comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ ordinem eum ap̾tore ꝯpesi atoui fu¬
mis dcucere. ¶ fums c̃ sumptus factuᷤᷤ
uidetur.is demum qui iõ fuit. iit  funu̾
ducatur. sine quofimus duci non pos¬
sit. ut puta si quid impensum est inda¬
tioe mortui. s et siqurdin locum fuĩt er¬
rogatum inquem mortuus inferctur:
fumĩs cã uiteri. impensum labo̾ sonbit
quia necessano iorus patur in quocorp
conditur. ¶Impensa goͥgre mortinq̃
factaest ut conpus ꝑferctur fumis est. lic
nondum hofunctur. Idẽq est et siꝗd
ad corpus custodiendum uł.⁊̃ comm̃dã¬
dum factum sit. uł siquid inmarmorẽ
uł uestẽ collerantum. Non aũt oportot
ornam̃ta cuim corꝑib ꝯi. Nec aliuo
quid huusmoĩ qui hoĩes simpliciõ¬
res faciunt: ¶hecaccoque funan a
dĩ. ex bonoetequo ontur. continet aũt
tium.¶ Equurmaũt accipitui. exdigͥ¬
tate cius qui funatus est excã extemporͣ
et exbrã fioe. ut neq plus imputetur.
sumptus nomine. qm fcm est naq tm̃¬

Expanded text:
ordinem eum a praetore compellendum funus ducere.Funeris causa sumptus factus uidetur is demum, qui ideo fuit ut funus ducatur, sine quo funus duci non possit, ut puta si quid impensum est in elationem mortui: sed et si quid in locum fuerit erogatum, in quem mortuus infer‹r›etur, funeris causa uideri impensum Labeo scribit, quia necessario locus paratur, in quo corpus conditur.Impensa peregre mortui quae facta est ut corpus perfer‹r›etur, funeris est, licet nondum homo funeretur: idemque et si quid ad corpus custodiendum uel etiam commendandum factum sit, uel si quid in marmor uel uestem collocandam.Non autem oportet ornamenta cum corporibus condi, nec quid aliud huiusmodi, quod homines simpliciores faciunt.Haec actio quae funeraria dicitur ex bono et aequo oritur: continet autemtuum. aequum autem accipitur ex dignitate eius qui funeratus est, ex causa, ex tempore et ex bona fide, ut neque plus imputetur sumptus nomine quam factum est neque tan
Abbreviated transcription (Latin):
aũt facultatum sumptus fieri.¬
Sinidum isqui sumptum infunus
fecit. ⁊ ita imꝑapor ñr rescripsit. Ig
estimandument᷑ arbitro. et ꝓpendentꝰ.
quoaĩo sũptus factussit. unum ne¬
gotiumi quis ł oefundi. ł heredis
gent.ł ip̃ius humanititis. anuõmĩe.
uł pietati tribuensuł affactioni. põt
ut eum sepeliret. ne insepulius ⁊ace¬
ret. non ut de suo sumptus feratit. ꝙ
siiudici liqueat nondartcum qui cõ¬
uenitur absolie. quisenim fine pi¬

Expanded text:
autem facultatium sumptum fieri.Sed interdum is, qui sumptum in funus fecit: et ita imperator noster rescripsit. igitur aestimandum erit arbitro et perpendendum, quo animo sumptus factus sit, utrum negotium quis uel defuncti uel heredis gerit uel ipsius h pietati tribuens uel affectioni. potest ut eum sepeliret, ne insepultus iaceret, non etiam ut suo sumptu fecerit: quod si iudici liqueat, non debet eum qui conuenitur absol
Abbreviated transcription (Latin):
ineum atqueni eires ꝑtinet utoici¬
um dibohec elictum iusta exa ꝓpoĩ¬
tum est ut qui fir̃ ni̾t. ꝑsequatur
id quod impẽdit siceram fieri. ne
insculta corꝑa iacerent. neuequi
dealieno fimcturꝰ. funusaũt eum
facere oportet qut decebẽ  clegit.
s si non ille fect. nullam ẽẽ huiuᷤ
rel penam.nisialiquid ꝓhoc emolu¬
m̃toei relictum est. tuncem̃ sisi pa¬
ruĩt uoluntati defunctiabhoc re¬
pellitur.sinaũt de hac re defunctꝰ
noncauit. nec illi delegatum id mu¬
misest scriptos heredes ea rescontin¬
git. si nemoscriptus est legitimosł
cognatos. ꝗuosq suo ordine quq̃ suc¬
cecdunt. ¶ Oimptus fum̃sarbitͣn¬
tur ꝓfacułtatib  dignatate defimc¬
ti. ¶p̃tor uł magistͣtus nnrnici¬
palis ad finus sumptum decernere
debet. Siquioẽ pecuma in heredita¬
te est expecuma. Si nõ est distrahe
debet ea que tempore ꝑituta sunt. qͦ¬
rumq retentio onerit hereditatẽ.
onninus est siquidauri argenti¬
q fi̾̃t disttihi aut pignorari iubebit

Expanded text:
in eum, ad quem ea res pertinet, iudicium dabo.' Hoc edictum iusta ex causa propositum est, ut qui funerauit persequatur id quod impendit: sic enim fieri, ne insepulta corpora iacerent neue quis de alieno funeretur.Funus autem eum facere oportet, quem decedens elegit: sed si non ille fecit, nullam esse huius rei poenam, nisi aliquid pro hoc emolumentum ei relictum est: tunc enim, si non paruerit uoluntati defuncti, ab hoc repellitur. sin autem de hac re defunctus non cauit, nec ulli delegatum id munus est, scriptos heredes ea res contingit: si nemo scriptus est, legitimos uel cognatos: quosque suo ordine quo succedunt.Sumptus funeris arbitrantur pro facultatibus uel dignitate defuncti.Praetor uel magistratus municipalis ad funus sumptum decernere debet, si quidem est pecunia in hereditate, ex pecunia: si non est, distrahere debet ea, quae tempore peritura sunt, quorum retentio onerat hereditatem: si minus, si quid auri argentique fuerit distrahi aut pignerari iubebit
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendi. ¶Sigenima indirdenta:
aut insculpendadata sit. eaq fracta sit.
siquitẽ uiciomat̃ie fc̃m sit nonerit
exlocatoaccõ. si imꝑitia faciemiserit
loratiaccõ. huic sñc adtendum est m
siꝑiculum quoq inse artifex recepit.
tunc enm et siuicio mat̾ie id euerie¬
iouestimra polientu acceꝑat. eaq mu
resroserint exlocato tenetur.quia de¬
biit ea abhac re cauere et sipallium
fullo ꝑmutamͣt. et auialt̾ius dedat.
exlocito accõne tenebitim. si ⁊̃ ignarus
fecent. ¶Exercituuemente migra
tenunciauit.et migͣuit exlocito tene¬
bitur. lab̾o aũt siresistere poruit. et ñ

