comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
In obsequiũ ueri dei de leaut cõmutari li dnii
gens hesa cahfana sua nõ uidet dosteni de
corde ecrorem deponat et dm̃m uerũ cequistout
et adorius ad loca que cõsueuit ẜ muliaris
cuerat et quia boues solent In sacrisio de urõr
multes occiders de bet eib etiam har de realipua
soltiitas Ruunitari E dit dedicatoĩs uel nar

Expanded text:
 obsequia veri Dei debeant commutari; ut dum gens ipsa eadem fana sua non videt destrui, de corde errorem deponat, et Deum verum cognoscens ac adorans, ad loca quae consuevit, familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio daemonum multos occidere, debet eis etiam hac de re aliqua sollemnitas immutari: ut die dedic
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯesta fũme potĩsui mandaunt et ꝯrenda i¬
nonẽ muestronib cõsubint Contra quae pept¬
restricta recepni Qtue guia ꝓlixa sunt in
Decretis uel smonib lector querar d Rmierudi
Ui sit etiam plipai gregeorius ingustiuo erestepo
tñi bemporis ab urbe̾ raua caoperatoredar uail
ministros plures In quibus prtii et p̃cipui
ertus tellitas Instus. paaliuꝰ Rosmianꝰ
mifit et ꝑeo uasa et iudumẽta codites et
ornamela sccłiis necossuria Misa ctiã littars
preñ Isle est textus Renere dissimo et sauctisc̃õ
fratos ingustirro eoepo Breqporus seruꝰ sẽr nor̃
dei Cum certũ fer pro õĩpotontideo laborãtes

Expanded text:
i mandavit, et gerenda novem quaestionibus consuluit. Contra quas rescripta papae recepit, quae quia prolixa sunt, in decretis vel canonibus lector quaerat et inveniet. Misit etiam papa Gregorius, Augustino episcopo tunc temporis ab urbe Roma cooperatores ac verbi ministros plures, in quibus primi et praecipui erant Mellitus, Justus, Paulimisit et per eos vasa et indumenta, codices et ornamenta ecclesiis necessaria. Misit et litteras, quarum iste est textus: Reverendissimo et sanctissimo fratri AUGUSTINO coepiscopo GREGORIUS, servus servorum Dei. Cum certum sit pro omnipotenti Deo laborantibus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊muolatũ sernire liconbiam haberet tost dud
cegouenit d infalam rex et Residus sus diuo
inssit lingustinũ eñ sociis ad siũ Ibid̃ aduemro
collorum Cauerat ẽm ne in aliqua domñ ad
se iierairent uetero u sus ingurioie suꝑtoenta¬
superando deuperent At llli nõ demrniica
sed dii nauirtute prediti bemẽbum. centom
pro uexillo ferentes iegenteri et huaginem
dñi salnatoris in tabulis depictm. Retimietis
caetet prosii sunil et eorũ propter quos
et ad quos uenerant salute eterna domino
surelirabant Cñq ad inssionẽ regib residetes
uabũ e uite unã eñ eĩb mi aderat eius

Expanded text:
faceret, jussit. Nam et antea fama ad eum Christianae enit ad insulam rex, et residens sub divo, jussit Augustinum cum sociis ad suum ibidem advenire colloquium. Caverat enim ne in aliquam domum ad se introirent, vetere usus augurio, ne superventt, eum superando deciperent. At illi non daemoniaca sed divina virtute praediti veniebant, crucem pro vexillo ferentes argenteam, et imaginem Domini Salvatoris in tabulis depictam, litaniasque canentes pro sua simul et eorum, propter quos et ad quos venerant, salute aeterna Domino supplicabant. Cumque ad jussionem regis residentes verbum ei vitae una
Abbreviated transcription (Latin):
que incipastis deo cuctore ⁊ erlipite scientes ꝙ
laboram magnũ mure eterut catrilationis
qłra sequitur kemeruito intõ ingustino
rreposito ur̃o quem et abbatam uobib cõ ꝓtibint
In oib humiliter obedite. scientes hor uestus
mimab per oĩa pocofusurã puitquid auobis
ueri¬
fruitum in eterna me pasria uidero cõtadas
qundio retributionis Iuueniat. quia laboriro

Expanded text:
entes quod laborem magnum aeternae retributionis gloria sequitur. Remeanti autem Augustino praeposito vestro, quem et abbatem vobis constituimus, in omnibus humiliter obedite. Scientes hoc vestris animabus per omnia profuturum, quidquid in vobis fuerifructum in aeterna me patria videre concedat.simul in gaudio retributionis inveniar, quia laborare
Abbreviated transcription (Latin):
lad mno kox ddolred nrmus meret Insurrexit
contra lot harm̃ regom. hontense Lotreis uero
patriam et mitmi uirtatem formidias mertir
se a conspectu ens nec obuiam processit Riex tre
mercẽñ uebem rontusem desteuxit prom̃ciuii
chentensem trmfinerut pradã roumerabile
raduxin
Ceullini reqsis inuo tertro Cometa pertrel
menses appreint et uns quazent uelut sol
resplenduit annr uerr sauente Eꝯfert kx
nordhũbre at atdelredrex merce puquintrũt
grimissime inxta taente et loi occisus est ⁊uliue
rex edelredhaletat uxarrm Cãq materits belli
icrioris et tnimuitio lonquoris Inter regel
xopulos ferocet uideratur ox orta Gherdi ens
silutisera exhartaliono cextũ tanti peritili
funditus exinquit Iucendiũ adero ut pacatis
alterurũ regib it populisi nullius mima
Cmus federa perris mutto exinde tampora

Expanded text:
anno rex Edelred novus Merce insurrexit contra Lotharium regem Kertensem. Lotharius vero patriam et avitam virtutem formidans divertit se a conspectu ejus, nec obviam processit. Rex igitur Mercensis urbem Rovensem destruxit, provinciam Kentensem transmeavit, praedam innumerabilem reduxit. Centwine regis anno tertio cometa per tres menses apparuit, et unoquoque mane velut sol resplenduit . Anno vero sequente Egfred Rex Nordhumbre et Edelred rex Merce pugnaverunt gravissime juxta Trent. Et ibi occisus est Alwine rex Edelred habebat uxorem. Cumque materies belli acrioris et inimicitiae longioris inter reges populosque feroces videsalutifera exhortatione coeptum tanti periculi funditus exstinguit incendium: adeo ut, pacatis alterutrum regibus ac populis, nullius anima Cujus foedera pacis multo exinde tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Qui inssis pr̃tifiralib oblemperates cũ aingłia
⁊propinqquarem . hortore mayimo nimiũ ꝓcissi
redire domñ polius ꝙ a doo feram gentam enĩns
nec linguam nossent a dire eogi talban Nec mora
anqustinũ qñe ais op̃m ordinãd sial anglis
sesciperam disposuerat domũ remilti Cm̃i a
beato qre qorio imuili suppliratõo optinerer
nec trum perculessam tau laboriosem teum¬

