comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
misł ⁊ ad delendas gentes peccatrices sñ culpa no¬
ralangiis effimditur. ⁊ que ab eis male possi¬
dentur. i iues ⁊ dominũ rite transeunt bdꝵ sĩl
uoocculto instinetu aliqui morient ad ꝓset̃nd̃
malo sic̃ sennacherib. ⁊ cet̾i qui ppsm delincꝑẽ
pseciti siunt. licet occulto instinetu oꝑante iloꝵ
mitis incitentur ad ꝑsequendũ. tã q praua in¬
tentõe ñ ptĩa delinquenciũ pumre s illoꝵ bo

Expanded text:
is et ad delendas gentes peccatrices, sine culpa noxius sanguis effunditur et que ab eis male possidentur, in ius et dominium rite transeunt bonorum. Cum vero occulto instinctu aliqui moventur ad persequendum malos, sicut Sennacherib et ceteri qui populum delinquentem persecuti sunt, licet occulto instinctu operante illorum meritis excitentur ad persequendum, tamen, quia prava intentione, non peccata delinquentiu
Abbreviated transcription (Latin):
mottis tũit podꝰ inculpare ꝙͣ ile quice¬
cidit uelii^ quaspiam decipiat fideuissorẽ
suum. atq ille ꝓisto. supplicisi legitar̃i
luatsriee tũ om̃is qui cã aliene mortisẽ reꝰẽ
uelut sist uprũ quisꝙ̃ petat sc̃se ꝙ siñ imꝑes¬
moetisl cas auit scełi consenciend̾ ẽ au iundcã
peteti: q. ̃ sit nocendi s corrigendi studio

Expanded text:
mortis fuit, potius in culpa est quam ille qui occidit; velut si quispiam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. Nec tamen omnis, qui causa aliene mortis est, reus est; velut si stuprum quisquis petat, seseque si non impetmortium causas aut sceleri consentiendum est aut uindicta peccati, quae non fit nocendi sed corrigendi studio,
Abbreviated transcription (Latin):
ciałr uib occidi quisquis hominẽ uł seip¬
sum. uł qũelib occiderit: homicidii crimĩe
ĩnectitur It hoc dm̃s. hoc asserimus. hor mo¬
dis omnib approbamus neminẽ sp̃otaneã
morte sibi inferre deb̾e ufut fugiendo mole¬
stias temporales. ne incidat inꝑpetuas. ne¬
minem p̃p̃ aliena pecca. ne hoc ip̃o incipiat
grauissimũ hr̃e ꝓpriũ. neminẽ ꝑ sua pec̃ca
p̃t̾ita q̃ mag̃ in hac uita op̾ẽ ut possint pemi¬
tendo sanari. neminẽ uelut defiderio melioriᷤᷤ
uite q̃ p̾ morte sperat᷑. qr reos sue mortis me¬

Expanded text:
iter iubet occidi, quisquis hominem vel seipsum vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item hoc ddis omnibus approbamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere, velut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipso incipiat habere gravissimum proprium; neminem propter sua peccapter quae magis hac vita opus est, ut possint poenitendo sanari; neminem velut desiderio melioris vitae quae post mortem speratur, quia reos suae mortis me
Abbreviated transcription (Latin):
Immnisi ur̃m nosse uolumus caritatem. Iũ
Ihoc belli certamĩe .ꝙ. & infideles gitur quis
fuit rgna illi celestia minune negaduntur
honicidas arbitramur quos ad uersĩ excõi
indicito congruentem. qualuune simplici¬
tatis occłos ads̃isus se complace ualeant si
forte quid auplicitatis ꝑhumana fragilitate

Expanded text:
m vestrum nosse volumus caritatem, quonin hoc belli certamine fideliter mortuus fuerit, regna illi celestia minime negabunturhomicidas arbitramur, quos adversus excommuindicito congruentem, qua divine simplicitatis oculos adversus se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate
Abbreviated transcription (Latin):
mittũ distat utr̃ fiat nocendi obei¬
dipiditate uł i nuiste aliquid aufendiqeẽd¬
sic nt adnumico sic̃ alatrone: an asoulcẽ¬
cricu ut obediendiordĩe sic̃ aiuicdice sit a¬
carnifice ut euadendi uł subuemiendi ue

Expanded text:
multum distet, utrum fiat nocendi cupiditate uel iniuste aliquid auferendinimico, sicut a latrone, an ulcl oboediendi ordine, sicut a iudice, siarnifice, an euadendi uel subueniendi ne
Abbreviated transcription (Latin):
homo quinic̃ mali fec̃ s̾ malefaciat ⁊ se ip̃m
intͥficiendo hominem int̾ficiat innocentem.
ne aliũ paciatur nocentem atq inse ꝑpetrit
pect̃m ꝓpriũ: ne ieo ꝓpetretur alienũ. Item
i scis canonicis q libris. nob̃ nusꝙͣ diuinitus
p̃ceptũ ꝑmissum ue reꝑiti pot̃. ut uł ip̃iꝰ adi¬
⁊ ꝓ hibitos nos eẽ intelligend̾ ẽ. uͥ lexait nõ

Expanded text:
 nihil fecit, sibi male faciat, et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, atque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perpetretur alienum? Itemsanctis canonicis libris nusquam nobis divinitus preceptum premissumve reperiri potest, ut vel ipsius adiet prohibitos nos esse intelligendum, ubi lex ait: Non
Abbreviated transcription (Latin):
re hul cemodihomines principali uł iudicia¬
li quctontate comprimere. qi regłe patrũ hoc
sp̃ałr conftituei̾t ut si qua ecc̃astici officu ꝑsona
pa subiectat resticerit uł seorsũ colleg̾it auittͥ
aluso ditat ereret seu scismatest: iste excõicet᷑
atos dampnett. Q si forte ⁊ hoc conempserte
⁊ prnanserit diuisiones ⁊ scisma faciendo ꝑ ro¬
tisates prblicas opprimatur. Ecce domine qd̃
N depatia uob auctoritate ħ breuiter dirigẽ¬
da curaui cĩ mille a liaexempla ⁊ constitutões¬
simtꝰ quib euideanter agnoscertur ut facientes

Expanded text:
re hujusmodi homines principali vel judiciali auctoritate comprimere: quia regulae Patrum hoc specialiter constituerunt, ut si qua ecclesiastici officii persona cui subjectus est restiterit, vel seorsum collegerit, aut aliud altare erexerit, seu satque damnetur. Quod si forte et hoc contempserit, et permanserit divisiones et schisma faciendo, per potestates publicas opprimatur. Ecce, domine, quod ris, de Patrum vobis auctoritate haec breviter dirigenda curasint quibus evidenter agnoscitur, ut facientes
Abbreviated transcription (Latin):
siquid ꝑħ pret̃ nr̃am uoluntat̃e cuiq̃. mali acci¬
dat nob imputẽt alioqum nec fcream̃ta dome¬
stica ⁊ agestia sũt hñda ne quis exeis ut se ł
alt̾m int̾imat nec arbor ẽplantãda ne quis se
iñ suspendat nec sinestra facienda: nec ꝑ hanc
se quisqͣ. p̃cipitet. Et quid pła cõmeinoẽe. Q d¬

