. Sequenti quoque die, laborem eumdem facto buccinarum concentu, virilius inierunt, ita ut cum arietibus pulsando murum in uno loco perforarent. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
eo qđ pauce erant intro¬
ire nequissent assultũ
tristes dimiser̃: Tunc
autͣ sũͣpto cõcilio iussũ
est ab artificib machi.¬
nas fieri cũ qͥb mutro
admotis auxiliante dõ
spei effectũ ad ipisceren¬
tur Et sic factũ ẽ: Int̾¬
ea. nec panis nec carniᷤ
mopiã passi s S qͥalo¬
cus ut suꝑiꝰ dictũ est in¬
aquosꝰ et sine fluminibꝰ
est: uiri nr̃i ꝓptea et
ium̃ta eoꝵ indigebant
aqua uehement᷑ ad po.¬
monebat necessitas
lõge aquã queritabãt.
et a quatuor miliariis
uł qͥnq laboriose ad ob¬
sidionẽ in utrib suis ap¬
portabant: Mlachiniꝰᷤ aut̃
patratis arietibꝰ scilicet
et scrofis ad assiliendũ
item se parauer̾: Intͣ ar¬
tificia uͦ cetͣa unã turrim
de lignis exiguis qͥa mag.¬
na materies illis deerat cõ.¬
peger̃. quã noctu edicto
pinde facto ad cornu ciuii.¬
tatis oportuniꝰ frustatim
portauerͣ. et sic mane ip.¬
so cũ petrarias et cetͣa ad¬

Expanded text:
eo quod paucae erant, introeo quod paucae erant, introire nequissent, assultum tristes dimiserunt. Tunc autem sumpto consilio, jussum est ab artificibus machinas fieri, cum quibus muro admotis, auxiliante Deo, spei effectum adipiscerentur. Et sic factum est. Interea nec panis nec carnis inopiam passi sunt. Sed quia locus, ut superius dictum est, inaquosus et sine fluminibus est, viri nostri propterea et jumenta eorum indigebant aqua vehementer ad pomonebat necessitas, longe aquam quaeritabant, et a quatuor milliariis vel quinque laboriose ad obsidionem in utribus suis apportabant. Machinis autem patratis, arietibus scilicet et scophris, ad assiliendum item se paraverunt. Inter artificia vero caetera, unam turrim de lignis exiguis, quia magna materies illis deerat, compegerunt; quam noctu, edicto proinde facto, ad cornu civitatis opportunius frustratim portaverunt. Et sic mane ipso cum petrarias et caetera ad
Abbreviated transcription (Latin):
sũmitas ita artificiose teg¬
mine caret. ut foramine
illo solis splendori patu¬
lo clara semꝑ habeatur:
Nõ desunt etiã ciuitati
ꝑ om̃s uicos aque ductꝰ
ꝑ quos ymbriũ tẽpore
om̃s inmundicie diluunt᷑:
Hanc etiã urbẽ helius
imꝑator adrianꝰ mirifice
decorauit. et uicos et pla-¬
teas paium̃to decent᷑
ornauit. de cuiꝰ nomine
iherłm helia uocitata eͣ:
Ex his et cetͣis multis. ciui-¬
tas ipsa uenerabiliᷤ est
et głosa Quã cũ aspice¬
rent franci et uiderent
eã ad capiendũ grauem.
uissũ est apͥncipib nr̃is
scalas ligneas fieri qͥb
muro postea erectis cũ
assultu forti ꝑ eas in sum¬
mũ muri scandẽtes urbẽ
forsitan iuiuante dño in-¬
grederent᷑: Qđ cũ feciꝰ.¬
sent sequẽti die septimo
monitu ꝓcerũ bucinis
sonãtib mane claro im¬
petu miro ciuitatẽ undiq
assilier: Et cũusq ad ho¬
rã diei sextã assiluissẽt.
et ꝑ scalas quas finxerãt

Expanded text:
summitas ita artificiose tegsummitas ita artificiose tegmine caret ut foramine illo solis splendori patula clara semper habeatur. Non desunt etiam civitati per omnes vicos aquae ductus, per quos imbrium tempore omnes immunditiae diluuntur. Hanc etiam urbem Helius imperator Adrianus mirifice decoravit, et vicos et plateas pavimento decenter ornavit, de cujus nomine Hierusalem Helia vocata est. Ex iis et caeteris multis, civitas ipsa venerabilis est et gloriosa. Quam cum aspicerent Franci, et viderent eam ad capiendum gravem, jussum est a principibus nostris scalas ligneas fieri; quibus muro postea erectis, cum assultu forti per eas in summum muri scandentes, urbem forsitan juvante Deo ingrederentur. Quod cum fecissent, sequenti die septimo, monitu procerum, buccinis sonantibus, mane claro, impetu miro civitatem undique assilierunt. Et cum usque ad horam diei sextam assiliissent, et per scalas, quas fixerant,
Abbreviated transcription (Latin):
dño pͥcem suã funderet
ut oculi eiꝰ die ac nocte
suꝑ eã aꝑti essent. et qͥ ad
scuariũ illud oraret rec¬
to corde ab eo exaudiret᷑.
coͣcessit ei dñs respõdẽs
ꝓut ab eo postulauerat:
Hanc domũ hoc ẽ dñi tẽ¬
plum. in ueneratione
magna cuncti sarrace.¬
ni habuerant. donec il.
lud eis abstulimꝰ: Ibiq
p̾cationes suas libenciꝰ
quã alibi facere solebãt.
quauis idolo in nomine
mahũmet h facto eas
uastarent in qđ etiã nul¬
tebant: Alterũ uͦ tẽplũ
salomonis dictũ magnu
est et mirabile: S nõ ẽ
illud idem qđ ipse salo.¬
mon fabricauit qđ nũc
satis dolendũ ẽ eo qđ in¬
opia p̾ssi nõ potuimus
tecti eiꝰ structurã reforma¬
re postquã in manꝰ bal-¬
duini regis & nr̃as deue-¬
nit: S ipse etiã plubũ
negociatorib uendebat.
cũ uł de tecto aliquando
decidebat. uł deorsũ dirui
pͣcipiebat: In est insuꝑ
basilica decens suꝑͣ dñicũ
sepulchru. rotunditatis

