comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manis noxue uitis iẽ sẽs diiq ethoĩes ꝓhidue̾ iedep̃tes uiue romanos. Na
forte quada pͥusq infanda meites ꝑsiceret᷑ ꝑ alt̾catia nodũ oi auro appenso
diccaror mõuauit aufemq aur de medio et gallos sumoueri ibet. Cũ illi
retinẽtes pactos diceret se se uegat ea pactioe̾s intã cẽ que postiyͣ ipe dictator
çienus eẽe iy inissu suo ab infenoris uons magrotu fucta eẽt deuitata ccall
ue se ad p̃liũ expedi int suss in accuũ comoe̾ saranas et arma aptare feĩa
nõ arno rargerire patriã iuber. In cõspeni habetes fima deũ et cõuiges et
siberrs et solũ pat̾e de forme belli malia es oĩa que defendi reperiq er ulasa
fus sic. Instruit deuĩ aciem ut loci nã patrebat᷑ in seminite solo urbis es naͣ
mequali et oĩ que arte belli secũda suis eligi pparanue potenãt ꝓudit. Gal¬

Expanded text:
manis vox, Vae victis. sed diique et homines prohibuere redemptos vivere Romanos. nam manis vox, Vae victis. sed diique et homines prohibuere redemptos vivere Romanos. nam forte quadam, priusquam infanda merces perficeretur, per altercationem nondum omni auro adpenso, dictator intervenit auferrique aurum de medio et Gallos summoveri iubet. cum illi renitentes pactos dicerent sese, negat eam earn pactionem ratam esse quae, postquam ipse dictator creatus esset, iniussu suo ab inferioris iuris magistratu facta esset, denuntiatque Gallis ut se ad proelium expediant. suos in acervum conicere sarnon auro reciperare patriam iubet, in conspectu habentes fana deum et coniuges et liberos et solum patriae deforme belli malis et omnia quae defendi repetique et ulcisci fas sit. instruit deinde aciem, ut loci natura patiebatur, in semirutae solo urbis et natura inaequali, et omnia quae arte belli secunda suis eligi praepararive poterant providit. Gal
Abbreviated transcription (Latin):
impatoꝵ hitn in qirib cũ identidem galli fumem obicerẽt eaq ncãtate ad ded¬
cionẽ uocarẽt dicit᷑ aue̾tende ei opunonis cã mustis soos partis de capitolio
iacent in hostrũ stertioes. Sed ã ⁊eq dissimulan neq fe̾ri ultra fames pote¬
Incũm capitolin excitus stationib iugiliisq fessus suꝑatis tam̃ huanis oĩbi
malis cũ fumem unã natura uĩca nõ smerer diẽ de die ꝓspectãs siqd̾ auxiliu
ab dictatore appareret. Postremo spe qͦ iã nõ solu abo deficience cũ scationib
porderet ꝓpe obtuentib infirmũ cõpus atmus uł dedi uł redimi se quatũq
pactio ne posser uissit. Iactãtib nõ obsaire gallis magua icede se adduci
posse ut obsidionem rilinquãt tũ senat hab̾it tabunisq militũ negotium
roi fedissune ꝑse adietra idigͥtas est pondem ab gassis aslata miqua ex tribu¬
na recu sante addit̾ ab ĩsolerte gallo ponden gladius auditaq ĩcoleranda ro¬

Expanded text:
mem obicerent eaque necessitate ad deditionem vocarent, dicitur avertendae eius opinionis causa multis locis panis de Capitolio iactatus esse in hostium stationes. sed iam neque dissimulari neque ferri ultra fames pote humanis omnibus malis cum famem unam natura vinci non sineret, diem de die prospectans ecquod auxilium ab dictatore appareret, postremo spe quoque iam non solum cibo deficiente et cum stationes procederent prope obruentibus infirmum corpus armis, vel dedi vel redimi se quacumque pactione possent iussit, iactantibus non obscure Gallis haud magna mercede se adduci posse ut obsidionem relinquant. tum senatus habitus tribunisque militum negotium rei foedissimae per se adiecta indignitas est: pondera ab Gallis allata iniqua, et tribuno recusante additus ab insolente Gallo ponderi gladius, auditaque intoleranda Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tum urguebat. Gallos pestisentia etiã cũ soo iacẽte int̾ cumułos castra habences
tũ ab ĩcendiis co̾rido et uaporis pleno cinerẽq nõ puluerem modo ferente cũ ꝯd
uenti motũ eẽt quoꝵ ĩcolerãtissima gens humonq ac fugori ad suera cũ escu et
angore uexata iuuilgatis uelud in pecua morbis morerent᷑. Iam pignitia sĩgłos
sepeliendi ꝓmiscue ace̾uatos cumusos hoium urebut bustoro inde gaalicor noĩe¬

Expanded text:
rcitum urgebat, Gallos pestilentia etiam, cum loco iacente inter tumulos castra habentes, rcitum urgebat, Gallos pestilentia etiam, cum loco iacente inter tumulos castra habentes, tum ab incendiis torrido et uaporis pleno cineremque non puluerem modo ferente cum quid uenti motum esset. quorum intolerantissima gens umorique ac frigori adsueta cum aestu et angore uexati uolgatis uelut in pecua morbis morerentur, iam pigritia singulos sepeliendi promisce aceruatos cumulos hominum urebant, bustorumque inde Gallicor
Abbreviated transcription (Latin):
et qua̾tanos uini ad ed̾es eus que in aire er̃t cõtuserũt. Rem d̾ictu pauã cete¬
rũ ĩopia feceuat eã argum̃tũ ingẽs karitatis cũ se quisq uicru suo fraudans de¬
tractũ corpori atq usib necessariis ad honorẽ umi un cõfe̾ret. Cũ iugiles eius
loci qua fefeller̃t ascendentes hostes atati er cũ in cẽs more militari se animad¬
uersurĩ publius sułpitius cabunus militũ ꝓuũtiasset cõsenciente cdamore militũ
in unũ iugilẽ cõcientiũ cuspã dete̾rit᷑ acceteris abstnut. Reum haud dubiũ eiꝰ
noxe approbantib cũctis de. saxo deiecit. Inde intiores utrisq custodie eẽ et apd̃
gallos quia uulgatũ erat int̾ ueios romãq nũtios cõmeare et apud̾ romanos
noctu̾ni ꝑiculi memoria. Sed̾ ante oiã ob̾sidiois bessiq mala fames utr̃q exa¬