Expanded text:
ram uoluntatem cuiquam mali acciderit, nobis inputetur. alioquin nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis uel se uel alterum interimat, nec arbor aut restis, ne quis se inde suspendat, nec fenestra facienda est, ne per hanc se quisque praecipitet. quid plura commemorem,
Abbreviated transcription (Latin):
p̾aot occitere aliqno sĩ pec̃co. Nam ⁊ miles
h̾ostem ⁊ uidex ut minister eiꝰ nocentem. ⁊
ouin forte inuito atq in prudenti telsima¬
sui figiuit ñ michi uidentur pectare: cum
con uos hominum uamiloquia oo o o odo¬
retardent. dicenciũ qr ꝑsecutõem ecc̃a faci¬
et. dumuł ea q̃ cõmittuntur reprimit uł
alaꝵ salutem requirit. Ertapt bł rumore̾s.
nefiat ñ ꝓsequit᷑. iste s diligit. Namsi ut illb
putant nemo n reprehendend̾ amalo nec
pettahendꝰ adbonĩ ẽ hũanas ae diuinas legẽ

Expanded text:
potest accidere aliquando sine peccato: nam et miles hostem, et judex vel minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugit, non mihi videntur peccare, cum on vos hominum vaniloquia retardent dicentium, quia persecutionem ecclesia faciat, dum vel ea quae committuntur reprimit vel animarum salutem requirit. Errant huiusmodi rumoris ne fiat, non persequitur iste, sed diligit. Nam si, ut illi putant, nemo nec reprimendus a malo nec retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas leges
Abbreviated transcription (Latin):
cet militarẽ disciplinam. ut irgi scruentur oia da¬
ne bis qui sec fuissent ĩ adiunentũ fortasse sociat.
paitẽ emolum̃ti tribucudam asserit tanꝙ. merce¬
dem laboris. Iõ ꝙ qm̃ sibi inercedem ab homine
il quiłiuit. adeo accep̃ sic̃ leginus scriptũ. e pꝰ
hec uerba fcm̃ ẽ uerbĩ domini ad abratã in uifo
dicens. Noli timcre abraham. ggo ꝓtegã te ⁊ m̾¬

Expanded text:
cet militarem disciplinam, ut regi serventur omnia. Sane his, qui secum fuissent in adjumentum fortasse sociati, partem emolumenti tribuendam asserit tanquam mercedem laboris. Ideoque, quoniam sibi mercedem ab homine non quaesivit, a Deo accepit, sicut legimus scriptum, quia post haec factum est verbum Domini ad Abraham in visu dicens: Noli timere, Abraham; ego protegam te, me
Abbreviated transcription (Latin):
crudeb ⁊ rigidꝰ ⁊ cruentus ꝙ ĩ diluiuo genꝰ
deleuit humanũ. sr̃ sodom aꝰ gomorta. ignẽ
⁊ sulpbur pluit: egyptios submerfit ĩ fluctib
isrsitaꝵ cadauera ꝓstraũ in hemo. scitote eũ
ĩõ ad p̃sens reddidisse supplicia. ne metaum
punet. Certe. aut uera sunt que ꝓpħe lo¬
quntur aũ falsa. siuera sunt: quid de se

Expanded text:
rigidus et cruentus, quod in diluvio genus delevit humanum, super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur pluit, Aegyptios submersit fluctibus, Israelitarum cadavera prostravit in eremo, scitote, eum ideo ad praesens reddidisse supplicia, ne in aeternum puniret. Certe aut vera sunt quae Prophetae loquuntur, aut falsa. Si vera sunt quae de se
Abbreviated transcription (Latin):
licenciam lex nlla concetlit. ꝓfecto ⁊̃ quise¬
ip̃m occidit: homicida ẽ. Et tanto sit nocencior
cũ se occiderit: panto ĩnocencior ĩ ed ca fu̾it quã
pplicio quid unise puniat ñ ht̃: Iudas eñ cũ
se occidit sceleratũ homiẽ occidit. ⁊ tñ ñ solũ¬

Expanded text:
licenciam lex nulla concedat, profecto eciam, qui seipsum occidit, homicida est. Et tanto fit nocencior, cum se occiderit, quanto innocencior in ea causa fuit, qua pplicio quid in se puniat non habet? Judas enim, quum se occidit, sceleratum hominem occidit, et tamen non solu
Abbreviated transcription (Latin):
dabit tibi mhĩtare illic dicentes. Camꝰ ut serura¬
mꝰ dus aliems quos ñ nostis: int̾ficiens necabis
om̃s qui sunt icuntate moie glacdii ⁊ moendes
ciuitatẽ igni. st erit sñ habitacło inet̾nũ ñ rei¬
clificabitur ⁊̃ nunc. ut aduertatur deus ab indi¬
gnatot ire fue ⁊ dabit miam tibi ⁊ miserebi᷑

Expanded text:
dat tibi inhabitare illic, dicentes: eamus et seruiamus diis aliis, quos non nostis: interficiens necabis omnes quiqui sunt in ciuitate caede gladii et incendes ciuitatem igni et erit sine habitaculo, non aedificabitur in aeternum, ut auertatur dominus ab indign
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ legum ne ctmi iudicn penas luant corngi
cos cupiniꝰ ñ nec ati sec dilciplinam circa cos
negligi uolumus nec supplicus quib digni
sunt cobceti. Sic ergo coꝵ pecc̃a compesce ut
sint quos peniteat peccauisse. Et pauloy̾.¬

Expanded text:
 legum, ne eterni iudicii penas luant, corrigi eos cupimus, non necari, nec disciplinam circa eos negligi volumus, nec suppliciis quibus digni sunt coerceri. Sic ergo peccata eorum compesce, ut sint quos peniteat peccasse. It
Abbreviated transcription (Latin):
dipn l tnbulit et ergo qui puntiliunt pͥca
mentit ꝙ cdĩe ncfas ẽ. ẜccepest eigo ⁊ qui
de lsolitudine malasua ĩ uita sua Qluerat¬
ergo hicaliquis si fides dep̃hensus i aduffiode¬
cosletur quid de co p̾catiat aut enĩ pimut ĩ¬

Expanded text:
in tribulatione: ergo qui puniti sunt postea mentitur, quod dicere nefas est. Receperunt ergo et qui  solitudine, mala sua in vita sua. Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat. Aut enim puni
Abbreviated transcription (Latin):
ecc̃e sue pꝰea magnum edifitatoee. s horrendũ
aña uastatorẽ: ñ solũ uoce conpescuit. uer̃ ⁊̃ po¬
testate ꝓstrauit atq infidelitatis denebris seuiẽ¬
tem ad desiderand̾ lum̃ cced̾ ut singeret prius¬
bat: si eo sanos hr̃t: ñ ad unpõem mani ana¬
ne: ut eoꝵ aꝑiretur intuitus tanꝗ scamas
quib clausus fuerat m̃ cecidisse scripturana¬
rraret. ubi ẽ ꝙ. isticlamare consueuer̾t lib̾u ẽ
coactus intrauit ⁊̃ plꝰ illis omnib quisolo u̾bo
uocati sunt in euangłio laborauĩt Et qũe maior
tumnor compulit ad cartatem eiꝰ. ꝑfecta caritasto¬
ras mittit timorẽ. Cur ergo si cogeret ecc̃a ꝑditos

Expanded text:
esiae suae postea magnum aedificatorem sed horrendum antea uastatorem, non sola uoce compescuit. uerum etiam potestate prostrauit atque, ut infidelitatis tenebris saeuientem ad desiderandum lumen cordis urgeret, priusbat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tamquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse scriptura narraret. ubi est, quod isti clamare consuerunt: \'Liberumcoactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos
Abbreviated transcription (Latin):
maior tͥimor compulit ad caritatẽ. ẽ ꝑfc̃a caritas
foras mittet tumore sur cigo ñ cog̾et ccẽa pcdites
filios ut redmie̾nt si ꝑditi filii cocgert̃ aliq ut ꝑi
it̃. si ꝑt̾ribiles ⁊ salubres loges i eiꝰ greno reuocent
blandiꝰ piamat̃ amplectit᷑ ⁊ de iłł młto ampliꝰ qͣm