Expanded text:
Deo precem suam funderet, et Deo precem suam funderet, et ut oculi ejus die ac nocte super eam aperti essent, et qui ad sanctuarium illud oraret recto corde, ab eo exaudiretur, concessit ei Dominus, respondens prout ab eo postulaverat. Hanc domum, hoc est Domini templum, in veneratione magna cuncti Sarraceni habuerant, donec eis illud abstulimus, ibique praedicationes suas libentius quam alibi facere solebant, quamvis idolo, in nomine Mahummeth facto, eas vastarent, in quod etiam nultebant. Alterum vero templum Salomonis dictum, magnum est, et mirabile; sed non est illud idem quod ipse Salomon fabricavit. Quod nunc satis dolendum est, eo quod inopia pressi, non potuimus tecti ejus structuram reformare, postquam in manus Balduini regis et nostras devenit. Sed ipse etiam plumbum negotiatoribus vendebat, cum vel de tecto aliquando decidebat, vel deorsum dirui praecipiebat. Inest insuper basilica decens super Dominiccujus rotunditatis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ oues s̃ qͥd fecer̃ : Aiuntq
in ipsa rupe archam
federis dñi ẽẽ cũ uirga
et tabulis testam̃ti be¬
ne sigillatã eo qđ iosiaᷤᷤ
rex iuda poni iussit eã
in sc̃uario tẽplidicens
nequaquã portabitis
eã de loco isto Preui¬
debat enĩ futurã capti¬
uitatẽ: S illud qđ in
descriptionib ieremiȩ̨
se ieremias eã in arabi¬
am occultauerit dicẽs
qđ nõ inuenienda ẽet
donec gentes multe
cõgregarent᷑: Ipse qui¬
dẽ cõtẽporaneus huiꝰ
regis iosiȩ fuit: Cam̃
uiuendi finẽ fecit. an¬
tequã ieremiaᷤᷤ obiret:
Nõ credimꝰ gͥ archã intẽ¬
plo eͬe: Nõ ualeo nec
audeo recitare restaͣ
sc̃issimas que inibi
habent᷑. ne in aliquo
auditores fallã. s scd̃m
dicta quordã in honorẽ
et amore̾ dei hec taͣtilla
in memoriã collegi Hȩc
ꝓcerto domꝰ est dei de qua
scriptũ eͣ: Bene fundata
est supͣ firmã petrã In
qua cũ salomon de uote

Expanded text:
qui oves sunt, quid fecerunt? Aiuntque qui oves sunt, quid fecerunt? Aiuntque in ipsa rupe arcam foederis Domini esse, cum virga, et tabulis testamenti, bene sigillatam, eo quod Josias rex Juda poni jussit eam in sanctuario templi, dicens: Nequaquam portabitis eam de loco isto . Praevidebat enim futuram captivitatem. Sed illud, quod in descriptionibus Jeremiae se Jeremias eam in Arabia occultaverat, dicens quod non invenienda esset, donec gentes multae congregarentur . Ipse enim contemporaneus hujus regis Josiae fuit; tamen vivendi finem fecit, antequam Jeremias obiret. Non credimus igitur arcam in templo esse. Non valeo nec audeo recitare res tam sanctissimas, quae inibi habentur, ne in aliquo auditores fallam. Sed, secundum dicta quorumdam, in honorem et amorem Dei, haec tantilla in memoriam collegi. Haec est pro certo domus Dei, de qua scriptum est: Bene fundata est supra firmam petram . In qua cum Salomon devote
Abbreviated transcription (Latin):
tate nec amplitudine fasti-¬
diosa cuiquã uideat᷑: Ha-¬
bet qͥdẽ ab occasu solis tur-¬
rim dauiticã utroq lat᷑e
murũ ciuitatis supplẽte̾.
quȩ usq ad medietatẽ sui
a parte inferiori solide
massata est et de lapidibꝰ
cemtata quadratis & plũ-¬
bo fusili sigillatis: Que si
cibariis munita fuerit. si
defensores inierint: nuꝗͣ
urbe tẽplũ dñicũ rotũdũ
cõpositũ in eodẽ loco qͦsa¬
lomon alterũ priꝰ insti-¬
tuit mirificũ: Qđ quãuiᷤ
illi priori scemati nulla-¬
tenꝰ sit comparandũ istud
tam̃ oꝑe mirabili et for-¬
ma speciosissima factũ ẽ:
Incuiꝰ medio est rupisna¬
tiua et ingens. de qua
deturpat᷑ satis et impe-¬
dit᷑ ipsũ templũ: Nescio
quare ab ętͣno ꝑmittit᷑
locũ occupare qͥn ꝓrsuᷤ
excidit᷑. s dicut illũ ẽẽ
locũ ubi stetit angłs ꝑ
cuciens cui dauid intu-¬
lit pauidus nimis: Ego
qͥdẽ sũ qui peccaui isti

