comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pestifera uis ẽ: ualere ad nocendum. Alius demũ
magnitudo stabilis fundataꝙ ẽ: quã om̃s tam
supra se ẽẽ. quã ꝓse: sciunt. ¶uiꝰ cura excubare
ꝓ salute singuloꝵ atq uniu̾soꝵ cotidie exꝑiunt᷑.
Quo ꝓcedente: ñ tamꝗͣ malũ aliqͦd aut noxium
amimal ecubili ꝓsilierit dissugiunt: sed tãquã
ad clarum ac beneficum sidus certatim aduolãt
obicere seꝓillo mucronib insidiantiũ paratissi¬
mi. & substernere corpora sua. siꝑstragem illi
bumanam iter ad salutẽ struendum sit. S oninũ
eiꝰ: nocturnis excubiis muniunt. Tatera: obiecti
circumfusiq defendunt. Incurrentib ꝑiculis se
opponunt. Non ẽ hic sine ratione poppłis urbib¬
ꝙ consensus. sic ꝓtegendi amandiq reges. et se
suaq iactandi quocũꝙ desid̾auit imꝑantis salus.
Nec hecuilitas sui ẽ. aut clem̃tia ꝓuno capite tot
exciꝑe milia serrum. ac multis mortib unã animã

Expanded text:
pestifera vis est valere ad nocendum. Illius demum pestifera vis est valere ad nocendum. Illius demum magnitudo stabilis fundataque est, quem omnes tam supra se esse quam pro se sciunt, cuius curam excubare pro salute singulorum atque universorum cottidie experiuntur, quo procedente non, tamquam malum aliquod aut noxium animal e cubili prosilierit, diffugiunt, sed tamquam ad clarum ac beneficum sidus certatim advolant. Obicere se pro illo mucronibus insidiantium paratissimi et substernere corpora sua, si per stragem illi humanam iter ad salutem struendum sit, somnum eius nocturnis excubiis muniunt, latera obiecti circumfusique defendunt, incurrentibus periculis se opponunt. Non est hic sine ratione populis urbibusque consensus sic protegendi amandique reges et se suaque iactandi, quocumque desideravit imperantis salus ; nec haec vilitas sui est aut dementia pro uno capite tot milia excipere ferrum ac multis mortibus unam animam
Abbreviated transcription (Latin):
loco meliꝰ dicentur. Nũc intres partes omnẽ hãc
mat̾iam diuidam Prima: erit manumissionis.
ꝑcđ̾a: quȩ naturã clem̃tiȩ habitumꝙ: demonstret
Nam cum sint uitia quedã uir tutes imitantia: ñ
possunt sec̃ni nͥ signa qͥb dinoscant᷑ imp̃sseris. Ter¬
cio loco q̃rimus: quomͦ adhanc intutẽ ꝑducatur
animus. quomꝰ confirmet eã & usu suã faciat Hul¬
lam ex omnib iurtutib homini conuemre cumsit
nulla humanior constet. necesse ẽ. non solum int̾ nõ
qui hominẽ sociale animal cõmuni bono genitum
udi uolumus: s etiã int̾ illos qui hominẽ uolup¬
tatidonant. omĩa quoꝵ dicta factaq adutilitatẽ
suã spectant. Namsi quietẽ petit & ocuu: hanc
iurtutẽ nature sue nactus ẽ. quȩ pacẽ amat. & ma¬
nus retinet. Nullũ tam̃ clementia ex omnib mag̃
quã regẽ aut pͥncipẽ decet. Ita enĩ magnȩ uires
decon głeꝙ sunt: si illis salutaris potentia ẽ. Nã

Expanded text:
melius loco dicentur. Nunc in tres partes omnem hanc melius loco dicentur. Nunc in tres partes omnem hanc materiam dividam. Prima erit manumissionis ; secunda, quae naturam clementiae habitumque demonstret : nam cum sint vitia quaedam virtutes imitantia, non possunt secerni, nisi signa, quibus dinoscantur, impresseris ; tertio loco quaeremus, quomodo ad hanc virtutem per- ducatur animus, quomodo confirmet eam et usu suam faciat. Nullam ex omnibus virtutibus homini magis convenire, cum sit nulla humanior, constet necesse est non solum inter nos, qui hominem sociale animal communi bono genitum videri volumus, sed etiam inter illos, qui hominem voluptati donant, quorum omnia dicta factaque ad utilitates suas spectant ; nam si quietem petit et otium, hanc virtutem naturae suae nanctus est, quae pacem amat et manus retinet. Nullum tamen clementia ex omnibus magis quam regem aut principem decet. Ita enim magnae vires decori gloriaeque sunt, si illis salutaris potentia est ; nam
Abbreviated transcription (Latin):
meri: suꝑuacua ẽ et sola hȩc uirtus int̾ innocentes
cessat s pͥmum omniũ sic̃ medicine ap̃ egros usus
etiã ap̃ sanos honor ẽ: ita clem̃tiam qͣmuis pena
digni inuocent. etiã innocentes colunt. Deinde ht̃
tuna ꝓculpa ẽ nec innocentia ti clem̃ti succur¬
rit sed sepe uirtuti. qm̃ quidẽ conditione tẽporum
incidũt quedã q̃ possint laudate puniri. A dice qͦa
magna pars hominũ ẽ. que reu̾ti ad innocentiã pos
men int̾ malos bonosq sublatum ẽ: confusio seqͥt᷑
et uitiorum eruptio. Itaq adhibenda mod̾atio est
q̃sanabilia ingenia distinguere a deploratissciat.
Nec ꝓmiscuã habere ac uulgarẽ clementiã opor¬
tet necabscisam. Nam tã omnib ignoscere cruae¬
litas ẽ: quã nulli. Modum tenere debemꝰ. sed qͥa
aifficile ẽ tẽꝑamentum quicqͥd equo plus futurũ
ẽ inpartem humaniorẽ prepondet. s hȩc suo

Expanded text:
men supervacua est et sola haec virtus inter innocentes men supervacua est et sola haec virtus inter innocentes cessat. Sed primum omnium, sicut medicinae apud aegros usus, etiam apud sanos honor est, ita clementiam, quamvis poena digni invocent, etiam innocentes colunt. Deinde habetuna pro culpa est ; nec innocentiae tantum clementia succurrit, sed saepe virtuti, quoniam quidem condicione temporum incidunt quaedam, quae possint laudata puniri. Adice, quod magna pars hominum est, quae reverti ad innocentiam possmen inter malos bonosque sublatum est, confusio sequitur et vitiorum eruptio ; itaque ad- hibenda moderatio est, quae sanabilia ingenia distinguere a deploratis sciat. Nec promiscuam habere ac vulgarem clementiam oportet nec abscisam; nam tam omnibus ignoscere crudelitas quam nulli. Modum tenere debemus; sed quia difficile est temperamentum, quidquid aequo plus futurum est, in partem humaniorem praeponderet. Sed haec suo
Abbreviated transcription (Latin):
maiora fit. & spes imꝓbissimas. cõplectunt᷑ inspe¬
rata assecuti. Omnib̾ tam̃ nẽ cuub tuis et hec con¬
fessio expͥmitur: ẽẽ felices. & illa nichil iam his ac¬
cedere bonis posse: ut ꝑpetua sint Multa illos cogt
ad hanc confessionẽ. qua nulla in homine tardior
ẽ. securitas alta affluens. Ius supra omnẽ in uiriã
positum. Obu̾sabatur oculis letissima forma . ⁊ .ẜ.
cui ad sũmam libertatẽ nichil deest nͥ ꝑ eũ diligen¬
tia. Precipuȩ tam̃ equalis admaximos imosꝙ ꝑue¬
nit clementiȩ tuȩ admiratio. Qeta enĩ bona ꝓpor¬
tione fortunȩ suȩ quisq sentit aut expectat maio¬
ra minoraꝙ. Exclementia om̃s idem sꝑant. nec
ẽ quisquã cui tam ualde innocentia sua placeat:
ut ñstare in conspectu clementiã paratã humanis
eirorib gaudeat. Esse alitẽ aliquos scio: qui elem̃¬
tia pessimum quẽq putent sustineri. qm̃ nͥ posteri¬

