comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ sentiamꝰ in cais u̾o dissenciã¬
mus ñ aĩan̾to cur in esficax
sit tͥdc̃o netuti siego cdam me
ex test̾o tiorobligatum ẽẽ nt
fũd̾ tͣdam tu existimes ex stipła
numatam tͥ tͣdam conãdigͣ¬
tiatu eã qͣiͣ tͣdi c̾ditã accipias

Expanded text:
onsentiamus, in causis vero dissentiamus, non animadverto, cur inefficax sit traditio, veluti si ego credam me ex testamento tibi obligatum esse, ut fundum tradam, tu existimes ex stipulatu numeratam tibi tradam donandi gratia, tu eam quasi creditam accipi
Abbreviated transcription (Latin):
titutdei eos tenent᷑ ¶Inniri¬
aꝵ accõ que ex ꝯuicio nascit᷑
in hĩdes ñ est reddenda s nee he¬
redi. ¶ Si quis uirgmes are¬
elass. ñ tñ ancillari neste nes¬
titas iehuiͤ pectare iudetur.
nulto minus si merrcricia ues¬
te femine ñ matrũ familiaᷤᷤ¬
rum ueste̾ fuissent ¶si gͣ nͥ
matronali hĩtu femina fuit
⁊ quis eam appellauerit nel
ei cͣmtte ab duꝙ̾it inuiriaꝵ
denet. ¶ comitt̾e accipere de¬
bemꝰ eum qui comitet᷑ ⁊ seqͣ

Expanded text:
titutiones eos tenent. Iniuriarum, quae ex conu‹i›cio nascitur, in heredes non est reddenda: sed nec heredi. Si quis uirgines appellasset, si tamen ancillari ueste uestitas, minus peccare uidetur: multo minus, si meretricia ueste feminae, non matrum familiarum uestitae fuissent. si igitur non matronali h quis eam appellavit vel ei comitem abduxit, iniuriarum tenetur. Comitem accipere debemus eum, qui comitetur et seq
Abbreviated transcription (Latin):
fi pose lareo icribit te nee si
quis ad comũ tram nenerit᷑
nampentum sit probari op.¬
orte ¶ feciste ꝯuicium ñ tm̃
is uidet᷑ qui uociferatꝰ ẽ nerũ
is quo qui rcitanit ad uocife¬
rationẽ alios uł qui siłmisit
ut uociferaret᷑ ¶ cuimon sũ
cã adiectum ẽ nam si incerte
ꝑsone ꝯuiquum fiat nilla ere¬
cutõ est. ¶ Si curauerit quis
sit ñ tenebitꝰ ex hus apparet
ꝯuociferatõe dcm estisiue n¬
mis siue płes dix̾int ꝯuicium¬

Expanded text:
ri posse Labeo scribit.Proinde si quis ad domum tuam uenerit tnam uentum sit, probari oportere.Fecisse conuicium non tantum is uidetur, qui uociferatus est, uerum is quoque, qui concitauit ad uociferationem alios uel qui summissit ut uociferentur. 'Cui' non sine causa adiectum est: nam si incertae personae conuicium fiat, nulla executio est.Si curauerit quis sit, non tenebitur.Ex his apparet cum uociferatione dictum est, siue unus siue plures dix
Abbreviated transcription (Latin):
eum administrasse apparet
puto cogẽd̾ eẽ. Nam de co qͥ
in ẜuitutẽ gessit post lib̾tatẽ
cõuciuriñ potest corpora pla¬
ne rõem ⁊ si quas res ul pec¬
cumas ex hiis detinet cogẽ¬
ulis institũe

Expanded text:
am administrasse eum apparuit, puto cogendum: nam de eo, quod in seruitute gessit, post libertatem conueniri non potest. corpora plane rationum et si quas res uel pecunias ex his detinet cogenulis instrue
Abbreviated transcription (Latin):
casu tũ ẽ de hus qui ex insta
cã abessent ut nec ub̾tas qͥ¬
d̾mpediat᷑ nec ub̾tus eripi¬
atur hus qui fraude carcãt
nec lib̾tus ei eripit᷑ ncħ faci¬
at ad int̾rellanda iuriditõ¬
cognostit p̃ ulegiũ cinusq
uel cruitatis uel corporis uł

Expanded text:
cautum est de his, qui iusta ex causa abessent, ut nec libertas impediatur nec libertus eripiatur his, qui fraude careant. nec libertus ei eripitur. Nihil facit ad interpellandam iurisdictiocognoscit, priuilegium cuiusque uel ciuitatis uel corporis uel
Abbreviated transcription (Latin):
pott̾e huisse nam põst esse¬
⁊̃ quam ñ omissa debere nolũ
In ab hostib captin hii quos
religio ant honestior ca uł
calamitas aliqua nl maioris
rci familiaris ant capitis
famcq ꝑiculum aut siłis cã

Expanded text:
potestate habuisse: nam potuissi: qua non omissa debere voluntneque ab hostibus capti neque hi, quos religio aut honestior causa vel calamitas aliqua vel maior res familiaris aut capitis famaeve periculum aut similis causa
Abbreviated transcription (Latin):
is q destit̾it in pͥsentiar̃ rur¬
sus q post ea fac̾e ceꝑit ini
eum uid̾i fecisse nͥ ꝑmissu me¬
ta accedente¶ Si quis tñ iub¬
eciuitate in peditus ul ⁊̃ neos¬
fend̾et ut te uł illum qui de¬
fecisse ⁊ ita lab scrib ¶tem
ait ⁊ si te uolentẽ ad ꝓhib¬
end̾ uenire detinet aliquis
armis forte sũ dolo ullo malo
meo ac pp̃ hoc ñ ueneris non
uid̾i me uim fecisse.

Expanded text:
isque destiterit in praesentiarum rursusque postea facere coeperit, vi eum videri fecisse, nisi permissu mesa accedente. Si quis tamen inbecillitate impeditur vel etiam, ne offenderet vel te vel eum, qui tefecisse: et ita Labeo scribit. Idem ait et si te uolentem ad prohibendum uenire deterruerit aliquis armis forte sine ullo dolo malo meo ac propter hoc non ueneris, non uideri me uim fecisse,
Abbreviated transcription (Latin):
S aiꝰ Etruim pupali ita stipsari
necc̃e est si pnpillus abest ant
fari ñ pot̾. nam si p̾senssit ⁊ fa¬
ripossit ⁊̃ si einsetatis erit ut
ñ intelligat mid agat tñ pp̃u
tilitatem receptũ est recte eũ

Expanded text:
Seruum pupilli stipulari ita necesse est, si pupillus abest aut fari non potest: nam si praesens sit et fari potest, etiamsi eius aetatis erit, ut non intellegat quid agat, tamen propter utilitatem receptum est recte eu
Abbreviated transcription (Latin):
uiteri testatorem cos annos ynr
celate lib̾tatis cp̾hendisse quod
familia impserit si rões ydone¬
e filic mec administratas red¬
did̾it ub esto filia cum ad huc
pubes eẽt uuo patre decessit
⁊ ex substitutõe seuis hĩs exstrat
quero cum splendoforus puelie¬

Expanded text:
uideri testatorem eos annos octo dilatae libertatis comprehendisse, qui familia nupserit, si rationes idonee filiae meae administratas reddiderit, liber esto': filia cum adhuc pubes esset, uiuo patre decessit et ex substitutione Seius heres extitit: quaero, cum Spendophorus rati
Abbreviated transcription (Latin):
maitum suoꝵ ꝑ om̃ia ratas
ẽc̃ uoluntas supͣma eum in
stitutꝰ ⁊ ñbstitutus in ꝯtiũc¬
ti pͥusꝙͣ adirent hr̃ditatem
decessissent eos quib ab hueli¬
btas ⁊ hr̃ditas a milite fideiꝯ¬
si utrunq directo accepissent