Expanded text:
tate nec amplitudine fastitate nec amplitudine fastidiosa cuiquam videatur. Habet quidem ab occasu solis turrim Davidicam, utroque latere murum civitatis supplentem, quae usque ad medietatem sui a parte inferiori solide massata est, et de lapidibus caementata quadratis, et plumbo fusili sigillatis. Quae si cibariis munita fuerit, si defensores inerint, nunquam urbe templum Dominicum, rotundum, compositum in eodem loco quo Salomon alterum prius instituit mirificum; quod quamvis illi priori schemati nullatenus sit comparandum, istud tamen opere mirabili et forma speciosissima factum est. In cujus medio est rupis nativa et ingens, de qua deturpatur satis et impeditur ipsum templum. Nescio quare ab aeterno permittitur locum occupare, quin prorsus exciditur. Sed dicunt illum esse locum, ubi stetit angelus percutiens, cui David intulit pavidus nimis: Ego quidem sum qui peccavi; isti,
Abbreviated transcription (Latin):
cce subsequẽs
ciuitati tuc
appropinquauit. relic¬
ta gabaon a sinistra par-¬
te. que ab iherłm qͥnqua¬
ginta distat stadus Cũq
p̾cursores signa eleuata
ciuib moͬstrauissent. ꝓti.¬
nus cõtra eos intͣni hosteᷤᷤ
exierͣ: S qͥ sic festini exie¬
rant: festinãciꝰ inurbem
mox repulsi recurrer: Sep¬
tenas idus uinii dabat an¬
nuus usus: Lucis septene
iam uiniꝰ igne calebat :
lherłm frãci cũ uallant
obsidione: Est qͥdẽ ciuitaᷤᷤ
ipsa inmoͬtano loco sita.
riuis siluis fõtibꝰq carens
excepto fõte siloe ubi suf¬
ficient᷑ aqua int̾dũ habet᷑.
intͣdũ uͦ raro haurit᷑. qui
foͣticulus in uallis fundo
sub moͬte sion subtͣ dc̾sionẽ¬
torrentis cedron. qͥ tepore
de: in urbe habent᷑: Que
si bene ꝓcurate fuerint. om¬
nib in habitãtibꝰ tã homi-¬
nib quã iumͣtis. om̃i t᷑pre
indeficient᷑ haustũ pbebut
Cõstatq ciuitas cõdescenti
magnitudine ꝑ circuitũ
cõposita ita ut nec parui¬

Expanded text:
cce subsequens civitati tunc appropinquavit, relicta Gabaon a sinistra parte, quae ab Hierusalem quinquaginta distat stadiis. Cumque praecursores signa elevata civibus monstrassent, protinus contra eos interni hostes exierunt. Sed qui sic festini exierant, festinantius in urbem mox repulsi, recesserunt: Septenas Junii Idus dabat annuus usus, Lucis septenae jam Junius igne calebat, Hierusalem Franci cum vallant obsidione. Est quidem civitas ipsa in montano loco sita, rivis, silvis, fontibusque carens, excepto fonte Siloe, ubi sufficienter aqua interdum habetur, interdum vero raro hauritur. Qui fonticulus in vallis fundo, sub monte Sion subter dtorrentis Cedron, qui tempore in urbe habentur, quesi bene procuratae fuerint, omnibus inhabitantibus, tam hominibus quam jumentis, omni tempore indeficienter haustum praebent, Constatque civitas condecenti magnitudine per circuitum composita, ita ut nec parvi
Abbreviated transcription (Latin):
erũ tantꝰ odor fundit᷑ : qđ
terrestris paradis possit
dici penitꝰ: Princeps intͣt
plebs resultat. laudibus
hẏmnidicis: Dm̃ laudat.
hinc salutant uocib al.¬
tissonis : sic ad tẽplũ scĩ
petri ꝑuenere parit᷑: Ubi
laudes dõ patri ꝑsoluunt
alacrit̃: Ergo pͥnceps
ad altare fert uexillum
triuphale. Offert illud
speciale : pꝰ hȩc munus
pͥncipale. Adorato dõ
uͦ : reddit grates omni
clero. Prece cuiꝰ decorat.
uictor extitit beatꝰ. lp¬
so ualuas exeũte: da¬
mãt om̃s cordis uoce. Sal¬
ue rex alleta ueri te formi-¬
dent hostes dei: Tibiq sit
cõtinua. pax. salus et uic¬

Expanded text:
erum tantus odor funditur, quod erum tantus odor funditur, quod terrestris paradisus possit dici penitus. Princeps intrat; plebs resultat laudibus hymnicis; Deum laudant, hunc salutant vocibus altisonis. Sic ad templum Sancti Petri pervenere pariter, ubi laudes Deo Patri persolvunt alacriter. Ergo princeps ad altare fert vexillum triumphale; offert illud speciale, posthaec minus principale. Adorato Deo vero, reddidit grates omni clero, prece cujus decoratus, victor exstitit beatus. Ipso valvas exeunte, clamant omnes cordis voce: « Salve, rex! athleta veri, te formident hostes Dei, tibique sit continua pax, salus et vic
Abbreviated transcription (Latin):
palma rediẽs ꝑ rura et caᷤ.¬
tella cũ hẏmni ac cãticiᷤ
ab omĩ ppło letꝰ excipit᷑:
Cũq appropĩquasset antio¬
chiȩ urbi uenerãdȩ ꝑ to-¬
tã ciuitatiᷤᷤ sonꝰ adueniẽtiᷤᷤ
ĩtonuit: Sc̃arũ itaq reli¬
qͥarũ p̃cedente ordine:
Uenerabiliᷤᷤ patriarcha cũ
suo clero ȩccłastica insti¬
tutione decorato. uiroꝵ
at mullerꝰ sequẽte mul-¬
titudine : exit ei obuiã:
serua uocib angłicis ꝑso¬
nãtes. ipsũ suscipiut col¬
laudãt ac uenerant᷑: Ad
honorẽ sũmi regis. et af-
fectũ sui gregis: lib ser-¬
uus & ancilla gratulãt᷑
die illa: Interĩ diuersa-¬
rũ nationũ ppłs: innitũ¬
tur coronare: ciuitatem
floribꝰ Qͥsqͥs carũ siue ra¬
rũ ornam̃tũ habeat : tuc
ñ celat s reuelat qͦuictori
placeat: Uicos sternũt &¬
plateas ornam̃tis serici. au¬
ro gẽmis adornat᷑ obaduẽ¬
tũ pͥncipi: diuersaꝵ speci¬