Expanded text:
Qui jussis pontificalibus obtemperantes, cum Angliam appropinquarent, horrore maximo nimirum perculsi, redire domum potius quam adeo feram gentem, cujus nec linguam nossent, adire cogitabant. Nec, mora Augustinum quem iis episcopum ordinandum, si ab Anglis susciperentur, disposuerat, domum remittunt, qui a beato Gregorio humili supplicatu obtineret, ne tam periculosam, tam laboriosam
Abbreviated transcription (Latin):
et normãnorũ et lodoneñ filiũ philipri regaẽ
francit u̾no in prolio lrex fortis heuricus
uirtor extitit. Et ludonous uictus infugit
SSexbarh reguainte mortinis est lꝯboit rax
ecintutrere Cui fuc cessit lotlyrens In regaui
Tunt etiam tonuis therdorus ⁊ silm̃ apud
d ed fordam otherrius intomi fr̾ regis pdichi
E se Rlins cepir requare superwest exer ed brem
reguũ eiub merte preripiente duranir Cui ꝰ regña
inno sẽcudo fuit pugna sr tmissima inter eum
et NCero ragem mercausem Rex uero mer cenfis
pateia etaitu uireute usus aliꝓbulũ p̃stonlie
pugna suir iteriq łñ ex cercitus terribaiter
cõtritus est et multu nuilia utemq d iuseros
sint actus hominũ ꝓ uilia sint bella regñ q̃to /a
et gesta nrbilia cñ oñ regos predich tantum
cladem qanti sut casa pompe et rnmores et

Expanded text:
et Northmanniae, et Ludovicum filium Philippi regem Franciae. Quo in praelio rex fortis Henricus victor exstitit, et Ludovicus victus aufugit. Sexburgh regnante, mortuus est Egbricht rex Cantuariae, cui successit, Lotharius in regnum. Tunc etiam tenuit Theodorus concilium apud Tedforde. Lotharius autem filius regis praedicti . Escwine coepit regnare super Westsexe; sed brevi regnum ejus, morte praeripiente, duravit. Cujus regis anno secundo fuit pugna gravissima inter eum et Vulfere regem Mercensem Rex vero Mercensis patria et avita virtute usus aliquantulum praestantior pugna fuit; uterque tamen exercitus terribiliter contritus est, et multa millia utrinque ad inferos sint actus hominum, quam vilia sint bella regum gloriosa et gesta nobilia. Cum enim reges praedicti tantam cladem genti suae causa pompae et tumoris et
Abbreviated transcription (Latin):
manere Illos In ea quã cideram buifula. et eis
necessuria ministrari douer uideret qud deillis
ficeret lussit Nam et intea fenaad eñ apĩtunt
relligionis puenerat ut pote qui et uxorem
habelini xpianam de iente fiaiteorũ requiam
ineperar. ut ritũ fidei ac relligionis sue cũ

Expanded text:
manere illos in ea quam adierant insula, et eis necessaria ministrari donec videret quid eis faceret, jussit. Nam et antea fama ad eum Christianae religionis pervenerat, utpote qui et uxorem habebat Christianam de gente Francorum regia, necessaria ministrari donec videret quid eis
Abbreviated transcription (Latin):
saret finũ cepirsum ex aduerpi monte utendi
ut nr̃i sumo cectirantur dominꝰ antam uentorũ
presius uentum cõuertit. et pagini fimo criai
sunt et preripites sagrũe inseinti fut eos
xpĩani in cede magna Et lanta nũxͣ spolia
In aliquo bellorũ capti sunt his uisis ddmitaliꝰ
ii iastellũ superuis ensti diebat. Reddidir Illud

Expanded text:
copiosum ex adverso monte accendi, ut nostri fumo caecarentur. Dominus autem ventorum praeses ventum convertit, et pagani fumo caecati sunt, et praecipites fugerunt. Insecuti sunt eos Christiani caede magna et tanta nunquam spolia in aliquo bellorum capta sunt. His visis, amiralius, qui castellum superius custodiebat reddidit illud
Abbreviated transcription (Latin):
hostes dux igitur normãnorũ ꝯladro capat cuinss
A deutes et collũ et humerol usphn pectora
diffidit dna uero Godeferd̃/ quend mediũ secaim¬
Cnm liturr pturs torra iecidisses. ptirtem domim
ferabut e puis inter paganos puga tiutes Ctuo
mrustro pertere iti simul ene lifi qrentes ini hrai
dampnationis abierct Cipita Iꝯitur multorũ
delala sunt ad aintroehiam cũ ꝓudio factuẽ eẜs
hoc bellum Ini hocinto paadra gesua uenerant
Interea mulli de gnte admiralii lalytonis en
intircheim dñq nostei constinerens castrum
inte portum ubi pouis est at mahumueria Remñdi

Expanded text:
hostes. Dux igitur Normannorum gladio caput cujusdam, et dentes, et collum et humeros usque in pectora diffidit. Dux vero Godefridus quemdam medium secaCum igitur pars terrae cecidisset, partem domini ferebat equus inter paganos pugnantes, quo monstro perterriti simul cuncti fugientes in iram damnationis abierunt. Capita igitur multorum delata sunt ad Antiochiam cum gaudio, factum autem est hoc bellum inchoante Quadragesima. Venerant interea multi de gente amiralii Babylonis in Antiochiam. Cumque nostri construerent castrum ante portam, ubi po
Abbreviated transcription (Latin):
ad prelium bermente l nr̃is miẜent ees ln fugam
mulliss occisis uage en tenteria fuquiermn liisla
uero die buamũdum e⁊t laymũdum innadentes
mille ex sui ꝰ occiderñt duces uero sugienteti ad
mantes frlui Igitur bis ssumati et trã cõꝵuesi
in campo iinte prrtas urbis statunt terribiliter
eastrorũ aties ordĩatas ꝑ agmi nõ sequiter
mebus disposilis nr̃is inuadũt Et xp̃iani fignũ
cenris aclimantes lam acoiter in prima unasione
ostes percusseona et gropulerñt. ut st atim fage
dirantur ueniente s ꝑ ad engustum prutem uerl
ꝯladiis tosi sũt doel fimnõ submer ss fant Nani¬

Expanded text:
eos in fugam, multisque occisis usque in tentoria fugaverunt. Crastina vero die Raimundum et Buamundum invadentes, mille ex suis occiderunt. Duces vero fugientes ad anci igitur bis sauciati et in iram compulsi, in campo ante portas urbis statuunt terribiliter castrorum acies ordinatas. Pagani non segniter aciebus dispositis nostros invadunt; at Christiani signum crucis acclamantes, tam acriter in prima invasione hostes percusserunt et propulerunt, ut statim fugae darentur. Venientesque ad angustum pontem, vel gladiis caesi sunt, vel flumine submersi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
antom eorũ omnis tcassis uictnaria cũ eis
infugir Nostoi uero cane astadanocũ crebros
Iurur sus per ferre nõ possent murũ iuter se
anllos construxerũ spes ⁊ ytur ereuit pagtnis
folia irborũ at eardui cor ta crmedebam Suca
eliam eoria amnorũ et asi norũ detoqne banasi