Expanded text:
rata esset uoluntas suprema, cum et institutus et substitutus in continenti, priusquam adirent hereditatem, decessissent, eos, quibus ab his et libertas et hereditas a milite per fideicsi utrumque directo accepiss
Abbreviated transcription (Latin):
redditis manumitti uolo sticꝰ
post ca nom̃allum fecit que¬
ro an si hũ qui minus soluen¬
do fu̾itit debitores quib ⁊̃ alu
exactores crant applicati non¬

Expanded text:
redditis manumitti uolo.' Sticpostea nomen ullum fecit: quaero, an, si qui minus soluendo fuerint debitores, quibus alii exactores erant a‹p›plicati, non
Abbreviated transcription (Latin):
ant in casit etate cui subuem¬
ri sol ꝓband̾ est ñ deb̾e p̃torem
at pͥossid̾e. s ⁊ si decreu̾it nemo
dubitat tñm̃ restitutõnem induł¬
turum ubi aut̃ quis poisidr
uissus est dũs deiciendꝰ erit de¬
possõne ¶si qua sint iura dẽbiͤ¬
ta hiis qui potuerant de damp¬
no inft̾o satnsdare cenegada e

Expanded text:
aut in ea sit aetate cui subueniri solet, probandum est non debere praetoremat possidere. sed etsi ‹d›ecreuerit, nemo dubitat in integrum restitutionem indulturum. Ubi autem quis possidere iussus est, dominus deiciendus erit possessione. Si qua sint iura debita his, qui potuerunt de damno infecto satisdare, deneganda e
Abbreviated transcription (Latin):
nem uentum est. an ñ. utrñ
ex quo tꝑe r̃tor dec̾ut ut en¬
tur mͦ pollone lab̾o ex quode¬
c̾tum ẽ sab ex quo uentũ est
mpouonẽ ego puto cãcogita
bandam. plerũq enim subue¬
nitur ⁊̃ ei qmͥ miitu  ẽ in pos¬
sessionem aliqua ex cã ant qr¬
ñ uenit aut tardiis uenit ĩpos¬

Expanded text:
nem uentum est an uero ex quo praetor decreuit, ut eatur in possessionem.Labeo, ex quo decretum est: Sabinus, ex quo uentum est onem: ego puto causa cognita iam probandam. plerumque enim subuenitur etiam ei, qui missus in possessionem aliqua ex causa aut non uenit aut tardius uenit in pos
Abbreviated transcription (Latin):
ditores uel pasciscentib c̾ditori¬
bus se neccessarius nniscint ut¬
us frans reuocet᷑ .i. testatoris
⁊ ip̃iꝰ. si uͦ passi sunt nec cessariũ
c̃ditores ⁊ qiͣ in ẽditum habue¬
runt ⁊ nomẽ eiꝰ nel dulcedineo
usuraꝵ uł qua abia rõe secutist̃
dicẽd̾ ẽ nichil renocari ex hnsq̃
patri heres extitit eiꝰ  mnorai¬
i. bona neneant seꝑatõe iupe¬
trata ⁊tͥusq fraus erit reuocã¬
da liel etiam tutoris it cinato¬
ris¶si cum mͥ in diem deberet᷑
frandator p̾sens solu̾it dicẽdũ
crit in eo ꝙ sensi ꝙmod̾ in ne¬
p̾sentatõe in fcm̃ actõi locum
fore nam p̾tor fraud̾ intelligit
⁊̃ in tp̃r ficri ¶ si cui solutiny
gnus accepit acfoc tenebit᷑ nt¬

Expanded text:
ibus vel paciscentibus creditoribus se necessarius miscuit, utriusque fraus revocetur, id est testatoris et ipsius: si vero passi sunt necessarium creditores et quasi in creditum habuerunt nomen eius vel dulcitudine usurarum vel qua alia ratione secuti sunt, dicendum est nihil revocari ex his, patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione impetrata utriusque fraus erit reuocanda, pupilli uel etiam tutoris, item curatoris.Si, cum in diem deberetur, fraudator praesens solverit, dicendum erit in eo, quod sensi commodum in repraesentatione, in factum actioni locum fore: nam praetor fraudem intellegit etiam in tempore fieri. Si cui solutum gnus accep
Abbreviated transcription (Latin):
sm̃a ẽ dicẽtis multum int̾ eẽ
res mittant᷑. hoc fcm̃ sit an pꝰ¬
ea si añ cessare in fc̃m acfõem
si post ea huic loc̃ fore. ¶si er
cõstitut̃oe diui marei bona sant
ad̾ita alieui lib̾tatiuy ⁊ẜuan¬
darũ cã dicẽd̾ er̃ actoem cessa¬
hiꝰ infcm̃ actois ꝯputabit᷑ ex di¬
e uenditõis bonoe ¶ꝓ hãc acto¬
nem res restitui deb ⁊ sua cã ⁊¬

Expanded text:
ntentia dicentis multum interesseres mittantur, hoc factum sit an postea: si ante, cessare in factum actionem, si postea, huic locum fore.Si ex constitutione diui Marci bona sint addicta alicui libertatium conseruandarum causa, dicendhuius in factum actionis computabitur ex die venditionis bonorum. Per hanc actionem res restitui debet cum sua
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa ñ sit infcm̃ actõem per¬
mitam ¶i tadeinim reuocat᷑
ꝙ fraudandoꝵ creditoꝵ cã fac¬
tũ ẽ si euentum fraus habuent
cã fraudandoꝵ fecit bona ip̃ius
uendid̾ut cet̾m si illos dimisit
sortitus est si quid̃ sinpłi. dimis¬
sis pͥorib quos fraud̾e uoliit ali¬
os post ca sortitꝰ ẽ cessat reuo¬
catõ ¶ Si aũt yeꝵ  pecunia qͦs
frandare noluit pͥores dimisit
quos fraudare uoluit macellus
dicit reuocatõmi loc̃ fore ẜ ha¬

Expanded text:
ia non sit, in factum actionem permittam'.Ita demum reuocatur, quod fraudandorum creditorum causa factum est, si euentum fraus habuit, rum fraudandorum causa fecit, bona ipsius uendiderunt. ceterum si illos dimisit,sortitus est, si quidem simpliciter dimissis prioribus, quos fraudare uoluit, alios postea sortitus est, cessat reuocatio: si autem horum pecunia, quos fraudare noluit, priores dimisit, quos fraudare uoluit, Marcellus dicit reuocationi locum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i mnoicio societatis aut ꝗͥ di
uidũdo atq id̾o int̾positã cau¬
tionemminus utilem futurã
ꝵ alia rõne dãpnũ mde᷑ posset
sarciri ⁊ est plane nr̃oꝵ p̃cep¬

Expanded text:
dicio societatis aut communi diuidundo: ideo et interpositam cautionem minus utilem futuram, quia alia ratione damnum mihi posset sarciri. et est plane no
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝓcurator cesaris rẽ aliqu̾a
Ineidid̾it ꝙ ins duplum uł triplũ
smplũ prãbit si ab eo cin distrahẽ¬
di nns res fisti datum est fu̾it dic¬
tractum ⁊ nod fiscͥi stati sit empto¬
ris pͥcio tñ soluto

Expanded text:
or Caesaris rem aliquam vendiderit, quamvis duplum vel triplum simplum praestabit. Si ab eo, cui ius distrahendi res fisci datum est, fuerit distractum quid fisci, statim fit emptoris, pretio tamen soluto
Abbreviated transcription (Latin):
anis Sirem aliꝙͣ dari stipła¬
tus fum deinde eand̾ sub⁊
dc̃one nonãdi aĩo ab eod̾ stip¬
nler man̾e oꝑt rem in rebus
humatus ut nouationi locus
sit. nisi ꝑ ꝓmissorẽ stet̾it quo
minus daret id̾o si hominẽ
michidare de oꝑt ⁊ in mora
fũis ꝯnomimis dares ⁊̃ def¬