Expanded text:
palma rediens, per rura et caspalma rediens, per rura et castella, cum hymnis ac canticis ab omni populo laetus excipitur. Cumque appropinquasset Antiochiae urbi venerandae, per totam civitatem sonus advenientis intonuit. Sanctarum itaque reliquiarum praecedente ordine, venerabilis patriarcha cum suo clero ecclesiastica institutione decorato, virorum ac mulierum sequente multitudine, exiit ei obviam: serva , » vocibus angelicis personantes, ipsum suscipiunt, collaudant ac venerantur. « Ad honorem summi Regis, et ad effectum sui regis, liber, servus et ancilla gratulantur die illa. » Interim diversarum nationum populus, innituntur coronare civitatem floribus. Quisquis carum seu rarum ornamentum habeat, tunc non celat, sed revelat, quo victori placeat. Vicos sternunt et plateas ornamentis sericis, auro, gemmis adornant, ob adventum principis. Diversarum speci
Abbreviated transcription (Latin):
atori gr̃as agentes ad
ipsũ dñm rogeriũ prĩ¬
cipẽ campũ obtinente̾
exhilarati ꝑueniunt :
Qͥ a referã captarũ di¬
uiciarũ seriẽ. cũ nec
modꝰ. nec uarietas
ab ullo ꝑpendat.
Qͥd hostiũ occisoꝵ nu-¬
merũ : Cũ sint innu-¬
merabiles: apđ nos
uͦ ꝑ tres dies campũ obti¬
nendo. corã ipso allatiᷤᷤ
opib qđ decuit. tantũ
pͥncipẽ sibi reseruari
p̾cepit. cet̾a diuidi: sic̃
dñatꝰ et mos eiꝰdẽ curiȩ
exigit: his ꝑ actiᷤ : pͥn.¬
ceps ante se diuersarũ
sa multitudine. dõ sup¬
plicando suisq om̃ib
gr̃as agendo eo qđ dei
seruiciũ utrilit̾ sapien-¬
t᷑q ꝑ egissent : pie pat᷑¬
nitatis amore om̃s licẽ¬
ciauit: Primatibꝰ autẽ
ad ꝓpͥa redeuntibꝰ uxoribꝰ
suis ac libis uisitatis. ad
tractandũ de xp̃ianismi
utilitate cõsilio antioche¬
ne accł̃ȩ tẽpore assignato:
antiochiã reuerti p̃cepit:
Ipse uͦ cũ manifesta uictoriȩ

Expanded text:
atori gratias agendo, ad atori gratias agendo, ad ipsum dominum Rotgerium principem campum obtinentem, exhilarati perveniunt. Quid referam captarum divitiarum seriem, cum nec modus, nec varietas ab ullo perpendatur? Quid hostium occisorum numerum? Cum sint innumerabiles, apud nos ps vero per tres dies campum obtinendo, coram ipso allatis opibus, quod decuit tantum principem sibi reservari praecepit, caetera dividi, sicut dominatus et mos ejusdem curiae exigit. His peractis, princeps ante se diversarum sa multitudine, Deo supplicando, suisque omnibus gratias agendo, et quod Dei servitium viriliter sapienterque peregissent, piae paternitatis amore omnes licentiavit. Primatibus autem ad propria redeuntibus, uxoribus suis ac liberis visitatis, ad tractandum de Christianismi utilitate, concilio Antiochenae Ecclesiae, tempore assignato, Antiochiam reverti praecepit. Ipse vero cum manifesta victoriae
Abbreviated transcription (Latin):
rifer et imm̃s. diuerso mͦ
morienciũ crebriᷤᷤ sĩgul.¬
tib cõmutat᷑ Qͥd sĩgu.¬
la: Quidã diuersȩ illa¬
tionis pena neciᷤᷤ fuint
tioniᷤᷤ iaculo ꝑcussi: tͣga
uersi diffuguit: Priceps
gͥdõ deuotꝰ: ipso die per
uirtutẽ sc̃ȩ cruciᷤᷤ uictoriã
adeptꝰ ẽ: felix belli cãpꝰ
dño largiente : eidẽ aꝑitͦ:
Ipse itaq ꝓut dignũ est
cũ domesticiᷤ laude suoꝵ
ĩcãpo remanẽs. ꝓtinus
ad insequendũ cet̾os
dirigit: Qua in re:
p̃cet̾is acies beati pecri
laudis nom̃ obtinuit:
Ibi qͥdẽ planicies ita fu.¬
it parcĩ mortuis obsi¬
ta corporibꝰ parti came.¬
loꝵ cet̾oꝵq animaliũ di-¬
uicus honeratoꝵ referta
multitudine. qđ nr̃is oc-¬
cidẽdi impedim̃tũ. fugi¬
entib extitit euadẽdi su¬
do. uulnerãdo. obtrun-¬
cando. infra duo milia¬
ria ultͣ sarmitũ hostes
insecunt᷑: Tandẽ uicto¬
res reuersi. diuersa fe-¬
rendo. mittẽdo. ducẽdo.
opib honerati: dõ cre-¬

