comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ cũ diodoro assentire cogunt᷑. Nã si qͥs in mari mortuus. ẽ.: illũ necesse fuit m mari necari. & impossibile tũ fuit
si nũqͣm nauigass&e in moreał in t̃ra futurꝰ fuiss&. At uͦ ñ eex euentu rerũ. sꝯ exnata euen
ã p̾pͥnũ ꝯtͣdictiones iudicandȩ st̃. Si it michi om̃a suppelixent ñc̃ ut athenas eã. &iã si ñ uadã possecam̃ me ire
manifestũ .r̃. &cũ iero potuisse ñ ire. Id qͦꝙ apud eos qͥ euentꝰ ex rerũ nata recta ratione diuidicant. in alubiera
t̃. Agidẽ ẽ possibile ut sit nccessariũ. Sꝯ qͦnqͣm qđ necossariũ . t̃. possibile sit : ẽ. tam̃ alia g̃dã exerinsecꝰ possibilitatis

Expanded text:
idem cum Diodoro sentire coguntur. Nam si quis in mari mortuus est, illum necesse fuit in mari necari, impossibile enim eum fuit si nunquam navigasset, immortalis in terra futurus fuisset. At vero non ex eventu rerum, sed ex natura even contradictiones judicandae sunt. Si enim mihi omnia suppetunt nunc ut Athenas eam, etiamsi non vadam, posse me tamen ire manifestum est, et cum iero potuisse non ire. Id quoque apud eos qui eventus ex rerum natura recta ratione dijudicant indubitatum est. Non ergo id est possibile ut sit necessarium. Sed quanquam quod necessarium est, possibile sit, est tamen alia quaedam extrinsecus possibi
Abbreviated transcription (Latin):
t̃ẽ int ambulart cũ sedeĩ alit̃ solt̃ ñe eẽ in sagittario: & pͦ paucosdies in aqͥriũ trangrtdi. Ita i possibile ũ ut ociam
necesse sit Possibileꝰ aut̃ dcere solumꝰ. qđ & cũ ñ sit ẽẽ possit: & cũ sie ñ eẽ iterũ possit. Si qͥs gͦ om̃a necess
ille possibilitatis nat᷑am int̃cipit: Tresst̃ gͦ sertentiȩ de possibilteate. Filo it dic̃ possibile. ẽẽ. qđ nat᷑a ꝓpͥia enuntiationis
suscip at uerieatẽ. ut cũ dico me hodie ẽẽ theoeriti bucolicã rdecturũ. Hsi nichil tert᷑ ꝓhibeat. qͣntũ in se ẽ. potest
ait p̃dicari. Eodẽ aut̃ mͦ idẽ ipse filo necessariũ ẽẽ definit: qđ cũ uerũ sit. qͣntũ in

Expanded text:
esse ambulare cum sedeam, aliter solem nunc esse in Sagittario et post paucos dies in Aquarium transgredi. Ita enim possibile est ut etiam esse necesse sit. Possibile autem dicere solemus, quod et cum non sit, esse possit, et cum sit, non esse iterum possit. Si quis ergo omsibilitate Philo enim dicit possibile esse, quod natura propria enuntiationis suscipiat veritatem, ut cum dico me hodie esse Theocriti Bucolica relecturum, hoc si nihil extra prohibeat, quantum in se est potest veraciter praedicari. Eodem autem modo idem ipse Philo necessarium esse definit, quod cum verum sit, quantum in
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ ꝑducit. dicens: & possibilitatẽ. & casũ. & lib ũ arbitriũ depenre. Qđ fieri neqͥt : si om̃iũ futurarũ

Expanded text:
rationem perducit dicens, et possibilitatem, et casum, et liberum arbitrium deperire, quod fieri neqrationem perducit dicens, et possibilitatem, et casum, et liberum arbitrium deperire, quod fieri neq
Abbreviated transcription (Latin):
euentura st̃ . ex necessitatȩ euentura nouerit: in ꝓpͥa ꝓuidentia falsus .ẽ. Nouit i futura ds: ñ ut ex necessicate
ꝑserseat. Quare si qͥs om̃a ex necessieate fieri dicat: dõ qͦq beniuolentiã subripiat necesse.ẽ. Nrchil a illus
benignitas parit : qͣndo qͥdẽ cuncta necessitas ad ministrat : ut ipsũ dei benefacere. ex necessitate qͦdãmꝰ sit. &
ñ ex ipsius uoluntate. Nã s tex ipsiꝰ uoluntate q̃dã fiunt. ut ipse nulla necessitate claudat᷑ ñ e
ꝯtingunt. Quis gͥtã impre sapiens. dm̃ qͦq necessitate ostringat : Qui si om̃a e&x necessitate sier dicae: ista qͦq
impossibilitatis euenie. Quare ponendũ .ẽ. casu ꝗ̃dã posse & uoluntate
st oratio q̃ utrũius hor subruit :impossibił iudicanda ẽ. Non gͥ in merito aristoteles ad impossibileꝰ

Expanded text:
eventura sunt, ex necessitate eventura noverit, in propria providentia falsus est. Novit enim futura Deus, non ut ex necessitate eeventura sunt, ex necessitate eventura noverit, in propria providentia falsus est. Novit enim futura Deus, non ut ex necessitate em hominum et actuum ratione persciscat. Quare si quis omnia ex necessitate fieri dicat, Deo quoque benevolentiam subripiat necesse est, nihil enim illius benignitas parit, quandoquidem cuncta necessitas administrat, ut ipsum Dei benefacere ex necessitate quodammodo sit, et non ex ipsius voluntate, nam si ex ipsius voluntate quaedam fiunt, ut ipse nulla necessitate claudatur, non omnia ex necessitate contingunt. Quis igitur tam impie sapiens Deum quoque necessitate constringat? qui si omnia ex necessitate fieri dicat, ista quoque vis impossibilitas eveniet. Quare ponendum in rebus est casu quaet oratio quae utrumvis horum subruit, impossibilis judicanda est. Non igitur immerito Aristoteles ad impossibilem
Abbreviated transcription (Latin):
ouersurus .ẽ. si om̃a necessitate ñ otingunt. om̃a deũ serre ñ posse. Nã scientiã dei. seqͥt᷑ euentuũ necessitas. Si euentuñ
necessitas ñ sit : diuina scientia perimit᷑. Et qͥs tã impia racione animo torqueat᷑. ut hȩc de deo dicere audeat.
So fortasse qͥs dicat. qm̃ euenire ñ pocest ue ds̃ om̃a fucura ñ nouerit: hinc ruenire ut om̃a t& necessicate sint:
q̃m dõ notitiã rerũ fucurarũ tollere nefas .ẽ. Sꝯsi qͥs ħ dicat : illi uidendũ ẽ. qđ dm̃ dũ om̃a scire conat᷑ efficere:
ña nescire. ꝯtenht. Binanũ it numerũ ẽẽ imparẽ. si qͥs sȩ scire ꝓponat: ñ ille n
potentiȩ nosse. sꝯ arbitrari nosse. potiꝰ impotentix ẽ. Quis qͥs gͦ dicit dm̃ cuncta nosse & obhoc euncta ex necessitate
futura. t̃e: is dic̃ dñ eex necessitate ueneura credere: ꝗ̃cũq ex necessitate ñ eueniunt. Nã si om̃a tx necessitate