Expanded text:
Si rem aliquam dari stipulatus sum, deinde eandem sub condicione nouandi animo ab eodem stipuler, manere oportet rem in rebus humanis, ut nouationi locus sit, nisi si per promissorem steterit, quo minus daret. ideoque si hominem mihi dare te oporteat et in mora fueris, quo minus dares, e
Abbreviated transcription (Latin):
gracum extictalit. ¶ si filiꝰ
in cã peccubari ita fidenissoc̃e
accepit qu̾atam peteuinam
inqneipatus credat patria
d̃ si n est reus obligatus tĩte¬
nebitur. filio u̾ohumamtatis
biuus insolid̾ adusus ticiũ ac¬
tionẽ ⁊ scire potuerit aut ig¬
nierare ñ debuerat mulierẽ
frusta mt̃ced̾e huic simł ⁊ ula
si esttinatin sidenissorimus ĩ

Expanded text:
contra eum extincta sit. Si filius in causa peculiari ita fideiussorem acceperit: "quantam pecuniam emancipatus credat, patri quidem, si non est reus obligatus, non tenebitur, filio vero humanitatis bimus in solidum adversus Titium actionem, cum scire potuerit aut ignorare non debuerit mulierem frustra intercedere. Huic similis et illa si
Abbreviated transcription (Latin):
accipiat. at tñ eũ qui inuire
ꝯfessus est suam ⁊ fessionem.
infirmare non posse Dona¬
cognate inuentis millam fusse
ꝯstabat. u̾m ei qui donauit
ac post ea nire p̾torio successit
qm̃adi̾isus eos bonos mores ⁊
ins genciũ festinasset. actiones

Expanded text:
accipiat, attamen eum, qui in iure confessus est, suam confessionem infirmare non posse.Donacognatae uiuentis nullam fuisse constabat: uerum ei, qui donauit ac postea iure praetorio successit, quoniam aduersus bonos mores et ius gentium festinasset, actiones
Abbreviated transcription (Latin):
inde dicend̾ eum ad lib̾tam
tem ꝑuentur̃ ac si ab co qui
stĩ successore decesserit alt̾ ab
b̾tatem ut oportuit ꝓductꝰ
hr̃s sñ successore decedit utrũ
expectari d donec c̃timi sit

Expanded text:
m peruenturum, ac si ab eo qui sine successore decessit et ab bertatem ut oportuit perductus heres sine successore decedit, utrum exspectari debet, donec certum sit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥsertĩ cum Rpto diui piies¬
fcm̃ est ut si quidam ex roga¬
tis p̃sentes sunt alii iatitent
alii ex cã absunt in t̾cedente ĩ¬
fantis ꝑsona ñ om̃im nb̾tases¬
siciatur s tm̃ infantis ueleoꝵ¬

Expanded text:
praesertim cum rescripto diui Pii effectum est, ut, si quidam ex rogatis praesentes sunt, alii latitent, alii ex causa absint, intercedente infantis persona non omnium libertus efficiatur, sed tantum infantis et eo
Abbreviated transcription (Latin):
ri ñ pot̃. Si uero ip̃e roga¬
tꝰ sit ẜuũ mamimitt̾e non
oport̾e int̾cid̾e ub̾tat̃e ob hoc
ꝙ cohrdib suis ueudere em
tro Rescripsit ita rem expli
to p̾cio estimẽtur. atq ita
ẜuuꝰ ab hus qui rogati sunt
manumittat᷑ hii añt qui
cos manuserunt p̾cũ no¬
mine ꝑnĩ fratrib ⁊ cohr̃di¬
b sus obligaticrunt atq
si ob cam rem ex iudicati
tam cũ hũs agi rossit ¶In
furiosi ꝑsona diuus pris R̾p¬

Expanded text:
ipse rogatus sit seruum manumittere, non oportere intercidere libertatem ob hoc, quod coheredibus suis uendere eum tro rescripsit ita rem explicto pretio aestimentur atque ita seru‹u›s ab his qui rogati sunt manumittatur. hi autem, qui eos manumiserunt, pretii nomine perinde fratribus et coheredibus suis obligati erunt, atque si ob eam rem ex iudicati causa cum his agi possit. In furiosi persona diuus Pius rescrip
Abbreviated transcription (Latin):
in ca cã eẽ s ceꝑit ut ex
sideicimisso manimitti te¬
beret alienatꝰ sit is quid̃ cuiꝰ
in t̾mi ẜuis erit manirmnam¬
tere cogetur ẜ hoc quid̾:
ñ distĩgut᷑ iusta an non sit

Expanded text:
in ea causa esse coeperit, ut ex fideicommisso manumitti deberet, alienatus sit, is quidem, cuius interim seruus erit, manumittere cogetur: sed hic non distinguitur, iusta an non iusta
Abbreviated transcription (Latin):
usucãpionem amissa possõe
cognou̾it rem eẽ aliena ⁊
It̾m nanciscatur possõm nõ
test̾o uł exstipulatures de¬
bita nobis tradatur eius tẽ¬
ꝑis existimatõnẽ nr̃am intu¬
endam quo traditur qr ⁊ces¬
sum est stipłari ⁊̃ rem que ꝓ¬
missoris ñ sit.
ri datus ẽ ad exibẽd̾ cũ credi¬
tore ñ cũ debitore agẽd̾ est
qr qui pignori dedit ad usu¬
capionem tm̃ po slidet ꝙͣũ
ad reliquas cãs om̃s ꝑtinet᷑.
qui accepit ꝓossidet adeo ut

Expanded text:
usucapionem amissa possessione cognouerit esse rem alienam et iterum nanciscatur possessionemtestamento uel ex stipulatu res debita nobis tradatur, eius temporis existimationem nostram intuendam, quo traditur, quia concessum est stipulari rem etiam quae promissoris non sit. ri datus est, ad exhibendum cum creditore, non cum debitore agendum est, quia qui pignori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad reliquas omnes causas pertinet, qui accepit possidet, adeo ut
Abbreviated transcription (Latin):
ta in nullius rotestate sit ñ
idõ minus eam inniriaꝵ ag̾e
posse ꝙ ⁊ uir suo noĩe agat¶Si
muria michi fiat ab eo ci
sun ignoratus. aut si quis pu¬
tet me luciũ ticuuy ẽe. cum
est iniuriã eum fac̾e nͥ uelle

Expanded text:
a in nullius potestate sit, non ideo minus eam iniuriarum agere posse, quod et vir suo nomine agat. Si iniuria mihi fiat ab eo, cui sim ignotus, aut si quis putet me Lucium Titium esse, cum est, iniuriam eum mihi facere velle:
Abbreviated transcription (Latin):
peccata .n. nocẽciũ nota ẽẽ et̾
oꝑt̾e expedire. ¶ Si Ruus suo fe¬
cerit nniuriam ꝑind̾ age̾d̾ qͣi si
dũo feciss. ¶Si nupta filia ẜa.
iinriam acceꝑit ⁊ uir ⁊ pater
iniuriaꝵ agat põp̾ recte putat
condenpnaretur si ea uidua
ẽẽt. niro tanti ꝙͣti ꝯdẽpnaret᷑¬

Expanded text:
um nota esse et oportere et expedire. Si servus servo fecerit iniuriam, perinde agendum, quasi si domino fecisset. Si nupta filia familiae iniuriam acceperit et vir et pater iniuriarum agant, Pomponius recte putat condemnetur, si ea vidua esset, viro tanti, quanti condemnaret
Abbreviated transcription (Latin):
fa. minriaꝵ egerit  patri accõ
ñ specit᷑. qd̾ ait filio fa. iniu¬
riaꝵ noĩe accõnẽ dari quotiẽs
nemo ẽ qui patris noĩe exꝑidit᷑
⁊ hec casu quasi ꝓrẽm fam̃ costi¬
tui quare siue mancipatus sit
nuerit executõnẽ litit ei dandã
patria potͥate ad accionẽ admi¬
tend̾ putanit ei patri fam̾ ul¬
tionem imuriaꝵ suaꝵ eripi ⁊ tĩã¬
sferri ad patrẽ qui ꝑ eũ ꝙͣtũ in
ip̃o est obmiserit aut ꝙ ẽ indig¬
mus ad hr̃des patris ad quos nõ
ꝑtin̾c iniuriam filio fam̃ ft̃ã a¬

