comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rumq terrarum abrasae undiq opes
congerebantur. cũ ipsa roma turpia di¬
gente inopia. prȩcipuassuas partes auen¬
onabatur. Quam obrem consider& tune
tempora sua: cum quasi in explebilis uen¬
ter cuncta consumens. & sẽꝑ esuriens.
cunctis urbibus quas miseras faciebat
ipsa miserior nihil relinquens. nihil ha¬
bebat. et stimulo domesticȩ famis ad
continuationem bellicȩ in quiaetudinis
trudebatur. Hisdem temporib: rex so¬
thim cũ magnis tracũ auxiliis greciam
in gressus. cunctos macedoniae fines de¬
populatus est. tandemq agaiosentio
prȩtore superatus. redire in regnũ coac¬
tus est.
ANNOABURBE CONDITA SE¬
ION DUM FINITO SOCIALI
Ubello. romae primũ bellũ ciuile cõ¬
motũ est eodemq anno mithridaticũ
bellum & siminus in fame. non tamen
minus graue coeptum est: ẽquidẽ demi¬
tridatici belli spatio uarie traditũ ẽ utrũ
abhinc primũ coeperit: antunc priecipue

Expanded text:
rumque terrarum abrasae undique opes rumque terrarum abrasae undique opes congerebantur, cum ipsa Roma turpi adigente inopia praecipuas sui partes auctionabatur. quamobrem consideret tunc tempora sua, cum quasi inexplebilis uenter cuncta consumens et semper esuriens cunctis urbibus, quas miseras faciebat, ipsa miserior nihil relinquens nihil habebat et stimulo domesticae famis ad continuationem bellicae inquietudinis trudebatur . Isdem temporibus rex Sothimus cum magnis Thracum auxiliis Graeciam ingressus cunctos Macedoniae fines depopulatus est tandemque a C. Sentio praetore superatus redire in regnum coactus est. Anno ab Vrbe condita nondum finito sociali bello Romae primum bellum ciuile commotum est, eodemque anno Mithridaticum bellum etsi minus infame non tamen minus grane coeptum est. equidem de Mithridatici belli spatio uarie traditum est, utrum abhinc primum coeperit an tunc praecipue
Abbreviated transcription (Latin):
tatisunt: põpedius et obsidius italiciim¬
peratores : ab eodem sulpicio apud flum̃
theanũ. orribili proelio opprȩssi. & occi¬
sis̃ . Pompeius asculũ ingressus : prae¬
fectos centuriones. cunctosq principes
eoꝵ. uirgis caecidit. securiq ꝑcussit: ser¬
uos praedamq om̃em subhasta uendidit:
reliquos. liberos tamen. sequidem nudos.
& egentes. abire prȩcepit: & cũ de hac prȩda
opitulationẽ aliquam inusum stipendii
publici senatus fore speraret: nihil tamen
pompeius exea egenti aerario contulit.
Namq eodem tempore. cumpenitus
exhaustũ esset erarium & ad stipendiũ
frum̃ti de esset expensa. loca publica
quȩ in circuitu capitolii pontificibus augu¬
ribus. decem uiris et flaminibus inposses¬
sionem tradita erant: cogente inopia
uendita sunt. et sufficiens pecuniae modus
quiadtempus in opiae subsidio esset: accep¬
tus est. E quidem tunc insinũ ipsius ciui¬
tatis euersar um om̃ium urbium. nudata¬

Expanded text:
tati sunt. Popaedius et Obsidius, Italici imtati sunt. Popaedius et Obsidius, Italici imperatores, ab eodem Sulpicio apud flumen Teanum horribili proelio oppressi et occisi sunt. Pompeius Asculum ingressus praefectos centuriones cunctosque principes eorum uirgis cecidit securique percussit, seruos praedamque omnem sub hasta uendidit, reliquos liberos quidem sed nudos et egentes abire praecepit; et cum de hac praeda opitulationem aliquam in usum stipendii publici senatus fore speraret, nihil tamen Pompeius ex ea egenti aerario contulit. namque eodem tempore cum penitus exhaustum esset aerarium et ad stipendium frumenti deesset expensa, loca publica quae in circuitu Capitolii pontificibus auguribus decemuiris et flaminibus in possessionem tradita erant, cogente inopia uendita sunt et sufficiens pecuniae modus, qui ad tempus inopiae subsidio esset, acceptus est. equidem tunc in sinus ipsius ciuitatis euersarum omnium urbium nudata
Abbreviated transcription (Latin):
UM AD OBSIDENDOS PÕpE¬
ios romanus isset exercitus: et postumius
albinꝰ uir consularis. tunc luciĩ sillae lega¬
tus intolerabili suꝑbia om̃ium inse militũ
odia suscitasset: lapidibus occisus est.
Sylla consul ciuilem cruorem ñnisi ostili
sanguine expiari posse : testatus est. Cu¬
ius rei conscientia ꝑ motus exercitus.
ita pugnam adortus est: ut sibi unus¬
quisq ꝑ eundum uider& nisi uicisset.
decẽ et octo milia samnitium illo proelio
caesa sunt Iuuentiũ quoq italicũ ducem.
et magnũ ipsius populũ ꝑ secutus occidit.
Porciuscato consul mariascopias habens.
cũ laliquanta strenue gessisset: glori¬
atus est gaium marium ñmaiora fecis¬
se. & obhoc cũ ad lacum fucinũ contra mar¬
sos bellum gereret: a filio gai marii in
tumultu belli quasi abincerto auctore.
prostratus est. G. gabinius legatus
in expugnatione hostium castrorum
interfectus est ÷ marrucini. uestiniq
sulpicio legato pompei ꝑsequente uas¬

Expanded text:
m ad obsidendos Pompeios Romanus isset exercitus et Postumius Albinus uir consularis, tunc L. Sullae legatus, intolerabili superbia omnium in se militum odia suscitasset, lapidibus occisus est. Sulla consul ciuilem cruorem non nisi hostili sanguine expiari posse testatus est: cuius rei conscientia permotus exercitus ita pugnam adortus est, ut sibi unusquisque pereundum uideret nisi uicisset. decem et octo milia Samnitium illo proelio caesa sunt; Iuuentium quoque, Italicum ducem, et magnum ipsius populum persecutus occidit. Porcius Cato consul Marianas copias habens cum aliquanta strenue gessisset, gloriatus est, C. Marium non maiora fecisse, et ob hoc, cum ad lacum Fucinum contra Marsos bellum gereret, a filio C. Marii in tumultu belli quasi ab incerto auctore prostratus est. C. Gabinius legatus in expugnatione hostilium castrorum interfectus est. Marrucini Vestinique Sulpicio legato Pompei persequente uas
Abbreviated transcription (Latin):
impenderent. factum est. Fit. amatur
et clamatur: ut fiat qui promactanda¬
gregissui pecude fortasse offenderentur
ꝓ interficienda cordissui uirtute lȩtantur:
quin potius nasicȩ erubescant qui xp̃ianis
ex probrandum putant: et non nobis de
hostibus quod semꝑ habuerunt. sed illi
detheatro quod haberi prohibuerat con¬
querantur Igitur in his pania sergius
galba prȩtor lusitanos citra tagum flum̃
habitantes. cum uolutarios indeditionem
recepisset: per scelus inter fecit: simulans
enim de cõmodis eorum se acturum fore.
circum positis militibus. cunctos iner mes
in cautosq prostrauit. quȩ res postea uni¬
uersȩ hispaniȩ. propter romanoꝵ per¬
fidiam causa maximi tumultus fuit.
ANNO ABURBE CONDITASESCEN

