comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuiceni cotidie ꝯpugnantes occur¬
runt. ultra hostium fluminis o¬
om̃elia que per terras uitoꝵ que
ad regionem geuissorum perti¬
nent p̾fatum pelagus intrãt. fi¬
nitoq conflictu. in oceanũ refufi
unde uenerant redeunt¬
poribus audiens theodorus fi¬
dem eccle constantinopolun per he¬
resim euthicetis multum esse tur¬
batam: et eccłas anglorum quibn
preerat ab huiusmodi labe ĩ mu¬
nes perdurare desiderans. Collec¬
to uenerabilium sacerdotum doc¬
torum ꝙ plurimoꝵ cetu. cuius es
essent fidei singuli sedulus inqui¬
rebat omiumꝰ que unanimem
in fide catholica reperit consensu.
Et hunc sẏnodalibꝰ litteris ad in¬
structionẽ memoriamq seq̾ntiu
cõmendare curauit. Quarum
uidelicet litterarum istud exordiũ
saluatoris ĩperantibus dnĩs
piissimis nr̃is egfrido Rege
humbronẽtiu anno .x. regni
ge cantuariorum regni eius ã¬
uernis. Una cum eo sedentibus
ep̃is ceteris brittãnie insule. uiris¬
uenerabilibꝰ p̾positis sacrostĩs :

Expanded text:
invicem quotidie compugnantes occurrunt, ultra ostium fluminis Homelea, quod per terras Jutorum, quae ad regionem Geuissorum pertinent, praefatum pelagus intrat; finitoque conflictu, in Oceanum refusi, unde venerant, redeunDCLXXX audiens Theodorus fidem Ecclesiae Constantinopoli per haeresim Eutychetis multum esse turbatam, et Ecclesias Anglorum quibus praeerat ab hujusmodi labe immunes perdurare desiderans, collecto venerabilium sacerdotum doctorumque plurimorum coetu, cujus essent fidei singuli sedulus inquirebat, omniumque unanimem in fide catholica reperit consensum: et hunc synodalibus literis ad instructionem memoriamque sequentium commendare curavit, quarum videlicet literarum istud exordium Salvatoris, imperantibus dominis piissimis nostris Ecgfrido rege Hymbronensium, anno decimo regni ge Cantuariorum, regni ejus anucaeteris Brittaniae insulae. venerabilibus, praepositis sacrosanctis
Abbreviated transcription (Latin):
diebus tuis hec plaga non super¬
ueniet. Qua diuulgata uisione:
aliquantulum loci accole paucis
diebus timere. et se ip̃is int̾missis
facinoribꝰ castigare ceperunt. ue¬
rum post obitum ip̃iu abbatisse:
redierunt ad pͥstinas sort̾es ymo
sceleratiora fecerunt. Et cum dice¬
rent. Pax et securitas: et timplo
p̾fate ultionis sunt pena multati.
Quod michi cuncta sic esse facta.
reu̾entissimꝰ meus cõpresbiter
elgils referebat qui tunc in illo
monasterio degebat. Postea aut̃
discedentibꝰ inde obdesolationem
plurimis incolarum. in nr̃o mo¬
nastio plurimo tẽpore conu̾satus:
ibrdemq defunctus : hec ideo mẽ
hystorie inserenda credidimus:
ut admoneremꝰ lectorem ope

Expanded text:
diebus tuis haec plaga non superdiebus tuis haec plaga non superveniet. » Qua divulgata visione, aliquantulum loci accolae paucis diebus timere, et seipsos intermissis facinoribus castigare coeperunt. Verum post obitum ipsius abbatissae redierunt ad pristinas sordes, immo sceleratiora fecerunt. Et cum dicerent, Pax et securitas, extemplo praefatae ultionis sunt poena multati. Quae mihi cuncta sic esse facta reverentissimus meus compresbyter Aedgils referebat, qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus inde ob desolationem plurimis incolarum, in nostro monasterio plurimo tempore conversatus ibidemque defunctus est. Haec ideo nostrae Historiae inserenda credidimus, ut admoneremus lectorem ope
Abbreviated transcription (Latin):
singulorum casas ac lectos in¬
spexi et neminẽ ex omĩbus pre¬
ter te erga sanitatẽ anime sue
occupatum repperi. Sed omnes
sõp̃no torpent. inherti aut ad
peccata uigilant. rlam et domũ¬
cule que adorandum uel legen¬
dum facte erant: nuic in comes¬
sationum. potationũ. fabulatio¬
num. et ceterarum sunt illecebra¬
rum cubilia conuerse. uirgines
quoq deo dicate. contẽpta reu̾en¬
tia sue ꝓfessionis. quotienscũq
uaccant. texendis subtilioribus
indumentis operam dant. Quibꝰ
aut se ip̃as aut uicem sponsarũ
in periculum sui status adornẽt.
aut ext̾norum sibi uiroꝵ amicitiã
cõparent. Unde merito huic loco
et habitatoribo eius grauis de celo
uindicta flãmis seuientibꝰ p̃pata
est. Uixit autem abbatissa. et qͣ
hoc citius non cõpertum mͥ reue¬
lare uoluisti: Qui respondit. Ti¬
nui ꝓpt̾ reuerentiã tuam: ne for¬
te nimium conturbareris. Et nc̃
hanc consolationem habeas. ꝙ ĩ

