comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uereor ne homines sepuis deme¬
male loquãtur. Male agit que
fame nõ ꝯscientie gratus est. Q
semꝑ debebo. Debebis. s palam ⁊¬
debebis. s libent̃ debebis. s mag̾
uoluntate apud te depositum ĩ¬
tueberis. Penitet accepti bñficii
quem nudum rectliti piget. Qr̃
qui tibi dignus uisus ẽ aquo ac¬
ciꝑes indignus uideatur cuidiu
debeas minagnis errorib sunt
quungentis animi credunt ꝓ¬
ferre donare plurimum sinum
ac domum implere cum ista in¬
tͥdum non magnus animus
faciat s magnaᷤ fortuna. Nõmi

Expanded text:
vereor, ne homines de me sequius loquantur." Male agit, qui famae, non conscientiae gratus est. Dusemper debebo ? " Debebis ; sed palam debebis, sed libenter debebis, sed cum magna voluptate apud te depositum intueberis. Paenitet accepti beneficii, quem nondum redditi piget. Quare, qui tibi dignus visus est, a quo acciperes, indignus videatur, cui diu debeas ? In magnis erroribus sunt, qui ingentis animi credunt proferre, donare, plurium sinum ac domum implere, cum ista interdum non magnus animus faciat, sed magna fortuna ; nesci
Abbreviated transcription (Latin):
inpromptu hr̃e merita anicorũ
⁊ offerre nõ ingerẽ. nec oberratu
se iudicare. beneficium enim cõe
uinculum est et int̾se duos alli¬
gat. Dic nichil moror quo mu¬
nus tuum reu̾tatur. Opto plaris

Expanded text:
omptu habere merita amicorum et offerre, non ingerere, nec obaeratum se iudicare, quoniam beneficium commune vinculum est et inter se duos adligat ! Dic : " Nihil moror, quominus tuum revertatur; opto, hilaris
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑdas aliquid ⁊ pereas. ¶No
est tam̃ quod istis qui te circu¬
strepũt credas nichil horum
malum est. nichil intollerabłe
autdurum. Exconsensu istic
metus est. Sic mortem times
quomodo famã. quid aũt stu¬
tius homine uerba metuc̃te.E
leganter demetrius noster solz
dicere code locosibi eẽ uoces mi¬
ꝑitorum quo uentre reddlitos
crepitus. Quid eñiinquid mer
refert sursumisti andeorsũ so¬
nẽt. Quãta demeria est uereri
ne infameris ab imfamibus.
¶ Que admodum extimiustis si¬
necausa. sicet illa que numquã
timetis nisi fama uixiss. Nũqd
derrim̾ti face̾t uir bonus iniqs
rumorib sparsucne mori qui¬
dem hoc aput noc noceat. ⁊ hec
mala molitõem habet.Nemo
corum quuillam accusat exp¬
tus est. Int̾im temeritas ẽ dãp¬
nare quod nescias. At illud scis
quam multis utilis sit. quam
multos liberet tormentis ege¬
state. querelis. supplicus. tedio
nõ sumus. mullus põtate. cũ

Expanded text:
et perdas aliquid et pereas. Non et perdas aliquid et pereas. Non est tamen quod istis, qui te circumstrepunt, credas; nihil horum malum est, nihil intolerabile aut durum. Ex consensu istis metus est. Sic mortem times quomodo famam. Quid autem stultius homine verba metuente ? Eleganter Demetrius noster solet dicere eodem loco sibi esse voces inperitorum, quo ventre redditos crepitus. "Quid enim," inquit, "mea, susum isti an deosum sonent ? " Quanta dementia est vereri, ne infameris ab infamibus ? Quemadmodum famam extimuistis sine causa, sic et illa, quae numquam timeretis, nisi fama iussisset. Num quid detrimenti faceret vir bonus iniquis rumoribus sparsus? Ne morti quidem hoc apud nos noceat; et haec malam olitionem habet. Nemo eorum, qui illam accusant, expertus est. Interim temeritas est damnare, quod nescias. At illud scis, quam multis utilis sit, quam multos liberet tormentis, egestate, querellis, suppliciis, taedio. Non sumus in ullius potestate, cum
Abbreviated transcription (Latin):
claritate distĩcxit nisioũ sumus.
ybiueto adfine mortaliũ uentũ
ẽ discede inquit ambitio om̃iu
que terrã premũt feremiles esto
adomiã patienda pares sum us
Nemo altero fragilior est Nemo
incrastinum sui cercior. Alexan¬
der macedonum rexdiscere geꝯ¬
metriam ceperat infeboc sciturus q̃
pusillaterra c̃et exqua minimum
occupauerat. Ita dico ĩfelix obhocq
intelligere debebat falsuz se gerere co¬
gnomien. Quiseniz eẽ magnus ir
pusillo põt.erant illa que traobãt̃
subtilia⁊ diligenti intentõe discẽda.
¶Nõ que parncpe posset uesanue
bomo et transoccemum cogita¬
tiones suasmittes. facilia in ꝗt
lia hoc puta rezum naturam di¬
cere. Ista dequib quereris omib̾
cademsunt. ¶Nullidare faci¬
liora possunt.S quis quisno¬
let sibi ipĩ illa redelet faciliora
Quomodo cqͣnimitate.⁊ doleaᷤᷤ
oportet et sitias. ⁊ esurias et sene¬
scas. et si tibi longior contigerit
inter homines moã et egrotes

Expanded text:
claritate distinxit, nisi dum sumus. claritate distinxit, nisi dum sumus. Ubi vero ad finem mortalium ventum est, "discede," inquit, "ambitio! omnium, quae terram premunt, siremps lex esto." Ad omnia patienda pares sumus; nemo altero fragilior est, nemo in crastinum sui certior. Alexander Macedonum rex discere geometriam coeperat, infelix, sciturus, quam pusilla terra esset, ex qua minimum occupaverat. Ita dico: infelix ob hoc, quod intellegere debebat falsum se gerere cognomen. Quis enim esse magnus in pusillo potest? Erant illa, quae tradebantur, suptilia et diligenti intentione discenda, non quae perciperet vesanus homo et trans oceanum cogitationes suas mittens. " Facilia," inquit, lia." Hoc puta rerum naturam dicere: " ista, de quibus querelis, omnibus eadem sunt. Nulli dare faciliora possum, sed quisquis volet, sibi ipse illa reddet faciliora." Quomodo ? Aequanimitate. Et doleas oportet et sitias et esurias et senescas, si tibi longior contigerit inter homines mora, et aegrotes
Abbreviated transcription (Latin):
sint utina diurna ⁊ meliorib
auspiciis meuum lõgius ꝯdi¬
ta.Nam hinc colome aborigi¬
ne sua centesimuc annus ẽ.
Etas ne homini extrema aplati¬
co declucta inhac frequẽtia loci
oportunitate conualint.quod
tamen grauissimos casus int̃
spacium humane senectutis.i
Itaq formetur aĩus adintellec¬
tum patiẽtiamq sortis sue ⁊sci¬
ant nichil mansum fortune
adu̾suc impia illam idem h̃re
uiris quod adu̾sus imꝑantes
tur placet. pare. nõ placet. quan¬
tũcuq ius exi. Indignare siqo
inte miq ꝓprie cõstitutum eẽ.
set sihec ĩmos sumosq necessitas
alligat ingram cum fato reu̾tẽ
aquo omia resoluut̃. nõ est qd̾
noc tumulis metiariis hiisi
monum̃tis queuiam dispaĩa
p̃terunt. Equat õs cinis. impa¬
res nasumur. pares morimur
Idem durbib quod durbium
dicoincolic tamardea capta qm
roma est. Cõditor ille iiris hu¬
mani nõtalib noc.nec nominũ