Expanded text:
autem eorum omnis classis victuaria cum eis aufugit. Nostri vero, cum castellanorum crebros incursus perferre non possent, murum inter se et illos construxerunt: spes igitur crevit paganis, folia arborum et cardui cocta comedebant, sic etiam coria equorum et asinorum decoquebant
Abbreviated transcription (Latin):
uenerũt ad marrtum is assilierut cam. at turei
lignea supor quatror btas dunita. hatus Ingemis
de lodemierun etimi xiᵒͦ die decembris Mauentes
Igitur in uole llla rn natali : morasi sut̃ łsz per
unm menstm at maener dies Cimalter Iher¬
resoliimuteniũ Impeditũ rat pro di ẜoedia que

Expanded text:
venerunt ad Marram, et assiliverunt eam, et turri lignea super quatuor rotas ducta et aliis ingeniis debellaverunt eam, XI die Decembris. Manentes igitur in urbe illa in Natali, morati sunt ibi per unum mensem et quatuor dies, quia iter Hierosolymitanum impeditum erat pro discord
Abbreviated transcription (Latin):
Lepugnantel otcesi sui Alii extrabrlom fugomõ
Quud intem casselłũ seperins oblimierñt
Cissitmis uero dñs urbis fugitul. a surians
com prohantus ost. et cuput eius bncamdo delatr̃
Sit intior fia iiiͦ nonas luuii capta est lurbarin
princepe militie soldam perpre et lex demashi
et lex Ihrłm adduxerñt sec̃ ad fidendos stãto¬

Expanded text:
ntes occisi sunt, alii extra urbem fugerunt, quidam autem castellum superius obtinuerunt. Cassianus vero dominus urbis fugiens, a Surianis comprehensus est, et caput ejus Buamundo delatum. Sic Antiochia III Nonas Junii capta est. Curbaran, princeps militiae soldani Persiae, et rex Damasci, et rex Jerusalem adduxerunt secum, ad obsidendos
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat en Renelens satu doe popuso simene¬
Inrtimento p erac tis Rgitur triduanis reimniis presfirmib
ce le bratis misses solemuitates. elemistns dalis
ui. aciebus dispofitis Anctore deo proqrediũtur
Iucio magnuis et consulflandrenfis Secundam
dur Gode feidus et baldimnus Certiam Robertus
sortis normãtus centirtam podiensel uifopub
At Willermnus de momtpellier cũ excorcitu Lami

Expanded text:
fuerat, ei revelans, sicut ipse populo fijuramento. Peractis igitur triduanis jejuniis, processionibus celebratis, missis solemnizatis, eleemosynis datis, VI aciebus dispositis, ductore Domino, progrediuntur Hugo Magnus et consul Flandrensis, secundam dux Godefridus et Baldwinus, tertiam Robertus fortis Normannus, quartam Podiensis episcopus et Willielmus de Montpeiller c
Abbreviated transcription (Latin):
⁊recatoib postulabant e ꝙuil malediti reqũa
dñi possidere nõ possuni. craditũ esttn ꝓ hii xi
merito impietalis fue maledico batt᷑ ocis dño
uindire penas sin racdus luerent Siquid̃ anuo
pest hũc ꝓximoldem eox eñ temere ecer citum
id uastand am pretorũ ꝓm̃ciam duxisser multã
prohibentib lunicis et maxnne dłe mnteruone

Expanded text:
precationibus postulabant. Et quamvis maledici regnum Dei possidere non possint, creditum est tamen quod hi qui merito impietatis suae maledicebantur, ocius Domino vindice poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum temere exercitum ad vastandam Pictorum provinciam duxisset, multum prohibentibus amicis et maxime beatae
Abbreviated transcription (Latin):
fama losert ocrisa etracos qii ex fegetitus et
siliu runanti suns et pemotii Nostri leromininto
sunquine fuso feliciter terumpirut huino pnque
du fu̾nit lillns consul de allꝯmarle Et Will̃ns
piperellus de notinꝯtham ea hlalterus espet

Expanded text:
fama refert occisa, extra eos qui in segetibus et silvis inventi sunt perempti. Ceteri vero minimo sanguine fuso feliciter triumpharent. Hujus pugne dux fuit Willermus consul de Albemarle et Willermus Piperellus de Notingehan, et Walterius Espec
Abbreviated transcription (Latin):
nuitritus. et in ead qua degeblim familia a me
et aliis celebrater honoratus. cnins Iudolem
mirabamure. Et magua iueq expectalimts
In cad nmi cantibus ellisa cũ mtiree ontes
cbreret subita mirte raptus est et a marri
uoratus est Cum Igitur Hillermns ragrus negos

Expanded text:
nutritus, et in eadem qua degebam familia a me nutritus, et in eadem qua degebam familia a me et aliis celebriter honoratus; cujus indolem mirabamur, et magna quaeque exspectabamus, in eadem navi cautibus illisa, cum mare ventis careret, subita morte raptus est, et a mari voratus est. Cum igitur Willelmus regis nepos,
Abbreviated transcription (Latin):
uero taimi adhuc resernabatur f̾ aler etiam lã
de cimissirnt cũ mentis inꝯtiria eogilabat
filius uero tantam ad habendã eũ ꝯandio tetus
Inhitibat diseluebar iulom michi et In ñõ¬
mer cladem futuruim prelendebat nimits euca
eũ eultus. et ininis in ip̃o factus. et dicebar
mnimus meus hic adto deliratus mteiturr In
eibum lquis Ille intem semper de Reguo fuliar
de fastiqio superllo tuidus cogo tabas dñs̾linta
direbat Nloi sit Rmugii non fit Contigir lꝯitur
i qd poo corona inri rupibus marinis capale
scinderetur pro uestibus deliurates nndus In
mari uolutaretur ꝓrocelertudine pegni muris
In presundi pistum uẽttilus sepeliretur het
s cestrensis filius unicus hngonis confalis fũiuo
splendore mitritus: sũma expeclatione patris
heres eximius adhuc Imiberbis Incadi nemi dexnt
et eaund̃ secuctartim habuit tichardus quoq
filius regis nochus aib exp̃o nostro roberto festine

Expanded text:
totum adhuc reservabatur. Pater etiam jam totum adhuc reservabatur. Pater etiam jam de amissione cum mentis angaria cogitabat; filius vero tantum ad habendum cum gaudio totus inhiabat. Displicebat autem mihi, et in animo cladem futuram portendebat nimius circa eum cultus et nimius in ipso fastus; et dicebat animus meus: Hic adeo delicatus nutritus in cibum ignis. Ille autem semper de regno futuro de fastigio superbo tumidus cogitabat. Deus autem dicebat: Non sic impii, non sic . Contigit igitur ei, quod pro corona auri rupibus marinis capite scinderetur; pro vestibus deauratis nudus in mari volutaretur; pro celsitudine regni maris in fundo piscium ventribus sepeliretur. m Cestrensis consul, filius unicus Hugonis consulis, summo splendore nutritus, summa exspectatione patris haeres eximius, adhuc imberbis, in eadem nave deperiit, et eamdem sepulturam habuit. Richardus quoque filius regis nothus, ab episcopo nostro Roberto festive
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mmo mente romlut õẽs quos in chaco dexteo
ões q uos ini sinistro prius uidinius nec unis
puid̃ lam suxegt ⁊mabant que euanius eptabar
meoptamus. sperabant pue sẽ er muinis Mlues
qd duret eiurd stabile sit quod differata somio
Iuio qd aliquid fit quia hec nchil funt
Secandũi Capitalũ ad contemptum mundi
Est de his quis In sũmis delicns edimatos
uidimus sũmis miserois landam deletos ⁊deo
intom per capitula lib seribo Il q̃e diner socã
nomina et ꝯesta ubiq dispersã tutermiscentire
quic icerluor et diliridror fut tractatus Ridimius
L qitur willermũ filiũ regis bastibus seritis en
auro consulis indatumi. fammuborũ et ens todim
surla consertum ꝯlrcia quasi celesti chorustẽstm
rso luiens erat ragib et regunte silius ner dabitalan
se dyadeurte sublimandũ Enniuinero nescu puid
magis iipserebar ei certa sres in futurã regnadi
mã patei fuo ipsu essentia regui e̾iia pabei fero
magiũ regnandi statiũ lam preterierat filro

