comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metum opponat. eadẽ nichilois lege. fuata
circa eos qui non hñt dnõs principales
Letetes⁊ tefensores ⁊ fantores
statuentes ut s prquam abect̃a¬
quilib taliũ fuĩt extõĩtacone
publica officia seu consilia uł adeligendum
aliquos adhiõi neꝗ ad testimoniu admitta

Expanded text:
mentum apponat, eadem nihilominus lege servata contra eos, qui non habent dnos principales, s, defensores et fautores statuentes, ut si postquam quilibet talium fuerit excommunicatione publica officia seu consilia, nec ad eligendos aliquos ad huiusmodi, nec ad testimonium admittatur.
Abbreviated transcription (Latin):
trium librarũ auri mulitetur. ¶Qui
uero ad predcãm̃ penum persosuentam.
mopia dignostitur laborare sui corporis
toheicom cũ uerberibus patiatur ⁊ ꝓtul.
aibeo loco. quem inhabitat per quiqua.¬
ginita miliaĩa per qnqueniu uitã agati¬

Expanded text:
trium librarum auri multetur. Qui vero ad predictam penam persolvendam inopia dinoscitur laborare, sui corporis coercionem cum verberibus patiatur et procul ab eo loco, quem inhabitat, L miliaria per quinquennium vitam agat
Abbreviated transcription (Latin):
sules uł queqͣ alie persone. c̾ta lib̾tate ettͣe
tauerint aduersus candĩtas ⁊ imꝑiales sa.¬
nctiones ⁊ ea decapitulatibus siis man.¬
damus infra. duos menses post hmnoi.
edicti publitacom̃ penitus aboleri. et. si
decetero siłia. attemptauetint ipo iure de¬
ubi talia deiceps ꝑpetrata fuerint sen pre¬
locorũ qui ẜm statuta uł dosuetudies meo¬
datas iudicauerint.sit extũc ipõ iure in¬
pertotũ nim impẽtiũ matamꝯ ĩpune ab

Expanded text:
e tarunt adversus canonicas vel Imperiales Sanctiones, et ea de Capitularibus suis mandamus infra duos menses post hmoi publicationem Edicti penitus aboleri; et si de cetero simlia attemptaverint, ipso jure deubi talia deinceps presumpta fuissencundum statuta et consuetudines memmorata iudicarent, extunc essent ipso iure inper totum suum imperium mandavit impune ab
Abbreviated transcription (Latin):
uius sit diuma quã tꝑalem offendere
maiestatem/ Qui aũt in uẽti fuerint so¬
la suspitõẽ nõbiles nisi admantatũ eite
iuxta. consideratom̃ suspicõis qualitateq̃
ꝑsone propr̃ĩa in notentiã tongrua purga¬
conẽ monstrauerint tamquã infames ⁊
bap̃niti aboĩbus hantur Ita. qd̾ si sigpannũ
manserint extũt eos situd hrticos tõtem¬
ꝑnamus.  Imperator ⁊ etiam hoc edto¬

Expanded text:
vius, eternam, quam temporalem offendere majestatem. Qui autem inventi fuerint sola suspicione notabiles, nec ad mandatum Ecclie juxta considerationem suspicionis, qualitatemque persone propriam innocentiam congrua purgatione monstravebanniti ab omnibus habeantur; ita quod si sic per annum permanserint, ex tunc eos sicut hæreticos condemnamus. Statuimus etiam hoc ed
Abbreviated transcription (Latin):
statones ⁊ ex̾ordinaria collitõ ad felitissia
regalis mueris expedicom ptas cõstitu.¬
endorũ ingratuũ ediustitia expedienta
argentarie ⁊ palatia inciuitatibus cõsue¬
ta piscaconu redditus ⁊ salmaꝵ ⁊ bona
comittẽciũ crimen maiestatis ⁊ drimdiũ
oꝑa uł loco religioso. nõ data oꝑa totũ ad.

Expanded text:
issimam regalis numinis expeditionem, potestas constituendorum magistratuum ad iustitiam expediendam, argentarie, et palatia in civitatibus consuetis, piscationum redditus et salinarum, et bona commitentium crimen maiestatis, et dimidum vel in loco religioso ; si data opera, totu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iuatica nauigalia que uulgo
pena̧ruq conpendia bona uatatia ⁊ que¬
Ut ab indignis legibus ciuferũtur isi que
spalr quib dam concedũtur ⁊ bona coñhen.¬
ciũ incestas nupcias ⁊ depnatorũ ẜm qd¬

Expanded text:
ipatica, vectigalia, que vulgo penarumque compendia, bona vacantia, et que indignis legibus auferuntur, nisi que spetialiter quibusdam conceduntur, et bona contrahentium incestas nuptias et dampnatorum
Abbreviated transcription (Latin):
Mnes  spitentur ubi uolueũt
⁊ hospitati si testari uoluerint
derebus suis ordinandi libera
hant facultatẽ quoꝵ ordinatio
inconcussa atuetun. Si qui uo intestati te¬
ce spmt ad hospitẽ nichil pueiat s bona ip̃oꝵ
ꝑmanus epi loti tradantur ⁊ hidibus si fea

Expanded text:
e hospitentur, ubi voluerint, t hospitati si testari voluerint de rebus suis, ordinandi liberam habeant facultatem, quorum Ordinatio inconcussa servetur. Si vero intestati decesserint, ad hospitem nihil perveniat, sed bona eorum per manus Episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
habiũt triplũ epõ restituct ⁊ quib uisu fuĩt
assignãdur nõ obstate statuto aliquo uł on
ducebant. si qui aut̃ contia presumꝓseut
eis derebus suis interditimus facultatem.
ut ineo piuiantur inquo delinquerut als
prout culpe qualitas exegerit puiẽndi.

Expanded text:
habuerit, triplum Episcopo restituat, quibus visum fuerit assignandum non obstante Statuto aliquo aut Coducebant. Si qui autem contra presumpserint, eis de rebus suis testandi interdicimus facultatem, ut in eo puniantur, in quo deliquerunt, alias prout culpe qualitas exegerit puniendi.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate constituti qui iusticiam facere
neglexerint et pacem iuolatam uindi.
si maior iundex e sacro. erratio penã .x.h. .¬
braiuĩ auri prestet minor autem pena

Expanded text:
i iusticiam facere neglexerint et pacem violatam vindicasi maior iudex est, sacro erario penam X libras auri prestet, minor autem pena
Abbreviated transcription (Latin):
obuiates qui ptĩo accepto. qͣsi
sub colore iuestitue̾ quã sibi
lice̾ dicũt feudu uendut ⁊ in.
alios transferũt ne tłe figmẽtũ uł aliud
repetti fuerint contraxisse feudũ amnitat
⁊ ad dum libe reuertatur. ¶ Scriba

Expanded text:
obviantes, qui pretio accepto quasi sub colore investiture, quam sibi licere dicunt, feuda vendunt et in alios transferunt, ne tale figmentum vel aliud reperti fuerint, feudum ammittant et ad dominum libere revertatur. Scriba
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝗd infequdẽ huius legis machinare tep̃¬
tuuĩt ptioꝰ ac bnficio se caritaturũ togno.¬
stat. ¶ Notariu uõ qui suꝑ tali ꝯͣctu libeᷤ
onem officy infanne ꝑitũlũ sustmne̾ sunt¬
timus Datũ sexto die mens nouembus