Expanded text:
Sint utinam diuturna et melioribus Sint utinam diuturna et melioribus auspiciis in aevum longius condita! Nam huic coloniae ab origine sua centensimus annus est, aetas ne homini quidem extrema. A Planco deducta in hanc frequentiam loci opportunitate convaluit, quot tamen gravissimos casus intra spatium humanae senectutis tulit. Itaque formetur animus ad intellectum patientiamque sortis suae et sciat nihil inausum esse fortunae, adversus imperia illam idem habere iuris quod adversus imperantes, tur. Placet; pare. Non placet; quacumque vis, exi. Indignare, si quid in te iniqui proprie constitutum est; sed si haec summos imosque necessitas alligat, in gratiam cum fato revertere, a quo omnia resolvuntur. Non est quod nos tumulis metiaris et his monumentis, quae viam disparia praetexunt; aequat omnes cinis. Inpares nascimur, pares morimur. Idem de urbibus quod de urbium incolis dico: tam Ardea capta quam Roma est. Conditor ille iuris humani non natalibus nos nec nominum
Abbreviated transcription (Latin):
ad humile deluxit. ip̃ius na¬
ture oꝑa uerantur. ¶Et ideo
animoequo ferre debemus ur¬
bium excidia.¶Cassura oiã
sine flamarum uolentia Sꝑa¬
gmem soliruꝑit siuc uctustas
inqua nichiltutur est expugna¬
uent mimutatim siue grauitaᷤᷤ
celi egesserit ppłos et situs desta
corruperit enumerare omẽs fa¬
torum uias lõgum est. hoc unũ
scio omĩa mortalium oꝑa mor¬
talitate dap̾nata sũt. inter perity¬
ra uiumus. hec ergo atq cus¬
modi solatia admonco libaali
nostro incredibili quodam pa¬
trie suc amore flagranti. q̃ forte¬
ał fortasse consũpta ut ĩ meliꝰ
ercitaret. Scpe maio fortunclo¬
cũ fecit inniria multa ceciderunt
ut altius surgerent et ĩ malas y¬
magies. felicitati urbis minutꝰ
alleuat romo sibũcendia obhoc
unum dolorieẽ. quod sciret me¬
liora surrectura quam arsissent
In ha quoq urbem̃simile est cẽ¬
taturos omẽs ut maioa̾ cercio¬
raq quam amisere restituãtũ

Expanded text:
ad humile deduxit. Ipsius naad humile deduxit. Ipsius naturae opera vexantur et ideo aequo animo ferre debemus urbium excidia. Casurae stantsive flammarum violentia conpaginem soli ruperit, sive vetustas, a qua nihil tutum est, expugnaverit minutatim, sive gravitas caeli egesserit populos et situs deserta corruperit. Enumerare omnes fatorum vias longum est. Hoc unum scio: omnia mortalium opera mortalitate damnata sunt, inter peritura vivimus. Haec ergo atque eiusmodi solacia admoveo Liberali nostro incredibili quodam patriae suae amore flagranti, quae fortasse consumpta est, ut in melius excitaretur. Saepe maiori fortunae locum fecit iniuria. Multa ceciderunt, ut altius surgerent. Timagenes felicitati urbis inimicus aiebat Romae sibi incendia ob hoc unum dolori esse, quod sciret meliora surrectura quam arsissent. In hac quoque urbe veri simile est certaturos omnes, ut maiora certioraque quam amisere restituantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ter nobis nunciati sũt totarum
uibium int̾itus.⁊ nos inter quo
ista frequet̾ nunciantur quota
pars omĩum sumus. ¶ Cosur¬
gamus itaꝙ adu̾suc fornuta
et quicquid inciderit sciamue
nõ eẽ tam magnum qũa runo¬
re iactetur. Ciuitas arsit opu¬
lenta ornamtuq ꝓuĩciarum
quib et inserta erat et excepta.ue
rũptam̃ imposita ⁊ huic nd altis¬
simo monti om̃ium istarum ci¬
uitatum quas nunc magnificas
ac nobiles audis uestigia quoq
tp̃s eratet. Nõuites quemad̃m
machaia clarissimarum urbuir
iam fundum̃ta consupta sunt
nec quid qua extet exquo apꝑet¬
at illas saltim fuisse. nõ tm̃ ma¬
nufacta labũtur.nõtm̃ huma¬
na arte atq industria posita uer¬
tit dies. iuga moro eram diffly¬
unt.tote diffidere regiones. oꝑ¬
ta sunt fluctib que ptula ꝯspec¬
ti maris stabant. uastabit ignic
colles. ꝑ quos relucebat erosit. et
quodam altissimos u̾tices sola¬
tia nauigantium acspeculas

Expanded text:
ter nobis nuntiati sunt totarum ter nobis nuntiati sunt totarum urbium interitus, et nos inter quos ista frequenter nuntiantur, quota pars omnium sumus ? Consurgamus itaque adversus fortuita et quicquid inciderit, sciamus non esse tam magnum quam rumore iactetur. Civitas arsit opulenta ornamentumque provinciarum, quibus et inserta erat et excepta, uni tamen inposita et huic non latissimo monti; omnium istarum civitatium, quas nunc magnificas ac nobiles audis, vestigia quoque tempus eradet. Non vides, quemadmodum in Achaia clarissimarum urbium iam fundamenta consumpta sint nec quicquam extet, ex quo appareat illas saltim fuisse? Non tantum manu facta labuntur, nec tantum humana arte atque industria posita vertit dies; iuga montium diffluunt, totae desedere regiones, operta sunt fluctibus quae procul a conspectu maris stabant. Vasta vis ignium colles, per quos relucebat, erosit et quondam altissimos vertices, solacia navigandum ac speculas,
Abbreviated transcription (Latin):
ter placidissima tror existit ni¬
chilq extra tumultuãtib cãis
orala unde minime cr pectabã¬
tur erũpũt que domesticis bel¬
lis stetant regna queerternis
impellente ullo runt quota
queq felicitatem ciuitas per¬
tulit. Cogitãda ergo sũt oĩa
⁊animus adu̾sus ea que pos¬
sunt euenire firmadus. Exilia
gia meditare põt te patrie p̃t
patriam tibi casus eripere põcte
insolitudĩem abicere. põt hoci
ip̃m. in quoturba suffocatur fe
solitudo tota ante occłos sortis
bumane ꝯditio põatur. nec ꝙ̃¬
tum freqũeter euenit. S qua¬
tum płimũ põt euenire p̾sum¬
manus animo si nolumꝰ op¬
primi nẽc illis musitatis uel¬
let nob̾ obssupefieri inplenu
cogitanda sortuna est. Quoti¬
es a sic. Quotiẽs achale urbes
uno tremore ceciderunt. Quot
opida insyria. quot in macedo¬
nia deuorata sunt. cyprum qͦ¬
tiens uastauit hecclades. Quo¬
tiens inse paphus corruit freꝙ̃¬

