comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃c̃ forte actalꝰ eunienis filius moriens. cesta¬
ĩnto pplm romanũ imꝑio asiȩ succede here¬
dem iusserat. Gracchꝰ grͣam ppli p̃cio appe¬
cens. legem tulit. uti pecuna quȩ fuiset
actali ppło distribueret᷑. Obsistente trasica
etrã pompeiꝰ spopondit se gracchũ eũ pͥmun
magistratũ adissoe accusaturũ. Gracchꝰ cum
eniteretur ut ipse tribunꝰ militũ subsequente
anno ꝑmaner&e. cũq comitioꝵ die seditio¬
nes popłi accendent auctore nasica ĩflãma¬
ta nobilitas. fragn̾itis subsellioꝵ plebem fu¬
gauit. G racchus ꝑ gradꝰ qui st̾ suꝑ calpur¬
niũ fornice̾ detracto ad miniculo fugiens.
ictꝰ fragn̾ito subsellii corruit. Iursusq
assurgens. alio ictu claue cerebro impacte
ex animatꝰ ẽ. Pucenti p̾cerea in ea seditio¬
ne int̾fecti: eoꝵq corꝑa intiberĩ ꝓiecta
belli seruilis contagio: multas late in¬
fecit ꝓuincias. Mã exmuiturnis: ccͣce. l.

Expanded text:
tunc forte Attalus, Eumenis filius, moriens testatunc forte Attalus, Eumenis filius, moriens testamento populum Romanum imperio Asiae succedere heredem iusserat. Gracchus gratiam populi pretio adpetens legem tulit, uti pecunia, quae fuisset Attali, populo distribueretur. obsistente Nasica etiam Pompeius spopondit se Gracchum, cum primum magistratu abisset, accusaturum. Gracchus cum eniteretur, ut ipse tribunus plebi subsequenti anno permaneret, cumque comitiorum die seditiones populi accenderet, auctore Nasica inflammata nobilitas fragmentis subselliorum plebem fugauit. Gracchus per gradus, qui sunt super Calpurnium fornicem , detracto amiculo fugiens ictus fragmento subsellii conruit rursusque adsurgens alio iota clauae cerebro inpactae exanimatus est. ducenti praeterea in ea seditione interfecti eorumque corpora in Tiberim proiecta belli seruilis contagio multas late infecit prouincias. nam et Minturnis CCCCL
Abbreviated transcription (Latin):
mantiã gesta st̃: apud romã grecoꝵ sediti¬
ones agitabantur. Scipio au cũ delata nu¬
mantia cet̾as hispanie gentes pace cõponer&.
thireũ quendã celticũ principem consuluit.
quo oꝑe numantia aut priꝰ inuicta durasso&.
aut pꝰ fuiss&e euersa. Uhireus respondit.
Pon cordia inuicta: discordia exitio fuit. Qd
romani tã qͣm sibi ac de se dictũ: exempli
loco acceper̃. Quippe: quibꝰ ia de seditionibꝰ
discordantis tocius urbis nunttabatur. Ear¬
thagine tiumantiaq deleta: orit᷑ apud
romanos utilis de pusione conlatio: & orit᷑
in famis de ambitione contẽptio Gracchus
cribunꝰ plebis iratꝰ nobilitati. cur uiteraue¬
tores numantini federis notatꝰ ee̾t. agrum
a pͥuatis eatenꝰ possessũ. popło diuidistatu¬
it. Oet auo tribuno plebi obsistenti adeinte
imꝑiũ. & successorem mintitũ dedit. Ihis
causis. senacu ira. ppłm suꝑbia inuasit. Et

Expanded text:
mantiam gesta sunt, apud Romam Gracchorum seditimantiam gesta sunt, apud Romam Gracchorum seditiones agitabantur. Scipio autem cum deleta Numantia ceteras Hispaniae gentes pace conponeret, Thyresum quendam, Celticum principem, consuluit, qua ope res Numantina aut prius inuicta durasset aut post fuisset euersa. Thyresus respondit: concordia inuicta, discordia exitio fuit. quod Romani tamquam sibi ac de se dictum exempli loco acceperunt, quippe quibus iam de seditionibus discordantis totius Vrbis nuntiabatur. Carthagine Numantiaque deleta moritur apud Romanos utilis de prouisione conlatio et oritur infamis de ambitione contentio. Gracchus tribunus plebi iratus nobilitati, cur inter auctores Numantini foederis notatus esset, agrum a priuatis eatenus possessum populo diuidi statuit. Octauio tribuno plebi obsistenti ademit imperium et successorem Minucium dedit. his causis senatum ira, populum superbia inuasit. ac
Abbreviated transcription (Latin):
certam̃. & usq ad ꝑiculũ romanoꝵ fuit.
terũq romani pugnare se adufũ numanti¬
nos fugiendo ꝓ bauissent: nͥ sub scipione
pugnassent. Iumantini int̾fectis suoꝵ fortis¬
simis bello cedunt: cõpositis tam̃ ordinuibꝰ nec
sic̃ fugientes ĩurbem reu̾tunt᷑. T orꝑa int̾fec¬
toꝵ ad sepultura oblata acciꝑe noluer̃. no¬
uissima spe desꝑationis in morte̾ om̃s destina¬
ti. clausam urbe̾ ipsi introrsũ succender̃. euuc¬
tiq parit᷑ ferro. ueneno atq igne consũpti
st̃. Iomani nichil exchis penitꝰ habuere uie¬
tis: p̃ter securitatẽ suã. Meq enĩ eu̾sa numan¬
tia uicise se magis numnantinos qͣm euasisse
duxer̃. Unũ numantinũ uctoris cathena
ñ tenuit. unde tũ phũ dederit roma. non ui¬
dit. Aurũ && argentũ qđ igni suꝑ e̾ẽ potuis¬
soe apud pauꝑes ñ fuit: arma or uestes ignis
absũpsit. Igit᷑ ea tẽpestate cũ hec apud nu¬

Expanded text:
certamen et usque ad periculum Romanorum fuit, certamen et usque ad periculum Romanorum fuit, iterumque Romani pugnare se aduersum Numantinos fugiendo probauissent, nisi sub Scipione pugnassent. Numantini interfectis suorum fortissimis bello cedunt, conpositis tamen ordinibus nec sicut fugientes in urbem reuertuntur, corpora interfectorum ad sepulturam oblata accipere noluerunt. nouissima spe desperationis in mortem omnes destinati clausam urbem ipsi introrsum succenderunt cunctique pariter ferro ueneno atque igne consumpti sunt. Romani nihil ex his penitus habuere uictis praeter securitatem suam; neque enim euersa Numantia uicisse se magis Numantinos quam euasisse duxerunt. unum Numantinum uictoris catena non tenuit; unde triumphum dederit, Roma non uidit; aurum uel argentum, quod igni superesse potuisset, apud pauperes non fuit; arma et uestem ignis absumpsit. Igitur ea tempestate, cum haec apud Nu
Abbreviated transcription (Latin):
exercendi ruris cõmodo cũ bello p̾merentur
incluseruit: ipsi arce̾ paruã natura munitã
optinentes. Ilio quit: tantã paucitate̾ ho¬
minũ. tã amplũ urbis spatiũ. ñ munire ma¬
gis qͣm ꝓdere uidebat᷑. Igit᷑ conclusi diu nu¬
mancini. & fame trucidati. deditionem sui ob¬
tuler̃. si tolerabilia uderent᷑. S epe etia oran¬
tes iuste pugne facultatẽ: ut tãquã uiris mo¬
ri licer&. Ndultimũ oñis duobꝰ subito portis
eruper̃. larga priꝰ potione usi : ñ uini. cuiꝰ
ferax is locꝰ non est. s sueo tritici ꝑ artem con¬
fecto: quẽ sucũ. acale faciendo celiã uoeant.
Huscitat᷑ enĩ ignea illa uis germinis. madefac¬
te frugis. ac deinde siccat᷑. & pꝰ infarinã re¬
dacta. molli suco admiscet᷑. cui ferm̃to.
sapa̾r austeritatis. & calor ebrietatis ad dit᷑.
H ac igitur potione pꝰ longã famen recales¬
centes: bello sese optulerunt. Atror diu

