comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petitꝰ est. qd percipiẽs iã astu¬
tꝰ nõ solũ enitauit illud sed
ad futuꝵ antitodis p̃pari se
sossicite cexit ¶ Post hec cũ
maculata fides illi suspͨtos red¬
deret suos. ne forsã qd̾ beneno
ne quiuerãt hostes ferro ꝑfic̾e
tẽptarẽt. benacõnẽ sũmam ei
delectacõnẽ afferre sagagfixit
astucia. et utiab hac tractꝰ sus¬
picãte nemĩe cũ pancis reginĩ
urbes et amicos uolũtaria fu¬
ga reliquit. et solitudmẽ silua¬
rũ ac aspreta saltꝰq mõciũ
quoꝵ habũdãtissiã ꝓuincia
illa est. soliuagꝰ ꝑ septẽmũ
Rusticoꝵ eciã hospicia tãꝙͣ minꝰ¬
atqz quietes ꝑ lustra feraꝵ ca¬
uernas arẜoꝵ et antra mõtuĩ
securiores ducẽs ꝙͣ fecerit ado
et ignoratꝰ a cũctis aqͣ egͤstiq
tibo biuẽs. sepissime uelocitate
pedũ siluestres capreas cernoᷤᷤ¬
q secutꝰ attigit. cursuq celeri
fugatꝰ aut a feta sue seu rra¬
ta leona. bel furente tigride

Expanded text:
petitus est, quod percipiens iam astupetitus est, quod percipiens iam astutus non solum evitavit illud, sed ad futurum antidotis preparari se sollicite cepit. Post hec cum iam maculata fides illi suspectos redderet suos, ne forsan quod veneno nequiverant hostes ferro perficere temptarent, venationem summam ei delectationem afferre sagaci astutia finxit et ut ab hac tractus, suspicante nemine, cum paucis regnum urbes et amicos voluntaria fuga reliquit et solitudinem silvarum ac aspreta saltusque montium, quorum habundantissima provincia illa est, solivagus per septennium rusticorum etiam hospitia, taatque quietes per lustra ferarum cavernas arborum et antra montium securiores ducens, quam fecerit adolet ignoratus a cunctis, aqua agrestique cibo vivens, sepissime velocitate pedum silvestres capreas cervosque secutus actigit cursuque celeri fugatus aut a feta sue seu irata leena vel furente tigride
Abbreviated transcription (Latin):
Lu Nutridate. Nege ponti
Inito bt pauso asciꝰ
repetã adu̾sꝰ aristom¬
cu besso. mitridati regi põti
ĩ p̃miũ a romaĩs maior syria
data est. Qui morte repẽtina
subtractꝰ unicũ melioris sexꝰ
supstitẽ cui et mitridates noͫ
fuit filiũ admodũ ꝑmuisũ dere
siquit. Cuiꝰ magnitudinem
futurã cometã mirifulgoris
natuntatis sue tore per.Lxx.
dies oem asyã per .iiiiͦ noctis
horas issustrãtẽ ꝓremõstrasse
existnatũ est. Huiꝰ puericiã
ut reor nõ ad inferendã ĩuiri¬
am s ad exacuendũ ingemũ
excitandãq uirtutẽ acriter for¬
tuna cõcussit ¶Nã tenessꝰ
adhuc nͨ matina ꝑ etatẽ potẽs
a titoribz sins fero et fere in¬
domito equo ut illi sub ioci fig¬
mẽto mors ex feritate bestie ĩ¬
ferret᷑ prepositꝰ est. Ci ĩ sidẽs
et si nõ birib aĩositate tñ ac
asiquasi arte natura pocrꝰ cõ¬
modata ꝙͣ dõctrina q̃sita. quã
bosunt legẽ ĩposuit et domitã
¶ Inde a necessarnis beneno

Expanded text:
 Mitridate rege Ponti. Finito, ut paulo altius repetam, adversus Aristonicum bello, Mitridati regi Ponti in premium a Romanis maior Syria data est. Qui morte repentina subtractus, unicum melioris sexus superstitem, cui et Mitridates nomen fuit, filium admodum parvulum liquit. Cuius magnitudinem futuram cometam miri fulgoris nativitatis sue tempore per LXX dies omnem Asyam per IIII noctis horas illustrantem premonstrasse existimatum est. Huius pueritiam, ut reor, non ad inferendam iniuriam, sed ad exacuendum ingenium excitandamque virtutem, acriter Fortuna concussit. Nam tenellus adhuc nec magna per etatem potens a tutoribus suis fero et fere indomito equo, ut illi sub ioci figmento mors ex feritate bestie inferretur, impositus est. Cui insidens, etsi non viribus, animositate tamen ac aliquali arte, natura potius commodata quam doctrina quesita, quam voluit legem imposuit et domitam  Inde a necessariis veneno
Abbreviated transcription (Latin):
bideret᷑. Nam adeo a bentis un¬
disq et crebra grauiqz inter
se nauiũ collisione quassata
est classis: ut nͨ ip̃eetiã mitri¬
dates a naufragio euasisset.
Ili ab omoparone archipirra¬
ta undis fuisset subreptꝰ. Lu¬
cusꝰ bero asieno labore bictor.
cũ iã apanniã asiasqz urbes
płimas diripuisset trãsunt
enfratẽ. et ibi ꝑuacũ misitonũ
manu mitridatẽ et titranem
Iũctos cũ ex̾citib sins miẜabiłe
fudit. ex quo p̃sio abiectis re¬
gasib ornamẽtis titranes cũ
pancis anfugit. Lucullꝰ autẽ
romã rediturꝰ nõdũ pacto ẜes¬
lo. pompero successori suo bicto¬
rẽ resigiauit excitũ ¶ A litri¬
dates et si multũ bires attritaᷤ
cern̾et. nl ꝓp̃ea minuit aĩ. sz
hiberos caspios asbanos utrã¬
qz armeniã et orientẽ om̃ez ac
sextẽtrionẽ mira celeritate qͣi
ad cõe incẽdiũ extĩguẽdũ solsi

Expanded text:
videretur; nam adeo a ventis unvideretur; nam adeo a ventis undisque et crebra gravique inter se navium collisione quassata est classis ut nec ipse etiam Mitridates a naufragio evasisset ni ab Omoparone archypirrata undis fuisset surreptus. Lucullus vero alieno labore victor, cum iam Apamiam aliasque urbes plurimas diripuisset, transivit Eufratem et ibi parva commilitonum manu Mitridatem et Tygranem iunctos cum exercitibus suis miserabiliter fudit. Ex quo prelio, abiectis regalibus ornamentis, Tygranes cum paucis aufugit. Lucullus autem Romam rediturus, nondum peracto bello, Pompeio, successori suo, victorem resignavit exercitum. Mitridates, etsi multum vires attritas cerneret, nil propterea minuit animi, sed Hyberos Caspios Albanos utramque Armeniam et Orientem omnem ac septentrionem mira celeritate, quasi ad commune incendium
Abbreviated transcription (Latin):
asye brbẽ roͣni ppłi sociã ob¬
sedit. Quo bemẽte lucullo
Iã bictis mario et cumarto
ducib apᷤ cascedonẽ a. P.
rutisio ac fanmo et metro¬
phane. a mamerco obsidẽtẽ
fossa circũ obsedit. et ꝑ nũ¬
ciũ geminis utrib mutũ
natantẽq ꝑ medĩos hostes.
oppidanos sin aduẽtꝰ cercio¬
res fecit. ac spe fute lib̾acõis
ĩpleuit ¶ATitridates u̾o
Iam fame pesteqz laborans.
dimissis copiis clam fugã
arripuit. senciẽsq se suo̾q
a sucusso consequi astucia
Barbara bsꝰ qͣi ad explendã
roͣnoꝵ ĩsequentiũ auariciã
sarcinas et thesauros regioᷤᷤ
passim fund relinquiqr
uissit. si eo pacto poss sist̾e
cesa: ut grancꝰ et a sopus
amnes penes quos ageba¬
incepto destitit. s parata cẽtũ
Nauiũ classe: maris fortũa
expiri uoluit. et adu̾sꝰ bizan¬
cĩ ex ponto narugãs tãgrãdi
tẽpestate correptꝰ est: ut arma
pro romaĩs neptinũ sũpsisse