Expanded text:
ter placidissima terror existit niter placidissima terror existit nihilque extra tumultuantibus causis mala, unde minime exspectabantur, erumpunt Quae domesticis bellis steterant regna, quae externis, inpellente nullo ruunt. Quota quaeque felicitatem civitas pertulit ? Cogitanda ergo sunt omnia et animus adversus ea, quae possunt evenire, firmandus. Exilia, gia meditare. Potest te patriae, potest patriam tibi casus eripere, potest te in solitudines abigere, potest hoc ipsum, in quo turba suffocatur, fieri solitudo. Tota ante oculos sortis humanae condicio ponatur, nec quantum frequenter evenit, sed quantum plurimum potest evenire, praesumamus animo, si nolumus opprimi nec illis inusitatis velut novis obstupefieri; in plenum cogitanda fortuna est. Quotiens Asiae, quotiens Achaiae urbes uno tremore ceciderunt ? Quot oppida in Syria, quot in Macedonia devorata sunt ? Cypron quotiens vastavit haec clades ? Quotiens in se Paphus corruit ? Frequen
Abbreviated transcription (Latin):
dia pace ꝯsurgit et auxilia secu¬
ritatis in metum trãseunt. Ex
amico inunicus hostic ex socio
Insubitas tẽpestates hibernisq
maior agitatur estiua tranqui¬
litas. Sinc hoste patimur hosti¬
lia. et cladis causas si alia defici¬
unt nimiasibi felicitas inue¬
nit. Inuadit tẽꝑatissimes mor¬
b ualidissimos ptisis. In nocetis¬
simos pena secretissimos tumł¬
tus. Eligit aliquid noui casus
ꝑquoe uellet oblitis iuires suas
ingerat. Quicquid longa seri¬
es multis laborib. multa deũ
dulgentia strixit.id unus dies
spargit ac dissipat. longã mo¬
ram delit malis ꝓparatib. qui
diemdixit horam mom̃tuq
tpr̃is euertendis imꝑiis sufficẽ
Esset aliq ĩ becillitatis nr̃e sola¬
cuim rerumq nr̃arum sitãta
repirent cuc̃̾ta quam finiut nẽ
incremẽta lẽte exeunt festinatũ
indãpnũ nichil priuati. nichil
publice stabile c̃ tam hominũ
quã urbium fata uoluũtur. ĩ¬

Expanded text:
dia pace consurgit et auxilia secudia pace consurgit et auxilia securitatis in metum transeunt; ex amico inimicus, hostis ex socio. In subitas tempestates hibernisque maiores agitur aestiva tranquillitas. Sine hoste patimur hostilia, et cladis causas, si alia deficiunt, nimia sibi felicitas invenit. Invadit temperantissimos morbus, validissimos phthisis, innocentissimos poena, secretissimos tumultus. Eligit aliquid novi casus, per quod velut oblitis vires suas ingerat. Quidquid longa series multis laboribus, multa deum indulgentia struxit, id unus dies spargit ac dissipat. Longam moram dedit malis properantibus, qui diem dixit; hora momentumque temporis evertendis imperiis sufficit. Esset aliquod inbecillitatis nostrae solacium rerumque nostrarum, si tam tarde perirent cuncta quam fiunt ; nunc incrementa lente exeunt, festinatur in damnum. Nihil privatim, nihil publice stabile est; tam hominum quam urbium fata volvuntur. In
Abbreviated transcription (Latin):
timere ꝑinisit. nullares natuã
aliquod hĩnt riine sue spacui
inhac una mox int̾fuit inter
urbem maximã. ⁊ nullã deniq
diucius illam tibi pisse quam
put. narro hec om̃ia libalis ñri
affectum indinandum adu̾s
sua firmum et rectũ. ¶Nec sine
causa cõcussus est in expectata pł
aggrauat nouitas adicit calãitã¬
tib pondus nec quisquãmortabi¬
um. nõ magis quod etiam mira¬
tus est doluit. Ideoq nichilnb̾
tendus est animus cogetandũq
nõ quicꝗd solet. set quicꝗd põt
fieri. Quidenĩ est quod ño for¬
tuna cum uoluit exflorentissĩo
detͣhat. quod nõ comagis agg̾¬
diatur et quatiat quo speciosꝰ
fulget quid illi ãdiui. quid ue
difficile est nõ una uia semꝑ. ne
tota quidez ĩcurrit. Modo nr̃a
innos manus aduocat. modo
sius contẽta iurib inuenit pei̾¬
cula sine aucte nullũ tp̃e excep¬
tum. In ip̃is uoluptatib cause
doloris oriũtur. bellum imne¬

Expanded text:
timere permisit. Nulla res magna non timere permisit. Nulla res magna non aliquod habuit ruinae suae spatium; in hac una nox interfuit inter urbem maximam et nullam. Denique diutius illam tibi perisse quam perit narro. Haec omnia Liberalis nostri adfectum inclinant adversus sua firmum et erectum. Nec sine causa concussus est; inexpectata plus adgravant; novitas adicit calamitatibus pondus, nec quisquam mortalium non magis quod etiam miratus est, doluit. Ideo nihil nobis tendus animus cogitandumque non quidquid solet, sed quicquid potest fieri. Quid enim est, quod non fortuna, cum voluit, ex florentissimo detrahat ? Quod non eo magis adgrediatur et quatiat, quo speciosius fulget ? Quid illi arduum quidve difficile est ? Non una via semper, ne tota quidem incurrit, modo nostras in nos manus advocat, modo suis contenta viribus invenit pericula sine auctore. Nullum tempus exceptum est; in ipsis voluptatibus causae doloris oriuntur. Bellum in me
Abbreviated transcription (Latin):
ns efficit. ut firmitatem am¬
misui querat qua udelicet
adea que timeri posse putabat
cr̾cuit. hoc uo̾tam inopinatũ
malum ⁊pene ĩ auditum nõ mi¬
ror si sine metu fuit. cum ẽet si¬
ne exemplo multas enim ci¬
uitates incendium uerauit
nullam abstulit. Nametiam
ubi bostili manu ĩ iecta ignis
iminissus est multis locis defic̾
Et quãuis subinde eratetur. raõ
tñ sic eũcta depascitur. ut nichł
ferro relĩquat. Terrarũ queꝙ
sus fuit motus. ut tota opida
euerteret. Numquã demq
tam infestum ulli exarsit incẽ¬
dium. ut nichil alteri suꝑeẽt
incendio. Tot pulcerima opera
que singula illustrare urbes si¬
gulas possentana moxstrauit
et intanta pace quãtum ne
bello quod timi põt accidit.
Quis hoc credat ubiq armis
quiescẽtib cum toto orbe traꝵ
diffusa secuitas sic lugudimũ
quod ostendebatur ingallia q̃¬
ritur omib fortuna quospu¬
blice afflixit quod passuri erãt