Expanded text:
n posse. Nam scientiam Dei sequitur eventuum necessitas, si necessitas eventuum non sit, divina scientia perimitur. Et quis tam impia ratione animo torqueatur, ut hoc de Deo dicere audeat? Sed fortasse quis dicat, quoniam evenire non potest ut Deus omnia futura non noverit, hinc evenire ut omnia ex necessitate sint, quoniam Deo notitiam rerum futurarum tollere nefas est. Sed si quis hoc dicat, illi videndum est, quod Deum dum omnia scire conatur, efficere omnia nescire contendit. Binarium enim numerum esse imparem si quis se scire proponat, non ille potentiae nosse, sed id arbitrari nosse potius impotentiae est. Qui ergo dicit Deum cuncta nosse et ob hoc cuncta ex necessitate esse futura, is Deum dicit ex necessitate cuncta ventura credere, quaecunque ex necessitate non eveniunt
Abbreviated transcription (Latin):
momib scđm adaliquid p̃dicatione : solã esse assignationis conuenientiã requirendã: Quo enĩ ꝑmanente cunctisilus

Expanded text:
mnia secundum ad aliquid, praedicatione solam esse assignationis convenientiam requirendam. Quo enim permanente cunctis alii
Abbreviated transcription (Latin):
nex uͦ gnr̃m qm̃ & diferentius habent & gnr̃i: disfinitiones et̃ posst̃. at uꝰ quaꝵ diffintiones red¬
dineq̃unt ila tartũ descritionb t̃miuant᷑. Descriptioaut̃ ẽ ꝗ̃ q̃mnlib& rt̃ qͥdĩ ppetite desgnat¬
ue sͣ difintaio sit sue descritio utraq ritionẽ sulstanti̧ designat. Quare cu sabstantiȩ ratio¬
nẽ drẽ & difintions & descriptionis nom̃ in clust : de quiuocoꝵ alia st̃ casu alia comslio. Casi
ut alexander pͥami filus. & alexander magnꝰ. Cas ciĩ isegit ut idẽ itriq uocabulũ poner& . conͣ

Expanded text:
uoniam et differentias habent et genera, diffinitiones esse possunt. At vero quorum diffinitiones reddi nequeunt, illa tantum descriptionibus terminantur. Descriptio autem est, quae quamlibet reSive ergo diffinitio sit, sive descriptio, utraque rationem substantiae designat. Quare cum substantiae ratioet diffinitionis et descriptionis nomen inclusit. Aequivocorum alia sunt casu, alia consilio. Casu, ut Alexander Priami filius et Alexander Magnus. Casus enim id egit, ut idem utrique nomen p
Abbreviated transcription (Latin):
tia uniũ sał. substantia particularis. accidens uniũsale. accidens particulare. Ut aut̃ accidens in sub¬
stantiȩ naturã transeat ł substantia in accidentis. fieri nullomͦ potest. Et accidens qdẽ uenit insub¬
stantiuã. ẜ̃ ñ ut substantia sit Neq enĩ qm̃ color qd ẽ accidens uenit in substantiã id cireo iã colar sub¬
stantu e nec qm̃ substantia suscipit colorẽ idcrco coler substantia fit. Quare neq substantia mac¬
cibentis neq accidens in substantiȩ nat̾am transit. at uͦ nec particularitas nec unuualitas in secran

Expanded text:
tia universalis, substantia particularis, accidens universale, accidens particulare. Ut autem accidens in subtia universalis, substantia particularis, accidens universale, accidens particulare. Ut autem accidens in substantiae naturam transeat, vel substantia in accidens, fieri nullo modo potest, et accidens quidem venit in substantiam, sed non ut substantia fiat. neque enim quoniam color quod est accidens venit in substantiam, idcirco color iam substantia est. Nec quoniam substantia suscipit colorem, idcirco color iam substantia fit. Quare neque substantia in accidentis, neque accidens in substantiae naturam transit. At vero nec particularitas, nec
Abbreviated transcription (Latin):
suo nõe aut uniũsalitatis uĩ aut particularitatis includat reede in qͥituor diusio factaẽ ut sit om̃is res
aut substantia aut accidens. & hoꝵ autiuiũ sał aut particularis. Ex hisgͥ quattuor. quattuor fiunt cõ.¬
plexiones lai cũ uenerit uniũsalitas insubstantiã . fit uniũ sał substantia. ut ẽ homo. ł animal. Uniũ sale
aut̃ ẽ qd aptũ e deplurib p̃dicari. Particulare uͥ qd de nullo subiecto p̃dicat᷑. Gẽ uni cõplexio unuisũ¬
ticularis ut socrates ł plato & qͥcqͥd in substantus indiuidius reperit᷑. At cũ misc& uniũ salitas acciden¬
ti. fit accidens uniũsile. ut scientia q̃ cũ sit accidens & p̃t̃ animã cui accidit eẽ ñ potest tam̃ uniũ¬
sał e. qd de subietla grãmatica ł alus specieb p̃dicari potest. Cũ uͦ particularitis accidentic̃iun
git᷑ fit accidens particulare. ut plitonis ł aristoceł scientia. Fiunt gͥ qͥttuor cõplexiones. Substan¬

Expanded text:
in quatuor divisio facta est, ut si omnis res aut substantia aut accidens, et horum aut universalis, aut particularis. Ex his igitur quatuor fiunt complexiones. Nam cum venerit universalitas in substantiam, fit universalia substantia, ut est homo vel animal. Vniversale autem est quod aptum est de pluribticularis, ut est Socrates vel Plato, et quidquid in substantia individuum reperitur. At cum miscetur universalitas accidenti, fit accidens universale, ut scientia, quae cum sit accidens, et praeter animam cui accidit esse non possit, tamen universalis est quod de subiecta ggitur, fit accidens particulare, ut Platonis vel Aristote is scientia. Fiunt enim quatuor complexiones, substan
Abbreviated transcription (Latin):
crate p̾dieat᷑ &c platone. Or eni socrates animal atq homo. & qm̃ uniũsale ẽ accidens scientiua
dr̃ de subitcta grĩmatica. Grimatia eñ scicutia ẽ. Particularitas uͭ q̃m ipsiẽ rerã ultima &
nihil ẽ illi subiectũ : de mullo subieto p̃dicat᷑. Nã qm̃ uniusalitas de subiecto p̃heit᷑ particu¬
laritas uͦ uniũsilitas ñ ẽ: particuliritas de subiecto ñ p̃dicabit᷑. Ubiet
dens diffinitiones ꝗꝗ eoꝵ discrepabt̃. Ut qm̃ ẽ accidens in sut:¬
de subiecto qͥdã dñr in subiecto uͦ nullo s̃ Ixolens scilic& uniũsalt̃ substantiã demonstrare. Ñ qđ dixit

Expanded text:
crate praedicatur et Platone. Dicitur enim Socrates animal atque homo. Et quoniam universale est accidens scientia, dicitur de subiecta grammatica, grammatica enim scientia est. Particularitas vero quoniao praedicatur; nam quoniam universalitas de subiecto praedicatur, particularitas vero universalitas non est, particularitas de subiecto non praedicabitur. Vbaccidens, diffinitiones quoque eorum discrepabunt. Vt quoniam est accidens in sde subiecto quodam dicuntur, in subiecto vero nullo sunt, volens scilicet universalem substantiam demonstrare. Nam quod dixit
Abbreviated transcription (Latin):
posuit dicens: Alia aut̃ insubiecsto qͥdẽ s̃: de subrecto aut̃ nullo dñr. sNã qđ ait insubiecto si
accidens monstrat. Qđ uͦ uit addidit de subiecto aut̃ nullo dñr: particulare accidens n in
subiecto p̃dicat᷑ : accidens ẽ particulare. ut ẽ q̃dã grãmatica aristarchi: nł alitui hõis indiuidua grãmat¬
lla in q̃m inchiudui hõis ẽ :̃ ipsa qͦq facta ÷ induudua ⁊ particularis: Ergo qͣ̃m q̃dĩ grãmatica in anima t̃.
attidens ẽ: Et q̃m de nullo subiecto p̃dicat᷑: particularis ÷. Quẽ ad modũ in ipsẽ aristarthis de nullo
suibiecto dr̃: ita qͦq eius gramatica denullo subiecto p̃dicat᷑. Non naut̃ dicit qł ipsa grãmatica
particuliris ÷ͥ: sed qđ qͥdĩ grãmatica .i. alicuiꝰ hõĩs indiuidui grãmatica : quã scilit & homo particulairis

