comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re semidiameter uo t̾re sit .n.i. et semidiameter solica
ꝯ .m. continuata. conc̾rat axi umbre in .s. fiet q comis uosta
s. ita tri ut unguli dig. in. et men s sint recti sicia fitͥmcon¬
n .s. ducta. iniea n .c. querumꝰ q̃ntitate angali .c .n.f . qu
semidi ameter ombre in loco tñsitꝰ luẽ subtendit ex n didi¬
stancia solis data et n. f. distancia lune fiat enĩ im q̃
s. quae n .s. axis umbre coguit fiet Ideoq f.s nota Item
et m .n. et n .s. nota fiet᷑ .s. in ueꝵ ꝓpar insersibłem eoa¬
rem poteio n.c. uti pro.s. m. sed .s. mn. ad in .n.siᵈ s t. adfi¬
sũmẽ loco .n.c. hinc ee n .c. et c.f. reꝑiri q̃ntitatẽ ingilie
n. f. qui querebat᷑ sie n maỹis distanciis sole et lunae
t̾re est una sole uo n auge ecentrici et luna i op̃pto auis
ni applicãc̃or tñ cũ sole fit semidiamẽter umbre etͦ. iͥ i

Expanded text:
terre. Semidiameter vero terre sit NM et semidiameter Solis DG. GM continuata concurrat axi umbre in S. Fietque conus umbre S ita tamen ut anguli DGM et NMS sint recti sicut fit in conper NS. Ducta linea NC querimus quantitatem anguli CNF, quem semidiameter umbre in loco transitus Lune subtendit, ex ND distantia Solis data et NF distantia Lune. Fiat enim ML eqS. Quare NS axis umbre cognitus fiet, ideoque FS nota. Item ex MN et NS nota fiet SM, verum propter insensibilem errorem poteris NS uti pro SM. Sed SM ad MN sicut SF ad Fteris NF sumere loco NC, hinc ex NC et CF reperire quantitatem anguli CNF, qui querebatur. Sic in maximis distantiis Sole et Luna eterre est una. Sole vero in auge ecentrici et Luna in opposito augis in applicatione tamen cum Sole, fit semidiameter umbre 45 mi
Abbreviated transcription (Latin):
sensibłis erĩois fiet hinic et da d. notut eĩt angul lid̾a qui est
esls mgulo d a .z. sed ip̃e insensibłr dit ib ingulo qũe z t sub¬
tndit in centro k. eigo.3. t arcus notus eĩt et ꝓpter insensi.¬
blem q̃ntitatẽ a .R. respestu eR. z.t. insensibłiter excedit ht
iit h.t. notus qui quecebatur:
fabulas dineisitatũ aspectuũ mẽ culo altitudmue fabrigire:
ptolomeus inconstitiiendo tablas huius modi pͥmo supposuit soli
tindẽ distanciã a terra st rio. partet quib semidimiet
tit est una hunis q̃ntitatis posuit᷑ d. R. ubiq et repeit

Expanded text:
sensibilis erroris fiet. Hinc ex DA et AL notus erit angulus LDA, qui est equalis angulo DAZ. Sed ipse insensibiliter differt ab angulo quem ZT subtendit in centro K. Ergo ZT arcus notus erit. Et propter insensibilem quantitatem AK respectu EK, ZT insensibiliter excedit HT, igitur HT notus, qui querebatur. Tabulas diversitatum aspectuum in circulo altitudinis fabricare. Ptolomeus in constituendo tabulas huiusmodi primo supposuit Soli eandem distantiam a terra, scilicet 1210 partes quibus semidiameter terre est una. Huius quantitatis posuit DK ubique, et reperit
Abbreviated transcription (Latin):
orthogõ liter ecliptice insistene sit db.e. latitudo lime sirsbauul̃
b.e. q̾uctis accub ad et ae quer nꝰ q̃ntitatẽ atciua ad et n
anguloꝵ ba d. et bace in hiis ueit ptolomeus atcubi ut ines
rectis ꝓpter duisitatis patiuntatem sic cũ anguli adb. sint aasi:
arcub ab. et b.d. et b. e datia ꝑ penultĩam pͥmi repeit int̃ititor
accuũ ad et ⁊ e hune trmnq̃ua in t̾ingulia orthegoniig ⁊edti bant¬

Expanded text:
orthogonaliter ecliptice insistens sit DBE. Latitudo Lune sit DB vel BE. Ductis arcubus AD et AE querimus quantitatem arcuum AD et AE et angulorum BAD et BAE. In his utitur Ptolemeus arcubus ut lineis rectis propter diversitatis parvitatem. Sic cum anguli ad B sint recti, ex arcubus AB et BD et BE datis per penultimam primi, reperit quantitatem arcuum AD et AE; hinc tanquam in triangulis orthogonii
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝑ fat distanca sol m̃ima i ono ꝑtes et media nos
osul et ꝙ lua tonũ solem occultat cũ cũ distincia intͥ ambo.¬
tnet et hiit ꝓportiõib iñtitatũ diametioꝵ at distantiaꝵ
m eclipsib solatib uisa respondent ut dixit Albategni q̃
ca perquirere: Presupponende sunt qͣntitates distanciaꝵ
pls et lune et semuidiametroꝵ que c̃õtingunt in mayxis eoꝵ
astincit pͥnio itaq de semidiamet᷑ solig sit ĩgĩ distancia
bls mazima n. d. semidiameter solis g. d. ducta .g. .n. sitq
marma distancia .n. d ut Albategni porut ii ꝗb partes qͥbi¬
n senidinneter t̾re est una et anguli ding. ix m̃ go. ⁊̃ et¬

Expanded text:
 fiet distantia Solis minima 1070 partes et media 1108 talium et quod Luna totum Solem occultat cum distantia inter ambotinet. Et his proportionibus quantitatum diametrorum atque distantiarum in eclipsibus solaribus visa respondent, ut dixit Albategni, quo ca perquirere. Presupponende sunt quantitates distantiarum Solis et Lune et semidiametrorum que contingunt in maximis eorum distantiis. Primo itaque de semidiametro Solis, sit igitur distantia Solis maxima ND, ⟨semidyameter Solis DG ducta GN. Sintque maxima distancia ND,⟩ ut Albategni ponit, 1146 partes quibus semidiameter terre est una et angulus DNG 15 minuta 40
Abbreviated transcription (Latin):
mãtuy remanent ⁊ e. 5̃ zi.mͦ. et mediũ quo excedunt ma
mugia latitudie lune ꝑ eam fient latitudines alie ad
q̃mñcimq distanciam eus amnodo datã ꝑ uĩa qua ĩ pͥmo huius
Considerauit ptolomeus m ⁊ oᵒ mnoꝵ Adrimi die ii m̃sis
achus qui est t̾cuis egipcioꝵ ntͥ hoĩs medictate et t̾tia hẽe¬