Expanded text:
aecipiendi. Si gemma includenda aecipiendi. Si gemma includenda aut insculpenda data sit eaque fracta sit, si quidem uitio materiae factum sit, non erit ex locato actio, si imperitia facientis, erit. huic sententiae addendum est, nisi periculum quoque in se artifex receperat: tunc enim etsi uitio materiae id euenilo uestimenta polienres roserint, ex locato tenetur, quia debuit ab hac re cauere. et si pallium fullo permutauerit et alii alterius dederit, ex locato actione tenebitur, etiamsi ignarus fecerit.Exercitu ueniente migrauo non denuntiauit et migrauit, ex locato tenebitur: Labeo autem, si resistere potuit et non
Abbreviated transcription (Latin):
nus noctuma suchendum conduet
nuetcammflum̃ mictumense nauus
ea subire non pofs er maliam nauem
merces transtulerat. eaq nauis m host¬
io fumusꝑient. tenetur primusna¬
iucularius larõ siculpacareret: nonte¬
non debuit tempore.aut siminus
ydrẽe dedit naui. tunc exlocatoagẽ¬
dum. ¶Ormagrnauissine g̾ubn¬
pestate orta temꝑart non potu̾it. et
nauem ꝑdiõit. uectoreshabebunt:
adu̾suseum exlocato accõnem¶ Oĩ
quisẜuum tecendum conduxĩt. eumq
duxit ꝑegre. etaut ab hostib captussit.
aut ꝑient. exlorato cẽ accõnem placu¬
it.simõ nonsic conduxit. ut ̃ pegre
sutor puero pañimbñfatienti for¬
Einacilceltam uehem̃ter cetuicem per¬
Suisserit. ut eioculis effod̾atur exlocito
s cẽaccõnem patrieius. Quarnus erom
mãgistris leuis castigatioconcessa sit
m̃ hunc modum nonteninsse .s et de
aquiliaut supͣdĩximus. iniuriarũ
autaccõnem compete uił negat. quia
non iure facierde eĩ hoc fecerat. s p̃¬

Expanded text:
nus Minturnas uehendum conduxerit et, cum flumen Minturnense nauis ea subire non posset, in aliam nauem merces transtulerit eaque nauis in ostio fluminis perierit, tenetur primus nauicularius?Labeo, si culpa caret, non tenon debuit tempore aut si minus idoneae naui, tunc ex locato agendum.Si magister nauis sine gubernpestate orta temperare non potuerit et nauem perdiderit, uectores habebunt aduersus eum ex locato actionem.Si quis seruum docendum conduxerit eumque duxerit peregre et aut ab hostibus captus sit aut perierit, ex locato esse actionem placuit, si modo non sic conduxit, ut et peregsutor puero parum bene facienti forma calcei tam uehementer ceruicem percusserit, ut ei oculus effunderetur, ex locato esse actionem patri eius: quamuis enim magistris leuis ca‹s›tigatio concessa sit, tamen hunc modum non tenuisse: sed et de Aquilia supra diximus. iniuriarum autem actionem competere Iulianus negat, quia non iniuriae faciendae causa hoc fecerit, sed pr
Abbreviated transcription (Latin):
noxium. ¶ It ꝓspicere tebet cortouccõ
ne aliquodis reiul ceppus txt̾ius faci¬
at. uł fieti pitiatur ¶ Qui uraumd̾
canpama trans portandum conduxiis
tentos mora aquotam controuersiasi¬
gnatum suo et actius sigillontypoti¬
ecam teposuss. exleatorenetrs. ut lo¬
citoripossõna uim sine controu̾asia
reddar. miculpa corductor erreret ¶In
ł connuctor ẽ et locatorẽ conuert ne
inuilla urbira fenura compcerctur
gneillato sucrganr. ait laboterĩco¬
pucrorem exlõcto. quĩa rp̾ectm pre¬
buic inifentto contͣ conguctiõnem.

Expanded text:
nem. Item prospicere debet conductor, ne aliquo uel ius rei uel corpus deterius faciat uel fieri patiatur. Qui uinum de Campania transportandum conduxisset, deinde mota a quodam controuersia signatum suo et alterius sigillo in apothecam deposuisset, ex locato tenetur, ut locatori possessionem uini sine controuersia rter conductorem et locatorem conuenerat, ne in uilla urbana faenum componeretur: gne illato s‹u›cc‹en›dit. ait Labeo teneri conductorem ex locato, quia ipse causam praebuit inferendo contra conductionem.
Abbreviated transcription (Latin):
stetui e trii. quod condunit lioere
sitaliam haitationem non ninrus
ꝯinodam pt̃are equissinxum ẽẽ att
ab solui lecãtorem hiic suburagi po¬
test. quod marcelł.l.ui .t̃. scriplitsi¬

Expanded text:
praestetur frui quod conduxit licere. sit aliam habitationem non minus commodam praestare, aequissimum esse ait absolui locatorem.Hic subiungi potest
Abbreviated transcription (Latin):
dominoopoitert.s questri ell. qͣ
peti poss. dixitñ et si quonun uosag¬
ereti uerhis quaꝑ stipłoras conau
terer p̾scripris .u. incerti. et hicagi
posse nec uitrri adum pacturin¬
ceruenisse. quotieis catalegetꝓ
nom itri debuoris delega .⁊. si fearn
c̃ctus non impleat incerti accõnei
tenebitur. Itaqi. deuroras officio nõ
uetinsot ligatiorestaurabitin. s pro¬
massa prestabitur. et coridẽpn̾atiose¬
quetir.

Expanded text:
domino oportere. sed quaesitum est, qua peti posset. dixi, tametsi quod interteret, praescriptis uerbis incerti et hic agi posse, nec uideri nudum pactum interuenisse, quotiens certa lege nomen Titii debitoris delegaret, si fidem contractus non impleat, incerti actione tenebitur. itaque iudicis officio non vetus obligatio restaurabitur, sed promissa praestabitur aut condemnatio sequetur.
Abbreviated transcription (Latin):
dLDebitor mulieris iussucius
pcciiam uuroex ꝓmisit. deinde ui
acceptam eam uissũ muueris fecit.
resmulieriꝑit. hoc quomõ accipie¬
musurtum doris noĩe.met si aua
exc̃ĩ euident᷑ dero deb t̾ore dictum.
quitotis nomine ex ꝓmsit. ulud
adhucquẽndi s uhest utrum ante
nuptias. aapost n. ptlasiofactũ
sit. Muitum enm cnt eẽ uidetar
namilsecr nuptiis id factum est
tte iam constituta maritus accep¬

Expanded text:
Debitor mulieris iussu eius pecuniam uiro expromisit, deinde uir acceptam eam iussu mulieris fecit. res mulieri perit. hoc quomodo accipimus? utrum dotis nomine an et si alia ex causa? et uidetur de eo debitore dictum, qui dotis nomine promisit. illud adhuc subest, utrum ante nuptias an post nuptias id factum sit: multum enim interesse uidetur. nam si secutis nuptiis id factum est, dote iam constituta maritus accep
Abbreviated transcription (Latin):
si siqud eẽt stiplatusuł si temꝑisuti¬
litasint̃uãnt. ¶Intdum udex qui
erhacaccõe cognosat cũ sit arbit᷑ri¬
a.ab soli̾e reum debet. cautiõe abco
exãct᷑a tepecuma ibi soluenda. ubi
ꝓmissa est quiderũ si ibiłoblata
e fac̾ili solup̃ti nenxie debebit int

Expanded text:
uel si temporis utilitas interuenit.Interdum iudex, qui ex hac actione cognoscit, cum sit arbitraria, absoluere reum debet cautione ab eo exacta de pecunia ibi soluenda ubi promissa est. quid enim si ibi uel oblata ex facili soluenda? nonne de
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.. Quodsimarirs plusconsti¬
tuit ex docequam quanti facẽ pote¬
nutt̃ tenebitr s mupieri in quan¬
turi face̾ por̃ condẽpnatur. ¶ Siiͤ
añt ꝯstituit quod iure qiuili detut
nem anconstiturato tinestur q̃ri¬