Expanded text:
maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, si perditi filii coegerunt alios, ut prunt, si per terribiles sed salubres leges in eius gremium reuocentur, blandius pia mater amplectitur et de illis
Abbreviated transcription (Latin):
flagellatus penitiit ⁊ regnum quod ꝑdide ẽtt¬
rat tuͣrłiiꝰ accep. pbarao aũ ip̃is flagellis est
durior effcctus ⁊ ꝑite. hic michi rõnem readat
quadiuinum consilium nimiũ altasapitnti
corde diuidat diuidicat cur mecdicantumiuiꝰ
medici confectum. abi adĩtitum. ali ualuer¬
rit ad salutem: isiq tp̃i bonus otce. auisee
odor uite inuitam. aliisẽ ordo motis i mortẽ:
qñtil ad natam ambo hommes erate. atẽ
ad dignitatem. ambo reges. qntũ ad cãm.
boflagellis. clementer admoniti. Quid ergo
fmes eoꝵ fecit ẽẽ diuersos. nisiꝙ ui manui
deisenciens irecordatõe ꝓprie iniquitatu
ingemuit alter libo cc̃ dei miseri cce dissimã

Expanded text:
flagellatus poenituit, et regnum, quod perdiderat, rursus accepit? Pharao autem ipsis flagellis est deterior effectus et periit? Hic mihi rationem reddat qui divinum consilium nimium alto sapientique corde dijudicat, cur medicamentum unius medici manu confectum alii ad interitum, alii valuerit ad salutem, nisi quia Christi bonus odor aodor vitae in vitam, aliis odor mortis in mortem ? Quantum ad naturam, ambo homines erant; quantum ad dignitatem, ambo reges; quantum ad causam, bo flagellis clementer admoniti. Quid ergo fines eorum fecit esse diversos, nisi quod unus manum Dei sentiens in recordatione propriae iniquitatis ingemuit
Abbreviated transcription (Latin):
tr q nopẽ . domet eis adit uoluntas fuscipiendi
opis uori. qutomnag uos aberrore ꝑntioso i
qpuo us inmici estis trahendi estis ⁊ ꝑchncen¬
Auad iu tate nit coguoscendam. ut eligendam.
ñ solũ: ut honorem salubuiter hatis Ssne

Expanded text:
quae nolunt, donec eis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis, trahendi estis et perducendi ad ueritatem uel cognoscendam uel eligendam, non solum ut honorem salubriter habeatis, se
Abbreviated transcription (Latin):
bine enĩ aꝑtissime exemplũ dr̾: ꝙ satisappa¬
ret posse p̾ccc̃m amore pocꝰ iundicari ꝙͣ im¬
punitũ relinqui ut illũ inqũe uidicat: nõ
pena miser̃ si cortectõs bratũ eẽ uelit paratus
aissoluit a corpore formidandam ñ eẽ ẜ coꝵ¬

Expanded text:
inc enim aptissimum exemplum datur, quo satis apparet, posse peccatum amore potius vindicari, quam impunitum relinqui, ut illum, in quem vindicat, non poena miserum, sed correctione beatum velit; paratus dissolvit a corpore, formidandam non esse,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsccutoem patitur p̃piusticiam. Iud miscri
qui ꝑsecutõem paciuntur p̃p̃ ĩiusticiam. Pmide
ista ꝑsequit diligendo illi scriuendo ista ut coon¬
gat. illiut cũtant. Ista ut reuocet ab cruore illiũ
ctates leges uistas institui nolunt ñ pctisse are¬
gib t̾re apłos talia: ñ considerant alid̾ fuisse t̃p̃¬

Expanded text:
opter iustitiam, illi uero miseri, qui persecutionem patiuntur propter iniustitiam. proinde ista persequitur diligendo, illi saeuiendo, ista ut corrigat. illi ut euertant, ista ut reuocet ab errore, illi ut etates leges iustas institui nolunt, non petisse a regibus terrae apostolos talia, non considerant aliud fuisse t
Abbreviated transcription (Latin):
cendo Ila cnim dominc faciebat in uiriam:
ista imponcbat suꝑbe disciplinam deinde q̃ro
sibom ⁊ scĩ uiri nemini faciunt ꝓsecutoẽm s
tm̃modo paciunt᷑ cuĩ putant ĩ pso uocẽ eẽ ubi
legitur ꝑsequat imimio& mee ⁊ conprebedã

Expanded text:
Illa enim dominae faciebat injuriam, ista imponebat superbiae disciplinam. Deinde quaero si boni et sancti viri nemini faciunt persecutionem, sed tantummodo patiuntur, cujus putant in psalmo vocem ubi legitur: Persequar inimicos meo
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑsue ꝑmittenda ẽ libertati ⁊ quate paulus nõ ẽ¬
retur missus ẽ. ut qualia fecerat s̃errore talia
ꝓuĩtate pac̾ctur. si uoluntas mala semꝑsueꝑ
mittenda ẽ libercati quart monetur ps inse¬
pturis scĩs filium dur̃ ñ folsiucrd corripere. s ⁊ la¬
deuleius tund̾e ut adbonam discipliuam coactus
ac domitꝰ cdliͥgatur. Uil idem dic̃ Tuꝑcutis cũ uuga
animam aũeuis lib̾as amorte. Si mala uoluntas sꝑ
suc ꝑmittenda ẽ libertriti. qr̃ corripuuitur negli¬
caracterem dominicũ portatis insacramento quod
accepistis. s erratis ⁊ ꝑitis. Non io uod̾ displiccamuᷤ

Expanded text:
ermittenda est libertati, quare Paulus non eretur, missus, ut, qualia fecerat in errore, talia pro ueritate pateretur? si uoluntas mala semper suae permittenda est libertati, quare monetur pater in scripturis slatera ejus tundere, ut ad bonam disciplinam coactus ac domitus dirigatur? Unde idem dicit: Tu percutis eum virga, animam autem ejus liberas a morte. Si mala voluntas semper suae permittenda est libertati, quare corripiuntur neglicharacterem dominicum portatis in sacramento, quod accepistis: sed erratis et peritis. Non ideo vobis displiceamus,
Abbreviated transcription (Latin):
hiuic male uoluntati tue te ꝑmitt̃ent. ⁊ ñte de illa
incete liberarent: quis cos mñto ñ culparet. Qns
non impios recte uidicaret. Et iter̃tute uolr̃a m̃
a quani misisti ut mor̾eris. Illi te nobatem leuauer̃
de aqua: ne mnor̾cris. Tufecistis uoluntat̃e tuam:¬
Siergo salus ista corporał sic custodienda ẽ: utt ⁊̃ ĩ
nolentib abeis qui eos cdiligunt scructur: qntoma
quãꝙ̃ ⁊ ĩ ista moete quatibi tuip̃e uoliusti inferre
tem. ñ ad ccc̃e pacem ñ ad xp̃i corporisunitatti.
ñ adscãm ⁊ indiuiduam caritatem: ħ admala
Ialiqua cog̾is nec sic tibi ip̃e morteminferre debu¬
isti. Considera scriptums diuinas. ⁊ discute qtũ
potes ⁊ uide utr̃ hoc fecerit aliquis aliqp̃ uistoꝵ.
atꝯ fidelum cs̃i ab eis danta mala ppessisunt:
lxx discipłos ⁊ arbitrio sue malt atq impie
dissensionis fuisse ꝑmissos cetisq duodaĩ qͥ
rat illa ꝓphatia. st adorabsit cũ om̃s reges
t̾re. om̃s gentes scruient illi Ꝙꝵ utũ qͣntomag̃