Expanded text:
muntur, remanent 28 gradus 51 minuta et medium, que excedunt maxmaxima latitudine Lune, per eam fiunt latitudines eius alie ad quamcumque distantiam eius a nodo datam per viam qua in primo huius Consideravit Ptolemeus in 20mo annorum Adriani, die 13mo mensis Athuz, qui est tercius Egiptiorum, 5 ho
Abbreviated transcription (Latin):
angis opicidi es istente in uõt locũ considiraciõis auctũ suꝑ
loco nũaciõis ni reliqua aũt medietate ecentrici cent᷑ epiti¬
di ꝙ istente luna q in auge epicidi mueit locũ ꝑ considiricõm
muõem leco nuacionis sed luna tunt in op̃p̃to augis epicidi
eiñte muoĩt locũ consideracionis mĩorem loco nũacionit¬
a t̾pplicitate ad solcm ate in auge opiadi a oppto euis sed lima
xñte in tnsitib mediis epicidi st ubi maximi inguli duisitatũ
ircumenti contingunt nullã diu̾sitatẽ in his ⁊eperit hac igit
ie significatũ fuit ei ꝙ diameter epiadi tnsiens ꝑ aug̃ẽ me¬
dhiã epicidi et oppm̃ ouis ñõ semꝑ recte respiciat centꝵ m̃di
li pũctũ aliud oppt̃in ei: Ad ꝓbandum aũt q̃nte distancie rr̃t
lle punctus op̃ptꝰ a centro t̾re assumpsit duas obẜuaciones
Abrachis ad hoc in quaꝵ pͥma fuit luna ꝓpe segcilitate solis et
ꝓoi app̃m augis epicidi sui fuit q obseruacio in thodo in mno

Expanded text:
cum considerationis auctum super loco numerationis. In reliqua autem medietate ecentrici centro epicicli existente Lunaque in auge epicicli, invenit locum per considerationem maiorem loco numerationis, sed Luna tunc in opposito augis epicicli existente, invenit locum considerationis minorem loco numerationisplicitate ad Solem atque in auge epicicli aut opposito eius; sed Luna existente in transitibus mediis epicicli, scilicet ubi maximi anguli diversitatum argumenti contingunt, nullam in his varietatem reperit. Hac igitur re significatum fuit ei quod diameter epicicli transiens per augem mediam epicicli et oppositum eius non semper recte respitiat centrum mundi sed punctum aliud oppositum ei. Ad probandum autem quante distantie esset ille punctus oppositus a centro terre, assumpsit duas observationes Ipparchi ad hoc. In quarum prima fuit Luna prope sextilitatem Solis et prope oppositum augis epicicli sui, fuitque observatio in Rodo
Abbreviated transcription (Latin):
Cluuis tei inquisiciom pretedere oporteat cũ lima latitudinȩ̃
ib ecliptica habui̾t : Sit portio ecliptice n.b.g. porcio q atͣcli
decliuit lune a .d. ut a. sit nodꝰ d. uõ locꝰ lñe int̾anlo decliui a
pincto d sit orthogolic suꝑ eclipticã d b.a. polo oisontit o ueni¬
it porciene c̾culoꝵ altitudinũ eib .e.d.h.℥. Sit ꝗ d.h. diu̾sitar
aspec lũt in c̾cilo altitudinis ut locus euis uis ꝯ̃ in eodem cculo
sie h ab h. cadant due porcios h. R. quidẽ ꝑpendicłus suꝑ a b. et
St ꝑpendicultis suꝑ d.b. Sic longitudo iune ⁊ nodo uea eit ab.
Ie scro R.b. quecendi igit sunt arcus dihi h. e. et dti nob̃ uõ
⁊ pͥmissit non. costat atcus e .d. sed notꝰ est arcus e.b. Ideo ꝑ
si uolimꝰ sbe  arcũ doh. opus est sc̃ĩe pͥus arcũ ed. locontent a b
stun si eꝑ arcu d hi cupiamus scĩe arcus h. t. et t. doy est stie

Expanded text:
Cuius rei inquisitionem precedere oporteat cum Luna latitudinem ab ecliptica habuerit. Sit portio ecliptice ABG portioque circuli declivis Lune AD ut A sit nodus, D vero locus Lune in circulo declivi. A puncto D sit orthogonalis super eclipticam DB. A polo orizontis E veniant portiones circulorum altitudinum EB, EDHZ, sitque DH diversitas aspectus Lune in circulo altitudinis ut locus eius visus in eodem circulo sit H. Ab H cadant due portiones HK quidem perpendicularis super AB et HT perpendicularis super DB. Sic longitudo Lune a nodone DT. Querendi igitur sunt arcus DH, HT, et TD. Nobis vero ex premissis non constat arcus ED, sed notus est arcus EB. Ideoque si volumus scire arcum DH, opus est scire prius arcum ED loco arcus EB. Item si ex arcu DH cupiamus scire arcus HT et TD, opus est scire
Abbreviated transcription (Latin):
4. contineat d.h. deciet octier᷑ et qͣtuor p̾itus nib huiuu
sex cenciet quadragesies q̃ ter et insuꝑ continens medioticon
Item .n.m. continet t h. ter. et duac qn̾eus fere hiuus mburqt
9. et q  fere Ideo terea aͫ luna trigesiec nonies et insupa
continens qt̃tum fere hee itaq sum ꝓporc̃ĩos t̾u corporũ uiũet
aptolomeo si ip̃s constituit solit et lune diametros sedim uisum
eidem angulo sub tendi limma insua mapma remociõa attraq̃u¬
citatẽ respectu distincia euis maxint Albategni at eclipses ast
ob seruatas du̾sas repeit in. q̃ntiᵈ et ip̃e ab hiis que es nũatios
ptolomei ostendebant Inquit em̃ se duac solaẽs confider asse qͣ l
pͥma fuit anno adhilcarnam iror. qui est amorte allexandui
anꝰ iriq uera quidẽ cõuictio post dimidiũ ostaue dici m¬
sit ab. mi aracta cuntata ꝑ spaciũ hõe tp̃alit ec lipsatũ q fuit
ex solt plus duib terciis sedra uisũ et sedm nũaciõm fuit /ol

Expanded text:
et quatuor quintas, cubus huius sexcenties quadragesies quater et insuper continens medietatem. Item NM continet TH ter et duas quintas fere. Huius cubus est 39 et quarta fere, ideo terra maior Luna trigesies novies et insuper continens quartam fere. Hec itaque sunt proportiones trium corporum invente a Ptolemeo. Sed ipse constituit Solis et Lune diametros secundum visum eidem angulo subtendi, Luna in sua maxima remotione a ticitatem respectu distantie eius maxime. Albategni autem eclipses a se observatas diversas reperit in quantitate et tempore ab his que ex numeratione Ptolomei ostendebantur. Inquit enim se duas solares considerasse quarum prima fuit anno Adhilcarnaim 1202, qui est a morte Alexandri annus 1214; vera quidem coniunctio post dimidium octave diei mensis Ab in Aracta civitate per spatium hore temporalis, eclipsatumque fuit ex Sole plus d
Abbreviated transcription (Latin):
a partes et q qnͣte unius Ideoq latitudo lũe meidionalit̃ po
iñ et due t̾cie unuis et fuit eclipsatũ de diamet᷑ meditis
a parte actionis Ponamus itaq infigiua cͥculum umbre in loco
tn̾sitꝰ lũe eo ꝙ ni ambab eclipsibi fuit fere erusdem disti¬
cie a. centro mñdi Circulũ a f.b.e. suꝑ centͦ. e et uitẽ eclio¬
tice teneat a cb. inpͥma eclipsi luna sit suꝑ di cent᷑ mi iu¬