Expanded text:
aliquid in fraudem legis machinari temptaverit, pretio ac beneficio se cariturum agnoscat. Notarium vero qui super tali contractu libellonem officii infamie periculum sustinere sanctimus. Data sexto die mensis novembris
Abbreviated transcription (Latin):
dum agros colunti senra sint qua.¬
cuq parte t̾raru ita ut nullus in¬
uenatur tam audax. uerberas
boues agrouĩ instr̃a cuit si qd̾ aliud sit quod.
adoꝑam ⁊usticalem peitieat suate̾ capere
aut uolenter auffene. p̃sumãt. Si qui at
huius statutu ausu temerario uiolare pre¬
supẜint in quadruplũ ablata zestituãt ⁊ in

Expanded text:
dum agros colunt, securi sint quacunque parte terrarum, ita ut nullus inveniatur tam audax, ut personas, boves, agrorum instrumenta, aut siquid aliud sit, quod ad operam rusticanam pertineat, invadere, capere aut violenter auferre presumat. Siquis autem statutum hmoi ausu temerario violare presumpserit, in quadru
Abbreviated transcription (Latin):
uel parte̾ aliqua uendẽ uł pigͥnorare uel
uiã uidicare sine ꝑmissioẽ illio maioris
dĩ ad quem feudũ speitare dignostitui
¶Iñte imꝑor lotharius tm infuturo
pcauens ne fieret legem promulgauit
¶Nos aut̃ adplemorem regni uaulitate
prouidentes non solu mposterũ s etians

Expanded text:
ignorare vel anima iudicare sine permissione maioris domini, ad quem feudum spectare dinoscitur. Unde imperator Lotharius tantum in futuro cavens, ne fieret, legem promulgavit. Nos autem ad pleniorem regni utilitatem providentes non solum in posterum, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
tatus teceto
aliud aũt feudũ si consortes̃ uo.¬
luerint diuidatur ita ut om̃s
qui partem feudi hant iam
diuisi ⁊ diuudendi fitelitatẽ fatiat ita tñ¬

Expanded text:
tatus de Aliud autem feudum, si consortes voluerint, dividatur ita, ut omnes, qui partem feudi habent iam divisi vel dividendi, fidelitatem domino facia
Abbreviated transcription (Latin):
feudi aliencicoe. rialem decet solertiã¬
perꝰ ita rei publite turam
gerere et subiectoꝵ comota. in
igiter seruetui illesus. Qua ꝑꝑ dum
exꝑdecessorũ nr̃oru morẽ uniu̾stili turie
coradi protribunali sederemus apñcipib
ptalitis tam itoribus ectͣatũ quã alys fide¬
libur regni nõ meditas attepis quarelae¬
qs bnficii. eoru ⁊ feuba que uasalli abeis
iant ⁊ quadam collusiõe libelli noie uedi.¬
dercant unde debita ẜuicia annttebat et
honori impery. nr̃e felitis expedicõis con.¬
plemetu minuebat. Habito igqͥ cosilio
ep̃orũ dũtũ marchionũ ⁊ comitũ sił et
palatinorũ iuditũ ⁊ aliorũ procer̃. Hac.
edutali lege deo ꝓpicio ꝑpetuo ualitura
sanitimus ut nulli liceat feudũ totum

Expanded text:
erio. Imperialem decet sollertiam ita rei publice curam gerere et subiectorum commoda ingiter servetur illesus. Quapropter dum ex predecessorum nostrorum more  universali curia Roncalie pro tribunali sederemus, a principibus Italicis tam rectoribus ecclesiarum quam aliis fidelibus regni non modicas accepimus querelaeorum et feuda, quae vassalli ab eis rant et quadam collusione nomine libelli vendiderant, unde debita servitia amittebant et honorem imperii nostraeque felicis expeditionis complementum minuebant. Habito igitur coepiscoporum, ducum, marchionum, comitum, simul etiam palatinorum iudicum et aliorum procerum hae edictali lege deo propitio perpetuo valitura sancimus, ut nulli liceat feudum totum
Abbreviated transcription (Latin):
qn capitali dapnetur sma. ¶ SSi uero
eius mobiles niudice inpoꝑulo. publitẽnir
⁊ dispensentur. ¶ Hrdes cuĩt sui ħ̾rditatẽ
qua ille tenebat ⁊ eripiat tali condcoe ii.¬
poita ut iure iurando spondeant qd ille pa¬
tis uiolator. nuquã decetoͣ iporũ uolutate
cuit consensu. aliqd̾ emolumẽtu inte ꝑ.¬
cipiat. Ꝙ si ħides negletos pya uue suia¬

Expanded text:
quin capitali damnetur sententia. 2. Si vero eius mobiles a iudice in populo publicentur et dispensentur, heredes autem eius hereditatem, quam ille tenebat, recipiant tali condicione interposita, ut iureiurando spondeant, quod ille pacis violator numquam de cetero ipsorum voluntate aut consensu aliquod emolumentum inde percipiat. Quodsi heredes neglecto pos
Abbreviated transcription (Latin):
Irmiter statius tã in ytalia qua
Inalamaia ubicuq indicta pu
piose duo acteptabilem mitte contempsit
uel dim̃du redditus feudi umus fe ams¬
dño nõ submĩstrau̾it feudu qd ab ep̃o uł ab

Expanded text:
iam statuimus tam in Italia quam in Alamania, ut, quicumque indicta pubo y′ acceptabilem mittere contempserit vel dimidium redditus feudi unius anni domino non subministraverit, feudum, quod ab episcopo vel ab
Abbreviated transcription (Latin):
firmare alioqn neq proptatibus neq pro
consulibus hantur et eorũ sinas extunct¬
tꝑalis ⁊ equisitus ⁊ admortus abei̾ta tetia
sua purgare neglexi̾t aibhrtica prauitate.
post annũ atꝑe moĩcois elapsis terzã illius
exponimus acatholicis octupanda qui.
etiam extermiatis ħiticis absq ulla contra¬
dutoe possideant ⁊ infidei pietate oseruent
saluo uite dm̃ pn̾ciꝑalis. dũ mõ supei. hoc
nllm p̾stet obstachm neqͥ aliqd̾ aliud impedi

Expanded text:
firmare: alioquin neque pro potestatibus, neque pro consulibus habeantur, eorumque sententalis requisitus, & monitus ab Ecclesia terram suam purgare neglexerit ab hæretica pravitate; post annum a tempore monitionis elapsum terram ipsius exponimus Catholicis occupandam; qui eam exterminatis hæreticis absque ulla contradictione possideant, & in Fidei puritate conservent: Salvo jure Domini temporalis; dummodo super hoc nullum præstet obstaculum; neque aliquod impedi
Abbreviated transcription (Latin):
uestitores iudex in cuius p̃ncia
tausa uentiletur aduob requĩat
boni testiõny hoibus inprouitia
eorudem litigatorũ cõmorãtibus perstitrm̃
rei iu̾tate poẜor uerus bñfitiũ suũ quiete
obtmeat nsi iusticia ⁊ iuditio dictate alter

Expanded text:
vestitores, iudex, in cuius presentia causa ventilatur, a duobus requirat boni testimonii hominibus in provincia eorundem litigatorum commorantibus per sacramerei veritate possessor beneficium suum quiete obtineat, nisi iudicio et iustitia dictante
Abbreviated transcription (Latin):
hospitũ tandẽ sera cũ nocte subibis
bt ualeas esto sobrins esto grauis
Si bene creder . uiuere tutus eris
hic tibi debẽt᷑ sedes finisqz labors
Illa tibi requiez p̃parat illa doniñ
Adiglor sedez pma petesine brieru
Ca britonr mains dicere necus nect
Indignũ luce it ep̃s agit breue log