Expanded text:
ae uoluntati te permitterent et non te de illa morte liberarent! quia eos non merito culparet? quis non impios recte iudicaret? et tamen tu te uolens in aquam misisti, ut morereris, illi te nolentem de aqua leuauerunt, ne morereris; tu fecisti secundum uoluntatem tuamsi ergo salus ista corporalis sic custodienda est, ut etiam in nolentibus ab eis, qui eos diligunt, seruetur, quanto magquamquam in ista morte, quam tibi tu ipse inferretem, non ad ecclesiae pacem, non ad Christi corporis unitatem, non ad sanctam et indiuiduam caritatem sed ad mala aliqua cogereris, nec sic tibi ipse mortem inferre debuisti. Copotes, et vide, utrum hoc fecerit aliquis aliquando justorum atque fidelium, quum ab eis tanta mala perpessi sunt, LXX discipulos, et arbitrio suae malae atque impiae discessionis fuisse permissos; caeterisque duodecim, qui a illa prophetia: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi, quod utique quanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
ceistonti deniis aliquid ab intirais imltendo
disponit hmcẽ eium qr moyses quireatũ
totius plesꝰ ap dominum suis p̾cib tate. qͥsi
⁊o seoos obicere optulit. diuine rracun¬
dic um placauit ad petram oreb uenietã a
ꝙaque ex h ibitoe cdiffidens repmissi onis e̾tram
agoecui comino rascente ⁊i potuit᷑ ¶ tem¬
t oris uero ⁊ sydonis qͥ auid possimus
aice qͣm ñ et eis datum ut ccederent cͥo
ap̃non credentes fc̃a sunt iurutu s gnam
auseost: Quare autem hoc eis negatũ fulte
dicont si posunt qui calũꝓmantur ⁊ oste¬
diet quant apeos dominꝰ mirabilia quibꝰ

Expanded text:
el Deus aliquid ab intimis irascendo disponit. Hinc est enim, quod Moyses, qui reatum totius plebis apud Dominum suis precibus tersit, dumque se obicem obtulit, divinae iracundiae vim placavit, ad petram Oreb veniens, et pro aquae exhibitione diffidens, repromissionis terram ingredi Domino irascente non potuit. § Tyriis vero et Sidoniis quid aliud possumus dicere, quam non esse eis datum ut crederent, quoapud non credentes facta sunt, virtutum signa vidissent ? Quare autem hoc eis negatum fuerit, dicant, si possunt, qui calumniantur: et ostendant, cur apud eos Dominus mirabilia, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
seide si gladiũ reprimit iuncła dissoluit. laxat
stalium cur latrocinandi q̃ pot cltmentioriua
ñ et ip̃ facultatẽ. qui uoluntats̃ extrcquitr no
potuit: Deinde interduo. hoc ⁊ acatore ⁊ reũ
pari ꝑicło de capite dec̾tantes altm sm̃ꝓbats alca¬

Expanded text:
Certe si gladium reprimit, vincla dissolvit, laxat exsilium, cur latrocinandi qua potest clementiore via non eripit facultatem, qui voluntatem extorquere non potuit? Deinde inter duos, hoc est accusatorem et reum, pari periculo de capite decernentes, alterum
Abbreviated transcription (Latin):
relinquit admalum. sic̃ crgo q̃uis certissime
scians neminem ult terminum a adco p̃fixum
eẽ uictur̃ omnib tñ languentib ñ bongrueme
deremur sic ꝗͣuisncmosaluctur nisi p̃destinat᷑
aduitam omnitã delinq̃ñti te ẽ adhibenda corres¬
no uocmaloꝵ ẽ negligenda disciplina. unde

Expanded text:
relinquit ad malum. Sicut ergo, quamvis certissime sciamus, neminem ultra terminum a Deo sibi praefixum esse victurum, omnibus tamen languentibus non incongrue medemur: sic, quamvis nemo salvetur, nisi praedestinatus ad vitam, omni tamen delinquenti est adhibenda correptio, nec malorum est negligenda disciplina. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
rum iurare alid̾ simpłr intentocinsuã ui¬
rando enunciare: sic aluid ẽ simplici intenti¬
one uiramentum ftm̃ recipete. ald̾ in recipiẽ¬
do callidmaite uti. Quia sic̃ quigqm ap̃ deum ũ
ualet aliquem ledere. sic nec prẽter euis inten¬
toem ualet quis alicui subuennt deus auttm
duplicitatis asꝑnator. simplicem intentõem ut¬
us considerat ⁊ tamex parte recipientis qm̃ ex ꝑ¬
de prĩntis uerboꝵ aitem asꝑnatur ⁊ ocdit¬

Expanded text:
rum iurare, aliud simpliciter intentionem suam iurando denunciare, sic aliud est simplici intentione iuramentum factum recipere, aliud in recipiendo callidivalet aliquem laedere, sic nec praeter ejus intentionem valet quis alicui subvenire. Deus autem duplicitatis aspernator simplicem intentionem utriusque considerat, et tam ex parte recipientis quam ex parte praestantis verborum artem aspernatur et odit
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquera ambulare quissct eum amlu¬
plicam tiahit. han̾e ẽnim necesuitate non
ꝓpria facit natura ħ conditõis ad iccto sullac̃i
necatas cogit incedere uolunte gradieutei
qͣuis eu mnitũc ciũggradiatur incedere nect̃ũ¬

Expanded text:
si aliquem ambulare quis scit, eum ambuplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura sed condicionis adiectio; nulla enim necessitas cogit incedere uoluntate gradientem, quamuis eum tum cum graditur incedere nec
Abbreviated transcription (Latin):
alid ut eoꝵ multoꝵ utilitati libe pollit uarae¬
re dic ꝙ alde suffragiũ ab horine tenaca
ministro iusticie postulare uto mala uolutas
aduilantiũ. ẽ ministĩo careat effecta obarauo
luntas es suffragio sorciatur efsectu. Abdnuo
suã ades inhomiñe tamfetre ut aoueta que

Expanded text:
aliud ut aliorum utilitati libere possit vacare. Sicque aliud est suffragium ab homine, tamquam a ministro iustitie postulare, ut mala voluntas adversantium eius ministerio careat effectu et bonorum voluntas eius suffragio sortiatur effectum; aliud spem suam a deo in hominem transferre, ut adversa que
Abbreviated transcription (Latin):
oli existimare nemmemdeo placete
posse qui armis bellicis mimisttat In his
uista In his crat ille centurio qui domino
dit̃ nonsum diginis ut inties subtatio
ram boc crgo primum cogita. qñ armanꝰ
ad pugnam qr uirtus tua ⁊̃ ip̃a corporat
donumdeis slt emm cogitas de dono teinõ
snomagis amico ꝓquo pugnaturs pac̃e hr̃e¬
liberet deus ancerstate ⁊ consetuet in past
Gonenim pax qr ut belsiçẽctatur s bellum
geritur ⁊ t prx acquiratur: esto ergo bellando
pac̾iticlis ut cos quo expugnas ad patis uttili¬
tatem uinc̾do ꝓlucał Seati enim paceficiait
todulcior ẽ pax diuna peterna salute angesar¬
angloꝵ. Ita hostem pugnantem neresatut
depeimat ñ uoluntas: Sic bellanti ⁊ resistenti
dimidoꝵ ẽ ñ religioꝵ hocendi cupiditas ulcis cẽ¬
di crudelitas. implaccatus aaqꝙ implacabitam
nus fenitas rebellandi libido dampnandi ⁊li qtt
sumba hec sunt que inbellis uire culpantur q̃¬
pleaco utt ⁊̃ uire puniantur. adu̾sus upolenmas re¬

