comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tientia alicuro doloris coacor ẽ
bi non ꝑeꝑcit młtonumꝰ alii par¬
ceret. ¶Siqui at subincerto ca¬
use euentu mumculis. uł subsi¬
de iussorib decesserunt bona ho¬
rum non cẽ confiscandamada¬
tis cauctur.¶De illo uideam
siquis concitamorte nulla ins¬
ta cã p̾cedente in itatu deoc fẜĩt
an si pati fuissent hordes cas sus¬
cipeet ĩgnoscentem deffunctũ

Expanded text:
tientia alicuius doloris coactus essibi non pepercit, multo minus alii parcet. Si qui autem sub incerto causae euentu in uinculis uel sub fideiussoribus decesserint, horum bona non esse confiscanda mandatis cauetur. De illo uideamus, si quis conscita morte nulla iusta causa praecedente in reatu decesserit, an, si parati fuerint heredes causam suscipere et innocente
Abbreviated transcription (Latin):
tores pelatimc̃. siqͣnis salicit
posiit uł fecit et obħaq̃ resta¬
gnaret.aquepliunc arcende
igipossesica aqua uicinoñ
caquecumq frugum. fruc¬
tuumq recipiendorum ca
quoru srugum fructuum
q pcipiendorumea dopofiat.
nufactum inhancactone
uenire niunt. isisiquid ag
colendi c̃afiat.Sulcos tamẽ
pellantur. ¶Siquis fatiat
cum teniait. ¶ Idemauint
si aquanaturałr decurrat. a¬
que pliunc arcende actẽes
cessart. ¶Qd si oꝑe fc̃o.iquͣ
aut insr iorem ptem pellit᷑.
Aut minfenoremptem den
uatur. aquepliic arcẽde
accionem compete. ¶qdem
aunt aquam pluuam in
suo recine/uł supfluentem
ex uicinifundo insuum den¬
uare dumopo inalienonõ

Expanded text:
tores relatum est, si quis salicta posuerit et ob hoc aqua restagnaret, aquae pluuiae arcendae agi posse, si ea aqua ‹u›icino ea, quaecumque frugum fructuumque recipiendorum caquorum fructuum percipiendorum causa id opus fiat. nu factum in hanc actionem venire aiunt, nisi si quid agri colendi causa fiat: Sulcos tamen pellantur, si quis faciat, eum teneri ait. Idem aiunt, si aqua naturaliter decurrat, aquae pluviae arcendae actionem cessare: quod si opere facto aqua aut in superiorem partem repellitur aut in infeiuatur, aquae pluuiae arcendae actionem competere.Idem aiunt aquam pluuiam in suo retinere uel superficientem ex uicini in suum deriuare, dum opus in alieno non
Abbreviated transcription (Latin):
ascendit. ꝙ si itascriptũ sit si ħre
uolu̾it. ñualebit. s ita demũsito¬
tum ĩ uolũtate fec̾ ħrdis. si ei libuit
cetinsi arbitriũ illiqͣi uiro bono d̾¬
dit nõ dubit.imꝯ quin lib̾tas de¬
beatur. nam et eam libtatẽ debi
luntatẽ meã ꝓbiuis. puto debi. ꝙ¬

Expanded text:
ascenderit. Quod si ita scriptum sit 'si heres uoluerit', non ualebit, sed ita demum, si totum in uoluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si arbitrium illi quasi uiro bono dedit, non dubitabimus, qui libertas debeatur: nam et eam libertatem deberi luntatem meam probaueris' puto deb
Abbreviated transcription (Latin):
sit qͣntum debeatur ⁊ ferri pot᷑.
Quidã cũ tres ẜuos legnss fidi
ħrdis siui ꝯmisit. utis duos quos
uellec maumitt̾et fidi ⁊missa li¬
b̾tas ualebit. et quos exhiis uel¬
dicaret legatanꝯ quos ħre uult
inaumitte excepoc̃e doli reppellec̃

Expanded text:
tamen debeatur, conferri potest. Quidam, cum tres seruos legasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos quos uellet manumitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his ueldicaret legatarius, quos heres uult manumittere, exceptione doli
Abbreviated transcription (Latin):
nieque apudcuratores reman¬
serunt usuras exhibendas. ci
uero que aredemptorib operũ
exigi non potest.Sortis duita¬
xat᷑ periculum adcuratores per¬
tinere qtemipserunt operum
fidcemptorib possideantu cũ
possint.adactores suos recune.
operum exactionemsinccantio¬
nemnon oportere cominitti.I
rpͥserunt curatoressi negligent
indistrahendis bomis segessert
misimplumteneri. Siꝑfraude¬
teneriinduplum necadł xredẽ
corumpenam descende. ¶ter
ipserunt peccimiamad. mnonã
destinatam distractis reb cura
si tonas indempnes ẽe oporterc
qui non segnite: offitiosuo fũc¬
tisunt secundumlitteras adriami.
¶It. ipserunt acuratore kalenda¬
Ni cautionemexiginon deber
cuma preside exinquisicionceli¬
gantur. ¶It. ip̾serunt curatorẽ
c̃tiam nomme college tencri. siĩ¬
teruenire et prohibereenmopor¬

Expanded text:
niae, quae apud curatores remansit, usuras exigendas: eius vero, quae a redemptoribus operum exigi non potest, sortis dumtaxat periculum ad curatores pertinere. Item rescripserunt operum fide emptoribus possideantur, cum possint ad auctores suos recurreroperum exactionem sine cautione non oportere committi. Item rescripserunt curain distrahendis bonis se gesserint, in simplum teneri, si per fraudem, in duplum: nec ad heredes eorum poenam descendere.Item rescripserunt pecuniam ad annonam destinatam distractis rebus cusitonas indemnes esse oportere, qui non segniter officio suo functi sunt, secundum litteras Hadriani. Item rescripserunt a curatore kalendarii cauticum a praeside ex inquisitione eligatur.Item rescripserunt curatorem etiam nomine collegae teneri, si interuenire et prohibere eum po
Abbreviated transcription (Latin):
cumam publicam magratus
sui tempore et post nonpauco
tempore. detuulerant usuras
etiam prestare  debe nisisiquid
allegare possit quier causatar¬
dius intulcrit. de decretis ab ord

Expanded text:
uniam publicam magistratus sui tempore et post non pauco tempore detinuerat, usuras etiam praestare debere, nisi si quid adlegare possit, qua ex causa tardius intul
Abbreviated transcription (Latin):
Ti. ¶reditor icuipignori
remfit. non in p̃m. et omni fu¬
rioso. et mͥfanti fĩpot᷑. nec tut¬
oris auctas mea mintia tiõe
criguitur.

