comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ciam auguratus. dixit ei cogitare se qͥdam. id
poss ne fieri ꝯsuluit. Iue acto augurio posse res-¬
pondit. Tarquiuius aũt dix̃ se cogitasse cotẽ noua¬
cula posse p̃oich. Tũ attiũ uississe expetliri. Ita co¬
tem incomicum allatam inspectante ⁊ rege et
ppło nouacula ẽe discissam. Exeo euenit. ut et
tarquiniꝰ augure atrionauio ut̾et᷑. ⁊ ppłimis de
sius reb ad eum referret. Cotẽ aũt illam ⁊ no¬
uaculam defossam incomitio. suprałimpositũ
puteal accepimus. Negemus om̃ia. cõburamus
annales. ficta ħ e̾e dicamus. Qͥd deniq pocius ꝗͣ
dos ros humanas curare fateam᷑. Qͥdͤ scͥptum
um transgressus ẽẽ : comicia ꝯsulib rogandis
habuit. Notata res ẽ. ⁊ te ip̃o mandata monim̃¬
tis. S ⁊ ip̃e augur tib̾ius gracchus auspicioꝵ
auctoritatem ꝯfessione errati sui cõꝓbauit. Et
aruspicum discipline magna  cessit. Qrecenti¬

Expanded text:
tiam auguratus, dixit ei cogitare se quiddam; id tiam auguratus, dixit ei cogitare se quiddam; id possetne fieri, consuluit. Ille augurio acto posse respondit. Tarquinius autem dixit se cogitasse cotem novacula posse praecidi. Tum Attum iussisse experiri. Ita cotem in comitium allatam inspectante et rege et populo novacula esse discissam. Ex eo evenit, ut et Tarquinius augure Atto Navio uteretur et populus de suis rebus ad eum referret. Cotem autem illam et novaculam defossam in comitio supraque inpositum puteal accepimus. Negemus omnia, comburamus annales, ficta haec esse dicamus, quidvis denique potius quam deos res humanas curare fateamur; quid? quod sum transgressus esset, comitia consulibus rogandis habuit. Nota res est et a te ipso mandata monumentis. Sed et ipse augur Ti. Gracchus auspiciorum auctoritatem confessione errati sui conprobavit, et haruspicum disciplinae magna accessit auct
Abbreviated transcription (Latin):
uob̾ est traditus. Nempe eo romulus religiones
lum. q ab eius litui quo canitur similitudmne no¬
men inuenit. cũ sicus e̾et incuria salioꝵ que ẽ
inpalatio. eaq de flagrauiss inuentus ẽ integer
d̾ multis annis post romulum pͥsco regnante tar¬
quinio: Qs uer̾um scͥptoꝵ ñ loquitur q̃ sit abacio
nauio ꝑlituum regionũ facta descͥptio.ͦ Qui cum
propt᷑ pauꝑtatem sues puer posc̾e̾t. una exhis
amissa uouisse dr̃. si recuꝑass unã se dõ daturũ
q̃ maxima e̾et inuinea. Itaq sue inuenta. ad
meridiem spectans. inuinea mecha dr ꝯctitisse.
ũq in .iiͦuͬ. partes uineam diuisiss. trisq partes
aues ab dixissent. Quarta parte q̃ erat reliqua
in regione distributa mirabili magnituame uiiã
om̃s de reb sius ad eum referrent. erat inmag¬
no nomine et gła. Ex quo factum ẽ ut eum ad
se rex pͥscus arcesseret. ciius cũ tẽptaret scien¬

Expanded text:
vobis est traditus? Nempe eo Romulus regiones divobis est traditus? Nempe eo Romulus regiones dilum, quod ab eius litui, quo canitur, similitudine nomen invenit, cum situs esset in curia Saliorum, quae est in Palatio, eaque deflagravisset, inventus est integer. Quid? multis annis post Romulum Prisco regnante Tarquinio quis veterum scriptorum non loquitur, quae sit ab Atto Navio per lituum regionum facta discriptio? Qui cum propter paupertatem sues puer pasceret, una ex iis amissa vovisse dicitur, si recuperasset, uvam se deo daturum, quae maxima esset in vinea; itaque sue inventa ad meridiem spectans in vinea media dicitur constitisse, cumque in quattuor partis vineam divisisset trisque partis aves abdixissent, quarta parte, quae erat reliqua, in regiones distributa mirabili magnitudine uvam,omnes ad eum de rebus suis referrent, erat in magno nomine et gloria. Ex quo factum est, ut eum ad se rex Priscus arcesseret. Cuius cum temptaret scien
Abbreviated transcription (Latin):
neglecta. In quo appius collega tuus bonus augur
ut exte audire soleo Non satis scient̃ uirum bonũ
⁊ ciuem egregium cens ͦ.u. etheium notauit. q em̃¬
titum auspicia subscͥb̾et. Esto suerit ħoo censoris.
si iudicabat em̃gtũ. At illud minime auguris qͦ
cepisse. Si enim ea cã calamitatis suit. ñ in eo est
culpa. qui obnuntiat. s meo qui ñ paruit. Uerã
enim fuisse obnuntiationẽ ut ait idẽ augur et
censor. exitus approbauit. Que si falsa fuissent. Nul¬
lam afferre potussent cam̃ calamitatis. Et n dira.
sic̃ ⁊ cer̾a auspicia. ut om̃ia. ut signa. ñ cãs afferant.
cur qͥ eueniat. s nũciant euentura nͥ prouideris.
on gͥ obnuntiatio ethei cam finxit calamitatis s
IIi sign̾o obiecto monuit crassum ꝙͥ. euenturum ee̾t¬
uemrent hnli nͥ cauiss. Iiti aut illa obnuntiat̾o nicħ ualuit. aut¬
se si ut appius uidicat ualuit. id ualuit ut pecẽm he
us iste ur q clarissimum ẽ insigne auguratus uñ

Expanded text:
neglecta. In quo Appius, collega tuus, bonus augur, ut ex te audire soleo, non satis scienter virum bonum et civem egregium censor C. Ateium notavit, quod ementitum auspicia subscriberet. Esto; fuerit hoc censoris, si iudicabat ementitum; at illud minime auguris, quod m maximam cepisse. Si enim ea causa calamitatis fuit, non in eo est culpa, qui obnuntiavit, sed in eo, qui non paruit. Veram enim fuisse obnuntiationem, ut ait idem augur et censor, exitus adprobavit; quae si falsa fuisset, nullam adferre potuisset causam calamitatis. Etenim dirae, sicut cetera auspicia, ut omina, ut signa, non causas adferunt, cur quid eveniat, sed nuntiant eventura, nisi provideris. Non igitur obnuntiatio Ateii causam finxit calamitatis, sed signo obiecto monuit Crassum, quid eventurum esset, nisi cavisset. Ita aut illa obnuntiatio nihil valuit aut, si, ut Appius iudicat, valuit, id valuit, ut peccatum us iste vester, quod clarissumum est insigne auguratus, unde
Abbreviated transcription (Latin):
mine ansoł utat᷑s Sol luna quem motum
nabeant. quem .u. stelle que errare dñr. Nec¬
ħ quidem qui diuim hñtur ꝓfitentur se e̾̃e
dicturos. nec coꝵ que ingeometria descͥbutur.
que uera que falsa sint. St̃ enim ea mathe¬

