comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Domp̃. ł Si ita stipulatus eẽm abs
te domũ ẽificari. uł si h̾edẽ meum
dampnauõ insulam edificaũo celso
placet ñ aũ agi posse ex ea cã qnͣto
tempus p̾t̾iss quo insula edificari
poss. nͨ fideuussores dati añ diẽ ten
ebunturꝰ.
pars insule stã fit. ⁊ deĩ incendio
consũpta sit. an integrũ tempus
computandũ sit rursus ad eclifican¬
dam insulam. an uõ reliquũ dũtax¬
at expectand̾ ꝙ decrit ⁊ uerꝰ ẽ ut᷑
Integrũ ei deturꝰ.

Expanded text:
m. Si ita stipulatus essem abs te 'domum aedificari?' uel heredem meum damnauero insulam aedificare, Celso placet non ante agi posse ex ea causa, quam tempus praeterisset, quo insula aedificari posset: nec fideiussores dati ante diem tenebuntur: 1pars insulae facta sit, deinde incendio consumpta sit, an integrum tempus computandum sit rursus ad aedificandam insulam an uero reliquum dumtaxat exspectandum quod deerat. et uerius est, ut integrum ei detur.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.ł Cum possõr ulus expe¬
diendi negotii cã tributoꝵ iure
cõuenitur adu̾sus ceteros quoꝵ eq̃
p̃dia tenentur ei qui cõuentus G̃.
rant. nec inutilit̾ accõnes p̃statie¬
rint̾. Nam ⁊ si fiscus pecuniã suã
recuꝑauerit. qr nõium uenditoꝵ
tributoꝵ ex cãfid̾i ꝯmissu p̃dia
restitu̾it ÷ acciones ex diui pii
antonis. ittteris hñt amͣ legato
ꝙͦ soluto locũ hr̃e uoluit ꝓ pecuni¬
a tubuti ꝙ sua die ñ est redditum
qͦ minꝰ p̃diũ iure pignoris distra¬
hatur oblata moratoria cautio sĩ
admittitur. nec audietur legata¬
ritꝰ contradicens: obtributa
p̃t̾iti temꝑis ꝙ haberes soluendo
sit ⁊ is qͥ tr̾butis recipiendis p̃põĩtꝰ
Bytalici est.

Expanded text:
. Cum possessor unus expediendi negotii causa tributorum iure conueniretur, aduersus ceteros, quorum aeque praedia tenentur, ei qui conuentus est rant. nec inutiliter actiones praestantur, tametsi fiscus pecuniam suam reciperauerit, quia nominum uenditorum tributorum ex causa fideicommissi praedia restituunt, actionem ex divi Pii Antonini litteris habent, quam legato quoque soluto locum habere voluit. Pro pecunia tributi, quod sua die non est redditum, quo minus praedium iure pignoris distrahatur, oblata moratoria cautio non admittitur: nec audietur legatarius contradicens ob tributa praeteriti temporis, quod heres solvendo sit et is, qui tributis recipiendis praeposituItalici est.
Abbreviated transcription (Latin):
dom . . Locuł est non fund̾ꝰ. s pors̃
alia fundi. ¶fundꝰ autẽ integr᷑ alice
estꝰ l⁊ płm sine ulla fũdũ accipimus
cũ a fundo ceꝑat. ut ⁊ modicꝰ locꝰ pos¬
sit fundus dici. Si fundi aĩo cũ hũe¬
runus. ñ ⁊̃ magnitudo locũ a fundo
pot̾it fundus dici si iam hoc ꝯstitue¬
rimus . nͨ ñ ⁊ tundus locus cõstitui ꝑo¬
test. Nam si cũ alii adiuximus fundo
locꝰ fundi effiect᷑. ¶ Loci applłatõnẽ
ñ solũ ad rustica. umi ad urbana qͥue
qi p̾dia ꝑtin̾e. labo̾ scribit. S fundꝰ
quid̃ suos ht̾ fines. locus uo̾ iatẽ pͣ.¬

Expanded text:
m. 'Locus' est non fundus, sed portio aliqua fundi: 'fundus' autem integrum aliquid est. et plerumque sine uilla 'locum' accipimus: cum a fundo separat, ut et modicus locus possit fundus dici, si fundi animo eum habuimus. non etiam magnitudo locum a fundo portio fundi poterit fundus dici, si iam hoc constituerimus. nec non et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundo, locus fundi efficietur.Loci appellationem non solum ad rustica uerum ad urbana quoque praedia pertinere Labeo scribit.Sed fundus quidem suos habet fines, locus uero latere p
Abbreviated transcription (Latin):
mis serui dicendũ ent constitutio¬
nẽ cessare. nisi forte is qui ꝓprus nũ¬
mis redemit manumtere fũit pta¬
tus.S et si partem quis redemit pat
altera ex cã sucratã accesserit dicen¬
dũ erit ostitutionẽ locũ hrẽ¬

Expanded text:
mis serui, dicendum erit constitutionem cessare: nisi forte is qui propriis nummis redemit manumittere fuerit paratus. Sed et si partem quis redemit, pars altera ex causa lucratiua accesserit, dicendum erit constitutionem locum h
Abbreviated transcription (Latin):
faciat. Pot̾it ille cãm manumissiorus
istius ꝓbare ħ ip̃m allegans legẽ da¬
cam ⁊ ꝑduc̾e ad ub̾titẽ. ergo hic deb
lege donatõnis uł ex affcõne eiꝰ qͥ deb̾it

Expanded text:
faciat, potest ille causam manumissionis istius probare, hoc ipsum allegans legem datam, et perducere ad libertatem: ergo hic debetlege donationis vel ex affectione eius qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
qusa manumtet Recipi cã ñ debet.
¶Qui ĩ italia uł in alia ꝓuinci
domiciliũ hrẽt ap̃ alt̾uis ꝓuincie
p̃sidẽ cũ concilio adhibito manun ĩt
minisse iudicẽ oꝑ: ⁊ non ex luxu¬
ria. s ex affectu descendentes cansaᷤ
approbent. n enĩ deliciis. s iustis af¬
scõnib se declisse ustam lib̾tatẽ le¬
gẽ eliescentiam credendũ ẽ. ¶ Siq̃

Expanded text:
a non debet. Hi qui in Italia vel alia provincia domicilium habent, apud alterius provinciae praesidem consilio adhibito manumitterminisse iudices oportet, ut non ex luxuria, sed ex affectu descendentes causas probent: neque enim deliciis, sed iustis affectionibus dedisse iustam libertatem lege
Abbreviated transcription (Latin):
Uł .ł. Uel si sanguine eũ conting̃
cator si pedagogus ip̃ius si inquid
ł crppsarius idẽ qui portat libros. Esi
hoc manumictatur ut ꝓcurator sit̾
mler manumittatur ꝙ acto pͥus urt¬
urando ut intra sex. m̃ses uxorẽ eam
duci oꝑteat Ita enĩ senatꝰ censuit.

Expanded text:
. uel si sanguine eum contingitcator, si paedagogus ipsius, si nutrix, uel capsarius id est qui portat libros, uel si in hoc manumittatur, ut procurator sit, mulier manumittatur, exacto prius iureiurando, ut intra sex menses uxorem eam duci oporteat: ita enim senatus censuit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iuł. piitat ut in hoc cełiꝭ legnt¬
riis siłis sit diu̾sa cã ẽ euis cp̃ heres
ꝓhiber cõdiciomi parere hic eilita
ex testõ ad lib̾tatẽ ꝑuenit᷑. Hẽdi
añ uissũ dare ⁊̃ he̾dis heredi dare
posse duꝰ pius adrianus rescͥpsit.
⁊ si hoc sensit testator & in legata¬
rio idem dicendũ ẽ q̃dã cõdicioneᷤ
natura sui nec possunt eodem ip̃r
ĩpleri. s nectͣriam hñt tꝑis diuisio¬
dare ꝙ oꝑe ꝑ singulos dies dantu.¬

Expanded text:
nus putat, ut in hoc ceteris legatariis similis sit. diuersa causa est eius, quem heres prohibet condicioni parere: hic enim ex testamento ad libertatem peruenit.Heredi autem iussum dare etiam heredis heredi dare posse divus Hadrianus rescripsit: et si hoc sensit testator, etiam in legatario idem dicendum est. Quaedam condiciones natura sui nec possunt eodem tempore impleri, sed necessariam habent temporis divisiodare,
Abbreviated transcription (Latin):
num ⁊t̾mitte. tͨ rursus tam longũ¬
pthatur manumisso. s modicum
quo pͥmũ possit sine magno ĩ cõmo¬
do suo heres manumͣte. ꝙ si tẽpus
idiectũ fu̾it ilud speccabit᷑.