Expanded text:
Hospitium tandem sera cum nocte subibis, Ut valeas, esto sobrius, esto gravis. Si bene credaris vivere, tutus eris.Hic tibi debetur, sedes finisque laborum: Illa tibi requiem praeparat, illa domum. Anglorum sedem primam pete, sive Britonum; Si Britonum mavis dicere, nemo vetat. Indignum, litem si tempus ag
Abbreviated transcription (Latin):
Nestit egestatez diues egenꝰ opes
Nullꝰ amicꝰ ⁊ qͥmlta cupit nͨ amuitꝰ
CIe sibi cui miiu res aliena placz
Si cupidꝰ fu̾it hostis caueat᷑ ut hostꝭ
Si sit amicꝰ es caricior esse ftud̃
Iurat crede minus nõ iurat t̾de noli
Iuret nẽ furet hostis abheste taue

Expanded text:
Nescit egestatem dives, egenus opes. Nullus amicus ei, qui multa cupit, nec amicus Est sibi, cui nimium res aliena placet. Si cupidus fuerit hostis, caveatur ut hostis, Si sit amicus, eo cautior esse stude. Jurat? crede minus; non jurat? credere noli; Juret, non juret, hostis ab hoste cave.
Abbreviated transcription (Latin):
Eꝓnere malos uenerare ꝓnos ignoce nolẽti
ledere milla bonis ultio grata magis
milla m̃r foctẽ undta magꝭ decet ista
prici ͦ semꝑ debet adesse iius
Rrrquor manib lex sibi biget ignea puunt
du miseret fidos dis cupit ẽẽ facit
pla fides mime quisquis amet amatꝰ
hec honi disiucta solet ꝯiugẽ coida
ͭ ͣ i est hoem consiliare deo
hatd u ca uia gradiẽti nemo nocebit
sordes quã n acusãt era cosore suo
⁊lo qr polluit et polluit e fugienda

Expanded text:
Sperne malos, venerare bonos, ignosce volenti Laedere, nulla bonis ultio grata magis. Nulla virum fortem vindicta magis decet ista, Principibus semper debet adesse viris. In quorum manibus lex si viget ignea; punit, Dum miseret: fidos dum cupit esse, facit, la fida nimis: quisquis amandus, amet. Haec hominum disjuncta solet conjungere corda, Ista potest hominem conciliare Deo. Hac duce carpe viam, gradienti nemo nocebit,Sordes, quam maculant aera colore suo. Non quia polluitur, et polluit, est fugienda,
Abbreviated transcription (Latin):
ulłis in singua mẽs et t̾ibi sit cor
os patulu sit eis auris apta tibi
Et linguestimlo mes malesana port¬
constia mẽs culpe qua maledca mouẽt̾
is adamate tibi sit diuior igne perusta
tcutis auerbis ne nocet ora rnbor
ena pudore tñ q̃lem deez ilsius ese
timeat uitr sordidꝰ esse nota
iꝰ lingue dit quis mordearis habenas

Expanded text:
lis in lingua mens est, tibi sit cor in aure. Os patulum sit eis, auris aperta tibi. Et linguae stimulo mens malesana perConscia mens culpae, quam mala dicta movent. Frons adamante tibi sit durior, igne perusta Sit cutis, a verbis ne notet ora rubor. Plena pudore tamen, qualem decet illius esse, Qui timeat vitii sordidus esse nota. Alterius linguae dic quis moderatur habenas
Abbreviated transcription (Latin):
d qua suscepit insula tota fidem
susnla tota sidez cepit fideiq pentez
ꝑdicat extollit andit honorat amat
Consilii magnisi noste forte datorẽ
Non erit ignotꝰ angelꝰ iste tibi.
Aengelꝰ especula totu c̾cũspicit orbẽ
et corpꝰ peninis subuehit acq tigit
Sic uidet et specula sic ꝓtegit oia peins
Ut ius nõ habeat hostis in oibe suo
hic tempestas ꝓnũciat acq serenũ
uentor rabiem temꝑat acq maris
ut beniã tulpis pronerearis tuis
Illic limitis soluẽt᷑ in laboris
hic laconnas gemt ꝰ  pra thura dabis
sipiet traptãtu reduce te tota choria
Et laudes ꝓ te sospite le ta canet
Quitqͥd habes ꝙ eis placeat larg
Seacteq noli ꝓspera cũcta licet
qͥd it ouis sb uulpe latens uulxes
sub agno
pelle leomna det q̃d asfellꝰ a gat
q̾dleo dũ seruit qͥd agit dũ reg̃t aeliꝰ
Qurturns in spem passeris acta tanes

Expanded text:
A qua suscepit insula tota fidem. Insula tota fidem cepit, fideique parentem Praedicat, extollit, audit, honorat, amat. Consilii magni si nosti forte datorem, Non erit ignotus angelus iste tibi. Angelus e specula totum circumspicit orbem, Et corpus pennis subvehit, atque tegit. Sic videt e specula, sic protegit omnia pennis, Ut jus non habeat hostis in orbe suo. Hic tempestates praenuntiat, atque serenum: Ventorum rabiem temperat, atque maris. Ut veniam culpis promereare tuis. Illic finiti solventur vota laboris: Hic lacrymas, gemitus, hic pia tura dabis. Excipiet fratrum reducem te tota chorea: Et laudes pro te sospite laeta canet. Quidquid habes quod eis placeat, largExactaeque viae prospera cuncta licet. Quid sit ovis sub vulpe latens, vulpesve sub agno, Pelle leonina dic quid asellus agat. Quid leo dum servit, quid agit, dum regnat asellus, Turturis in specie passeris act
Abbreviated transcription (Latin):
Expon et mugis forsita ille tuis
Gĩc igit᷑ nugas spoages ne tedia ginigãt
Que reb leus sũt imica nouis
Ei iubet ut migas agites nuigart deceter
Ra sibi ꝑ migas seria credet agi
utiliꝰ muigas sit aptes seria ludis
ut tibi sit graniũ nulla timẽda manꝰ
lubet ut taceas statua tacit᷑ntas esto
Rec redimias signnis u̾ba negata tibi
Cũ saciatꝰ ert uel eũ maiora docabun
Ora cõductꝰ detur ut inde tibr
Icitus acq redde ne qꝵꝵ carpe̾ migas
Ausꝰ est infligant tela necemqz ꝑent
unu distedens secreta profer in aure
qtquid agant alii tu menior esto tui
Queq̃ caro senũ flos sem glia carins
hot nichil est nichilo qͥd ininꝰ ẽẽ pt̾
Munera fortune instata puta uicioꝵ
Segna sunt scelez pabula mort iter
par̃ laquei fũt insidie sũt toxeca morto
Qua nõ effugiat̾ quos dea ceca colit
qd fortua dedit et qd dabit est alieͫ
Aeufferet hoc to ͫ tuz uolet illa tibi¬

Expanded text:
 ille tuis. Sic igitur nugas sparges, ne taedia gignant, Quae rebus laetis sunt inimica nimis. Si jubet ut nugas agites, nugare decenter: Nam sibi per nugas seria credet agi. Utilibus nugas, sic aptes seria ludis, Ut tibi sit gravium nulla timenda manus. Si jubet ut taceas, statua taciturnior esto, Nec redimas signis verba negata tibi. Cum satiatus erit, vel cum majora vocabunt, Ora conductus detur ut inde tibi. I citus, atque redi; ne quorum carpere nugas Ausus es, infligant tela, necemque parent. Unum discedens secreta profer in aure: Quidquid agant alii, tu memor esto tui. Quaeque caro fenum, flos feni, gloria carnis, Haec nihil est: nihilo quid minus esse potest. Munera fortunae, viscata puta vitiorum Semina, sunt scelerum pabula, mortis iter. Sunt laquei, sunt insidie, sunt toxica mortis Quos non effugient, quos dea ceca colit. Quod fortuna dedit, quod et dabit, est alienum; Auferet hoc totum, cum volet ipsa, tib
Abbreviated transcription (Latin):
forsita unde tibi dat hec audacia q̃ret
omia tutus agit
bispana rediens aut uasconis utere
grauitas habe
Induc sic linguã sic uestes inde gentes
Galua sit ut moꝵ rla salua fides
pendeat exhumieris tuix enea sit compateci
hispida cesarẽ barba recisa paꝵ
Insontesq manꝰ paup amicꝰ erit
du tibi coductꝰ fint̃ securior ibis
Et uia fit pedib, q̃lib apta tius
Aec si defuerit longas ꝓtenae dietas
Contineatq cue publica stiata pedes
Nuisꝙ diuertas ne nus te ledet emitẽ¬

