comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
faciant concubitũ susi. Posse sane fieri nuptias
ex male conuinstis. honesto ꝑlacito postea
semel uuta utra nuptiarũ: ut potiꝰ sint unt̾ se
coniuges eciam separati. quam cũ his qͥb aliis adhe¬
uentes quoddã conuigale. qđ nec separatio. nec cũ
altero copulatio possit auferre. sicut a postata aĩa
uelut de coniugio xp̃i recedens. etiam fide ꝑdita fidi
sacram̃tum ñ ammittit. qđ lauacro regeneratioĩs
accepit. Reddet᷑ enĩ ꝓcul dubio redeunti. si amisis
abscedens. hab& aut̃ ħ qđ recesserit ad cumulum
imꝑpetuũ continere. absit ut uincłm int̃ illos qui:¬
gale rumpat᷑. Immo firmiꝰ erit. qͦ magis ea pasta
Neq enĩ fallacit̾̃ ab angło dictũ: adioseph. holitim̾e
acciꝑe mariã coniugẽ tuã. Coniunx uocat᷑ ex pͥma
desponsationis fide. quã cõcubitu nec nouerat
nec fuerat cognitus. Nec ꝑierat nec m̃dax man¬
serat conuigis appellatio. ubi nec fuerat. nec fu¬
tura erat ulla carnis cõmixtio. ꝓpt̃ qđ fidele.¬

Expanded text:
ali c. 14: § 1. Posse sane fieri nuptias ex personis male conjunctis, honesto placito postea semel inita jura nuptiarum, ut potius sint inter se conjuges etiam separati, quam cum his quibus aliis adhaeulum coniugale, quod nec separatio nec cum altero copulatio possit auferre, sicut apostata anima, velut de coniugio Christi recedens, etiam fide perdita, sacramentum fidei non amittit, quod lavacro regenerationis accepit. Redderetur enim procul abscedens. Habet autem hoc qui recesserit ad cumulum perpetuum continere, absit ut vinculum inter eos conjugale rumpatur! imo firmius erit, quo magis ea pacta naccipere Mariam conjugem tuam. » Conjux vocatur ex prima desponsationis fide, quam nec concubitu cognoverat, nec fuerat cogniturus. Nec perierat nec mendax manserat conjugalis appellatio, ubi nec fuerat, nec futura erat ulla carnis commistio. Erat quippe
Abbreviated transcription (Latin):
atq ieuitiiis dño satisfaciant: It ꝑ exorxis mos ac cȩta mebi¬
cine ȩccłiasticȩ munia. ministͥ ęccłie cales quãtũ ãnit¬
erit dñs qͥ abimelech ac domũ eiꝰ habrahȩ orõib sanauit.
sanare ꝓcurent. Ꝙforte sisanare ñ potueruit: separi
ualebunt. s pꝰ ꝗͣ alias nuptias ex pecierint: iłł ĩcarne ui¬
uentibꝰ qͣb uinctȩ fuerint pͥorib qͦs reliq̃rant. et̾ si possibi¬
litas ꝯcũbendi eis redita fuerit: reꝯciliari nequibunt

Expanded text:
atque jejuniis Domino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera medicinae ecclesiasticae munia, ministri ecclesiae tales quantum annuerit Dominus, qui Abimelech, ac domum ejus, Abrahae orationibus sanavit , sanare procurent. Qui forte si sanari non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint, illis in carne viventibus quibus junctae fuerint prioribus quos reliquerant, etiam si possibilitas concumbendi eis reddita fuerit, reconciliari nequibunt.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pꝰ ꝗarris sponsam sibi sponsꝰ ꝑdigitũ fidi ase anulo
it signitam despondit dotẽq utriq placitã sponsꝰ
ei conscripto pactũ hoc continente coram inui¬
tatis ab utraq parte tradidit aut mox aut apto
tempore. ñiugdł añ tempꝰ lege diffiitum. tale qͥd
fieri p̃sumat᷑ ambo aonuptia lia fecła ꝑducunt᷑ et
pͥmũ quidẽ in ȩccł̃ia dñi cũ oblationib quas offer¬
re debent do ꝑsac̃dotis manum statuunt᷑ sicq de¬
mum ben edictionẽ ⁊ uelam̃ cȩleste suscipiunt.¬

Expanded text:
 arrhis sponsam sibi sponsus per digitum fidei a se annulo insignitam desponderit, dotemque utrique placitam sponsus ejus cum scripto pactum hoc continente, coram invitatis ab utraque tradiderit, aut mox aut apto tempore, ne videlicet ante tempus lege definitum tale quid facere praesumat, ambo ad nuptialia foedera producuntur, et primum quidem in ecclesia Domini cum oblationibus quas offerre debent Deo per sacerdotis manum statuuntur, sicque demum benedictionem, et velamen coeleste suscipiunt
Abbreviated transcription (Latin):
iliꝰ adulterastt accusat᷑ ⁊ eo ̃prino defuncto eandẽ sũp¬
sisse dinoscit᷑: omnimõis publicȩ penitenciȩ subigat᷑.
deqͦetiam pꝰ pęnitentiã p̃fata si expedierit seruabit᷑
ro neq̃ ꝗͣ adulta̾sse. ⁊ p̾fati homocidii neut̃ eoꝵi ꝯuinci
potuit. pͣgent legalt famã sue opinionis ⁊ sptoutant᷑¬
conuigio. sialia ut diximꝰ s̃uimpedierit ratio. de eadem

Expanded text:
o eamdem sumpsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam, praefata, si expedierit, servabituro, nequaquam adulterasse, et praefati homicidii neuter eorum convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantuconjugio, si alia, ut diximus, non impedierit ratio. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
sortium. quiñ ht̃ originis pͥuilegiũ. Cur in ꝗͣq̃rit᷑
tale contub̾inũ de qͦnati filũ si matrimonii. s testes
sunt adult̾ĩ: Cur huiꝰmõs suscipiunt᷑ adult̾ini qͥ
patri pudori st̃ non honoris Dicit scritura. adul
p̃dita ẽ ut mereat᷑ consortium: mereat᷑ ⁊ nom̃ uxo¬
ris. Presta concubine tuę libertatẽ ⁊ nom̃ uxoris.
netũ adult̾ sis potiꝰ quam maritꝰ S cãrũ institutionũ
copulauerit. ñ abinitio affectione maritali ea
tam̃ cum qua potuerit hab̾e comugiũ. ⁊ exea lib̾os
sustulerit. pꝰea uͦ affectione ꝓcedente. etiã nuptialia
instrum̃ta cum ea fecerit. filiosq ł filias habue¬
rit ñsolum eos lib̾os qͥ pꝰdotẽ editi st̃ iustos. umpo¬
testate eẽ patris s eciã anteriores. qr ihisquipꝰ ea
nati sunt occasionẽ legitimi nominis p̾sticerit obtiu̾e
mentum confectum libi. ł eciã nati ab hac luce subtrae¬