Expanded text:
um intermittere, nec rursus tam longuprotrahatur manumissio, sed modicum, quo primum possit sine magno incommodo suo heres manumittere. quod si tempus adiectum fuerit, illud spectabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
.XIIII. anuos compleu̾it. ⁊ filiꝰ añ
decesserit lib̾tas fauore cõpetet᷑. Auis¬
⁊ sic hiber ẽẽ ⁊ heres eũ ꝓhibu̾it da¬
re. deiñ manunissus peculiũ petut
ex cã legati. an ꝑ doli exceptionem
eã sũmã qmͣ daturus e̾et deductre
poss. ut ip̃i ꝓsint ñ manumislo ⁊¬
ei pecunia data ñ est. an u̾o̾ ĩdign᷑
sit heres qͥ ctͣ uolũtatẽ defuc̃ri
tecit eam petuniam luctari. Et
cũ seruo nicħ absit.⁊ libertas
ei cõpetit inuidiosũ est hr̃dem
fraudari ¶ De illo q̃ritͤ si ĩuito ht̃¬
de d aut nesciente an faciat ml¬
mos accipientis. ⁊ iuł. u̾e existiãt
ex hac cã concessam uid̾i statulibis
alienatõnẽ nũmoꝵ. ⁊ in uito hx̃de
⁊ Id̾o eos facere accipientis petuni¬

Expanded text:
imum annum compleuerit, et filius ante decesserit: libertas fauore competet et sic liber esse, et heres eum prohibuerit dare, deinde manumissus peculium petat ex causa legati, an per doli exceptionem eam summam, quam daturus esset, deducere heres possit, ut ipsi indignus sit heres, qui contra uoluntatem defuncti fecit, eam pecuniam lucrari? et cum seruo nihil absit et libertas ei competit, inuidiosum est heredem fraudari.De illo quaeritur, si inuito herede det aut nesciente, an faciat nummos accipientis. et Iulianus uere existimat ex hac causa concessam uideri statuliberis alienationem nummorum etiam inuito herede et ideo facere eos accipientis pecuni
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti si is qͥ ctam petuniã deiss
lib et uissus ẽ. ñ ascͥpto eo cuisi de¬
diss eo mͦ pot̾it lber ẽt tͦ possit
si ita fuiss scriptũ sihr̃ii dedisset¬
pactũ eius clemens aiebat si ia sit fi¬
dei cõmissũ relictũ cui eoꝵ uoles
ogo restituas si nullũ elegiss cͥ
restitueret omĩb deberi imꝑato

Expanded text:
m pecuniam dedisset, liber esse iussus est, non adscripto eo, cui si dedisset, eo modo poterit liber esse, quo posset, si ita fuisset scriptum 'si heredi dedisset'.Pactumeius Clemens aiebat, si ita sit fideicommissum relictum 'cui eorum uoles, rogo restituas', si nullum elegisset cui restitueret, omnibus deberi imperato
Abbreviated transcription (Latin):
od.i. Etatu lib̾os uenundari
autẽ ꝯdicionib ĩuenũdatõne mini¬
me honcrandi sunt uesuti ne intta
cione rõnis reddite testõ data heres
ñ solũ scciptã rõnẽ exigit. u̾m ⁊̃
q̃ sine sirptur. ad eo admĩstrata e.¬
¶Seruus iussus reddita rõne ad lib̾¬
tatẽ ꝑuenire licet nullam admũt
merit statu lib̾m. eũ ꝙ rursus alni
uendiderit nouissiõ emptori dabit:
Iam enĩ cũ ap̃eũ tui dare iussus est
onĩũ quoꝙ serui ꝑueni̾t. si eũ alien.
tondicõnẽ quoꝙ ab ed ad emptorem

Expanded text:
.Statuliberos uenumdari autem condicionibus in uenditione minime onerandi sunt, ueluti ne intra cione rationis redditae testamento data heres non solum scriptam rationem exigit, uerum etiam quae sine scriptura ab eo administrata est.Seruus iussus reddita ratione ad libertatem peruenire, licet nullam adminismerit statuliberum eumque rursus alii uendiderit, nouissimo emptori dabit: iam enim cum apud eum, cui dare iussus est, dominium quoque serui peruenit, si eum alienet, condicionem quoque ab
Abbreviated transcription (Latin):
stricto ita manil ͥ ᷤᷤ lid̾ ẽe ñ potĩt.
ꝙͣ condicõne deficietur. S fauor
lib̾tatis eo ꝑduxit ut respond̾e̾t᷑
expletã ꝯdicionẽ si ꝑ cũ cui data
ess non staret quominꝰ expleret᷑.¬
¶ Stutu liber ante qmͣ condicio n¬
bertatis obtig̾it siquid cõꝑasset
petulio legato non cessurum ĩ hbr¬
is gaii cassi scriptũ est nisi illud
legatũ intempus lib̾tatis collatũ
ẽet. uideamus ne cũ p̃caui ⁊ acces¬
sionẽ ⁊ decessionẽ hãt᷑. augm̃tũ qͦ.
eius peculii si mͦ ab hede ei ablatũ
nõ sit. legatũ cessurũ sit.⁊ magis
hoc iure utimurꝰ.

Expanded text:
stricto ita manumissus liber esse non potest, quoniam condicione deficitur: sed fauor libertatis eo rem perduxit, ut respondeatur expletam condicionem, si per eum, cui data esset, non staret quo minus expleretur.Statuliber, antequam condicio libertatis optigerit, si quid comparasset, peculio legato non cessurum in libris Gaii Cassii scriptum est, nisi id legatum in tempus libertatis collatum esset. uideamus, ne, cum peculium et accessionem et decessionem habeat, augmentum quoque eius peculii, si modo ab herede ei ablatum non sit, legato cessurum sit: et magis hoc iure utimur.
Abbreviated transcription (Latin):
elsus ł. Si intraqͥnq̃nniũ stichꝰ.c.¬
sł declerit lib esto nec ticio ueredi uł
emptori post qͥnq̃nniũ dabit si rõ¬
nes redcłidiss liberũ e̾e iissũ ñ pati¬
tur heres reb pecunarib uenditis
reliqua solu̾e. ꝑinde liber ẽẽ qĩ dicõ¬
ni paruerit.

Expanded text:
um. 'Si intra quinquennium Stichus centum dederit, liber esto': nec Titio uel heredi uel emptori post quinquennium dabit.Si rationes reddidisset, liberum esse iussum non patitur heres rebus peculiaribus uenditis reliqua soluere: perinde liber est, quasi condicioni paruerit.
Abbreviated transcription (Latin):
ł. q̃stũ ex adult̾io uxoris sue fecĩt c̾¬
cũcꝵ sit condicõis q̃i adult̾ punitur.¬
applłatõne domus hĩtatõnẽ qͦ sigͥca¬
ri palam ẽ.