Expanded text:
maiora fit, et spes improbissimas complectuntur inspemaiora fit, et spes improbissimas complectuntur insperata adsecuti; omnibus tamen nunc civibus tuis et haec confessio exprimitur esse felices et illa nihil iam his accedere bonis posse, nisi ut perpetua sint. Multa illos cogunt ad hanc con- fessionem, qua nulla in homine tardior est : securitas alta, adfluens, ius supra omnem iniuriam positum ; obversatur oculis laetissima forma rei publicae, cui ad summam libertatem nihil deest nisi pereundi licentia. Praecipue tamen aequalis ad maximos imosque pervenit clementiae tuae admiratio ; cetera enim bona pro portione fortunae suae quisque sentit aut expectat maiora minoraque, ex clementia omnes idem sperant ; nec est quisquam, cui tam valde innocentia sua placeat, ut non stare in conspectu clementiam paratam humanis erroribus gaudeat. Esse autem aliquos scio, qui clementia pessimum quemque putent sustineri, quoniam nisi post cri
Abbreviated transcription (Latin):
dacter p̃dicare: Omnia quȩ infidem. tutelam he
mam laudem. & nulli adhuc pͥncipũ concessam:
concupisti innocentiã. Nonꝑdis oꝑam. nec boni¬
tas istatua singularis. uigratos aut malignos ȩsti¬
matores nacta ẽ. Refertur tibi gr̃ã. Nemo uniᷤ
tibi onus imposuisti. Nemo iamdiuum aug̃. nec
tyberu cesans pͥma tẽpora loquit᷑. nec qd̾ ce imita¬
ri uelit exẽplar. extra te querit. Principatus tuus
ad aug̃. exigitur Difficile boc fuisset: siñ naturał
tͥ istabonitas fuisset. s ad tẽpus sũpta. Nemo enĩ
pot̾ ꝑsonam diu ferre. Ficta: cito innaturã suam
recidunt. Quib u̾itas sub ẽ: quȩꝙ ut ita dicam ex
solido enasca̾ntur. tẽpore ipso inmauis meliꝰq ꝓ
publica intuto sunt. Nec enĩ ꝑiculum ẽ. nec te su¬
bita tui capiat obliuio. facit quidem auidos ni¬
mia felicitas. nec tam tẽꝑatȩ cupiditatẽ sunt unꝗͣ
ut in eo qͦd contingit desinant. Gradus amagnis ad

Expanded text:
dacter praedicare omnia, quae in fidem tutelamque tdacter praedicare omnia, quae in fidem tutelamque tmam laudem et nulli adhuc princi- pum concessam concupisti innocentiam. Non perdit operam nec bonitas ista tua singularis ingratos aut malignos aestimatores nancta est. Refertur tibi gratia ; nemo unus tibi onus imposuisti; nemo iam divum Augustum nec Ti. Caesaris prima tempora loquitur nec, quod te imitari velit, exemplar extra te quaerit ; principatus tuus ad gustum exigitur. Difficile hoc fuisset, si non naturalis tibi ista bonitas esset, sed ad tempus sumpta. Nemo enim potest personam diu ferre, ficta cito in naturam suam recidunt ; quibus veritas subest quaeque, ut ita dicam, ex solido enascuntur, tempore ipso in maius meliusque publica in tuto sunt ; nec enim periculum est, ne te subita tui capiat oblivio. Facit quidem avidos nimia felicitas, nec tam temperatae cupiditates sunt umquam, ut in eo, quod contigit, desinant ; gradus a magnis ad
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ oriantur: mei uiris dictio ẽ. In hac tanta fa¬
cultate rerum. ñ ira me ad mniqua supplicia cõpu¬
lit. ñ iiuemilis impetus. ñ tem̾itas hominũ. et con¬
tumatia. q̃ sepe tranquilissimis ꝙͦ pectorib paci¬
entiam extorsit. ñ ipsa ostentande ꝑ t̾rores poten¬
tiȩ dira et frequens magnis imꝑiis gła. Conditũ
ĩmo constrictum ap̃ me ferrum ẽ. Sũma parsimo¬
nia: etiã uilissumm sanguinis. Nemo ñ cui alia de¬
sint homuns nomine apud me gratiosus ẽ. Sem̾¬
tatẽ: abditam. at clem̃tiam: inꝓcinctu habeo. Sic
me custodio. tanꝗͣ legib quas ex abdito ac tenebris
in lucẽ euocaui: rationẽ redditurussim. Alterius
ȩtate pͥma motus sum: alt̾ius ultima. Alium digni¬
tati donaur: alium humilitati. Quociens nullam
inueneram miscdiȩ causam: mͥ peꝑci. Hodie diĩs
ĩmortalib siame rationẽ repetant: adnumerare
genus humanũ paratussum. Potes hoc cesar au¬

Expanded text:
quae oriantur, mea iuris dictio est. In hac tanta faquae oriantur, mea iuris dictio est. In hac tanta facultate rerum non ira me ad iniqua supplicia compulit, non iuvenilis impetus, non temeritas hominum et contumacia, quae saepe tranquillissimis quoque pectoribus patientiam extersit, non ipsa ostentandae per terrores potentiae dira, sed frequens magnis imperiis gloria. Conditum, immo constratum apud me ferrum est, summa parsimonia etiam vilissimi sanguinis ; nemo non, cui alia desunt, hominis nomine apud me gratiosus est. Severitatem abditam, at clementiam in procinctu habeo ; sic me custodio, tamquam legibus, quas ex situ ac tenebris in lucem evocavi, rationem redditurus sim. Alterius aetate prima motus sum, alterius ultima ; alium dignitati donavi, alium humilitati; quotiens nullam inveneram misericordiae causam, mihi peperci. Hodie dis inmortalibus, si a me rationem repetant, adnumerare genus humanum paratus sum." Potes hoc, Caesar, au
Abbreviated transcription (Latin):
enin recte factoꝵ uerus fructus
um dignum illis extra ipsas sit: iuuat inspicere¬
et circuinire bonam conscientiã. tũ inmittere ocu¬
los inmensam multitudinẽ: discordem. seditiosam.
impotentẽ. impernitiẽ alienã suamq parit̾ exul¬
taturam S̾i hoc iugũ fregerit: ita loqui secũ Ego¬
ne exomnib mortalib placui. electusꝙ sum. qui
int̾ris deoꝵ nice fungerer: Ego uitȩ necisꝙ genti¬
bus arbit̾ qualem qͥsꝙ sortẽ statum habeat: in
mani mea positumẽ. Quid cuiq mortaliũ fortu¬
na datum uelit: meo ore ꝓnuntiat. Ex nr̃o res¬
ponso. leticie causa. ppłi urbesꝙ concipiunt. Nul¬
lapars usquam nͥuolente ꝓpitioꝙ me: floret. Hec
tot milia gladiorum quȩ pax mea cõprimit: ad
nutum meum stringentur. Quas nationes funduꝰ
excidi. quas transportari. quibus lib̾tatẽ dari. qͥbꝰ
eripi. quos reges mancipia fieri. quoꝵꝙ capiti regi¬
um circumdari decus oporteat. quȩ ruant urbes