Expanded text:
cto quidem sunt, de subiecto autem nullo dicuntur. Nam quod ait in subiecto sunt, accidens monstrat, quod vero addidit, de subiecto autem nullo dicuntur, particulare. Accidens enim in subiecto praedicatur, accidens est particulare, ut est quaedam grammatica, id est Aristarchi, vel alicuius homatica in anima est, accidens est, et quoniam de nullo subiecto praedicatur, particularis est; quemadmodum enim ipse Aristarchus de nullo subiecto dicitur, ita quoque eius grammatica de nullo subiecto praedicatur. Non autem dicit quod ipsa grammatica particularis est, sed quod quaedam grammatica, id est alicuius hominis individui grammatica, quam scilicet homo particularis p
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ dari.: Eoꝵ qͥ scđm nullã cõplexionẽ dñr. singulũ aut substantiã significat. aut
qͣntitatẽ. aut qͥlitatẽ. aut ad aliqͥd. aut ubi. aut ꝗdo. aut sitũ. aut habitũ. aut
facere. aut pati Est autẽ substantia quidẽ ut figuratĩ dicat᷑. ut hõ. equus quan

Expanded text:
complexionem dicuntur, singulum aut substantiam significat, aut quantitatem, aut qualitatem, aut ad aliquid, aut ubi, aut quando, aut situm, aut habere, aut facere, aut pati. Est autem substantia ut figuraliter dicatur, ut homo, equus. Quan
Abbreviated transcription (Latin):
Rrere gͣdictũ .e qͣm̃ nec q̃ sub eadẽ specie st̃. poterune om̃a ꝯtͣrioꝵ eẽ poteneia. Nã oũ ignis potestas
cũ aliis om̃ib poeistatib in rationabilib sub ea sie fpecie qđ in ra¬
er onabił ÷ potestas : tam̃ non
ual& opposita. Atq hꝑe qͥdẽ qđ atcẽptare se spopondit : tocã uꝰ¬
qͣstionẽ ñ tam̃ ualidissime
dissoluere p̃dixte.
Quo uͦ maxime dirigat dubitationẽ ambigaitatẽt ostituat: ĩpse ꝯtinuata oratione adicit

Expanded text:
gnis potestas cum aliis omnibus potestatibus irrationabilibus sub ea sit specie quae irrationabilis est potestas, tamen non valet opposita. Atque hoc quidem quod attentare possit totam quaestionem, non tamen validissime dissolvere praediximus. Quod vero maxime dirigat dubitationem ambiguitatemque constituat, ipse continuata oratione addidit
Abbreviated transcription (Latin):
necessitatẽ in ꝯtingentiã uerei : cui atingenti scilic& possibilitas ꝯsenere. NI inqͥt om̃e possibile utrũq
: atq: idõ nom̃e possibilis ⁊tingenti ꝑ ꝯsenete . Doc& aut̃ hoc : his modis. In
.t. Nulla it ratio .p̃: curignis
calefaciat. Om̃iũ nãq q̃ naturaliẽ fiunt : railla ratio.p̃. Ergo hȩe
quoꝵ potestas in ratonibił ẽ ñ posst̃ opposita. Vt ignis ñ potestcale facere ⁊ ñ cabefacere Si it utrũq¬

Expanded text:
necessitatem in contingentiam verti, . Atque ideo non omne possibile contingentiae consentit, docet autem hoc his modis: in est. Nulla enim ratio est cur ignis calefaciat. Omnium namque quae naturaliter fiunt nulla ratio est. Ergo haec quorum potestas irrationabilis est non poss
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ ex ñ longi tẽporis passionib ad passibiles qͥlitates ⁊ diutissime ꝑmanentes: acutissima c̃sideratione tͣnsfert᷑.

Expanded text:
autem ex non longi temporis passionibus ad passibiles qualitates et diutissime permanentes, acutissima consideratione transfert
Abbreviated transcription (Latin):
quoq rectasit series: Nã post magnũ parũq stãtim pro portio & quȩdã ad aliud comparatio coti sequitur
ut sit aut mauis aut minus aut equale autem uale quȩ sunt ad aliquid Post hȩc aut̃ in nasci qͣsq
necesse est passiones. quȩ aqualitatis natura.

Expanded text:
quoque recta sit series. Nam post magnum parvumque statim proportio et quaedam ad aliud comparatio consequitur, ut sit aut majus aut minus, aut aequale vel inaequale, quae sunt ad aliquid. Post haec autem innasci quasque necesse est passiones, quae a qualitatis natura
Abbreviated transcription (Latin):
Si accidens innullo subiecto corpore eet nec in corpore eet omnino. Nam si innullo singłox.
ĩ nullo generalit̃ . ee diceret᷑ : Et itẽ homio nisi de singłarib: atq: ĩ diuidiuis hc̃ib: p̃dicaret
nec de hũe p̃dicarot᷑ ominino. Quare : inltirco p̃ilitant scđȩ substantiȩ. qm st̃ pͥmȩ

Expanded text:
Si accidens in nullo subiecto corpore esset, nec in corpore esset omnino. Nam si in nullo singulorum, in nullo generaliter esse diceretur. Et item animal nisi de singularibus atque individuis hominibus praedicaretur, nec de homine praedicaretur omnino. Quare quoniam i
Abbreviated transcription (Latin):
care Srere Iati ut secari uri. Il ost pariussimã ĩ qͥtuor enumerationẽ ⁊ in
substantiã ⁊ accidens uniũ salitatẽ : partio ularitatẽ : nc̃ ÷ de particione maxima tracta¬
tur: q̃ fit indecẽ : hac it enumeratione : maior ñ potest inueturi: Neq: i undecim
Quare fac̃ huimͦdi enum̃ationem : s: ñ diuisione : Diuisio nãq fere ÷ igñris inspecies :

Expanded text:
CVRRIT, VINCIT. Post parvissimam in quatuor enumerationem, id est in substantiam, accidens, universalitatem, particularitatem, nunc est de partitione maxima tractaturus, quae fit in decem; hac enim enumeratione maior non potest inveniri, neque enim undecimquare facit hujusmodi enumerationem, sed non divisionem. Divisio namque fere est generis in species;
Abbreviated transcription (Latin):
q sentiri poterant: interemotasunt: omĩno sensus euertitur: Sed si sensus auferatur: sensibilia ꝑ manel

Expanded text:
 sentiri poterant interempta sunt, omnino sensus evertitur. Sed si sensus auferatur, sensibilia permaneb
Abbreviated transcription (Latin):
Et rursus quicũm ex se aliũ geninss& patris uocabulo nucupauit. Alemura pitot
gnitudinis. ꝓprii forma nois terminauit. ut dicer& bipedale eẽ aot cripedale