Expanded text:
quaestum ex adulterio uxoris suae fecerit: cuiuscumque sit condicionis, quasi adulter punitur.Appellatione domus habitationem quoque significari palam e
Abbreviated transcription (Latin):
ablata. q̃sitũ ẽ an emptori succurti de¬
beat si uoͭͤ. uenditoris colonũ postea
ui expuliss. dixinon ẽẽ iuuandum
qr mandatũ illicitũ suscepent. ¶ Eũ
q fũdũ uendicauit ab eo cũ quo ĩter

Expanded text:
ablata. quaesitum est, an emptori succurri debeat, si uoluntate uenditoris colonum postea ui expulisset. dixi non esse iuuandum, qui mandatum illicitum susceperit. Eum, qui fundum uindicauit ab eo, cum quo inter
Abbreviated transcription (Latin):
hendis suie bone fidei sint suis
non sit. ñ error aliquis int̾ueniat᷑
aut aliud sentiat. puta qͥ emit
aũ qui cõducit. aliud qͥ cũ hiis contͣ¬
hit nicħ ualet ꝙ actũ sit. ⁊ idẽ ĩ so¬
cietate quoc coheunda R̾dũ est
ut si dissentiant aliud ꝓ alio estĩan¬
tes nicħ ualet ea societas q̃ ĩ con¬
sonsu non consistit.

Expanded text:
hendis, sive bona fide sint sive non sint, si error aliquis intervenit, ut aliud sentiat puta qui emit aut qui conducit, aliud qui cum his contrahit, nihil valet quod acti sit. et idem in societate quoque coeunda respondendum est, ut, si dissentiant aliud alio existimante, nihil valet ea societas, quae in consensu consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
co dicit sabinꝰ eũ si furtũ fecerit
in ca eẽ causa. ut furti eius uoĩc
is qui redibuit ag̾e non possit.s
et si non possit. attm̃n ratio haberi
debuit eius ꝙ fecit cum rediberi
ceꝑit. id ꝙactione redibitoria cõ¬
tinetur. ¶ Illud quesitũ est sicũ
in fuga eẽt seruus furtũ dño fe¬
ciss. an eq poss hr̃e actionẽ ad¬
u̾sus eñ qui in pofatẽ diũ non
regressũ bona fide possid̾e ceꝑit
seruũ eo tp̃r quo in fuga ẽu
cap̃. sequi tũc uerũ est. ut q̃ accõ
initio adu̾sus aliquem nata est
cap̃. nocentis seciuatur. Id̾oq
si seruus tius furtũ mͥ fecerit
et dñs euis effectus eũ uendid̾o

Expanded text:
co dicit Sabinus eum, si furtum fecit, in ea esse causa, ut furti eius nomine is qui redhibuit agere non possit. sed etsi non possit, attamen ratio haberi debet eius quod fecit, cum redhiberi coeperit, idque actione redhibitoria continetur.Illud quaesitum est, si, cum in fuga esset seruus, furtum domino fecisset, an aeque posset habere actionem aduersus eum, qui in potestatem domini non regressum bona fide possidere coepeseruum eo tempore, quo in fuga est,caput sequi, tunc uerum est, ut quae initio aduersus aliquem nata est caput nocentis sequatur: ideoque si seruus tuus furtum mihi fecerit et dominus eius effectus eum uendid
Abbreviated transcription (Latin):
aui .. Creditoris cuiꝰ pignus
sisbreptũ ẽ. non ꝙ credito tenus int̾¬
est. s omĩ modo in solidum furti ag¬
ere potest. s et pignorat᷑a actione
bit.¶ Dñs qui rem surripuit in
qua ułiss fructus alienꝰ ẽ furti usu¬
fructuario tenebr̃. s eũ qui tib co¬
modau̾it si eam rem surripiat.
non deni furti placuisse. põp̃. scrip¬
cũ nec comodati tenearis. ergo si
ob aliquas impensas qͣs in rẽ ꝯmo¬
bebis furti actionẽ. qr eo casii. q̃
pignoris loco ea res fuit.

Expanded text:
um.Creditoris, cuius pignus subreptum est, non credito tenus interest, sed omnimodo in solidum furti agere potest: sed et pigneraticia actione bit.Dominus, qui rem subripuit, in qua usus fructus alienus est, furti usufructuario tenetur.Sed eum qui tibi commodauerit, si eam rem subripiat, non teneri furti placuisse Pomponius scripcum nec commodati tenearis. ergo si ob aliquas impensas, quas in rem commobebis furti actionem, quia eo casu quasi pignoris loco ea res fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
sip̃ . ł. E erui ⁊ fiłi nostti furꝰ¬
tum quidem nob̾ faciunt. Ip̃i aũ
furti nobis non tenentur.n eirm
qui pot᷑ in furem statuere. necc̃e
ht̃ adu̾sum furrem litigare icurco
nec acts̃ ei a uct̾ibus ꝓdita est. uñ
ẽ c̃sitũ si fuit alienatus uł manu¬
missus. an furti actio ne tencat᷑.

Expanded text:
erui et filii nostri furtum quidem nobis faciunt, ipsi autem furti non tenentur: neque enim qui potest in furem statuere, necesse habet aduersus furem litigare: idcirco nec actio ei a ueteribus prodita est.Unde est quaesitum, si fuerit alienatus uel manumissus, an furti
Abbreviated transcription (Latin):
dem ĩ obłgatõem uenire. Alia aũ . c.
actione de dote deberi. dicend̾ itaq
aretur utile legatũ eẽt.
auł.l. Si id c auruĩ putaba⁊
es e̾et stipulatꝰ de te fuero tene
agam si sciens me fefelleris.

Expanded text:
quidem in obligationem uenire, alia autem centum actione de dote deberi. dicendum itaque aum. Si id quod aurum putabam, cum aes esset, stipulatus de te fuero, teneagam, si sciens me fefelleris.
Abbreviated transcription (Latin):
auł .i. Int̾dum pura stipulatõ
ex re ipã duationẽ capit. uelutisi
id ꝙ in ut̾o lit. aut fructus futrit s
aut domũ edificari stipulatus sit
tũc enĩ incipit accio cũ eũ p̃er rr̃¬
n̾m p̃stari potĩ sic qui cartagine
dari stipulatur cũ rome sit tactie
tempꝰ complecti uidet᷑ quo qͥs ꝑur¬
nire cartaginẽ pot̾. ¶ Itẽ ut oꝑa ᷤ
a lib̾to quis scipulatus sit ñ antr
dies eaꝵ cedit qmͣ indcẽ fui̾nt:
nec sint p̃stite. ¶Si seruul hr̃di¬
tarius stipulat᷑ is sit nullã iũ hĩ¬
tura sit scipuło nisi adita fit h̾e¬
ditas. qĩ condicionẽ hat᷑. idẽ est
⁊ in feruo euis qͥ ap̃ hostest ẽ.
Stichi ꝓmissor post moram offe̾n

Expanded text:
um.Interdum pura stipulatio ex re ipsa dilationem capit, ueluti si id quod in utero sit aut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit acm praestari potest. sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti uidetur, quo perueniri Carthaginem potest. item si operas a liberto quis stipulatus sit, non ante dies earum cedit, quam indictae fuerint nec sint praestitae. Si servus hereditarius stipulatus sit, nullam vim habitura est stipulatio, nisi adita hereditas sit, quasi condicionem habeat. idem est et in servo eius qui apud hostes est. Stichi promissor p
Abbreviated transcription (Latin):
ćeu.ł. ¶ reditor oblatã a de¬
bitore petͣm ut ali dit acceptur
sublata est. Item pupillaris pet̾
ut possit p̾doneis nõib credi ser
ris detͥmentũ ẽe. ¶Cum de sor¬
te debita constaret de usuris liti¬
gatũ eẽt nouissĩe ex applłone
pnũciatũ eẽ. solutus quidẽ usura ᷤᷤ
non repeti in futurũ uero ã de¬
beri. quero pecunia data utrum
usuris ced̾e deb̾et ꝙ petitor de¬
fenderet. an u̾o sorti ꝓficeret
idi si is qui dabat in sortẽ se da¬
re dixiss usuris ñ debere ꝓfic̾e.¬
ualerianus ticii lucii scripsit
accepi amario marino ex sũma
maiore tot aureos q̃ro. an hec sũ¬
ma in ꝓximũ annũ ei accepto
onem ꝓfitẽ. ¶ticius mutuam
pecuniam accepͥit. ⁊ qͥncũcessu
usuras spopondit. eas c paucis
annis soluit. postea nulio pac¬
to int̾ueniente ꝑ errorẽ ⁊ igno¬
rantiam semisses usuras soluit.
q̃ro an patefcõ ertore. id cꝑ ami¬
pluis usuraꝵ noĩe solutũ eẽt
qmͣ instipulatũ deductũ ẽ. sortẽ¬