Expanded text:
sortium, qui non habet originis privilegium. Cur, inquam, quaeritur sortium, qui non habet originis privilegium. Cur, inquam, quaeritur tale contubernium de quo nati filii non matrimonii, sed testes sunt adulterii? Cur hujusmodi suscipiuntur adulterini, qui patri pudori sunt, non honori? Dicit Scripraedita est, ut mereatur consortium, mereatur et nomen uxoris: praesta concubinae tuae libertatem et nomen uxoris; ne tu adulter sis potius, quam maritus. 10. Sed et copulaverit non ab initio affectione maritali, eam tamen cum qua poterat habere coniugium, et ex ea liberos sustulerit, postea vero affectione procedente etiam nuptialia instrumenta cum ea fecerit filiosque vel filias habuerit: non solum eos liberos qui post dotem editi sunt iustos et in potestate esse patribus, sed etiam anteriores, qui et his qui postea nati sunt occasionem legitimi nominis praestiterunt: quodmentum confectum liberi, vel etiam nati ab hac luce subtrac
Abbreviated transcription (Latin):
aptꝰ ꝓpͥe ẽ illicitꝰ coitus acorrũpendoo iet de raptu¬
unde ⁊ qui rapto potit᷑ stupro friut᷑ caꝑitulariũ
S
reciꝑe noluerit. & ipsa eidem crimini consentiens ñ fu¬
it : licentia nubendi alii non neget᷑. Qd̾ ⁊ supsa cõsen
sit simili sententie subiaceat. Qđ supsi pꝰ ħ se coniun¬
eus aut ei quilegib eiꝰ defensor eẽ debet. cũ suale
ge eamreddet. ⁊ qui cqͥd cũ ei abstulerit: unã ꝗͣq rem
ne deconiunctione neptis quã patris cuiꝰ nullo mͦ¬
lib̾um eẽ potest arbitriũ decernimꝰ attendi. Sermo¬
dõ mͥancillamassociaui. Audi quid dicat scrip¬
tura adabraliam. Fice ancillam ⁊ filiũ eiꝰ: ñenĩ he¬
reserit filius ancillȩ cumfilio libere. Sigͥ ancille
filiꝰ heres ñ ÷: gͦ nec filiꝰ ẽ. Cur aut̃ querit᷑ tale ꝯui¬
giũ de qͦ sus ceptꝰ filiꝰ nec successionis possit hereseẽ
nec sanguinis Hec enĩ hab̾e potest hereditatis con¬

Expanded text:
prie est illicitus coitus, a corrumpendo dictus, prie est illicitus coitus, a corrumpendo dictus, unde et qui rapto potitur, stupro fruitur. s recipere noluerit, et ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nusit, simili sententia subjaceat. Quod si post haec se conjunege eam reddet, et quidquid cum ea abstulerit, unamquamque rem ne de conjunctione neptis, quam patris, cujus nullo sse potest arbitrium, decernimus attendi.  ancillam sociavi. Audi quid dicat Scriptura ad Abraham: Ejice ancillam et filium ejus; non enim haeres erit filius ancillae cum filio liberae . Si igitur ancillae filius haeres non est, ergo nec filius est. Cur autem quaeritur tale conjugium de quo susceptus filius nec successionis possit haeres esse, nec sanguinis? Nec enim habere potest haereditatis con
Abbreviated transcription (Latin):
ati ⁊ noscanonũ ac legum scita sequentes: deiceps
ñꝓhibenꝰ quinalii uiro siuoluerte p̃oita filiaei
tantũ in dño nubat S anctio regi aragonũ. uñ sup¬
eneptis tuȩ ouigio quãte cui dãmiliti daturũ
necessitatis instante articło subfidi pollicione fir¬
masti hequitate distante decernimꝰ ut sulla iurũ
illum omnino ut łr renuit. ⁊ ineadẽ uoluntatis
austoritate ꝑsistit. ut utro illiꝓrsus sedenegetnup¬
turam: nequaꝗͣ eam intutam ⁊ renitentẽ ełsẽ uiri
eẽ ⁊ animꝰ ne forte cũ iurgo fuerit alicuinuita cõ
crim̃ fornicationis incurrat. Cuiꝰ udelicet peccati
malũ in eũ redundare constat qͥeam coniunxit
nuitam qđ pari tenore de uiro ÷ etiã senciendu¬
altius extra parentũ uoluntatẽ aut rapere p̾su¬
mati aut regis beneficio estimet postulandã qđ si
fecerit. a bȩccłiȩ omunione remot᷑ anathematis

Expanded text:
at: et nos canonum ac legum scita sequentes, deinceps at: et nos canonum ac legum scita sequentes, deinceps non prohibemus quin alii viro, si voluerit, praedicta filia ejus tantum in Domino nubatneptis tuae conjugio, quam te cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione firmasti, hoc aequitate dictante decernimus, ut, si illa virum illum omnino, ut dicitur, renuit, et in eadem voluntatis auctoritate persistit, ut viro illi prorsus se deneget nupturam, nequaquam eam invitam et renitentem ejusdem viri et animus, ne forte, cum virgo fuerit alicui invita cocrimen fornicationis incurrat. Cujus videlicet peccati malum in eum rinvitam. Quod pari tenore de viro etiam est sentienduius extra parentum voluntatem, aut rapere praesumat, aut regis beneficio aestimet postulandam: quod si fecerit, ab Ecclesiae communione remotus, anathematis
Abbreviated transcription (Latin):
Nsponsalib contͣh endis eteis cont᷑hentiũ item
diffinita ñ ÷: ut inmatrimoniis. Qua ꝓpt̃ apͥmor¬
dio ȩtatis sponsalia effici possunt. sim̾ id fieri ab
Uu.annis. Iudiciũ urban pape defilia iordani princi
legati iordanis pͥncipis retulerunt scilicet
qđ ipse coactꝰ ⁊ dolens filiam suam infantulam. nolentẽ
flentem ⁊ ꝓuiribꝰ renitentem. ñ assentientibꝰ s uałoe
dolentib matre. ⁊ parentela ramaldo ridelli filio de¬
sponsauerit qm̃ canonũ ⁊ legum auctoritas talia sposi¬
salia ut infraostendet᷑ non apꝓbat. nec ignorantib le¬
ges ⁊ canones. nimis durũqłdicimꝰ uidea᷑. ita senten¬
tiam demꝑamꝰ. ut sipͥncipescũ assensu filiȩ matris et
parentele ad qđ p̃ceptum ⁊ ꝑficere uoluerit. ẽcedamt᷑
Sin aut̃ legatꝰ nr̾ utrasq partes audiat. ⁊ sini ehfuerit
exparte supͣoicti rainaboiampliꝰ qdimpediat abipso
iordane sacram̃tũ qđ ita constentħut dicta ft accipi¬

Expanded text:
sponsalibus contrahendis aetas contrahentium definita non est ut in matrimoniis. Quapropter a primordio aetatis sponsalia effici possunt, si modo id fieri ab Urbani papae de filia Jordani principis. legati Jordani principis retulerunt, scilicet quod ipse coactus et dolens filiam suam infantulam, nolentem, flentem, et pro viribus renitentem, non assentientibus, sed valde dolentibus, matre et parentela, Raynaldo Ridelli filio desponsaverit, quoniam canonum et legum auctoritas talia sponsalia, ut infra ostenditur, non approbat, ne ignorantibus leges et canones nimis durum quod dicimus videatur, ita sententiam temperamus: ut si principes cum assensu filiae, matris et parentelae, id quod coeptum est perficere voluerint, concedamus. Sin autem, legatus noster utrasque partes audiat, et si nihil fuerit ex parte supradicti Raynaldi amplius quod impediat, ab ipso Jordane sacramentum quod ita constent. Haec ut dicta sunt, accipi
Abbreviated transcription (Latin):
conugał concubitꝰ. Exeodem. despͣtio legitimi oiugii¬
tibꝰ ꝓpinquiorib sponset᷑. ⁊ legibꝰ dotet᷑. i suo tẽpore
sac̃dotalit᷑ ut mos ÷ cum p̃cib ⁊ oblacionib asac̃¬
dote benedicat᷑. ⁊ aparanimphis. ut consuetudodo¬
cet custodita ⁊ sociata aꝓximis congruo tempore.
petita legib detur. ao sollempnit̃ accipiat᷑. ⁊ biduo
łtriduo orationib uacent. ⁊ casticatẽ custodiant
p̃sũpta non coniugia. s ad ultĩa ł contub̾nia. ł stupra
aut fornicationes potiꝰ quam legitima coniugiaẽẽ
ñ dubitate: nͥuoluntas ꝓpͥa suffragau̾it. ⁊uota succur¬
sãtes tam mares quam rorꝑ. libro .i. unde supͦ.
feminȩ. ñ ligaturã aureã aut argentiã aut exqͦli¬
bet metallo compositã quando iptiaria feda cõtͣ¬
hunt incapitib defert. si pꝰ sponsalia quȩ futuraꝵ
sunt nuptiaꝵ ꝓmissa feda. quęq consensu eoꝵqͥ¬

