comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ei. Uide ne contingas me: qr ñdum bap¬
tismatis scificatio te asqualorib abluit ido¬
loꝵ. Uidens hec tẏburtiꝰ filiꝰ eiꝰ. ad uoluitur
gebat plantas beati sebastiani: et ambo u
matio. Sicut ipse nosti pͥncipatũ pͥme cohor¬
tis ago ⁊ s utrum sit militia hõis nec scire o¬
lim decreui nec uelle: s ad hoc tantũ sub
clamide latere uolui ut nutantiũ aios in¬
struerẽ. et dubitantes constantes efficerem:
ne passionũ dolorib cedent. qͦs fides fecerat
bellatores. Tu autẽ amplissime potestatis a¬
picẽ gerens: ñ potes temet ipsũ nec aspecta¬
culis tolłe: neq udicandis negotiis absen¬
tare. Simulans igitur egritudinẽ tͥ ipsi po¬
stula successorẽ ⁊ ut possis liber ab occupa
aris parentib ꝓles. Eodẽ itaq die mittit ad
amicos suos in palatio positos: ꝑ qͦs testimo¬
nialia scͥpta suscipiens. ty rociniũ diume
militie anteꝗͣ baptizaretur accepit. Qͥd me¬
morẽ: Quã plenissime fidei fuerit : qͣmq a¬

Expanded text:
dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur gebat plantas S. Sebastiani, et ambo unmatio: Sicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem, ne passionum doloribus cederent, quos fides fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupataris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripta suscipiens, tirocinium divinae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque a
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscere qͥ sit creator m̃s: quẽ nͥ cognoue¬
nus sc̃s dixit. Quia multos deos et multas
deas coliusti. Nisi gͦ hos acorde tuo excluseris
et imagines eoꝵ confregeris. et cognoueris ii¬
num dm et uerũ: uitã et salucẽ inuenire ñ
poteris. Chromatiꝰ dixit. Indica gͦ mͥ qͥ sit unꝰ
et uerus ds. Sc̃s sebastianꝰ respondit. Si ser¬
uum tuũ ad hauriendã aqͣm miseris. dum

Expanded text:
agnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnoveagnoscere quis sit creator meus, quem nisi agnovenus dixit: Quia multos deos, et multas deas coluisti. Nisi ergo hos a corde tuo excluseris, et imagines eorum confregeris, et cognoveris unum et verum Deum, vitam et salutem invenire non poteris. Chromatius dixit: Indica ergo mihi quis sit unus et verus Deus. S. Sebastianus respondit: Si servum tuum ad hauriendam aquam miseris, dum
Abbreviated transcription (Latin):
suo tẏburtio dedit nom̃ suũ dicens. In hoc de
fide mea certos uos ẽẽ ꝯuenit: in qͦ etiã filiũ meĩs
xpianũ fieri mecũ exopto. Cui beatꝰ sebastianꝰ
facias m̃tẽ tuã purã ad uidendã rationẽ ueri¬
tatis. Nisi eñi agnoueris qui sit creator tuus:
ñ poteris inuenire salutẽ qͣm queris. Croma¬
tius dixit. Ergo rusticos et simplicissimos ho¬
mines ñ uidemꝰ ẽẽ xp̃ianos: ita ut inter mil¬
le uiros uix inuenias unũ qͥ possit uł sermo¬
num disciplinã adipisciꝰ Nunqͥo hii omneᷤᷤ
ad istã inqͥsitionẽ potuer̃t atting̾e dũ fiereñ
xp̃iani: Sc̃s sebastianꝰ dixit. Hoc responsum
tuũ: nr̃e partis firmat assertionẽ. Nã ab ori¬
gine mundi cũ ruricolis et pastorib ouium
ds̃ habuit rationẽ: et iuxta finẽ mundi ue¬
niens ñ elegit gͣmaticos et oratores. s pisca¬
tores et simplices: et ipsis tradidit noticiã sii
am. Chromatiꝰ dixit. Cur gͦ me dicis priꝰ deb̾e

Expanded text:
suo Tiburtio, dedit nomen suum dicens: In hoc de fide mea certos vos esse convenit, in qua etiam filium meum Christianum fieri mecum exopto. S. Sebastianus facias mentem tuam puram ad videndam rationem veritatis. Nisi enim agnoveris qui sit Creator tuus, non poteris invenire salutem quam quaeris. Chromatius dixit: Ergo et rusticos et simplicissimos homines non videmus esse Christianos, ita ut inter mille viros vix invenias unum qui possit vel sermonum disciplinam adipisci. Numquid hi omnes ad istam inquisitionem attingere potuerunt dum fierent Christiani? S. Sebastianus ait: Hoc responsum tuum nostrae partis firmat assertionem. Nam ab origine mundi cum ruricolis et pastoribus ovium Deus habuit rationem, et juxta finem mundi veniens non elegit grammaticos et oratores, sed piscatores et simplices, et ipsis tradidit notitiam suam. 52. Chromatius dixit: Cur ergo me dicis prius debere
Abbreviated transcription (Latin):
dib siis in fontẽ descend̾et clamans et di¬
cens. Tu es d̾s unus uerus: quẽ miser iste
mundꝰ ignorat. Hoc itaq ordine suo bapti¬
⁊ato: uniu̾si ꝓ ut cõpetebat baptizati sunt.
Et ꝑ .x. dies qui suꝑerant dilationi qͣm me¬
ruerant. in dei laudib ꝑdurantes. ducebatĩ
dies et noctes in ymnis et canticis ⁊ et qͣsi fide¬
les milites parabant animos suos ad dimi¬
candũ ꝓ xp̃i noĩe in martyrio bellaturi:
ita ut inmulierib et in infantib amor fer¬
ueret martyrii ⁊ et inuicẽ se ad confessionẽ
sc̃i nõis contra diabolicas acies p̃pararent.

Expanded text:
dibus suis in fontem descenderet clamans et didibus suis in fontem descenderet clamans et dicens: Tu es Deus unus et verus, quem miser iste mundus ignorat. 37. Hoc itaque ordine suo baptizato, universi, prout competebat, baptizati sunt, et per dies decem qui supererant dilationi, quam meruerant, in Dei laudibus perdurantes ducebant dies et noctes in hymnis et canticis, et quasi fideles milites parabant animos suos ad dimicandum pro Christi nomine in martyrio bellaturi, ita ut et in mulieribus et infantulis amor ferveret martyrii, et invicem se ad confessionem sancti nominis contra diabolicas acies praepararent.
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃tis. et ille intołabili dic̾et se dolore tor¬
queri: int̾rogat eum policarpꝰ dicens. Tranqͥl¬
line. si ex toto corde credis unigenitũ filiun
et õib peccatis tuis indulgentiã condonare:
ꝓpͥo ore edicito. Trãqͥllinꝰ respondit. łgo indul¬
gentiã solã peccatis meis dari: et desid̾o et op¬
to et credo. Ceterũ et si pꝰt baptismatis huui
sc̃ificationẽ in dolorib ñ fuero: ñ potero de
fide xp̃i ulteriꝰ dubitare. ꝓbaui eñi et ex to¬
to corde credens in mea mente consensi: qd̾ fi¬
ad uitam ꝑpetuã reuocare. Hec cũ dixisset.¬
om̃s sc̃ĩ p̃ gaudio lacͥmas effundebant: et ro
eum crismatis linunt unguento ⁊ in terro¬
gans eum iterũ si cred̾et in patrẽ et filium
et spm sc̃m: statim ut respondit credo re¬
solute sunt manꝰ eiꝰ que erant nodose ⁊ et ge¬
nua simul ac plante pedũ eiꝰ ita st̃ in colii¬
mes reddite: ut ac si puerulꝰ renouatꝰ. pe¬