Expanded text:
um.Creditor oblatam a debitore pecuniam ut alia die accepturus sublata est: item pupillaris pecunia, ut possit idoneis nominibus credi seruris detrimentum esse.Cum de sorte debita constaret, de usura litigatum esset, nouissime ex appellatione pronuntiatum est solutas quidem usuras non repeti, in futurum uero non deberi: quaero, pecunia data utrum usuris cedere deberet, quod petitor defenderet, an uero sorti proficeret. respondi, si qui dabat, in sortem se dare dixisset, usuris non debere proficere.Ualerius Lucii Titii seruus scripsit: 'accepi a Mario Marino ex summa maiore tot aureos': quaero, an haec summa in proximum annum ei accepto onem proficere. Titius mutuam pecuniam accepit et quincunces usuras spopondit easque paucis annis soluit: postea nullo pacto interueniente per errorem et ignorantiam semisses usuras soluit: quaero, an patefacto errore id, quod amplius usurarum nomine solutum esset quam in stipulatum deductu
Abbreviated transcription (Latin):
Si seruus fructuariꝰ ex re fructu¬
arii dño ꝓpͥetatis. aũ usufructuario
stipłetur. mutilis ẽ stipld. at ex re
ꝓprietarii si ipi dño aut fructuano
stipuletur recte stipulat᷑. tm̃ enĩ
sołonis capax est fruccuarius. hoc
cauit. an stipło exstincta sit q̃sitũ
is a dno manumissus ẽ. lib̾or nec
admissũs est ꝙ celsus nt. si idem
rursũs lege aliqͣ seruus effectus
sit pet̾i posse. in ꝑpetuũ. ⁊sbls¬

Expanded text:
uarius ex re fructuarii domino proprietatis aut fructuario stipul‹e›tur, inutilis est stipulatio: at ex re proprietarii si ipsi domino aut fructuario stipul‹e›tur, recte stipulatur: tantum enim solutionis capax est fructuarius hoc ccauit: an stipulatio extincta sit, quaesitis a domino manumissus est, liberor. nec admissum est, quod Celsus ait, si idem rursus lege aliqua seruus effectus sit, peti eum posse: in perpetuum
Abbreviated transcription (Latin):
repetet. s mͥ ꝑ mandati actione̾.x.
debebũturꝰ. ¶ Michi rome aũ ep̃he¬
si ticõ dari stipłãt᷑ stipłor. an soluer¬
do ticio ephesi a me lib̾et᷑ uideamus
Nam si diu̾sa fca sũt. ut iuł. putat
diu̾sa res est. s cũ p̃ualet. et cansa
dandi liberatur. liberatetur enim.
⁊ si michi stichũ illi pamphilũ ane
stipłatus eẽm. et ticõ pamphilũ sol¬
uisset. at ubi merũ fcm̃ stipuior
puta insulam. in meo solo edificari
an in ticii locõ. s in ticii loco edific
non contingit liberatio. Nect.i. dir¬
it fcõ ꝓ fcõ solugo. s ueriꝰ est ułutio

Expanded text:
ti actionem decem debebuntur.Mihi Romae aut Ephesi Titio dari stipulor: an soluendo Titio Ephesi a me liberetur, uideamus: nam si diuersa facta sunt, ut Iulianus putat, diuersa res est. sed cum praeualet causa dandi, liberatur: liberaretur enim et si mihi Stichum, illi Pamphilum dari stipulatus essem et Titio Pamphilum soluisset. at ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim dixit
Abbreviated transcription (Latin):
amp̃.ł. Qui res suas obligauit
si ea res a creditore euicta est. dicen¬
dũ est maritũ ex dotis ꝓmissione
age posse. ac si statu liberũ. rẽ ue
sub condcõne legatam dotis noĩe
non potest nisi ex uentu liberare.
fauianã aufert. ħ enĩ accio cum
sit noua ꝑtam liberatõnẽ ñ po¬
test reuocare huic applicatur.mi
cũscriptus in rem ex cã debiti solu¬
ta restituit᷑ rem aũ castrensis
peculii soluende prẽ ꝑĩ accipe
debemus. ac si alienam dedisset᷑.
qmͣuis posset reside̾ ap̃ eũ cui so¬
luta est pͥus mortuo intestato fi¬
lio. s  tũc acquisita crelit᷑ cũ fusꝰ
decesserit. et utiq cuiꝰ fiũt euẽ¬
tus declaret. sicꝙ ⁊ hec ex hiis q̃
post fcã sũt ĩ p̃cium quid fuit de¬
claret. ¶Michi dare .x. pure
aut ticio. Rẜ. Iulii. uł sub ꝯdicõe

Expanded text:
m.Qui res suas obligauit,si ea res a creditore euicta est, dicendum est maritum ex dotis promissione agere posse, ac si statuliberum remue sub condicione legatam dotis nomine non potest nisi ex eventu liberare, Fabianam aufert: haec enim actio cum sit nova, partam liberationem non potest revocare. Huic applicatur minore circumscriptus in rem ex causa debiti solutam restituitur. Rem autem castrensis peculii solventem patrem perinde accipere debemus, ac si alienam dedisset, quamvis possit residere apud eum, cui soluta est, plio: sed tunc adquisita creditur, cum filius decesserit: et utique cuius fuerit, euentus declaret sitque et hoc ex his, quae post factis, in praeteritum quid fuerit, declarent.Mihi dare decem pure aut Titi
Abbreviated transcription (Latin):
aren. et estimatõ eiꝰ solui d. Pars enĩ
insule area est ⁊ qͥdẽ maxima. cui ⁊̃
suꝑticies ced̾e̾t diu̾sũ dicemꝰ si fllius
luminio recte tũc petet᷑. Cessauit .N.
ħ obligõ. area autem ertat sic̃ cet̾a
ex quib edificiũ consfiterit. Deniq¬

Expanded text:
it: pars enim insulae area est et quidem maxima, cui etiam superficies cedit. diuersum dicemus, si seruus stliminio, recte tunc petetur: cessauit enim hic obligatio. area autem ext‹a›t, sicut cetera, ex quibus aedificium constitit. deniq
Abbreviated transcription (Latin):
kł febroarias igit᷑ et illi solui po¬
terit. ¶ Qui stipład᷑ sibi aut ticõ
si hoc dicit si ticõ ñ solu̾a dari aibi
iuidetur condcõnalit̾ stipulari. ⁊ ĩõ
dari .u. ticio solutis ub̾abit᷑ reus a st¬
pulatore ꝙ ita pot̃ admͤti. si ħ ipm̃
exp̃ssum agebatur ut cũ pena adiec¬
ta sit in ꝑsona stipulantis si tic̃o
lutũ non eẽt. at ubi simplict̾ fib
aut ticio stipulatur solutõnis tm̃
cã adhibetur. ticiꝰ ⁊ idõ ei .u. solutus
remanebũt reliqͣ .u. in obligõne ⁊t