Expanded text:
entia Recte factorum verus fructus um dignum illis, extra ipsas est. Senet circumire bonam conscientiam, tum immittere oculos in hanc immensam multitudinem discordem, seditiosam, impotentem, in perniciem alienam suamque pariter exultaturam si hoc iugum fregerit, et ita loqui secum: " Egone ex omnibus mortalibus placui electusque sum, qui in terris deorum vice fungerer ? Ego vitae necisque gentibus arbiter; qualem quisque sortem statumque habeat, in mea manu positum est ; quid cuique mortalium fortuna datum velit, meo ore pronuntiat ; ex nostro responso laetitiae causas populi urbesque concipiunt ; nulla pars usquam nisi volente propitioque me floret; haec tot milia gladiorum, quae pax mea comprimit, ad nutum meum stringentur ; quas nationes funditus excidi, quas transportari, quibus libertatem dari, quibus eripi, quos reges mancipia fieri quorumque capiti regium circumdari decus oporteat, quae ruant urbes,
Abbreviated transcription (Latin):
pesta sibi cuncta rediaiant. tam ertua quã. domeoti¬
uas qun arma metuat: ad arma confugiens ⁊ son
amcoꝵ fidei credens ñ pietatauberoꝵ. Qm idri cre¬
ciam pea ꝑ lenam scelib ac tormentis adapuite sere
mor tem cumnet sepł optat muisior sibi quã serauea¬
mons ⁊ conttario is cui cu sunt umnu̾sa. qͥ alia ma¬

Expanded text:
pecta sibi cuncta reddidit tam externa quam domestica, cum arma metuat, ad arma confugiens, non amicorum fidei credens, non pietati liberorum ; tiam suam plenam sceleribus ac tormentis adaperuit, saepe mortem timet, saepius optat, invisior sibi quam servientibus. E contrario is, cui curae sunt universa, qui alia ma
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. s magna fortuna. Nesciunt qͣnto int̾im maius
ac difficilius sit caꝑe quã fumde. Nam ut nichil alteri
anun beneficium debere: quã dare. Eo quidẽ oꝑosuis
boc ꝗͣ illud. qͦmaiore diligentia custodiuntur accepta
quã dantur. Itaꝙ ñ est trepidandum: quã cito repo¬
namus. nec ꝓcurrendum intẽpestiue. qͥa equȩ delin¬
quit qͥ ad referendam gr̃am suo tẽpore cessat: qͣ qui
alieno ꝓꝑat. Positum ẽ illi. apud me. nec illuis noĩe
nec meo timeo. Bene illi cautum ẽ. Non pot̃ hoc be¬
neficium ꝑdere: nͥ mecum. Immo nec mecũ quidem.
Egi illigr̃as id ẽ retuli. Quinimis de readendo bene¬
ficio cogitat: nimis cogitare alterum de recipiendo pu¬
tat. Prestet se inutrumꝙ: facilem. Siuult recipe be¬
neficium: referamꝰ reddamꝰꝙ leti. Illuad ap̃ nos custo¬
diri mauult. Quid thesaurũ eiꝰ eruimꝰ. qͥ custodiam re¬
cusamus: Dignus ẽ. cui utrum uolet liceat. Opinio¬

Expanded text:
faciat, sed magna fortuna ; nesciunt, quanto interim maius faciat, sed magna fortuna ; nesciunt, quanto interim maius ac difficilius sit capere, quam fundere. Nam, ut nihil alteri animi beneficium debere quam dare ; eo quidem operosius hoc quam illud, quo maiore diligentia custodiuntur accepta, quam dantur. Itaque non est trepidandum, quam cito reponamus, nec procurrendum intempestive, quia aeque delinquit, qui ad referendam gratiam suo tempore cessat, quam qui alieno properat. Positum est illi apud me ; nec illius nomine nec meo timeo. Bene illi cautum est ; non potest hoc beneficium perdere nisi mecum, immo ne mecum quidem. Egi illi gratias, id est, rettuli. Qui nimis de reddendo beneficio cogitat, nimis cogitare alterum de recipiendo putat. Praestet se in utrumque facilem. Si vult recipere beneficium, referamus reddamusque laeti ; si illud apud nos custodiri mavult, quid thensaurum eius eruimus ? Quid custodiam recusamus ? Dignus est cui, utrum volet, liceat. Opinio
Abbreviated transcription (Latin):
toꝙ qͦdam datum ẽ. ut aut tuc ogaris beneficiũ reciꝑe:
Nulla mora inturno ẽ. Ostendã hunc animũ cũ pͥmũ
tẽpus aduen̾it. Interim dii testessunt. Soleo mͥ libera¬
lis notare hunc ad te affectum. et qͣsi manu prendere
uerentis et estuantis. ne ĩnullo officio sis tardior. Non
decet gratũ animũ sollicitudo contra sũmã fidutiã sui
datisit uis: ut recipiendi tẽpus eligat qui dedit. At usꝙ
uereor ne homines de me sequiꝰ loquant᷑ Male agit: qͥ
fame ñ conscientiȩ gratus ẽ. Duos istius rei iudices hah
ter debebis. s cũ magna uoluptate ap̃ te depositum
intueberis. Penitet accepti beneficũ: quẽ ñdum red¬
diti piget. Quare: qͥ tibi dignus uisus ẽ. aqͦ acciperes:
indignus unideatur cui diu debeas. Ln magnis errorib
sũt qͥ ingentis anuni credunt: ꝓferre donare. plurium
sinũ ac domum implere. cũ ista int̾dum ñ magnꝰ animꝰ

Expanded text:
toque quodam datum est, ut aut tu cogaris beneficium reciperetoque quodam datum est, ut aut tu cogaris beneficium recipereNulla mora in Turno est; ostendam hunc animum, cum primum tempus advenerit ; interim di testes sunt." Soleo, mi Liberalis, notare hunc in te adfectum et quasi manu prendere verentis et aestuantis, ne in ullo officio sis tardior. Non decet gratum animum sollicitudo, contra summa fiducia sui edati sit ius, ut recipiendi tempus eligat, qui dedit. " At vereor, ne homines de me sequius loquantur." Male agit, qui famae, non conscientiae gratus est. Duos istius rei iudices habeter debebis, sed cum magna voluptate apud te depositum intueberis. Paenitet accepti beneficii, quem nondum redditi piget. Quare, qui tibi dignus visus est, a quo acciperes, indignus videatur, cui diu debeas ? In magnis erroribus sunt, qui ingentis animi credunt proferre, donare, plurium sinum ac domum implere, cum ista interdum non magnus animus
Abbreviated transcription (Latin):
tus eẽs. Quanto ingratior es qͥ desidare me cogis: Ex¬
pecta quare subsidere apud te munꝰ meũ non uis.
Quare obligatũ molestȩ fers: Quare quasi cũ acerbo
feneratore signare rationẽ parem ꝓperas: Quidmͥ
negociũ queris: Quid in me deos ininittis: quomͦ eriges
qui sic reddis: Ante omnia gͦ liberalis hoc discamꝰ. bene¬
ficia secure debere. et occasiones reddendoꝵ obseruare
ñ manufac̾e ipsam hanc cupiditatẽ. pͥmo ꝙͦ tẽpore libe¬
randi se: memin̾imus ingrati eẽ. Nemo enĩ libent̾ red¬
dit. qͦd inuitus debet. Et qͦd apud se eẽ ñuult: onꝰ iudi¬
cat eẽ ñ munus. Quanto melius ac iusttus in ꝑmptu ha¬
bere m̾ita amicoꝵ et offerre ñ ingerere. Nec oberatũ se
iudicare: q̃m beneficium cõmune uinculũ ẽ. & int̾ se du¬
os alligat. Dic nichil moror qͦminus tuũ reu̾tat᷑. opto
hilaris accipias. sinecessitas alt̾utri nr̃m imminet. fac¬

