comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rum uero cathegoriarum proprium qđ grece
idion. quoniam ipse quoque aristoteles omisit.
equitur ut deiaceredicamus. siuedesita ut
quidam putant. quae cathȩgoria ad aliquid
relatis iamuidetur eẽ contrectata. Si quidẽ
quodiac& positum iac&. Positum uero positio¬
nis est. & positio positi. qua decausi ut ipse
quoque aristoteles quem sequitnur fecit.
bi et quando uidentur locus & tempuscẽ
cum non sint. sed sunt in loco et tempore
ut romae. insenatu. ante horam tertiam
postmensem martium. haec ut diaimus in
denique ut claras & nullius tractatus indigas.
cathegorias. ansto teles quoque trans gressus ẽ
quod nos etiam facientus. de tempore enim¬
& deloco intersummos phrlosophos uetus
& magna quaestio ẽ quibusdam uolentib
haet corpomet̃. aliis uero sine corporib ȩstiman
tractando colligimus sub hoc uerbo octo s̃ quasi
quaedam species primaest. quotiens animo ha¬

Expanded text:
rum uero categoriarum proprium quod graece rum uero categoriarum proprium quod graece idion, quoniam ipse quoque Aristoteles omisit, . 144. Sequitur ut de iacere dicamus siue de situ, ut quidam putant quae categoria in ad aliquid relatis iam uidetur esse tractata; siquidem quod iacet positum iacet, positum uero positionis est et positio positi. Qua de causa, ut ipse quoque Aristoteles -- quem sequimur -- fecit,  Cap. 145. Ubi et quando uidentur locus et tempus esse cum non sint; sed sunt in loco et in tempore, ut Romae, in senatu, ante horam tertiam, post mensem martium. Haec, ut diximus, in s. Cap. 146. Denique, ut claras et nullius tractatus indigas categorias, Aristoteles quoque transgressus est; quod nos etiam faciemus: de tempore enimet loco inter summos philosophos uetus et magna quaestio est, quibusdam uolentibus haec corporata esse, aliis uero sine corporibus aestimartractando collegimus, sub hoc uerbo octo sunt quasi quaedam species. Prima est quoties animo ha
Abbreviated transcription (Latin):
subeodem genere constitutis. nec posse ali¬
quid pati ł facere. nisi simile faciat aut asi¬
milipatiatur dulcenim &amarum il
calidum & frigidum. lic& contraria uideant᷑
tamencum sub eodem sensu sunt. similia et̃
confirmant Denique ab alienigenis penitꝰq
discretis. patiendi faciendiue rationem di¬
cunt non posse consistere ut uerbi gratia
quod faciat numerum in amaro. qued al¬
bedo pati possit anumero. Sed haec sit cõ¬
flictio ceterorum Nob̵ autem regula il¬
la sufficiat ut sciamus facere et pati gene¬
reeẽ coniuncta qualitate disereta
Clar&ergo facere et pati genere eẽ similia con¬
traria qualitate. Sed haec duo . ut superius diar¬
mus. ad eouidentur qualitati non modo ordine
sed &iamrationẽ coniungi. ut cadem recipiant
quae recipere diarmus qualitatem. Namque et
contrari&atem non respuunt quam qualit. sre¬
cipit . & magis etminus ad mittunt. quorum
qualitatem quoquediximus receptricem: Ha¬

Expanded text:
sub eodem genere constitutis; nec posse alisub eodem genere constitutis; nec posse aliquid pati vel facere, nisi simile faciat, aut a simili patiatur. Dulce enim et amarum, vel calidum et frigidum, licet contraria videantur, tamen cum sub eodem sensu fuerint, similia esse confirmant. Denique ab alienis penitusque discretis patiendi faciendive rationem dicunt non posse consistere: ut verbi gratia, quid enim faciet numerus in amaro, vel quid albedo pati possit a numero? Sed haec sit conflictio caeterorum: nobis autem regula illa sufficiat, ut sciamus facere et pati genere esse conjuncta, qualitate discreta Cap. 142. Claret ergo facere et pati genere esse similia, contraria qualitate. Sed haec duo, ut superius diximus, adeo uidentur qualitati non modo ordine sed etiam ratione coniungi, ut eadem recipiant quae recipere diximus qualitatem; namque et contrarietatem non respuunt quam qualitas recipit, et magis et minus admittunt quorum qualitatem quoque diximus receptricem. Cap. 143. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
tis fonte descendere Idnam que qđ cali¬
dum facit. calidum sit necesse ẽ: Calidũ
uero qualeeẽ cognoscimus: Similit̃ qđ
calidũ sit passione sui accipit qualitat̃
et quido c& cumdoc& doctor est & dscipulũ sa c
Vterque autem siuedoctor siue discipulus
quali sest & ceterahis similia. considerata
de monstra recte hasduas cathegorias prȩ¬
posita qualitate tractari haec autemduo.
facere et pati multi dixerunt non posse nisi
in his quae fuerint contraria prouenire i
Idenim quod dulce ẽ. dulce non facit nisi qđ
dulce non fuerit Namsuid quod patitau
dolce fuerit pernaturam sui. alterius dule¬
cedinem quo recipiat non habebit. Deces¬
seestergo dulce noneẽ id quod patitur ut
dulcedinem reciprat alienam Ac ꝓꝑterea
cum quod facit dulcet̃ & quod patit᷑ dulce ñt
necessario dicunt᷑ uideri contrara. Nonnul¬
lidiuersa senserunt. asserentes nom posse
haec nisi insimilitudinib: inueniri &

Expanded text:
tis fonte descendere; id namque quod calitis fonte descendere; id namque quod calidum facit, calidum sit necesse est; calidum uero quale esse cognoscimus. Similiter quod calidum fit, passione sui accipit qualitatem; et qui docet, cum docet, doctor est et discipulum facit; uterque autem siue doctor siue discipulus qualis est; et caetera his similia consdemonstrant recte has duas categorias praeposita qualitate tractari. Haec duo autem facere et pati multi dixerunt, non posse nisi iis, quae fuerint contraria, provenire. Id enim quod dulce est, dulce non facit, nisi id quod dulce non fuerit: nam si id quod patitur dulce fuerit, per naturam sui, alterius dulcedinem quo recipiat, non habebit; necesse est ergo dulce non esse id quod patitur, ut dulcedinem recipiat alienam: ac propterea cum quod facit dulce est, et quod patitur dulce non est, necessario dicuntur videri contraria. Nonnulli diversa senserunt, asserentes non posse haec nisi in similibus inveniri, et
Abbreviated transcription (Latin):
aliquit it ferenda est disciplina enim discibils
reo disciplinadicitur quod si musicamimusi¬
caspeciues disciplinaae estnongenus qualitati
necpends fsc Nequet rim musiconi enusicamu¬
sicam possumus dicert sed musici disciplinam
nera & species nuncad aliquid nunȩ qu alt¬
tati nectuntur Si quidem si affectione ut
habitum hoc est exin & diachesid generis
diaeris idest disciplinae ad aliquid referant᷑
Sinnaturae affectionem siue habitum spe¬
ciei eẽ dixenis. id est musicae ł gram matice
qualitates debemus agnoscere quamuis
ipse quoque aristoteles magnus ingenio
huic pene permiationi concesserit. ac
dixerit posse contingere ut quod quali¬
tatiꝰ fuerit. idem referatur ad aliquid
necesse importunum siuna res duarum
cathegorarum uocabulo concludatur
thegonas. maximas atque difficiles ꝑti¬
nebant Nuncordo common&. ut pꝰ
qualitatem defacere & pati tractatus
habeatur quae duo uidentur exqualita¬