Expanded text:
constituit ex dote quam facere potequidem tenetur, sed mulieri in quantum facere potest condemnatur.Si quis autem constituerit quod iure ciuili debebanem, an constituendo teneatur, q
Abbreviated transcription (Latin):
ffric̃l. Gẽntum capue tari stipsa¬
tus fideussorem accẽp̾isti ea peccu¬
ma abc̃o similit̾ ut abip̃o ꝓmirĩoe̾
peri debebit .i. ut si alibi quã capue
petatir arbit̾ria agrdebeit. lisqtan¬
ti estimatur. quanti eius uł actoris
inrterfui̾t eam u̾nninam crꝑue po¬
tius quamalibi solui nec oporteb̾
qͣliod forre ꝑreum stetit. quomi¬
nustota .c. capue soluertur obli¬
gationem fideussori sau̾geri. neq
em̃m hec cã secte comꝑabitur obl¬
igationiusurarum ibi eram due
stipłones sunt. bicaũt una pecun¬
ie credite est. arta cunis executionẽ
estimatioĩs id̃arbitrio iudiciscomit¬
tit᷑ur. eius diffr̃e manifestissimum
argm̃ ẽẽ puto. quod sipost motam
factam parspecume solutasit. et re¬
liquum peĩatur. offitium iudicis
tale eẽ tobeat. ut estimet qͣntiactoł
int̃ sit cam dum taxat sinninam que

Expanded text:
.Centum Capuae dari stipulatus fideiussorem accepisti: ea pecunia ab eo similiter ut ab ipso promissore peti debebit, id est ut, si alibi quam Capuae petantur, arbitraria agi debeat lisque tanti aestimetur, quanti eius, uel actoris interfuerit eam summam Capuae potius quam alibi solui. nec oportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae soluerentur, obligationem fideiussoris augeri: neque enim haec causa recte comparabitur obligationi usurarum: ibi enim duae stipulationes sunt, hic autem una pecuniae creditae est, circa cuius exsecutionem aestimationis ratio arbitrio iudicis committitur. eiusque differentiae manifestissimum argumentum esse puto, quod, si post moram factam pars pecuniae soluta sit et reliquum petatur, officium iudicis tale esse debeat, ut aestimet, quanti actoris intersit eam dumtaxat summam quae
Abbreviated transcription (Latin):
pimonem secuns est ĩ actons hĩuit
rõnem cuius interdum potuit int¬
eẽ epheũ rociꝑe. Itaq utilitas quoqac¬
toris uanet. quid enm sitͣiectiaam
pgunam ced̾at. ephesi recepturus.
ubi s ub pña debebat pecumam. uł su¬
bpignorio et dift̾cta pigno̾ra sint. ł
pera comiissa uł mortua uefiscoa¬
liquid debebatur et resstpłatoris ui¬
lissimodistracti est. ¶ Inhancarbit᷑¬
riqm quodit̃̾fint uenet. et quid
ult᷑ legitĩmummodirmusinrimi
put̾o et lucri habendam rõnem.
uãia sicit. p̃uia terum ꝑsingłas ciuta¬
testes icẽsq maxĩe uiniolei frurãti
Pexurmarum quoꝵ licet uiteatur u¬
naet eatẽ porestas ubiq eẽ. tñ auisi
loris facunis it leiorib usurism
uemunturalinis daf ficilius etgͥuio¬

Expanded text:
pinionem secutus etiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam uel sub pignoribus, et distracta pignora sunt uel poena commissa mora tua? uel fisco aliquid debebatur et res stipulatoris uilissimo distracta est? in hanc arbitrariam quod interfuit ueniet et quidem ultra legitimum modum usurarum. puto et lucri habendam rationemuaria sint pretia rerum per singulas ciuitates regionesque, maxime uini olei frumenti: pecuniarum quoque licet uideatur una et eadem potestas ubique esse, tamen aliis locis facilius et leuibus usuris inueniuntur, aliis difficilius et gra
Abbreviated transcription (Latin):
ri non patlrisse semperemm ainiu.
locimi acccurura siceuenre ut sit in
r̃uis arbictio anded̾at qrpirtãt pose
abeo peti altꝰ loco. et sino łor atu̾rtio:
damus igituractori. electionem ptticio¬
cioni ex necessitate facit accoris q̃atio¬
nem. et in rem ꝑꝑ laũ alioꝗri tolliseiact̃
dum uis resuãt reo optorm. Siꝗ̃
ita stipletut ephesi x dan. si ante diẽ
quam ephesum ꝑuenire possit agat ꝑ¬
per̃am ante diemãgi. quia et iulian
putar diem tacite hurc saplom meẽ.
utiliter stipean. ¶ Itemiur tractar
an is qui ephesi sibi aut ticiodan stipu¬
latus ẽ. si aubi ticio soluatur nichilo
minus possit intende sibi dar oport̃c
et iuił scrib litutionem non ꝯtĩgisse.
atq: iõ posse peti quodint̾ est Ountelł
aũt et alias tractat. et apudiuł notat p̾¬
se dici. et si mͥ aubi soluãtur litationẽ
contigisse quannius inuitus acipere
piane si noncontigit liratio dicen¬
dumait suꝑeẽ peticionem integre

Expanded text:
potuisse: semper enim alium locum electurum: sic evenire, ut sit in ipsius arbitrio, an debeat: quare putat posse ab eo peti altero loco et sine loci adiectione: damus igitur actori electionem petitiotioni ex necessitate facit actoris electionem et in rem propter locum: alioquin tollis ei actionem, dum vis reservare reo optionem. Si ita stipulatur 'Ephesi decem dari', si ante diem, quam Ephesum peruenire possit, agat, perperam ante diem agi, quia et Iulianus putat diem tacite huic stipulationi utiliter stipulari.Idem Iulianus tractat, an is, qui Ephesi sibi aut Titio dari stipulatus est, si alibi Titio soluatur, nihilo minus possit intendere sibi dari oportere. et Iulianus scribit liberationem non contigisse atque ideo posse peti quod interest. Marcellus autem et alias tractat et apud Iulianum notat posse dici et si mihi alibi solvatur, liberationem contigisse, quamvis invitus accipere plane si non contigit liberatio, dicendum ait superesse petitionem integrae
Abbreviated transcription (Latin):
qͣuid rebeat. et meuis arbitoandeb̾cat
nonc̃e etidlecum. ¶Qui stichum
aut ranphilum ꝓmneatit digẽ posse
q̃nod soluat. quamdiuambouiuñt.
Cõm ubialt̃ discasit exungui elus
elerionat ne sit marbinꝯ eius an
debeat dum non uꝑalt uiuum pr̃a re

Expanded text:
e in eius arbitrio, an debeat, non esse. et ideo cum qui‹s› Stichum aut Pamphilum promittit, eligere posse quod soluat, quamdiu ambo uiuunt: ceterum ubi alter decessit, extingui eius electionem, ne sit in arbitrio eius, an debeat, dum non uult uiuum praestare,
Abbreviated transcription (Latin):
auis .ł. Sires aliqua que certodit
tari debrat petita sit. bebitiumnum
andam cassius art quanti fuiss co die
quodie dar debui ¶te die incħ ꝯue¬
nit. quanti time cum iudicium ac¬
diꝑiet᷑ur. ¶tẽq uiris inlop eẽ ut pri¬
mum estimatio sumat᷑ eiꝰ loci quo
ꝯueĩt is locꝰ spectet᷑ quo pet̃et᷑ q ⁊¬