Expanded text:
mine an solis utatur? sol, luna quem motum mine an solis utatur? sol, luna quem motum habeat? quem quinque stellae, quae errare dicuntur? Nec haec, qui divini habentur, profitentur se esse dicturos, nec eorum, quae in geometria describuntur, quae vera, quae falsa sint; sunt enim ea mathe
Abbreviated transcription (Latin):
hab̾em. qd dice̾m. ego ipse diuinarem. qͥ e̾e̾ diui¬
nationẽ nego. Et enim me mouet illud q
mpͥmis carneados querere solebat. Quaꝵnã re¬
rum diuinatio ẽe̾t. Farum ne q̃ sensib ꝑcipi-¬
entur. Ad̾ eas quidem cernimus. audimus.
gustamus. olfacimus. tangimus. Nũꝗ gͦ ẽ in
magisqua natura ip̃a sentiamꝰ : dũt nũ nescio
qͥ uie diuinus siocħs captus sit ut tyresias fuit.
poss que alba sint. que nigra dice̾. Aut si sur¬
dus sit uarierates uocum aut modos noscere
tractantur. diuinatione opus ẽ. Et ñ ad egͥs
ñ uates aut anolos. s medicos solemus addu¬
ce̾. Nec uͦ qui tibiis aut sidib uti uolunt. ab
arupiscib accipiunt eoꝵ tactacionẽ . s amu-¬
nsicis. Eadem ulitt̾is rõ ẽ. reliquisq reb qua¬
rum est disciplina. Nũ censes eos qui diui¬
nare dñr posse respondere. sol maior ne ꝗͣ terra
sit. an tantus quantus uideat᷑ lunaq suo lu-¬

Expanded text:
haberem, quod dicerem, ego ipse divinarem, qui esse divihaberem, quod dicerem, ego ipse divinarem, qui esse divinationem nego. Etenim me movet illud, quod in primis Carneades quaerere solebat, quarumnam rerum divinatio esset, earumne, quae sensibus perciperentur. At eas quidem cernimus, audimus, gustamus, olfacimus, tangimus. Num quid ergo magis quam natura ipsa sentiamus? aut num nescio qui ille divinus, si oculis captus sit, ut Tiresias fuit, possit, quae alba sint, quae nigra, dicere aut, si surdus sit, varietates vocum aut modos noscere?uae arte tractantur, divinatione opus est. Etenim ad aegros non vates aut hariolos, sed medicos solemus adducere, nec vero, qui fidibus aut tibiis uti volunt, ab haruspicibus accipiunt earum tractationem, sed a musicis. Eadem in litteris ratio est reliquisque rebus, quarum est disciplina. Num censes eos, qui divinare dicuntur, posse respondere, sol maiorne quam terra sit an tantus, quantus videatur? lunaque suo lu
Abbreviated transcription (Latin):
neq porro ita. aut adoͣlatus aut admiratus for¬
tunam sum alt̾us. ut me mee peniteret. Idni
ipm aplatone philosophiaq didiceram. natura-¬
les e̾e quasdam ꝯu̾siones rerum publicarum.
ut hee tũ apͥncipib tenerent᷑. tũ apͣss aliqñ a
bati munib. ħ studia renouare cepimus. ut ani-¬
mus molestus hac potissimum releuaretur.
⁊ prodessemus ciuib nr̃is quare cumq possemꝰ.
Inlibris enim sententiam dicebannis. ꝯcionaba-¬
studio relinquendum. ꝗͣ tum uacabit apublico
officio ⁊ mun̾e. S nec alias plinib. Nunc ad
institutam disputationem reu̾tamur. Nãcũ
dediumatione quintus fr̃ ea disseruiss. que
suꝑiore libro soͥpta sunt. satisq ambulatum
uid̾enir. tũ inbibliotheca q̃ in licio ẽ assechmnꝰ
tq ego. dccusare tu ꝙđ inquam. quinte ⁊ stoi¬
ce st̾oicoꝵ sententiam defendisti. qq me maxi-¬
me delectat. plurimis nr̃is exemplis usus es.

Expanded text:
neque porro ita aut adulatus aut admiratus forneque porro ita aut adulatus aut admiratus fortunam sum alterius, ut me meae paeniteret. Id enim ipsum a Platone philosophiaque didiceram, naturales esse quasdam conversiones rerum publicarum, ut eae tum a principibus tenerentur, tum a populis, aliquando a bati muneribus haec studia renovare coepimus, ut et animus molestiis hac potissimum re levaretur et prodessemus civibus nostris, qua re cumque possemus. In libris enim sententiam dicebamus, contionabastudio relinquendum, quantum vacabit a publico officio et munere. Sed haec alias pluribus; nunc ad institutam disputationem revertamur. Nam cum de divinatione Quintus frater ea disseruisset, quae superiore libro scripta sunt, satisque ambulatum videretur, tum in bibliotheca, quae in Lycio est, adsedimus. Atque ego: Adcurate tu quidem, inquam, Quinte, et Stoice Stoicorum sententiam defendisti, quodque me maxime delectat, plurimis nostris exemplis usus es,
Abbreviated transcription (Latin):
munus .r .p. afferre maius melius ue possumꝰ.
ꝗͣ sidocemus atq erudimus iuuentutem his
p̃sertim morib atq temꝑib quib ita plapsa
ẽ ut om̃ium oꝑib refrenanda aut cohercen¬
da sit: Nec uͦ id effici posse ꝯfido. Qd̃ ne postu¬
landum quidem ẽ ut om̃s adolescentes se ad
rip. late patere pon̾t industria. Equidem
ex his ⁊̃ fructum capio laboris mei. qui iam eta-¬
te pro uecti in nr̃is libris acquiescunt. Quoꝵ stu¬
dio legench. meum scribendi studium uehem̃tiꝰ
indieiꝰ incitatur. Quos ꝙ̃ plures ꝗͣ rebar ẽẽ ꝯgno-¬
III. Magnisicum illud ⁊ iaͣm romanisq homini¬
b głosum ut grecis de philosophia litteris non
egeant. Qd̾ assequar profecto. si instituta ꝑfece-¬
ro. Ac mͥ ꝙ explicande philosophie cam̃ aitu-¬
lit casus grauis ciuitatis. cum marmis ciuili
ebam. dabunt gͥ mͥ ueniam mei ciues. ł grãm
neq ita gess quasi homini aut temporib uitus.

Expanded text:
munus rei publicae adferre maius meliusve possumus, munus rei publicae adferre maius meliusve possumus, quam si docemus atque erudimus iuventutem? his praesertim moribus atque temporibus, quibus ita prolapsa est, ut omnium opibus refrenanda atque coe+rcenda sit. Nec vero id effici posse confido, quod ne postulandum quidem est, ut omnes adulescentes se ad  in re publica late patere poterit industria. Equidem ex iis etiam fructum capio laboris mei, qui iam aetate provecti in nostris libris adquiescunt; quorum studio legendi meum scribendi studium vehementius in dies incitatur; quos quidem plures, quam rebar, esse cognovi. Magnificum illud etiam Romanisque hominibus gloriosum, ut Graecis de philosophia litteris non egeant; quod adsequar profecto, si instituta perfecero. Ac mihi quidem explicandae philosophiae causam adtulit casus gravis civitatis, cum in armis civilebam. Dabunt igitur mihi veniam mei cives vel gratineque ita gessi, quasi homini aut temporibus iratus,
Abbreviated transcription (Latin):
om̃is eius loci questio ꝯtinetur. Que ut plane
fato si ad iunxeriimis: erit habunde satiffactum
toti huic questioni. Atq his libris annumand
tenebamus. Magnus locus phisolophieq ppͥus.
aplatone. aristotele. theophrasto. tota ꝑ ypateticoꝵ
tur. cet̾is item. multum illã ꝓfuturã puto.
de senectute misimus. Inpͥmisq quo philosophi.¬
a uir bonus efficitur. ⁊ fortis. cato ñr inhoꝵ li¬
broꝵ numero ponendus ẽ. Cumq aristoteles
itemq theophiastus. excellentes iuri tũ subti¬
litate. tũ copia. cum philosophia dicẽdi ⁊ p̃cep¬
ta ꝯiunxerint. nr̃i ꝗꝗ oratorii libͥ in eumdẽ hbro¬
rum numeꝵ referendi uidẽt᷑. Ita tres erunt
de oratore. Quartus brutus. Quintus orator. ad¬
huc ħ erant. Ad reliqua a lacͥ tendebamus ani¬
mo. sic parati ut nͥ que cã grauior obstitiss
ñ ullum philosophie locum e̾e pateremur. qui
ñ latinis litteris illustratus pateret. Qͦd enim