Expanded text:
conjugalis concubitus. CAP. 4. - Descriptio legitimi conjugiotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum precibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranymphis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis congruo tempore petita, legibus detur ac solemniter accipiatur, et biduo vel triduo orationibus vacent, et castitatem custodiant. praesumpta, non conjugia, sed adulteria vel contubernia, vel stupra, aut fornicationes potius quam legitima conjugia esse non dubitate, nisi voluntas propria suffragaverit, et vota succursnon ligaturam auream vel argenteam, aut ex quolibet metallo compositam, quando nuptialia foedera contrahunt, in capitibus deferunt; sed post sponsalia, quae futurarum sunt nuptiarum promissa foedera, quaeque consensu eo
Abbreviated transcription (Latin):
sũptum fu̾it: uirib carere nondubiũ ÷. qnrritaerit eiꝰsecus
acta ordinatio. Ipse aut̃ archiep̃s nicħi deeoꝵ causis aut aliĩs
ꝯmunib iuxta instituta apłoꝵ. absq cunctoꝵ illoꝵ agat cõ¬
silio. nec illimsi qͣntũ ad ꝓͥas parrochias ꝑtinet. sine suo. qũ
caligaudet concordia altissimꝰ & glat᷑ in menbs sius. Qui sint¬

Expanded text:
aesumptum fuerit, viribus carere non dubium est, quia irrita erit ejus secus acta ordinatio; ipse autem archiepiscopus nihil de eorum causiscommunibus juxta statuta apostolorum absque cunctorum illorum agat consilio, nec illi, nisi quantum ad suas parochias pertinet, sine suo, quoniam tali gaudet concordia Altissimus, et gloriatur in membris suis
Abbreviated transcription (Latin):
prb̃i. aut diaconi officio. s apuo dm̃ nicħ beatiꝰ sieomodo
tia necabadolescentia mea didici. Et &o t̃ꝑre qͥdisc̾e cȩꝑam
uis mͥfacta ÷ meritopeccatoꝵ meor. Nam quid aliudexi¬
ensis ȩccłie uo cabulo pͥmꝰ cum ab accessu indisciplina.¬
to scĩmonialiũ ꝓ hibet᷑ atq ordinata ⁊ sana p̃ceptaotẽp.¬
Igo si doño placet istũ modum seruo ut qͥsqͣs apud eos
ꝰꝓpt̃ disciplinã degratatꝰ ad catholicã transite uo¬
luerit in humiliatione penitentiȩ recipiat᷑ qͦ uipsieo
forsitan cogerent. si apud eos manere uolitissent. Aug̃ in¬

Expanded text:
presbyteri, aut diaconi officio, sed apud Deum nihil beatius, si eo modo tia, nec ab adolescentia mea didici. Et eo tempore quo discere coeperam, vis mihi facta est, merito peccatorum meorum. Nam quid aliud exiensis ecclesiae, vocabulo Primus, quum ab accessu indisciplinato sanctimonialium prohiberetur, atque ordinata et sana praecepta contemEgo, si Domino placet, istum modum servo, ut quisquis apud eos propter disciplinam degradatus ad catholicam transire voluerit, in humiliatione poenitentiae recipiatur, quo et ipsi eum forsitan cogerent, si apud eos manere voluisset. Grati
Abbreviated transcription (Latin):
litiqiuim habuerit. siqͥdẽ de causa peccuniaria: ad.
dãpno sie dilatione competentẽ finẽ liti impositurꝰ÷
Sinaut̾ noluerit ep̃s litem dirimere. t̾e adudices cuͥes
uult sine scriptura omnia ꝓcedant. i diffinitiua sen̾¬
tencia abeo sine scripturis inserat᷑ Qađ sid̃e ertminali
disceptatio litis duor m̃siũ spaciũ nexcecdat alitis con¬

Expanded text:
litigium habuerit, si quidem de causa pecuniaria, adeadamno et sine dilatione competentem finem liti impositurus est. Sin autem noluerit episcopus litem dirimere, tunc ad civilem judicem imere vult, sine scriptura omnia procedant, et diffinitiva sent, ut in scriptis ea inseratur. Quod si de criminali disceptatio litis duorum mensium spatium non excedat a litis con
Abbreviated transcription (Latin):
sinr̾i pͥncipes. paulos ⁊ antonios uilianos. hilarios. macha.¬
rios. Habeco simplicitatẽ columbȩ. necuiꝗͣ machineris do¬
los. ⁊ serpentis astuciam nea lioꝵ supplantaris insioiis
Nam multum distat inuicio ł deciꝑe posseł decipi. Xp̃iam̃
quem senseris tͥ aut semꝑ aut crebro d̾ nũmis loquentẽ
excepta elemosina quȩ indifferent̃ omnibꝰ paret. institti¬
torẽ potiꝰ habeto quãmonachũ. Eret̾ uictum iuestim̃tũ
⁊ manifestas necessitates. nicħ cuiꝗͣ nefilior panẽ can es¬

Expanded text:
stri principes Paulos, Antonios, Julianos, Hilariones, Macharios. Habeto simplicitatem columbae, nec cuiquam machinetis dolos, et serpentis astutiam, ne aliorum supplanteris insidiis. non multum distat in uitio uel decipere posse uel decipi Christianum. quem senseris tibi aut semper aut crebro de nummis loquentem excepta elemosyna, quae indifferenter omnibus patet, institorem potius habeto quam monachum. praeter uictum et uestitum et manifestas necessitates nihil cuiquam tribuas, ne
Abbreviated transcription (Latin):
simquiinit. oportet ut nos extra ȩccłiam ⁊ aou̾sus ȩcłi
apud uoscłici ł etiam ep̃i ꝑmanemꝰ. hoc ñfieret qm̃ reu̾a
quod faciendum : fieri ñ deb̾et nͥpacis ipsiꝰcõpassione sana¬
ret᷑. S sibi hocdicant ⁊ multomaxime. humilit̾ doleunt qͥ
intanta morte p̃cisionis iacent: ut uisto qͦdã uulne̾ ma
tris catholicȩ reuiuiscant. Cum enĩ p̃cis ramꝰ inserit᷑ stc
aliuo uu lnꝰmarbore qd̾ possit recipi ut itiuat q̃sine uita
radicis ꝑhibat. S cum receptꝰ recipienti coaluerit i uigor
sequit᷑ ⁊ fructꝰ Siaut̃ ñ coaluerit il le quidẽ arescit: sui
ta arboris ꝑmanebit. Est enim ⁊ tale inserendigenꝰ ut
nullo si ł leuissimo arboris uulnere insIta gͦ ⁊isticũ
adradicẽ catholicã ueniunt nec eisqͣuis pꝰerroris sui
penitentiã honor cłicatꝰ aut ep̃atꝰ auferat᷑: fĩt quidẽ ali