Expanded text:
Asye urbem romani populi sociam, obAsye urbem romani populi sociam, obsedit. Quo veniente Lucullo, iam victis Mario et Eumarco ducibus apud Calcedonem a P. Rutilio ac Fannio et Metrophane a Mamerco, obsidentem fossa circum obsedit et per nuntium geminis utribus vinctum natantemque per medios hostes oppidanos sui adventus certiores fecit ac spe future liberationis implevit. Mitridates vero iam fame pesteque laborans, dimissis copiis, clam fugam arripuit sentiensque se suosque a Lucullo consequi, astutia barbara usus, quasi ad explendam Romanorum insequentium avaritiam, sarcinas et thesauros regios passim fundi relinquique iussit, si eo pacto posset insequtitudo est cesa ut Granicus et Asopus amnes, penes quos agebaincepto destitit, sed, parata centum navium classe, maris fortunam experiri voluit et adversus Byzantium ex Ponto navigans, tam grandi tempestate correptus est ut arma pro Romanis Nepturium sumpsisse
Abbreviated transcription (Latin):
teriꝰ Saccaret᷑ incẽdiũ. Lucĩ
sylła cũ excitubent obuiꝰ.
Nec minori uirtute sbrepta
recuꝑauit. ꝙͣ isse occupass
felicitate. et Arcalaone ap᷑
cheromã et orthomã debes¬
lato. ac excitu suo pro parte
maxĩa ceso. ĩ asyã trãsgres¬
sus est̃. Iuidẽ bero cũ qͣi a¬
sya oĩs incipiente epheso
defice ad xonos bideret᷑. et
uiriũ pars maxĩa sus ar¬
chesaone deperiss. Iitrida¬
tes ꝑterritꝰ per eñdẽ arche¬
lauz regnis ariobarzain ac
Nicomedi restituti ᷤ cũ sylla
pacẽ peputit. Nemũ ꝯͥctiᷤᷤ
Impaciens cũ ad eũ crescenti¬
b discordiis ciuilib. fãmꝰ
et magiꝰ de ex̾citu fimbrie
diffugissẽt. Inito coꝵ opa
per legatos in hispama cũ
sertorio mariano duce fe¬
dere. et marco mario ĩ eiꝰ
cõsũmacõnẽ eciã suscepto.
reintegratis copiis pate
fracta. bellũ reassumpsit
omissũ. et mare cõpletũ
nauib ot fsiumina ⁊ trã
misitib cizicũ nobilissimã

Expanded text:
dium, Lucius Sylla cum exercitu venit obvius nec minori virtute surrepta recuperavit quam ille occupasset felicitate et, Archelaone apud Cheroniam et Orthoniam debellato ac exercitu suo pro parte maxima ceso, in Asyam transgressus est. Ibidem vero cum quasi Asya omnis, incipiente Epheso, deficere ad Romanos videretur et virium pars maxima sub Archelaone deperisset, Mitridates perterritus per eundem Archelaonem regnis Ariobarzani ac Nicomedi restitutis cum Sylla pacem pepigit. Demum quietis inpatiens, cum ad eum, crescentibus discordiis civilibus, Fannius et Magius de exercitu Fimbrie fugissent, inito eorum opera per legatos in Hyspania cum Sertorio mariano duce federe, et Marco Mario in eius confirmationem etiam suscepto, reintegratis copiis pace fracta, bellum reassumpsit omissum et mare completum navibus ac flumina et terram militibus, Cyzicum, nobilissimam
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sꝰ se romaĩ popłi odiũ
cõuocass et fessũ: audiẽs
iã as eisdẽ parari cũcta cũ
tigrane armeno firmata
sotietate. cimbros et asios
gallos et gallogrecos sar¬
matas et basternas alias¬
qr młtas barẜaras nacõneᷤᷤ
bariis segac̃ombz et mune¬
rib et blandiciis. ad uͭ sus
ytalos uoritauit. et in sub¬
sidiũ suũ assicuit. Inde i¬
misso archelaone prefecto
cũ mltitudĩe armatorũ ci¬
cladas om̃es/ desos et eu¬
boeã nobiles grecie ĩsulas
ut eiꝰ dem insigne decꝰ athe¬
Et hoc tam reꝵ gestariz
felictate actũ est: ut fere ⁊̃¬

Expanded text:
adversus se romani populi odium provocasset et bellum audiens iam ab eisdem parari, cuncta cum Tygrane armeno firmata societate, Cymbros et alios Gallos et Gallogrecos, Sarmatas et Basternas aliasque multas barbaras nationes variis legationibus et muneribus et blanditiis adversus Ytalos irritavit et in subsidium suum allicuit. Inde misso Archelaone prefecto cum multitudine armatorum Cicladas omnes Delos et Euboeam, nobiles Grecie insulas, ac eiusdem insigne decus Atheet hoc tanta rerum gestarum felicitate actum est, ut fere
Abbreviated transcription (Latin):
quidã rex p̃fectꝰ eẽt. Inita cũ
tutrane armenie regesocieta¬
te ĩpronisũ aggrediũt᷑. qui
fugã capescẽs bacuo relicto
hostib regno. romã se cõtu¬
sit. Et sic iteꝵ capadocia iu¬
ris mitridatis effcã ẽ ¶Qͥ
minꝰ hoc eodẽ tpr̃ẽ u̾icomedẽ
Nicomedis regis bithinie fi¬
suĩ regno eciã sposiauit. Et
ut paucis ampsitudinẽ õẽz
suã cõpsectar. paruo ĩ tp̃re
potẽtissimꝰ oñ regũ orien¬
taliũ factꝰ est. Et si ocium
semꝑ hu̾it exosũ perspicax
tñ et alti consilii fuit. super¬
sticonũ sp̾tator et secretorũ
hũit ariolos. poetas histo¬
riographos Medicoᷤ asioᷤq
cui cũq maneriei sapiẽtes.
cũ quib si ꝯuid bellice resr̃¬
erat tpris cossoq̃ẜat᷑. eosq
ĩ dubiis cõsusebat. Et qd̾
ĩperãti p̃decoꝵ est. uitinti¬
duar tfenciũ idiõta didicit

Expanded text:
quidam rex prefectus esset, inita cum quidam rex prefectus esset, inita cum Tygrane Armenie rege societate, improvisum aggrediuntur; qui fugam capessens, vacuo relicto hostibus regno, Romam se contulit. Et sic iterum Capadocia iuris Mitridatis effecta est. Nec minus hoc eodem tempore Nicomedem, Nicomedis regis Bithinie filium, regno spoliavit. Et ut paucis amplitudinem omnem suam complectar, parvo in tempore potentissimus omnium regum orientalium factus est. Et si ocium semper habuerit exosum, perspicax tamen et alti consilii fuit, superstitionum spectator et secretorum losophos habuit ariolos poetas hystoriographos medicos aliosque cuiuscunque materiei sapientes; cum quibus, siquid bellice rei supererat temporis, colloquebatur eosque in dubiis consulebat. Et quod imperanti predecorum est, vigintiduar
Abbreviated transcription (Latin):
cũ iã de morte filioꝵ regis oc¬
cisi p̃cogitass eo ꝙ uiuẽtib
ilsis frustra prẽm occidisse ui¬
deret᷑. Nouo reꝵ successu ad
asuid facniꝰ uertit ingeniuz
Fmxit eĩ rex sactax qͣi pietate
motꝰ se uelle sorori ac nepoti¬
br adn̾sꝰ nicomedẽ auxilia
exhibere. sz cõperiens sororẽ
Nicomedi mr̃imoĩo uĩctã: ex
ficta ĩberã pietatẽ deueĩen ͤ
cõgregatis uiribz pulsoqz
Nicomede nepotib regunz
restituit. ¶ Pest hec qͣsi
pietatis hĩte penitẽs ad ĩge¬
mũ betꝰ rediens: ꝑ gordio
inter eos ut ip̃e uolebat orta
sedicõne. parãt᷑ ex utͣq ꝑte
ĩgentes ex̾citꝰ. Quoru in
medio cũ se cũ nepote colłoqͥ
petissz: noua ac astuta urba¬
nitate ẜuatũ ferrũ capuso
tenꝰ arripiens arariaracte
Iuuenẽ trucidauit ĩermem.
filio suo sub gordii custodia
tradidit. S refessantibus
tractu tpris capadocibus ob
ĩmanitatẽ p̃fectoꝵ eiꝰ dẽ cũ
eis a xomanis ariobarz anes