Expanded text:
aliquid referenda est disciplina enim discibilis aliquid referenda est disciplina enim discibilis rei disciplina dicitur; quod si 'musicam' musica species disciplinac est, non genus, qualitati nectenda est; neque enim musicam musici musicam possumus dicere, sed musici disciplinam.nera et species, nunc ad-aliquid nunc qualitati nectuntur; siquidem si affectum uel habitum hoc est e{xin et diavqesin generis dixeris id est disciplinae ad-aliquid referentur; sin autem affectum uel habitum speciei esse dixeris id est musicae uel grammaticae, qualitates debemus agnoscere. Cap. 137. Quamuis ipse quoque Aristoteles magnus ingenio huic paene permixtioni concesserit ac dixerit posse contingere ut, quod qualitati ‹s› fuerit, idem referatur ad aliquid, nec esse importunum si una res duarum categoriarum uocabulo concludatur.tegorias maximas atque difficiles pertinebant; nunc ordo commonet ut, post qualitatem, de facere et pati tractatus habeatur. Quae duo uidentur, ex qualita
Abbreviated transcription (Latin):
autem dixi. non habeat contraria. Memi¬
nisse enim nos oport&. quod usiae cum deea
tracta remus. nichil dixi museẽ contrariũ.
Ergo eius est proprium suscipere contraria
Id est sanitatem modo. Modo ȩgritudinẽ
quanti uero id est trnnocos. ut pars impar¬
ue dicatur Tude prosti. id estadaliquid
ut sinc antitreo fonta. hoc est in seconuer¬
tantur. ac sint sibi natura conuincta
lta & qualitatis hoc proprium est. ut cuncta
qualia. similia aut dissimilia nominent᷑¬
& dulce enim dulci & albo album. & stulto
stultum. & leui leue & calido calidum¬
proprie nuncupantur. Aliter enim si
gendo turbentur. quod affectio & habitꝰ
& disciplina quaeinad aliquid dictis.
id est añ pros t̃i posit&. eadem qualitati
quoque conexa sunt. Hanc discretionẽ
damus. ut tuncca thegoriae ad aliquid
socientur. quandaͦ sunt genera. Cuno
uero species qualitati. Vt pote. si disci¬
plinam dixeris. quae est genus citorris eds¬

Expanded text:
autem dixi, non 'habeat', 'contraria'; memiautem dixi, non 'habeat', 'contraria'; meminisse autem nos oportet quod usiae, cum de ea tractaremus, nihil diximus esse contrarium; ergo eius est proprium suscipere contraria id est sanitatem modo, modo aegritudinem, quanti uero id est tou' posou' ut par imparue dicatur, tou' de; prov" ti id est ad-aliquid ut sint aintistrevfonta hoc est, ut in se conuertantur ac sint sibi natura coniuncta, ita et qualitatis hoc proprium est ut cuncta qualia similia aut dissimilia nominentur. Et dulce enim dulci et albo album et stulto stultum et leui lcue et calido caliduproprie nuncupantur; aliter enim si gendo turbentur quod affectio et habitus et disciplina quae, in 'ad-aliquid' dictis id est ein prov" ti positae, eidem qualitati quoque conexae sunt, hanc discretionem damus: ut tunc categoriae ad aliquid socientur quando sunt genera, cum uero species, qualitati. Ut puta, si 'disciplinam' dixeris quae est genus caeterarum, ad-
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. magis eẽ quamtrigonum non potest
Aut simaius autminus suerit. iam trigonum
nere eis qualitates quae magis & minus recipi¬
unt. ab his que hunc quasi gradum conparatio¬
nis excusent. Sit ergo haec regula. qualitates
ipsas maius & minus non posie suscipere. ea uero
quae exhis fiunt comparata ł magis recipe¬
re posse uel minus. ut eloquentia magiseloquen¬
tiam. scuminus dicere nullus potest: Cum
uero quis eloquens dicitutꝰ ł minus ceteris
eloquentem possumus dicere. Clar& ergo
magis & minus in qualib inuenire posse. nũ¬
quam posse inqualitates incidere. Figurae
mittunt magis & minus. Siquidem circu¬
lo si aliquid addas aut minuas. circuli
iamuocabulum non tenebit. & in alteri¬
us figurae nomen imnugrat. Mani feste
igitur designatum est quae qualitates
huuis modigradus comparationis accipiunt¬
ut qualitatis proprium quod apud grecos
eidioꝵ dicitur uestigemus. Namque usia
hab& hoc proprium ut singularis atque una
Numero contraria inse suscipiat. Suscipiat

Expanded text:
fuerit, magis esse quam trigonum non potest; at si magis aut minus fuerit, iam trigonum nere eas qualitates quae magis et minus recipinnt ab iis quae hunc quasi gradum comparationis excusent. Sit ergo haec regula: qualitates ipsas magis et minus non posse suscipere, ea uero quae ex his fiunt, comparata, uel magis recipere posse uel minus; ut eloquentiam magis eloquentiam seu minus dicere nullus potest, eum uero qui eloquens dicitur magis uel minus caeteris eloquentem possumus dicere. Claret ergo magis et minus in qualibus inueniri posse, numquam posse in qualitates incidere. Cap. 133mittunt magis et minus; siquidem circulo si aliquid addas aut minuas, 'circuli' iam uocabulum non tenebit et in alterius figurae nomen immigrat. Manifeste igitur designatum est quae qualitates huiusmodi gradus comparationis accipiunt etut qualitatis proprium quod est apud Graecos idion uestigemus. Namque usia habet hoc proprium ut singularis at que un a numero cont raria in se suscipiat 'suscipiat'
Abbreviated transcription (Latin):
quod solum quis meaiens longitudinem
cum longitudine latitudo dr̃ epr phania
sin aditem & altitudo fuerit mensurae
sociata corpus cuncta perficiuNT
quod tamen nonita accipimus. quem¬
ad modum solemus accipere naturale
neadusian. reuerti uideamur Dein
constitutum est