Expanded text:
et quartarios vini ad aedes eius, quae in arce erant, contulerunt,—rem dictu parvam, ceteet quartarios vini ad aedes eius, quae in arce erant, contulerunt,—rem dictu parvam, ceterum inopia fecerat eam earn argumentum ingens caritatis, cum se quisque victu suo fraudans detractum corpori atque usibus necessariis ad honorem unius viri conferret. tum vigiles eius loci qua fefellerat adscendens hostis citati; et cum in omnes more militari se animadversurum Q. Sulpicius tribunus militum pronuntiasset, consentiente clamore militum in unum uigilem conicientium culpam deterritus, a ceteris abstinuit, reum haud dubium eius noxae adprobantibus cunctis de saxo deiecit. inde intentiores utrimque custodiae esse, et apud Gallos, quia uolgatum erat inter Ueios Romamque nuntios commeare, et apud Romanos ab nocturni periculi memoria. sed ante omnia obsidionis bellique mala fames utrimque exe
Abbreviated transcription (Latin):
sed̾ ne canes quidẽ sollicitũ aĩal ad nocturnos stirpicus excitarent Anseres non
fefeslẽ quib saciis uinonis in sũma inopia cibi cam̃ absanebat᷑ que res saluti fuit
nãq cdangore eoꝵ alaꝵq crepitu excitus maicus mallius qui cuennio ance cõsul
fuenit uir besso egregius armis atreptis simus ad arma octeros ciens uadit. Et
dum ceten crepidant. Gallum qui iã in sumo cõstiterat umbone ictum decurbat
cuiꝰ casus ꝑlapsi cum ꝓximos sterneret crepidantes alios armisq omissis saxa
quib ad herebant manib amplexos trucidat. Iamq ec ałii cog̾gati celis missisib¬
sicta ret quieti dacum est. lũce orta uocatis cdassico ad cõcisiũ misitib ad cabunos
cum et recte et pperã fc̃o p̃ciũ debe̾t᷑. Mallius pͥmũ ob uiͬtutẽ laudat᷑ donatus q
nõ ab cnbunis sołu militũ sẽd̾ cõsensu etiã militan. Cui uniu̾si sex libras faͬns

Expanded text:
sed ne canes quidem, sollicitum animal ad nocturnos strepitus, excitarent. anseres non sed ne canes quidem, sollicitum animal ad nocturnos strepitus, excitarent. anseres non fefellere quibus sacris Iunonis in summa inopia cibi tamen abstinebatur. quae res saluti fuit; namque clangore eorum alarumque crepitu excitus M. Manlius qui triennio ante consul fuerat, uir bello egregius, armis arreptis simul ad arma ceteros ciens uadit et dum ceteri trepidant, Gallum qui iam in summo constiterat umbone ictum deturbat. cuius casus prolapsi cum proximos sterneret, trepidantes alios armisque omissis saxa quibus adhaerebant manibus amplexos trucidat. iamque et alii congregati telis missilibupericulum sollicitaret, quieti datum est. luce orta uocatis classico ad concilium militibus ad tribunos, cum et recte et perperam facto pretium deberetur, Manlius primum ob uirtutem laudatus donatusque non ab tribunis solum milit
Abbreviated transcription (Latin):
cistodie saxim in capicolium euadit et ad magĩtus ductus. mandata ex̾citus edic
ꝯicerto ex timpso diceret᷑ misitesq faberẽt impenicorẽ quẽ uessent. Eadẽ digsso
dutus ueios concendit missiq ar̾deam sẽgati ad camissũ ueios eũ ꝑduxere seu
nudmat ciede sibet nõ pͥus ꝓfectũ ab̾ ardea quã cõpent segẽ satam quod nec
quassia ppli mutar finib posset. Mec nͥ dictator dictus auspitia in excitu habere¬
ter ainiatia sata est/. dicratorq absens dictus. ¶ Dum hec ueis agebantͥ intim
are rome capitosiũq in ĩgẽti ꝑicuso fu̾it. Nãq galli seu uestigio nocato huãno
qua nũtius aueis ꝑuenerat seu sua spõte animadu̾so ad ca̾mentis saxũ ascẽsu
equo nocte sublustri cũ pͥmo mermẽ qui tep̃caret uiam p̃misissenc tuidentes in
armã ubi quid iniqui eẽt ast̾ni ĩuisi sublenãcesq ĩucem et crahentes ałii alios
qut postusarer socus cãto sisentiõ in sũmũ euasere ut nõ custodes solum fasserẽr

Expanded text:
custodiae saxum in Capitolium evadit, et ad magistratus ductus mandata exercitus edit.dictator extemplo diceretur militesque haberent imperatorendit; missique Ardeam legati ad Camillum Ueios eum perduxere, seu— quod magis credere libet, non prius profectum ab Ardea quam compererit legem latam, quod nec iniussu populi mutari finibus posset nec nisi dictator dictus auspicia in exercitu habere—lex curiata lata est dictatorque absens dictus. dum haec Ueiis agebantur, interim arx Romae Capitoliumque in ingenti periculo fuit. namque Galli, seu uestigio notato humano qua nuntius a Ueiis peruenerat seu sua sponte animaduerso ad Carmentis saxo in adscensum aequo, nocte sublustri cum primo inermem qui temptaret uiam praemisissent, tradentes inde arma ubi quid iniqui esset, alterni innixi subleuantesque in uicem et trahentes alii alios, prout postularet locus, tanto silentio in summum euasere ut non custodes solum fallerent,
Abbreviated transcription (Latin):
ce bessu cõtractũ ems sũme reꝵ p̃ em̃t qui delectũ nichilo ac curitiorẽ quã
ad media bella haber solitus enit ex cenuãtes ecia famã belli habebant. ¶ In¬
cenm galli postꝙ̃ accepe ultro honerẽ habitũ uiolatonb uins huãn clusãq
segationẽ suã eẽ flagm̃tes ua. Cui ĩpotens est gens cõfescĩ signis cõuu̾scis
cicato agiue it ugedĩt̾. Ad quoꝵ p̃teñtiũ iuptiꝰ cumiłtũ cum exterite urbes
ad arma cõcu̾teret fugnq agsciũ fieret romã se ue magno clamore sigͥficabant
Auacũq ibaant equis iurisq longe ac late fuso agmine ĩmensa obtinẽtes ĩcca¬
romam celeritus hostiũ tulit. Quupe quib uelue tumultuano ex̾aitu rapam
ducco egix ad.xiͦ. sapidẽ occu̾sum est qua flm allia cruscumis mõrib p̃alco

Expanded text:
te bellum contractum erat summae rerum praeerant, dilectumque nihilo accuratiorem quam te bellum contractum erat summae rerum praeerant, dilectumque nihilo accuratiorem quam ad media bella haberi solitus erat, extenuantes etiam famam belli, habebant. interim Galli postquam accepere ultro honorem habitum violatoribus iuris humani elusamque legationem suam esse, flagrantes ira, ccitato agmine iter ingrediuntur. ad quorum praetereuntium raptim tumultum cum exterritae urbes ad arma concurrerent fugaque agrestium fieret, Romam se ire magno clamore significabant quacumque ibant, equis virisque longe ac late fuso agmine immensum obtinentes locRomam celeritas hostium tulit, quippe quibus velut tumultuario exercitu raptim ducto aegre ad undecimum lapidem occursum es
Abbreviated transcription (Latin):
orposuissent senatui neefactũ placebat fabior et ius posculare bãban iudebãt᷑
sd me id qd̾ psacebat dece̾neret᷑ in tñce nobilitatis uins ambitio obstabat.
Icaqr ne penes ipõs culpa eer cladis forte gaslico bello accepte cog̾rtionẽ depo¬
stusans gulsoꝵ ad ppłm reiciũt. ub̃i tãco płus gm̃ atq opes ualuere ut qͣtũ
d penid aigesat᷑. er̾t. miłitum cõsulan poraice in ĩ seꝙtẽ amiũ crearent᷑. Quo sto̾
ỹ.ẜuilius maluginẽsis. Cum taca moles rali ĩscaret ad eo obcecat aĩos fortu¬
na uibi ium fuã ingnientẽ iefringi nõ uult ciuitas que adusus fidenatẽ ac ue¬
ierem hostem aliosq finitimos ppłos uscima expiens auxilia diccatore młtis
cẽpestatibi dixisser ea tue in uisitato atq ĩaudico hoste ab oceano t̾ieq ultis
oris bellu ciente nicħ ex̃ordinari impii aut auxilii q̃sune. Tribum qͦre temita¬