Expanded text:
udo Lune meridionalis 40 minuta et due tertie unius. Et fuit eclipsatum de diametro medietas a parte septentrionis. Ponamus itaque in figura circulum umbre in loco transitus Lune, eo quod in ambabus eclipsibus fuerit fere eiusdem distantie a centro mundi, circulum AFBE super centro C, et vicem ecliptice teneat ACB. In prima eclipsi Luna sit super D centro, i
Abbreviated transcription (Latin):
blis q̃ntitatis respctũ e̾culi at. igit᷑ 3.t. arcus insensibłi ht̃
mnguli constituti ni centio R qũe sub tendit arcus 3t. & pͥmisa
ꝓporcio d. a ad al. et ecĩa d a. ad l .d. dita sed .d. l. insensibiłi lieiuoi
est d. a eigo nichuil crroris sequit᷑ si d.l. euisdem qñtitatis cũ da
R. a.ad. al. et ad l.R. qͣre a .i. et .l. R. note erũt ꝓut a.R. est pus
una ni eisdem. qͦ lid. nota fiet Tota Ienq d. R fuit 39. parcũ.
az.mͣ. qualiũ a.R. est una qd̃ cat ostendenolũ et faciluit sit
quie angulꝰ e. at. per obẜuacõm est notus insensibłi eñi dĩt ab

Expanded text:
ibilis quantitatis respectu circuli ET. Igitur ZT arcus insensibiliter anguli constituti in centro K quem subtendit arcus ZT. Ex premissa proportio DA ad AL et etiam DA ad LD data. Sed DL insensibiliter brevior est DA, ideo nihil erroris sequitur si DL eiusdem quantitatis cum DA portio KA ad AL et ad LK. Quare AL et LK note erunt prout AK est pars una. In eisdem quoque LD nota fiet. Tota itaque DK fuit 39 partes 45 minuta qualium AK est una, quod erat ostendendum. Facilius sic. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
eandem manẽ canutit ut sꝑ scd̃m hanc oꝑabim̃ diameta
cũit solis uisualem dicit ptolomeus ꝑ regłas suat ĩ uenisse
eqͣlem diamet᷑ lune. uisuile iam reperta ui  dũ luna fut
ĩ maxima aterra longitudine. RiX
signans t̾ram et c̾culus suꝑ t cent᷑ designans limã ĩ maxiã
sua remocione a trira busta q .n. tlmea et n .h. contig̃t
bq. partes io. m̃ taliũ qualiũ m᷑ n. semidiamet᷑ t̾re est uu
ut patuit ex ante p̾missa ergo t .h. nota fiet in eisdem uad
et ꝓpercione h. t. ad.t. s. cognita pꝰ fiet t.g. semid̾̃amet᷑ iualtꝰ
a aisdem ꝑtib Inuenit itaq eh t̃e ia m̃otn nm⁊¬

Expanded text:
eandem manere, conveniet ut semper secundum hanc operabimur. Diametrum autem Solis visualem dicit Ptolemeus per regulas suas invenisse equalem diametro Lune visuali iam reperta, videlicet dum Luna fuerit in maxima a terra longitudine. ⟨V.1signans terram et circulus super T centro designans Lunam in maxima sua remotione a terra. Ductaque NT linea et NH contingente 64 partes 10 minuta talium qualium MN semidiameter terre est una, ut patuit ex antepremissa. Ergo TH nota fiet in eisdem. Sic ex proportione HT ad TZ cognita quoque fiet TZ semidiameter umbre in eisdem partib
Abbreviated transcription (Latin):
Datis medii motibus lume in longitudine et duisitate et ddistã.¬
tia media euis asole uecum lotum euis de monstirie : Sit
infiguã locus linee eb. datꝰ distancia q medie iune a sole
duplicata sit angulꝰ a .e.b. datꝰ Item arcus epicidi in h. datꝰ
et hiis iuẽtiꝰ locũ quẽ ostendit liner e h. ꝑ p̾missim nota
eĩt linea e bim ꝑtibus quib b.h. dita est item̃ arcus in .. q̃re.
ncus 3 .h. cogͥtug eit Ideo ꝓporcio b. lad. R.l. dita siłitr bh. all.¬
b. quãe nota fiet e l. et qua et li h. cognoscet̃ e hhunc ingulhie.¬
l. eigo loc que ostendit e .h. dabit es hac cͣhit᷑ quo facte suit
eq̃ciones argumẽtotum ueroꝵ ad augem ecenta at op̃pa eiꝰ¬
libet sitũ centriꝰ epicidi i ecentrico
L abulas equacionum lune complece : e nona huius ꝑfectizes
hebis equacios centri ex ix̃ qrͣti eqͣciõs atgumenti luna incouidiee
media uel oppone cũ sole ex eudem eqͣcios agumenti lime ent

Expanded text:
longitudine et diversitate et distantia media eius a Sole, verum locum eius demonstrare. Sit in figura locus linee EB datus; distantiaque media Lune a Sole duplicata sit angulus AEB datus; item arcus epicicli MH datus. Ex his querimus locum quem ostendit linea EH. Per premissam nota erit linea EB in partibus quibus BH data est; item arcus MZ, quare arcus ZH cognitus erit. Ideo proportio BH ad HL data, similiter BH ad LB. Quare nota fiet EL, ex qua et LH cognoscetur EH; hinc angulus HEL. Ergo locus quem ostendit EH dabitur. Ex hac trahitur quomodo facte sunt equationes argumentorum verorum ad augem ecentrici atque opposilibet situm centri epicicli in ecentrico. 11. Tabulas equationum Lune complere. Ex nona huius perfectas habebis equationes centri; ex 18 quarti equationes argumenti Luna in coniunctione media vel oppositione cum Sole; ex eadem equationes argumenti Lune cent
Abbreviated transcription (Latin):
sum que apꝑetm opponee cũ fuĩt in auge picidi habent
s ali medũ aluĩ semi diametios lie et umbre et ois que
n augret in oyp̃to por ob ẜ uaciom̃ reperte sunt ĩ uemiendede
pio dcet in serta serti :¬
Eydita solis aut lune a centios t̾re distancia et elongacioe
nuis a polo orizontis diuersitatem aspectus in c̾cule altita¬
amit in nestigite: Repetat᷑ figua io huis Et angulo g. lid

Expanded text:
 Habent et alii modum alium semidiametros Lune et umbre ex eis que in auge et opposito per observationem reperte sunt inveniendi, de quo dicetur in sexta sexti. ⟨Ex data Solis aut Lune a centro terre distantia et elongatione eius a polo orizontis, diversitatem aspectus in circulo altitudinis investigare. Repetatur figu
Abbreviated transcription (Latin):
mille interiorit cũ ecliptite armilla locũ lune in lengitadint
arcus q armille interioris inter eclipticum et reglam pmuaxo
Iatitudm̃e liuẽ ab ecliptica ostendt̃ snili uia ꝑ locũ lune q¬
gntũ loca aliaꝵ stelloꝵo in longitudme et latituoine uificndis
Nduerte tñ ꝙ in. lima hec consideracio fallere põt ꝓpter din̾sita¬
tem aspectus euis ut patebit :
Lime diuersitas seda quibus indiciis ⁊eperta. sit declarae
Sepe instrumento ar millaꝵ lotũ lune ꝑtoloment uificauit et ut
diuesitatem. aspectus exdudet᷑ cũ in medio celi ẽẽt obsuanit
Inuenit q locũ euis ꝑ considecacõm inuentũ aliq̃n concordem
esst loto enus que ex supietib nũcio dedit aliq̃n discordera¬