Expanded text:
ante Februarias: igitur et illi solui poterit.Qui stipulatus 'sibi aut Titio' si hoc dicit 'si Titio non solueris' dari sibi, uidetur condicionaliter stipulari. et ideo inque Titio solutis liberabitur reus a stipulatore. quod ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quasi poena adiecta sit in persona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciter 'sibi aut Titio' stipulatur, solutionis tantum causa adhibetur Titius et ideo quinque ei solutis remanebunt reliqua quinque in obligat
Abbreviated transcription (Latin):
monio negotia eiꝰ admĩstͣnͣt eos
autẽ qui ꝓuincialiũ roꝵ. ł curato¬
res uł tutores sunt p̾talica nego¬
tia administrare non sołe nͥ speci¬
alit̾ tutores ꝓuintialiũ r̃t̃. ut res¬
sibi tome redd̾entur ꝓmitti cura
qui uirilem portõnẽ er cã fid̾i cõ¬
missi inferte debent lberatos ui¬
deri. qm̃ quidẽ ex colleguis ꝑ erto¬
rem plus debito intulerũt ¶ Par
linꝰ. R. aliam cãm ẽẽ debitoris sol¬
uentis. aliam creditoris ꝑignꝰ dis¬
trahentis. Nam cũ debitor soluit
pecutiiã in pot̾ate eus ẽe ꝯmemo¬
rare in qmͣ cãm soliũt. cũ aũ credi¬
tor pignus distraheret nc̾e ei p̃ci¬

Expanded text:
i negotia eius administrant: eos autem, qui prouincialium rerum curatores uel tutores sunt, Italica negotia administrare non solere, nisi specialiter tutores prouincialium rerum, ut sibi Romae redderetur, promitti curauqui uirilem portionem ex causa fideicommissi inferre debuerant, liberatos uideri, quoniam quidam ex collegis per errorem plus debito intulerunt.Paulus respondit aliam causam esse debitoris soluentis, aliam creditoris pignus distrahentis: nam cum debitor soluit pecuniam, in potestate eius esse commemorare, in quam causam solueret: cum autem creditor pignus distraheret
Abbreviated transcription (Latin):
si nauẽ qmͣ tu ꝓmisisti dñs dissolue¬
rit. Dem̃ isdẽ tabulis cõpeg̾it. teñi
ce. ħ enĩ eadẽ nauis ẽ. qm̃ te daturũ
spopondisti. ut uideatur mag̃ obli¬
gatõ cessare. qmͣ extuncta ẽe hoi autẽ
manumisso similis fiet. si ea metite d¬
dissolutã nauẽ ẽẽ posũit. ut ĩ alios u¬
sus cõu̾te̾̃ntur tbile. deĩ mutato
consilio cadẽ cõposita sit. alia enim

Expanded text:
nus dissoluerit, deinde isdem tabulis compegerit, teneri te: hic enim eadem nauis est, quam te daturum spopondisti, ut uideatur magis obligatio cessare quam extincta esse. homini autem manumisso simile fiet, si ea mente dissolutam esse nauem posueris, ut in alios usus conuerterentur tabulae, deinde mutato consili
Abbreviated transcription (Latin):
ut in cognitõne cause ħ u̾sent̾
qmͣ longe pat̃ absit. et qñ suꝑ¬
uenturus et. et nũꝙꝙ is qd siura¬
rum uult accõnẽ moũe. segni¬
tior. uł inutilis ad modũ sit.¬
ꝙ non sufficiat ad rei alicuius
admĩstratõnẽ. as ꝑ ħ ne ad hũc¬
riam accepit. Int̾dũ ista accipitꝰ¬
dũ est. ut pri eius cõpet̾e̾t actio.
ut puta nepoti in uiria factac̃.
pat̾ p̃sens ẽ. altius abest. strbit
Iulianus patri potiꝰ dandam
uniuriaꝵ accionem. qnͣ ip̃i ne¬
poti. ad cuiꝰ inguid oftm̃ ꝑtin

Expanded text:
ut in cognitione causae hoc uersetur, quam longe pater absit et quando superuenturus, et numquid is, qui iniuriarum uult actionem mouere, segnitior uel inutilis admodum, qui non sufficiat ad rei cuius administrationem ac per hoc nec ad riam accepit', interdum ita accipiendum est, ut patri eius compet‹a›t actio. ut puta nepoti facta iniuria est, pater praesens est, auus abest: scribit Iulianus patri potius dandam iniuriarum actionem quam ipsi nepoti: ad cuius, inquit, officium
Abbreviated transcription (Latin):
riarũ suaꝵ eripi. et tnͣsterri ad p̃tẽ
qui eum qnͣtũ in ip̃o est omiserit
aut ꝙ est indigniꝰ ad heredes pa¬
cris ad quos non ꝑtinert sumi¬

Expanded text:
riarum suarum eripi et transferri ad patrem, qui eum, quantum in ipso est, omiserit, aut, quod est indignius, ad heredes patris, ad quos non pertinere iniuri
Abbreviated transcription (Latin):
att. et ideo officõ iudicis porti
fecero. siciudẽ soliꝰ euis eius ẽc̃
putaui. nuilli cõpetit ĩuiriaꝵ
tutoris atro procuratoris aut
curatoris q̃s hsta sit. cõsec̃ns
er̃ dicẽ cessare iniuriaꝵ actionẽ.¬
Si seruus meus oꝑa tua. q̃re¬
la tua flagellis cesus sit a ma¬
grãtu nr̃o aela putat dãdã
michi inuiriaꝵ adu̾sus te ĩ qnͣ¬
tũ ob eam rem equũ iudici ur.
⁊ si seruus decesserit onmn euis

Expanded text:
ait: et ideo officio iudicis portiofecero, si quidem solius eius esse putaui, nulli competit iniuriarum tutoris aut procuratoris uel curatoris quaestio habita sit, consequens erit dicere cessare iniuriarum actionem.Seruus meus opera uel querella tua flagellis caesus est a magistratu nostro.Mela putat dandam mihi iniuriarum aduersus te, in quantum ob eam rem aequum iudici uidebitur, et si seruus decesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ aliũ casũ dementie. puto cõ¬
pet̾e imuriar̃ accionẽ̾. Nam ⁊ hic
pat᷑ absentis loco est. plane si ag¬
qr remittit. atq donat ̃ uriã
magis est ut filio accõ non det᷑.
Nam ⁊ cũ abest. icuto datur accõ¬

Expanded text:
quem alium casum dementiae, puto competere iniuriarum actionem: nam et hic pater eius absentis loco est.Plane si prquia remittit atque donat iniuriam, magis est, ut filio actio non detur: nam et cum abest, idcirco datur
Abbreviated transcription (Latin):
filii honesta. n ⁊ enĩ debet pater
uilissimꝰ filii sui cõtumeliã ad suam
utilitatẽ metiri ponamus eũ esse
prem cui ilire meritoq curator
a p̃tore constituat᷑. s si pat̾ lite
contestata ceꝑit abee. uł ⁊̃ nos

Expanded text:
filii honesta: neque enim debet pater uilissimus filii sui contumeliam ad suam uilitatem metiri. ponamus esse eum patrem, cui iure meritoque curator a praetore constitueretur.Sed si pater lite contestata coeperit abe
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ cõtumeliã facit. maleficiũ esĩ
admittẽ palã ẽ. Igͥ. m̾ito sicuti
ex cetĩs delictis. Ita ⁊ ex hoc in¬
iuriaꝵ noralis accõ datur. set ⁊¬
in arbito dñi ẽ. an uelit eũ u̾¬
berandũ exsb̾e. ut ita sat̾ frat
ei qͥ uniuriã passus est. n erit
necõe difo utiq eũ u̾b̾andũ pã¬
tare. s dabitur ei facultas p̃s¬
tare seruũ u̾berandũ. aut si de
eo u̾berib satis non facit noxe
dedendũ. ł utis estimatõnem
sufferendũ.¶ Ait p̾tor arbit᷑¬
tu iudicis utiq qi uiri bona uti
lem modũ u̾berum ĩponat.¬
¶ Si añ iudicẽ dñs uberandũ¬
seruũ exhibu̾it. ut satis u̾beribus
ei fieret. et ħ erit ftm̃ arbitͣtu ali¬
cuius. postea accor ag̾e imuria¬
rum ꝑseueret. non ẽ audiendus.
Qui euĩ accipio satisfrõnẽ ĩuui¬
am suam remisit. Nam ⁊ si nuda
uoluntate inuiriam remisit in
dubietate dd̾. est extingͥ siuiri¬
abolita fu̾it iniuria. ¶ Si iussu
diũ seruus iniuris fecerit. uticy