Expanded text:
exposuissent, senatui nec factum placebat Fabiorum et ius postulare barbari uidebantur; exposuissent, senatui nec factum placebat Fabiorum et ius postulare barbari uidebantur; sed ne id quod placebat decerneretur in tantae nobilitatis uiris ambitio obstabat. itaque ne penes ipsos culpa esset cladis forte Gallico bello acceptae, cognitionem de postulatis Gallorum ad populum reiciunt; ubi tanto plus gratia atque opes ualuere ut quorum de poena agebatur tribuni militum consulari potestate in insequentem annum crearentur. quo facto P. Cornelius Maluginensis. cum tanta moles mali instaret—adeo obcaecat animos fortuna ubi vim suam ingruentem refringi non volt—civitas quae adversus Fidenatem ac Veientem hostem aliosque finitimos populos ultima experiens auxilia dictatorem multis tempestatibus dixisset, ea tunc invisitato atque inaudito hoste ab Oceano terrarumque ultimis oris bellum ciente, nihil extraordinarii imperii aut auxilii quaesivit. tribuni quorum temerita
Abbreviated transcription (Latin):
aibus petere aue minar arma romanis õtencib̾ ee quid ini eerima ren ꝯaillio ẽr̃e cũ
icas parris ius fere et oia fortiũ uiroa esse ferorit dicrrene accensis ut no
auati s alis gentiñ arma capĩt nec id̾ clam eẽ potiie cc̃ añ signa el rusdori tres
egnsi sinis s ortissimio ronane uraẽtutis pugnatẽt iñctũ enincłnt pengina
nitus mro et q̃ fabius euectus ext̃ aciem equo ducem galloꝵ fenxitꝰ in ip̃a
sia tus ctnistor incirsantẽ ꝑlatus tiisfieum hasta cecidit. Apoliaq ei legetem
sicalai agnouiere ꝑdĩ totam aciem romanũ segatũ ẽẽ signũ datum est. Smi sa
aide mausinos im receptui canũc minãtes romanis. Eranc qui ex cẽpso romã
eund in censiiet uicere seniores ue segati p̾us mictent questũ ĩuimas postusatũa
ucpuure getiũ mosato subii dederent. ¶ legna galłor cũ ea sic̃ em̃t madati

Expanded text:
ssoribus petere aut minari arma Romanis quaerentibus et quid in Etruria rei Gallis esset, cum ssoribus petere aut minari arma Romanis quaerentibus et quid in Etruria rei Gallis esset, cum illi se in armis ius ferre et omnia fortium uirorum esse ferociter dicerent, accensis utrimqlegati contra ius gentium arma capiunt. nec id clam esse potuit cum ante signa Etruscorum tres nobilissimi fortissimique Romanae iuuentutis pugnarent; tantum eminebat peregrina uirtus. quin etiam Q. Fabius , euectus extra aciem equo, ducem Gallorum, ferociter in ipsa signa Etruscorum incursantem, per latus transfixum hasta occidit; spoliaque eius legentem Galli agnouere, perque totam aciem Romanum legatum esse signum datum est. omissa inde in Clusinos ira, receptui canunt minantes Romanis. erant qui extemplo Romam eundum censerent; uicere seniores, ut legati prius mitterentur questum iniurias postulatumque ut pro iure gentium uiolato Fabii dederentur. legati Gallorum cum ea sicut erant mandata
Abbreviated transcription (Latin):
cos bello qͦ si res cogat tuendos eẽ s melius uisum bellum ip̃m ad moui si posse
et gallos nouã gẽtẽ pace potius cognosa quã aͬmis. Mitis segatio ni p̃fero¬
çes segatos gallisq mag̃ quã romanis siles hũisset quib poscq mandata edi¬
demĩe in cõcilio gallor datur responsum. Et si nouũ nom audiant romanos
tam̃ crede̾ iuros fortes cẽ qͦi auxiliũ a clusinis in re crepida sit ĩpłoratũ et qũ
segatioẽ adusus se malueñt quã amis tuer sotios ne se quidẽ pacẽ quã illi affe¬
mũt asꝑnar si gallis egentil agro quẽ lacius possideant quã colat̃ dusini mͥ¬
tẽ siniuĩ cõcedant abr pacẽ ĩpetrar nõ posse et respõsum corã romanis se accipe
uelle et si negetͣ ager corã usdem romanis dimicaturos ut nũtiare domũ posset̃
quãtã galli iũtute oeteros mortales pstarẽt. Q uod nã id ius cẽt agrĩ a posse¬

Expanded text:
eos bello quoque si res cogat tuendos esse; sed melius uisum bellum ipsum amoueri si posset, eos bello quoque si res cogat tuendos esse; sed melius uisum bellum ipsum amoueri si posset, et Gallos nouam gentem pace potius cognosci quam armis. mitis legatio, ni praeferoces legatos Gallisque magis quam Romanis similes habuisset. quibus postquam mandata ediderunt in concilio Gallorum datur responsum, etsi nouum nomen audiant Romanorum, tamen credere uiros fortes esse quorum auxilium a Clusinis in re trepida sit imploratum; et quoniam legatione aduersus se maluerint quam armis tueri socios, ne se quidem pacem quam illi adferant aspernari, si Gallis egentibus agro, quem latius possideant quam colant Clusini, partem finium concedant; aliter pacem impetrari non posse. et responsum coram Romanis accipere uelle et si negetur ager, coram iisdem Romanis dimicaturos, ut nuntiare domum possent quantum Galli uirtute ceteros mortales praestarent. quodnam id ius esset agrum a posse
Abbreviated transcription (Latin):
pado ratib tuaiecto nõ etruscos mͦ sed eriã umbros agro pellut ĩtra appĩni¬
nũ cam̃ se se cenuere. Cũ senones recẽtissum aduenaꝵ ab utẽte flumine
usq adesiũ fines habue̾. hac gẽtẽ clusiũ romãq inde uenisse cõꝑio id par
certũ est solam ne an ab oib cis alpinor galloꝵ ppłis adiũtã. ¶Clusim
nouo bello exterĩti cũ multitudinẽ cum formas hoĩum musitatas ce̾nerent
er gen aͬmor auduentqr sepe abluis cis padum ustraq legiones etruscorũ
fusas quãꝙͣ adu̾sus romanos nullũ eis uis socieratis amiacie ue erat nͥ ꝙ ue
ients cõsanguineos adu̾sus ppłm romanũ nõ defendissent legatos romam
qui auxilium ab senatu pecerõt misere de auxilio nicħ inipernatũ. legati .iii.
nullam iniunam accepissent sotios ppͥ r. atq amicos oppugn̾arent romanis