Expanded text:
as iniuriarum egerit, patri actio non competit.Idem ait filio familias iniuriarum nomine actionem dari, quotiens nemo est, qui patris nomine experiatur, et hoc casu quasi patrem familiae constitui. quare siue emancipatus sit nuerit, executionem litis ei dandam: patria potestate ad actionem admittendum probaverit, ei patri familias ultionem iniuriarum suarum eripi et transferri ad patrem, qui eum, quantum in ipso est, omiserit, aut, quod est indignius, ad heredes patris, ad quos non pertinere iniuriam filio familias
Abbreviated transcription (Latin):
uit auxsliũ excertõnis tr̃asla¬
et ur qr ñ ẽ ĩnsimile dñm ad
cam sp̃em soluẽdis pecrimiis
ẜuũ pͥposuisse qe solui ñ debu¬
erant. ñ magis ꝙͣ ut m̃nos pe¬
cruliares ex cã fidenissionis ꝙͣ
sinis ñ exntilitate peculii sus¬
cepit soln̾et.

Expanded text:
uit auxilium exceptionis, translaad eam speciem solvendis pecuniis servum praeposuisse, quae solvi non debuerunt, non magis quam ut nummos peculiares ex causa fideiussionis, quam servus non ex utilitate peculii suscepit, solveret.
Abbreviated transcription (Latin):
IIam pectimiam soluat ꝙͣ
supuerat mãdatiaget post¬
tit. U fanius i anuarnns papi¬
mano salnt̾ cumticius gaio
seio deb̾et ex cã fid̾i ⁊missi c̃¬
a cã que reti qud̾ ñ pot̾at exso¬
ticii ẜiis actor absente dño
solint eam sũmam que sufic̾et
ad ꝙ̃titatem iius debiti cau¬
tumq ei solut ũ ex iuin̾so cͥd̃i¬
to quero io ꝙ solutum ẽ in qua
cã acceptim uideatur. R̾. siqͥ¬

Expanded text:
am pecuniam solvat, quam subripuerat, mandati aget, postrit. Fabius Ianuarius Papiniano salutem. cum Titius Gaio Seio deberet ex causa fideicommissi cecausa, quae peti quidem non poterat, exTitii servus actor absente domino solvit eam summam, quae efficeret ad quantitatem unius debiti, cautumque est ei solutum ex universo credito: quaero, id quod solutum est in quam causam acceptum videtur. res
Abbreviated transcription (Latin):
ea pp̃ ꝯpetit hec actõ ⁊ adu̾sus
eos qui resᷤ pͥossident ut restitu¬
ant ⁊ adu̾sus eos quib actõ cõ¬
fraudatores s tͣdat actoem mã¬

Expanded text:
er competit haec actio et aduersus eos, qui res non possident, ut restitua‹n›t, et aduersus eos, quibus actio comfraudator res tradat, actione man
Abbreviated transcription (Latin):
sum testu̾i id demum recte dicitur
mentum recte dicẽt᷑ ¶Similitter gͥ
⁊ non uire fcm test̾m id appłatur
in quo si om̃ia rite fca fussent iur̃
fcm̃ diceret ¶Si iustitutus hĩs
ghr̃datonem noĩatĩ filĩ uł aliaꝵ ꝑsona¬
rum astribit senatꝰ ⁊ sulto tenet᷑.
similit̾ ⁊ is qui lib̾tatẽ sua manu
ademt suo testatoris ⁊ maxime
ciĩ a se legata uł fideinussa da¬
ta erant senatus ꝯsulto denetur.
¶Si patronꝰ intestõ lib̾ti legatum sibires¬
cripserit ⁊ uenia inꝑetrata legato¬
abstiñe nissus est an emolunĩtum bo

Expanded text:
mentum id demum recte dicitur, mentum recte dicetur. similiter igitur et non iure factum testamentum id appellatur, in quo si omnia rite facta essent, iure factum diceretur. Si institutus heres exheredationem nominatim filii uel aliascribat, senatus consulto tenetur. Similiter et is, qui libertatem sua manu ademit servi testatoris et maxime cui a se legata vel fideicommissa data erant, senatus consulto tenetur. Si patronus testamento liberti legatum sibi scripserit et venia impetrata abstinere legato iussus est, an e
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Pi quis cũ falso sibi ascribi curas¬
sct decesserit id hĩdi quo exterꝙ̃¬
d̾ ẽẽ ¶Iã diuus quo marcus cum
quidam a pr̃e hĩs institutus codicil
e rogari poss .i. niq ad dodrãtẽ¬
uł enatꝰ pena remsit ei qui le¬
gata a se testo data codicillis sua
mami scriptis a dem̾at S qr ⁊ us¬
su patris id fecat Aru erat hĩditã¬

Expanded text:
 Si quis, cum falso sibi legatum adscribi curasset, decesserit, id heredi quoque extorquendum est. inde diuus quoque Marcus, cum quidam a patre heres institutus codicillerogari posset, id est usque ad dodranteenatus poenam remisit ei, qui legata a se testamento data codicillis sua manu scriptis ademerat, sed quia et iussu patris id fecerat et
Abbreviated transcription (Latin):
trah̾e ñ possunt atsiquis adu̾stun
hanc lege̾ p̾fcũs erario obrexerit
ut ꝑĩ puniat᷑ ac si falsum ꝯmisisset
S ad illos ũ hoc ꝑtinet ut id̾ pͥnci¬
res rescripserunt qui ante quam
tutelam succeꝑint hoc gesserĩt
nec .ii. excusatõnes. admisse s frandec
exchisisse ⁊d̾ pͥncipes rescipserunt. ita
demũ eum qui ronẽ tudele uel cure
ñd̾ reddidit cum fisco qͣrh̾e ñ deb̾e
si uinat is cuius tutela admmistra¬
taẽ nam si decesserit licet ñd̾ hrdi
eius rationẽ reddidit iure eũ ccͣhe

Expanded text:
contrahere non possint ac, si quis aduersus hanc legem profectus aerario obrepserit, ut perinde puniatur, ac si falsum commisisset. Sed ad illos hoc non pertinet ut idem princ‹ipe›s rescripserunt, qui antequam tutelam susciperent haec gesserunt: nec enim excusationes admisisse, sed fraudes exclusisse. Idem principes rescripserunt ita demum eum, qui rationem tutelae uel curae nondum reddidit, cum fisco contrahere non debere, si uiuat is, cuius tutela administrata est: nam si decesserit, licet nondum heredi eius ra
Abbreviated transcription (Latin):
stru eudam aduo acõne destiuonia¬
q ꝑeccumã acceꝑit pactusq fu̾it
societatẽ coierit ad obligõnẽ i¬
nocẽcium ex scͥnatꝰ q. cohercetur
Si ⁊ si quis ob renutiand ue testi

Expanded text:
nstruendam aduocationem testimoniaue pecuniam acceperit pactusue fuerit societatem coierit ad obligationem innocentium, ex senatus consulto coercetur. Sed et si quis ob renuntiandum remi
Abbreviated transcription (Latin):
iustituit eius testin post humo na¬
to ruptũ ẽ qui postumus breui ⁊
tp̃e decessit atq ita om̃is hrditas
ad madr̃e postinm deuoluta est so