Expanded text:
mille interioris cum ecliptice armilla locum Lune in longitudine mille interioris cum ecliptice armilla locum Lune in longitudine arcusque armille interioris inter eclipticam et regulam pinnularum latitudinem Lune ab ecliptica ostendunt. Simili via per locum Lune cognitum loca aliarum stellarum in longitudine et latitudine verificabis. Adverte tamen quod in Luna hec consideratio fallere potest propter diversitatem aspectus eius, ut patebit. ⟨V.3⟩ 3. Lune diversitas secunda quibus indiciis reperta sit declarare. Sepe instrumento armillarum locum Lune Ptolemeus verificavit et ut diversitatem aspectus excluderet cum in medio celi esset observavit. Invenitque locum eius per considerationem inventum aliquando concordem esse loco eius quem ex superioribus numeratio dedit, aliquando ver
Abbreviated transcription (Latin):
Loci stelle in longitudinre et latitudine huius istcument
ciuxilio muemiee:S Situato instam̃ito in regione tua ut dbit
ꝙ armillaa ĩ mobilis ucem metidiai sui supleat et poli mstost¬
mente polis m̃di respondeant dũ solem et limã imbes su¬
terram uidẽis it uoles licũ lune in longituhime et hitituõme
ꝑ locã solia cognitũ cognoscere pone ar ir̃illam ext̾iorem bolibi¬
lem inpolit zoduci suꝑ loco solit in ecliptica cognito et uolue
eam fizam. in loco. suo cũ toto instriñtõ uer sur solem donec ut̃q
armilla sese obibret sez. ecliptite et est̾ioris tñseuntis sup
loco solit et sic situs ecliptice instrumenti situi in celo celiptie
respondebit fizo itaꝗ instrim̃ĩto subito armilã mtysecã ĩ ꝑtec
diuisam uolue cũ regula sua a ar milla in ea mobili ad limã
doneo ꝑ foramĩa aũt aciet p̃mulaꝵ limã i celo uidens ꝑiter¬
q eclip̃tice et est̾ior armille sese obumbrẽt et timne sesto .m.¬

Expanded text:
Locum stelle in longitudine et latitudine huius instrumenti auxilio invenire. Situato instrumento in regione tua ut debet quod armilla immobilis vicem meridiani tui suppleat et poli instrumenti polis mundi respondeant, dum Solem et Lunam ambos sterram videris et voles locum Lune in longitudine et latitudine per locum Solis cognitum cognoscere, pone armillam exteriorem volubilem in polis zodiaci super loco Solis in ecliptica cognito. Et volve eam fixam in loco suo cum toto instrumento versus Solem donec utraque armilla sese obumbret, scilicet ecliptice et exterioris transeuntis super loco Solis. Et sic situs ecliptice instrumenti situi ecliptice in celo respondebit. Fixo itaque instrumento subito armillam intrinsecam in partes divisam volve cum regula sua aut armilla in ea mobili ad Lunam donec per foramina aut acies pinnularum Lunam in celo videas, pariterque ecliptice et exterior armille sese obumbrent. Et tunc sectio ar
Abbreviated transcription (Latin):
riari contingit nã ni loco tn sitꝰ luma remotissimo solo ĩ auge
dinem axis umbre aliac in uenit Nani. sedin p̃dicta cũ sol
et lũa i maxĩa eoꝵ remõciõe fueanit diamet᷑ luẽ mĩor est

Expanded text:
riari contingit. Nam in loco transitus Lune remotissimo, Sole in augeriari contingit. Nam in loco transitus Lune remotissimo, Sole in augedinem axis umbre alias invenit. Nam secundum predicta cum Sol et Luna in maxima eorum remotione fuerint, diameter Lune minor
Abbreviated transcription (Latin):
secuauit ser ⁊ adiz hoc est unuis ad duo et tres qñtus sic
sẽicliametri umbre in loco iñsitꝰ lume longiori mĩorem repait
ea qũa ptolo meus posuit induobi m̃i  fẽ. et t̾cia unis diamot
q solis baĩaciõm ponit nã m longitudimne longioi dicit t̃ẽ ii¬
mͬ. et t̾ct ueluti ptolomeut Ideo infert tõtũ solem alima iõ
posse obscurari utroq in fua longitudie longiõr exñte Consideant
eciã ꝓporciõm ueri motus solit in hõa dũ in lungr ͤ longiõi fur
⁊it ad hanc suã diameteũ et scdm eã repeit diametꝵ solio ĩ
lons aliis q uẽo motu eus in hoa tenens ꝙ motꝰ solis in hõa
se hẽat ad diametit solit sicut 4. ad bb. hoc est sunt uini ad
I et qutam quãa solis diameter in longitudine ꝓpiori fit
33. mͣ et duar terciaꝵ unius sic solis dĩneter inter suic
lo ngitudinet longiotm̃ et ꝓpioẽm diu̾sificit᷑ duob mñ et¬
uinꝰ̃: Demiq umbre dimietia ꝓpter solit accessu et recessũ bi¬

Expanded text:
cilicet 5 ad 13, hoc est unius ad 2 et tres quintas; sic semidiametrum umbre in loco transitus Lune longiori minorem reperit ea quam Ptolemeus posuit in duobus minutis ⟨fere⟩ et tertia unius. Diametri quoque Solis variationem ponit. Nam in longitudine longiori dicit em et tertie, veluti Ptolemeus. Ideo infert totum Solem a Luna non posse obscurari, utroque in sua longitudine longiori existente. Consideravit etiam proportionem veri motus Solis in hora dum in longm eam reperit diametrum Solis in locis aliis ex vero motu eius in hora, tenens quod motus Solis in hora se habeat ad diametrum Solis sicut 5 ad 66, hoc est sicut unius ad 13 et quintam. Quare Solis diameter in longitudine propiori fit 33 minutorum et duarum tertiarum unius. Sic Solis diameter inter suas longitudines longiorem et propiorem diversificatur duobus minutus. Denique umbre diametrum propter Solis accessum et recessum va
Abbreviated transcription (Latin):
tudinis et c̾culi uenentis a polo ecliptiçe ꝑ locũ uisũ est sut
proporcio smus diuersitatis aspestꝰ at̾tulo alnitudinis ad siuu
diueisitatis aspectꝰ in longitudine : sed si libeat i ueñe
e.t. absq noticia anguli eh. e. s solũ parcut e h. he iã notos qͥ
ꝓporcio sinus R ad smñũ R t. componĩt et duab st ꝓporcione sinus¬

Expanded text:
t sicut proportio sinus diversitatis aspectus in circulo altitudinis ad sinum diversitatis aspectus in longitudine. Sed si libeat invenire ET absque noticia anguli EHT, sed solum per arcus EH, HT iam notos, quia proportio sinus HK ad sinum KT componitur ex duabus,
Abbreviated transcription (Latin):
rs mͣ S̾cdoni computacom̃ aũt ptolomed̃ eclipsatũ ẽẽ debuit
mechetas et teccia tm̃ ettp̃s medii eclipsi fece ꝑ climudiã
et t̾ciã hõe unuis pͥcessisse. debuit dicit ꝑ in p̃lib aliis
elipsib limc̃b ot solãib dissonanciam in uenisse a nuatis
scbm tãblis ptolomes duas tñ ĩa epositit sufficẽ uoluit ad

Expanded text:
 Secundum computationem autem Ptolemei eclipsatum esse debuit medietas et tertia tantum, et tempus medii eclipsi fere per dimidiam et tertiam hore unius precessisse debuit. Dicitque in pluribus aliis eclipsibus lunaribus et solaribus dissonantiam invenisse a numeratis secundum tabulas Ptolo
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ ꝙo. m̃ fere sit itaq luma suꝑ. l. op̃p̃m augit epicidi medie d¬
ctis l.n. et.3. s. ꝑpendicularib suꝑ e.b. ut antea et angulo ilenta
nota fiet b . e. et d. mn. et in.e sunt eq̃ler ggͦ et s.e. eggo etbeeres
no ta fiorb.3. Ideo angulus 3. b .s. notꝰ. sed .b. 3. ad z.s. sicit llAᵈ
applicatione modia nulla fuisset huuismodi cũt dr̃iam ptolomes
nichili fecit ñõ quia difficilis ẽẽt in hiis uitatis in uencio sel
sepe huiusmodi in eclipsib eicor dephendit᷑ qui euenit tum
ꝓpter diuecsitat̃e aspestꝰ luẽ in obẜuacionib ob missam eura ꝓt̾¬