Expanded text:
rifex et immensus, diverso modo, morientium crebris singultibus commutatur. Quid singula? Quidam diversae illationis poena, necis fiunt tionis jaculo percussi, terga versi diffugiunt. Princeps igitur Deo devotus, ipso die per virtutem sanctae crucis victoriam adeptus est. Felix belli campus, Domino largiente, eidem aperitur. Ipse itaque, prout dignum est, cum domesticis laude suorum, in campo remanens, protinus ad insequendum caeteros dirigit. Qua in re, prae caeteris acies beati Petri laudis nomen obtinuit. Ibi quidem planities ita fuit partim mortuis obsita corporibus, partim camelorum caeterorumque animalium divitiis oneratorum referta multitudine, quod nostris occidendi impedimentum, fugientibus exstitit evadendi sudo, vulnerando, obtruncando, infra duo milliaria ultra Sarmitum hostes insequuntur. Tandem victores reversi, diversa ferendo, mittendo, ducendo, opibus onerati, Deo Cre
Abbreviated transcription (Latin):
dñi refecti. his armiᷤᷤ fidei
pͥmuniti : bellũ adhuc
ignorantes in sua qͥsq
tẽtoria remeauit: Prin¬
ceps uͦ suffultꝰ duuno spͣu
ante altare fusiᷤᷤ lacͥmis
deliquerat : diuinȩ mai-¬
estati se reũ tradidit: Sĩ¬
głaq sua delicta ꝓ qͣlita¬
te uł quãtitate existẽcia:
uoce uiua poͬtifici cõfess̾
ẽ: Acceptaq penitẽcia
p̃fatȩ simili: uatico dñi
uegetatꝰ. abic̃s ante ingreᷤ.¬

Expanded text:
Domini refecti, his armis fidei Domini refecti, his armis fidei praemuniti, bellum adhuc ignorantes, in sua quisque tentoria remeavit. Princeps vero suffultus divino Spiritu, ante altare fusis lacrymis deliquerat, divinae majestati se reum tradidit, singulaque sua delicta pro qualitate vel quantitate existentia, voce viva pontifici confessus est, acceptaque poenitentia praefato simili viatico Domini vegetat
Abbreviated transcription (Latin):
laudib inuigilant :
Qͥb finitiᷤᷤ: archiepͣs in utͣq
milicia uir elegantissimꝰ
et de cȩlesti et de tͣrestri
sermocinando. sic inherẽ¬
dũ t̾restri xpͣianoᷤᷤ docuit :
ut in celesti gratuita pie-¬
brato publica cõfessione
publicaq lamͣtatione om̃s
se cõtͣ legẽ dei peccasse uo¬
ce ꝓfitent᷑ unanime: Sĩgu-¬
liq delicti om̃ib qͥb infecti
fuerant abrenũciando.
cõfitẽdo dõ et poͣtifici de-¬
uotissime ꝓmiser̃ qđ in
illa aut in his similia grͣa
dei cooꝑante ⁊ꝓtegente
nũꝗͣ ampliꝰ inciderent:
Q audito: p̾sul memoratꝰ
intuẽs bonȩ uolũtatis
affectũ. nomine et sub
obtentu uerȩ penitẽciȩ
intunxit cuiq si cõtigiss&¬
et cõtra ꝑfidoᷤᷤ certamͣ in¬
gredi. nõ suis uiribꝰ p̾su¬
sumdo beneagere. & illo¬¬
rũ siue mori siue uiue¬
re: totũ dõ comitt᷑e Hi ᷤᷤ
itaq cõfirmati et poͬtifi¬
cali benedictione signa-¬
ti. corpore & sanguine

Expanded text:
laudibus invigilant. laudibus invigilant. Quibus finitis, archiepiscopus in utraque militia vir elegantissimus, et de coelesti et de terrestri sermocinando, « sic inhaerendum terrestri Christianos docuit, ut in coelesti, gratuita piebrato, publica confessione, publica lamentatione, omnes se contra legem Dei peccasse voce profitentur unanimes. Singulique delictis omnibus quibus infecti fuerant abrenuntiando, confitendo, Deo et pontifici devotissime promiserunt quod in illa, aut in his similibus, gratia Dei cooperante et protegente, nunquam amplius inciderent. Quo audito, praesul memoratus intuens bonae voluntatis affectum, nomine et sub obtentu verae poenitentiae injunxit cuique, si contigisset contra perfidos certamen ingredi, non suis viribus praesumendo bene agere, et illorum sive mori sive vivere totum Deo committere. His itaque confirmati et pontificali benedictione signati, corpore et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ab effectu sequẽtiᷤᷤ diei ꝑ-¬
pendimꝰ: His auditiꝰ: qͥdã
risere cõst̃nati antino et
re ad missa mala deflere
serio Qd singła: Licen¬
ciatiᷤᷤ baronib noctiꝰ qͥe.¬
te recreari: uocatiᷤᷤ do¬
mesticiᷤᷤ pͥnceps imꝑat.
ut assignato tͣmino ex¬
pedite fiat qđ decreue.¬
rãt: Mõstratq eis qͥd & ubi
et qͦm sit agendũ Uocatoq
secretiꝰ cãcellario. cũ eo dis¬
cernit qͥd ꝓ imminenti
negotio fieri cõueniat suꝑ
his quȩ bellatoribꝰ honeri
uidebant᷑: Hinc itaq &
inde euẽtilata causa ne-¬
cessaria : uocato camera¬
rio. uocatisq familiaribꝰ
actũ ẽ uasa p̾ciosa & om̃is
suppellex honerosa. noc.¬
te ad turrẽ artesii ep̃o cõ-¬
mdanda deferrent᷑: Se.¬
qͥt᷑ Uocant᷑ turcopuli.
uocant᷑ & famuli. Hiᷤ id
fieri imꝑat dñs subito:
edicti : ante lucẽ ad ec¬
cłam cõuenuũt: Ubi dõ
altissimo corde & ore
supplicãtes: matutiniᷤ