Expanded text:
res effecit, ut firmitatem anres effecit, ut firmitatem animi sui quaerat, quam videlicet ad ea, quae timeri posse putabat, exercuit. Hoc vero tam inopinatum malum et paene inauditum non miror si sine metu fuit, cum esset sine exemplo. Multas enim civitates incendium vexavit, nullam abstulit. Nam etiam ubi hostili manu in tecta ignis inmissus est, multis locis deficit, et quamvis subinde excitetur, raro tamen sic cuncta depascitur, ut nihil ferro relinquat. Terrarum quoque sus fuit motus, ut tota oppida everteret. Numquam denique tam infestum ulli exarsit incendium, ut nihil alteri superesset incendio. Tot pulcherrima opera, quae singula inlustrare urbes singulas possent, una nox stravit, et in tanta pace quantum ne bello quidem timeri potest accidit. Quis hoc credat ? Ubique annis quiescentibus, cum toto orbe terrarum diffusa securitas sit, Lugudunum, quod ostendebatur in Gallia, quaeritur. Omnibus fortuna, quos publice adflixit, quod passuri erant,
Abbreviated transcription (Latin):
edid̾it. quem admodu aute
om̃ib indoles fortior fuit ⁊ad
libores paratior ita no erãt ĩge¬
ma om̃ib ꝯsumata. nõ enimꝰ
dut naturam iuĩtutemars est bo¬
numfieri. Illi quidem ño aurũ
nec argentum nec ꝑ lucidoe la¬
pides immatrarum faceque¬
rebant parcebantꝙ adhec eti¬
am multis animalib tãtum
aberat homo hominem nõ
iratus nõ timens tantum sp̃¬
taturus eccideret. Nodum
texcbatur aurum adhuc no
emebatur. Quid ergo igno¬
rantia rerum innotesce̾ntes
erant. Multum aũt int̾est
utrum peccare aliquis nolit
aut nesciat deerat illis iustici¬
a.deerat prutentia. deerat t¬
pantia ac fortituto. om̃ib
hiis uirtutib habebat. siłia
quedam rudis uita. uirtus
nõ contigit animo nisi ĩsti
quodsisie hoc nascimur⁊ ĩ
optimis quoq ante quam
erdias uirtutis matera nõ
nuc tristis est nunciato incen¬
crusta est mouere hic casus
quelibet posset ne dum hoier
patrie sue amantissimu que

Expanded text:
ediderit. Quemadmodum autem ediderit. Quemadmodum autem omnibus indoles fortior fuit et ad labores paratior, ita non erant ingenia omnibus consummata. Non enim dat natura virtutem; ars est bonum fieri. Illi quidem non aurum nec argentum nec perlucidos lapides in ima terrarum faece quaerebant parcebantque adhuc etiam mutis animalibus; tantum aberat ut homo hominem non iratus, non timens, tantum spectaturus occideret. Nondum texebatur aurum, adhuc nec eruebatur. Quid ergo est ? Ignorantia rerum innocentes erant. Multum autem interest, utrum peccare aliquis nolit an nesciat. Deerat illis iustitia, deerat prudentia, deerat temperantia ac fortitudo. Omnibus his virtutibus habebat similia quaedam rudis vita; virtus non contingit animo nisi institamisit. Licet itaque nunc optimis quoque, antequam erudias, virtutis materia, nonc tristis est nuntiato incenexusta est. Movere hic casus quemlibet posset, nedum hominem patriae suae amantissimum. Quae
Abbreviated transcription (Latin):
patebant ꝓspectus hec pulcerĩe
domus libebat intueri signa
exmedia celi parte uergentia.
Rursus ex occulto alia surgenti¬
a. Qurom inuaret uagari int
tam late spsa miracula. at uoc
adomes tectorum pauetis so¬
num et inter picturas nostraᷤ
siquid in crepuit fugitis atto¬
niti no habebãt domos instar ũ¬
bium spiritus ac lib̾ inter aꝑta
flatus et leiis unbra rupis aut
arboris ⁊ plucdi fontes  riq
nõ opere nec fistula nec ullo coac¬
to itinẽ obsolefacti ser̃ sponte cur
sa. inter hec agreste domi cilium
rusticapolitum manu bec erat
scđm naturam domus inqua
libebeit habitare. nec ip̃am nec
pipa timẽtem nuc magna ps
nostri metus tecta sunt. Ser qua¬
ius egregia illis uit. fuit ⁊c.arẽt
fraude nõ fuere sapientes. qñ
hoc iam inoꝑe marimo nom̃ ẽ
Nõtamenegauim fuisse alti
sps uiroc. ⁊ ut iͦta dicam adiis re¬
centes. neꝙ enidubiũ ẽ quin
melioramundꝰ nodum effectu

Expanded text:
patebant prospectus huius pulcherrimae patebant prospectus huius pulcherrimae domus. Libebat intueri signa ex media caeli parte vergentia, rursus ex occulto alia surgentia. Quidni iuvaret vagari inter tam late sparsa miracula ? At vos ad omnem tectorum pavetis sonum et inter picturas vestras, si quid increpuit, fugitis adtoniti. Non habebant domos instar urbium. Spiritus ac liber inter aperta perflatus et levis umbra rupis aut arboris et perlucidi fontes rivique non opere nec fistula nec ullo coacto itinere obsolefacti, sed sponte currsa, inter haec agreste domicilium rustica politum manu. Haec erat secundum naturam domus, in qua libebat habitare nec ipsam nec pro ipsa timentem; nunc magna pars nostri metus tecta sunt. Sed quamvis egregia illis vita fuerit et carens fraude, non fuere sapientes, quando hoc iam in opere maximo nomen est. Non tamen negaverim fuisse alti spiritus viros et, ut ita dicam, a dis recentes. Neque enim dubium est, quin meliora mundus nondum effetus
Abbreviated transcription (Latin):
uenta sunt postquam sapiẽ¬
tem inuenire desinimus dmo¬
liretur quẽ admodu decoctuᷤ
retur. qua hodieq cectura ĩ ueti
tardis ad diuina. deinde intele
tilia nõ credo sicut ante fortu
es̃ potat aut deẽs inter ocordes
posuerat infirmmiori manu
noduan auarus abscondedo
quod sibi iaceret. alium nec¬
ceisariis quoq excluserat par
erat alterius acsuicura ama
cessabat incruenteq manus
humano sanguine odium
ome iiferas uerterant. Illi qͦs
aliquoo nemus densum aso¬
le protexerat qui . ouersus se¬
uiciam hiemis aut ymbris
uili recepta culo tuti subfrode
uuebat placidas transigebãt
sine suspirio noctes. solicititoo
noc innostra pupraa uersat
et acrimis excitat stimulis. a
quam mollez sõpnum illis
dura tellis dabat. nõ impende¬
bant celata laquearia.s ĩ ap¬
toiacentes sidera suꝑ labebat
et insigne spectaculum noctiũ
mũtdus in preceps agebatur si¬
letiotãtum opus dicẽs.tam
inter diem illis quam noctem