Expanded text:
singulorum casas ac lectos  Al., lectulos insingulorum casas ac lectos  Al., lectulos inspexi, et neminem ex omnibus praeter te erga sanitatem animae suae occupatum reperi: sed omnes somno torpent inerti, aut ad peccata vigilant. Nam et domunculae quae ad orandum vel legendum factae erant, nunc in commessationum, potationum, fabulationum, et caeterarum sunt inlecebrarum cubilia conversae. Virgines quoque Deo dicatae, contempta reverentia suae professionis, quotiescumque vacant, texendis subtilioribus indumentis operam dant quibus aut seipsas ad vicem sponsarum in periculum sui status adornent, aut externorum sibi virorum amicitiam comparent. Unde merito loco huic et habitatoribus ejus gravis de caelo vindicta flammis saevientibus praeparata est. » Dixit autem abbatissa: « Et quare non citius hoc compertum mihi revelare voluisti? » Qui respondit: « Timui propter reverentiam tuam, ne forte nimium conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximo est ut ignis absumens
in cinerem conuertat. Qd̾ ille au¬
diens mox ut intrauerunt mo¬
nasterium matri congregatõis
uocabulo elbe curauit irdicare.
At illa merito turbata de tali p̾¬
sagio. uocauit ad se uirum: et di¬
ligentius ab eorem uel unde
hoc ip̃e nosset inquirebat. Qui
at nuꝑ occupatus nõtu uigili¬
is et psalmis. uidi adstantem
michi subito quendam ĩcogͥti
uultus. cuius p̾sentia cum essẽ
exterritus. dixit michi ne time¬
rem. Et qi familiari me uoce
roͥloquens. bene facis inquit. qͥ
tempore isto nocturno quietis
non sompno ĩdulgere. sed uigi¬
liis et orationibꝰ insistere malu¬
lutaribo insistere. et ꝓ meis erra¬
tibus sedule dñm depͥcari. Q̾
sua bonis operibus redime. Et
cum cessant a laboribus rerum
temporalium. tunc pro appetitu
et̾norum bonoꝵ liberius laborare.
Sed hoc tamen paucissimi faci¬
unt. Siquidem modo totum ħ
monasterium ex ordine plustrãs.

Expanded text:
proximo est ut ignis absumens proximo est ut ignis absumens in cinerem convertat. » Quod ille audiens, mox ut intraverunt monasterium, matri congregationis, vocabulo Aebbae, curavit indicare. At illa merito turbata de tali praesagio vocavit ad se virum, et diligentius ab eo rem, vel unde hoc ipse nosset, inquirebat. Qui ait: « Nuper occupatus noctu vigiliis et psalmis, vidi adstantem mihi subito quendam incogniti vultus: cujus praesentia cum essem exterritus, dixit mihi ne timerem; et quasi familiari me voce alloquens, Bene facis, inquit, qui tempore isto nocturno  Al., nocturnae quietis non somno indulgere, sed vigiliis et orationibus insistere maluisti  Al., valulutaribus insistere, et pro meis erratibus sedulo Dominum deprecari. Qui sua bonis operibus redimere, et cum cessant a laboribus rerum temporalium, tunc pro appetitu aeternorum bonorum liberius laborare; sed hoc tamen paucissimi faciunt. Siquidem modo totum hoc monasterium ex ordine perlustrans
Abbreviated transcription (Latin):
eum iux suum condictum redi¬
it. At ip̃e memor p̾cepti eius. sĩt
et ꝓmissi sui: totum se lacrimis
penitentie uigilus scĩs et conti¬
nentie mancipauit. Itaut in
quĩta solum sabbati et dnĩca sicut
ne diebus ieiunꝯ permaneret.
Cumq sacerdotem suum hyber¬
niam se cessisse ibiq defũctumẽẽ
airdisset. semper ex eotempore
ux̃ condictum eius memoratũ
continentie modum obserlia¬
bat. Et ꝙ causa diuini timoris
semel obreatum cõpuc̃tus ceꝑat
iam causa diuini amoris delecta¬
tus p̾miis indeffessus agẽbat.
Quod dum mlto tempore sedulꝰ
exequeretur: contigit eum die
quadam de monasterio illo longiꝰ
egressum. comitante secum unã
de fratribꝯ peracto itinere redire.
Qui cũ monasterio ꝓpinquarẽt.
et edificia illius sublimiter erecta
aspicerent. solutus est in lacrimis
uir dei et tristitiam cordis uultu
in dice ꝓdebat. Qd̾ intuens co¬
mes. quare faceret inquisiuit.
At illescuncta inquit ħ que cͥuis
edificia publica uel priuata. in