Expanded text:
quod solam quis metiens longitudinem quod solam quis metiens longitudinem cum longitudine latitudo dicitur eipifavneia. Sin autem et altitudo fuerit mensurae sociata, corpus cuncta perficiunt; quod tamen non ita accipimus quemadmodum solemus accipere naturale, ne ad usian reuerti uideamur. Cap.constitutum est
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrans quȩdã in ẽe .usiae: quȩ sola
nom̃is habeat quȩdã quȩ sola & nõ om̃is
Quaedam quae omnis: & non sola
Quȩdã nec sola nec omnis. Quȩ qm̃ in aris¬
totele ipsa manifesta sunt. suꝑ fluum
uisum est aperire Maxime. cum hic
sermo non transferre omnia quae aphi¬
losopho sunt scripta decreuerit. sed
ea planius enarrare. quae rudibus uide¬
bantur obscura. DEQUANTITATE
escripta igitur usia qumam desiniri
non potuit. propter eas causas quas su¬
perius memoraui. accidentium defini¬
tionem necessarius ordoposcebat
quorum primum est. quantum Necsi¬
ne causa Namcum aliquid uiderimus.
id necesse est quantum sit acstimare
quantum uero sit. in ueniri non potest.
rsi fucrit adhibita mensura collectũ
Siergo omissa latitudine solam quis
longitudinem uoluerit sn&iri. longi¬
tudo sine latitudine. mensurae sub¬
uecta gramne dicitur Non quosit longi¬
cudo aliqua quae careat latitudine. sed

Expanded text:
demonstrans quaedam inesse usiae quae sola demonstrans quaedam inesse usiae quae sola et omnis habeas, quaedam quae sola et non omnis, quaedam quae omnis et non sola, quaedam nec sola nec omnis. Quae, quondam in Aristotele ipso manifesta sunt, superfluum uisum est aperire, maxime cum hic sermo non transferre omnia quae a philosopho sunt scripta decreuerit, sed ea planius enarrare quae rudibus uidebantur obscura. DE QUANTITATE Cap. 71. Descripta igitur usia, quoniam definiri non potuit propter eas causas quas superius memoraui, accidentium definitionem necessarius ordo poscebat. Quorum primum est quantum, nec sine causa; nam, cum aliquid uiderirnus, id necesse est quantum sit aestimare. Quantum uero sit inueniri non potest, nisi fuerit adhibita mensura collectum. Cap. 72. Si ergo, omissa latitudine, solam quis longitudinem uoluerit emetiri, longitudo sine latitudine mensurae subiecta grammhv dicitur; non quod sit longitudo aliqua quae careat latitudine, sed
Abbreviated transcription (Latin):
dum solum nomen. non timen tum & rationon
possunt habere comimunem. Genus autem & spe¬
cies. cum subiectis id estcumaliquo ł cumcerto
& rationis habent & nominis sociaatem
Monstratis ergo secundis usus id est genert
& spetie. differentia sola restabat quic con¬
sideranti diligentius. quasi accidens uid& ur et̃
Si quidem bipes uel mortale. uel rationale.
cum animal dicitur non quid sit. sed qualesit
potius demonstratur. Id eo que uid&lr uim
tenere qualitatis. Uerum quando agenere
prima oritur differentia. & sic sequitur
Atqueideo aristoteles eam significatione
qui̧ dsm mixtam bxit eẽ . Uirtute autem
interusias habendam decreuit. Fadem
enim in hacinueniri pronunciat. que
a incacteris substantus reperiuntur Id est
cum subiecto posse & nomen & rationem ha¬
bere consimilem Cumenim gressutum ho¬
minem dicimus. insubiecto iđe & uocabu¬
lumacius rationem eandem possumus in¬

Expanded text:
dum solum nomen, non tamen et rationem dum solum nomen, non tamen et rationem possum habere communem; genus autem et species cum subiectis id est cum aliquo homine certam et rationis habent et nominis societatem. Cap. 68. Monstratis ergo secundis usiis, id est genere et specie, differentia sola restabat quae, consideranti diligentius, quasi accidens uidetur esse; siquidem 'bipes' uel 'mortale' uel 'rationale' cum animal dicitur, non quid sit sed quale sit potius demonstratur, ideoque uidetur uim tenere qualitatis. Verum quando a genere prima oritur differentia, et sic sequitur i. Cap. 69. Atque ideo Aristoteles eam significatione quidem mixtam dixit esse, uirtute autem inter usias habendam decreuit; eadem enim in hac inueniri pronuntiat quae et in caeteris substantiis reperinntur, id est cum subiecto posse et nomen et rationem habere consimilem cum enim 'gressutum hominem' dicimus, in subiecto idem et uocabulum et eius rationem eandem possumus in
Abbreviated transcription (Latin):
ferentiam. Proptereaque similiter respuendũ ẽ
Duo sunt reliqua. qu ae certis signis id inquo
fuerint poterune demonstrare: Id est in solo
&in omni Dubitarienim non potest
quincum inueneris. pronuncies quid sit id
in quo ineẽ cognoscitur. Alterum est in solo
non inomni. Non quidem uirtutis ciusdem.
uerum tantum. quod ad de finiendam rem necefa¬
rio querendum sit si primã non pãtuerit inueni
ni Nuncigitur ut design& usian. ab i nomni¬
non in solo argumentari incipit. cum demons¬
tratesse secundas usias quastid circo secundas
dicitesse. quia id in his inueniri poterit qđ
in primis Deni que dicit commune hocesse
cuius liba& usiȩ. ut in subiecto nonsit. Cum
igitur nec genus nec species in subiecto inue¬
niuntur. manifestum est haec secunda suscas
debere nominari. Deinde hinc quoque ostendit
genus &e speciem secundas usia sec̃ quod omnu
quae sunt cumhis quaesibi subiecta sunt inter¬