Expanded text:
Pado ratibus traiecto non Etruscos modo sed etiam Umbros agro pellunt; intra AppenniPado ratibus traiecto non Etruscos modo sed etiam Umbros agro pellunt; intra Appenninum tamen sese tenuere. tum Senones, recentissimi aduenarum, ab Utente flumine usque ad Aesim fines habuere. hanc gentem Clusium Romamque inde uenisse comperio: id parum certum est, solamne an ab omnibus Cisalpinorum Gallorum populis adiutam. Clusini nouo bello exterriti, cum multitudinem, cum formas hominum inuisitatas cernerent et genus armorum, audirentque saepe ab iis cis Padum ultraque legiones Etruscorum fusas, quamquam aduersus Romanos nullum eis ius societatis amicitiaeue erat, nisi quod Ueientes consanguineos aduersus populum Romanum non defendissent, legatos Romam qui auxilium ab senatu peterent misere. de auxilio nihil impetratum; legati tres M. nullam iniuriam accepissent socios populi Romani atque amicos oppugnarent. Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
um gente oppugnari massilienses erãt in nauib a phoce ꝓfecti id galli fo¬
tune sue omen rati aduiuere ut quẽ pͥmũ in cẽr̃ egressi occipauem̃t son
patẽtib silius cõmunirẽt ip̃i ꝑ taurmos saltusq uilie alpis trãscendem̃t
fusisq acie cuscs haud pail ticino flumine cũ in quo sẽderãt agrũ in subi¬
um appellan audissẽt cognomine in subrb pago eduoꝵ ibi omen seꝙ̃tes
soci condide urbẽ mediolaniũ appellar. Alia subm̃ manꝰ ge̾manoꝵ et tito uio
duce uestigia pͥoꝵ secuta eodẽ saltu fauẽte belorieso cũ crãsçendisset alpes ubi
nuc buxia ac uerona urbes suc̃ locos cenuere libui cõsidũt. ¶Post hos sal¬
uitii qui ꝑpe anciquã gẽtẽ seuos ligures incosentes cura ticinũ amnom apen¬
nine. Deiñ boii linguresq trãsgressi cũ iã int̾ padũ atq alpes oĩa tene̾ntur

Expanded text:
um gente oppugnari. Massilienses erant ii, nauibus a Phocaea profecti. id Galli foum gente oppugnari. Massilienses erant ii, nauibus a Phocaea profecti. id Galli fortunae suae omen rati, adiuuere ut quem primum in terram egressi occupauerant locum patientibus Saluis comconsederant agrum Insubrium appellari audissent cognominem Insubribus pago Haeduorum, ibi omen sequentes loci condidere urbem; Mediolanium appellarunt. alia subinde manus Cenomanorum Etitouio duce uestigia priorum secuta eodem saltu fauente Belloueso cum transcendisset Alpes, ubi nunc Brixia ac Uerona urbes sunt locos tenuere. Libui considunt post hos Salluuiique, prope antiquam gentem Laeuos Ligures incolentes circa Ticinum amnem. Poenino deinde Boii Lingonesque transgressi cum iam inter Padum atque Alpes omnia tenerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
egimuni cupiens bellouiesum ac sigouesum sororis filios ĩpigros uiueneᷤ
ussuruĩ se eẽ in quas dii dedissent auginiis sedes ostendit ꝙͣcũ ip̃i uellent
um hor̃u excitent nequa gens arcere aduenientes posset. Tum sigoueso
raib daci heranii saltus belloueso haud paulo leniore in italia uia dii da¬
bant id qd̾ euis expplis habundabat bicuriges arueruos senones eduos am¬
barros carnotes aulercos exciuit ꝓfectus in gẽtib pedicũ equitũq copis
in tris aspinos uenie. Alpes iñ opposice erant quas in exuperabiles uisas
haud equidẽ miror nulla dũ uia quod quidẽ cõtinẽs memoria sit nͥ de her¬
cule fabulis credere liber superatas. ¶Ibi cũ uelud septos mõtiũ altitudo
tenet galloo arcũspectarẽt q qua nã ꝑ uicta celo uiga in asiũ orbem teͬrar
trãsirent religio enã cenuit qd ablatũ est aduenas quentes agr̃ ab salui¬

Expanded text:
regnum cupiens, Bellonesum ac Segouesum sororis filios impigros iuuenes regnum cupiens, Bellonesum ac Segouesum sororis filios impigros iuuenes missurum se esse in quas di dedissent auguriis sedes ostendit; quantum ipsi uellent numerum hominum excirent ne qua gens arcere aduenientes posset. tum Segoueso sortibus dati Hercynei saltus; Belloueso haud paulo laetiorem in Italiam uiam di dabant. is quod eius ex populis abundabat, Bituriges, Aruernos, Senones, Haeduos, Ambarros, Carnutes, Aulercos exciuit. profectus ingentibus peditum equitumque copiis in Tricastinos uenit. Alpes inde oppositae erant; quas inexsuperabiles uisas haud equidem miror, nulladum uia, quod quidem continens memoria sit, nisi de Hercule fabulis credere libet, superatas. ibi cum uelut saeptos montium altitudo teneret Gallos, circumspectarentque quanam per iuncta caelo iuga in alium orbem terrarum transirent, religio etiam tenuit quod allatum est aduenas quaerentes agrum ab Salu
Abbreviated transcription (Latin):
ppẽ uinũ aspesq incosebant sepe excit᷑ gaslici pugna pugnaue. Tuscorĩ
ice romanũ ĩꝑium sace tera marq opes pacuere mari suꝑo inferoq quib
talia insule mod̾o cingit᷑ ꝙͣcum potuerĩt noĩa sũt argum̃to quod altm tuscũ
nĩ uocabuso gentis ałłm adnaticũ mare uocant er in utiuq mare uegentes¬
cosuẽ urbib duod̾enis t̾ms pͥus cis appenuinũ ad infenĩ mare. Postra tnͣs
upẽninũ totidem quot capita origis erũt coloniis missis q̃ tr̃aspadum omĩa
ra excepto uenetoꝵ angło qui suiũ circũcolũt mans usq ad alpes tenuẽ
spmis qͦ ea gẽtib haud dubie origo est maxiẽ ritus quos loca ipa effe¬
int nequid exanciquo p̃t sonũ lingue nec eũ ĩcõniptũ retunent. ¶ De
ansitu in iraliam galloꝵ hec accepimus pͥsto tarquinio rome regnãte ⁊¬
eltaꝵ que ꝑs gallie certia est penes bitunges sũma ĩpii fuit hii regem
ix regi uidererͥ posse. Hic magno natu ip̃e iam ex onenare p̃grauãte tũba