Expanded text:
. Imo mente revolve omnes, quos in choro dextro, omnes quos in choro sinistro prius vidimus. Nec unus quidem superest. Amabant quae amamus; optabant quae optamus; sperabant quae speramus: mors rere quod duret, quod stabile sit, quod differat a somno; imo quod aliquid sit, quia haec nihil sunt. Secundum capitulum ad contemptum mundi est de his, quos in summis deliciis educatos vidimus summis miseriis tandem deletos. Ideo autem per capitula tibi scribo; ut quia diversorum nomina et gesta ubique dispersa intermiscentur, hinc aptior et dilucidior fiat tractatus. Vidimus igitur Willelmum filium regis, vestibus sericis et auro consutis indutum, famulorum et custodum turba consertum, gloria quasi coelesti coruscantem. Ipse unicus erat regis et reginae filius; nec dubitabat se diademate sublimandum. Enimvero nescio quid magis afferebat ei certa spes in futurum regnandi, quam patri suo ipsa essentia regni; quia pater magnum regnandi spatium jam praeterierat, filio
Abbreviated transcription (Latin):
eius adhut deget thesemrariũ exhiluit Remerns
uero adio rellegustis suuut sepe in tumlo pñe
morti sue x̃plirainerat ꝑstilmodiã oxierceret
et domni eternilatis sue aisfuestous diuti pocaten
ut eũ orare nõ posser lbidam rom̃bens ad ei pretale
uifitaretur felix exomplã biri clar issam Mec
lacondus pt iugostrendos uir memoria de quis
primipiũ et puasi sundametum eccłie lũi fut cossũ

Expanded text:
ibuit. Reinerus vir adeo religiosus fuit, ut saepe in tumulo quem morti suae praeparaverat, psalmodiam exerceret, et domui aeternitatis se assuescens diutius orabat; ut cum orare non posset, ibidem recumbens a Dei pietate visitaretur. Felix exemplum viri clarissimi. Nec tacendus est Hugo sacerdos, vir memoria dignus, principium et quasi fundame
Abbreviated transcription (Latin):
Inde In senertnte fua mẽte lurbatus at dtꝙ̃ peĩa
Qunbilatus en tenebras meraris tucidu Mecbst
ad mortem sẽ letrmi uel hyltirem sauss. Cue lgitat
pist dies dolori dedicates In infiemĩtatẽ mrtes
cũ ei consessionis ⁊negatatim̃ empeudeeta effic
ut terras quas bi bel crte multis al staltar
renifens radderet. Et ercatũ lachpoyinis lmure
Qnbus rescondens ñt Ei tercas mas tpgrei
muliparilm dinisero cuud mi ser fulris met
reliupuã Cui contra mimssis dñ Snffierens
filiistuis hereditates prisaint et mas iossie teraes
Iehenne lest ondit sintem cũsal fulãs oĩatradici
Iesi tro salute desumih un ẜriediter apant¬
Iuinste studuermt iingere p̃ ali quũd peõ ralutt
paterna distribuere liquet ⁊giturr sũma uri
sipientiam In faie qua lrius cenutire : nõ Iplinii
in sucnam stultititam sed dy cetã deneuis se tu slmi san¬

Expanded text:
 in senectute sua mente turbatus et angaria obnubilatus, in tenebras moeroris incidit; nec usque ad mortem se laetum vel hilarem sensit. Cum igitur post dies dolori dedicatos et in infirmitatem mortis cum ei confessionis purgatorium impenderent officium, ut terras quas vi vel arte multis abstulerat, poenitens redderet, et erratum lacrymis lavaret. Quibus respondens ait: Si terras quas aggregavi, multifariam divisero, quid miser filiis meis relinquam? Cui contra ministri Domini: Sufficient filiis tuis haereditates pristinae, et quas juste terras gehennae. Respondit autemi pro salute defuncti misericorditer agantinjuste studuerunt augere, quam aliquid pro salute patria distribuere. Liquet igitur summam viri sapientiam in fine, quo laus canitur, non solum in summam stultitiam, sed
Abbreviated transcription (Latin):
In gullia ad sumtuĩ londonie slicer dotit uocatus
est et ex eratus coutesfir uiui mugna ⁊xperlalio
fuscertus copit iiritie crnuii defermer
multa perquirens pana largiens ⁊llorians
si puidem nigfil dinisit. sed Infinilm tyesluri
copiim rex heuritus In eus delitis Rienit
Ocere etilmm episcopi inroet tirgento roferle
en fistimi regĩ allale sunt lude uir sũmesceutit
ib oĩ populo habitus est prostultissimo u̾uid
eliimi de Lanulforegis ctucellurro etui cã es
uir sa ꝙicissimus estatas et callidus omm̃e uiui
supientie fut cõmertit ad simplices dehereditãdos
Et petimias eradendas Ged taler agendã decidir
In languoress iuttrminabiles ontuero quia deo
reniteus et naturs uic tor facinꝰ emmlart
pios poterat deurrtrrs nõ destibir Ceesetbat
cũ duloribus dalus douet cũ ex equo corrntitt

Expanded text:
 vocatus est, et exoratus accessit. Qui magna exspectatione susceptus, coepit avaritiae crimini deservire; multa perquirens, pauca largiens. Moriens siquidem nihil divisit. Sed infinitam thesauri copiam rex Henricus in ejus deliciis invenit. Ocreae etiam episcopi auro et argento refertae in fiscum regium allatae sunt. Unde vir summae scientiae ab omni populo habitus est pro stultissimo. Quid etiam de Randulfo regis cancellario? Qui cum esset vir sagacissimus, astutus et callidus, omnem vim sapientiae suae convertit ad simplices dehaeritandos et pecunias eradendas. Sed inter agendum decidit in languores interminabiles. Tunc vero quasi Deo renitens et naturae victor, facinus cumulare, quos poterat devorare non destitit. Crescebat cum dolore dolu
Abbreviated transcription (Latin):
prephetie pentem priorem habelitit Altera
nõ preidir lora hnĩ dest dixi nesius Sũmus
Iytur in faptigro eurre el regni post dits hh fana
reqis adiũ deuolutus est et in elicterem positus
per latriuã infugisse dt̃ al in exlũ it mitiã
tatuit Qui in cxocers niterebentur srmtexab
sunt stereora Non lqituꝵ maqui estimemus cno
nobiles pueros ueltanenes uid rimus lõ forma
p̃ dinitus et fmuribus prtradiare Cñ sepe¬
mumero In sũmas miẜrias rediqtntur ent oĩs
expectatro stuiltioñ dissbluta est et qd nic sib erar
ad nichilum redigitur
Tertiis eoit traclatus ad huins uile labentel