Expanded text:
Forsitan, unde tibi datur haec audacia? quaeromnia tutus agit. Hispana rediens, aut Vasconis utere gravitatis habe. Indue sic linguam, sic vestes indue gentis, Salva sit ut morum regula, salva fides. Pendeat ex humeris crux aenea, sit coma tetra, Hispida caesaries, barba recisa paruInsontesque manus, pauper amictus erit. Dum tibi conductus fuerit, securior ibis, Et via sit pedibus quaelibet apta tuis. At si defuerit, longas protende diaetas, Contineatque pedes publica strata tuos. Nusquam divertas, ne quis te laedat eunte
Abbreviated transcription (Latin):
bires una domꝰ sola doc̃e potesi
Si deuelatã faciẽ mostrauit an non
pstrigat uisũ cassib ille tuũ
qid sapiẽs stulto diffeit quii pau¬
pere diues
Quidimẜo felix si sapis esse uides
ea fuerit letus otulus auresqyli¬
benter

Expanded text:
 sola docere potest. Si develatam faciem monstraverit, aut non Perstringat visum cassibus ille tuum, Quid sapiens stulto differt, quid paupere dives, Quid misero felix? si sapis ecce vides. Si fuerit laetus, oculos auresque libenter
Abbreviated transcription (Latin):
Cario si c̾ret uerbis uitet᷑ ab ip̃o
uicta si c̾cet quintilianꝰ erit
huiꝰ noste damũ nõ est res adit¬
ardua cuius¬
Ron duce quesito semita tuta pacet
Nota iomꝰ carent᷑ uicio sit cogiita soli
Latet ab hac luce diues egenus habel
Illa pat miẜis patet ⁊ dõmꝰ illa beatꝭ¬

Expanded text:
ab ipso; Victus, si certet, Quintilianus erit. Hujus nosse domum non est res ardua; cuivisNon duce quaesito, semita trita patet. Nota domus cunctis, vitio non cognita soli Lucet, ab hac lucem dives, egenus, habent. Illa patet miseris, patet et domus illa beat
Abbreviated transcription (Latin):
hic par̾ letat᷑. aduena quisq sue
tũ reẜata semel sim tibiꝰ anna cuirẽs
ded talamũ dm̃ prog̾diere tiu
Eopecta dũ turba fluat q̃ feruetĩ aula
sessaq sint dm̃ mebra fõueda thoro
Si facies illi ma displicet unde plaoebit
haic q sola placet sola dirtute placebas
qd tibi qd desit cetera cuncta notent
Iura colit pace flatint finidatq qͥepu
Et tudos hostes mẽte manuqz donat
Sed seu iura nocẽt seu fulimẽt ensis
in hostes
Non insi sc̃a git nõ nisi sc̃a probat
consers ⁊ quostuqz duces qͦstũq potẽtꝭ
plebs enit hec uiso max ͦͣ tr̃ba ducũ¬

Expanded text:
dvena quisque suo. Cum reserata semel fuerit tibi janua, currens Ad thalamum domini progrediere tui. Exspecta dum turba fluat, quae fervat in aula, Fessaque sint domini membra fovenda toro.usque datur. Si facies illi tua displicet, unde placebit? Huic quae sola placet, sola virtute placebis, Quae tibi, si desit, caetera cuncta nocent. Jura colit, pacem statuit, fundatque quietem, Et tumidos hostes mente manuque domat. Sed seu jura vocent, seu fulminet ensis in hostes, Non nisi sancta gerit, non nisi sancta probat. Confer ei quoscunque duces, quoscunque potentes, Plebs erit h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑticula tuir pmostras ex perire
Q̾ maneat co ͫ gra uel quis hondi
Si placz hec totꝰ potẽs fortasse patere
E si displiceat cer̾a clande toga
berba salutãtꝭ sint p̾ͥma sb̾ide facetꝰ
te dabis obsequis hospiciũq petes
Nõ grauis hospes ens potrq ciboq
Gerendꝰ
sussiciet ueslis nõ p̾ciosa tibi
No onerans equꝰ faleras net po¬
stis equoꝵ
Nec te ẜuoꝵ copia magna put
Sufficiet uel sola domꝰ uisusq pationi
Quis ⁊ alloquio confilioqz fine
Cura quid possit qͥd speret plebs

Expanded text:
tui praemonstrans, experiere Quae maneat totum gratia, vel quis honor. Si placet haec, totus poteris fortasse patere. Sed si displiceat, caetera claude toga. Verba salutantis sint prima; subinde facetus Te dabis obsequiis, hospitiumque petes. Non gravis hospes eris, potuque ciboque verendus Sufficiet vestis non pretiosa tibi. Non oneraris equis, phaleras nec poscis equorum, Nec te servorum copia magna premit. Sufficiet vel sola domus, visusque patroni, Ejus et alloquio, consilioque frui. Curia quid possit, quid sp
Abbreviated transcription (Latin):
qd als qrtꝰ regni tibi cacellariꝰ argli
pmiꝰ sollicita mẽte petendus enit᷑
hic est qͥ regni leges cancellat manas
Et madata pn prĩcipis equa Racit
Si qͥd obest ppło uel morib est ĩnimitũ
Quitqͥd idest ꝑeuz desinit ẽẽ nocẽs
undiq mirãdus gentib esse facit

Expanded text:
Quaesitus regni tibi cancellarius Angli, Quaesitus regni tibi cancellarius Angli, Primus sollicita mente petendus erit. Hic est qui regni leges cancellat iniquas, Et mandata pii principis aequa facit. Si quid obest populo, vel moribus est inimicum Quidquid id est, per eum desinit esse nocens. Undique mirandum gentibus esse facit
Abbreviated transcription (Latin):
cohibebis et aule
Pimna nõ intret pes
tuus esto domi
Et tibi comissas claude libello notas
dĩa fint suspecta tibi qr pu hostis
Et maiestatis diceris esse ueus
Ignis edax gladiꝰ q serox tibi sorte
paractur
reut te polluta subruet hostis
aqua
Eu taine ex iens facie uelabit amicꝰ
dertera ferat bitam p̾mat et
slia mantica dorsum
Urita tegat fionte pillea pero pede
Git grãdꝰ ⁊ cultus habitus pere¬
grinus ennti
Nro nisi barbariã barbara lingͣ sonet
depiccauoꝵ dices tegente creatum
Na licet hus ling. liberiore loqui
hospiciqz fidez q̃res suꝑ oia quo ssis
Qutꝰ abinsidiis quas tibi q̾sq ꝑat
Etultos prudẽtes nimiũ ꝑuosq cauebis
Et quos insignes garula lingna sai ͭ
Ei qͥs amat uer tibi sit gͣtissia hospes
Et que delectat gloria uana caue
Iure pat᷑natꝰ illu colle qͥ uessit ẽe
Et sciat possit tutor ubiqz suus
Erto q̃ratur lux cleri glia gentis
Aenglor regis dext̾a forma bomi