Expanded text:
 incolebant saepe exercitus Gallici pugnavere. Tuscorum ante Romanum imperium late terra marique opes patuere. mari supero inferoque, quibus Italia insulae modo cingitur, quantum potuerint nomina sunt argumento, quod alterum Tuscum communi vocabulo gentis, alterum Hadriaticum ab incoluere urbibus duodenis terras, prius cis Appenninum ad inferum mare, postea trans Appenninum totidem, quot capita originis erant, coloniis missis, quae trans Padum omnia loca,—excepto Uenetorum angulo qui sinum circumcolunt maris,— usque ad Alpes tenuere. Alpinis quoque ea gentibus haud dubie origo est, maxime Raetis, quos loca ipsa efferarunt ne quid ex antiquo praeter sonum linguae nec eum incorruptum retinerent. de transitu in Italiam Gallorum haec accepimus: Prisco Tarquinio Romae regnante, Celtarum quae pars Galliae tertia est penes Bituriges summa imperii fuit; ii regem uix regi uideretur posse. hic magno natu ipse iam exonerare praegrauante turba
Abbreviated transcription (Latin):
herentem media aciem haberet. ¶ Paulu eius ab dexter edici soc que susꝰ¬
aris replen psacuit. Enq res ut mitiũ pauons ac fuge sic una scibes fi¬
eatus ad id̾ captum supiorẽ socum ut ubi gassi cum acie segionũ iteti uo
nieh simise romanis nõ apud duces nõ apud misites erat. Pauor figuone
panenit aĩos et tãta hoũm obsuuo ut młto maior ꝑs ueios in ho stus ude
cum dibens aitent quã recto itine romã ad cõiuges ac liberos fugeret. pamis
subsidianos tutat᷑ est sac in reliqua acie simł est clamo. ꝓxunis ab satẽ ulio
abtgo auditis ignotũ hostẽ pͥus pene quã uiderẽt nõ mod nõ ceptast
mine̾ sed̾ ne clamore quidẽ ieddico integn intactiq fugerũt. Nec ulla cau
pugnãtiũ fuit. Terga cesa suomet ip̃oꝵ oe̾tamine ĩ curba ĩ pediẽtisi fuga a
ripãm tibens quo armis abiectio cotũ sinistrũ cornu defugit. Magna senga

Expanded text:
era editi loci, quem subsidiariis' repleri placuit; eaque res ut initium pavoris ac fugae, sic una salus fugiime timens, ratus ad id captum superiorem locum ut ubi Galli cum acie legionum recta frotera acie nihil simile Romanis, non apud duces, non apud milites erat. pavor fugaque occupaverat animos et tanta omnium oblivio ut multo maior pars Veios in hostium urbem, cum Tiberis arceret, quam recto itinere Romam ad coniuges ac liberos fugerent. parumper subsidiarios tutatus est locus; in reliqua acie simul est clamor proximis ab latere, ultimis ab tergo auditus, ignotum hostem prius paene quam viderent, non modo non temptato certamine sed ne clamore quidem reddito, integri intactique fugerunt; nec ulla caedes pugnantium fuit; terga caesa suomet ipsorum certamine in turba impedientium fugam. circa ripam Tiberis, quo armis abiectis totum sinistrum cornu defugit, magna stra
Abbreviated transcription (Latin):
aret᷑ in armis milites tenuit si opus forer auxilio collegã dictitãs ad se missimi
hũ crrogantiã ꝑtinatia asc̾ius eqnabat qui nequã opem ab inimico uidetur peti¬
sse iĩci abhoste ꝙͣ nĩcere ꝑ cuiẽ maluit. Dui in medio cesi milites postremo deẜtis
municionib ꝑ pauci in maiora castin ꝑs maxima atq ip̃e Sengius romã ꝑtende¬
runt. Ubi cum oẽm cuspam ĩ cossegam inclinaret actin uerginiũ ex aistris. Intr̃a
p̃esse segatos placuit.acta deinde in senatu res est ce̾tatũq int̾ collegus male¬
sunt. ¶ Dumores patrũ siũ culpa siũ ĩfelicitate ĩperator cã ignommiosa clades
accepta eẽt censuere nõ expectandũ iustum tp̃s comitior sed̾ extemplo nouos en
s. ẽ negare se ante idus decembns sollep̃nẽ ineundis magrãtib diem honore sntu¬
ros eẽ. Int bec tubum ulebis cũ incõcordia hoũim secũd̾ido reb cuitatis ĩnti

Expanded text:
iaretur, in armis milites tenuit, si opus foret auxilio collegam dictitans ad se missurum. iaretur, in armis milites tenuit, si opus foret auxilio collegam dictitans ad se missurum. huius adrogantiam pertinacia alterius aequabat, qui, ne quam opem ab inimico uideretur petisse, uinci ab hoste quam uincere per ciuem maluit. diu in medio caesi milites; postremo desertis munitionibus, perpauci in maiora castra, pars maxima atque ipse Sergius Romam pertenderunt. ubi cum omnem culpam in collegam inclinaret, acciri Uerginium ex castris, interea praeesse legatos placuit. acta deinde in senatu res est certatumque inter collegas malesunt. primores patrum siue culpa siue infelicitate imperatorum tam ignominiosa clades accepta esset censuere non exspectandum iustum tempus comitiorum, sed extemplo nouos tricedere senatus consulto, negare se ante idus Decembres, sollemnem ineundis magistratibus diem, honore abituros esse. inter haec tribuni plebis, cum in concordia hominum secundisque rebus ciuit
Abbreviated transcription (Latin):
iam antea ĩmiscuerãt ꝑ segatos ultro citroq missos iure uirando int̾ se obligati cum
ex̾citib nec opinato ad ueios accessere forte ea regione qua m̃. sergus. tr̾. misitũ
p̃erat castra adorti sunt ingẽtẽq ccͬrorẽ incusere quia eriuriã cẽm excitam sedibus
magna mose ad eẽ romani crediderũt eadem opinio uehientes in urbe cocitauit ita
ancipiti p̾sio castra romañ orpugnasunt᷑ cõcursantesq cũ huc atq illuc signa
cransferent nec uerentẽ satis cohibere intra munitioẽs nec suis munim̃tis arce
ium ac tueri se ab exciore poterãt hoste una spes erat si ex maionb castris subue¬
niret᷑ ut diu̾se legiones alie adu̾sus capenatem ac faliscum alie atͣ erurtionem
oppidanori pugnarenc sed castris p̃erat uerginius pͥuatim sengio inuisus ĩfestus ꝙ
is cum plemq castella oppugnata superatas municiones utrũq ĩueli hostẽ nũs¬