Expanded text:
dumentis, et ille intolerabili se diceret dolore tordumentis, et ille intolerabili se diceret dolore torqueri, interrogat eum Polycarpus presbyter, dicens: Tranquilline, si ex toto corde credis unigenitum Filium Det omnibus peccatis tuis indulgentiam condonare, proprio ore edicito. Tranquillinus respondit: Ego indulgentiam solam peccatis meis dari et desidero et credo. Caeterum, etsi post baptismatis hujus sanctificationem in doloribus fuero, non potero de fide Christi ulterius dubitare: probavi enim et ex toto corde credens, in mea mente consensi, quod Fiad vitam perpetuam revocare. Haec cum dixissetomnes sancti prae gaudio lacrymas effundebant, et rogeum chrismatis linivit unguento, interrogavit eum iterum, si crederet in Patrem et Filium et Spiritum sanctum; statim ut respondit. Credo, resolutae sunt manus ejus quae erant nodosae, et genua simul et plantae pedum ejus ita sunt incolumes redditae, ut ac si puerulus renovatis pe
Abbreviated transcription (Latin):
Post hos: nicostratꝰ pͥmiscriniꝰ. et castorius
frat᷑ eiꝰ ÷ et claudiꝰ cõmentariensis. Post hos:
filii ipsiꝰ claudii. felicissimꝰ et felix. pt hos:
martia mat̾ marcelliam et marci. cũ uxorib
eoꝵ et filiis. Simul autẽ et symphoriosa uxor
claudii: et ⁊ oe uxor nicostati. Pt has: omniᷤ
familia que erat in domo nicostrati⁊ aĩe.xxx.
et tres ꝓmiscui sexus et etatis. De hinc omneᷤᷤ
qui uincti fuerant ac de carceris squalore
suscepti sunt. feminarũ autẽ matres facte
sunt beatrix et lucina. ꝑrimũ itaq claudii
filios ydropitum unũ. et aliũ uulnerib ple
de fonte sani leuati sunt: ut nec signũ in e¬
is alicuiꝰ morbi p̾teriti remansisset. Post hos
autẽ infantulos. tͣnqͥllinus pat̾ scõꝵ marcel¬
liani et marci: qui ita podagrico et ciragri¬
co fuerat dolore constrictꝰ⁊ ut sicut supͣ dictũ
ẽ uix manib portaret᷑. Hunc dũ exuerent n¬

Expanded text:
post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius post hos Nicostratus primiscrinius, et Castorius frater ejus, et Claudius Commentariensis. Post hos filii Claudii, Felicissimus et Felix. Post hos Marcia mater Marcelliani et Marci cum uxoribus eorum et filiis: simul autem et Symphorosa uxor Claudii, et Zoe uxor Nicostrati. Post hos omnis familia quae erat in domo Nicostrati, animae triginta et tres promiscui sexus et aetatis, dehinc omnes qui vincti fuerant, ac de carceris squalore suscepti sunt; feminarum autem matres factae sunt Beatrix et Lucina. Primum itaque Claudii filios, hydropicum unum et alterum vulneribus plende fonte sani elevati sunt, ut nec signum in eis alicujus morbi praeteriti remansisset. Post hos autem infantulos Tranquillinus pater SS. Marcelliani et Marci, qui ita podagrico et chiragrico fuerat dolore constrictus, ut sicut supra dictum est, vix in manibus portaretur. Hunc dum exuerent in
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ille qͥ potuit facere ut pꝰt sex annos loque¬
ret᷑ uxor tua: faciat si uoluerit ut ad filios
meos sanitas redeat. Et hec dicens ꝓripuit se
ad domũ suã: et fecit inter manꝰ adduci dii¬
os filios suos. Et introducens eos intͣ domũ uͥ
erant sc̃i di: ꝓiecit eos ante pedes eoꝵ dicens.
Nulla penitus dubietatis signa in corde meo
remanser̃t ⁊ s ex toto corde crelens qd̃ xp̃c quẽ
colitis ipse est uerus d̾s detuli huc uob̾ duo
increm̃ta mea: credens qd̃ possint ꝑ uos a
mortis ꝑicło liberari. Dicunt ei om̃s simul ui¬
tenet: mox ut xp̃iani facti fuerint sanabun¬
tur. Cũꝙͣ clamaret claudiꝰ crede se et desid̾are
fieri xp̃ianũ: iussit sc̃s policarpꝰ ut darent ii¬
niu̾si noĩa sua. Primꝰ itaq omniũ dedit no¬
men suũ tranqͥllinꝰ: pater marcelliam et mar¬
ci. Post hunc. sex amici eoꝵ: id: aristarchon
crescentianꝰ. euticianꝰ. urbanꝰ. uitał et iustus.

Expanded text:
quod ille, qui potuit facere ut post sex annos loquequod ille, qui potuit facere ut post sex annos loqueretur uxor tua, faciat, si voluerit, ut ad filios meos sanitas redeat. Et haec dicens proripuit se ad domum suam, et fecit inter manus adduci duos filios suos, et introducens eos intra domum, ubi erant sancti Dei, projecit eos ante pedes eorum dicens: Nulla penitus dubietatis signa in corde meo remanserunt: sed ex toto corde credens quod Christus, quem colitis, ipse sit verus Deus, detuli huc vobis duo incrementa mea, credens quod possent per vos a mortis periculo liberari. Dicunt ei omnes simul satenet, mox ut christiani facti fuerint, sanabuntur. 35. Cumque clamaret Claudius credere se, et desiderare fieri Christianum, jussit S. Polycarpus ut darent singuli nomina sua. Primus itaque omnium dedit nomen suum Tranquillinus pater Marcelliani et Marci. Post hunc sex amici eorum, id est, Ariston, Crescentianus, Eutychianus, Urbanus, Vitalis et Justus;
Abbreviated transcription (Latin):
sociari ꝑsonis: ut iussiomi ur̃e et ꝑsuasioni
nr̃e si ñ consensu suo saltẽ aliend exꝑim̃to
consentiant ⁊ et metuant ne similis eos pena
includat. Libentissime gͥ hec audiens prefe¬
ctus: dimisit eum dicens. Magno te censu
a parentib eoꝵ remunerari faciã: cum ꝑ te
nius cum claudio cõm̃tariense: cepit ei uni¬
u̾sa referre. et qͣliter sc̃s sebastianꝰ cum sit
dicione diuina ꝑfectꝰ ⁊ et qͣliter aĩos xp̃iano¬
rũ sua exhortatione reuocasset: et qd̾ satis ⁊¬
nariã ẽẽ ⁊ et sic dum teneri putat᷑ auferri.
Narrabat etiã qͦmͦ ueniens repente lux de
celo ꝑ lustrasset eũ: et qͦmͦ uxorẽ eiꝰ que per
sex annos muta fuerat fecit loqͥ. Cum hec
narraret nicostratꝰ claudio: corruit ad pe¬
des nicostrati claudiꝰ dicens. Ex amissa conuge
duos filios habeo: ex qͥb unus ydropis morbo
fatigatur. alius diu̾sis uulnerib opprimitur:
rogo ut iubeas eos uisitari. Non eni dubito