Expanded text:
omnis eius loci quaestio continetur. Quae ut plane omnis eius loci quaestio continetur. Quae ut plane fato si adiunxerimus, erit abunde satis factum toti huic quaestioni. Atque his libris adnumeranpublicae tenebamus. Magnus locus philosophiaeque proprius a Platone, Aristotele, Theophrasto totaque Peripateticorum tur, ceteris item multum illam profuturam puto. de senectute misimus; in primisque, quoniam philosophia vir bonus efficitur et fortis, Cato noster in horum librorum numero ponendus est. Cumque Aristoteles itemque Theophrastus, excellentes viri cum subtilitate, tum copia, cum philosophia dicendi etiam praecepta coniunxerint, nostri quoque oratorii libri in eundem librorum numerum referendi videntur. Ita tres erunt de oratore, quartus Brutus, quintus orator. Adhuc haec erant; ad reliqua alacri tendebamus animo sic parati, ut, nisi quae causa gravior obstitisset, nullum philosophiae locum esse pateremur, qui non Latinis litteris inlustratus pateret. Quod enim
Abbreviated transcription (Latin):
uerenti michi multuinq ⁊ diu cogitanti
quanam re possem prodẽe ꝗͣ pluinis ne
ior occurrebat. ꝗͦi optimaꝵ argum uias trade
troi me ꝯsecutum. Nam et cohortati sumꝰius
ut maxime potuimus adphilosophie studium
eo libro qui est inscͥptus hortensuis. ⁊ qd̾ genꝰ
philosophanch minime arrogans maximeq et
ꝯstans ⁊ elegans. arbitramꝰ . uiͦi. achademicis lib̾s
ostendimus. Cumq funclamentũ ẽẽt philosophie
positum infinib bonoꝵ ⁊ maloꝵ ꝑ purgatus ẽ
philosophum diceretur intelligi poss. Totidem
subsecuti libri tusculanaꝵ disputationũ. res ad
beate uiuendũ maxime̾ necessarias aꝑuerunt.
Prunus enim ẽ de ꝯtennenda morte. s ałs de
Quartus. de reliquis ꝑ turbationib. Quintus cum
locum cõplexus ẽ. qui totam philosophiam mar¬
me illustrat. Docet enim ad beate iuuendum
uirtutem se ip̃a ẽẽ contentam. Quib reb editis
iii. libri ꝑfect sunt de natura cdoꝵ. Inquibus

Expanded text:
erenti mihi multumque et diu cogitanti, quanam re possem prodesse quam plurimis, neior occurrebat, quam si optimarum artium vias traderme arbitror consecutum. Nam et cohortati sumus, ut maxime potuimus, ad philosophiae studium eo libro, qui est inscriptus Hortensius, et, quod genus philosophandi minime adrogans maximeque et constans et elegans arbitraremur, quattuor Academicis libris ostendimus. Cumque fundamentum esset philosophiae positum in finibus bonorum et malorum, perpurgatus est uid contra quemque philosophum diceretur, intellegi posset. Totidem subsecuti libri Tusculanarum disputationum res ad beate vivendum maxime necessarias aperuerunt. Primus enim est de contemnenda morte, secundus tius, quartus de reliquis animi perturbationibus, quintus eum locum conplexus est, qui totam philosophiam maxime inlustrat; docet enim ad beate vivendum virtutem se ipsa esse contentam. Quibus rebus editis tres libri perfecti sunt de natura deorum, in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
is iuira qtim atq moratum ⁊ molle. S ħ minus ad rem.
lum q uolumus exp̃ssum ẽ. ut uatioinari furoi
uera soleat. ad ẽ adẽ fax. obuoluta sanguine arꝙ
incenclio. multos annos latuit. ciues ferte opem
et restinguite. d̾s inclusus corꝑe humano. iam
ñ cassamdra loquit᷑. Iamq mari magno classis
cit rexit᷑ exicium exam̃ rapit. ad ueniet fera ueh¬

Expanded text:
rum et moratum atque molle! Sed hoc minus ad rem; rum et moratum atque molle! Sed hoc minus ad rem; illud, quod volumus, expressum est, ut vaticinari furor vera soleat. A/dest, adest fax óbvoluta sánguine atque íncendio! Múltos annos látuit; cives, férte opem et restínguite. Deus inclusus corpore humano iam, non Cassandra loquitur. Iámque mari magnó classis cita Téxitur; exitium éxamen rapit; A/dveniet, fera
Abbreviated transcription (Latin):
a sneduitir as gͥ qui ante sagit ꝗͣ. oblata res ẽ. d̾r p̃sagire. idẽ¬
⁊t anpus omsfutura añ sentire. In ẽ gͥ in aminis p̃sagatio. ex¬
alimime.s cssns trisetus iniecta atq inclusa diuinitus. Ea si exar¬
uem ui ersit atͥus furor apellatur. cum acorꝑe animus¬
mm abstractus. diuino insticlui ꝯcitatur. S ꝙ occħs
mI raꝑe uisa est de repente ardentib. uͥ illa paulo
usante sapiens uirginalis modestia mater optima-¬
lutum młto mulier melior mulieꝵ missa sum suꝑ¬
Iusticiosis. hariolationib neq me apollo fatis fandis¬
ut futi pementem inuitã sciet. Uirgies uͦ equales patris
tsueaeiinei metum factum pudet. optumi uiri mea ma¬
e isiut u ̃raitui memiseret: mei piget. Optimam progeniem
atisiti an pͥamo reꝑisti extrame. hoc dolet me obẽe̾. illos
spm rode̾e. me obstare. illos obsequi. Opoeina tene¬

Expanded text:
Is igitur, qui ante sagit, quam oblata res est, dicitur praesagire, id eIs igitur, qui ante sagit, quam oblata res est, dicitur praesagire, id est futura ante sentire. Inest igitur in animis praesagitio extrinsecus iniecta atque inclusa divinitus. Ea si exarsit acrius, furor appellatur, cum a corpore animus abstractus divino instinctu concitatur. Séd quid oculis rábere visa es dérepente ardéntibus? U/bi paulo ante sápiens illa vírginalis modéstia? Máter, optumárum multo múlier melior múlierum, Míssa sum supérstitiosis háriolatiónib démentem invitám ciet. Vírgines vereór aequalis, pátris mei meum factúm pudet, O/ptumi viri/; mea mater, túi me miseret, méi piget. O/ptumam progéniem Priamo péperisti extra me; hóc dolet. Mén obesse, illós prodesse, me óbstare, illos óbsequi? O poe+ma tene
Abbreviated transcription (Latin):
sȩx equales nominasse. ⁊ dixisse. qui pͥmus coꝵ
qui scãs. qͥ deinde deinceps monturus e̾ẽt. S tͥb
modis censet doꝵ apulsu homines sõniare. Uno
ꝓ ꝓuideat animus ip̃e ꝑsese quippe qui doꝵ cog¬
natione teneatur. Ait̾o q plenus aer sit iumor¬
talium animoꝵ inquib tanquam. insignite
note u̾itatis appareãt. Tercio q̃ ip̃i di cumꝰ dormi¬
entib collocantur. Idq ut mͦ dixi facilius eueni¬
et appropinquante morte ut anim futura au¬
gurentur. Exquo ⁊ illud ẽ cale̾nide. quo ante dixi.
⁊homerici. hectoris. qͥ moriens ꝓpinquã achilli mor¬
tem denuntiat. Neq enim alud u̾bum temere
ꝯsuetudo approp᷑inquauiss. siea res nulla ess oĩo.
resagibat animus frustra me ire cum exirem
domo. Sagire enim: sentire acute ẽ. Ex quo sage.
insi isono imianus qr multa scire uolunt. ⁊ sagaces dicti canes.

