comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
resideret. dilatãq ad modicũ mortẽ nichilominus opiret.
conspicit ecce ea esubito quasi magnos aquarũ montes dep¬
fundo resilire. nauesq quȩ absorte fuerant pͥmas emergere.
Cũq una exillis ei contigua fieret. ad eã se nisu quo pot
app̃hendit. Nec mora celeri uolatu ꝓpe litꝰ aduectus
metuendȩ necis casus euasit. ꝓprii post modũ pericu
relator existens. Nr̃m qͦq id ÷ ad riaticũ mare qđ licet
minus. similit̃ tam̃ uenenarũ istriȩq litora puadit. cre¬
dibile ÷ paruos huiꝰmodi occultos ꝙ hab̾e meatꝰ. qͥb et
recedentes aquȩ sorbeant᷑. & rursũ inuasurȩ litora
reuom̃t᷑: his ita p̃libatis : ad ceptã narrandi seriem
redeamus:
st᷑ egresĩ de scandinauia uuruli cũ ibor & aione
regionẽ ducib quȩ appellat᷑ scoringã uenientes. per
annos aliquot illic consedere Illo itaq tẽporae. ambri

Expanded text:
resideret, dilatamque ad modicum mortem nihilominus operiret, resideret, dilatamque ad modicum mortem nihilominus operiret, conspicit ecce subito quasi magnos aquarum montes de profundo resilire navesque, quae absortae fuerant, primas emergere. Cumque una ex illis ei contigua fieret, ad eam se nisu quo potuit adprehendit; nec mora, celeri volatu prope litus advectus, metuendae necis casus evasit, proprii postmodum periculi relator exsistens. Nostrum quoque, id est Adriaticum, mare, quod licet minus, similiter tamen Venetiarum Histriaeque litora pervadit, credibile est, parvos huiusmodi occultosque habere meatus, quibus et recedentes aquae sorbeantur et rursum invasurae litora revomantur. His ita praelibatis, ad coeptam narrandi seriem redeamus. 7. Igitur egressi de Scadinavia Winnili, cum Ibor et Aione venientes, per annos illic aliquot consederunt. Illo itaque tempore Ambri
Abbreviated transcription (Latin):
nico litore euodia insula milib distat. in qua sic̃ ab illius
incolis assẽuerat᷑ uergentiũ in eandẽ caribdim aquarũ
garrulitas audit᷑. Audiui quendã nobilissimũ gallorũ
referentẽ. quod aliquanto naues priꝰ tẽpestate conuulsȩ
post modũ ab hac eadẽ caribdi uoratȩ sunt. Unus aut̃
solũ modo ex om̃ib uiris qui in nauib illis fuerant mori¬
entib ceteris dũ ad huc spirans fluctib suꝑnataret. ui
aquarũ labentiũ adductus adhorã usq immanissimi illsꝰ
baratri ꝑuenit. Qui cũ ꝓfundissimũ & sine fine patens
chaosaspiceret. ipse qͦq pauore ꝓmortuus sese illuc rui¬
turũ expectaret. subito qđ spare non poterat. saxocuidã
supiectꝰ insedit. Decur sis siquidẽ ũ om̃ib quȩ sorbendȩ
erant aquis. ore illius fuerant margines denudati.
Dũq ibi iit̃ tot angustias anxius uix obmetũ palpitans

Expanded text:
nico litore Evodia insula milibus distat. In qua, sicut ab illius nico litore Evodia insula milibus distat. In qua, sicut ab illius incolis adseveratur, vergentium in candem Caribdi aquarum garrulitas auditur. Audivi quendam nobilissimum Gallorum referentem, quod aliquantae naves prius tempestate convulsae, postmodum ab hac eadem Caribdi voratae sunt. Unus autem solummodo ex omnibus viris qui in navibus illis fuerant, morientibus ceteris, dum adhuc spirans fluctibus supernataret, vi aquarum labentium abductus, ad oram usque inmanissimi illius baratri pervenit. Qui cum iam profundissimum et sine fine patens chaos aspiceret, ipsoque pavore praemortuus se illuc ruiturum exspectaret, subito, quod sperare non poterat, saxo quodam superiectus insedit. Decursis siquidem iam omnibus quae sorbendae erant aquis, orae illius fuerant margines denudati; dumque ibi inter tot angustias anxius vix ob metum palpitans
Abbreviated transcription (Latin):
ternos. & sidera uerberat unda. Abhac sane dequa diximꝰ
uertigie sepe naues raptĩ cursimq ad trahi affirmant᷑.
tanta celeritate. ut sagittarũ paera lapsus initari uideantꝰ
& nonnũ quã m illo baratro horrendo nimis exitu pereant
Sepecũ ĩiaq mergendȩ sint subitis undirũ molib retro¬
acte tinta rursus agilitate exinde elongant᷑ quanta
aius adtractȩ funt. Affirmant etiã & aliã huimodi uo¬
raginẽ int̃ britanniã insulã gallicãq ꝓutiã Cuietiã
reiꝰ ad st̃ipulant᷑ sequanicȩ ȩquitaniȩq litora quȩ his in
die subitis inundationib opplent᷑ ut qui fortassẽ aliꝗ¬
tulũ introrsus alitore reꝑtus fuerit. euade uix possĩt
Uideas earũ regionũ flumina fontẽ uersus cursũ uelo¬
cism̃mo relabi. ac ꝑmultoꝵ miliũ spacia. dulces fluminũ
limphas in amaritudinẽ uerti. Trignta ferme asequa¬

Expanded text:
ternos, et sidera verberat unda'. Ab hac sane de qua diximus ternos, et sidera verberat unda'. Ab hac sane de qua diximus vertigine saepe naves raptim cursimque adtrahi adfirmantur tanta celeritate, ut sagittarum per aera lapsus imitari videantur; et nonnumquam in illo baratro horrendo nimis exitu pereunt. Saepe cum iam iamque mergendae sint, subitis undarum molibus retroactae, tanta rursus agilitate exinde elongantur, quanta prius adtractae sunt. Adfirmant, esse et aliam huiusmodi voraginem inter Brittaniam insulam rei adstipulantur Sequanicae Aquitaniaeque litora; quae bis in die tam subitis inundationibus opplentur, ut, qui fortasse aliquantulum introrsus a litore repertus fuerit, evadere vix possit. Videas earum regionum flumina fontem versus cursu velocissimo relabi ac per multorum milium spatia dulces fluminum limphas in amaritudinem verti. Triginta ferme a Sequa
Abbreviated transcription (Latin):
meridiẽ uersus ad solẽ accedit᷑ tantũ semp umbrae
breuiores uident᷑ intantũ ut solsaitio estiuali respici¬
ente sole de medio cęli. in egẏpto & hierusolimis
& meoꝵ uicinitate constitutis locis. nullȩ uideantur
ũbrȩ. In arabia uͦ hoc ipso tẽpore sol supra mediũ cęli
ad partẽ aquilonis cernit᷑ umbrȩq uersa uice contra
meridiem uidentur.
ec satis ꝓcul abhoc de quo p̾misimꝰ litore contra oc¬
cidentalẽ plagã. quia sine fine oceanũ pelagus pate.
ꝓfundissima aquarũ illa uorago ÷ quã usitato nomi¬
ne maris umbilicũ uocamꝰ. quȩ bis indie fluctꝰ absos
accedentib ac recedentib fluctib celeritate nimia
dis appellat᷑. quã ille infreto sculo eẽ. in suo carmine
loquit᷑. hoc modo dicens. Dextrũ silla latꝰ. leuũ implaca¬
ta caribdis. Obsidet. atq. imo baratri tergurgite uastos.
Sorbet in abruptũ fluctꝰ rursusq subauras. Grigit al¬