Expanded text:
.Creditori, cui pignoris rem fit, non in personam: et ideo furioso et infanti fieri potest nec tutoris auctoritas in ea nuntiatione exigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
mittit. eõ q uireutium.ĩ
ergo ⁊ depnato ro crccpc̃ce
uti possit queritur nam ip̃o
nurenon ubatir. etsiquidẽ
iudicatiactõis accept nõ ẽ¬

Expanded text:
mittit eoque iure utimur. an ergo condemnato reo exceptione uti possit, quaeritur: nam ipso iure non liberatur. et si quidem iudicati actionis acceptus non e
Abbreviated transcription (Latin):
prare. cũ semel fundũ legatũ ag¬
nouit. ¶El duob ħrdid. qui
tres ẜuos hebant petiit. ut duo
exhiis quos uoluissẽt mãumit¬
tant. iltoẜrdũ latitante alt̾ dr¬
clarat quos uelit maumitt̾e p̃

Expanded text:
are, cum semel fundi legatum adgnouit.A duobus heredibus qui tres seruos habebat petit, ut duos ex his quos uoluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat, quos uelit manumittere.
Abbreviated transcription (Latin):
sent. suic iusta exc̃a absit ħrs. si¬
ue far nõ possit aquo petitumẽ
decnente ptore duos qui supsũt
fi libos ꝯuenit. ¶Cuis quifi¬
dei ꝯmissam librtatẽ pr̃are deb̾et
iustaexẽa abẽ. autlatitat. aut qͥ¬
dam psentes sũt. alii ex iusti c̃a
hsunt. ñ nlli frustrandi gr̃afid̃i¬
dimssi copiam sui ñ fatiunt. aũ
exiusta ca. ecqui detractande li¬
b̾tatis gra absit.

Expanded text:
sserit, siue iusta ex causa absit heres siue fari non possit a quo petitum est, decernente praetore duos qui supersunt fieri liberos conuenit.Cum si qui fideicommissam libertatem praestare debet iusta ex causa abest aut latitat: aut quidam praesentes sunt, alii ex iusta causa absunt, nonnulli frustrandi gratia fideicommissi copiam sui non faciunt: aut ex iusta causa et qui detractandae libertatis gratia absit.
Abbreviated transcription (Latin):
spatio supect pẽti non posscex¬
istimant. s ego cum ꝓciilo sẽ¬
tio. ¶Cum purestipulato sũ
illud aut ulud dari licebit tib̾
quociens uoles mutare uo¬
luntatem ineo ꝙ pr̃aturus
sis qr duisa cã c̃ uoluntatis

Expanded text:
spatio superesset, peti posse existimant. sed ego cum Proculo sentio.Cum pure stipulatus sum illud aut illud dari, licebit tibi, quotiens uoles, mutare uoluntatem in eo quod praestaturus sis, quia diuersa causa est uoluntatis
Abbreviated transcription (Latin):
principalib caueturcaq infa¬
mandi alti cã ĩmonumta pu¬
blicapõitasunt tollidemedio.¬
¶Etiam ex legecornelia min¬
dẽpnator eristimatõr indici fa
turnequis ymaginem ĩpr̃is ĩ
nõic inpublico here capillum¬
nesubintt̾e nlłi licet nsi ita cõ¬
uinct. sit.afflmnitati ut minit.
incumtestiõnm dicẽ cogiñ po

Expanded text:
principalibus cauetur ea, quae infamandi alterius causa in monumenta publica posita sunt, tolli de medio.Etiam ex lege Cornelia iniudemnatione aestimatione iudicis fane quis imaginem imperatoris in nomine in publico habere capillumue summittere nulli licet, nisi ita coniunctus est adfinitati, ut inuitus in reum testimonium dicere cogi no
Abbreviated transcription (Latin):
b extrebelliano restituitur
hrditas. cetisq epͥtoris suc¬
cessorib obẜuatumẽ. ¶Ep¬
cori tp̃c ũnditoris adusuca¬
pionem ꝓcedit. ¶Sirem al¬
ienamem̃em.etcumusuca¬
pem cand̾ remdñs a mepeti¬
crit non int̾pellan usucapi¬
onem meamntis ꝯtestatõe
S filitis extimatõem suffer¬
nem sustułit. Idemq ẽe si dño
ei qui rememiss a non dño do¬

Expanded text:
 ex Trebelliano restituitur hereditas, ceterisque praetoriis successoribus obseruatum est. Emptori tempus uenditoris ad usucapionem procedit. Si rem alienam emero et, cum usucaperem, eandem rem dominus a me petierit, non interpellari usucapionem meam litis contestatione. sed si litis aestimationem suffernem sustulerit, idemque esse, si domin‹u›s ei, qui rem emisset a non domino, do
Abbreviated transcription (Latin):
releg eecdognosce dispungeẽ
conferre accepta. et data. ¶Li¬
berorum appellatione continen¬
tur non tantum qui sunt in po¬
testate. secomines qui su unis
Auł. ꝙ Uibꝰ p̾cipuacura rer
incumbit. et qui mag̾ q̃m occi
diligentiam. et sollicitudine.
reb quib presunt debent hi

Expanded text:
re et recognoscere: 'dispungere' est conferre accepta et data. 'Liberorum' appellatione continentur non tantum qui sunt in potestate, sed omnes qui sui iuris um.Cui praecipua cura rerum incumbit et qui magis quam ceteri diligentiam et sollicitudinem rebus quibus praesunt debent, hi
Abbreviated transcription (Latin):
Auł. ¶ Reditor autemis est
qui excepcõe ꝑpetua sub moui
non potest qui autemtempo¬
ralem exceptionem timetsilis
est conditionali creditori.

Expanded text:
.Creditor autem is est, qui exceptione perpetua summoueri non potest: qui autem temporalem exceptionem timet, similis est condicionali creditori.
Abbreviated transcription (Latin):
tu ope furtum fecisse. nisi et cor¬
silium malignum huit. neci
consilium husse nocendi n¬
siet factum secutum fuenit.
res dicunturhiiquibꝰ nõdu

Expanded text:
 ope uideatur fecisse, nisi et consilium malignum habuerit, nec consilium habuisse noceat, nisi et factum secutum fuerit. res' dicuntur et hi, quibus nondum
Abbreviated transcription (Latin):
nos librtos recte uidentur dice
nĩos librtos liborum nr̃orum
ubrtos nonrecte nros lib̾tos dic̃¬
icc̃ꝰ quo importanturmoes et
Andeex portanturca que nch̾¬
omino statio c̃ conclusaatq.

Expanded text:
ernos libertos recte uidemur dicere nostros libertos: liberorum libertos non recte nostros liblocus, quo importantur merces et inde exportantur: eaque nihilo minus statio est conclusa atque
Abbreviated transcription (Latin):
Nlegecensoria portus scicilie. ĩt
scrip̃tumerat. Ceruos quos do¬
mum quis ducet suo usuꝓhii
portorium nedato querebat᷑.
Siquis ascicilia ẜuos romãmit¬
tet fundi instruendi ca. utru
ꝓhiis hoib portoril dare deb¬

Expanded text:
lege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: 'seruos, quos dom‹um› quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato'. quaerebatur, si quis a Sicilia seruos Romam mitteret fundi instruendi causa, utrum pro his hominibus portorium dare deb
Abbreviated transcription (Latin):
nem recipiend̾ ẽ. ut applłonefi¬
lii sicuti filiã famił. ꝯtin̾isepe.i
respondebimoaitaet nepos ui¬
deaturop̾hendi. et pr̃is nõie¬
et aud quoq demõstran ĩtlłatꝰ¬

Expanded text:
ne recipiendum est, ut appellatione 'filii', sicuti filiam familias contineri saepe respondebimus, ita et nepos uideatur comprehendi, et 'patris' nomine auus quoque demonstrari int
Abbreviated transcription (Latin):
Siuo mc̃ sir ꝑp qd p̃ris uõaue¬
neunt pupuli possidi. ¶Adar¬
ec̃ cum qui nich cumpupillo
nõ ẽẽ expectandã pupilli pu¬
brtatẽ. ¶Contractum cum
pupillo pot̾dici. ẽrsicum ser¬
uo cio xctum sicpecitẽi d poc¬