Expanded text:
impenderent. factum est, fit, amatur impenderent. factum est, fit, amatur et clamatur ut fiat: qui pro mactandagregis sui pecude fortasse offenderentur, pro interficienda cordis sui uirtute laetantur. quin potius Nasicae erubescant, qui Christianis exprobrandum putant et non nobis de hostibus, quos semper habuerunt, sed illi de theatro, quod haberi prohibuerat, conquerantur. Igitur in Hispania Sergius Galba praetor Lusitanos citra Tagum flumen habitantes cum uoluntarios in deditionem recepisset, per scelus interfecit; simulans enim de commodis eorum se acturum fore, circumpositis militibus cunctos inermes incautosque prostrauit. quae res postea uniuersae Hispaniae propter Romanorum perfidiam causa maximi tumultus fuit. Anno ab Vrbe condita DCII
Abbreviated transcription (Latin):
serit. sed etiam subsellia ludis poni ꝓhibu¬
erit. Quam obrem intellegant nñ quib:
quicquid extra oblectamentũ libi dinis
occurrit offensio est. ꝓpter hoc quod se
infirmiores esse hostibussuis ipsi senti¬
ant et fatentur. theatra in cusanda non
tempora. nec blas phemandum dm̃ uerũ
quiusq: nunc ea prohibet. sed abominan¬
dos deos uel demonessuos. qui ista peti¬
erunt. Profundo quidem satis maligni¬
tatissuȩ argum̃to tale sacrificium flagi¬
tantes. qm̃ ñ magis fuso cruore pecudũ.
quam ꝓfligata uirtute hominũ pasce¬
rentur. Nam utiq tunc nec hostes nec
fames. nec morbi. nec prodigi a deerant.
immo tunc plurima erant. sedtheatra
non erant. inquibus quod in credibile
dictum est. adaram luxuriȩ uirtutũ
uictimȩ trucidantur. Carthaginiensi¬
bus aliquando uisum est homines im¬
molare. sed male prȩsumta persuasio.
breui prȩtermissa est. aromanis uero
exactum est. ut semetipsos ꝑ ditioni

Expanded text:
serit, sed etiam subsellia ludis poni prohibuserit, sed etiam subsellia ludis poni prohibuerit. Quamobrem intellegant nostri — quibus quidquid extra oblectamentum libidinis occurrit offensio est — propter hoc, quod se infirmiores esse hostibus suis ipsi sentiunt et fatentur, theatra incusanda non tempora, nec blasphemandum Deum uerum, qui usque ad nunc ea prohibet, sed abominandos deos uel daemones suos, qui ista petierunt, profundo quidem satis malignitatis suae argumento tale sacrificium flagitantes, quoniam non magis fuso cruore pecudum quam profligata uirtute hominum pascerentur. nam utique tunc nec hostes nec fames nec morbi nec prodigia deerant, immo tunc plurima erant; sed theatra non erant, in quibus — quod incredibile dictu est — ad aram luxuriae uirtutum uictimae trucidantur. Carthaginiensibus aliquando uisum est homines immolare, sed male praesumpta persuasio breui praetermissa est; a Romanis uero exactum est, ut. semet ipsos perditioni
Abbreviated transcription (Latin):
Sucio Licinio lucullo post¬
umio albino consulibus: cũ om̃s romanos
in gens celthiberorum metus inuasisset.
et exomnib non esset qui ire in hispa¬
niam. uel miles. uel legatus. auderet: pu
bliusscipio qui postea a fricanus erit. ultro
se semilitaturum in hispaniam obiulit
cũ tamen inmacedoniam sorte iam depu¬
tatus esser. Itaq profectus inhispaniam.
magnas strages gentium dedit. saepius etiã
militis quam ducis usus officio. Nam & bar¬
barũ prouo cantẽ: singulariter congres¬
sus occidit ¶sergius autẽ galba prę̧tor.
alusitanis magno p̃lio uictus est. uniuer¬
soq exercitu amisso: ipse cum paucis uix
elapsus euasit ¶E odem tempore: censo¬
restheatrum lapideum in urbe construi
censuerunt. Quod netunc fier& scipio
nasica grauissima oratione obstitit dic̃s.
inimicissimũ hoc fore bellatori ppło.
ad nutriendam desidiam lasciuiãq: com¬
mentũ. ad eoq modo ut senatũ ut non
solum uendi omĩa theatro cõparata ius¬

Expanded text:
 Licinio Lucullo A. Postumio Albino consulibus cum omnes Romanos ingens Celtiberorum metus inuasisset et ex omnibus non esset, qui ire in Hispaniam uel miles uel legatus auderet, P. Scipio, qui postea Africanus erit, ultro sese militaturum in Hispaniam obtulit, cum tamen in Macedoniam sor te iam deputatus esset. itaque profectus in Hispaniam magnas strages gentium dedit, saepius etiam militis quam dacis usus officio ; nam et barbarum prouocantem singulariter congressus occidit. Sergius antem Galba praetor a Lusitanis magno proelio uictus est uniuersoque exercitu amisso ipse cum paucis uix elapsus euasit. eodem tempore censores theatrum lapideum in Vrbe construi censuerunt. quod ne tunc fieret, Scipio Nasica grauissima oratione obstitit dicens, inimicissimum hoc fore bellatori populo ad nutriendam desidiam lasciuiamque commentum, adeoque mouit senatum, ut non solum uendi omnia theatro couparata ius
Abbreviated transcription (Latin):
tantas ea tempestate opus fuisse : ut cum
aduersus eos. hoc est aduersus unam
urbem greciȩ. asiȩ. totiusq orientis
uiribus incursum sit. pugnando sȩpe
necum quã cedendo. consumti magis
uideantur fuisse : quam uicti .¶princi¬
pio enim alcibi ades. om̃ssocios defice¬
re abhis ad lacedemonios coegit sed
et abhis quoq: ꝑ inuidiam insidiis adpe¬
titus: aufugit. et adtissar fernen. in