Expanded text:
tus esses ; quanto ingratior es, qui desiderare me cogis ! Extus esses ; quanto ingratior es, qui desiderare me cogis ! Expecta ! Quare subsidere apud te munus meum non vis ? Quare obligatum moleste te fers ? Quare quasi cum acerbo feneratore signare rationem parem properas ? Quid mihi negotium quaeris ? Quid in me deos immittis ? Quomodo exigeres, qui sic reddis ? Ante omnia ergo, Liberalis, hoc discamus, beneficia debere secure et occasiones reddendorum observare, non manu facere. Ipsam hanc cupiditatem primo quoque tempore liberandi se meminerimus ingrati esse ; nemo enim libenter reddit, quod invitus debet, et, quod apud se esse non vult, onus iudicat esse, non munus. Quanto melius ac iustius in promptu habere merita amicorum et offerre, non ingerere, nec obaeratum se iudicare, quoniam beneficium commune vinculum est et inter se duos adligat ! Dic : " Nihil moror, quominus tuum revertatur; opto, hilaris accipias. Si necessitas alterutri nostrum imminet fa
Abbreviated transcription (Latin):
nib ẽ male utentis bona uoluntate. & iniduitiũ inci¬
use dentis qͦd euitat. Nam dum gratũ animnũ festinat
Nostendere: ingratus ẽ : Hoc ait. In potestatẽ meã reci¬
dat. gr̃am meã desideret sine me: saluus. honestus.
tutus eẽ. ñ possit. Tam miser sit: ut illi beneficiĩ loco
sit qͥcqͥd redditur. Hȩc dĩs audientib. Qucũueniãt
illum domesticȩ insidiȩ. qͥs ego possim solus oppͥmere.
Instet potens inimicus & grauis. infesta turba. nec in¬
ermis creditor urgeat accusator. Uide ꝗͣ sis equus:
Horum optares nichil: si tͥ beneficiũ non dedisset.
Ut alia taceam q̃ grauiora cõmittis pessima ꝓopti¬
mis referendo: hoc certe delinquis. qd ñ expectas su¬
um. cuiꝰꝙ rei tẽpus. qͦd equȩ peccat qͥ ñ sequitur: quã
usx qͥ antecedit Quomͦ beneficiũ non sẽꝑ recipiendum ẽ.
sic ñ utiꝙ reddendũ. Simͥ ñ desidanti reddere s: ingra¬

Expanded text:
nibus est, male utentis bona voluntate et in id vitium incinibus est, male utentis bona voluntate et in id vitium incidentis, quod devitat ; nam dum gratum animum festinat ostendere, ingratus est. Hoc ait : " In potestatem meam recidat, gratiam meam desideret, sine me salvus, honestus, tutus esse non possit, tam miser sit, ut illi beneficii loco sit, quidquid redditur." Haec dis audientibus : " Circumveniant illum domesticae insidiae, quas ego possim solus opprimere, instet potens inimicus et gravis, infesta turba nec inermis, creditor urgueat, accusator." Vide, quam sis aecus ! Horum optares nihil, si tibi beneficium non dedisset. Ut alia taceam, quae graviora committis pessima pro optimis referendo, hoc certe delinquis, quod non expectas suum cuiusque rei tempus, quod aeque peccat, qui non sequitur, quam qui antecedit. Quomodo beneficium non semper recipiendum est, sic non utique reddendum. Si mihi non desideranti redderes, ingra
Abbreviated transcription (Latin):
tu arruntium & haterium et cet̾os qui captando¬
rum cestam̃torum artẽ ꝓfessi sunt. ñ putas eadẽ
habere quȩ dissignatores & liuitinarios uota: Illi
tam̃ quoꝵ mortes optent nesciunt. Bũ familia¬
rissimum quẽq ex quo ꝓpter amiciciam rei plurl¬
mũ est: mori cupiunt. Illorum damno: nemo
uiuit. Hos quisquis differt: ex haurit. Optant gͦ
ñ tantum ut accipiant quod turpi seruitute meru¬
erunt: s etiam ut tributo graui liberentur. Non est
itaꝙ dubium quin hũ magis qd̾ damnatũ ẽ in uno
optent. quib quis qͥs morte ꝓfuturlis ẽ. uita nocet
Omnium tam̃ istoꝵ tã nota sũt uota: quã impunita
Demq se quisꝙ consulat. & insecretum pectoris sui
redeat. & inspiciat quid tacitus optauerit. quã mul¬
ta sunt uota quȩ etiã sibi fateri pudet. quã pauca
q̃ facere corã teste possimus. s ñ quicqͥd rep̃ henden¬
dum: etiã damnandũ ẽ. sic̃ hoc uotũ amici qͦd imna¬

Expanded text:
tu Arruntium et Haterium et ceteros, qui captandotu Arruntium et Haterium et ceteros, qui captandorum testamentorum artem professi sunt, non putas eadem habere quae dissignatores et libitinarios vota ? Illi tamen, quorum mortes optent, nesciunt, hi familiarissimum quemque, ex quo propter amicitiam spei plurimum est, mori cupiunt. Illorum damno nemo vivit, hos, quisquis differt, exhaurit ; optant ergo non tantum, ut accipiant, quod turpi servitute meruerunt, sed etiam, ut tributo gravi liberentur. Non est itaque dubium, quin hi magis, quod damnatum est in uno, optent, quibus, quisquis morte profuturus est, vita nocet. Omnium tamen istorum tam nota sunt vota quam impunita. Denique se quisque consulat et in secretum pectoris sui redeat et inspiciat, quid tacitus optaverit. Quam multa sunt vota, quae etiam sibi fateri pudet ! Quam pauca, quae facere coram teste possimus ! Sed non, quidquid reprehendendum, etiam damnandum est, sicut hoc votum amici, quod in ma
Abbreviated transcription (Latin):
te athenis eum qͥ necessaria fuñib uenditabat:
damnauit. cũ ꝓbasset magnum lucrum optasse.
qͦ d contingere illi sine multorum morte ñ poterat.
Queritam̃ solet: anm̾ito damnatus sit. Foitasse op¬
taint. ñ ut multis uenderet: sed ut care ut paruo s
constarent: quȩ uenditurus eẽt. cũ constet negocia¬
tio eiꝰ exempto et uendito. Quare uotũ eiꝰ inunã par¬
tem trabis. cum lucrum exutraq sit: Preterea õs
licet qui inista negociatione sũt dãnes. om̃s enim
idem uolunt. id ẽ intra se optant: magnam homi¬
nũ partem damnabis. Qui enĩ non ex alieno in¬
cõmodo lucrum: Miles bellum optat inglorium
agricolam: annone caritas erigit. Eloquentiȩ p̃ci¬
um: exceptat litium numerus. Medicis: grauis an¬
nus inquestu ẽ. Institores delicatarum mertium:
iuentus corrupta locupletat. Hulla tẽpestate.
nullo igne ledantur tecta: iacebit oꝑa fabrili.
Umꝰ uotum dep̃nsum ẽ. omnium simile ẽ / An