Expanded text:
venta sunt, postquam sapienventa sunt, postquam sapientiam invenire desîmusdem asperum aspero inposuit ad pars immobilis motum alterius bitrio." Non multum afuit, quin balneorum et inpressos pariee poterat aut deesse; inter concordes posuerat infirmiori manum, nondum avarus abscondendo quod sibi iaceret, alium necessariis quoque excluserat; par erat alterius ac sui cura. Arma cessabant incruentaeque humano sanguine manus odium omne in feras verterant. Illi quos aliquod nemus densum a socalculus in zmaragdum convertevitiam hiemis aut imbris vili receptaculo tuti sub fronde vivebant, placidas transigebant sine suspirio noctis. Sollicitudo nos in nostra purpura versat et acerrimis excitat stimulis; at quam mollem somnum illis dura tellus dabat! Non inpendebant caelata laquearia, sed in aperto iacentes sidera superlabebantur et insigne spectaculum noctium mundus in praeceps agebatur sigem, quam ad universa derexit, interdiu illis quam nocte
Abbreviated transcription (Latin):
lia tñstulit uĩtatemꝙ et argy¬
menta eiꝰ excussit. post hecquẽ¬
admodũ discerneret̃ uite aut
uocis ambigua mutraq enur
fła uĩs ĩmixta sunt. nõ abdu
xit inqua se ut possidomo in¬
detur abistis artib sapiẽs. sec
adillas oĩo nõ uenit. nichileĩ¬
dignum inuentu iudicas. sec
quod nõ erat dignum ꝓpetuo
usu uindicaturus ponenda nõ
summẽt. Anacharsis inquit
inuenit rotam figuli cuiꝰ cucu¬
itu uasa formatur. de inde quia
homerum inuenitur figuli ro¬
tam alter uideri usus falsos
c̃c̃ quam fabulam. Egonec
uctorem contendo. Etsi fint
sapiens. quid hoc muenit. s
non tamquam sapiẽs sicut
multa sapientes faciunt qua
homines sũt.nõ qua sapien¬
tes puta uelocissimum tẽ sapi¬
entem. qui cursu omẽs ance¬
ibit qua uelox est. nõ qua sapi¬
ens. ¶Cuperem possidonio a¬
liquem utriarium ostendere
qui spũ uitrum inh̃itus plu¬
rimos format qui uix diligẽ¬
timanu effigiaretur. hec in¬

Expanded text:
molliat, spatha coire cogatur et iunmolliat, spatha coire cogatur et iunmenta eius excussit, post haec quemadmodum discernerentur vitae aut vocis ambigua, in utraque enim repertum hoc subtilius genus, in quo xit, inquam, se, ut Posidonio videtur, ab istis artibus sapiens, sed is subtemen acutis, Quod lato pavdignum inventu iudicasset, quod non erat dignum perpetuo usu iudicaturus. Ponenda non sumeret. " Anacharsis," inquit, "invenit rotam figuli, cuius circuitu vasa formantur." Deinde quia apud Homerum invenitur figuli rota, malunt videri versus falsos esse quam fabulam. Ego neccontendo et, si fuit, sapiens quidem hoc invenit, sed non tamquam sapiens, sicut multa sapientes faciunt, qua homines sunt, non qua sapientes. Puta velocissimum esse sapientem; cursu omnes anteibit, qua velox est, non qua sapiens. Cuperem Posidonio aliquem vitrearium ostendere, qui spiritu vitrum in habitus plurimos format, qui vix diligenti manu effingerentur. Haec in
Abbreviated transcription (Latin):
ornantia seruiunt. Ceterum
ad beatum statum tendit.allo
ducit. illo uias appit. quot sĩt
mala que uideãtur ostendit
uanitatem exuit m̃tib dat i¬
magnitudinem solidam in¬
flata et ex inani speciosam re¬
primit nec ignorari sinrt in¬
ter magna quid int̾sit ⁊ tumi¬
da tocius nature noticiam ac
lesꝙ declarat. qui inferi quid
lares ⁊ genii. Quro inscͥdam
nominũ formam anime ꝓpe¬
tue ubi ꝯsistant quid agant
quid possint. quid uelit. bre
eius iniciamenta sunt ꝑ que ñ
municipale sacrum. Set in¬
gens omĩum deorum tem¬
plum mũdus ip̃e reserat᷑ cui
uera simulacra uerasꝙ faci¬
es cernedis mentib ꝓtulit
Nam despecra cula magna he¬
bes uisus est ad mitia. de m̃
rerum recclit ⁊ et̾nam ratiõe
toti inditam et iim om̃ĩu
seminum singła ꝓprie figurã¬
figurantem tuc de animo cep̃
inquirere un eẽnt. ubi qua¬
du inquot mbra diuisus de¬
inte acorporib sead ĩcorpoã

Expanded text:
rnantia quoque serviunt; ceterum rnantia quoque serviunt; ceterum ad beatum statum tendit, illo ducit, illo vias aperit. Quae sint mala, quae videantur ostendit, vanitatem exuit mentibus, dat magnitudinem solidam, inflatam vero et ex inani speciosam reprimit, nec ignorari sinit inter magna quid intersit et tumihinc fabrorum officinae sunt, lesque declarat, quid inferi, quid lares et genii, quid in secundam numinum formam animae perpetuatae, ubi consistunt, quid agant, quid possint, quid velint. Haec eius initiamenta sunt, per quae non municipale sacrum, sed ingens deorum omnium templum, mundus ipse reseratur, cuius vera simulacra verasque facies cernendas mentibus protulit. Nam ad spectacula tam magna hebes visus est. Ad initia deinde rerum redit aeternamque rationem toti inditam et vim omnium seminum singula proprie figurantem. Tum de animo coepit inquirere, unde esset, ubi, quamdiu, in quot membra divisus Deinde a corporibus se ad incorpo
Abbreviated transcription (Latin):
strib oꝑ uere fastigium et plum¬
is ꝑ deuexalatentib hyemem trã¬
siere securi. Quid ergo nõ indefos
latent syrtice gentes quib q ꝓpc̃
nuimios solis ardores nullũ tegi¬
mẽtum satis repelledis calorib
solidum est nisi ip̃a arẽs humue
uite  daret. homo solus nõ posset
sinctot artib uiue. Nichil hoꝵ
abilla nobis inꝑatum est. Nic
egre querẽdum est. ut possit uita
ꝓduci adꝑata nati sumus. Noc i¬
omĩa nobis difficilia facilium
fastidio fecimus tecta tegumta¬
gumetaq et fom̃ta corporum
et cibi et q̃. nunc ingẽs negociũ
facta est sunt obuia erant et gra¬
poris motus spiritus aut ĩex
ltu aut intransini formatur
inuocem. nõ arma nec muros nͨ
bella utilia mollitur. paci fauet
et genus humanum adocor¬
diam uocat. nõ est inquã ĩstry¬
mentorum ad usus necessari¬
os opifer. Quio tam ꝑuula
assignas artificem uites inte
alias quidem artes subdñio h̃t
nam cui uita.illi uitam quo¬