Expanded text:
meridiem versus ad solem acceditur, tantum semper umbrae meridiem versus ad solem acceditur, tantum semper umbrae breviores videntur, in tantum ut solstitio aestivali, respiciente sole de medio caeli, in Aegipto et Hierosolimis et in eorum vicinitate constitutis locis nullae videantur umbrae. In Arabia vero hoc ipso tempore sol supra medium caeli ad partem aquilonis cernitur, umbraeque versa vice contra meridiem videntur. 6. Nec satis procul ab hoc de quo praemisimus litore, contra occidentalem partem, qua sine fine oceanum pelagus patet, profundissima aquarum illa vorago est, quam usitato nomine maris umbilicum vocamus. Quae bis in die fluctus absoaccedentibus ac recedentibus fluctibus celeritate nimia dis appellatur; quam ille in freto Siculo esse suo in carmine loquitur, hoc modo dicens: 'Dextrum Scilla latus, laevum inplacata Caribdis Obsidet, atque imo baratri ter gurgite vastos Sorbet in abruptum fluctus,. rursusque sub auras Erigit al
Abbreviated transcription (Latin):
hẏrtis pellib sibi indum̃ta coaptant. Hi asaliendo
iuxta linguã barbarã ethimologiã ducunt. Saltib
enĩ utentes. arte quadã ligno incuruo ad arci: similitu¬
dinẽ feras assecunt᷑. A pud hos. ẽ. animal ceruo non satis
assĩmile. De cus eg̃o corio ut fuerat pilis hispidũ uestẽ
inmodũ tunicȩ genutenus aptatũ. sic̃ iã fati ut rela¬
tũ ÷ scritobini utut᷑. Quib in locis cireaestiuale
solscitiũ ꝑ aliqͦd̃ etͣiã noctu clarissima lux cernitur
diesq ibi multo maiores quã alibi habentur. sic̃ econ¬
Noctes qͦq longiores existunt. Quia scilicet quanto
magis a sole discedit᷑. tanto sol ipse t̾rȩ uicimor appa¬
t & ũbre longiores excrecunt. deniq in italia
ingallia belgica in loco qui totonis uilla dicit᷑ consti¬
tutꝰ. statꝰ mei umbrã metiens. decẽ & nouẽ. & semis
pedes mueni. Sic qͦq contrario modo quanto ꝓpius

Expanded text:
hirtis pellibus sibi indumenta peraptant. Hi a saliendo hirtis pellibus sibi indumenta peraptant. Hi a saliendo iuxta linguam barbaram ethimologiam ducunt. Saltibus enim utentes, arte quadam ligno incurvo ad arcus similitudinem feras adsecuntur. Aput hos est animal cervo non satis absimile, de cuius ego corio, ut fuerat pilis hispidum, vestem in modum tunicae genu tenus aptatam conspexi, sicut iam fati, ut relatum est, Scritobini utuntur. Quibus in locis circa aestivale solstitium per aliquod dies etiam noctu clarissima lux cernitur, diesque ibi multo maiores quam alibi habentur; sicut e connoctes quoque longiores existunt; quia scilicet, quanto magis a sole longius disceditur, tanto sol ipse terrae vicinior apparet et umbrae longiores excrescunt. Denique in Italia, in Gallia Belgica in loco qui Totonis villa dicitur constitutus, status mei umbram metiens, decem et novem et semis pedes inveni. Sic quoque contrario modo, quanto propinquius
Abbreviated transcription (Latin):
solũ corporib sed etiã uestim̃tis: ut ex hoc ipso qđ sin
ulla ꝑ tot anñoꝵ curricula corruptione ꝑdurant
apud in dociles easdẽ & barbaras nationes uenera¬
tioni habeant᷑. Hideniq quantũ ad habitũ spectat.
romani eẽ cernunt᷑. Equib dũ unũ quidã cupiditate
stimulatus uellet exuere. mox eiꝰ ut dr̃ brachia arue¬
runt. pęnaq sua ceteros ꝑ t̾ruit. nequis eos ulteriꝰ con¬
tingere auderet. Uideris ad qđ eos ꝓfectũ ꝑtot tẽpo¬
ra ꝓuidentia diuina conseruet. Fortasse horũ quando¬
q quia non alit̾ nisi xp̃iani ẽẽ putant᷑. gentes illȩ
p̾dicatione saluandȩ sunt :
uic loco scritobini. sic enĩ gens illa nominat᷑ uicini
sunt. qui etiã estatis tẽpore niuib non carent. nec
aliud ut pote feris ipsis ratione non dispares. quã cru¬
dis agrestiũ animantiũ carnib uescunt᷑. De quoꝵ etiã

Expanded text:
solum corporibus, sed etiam vestimentis, ut ex hoc ipso, quod sine solum corporibus, sed etiam vestimentis, ut ex hoc ipso, quod sine ulla per tot annorum curricula corruptione perdurant, apud indociles easdem et barbaras nationes, venerationi habeantur. Hi denique quantum ad habitum spectat, Romani esse cernuntur. E quibus dum unum quidam, cupiditate stimulatus, vellet exuere, mox ejus, ut dicitur, brachia aruerunt, poenaque sua caeteros proterruit, ne quis eos ulterius contingere auderet. Videris ad quem eos profectum, per tot tempora, Providentia divina conservet. Fortasse horum quandoque, quia non aliter nisi christiani esse putantur, gentes illae praedicatione salvandae sunt. 5. Huic loco Scritobini – sic enim gens illa nominatur – vicini sunt. Qui ctiam aestatis tempore nivibus non carent, nec aliud, utpote feris ipsis ratione non dispares, quam crudis agrestium animantium carnibus vescuntur; de quorum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
partes diuidentes quȩ ex illis pars patriã relinque¬
Igitur ea pars cui sors dederat genitale solũ excedere ex¬
teraq arua sectari. ordinatis suꝑ se duob ducib ibor sci¬
liret & aione qui & gemini erant. & iuuenili ȩtatȩ flor¬
di. & ceteris p̃stantiores. ad ex quirendas quas possent
in colore terras. statuereq sedes ualedicentes suis sim
& patriȩ it̃ arripiunt. horũ erat ducũ mat̾ nomine
gambara. mulier inquantũ int̃ suos & ingenio acris
& consiliis prouida. De cuiꝰ in reb dubiis prudentua
non minimũ confidebant.
post ponere Ẽt quia ad hucst̾ilus ingemania uer¬
tit᷑ miraculũ qđ illic apud om̃s celebre habetur
sed & quecła alia breuit̃ imtimare. In extremis cire
uersis germaniȩ finib inipso oceam litore antrũ sul
elem̃ti rupe conspicit᷑: ubi septẽ uiri incertũ ex quo
tẽpore longo sopiti sopore quiescunt. ita illesi s non