Expanded text:
Et rursus quicunque ex se alium genuisset, patris vocabulo nuncupavit. Mensuram quoque magnitudinis proprii forma nominis terminavit, ut diceret bipedale esse, aut tripedale,
Abbreviated transcription (Latin):
eos facile moueri cursuq ueloces existimamꝰ. quã quã nondũ ad cursus certamen aspiretĩ nec sint cursores : eos
eos uocamꝰ salubres. eosq in salubres. quos ualenti corpore ił fragiliore. uł ad sanitatẽ aptos uł ad egritudinẽ

Expanded text:
eos facile moveri cursuque veloces existimamus, quanquam nondum ad cursus certamen aspirent, nec sint cursores, eos eos vocamus salubres vel insalubres, quos valenti corpore vel fragiliore, vel ad sanitatem aptos, vel ad aegritudine
Abbreviated transcription (Latin):
fingendũt: tabea quȩ priꝰ dr̃ ala atq abeadẽ ala adquã conũtit̾ : si conuenient᷑ aptatur fingendũ: nomon.
dlatũ qd ipsũ exala denominatũs: At q̃h idem : & in cor̃is relatiuis liax intelligi st ã si ad qđ libae aliuo as¬
melil conũtitur. si ad aliquis coꝵquȩ s accidentia assigna: & non adillus dicatur. Vt seruus si non dnĩ assig

Expanded text:
fingendum est, ut ea quae prius dicitur ala, rei ad quam convertitur sic ut convenienter aptetur, fingendum est nomen alatum, quod ipsum ex ala denominatum est, atque hoc idem et in caeteris relativis licet intelligi. Nam si ad quodlibet aliud asst positum, nihil convertitur, si ad aliquid eorum quae sunt accidentia assignetur et non ad illud dicatur; ut servus si non domini assig
Abbreviated transcription (Latin):
sub scientiã uenire ñ possent: hac definitione ꝗͥ decẽ t̃ dicam̃toꝵ ddiuisio facta ẽ: eunctarũ
rerũ & uocũ significantiũ adqͥrimꝰ disciplinã tlinc ÷. sid locgicam tendentib pͥmꝰ hicle
genđ lib̵ occurrit. Idcirco qđ cum om̃is logita sillogismoꝵ ratione sit ẽstitlta

Expanded text:
 divisio facta est, cunctarum rerum et vocum significantium acquirimus disciplinam. Hinc est quod ad logicam tendentibus primus hic gendus occurrit, idcirco quod cum omnis logica syllogismorum ratione sit constituta
Abbreviated transcription (Latin):
tionib rem ipsã quȩ difinitur sumi nonoportere: Multa enĩ sunt que alit̾ proferuntur & difiniuntur : & aliter
accipiuntur. ut siquis dicat albũ . e̾e. nigro contrarium. potest & in corpore accipi. Nãq: & color albũ dr̃ & corpꝰ
ꝙ albo participat album nominati: Quo circa nequis putte tale albũ esse difinitũ ꝙ ad participationẽ albi corpus

Expanded text:
tionibus rem ipsam quae diffinitur sumi non oportere. Multa enim sunt quae aliter proferuntur et diffiniuntur, et aliter accipiuntur, ut si quis dicat album esse colorem nigro contrarium, potest hoc et in corpore accipi, namque et color album dicitur, et corpus quod albo participat, album nominatur. Quocirca ne quis putet tale album esse diffinitum, quod ad participationem albi et corp
Abbreviated transcription (Latin):
litatib: qͥdẽ habeant ꝓpͥa nõa ĩ his uͦ quȩ aeas ipsas qualitates ẽẽnt affecta nulla ex
de eo ñ dicerent᷑ quȩ illa participarent ut ĩ eo ꝙ ÷ uirtus siue ipsi qualitati positum
nom̃ ñ ẽet ut ĩ eo ꝙ ÷ potentia nat᷑alis. qre qͣm̃ ihis duab qͥlitatib ĩ qͥb uł posito nõie

Expanded text:
litatibus quidem habeant propria nomina, in his vero quae ad eas ipsas qualitates essent affecta, nulla exde eo non dicerentur, quae illa participarent, ut in eo quod est virtus, sive ipsi qualitati positum nomen non esset, ut in eo quod est potentia naturalis. Quare quoniam in his duabus qualitatibus, in quibus vel posito n
Abbreviated transcription (Latin):
Adħ n aipicientes ⁊ alias dicimꝰ qͣtitates ut multũ dicimꝰ albũ eoꝙ suꝑficies multa sit : Et actio longa
tẽpr̃ defini& annuã ł sic aliqͦmꝰ assignans ⁊ albũ ꝗtũ sitt assignans: suꝑficie defini& : Qta it fuerit

Expanded text:
 aspicientes et alias dicimus quantitates, ut multum dicitur album eo quod superficies multa sit, et actio longa tempore definiet, annuam vel sic aliquo modo assignans, et album quantum sit assignans superficie definiet quanta enim fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
qualitatem. ẽe. scđ̾m quã quales dnr̃. Ssi ordinatoo diffinitio generalisq in hoc generalissimo genere poni potu¬
ss&. recte culpabilis determinatio uider&e:. Nunc autẽ frustra contenditur
lis determinatio uider& : Nunc autẽ frustra contenditur. cũ iã ut sepe dictũ : descripti¬
onis potiꝰ loco hunc terminũ : quã alicuiꝰ diffinitionis addiderit. Quo circa si designatio tantũ quȩ dã & qͦdam
adumbratio rei ei. Dequa queritur & non diffinitio est. absurda calũ pnia est. reb notiorib resignotiores ꝓbantẽ

Expanded text:
qualitatem esse, secundum quam quales dicuntur. Sed si ordinata diffinitio generalis et in hoc generalissimo genere poni potuisset, recte culpabilis determinatio videretur. Nunc autem frustra contenditurlis determinatio videretur. Nunc autem frustra contenditur, cum jam ut saepe dictum est descriptionis potius loco hunc terminum quam alicujus diffinitionis addiderit. Quocirca si designatio tantum quaedam, et quodammodo adumbratio rei ejus de qua quaeritur, et non diffinitio est, absurda calumnia est, rebus notioribus res ignotiores probante
Abbreviated transcription (Latin):
Atq hy̧o qͥdẽ ꝙ̃ aristotiles dexie : huiꝰmodi st̃. Quix uͦnos distulemꝰ. ut doceremꝰ ĩmobilia r̃e diuna. mobi¬¬
lia uͦ sola corpa uocari : breuissime demanstrandũ .t̃. Siex motus sp̃es t̃e manifestũ .x̃. sic̃ in p̃dicam̃toꝵ
libro aristotiles digessic. qͣnꝗͣ l̃ in phỹsicis ꝑmutauerte. Sꝗ ñc̃ tta ponamꝰ: tãꝗͣ si om̃ino sex sent. Sꝯ scđi

Expanded text:
 ut doceremus immobilia esse divina. Mobilia vero sola corpora vocari brevissime demonstrandum est. Sex motus species esse manifestum est, sicut in Praedicamentorum libro Aristoteles digessit, quanquam hoc in Physicis permutaverit, sed nunc ita ponamus tanquam si omnino sex sint. Si s
Abbreviated transcription (Latin):
Asimatur cam alatã eẽ: Honerit iamerit ala ad aliud: Cum enĩ nonsit alatum: necala erit alicuius: Quare oportae
assignari adid qđ conuenient̃ dr̃ Et sisit nomen positũ facilis erit assignatio: Siaut̃ nonsit fortasse erit necessariũ
nomen fingere: Siait̃ sicreo dantur : manifestũ: qm̃ relatiua omĩa conuersim dñr:  Aliud ꝗqualidũ ad didit argum̃tũ.