Expanded text:
 iniuriam facit, maleficium eum admittere palam est: merito igitur sicuti ex ceteris delictis, ita et ex hoc iniuriarum noxalis actio datur. sed in arbitro domini est, an uelit eum uerberandum exhibere, ut ita satisfiat ei qui iniuriam passus est: neque erit necesse domino utique eum uerberandum praestare, sed dabitur ei facultas praestare ei seruum uerberandum aut, si de eo uerberibus satis non fiat, noxae dedendum uel litis aestimationem sufferendam.Ait praetor 'arbitratu iude modum verberum imponat. Si ante iudicem dominus verberandservum exhibuerit, ut satis verberibus ei fieret, et erit factum arbitratu alicuius, postea actor agere iniuriarum perseverat, non est audiendus: qui enim accepit satisfactionem, iniuriam suam remisit. nam et si nuda voluntate inidubitate dicendum est extingui iniuriabolita fuerit iniuria.Si iussu domini seruus iniuriam fecerit, utique
Abbreviated transcription (Latin):
seruus dũo parere d. Cetͣni ⁊ si oc¬
cid̾it iussu dnĩ. cormelia cũ exist̾i¬
emus. plane si defendendi onĩ gͣ¬
tia. aliquid fecerio. rationẽ ei cõ¬
stare apparet. intꝑ eam ir̃ adaiꝰ
agentẽ. exceptõ obicienda entꝰ¬
SSi seruuis in quo usus fructus
meus ẽ. iniuriam mͥ fac̾e̾t. adu̾s

Expanded text:
seruus domino parere debet: ceterum et si occiderit iussu domini, Cornelia eum eximemus.Plane si defendendi domini gratia aliquid fecerit, rationem ei constare apparet, inque eam rem aduersus agentem exceptio obicienda erit.Si seruus, in quo usus fructus meus est, in
Abbreviated transcription (Latin):
sit face̾ uidebiturꝰ ip̃e fecisse. ⁊ suf¬
ficient ꝯpetentes adu̾sus eũ acti¬
ones.⁊ enĩ filii creclitores ⁊ prĩs
sunt creditores cũ eiusdẽ gn̾s
uidel hẽbut᷑ actionẽ ut hus de
ꝑeculio p̾stari necc̃e sit.
uuł. ł. ¶ llud constat eũ qui
Bignus ten accione non teneri
suõ enĩ iuire ut pignus ñ rei cͤ¬
uande cã possid.¬
lũ duĩa reuocant᷑. um ⁊̃ actiones
ut restituant. et adu̾sus eos quibꝰ
actio competit ut actiones cedat
ꝓinde si int̾posuerit qͥs ꝑsonã ticis
ut ei fundator res tradat actionẽ
mandati cedere d ergo. ⁊ si frauda¬
tor ꝓ filia sua docẽ decliss scienti fr¬
audari creclitores filia ten̾et᷑ ut ce¬
dat actõnẽ de dote adu̾sus mari¬
tum.
si sciret se soluendo non ẽe lib̾ta¬
tes ded̾it testõ. deinde dimisso ti¬
serit lib̾tates date rate ẽe debẽt.
⁊ si hereditas soluendo non sit
qr ut libertates rescindant᷑ utrũ

Expanded text:
ere possit, uidebitur ipse fecisse et sufficient competentes aduersus eum actiones. etenim filii creditores etiam patris sunt creditores, cum eius generis uidelicet habebunt actionem, ut his de peculio praestari necesse sit.um.Illud constat eum qui pignus tenet hac actione non teneri: suo enim iure et ut pignus, non rei uandae causa possidlum dominia reuocantur, uerum etiam actiones ut restitua‹n›t, et aduersus eos, quibus actio competit, ut actione cedant. proinde si interposuerit quis personam Titii, ut ei fraudator res tradat, actione mandati cedere debet. ergo et si fraudator pro filia sua dotem dedisset scient‹e› fraudari creditores, filia tenetur, ut cedat actione de dote aduersus maritum.et sciret se soluendo non esse, libertates dederit testamento, deinde dimisso Tiserit: libertates datae ratae esse debent, etsi hereditas soluendo non sit, quia, libertates ut rescin
Abbreviated transcription (Latin):
re spondes erigi pot̾. ¶ Si deditorẽ¬
meũ ⁊ compluriũ creditoꝵ consecut᷑
et abstulissem id ꝙ mͥ deb̾atur pla¬
cet iullani sñĩa dicentis multũ int̾¬
res mittantur᷑ hoc fcm̃ sit an post¬
ea si añ cessare infcm̃ accõnẽ si pꝰ¬
ea huit locũ fore. ¶ Si ex consit¬
utione diui marri bona suit ado:¬
succedunt ut rata sit̃ qͦ pat̾fcm̃
gesserat ⁊ annus hꝰ in fcm̃ accõis
ꝯputabitur̾ ex die uenditõis bõꝵ¬

Expanded text:
ri spondesri spondescomplurium creditorum consecutus et abstulissem ei id quod mihi debeatur, placet Iuliani sententia dicentis multum interes mittantur, hoc factum sit an postea: si ante, cessare in factum actionem, si postea, huic locum fore. Si ex constitutione diui Marci bona sint addicsuccedunt, ut rata sint, quae pater gesserat.Annus huius in factum actionis computabitur ex die uenditionis bo
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ dd̾ ẽ. nicħ reuocari ex hiis que
cestator alienauit. ¶ Si ĩpubes
parri heres exstitit eiusq mortus
bona ueneant seꝑatõne impetͣ᷑¬
ta utriusꝙ fraus erit reuocanda
pupilli. ui ⁊̃ tutoris itẽ curatoris.¬
¶Sicũ in diem mͥ deb̾etur frau¬
dator p̾sens soluerit dicendũ er̃
in eo ꝙ senscõmodũ ĩ rep̃senta¬
tione in fcm̃ actioni locum fore.
slam p̾tor fraudem ĩtelligit ⁊̃
in temꝑe fieri. ¶ Si cui solutũ
quid̾ non fui̾t si inuetꝰ creditã peg¬
nus accepit accõne terebit᷑. ut ᷤ
sepissime cõstitutũ. ¶ Si cũ mu¬
lier fraudandoꝵ creditoꝵ concilr¬
um iniss marito suo eidem q de¬
bitori in fraudem t̾cditoꝵ accep¬
tum debitũ feci̾t dotis constituen¬
de cã locũ hat᷑ hec actõ ⁊ ꝑ hanc
om̃s petunia ꝙͣ maritus debu̾at
exigitur. nec mulier de dote he
actionẽ. n enĩ dos in fraude̾ edi
to fcã fuerat ex integro int̾ponã.¬
stipulatõ in annos singłos denada¬