Expanded text:
partes dividentes, quae ex illis pars patriam relinquepartes dividentes, quae ex illis pars patriam relinqueIgitur ea pars, cui sors dederat genitale solum excedere, exteraque arva sectari, ordinatis super se duobus, Ibor scilicet et Aione, qui et germani erant, et juvenili adhuc aetate floridi, et caeteris praestantiores, ad exquirendas quas possint incolere terras, sedesque statuere, valedicentes suis simul et patriae, iter arripiunt. Horum erat ducum mater, nomine Gambara, mulier quantum inter suos, et ingenio acris, et consiliis provida; de cujus in rebus dubiis prudentia non minimum confidebant. postponere, et quia adhuc stylus in Germania vertitur, miraculum quod illic apud omnes celebre habetur, sed et quaedam alia breviter intimare. In extremis Circium versus Germaniae finibus, in ipso Oceani littore, antrum sub eminenti rupe conspicitur, ubi septem viri incertum ex quo tempore longo sopiti sopore quiescunt, ita illaesis non
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ubiq urbes eñite ꝑ totũ illiricũ. galliãq sed ma¬
xime miserȩ italiȩ quo pene om̃iũ illarũ ẽ gentiũ
expta seuitiã Gothi siquidẽ. uuandaliq rugi. herculi
att. turcilingi. nec non etiã & aliȩferoces & barbarȩ
nationes e germania ꝓdierunt. Parietiã modo &
lia felicit᷑ regnauit agermanoꝵ popłis originẽ ducens¬
liait &̃ alie caise egressonis eoꝵ asseuerentur. ab insula
ql scandinauia dicitur aduentauit.
uiꝰ insulȩ etiã plinius scds in libris quos de natura
rerũ cõposuit. m̃tionẽ facit. hȩc igit᷑ insula sic̃ retu¬
lerunt nobis qui eã lustrauerunt. non tã inmari est
posita quã marinis fluctib ꝓpt̾ planitiẽ marginũ
t̾ris ambientib circũ fusa Intrahanc gͦ constituti po¬
płi. dũ mn tantã multitudinẽ pullulas̃ent. ut ũ simi
habitare non ualerent. intres ut fert᷑ omem cat̾uã

Expanded text:
hoc ubique urbes erute per totam Illiricum Galliamque, sed mahoc ubique urbes erute per totam Illiricum Galliamque, sed maxime misere Ytalie, que pene omnium illarum gentium est experta sevitiam. Gothi siquidem Vandalique, Rugi, Heruli atque Turcilingi nec non etiam et alie feroces et barbare nationes e Germania prodierunt. Pari etiam modo elia feliciter regnalicet et aliae causae egressionis eorum asseverentur, ab insula quae Scandinavia dicitur adventavit, etiam insulae Plinius secundus in libris quos de Natura rerum composuit, mentionem facit. Haec ergo insula, sicut retulerunt nobis qui eam lustraverunt, non tam in mari est posita, quam marinis fluctibus, propter planitiem marginum, terras ambientibus circumfusa. Intra hanc ergo constituti populi, dum in tantam multitudinem pullulassent, ut jam simul habitare non valerent, in tres, ut fertur, omnem catervam
Abbreviated transcription (Latin):
eptemtrionalis plaga quanto magis abestu solis
remota est & iuali frigore gelida : tanto salubrior
corporib hominũ. & ꝓpagandis gentib est coaptata
Sic e contra om̃is meridiana regio quȩ solis ÷ feruori
nus est apta mortalib:. Unde fit ut tantȩ popłorũ
multitudines arcturo sub axe orint᷑ ut non imme¬
rito uniuersa illa regio. tanaitenus usq ad occiduũ
licet & ꝓprus loca mea singula nuncupent᷑ nominib
generali tam̃ uocabulo germania uocitet᷑ : quãuis &
duas ultra rhenũ ꝓuncias : romani cũ ea loca occu¬
passent. suꝑiorẽ inferiorẽq germaniã. eẽ. dixerint
Ab hac ergo populosã germania. sȩpe innumerabiles
captiuoꝵ turmȩ aliductȩ : meridianis popłis p̃cio
distrahunt᷑. Multȩ quoq ex ea ꝓeo qđ tantos mortali¬
umgerminat. quantos alere uix sufficit: sȩpe gente
egressȩ sunt. Quȩ nichilominus & partes asiȩ. sed
maxime sibi contiguã europẽ afflixerunt. Testant᷑

Expanded text:
eptentrionalis plaga, quanto magis ab aestu solis remota est, et nivali frigore gelida, tanto salubrior corporibus hominum, et propagandis est gentibus magis coaptata: sicut e contra omnis meridiana regio, quo solis est fervori nus est apta mortalibus. Unde fit ut tantae populorum multitudines, Arctoo sub axe oriantur: ut non immerito universa illa regio Tanai tenus, usque ad occiduum, licet et propriis loca in ea singula nuncupentur nominibus, generali tamen vocabulo Germania vocitetur; quamvis et duas ultra Rhenum provincias Romani, cum ea loca occupassent, superiorem, inferioremque Germaniam dixerint. Ab hac ergo populoscaptivorum turme abducte meridianis populis pretio distrahuntur. Multe quoque ex ea, pro eo quod tantos mortalium germinat quantos alere vix sufficit, sepe gentes egresse sunt, que nichilominus et partes Asye, sed maxime sibi contiguam Europam afflixerunt. Testantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgunt. multos initenere negotiatione sua deceꝑnt
uenundantes regulas aeris quȩ ita nescio qͦmͦ erant colo¬
rate. ut auri probati atq examinati speciẽ simula¬
rent. Unde nonnulli hoc dolo seducti dantes aurũ
& es accipientes. pauperes sunt effecti. Peruenientes
tam̃ ad regẽ sigebtũ ad locũ unde priꝰ egressi fuerant
redire ꝓmissi sunt.

Expanded text:
pergunt, multos in itinere negotiatione sua deceperunt, pergunt, multos in itinere negotiatione sua deceperunt, venundantes regulas aeris, quae ita nescio quomodo erant coloratae, ut auri probati atque examinati speciem simularent. Unde nonnulli hoc dolo seducti, dantes aurum et aes accipientes, pauperes sunt effecti. Pervenientes tandem ad regem Sigisbertum, ad locum unde prius egressi fuerant, redire permissi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
liã cũ uxorib & pariuilis aduenisse. ut in ea habitare debe¬
reit Sed quantũ datur intelligi. noluerunt langobar¬
doꝵ impiis subiacere. Sed neqeis a langobardis ꝑmnastiũ
ẽ impropii uire subsistere idõq estimant᷑ ad suã patriã
repedasei higallias ingressuri. duos exse cuneos faciunt
łt unus quidẽ cimeus ꝑniceã urbẽ alt̃ uͦ ꝑ ebredunũ
ingressus.ẽ. illa reuert̾ens uia quã anno supiore tenu¬
erat. hi quia tẽpꝰ messuĩ erat. colligentes ac triturantes
frum̃ta comedebant. ac suis animantib adesũ p̃bebant.
Dep̃dabant᷑ peccora. sed nec abincendiis abstinebant.
Quicũ ad rodanũ anmẽ ꝑuenissent. ut transmeato
eo regno se sigeb̾ti conferrent. occurrit eis mũmolus
cũ ualida multitudine. Tunc illi ualde uiso eo trñtes
datis pro redẽptione sua multis auri nomsmatibus
rodanũ transire ꝑmissĩ sunt. Quidũ ad sigebtũ regẽ