Expanded text:
ferentiam, proptereaque similiter respuendum estferentiam, proptereaque similiter respuendum est. Cap. 65. Duo sunt reliqua, quae certis signis id in quo fuerint poterunt demonstrare, id est in solo et in omni dubitari enim non potest quin, cum inueneris, pronunties quid sit id in quo inesse cognoscitur; alterum est in solo non in omni, non quidem uirtutis eiusdem, uerumtamen quod ad definiendam rem necessario quaerendum sit si primum non potuerit inueniri. Cap. 66. Nunc igitur, ut designet usian, ab in-omni-non-in-solo argumentari incipit cum demonstrat esse secundas usias, quas idcirco secundas dicit esse quia id in his inueniri poterit quod in primis. Denigue dicit commune hoc esse cuilibet usiae, ut in subiecto non sit. Cap. 67. Cum igitur nec genus nec species in subiecto inueniantur, manifestum est haec 'secundas usias' debere nominari. Deinde hinc quoque ostendit genus et speciem secundas usias esse, quod omnia quae sunt cum iis quae sibi subiecta sunt inter
Abbreviated transcription (Latin):
hominem definire uolens dicat risus capacem
esse hoc & in solo est & i nomni I. Solus namque
homorida et cunctis ridere natumile est In solo
disciplinae dicat esse. Hocinsolo quidem homine
inueniri potest Non ta men i nomni Negenim
omnes disciplinas aliquas didicerunt. In omni
& non in solo ut si quis hominem definiens dicat
ideẽ hominem. quodimbulat. quod cidum capit
Hoc i n omni quidem est homine. non tamen in slo
Nam &e peccudes cibumcapiunt. & ferac currunt.
Nec in solo nec i n omni ut si quis in hominis definito¬
neideẽ dicat hominem quod album est nec in folo
nec i nomniest. Neque enim aut homo soluscandi¬
dusinuenitur & nonbos &tquus aut omnis homo
albus est. Duo ergo sunt quae ad inuestigandum
aliquamuiam monstrant & duo quae certum
aliquid signipcare nom possunt. Id quod est nec
in sclo nec in omni. nichil eahoc possumus agnos¬
ceit Si quidem quaitum generale est. Alterũ
in omni& non in solo iotom non habent dif¬

Expanded text:
hominem definire uolens, dicat 'risus capacem esse'; hoc et in solo est et in omni solus namque homo riclet et cunctis ridere naturale est. In soldisciplinae' dicat esse hoc in solo quidem homine inueniri potest, non tamen in omni; neque enim omnes disciplines aliquas didicerunt. In omni et non in solo; ut si quis hominem definiens dicat id esse hominem quod ambulat, quod cibum capit hoc in omni quidem est homine, non tamen in solo; nam et pecudes cibum capiunt et ferae currunt. Nec in solo nec in omni; ut si quis in hominis definitione id esse dicat hominem quod album est nec in solo nec in omni est; neque enim aut homo solus candidus inuenitur, et non bos aut equus, aut omnis homo albus est. Cap. 64. Duo ergo sunt quae ad inuestigandum aliquam uiam monstrant, et duo quae certum aliquid significare non possum. Id quod est nec in solo nec in omni, nihil ex hoc possumus agnoscere siquidem generale est; alterum in omni non in solo non habet dif
Abbreviated transcription (Latin):
sidicat hominem. equum piscem. auem pronuncio¬
mus ommia solas species eẽ . cuiu senim sunt homo &
equus species manifestum est. Piscis autem & auis
& genera & species . Nonenim una est forma auium.
ł piscium. Propterea ergo & species & genera nomi¬
nantur lllȩ autem quae species solum sunt. idest
homo equus aquila. taurus. aequa uirtute usias.
in suo Decursis igitur partib perquas usia de fi¬
nita est. & alio modo eamuolu it definire. si
ostender& ea quae necesse est inca naturaliter
inueniri
Faenim quaein sunt cuique. aut in soloꝰ &i nom̃i¬
II. Aut in solo & noni nomni .iII. aut inomni
& non in solo .IIII. aut non in solo nec in omni

Expanded text:
si dicat 'hominem', 'equum', 'piscem', 'auem', pronuntiesi dicat 'hominem', 'equum', 'piscem', 'auem', pronuntiemus omnia solas species esse? Cum enim sint homo et equus, species manifestae sunt; piscis autem et auis, et genera et species non enim una est forma auium uel piscium; propterea ergo et 'species' et 'genera' nominantur. Illae autem quae species solum sunt, id est homo, equns, aquila, taurus, aequa uirtute usia sunt; rus in suo. Cap. 62. Decursis igitur partibus per quas usia definita est, et alio modo voluit eam definire, si ostenderet ea, quae necesse est in ea naturaliter inveniri. Ea enim quae insunt cuique, aut in solo et in omni, aut in solo et non in omni, aut in omni et non in solo, aut nec in solo ne
Abbreviated transcription (Latin):
hieuero dictis. quid sit socrates agnoscitur. Aliud aut̃
si dicat ł currit. ł ambulat. nichil possit agnosci
Manifestum est autem ea quae desubiecto signi¬
ficantur cumhis quȩ subiecta sunt & nomen& ri¬
tionem nominis habere communem. ut homo
desubiecto significatur aliquo homine Sed nõ
solum nomen uerum &iam rationem eandem
in subictto inuenies quam in eo quod desubietto sig¬
nisicatur poteri s inuenire Ipsarum deinde secunda¬
rumusiarum potior est species genere magisenim
proxima est species primae usiae. quam genus
Sienim quisque uelit ostendere quid sit prima usia
facilius monstrabit sidixerit speciem quam sidixe¬
rit genus Vt siquis socraten uolens dicere omisso
eius nomine. magis ełt i signific& si hominem
dixerit quamsidnimal. Anim alenim. & equum
& aquilam possumus agnoscere deinde ut primae
substantiae subiectae sunt omnib: & hisomnia conti¬
nentur.Ita aetiam species generi. atque ideo magis

Expanded text:
His uero dictis, quid sit Socrates agnoscitur; aliud autem His uero dictis, quid sit Socrates agnoscitur; aliud autem si dicat, uel currit uel ambulat, nihil possit agnosci. Cap. 59. Manifestum est autem ea quae de subiecto significantur cum iis quae subiecta sunt et nomen et rationem nominis habere communem; ut 'homo' de subiecto significatur aliquo homine, sed non solum nomen, uerum etiam rationem eandem in subjecto invenies, quam in eo quod de subjecto significatur poteris invenire. Ipsarum deinde secundarum usiarum potior est species genere: magis enim proxima est species primae Si enim quis uelit ostendere quid sit prima usia, facilius monstrabit si dixerit speciem quam si dixerit gemls; ut, si quis Socraten uolens dicere, omisso eius nomine, magis eum significet si 'hominem' dixerit quam si 'animal' 'animal' enim et equum et aquilam possumus agnoscere. Deinde, ut primae substantiae subiectae sunt omnibus et his omnia continentur, ita etiam species generi, atque ideo magis
Abbreviated transcription (Latin):
huius a põfatici quod phylosophos attingit
aris toteles habuit mentionem
Quidebantur. singola s cathegorias oportuit defini¬
ri Sed osĩan quoniam secundum artem definiri non
pottrit. quac precipit ut definicio quo possit tendi
latius agenert sumat exordium. Ipsa autem usia.
genus non haba cumomnia ipla sustineat. perpartes
camuoluit definuit . ut quid sic non solum eius defini¬
tione uerum partium quoque cognitione noscatur
Estigitur usu propne & principali terdicta. quac
neque in subierto est. neque de subiecto significatur
genus & species idest animal. & homo. Hasergo
secundas substantias. Nominari dicit. proptere a qđ
illa sit potior quaeneque in subi eeto est. neq de sub¬
iecto predicatur. Secundae autem substantiae
idcirco dictae sunt genus & species. quod solȩ indi¬
cent primam. ut siquis nolit uł nesciat dicere socra¬
ten. dicat animalł hominem. id est genus ł spetiem