Expanded text:
sociari personis, ut jussioni vestrae et persuasioni nostrae si non consensu suo, saltem alieno experimento consentiant, et metuant ne similis eos poena concludat. Libentissime igitur haec audiens praefectus dimisit eum dicens: Magno te censu a parentibus eorum remunerari faciam, cum per te nius cum Claudio commentariensi, coepit universa referre, et qualiter S. Sebastianus, cum sit ditione divina perfectus, et qualiter animas christianorum sua exhortatione revocasset, et quod satis inariam esse, et sic dum teneri putatur, auferri. Narrabat etiam, quomodo veniens repente lux de coelo perlustrasset eum, et quomodo uxorem ejus, quae per sex annos muta fuerat, fecit loqui. 34. Cum haec narrasset Nicostratus Claudio, corruit ad pedes Nicostrati Claudius, dicens: Ex amissa conjuge duos filios habeo, ex quibus unus hydropis morbo fatigatur, alius diversis vulneribus opprimitur; rogo ut jubeas eos visitari. Non enim dubito
Abbreviated transcription (Latin):
suis: qr uir locuples erat cũ filiis suis ⁊ uxore.
Et qͣntũ potuert̃ sepelier̃t in cripta uia sala¬
ria incliuo cutumeris. Tunc sepeliert cũ eis
quendã tͥbunũ claudii noĩe blastũ: et in eodẽ
loco uigilias et ieiunia cũ or̃onib multis dieb
cũ beato ioħe celebrauert̃ .xͦu. kł. ulii. Audienᷤ
hec claudiꝰ. cepit curiose querere mariũ et mar¬
tham uxorẽ eiꝰ. et filios eiꝰ. Et ñ inuenit eos: qr
occulte hoc faciebant. Uenientes uͦ romã uene¬
r̃t ad castrũ reqͥrentes beatũ qͥrinũ. Quẽ ñ in¬
uenientes: contstati st̃ nimis. Inuener̃t tam̃
quendã prbrm nõie pastorẽ. qͥ eis narrauit
oĩa que facta fuerant: et qͦmͦ noctu int̾fectꝰ
fuerat gladio beatꝰ quirinꝰ. et iactatꝰ fuerat
intyberim: cuiꝰ corpꝰ remansit in insula lẏca¬
onie. Et ꝑgentes noctu cũ familia sua et beato
pastore colleger̃t corpꝰ eiꝰ: et sepelier̾t eũ inci¬
miterio pontiam in cripta. uiiͦi. kł. aprilis.

Expanded text:
uplex erat cum filiis et uxore, et, quantum potuerunt, sepelierunt in cripta via Salaria in Clyvum Cucumeris. Tunc sepelierunt cum eis quendam tribunum Claudii nomine. Plastum et in eodem loco vigilias et ieiunia cum orationibus multis diebus cum beato Iohanne celebraverunt. Audiens haec Claudius, coepit curiose querere Marium et Martham, uxorem eius, et non invenit eos, quia occulte hoc faciebant. 3. Venientes vero Romam, venerunt ad Castrum, requirentes beatum Quirinum, quem non invenientes, conquendam presbiterum nomine Pastorem, qui e narrabat eis omnia que facta fuerant, et quomodo noctu interfectus fuerat gladio beatus Quirinus et iactatus fuerat in Tyberim, cuius corpus remansit in insula Licaoniae. Et pergentes noctu cum familia sua et beato Pastore, colligerunt corpus eius et sepelierunt eum in cymiterio Pontiani in cripta, octavo Kl. April.
Abbreviated transcription (Latin):
lito deuenissemꝰ: dolũ nob̃ ueneni grassanti
aꝑuit. Ego uͦ suspirans ñ minimo dolore in¬
crepare hoĩem cepi: asserens diaboli ẽẽ calliditatẽ.
Librosq ei et uitas patrũ ac institutionẽ mo¬
nachoꝵ. uł quales qͥ recludunt᷑ ẽẽ debeant :¬
uł cũ quali cautela monachis uiu̾e oporteat
abscedens ab eo direxi. Quib relictis: ñ solũ
cogitationẽ prauã a se discussit: uerũ etiã
tanto acumine sensũ erudiuit: ut mirare¬
mur facundiã elocutionis eiꝰ. Erat eñi be¬
atissimꝰ leobardꝰ dulcis alloqͥo: blandus horta¬
tu. Eratq ei sollicitudo ꝓ popłis: inqͥsitio ꝓ¬
uo
re

Expanded text:
lite devenissemus, dolum nobis veneni grassantis lite devenissemus, dolum nobis veneni grassantis aperuit. Ego vero suspirans non minimo dolore, increpare hominem coepi, asserens diaboli esse calliditatem; librosque ei et Vitas Patrum ac Institutionem monachorum, vel quales qui recluduntur esse debeant, vel cum quali cautela monachos vivere opo teat, abscedens ab eo, direxi. Quibus relictis, non solum cogitationem pravam a se discussit, verum etiam tanto sensum acumine erudivit, ut miraremur facundiam locutionis ejus. Erat enim dulcis alloquio, blandus hortatu, eratque ei sollicitudo pro populis, inquisitio pro re
Abbreviated transcription (Latin):
rant memorie ut retineret exercuit. Sicq diui¬
narũ scͥpturarũ lectionib eruditꝰ: cognouit
uerũ ẽe qd̾ ei dñs pͥus inspirauit incorde.S
ne hec cuiq fabulosa uideant᷑ que retulimꝰ.
testor d̃m qr ab ipsiꝰ benedicti leobardi hec o¬
re cognoui. hic uͦ interposito pauci tẽporis
spacio talẽ se tantũq prebuit: ut hono¬
raretur ab oĩb. Acceptoq sarculo: cellã inqua
ingressus fuerat incidens lapidẽ ampliauit.
In qua cellula delectabatur ieiuniis. oratione.
silentio. lectione: nec unꝗͣ adiumis officiis et
oratione cessabat. Scͥbebat interdũ: ut se a co¬
gitationib noxiis discuteret. Interea ut se
tẽptator manifestaret dei seruis sẽꝑ inimicĩi
ẽẽ et inuidũ ⁊ cũ aliqui de illiꝰ monachili habi¬
tu litẽ quandã cũ uicinis fr̃ib habuissent: im¬
misit ei cogitationẽ ut relicta cellula illa ad
aliã transmigraret. Cũq ibi adorationẽ so¬