Expanded text:
liam cum uxoribus et parvulis advenisse, ut in ea habitare debeliam cum uxoribus et parvulis advenisse, ut in ea habitare deberent; sed quantum datur intellegi, noluerunt Langobardorum imperiis subiacere. Sed neque eis a Langobardis permissum est in proprio iure subsistere, ideoque aestimantur ad suam patriam repedasse. Hi Gallias ingressuri, duos ex se cuneos faciunt; et unus quidem cuneus per Niceam urbem, alter vero per Ebredunum ingressus est, illa revertens via, quam anno superiore tenuerat. Hi quia tempus messium erat, colligentes, ac triturantes frumenta comedebant, ac suis animantibus ad esum praebebant. Depraedabantur pecora, sed nec ab incendiis abstinebant. Qui cum ad Rhodanum amnem pervenissent, ut transmeato eo regno se Sigisberto, conferrent, occurrit eis Mummulus cum valida multitudine. Tunc illi viso eo valde timentes, datis pro redemptione sua multis auri numismatibus, Rhodanum transire permissi sunt. Qui dum ad Sigisbertum regem
Abbreviated transcription (Latin):
multose exeis intfecit. Nomnullos uͦ cepit & regisuogim¬
tramio direxit Langobardi qͦq his patratis aditabã st̃ reuisi
uenerant ingalbas prũpunt. & intra territoriũ regen¬
se. id÷ apud fablonẽ uillã castra constituunt. Dscurren¬
tes prullas urbiũ ucinarũ. diripientes p̃das. captiuos
donec nox finẽ faceret. cedere noncessauit ignaros enim
repooan. homines & nichil dehis quȩ accesser̃ autuman¬
tes. Mane aut̃ facto. statunt saxones erercitũ p̃paran
se fortit̃ adbellũ. Sed incurrentib nuntius pace fecerunt
Datisq munerib mãmolo. relictis taptius & unuersa pre¬
da. ad italiam reuertuntur.
Eatur regressi saxones inc italiã. assũpiis secũ uxoribatti
paruuls suis uł om̃i suppellectili rursũ ad gallias delibant
redire. scilicet ut asigeb̾to rege suscepti. eiꝰ possent adiuto¬
rio ad patriã remeare. Certũ ẽ. aut̃ hos saxones idõ adita¬

Expanded text:
multosque ex eis interfecit. Nonnullos vero cepit, et regi suo Gunmultosque ex eis interfecit. Nonnullos vero cepit, et regi suo Guntramno direxit. Langobardi quoque his patratis, ad Italiam sunt regvenerant, in Gallias perrumpunt, et intra territorium Rhegense, id est, apud Stablonem villam, castra constituunt, discurrentes per villas urbium vicinarum, diripientes praedas, donec nox finem faceret, caedere non cessavit. Ignaros enim repererat homines, et nihil de iis quae acciderant autumantes. Mane autem facto statuse fortiter ad bellum; sed intercurrentibus nuntiis, pacem fecerunt, datisque muneribus Mummulo, relictis captivis et universa praeda, ad Italiam revertuntur. 6. Igitur regressi saxones in Italiam, adsumptis secum uxoribus atque parvulis suis vel omni supellectili, rursum ad Gallias deliberant redire, scilicet ut a Sigisperto rege suscepti, eius possint adiutorio ad patriam remeare. Certum est autem, hos Saxones ideo ad Ita
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uitȩ suȩ in dei seruitio ꝑmansit. Beatus uero
hospitius dũ lango bardis uerbũ di loqueret᷑. duo duces
quieũ uenebilit̃ audier̃ in columes patriȩ redditi sunt
biliter perierunt.
diur deuafantib: langobards gallias. amatus patricius
lpiunte qui guntranno regi francoꝵ parebat contra eos
exercitũ digxit. Comissoq bello t̃ga uerait ibiq ext inctꝰ:
lantã  tunc stragẽ lango bardi deburgimndionib fecer̃
ut non possit colligi numerus occisoꝵ. ditatiq in estimabib
p̃da. aditaliã reuertunt᷑
uib discedentib ennius & qͥ& mũ molus accersitꝰ arege¬
patriciatꝰ honorẽ emerut irruentib tterũ langobardis
mglbias. & uosq ad mutias calmes accedentib: qͥ locus ebre¬
drimensi adiacet cuntati. mĩmolus exerttũ moueus Ecui
birgundionib illic ꝓficicit᷑ Circũdatis langobardis cũ¬
enercitu . factis etiã concisis ꝑdeuia siluarũ irruit suꝑ eos

Expanded text:
nem vitae suae in Dei servitio permansit. Beatus vero nem vitae suae in Dei servitio permansit. Beatus vero Hospitius dum Langobardis Dei verbum loqueretur, duo duces, qui eum venerabiliter audierunt, incolomes patriae redditi sunt;biliter perierunt. 3. Igitur devastantibus Langobardis Gallias, Amatus patricius Provinciae, qui Gunthramno regi Francorum parebat, contra eos exercitum duxit, commissoque bello, terga vertit ibique extinctus est. Tantamque tunc stragem Langobardi de Burgundionibus fecerunt, ut non possit colligi numerus occisorum. Ditatique inaestimabili praeda ad Italiam revertuntur. 4. Quibus discendentibus, Eunius, qui et Mpatriciatus honorem emeruit. Inruentibus autem iterum Langobardis in Gallias et usque Mustiascalmes accedentibus, qui locus Ebredunensi adiacet civitati, Mummulus exercitum movit et cum Burgundionibus illuc proficiscitur. Circumdatisncisis per devia silvarum, irruit super eos,
Abbreviated transcription (Latin):
rent. duo ẽxeis ascendentes tectũ discooperuerunt illud
Et uidentes eũ cinetũ catenis. indutũq cilicio. dicunt. Hic
malesactor ẽ & homicidiũ fecit. & idõ mhis ligaminibus
uinctiuss tenet᷑. Uocatoq int̾p̃te. sciscitant᷑ ab eo quid ma¬
li fecerit ut tali supplicio arteret᷑ Atille fatet᷑ se homi¬
dã ẽẽ om̃iũq criminũ reũ. Tunc unus extracto gladio
ut caput eius amputaret: mox eiꝰ dextera in ipso ic tu
suspensa diriguit. nec eã adse potuit reuocare. Qiure¬
lictũ gladiũ terre deiecit: hec uidentes socu eiꝰ. elamo¬
rẽ incelũ dederunt. flagitantes ascõ. ut quid eis agen¬
dũ eẽt: clement᷑ in sinuaret. Ipse uͦ imposito salutis ng¬
no arens brachiũ sanitati restituit. Langobardus aut̃
quisanatus fuerat. ad fide xp̃i conuersus. statĩ clericus
deindẽ monachis effectus. ẽ. atq eodẽ loco usq ad fi¬