Expanded text:
inquiunt, oportet, ut nos extra ecclesiam et aduersus ecclesiam apud uos clerici uel etiam episcopi permanemus? hoc non fieret, quoniam re uera, quod fatendum est, fieri non deberet, nisi pacretur. Sed sibi hoc dicant, et multo maxime humiliter doleant, qui in tanta morte praecistris catholicae reuiuiscant. cum enim praecisus ramus inseritur, fit aliud uulnus in arbore, quo possit recipi, ut uiuat, qui sine uita radicis peribat; sed cum receptus recipienti coaluerit, et uigor consequetur et fructus, si autem non coaluerit, ille quidem arescit, sed uita arboris permanebit. est enim et tale inserendi genus, ut nullo sed uel leuissimo arboris uulnere. ita ergo et isti cum ad radicem catholicam ueniunt nec eis quamuis post erroris sui paenitentiam honor
Abbreviated transcription (Latin):
me suscteatũ sit. ł aqͦ ut aur̃o aminiculo pelłet᷑. ⁊ cau¬
samea firmaret᷑. scieote me criminari ã qͦdã basso.
amuistẽ ꝑs equi. Quod audiens ualenti mianꝰ augustꝰ
nt̃a auctoritate sinodum congregari iussit. ⁊ facto con¬
cilio cum magna examunatioẽ satisfatiens om̾b licet
euad̾e alit satis potiussem. suspitionẽ tam̃ fugienscoram
om̾ibꝰ me purguti. Me scł asuspicioẽ ⁊ emulatione lib̾ans.
s ñali̾is qͥ noluerint aut sponte h ñelegerint. faciendr for

Expanded text:
me suscitatum sit, vel a quo, ut vestro adminiculo pelleretur, et causa mea firmaretur. Scitote me criminari a quodam Basso, et injuste persequi. Quod audiens Valentinianus Augustus nostra auctoritate synodum congregari jussit. Et facto concilio, cum magna examinatione satisfaciens omnibus licet evadere satis aliter potuissem, suspicionem tamen fugiens, coram omnibus me purgavi, me scilicet a suspicione et aemulatione liberans; sed non aliis, qui noluerint aut sponte hoc non elegerint, faciendo for
Abbreviated transcription (Latin):
regłam inmonasterio uiuuit inuiria uuplicit̃ ꝯponat᷑.
scđm genealogiam suam ⁊ reuerentia sit d̾o ⁊ ȩccłie. et
naꝑmittit fragilitas decreuimꝰ. ut canonicicłicicano¬
nice iuiuant obseruantes diune scripture doctrinã
id ocum̃ta sc̃oꝵ patrũ ⁊ nicħ sinelicentia ep̃i sui ł ma¬
gistri eoꝵ in compostte agere p̃sumant. In uno qͦq ep̃atu
ut simulii anducent simul dornuant. ubi his facul¬
tas tofaciendi supp etit ł qui derebꝰ eccłi asticis stipendia
accipiunt in suo claustro maneant. ⁊ singłis diebꝰ ma-¬
ne pͥma ad lectionem ueniant ⁊ audiant quideis im
ꝑet᷑. Admensam uͦ similit̾ lectionẽ audiant ⁊ obedien¬
tiam scd̾m canones suis magistris faciant. Capͥ

Expanded text:
regulam in monasterio vivunt, iniuria conponatur secundum genealogiam suam, ut reverentia sit Deo et ecclesiae et permittit fragilitas, decrevimus ut canonici clerici canonice vivant, observantes divinae Scripturae doctrinam, et documenta sanctorum patrum, et nihil sine licentia episcopi sui vel magistri eorum inconposite agere praesumant. In unoquoque episcopatu ut simul manducent et dormiant, ubi his facultas id faciendi suppetit. Vel qui de rebus ecclesiasticis stipendia accipiunt, in suo claustro maneant et singulis diebus mane prima ad lectionem veniant et auperetur. Ad mensam vero similiter lectionem audiant, et obedientiam secundum canones, suis magistris faciant . CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprũ arbitrũ s potiꝰ ex sententia diuini uidiciĩ sauxer̾t
Nam legit᷑ qđ maria soror aaron ꝓpħissa dũ decractionisad¬
u̾sus moysen incurrisset delictũ. ilico stigmate leprę
eamoñs extra castra .uii. diebꝰ egredi. ⁊ pꝰ emundationẽ
rus eam incastra admiti Maria gͦ soro a aron carom
tellisite sacertloris quȩ dum supbie dedita sordissimis cogi¬
ealionũ maeulat̃ contagiis extra castra .uii dieb hrertes

Expanded text:
ex sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur, quod Maria soror Aaron prophetissa, dum detractionis adversus Moysen incurrisset delictum, illico stigmate leprae eam Deus extra castra septem diebus egredi, et post emundationem rursus eam in castra admitti. Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacerdotis, quae, dum superbiae dedita sordidissimis cogitationum maculatur contagiis, extra castra septem diebus
Abbreviated transcription (Latin):
llosenim aop̾stinos officuĩ gratꝰ redire canon p̃cipit qͥs
penitentiȩ pcessit satisfactio. ⁊ digna peccatoꝵ satisfac¬
tio confessio. At contra hi quinec auitio corruptionis
emendant᷑. atq ħipsum carnale dictũ qđ ad mittunt un
dicare quadam suꝑsticiosa temeritate nitunt᷑. nec gͣdũ u¬
tiq honoris. necgr̃am cõmunionis accipiant. Pigotta: utͣq
dirimenda sententia. ut neceẽ sit illos restaurari in loco ho
erunt. Nec inmerito hiconsequunt᷑ adeptȩ dignitatis

Expanded text:
illos enim ad pristinos officii gradus redire Canon praecepit, quos poenitentiae praecessit satisfactio, vel digna peccatorum confessio. At contrahi qui neque a vitio corruptionis emendantur, atque hoc ipsum carnale delictum quod admittunt, etiam vindicare quadam superstitiosa temeritate nituntur, nec gradum utique honoris, nec gratiam communionis accipiunt. Ergo ita est utraque dirimenda sententia: ut necesse sit illos restaurietatis. Nec immerito hi consequuntur adeptae dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
efficiat᷑ criminosus. Nam inscriptione ꝑordinẽ
toris dignitas estimet᷑: ⁊ unũquẽq añdicussionẽ uidex
ita faciat custodire: ut eoꝵs dignitas aut natał patiunt᷑
Sane hũ qͥ incrimina suaĩq̃stiõe cõfessi st̾. dealũs sidice̾ uo¬
luerint aiudice ñcredant᷑ qr uire ⁊ legibꝰ constiaitũ : ut
spontanea ꝓfessione reus reum ñ faciat. neq illide alcero
credat᷑ qͥ se crimi nosum eẽ confessus est Si qͥs eccłiastico¬

Expanded text:
etur criminosus. Nam inscriptione per ordintoris dignitas aestimetur; et unumquemque ante discussionem ita iudex faciat custodiri, ut eorum natales aut dignitas patiuntur. Sane hi, qui crimina sua in quaestione confessi sunt, de aliis si dicere voluerint, a iudice non credantur, quia iure et legibus constitutum est, ut spontanea professione reus reum non faciat neque illi de altero credatur, qui se criminosum esse confessus est. DE EXHI
Abbreviated transcription (Latin):
bona dictio numꝗͣ tam̃ beneditio dici pot̾. Itẽ aug̾
ipsi modum uosecsessisse sentitis fiauob̾ exigit᷑ ut auob̃
subditis ueniam postulet᷑s. ne apud eos qͦs oꝑ ortet ẽẽ
subiectos. dũ nuniũ seRuat᷑ humilitas regendifran.¬
gat᷑ auctoritas. Et tam̃ petenda ÷ uenia ab omiũ dño¬