Expanded text:
stribus operuere fastigium, et pluvstribus operuere fastigium, et pluviis per devexa labentibus hiemem transiere securi ? Quid ergo ? Non in defosso latent Syrticae gentes quibusque propter nimios solis ardores nullum tegimentum satis repellendis caloribus solidum est nisi ipsa arens humus ? vitae daret, homo solus non posset sine tot artibus vivere. Nihil horum ab illa nobis imperatum est, nihil aegre quaerendum, ut possit vita produci. Ad parata nati sumus; nos omnia nobis difficilia facilium fastidio fecimus. Tecta tegimentaque et fomenta corporum et cibi et quae nunc ingens negotium facta sunt, obvia erant et ratuita et opera levi parabilia. Modus itu aut in transitu formatur in vocem. Non arma nec muros nec bello utilia molitur, paci favet et genus humanum ad concordiam vocat. Non est, inquam, instrumentorum ad usus necessarios opifex. Quid illi tam parvola adsignas ? Artificem vides vitae. Alias quidem artes sub dominio habet. Nam cui vita, illi vitam o
Abbreviated transcription (Latin):
uacuum iciet sibitotum cẽ qua
militem. Illi sapientes sciet sibito¬
sapientibo similes quib expedi¬
ta erat tutela corporis simplici cu¬
ra constant. necessaria.indeliciis
laboratur.ctiam ṅo desiderabis
artifices. siseqre natura. illa no¬
luit cẽ oistrictos ad quecuꝙ nos
cogebat instruxit. frigus intolle¬
rabile est corpori nitoo. ¶Aanrd
afrigore satis habundeq defẽdẽ
queunt nõ corticib arborum ple¬
reꝙ gentes tegunt corpoã. non
auium plume insu uestis ncon¬
seruntur. nõ hodieq magna sitha¬
rum pars terga uulpumꝰ induit
ac murium que tactu molli ⁊ ĩ¬
penetbilia uentis sunt. opus ẽ tñ
calorem solis estuuumbra crassi¬
ore pelere. Quid ergo nõ uetustas
multa abdidit loca que uł in una
tp̃ris. uł alio quolibet casu exca¬
uata inspecum recesserũt. Quid gͥ
nõ quilibet urgeam cratem texu¬
erunt manu et uili oblimerũt
luto. de in de despicula aliisq silue¬

Expanded text:
ervacuum sciet sibi cocum esse quam ervacuum sciet sibi cocum esse quam militem. Illi sapientes fueruns similes, quibus expedita erat tutela corporis. Simplici cura constant necessaria; in delicias laboratum Non desiderabis artifices; sequere naturam. Illa noluit esse districtos. Ad quaecumque nos cogebat, instruxit. "Frigus intolerabilest corpori nudo." Quid era frigore satis abundeque defendere queunt? Non corticibus arborum pleraeque gentes tegunt corpora ? Non avium plumae in usum vestis conseruntur ? Non hodieque magna Scytharum pars tergis vulpium induitur ac murum, quae tactu mollia et inpenetrabilia ventis sunt? " Opus est tamen calorem solis aestivi umbra crassiore propellere." Quid ergo ? Non vetustas multa dedit loca, quae vel iniuria temporis vel alio quolibet casu excavata in specum recesserunt ? Quid ergo ? Non quilibet virgeam cratera texuerunt manu et vili obliverunt luto, deinde stipula aliisque silve
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens tibi uidetur qui serra co¬
mentus est. an ille qui cum ui¬
disset pueram caua manu bibẽ¬
tem aquam fregit ꝓtinus exep̃¬
tum epula calicem ac obuirga¬
tione sui quam diu hõstultus
suꝑuacuas sarcinas habuit qui
se complicũ indolio et meo cubi¬
tauit. ¶Hodie utrum tandez
sapientiorez putas qui inuenit
quemadmodum ĩmensa altitr
crocũ latentib fistulic exprimat
Qui euripos subito aquarũ impe¬
tu implet. aut siccat. et u̾satilia
cenationũ laquearia coagm̾tat
ut subinde alia facies ato alia sy¬
succedat et tociẽs tecta quotiẽs
fercula mutẽtur an eum qui et
aliis et sibi hoc monsirat quam
nchil nobis nam durum ac di¬
ficilis impauerit posse nos ha¬
bitare sine marmorario ac fa¬
bro posse nos uestitos eẽsine com¬
mertio ẜuorum posse nos habere
usibo nr̃is necessaria si contenti
fuerimus hiis que terra posuit
ĩsumo. Quomiam si audire hu¬
manum genus uolũit tam suꝑ¬

Expanded text:
sapiens tibi videtur ? Qui serram comsapiens tibi videtur ? Qui serram commentus est, an ille qui cum vidisset puerum cava manu bibentem aquam, fregit protinus exemptum e perula calicem cum hac obiurgatione sui: " quamdiu homo stultus supervacuas sarcinas habui ! " qui se conplicuit in dolio et in eo cubitavit ? Hodie utrum tandem sapientiorem putas, qui invenit quemadmodum in inmensam altitudinem crocum latentibus fistulis exprimat, qui euripos subito aquarum impetu implet aut siccat et versatilia cenationum laquearia ita coagmentat, ut subinde alia facies atque alia succedat et totiens tecta quotiens fericula mutentur, an eum, qui et aliis et sibi hoc monstrat, quam nihil nobis natura durum ac difficile imperaverit, posse nos habitare sine marmorario ac fabro, posse nos vestitos esse sine commercio sericorum, posse nos habere usibus nostris necessaria, si contenti fuerimus iis quae terra posuit in summo ? Quem si audire humanum genus voluerit, tam sup
Abbreviated transcription (Latin):
more atꝙ auro seruitus. ¶In
illo quoq dissentio apossitõio
quod ferramenta fabrilia exco¬
gitatata asapientib uiris uu¬
dicat. ¶Isto enĩ mododicat li¬
cet sapientes fiusse ꝑquos tũe
laqueis captare et fallere iusco
iusco unietum et magnos camb
circundare saltus. oĩa enĩ sagaci¬
tas hominũ nõ sapiẽtia inuei̾t.
In hoc quoꝙ dissentio sapiẽtes
fuisse qui ferri metalla ⁊ eris in¬
uenerunt cum incendio siluaꝵ
adusta tellus insũmo uenas iacẽ¬
tes liquesdãs fudisset ip̃a tales
inuenuunt quales colunt. Nuc̃
illa tandem tam subtilis questio
michi udetur quã possidonio.
utrum maleus inusueẽt prius ã
forcipes ceꝑunt. Utraq inuem¬
ret aliquis excitati ingemii acuti
nõ magni nec delati.⁊qcquid a¬
liud corpore incuruato ⁊ intĩo
humum spectantem queredur
est sapiẽs facilis ictu fuit ⁊ qo¬
expechitissimus cupiat. ¶Qũo
oro teconuenit. utdiogenem
mireris et dedalum. ũt exhiis

Expanded text:
more atque auro servitus habitat. In more atque auro servitus habitat. In illo quoque dissentio a Posidonio, quod ferramenta fabrilia excogitata a sapientibus viris iudicat. Isto enim modo dicat licet sapientes fuisse, per quos Tunc laqueis captare feras et fallere visco Inventum et magnos canibus circumdare saltus. Omnia enim ista sagacitas hominum, non sapientia invenit. In hoc quoque dissentio, sapientes fuisse qui ferri metalla et aeris invenerint, cum incendio silvarum adusta tellus in summo venas iacentis liquefactas fudisset; ista tales inveniunt, quales colunt. Ne illa quidem tam suptilis mihi quaestio videtur quam Posidonio, utrum malleus in usu esse prius an forcipes coeperint. Utraque invenit aliquis excitati ingenii, acuti, non magni nec elati, et quicquid aliud corpore incurvato et animo humum spectante quaerendum est. Sapiens facilis victu fuit, quidexpeditissimus cupiat. Quomodo, oro te, convenit, ut et Diogenen mireris et Daedalum ? Uter ex his
Abbreviated transcription (Latin):
cula nõ adiret gula et quãns a¬
greges saginaret. Quid agisphi¬
clauem et seram quicqd alind e¬
rat auaricie signum. signum da¬
re.philosophia hec cumtanto ha
suspendit. parum enim erat fõtu¬
itis tegi ⁊ sine arte et sine difficul¬
tate naturale sibimuenire aliꝙ
receptaculũ michi crede felix illõ
seculũ ante architectos fuit. añ ar
chitectores. ¶Ista nata sunt ia
nascẽte luxuris inquadratũ tigꝰ
decidere et ferro ꝑdesignata curit¬
tecerta manutrabem scindere. nã
primi cuneis scindebãt sisille ligͦ.
nõ emintecta cenatioma epulu
receptura ꝑabãtur nec inbunc
usum pims ant abies deferebat
longo uehiculorum ordine uiẽ
intrem̃tib ut exilla lacunaria i¬
aurograma penderent furte utr̃q
suspense fulciebant casaz spissa¬
tis ramalibo ac fronde cõgesta. ⁊ in
ꝓdine disposita. decursus ymb̾¬
bus quanis magniserat. ¶Sb̃
hiis tectis habitanere. S secui.
Culmus liberos texit. submar¬