Expanded text:
rent, duo ex eis ascendentes tectum, discoperierunt illud. rent, duo ex eis ascendentes tectum, discoperierunt illud. Et videntes eum vinctum cathenis indutumque cilicio, dicunt: 'Hic malefactor est et homicidium fecit, ideo in his ligaminibus vinctus tenetur'. Vocatumque interpretem, sciscitantur ab eo, quid mali fecerit, ut tali supplicio artaretur. At ille fatetur, se homicidam esse omniumque criminum reum. Tunc unus, extracto gladio, ut caput eius amputaret, mox eius dextera in ipso ictu suspensa diriguit, nec eam ad se potuit revocare. Qui relictum gladium terrae deiecit. Haec videntes socii eius, clamorem in caelo dederunt, flagitantes a sancto, ut, quid eis agendum esset, clementer insinuaret. Ipse vero inposito salutis signo arens brachium sanitatis restituit. Langobardus autem qui sanatus fuerat ad fidem Christi conversus, statim clericus, deinde monachus effectus est atque in eodem loco usque ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ in conspectu dñi. Est enim om̃is popłs ꝑiurus
deditus furtis obnoxius. rapinis intentus:
homicidus promptus. in quib non. ẽ. iustitiȩ
fructꝰ. nondecimȩ dant᷑. non pauꝑ alit᷑ non tegit᷑ nudus
non suspcipit᷑ hospitio peregrmnꝰ. Idõ hȩc plaga uentura
ẽ suꝑ popłm stũ Monachis qͦq sus p̃cipiens dx̃ Abscedi¬
te & uos aloco isto. auferentes uobiscũ quȩ habetis. Eace
em̃ gens appropiat quã p̃dixi dicentib aut̃ ills non reln¬
quemꝰ te scisine pat᷑ act. Nolite timere prome futum
uem̃ ut inferant m. inurias sed ñ noceb̃t usq ach mortẽ
scedentib aut̃ monachis. aduenit exercitus.
langobardoꝵ. Qui dũ cuncta quȩ reppererat uastaret
adleũ ubiur sc̃s in elausus erat ꝑuenit: Atille ꝑfeneftrã
turris secis oftendit. Illi uͦ circũcuntes turrẽ. dũ aditũ
quererent ꝑ quẽ adeũ ingredi possent & miime pnueni¬

Expanded text:
eorum in conspectu Domini. Est enim omnis populus perjuriis eorum in conspectu Domini. Est enim omnis populus perjuriis deditus, furtis obnoxius, rapinis intentus, homicidiis promptus, in quibus non est justitiae fructus. Non decimae dantur, non pauper alitur, non tegitur nudus, non suscipitur hospitio peregrinus. Ideo haec plaga ventura est super populum istum'. Monachis quoque suis praecipiens dixit: 'Abscedite et vos a loco isto, auferentes vobiscum quae habetis. Ecce enim gens appropiat quam praedixi'. Dicentibus autem illis: 'Non relinquimus te, sanctissime pater', ait: 'Nolite timere pro me. Futurum est enim, ut inferant mihi iniurias, sed non nocebunt usque ad mortem'. 2. Discedentibus autem monachis, advenit exercitus Langobardorum. Qui dum cuncta quae reppererat vastaret, ad locum ubi vir sanctus inclausus erat pervenit. At ille per fenestram turris se eis ostendit. Illi vero circumeuntes turrem, dum aditum quaererent, per quem ad eum ingredi possent, et minime inveni
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo rex autharicus beneuentũ ꝑrexit.
De totone bene pͥmo beneuentorũ duce
Q uom̃ rex aut haricus legatos ad guntrannum misit¬
& de eius mirabili uisione
de morte autharici regis & regno agilulsi. E BLICIN
ualido exexercitu gallias ingrediuntur: hoꝵ aduen¬
tũ uir dĩ ospitius qui apud niceã erat inclausus.
scõ sibi reuelante sp̃i. longe ante. p̃uidit eiusdẽ q
urb ciuuib que mala imminerent p̃dixit ł rat enĩ
uir iste magne abstinentiȩ. & ꝓbabilis uitȩ qui
constrictꝰ carne catenis ferreis: induto desuper
cilicio: solo pane in cibo cũ paucis dactilis utebat᷑
quib heremitȩ putunt᷑ exibentib sibi negociato¬
rib alebatur. Per hunc dñs magnas uirtutes
oꝑari dignatus . ẽ quȩ scriptȩ habentur in libris
uenerabilis uiri si regorii turonensis ep̃i. igitur uir
iste sc̃s aduentũ lango bardorũ in gallias hoc mͦ
p̃dixit. Uenient inquit langobardi ingallias & de¬
uastabant cuntates . VII. eo quod increuerit malitia

Expanded text:
odo rex Authari Beneventum perrexit. 33. De Zottone primo Beneventanorum duce. 34. Quomodo Authari rex legatos ad Gunthramnum misit, et de eius mirabili visione. 35. De morte Authari regis, et de regno Agilulfi. EXPLICIUNvalido exercitu Gallias ingrediuntur. Horum adventum vir Dei Hospitius, qui aput Niceam erat inclausus, sancto sibi revelante Spiritu, longe ante praevidit eiusdemque urbis civibus, quae mala inminerent, praedixit. Erat enim vir iste magnae abstinentiae et probabilis vitae; qui constrictus ad carnem cathenis ferreis, induto desuper cilicio, solo pane in cibo cum paucis dactilis utebaturquibus heremitae utuntur, exibentibus sibi negotiatoribus, alebatur. Per hunc Dominus magnas virtutes operari dignatus est, quae scriptae habentur in libris venerabilis viri Gregorii Turonensis episcopi. Igitur vir iste sanctus adventum Langobardorum in Gallias hoc modo praedixit. Venient, inquit, Langobardi in Gallias, et devastabunt civitates septem, eo quod increverit malitia
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ suꝑ eẽ bello potuerant. aut langobardis subiecti sunt.
aut usq hodie hunis eoꝵ patriã possĩdentib duro imꝑio
& saxonũ. sed & alios eiusdẽ linguȩ homines eiꝰ liberalitas
& gła belloꝵq felicitas & un̾tus in eoꝵ carminib cele¬
Q uomͦ langobardi conducti a narsete cartulano edẽ contragothos auriliũ
rii terci ducis
Quomͦ narsis sinclualdũ heruloꝵ regulũ sibi rebellantẽ extinorit
Designis pesfilentiȩ & mortalitate que tẽpore narsetis italiã uasauit
De inuidia romanorũ aduersus narsetem
Qualit̃ albomus cũ langobardis relicta pannonia aditaliã uenit
UII Q uomͦ albomꝰ adfines italiȩ ueniens montẽ regs ascendit & debisfontib¬

Expanded text:
qui superesse bello poterant aut Langobardis subiecti sunt, qui superesse bello poterant aut Langobardis subiecti sunt, aut usque hodie Hunnis eorum patriam possidentibus duro imperio et Saxonum, sed et alios eiusdem linguae homines eius liberalitas et gloria bellorumque felicitas et virtus in eorum carminibus celeQuomodo Langobardi conducti a Narsete chartolario eidem contra Gothos auxiliumrii tercii ducis. 3. Quomodo Narsis Sinduald Herulorum regulum sibi rebellantem extinxit. 4. De signis pestilentiae et mortalitate quae tempore Narsetis Italiam vastavit. 5. De invidia Romanorum adversus NarsetemQualiter Alboin, cum Langobardis, relicta Pannonia, ad Italiam venit. 8. Quomodo Alboin ad Italiae fines veniens, montem Regis ascendit, et de bisontib
Abbreviated transcription (Latin):
cũ langobardis confligere. Quos si suꝑare ualerent demũ
hunoꝵ exercitũ epatria pellerent. Comittit᷑ gͦ p̃liũ. pug¬
natũ ẽ. totis uirib langobardi uictores effẽcti sunt. tan¬
taq ira ingepidos seuerunt. ut eos ad int̾nitionẽ usq
delerent: atq excopiosa multitudinẽ uix nuntiꝰ suꝑeẽt
In eo p̃lio albomus cunimundũ occidit caputq illiꝰ sfublatũ
adbibendũ exeo poculũ fecit. Quod genus poculi apdeos
scala dicit᷑: lingua uͦ latina patera uocitat᷑. Cuiꝰ filiã
nomine rosemundã cũ magna sĩmul multitudme diu̾si
sexus & ȩtatis duxit captiuuã. Quã quia chlotsuuuinda
obierat. in suã ut post patuit pniciẽ duxit uxorẽ. lunc
langobardi tantã adepti sunt p̃dã ut iã ad amplisĩmas
ꝑuenirent diutias. Eaepidoꝵ uero itagenꝰ deminutũ:
ut ex illo tẽpore ultra non haberent regẽ. sed imu̾si