Expanded text:
se; ET AMPLIVS NON erit ala ad aliud cum enim non sit alatum, nec ala erit alicuius. Quare oportet assignari ad id quod convenienter dicitur; et si sit nomen positum, facilis erit assignatio; si autem non sit, fortasse erit necessarium nomen fingere. SI AVTEM SIC
Abbreviated transcription (Latin):
siue sensus duertantur. animalia quoq sublata sunt: S euersis atq interemptis animalib: cũ propriis
sensibus ꝑmaneat corpora quȩ anima non utuntur: Qđ si sublatis animalibus sensibusq deꝑditis corpora

Expanded text:
sive sensus evertantur, animalia quoque sublata sunt. Sed eversis atque interemptis animalibus cum propriis sensibus, permanent corpora quae anima non utuntur, quod si sublatis animalibus sensibusque deperditis, corpora
Abbreviated transcription (Latin):
sunt scientia uł uirtutes: Scientia uero uid& ẽẽ. ꝑmanentium. & coꝵ quȩ difficile moucantur: Ut siquis uel¬
medioerter scientiã sumat. nisi forte grandis ꝑmutatio factasit uł ab egritudine uł ab aliquo huius modi: Similit̃
aut̃ & uirtus & iusticia uł castitas & singła talium nonuidentur. fagile posse moueri neq facile ꝑmutari Affecti¬
onesuero dnr̃ quȩ st̃ facile mobiles & cito ꝑ mutabiles ut calor & infrictio uł frgiditas & egritudo & sanitas.

Expanded text:
vero sunt scientiae et virtutes. Scientia enim videtur permanentium et eorum quae difficile moventur, ut si pevero sunt scientiae et virtutes. Scientia enim videtur permanentium et eorum quae difficile moventur, ut si pemediocriter scientiam sumat, nisi forte grandis permutatio facta sit vel ab aegritudine vel ab aliquo huiusmodi; similiter autem et virtus, et iustitia vel castitas et singula talium non videntur facile posse moveri neque facile permutari. Affectiones vero dicuntur quae sunt facile mobiles et cito permutabiles, ut calor et infrictio et aegritudo et sanitas
Abbreviated transcription (Latin):
non ante ꝑspecta descriptionis ratione culpare: Illud aut̃ quis dubit& notiorres. eẽ. eos quiquales sunt. illa ipsa¬
exqua quales dicimur qualitate : ut quilib& albus notior ÷ ipsa albedine: Nã si albedo qualitas est. albus uero
ab ialbedine .i. aqualitate denominatus est. albus erit qualis. nominatus ab albedine qualitate: ꝙ si ut dictũ ÷
notior albus: albedine : qualis erit notior qualitate. sicut grãmaticus quoq: notior: grãmatica. Qrã maticꝰ
quoq qualis÷ denominatus scilic& grãmatica qualitate: Omiã it que sensib subiecta sunt: notiora suN nob̵
iquã eam q̃ sensib nontenentur : Quare nichil impꝰdit describentẽ & quodã mͦ naturã rer ei: Dequa querit᷑
designantẽ. resignotiores notiorib approbare. I Est aut̃ qualitas eoꝵ q̃ multi plicit᷑ dñ. & ina quidẽ species
qualitatis habitus dispositioq dr̃. Diffent aut̃ habitus dispositione ꝙ ꝑmanentior & diuturnior est: T iles

Expanded text:
non ante perspecta descriptionis ratione culpare. Illud autem quis dubitet notiores esse eos qui quales sunt, illa ipsaex qua quales dicuntur qualitate, ut quilibet albus notior est ipsa albedine? Nam si albedo qualitas est, albus vero ab albedine, id est a qualitate, denominatus est, albus erit qualis nominatus ab albedine qualitate. Quod si, ut dictum est, notior albus est albedine, qualis notior erit qualitate, sicut grammaticus quoque notior est grammatica. Grammaticus quoque qualis est denominatus, scilicet a grammatica qualitate. Omnia enim quae sensibus subiecta sunt notiora sunt nobis quam ea quae sensibus non tenentur. Quare nihil impedit describentem et quodammodo naturam rei eius de qua quaeritur designantem, res ignotiores notioribus approbare. EST AVTEM QVALITAS EORVM QVAE MVLTIPLICITER DICVNTVR, ET VNA QVIDEM SPECIES QVALITATIS HABITVS
Abbreviated transcription (Latin):
currꝰ nauisq signific&. S qͦtiens res qͥdẽ uocabulo eg&. ab alia uͦ re q̃ hab& uocabulũ sumit : tc̃ ista
trans latio ȩqͥuocationis retin& ꝓpͥetatẽ. ut ex hõe uiuo. ad picturã nom̃ hõis dũctũ ẽ. & de ȩqͥ¬
Seadẽ substantiȩ ratio. ut animal. homo. atq bos. Cõmuni enĩ nõe utraq animalia nuncupant᷑. & ẽ
rationẽ: Post ȩquocoꝵ diffinitionẽ. ad uniuocoꝵ t̾minũ transitũ fecit. in qͥb nihil aliud discrepat.

Expanded text:
currus navisque significet. Sed quoties res quidem vocabulo eget, ab alia vero re quae vocabulum sumit, tunc ista translatio aequivocationis retinet proprietatem, ut ex homine vivo ad picturam nomen hominis dictum est. Et de aequeadem substantiae ratio, ut animal homo atque bos. Communi enim nomine utrique animalia nuncupantur, et est rationem. Post aequivocorum diffinitionem ad univocorum terminum transitum fecit, in quibus nihil aliud discrepat
Abbreviated transcription (Latin):
nuncupatio semꝑ ad aliud referat᷑: ut dñi ad seruũ: Quo circa nichil inter÷ quolib& mͦ dicat᷑: Huiꝰ mõi
aut̃ diffinitio platonis esse creditur : quȩ abaristotele paulo posteriꝰ emendatur: ¶ Relatiuoꝵ antẽ
alia hisdẽ casib referuntur : alia diuersis. aliauͦ om̃i Et̃ casucarentia: Qđ scilic& monstrans addidit. Iuł qͦ mͦ¬
lib& alit̾ ad aliud Quid aut̃: : ipsiꝰ pene textus sermone monstrat᷑: Cũ enĩ dico dñs. serui dñs: ad genitiuum
casũ reddidi nominatiuũ: &rursus ad eundẽ si conuertero : dico enĩ seruus dñseruus. & hic ꝗꝗ nominatiuus.
Aliauͦ non scđ̾m eundẽ casum : consequentiã reddunt: Sensus enĩ adaliqͥd est: Sensibił enĩ rei: sensus est:

Expanded text:
co, quod eorum nuncupatio semper ad aliquid referatur, ut domini ad servum, quare nihil interest quolibet modo dicatur. Huiusmodi autem diffinitio Platonis esse creditur, quae ab Aristotele paulo posterius emendatur. Relativorum autem alia eisdem casibus referuntur, alia diversis, alia vero omni sunt casu carentia. Quod scilicet monstrans addidit, vel quomodolibet aliter ad aliud. Quid autem est, ipsius pene textus sermone monstratur. Cum enim dico dominus servi dominus, ad genitivum casum reddidi nominativum, et rursus ad eumdem si convertero. Dico enim servus domini servus, et hic quoque nominativus alia vero non secundum eumdem casum consequentiam reddunt. Sensus enim ad aliquid est, sensibilis enim rei est s
Abbreviated transcription (Latin):
nib discrepare uideat᷑ Siqͥ n corpꝰra ita calefacta sint ut ex se ꝗꝗ ipsa aliquẽ calorẽ emittere ua¬
leant: illa ad calorẽ affecta nuncupant᷑: Siqͥ uͦ tantũ calorẽ mom̃to susceperint: passiones dicimmꝰ.
& ab affectionib segregamꝰ : Ut ħ sit ĩ tegrũ passionũ affectionũq ad habitꝰ augitũ: ut ãplificata

Expanded text:
nibus discrepare videatur. Si qua enim corpora ita calefacta sint, ut ex se quoque ipsa aliquem calorem emittere valeant, illa ad calorem affecta nuncupantur. Si qua vero tantum calorem momento susceperint, passiones dicimus, et ab affectionibus segregamus, ut hic sit integrum passionum affectionumque et habit
Abbreviated transcription (Latin):
Eodem quoq modo: filias simul infert uocabulum patris: Non÷ enĩ filius nisi patris: Eodẽ quoq modo aleo

Expanded text:
Eodem quoque modo filius simul infert vocabulum patris, non est enim filius nisi patris. Eodem quoque modo alte
Abbreviated transcription (Latin):
scorias habitus atq dispositio cũ idẽ sint itoiq sola differunt intentigne : qđ auctior quodã mͦ. & cremenito
quoda ꝑmanentior figmiorq ⁊ habitus dispositione. Quo erca dispositio habitus genus non est: Sodẽ quoq imͦ
nec disposicionis speties habitus: Sraunc quidẽ ita ÷ habitus. ut non ꝑdis positione creuerit neq ꝑ aliquã non dura¬
bilem qualitatem ad ꝑfectũ uenerit statum: ut ÷ nasi curuitas uł cecitasꝰ oculoꝵ sisubita sit facta Haec enĩ ab ipso habitu

Expanded text:
iam habitus atque dispositio cum idem sint, utraque sola differunt intentione, quod auctior quodammodo, et incremento quodam permanentior firmiorque est habitus dispositione; quocirca dispositio habitus genus non est, eodem quoque modo nec dispositionis species, habitus. Sed nunc quidam ita est habitus, ut non per dispositionem creverit, neque per aliquam nondum durabilem qualitatem ad perfectum venerit statum, ut est nasi curvitas, vel caecitas oculorum, si subita facta sit. Haec enim ab ipso habitu
Abbreviated transcription (Latin):
uł faciendũ subiectarũ rerũ nat᷑as parar& : tertia scđm qͣm passibiles qͣlitates dnr̃ & hanc talidu¬
plicitate partitꝰ ÷. ut alias idcirco dicer& passibiles ẽe qͥlitates ꝙ ipsȩ aliqͥs gignerent passiones.
cie qͥlitatis: q̃ scdm habitꝰ dispositionesq p̃posita ÷: Nlã si qͥs calorẽ frigꝰq ꝑsenserit: hab qdẽ qͥli

Expanded text:
 patiendum subiectarum rerum naturas pararet, tertiam secundum quam passibiles qualitates dicerentur, et hanc tali duplicitate partitus est, ut alias idcirco diceret passibiles esse qualitates, quod ipsae aliquas gignerent passiones, cie qualitatis, quae secundum habitum dispositionemque posita est. Nam si quis calorem frigusque persenserit, habet qui
Abbreviated transcription (Latin):
affirmatio sit. neq ut negatio: Pehisquaq dicit quid distant a cõplexionib quȩ scđm affirmationẽ. negationẽq dñr. Nã si cut egritudo
contraria est sanitati: ita quoq egrotũ et socratẽ. ei quod ÷ &e̾ sanũ contrariũ.÷. Oratio quoq quȩdicit socrates sanus est contraria est.
ci quȩ ꝓmintiat socrates gotat : Inhis gͦ & uericas inuenitur & falsitas: Quid igiaur hȩcdistint ea oppositione quȩ scđm uim
affirmationis aut negationis opponitur : ħ scilic& quod sub   redequa utraq dñr utrũ lib& eoꝵ uerũ est. sitam̃ ea contraria

Expanded text:
affirmatio sit neque ut negatio, de his quoque dicit, quid distent his complexionibus, quae secundum affirmationem negationemque dicuntur. Nam sicut aegritudo est contraria sanitati, ita quoque aegrotum esse Socratem, ei quod est sanum esse contrarium est. Oratio quoque quae dicit Socrates sanus est, contraria est ei quae pronuntiat Socrates aegrotat. In his ergo et veritas invenitur et falsitas. Quod igitur haec distant ea oppositione quae secundum vim affirmationis aut negationis opponitur, hoc scilicet quod subsistente re, de qua utraque dicuntur, utrumlibet eorum verum est, si tamen ea contraria
Abbreviated transcription (Latin):
scilic& animali. Negatio uͦ ħo lapis ñ ÷. Disiungit n nat᷑am lapidis ab humanitabut᷑
negat .S. de his multa in libro de int̃p̃tatione dicenda s̃. Quare plenior hoꝵ disputatio
intẽpꝰ aliud differat᷑. Aristoteles uͦ simplicissime & pȩne icuriose ꝓpt̃ eos q instituunt᷑ diffinitiones
affirmationis & negationis signauit. dicens negationẽ affirmationẽq. affirmatiuas ee negatiuasq.
orationes ꝓsi examinatiꝰ subeiliusq. definiss&. ñ affirmationẽ ꝑ affirmatiuã orationẽ definir&. Na si
dubiũ ÷ qd sit affirmatio nihilo magis clarũ atq pspicuũ ÷ qd sit affirmatiua oratio. Idcirco ꝙsiqͥs
nescit qͥd sit affirmatio. idẽ sine dubio nescitus ÷ qͥd oratio sit affirmatiua.S id circo hic indulgen¬

Expanded text:
scilicet animal, negatio vero, homo lapis non est. Disjungit enim naturam lapidis ab humanitate qui negat, sed multa de his in lib. de Interpretatione dicenda sunt. Quare plenior horum disputatio tempus aliud differatur. Aristoteles vero simplicissime et pene incuriose propter eos qui instituuntur diffinitiones affirmationis negationisque signavit, dicens negationem affirmationemque, affirmativas esse negativasque orationes. Quod si examinatius ac subtilius definisset, affirmationem per affirmativam orationem non diffiniret. Nam si dubium est quid sit affirmatio, nihilo magis clarum atque perspicuum est quid sit affirmativa oratio. Idcirco quod si quis nescit quid sit affirmatio, idem sine dubio nesciturus est quid oratio sit affirmativa. Sed idcirco hic indulgen
Abbreviated transcription (Latin):
quattuo modis opponi. Aut ut et̃ria. aut ut ad iliqͥd aut ut habitũ & pͥuationẽ. aut ut affir¬
mationc̃ & negationẽ. Hic gͥ ẽtendit᷑ utrũ ȩqͥuocatio q̃dã. circa has quattuor diũsitites sit.
an idipsũ quoddicimꝰ oppositũ gn̾ris uice p̃dic&eur. ut sit uniuocũ. d i h stdicoꝵ pipateticoꝵ
tib qm̃ aristoteles ia dix̃. De oppositis quotiens solent opponi dicendũ ÷ Iloc &ꝗties aa multipli
nidcirco q ũinon op positionis desubiectis qͥttuor oppositionib pdicoẽ. abhis qd diffinitio ñ