Expanded text:
 fere. Sit itaque Luna super L oppositum augis epicicli medie. Ductis LN et ZS perpendicularibus super EB, ut antea ex angulo DEM nota fiet BE, et DM et ME sunt equales ZS et SE. Ergo ex BS et SZ nota fiet BZ, ideo angulus ZBS notus. Sed BZ ad ZS sicut BL ad applicatione media nulla fuisset. Huiusmodi autem differentiam Ptolemeus nihilifecit, non quia difficilis esset in his veritatis inventio, sed sepe huiusmodi in eclipsibus error deprehenditur, qui evenit tum propter diversitatem aspectus Lune in observationibus obmissam, tu
Abbreviated transcription (Latin):
sc dm consideracom̃ addit loco eius medio ꝑ nũiciõm inuento
a ꝓͣ et diuis t̾nas unius loco ⁊ gͣduũ qui sũt ingulus diusita¬
tis pͥme Qm̃ igit consideracio ptolomei pͥme dui̾sitate di¬
minuit ⁊ g et duas t̾cias unius considericio uẽo abrachis
eidem addit ⁊ ͤs et duas t̾ ciac unuis et in płib alis consi¬
derãcioib siłi condicionatis idem in uentũ est patet hanc cẽ
qñtitatem maxĩam scde diu̾sitatit que fuit quesita : ui.
Quanta sit centri ecentrici lime acentro terre distancia co¬
gnoscere: Sit centꝵ epicidi ni longitudine ppiori ecenta
S. centcũ ecentriti di centꝵ iñdi .et lnnec et contingens
eigo ꝓporcio t g. ad. g e. est nota sed iam et ñ qr̃ti hunis t
adͤ .e .h. nota fuit eego g. e. ad e.a. nota cĩt inuent añt pi¬

Expanded text:
m considerationem addit loco eius medio per numerationem invento 7 gradus et duas tertias unius loco 5 graduum qui sunt angulus diversitatis prime. Quoniam igitur consideratio Ptolemei prime diversitati diminueidem addit 2 gradus et duas tertias unius, et in pluribus aliis considerationibus similiter conditionatis idem inventum est, patet hanc esse quantitatem maximam secunde diversitatis, que fuit quesita. ⟨V.6⟩ 6. Quanta sit centri ecentrici Lune a centro terre distantia cognoscere. Sit centrum epicicli in longitudine propiori ecentrici G, centrum ecentrici D, centrum mundi E, linea ET contingenergo proportio TG ad GE est nota. Sed iam ex undecima quarti huius TG ad EA nota fuit, ergo GE ad EA nota erit. Invenit autem Pt
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i qͣntam unius hõe facuint
ẜ parale logromaꝵ longitudinis ꝙ. cubitoꝵ grossituiinis sufficienti
ut sine cortura manere possint in uenias: indimidio latituds
nuuisq recta lnea dicat᷑ quas quidẽ lineas pñtes ĩ mugne
signent ab. ad .c. ae et eaꝵ forcior ⁊b. at grossior lasi fͦꝗ eñ¬
distanti orizonti infisat᷑ ꝑpendiculariter ita ut ĩ foramine .b.
õtiunuolui possit in alia uo que sit aa due print continemt

Expanded text:
quintam unius hore faciunt.um paralellogramarum longitudinis 4 cubitorum grossitudinis sufficientis ut sine tortura manere possint invenias. In dimidio latitudinis cuiuscumque recta linea ducatur, quas quidem lineas presentes in margine signent AB, AD, CDE. Earum fortior AB atque grossior basi FG equedistanti orizonti infigatur perpendiculariter ita ut in foramine B circumvolvi possit. In alia vero, que sit AD, due pinne contineantur
Abbreviated transcription (French):
e lid et di d nota eit b. liqua ablatte d e. que est adup̃lea
se nota cũtlis sed sin eñlit est d+ ideo du o l+ pota
fut bi n. Iaeo q ingul n bs. notus cui opponit ot ans maisits
hac mia ficta est equatio centri m luna ꝑ cunus uddiciom abae¬
gimientũ mediũ dum centꝵ epicidi fuĩt in medietate ctenta

Expanded text:
que est dupla KE, nota erit BS. Sed SN equalis est DK. Ideo ex BS et SN nota, fiet BN, ideoque angulus NBS notus, cui opponitur arcus MZ quesitus. Hac via facta est equatio centri in Luna; per cuius additionem ad argumentum medium dum centrum epicicli fuerit in medietate ecent
Abbreviated transcription (Latin):
ad semidiametꝵ minor donec centeũ epicidi sit in longituchiie ꝓ¬
pou scentci qd̵ in quadeatũis accidit time angulũ dictus ẽst
br̃u mazimius et yporcio dicta om̃i mĩma Ideo q tunt ingul
disitatis maxnns aꝑꝑebit huic tentro epitidi uersus longitu¬
dnem longioẽm ecẽntti ꝓcedente ꝓpter eiuis at̾re centro
etontti ot ut distet ab nuge epicidi sui cirat᷑ q̃rtã truli
q̾i tunc est maxmnꝰ angulus duisitatis int̾ medii betũ q
uñ lime qui fieri p̃t Aeq ut sit per qrtum ⁊gradi astõn¬
bonte uel ꝓpe quia nulla tune fit diuecsitas aspeltus in longi

Expanded text:
longitudine propiori ecentrici, quod in quadraturis accidit. Tunc angulus dictus est omnium maximus et proporcio dicta omnium minima, ideoque tunc angulus diversitatis maximus apparebit. Hinc centro epicicli versus longitudinem longiorem ecentrici procedente, propter eius a terre centro ecentrici; et ut distet ab auge epicicli sui circiter quartam circuli quia tunc est maximus angulus diversitatis inter medium verumque locum Lune qui fieri potest; atque ut sit per quartam a gradu ascendente vel prope quia tunc nulla fit diversitas aspectus in l
Abbreviated transcription (Latin):
m q. et .p. ꝓ unus est cũ augumẽto alter cũ dinucõe opeito
ut mot lune uecus inpͥmo int̾uallo diffecat a motu euig br
m sedo per qñtitatem duoꝵ anguloꝵ equationũ diueisitatĩi
spondenciũ arcub t.h. et q. p. huis aũt ꝯrium fuit ypotiesi pͣ
a mediocri id uẽo accidit ꝓpter pinncta longitudimne lopiort
et ꝓpiorit Amus aũt. accomodate st̾ et fallacet inquib lima
est prope tusitus mediocres Nam si inpͥma eclipsi fuĩt lia
ꝓpe d. st in in. ꝓpter uiciitatem horum punctoꝵ et m̃immm
motꝰ apꝑentis uarictiter possible est ut in seda cclipsi sit sito
d. in n. in quo motus eius appirens nõ est sensibłis uaietatit ino¬
tu eius in i. Et. si m g̃. eclipsi sit in .h. puncto ꝓpe hita utra
arcus sit eq̃lit arcui di n. possibłe est in qr̃ta eclipsi ut sit inlsil
b. ita ut arcug b.l. sit eq̃lit arcui d.m. noc itaq putabis huma m