Expanded text:
is bona ueneant, pupilli possideri. Maresse eum, qui nihil cum pupillo non esse exspectandam pupilli pubertatem. Contractum cum pupillo potest dici et si cum seruo
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio sistendi c̃a fideuissorẽ
deditsin pot̾atem sui faciet i¬
n deffendetur iniubebo pota¬
tem ãc sui nõ facit qui id agit
ne adusario copiam sui Hat. gͦ
.latitantis bona iubec possid̾i.
ꝙ si non latitet s absens nõ de¬

Expanded text:
ndi causa fideiussorem dedit, si neque potestatem sui faciet neque defenderetur, iri iubebo'. Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne aduersarius eius copiam sui habeat: ergo latitantis bona iubet possideri. Quid si non latitet, sed absens non de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdigicur. itorem nouatibi iꝰ
sihoc fumoso ul ꝓdigo expe¬
diat. ¶Insũma admonẽ¬
disumꝰ mcħ necare una
stipłone płes obligões no¬

Expanded text:
odigi curatorem nouandi ius si hoc furioso uel prodigo expediat.In summa admonendi sumus nihil uetare una stipulatione plures obligationes no
Abbreviated transcription (Latin):
nouatur pauh m̾ico. q utru¬
qr inpostiorem deducitur sti
c̃ditori meostipłanti spopõ¬
derit non hebit adruss cum
metali deffensione m̃ito uie¬
batur sqr donatum abeo pete¬
bam tedicor ãt debitũ ꝑseq̃¬

Expanded text:
nouatur.Paulus: merito, quia utrumque in posteriorem deducitur stipcreditori meo stipulanti spopondit, non habebit aduersus eum me tali defensione merito utebatur, quia donatum ab eo petebam, creditor autem debitum pe
Abbreviated transcription (Latin):
łp. S Icuilegata sintcentu
itaut ẜuum alienum redim̃t
et mãumnittat. ec bois ħrdis
non alias d ꝯsequi legatũ qͣm
tanti eum uende. alioqn exccp¬
misit neẜ uo alienã ẜiututem
patiatur exꝑiri potͥꝯ festim
utfu̾it alienat. et pete libtatẽ
s ubi alienato ñ ẽ uolũtaria
s nccitas alienandi excatesta¬
toris pendeat ꝓpe ẽ. ut ñ dum
debeat pr̃an fiteicõmissũ qd̃
pot uidi deffurico nicħ sesisse.
dehur modicau alienatois.

Expanded text:
.Si cui legata sint centum ita, ut seruum alienum redimat et manumittat, et bonis heredis non alias debet consequi legatum, quatanti eum uendere: alioquin excepmisit, ne seruus alienam seruitutem patiatur experiri, potest confestim, ut fuerit alienatus, petere libertatem. sed ubi alienatio non est uoluntaria, sed necessitas alienandi ex causa testatoris pendeat, prope est, ut nondum debeat praestari fideicommissum, quod potest uideri defunctus nihil sensisse de huiusmodi casu alienationis.
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris nondum consecratas
aut ymagines imp̃ris iamcõ¬
secratas conflauint aliudne
quid simile cõmiserint. lege
dinon hat sinc ulla dubitati¬
oncadrattintur. adhane ac¬
cusationensscr t milites qui
cãs alias deffende Non possut
namqui propacc extabant .i
magꝵ ad hane accusatione
deferentes auduintur et qui¬
dem dños suos et librti patro¬
nos. ¶De g̃nirimen ⁊ indi¬
cib nõ incccasione obprinci¬
pał. maiestatis uengratione

Expanded text:
s aut imagines imperatoris iam consecratas conflaverint aliudve quid simile admiserint, lege andi non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem. Sed et milites, qui causas alias defendere non possunt: nam qui pro pace excubant, magis magisque ad hanc accusationem deferentes audiuntur et quidem dominos suos: et liberti patronos. Hoc tamen crimen iudicibus non in occasione ob principalis maiestatis venerationem
Abbreviated transcription (Latin):
post̾atem ppłi.ro. ueniant cui¬
utopadolo malo hostes ppłi.ro.
comeatu armis telis cquis. po¬
fiantcuid ue dolomalo opera¬
factumenit quo mino rex exte

Expanded text:
potestatem populi Romani veniant: cuiusve opera dolo malo hostes populi Romani commeatu armis telis equis pefiant: cuiusve dolo malo factum erit, quo rex exte
Abbreviated transcription (Latin):
indicas hociure nos uti ꝙ fiuo
etͥlabeõi placiuss inquibꝰ pͥa
qualitas spectaretur siꝙ̃ addi¬
tum ent toto cedit. ut statue.
pes aut mano. çipho fund. aỹ
ansa.łcto. fulccum.nani tab¬
ula edifitio cemẽtũ. tota ẽi ei
sunt cuiꝰ antea fu̾ant. ¶Arb¬
or radicito eruta. et malioloo
põita priaqͣm coalũt pͥoris dñii
ẽ. ulbicoaliu̾it agro cedit. et si
rursd erucasit. nõ. ad pͥorẽdñm
reu̾titur. nam ẽdibile ẽ alio tre
alim̃to aliã fc̃am. ¶Si meã la¬

Expanded text:
indicat hoc iure nos uti, quod Seruio et Labeoni placuisset: in quibus propria qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant. Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, prioris domini est, ubi coaluit, agro cedit, et si rursus eruta sit, non ad priorem dominum reuertitur: nam credibile est alio terrae alimento aliam factam. Si mea
Abbreviated transcription (French):
cumẜat ħaccõ et phanc om̃us
pcc̃i qͣm mantꝰ debuat exigi
at̾ accõis ent utstipło que ac¬
cepto fc̃a fu̾itexindegro int̾po¬
natur. ¶Phanc acc̃om etui¬

Expanded text:
c actio et per hanc omnis pecunia, quam maritus debuerat, exigitautem actionis erit, ut stipulatio, quae accepta facta fuerat, ex integro interponatur. Per hanc actionem et
Abbreviated transcription (Latin):
singłos dena danspondes. exi
placet uliamisĩua dicentis in¬
cis ẽditores mittantur ħ fẽm
sit anpoeasi antecessare ĩ fcm
accõm. si prea huic locum fore.

Expanded text:
singulos dena dari spondes?' exiplacet Iuliani sententia dicentis mucreditores mittantur, hoc factum sit an postea: si ante, cessare in factum actionem, si postea, huic locum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
nuim se subtraħe. ¶ Licet quis
scignorasse dicat. nicħoꝰ cum
adriamꝯ ostituit. ¶Diii q
truxit. tnͣsgdientem. s illud
custodiendum nedecipiat ꝓ¬
fit̾i uolentes. ¶Spes ꝑtinen¬
tes aduectigal cynnamomũ
piplongum̃. piꝑalbum. fo¬
uumpenthasforum. folium
barbancum. costum. castam¬
onum. nardistachis. cassia.
tumiana xilocassia simuma
amonium.z imzibri. malaba¬
trum. aroma. indicum. gal