Expanded text:
.Si merx aliqua, quae certo die dari debebat, petita sit, ueluti uinum andam Cassius ait, quanti fuisset eo die, quo dari debuit: si de die nihil conuenit, quanti tunc, cum iudicium acciperetur. idemque iuris in loco esse, ut primum aestimatio sumatur eius loci, quo uenit, is locus spectetur, quo peteretur.
Abbreviated transcription (Latin):
ea peccunia que ex sña uidias acce¬
dere potest. non debeitur noc sit mo
blĩgone adeo ut nũnc quoq sorre
solutauł sicapue petatur arbitum
expena solutum uidi ut supet sit
petino quod excerlit sor̾tem et acce¬
dat penã ꝓert᷑ quamitate quodñ
putoaditeridum tantomagis
quia creditoraceipiento pecurniam
̃ remisisse penam uidetur. deconstitu
natinaltequitati eiii constituta ex
ẽ queue. nam exinuueres de con̾sti¬
tuta tenentur si non int̾cesserint.¬
¶ De peꝙillo e sim̃sit exp̃ssum eã¬

Expanded text:
ea pecunia, quae ex sententia iudicis accedere potest, non debeatur nec sit in obligatione, adeo ut nunc quoque sorte soluta uel si Capuae petatur, arbitriex poena solutum uideri, ut supersit petitio eius quod excedit sortem, et accedat poena pro eadem quantitate. quod non puto admittendum, tanto magis, quod creditor accipiendo pecuniam etiam remississe poenam uidetur. DE PECUrali aequitat‹i›: qui constituta ex est 'quaeue', nam et mulieres de constituta tenentur, si non intercesserint.De pupillo etsi nihil sit expressum e
Abbreviated transcription (Latin):
quam inquernsibdari quisq stipu¬
latus est non uo̾bat᷑ agendi facultã
ꝯpete. s quĩami quum erat si ꝓmis¬
soradeum lecum in quẽ dat̾um se
ꝓmisiss nim quam accede quody
cͥ dãta oꝑi face̾tur quia aliis locisne¬
dessario distringẽtur non poss adsu¬

Expanded text:
quam in quem sibi dari quisque stipulatus esset, non uidebatur agendi facultas competere. sed quia iniquum erat, si promissor ad eum locum, in quem daturum se promississet, numquam accederet quod uel data opera faceret uel quia aliis locis necessario distringeretur, non poss
Abbreviated transcription (Latin):
oqũa ualet. siotipulanti ꝓmissum
fit uł acceptolailimnchilualet. ⁊p̃o
dc̃ationisc̃ageruntur. nullius mom̃ti
sunt. ¶ Si quisigitur nummosuxo¬
rided̾it nonfieri cius apparet. quiamcͥ
corpisciusfienipalam e S. sidebito¬

Expanded text:
stipulanti promissum sit vel accepto latum, nihil valet: ipso donationis causa geruntur, nullius momenti sunt. Si quis igitur nummos uxori dederit, non fieri eius apparet, quia nihil corporis eius fieri palam est. Sed si debito
Abbreviated transcription (Latin):
dudum ꝑfectadõtioest. hoc est. añ
nuptias. atq iõ qͣmuis cc̃tis nuptuᷤ
titius tradiõit: drãtionemuałe.¬
¶Simaritus duos reoshãt titiumet
mulierem. ⁊ mulien acceptotin¬
acceptilationonualet: et ħuu.u

Expanded text:
dudum perfectam donationem, hoc est ante nuptias, atque ideo quamuis contractis nuptiis Titius tradiderit, donationem ualere.Si maritus duos reos habeat Titium et mulierem et mulieri accepto tulacceptilatio non ualet: et haec
Abbreviated transcription (Latin):
natioualebit.igitur senatorisfiuali¬
b̾tino ct̃ senatus ꝯsultum raro fit ur ꝓ¬
andataualebit doãtio quia miptie nõ
surt s famonest. easdoatõnesratascẽ
ne mdior sit ꝯditioeoꝵ quitelique¬
concuoine.¶ Quimciustẽ potestate sũt
ꝓhibentur sibidoare. utpucifrap̃man¬
ti qui est in porestate sccer ¶ Ueroum põ¬
testatis non solumatubͥos trahimus. ũm
aliquo iure subĩectisunt manto dõa¬

Expanded text:
natio ualebit: ergo si senatoris filia libertino contra senatus consultum nupserit, uel pandata, ualebit donatio, quia nuptiae non sunt. sed fas non est eas donationes ratas esse, ne melior sit condicio eorum, qui deliqueconcubinae.Qui in eiusdem potestate sunt, prohibentur sibi donare, ut puta frater mariti, qui est in soceri potestate.Uerbum potestatis non solum ad liberos trahimus, uerualiquo iure subiecti sunt marito, dona
Abbreviated transcription (Latin):
susmagna paro hominum aliquo den¬
te caret. neq io mor.osisurt. p̃ẜtuncũ
sine denuib nascimur nec iõ iinusĩa

Expanded text:
m pars hominum aliquo dente caret neque ideo morbosi sunt: praesertim cum sine dentibus nascimur nec ideo minus sa
Abbreviated transcription (Latin):
int ionpesilt s si pat̃ dorem ꝓmisit
& sitrussorem uł reura ꝓseediego
puto ꝓfectiaam eẽ dottm sufficite¬
nim quad pat̃ sit poligatis. siue reo
siuc fieriussori ¶ Sifilius tnanu¬

Expanded text:
it non possit. Sed si pater dotem promisit et fideiussorem uel reum pro se dedit, ego puto profecticiam esse dotem: sufficit enim, quod pater sit obligatus siue reo siue fideiussori. Si filius fa
Abbreviated transcription (Latin):
sertiret maritus. auoquinsi solocius
mirastĩo usa est. et roegit. ut uł ituoa¬
atiem postea adfilur t̃nferet. cur nõ
itẽ ꝑeñsit rarirm. ic sicum exĩneo tale
nogntium aͣ ris. hoc estac siext̾neorri¬

Expanded text:
sentiret maritus: alioquin si solo eius ministerio usa est et id egit, ut vel revocapatrem postea ad filium transiret, cur non idem perinde sit ratum ac si cum extraneo tale negotium contraxisset, hoc est ext
Abbreviated transcription (Latin):
ue postdoãtionem quam mmartũ
ꝯtulituror passaest cum ꝓfilian
dotendare. benigne dici potest. et si
prima dõtionullius moritiestat¬
tñ exscq̃nti coniñsuuale dotistoã tõ¬

Expanded text:
ue post donationem, quam in maritum contulit, uxor passa est eum pro filia in dotem dare, benigne dici potest, etsi prima donatio nullius momenti est, attamen ex sequenti consensu ualere dotis dat
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł. Si filiusse inpotestate patris
neget eẽ p̃tor cognoscet. ut prior
doceat filius quia et ꝓprietate quã
patri debet pr̃are hoc statuendumẽ
⁊ quia selib̾meẽ quotam mõcontẽ¬
dit.dõ enim et quia adlb̾tatem ꝓc¬
ꝓbare deb̾at quod excipitim attñde
ip̃odum taxat. ac non dehrde cius
quoq conuenisse petitor non qui
blica potsoratestib eẽ senatuscensu
accipiebantur.⁊ coneos nonfunsse
Nampbatio exigentuestabhis quoꝵ
id serip̾tum est incodicu postea seri¬
ptis. refert duplicare legatum. uolu¬
dit s minirum ꝓbatioẽs quedama
reo criguntur nam sicreditum pe¬
tamule respdeat solutam et̃ pe¬
cmam ip̃e hoc ꝓbare cogendusest
Et hic igitur cum petitur duassc

