comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccefur.ẽ. iudas & nec cõtẽp¬
nas fur sacrilegus nec qualis:¬
corũ loculorũ sed sacrorũ.
Si crimina discernunt᷑ inforo
non qualis cũq fur sed pecu¬
latꝰ. Peculatꝰ enĩ dicit᷑ furtũ
dere publica & non sic iudicat᷑
furtũ rei priuate quomodo
publice. Quanto uehem̃tius
iudicandus.ẽ. sacrilegus fur
de ꝑdito cõparat᷑. & itẽ sacri

Expanded text:
ecce fur est Judas, et ne contemnas, fur sacrilegus, non qualiscorum, loculorum, sed sacrorum. Si crimina discernuntur in foro, non qualiscunque fur, sed peculator. Peculatus enim dicitur furtum de republica. Et non sic judicatur furtum rei privatae, quomodo publicae. Quanto vehementius judicandus est sacrilegus fur,dae perdito comparatur. » Et hinc sacri
Abbreviated transcription (Latin):
re debeant absq ullius ꝑ¬
sone gratia blandicia seu
terrore scđm iussionẽ nrãm
id .ẽ. ut de homine habentẽ
lib̵ .UI. in auro argento. bru. B.¬
neis ȩramento. pannis inte
gris caballis bub uaccis.
& alio peculio & uxores & in¬
fantes. ñ fiant dispoliati ꝓ
hac rede eorũ uestim̃tis.
accipiant legitimũ heri¬
bannũ id .ẽ. lib . iii. qui
uero ñ habuerit amplius
insup scripto p̃cio ualente
Qui autẽ ñ habuerit ꝑ ampli¬

Expanded text:
re debeant absque ullius personae gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis igris, caballis, bubus, vaccis vel alio peculio, et uxores vel infantes non fiant dispoliati pro hac re, de eorum vestimentis, accipiat legitimum haribannum, id est libras tres. Qui vero non habuerit amplius in suprascripto pretio valente Qui autem non habuerit ampli
Abbreviated transcription (Latin):
pupilli ꝑbannũ regis pacẽ
habeant sinalit̃ inp̃sentia nr̃ã
hoc ueniat si fieri potest sin
autẽ missis nr̃i inuestigent
illud quomodo gestũ & nob¬

Expanded text:
pupilli per bannum regis pacem habeant. Sin aliter, in praesentia nostra hoc veniat, si fieri potest. Sin autem, missi nostri investigent illud quomodo gestum
Abbreviated transcription (Latin):
q: animas ꝑdere uolentib
ad sentire. Testante euangłi¬
catuba didicim nihil ni hil
ꝓdesse homini uniuersũ mun¬
dũ lucrari si anime suȩ de¬
trim̃tũ patiat᷑. & iterũ.
Quãdabit homo cõmutati¬
onẽ ꝓ anima sua: & iterũ.
Ibunt hu insupliciũ sempi

Expanded text:
atibus perdere volentibus assentire. Testante namque euangelica tuba didicimus, nihil prodesse homini universum mundum lucrari, si animae suae detrimentum patiatur. Et iterum: Quam dabit homo commutationem pro anima sua? Et iterum: Ibunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut de om̃i conlaborato & deui¬
no & defeno fidelit̃ & plenit̃
abom̃ib nona & decima ꝑsol¬
uat᷑. Denutrimine uero ꝓde¬
cima sicut acten consuetudo
fuit ab om̃ib: obseruet᷑. Siqͥs
autẽ ep̃orũ fuerit qui argen¬
tũ ꝓ hoc accipere uelit. In sua
maneat potestate iuxta qđ ei

Expanded text:
laboratu ut de uino et feno fideliter et pleniter ab omnibus nona et decima persoluatur. De nutrimine uero pro decima sicut actenus consuetudo fuit ab omnibus obseruetur. Si quis tamen ępiscoporum fuerit qui argentum pro hoc accipere uelit in sua maneat potestate. -xxi
Abbreviated transcription (Latin):
nas & decimas iã ꝑmultos an¬
nos aut ex parte aut extoto
dare neglexer̃. Uolumꝰ ut ꝑ
decimã cũ sualege & in suꝑ
bannũ nr̃m & hoc eis denun¬
tiet᷑. Qđ quicũq hane negle¬
gentiã iterauerit bene fici¬
ũ unde hee nona & decima
ꝑ solui debuit amissurũ se
Ut qui eccłarũ beneficia ha¬
bent nonã & decimã ex eis
eccłe cuiꝰ ressunt donent &¬
quitalẽ beneficiũ habent. ut
admedietatẽ laborent &
de eorũ portione ꝓprio prbo
decimas donent. Itẽ in cap̃.¬

Expanded text:
nas et decimas jam per multos annos aut ex parte aut ex toto dare neglexerunt, volumus ut per decimam cum sua lege, et insuper bannum nostrum. Et hoc eis denuntietur, quod quicunque hanc negligentiam iteraverit, beneficium unde haec nona et decima persolvi debuit amissurum se Ut qui ecclesiarum beneficia habent, nonam et decimam ex eis ecclesiae cujus res sunt donent; et qui tale beneficium habent, ad medietatem laborent, et de eorum portione proprio presbytero decimas donent. De ea
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ conuentores de uerbo nrõ
& quȩ p̃dictas facere noluerint
& spontanea uoluntate hectria
ꝑ soluere & p̃carias accipere
cit tissime distulerint ꝑdant
beneficia que habebant. Que
tam̃ eccłȩ unde erant absq ulli¬
us contradictionẽ uł inpedim̃to
in ꝑpetuum sibi uindicent:¬

Expanded text:
entores de verbo nostro. Et qui praedicta facere noluerint et spontanea voluntate haec tria persolvere et precarias accipere citissime distulerint, perdant beneficia, quae habebant; quae tamen ecclesia, unde erant, absque ullius contradictione vel impedimento in perpetuum sibi vindicet
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓprios epos ueniat. & abe
N & ap̃ positis eccłarũ unde
ẽẽ. uident᷑ quocũq modo ius¬
te potuerit ea impetrare sa¬
tagat. & nihil exeis alit̃ am¬
biat aut concupiscat uł acci¬
piat necupidus scãrũ rerũ
ignis qui in eis . ẽ. eos fauillo¬
sius exurat. Ende & insa

Expanded text:
 episcopos veniat et ab eis et a praepositis ecclesiarum, unde esse videntur, quocumque modo iuste potuerit, ea inpetrare satagat, et nihil ex eis aliter ambiat aut concupiscat vel accipiat, ne cupidus sanctarum rerum ignis, qui in eis est, eos favillosius exurat. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
mansus integer absq alio ser¬
uitio at tribuat᷑ & prb̃i in eis
constituti non de decimis neq
de oblationib fideliũ nonde
domib: neq: deatriis uł hortis
iuxtã eccłam positis neq de
p̃scripto manso aliqđ serui¬
tiũ faciant p̃t̃ ecclesiasticũ.
& si aliqđ amplius habuerins
seniorib suis debitũ seruitiũ