Expanded text:
exercendi ruris commodo cum bello premerentur, exercendi ruris commodo cum bello premerentur, incluserint, ipsi arcem parvam natura munitam obtinentes; alioquin tantam paucitatem hominum tam amplum urbis spatium non munire magis quam prodere uidebatur. igitur conclusi diu Numantini et fame trucidati deditionem sui obtulerunt, si tolerabilia iuberentur, saepe etiam orantes iustae pugnae facultatem, ut tamquam uiris mori liceret. nltime omnes duabus subito portis eruperunt, larga prius potione usi non uini, cuius ferax is locus non est, sed suco tritici per artem confecto, quem sucum a calefaciendo caeliam uocant. suscitatur enim igne illa uis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscetur , quo fermento sapor austeritatis et ealor ebrietatis adicitur. hac igitur potione post longam famem recalescentes bello sese obtulerunt. atrox din
Abbreviated transcription (Latin):
tiuq retinentis. tandem indignatꝰ inhostem
rediit. & quẽ fugiebat fugere cõpulit. Dif
ficilis tc̃ in relatu fides. uumrantinos in pelatu
effugauere: & fugientes eos uidere romani.
Unde quãuis scipio qr p̾ter spem accidat. letatꝰ.
dendũ non ẽẽ ꝓfessus est. Itaq scipio insis¬
tendũ inopinatis ꝓuentibꝰ censuit. urbem ip¬
sã obsidione conclusit. fossa etiã circũdedit.
cuiꝰ latitudo pedũ decẽ: altitudo.xx. fuit.
Ipsũ deinde uallũ sudibꝰ ꝑstructũ. erebris tur¬
ribꝰ cõmuniuit. ut si qua ab erũpente hoste
in eu̾ tẽptaretur irruptio: ia ñ quasi obses¬
sor cũ obsesso. s uersa uice. obsessus cũ obsesso¬
re pugnar&. Numantia au intumulo si¬
ta haut ꝓcul aflumine durio tria milia
passuũ ambitu muri amplexa uidebatur.
quãuis aliqui asserant eam & paruo situ &
sine muro fuisse. Uñde credibile. q hoc es pã¬
cii cus alendoꝵ custo diendoꝵq peccoꝵ uł eciã

Expanded text:
nuque retinentis tandem indignatus in hostem nuque retinentis tandem indignatus in hostem rediit et quem ficilis tunc in relatu fides, Numantinos et fugavere, et fugientes videre Romani. Unde quamvis Scipio, quia praeter spem acciderat, laetatdendum non esse, professus est. Itaque Scipio insistendum inopinatis proventibus censuit, urbem ipsam obsidione conclusit, fossa etiam circumdedit: 302 cujus latitudo pedibus decem, altitudo viginti fuit. Ipsum deinde vallum, sudibus praestructum, crebris turribus communivit: ut si qua ab erumpente hoste in eum tentaretur irruptio; jam non quasi obsessor cum obsesso, sed versa vice obsessus cum obsessore pugnaret. Numantia autem in tumulo sita, haud procula flumine Durio, tria millia passuum ambitu muri amplexabatur; quamvis aliqui asserant eam et parvo situ et sine muro fuisse. Unde credibile est, quod hoc spatii cura alendorum custodiendorumque pecorum, vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
NNO ab urbe condita de.xxͦx: cum
dã furculas pudorem romanȩ frontis hone¬
rar&. scipio africanꝰ cũ assensi om̃ũi cobu
sul creatꝰ. atq ad oppugnandã numantiã
cũ exercita missus est. Iuinantia au citeri¬
oris hispaniȩ haue ꝓcul auaccheis & canta¬
bris in capite gallicie sita: ultima celtibe
deribꝰ affecit. Igit᷑ scipio africanꝰ hispania
ingressus: ñ se ilico ingessit hostibꝰ. ut qͣsi
in cautos circũuenir&: sciens nũqͥm id genꝰ
hominũ adeo inociũ corꝑeatq animo re¬
solui: ut ñ ipsa qualitate habitudinis sue ap¬
paratꝰ alioꝵ p̾celler&. s aliqͥndiu milttem.
suũ in castris uelut inscolis exercuit. R eũ
parte estatis totãq hiemen ne adceͣptata q̃¬
dem pugna transegiss&: sic qͦq parũ ꝓpe¬
modũ hac ꝓfecit industria. Nãq uͥ copia pug¬
nandi facta ẽ: exercitꝰ romanꝰ oppress im¬
petu numantinoꝵ. t̃ga conuerut. s in cre¬
patione & minis obiectantis sese consulis. ma¬

Expanded text:
nno ab Urbe condita 620, cum dam furculas, pudorem Romanae frontis oneraret, Scipio Africanus consensu omniugnandam Numantiam cum exercitu missus est. Numantia autem citerioris Hispaniae, haud procul a Vaccaeis et Cantabris in capite Gallaeciae sita, ultima Celtiberderibus adfecit. igitur Scipio Afrioanus Hispaniam ingressus non se ilico ingessit hostibus, ut quasi incautos circumueniret, sciens numquam hoc genus hominum adeo in otium corpore atque animo resolui, ut non ipsa qualitate habitudinis suae apparatus aliorum praecelleret, sed aliquamdiu militem suum in castris uelut in scholis exercuit. et cum partem aestatis totamque hiemem ne adtemptata quidem pugna transegisset, sic quoque parum propemodum hac profecit industria. namque ubi copia pugnandi faota est, exercitus Romanus oppressus impetu Numantinorum terga conuertit; sed increpatione et minis obiectantis sese consulis ma
Abbreviated transcription (Latin):
adeptꝰ. tenuit annis quattuor. Hic sacer¬
dos heliogabali tẽpli: nullã sui nisi stuproꝵ
& flagitioꝵ tociꝰq obscenitatis causa. infa¬
mens memoriã reliqͥt. N umultu au̾ mili¬

Expanded text:
adeptus, tenuit annis quatuor. Hic sacerdos Heliogabali templi, nullam sui nisi stuprorum et flagitiorum totiusque obscenitatis infamem satis memoriam reliquit. Tumultu autem mili
Abbreviated transcription (Latin):
ente rediens. uiͦii. idꝰ ianuarias urbem tri¬
plici triumpho ingressꝰ est. At tu pͥmum
ipseiani portas sopttis fiuttisq omͣibꝰ bellis
ciulibꝰ ctã sit. Ihoc die pͥmũ augustꝰ consa¬
lutatꝰ est. Qđ nomͣ cunctis antea inuuola¬
tũ: & usq ad nunc cet̾is in ausũ. ⁊ dm̃s tan¬
tũ orbis licite usurpatuͣ. apicem declarat
imꝑii. Atq ex eadeui die sumima rerũ
ac potestatum peues unu̾ ẽẽ cepit & itan¬
sit. qđ greci monarchia uocant. I orro
aũ himc ẽẽ eundem diem. hoc est.uii.
idꝰ ianuartas. qͦ nos epiphatuã. hoc est ap¬
padionẽ siue matuf estationie̾ dñici sacra¬
m̃ͣti obseruamꝰ. nemo credentiũ. siue etiã
fidei contradicentiũ nescit. De quo nrͣe is¬
tiꝰ fi delissime obseruationis sacramto ubius
nc̃ dicere. nec ratio nec locꝰ flagitat. ut &
querentibꝰ reseruasse. & negligentibꝰ ñ
ingessisse uideamur. Ioc aũ fideliter cõ¬