Expanded text:
to, alter cum diminutione, oportet ut motus Lune verus in primo intervallo differat a motu eius vero in secundo per quantitatem duorum angulorum equacionum diversitatum respondentium arcubus TH et QP. Huius autem contrarium fuit ypothesis. ⟨um differt a mediocri. Id vero accidit prope puncta longitudinis longioris et propioris. Minus autem accomodate sunt et fallaces in quibus Luna est prope transitus mediocres. Nam si in prima eclipsi fuerit Luna prope D, scilicet in M, propter vicinitatem horum punctorum et minimam motus apparentis varietatem, possibile est ut in secunda eclipsi sit supra D in N, in quo motus eius apparens non est sensibilis varietatis a motu eius in M. Et si in tertia eclipsi sit in K puncto prope B ita ut BK arcus sit equalis arcui DN, possibile est in quarta eclipsi ut sit in L sub B ita ut arcus BL sit equalis arcui DM. Nos itaque putabimus Lunam
Abbreviated transcription (Latin):
quaciõm argienti clati hoa uere applicacio lũariura parũ dis¬
feie ab equãcione eiusdem hora medie applitacionis: possibile
habeat maxiam duisitatem ueri motut sui a medis et du̾sitas
unuis sit addenda et alt̾ius dinuta ita ut distancia inter
tate solis et maxima. diuersitate. Iune Et in t̾li ue̾a applica¬
ciõe opportet distancia centri opicidi lũe ab auge ecentci esse

Expanded text:
quationem argumenti dati hora vere applicationis luminarium parum differre ab aequatione eiusdem hora medie applicationis. Possibile habeat maximam diversitatem veri motus sui a medio et diversitas unius sit addenda et alterius diminuta ita ut distantia inter ex maxima diversitate Solis et maxima diversitate Lune. Et in tali vera applicatione oportet distantiam centri epicicli Lune ab auge
Abbreviated transcription (Latin):
ot eit sit q̃ d in ꝑ pendicularis suꝑ b. e en aingulo d. e in dato
fir lim̃ huic tota b e. b. et b.t. notut cĩt anqulus l.t
Rel ꝓposetura  cum lum  ini coniũ chionae uea ñ oppone
fuit n quge epicidi a ãpto augis medie possibile est ꝙ distantia
medii solitͦ a medio lune sit fere magrma diu̾sitis solit to¬

Expanded text:
 ET, sitque DM perpendicularis super EB. Ex angulo DEM dato fiet BM, hinc tota BE. Et ex EB et BT notus erit angulus BET,  Preterea cum Luna in coniunctione vera aut oppositione fuerit in auge epicicli aut opposito augis medie, possibile est quod distantia medii Solis a medio Lune sit fere maxima diversitas Solis
Abbreviated transcription (Latin):
uislem h uomi nota fuit mꝑtib quib R.n. est duplũ sinus
sius ̃i tã b .e. qm̃ .e. d. mn euuisdẽ cognita fient ree atcus
ues dats eĩt hinic mb.e. et sua cordrea de cuius part
⁊ im note fuit igit et residur euis ꝑe ad note sed qs
t ens de i. dia. cũ quadrato.z. diut supius patuit eq̃la
t q̃liato z.b. ideo ⁊ .d. nota fiet hanc ex tͥanguli aadi
ens latib notes eĩt angul adidi iesi sed hee uia lobore
ena est ut iudes ideo elige p̃cedentem. et serua mẽsers

Expanded text:
duplum sinus totius. Igitur tam BE quam ED in eisdem cognite fient. Quare arcus BCE datus erit; hinc ABE et sua corda ADE, cuius pars DE iam nota fuit. Igitur et residua eius pars AD nota. Sed quod fit ex ED in DA cum quadrato ZD, ut superius patuit, equale est quadrato ZK. Ideo ZD nota fiet. Hinc ex trianguli AZD notis lateribus notus erit angulus ADK, et cetera. Sed hec via labore plena est, ut vides
Abbreviated transcription (Latin):
ecentuci solis insuꝑfice ccliptice sit h.c. cuuis centꝵ site et
centiz m̃di f. longitudo ꝓpior et suꝑiorib constat. esse suh cipͥto¬
drncuĩ amediocrib inporcõs a.b sit ip̃m punctum n facto q in
n. ỹdu uno. et n. o. ꝯdu uno ductis q lineit et c̾culis ut isgiuã
u̾o motui in.n. respondent eleuacio rectaq. ꝑ et meduis motꝰ¬
R. h. sic uẽc motui on respondent eleuacio recta ⁊.q. et medius
sit a i circu .p.q. nã dũ dies dnt dint aͦᵃ est mediocri oportit
ut additamentum uerũ mauis sit aoditamto medio sed cũ des
meduis a ͣ est drñte oportet ut ad ditumtum ma̾us sit ad ditam̃to
U̾o additamẽtum aũt mediũ nõ est aliud nisi meduis motꝰ solisĩ
tp̃ra dato Additamentum aũt uere est astensio ⁊ esta que respondet
uo̾ motui solig in tr̃e ut patet es roñẽ dieꝵꝵ denc̃ium et menio¬

Expanded text:
ecentrici Solis in superficie ecliptice sit SHC, cuius centrum sit E, et ecentrici Solis in superficie ecliptice sit SHC, cuius centrum sit E, et centrum mundi F, longitudo propior S. Ex superioribus constat S esse sub pa mediocribus in portione AB. Sit ipsum punctum N, factoque MN gradu uno et NO gradu uno ductisque lineis et circulis ut in figura, vero motui NM respondent elevatio recta QP et medius motus KH. Sic vero motui ON respondent elevatio recta RQ et medius sit maior arcu QP. Nam dum dies differens maior est mediocri, oportet ut additamentum verum maius sit additamento medio, sed dum dies medius maior est differente, oportet ut additamentum medium maius sit additamento vero. Additamentum autem medium non est aliud nisi medius motus Solis in tempore dato. Additamentum autem verum est ascensio recta que respondet vero motui Solis in tempore, ut patet ex ratione dierum differentium et medio
Abbreviated transcription (Latin):
ydus eqͣuoctialis int̃p̃s ꝯuisa facuĩt t̾ciã unius nũ hore est
sed unus dies mediocris conuersus in drñtes efficit uñi
rentem et t̾ciã unius miũti hõe:: es hoc ex emplo haboc euisss
conuecsionis dieꝵ drñciũ in mediocres et ecomieso. xxix.
Principium drmnuciõis dieꝵ deñcui a mecliocrib ciliter mq̃¬
reze: tabulã q equaçionis dierũ componere: Tale pncioũ
iam ostensium est esse cca mediũ aq̃tii s supposita fuit augso¬
lit in mobilit nunc uo cũ aux solis comperta. est moues que¬
motus ueri fuĩt p̾cise eqlis astensioni recte cocrespondente dni
gdu ueri motꝰ soł. et ante tał punstum. pncipii oportet diem
dentem maiorem esse mediocti et post tłe pimctũ pͥncipi
oportet diem medioccem maigrem esse dente Sit itaq ĩ fiiuã
ecliptice porcio a seccione uernali uersus p̾ncipiũ capͥcorniba
porcio equatois sibi canterialis p.g. polus mli d. Item suꝑfiãet