Expanded text:
te Athenis eum, qui necessaria funeribus venditabat, te Athenis eum, qui necessaria funeribus venditabat, damnavit, cum probasset magnum lucrum optasse, quod contingere illi sine multorum morte non poterat. Quaeri tamen solet, an merito damnatus sit. Fortasse optavit, non ut multis venderet, sed ut care, ut parvo sibi constarent, quae venditurus esset. Cum constet negotiatio eius ex empto et vendito, quare votum eius in unam partem trahis, cum lucrum ex utraque sit ? Praeterea omnes licet, qui in ista negotiatione sunt, damnes ; omnes enim idem volunt, id est, intra se optant. Magnam partem hominum damnabis ; cui enim non ex alieno incommodo lucrum ? Miles bellum optat, si gloriam ; agricolam annonae caritas erigit ; eloquentiae pretium excitat litium numerus ; medicis gravis annus in quaestu est ; institores delicatarum mercium iuventus corrupta locupletat; nulla tempestate tecta, nullo igne laedantur : iacebit opera fabrilis. Unius votum deprensum est, omnium simile est. An
Abbreviated transcription (Latin):
auctor ẽ. cum ĩ exilium iret. in qđ multos simul cũ¬
illo seditiosa ciuitas & intẽꝑant̾ libera expulerat
optante quodam ut attheniensib necessitas resti¬
tuendi exules esset: abhominatũ talẽ reditum.
Rutilius nr̃: animosius. cũ quidam illũ consolaret᷑.
iorem reditum quã extium optares: Malo ut pa¬
tria exilio meo erubescat: quã reditu mereat. Si
ẽ istud exilium. cuiꝰ neminem ñ magis quã dam¬
natum pudet. Quẽ adiodum illi seruauerunt
bonorum ciuium officium. qͥ reddi sibi penates
suos noluerunt clade cõmuni. qͥa sacius erat duõ
iniquo malo asfici: quã om̃s publico. Ita ñ seruat
grati hominis affectum: qui bene de se merentẽ
de facultatib uult oppͥmi quas ipse submoueat.
qui etiã si bene cogitat: male p̃catur. Ne in pat᷑¬
cumum quidem nedum ingłam incendium ex¬
tmxisse quod feceris: inquibusdam cuutatibꝰ. Im¬
pium uotum: sceleris uicem tenuit. Demades cer¬

Expanded text:
auctor est, cum in exilium iret, in quod multos cum illo sauctor est, cum in exilium iret, in quod multos cum illo simul seditiosa civitas et intemperanter libera expulerat, optante quodam, ut Atheniensibus necessitas restituendi exules esset, abominatum talem reditum. Rutilius noster animosius, cum quidam illum consolaretur iorem reditum quam exitum optares ? Ut malo, patria exilio meo erubescat, quam reditu maereat ! " Non est istud exilium, cuius neminem non magis quam damnatum pudet. Quemadmodum illi servaverunt bonorum civium officium, qui reddi sibi penates suos noluerunt clade communi, quia satius erat duos iniquo malo adfici quam omnes publico, ita non servat grati hominis adfectum, qui bene de se merentem difficultatibus vult opprimi, quas ipse submoveat, quia, etiam si bene cogitat, male precatur. Ne in patrocinium quidem, nedum in gloriam est incendium exnxisse, quod feceris. In quibusdam civitatibus impium votum sceleris vicem tenuit. Demades cer
Abbreviated transcription (Latin):
si fam̃ ac metũ imp̃careris. Aliquid int̾ ẽ utrũ uox
ista sit uoti tui. Saniꝰ enĩ aliqͥd horũ opta. Sim nũc
et hoc ẽẽ gratum puta. qͦd ne ingratus quidẽ faceret.
qui mͦ ñusꝙ inodium. s tantũusq ad inficiationem
beneficũ ꝑueniret. Quispium dicet eneam sipatriã
capi uoluerit. ut captiuitati patrẽ eripiat: Quis si¬
culos iuuenes ut bona liberis exẽpla monstrarent
si optauerunt ut ethna inmensa ignium ui suꝑ soli
ex medio parentib incendio raptis: Nichil debet sci¬
pioni roma: si punicum bellum ut fimret ꝑseuera¬
uit. Aliud nichil deciis: qͦd morte patriã seruaue¬
rũt. si pͥus optauerant ut deuotiom fortissime locũ
ultima rerum necessitas faceret. Grauissima infam¬
mia ẽ. medici opus querere. Multi qͦs hauxerant mor
runt discutere aut cũ magna miseroꝵ ueratione
Iuicerunt. ¶allistratum auint. ita certe hecator⁊

Expanded text:
si famem ac metum imprecareris ; at quid interest, utrum vox si famem ac metum imprecareris ; at quid interest, utrum vox ista sit voti tui an vis ? Aliquid enim horum optas. I nunc et hoc esse grati puta, quod ne ingratus quidem faceret, qui modo non usque in odium, sed tantum usque ad infitiationem beneficii perveniret ! Quis pium dicet Aenean, si patriam capi voluerit, ut captivitati patrem eripiat ? Quis Siculos iuvenes ut bona liberis exempla monstrabit, si optaverint, ut Aetna immensam ignium vim super solitex medio parentibus incendio raptis ? Nihil debet Scipioni Roma, si Punicum bellum, ut finiret, aluit ; nihil Deciis, quod morte patriam servaverunt, si prius optaverant, ut devotioni fortissimae locum ultima rerum necessitas faceret. Gravissima infamia est medici opus quaerere ; multi, quos auxerant morb potuerunt discutere aut cum magna miserorum vexatione vicerunt. Callistratum aiunt ita certe Hecaton
Abbreviated transcription (Latin):
se gratus sit. & obhoc ipsum ingratus. Ex honerare
enim se uiit: et graui sartina liberare. Multum in¬
ter ẽ utium ꝓꝑes referre gr̃am ut reddas bene ficium
anne ut debeas. Qui reddere uult: illius se cõmodo
aptauit. et idoneum illi uenire tẽpus uolet Qui nich̾
aliud quã ipse lib̾ari uult: qͦmͦ cumꝙ ad hoc cupiet
ꝑuenire. qͦd ẽ pessime uoluntatis. Ista inquit festina¬
tio nimia: ingrati ẽ. Td aꝑtius expͥmere ñ possum:
quã si repetiuero qͦd dixi. Noniuis reddere acceptũ
beneficium: s effugere. Hoc dicere uidis. Quando
isto carebo: Quocũꝙ mͦ mͥ laborandum ẽ: ne isti obli¬
gatus sim. si optares ut illi de suo solu̾es: multum
ab eẽ uidereris agrato. Hoc qđ optas: iniquiꝰ ẽ. Exe¬
craris enĩ illud. et caput scm tibi dira p̃catione
dissicis. Nemo ut existimo de immanitate animi
tui dubitaret. si aꝑte illi pauꝑtatẽ si captiuitatẽ

