comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ fidei insignis ⁊ ꝑfidie exempla.
raro. umꝙͣ tã fideli pr̃i filiꝰ fuit
ꝙͣ augusto cesari. marcus agrippa
ꝙͣ anconio pio marcꝰ aureliꝰergo
quẽ usꝙ ad illeꝰ uite finem t̾b
ac ugniti ãis ita se gessit. ut
nõ modo amorẽ eius ac filiã sed
imꝑii quoq successionẽ ut filius
fide ꝑpetua ac sedulitate/ meruerͭ.
Ait non talis erga claudiũ fuit
nero/. l is qͦ non sius m̾itꝭ sed
mr̃ĩs ingemio pͥucipis filiam nac¬
tꝰ ⁊ imꝑiũ. G unanẽ ⁊ cõcordẽ
gnm̃ ĩuem. Nuide ne spes successi¬
onis aut honoꝵ ꝯpetitõ ꝯcordiam
hanc infringat. Qs enĩ non uiu̾e
illũ opcet cuiꝰ sibi utilẽ uitã uid
Smn aut uita obstare aliq forsitã
aspiranti aut ucilior mors ẽẽ ce¬
perit seu uidri mutant᷑ habitus
atq afft̃s aĩoꝵ occultũq mox odiũ
erumpit. Quãtum sane int̾ socep
ac genero possit ẽẽ discordie ut si¬
leam antiꝙͣ dinay fabellã ⁊ mi¬

Expanded text:
et fidei insignis et perfidie exempla: et fidei insignis et perfidie exempla: raro vel nunquam tam fidelis patri filius fuit quam Augusto Cesari Marcus Agrippa, quam Antonino Pio Marcus Aurelius, erga quem usque ad illius vite finem tribus ac viginti annis ita se gessit, ut non modo amorem eius ac filiam sed imperii quoque successionem ut filius fide perpetua ac sedulitate meruerit. At non talis erga Claudium fuit Nero, licet is quoque non suis meritis sed matris ingenio principis filiam nactus et imperium. Unanimem et concordem generum inveni. Vide ne spes successionis aut honorum competitio concordiam hanc infringat. Quis enim non vivere illum optet, cuius sibi utilem vitam videt? Sin autem vita obstare aliquo forsitan aspiranti aut utilior mors esse ceperit seu videri, mutantur habitus atque affectus animorum occultumque mox odium erumpit. Quantum sane inter socerum ac generum possit esse discordie, ut sileam antiquam Danai fabellam et Nu
Abbreviated transcription (Latin):
adulteriũ muolentũ estinulis ereit
nequicia reprobor. G Castitas filie
nota est. LOpta ut ꝓpetua sit apd̃
poetam legis uariũ ⁊ mutabile sẽ¬
per femiua. ꝙ si maro nõ dice̾t mõ¬
quid. iõ certum esset. qͣuot adolestẽ¬
tulas pudicas pͥmũ. post lasciuas
p̃territa castitate certantes ut pudi¬
te acci quasi ꝑditi tprĩs penituisse
uide̾tur. quo nullũ fediꝰ illo in sexu
atq etate ludibriũ. O Castissima mͥ
est filia.bi Si seipãm cognouit sci¬
uerit q curꝰ ẽ donũ castitas ⁊ illi
grãs agens ad custodiam boni sui
totũ animũ intendũt atq ĩ tutũ
⁊ secum deo grãs agas ⁊ gaudeas
magꝭ ꝙͣ si illam regnis nubcus il¬
pcimꝰ gener est michi Rdeb¬
is̃ esse uel filio cariõr. Si qͣd
filium casus affert. gener electio
Acceptũ ĩ. fille fer q̃ nepotũ debi¬
trix filiũ iam nũc dedit. Gde̾neꝵ
oñii sors tribuit. RSũt h ͦ in gne

Expanded text:
adulterium violentum stimulis egit adulterium violentum stimulis egit nequitia reproborum. Castitas filie nota est. Opta ut perpetua sit. Apud poetam legis: Varium et mutabile semper femina; quod si Maro non diceret, nunquid tulas pudicas primum, post lascivas preterita castitate certantes, ut pudice acti quasi perditi temporis penituisse viderentur? quo nullum fedius illo in sexu atque etate ludibrium. Castissima est michi filia. Si seipsam cognoverit sciveritque cuius est donum castitas et illi gratias agens ad custodiam boni sui totum animum intenderit atque in tutum  secum Deo gratias agas et gaudeas magis quam si illam regiis nuptiis ilptimus gener est michi. Debet esse vel filio carior, si quidem filium casus affert, generum electio: acceptum igitur filie fer que, nepotum debitrix, filium iam nunc dedit. Generum optimum sors tribuit. Sunt hoc in genere
Abbreviated transcription (Latin):
tencia stulticia magna ẽ. magnani¬
mitas itã hõi est paucors ꝙͣuis ⁊
qui potentissimi uidentur ꝙ sint
fragiles multa etꝭ p̃t̾ mortem sed
pcipue mors declaret. ut libenter
uiruit uereq dici possit nil mibe¬
cilliꝰ hoĩe mł que suꝑbiꝰ. G filiũs
⁊ michi magnammꝰ l Gaude gͦ
hẽbis magnorũ conatuũ. plonam
domũ / ocii uacuã ⁊ quierꝭ ⁊ sepe op¬
tabis nõ tam magnaminũ filiem
hiuĩsse. ad sũmam clara ẽ fortitudo
uero laboriosa ⁊ turbida tuca mode¬
tia ⁊ tranquilla. ¶De filie castitate
filia. Rsocidoitas magna s
solliata. quanto enĩ castitas maior
tanto ĩ eam iugilãtiorĩlibido nichil
Concesso calle/ corruptor it segmnꝰ
⁊ ꝑmissa cepenciꝰ appetũt᷑. multũ
concupite rei difficilis solet ẽẽ custo¬
dia G In signis nate pudicicia .C.
Rest ubi res optiã rei pessime ma¬
teriam prebet. Magne lucrecie sor
fuit. S nil eq̃ ac spectata matrone
nobilis castitas uesanũ iuuenũ in

Expanded text:
tentia stultitia magna est. Magnanimitas recta hominum est paucorum, quamvis et qui potentissimi videntur quam sint fragiles multa etiam preter mortem, sed precipue mors declaret, ut breviter vereque dici possit nichil imbecillius homine nilque superbius. Filius est michi magnanimus. Gaude ergo, habebis magnorum conatuum plenam domum, otii vacuam et quietis, et sepe optabis non tam magnanimum filium habuisse: ad summam, clara est fortitudo, vero laboriosa et turbida, tuta modestia et tranquilla. 74 DE FILIE CASTITATE filia. Iucunditas magna sed sollicita: quanto enim castitas maior, tanto in eam vigilantior libido: nichil tConcesso calle corruptor it segnius et permissa tepentius appetuntur; multum concupite rei difficilis solet esse custodia. Insignis nate pudicitia est. Est ubi res optima rei pessime materiam prebet. Magna Lucretie forma fuit, sed nil eque ac spectata matrone nobilis castitas vesanum iuvenem in
Abbreviated transcription (Latin):
set o prosem habens nou̾cam suꝑm̃du¬
ats siuis manib in suã dorutiaaitis
indendium. Si iuẽta irgetiaut sibi.¬
Sniosa sellitat senectꝰ qua nichilẽ
curpiꝯ pt̃ forsan ut caulit ꝙ poces

Expanded text:
ugio prolem habens novercam superinducit, suis manibus in suam domum mittit incendium. Si iuventa urget aut libidinosa vellicat senectus, qua nichil est turpius, posset forsan — ut civiliter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
paulo ante menũ ꝓrsus adoptator¬
infelpo fuit qui nõ filiũ si funostũ
drachonẽ / regie filris q suis ĩmiẜit.
qᷝo ⁊ si moriens hportetur ita luue
ne ip̃e meliores filios adoptasse uide¬
atur ꝙͣ geniusse. Seꝑe caniẽ meli¬
ores adoptantur ꝙ gignũturine¬
q id mirũ ꝯ illud exꝑiencia ⁊ cõ¬
filio mumat᷑. hoc neutir. Sepe at̾
contra nõ peiores modo s pessimi