Expanded text:
sex aequales nominasse et dixisse, qui primus eorum, sex aequales nominasse et dixisse, qui primus eorum, qui secundus, qui deinde deinceps moriturus esset. Sed tribus modis censet deorum adpulsu homines somniare, uno, quod provideat animus ipse per sese, quippe qui deorum cognatione teneatur, altero, quod plenus ae+r sit inmortalium animorum, in quibus tamquam insignitae notae veritatis appareant, tertio, quod ipsi di cum dormientibus conloquantur. Idque, ut modo dixi, facilius evenit adpropinquante morte, ut animi futura augurentur. Ex quo et illud est Callani, de quo ante dixi, et Homerici Hectoris, qui moriens propinquam Achilli mortem denuntiat. Neque enim illud verbum temere consuetudo adprobavisset, si ea res nulla esset omnino: Praésagibat ánimus frustra me íre, cum exirém domo. Sagire enim sentire acute est; ex quo sagae anus, quia multa scire volunt, et sagaces dicti canes.
Abbreviated transcription (Latin):
ut rõnẽ ñ redde̾nt. auctoritate tñ hos minutos
philosophos uince̾nt. Iubet gͦ plato. sic ad somnũ¬
ꝓficisti corporib affeclis. ut nicħ sit qͦ exrorem
ħ̾t inflationẽ mnagnam iscib tranqͥllitati m̃tis
querentis uera ꝯtrariã. Cũ gͦ ẽ sõno se uocatus
animus asocietate ⁊ aꝯtagione corporis. tũ me¬
I acet enim corpus dormientis ut mortui. Uiger
aũt ⁊ uiuit animus. q multo magis faciet post
mortem. cum omnino corpͦus excesserit. Itaq
appropinquante morte multo ẽ cliuinior. Nã
et . iͦm uident. qui sunt morbo graui ⁊ morti¬
fero affecti. instare mortem. Itaq his occurrt̃
plerumq imagines mortuoꝵ. tũq ł marime
laudi stucdent. eosq qui secus ꝗͣ. decuit uix̾int:
peccatoꝵ suoꝵ. tũ maxime penitent. diuma¬
re aũt morientes. illo ⁊̃ exemplo ꝯfirmat pos¬
sidonius. qd̾ affe̾t rhodium quẽdam morientẽ.

Expanded text:
m non redderent, auctoritate tamen hos minutos m non redderent, auctoritate tamen hos minutos losophos vincerent. Iubet igitur Plato sic ad somnuficisci corporibus adfectis, ut nihil sit, quod errorem habet inflationem magnam is cibus tranquillitati mentis quaerenti vera contrariam. Cum ergo est somno sevocatus animus a societate et a contagione corporis, tum meiacet enim corpus dormientis ut mortui, viget autem et vivit animus. Quod multo magis faciet post mortem, cum omnino corpore excesserit. Itaque adpropinquante morte multo est divinior. Nam et id ipsum vident, qui sunt morbo gravi et mortifero adfecti, instare mortem; itaque iis occurrunt plerumque imagines mortuorum, tumque vel maxume laudi student, eosque, qui secus, quam decuit, vixerunt, peccatorum suorum tum maxume paenitet. Divinare autem morientes illo etiam exemplo confirmat Posidonius, quod adfert, Rhodium quendam morientem
Abbreviated transcription (Latin):
etiam trucidare aliquem. ⁊ inpie oruentari. mul¬
taq face̾ inpure atq tetre. cum temi̾itate ⁊ inpu¬
dentia. atqͥ salubri ⁊ mod̾ato cultu atq uictu. qͥeti
setradetłit ea parte animi q̃ mentis ⁊ ꝯsilii ẽ. agita¬
ta ⁊ crecta. saturataq cogitationum bonaꝵ epulis.
eaq parte animi que uoluptate alitur. nec mopio
enecta. nec sacietate affluenti. quoꝵ utrumq p̾stͥi¬
gere aciem mentis solet siue de ẽ nature qͥppiam.
siue habundat atq effluit. Illa ⁊̃ tercia parte ãĩ.
inqua iraꝵ existit ardor sedata atq restincta. tum
euenit duab animi temerariis partib ꝯp̃ssis. ut
illa tercia pars rõnis ⁊ m̃tis eluceat ⁊ se uegetam.
occurrunt. tranquilla atq ueratia. ħ u̾ba ipsa
platonis exp̃ssi. Epicurum gͥ audiemus pocius.
Namq carneades c̃certationis studio mͦ ait ħ modo
nicħ do̾ꝵ. hc̃ gͦ antepones plaroni ⁊ socͣti: qui¬

Expanded text:
etiam trucidare aliquem et impie cruentari muletiam trucidare aliquem et impie cruentari multaque facere inpure atque taetre cum temeritate et inpudentia. At qui salubri et moderato cultu atque victu quieti se tradiderit ea parte animi, quae mentis et consilii est, agitata et erecta saturataque bonarum cogitationum epulis, eaque parte animi, quae voluptate alitur, nec inopia enecta nec satietate affluenti quorum utrumque praestringere aciem mentis solet, sive deest naturae quippiam sive abundat atque affluit, illa etiam tertia parte animi, in qua irarum existit ardor, sedata atque restincta, tum eveniet duabus animi temerariis partibus compressis, ut illa tertia pars rationis et mentis eluceat et se vegetam occurrent tranquilla atque veracia.” Haec verba ipsa Platonis expressi. Epicurum igitur audiemus potius? Carneades concertationis studio modo hoc, modo . Hunc ergo antepones Platoni et Socrati? qui
Abbreviated transcription (Latin):
delectar. Nã illud  ip̃i mfelerit᷑ ñciatũ ẽ
ut audiuisses inmonum̃to maris. de re
ditu tuo magnsicentissimum illud senatus ꝙ¬
sultum ẽe factum referente optiõ ⁊ clarissi
ma ꝯsule. Idq frequentissimo theatro incredi¬
bili olamore ⁊ plausu ꝯprobatum dixisse te. nicħ
illo atinati somuio fieri posse diuiniꝰ. At multa
falsa immo obscura fortasse nobis. S sint falsa
quedam. ꝯtra uera q. dicemus. Que quidem
multo plura euenirent si ad quierem inregͥ ire¬
mus. Nunc onusti cibo. ⁊ uino hturbata ⁊ ꝯfusa
cernimus. Uide &. socrates inplatonis policia lo¬
quatur. dicit enim cum dorimentib ea parsans¬
ini que mentis ⁊ rationis sit particeps sopita lan¬
ui atq pastu. exultare eam in sõno inmod̾ateq iac¬
tari. itaq huis omĩa uisa obiciuntur. am̃te acrõn
uacua. ut aut cum matre corpus cõmise̾e̾ uideatͦ.
aut cum quo iuis alio ł homine. ł do sepe belua ato