Expanded text:
mansus integer absque alio servitio adtribuatur, et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel hortis iuxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso aliquod servitium faciant praeter ecclesiasticum. Et si aliquid amplius habuerint, inde senioribus suis debitum servitium
Abbreviated transcription (Latin):
ost quã comes & pagens. ẽ de sagoi¬
qualibet expeditione hostili
reuersi fuerint exeodie suꝑ
quad raginta noctes sit bannꝰ
resisus qđ in lingua theo dis ca
cast legi id ẽ. armorũ deposi¬

Expanded text:
ostquam comes et pagenses de qualibet expeditione hostili reversi fuerint, ex eo die super quadraginta noctes sit bannus resisus, quod lingua Theodisca scatslegi, id est armorum deposi
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ roma domnꝰ karolus im¬
peratorẽ ueniens cũ tale
factũ audiuit satis grauit᷑ ho:
tulit & misit suos missos qui
uocato nr̃o restituerent sicut
plenius scriptũ habem.¬

Expanded text:
autem domnus Carolus imperator Rhemos veniens, cum tale factum audivit, satis graviter tulit, et misit suos missos, qui vocato nostro restituerunt, sicut plenius scriptum habem
Abbreviated transcription (Latin):
Quicũq absq licentia ꝑ mis¬
sione principis dehoste re¬
uersus fuerit qđ factũ franci
herisclit dicunt. Uolumꝰ
ut antiqua constitutio. id .ẽ.
capitalis sententia erga illũ
punienda custodiat᷑. & quia

Expanded text:
Quicumque absque licentia vel permissione principis de hoste reversus fuerit, quod factum Franci heriscliz dicunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, erga illum puniendum custodiatur. 71.
Abbreviated transcription (Latin):
eccłam remensẽ tradidit. &¬
post confirmationẽ fr̃i eius
karoli in ꝓprietatẽ optinu¬
it si cõmutationẽ ostendere
ñ posset qualit̃ res & manci¬
pia de ipsa cauisadĩ iuste &
rationabiltẽ cõmutata fu¬
issent quia ñ defisco regis sed
de ecclesi asticis reb & man¬
cipitis ꝑ donationẽ optinu¬
it. inseres & mancipia quede
uilla nouibaco obtenta fu¬
er̃ ad ipsã causã ds̃ restitue¬
rent᷑ sicut in p̃cepto restitira¬
onis ipsius domni karoli qđ
habemꝰ plenius continet᷑ .Uii.
Quando domnꝰ karolus romã
frat̃ ei ad attiniacũ uenit
ꝑ quosdã ex nr̃is apud domnã
richildẽ reginã. & apud dom¬
nũ hludouuicũ filiũ domni
karoli regis obtinuer̃ donati
& landrade filii ut uillã noui¬
liacus cũ suis apendiciis eis
consignaret᷑ non adtendentes
quia sicut incapitulis augus¬
torũ scriptũ habet᷑. Tales de
regis ꝓprietate ut infideles
iudicandi sunt & scđm leges

Expanded text:
Ecclesiam Rhemensem tradidit, et Ecclesiam Rhemensem tradidit, et post confirmationem fratris ejus Caroli in proprietatem obtinuit, si commutationem ostendere non posset, qualiter res et mancipia de ipsa casa Dei juste et rationabiliter commutata fuissent, quia non de fisco regio, sed de ecclesiasticis rebus et mancipiis per donationem obtinuit, ipsae res et mancipia, quae de villa Noviliaco obtenta fuerunt, ad ipsam casam Dei restituerentur, sicut in praecepto restitutionis ipsius domni Caroli, quod habemus, plenius continetur. Sed quando domnus Carolus Romam frater ejus ad Attiniacum venit, per quosdam ex nostris apud domnam Richildem reginam, et apud domnum Ludovicum filium domni Caroli regis, obtinuerunt Donati et Landradae filii, ut villa Noviliacum cum suis appendiciis eis consignaretur, non attendentes quia, sicut in capitulis Augustorum scriptum habetur, tales de regis proprietate ut infideles judicandi sunt, et secundum leges
Abbreviated transcription (Latin):
nes de ipsa uilla nouiliaco
ꝑ sub reptionẽ tã apud pa¬
trẽ suũ quã & apud eũ res
& mancipia in ꝓ prietatẽ ob¬
tẽta tenerent. Landrada
scilicet uxor quondã donati
gunharius & hugo & uual¬
trudis achelengaudus fili¬
us eiꝰ & rotbertus & boso.
& nusit sucos missos ad hoc
inquirendũ. & inquisitione
facta & ueritate sicut ei
dictũ fuerat inuenta. qm̃ p̃
dicti ad rationẽ non uener̃
sicut banniti fuerant. iussit
ut p̃cepta karlomanni &
Laroli sed & suũ p̃ceptũ
corã suis fidelib Ingenera¬
li placito suo apud dut zia¬
cũ in causis palatinis rele¬
gerent᷑. Unde fideles eiꝰ tã
comites quã & uasi domini¬
ci quorũ nomina scripta ha¬
bemꝰ sed & ceteri om̃s quiad¬
fuer belectis eisdẽ p̃ceptis
iudicauer̃ ut quis eũq de
reb & mancipus ipsius uille
itł quocũq modo post donati¬
onẽ. karlomani qui cũ om̃i¬
b apendiciis suis ut om̃i in¬
tegritate ipsã uillã nouilia¬
cũ sicut tunc infisco erat ad

Expanded text:
oviliaco, per subreptionem, tam apud patrem suum quam et apud eum, res et mancipia in proprietatem obtenta tenerent, Landrada scilicet uxor quondam Donati, Guntharius, Hugo, et Waltrudis, et Elampodus filius ejus, Rotbertus, et Boso; et misit suos missos ad hoc inquirendum: et inquisitione facta, et veritate, sicut ei dictum fuerat, inventa, quoniam praedicti ad rationem non venerunt sicut banniti fuerunt, jussit ut praecepta Carlomanni et Caroli, sed et suum praeceptum, coram suis fidelibus in generali placito suo apud Duziacum in causis palatinis legerentur. Unde fideles ejus, tam comites quam et Vassi dominici, quorum nomina scripta habemus, sed et caeteri omnes qui adfuerunt, relectis eisdem praeceptis, judicaverunt ut quicunque de rebus et mancipiis ipsius villae vel quocunque modo, post donationem Carlomanni, qua cum omnibus appendiciis suis, vel cum omni integritate, ipsam villam Noviliacum, sicut tunc in fisco erat, ad
Abbreviated transcription (Latin):
i melet hoc rogare curauimus
om̃s ubicunq quise uotomona¬
chiȩ uitȩ constrinxerint. mo¬
nastice et regulariter omni¬
modis scđm uotũ suũ uiuant.
reddite dño dõ ur̃o. It iteru
Melius est nonuouere. quã non