Expanded text:
e filiorum regis occisi cogitasset eo quod viventibus illis frustra patrem occidisse videretur, novo rerum successu, ad aliud facinus vertit ingenium. Finxit enim rerum sagax, quasi pietate motus, se velle sorori ac nepotibus adversus Nicomedem auxilia exhibere; sed comperiens sororem Nicomedi matrimonio iunctam, ex ficta in veram pietatem deveniens, congregatis viribus pulsoque Nicomede, nepotibus regnum restituit. Post hec, quasi pietatis habite penitens, ad ingenium vetus rediens pro Gordio, inter eos, ut ipse volebat, orta seditione, parantur ex utraque parte ingentes exercitus. Quorum in medio, dum se cum nepote colloqui petiisset nova ac astuta urbanitate, servatum ferrum capulo tenus arripiens, Ariaractem iuvenem trucidavit inermem filio suo sub Gordii custodia tradidit. Sed rebellantibus tractu temporis Capadocibus ob immanitatem prefectorum eiusdem, cum eis a Romanis Ariobarzanes
Abbreviated transcription (Latin):
haria. Ne opportẽt ut cũ issis
quib ĩpabat ꝑ intpretẽ so¬
queret Fuit illi p̃te̾a inter
alias uxores Hipficratea
carissima. a qua ardẽtissime
amabat᷑. ut hõre opportimo
marĩa cõsolac̃õne sua exꝑtꝰ
est. ¶Uer cũ iã subtractõe
regnoꝵ ariobarzams et N¬

Expanded text:
it ne oporteret ut cum illis, quibus imperabat, per interpretem loqueretur. Fuit illi preterea inter alias uxores Hypsicrates carissima a qua ardentissime amabatur, ut tempore oportuno maxima consolatione sua expertus est. Verum cum iam subtractione regnorum Ariobarza
Abbreviated transcription (Latin):
Isorsm admouit ex̾citũ: regẽq
nuꝑ turgidũ turpissimelati¬
tantẽ: basta crecũdedit obsidiõe
¶ua coartatꝰ roboam facise:
sis cedere/ et quid scorpionib
lacerare sit ppłos. sz postior
dosoris arͣgumẽtũ: ꝙͣ sasutis
solaciũ est. In cassũ eĩ firma¬
nꝰ p̃sepia. cũ iã satro boues
eduxerit ¶ Obsessꝰ gͥ Rofrã
et fatigatꝰ saborib deficiẽte
media popło. Nec scorpionum
ictꝰ spem subsidni afferẽt aliquã
ad salutẽ: turpi cũ sisoch ũto
federe ilsũ suscepit in prĩam.
Cui cõtra fedꝰ agenti ermani¬
tus et debisis qui nuper ꝑuo
brbem p̃csarã et tẽpsũ a saso¬
mone editũ p̃ cet̾is memorablẽ.
sposiare ꝑmisit. Sisochautẽ
ingenti preda ditat᷑ recedens
regẽ suꝑbũ et eraustũ igno¬
mima et̾na fedatũ at sͥ tribu¬
tariũ deresiquit. Roboã autẽ
infelicẽ aĩam trahẽs eo deueĩt¬
ĩ mortẽ. In qua nichis issi sp̃sẽ¬

Expanded text:
Ierusalem admovit exercitum, regemque Ierusalem admovit exercitum, regemque nuper tumidum turpissime latitantem vasta circundedit obsidione. Qua coartatus, Roboam facile lis cedere et quid scorpionibus lacerare sit populos. Sed posteriorum doloris augumentum quam salutis solatium est. In cassum enim firmamus presepia, cum iam latro boves eduxerit. Obsessus igitur Roboam et fatigatus laboribus, deficiente inedia populo, nec scorpionum ictus spem subsidii afferrent aliquam ad salutem, turpi cum Sisoth inito federe illum suscepit in patriam. Cui contra fedus agenti, exinanitus et debilis, qui nuper parvo rbem preclaram et templum a Salomone editum pre ceteris memorabile spoliare permisit. Sisoth autem, ingenti preda ditatus, recedens regem superbum et exhaustum ignominia eterna fedatum ac sibi tributarium liquit. Roboam autem, infelicem animam trahens, eo postremin mortem. In qua nichi
Abbreviated transcription (Latin):
tribub isrł d̾ñantẽ. s se tene
uenit regio comitatu fastuq
tumidꝰ ĩ sicem. quo se uniu̾sus
cõgregan̾at isrł. Qui ut moriᷤᷤ
est popłoꝵ circa ũtia imperii
regnatur placide exorare. Ut
benigne regat. onera subleuet.
cõmoda ãpliet. et patrio xitu
cũcta gubernet. orantes. Utihu¬
manitate sua ab ĩpresso a pr̃e
estis: ego bos scorpiõib lac̾abo.
¶O male dignũ regi respõsũ.
a facie cuiꝰ bix decet quẽꝙͣ abire
dosentẽ. Popłs autẽ tã acri
preter spem respõso cõmotus
sibi Ieroboã nabathfiliũ p̃¬
fecere ¶EEldoram tributorũ
q̃store ã roboã missũ. ut irri¬
tatos lenret berbis meliori¬
ẜ sapidarũt. Qd̾ audiens
roẜoã panso añ turgidꝰ atq
ĩsosẽs terreft̃s̃ currũ cõscẽdit.
et ĩfestãte auriga equos: nõ
xex audita sedicione surrexit
Et cũ iã songe sateq cũ am¬
psissmmia armatoꝵ manubã¬
gassz. et obsistente nemine
igne ferroq cũcta triuisset.

Expanded text:
ribubus Israel dominantem, sed se tenere venit regio comitatu fastuque timidus in Sicem, quo se universus congregaverat Israel. Qui – ut moris est populorum circa initia imperii regnaturum placide exorare ut benigne regat, onera sublevet, commoda ampliet, et patrio ritu cuncta gubernet – orantes uti humanitate sua ab impresso a patre estis, ego vos scorpionibus lacerabo –. O male dignum regi responsum, a facie cuius vix decet quenquam abire dolentem. Populus autem, tam acri preter spem responso commotus,sibi Ieroboam, Nabath filium, prefecere; et Adoram, tributorum questorem,s a Roboam missum ut irritatos leniret verbis melioribus, lapidarunt. Quod audiens Roboam, paulo ante turgidus atque insolens, terrefactus currum conscendit, et infestante auriga equos non rex, audita seditione, surrexit; et cum iam longe lateque cum amplissima armatorum manu vagasset, et obsistente nemine igne ferroque cuncta trivisset,
Abbreviated transcription (Latin):
er. Paua flentes
Lobus dosenciũ regñ
ꝙͣcito saulis uba fmita
sunt: affuit. Quos inter A¬
draazarꝰ rex sophin. et Ada¬
dus syrie et damasci q̃rebãt᷑
se secus eufratẽ a dauid ꝓstra¬
tis excitibz atq cesis oppressos
fugatosqz et e culmine sue
maiestatis fuisse deiectos/.¬
¶ Inde ueniebat syrus meso¬
potanne. Sarus ãmanitaꝵ.
Michas scõbus aliiq reges
oẽs plorantes dolentes qz ꝙ aus¬
piens dauid a ioab misicie sue
princixe armis superati sint
atq głia sua pͥuat̾ Seque¬
bat᷑ et eos Rohoam mestꝰ et
suffusus. Qui ꝙͣ citobent ad
oculos eo ꝙ sua stulticia ymo
superbia egerit ut ex duodetĩ
regni sui partib issi dũe re¬
linq̃rent᷑. Ut de eo scriberẽ nõ
aibsurdẽ cũ rex ĩntisis bideret᷑.
obtiminit. De Robati Iudeor rege¬
Oħoam rer̃ ssłiꝰ ingẽtis
et admirabisis sapiẽcie
biri salomonis hebreorũ oĩum
xectis filiꝰ fuit er Nomoa ãma¬
intide genitꝰ. E intãtũ fulgtoriᷤ
pris sapĩa et aui bengnitas