Expanded text:
delectari. Nam illud mihi ipsi celeriter nuntiatum est, delectari. Nam illud mihi ipsi celeriter nuntiatum est, ut audivisses in monumento Marii de tuo reditu magnificentissumum illud senatus consultum esse factum referente optumo et clarissumo viro consule, idque frequentissimo theatro incredibili clamore et plausu comprobatum, dixisse te nihil illo Atinati somnio fieri posse divinius. At multa falsa. Immo obscura fortasse nobis. Sed sint falsa quaedam; contra vera quid dicimus? Quae quidem multo plura evenirent, si ad quietem integri iremus. Nunc onusti cibo et vino perturbata et confusa cernimus. Vide, quid Socrates in Platonis Politia loquatur. Dicit enim: “Cum dormientibus ea pars animi, quae mentis et rationis sit particeps, sopita lantu atque pastu, exsultare eam in somno inmoderateque iactari. Itaque huic omnia visa obiciuntur a mente ac ratione vacua, ut aut cum matre corpus miscere videatur aut cum quovis alio vel homine vel deo, saepe belua, atque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtremuisse timore ꝑt̾ritum. Tũ te repente letũ
extitisse. eodemq equo adu̾sam ascendisse ripã.
nosq int̃ nos ẽẽ ꝯplexos. facił ꝯiectura huius sõ
Audiui equidem exte ip̃o. s mͥ sepius nr̃ salustiꝰ
narrauit. oum in illa fuga nobis głosa patrie
calamitosa in uilla quadam cãpiatinatis man̾e̾s.
magnanq partem noctis uigilasses. ad lucem de
q e̾e passum te excitari. Cum aũt exꝑrectus
ees hora sccła fere te sibi somnium narrauisse.
Uisum tibi e̾̃e cũ in locis solis mestus errares .G.
marium oum fascib laureatis. querere exte
ꝗ tristis e̾ẽs. Cũq te tu parria ui pulsum esse
dixisses. p̃hendisse eum dexteram tuam. ⁊ bono
animo te uississe ẽe. lictoriq proximo tradi¬
disse. ut te inmonum̃itũ suum deduce̾t. et
dixisse meo salutem tibi fore. Tũ et se exola¬
masse salustius uarrat. reditũ tibi cełem et
głosum paratum. et te ip̃m uisum somnio

Expanded text:
contremuisse timore perterritum; tum te repente laetum contremuisse timore perterritum; tum te repente laetum exstitisse eodemque equo adversam ascendisse ripam, nosque inter nos esse conplexos. Facilis coniectura huius somntuum. Audivi equidem ex te ipso, sed mihi saepius noster Sallustius narravit, cum in illa fuga nobis gloriosa, patriae calamitosa in villa quadam campi Atinatis maneres magnamque partem noctis vigilasses, ad lucem denque esse passum te excitari; cum autem experrectus esses hora secunda fere, te sibi somnium narravisse: visum tibi esse, cum in locis solis maestus errares, C. Marium cum fascibus laureatis quaerere ex te, quid tristis esses, cumque tu te patria vi pulsum esse dixisses, prehendisse eum dextram tuam et bono animo te iussisse esse lictorique proxumo tradidisse, ut te in monumentum suum deduceret, et dixisse in eo tibi salutem fore. Tum et se exclamasse Sallustius narrat reditum tibi celerem et gloriosum paratum, et te ipsum visum somnio
Abbreviated transcription (Latin):
craditum clarum admodum sominium. Cum
duo quidam archades familiares it̃ una face̾nt.
u̾tisse. ad hospitem alt̾m. Qui ut cenati quiesce¬
rent. ꝯoubia nocte uisum e̾e̾ in somnis ei qui erat
inhospicio illum alt̾m orare ut subueniret. qͣ
sibi acampone int̾tus pararetur. Eum pͥmo per-¬
recubiusse. Tũ ei dormienti eundem illum uisum
inultam e̾e potarerur. se int̾fectum. implaustrũ
acaupone ẽẽ ꝯiectum. ⁊ supͣ stercus inicctum. pe¬
tere ut mane ad portam ad ee̾t pͥusꝗͣ. plaustrum
exoppido exiret. hoc uͦ eum soninio cõmotũ ma¬
e̾e̾t in plaustro. illum p̃t̾itum fugisse mortuum e¬
rutum ẽe. cauponem re patefacta penas dedisse.
uetera q̃ rimus . Sepe tibi meum narraui. sepe
exte audiui tuum sõnium. Mecũ asie ꝓ c̃s̃ p̃ee̾m
uidisse inquiete. cum tu equo ad uectus aquan-¬
dam magni fluminis ripam. ꝓ uectus subito
atq de lapsus influm̃ nusquam᷑ cõ paruisses. Me

Expanded text:
traditum clarum admodum somnium: Cum traditum clarum admodum somnium: Cum duo quidam Arcades familiares iter una facerent ertisse, ad hospitem alterum. Qui ut cenati quiescerent, concubia nocte visum esse in somnis ei, qui erat in hospitio, illum alterum orare, ut subveniret, quod sibi a caupone interitus pararetur; eum primo perrecubuisse; tum ei dormienti eundem illum visum inultam esse pateretur; se interfectum in plaustrum a caupone esse coniectum et supra stercus iniectum; petere, ut mane ad portam adesset, prius quam plaustrum ex oppido exiret. Hoc vero eum somnio commotum mauid esset in plaustro; illum perterritum fugisse, mortuum erutum esse, cauponem re patefacta poenas dedisse. vetera quaerimus? Saepe tibi meum narravi, saepe ex te audivi tuum somnium: me, cum Asiae pro cos. praeessem, vidisse in quiete, cum tu equo advectus ad quandam magni fluminis ripam provectus subito atque delapsus in flumen nusquam apparuisses, me
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ꝙ e̾e ausum. Ex in filium eiꝰ e̾e mortuum.
eandem in sõnis ammonicionẽ suisse terciã.
Tũ illum ⁊̃ debilem factum : rem ad amicos
detulisse. Quoꝵ de sententia lecticła incuriã
ẽẽ delatum. Cumq senatui sõnium enarra-¬
uiss. pedib suis saluum domum ren̾tissȩ.
Itaq sõnio cõprobato. a senatu ludos illos it̾i
instauratos memorie ꝓditum est .G.uͦ. graccus.
Hoc anteꝗͣ. tribumis
pleb̾ .G. gͣceꝰ factus e̾ẽt.¬
tribunus plebis .G. graccus factus e̾et. ⁊ se audisse
scͥbit celius. ⁊ dixisse multis. Quo sõnio qͥ inue¬
niri pͭ cerciꝰ.: Qd illa duo somnia q̃ creb̾rime con¬
memorant᷑ astoicis. Quis tandem pͭ ꝯtẽp n̾e: uUnũ
de simonide. qui cum ignotum qñͣdam ꝓiectũ
abeo quem sepultura affecerat. Si nauigauisser
eum naufragio ẽe ꝑiturum. Itaq simonidem re¬
disse. ꝑ isse cereros qui tũ nauigassent. Alt̾m ita