Expanded text:
rant memoriae, reteneret, exercuit. Sicque Divirant memoriae, reteneret, exercuit. Sicque Divinarum Scripturarum lectionibus eruditus, cognovit, verum esse, quod ei Dominus prius inspiravit in cordne haec cuiquam fabulosa videantur quae retulimus, testor Deum quia ab ipsius benedicti Leobardi haec ore cognovi. At vero interposito pauci temporis spatio, humilem se tantumque praebunt, ut honoraretur ab omnibus; acceptoque sarculo, cellulam, in quam ingressus fuerat, incidens lapidem, ampliavit. In qua cellula delectabatur jejuniis, oratione, psallentio, lectione, nec unquam a divinis officiis et oratione cessabat; scribebat interdum, ut se a cogitationibus noxiis discuteret. III. Interea ut se tentator manifestaret Dei servis semper inimicum esse ac invidum, cum aliquis de illius monaculis litem quemdam cum vicinis habuisset, immisit ei cogitationem, ut, 1254 relicta cellula illa, ad aliam transmigraret: cumque ibi ad orationem so
Abbreviated transcription (Latin):
diuinũ. Tunc ille quasi iã sacerdos custoᷤᷤ¬
q aĩe sue: p̃dicare sibi ipsi exorsus ẽ dicens. Qd
Uanũ ẽ eñi scłm. uane st̃ concupiscentie eiꝰ
uana gła mundi: et ea que in illo st̃ oĩa ua¬
nitas. Melius ẽ eñi relinquere eũ et sequi
fatus. cũ diẽ t̾ris redde lux diurna cepisset.: as
ag̾et. qͦ abiret. Dixitq. Expetã beati martini
tumulũ: unde: unde ꝓcedit uirtus alma suꝑ¬
infirmos. Credo eñi qd̃ et mͥ eiꝰ oratio iter re¬
seret ad d̃m: qui dep̃catus dñm mortuos redu¬
xit a tartaro. Et sic uiã carpens: oratione comi¬
te. scĩ martim basilicã ẽ ingressus. Circa qͣm
lã maiori monasterio ꝓpinꝗͣ de qua alari-¬
cus quidã recesserat: deuotꝰ accessit. Ibiq se
ꝓpͥis manib mẽbrana faciens ad scribendum
aptauit. Ibi se ut scͥpturas sc̃as intelligeret:
ac dauitici carminis psalmos qͥ dudũ excesse¬

Expanded text:
divinum. II. Tunc ille, quasi jam sacerdos custosqdivinum. II. Tunc ille, quasi jam sacerdos custosque animae suae, praedicare sibi ipsi exorsus est, dicens: QVanum est enim saeculum, vanae sunt concupiscentiae ejus, vana gloria mundi, et ea quae in illo sunt omnia vanitas. Melius est igitur relinquere eum, et sequifatus cum diem terris reddere lux diurna coepisset, asceageret, quo abiret. Dixitque: Expetam Martini beati tumulum, unde procedit virtus alma suinfirmos. Credo enim, quod et mihi eius oratio iter reseret ad Deum, qui deprecatus Dominum mortuos reduxit a tartaro'. Et sic viam carpens oratione comite, sancti Martini basilicam est ingressus, circa quamlam Maiori monasterio propinquam, de qua Alaricus quidam· recesserat, devotus accessit; ibique se, propriis manibus membrana faciens, ad scribendum aptavit; ibi se, ut Scripturas Sanctas intellegeret ac Davitici carminis psalmos, qui dudum excesse
Abbreviated transcription (Latin):
terea genitor eiꝰ et genitrix mortis somno so¬
piti migrauer̃t a scło: uite p̾sentis curricło
iã ꝑ acto. hicuͦ cum uno germano. tẽpore lu¬
ctus expleco: oneratꝰ donis nuptialib alteriꝰ¬
fr̃is ꝑgit ad domũ. Quẽ intantũ repꝑit ui¬
no madidũ: ut nec cognosc̾et nec reciꝑet ꝓ
pͥa in domo germanũ. Ille uͦ suspirans et la¬
crimans secessit in partẽ:uenitq ad tugu¬
rium in qͦ fenũ fuerat aggregatũ. Ibiq col¬
ligato p̾bens equo pabulũ: decubuit suꝑ fe¬
num ad qͥescendũ. Ex ꝑgefactꝰ autẽ media no¬
cte: surgit de stratu suo. Prectisq ad celũ ma¬
nib grãs agere cepit õĩpotenti deo: qd̾ eẽt. qd̾
ꝓsecutus. cũ suspiria longa ꝓtraheret ⁊ atq
lacͥmis crebris genas ubertim rigaret: ds õi¬
potens qͥ illos quos p̾sciuit et p̾destinauit
conformes fieri imaginis filii sui cõpunxit
cor eiꝰ: ut relicto scło manciparetur ad cultũ

Expanded text:
terea genitor, genetrix mortis somno soterea genitor, genetrix mortis somno sopiti migraverunt a saeculo, vitae praesentis curriculo iam peracto. Hic vero, cum germano tempore luctus expleto, oneratus donis nuptialibus, fratris pergit ad domum; quem in tantum repperit vino madidum, ut nec cognoeceret nec reciperet propria in domo germanum. Ille vero suspirans et lacrimans, secessit in partem et venit ad tugurium, in quo fenum fuerat adgregatum, ibique conligato praebens equiti pabulum, decubuit super fenum ad quiescendum. Expergefactus antem media nocte, surgit de stratu suo, erectisque ad caelum manibus, gratias agere coepit omnipotenti Deo, quod esset, quod prosecutus. Cum suspiria longa protraheret, atque lacrymis crebris genas ubertim rigaret, Deus omnipotens, qui illos quos praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui , compunxit cor ejus, ut relicto saeculo manciparetur ad cultum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenisset etatẽ. cogentib iuxta consuetudi
nẽ humanã parentib: arrã puelle qͣsi uxorẽ
accepturus dare impellitur. Illo qͦq respuen¬
te:ait pater. Cur dulcissime fili uoluntatẽ pa¬
ternã respuis⁊ nec iungi uis conubio ut sem̃
excites nr̃o de genere scłis sequentib ꝑfuturĩ:
Casso eñi labore exercem᷑ ad oꝑandũ: si posseᷤᷤ¬
sor deerit ad fruendũ. Nel cur implemꝰ domũ
opib: si de genere nr̃o ñ ꝓcesserit qui utat᷑:
Quid mancipia dato p̾cio nr̃is ditionib sub¬
iungamꝰ: si rursum alienis debent dũatio¬
nib subiacere: Obedire filiis uoci parentũ:
scͥpture testantur diume. Et cũ in obediens
ẽẽ parentib ꝓbaris:uide ne te celestib erue¬
re nequeas ab offensis.Hec patre loq̃nte li¬
cet haberet alios filios: facile tam̃ tali etatu¬
le ꝑsuasit uoluntati ꝓpͥe minime contͣire. De¬
niq dato sponse anulo porrigit osculũ⁊ p̾bet
calciam̃tum: celebrat sponsalioꝵ diẽ festũ. In¬

Expanded text:
enisset aetatem, cogentibus juxta consuetudinem 1252 humanam parentibus, ut arrham puellae, quasi uxorem accepturus, daret impellitur. Illo quoque respuente, ait pater: Cur, dulcissime fili, voluntatem paternam respuis nec iungere vis conubio, ut semen excites nostro de genere saeculis sequentibus profuturum? Casso enim labore exercemur ad operandum, si possessor deerit ad fruendum. Vel cur inplemus domum opibus, si de genere nostro non processerit qui utatur? Quid mancipia dato pretio nostris ditionibus subiugamus, si rursum alienis debent dominationibus subiacere? Oboedire filiis voci parentum, Scripturae testantur divinae; et tu cum inoboediens esse parentibus probaris, vide, ne te caelestibre nequeas ab offensis. Haec patre loquente, licet haberet alium filium, facile tamen tali aetatulae persuasit voluntati propriae contraire. Denique, dato sponsae anulo, porregit osculum, praebet calciamentum, caelebrat sponsaliae diem festum. In
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa hõies ad ẽẽ noluit suũ sacer heros ad
transitũ. Hec cernens minister ille: elelaua¬
uit uocẽ infletu. Sicq concurrentib reli¬
qͥs fr̃ib ablutꝰ ac uestim̃tis dignis indutꝰ.
in sepulchro qd̾ ipse s in ante dicta celli¬
la sculpserat reconditꝰ ẽ. Quẽ inconsortiũ¬