Expanded text:
tantas ea tempestate opes fuisse, ut, cum tantas ea tempestate opes fuisse, ut, cum aduersus eos, hoc est aduersus unam urbem, Graeciae Asiae totiusque Orientis uiribus incursum sit, pugnando saepe nec umquam cedendo consumpti magis uideantur fuisse quam uicti. principio enim Alcibiades omnes socios deficere ab his ad Lacedaemonios coegit, sed et ab his quoque per inuidiam insidiis adpetitus aufugit et ad Tissafernen in
Abbreviated transcription (Latin):
plurimos. De mosthenes dedecusseruitu¬
tis : uoluntaria morte declinauit: nicias
uo indignam turpẽq uitã : dedecore
captiuitatis accumulat. Igitur atheni¬
enses. biennio apud siciliã non sine lace¬
de monioꝵ damno conflictati: aliisdo¬
mi malis circum ueniuntur. Alcibiades.
enim dux primũ aduersus syracusas ꝓ¬
nuntiatus: mox adiudicium ꝓquadã
insimulatione detentus: uoluntario exilio
lace dȩmonẽ se contulit. impulitq spar¬
tanos. ut turbatis atheniensib nouo rur¬
sus bello insifterent. neq eis respirandi
spatium quin opprimerentur relaxa¬
rent. Cui incepto: ita grȩcia om̃is asti¬
pulata est : quasi ad cõmune incendiũ
restinguendum. bono publico congestis
uirib: consuleretur .Darius etiã rex
persarum. memor paterni auitiq
in hanc urbem: odii: pertis sapernen p̾fec¬
tum lidiȩ cum lace dȩmoniis foedus paci¬
scitur. eisq sumptus belli et copias pol¬
licetur. Mirum dictu. atheniensium

Expanded text:
plurimos. Demosthenes dedecus seruituplurimos. Demosthenes dedecus seruitutis uoluntaria morte declinat, Nicias uero indignam turpemque uitam dedecore captiuitatis accumulat. Igitur Athenienses, biennio apud Siciliam non sine Lacedaemoniorum damno conflictati, aliis domi malis circumueniuntur. Alcibiades enim, dux pridem aduersus Syracusas pronuntiatus, mox ad iudicium pro quadam insimulatione detentus uoluntario exilio Lacedaemonem se contulit inpulitque Spartanos, ut turbatis Atheniensibus nouo rursus bello insisterent, neque eis respirandi spatium, quin opprimerentur, relaxarent. cui incepto ita Graecia omnis adstipulata est, quasi ad commune incendium restinguendum bono publico congestis uiribus ac consuleretur. Darius etiam rex Persarum , memor paterni auitique in hanc urbem odii, per Tissafernen praefectum Lydiae cum Lacedaemoniis foedus paciscitur eisque sumptus belli et copias pollicetur. mirum dictu, Atheniensium
Abbreviated transcription (Latin):
tamen. insiciliã fuerit. Sic exutraq parte:
sũmis uirib dimicatur. Igitur athenien-¬¬
ses prima con gressione uincuntur. castra
quoq cũ om̃i pecunia. uel publica. uel pri¬
uata. et cũ uniuerso instructu. diuturnȩ
expeditionis: amittunt. Fractis opib
et inangustum redactis : suadet demos¬
thenes dum non omino resꝑditȩ sint.
quam libet uideantur ad flictę : domũ
redeant. siciliaq decedant. Nicias. autẽ
pudore malegestarum rerũ. abinitio des¬
peratior redditus: remanere contendit
Reparant nauale certamen et mox per
in scitiam: in angustias syracusani maris
deducti. insidiis hostium circũ ueniunt᷑.
Eurilochus. dux primus oeciditur. un¬
decim naues incenduntur. de mosthenes
et nicias. classem dimittunt. quasi tutius
terrena expeditione fugituri. Cylipp̃
autem primus naues eoꝵ relictas cenũ
triginta inuadit. dehinc ipsos fugien¬
tes ꝑ sequi ad gressus capit. cȩditq quã

Expanded text:
tamen in Siciliam fuerit, sic ex utraque parte tamen in Siciliam fuerit, sic ex utraque parte summis uiribus dimicatur. igitur Athenienses prima congressione uincuntur, oastra quoque cum omni pecunia uel publica uel priuata et cum uniuerso instructu diuturnae expeditionis amittunt; fractis opibus et in angustum redactis, suadet Demosthenes, dum nondum omnino res perditae sint quamlibet uideantur adflictae, domum redeant Siciliaque decedant; Nicias autem, pudore male gestarum rerum ab initio desperatior redditus, remanere contendit. reparant nauale certamen et mox per inscitiam in angustias Syracusani maris deducti insidiis hostium circumueniuntur: Eurylochus dux primus occiditur, undecim naues incenduntur. Demosthenes et Nicias classem dimittunt quasi tutius terrena expeditione fugituri. Gylippua autem primum naues eorum relictas centum triginta inuadit, dehinc ipsos fugientes persequi adgressus capit caeditque quam
Abbreviated transcription (Latin):
sisq rebus auxilium alace demoniis
petunt aquibus mox mittitur gilippus
solus. quidem. sed inquo om̃ium p̃sidioꝵ
instar prȩferebatur. Qui ueniens. ut
audiuit inclinatũ iam belli statum: au¬
xiliis partim ingrecia. partim insici¬
lia contractis: opportuna bello loca
occupauit. De inde duobus p̾liis uictꝰ.
nec territus. tertio con gressu. lamachũ
occidit. Hostes infugam uertit. socios
obsidione liberauit: hinc athenienses
terrestri prȩlio uicti: ex perimenta
maris ineunt. et nauali certamine con¬
gredi parant. Quo cognito : gylippus
classem instauratam a lace demoniis
arcessit. Iaeque athenienses. in locũ amiss
ducis  de mosthenen. et euri medontam.
cũ suplemento copiarũ mittunt. Pelo¬
pennensii quoq cũ multarum urbium
consensu. et decreto: ingentia syracusanis¬
alia auxilia misere. ita ut subspecie socia¬
lis belli : domesticos motus ex sequuntur.
et quasi placito. degrecia trans latum cer¬

Expanded text:
sisque rebus auxilium a Lacedaemoniis sisque rebus auxilium a Lacedaemoniis petunt. a quibus mox mittitur Gylippus, solus quidem sed in quo omnium praesidiorum instar praeferebatur. qui ueniens ut audiuit inclinatum iam belli statum, auxiliis partim in Graecia partim in Sicilia contractis opportuna bello loca occupauit. deinde duobus proelus uictus nec territus, tertio congressu Lamachum occidit, hostes in fugam uertit, socios obsidione liberauit. hinc Athenienses terrestri proelio uicti, experimenta maris ineunt et nauali certamine congredi parant; quo cognito Gylippus classem instructam a Lacedaemoniis arcessit; aeque Athenienses in locum amissi ducis Demosthenen et Eurymedonta cum supplemento copiarum mittunt; Peloponnesii quoque cum multarum urbium consensu et decreto ingentia Syracusanis auxilia misere. ita sub speoie socialis belli domesticos motus exsequuntur, et, quasi placito de Graecia translatum cer
Abbreviated transcription (Latin):
classem. nuꝑ instructam. lace dȩmonus
ꝓficere uererentur. Et qm̃ athenien¬
ses. qui missierant cęsis hostibus. pro¬
spera initia sumpserant. maiores co¬
pias. robustioremq exercitum. cũ lac¬
hete. et chariade ducibus insiciliam
reduxerunt. Sed catinenses belli tȩdio
ꝑ moti cum syracusanis foedus ineunt.
auxilia atheniensium spernunt Post
autem syracusanis conditionẽ pacis
meditatione dominationis trans gre¬
dientibus: denuo legatos athenas mit¬
tunt. qui capillo barbaq squalidi. et
lugubribus induti : miđiam atq auxi¬
lium. et sermone. et habitu p̃carentur.
Igitur: magna classis instruitur. ducib
nicia. et lamacho. tantisq uirib sicilia
repetitur: ut sufragia sua. et hi timerent.
qui inpetrauissent. Athenienses. duas
ilico pedestres pugnas. secundis suc ces¬
sibus faciunt. Con fectos inurbe hostes.
et obiecta classe. circũ datos terra mari¬
q concludunt iat siracusani fractis fes¬