Expanded text:
. Pauci flentes. Globus dolentium regum, quam cito Saulis verba finita sunt, affuit. Quos inter Adraazarus rex Sophin, et Adadus, Syrie et Damasci, querebantur se secus Eufratem, a David prostratis exercitibus atque cesis, oppressos fugatosque; et e culmine sue maiestatis fuisse deiectos. Inde veniebant Syrus Mesopotamie, Syrus Ammanitarum, Micas, Scobus aliique reges, omnes plorantes, dolentesque quia auspiciis David a Ioab, militie sue principe, armis superati sint, atque gloria sua privati. Sequebatur et hos Roboam, mestus et suffusus. Qui quam cito venit ad oculos, eo quod sua stultitia, imo superbia, egerit ut ex duodecim regni sui partibus illi due relinquerentur, ut de eo scriberem non absurde, cum rex mutilus videretur, obtinuit. IV. De Roboam Iudeorum regeRoboam rex, illius ingentis et admirabilis sapientie viri Salomonis, Hebreorum omnium regis, filius fuit ex Nomoa Ammanitide genitus. Cui tantum fulgoris patris sapientia et avi ben
Abbreviated transcription (Latin):
q cõu̾terat. seu mauis achille¬
ũ apꝰ̾ aserãdriã tẏrãmdẽ occu¬
pantẽ. tristi cũ egipcioꝵ strage
Longa obsidione coactũ calca¬
uerat. Ues in h̾ũises ueri dei
cultores acerba persecucõne
seuierat. Eo ihĩtu qͦ haud
Conge salonẽ osera dudũ pri¬
uatꝰ serebat. acriterq mestꝰ
ĩmurmurãs crminasut᷑ con¬
stãtiũ quẽ ip̃e in cesarẽ dudum
promou̾at. eo ꝙ bosutarium
ociũ suũ nõ sosũ minis ĩquie¬
tass s eñ adeo tumdũ reddi¬
diss. ut sibilp̃i ad illiꝰ effugiẽ¬
das manꝰ et ut cesis xp̃icolis

Expanded text:
que converterat, seu mavis Achilleque converterat, seu mavis Achilleum apud Alexandriam tyramnidem occupantem tristi cum Egyptiorum strage longa obsidione coactum calcaverat, vel in humiles veri Dei cultores acerba persecutione sevierat. Eo in habitu quo haud longe Salonam olera dudum privatus serebat acriterque mestus immurmurans criminabatur Constantium, quem ipse in Cesarem dudum promoverat, eo quod voluntarium ocium suum non solum. minis inquietasset, sed eum adeo timidum reddidisset, ut sibi ipsi, ad illius effugiend
Abbreviated transcription (Latin):
certissimã corruatis Panca
de diotlecigno rõnoꝵ ĩpatore.
fi qui pauso añ ñc¬
persis ñc macedom¬
cis nunc syris et egipciis
calamitatib fere absq in¬
termissione plurimũ ĩfe¬
stabar: sic ñc ytalicis et po¬
tissime cesaꝵ erũpine astrĩ¬
gor. Mirabile dictu. Nedũ
scribere q̃am. s n ͨ emim̾are
possum. quotqͦt assidue suas
deflentes miserias circũstre¬
pere atq clamitare. Cedes.
dep̃ssiones ignomimas sen¬
cio uideoq arbitror put roma
in se tociꝰ orbis molem traxit
imꝑii:. sic criminũ ꝓdicionũ
cediũ atq ĩfortumoꝵ emmũ
traxit incendiũ ¶ Dũ ictit᷑.
a Cenobia aħsolutꝰ exsurcerẽ:
et ecce dioclecianũ augustũ ui¬
di. nõ equidẽ ea marestate con¬
spicuũ qua ex oẜscurissimo d̾¬
Dalmacie loco tenitꝰ ĩ fulitorẽ
fuerat subsimatꝰ impn. M ea
ferocitate tremẽdũ: qua aprũ
res nouas molientez dolossi
sactacitate trũcau̾at. atq cari¬
nũ ĩertẽ cesarẽ in fugã nichilũ¬

Expanded text:
rtissimam corruatis. VII. Pauca de Dioclitiano Romanorum imperatore. Uti qui paulo ante, nunpersis nunc macedonicis nunc syris et egyptiis calamitatibus fere absque intermissione plurimum infestabar, sic nunc ytalicis et potissime Cesarum erumnis astringor. Mirabile dictu, nedum scribere queam, sed nec enumerare possum quotquot assidue suas deflentes miserias circumstrepere atque clamitare cedes depressiones ignominias sentio videoque; arbitror, prout Roma in se totius orbis molem traxit imperii, sic criminum proditionum cedium atque infortuniorum omnium traxit incendium. Dum igitur a Zenobia absolutus exurgerem et ecce Dioclitianum Augustum vidi, non equidem ea maiestate conspicuum qua, ex obscurissimo Dalmatie loco genitus, in fulgorem fuerat sublimatus imperii nec ea ferocitate tremendum qua Aprum res novas molientem dolosa sagacitate truncaverat atque Carinum inertem Cesarem in fugam nichilum
Abbreviated transcription (Latin):
putas ẽẽ felices: Longe alx
Effeĩati quidẽ mollesqz
a minimo quocũq labore
soluũt. et morbis bariis et
fere cõtinuis lacessiti en̾ua¬
tã iuuẽtutẽ suã ĩ ĩmaturatã
mortẽ sepesĩt. nͨ młtitudĩe
seruiẽciũ appetũt. nͥ qr sͥip̃is
nõ ip̃i sufficĩt. ¶ S qͥd
tã longo sermone fatigor:
Spsendide sũt diuicie. ⁊ in
oclis stustoꝵ puscherrime
Et qd̾ intueri non uolunt
instabiles et ĩflantes nec
nõ bt hanmo testis est pos¬
sessores misere inquietant
atq pessundant. Sed nos uñ

Expanded text:
putas esse felices, longe aliter putas esse felices, longe aliter effeminati quidem mollesque a minimo quocunque labore solvuntur et morbis variis et fere continuis lacessiti enervatam iuventutem suam in immaturam mortem sepeliunt. Nec multitudinem servientium appetunt, nisi quia sibi ipsis non ipsi sufficiunt. Sed quid tam longo sermone fatigor? Splendide sunt divitie et in oculis stultorum pulcherrime et quod intueri non volunt, instabiles et inflantes; nec non, ut Hanno testis est, possessores misere inquietant atque pessundant. Sed nos unde
Abbreviated transcription (Latin):
s tabe suoꝵ et luto mixta: si¬
tim fugiens nõ sedauit. Si
regib hec ad uitã sufficiũt.
quid tu ad sacietatẽ splendi¬
das mẽsas exoptas. Dicet
pultiuorax. Illit egit nõcitas
Ast egto. Et sihec multum
luit. manu ex lacuna sũpsit
aquã xerxes. et ꝓiecto pocu¬
lo factitabat simlr dyoge¬
nes. Quid gͦ ad suꝑ flua
hanesamꝰ. Denenuz porri¬
git᷑ gẽmis et auro. Riuisi
autẽ ĩmunes a pestifera¬
labe decurrũt ¶ Led ut hec
omittamꝰ qdꝰ forsã aliquib
bide̾t᷑ exͣneũ. agrestes coctis
potiꝰ ꝙͣ elaboratis cibariis
parce eciã utũt᷑ ut płimũ.
Hos durata cute soses et
Imbres pati. et neruoso atz
robusto corpore modico ue¬
stitu cõtẽtos. quertꝰ stern̾e
glebas utere. laboribz assi¬
dius ĩsudare. milla fere ĩ¬
firmitate grauari. et in
seniũ usq qͣi reassũptis de
nuo semꝑ uiribz deuenire
bidemꝰ. Hos quos tu cenis
crebris et ãplis potacõnb