Expanded text:
 adoptator fuit, qui non filium, sed funestum draconem regie filiisque suis immiserit, quos etsi moriens hortetur ita vivere, ne ipse meliores filios adoptasse videatur quam genuisse, sepe tamen meliores adoptantur quam gignuntur. Neque id mirum, cum illud experientia et consilio mutatur, hoc neutro; sepe autem contra non
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtacõis ac̾rime ioseph. S dist̾mẽ
prouidencia celestꝭ in głani uercit.
apud grayos ypolitꝰ atq bellorophon
apud uos spurma ne tẽcaret᷑ ꝓp̾isso
manib de formauit nõ apud pͥmoe
graya penolope/ nõ apud c̾tios wana
luar̃cia. tuta fuit nõ apud om̃s płi¬
me uel tentate passim uel opp̾sse. hii stꝭ
forme labilis ⁊ caduce fenctꝰ. qui ꝑsepe
nõ opulentas tñ domos s ingentes
terũt. notẽ stꝭ hystorie. Certe insi
formosa adeo esset helena troia mã¬
sisset incolumis inisi tã formosa lu¬
tutia Romanũ regnũ nõ tam uelo¬
cit̾ corruisset. insi cã pulcͣ iuigi¬
na nec tam cito decẽ mrale illa
imꝑiũ defecisset. nec apprꝰ claudiꝰ
taentꝰ legiser romanus libidĩe unt¬
tus. faniã in iostris uitã in uin¬
culis funiusset. Denq si formose
muniꝰ iniui̾abiles alie fuissẽt nõ
tot rapte aut decepte in tot ꝓbra
tantas q aĩe riunas ex acce pudi¬

Expanded text:
tentationis acerrime Ioseph — sed discrimen tentationis acerrime Ioseph — sed discrimen providentia celestis in gloriam vertit —, apud Graios Hyppolitus et Bellerophon; apud vos Spuravit. Non apud primos Graia Penelope, non apud tertios Romana Lucretia tuta fuit, non apud omnes plurime vel tentate passim vel oppresse. Hi sunt forme labilis et caduce fructus, qui persepe non opulentas tantum domos, sed ingentes rterunt. Note sunt historie; certe nisi formosa adeo esset Helena, Troia mansisset; nisi tam formosa Lucretia Romanum regnum non tam velociter corruisset; nisi tam pulchra Virginia, nec tam cito decemvirale illud imperium defecisset nec Appius Claudius tantus legifer Romanus libidine victus famam in rostris, vitam in vinculis finivisset. Denique si formose minus innumerabiles alie fuissent, non tot rapte aut decepte in tot probra tantasque anime ruinas ex arce pudi
Abbreviated transcription (Latin):
liceat. cũo humana oiã tĩs ĩ pͥmis
pudicicia hodie. male tuta ẽ. p̃ptĩ
ubi forme egrogie iuc̃ta ẽ. Sũt qͥb
inuidet᷑. s intra suos fines sese te¬
nec ĩudia. dolet. irascit᷑. nichil ille¬
torũ muidia odia semore quid̃ ꝑp¬
tua ⁊ ad uleimũ inꝯcussã iuguere
tyrãande/ quot assidue placato mari
naute. quot ꝑ siluas saluis m̃tib
preteunt m̾tatores n ͨ pirrata illis nͨ¬
sam intẽtatamq dabis. Casta licet
obsidebitur oppugnabr̃ quis amiine
mulierib muliebris corruptorib tot
resistet admouẽtur murꝭ stale blã¬
Siciaꝵ. machineq mumu̾̾ ⁊ latẽtes
sus t̾ra frandiũ cuniculi. Si hũs ar¬
tib non ꝓficit᷑. manu impba ius
affertur. Si fidem qr̃as famosissic̃s
iupt ꝰ ad mẽoriã refer. sorma mł¬
eos toncauit ac tentãdos p̾bunqͥscũ
strauit ⁊ uel in c̾mẽ impulsit uel ĩ
mortẽ. fuit apud hebiees exemplũ

Expanded text:
liceat: cum humana omnia, tum in primis liceat: cum humana omnia, tum in primis pudicitia hodie male tuta est, presertim ubi forme egregie iuncta est. Sunt quibus invidetur, sed intra suos fines sese tenet invidia: dolet, irascitur, nichiltorum odia senuere, quidam perpetua et ad ultimum inconcussa viguere tyrannide. Quot assidue placato mari naute, quot per silvas salvis mercibus pretereunt mercatores, nec pyrata illis nesam intemptatam dabis? Casta licet, obsidebitur, oppugnabitur: quis animus muliebribus corruptoribus tot resistet? Admoventur muris scale blanditiarum machineque munerum et latentes sub terra fraudum cuniculi. Si his artibus non proficitur, manu improba vis affertur; si fidem queris, famosissimos raptus ad memoriam refer. Forma multos tentavit ac tentandos prebuit, quosdam stravit, vel in crimen impulit vel in mortem. Fuit apud Hebreos exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
tem inclmau̾is qd sepe dixisse stur
corianꝰ pͥuceps cũ eliũ berũ pue¬
rũ pulcrũ s fragilem adoptass
⁊ secum canere possis maroneum
illus oscendent t̾r̾is hũc tãtũ fan¬
fata neq ultͣ esse desment. G¬
G.audeo de infante meo. RSic gau¬
de ut doliturus. sũ ille ut dixi acer¬
ba morte de fungitur/, sue qd est
multo gͣmꝰ quodq sepissiẽ accidit
e gͣtissimo infante fic ingratꝰ ⁊ ĩ¬
obediens adolestens. E multud gau¬
cus agricola est. qui de florr mul¬
tum gaudeat/ fructꝰ ẽ ex pectandꝰ.
Tut gaudend modico interĩ tem¬
postates grandines ⁊ uredines me¬
tuende sunt frenãdq metu gaudiũ
an signis ẽ natoro forma R
Si cuã tibi formã cõtempne¬
dni me docente didicisti ꝙ̃ti alieãs
sis stũrus intelligꝭ. E forma filior
magna ẽ.NMagnũ marib discri¬
men femĩsq ꝑ maximũ Iam pri¬
mũ pulcritudo ⁊ castitas raro cohĩ¬
cangnam nec bolũt iuxq si beliñt

Expanded text:
tem inclinaveris — quod sepe dixisse fertur tem inclinaveris — quod sepe dixisse fertur Hadrianus princeps, cum Elium Verum, puerum pulchrum sed fragilem adoptasset — et secum canere possis Maroneum illud: Ostendent terris hunc tantum fata neque ultra esse sinent. Gaudeo de infante meo. Sic gaude ut doliturus, sive ille, ut dixi, acerba morte defungitur sive, quod est multo gravius quodque sepissime accedit, e gratissimo infant fit ingratus et inobediens adolescens. Multum gautus agricola est qui de flore multum gaudeat; fructus est expectandus: tunc gaudendum modice. Interim tempestates, grandines et uredines metuende sunt frenandumque metu gaudium. nsignis est natorum forma. Si tuam tibi formam contemnendam me docente didicisti, quanti alienam sis facturus intelligis. Forma filiorum magna est. Magnum maribus discrimen feminisque permaximum! Iam primum pulchritudo et castitas raro cohabitant; nam nec volunt vixque si velint
Abbreviated transcription (Latin):
fuit eo mestior sic digressus. S i¬
missis tericaduca ante alias etas
Illa sepe in illo flore p̾ciditur. utq
mł dulciꝰ sic fere nil amariꝰ Gin¬
fans  michi blandissim ꝰ atque
multiloquus L O ne sste blandicie
uertantur ĩ lacrimis. res ẽ dulcissiã
fateor infancilis aspectꝰ ⁊ alloqͥum
utq ẽ apud stacũ pampiũ siderei
dltꝰ ⁊ uerba ligatꝭ interrupta modͣ
q̃ dum audiũtur mulcent. Dũ au¬
diri ampliꝰ non pñt cruciant nec
sine sensu dolors ad memoriã reuer¬
tuntur. Sic huanis omib ĩ irb
omib S in nulla magꝭ dulcodin
opposita semꝑ amaritudo ẽ. G de¬
lector filio infante iocũdissimo. Q¬
Non prohibeo delectari ne nature
obstem. S in om̃ib modũ q̃ro sũ
quo nichil bene agitur. uolo te paꝰ
gaude̾ ut si dolendũ fuit̾ possis et
parciꝰ dolere. ⁊ moneo cogitare
facile fieri posse / ut ĩharũdineo ba¬
culo insistas. uel inĩ caducũ to ꝑie¬