Expanded text:
classem nuper instructam Lacedaemoniis classem nuper instructam Lacedaemoniis proficere vererentur. Et quoniam 125 Athenienses, qui missi erant, caesis hostibus, prospera initia sumpserant, majores copias robustioremque exercitum cum Lachete et Charoeade ducibus in Siciliam reduxerunt. Sed Catanenses, belli taedio permoti, cum Syracusanis foedus ineunt, auxilia Atheniensium spernunt. Post autem Syracusanis, conditiones pacis meditatione dominationis transgredientibus, denuo legatos Athenas mittunt: qui capillo barbaque squalidi, et lugubribus induti, misericordiam atque auxilium et sermone et habitu precarentur. Igitur magna classis instruitur, ducibus Nicia et Lamacho: tantisque viribus Sicilia repetitur, ut suffragia sua et hi timerent, qui impetrauissent. Athenienses -duas ilico pedestres pugnas secundis successibus faciunt, confectos in urbe hostes et obiecta classe circumdatos terra marique concludunt. at Syracusani fractis fes
Abbreviated transcription (Latin):
quomox qui fuit ultor: successor effec¬
tus estmedio tẽpore hoc est anno abur¬
cũ regni apud siciliã discordia laborarent.
ciuitasq ꝑ disscensionẽ diuisa induas
partes esset: parsuna ueteranos abhimera
urbe sicilis inauxilium uocauit. Porro
illi pulsis ciuitate primũ his. contraquos in¬
plorabantur : deinde mox cęsis etiã illis qui
b ad auxiliandum conuenerant. urbem
Ecũ coniugibus et liberis sociorũ occupa¬
uere. ausi facinus: nulli tyranno conpa¬
randum. Quippe cum reginis quid ꝗd¬
uis perpeti. satius fuerit. quam ut ultro
inuitarent: quibus patriã coniuges libe¬
ros acpenates ipsi extorres ad p̾dam
relinquerent. At etiam catinenses.
cum syracusanos graues infestosq pate¬
rentur: ab atheniensibus auxilia popo¬
scerunt. Sed atheniensessuo magis quã
sociorum studio instructam classem
insiciliam miserecũ et sibi propagare
molirentur imperium: et syracusanam

Expanded text:
quorum mox qui fuit ultor successor effecquorum mox qui fuit ultor successor effectus est — medio tempore, hoc est anno ab Vrcum Regini apud Siciliam discordia laborarent ciuitasque per dissensionem diuisa in duas partes esset, pars una ueteranos ab Himera urbe Siciliae in auxilium uocauit. porro illi, pulsis cinitate primum his contra quos inplorabantbus ad auxiliandum convenerant, urbem cum conjugibus et liberis sociorum occupavere, ausi facinus nulli tyranno comparandum; quippe cum Rheginis quidvis perpeti satius fuerit, quam ut ultro invitarent, quibus patriam, conjuges, liberos ac penates, ipsi extorres ad praedam relinquerent. At etiam Catanenses, cum Syracusanos graves infestosque paterentur, ab Atheniensibus auxilia proposcerunt. Sed Athenienses, suo magis quam sociorum studio instructam classem, in Siciliam misere: cum et sibi propagare molirentur imperium, et Syracusanam
Abbreviated transcription (Latin):
tas. diuersȩ pestes cȩlo terraq excan¬
descentes. incessabili in festatione cor¬
rum perent.
Cicilia: abinitio patii acyclopum. et
post eos. semꝑ nutrix tyrannorũ fuit
Sȩpe etiã captiua seruoꝵ. quoꝵ primi.
carnibus hominũ. medii: cruciatibus.
postremi: mortibus pascebantur.
excepto eo quod externis bellis. aut
p̃da habebatur : aut premiũ. Haec ut
quam breuissime absoluam: requiem
maloꝵ nisi nunc nescit. immo ut eui-¬
dentius diuersitates tẽpoꝵ declarentur
sicut antea uel intestinos uel externos
tumultus ꝑ pessaest inter om̃s sola sẽꝑ
ita nunc ex om̃ib sola nũ quã. Nã etiã
ut sileã de diuturnitate uel illius cala-¬
mitatł qua pressa est: uel istius econtra.¬
rio qua fruitur pacis: aethna ipsa quȩ
tunc cum excidio urbium. atq: agrorum
crebris eruptionibus aestuabat: nc̃ tantũ
innoxia specie ad prȩteritoꝵ fidẽ fumat
Igitur ut prȩt̾mittã interim detyrannis

Expanded text:
tas diuersae pestes caelo terraque excantas diuersae pestes caelo terraque excandescentes incessabili infestatione corrumperent. Sicilia ab initio patria Cyclopum et post eos semper nutrix tyrannorum fuit, saepe etiam captiua seruorum, quorum primi carnibus hominum, medii cruciatibus, postremi mortibus pascebantur, excepto eo, quod externis bellis aut praeda habebatur aut praemium. haec, ut quam breuissime absoluam, requiem malorum nisi nunc nescit, immo, ut euidentius diuersitates temporum declarentur, sicut antea uel intestinos uel externos tumultus perpessa est inter omnes sola semper, ita nunc ex omnibus sola numquam. nam etiam — ut sileam de diuturnitate uel illius calamitatis, qua pressa est, uel istius e contrario, qua fruitur, pacis — Aethna ipsa, quae tunc cum excidio urbium atque agrorum crebris eruptionibus aestuabat, nunc tantum innoxia specie ad praeteritorum fidem fumat. igitur — ut praetermittam interim de tyrannis,
Abbreviated transcription (Latin):
monitus: montẽ auentinũ occupauit
armatus. nec tueri libertatẽ armis
destitit. nisi post quam se con iuratoꝵ
conspiratio ipsis quoq honorib abdica¬
uit ¶Tertia et quinta post centaesimã
olympiadem. ꝑ totũ fere annũ. tã crebri.
tãq etiã graues. initalia terre motus
fuer̃. ut de innumeris quassationibus.
acruinis. uillarum. oppidoꝵq ad siduis
roma nuntiis fatigaretur.¶ Deinde ita¬
tas. iugiset torrida siccitas fuit. ut p̃sentes
tunc futuriq anni: spem gignendis
terre fructib ab negarit. His dem tẽpo¬
rib cum fide natesꝰ hostes maximoꝵ
auxilioꝵ manu stipante. terribiles
romanis arcib inminerent. aemilius.
tertius. dictator. magnã mali molem
ipsis fidenis uix captis depulit. & sana-¬
uit. tanta in ipsis erat maloꝵ animoꝵq
contentio. ut uel domesticas clades.
suꝑ fusa forinsecus bella. obliterarent
uel post damna belloꝵ. indutias rela-¬