Expanded text:
sed tabe suorum et luto mixta sised tabe suorum et luto mixta sitim fugiens non sedavit? Si regibus hec ad vitam sufficiunt, quid tu ad satietatem splendidas mensas exoptas? Dicet pultivorax: «Illud egit necessitas». Ast ego: «Etsi hec multum luit». Manu ex lacuna sumpsit aquam Xerxes et proiecto poculo factitabat similiter Diogenes. Quid ergo ad superflua hanelamus? Venenum porrigitur gemmis et auro, rivuli autem immunes a pestiferalabe decurrunt. Sed ut hoc omictamus quod forsan aliquibus videtur extremum, agrestes coctis potius quam elaboratis cibariis parce etiam utuntur plerique. Hos durata cute soles et imbres pati et nervoso atque robusto corpore modico vestitu contentos, quercus sternere, glebas vertere, laboribus assiduis insudare, nulla fere infirmitate gravari et in senium usque, quasi reassumptis de novo semper viribus, devenire videmus. Hos quos tu cernis crebris et amplis potationibus
Abbreviated transcription (Latin):
glebas uoluentẽ rusticanis
amictos pasliis. ꝙͣ hos cu¬
raꝵ et ut ꝑsurimũ biciorũ
arcmnos purpura ĩ oñtacõnẽ
ꝙͣ in dignitatẽ pociꝰ exornatos
Uusti quidẽ p̃ciose pẽdũt᷑
bestes. ubi nõ cõsiderant᷑ aĩ
uires. quas si linteis oculis ĩ¬
tuerẽt ᷤ principes: nussi duẜi¬
ũ quin ex cãpis in curiã boca¬
rẽt. igrestes. et truderentur in
sterquismniũ purpurati. Inhiat
pretea cibis. splendoriq basoꝵ
ocłos ĩicit. qͣi duscissimũ arbi¬
tret ᷑ ꝑinguib uti ferculis ⁊
trebris cõmessacõnb ĩt̾esse¬
¶ D ftultissimũ decepti udi¬
ciũ. paucis cõtenta nat᷑a est.
Smã pͥmos hoĩes quo ᷤ rudi
seculo glans pauit et aqua
Et ad reges eciã deliciosos de¬
ueniã. Nõ ne dũ siphacẽ
timens in antris siluestrũ
monciũ latitaret massmnissa
a pancis ex militibus suis
radicib herẜaꝵ asitꝰ ẽ. Et
uerxes diuiciaꝵ copiosior
altero. nõ dicã aqua simpłr

Expanded text:
glebas volventem, rusticanis glebas volventem, rusticanis amictos palliis, quam hos curarum et ut plurimum vitiorum archivos, purpura in obstentationem quam dignitatem potius ornatos. Multi quidem pretiose penduntur vestes ubi non considerantur animi vires, quas si linceis oculis intuerentur principes, nulli dubium quin ex campis in curiam vocarentur agrestes et truderentur in sterquilinium purpurati. Inhiat preterea cibis, splendorique vasorum oculos inicit, quasi dolcissimum arbitretur pinguibus uti ferculis et crebris commessationibus interesse. O stultissimum decepti iudicium! Paucis natura contenta est? Sinam primos homines quos rudi seculo glans pavit et aqua; et ad reges delitiosos deveniam. Nonne, dum Syphacem timens in antris silvestrium montium latitaret Massinissa, a paucis ex militibus suis radicibus herbarum alitus est? Et Xerxes divitiarum copiosior altero, non dicam agua simpliciter
Abbreviated transcription (Latin):
oppimoni semꝑ magis ꝙͣ b̾i¬
tati adherẽs nõ arbitrat᷑ hoc
eẽ. Alta ꝓsp̾tat palacia. ful¬
gẽtes auro bestes. mensas
poculis et cibis omustas. ser¬
uiẽtiũ cat̾uas. et asia q̃ cũ nõ
faciãt insignes: tñ eiꝰ iudĩcio
tẽ. et Pompemĩ cessa m arce
dirachn ꝓauitãtẽ. Dyoctenẽ
in dosio trãquisso aĩo cesestia cõ¬
tẽplantẽ. Et sardanapasum
aurea ĩ regtia satebras exqͥren¬
tẽ. Aglaũ sophidiũ ĩ agello
cantantẽ. Et zambrĩã in pa¬
sacio igne ĩiecto cremãtẽ. Qͥd
musta. C saꝵ est ymo euidẽ¬
tissimũ celsa petũt᷑ fulmin̾e
autẽ uentoꝵ rabie et motu
terre cõcuciũt᷑ assidue. ubi
cõsistũt hũisia ĩ quiete. E qͦ
modo nõ prospicit quot suspi¬
ria. quot labores aĩ qͦt mẽtis
anrietates:. uestis cõtegat in¬
sepulcm st̃ fetidĩs cadan̾ib
ꝑsena ornata gẽmis ⁊ auro
ꝙͣ mallẽ sarranũ in
pupimia scuiã p̃mẽtẽ manu.
aut cincinnatũ ꝑ uo in agtro

Expanded text:
ioni semper magis quam veritati adherens non arbitratur hoc esse: alta prospectat palatia, fulgentes auro vestes, mensas poculis et cibis honustas, servientium catervas et alia que, cum non faciant insignes, tamen eius iudicio tem et Pompeium celsa in arce Dyrrachii pavitantem. Diogenem in dolio tranquillo animo celestia contemplantem et Sardanapalum aurea in regia latebras exquirentem. Aglaum Sophidium in agello cantantem et Zambriam in palatio igne iniecto cremantem. Quid multa? Clarum est imo evidentissimum: celsa petuntur fulmine aut ventorum rabie et motu terre concutiuntur assidue, ubi stant humilia in quiete. Equo modo non prospicit quot suspiria quot labores animi quot mentis anxietates vestis contegat insepulcra sunt fetidis cadaveribus plena, ornata gemmis et auro. O quam mallem Sarranum in Pupinia stivam prementem manu aut Cincinnatum parvo in agro
Abbreviated transcription (Latin):
arbitratꝰ amoto senatu: xẽ
pnblicã cõsilio destitutã oc¬
cupari posse facillime. Sa¬
ne cũ eẽt frans per mistros
detecta senatini. ceptũ eiꝰ. ĩ¬
mane frustratũ. cũ minꝰ tu¬
asud preter settẽ bnicã. que¬

Expanded text:
amoto senatu rem publicam consilio destitutam occupari facillime posse. Sane cum esset fraus per ministros detecta senatui, ceptum eius immane frustratum. Cum minus tualiud preter le
Abbreviated transcription (Latin):
It Cartaginẽse.
Hanmo bt arbitror
Hamiscaris cartaginẽsuĩ
ducis in sicilia ꝑentifilius
fuit et hamnlcaris iã dc̃i fr̃.
Qui p̃t̾ clarã ap̾ suos origi¬
nẽ et sue brbis eciã pͥncipa¬
tũ fauẽtẽ suũ exiciũ fortũa
ustra ꝙͣ credi possit diuiciaꝵ
habũdãtissimꝰ factus est.
Per quas dũgliam suã dũ
magnificẽciã dũ potenciã
metit᷑. ĩ stultissimã cupidĩe
sapsꝰ: regnũ cartagiesim