Expanded text:
imul et hoc rogare curavimus, ut omnes ubicumque qui se voto monachicae vitae constrinxerunt, monachice et regulariter omnimodis secundum votum suum vivant, reddite domino Deo vestro. Et iterum: Melius est non vovere, quam vo
Abbreviated transcription (Latin):
rant. & ieuinia ab illis cõmunit̃
indicta reuerent̃ conseruent¬
& suos obseruare doceant. &
cõpellant: Vt & iã dies domi¬
nicus. sicut decet honoret᷑. &
colat᷑ om̃s studeant: & ut libe¬
rius fieripossit: mercata. &
placita a comitib sicut sepe
admonitũ fuit. illodie ꝓ hibe¬

Expanded text:
rant, et jejunia ab illis communiter indicta reverenter conservent, et suos observare doceant et compellant. Ut etiam dies dominicus sicut decet honoretur et colatur, omnes studeant. Et ut liberius fieri possint, mercata et placita a comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
di Mis sa:
tẽ in eodẽ ut nee uxor aui¬
ro dimissa aliũ accipiat
uirũ uiuente uiro suo: nec
uir aliã accipiat iuiuente
uxore priore : detudi¬
CIBuIS AMetro poli¬
TANO PROBAtIS:
tẽ in eodẽ ut ꝓbati ame¬
tropolitano iudices non
spernantur : de acusa¬
tione uilium per¬
sotea rumo
dua capitula. ut uiles ꝑ sonȩ
non habeant potestatẽ accu¬
sandi ut sĩ in primo crimine
uicti sunt falsũ dicere: in
secundo non habeant potes¬
tatẽ dicendi: de uIR¬
GINITUS ueLandis
tẽ in eodẽ. uirgines nonue¬
nos nisirationabili necessi¬
tate cogente: deob la¬
tis pau perum :¬
n concilio gangrensi ut nul¬
li liceat oblataq̃. ad pau¬
peres ꝑtinent rapere uel
fraudere : de ie uxns
SaceRdotis: constitutũ:
tẽ in eodẽ. ut ecelesi astica
a sacerdotib ieiunia consti¬
tuta sine cessitate ratrona¬
bili non soluant᷑: de his
quicontra naturam
pec eant:
n concilio ancironensisi
inuentisunt interuos
quicũ quad rupedib uel
mas culis contra naturã

Expanded text:
dimissa. Item in eodem, ut nec uxor a viro dimissa alium accipiat virum vivente viro suo, nec vir aliam accipiat vivente uxore priore. 43. De iudicibus a metropolitano probatis. Item in eodem, ut probati a metropolitano iudices non spernantur. 44. De accusatione vilium personarum. duo capitula, ut viles personae non habeant potestatem accusandi. Et si in primo crimine victi sunt falsum dicere, in secundo non habeant potestatem dicendi. 45. De virginibus velandis. Item in eodem, ut virgines non venos, nisi rationabili necessitate cogente. 46. De oblatis pauperum. In concilio Gangrensi, ut nulli liceat oblata quae ad pauperes pertinent rapere vel fraudare. 47. De ieiuniis a sacerdotibus constitutis. Item in eodem, ut ecclesiastica a sacerdotibus ieiunia constituta sine necessitate rationabili non solvantur. 48. De his qui contra naturam peccant. In concilio Ancyronensi: Inventi sunt inter vos qui cum quadrupedibus vel masculis contra naturam
Abbreviated transcription (Latin):
suscipiat Nam legimus
in regnorum libris. quomo¬
do sc̃s losias regnũ sibi
adõ datum circũ eundo.
corrigendo ammonendo
adcultum
mueri dĩ studuit
reuocare.
non ut me eius
scĩtati ȩ qui perabilem faciã.
sed qđ nobis sint ubiq scõrum
semꝑ exempla sequenda
Et quobunq poterimus ad stu¬
Quaꝓpt̃ ut p̃diximꝰ aliqua capi¬
tula notareiussimus. ut simul
hȩc eadẽ uos ammonerestude¬
atis Et quȩcunq uobis alia
necessaria eẽscitis. ut et ista
et illa aequali intentio ne
tur ã mittati s ut pio studio

Expanded text:
suscipiat. Nam legimus suscipiat. Nam legimus in regnorum libris, quomodo sanctus Iosias regnum sibi a Deo datum circumeundo, corrigendo, ammonendo, ad cultum veri Dei studuit revocare. Non ut me eius sanctitati aequiperabilem faciam, sed quod nobis sint ubique sanctorum semper exempla exsequenda, et quoscumque poterimus, ad stuQuapropter, ut praediximus, aliqua capitula notare iussimus, ut simul haec eadem vos ammonere studeatis, et quaecumque vobis alia necessaria esse scitis, ut et ista et illa aequali intentione tur, amittite, ut pio studio
Abbreviated transcription (Latin):
operũ seuad hortatione humeris
intra ȩcdesiasticȩ firmitatismu¬
ros reportaresatagite nelupus
insidians aliquẽ canonicas sancti¬
ones trans gredientẽ uł paternas
traditiones uniuersaliũ conciliꝙ
excedentẽ qđ absit. inueniens
deuoret. Ideo magnȩ deuoti¬
onis studio ammonendi et ad¬
hortandi sunt immo cõpellendi
ut firma fide et in fatigabi li
ꝑseuerantia intra paternas
sanctiones secontineant : I quo
operis studio sciat certissi me
scĩtas ur̃a. nostram nͥobis. coo¬
perari diligentiam. Quaꝓp¬
ter et nostros aduos direxi¬
mus missos qui ex nr̃i nominis
auctoritate una uobiscum corri¬
gerent . quȩ corrigenda essent :
sed aliqua capitula ex canonicis
institutionibus quȩ magis uo¬
bis necessaria uidebantur
subiunximus. Ne aliquis
quȩ so huius pietatis ammo¬
nitionẽ esseprȩsũptio sã iudi¬
cet quȩ nos errata corrigere
suꝑflua abscidere recta co¬
artare studemus. sed magis
beniuolo caritatis animo

Expanded text:
operum seu adhortatione humeris operum seu adhortatione humeris intra aecclesiasticae firmitatis muros reportare satagite, ne lupus insidians aliquem canonicas sanctiones transgredientem vel paternas traditiones universalium conciliorum excedentem, quod absit, inveniens devoret. Ideo magnae devotionis studio ammonendi et adhortandi sunt, immo compellendi, ut firma fide et infatigabili perseverantia intra paternas sanctiones se contineant. In quo operis studio sciat certissime sanctitas vestra nostram vobis cooperari diligentiam. Quapropter et nostros ad vos direximus missos, qui ex nostri nominis auctoritate una vobiscum corrigerent, quae corrigenda essent. Sed et aliqua capitula ex canonicis institutionibus, quae magis vobis necessaria videbantur, subiunximus. Ne aliquis, quaeso, huius pietatis ammonitionem esse praesumptiosam iudicet, qua nos errata corrigere, superflua abscidere, recta coarctare studemus, sed magis benivolo caritatis animo
Abbreviated transcription (Latin):
in ꝑpetuũ ego Rarolus gra¬
tia dĩ eiusq misericor dia
donante. rex et regni fran¬
c& et deuotus sc̃ȩ ecđȩ defen¬
sor et humilis aduitor om¬
nibus ȩcdersi asticȩ pietatis
ordinibus seu scłaris poten¬
tiȩ dignitatibus in xp̃o dño
dõ ȩterno ꝑpetuȩ pacis et bea¬
titudinis salutem . Conside¬
rans pacifico mentis intuitu.
unacũ sacer dotib et consi¬
liariis nr̃is habundantem
regis clementiã et quã neces¬
sariũ. non solũ toto corde et
ore eius pietati agere gratias
in cessant̃. sed etiã continuas
bong operũ exercitatione
eius in sistere laudibus qua¬
tinus qͥ nr̃o regnotantos contulit
honores sua ꝑtectione nostrũq regnũ
in ȩternũ conseruare dignetur :
qua ꝓpt̃ placuit noburam
rogare solertiã. opastores etde¬
si arũ xp̃i. et dostores gregis
eius et clarissimamundilumi¬
naria ut uigili cura et sedula
am monitione populũ dĩ per
pascua uitȩ ȩter ne ducere studeatis
Et errantes oues bonq exemplo