Expanded text:
monitus montem Auentinum occupauit monitus montem Auentinum occupauit armatus. nec tueri libertatem armis destitit, nisi postquam se coniuratorum conspiratio ipsis quoque honoribus abdicauit. Tertia et quinta post centesimam olympiade per totum fere annum tam crebri tamque etiam graues in Italia terrae motus fuerunt, ut de innumeris quassationibus ac ruinis uillarum oppidorumque adsiduis Roma nuntiis fatigaretur, deinde ita iugis et torrida siccitas fuit, ut praesentis tunc futurique anni spem gignendis terrae tructibus abnegarit, lsdemque temporibus cum Fidenates auxiliorum manu stirpante, terribiles Romanis arcibus imminerent, Aemilius tertius dipsis Fidenis uix captis depulit et sanauit. tanta in ipsis erat malorum animorumque contentio, ut uel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent uel post damna bellorum indutias relaxa
Abbreviated transcription (Latin):
aliorum coniuratio subsecutaẽ: ut more
contẽto quo insigne imperii penes unũ.
potestas autem. cõmunis erat om̃s omĩa
ppriis libidinibus agitarent. Itaq in¬
tercetera quȩ in solentissime cuncti p̃-¬
sumebant. repente singuli cũ duo denis
fascibus. ceterisq imperatoriis insignib
ꝑcesserunt. et nouo improbȩ ordinati-¬
onis incepto: ablegata religione con¬
sulum: emicuit agmen tyrannorum
Duabus tabulis legum ad decẽ priores
additis. agentes insolentissimo fastu.
plurima die quo deponere magistratus
mos erat. cum isdem insignibus ꝓcesseñ:
maximã etiã appii claudi libido auxit
inuidi am. qui ut uerginiȩ uirgini
stuprum inferret. prius seruitutis cau¬
sam intulit. Quã obrẽ ad actus uergi¬
nius pater : dolore libertatis. et pudore
dedecons. ꝓtractam ad seruitutẽ filiã
in conspectu ppłi: pius parricida pro¬
strauit. Qua ppłs necessitates atrocita¬
te ꝑ motis. & periculo libertatis am¬

Expanded text:
aliorum coniuratio subsecuta est, ut more aliorum coniuratio subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum potestas autem communis erat, omnes omnia propriis libidinibus agitarent. itaque inter cetera, quae insolentissime euncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus ceterisque imperatoriis insignibus processerunt: et nouo improbae ordinationis incepto, ablegata religione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima, die, quo deponere magistratus mos erat, cum isdem insignibus processerunt. maximam etiam Appii Claudii libido auxit inuidiam, qui ut Verginiae uirgini stuprum inferret, prius seruitutis causam intulit; quamobrem adactus Verginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris protractam ad seruitutem filiam in conspectu populi pius parricida prostrauit. qua populus necessitatis atrocitate permotus et periculo libertatis ad
Abbreviated transcription (Latin):
sus est. Nam minuciũ consulẽ congres¬
sum. proelio aequi uulsque superarunt.
et fugientẽ in algido fame ferroq cin¬
xerunt. actũq infeliciter foret. ni
quintius cincinnatus. prȩcipuus ille
dictator. artatam obsidionẽ et oppres¬
so hoste soluisset. qui reppertus in rure:
abaratro arcessitus ad fasces: sũpto ho¬
nore. in structoq exercitu. mox uic¬
tor effectus: iugum boum ȩquis inpo¬
suit. uictoriãq quasi sti uã tenens.
subiugatos hostes prȩse̾ primus egit
trecentesimo fuit. dum legati adathe:¬
nienses ꝓpt̃ solonis leges deferendis
missi expectantur: arma romana
fames pestilentiaq compescuit ¶Ipso aut̃
trecentesimo anno. hoc est olympia de
non agesima quinta. potestas consulum
decẽ uiris tradita constituendarũ legum
atticarũ gratia. magnã ꝑnitiem rei pu¬
blicę inuexit. Nam primus ex decem¬
uiris. cedentibus ceteris solus appius clau¬
dius sibi continuauit imperium. stat̃iq

Expanded text:
sus est. nam Minucium consulem congressus est. nam Minucium consulem congressum proelio Aequi Vulscique superarunt et fugientem in Algido fame ferroque cinxerunt, actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, artatam obsidionem oppresso hoste soluisset. qui repertus in rare, ab aratro arcessitus ad fasces, sumpto honore instructoque exercitu, mox uictor effectus, iugum boum Aequis inposuit uictoriamque quasi stiuam tenens subiugatos hostes prae se primus egit.  Vrbe condita fuit, dum legati ad Athenienses propter Solonis leges transferendas missi exspectantur, arma Romana funes pestilentiaque compesouit. Ipso autem trecentesimo anno, hoc est olympiade nonagensima quinta, potestas consulum decemuiris tradita constituendarum legum Atticarum gratia magnam perniciem reipublicae inuexit. nam primns ex decemniris cedentibus ceteris solus Appius Claudius sibi continuauit imperium, statimque
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ semꝑ ibi raras indutias. aut factas
inter cepit. aut ut fierent cȩꝑit. coegit.
ꝑuniuersam ciuitatem uiolenter in¬
canduit. ut merito p̃cedente ꝓdigio
cȩlum ardere uisum sit: quando caput
gentium tanto morũ igne flagrauit.
Nam eo anno ebutiũ. et seruilium.
ambos consules. pestilentia consumsit.
Militares copias: plurima exparte
confecit. multos nobiles. prȩcipueq
plebem. foeda tabe deleuit. quã uis
iam etiam superiore quarto anno.
oborta lues eundem populum depo¬
pulatasit .Proximo de hinc anno.
ciues ex sules. seruiq fugitiui duce
herbonio uiro sabino inuaserunt
incender̃q capitoliũ. ubi fortissime
quidem. ualerio consule. & imperatore
obstitere r uniores. Sed adeo atrox
et graue discrimen p̃lii fuit. ut ipse quo¬
q consul ualerius ibi fuerit occisus. et
indignã deseruis uictoriã. insuꝑ etiã
sua morte foedarit ¶ Sequitur annus
in quo cũ uicto exercitu consul obses¬