Expanded text:
quatuor modis opponi, aut ut contraria, aut ut aliquid, aut ut habitum et privationem, aut ut affirmationem et negationem. Hic ergo contenditur utrum aequivocatio quaedam circa has quatuor diversitates sit, an idipsum quod dicimus oppositum generis vice praedicetur, ut sit univocum. Sed in hoc Stoicorum Peripquoniam Aristoteles ita dixit: De oppositis quoties solent opponi dicendum est hoc, id est quoties adidcirco quod cum nomen oppositionis de subiectis quatuor oppositionibus praedicetur, ab his quoque diffinitio non
Abbreviated transcription (Latin):
aut falsi tas aut ueritas inuenitur: scđm aliꝗ cõplexionem dnr̃. Cauero quȩ sim pliciter ꝓftruntur : ueriatq falsi ꝓlatione carent
utipde. cũ in principio omiã p̃dicam̃ta numerar& : dioxit. Singula eoꝵsi que ẽẽnt dicta: innulla affirmatione dici. Quadã uero
me interse hoꝵ p̃dica mentoꝵ s: ueritatẽ falsitatẽq gigni: Quib aristo telss edocuit. p̃ter c
ueritatim falsitatẽq inueniri nonposse. Si quidẽ exẽploquoq hocmani festũ est. Sienĩ dixero sochrates. homo est: autuerũ.
aut fellsum .ẽ. Quod si hoc tantũ dicã socrates. autrursus homo: nihil ineo neq ueritas. neq falsitas ÷. Quocirea qm̃ om̃ĩs affirmauo cũ con¬
plexione ꝓfercur : potest inea aut uarietas Aut falsitas inuemiri. Eauero quȩsunt adaliqud sim plicit̃ & sine ulla conplexione tñr. Suniliter

Expanded text:
as invenitur, secundum aliquam complexionem dicuntur. Ea vero quae simpliciter proferuntur, veri atque falsi prolatione carent, ut ipse ait, cum in principio omnia praedicamenta numeraret, dicens singula eorum quae essent dicta in nulla affirmatione dici, quadam vero complexione inter se horum praedicamentorum veritatem falsitatemque gigni, de quibus Aristoteles edocuit praeter critatem falsitatemque inveniri non posse. Si quidem exemplo quoque hoc manifestum est. Si enim dixero, Socrates homo est, aut verum aut falsum est. Quod si hoc tantum dicam Socrates, aut rursus, homo, nihil in eo neque veritatis neque falsitatis est. Quocirca quoniam omnis affirmatio cum complexione profertur, potest in ea, aut
Abbreviated transcription (Latin):
te cõpos habitꝰ possit. Ut si habens qͥs retinensq. habitũ. illum ciuiꝰ lib& incursione casus amise
ipueris iã adultis si ñ habeant dentes. Nã qm̃ hões s̃. habe poss̃. ꝓsi¬
edentuli dñr. Siuͦ om̃ino ñ creuerint dentes. qm̃ iã pueris atq adultis ut dentes habent na¬
talit̃ potat euenire idq casu aliqͦ ł ȩgritudine officiente ñ factũ ÷ eos edentulos & habitu
uari ñ pͥuatio ÷ IHic uerissima ratione monstrat᷑ utrũ ea q̃ sub pͥuationẽ atq habitũ cadant
hab̾e uisũ. & sub pͥuatione ee cȩcũ. utrũ habe uisũ idẽ sit ꝙ ipse qͥ hab&uisus & utrũ

Expanded text:
e compos habitus possit, vel si habens quis retinensque habitum, illum cujuslibet incursione casus amiserit, ut in pueris jam adultis si non habeant dentes. Nam quoniam homines sntur; si vero omnino non creverint dentes, quoniam jam pueris atque adultis ut dentes haberent, naturaliter poterat evenire, id quod casu aliquo vel aegritudine officiente factum est, eos edentulos et habitu atio est. Hic verissima ratione monstratur utrum ea quae sub privatione atque habitu cadant est habere visum, et sub privatione esse caecum, utrum habere visum idem sit quod ipse qui habetur visus, et u
Abbreviated transcription (Latin):
entus quib ł contiarus relatiua ł priuatio & habitus relatius. łrursus priutio & habitus contrarus discreparent
nunc sequitur quid his omiub scđm affirmationem negationẽq opposita distant. & dat signũ pro priũ affirmationis & negationis:
semper queamus agnoscert. Ut siquasunt que hoc signo minime teneantur: illa ab affirmat
differre dicamus. In affirmationeenĩ & negatione fieri non potest: nisi si affirmatio uera.ẽ.: sit satĩ falsa negatio. Sinegatio uera:
affirmatio mendacii nota carere nom possit. Utsiquis dicat socrates ambulat. socrates ñ abulat. Siuerũ est socratẽ ambulare :
est non ambulare. & rursus si falsũ est ñ ambulare: uerũ est ambulare. Hanc autem uerifalsiq

Expanded text:
entiis quibus vel contrariis relativa, vel privatio et habitus relativis, vel rursus privatio et habitus contrariis discreparent, nunc sequitur quid his omnibus secundum affirmationem negationemque opposita distent, et dat signum proprium affirmationis et negationis, ut eas semper quaeramus agnoscere, ut si qua sint quae hoc signo minime teneantur, illa ab affirmationis negationisque oppositione differre dicamus. In affirmatione enim et negatione fieri negatio non potest, ut si affirmatio vera sit, statim falsa negatio non sit; si negatio vera, affirmatio mendacii nota carere possit, ut si quis dicat, Socrates ambulat, Socrates non ambulat. Si verum est Socratem ambulare, falsum est non ambulare,
Abbreviated transcription (Latin):
excero facta qst uidens: Quis aliquando & alius cruntus efficitur. cui amis sissis actate dentib rursus alu ꝓcreantur: Quare
in contrarus fit alterna mutatio in priuatione uero atq habitu ñfit: distat ħ̃ oppositi ea scili

Expanded text:
ex caeco factus est videns? quis aliquando calvus crinitus efficitur? cui amissis aetate dentibus rursus alii procreantur? Quare ex caeco factus est videns? quis aliquando calvus crinitus efficitur? cui amissis aetate dentibus rursus alii procreantur? Quare si in contrariis fit alterna mutatio, in privatione vero atque habitu non fit, distat haec oppositio ab ea scili
Abbreviated transcription (Latin):
as caibils: sel per quidã boni consuetadiuem hominum mertib inseri: Atq idõ siquis sit quib libi& priorib utus obnexius. sicũ
nisior se mo sus capdoat ionis apienaiũ sosactudine e on sabulationoq. comitur: aliqud exante actis ucioꝵ iletebris em̃ abiaur
asbse alaqiustiulis epera : & fpaululia liberior . adimneliora procedes. Ita ut sit primo quidẽ minis malis: postuero non malus: Deide
uniamq aliquantulum bonus. Cui si hus modi intentio frequentis sime fiat. nec paruitate tẽporis p̃ueniatur. autei terminus
tis offecerit: non est dubium illum expessimo ꝑ probas consuetudines confabulationesqi
In babtai uero & priuatione nonfit. Est nãq permutatio si una tantũ nulla ratione sese conuertens. Ait enim. Aahabitui
adpriuationem permittatio ł priuatione uͦ Ao hubitũ ĩ possibileẽ. Eth planis simis doce& exẽplis. Quis enim uiquam