Expanded text:
cum Langobardis confligere; quos si superare valerent, demum cum Langobardis confligere; quos si superare valerent, demum Hunnorum exercitum e patria pellerent. Committitur ergo proelium. Pugnatum est totis viribus. Langobardi victores effecti sunt, tanta in Gepidos ira saevientes, ut eos ad internitionem usque delerent atque ex copiosa multitudine vix nuntius superesset. In eo proelio Alboin Cunimundum occidit, caputque illius sublatum, ad bibendum ex eo poculum fecit. Quod genus poculi apud eos "scala" dicitur, lingua vero Latina patera vocitatur. Cuius filiam nomine Rosimundam cum magna simul multitudine diversi sexus et aetatis duxit captivam; quam, quia Chlotsuinda obierat, in suam, ut post patuit, perniciem, duxit uxorem. Tunc Langobardi tantam adepti sunt praedam, ut iam ad amplissimas pervenirent divitias. Gepidorum vero ita genus est deminutum, ut ex illo iam tempore ultra non habuerint regem. Sed universi
Abbreviated transcription (Latin):
lis aptũ & ꝑ om̃a strenuũ peperit. Mortuus itaq est
audomus ac deinde regũ iã decimꝰ albomnus ad regendã
patriã. cunctoꝵ uotis access̃t. Quicũ famossimũ & urrib
clarũ ubiq nom̃ haberet. clotariꝰ rex francoꝵ chlotsiuum¬
dã ei suã filiã inmatrimonio sociauit de qua unã tantũ
filiã alsuundã nomine genuit. Obuit int̾ea turisindus rex
gepidoꝵ. Cui successit cimimundus in regno. Qui ueteres
dis federe. bellũ potiꝰ quã pacẽ elegit. Albomnus uero
cũ auarib qui primũ huni. postea de regis ꝓpru nomine
auares appellati sunt. fedus ꝑpetũũ inut. de hone ad p̃pa¬
natũ agepids bellũ ꝓfectũs ÷. Qui cũ aduersus eũ edi¬
uerso ꝓperarent: auares ut cũ alborno statuerant eoꝵ
patrã inuaserunt : Tristis ad cunimundũ nuntiꝰ ueniens
inuasisse auares eiꝰ t̃minos edicit. Qui ꝓstratꝰ animo

Expanded text:
lis aptum, et per omnia strenuum peperit. Mortuus itaque est lis aptum, et per omnia strenuum peperit. Mortuus itaque est Audoin, ac deinde regum jam decimus Alboin, ad regendam patriam cunctorum votis accessit. Qui cum famosissimum, et viribus clarum ubique nomen haberet, Clotarius rex Francorum, Clotsiundam ei suam filiam in matrimonium sociavit, de qua unam tantum filiam AlpsiunGepidorum; cui successit Cunimundus in regno. Qui vindicardis foedere, bellum potius quam pacem elegit. Alboin vero cum Avaribus, qui primum Hunni, postea de regis proprii nomine Avares appellati sunt, foedus perpetuum iniit. Dehinc ad praeparatum a Gepidis bellum profectus est. Qui cum adversus eum e diverso properarent, Avares, ut cum Alboin statuerant, eorum patriam invaserunt. Tristis ad Cunimundum nuntius veniens, invasisse Avares eius terminos edicit. Qui prostratus ani
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. ad quẽ dumitꝰ itadiccũ ÷. his tu parce locis alt̃ amie
ad÷. hic aut̃ hoc ÷ beatꝰ benedictꝰ in cassimi arcẽ ꝑueniens
minagna sc sẽꝑ abstmentia coartauit sed p̃cipue quadrage
sone tẽpore inclusus & remotꝰ amundi strepitu mansit.
hec om̃ia ex marci poete carmine sũpss qͥ adeundẽ patrẽ
huc ueniens: aliquot uersus in eiꝰ laudẽ cõposuit. quos inbus
libellis cauens nimã longitudinẽ minime descripsi. Certũ ÷
tam̃ hunc egregiũ patrẽ uocatũ cȩlitꝰ obhoc ad hunc ferale
locũ & cũ opima uallis subiacet aduenisse ut hic multoꝵ
monachoꝵ sic̃ & nunc dõ p̃sule facta ÷ congregatio fieret
his cursim quȩ omittenda non erant narratis. ad nr̃ae
seriẽ reuertamur historiȩ
Eit᷑ audomus de quo p̃miseramꝰ langobardoꝵ rex rodel¬
mundã in matrimoniũ habuit quȩ ei albornũ uirũ bel¬

Expanded text:
habe bat, ad quem divinitus ita dictum est: 'His tu parce locis, alter amicus habe bat, ad quem divinitus ita dictum est: 'His tu parce locis, alter amicus adest'. Hic autem, hoc est in Casini arcem, perveniens, in magna se semper abstsimae tempore inclausus et remotus a mundi strepitu mansit. Haec omnia ex Marci poetae carmine sumpsi, qui ad eundem patrem huc veniens, aliquot versus in eius laudem composuit, quos in his libellis cavens nimiam longitudinem minime descripsi. Certum tamen est, hunc egregium patrem vocatum caelitus ob hoc ad hunc fertilem locum et cui opima vallis subiacet advenisse, ut hic multorum monachorum, sicut et nunc Deo praesule facta est, congregatio fieret. His cursim, quae omittenda non erant, narratis, ad nostrae seriem revertamur historiae. 27. Igitur Audoin, de quo praemiseramus, Langobardorum rex, Rodelindam in matrimonio habuit, quae ei Alboin virum bel
Abbreviated transcription (Latin):
uera dracone frenatur fugax. Ether pluit nomisnata
Uitrũ resistit cautib mandant oliua dolia. Uonctũ resoluit
uisio. Uitã receptant funera Tanti potestas luminis. Poto
sororis uicit᷑. Quo plus amat quis plus ualet enare
quãquã cernit polo Non ante seclis c̃ognitũ. Noctu iuibar
effugurat: Quo totus orbis cernit᷑ Flamisq subuehit pius
Hec int̃ instar nectaris. Miranda plectro claruit. Nam
pixit apte lineã. Uitȩ sacrȩ sequacib lã dixaluminis¬
& potens assis gregis suspirus. Gliscat bonis ydũ cauens
Sꝯit callis ut sequax tui.
ibet me breuit referre. qđ beatus si regorius papa
miime in hus santosimi patris uita descripsit. Deniq cũ
diuma ammonitione a sublacu in hunc ubi requiesc̃it
locũ ꝑquinquaginta fere milia aduentaret. tres eum
corui quos alere solitus erat. sunt corcũuolitantes secut¬
arriꝑe deberet. In loco aut̃ iff̃o quidã di seruus tc̃habitaculi