Expanded text:
quae semper ibi raras indutias aut factas quae semper ibi raras indutias aut factas intercepit aut ut fierent coegit, per uniuersam ciuitatem uiolenter incanduit, ut merito praecedente prodigio caelum ardere uisum sit, quando caput gentium tanto morborum igne flagrauit. nam eo anno Aebutium et Seruilium ambo consules pestilentia consumpsit, militares copias plurima ex parte confecit, multos nobiles praecipueque plebem foeda. tabe delemt; quamms lam etiam superiore quarto anno oborta lues eundem populum depopulata sit. Proximo dehino anno ciues exules seruique fugitiui duce Herbonio, uiro Sabino, inuaserunt incenderuntque Capitolium. ubi fortissime quidem Valerio consule et lmperatore obstitere iuniores; sed adeo atrox et graue discrimen proelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus et indignam de semis uictoriam insuper etiam sua morte foedarit. Sequitur annus, in quo cum uicto exercitu consul obses
Abbreviated transcription (Latin):
simus lace dęmonioꝵ: in bello isto ad¬
uersus xersen. qui supremũ ipsi. atq hos¬
tib fuit. cum sescentis suis famosissi ma
illa incitamenta dixisset. Prandete
tã quam apud infero scenaturi auxilia¬
rib tamen & quos excedere bello iube¬
bat: misericordiȩ. suasit. ut se ad melio¬
ra tẽpora reseruarent. Ecce cum ille
ꝓmisit futura meliora: isti ad serunt
meliora p̃terita. Quid aliud colligi
datur utroq: in suis detestante p̃sentia.
nisi aut semꝑ bona eẽ sed ingrata. aut
num quã om̃ino. meliora. At romȩ ut
ad id tempus redeam. unde digressussũ.
neq enim interuallo miseriarũ ad alios
transire conpellor. sed sicut sequondam.
efferuescentia ubiq mala. ipsis actib
conligarunt: ita etiam ꝑmixta refe¬
runtur. Nobis quippe conferre inter
se tempora orbis. non cuius quã partis
eius laborib insultare ꝓpositum est.
Romȩ ergo post urbem conditã. anno
ad modicum bello. grauis pestilentia.

Expanded text:
simus Lacedaemoniorum in bello isto adsimus Lacedaemoniorum in bello isto aduersus Xerxen, quod supremum ipsi atque hostibus fuit, cum sesoentis suis famosissima illa incitamenta dixisset: Prandete, tamquam apud inferos cenaturi, auxiliaribus tamen, quos excedere bello iubebat, misericorditer suis, ut se ad meliora tempora permixta. ecce cum ille promisit futura meliora, isti adserunt meliora praeterita, quid aliud colligi datur utroque in suis detestante praesentia, nisi aut semper bona esse sed ingrata aut numquam omnino meliora? At Romae — ut ad id tempus redeam unde digressns sum: neque enim interuallo miseriarum ad alios transire conpellor, sed, sicuti se quondam efferuescentia ubique mala ipsis actibus conligarunt, ita etiam permixta referuntur: nobis quippe conferre inter se tempora Orbis, non cuiusquam partis eius la- boribus insultare propositum est — Romae ergo post Vrbem conditam anno ad modicum bello grauis pestilentia,
Abbreviated transcription (Latin):
sub eadem die. tantis spatiis mans terrȩ¬
que inter iacentib meditatũ. ꝗ rumore
uel maxime rei adstipulatus est qđ ꝑsas
audita clade socioꝵ primũ dolore: dehinc
de speratione correptos. nec bello expedi¬
tos: nec fugȩ habiles reddidit. Atq: ita
consternatos ꝓfligatosq constantior fac¬
tus hostis. successu felicitatis inuasit.
Xerses bello ingrecia infeliciter gesto.
contẽtibilissuis factus: ꝑ artabanũ prȩ¬
fectum suũ. in regia circum uentus occidi¬
tur. Ot̾empora: desiderio et recordati¬
one dignissima. O dies illos in offensȩ
serenitatis. qui nobis ueluti. e tenebris
respiciendi ꝓponuntur. quib breuissimo
int̃ uallo: deuiscerib unius regni deciens
nouiens centena milia uirorũ trib ꝓxi-¬
mis regibus tria bella rapuerunt. Vt taceã
de infelicissima tunc grȩcia. quȩ totum
hunc dequonunc haebescimus numerũ
moriendo superauit: leonida ille claris¬

Expanded text:
sub eadem die tantis spatiis maris terraesub eadem die tantis spatiis maris terraeque interiacentibus nuntiatum! qui rumor ei uel maxime rei adstipulatus est, quod Persas, audita clade sociorum primum dolore dehinc desperatione correptos, nec bello expeditos nec fugae habilee reddidit. atque ita consternatos profligatosque eonstantior factus hostis successu felicitatis inuasit. Xerxes, bello in Graecia infeliciter gesto contemptibilis suis factus, per Artabanum praefectum suum in regia circumuentus occiditur. O tempora desiderio et recordatione dignissima! o dies illos inoffensae serenitatis, qui nobis ueluti e tenebris respiciendi proponuntur! quibus breuissimo interuallo de uisceribus unius regni decies nouies centena milia uirorum tribus proximis regibus tria bella rapuerunt; ut taceam de infelicissima tunc Graecia, quae totum hunc, de quo nunc hebescimus, numerum moriendo superauit. Leonida ille claris
Abbreviated transcription (Latin):
ducere inspem pacis agressus. ubi in expu¬
gnabilem eoꝵ libertatẽ uidet: incensa
urbis parte. inboeotiã omnẽ belli appa¬
ratũ deducit: illuc quoq eũ tũ centũ milia
grecoꝵ: in secutas. & cõmisso sine mora
p̃lio : mardonium deletis copiis ipsius
uelute nau fragio. nudũ cũ paucis fuge¬
re conpuler̃. Castra regiis opibus re¬
ferta: ceperunt. non paruo quidem̃
antiquȩ in dustriȩ damno: nam post
huius prȩdȩ diuisionem: aurum
ꝑsicũ. prima grecȩ uirtutis corrup¬
tio fuit. Urget igitur inceptus mise¬
ros. extrema ꝑditio. Nam forte eo¬
dem die. quo inbo eotia mardoni
copiȩ deletȩs: pars ꝑsici exercitus.
inasia sub monte micale. nauali p̃lio
dimicabat. Ibi nouus repente rumor
utriusq classiset ppłi in pleuit aures
mardonii extinctas copias. grȩcos exti¬
tisse uictores: mira diuini iudicii ordi¬
natio. inboeotia oriente sole. bellum
fuisse cõmissũ. inasia: meridianis horis