Expanded text:
ente rediens, VIII idus Ianuarias Vrbem triente rediens, VIII idus Ianuarias Vrbem triplici triumpho ingressus est ac tunc primum ipse Iani portas sopitis finitisque omnibus bellis ciuilibus clausit. hoc die primum Augustus consalutatus est; quod nomen, cunctis antea inuiolatum et usque ad nunc ceteris inausum dominis, tantum Orbis licite usurpatum apicem declarat imperii, atque ex eodem die summa rerum ac potestatum penes unum esse coepit et mansit, quod Graeci monarchiam uocant. Porro autem hunc esse eundem diem, hoc est VIII idus Ianuarias, quo nos Epiphania, hoc est apparitionem siue manifestationem Dominici sacramenti, obseruamus, nemo credentium siue etiam fidei contradicentium nescit. de quo nostrae istius fidelissimae obseruationis sacramento uberius nunc dicere nec ratio nec locus flagitat; ut et quaerentibus reseruasse et neglegentibus non ingessisse uideamur. hoc autem fideliter com
Abbreviated transcription (Latin):
frustra cesare etiã psillos ad mouente. qui
ęsar alexcandria urbe omiũ opͣul entissima.
& marcima: uictor potitꝰ est. Nã & roma
uitantũ opibꝰ eiꝰ aucta est. ut ꝓpt̾ habun¬
dantiã pecuniarũ duplicia quã usq adid
fuerant possessionũ aliarũq rerũ uenaliũ
p̾cia statuerentur. O ccisi st̃ iussu cesaris.
maior antonii filiꝰ & publiꝰ cauidiꝰ infestis¬
simꝰ quidem semꝑ cesari. s & autonio infidꝰ
& cassiꝰ pulit̾isis. ultunia uolati patris cęsa¬
ris uictima. & qͥntꝰ. ouiniꝰ. Ob ea̾ maxi¬
me nota qđ obscenissime lanificio textri¬
noq reginȩ. senator popłi romani p̾esse ñ
erubuerat. De in cȩsar pedestribꝰ copiis.
insy riã uenit. Deinde iasiã. ad hib̾ua
concessit. ac pꝰ ꝑ greciã brundisiũ ꝑuectꝰ est.
NNo ab urbe condita. dcc. xͦx uͦ.
ipso imꝑatore cȩsare augusto quinqͥes.
& lucio apuleio consulibꝰ. cęsar uictor ab ori¬

Expanded text:
frustra Caesare etiam Psyllos admouente. qui frustra Caesare etiam Psyllos admouente. qui Caesar Alexandria, urbe omnium longe opulentissima et maxima, uictor potitus est. nam et Roma in tantum opibus eius aucta est, ut propter abundantiam pecuniarum duplicia quam usque ad id fuerant possessionum aliarumque rerum uenalium pretia statuerentur. occisi sunt iussu Caesaris maior Antonii filius et P. Canidius, infestissimus quidem semper Caesari sed et Antonio infidus, et Cassius Palmensis, ultima uiolati patris Caesaris uictima, et Q. Ouinius ob eam maxime notam, quod obscenissime lanificio textrinoque reginae senator populi Romani praeesse non erubuerat. dehinc Caesar pedestribus copiis in Syriam uenit, deinde in Asiam ad hiberna concessit ac post per Graeciam Brundisium peruectus est. Anno ab Vrbe condita DCCXXV ipso imperatore Caesare Augusto quinquies et L. Apuleio consulibus Caesar uictor ab Ori
Abbreviated transcription (Latin):
gallus p̃missꝰ acesare. quattuor legiones
quas autoniꝰ apud cyrinas p̾sidii loco cons¬
tituerat. susceptt infidem. Atq inde
parathoniũ pͥmã eg ypti libieq partis eiui¬
tarem. uicto cepit antonio: ipsumq conti¬
nuo apuel pharum uicit. Antoniꝰ equestre
aduers cesarem bellũ mniit: in eo qͦq nisera¬
bilit̾ uictꝰ aufugit. K alendisserctilibꝰ pͥ¬
ma luce antonius cũ adinstruetdã classem
in.portũ descender&. subito uniuerse ua¬
ues ad cęsarem transier̃. Q ũq unico p̾sidio
spoliatꝰ eẽt : trepidꝰ sese cũ paucis recepit ĩ
regia. Ueuide uinuiente cesare turbata¬
q ciuitate. idem antoniꝰ sese ferro transuer¬
bauit. ac semianimis ad cleo patrã in mo¬
nunttũ ini quo se illa mori certa condide¬
rat. ꝑ latꝰ est. E leopatra pꝰ quã se ad tri¬
umphum seruari intellexit  morte̾ uolun
tariã. serpentis ut putatur morsu insinis¬
tro tacta brachio. ex aniis inuenta ẽ.

Expanded text:
Gallus, praemissus a Caesare, quatuor legiones, Gallus, praemissus a Caesare, quatuor legiones, quas Antonius apud Cyrenas praesidii loco constituerat, suscepit in fidem: atque inde Paraetonium, primam Aegypti a Libyae parte civitatem, victo cepit Antonio, ipsumque continuo apud Pharum vicit: Antonius equestre adversus Caesarem bellum iniit; in eo quoque miserabiliter victus aufugit. Kalendis Sextilibus pma luce Antonius, cum ad instruendam classem in portum descenderet, subito universae naves ad Caesarem transierunt. Cumque unico praesidio spoliatus esset, trepidus se cum paucis recepit in regiam. Deinde imminente Caesare, turbata ciuitate idem Antonius sese ferro transuerberauit ac semianimis ad Cleopatram in monumentum, in quod se illa mori certa condiderat, perlatus est. Cleopatra postquam se ad triumphum seruari intellexit, uoluntariam mortem petens, serpentis, ut putatur, morsu in sinistro tacta bracehio exanimis inuenta est,
Abbreviated transcription (Latin):
cellens. Na dece pedũ altitudine. a mari
ab erant. Is amosũ & magnu̾ hoc bellũ.
apud actium fuit. ab hora quinta. usq
ad horã septimã. incerta uincdndi spe. gra¬
uissime utrĩq cȩdes actȩ : reliquũ dici cũ
subsequente nocte. inuictoriã cesaris de¬
clinauit. P rior regina eleo patra cũ. lx.
uelocissimis nauibꝰ fugit. Esntoniꝰ quoq
detracto insigni p̃torie naius: fugicitẽ
secutꝰ uxcorem est. Illucescente iã die: ce¬
uulnerata sc̃: equibꝰ mille. inter curandũ
defecer̃. Antonius & cleopatra cõmunes
liberos cum parte regiegaze. adrubrũ
mare p̾mittendos censuer. Ipsi p̃sidiis
circa duo ȩgypti cornua pelusium pha¬
rethoniũq dispositis. classem & copias
instaurando bello parauerunt.
uenit. Ibi orbis t̾rarũ p̾sidia. duusis le¬
gionibꝰ composuit. ¶nde insyriã pfetꝰ.
mox pelusium adiit. uͥ ab autonianis p̃¬
sidiis. ultro susceptꝰ est. nterea corneliꝰ