Expanded text:
m priorem intellexit, alteram non praevidit. Verumtamen de se dixit nescius. Summus igitur in fastigio curiae et regni, post dies in summum regis odium devolutus est; et in carcerem positus, per latrinam aufugisse dicitur; et in exsilium et miseriam patuit: Qui in croceis nutriebantur, amplexati sunt stercora . Non igitur magni aestimemus, cum nobiles pueros vel juvenes viderimus, tam forma quam divitiis et favoribus perradiare; cum saepenumero in summas miserias redigantur. Nunc omnis exspectatio stultorum dissoluta est: et quod nihili erat, ad nihilum redigetur. Tertius erit Tractatus ad hujus vitae labentis
Abbreviated transcription (Latin):
f̾rndẽtia in superabilis. Consitro ꝓrafundus
scipientia magnus te esses siones tgitur magnab¬
et uarias pias ulgo uoctnt. honrita . Uebes
et castella. Uitos et uillas. Elmmĩa ⁊ silnas
predictis acquifierat tustrumẽtis Erant liułẽ
honores eius nun solũ tn inglia uerũ ahi
reges fetintorũ et anglorũ nõ eontordes bnie botur
m̃t discordes preliaibantur Si adnerfus aliqũe
Insurgebat ẽgbritus humuliabatue Gitrodẽste
uolebat moriosus exaltabatur haic lhestm

Expanded text:
us, sapientia magnus. Possessiones igitur magnet varias, quas vulgo vocant honores, et urbes et castella, vicos et villas, flumina et silvas, praedictis acquisierat instrumentis. Erant autem honores ejus non solum in Anglia, sed etiam in reges Francorum et Anglorum nunc concordes uniebantur, nunc discordes praeliabantur. Si adversus aliquem insurgebat, contritus humiliabatur. Si prodesse volebat, gloriosus exaltabatur. Hinc thesauri
Abbreviated transcription (Latin):
I Ioc tiĩ usus ost fine C. itundũ sintõ erat de
Gredecossore eius renuiqro qui cũ Will̃o rege In
inqlitm uenit at bello inter fuit Eui postea.
exatum dorcheteistrie predicto etge largiente
sufiepit um demdo sedom eprtus ador ghert astria
sundatam possõ sẜronibus uariis dilait. ditatã
cersonis hone s lissimis Iaslortunt Sed nẽ loqͥmure
auisi de ainditis et uisis. cũ sinto nõ uidinyꝰ elecitos

Expanded text:
st fine. Tractandum autem erat de praecessore ejus Remigio, qui cum Willelmo rege in Anglia venit, et bello interfuit; qui postea episcopatum Dorecestriae praedicto rege largiente suscepit; qui demum sedem episcopatus a Dorecestria fundatam possessionibus variis ditavit, ditatam personis honestissimis infloravit. Scilicet non loquimur nisi de auditis et visis, eum autem non vidimus; clericos
Abbreviated transcription (Latin):
cur putrit nr̃e yesta ncrrims: ⁊ temporibus
Iulii cestiris Iaceꝵimi Et florantissima ragna
pe ⁊ tant usq ũ Ialiũ fuerũ omiserim
Resconder Igilurtib ꝙ nec uoce nec scripto horuã
ertui lanta xnicres oblimonis mortaliũ q lia
sincessu dinturuitalis obmubunt et extuiui

Expanded text:
rrans, a temporibus Julii Cesaris inceperim, et florentissima regna, que a Bruto usque ad Julium fuerunt, omiserim. Respondeo igitur tibi, quod nec voce nec scripto horum potui. Tanta pernicies oblivionis mortalium gloriam succes
Abbreviated transcription (Latin):
gortiorem tersite iudicussim Nic hil tanti uiri
tante beatitudini bessi possi pntadeum uir tamen
efsectus narrationem indini de tur pissimis õmmo
cõ mliis ad eum dictes que si michi mr iie haboli
In tunta cindientia dicta sussant. se mimortim̃
me ducerem ceri enio illam beatitudinẽ mimris¬

Expanded text:
ortuniorem Thersite judicassem. Nihil tanti viri tantae beatitudini obesse posse putabam. Vir tamen effectus, narrationem audivi de turpissimis omnino conviciis ad eum dictis; quae si mihi nihil habenti in tanta audientia dicta fuissent, semimortuum me ducerem. Coepi ergo illam inaestimabi
Abbreviated transcription (Latin):
gulluleum Iuler qñe eacunem exigit rigdissemũ
et primipatut nimius ior p̃sentiũ Cũ antem
etatis naturali bouo mala multa puerie uatuetur
uelur Inscitutit leuitas. nintabelitas e talia. Hec
preditũ pd Iom̃idus est ceteris et melle uenenato
caditur. remtmet et crestit llatis lñ magnro ꝓ ressa
pigere uidentur que mulcebant et amtrcitare
que induliabant lisa tñ mali uelũt hamo scis Iuxr¬
tertabii capte metes diuitis et deliturs sagentisus¬
Aolescens cũ timonis hoserti grepalis nr̃i łiam
constcerom scihe quites decen tissimos. ado lestentes
ni bilissimes e quis p̃riossissunos unta tiurea et
de ciurala ferculorũ nmerã. ferentiã solendar em
Iostes pupureas et bissinab: mrifit nimirũ se aiiᵒ

Expanded text:
 quia cacumen erigit rigidissimum et principatum nimius amor praesentium. Cum autem aetatis naturali bono mala multa pueritia vacuentur, velut in scientia levitas, mutabilitas et alia; hoc praedictum, quod jucundius est caeteris et melle venenato conditius, remanet et crescit. Aetatis tamen magno processu pungere videntur quae mulcebant, et amaricare quae indulcabant. Usu tamen mali velut hamo inextricabili captae mentes divitiis et deliadolescens, cum juvenis, Roberti praesulis nostri gloriam conspicerem; scilicet equites decentissimos, adolescentes nobilissimos, equos pretiosissimos, vasa aurea et deaurata, ferculorum numerum ferentium splendorem, vestes purpureas et byssinas; nihil nimirum beatius
Abbreviated transcription (Latin):
dũ canellarius W. llermi magni asseꝵ. etui ut
Derebar regatiter mitoitas et adhut Impubes
dectimis no ster affoctas In sũmam regis sumicłia
et curiales diquitates mox prouectus est Ecat
intom coler ingenio. clurus ctoquio. forma
uemiitus. gratia chorusens. etate rumor prudelia
senilis Sed superbie uitio resperfus Rx suꝑbia
lurgia. de labrenes bont lisur prop hel lant do se¬