Expanded text:
ionibus: eius testamentum postumo nato ruptum est, qui postumus breui et ipse decessit, atque ita omnis hereditas ad matrem postumi deuoluta est. so
Abbreviated transcription (Latin):
cuma eoꝵ ad pͥores c̾dito¬
reꝵ uenditõnem utiq boi¬
post ea ad qsierit in ꝙͣtũ
fac̾e̾ pot̾ ꝯuenitur ¶ sa¬
bimus ⁊ cassius putabant
eumi qui banis cessit nͨ aͥd
cessisse pot̾ defendẽdo se ꝙ¬
se qui ne bona eiis nene

Expanded text:
unia eorum ad priores creditorum venditionem utique bonpostea adquisierit, in quantum facere potest conuenitur. Sabinus et Cassius putabant eum qui bonis cessit ne quidcessisse, potest defendendo se consequi, ne bona eius uene
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑt̾e p̃p̃ hoc bona eius it̾a¬
tonemĩdari. nec enĩ frãdẽ¬
dus alm̃tis ẽ cotidianis. id̾
cessus uł legatus ex quo tm̃
ꝑcipitur ꝙͣtũ ei alim̃toꝵ no¬
mine satis est.
bona distrahi. donec suum¬

Expanded text:
opter hoc bona eius iterato venundari: nec enim fraudandus est alimentis cottidianis. idem cessus vel legatus, ex quo tantum percipitur, quantum ei alimentorum nomine satis est. bona
Abbreviated transcription (Latin):
sariã lib̾tatẽ p̃starescum seins
fundi logatum agnouerit a
duob iidib qui tres ẜuos h a¬
bebant reent ut duos ex hus
qidᷤ uoluissent manumitãt al¬
to hrdum latitante alt̾ decla¬
rat quos uult maninnitt̾e
pot̾ dici sid̾i lib̾os ut ꝑm̃ lib̾tas
ꝯpetat ac si pͥsens solus manu¬
mitẽ̾t potuisset ꝙ si ex ẜins u¬
mis decesserit si uenista ee cã
absit hr̃s siue fari ñ possit a
quo petitum ẽ dec̾nente pͥtore

Expanded text:
iam libertatem praestare, cum semel fundi legatum adgnovit. A duobus heredibus qui tres servos habebat petit, ut duos ex his quos voluissent manumittant: altero heredum latitante alter declarat, quos velit manumittere. potest dici fieri liberos, ut perinde libertas competat, ac si praesens solus manumittere potuisset. quod si ex servis unus decesserit, sive iusta ex causa absit heres sive fari non possit a quo petitum est, decernente praetore
Abbreviated transcription (Latin):
arcer Amii spaciũ ad occupanda
fiscus bona ñ occupaunt post ea
p̾script̃one uł ab ip̃o uel ad hr̃di¬
b eius sub monebit᷑

Expanded text:
rum.Anni spatium ad occupanda fiscus bona non occupauerit, postea praescriptione uel ab ipso reo uel ab heredibus eius submouebit
Abbreviated transcription (Latin):
or ꝵ post post̾ior et si mt̾nalloᷤ
obligdnẽ diuare ⁊ scauẽtem
acced̾e ⁊ parm refert sumuł ⁊¬
deant anͣsepatim ꝓ mitat cũ
ħactũ int̾ eos sit ut duoreia
stituantur n ulla nouatõ fiet¬
ubi duoreifc̃isũt ꝓotest łabu¬
insolid̾ sit obligatus possitq

Expanded text:
o obligationem durare et sequentem accedere: et parui refert, simul spondeant an separatim promittant, cum hoc actum inter eos sit, ut duo rei constituantur: neque olla nouatio fiet.Ubi duo rei facti sunt, potest uel ab uin solidum sit ob
Abbreviated transcription (Latin):
utare tuũ eẽ ⁊ solu̾s ĩ emp¬
tõne autẽ ⁊̃ ꝯͣctus tp̃c inspi¬
citur ⁊ qͦ soluitur nͨ potest
ꝓ enptore usucaꝑe ꝙ non
sucapi ñ potest añꝙͣ in dñi
forsitam ⁊ ꝯͣ nam si id ꝙͣm¬
pignori dedĩs surripueris
er̃ eares furtiua fcã s simul
atħ inmeam pot̾atẽ uen̾it
õnẽ obtult ẜ emptorẽ in¬

Expanded text:
mptione autem et contractus tempus inspicitur et quo solvitur: nec potest pro emptore usucapere, qui non sucapi non potest, antequam in domini forsitan et contra: nam si idpignori dederis, subripueris, erit ea res furtiua facta: sed simul atque in meam potestatem uenerit,tionem optulit, pro emptore in
Abbreviated transcription (Latin):
mtra diẽ c̾tum in empta sit¬
¶ cum stichũ emissem dama
nsucapin potest. ¶s s fũdus
ẽptus sit et ampliores fines poᷤ
na emisti ap̃ quẽ macipia e¬
rant deposita trebacius ait
usu te ñ captur̃ ꝙ ep̃ta non
sunt. ¶tutor ex yupilli atͣ¬
tõne rẽ ꝙͣ eius putabat ẽẽ
e̾mit᷑ su̾nis ait posse eũ usu¬
caꝑe in auus opimione dec¬
sum est. ¶eo ꝙ det̾ior cã pup¬
illi ñ sit si apiuiis ħat ẽptorẽ¬

Expanded text:
ntra diem certum, inempta sit. Cum Stichum emissem, Damausucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines possna emisti, apud quem mancipia deposita erant: Trebatius ait usu te non capturum, quia empta non sint.Tutor ex pupilli auctione rem, quam eius putabat esse, emit.Seruius ait posse eum usucapere: in cuius opinione‹m› decursum est eo, quod deterior causa pupilli non fit, si propius habeat emptore
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si existimans me deb̾e
t tradamitadeniũ usncapi¬
o sequitur si ⁊ tn pͥnͣtes de¬
bitum eẽ. aliud ẽ si putẽ
me ex cãuenditi ten̾i. et
id̾o tradam hic enĩmsi ẽp̃¬
diu̾sitatis cã in ioͥco ẽ quod

Expanded text:
 Si existimans debere tibi tradam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa uenditi teneri et ideo tradam: hic enim nisi ‹emp›diuersitatis c
Abbreviated transcription (Latin):
tat alienam que sit nẽdito¬
ris asfcĩonem emptoris ħ̾at
¶ cũ ñ d̾ putat ꝯdcõnẽ extitis¬
se qiͣ nec putat sibi emisse.
tradat᷑ qui nessciat defũctũ
emisse s ex alla cã sibi tͣdian
ut nisi peccuma intradiem
ctum soluta eẽt in ep̃ta res
fieret ñ usucãpͣar nisi post¬
solutam peccumam s uide¬
Amꝰ utr̃ ꝯdcõ sit hoc aut cõ¬

Expanded text:
alienam, quae sit venditoris, affectionem emptoris habeat, at cum nondum putat condicionem exstitisse, quasi nondum putat sibi emisse. tradatur, qui nesciat defunctum emisse, sed ex alia causa sibi tradi, an ut, nisi pecunia intra diem certum soluta esset, inempta res fieret, non usucapturum nisi persoluta pecunia. sed videamus, utrum condicio sit hoc an con
Abbreviated transcription (Latin):
bis parit̾ obligam᷑ cuim ⁊ res
in t̾rogatõni int̾cedit ¶cõsẽ¬
tientes in aliꝙͣ rẽ. ex cõsẽ¬
su obligari necõo ex nolutate
nr̃a nidennr. ¶lege ob liga¬
mur cum optẽperantes legi¬
b aliquid scd̃m p̾ceptũ legis
ant cõtra facimus ¶uire ho¬
norario obligani᷑ ex hiic ã
edc̃o ꝑpetuo nel magistratu