Expanded text:
gradus equinoctialis. In tempus conversa faciunt terciam unius minuti hore. Est minuti hore. Sed unus dies mediocris conversus in differentes efficit unum differentem et terciam unius minuti hore. Ex hoc exemplo habes causam conversionis dierum differentium in mediocres et econverso. ⟨III.Principium diminutionis dierum differentium a mediocribus aliter inquirere tabulamque equationis dierum componere. Tale principium iam ostensum est esse circa medium Aquarii, sed supposita fuit aux Solis immobilis. Nunc vero cum aux Solis comperta est moveri, queoni recte correspondenti uni gradui veri motus Solis. Et ante tale punctum principii oportet diem differentem maiorem esse mediocri, et post tale punctum principii oportet diem mediocrem maiorem esse differente. Sit itaque in figura ecliptice portio a sectione vernali versus principium Capricorni BA, portio equatoris sibi conterminalis BG, polus mundi D. Item superficies
Abbreviated transcription (Latin):
i9. mͣ d.R. ot R.e. note fuĩt sed in eisdem ini semidiamet
ecentrici a.b. nota fuit quia qi partes et qi mͣ ideo nota
eĩt b.R. hinc b.e. et qͥa elongacio medii loci lune auo solis fut
tio medii lumne a uõ solis muor est sed. e bi est lmea medi
loci lune ideo sit ingulus b. e h. ꝗb. mͣ fiet igit locus line
consicleratꝰ suꝑ h. uixta apptm augis epiadi t eo ꝙ elonga¬

Expanded text:
inuta, DK et KE note fiunt. Sed in eisdem iam semidiameter ecentrici DB nota fuit quia 49 partes et 41 minuta; ideo nota erit BK, hinc BE. Et quia elongatio medii loci Lune a vero Solis fuit tio medii Lune a vero Solis maior est. Sed EB est linea medii loci Lune, ideo sit angulus BEH 46 minuta. Fiet igitur locus Lune consideratus super H iuxta oppositum augis epicicli T eo
Abbreviated transcription (Latin):
usfgua Imamem᷑ t̾culũ insuꝑficie orbis lunt declius
son sentet sit centꝵ m̃di qui sit. ab .4.d. suꝑ cent᷑ et ei
semdimetro a.e. suit aũt ꝓpter exemplũ cius ecenttia tentcũ
epicidi et punctꝰ t̾culi decdius maz mie declnuns ad actionem lo
dico ꝙ indie imo mouẽbr pimetꝰ c̾culi decliuis max mie dobl¬
nang dictꝰ sedin motũ nadi capitis contͣ successiom̃ signoꝵ iͥ¬
motũ linee Nͥ. e a. seꝑate ab. el. ĩ mobłi et centrũ epicidi mo.¬
motꝰ designatur ꝑ mocũ linee eh .b. seꝑate ab .e.l. sit motꝰ
ni latitudiem̃ ea die fiet arcus b a. compõitꝰ et motu long¬
ecent̾ci contͣ successiom̃ et fit illud agͣgatũ s motꝰ cent epi¬

Expanded text:
ura imaginemur circulum in superfitie orbis Lune declivis, cuius centrum sit centrum mundi, qui sit ABGD super centro E et eius semidiametro AE. Sit autem propter exemplum aux ecentrici, centrum epicicli, etDico quod in die una movebitur punctus circuli declivis maxime declinans dictus secundum motum nodi Capitis contra successionem tribus minmotum linee EA separate ab EL immobili. Et centrum epicicli momotus designatur per motum linee EHB separate ab EL. Sic motus in latitudinem ea die fiet arcus BA compositus ex motu longecentrici contra successionem. Et fit illud aggregatum, scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
fiet ieq gͦ qq̃. m̃ et est angulus bid. q. Nune ptocessus est siulͥit
ei qui dultus est m iꝙ t̾cii huuis et angulo b d a. nota fiet ꝓpor¬
cio die. ad .e.z. Item es arcu ba. et suo angulo a .e.b. et es tisto
b õ .a. nota fiit ꝓporcio a. e. ale .3. s ĩ fuit d.s. ad e .i. nota
ideo ꝓporcio ⁊.c. ad .e.d. nota fiet᷑ Item ex angulo b. d.g. nota fiet
ꝓporcio d.e ade.h. sed et arcub. g. suo q angulo g. e.b. et extise:¬
cob.i.q. nota eit ꝓportio g.e. ad e.h. sed iam die adie. hi nota sut
ideo ꝓpercio g.e. ade .d. nota siet qͣre et g. e ad e a. dabit̾ p.
e⁊ arcu.a.g. et suo angulo ge.a. nota fiet ꝓpottis e ꝙ adꝑ. taũ
ad .t.e. qͣte ad ⁊esiduã t .a. hint es Ø.t. et .t.a. nota fiet ꝓper¬

Expanded text:
et 49 minuta, et est angulus BDG. Nunc processus est similis ei qui dictus est in 14 tertii huius. Ex angulo BDA nota fiet proportio DE ad EZ. Item ex arcu BA et suo angulo AEB et extrinseco BDA, nota fiet proporcio AE ad EZ. Sed iam fuit DE ad EZ nota, ideo proportio AE ad ED nota fiet. Item ex angulo BDG nota fiet proportio DE ad EH. Sed ex arcu BG suoque angulo GEB et extrinseco BDG nota erit proportio GE ad EH. Sed iam DE ad EH nota fuit, ideo proportio GE ad ED nota fiet. Quare et GE ad EA dabitur. Preterea ex arcu AG et suo angulo GEA, nota fiet proporcio EG ad GT, etiam ad TE, quare ad residuam TA. Hinc ex GT et TA nota fiet propor
Abbreviated transcription (Latin):
Quaere indicatum sit ꝙ diamoter epicidi lune tnsiene per
auiẽ epicidi mediã et eius opp̃tm respiciat pu̾stũ op̃pt̃m
contro ecentriti tantu a centro terre distantẽ qͥntum ab eo¬
dem centro terre centi ecentrici distiteuit : Er equẽtauit
oñ ptolomeus consideraicios suas ꝑ instrum̃ẽtum in obseruando
cidi extra aug̃e ecentrici et eius opp̃tm fuit et cũ centre epi¬
cidi fiut in medietate ab auge ecentriti uersur opp̃tin cuigis
ouis et luma in auge epicidi mucit locũ lune ꝑ considericq̃¬

Expanded text:
Qua re indicatum sit quod diameter epicicli Lune transiens per augem epicicli mediam et eius oppositum respiciat punctum oppositum centro ecentrici tantum a centro terre distantem quantum ab eodem centro terre centrum ecentrici distiterit. Frequentavit enim Ptolemeus considerationes suas per instrumentum in observando um epicicli extra augem ecentrici et eius oppositum fuerit. Et cum centrum epicicli fuit in medietate ab auge ecentrici versus oppositum augis eius et Luna in auge epicicli, invenit locum Lune per consider
Abbreviated transcription (Latin):
Nsterentum Armillarum componere Aue aimille
decentis et euisdem magnitudinit suꝑficieꝵ leniũ it
pͥmũ sibi in uicem inserantur ut una uicem ecliptite
elia uicem coluri solsticioꝵ teneat inpolis ecliptice str in coluro
fiantur duo clauiculi rotioncli eq̃ lis magnitudinis ata ꝙ er t̾uut
et interius prominernt hiis suꝑ addemũs dunc aliat ar millat¬
una quitła affix̃a interius ut iuꝑ polit zodiati uoluat᷑ ⁊̃ claniculis
p̃dictis ita ut motu facli sua eꝑ tioti suꝑficie contigat ecliptitre
siꝑficie inteciorem stliã affixam in eisdem clauiculie ext̾nis ut
sꝑ eidem polis ecliptice motia facili inp̃dictit clauiculit uolui
sostt sua intriori suꝑficie suꝑficiem et t̾iorem ecliptici contiigedo
sermilla aũt que uitem ecliptice tenet dinisiones heãt zbo gͥ.
dus clauĩcłis affiza est que uiceni t̾culi latitudinis lune a stelluꝑ
tinet 3bo. diuisiones gridiui habcat huic int̾iori at mille que