Expanded text:
culum non adiret gula et quamvis aculum non adiret gula et quamvis agreges saginaret. Quid ais ? Phiclavem et seram? Quid aliud erat avaritiae signum dare ? Philosophia haec cum tanto habsuspendit? Parum enim erat fortuitis tegi et sine arte et sine difficultate naturale invenire sibi aliquod receptaculum. Mihi crede, felix illud saeculum ante architectus fuit, ante tectores. Ista nata sunt iam nascente luxuria, in quadratum tigna decidere et serra per designata currente certa manu trabem scindere, Nam primi cuneis scindebant fissile lignum. Non enim tecta cenationi epulum recepturae parabantur, nec in hunc usum pinus aut abies deferebatur longo vehiculorum ordine vicis intrementibus, ut ex illa lacunaria auro gravia penderent. Furcae utrimque suspensae fulciebant casam. Spissatis ramalibus ac fronde congesta et in proclive disposita decursus imbribus quamvis magnis erat. Sub his tectis habitavere, sed securi. Culmus liberos texit, sub mar
Abbreviated transcription (Latin):
benc pareretur nichilq rer mains
minari male parentib posset quaz
ut abirẽt cregno. ¶Set postquã sb̾¬
repentib niciis intrrapnitẽ regͣ cõ¬
uersa sunt opus ẽe cepit legib qua
⁊ ip̃as int̾ miciatulere sapientes.
solon qui ethenas equo uire fũ¬
dauit inter septem cui sapientia
nates ligingum sicadem etas tu¬
lisset sacro illi numero accessisset
Octamoq eraluti leges corode¬
ꝙ laudatur. hii ño inforo necin
ꝯsultorum atrio set inpitagore
tacito illo sc̃oq secessu didicert
uiraꝙ florenti tunc sicilie ꝓꝑ xra
liam grecie ponerent. ¶Hactti¬
nus possidonio assentio partes qdẽ
apbilosophia inuetas quib in
cotidiano usu uita utitur nõ cõ¬
cesserim nec illi fabrice afferam
fossa aut erese arboris t̾unco potu¬
it recta moluri. ¶Ego uero phi¬
losophiam idico non magicee
tecta surgẽtium et urbes urbiu
p̃mtium quam inuaria pisciũ
in hoc clansa uttempestater peri¬

Expanded text:
bene pareretur nihilque rex maius bene pareretur nihilque rex maius minari male parentibus posset, quam ut abirent e regno. Sed postquam subrepentibus vitiis in tyrannidem regna conversa sunt, opus esse legibus coepit, quas et ipsas inter initia tulere sapientes. Solon qui Athenas aequo iure fundavit, inter septem fuit sapientia notos. Lycurgum si eadem aetas tulisset, sacro illi numero accessisset octavus. Zaleuci leges Charondaeque laudantur. Hi non in foro nec in consultorum atrio, sed in Pythagorae tacito illo sanctoque secessu didicerunt iura, quae florenti tunc Siciliae et per Italiam Graeciae ponerent. Hactenus Posidonio adsentior; artes quidem a philosophia inventas, quibus in cotidiano vita utitur, non concesserim nec illi fabricae adseramfossa aut exesae arboris trunco docuit tecta moliri." Ego vero philosophiam iudico non magis extecta surgentium et urbium urbes prementium quam vivaria piscium in hoc clausa, ut tempestatum peri
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiis geniti naturam ĩcorrup¬
ti seq̃bantur. Eandem habebat ⁊ du¬
cem et legem ꝯmissi melioris ar¬
bitrio. ¶Nature est eñi potiorib
deteriora submnittere. Mutis qui¬
demn gregib aut maxima cor poaͬ
mares uicit. ¶ Elefantorum
gregem excelsissim us duc̃. Int̾
homines ꝓximo est optimum
animo itaq rector eligebat᷑. Ide¬
cq summa felicitas erat gẽtiu
inquib nõ potãt potẽtior eẽ insi
mulie̾r tãtum enĩ quãtum uult
põt qui se nisi quod deb. nõ pu¬
tat eẽ. Illo ergo scło quod aureũ
ꝑhibent penes sapientes fuisse re¬
gnum possidonius iudicat. hii
ꝯtinebant manus ⁊ infirmiores
aualidiorib tuebatur. ¶Suade¬
fortitudo arcebat ꝑicula. benefi¬
centia agebat. ornabatq subiec¬
tos officium erat imꝑare nõ re¬
gnum. nemo quãtum poss ad¬
uersos eos exꝑiebatur ꝑ quos cepeãt
posse. nec erat cuiqua aut ãius
minuria antca causã. cũ bñ imꝑãti

Expanded text:
ex his geniti naturam incorrupex his geniti naturam incorrupti sequebantur, eundem habebant et ducem et legem, commissi melioris arbitrio. Naturae est enim potioribus deteriora summittere. Mutis quidem gregibus aut maxima corpora pmares vicit. Elephantorum gregem excelsissimus ducit; inter homines pro summo est optimum. Animo itaque rector eligebatur, ideoque summa felicitas erat gentium, in quibus non poterat potentior esse nisi melior. Tuto enim quantum vult potest, qui se nisi quod debet non putat posse. Illo ergo saeculo, quod aureum perhibent, penes sapientes fuisse regnum Posidonius iudicat. Hi continebant manus et infirmiorem a validioribus tuebantur, suadefortitudo pericula arcebat, beneficentia augebat ornabatque subiectos. Officium erat imperare, non regnum. Nemo quantum posset, adversus eos experiebatur, per quos coeperat posse, nec erat cuiquam aut animus in iniuriam aut causa, cum bene imperanti
Abbreviated transcription (Latin):
ic quam diis quãto maius be¬
neficiu est bona uita ꝙͣ uita
ꝓcerto debetur nisi ip̃i dii phi¬
losophyam tribuisset cuius
scĩam ulli dederũt facultatem
oṁibs. Nam si hanc quoz
bonum uulgare fecissẽt.pru¬
dentes nasceremur. et sapietia
quod inse optimum habet ꝑ¬
didiss quod inter fortuita nõ
eẽ. Nuc enĩ he muilla p̃ciosu
atq magnificũ est. quod nõ
obuenit quod illã sibi quisꝙ
deber quod ṅo abalio petitur.
Quidhres quod inphiloso¬
phia suspiceres. si beneficiai̾a
res eẽt huius opus unum
est. de diuinis humanis ue
rum inueniri abhac nuquã
aliuscoĩtatis uirtutu ꝯsubarum
et int̾se corrẽtium. hec docuit co¬
lere  diuma.humana diligere.⁊
penes deos impiũ cẽ interhoĩes.
consortium quod aliq̃n muio¬
latum mansit. ante quam socie¬
tatem auaricia distraxit .⁊ pauꝑ¬
tatis causa etiã hiis quos fecit lo¬
cuplectissimos fuit desiderant eĩ
omĩa scire possidere.dum nolũt
ꝓpria. set primi mortaliũ quiq