Expanded text:
in perpetuum. Ego Karolus, gratia Dei eiusque misericordia donante rex et rector regni Franum et devotus sanctae aecclesiae defensor humilisque adiutor, omnibus ecclesiasticae pietatis ordinibus seu secularis potentiae dignitatibus in Christo domino Deo aeterno perpetuae pacis et beatitudinis salutem. Considerans pacifico piae mentis intuitu una cum sacerdotibus et consiliariis nostris abundantem regis clementiam, et quam necessarium est, non solum toto corde et ore eius pietati agere gratias incessanter, sed etiam continua bonorum operum exercitatione eius insistere laudibus; quatenus qui nostro regno tantos contulit honores, sua protectione nos nostrumque regnum in aeternum conservare dignetur. Quapropter placuit nobis vestram rogare solertiam, o pastores aecclesiarum Christi et ductores gregis eius, et clarissima mundi luminaria, ut vigili cura et sedula ammonitione populum Dei per pascua vitae aeternae ducere studeatis; et errantes oves bonorum exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
Vt nemo ꝓpt̃ cupiditatẽ peciniȩ
et ꝓpt̃ auaritiã suã prius det̃
p̃ciñ. et futurã coemptionẽ sibi
p̃paret . ut duplũ uł triplũ tuncꝰ
recipiat. sed tunc quando fructꝰ
prȩsens est illũ comparet

Expanded text:
opter cupiditatem pecuniae et propter avaritiam suam prius detur pretio, et futura questione sibi praeparet, ut duplum vel triplum tunc recipiat; sed tunc tantum quando fructum praesens est, illos conparet
Abbreviated transcription (Latin):
in ambone tpa ancoritas
coram populo legatus et
coram sacerdotibuo uel
coram fidelibus lamcio
ante cormu altap sunt
In nostra auctoritate gtĩet
Remota qualibet caliditate
libertatẽ consequat᷑ et
tunt demum ad gradus
eec lesiasticos prouchatur
Suuliter quoq de his
agende est quos layci de
familia ecclesiarũ ad sacros
odomes promonert uolucrĩt
Sed et de his quos preposeti
cauoincoꝵ aut monachor
ordinandos expetiuerunt
cad forma sernanda est
sout rel acciprende
Catutum est ut nullus
qui libet ecclo srasticuo ab his
perosõnis Ieo deiceps ompere
presumat quarum liberi
ac propinqui In hac con¬
Iulia oblatiõe possim lex
propriarũ erhereditari Quod
si aliguis Demeeps hoc sace̾
tempotancrit a iynodul uel
smpernahi sententia modis
anctoritate uel consensu
epesioporũ põri in quibuslib
eulesus nec cõstilnatur nec
copellant᷑ Et si layui cłicos
probabelis uite et doctoit epi¬
scopis cõsecrandos siusq in

Expanded text:
in ambone ipsa auctoritas in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram fidelibus laicis ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continentur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur, et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoque de his agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his, quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos expetiverint, eadem forma servanda est. sunt res accipiendae. Statutum est, ut nullus quilibet ecclesiasticus ab his personis res deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere temptaverit, a sinodali vel imperiali sententia modis auctoritate vel consensu episcoporum presbyteri in quibuslibet ecclesiis nec constituantur nec expellantur. Et si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in
Abbreviated transcription (Latin):
et utoũ sermis sit Ignorantrt
legibus eum acquisierit sãcitũ
est ut si dñs cius Ilh libertatẽ
dare uoluerit in gradi sno
permancat. E uero enm
cachena. scruitut a castris
dm̃c extra here uoluerit gra¬
dum auuietat quia iuxͣ sacros
ordines uilis persona manẽs
sacerdocii dignitatem fang
non potest. De Rebus uero
Ilor uel peculiaria qui apro¬
prns dñs libertan donãtur
Ut ad grudus ecclesiasticos
Iure promontant᷑ statutũ est
ut in potestate dñor cõsistat
utrum Illis concedere an sib
uindicare uoluerĩt Ceterum
si post ordinatione aliquid
acquisierit Illud obseouetur
quod In canonib de roserratis
nichil habentib cõstitutũ
est. De ecclesiarum uero
seruis cõmumi seutencia
decretum est ut archiẽpi
per singłas prouincias
cõstituti nr̃am auctoritate
suffraganei uero Illorum
exemplar Illius penco se
habeant et quãdocunqz de
familia eccłie utilis Innetꝰ
aliquis ordinandus est

Expanded text:
et utrum servus sit ignoraverit, et utrum servus sit ignoraverit, legibus eum adquisierit, sancitum est, ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat; si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere voluerit, gradum amittat: quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. De rebus vero illorum vel peculiare qui a propriis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum est, ut in potestate dominorum consistat, utrum illis concedere an sibi vindicare voluerint. Ceterum, si post ordinationem aliquid adquisierit, illud observetur, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. De ecclesiarum vero servis communi sententia decretum est, ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem, suffraganei vero illorum exemplar illius penes se habeant. Et quandocumque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est,
Abbreviated transcription (Latin):
mitucare faciat es dt
ua propuietate ꝓopria
familiam mitriat Ci
si deo eonante supas
se aut super simliam
suam aui Iy be in ficio
habuent et uenundart
uoluent non. arns
uendat insi modium
de auena deuãr in¬
medium de sigilo ꝯtia

Expanded text:
icare faciat et de sua proprietate propriam familiam nutriat. Et si Deo donante super se et super familiam suam aut in beneficio habuerit et venundare voluerit, non carius vendat nisi modium de avena denariomodium de ordeo contra
Abbreviated transcription (Latin):
De ho si per
plurima loca famnesz
Onsideranuyꝰ Itaq
quia per plurmia
eta fames ualida esse
uidetur ut omes
epistopi abbateo
ab batespo optimateo
et comuites stu domestin
et mucti fideles qui
benefiria Regalia ia
de Rebus ecclesiastirꝭ¬