Expanded text:
qui hominem adesse noluit suum sacer heros ad qui hominem adesse noluit suum sacer heros ad transitum. Haec cernens minister ille, elevavit vocem in fletu. Sicque concurrentibus reliquis fratribus ablutus, ac vestimentis dignis indutus, in sepulcro, quod ipse sibi in antedicta cellula sculpserat, reconditus est, quem in consorti
Abbreviated transcription (Latin):
sui necessitatẽ defleuit ÷ eulogias a nob̾ pecca¬
torib flagitauit. Quib acceptis: hausto me¬
ro ait. Tempꝰ meũ iã impletur iubente dño.
ut me ab huiꝰ corporis uinculis iubeat relax¬
um obitũ reuelatione diuina cognosceret. E¬
rat autẽ mensis decimꝰ qͣndo hec ẽ affatꝰ. Du¬
odecimo autẽ m̃se: cepit iterũ grauit̾ egrota¬
re. Aduenit dies dñica: uocat ministrũ suũ
et ait. Prepara quiddã cibi qd̃ accipiã: quia
ualde defessũ me sentio. Iilo qͦq responden¬
te presto ẽ dñe. ait ad eũ. E grede foras. et as¬
pice si iã celebrata sunt sollennia: si popłs de
missis egreditur. Hoc autẽ dicebat. ñ qd̃ cibĩ
caꝑe uellet: s ut tͣnsitui suͦ nullus testis ad¬
eẽt. Quo egrediente et reu̾tente: cũ ingres¬
sus fuisset cellulã: inuenit uirũ di extenso
corpore. clausis ocłis sp̃m exalasse. Unde
manifestũ factũ ẽ eum ab angelis susceptĩi:

Expanded text:
sui necessitatem deflevit, eulogias a nobis peccasui necessitatem deflevit, eulogias a nobis peccatoribus flagitavit. Quibus acceptis, hausto mero, ait: Tempus meum jam impletur, jubente Domino, ut me ab hujus corporis vinculis jubeat relaxum obitum revelatione divina cognosceret! Erat enim mensis decimus quando haec est effatus: duodecimo autem mense coepit iterum graviter 1256 aegrotare. Advenit dies Dominica, vocat ministrum suum, et ait: Praepara quiddam cibi quod accipiam, quia valde defessum me sentio. Illo quoque respondente: Praesto est, domine, ait ad eum: Egredere foras, et aspice si jam, celebratis solemnibus, populus de missis egreditur. Hoc autem dicebat, non quod cibum capere vellet, sed ut transitus sui nullus testis adesset. Quo egrediente, et revertente, cum ingressus fuisset cellulam, invenit virum Dei extensum corpore, clausis oculis spiritum exhalasse. Unde factum manifestum est eum ab angelis susceptum,
Abbreviated transcription (Latin):
ei beate sc̃ificatũ frigoris rigorẽ accedentẽ estĩ¬
q restucit. Nͥon immerito discutiens in cõ¬
modas febres ab aliis: qui in se extixerat in¬
centiua cͥminis noxiał. Quodã autẽ tẽpore
cecus ad eum ueniens. erũpnã doloris sui hu¬
militer cõplangens: implorabat ac deposce¬
bat ut tactu dextere sue sc̃s lumina clausa
palparet. Qd̾ ille diutissime renuens. tandem
nite dei pͥatͥs qui cũ eo et sp̃u sc̃o regnas in se¬
cula: qui homini anatiuitate ceco reddidisti
lucẽ beati oris ab sputo: tu redde huic famu¬
lo tuo luminis uisũ. ut cognoscat qr tu es
ci depinxit: mox pulsis tenebris ad preces eiꝰ¬
ei dñs lucẽ restituit. Huiꝰ uirtutis testimonio:
eustachiꝰ abba astipulator assistit.Meni
submontani quẽ assidue cedebat confractuᷤ:
tim corporis infirmitate destitui. Quadã au¬
tẽ die dũ nimiũ fessus haberet᷑: nos ad se uo¬
cari p̃cepit. Ad quẽ accedentes: postꝗͣ funeriᷤ

Expanded text:
 beatae sanctificatum, frigorem accedentem aestumque restinxit: non immerito discutiens incommodas febres ab aliis, qui in se exstinxerat incentiva criminis noxialis. Quodam autem tempore caecus ad eum veniens, aerumnam doloris sui humiliter deplorabat, ac deposcebat ut tactu dexterae suae Sanctus lumina clausa palparet. Quod ille diutissime renuens, tandem nite Dei Patris, qui cum eo ac Spiritu sancto regnas in saecula, qui homini a nativitate caeco reddidisti lucem , beati oris sputo, tu redde huic famulo tuo luminis visum, ut cognoscat quia tu eci depinxit, mox pulsis tenebris lucem de praesenti restituit. Hujus virtutis testimonio Eustachius abba astipulator astitit. IV. submontani, quam assidue caedebat, confractus,tim corporis infirmitate destitui. Quadam autem die dum nimium fessus haberetur, nos ad se vocari praecepit. Ad quem accedentes, postquam funeris
Abbreviated transcription (Latin):
in exteriore monte erant uenit: ibiq adiuma
ꝓuidentia de sua morte condiscens ita exorsus
ẽ. Ultimam filioli patͥs audite sententiã. Non eñ
arbitror qd̃ in hoc scł̃o iterũ nos usuri simꝰ. Co¬
git conditio nature: ut pꝰt centenariũ nume¬
rũ quẽ annis. qͥnq suꝑgredior iã resoluar. Ita
locutꝰ: audientũ pectora contͥstauit. Gemitus la¬
cͥmeq dicta merentia consecuta st̃. Amplexa¬
bantur eũ uniũsi: qͣsi iam de scł̃o recessurũ
At ille tanqͣm aliena deserens ad ꝓpͥam pat̾ã
ꝓficisceret᷑. magna cũ leticia p̾cipiebat desi¬
diam instituti ñ deb̾e susciꝑe ⁊ s tanꝗͣ cotidie
morituros ut ante p̾dixerat a sordidis cogita¬
cionib aĩam custodire. et omnẽ emulatio¬
uͦ scismaticos nec ꝓpe quidẽ accede. Scitis eñi

Expanded text:
in exteriori monte erant, venit, ibique a divina providentia de sua morte condiscens, ita exorsus est: Ultimam, filioli, patris audite sententiam, non enim arbitror quod in hoc saeculo iterum vos visuri simus. Cogit conditio naturae, ut post centenarium numerum, quem annis quinque supergredior, jam resolvar. Ita locutus, audientium pectora contristavit: gemitus lacrymaeque dicta moerentia consecutae sunt. Amplexabantur eum universi, quasi jam de saeculo recessurum. At ille, tanquam aliena deserens, ad propriam patriam profecturus, magna cum laetitia praecipiebat, desidiam instituto non debere subrepere, sed tanquam quotidie morituros, ut ante praedixerat, a sordidis cogitationibus animam custodire, et omnem aemulatiod schismaticos vero ne prope quidem accedere. Scit
Abbreviated transcription (Latin):
memoria ẽ. si mͥ uicariũ repensatis affectum
nullus ad egyptũ meas ꝑferat reliqͥas. ne
uano corpꝰ honore seruetur. ne uituꝑat. ut
nostis ame ritus etiã cuca me seruent᷑ obse¬
qͥa. huiꝰ eñi rei gratia maxime huc sũ re¬
gressus. Nos gͥ humo tegite: uos patͥs opite
corpꝰculũ. Et illud qͦq senis ur̃i custodite
mandatum: ut nemo preter urãm dilectio¬
nẽ locũ tumuli nouerit. Confido in dño: qͥa¬