Expanded text:
fuerit, eo mestior sit digressus. Infuerit, eo mestior sit digressus. InCaduca ante alias etas illa: sepe in ipso flore preciditur utque nil dulcius, sic fere nil amarius. Infans est michi blandissimus atque multiloquus. O ne iste blanditie vertantur in lacrimas! Res est dulcissima, fateor, infantilis aspectus et alloquium utque est apud Statium Papinium: “siderei vultus et verba ligatis interrupta modis”, que dum audiuntur mulcentur, dum audiri amplius non possunt cruciant nec sine sensu doloris ad memoriam revertuntur; sic humanis in rebus omnibus, sed in nulla magis dulcedini opposita semper amaritudo est. Delector filio infante iucundissimo. Non prohibeo delectari, ne natura obstem, sed in omnibus modum quero, sine quo nichil bene agitur. Volo te parcius gaudere ut, si dolendum fuerit, possis et parcius dolere; et moneo cogitare facile fieri posse ut arundineo baculo insistas vel in caducum te parie
Abbreviated transcription (Latin):
post obitũ fructꝰ legas. O filii mͥ stꝭ
Rdi bonis iugis timor/ Si mali sẽpi¬
ternus, dolor Int̾mi salamen ambi¬
cuum certa cura. G habeo filios.
Nhabes unde uiuꝰ doleas, mor¬
tuus abo agnoscaris /hẽs ⁊ mnĩ se¬
pus mori possis G Pater filiors
siue bonors R diuanto meliores fi¬
ln. tanto ꝑiculosior condido tua ẽ.
siestis quam dolendi mat̾iã gig¬
nendo quesier / quos lac̾mis aditꝰ
in tuam domũ patefec̾is. quantũ
in te ius morti miẜieq p̃bueris.
paties dico ego. G Optĩorũ pater
flior sum Roptanda tͥ mors in
cetro e. ne forte uiuꝰ eẽ desinas qd
pelectat ⁊ aliqũ cũ nestore a socus
qras curtam diũ iux̾is. uotiua felix
peetꝰq sũ sobole R felicitas anxia
policit̾it gaudiũ ⁊ sepe mestũ gaudi¬
am felicitas miẜa. Possem multos il¬
Infans filius festiuꝰ ẽ mͥ Reayodo
ne ista festuntas in dolorẽ desmat.
⁊ quo pñs cibi lecõr infans tuus

Expanded text:
post obitum fructus legas. Filii michi sunt. post obitum fructus legas. Filii michi sunt. Si boni, iugis timor, sin malis, sempiternus dolor; interim solamen ambiguum, certa cura. Habeo filios. Habes unde vivus doleas, mortuus agnoscaris, habes et unde sepius mori possis. Pater filiorum sum bonorum. Quanto meliores filii, tanto periculosior conditio tua est. Nescis quam dolendi materiam gignendo quesieris, quos lacrimis aditus in tuam domum patefeceris, quantum in te ius morti miserieque prebueris? patres miseri! dico ego. Optimorum pater filiorum sum. Optanda mors tibi integro est, ne forte vivus esse desinas quod delectat et aliquando cum Nestore a sociis queras cur tamdiu vixeris. Votiva felix letusque sum sobole. Felicitas anxia, sollicitum gaudium et sepe mestum gaudium, felicitas misera! Possem multos ilInfans filius festivus est michi. Modo ne ista festivitas in dolorem desinat et quo presens tibi letior infans tuus
Abbreviated transcription (Latin):
Rbeminatũ malũ pondꝰ
dõmesticũ G filii michi stꝭ nati
laborlosa uxor saboriõsior amita
laloriosissima demũ proles. G naci
fun Rdulcedo amarissima ⁊ fel melle
circũlicum G nata mͥ dulcꝭ so boles.¬
L fontem tibi grauiũ curarũ dñatũ
crebito. nũꝙͣ sine metu atq angorib¬
uitam agẽs filios genui. Rnec tiẽre
nec sperare. nec uota face̾ nouas. en
dites tuo ꝑiculo. distes ⁊ ꝑentes or¬
bos miẜari. distes ⁊ in breu uita miẜa¬
ri songas curas texere. teq longiora
negocia ordiri. distes hiis q̃ nichil
ad te ꝑtineant corqueri. q̃ iusurus
nũꝙͣ sis dep̃one. ad postremũ disces
amare plus aliũ ꝙͣ te. disces ardentis¬
sime dilige̾ tepidissime diligi. duras
artes. G filios habeo. N ⁊ruc̃ pͥmũ
intelligere incipis / quĩ ip̃e debeas pa¬
rentib tuis. O filios prociraui N
Seiusti arborem mexhausto pcolendã
studio que te dũ uiues ex̾ceat cuiꝰ
millos foesitan, aut seros ⁊ fortasse

Expanded text:
eminatum malum pondusque domesticum! Filii michi sunt nati. Laboriosa uxor, laboriosior amica, laboriosissima demum proles! Nati filii. Dulcedo amarissima et fel melle circumlitum! Nata michi dulcis est soboles. Fontem tibi gravium curarum domi natum credito: nunquam sine metu atque angoribvitam ages. Filios genui. Nec timere nec sperare nec vota facere noveras: en disces tuo periculo, disces et parentes orbos miserari, disces et in brevi vita longas curas texere teque longiora negotia ordiri, disces his qui nichil ad te pertineant torqueri, que visurus nunquam sis disponere. Ad postremum disces amare plus alium quam te, disces ardentissime diligere, tepidissime diligi: duras artes! Filios habeo. Nunc primum intelligere incipis quid ipse debeas parentibus tuis. Filios procreavi. Sevisti arborem inexhausto percolendam studio, que te dum vivas exerceat, cuius nullos forsitan aut seros et fortasse
Abbreviated transcription (Latin):
duo stimuli dos ⁊ foyma. G anilcum
dotata uxor ẽ michi. Rmulcũ doca¬
ta uxore nichil est importuni mcħ
inteactabiliꝰ. nil sibi nõ licitũ arbi¬
tratur/q̃ suas opes mariti comꝑat
egestati. que birũ pastit. dñam se
putat esse nõ sotiã. O magna dos
meũ subnt lime. E unde dos ingre¬
ditur/ inde libertas egreditur. qd bũ
ꝓuiderat ligurgus ꝰ lego cautũ
fuit ut in dotare nuberent. ⁊ ad¬
iecta rõ ut uxores elig̾ent᷑ nõ pecu¬
me/ seu̾iꝰq mr̃imonia sua iuirico¬
hercerut cũ nullis frems dotꝭ te