Expanded text:
norum se subtrahere.Licet quis se ignorasse dicat, nihilo minuHadrianus constituit.Diui quoque struxit transgredientem: sed illud custodiendum, ne decipiat profiteri uolentes.Species pertinentes ad uectigal: cinnamomum: piper longum: piper album: folium pentasphaerum: folium barbaricum: costum: costamomum: nardi stachys: cassia turiana: xylocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aroma Indicum:
Abbreviated transcription (Latin):
nonreligiosa.neq publicis usi¬
b destinatasunt. set siqua sũt
curitatum uł utibona scu pectu¬
lia seruorum cuitatum procul
dubio publica ħntur. ¶Publi¬
cauectigalia intlłig̾e debemus
exquib uectigal fiso capit q̃le
ẽ uectigal port ueluen alium¬
rerum. tem salinanumet me¬
dici darimittine alto hono ꝙ
cum remittatur uaccationem
militic muneris que pr̃atinde
immunitatem appellaritertio
offitiumunde munera militanĩ
et quosdam milites munifices
uocarugitu: dici municipes qd̾
muimerã ciuilia capiant.¶Tp.¬

Expanded text:
licis usibus destinata sunt: sed si qua sunt civitatium velut bona. sed peculia servorum civitatium procul dubio publica habentur. "Publica" vectigalia intellegere debemus, ex quibus vectigal fiscus capit: quale est vectigal portrerum, item salinarum et medici dari mittiue: altero onus, quod cum remittatur, uacationem militiae munerisque praestat inde immunitatem appellari. tertio officium, unde munera militaria et quosdam milites munificos uocari: igitur municipes dici, quod munera ciuilia capiant.
Abbreviated transcription (Latin):
diffunt quodquedam agãtuꝵ.
quedamgerantu. quedãm cõ¬
trahantu set accum quidemge¬
ut numeratione contractumi
aute multio citroq obligatio¬
uocant. ueluti emptionem uen¬
ditionem. lecationem. conducti¬

Expanded text:
definit, quod quaedam 'agantur', quaedam 'gerantur', quaedam 'contrahantur': et actum quidem geel numeratione: contractum autem ultro citroque obligatiouocant, ueluti emptionem uenditionem, locationem conducti
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾plac in legib publicoru
iuditiorum uł priuatorum en¬
minum qui extra ordinemaog¬
noscunt prefecti ułp̃sides. ut
eis qui mpenam pctiana zegẽ¬
tes cludunt cobrtionem extra¬
Ei capitalis dãpnatum sicacti¬
pe debemo. exquac̃a dãpnatũ
uł mors uł et ciuitatis amissio
uł seruito contingit. ¶Costat
pasm deporttio in locum aq̃
et ignis int̾diccõis successit nõ
ceps deportand̾ in insulamsta
ur. ¶Eum accipimo dãpna¬
tum qui non puocauis. cetm
siꝓuocass mondum dãpnat
u̾idetur. s et si ab eo qui iodap¬
nandi ñ hũit reioipitał qui

Expanded text:
liter placet, in legibus publicorum iudiciorum vel privatorum criminum qui extra ordinem cognoscunt praefecti vel praesides ut eis, qui poenam pecuniariam egentes eludunt, coercitionem extraRei capitalis damnatum sic accipere debemus, ex qua causa damnato uel mors uel etiam ciuitatis amissio uel seruitus contingit. Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non ceps deportatum in insulam stauidetur. Eum accipiemus damnatum, qu‹i› non prouocauit: ceterum si prouocet, nondum damnatus uidetur. sed et si ab eo, qui ius damnandi non habuit rei capi
Abbreviated transcription (Latin):
insule relaegatõis minsula re¬
legito deportatois inisula de¬
portato pena capitis mrogitur.
et hoc ita sĩe quis non ex̃cesẜit
mexilium intri tp̃x intraquod
debuit siucetiam alias exilio
non obtemꝑauit. nam ꝯtum¬
tia eid cumulat penam. et nẽo
pot̾ comeatum remeatum uei
uilio frontom ip̃sit. s nec desuꝰ¬
pitione deb̾e aliquem dãpnare
diu. traian. affidio seuo rẏsit.
Sanctid ẽt eĩ impunitum relĩq
facino nocentis qm in nocentẽ

Expanded text:
insulae relegationis, in insulam relegato deportationis, in insulam deportato poena capitis adrogatur. et haec ita, sive quis non excesserit exilium intra tempus intra quod debuit, siue etiam alias exilio non obtemperauerit: nam contumacia eius cumulat poenam. et nemo potest commeatum remeatumue Iulio Frontoni rescripsit. sed nec de suspicionibus debere aliquem damnari diuus Traianus Adsidio Seuero rescripsit: satius enim esse inpunitum relinqui facinus nocentis quam inno
Abbreviated transcription (Latin):
ne supplicio afficiaturdicat se
bõre quo principi referat salu¬
tis ip̃io cã an remittend sit i¬
ad eum udendum eͦ. et sunt
płiq p̾sidum tãtimidi. ut et̾

Expanded text:
ne supplicio adficiatur, dicat se habere quod principi referat salutis ipsius causa, an remittendum sit ad eum, videndum est. et sunt plerique praesidum tam timidi, ut etia
Abbreviated transcription (Latin):
statuctur in absentes. peccuma¬
nas quidem penas.ul eas q̃
extimationem contingunt si
sepu admoniti percontinnati¬
am desinc statui posse et usq
ad relegationem ꝓcediũm siqͥ¬

Expanded text:
statuetur in absentes pecuniarias quidem poenas vel eas, quae existimationem contingunt, si saepius admoniti per contumaciam desint, statui posse et usque ad relegationem procedi:
Abbreviated transcription (Latin):
Regnantis mlieris dsu¬
m̃de dãpnate pena differtur.
quo adpanat. ego quid etne
diu pregnans ẽ. MArc
Clegnti sũ innisulam deporta¬
ti debẽt locis int̾ dc̃is abstine et
ħire utimur ut relegato int̾¬

Expanded text:
egnatis mulieris consumendae damnatae poena differtur quoad pariat. ego quidem et ne amdiu praegnas est. Marclegati sive in insulam deportati debent locis interdictis abstinere. et hoc iure utimur, ut relegatus int
Abbreviated transcription (Latin):
seruiunt in memoriam prioris
dñi int̾rogari non pot̾. ¶Seru
nec sia dño ad corm̃ta offerat᷑
int̾rogandoẽ. Sanequot̾. que¬
ritur anserui incap̃ dñi int̾ro¬
custodias se audituꝵ. ne ei qui
deffendendisũt subitis aceato¬
rum criminib opprimanturi
qmius deffensionẽs quecũq
tp̃re postulante reo negarinõ
in possunt atq dãpnari.
hrs uxorisue petebat asuro pec¬
cumam qͣm ap eũ deposuissede¬
functam seabsente dicebat et
menn rem unum testem lib̾ti
de ancilla. surꝯ negabar se acce¬
pisse intestimonium non opt̾e
umio hõis admitti. nec solere.