Expanded text:
bona dictio, nunquam tamen benedictio dici potest. CAP. bona dictio, nunquam tamen benedictio dici potest. CAP. ipsi modum vos excessisse sentitis, non a vobis exigitur, ut ab eis veniam postuletis, ne apud eos, quos oportet esse subjectos, dum nimia servatur humilitas, regendi frangatur auctoritas. Sed tam
Abbreviated transcription (Latin):
scolastici ut humilitate induti xp̃iana discant contẽp¬
nere qͦs cognouerint moꝵ uitia quã u̾boꝵ ampliꝰ deui¬
tare. ⁊ corde casto linguam exercitã. nec conferre aude¬
ant. quam etiam p̃ferre consueuerant. hisenĩ maxime¬
utile ÷ nosse ita p̃ponendas ẽẽ u̾b̾is sententias ut p̃põit᷑
animꝰ corpori ex quofit: ut ita malle debeant ueriores
quã dissertiores audire anitoos sermones. sic̃ mallede¬
bent prudentiores quã formosiores hr̃e amicos. No¬
uerint eciam ñẽe uocẽ adaures dĩnͥanimi affectum
Itaenĩ furridebunt. si aliqͦs antistites ⁊ ministroseccłie
forte animadu̾terint. ł cũ barbaris ⁊ soloecismis dm̃ in¬
uocare ł eadem u̾ba q̃ ꝓnuntiant ñ intelligere. ꝓtur¬
bateq distinguere ñqr ista maxinie corrigenta st̾ ut po
płs adio qđ plane intelligit dicat amen: s tam̃ tole¬
randa sunt ab eis quididicerint. ut sono inforo. sicuo¬
to ineccłia benedici. Itaq forensis illa ñnumꝗͣ forte

Expanded text:
holastici, ut, humilitate induti Christiana, discant non contemnere quos cognoverint morum vitia quam verborum amplius devitare, et cordi casto linguam exercitatam nec conferre audeant, quam etiam praeferre consueverant. Et iutile est nosse ita esse praeponendas uerbis sententias, ut praeponitur animus corpori. ex quo fit, ut ita malle debeant ueriores quam disertiores audire sermones, sicut malle debent prudentiores quam formonsiores habere amicos. nouerint etiam non esse uocem ad aures dei nisi animi affectum. ita enim non irridebunt, si aliquos antistites et ministros ecclesiae forte animaduerterunt uel cum barbarismis et soloecismis deum inuocare uel eadem uerba, quae pronuntiant, non intellegere perturbateque distinguere: non quia ista minime copulus ad id quod plane intelligit, dicat amen, sed tamen pie toleranda sunt ab eis qui didicerint, ut sono in foro, sic voto in ecclesia benedici. Itaque forensis illa nonnunquam forte
Abbreviated transcription (Latin):
Numero collegarũ eiꝰ ł subpͥmere ł delere ne diuine
raelatione aliqͥd aud eant cõmutate. Et mep̃or cõ¬
cilio ꝯstitutũ ÷ nullũ cłicũ qͥnundũ coniuctꝰ si sꝰ¬
pendi acõmuniõe ñ deb̃e.nͥ adcausã suã examinã
Unicns beatissimo ⁊ uenerabili ⁊ in pbrii
tet religiosa prudentia tua nicħ eẽ in hacuita ⁊ maxi¬

Expanded text:
numero collegarum eius uel supprimere uel delere, ne diuinae relatione aliquid audeant commutare. et in episcoporum concilio constitutum est nullum clericum, qui nondum conuictus sit, suspendi a communione Domino beatissimo et venerabili et in tet religiosa prudentia tua nihil esse in hac vita, et maxi
Abbreviated transcription (Latin):
putanda: perioꝵ diligentia qͥubi saliti nicho et bebat᷑.
humilitatialiquid ad did̾unt qua salus tutiꝰ muturet᷑.
exꝑti credo aliquoꝵ factas penitentias ꝑ affectatas ho¬
noꝵ potentias. Cogunt enim multas uuenire medi
ueritaq ut maioribꝰmalis sanarois caritas sincera sub¬
ex ep̃oꝵ sententia . qͥ ineccłia romana int̃ cecilia.¬
num ⁊ parte donati indicaueit. dãpnatoq uno qͦdã
donato. qui auctor scismatis fuisse manifestatꝰ ẽ: cȩ.¬
teros correctos etiam siextra eccłiã ordinati essent. in
sius honoribꝰ suscipi endoseẽ censuerunt. slam qͦ et̾
susceptione illiꝰ munꝰis impedire. Dem̾ut eciã ipsor in¬
firmitas leniꝰ ex cepta intꝰ sanab ił fierte. iã nulla ptinatia
claudente ocdos cordis adu̾sus eudentiã ueritatis.

Expanded text:
diligentia, qui, ubi saluti nihil detrahebatur, humilitati aliquid addiderunt, quo salus tutius muniretur, experti, credo, aliquorum fictas paenitentias per affectatas honorum potentias. cogunt enim multas inuenire mediueritati. ut maioribus malis sanandis caritas sincera snbex episcoporum sententia, qui in Ecclesia Romana inter Caecilianum et partem Donati judicaverunt, damnatoque uno quodam Donato qui auctor schismatis fuisse manifestatus est, caeteros correctos, etiamsi extra Ecclesiam ordinati essent, in suis honoribus suscipiendos esse censuerunt, non quo etiam susceptione illius muneris impedire; deinde ut etiam ipsorum infirmitas lenius excepta intus sanabilis fieret, jam nulla pertinacia claudente oculos cordis, adversus evidentiam veritatis.
Abbreviated transcription (Latin):
głm continee. ⁊ scĩ uu euuangelistȩ qͥ illud scripsert
sic aouiuent. qđ ille p̃nominatã actionẽ ita ñ ꝑpetͦuit
sic̃ eroe illo oblatum:. Exin hac satisfactione purgatꝰ.:
secure deinceps suiun exerceat ministeriũ. Quã satis¬
factionẽ ñnulli p̃cedentiũ patrũ scm papã leonẽ mba¬
silica scĩ petͥ apłi corã reuerentissimo cesare łarolo ae

Expanded text:
evangelistae qui illud scripserunt, sic adjuvent quod ille praenominatam actionem ita non perpetrarit, sicut ei de illo oblatum est. Et in hac satisfactione purgatus, secure deinceps suum exerceat ministerium. Quam satisfactionem nonnulli praecedentium Patrum sanctum papam Leonem in basilica sancti Petri
Abbreviated transcription (Latin):
tu pbroꝵ euep̃s publiea icrepatione aomoneat giti
neq sa se prrexerit aboffitio suspentat. tsq ao digna
Stant̃ areusatores legitimi si fuerint. qͥeꝰcrimina ilantt¬
festisindieus ꝓbare contenderint. ⁊ipłe negauerttr
to ipse eũ septem socũs eulso ẽ ordinis sutalet asemetip¬

Expanded text:
us eum publica increpatione admoneat. Si vero neque sic se correxerit, ab officio suspendatur usque ad dignam Si vero accusatores legitimi non fuerint, qui ejus crimina manifestis indiciis probare contenderint, et ipse negaverit, tunc ipse cu
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ep̃oꝵ ad motione instructi. scõr qͦq canonũ re¬
głis edocti consultu uid eł omniũ nobiliũ nr̃oꝵ nosmae
ipso scorrigentes. pssterisq nr̃is exemplũ dantes:
lebrare de insirmis curam hab̾e. sactiq oleo cũ sacris
p̃cibꝰ uncionem impend̾e sciant: ħmarime p̃uid̾e ne
sine uiatico qͥs descło recedat. De eo quiex monacho factꝰ¬
legitimꝰ heres pat̾nã sibi hereditatẽ pꝰea ure uendican¬
di potestatẽ hãt .S quieqͥd aoqͥsierat ł hab̾e tuss fuerat.
monasterio relinquat. ⁊ abb̾is siuqͥ fuerat scłm regła sci
benedicti arbitrio. Postꝗͣ enim ep̃s oroinat᷑: ad altate aqͣscifi¬