Expanded text:
iam antea immiscuerant, per legatos ultro citroque missos iure iurando inter se obligati, cum iam antea immiscuerant, per legatos ultro citroque missos iure iurando inter se obligati, cum exercitibus necopinato ad Ueios accessere. forte ea regione qua M'. Sergius tribunus militum praeerat castra adorti sunt ingentemque terrorem intulere, quia Etruriam omnem excitam sedibus magna mole adesse Romani crediderant. eadem opinio Ueientes in urbe concitauit. ita ancipiti proelio castra Romana oppugnabantur; concursantesque cum huc atque illuc signa transferrent, nec Ueientem satis cohibere intra munitiones nec suis munimentis arcere uim ac tueri se ab exteriore poterant hoste. una spes erat, si ex maioribus castris subueniretur, ut diuersae legiones aliae aduersus Capenatem ac Faliscum, aliae contra eruptionem oppidanorum pugnarent; sed castris praeerat Uerginius, priuatim Sergio inuisus infestusque. is cum pleraque castella oppugnata, superatas munitiones, utrimque inuehi hostem nunt
Abbreviated transcription (Latin):
Nequid tam bñ mieo ercitui ad usum deesset. ¶ Inseq̃ns annus cabunos militam
Iterum m.seruisum subpiciũ icerũ his tribunis dum cura oiũm inueions bellũ intenta
est neglectũ auxm p̾sidiũ uocationib misicũ ec uulscos mercatores uusgo receptan¬
do proditis repente portar custodib oppressum est minus militũ periit quia p̃t̾ ogrs
siranĩ in modum cẽs ꝑagros uicinasq urbes negotiabant᷑ nec ueis melius res gesta
quod tũ caput oĩm curaꝵ publicaꝵ erat nam er duces romani plus int̾se ĩmu
quã adu̾sus bostes aniu habuerũt. Et auctum est bellum aduẽtu repentino cape¬
natium atq faliscor. hi duo etrune ppłi quia ꝓximi regione erant de uiotis eis bello
qͦ romano se ꝑximos fore credentes falisci ꝓpͥa etiã cã infesti quod fidenati besso se

Expanded text:
ne quid tam bene merito exercitui ad usum deesset. insequens annus tribunos militum ne quid tam bene merito exercitui ad usum deesset. insequens annus tribunos militum m A. Manlium iterum M'. Sergium iterum. his tribunis, dum cura omnium in Ueiens bellum intenta est, neglectum Anxuri praesidium uacationibus militum et Uolscos mercatores uolgo receptando, proditis repente portarum custodibus oppressum est. minus militum periit, quia praeter aegros lixarum in modum omnes per agros uicinasque urbes negotiabantur. nec Ueiis melius gesta res, quod tum caput omnium curarum publicarum erat; nam et duces Romani plus inter se irarum quam aduersus hostes animi habuerunt, et auctum est bellum aduentu repentino Capenatium atque Faliscorum. hi duo Etruriae populi, quia proximi regione erant, deuictis Ueiis bello quoque Romano se proximos fore credentes, Falisci propria etiam causa infesti quod Fidenati bello se
Abbreviated transcription (Latin):
in cunã ucati quib respõsum daret᷑ aut limine cune cõtinebat senat᷑ sed̾ ꝓse quisq
ex supiore sõco ad muscitudinẽ in comitiostantẽ uoce manib ꝙ sigͥficait pubficum le¬
titiam beatã urbẽ romanã et ĩuictam et et̾nam illa cõcordia dicere sandare equites
sandare psebem diem ip̃m saudib ferte uictã eẽ facen comitatẽ benignitatẽꝙ senacͦ
cetas ꝑ atrib pseb̾iꝙ manauere gaudio sacrime donec renocatis in curiã patrib .s. e
pietatis cor enga patnam dicẽnt senatũ fore placere auc̃ oĩb hiis uoluntana extr
ordinẽ professis militiã ema ꝓcede et equiti ce̾tus mĩs enis est adsignat᷑. Tum
pmum eqnis meren equites cepunt. Uolũtan duct̃ ex̾cit̾ uehios nõ amissa modo
nesaituit opera sed noua et̃ instituit ab urbe cõmeat intentiore quiã aña subuei cura

Expanded text:
in curiam vocati quibus responsum daretur, aut limine curiae continebatur senatus; sed pro se quisque in curiam vocati quibus responsum daretur, aut limine curiae continebatur senatus; sed pro se quisque ex superiore loco ad multitudinem in comitio stantem voce manibusque significare publicam laetitiam, beatam urbem Romanam et invictam et aeternam illa concordia dicere, laudare equites, laudare plebem, diem ipsum laudibus ferre, victam esse fateri comitatem benignitatemque senatus. certatim patribus plebique manare gaudio lacrimae, donec reuocatis in curiam patribus senatpietatis eorum erga patriam dicerent senatum fore; placere autem omnibus his uoluntariam extra ordinem professis militiam aera procedere; et equiti certus numerus aeris est adsignatus. tum primum equis suis merere equites coeperunt. uoluntarius ductus exercitus Ueios non amissa modo restituit opera, sed noua etiam instituit. ab urbe commeatus intentiore quam antea subuehi cura,
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod̾ ub̃i romã est nũtiatũ mestitiã oĩb senatui curã metũq uecit. Nec tũ uero i¬
substĩ nec in urbe seditio nec in castnis posset et trͥ pł. uelud abse uicte rei puͦ insul¬
carent. Cum repente quib cẽsus equester erat equi pu nõ erãt assignati cõsilio pͥus
int̾ se se habito senatũ adeunt factaq dicendi potãte equis se suis scipendia fcũros ꝓ¬
miaut quib cũ amplissimis ue̾bis grẽ absenatu acte eẽnt famaq ea forũ atq ur¬
bam ꝑuasisset subito ad cunam cõcursus fit plebis pedestris ordĩs se auunt nũc eẽ ⁊
sint negano se inde pͥusꝙͣ capta urbe hostiũ redituros eẽ. Cũ uõ iã suꝑfundenti se leci¬
de ux tẽperatũ est. Non eĩ sic̃ equites daco magrãcib negõ saudari uissi noꝙ aut

Expanded text:
quod ubi Romam est nuntiatum, maestitiam omnibus, senatui curam metumque iniecit, ne tum uero quod ubi Romam est nuntiatum, maestitiam omnibus, senatui curam metumque iniecit, ne tum uero sustineri nec in urbe seditio nec in castris posset et tribuni plebis uelut ab se uictae rei publicae insultarent, cum repente quibus census equester erat, equi publici non erant adsignati, concilio prius inter sese habito, senatum adeunt factaque dicendi potestate, equis se suis stipendia facturos promittunt. quibus cum amplissimis uerbis gratiae ab senatu actae essent famaque ea forum atque urbem peruasisset, subito ad curiam concursus fit plebis; pedestris ordinis aiunt nunc esse opesint, negant se inde prius quam capta urbe hostium redituros esse. tum uero iam superfundenti se laetitiae uix temperatum est; non enim, sicut equites, dato
Abbreviated transcription (Latin):
stno ex apud misites agant et ex̾citus cõrũpant ducib ꝙ parere nõ patiant᷑ qm̃
ea demũ rome lib̾tas est nõsenatũ nõ magrãt᷑ nõ seges nõ mores maioꝵ nõ ĩstitu
ta patrũ nõ d̾isciplinã ueren militie. Pariam etiã in cõcionib enit appius tribunis
plobis cum subito uñ mĩme quis ardet̾ accepta calamitas apud ueios et suꝑiorem
aipium in cã et cõcordiã ord̾inũ maiorẽq ardorẽ ad obsid̾endos ꝑtinatius ueios fecit
Nã cũ agger ꝓmotus ad urb̾em uinceq tãtũ nõ iã ĩuicte menib eẽnt dũ opera int̾¬
dui fiũt incentus quã nocre custod̾iũt᷑ patefacta repente porta inges młtitudo fucib
maxiẽ armata ignes cõiecit horeq mom̃to sums agigerẽ ac uineas tã songi tp̃rs opͭ
incendiũ hausit młtiq ib̃i mortales ne quicꝙͣ apem ferẽtes fe̾ro igniq absup̃ti sunt