Expanded text:
seruiuit, in memoriam prioris nii interrogari non potest. Seruus, nec si a domino ad tormenta offeratur, interrogandus est. Sane quotiens quaeritur, an serui in caput domini interrocustodias se auditurum, ne hi, qui defendendi sunt, subitis accusatorum criminibus obprimantur: quamuis defensionem quo cumque tempore postulante reo negari nonri possunt atque damnari. s uxoris suae petebat a suro pecuniam, quam apud eum deposuisse defunctam se absente dicebat, et in eam rem unum testem liberti de ancilla. surus negabat se accepisse et testimonium non oportere unius hominis admitti nec solere a
Abbreviated transcription (Latin):
umii sintum uefc̃in ẽe dicetur
iuditiumdabo. ¶Sihii adi
quos ca res ꝑtinetsnon exhibe¬
bunturind.ios siue noxe dei¬
dictione iuditium dabo. ¶Hic
blicam autemsunt qui pub¬
dico iuuntur/ nam innomen
ħnt sine fisco uecagal pẽdãt.
ułtributum corsequantursẽt
omnes qui quod afisco condu¬
cunt. recte appellantur.public̃¬
ni dixit aliquis quid utiq ħ¬

Expanded text:
ur, iudicium dabo. si id ad quos ea res pertinebit non exhibebitur, in dominos sine noxae deditione iudicium dabo'.Hic publicani autem sunt, qui publico fruuntur nam inde nomen habent, siue fisco uectigal pendant uel tributum consequantur: et omnes, qui quod a fisco conducunt, recte appellantur publicani.Dixerit aliquis: quid utiq
Abbreviated transcription (Latin):
Arl. ¶ Uod principis aut se¬
natꝰ ulssuantabhiis qui pͥmi
agros constituenint opꝰ fcm fu¬
critir. ħ uuditum⁊ nonuenit.¬
¶Necacto etiar inuegtigabi¬

Expanded text:
.Quod principis aut senatus iussu aut ab his, qui primi agros constituerunt, opus factum fuerit, in hoc iudicium non uenit.Haec actio etiam in uectigali
Abbreviated transcription (Latin):
pratum ita arabat. ut ꝑsulcos it̾¬
q porcas aqua adinfenorem
ueniretq̃itum ẽ. an ꝑarbitriui
aque. ꝓlu. acende possit cogi.un
eid agrum spectarent.E̾. non
¶S siquos sulcos tranu̾sos aq̃¬
nos face̾t ꝓquos meiz agrum
trium. aq̃ plu. arcende posse hoc¬
age̾. ¶ Seretsifossas feciss ex
quib. aqua pluina poss nocẽ
arbitiuumsi appareat futuni
ut aqua pluuia noc̾et coge oꝑ¬
oreestossas cum expłe et nisi fa¬
qͣm adiudicnet. ꝙ aq̃ ꝑfossas
enimcum cresc̾et aut decresc̾et
nunqͣm n accessionem. n de
cessionem meo uicinis fac̾e l.
fundo necretur.

Expanded text:
pra tum ita arabat, ut per sulcos itemque porcas aqua ad inferiorem ueniret: quaesitum est, an per arbitrum aquae pluuiae arcendae possit cogi, uteius agrum spectarent. respondSed si quos sulcos transuersos aquarios faceret, per quos in eius agrum trum aquae pluuiae arcendae posse cogere.Sed et si fossas fecisset, ex quibus aqua pluuia posset nocere, arbitrum, si appareat futurum, ut aqua pluuia noceret, cogere oportere fossas eum explere et, nisi fam adiudicaret, aqua per fossas aut crescerent aut decrescerent, numquam neque accessionem neque decessionem in eos uicinis facere licfundo nocetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ta ẽ Siuo non ẽ receptalne
piuditiumcifiat quo ad de¬
ubcturutrum recipienda sit
applło an nonsit Iecepta ãt
nouandum quamdiu dcaꝑ¬
pellatõe erit ꝓmntiatum Si
quis ergo forte relegato fin̾t

Expanded text:
t: si uero non est recepta, ne praeiudicium fiat, quoad deliberetur, utrum recipienda sit appellatio an non sit. Recepta autem nouandum, quamdiu de appellatione fuerit pronuntiatum. Si quis ergo forte relegatus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
non augeat meampartem.
tuam quecumq mulicbri
ẽdarespondes mag̾admntez
stiplantis quam admerter
promittentis id reffern d. ut
quod incarcẽ.id extimarid̾¬
beat. non quod senserit pro¬
missor. itao sisolitꝰ fuerat
promissor mulicbriq̃dam

Expanded text:
non augeat meam partem. tuam, quaecumque muliebriest, dare spondes?', magis ad mentem stipulantis quam ad mentem promittentis id referri deb‹e›t, ut quid in re sit, aestimari debeat, non quid senserit promissor. itaque si solitus fuerat promissor muliebri quadam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃. Dõp. tractat. c̃ pastorim
mo lupi porcos enpent. hos iu¬
cineuille colonꝰ cumbo robusti
camb et fortib quos pecoris
su gr̃a ꝓascebat ꝯsecut lupis
en pu̾it autcanes excorserĩt.
etcum pastorms pet̾et porcos
querebatur. utreio fcĩ sicporci
quienpuit aniũimaneant.
Nam gn̾e quodã uenandudi
erant nacti cogitabat eĩ ꝙ ad¬
modũ tr̃a mariq capta. cum
insuam naturalẽ librtatẽ ꝑ¬
peruntita exboĩs quo nr̃is.
capta abestiis manis et t̾re¬
trib desmnant nr̃a eẽcũ effug¬
erint bestia nr̃am ꝓsecutõne.
quis demq manentm dic̃ꝙ¬
aius tr̃as uolans exarea. aut
exagro nro fustulit. autꝙ ub̃
diurecipipossit id ꝙ ereptũ ẽ.
Sigͥ manet nr̃m ego arbitror

Expanded text:
 Pomponius tractat: cum pastori meo lupi porcos eriperent, hos vicinae villae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti sint porci, qui eripuit, an nostri maneant: nam genere quodam venandi id erant nancti. cogitabat tamen, quemadmodum terra marique capta, cum in suam naturalem laxitatem pperunt, ita ex bonis quoque nostris capta a bestiis marinis et terrestribus desinant nostra esse, cum effugerunt bestiae nostram persecutionem. quis denique manere is transvolans ex area aut ex agro nostro transtulit aut quod diu recipi possit id quod ereptum est. si igitur manet, ego arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
iren cum non tollimunicipe
etiam fuiriacturos. qr res cor
sit qĩ pliblicara. Sitn deciõit.
ip̃i cam detrahunt. et ħsinaue
sepulcriordinandi ca appõita
Siquis inuineas meas ue¬
nent. et inde radices abstulit

Expanded text:
ius eam non tolli: municipes autem etiam furti acturos, quia res eorum sit quasi publicata: si tamen deciderit, ipsi eam detrahunt: et haec sensepulchri ornandi causa adposita .Si quis in uineas meas uenerit et inde ridicas abstulerit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuenisscm rene reliquuz ops
fict. erabsente et ignorante m̃
dam̃tum clamfecisti deinde ce¬
t̾a mephibente edificasti hiur
uti ur̃. ut et si ui erclamfc̃m sit.
int̾dẽm hec suffitiat.Situto¬
ns uissu aut curacoris fc̃msit
cum placcarꝙ cassis ꝓbat exi
dolo tutoris ułcuritoris pupil

Expanded text:
 ne reliquum opus fieret, absente et ignorante me fundamenta clam iecisti, deinde cetera prohibente me aedificasti. hoc iure utimur, ut et si ui et clam factum sit, interdictum hoc sufficiat.Si tutoris iussu aut curatoris factum sit, cum placeat, quod Cassius probat, ex dolo tutoris uel curatoris pupil
Abbreviated transcription (Latin):
Egis faiue crimine suppressi
mancipii bona fide possor nõ
tr̃r id ẽqui ignoratubat fuũ
alienum et qui uolũtate dm̃
putabat id eumag̾e. et itad̾
bone fid̾i pofsõre ip̃a lexscͥpta
c̃nama dicitur sisciẽs dolo
malo h̾ fecit et sepissime aprĩ¬
ut bone fidipossores. hac lege¬

Expanded text:
egis Fabiae crimine suppressi mancipii bona fide possessor non tenetur, id est qui ignorabat seruum alienum, et qui uoluntate domini putabat id eum agere. et ita de bona fide possessore ipsa lex scripta est: nam adicitur 'si sciens dolo malo hoc fecerit': et saepissime a prinne bonae fidei posses
Abbreviated transcription (Latin):
talem faciẽdam. ut ḋhiis in lib̾¬
tatedãda cogitasse ñ iudeatur.
quos pona coħ̾crut ab honore
ãmistrandi uł ãmistrãde rei
negocio remouit.