Expanded text:
ut decebat, regaliter nutritus, et adhuc impubes, decanus noster effectus, in summam regis amicitiam et curiales dignitates mox provectus est. Erat autem celer ingenio, clarus eloquio, forma venustus, gratia coruscus, aetate junior, prudentia senilis, sed superbiae vitio respersus. Ex superbia jurgia, de
Abbreviated transcription (Latin):
desesperatio lex iitur stechimnus infurgans
combussit et destruxit listrales xtes Legni
undom nõq proditorũ nõie /ecileboł temu
cõtra legoni castellum here fordie in Males
mrd tñ lax per obsidionem in sua lacepit
obertus consul filius heurici legis nothus.
tonuit cõtra eũ forliffimũ castellum mod
uocatur breston. et aliud quod uaratue fledȩ¬

Expanded text:
desperatio. Rex igitur Stephanus insurgens desperatio. Rex igitur Stephanus insurgens combussit et destruxit australes partes regni quidam namque proditorum nomine Talebot tenuit contra regem castellum Herefordiae in Wales, quod tamen rex per obsidionem in suum recepit. Robertus consul filius Henrici regis nothus tenuit contra eum fortissimum castellum, quod vocatur Bristo, et alium, quod vocatur Slede
Abbreviated transcription (Latin):
natatigsrediit lox en angliam clurus hni hitte
duo mni stophimo legi prosperimi fuernt
Certins uero de quo duemus mediocris et
Interfisus duo uero ultimi exibalis it prerupti
Steghan. Rex inpiger tetio sumo iyloi iu qr effi
in qlie ꝑrouolanit adbedefordiam et in uigilia
natalis dñi a Iytrtu natalios ⁊ dir eam emad
Suid etiam multis deo displitui ssẽ uisum est quia¬
qi solempnitates solempuitatũ perruali uet nichili
pendebat loddita ept ai lede fordia in stotitum¬
sacramẽtum facerat filie legsis heuriti masi
sus uelametossinttitatis x fuos exerrabiliter egit
Mutures em̃ gelundas fundebent dt fetus antir¬
eipatos ab strahelunt t neros sux litimina
lanretirũ lactalant pbros super altaria
de trmirabunt cencisixorũ capita aibsersa fuper
cosorñ corpora ponebant Mortuorũ capata.
mutuantes super concisixa lepentiant enite
Hitur stoti altingelimt. oĩa erant plena hertoris
plena limmanitatos. aderat clamor mulierum
eiulatus senũ: morientiũ ꝑmitus. uinẽtium

Expanded text:
ni rediit rex in Angliam clarus. Hi ergo duo anni Stephano regi prosperrimi fuerunt. Tertius vero, de quo dicemus, mediocris et intercisus; duo vero ultimi exitiales et praerupti. Stephanus rex impiger tertio anno in ipso ingressu Angliae provolavit ad Bedefordiam, et in vigilia Natalis Domini et in toto Natali obsedit eam: quod etiam multis Deo displicuisse visum est, quia solemnitatem solemnitatum parvi vel nihili pendebat. Reddita autsacramentum fecerat filie regis Henrici, quasi sub velamento sanctitatis per suos execrabiliter egit. Mulieres enim gravidas findebant, et fetus antiipatos abstrahebant, pueros super acumina lancearum jactabant, presbyteros super altaria detruncabant, crucifixorum capita abscissa super caesorum corpora ponebant, mortuorum vero capita mutuantes super crucifixa reponebant. Quaecunque igitur Scoti attingebant, omnia erant plena horroris, plena immanitatis. Aderat clamor mulierum, ejulatus senum, morientium gemitus, viventium
Abbreviated transcription (Latin):
Inda ad sagiltum Inde ad farh iude aid Acsam
Inda ad comphas: Inde ad cesarlam ad pothensten
Inda dd uicum sanch qorqi indo ad Ihrłm et
obsedernt eani .uiiiͦ Idus Iunii A sextemterone
duc elec lissimus normãnorũ Ibornento consal
Robertus Ib occidente dñx uodefeidus ⁊ tãccedus
A meridie scis b monte Syon comes Remmiãdus
Sexe igitur uebem assitientes eroxerñt castrum
ligneum allisficaũ Contra quod lum treros
Lapideas pugani eonslrmpissere turcim li gueta
noslri dissoluerũt at in alia ꝑte uebis que
Innuunnta erat eraxerñe lude teyilur uebõ oepeimũłes
et sealis muros afeudantes. urtem ce perunt et
multol de tomplo domini Rebellantis occiderũt
et cmitatem suntam al trmiñdis nalionibus
selii dei mundneru bluteru tgibie Regim¬

Expanded text:
inde ad Sagittam, inde ad Surh, inde in Acram, inde ad Caiphas, inde ad Caesaream in Pentecosten, inde ad vicum Sancti Georgii, inde ad Hierusalem, et obsederunt eam VIII Idus Junii, a septentrione dux electissimus Normannorum, ab oriente consul Robertus, ab occidente dux Godefridus et Tancredus, a meridie scilicet in monte Sion comes Raimundus. Saepe igitur urbem assilientes erexerunt castrum ligneum altissimum, contra quod cum turres lapideas pagani construxissent, turrim ligneam nostri dissolverunt, et in alia parte urbis, quae immunita erat, erexerunt. Inde igitur urbem opprimentes et scalis muros ascendentes urbem ceperunt, et multos in templo Domini rebellantes occiderunt, et civitatem sanctam ab immundis nationibus filii Dei mundaverunt. Obtulerunt igitur reg
Abbreviated transcription (Latin):
edꝙirum caguatũ suũ silũ meltodm Regis
In Regem slalint Erd̃ tuno cometa appmir
eiuore Nileromus Annoxiᵒ lei sui ly
noruinia fuir. semper hostrus tiemuiltibus
⁊ euris iomorũ deditus. Tributis laterim
et exaictionibus possemis populos anꝯlorum
non abradans sad extorier In estatecintom
uisus est singuis ebullire.. guod̃ stagno ieud
suichas tede in bersiyre tosthec ipirna
celum tota nocte pane tunꝙͣ iederet lod̃ inno

Expanded text:
m regis, in regem statuit. Eodem anno cometa apparuit. Junior Willielmus anno XI regni sui in Normannia fuit, semper hosticis tumultibus et curis armorum deditus, tributis interim et exactionibus pessimis populos Anglorum non abradens, sed excorians. In aestate autem visus est sanguis ebullire a quodam stagno apud Finchamstede in Bercscire. Post hoc apparuit coelum tota nocte pene, quasi arderet. Eodem anno
Abbreviated transcription (Latin):
et luymudus consulad propoia dameen
Dui uero Gode fadus Reguii in Ihilm et
post eum baldumnus strenuis sumꝰ frater eius
et post aum baldimnꝰ socundus nepos eorum
eũ baldmynus falius eius : multa st qramisfẽã
bella pagontes Guediderũtꝵ christo ꝓmĩcias