Expanded text:
se gratus sit, ob hoc ipsum ingratus ; exonerare se gratus sit, ob hoc ipsum ingratus ; exonerare enim se vult et gravi sarcina liberare. Multum interest, utrum properes referre gratiam, ut reddas beneficium, an ne debeas. Qui reddere vult, illius se commodo aptabit et idoneum illi venire tempus volet ; qui nihil aliud quam ipse liberari vult, quomodocumque ad hoc cupiet pervenire, quod est pessimae voluntatis. " Ista," inquit, " festinatio nimium grati est ! " Id apertius exprimere non possum, quam si repetivero, quod dixi. Non vis reddere acceptum beneficium, sed effugere. Hoc dicere videris : " Quando isto carebo ? Quocumque modo mihi laborandum est, ne isti obligatus sim." Si optares, ut illi de suo solveres, multum abesse videreris a grato. Hoc, quod optas, iniquius est ; exsecraris enim illum et caput sanctum tibi dira precatione defigis. Nemo, ut existimo, de immanitate animi tui dubitaret, si aperte illi paupertatem, si captivitatem,
Abbreviated transcription (Latin):
re te in locũ hominib plenũ amicis uacuũ. Inpectore
amicus. ñ in atrio q̃ritur. Illo recipiendus. illic retinẽ¬
dus ẽ: et insensus recondendus. Hoc ddoce: gratus es.
Male de te existimas: simutilis es nͥ afflicto. si reb
bonis suꝑuacuũ ẽ. quẽ admodũ te et indubiis. et mn
adu̾sis. & inletis sapient̾ geris. ut dubia prudenter
tractes. adu̾sa fortit̾. leta mod̾ate. Ita inomnia uti¬
lem te ẽx hibere amnco potes. Aduersa eiꝰ: nec deseru.¬
eris nec optaueris. Alulta nicbilominꝰ ut ñ optes in
tanta uarietate q̃ tͥ mat̾iam ex̾cende fidei p̃beãt: inci¬
dẽt. Quẽ admodũ qͥoptat diuitias alicui in hoc ut illa¬
rum partem ipse ferat. quãuis pillo uideatur optare:
sibi ꝓspicit sicqui optat amĩco aliquã nece ssitatẽ
quã aciuitorio suo fideꝙ discutiat. qđ ẽ ingrati: se il¬
li p̃fert. & tanti existimat illum miserum eẽ. et ip¬

Expanded text:
re te in locum hominibus plenum, amicis vacuum. In pectore re te in locum hominibus plenum, amicis vacuum. In pectore amicus, non in atrio quaeritur; illo recipiendus, illic retinendus est et in sensus recondendus. Hoc doce : gratus es. Male de te existimas, si inutilis es nisi adflicto, si rebus bonis supervacuus es. Quemadmodum te et in dubiis et in adversis et in laetis sapienter geris, ut dubia prudenter tractes, adversa fortiter, laeta moderate, ita in omnia utilem te exhibere amico potes. Adversa eius nec deserueris nec optaveris ; multa nihilo minus, ut non optes, in tanta varietate, quae tibi materiam exercendae fidei praebeant, incident. Quemadmodum, qui optat divitias alicui in hoc, ut illarum ipse partem ferat, quamvis pro illo videatur optare, sibi prospicit, sic, qui optat amico aliquam necessitatem, quam adiutorio suo fideque discutiat, quod est ingrati, se illi praefert et tanti existimat illum miserum esse, ut ip
Abbreviated transcription (Latin):
no estimare introitum ac tactum suiluminis & ꝓho¬
nore dare: ut ostio suo ꝓpus assideas. ut gradum pͥ¬
or intra domũ ponas inqua deinceps multa sunt¬
S ostia quȩ receptos ꝙͦ excludant apud nos pͥmi om¬
nium gracchus. et mox liuiꝰ drusus: instituerunt se¬
gregare turbam suã. et alios insecritum recipere. Auioᷤ
cũ plurib alios uniu̾sos habuerũt: Itaq isti: amicos
pͥmos habuerunt scd̾os: nũquam ueros. Ninicumuo¬
cas cuiꝰ disponitur salutatio: Aut pot̾ huiꝰ tͥ fides pa¬
tere. qͥꝑfores malignȩ aꝑtas ñintrat. s illabitur:
cuiꝰ uulgare & publicũ u̾bum et ꝓmiscuũ. Ignotus
is habe ñ nͥ suo ordine emitit᷑ aquẽcumq itaꝙ istoꝵ
ueneris quoꝵ salutatio urbẽ concutit. scito etiã si anĩ¬
adu̾teris obsessos angenti frequentia uicos et cõme¬
antiũ mnuttãq partẽ cat̾uis itinera cõpressa: tam̃ ueni¬

Expanded text:
no aestimare introitum ac tactum sui liminis et pro hono aestimare introitum ac tactum sui liminis et pro honore dare, ut ostio suo propius adsideas, ut gradum prior intra domum ponas, in qua deinceps multa sunt ostia, quae receptos quoque excludant. Apud nos primi omnium C. Gracchus et mox Livius Drusus instituerunt segregare turbam suam et alios in secretum recipere, alios cum pluribus, alios universos. Habuerunt itaque isti amicos primos, habuerunt secundos, numquam veros. Amicum vocas, cuius disponitur salutatio ? Aut potest huius tibi fides patere, qui per fores maligne apertas non intrat, sed illabitur ?ius vulgare et publicum verbum et promiscuum ignotis " Have ! " non nisi suo ordine emittitur ? Ad quemcumque itaque istorum veneris, quorum salutatio urbem concutit, scito, etiam si animadverteris obsessos ingenti frequentia vicos et commeantium in utramque partem catervis itinera compressa, tamen veni
Abbreviated transcription (Latin):
ne felicitati suȩ credat. ut sciat illam multis & fidis
manib continendam. Parum in illum contuleris:
si illi stultam fiduciã ꝑmansure sẽper potentiȩ ex¬
cusseris. docuerisꝙ mobilia eẽ. quȩ dedit casus. & ma¬
iore cursu fugere quã ueniunt. Nec his portionib
quib adsũma ꝑuentũ ẽ retro iri. sed sepe int̾ maxi¬
mam fortunã. et ultimã nichil int̾ ẽẽ. Nescis quan¬
tum sit p̃cium amiciciȩ. si ñ intelligis multũ te ei
daturũ: cui dedis amicũ. rẽ ñ domib tantũ s scłis
raram. q̃ non alicubi magis de ẽ: quã ubi creditur
abundare. Quid istos tu libros quos uix nom̃datoꝵ
cõplectitur aut memoria aut manꝰ amicoꝵ existimaᷤᷤ
ẽẽ : Non sunt isti amici qui agmine magno ianuã
pulsant. qui in pͥmas et scdas admissiones digerunt᷑.
Consuetudo ista uetus ẽ regib reges q̃simulantibꝰ
populum amicoꝵ describere. Est ꝓͥum suꝑbiȩ mag¬

Expanded text:
ne felicitati suae credat, ut sciat illam multis et fidis ne felicitati suae credat, ut sciat illam multis et fidis manibus continendam. Parum in illum contuleris, si illi stultam fiduciam permansurae semper potentiae excusseris docuerisque mobilia esse, quae dedit casus, et maiore cursu fugere, quam veniunt, nec iis portionibus, quibus ad summa perventum est, retro iri, sed saepe inter maximam fortunam et ultimam nihil interesse ? Nescis, quantum sit pretium amicitiae, si non intellegis multum te ei daturum, cui dederis amicum, rem non domibus tantum, sed saeculis raram, quae non aliubi magis deest, quam ubi creditur abundare. Quid ? Istos tu libros, quos vix nomenclatorum complectitur aut memoria aut manus, amicorum existimas esse ? Non sunt isti amici, qui agmine magno ianuam pulsant, qui in primas et secundas admissiones digeruntur. Consuetudo ista vetus est regibus regesque simulantibus populum amicorum discribere, et proprium superbiae mag
Abbreviated transcription (Latin):
legiones: et ꝓtinus scͥptȩ. Facta classis: et intra pau¬
cos dies notauit noua. Sȩutum ẽ. in oꝑa publica
ignib: surcexerunt meliora c̃sũptis. Tota uita
agrippȩ & mȩcenatis: uacauit locus. Quid putẽ defu¬
isse similes qui ad sumerentur. an iꝑsus uitium fuisse¬
is. quia maluit queri quã querere: Nonẽ qͦd existime¬
mus agrippam et mecenatẽ solitos illi uera dicere.
qͥ si uixissent: int̾ dissimulantes fuissent. Regalis in¬
genũ mos ẽ inp̃sentium contumeliam: a missa lau¬
dare. Et hisuirtutẽ dare uera dicendi: a quib iã
audiendi ꝑiculum ñ est s ut me ad ppositum redu¬
cam. uides quã facile sit gr̃am referre felicib et in
sũmo humanarum opum positis. Dic illis ñ qđ uo¬
lunt audire: s qͦd audisse semꝑ uolent. Olenas au¬
res adulationib aliquando uera uox intret. Dacon¬
silium utile. Queris quid felici p̃stare possis: Effice