Expanded text:
talem faciendam, ut de his in libertate danda cogitasse non videatur, quos poena coercuit aut ab honore ministrandi vel administrandae rei negotio removit.
Abbreviated transcription (Latin):
a uł. ¶ Reditor qui p̾scrip¬
tione longe possõnis xpossõ¬
iepignoris sub moiipossit.
pignꝰ distraxitquero an pos¬
sestionis salua sir exccpco ad¬
us empcoremser pauł. s. cr̃¬

Expanded text:
um. Creditor, qui praescriptione longae possessionis a possessore pignoris summoueri possit, pignus distraxit: quaero, an possessori salua sit exceptio aduersus emptorem. Paulus r
Abbreviated transcription (Latin):
quit ⁊q̃. plu. aicende eum tenĩ
fuit enimdns cum opꝰ fac̾et. et
siuissu iidicis compulsz opus
quis restituit. noneẽ sepulcru
uiolati. act̃onem. ¶ Iułqueq
scribit. si priuditum. aq̃. plu.
arcendesusçeptum fundum a¬
¶ lien aũit cumquo accum cẽt de
p̾t̾ito dampno. et d ope restit¬
ꝙ pr alicnationem contingit.
¶I dem. iuł. scribit. aq̃ plu. arcẽ¬
de accõm. nonnisi cumdno ẽẽ.
idcirco orsicolons ignorande do¬
mino opr fecit dñm fundi nicħ¬

Expanded text:
quit, aquae pluuiae arcendae eum teneri: fuit enim dominus, cum opus faceret: et si iussu iudicis compulsus opus restituerit, non esse sepulchri uiolati actionem. Iulianus quoque scribit, si post iudicium aquae pluuiae arcendae susceptum fundum alienauerit is cum quo actum esset, de praeterito damno et de opere restitquod alienationem contingit. Idem Iulianus scribit aquae pluuiae arcendae actionem non nisi cum domino esse idcircoque, si colonus ignorante domino opus fecerit, dominum fundi ni
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm possidet cape sibi ñ lic̾e
excapte fisco inferat ꝑtem
ip̃c ietiñet. Idem prea edẽo
cdificauit. ut quecumq ꝓ¬
fessa c̃etuł palam uł cacite
relictum sibi. qd̃ caꝑe ñ poss
et ꝓbass iamid ad fiscum ꝑ¬

Expanded text:
quam possideret capere sibi non licere, ex ea partem fisco inferr‹e›t, partem ipse retineret.Idem postea edicto significauit, ut, quaecumque professa esset uel palam uel tacite relictum sibi quod capere non posset et probasset iam id ad fiscum
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̾rit. et dumille anũdinis
redit aliquis cccupiu̾it possoe
suid̃i eum clam posside labo sc̃bit
retinet gͦ possõmis qui admin¬
dinas ab iiͣtsum sꝑ eũtentẽdõi¬
num nadmisit iumag̾ intlħi
posside non clami ꝰ naturasẽde¬

Expanded text:
rit et, dum ille a nundinis redit, aliquis occupauerit possessionem, uideri eum clam possidere Labeo scribit: retinet ergo possessionem is, qui ad nundinas abiit. uerum si reuertentem dominum non admiserit, ui magis intellegi possidere, non clam. 7 Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
nanciscipossim nampecꝰ simul
custodia m̃asitnec inueniatur
qr inp̾sentia eufit. et tncessat in¬
tundiligens inquisitio. ¶I tẽ
feras bestias quas inuiuaniis ĩ¬
cdusimo. et pisces quos inpisci¬
nas collegim anb̾ possid̾i. set
cos pisces q̃ui instagno sĩt. aufe¬
ras que insilus curcum septis
quin et siquis siluamemit u¬
mansucte fc̃ccustodie nostͥe
subiccte sunt. ¶Quidam recte
putant columbas quo quei
abcdificiis mñs uolant ⁊ tem
der desine meposside cum locu.
ꝙͣ flumine auit mareeccupaue¬

Expanded text:
nancisci possimus. nam pecus simul custodia mea sit nec inueniatur, quia praesentia eius sit et tantum cessat interim diligens inquisitio. Item feras bestias, quas uiuariis incluserimus, et pisces, quos in piscinas coiecerimus, a nobis possideri. sed eos pisces, qui in stagno sint, aut feras, quae in siluis circumseptis quin etiam si quis siluam emerit, umansuetae factae custodiae nostrae subiectae sunt. Quidam recte putant columbas quoque, quae ab aedificiis nostris uolant, item derunt desinere me possidere eum locum, quem flumen aut mare occupaue
Abbreviated transcription (Latin):
Retor ait quo iti¬
ne actuq priuaco quoi
dumagitur uluia hoc
ẜuitutes. ¶Hoc int̾dc̃o p̾tor
non inquiit utrumhint ur
fuitutem impõitam an non.
Ser hoc t̾m an itin̾̃e accuq hoc
ãno usꝯfit. nonui non clam
non peano. et in hoc tuctur cũ
usꝰ non sic. Siueg̾hit ius¬

Expanded text:
etor ait: 'Quo itiere actuque priuato, quo de agitur, uel uia hoc modo seruitutes.Hoc interdicto praetor non inquirit, utrum habuit iure seruitutem impositam an non, sed hoc tantum, an itinere actuque hoc anno usus sit non ui non clam non precario, et tuetur eum, usus non sit. siue igitu
Abbreviated transcription (Latin):
tim̾ płiq uet̾es existimauer̃
ede quoq ecaridines. arbo¬
res nõ maledic̾etur. idoq de
salicto dicend̾ e s etsiquissa¬
ligenas uirgas instituendisa¬
licti. eã defrcit heeq añqͣm ra¬
dices corgerut succidantur aỹ
cuellantur recte. pop̃. scrib̾ nõ
posse agi de arborib succisis
cum nulla arbor ꝓe dicatur
exseminario .i. stirpio arborẽ
tñstułit eam. q̃mius nondu
et̾ eam arborem iectedicipu¬
tat. que subũsa aradicib et¬
nũc ieponi pot᷑. aut que ita trã¬
lata ẽ. ut poni possic stupes o¬
olee arborem eẽ mag̾ẽ. sũ iaz
eg̾it radices siũ non di õiu¬

Expanded text:
 existimauerunt. Ederae quoque et harundines arbores non male dicentur. Idem de salicteto dicendum est. Sed si quis saligneas uirgas instituendi salicti causa defixerit haeque, antequam radices coegerint, succidantur aut euellantur, recte Pomponius scripsit non posse agi de arboribus succisis, cum nulla arbor proprie dicatur, ex seminario, id est stirpitus arborem transtulerit, eam, quamuis nondum  eam arborem recte dici putat, quae subuersa a radicibus etiamnunc reponi potest, aut quae ita translata est, ut poni possit. Stirpes oleae arbores esse magis est, siue iam egerunt radices siue nondu
Abbreviated transcription (Latin):
Esarcuminsule cretie¬
ał crece cotorias locaret legem
ira drrat snequis p̾t̾ redẽp̾toreᷤsᷤ
pꝰ id martias cotem exinfu
eximito nenr mellto euidã
naius honusta cotib an idꝰ
marcias exportu crete ꝓfetẽ
aueato. relata in portum er̃t
deinde itm. p ido martias ꝓ¬
fecra at sulebatur⁊ Sic¬