Expanded text:
duo stimuli: dos et forma. Multum duo stimuli: dos et forma. Multum dotata uxor est michi. Multum dotata uxore nichil est importunius, nichil intractabilius; nil sibi non licitum arbitratur: que suas opes mariti comparat egestati, que virum pascit, dominam se putat esse, non sociam. Magna dos meum subiit limen. Unde dos ingreditur, inde libertas egreditur, quod bene providerat Lycurgus, cuius lege cautum fuit ut indotate nuberent, et adiecta ratio ut uxores eligerentur, non pecunie securiusque matrimonia sua viri coerce
Abbreviated transcription (Latin):
reas splendidam ẜuitutẽ O forma
deleccor uxoris A uana brxuisq h
delcãciõ / mł forma fugaciꝰ ⁊ preẜ¬
tim feminea qui uxorẽ ꝓpt̾ form
Siligit cito illam oderit ¶ płe uxo
mithi ẽ uxor R multas t̾
curas. mulcos pariet labores uxor
st̾i̾lis unita tm̃ ac fecũda quid̃ sar¬
ciua domus ẽ multiplex notũ ẽ
illus comicũ. uxorem duxi ꝙͣͣ nõ
ibi miẜiam iudi. nati filu alia G
Nõ fecunda tñ uxor s facunda e
Rhinc filuĩ ⁊ nut̾ces aderũt ħ
sales ⁊ u̾b̾a nõ deert̃. hẽs cũ qua
disputes ⁊ declames ⁊ sacyricũ nõ
audisti. ubi ait. nõ hẽat mat̾na
tibi q̃ uicta recũbit. dicendi genꝰ
censura ⁊ irrisione non pot̾is. frust᷑¬
q euss saciricũ illud optaus. Sole¬
cismũ liceat i fecisse marito. Int̾ nũ¬
di tedia nullũs importumꝰ ꝓtati fe¬
mina ⁊ tace̾ nestia. ¶De opĩa dote
opinia R Et opima tyrãnde
malum malo addicũ suꝑbie quigał

Expanded text:
reas, splendidam servitutem. Forma reas, splendidam servitutem. Forma delector uxoris. Vana brevisque delectatio: nil forma fugacius et presertim feminea. Qui uxorem propter formam diligit, cito illam oderit. 67 DE UXORE michi uxor est. Multas tibi curas, multos pariet labores. Uxor sterilis unica tantum, at fecunda quidem sarcina domus est multiplex. Notum est illud comicum: uxorem duxi: quam non ibi miseriam vidi! nati filii: alia cura! Non fecunda tantum uxor, sed facunda est. Hinc filii et nutrices aderunt, hinc sales et verba non deerunt; habes cum qua disputes ac declames et satyricum non audisti, ubi ait: Non habeat matrona tibi que iuncta recumbit, dicendi genuscensura et irrisione non poteris frustraque eiusdem satyricum illud optaveris: Solecismum liceat fecisse marito: inter mundi tedia, nullum importunius procaci femina et tacere nescia. 68 DE OPIMA DOTE opima. Et opima tyrannide, malum malo additum; superbie coniugalis
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃tuosum oꝑosũ uidebis in dies
peg̾nos nou̾s q habitos. lauda̾ hinc
corꝑis habicudinẽ ꝙͣ oiã deceat hũit
nigeniũ inuent̾tꝭ ad cũcta u̾satilo.
tũ iacturã prĩmonii luceũ uota O
hẽo uxoiẽ formosissimã. Rhẽs ydo¬
lid licigiosũ insolens quod a fusus co¬
las qd estra te raptꝰ scupeas/ quod
adores. unde cocꝰ pendeas submitte
collum iugo ⁊ cõtentꝰ forma ꝯiugꝭ
curasq ⁊ alias ꝓp̾am lib̾tatẽ ꝓcul
abice dicebã mͦ. Caue neqũ aliã
Uͣt᷑ illam laudes neqñ oculos ab illiꝰ
frrute diu̾terꝭ ne solito parciꝰ blan¬
Siaris solito minꝰ insanias: ꝙͥꝙͥ re¬
spuerꝭ capitale erit. om̃is sanitas
rest̃o. uiue deniq ad uxorꝭ editũ
ua mãcipiũ nõ maritꝰ. h ͨ facito
si canti extiãs aliꝙͣ diu formosã
thori sociam amplecti. lemq ad cp̃s
cute gaudẽ ⁊ candido natos ex uto
tamꝙͣ ponia nobiliora pulcͦ de
uase susciꝑe. G uporem hẽo formo¬
sani N uenenũ dulce compedes au¬

Expanded text:
perosum; videbis in dies peregrinos novosque habitus; lauda hinc corporis habitudinem quam omnia deceant, hinc ingenium inventricis ad cuncta versatile: tum iacturam patrimonii lucrum voca. Habeo uxorem formosissimam. Habes idolum litigiosum, insolens, quod affusus colas, quod extra te raptus stupeas, quod adores, unde totus pendeas. Submitte collum iugo et contentus forma coniugis curasque alias et propriam libertatem procul abice. Dicebam modo: cave nequando aliam preter illam laudes, nequando oculos ab illius fronte diverteris, ne solito parcius blandiaris, solito minus insanias; quicquid respueris capitale erit, omnis sanitas defectio. Vive denique ad uxoris edictum erva, mancipium non maritus. Hec facito, si tanti existimas aliquandiu formosam thori sociam amplecti levique ad tempus cute gaudere et candido natos ex utero tanquam poma nobiliora pulchro de vase suscipere. Uxorem habeo formosam. Venenum dulce, compedes au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ longe rebus oni imꝑarem
tamẽ obẜ uasse compertũ ẽ. Qui
licet dnansi auidꝰ citulo tamẽ
dnãcionis abstinuit atq ita se int̾
ambicoe ⁊ uerecũdiam mediũ te¬
nens esse dñs uoluit᷑/ dici noluit
ut qui sciret imustũ esse ꝙ cuꝑet
saltam exprebacois inuiriã uita¬
ret. durũ emm suꝑbumq ⁊ gne
nomẽ est dñs. Illit maxĩẽ ubi
amor libertatꝭ ac ẜuicn pudor ẽ
Secutꝰ hoꝵ uestigia alexand̾ ħ
romanꝰ pͥnceps ⁊ pͥuato sibi nõ
alit̾ scribi uoluit. Nã ille alt
macedo nõ dñs m ͦ s deꝰ dici lo

Expanded text:
nge rebus omnibus imparem tamen observasse compertum est; qui, licet dominandi avidus, titulo tamen dominatoris abstinuit atque ita se inter ambitionem et verecundiam medium tenens esse dominus voluit, dici autem noluit, ut qui sciret iniustum esse quod cuperet, saltem exprobrationis iniuriam vitaret. Durum enim superbumque et grave nomen est “dominus”, illic maxime ubi amor libertatis ac servitii pudor est. Secutus horum vestigia Alexander hic Romanus princeps ut privato sibi, non aliter, scribi voluit. Nam ille alter Macedo non dominus modo, sed d
Abbreviated transcription (Latin):
cietas a quibusd int̾ remedia ponis᷑.
ab aliis autẽ amor nouꝰ quo ut ces¬
fent uetꝰ amor quasi clauo clauus
stum ab amicꝭ ⁊ utile effectu dephẽsũ
auctor expͥssior sit Iosephus. de eus̃¬
tu quid̃ nõ litigo de electẽe ꝓmĩtio.
Itaq duo hec utilia / fortassis ĩt̾dũ
semꝑ c̾te ꝑiculosa credidim. SStmoq
horũ aliquo neq dĩb cõualestas
ad mõrbi causas aĩo recuriendet ͭ
hee uo̾ in fallor pͥme oñ ac ma¬
xie sunt. ualitudo ⁊ for̃ elegans
opes ociũ iiuẽta. ut corꝑis gr sit ad
morbis contͣria optĩe medẽbũtur
Egritudo deformitas mopia gaue
negoclũ senectꝰ ercoꝵo iuuemilud ta¬
stigatrpo exinna hͨ michi stꝭ ultia
dura. quid̃ s ꝓ magnitiiame pestꝭ