Expanded text:
et Raimundus consul ad propria remearunt. Dux vero Godefridus regnavit in Jerusalem, et post eum Baldwinus strenuissimus frater ejus, et postea Baldwinus secundus nepos eorum, eum Gaufridus filius ejus multa et gravissima be
Abbreviated transcription (Latin):
probitute brexterminabib Exneutatus Igitur
omnia irma sua sanquine hostil sundebut
ouse fulmuineo enners hoẜlium Nec potuermer
poudus terribile Iuneuils brachii perferre
hostes persereiti et fuge dediti hctoriofissũmus
Itesz consul dum casteumi hostile ob fiderat
t In crastino Rodi deberes iam pens admisoatil
sinatus en mrum deperũt Nobilissimus intẽtunenũ
broni elate uiretiũ famam promerim elecium
De qo lłalo uersisiuitue sic aut
A mrdo credibile est numina posse mori¬
flandria se lactat turuilo. normania ennis
Int fuit oceasus syderis. ortul tbi
erusul lex futurus. perrexir Cbiermu
Landulsus flambard dimelinensis exi copil
et Willorimis ꝯissrdu Wintouienses epũs

Expanded text:
probitate inexterminabili. Cruentatus igitur omnia arma sua sanguine hostili, findebat ense fulmineo cuneos hostium, nec pondus potuerunt terribile juvenilis brachii perferre hostes perterriti et fugae dediti. Victoriosissimus itaque consul, dum castrum hostile obsideret et in crastino reddi deberet jam pene annihilatis sauciatus in manu deperiit. Nobilissimus autem juvenum aetate brevi famam promeruit sempiternam, de quo Walo versificator sic ait: Amodo credibile est numina posse moriFlandria se jactat tumulo, Normannia cunis, Hic fuit occasus sideris, ortus ibi. consul rex futurus perrexit. Obierunt Randulf Flambardus Dunelmensis episcopus, et Willielmus Giffardus Wintoniensis epis
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotum at Ingronidi habiti funs ꝓ cystea
patuit Cum les sũmuo dedeiore termmatacie
Iecepit enim Ryx pacciiam Insinibim de
pbris. Elt ladiomir eos uunit sed forptra
conte ẜionis sue poniturit piscopos euu
pradictum est secum duxxerar ad therusalem
male tontigit demda si quid otfanderemr
uarus sceleribus ut antim scciptum ep In ꝓo
Ot Lagini libris non din stelera louis illis
fum tinxiniita In uigilia sancte nuolii ⁊ prmas
pagiiorum multe xp̃i mocum denicti funt
eum intea solenet ⁊ coulrario contingere in
obsedione Igebire danastena cum magna purs
xpĩaurrum progressa osset ad uictualia
perquirenda mirati sum payiui xp̃ĩ mos
plures et fortissimos se mulie broter sagrentes
Et porsruentes Immineros occideroit los autẽ
mi fuga sibi salutem que siertut in montibus
tampostute ninis et seigoris deminus Ipso
nocte rerpecitus est Ita ꝙ uix aliquibenasa

Expanded text:
sacerdotum et improvidi habiti sunt, quod postea patuit, cum res summo dedecore terminata est. Accepit enim rex pecuniam infinitam de presbyteris, et redemit eos, Tunc, sed frustra concessionis suae poenituit episcopos, cum praedictum est, secum duxerat Jemale contigit; Deum siquidem offenderant is sceleribus. Ut autem scriptum est in Moyse et regnum libris, non diu scelera locis illis sunt impunita. In vigilia sancti Nicholai a paucis paganorum multi christianorum dcum antea soleret econtrario contingere. In obsidione igitur Damacena cum magna pars Christianorum progressa esset ad victualia perquirenda, mirati sunt pagani Christianos plures et fortissimos se muliebriter fugientes, et persequentes innumeros trucidarunt. Eos autem, qui fuga sibi salutem quaesierant, in montibus, tempestate nivis et frigoris Deus ipsa nocte persecutus est, ita qu
Abbreviated transcription (Latin):
Iohannes Rentro stroñ Siffeidus sudsronsis
Codefridus bathansis Symon Wigorniensis
Ewndus norallicensis heruadus furchi daidis
Nam Wintorienis et dunelineusit Et costrensis
et herefordõp obiertat hii colimipne Regni
exant at ladii ssincatates hoc tompore Ierum

Expanded text:
Joannes Rovecestrensis, Sifridus Sudsexensis, Godfridus Batensis, Simon Wigorniensis, Everardus Norwicensis, Bernardus Sancti Davidis. Nam Wintoniensis, et Dunelmensis, et Cestrensis, et Herefordensis obierant. Hi columnae erant regni et radii s
Abbreviated transcription (Latin):
uero henrnus pnisiatis oĩbus que in frmia
suidria nrmãnia boitãma. Ctueminia Adegeano
erant cum gindio Rodiit in ingliam Tenuit
Loilur consiliũ intrimiũ ad ba. ingusti apud
lindoniim de uxoribus sacordotum prosyi bendis
Interer mi semuid̃ Ili consilio Iillermus can¬

Expanded text:
atis omnibus que in Francia, Flandria, Normannia, Britannia, Cenomania Andegavi erant, cum gaudio rediit in Angliam. Tenuit igitur concilium maximum Kalend. Augusti apud Londoniam de uxoribus sacerdotum prohibendis. Intererant siquidem illi concilio Willermus Can
Abbreviated transcription (Latin):
redonir led mno edolbert saiasꝰ est pud¬
et erebert dies regis nod himibio rebelliar
dño suo occiderñ aldulꝭ suliũ lose rogalos
pocereilus p̃matõ marlit cõpressib apud
Ainqe feline Et pestta diues regns bimelble E

Expanded text:
redegit. Eodem anno Edelbert sacratus est apudet Herbert duces regis Nordhumbre rebellantes domino suo, occiderunt Aldulf filium Bose regalis exercitus primatem, Martis congressibus apud Kingsclive, et postea d
Abbreviated transcription (Latin):
Ini ragno eãfortatus est
comite crca slem terribites lua quipposõlem
precedebat orrentam alia ⁊ que balur occidẽtẽm
muiss orienti simul ei occidetĩ dire eladis p̃sage
uel cerlo una dici allera noctil pcmrebit exortũ
ut utraꝵ tempore mala murtalib Immminert

Expanded text:
fortatus est. cometae circa solem terribiles; una quippe solem praecedebat orientem, alia sequebatur occidentem, quasi orienti simul et occidenti dirae cladis praesagae; vel certe una diei, altera noctis praecurrebat exortum, ut utroque tempore
Abbreviated transcription (Latin):
oc cisus
Redulf reqni xii. c̃n etasius fugatus essa
regur fur posloa Noedhumibii ut axpliret
Instinia nequilie prtaecupati aliqͥli see fuit
reia fuerũr Et l eꝯ torto regi cõcordali sum
HIec e Labremalie requmn merce In hoc libro

Expanded text:
occisus.Ardulf regnavit XII annis, et a suis fugatus est a regno suo. Postea Nordhumbri, ut apparet, insania nequitiae praeoccupati aliquantisper sine rege fuerunt, et Egbrichto regi concordati sunt. Haec est abbreviatio regum Merce in hoc libro
Abbreviated transcription (Latin):
merdhũbie et mempteriũ ⁊ꝯfert spulimermnt
nobilissimis et bello assuretissimis anglorum
dinib corũ oecisis uicli ad puere sagerñt lũ
uerr hi puerib fugiendo xsẽuerarent. ali que
rex merte chentonsem promerim lransierbarus
peadatus ꝙt Roo q eorũ pren uirib sib impone