Expanded text:
vera, Dracone frenatur fugax, Aether pluit numismata. vera, Dracone frenatur fugax, Aether pluit numismata. Vitrum resistit cautibus, Manant olivo dolia, Vinctum resolvit visio, Vitam receptant funera. Tanti potestas luminis, Voto sororis vincitur, Quo plus amat quis plus valet. Enare quem cernit polum Non ante seclis cognitum Noctu jubar effulgorat, Quo totus orbis cernitur, Flammisque subvehi pius. Haec inter instar nectaris Miranda plectro claruit. Nam pinxit apte lineas Vitae sacrae sequacibus, Jam dux alumni sat potens, Adsis gregis suspiriis, Gliscat bonis hydrum cavens, Sit callis ut sequax tui. Libet me breviter referre quod beatus Gregorius papa minime in hujus sanctissimi Patris Vita descripsit. Denique cum divina admonitione a Sublacu in hunc, ubi requiescit, locum, per quinquaginta ferme millia, adventaret, tres eum corarripere deberet. In loco autem isto quidam Dei servus tunc habitaculum
Abbreviated transcription (Latin):
festuutatis gaudus. Iac benedictus aurea. Ostensor artitra¬
mitis. Adregna conscendit pat̾ Captans laboꝵ p̃mia effulsit
it sydis nouũ. Mundana pellens nubila. Etatis ipso limine
Despext eu florda Miraculorũ p̃potens aflatꝰ altoflamme.
Replendut ꝓdigus lentura sedop̃cinens. Latus esũ plurib
Pans reformat uaisculũ Artũ petens ergastului. Extinexit
ines ignib fregit uenens bauilũ. Crucs ꝑarma combrã
coercuit mentẽ uagã. leniflagello corpors Fundunt᷑ am̃¬
nes rupib Redit calybs egurgite. Currit ꝑundas obsequens
seplo puer uta necẽ. Uirus patescit abditũ. Mandata p̃pes
efficit hoscẽ rumã conterit. Redit fremens leo graue
Immota sit moles leuis. Rogus migrat fantasticus fractum
reusst sospitas E xcesus absent ũ patet. Rector uafer depren¬
deris. Inique possesor fugis futura p̃noscimini archana
cor non terigit. Fundatur edes smnus. Tellus uomit cade¬

Expanded text:
Festivitatis gaudiis. Hac Benedictus aurea Ostensor arti traFestivitatis gaudiis. Hac Benedictus aurea Ostensor arti tramitis Ad regna conscendit pater, Captans laborum praemia. Effulsit ut sidus novum, Mundana pellens nubila. Aetatis ipso limine Despexit aevi florida. Miraculorum praepotens, Afflatus Alti flamine, Resplenduit prodigiis Venturo saeclo praecinens. Laturus esum pluribus, Panis reformat vasculum, Arctum petens ergastulum, Exstinxit ignes ignibus. Fregit veneni bajulam Crucis per arma cymbiam, Coercuit mentem vagam, Leni flagello corporis. Funduntur amnes rupibus. Redit calybs e gurgite, Currit per undas obsequens, Peplo puer vitat necem. Virus patescit abditum, Mandata praepes efficit, Hostem ruina conterit. Cedit fremens leo grave. In imo fit moles levis: Rogus migrat fantasticus, Fractum revisit sospitas, Excessus absentum patet. Rector vafer deprenderis, Inique possessor fugis; Futura praenoscemini. Arcana cor non contigit. Fundantur aedes somniis, Tellus vomit cada
Abbreviated transcription (Latin):
Carus amore patris. ter uocitatus ad est.
Sux bone bella monens. exẽplis pectora firmas
Primus in armarius dux bone bella monens
Gongrua signa dedit uitȩ consortia liquens
Adutã ꝓperans congrua signa dedit
salmicẽ assiduus. nũquã dabat otia plectro
Sacra canens obit psabnicen assĩdius
Mens quib una fuit. tumulo retment᷑ eodẽ
Gla par retmet mens quib una fuit
Splendida uisa uia ÷ facib stipata coruscis
Qua sacer ascendit. splendida uisa uia ÷
Ruppea septa petens. nacta ÷ errore salutẽ
Errorẽ euasit. rupea septa petens
Poemata parua dedit famulus promunere suplex
Exul. inops. tenuis poemata parua dedit.
Sint precor apta tibi. cȩlestis tramitis index
¶Benedicte pater sinit precor apta tibi
Ymnũ qͦq singula eiusdẽ patris miracula continentẽ
metro iambico archeloico ita texuimus
r̃s. alacri pectore. Uenite concentu pari. łruam᷑ huiꝰ inelte

Expanded text:
Carus amore patris ter vocitatus adest. Carus amore patris ter vocitatus adest. Dux bone, bella monens exemplis pectora firmas, Primus in arma ruis, dux bone, bella monens. Congrua signa dedit vitae consortia linquens Ad vitam properans congrua signa dedit. Psalmicen assiduus numquam dabat otia plectro; Sacra canens obiit psalmicen assiduus. Mens quibus una fuit, tumulo retinentur eodem; Gloria par retinet, mens quibus una fuit. Splendida visa via est facibus stipata coruscis; Qua sacer ascendit splendida visa via est. Rupea septa petens nancta est errore salutem; Errorem evasit rupea septa petens. Poemata parva dedit famulus pro munere supplex; Exul, inops, tenuis poemata parva dedit. Sint, precor, apta tibi, caelestis tramitis index; O Benedicte pater, sint, precor, apta tibi! Ymnum quoque singula eiusdem patris miracula continentem metro iambico archiloico ita texuimus. Fratres, alacri pectore Venite concentu pari, Fruamur huius inclitae
Abbreviated transcription (Latin):
Inlesum seruant aspa saxa uitrũ
Cuł ꝓconde times stillã prebere lechiti
bolia cerne fluunt cur ꝓconde times
ende medela tibi spes e cui nulla salutis
Qui semp metuis unde medela tibi
ba lacrĩmnande senex hostili concidis ictu
lctu sed resipis. halacrimande senex:
Barbaralora. manus ignaras criminis arcent
Sponte sua fugiunt. barbara lora manus.
lle suꝑb equo reboans clamare minaci
Stratu humili recubat ille suꝑb eqio
Colla pat̾na ferunt extincti iuscera nati
uiuentẽ natũ colla pat̾na ferunt.
Om̃ia uincit amor. uicit soror imbre beata
Somnus ab est oculis om̃ia uincit amor
Simplicitate placens. instar petit alta colũbȩ
Regna poli penitrat simplicitate placens
Onimis apte dõ mundus cui pandit᷑ om̃is
Abditi qui lustras onimis apte dõ
Flammeus orbis habet ustũ suꝑ ethera nantẽ.
Quẽ pius ussit amor flameus orbis habet
Ter uocitatꝰ ad est testis nouitatis habendus