Expanded text:
tietas, a quibusdam inter remedia ponitur, tietas, a quibusdam inter remedia ponitur, ab aliis autem amor novus, quo, ut censent, vetus amor quasi clavo clavus stum ab amicis et effectu utile deprehensum auctor expressior sit Iosephus, de eventu quidem non litigo, de electione pronuntio; itaque duo hec utilia fortassis interdum, semper certa periculosa crediderim. Si neque horum aliquo neque omnibus convalescas, ad morbi causas animo recurrendum erit. He vero, ni fallor, prime omnium ac maxime sunt: valitudo et forma elegans, opes, otium, iuventa. Ut corporis ergo, sic animi morbis contraria optime medebuntur: egritudo, deformitas, inopia, grave negotium, senectus, errorum iuvenilium castigatrix eximia. Hec michi sunt ultima, dura q
Abbreviated transcription (Latin):
acq aluis unis sel ꝯtempni penitꝰ possit
atq abici. int̾q rerũ ulissima deputari.
Multos p̃ce̾a curauit pudor qd maxiẽ
gnõsis amnus accidit. dũ obilsatur ĩfa¬
mia irrisioq. Sũq se digito signari
ulgiq fabula dolent. dum sus oculos
redit rei feditas fructu uacua/ ꝑlena
de decore plena ꝑiculis plena dolorib
ac pnĩe causis. ad extrenũ proderit
excusacoĩb / ac falsis opiõib reiectꝭ be¬
ras induce̾ Nichil hic̃ naturã nichil
facum nichil stellas age̾ nichil denq
nisi solam aniniꝰ leuitatẽ liberũq ui¬
diciũ esse enim in egrotantꝭ arbitriõ
ut sanus frat mox ut bona fide uel¬
le coꝑit. ⁊ blande consuetudĩs dulces
nexus abruꝑit. laboriosũ c̾te s uolẽti
possi ᷝ ͤ est quid ut gͣuissiẽ ait cico.
Illud qd in om̃i ꝑturbatõe dr̃ demõstnͣ¬
dum nullã esse m̃si opiãbilem nͥ iudi
lum pudor aliũ cogitacõ aliũ saciẽ¬
tas deterreiet. Nempe hꝰ ulciũ sa¬

Expanded text:
que viis vel contemni penitus possit atque abici interque rerum vilissima deputari. Multos preterea curavit pudor, quod maxime generosis animis accidit, dum obversatur infamia irrisioque dumque se digito signari vulgique fabulam fieri dolent, dum sub oculos redit rei feditas, fructu vacua, plena dedecore, plena periculis, plena doloribus ac penitentie causis. Ad extremum proderit, excusationibus ac falsis opinionibus reiectis, veras induere: nichil hic naturam, nichil fatum, nichil stellas agere, nichil denique nisi solam animi levitatem atque liberum iudicium. Est enim in egrotantis arbitrio ut sanus fiat, mox ut bona fide velle ceperit et blande consuetudinis nexus dulces abruperit, laboriosum certe sed volenti possibile. “Est quidem” ut gravissime ait Cicero “illud quod in omni perturbatione dicitur demonstrandum, nullam esse nisi opinabilem, nisi iudicalium pudor, alium cogitatio, alium satietas deterreret”. Nempe hoc ultimum, sa
Abbreviated transcription (Latin):
as ar̃ de rege loquens dit. pars mͥ pa¬
cis erit dexcram tetigisse tyrann. apd
uos autẽ ut int̾sit nõ nͥ ꝓpositum
uiteq series facit. qui iustitia regit
ac regicur. Ille demicm uerꝰ ẽ repatqꝰ ⁊
eo alcõri fastigiõ non qui salutꝭ pilᵃ
splendor speculator s pͥuate licidie
pcurator/ ueł capinã cogitano uel iũ¬
dit̾am cupiditati aut iracũdie sue pa¬

Expanded text:
vester de rege loquens ait: Pars michi pacis erit dextram tetigisse tyranni. Apud vos autem ut intersit nonnisi propositum viteque series facit. Qui iustitia regit ac regitur, ille demum verus est rex; at qui ex altiore fastigio non salutis publice speculator, sed private libidinis procurator, vel rapinam cogitans vel vindi
Abbreviated transcription (Latin):
gnarũ rerũ recordacõ uel scientib
duaꝵ toto orbe clarissimar gẽciũ
puos longe p̃stantissimos duces ad
memoriam aeuoca. Dulius. cesar
uiccor in gallus in g̾mama in britan¬
ma. In hyspannio in ycalia Im chesa¬
lia In egypto. Id q mox ĩ armonia
In ponto In ascica ⁊ rursus ĩhispa¬
ma sup̾mo marte uicturꝰ ĩ medio
tancaro uictoriapab amore regio ĩti
apud alexandiraõ uictꝰ est. hanibal
apud ticinũ apud crebiã apud cñsi¬
menũ apud cañas uictor/ ac demũ
in pr̃ĩa ũtendꝰ sua pͥmus apud
salapiã apulie opidũ quo dexcu¬
sabilior fit me̾tricio amore subaceꝰ
est. quanta ibi uidet᷑ mali ius q̃
tam durts aiõs tam rigida peccora
leui frangat in cursu tam rapidos
pedes tam fortia brachia fragilibus
uinclis liget. linqͦ fabulosa ⁊ bet̾a
minis in beluas transformatũ Iouẽ
ridiculis martẽ uiclio implicium
durꝭnentẽ pensa digitꝭ herculem

Expanded text:
gnarum rerum recordatio vel scientibus gnarum rerum recordatio vel scientibus Duarum toto orbe clarissimarum gentium duos longe prestantissimos duces ad memoriam revoca: Iulius Cesar victor in Galliis, in Germania, in Britannia, in Hispaniis, in Italia, in Thessalia, in Egypto idemque mox in Armenia, in Ponto, in Africa et rursus in Hispania supremo Marte victurus, in medio tantarum victoriarum ab amore regio interim apud Alexandriam victus est. Hannibal apud Ticinum, apud Trebiam, apud Transimenum, apud Cannas victor ac demum in patria vincendus sua, prius apud Salapiam Apulie oppidum, quo inexcusabilior sit, meretricio amore subactus est. Quanta tibi videtur mali vis, que tam duros animos, tam rigida pectora levi frangat incursu, tam rapidos pedes, tam fortia brachia fragilibus vinculis liget? Linquo fabulosa et vetera nimis: in beluas transformatum Iovem, ridiculis Martem vinculis implicitum, duris nentem pensa digitis Herculem,
Abbreviated transcription (Latin):
anior gͣuiꝰ dist̾men meliꝰ de te sꝑa¬
rem si amares tiũ nõ ecꝭ amarerꝭ
Et si enm facilitatẽ amotꝭatq &
difficultatem eq̃ nociuã quid̃ dicat
ꝙ facilitate aĩꝰ capiat᷑ ꝯ difficultate
ꝯtendat. Ego camiẽ ita sencõ. nic hilad
rese nõ amari. nec amatũ iri cede̾¬
saͣius id nõ facile creditura sit ceca
⁊ cupida mens amantꝭ. qͥ unus est
ex illo grege de quo scribitur ꝙ qui
amant ip̃i sibi sopnia fingunt. G
lmo ego cum gaudio. Equi ꝙͣ ma¬
le sibi est non sentit obcorꝑult qui
malo suo gaud insauit. Sapud
me fateor delcãbile est amare.¬
N ꝓdiosum mallem at molestum
quo ⁊ fuga mali ꝓmpcor fiet forz
⁊ ꝓpinquior spes salutꝭ nũc̃ delcã᷑
morbum alit. Sanꝰ eni fi̾ respuit
quẽ dilectat egrotare. G ut libet a¬
pud me qͥd ingeniũ est amare ut
quisq sapit ⁊ loquit᷑ apud me uero
puile prorsus ac languid ⁊ qd
frtissimos ecꝭ iuros emolliat enuet