Expanded text:
 Si filius in potestate patris esse neget, praetor cognoscit, ut prior doceat filius, quia et pro pietate quam patri debet praestare hoc statuendum est et quia se liberum esse quodammodo contendit: ideo enim et qui ad libertatem procprobare debeat quod excipitur, attamen de ipso dumtaxat ac non de herede eius quoque convenisse petitor, non qui blica potiora testibus esse senatus censuiaccipiebantur, idoneos non fuisse: nam probatio exigenda est ab his, quorum idem scriptum est in codicillis postea scriptis: refert, duplicare legatum voludit: sed nimirum probationes quaedam a reo exiguntur: nam si creditum petam, ille respondeat solutam esse pecuniam, ipse hoc probare cogendus est. et hic igitur cum petitor duas sc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ impubis alique oꝑe ẽẽ possunt. Impro¬
be tñ desid̾abat petitor fitictus existima¬
ti. qui exantificio euis percipi potuerunt.
ꝙartifitium sumptib possõris didicit.
cesim̃ .u̾. annumĩ eius qui aitificium ꝯse¬
cutus ẽ. impense sacte potuert̃. ꝯpẽsaĩ
aux .i. Eructus non mnocopatep¬
ti.s et qũ pertibi honeste põtuerunt existi¬
mandi sunt. et iteosidolo aut culpi posses¬
soris res petita ꝑient uenorem putat pomp̃
trebatiiopimonem. putantis: eo usq fruc¬
tinm tõnem hndam quousq haberetut.
sinonꝑiss. Idest adrei iudicande tempus.
quoduilimo plac. hac rõne si muige propͥ¬
etatis dñs petierit. ⁊ int moras us.f.adm¬

Expanded text:
probe tamen desiderabit petitor fructus aestimari, qui ex artificio eius percipi potuerunt, quod artificium sumptibus possessoris didicit. censimum quintum annum eius, qui artificium consecutus est, impensae factae poterunt pensari. um Fructus non modo percepti, sed et qui percipi honeste potuerunt aestimandi sunt: et ideo si dolo aut culpa possessoris res petita perierit, veriorem putat Pomponius Trebatii opinionem putantis eo usque fructuum rationem habendam, quo usque haberetur, si non perisset, id est ad rei iudicandae tempus: quod et Iuliano placet. hac ratione si nudae proprietatis dominus petierit et inter moras us
Abbreviated transcription (Latin):
uilemactionem. nec tesidat honoͬraiã.
amissa possessioẽ. comꝑetit publitiana.
Qui a ꝗd exempium legãtoꝵ cpuxtur.
aliñ. utputa ei cui dotis noĩe tradita res
est nec dum nsucapta. Est enim iustissim
aca siue estimata res indotẽ data sit. siue
ni¶Itemsi res excã iuidicatisit trabita.¬

Expanded text:
vilem actionem nec desiderat honorariam. amissa possessione competit Publiciana, quia ad exemplum legatorum capiuntur.sed et aliis, ut puta ei cui dotis nomine tradita res est necdum usucapta: est enim iustissima causa, sive aestimata res in dotem data sit sive non. item si res ex causa iudicati sit tradita
Abbreviated transcription (Latin):
z accioc oninȩa e̾adẽ eunt. que et miti uñ.
Eduicaticẽ pixiimuis. ¶ Hec accio et hr̃di. ⁊ honorarus
successõibus competit. ¶Siego non
emero. ẜ seruui meus. habebo pubutian¬
am. d̾ est et si ꝓcurator meusuriutor
ne curator ł quis alius negotium me¬
uinger̃ens. cmaerit.¶ p̃torait᷑. quiro¬
na fide em̃it.Non igͥ omnisemptio ꝓ¬
C dit. s ea que lõim ficrm hãt. ꝓinde hoc
õmis adñononemerim. licet ille
tolus mm̃ditoris mͥ nocebit. ¶In hac
zaccõne non oberit mͥ. si successor sum
et dolo feci cumis inquius locum succeᷤᷤ¬
si uõa fide emiss Nec ꝓo̾it sidolo careo.
cum emptor cui successi doio feciss S
cim siẜius meusemt doluiscuiserit
spectandus. non meus łꝯ̃. ¶ publ̃
tiana tempus emp̾tionis continet. et
iõ neq quod añ emptionem neq quod
postea dolo.m.factum est in hacaccoẽ
desũ ciponpomo indetur ¶xam aũt fi¬
dem soliuis emptiors ꝯtinct. Et igitur
publitiana ꝯpetat. hec debent ꝯdirere.

Expanded text:
dem erunt, quae et in rei vindicatione diximus. Haec actio et heredi et honorariis successoribus competit. Si ego non emero, sed servus meus, habebo Publicianam. idem est et si procurator meus vel tutor vel curator vel quis alius negotium meum gerens emerit. Praetor ait: "qui bona fide emit". non igitur omnis emptio proderit, sed ea, quae bonam fidem habet: proinde hocomino emerim, licet ille dolus venditoris mihi nocebit. In hac actione non oberit mihi, si successor sum et dolo feci, cum is, in cuius locum successi, bona fide emisset: nec proderit, si dolo careo, cum emptor, cui successi, dolo fecisset. Sed enim si servus meus emit, dolus eius erit spectandus, non meus, vel contra. Publiciana tempus emptionis continet, et ideo neque quod ante emptionem neque quod postea dolo malo factum est in hac actione deduci Pomponio videtur. Bonam autem fidem solius emptoris continet. Vt igitur Publiciana competat, haec debent concurrere,
Abbreviated transcription (Latin):
E guiseruum ase petitum in arena ẽt
concesserit. et is moituus sit. sit ⁊ qr
fugituuum ẜirm a se pattum noncu¬
stodit. siis fugert. ⁊ quin auẽ a se petirĩ
aduerso tempore naingatum misit.
siea naustagio per empta est.

Expanded text:
 qui seruum a se petitum in harena esse concessit, et is mortuus sit: sed et qui fugitiuum a se petitum non custodit, si is fugit, et qui nauem a se petitam aduerso tempore nauigatum misit, si ea naufragio perempta est.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.L. Net et si res ad̾iudicata sit ꝑ Ina¬
ubuitiana accio competit. ¶ oilis fuĩt
blitianam. Quec̃ aduersus dẽatorem ꝯ¬
petit. est cnmiustus possessor er ꝑẽt̾itor.i
lib̾ali tatẽ accepit. ¶ Siamiore quis
encrit ignorans cumminorẽ osse. hãt

Expanded text:
 Sed et si res adiudicata sit, Publiciana actio competit. Si lis fuerit blicianam, quae etiam adversus donatorem competit: est enim iustus possessor et petitor, qui liberalitatem accepit. Si a minore quis emerit ignorans eum minorem esse, habet
Abbreviated transcription (Latin):
possid̃es fructus noncollegisa. nicħ eui
fundi fructuum noĩe tedare oportet. pau¬
lus immo quentur sihunus fructus idcͥ¬
co fc̃s est. auodiscum suonoĩe ꝑceꝑit pet¬
ceptionem fructus accipere tebemus. ñ
si perfecte coliegi. s ⁊̃ cepti. ita percepti
ut terra continere se fructus desienint.
belutisi oliue ur une collecte. nõ dum
aũt uinumuł oleum abauquo fcm
ẽ. statim enim ipͥeaccepisse fructus esti¬
mandusest.
s̃ .i. Sĩ hommẽame petierisc is post
litem cotestat᷑am mortiussit. fructus
quoadis inxerit estiman oportet. panł¬
ait ita idum eẽ puto. si non priusis
hõ in eamuautudinẽ incidit. ꝑꝑ quam