Expanded text:
orum ammonitione instructi, sanctorum quoque canonum regulis edocti, consultu videlicet omnium nobilium nostrorum nosmet ipsos corrigentes posterisque nostris exemplum dantes, lebrare, de infirmis curam habere sacratique olei cum sacris precibus unctionem impendere, et hoc maxime praevidere, ne sine viatico qlegitimus haeres paternam sibi haereditatem postea jure di potestatem habeat; sed quicquid acquisierat, vel habere visus fuerat, monasterio relinquat, et abbatis sui, qui fuerat secundum Regulam S. Benedicti, arbitrio. Postquam enim episcopus ordinatur, ad altare, a
Abbreviated transcription (Latin):
ao dignam fatisfactionẽ ne popłofto eliũ mnco scindalũ
paciat᷑ Digna enim satisfactio ẽ. si eis aquibꝰ reꝰ credit᷑.
pꝰ rectam securitatem deimpositocrimine in nocensẽe
manifestet᷑ Qd̾ ittianob ⁊ ama ioribꝰ consticutum ẽẽ docet᷑.
S siue scłm canones. siue adarbitriũ ep̃i siue collegas un

Expanded text:
ad dignam satisfactionem, ne populus fidelium in eo scandalum patiatur. Digna enim satisfactio est, si eis a quibus reus creditur, post rectam securitatem de imposito crimine, innocens esse manifestatur. Quod ita nobis a majoribus constitutum esse docetur. Sed sive secundum canones, sive a
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃hendit᷑ inutił ⁊ remissus in oꝑibꝰ suis. ⁊ insuꝑ abono
ipso plagis multis in ȩt̾nũ uapulaturꝰ. Huiꝰculpas istic
redargu̾e p̃sumit mortalium nullꝰ. qr cunctos ipse uidi¬
caturꝰ anemine ẽ uidicandꝰ. nͥdep̾hendat᷑ afide deuius
ꝓ cuiꝰ ꝑpetuo statu uniu̾sitas fideliũ canto instantiꝰ orat
qͣnto suam salutẽ pꝰ dm̃ exilliꝰ incolumitate animabu̾tunt
gis uereri debeo. ne inpetrũ ꝯtumelios ex istam. senĩnescit
illum apłatꝰ pͥncipatu cuilib⁊ ep̃atui p̾ferendĩ: S ⁊̃ sidistat

Expanded text:
ehenditur inutilis et remissus in operibus suis, et insuper a bono ipso plagis multis in aeternum vapulaturus. Hujus culpas istic redarguere praesumit mortalium nullus, quia cunctos ipse judicaturus a nemine est judicandus, nisi deprehendatur a fide devius; pro cujus perpetuo statu universitas fidelium tanto instantius orat, quanto suam salutem post Deum ex illius incolumitate animadvertit gis vereri debeo, ne in Petrum contumeliosus existam. Quis enim nescit illum apostolatus principatu cuilibet episcopatui praeferendum Sed etiamsi distat
Abbreviated transcription (Latin):
alleuiꝰ defuncti. aut qͣcũq uocatione ad collestã o
hes pꝰ cati inamore sc̃o̾r ł ipsitis animȩ lib̾e aut aliosaobi¬
bendum eogere ł sealiena p̾catione niqurgitare nec plauos
n pnsusi condictos ⁊ fabulas manes ibi referre aut cantare
p̃sumant ł curpiaioca ł urso ł tornatrici arte se facere¬

Expanded text:
alicujus defuncti, aut quacunque vocatione ad collectam prnec precatus in amore sanctorum, vel ipsius animae, bibere, aut alios ad bibendum cogere, vel se aliena precatione ingurgitare, nec plausus et risus inconditos et fabulas inanes ibi referre aut cantare praesumat, vel turpia joca, vel urso, vel tornatrici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinet adsistere sac̃dotibꝰ iministrare inõibꝰ q̃ agunt᷑ in
sacram̃tis xp̃i in baptismate scł inchrismate. inpatena ⁊
calice. Oblationesquoq inferre ⁊ dispon̾e ialtare. Com¬
pon̾e etiam m̃sam dñi. atq uestire. crucẽ ferre ⁊ p̾dica¬
tio unctio altaris. ⁊ confectio crismatis. Ipse p̃dicta
officia ⁊ ordines eccłiasticos distribuit ipse sacrasuir¬
gines benedicit. Et dum p̃cessit unus qͥsq  singulis. ip¬
se cam̃ p̃ordinator ÷ in cunctis. Hi ft̾ ordines imini¬
steria cłicoꝵ quȩ cam̃ auctoritate pontificali ĩarch¬
draconi cura ⁊ pͥmi cerũ ac thesatirarĩ sollicitudĩe duuidt¬
Arhidia tonꝰenimimpat subdraconibꝰ ileuitis ad quem
ista ꝑtinent ministeria Orlinatio uestiendialtarisa
leuitis cura mcensi ⁊ sacrificii necessaria sollicitudo Qus
stutarũ apłm ce euuangeliũ legat. qͥsp̃cesdicat seu respon¬
soriũ inom̃cis diebꝰ aut solentiutatũ decantet Sollictti¬

Expanded text:
tinet assistere sacerdotibus et ministrare in omnibus quae aguntur in sacramentis Christi in baptismo vel in chrismate, in patena et in calice. Oblationes quoque inferre et disponere in altare, componere etiam mensam Domini atque vestire, crucem ferre, et praedicailicarum consecratio, unctio altaris et confectio chrismatis. Ipse praedicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicit, et, dum praecessit unusquisque in singulis, ipse tamen est praeordinator in cunctis. § 10. Hi sunt ordines et ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pontificali in archidiaconi cura Archidiaconus enim imperat subdiaconibus et levitis; ad quem ista pertinent ministeria: ordinatio vestiendi altari, a levitis cura incensi et sacrificii necessaria sollicitudo. Quis levitarum Apostolum et Evangelium legat; quis preces dicat, seu responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatem decantet? Sollicitu
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ quam ꝓeo qd̾ cantȩ potestatierat inittił aregnod ispo¬
suit.⁊ pipinum caroli imꝑatoris patrẽ in eiꝰ loco substituit
om̃sq franꝰgenas aiuiram̃to fidelitatis ab soluat. Qđ etiã
exfrequenti auctoritate agit scã eccłia cũ milite sauin¬

Expanded text:
tibus quam pro eo quod tantae potestati erat inutilis a regno depotibus quam pro eo quod tantae potestati erat inutilis a regno deposuit, et Pipinum Caroli imperatoris patrem in ejus loco substituit, omnesque Francigenas a juramento fidelitatis absolvit: quod etiam ex frequenti auctoritate agit sancta Ecclesia, cum milites
Abbreviated transcription (Latin):
dicto q̃uoq anastasio p̃libatꝰ papa gelasius ꝑsuad ens. ñe ille
intimatam suis sensib ueritatẽ arbit᷑ret᷑ inuiriam: sub¬
intulit dicens. Duo sunt qͥppe imꝑator angustiȩ. quibꝰ hic
pͥncipalit̾ mundꝰ regit᷑ Auctoritas sacrata pontificũ et
regat potestas inqͥbꝰ canto gͣuiꝰ ponoꝰ : sac̃dotũ. qͣnto etiã ꝓ-
ipsis regibꝰ hominum indiumo redditi st̾ examine rationẽ:
Et paucis int̾positis. inquit Nostutaq int̾ ħ ex illoꝵ repen¬
dẽ iudicio. ñ illos aotuam uelle redigi uoluntatẽ fla¬
libꝰ ergomsticutis talibꝰq fulti altorib pleriq pontificõ
ali reges alũ imꝑatores ex cõmura eauert̃. Nãsispetiale
aliquod depsonis pͥncipum requirat᷑ exem plũ. beatꝰ in¬
nocentiꝰ pp. archadium imꝑatorẽ qr consensit ut sc̃s
iobs ebrisostomus a sede sua pelleret᷑ exc̃municauit Aliꝰ
item romanꝰ ponficex regem francoꝵ ñ tam psuis iniqͥta¬