Expanded text:
 cartaginensi. Hic Hanno, ut arbitror, Hamilcaris Cartaginensium ducis in Sycilia perempti filius fuit et Himilconis iam dicti frater. Qui preter claram apud suos originem et sue urbis etiam principatum, favente in suum exitium Fortuna, ultra quam credi possit divitiarum habundantissimus factus est. Per quas, dum gloriam suam dum magnificentiam dum potentiam metitur, in stultissimam cupidinem lapsus, in regnum Car
Abbreviated transcription (Latin):
et q̃ oriãt᷑ incomoda posses¬
tores Mordati quidez cura
torq̃t᷑ ne bideãt᷑ a tinea. deuo¬
rent ab ittne. subripiant᷑ a
fure. a furore pu ͦ. seu a p̃dõĩb
rapiant᷑ et dũ noctes dũcit
ĩ sõpnes ut seruet eciã dĩscur¬
sus muriũ expanesat. in se
Inuidiã mustipsicẽ excitat. in¬
sidias patit᷑. a blandiciis et
odiis fisioꝵ eiꝰ mors eo ẜidẽte
cũ desiderio expͨtat᷑. et nõ nũꝙͣ
ĩtãtã aĩ tumorositatẽ excedit
ut sin gins sin roboris pu ͨͤ
priuateqz honestatis oblitꝰ
ea cupiat et accẽptet. que cũ
eũ nõ deceãt: issũ ĩ miẜabise
ucipiciũ trahãt. ut sans sru¬

Expanded text:
et que oriantur incommoda posseset que oriantur incommoda possesvidet. Mordaci quidem cura torquetur ne rodantur a tinea, devorentur ab igne, surripiantur a fure, a furore publico seu a predonibus rapiantur et dum noctes ducit insomnes ut servet, etiam discursus murium expavescit. In se invidiam multiplicem excitat, insidias patitur a blanditiis et odiis filiorum, eius mors eo vidente cum desiderio expectatur et non nunquam in tantam animi tumorositatem excedit, ut sui generis sui roboris publice privateque honestatis oblitus, ea cupiat et attemptet que, cum eum non deceant, illum in miserabile precipitium trahant ut satis Spu
Abbreviated transcription (Latin):
cũq eciã m̃oxios: suppliciotra¬
didere. ne ad muitandũ scelus
ant ad blaiscẽ dũ hãnomᷤ necẽ
aliquis suꝑeẽt. et ut quanti
sibertatẽ pendexẽt. appareret.
In dĩcias et stolidã uulgi oppi
N secretissĩs pene/ monẽ¬
trasisib terre occustarat
tãꝙͣ gn̾i hũano nocuas: ña
discreta diuicias. Ast auari¬
qd̾ sponte latebat. cupiditate
¶ Dec quidẽ ꝑ fodere mõtes
terebrare tessuris biscera. ꝓ¬
fũdũ maris uncis piscatorn ᷤᷤ
exarare docuit pͥma ⁊ aspiũ
scopulos strauit. siluas qz
apuit ĩuias. et nauib in
asienũ sitꝰ euadere fassere
griphes. sopire serpentes.
fraudes nectere. mentiri. fal¬
sas signare tabulas ostendit.
In biosencias mortales axma¬
uit. aconita cõposuit et in
prodicõnẽ eciã aĩauit quib
tot artib aliisq ĩ p̃grandẽ
cumulũ nõ mĩꝙͣ apᵈ quosdã
pericula p̃ciosa cõgessit Ex
quibz sic ample collectis qͦt

Expanded text:
cunque etiam innoxios supplicio tracunque etiam innoxios supplicio tradidere, ne ad imitandum scelus aut ad ulciscendam Hannonis necem aliquis et ut quanti libertatem penderent appareret. XVII. In divitias et stolidam vulgi opinionem. In secretissimis penetralibus terre occultarat, tanquam generi humano nocuas, natura discreta divitias. Ast avariquod sponte latebat cupiditate . Hec quidem perfodere montes, terebrare telluris viscera, profundum maris uncis piscatoriis exarare docuit prima et Alpium scopulos stravit silvasque aperuit in vias et navibus in alienum litus evadere, fallere griphes, sopire serpentes, fraudes nectere, mentiri, falsas signare tabellas ostendit, in violentias mortales armavit, aconita composuit et in proditionem etiam animavit. Quibus tot artibus aliisque in pregrandem cumulum non nunquam apud quosdam pericula pretiosa congessit. Ex quibus sic ample collectis quot
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi pui secordie bictor: acriori
xaptꝰ manu cõꝑata seruoꝵ. in
armis educit. et castellũ octu¬
pat. et ĩ ꝑtẽ p̃dẽ auxisiatorẽq
mauroꝵ regẽ aduocat ¶S
cũ nõ satis temerario ausui exi¬
tꝰ rñderet: a ciuib capit᷑ ante
cõuocati regis aduẽtũ. Sẽtẽtia
quoꝵ. in cõsp̾tu ppłi nidatus.
uirgisqz seuissime cesꝰ est. Et
cũ natura turculenciores feris
cartaginẽses fint: ut ꝑ mẽbra
oĩa ex ĩpio hoĩe sumeret᷑ sup¬
pliciũ uisũ est. Et añ oĩa ocłi
misero hanmoni erutisunt.
Indẽ manꝰ abscise. Denũ cõ¬
fracta crura. Postremo cum
cruciatꝰ ĩmanissiõs oẽs ĩfelix
hammonie bita bicsset. fessi
carnifices obstinatũ sp̃ fro
abire coeterũt. Hinc sacerũ
cadauer et misle de forme uul¬
nerib ĩ spͨtałm cũctis cruce
affixũ altissima sub limatũ
est..⁊ ec hucusqz per om̃ez
calamitatẽ seuisse cartaginẽ¬
siũ suffecit ire. Quinymo.
filios cognatosqz asios quos¬

Expanded text:
ice socordie victor acriori ratus, manu comparata servorum in armis educit et castellum occupat et in partem prede auxiliatoremque Maurorum regem advocat. Sed cum non satis temerario ausui exitus responderet, a civibus capitur ante convocati regis adventum; sententia quorum in conspectu populi nudatus virgisque sevissime cesus est; et cum natura truculentiores feris Cartaginenses sint, ut per membra omnia ex impio homine summeretur supplicium visum est et ante alia oculi misero Hannoni eruti sunt, inde manus abscisse, demum confracta crura, postremo, cum cruciatus immanissimos omnes infelix Hannonis vita vicisset, fessi carnifices obstinatum spiritum ferro abire coegerunt. Hinc lacerum cadaver et mille deforme vulneribus in spectaculum cunctis cruce affixum altissima sublimatum est. Nec huc usque per omnem calamitatem sevisse Cartaginensium suffecit ire, quin imo filios cognatosque alios quos
Abbreviated transcription (Latin):
pond̾at quidẽ filiã suã egre¬
nupcias celebratuꝵ de mon¬
straret: oĩ brb̃i plebi opipare
subporticib edusiũ x̃parari
iussit. Senatũ bero om̃ez in
Et ĩfectis ueneno poculis.
mĩstris cõuiun ut porrigerẽt

Expanded text:
dem filiam suam egrenuptias celebraturum demonstrat, omni urbis plebi opipare sub porticibus edulium preparari iussit, senatum vero omnem in et infectis veneno poculis, ministris convivii ut porriger
Abbreviated transcription (Latin):
Et ad tristẽ miseꝵq metiũ
fufetiũ ubanoꝵ regẽ deuẽiã.
Qui et si tardiuscuse ꝙͣ exige¬
ret ordo narracõnis accessit.
nõ ꝓptea postergãdus est
Iignoscendũ quppe illi cũ iu¬
stã tarditatis cãm hũexit.
¶Tõ adeo ociter mẽbra a qua¬
drigis ĩ diu̾sũ tracta ad bemẽ¬
dũ cõparasse potint ⁊ iũxisse
De Iecio suffeccio alsunoꝵ