Expanded text:
esar cum insulae Cretae cotorias locaret, legem ita dixerat: 'ne quis praeter redemptorem post idus Martias cotem ex eximito neue auellito'. cuiusdam nauis onusta cotibus ante idus Martias ex portu Cretae profecta uento relata in portum erat, deinde iterum post idus Martias profecta erat. consulebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
re urcicero diffinit tupis cẽ¬
cultatio sini. pot ẽi quis latitã¬
renõ ripi deca ueluti qi
tiranm crudeliratem timet
aucium hostium autdomcꝰ¬
ticas seditoes. ¶Sccis quir
frauo icois ea latitat ntñ pp¬

Expanded text:
ut Cicero definit, turpis occultatio sui: potest enim quis latitare non turpi de causa, veluti qui tyranni crudelitatem timet aut vim hostium aut domesticas seditiones. Sed is, qui fraudationis causa latitet, non
Abbreviated transcription (Latin):
UI accepert pacto ue fuit so¬
ttatim eoEtadobligato¬
nom in nocentuimersenato
di sulto cohactuꝵ. Set etsiq̾s
I. ritmntiandum remittẽd¬
uetastri onum dicendum. ł
non dicendum peccuniam ac

Expanded text:
 acceperit pactusue fuerit societatem coierit ad obligationem innocentium, ex senatus consulto coercetur. Sed et si quis ob renuntiandum remittendumue testimonium dicendum uel non dicendum pecuniam ac
Abbreviated transcription (Latin):
diniidiam exbnfõ duii traia¬
n reçipe debeat dequare ex¬
antomio dauid ut non capi¬
criti restituet hrditatemside¬
ducta parte quartorestituit
nicħ retinẽd quadrans aut̃¬
aut quilordi imponitu ip̃ieri¬
Patir. et ad fiscum transfera¬
tir Un dodrantis semissẽ solũ
capit quise detulit. D̾.

Expanded text:
dimidiam ex beneficio divi Traiani recipere debeat. de qua re exaccommodavit, ut non capienti restitueret hereditatem, si deducta parte quarta restituit, nihil retinere debet. quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur". unde dodrantis semissem solum capit qui se detulit.
Abbreviated transcription (Latin):
cuit. qr ñ pͦbabat sibidats
pcepcces exsolasua cautone
solumfidiomissum prarde
br. Coriclio felici mat᷑ scͥp¬
ta hde rogata erat restitũe ħr¬
ditatem po mortemfuam cũ
hrs scripta  dẽpnata c̃ẽt. eta
fisco et oĩabona mulicris crcu¬
parentur. dicebat fclixse.int̾
penamc̃e. henim constitutũ
c̃.s sinondumdies fidĩomis¬

Expanded text:
cuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere. Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris occuparentur, dicebat felix se ante poenam esse hoc enim constitutum est. sed si nondum dies fideicommis
Abbreviated transcription (Latin):
acsi ipe eetstipłatꝰ. ¶Sicuti
cum morictur quis stipłaripͥ.
possimt. ¶Suta quis strołatꝰ
sic pꝯ mortem meam filic mec
dari.ubita po mortẽ filie mec

Expanded text:
ac si ipse esset stipulatus.Sicuti cum morietur quis stipulari popossunt.Si ita quis stipulatus sit: 'post mortem meam filiae meae dari?' uel ita: 'post mortem fil
Abbreviated transcription (Latin):
adicctꝰ spatium tp̃ris in du¬
cat quo illo possit ꝑuenir i
um dies adiectꝰ effĩcit. ne p̾¬
sentidie pccĩa debeaturẽ x qͦ
appet dici adieccõem ꝓ reoeẽ
non ꝓstipłatore.Idẽ mnydi

Expanded text:
adiectus spatium temporis inducat, quo illo possit perueniri, uerum dies adiectus efficit, ne praesenti die pecunia debeatur: ex quo apparet diei adiectionem pro reo esse, non pro stipulatore.Idem in i
Abbreviated transcription (Latin):
excepeo reiiudicare. ¶Lati¬
no larg cum dełrditate ĩr
meuiũm. ad quem ptinbat.
ercitium quicontronersiã
mou̾erat transig̾ctu tradi

Expanded text:
o rei iudicatae.Latinus Largus: cum de hereditate inter Maeuium, ad quem pertinebat, et Titium, qui controuersiam mouerat, transigeretur, tradit
Abbreviated transcription (Latin):
dempnirati uictoris futuri¬
q manumissoris consulat.¬
Si debiror dedñio rei q̃m
pignoridedit.non admoni¬
tocreditore cãmegir et ꝯn¬

Expanded text:
demnitati uictoris futurique manumissoris consulatur.Si debitor de dominio rei, quam pignori dedit, non admonito creditore causam egerit
Abbreviated transcription (Latin):
A uł. Exserrinte les insti¬
tuco qui mnrestato legntin̾
hrs ce pot̃ cum de iure destu
tutis dimidiam ꝑtem brdi¬
ratis pctiit nec obtinuiraũ¬

Expanded text:
num.Ex sextante heres institutus, qui intestato legitimus heres esse potest, cum de iure testamtutis dimidiam partem hereditatis petiit nec optinui
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tas ꝯpetit. et io ea que prea
adiecta sunt. sic t̾nutcu hrde
meo sit quous iuiuenis sit. ꝙ
si nolũit aut ꝯtẽpẜit iure ẜin¬
tutis teneatur adreuocãdã lib̾¬
tatem q̃ ꝯpetit ñst̾ efficatia. Idẽ
et inpaganor testis obẜuãtur.

Expanded text:
libertas competit: et ideo ea, quae postea adiecta sunt: "sic tamen, ut cum herede meo sit qu‹o› usque iuuenis sit: quod si noluerit aut contempserit, iure seruitutis teneatur" ad reuocandam libertatem, quae competit, non sunt efficacia'. idem et in paganorum testamentis obseruatur.
Abbreviated transcription (Latin):
iquis cum in hostium pot̾ate
ẽctfurcum ei fc̾mfit. et pꝰ limi¬
no redierit pot̾it quis dic̾e
cum finrtih̃re accõem. ¶Arro¬
gatorem posse furti age .s. ciꝰ
gauit ante qͣmcumanroga¬
la crit dubitatio.¶Qmdii

Expanded text:
tate esset, furtum ei factum sit et postliminio redierit, poterit quis dicere eum furti habere actionem.Adrogatorem posse furti agere, sciligauit, antequam eum adrogalla erit dubitatio.Quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
noxam ad missanihosiur
tinguatur accio. et pop scͥpsit¬
⁊ extinginaccc̃em et si fuĩc reu̾¬
s p̾liminio ułquo ilio iur
nasci cam accõem dot̃e. eriti

Expanded text:
noxam admissam hostium tinguatur actio. et Pomponius scripsit extingui actionem, et si fuerit reuersus, postliminio uel quo alio iure renasci eam actionem debere: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ñi ꝑucinifundumiert
utile int̾dem dettin̾e nõ h̾re
et siue forte abex̾neo fructua¬
S et si dñs afructuano ⁊pet.
Nam et siquilib ꝓhibeat uc¬