Expanded text:
oli existimare neminem Deo placere posse qui armis bellicis ministrat. In hismporis viri; in his erat ille centurio, qui Domino dixit: 'Non sum dignus, ut intres sub tectum meum'. Hoc ergo primum cogita, quando armaris ad pugnam, quia virtus tua etiam ipsa corporalis donum Dei est. Sic enim cogitabis de Dei dono non magis amico. pro quo pugnatur! pacem habeliberet deus a necessitate et conseruet in pace. non enim pax quaeritur, ut bellum excitetur, sed bellum geritur. ut pax adquiratur. esto ergo etiam bellando pacificus, ut eos, quos expugnas, ad pacis utilitatem uincendo perducas: beati enim pacifici, aiest dulcior pax diuina pro aeterna salute angelor hostem pugnantem necessitas perimat, non uoluntas. sicut rebellanti et resistenti timidorum est, non religiosorum. Nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, implicatus atque implicabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia hec sunt que in bellis iuste culpanture ut etiam iure puniantur, aduersus uiolentiam re
Abbreviated transcription (Latin):
to peam eligionis sue dignitate: uident
ampliari. Psoluentes ptea pruc caritatis¬
affeetsi domint̃ petimꝰ. ꝙ brachiũ uf̃m ad
compinendos hostes forte esficĩat ⁊ mentem
Stidei ⁊̃ clouelut mucrone glacu uibiãtis
exacuat ¶ dem ad eũd̾. Merito fidei belloꝵ¬

Expanded text:
to per ea religionis suae dignitatem viderit ampliari. Persolventes praeterea pataffectum, Dominum petimus, quod brachium vestrum ad comprimendos hostes forte efficiat, et mentem vestram fidei zelo velut mucrone gladii vibrantis exacuat. C. XLIX. Merito fidei bellor
Abbreviated transcription (Latin):
uidi captiuiducti sunt qi spcmn siue librta toi niõ
molodeo bt̃ in homine posuet gic ⁊ de partomi
toddnaib legitur ꝙ. rapmani snor. bonor cum
gendio suscipiebant nonq̃rante linqli cu
patocinia ẜgaudentes qm̃ digni inue niebẽ¬
tur ꝓnomĩe xp̃i otumeliampat qi icapetã¬

Expanded text:
i captivi ducti sunt, quia spem suae liberationis non in solo Deo, sed in homine posuerunt. Sic etiam de primis credentibus legitur, quod rapinam suorum bonorum cum gaudio suscipiebant, non quaerentes sibi aliorum patrocinia, sed gaudentes, quoniam digni inveniebantur pro nomine Jesu contumeliam pati. Sic e
Abbreviated transcription (Latin):
uaria socioꝵ armis ꝓpussanda ñ fr̃t. exemplis
uanator tcatib ꝓbatur. Dominꝰ tũ cũ ab bere¬
de quereretur ad interficiendum si ꝑf̃ocinũ
sibi quesiuit armoꝵ cũ occulto iscͥctu pos
icium comuitisse. manus iudeoꝵ ẜ fugifsie
pidib pettretur: abscondit ese ⁊ exiut de
templo s ⁊̃ cum ducetetur ad crucem no¬
lutt domonen aduersus scnioes nideoꝵ tuls¬

Expanded text:
ria sociorum armis propulsanda non sit, exemplis ac auctoritatibus probatur. Dominus enim cum ab Herode quereretur ad interficiendum, non patrocinium sibi quesivit armorum, cum occulto instructu posset in eum convertisse manus Iudeorum, sepidibus peteretur, abscondit se, et exivit de templo. Sic etiam, quum duceretur ad crucem, noluit commovere adversus seniores Judaeoru
Abbreviated transcription (Latin):
cp̃o palam ꝙ in gonuentu eosdem filios talia ha
aut religiosam uestem aliqñ huĩnt mox ad
religionis cultum hĩtum q reuocentur. ⁊ so̾
strenua districtõc hus sancte obseruantie ĩ¬
seriuire cogantur. Parentib sane filig suos
parentum auresi sue deuotionis sit solitariũ
uotumꝰ erit filus licitum religionis assumere
cultum. Quisquis autem uł abolitõe tonsure¬
tñs gressionemi ⁊ exconmunicatõis censuram
accipiat. ⁊ religiomi semꝑ inhereat. Item
Quella si añ .xii. anno uoluntatis puella sub

Expanded text:
po palamque in conventu, eosdem filios talia habaut religiosam vestem aliquando habuerint, mox ad religionis cultum habitumque revocentur, et sub strenua districtione hujuscemodi observantiae inservire cogantur. Parentibus sane filios suos parentum, an suae devotionis sit solitarium votum, erit filiis licitum religionis assumere cultum. Quisquis autem vel abolitione tonsuransgressionem, et excommunicationis censuram accipiat, et religioni semper inhaereat. C. II. Usque ad annos XII paternae voluntatis puella sub
Abbreviated transcription (Latin):
missa inhe¬
sim lapsist̃.
catholicos. mi¬
nis ⁊ crucia¬
tib ad here¬
sim compel¬
lert ceper̃t
Qluio comꝑto
apłicus. ca¬
tholicisep̃is

Expanded text:
missa in haeresim lapsi sunt; catholicos minis et cruciatibus ad haeresim compellere coeperunt; quo comperto Apostolicus catholicis epis
Abbreviated transcription (Latin):
de mutit uł fuꝑflua. ꝓredestinati eisi adu
quem dominꝰ respiciens neminem cor sip uete
cb̃mouit ad lacrimas p̃sciti admactenpint
flagella det̾iores fuert sic̃ pharas. Donis ergo
lia.¶Dis ita responditur auctoritate sgn¬

Expanded text:
uperflua. Praedestinati enim ad quem Dominus respiciens nemine corripiente commovit ad lacrimas. Praesciti ad mortem inter flagella deteriores fiunt, sicut Pharao. Bonis ergo lia. His ita respondetur auctoritate G
Abbreviated transcription (Latin):
fidem dico seruari qua fideles uocantur qͥ
baptizantur in xp̃o. Illa enĩ longe alia ẽ
longeᷤ discreta afide humanoꝵ placitoꝵ atꝙ
deumuer̃ fallatiter. Quanto enĩ ꝑq. iu¬
s uirari fac̃. qr ille qui ei uirat. iurat ꝑ
fłos deos quos colit. Cui q̃om possũt illa te¬
stimonia suffragari. q̃ ip̃e cõmemorasti de
labam ⁊ abimelech. si tñ abimelech. ꝓdeo¬

Expanded text:
fidem dico seruari, qua fideles uocantur, qui baptizantur in Christo. illa enim longe alia est longeque discreta a fide humanorum placitorum deum uerum fallaciter. quanto enim, per quod iusibi jurare facit, quia ille qui ei jurat, jurat per falsos deos quos colit. Cui quaestioni possunt ista testimonia suffragari, quae ipse commemorastis de Laban et Abimelech, si tamen Abimelech pe
Abbreviated transcription (Latin):
ciuib quicredunt se uirare obedituro con¬
sulib sus mominib que sibumꝑata fuĩnt ꝓ
honore suc ciuitatis. Ne utro obedientiam
recusantes reatu ꝑuiru illa qarentur: suppo
ĩ mlum conuertant uł aliquid hĩ faciarit