Expanded text:
cohibebis, et aulae Limina non intret pes tuus: esto domi. Et tibi commissas claude libelle notas. Omnia sint suspecta tibi, quia publicus hostis Et majestatis diceris esse reus. Ignis edax, gladiusque ferox tibi forte parantur: Aut te polluta subruet hostis aqua. Cum tamen exieris, faciem velabit amictus, Dextra ferat virgam, premat et sua mantica dorsum: Trita tegant frontem pilea, pero pedem. Sit gradus et cultus, habitus peregrinus eunti, Non nisi barbariem barbara lingua sonet. De Pictavorum dices te gente creatum, Nam licet his lingua liberiore loqui. Hospitiique fidem quaeres super omnia, quo sis Tutus ab insidiis, quas tibi quisque parat. Stultos, prudentes nimium, parvosque cavebis, Et quos insignes garrula lingua facit. Si quis amat verum, tibi sit gratissimus hospes, Et quem delectat gloria vana, cave. Jure patronatus illum cole, qui velit esse, Et sciat, et possit, tutor ubique tuus. Ergo quaeratur lux cleri, gloria gentis Anglorum, regis dextera, forma boni.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcordit᷑ cũ dño suo se huͣit dñ sepe uidendo. tc̃
dicimꝰ ut ꝓbet ꝑtestes se ẜuiciu fecisse ⁊ ꝑse ñ
lus dño se rep̃sñtando ẜuiciu promictat. ut si
necesse fuiͣt hoc ꝓbare possit. iure uirãdo saltẽ
adfine ꝯtrou̾sie ua ssallo a parib dato. siquidẽ
int᷑ ãnũ ẜmerit qd̾ leuissimũ fu̾it. ⁊ dñs ali¬
ud ẜuicium ĩposu̾i̾t ꝙ uassallus neglexi̾t uñ
dãpnu dño illatũ fui̾t. ns ad fruges feudi pari¬
um extimatõe dãpnũ resarciat. de aliis uero
ãno.o .c. xxuii. Isti .s. ꝗsequut st̃ scͥpti pꝰt illã

Expanded text:
r cum domino suo se habuerit dominum saepe videndo, tunc edicimus, ut probet per testes servitium fecisse, et per se non lus domino se repraesentando servitium promittat, et si necesse fuerit, hoc probet jurejurando, saltem ad finem controversiae vasallo a paribus dato. Si quidem intra annum servierit, quod levissimum fuerit, et dominus aliud servitium imposuerit quod vasallus neglexerit, unde damnum domino illatum fuerit, usque ad fruges feudatarius parium existimatione damnum resarciat. De aliis vero a
Abbreviated transcription (Latin):
capite. tributu cabat pro agro. ꝓ capite dabat᷑
denarius qui .x. denarios inse ꝯtinebat nom̃
⁊ ymagine cesaris ĩse ꝯtinẽs ꝓ agro dabatur
aut ãnona aut auꝵ. aut argentũ. aut es. aut
uestes. aut auꝵ coronariu. aut nauicularia fue
na lustratatur. uñ lustrũ dr̃. post ꝑsingulos an¬
nos. ex quo era ꝯb augusto fuit ꝯstituta alia ꝑ
singulas kalendas. uñ kalẽdariũ applłat᷑.¬

Expanded text:
capite, tributum dabatur pro agro. Pro capite dabatur denarius, qui X denarios in se continebat, nomen et ymaginem cesaris in se continens. Pro agro dabatur aut annona aut aurum aut argentum aut es aut vestes aut aurum coronarium aut navicularia funcna lustrabatur, unde lustrum dicitur, post per singulos annos, ex quo era ab Augusto fuit constituta; alia per singulas kalendas, unde kalendarium appellat
Abbreviated transcription (Latin):
perator frederic̾
dei gracia romanoꝵ im¬
perator semper aug̃. u
niuersis suo subĩectis
imperio. hac edictali le¬
ge inperpetuum ualitu¬
ra uibemus ut nostro sb̃¬
iecti imperio ueram ⁊ per¬
petuam pacem interse ob¬
seruent. et ut inuiolata p¬
petuo inter omnes seruetur.
¶Duces. marchiones. co¬
mites. capitanei. ualuass¬
ores. et ominum locorum
rectores cum omnibus loco¬
rum primatibus et plebe¬
is adecimo octauo anno̾ us¬
q ad septuagesimum uire¬
uirando astringãtur. ut pa¬
cem teneant. ⁊ rectores lo¬
corum adiuuent in pace pu¬
enda. atq uindicanda ¶Ei
infine unius cuiusq quĩ¬
quennii omnium sacramẽ¬
q re uel facto contra aliq¬
uem se h̾re putauerit. ⁊ ui¬
dicialem adeat põtestatem
et per eam sibiius competẽs
exequatur. ¶Siquis uero
remerario au predictam pa¬
cem uiolare presũpserit. si
uero.xx. libris auri mulc¬
tetur. ¶Duces uero mar

Expanded text:
piatur. Fridericus Dei gratia Romanorum imperator et semper augustus universis suo subiectis imperio hac edictali lege in perpetuum valitura iubemus, ut omnes nostro subiecti imperio veram et perpetuam pacem inter se observent, et ut inviolatum inter omnes perpetuo servetur. Duces, marchiones, comites, capitanei, vavassores et omnium locorum rectores cum omnium locorum primatibus et plebeis a decimo octavo anno usque ad septuagesimum iureiurando obstringantur, ut pacem teneant et rectores locorum adiuvent in pace tuenda atque vindicanda, et in fine uniuscuiusque quinquennii omnium sacramencausa vel facto contra aliquem se habere putaverit, iudicialem adeat potestatem et per eam sibi competens ius assequatur. Si quis vero temerario ausu predictam pacem violare presumpserit, si vero XX libris auri multetur. Duces autem et mar
Abbreviated transcription (Latin):
plecti potuerit ad refectõem et
respiratõem equi sui ĩpune ip̃i
equo porrigat. licitum etiã sit
ut herba ⁊ iuridisilua sine uas¬
tatõe ⁊ noxia quilib utat᷑ pro
sua cõmoditate ⁊ usu nõcrio.

Expanded text:
plecti potuerit ad refectionem et respirationem equi sui, impune ipsi equo porrigat. Licitum sit etiam, ut herba et viridi silva sine vastatione et noxa quilibet utatur pro sua commoditate et usu
Abbreviated transcription (Latin):
datum ecõe iusta consideatone¬
ĩnocẽtiam cognita purgatione
monstrauint. tanqͣm infames
sic̃ hrtiocos ꝯdẽpnamꝰ. ¶Stat¬
uimꝰ in hoc edco in ꝑpetui uali¬
turo ut pot̾ates seu ꝯsules seu
rectores. quib cũq fũgãtur of¬
ficiis ꝓdefensione prestẽt publi¬

Expanded text:
datum Ecclesiæ juxta considerationeinnocentiam congrua purgatione monstraverint, tamquam infames,sicut hæreticos condemnamus. Statuimus etiam hoc edicto in perpetuum valituro, ut Potestas, & Consules, seu Rectores, quibuscumque fungantur officiis, pro defensione Fidei publi
Abbreviated transcription (Latin):
et manes. ¶ Si u̾o dñs tẽp̃rał
requisitꝰ. amonitꝰ ab ecͣca t̃¬
ram suã purgare neglexerit
ab hrtica prauitate post ãnũ
atp̃r moĩtionis elapsũ t̾ram
illius ip̃is exponimꝰ catholici¬
ex ꝓoccupandã ꝙ eam ext̾mĩa¬
tis h̾rticis absq ulla ꝯtradooe
possideant.⁊ in fidei puritatẽ
palis. dum mõ suꝑ ħ nullu
prestet obstaculũ nec aliq ĩpe¬
dim̃tum oppõat. ead nichilõi
lege ẜuata cͣc eos qui nõ hñt.
dominos prĩcipales. Credẽtes¬
num ex tunc ip̃o uir sit
infamis nec ad publica offitia
adhuius nec ad restĩoniuz ad¬

Expanded text:
anes. Si vero Dominus temporalis requisitus, & monitus ab Ecclesia terram suam purgare neglexerit ab hæretica pravitate; post annum a tempore monitionis elapsum terram ipsius exponimus Catholicis occupandam; qui eam exterminatis hæreticis absque ulla contradictione possideant, & in Fidei puritate poralis; dummodo super hoc nullum præstet obstaculum; neque aliquod impedimentum apponat: eadem nihilominus lege servata contra eos, qui non habent Dominos prinum, ex tunc ipso jure sit factus infamis, nec ad publica officia ad hmoi, nec ad testimonium ad
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e ostoĩs bonor publicatos
mulctẽtur. ⁊ si res exeg̾it roꝵ
mõĩs aliis ꝯpescatur ¶ Om̃s
testari uolĩnt de rebus sins
ordinandis libam hant fael¬
tatem. quoꝵ ordinatio in cõ
ul ĩpias cãs erogentur. hos
obstante statuto aliquo aut
aut̃ cͣc p̾sumpẜunt eis de reb
sius testandi int̾clicimꝰ facl¬
tatem. ut in eo puniãtur ĩ qͦ
aliquer̃t alit̾ pro ut culpe qͣ¬
litas exeg̾it pumendi. ¶agri¬
cultores etiam circa rẽ rusticã
ocupati dum uissis insident.
dum agros colunt securi sint
quacũq ꝑte terraꝵ. Ita ut ñ
inueniatur tam audax qͥ per¬
sonas uel boues agrornum de¬
struat. uł siquid aliud sit qd̾
adoꝑam rusticalem ꝑtineat.ĩ¬
uadere capere uit molenter
auferre p̾sumar ¶Quĩ autẽ
statutũ hiuꝯ modi ai su teme¬
rario iuolare p̾sumpsit. in qͣ¬
druplum restituat et ĩfamie
notam ip̃o iure incur it. Im¬
periali anim adũsione nichi¬
lominus punier ous

Expanded text:
is bonorum publicatione mulctentur, et si res exegerit, eorum modis aliis compescatur. Omnes testari voluerint de rebus suis, ordinandi liberam habeant facultatem, quorum Ordinatio inconcuvel in pias causas erogentur; hospobstante Statuto aliquo aut autem contra presumpserint, eis de rebus suis testandi interdicimus facultatem, ut in eo puniantur, in quo deliquerunt, alias prout culpe qualitas exegerit puniendi. Agricultores et circa rem rusticam occupati, dum Villis insident, dum agros colunt, securi sint quacunque parte terrarum, ita ut nullus inveniatur tam audax, ut personas, boves, agrorum instrumenta, aut siquid aliud sit, quod ad operam rusticanam pertineat, invadere, capere aut violenter auferre presumat. Siquis autem statutum hmoi ausu temerario violare presumpserit, in quadruplum ablata restituat, et infamie notam ipso jure incurrat, Imperiali animadversione nihilominus puniendus
Abbreviated transcription (Latin):
atromanis. cumonĩ. uen̾atõt.⁊ sñ quałrb ꝑturlatõe honori¬
ficã. suo pontifici. exiłt sepult᷑am ⁊ eum que diuina spuatõe
bigintate atq ꝯͣditõe more canoni co ꝯsecrare. ⁊ du ꝯsecratus fu¬
exit igati adnos. uł ad nr̃os successores reges fiãcoꝵ dirigant᷑.
qͥ inter nos. ⁊ illũ ꝯmiticiã ⁊ caritate ⁊ pacem ascciẽt. p̃dc̃a legñ¬

Expanded text:
at Romanis cum omni veneratione et sine qualibet perturbatione honorificam suo pontifici exhibere sepulturam et et eum quem dibiguitate vel contradictione more canonico consecrare, et, dum consecratus fuerit, legati ad nos, vel ad nostros successores reges Francorum dirigantur, qui inter nos et illum amicitiam et caritatem ac pacem socient. C. X
Abbreviated transcription (Latin):
fec̾it actor de iure suo cadat.
iudicatũ nõ teneat et uidex
sit extunc iudicandi pot̃ate
zaros patarenos. leonistas.
speronistas. arnaldistas. ⁊ õ

Expanded text:
fecerit, actor a suo iure cadat, iudicatumque non teneat, et iudex sit ex tunc iudicandi potestate Catheros, Patarenos, Leonistas, Sporonistas, Arnaldistas circum
Abbreviated transcription (Latin):
ria mãdamꝰ.Ĩ. duos m̃ses pͦ
huiꝯ publicatoem edci penitꝰ
abołi. ⁊ si decet̾o siłia atrẽpta¬
u̾int ip̃o iure dec̾nimꝰ ẽẽ nul¬
la. et eos sua mrdc̃oe pͥuatos.
et locũ ubi deĩceps talia psup

Expanded text:
ses post hmoi publicationem Edicti penitus aboleri; et si de cetero simlia attemptaverint, ipso jure decernimus esse nulla, et eos sua Jurisdictione privatos, nec non locum, ubi deinceps talia presu
Abbreviated transcription (Latin):
accedere qͣm expurgatis quibꝰ¬
dam errorib et inquis quoꝵ¬
dã statutis destitutis decet̾o d̾i¬
eccͣa plena quiete ingeat ⁊se¬
cura gaudeat lib̾tate. sane a¬
deo infideliũ quoꝵdã ⁊ ĩiusto¬
rũ iniquitas hũndauit. ut ñ
dubit̾et ꝯtra apłicã disciplinã.
et sacros canones sua statuta

Expanded text:
accedere, quam ut expurgatis quorundam erroribus, et iniquis quorundam statutis penitus destitutis de cetero Ecclesia plena quiete vigeat, et secura gaudeat libertate. Sane adeo infidelium quorundam et perversorum iniquitas habundavit, ut non dubitent, contra aplcam disciplinam et sacr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯd̾ si forte uidex extin̾̃t eiꝰ sm̃a
nullam obtineat firmitatem.
nec eaẽ alique ad eiꝰ audĩam
deferantur. si fuit aduocatus
eius patrocimũ nullateno ad¬
imutatur. Si tabellio initrã
locoꝵ ꝑuenint si quo cãu dtin¬
gẽte rupta fu̾int uł aliter ad
t̾ram ꝑuen̾it. tam naingia ip¬
sa quam nanigatum bõa illis
integra resuentur adquo spe¬
ctabant añ quam nauigium
huius piculum incurriss. sb̾

Expanded text:
d si forsan iudex extitit eius sententia nullam optineat firmitatem, nec cause alique ad eius audienciam perferantur. Si fuerit advocatus, eius patrocinium nulatenus admitatur. Si tabellio, instrumerint, si quo Casu contingente rupta fuerint vel alias ad terram perveniant, tam navigia ipsa, quam navigantium bona illis integre reserventur, ad quos spectabant, antequam navigium hmoi periculum incurriss
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a t̾cius romanoꝵ imp̃r
pius. felix. unditus tri¬
umphator. et semper aug̃.
uniu̾so populo.
Mperialis beniuolẽtie propͥ¬
um ẽe iudicamꝯ cõmoda su¬
biectoꝵ inuestigare et eorũ
diligenti cura calamitatib¬

Expanded text:
ia tercius Romanorum imperator plus felix inclitus triumphator semper augustus universo populo. Imperialis benevolentie proprium iudicamus commoda subiectorum investigare et eorum diligenti cura mederi calamitatib
Abbreviated transcription (Latin):
I uassallꝯ inhonestis
fc̃is atq indecedẽtib
offenderit ĩsidiisq eũ clam de¬
stinis uł manifestis appetiuit
uł ĩnicis eiꝰ suas amicitias
copłau̾it atq ĩ aliis sic u̾satꝰ

Expanded text:
 mater inhonestis factis atque indecentibus obsedit, insidiisque eum vel clandestinis vel manifestis appetiit, vel inimicis ejus suas amicitias copulavit, atque in aliis sic versata
Abbreviated transcription (Latin):
liter uindicetur. ¶Iudices n̾o
locorum defensores uł quic̃q
magistratus abimperatore uł
eius uoluntate constituti seu
confirmati qui iusticiam fa¬
cere neglexerint. et pacemui¬
olatã uindicare legittime sr̃¬
tur laborare sui corporis coh¬
ertionem cum uerberibũs pa¬
ciatur.⁊ procul ab eo loco quẽ
in habitat quĩquaginta mili¬
aria per quinquẽnium uitam
agat. ¶Comenticulas quo
q omnesq coniurationes ĩ
ciuitatibus et extra etiam oc¬
casione parentele.⁊ inter cun¬
sonam et persc̃am siue inter
singulis cõniuratorum pena
unius libre auri puniendis.
¶ Epos quoq locorum eccłia¬
stica censura uiolatores huio

Expanded text:
liter vindicetur. Iudices vero et locorum defensores vel quicumque magistratus ab imperatore vel eius voluntate constituti seu confirmati, qui iustitiam facere neglexerint et pacem violatam vindicare legittime sutur laborare, sui corporis cohercionem cum verberibus patiatur et procul ab eo loco quem inhabitat quinquaginta miliaria per quinquennium vitam agat. Conventicula quoque et omnes coniurationes in civitatibus et extra, etiam occasione parentele, et inter csonam et personam seu inter csingulis coniuratorum pena unius libre auri percellendis, Episcopos quoque locorum ecclesiastica censura violatores hui
Abbreviated transcription (Latin):
s ut se ap̾dc̃e defendat. ¶Ne¬
mo retia sua sen laq̃os ant q̃
libet instr̈a ad capiendas uen¬
ationes tendat. nisi adursos.
ap̃os. lupor capiendos. ¶Ad pa¬
latium comitis nullus miles
arma ducat nisi rogatus aco¬
mite. ¶Publici latrones ⁊ cõ
¶ Quicumq aduocatiã sua
ter tractauerit. ⁊ adño suo am
onitus nõ resipũit.⁊ insua pse¬
uerans insolẽtia. ordine uidi¬
tiario tam aduocatia qͣm bene¬
fitio priuatꝰ uł exutus fuerit.
si post mod̾ an sutemano aduo¬
ratus fu̾it. laq̃o suspẽdat᷑. ¶Si
minus scopis ⁊ forpice excori¬
etur. ⁊ tondeatur. Si misterial¬
es alicuiꝰ dñ inter se guerrã
habii̾nt. comes sine uidex ĩ
cuiꝰ reginũe eam fecerĩt legeᷤᷤ
⁊ iuditia exinde ꝓseq̃tur. ¶Q
cumq ꝑ terram trãsiẽs equũ
suũ pabulare uoluit. quanto

Expanded text:
 ut a predone se defendat. 14. Nemo retia sua seu laqueos aut alia quelibet instrumenta ad capiendas venationes tendat nisi ad ursos, apros vel lupos capiendos. 15. Ad palatium comitis nullus miles arma ducat nisi rogatus a comite. 16. Publici latrones et con17. Quicumque advocatiam suam te tractaverit et a it nec resipuerit et in sua perseverans insolentia ordine iudiciario tam advocatia quam beneficio exutus fuerit. Si postmodum ausu temerario advoratus fuerit, laqueo sus pendatur, si minus, scopis et forcipe excorietur et tundatur. 19. Si ministeriales alicuius domini inter se guerram habuerint, comes sive iudex, in cuius regimine eam fecerint, leges et iudicia exinde prosequatur. 20. Quicumque per terram transiens equum suum pabulare voluerit, quant
Abbreviated transcription (Latin):
facile uł possibile ne id bonũ
faciat ei difficile. Neue id qd̾
possibile ei erat faciat ĩ possi¬
bile. ut fidelis hec documẽta
caueat iustum ẽ. ¶Sz quia

Expanded text:
Facile vel possibile, ne id bonum, faciat ei difficile, neve id, quod possibile erat, reddat ei impossibile. Ut fidelis haec nocumenta caveat, justum est. §
Abbreviated transcription (Latin):
blice curam gerere.
et subiectoꝵ cõmo¬
da inuestigare ut re¬
gni utilitas ĩcorrupta
psistat.⁊ singuloꝵ sta¬
tus iugit̾ ẜuetur illesꝰ.
qua pp̃ dum ex p̾decesso¬
li curie roncalie protri¬
bunali sederemꝰ. aprĩ¬
cipib ytalicis tã rectori¬
b eccłiaꝵ qͣm aliis fide¬
lib regni nõ modicas.
bãtur siñ dñoꝵ licẽtia pi¬
gnori obligauerãt. uñ¬
diderãt. ⁊ quadã collusi¬
one libelli nõie uendide¬
rãt. un debita ẜuitia a¬
mittebantur et honor ĩ¬

Expanded text:
blice curam gerere et subiectorum commoda investigare, ut regni utilitas incorrupta persistat et singulorum status iugiter servetur illesus. Quapropter dum ex predecessoli curia Roncalie pro tribunali sederemus, a principibus Italicis tam rectoribus ecclesiarum quam aliis fidelibus regni non modicas abant, sine dominorum licentia pignori obligaverant, vendiderant et quadam collusione nomine libelli vendiderant, unde debita servitia amittebantur et honor i
Abbreviated transcription (Latin):
cum de pace molata pulsans
manu sua uirau̾it. qd̾ non
uoluntarie s nc̃citate hoc fa¬
ciat. de duob unum rusticꝰ
eligat aut diuino aut hum¬
ano iuditõ innocẽtiam suam
ostendat. aut.uii. testib ydo¬
neis quos uidex elegerit ex pͣ¬
get se. ¶Similes adusꝯ mi¬
litem propace uiolata aut a¬
liqua capitali cãduellum cõ¬
mitt̾e uoluit. facultas pugn¬
andi ei nõ ꝯcedatur. nisi proba¬
re possit qd̾ antiquitus ip̃e pen¬
tib cum sius natiõe legittimꝰ
miles existat. ¶Post natale
sc̃e marie unus quisq comes¬
eligat et de qualib prouincia¬
ponat ⁊ qͣnto p̾tio scd̃m quali¬
tatem tp̃is annona sit uendẽ¬
da utiliter prouideat. Quicũ¬