Expanded text:
De hoc, si per plurima loca fames onsideravimus itaque, quia per plurima loca fames valida esse videtur, ut omnes episcopi, abbates, abbatissae, optimates et comites seu domestici et cuncti fideles, qui beneficia regalia tam de rebus ecclesiast
Abbreviated transcription (Latin):
sura est uri ã płuus
Requiritubo ꝙ dat
uerbi gr̃a si deueoio sol
uel si dederis mo diũ
upiditas in bonam
Iuoͣ appostolum Cupro
dissolui et esse cum xx̃o
partem accipit᷑ Si quis
supra moduum Res quasub
Iuuiste appetere uult.
et adeptas nulli largioi
Et Iuxta apostolum
hec est dadio onn
de tpĩb lucris
urpe ludtrũ excer¬
ce tur qui per
uarias cõtimentiones
lucrandi causa Imustt
Res quasubet cõgregare
dec̾tant
Emis est qui aliqd
prestat Iustum
fens est qui ãplius
non Requirit insi
ꝙͣ tum. prestat

Expanded text:
sura est, ubi amplius requiritur quam datur: verbi gratia si dederis solidos vel si dederis modium v Cupiditas in bonam  Apostolum: Cupio dissolvi et esse cum Christo. partem accipitur, si quis supra modum res quaslibet iniuste appetere vult, et adeptas nulli largiri. Et iuxta Apostolum haec est radix omnium De turpibus lucris. Turpe lucrum exercent, qui per varias circumventiones lucrandi causa inhoneste res quaslibet congregare decertant. oenus est, qui aliquid praestat. Iustum foenus est, qui amplius non requirit, nisi quantum praestit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓom̃ib bonisq nobis in illa
.ẽ. dilectissimi & uenerabilis
quos mictitis ꝑ parroᷤchias
ur̃as ad regendũ & p̃dicandũ
ꝑ eccłas populũ dõ seruientẽ:
ut recte & honeste p̃dicent. &¬
non sinatis noua uel non cano¬
nica aliquos ex suo sensu & ñ
scđm scripturas sacras fingere :
& p̃dicare populo. Sed & uos¬
met ips̃ utilia honeste & quȩ
dicate. aliosq instruite ut hȩc
eadẽ p̃dicent. Primo om̃iũ
p̃dicandũ. ẽ. om̃ib generalit̃
ut credant patrẽ & filiũ &¬

Expanded text:
in omnibus bonis quae nobis in illa in omnibus bonis quae nobis in illa st, dilectissimi et venerabilesquos mittitis per parrochias vestras ad regendum et praedicandum per ecclesias populum Deo servientem, ut recte et honeste praedicent; et non sinatis nova vel non canonica aliquos ex suo sensu, et non secundum scripturas sacras fingere et praedicare populo. Sed et vosmetipsi utilia honeste et rectdicate, aliosque instruite, ut haec eadem praedicent. Primo omnium praedicandum est omnibus generaliter, ut credant Patrem et Filium
Abbreviated transcription (Latin):
scđm qđ in lege dñs p̃cepit
ut opera seruilia dieb do¬
minicis non agant᷑. sicut &¬
scđm bone memoriȩ genitor
m̃s insuis sy nodalib edictis
mandauit. qđ nec iuri rura¬
lia exerceant opera. nec in
uinea colenda nec incã pis
arando. nec in metendo uel
fenũ secando uel sȩpẽ cõpo¬
nendo. nec insilius stirpan¬
in petris laborando. nec do¬
mos construendo. nec inorto
laborant. nec ad placita con¬
ueniant. nec uenationes exer¬
ceant: & tria carrasia licet
fieri indie dominico. id est
hostilia carra uel uictualia.
& si forte necesse fuerit corpꝰ
cuiꝰ libet duci ad sepulchrũ
tẽ femine opera textrilia
ñ faciant. nec capulent uesti¬
to̾s nec consuant uel acupi¬
cula faciant nec lanã carpe¬
re. nec linũ batere. nec in
publico uestim̃to lauare
nec cͥerusces tondere. habe¬
ant licitũ. ut om̃imodis hono¬
rant̃ requies dieidominicg
ꝑsoluat᷑. sed & missarũ sol¬
lempnia ad eccłam. undiq
conueniant. &s laudent dm̃

Expanded text:
ndum quod in lege Dominus praecepit, ut opera servilia diebus dominicis non agantur, sicut et bonae memoriae genitor meus in suis sinodalibus edictis mandavit, quod nec viri ruralia exerceant, nec in vinea colenda, nec in campis arando, nec in metendo, vel foenum secando, vel sepem ponendo, nec in silvis stirpanin petris laborare, nec domos construere; nec in orto laborent, nec ad placita conveniant, nec venationes exerceant. Et tria carraria opera licet fieri in die Dominico; id est, ostilia carra, vel victualia, vel si forte necesse erit corpus cuiuslibet ducere ad sepulchrum. Item feminae opera textrilia non faciant, nec capulent vestitos, nec consuent, vel acupictile faciant; nec lanam carpere, nec linum battare, nec in publico vestimenta lavare, nec berbices tundere habeant licitum; ut omnimodis honor et requies diei Dominicae servetur. Sed ad missarum sollempnia ad aeclesiam undique conveniant, et laudent Deum
Abbreviated transcription (Latin):
de misses qui ꝑ cuuito¬
tes et menasteria nue¬
tunctur
E missi per singlas
mmitales et monaste¬
ria uiroron et puellarn
preideant quomõdo aut
qualiter In domibus
eccle siaroum et ornam̃ẽto
ecclesie eiuendage uel
Restaurate esse uident
et diligenier inquirãt
de cõuersatiõe singlõr
uel quomodo clũe dam̃
habeant qd iussimus
de corui lectront et
mntu ceterisq disei¬
plinis ad ordinenꝰ
ecclesiastire Regule
de thesaris ecclesiãtꝭ
Efinguli episcopi¬
abatisse diligenter
considebãi chezaures
eclesiastires ut propt̃
perfidiem ãt negligen

Expanded text:
De missis qui per civitates et monasteria mittuntur. Ut missi per singulas civitates et monasteria virorum et puellarum praevideant, quomodo aut qualiter in domibus ecclesiarum et ornamentis ecclesiae emendatae vel restauratae esse videntur; et diligenter inquirant de conversatione singulorum, vel quomodo emendatum habeant quod iussimus de eorum lectione et cantu ceterisque disciplinis ad ordinem aecclesiasticae regulae De thesauris ecclesiasticis. Ut singuli episcopabbatissae diligenter considerent thesauros ecclesiasticos, ne propter perfidiam aut n
Abbreviated transcription (Latin):
et hoc Ieo fieni prolubemꝰ¬
uerum liberorum
homuniũ ut non fiant
a pontentibons per
aliquod małũ Iugemiũ
contra tusticiã oppressi
Ita ut coacti reo Illorũ
uendant aut trabant
loco hec et supra cet
hic De liberis hõibus
diximus ne forte parẽtes
corum contra Iusticiam
fiant exhereditani et
degalt obsegũiu munat᷑
et iosi heredes prepotero
Iudigennam inendici
uel latroues sen