Expanded text:
civibus, qui credunt se iurare obedituros consulibus suis in omnibus que sibi imperata fuerint pro honore sue civitatis; ne vero, obedientiam recusantes, reatu periurii illaquearentur, supponin Nilum convertant, vel aliquid huiusmodi faciant
Abbreviated transcription (Latin):
intentionem recipientis: an non pociꝰ ẜ intenti¬
onem uiranciũ deus uiramentum illud accipe¬
rect ᷑. Item si innocens de adutt̾io uł fuito im¬
pegtitus innocenciam suam uellet asserere:
uiraret autem se ab obiectis sic ẽe mmunciy¬

Expanded text:
intentionem recipientis, an potius secundum intentionem jurantis juramentum Deus illud acciperet? § 3. Item, si innocens de adulterio vel furto impetitus innocentiam suam vellet asserere, juraret autem se ab objectis sic esse immun
Abbreviated transcription (Latin):
si poccultas obreptdes nescunus inuemimusin
hercere ĩ possumꝰ tunc ne ascendat incor artis
pia ⁊ pniciosa pͥtumpt̃o qua estimtmus nosab
c ita post nos trahere conemur ut uti mũdos
oõ q. discipłes abunctatis compage. qi amaloꝵ
scripturis similitudines ⁊ diuma otatula ut

Expanded text:
 occultas obreptiones invenimus in rrigere non possumus; tunc, ne ascendat in cor nostrum impia et perniciosa praesumptio, qua existimemus nos ab que ita post nos trahere conemur ueluti mundos sanctosque discipulos, ab unitatis compage quasi a malorum scripturis similitudines et diuina oracula
Abbreviated transcription (Latin):
nitas obsolam religionem cc̃ domini nu¬
ꝑium rescruatos. Cũ ergo om̃e domimp
ceptum iustum sit: patet ehum iusticiam
decẽ ꝙ. cius p̃cepto confrium inuenitur. Iu¬
dicium quoq aliqũ iuram̃to constat de¬
c̃e ueluticum ꝓpria temeritate aliquis du¬
ctus. urat se manducatur̃ ⁊ bibiturum.
hoc ꝗ̃ unleuitate inchiscreta illicitũ ꝓhibe¬
ratur. tunc est illicitum uiramentum:
sum ẽ. uł uitam adimens: ut adult̾ium
homicidium ⁊ hissimilia.: ut reparatiñ
ꝑmittens ueluti cũ inunico ad pacem nõ
redire indigenti miscricorditer ñ subuemi¬
re. Ista qr ꝑspicuam hñt inse in iusticiã ⁊ si
ui bamentofirmẽtur tñseruari si debent ar¬
ca hec utii uiramenta intelligenda sunt. q̃¬

Expanded text:
nitas ob solam religionem contra Domini preceptum reservatos. Cum ergo omne preceptum Domini iustum sit, patet ei iustitiam deesse, quod eius precepto contrarium invenitur. Iudicium quoque aliquando iuramento constat deesse, veluti cum propria temeritate aliquis ductus iurat se manducaturum et bibiturum. Hoc quamvis levitate indiscreta illicitum proberatur, tunc est illicitum iuramentum, sum est vel vitam adimens, ut adulterium, homicidium et his similia, vel reparari non permittens, veluti cum inimico ad pacem non redire, indigenti misericorditer non subvenire. Ista quia perspicuam habent in se iniustitiam et si iuramento firmentur, tamen servari non debent. Circa hec itaque iuramenta intelligenda sunt q
Abbreviated transcription (Latin):
qi creditur et̃ uidua. alid̾ si so pistatur
licita qr consanguncaꝵ conulctio uł reli¬
ctar̃ copta nullo uire credatur ꝓhibita.
hicẽ erum ignorantia luris que neminem
excusat nisi cui ꝑmittitur uis ignorare.
ibi uero ignorantia fc̃ qua quis fere ex¬
tusatur. scñores aũ isrł ñ ignorabanit
gentes terre ꝓmissionis ex p̃cepto dñicẽ

Expanded text:
 creditur esse vidua; aliud, si ideo putatur licita, quia consanguineorum conjunctio vel relictarum copula nullo jure credatur esse prohibita. Hic enim est ignorantia juris, quae neminem excusat, nisi cui permittitur jus ignorare; ibi vero ignorantia facti, qua quisque vere excusatur. Seniores autem Israel non ignorabant gentes terrae promis
Abbreviated transcription (Latin):
ex premissis apparet mendacium nec simplici
sermone debct ꝓferri: nec uiramento firmari
Mendacium aũ nonsolum in uerbis. s ĩ insi¬
Imulatis oꝑib et ꝓbatur. uñ amb̃ ait in ser¬
Imone hĩto in dominica de abraham meutit̃ qͥ

Expanded text:
ex praemissis apparet, mendacium nec simplici sermone debet proferri, nec juramento firmari. Mendacium autem non solum in verbis, sed etiam in simulatis operibus esse probatur. Unde Ambrosius ait in sermone habito in domin
Abbreviated transcription (Latin):
Eautro qͣuib in nos delimquitur patient̃ toler
dourinico culpas impune dimittit ue dats retd¬
ñ medioctie ꝓfecto offendit qui debita celesaus redẽ
⁊ domini sua p̾sũptõe reioluit ea namq q̃ inod̃
cõmittuntiur facile possumus dimitt̾e ea uo¬

Expanded text:
Ea vero quibus in nos delinquitur, patienter tolerdominico culpas impune dimittit, non mediocriter profecto offendit, qui debita coelestis regis et Domini sua praesumtione resolvit. Ea namque, quae in nos committuntur, facile possumus dimittere;
Abbreviated transcription (Latin):
datiũẽ uti turpe ẽ: sionẽ menciendũ
sexto gn̾e. neq enim recte testimonii
uitas ꝓ cuiusq temporali cõmodo
tñ t̃s quisq̃. in recte fc̃is nr̃is tã male
or longeq apictate remocior ꝓpt̾ta re¬
cte fc̃a deserendasunt. Nec octauo gn̾e m̃¬
ciend̃ ẽ. qr ⁊ ĩ bonis castitas animi ⁊ pu¬

Expanded text:
dacium utique turpe est. Non est mentiendum sexto genere. Neque enim recte testimonii veritas pro cujus temporali commodo le or, longeque a pietate remotior, propterea recte facta deserenda sunt. Nec octavo genere mentiendum est, quia et in bonis castitas animi, pu
Abbreviated transcription (Latin):
nec mendaciũ quid̃ dicendũ ẽ. U̾bigr̃a. tãꝙ
si cui gladius cõmendetur ⁊ ꝓmittat se red¬
diturum: cũ ille qui cõmendauit poposce¬
rit: si focte gladiumi repetat furens mani¬
aliq donec ei sanitas restituatur. hic iõñ
ht̃ duplx cor. qr ille quicõmendatus ẽ gladĩ
cũ ꝓmittebat se redd̾e̾ poscenti ñ cogitabat