Expanded text:
et ad tristem miserumque Metium et ad tristem miserumque Metium Sufetium Albanorum regem deveniam. Qui, etsi tardiuscule quam exigeret ordo narrationis accessit, non propterea postergandus est; ignoscendum quippe illi, cum iustam tarditatis causam habuerit: non adeo ociter membra, a quadrigis in diversum tracta, ad veniendum comparasse potuit et iunxisse. XXII. De Metio Sufetio Albano
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbiis si paciam exemplũ.
Si fragisitatẽ nr̃am et dei ꝑo¬
tenciã uesimꝰ agnoscere S
ꝯuid̃ dũ Cyri ĩfortumũ toto
spectarẽ aĩo quoꝵdã clamor
quo iter ceperã biolẽter atra¬
xiti. aci a musii ac numitoris
male ĩuicẽ cõueĩentib q̃relaꝵ
rumores audiui. Quoꝵ altͣ
ĩdeẜite se eiectũ regno .i resiqͦ
lacͥmis et clamore firmabat.
Alter se a nepotibiz indigne
sasserebat occisũ. ĩmemor ꝙ
illes esim iussisset expon.¬
¶R Rec minꝰ et hiieciã cla¬
mitabãt smã romulũ asserẽ¬
tẽ se ĩpietate fr̃na cõi pͥnatũ
ĩperio et ꝓ. urro brb̾ occisũ.
Et ĩpiose brbis prẽm condi¬
toremq ex ĩcerto genitore et
Rea bestasi birgĩe gẽitũ. ac ex
pastore latrũculo regis ĩter¬
fectorẽ regniq restitutorem
xetẽq fc̃m / ãpliatorẽq eius
cĩtatis cui orbis uniu̾si ẜuafat᷑
dñiñ se a pr̃ib apͦ capreã pa¬
sudẽ gladiis lac̾atũ mõstrãtẽ.

Expanded text:
 exemplum, si fragilitatem nostram et Dei potentiam velimus agnoscere! Sed quid? Dum Cyri infortunium toto spectarem animo, quorundam clamor, quo interceperam, violenter attraxit, et Amulii ac Numitoris male invicem convenientibus querelarum rumores audivi. Quorum alter indebite se eiectum regno a reliquo lacrimis et clamore firmabat: alter se a nepotibtis indigne asserebat occisum, immemor quod illos olim iussisset exponi. Nec minus et hi etiam clamitabant. Sinam Remulum asserentem se impietate fraterna communi privatum imperio, et pro muro urbis occisum. eriose urbis patrem conditoremque ex incerto genitore et Rhea vestali virgine genitum, ac ex pastore latrunculo regis interfectorem regnique restitutorem, regemque factum, ampliatoremque eius civitatis, cui orbis universi servabatur dominium, se a patribus apud Capream paludem gladiis laceratum monstrantem,
Abbreviated transcription (Latin):
Ainfelices aliquiS. m¬
S asya cũ paululũ
in ytasiã reuocarer.
Axedeunti ĩ mentẽ ĩcidit ꝙyru ᷤ
toti asye formidabilis. quẽ
cũ młtis uictoriis a canis u¬
berib ĩ ãplissimũ imꝑiũ
esatũ intuerer: qͣr dm̃o mitu
e nescio int̾ actas monciũ sci¬
thaꝵ fances. oĩ eiꝰ excitu ceso
eoq cõfosso iuuissu tamiris
regine caput eiꝰ in utrẽ sã¬
giũs plenũ: ignominiose
deiectũ adñti. Qd̾ ego ꝓsp ͭ¬
tãs exhorrin. Et cũ omnẽ
eiꝰ marestatẽ p̃t̾itã repẽte¬
cerenere dei iudiciũ expanes¬
cens. inqui. O ĩexconita¬
ta mortasibz fortune me¬
bilitas. quid hoc spectare.
ꝯuid cernere. caput cyri
tot regnoꝵ tociꝰ orientis
insigne decus imꝑio mu¬
liexis utre et fetido boluta¬
un cruore. Lectne inmorte
tãtã cłari regis ꝯiugiũ ⁊ na¬
toꝵ oscula: hec supp̃ma ami¬
coꝵ officia: Hic issi rogꝰ ĩgẽs
et magnificꝰ. Hec aurea ur¬
na cinoꝵ tã clari principis
tori. Uter sangĩis mulieris¬

Expanded text:
Infelices aliqui. Ab Asya cum paululum in Ytaliam revocarer, redeunti in mentem incidit Cyrus, toti Asye formidabilis. Quem cum multis victoriis a canis uberibus in amplissimum imperium elatum intuerer, quasi divino nutu, evestigio inter artas montium Scitharum fauces, omni eius exercitu ceso eoque confosso, iussu Tamiris regine caput eius in utrem sanguinis plenum ignominiose deiectum adverti. Quod ego prospectans exhorrui, et cum omnem eius maiestatem preteritam repentemecum Dei iudicium expavescens, inqui: – O inexcogitata mortalibus Fortune mobilitas! Quid hoc spectare? Quid cernere caput Cyri, tot regnorum totius orientis insigne decus, imperio mulieris utre et fetido volutari cruore? Heccine in morte tam clari regis coniugum et natorum oscula? Hec suprema amicorum officia? Hic illi rogus ingens et magnificus? Hec aurea urna cinerum tam clari principis tori? Uter sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
aduersꝰ fidẽ ꝯse tꝑrãno p̃¬
cernentes il sibi promissi
seruari. nl tyrãm mumifi¬
cencia concedi. adolescentes
suos filias sorores et cõiu¬
ges ante alias inlibidmẽ
trahi rabiẽ suã atqr rapa¬
citatẽ p̃ter speratũ arciorib
unitusis solito cohercexi. eñ¬
q bisinguẽ auaꝵ detracto¬
rẽ ĩmanẽ mexorabisem in¬
ttratũ scelestum. solisibi
Uacantem Iul sanct Ilil iusti
Ius boni hñtem. deũqz iam ne¬
dũ hoĩes aspernantẽ. Irritati
post diutmam pacĩam per inter¬
medios caute in cõfidenciã popu¬
sariũ deuenire et in deiectionem
tyrãni cõuiracõnis principes
iurauere ¶Sane dũ oppor¬
tuna tanto facmori ordinant᷑.
tyrãnꝰ cõposita seu alteriꝰ re¬
lacõne sen sua aĩadu̾sione p̃¬
obsistere. in se maturiꝰ ꝯtraxit
perniciẽ. Nã percipiẽtes reꝵ
cõscii ex cõiuratis quosdã detẽ¬
tos atq torq̃ri sibi timentes:
in solũ sue salutis remediũ ĩ¬

Expanded text:
adversus fidem a se tyramno pradversus fidem a se tyramno prcernentes nil sibi promissi servari, nil tyramni munificentia concedi, adolescentes suos, filias, sorores, coniuges ante alios eius in libidinem trahi, rabiem suam atque rapacitatem preter speratum artioribus vinculis solito coerceri, eumque bilinguem, avarum, detractorem, immanem, inexorabilem, ingratum, scelestum, soli sibi vacantem, nil sancti, nil iusti, nil boni habentem, Deumque iam nedum homines aspernantem, irritati, post diutinam patientiam per intermedios caute in confidentiam popularium devenere, et in deiectionem tyramni coniurationis principes iuravere. Sane, dum oportuna tanto facinori ordinantur, tyramnus composita seu alterius relatione seu sua animadversione prconatur, in se maturius contraxit perniciem. Nam, percipientes rerum conscii ex coniuratis quosdam detentos atque torqueri, sibi timentes, in solum sue salutis remedium
Abbreviated transcription (Latin):
ciis munerib Inmis et uio¬
lenciis in suũ cõcubitũ birgĩeᷤᷤ
et quascũqz matronas attraheᷤ
A dolescentes ingenuos ꝓstra¬
re sius infanda q̃q ꝑmittere
Et breuiter spurciciis sine hu¬
mana pariter et dĩna fedare.
Quibz miseri cines ũcio ãxii
pauidi et elingues effecti: ĩte¬
miscere malecoginitã deiectãq
sifertatẽ cepere. mortẽ deieccõ¬
nẽqz tyrãm cupere. desidiam
suã dampnare. et sibia daret¬
pristinã exoptare ¶Uer
desosacionũ urb̃uĩ radix
discordia: ex proxĩo fidem
simere neminẽ ꝑmittebat.
tunũ fu̾it passi iuguz ste¬
deꝰ indignis. ut ad prospec¬
tandas infelicitates sordide
seruituns oculos eoꝵ aꝑiri
permiserat: sic et birtute sua
corda trepidantia roẜorauit
dissidencia copulauit. et ad
presidentis exiciũ aĩauit. ꝑ.¬
mittẽs ut maciates qui
aduersꝰ sibertatẽ publicã
cõiurarant: ad suã suo ope
testificandã nequiciã pͥmi