Expanded text:
ab effectu sequentis diei peab effectu sequentis diei perpendimus. His auditis, quidam risere consternati animo, se admissa mala deflere serio. Quid singula? Licentiatis baronibus noctis quiete recreari, vocatis domesticis princeps imperat, ut a signato termino expedite fiat quid decreverant, monstratque eis quid et ubi, et quomodo sit agendum. Vocatoque secretius cancellario, cum eo discernit quid pro imminenti negotio fieri conveniat super his quae bellatoribus oneri videbantur. Hinc itaque et inde eventilata causa necessaria, vocato camerario, vocatisque familiaribus, actum ut vasa pretiosa et omnis supellex onerosa, nocte ad turrem Artesii, episcopo commendanda deferrentur. Sequitur, vocantur Turcopuli, vocantur et famuli; his id fieri imperat dominus subito, edicti, ante lucem ad ecclesiam conveniunt, ubi Deo altissimo corde et ore supplicantes, matutinis
Abbreviated transcription (Latin):
cte et milites et pedites
ad p̃fatũ castrũ trãsmit.¬
t̾e: Decernũtq malgerũ
de altauilla cũ .xl. militibꝰ
sũmo mane ultͣ distric-¬
ta militare. et .x. militeᷤᷤ
speculatoreᷤᷤ ad turre̾ in
cacumine moͬtis positam
dirigere. ut si hostes ad
cerepũ iterũ uenerint.
ueloci eqͦ et astuto milite
pͥncipi nũciet᷑ Actũq
ẽ: P. archiepo appamien-¬
si cõsulente. ut om̃s una
facto edicto ꝑ exercitum:
ante lucẽ ad capellã cõue¬
niant. quatinꝰ ibi uita et
morib em̃dati. cibo potuq
celesti refecti. in dei seruitio
& innomine eiꝰ ut decet
milites uiuere uł mori ua¬
leãt: Fitq edictũ ilico:
Dũ hȩc agerent᷑: affuit ex¬
tra mulier lunatica. usa
his uocibꝰ. Agite. agite:
Nec diu utiq. Cras enĩ ma¬
nu hostili pͣualẽte apu.¬
tatis capitib quȩ hacte¬
nꝰ abstulistiᷤᷤ: mea mͥ regi¬
mina dimitteti:. Quȩ uer-¬
ba sp̃ui ꝓpheciȩ cõgruere.

Expanded text:
cte, et milites et pedites cte, et milites et pedites ad praefatum castrum transmittere. Decernuntque Malgerum de Altavilla cum quadraginta militibus summo mane ultra districta militare, et decem milites speculatores ad turrem in cacumine montis positam dirigere, ut si hostes ad Cereptum iterum venerint, veloci equo et astuto milite principi nuntietur. Actumque est, P. archiepiscopo Apamiensi consulente, ut omnes una, facto edicto per exercitum, ante lucem ad capellam conveniant, quatenus ibi vita et moribus emendati, cibo potuque coelesti refecti, in Dei servitio, et in nomine ejus, ut decet milites, vivere vel mori valeant. Fitque edictum illico. Dum haec agerentur, affuit extra mulier lunatica, usa his vocibus: « Agite, agite; nec diu utique. Cras enim manu hostili praevalente, amputatis capitibus, quae hactenus abstulistis, mea mihi regimina dimittetis. » Quae verba spiritui prophetiae congruere
Abbreviated transcription (Latin):
cione incõflictu exis¬
tenciũ cũ eis decernat
qͥd eadẽ nocte uł mane
fieri deceat: Uocati.:
assunt: Agit᷑ causa pͣlibata:
Auditiᷤᷤ relatoribꝰ: ut decet
militẽ animi strenuissimi:
dñs pͥor inqͥt: accedamꝰ
mane ad cerepũ. accedamꝰ
uiciniꝰ: Qđ siuenerint.
strenuitaᷤᷤ & amor dei mi¬
liciȩ qͥb ꝓmoti ulcisci sã¬
guinẽ seruoꝵ suoꝵ ueni-¬
mus: ꝑfidiȩ multitudi¬
ne̾ nõ formidet. s strenue
decertando: ttrãnoꝵ ni-¬
tat᷑ ꝑdere feritatẽ: Qđ
nͥ uenerint: sũpto cõsilio
sequenti die ad illoꝵ teͣ
in hesere. pars autͣ ab illo
loco retrograde tẽtoria
uixta rupẽ ꝓuehi cõsu-¬
luere: Pars eqͥdẽ cõsiliu
dñi salubre decreuit. et
ei fauendũ cõsuluit: Sic
fati. uoluẽdo et reuoluẽ.¬
do qͥd decens. qͥd indecẽs.
qͥd honestũ. qͥd in honestũ.
qͥd utile. qͥd ue inutile.
ocius fieri queat an nõ:
ꝓ p̃senti negocio utiliꝰ au-¬
tumãtes eligũt. eadẽ no¬

Expanded text:
tione in conflictu existione in conflictu existentium, cum eis decernat quid eadem nocte vel mane fieri deceat. Vocati adsunt, agitur causa praelibata. Auditis relatoribus, ut decet militem animi strenuissimi, dominus prior inquit: « Accedamus mane ad Cerepum; accedamus vicinius. Quo si venerint, strenuitas et amor Dei militiae, quibus promoti ulcisci sanguinem servorum suorum venimus, perfidiae multitudinem non formidet, sed strenue decertando, tyrannorum nitatur perdere feritatem. Quod nisi venerint, sumpto consilio sequenti die ad illorum teinhaesere; pars autem ab illo loco retrograde tentoria juxta rupem provehi consuluere. Pars equidem consilium domini salubre decrevit, et ei favendum consuluit. Sic facti volvendo et revolvendo quid decens, quid indecens, quid honestum, quid inhonestum, quid utile quidve inutile ocius fieri queat an non, pro praesenti negotio utilius autumantes eligunt eadem no
Abbreviated transcription (Latin):
Ultimi ueniẽtes: pͥoreᷤᷤ pͥo.¬
rib ĩ agenda milia et ui.¬
ut ueriꝰ eloqtiar. ñ appẽ¬
dicii s naturales milite.
indandis ictib et ꝓster¬
nendis hostibꝰ singłi si¬
milites fieri satagebat:
Multi tam̃ uocati in il.¬
lo cõflictu. ñ strenue
decertando. s nutu
dei resistendo: cõua
tatẽ hosttũ sole uergen.¬
te ad occafũ qͥsq tã in
castro quã et alibi affectu
nimio querit quiescendi
aditũ: Haud in merito:
lbi enĩ minus dapnũ: ma¬
ius maiori dãpno extitit:
Magis et enĩ pauꝑes ex mi-¬
nimo quã diuites ex ma-¬
ximo ledi credunt᷑: Ex
hisitaq in castro qͥdã ho¬
spitati. qͥdã in exercitũ
sero reuersi s̃: Refer̃q
curialib acta diei pͣte¬
ritȩ miliciȩ illuxisse:
Unde ut mos militũ in-¬
oleuit qͥsq cõquerit᷑
ibi noͣ fuisse Quo au-¬
dito: princeps citissi¬
meꝓpceres ad se accer-¬
siri iubet: Ut suꝑ im¬
mineti negotio ꝓ rela-¬