Expanded text:
es, fructum non coegisti, nihil eius fundi fructuum nomine te dare oportet. paulus. immo, quaeritur: huius fructus idcirco factus est, quod is eum suo nomine perceperit? perceptionem fructus accipere debemus non si perfecti collecti, sed etiam coepti ita percipi, ut terra continere se fructus desierint: veluti si olivae uvae lectae, nondum autem vinum oleum ab aliquo factum sit: statim enim ipse accepisse fructum existimandus est. Si hominem a me petieris et is post litem contestatam mortuus sit, fructus quoad is vixerit aestimari oportet. Paulus. ita id verum esse puto, si non prius is homo in eam valetudinem inciderit, propter quam
Abbreviated transcription (Latin):
serui possessor absoluitur. ⁊⁊ sinoncogit
cauẽ de ꝑsequenda re tñcau̾e debere pos¬
sessorem si rẽ nactus fuĩt ut eam resti¬
ip̃. r. Quod sitolꝯ possessoris fugerit
aut iuregentum. aut uire du̾iu dm̃¬
um atquissuit. ¶Loca sacta. itẽ reli¬
giosa quasi pra mrẽ accõne peti nõ
possunt. ¶ Siquis reisue auenam reo
ita adieãt urpars eius fieret. ueluti si
quis statue sue brachium aut pedc̃ ali¬
enum adiec̃t. aut sciphoansam. ułsũ¬
dum ur candelabro sigillum. aut m̃¬
se pedem. dñm eiustotius rei effici. ue
mñ eascribitur. aut intabiua depingit᷑.
statim meum fit. licet depicturaqui

Expanded text:
serui possessor absoluitur, etsi non cogitur serui possessor absoluitur, etsi non cogitur cauere de persequenda re, tamen cauere debere possessorem, si rem nanctus fuerit, ut eam restiedictum Quod si dolo possessoris fugerit, aut iure gentium aut iure civili dominium adquisiit. Loca sacra, item religiosa, quasi nostra in rem actione peti non possunt. Si quis rei suae alienam rem ita adiecerit, ut pars eius fieret, veluti si quis statuae suae bracchium aut pedem alienum adiecerit, aut scypho ansam vel fundum, vel candelabro sigillum, aut mensae pedem, dominum eius totius rei effici veremea scribitur aut in tabula pingitur, statim meum fit: licet de pictura qui
Abbreviated transcription (Latin):
auis .l. Preterea restituere uebet põ¬
sessor ⁊ que post acceptum uroi cum
per eumnonexre sua adquiñuit. Inqͦi
ereditatisquoq legataq que per eum
ẜuinn obuenunt. ꝯtinentur. nec enĩ
sufficit corpusip̃m restitui. s opus est ut
⁊ cã rei restituatur. sdest ut om̃e hãt peti¬
tor quod habiturus foret. sicorempare qͦ
urdiciumacopiebatur. restitutus iłuhõ
fuiss. Itaq partus ancule restitidebet.
quamuis postea editus sit: quamiatrẽ
eiuspost acceptum .s. uidicium possessõ
usliceꝑtt. Quo cau ⁊ de partu sicut dem¬
arrec⁊ traditio et cautio dedolo neces
ructus cius tẽꝑis quo possedit pr̃et. qd̃
sinondum eum usuceꝑit absolundũ
eum sine cautionib ut nncħ caueat peti¬
coride ꝑsequenda ea re. Quo iimis enĩ
petitor eam rẽ ꝑsequipot̃. quamins in¬
terim dum infugasit usucapiat nec ini¬
quum itesse.¬
op.r. Pocustodicndus fuit ⁊̃ ip̃ius
noĩe dampnar debebit. ut tñsi eum usu

Expanded text:
ale Praeterea restituere debet possessor et quae post acceptum iudicium per eum non ex re sua adquisivit: in quo hereditates quoque legataque, quae per eum servum obvenerunt, continentur. nec enim sufficit corpus ipsum restitui, sed opus est, ut et causa rei restituatur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si eo tempore, quo iudicium accipiebatur, restitutus illi homo fuisset. itaque partus ancillae restitui debet, quamvis postea editus sit, quam matrem eius, post acceptum scilicet iudicium, possessor usuceperit: quo casu etiam de partu, sicut de matre, et traditio et cautio de dolo necessructus eius temporis quo possedit praestet. quod si nondum eum usucepit, absolvendum eum sine cautionibus, ut nihil caveat petitori de persequenda ea re: quo minus enim petitor eam rem persequi potest, quamvis interim, dum in fuga sit, usucapiat? nec iniquum id esseuero custodiendus fuit, etiam ipsius nomine damnari debebit, ut tamen, si usu eum
Abbreviated transcription (Latin):
acoptum duod hĩdib relictis decessert.
et abalt̃o exhisqmi totum fundum pos¬
peculu recepta est s ressagłas iscuilega¬
tum peculium est petet.
abalio qusdem sundi nõie. conuntus es̃t
quere wart. si alrentri co ꝯ iussuudicis
simdum ressitass et posteaẜat.eurci

Expanded text:
duobus heredibus relictis decesserit et ab altero ex his, qui totum fundum pospeculii recepta est, sed res singulas is, cui legatum peculium est, petet.ab alio eiusdem fundi nomine conventus est: quaerebatur, si alterutri eorum iussu iudicis fundum restit
Abbreviated transcription (Latin):
accionẽ nonhãt quia uitioꝵ desuncu su:¬
cesser esi ¶nẽdum tñlicet fintiua mater
et ea apud me conceꝑit et peꝑr ꝯpetit mͥ
eo tp̃r auocrpiar. firuiuana matrẽ igno¬
atre usucaꝑe possan si furtiua nonẽẽt
ex eã causi partũm me uslicaꝑe. si furti¬
uam eẽ ratremignorabam. Exoriuu
siexpartu partusẽ et si nen natus.s post
mortemmabx ex secto untre eiusextͣtusẽ.¬

Expanded text:
actionem non habet, quia uitiorum defuncti successor est. Interdum tamen, licet furtiua mater et apud me conceperit et pepererit, eo tempore, quo experiar, furtiuam matrem ignomatrem usucapere possem, si furtiua non esset, ex ea causa partum me usucapere, si furtiuam esse matrem ignorabam: ex omnibus si ex partu partus est et si non natus, sed post mortem matris exsecto uentre eius extractus
Abbreviated transcription (Latin):
Due umq sunt uiste cae acqunt̃¬
carum ierum ⁊ exhisc̃ais nactires amise¬
Siunas. debuir nobisearum rerum per¬
sequendenun gr̃a hecaccio. ¶ Interdũ
quibdam nec exustis possonib ꝯpetit
puhlitiarum iuticium. Namq pig

Expanded text:
ecumque sunt iustae causae adquirendarum rerum, si ex his causis nacti res amiserimus, dabitur nobis earum rerum persequendarum gratia haec actio. Interdum quibusdam nec ex iustis possessionibus competit Publicianum iudicium: nam
Abbreviated transcription (Latin):
sir qm̃ pati dełu̾a extim̾atonem audiendus
entauidice sidesid̾t ut abu̾sanus actionem
suam cedat cum csi preto: auxilium ãntor
latunis sit. quolibet alio posatente. ut nuila
nesa prceptat possitemtatuxteor.