Expanded text:
io imperatori praelibatus papa Gelasius persuadens, ne ille intimatam suis sensibus veritatem arbitraretur injuriam, subintulit, dicens: « Duo sunt quippe, imperator Auguste, quibus principaliter mundus hic regitur, auctoritas sacrata pontificum et regalis potestas, in quibus tanto gravius pondus est sacerdotum quanto etiam pro ipsis regibus omnium iEt paucis interpositis, inquit: « Nosti itaque ex illorum te pendere judicio, non illos ad tuam velle redigi voluntatem. Talibus ergo institutis talibusque fulti auctoritatibus, plerique pontifices, alii reges, alii imperatores excommunicaverunt. Nam si speciale aliquod de personis principum requiratur exemplum, beatus Innocentius papa Archadium imperatorem quia consensit ut sanctus Joannes Chrysostomus a sede sua pelleretur, excommunicavit. Alius autem Romanus pontifex regem Francorum non tam pro suis iniquita
Abbreviated transcription (Latin):
ciuualente manꝰ augustꝰ int̾erat dictum fuisset. filic̾e adu̾sꝰ
pontificem sententiã dare surrex̃ idẽ ꝓcinꝰ imꝑator ⁊ in
arbitrio p̃fati pontificis cribuit iuidicare iudiciũ suũ¬
p̃sũptionẽ scĩ patres apud calcedonã decestatist̃ nitdioscoꝵ
alȩxandrinũ antistitẽ int̾cęt̾a iccirro potissimũ sine ulla
restitudione dãpnauerint. qr ponens ⁊ucȩlũ ossicĩ. ⁊ lin¬
guaeiꝰ tͦnseunte suꝑt̾ram. excõmunicationẽ inscm̃ p̃p.
leonẽ dictauit. ita ut insententia conciai ipsum ꝓlata ħ
uideant᷑ memorare p̃cipue. dicentes. Qm̃scd̾s exxessus
pͥorẽ iniquitatẽ ualde transcendit. Psũpsit enĩ excõmu¬
nicationẽ dictare adu̾sus sc̾i̾ssimũ. beatissumũ ⁊ archi
miuriis. teste anatholio cõstantino politano p̾sule qͥ
nẽ fec̃ dño axthiep̃o leoni. Decretagregorii .uii. capͥxi

Expanded text:
cui Valentinianus Augustus intererat dictum fuisse non licere adversus cui Valentinianus Augustus intererat dictum fuisse non licere adversus pontificem sententiam dare, surrexit idem protinus imperator, et in arbitrio praefati pontificis tribuit judicare judicium suuti etenim patres apud Calcedoniam detestati sint, ut Dioscorum Alexandrinum antistitem inter cetera, iccirco potissimum sine ulla restitutione dampnaverint, quia ponens in celum os suum, lingua eius transeunte super terram excommunication dictavit; ita ut in sententia contra ipsum prolata, hoc videantur memorare praecipue dicentes, quoniam secundis excessibus priorem iniquitatem valde transcendit. Praesumpsit enim et excommunicationem dictare adversus sanctissimum et beatissimum archire injuriis contumeliis, teste Anatolio Constantinopolitano praesule qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ liccĩs gauis sum qđ optatã salitẽ tuã eaꝵ relatu
cognoui. Dehis aut̃ niconsequentibꝰ insinuare eloqttii¬
Itui sermo studiuit ꝗtas ago dõ qd sollicitudinẽ officũ pas¬
ꝑquiris. Et licet omnia prudentiȩ ur̃e sint cognita:
tam̃ qr affectu frno me consuł. ex parte qͣualeo expe-¬
diam. ⁊ deom̃ib eccłiȩ gradꝰib quid ad quẽ ꝑtineat
eloquar. Ad hostiarium namq ꝑtinent claues ȩecłiȩ.
ut olaudat ⁊ aꝑiat remplum dĩ. ⁊ omnia quę sunt intꝰ. iextͣ
custodiat. fideles recipiat. ex cõmunicatoᷤᷤ. iinfideles excipiat᷑.
Ad ex orcistam ꝑtinet exorcismos memorit̾ retinere. manꝰq¬
suꝑ merguminos. ⁊ cathecuminos in exorti tanda ĩpon̾e
Ad acolitum ꝑtinet p̃paratio luminarioꝵ insacͤrio. Ipse ce¬
reum portãt. ipse suggesta ꝓ eucharistia calicis p̃parat.
sacͥficiũ responsoria. ⁊ qͥ cqͥd ꝑtinet̾ ad cantanoi ꝑ itiam.
nam adaltare.xp̃i deferre. q leuitis trade. eisq ministre.

Expanded text:
tuae litteris, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in consequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo quod sollicitudinem officii pasa ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae vestrae sint cognita, tamen quia affectu fraterno me consulis, ex qua parte qua valeo expediam, et de omnibus Ecclesiae gradibus, quid ad quem pertineat, eloquar. Ad ostiarium namque pertinent claves ecclesiae, ut claudat et aperiat templum Dei, et omnia quae sunt intus extraque custodiat, fideles recipiat, excommunicatos et infideles excipiat. Ad exorcistam super ernerguminos et kathecuminos in exorzizando imponeAd acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparat.sacrificium, responsoria et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. nam ad altare Christi deferre, et levitis tradere, eisque ministrare,
Abbreviated transcription (Latin):
Aplebi furnensi consistentibꝰ salutẽ. Iampͥdẽ conci¬
lio ep̃oꝵ stacutũ ÷ nequis decłicis. adĩ ministris cuto¬
rẽ ⁊ curatorẽ testam̃to suo nominauerit. qñsingłi di
ti ñ nͥaltari ⁊ sacrificũs deseritre ⁊ p̃cib atq or̃onib ⁊ia¬
care debe̾nt Scriptũ ẽ enĩ Nemo militans dõobligat
se molestiũ scłaribꝰ ut possit placere ei cuise ꝓbau̾it q A
dentes censuerunt nͥeqͥs excedens ad tutelã łcurã le¬
rum nominaret. de siqͥs ħ fecisset ñ offerat᷑ peo nec sacri¬
ficiũ ꝓ dormitione eiꝰ celebret᷑ sleq enĩapud altart

Expanded text:
. Jampridem concilio episcoporum statutum est ne quis de clericis et Dei ministris tutorem vel curatorem testamento suo nominaverit constituat, oti, nonnisi altari et sacrificiis deservire, et precibus atque orationibus vacare debeant. Scriptum est enim : Nemo militans Deo, obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probavit . dentes, censuerunt ne quis excedens, ad tutelam vel curam clericum nominaret, ac si quis hoc fecisset, non offerretur pro eo, nec sacrificium pro dormitione ejus celebraretur. Neque enim apud altare
Abbreviated transcription (Latin):
uidex ⁊ sacerdos. seruauit honorẽ mał sac̃dotibꝰ usqs adsuã
passionem. inqua sacerdotẽ a ppellauit. quẽ sciebat eẽ sacri¬
legum. ⁊ cum alapam accepissec. ⁊ ei diceret᷑ sic respondes
pontifici Nicħ contumeliose locutꝰ ÷ inꝑsonã pontificis.
s magis innocentiã suam tuitꝰ : dicens. Simale locit̾ sũ
testimoniũ ꝓhibe de malo. ite noseꝰ humilitatis baberi
exemplum. ⁊ docuit sacerdotes ueros legitime .i plerie
honorari dumeca falso sac̃dotẽ ipse tał existrtit. ⁊ yparꝰ