Expanded text:
scibiles, et per quamdam boni consuetudinem hominum mentibus inseri. Atque ideo si quis sit quibuslibet prioribus vitiis obnoxius, si eum melior sermo susceperit, et sapientium consuetudine confabulationeque comatur, aliquid ex ante actis vitiorum illecebris emendabitur, et sese aliquantulum exuet, et paululum liberior ad meliora procedet. Ita ut sit primo quidem minus malus, post vero non malus, deinde jam jamque aliquantulum bonus. Cui si hujusmodi intensio frequentissime fiat, nec parvitate temporis praeveniatur, aut ei terminus mortis offecerit, non est dubium illum ex pessimo per probas consuetudines confabulationesque In habitu vero et privatione non fit, est namque permutatio, sed haec una tantum, nulla ratione sese convertens; ait enim: Ab habitu ad privationem permutatio, a privatione vero ad habitum impossibile est. Et hoc planissime docet exemplis. Quis enim unquam
Abbreviated transcription (Latin):
amiserit. aut qͦ iã tp̃re habe nat᷑alit̃ deb& dentes ñ ht̃. ut si qͥs pueroꝵ septimo anno

Expanded text:
amiserit, aut quo iam tempore habere naturaliter debet, dentes non habet, ut si quis puerorum septimo anno amiserit, aut quo iam tempore habere naturaliter debet, dentes non habet, ut si quis puerorum septimo anno
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recedit. Ita qͦq & crca ꝙ fuerit habitꝰ cirea idẽ ipsũ illius habitꝰ pͥuatio c̃siđat᷑. Atq. hinc
regulã dat. Uniũ salit̃ udiẽ. in qͦ cũ sit habitꝰ in eo fieri pͥuationẽ. Quid ũ sit pͥuari c̃tinuata
nullo mͦ ht̃. uid sit pͥuatio. hac aristoteles diffinitione conclusit. Neq eni q̃cũq ñ hñt ui¬
sũ cȩca dñr. nec uͦ surdũ ÷ om̃e ꝙ ñ sentit auditũ. Nemo n neq parietẽ cȩcũ dixerit.
nec surdũ lapidẽ. nec qͥc qͥd huiꝰ modi ÷ s ea sola pͥuari dicimꝰ habitu. q̃cũq aut habuer̃
habitũ eoq. caruer̃. aut habe potuer̃ & ñ hñt. Parietẽ nãq id circo cȩcũ ñ dicimꝰ ꝙ in
ẽẽ ꝓnunti&. Eo n tp̃re ñdũ nat᷑alit̃ uisũ hab̾e poss. Siuͦ ex haustis dieb qͥb his oculi p¬
tefieri & lucẽ haurire nat᷑alit̃ possunt ñ habeant uisũ. eos cȩcos e̾e manifestũ ÷ At
hui modi ętas: ut habeant dentes: uocamꝰ edentulos. S. si aut is qͥante habuit dentes

Expanded text:
non recedit; ita quoque et circa quod fuerit habitus, circa idem ipsum illius habitus privatio consideratur. Atque hinc regulam dat. Universaliter enim dicit in quo sit habitus in eo fieri privationem. Quid vero sit privari, continuata nullo modo habet. Quid sit privatio hac Aristoteles diffinitione conclusit. Neque enim quaecunque non habent visum, caeca dicuntur, nec vero surdum est omne quod non sentit auditum, nemo enim neque parietem caecum dixerit, nec surdum lapidem, nec quidquid hujusmodi est. Sed ea sola privari dicimus habitu, quaecunque aut habuere habitum eesse pronuntiet. Eo enim tempore nondum naturaliter visum habere possunt. Si vero exhaustis diebus quibus his oculi patefieri et lucem haurire naturaliter possunt, non habeant visum, eos caecos esse manifestum est. At huiusmodi aetas est, ut habeant dentes, vocamus edentulos, sed si aut is qui ante habuit, dentes
Abbreviated transcription (Latin):
a quibus lib& accidentib patiant᷑. egrotatiui uero qđ habeant in potentiam nichil patiendi. Similit̾ autẽ & durũ
& molle seht̃. durũ enĩ dr̃ qđ habeat potentiã noncitius secari: Molle uero : qđ eiꝰ dẽ ipsiꝰ habeat in potentiam:
huiꝰ modis ut cũ aliquos ualidi corporis intuemur : nondũ pugiles neq huiꝰ ꝑicia artis imbutos. s sic eos pugilla¬
tores dicimus non ineo qđ iã sunt pugiles. s eos ꝙ. ẽẽ. possiđ: Et siquoꝵ leue corpus aspicimus sufasq: ñ magnas.

Expanded text:
a quibuslibet accidentibus patiantur, aegrotativi vero quod habeant impotentiam nihil patiendi. Similiter autem HIS et durum a quibuslibet accidentibus patiantur, aegrotativi vero quod habeant impotentiam nihil patiendi. Similiter autem HIS et durum et molle se habet; durum enim dicitur quod habeat potentiam non citius secari, molle vero, quod eiusdem ipsius habeat impotentiam. hujusmodi est, ut cum aliquos validi corporis intuemur nondum pugiles, neque hujus peritia artis imbutos, sed sic eos pugillatores dicimus, non in eo quod jam sint pugiles, sed eo quod esse possint, et si quorum leve corpus aspicimus, surasque non magnas
Abbreviated transcription (Latin):
nulla precederte dispositione ceperuꝵt ferme enĩ nũꝗ adea dispositus aliquis fuit. qui ad huc habitũ noni haberet:
Alii uero habitus intentione funt. atq inueteratione dispositionis : quȩ in artibus doctrinis quȩ uersatitur : Prius i
quis ad ea dispositus ÷ post uero habitũ capit: Alia uero : non intentione s quadã ꝑmutatione ad halntũ ueniunt.
ut lac qd̵ exliquido defigit᷑ & constipatur in caseum : & uinum qđ exdulci atq suaui in acidũ gustũ saparemq
conuertitur: Neq it plus tunc uinũ est. quã fuit ante cũ fuit suaue. s cũ quadã ꝑmutatione. in aliã qualitatẽ
habitudinẽq transuersũ est Et de prima quidẽ qualitatis specie: sufficienter est dictum: ¶ Aliud uͦ genꝰ qualita¬
tis est sedm qđ pugillatores uł cursores. uł salubres. uł insalubres. dicimus & simpliciter quecũ q scđm potentiam¬
patentiam naturalem hoc facile faciendi: Sanatiui autẽ dicuntur eoqđ habeant potentiam naturalẽ ut nichil

Expanded text:
edente dispositione coeperunt; forte enim nunquam ad ea dispositus fuit aliquis, qui adhuc non haberet. Alii vero habitus intentione fiunt atque inveteratione dispositionis, ut ea quae in artibus doctrinisque versantur. Prius enim quis ad ea dispositus est, post vero habitum capit, alia vero non intentione, sed quadam permutatione ad habitum veniunt, ut lac quod ex liquido defigitur et constipatur in caseum, et vinum quod ex dulci atque sua vi in acidum gustum saporemque convertitur; neque enim plus tunc vinum est quam fuit ante cum esset suave, sed cum quadam permutatione in aliam qualitatem habitudinemque transgressum est. Ac de prima quidem qualitatis specie sufficienter est dictum. Aliud vero genus qualitatis est, secundum quod pugillatores vel cursores, vel salubres vel insalubres dicimuspotentiam hoc facile faciendi, sanativi autem dicuntur eo quod habeant potentiam naturalem ut nihil