Expanded text:
Nordhumbre, et monasterium Egfert spoliaverunt nobilissimis et bello assuetissimis Anglorum, ducibus eorum occisis, victi ad puppes fugerunt. Cum vero in puppibus fugiendo perseverarent, aliquae rex Merce, Centensem provinciam transverberans praedatus est, regemque eoru
Abbreviated transcription (Latin):
drelus uenerũt dari cũtrib pucxib In bectamim
predationis clmsa liuud p̃pyfitus eages Illn̾s
romere uidens occurrit eil dobao securins
ut comp̃hensos ad reguil diueres castrũ Mestelar
⁊ tasim uero imixtus eis occisusest hut fuis
erimubainglorũ eosus adacis post qñe mulla
miłia młiũ abeipd̃ cosa sunt E hes purpes
prima fuerũ pas huc decci adduxdone anno
lequẽ h cõmenit consiliũ epad nord iubto In

Expanded text:
s venerunt Daci cum tribus puppibus in Britanniam praedicationis causa. Quod praepositus regis illius provinciae videns, occurrit eis debito securius, ut comprehensos ad regium duceret castrum. Nesciebat tatim vero immistus eis occisus est. Hic primus fuit Anglorum caesus a Dacis, post quem multa millia millium ab iisdem caesa sunt, et hae puppes primae fuerunt, quas huc Daci adduxerunt. Anno seq
Abbreviated transcription (French):
sionũ rer si remmsisset futurus. pres dintus
deurtione romimi buir et monaichatũ fuscepir
Rmileamuini ergo ie qes harũ ducoeñ regñ selise¬
simam strenitatem sc̃i edelredi et ceuredi
quurũ nomeꝵ ꝓmemet Ineternuĩ ũm diyademata
uxores. Arbes eo guatas et oĩa reliuque leb mullis
milib y fuciendi exemplũ suerũt O dne bont
qe et qualia dyademata eis reddes et ips mamu
tna econicibus eorũ su̾mus põtisa impones In
die exullationis et leline ꝙto cũc lir muilibus
legronũ cole strũ el tecre strĩ tam̃ reges p̃dictos

Expanded text:
us devotione Romam ivit, et monachatum suscepit. Imitamini ergo reges horum duorum regum felicissimam, strenuitatem, scilicet Edelredi et Cenredi, quorum nomen permanet in aeternum, qui diademata, uxores, urbes, cognatos, et omnia relinquentes multis millibus idem faciendi exemplum fuerunt. O Deus bone, quae et qualia diademata ei reddes, et ipse manu tua cervicibus eorum summus pontifex impones in die exsultationis et laetitiae, quando cunctis millibus legionum coelestium et terrestrium tecum reges praedictos
Abbreviated transcription (Latin):
ditas ꝑohenns mulliplui de lectamẽto Ineffabila
Ioenudatur Cmoeã stremutate amitari beatorã e
Suceossi into oi in regno Osibdꝭ filius sinis
Sod eñ bio io ragnasser a familia sua
nexhemda proditione ocriẜus eẜt post qnẽ ilol
eDelllold regnauit ui. cm̃ Cirea hoc tẽpus

Expanded text:
ditas perennis multiplici delectamento ineffabiliter jucundatur, quorum strenuitatem imitari beatorum est . Successit autem in regno Osulf filius suus; sed cum uno anno regnasset a familia sua nefanda proditione occisus est. Post quem Mol Edelwold regnavit sex annis. Circa hoc tempus
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃m introdintus ist sumulalib fuqã hostibat
in lingustias in incossotũ mõtũa et cũ maxima
plirte copilirũ quas fecũ adduxerat extinctus
datũq ꝙt lll ne audicet umieos ceurcantes
se qẽ nuluer at audire patra eꝯbectũ ne stotituy
nil s Redentem lmpnguueet Exude spes cepir
et uirtus iingborũ fluere at retco falllarsõ

Expanded text:
lantibus fugam hostibus, in angustias inaccessorum montium, et cum maxima parte copiarum, quam secum adduxerat, exstinctus; datumque est illi, ne audiret amicos revocantes se, quia noluerat audire patrem Egbertum ne Scotiam nil se laedentem impugnaret. Exinde spes coepit et virtus Anglorum fluere, et ret
Abbreviated transcription (Latin):
cõsũ merent cõligit ut sibi elutim rex ed cõsul
demrem Ilerq uero alii erribilit corpore Inscẽditi
dexliam exeussia se in lirmis collegir et Ielibus
Immõsis irma obstalissima pures lareseunt dũs
inte inisuperbis resistit a quo rabue forticido
et magnemimilas procedir yr̃o sue regi e delbolde
terminũ pestit iiuoq regiseĩ fidelia salitũ
dempsir Cñ lꝙp̃ nec liuimũ saũ nec uires iess¬

Expanded text:
i obviam rex et consul venirent. Uterque vero alteri terribilis corpore infrenduit, dextram excussit, se in armis collegit, et ictibus universis arma obstantissima pares lacessunt. Deus autem, qui superbis resistit, a quo robur, fortitudo, et magnanimitas procedit, gratiae suae regi Edelboldo terminum posuit, animoque regis confidentiam solitam dempsit. Cum igitur nec animum suum nec vires ips
Abbreviated transcription (Latin):
In lque scinitispñs iccansus exempla regũ Illorũ
et uers regũ sequatur. ut adhuc Incegstat ei
epultalio nom fructus et ubcriora libi sequentita
ꝓrobitate mumera offerant cũ de nrti ssimaliendeale
hen miseri dimultendus soomo de reil col. quid
utinam ꝓenius n cordib nr̃is imẜenlis cot
mercissimis figatur et cedend est de celo ad
isluis lenunt dainhel Cceidemalem addolmn
A deluo uero sincessir Forhero dad mnoWiets¬

Expanded text:
i Spiritus accensus exempla regum illorum, et vere regum sequatur, ut adhuc etiam crescat eis exsultatio novi fructus, et uberiora tibi sequentium probitate munera offerant cum devotissima jucunditate? heu miseri! dimittendus est sermo de regibus coeli, qui o utinam perennis in cordibus nostris miserulis et inertissimis figatur! Sed redeundum est de coelo ad a silvis tenuit Daniel, occidentalem Aldelmus. Aldelmo vero successit For
Abbreviated transcription (Latin):
proteres alios ualidissimos ad obfidioñe tegis
paludem pene intriiufililem uix tran fisset. In
Ipsa die di ciebus discrhitis Regem belto agresstul
Sacũdam Illi quos ⁊tepbennus Rex de hert ditauerat¬
b certiam Robertus dux magnus cum fuis A¬

Expanded text:
et milites validissimos, ad obsidionem regis paludem pene intransibilem vix transisset, in ipsa die aciebus dispositis regem bello agressus secundam illi, quos Stephanus rex dehereditaverat; tertiam Robertus dux magnus cum suis