Expanded text:
quam dis, quanto maius beneficium est bona vita quam vita, pro certo haberetur, nisi ipsam philosophiam di tribuissent. Cuius scientiam nulli dederunt, facultatem omnibus. Nam si hanc quoque bonum vulgare fecissent et prudentes nasceremur, sapientia quod in se optimum habet, perdidisset: inter fortuita non esse. Nunc enim hoc in illa pretiosum atque magnificum est, quod non obvenit, quod illam sibi quisque debet, quod non ab alio petitur. Quid haberes quod in philosophia suspiceres, si beneficiaria res esset? Huius opus unum est de divinis humanisque verum invenire. Ab hac numquam alius comitatus virtutum consertarum et inter se cohaerentium. Haec docuit colere divina, humana diligere, et penes deos imperium esse, inter homines consortium. Quod aliquandiu inviolatum mansit, antequam societatem avaritia distraxit et paupertatis causa etiam is, quos fecit locupletissimos, fuit. Desierunt enim omnia possidere, dum volunt propria. Sed primi mortalium quique
Abbreviated transcription (Latin):
nulla us. nulla necessitas possit
hunc inte prospicio si ꝑseuaue¬
raueris et imcubiuĩs. et ut egris
ut omiã fcã dictaq tua sup te
ꝯgruant et respondeant sibĩ et
una sorma ꝑcussa sint. Nõ est
huiis animus in recto cuius
cuius acta discordant. uale

Expanded text:
nulla vis, nulla necessitas possit. Hunc te prospicio, si perseveraveris et incubueris et id egeris, ut omnia facta dictaque tua inter se congruant ac respondeant sibi et una forma percussa sint. Non est huius animus in recto, cuius acta discordant. VALE
Abbreviated transcription (Latin):
que prestet hoib. s inter duos
bonos/ nõ ẽ melior qui locuple¬
tior ñ magis int̾duos quib pã
scĩa regendi gub̾nałm ẽ melio¬
rem dixĩs cuuus manis speciosĩ¬
ꝙ naigium ẽ. ¶ Iupit̾ quo
añcedit᷑ uirum bonum diutiꝰ
bonusẽ. ¶ Sapiẽs nichilo se
minoris existant. quod uirtu¬
tur. quemadmodum exduob̾
sapientib qui senior decessit nõ
c̃beatior eo cuius intra pautores
annos t̾minata uirtus est. sic dc̃
nõ uicit sapiẽtem felicitate et si
uĩcat etate nõ enim uirtus ma¬
ior quẽ lõgior. ¶ Iupit̃ om ĩa
habr. s nempe aliis tradioit
habenda ad ip̃m hicunus us
est. ¶Sapies tam cquo aĩo
omĩa apiro alios uidet. ꝯtep̃nit¬
q quem ipit̾. et hec se magis
suscipit ꝙ ipit uti illis nõ p̃t
¶Sapiens nõ uult: credamꝰ itaq
sextio mõstr̃ati pulc̾imum it
et clamanti hac itur ad astra
hac ẜm fragilitatem. hac ẜm
nõ in iidi admittunt et ascen¬
dentib manum porrigunt

Expanded text:
quae praestet hominibus, sed inter duos quae praestet hominibus, sed inter duos bonos non est melior, qui locupletior, non magis quam inter duos, quibus par scientia regendi gubernaculum est, meliorem dixeris, cui maius speciosiusque navigium est. Iuppiter quo antecedit virum bonum ? Diutius bonus est; sapiens nihilo se minoris existimat, quod virtutur. Quemadmodum ex duobus sapientibus qui senior decessit, non est beatior eo, cuius intra pauciores annos terminata virtus est, sic deus non vincit sapientem felicitate, etiam si vincit aetate. Non est virtus maior, quae longior. Iuppiter omnia habet, sed nempe aliis tradidit habenda; ad ipsum hic unus usus est. Sapiens tam aequo animo omnia apud alios videt contemnitque quam Iuppiter et hoc se magis suspicit, quod Iuppiter uti illis non potest, sapiens non vult. Credamus itaque Sextio monstranti pulcherrimum iter et clamanti: "hac 'itur ad astra,' hac secundum frugalitatem, hac secnon invidi; admittunt et ascendentibus manum porrigunt.
Abbreviated transcription (Latin):
et iusc̾atio et quicquid alium
manu capitur distabit in par¬
tes. at hec indimidia bona
pax et lib̾tas et tam omĩum
tota quam singłorum sunt i
cogitat itaꝙ ꝑque sibi horu
ususfructusq contingat per
quem nõ adarma illum nec
ad ꝯẜuandas uigilias nec ao
tuenda media et multiplex
belli tributum publica uocer¬
necessitas. ¶Agitq gubna
uere. ¶ Int̾dum qũt solutio
est ip̃a confessio. ¶Confitebĩ
ergo multum se debere ei cuius
amministrẽe ac ꝓuidentia con¬
tingit illi pingue occium ⁊ ar¬
bitrium sui operis et inꝑturba¬
ta ꝑublicis occupatõib quies
deus. si illa quoq ocia multum
auctori suo debẽt quoꝵ minus
hec maximum est ille boues
errare meas ut cernis ⁊ipm lutẽ¬
que uellem calamo ꝑmisit agresti
quanti extimatur ħ ocium quodĩ¬
terdece agitur quod dece facit.
Ita dico lũcili ⁊ te ĩcelum opẽdia¬
rium uoco. ¶ Solebat sextius i¬
dicere ionem plus nõ posse quã
bonum uirum plura iupit h̃t

Expanded text:
et visceratio et quicquid aliud manu capitur, discedit in partes. At haec individua bona, pax et libertas, et tam omnium tota quam singulorum sunt. Cogitat itaque, per quem sibi horum usus fructusque contingat, per quem non ad arma illum nec ad servandas vigilias nec ad tuenda moenia et multiplex belli tributum publica necessitas vocet, agitque gubernatvere; interdum autem solutio est ipsa confessio. Confitebitur ergo multum se debere ei, cuius administratione ac providentia contingit illi pingue otium et arbitrium sui temporis et inperturbata publicis occupationibus quies.deus. Si illa quoque otia multum auctori suo debent, quorum munus hoc maximum est: Ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum Ludequae vellem calamo permisit agresti; quanti aestimamus hoc otium, quod inter deos agitur, quod deos facit? Ita dico, Lucili, et te in caelum compendiario voco. Solebat Sextius dicere Iovem plus non posse quam bonum virum. Plura Iuppiter habet,