comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undiq enim fluctus intrant. et cotidia¬
na ac ualida tempestade quassate putͥde
naufragiumi tabule sonant ꝑ omĩpo¬
tentem dñm. rogo ut in hoc michi peri¬
tulo. orõnis tue manum porrigas: qui
tanto enixus potestis exorare qnͣto et a cõ¬
fusione tribulationum. quas in hac ter¬
ra patimur longuis statis.

Expanded text:
t quotidiana ac valida tempestate quassatae putridae naufragium tabulae sonant, per omnipotentem Deum rogo, ut in hoc mihi periculo orationis tuae manum porrigas, quia et tanto enixius potestis exorare, quanto et a confusione tribulationum, quas in hac terra patimur, longius statis.
Abbreviated transcription (Latin):
sit caro et sangis regnum dei non pos
sunt possidere: qua ratione credendum
est. neruciter resurgere carnem: Cui gre¬
gorius respondit. In sacro eloquio aliter
caro dicitur iuxͣ naturam : atq aliter
iuxͣ culpam uel cortuptionem. Caro qͥp¬
pe iuxta naturam: sic̃ sͥptum est. hoc nc̃
os ex ossib meis: et caro de carne mea. Et
uerbum caro fc̃m esti et habitauit in nob̾.

Expanded text:
sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere sit: Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt , qua ratione credendum est resurgere veraciter carnem? » Cui Gregorius respondit: « In sacro eloquio aliter caro dicitur juxta naturam, atque aliter juxta culpam, vel corruptionem. Caro quippe dicitur juxta naturam, sicut scriptum est: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea . Et: Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
cordib ãmoueret. Etu gregoriꝰ dixit. ni¬
ua est res ualde qm astruis ut inde nob̾
dubietas surgat. unde de discipłoꝵ corda
fuert̃ a dubiecate sanata. Quid enim
deceriꝰ dici pot. qmͣ ut hoc nob̃ de eiusre
surrectione dubium fiat ⁊ ꝑ quod disci¬
pulieiꝰ ad fidem ab om̃i sũt dubretate
reparati: Si enim hoc non hũisse astru¬
itur. qd̾ ostendit: inde fides discipłoꝵ
eius confirmata est inde nr̃a destruitu
Enthiciꝰ ait. Corpus palpabile hũit
mino qd̃ palpari potuit in subtilitatem
est aliqmͣ redactum. Ad hec gregoriꝰ respõ¬
dit. Scͥptum est. xp̃c resurgens a mortu¬
is iam non moritur : mors illi ultra ñ
dñabitur. Siquid gͦ in eiꝰ corpore post
resurrectionem potuit mutari: contra
ueridicam pauli sententiam dñs rediit
in mortem post resurrectionem. Quod qͥs
dicere uel stultus p̃sumat ⁊ nisi qui ne¬
ram carnis eiꝰ resurrectionem negat. Tẽ
euthicius obiecit dicens. Cum scriptum

Expanded text:
cordibus amoveret. » Cui Gregorius dixit: « Micordibus amoveret. » Cui Gregorius dixit: « Mira res est valde quam astruis, ut inde nobis dubietas surgat unde discipulorum corda fuerunt a dubietate sanata. Quid enim deterius dici potest quam ut hoc nobis de ejus vera carne dubium fiat, per quod discipuli ejus ad fidem ab omni dubietate sunt reparati? Si enim hoc non habuisse astruitur quod ostendit, unde fides discipulorum ejus est confirmata, inde nostra destruitur. » Eutychius ait: « Corpus palpabile habuit, mino quod palpari potuit in subtilitatem est aliquam redactum. » Ad haec Gregorius respondit: « Scriptum est: Christus resurgens a mortuis, jam non moritur, mors illi ultra non dominabitur . Si quid ergo in ejus corpore post resurrectionem potuit mutari contra veridicam Pauli sententiam, Dominus rediit in mortem post resurrectionem. Quod quis dicere vel stultus praesumat, nisi qui veram carnis ejus resurrectionem denegat? » Tunc Eutychius objecit, dicens: « Cum scriptum
Abbreviated transcription (Latin):
reterea uenerabilis leuita gregoriꝰ
tandem in urbe regia constitutus
nascentem nouam heresim de statu nr̃e
resurrextionis cum ip̃o quo orta est un
ep̃c libro de resurrectione mortuoꝵ con¬
fecto: dogmatizabat corpus meũ nr̃m
in illa resurrectionis gła in palpabile
uentis aereq subtiluis eẽ futurum. Qd̃
gregoriꝰ audiens: et rõne u̾itatis et ex¬
emplo dñice resurectionis probauit
hoc dognia orthodoxe fidei om̃imodis eẽ
contrarium. Catholica et enim fides ha¬
bet: qd̾ corpꝰ nr̃m in illa ĩmortalitatis
gła sublunatum subtile quidem sit per
effectum spiritalis potentie ⁊ s palpabi¬
le ꝑ ueritatem nature: uxͣ exemplum
dominici corporis de quo a mortius resus¬
citato dicit ip̃e discipulis Palpate et uide¬
te qr sp̃c carnem et ossa non habet: sicut
me uidetis habere. Cumq hoc euangeli¬
ce ueritatis ⁊estimonium ꝓtuliss grego¬
tationi resurrectionis sue de discipłoꝵ

Expanded text:
28. Praeterea venerabilis levita Gregorius 28. Praeterea venerabilis levita Gregorius in eadem urbe regia constitutus, nascentem novam haeresim de statu nostrae resurrectionis cum ipso quo orta est iniepiscopus, libro de Resurrectione mortuorum confecto, dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum. Quod Gregorius audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodo esse contrarium. Catholica etenim fides habet quod corpus nostrum in illa immortalitatis gloria sublimatum, subtile quidem sit per effectum spiritualis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae, juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis resuscitato dicit ipse discipulis: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere . Cumque hoc 32 evangelicae veritatis testimonium Gregotationem resurrectionis suae de discipulorum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑstudiose lectionis alioquium cotidiane
aspiratio compunctionis animabat.
orum gͦ consorrõ non solũ a t̾renisest
nunitus incursib: uerũ etiã ad
uite celestis exercicia magis magisq suc¬
census. Nam ab eisdem fr̃ib enixe rogat᷑¬
maxueq aleandro hispalensi ep̃o. qui
ꝓ causis uuisigotoꝵ legatus eodem tem¬
pore constantinopoli uenerat: compul¬
sus esti ut librum b̃i iob multis inuolu¬
tum misteriis enodaret. Neq ille nega¬
re potuit opus qd̾̃ sibi amor fr̃nus mul
tis utile imponebat futurum: s eundẽ
sit aptandus. ꝑ tͥpharias intelligendi
species miranda rõne ꝑdocuit. In quib
tamen ita de uirtutib uitiisq disseru¬
it ut non solum uideatur eadem uerb̃
exponere: s formis qd̃ amodo uisibilib
seu palpabilib demonstrare. Unde non
est dubium ꝑfectionem ip̃aꝵ eum con¬
secutum fuisse uirtutum: quaꝵ tam
efficatit̾ ualuit inlicare ꝓfectus.

Expanded text:
per studiosae lectionis alloquium quotidianae per studiosae lectionis alloquium quotidianae aspiratio compunctionis animabat . 27. Horum ergo consortio non solum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad vitae coelestis exercitia magis magisque succensus. Nam ab eisdem frmaximeque a Leandro Hispalensi episcopo, qui pro causis Visigothorum legatus eodem tempore Constantinopolim venerat, compulsus est ut librum beati Job, multis involutum mysteriis, enodaret. Neque ille negare potuit opus quod sibi amor ftis utile imponebat futurum, sed eumdem sit aptandus, per trifarias intelligendi species miranda ratione perdocuit: in quibus tamen ita de virtutibus vitiisque disseruit, ut non solum videatur eadem verbis exponere, sed formis quodammodo visibilibus seu palpabilibus demonstrare. Unde non est dubium perfectionem ipsarum eum consecutum fuisse virtutum, quarum tam efficaciter valuit indicare profectus.
Abbreviated transcription (Latin):
rium consecrauit. In quo uenerabilis
pat̾ gregoriꝰ tanta humilitate uignit.
tanta sollertia ministrauit: ut ĩ ecc̃a¬
stice ierarchie minist̾io usderetur diui¬
nis angłis non solum habitu. ueruim
etiam claritate moꝵ ꝓbabiliũ ueraci¬
ex multo post ꝓ responsis erõasticis¬
ad urbem constantinopolim a pela¬
dio p̃sule destinatur. Ubi qͣmuis in ter¬
reno comuĩsaretur palatio: iute celestis
non int̾misit ꝓpositum. Secuti namq
sunt eum multi ex suo monastetto fr̃s
germana deiuncti caritate. Qd̾ diuina
fc̃m dispensatione conspicitur: ut eoꝵ
uidelicet exemplo ad or̃onis placidum
litus qͣi anchore fune stingeretur. Et
dum cansaꝵ secularium continuatis
uertiginib fluctuaret ⁊ ad illoꝵ consor¬
tium. uelut ad tuitissum portꝰ uolum¬
na littora q refugeret. Ae licet illud eũ
minist̾ium a monastio abstractum a pͥ¬
stine quoq quietis itita muchrone sue
occupationis extinxerat: int̾ eos tamen

Expanded text:
rium consecravit. 31 In quo venerabilis rium consecravit. 31 In quo venerabilis levita Gregorius tanta humilitate viguit, tanta solertia ministravit, ut in ecclesiasticae hierarchiae ministerio videretur divinis angelis non solum nitore habitus, verum etiam claritate morum probabilium quodammNec multo post pro responsis ecclesiasad urbem Constantinopolim a Pelagio praesule destinatur, ubi quamvis in terreno conversaretur palatio, vitae coelestis non intermisit propositum. Secuti namque sunt eum multi ex suo monasterio fratres, germana devincti charitate. Quod divina factum dispensatione conspicitur, ut eorum videlicet exemplo ad orationis placidum littus quasi anchorae fune stringeretur, et dum causarum saecularium continuatis vertiginibus fluctuaret, ad illorum consortium, velut ad tutissimi portus sinum, refugeret. Ac licet illud eum ministerium a monasterio abstractum a pristinae quoque quietis vita mucrone suae occupationis exstinxerat, inter eos tamen
Abbreviated transcription (Latin):
um dimisisti. Quib sententiis oĩno papa
ꝑteritꝰ: misit continuo nuntios. qui
uirum dsũ reuocatent gregorium qd ip̃e
sibi cõmeantib iam p̃dixerat fore futurũ
Amq tͥum dierum itinere
ꝓfligato ad quemidam locum requieturi
forte diu̾terant. Quo singulis quiescentib:
gregoriꝰ lectitabat. Quem locusta supetue¬
nienscoegit paululum alegendo quiesc̾e:
et a consideratione sui noĩs docuit. eum ĩ e¬
odem loco restare debere. Tune fertur dix¬
isse. Locusta inquit dici pot᷑. qͣi loco sta
Statimq comites adhortatꝰ festinantius
ire certabat: s p̃uenientib apłi̾cis nun¬
tiis. licet magnoꝑe tristaretur redire ad
ꝓpriam compulsus est monast̾ii euram.
eniq cernens benedictus
uenerabilis pontifer uirtutum gra¬
dib gregorium ad alta conscendẽ: molẽ¬
ter eum a quiete sui monasterii abstra¬
hens ecc̃astici ordinis offitio sublimauit.
leuitamq septimum ad suum adiuto¬

Expanded text:
um dimisisti. Quibus sententiis omnino papa um dimisisti. Quibus sententiis omnino papa perterritus, misit continuo nuntios, qui virum Domini revocarent Gregorium. Quod ipse sibi commeantibus jam praedixerat fore futurum. 24. Jamque trium dierum itinere profligato, ad quemdam locum requieturi, forte diverterant, quo singulis quiescentibus, Gregorius lectitabat. Quem locusta superveniens coegit paululum a legendo quiescere, et ex consideratione sui nominis docuit eum in eodem loco se stare debere.  Tunc fertur dixisse: Locusta, inquit, dici potest, quasi loco sta. Statimque comites adhortatus, festinantius ire certabat; sed praevenientibus apostolicis nuntiis, licet magnopere tristaretur, redire tamen ad proprii compulsus est monasterii curam. 25. Denique cernens Benedictus, venerabilis pontifex, virtutum gradibus Gregorium ad alta conscendere, violenter eum a quiete monasterii sui abstrahens, ecclesiastici ordinis officio sublimavit, levitamque septimum ad suum adjuto
Abbreviated transcription (Latin):
connocandi. Rexait illiꝰ ꝓuincte. quo¬
modo uocatur  mercator respondit. Elle
uocatur. Et gregoriꝰ adludens ad nomen
dixit. Bene qr rex elle uocatur. alleliua¬
enim in laude creatoris oportet ilt ĩ par¬
tib decantari.
ox itaq accedens ad beneictum
apostolice sedis pontificem: cepit ue¬
hementer expetere ut inbritanmam ali¬
quos uerbi ministros mitteret. Quo cũ
neminem ire uelle cognosceret: semetip̃m
quoq nondubitauit ingerere dum mõ¬
do sibi pontifer licentiam comodaret. Q
licet cum magna cunctatione tociꝰ cleti
ac ppsi gregorium sponte ꝓficissci cupi¬
entem abire ꝓmisit: imprecatꝰ ei diui¬
nitus ꝓspera ministrari
cuius ab sentia roman plurumum
ꝑturbati delib̾ato consilio tͥfarie per
loca uie contigua. unde pontifex a bĩ petͥ
basilica ꝓfecturus etat parciuntur: eum¬
q turmatim talit̾ alloquntur Petrum
offendisti ⁊ romam destruxisti: qr gregori¬

Expanded text:
convocandi. Rex, ait, illius provinciae quoconvocandi. Rex, ait, illius provinciae quomodo nuncupatur? Mercator respondit: Aelle vocatur. Et Gregorius alludens ad nomen, dixit: Bene, quia rex dicitur Aelle. Allelenim in laude Creatoris in partibus illis oportet decantari . 22. Mox itaque accedens ad Benedictum, apostolicae sedis pontificem, coepit vehementer expetere ut in Britanniam aliquos verbi ministros mitteret. Quo cum neminem ire velle cognosceret, semetipsum quoque non dubitavit ingerere, dummodo sibi pontifex licentiam commodaret. Qui licet cum magna cunctatione totius cleri ac populi Gregorium sponte proficisci cupientem abire permisit, imprecatus ei divinitus prospera ministrari. 23. De cujus absentia Romani plurimum perturbati, deliberato consilio, trifarie per loca viae contigua unde pontifex ad beati Petri basilicam profecturus erat, partiuntur, eumque turmatim taliter alloquuntur: Petrum offendisti, Romam destruxisti, quia Gregori
Abbreviated transcription (Latin):
mum p̃t̾ire. Qui cernens int̾ alia pu¬
etos corpore candidos. forma pulcherri¬
mos uultu uemustos capilloꝵ quoq
nitore ꝑspituos esse uenales: interroga¬
uit merratorem de qua petͥa illos attu¬
lissz. Ille respondit. Se britannia insu¬
la: cuiꝰ in colaꝵ om̃iũ fticies simili cando¬
refulgessit. Gregorins dixit. xp̃iani sunt
idem insulani. An adhuc paganis errorib
qmͣ splendidas facies princeps tenebraꝵ
m̃c possidet: tantaq frontis species uacu¬
am ab int̾na dei gr̃a mentem gestat. Rur̃¬
sus int̾rogabat qd̾ eẽt uocabulum gentis
illuis. Qursus mercator respondit. Angli
uocantur. At ille. Bene inquit angli qͣ¬
si angli quia anglicos uultus hñt. et ta¬
les incelis angłoꝵ decet ẽẽ conciues. Iterũ
gͦ interrogat: qd̾ nom̃ hr̃et ip̃a ꝓuincia.
nercator respondit. ꝓuinciales illi deui
uocantur. Et gregoriꝰ. Bene inquit de¬
in. quia de ira eruendi: et ad xp̃i grãm

Expanded text:
mum praeterire: qui cernens inter alia pumum praeterire: qui cernens inter alia pueros corpore candidos, forma pulcherrimos, vultu 30 venustos, capillorum quoque nitore perspicuos esse venales, interrogavit mercatorem de qua patria illos attulisset. Ille respondit: De Britanniae insula, cujus incolarum omnium facies simili candore fulgescit. Gregorius dixit: Christiani sunt iidem insulani, an adhuc paganis tenentur quam splendidas facies princeps tenebrarum nunc possidet, tantaque frontis species vacuam ab interna Dei gratia mentem gestat. Rursum interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Mercator respondit: Angli vocantur. At ille: Bene, inquit, Angli, quasi angeli, quia et angelicos vultus habent, et tales in coelis angelorum decet esse concives. Iterum ergo interrogavit quod nomen haberet ipsa provincia. Mercator respondit: Provinciales illi Deiri vocantur. Et Gregorius: Bene, inquit, Deiri, quia de ira sunt eruendi, et ad Christi gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
humilitati. ex gregorii uiri uenerabił
doctrina intentus. Psalmodia u̾o ex ore
illiꝰ pene nullo tempore cessare consuene¬
rat: excepto cum aut alimentum cor¬
pori. aut membra dediss sopori. huic
nocturna uisione apparuit: qr ex lilii
fiorib corona de celo in capud illius̃
descendebat. Qui molestia mox corporis
occuꝑatꝰ. cum magna securitate ani¬
mi atq hylaritate defiuictus est. Ad en¬
ius sepulchꝵ dũ post annos quatuor¬
decim petrus qui pontificatꝰ᷑ istius gre¬
gorii tempore. monast̾io eidem prefuit
sibi sepulturam facere uoluiss: tanta
de eodem sepulchro fr̃is meruli fraglan¬
tia suauitatis emanauit. ac si illic flo¬
tum oĩm fuissent odoramenta congesta.
Ex qua re manifeste patuit: qr uerum
fuit qd̃ per nocturnam uisionem tanti
patris discipulus uidit.
negociatorib multa uenalia ĩ foꝵ
romane urb̃ fuissent ꝓposita ⁊ multi¬
q ademendum undiq confluxissent:
contigit et gregoriũ uirũ do dignissi¬

Expanded text:
is, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum, dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus vidit negotiatoribus, multa venalia in foro Romanae urbis fuissent proposita, multique ad emendum undique confluxissent, contigit et Gregorium virum Deo dignissi
Abbreviated transcription (Latin):
nis. non dixit grano seminis deesse qd̃ erat:
s adesse qd̃ non erat. Tu autem dum ue¬
rum corpus resurgere denegas: nequaqmͣ
dicis ad ce qd̃ deerat. s deesse qd̃ erat.
unc itaq gregoriꝰ romanus dẏaconꝰ
et euthicius constantinopolitanus ep̃e

Expanded text:
nis non dixit grano seminis deesse quod erat, nis non dixit grano seminis deesse quod erat, sed adesse quod non erat. Tu autem dum verum corpus resurgere denegas, nequaquam dicis adesse quod deerat, sed deesse quod erat. » 29. Tunc itaque Gregorius Romanus diaconus et Eutychius Co
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e in carne non erant. Quod gͦ paulus
apłs dicit. quia caro et sangius rignum
dei possidere non possunt. carnem uult se¬
cundum culpam intelligi. non scd̃m na¬
turam. Unde et mox quia carnem scd̾m
culpam diceret. ostendit subdens. Neq cor¬
ruptio incorruptelam possidebit. In illa gͦ
mortis aculeo inet̾na incorruptione reg
pus palpabile resurgere posse de negabat qui
qd̾ seminas non uiuificat᷑ nͥ priꝰ moriatur.
Et qd̾ non corpus qd̾ futurũ est seminas:
s nudum granum. hoc nimirum ostend̾e
festinans qr caro uel palpabilis uel ip̃a ñ
erit: dum sc̃s apłs de resurrectionis aiens
gła uon corpꝰ quod futurum est semina¬
ri dix̾it s nudum granum. S ad hec ciciꝰ
gregoriꝰ respondit. Paulus apłs dicens. non
corpus quod futurum est seminas s midũ
granum. Hoc insinuat quod udemus:
quia uidelicet granum cum culmo et foli¬
is nascitur qd̾̃ sine culmo et foliis semina¬
tur: Ille itaq maugniento głe resurrectio¬

Expanded text:
on erant. Quod ergo Paulus apostolus ait: Quia « caro et sanguis regnum Dei non possidebunt ; » carnem vult secundum culpam intelligi, non secundum naturam. Unde et mox, quia carnem secundum culpam diceret, ostendit subdens: « Neque corruptio incorruptelam possidebit . » In illa mortis aculeo, in aeterna incorruptione regnpus palpabile resurgere posse denegabat. Qui quod seminas, non vivificatur, nisi prius moriatur: et quod non corpus, quod futurum est seminas, sed nudum granum . » Hoc nimirum ostendere festinans, quia caro vel impalpabile, vel ipsa non erit, dum sanctus Apostolus de resurrectionis agens gloria, non corpus quod futurum est seminari dixerit, sed nudum granum. Sed ad haec Gregorius respondit: « Paulus apostolus dicens: 33 Non corpus quod futurum est seminas, sed nudum granum, hoc insinuat quod videmus, quia videlicet granum cum culmo et foliis nascitur, quod sine culmo et foliis seminatur. Ille itaque in augmento gloriae resurrectio
Abbreviated transcription (Latin):
cunt: nunc a tergo tempestas insequit᷑
Int̾q hec omĩa turbatus cogar modo ĩ
ip̃am clauum adu̾sitatem dicigere mͦ
curuato nauis latere minas fluctuum
ex oblico declinate. Ingemisco: quia sentio
ꝙ negligente me crescit sentina uiuoꝵ.
Et tempestate fortit̾ obuiante: iam iam¬
q putde naufragium tabule sonant.
filens reminiscor quod ꝑdidi me placid
litus quietis. et suspirando t̾ram conspi¬
tio. qm tam̃ rerum uentis adu̾santib¬

Expanded text:
quitur. Interque haec omnia turbatus cogor modo in ipsam clavum adversitatem dirigere; modo, curvato navis latere, minas fluctuum ex obliquo declinare. Ingemisco, quia sentio quod negligente me crescit sentina vitiorum, et tempestate fortiter obviante, jamjamque putridae naufragium tabulae sonant. Flens reminiscor quod perdidi meae placidum littus quietis, et suspirando terram conspicio, quam tamen rerum ventis ad
Abbreviated transcription (Latin):
ne itineris sc̃ĩssimum pontificem remigi¬
um uidere ꝓmeruit: ut illius sacratissi¬
mo ministerio sp̃u sc̃o oꝑante ĩ remissio¬
uem pocor et spe uite et̾ne catholici bap¬
tismatis uiuo ablueretur fonte. Cum
quo aliqntis morat᷑ dieb ut eccłiasticis
satiffaceret sanctionib. et penitentie se¬
cundum apłicum p̃ceptum priꝰ ablueret
lacͥms dicente bõ petro pͥncipe apłoꝵ pe

Expanded text:
ne itineris, sanctissimum pontificem Remigine itineris, sanctissimum pontificem Remigium videre properavit, ut illius sacratissimo ministerio, Spiritu sancto operante, in remissionem peccatorum et spem vitae aeternae, catholici baptismatis vivo ablueretur fonte. Cum quo aliquantis moratus est diebus, ut ecclesiasticis satisfaceret sanctionibus, et poenitentiae secundum apostolicum praeceptum prius ablueretur lacrymis, dicente beato Petro principe ap
Abbreviated transcription (Latin):
serie. Non aurum posco non argentum:
s ut mͥ lumen ꝑ scĩtatis tue preces resti¬
tuas oculoꝵ. Sensit itaq uir dei uirtu¬
tem sibi adẽe suꝑnam ÷ non ob illiꝰ ceci tan¬
tum modo. s plus ꝓpt̾ p̃sentis ppłi salutẽ
totum se in sacras effudit p̃ces in diuina
fidẽs pietate. Dexteram cum signo erucis.
posuit suꝑ oculos ceti dicens. Dñe ih̃u qͥ
es lumen uerum. qui aꝑuisti oculos ceti
ad te clamantis ⁊ aꝑi oculos ⁊ istius ut ĩ¬
telligat ppłs iste presens. quia tu es solus
deus faciens mirabilia in celo et in t̾ra.
Mox ille cetus lumine recepto: gaudens
perrexit uiam suam. In quo loco tempo¬
re sequenti a religiosis uiris edificata est
eccłia in testimonium miraculi istius: ĩ
qua orantib et credentib usq hodie bene
butus doctoinis: et hoc p̃senti miraculo
in fide firmit̾ confortatꝰ ⁊ nichil morat᷑
in uia. nichil dubitans in fide ⁊̃ s mag¬
na a lacritate animi. magna festinatio¬

Expanded text:
seriae. Non aurum posco nec argentum seriae. Non aurum posco nec argentum sed ut mihi lumen per sanctitatis tuae preces restituat oculorum». Sensit itaque uir Dei uirtutem sibi adesse supernam. Non ob illius caeci tantummodo sed plus propter praesentis populi salutem totum se in sacras effudit preces in diuina fidens pietate, dexteram cum signo crucis posuit super oculos caeci dicens: «Domine Iesu qui es lumen uerum, qui aperuisti oculos caeci ad te clamantis, aperi oculos et istius, ut intellegat populus iste praesens, quia Tu es solus Deus faciens mirabilia in caelo et in terra». Mox ille caecus lumine recepto gaudens perrexit uiam suam. In quo loco tempore sequenti a religiosis uiris aedificata est ecclesia in testimonium miraculi istius in qua orantibus et credentibus usque hodie benefbutus doctrinis, et hoc praesenti miraculo in fide firmiter confortatus, nil moratus in via, nil dubitans in fide, sed magna alacritate animi, magna festinatio
Abbreviated transcription (Latin):
ta est gr̃a ꝑ preces famuli sui in oculis ceca
nocte castigatis. hoc ꝑ sermones eiꝰdem fa¬
gentiam lucis in suo pectore ꝑficeretur. slã
regia excellentia condigno comitatri cum
multitudine maxima ppłi it̾ agentib
illis uener̃t in quenidam pagum qd̾ ĩ¬
colaꝵ terre illiuis consuetudine uoginse
dicitur. ꝓpe rigulicum uillam: que sita
est suꝑ florigeras axone fluminis ripas. Et
ecce eiusdem fluminis pontem rege transe¬
unte cum multitudine ppũ: obiuauit
illi cecus quidam. huiꝰ dutissime solaris
expers luminis ⁊ forte nec sui cecatꝰ eulpa. si
ut manifestarentur oꝑa dei in illo: et per
illius illuminationem p̃sentem. plurimo¬
rum illuminarent᷑ corda sp̃nalit̾. Qui cũ
intellexisset a pretereuntib sc̃m uedastum
xp̃i seruum in eodem it̾ agere comitatu
clamauit. Sc̃e et electe deo uedaste misere¬
re mei ͥ it suꝑnam pio pectore diligentiꝰ
deposce potentiam: ut ince subuemat mi¬

Expanded text:
ta est gratia per preces famuli sui in oculis caeca ta est gratia per preces famuli sui in oculis caeca nocte castigatis, hoc per sermones eiusdem falis intellegentiam lucis in suo pectore perficeretur. Nam regia excellentia condigno comitatu cum multitudine maxima populi, iter agentibus illis, uenerunt in quoddam pagum quod incolarum terrae illius consuetudine Vungise pagus dicitur, prope Reguliacam uillam, quae sita est super florigeras Axnae fluminis ripas. Et ecce eiusdem fluminis pontem rege transeunte cum multitudine populi obuiauit illis caecus quidam huius diutissime solaris expers luminis, forte nec sui caecatus culpa, sed ut manifestarentur opera Dei in illo et per illius inluminationem praesentem plurimorum inluminarentur corda spiritaliter. Qui cum intellexisset a praetereuntibus sanctum Vedastum Christi seruum in eodem iter agere comitatu, clamauit: «Sancte et electe Deo Vedaste, miserere mei et supernam pio pectore diligentius deposce potentiam ut meae subueniat mi
Abbreviated transcription (Latin):
acceptabile. Hii sunt duo diuina can¬
delabra lucentia: a quib rex prefatus
in ua dei eruditus et a dyabolica cecita
te miserante dõ portam ꝑpetuelucis in¬
gressus ⁊ cum fortissima gente francoꝵ
credidit xp̃o: et fc̃a est gens sc̃a ppłs aeqͥsi¬
tionis ⁊ ut adnuntientur in eo uirtutes
illuis qui eos de tenebris uocauit ĩ adii¬
rabile lumen suum.
Acra gͥ euangelice auctoritatis nar¬
rat hystoria ut dñm iħm iherico ꝑ¬
gentem. ad confirmanda in fide sue ma¬
iestatis corda ppłi p̃sentis cuidam ceco ad
se clamanti lumen reodidisse oculoꝵ ut
ꝑ corporale uniꝰ illius ceci lumen sp̃ua¬
lit̾ multoꝵ uluminarentur pectora. Ita
et sc̃s uedastus le xp̃o donante ꝑ cuiꝰdam
illuminationem ceci fidem qmͣ predica¬
uit uerbo in corde regis miraculo confir¬
mauit ⁊ ut rex ip̃e intelligeret tam sibi
esse necessarium coedis lumen: qmͣ ceco
oculoꝵ illustrationem. Et qd̃ diuina oꝑa¬

Expanded text:
acceptabile. Hi sunt duo oliuae, canacceptabile. Hi sunt duo oliuae, candelabra lucentia a quibus rex praefatus in uia Dei eruditus et a diaboli catenis erutus, miserante Deo, portam perpetuae lucis ingressus, cum fortissima gente Francorum credidit Christo. Et facta est gens sancta, populus adquisitionis ut adnuntientur in eo uirtutes illius qui eos de tenebris uocauit in admirabile lumen suum.acra igitur euangelicae auctoritatis narrat historia Dominum Iesum Hiericho pergentem ad confirmanda in fidem suae maiestatis corda populi praesentis cuidam caeco ad se clamanti lumen reddidisse oculorum ut per corporale unius illius caeci lumen spiritaliter multorum inluminarentur pectora. Ita et sanctus Vedastus, Deo Christo donante, per cuiusdam inluminationem caeci fidem quam uerbo praedicauit in corde regis miraculo confirmauit, ut rex ipse intellegeret tam sibi esse necessarium cordis lumen quam caeco oculorum inlustrationem et quod diuina opera
Abbreviated transcription (Latin):
głie largitori sponsor appareret ⁊ festinauit
seruoꝵ xp̃i sacta mmbui predicatione: et
sc̃i baptismatis ablui sacramentis. Uenit
ad tullum oppidum bͥ sc̃m agnouit ueda¬
stum laudabili religione soli seruire deo:
et dulcissimos contemplatiue uite carpere
rissimo sacerdote remoꝵ ꝓperans curita¬
tem sibi socium assumpsit: quatuis ꝑ
singulos itineris sui gressus saluberrumᷤᷤ
abco imbueretur doctrinis et catholice fid̾i
sirmis initiaretur fundamentis ⁊ ut pa¬
ratus et urtutũ scĩa a tanto pontifice
sp̃uali ablueretur lauacro et ab illo doniᷤ
celestib confirmaretur: quod ab isto peiꝰ
diuina p̃ueniente gr̃a eungłicis ceptum
fuerat predicationib. Hic adfontẽ uite
festinantem deducebat regem: ille in fon¬
te salutis uenientem abiuebat. Ambo
ꝓpe modũpari pietate patres hic doctrina
fidei: ille baptismatis unda. Utͥq et̾no re¬
gi regem temporalem munꝰ optulerũt

Expanded text:
gloriae largitori sponsor appareret, fesgloriae largitori sponsor appareret, fesseruorum Christi sacra inbui praedicatione et sancti baptismatis ablui sacramentis. Venit ad Tullum oppidum ubi sanctum agnouit Vedastum laudabili religione soli seruire Deo et dulcissimos contemplatiuae uitae carpere rissimum sacerdotem Remanam properans ciuitatem sibi socium adsumpsit, quatenus per singulos itineris sui gressus saluberrimis ab eo inbueretur doctrinis et catholicae fidei firmis initiaretur fundamentis, ut paratus fide et uirtutum scientia, a tanto pontifice spiritali ablueretur lauacro et ab illo donis caelestibus confirmaretur quod ab isto prius diuina praeueniente gratia euangelicis coeptum fuerat praedicationibus. Hic ad fontem uitae festinantem deducebat regem, ille in fonte salutis aeternae uenientem abluebat. Ambo propemodum pari pietate patres, hic doctrina fidei, ille baptismatis unda, utrique aeterno regi regem temporalem munus obtulerunt
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝓmeruit uictoriam: Cui ex antiqͥs
debemus: qui ob uniꝰ momenti lacͥmas tã
celebrem uenturo suo seruo contulit tri-¬
umphum nisi ezechie regi qui in angu¬
stia tribulationis. una tantũmͦ petitioĩs
ꝓmeruit. non solum a p̃senti uastatiõe
ciuitatem. suꝑna ꝓtectione defendi. s etiã
meadem nocte qua p̃ces indiuinas effude¬
rat aures. centum octoginta quinq mili¬
a bostium letus et lib̾atus oocidi uiderat:
hec u̾o uictoria de qua ante diximus
regi ppłoq suo causa fuit salutis et̾ne
et ne lucerna sõs scilicet uedastus sub mo¬
dio lateret absconditus. s supͣ candelabrũ
positus: exemplis uel p̃dicationib in domo
dei lucens. ab etrore ydolatͥe caligine igno¬
rantie inuiam plurimos educe⁊ eł ueti
Gitur suꝑatis hostib et reb ¶ tatis.
in pace compositis et alamannis sue stib¬
iectis ditioniꝰ rex ouans cum laude tͥum¬
phi patͥam rediit. Et ut fidelis tante sibi

Expanded text:
tam promeruit uictam promeruit uicdebemus, qui ob unius momenti lacrymas tam celebrem venturo suo servo contulit triumphum; nisi Ezechiae regi, qui in angustia tribulationis una tantummodo petitione promeruit, non solum a praesenti vastatione civitatem superna protectione defendi, sed etiam in eadem nocte, qua preces in divinas effuderat aures, centum octoginta quinque millia hostium laetus et liberatus occidi viderat ? VII. Haec vero victoria, de qua ante diximus, regi populoque suo causa fuit salutis aeternae, et ne lucerna, sanctus videlicet Vedastus, sub modio lateret absconditus, sed supra candelabrum positus, exemplis vel praedicationibus in domo Dei lucens, ab errore idololatriae et caligine ignorantiae in viam plurimos educeret veritatis. Igitur superatis hostibus, et rebus in pace compositis, et Alemannis suae subjectis ditioni, rex ovans cum laude triumphi ad patriam rediit. Et ut fidelis tantae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
batus terrore dum inimicos uidit fornit̾
pugnare et suos pene ad int̾nitionem
uinci: magis cepit de salute desperare qmͣ
de uictoria sperate. Et si necdum uolũ
gente ad xp̃i confugit auxiliũ. Et quia
reginam habuit religiosam baptisim¬
q sacramentis untiatam noĩe lothildĩs
cculos cum hac uoce ad celum leuauit.
Odeus unice potestatis et summe maie¬
statisquem regina lotbildis ilos cum
gina lochild consitet᷑ et adorat. concede mͥ
hodie de inimicis meis uictoriam. Nam ex
lac die tu solus mͥeris deus et ueneranda po¬
testas. Tu mͥ tͥumphum p̃sta. et ego tͥser¬
uitium ꝓmitto sempit̾num. Mox diui¬
na oꝑante pietate ⁊ terga uertert̃ alamãni
ructoria cessit regi et francis
mira om̃ipotentis dei clementia ⁊ o
ineffabilis bonitas: qui sic exaudit ui
numqmͣ derelinquat sperantes in se. Qnͣ¬
ta fide xp̃iani illiuis inuocare miscd̾iam debẽt.
dum pagantis rex ad umiꝰ p̃cis affectum tã¬

Expanded text:
batus terrore dum inimicos uidit fortiter batus terrore dum inimicos uidit fortiter pugnare et suos pene ad internicionem uinci magis coepit de salute disperare quam de uictoria sperare. Etsi necdum uoluntgente ad Christi confugit auxilium. Et quia reginam habuit religiosam baptismique sacramentis initiatam nomine Hlothild, oculos cum hac uoce ad caelum leuauit: «O Deus unicae potestatis et summae maiestatis quem regina Hlothild colit, dis colit, confitetur et adorat: concede mihi hodie de inimicis meis victoriam. Nam ex hac die tu solus mihi eris Deus, et veneranda potestas. Tu mihi triumphum praesta, et ego tibi servitium promitto sempiternum. Mox divina operante pietate, terga verterunt Alemanni, victoria cessit regi et Francis. O mira omnipotentis Dei clementia! O ineffabilis bnumquam derelinquet sperantes in se! Quanta fide christiani illius inuocare misericordiam debent, dum paganus rex ad unius precis effectum tan
Abbreviated transcription (Latin):
suffultꝰ aicilio ppłm diabolica fraude de¬
ceptum et errorum laqueis captiuum
in uiam dirigeret salutis et̾ne: et uere
que in xp̃o est lib̾tati restitueret. Sed ut
hoc acceptabili scd̃m apłm fieret tempore
quiait. ecce nunc tempus acceptabile ecce
nunc dies salutis. dñs ihc qui nult õs
hoĩes salu os fieri ⁊ competentem suo
famulo p̃uidebat cãm: quomodo opor¬
tune ad muust̾ium u̾bi dei ꝑuenire
ualuisset.
ontigit uero p̃fatum francorum
regem clodoueum alamannis bel¬
la inferre: qui tunc temporis regne suc
ꝑte potiti sunt. S ñ eos ita offendit ini¬
paratos ut uoluit. Nam fortissima collec¬
ta manu: regi cura ripas rem fluminis
obiuauert unanmez ⁊ uellica uirtute
patͥam parati defendete: uel libera manu
ꝓ pat̾a mori. Et fortissime utri inq de¬
certatum est. hi ne tͥumphi głam. illi
ne patͥe perderent lib̾tatem: ĩmutuam
corruentes cedem. Igitur rex nimio tur¬

Expanded text:
suffultus auxilio populum diabolica fraude desuffultus auxilio populum diabolica fraude deceptum et errorum laqueis captiuum in uiam dirigeret salutis aeternae et uerae quae in Christo est libertati restitueret. Sed ut hoc acceptabili secundum apostolum fieret tempore qui ait: «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis». Dominus Iesus qui uult omnes homines saluos fieri conpetentem suo famulo praeuidebat causam quomodo oportune ad ministerium uerbi Dei peruenire ualuisset. Contigit uero praefatum Francorum regem Hlodouium Alamannis bella inferre qui tunc temporis regno suo per se potiti sunt. Sed non eos ita offendit inparatos ut uoluit. Nam fortissima collecta manu regi circa ripas Reni fluminis obuiauerunt unanimes bellica uirtute patriam defendere uel libera manu pro patria mori. Et fortissime utrimque decertatum est, hi ne triumphi gloriam, illi ne patriae perderent libertatem in mutuam corruentes caedem. Igitur rex nimio tur
Abbreviated transcription (Latin):
ihe xp̃c ouem querere perdi¬
tam de celis in hunc mun¬
dum ꝑ uirginalem uene¬
rat uterum. et tota sue dis¬
pensationis et nr̃e salutis peracta ple-¬
nitudine cum tͥumpho gle esset ad se¬
dem pat̾ne maiestatis reu̾susꝰ ut tetͥ¬
cas ignorancie tenebras toto depelle¬
ret orbe ⁊ muu̾ta scõꝵ lumina deuo¬
toꝵ eunͣglice p̃dicationis luce fulgẽ¬
tia e toto diuiserat mundo: ut sic̃
celum fulgentib ornatur stellis q̃
tam̃ om̃s ab uno illustrantur sole
sic et lata terraꝵ spacia sc̃is resplendes¬
cerent doctorib. Qui tamen ab et̾no¬
sole uiuminati dum p̃ueniente gr̃a ce¬
cas ignorancie tenebras uere fidei ful¬
gore. et głoso xp̃i noĩe illustrarent ut
eis muistrantib longa ab initio secłi
esuries. et̾ne uite epulis saciaretur. De
quoꝵ numero sc̃s dei sacerdos uedastus
et predicator egregius temporib fortissi¬
uina dirigente gr̃a ob multoꝵ salutes
ꝑuenit regiones qͣtinꝰ suꝑne pietatis

Expanded text:
Christus ouem quaerere perditam de caelis in hunc mundum per uirginalem uenerat uterum et, tota suae dispensationis et nostrae salutis peracta plenitudine, cum triumpho gloriae ad sedem paternae maiestatis reuersus, ut tetricas ignorantiae tenebras toto depelleret orbe, multa sanctorum lumina doctorum, euangelicae praedicationis luce fulgentia, toto diuiserat mundo ut, sicut caelum fulgentibus ornatur stellis, quae tamen omnes ab uno inlustrantur sole, sic et lata terrarum spatia sanctis splendescerent doctoribus, qui tamen ab aesole inluminati, diuina praeueniente gratia, caecas ignorantiae tenebras uerae fidei fulgore et glorioso Christi nomine inlustrarent, ut, eis ministrantibus, longa ab initio saeculi esuries aeternae uitae epulis satiaretur. De quorum numero sanctus Dei sacerdos Vedastus et praedicator egregius temporibus fortissiuina dirigente gratia, ob multorum salutem peruenit regiones, quatenus supernae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
gelio. Siuis uitam ingredi: serua man¬
data. Que sunt mandata nisi caritas dei
seculi ht substantiam: auxilictur non ba¬
benti. Qui doctͥne ht̃ scĩam. corrigat errã¬
tem dicente apło iacobo. Qui conuenerit
pccõrem ab errore uie sue: coopit mul¬
qd̃ qnͣtas animas quisq lncrauerit deo
tantas acceptur᷑ erit mercedes a deo. Qnͣtã
glam habere ptitatis sc̃m uedastum in
celesti regno eum xp̃o ⁊ quitam ĩnume¬
rabilem ppłm sedula predicatione xp̃o in
terris acquisiuit: uel qnͣta sit głia aĩe
illiꝰ fperatis ĩt̾ angłos dũ tm̃ horiorẽ ht̃ corpꝰislꝰ

Expanded text:
angelio: Si vis vitam ingredi, serva manangelio: Si vis vitam ingredi, serva mandata . Quae sunt mandata, nisi charitas Dei saeculi habet substantiam, auxilietur non habenti. Qui doctrinae habet scientiam, corrigat errantem, dicente apostolo Jacobo: Qui converterit peccatorem ab errore viae suae, cooperuit mulquantas animas quisque lucratus fuerit Deo, tantas accepturus erit mercedes a Deo. Quantam gloriam habere putatis sanctum Vedastum in coelesti regno cum Christo, qui tam innumerabilem populum sedula praedicatione Christo in terris acquisivit? Vel quanta sit gloria animae illius speratis inter angelos, dum tantum honorem habet corpus
Abbreviated transcription (Latin):
deuotionem: quomodo ꝑ abstinentie tigorẽ
suum castigauit corpꝰ ⁊ qualit̾ ꝑ caritatis
officia om̃ib ꝓdesse contendit. Incedamus
cum om̃i alacritate mentis et tota uiriũ
facultate illiꝰ uite uestigia: ut b̃itudus ĩ
qua regnat cum xp̃o consortes effici merea¬
mur. Nulla carnalis concupiscentia ⁊ nul¬
la seculatis ambitio. impediat it̾ nr̃m. Cur¬
ramus ꝑ oꝑa pietatis: ad celestis patͥe por¬
tas. Expectant nos ciues et̾ne ciuitatis: et
rex ip̃e qui uult om̃s homines saluos fie¬
ri urãm cum scĩs suis uehement̾ desiderat
salutem. Secet enim nos illiꝰ esse cooꝑato¬
res in salute nr̃a: qui nos in tantum di¬
lexit ut ꝓpͥo filio suo non peꝑcit : s ꝓ no¬
bis om̃ib tradidit ulum. Diliganns eũ:
quia ille pͥor dilexit nos. faciamus illuisuo¬
luntatem. quia uoluntas illius felicitas
est nr̃a. habramus semper in mente: quod
ip̃a ueritas etudam diuiti respondit ĩ eu¬

Expanded text:
devotionem, quomodo per abstinentiae rigorem devotionem, quomodo per abstinentiae rigorem suum castigavit corpus, qualiter per charitatis officia omnibus prodesse contendit. Incedamus cum omni alacritate mentis, et tota virium facultate illius vitae vestigia, ut beatitudinis, in qua regnat cum Christo, consortes effici mereamur. Nulla carnalis concupiscentia, nulla saecularis ambitio, impediat iter nostrum. Curramus per opera pietatis ad coelestis patriae portas. Exspectant nos cives aeternae civitatis, et rex ipse, qui vult omnes homines salvos fieri, nostram cum sanctis suis vehementer desiderat salutem. Decet enim nos illius esse cooperatores in salute nostra, qui nos in tantum dilexit, ut proprio Filio suo non parceret, sed pro nobis omnibus tradidit illum. Diligamus eum, quia ille prior dilexit nos: faciamus illius voluntatem, quia voluntas illius felicitas est nostra. Habeamus semper in mente quod ipsa Veritas cuidam diviti respondit in Ev
Abbreviated transcription (Latin):
iudicis in die ultimo deducat: qͣtinus ex
numerositate filioꝵ illius cumuletur
gła: et nos cum illo desiderabilem audi¬
re mereamur sententiam. uenite benedic¬
ti pr̃is mer: ꝑcipite regnum quod nobis
paratum est ab origine mundi. Ille de cele¬
sti patria piis or̃onib nr̃m cotidre agonẽ
rissimos filios quos pat̾na pietate genu¬
it in xp̃o ad głam ꝑpetue ꝑuenire b̃c̃tudinis.
cis resistat suggestionib: ut et̾nam tͥum¬
phi coronam cum ꝑio parente nr̃o acciꝑe
dignus efficiatur. Non st̃ enim condigne
ut ait apłs passiones huiꝰ temporis: ad su¬
peruenturam głam que reuelabitur in
nod̾. Igitur breue laboris tempꝰ diuina nob̃
noluit eẽ pietas ⁊ et agonis m̃i ret̾butio¬
nem esse ꝑpetuam: et ꝓ temporali tͥbulati¬
one ꝑmanentis gle mercede gaudere. Audi¬
nimus itaq cum deo dilecti sacerdotis uita
legeretur. qnͣtum in om̃i bonitate habuit

Expanded text:
judicis in die ultimo deducat, 173 quatenus ex judicis in die ultimo deducat, 173 quatenus ex numerositate filiorum illius cumulemur gloria, et nos cum illo desiderabilem audire mereamur sententiam: Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . Ille de coelesti patria piis orationibus nostrum quotidie agonem rissimos filios, quos paterna pietate genuit in Christo, ad gloriam perpetuae venire beatitudinis. cis resistat suggestionibus, ut aeternam triumphi coronam cum pio parente nostro accipere dignus efficiatur. Non sunt enim condignae, ut ait Apostolus, passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Igitur breve laboris tempus divina nobis voluit esse pietas, et agonis nostri retributionem esse perpetuam, et pro temporali tribulatione, permanentis gloriae mercede gaudere. II. Audivimus itaque, cum Deo dilecti sacerdotis Vita legeretur, quantam in omni bonitate habuit
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s qui ad scĩssimi patris
et ꝓtectoris nr̃i sc̃ scuicet
uedasti. sollempnia conue¬
nistis ⁊ sp̃uali iocunditate letamini⁊
et exintimo cordis affectu clementiam
ydolatͥe errorib ad agnitionem sui sc̃i no¬
minis. ꝑ huiꝰ scĩ sacereotis p̃dicationem ꝑ¬
ducere dignatus est. Sequamur unani¬
mit̾ tam sc̃i doctoris pia uestigia. Non
simus tanti patͥs degeneres fuii: s sc̃ĩta¬
tem uite illiꝰ moꝵ nobilitate imitemur.
Abttiamus a nob̃ oꝑa tenebraꝵ et indua¬
mus nos arma lucis sic̃ in die honesteam¬
bulemus. Quia nox ignorantie recessit. et
uere scientie nob̃lumen illiyxit: ut fuii⁊
lucis in om̃i castitate et pietate ambulemꝰ.
Non sint alicuiꝰ nequitie malicie occulta
incordib nr̃is semina: quia homo iridec
infacie ⁊ deusaut̃ corda considerat: nec
aliquid illiꝰ om̃ipotentie ocuilis ocultari
potest. Preparemuis nos in om̃i bonitate.
ut p̃clarus pontifex. et ꝑiꝰ predicator ñr
uedastus gauderis nos ante tͥbunal sũmi

Expanded text:
ssimi Patris et protectoris nostri, sancti scilicet Vedasti, solemnia convenistis, et spiritali jucunditate laetamini, et ex intimo cordis affectu clementiam idololatriae erroribus ad agnitionem sui sancti nominis per hujus sancti sacerdotis praedicationem perducere dignatus est. Sequamur unanimiter tam sancti doctoris vestigia: non simus tanti Patris degeneres filii; sed sanctitatem vitae illius morum nobilitate imitemur. Abjiciamus a nobis opera tenebrarum, et induamus nos arma lucis, sicut in die honeste ambulemus: quia nox ignorantiae recessit, et verae scientiae nobis lumen illuxit, ut filii lucis in omni castitate et pietate ambulemus. Non sint alicujus nequitiae vel malitiae occulta in cordibus nostris semina: quia homo videt in faciem, Deus autem corda considerat, nec aliquid illius omnipotentiae oculis occultari potest. Praeparemus nos in omni bonitate, ut praeclarus pontifex et pius praedicator noster Vedastus gaudens nos ante tribunal summi
Abbreviated transcription (Latin):
quasi de agri uenatione saciati mentis
uentrem repletis: utante posito filio sus¬
cepto uidelicet ppło possitis uentura nũ¬
tiare. S etiam in hoc seculo caligat. qui
de d̾o aliquid ꝓpħat. Quia ꝓfecto dignum
est. ut hic iam ꝑ concupiscentiam minꝰ
uideat: cuꝰ sensus ꝑ intelligentiam int̾
choruscat. Hec gͦad uos metip̃os tͣhite:
et siuos tales agnoscitis: nichil est quod
de nr̃a estimatione dubitetis. Gaudere qͦ
bĩtudinem urãm inuenio: si uoracis no¬
men cum reꝵ auctore sustineat. Quod
ego qr breuit̾ expono si de uob̃ falsum di¬
citur : nomen hoc ueracit̾ cum reꝵ atic¬

Expanded text:
quasi de agri venatione satiati, mentis quasi de agri venatione satiati, mentis ventrem repletis, ut anteposito filio, suscepto videlicet populo, possitis ventura nuntiare. Sed jam in hoc saeculo caligat, qui de Deo aliquid prophetat: quia profecto dignum est ut hic jam per concupiscentiam minus videat, cujus sensus per intelligentiam intus coruscat. Haec ergo ad vosmetipsos 101 trahite; et si vos tales agnoscitis, nihil est quod de nostra aestimatione dubitetis. Gaudere quoque Beatitudinem vestram invenio, si voracis nomen cum rerum auctore sustineat. Quod ego breviter expono, quia si de vobis falsum dicitur, nomen hoc veraciter cum rerum auc
Abbreviated transcription (Latin):
goruis ita rescͥpsit. In conuiuioꝵ defensio
ne ur̃a fr̃nitas abrahe ꝯuiuium memorat.
in quo teste sacro eloquio tres anglłos sus¬
cepisse ꝑhibetur. S hoc exemplo neq nos
bĩtudinem urãm de conuiuio rep̃hendimꝰ:
si hanc susciꝑe angłos in hospitalitatem
cognoscumuis. Rursum narrat tua frat̾m¬
tas. ysaac satiatũ filio benetlictionem de¬
disse. Que utraq uet̾is testamenti quia
ita sunt gesta ꝑ hystoriam ut tñ signa¬
rent aliquid ꝑ allegoriam: utinam ua¬
leamus sic res gestas legendo ꝑcurrere. nt
possimus etiam gerendas ꝓuidendo sentire.
Ile quippe in tͥb angelis unum salutãs
trinitatis subsistentias uniꝰ substantie
esse declarauit. Iste uero saciatus benedi¬
cit filium: quia qui diuinis epulis reple¬
tur illiꝰ sensus in ꝓphecie uirtutem exten¬
ditur. Diuine autem epule: sacri eloqͥi
u̾ba sunt. Si gͥ assidue legitis si exemplũ
ab ext̾iorib trahentes int̾na penetratis.

Expanded text:
gorius ita rescripsit: « In conviviorum defensiogorius ita rescripsit: « In conviviorum defensiora fraternitas Abrahae convivium memorat, in quo, teste sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur . Sed hoc exemplo neque nos beatitudinem vestram de convivio reprehendimus, si hanc suscipere angelos in hospitalitate cognoscimus. Rursum narrat Isaanitas Isaac satiatum, filio benedictionem dedisse. Quae utraque veteris Testamenti, quia ita sunt gesta per historiam, ut tamen signarent aliquid per allegoriam, utinam valeamus sic res gestas legendo percurrere, ut possimus etiam gerendas praevidendo sentire. Ille quippe in tribus angelis unum salutans, Trinitatis subsistentias unius substantiae esse declaravit. Iste vero satiatus benedicit filium: quia qui divinis epulis repletur, illius sensus in prophetiae virtutem extenditur. Divinae autem epulae sacri eloquii verba sunt. Si igitur assidue legitis, si exemplum ab exterioribus trahentes, interna penetratis,
Abbreviated transcription (Latin):
men ad huc animis non recessit. Quia
qnͣto execrabile est hoc desacerdote narra¬
ri : tanto utrum ita ne sit distͥcta. et ne¬
raci oportet satiffactione cognosci. Unde si
post hoc euident᷑ ħ que ad nos ꝑlata st̃
falsa esse claruerint. neq uos nugis
et secularib littis studere consitt̾it: et
deo nr̃o gr̃as agimus qui cor ur̃m ma¬
culari blasphemiis nefandoꝵ laudibus
non ꝑmisit et de concedendis que posci¬
tis securi iam et sine aliqua dubitatio
ep̃o scͥbit dicens. Multis ab urbe tu
cura derelicta solis te conuiuiis occupatũ
Que audita non crederem. nisi ħ actio¬
num tuaꝵ exꝑinentis approbarem. Nã
qr nequa qm lectioni studeas neqͣqmͣ ex¬
hortationi innigilesͥ s ip̃m quoq usũ
eccłiastici ordinis ignores: hoc est ĩ testi¬
monio qd eis sub qͥuib es positus serua¬
ed cum natalis ꝑ manẽ philosophi¬
am scriptis ꝓpriis se niteretur ĩ cuipa¬
bilem demonstrare mitissumis doctor gre¬

Expanded text:
men adhuc animo non recessit; quia men adhuc animo non recessit; quia quantum execrabile est hoc de sacerdote narrari, tanto utrum ne ita sit, districta et veraci oportet satisfactione cognosci. Unde si post hoc evidenter haec quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, neque vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit; et Deo nostro gratias agemus, qui cor vestrum maculari blasphemis nefandorum laudibus non permisit, et de concedendis quae poscitis, securi jam et sine aliqua dubitationepiscopo, scribit, dicens: « Multis ab urbe tuacura derelicta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invigiles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servaed cum Natalis per inanem philosophiam scriptis propriis se niteretur inculpabilem demonstrare, mitissimus doctor Gre