Expanded text:
arctior, gravius discrimen? Melius de te speraarctior, gravius discrimen? Melius de te sperarem si amares tantum, non etiam amareris. Etsi enim facilitatem amoris atque difficultatem eque nocivam quidam dicant, quod facilitate animus capiatur, cum difficultate contendat, ego tamen ita sentio: nichil adre se non amari nec amatum iri credequamvis id non facile creditura sit ceca et cupida mens amantis, qui unus est ex illo grege, de quo scribitur quod qui amant ipsi sibi somnia fingunt. — Amo ego cum gaudio. Qui quam male sibi est non sentit, obtorpuit; qui malo suo gaudet, insanit. Apud me, fateor, delectabile est amare. Odiosum mallem ac molestum, quo et fuga mali promptior foret et propinquior spes salutis. Nunc delectatio morbum alit; sanus enim fieri respuit quem delectat egrotare. Ut libet: apud me quidem ingenuum est amare. Ut quisque sapit et loquitur; apud me vero servile prorsus et languidum et quod fortissimos etiam viros emolliat enerve
Abbreviated transcription (Latin):
uror amorib. Lbene ais uirr. Est
omm amor latrns ignis gratum
descãbilis morbus. iocũdũ supłitaũ
blanda mors. O Amo ⁊ iucissim
amor Rprmiũ nosse potes se¬
cundid in ambigno est insi forte
noct̾uũ muliercule tue murmur
in cestiomũ crahis. O Amor laud
dubie. Rꝑsuasit ut uideo noc
magnũ persuadere uolentib omis
amianis cetus ⁊ credulus ut ꝙ si fiẽ
uramẽto/ Amatorio ius mẽẽ scriptũ
ab amante aregͣphum ten̾a in glacie
testib austris ĩ mediũ prof. S o ⁊
ĩsane nichil umꝙ̃ impudice p̃ẜtĩ
cbedas sennẽ/ sexus ardor leuitas q¬
suetudo mẽtiendi fallendi studiũ ⁊
ardens gaudeas ⁊ uento tuo naulges
boluptatꝭ. id quid̃ nõ consilu nõ est.
tgo uero quo suauiꝰ arserꝭ eo cauciꝰ
qo incendio fugiend̃ consulo/ Tuẽ stꝭ
mala ꝑiculosissima cũ delectant. se¬
pe suaiatatẽ hanc durissimꝰ finis
exasꝑat. Oamo amorq. Rut sit
ita quid. insi duplex nodꝰ̃ nexus

Expanded text:
uror amoribus. Bene ais: “uror”; est uror amoribus. Bene ais: “uror”; est enim amor latens ignis, gratum delectabilis morbus, iucundum supplicium, blanda mors. Amo et vicissim amor. Primum nosci potest, secundum in ambiguo est, nisi forte nocturnum muliercule tue murmur in testimonium trahis. Amor haud dubie. Persuasit, ut video; nec magnum persuadere volentibus: omnis amans cecus et credulus. Quod si fidem iuramento amatorio vis inesse, scriptum ab amante cyrographum tenera in glacie testibus austris in medium profer. Sed, o insane, nichil unquam, impudice presertim, credas femine: sexus, ardor, levitas, consuetudo mentiendi, fallendi studium fr ut feliciter ardens gaudeas et vento tuo naviges; voluptatis id quidem, non consilii est. Ego vero, quo suavius arseris eo cautius ex incendio fugiendum consulo: tunc sunt mala periculosissima, cum delectant. Sepe suavitatem hanc durissimus finis exasperat. Amo amorque. Ut sit ita, quid nisi duplex est nodus, nexus
Abbreviated transcription (Latin):
płni cognoniẽ ob imꝑiũ nõ omisit
hui cũ uxorꝭ noss adult̾ia ⁊ ami¬
ti ut eam uel occide̾t᷑ bel saltẽ dni¬
terit hortarent᷑. rñdobat. Si uxore
dimictimꝰ reddamꝰ ⁊ dotẽ dos autẽ
erat imꝑiũ: uides ut ingentꝭ uiui
ann dos frenabat cuũ sorsitã noͣ
frenabit O dos ꝑ finita maxĩa in
monn homil supportand nõ aua¬
ricie estib irritand̃ inuẽta est. Itaꝙ
quo magis illam exagas magie
infamas. ut. Ñ ut̾nq mole sua no¬
ceat ⁊ lunc dantꝭ impudenciam
hinc ꝯcupiscenciã accipientꝭ aucta
sit. G Est inͥ maxĩa des uxorꝭ R
non quanta sit dos s qualis uxor
irfert. Et in dote ip̃a nõ qñtitas
certe s qualitas extianda est unde
.s. profecta quib parta modis mt¬
te magne dotes malis artib sũt
quesitẽ heliopolitanũ ⁊ punitũ mo¬
rem nosti. quoro i iptꝭ nõ piẽtate
pr̃ia s scupris ac dedecore dos cõsta¬
ratio fruor amorib R gratꝭ
insidus oppͥmendus Garatꝭ

Expanded text:
ob imperium non omisit, qui, cum uxoris nosceret adulteria et amici ut eam vel occideret vel saltem dimitteret hortarentur, respondebat: “Si uxorem dimittimus, reddamus et dotem”? Dos autem erat imperium. Vides ut ingentis viri animum dos frenabat; tuum forsitan non frenabit? Dos permaxima, inmonii oneribus supportandis, non avaritie estibus irritandis inventa est; itaque quo magis illam exaggeras, magis infamas, ut que utrinque mole sua noceat et hinc dantis impudentiam, hinc concupiscentiam accipientis auctura sit. Est michi maxima dos uxoris. Non quanta sit dos, sed qualis sit uxor refert et in dote ipsa non quantitas certe, sed qualitas existimanda est, unde scilicet profecta, quibus parta modis: multe magne dotes malis artibus sunt quesite. Heliopolitanum et Punicum morem nosti, quorum nuptiis non pietate patria, sed stupris ac dedecore dos constaratis fruor amoribus. Gratis insidiis opprimendus! Gratis
Abbreviated transcription (Latin):
bigua meix ẽ homo. G Preuignũ
bonũ habeo. R Rara ẽ p̃ugnꝰ bon
michi R ut sit bonus quid ad ter᷑
nisi forsan cõuigis ꝓcilrator gau¬
des tibi enim quid uirtꝰ aliena ꝯ¬
tulerit insi ut tuoꝵ si quos genu¬
eris panait ignamia. E preuignꝰ
ẽ mͥ optimꝰ atq fidissimus ⁊ niłi
filio scds̃. N fi id quid̃ põt talis au
gusts fuit drusꝰ s nõ claudio taħ
nero. ¶ De exelleti p̾ceptõe. Gaudꝰ. eͫ.¬
xcellenci ꝑ receptore lxxxii.¬
glorior RAlieno nec dum
desime gloriari / quid ad te excellẽ
lenti l Sme illum iicerĩ rebsuis
ut uidetur uti ⁊ si liber ⁊ gloriari
ꝓͣuis si excellens uere est mimie
Id stũrus sit / de te autẽ post uidrĩmꝰ.
best m p̃ceptor insignis qͣlis
atq hebetes hũisse putas seolam
socrat  ac platonis: ꝙͣ multos abs¬
q preceptors ullo ꝑ seapõe in altũ
euasisse ut p̾ceptorts fierent a ł
qui preceptorib caruissenti nił