Expanded text:
icini fundum ierit, utile interdictum de itinere nos habere: et siue forte ab extraneo fructuased et si dominus a fructuario, competet: nam et si quilibe
Abbreviated transcription (Latin):
alias utipot̾ itiñe uł actu cõ¬
mode clamsi refecit. Cormp¬
to .n.atine mino ꝯmode frui
omnes uti possunt qui hoc
ãno usisunt. hoc ãt int̾dc̃o cũ
ireag̾e tantisꝑ quo adteser¬
suo doc̃c.quid cipditqui id¬
cum patitur façeꝙ hoc ãno fe

Expanded text:
alias uti potest itinere uel actu commode, quam si refecerit? corrupto enim itinere minus commode frui omnes uti possunt, qui hoc anno usi sunt: hoc autem interdicto eum ire agere, tantisper, quoad de sersuo docere: quid enim perdit, qui eum patitur ho
Abbreviated transcription (Latin):
ca mancat. ¶Si debitorez
nicum uisserim̃titio solũc
drindecitium netuerimac¬
cipe et debitor ignorans sol¬
ueritfita erm libar etisti¬
uit sinonea mentetits nũ¬
mos acccpit ut cos lucretur
et ĩolib̾atõm quit᷑ ip̃o uire
non posse ꝯtinge debuoriex¬

Expanded text:
a maneat'. Si debitorem meum iusserim Titio soluere, deinde Titium uetuerim accipere et debitor ignorans soluerit, ita eum liberari existimauit, si non ea mente Titius nummos acceperit, ut eos lucretur.et ideo liberationem quidem ipso iure non posse contingere debitori, ex
Abbreviated transcription (Latin):
turam qͣn m̃a int̾sit intccp¬
cos ñimrios non c̃e. ¶Depec¬
culo cum dño actumcis
dampnat ꝯsoluit et fidenis¬
sores ꝓsuo acceptos libar.
cis soluiptisesargum̃tũ ee
qd̾ cum iudicitumsolin
uatnon solum actõc indiẽ
et fidenissores libentureti
Biditatis existimans se hr

Expanded text:
turam, quando mea intersit interceptos nummos non esse. De peculio cum domino actum est: is damnatus soluit. et fideiussores pro seruo acceptos liberarcausas solui posse argumentum esse, quod, cum iudicatum solui uat, non solum actione iudicati, et fideiussores liberentur. et hereditatis existimans se her
Abbreviated transcription (French):
noi semputimur nisicũ us
cxeir Itaq a mitp̃ris spatio
corclusit u uin annumexdic
mt̾ccnretrorsum computare
dbemꝰ. ¶Siquis hoc int̾dc̃e

Expanded text:
non semper utimur, nisi cum usus exegerit ita. Annui temporis spatio conclusit usum. annum ex die interdicti retrorsum computare debemus. Si quis hoc interdict
Abbreviated transcription (Latin):
tene᷑. ¶It̾ ap̃ uplianum re¬
latumẽ siexagro. ucini arbo¬
res uitempestatis confracte.
in meumagium decidennta
eoͣqͣ fc̃o uitib meis uel segeti¬
b nocẽt. uł edificia de molie¬
rint stipłom istam inquał

Expanded text:
tenere.Item apud Uiuianum relatum est, si ex agro uicini arbores ui tempestatis confractae in meum agrum deciderint eoque facto uitibus meis uel segetibus nocent uel aedificia demoliunt, stipulationem istam, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓmissim̃iẽ. aut aliꝯ quẽ
phib̾e potu̾it stipło ista ꝯmit¬
tetur. ¶Pretea si furm nõie
dampni infecti fuit cautum.
deinde furriarii culpa damp¬
num datum fũit. non uẽrre

Expanded text:
m est aut alius, qui prohiberi potuerit, stipulatio ista committetur. Praeterea si furni nomine damni infecti fuerit cautum, deinde furnarii culpa damnum datum fuerit, non venire
Abbreviated transcription (Latin):
It. sicum und accumsit. et is p̾¬
tiorum noie datum sic ꝑarbit᷑¬
um cõi diuidundo recuꝑari po¬
se.et asochenonutiq cum eo
agendum qui opꝰ fec̾it. neci
minzeum quoq dãpnum res¬
titue debe. qui auctor oꝑiꝰ fuit¬
¶⁊hpud̃ ferocem ꝓcul ait si
cum uno dñoꝵ actum sit. qui
patiatur quinonagat cuzeo
a quo opꝰ fc̃m sit. etẽ iniquu
uendo non fu̾it. ¶Offm. aũt
iudicis int̾ duos accepti . ał ac¬
ceptum. quale futur sit. du¬
bitare se.Iuł.ait si forte und
fund fu̾it ciiaqua noceat. si
ue in quo op fc̾m sit płium.
et cum uno eorumagatur.⁊

Expanded text:
si cum uno actum sit et si prciorum nomine datum sit, per arbitrum communi diuidundo reciperari posse. Et ex sociis non utique cum eo agendum qui opus fecerit nec minus eum quoque damnum restituere debere, qui auctor operis fuit, apud Ferocem Proculus ait: si cum uno dominorum actum sit, qui patiatur, qui non agit cum eo, a quo opus factum sit. et est iniquum uendo non fuerit? Officium autem iudicis inter duos accepti quale futurum sit, dubitare se Iulianus ait, si forte unius fundus fuerit cui aqua noceat, si uero in quo opus factum sit, plurium et cum uno eorum agatur:
Abbreviated transcription (Latin):
nemagnitam ħ fc̾mẽ rctiꝰ di¬
octureãm uoluratem ñ noce
debe. ¶Si ducres legnte sũt
alc̃a exuolunc atecccupatni
alt̃a non ex uolũtate euemet.
ut alt̾a euocan possir.alt̾a nõ.
idqz ent ꝓband̾. et inunare. co¬
tenend ẽ sũi. ate sũ ab eo in cꝰ
lccum successiuc accipimnꝰ. sũi
puniusitatem. siũ ĩ remfitsuc¬
cefsum. ¶ Prodestãt posside qu¬

Expanded text:
nem adgnitam hoc factum est, rectius dicetur eam uoluntatem non nocere debere. Si duae res legatae sint, altera ex uoluntate occupata, altera non ex uoluntate eueniet, ut altera reuocari possit, altera non. idemque erit probandum et in una re, cutenendum, siue a te siue ab eo, in cuius locum successisse accipimus, siue per uniuersitatem siue in rem ‹sit› successum. Prodest autem posse
Abbreviated transcription (Latin):
petentem dñm uticepit exocp¬
tionerei uoluntateciꝰ undi¬
tereplicatõm doli utilem fut¬
uram c̃e. ¶Euitiuares ñ ĩtlłr

Expanded text:
petentem dominum uti coeperit exception‹e› rei uoluntate eius uenditae, replicationem doli utilem futuram esse. Furtiua res non int
Abbreviated transcription (French):
Emꝑ qui non ꝓhibet
prose interuesure mã¬
dare credit.Szsiquis
ratum huit ⁊õgestũ ẽ
obstringitu⁊ m andati
actione. ¶d.¬

Expanded text:
er qui non prohibet pro se interuenire, mandare creditur. sed et si quis ratum habuerit quod gestum est, obstringitur mandati actione.