Expanded text:
nec mendacium quidem dicendum, verbi gratia, tanquam si cui gladius commendetur et promittat se redditurum, cum ille qui commendavit poposcerit, si forte gladium suum repetat furens, manioccidat, donec ei sanitas restituatur. Hic ideo non habet duplex cor, quia ille cui commendatus est gladius, cum promittebat se redditurum reposcenti, non cogitabat
Abbreviated transcription (Latin):
exempla premisse auctoritates subicunit
dũ eum qui honucidium fac̃e uł alimenta
seuerare. uł ad pacem cũ adu̾sario ñ recli¬
re: uiramentũ prãndo ꝓmiserit salubri¬
on consilio illicita uota obseruare s̃ ꝑ
mentib ueluti cũ aliquis p̾ uotũ astita¬
tis uirat alicui: se hĩtus eam inconuuig̃t
coniugem namqi hr̃e inse ip̃o malum̃
ñ ẽ. tñ huic ex uoto ꝑniciosum ẽ. hec aũ
utra salus reꝑari ⁊ uita conseruati ualet
ueluti dum aliquis a parentib coactꝰ
ut cłicatus tonsuram uł religionis
uestem suscipiat se neutrłi suscep¬
tut̃ uiramento firmaũt hoc q̃ ius
aliquib uideatur tepteben sibit qrop
caritataᷤ uiramento se a factur ꝓmit

Expanded text:
exempla praemissae auctoritates subjiciunt, dum eum, qui homicidium facere, vel alimenta erseverare, vel ad pacem cum adversario non redire, juramentum praestando promiserit, salubriori consilio illicita vota observare non pnientibus; veluti quum aliquis post votum castitatis jurat alicui se habiturum eam in conjugem. Conjugem namque habere in se ipso malum non est: tamen huic ex voto perniciosum est. Hoc autem utraque salus reparari et vita conservari valet: veluti dum aliquis a parentibus coactus, ut clericatus tonsuram vel religionis vestem suscipiat, se neutrum facturum juramento firmaverit. Hoc, quamvis aliquibus videatur reprehensibile, quia opus caritatis juram
Abbreviated transcription (Latin):
quo aucliente uirat aliquis tłm ⁊ scit cum
flinuirare ⁊ tacit. cuns auttm scitͣ si c̾iuis rei
de qua uiratur łcstis fiit: auuidens aũ con¬
scius fuit .i. aliquemodo cognouit aũ occli
sius aspexit: aũ ille qui iurat. illi indicaũ
itacnim potuit eẽ conscir᷑s int̃ timore huiꝰ
p̾cccͣi ⁊̃ timorem ꝑditionis homiũ ñ ꝑua
existit plcr̃q temptatio. possiłlu eumi para¬
tum ad ꝑuiriũ admonendo uł ꝓhibendo. a¬
expressit cui hoc indicandum sit utrum il¬
li cuiuiratut ansacerdoti cupiam qui nõ
solum cũ ꝑsequi ñ pot̃ n rogando sũppłiciũ

Expanded text:
um iurare et tacet. tunc autem scit, si ei rei de qua iuratur testis fuit aut uidit aut conscius fuit, id est aliquo modo cognouit aut oculis suis conspexit aut ipse qui iurat illi indicauit; ita enim potuit esse conscius. sed inter timorem huius peccati et timorem proditionis hominum non parua existit plerumque tentatio. possumus enim paratum ad periurium admonendo uel prohibendo aexpressit cui hoc indicandum est, utrum illi cui iuratur an sacerdoti uel cuipiam qui non solum eum persequi non potest inrogando supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
rio contrabitur ac pociꝰ deticnd. ẽ si in
aliquo illius iuiramenti occõe nos deliqͥ¬
sse contigerit. uñ auo scribit seuero mile¬
uitano ep̃o. consulenti de quodam ubal¬
do qui a consanguineis cusdã pelicis uł¬
concubine coactus fuerat urare se illam
ductm ĩ ouigem nec mr̃i sue nec fr̃ib ułtiꝰ¬

Expanded text:
i in aliquo illius juramenti occasione nos deliquisse contigerit. Unde Augustinus scribit Severo Milevitano Episcopo, consulenti de quodam Hubaldo, qui a consanguineis cujusdam pellicis coactus fuerat jurare, se illam ducturum in conjugem, nec matri suae vel fratribus ult
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ: qñ uiramentũ delcritur ut ad bonũ rede¬
atur. Ect̾m si p̃pea descrit᷑ ut ialid̾ malum
transeatur: illicitum sacramentũ dãpnabibr̾
simł idfaciant. spoliũ q parciantur. quofaci
⁊ seruatam sibi ñ ẽẽ fidẽ: conqueritur. Uer̃ in
ip̃a sua querela cogitare deb pociꝰ in bona ui¬
ta ip̃i humane societati fuisse seruand̾. ne p̃da
iniqua ex homine fieret: si sentit qͣm unq sͥ
in pecc̃i societate seruata ñ fuerit. Ille quippe
ut rodic ꝑfidꝰ ac ꝓfecto scecleratioi udicand

Expanded text:
entum illicitum deseritur, ut ad bonum redeatur. Ceterum si propterea deseritur, ut in aliud malum transeatur, illicitum sacramentum damnabiliter simul id faciant spoliumque partiantur, quo faci servatam non esse conqueritur; verum in ipsa sua querela cogitare debet, potius in bona vita ipsi humanae societati fuisse servandam, ne praeda iniqua ex homine fieret, si sentit quam inique sibi in peccati societate servata non fuerit. Ille quippe utrobique perfidus, profecto sceleratior judicand
Abbreviated transcription (Latin):
redo plac̾e suggestionem meã sc̃itati ur̃e
S displic̾e uob̃. ut qui seruiunt deo ⁊ ã ne¬
Idũt slemo militãs deo implicat se nego¬
cus scłarib Pinde: aut cłici sint sñ aucto¬
rib domoꝵ aut auctores sũ offõ cl̾icoꝵ

Expanded text:
redo placere suggestionem meam sanctitati vestrae, et displicere vobis, ut qui serviunt Deo, et annedicunt: Nemo militans Deo implicat se negotiis saecularibus. Proinde aut clerici sint sine actionibus do
Abbreviated transcription (Latin):
Alacit ut siquis cłicus. nmisteris liꝓptus tai
ꝓprie ecẽe destitutis ad aliam transitũ iustris¬
fecerit compellente ad quem confug̾ie su
sacerdote adccc̃am qũa priꝰ incoluerata
reucrtatur. Quiud eũ susceꝑit nec statum
sñ ullo nisuexceptẽis ad ꝓpriam ccc̃am remi¬
ttendum eleg̾it qm dui eam restituat coĩoe
sepriuatum cognoscat desertorem auteui
clicum cingło honoris atq ce dinis luigi¬
utum aliquo tp̃r in monast̾io relegaricõ

Expanded text:
Placuit, ut si quis clericus ministeriis ecclesiae propriae destitutis ad aliam transitum fecerit, compellente, ad quem fugerit, sacerdote, ad ecclesiam, quam prius incoluerat, remittatur. Qui vero eum susceperit, nec statim sine ullo nisu exceptionis ad propriam ecclesiam remittendum elegerit, quamdiu eum restituat, communione se privatum agnoscat. Desertorem autem clericum cingulo honoris atque ordinis sui exutum aliquo tempore monasterio relegari con
Abbreviated transcription (Latin):
dictumẽ ream lingũa ñ facit nisi rea
se interfectur̃ quicũ añ soł occasum
comedert. Ionathas ã filiꝰ cius ñ audito
regis uiramento: cũ pugnando magnã
hostiũ stragem dedisset ⁊ salutem fecisset
in irł fame laborans uidit fauĩume
fames clauserat aꝑti sunt. ⁊ facies eius ẽ¬
cum dedere neci s p̃cib ⁊ pia ppłi supplica¬
tõe placat᷑ mortis re uocauit sñam ne in¬
terfi cerctur ille ꝑqũe ꝑ q̃ salus data
erat inisrł. ⁊ quo pugnante de mani¬
b hostiũ ppłs ille liberatus fucrat. sccc
decreuit. p̃cib ppłi ꝓuocatus ñ fecit nec
tũ ꝑiurii reus arguitur qr qntũ ĩ ip̃o fil
q uirauit impleuit. dũ snãm mortisĩ
filiũ declit q̃. ñ carnali affectu. s pplĩ sup¬