Expanded text:
homo. Privignum bonum habeo. Rarus est privignus bonus, michi. Ut sit bonus, quid ad te? Nisi forsan ut coniugis procurator gaudes. Tibi enim quid virtus aliena contulerit, nisi ut tuorum si quos genueris pandatur ignavia? Privignus est michi optimus atque fidissimus et nulli filio secundus. Fieri id quidem potest: talis sed non Claudio talis Nero. 80 DE EXCELLENTI PRECEPTORE Excellenti preceptore glorior. Alieno necdum desinis gloriari: quid ad te excellentlenti. Sine illum interim rebus suis ut videtur uti et, si libet, etiam gloriari, quamvis, si excellens vere est, minime id facturus sit; de te autem post viderimus. Est michi preceptor insignis. Qualis atque hebetes habuisse putas scholam Socratis ac Platonis? Quam multos absque preceptore ullo per se ipsos in altum evolasse, ut preceptores fierent aliorum qui preceptoribus caruissen
Abbreviated transcription (Latin):
dise nlo tranquilla turbari.qs
cito ac domitiano susceptꝭ filiis les¬
pasianus prudentissimꝰ pͥnceps fecit.
ra atate hac stephamis coluprẽsis
haud inim̾to int̾ pͥncipes mẽorã¬
dus. S ad secundas nuipcias ĩtẽdo¬
dulinis quib legib pacientil mag̾
ꝙ̃ laudantib nota omib sq̃ de hac̃
to paulꝰ traccat apostolꝰ. Certe
apud gentiles ip̃os / quib laxior ta¬
lium libtas ꝑmissam rem pociꝰꝙ̃
pautam intelligere est. Si quid
Aultoꝵ mat̾monioꝵ exꝑiẽtiam
qrͣ legitĩe cui̾isd̾ intẽꝑancie sigꝰ¬

Expanded text:
odiis domus tranquilla turbari; quod, Tito ac Domitiano susceptis filiis, Vespasianus prudentissimus princeps fecit et etate hac Stephanus Columnensis, haud immerito inter principes memorandus. Ad secundas nuptias intendo legibus patientibus magis quam laudantibus: nota omnibus, que de hac re Paulus tractat apostolus. Certe etiam apud gentiles ipsos, quibus laxior talium libertas, permissam rem potius quam probatam intelligere est, si quidem multorum matrimoniorum experientiam quasi legitime cuiusdam inte
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cogitare ⁊ res cuas age̾ ⁊ sop̃nũ
carꝑe sinẽt nuc urori placons il
qd tibi placeat p̃t̾ illam speres to¬
tũ sibi te uendicat nec sufficies totꝰ
Si quo forte ire uilis fuge te fugeq
causas finge̾ Si quid agas osliciõsu
Si quid cogitos / natiẽ sibi. si cibo asuẽ¬
as sordere ies suas sibi tͥ. Si sepño
cesserꝭ/ ext̾na te uenẽ fessũ dicet de¬
iq ut uxori placidꝰ cibi atq aluis
nuitilis sis oportet. O uxorẽ hẽo q̃
me ardentꝰ amat. Rayeliꝰ amarz
caste pie sobrie u̾etunde. ardene a

Expanded text:
et cogitare et res tuas agere et somnum et cogitare et res tuas agere et somnum carpere sineret. Nunc uxori placens, nil quod tibi placeas preter illam speres: totum sibi te vendicat nec sufficies totus. Si quo forte ire velis, fugere te fugeque causas fingere, si quid agas oblitum sui, si quid cogites iratum sibi, si cibo astineas sordere res suas tibi, si somno cesseris externa te Venere fessum dicet: denique ut uxori placeas, tibi atque aliis inutilis sis oportet. Uxorem habeo que me ardenter amat. Melius amaret caste, pi
Abbreviated transcription (Latin):
dictu duriꝰ cogitatu durissimũq
ꝑpessu nõ uniꝰ lucis s tociꝰ uite
hospes forsitanq hostis uacuã pre¬
sidũs muasit domũ uñ illã ut di¬
xĩ uet̾is repudñ spe sublata sola .s.
mors excludat. G Cõĩugẽ gratã duxi¬
Li Erras ille ce duxit. diu niniũ fu¬
Teras tuus. accessit sponso dña car¬
inifex priuignis enula soceui. fam¬
lie iugũ. coqͥne labor honꝰ penun
sũp̃tꝰ arcule. ornamẽtũ aule. diur¬
nũ spectaculũ fenescrelis noctua
cubiculo G uxor uenit a mãtissiã
RCũ amoresi nestr zelꝰ ⁊ suspic̃o¬
nes ⁊ quecele subeunt minorle du¬
ellũ domi hes / ipĩs ex uoluptatib at
iocꝭ ĩuititie erupet nec ad mẽsã
nec in thalamo tutꝰ eris nullid
tp̃s litigio nacabit media nocte
pugnabit᷑. S Exobtatas nubtias ꝙ¬
traxi. A cũ ꝯuigo nupcias ciepa¬
ce diuorciũ. O uxor contigit cuis
nice placcoł meliꝰ forsitan displicds
nõ te amãdo preneret atq atere̾t

Expanded text:
dictu, durius cogitatu durissimumque dictu, durius cogitatu durissimumque perpessu non unius lucis, sed totius vite hospes forsitanque hostis vacuam presidiis invasit domum, unde illam, ut dixi, veteris repudii spe sublata, sola scilicet mors excludat. Coniugem gratam duxi. Erras: illa te duxit. Diu nimium fueras tuus: accessit sponso domina, carnifex privignis, emula socrui, familie iugum, coquine labor, onus penui, sumptus arcule, ornamentum aule, diurnum spectaculum fenestre, lis nocturna cubiculo. Uxor michi venit amantissima. Cum amore, si nescis, zelus et suspitiones et querele subeunt; immortale duellum domi habes, ipsis ex voluptatibus ac iocis inimicitie erumpent; nec ad mensam nec in thalamo tutus eris: nullum tempus litigio vacabit, media nocte pugnabitur. Exoptatas nuptias contraxi. Cum coniuge nuptias, cum pace divortium. Uxor contigit cui unice placeo. Melius forsitan displiceres: non te amando premeret atque attereret,
Abbreviated transcription (Latin):
gio felix sum ECasto felicõr felicissiꝰ
celibatu. G pulcͦ ꝯuigio illustratꝰ
sum Nanceps uxotꝭ elecc̃o deformis i¬
facile fastidit᷑ formosa difficile custo¬
ditur ea longe qua int̾ formã cor¬
ꝑis acq animi cascitatẽ lis ꝓpe ppe¬
tua est. S ut qd rarissimũ est ꝯ¬
tingat ⁊ formo pudicicia iũcta fit.
uberiꝰ tecũ agã accedant ⁊ fẽmee
dotes alie. nobilitans fẜus / opulẽ¬
ucia fecunditas atq facandia. fame
incegritas. moꝵ candor. Scito tuũ
simeni hño mmmyotam subintrasse
mr̃em affricam filiam pat̾ns t̾um¬
phis ac gloria insolentem. G no¬
bile ꝯuigiũ ⁊ honestũ obtigit R
Qd de fastu fastidiõq ais parũ ne
feminei mores noti: diste ẜuire di¬
sce pati. diste caros ꝑde̾.uni ꝯiugio
uatand est. amiciciaꝵ scopul ꝰ bxor
imꝑiosa ⁊ uiri affectuũ modaterõ.
sarcina dure compedes. libos humõs
acq olim libo̾s pedes premẽt ducũ