Expanded text:
ultum venientes, priores prioultum venientes, priores prioribus in agenda millia, et praut verius eloquar, non appenditii, sed naturales milites in dandis ictibus et prosternendis hostibus singuli similites fieri satagebant. Multi tamen vocati in illo conflictu, non strenue decertando, sed nutu Dei resistendo, convaltatem hostium, sole vergente ad occasum, quisque tam in castro quam et alibi, affectu nimio quaerit quiescendi aditum, haud immerito; ibi enim minus damnum, majus majori damno exstitit. Magis etenim pauperes ex minimo quam divites ex maximo laedi creduntur. Ex his itaque in castro quidam hospitati, quidam in exercitu sero reversi sunt. Referuntque curialibus acta diei praeteritae militiae illuxisse, unde, ut mos militum inolevit, quisque conqueritur ibi non fuisse. Quo audito, princeps citissime proceres ad se accersiri jubet, ut super imminenti negotio pro rela
Abbreviated transcription (Latin):
suo telo multiplici ꝑfo¬
rato : ui ineuitabili ĩ gru-¬
ente occidit: Nec oblitꝰ¬
suȩ matͥs filii: licet cre¬
bris lancear sagutar̃q
ictib humi pͣmeret᷑ : au¬
daciȩ tam̃ leuitate uires
resum̃do: surrexit. et en
clamauit. ad este sodaleᷤ.
adeste : subnixi militis
utribꝰ. Nec mora cõueni.¬
unt: Eiq alterũ equũ
attribuunt. qͦ ascenden¬
te. iubrato ense sociis
inqͥt: illatũ dolorẽ: uin¬
dicta posse minui Mox
illis uinctꝰ: iterũ simul
in hostes irruunt: Rob̃tꝰ
uͦ illatione sibi facta pͥo¬
ri simili. pulsat humũ.
ꝓtectꝰ dipeo: dei iuuami¬
ne uitat uitat exicium:
Qͥd de sodalibꝰ: Ictꝰ mili¬
ciȩ ꝓbabiles. qͥq suo lo¬
co densis hostiũ gregib
strenue infer̃ Aliunde
etiã: Alanꝰ eiꝰdẽ castridñs
familia domestica cõmi.¬
tatꝰ: uirilit᷑ egisse cernitͣ:
Nã hostib resistendo. urice
muri fruit᷑. et insequẽdo:
leo ꝑhibet᷑ Qͥd de cet̾is:

Expanded text:
suo telo multiplici perfosuo telo multiplici perforato, vi inevitabili ingruente, occidit, nec « oblitus matri suae filii, » licet crebris lancearum sagittarumque ictibus humi premeretur, audaciae tamen levitate vires resumendo surrexit, et ensclamavit: « Adeste, sodales, adeste, subnixi militis viribus. » Nec mora, conveniunt, eique alterum equum attribuunt; quo ascendente, vibrato ense sociis inquit, « allatum dolorem vindicta posse minui. » Mox illis junctus, iterum simul in hostes irruunt; robur vero, illatione sibi facta priori simili, pulsat humum, protectus clypeo, Dei juvamine vitat exitium. Quid de sodalibus? Ictus militiae probabiles quique suo loco, densis hostium gregibus, strenue inferunt. Aliunde etiam Alanus ejusdem castri dominus, familia domestica comitatus, viriliter egisse cernitur; nam hostibus resistendo, vice muri fruitur; et in sequendo leo perhibetur. Quid de caeteris?
Abbreviated transcription (Latin):
uocatiᷤ. quasi animo titu¬
bãtes. et quasi pungere
metuentes. t̾ga uersi fre¬
m̃do se habebãt: S res
erat tecta fraude ex in¬
dustria. ut his indiciis re-¬
mociꝰ a castris nr̃os extra-¬
here potuissent: Qđ fac-¬
tũ sepe a plurib bellato-¬
rũ cautis inspectorib
ꝓ imꝓbitate reputat᷑.
licet multociẽs ex astu¬
datiã et ingeniũ pꝰponẽ¬
tes. astrictis latĩ clipeis
palpatis lanceis. p̃ssis
calcarib ut decet mili¬
tes his simul om̃ib in
medios hostes se cõfer̃:
Ictibꝰq asꝑis militariȩ
agentes: qͦsdã ꝓst̃nut.
humi uicissim effuso
sanguine. qͦsdã cõpel¬
lunt ad tartara deuehi:
more solito ꝓbitati in¬
herendo : cũ impeturi stre-¬
nui animi. et uelocitate
eqͥ sui ferocissimi. plure
illoꝵ gregatĩ eqͥtãtes. im¬
peciit et ꝑcussit: Statĩq
in qͦdã fracta lancea: as-¬
tricto mucrone alios re-¬
ꝑcussit: Demũ et ipse a
plurib reꝑcurꝰsus. equo