Expanded text:
est nihil reuocari ex his, quae testator alienauit.Si impubes patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione impetrata utriusque fraus erit reuocanda, pupilli uel etiam tutoris, item curatoris.Si, cum in diem deberetur, fraudator praesens soluerit, dicendum erit in eo, quod sensi commodum in repraesentatione, in factum actioni locum fore: nam praetor fraudem intellegit etiam in tempore fieri.Si cui solutum quidem non fuerit, sed in uetus creditum pignus acceperit, hac actione tenebitur, ut est saepissime constitutum.Si, cum mulier fraudandorum creditorum consilium inisset, marito suo eidemque debitori in fraudem creditorum acceptum debitum fecerit dotis constituendae causa, locum habet haec actio et per hanc omnis pecunia, quam maritus debuerat, exigitur nec mulier de dote habet actionem: neque enim dos in fraudem credta facta fuerat, ex integro interponatur.stipulatio: 'in annos singulos dena da
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ⁊̃ medii temꝑis cõmodũ ꝙ quis
conset̃ĩreturꝰ liberatione non fc̃a
p̃standũ erit dũ usure non p̃sten¬
tur si in stipulatũ deducte ñ fu̾n̾t̾.
aut si talis cͣcͣctus fu̾it in quo usu¬
re deberi potu̾nt ⁊̃ non declucte.¬
Si condicionalis fuerit obligatio
cũ sua condicõne si in diem cũ sua di¬
e restituenda est si tñ ea erat cuiꝰ
dies finiturꝰ. potꝰ dici restitutõnem
iutra id tempus posse postulari cx
tempus suꝑerat obligationi nõ uti¬
q intra totͥũ annũ. ¶ Hec atio pꝰ
nit adu̾sus quẽ accio mouet᷑ cõpe¬
tit migiiꝰ .N. p̃tor putauit ĩ lucro
de idcirco lucrũ extorq̃ndũ ei puta¬
uit. Siũ enĩ ipẽ fraudator sit ad
quẽ ꝑuenit siue alius cui ius ꝯpe¬
tit actio ĩ id qd̾ ad eum ꝑuenit do¬
Iue malo eiꝰ fcm̃ ẽ qͦ minꝰ ꝑuen̾it.¬

Expanded text:
 medii temporis commodum, quod quis consequeretur liberatione non facta, praestandum erit, dum usurae non praestentur, si in stipulatum deductae non fuerunt, aut si talis contractus fuit, in quo usurae deberi potuerunt etiam non deductae.Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauranda est. si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus posse postulari, quod tempus supererat obligationi, non utique intra annum.Haec actio post nit, aduersus quem actio mouetur, competit: iniquum enim praetor putauit in lucro de: idcirco lucrum ei extorquendum putauit. siue igitur ipse fraudator sit, ad quem peruenit, siue alius quiuis, competit actio in id quod ad eum peruenit doloue malo eius factum est, quo min
Abbreviated transcription (Latin):
tuerut̾ a fraudatore uensunt. S
cũ aliquo mͦ scilicet ut sumptus
fcĩ deducantur. Nam arbitrio uidi¬
cis non prius cogendus ẽ rẽ resti¬
tuere qmͣ si inpensas nectͣias cõ¬
sequatur. Idemeꝑ erit ꝓbandum
⁊ si quos alios sumptus ex uolun¬
tate fideiussoꝵ creditoꝵq fece¬
rit. ¶ Partũ quoq in hanc acti¬
ea genemalit̾ sciendũ ẽ ex hã
atione restiturõnẽ fi̾ oꝑt̾e ĩ pͥsti

Expanded text:
tuerunt a fraudatore, ueniunt, sed cum aliquo modo, scilicet ut sumptus facti deducantur: nam arbitrio iudicis non prius cogendus est rem restituere, quam si impensas necessarias consequatur: idemque erit probandum et si quis ali‹o›s sumptus ex uoluntate fideiussorum creditorumque fecerit.Partum quoque in hanc actierea generaliter sciendum est ex hac actione
Abbreviated transcription (Latin):
adierit. fideussores tenebuntur ob
rem ñ defensam. si asĩ adierit me
lubente. stiplo̾ euanescit planc si m̃s

Expanded text:
adierit, fideiussores tenebuntur ob rem non defensam: si autem adierit me iubente, stipulatio euanescit. plane si m
Abbreviated transcription (Latin):
quo legatus creatus est. ñ ex qͦ
romam uenit. Set si non ꝯstat
legatus sid an non rome p̾tor
de hoc ggnoscit:
stipendus legõnũ qui solo mĩst̾io

Expanded text:
quo legatus creatus est, non ex quo Romam uenit. Sed si non constat, legatus sit an non, Romae praetor de hoc cognoscit. 7 impendiis legationum, quae solo ministerio
Abbreviated transcription (Latin):
Iur .r. Carceri s̃positus si p̃cio
corruptus. sine uinculis ag̾e custo¬
diam. ł ferrũ uł uenenũ ⁊̃ cartem
inferri passus ẽ officio sudicis puni¬
endus est si nescit ob negligentiã

Expanded text:
um. Carceri praepositus si pretio corruptus sine uinculis agere custodiam uel ferrum uenenumue in carcerem inferri passus est, officio iudicis puniendus est: si nescit, ob neglegentia
Abbreviated transcription (Latin):
ait̃ .ł. Quius adriarꝰ uilio scdo
ita rescripsit. et alias rescriptũ est
non eẽ uticħ epłas eoꝵ credendum
qui q̃i dampnatos ad p̃sides remisent᷑
⁊idẽ de arenarchis p̃ceptũ est qr
non om̃s ex fide bona elogia scri¬
b̾e comꝑtũ ẽ. s ⁊ cap̃ mandatorũ
extat ꝙ diuus pus cũ ꝓuincie asi s ͤ¬
e p̾erat sub edicto ꝓposuit ut ire¬
narche cũ app̾hendent̃ latͦnes int̾¬
iog̾ent eos de sociis ⁊ de receptati¬
inclusas atq obsignatas ad cog¬
nicionẽ mogr̃atus mutauit igit ᷑
qui cũ eo elogio mittunt᷑ ex inte¬
gro audiendi sut. ⁊ si ꝑliteras mis¬
si fu̾int. uł ⁊̃ ꝑ irenarchas ꝑducti
di adnotate sũt᷑. ñ qĩ prodamp¬
natis. s cĩ re integra q̃rat᷑ siquis
erit qdͥ eũ arguat. et id̾o cuĩ quisꝰ
uenire irrenarchem.⁊ ꝙ scipseit᷑
exequi. ⁊ diligentꝰ ac fidelit̾ hoc fe¬
cerit collaudandũ eũ si u̾e parpru¬
dentꝰ non exquisitis argum̃tis si¬
plicitꝰ denotare irenarchẽ minꝰ¬

Expanded text:
is. Diuus Hadrianus Iulio Secundo ita rescripsit et alias rescriptum est non esse utique epistulis eorum credendum, qui quasi damnatos ad praesidem remiserint. idem de irenarchis praeceptum est, quia non omnes ex fide bona elogia scribere compertum est. Sed et caput mandatorum exstat, quo‹d› diuus Pius, cum prouinciae Asiae praeerat, sub edicto proposuit, ut irenarchae, cum adprehenderint latrones, interrogent eos de sociis et receptatinclusas atque obsignatas ad cognitionem magistratus mittant. igitur qui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, etsi per litteras missi fuerint uel etiam per irenarchas perducti.ndi adnotati sunt, non quasi pro damnatis, sed quasi re integra quaeratur, si quis erit qui eum arguat. et ideo cum quis uenire irenarchen et quod scripserit, exsequi: et si diligenter ac fideliter hoc fecerit, conlaudandum eum: si parum prudenter non exquisitis argumentis, simpliciter denotare irenarchen min
Abbreviated transcription (Latin):
incidisse. Accusator non est. incidit
ĩ hoc senatu consiato aslegando. ⁊¬
qui accusatorẽ cõmittit aut ĩstigat
aut qui mandat alicui. et instrust
eum accusationẽ capitalẽ dando ꝑ¬
batõnes allegando accusatõnes ⁊ meti¬
to nam diffidendo de crimine mouet¬
⁊ eximendo se ꝑiculo calũpnie uel̃
desercionis merito calũpniantis. et
desistentis pene subici debuit nͥ sub¬
ornatum accusator ꝓbau̾it. crimẽ
ꝙ intend̾e suscepit nec int̾est ꝑ
ser mandauit accusationẽ an ꝑ ali¬
um uersi hunc erui hoc mũsterio
usus est ad mandandam accusati¬
onc̃. non ex u̾bis. s ex sententia