Expanded text:
huius apophantici -- quod philosophos attingit huius apophantici -- quod philosophos attingit -- Aristoteles habuit mentionem.uidebantur, singulas categories oportuit definiri. Sed usian, quondam secundum artem definiri non poterat -- quae praecipit ut definitio, quo possit tendi latius, a genere sumat exordium, ipsa autem usia genus non habet cum omnia ipsa sustineat -- per partes eam uoluit definire, ut quid sit, non solum eius definitione, uerum partium quoque cognitione noscatur. Est igitur usia proprie et principaliter dicta quae neque in subiecto est neque de subiecto significatur, genus et species, id est animal et homo. Has ergo 'secundas substantias' nominari dicit propterea quod illa sit potior quae neque in subiecto est neque de subiecto praedicatur. Secundae autem substantiae idcirco dictae sunt genus et species quod solae indicent primam; ut, si quis nolit uel nesciat dicere Socraten, dicat animal uel hominem, id est genus uel speciem.
Abbreviated transcription (Latin):
uł uri nullus potest nisi ab altero patiator. Proptera
cumsingularia sunt nichil ad sirmant. copulata uero
faciunt ex se aliquem sermonem. ue pÑoSTGALICON
id est ut haec quoque latino ore monstremus uł
imperatiuum. uł obtatiuum. ł interrogatiuũ.
ł uocatiuum. Haec quoque sermonis quasi .iiiiᵈʳ.
genera suspensa sunt interim. Id eo que semi¬
plena. neque enim iam intelligitur ł quid
imperatum sit uł quid obtatum ł quid inter¬
rogatum. uł quid uocatum. nisi accesserit genꝰ
apΟFΑTΙCΟΝ Id est pronunciatiuum quod ha¬
beat insequandam confirmandi sententiam.
quae aliquid. aut addat. att demac. quod
aristoteles catha fasiri & apofasiridixit
ut est caelum hoc uolubile est. cadum hoc
non est uolubile Ipsum deinde pronuncuti¬
uum. quod diximus apo faticon. aut falsum ẽ
aut uerum qua mobrem omissis illis quattuor
quae magis ad grammaticos ł oratores ꝑtinent

Expanded text:
uel uri nullus potest nisi ab altero patiatur; proptereauel uri nullus potest nisi ab altero patiatur; propterea5. Haec igitur, cum singularia sunt, nihil affirmant, copulata uero faciunt ex se aliquem sermonem ‹...› uel prostaktikon id est ut haec quoque latino ore monstremus uel imperatiuum uel optatiuum uel interrogatiuum uel uocatiuum. Haec quoque sermonis quasi quattuor genera suspense sunt interim, ideoque semiplena; neque enim iam intellegitur uel quid imperatum sit uel quid optatum uel quid interrogatum uel quid uocatum, nisi accesserit genus aipofantikovn id est pronuntiatiuum quod habeas in se quandam confirmandi sententiam quae aliquid aut addat aut demat quod Aristoteles kataphasin et apophasin dixit; ut est 'coelum hoc uolubile est', 'coelum hoc non est uolubile'. Cap. 56. Ipsum deinde pronuntiatiuum quod diximus apophantikon aut falsum est aut uerum. Quamobrem, omissis illis quattuor quae magis ad grammaticos uel oratores pertinent,
Abbreviated transcription (Latin):
usia est scilicet quae .viiii. c&eras sustina. seli
ousiam. alia & intra. aextra qualitas. quantitas
& iacere in ipsa usia sunt. Mox enimut usiãm.
uel hominem uelequum dixerimus. aduer¬
tamus necesse est bi pedalem. tripedalem.
aut album. aut nigrum. aut stantem iut iacentẽ
haec in ipsa sunt. & sine hacesse Nonpossuał.
Alia sunt extra usiaã ubi. quando. habere
Et locusenim adusiãa non ꝑtin&. & tempus &
uestiri. uł armari. ab usĩa separata sunt alia
sunt communia idest intra. & eatra usr̃an
adaliquid et facere etpati. Adaliquid ut maius
etminus utra que enim dici non possunt. nisi
coniuncto altero. quomaiussit uelminus
Propterea ergo unum in se habent aliud
ea trase. item facere & txtra ẽ & intra. ut ceden
quisque dici non potest nisi alterum caedat
łlegere nisupse legens aliud sit aliud qđ legia ex¬
ltaergo &inusia. haec est᷑: pati similiter Cȩdienimͫ

Expanded text:
usia est - scilicet quae novem ceteras sustinet - relusia est - scilicet quae novem ceteras sustinet - relusian, alia et intra et extra. Qualitas, quantitas et iacere in ipsa usia sunt mox enim ut usian vel hominem vel equum dixerimus, advertamus necesse est bipedalem, tripedalem, aut album aut nigrum, aut stantem aut iacentem; haec in ipsa sunt, et sine hac esse non possunt. Alia sunt extra usian: ubi, quando, habere et locus enim ad usian non pertinet, et tempus et vestiri et armari ab usia separata sunt. Alia sunt communia, id est et intra et extra usian: ad aliquid, et facere et pati; ad aliquid, ut maius et minus utraque enim dici non possunt nisi coniuncto altero quo maius sit vel minus; propterea ergo unum in se habent, aliud extra se. Item facere et extra est et intra ut caedere quisque dici non potest nisi alterum caedat, uel legere nisi ipse legens aliud sit, aliud quod legit ita ergo et in usia est et extra. Pati similiter; caedi enim
Abbreviated transcription (Latin):
Huius species est animal. Sedidemanim al
setenent. quae aristoteles quoq ẽpalela
Nominauit. eandem differentiam habeNt
Vt sidicas us ianeẽ animal mortale¬
bipes risus capax. eadem &d eanimali po¬
tes dicere. Animalest homobipes risus
capax. mortalis. Fadem & dehomine po¬
tesdicere. Homo est animal mortalebipes
risuscapar. Certum estergo inuicem sibi
coniunctis generib easdem species & differentus
inuenir Indiuersis autem generib: hoc pro¬
uenirt non posse Rursus aris toteles ad ea
quaedicuntur reuertitur. quamquam supe¬
rius dixerimus alteram sine altero tracta¬
& id quod est non potest ab altero intelleginisi di¬
catur. Eorum ergo quacnulla sui copahatione
di cuntur quod cun: que singulart dictũ fuerit
aut Vsian. significat. aut qu intitatem aut
qualitatem. aut adaliquid. aut iacere aut facert
aut pati. aut ubi. aut quando. aut habert
Hac sunt cathegoriae decem. quarum prima