Expanded text:
et hoc ideo fieri prohibemperum liberorum hominum, ut non fiant a potentioribus per aliquod malum ingenium contra iustitiam oppressi, ita ut coacti res eorum vendant aut tradant. Ideo haec et supra et hic de liberis hominibus diximus, ne forte parentes eorum contra iustitiam fiant exheredati et regale obsequium minuatur, et ipsi heredes propter indigentiam mendici vel latrones se
Abbreviated transcription (Latin):
quid Relarent᷑ quid̃ uero
Rẽstoingantuo
de Iame clade et pe¬
stilancia si uencrit
Ehoc si enentoit fames¬
clades pestilencia Iuequalitas
acris uel alia quẽm̃q tribu¬
lanio ut non expectetur e dictũ
nostrũ sed siatim depreceturo
des misericordia ẽt i present
amo de famis In opia ut
suos quisq adiuet prout
prtest et suam auuonain
non miuis care uendat
et ne forio imperĩ mm
uendat᷑ aliquũ aliuouit
⁊ fugituus clericis

Expanded text:
laxentur, quidam vero constringantur. 112. De fame, clade et pestilentia, si venerit. De hoc si venerit famesclades, pestilentia et inaequalitas aeris, vel alia qualiscumque tribulatio, ut non expectetur edictum nostrum, sed statim deprecetur Dei misericordia. Et in praesenti anno de famis inopia, ut suos quisque adiuvet prout potest, et suam annonam non nimis care vendat. Et ne foris imperium nostrum vendatur aliquid alimoniae. De fugitivis clericis
Abbreviated transcription (Latin):
que Inter coheriedecs
occasione prop̃o honore
carent Sine de his
ecclesus que nium
rebus proprns sunt
actennase uel cerle
de lus debuo que imper
neccessilate compellente
a nõnullis eiclesnro
sunt ablace et si qua
sunt alia sine in eccłiastitꝭ
sine In publiuis debus
emendaciont digna.
que pero temporis breni¬
late efficere ne quiniiꝰ
In tantum disferendl
Illud didñu Iudicamuyꝰ
donec domme fauerite
consulta fide bĩ facltas
nobis id reffimendi
ab eo tribuat Inuenta
uero ut dño opitulante
effectum obtineant
per tempora iam
de scuptorib¬

Expanded text:
quae inter coheredes occasione proprio honore carent, sive de his ecclesiis quae nimium rebus propriis sunt adtenuatae, vel certe de his rebus quae nuper, necessitate compellente, a nonnullis ecclesiis sunt ablatae, et si qua sunt alia sive in ecclesiasticis sive in publicis rebus emendatione digna, quae pro temporis brevitate efficere nequivimus, in tantum differendum illud dignum iudicavimus, donec, Domino favente, consultu fidelium facultas nobis id definiendi ab eo tribuatur. Inventa vero ut, Deo opitulante, effectum obtineant per tempora, hic De scrib
Abbreviated transcription (Latin):
satiffiat et uille nõ
siit de solate¬
superflms ut milla¬
tenus fiant sed tantos
deuceps emendentur et¬
pulsent᷑ secundum Regulam

Expanded text:
satis fiat, et villae non sint desolatasuperfluis, ut nullatenus fiant, sed tantos ceps emendentur etent secundum regulam.
Abbreviated transcription (Latin):
de pabulo
uerbi diuini nĩtiando Cazꝰ
per se sine per uitanos
pabulum uerbi Diuini
se dule popalis amĩcient
quia ut an bearꝰ gregoriꝰ
Iram contra se omlni
iudice eritat sacerdos
si sine preditatioins sointu
iutedu Et ut iosi clerũ
siroy romissũ in sebuetate
et castitate nictriant dumusq¬
officus imbuant qui fite aed
sacros sanctos ordines ecclesi¬
asticos promontoi possunt
et ut operam dent quatinus
presbiteri missale et lectionariu
sine alios libellos sibi necessa¬
nos bene correctos habeant
et qualiter ecclesias destructas
ad Ie pertinetes iurtã uires
emendent. Qualiter eciamn
uidiras diligenter iustruant
Quomodo eciam secundum
appostolicam anctoroitatom
ionuersari debeant edoccat
et supersticiones quas qͥbusd
In locis In exequiis morturꝵ
nonulli facuit eradicent
et ut eremplo sue innõcetie
alios ad bene umendum
prouõcẽt et cunctꝭ eccłiasticis
negocus quãtum dñs Inuerit
totis uiribus consulcre satagãt

Expanded text:
e pabulo verbi divini nuntiando. per se, sive per vicarios pabulum verbi divini sedule populis adnuntiet; quia, ut ait beatus Gregorius, iram contra se occulti iudicis excitat sacerdos, si sine praedicationis sonitu incedit. Et ut clerum sibi commissum in sobrietate et castitate nutriat dofficiis imbuerent, qui rite ad sacrosanctos ecclesiasticos ordines promoveri possent. Et ut operam dent quatenus presbyteri missalem et lectionarium sive caeteros libellos sibi necessarios bene correctos habeant, et qualiter ecclesias destructas ad se pertinentes iuxta vires emendent, qualiter etiam viduas diligenter instruant, quomodo etiam secundum apostolicam auctoritatem conversari debeant, edoceant. Et ut superstitiones quas quibusdam in locis in exequiis mortuorum nonnulli faciunt, eradicent, et ut exemplo suae innocentiae alios ad bene vivendum provocent, et cunctis ecclesiasticis negotiis, quantum Dominus iuvaverit, totis viribus consulere
Abbreviated transcription (Latin):
futoi ne non uelato
punoiat ͦ u exigentibus
carentibus ant his
gnoꝵ curam perfinet
uel auerĩ oir ginem
seu uclaun aure urdo annos
clatꝭ non ei obsit consillium
qd de Isto annoꝵ mumero
costiturm est unde colligitur
quia iuxta prĩore sanctronen
uirgnies .xxu ͦ etatis sue
amiro Rire cousecrande suit
quod si premisse necessitatto

Expanded text:
fuerit ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus aut his ad quorum curam pertinet, velaverit virginem seu velavit ante 25 annos aetatis, non ei obsit concilium, quod de isto annorum numero constitutum est. Unde colligitur, quia iuxta priorem sanctionem virgines 25 aetatis suae anno rite consecrandae sint; quod si praemissae nece
Abbreviated transcription (Latin):
despousat in consilio calsidonẽsi ubr¬
de xxꝑ patres affuerũt capitulis¬
dapĩt puellas sub noĩe simml
uabitandi cooperãtes et cohibeñ
Raptorib decienit scca synodus
Si quid̃ clerici sunt decidant
gradu prepris S uero layn
anathematizentur unibz uerbis
aperte datus intelligi qualiter
huius mali auctores damnadi
sunt quaule partimpes
combentes tauto auat semate
seriñtur et sur canomeam
nuctoritatẽ ad comugia
legitima Raptas sibi Iure
uindicare nullatenus possunt
de desponsatꝭ au aliis
Odesponsate puellis et
ab allirs laptis Ita en
consillio ancyrano capitulo
eecnno legitur de sponsatas
ouellas et post ca ab alno
Raptas platirt erui et eio
Leddi quibus aute fuerount
desronsate eciam si eio ix
aplorib uis iulata iõstiteat
promre statutũ est a sacro
conetu ut lapote publua
penitencia mulitetus Raplam
uero si sp̃onino ẽã tecipere
molueolit et hr̃a eod tromine.