Expanded text:
memoria est, si mihi vicarium repraestatis affectum, memoria est, si mihi vicarium repraestatis affectum, nullus ad Aegyptum meas perferat reliquias, ne vano corpus honore servetur, ne vituperati, ut nostis, a me ritus etiam circa me serventur obsequia. Hujus enim rei gratia maxime huc sum regressus. Vos igitur humo tegite, vos patris operite corpusculum, et illud quoque senis vestri custodite mandatum, ut nemo praeter vestram dilectionem locum tumuli mei noverit. Confido in Do
Abbreviated transcription (Latin):
inuitat: iã cupio uid̾e celestias uos ouisce¬
ra mea admoneo: ne tanti tẽporis laborẽ re¬
pente ꝑdatis. Hodie uos religiosũ studiũ arri¬
puisse arbitmini.: et cepte uoluntan fortitudo
sucerescat. Uarias demonũ nostis insidias.Ui¬
distis aoꝵ impetꝰ feroces: et uires effeminatas
xpͥm suspirate ⁊ creculitatẽ nõis eiꝰ ur̃ia figite
mentib: et acerta fide uniu̾si demones fuga¬
bunt᷑. Mem̃tote etiã admonitionũ mearĩ. In¬
certe conditionis uitã cotidie ancipitẽ rettare
et celeste uob̾ pͥmiũ sine cunctamine tͥbuet᷑
Scismaticoꝵ quoq et hereticoꝵ uenena ui¬
tate . Meũ circa eos odiũ sectamini: qr xp̃i st̃
inimiei s citis ip̃i qd̾ nulsus m nec patifieut
uam uoluntatẽ eoꝵ. et ꝑtinax contra xp̃m
bellũ. In hoc autẽ magis estote solliciti ut do
scoꝵ quasi amicos et notos inet̾na uos recipi
retexite. Et si qua mei uob cura. si qua patris

Expanded text:
invitat, jam cupio videre coelestia. Sed vos, o visceinvitat, jam cupio videre coelestia. Sed vos, o viscera mea, admoneo, ne tanti temporis laborem repente perdatis. Hodie vos religiosum studium arripuisse arbitremini, et quasi coeptae voluntatis fortitudo succrescet. Varias daemonum nostis insidias, vidistis eorum et impetus feroces, et vires effeminatas. Jesum suspirate, et credulitatem nominis ejus vestris figite mentibus, et a certa fide universi daemones fugabuntur. Mementote etiam admonitionum mearum et incertae conditionis, vitam quotidie ancipitem retractate, et coeleste vobis praemium sine cunctamine tribuetur. Schismaticorum quoque et haereticorum venena vitate, meumque circa eos odium sectamini, quia Christi sunt inimici. Scitis ipsi quod nullus mihi nec pacificus um voluntatem, et pertinax contra Christum bellum. In hoc autem magis estote solliciti, ut Do sancti quique, quasi amicos et notos, in aeterna vos recipiaretexite; et si qua mei vobis cura, si qua patris
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit dicens. nec legitimũ hoc ẽẽ nec dõ
platitũ: qͥppe cũ patͥarchaꝵ et ꝓph̾aꝵ sepul¬
chra que ad nos usq ꝑdurant hec facta
conuͥnc̾ent. Dñici quoq corporis exẽplum
oportere intueri iubebat. qd in sepulchro
positũ lapide usq ad resurrectionis diẽ tercũs
clausũ fuerit. Atq his modis uicm̃ creca defun¬
ctos egẏpti etiã si sc̃a eẽnt corpora ooarguebat
dicens. Quid maiꝰ aut sc̾ius corpore potest ẽe
dñico⁊ qd̾ uixta consuetudinẽ gentiũ ceteraꝵ
insitũ eiulsit exrorẽ: et repositis int̾ra cada¬
uerib. dño gr̃as ꝓ bono magistro retulert.
Metuens igitur consuetudine supͣ dictã. ne¬
in eodẽ etiã circa se laberent᷑ errore celeriter
ualedicens monachis qͥ confluxerant ad ami
membra turbasset: uocatis ad se duob fr̃ib
qͣs ibidẽ ante qͥndecim annos modico interual¬
turarũ patrũ gradior uiã. Iam eñi me dñs

Expanded text:
convenit, dicens, nec licitum hoc esse, nec Deo convenit, dicens, nec licitum hoc esse, nec Deo placitum; quippe cum patriarcharum et prophetarum sepulcra, quae ad nos usque perdurant, haec facta convincerent. Dominici quoque corporis exemplum oportere intueri jubebat, quod in sepulcro positum, lapide usque ad resurrectionis diem tertium clausum fuerit . Atque his modis vitium circa defunctos Aegypti, etiamsi sancta essent corpora, coarguebat, dicens: Quid majus aut sanctius corpore potest esse Dominico, quod juxta consuetudinem gentium caeterarum insitum evellit errorem, et repositis in terra cadaveribus, Domino gratias pro bono magisterio retulerunt. Metuens ergo consuetudinem supradictam, ne eodem etiam circa se laberentur errore, celeriter valedicens monachis, qui confluxerant, ad amimembra turbasset, vocatis ad se duobus fratribus, quos ibidem ante quindecim annos modico intervalturarum , patrum gradior viam; jam enim Dominus me
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ritũ a xp̃i discede ueritate: mortaliũ illã ẽẽ
defensionẽ nec dui fallacẽ ꝑmanere posse fan¬
tasiam. Qua ꝓpter aiebat custodienda ẽ pia fi¬
des in xp̃o. et patrũ religiosa traditio: qͣm et
scͥpturarũ lectione. et crebro mee paruitatis
didicistis admonitu. Finito sermone: fr̃s
eum uehem̃tissime retardabant ⁊ głoso pa¬
tͥs cupientes t̾mino decorari. S multas ob
causas quas insilentio demonstrabat: p̾ci¬
pue tam̃ ob p̾sũptiuã egypti consuetudinẽ
contͣdixit. Mos et eñi egyptiis est. nobiliũ
et p̃cipue beatoꝵ mr̃m corpora linteamine
qͥdẽ obuoluere. et studiũ funeri solitũ ñ ne¬
gare: t̾ra uͦ ñ abscond̾e. s suꝑ lectulos domi
posita reseruare. hunc honorẽ quiescentib
recddi inueterate consuetudinis uanitas tra¬
didit. De hoc antoniꝰ sepe et ep̃os dep̃catus
ẽ. ut popłos eccłiastica contestatione corrige¬
rent . et laicos uiros ac mulieres rigidiꝰ ipse