Expanded text:
cujus species est animal. Sed idem animal gcujus species est animal. Sed idem animal gse tenent, quae Aristoteles quoque ἐπάλληλα nominavit, easdem differentias habent, ut si dicas usianbipes, risus capax, eadem et de animali potes dicere: «animal est homo bipes, risus capax, mortalis» eadem et de homine potes dicere: «homo est animal mortale, bipes, risus capax». Certum est ergo invicem sibi coniunctis generibus easdem et species et differentias inveniri, in diversis autem generibus hoc provenire non posse. Rursus Aristoteles ad ea quae dicuntur revertitur, quamquam superius dixerimus alterum sine altero tractait quod est, et id quod est non potest ab altero intellegi nisi dicatur. Eorum ergo quae nulla sui copulatione dicuntur, quodcumque singulare dictum fuerit aut usian significat aut quantitatem aut qualitatem aut ad aliquid aut iacere aut facere aut pati aut ubi aut quando aut habere. Hae sunt categoriae decem, quarum prima
Abbreviated transcription (Latin):
differentiam intellegere debemus quie species
non habebit Vtnugrum & album non habent
differentiam. propterea quod ex se species non
emittuntꝰ: quae enim alia species inueniri
potest albi uel nigri : qm̃igitur. quid sit genus.
quod differentia. quid species. separatum est:
adaristotelis iamdicta ueniamus. Hoc &enĩ
Nec differentias easdem posseeẽ. nec species
Alia enim & species. & differentia ẽ dum quȩ¬
ritur quid sit. Aliadum quale sit. Alia dum
quantum sit. Vt si uelis animalis dicere dif¬
ferentiam dicas uolatile. bipes gressutum.
Si uelis speciem dicas hominem ł auem.
ł equum Num quidnam & disciplina eadẽ
differentia ul species dicipotest. propte¬
rea quod genere diuersa sunt animal &
disciplina: Animalenim cathegoria est
usia e. disciplina cathegoria qualitatis
Denique illa genera quae alterna sibi soci&a
te coniuncta sunt. easdem differentras.
& easdem species haben Vt est usiã

Expanded text:
differentiam intelligere debemus, quae species differentiam intelligere debemus, quae species non habebit; ut nigrum et album non habent differentiam, propterea quod ex se species non emittunt. Quae enim alia species inveniri potest albi vel nigri? Quoniam igitur quid sit genus, quid differentia, quid species, separatum est: ad Aristotelis jam dicta veniamus. Hoc enim dnec differentias easdem posse esse, nec species. Alia enim et species et differentia est, dum quaeritur quid sit, alia dum quale sit, alia dum quantum sit: ut si velis animalis dicere differentiam, dicas volatile, bipes, gressutum; si velis speciem, dicas hominem vel avem vel equum. Numquidnam et de disciplina eadem differentia vel species dici potest, propterea quod genera diversa sunt, animal et disciplina? Animal enim categoria est usiae, disciplina categoria qualitatis. Denique illa genera, quae alterna sibi societate  ἐπάλληλα conjuncta sunt, easdem differentias et easdem species habent, ut est usia,
Abbreviated transcription (Latin):
& specieb & disferentia locuturusẽ inspicien¬
dũ primum uid&ur quid sit genꝰ quid speces
atq significat Otest usia Omni a quidem
usun dicimus. sed hoc commune nomen
species separatur. Dicimus animal ł lapi¬
dem Itasit ut uno quasi coniuncta uocabu¬
lo specie se parentur. Differentia uero est
quae scđm multa & differentia non quid sit.
sed qualissit specie p̃dicatur. Vt estanimal
gressutum. uolatile. aquatile. bipes. qua¬
drupes Et genus ergo & differentia species
significantur Sed genus quid sit differen
quae scđm multa a differentia quidsit nu¬
mero p̃dicat᷑ atque cognoscitur. ut ẽ homo
Hoc nom̃ homines cunctos amplectit᷑ & ui¬
detur idem facere quod speties. Cum deali¬
quo homine p̃dicat᷑. quinumerũ inse ipse cõ¬
Gen̾e animal differentia bipes. quadra¬
pes Species homo equus Sed ut genus nul¬
lũest. quod non habet᷑ differentiam. sictiec

Expanded text:
et speciebus et differentia locuturus est, inspicienet speciebus et differentia locuturus est, inspiciendum primum uidetur quid sit genus, quid species,atque significatur, ut est usia; omnia quidem 'usian' dicimus, sed hoc commune nomen specie separatur cum dicimus 'animal' uel 'lapidem'; ita fit ut, uno quasi coniuncta uocabulo, specie separentur. Cap. 44. Differentia uero est quae secundum multa et differentia, non quid sit sed quale sit specie praedicatur, ut est animal 'gressutum, uolatile, aquatile, bipes, quadrupes'. Et genus ergo et differentia specie significantur, sed genus quid sit, differenquae secundum multa et differentia quid sit numero praedicatur atque agnoscitur, ut est 'homo'. Hoc nomen homines cunctos amplectitur, et uidetur idem facere quod species quae de aliquo homine praedicatur, qui numerum in seipso congenus est animal, differentia bipes, quadrupes, species homo, equus. Sed ut genus nullum est, quod non habeat differentiam; sic nec
Abbreviated transcription (Latin):
Cicero autem & homo ẽ & animal: quȩ¬
cumque igitur p̃dicari deanimali poss̃
eadem & dehomine & decicerone p̃di¬
cantur. Qua proprer ea quae in eo qđ
de subiecto sit significatasinueniuntur.
& ineo quod subiectumẽ nec esse ẽ inueniri.
ut si dicas. animalẽ quod cibũ capiat. qđ
mortalesit. qđ sensu moueatur. Animal
aut̃ de subiecto signisicatur homine. eadẽ
tam̃ & dehomine dicinetesse ẽ quȩ deoni¬
mali dictasuN. Deinde quȩ de homine
dicta fuerint. eadẽ & desocrate. Certũ aut̃
ẽ socratẽ subiectũ tẽ homini Hominẽ aut̃
animali Quicquidigit᷑ in his quȩ de subiccto
sigificintur. dictũ fucrit. idem & dchis quȩ sub¬
iecta dicimus prȩdicabitur Regularit᷑̃ aut̃
illa de subietto significantur quae ꝑse ipsi cog¬
nosci Nonpossunt Vt animal intelligi ñ potest
nisi de subiecto homine. sic homo aduertiñ
potest nisi de subiecto aliquo homine dinoscat᷑