Expanded text:
stris et apud milites agant et exercitus corrumpant ducibusque parere non patiantur, quoniam stris et apud milites agant et exercitus corrumpant ducibusque parere non patiantur, quoniam ea demum Romae lta patrum, non disciplinam uereri militiae.' par iam etiam in contionibus erat Appius tribunis plebis, cum subito, unde minime quis crederet, accepta calamitas apud Ueios et superiorem Appium in causa et concordiam ordinum maiorem ardoremque ad obsidendos pertinacius Ueios fecit. nam cum agger promotus ad urbem uineaeque tantum non iam iniunctae moenibus essent, dum opera interdiu fiunt intentius quam nocte custodiuntur, patefacta repente porta ingens multitudo facibus maxime armata ignes coniecit, horaeque momento simul aggerem ac uineas, tam longi temporis opus, incendium hausit; multique ibi mortales nequiquam opem ferentes ferro ignique absumpti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tingere possic quã ut sedicionib pͥmum urbs romana dem̃ uelud ex cõtagione ca¬
sun ceroseant᷑ Ac semcse apud hostis canta mõdestia est. Ut nõ obsidiois tedio non
deoma regni quiaꝙͣ apnd̾ eos nouatũ sic nõ negata auxilia ab ecruscis ĩntauernt
aiao moner᷑ eĩ extẽpso quicũq ent seditiomis aucror. nec auꝙͣ dicere ea licebit que
apid̾ nos ĩpugne dicunt᷑ fustuarium meret᷑ qui signa relinquit aut p̃sid̾io decedit
auctores signa resinquẽdi et deserendi castra nõ uniꝰ aut ałteri militi sed imrisis ex̃¬
atib pasam in cõtione audiunt᷑ adeo quicꝗd tribimus plebis loquit᷑ et si ꝓdend̃ pa¬
cne disoluendeq rei puͣ est assuesti quidẽ audire et dulcedine potãtis euio capti q̃¬
uibet sub ea scelera sacere sinicis. Reliquũ est ut que hic uociferant᷑ eadem in ca¬

Expanded text:
tingere possit quam ut seditionibus primum urbs Romana, deinde uelut ex contagione catingere possit quam ut seditionibus primum urbs Romana, deinde uelut ex contagione castra impleantur? at hercule apud hostes tanta modestia est ut non obsidionis taedio, non denique regni, quicquam apud eos nouatum sit, non negata auxilia ab Etruscis inritauerint animos; morietur enim extemplo quicumque erit seditionis auctor, nec cuiquam dicere ea licebit quae apud uos impune dicuntur. fustuarium meretur, qui signa relinquit aut praesidio decedit: auctores signa relinquendi et deserendi castra non uni aut alteri militi sed uniuersis exercitibus palam in contione audiuntur; adeo, quidquid tribunus plebi loquitur, etsi prodendae patriae dissoluendae rei publicae est, adsuestis, Quirites, audire et dulcedine potestatis eius capti quaelibet sub ea scelera latere sinitis. reliquum est ut quae hic uociferantur, eadem in ca
Abbreviated transcription (Latin):
no noiẽ sũt digna nõ ueios tantũ nec hoc bellu intuen quod instat sed̾ famam et
alia bella et ad cereros ppsos in posterũ querere an mediocre discrim opinionis
secutuꝵ ex hac re putatis utrũ tandẽ finitimi połm romanũ eũ eẽ putẽt. Cuĩ siq̾
urbs pͥmũ illud breuissimi cprĩs sustinuent impetum nich dem̃ cimeat an hie¬
ab urbe arcũ sessa semel amonere possic. Nec finẽ ullum aliũ belli quã uicton¬
am nouit nec impetu potius bella quã pseuemĩtia genit que in om̃i quidẽ gnẽ
militie maxiẽ tam̃ in obsidendis urbib nociͣa est quarũ plerasq munitionib
ac naͣli sica ĩ expugnabiles fame siciq cp̃s ipm uĩcit atq expugnat sicut ueios
expugͣbit nisi auxilio hostib tribuni plebis fueñt ex rome ĩuenint p̃sidia uer¬
entes que nec quicỹ in etruiria querũc. An ẽ quicꝙ̃ qd̾ ueientib optatũ eque cõ¬

Expanded text:
no nomine sunt digna, non Ueios tantum nec hoc bellum intueri quod instat, sed famam et ad no nomine sunt digna, non Ueios tantum nec hoc bellum intueri quod instat, sed famam et ad alia bella et ad ceteros populos in posterum quaerere. an mediocre discrimen opinionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum esse putent cuius si qua urbs primum illum breuissimi temporis sustinuerit impetum, nihil deab urbe circumsessa semel amouere possit, nec finem ullum alium belli quam uictoriam nouerit, nec impetu potius bella quam perseuerantia gerat? quae in omni quidem genere militiae, maxime tamen in obsidendis urbibus necessaria est, quarum plerasque munitionibus ac naturali situ inexpugnabiles fame sitique tempus ipsum uincit atque expugnat,—sicut Ueios expugnabit, nisi auxilio hostibus tribuni plebis fuerint, et Romae inuenerint praesidia Ueientes quae nequiquam in Etruria quaerunt. an est quicquam quod Ueientibus optatum aeque con
Abbreviated transcription (Latin):
auess statĩ autũpno tecta ac recessum carũspicere. Obsecro nos uenandi studi¬
um ac uoluptas hoĩes ꝑniues ac prumas in mõtes siluasq iupit belli ne¬
cessitatib eam patiãm nõ adhibebim quã lusus ac uoluptas elicere solet ad¬
co ne effeminata corponi milicũ nr̃oꝵ eẽ pucam. Ad eo mosses aĩõs ut unam
hiemen durare in castris ab esse a domo nõ possint ut tãꝙͣ nauale bellũ cempesta¬
tib captandis ee obẜuando op̃r anni gerant non estus nõ sugora pati possit
erubesçant ꝓfecto siqius eis hec obiciat cõcendant ꝙ aĩs et corponb suis uin¬
lem patiam mosse seo se iuxta ueme acq estate bella gerere posse nec se pacroci¬
nium molliciei meruieq mandasse cribunis ec meminisse hãc ip̃am potãtem
non in umbra nec ĩcectis maiores suos creasse. hec uĩtute milicũ urorr hec roma¬