Expanded text:
gio felix sum. Casto felicior, felicissimus gio felix sum. Casto felicior, felicissimus celibatu. Pulchro coniugio illustratus sum. Anceps uxoris electio: deformis facile fastiditur, formosa difficile custoditur, ea lege qua inter formam corporis atque animi castitatem lis prope perpetua est. Sed, ut quod rarissimum est, contingat et forme pudicitia iuncta sit — uberius tecum agam: accedant et feminee dotes alie, nobilitas, sensus, opulentia, fecunditas atque facundia, fame integritas, morum candor —, scito tuum limen his immixtam subintrasse matrem, Africani filiam, paternis triumphis ac gloria insolentem. Nobile coniugium et honestum obtigit. Quid de fastu fastidioque ais? Parumne feminei mores noti? Disce servire, disce pati, disce caros perdere; uni coniugio vacandum est: amicitiarum scopulus uxor imperiosa et viri affectuum moderatrix. sarcina, dure compedes liberos humeros atque olim liberos pedes prement. Durum
Abbreviated transcription (Latin):
ppłi expositã sup̃mam tandem ut cͤ¬
dibile est mortẽ obusse qd ultinũ
falsũ esse non dubitant qui de p̾mis
magni dubitant auctores. Ita cũ õs
aues huẽris mirabilem pulchrmiã¬
q om̃ non hẽbis dolgus ⁊ indignãs
iocor. ut ꝙ .ii. semꝑ pu̾i inanb
gaudiis exultatꝭ utq ait̾ salomon
loquor surte/ o ceti aues in siluia
agore ⁊ indifiçare ⁊ pasti ⁊ cane̾ ⁊
errare bos inħ̾tꝭ plumas ammi ad
celum pandice atq h umo uos actol¬
lite Enitimini non uolucres capta¬
re s uolucres fieri Tuq hñs obmissi
de quib loqui pud si quid hẽg qͣ
letari uirũ deceat profer ¶ De cõ¬
xorem duxi noblez. N malle
tibi non tm picas ac psitacos
s bubones striges q domi esse. Illi ca¬
nerẽt ista uirgabr̃ illi ad nũciarẽt.
h ͨ ꝑag. illos exclude̾ lice̾t̾ hant
non licet. O Claro comugio orna¬
tus sum s Spẽcosa uũt ꝰ es cathẽã
unde te sola mors libe̾t Oclaro qui¬

Expanded text:
populi expositam, supremam tandem, ut crpopuli expositam, supremam tandem, ut credibile est, mortem obiisse; quod ultimum falsum esse non dubitant qui de primis magni dubitant auctores; ita, cum omnes aves habueris, mirabilem pulcherrimamque omnium non habebis. Dolens et indignans iocor. Quid enim semper pueri inanibus gaudiis exultatis utque ait Salomon,oquor: sinite, o ceci, aves in silvis agere, nidificare et pasci et canere et errare: vos inertis plumas animi ad celum pandite atque humo vos attollite, enitimini non volucres captare, sed volucres fieri tuque his omissis, de quibus loqui pudet, si quid habes quo letari virum deceat profer. 65 DE COxorem duxi nobilem. Mallem tibi non tantum picas ac psitacos, sed bubones strigesque domi esse: illi canerent, ista iurgabitur; illi aliquid nuntiarent, hec peraget; illos excludere liceret, hanc non licet. Claro coniugio ornatus sum. Speciosa vinctus es catena, unde te sola mors liberet. Claro coniu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit quẽ ẜiatim plurima uerba ꝓ¬
feretẽ hũãnis accõtib sepe in ip̃i ꝰ
plimi prĩa ⁊ audire ibiꝰ ꝯtigis ⁊
mitari. nã de psitaco tã t̾ta res e
ut mirabił iam esse desierici quo¬
ciens hunc audisti cibos unũatqs
alteꝵ clara uoce postentẽ. qciens
nut̾torem suũ ꝓp̾o noie uocantẽ
atq ut ꝑsuaderet multa ill gestiũ
ac uerlorid dulcedĩe blandiẽtem
quociẽs sic ridentẽ ut astãtes ĩ ri¬
sum cogeret nec oĩo alitꝭ sed beri¬
usus risus hoĩs crede̾tur Que ꝙͣuis
ita sint tamẽ hii luscime preẜtĩ
multomeliꝰ inͥ credite sius ĩ ramis
ꝓpͥum fecit ꝯ nã fec̾i̾t cũcta coia sicut
ultra suos fines atq ultͣ suũ mĩ tendͭ
auariciã O aues niuias ꝯgregaui¬
Q ut multas sũ ut om̃s hẽas fenix pt̃o
deerit sũ unꝰ sũ ẽ nullus suo illus
in fidem rocipimꝰ qd quid̃ cradide̾ año
bia in egiptũ euolasse. captãq ibi ⁊
romã delatã aeq in comicõ specta ͭ ͦ

Expanded text:
ma verba proferentem humanis accentibus sepe in ipsius Plinii patria et audire tibi contigit et mirari? Nam de psitaco tam trita res est ut mirabilis iam esse desierit. Quotiens hunc audisti cibos unum atque alterum clara voce poscentem, quotiens nutritorem suum proprio nomine vocantem atque ut persuaderet multa illi gestuum ac verborum dulcedine blandientem, quotiens sic ridentem, ut astantes in risum cogeret nec omnino alitis sed veri risus hominis crederetur? Que quamvis ita sint, tamen hi omnes, luscinie presertim, multo melius, michi credite, suis in ramis proprium fecit, cum natura fecerit cuncta communia. Sic ultra suos fines atque ultra suum nomen tendit avaritia. Aves innumeras congregavi. Ut multas sive ut omnes habeas, phenix, puto, deein fidem recipimus quod quidam tradidere anno bia in Egyptum evolasse captamque ibi et Romam delatam atque in comitio spectaculo
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃a ẽfecistꝭ. Cu noͣ durissimi orꝭ
Rage ago dum feruor diuata
refenceriꝰ dolebis. nõ notasti q̃
dulcis est sopor in bacuo cubili. solum
Illum fedum ac mmiẜum accum cogi¬
tas/ qui transit ⁊ wlnerat. ¶ De natoꝵ¬
Atorum niptris sobolẽ ꝓpagaui.
Rhonestior aliquãto hẽc quid̃
cura ꝙͣ suꝑior . ⁊ tamẽ sepe u̾iciũ
ꝓpago ꝙͣ so bolis utilior fuit illa dłci
G iapcui nacã dedilesi ꝓuide si¬
q feliciter ⁊ filiã ẜuasti ⁊ filiũ ut mͦ
dicebã / uel filio meliꝰ inuenistiSi
minꝰ ⁊ illam ꝑdidisti. ⁊ t̾ hostem ty¬
rãnum filie quesuusti. G uiro filiã
collocaui .L Si bonã dulce/ pignꝰ
⁊ suaue. t̾ erectũ alienis larib iue¬
xisti. at si mala gui face qͦ aliũ p̾¬
meres te leuasti D filiã iuro dedi¬
R noli mimũ huĩc gaude̾. multꝭ a

Expanded text:
a effecistis. Tu vero durissimi orisAge, age dum fervor durat: cum refrixerit dolebis. Non notasti quam dulcis est sopor in vacuo cubili? Solum illum fedum et miserum actum cogitas, qui transit et vulnerat. 77 DE NATONatorum nuptiis sobolem propagavi. Honestior aliquanto hec quidem cura quam superior et tamen sepe vitium propago quam sobolis utilior fuit. Illa dulci  Nuptui natam dedi. Si provide sique feliciter et filiam servasti et filium, ut modo dicebam, vel filio melius invenisti. Si minus, et illam perdidisti et tibi hostem, tyrannum filie quesivisti. Viro filiam collocavi. Si bonam, dulce pignus ac suave tibi ereptum alienis laribus invexisti; at si malam, gravi fasce, quo alium premeres, te levasti. Filiam viro dedi. Noli nimium hinc gaudere. Multis a
Abbreviated transcription (Latin):
Nat ꝑdidit libertatẽ birgĩtatẽ: re¬
quiẽ non eqͣ ꝑmutacõ. Udedi filio
oxorem Ri grãuior ẽ m̃ussa nutꝰ
ꝙͣ emissa filia. Semꝑ incestinũ malũ
ꝑiculosiꝰ ext̾no ẽ. pace fecisti arcẽ
hosti forsitan aut ꝓfecto ꝑticipi. iã

Expanded text:
libertatem, virginitatem, requiem: non equa permutatio. Dedi filio uxorem. Gravior est immissa nurus quam emissa filia; semper intestinum malum periculosius externo est. Patefecisti arcem hosti forsitan aut profecto participi, iam