Expanded text:
vocatis, quasi animo tituvocatis, quasi animo titubantes, et quasi pungere metuentes, terga versi fremendo se habebant. Sed res erat tecta fraude et industria, ut his indiciis remotius a castris nostros extrahere potuissent. Quod factum, saepe a pluribus bellatorum cautis inspectoribus, pro improbitate reputatur, licet multoties ex astudaciam et ingenium postponentes, astrictis lateri clypeis, palpatis lanceis, pressis calcaribus, ut decet milites, his simul omnibus, in medios hostes se conferunt, ictibusque asperis militarie agentes quosdam prosternunt humi, vicissim effuso sanguine, quosdam compellunt ad tartara devehi lmore solito probitati inhaerendo, cum impetu strenui animi et velocitate equi sui ferocissimi, plures illorum gregatim equitantes impetiit et percussit, statimque in quadam fracta lancea, astricto mucrone alios repercussit; demum et ipse a pluribus repercussus, equo
Abbreviated transcription (Latin):
ctent᷑ aut̃ ut ipsi multi¬
tudine exercitꝰ głosi hab̃en.¬
tur: et nos asolita ꝓbita¬
te repulsi timore multi¬
tudiniᷤᷤ : defecisse uidem:
Qđ in breui ñ ui illiꝰ multi.¬
tudiniꝰ. s cõmissiᷤ et scele.¬
rib nr̃is ex igẽtibꝰ. iusto dĩ
iuditio in nob̃ cõpletũ est.
ut paulopꝰ ñ exme s nu.¬
tu et auxilio dñi dictãte:
edissere conabor Priꝰ aut̃
ne ꝓlixitate uerboꝵ ui-¬
dear rei ordinẽ pͣterisse:
seqͥt᷑: Primateᷤᷤ ad cere¬
pu circũcirca seducẽdo:
milites cerebitas manũq
pedestrẽ illiꝰ castri. et qͦs¬
dã ex nr̃is qͥ nocte illuc
ierant. more ꝓpugnato¬
rũ ꝓpe se qͣsi bello eos
lascessentes. subito ĩspi¬
ciũt: Qͥb inspectiᷤ: ho¬
stes licet seragĩta mili¬
b militũ uł ultra ualla¬
ti uident᷑: retentiᷤᷤ tam̃ ab¬
enis ac de parte pendula
sũptis arcub parmisq
ab humeriꝰᷤ ad brachia.
abrachiis ad pectora re¬

Expanded text:
ctentur autem, ut ipsi multictentur autem, ut ipsi multitudine exercitus gloriosi haberentur, et nos a solita probitate repulsi timore multitudinis defecisse videremur. Quod in brevi, non vi illius multitudinis, sed commissis et sceleribus nostris exigentibus, justo Dei judicio, in nobis completum est, ut paulo post, non ex me, sed nutu et auxilio Dei dictante, edisserere conabor. Prius autem, ne prolixitate verborum videar rei ordinem praeteriisse, sequitur; primates ad Cereptum circum circa se ducendo milites Cerebitas manumque pedestrem illius castri, et quosdam ex nostris, qui nocte illuc ierant more propugnatorum prope se, quasi bello eos lacessentes, subito inspiciunt. Quibus inspectis hostes, licet 60 millibus militum vel ultra, vallati viderentur, retentis tamen habenis, ac de parte pendula sumptis arcubus, parmisque ab humeris ad brachia, a brachiis ad pectora re
Abbreviated transcription (Latin):
torsimꝰ: Agrũ inquã san-¬
guindꝰ et re et nomine :
auulgo nũcupatũ: Ubi
aliquãdiu inmorãtes. de
die. indiẽ uictꝰ potꝰͦq na¬
turalis indigencia coacti:
ñ ui hostiũ nob illata.s
raritate utriꝰq in illiꝰ lo-¬
cis exigẽte : mittebamꝰ
alio ubi et unde intꝰ et ex¬
tra castra existentes: pos¬
semꝰ indigenciã expellere :
Tũc qͦq ad castra extͣa muni-¬
Qđ hostiũ turmaᷤ : dtu ñ la-
tes qͣsi ꝓpriis ocłis inspe-¬
xissent. lucide intẽdebãt:
Ipsi itaq dolosȩ callidita¬
tiᷤ uiri. ut dissimularent
qđ moliebant᷑. uidelicet
ex insꝑato nos inuade:
palã ordinatiᷤ aciebꝰ ab ili¬
oribꝰq p̾ludio iã p̾missis.
qͣsi obsessuri cerepũ spec¬
tatũ ueniũt: Ob hoc utiq
ut spectent: et spectent᷑:
Spectent inquã : ext̃as mea.¬
tuũ parteᷤ. & int̾ioꝵ cal-¬
liũ accessꝰ. qͥb sibi tuciꝰ.
et nr̃is dãpnosiꝰ: pͥncipẽ
aggredi potuissent: Spe-¬

Expanded text:
torsimus. Agrum, inquam, santorsimus. Agrum, inquam, sanguinis, et re, nomine a vulgo nuncupatum ubi aliquandiu immorantes, de die in diem victus potusque naturalis indigentia coacti, non vi hostium nobis illata, sed raritate utriusque in illis locis exigente, mittebamus alio ubi et unde, intus et extra castra existentes, possemus indigentiam expellere. Tunc quoque ad castra extera muniQuod hostium turmas diu non latutes, quasi propriis oculis inspexissent, lucide intendebant. Ipsi itaque dolosae calliditatis viri, ut dissimularent quod moliebantur, videlicet ex insperato nos invadere, palam ordinatis aciebus, habilioribusque praeludio jam praemissis, quasi obsessuri Cereptum, spectatum veniunt, ob hoc itaque ut spectent, et spectentur. Spectent, inquam, exteras meatuum partes, et interiorum callium accessus, quibus sibi tutius, et nostris damnosius principem aggredi potuissent; spe