Expanded text:
aecellens, nam decem pedum altitudine a mari aecellens, nam decem pedum altitudine a mari aberant. famosum et magnum hoc bellum apud Aotium fuit. ab hora quinta usque in horam septimam incerta uincendi spe grauissimae utrimque caedes aotae; reliquum diei cum subsequente nocte in uictoriam Caesaris declinauit. prior regina Cleopatra cum LX uelocissimis nauibus fugit; Antonius quoque detracto insigni praetoriae nauis fugientem secutus uxorem est. inlucescente iam die uicvulnerata sunt, e quibus mille inter curandum defecerunt. Antonius et Cleopatra communes liberos cum parte regiae gazae ad Rubrum mare praemittendos censuerunt. 439 Ipsi praesidiis circa duo Aegypti cornua, Pelusium Paraetoniumque, dispositis, classem et copias instaurando bello paraverunt. venit, ibique orbis terrarum praesidia, divisis legionibus, composuit. Inde in Syriam profectus, mox Pelusium adiit; ubi ab Antonianis praesidiis ultro susceptus est. Interea Cornelius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectꝰ est. Agrippa uͦ p̃missus acesare.
multas onerarias naues frumͣto atq
armis graues. ab egypto. asyria asi¬
aq ad subsidiũ antonio uenientes cepit
agratoq pelopenensiti sini. motho¬
nã urbem ualidissimo autoniano p̾si¬
dio mnunitã. expugnauit. Inde cor¬
exran cepit. fugientes nauali p̾lio
ꝑsecutꝰ ꝓfligauit. multisq rebꝰcru¬
entissime gestis. a dcesarem tienit.
Antoniꝰ defectu & fame militũ suoꝵ ꝑ
motꝰ. bellũ maturare insticuit. Ie repen¬
te iustructis copiis. ad cęsaris castra pcessit.
& uictꝰ est. Tercio pꝰ pugnã die. antoniꝰ
castra ad actium transtulit. nauali pͥcio
decertare paratus Mucente &.x.
rostrate fuere cesaris naues. &. xetc.
sine rostris triremes. uelocitate liburni¬
cis pares. & octo legiones classis suꝑpostte
absq cohortibꝰ quinq p̃toriis. Q lassis an¬
tonii. centum. lie̾x. nauiũ fuit. quantũ
tumero cedens: tantũ magnitudine pͥ¬

Expanded text:
profectus est. Agrippa nero praemissus a Caesare, profectus est. Agrippa nero praemissus a Caesare, multas onerarias naues frumento atque armis graues ab Aegypto Syria Asiaque ad subsidium Antonio uenientes cepit peragratoque Peloponnensium sinu Mothonam urbem ualidissimo Antoniano praesidio munitam expugnauit. inde Corcyram cepit; fugientes nauali proelio persecutus profligauit multisque rebus cruentissime gestis ad Caesarem uenit. Antonius defectu et fame militum suorum permotus bellum maturare instituit ac repente instructis copiis ad Caesaris castra processit et uictus est. tertio poet pugnam die Antonius castra ad Actium transtulit, nauali proelio decernere paratus. ducentae triginta rostratae fuere Caesaris naues et triginta sine rostris, triremes uelocitate Liburnicis pares et octo legiones classi superpositae, absque cohortibus quinque praetoriis. classis Antonii centum septuaginta nauium fuit, quantum numero cedens tantum magnitudine pr
Abbreviated transcription (Latin):
reparabat. cũ paucis ad se uenire Pom¬
peius fugiens. atito᷑ fortunio antoni¬
anis clucibꝰ sepe t̃restri nauali bello cap¬
tꝰ & uictꝰ : ac pꝰ paululũ int̾fectꝰ est.
Cȩsar illiricũ. pannoniã. partẽq italie
bellis sub egit. & domuit.
Ntoniꝰ artabanem armeniȩ re¬
gem & ꝓlitione & dolo cepit.
uem argentea cathena uinctũ.
ad confessionem thesauroꝵ regioꝵ
coegit. E xpugnatoq oppido in quo
conditos e̾ẽ ꝓdiderat. magnã uĩ au¬
ri argentiq abstulit. Q ua elatꝰ pe¬
cunia : denuntiari bellum cęsari atq
obtauie sorori cesaris udcori suȩ repͥu¬
diũ indici uissit. & el eo patrã c exa¬
lexandria occurrere imperauit
Ipse actium ubi classem constitue¬
rat. ꝓfectꝰ: cuͣ ꝓpe t̾ciã parte̾ remi¬
gum fame ab suptã offendiss&: nichil
motꝰ. renu inquit. modo salui suit.
nã remiges non deerunt. quo adusq
rostratis nauibꝰ abrundisio in epiruͣ

Expanded text:
reparabat, cum paucis ad se uenire. Pomreparabat, cum paucis ad se uenire. Pompeius fugiens a Titio et Furnio Antonianis ducibus saepe terrestri naualique bello tus et captus, ac post paululum interfectus est. Caesar Illyricum, Pannoniam partemque Italiae, bellis subegit et domuit, ntonius Artabanem, Armeniae regem, proditione et dolo cepit; quem argentea catena vinctum ad confessionem thesaurorum regiorum coegit. Expugnatoque oppido, in quo conditos esse prodiderat, magnam vim auri argentique abstulit. Qua elatus pecunia, denuntiari bellum Caesari, atque Octauiae, sorori Caesaris , uxori suae, repudium indici iussit et Cleopatram sibi ex Alexandria occurrere imperauit. ipse Actium ubi classem constituerat profectus, cum prope tertiam partem remigum fame absumptam offendisset, nihil motus remi, inquit, modo salui sint; nam remiges non deerunt, quoad Graecis triginta rostratis nauibus a Brundisio. in Epirum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓaccipiendis agris tumultꝰ excitauer̃.
Q cęsar animo ingens: .xcxx. milia mi¬
litum ex auctoritauit. triginta nulia
seruoꝵ dominis restituit. E ex milia qꝵꝵ
dñi ñ extab̾ant. in cruce egit. Ouans
urbem ingressus: ut in ꝑpetuũ tribuni¬
tiȩ potestatis eẽt. asenatu decretũ est:
IHis diebꝰ tranftiberĩ etab̃na meritoria.
fons olei exundauit: ac ꝑ totũ diem
largissimo riuofluteit. Antoniꝰ uero
pꝰ qͣm araxĩ transmisit: omibꝰ undiq ma¬
lis circunuentꝰ. uix tandem antiochiam
cũ paucis rediit. Na cũ multitudine eqͥ¬
tũ & sagittarioꝵ ab om̃ibꝰ pͣlis que plu¬
ra tẽptauit. uictꝰ semꝑ esfugerit. tũ
p̾terea incertis et ignotis regio¬
nibꝰ & locis impeditꝰ. grauissima
fame adnefandos cibos coactꝰ est.
Plurimi milituͣ sese hostibꝰ deͣder̃.
tide ingretiã transiit. iussitq pom¬
peiũ qui uictꝰ acęsire exercitũ bellu̾q