Expanded text:
territum discedere veritate; mortalium illam esse defensionem, nec diu fallacem permanere posse phantasiam. Quapropter, aiebat, custodienda est pia fides in Christo, et patrum religiosa traditio, quam ex Scripturarum lectione et crebro meae parvitatis didicistis admonitu. CAP. LXVII.--Finito sermone, fratres eum vehementissime retardabant, glorioso Patris cupientes termino decorari. Sed multas ob causas, quas et silentio demonstrabat, praecipue tamen ob praesumptam Aegypti consuetudinem contradixit. Mos etenim Aegyptiis est, nobilium et praecipue beatorum martyrum corpora linteamine quidem obvolvere, et studium funeri solitum non negare; terra vero non abscondere, sed super lectulos domi posita reservare. Hunc honorem quiescentibus reddi, inveteratae consuetudinis vanitas tradidit. De hoc Antonius saepe et episcopos deprecatus est, ut populos ecclesiastica contestatione corrigerent; et laicos viros ac mulieres rigidius ipse
Abbreviated transcription (Latin):
lor qͦq aciẽ et numerũ dentiũ licet paubu¬
lii ob etatẽ uident᷑ attriti⁊ nec ñ et pedũ in¬
cessũ. totiꝰ etiã corporis firmitatẽ ita cont᷑ i¬
ra nature meritoꝵ gra custodiuit: ut lauto¬
rum corꝑoꝵ que balneis atq deliciis confouen¬
tur hylarior eiꝰ caro uid̾etur. Hoc etĩã tr̃i
qd ꝑõs ꝓuintias amor eiꝰ famaq uolitauib.
quẽ nec sibroꝵ diseminatoꝵ oratio luculen¬
ta nec mundane sap̃ie clisputatio. nec nobil¬
tas generis. nec opũ infinita congestio com¬

Expanded text:
lorum quoque aciem, et numerum dentium, licet paululorum quoque aciem, et numerum dentium, licet paululum ob aetatem viderentur attriti, necnon et pedum incessum, totius etiam corporis firmitatem, ita contra jura naturae meritorum gratia custodivit, ut lautorum corporum, quae balneis atque deliciis confoventur, hilarior ejus caro videretur. CAP. LXIovincias amor ejus famaque volitavit, quem nec librorum disseminatorum oratio luculenta, nec mundanae sapientiae disputatio, nec nobilitas generis, nec opum infinita congestio com
Abbreviated transcription (Latin):
necessario resurrectionis tẽpore hoc corpustii¬
lũ resiliet incorruptũ. Uestim̃toꝵ autem
meoꝵ sit ista diuisio. Melotẽ et palliũ tritĩ
mͥ ipse detulerat. Serapion autẽ ep̃s aliũ
accipiat melotẽ. Uos cilicinũ habete uesti¬
m̃tũ: et ualete uiscera mea. Antoniꝰ eñi mi
dum uerba finierat ÷ et osculantib se disc¬
pulis extendens paululũ pedes morte letus
excepit: ita ut ex hilaritate uultꝰ eiꝰ scõrũ
p̾sentia nosceretur. Hos intuens tanqͣm ani
mo oꝑientes: et nemo interim usq ad hunc
diẽ pter eos ubi sit conditus nouit. L ega
um in antonii munerib amplectitur. et tap¬
qͣm magna hereditate ditatꝰ letanter ꝑ uesti¬
m̃tum recordat᷑ imaginẽ sc̃itatis. Hue anto¬
mo uite t̾minus fuit: ista pͥncipia meritorũ
Que licet partiore ut p̃dixi sermone narraue¬
rumi tam ex his potestis ad u̾tere qͣlter ho a
ꝓpositi tenens. nec uestim̃tũ mutauit. nee
pedies lauit: nec escã sectatꝰ ẽ molliorẽ. Dcu¬

Expanded text:
necessario resurrectionis tempore hoc corpusculum resurget incorruptum. Vestimentorum autem meorum sit ista divisio: Melotem et pallium tritum, m ipse detulerat. Serapion episcopus aliam accipiat melotem; vos cilicinum habetote vestimentum, et valete, viscera mea; Antonius enim mi. CAP. LIX.--Verba finierat, et osculantibus se discipulis, extendens paululum pedes, mortem laetus aspexit; ita ut ex hilaritate vultus ejus, angel descenderant, praesentia nosceretur. Hos intuens, tanquam amipus humo operientes; et nemo interim usque ad hanc diem, praeter eos, ubi sit conditum, novit. Legatium in Antonii muneribus amplectitur; et tanquam magna haereditate ditatus, laetanter per 60 vestimentum recordatur imaginem sanctitatis . o vitae terminus fuit, ista principia meritorum: quae licet parciori, ut praedixi, sermone narraverim, tamen ex his potestis advertere qualiter homo Dei propositi tenens, nec vestimentum mutavit, nec pedes lavit, nec escam sectatus est molliorem; ocu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpessus fuerat: et facultate sua nudatꝰ. Io
quẽ uenientes miser̃t se ad pedes eiꝰ mariꝰ et
martha ixor eiꝰ cũ duob filiis audifax et a¬
bacuc: ut oraret ꝓ eis. Et ibi manser̃t dies oc¬
to⁊ et cepert de facultatib suis ministr̃e bea¬
to qͥrino. et lauare pedes eoꝵ qͥ inuincłis erañ
constricti: et in capita sua ue filioꝵ suoꝵ ip¬
samaqͣm effuncłe. Eodem tẽpore uissit clauchꝰ.

Expanded text:
pessus fuerat et facultate sua nudatus. Ad quem venientes, miserunt se ad pedes eius Marius et Martha, uxor eius, cum duobus filiis Audifax et Abacuc, ut oraret pro eis. Et ibi manserunt diebus octo et coeperunt de facultatibus suis ministrare beato Quirino et lavare pedes eorum qui in vinculis erant constricti et in capita sua vel filiorum suorum effundere. 2. Eodem tempore iussit Claudius,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽporib claudii uenit qͥdã uir de ꝑ¬
orationẽ apłoꝵ. Henientes autem¬
romã cepert̾ corpora scõrũ ꝑ carceres et se¬
pulturas conqͥrere. Et dũ frequent̾ sollicite et
curiose quererent: uenientes in castrũ trans
tiberim. in carcerẽ inuener̃t hoĩem uenerabi

Expanded text:
emporibus Claudii venit quidam vir de Perorationem apostolorum. Venientes Romam, ceperunt corpora sanctorum per carceres et sepulturas conquirere, et dum frequenter, sollicite et curiose quererent, venientes in Castra trans Tiberim, intra c
Abbreviated transcription (Latin):
mitatib. Et hoc ñ sine ad miratione fatendũ.
qd̃ semel tẽpore uesꝑtino sacerdotalis cetꝰ dĩi
diuinis canticis ꝑsonaret ÷ repente ictu ful¬
mineo celestis flãma lucerne fom̃tũ ꝑcutienᷤ.
cunctis intuentib lum̃ p̾buit mirabiliter:
et nusqͣm de inceps fulgorẽ amiserit qͣndui
ministerio usq hodie in extincto fouet᷑ pabu¬
lum. His gestis clarissimi uiri et si indignis qͥb
explicata st̃ dictis: ñc tẽpore congruo t̾minũ
dare disponimꝰ. Ori manũ imponimꝰ: utrorsꝰ
ad conscientiã redire festinamꝰ. Et quẽ imita¬
ri ñ possumus. patronũ nob̃ fieri p̃cib pos¬
tulamꝰ ⁊ ut suis meritis adiuuem᷑ cuiꝰ natali¬
cia celebramꝰ: eo opitulante qui cũ patre et
sp̃u sc̃õ uiuit et regnat ds ꝑ infinita scla