Expanded text:
iam pati debet aestimationem, audiendus erit a iudice, si desideret, ut adversarius actione sua cedat: cum tamen praetor auxilium quandoque laturus sit quolibet alio possidente, nulla nem perceperit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł Sibomo sir qui post cõ iudentin¬
uñtionẽ restittia siquidem a boñ c̃fi¬
lodebere. Ceceroscide cõ pasua. inrer quoᷤᷤ
auł .l. Quis que fe perrarẽ accõnem
ꝑetita. tanti cxumata est. quanti rlitẽ
actor niauerr dm̃num staimo dposse¬
sorem ꝑtinat transegisseenm cum eo
et decdisse iudeor eo pretioqu od ip̃e cõ¬
si.łͫ Hec sires p̾scnssir. si absens strtuit¬
timm̃c cumĩpossessionemr eius posses¬
sor nactussit & uoluntate acrons. et io
non estauenum non aueium non alit¬
utẽ extimari auidice. q̃msicauerit accõ¬
⁊ quodper se nonfiat. possõnemeius rei
non iraditum i.¬

Expanded text:
 Si homo sit, qui post conventionem restituitur, si quidem a bonae filo, debere ceteros etiam de culpa sua: inter quos rem actionem petita tanti aestimata est, quanti in litem actor iuraverit, dominium statim ad possessorem pertinet: transegisse enim cum eo et decidisse videor eo pretio, quod ipse co. Haec si res praesens sit: si absens, tunc cum possessionem eius possessor nactus sit ex uoluntate actoris: et ideo non est alienum non aliter litem aestimari a iudice, quam si cauerit actor, quod per se non fiat possessionem eius rei non traditum i
Abbreviated transcription (Latin):
cadem. et de parte intelligenda sunt. offi
restitui iubere que simulcum ip̃a parte re¬
que iuixapud iudicem &xammatur. iust¬
amemin ht ignorantiam legatanus cun
hõlegatus est quotam partẽ undicare deb¬
cat. Itaq tãlis dabitur acc̃o. Eadem ⁊ dece¬
ei ꝯpete. quasiper ip̃am acquisierit po̾¬
sessionem. ueluti pa colonam. proponeb¬

Expanded text:
adem et de parte intellegenda sunt, offica quoque restitui iubere, quae simul cum ipsa parte requae vix apud iudicem examinatur: iustam enim habet ignorantiam legatarius, cui homo legatus est, quotam partem vindicare debeat: itaque talis dabitur actio. eadem et de ceei competere, quasi per ipsam adquisierit possessionem veluti per colonam. proponeb
Abbreviated transcription (Latin):
dsus .i: Nolum̃ partem eẽ ecñum exi¬
stimo. nẽc ancqͣuin sulacertutima¬
re nauib.¶ Meum̃ est quod exre mea
superest gnus ĩadicandi ius habeo.
pertineat: non recte hac accõne agi pot¬
erit anquam tradius sit ager. tuncq
possi sdmissa sit Srħrs de eo quod hĩditati
obuenent reçitagerr si possessionem eiuᷤ
adhucnon hãbuerit.

Expanded text:
um. Solum partem esse aedium existimo nec alioquin subiacere uti mare nauibus. Meum est, quod ex re mea superest, cuius uindicandi ius habeo. pertineat, non recte hac actione agi poterit, antequam traditus sit ager tuncque possessio amissa sit. Sed heres de eo quod hereditati obuenerit recte aget, etiamsi possessionem eius adhuc non habuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
cachil inter est petitoris. S hoc quantum
adiarem actionem. legis aũt aquilie ac¬
tio dũratis: et isqui añ litem contestatã
uolo desitt rem possidere tenetur mremac¬
tione. Idq e senatus consulto colligipõt.
quo cautum est ut diximus. ut dolus prete¬
ntus inh̃rditatis petitiõe ue̾niat. Cum enĩ
ꝯseque tiamer in sꝑãn inrem accõne dolũ
p̃teritum deduci. ¶ siper filium aut
ꝑseruum pater łdñs possid̾at. ⁊ issine culpa
patis domimue rei nidicinte temporeab¬
sit. uł itp̃standum. ł cmduͣm est de poss¬
essione restituenta. ¶Inre petitasi pͥõsseᷤᷤ¬
soran utem coñtestatim sumptus fecent¬
doitis sumptib Iem ⁊̃ est sinoxali iuidicio
ẜuim tefenttet dampnatus prestit¬
it pecumam aut simarea que fuit petito¬
tis. per errorem insulam edificat. Nisi
tñ paxatus sit pettror patitolłe eum edi¬
fitiu. Quiod marea uxon doĩta per udi¬
ccm quidelotͣe cognoscit ficdendum di¬

Expanded text:
ia nihil interest petitoris: sed haec quantum ia nihil interest petitoris: sed haec quantum ad in rem actionem: legis autem Aquiliae actio durat. Sed et is, qui ante litem contestatam dolo desiit rem possidere, tenetur in rem actione: idque ex senatus consulto colligi potest, quo cautum est, ut diximus, ut dolus praeteritus in hereditatis petitionem ueniat: cum enim consequentias et in speciali in rem actione dolum praeteritum deduci. Si per filium aut per seruum pater uel dominus possideat et is sine culpa patris dominiue rei iudicandae tempore absit: uel tempus dandum uel cauendum est de possessione restituenda. In rem petitam si possessor ante litem condditis sumptibus. idem est etiam, si noxali iudicio servum defendit et damnatus praestitit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificavit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum di
Abbreviated transcription (Latin):
cu qnomims possideret. si actorignoet
non est absor̃ndin ut maitellusact. Que
fit̃a ñcraest.s hoc post utem cor⁊ estatam
Ecterumante iudicium acrrptum nonde¬
apitatiem.qui se negat possitere cum
Quere. non possideret. Nec iutetur se liti op¬
tulisse qui discescit.
aliquisdixĩt se possidere. et ideo liti se optu
lit. ⁊ hoc ip̃m inre agendua testatic̃e ꝓbau¬
epo. omnimoto condempnandus est.
posstoere aũtaliquis debet. utiq et litis
contestate tempore. et quo res iudicatur.
Quod si litiscontestationis tempore pos¬
sedit. cum aũt res iudicatin: sine dolo.
inamisit possessionem absolũndus est
possessor: Item si litisꝯtestate tempore
non possedit. cum aũt resudicatur possid¬
et. ꝓbanda est ꝓculi sña ut omnimodo cõ¬
dempnetur. Ergo et fructuum noĩe ex qͦce¬
pit possit̾e dampnabitur. ¶ Si hõ petitꝰ
possessonsdolo det̾ior fc̃s sit: demde siñ
culpa cusexalia c̃a mortuussit. existimatõ¬
nonfiet eius quod detiorem eirm fecerat. qr¬