Expanded text:
udex, et sacerdos servavit honorem malis sacerdotibus usque ad suam passionem, in qua sacerdotem appellavit, quem sciebat esse sacrilegum, et cum alapam accepisset, et ei diceretur : Sic respondes pontifici? nihil contumeliose locutus est in personam pontificis, sed magis innocentiam suam tuitus est, dicens: Si male locutus sum, testimonium perhibe de malo , ut nos ejus humilitatis haberemus exemplum, et docuit sacerdotes veros legitime et plene honorari, dum circa falsos sacerdotes ipse talis exstitit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
neq pb̃r. neq diaconꝰ. neq subdiaconꝰ neq lector. neq aliꝰ
cuiuscumq religiosi consortii. ł habitꝰ constitutꝰ ta bolizare
andeat: ł sotiꝰ ludentiur fieri ł spectator. ł inqͦcũq spec¬
taculo spectandi causa uenire. Ac siqͥs contͣ hȩc fecerit: ꝑ
tres annosa sacro ministerio ꝓhibeat᷑ capͥxi Nemo
cłi asticicanones ħfieri uibent. Siqͥsaut̾ adu̾sus eã ex cõmu-¬
toritate ad gr̃am sc̃ẽ omunionis redeat. is aut̃ qͥñ legitime
ex cõmunicauit. intantũ abstineat tempꝰ. quantũ maiori
Uis E pła gregorii adheremannũ metensem ep̃m.
dubitet sacerdotes xp̃i regum ⁊pͥncipũ omniũq fide:¬
lium. patres ⁊ magistroscenseri: non ne miserabi ł insanie
ẽẽ cognoscit᷑. si filius patrem. toiscipłi magistrũ sibi conet᷑
subiugare. uniqͥs o bligationibꝰ illum suȩ potestati subicere
aqͦ credit ñ solum int̾ra. s etiã incęlis se ligari posse ⁊ soliue

Expanded text:
er, neque diaconus, neque subdiaconus, neque lector, neque alius cujuscunque religiosi consortii vel habitus constitutus, tabolizare audeat, vel socius ludentium fieri, vel spectator, vel in quocunque spectaculo spectandi causa venire. Ac si quis contra haec fecerit, per tres annos a sacro ministerio prohibeatur. CAP. 371. iastici canones hoc fieri jubent. Si quis autem adversus eam excommu sacerdotis auctoritate ad gratiam sanctae communionis redeat. Is autem, qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat tempus sacrosancta comEx epist. Greg. ad Herimannum Metensem episc. Quis dubitet sacerdotes Christi regum et principum, omniumque fidelium patres et magistros censeri? Nonne miserabilis insaniae esse cognoscitur, si filius patrem, discipulus magistrum sibi conetur subjugere, et iniquis oa quo credit non solum in terra, sed etiam in coelis se ligari posse et solvi?
Abbreviated transcription (Latin):
gradu amisso a gendȩ penitentiȩ gr̃a inmonasterio.
aut alnonico ait regularimitcant᷑. Siu̾boc fieri
cauesa quelibet ꝓhibuerit: ubicumq sint pentcentiã
agere nion desistant. Siatt̾ amisso gradusctartt᷑
unere uoluerint. ⁊ penitentiã agere neglexerint̃

Expanded text:
gradu amisso, agendae poenitentiae gratia in monasterio aut canonico aut regulari mittantur. Si vero hoc fieri causa quaelibet prohibuerit, ubicumque sint, poenitentiam agere non desistant. Si autem amisso gradu saeculariter vivere voluerint, et poenitentiam agere neglexerint,
Abbreviated transcription (Latin):
lidoꝵ ꝑsoluat. Et si in hac ostinatione mortuus fuerit:
corpꝰ eiꝰ cũpsalmis iymnis ñdeferat᷑ ad sepulturã et p̾¬
cipimꝰut infine codicis legis mundanȩ scͥbat᷑ hȩclex
fuerint ł indomibꝰ q̃ infra p̃dictos passꝰ fuerint ali¬
quid iñ diripiendo. ł auferendo. seuqͥ inuiriã łobla¬
tionem rerum intulerint cłicis arma ñferentibꝰ ł̾mo¬
nachis. siue deodeuotis omnibꝰ ęccłiasticis ꝑ sonis
Non enĩ capellȩ q̃ infra ambitum muroꝵ castelloꝵs
st̃ mittunt᷑ ł ponunt᷑ in hac obseruatione. Similit᷑ cẽ
sacͥlegiũ cõmittit᷑. auferendo sacrũ desacro. ł ñ sacrõ
de sacro. siue sacrũ denonsacro. Nonsacrũ uͦdeñ
mundarũ legum censurã debet em̃dari ł scđm morẽ¬

Expanded text:
in hac obstinatione mortuus fuerit, corpus ejus cum psalmis et hymnis non deleratur ad sepulturam; et praecipimus, ut in fine codicis legis mundanae scribatur haec lfuerint: vel in domibus quae infra praedictos passus fuerint, aliquid inde diripiendo vel auferendo, seu qui injuriam vel ablationem rerum intulerit, clericis arma non ferentibus vel monachis, sive Deo devotis hominibus, ecclesiasticis personis. Non enim capellae quae infra ambitum murorum castellorum sunt, mittuntur, vel ponuntur in hac observatione. Similiter etiam sacrilegium committitur auferendo sacrum de sacro, vel non sacrum de sacro, sive sacrum de non sacro. Non sacrum vero dmundanarum legum censuram debet emendari, vel se
Abbreviated transcription (Latin):
sus: austoritati cedat. Paruum usũ lex ⁊iratio um-¬
festa  . cedat consuetudo ueritati. Plane qͥs dubitet ue¬
ritari manifestatę consuecudinẽ cede: Itẽ. Nemo
consuetidinẽ rationi ⁊ ueritati p̃ponat: qr ꝯsuetu¬
dinẽ ratio ⁊ ueritas semꝑ excludit. si rõ siueritas:
fortassis opponas: aduertendũ fuerit qđ dñs dic̾ Ego
Et certe ut beaticipͥani utam᷑ sententia q̃ lib o suetudo
ꝗtũ iuisuetustas qͣtũ uis uulgata ueritati: omenno pꝰ¬
iad scripturas saos ad missa fuerint. ł ad ieR
officiosa mendatia. quid ineis remanebit auctori¬
tatis. q̃ candẽ descriptis ilł sententia ꝓferet᷑. cuiꝰ pon¬
ẽẽ mendatiũ i eos homines ꝑ qͦs nob̾ illa scͥptura
tos. Alia q̃stio ÷ utrũscriprorẽ sca̾rũ scͥptarũ m̃tirio¬
portuerit: iminoñ alia uͦ s nulla g̃stioAmisso enĩ se
mel intantũ auctoritatis fastigiũ offitioso iñdatio
aliqͦ nulla illoꝵ libroꝵ parti cula remanebit. q̃ ñ cuiq

Expanded text:
sus auctoritati cedat. Pravum usum lex et festa, cedat consuetudo veritati. Plane quis dubitet veritati manifeste consuetudinem cedere. Item, nemo consuetudinem rationi et veritati praeponat, quia consuetudinem ratio et veritas semper excludit, si ratio, si veritas fortassis opponas, aduertendum fuerit quod Dominus diciEt certe, ut beati Cypriani utamur sententia, quaelibet consuetudo, quantumuis uetusta, quantumuis uulgata, ueritati est omnino poad Scripturas sanctas admissa fuerint, vel officiosa mendacia, quid in eis remanebit auctoritatis? quae tandem de Scripturis illis sententia proferetur, cujus ponesse mendacium, id est eos homines, per quos nobis illa Scriptura tos. Alia quaestio est utrum scriptorem sanctarum Scripturarum mentiri oportuerit; imo non alia vero, sed nulla quaestio est. mel in tantum auctoritatis fastigium officioso mendacio aliquo, nulla illorum librorum particula remanebit, quae non, ut