Expanded text:
infirmitatibus. Et hoc non sine admiratione fatendum, infirmitatibus. Et hoc non sine admiratione fatendum, quod semel tempore vespertino sacerdotalis coetus, dum divinis canticis personaret, repente ictu fulmineo coelestis flamma lucernae fomentum percutiens, cunctis intuentibus lumen praebuit mirabiliter, et nunquam deinceps fulgorem amiserit, quam divino ministerio usque hodie instinctum fovet pabulum. 44. His gestis clarissimi viri, etsi indignis quibus explicata sunt dictis, nunc tempore congruo terminum dare disponimus, ori manum imponimus, introrsus ad conscientiam redire festinamus. Et quidem quem imitari non possumus, patronum nobis fieri postulemus; ut suis meritis adjuvemur cujus natalitia celebramus, eo opitulante, qui cum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat
Abbreviated transcription (Latin):
adherent huiꝰ scł̃i transeunt mare: et ad patri¬
am longe positã uidelicet regni celestis ꝑueni¬
unt liberi. Ibi nẽpe ab imminentib malorũ
ꝓcellis. iisibilium et inuisibiliũ confugii ef¬
ficitur portꝰ: ibi a scłi fluctib seu turbinũ tẽ¬
pestatib euadendi tͥbuit᷑ gr̃a. Illic cotidie in¬
funditur sal scientie ac fidei infirmis et igna¬
ris. Ibi ꝑ intercessionẽ beati patͥs nr̃i ab et̾no
et inuisibili medico gratis medela tͥbuitur
infirmantiũ.ꝑ eam ꝓrsus naufragi atq exu¬
les. pͥstinã reducuntur ad patͥam. Pret̾missis
igitur ceteris in qͥb post paululũ ut supra
pollicitus sum oꝑam dabo: nunc de illa lii¬
cerna que ante sepulchrũ beati suspendit᷑
breuiter dic̾ã. fertur aministͥs oleo semel fii¬
isse impleta: et exundante sco liquore mul¬
titudinẽ desuꝑ iugi effundere labe ⁊ ex quo
multi ꝑ uncti: uariis plerisq caruisse infir

Expanded text:
adhaerent, hujus saeculi transeunt mare, et ad patriadhaerent, hujus saeculi transeunt mare, et ad patriam longe positam, videlicet regni coelestis, perveniunt liberi. Ibi nempe ab imminentibus malorum procellis visibilium et invisibilium, confugii efficitur portus; ibi a saeculi fluctibus seu turbinum tempestatibus evadendi tribuitur gratia. Illic quotidie infundunt sal scientiae infirmis et ignaris; ibi per intercessionem beati Patris nostri ab aeterno et invisibili medico, gratis medela tribuitur infirmantium: per eam prorsus naufragi atque exsules pristinam redeunt ad patriam. 43. Praetermissis igitur caeteris, in quibus post paululum, ut supra pollicitus sum, operam dabo; nunc de illa lucerna quae ante sepulcrum Beati suspenditur, breviter dicam. Fertur a ministris oleo semel fuisse impleta et exundante sancto liquore multitudinem desuper jugi effundere labe  Forte, lapsu, ex quo multi peruncti variis plerisque caruisse dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dit ẽẽ p̾sentẽ: ut quasi celitꝰ lum̃ ostensũ.
aut radius quidã solis erũpens. totũ orbẽ
claritate suꝑni luminis illustraret. Ex qͦ ꝑ
om̃s ciuitates ac uicos imm̃se multitudi¬
nis uelut messiũ tẽpore ad areas triticum:
ita ad eccl̃iam populi congregabant᷑. Et ñ
solum de diu̾sis miraculis sanitatũ uicinaᷤᷤ
ciuitates: uerũ uniu̾sa regna terrarũ tan¬
qͣm uolatu pennigero flãma clarissima
refulsisfet. Et nͥ basilica ip̃a magna ex par¬
te ampliata fuisset: capacitate sua in¬
firmantiũ multitudinẽ reciꝑe neqͥuisset. Et
si deum meruero ducẽ: adhuc de his que nc̃
triumphator egregiꝰ gerit. breui sermone os¬
tendere cupio. Digne etiã plane ab antiqͥs p̃¬
cessorib uͥ hec gerunt᷑. nanis ob portũ nau¬
gii uocitatur. Qui quasi p̃sagio futuroꝵ quodã
hoc olim indicat nom̃: qd̾ nunc effectu mani¬
festat diumno. Ea scilicet nauis est. inqua qui

Expanded text:
dit esse praesentem, ut quasi coelitus lumen ostensum, dit esse praesentem, ut quasi coelitus lumen ostensum, aut radius quidam solis erumpens, totum orbem claritate superni luminis illustraret: ex quo per omnes civitates et vicos, immensae multitudines velut messium tempore ad areas triticum, ita ad ecclesias populi congregabantur. Et non solum de diversis miraculis sanitatum vicinas civitates, verumetiam universa regna terrarum, tanquam volatu pennifero fama clarissima refulsisset. Et nisi basilica ipsa magna ex parte ampliata fuisset, capacitate sua inrmantium multitudinem recipere nequivisset. Et si Deum meruero ducem, adhuc de iis quae nunc triumphator egregius egerit, brevi sermone ostendere cupio. Digne etiam plane ab antiquis praecessoribus, ubi haec geruntur, NAVIS ob portum navigii vocitatur, qui quasi praesagio futurorum quodam hoc olim indicat nomen, quod nunc affectu manifestat divino. Ea scilicet Navis est, in qua qui
Abbreviated transcription (Latin):
terisse qͥs ambigat: Int̾ea uentũ ẽ ad basi¬
licam. uͥ ñc dei sacerdos głoso triumpho re¬
surrectionis tempꝰ expectans. miro decore ia¬
cet humatꝰ: qͣm quidẽ dudũ ip̃e sũmo con¬
struxerat nisu. Corpus illatũ sepulchro⁊
plebs uniu̾sa pastoris absentiã sustinere ñ
ualens. ultra humanũ modũ mugitũ paui¬
m̃to ꝓ strati reddebant: ita dũtaxat ut nec
ministris eccłie ꝑmitteret᷑ lib̾tas officii ꝑ¬
soluenda. Lugebant quidẽ quasi absentẽ
quẽ ñ amiserant s p̾miserant: nescientes
plane qd̃ legatione ꝓ ipsis celum penetranꝰ
diuinis obtutib fungi ꝓꝑabat ⁊ ut ibi inter¬
pellaret ꝓ popło qd̃ hic poscenti redderet
ac fideli: ibi fund̾et uota qd̾ hic respondet
uotis. Nec mora a semet patit᷑ ẽẽ absentem
quẽ in terris positꝰ labore fouerat indesi
pore reliquerat ñ affectu. Et ita repente ua¬
riis infirmitatib salutẽ reddendo se ꝓdi¬

Expanded text:
teriisse quis ambigat? 41. Interea ventum est ad basiteriisse quis ambigat? 41. Interea ventum est ad basilicam, ubi nunc Dei sacerdos glorioso triumpho resurrectionis tempus exspectans, miro decore jacet humatus, quam quidem dudum ipse summo construxerat nisu. Corpus illatum sepulcro, plebs universa pastoris absentiam sustinere non valens, ultra humanum modum mugitum pavimento prostrati reddebant. Ita duntaxat, ut etiam nec ministris ecclesiae permitteretur libertas officii persolvendi. Lugebant quidem quasi absentem, quem non amiserant, sed praemiserant; nescientes plane quod legationem pro ipsis coelum penetrans divinis obtutibus fungi properat, ut ibi interpelleret pro plebe, quod hic poscenti redderet ac fideli; ibi funderet vota, quod hic responderet votis. 42. Nec mora a semet patitur esse absentem quem in terris positus labore foverat indesinpore reliquerat non affectu. Et ita repente variis infirmitatibus salutem reddendo se prodi