Expanded text:
in concilio Calcidonensi, ubi 630 Patres adfuerunt, capitulrapiunt puellas sub nomine simul habitandi cooperantes et conhibentes raptoribus, decrevit sancta synodus, si quidem clerici sunt, decidant gradu proprio; si vero laici, anathematizentur. Quibus verbis aperte datur intellegi, qualiter huius mali auctores damnandi sunt, quando participes et conibentes tanto anathemate feriuntur, et iuxta canonicam auctoritatem ad coniugia legitima raptas sibi iure vindicare nullatenus possunt. 99. De desponsatis et ab aliis De desponsatis puellis et ab aliis raptis ita in concilio Ancyritano, capitulo decimo, legitur: Desponsatas puellas et post ab aliis raptas placuit erui et eis reddi, quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constiterit. Proinde statutum est a sacro conventu, ut raptor publica poenitentia multetur. Raptam vero si sponsus recipere noluerit et ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesial tempore
a ꝯmitates iõuocentur
de p̾dicacione ⁊ cõfirmaciõe
s uero ep̃i occasiont
predicandi ãt ꝯfirma
ontri essent populis años
admoint polliciti sunt
se deinceps. hoc cauere
uelle et co tempore suũ
ministerm In ꝙͣtũ facultas
dabatur exeqni quo eoꝵ
xcrfectio quãtum in Illis
erat his quib prodesse
xossunt et debent nõ sit
Importima uel ouerosa¬
pueris tondedis et
E pueri suit uolutate
parctum tonsorentur¬
uee puelle uelenturo mod
emuib. Inhibĩtũ est. et qui
hoc facere temptauerit
muletã que In capitulis
legio mũdant ⁊ nobis
costituto cõtinetuo pero¬
soluere cogaturr
de femimĩs uiros amicte¬
E feminis que uirros
amĩtũt placet ne se
sunt hac tenus Indistoete
post uecessum unoi su
expectent et post xxxⁿ. dic̃
pero cõsilmuin epescopi sun uel
si cp̃us absens fuent cõsiliũ
aliorum deligiorũ sacerootũ
suoꝵ q parentũ atq amutor
po quos cligere de benteli¬
gant. Et quia a sacro con¬

Expanded text:
quadragesimae tempore, ad civitates convocentur. 94. De praedicatione et confirmatione Ne vero episcopi occasione praedicandi aut confirmandi oneri essent populis, a nobis admoniti polliciti sunt, se deinceps hoc cavere velle, et eo tempore suum ministerium, in quantum facultas dabitur, exequi, quo eorum profectio, quantum in illis erat, his quibus prodesse possunt et debent, non sit importuna vel onerosapueris tondendis et e pueri sine voluntate parvel puellae velentur, modis omnibus inhibitum est. Et qui hoc facere temptaverit, multam quae in capitulis legis mundanae a nobis constitutis continetur, persolvere cogatur. 222. De feminis viros amitteDe feminis, quae viros amittunt, placet, ne se sicut actenus indiscrete post discessum viri sui expectent et post tricesimum diem per consilium episcopi sui, vel si episcopus absens fuerit, consilio aliorum religiosorum sacerdotum suorumque parentum atque amicorum id quod eligere debent eligant. Et quia a sacro con
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uero canonica ꝓfessio
amultis partim ignorantia
partim desidia dehonesta¬
bat᷑: opere p̃ciũ duximꝰ dõ
annuente apud sacrã con¬
uentũ. exdictis scõrũ patrũ
uelud̃ ex diuersis apratis
quosdã uernantes flosculos¬
corpendo In bña regulami
canonicorũ et canonicaru
congerere et canouicis uel san¬
ctimonialib seruãdam cõtiadere
Ut per cam canonicus erdo
absqz ambiceuitate possit serua¬
ii. Et qm̃ sllam sacer cõuentus
Ita eciam landibus ertulit ut
usq ad unũ Iota obseruãdam
per censeret. statiumꝰ ut ab
om̃ib en cadem professione
Degentib Incubitanter teneat᷑
et modis om̃ib sune a canonitꝭ
sinit a sanctumomalib canoice
degentib demrepo obserues ᷑
De toulatis eclesie
Tatutum est ut quitgind
tempore imperin nostii
⁊ fuelibz ecclesit spõte cõlatu
futut in ditiorib lott duas
partes In usus pauperum
lero ciam in stipendia cedere
eltroitorũ dut monachorũ In

Expanded text:
Quia vero canonica professio Quia vero canonica professio a multis partim ignorantia, partim desidia deshonestabatur, operae pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum conventum ex dictis sanctorum patrum velut ex diversis pratis quosdam vernantes flosculocarpendo in unam regulam canonicorum et canonicarum congerere et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitate possit servari. Et quoniam illam sacer conventus ita etiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret, statuimus ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps observetur. 80. De conlatis ecclesiae tatutum est, ut quicquid tempore imperii nostri a fidelibus ecclesiae sponte conlatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum, in
Abbreviated transcription (Latin):
ta. eẽ. fideliũ. p̃cia peccatꝙ
& patrimonia pauperũ: cui¬
q non solũ habita conserua¬
re: uerũ etiã multa dõ opi¬
tulante conferre optamus.
Tam̃ ut ab ecclesiasticis demt
nime diuidendis reb illi is
sus pitionẽ dudũ conceptã
penitꝰ amoueremꝰ: statuim
ut neq nr̃is neq filiorũ: & dõ¬
dis pensante suc cessorũ nr̃o¬
rũ tẽporib qui nr̃am uel ꝓ¬
genitorũ nr̃orũ uoluntatẽ
uel exemplũ inmitari uo¬
luerint. ullã penitꝰ diuisi¬
onẽ aut iacturã paciatur.¬
Sc̃orũ canonũ non ignari ut
indĩ nomine scã ȩccła suo
liberius pociat᷑ honore ad¬
sensũ ordini ecclesiastico p̃¬
bemꝰ.: ut scilicet ep̃i. ꝑ electi¬
onẽ eleri & populi scđm
statuta canonũ de ꝓpria dio¬
cȩsi. remota ꝑ sonarũ & mu¬
nerũ acceptione. obuitȩ meri¬
tũ & sapientiȩ donũ eligant᷑.
ut exemplo & uerbo sibi sub¬
iectis us quequaq ꝓ desse ua¬
ca. Professione. quia
de honestasatur