Expanded text:
legiones et protinus scriptae ; fracta classis et intra paulegiones et protinus scriptae ; fracta classis et intra paucos dies natavit nova ; saevitum est in opera publica ignibus, surrexerunt meliora consumptis. Tota vita Agrippae et Maecenatis vacavit locus. Quid ? Putem defuisse similes, qui adsumerentur, an ipsius vitium fuisse, quia maluit queri quam quaerere ? Non est, quod existimemus Agrippam et Maecenatem solitos illi vera dicere ; qui si vixissent, inter dissimulantes fuissent. Regalis ingenii mos est in praesentium contumeliam amissa laudare et his virtutem dare vera dicendi, a quibus iam audiendi periculum non est. Sed ut me ad propositum reducam, vides, quam facile sit gratiam referre felicibus et in summo humanarum opum positis. Dic illis, non quod volunt audire, sed quod audisse semper volent ; plenas aures adulationibus aliquando vera vox intret ; da consilium utile. Quaeris, quid felici praestare possis ? Effice,
Abbreviated transcription (Latin):
Nregi: nͥ qͥ ñ dicebat sibi. Diuns angustus filiam ult᷑
impudicicie maledictum impudicam: relegauit
et flagitia pͥncipalis domꝰ impublicũ emisit. A d¬
missos gregatim adulteros ꝑerratam nocturnis
cõmessationib ciuitatẽ forum ipsũ ac rostra ex qͥb
pat̾ legẽ de adulteriis tulerat filiȩ instupra pla¬
cuisse. ad cotidianũ ad marsiã concursũ cũ ex ad¬
ultera inquestuariam u̾sa ius om̃is licentiȩ sub ig¬
noto ad ultero peteret. Hec tam uindicanda pͥnci¬
pi quã tacenda quia quarundam rerũ turpitudo:
etiã adiundicantẽ redit. Parum potens ux publi¬
cauerat. de inde cum int̾posito tẽpore in locũ irȩ
subisset uerecundia: gemens qd̃ ñ illa silentio pres¬
sisset quȩ tam diu nescierat donec loqͥ turpe eẽt. se¬
pe exclamauit. Horum mͥ nichil accidisset. si aut
agrippa aut mecenas uixissent. Adeo tot habenti
milia hominum: duos reparare difficile ẽ. ¶ esȩ st̃

Expanded text:
regi, nisi qui non dicebat sibi ! Divus Augustus filiam ultra regi, nisi qui non dicebat sibi ! Divus Augustus filiam ultra impudicitiae maledictum impudicam relegavit et flagitia principalis domus in publicum emisit : admissos gregatim adulteros, pererratam nocturnis comissationibus civitatem, forum ipsum ac rostra, ex quibus pater legem de adulteriis tulerat, filiae in stupra placuisse, cotidianum ad Marsyam concursum, cum ex adultera in quaestuariam versa ius omnis licentiae sub ignoto adultero peteret. Haec tam vindicanda principi quam tacenda, quia quarundam rerum turpitudo etiam ad vindicantem redit, parum potens irae publicaverat. Deinde, cum interposito tempore in locum irae subisset verecundia, gemens, quod non illa silentio pressisset, quae tam diu nescierat, donec loqui turpe esset, saepe exclamavit : " Horum mihi nihil accidisset, si aut Agrippa aut Maecenas vixisset ! " Adeo tot habenti milia hominum duos reparare difficile est. Caesae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
bentia. Multo ante uinceris: quã uictam ẽẽ. te sen¬
tias. Qeterum ñ ẽ qͦd exercitum tuũ ob hoc susti¬
neri putes ñposse. quia numerus eiꝰ duci qͦꝙ igno¬
tus ẽ. Nichil tam magnum ẽ. qđ ꝑire ñ possit. cui
nascitur inꝑniciem. ut alia quiescant. ex ipsa mas¬
nitudine sua causa. Acciderunt quȩ de marathuᷤ
p̃dix̾at Diuina atꝙ humana impellentẽ & mutan¬
temqͥcqͥd obstiterat: trecenti stare iusserunt stratꝰ¬
q passim ꝑ totam greciam ꝑses: intellexit quantum
ab exercitu turba distaret. Itaꝙ. xerxes pudore quã
damno miserior: de maratho gr̃as egit qđ solus sibi
uerum dixisset. et ꝑmisit petere qͦd uellet. Peciit ille
ut sardis maximam asiȩ ciuitatẽ curru uectus int᷑¬
ret rectam capite tyaram gerens. Id solis datum
regib. Dignus fuerat p̃mio. antequã peteret. s qͣ
miserabilis gens in qͣ nemo fuit qui uerum dic̾et

Expanded text:
bentia ; multo ante vincens, quam victum esse te senbentia ; multo ante vincens, quam victum esse te sentias. Ceterum non est, quod exercitum tuum ob hoc sustineri non putes posse, quia numerus eius duci quoque ignotus est ; nihil tam magnum est, quod perire non possit, cui nascitur in perniciem, ut alia quiescant, ex ipsa magnitudine sua causa." Acciderunt, quae Demaratus praedixerat. Divina atque humana impellentem et mutantem, quidquid obstiterat, trecenti stare iusserunt, stratusque passim per totam Graeciam Perses intellexit, quantum ab exercitu turba distaret. Itaque Xerxes pudore quam damno miserior Demarato gratias egit, quod solus sibi verum dixisset, et permisit petere, quod vellet. Petit ille, ut Sardis, maximam Asiae civitatem, curru vectus intraret rectam capite tiaram gerens ; id solis datum regibus. Dignus fuerat praemio, ante quam peteret ; sed quam miserabilis gens, in qua nemo fuit, qui verum diceret
Abbreviated transcription (Latin):
corporio obstruent. Tota illos asia. ñ mouebit loco.
⁊̃ antas minas belli. et pene totius generis humani.
ruentis impetum: paucisimi sustinent. Cum te mu¬
tatis legib suis natura tiansmiserit: insemita bere¬
bis. & estimabis futura dãpna cũ cõputau̾is qͥntither¬
mopilarũ angusta constiterint. Scies te fugari pos¬
s se. cumscieris posse retineri. Tedent qͥdem tͥ pluri¬
bus locis: uelut torrentis mͦ ab lati. cuiꝰ cũ magno
t̾rore pͥma uis defluit: deinde hinc atq illine co¬
orientur. et tuis te uirib p̃ment. Uerum ẽ qd dr̃.
maiorem belli apparatum eẽ quã qui recipiab his
regionib possit. quas oppugnare constitus. S hec
res: contra nos ẽ. Obhoc ipsum te gretia uincet: qͥa
ñ capit. U. ti toto te: ñ potest. Pret̾ea quȩ una rebus
salus ẽ: occurrere ad pͥmos rerum impetus. et incli¬
natis oꝑem ferre ñ pot̾is. nec fulcire ac firmare la¬