Expanded text:
dictum est, ream linguam non facit nisi rea se interfecturum quicunque ante solis occasum comederet. Jonathas autem filius ejus, non audito regis juramento, quum pugnando magnam hostium stragem dedisset, et salutem fecisset in Israel, fame laborans vidit favum melfames clauserat, aperti sunt, et facies ejus eum dare neci; sed precibus et pia populi supplicatione placatus mortis revocavit sententiam, ne interficeretur ille, per quem salus data erat in Israel, et quo pugnante de manibus hostium populus ille liberatus fuerat. Ecce decrevit, precibus populi revocatus non fecit. Neciuramenti reus arguitur, quia quantum in ipso fuit quod iuravit implevit, dum sententiam mortis in filium dedit, quam non carnali affectu, sed populi p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona. s imitatõe uirtutis. Erat ergo iacob
tum transeundo. Sic̃ ⁊ ip̃e esau primogeni¬
ta uendendo deprimogenito ñ primogenttuᷤᷤ
fi meruit. Sic ⁊ uidei cum ẽẽnt filii abrahx
carne qr ñ fuer̃t filii imitatõe ñ deputant᷑
int̾ filig abrahe ẜ dñr filii diaboli: cuiꝰ filii¬

Expanded text:
persona, sed imitatione virtutis. Erat ergo Jacob tum transeundo, sicut et ipse Esau primogenita vendendo de primogenito non primogenitus fieri meruit. Sic et Judaei, quum essent filii Abrahae carne, quia non fuerunt filii ejus imitatione, non deputantur inter filios Abrahae, sed dicuntur filii diaboli,
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ uolebat deus ĩmolari a pr̃e filiũ nec mi¬
pleri hoc munꝰ uolebat. qui ouẽ ꝓfilio ĩmo¬
landam obtulit. s temptabat asfectũ pr̃is
si dei p̃cepta p̃ferret filio. Et infra. Non mi¬
tum exegi. temptaui mentem tuã si ĩ filio
disectissimo ñ parceres p̃p̃me. Nõ aufero ꝙ ip̃e
donaui nec herede iniudeo: quẽ largitus sũ
nisi fincxisset se ydolum cołe dicens. Cong̃¬

Expanded text:
enim volebat Deus immolari a patre filium, nec impleri hoc munus volebat, qui ovem pro filio immolandam obtulit, sed tentabat affectum patris, si Dei praecepta praeferret filio. Et infra: Non injitum exegi; tentavi mentem tuam, si etiam filio dilectissimo non parceres propter me. Non aufero quod donavi ipse, nec haeredem invideo, quem largitus sehu regis Israel nos doceat exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
iquelib culpa seq̃nti solet ꝑia menaats pie¬
operatõe purgari. qntomag ħttie rrmunat
facile abstergitur. qm mater bõni de mñdacios¬
operis pietas ip̃a comitatur. Non ulliũopiutti
obstetricũ fallaciam conantur asserere hcc

Expanded text:
quaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facillime abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur? Nonnulli vero de obstetricum fallacia conantur asserere, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ timore uiramenti aliquid de fuit mr̃i. Qlui
uero eũ iurare coegeĩt ꝙ. non debuit reatu
ꝑuirii impliciti teneantur. In uiria quip¬
p̾c inuste irrogata eiꝰ ẽ infamia: qui facit
scc enim ullo modo ad obꝓbriũ coacte uolũ¬
tis trabitur ꝙ illicita condĩo necc̃itatis extor

Expanded text:
et timore juramenti aliquid defuit matri. Qui vero eum jurare coegerunt quod non debuit, reatu perjurii impliciti teneantur. Injuria quippe injuste irrogata ejus est infamia, qui facit. Nec enim ullo modo ad opprobrium coactae voluntatis traditur quod illicita conditio necessitatis extor
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝓuls ht̃. Potiꝰ q econt̃rio qnͣtum in ip̃o ẽ. illem̃¬
titur qui dicit u̾m quod putat ẽt fħn. Quantũ
enimad animũ ẽ attinet. quia ñ ꝙ consentit hoc
dicit ñum dicit q̃uis ueruminueniatur
eẽ ꝙ dicit Nec ullo modo lib̾ ẽ amendatio qui ore
nesciens ũm loquitur. sciens autem uolũtate

Expanded text:
t. Potiusque e contrario, quantum in ipso est, ille mentitur, qui dicit verum quod putat falsum. Quantum enim ad animum ejus attinet, quia non quod sentit hoc dicit, non verum dicit, quamvis verum inveniatur esse quod dicit: nec ullo modo liber est a mendacio, qui ore nesciens verum loquitur, sciens autem voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
iumꝰ dominũ ẽt uobẽ ⁊ uenimꝰ conponere pa¬
cem. Ꝙ uerbum placuit scmorib isrl. ⁊ fece¬
appropinquarent gabaonitis occurrer̃t eis
quib uiraucrant scmores isrł. Illi aũ uidẽ¬
tes seẽt deceptos uolucr̃t delere co s peꝑꝰ¬

Expanded text:
us Dominum esse vobiscum, et venimus componere pacem. Quod verbum placuit senioribus Israel, et feceappropinquarent Gabaonitis, occurrerunt eis, quibus juraverant seniores Israel. Illi autem videntes se esse deceptos, voluerunt delere eos,
Abbreviated transcription (Latin):
faciam: michi ñ credi. ⁊ ei qui michi ñ cre¬
dit. non expedire ꝙ ñ credit. hac ppensa
rõe ⁊ consideratõe librata cũ magnoti¬
more. dico coram deo: a ut testis ẽ deus
michi deus. aut scit xp̃c ꝙ sic ẽ ĩ aĩo ineo¬

Expanded text:
faciam, mihi non credi, et ei, qui mihi non credit, non expedire quod non credit, hac perpensa ratione et consideratione habita cum magno timore coram Deo dicam, aut testis est mihi Deus, aut scit Christus. Sic esse in animo meo
Abbreviated transcription (Latin):
laudanda bonitas hoc ẽ innoceutem cẽ ignor art
qui uocat. st si circũscribitur ab aliquo de oĩ¬
hac gͥ mentis suc dote inchupatus iħc ut cred̾et
nu aduenasẽe simula uĩnt. crrcliscriptum se
p̃pͣls pͥatrum inclignari cep̃. Iħe tñ pacem qũa
dederat reuocand ũ censuco ꝙ firmata erat
satram̃ti religione. nedũ alicnam ꝑfidiam re¬
clargueret sua fidem soluer ⁊ Multiauit cos
ineliori tñ obsequio ministeri elementiori

Expanded text:
laudanda bonitas. Hoc est innocentem esse, ignorare quod noceat, et, si circumscribitur ab aliquo, de oHac igitur mentis suae devotione inclinatus Josue, ut crederet mi, advenas se esse simulaverant, circumscriptum se populus patrum indignari coepit. Josue tamen pacem, quam dederat, revocandam non censuit, quia firmata erat sacramenti religione, ne, dum alienam perfidiam redargueret, suam fidem solveret. Mulctavit tamen eos vilioris obsequio ministerii. Clementior