Expanded text:
tum quidem esse ausum. Exin filium eius esse mortuum, tum quidem esse ausum. Exin filium eius esse mortuum, eandem in somnis admonitionem fuisse tertiam. Tum illum etiam debilem factum rem ad amicos detulisse, quorum de sententia lecticula in curiam esse delatum, cumque senatui somnium enarravisset, pedibus suis salvum domum revertisse. Itaque somnio comprobato a senatu ludos illos iterum instauratos memoriae proditum est. C. vero Gracchus Hoc, ante quam tribunus plebi C. Gracchus factus essettribunus plebi C. Gracchus factus esset, et se audisse scribit Coelius et dixisse eum multis. Quo somnio quid inveniri potest certius? Quid? illa duo somnia, quae creberrume commemorantur a Stoicis, quis tandem potest contemnere? unum de Simonide: Qui cum ignotum quendam proiectu faceret, ab eo, quem sepultura adfecerat; si navigavisset, eum naufragio esse periturum; itaque Simonidem redisse, perisse ceteros, qui tum navigassent. Alterum ita
Abbreviated transcription (Latin):
deatur. Adiungamus philo sophis doctissimum
nominem poetam ꝙ diuinum sophodem. Quii
cum exede hercħs patera aurea grauis surrepta
e̾et: in sõnis uidit ip̃m dm̃ dicentem qͥ id fecisset
ꝙꝓͣ semel ille it̾mq neglex. Uidem sepius ascen¬
dit in ariopagum. detulit rem ariopagite. cõpre¬
hendi iubent eum qui asophocle erat nominatꝰ
Is questione adhibita. ꝯfessus ẽ. pateramiq retulit.
Q uo facto fanum illud indicis hercłis nominatũ
est. S ꝗ ego grecoꝵ. Nescio qͦmͦ me magis nr̃a
celius. Cum bello latino ludi maximi uotiui.
pͥmũ fierent. ciuutas ad arma repente ẽ excitata.
taq ludis int̾missis. instaurati ꝯstituti sunt. Qł
anteꝗͣ fierent. cumq iam ppłs ꝯsediss seruus ꝑ
cirdum cum uirgis cedetur. furcam ferens duc¬
tus ẽ. Ex in cuidã rustico romano dormienti
ludis. Idq ab eodem iussum eẽ eum senatui ũ¬
Set monitum ne ium suam exꝑin uellet. ne

Expanded text:
deatur. Adiungamus philosophis doctissimum deatur. Adiungamus philosophis doctissimum hominem, poe+tam quidem divinum, Sophoclem; qui, cum ex aede Herculis patera aurea gravis subrepta esset, in somnis vidit ipsum deum dicentem, qui id fecisset. Quod semel ille iterumque neglexit. Ubi idem saepius, ascendit in Arium pagum, detulit rem; Areopagitae conprehendi iubent eum, qui a Sophocle erat nominatus; is quaestione adhibita confessus est pateramque rettulit. Quo facto fanum illud Indicis Herculis nominatum est. Sed quid ego Graecorum? nescio quo modo me magis nostra oxume Coelius: Cum bello Latino ludi votivi maxumi primum fierent, civitas ad arma repente est excitata, itaque ludis intermissis instaurativi constituti sunt. Qui ante quam fierent, cumque iam populus consedisset, servus per circum, cum virgis caederetur, furcam ferens ductus est. Exin cuidam rustico Romano dormienti ludis, idque ab eodem iussum esse eum senatui nunet monitum, ne vim suam experiri vellet; ne
Abbreviated transcription (Latin):
teles. ⁊ ꝑene diumo. ip̃e ne errat. an alios uult
errare. cum scͥbit eudemum cy pͥum ac famiha¬
rem suum. it̃ in macedoniam facientẽ pheras ue¬
nisse. q̃ erat urbs inthessalia tũ ad modum nobił
ab alexandro aut tyranno crudeli dominatu te¬
nebatur. In eo gͥ oppido itagͣuit᷑̃ egrum eudemũ
fuisse. ut om̃s mediq diffidẽnt. Et uisum inquiete
egregia facie uiuenẽ dic̾e ut ꝑ breui cũ ualesce̾t
paucisq dieb inc̾turum alexandrum tẏrannũ.
pm̃ aũt eudemũ. qͥnqͣnuo post domũ rediturũ. Atq
ita ꝙ pͥma statim scͥbit aristotiles ꝯsecuta. Et ꝯua¬
luisse eudemum. ⁊ ab uxoris fr̃ib int̃fectũ tyran¬
num. Quinto antẽ anno exeunte. cum eẽt spes
exillo sõnio inciprum illum exsicila ẽẽ reditu¬
rum. p̃liantem eum adsiracusas occidisse. Ex quo
illuo sõnum ita e̾ẽ in t̃p̃tatum. ut cum animꝰ
eudemi e corꝑe excesserit. tũ domum reu̾tisse ui¬

Expanded text:
teles et paene divino ipsene errat an alios vult teles et paene divino ipsene errat an alios vult errare, cum scribit Eudemum Cyprium, familiarem suum, iter in Macedoniam facientem Pheras venisse, quae erat urbs in Thessalia tum admodum nobilis, ab Alexandro autem tyranno crudeli dominatu tenebatur; in eo igitur oppido ita graviter aegrum Eudemum fuisse, ut omnes medici diffiderent; ei visum in quiete egregia facie iuvenem dicere fore ut perbrevi convalesceret, paucisque diebus interiturum Alexandrum tyrannum, ipsum autem Eudemum quinquennio post domum esse rediturum. Atque ita quidem prima statim scribit Aristoteles consecuta, et convaluisse Eudemum, et ab uxoris fratribus interfectum tyrannum; quinto autem anno exeunte, cum esset spes ex illo somnio in Cyprum illum ex Sicilia esse rediturum, proeliantem eum ad Syracusas occidisse; ex quo ita illud somnium esse interpretatum, ut, cum animus Eudemi e corpore excesserit, tum domum revertisse vi
Abbreviated transcription (Latin):
dere cum magna gła. Et tũ quid̾ incolomis
excitum obsidione lib̾auit. Post triennium
aũt cum ꝯsul e̾e̾t de uouit se. et inaciem la¬
tinoꝵ irrupit armatus. Quo eius facto suꝑati.
sunt ⁊ deleti latini. Cuius mors ita głosa fuit.
ut eamdem ꝯcupisceret silius. S ueniamus
nc̃ si placet ad somnia philosophoꝵ. Est ap̃ pla-¬
tonem soctes cum e̾e̾t inoustodia publica dicens
cͥtoni. suo familiari. sibi post tercium diem ẽe
moriendum. Uidisse se insõnis pulchritudine
eximia feminam. que se nomine appellans
dice̾t honiicum quendam eiũs modi u̾sum. Ter-¬
cia te phithele tempestas leta uocabat. d ut ẽ
dictum. sic scͥbitur c̃titisse. xenophon socraticus
qui uir et quantus mea milicia. qͣcum cyro mi¬
nore ꝑfunctus ẽ. sua scͥbit somnia. Quoꝵ euei .ꝰ
mirabiles extiterunt. Mentirs Fenophontẽ aude.¬
urare dicemus. Quid singłari uir ingenio aristo¬