Expanded text:
bis pariter obligamur, cum et res interrogationi intercedit, consentientes in aliquam rem.Ex consensu obligari necessario ex uoluntate nostra uidemur.Lege obligamur, cum obtemperantes legibus aliquid secundum praeceptum legis aut contra facimus.Iure honorario obligamur ex his, quae edicto perpetuo uel magistratu
Abbreviated transcription (Latin):
E contractib uementes ac¬
tiones in hr̃des dantur l delic¬
tam quoꝰ in hus uersetur ne¬
luti cum tutor in tutela gerẽ¬
da dolo fecent aut isapud ꝙ̃
depositum quo cãu ⁊̃ cum filiꝰ
miserit de peculio actõ dat᷑

Expanded text:
 contractibus venientes actiones in heredes dantur, licet delictum quoque versetur, veluti cum tutor in tutela gerenda dolo fecerit aut is apud quem depositum est: quo casu etiam cum filius misit, de peculio
Abbreviated transcription (Latin):
utiq nec̃cee est suꝑeẽ qm me¬
minerint. ¶ Uer̃ ⁊ si quiaudie¬
rint qui memoriam tenuerĩt.¬
¶id̾ lab̾. ait si incmꝰ flum torentẽ
au̾terit ne aqua ad eni ꝑueni¬
at. ⁊ hoc modo sit effc̃m ut ui¬
cino noceat᷑. agi cum eo aque

Expanded text:
utique necesse esse superesse qui meminerint, uerum etiam si qui audierint eos, qui memoria tenuerint.Idem Labeo ait, si uicinus flumen torrentem auerterit, ne aqua ad eum perueniat, et hoc modo sit effectum, ut uicino noceatur, agi cum eo aquae
Abbreviated transcription (Latin):
re deb̾e. siue menor siu̾ det̾ior
enis cidc̃o fcã sit idc̾co si t̾re
motus aut tenpestaiͣ magni¬
tudine soli cã mutata sit ne¬
minem cogi posse ut sinat i
pristinã loci ⁊ dc̃onẽ redigis
nos ⁊̃ in hunc casum ẽ quruaͤ¬
tem admisimus. ¶tem iab̾o
ait si in agrõ aqͣꝵ cõcursus
nis plane si fta ire est fossa ut
cius memoria ñ extat agite¬
cum posse a que plir ar. nt rqͣ¬

Expanded text:
re debere, siue melior siue deterior eius condicio facta sit. idcirco et si terrae motu aut tempestatis magnitudine soli causa mutata sit, neminem cogi posse, ut sinat in pristinam locum condicionem redigi. sed nos etiam in hunc casum aequitatem admisimus. Idem Labeo ait, si in agro tuo aquarum concursus nis: plane si fossam iure factam aut cuius memoria non exstat, agi tecum posse aquae pluuiae ar
Abbreviated transcription (Latin):
psib lib̾iᷤ om̃ia bona danpnati cõces¬
sa sint S ⁊ dnus adriamis in hec
u̾ba sñiam resoripsit fauorabilem
apud mecãm lib̾oꝵ albini filioꝵ niut
facit cum ampliari inꝑ uii homiuũ
adiectone pocius ꝙͣ peccumaꝵ copi¬
a mallim id̾o illis pat̾na sua cõcedi
ciones lib̾oꝵ ñ augẽt᷑ ueluti si cog¬
uatum suũ int̾imi curau̾it ⁊ eius
hr̃ditatẽ adiit uł bonoꝵ possõneni
accepit nam ita duuis puis rescrip¬
sit cui ꝯseqnẽter illudid̾ pͥnceps
cõslituit cum filia fa. ueneno necas¬
se ꝯuinc̾et  eum a quo hrs militu¬
ta erat ꝙuis iussu pr̃is cuiꝰ in pot̾a¬

Expanded text:
pluribus liberis omnia bona damnati concessa sunt. sed et diuus Hadrianus in hac sententia rescripsit: 'Fauorabilem apud me causam liberorum Albini filiorum numerus facit, cum ampliari imperium hominum adiectione potius quam pecuniarum copia malim: ideoque illis paterna sua concedi tiones liberorum non augentur: veluti si cognatum suum interemi curaverit et eius hereditatem adiit vel bonorum possessionem accepit: nam ita divus Pius rescripsit. cui consequenter illud idem princeps constituit, cum filia familias veneno necasse convinceretur eum, a quo heres instituta erat: quamvis iussu patris, cuius in pot
Abbreviated transcription (Latin):
misso grauiorẽ penam luerent quos
nulla ⁊tig̾ẽ culpa int̾dũ in summa e¬
gestate deuoluti ꝙ cum aliqua mo¬
d̾atone dissiiri placuit ut qui ad
uentu min̾sitatẽ uenturi erant u¬
portiones cõcessas hr̃ent ¶Si in li¬
b̾tinũ aĩanersum erit pationo eiꝰ
id quod in bonis illus hĩturꝰ ẽ si is
in quẽ aĩau̾sum ẽ sua morte deces¬
suset eripiend̾ ñ erit reliqua pars
bonoꝵ que ad manumissorem ñ ꝑ¬
tiuebat fisco erit uendicanda ¶ex̃
boius daupuatoꝵ portiones ad op¬
tuus lib̾ic sinõ feandis cã fcã ẽ ad¬
opt̃o ñ minus ꝙͣ nat᷑alib cõcedi e¬
quin ẽ frandis aũt ca adoptõ fcã¬

Expanded text:
misso graviorem poenam luerent, quos nulla contingeret culpa, interdum in summam egestatem devoluti. quod cum aliqua moderatione definiri placuit, ut qui ad universitatem venturi erant iuportiones concessas haberent. Si in libertinum animadversum erit, patrono eius id, quod in bonis illius habiturus esset, si is in quem animadversum est sua morte decessisset, eripiendum non erit: reliqua pars bonorum, quae ad manumissorem non pertinebit, fisco erit vindicanda. Ex bonis damnatorum portiones adoptivis liberis, si non fraudis causa facta est adoptio, non minus quam naturalibus concedi aequum est. fraudis au
Abbreviated transcription (Latin):
tus socum atuilit spolia quib in¬
ductus ẽ cum auis ad supplicium
culato es ntao fibi uendicẽt neq obli¬
gones ca desid̾ent quib spoliat᷑ quo
in om̃to quis ꝑmutus est hanc oronẽ
ñ ꝯpe̾dio suo debent p̾sides u̾t̾es nec
pati uł opt̃ones siue ꝯmẽtauenses ea
ꝑeccunia abuti s debent ad ea sua
cariciaticum quib daui ossicialibus
inde subserib̾e uł si quid fortit̾ fee̾nt
milites inde donare is s barbaros ⁊¬

Expanded text:
tus secum attulit: spolia, quibus indutus est, cum quis ad supplicium culatores ultro sibi vindicent neque optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento quis punitus est, hanc rationem non compendio suo debent praesides vertere, sed nec pati optiones sive commentarienses ea pecunia abuti, sed debent ad ea servchartiaticum quibusdam officialibus inde subscribere, vel si qui fortiter fecerint milites, inde eis donare: barbaros
Abbreviated transcription (Latin):
spẽs mortis cã donatonis. unã
ami quis nullo p̾sentis ꝑiculi
metu ꝯt̾nitus s sola cogitatõne
motalitatis donat. aliam eẽ
sꝑẽm morts cã donatoñ ait ꝯ
ꝗs iminẽte ꝑiculo ꝯmotus ita
conat. ut statimfiat accipiẽ¬

Expanded text:
e›s mortis causa donationum ait, unam, cum quis nullo praesentis periculi metu conterritus, sed sola cogitatione mortalitatis donat. aliam esse speciem mortis causa donationum ait, cum quis imminente periculo commotus ita donat, ut statim fiat accipie
Abbreviated transcription (Latin):
coleretur unnisos fructut ene
uero sub colono pensionẽ accip᷑ et
tͣp̾honio sugg̃ente ꝙ putarem de
set cum a diecta eẽat eos cosquo
emptorẽ accepturum de captiuis
qui ab hostibus captus est o reuer¬
heredes enis qma ⁊ si captiuitatis eiꝰ¬
tẽpore decessiss ad quisitum foret