Expanded text:
ducere in spem pacis adgressus, ubi inexpuducere in spem pacis adgressus, ubi inexpugnabilem eorum libertatem uidet, incensa urbis parte in Boeotiam omnem belli apparatum deducit. illuc quoque eum centum milia Graecorum insecuta sunt et commisso sine mora proelio Mardonium deletis copiis ipsius uelut e naufragio nudum cum paucis fugere conpulerunt; castra regiis opibus referta ceperunt, non paruo quidem antiquae industriae damno: nam post huius praedae diuisionem aurum Persicum prima Graeciae uirtutis corruptio fuit. urguet igitur inceptus miseros extrema perditio. nam forte eodem die, quo in Boeotia Mardonii copiae deletae sunt, pars Persici exercitus in Asia sub monte Mycale nauali proelio dimicabat. ibi nouus repente rumor utriusque classis et populi inpleuit aures, Mardonii exstinctas copias, Graecos exstitisse uictores. mira diuini iudicii ordinatio, in Boeotia oriente sole bellum fuisse commissum, in Asia meridianis horis
Abbreviated transcription (Latin):
nũ genus et dolore debuerit. mutationes
rerum hac uel maxime uarietate ꝑ metiens.
exiguo contẽ tum latere nauigio sub quo
ipsum pelagus ante latuisset. et iugũ capti¬
uitatis suȩ uincto ponte portasset. uilissimo
unius seruuli egere ministerio cuius poten¬
tiȩ dũ montes exciduntur: ualles replentur
amnes exauriuntur: ipsa etiã rerũ natura
cessisset ꝓpedestres quoq copiȩ quȩ ducib
cõmissȩ fuerant: labore. fame. ac metu.
ita diftabuer̃: & crudescente morbo tanta
pestis tantaq foeditas morienqũ exorta ẽ.
ut uiȩ cadauerib replerentur. dirȩ etiã
alites : atq in probȩ bestiȩ: aescarũ in le¬
cebris sollicitate. moribundũ sequerentur
exercitum. At uõ mardonius cui reliqua
belli xerses cõmiserat ad flatus primũ
successu breui. mox in extrema deiectus ẽ.
Olyntũ si quidẽ greciȩ oppidum: expugna¬
uit. athenienses uaria sollicitatione. ad¬

Expanded text:
num genus et dolere debuerit mutationes num genus et dolere debuerit mutationes rerum hac uel maxime uarietate permetiens: exiguo contentum latere nauigio, sub quo ipsum pelagus ante latuisset et iugum captiuitatis suae iuncto ponte portasset; uilissimo unius seruuli egere ministerio, cuius potentiae, dum montes exciduntur, ualles replentur, amnes exhauriuntur, ipsa etiam rerum natura cessisset. pedestres quoque copiae, quae ducibus commissae fuerant, labore fame ac metu ita distabuerunt et erudescente morbo tanta pestis tantaque foeditas morientium exorta est, ut uiae cadaueribus replerentur, dirae etiam alites atque improbae bestiae escarum inlecebris sollicitatae moribundum sequerentur exercitum. At uero Mardonius, cui reliqua belli Xerxes commiserat, adflatus primum successu breui mox in extrema deiectus est. Olynthum siquidem Graeciae oppidum expugnauit. Athenienses uaria sollicitatione ad
Abbreviated transcription (Latin):
misto clis. paulatim secertamini subtrahere
coeperunt. quorum defecti ꝯperas iam fu¬
gam ꝑ spicientes. aꝑte fugere ꝑsuasit. In
qua trepidatione : multȩ naues mersȩ cap¬
tȩq sunt. plures tamenꝰ sȩuitiam regis
uelut̃ manitatẽ hostis timentes: domos
dilabuntur: Ianxium tot malis regẽ mar¬
donius ad greditur. suadens regem in regnũ
redire oportere: prius quã aduersa fama
nouas res domi moliretur. Se autẽ si residuȩ
sibi copiȩ traderentur: & ultionẽ abhoste
exacturũ. &ignominiã domesticã ꝓpulsatu¬
rum. aut si aduersa belli ꝑ seuerassent: ces¬
surum. sequidem hosti. sed tamen sine regis
infamia. probiato consilio. exercitus mar¬
donio traditur. Rex abidum ubi pontem
ueluti uictor maris conseruerat: cum paucis
ꝓficiscitur. sed cũ pontẽ hiuernis tẽpestatib
dissolutũ offendisset: piscatoria scafa. trepi¬
dus transiit. Erat sane qđ spectare huma¬

Expanded text:
mistoclis paulatim se certamini subtrahere mistoclis paulatim se certamini subtrahere coeperunt: quorum defectio Persas iam fugam circumspicientes aperte fugere persuasit. in qua trepidatione multae nanes mersae captaeque sunt, plures tamen saeuitiam regis uelut immanitatem hostis timentes domos dilabuntur. annum tot malis regem Mardonius adgreditur suadens, regem in regnum redire oportere prius quam aduersa fama nonas res domi moliretur; se autem, si residuae sibi copiae traderentur, et ultionem ab hoste exacturum et ignominiam domesticam propulsaturum, aut, si aduersa belli perseuerassent, cessurum se quidem hosti, sed tamen sine regis infamia. probato consilio exercitus Mardonio traditur. rex Abydum, ubi pontem ueluti uictor maris conseruerat, cum paucis proficiscitur. sed cum pontem hibernis tempestatibus dissolutum offendisset, piscatoria scapha trepidus transiit. erat sane quod spectare huma
Abbreviated transcription (Latin):
in se ꝑsarum impetum uerterat . Inauxiliũ
xersis instructam classem deducer& . sol¬
licitare eos. partisuȩ. hostiq subtrahere
statuit. et ꝗa conloquendi facultas negaba¬
tur. locis quibus.iones accessuri nauibus
uidebantur ꝓponi sẏmbolos saxisq ad¬
figi iubet: socios quondam et participes
periculoꝵ. Nunc autẽ in iuste desides
apta increpatione corripiens. atq ad anti¬
quorum iura foederum religiosa ad hor¬
tatione ꝑsuadens. prȩcipueq ad monens
uti cõmisso proelio cedentium uice inhibe¬
ant remos. sese bello auferant Igitur rex
partẽ nauium sibi detinens. spectator pu¬
gnȩ in litore manet: contra autem arte¬
midor regina halycarnasi. quȩ in auxi¬
lium xersi uenerat. interprimos duces
acerrimo bello inmiscetur : Ita ut uersa uice.
in uiro feminea cautela. infemina uirilis
audacia spectaretur. Cum autem anceps
pugna esset. et.i o nes iuxta p̾ceptum the¬