Expanded text:
pro accipiendis agris tumultus excitauerunt; pro accipiendis agris tumultus excitauerunt; sed Caesar, animo ingens, uiginti milia militum exauctorauit, triginta milia seruorum dominis restituit, sex milia, quorum domini non exstabant, in crucem egit. ouans Vrbem ingressus ut in perpetuum tribunioiae potestatis esset, a senatu decretum est. his diebus trans Tiberim e taberna meritoria fons olei terra exundauit ac per totum diem largissimo riuo fluxit. Antonius uero postquam Araxim transmisit, omnibus undique malis circumuentus, uix tandem Antiochiam cum paucis rediit. nam cum multitudine equitum et sagittarum ab omnibus proeliis, quae plura temptauit, uictus semper effugerit tum praeterea incertis et ignotis regionis locis impeditus grauissima fame ad nefandos cibos coactus est; plurimi militum sese hostibus dediderunt. inde in Graeciam transiit iussitque Pompeium, qui uictus a Caesare exercitum bellumque
Abbreviated transcription (Latin):
uendicante. ppꝰ dies paucos: agrippa ius¬
su cęsaris alitore cu acie instructaꝓs¬
pectantis. atrocis simo nauali pͣlio
legionũ insolentia tumens. cũ messanam
militibꝰ ꝑmissam diripuissoe: ipsũ cesare̾
ad se uenientẽ semel atq iterũ spreuit.
ac potiꝰ telis appeti iussit. quȩ ille collec¬
ta in leuũ brachiu̾ lacerna repellendo
uitauit. Mode ĩmisso eqͦ adsuos reuersꝰ.
instructo exercitu aduers lepidũ ueniens.
plurimas legiones lepidi paucis int̾fec¬
tis. transire insuã partẽ compulit. Ie¬
pidꝰ tandem intelligens : quo uanitassua
tender& deposito palucdamͣto. assũp¬
taq ueste pura. supplex cesarifactꝰ.
uitã & bona impetrauit. ꝑpetuo quidem
emendatꝰ excilio.
auriꝰ cȩsaris p̃fectꝰ. tota pene siciliã
ferro ꝑtemptatã cont̾ritãq infidẽ
recepit. Q uadraginta & quattuor le-¬
giones: sub uniꝰ tc̃ imꝑio cȩsarisẽrant.
Milites multitudine ferociores. quosdã

Expanded text:
uindicantem. post dies pauoos Agrippa iusuindicantem. post dies pauoos Agrippa iussu Caesaris a litore cum acie instructa prospectantis atrocissimo nauali proeli uiginti legionum insolentia tumens cum Messanam militibus permissam diripuisset, ipsum Caesarem ad se uenientem semel atque iterum spreuit ac potius telis adpeti iussit. quae ille collecta in laeeuum bracchium lacerna repellendo uitauit; mox inmisso equo ad suos reuersus, instructo exercitu aduersus Lepidum ueniens, plurimas legiones Lepidi paucis interfectis transire in suam partem conpulit. Lepidus tandem intellegens, quo uanitas sua tenderet, deposito paludamento assumptaque ueste pulla, supplex Caesari factus uitam et bona impetrauit, perpetuo quidem amendatus exilio. Taurus, Caesaris praefectus, totam paene Siciliam ferro pertemptatam conterritamque in fidem recepit. quadraginta et quattuor legiones sub unius tunc imperio Caesaris erant; milites, multitudine ferociores, quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
ne᷑ recepit. M ena lib̾tꝰ. cũ sex nauibꝰ ad
pompeiũ rediit. a quo clentter receptꝰ.
cesaris classem incendit. qͥm uis nuꝑ cesar
alt̾am sedo naufragio ꝑ didiss&. Ndemq
mȩna pꝰea ab agrippa nauali p̾lio circum¬
uentꝰ. cũ sex triremibꝰ ad cesarẽ transiit:
E: hunc cęsar t̾cio transfugã indulta tan¬
tũ uita segne̾ reliqͥt. Peinde agrippa
int̾  iras &e liparas. aduersũ demochani
& pompeiũ nauale p̾liũ gessit ac uicit.
Ibiq tẽ naues. xxx. aut demersit:
aut cepit. reliquis laceratis. pompeiꝰ mes¬
sanã confugit. Oesar interea tauromeniũ
traiecerat: qͦm repentino ĩpetu põpeius
afflixit. Unde multis demersis rrauibꝰ
sus. ac magna multitudine suoꝵ militũ
ꝑdita. initaliã cesar aufugit. Nec utter¬
ueniente mora. insiciliã rediit. ibiq le¬
pidũ exx africa aduentantẽ obuiu̾ habu¬
it. sũmas qͥ partes. terrore. minis ac suꝑbta

Expanded text:
nem recepit. Mena libertus cum sex nauibus ad nem recepit. Mena libertus cum sex nauibus ad Pompeium rediit, a quo clementer receptus Caesaris classem incendit, quamuis nuper Caesar alteram secundo naufragio perdidisset. idemque Mena postea ab Agrippa nauali proelio circumuentus cum sex triremibus ad Caesarem transiit. sed hunc Caesar tertio transfugam, indulta tantum uita, segnem reliquit. deinde Agrippa inter Mylas et Liparas aduersus Democham et Pompeium nauale proelium gessit ac uicit ibique tunc naues triginta aut demersit aut cepit reliquis laceratis. Pompeius Messanam confugit. Caesar interea Tauromenium traiecerat: quem repentino impetn Pompeius adflixit: unde multis demersis nauibus suis ac magna. multitudine suorum militum perdita, in Italiam Caesar aufugit; nec interueniente mora in Siciliam rediit; ibique Lepidum ex Africa aduentantem obuium habuit, summas sibi partes terrore minis ac superbia
Abbreviated transcription (Latin):
relatũ cõꝑit. conuersꝰ in latrocinia.
omem orã italie cedibꝰ rapinisq uasta¬
uit.Sicilia p̾repta cõmeatibꝰ im¬
peditis. romã fanie affecit. M ox cũ
eo pace̾ truiuri. ut ñ dica tiranii. id
cest lepidꝰ. cesar antoniꝰq fecer̃. s cũ
continuo contra pactũ pompeiꝰ fugiti¬
uos allegar&e: ut hostis habit᷑ est.
Mena lib̃tꝰ pompeii. cũ. la ͤ. nauiũ classead
cesarem defecit. eidemq classi ipse ussu
cȩsaris p̃fuit. Udemq continuo cũ statilio
tauro aduersus menetratum. pomperanũ
duce̾: nauale bellum gessit. P eunde cȩsar
aduersꝰ eosdem pomperanos. cruentissimũ¬
anthiocho fecit. ut ipse tãntã rem cosum¬
masse udetur. Uentidiũ sy riȩ p̾fecit. ius¬
sitq ut antigono bellum inferrae. qͥ ui
deos cũc forte debellauerat. captisq hiero¬
solimis. tẽplũ spoliauerat. regnũ hero di
dederat. quẽ continuo ui ctu indeditio¬