Expanded text:
ta esse fidelium, pretia peccatorum, et patrimonia pauperum, cuique non solum habita conservare, verum etiam multa, Deo opitulante, conferre optamus. n ut ab ecclesiasticis de non dividendis rebus Ecclesiae suspicionem dudum conceptam penitus amoveremus, statuimus ut neque nostris, neque filiorum, successorum nostrorum temporibus, qui nostram vel progenitorum nostrorum voluntatem vel exemplum imitari voluerint, ullam penitus divisionem aut iacturam patiatur.acrorum canonum non ignari, ut in Dei nomine sancta ecclesia suo liberius potiretur honore, adsensum ordini ecclesiastico praebuimus, ut scilicet episcopi per electionem cleri et populi secundum statuta canonum de propria diocesi, remota personarum et munerum acceptione, ob vitae meritum et sapientiae donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subiectis usquequaque prodesse vaca professio adeshonestabatur.
Abbreviated transcription (Latin):
E pbris qui accipie̾di
coismat graciam
ad cuntates In cena dm̃
uemire soliti erãt sancitũ
est ut de his qui loge poson
funt de octo uel decẽ unus

Expanded text:
byteris qui accipiendi chrismatis gratia ad civitates in coena Domini venire solliciti erant, sancitum est ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus
Abbreviated transcription (Latin):
& sp̃s scĩ. Itẽ p̃dicandũ. ẽ. quo¬
modo filius dĩ incarnatꝰ . ẽ de
sp̃u scõ & maria semꝑ uirgine ꝓ
salute & reparatione humano
generis: passus sepultꝰ. & tertia
die resurrex̃. & ascendit incȩlũ.
& quomodo iterũ uenturus sit
inmaiestate diuina iudicare
om̃s homines scđm merita pro¬
pria. & quo modo impii ꝓpter
scelera sua cũ diabolo inignẽ mitta
diligent̃ p̃dicandũ ẽ. resurree¬
tionẽ mortuorũ accepturos.
Itẽ cũ om̃i diligentia cunctis p̃¬
dicandũ. ẽ. ꝓ quib criminib
deponunt᷑ cũ diabolo inȩt̃nũ
suppliciũ. Legimꝰ enĩ apło

Expanded text:
quomodo filius Dei incarnatus est de Spiritu sancto et Maria semper virgine pro salute et reparatione humani generis, passus, sepultus, et tertia die resurrexit et ascendit in coelos, et quomodo iterum venturus sit in maiestate divina iudicare omnes homines secundum merita propria, et quomodo impii propter scelera sua cum diabolo in ignem aeterdiligenter praedicandum est, se resurrectionem mortuorum accepturos. Item cum omni diligentia cunctis praedicandum est, pro quibus criminibus deponuntur cum diabolo in aeternum s
Abbreviated transcription (French):
E mendicis quꝰ
suum pauperem ce beneficio
aut de propria familia
mictriat et non ꝑmictat
alicubi fic mi udir᷑ando
Et uoi cales inuenti

Expanded text:
e mendicis qui m suum pauperem de beneficio aut de propria familia nutriat, et non permittat aliubi ire mendicando. Et ubi tales inventi
Abbreviated transcription (Latin):
N on achisut cantũ romanũ
plenit̃. & ordinabilit̃ ꝑ noc¬
turnale uel gradale officiũ
moriȩ genitor nr̃ pipinus
rex decertauit ut fieret.
quando gallicanũ cantũ tu¬
lit obuinimitatẽ apłicȩ se¬

Expanded text:
onachi ut cantum Romanum pleniter et ordinabiliter per nocturnale vel gradale officium moriae genitor noster Pippinus rex decertavit ut fieret, quando Gallicanum cantum tulit ob unanimitatem apostolicae se
Abbreviated transcription (Latin):
eadẽq magnꝰ p̃dicator ȩccłȩ
dĩ singillatĩ nominauit cũ
om̃i studio ꝓhibeant᷑. intelli¬
gentes quãsit terribile illud
qđ dix̃. Qm̃ quitalia agunt
regnũ dĩ non possidebunt:
Sed & om̃i instantia ãmonete
eos dilectione dĩ & ꝓximi.
Defide & sp̃e indõ. Dehumili¬
tate & pacientia. De castita¬
te & continentia. debenigni¬
tate & misericordia. De ele¬
mosinis & confessione pecca¬
torũ suorũ. & ut debitorib
suis scđm dominicã orationẽ
sua debita dimittant. Scien¬
tes cer tissime qđ qui talia
agunt regnũ dĩ possidebunt
Et hoc diligentius inuingimꝰ
ur̃i caritati. quia scimꝰ tẽporib
nouissimis doctores pseudo¬
eẽ. uenturos. Sicut ipse dñs
in euangelio p̃dix̃. Et apłs
paulus adtimot heũ testat᷑:
Idõ dilectissĩmi toto corde pre¬
parem nos inscientia uerita¬
tis. ut possimꝰ contradicentib
ueritati resistere & diuina do¬
nante gratia uerbũ dĩ crescat
& currat & multi plicet᷑ in pro¬

Expanded text:
agnus praedicator ecclesiae Dei singillatim nominavit, cum omni studio prohibeantur; intellegentes, quam sit terribile illud quod dixit, quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt. Sed et omni instantia ammonete eos de dilectione Dei et proximi, de fide et spe in Deo, de humilitate et patientia, de castitate et continentia, de benignitate et misericordia, de eleemosinis et confessione peccatorum suorum, et ut debitoribus suis secundum dominicam orationem sua debita dimittant, scientes certissime, quod qui talia agunt, regnum Dei possidebunt. Et hoc ideo diligentius iniungimus vestrae caritati, quia scimus temporibus novissimis pseudodoctores esse venturos; sicut ipse Dominus in euangelio praedixit, et apostolus Paulus ad Timotheum testatur. Ideo dilectissimi, toto corde praeparemus nos in scientia veritatis, ut possimus contradicentibus veritati resistere, et divina donante gratia verbum Dei crescat et currat et multiplicetur in pro
Abbreviated transcription (Latin):
E ecc lesirs sane destouct
sen de claustois canoinicoruin
qualiter cõstitui et ordinart
a nobis placuerit alus caplis
subter adnotammꝰ
de ecclesiaꝵ honore ea ⁊s¬
Ed et de ecclesiarum honore¬
quomodo deo adiuuãte ꝙͣtũ
in nobis ingeat similit̾ in Iuber
aduocat capłio insertum esse
et munera cõtra. diminã et
canonicã auctoritatẽ accipt̾
uel exigere soliti erãt mdris
om̃ib Iuhibitum est ue ulteroiꝰ
fiat quia surta sacros canões
uoserq gradu proprio talia
facientes decidere debent
Indistiete habitare ꝑmictũt
et propter hoc male oppiois
sufprcione deurlãto ut sy
deiceps admoint non se
correpcrint uel ut cõ temp

Expanded text:
e ecclesiis sane destructis, sive de claustris canonicorum, qualiter constitui et ordinari a nobis placuerit, aliis capitulis subter adnotavimus. 90. De ecclesiarum honore. Sed et de ecclesiarum honorequomodo Deo adiuvante, quantum in nobis est, vigeat, similiter in subter adnotatis capitulis insertum esse et munera contra divinam et canonicam auctoritatem accipere vel exigere soliti erant, modis omnibus inhibitum est ne ulterius fiat: quia iuxta sacros canones uterque gradu proprio talia facientes decidi debent. 9indiscrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerin