comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
um plena erant et nata ĩ uanos tumultus gẽs
truci cantu clamoribq uariis horendo cũcta
ꝯpleuerãt sono. Ibi tͥbiũ mił nõ loco castris añ
capto no p̃miũto liallo qͦ receptꝰ eẽt. nõ dor sal¬
tem sine t houĩr memores nec auspica
cohentẽ media aciem hẽrent. palus erat ad
dexta editiloci. ꝙ subsidianis replen placuitea¬
q res ut initiũ pauoris ac fuge sicͥ una salus
fugientib fuit. Nam br̃enus regulus galloꝵ
ĩ paucitate hostiu timens maxĩe artẽ paptus
ad id captũ supior̾e locũ iu ab gallis cũ atielasi¬
dnũ recta fronte cucuurrissent subfidia ĩ adu̾sos
transũsosq ĩpetũ darent. ad subsidiaios sigome
uertit sieos loco depuliss aut dubius faciłe meq
capi tantũ suꝑanti młtitudini uictonã. Ado nõ
fortuna mno s rõ et̃ cũ barbans stabat ĩ alterã
fugaq occupauerat aĩos ⁊ tanta omĩu obliuo
ut multo maior ꝑs ueios ĩ hostiu urbem cũ ti¬

Expanded text:
ircaque hostium plena erant et nata in uanos tumultus gens truci cantu clamoribusque uariis horrendo cuncta compleuerant sono. ibi tribuni militum non loco castris ante capto, non praemunito uallo quo receptus esset, non deorum saltem si non hominum memores, nec auspicatcohaerentem mediam aciem haberent. paulum erat ab dextera editi loci quem subsidiariis repleri placuit, eaque res ut initium pauoris ac fugae, sic una salus fugientibus fuit. nam Brennus regulus Gallorum in paucitate hostium artem maxime timens, ratus ad id captum superiorem locum ut ubi Galli cum acie legionum recta fronte concucurrissent subsidia in auersos transuersosque impetum darent, ad subsidiarios signa conuertit, si eos loco depulissit haud dubius facilem in aequo campi tantum superanti multitudine uictoriam fore. adeo non fortuna modo sed ratio etiam cum barbaris stabat. in altera afugaque occupauerat animos et tanta omnium obliuio, ut multo maior pars Ueios in hostium urbem, cum Ti
Abbreviated transcription (Latin):
puliss. se collaturos qnͣti dapñat᷑ eẽt. absolũẽ
eũ no posse. ĩ exiliu abiit. p̃cat᷑ ab diis ĩmor¬
cilib si ĩ noxio sibi ea ĩ iuiria fieret. pͥmo qͦ
capi roma nõ potat. Aduentante fatali u̾bi
dade legati ab clusis missi uerũt auxiliũ ad¬
uorsus gallos petentes. eã gentẽ tradit᷑ fa¬
ma dulcedine frugũ maxĩeq lũ noua tñ uo¬
iuntate captã alpes transisse. ag̾sq ab etussis
m cultos posscedisse et ĩueĩsse ĩ gallĩa uia
ilicinde gentis cã. Arruntor clusinũ ira cͥorup¬
re uxoris ab lucunione cui tutor is fuerat
ño pronente iuuene et quo expeti pene nͥ
itna ins quesita eẽt neꝗrent. hc̃ tr̃aseũtibus
epes duce auctorẽq chisiũ oppugnandi fuisse. et¬
dem haudabnueri clusiu gallos ab arũte seu
quo alio chusino ad ductos. s eos qͥ oppugnaue¬
nns clisiu nõ fuisse qͥ pͥmi alpes transierũt sa¬
ns ꝯstat. Ducentis ꝓprie annis añ ꝙͣ clusiũ

Expanded text:
os quanti damnatus esset, absoluere eum non posse, in exsilium abiit, precatus ab dis immortalibus si innoxio sibi ea iniuria fieret, primo quohumanorum certi est, capi Roma non potuerat, aduentante fatali urbi clade legati ab Clusinis ueniunt auxilium aduersus Gallos petentes. eam gentem traditur fama dulcedine frugum maximeque uini noua tum uoluptate captam Alpes transisse agrosque ab Etruscis ante cultos possedisse; et inuexisse in Galliam uinum inliciendae gentis causa Arruntem Clusinum ira corruptae uxoris ab Lucumone cui tutor is fuerat, praepotente iuuene et a quo expeti poenae, nisi externa uis quaesita esset, nequirent; hunc transeuntibus Alpes ducem auctoremque Clusium oppugnandi fuisse. equidem haud abnuerim Clusium Gallos ab Arrunte seu quo alio Clusino adductos; sed eos qui oppugnauerint Clusium non fuisse qui primi Alpes transierint satis constat. ducentis quippe annis ante quam Clusium
Abbreviated transcription (Latin):
afferrũt aspnati si gallis egentib agͦ qm̃ col
uelle et si negetur ag̾: cona hisdem romaĩs
dimicaturos ut nũciare domũ possent. ꝙͣtu
galli iurtute cet̾os mortales p̃starent. Q nã
Ius eẽt agrũ apossessonb pet̾e. aut minati ar¬
ma romaĩs querentib et qd ĩ etruria rei galł
eõt cũ illi se ĩ arms ius ferre et om̃ fortiu ui¬
roꝵ eẽ ferocit dicerent. accensis utrimq aĩs
ad arma discũritur. et p̃liu ꝯfertur. Ibi ĩa u̾gẽ¬
tib roniaĩs urbe satis legati ꝙͣ ius gentiũ ar¬
ma capiunt nec id clam eẽ potuit. cũ añ sigͥ
etruscoꝵ tres nobilissimi fortissimiq uiri ro

Expanded text:
adferant aspernari, si Gallis egentibus agro, quem adferant aspernari, si Gallis egentibus agro, quem uelle et si negetur ager, coram iisdem Romanis dimicaturos, ut nuntiare domum possent quantum Galli uirtute ceteros mortales praestarent. quodnam id ius esset agrum a possessoribus petere aut minari arma Romanis quaerentibus et quid in Etruria rei Gallis esset, cum illi se in armis ius ferre et omnia fortium uirorum esse ferociter dicerent, accensis utrimque animis ad arma discurritur et proelium conseritur. ibi iam urgentibus Romanam urbem fatis legati contra ius gentium arma capiunt. nec id clam esse potuit cum ante signa Etruscorum tres nobilissimi fortissimique Ro
Abbreviated transcription (Latin):
mine usq ad ensu fines hũere. hano gentẽ
clusiu rom̃ãq m̃ ueĩsse tomꝑio. Id paꝵ cẽtu
audirentq sepe ab hiis cis padu ultͣq legiones
etruscoꝵ fusas. ꝙ̃ ꝙͣ aduersus romanos nullu
eis ius societatis anutitie ue erat nͥ ꝙ ueĩetes
osangneos adisus ppłm romanũ nõ defendissẽt.
sere. De auxilio nchil ĩpetratũ. legati .m. fabi
si res cogat tuendos eẽ. s menius uisũ bellu
ip̃m amoueri si posset et gallos noua genter¬
patẽ potĩ cognosci ꝙͣ armis mittis legatiõi
p̃feroces legatos gallisq mag̾ ꝙ̃ romaĩs similes
hũisset. Quib post ꝓͣ mandata ediderũt ĩ con¬
alio gallor datur responsu / et si nouu nom̃
audiant romanoꝵ tñ crede̾ ui ros fortes eẽ.
quoꝵ auxiliu ĩ dusims ĩ re trepida sit ĩplou¬
tum ⁊ qm legatione aduersus se maluerit
q̃m armis tuen socios ne se ꝗde pacẽ qmͣ illi

Expanded text:
mine usque ad Aesim fines habuere. hanc gentem mine usque ad Aesim fines habuere. hanc gentem Clusium Romamque inde uenisse comperio: id parum certum audirentque saepe ab iis cis Padum ultraque legiones Etruscorum fusas, quamquam aduersus Romanos nullum eis ius societatis amicitiaeue erat, nisi quod Ueientes consanguineos aduersus populum Romanum non defendissent, sere. de auxilio nihil impetratum; legati tres M. Fabi si res cogat tuendos esse; sed melius uisum bellum ipsum amoueri si posset, et Gallos nouam gentepace potius cognosci quam armis. mitis legatio, ni praeferoces legatos Gallisque magis quam Romanis similes habuisset. quibus postquam mandata ediderunt in concilio Gallorum datur responsum, etsi nouum nomen audiant Romanorum, tamen credere uiros fortes esse quorum auxilium a Clusinis in re trepida sit imploratum; et quoniam legatione aduersus se maluerint quam armis tueri socios, ne se quidem pacem quam illi
Abbreviated transcription (Latin):
ca p̃pollens ꝙ impio eiꝰ gallia ad̾o srugũ hoĩuq
fen fuit. ut abundans młtitudo uix regi ui¬
deretur posse. ħ magno natu ip̃e iam exho¬
qouesum sorens filios ĩpig̾s uiueros missur
se ẽt ĩ quas dii eẽnt augunis sedes oñdit.
qnͣtũ ip̃i uellẽt numeruĩ hoĩu excirent : neq̃
gens arcere ad uẽientes poss. Eũ sego ueso sor¬
tib dati ħcinei salt. Belleueso haud paulo
letiore ĩ italia mã dii dabant. Is ꝙ eiꝰ ex po¬
pulis abiindabant bitunges aruenos. fẽnones.
eduiambaros carnutes aulertos extiuit. ꝓfec¬
tus ĩ gentib peditũ eꝗtũq copiis ĩ tͥnspinos¬

Expanded text:
 quod in imperio eius Gallia adeo frugum hominumque fertilis fuit ut abundans multitudo uix regi uideretur posse. hic magno natu ipse iam exos iuuenes missurum se esse in quas di dedissent auguriis sedes ostendit; quantum ipsi uellent numerum hominum excirent ne qua gens arcere aduenientes posset. tum Segoueso sortibus dati Hercynei saltus; Belloueso haud paulo laetiorem in Italiam uiam di dabant. is quod eius ex populis abundabat, Bituriges, Aruernos, Senones, Haeduos, Ambarros, Carnutes, Aulercos exciuit. profectus ingentibus peditum equitumque copiis in Tricastinos
Abbreviated transcription (Latin):
cus publi liciniꝰ tͥbutuꝰ militũ ꝯsulan: potãte cũ his
quos sup̃ scͥpsimꝰ dedaratꝰ. titimꝰ genutiꝰq tͥbũ mi¬
litũ ꝓfecti adu̾sus faliscos capenatesq. dũbellũma¬
iore aĩo petũt gorunt qm ꝯsilio p̃cipitauere se
ĩ ĩsidias. Gemitius morte honesta tementatelu¬
ens añ signa int̾ pͥmotes cecidit. titimꝰ meditu
tumulu ex młta trepidatt̃e collectis militib atĩe
restituit. noc se tñ equo loco hosti ꝯmisit. plus igͦ¬
mime erat qmͣ cladis acceptũ. q̃ ꝓpe ĩcdade ĩ qẽ¬
tei u̾tit. Tantũ m̃ frons nõ rome mõ qͦ młtiples
fama ꝑuenerat s ĩ castris qͦ fuit ad ueios. Eg̾
ibi milex retentus afuga ẽ. puasissel castra ru¬
mor ducib exercituq ceso uctorẽ capenate ac
faliscu etnine que oẽ uiuentute haud ꝓculm̃
ab ẽẽ. his tumultuosiora rome iã castra ad ue

Expanded text:
tum consulari potestate cum iis quos supra scripsimus declaratus. Titinius Genuciusque tribuni militum profecti aduersus Faliscos Capenatesque, dum bellum maiore animo gerunt quam consilio, praecipitauere se in insidias. Genucius morte honesta temeritatem luens ante signa inter primores cecidit; Titinius in editum tumulum ex multa trepidatione militibus collectis aciem restituit; nec se tamen aequo loco hosti commisit. plus ignominiae erat quam cladis acceptum, quae prope in cladem ingentem uertit; tantum inde terroris non Romae modo, quo multiplex fama peruenerat, sed in castris quoque fuit ad Ueios. aegre ibi miles retentus a fuga est cum peruasisset castra rumor ducibus exercituque caeso uictorem Capenatem ac Faliscum Etruriaeque omnem iuuentutem haud procul inde abesse. his
Abbreviated transcription (Latin):
romani. fu̾ere ex tribiũs militũ .c. emilius. sp̃
poumiꝰ. pͥmorẽ cõit᷑ gessert fusis m̃ acie hostib. enulio
p̃sidio u̾nuginẽ oꝑtinere placuit. postũũ. fines uasta¬
re. Ibi eũ ĩ compoĩto agmine negleietiꝰ ab re bñ resta
eũder adorti eqͥ tͥtore ĩiecto ĩ ꝓximos ꝯpulere tumu¬
los pauorqr inde u̾rugine ⁊̃ ad p̃sidiu alt̾um ẽ platiͦ
Postumiꝰ suis ĩ tutũ receptis. c̃ ꝯtõe aduocata t̃rore

Expanded text:
Romani fuere ex tribunis militum C. Aemilius Sp. Romani fuere ex tribunis militum C. Aemilius Sp. Postumius . primo rem communiter gesserunt; fusis inde acie hostibus, Aemilium praesidio Uerruginem obtinere placuit, Postumium fines uastare. ibi eum incomposito agmine neglegentius ab re bene gesta euntem adorti Aequi terrore iniecto in proximos compulere tumulos; pauorque inde Uerruginem etiam ad praesidium alterum est perlatus. Postumius suis in tutum receptis cum contione aduocat
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ anni. Pat̾ uacare pecurĩa ĩꝑata. pace data:
exertitus rom̃a reductus. Camillus meliore młto la¬
ude ꝙͣ cũ tͥũphantẽ albi ꝑ urbe uex̾ant eqͥ ĩsigͥs ui¬
stitia fideq hestib uictis cũ ĩ urbe redifset tacita
te eiꝰ ueretũdĩa nõ tullit senatus quĩ sine mora uo¬
ti lib̾aret᷑. cratẽaq aurea donũ appollom delphos
legati qui ferent .l. ualiꝰ.L. fergiꝰ .l. manilliꝰ missi
longa una naue haud ꝓcul frcto siculo apiratis li¬
paronsiu excepti. Deueheunt̾ liparas. Mox erat
Ciuitatis uelud publico lat᷑cinio partã p̃dar diui¬
dere forte eo ãno ĩ sũmo magrãtu erat timasite¬
milis religioĩs iuste ĩpleuit. Ad ductosq ĩ piiblii¬
cu hospitiũ legatos cũ p̃sidio etiã nauiũ delphos
ꝓsecutus romã m̃ sospites restituit. c̃ eo sec̃ fac
uane bellatũ. Ad̾o utã certo fin̾t/ et ap̃ ip̃os exe¬
citus et rome uicissent. uicti ue er̃nt ĩꝑatores

Expanded text:
 tributo uacaret, pecunia imperata. pace data exercitus Romam reductus. Camillus meliore multo laude quam cum triumphantem albi per urbem uexerant equi insignis, iustitia fideque hostibus uictis cum in urbem redisset, taciti eius uerecundiam non tulit senatus quin sine mora uoti liberaretur; crateramque auream donum Apollini Delphos legati qui ferrent, L. Ualerius L. Sergius A. Manlius , missi longa una naue, haud procul freto Siculo a piratis Liparensium excepti deuehuntur Liparas. mos erat ciuitatis uelut publico latrocinio partam praedam diuidere. forte eo anno in summo magistratu erat Timasithemilis, religionis iustae impleuit, adductosque in publicum hospitium legatos cum praesidio etiam nauium Delphos prosecutus, Romam inde sospites restituit. hospitium uarie bellatum, adeo ut in incerto fuerit et apud ipsos exercitus et Romae uicissent uictine essent. imperatores
Abbreviated transcription (Latin):
mto głie suo et añ oculos habere urber lata m̃
pntbo suo isisee oes uestigiis laudũ suaꝵ. si neph
cͥõ chodua ptas ac xelictã ab diis ĩ mõtalib incoliũ¬
bera iee aptiuo solo hĩtare ppłm romanũ etuicito
bera eliceo muotton hĩs adortatõib pͥncipes ꝯcitati
patas senesq cufedet leu agmine stõ ĩfoꝵ uene
deseretent. capitolum edem ueste cefa ori ha tepli

Expanded text:
mento gloriae suae et ante oculos habere urbem latam in triumpho suo, insistere omnes uestigiis laudum suarum; sed nefas ducere desertam ac relictam ab dis immortalibus incoli urbem, et in captiuo solo habitare populum Romanum et uictrice patria uictam mutari. his adhortationibus principes concitati patres senes desererent, Capitolium, aedem Uestae, cetera circa templa
Abbreviated transcription (Latin):
uulsimenses sabprnatib. adiũctis suꝑbia elati
ultꝰ agros romanos ĩ tursauere. Dellu ĩ duo¬
bus ppołis indictũ. C. Inlius censor decessit. In
e locũ. m. cornelius suffectus. que res po¬
stea religiom fuit. ꝗa lustro roma ẽ capta
nes dem̃ ũꝙͣ inde mortui locũ censor suffi¬
citur. consulibusq morbo implicitis placuit
tur . m. funꝰ cãillus qͥ.p̃. c̾oneliñ scipionẽ is dem̃.
.l. ualenu potitũ int̃ regem ꝓdidit. ab eo cte¬
ati sex tribum militũ consulan potãte ut c̃i¬
sicui eoꝵ ĩcõmoda ualitudo fuiss copia ma¬

Expanded text:
 adiunctis superbia inflati ultro agros Romanos incursauere; bellum inde duobus populis indictum. C. Iulius censor decessit; in eius locum M. Cornelius suffectus;—quae res postea religioni fuit quia eo lustro Roma est capta; nec deinde unquam in demortui locum censor sufficitur;—consulibusque morbo implicitis, placuittur M. Furius Camillus , qui P. Cornelium Scipionem , is deinde L. Ualerium Potitum interregem prodidit. ab eo creati sex tribuni militum consulari potestate ut etiamsi cui eorum incommoda ualetudo fuisset, copia ma
Abbreviated transcription (Latin):
berius gallos qad uentarei. id̾ nt fit ꝓpet᷑ auton
hislitatẽ sp̃tũ. et longĩqua eoq ĩ notior gens e¬
humana quoqr opor q̃ una erat. M̾. furiu ab
urbe amouere ꝗ die dicta. ab. l. apuleio tͥbuno
uebis pꝑ p̃dar ueientanã filio qͦ adolescente ꝑ idẽ
ps orbatus cũ accitis domũ tribusq magͣ pãs

Expanded text:
beret Gallos aduentare. id ut fit propter auctoris humilitatem spretum et quod longinqua eoque ignotior gens ehumanam quoque opem, quae una erat, M. Furium ab urbe amouere. qui die dicta ab L. Apuleio tribuno plebis propter praedam Ueientanam, filio quoque adulescente per idem tempus orbatus, cum accitis domum tribulibus
Abbreviated transcription (Latin):
fana omia ꝙ ea hostes possident restiueĩe¬
tur terminarentur expenrentur. expia¬
tioq eoꝵ in libus ꝑdiũ iuros quereretur.
cum ceretibus hospitium publice fieret
demde ĩ mortalium eẽt. ludi capitolim fi
tatus ẽẽt. collegiũq ad eam rem. Mͦ. furius dictator
ꝯstituerat: ex his qui ĩ capitolio atq arce ħitarẽti ex¬
peande ⁊̃ uocis nocturneq nũcia cladis añ bellũ gal¬
li. Cũ audita neglectaq eẽt mẽtio illata uissũq ⁊
templũ ĩnouãt ĩ locucio fiei̾. aurũ qd̾ gallis ereptu
erat qd̾ q ex aliis tẽplis int̾ t̾pidatõem ĩ iouis sellam
collatũ. Cum qi referre oportẽt ꝯfusa memoi̾a eẽt. sa¬

Expanded text:
fana omnia, quoad ea hostis possedisset, restituerenfana omnia, quoad ea hostis possedisset, restituerentur terminarentur expiarenturque, expiatioque eorum in libris per duumuiros quaereretur; cum Caeretibus hospitium publice fieret deum immortalium esset; ludi Capitolini fitatus esset; collegiumque ad eam rem M. Furius dictator constitueret ex iis qui in Capitolio atque arce habitarent. expiandae etiam uocis nocturnae quae nuntia cladis ante bellum Gallicum audita neglectaque esset mentio inlata, iussumque templum in Noua uia Aio Locutio fieri. aurum quod Gallis ereptum erat quodque ex aliis templis inter trepidationem in Iouis cellam conlatum cum in quae referri oporteret
Abbreviated transcription (Latin):
terat fortuna. Iam deoꝵ opes humanama
scilia rem romanam adiuuabant. G. pͥmo
ꝯcursu hand maiore mom̃to fusi galli sunt.
qmͣ ad aliam i ũncent. Iustiore alter deinde
p̃lio ad octauum lapidem gabinauia quo
se ex fuga ꝯtulerint. eĩ dem ductu auspicioq
camilli iũcunt᷑. Ista cedes om̃ia obtimiut cast
capuntur et ne nuncius ꝗdem cladis relictus.
dictator recupata ex hostib patra triumphans
in urbem redit. Int̾ que iocos militares quos
inoditos facuint romulus ac parens patne
ꝯditor q alt̃ urbis aut uams laudibus appel¬
labatur ẜuatam. Demide bello patram itm
in pace huud dubie seruat. Cum prohibut
migran ueios et tnbums remictentĩ agẽ¬
tibus post nicensam urbem ei ꝑse meina
dnigis plebe ad id oscilium eaq causafi¬
it nõ ab dicande post trumphum dictature.
nqueret statu: oñium pranum ut eratdi¬
ligentissimu religionum cultor. que ad deos

Expanded text:
terat fortuna, iam deorum opes humanaque terat fortuna, iam deorum opes humanaque consilia rem Romanam adiuuabant. igitur primo concursu haud maiore momento fusi Galli sunt quam ad Alliam uicerant. iustiore altero deinde proelio ad octauum lapidem Gabina uia, quo se ex fuga contulerant, eiusdem ductu auspicioque Camilli uincuntur. ibi caedes omnia obtinuit; castra capiuntur et ne nuntius quidem cladis relictus. dictator reciperata ex hostibus patria triumphans in urbem redit, interque iocos militares quos inconditos iaciunt, Romulus ac parens patriae conditorque alter urbis haud uanis laudibus appellabatur. seruatam deinde bello patriam iterum in pace haud dubie seruauit cum prohibuit migrari Ueios, et tribunis rem intentius agentibus post incensam urbem et per se inclinata magis plebe ad id consilium; eaque causa fuit non abdicandae post triumphum dictaturae,certo relinqueret statu. omnium primum, ut erat diligentissimus religionum cultor, quae ad deos
Abbreviated transcription (Latin):
re romanos. Nam forte quadam pͥusqͣ infã¬
da mͥces ꝓficeretur ꝑ alt̾cationem nõ dũ om̃i
auro appenso dictator int̾uenit. aufemq au¬
rum de medio et gallos submonen iubet cũ
illi retinentes pactos dicent sese. negant
eam pactionem nitam eẽ q̃ po̾ꝙͣ ip̃e dic¬
tator creatus eẽt in iussu suo ab infenons
uins mnagiãtu facta eẽ. denuntiat que gallis
ut sẽ ad prelium expediant. suos in aceruos co¬
nic̾e sarcinas/ et arma aptare. ferroq nõ au¬
ro recuꝑare patriam iubet. In ꝯspectu hñtes
fana drũ et ꝯiuges et liberos et solum pa¬
trie deforme bellis mal et omĩa que defen¬
di repetiq et ulcisci fas sit. Instrnt demde
aciem ut loci natura patiebatur in senu rute
solo u̾b ei natura in equali et omĩa que arte
bellis sed̾i sise legi p̃paran ne pot̾ant prouide
galli nouare trepidi arina capurat. Itaq ma¬
Sis ꝙ̃ oscilio in romanos incurrunt. Iamu̾¬

Expanded text:
re Romanos. nam forte quadam priusquam infanre Romanos. nam forte quadam priusquam infanda merces perficeretur, per altercationem nondum omni auro adpenso, dictator interuenit, auferrique aurum de medio et Gallos submoueri iubet. cum illi renitentes pactos dicerent sese, negat eam pactionem ratam esse quae postquam ipse dictator creatus esset iniussu suo ab inferioris iuris magistratu facta esset, denuntiatque Gallis ut se ad proelium expediant. suos in aceruum conicere sarcinas et arma aptare ferroque non auro reciperare patriam iubet, in conspectu habentes fana deum et coniuges et liberos et solum patriae deforme belli malis et omnia quae defendi repetique et ulcisci fas sit. instruit deinde aciem, ut loci natura patiebatur, in semirutae solo urbis et natura inaequali, et omnia quae arte belli secunda suis eligi praeparariue poterant prouidit. Galli noua re trepidi arma capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. iam uer
Abbreviated transcription (Latin):
peratit tam̃ om̃ibus malis. cum fam̃ainam
natura uinci nõ sineret die de die ꝓspectans
et ꝙ auxilium ab dictatore appareret. postre¬
mo fpe quoq iam nõ solum cibo deficiente et
cum statiombus procede̾nt ꝓpe obruentibus
infirmum corpus aens armis uł dedi uł re¬
dimi se quacumq pactione p̾se iussi̾t. iactan¬
tibus nõ obscure gal haut merçede magͣ
se ab duci posse ut obsidionem relinquant.
Cum senatus hĩtus tnbumsq militu nego¬
tium datum. ut paciscerentur indext̾.P. sulpi¬
tium. tib̾ militum et brennum regulum gal¬
lor coloquia transacta res est. u milł pondo
aimn p̃tium ppͥ. gentib mox imꝑaturis factũ
roi fedissime ꝑse adiecta ndignitas est: põ¬
dera ab galł alata ĩmiqͣ et tribuno retusanter
additus ab insolente gallo ponden gladius. au¬
ditaq intolseranda romaĩs uox ne uictis eẽt
set sique et hoĩes prohibuere redemptos ui ue¬

Expanded text:
peratis tamen humanis omnibus malis cum famem unam peratis tamen humanis omnibus malis cum famem unam natura uinci non sineret, diem de die prospectans ecquod auxilium ab dictatore appareret, postremo spe quoque iam non solum cibo deficiente et cum stationes procederent prope obruentibus infirmum corpus armis, uel dedi uel redimi se quacumque pactione possint iussit, iactantibus non obscure Gallis haud magna mercede se adduci posse ut obsidionem relinquant. tum senatus habitus tribunisque militum negotium datum ut paciscerentur. inde inter Q. Sulpicium tribunum militum et Brennum regulum Gallorum conloquio transacta res est, et mille pondo auri pretium populi gentibus mox imperaturi factum. rei foedissimae per se adiecta indignitas est: pondera ab Gallis allata iniqua et tribuno recusante additus ab insolente Gallo ponderi gladius, auditaque intoleranda Romanis uox, uae uictis. sed dique et homines prohibuere redemptos uiue
Abbreviated transcription (Latin):
comeasse. et ap̃ romanos ad nocturm picu¬
li memoria sedante om̃ia obsidionsqr malafa¬
mes ut̾mq exercitũ uergebit. Gallos pesti¬
lentia c̃ eũ loco iacentes ter tunmlos oustr
hñs tum ab incendus tondo etuapons pleno
emeremq nõ puluerem mo feram tecum
s ꝗd ueti motũ eẽt. quoꝵ intollenintissima
gens umeriq acstigon ad sueta cumestus
angore uerata nulgatis uelud ĩpettua m̃ob
moreretur. Iam pigntiam singulos sepelliendi
ppomiscue aceruatos cumulos hoĩum ute¬
bnit bustorqr inde galli quoꝵ noĩe insig̾m
cum identidem galli fam̃ obicerent eaq ne¬
cesnicate ad deditionem uocarent. Ditͤ
uertende euis opinioĩs causa multis locis pa¬
me dec apitolio iactatus est in hostium statio¬
nes. Ei iam nr dissimulan nr fern ultra fa¬
mes potat. Itaq dum dictator dilectum ꝑse ar
aut impar aboriatur hostes. Intim capitoli¬
nus exercitus stationibus iugiliis fessus su

Expanded text:
commeare, et apud Romanos ab nocturni pericucommeare, et apud Romanos ab nocturni periculi memoria. sed ante omnia obsidionis bellique mala fames utrimque exercitum urgebat, Gallos pestilentia etiam, cum loco iacente inter tumulos castra habentes, tum ab incendiis torrido et uaporis pleno cineremque non puluerem modo ferente cum quid uenti motum esset. quorum intolerantissima gens umorique ac frigori adsueta cum aestu et angore uexati uolgatis uelut in pecua morbis morerentur, iam pigritia singulos sepeliendi promisce aceruatos cumulos hominum urebant, bustorumque inde Gallicorum nomine insignem ; in quibus cum identidem Galli famem obicerent eaque necessitate ad deditionem uocarent, dicitur auertendae eius opinionis causa multis locis panis de Capitolio iactatus esse in hostium stationes. sed iam neque dissimulari neque ferri ultra fames poterat. itaque dum dictator dilectum per se haud impar adoriatur hostes, interim Capitolinus exercitus, stationibus uigiliis fessus, su
Abbreviated transcription (Latin):
um noctis quantũ ĩ turbatis mentib po¬
terat cũ p̃tentũ quoq piculum sollicita¬
ret quieti datum est. luce orta : uocatis
classico ad conscilium militibus ad enbu¬
nos cũ et recte et ppam stõ p̃tio debere¬
tur. manlius pͥmum obuirtem laudat᷑
donatusq nõ ab enbuĩs solum militũ s ꝯsce¬
su etiam militan. Cui uniu̾si sex libras
fans otquartai̾os uini ad edes eiꝰ que ĩ
arce erant ꝯtulerũt. łem dictu ꝑ ua
cet̾in ĩ opia fecerat eã argum̃tũ ĩgẽska¬
nitatis cũ se ꝗsq uictu suo fraudãs atinetũ
corpori atq usib necessanid ad honorem
unius uin conferet. tum ugiles eĩ loci qͣ fe¬
felerat asçendens hostis citati et cũ inom̃es
ingilem conicie̾ culpam detentus acet̾is asti¬
nunt. Reum haud dubium eiꝰ moxe ad ꝓ¬
bantib cunctis de saxo deiecit. Inde inten¬
tiores utnq custodie ẽẽ et apud gallos qr
uulgatum erat int̾ueios romãq nuncios

Expanded text:
um noctis, quantum in turbatis mentibus poum noctis, quantum in turbatis mentibus poterat cum praeteritum quoque periculum sollicitaret, quieti datum est. luce orta uocatis classico ad concilium militibus ad tribunos, cum et recte et perperam facto pretium deberetur, Manlius primum ob uirtutem laudatus donatusque non ab tribunis solum militum sed consensu etiam militari; cui uniuersi selibras farris et quartarios uini ad aedes eius quae in arce erant contulerunt,—rem dictu paruam, ceterum inopia fecerat eam argumentum ingens caritatis, cum se quisque uictu suo fraudans detractum corpori atque usibus necessariis ad honorem unius uiri conferret. tum uigiles eius loci qua fefellerat adscendens hostis citati; et cum in omnes uigilem conicientium culpam deterritus, a ceteris abstinuit, reum haud dubium eius noxae adprobantibus cunctis de saxo deiecit. inde intentiores utrimque custodiae esse, et apud Gallos, quia uolgatum erat inter Ueios Romamque nuntios
Abbreviated transcription (Latin):
no mermem qui temptaret uiam p̃mi¬
sissent tradentes inde arma ut ꝗd mĩꝗ
et trahentes alii alios propostularet locus
tanto scilentium insumũ cuasere ut nõ custo¬
des solum fallerent. s ne canes ꝗdem soll¬
citum aĩal ad nocturnos strepitus citarẽt.
Anseres nõ fefellere. quibus saciis iunonis
in sĩma ĩ opia cibi tamen abstinebant. que
res saluti fuit. namq clangore eor alaiq
crepitu excitus martus malius qui tͥemo
an̾ consul fuerat. ubi bello egregius amis
a repts simul as arma cet̾os ciens uadit
et dum cet̾i trepidant. gallum qui iam in
sũmo asciterant umbone ictum det̾ubat.
cuꝰ casus prolapsi cum proximos sterne¬
ret trepidantes alios armisqr obinissis.
saxa quibus adheserant manibus ample¬
xos trucidant. Iamq et aliis ꝯgregati te¬
lis mixilibusq saxis proturbare hestes
ruinaq tota prolaxaacies imp̃ceps de¬
fertur: sedato denide tumultu: reliqu¬

Expanded text:
mo inermem qui temptaret uiam praemimo inermem qui temptaret uiam praemisissent, tradentes inde arma ubi quid inet trahentes alii alios, prout postularet locus, tanto silentio in summum euasere ut non custodes solum fallerent, sed ne canes quidem, sollicitum animal ad nocturnos strepitus, excitarent. anseres non fefellere quibus sacris Iunonis in summa inopia cibi tamen abstinebatur. quae res saluti fuit; namque clangore eorum alarumque crepitu excitus M. Manlius qui triennio ante consul fuerat, uir bello egregius, armis arreptis simul ad arma ceteros ciens uadit et dum ceteri trepidant, Gallum qui iam in summo constiterat umbone ictum deturbat. cuius casus prolapsi cum proximos sterneret, trepidantes alios armisque omissis saxa quibus adhaerebant manibus amplexos trucidat. iamque et alii congregati telis missilibusque saxis proturbare hostes, ruinaque tota prolapsa acies in praeceps deferri. sedato deinde tumultu reliqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑditis rebus ẜuabant. Ingenti ꝑiculo
transceundum ꝑ hostium custodias erat.
lid eam ecim rem potiꝰ quo minus impigͥ
iuens oꝑam pollicitus incubans cortiti scdo
tib̾i ad urbem defertur. Inde ꝙͣ proxnnim
umi custodie saxum in cipitolium enadit
et magr̃atus ductus mandata exercitus
ex templo diceretur militesq haberent
imꝑatorem que uellont. Fadem digress¬
us nuntiꝰ ueios ꝯtendit missique ardear
legati ad camillum ueios eum ꝑduxere
seuꝙ mag̃ crede̾ libet nc̃ pͥus profectũ
ab ardeam ꝙͣ ꝯꝑit legem latam ꝙ nec
in iussu ppłi. mutan fimbus poss. Nec
insi dictator dictus auspicia in opertitu
habere. ley cunatiam lata est dictatõq
ab sens dictus. D hãnc seis agebantur.
mit̾im arx. xͨ. capitolium in ingenti pen¬
culo fuit. Namq galli seu uestigio nota¬
to humano q̃ nuntius aueis ꝑuenerat seu
sua sponte acãduerso ad u̾so ad cam̃tis sa
xc ascensu equo nocte sub luxtri cũpi¬

Expanded text:
perditis rebus seruabant. ingenti periculo perditis rebus seruabant. ingenti periculo transeundum per hostium custodias erat. ad eam rem Pontius Cominus impiger iuuenis operam pollicitus, incubans cortici secundo Tiberi ad urbem defertur. inde qua proximumum custodiae saxum in Capitolium euadit, et ad magistratus ductus mandata exercitus extemplo diceretur militesque haberent imperatorem quem uellent, eadem degressus nuntius Ueios contendit; missique Ardeam legati ad Camillum Ueios eum perduxere, seu— quod magis credere libet, non prius profectum ab Ardea quam compererit legem latam, quod nec iniussu populi mutari finibus posset nec nisi dictator dictus auspicia in exercitu habere—lex curiata lata est dictatorque absens dictus. dum haec Ueiis agebantur, interim arx Romae Capitoliumque in ingenti periculo fuit. namque Galli, seu uestigio notato humano qua nuntius a Ueiis peruenerat seu sua sponte animaduerso ad Carmentis saxo in adscensum aequo, nocte sublustri cum pri
Abbreviated transcription (Latin):
actis eadem reuertens smmlit̾ ꝯstanti uul¬
capitolium ad suos rediit. seu attom¬
tis gallis miniculo audacie. sen religione
etiam motis cuiꝰ haud ꝙͣꝙͣ negliens ẽ gens.
ut eis int̾im nõ animi tantum in dies s
etiam uires crescebant. Not Romanis so¬
lum eo ꝯuementibus ex ⁊gnsq prelio
aduerso ut clade capte urbis palati fuerãt
Sr etiam ox lacio uoluntanis ꝯfluentibus ut
in ꝑte prede eẽnt matuꝵ iam uidebatur
repeti patrian eripiq ex hostium manib
set corpon ualitudo cap̃ deerat. locus ip̃e
ad monebat camilli et magͣ para militu
erat. Qui ductus auspicio que euis res
prospe gesserant cedicius regnare se ꝯmis¬
surum cuxsibus aut deoꝵ aut hoĩum ꝗs¬
ꝙͣ impium fimret potiꝰ ꝙͣ ip̃e memoror¬
dinis sui posseret imꝑatorem ꝯscensu eĩ
placuit ab ardea camillum actin. Set
antea ꝯsulto senatu.qͥ. xͦ. eẽt. Adeo rege¬
bat om̃ia pudor discriminaq rori ꝓpe

Expanded text:
peractis, eadem reuertens similiter constanti uolperactis, eadem reuertens similiter constanti uolCapitolium ad suos rediit, seu attonitis Gallis miraculo audaciae seu religione etiam motis cuius haudquaquam neglegens gens est. Ueiis interim non animi tantum in dies sed etiam uires crescebant. nec Romanis solum eo conuenientibus ex agris qui aut proelio aduerso aut clade captae urbis palati fuerant, sed etiam ex Latio uoluntariis confluentibus ut in parte praedae essent, maturum iam uidebatur repeti patriam eripique ex hostium manibus; sed corpori ualido caput deerat. locus ipse admonebat Camilli, et magna pars militum erat qui ductu auspicioque eius res prospere gesserant; et Caedicius negare se commissurum cur sibi aut deorum aut hominum quisquam imperium finiret potius quam ipse memor ordinis sui posceret imperatorem. consensu omnium placuit ab Ardea Camillum acciri, sed antea consulto senatu qui Romae esset: adeo regebat omnia pudor discriminaque rerum prope
Abbreviated transcription (Latin):
uix temptauere animis. qui nõ ex templo
impetum facerent ꝯpressiq cediditio cen¬
tunone ꝙ̃ sibi met ip̃i p̃fecerant rem in
noctem sustineri tantum ꝑ camillo defuit
auctor. cet̾a eodem ordine eodemq fortune
euentu gesta quin etiam duçibus captiuus ꝗ
cedi nocturne siꝑfuerant. ad alia manum tũ¬
scor ad salinas profecti. noctem in sequẽter
e iñprouiso maioyem cedem edideret publi¬
aq uictoria ouantes ueios redeunt. Rome
intm plerũq obsidio in signis et utrumq si¬
lentium ẽẽ ad id tantum intentis gallis ne
quis hostium euade̾ int̾ stationes posset. cum
repente uiuenis romanus admiratione in se
cuies hostesq ꝯuertit. sacrifitium erat statu¬
tum in quirinali colle genti fabii ad id facien
nbus gerens cum de capitolio descendisset.
ꝑ medias hostium stationes egressus inchil
ad uocem cuiꝰꝙͣ terrorem uemotus in quirna¬
lem collem ꝑuenit. Ibiq om̃ib solẽpnt̃ ꝑ

Expanded text:
uix temperauere animis quin extemplo uix temperauere animis quin extemplo impetum facerent; compressi a Q. Caedicio centurione quem sibimet ipsi praefecerant, rem in noctem sustinuere. tantum par Camillo defuit auctor: cetera eodem ordine eodemque fortunae euentu gesta. quin etiam ducibus captiuis qui caedi nocturnae superfuerant, ad aliam manum Tuscorum ad Salinas profecti, nocte insequenti ex improuiso maiorem caedem edidere, duplicique uictoria ouantes Ueios redeunt. Romae interim plerumque obsidio segnis et utrimque silentium esse, ad id tantum intentis Gallis ne quis hostium euadere inter stationes posset, cum repente iuuenis Romanus admiratione in se ciues hostesque conuertit. sacrificium erat statum in Quirinali colle genti Fabiae. ad id facienibus gerens cum de Capitolio descendisset, per medias hostium stationes egressus nihil ad uocem cuiusquam terroremue motus in Quirinalem collem peruenit; ibique omnibus sollemniter
Abbreviated transcription (Latin):
codes est. mida corpora et soluta sop¬
no trucidant᷑. Extremos tñ pauor
cubilib sius excitos que autundeuis
eẽt ignaros in fugam et quosd̾amĩ
hostem Ip̃m inprouidos tullit/ Magna
pars in agrum anciatem delati ⁊¬
cursione ad opidanis imꝑlatos facta
circhũueniuntut similis magroue¬
ienti tuscoꝵ facta strages ẽ. qui ur¬
bis iam ꝓpe quadrigentesimũ annũ
uicine oppresse ad hostem ĩ usitato¬
audito. audito ad̾ nichil miẜiti fũt
ĩ agrum romanũ eo tpr̃e ĩ cur siones
fadent pleniq prede uios etiam p̾sidiũq et sp̃s
ultimam romani nominis in anĩmo habue¬
nnt opugnare iudeant eos milites. rom̃a
uagantes ꝑ agros. E ꝯgregatos agmine p̃¬
dam p̃se agentes et castra cernebant aui
procul ueus poĩta. Inde pͥmum miratio su¬
I deinde indignitas atq ex ea ira anĩmos
cepit. etrusti etiam aquibus bellum gallicũ
in se auertissent. ludibno eẽt clades suas

Expanded text:
caedes est; nuda corpora et soluta somcaedes est; nuda corpora et soluta somno trucidantur. extremos tamen pauor cubilibus suis excitos, quae aut unde uis esset ignaros, in fugam et quosdam in hostem ipsum improuidos tulit. magna pars in agrum Antiatem delati incursione ab oppidanis in palatos facta circumueniuntur. similis in agro Ueienti Tuscorum facta strages est, qui urbis iam prope quadringentensimum annum uicinae, oppressae ab hoste inuisitato, inaudito, adeo nihil miseriti sunt ut in agrum Romanum eo tempore incursiones facerent, plenique praedae Ueios etiam praesidiumque, spem ultimam Romani nominis, in animo habuerint oppugnare. uiderant eos milites Romani uagantes per agros et congregato agmine praedam prae se agentes, et castra cernebant haud procul Ueiis posita. inde primum miseratio sui, deinde indignitas atque ex ea ira animos cepit: Etruscisne etiam, a quibus bellum Gallicum in se auertissent, ludibrio esse clades suas?
Abbreviated transcription (Latin):
q magͣ mag̃ qm̃ firma dedent. Eo inceta¬
mon om̃e pł terroris qm̃ uirium forũt
Argum̃to fit clades romana p atentẽ teꝑe
urbem ex arce capitolioqr lis erigua resti¬
tuitur manu. Iam obsidionis tedio uictiab¬
scedunt. uagiqr ꝑ agros palantur cibo iu¬
noq raptĩ hausta repleti. Ubi nox appe¬
tit ꝓpe riuos aquaꝵ sine monum̃to si ne
statiomb ac custodiis passim feraꝵ ntu
sternntur. Nlũc ab scd̃is rebus mag̃ ã
solito incanti si uebis in aĩo ẽ uelimme¬
mã utã nec pati ħ om̃a galliam fiei̾.
Pmna uigili a capite arma frequentes
me se quimin ad cedem nõ ad pugnar.
ubi uictos sop̃no uelud pecudes trucid̾a
rum neminem usq ea tempestate ẽe
Contione dimissa. corpora curant. infet
ꝙͣ mox siquum daretur. Quo dato pͥmo
scilentio noctis . ad portas. cũ camillo
p̃sto fuere egressi aut ꝓcul urbe sic̃
predictum grat castra gallori intuta
inuadunt. nusꝙͣ p̃lium. Omib locis

Expanded text:
que magna magis quam firma dederit; eo in certaque magna magis quam firma dederit; eo in certamen omne plus terroris quam uirium ferunt. argumento sit clades Romana. patentem cepere urbem: ex arce Capitolioque iis exigua resistitur manu: iam obsidionis taedio uicti abscedunt uagique per agros palantur. cibo uinoque raptim hausto repleti, ubi nox adpetit, prope riuos aquarum sine munimento, sine stationibus ac custodiis passim ferarum ritu sternuntur, nunc ab secundis rebus magis etiam solito incauti. si uobis in animo est tueri moenia uestra nec pati haec omnia Galliam fieri, prima uigilia capite arma frequentes, me sequimini ad caedem, non ad pugnam. nisi uinctos somno uelut pecudes trucidandrum neminem usquam ea tempestate esse. contione dimissa, corpora curant, intenti quam mox signum daretur. quo dato, primae silentio noctis ad portas Camillo praesto fuere. egressi haud procul urbe, sicut praedictum erat, castra Gallorum intuta inuadunt. nusquam proelium, omnibus locis
Abbreviated transcription (Latin):
qui alia bella fortius semꝑ ꝙͣ felicius gessisent.
repente audit galloꝵ exercitũ aduentarit᷑ q
de eo panidos ardeates ꝯsultare/ nec sec̃ ꝙͣ di¬
uimo sp̃c tactus cũ se in mediam ꝯtione intu¬
lissent abstinere uectis añ talibus ꝯciliis. Ar¬
deates inꝗd̾ ueteres amici noui er ciues ini.
qñ et nr̃m bñficium ita tulit et fortuna h eget
mea Nemo ur̃m ꝯditioĩs mee oblitũme
hues profecisse putent. s red ac ꝑicu lum cer¬
uog̃ ꝙ quisq possit intreridare ũ sidim̃ ne¬
dium oferre. et qñ ego uobis protanus ue¬
stno in me meritis grãm infercori simine
cessauero aut ubi usus eĩt mi nobis si ibel¬
lo nõ font. hac arte in patna steti et ĩ uicis
bello in pace ab ingratis płfiresum. uobis au¬
tem ardeates fortuna oblata est et pio tãtis
referende et hc̃ ubi decus ingens belli ex ho¬
ste comuni panendi. Que effiiso agmine
aduenta gens est cui natura corpora aĩos¬

Expanded text:
qui alia bella fortius semper quam felicius gessissent, qui alia bella fortius semper quam felicius gessissent, repente audit Gallorum exercitum aduentare atque de eo pauidos Ardeates consultare. nec secus quam diuino spiritu tactus cum se in mediam contionem intulisset, abstinere suetus ante talibus conciliis, 'Ardeates' inquit, 'ueteres amici, noui etiam ciues mei, quando et uestrum beneficium ita tulit et fortuna hoc eguit mea, nemo uestrum condicionis meae oblitum me huc processisse putet; sed res ac periculum cuod quisque possit in re trepida praesidii in medium conferre. et quando ego uobis pro tantis uestris in me meritis gratiam referam, si nunc cessauero? aut ubi usus erit mei uobis, si in bello non fuerit? hac arte in patria steti et inuictus bello, in pace ab ingratis ciuibus pulsus sum. uobis autem, Ardeates, fortuna oblata est et pro tantis referendae et huic urbi decus ingens belli ex hoste communi pariendi. qui effuso agmine aduentant gens est cui natura corpora animos
Abbreviated transcription (Latin):
posse ꝑꝓhue facilius rati: medio ferre diuo re¬
stit̾e. atq inde ey loco suꝑiore ꝙꝓpe sua sponte
in hostem inferebat impetus facto st̃age ac ru¬
mam fundẽ gallos ut mimꝙͣ postea nec pars
nec unu̾si temptarunt talepugne gemis.
Omissa itaq spe. ꝓinde atq ar masubeundi
obsidionem ꝑant. cui̾ ad id tempus ĩ memores
et ꝙ in urbe fuerat frum̃tum incendiis urb̾
assunẜant. et ex agris ꝑ ip̃os dies inptum om̃e
ueios erat. G. exercitu diuiss. ꝑtimꝑ finitimos
ppłos predm. placuit. Partim obsiden arcem
ut obsidentibus. frum̃tum pplatores agroꝵ pte¬
berent. Proficisscentes gallos aburbe ad ro¬
manam exꝑiendam u̾itutem. fortuna ip̃a ubt
Camillus ardeam exfubabat duxit. Qui mesti¬
or ibi fortuna publita ꝙͣ.o sua cũ dus hõĩbusq
ac̾tandis stenescet indignando mirtndoq ubi il¬
li uim eẽnt qui secũ ueios ualetiosq cepissent

Expanded text:
posse per procliue facilius rati. medio fere cliuo reposse per procliue facilius rati. medio fere cliuo restitere; atque inde ex loco superiore qui prope sua sponte in hostem inferebat impetu facto, strage ac ruina fudere Gallos; ut nunquam postea nec pars nec uniuersi temptauerint tale pugnae genus. omissa itaque spe per uim atque arma subeundi obsidionem parant, cuius ad id tempus immemores et quod in urbe fuerat frumentum incendiis urbis absumpserant, et ex agris per eos ipsos dies raptum omne Ueios erat. igitur exercitu diuiso partim per finitimos populos praedari placuit, partim obsideri arcem, ut obsidentibus frumentum populatores agrorum praeberent. proficiscentes Gallos ab urbe ad Romanam experiendam uirtutem fortuna ipsa Ardeam ubi Camillus exsulabat duxit; qui maestior ibi fortuna publica quam sua cum dis hominibusque accusandis senesceret, indignando mirandoque ubi illi uiri essent qui secum Ueios Faleriosque cepissent,
Abbreviated transcription (Latin):
Quamius ⁊ mopem ꝑmiq que tenebant col¬
lem libertati relictum iurtute defenderent etia
cum eadem cotidie acciderent uelud assueti ma¬
lis ab alienauerant ab sensu rer suaꝵ aĩos. Arma
tantum fetrumq indextͥe uelud solas reliquias
fpei sue in tuentes / Galli q̾t ꝑ aliquot dies intectis
mõ urbis neꝗcꝙ̃ bello ge̾sto cũ int̃ icendia as
rumas capte urbis niel il suꝑeẽ/. p̃ter atmatos
hostes uiderent neꝗcꝙͣ tot cladib t̃ntes nec sle¬
ynros ad dedicttẽm aiõs muis adhiberetun ex¬
penn ultima et impetum face̾ in arcem statuũt
pͥma luce signo dato multitudo om̃is in foro instru¬
itur. Inde damore sublato ac testudine facta su¬
beunt ad uersus quos. romam uł tenie nͦ ac tre¬
pide ad om̃es aditus statiõĩb firmatis q̃ signa fe̾¬
ri uidebant ea rebore inroꝵi oppoĩto scand̾e̾ hoste
sinint. Quo succesẜit mag̃ in arduũ eo pelli

Expanded text:
quamuis inopem paruumque quem tenebant colquamuis inopem paruumque quem tenebant collem liberati relictum uirtute defenderent; et iam cum eadem cottidie acciderent, uelut adsueti malis abalienauerant ab sensu rerum suarum animos, arma tantum ferrumque in dextris uelut solas reliquias spei suae intuentes. Galli quoque per aliquot dies in tecta modo urbis nequiquam bello gesto cum inter incendia ac ruinas captae urbis nihil superesse praeter armatos hostes uiderent, nec quicquam tot cladibus territos nec flexuros ad deditionem animos ni uis adhiberetur, experiri ultima et impetum facere in arcem statuunt. prima luce signo dato multitudo omnis in foro instruitur; inde clamore sublato ac testudine facta subeunt. aduersus quos Romani nihil temere nec trepide; ad omnes aditus stationibus firmatis, qua signa ferri uidebant ea robore uirorum opposito scandere hostem sinunt, quo successerit magis in arduum eo pelli
Abbreviated transcription (Latin):
hẏnꝰ. Rex arce plenam hostium urbem cer¬
nentes uagosq ꝑ uias om̃es cursus cum
alia atq alia parum noua alia cdades ore¬
retur nõ mentibus solum ꝯcipe. Setne
aunbus ꝗdem atq oculis satis ꝯstare pot̾ant. Quccũa.
dontus hostium mulioꝵ pueroꝵq ploratus sonit᷑
flame et fragor ruentium tector auertisset pauẽ¬
tes ad omĩa ammnos oraq et oculos flectebant
uelud ad spectaculum afortuna positi occidentis
patrie. nec ullius reꝵ suaꝵ relicti pret̃ꝙͣ co̾poꝵ
uindices. tanto ante alios miẜandi mag̾ qui
um ꝙͣ obsessi sunt. Qr infclusi apatua obside¬
bantur. omĩa sua cernentes in hostium pofa¬
te. Nec tranquillior nox die tam fede actũ
excepit. lux demde noctem inquietam insecu¬
ta est. nec ullum eiit tempus ꝙ anone sem¬
per cladis alicuiꝰ spectatulo cessaret. Nichil tã
tot onerati atq obruti mał flexerunt ani mos
ꝗ et sm omĩa flamis ac riuins aqͣta iudissẽt.

Expanded text:
ignis. Romani ex arce plenam hostium urbem cerignis. Romani ex arce plenam hostium urbem cernentes uagosque per uias omnes cursus, cum alia atque alia parte noua aliqua clades oreretur, non mentibus solum concipere sed ne auribus quidem atque oculis satis constare poterant. quocumque clamor hostium, mulierum puerorumque ploratus, sonitus flammae et fragor ruentium tectorum auertisset, pauentes ad omnia animos oraque et oculos flectebant, uelut ad spectaculum a fortuna positi occidentis patriae nec ullius rerum suarum relicti praeterquam corporum uindices, tanto ante alios miserandi magis qui unquam obsessi sunt quod interclusi a patria obsidebantur, omnia sua cernentes in hostium potestate. nec tranquillior nox diem tam foede actum excepit; lux deinde noctem inquieta insecuta est, nec ullum erat tempus quod a nouae semper cladis alicuius spectaculo cessaret. nihil tamen tot onerati atque obruti malis flexerunt animos quin etsi omnia flammis ac ruinis aequata uidissent,
Abbreviated transcription (Latin):
setus qm̃ uenerabundi intuebantur medi¬
um uestibus sedentes uiros p̃ter ornatum
hĩtumq humanõ augustiorem maiestate
Ñ ꝙͣ uultus grauitasq oris p̃ferebat simi¬
Limos diis. ad eos uelud sronilacra uersi ꝯ
starent. m. papirius unus ex his dicitur
Gallo barbam suam ut cum om̃ib prolixi
promissa erat promulcenti scipione eb ur¬
neo in cap̃t incusso iram mouisse. atq ab
eo initium cedis ortum ceteros in sedibus
suis trucidatos. Post prncipum cedem:
nulli deinde mortalium parci. diripi tecta
ex hausti initii igs. Ceterum seu nõ omĩb
delende urbem libido erat: seu ita placuerit
principibus galloꝵ et oñtan quedam i¬
cendia terrons causa. compelliaddediti¬
onem cantate sedium suaꝵ obsessi possẽt
⁊ nõ omĩa ꝯcreman tecta. Ut ꝙcumq su¬
ꝑesset u̾b̾ id pigͦ ad flectendos hostium aios
herent nequaꝙͣ pinde atq incapta urbe pͥ¬
ma die aut passim aut late uagatus est

Expanded text:
secus quam uenerabundi intuebantur in aedisecus quam uenerabundi intuebantur in aedium uestibulis sedentes uiros, praeter ornatum habitumque humano augustiorem, maiestate etiam quam uoltus grauitasque oris prae se ferebat simillimos dis. ad eos uelut simulacra uersi cum starent, M. Papirius , unus ex iis, dicitur Gallo barbam suam, ut tum omnibus promissa erat, permulcenti scipione eburneo in caput incusso iram mouisse, atque ab eo initium caedis ortum, ceteros in sedibus suis trucidatos; post principium caedem nulli deinde mortalium parci, diripi tecta, exhaustis inici ignes. ceterum, seu non omnibus delendi urbem libido erat, seu ita placuerat principibus Gallorum et ostentari quaedam incendia terroris causa, si compelli ad deditionem caritate sedum suarum obsessi possent, et non omnia concremari tecta ut quodcumque superesset urbis, id pignus ad flectendos hostium animos haberent, nequaquam perinde atque in capta urbe primo die aut passim aut late uagatus est
Abbreviated transcription (Latin):
tur. que augustissima uestes est:. tensas du¬
centibus triumphantibus ue ea uestiti me
ce mayimo ꝓphante carmẽ deuouisse eos
se ꝓprĩa quiritibusq. romanis tradant:
Galli et quia it̃porta nocte/ ac contentione
pugne remiẜant animos. ⁊ ꝙ nec ĩ acie
antipitiꝰ qm̃ c̾tauerant p̃lio. nec tum impe¬
petum aut ui capiebantur urbem sineira
sine ardore aĩor ingressi. Posto die u̾ier
patentem collina porta in forz ꝓueniunt
circũferentes oculos ad templa deum arceq
solam belli partem tenentem. inde modico
relicto p̃sidio nequis indiisipatos ex arte
aut capilalio impetus fieret: dilapssi ad
p̃dam uacus occursu hoĩum uiis ꝑs in
proxima que tector agmm̾e ruunt.ꝑs
fraus hostilis uagos exciꝑet. in forz ac pro¬
pinqua fero leca ꝯ globati rediebant. ubi
cos pbeb hedificiis obseratis patentibus
atriis principum maior ꝓpe cunctatio te¬
nebat aperta ꝙͣ dau̾sa muadendi ad̾o aut

Expanded text:
tur, quae augustissima uestis est tensas dutur, quae augustissima uestis est tensas ducentibus triumphantibusue, ea uestiti medce maximo praefante carmen deuouisse eos se pro patria Quiritibusque Romanis tradant. Galli et quia interposita nocte a contentione pugnae remiserant animos et quod nec in acie ancipiti usquam certauerant proelio nec tum impetu aut ui capiebant urbem, sine ira, sine ardore animorum ingressi postero die urbem patente Collina porta in forum perueniunt, circumferentes oculos ad templa deum arcemque solam belli speciem tenentem. inde, modico relicto praesidio ne quis in dissipatos ex arce aut Capitolio impetus fieret, dilapsi ad praedam uacuis occursu hominum uiis, pars in proxima quaeque tectorum agmine ruunt, pars fraus hostilis uagos exciperet, in forum ac propinqua foro loca conglobati redibant; ubi eos, plebis aedificiis obseratis, patentibus atriis principum, maior prope cunctatio tenebat aperta quam clausa inuadendi; adeo haud