Expanded text:
Cicero autem et homo est et animal. QuaeCicero autem et homo est et animal. Quaecumque igitur praedicari de animali possunt, eadem et de homine et Cicerone praedicantur. Quapropter ea quae in eo, quod de subjecto significatur, inveniuntur, et in eo quod subjectum est, necesse est inveniri: ut si dicas, animal est quod cibum capiat, quod mortale sit, quod sensu moveatur; animal autem de subjecto significatur homine: eadem tamen et de homine dici necesse est, quae de animali dicta sunt. Deinde quae de homine dicta fuerint, eadem et de Socrate. Certum autem est Socratem subjectum esse homini, hominem autem animali. Quidquid igitur in iis, quae de subjecto significantur, dictum fuerit, idem et de iiecta dicimus praedicabitur. Regulariter autem illa de subiecto significantur quae per se ipsa cognosci non possum; ut animal intellegi non potest nisi de subiecto homine, sic homo aduerti non potest nisi de subiecto aliquo homine dinoscatur
Abbreviated transcription (Latin):
uultus & menbra ꝑueniunt Sic definitio
agenert incipiens. depulsa paulatim gene¬
ralitate uerborum ad proprium demons¬
trandȩ rei cubile tendit accedere secdad
propositum reuertamur TRACTATUS
enĩ dehis erat quȩ s̃ quẽ ad modum significent᷑
dequib qm̃ multa uim dictas̃. illud regu¬
hominem ł huncequum. ł hancarborem.
desubiecto signisicari non posse Sinuero heç
eadem deaccidentib fuerint. id est hic color
haec disciplina. insubiecto eẽ posse quem¬
ad modumenim superius demonstratumẽ
omne accidens si ne subiecto non potest eẽ
Doctugitur sumus quo pacto ł subiectum
ł insubiecto possimus agnoscere DEDESUS
quaede subrecto signisicantur. qua ratione
noscanus In hisautem speciale illudest
quod eadem in ipso subiecto inueniuntur
quae sunt in eo quod desubrecto signisicat᷑
Vtenim animal de subiecto significat᷑
homine uł equo sic & homo de subiecto
aliquo homine significaelir. netesse est:

Expanded text:
vultus et membra perveniunt; sic definitio vultus et membra perveniunt; sic definitio a genere incipiens, depulsa paulatim generalitate verborum, ad proprium demonstrandae rei cubile tendit accedere. Sed ad propositum revertamur; tractatus enim de iis erat quae sunt quemadmodum significentur. De quibus quoniam multa iam dicta sunt, illud reguhominem, vel hunc equum, vel hanc arborem de subjecto significari non posse. Sin vero haec eadem de accidentibus fuerint, id est hic color, haec disciplina, in subjecto esse posse: quemadmodum enim superius demonstratum est, omne accidens sine subjecto esse non potest. Docti igitur sumus quo pacto, vel subjectum, vel in subjecto possimus agnoscere. CAPUT Vquae de subjecto significantur, qua ratione noscamus. In his autem speciale illud est, quod eadem in ipso subjecto inveniuntur, quae sunt in eo quod de subjecto significatur: ut enim animal de subjecto significatur, homine vel equo, sic et homo de subjecto aliquo homine significetur necesse est:
Abbreviated transcription (Latin):
in altero ẽ aliquo non ut parssit quȩdã
Neque sine eo in quo ẽ potestum quã eẽ
hace definitio addita propterta ẽ. quia
dici posset & digitum ł pedem in subiecto eẽ
idest incorpore hoc igitur exclusit cau¬
ta definitione. dicendo idẽe in subiecto.
quod pars eius nonsit in quo est. Digitũ
Dehincacalum niantib dicipossit aquã
uel uinum. in quodam chado quasi in
subiecto eẽ. sed idoriri docta definitio
non sinit. addensideẽ in subiecto quod
sine subiecto eẽ non possit Vinum uł
aquam sine chado in quo fuerit possecẽ¬
alibi Non potest dubitari Interea hoc
loco debemus aduertere qua artedesini¬
tio disponatur Primum enim hane per
immensum tendi oporta incipientẽ
agenere Dehinc paulatim currendo
perpartes peruenire deb& adidinquo
solum est id quod definitur Vt hi quisig¬
na formant primo in mensum subdeli¬
gunt lapidem . dehinc paulatim minu¬
endo & abscidendo suꝑflua. ad formandos

Expanded text:
in altero est aliquo, non ut pars sit quaedam, in altero est aliquo, non ut pars sit quaedam, neque sine eo in quo est potest umquam esse. Haec definitio addita propterea est, quia dici posses et digitum uel pedem in subiecto esse, id est in corpore; hoc igitur exclusit cauta definitione, dicendo id esse in subiecto quod pars eius non sit in quo est digitum t. Cap. 36. Dehinc a calumniantibus dici posses aquam uel uinum in quodam cado quasi in subiecto esse; sed id oriri docta definitio non sinit, addens id esse in subiecto quod sine subiecto esse non possit uinum autem uel aquam sine cado in quo fuerit possealibi non potest dubitari. Interea hoc loco debemus advertere qua arte definitio disponatur. Primum enim hanc per immensum tendi oportet, incipientem a genere, dehinc paulatim currendo per partes pervenire debet ad id in quo solum est id quod definitur. Vt ii qui signa formant primo immensum subdeligunt lapidem, dehinc paulatim minuendo et abscidendo superflua ad formandos
Abbreviated transcription (Latin):
nificari scientia possit nisi desubiecta grã maticȩ¬
definiendo. angrammatica uł colorquis¬
quam eẽ possic. nisi in subiecto corpore:
nec significari possit nisi de subi ecto ali¬
quo colore ita fit ut insubiecto sint. & de
subiecto sinnificentur
Alia uero sunt exisdem sIMBEBỸ COTIS
id est accidentibus qua e in subiecto s̃ sed de
subiecto minime significantur. Vt ẽ haec
grãmatica uel hic albus color. in subiecto
quidem sunł animouel corpore. Desubiec¬
to autem non significantur. Neque enim his
aliunde uocabulum pend&. sed suo & spe¬
ciali Nomine designantur. In his quoque
superius accidens commune Nominamus.
inferius ubiiam certa resest proparte.
quid non a pertum preterire anist oteles
existimar&ur & oriundis quȩstionib
occasionem dare. deeo quod in subiecto ẽ
uoluit tractare diligentius. ac definire
quid eẽt. ut calũ niantib: aditus claude¬
recur. De finiuit ergo insubiecto eẽ quod