Expanded text:
relatum comperit, conversus in latrocinia, relatum comperit, conversus in latrocinia, omnem oram Italiae caedibus rapinisque vastavit. Sicilia praerepta, commeatibusque impeditis, Romam fame affecit. Mox cum eo pacem triumviri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitus est. Mena libertus Pompei cum sexaginta nauium classe ad Caesarem defecit eidemque classi ipse iussu Caesaris praefuit. idemque continuo cum Statilio Tauro aduersus Menecraten Pompeianum ducem nauale bellum gessit. deinde ipse Caesar aduersus eosdem PompeAntiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse uideretur. Ventidium Syriae praefeoit iussitque ut Antigono bellum inferret, qui Iudaeos tum forte debellauerat captisque Hierosolymis templum spoliauerat regnumque Herodi dederat: quem continuo uictum in deditio
Abbreviated transcription (Latin):
se incastris capiende quietis causa tenere
statussox. hortatu & p̃cibꝰ medici sui. qͥ ꝑ
somiũ animonitu sese fatebat᷑. ut ea clie
castris cęfarem salutis ipsius causa educe¬
r& in campũ. egre inter copias egressus
est: ac more castra eiꝰ ab hostibꝰ capta st̃.
 rurs cȩsartani milites cassii castra rece¬
pet̃. Qua re ad desꝑatione̾ adacti.
brutꝰ & cassiꝰ. unmaturã sibi morte̾ aute
belli t̾minũ coeger̃. Naͣ inuitatis ꝑ cus¬
soribꝰ. cassuis caput. brutꝰ latꝰ p̾buit.
t romȩ fuluia uxxor autonii. socrꝰ cȩsa¬
ris. dominatũ ut mulier agitabat. In¬
certũ inhac mutatione consularis regiiq
fastigii. utrũ defitientis potentiȩ ultima
an incipientis pͥma tiumeranda. certe
etiã in eos insolens. ꝑ quosut insolescer &
a gebatur. N aͣ ut cesarem reuersũ briu¬
disiũ cõꝑtt. contumeliis. factioribꝰ. in¬
sidiisq petiuit. aqͦ ppulsata. ad anto
nui concessit in gretuã

Expanded text:
se in castris capiendae quietis causa tenere se in castris capiendae quietis causa tenere statuisset, hortatu, et precibus medici sui, qui per somnium admonitum sese fatebatur, ut ea die castris Caesarem salutis ipsius causa educeret, in campum aegre inter copias egressus est, ac mox castra ejus ab hostibus capta sunt: sed rursus Caesariani milites Cassii castra ceperunt. Quare ad desperationem adacti Brutus et Cassius, immaturam sibi mortem ante belli terminum consciverunt: nam, invitatis percussoribus, Cassius caput, Brutus latus praebuit. At Romae Fulvia, uxor Antonii, socrus Caesaris, dominatum ut mulier agitabat: incertum in hac mutatione consularis regiique fastigii, utrum deficientis potentiae ultima, an incipientis prima numeranda, certe etiam in eos insolens, per quos ut insolesceret, agebatur. Nam et Caesarem reversum apud Brundusium contumeliis, factionibus, insidiisque petiit. A quo propulsata ad Antonium 433 concessit in Graeciam.
Abbreviated transcription (Latin):
ceronem int micũ suũ. ibiluciu̾
cesar auunculũ suu̾. & qđ ex aggeratdo
sceleri accessit. uiua matre ꝓseripserat.
Ibiq lepidꝰ luciũ paulũ frẽm suii. in eun¬
dem ꝓseriptoꝵ grege̾ coniecerat. Adiecti
st̃ pꝰea adnumerũ ꝓscriptoꝵ. ar. equi
tes romani. Multȩ du & uariȩ cedes ac¬
te: domꝰ pscriptoꝵ. direptis oñubꝰ diru¬
test̃. Pt dolabella insiriã multa cũ cas¬
sio bella gessit. a qͦ uictꝰ. ipse se int̾fecit.
¶ritꝰ oe cassius magnis exxeretibꝰ cõpara¬
ts: apud athenas conuener̃. totãq gre¬
ciã depopulatist̃. Rhodios cassiꝰ t̾ra ma¬
riq obpugnatos. ad deditionẽ coegit.
qͥbꝰ p̃ter utca̾ nichil reliqͥt. Igitur cęsar
& antoniꝰ eoslem in macedoniã magnis bel¬
loꝵ apparatibꝰ ꝑsecuti : ad morte̾ cõpuler̃.
quaͣ uis manifestissime illa tunc pugna ñ
uirtute partis antonii. s cesaris felicitate
confecta sit. Q esar enim tunc eger. eũ

Expanded text:
ceronem inimicum suum, ibi L. ceronem inimicum suum, ibi L. Caesarem avunculum suum, et quod ex aggerando sceleri accessit viva matre proscripserat: ibi Lepidus L. Paulum, fratrem suum, in eumdem proscriptorum gregem conjecerat. Adjecti sunt postea ad numerum proscriptorum tes Romani. Multae diu et variae caedes actae, domus proscriptorum, direptis omnibus, dirutae sunt. At Dolabella in Syria multa cum Cassio bella gessit, a quo victus ipse se interfecit. Brutus et Cassius magnis exercitibus comparatis apud Athenas convenerunt, totamque Graeciam depopulati sunt. Rhodios Cassius terra marique oppugnatos ad deditionem coegit, quibus praeter vitam nihil reliquit. Igitur Caesar et Antonius eosdem in Macedoniam magnis bellorum apparatibus persecuti, ad mortem compulerunt: quamvis manifestissime illa tunc pugna non virtute partis Antonii, sed Caesaris felicitate confecta sit. Caesar enim tunc aeger, cum
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria potitꝰ. est. Q ui deciꝰ brutꝰ de
coniuratione occisi iulii cesaris confessus.
p̾ces penitencie fudit. M olabella trebo¬
nui unũ ex int̾fectoribꝰ cesaris. ⁊ mir¬
ne int̾fecit. S olabella : senatꝰ hostem
ꝓ nuntiauit. C onsulũ occisoꝵ uterq ex¬
ercitꝰ cȩsari paruit. P̃ ostea deciꝰ brutꝰ
ingallia. asequanis captꝰ & occisꝰ est. Ia¬
sillꝰ aũ eque unꝰ de ꝑ clissoribꝰ cesaris: mam
seruoꝵ suoꝵ necatꝰ est. Aepido satis agen¬
te : cesar antonui recepit in grͣama. atq
obfidem reconciliate gr̃e. filiã eiꝰ iti ma¬
tͥmonu sortitꝰ est. Inde cũ ad urbenpac¬
cessissent: ac rumor de fatura ꝓscriptione¬
ortꝰ e̾ẽt: gaiꝰ toraniꝰ uir p̾toriu̾s nichil ta¬
le metuens. incursu milteu in domo sia
int̾fectꝰ est. aliiq complures trueidati
mũ lepidi p̾cepto & nomine. deuide an¬
tonii. tercio cesaris. Ibi antonius tulliũ ei¬

Expanded text:
uictoria potitus est, cui D. Brutus de uictoria potitus est, cui D. Brutus de coniuratione occisi Iuli Caesaris confessus preces paenitentiae fudit. Dolabella Trebonium , unum ex interfectoribus Caesaris, Zmyrnae interfecit. Dolabellam senatus hostem pronuntiauit. consulum occisorum uterque exercitus Caesari paruit. postea D. Brutus in Gallia a Sequanis captus et occisus est. Basilus autem, aeque unus de percussoribus, manu seruorum suorum necatus est. Lepido satisagente Caesar Antoniam recepit in gratiam atque ob fidem reconciliatae gratiae filiam eius matrimonio sortitus est. inde cum ad Vrbem accessissent ac rumor de futura ortus esset, G. Thoranius, vir praetorius, nihil tale metuens, incursu militum domi suae interfectus est. Alii quoque complures trucidati mum Lepidi praecepto et nomine, deinde Antonii, tertio Caesaris. Ibi Antonius T. Ci
Abbreviated transcription (Latin):
Niio ab urbe condita. dcc .x. int̃fec¬
co iulio cesare. octautanꝰ qui testan̾to
ulii cesaris a uunculi. & hereditate̾ & no¬
m̃ assũpserat. idemq qui pꝰea regno potitꝰ
augustꝰ est dictꝰ simul ut romã adoles¬
cens admoclum uenit. indolem suaͣ bellis
cuulibꝰ uouit. Nã ut breuit̃ coaceruatio¬
nem maloꝵ explicem. bella ciuilia .U.
gessit. Mutilense. philippense. perusi¬
dret̃ brutum apud ituctinã obsidione con¬
cluserat. Consules hyrtiꝰ & patisa ce cũ
hiscesar ad lib̾andũ byutũ expugnandũ¬
q antoniũ iussi : pansa pͥmo ueniens.
execeptꝰ insiddiss nt̾ suoꝵ clades. ipse qͦq
pilo grauitꝰ uultieratꝰ. ab eodem uulnere
int̾positis diebꝰ est mortuus. I ercus
auciliũ college ferens: magnas anto¬
nii copias uasta strage deleuit. C esar. L¬
eatenꝰ castra custodiuit. Eꝯ ccła aduer¬
sus antoniu pugna. magne utriꝰq stra¬
ges acte st̃. Mamq tc ibi hyrtiꝰ consul
occisus est. ictꝰ. fugit antonius : cesar