Expanded text:
nstrumentum armillarum componere. Due armille decentis et eiusdem magnitudinis superficierum lenium ita primum sibi invicem inserantur ut una vicem ecliptice, alia vicem coluri solsticiorum teneat. In polis ecliptice, scilicet in coluro, figantur duo claviculi rotundi equalis magnitudinis ita quod exterius et interius promineant. His suunam quidem affixam interius ut super polis zodiaci volvatur in claviculis predictis ita ut motu facili sua exteriori superficie contingat ecliptice superficiem interiorem, aliam affixam in eisdem claviculis exterius ut super eisdem polis ecliptice motu facili in predictis claviculis volvi possit sua interiori superfitie superfitiem exteriorem ecliptice contingendo. Armilla autem que vicem ecliptice tenet divisiones habeat 360 grarius claviculis affixa est, que vicem circuli latitudinis Lune aut stellarum tenet, 360 divisiones graduum habeat. Huic interiori armille, que
Abbreviated transcription (Latin):
motꝰ solis sꝑ media est inter centrũ epiadi lime et iugem̃
ecentriai dum centi. opicidi nõ sit in auge ecentrici huic ac¬
cidit ut inq̃dratiũt mediis Iinee b. p et e. d. suit op̃pte idto¬
q luna tune m opposito augis ecentrici et reuectet᷑ sꝑ ad
augem ecentrici in omi coniũictione media aͥ opp̃one ꝑa¬
lam est itaq ex hoc accidere aꝑpencia que huic sede duisiti¬
ti reꝑte conueniãt Nam cũ centꝵ epicidi fuit incõiũctiũ
cũ sole aut opponẽ enis nuilla fit hunismodi diui̾fitis seda sed
euerũt om̃t que ad pͥm̃a dussitatom sequũtur: ut sit
ecentricus a.h. suꝑ centio.z. et tentro m̃di e et epiaid suꝑ
auge ecenterti a fiet ꝓperco ea adam que teꝑta ose suꝑus
ꝑ trec ee lisses Angulut ꝙ suꝑ e. consistert qui qpaacdĩ con¬
toret erit emm̃ m̃imus que huit sequetur nam predtntt¬

Expanded text:
inter centrum epicicli Lune et augem ecentrici dum centrum epicicli non sit in auge ecentrici. Hinc accidit ut in quadraturis mediis linee BE et ED sint opposite ideoque Luna tunc in opposito augis ecentrici et revertetur semper ad augem ecentrici in omni coniunctione media atque oppositione. Palam itaque est ex hoc accidere apparentia que huic secunde diversitati reperte conveniant. Nam cum centrum epicicli fuerit in coniunctione cum Sole aut oppositione eius, nulla fit huiusmodi diversitas secunda, sed eveniunt omnia que ad primam diversitatem secuntur. Ut sit ecentricus AH super centro suo Z et centro mundi E et epiciclus super auge ecentrici A. Fiet proporcio EA ad AM que reperta est superius per tres eclipses. Angulusque super E consistens qui epiciclum continet erit minim
Abbreviated transcription (Latin):
distaciã lune cib auge epicidi in qualibet tͥum distaꝵ ec lipsũ
locum q lime sedin medium cursum elurie : sit ut i fig̃a
suꝑiori epicidut l.b. insuꝑ centro R. et linee. a centro mñdi ducte in¬
A l. et d .e.b.b. quidem locus lime ma᷑ eclipsi sit h.n .s. ꝑpendica¬
laris suꝑ b.e. et dusta b. R. qr. impͥmissa ꝓpornio die ad .e.b noti ot¬
e. n. est medictas e.b. Ec̃r̃a ꝓportio d . E. ad .d. R datae fuit igit᷑ nota
eit ꝓporcio d.R. ad. d. n. qr̃a not/ eĩt angulꝰ d A.n. q̃re et residiuis
R. d.in. qui est angulus diuersitatis medii loci lune a ueo in eclipsi
⁊̃ Ideo notus eit medius locꝰ lune in ea sed angulus d. R n notifi
medietat b .e. arcur eigo nota Ideo q residuut l.b.s. distancia lũ
ab auge epicidi in r eclipsi nota inueĩt aũt ir. ꝙͣ iꝗ mͣ et angulu¬

Expanded text:
Distanciam Lunae ab auge epicicli in qualibet trium dictarum eclipsium locumque Lune secundum medium cursum elicere. Sit, ut in figura superiori, epiciclus LBM super centro K, et linee a centro mundi ducte DMKL et DEB, B quidem locus Lune in secunda eclipsi. Sit KNS perpendicularis super EB. Et ducta BK, quia in premissa prta, fuit igitur nota erit proportio DK ad DN. Quare notus erit angulus DKN, quare et residuus KDN, qui est angulus diversitatis medii loci Lune a vero in eclipsi secunda. Ideo notus erit medius locus Lune in ea. Sed angulus DKN notificmedietas BE arcus, ergo nota. Ideoque residuus LB, scilicet distantia Lune ab auge epicicli in secunda eclipsi nota. Invenit autem 12 gradu
Abbreviated transcription (Latin):
Q ntitatem medii motus lunȩ in latitudie restifice :
Ad id simede sũt eclipses limães due sic condicionate ꝙ qñtitat
celipsata de diametro sit una et frant apud eundem nodũ et
leso uno pene sic̃ enĩ fiet ut distancia lune ⁊ nodo in ambabꝰ
sit una et in t̾nallo integie reclicionit faste sunt assumosit ptolo¬
meus ec lipses duas pͥma fuit in mno ri annoꝵ darii pͥmi t̾ctio
de luno a parte meidiei duo digiti. Seda fuit in nouo nimnoꝵ
adtimi dit ia. mensis michir et exiptioꝵ cuuus mane fuit
dis g ante mediũ noctis alex mdrĩe trib hoĩt et t̾ci et¬

Expanded text:
ntitatem medii motus Lune in latitudinem rectificare. Ad id sumende sunt eclipses lunares due sic conditionate quod quantitas eclipsata de diametro sit una et fiant apud eundem nodum et na in epiciclo sit in loco uno pene. Sic enim fiet ut distantia Lune a nodo in ambabus sit una et in intervallo integre reditiones facte sint. Assumpsit Ptolemeus eclipses duas. Prima fuit in anno 21o annorum Darii primi, tertio de Luna a parte meridiei duo digiti. Secunda fuit in nono annorum Adriani die 17mo mensis Machir Egiptiorum, cuius mane fuit dies 18vus, ante medium noctis Alex
Abbreviated transcription (Latin):
boni mtis sit medius motue nodi cont̃ successiom̃ signoꝵ cõ eluda
Quar me dius imotust in longitudine ad uña diem mĩor est me¬
dio motis latitudinis ad unꝰã diẽ Ideo oportet ut hoc accidat
remanebit mecdiuis mnotꝰ capitis draconis unuis diei qui semꝑ¬
locis lime ẽqndis ad hoñm comuictionis aͥ opponis ueie componi¬
turr ãt eo ingenio qd hĩtum est in ia et iꝯ t̾cii huius de

Expanded text:
ntus sit medius motus nodi contra successionem signorum concludere. Quia medius motus Lune in longitudine ad unam diem minor est medio motu latitudinis ad unam diem, ideo oportet ut hoc accidat Remanebit medius motus capitis Draconis unius diei, qui semplocis Lune equandis ad horam coniunctionis aut oppositionis vere. Componitur autem eo ingenio quod habitum est in 17 et 19 tercii huius de