Expanded text:
 quo minus possideret: si actor ignoret, non est absoluendus, ut Marcellus ait: quae sententia uera est. sed hoc post litem contestatam: ceterum ante iudicium acceptum non decipit actorem qui se negat possidere, cum uere non possideret: nec uidetur se liti optulisse qui discessit. aliquis dixerit se possidelit, et hoc ipsum in re agenda testatione probavero, omnimodo condemnandus est. Possidere autem aliquis debet utique et litis contestatae tempore et quo res iudicatur. quod si litis contestationis tempore possedit, cum autem res iudicatur sine dolo malo amisit possessionem, absolvendus est possessor. item si litis contestatae tempore non possedit, quo autem iudicatur possidet, probanda est Proculi sententia, ut omnimodo condemnetur: ergo et fructuum nomine ex quo coepit possidere damnabitur. Si homo petitus dolo possessoris deterior factus sit, deinde sine culpa eius ex alia causa mortuus sit, aestimatnon fiet eius, quod deteriorem eum fecerat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
or sis. Nam sier ip̃e uñtitor eanirom ate¬
 peteret. ex ceptic̃ eum submoueres. s et
si p̃e possideret. et tupeteres. iduersusexor¬
ptionc̃ añii replicatic̃e utertrers.
csior dĩdere ꝓqua pate ciussit. hoc enim

Expanded text:
or sis. nam et si ipse venditor eam rem a te peteret, exceptione eum summoveres. sed et si ipse possideret et tu peteres, adversus exceptionem dominii replicatione utereris. Iessor dicere, pro qua parte eius sit: hoc enim
Abbreviated transcription (Latin):
et singuleones. ideoa: posse megregemnẽ¬
dicare. quamuis anes tussit inmixtus
o et te anetem uñdicare posse quod nonid̃
incoherentib corꝑib euemet. nam si sta¬
tue mee brachium auene statue addrõis
non posse dic brachium auene tinm ẽẽ. qr
tigno iniuntto. in duplum ex lege. xii. ta¬
bularum. descent̃e/ Item siquis exalienĩ
cem̃tis insolo suo edificauit. domum qui¬
dem uñdicare poterit. Cemta aũt sesoluta:
ptiordñs ũrroicabit. ⁊ si post tp̃s usũcapio¬
insdissolutum sit edificium postquam
abpeefitei emptore possessum sit. necem̃
to possit nancisci possessionem. Quna longe
ꝯmodius est ip̃m possitere. ⁊ aduersariũ:
adhonera petitoris ꝯ pellere quam abalio pos¬
sicente petere.

Expanded text:
s, singulae oves: ideoque posse me gregem vis, singulae oves: ideoque posse me gregem vindicare, quamvis aries tuus sit immixtus, sed et te arietem vindicare posse. quod non idem in cohaerentibus corporibus eveniret: nam si statuae meae bracchium alienae statuae addideris, non posse dici bracchium tuum esse, quia tigno iuncto, quae in duplum ex lege duodecim tabularum descendit. Item si quis ex alienis cementis in solo suo aedificauerit, domum quidem uindicare poterit, cementa autem resoluta prior dominus uindicabit, etiam si post tempus usucapionis dissolutum sit aedifa bonae fidei emptore possessum sit: nec enito possit nancisci possessionem, quia longe commodius est ipsum possidere et adversarium ad onera petitoris compellere quam alio possidente petere.
Abbreviated transcription (Latin):
atauenamrẽ trahit. meamq effe¬
ait. si eam remi undicẽ per exceptionẽ
dou.m. cagair p̃tiumaus qd accesse¬
nt dãre. ¶ Item quetũq auis iuicta
suic adiecta accessionis iococed unt:
eaquam diui coħent dris undicare ñ
potest.s ad exhibendum agere põt.
ut separentur. ⁊ tunc undicentur.s.
excepto eo. quod cassins deferrumina¬
noẽ scribit. dicit enim si sue statue fe
ruminatioẽ iunctum brachium sit.
unitate partis maioris consui. Et
quod semel alicum factum sit. ⁊̃ sim̃
abruptum sit. sedie ergo ad priorem to¬
miur non posse nomdxm in eo quodad¬
plinnbatum sit. quod fe̾tuminatio pereã¬
dem mãtenam facit confusionem plũmb¬
atura non ĩtem efficit. Ideoqi: ĩ his ominib
casib inqu̾ibus noq ad exhibendum neq
in rem locum habeat. infactum accõnece¬
saria estfat ihis corꝑib que exdistantib
capitib essent. constat singulas partes reti¬
hsere suam propriã spẽm ut singuli hoĩe¬

Expanded text:
em trahit meamque efficit, si eam rem uindicem, per exceptionem doli mali cogar pretium eius quod accesserit dare. Item quaecumque aliis iuncta siue adiecta accessionis loco cedunt, ea quamdiu cohaerent dominus uindicare non potest, sed ad exhibendum agere potest, ut separentur et tunc uindicentur: scilicet excepto eo, quod Cassius de ferruminatione scribit. dicit enim, si sttione iunctum bracchium sit, unitate maioris partis consumi et quod semel alienum factum sit, etiamsi inde abruptum sit, redire ad priorem dominum non posse. non idem in eo quod adplumbatum sit, quia ferruminatio per eandem materiam facit confusionem, plumbatura non idem efficit. ideoque in omnibus his casibus, in quibus neque ad exhibendum neque in rem locum habet, in factum actio necessaria est. at in his corporibus, quae ex distantibus corporibus essent, constat singulas partes retinere suam propriam speciem, ut singuli homine
Abbreviated transcription (Latin):
ssõ transferatur. et fructuum dum taxat oĩs¬
q cãe nomine ꝯdẽpnatiofit Siuõnon põt
restituere. si quidem dolofeatti quomins
possit. iscm̃ qͣntum aduersanus ulitem si¬
ne ulla taxatioẽ minsinitum uirauent
dampnandusest. Siuõnec potest restitu¬
ere. nec dolofecit a uomius possit. non pluis¬
siuc interdictasiue accõnes tnrem. siuem
ꝑsõa sunt ex auib irbiratu iudicisqu̾idre¬
stituitur locum hãt.

Expanded text:
sio transfertur et fructuum dumtaxat omnisque causae nomine condemnatio fit. si vero non potest restituere, si quidem dolo fecit quo minus possit, is, quantum adversarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iuraverit, damnandus est. si vero nec potest restituere nec dolo fecit quo minus possit, non plurissiue interdicta, siue actiones in rem siue in personam sunt, ex quibus arbitratu iudicis quid restituitur, locum habet.
Abbreviated transcription (Latin):
consiturmus nõ ut sipatus est dñstũnda¬
re. q̃ atum haĩturuis est possoͣ hĩs tib ab¬
latis. flat ei potestas neq ma̾utiis indu¬
lgend̃um est. sitecto ura puta quodĩ¬
duxĩs. picturasq crrrat̾e uelis. rĩchil
laturus tisi ut ofsiuas fnge fageeñ
cam ꝑsoãm ẽẽ dm̃i que rẽceptum fund̃
mox ũd̾itura sit. insi ueddat qͣntum
prina parre redoi oport̾e diximus. eo
deducto condempnãndus esẜ pssor̃.az¬

Expanded text:
tuimus vero, ut, si paratus est dominus tantum dare, quantum habiturus est possessor his rebus ablatis, fiat ei potestas: neque malitiis indulgendum est, si tectorium puta, quod induxeris, picturasque corradere velis, nihil laturus nisi ut officias. finge eam personam esse domini, quae receptum fundum mox venditura sit: nisi reddit, quantum prima parte reddi oportere diximus, eo deducto tu condemnandus es. Vlpia