Expanded text:
no ab Vrbe condita DCCX interfecto Iulio Caesare Octauianus, qui testamento Iuli Caesaris auunculi et hereditatem et nomen adsumpserat idemque, qui postea rerum potitus Augustus est dictus, simul ut Romam adulescens admodum uenit, indolem suam bellis ciuilibus uouit. nam, ut breuiter coaceruationem malorum explicem, bella ciuilia quinque gessit : Mutinense Philippense PerusiD. Brutum apud Mutinam obsidione concluserat. consules Hirtius et Pansa et cum his Caesar ad liberandum Brutum expugnandumque Antonium missi. Pansa primo ueniens exceptus insidiis, inter suorum clades ipse quoque pilo graruiter uulneratus ab eodem uulnere rpositis diebus est mortuus. Hirtius auxilium collegae ferens magnas Antonii copias uasta strage deleuit. Caesar catenus castra custodiit. secunda aduersus Antonium pugna magnae utrimque strages actae sunt. namque tunc ibi Hirtius consul occisus est, uictus fugit Antonius, Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑ fuisse uictoriã. Idem fantoninꝰ cõmo¬
dũ filium suu̾ adsumpsit in regnũ. P rete¬
monim̾̃ta congesta inforo iussit incendi.
seuerioresq leges nouis institutionibꝰ tẽꝑa¬
uit. P ostremo in pannonia constitutꝰ. re¬
pentino morbo diẽ claustt.

Expanded text:
tetur fuisse uictoriam. idemque Antoninus Commotetur fuisse uictoriam. idemque Antoninus Commodum filium suum adsumpsit in regnum; praetemonumenta congesta in foro iussit incendi seuerioresque leges nonis constitutionibus temperauit. postremo in Pannonia constitutus repentino morbo diem obiit.
Abbreviated transcription (Latin):
rabiles. hoc est marcomanni. quadi.
uã da sarmate. sueui. atq omis pene
germania. & inquadoꝵ usq fines ꝓgres¬
sus exercitꝰ. circũuentꝰ ab hostibꝰ ꝓpter
aquarũ penuriã p̾sentiꝰ sitis qͣm hostis
ꝑiculũ sustiner&. ad inuocationẽ uo¬
minis repͥi qͣm subito magna fidei constan¬
tra quicdã milites effusi in p̾ces palã fecerar.
tanta uis pluuiȩ effusa ẽ: ut romanos qͥdẽ
largissime & sine in uria refecerit : barba¬
ros añ erebris fulminũ ictibꝰ ꝑt̾ritos. p̃sertĩ
cũ plurimi eoru̾ occiderentur. infuga coe¬
gerit. Quoꝵ t̾ga romani usq ad int̾nitio¬
nem cedentes. gl oriosissima uictoriã & om̃ibꝰ
pene antiquoꝵ titulis pͥferendam: rudi
paruoq militũ numero. s potentissimo tͥe
audcilio reportar. E xtare etia nc̃ apud
plerosq dicunt᷑. litterȩ imꝑatoris antonini.
lͥi inuocatione nominis xpͣi ꝑ milites xpͣta¬
uos & sitĩ illam depulsam. & collatam fa¬

Expanded text:
rabiles, hoc est Marcomanni Quadi rabiles, hoc est Marcomanni Quadi Vandali Sarmatae Suebi atque omnis paene Germania, et in Quadorum usque fines progressus exercitus circumuentusque ab hostibus propter aquarum penuriam praesentius sitis quam hostis periculum sustineret: ad inuocationem nominis Christi, quam subito magna fidei constantia quidam milites effusi in preces palam fecerunt, tanta uis pluuiae effusa est, ut Romanos quidem largissime ac sine iniuria refecerit, barbaros autem crebris fulminum ictibus perterritos, praesertim cum plurimi eorum occiderentur, in fugam coegerit. quorum terga Romani usque ad internecionem caedentes gloriosissimam uictoriam et omnibus paene antiquorum titulis praeferendam rudi paruoque militum numero sed potentissimo Christi auxilio reportarunt. exstare etiam nunc apud plerosque dicuntur litterae imperatoris Antonini, ubi inuocatione nominis Christi per milites Christianos et sitim illam depulsam et conlatam fa
Abbreviated transcription (Latin):
su morbi quẽ apoplexiã greci uocant.
suffocatꝰ interiit. Eo defuncto : antoninꝰ
neronem uice inasia uł ingallia graues
p̃cepto eiꝰ extiter̃: multiq scoꝵ martirio
coronati ft̃. S ecute st̃ lues. plurmus in¬
fuse ꝓuinciis: totãq italiã pestilentia
tanta uastauit. ut passi uillȩ. agͥ. op¬
pida. sine cultore atq habitatore deser¬
ta. in riunas siluasq concesserint. E xer¬
citum uͦ romanũ cunctasq legiones ꝑ
longinq᷑ late hibua dispositas : consũp.¬
tas fer̃. ut marco mannicu bellũ qđ conti¬
nuo exortũ est. ñ nͥ nouo delectu militũ
qͣm triennio iugit̾ apud carnuntium
marcꝰ antoninꝰ habuit gestũ fuisse re¬
ferat᷑. Ioc quidem bellũ ꝓudentia dĩ
ad ministratũ ẽẽ: cũ plurimis argumͣ¬
tis tũ p̾cipue epła grauissimi ac mo-¬
destissimi imꝑatoris aꝑtissime declaratũ
est. Naͣ cũ insurrexissent gentes ĩma¬
nitate barbarȩ. multitudine innume¬