Expanded text:
tiis, muneribus, minis et viotiis, muneribus, minis et violentiiet quascunque matronas attrahere, adolescentes ingenuos prostrare, suis infanda queque permictere, et breviter spurcitiis suis humana pariter et divina fedare. Quibus miseri cives initio anxii, pavidi et elingues effecti, ingemiscere male cognitam deiectamque libertatem cepere, mortem deiectionemque tyramni cupere, desidiam suam damnare, et, si via daretpristinam exoptare. Verum desolationum urbium radix, discordia, ex proximo fidem summere neminem permictebat. tunum fuerit passi iugum, teDeus indignis, ut ad prospectandas infelicitates sordide servitutis oculos eorum aperiri permiserat, sic et virtute sua roboravit trepidantia corda, dissidentia copulavit, et ad presidentis exitium animavit, permictens ut magnates, qui adversus libertatem publicam coniurarant, ad suam suo opere testificandam nequitiam primi,
Abbreviated transcription (Latin):
signes tuscie ciuitates nup
florentine dicc̃oins dñaz se¬
quentes tyrãnũ suscipiunt.
sic castra oĩa. sic oppida q̃q
uiciqz ultro. Insuꝑ et bulterre
betustate celebris ciuitas: In¬
gũ subiit. Sic geminian op¬
pidũ insigne. sic celisuallis
else regale castrũ. Uenere p̃¬
terea sponte sua ex appẽnino
aspigene nobiles comitesqz
ꝙͣ psures tyrãno obediencia
offerentes. Quib effectus
pregrandis. et iam cũctis ytaliᷤ
rũ regnũ auspicaretur esatꝰ.
aiebat sese in diem uenisse in
quã seire cantu excubitoris aui ᷤ.
ingenti. sepositis in pͥuata domo
matr̃atib. cepit ritusuo cũc¬
ta disponere/ et ad ius dicẽdũ
cinesqz terrendos truculentis¬
simis uiris prepositis. assen¬
tatores cosere. leniones aduo¬
care. et quoscũq malaꝵ arciũ
Imbutos: in suũ cõsiliũ sumĩe.
Cuubz graues censꝰ erigere
substancias publicare. In se
cũcta cõuertere. Miẜeri nemĩ.
trãs missas facere. Iñ blandi¬

Expanded text:
signes Tuscie civitates, nuper florentine dicionis, dominam sequentes tyramnum suscipiunt; sic castra omnia, sic oppida queque, vicique ultro insuper, et Vulterre vetustate celebris civitas iugum subiit, sic Geminiani oppidum insigne; sic Collis Vallis Elsen regale castrum. Venere preterea sponte sua ex Appennino alpigene nobiles comitesque quam plures, tyramno obedientiam offerentes. Quibus effectus pregrandis, et iam cunctis Ytalis rum regnum auspicaretur, elatus aiebat se in diem venisse in quam se ire cantu excubitoris avis, , sepositis in privata domo magistratibus, cepit ritu suo disponere cuncta; et ad ius dicendum civesque terrendos truculentissimis viris prepositis, assentatores colere, lenones advocare, et quoscunque malarum artium imbutos in suum consilium summere, civibus graves census exigere, substantias publicare, in se cuncta convertere, misereri nemini, gratias nullas facere. Inde blandi
Abbreviated transcription (Latin):
nnidi subiecere. et qͣi nõ sue
s⁊ alt̾ius tm̃ sibertati bincła¬
imecissent. cepere maggnates
tripudiis subacti popusi cele¬
brare trm̃phos. Et qui asie¬
nũ es debuerãt: in creditorũ
pauperiẽ debachari. Sic et
plebs inferior discurrẽ undiq.
ignotũ sibi capitoliũ ꝯscẽdere.
ximari cũcta scomatib igno¬
miniosis et catibz diẽ agere
celebrẽ. et eo ꝙ nulli sit Die
illa negatꝰ ingressꝰ aut clause
fores patebant oĩa oĩbus sibi
mertes nõ tyrãno arẜitrabãt᷑
quesisse dñiũ. Oiẜi mag̃ra¬
tꝰ qui sũmas erãt soliti tene

Expanded text:
nidi subiecere; et quasi non sue nidi subiecere; et quasi non sue sed alterius tantum libertati iniecissent vincula, cepere magnates tripudiis subacti populi celebrare triunphos; et qui alienum es debuerant, in creditorum pauperiem debachari; sic et plebs inferior discurrere undique, et ignotum sibi Capitolium conscendere, rimari cuncta, scomatibus ignominiosis et cantibus diem agere celebrem, et eo quod nulli sit die illa negatus ingressus aut clause fores, et patebant omnia omnibus, sibi inertes non tyramno arbitrabantur quesisse dominium. Miseri magistratus, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
locũ ꝯscendẽt. urgẽte magna¬
tũ iurba magr̃atꝰ cõpressi st̃
quib eciã manꝰ micere. uix
abstime. Tandẽ cũ cõsediss
et indicto silencio pulpitũ cõ¬
scendisset orator, cepissetqz
mitare. Illudqz exorare perpe¬
tuũ. Et euestigio traditoriᷤᷤ
raynern opere tyrãno arma¬
tisqz sius palacii patue fo¬
res. Intrat᷑. scandit᷑. et si es¬
sent qui illi promissa nuper
sepissime ĩ memoriã reuoca¬
rent. tumultuãtib cunctis.
audientibzqz iã magnatib
Impulsu manibz qz magr̃a¬
tꝰ a tyrãm lateribz amouẽ.
uerbisq ĩiuriosis silentiu
eisdẽ indicere. fracta fide ac
calcata. et iurisurrãdi fabla
risa. Occupataqz florentine
libertatis arce. qͣi ab optima¬
tib daret᷑ qd̾ a fece plebera
clamabat᷑. ordine quodã bio¬
pimiꝰ. s nec usliꝰ unꝙͣ memo¬
ria cuiꝙͣ exceptis ĩpatorib
romanoꝵ subditã. hiis arti¬
bz ĩiquissimi ciues exteri ac
scelestissim biri hoĩs tyran¬

Expanded text:
magnatum turba, magistratus compressi sunt, quibus etiam manus inicere vix abstinuere. Tandem, cum consedisset, et, indicto silentio, pulpitum conscendisset orator, cepissetquemitare illudque exorare perpetuum; et evestigio proditoris Raynerii opere, tyramno armatisque suis palatii patuere fores. Intratur, scanditur; et si essent qui illi promissa nuper sepissime in memoriam revocarent, tumultuantibus cunctis, audentibusque iam magnatibus inpulsu manibusque magistratus a tyramni lateribus amovere, verbisque iniuriosis silentium iisdem indicere, fracta fide ac calcata, et iuris iurandi fabula risa, occupata florentine libertatis arce, quasi ab optimatibus daretur quod a fece plebeia clamabatur, ordine quodam viopimus, sed nec ullius unquam memoria cuiquam, exceptis imperatoribus Romanorum, subditam, his artibus iniquissimi cives exteri ac scelestissimi hominis tyram