Expanded text:
aues statim autumno tecta ac recessum circumspicere. obsecro uos, uenandi studiaues statim autumno tecta ac recessum circumspicere. obsecro uos, uenandi studium ac uoluptas homines per niues ac pruinas in montes siluasque rapit: belli necessitatibus eam patientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adeone effeminata corpora militum nostrorum esse putamus, adeo molles animos, ut hiemem unam durare in castris, abesse ab domo non possint? ut, tamquam nauale bellum tempestatibus captandis et obseruando tempore anni gerant, non aestus, non frigora pati possint? erubescant profecto, si quis eis haec obiciat, contendantque et animis et corporibus suis uirilem patientiam inesse, et se iuxta hieme atque aestate bella gerere posse, nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis, et meminisse hanc ipsam potestatem non in umbra nec in tectis maiores suos creasse. haec uirtute militum uestrorum, haec Roma
Abbreviated transcription (Latin):
etruscos rex creatus ueis mutan spatio int̾posito possit uł cõsensu ciuitatis ut
eo recõcilient etrurie aiõs uł ipĩs uolutate regis qui obstare regnũ suũ saluti
cuuium nolit. uidete quot res quã ĩutiles sequãt᷑ illam uiã cõsilii. Iactura oꝑm
tanto sabore factoꝵ uastatio ĩminẽs finiũ ur̃oꝵ ecruscum bellũ proueiente cõcica¬
tum. hec suc̃ tribuni cõsilia nr̃a. Non hertule dissimilia ac siquis egro qui cura¬
ri se forcit passus ex templo cõualesdere possit cibi grã p̃sentis aut potionis.
longinquũ et forsiran insanabile morbũ efficiat si medius fidius ad hoc bellu
nicħ ptinet ad disciplinã cẽte milicie płimũ int̾enat insuescere militẽ urm nõ
solum parata uictona frui sed si et̃ res sencior sit pati cedium et quãuis sere spei
exitum expectare.ex si nõ sit estate ꝑfectũ bellũ yemen ope nec siẽ estiuas

Expanded text:
Etruscos, rex creatus Ueiis, mutari spatio interposito possit uel consensu ciuitatis ut Etruscos, rex creatus Ueiis, mutari spatio interposito possit uel consensu ciuitatis ut eo reconcilient Etruriae animos, uel ipsius uoluntate regis qui obstare regnum suum saluti ciuium nolit? uidete, quot res, quam inutiles sequantur illam uiam consilii, iactura operum tanto labore factorum, uastatio imminens finium nostrorum, Etruscum bellum pro Ueiente concitatum. haec sunt, tribuni, consilia uestra, non hercule dissimilia ac si quis aegro qui curari se fortiter passus extemplo conualescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis longinquum et forsitan insanabilem morbum efficiat. si, mediusfidius, ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe militiae plurimum intererat, insuescere militem nostrum non solum parata uictoria frui, sed si etiam res lentior sit, pati taedium et quamuis serae spei exitum exspectare et si non sit aestate perfectum bellum, hiemem opperiri nec sicut aestiuas
Abbreviated transcription (Latin):
nandoꝵ urbiũ apparatũ soquar cum tantũ sabons exhaustũ sit et ad finẽ iã oꝑis
tandẽ puentũ resinquẽda nesec cẽsens ut ad estatẽ tursus nonus de integro bis
instituendis exudet᷑ labor ꝙͣto est minꝰ opera tuen facta et instare et ꝑseuerire defũ¬
giq cum. Bieuis enĩ ꝑfecto res est si uno tp̃r ꝑagit᷑ nec ipi ꝑ int̾missiones has int̾ual¬
laq senciorem spem nnim facimꝰ. loquar de oꝑis ec de tprĩs iactum quid ꝑiculi quod̾ dif¬
forendo bello adimus nuc obluusa uos hec cã crebra etrune cõcisia demictendis ueios
auxiliis patiunt᷑ ut nuc res se ħt. Initi sut õderũt negat̃ missuros quãt᷑ in illis ẽ
capere ueios licer quis est qui spondeat eundem si differtur bellũ aiũm postea fore cũ
si saxam̃tum dederis maior freꝙ̃tiorq legatio itura sit. Cum id qd nũc offendit ⁊¬

Expanded text:
nandarum urbium apparatum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis nandarum urbium apparatum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem peruentum, relinquendane haec censetis, ut ad aestatem rursus nouus de integro his instituendis exsudetur labor? quanto est minus opera tueri facta et instare ac perseuerare defungique cura? breuis enim profecto res est, si uno tenore peragitur nec ipsi per intermissiones has interuallaque lentiorem spem nostram facimus. loquor de operae et de temporis iactura; quid? periculi, quod differendo bello adimus, num obliuisci nos haec tam crebra Etruriae concilia de mittendis Ueios auxiliis patiuntur? ut nunc res se habet, irati sunt, oderunt, negant missuros; quantum in illis est, capere Ueios licet. quis est qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum postea fore, cum si laxamentum dederis, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id quod nunc offendit
Abbreviated transcription (Latin):
ces segatos nr̃os haud ꝓcul ab̾fuit quin uosarent cumb̃is mossitꝰ et̃ ꝑ disatiões
bessu gen oportet si uos tã istũ od̾iu nich mouet ne issa quide̾ oro uos mouẽt
openb ingentib septa urbs est quib intra muros cohercet᷑ agrũ nõ cobũt et
culta nastata sũt bello si reducim ex̃atũ quis est qui dubiter illos nõ a cupiditate
solum asciscendi sed etiã ncãtate ĩposita ex alieno p̃dandi cum sua amiẜunt agnĩ
mĩm ĩnasuros nõ diffenm igit᷑ bellum isto cõsibio s intra fines nr̃õs accipimus.
Quid illud quod̃ ꝑpͥe ad misites ꝑtinet quib bom trbum psebis cũ scipendium
extorquere nosuetũt nc̃ cõsustũ repẽte uosũt quase est uallũ fossãq ingẽtis
crebemina fecerũt munitiones nõ in urbe̾ modo s in etnmã eciã expectãtes siqua
inde auxiha ueniant opposuere quid̾ turres ouid uineas cestudinesq et aliũ oppug¬

Expanded text:
cum his molliter et per dilationes bellum geri oportet? si nos tam iustum odium nihil mouet, ne illa quidem, oro uos, mouent? operibus ingentibus saepta urbs est quibus intra muros coercetur hostis; agrum non coluit, et culta euastata sunt bello; si reducimus exercitum, quis est qui dubitet illos non a cupiditate solum ulciscendi sed etiam necessitate imposita ex alieno praedandi cum sua amiserint agrum nostrum inuasuros? non differimus igitur bellum isto consilio, sed intra fines nostros accipimus. quid? illud, quod proprie ad milites pertinet, quibus boni tribuni plebis tum stipendium extorquere uoluerunt, nunc consultum repente uolunt, quale est? uallum fossamque, ingentis creberrima fecerunt; munitiones non in urbem modo sed in Etruriam etiam spectantes, si qua inde auxilia veniant, opposuere; quid turres, quid vineas testudinesque et alium oppug
Abbreviated transcription (Latin):
pougnauint dusiũ nõ fuisse qui pͥmi alpes caĩsierit satis cõstat ducen¬
s ꝗipe anus añ ꝙͣ clusiũ oppugnarẽt urbẽq romã caperent in italiam¬

Expanded text:
oppugnaverint Clusium non fuisse qui primi Alpes transierint satis constat. ducenoppugnaverint Clusium non fuisse qui primi Alpes transierint satis constat. ducentis quippe annis an