Expanded text:
su morbi, quem apoplexian Graeci uocant, su morbi, quem apoplexian Graeci uocant, suffocatus interiit. Eo defuncto Marcus AntoNeronem uice in Asia et in Gallia graues praecepto eius exstiterunt multique sanctorum martyrio coronati sunt. secuta est lues plurimis infusa prouinciis, totamque Italiam pestilentia tanta uastauit, ut passim uillae, agri atque oppida sine cultore atque habitatore deserta in ruinas siluasque concesserint. exercitum uero Romanum canctasque legiones per longinqua late hiberna dispositas ita consumptas ferunt, ut Marcomannicum bellum, quod continuo exortum est, non nisi nouo dilectu militum, quem triennio iugiter apud Carnuntium Marcus Antoninus habuit, gestum fuisse referatur. hoc quidem bellum prouidentia Dei administratum esse cum plurimis argumentis tum praecipue epistula grauissimi ac modestissimi imperatoris apertissime declaratum est. nam cum insurrexissent gentes inmanitate barbarae, multitudine innume
Abbreviated transcription (Latin):
ENo ab urbe condita. dccc lxcxxx uiͦii.
cio . xx. & ñ plenis tribꝰ annis rẽ publicã
gub̃nauit. ad eo tranquille & sc̾e: ut meri¬
to piꝰ & pat̾ patriȩ nominatꝰ sit. Ihuiꝰ tam̃
tẽꝑibꝰ. ualeitunꝰ heresiarches. & cerdo ma¬
gist᷑ marcionis romã uener̃. Uerũ istinꝰ¬
philosophꝰ librũ de dep̃iata religione cõ¬
positũ antonino tradidie. benignũq eũ
erga repianos homines fecit. Antoninꝰ
ad duo decimũ aburbe lapidem morbo cor¬
reptꝰ. interiit.
NNo ab urbe condita. dcc̾ce. xͦi: mareꝰ an¬
toni uerꝰ. quartꝰ decimꝰ ab augusto. reguu̾
tute & felicitate gesser̃. Marcꝰ anniꝰ
antoninꝰ uerꝰ ad id bellũ pfectꝰ est.
Uologaesꝰ enĩ rere parthoꝵ graui erup¬
tione armeniã. cappadocia. s yriãq
uastabat. E: antoninꝰ ꝑstreniussimos
duces magnis rebꝰ gestis. seleuciã assy rie
urbem suꝑ hidaspem fluuiu̾ sica. cum
quadringentis milibꝰ h ominu cepit. &
cũ fr̾e de uictoria parthica tͥumphauit.

Expanded text:
no ab Urbe condita DCCCLXXXVIII, Acio, viginti et non plenis tribus annis rempublicam gubernavit, adeo tranquille et sancte, ut merito Pius, et pater patriae nominatus sit. Hujus tamen temporibus Valentinus haeresiarches, et Cerdo, magistphilosophus librum pro Christiana religione compositum Antonino tradidit benignumque eum erga Christianos homines fecit. Antoninus ad duodecimum ab Vrbe lapidem morbo correptus interiit. Anno ab Vrbe condita DCCCCXI Marcus Antoninus Veras quartus decimus ab Augusto rtute et felicitate gesserunt. In Antoninus Verus ad id bellum profectus est. Vologesus enim, rex Parthorum, graui eruptione Armeniam Cappadociam Syriamque uastabat. sed Antoninus, per strenuissimos duces magnis rebus gestis, Seleuciam Assyriae urbem super Hydaspen fluuium sitam cum quadringentis milibus hominum cepit et cum fratre de uictoria Parthica triumphauit;
Abbreviated transcription (Latin):
insidiis occuparant: etiã sinumero ac uiribꝰ
ĩ pares forent. sola tam̃ belli dispositione
uictores. Nt uͦ theodosus in sũmis alpib
constitutꝰ: expers cibi ac sonni. sciens qͦ d
destitutꝰ suis. nesciens qͦd claus alienis.¬

Expanded text:
insidiis occupaverant, ut etiam si numero ac viribus insidiis occupaverant, ut etiam si numero ac viribus impares forent, sola tamen belli dispositione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus expers cibi ac somni, sciens quod destitutus suis, nesciens quod clausus alienis
Abbreviated transcription (Latin):
laqueo suspens ẽ. M ortuo ualeutinuano
augto: arbogastes eugeniũ tyrannũ
mox ercare aus est.  egitq hominẽ
cui cetulũ ĩꝑatoris imponer&. ipse aͣctu¬
tꝰ imꝑiũ: uir barbarꝰ Canimo: consilio.
iuatũ. auclatia potentiaq nimiꝰ. contra¬
xit undiq in numeras inuictasq copias
uł romanoꝵ p̃sidiis. uł auxiliis barbaro¬
ru . alibi potestate. alibi cognatione sub¬
ixus. Iistoriã etiã notã oculis pluruno¬
rũ: quã meliꝰ qui spectauere nouer̃.
dilatari uerbis ñ opꝰ ẽ: potentia dĩ non
ficlutia homis uictorẽ semꝑ exticisse tͥeo¬
tantis instructum p̾sidiis. magcimũ ipse
tinident theodosiũ collectis galloꝵ franco¬
rũq turibꝰ exundauit. nixꝰ etiã p̾cipuo¬
cultu idoloꝵ: magnatam̃ felicitate suc cu¬
buit. E ugeniꝰ atq arbogastes instructas
acies canipis expedierant. arta alpiũ latera
atq in euttabiles transitꝰ. p̃missis callide

Expanded text:
laqueo suspensus est. Mortuo Valentiniano laqueo suspensus est. Mortuo Valentiniano Augusto, Arbogastes Eugenium tyrannum mox creare ausus est, legitque hominem cui titulum imperatoris imponeret, ipse aucturus imperium: vir barbarus animo, consilio, manu, audacia, potentiaque nimius, contraxit undique innumeras invictasque copias, vel Romanorum praesidiis, vel auxiliis Barbarorum alibi potestate alibi cognatione subnixus. historiam notam etiam oculis plurimorum, quam melius qui spectauere nouerunt, dilatari uerbis non opus est potentia Dei non fiducia hominis uictorem semper extitisse Theotantis instructum praesidiis Maximum ipse ndem Theodosium collectis Gallorum Francorumque uiribus exundauit, nixus etiam pcultu deorum magna tamen facilitate succubuit. Igitur Eugenius atque Arbogastes instructas acies campis expedierant, arta Alpium latera atque inevitabiles transitus praemissis callide
Abbreviated transcription (Latin):
instrureit. nullaciẽ disposuit. I ostremo
nullꝰ si dici lico gladiũ de uagina exctulit.
F ormidolosissimũ bellũ. sine sangne usq
aductoriã: & in uictoria duoꝵ morte confes¬
cũ ẽ. N ne hoc qͥsquã casu factũ puto. quo
magis potentia cdi qua &e dispensint᷑ & nidi¬
eantur uniuersa ꝓpagato sui castinonio de¬
clarata. obstrepentiũ mentes uł ad confusio¬
ne̾ uł ad ficdẽ cogat. dico rem & iguotã om̃ibꝰ.
c⁊ omibꝰ notã. P ost hoc bellũ qͦ maximꝰ int̾¬
fectꝰ ẽ: musta utiq sic̃ omͣs recognoscimꝰ
theodosium filiũq eiꝰ honorium usq ad
nẽ n ent̾na bella ⁊ cuilia consecuta st̃.
uł nullo. uł minimo sangͥne quieuer. Il gic᷑
ualentinianꝰ uiior regnorestitictꝰ. ex cinic̃¬
to maxcimo eiꝰq filio uctore. qͣm impato¬
transiit. Ubi cũ tranqͥllã rẽ publicã in pa¬
ce ager&. apud uennã dolo arbogastis
lutariã sibi conscuusse mortẽ pucaretur.

Expanded text:
struxit, nullus aciem disposuit, postremo struxit, nullus aciem disposuit, postremo nullus, si dici licet, gladium de uagina extulit. formidulosissimum bellum sine sanguine usque ad uictoriam et in uictoria duorum morte confectum est. et, ne hoc quisquam casu factum putet, quo magis potentia Dei, qua et dispensantur et iudicantur uniuersa, propalato sui testimonio declarata obstrepentium mentes uel ad confusionem uel ad fidem cogat, dico rem et ignotam omnibus et omnibus notam: post hoc bellum, quo Maximus interfectus est, multa utique, sicut omnes recognoscimus, Theodosium filiumque eius Honorium usque ad nunc et externa bella et ciuilia consecuta sunt,uel nullo uel minimo sanguine quieuerunt. Igitur Yalentinianuto Maximo ejusque filio Victore, quem imperatotransiit: ubi cum, tranquilla republica, in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis luntariam sibi conscivisse mortem putaretur,