Expanded text:
corporibus obstruent ; tota illos Asia non movebit loco corporibus obstruent ; tota illos Asia non movebit loco ; tantas minas belli et paene totius generis humani ruentis impetum paucissimi sistent. Cum te mutatis legibus suis natura transmiserit, in semita haerebis et aestimans futura damna, cum computaveris, quanti Thermopylarum angusta constiterint ; scies te fugari posse, cum sciens posse retineri. Cedent quidem tibi pluribus locis velut torrentis modo ablati, cuius cum magno terrore prima vis defluit ; deinde hinc atque illinc coorientur et tuis te viribus prement. Verum est, quod dicitur, maiorem belli apparatum esse, quam qui recipi ab his regionibus possit, quas oppugnare constituis, sed haec res contra nos est. Ob hoc ipsum te Graecia vincet, quia non capit ; uti toto te non potes. Praeterea, quae una rebus salus est, occurrere ad primos rerum impetus et inclinatis opem ferre non poteris nec fulcire ac firmare la
Abbreviated transcription (Latin):
nichil eẽ dubii qͥn illa mole ñ uinci solum grecia: s
obrui posset magis uerendũ ne uacuas desertasꝙ ur¬
bes inuenirent. & ꝓfugis hostib uaste solitudines
relinquerentur. ñ habituri ĩbi tantas uires exercere
possent. Alius uix illi rerũ naturã suffic̾e. angusta
ẽẽ. classib maria. militi castra. explicandis equestribꝰ
copiis campestria. uix patere celũ. satis ademiten¬
da omni manu tela. Qum in hunc modũ multa
undiq iactarentur. q̃ hominẽ nimia estimatione sui
fe̾rentẽ concitarent: demaratbut lacedemoniꝰ solus
dixit. Ipsam illam qua sͥ plac̾et multitudinẽ indi¬
gestam: & grauẽ metuendã ẽẽ. ducenti. Non enĩ ui¬
res haberẽ. s pondus. Immodica: nũquã regi posse.
monte. lacones subiecit. Dabunt sui exꝑim̃tum. Tot
istagentium milia: trecenti morabuntur. Berebunt
in uestigio fixi. et cõmissas ͥ angustias tuebuntur.

Expanded text:
nihil esse dubii, quin illa mole non vinci solum Graecia, sed nihil esse dubii, quin illa mole non vinci solum Graecia, sed obrui posset ; magis verendum, ne vacuas desertasque urbes invenirent et profugis hostibus vastae solitudines relinquerentur non habituris, ubi tantas vires exercere possent ; alius vix illi rerum naturam sufficere, angusta esse classibus maria, militi castra, explicandis equestribus copiis campestria, vix patere caelum satis ad emittenda omni manu tela. Cum in hunc modum multa undique iactarentur, quae hominem nimia aestimatione sui furentem concitarent, Demaratus Lacedaemonius solus dixit ipsam illam, qua sibi placeret, multitudinem indigestam et gravem metuendam esse ducenti; non enim vires habere, sed pondus ; immodica numquam regi posse, uit, " statim monte Lacones obiecti dabunt sui experimentum. Tot ista gentium milia trecenti morabuntur ; haerebunt in vestigio fixi et commissas sibi angustias armis tuebuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dissime fallat. Ĩgnorauere uires suas. et dum¬
se tam magnos quã audiunt credunt: ad traxere suꝑ¬
uacua et in discrimen rerum omniũ ꝑuentura bel¬
la. Utilem et necessariam rupere concordiam: sicu¬
ti iram ꝗͣ nemo reuocabit. Multoꝵ sanguinẽ hause¬
runt. fusuri nouissime suum: Dum uindicãt in ex¬
plorata ꝓcertis. flectiq ñ minꝰ existimant turpe ꝗͣ
uinci. et ꝑpetua credunt. q̃ insũmum ꝑducta maxi¬
me nutant: ingentia suꝑse ac suos regna fregert̃
nec intellexerunt in illa scena uanis et scito diffluen¬
tib bonis refulgente. ex eo tẽpore ipsos nichil ñ ad¬
u̾si expectare debuisse: ex qͦ nichil ueri audire po¬
uss tuerunt. Qumbellum greciȩ indiceret. xerxes: ani¬
mũ tum̃tem oblitumq quã caducis confideret: ne
mo ñ impulit. Alius aiebat ñ laturos nuntium bel¬
li. et ad pͥmam aduentus famam terga u̾suros. Aliꝰ

Expanded text:
dissime fallat, ignoravere vires suas, et, dumdissime fallat, ignoravere vires suas, et, dumse tam magnos, quam audiunt, credunt, attraxere supervacua et in discrimen rerum omnium perventura bella, utilem et necessariam rupere concordiam, secuti iram, quam nemo revocabat, multorum sanguinem hauserunt fusuri novissime suum ; dum vindicant inexplorata pro certis flectique non minus existimant turpe quam vinci et perpetua credunt, quae in summum perducta maxime nutant, ingentia super se ac suos regna fregerunt ; nec intellexerunt in illa scena vanis et cito diffluentibus bonis refulgente ex eo tempore ipsos nihil non adversi expectare debuisse, ex quo nihil veri audire potuerunt. Cum bellum Graeciae indiceret Xerxes, animum tumentem oblitumque, quam caducis confideret, nemo non impulit. Alius aiebat non laturos nuntium belli et ad primam adventus famam terga versuros ; alius
Abbreviated transcription (Latin):
traxit: ꝑ ista dimittit᷑ Quin potius eũ potentẽ ẽẽ uis
cui plurimum debesbeatũ. Quid enĩ ut dixi uetat de
referre etiã sũma felicitate p̃ditis gr̃am: Quiꝰ ple¬
na tͥ occurret & uaria mat̾ia. Quid tu nescis debi¬
tum etiã locupletib solui: Nec te inuitã distri¬
gam. Omnia sane excluserit opulenta felicitas.
Monstrabo tͥ cuiꝰ rei inopia laborent magna fas¬
tigia qͥd omnia possidentib desit. Scilicet ille qͥ
uerum dicat. et hominẽ int̾ mentientes stupentẽ
ipsaq consuetudinẽ ꝓ rectis blanda audiendi ad
ignorantiã ueri ꝑ ductum. uindicet aconsensu: con¬
centuꝙ falsoꝵ. Honuides quẽ admodũ illos in p̃¬
ceps agat extincta libertas. & fides in obseqͥum ser¬
uile sũmissa. dũ nemo ex animi sui sententia sua¬
a et. aissuadetꝙ sea adulandi certam̃ ẽ. et unum
amicoꝵ omnium officium una contentio qͥs blã¬

Expanded text:
traxit, per ista dimittitur! Quin potius eum potentem esse vis, traxit, per ista dimittitur! Quin potius eum potentem esse vis, cui plurimum debes, et1 beatum ? Quid enim, ut dixi, vetat te referre etiam summa felicitate praeditis gratiam ? Cuius plena tibi occurret et varia materia. Quid ? tu nescis debitum etiam locupletibus solvi ? Nec te invitum distringam. Omnia sane excluserit opulenta felicitas, monstrabo tibi, cuius rei inopia laborent magna fastigia, quid omnia possidentibus desit : scilicet ille, qui verum dicat et hominem inter mentientes stupentem ipsaque consuetudine pro rectis blanda audiendi ad ignorantiam veri perductum vindicet a consensu concentuque falsorum. Non vides, quemadmodum illos in praeceps agat extincta libertas et fides in obsequium servile submissa ? Dum nemo ex animi sui sententia suadet dissuadetque, sed adulandi certamen est et unum amicorum omnium officium, una contentio, quis blan