Expanded text:
colerentur, uniuersos fructus habere: si uero sub colono, pensionem accipere. Tryphonino suggerente, quid putaret de set, cum addicta sunt, eos quoque emptorem accepturum. DE CAPTIUIS qui ab hostibus captus est, heredes eius, quia et si captiuitatis tempore decessisset, adquisitum foret
Abbreviated transcription (Latin):
g̾c sib eo dem iudice ¶t
si ened̾ fundi ꝙ tu possideas
fructus conore uelim tͥ quesit᷑
est an excertõ ꝓ r̾iudicium
fimdo ꝑti ꝙ eis siat obstet
an deuegãda sit excertõ ⁊ utͦ¬

Expanded text:
gere sub eodem iudice: item si eius fundi, quem tu possideas fructus condicere tibi uelim: quaesitum est an exceptio 'quod praeiudicium fundo partiue eius non fiat' obstet an deneganda sit. et ut
Abbreviated transcription (Latin):
tus est is hõ redibitꝰ est ⁊ post¬
ca inortuus ⁊ pat̾ eius recu¬
uiam ab emptore petebat ꝙͣ
filius stiꝑulatꝰ erat placuit
um obice ꝙ reccuna ob ho¬
uinẽ illũ ꝓnussa ẽ quiredibit᷑ ẽ.
iurãdi replicatõ do .in. ñ deb
dari cum u̾tor id agͥe debet nẽ
cinus ꝓpͥetate int̾ me ⁊ te cõ¬
trou̾sia est ⁊ dico p̃t̾ea uiam
ad eum ꝑ fund senꝑinanum

Expanded text:
tus est: is homo redhibitus et postea mortuus est. et pater eius pecuniam ab emptore petebat, quam filius stipulatus erat. placuit um obicere: 'quod pecunia ob hominem iliu randi replicatio doli mali non debet dari, cum praetor id agere debet, ne cuius proprietate inter me et te controuersia est, et dico praeterea uiam ad eum per fundum Sempronianum,
Abbreviated transcription (Latin):
er̃ Nei maioris pecume pre
iuidicium fi uidetur cũ ea
ciõ in iudiciũ deducit᷑ que ex
tota ur ex aliꝗua ꝑte cõis ẽ
exiniit reũ a dãpnatõe mͦ
mmuit cãpnatoem ¶Rep lica¬
tõ est cõtraria ex ceptõ qua
Ut ea mumicipii cẽt ⁊ can
pete uiit exeludi eũ opor¬
tet yscripto e m fc̃m data.

Expanded text:
um. Rei maioris pecuniae iudicium fieri uidetur, cum ea quaestio in iudicium deducitur, quae uel tota uel ex aliqueximit reum damnatione, modo minuit damnationem.Replicatio est contraria exceptio, quasut ea municipii esset, et eam petere uult, excludi eum oportet praescriptione in factum data.
Abbreviated transcription (Latin):
nec int̾ nos atq eos postlumnio
opus eẽt cuni ali apud uos ⁊ lib̾¬
rum suaꝵ eque apud se retineãt
⁊ ead̾ nobis apͥ eos cõtingant
libaũt populus est is qui nulluis
alt̃ius popłi pot̾ati sub iectus est
siue is fed̾atꝰ est. It̾ siue equo fe¬
d̾e in anucitiam obuenit siue fe
dere cõp̾hẽsum est ut is populus
alt̾ius popłi maiestat̾e cdit̃ cõ¬
seruaret hoc .i. adicit᷑ mͣtelliga¬
tur alt̾un populũ suꝑiorẽ ẽẽ ut¬

Expanded text:
atque eos postliminio opus est, cum et illi apud nos et liberum suarum aeque atque apud se retineant et eadem nobis apud eos contingant? Liber autem populus est is, qui nullius alterius populi potestati est subiectus: sive is foederatus est item, sive aequo foedere in amicitiam dere comprehensum est, ut is populus alterius populi maiestatem comiter conseruaret. hoc enim adicitur, ut intellegatur alterum populum superiorem e
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ appelland̾ si quis forte int̾locutꝰ¬
f̾nt pͥncipẽ se ꝯsulturum cũ possit
uost rescriptũ ꝓ noc are Si quism
appellatone errai̾nt ut ꝑuta ciuy¬
aliũ app ellare deberet aliũ appena¬
uerit uide̾d̾ an error ei uł obfuit ⁊
si quid̾ cum maiorẽ indicẽ appłare
deb̾et ita etram̾t nt inmorẽ appła

Expanded text:
 si quis forte interlocutfuit principem se consultaturum, cum possit post rescriptum prouocare. Si quis appellatione errauerit, ut puta calium appellare deberet, alium appellauerit, uidendum, an error ei nihil offuit. et si quidem, cum maiorem iudicem appellare deberet, ita erra
Abbreviated transcription (Latin):
rit In sua naũt oĩtia bona nou
ẽ restitatꝰ nec acieditorib uet rei¬
ꝑir. noĩe ꝯueniri pot̾ s cum ei fa¬
cultas oblata ẽ apͥncipe ad bona
quo sua recuꝑanda malsuit ea d¬
relinquere actõnib exnere se quib
añ sm̾am subicctus fuerat ñ pot̾it
iui. In isulam deportati bona fiscus
pena remissa retmuit creditores
ex añgesto ñ hr̃e cum eo qui debi
tor fuit actõnes qstitit quodsi
bona  dignitatis restitutõe ꝯces¬
sa rceuꝑau̾it utiles accõnes nec

Expanded text:
it, in sua autem omnia bona non est restitutus, nec a creditoribus nec publico nomine conueniri potest. sed cum ei facultas oblata esset a principe bona quoque sua reciperandi, maluerit ea derelinquere, actionibus exuere se, quibus ante sententiam subiectus fuerat, non poteritum. In insulam deportati bona fiscus poena remissa retinuit: creditores ex ante gesto non habere cum eo qui debitor quondam fuit actiones constitit. quod si bona cum dignitatis restitutione concessa reciperauerit, utiles actiones n
Abbreviated transcription (Latin):
cõsules amplisimi ꝑindecognoscãt
atꝙ s ad ip̃os fca eẽt ꝓ uocatio. Si
quis gͥ uel parẽ uł maiorẽ iudicẽ
appłau̾it aliũ tũ ꝓ alio in ea cã est ut
etror ei nou noceat. S si minorem
nocebit tibelli quidant᷑ apͥpłatois¬
ita sunt cõcipiendi ut hãnt rescip¬
tum ⁊ aauo dati sunt hoc ẽ ⁊ adͥ¬

Expanded text:
consules amplissimi perinde cognoscant, atque si ad ipsos facta esset prouocatio'. si quis ergo uel parem uel maiorem iudicem appellauerit, alium tamen pro alio, in ea causa est, ut error ei non noceat: sed si minorem, nocebitita sunt concipiendi, ut habeant scriptum et a quo dati sint, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
stitiendin erit aut bona
uẽdenda s si gue es alieñ
sit ꝙ ex rena crescat ꝑ cura¬
torem soluẽd̾ ẽẽe᷑ Ali

Expanded text:
stituendus erit aut bona uendenda. Sed si graue aes alienum sit, quod ex poena crescat, per curatorem soluendum aes ali
Abbreviated transcription (Latin):
eiis bona ⁊ ꝑsonan que
pot̾ donec uiuit ad ꝗr̾e
uendo ñ sunt . ñ soł cditores
testatoris s ⁊̃ eos quib le¬
gatum su̾it inpetrare bo¬
ut ⁊ creditorib solidꝰ adiisi¬
tu fu̾it iegatariĩs uł soli¬
d̾ uł porcio legatiir. ¶ sili