Expanded text:
in se Persarum impetum uerterat — in auxilium in se Persarum impetum uerterat — in auxilium Xerxis instructam classem deducere, sollicitare eos parti suae hostique subtrahere statuit. et quia conloquendi facultas negabatur, locis quibus Iones accessuri nauibus uidebantur proponi symbolos saxisque adfigi iubet, socios quondam et participes periculorum, nunc autem iniuste desides apta increpatione corripiens atque ad antiquorum iura foederum religiosa adhortatione persuadens praecipueque admonens, uti commisso proelio cedentium uice inhibeant remos seseque bello auferant. igitur rex, partem nauium sibi detinens, spectator pugnae in litore manet. contra autem Artemidora, regina Halycarnasi, quae in auxilium Xerxi uenerat, inter primos duces acerrime bello inmiscetur, ita ut uersa uice in uiro feminea cautela, in femina uirilis audacia spectaretur. cum autem anceps pugna esset, Iones iuxta praeceptum The
Abbreviated transcription (Latin):
inultionem futurȩ mortis armantur.
tamquam ipsi interitum suũ et exigerent.
& uindicarent. Mirum dictu. sescenti
uiri: castra sescentorum milium in rũ¬
punt. tumultus totis castris oritur. per¬
sequoque ipsi sparthanos adiuuant.
mutuis cedib suis. Spartani quȩrentes
regem nec inuenientes. cędunt ster-¬
nuntq omĩa castra ꝑuagantur uniuer¬
sa. & int̃densas strues corporum. raros
homines uix sequuntur. uictoressine
dubio nisi mon elegissent. Proelium
a principio noctis inmaiorem diei partẽ
tractũ. ad postremũ uincendo fatigati.
ubiquisq eoꝵ deficientib mbys uisus est
sibi mortis suȩ ultione sadatus. ibi inter
inpedim̃ta cad auerũ. cãpumq crasso &semi¬
gelato sanguine palpitantem. lassus. lap¬
sus & mortuus est. Xer ses bis uictus. int̾ra.
nauale proelium parat. sed themis todes.
dux athenientiũ cũ intelle xisset ionas.
quib dum auxilium superiore bello p̃b&

Expanded text:
in ultionem futurae mortis armantur in ultionem futurae mortis armantur tamquam ipsi interitum suum et exigerent et uindicarent. mirum diotu sescenti uiri castra sescentorum milium inrumpunt. tumultus totis castris oritur. Persae quoque ipsi Spartanos adiuuant mutuis caedibus suis. Spartani quaerentes regem nec inuenientes caedunt sternuntque omnia, castra peruagantur uniuersa et inter densas strues corporum raros homines uix sequuntur: uictores sine dubio, nisi mori elegissent. proelium a principio noctis in maiorem diei partem tractum : ad postremum uincendo fatigati, ubi quisque eorum deficientibus membris uisus est sibi mortis suae ultione satiatus, ibi inter impedimenta cadauerum campumque crasso et semigelato sanguine palpitantem lassus lapsus et mortuus est. Xerxes bis uictus in terra nauale proelium parat. sed Themistoclee dux Atheniensium cum intellexisset Ionas — quibus dum auxilium superiore bello praebet,
Abbreviated transcription (Latin):
res. incãpis marathonis occubuerant.
et certaminis simul et cladis. exstitere
principium. De inde succedens sibi tur¬
ba maior acsegnior : cũ iamneq ad
ꝓcurrendum libera: neq ad pugnandũ
expedita: neq ad fugiendũ prom̃ta: solis
mortib: subrigeretur : triduo continuo.
non duoꝵ pugna. sed cȩdes unius ppłi fuit.
Quarto autemdie. cũ uideret leonida.
undiq hostem circũ fundi: hortatur
auxiliares socios. ut subtrahentesse pu-¬
gnȩ : in cacumen montis euadant. ac se
admeliora tempora reseruent. sibi ũo
cũ parthanissuis: aliam sortẽ ẽẽ sub eun¬
dam. plusse patriȩ debere quã uitȩ.
Di missis sociis. sparthanos ad monet
de gła plurimũ. deuita nihil sperandũ.
neq expectandũ. uel hostem. uel diem.
sed occasione noctis. perrumpenda
castra. cõmiscenda arma. conturban-¬
da agmina fore. nusquam uictores
honestius : quam in castris hostium esse
perituros. Persuasi igitur mori malle:

Expanded text:
res in campis Marathoniis occubuerant, res in campis Marathoniis occubuerant, et certaminis simul et cladis exstitere principium. deinde succedens sibi turba maior ac segnior, cum iam neque ad procurrendum libera neque ad pugnandum expedita neque ad fugiendum prompta solis mortibus subrigeretur, triduo continuo non duorum pugna, sed caedes unius populi fuit. quarto autem die cum uideret Leonida undique hostem circumfundi hortatur auxiliares socios, ut subtrahentes se pugnae in cacumen montis euadant ac se ad meliora tempora reseruent; sibi uero cum Spartanis suis aliam sortem esse subeundam: plus se patriae debere quam uitae. dimissis sociis Spartanos admonet, de gloria plurimum, de uita nihil sperandum; neque exspectandum uel hostem uel diem, sed occasione noctis perrumpenda castra, conmiscenda arma, conturbanda agmina fore; nusquam uictores honestius quam in castris hostium esse perituros. persuasi igitur mori malle,
Abbreviated transcription (Latin):
obcrimen stupriuiua defossa est erses¬
dario patri in regnum succedens: bellũ
aduersus greciã apatre susceptũ. ꝑ quin¬
quenniũ instrux̃. Quod demarathus lacȩ¬
demonius quitunc forte apud xersen ex¬
sulabat. ꝑtabellas primũ scriptas. de¬
inde ceratas. suis prodidit. Igitur.
xerses septingenta milia armatorũ de
regno: et trecenta de auxiliis. rostratas
etiã naues mille ducentas . onerarias
autẽ tria milia numero. habuisse narra¬
tur. Vt merito inopinato exercitul
inmensȩ quȩ classi. uix ad potum flu¬
mina. uix terra ad ingressum. uix maria
adcursũ : suffecisse memoratũ sit. Huic.
tam incredibili temporib nr̃is agmini.
cuius numerũ nunc difficilius est astrui.
quã tunc fuit uinci. Leonida. rex spar¬
tanoꝵ. cũ quattuor milib hominum
inangustiis termopylarũ obstitit.
Xerses autẽ contẽptu paucitatis obiectę.
in iri pugnam. conseri manũ imperat.
Porro illi quoꝵ cognati. & cõ manipula¬

Expanded text:
ob crimen stupri viva defossa estob crimen stupri viva defossa estDario patri in regnum succedens bellum aduersus Graeciam a patre susceptum per quinquennium instruxit; qugd Demaratus Lacedaemonius, qui tunc forte apud Xerxen exulabat, per tabellas primum scriptas deinde ceratas suis prodidit. igitur Xerxes septingenta milia armatorum de regno et trecenta de auxiliis, rostratas etiam naues mille ducentas, onerarias autem tria milia numero habuisse narratur; ut merito inopinato exercitu inmensaeque classi uix ad potum flumina, uix terras ad ingressum, uix maria ad cursum suffecisse memoratum sit. huic tam incredibili temporibus nostris agmini, cuius numerum nunc difficilius est adstrui quam tunc fuit uinci, Leonida rex Spartanorum cum quattuor milibus hominum in angustiis Thermopylarum obstitit. Xerxes autem contemptu paucitatis obiectae iniri pugnam, conseri manum imperat. porro illi, quorum cognati et commanipula