Expanded text:
sse, accusator non est.Incidit in hoc senatus consulto et qui accusatorem summittit aut instigat, aut qui mandat alicui et instruit eum ad accusationem capitalem dando probationes, allegando accusationes: et merito: nam diffidendo crimini quod mouet et eximendo se periculo calumniae uel desertionis merito calumniantis et desistentis poenae sub‹di› debuit, nisi subornatus accusator probauerit crimen quod intendere suscepit. nec interest, per se mandauit accusationem an per alium: uerum hunc, qui hoc ministerio usus est ad mandandam accusationem, non ex uerbis, sed ex sententia
Abbreviated transcription (Latin):
Set ⁊̃ coheredes eiꝰ. ¶ Qb ton¬
dñ sibi aut ticio daristipiset
qmͣuis fundus titio tradituet
sit nichominus pet̾e fundñ pot̾
ut sibi de euictione ꝓmittatut
Nam int̾est eiꝰ ꝙ mandatiam¬
one fundũ recepturus sit atio
S si donationis causa ticiũ sttͤ

Expanded text:
etiam coheredes eius. Qui fundum sibi aut Titio dari stipulatur, quamuis fundus Titio traditus sit, nihilo minus petere fundum potest, ut sibi de euictione promittatur: nam interest eius, quia mandati actione fundum recepturus sit a Titio. sed si donationis causa Titium int
Abbreviated transcription (Latin):
teneri mela scripsit te qͦ si scisti.
ditoris accipisse eũ erret ĩpõd̾e.
Siquis seruo meo ꝑsuaserit. ut
nomen suũ ex iustrumento puta
emptionis tolło̾t. ⁊ mela scripsitꝰ.¬
⁊ ego puto furti agendũ ẽ. pet
si scruo ꝑsuasũ sit Ut tabulas me¬
ꝓ p̃ perscribat. puto siqͥds ꝙ seruo
ꝑsuasũ sit. serui corrupti agendũ
u ipẽ fecit. de dolo actionẽ dandom.
Si linea margaritaꝵ surrepta
st. dicendus ẽ mĩs. u ⁊ si dem̃o fur¬
n agatur. neccẽ ẽdici. ꝗͣ amphore
surrepte sũt. Si uasa surrepta sis
nũs ent dicendus. ¶ Si seruus
meul qui ht̃ peculii admĩstratõnẽ
hib ampactus sit. cum eo ñ donatio¬
ni cã. qui rem eiꝰ petuliarẽ surri¬
puerat recte tnͣsactũ uidetur. ꝙ¬
uis cnĩ dño q̃ratur furt̾i accio. at¬
tã in petulis serui est. S ⁊ si to¬
ta pena furti dupli seruo soluta
sit. ñ dubit fur lib̾abiturꝰ culcõ¬
sequens est. ut si forte a fure accc¬

Expanded text:
teneri Mela scribit: te quoque, si scisti: teneri Mela scribit: te quoque, si scisti: ditoris accipis, cum erret in pondere. Si quis seruo meo persuaserit, ut nomen suum ex instrumento puta emptionis tolleret, et Mela scripsit et ego puto furti agendum. Sed si seruo persuasum sit, ut tabulas meas describeret, puto, si quidem seruo persuasum sit, serui corrupti agendum, si ipse fecit, de dolo actionem dandam. Si linea margaritarum subrepta sit, dicendus est numerus. sed et si de uino furti agatur, necesse est dici, quot amphorae subreptae sint. si uasa subrepta sint, numerus erit dicendus. Si seruus meus, qui habebat peculii administrationem liberam, pactus sit cum eo non donationis causa, qui rem eius peculiarem subripuerat, recte transactum uidetur: quamuis enim domino quaeratur furti actio, attamen in peculio serui est. sed et si tota poena furti dupli seruo soluta sit, non dubie fur liberabitur. cui consequens est, ut, si forte a fure acce
Abbreviated transcription (Latin):
duob sociis omniũ bonoꝵ uuus tẽ
pignori acceꝑit. eaqq subreptu
sit mela scribit eũ solũ hr̃e fuiti
actionẽ. qui pignori accẽpit sociũ
ñ hrẽ. ¶ Neq uerbo n scriptura
quis furtum facit᷑ iure utimur ut
furtũ sñ ꝯtractione nõ fiat. qͣreꝰ o
pem ferre uł cõsiliũ dare tũt noce¬
at cũ secuta contͣctõ est. ¶ Sic
asinũ meũ coegisset. et in equas
huit. Oꝵ et herenio modestino ꝯsu¬
li meo de dalmatia cõsulenti res¬
cripsit. Cura eqͦs quib eusdẽ rei
grã subietisse᷑ quis equas fuas
ꝓponebatur furci ita demũ tem̃.
si furandi aĩõ id feciss. si minus
in fcm̃ agendum. ¶Cũ ticõ hones¬
to uiro petmn c̾dere uiellẽ subietis¬
ti mͥ aliũ ticiũ egenũ. qĩ ille cĩt
locuplex. ⁊ nũmos acceptos cũ eo
diuisisti. furti ten̾s qĩ ope tua cõ¬
silio q furtũ fcm̃ sit.S ⁊ ticius
furti tenebitur. ¶ Siquis maio¬
ra pond̾a tibi ꝯmodatut cũ eme¬
res ad pondꝰ furti eũ uenditori

Expanded text:
us rem pignori acceperit eaque subrepta sit, Mela scripsit eum solum furti habere actionem, qui pignori accepit, socium non habere. Neque verbo neque scriptura quis furtum facit: hoc enifurtum sine contrectatione non fiat. quare et opem ferre uel consilium dare tunc nocet, cum secuta contrectatio est. Si quis asinum meum coegisset et in equas buit. quod et Herennio Modestino studioso meo de Dalmatia consulenti rescripsi circa equos, quibus eiusdem rei gratia subiecisse quis equas suas proponebatur, furti ita demum teneri, si furandi animo id fecisset, si minus, in factum agendum. Cum Titio honesto uiro pecuniam credere uellem, subiecisti mihi alium Titium egenum, quasi ille esset locuples, et nummos acceptos cum eo diuisisti: furti tenearis, quasi ope tua consilioque furtum factum sit: sed et Titius furti tenebitur. Maiora quis pondera tibi commodauit, cum emeres ad pondus: furti eum uenditori
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis t̾ram egiss. et abstulisset do¬
muꝰ furti aget. deinde colonꝰ cõ¬
ducti accione cõscq̃tur. ut id ipm p̃s
taretur.Si seruꝰ tuus. ł filuis po¬
lienda nestittenta suscepit. an furti
sit habebit furti actõnem. ¶Apd̾
labeonẽ relatũ estꝰ si liginario qũid
dixerit. ut quisqͥs noĩe eiꝰ siliginem
petisset ei daret. et quidam ex tnͣseũ
fugitiuũ meũ qͥs qi suũ ad unã. uiri᷑
uł ab alus qͥ pot̾atẽ hñt de carcent¬

Expanded text:
aliquis terram egessisset abstulissetque, doaliquis terram egessisset abstulissetque, dominus furti aget: deinde colonus conducti actione consequetur, ut id ipsum sibi praestaretur. Si servus tuus vel filius polienda vestimenta susceperit, an furti sit, habebit furti actionem. Apud Labeonem relatum est, si siliginario quis dixerit, ut quisquis nomine eius siliginem petisset, ei daret, et quidam ex transeunfugitivum meum quis quasi suum a duumviro vel ab aliis qui potestatem habent de carce