Expanded text:
Inlaesum servant aspera saxa vitrum. Inlaesum servant aspera saxa vitrum. Cur, promoconde, times stillam praebere lechithi? Dolia, cerne, fluunt; cur, promoconde, times? Unde medela tibi, spes est cui nulla salutis? Qui semper perimis, unde medela tibi? Ah lacrimande senex, hostili concidis ictu; Ictu sed resipis, ah lacrimande senex. Barbara lora manus ignaras criminis arcent; Sponte sua fugiunt barbara lora manus. Ille superbus equo reboans clamore minaci, Stratus humi recubat ille superbus equo. Colla paterna ferunt extincti viscera nati; Viventem natum colla paterna ferunt. Omnia vincit amor, vinxit soror imbre beatum; Somnus abest oculis; omnia vincit amor. Simplicitate placens instar petit alta columbae; Regna poli penetrat simplicitate placens. O nimis apte Deo, mundus cui panditur omnis, Abdita qui lustras, o nimis apte Deo! Flammeus orbis habet iustum super aethera nantem; Quem pius ussit amor, flammeus orbis habet. Ter vocitatus adest testis novitatis habendus;
Abbreviated transcription (Latin):
Ỹ dro non caꝑis fraudis amice puer
Mens tume facta sle tacita & ne carpe uidentẽ
Euncta patent uati mens tume facta sile
Pellit᷑ atra fames delatis cȩlitus escis
Nil hominus mentis pellitur atra fames
ettora cuncta stupent quͦd eras sine corpore p̃sens¬
Qđ ꝑiusa mones pectora cuncta stupent
Socis ad impiũ tẽpnunt dare frena loquelis
Ebustis fugiunt uocis ad imperiũ
Uocis adimpiũ sacris non eẽ. sinuntur.
Int̃ sunt. sacris uocis adimpiũ.
Tellus hiulca sinu corpꝰ ꝓp̃ellit humatũ.
ussa tenet corpꝰ tellus hulca soui.
serfidus ille draco mulcet ꝓpare fugacẽ
S istit it̃ uetitũ ꝑfidus ille draco
Exitiale malũ capitis decusst honorẽ
Et ꝓcul imꝑus exitiale malũ.
Fulua metalla pius nec habet ꝓmittit egenti
Cȩlitus excepit fulua metalla pius
Tu miserandae cutẽ dabant cui fella colubre
Incolum̃ recipis. tumiserande cutẽ
Aspera saxa utrũ rapiunt nec frangere posũnt

Expanded text:
Ydro non caperis, fraudis amice puer. Ydro non caperis, fraudis amice puer. Mens tumefacta, sile, tacita et ne carpe videntem; Cuncta patent vati; mens tumefacta, sile. Pellitur atra fames delatis caelitus escis; Nilhominus mentis pellitur atra fames. Pectora cuncta stupent, qus; Quod per visa mones, pectora cuncta stupent. Vocis ad imperium tempnunt dare frena loquelis; E bustis fugiunt vocis ad imperium. Vocis ad imperium sacris non esse sinuntur; Intersunt sacris vocis ad imperium. Tellus hiulca sinu corpus propellit humatum; Iussa tenet corpus tellus hiulca sinu. Perfidus ille draco mulcet properare fugacem; Sistit iter vetitum perfidus ille draco. Exitiale malum capitis decussit honorem; It procul imperiis exitiale malum. Fulva metalla pius, nec habet, promittit egenti; Caelitus excepit fulva metalla pius. Tu miserande, cutem variant cui fella colubrae, Incolumem recipis, tu miserande, cutem. Aspera saxa vitrum rapiunt, nec frangere possunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Discipuli excessum pectora sacra dolent
Liris amena petens ducib comitaris opimus
Cȩlitus ad traheris lyris amena petens
Anguis inique furis luco spoliatus & aris
Amissũs popłis. angius inique furis
Improbe sessor abis medentur marmora muris
Eogers imꝑio improbe sessor abis
Cernit᷑ ignis edax falsis insigere flãmis.
Nec tibi gẽma micans cernit᷑ ignis edax.
Dũ struit᷑ paries lacerant᷑ iuscera fr̃is.
Sospes ad ẽ. fr̃. dũstruit᷑ paries
Abdita facta patent patulo ꝓduit᷑ edaces
Muneris accepti abdita facta patent
Seuȩ tyrannȩ tuȩ frustrant᷑ retia fraudis
Frenacapis uite seue tyranne tuȩ
Menia celsa nume nullo subluent᷑ ab hoste
Turbo ait euertet menia celsa nume
Tlecters hoste graui nelites unus ad arã.
Munera fers aris flecteris hoste graui
Omĩa septa gregis prescitũ ẽ traditagenti
Sens eadẽ reꝑat om̃ia septa gregis
Fraudos amice puer suado captaris abydro

Expanded text:
Discipuli excessum pectora sacra dolent. Discipuli excessum pectora sacra dolent. Lyris amoena petens ducibus comitaris opimis; Caelitus adtraheris Lyris amoena petens. Anguis inique, furis, luco spoliatus et aris; Amissis populis, anguis inique, furis. Improbe sessor, abi, sine dentur marmora muris; Cogeris imperio; improbe sessor, abi! Cernitur ignis edax falsis insurgere flammis; Nec tibi, gemma micans, cernitur ignis edax. Dum struitur paries, lacerantur viscera fratris; Sospes adest frater, dum struitur paries. Abdita facta patent, patulo produntur edaces; Muneris accepti abdita facta patent. Seve tiranne, tuae frustrantur retia fraudis; Frena capis vitae, seve tiranne, tuae. Moenia celsa Numae nullo evertentur ab hoste; Turbo, ait, allidet moenia celsa Numae. Plecteris hoste gravi, ne lites munus ad aram; Munera fers aris; plecteris hoste gravi, Omnia septa gregis praescitum est tradita genti; Gens eadem reparat omnia septa gregis. Fraudis amice puer, suado captaris ab ydro;
Abbreviated transcription (Latin):
Igns abigne pert laceranit dĩ uscera sentes
arneis ȩthereo ignis abigne perit.
sefis imqua latens procul est deprensa sagaci.
Son culit arma crucis peftis iniqua latens
lenia flagra uagã sõtunt moderamine mentẽ
Excludunt pestẽ lenia flagra uagam.
Unda ꝑhennis aquȩ natiuo e marmore manat:
Arida corda rigat unda ꝑdennis aquȩ¬
Ẽ urgitis ima calibs capulo diuulse petisti
Deseris alta petens. gurgitis ima calybs.
Iusa pat̾na gerens dilapsus currit mȩquor¬
S urrit uectus aquis. iussã pat̾na gerens.
Prebuit unda uiã prompto ad p̃cepta magistr
Gursori ignaro. p̃buit unda uiam
Tuqͦq parue puer raꝑis nec occidis undis
Testis ades uerax. tu qͦq parue puer
Perfida corda gemunt st mulis agitata malignis
Tartareis flãmis ꝑfida corda gemunt
Fert alim̃ta corax digitis oblata benignis
Dira procul uissus fert alm̃ta corax
Pectora sacra dolent inmicũ labe ꝑemptũ

Expanded text:
Ignis ab igne perit, lacerant dum viscera sentes; Ignis ab igne perit, lacerant dum viscera sentes; Carneus aethereo ignis ab igne perit. Pestis iniqua latens procul est deprensa sagaci; Non tulit arma crucis pestis iniqua latens. Lenia flagra vagam sistunt moderamine mentem; Excludunt pestem lenia flagra vagam. Unda perennis aquae nativo e marmore manat; Arida corda rigat unda perennis aquae. Gurgitis ima, calibs capulo divulse, petisti; Deseris alta petens gurgitis ima, calibs. Iussa paterna gerens dilapsus vivit in aequor; Currit vectus aquis iussa paterna gerens. Prebuit unda viam prompte ad praecepta magistri; Cursori ignaro prebuit unda viam. Tu quoque, parve puer, raperis nec occidis undis; Testis ades verax, tu quoque, parve puer. Perfida corda gemunt stimulis agitata malignis; Tartareis flammis perfida corda gemunt. Fert alimenta corax digitis oblata benignis; Dira procul iussus fert alimenta corax. Pectora sacra dolent inimicum labe peremptum;