Expanded text:
eius bona et personam, quae potest donec uiuit adquireruendo non sunt, non solum creditores testatoris, sed etiam eos, quibus legatum fuerit, impetrare bout, cum in creditoribus solidum adquisitum fuerit, legatariis uel solidum uel porti
Abbreviated transcription (Latin):
Uei adu̾sario ꝓdierit ꝓut ꝑsone cõdici¬
O est aut in metallũ danꝑnant᷑ aut
in insulan deportant᷑ ¶ Indices re¬
daneisi peccimia corepti dicãt ble¬
tũqs a pfide aut curie submouẽtur
aut in exiluio mitunt᷑ aut ad tẽ¬
pus relegant ¶Mies qui ex car¬
cere dato gladio erupit pena ca¬
prais pinit᷑᷑ ead̾ rena tenetur
⁊ qn cũ eo qũi custodiebat deẜ¬
ruit ¶Miles qui sibi manus nitulit
nec feñi ꝑegit nsi in paciencia
doloris ant morbi luctus uł alicꝰ
ul alia cã fec̃it capite pumendus
ẽ ał cũ ignominia midtendus est
rapł Ci tero in or̃one ꝓcluencio a¬
sibi medicauitis ip̃a abegisset rei
capitalis ẽẽ daupnatam S ⁊ si qua
incerib sius post diuorcnum prenãs¬
q fuisset uimi intulerit neiã ini¬
mico marito filiũ ꝓcrearet ut ten¬
porali exilio coherceatꝰ ab optimis
miꝑatorib nr̃is rescriptũ ẽ¬

Expanded text:
uel aduersario prodiderit: prout personae condicio est, aut in metallum damnatur aut in insulam deportatur. Iudices pedanei si pecunia corrupti dicantur, plerumque a praeside aut curi‹a› summouentur aut in exilium mittuntur aut ‹ad› tempus relegantur. Miles, qui ex carcere dato gladio erupit, poena capitis punitur. eadem poena tenetur et qui cum eo, quem custodiebat, deseruit. Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusue alicuius uel alia causa fecerit, capite puniendus est: alias cum ignominia mittendus estCicero in oratione pro Cluentio Hasibi medicamentis ipsa abegisset, rei capitalis esse damnatam. sed et si qua uisceribus suis post diuortium, quod praegnas fuit, uim intulerit, ne iam inimico marito filium procrearet, ut temporali exilio coerceatur, ab optimis imperatoribus nostris rescriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
ripotẽtes Ugies corunpunt humi¬
liores iu metallũ dãpuant᷑ honestio¬
res ni iisulam relegant᷑ ⁊ in exiliũ
mituut᷑ ¶Qui se suis ñtmis redẽp¬
tum ñ ꝓbauerit lib̾tatẽ pet̾e non
pot̾ ampluis eid̾ dño sub pena iñ¬
culoꝵ reddit᷑ uł si ip̃e dus mallit
in uietallũ dãpnant᷑q̃ui ab orci¬
onis aut amatoriũ pocnlũ dant
⁊ si de Io ñ facuunt tñ quia mali
ex enplires est hunuiliores ni metal¬
lũ houestiores ni insulam anucsa ꝑ¬
de bonoꝵ relegãt᷑ ꝙ si eo mulier
aut hoino ꝑierit sumino supplici¬
possit i qui uiui testm̃n apparu¬
erit recitaũit resignauit pena
legis cornelie tenet᷑ ⁊ plerũq
humiliores aut in metallũ dãpnã
tur aut houestiores in uisulam
depostanturisi quis instrum̃dum
liti sue aꝓcuratore adusario pro¬
ditũ ẽe crmcerit ꝓcurator si hu¬
milior sit in metallũ dãpnatur
si houeslior adempta ꝑte bonoꝵ
dimidia in ꝑpetuma itlegatur¬
Iustrim̃ta bonoꝵ penes se deposi¬

Expanded text:
ripotentes uirgines corrumpunt, humiliores in metallum damnantur, honestiores in insulam relegantur aut in exilium mittuntur. Qui se suis nummis redemptum non probauerit, libertatem petere non potest: amplius eidem domino sub poena uinculorum redditur vel, si ipse dominus malit, in metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonorum relegantur. quod si eo mulier aut homo perierit, summo supplicipossit. Qui uiui testamentum aperuerit recitauerit resignauerit, poena legis Corneliae tenetur: et plerumque aut humiliores in metatur aut honestiores in insulam deportantur.Si quis instrumentum litis suae a procuratore aduersario proditum esse conuicerit, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte bonorum dimidia in perpetuum relegatur.Instrumenta penes se deposi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ceptis ñ optẽꝑai̾nt ad eas sp̃es per¬
tin̾e ñ indetin. ꝯuib ip̃a lege pe¬
na sp̃alis adita ẽ nec anbigitur in
cetero om̃i iuire spẽm gn̾i derogare

Expanded text:
egis non obtemperauerint, ad eas species pertinere non uidetur, quibus ipsa lege poena specialiter addita est. nec ambigitur in cetero omni iure speciem generi derogare
Abbreviated transcription (Latin):
mod̾ ob utilitatẽ popularis autio¬
ne ꝓ modo admissi extra ordinem
uindicari placuit
ꝑis uł moneta sacra furatus sitpe¬
na metalli uł exilli ꝑunit᷑ ¶traus¬
ciatores aut uiui exnr̃et᷑ aut furce
suspẽdunt᷑ ¶factores seditionis

Expanded text:
modum ob utilitatem popularis annonae pro modo admissi extra ordinem uindicari placuit.l ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transum renuntiatiores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur. De seditiosis
Abbreviated transcription (Latin):
capi ab hr̃ce distractũ innẽ¬
cum ñ posse sic iauit que¬
ad̾m nec acicille partus. sce¬
uola aut̾ scribit seputare¬

Expanded text:
capi ab herede distractum iuvencum non posse: sic, inquit, quemadmodum nec ancillae partus. Scaevola autem scribit se putar
Abbreviated transcription (Latin):
tur uł alicui res eripitur
quo casu ñ adn̾sus eiͣm tñs
ex incratiua cã.
mento ad mom̃tum s ad
postremũ diem ꝯputamus.

Expanded text:
tur vel alicui res eripitur. quo casu non adversus eum tantum, ex lucrativa causamento ad momentum, sed totum postremum diem computamus.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ ꝑ partes ⁊ acciꝑe ꝑ fauore
libtatis cogẽdus est. Ita lib̾ cẽ
amiłus si ticius capitoliũ as¬
cend̾it si ticius nolit ascẽd̾e
impedictꝰ lib̾tas id̾ que uiris
in ꝯsimilib c̾ais ⁊ ⁊⁊dicionib¬
.Itẽ casins ait ei qui ẜire ius

Expanded text:
 partes accipere favore libertatis cogendus est. Ita liber esse iussus "si Titius Capitolium ascenderit": si Titius nolit ascendere, impedietur libertas. idemque iuris est in similibus causis et condicionibus. Item Cassius ait ei, qui se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ recuiam statu lib hr̃et uel
expectari eum deb̾c donec gͥeͥbe¬
at is cui dare debet uł depon̾e
in cdem reccumã cõsignatam
o quo subsecuto statĩ ad lib̾t̾a¬
tem ꝑnenit non ẽ statuliber
cui lib̾t̾as in tam longum tẽ¬
pus collata est ut co tẽpori is
qui manmissus ẽ mu̾e non
possit aut si tani disficilem in¬
mo pene inpossibilem cõdicio¬
nẽ adiccc̾it ut alũde ei liber¬
tas obting̾e ñ possit uelutisi

Expanded text:
et pecuniam statuliber haberet: vel exspectari eum debere, donec redeat is cui dare debet, vel deponere in aedem pecuniam consignatam oportet, quo subsecuto statim ad libertatem pervenit. Non est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui manumissus est vivere non possit: aut si tam difficilem, immo paene inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optingere non p