Expanded text:
cum de violata pace pulsans manu sua iuraverit, quod non voluntarie, sed necessitate hoc fecit, de duobus unum rusticus eligat : aut divino aut humano iudicio innocentiam suam ostendat, aut septem testibus idoneis, quos iudex elegerit, se expurget. Si miles adversum militem pro pace violata aut aliqua capitali causa duellum committere voluerit, facultas pugnandi ei non concedatur, nisi probare pos sit, quod antiquitus ipse cum parentibus suis natione legitimus miles existat. 11. Post natale sancte Marie unusquisque comeseligat et de qualibet provinciaponat et, quanto pretio secundum qualitatem temporis annona sit vendenda, utiliter provideat. Quicum
Abbreviated transcription (Latin):
da sit ⁊ ẜuanda insubseq̃ntib
euidenter declarabr. ¶Siqͥs
hõĩem.I. pacem ꝯstitutam oc¬
ciderit capitalem subeat sñia.
nisi ꝑduellum hoc probare po¬
sit ꝙ uitam suam defendendo
illum occiderit. ¶Si aut̃ õib
manifestũ fu̾it ꝙ nõ necͣcio
s uoluntarie illum occiderit.
se excusabit quin capitali dãp
eiꝰ mobiles auidice in ppło pu¬
blicẽtur ⁊ dispensentur. ¶Here¬
des aut̃ sui hr̃ditatem qͣm ille
tenebat recipiant. tali ꝯditc̃e
int̾põĩta ut ir̃ uirando spõde¬
ant ꝙ ille pacis iuolator nũꝙͣ.
decetero ip̃oꝵ uolũtate aut cõ
sensu aliꝙ. emolum̃tum inde
ꝑcipiat. ¶Qd si hrdes negłc¬
to post modũ iuris rigore hr¬
ditatẽ ei dimiẜint. comes eãs¬
dẽ hrditatem regie dictoĩ assi¬
gnet. ⁊ aregio uire beneficia re¬
ciꝑiant. ¶Siquis alum ĩfra
pacis edictum uuln̾auerit. nͥ
duello ꝙ int̾am suam defendẽ¬
do hoc fecerit ꝓbauerit. manꝰ
ei amputetur. ⁊ sic̃ supius di¬

Expanded text:
da sit et servanda, in subsequentibus evidenter declarabitur. 1. Si quis hominem infra pacem constitutam occiderit, capitalem subeat senten tiam, nisi per duellum hoc probare possit, quod vitam suam defendendo illum occide rit. Si autem omnibus manifestum fuerit, quod non necessario, sed voluntate illum occiderit, se excusabit, quin capitali damneeius mobiles a iudice in populo publicentur et dispensentur, heredes autem eius hereditatem, quam ille tenebat, recipiant tali condicione interposita, ut iureiurando spondeant, quod ille pacis violator numquam de cetero ipsorum voluntansu aliquod emolumentum inde percipiat. Quodsi heredes neglecto postmodum iuris vigore hereditatem ei dimiserint, comes eandem hereditatem regie ditioni assignet, et a rege iure beneficii recipiant. 3. Si quis alium infra pacis edictum vulneraverit, nisi duello, quod vitam suam defendendo hoc fecerit, probaverit, manus ei amputetur et, sicut superius d
Abbreviated transcription (Latin):
in cã ip̃m. et res eius sccłm
rigorẽ uisticie stictius ꝯseqͣt᷑.
¶Siquis aliquẽ cepit ⁊ absq
sanguinis effusione fustibus
pcusserit. q. crimis eiꝰ aut bar¬
bam expilauerit .x. lib̾. ei cui

Expanded text:
in causa ipsum et res eius secundum vigorem iustitie strictius consequatur. 4. Si quis alium ceperit et absque sanguinis effusione fustibus percusserit vel crines eius aut barbam expilaverit, decem libras ei, cui
Abbreviated transcription (Latin):
hũit amittat. ⁊ dñs feudi in
usus suos illud redigend̾ mõi
õib habeãt facultatẽ. ¶Pret¬
ea ducatꝰ. marchia. comĩtat
decet̃o nõ diuidatur. aliud ãt
fend̾ si ꝯsortes uolu̾it diuidat᷑.¬

Expanded text:
habet, amittat, et dominus feudi in usus suos illud redigendi omnibus modis habeat potestatem. Preterea ducatus, marchia, comitatus de caetero non dividatur; aliud autem feudum, si consortes voluerint, dividatu
Abbreviated transcription (Latin):
ueniant cohercere uo¬
lumus. ¶Receptato¬
ribus etiam malefcõ¬
rum qui predc̃am pa¬
cem uiolauint ⁊ p̾dam
em̃tib nr̃am indign¬
atõem subituris ⁊ cad̾
pena feriendis. pret̾ea
bona eius publicẽtur.
et domus eius destrua¬
tur. qui pacem uira¬
re. et tenere noluͣt.

Expanded text:
eniant, coercere volumus, receptoribus etiam malefactorum, qui predictam pacem violaverint, et predam ementibus nostram indignationem subituris eadem pena feriendis. Preterea bona eius publicentur et domus destruatur, qui pacem iurare et tenere nolu
Abbreviated transcription (Latin):
hũit amittat. ⁊ dñs feudi in
usus suos illud redigend̾ mõi¬
õib habeãt facultatẽ. ¶Pret¬
ea ducatꝰ. marchia. comĩtat
decet̃o nõ diuidatur. aliud ãt
fend̾ si ꝯsortes uolu̾it diuidat᷑.¬

Expanded text:
habet, amittat et dominus feudi in usus suos illud redigendi omnimodis  habeat facultatem. Preterea ducatus, marchia, comitatus de cetero non dividatur. Aliud autem feudum, si consortes voluerint, dividat
Abbreviated transcription (Latin):
te. Callidis insuꝑ machina
minẽte ut uenditor ⁊ emptor
qͥ tam illicitas ꝯtraxisse repti
tant. ⁊ ad dñm lib̾e reu̾t᷑antur
Scriba u̾o qui super hoc instr̃m
sciens ꝯscripserit. P amissioẽ
offitui cum infamie ꝑiculo ma¬
num amittat. ¶Pret̾ea siqͥs
infendatꝰ maior. xiiii. an. su¬
a incuria uł negligẽtia peran¬
num et diem steterit ꝙ feudi
inuestiturã apͥo dño non petie¬
rit. transacto hoc spatõ feudũ
amittat. et ad dñm redeat.¬
Firmit̾ etiam statiumꝰ tã in
ytalia. qͣm in alamania. ut
expeditioe spatõ cõpetẽti ueni¬

Expanded text:
te. Callidis insuper quorunminente, ut venditor et emptor, qui tam illicita contraxisse reperti ttant et ad dominum libere revertatur. Scriba vero, qui super hoc instrumentum sciens conscripserit, post amissionem officii cum infamie periculo manum amittat. Preterea si quis infeudatus maior XIIII cimp annis sua incuria vel negligentia per annum et diem steterit, quod feudi investituram a proprio domino non petierit, transacto hoc spatio feudum amittat et ad dFirmiter etiam statuimus tam c in Italia quam in Alamania, ut,expeditione spatio competenti teme
Abbreviated transcription (Latin):
dñm offendit requisierit ut
nitio. et ꝑ eum ꝯtrou̾sia t̾mine¬
tur. ¶ Si u̾o int̾ dñm ⁊ uasal¬
lum lis oriatur ꝑ pares curie.
a dño subdebito fidelitatis diu¬
ratos t̾minetur. ¶ Ilud quoq
pͥcipimus ut in oĩ sacramẽto
fidelitatis nõiatĩ exc̃ipiatur.

Expanded text:
dominum offendit, requi sierit, utdominum offendit, requi sierit, utnitio, et per eum controversia terminetur. Si vero inter dominum et vassallum lis oriatur, per pares curie a domino sub debito fidelitatis coniuratos terminetur. Illud quoque sanccimus, ut in omni sacramento fidelitatis nominati