Expanded text:
dere cum maxuma gloria. Et tum quidem incolumis dere cum maxuma gloria. Et tum quidem incolumis exercitum obsidione liberavit; post triennium autem, cum consul esset, devovit se et in aciem Latinorum inrupit armatus. Quo eius facto superati sunt et deleti Latini. Cuius mors ita gloriosa fuit, ut eandem concupisceret filius. Sed veniamus nunc, si placet, ad somnia philosophorum. Est apud Platonem Socrates, cum esset in custodia publica, dicens Critoni, suo familiari, sibi post tertium diem esse moriendum; vidisse se in somnis pulchritudine eximia feminam, quae se nomine appellans diceret Homericum quendam eius modi versum: Tertia te Phthiae tempestas laeta locabit. Quod, ut est dictum, sic scribitur contigisse. Xenophon Socraticus qui vir et quantus! in ea militia, qua cum Cyro minore perfunctus est, sua scribit somnia, quorum eventus mirabiles exstiterunt. Mentiri Xenophontem an delirare dicemus? Quid? singulari vir ingenio Aristo
Abbreviated transcription (Latin):
exercitu ꝓ gredi cepiss. Tũ ei ducem illum nͥonp̃¬
cepisse. ne respiceret. Illum aũtꝰ diutiꝰ fac̾e̾ ñ po¬
se uastitatem e̾ẽ italie. p̃cepisseq ut ꝑgeret pro¬
tinus ꝗd retro atq tergo fieret. ne laboraret. dp̃
agathodem scͥptum inhistoria ẽ hamilcarem
oarthaginensẽ. cũ oppugnaret siracusanas .iii.¬
sum ee audire uocem. se post tridie oenaturũ
siracusis. Cum aũt is dies illuxiss magnã sech¬
cionem incastris eius. int̃ penos ⁊ sicłos milites
ẽẽ factam. Qd̾ cũ sensissent siracusani. ĩpusso
eos incastra irrupisse hamilcarẽq abhis uiuũ
e̾ẽ sublatum. Ita res somniũ cõꝓbauit. Plena
exemploꝵ historia. tũ referta uita cõmunis. At
asamnitib q p̃meretur. nr̃ exercitus. cũ ꝑ iola
p̃lioꝵ iniret audacius. mouereturq ut cauoior
ẽẽt. dixit q extat inannalib. Sibi in somnis
uisum ẽẽ cum inmediis hostib u̾saretur. ocos¬

Expanded text:
exercitu progredi coepisse; tum ei ducem illum praeexercitu progredi coepisse; tum ei ducem illum praecepisse, ne respiceret; illum autem id diutius facere non pose vastitatem esse Italiae praecepisseque, ut pergeret protinus, quid retro atque a tergo fieret, ne laboraret. Apud Agathoclem scriptum in historia est Hamilcarem Karthaginiensem, cum oppugnaret Syracusas, visum esse audire vocem, se postridie cenaturum Syracusis; cum autem is dies inluxisset, magnam seditionem in castris eius inter Poenos et Siculos milites esse factam; quod cum sensissent Syracusani, inproviso eos in castra inrupisse, Hamilcaremque ab iis vivum esse sublatum. Ita res somnium conprobavit. Plena exemplorum est historia, tum referta vita communis. At Samnitibusque premeretur noster exercitus, cum pericula proeliorum iniret audacius monereturque, ut cautior esset, dixit, quod extat in annalibus, se sibi in somnis visum esse, cum in mediis hostibus versaretur, occi
Abbreviated transcription (Latin):
Qua nocte templum ephesie diane deflagrauit.
eadem ꝯstat exolimpiade natum alexamdrũ
tq uͥ luce̾ cepiss clamitassȩ magos. pestem ac
perniciem asie proxima nocte̾ natam. ħ de
indis ⁊ magis. Redeamus ad soninia. hannuiba¬
lem celius scͥpłt. cum colũnã auream que e̾et
infhano uinonis lucine auferre uellet dubita¬
retq utrum ea solida e̾e̾t. an extrinsecus in au¬
rata. ꝑ terebrauisse. Cumq solidam inuenisset.
statuisse tolłe ei scdm quietem uisam e̾ẽ uino-¬
nem p̃dicere ne id fac̾e̾t. minariq sifeciss se. cu¬
auro d exterebratum e̾e̾t buculam curasse fa-¬
ciendam. et eam insumina colũna collocauisse
oc idem insileni quem celuis sequitur greca histo¬
ria ẽ. Is aũt diligentissime res hannibał ꝑsecutꝰ
est. hannibalem cum cepiss saguntũ. uisum e̾e
in sõnis aioue indoꝵ ꝯcilium uocari. Quo cum
ueniss iouem inꝑauisse ut italie bellum inferret.
ducẽq ei unũ e ꝯcilio datum. qͦ illũ utentẽ cum

Expanded text:
Qua nocte templum Ephesiae Dianae deflagravit, eadem constat ex Olympiade natum esse Alexandrum, atque, ubi lucere coepisset, clamitasse magos pestem ac perniciem Asiae proxuma nocte natam. Haec de Indis et magis. Redeamus ad somnia. Hannibalem Coelius scribit, cum columnam auream, quae esset in fano Iunonis Laciniae, auferre vellet dubitaretque, utrum ea solida esset an extrinsecus inaurata, perterebravisse, cumque solidam invenisset, statuisse tollere; ei secundum quietem visam esse Iunonem praedicere, ne id faceret, minarique, si fecisset, se cuauro, quod exterebratum esset, buculam curasse faciendam et eam in summa columna conlocavisse. Hoc item in Sileni, quem Coelius sequitur, Graeca historia est is autem diligentissume res Hannibalis persecutus est: Hannibalem, cum cepisset Saguntum, visum esse in somnis a Iove in deorum concilium vocari; quo cum venisset, Iovem imperavisse, ut Italiae bellum inferret, ducemque ei unum e concilio datum, quo illum utentem cum
Abbreviated transcription (Latin):
nẽso familias duas certas ht̃ iamindaꝵ unam.
alt̾am gludaꝵ. aruspicine nobilitate p̃stantes.
In siria caldei. cognicione astroꝵ. sollerciaq inge¬
nioꝵ añcellt̃. Etruria aũt de celo tecta scien¬
tissime aĩadu̾tit. eademq int̃p̃tatur. qͥd qͥbꝙ
ostentantur monstris atq portentis. Quo circa
bene ap̃ maiores nr̃os senatus. tũ. cum flore¬
bat imꝑium decreuit ut de pͥncipium filiis
.uUI. singulis errurie ppłis in disciplinam tracdent᷑
ne ars tanta propt᷑ tenuitatẽ hominũ. areli

Expanded text:
neso familias duas certas habet, Iamidarum unam, neso familias duas certas habet, Iamidarum unam, alteram Clutidarum, haruspicinae nobilitate praestantes. In Syria Chaldaei cognitione astrorum sollertiaque ingeniorum antecellunt. Etruria autem de caelo tacta scientissume animadvertit eademque interpretatur, quid quibusque ostendatur monstris atque portentis. Quocirca bene apud maiores nostros senatus tum, cum florebat imperium, decrevit, ut de principum filiis x ex singulis Etruriae populis in disciplinam traderentur, ne ars
Abbreviated transcription (Latin):
ait solum saꝑe. ceteros umbraꝵ uagari modo.
humatus oracla peterentur. Quid asie rexpͥ¬
amus. ñ ne ⁊ helenũ filiũ. ⁊ cassandram filiam
duinantes habebat. alt̾um auguriis. alt̾ã m̃¬
tis iicitatione ⁊ ꝑ mocione diuina. Quo inge¬
nere marcios qͦsdam fr̃s nobil loco uatos ap̃ ma¬
iores nr̃os fuisse scriptum uidemus. Quid polypũ
coruthium. ñ ne homerus ⁊ aliis inulta. ⁊ filio
ap̃ ueteres qui rerum pociebantur. idem augu¬
ria tenebant. Ut enim saꝑe. sic diuinare rega¬
le ducebant. Ut testis ẽ nr̃a ciuitas. inqua et re¬
ges augures. ⁊ postea pͥuati eodem sacerdocio
diuinationum ratione ibarbaris qͥdem genti¬
partim auguriis. p artim ꝯieclura fac̾e̾ notͥus
magoꝵ disciplinam sententiamq ꝑceꝑit. Licet
aũt uidẽ ⁊ gen̾a quedam ⁊ nationes. huic sci¬
entie deditas. Telmesus incaria ẽ qͣ inurbe excel¬
lit. aruspicum disciplina. Itemq heł inpelopo¬

Expanded text:
ait solum sapere, ceteros umbrarum vagari modoait solum sapere, ceteros umbrarum vagari modohumatus, oracla peterentur. Quid? Asiae rex Priamus nonne et Helenum filium et Cassandram filiam divinantes habebat, alterum auguriis, alteram mentis incitatione et permotione divina? Quo in genere Marcios quosdam fratres, nobili loco natos, apud maiores nostros fuisse scriptum videmus. Quid? Polyidum Corinthium nonne Homerus et aliis multa et filio at? Omnino apud veteres, qui rerum potiebantur, iidem auguria tenebant; ut enim sapere, sic divinare regale ducebant. Testis est nostra civitas, in qua et reges augures et postea privati eodem sacerdotio divinationum ratio ne in barbaris quidem gentipartim auguriis, partim coniectura, qumagorum disciplinam scientiamque perceperit. Licet autem videre et genera quaedam et nationes huic scientiae deditas. Telmessus in Caria est, qua in urbe excellit haruspicum disciplina; itemque Elis in Pelopon
Abbreviated transcription (Latin):
cur id fiat. afferre ñ queam. fieri omnino
neges. Q id facis indiuinatione. Quã ⁊ cerni¬
mus ip̃i ⁊ audiuimus. ⁊ legimus.⁊ apatribus
accepunus. Neq ante philo sophiam patefac¬
tam q̃ nuꝑ uiuenta ẽ. hac dere cõmunis uita
dubitauit. Et postea quam philosophia pro¬
cessit. nemo philosophus alit̾ sensit inquo
mͦ eet auctoritas. dixi de phitagora. de demo¬
set gratuitam e̾e uirtutem: Quis ẽ aũt q̃ xi
moueat. clarissimis monum̃tis testata signa¬
taq antiquitas : Calcantẽ augurem scbsit
homerus longe optimũ. eumq ducẽ cassiũ
fuisse. at illũ auspicioꝵ credo scientia ñ logr
mpbio eus i mopsus. argiuoꝵ reges fuert
S ilem augures. hiꝙ urbes inora marsuma
araus ⁊upresias ñ humiles ⁊ obscum feqeb
similes. ut ap̃ ennium ẽ. qͥ sui questus cao¬
sa fictas suscitant sententias . clar ⁊ pstan¬
dicebant. Quoꝵ de altero ⁊ ap̃ insero iomer

Expanded text:
cur id fiat, adferre nequeam, fieri omnino cur id fiat, adferre nequeam, fieri omnino neges. Quod idem facis in divinatione, quam et cernimus ipsi et audimus et legimus et a patribus accepimus. Neque ante philosophiam patefactam, quae nuper inventa est, hac de re communis vita dubitavit, et, posteaquam philosophia processit, nemo aliter philosophus sensit, in quo modo esset auctoritas. Dixi de Pythagora, de Demoset gratuitam esse virtutem? Quis est autem, quem non moveat clarissumis monumentis testata consignataque antiquitas? Calchantem augurem scribit Homerus longe optumum, eumque ducem classium fuisse ad Ilium, auspiciorum credo scientia, non locorum. Amphilochus et Mopsus Argivorum reges fuerunt, sed iidem augures, iique urbis in ora maritumaaraus et Tiresias non humiles et obscuri neque eorum similes, ut apud Ennium est, Quí sui quaestus caúsa fictas súscitant senténtias, sed clari et praestandicebant; quorum de altero etiam
Abbreviated transcription (Latin):
dum sit. qͥn sint ea q̃ disputaui uerissima. si
ratio mecum faciat. si euenta. sippħ. si natones.
si grec. sibarbari. si maiores ⁊̃ nri. si d eniq ħ sẽꝑ
ita putatum ẽ. si sũmi philosophi. si poete. si sapi
derunt. An dum bestie loquant᷑ expectamꝰ ho-¬
que cuiusq diuinationis ratio q̃ causa sit. Qͥd
enim ħt aruspex. cur pulmo incisus etiamin
bonis extis dirimat tp̃s ⁊ proferat diem: Quid
augur. cur ad extra coruus. asinistra cornix fa¬
ciat ratum : Quid astrologus. cur stella iouis
aut ueneris ꝯuncta cum luna adortus pue¬
roꝵ salutaris sit : Saturni martis ue ꝯtraria:
Dur aũt de us dormmientes nos moneat uigilan¬
tes neglegat. Quid deinde cause sit. cur cassan¬
dra fũrens furura ꝓspiciat. pͥamus sapiens h
idem fac̾e̾ ñ queat᷑. Cur fiat ꝗͥꝙ queris. recte
omnino. s nunc ñ id agit᷑. fiat nec ue fiat id
queritur. ut si magnetẽ lapidem ẽe dicam
qui ferrum ad se alliciat et trahat. rationẽ

Expanded text:
dum sit, quin sint ea, quae disputavi, verissima, si ratio mecum facit, si eventa, si populi, si nationes, si Graeci, si barbari, si maiores etiam nostri, si denique hoc semper ita putatum est, si summi philosophi, si poe+- tae, si sderunt? An, dum bestiae loquantur, exspectamus, hoquae cuiusque divinationis ratio, quae causa sit. Quid enim habet haruspex, cur pulmo incisus etiam in bonis extis dirimat tempus et proferat diem? quid augur, cur a dextra corvus, a sinistra cornix faciat ratum? quid astrologus, cur stella Iovis aut Veneris coniuncta cum luna ad ortus puerorum salutaris sit, Saturni Martisve contraria? Cur autem deus dormientes nos moneat, vigilantes neglegat? Quid deinde causae est, cur Cassandra furens futura prospiciat, Priamus sapiens hoc idem facere non queat? Cur fiat quidque, quaeris. Recte omnino; sed non nunc id agitur; fiat necne fiat, id quaeritur. Ut, si magnetem lapidem esse dicam, qui ferrum ad se adliciat et attrahat, rationem,
Abbreviated transcription (Latin):
abse mille sunt. spetiem aũt offerunt. Qd ꝯni¬
gisse bremio dr. enisq gallicis copiis cũ fano a¬
pollinus delfici. nefarium bellum intuliss. Tum
enim ferunt exoraclo hec factam ẽẽ phitiam
E go prouidebo rem istam. ⁊ albe uirgines. Exqu
factum ut uid̾ent᷑ uirgines ferre arma qua᷑ a
et melancolici dicerent᷑ censebat habere aliquid
in animis p̃sagiem atq diuinũ. Ego aũt haut
scio an nec cardiacis tribuendum hocsit. nec
freneticis. Animi enim integͥ ñ uiciosi ẽ corꝑis di¬
uinatio. Quã qͥd ẽẽ re uera hac stoicoꝵ ratione
ꝯcluditur. si sunt di. neq ante declarant homi¬
nib q̃ futura sint: aut non diligunt homines.
aut ꝙͥ. euenturum sit ignorant. aut existiman

Expanded text:
apse nullae sunt, speciem autem offerunt; quod contiapse nullae sunt, speciem autem offerunt; quod contigisse Brenno dicitur eiusque Gallicis copiis, cum fano Apollinis Delphici nefarium bellum intulisset. Tum enim ferunt ex oraclo ecfatam esse Pythiam: Ego próvidebo rem ístam et albae vírgines. Ex quo factum, ut viderentur virgines ferre arma contra et melancholici dicerentur, censebat habere aliquid in animis praesagiens atque divinum. Ego autem haud scio an nec cardiacis hoc tribuendum sit nec phreneticis; animi enim integri, non vitiosi est corporis divinatio. Quam quidem esse re vera hac Stoicorum ratione concluditur: Si sunt di neque ante declarant hominibus, quae futura sint, aut non diligunt homines aut, quid eventurum sit, i