Expanded text:
nificari scientia possit nisi de subiecta grammaticnificari scientia possit nisi de subiecta grammaticde subiecta grammatica; uel color quisquam esse possit nisi in subiecto corpore, nec significari possit nisi de subiecto aliquo colore; ita fit ut et in subiecto sint et de subiecto significentur. Alia uero sunt ex iisdem sumbebhkovsi id est accidentibus quae in subiecto quidem sunt sed de subiecto minime significantur; ut est haec gram matica uel hic albus color, in subiecto quidem sunt animo uel corpore, de subiecto autem non significantur neque enim his aliunde uocabulum pendet, sed suo et speciali nomine designantur. In his quoque superius accidens 'commune' nominamus, inferius ubi iam certa res est 'pro parte'quid non apertum praeterire Aristoteles existimaretur et oriundis quaestionibus occasionem dare, de eo quod in subiecto est uoluit tractare diligentius ac definire quid esset, ut calumniantibus aditus clauderetur. Definit ergo in subiecto esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
caturaliquo homine: Neque enim homo
dici poss& nisi eẽt aliquis dequo diceret᷑
In subiecto autem nullo ẽ. cum ipsesit ũsa
quam superius diximus innullo umquã sub¬
iacentiet̃ quippe. cum sit ceteris ipsa subreta
Alia uero nec in subiecto sunt. nec desubiec¬
tosignificant᷑. ut ẽ cicero. nec in subiecto ẽ
quiausia ẽ nec desubiecto aliquo significat᷑
Si quidem ase ortum uocabulum teneat
neque intellegi possit aliunde. dita sduo
quac adusiam̃ ꝑtinent. quo pacto significen
quorũ superius cõcuon. id est commune in¬
ferius catcas⁊ on id est pͥroparte dicitur
Nunc ea quȩ s̃ exaccidentib quonã modo
significentur dicendumẽ Sunt igitur
ex his alia quae & in subiecto s̃ & desubiecto
significentur ut est scientia uł color Sunt
enim in subiecto aliquo id est in animo ł
corpore Neque scientia potest eẽ nisi sit
anima subiecta qua contineatur. nec sig¬

Expanded text:
catur, aliquo homine: neque enim homo catur, aliquo homine: neque enim homo dici posset, nisi esset aliquis de quo diceretur. In subjecto autem nullo est, cquam superius diximus in nullo umquam subiacenti esse quippe cum sit ceteris ipsa subiecta. Alia vero nec in subiecto sunt nec de subiecto significantur; ut est Cicero nec in subiecto est, quia usia est, nec de subiecto aliquo significatur, siquidem a se ortum vocabulum teneat neque intellegi possit aliunde. Dicta sunt duo quae ad usian pertinent quo pacto significentur, quorum superius κοινόν id est commune, inferius καθέκαστον id est pro parte dicitur. Nunc ea quae sunt ex accidentibus, quonam modo significentur dicendum est. Sunt igitur ex iis alia quae et in subiecto sint et de subiecto significentur, ut est scientia vel color sunt enim in subiecto aliquo, id est in animo vel corpore; neque enim scientia potest esse nisi sit anima subiecta qua contineatur, nec sig
Abbreviated transcription (Latin):
alias frui. alias dolorem perp&i. exnigro
album nigrum ex albo colorem mutare :
Peritum ex imperito. exi docto doctam
exmansu&o ferum. exferoci mansu&ũ
aliamentib colligantur separari haec
propriis nominibus homines eruditi
maluerun Et id quod dinoscitur sen¬
sib usiam dici. illud autem quodanimi
tractatu colligitur. ac saepemutatur.
Sya bEBicõs id est accidens nominars
uoluerunt. Etqm̃ in ꝑmanente gsiã
ea qua e accidunt in eẽ noscunt᷑. ipsa usiã
apeilant uoluer̃ Illauõ quȩ accidunt.
Sine dubio tamen illud oport& a nobag¬
nosci. ut potiorem usiam accidentib dicimꝰ
idest hunc hominem uel hunc leonem.
hisquȩ fuerint communia uł communi
uocata animalium nomine iudicemus
tur aristoteles regressusẽ. quot modis
ea quaesunt significari ad solent. monstra¬
turus Exhisigitur quaesunt. alia de sub¬
iecto significantur. & in subiecto non sunt¬
ut est homo de subiecto quidem signisi¬

Expanded text:
alias frui alias dolorem perpeti, ex nigro alias frui alias dolorem perpeti, ex nigro album, nigrum ex albo colorem mutare, peritum ex imperito, ex indocto doctum, ex mansueto ferum, ex feroci mansuetumalia mentibus colligantur, separari haec propriis nominibus homines eruditi maluerunt, et id quod dinoscitur sensibus 'usian' dici, illud autem quod animi tractatu colligitur ac saepe mutatur sumbebhkov" id est 'accidens' nominari uoluerunt. Et quoniam in permanente usia ea quae accidunt inesse noscuntur, ipsam usian appellari uoluerunt, illa uero quae accidunt, Sine dubio tamen illud oportet a nobis agnosci, ut potiorem usian accidentibus dicimus, id est hunc hominem vel hunc leonem, iis quae fuerint communia, vel communi vocata animalium nomine, judicare.tur, Aristoteles regressus est, quot modis ea quae sunt significari assolent, monstraturus. Ex his igitur quae sunt, alia de subjecto significantur, et in subjecto non sunt, ut homo. De subjecto quidem signifi
Abbreviated transcription (Latin):
gula Vt equus Currit Sediam satis de
tauerit ennarremus Suntigitur illa
quae aut percipimus sensibus. aut mente
& cogitatione colligimus Sensib tenemꝰ.
quae aut uidendo. aut contreitando. aut
audiendo aut gustando. aut odorando
cognoscimus Mente. ut cum quis equum.
aut hominem. uel quod lib& animal
uiderit quamquam unum corpꝰ eẽ res¬
pondeat. intellegit tam̃ multis partib
eẽ concretum. Si quidem nec esse est alia sit
parscapitis. alia pedum. E& erorum que
menbrorum. In ipso capite partes suas
aures habeant: habeat propriam lingua.
Ipsȩ quoquȩ partes singulae multa in se ha¬
beant quae diuidi & separari possint̾ Vt
carosit aliud. aliud corium. aliuduenȩ.
Aliud nerui. Capilli aliud. Ergo hex m̃te
uel intellectu colligimus. ad quae nosen
sensus penetrare Non possunt. Conside
cimus. uel hominem uel alud animal
crescere. senescere. Nunc stare. nunc mo¬
uere gressum. modo angicuris. modo
securo pectore conquiescere. Sanitate

Expanded text:
gula, ut equus, currit. Sed jam satis de gula, ut equus, currit. Sed jam satis de taverit, enarremus. Sunt igitur illa quae aut percipimus sensibus, aut mente et cogitatione colligimus. Sensibus tenemus quae aut videndo, aut contrectando, aut aucognoscimus; mente ut, cum quis equum aut hominem uel quodlibet animal uiderit, quamquam unum corpus esse respondeat, intellegit tamen multis partibus esse concretum siquidem alia sit pars capitis, alia pedum caeterorumque membrorum, in ipso capite partes suas aures habeant, habeat propriam lingua, ipsae quoque partes singulae multa in se habeant quae diuidi et separari possunt, ut caro sit aliud, aliud corium, aliud uenae, aliud nerui, capilli aliud; ergo haec mente uel intellectu colligimus ad quae nostri sensus penetrare non possunt. Cap. 28cimus, uel hominem uel aliud animal crescere, senescere, nunc stare nunc mouere gressum, modo angi curis modo securo pectore conquiescere, sanitate