Expanded text:
eum juxta suum condictum rediit. At ipse memor praecepti ejus simul et promissi sui, totum se lacrymis poenitentiae, vigiliis sanctis, et continentiae mancipavit; ita ut quinta solum Sabbati et Dominica, sicut nae diebus jejunus permaneret. Cumque sacerdotem suum Hiberniam secessisse ibique defunctum esse audisset, semper ex eo tempore juxta condictum ejus memoratum, continentiae modum observabat; et quod causa divini timoris semel ob reatum compunctus coeperat, jam causa divini amoris delectatus praemiis indefessus agebat. Quod dum multo tempore sedulus exsequeretur, contigit eum die quadam de monasterio illo longius egressum, comitante secum uno de fratribus, peracto itinere redire: qui cum monasterio propinquarent et aedificia illius sublimiter erecta aspicerent, solutus est in lacrymis vir Dei, et tristitiam cordis vultu indice prodebat. Quod intuens comes, quare faceret inquisivit. At ille: « Cuncta, inquit, haec quae cernis aedificia publica vel privata, in
Abbreviated transcription (Latin):
ratus esto qr post quadriẽnium
reuertens iusitabote. patriam
uero perueniens maximã possõ¬
num tuarum que tibi ablata est
portionem recipiens. itq in pace
tranquillam uitam terminabis.
tibus ac deo gracias agentibus.
ceptoq itine brittãniam uenit.
Lectis autẽ aut̃ eplis quas ab
apostolico papa ad duxerat. berech¬
tualo archiep̃s et edilred ꝙͦ dam rex.
tunc autem albas libentissime
fauerunt. Qui uidelicet edilres.
accitum ad se cohenredũ quẽ pro
se regem fecerat. amicum ep̃m
fud nordanhimbrorum rex: euz
suscipere contẽpsit. nec longo tẽ¬
pore suꝑfuit. Uonde fcm̃ est ut
regnante osredo silio eius. mox
hynodo facta uxx̃ fluuiu nidã pꝰ
aliqͣntum utriũsq partis conflic¬
tum: tandem cũctis fauentibus
in p̾fulatum sit sue receptus ecclẽ.
Sicq quatuor annis .i. usq ad¬
monasterio suo qd̾ hebat in ꝓuintia
undalum sub regimine cutbaloi
albatis. et ministerio fr̃m perlatꝯ
iñ primum sium monasterium

Expanded text:
ratus esto, quia post quadriennium rediens visitabo te. Patriam vero perveniens, maximam possessionum tuarum, quportionem recipies, atque in pace tranquilla vitam terminabis. tibus, ac Deo gratias agentibus, coeptoque itinere Brittaniam venit. Lectis autem epistolis quas ab apostolico papa advexerat, Berctuald archiepiscopus, et Aedilred quondam rex, tunc autem abbas, libentissime faverunt: qui videlicet Aedilred accitum ad se Coinredum quem pro se regem fecerat, amicum episcdfrid Nordanhymbrorum rex eum suscipere contempsit, nec longo tempore superfuit: unde factum est ut regnante Osredi filio ejus, mox synodo facta juxta fluvium Nidd, post aliquantum utriusque partis conflictum, tandem cunctis faventibus, in praesulatum sit suae receptus Ecclesiae. Sicque quatuor annis, id est, monasterio suo quod habebat in provincia Undalum sub regimine Cudualdi abbatis; et ministerio fratrum perlatus in primum suum monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
statura sublimis. ⁊ affectin ocundꝰ
bilibus largus. unde contigit ut
ob regiam eius et animi et uulto
et meritoꝵ dignitatem ab oũbꝯ
diligeretur. Et undiq ad eius mi¬
nisterium de cunctis ꝓpe ꝓuintiis.
uir etiam nobilissimi concurre¬
rent. Et tñ inter ceteras uirtu
cialis benedictionis glorias. etiã
maxĩe fuisse fertur humilitatis:
ut uno ꝓbare sat erit exemplo. Do¬
nauerat ẽqum optimum antis¬
ti ardano. in quo ille quãuis am¬
bulare solitus. uel amnium flu¬
enta transire. uł si aliqua quelib
necessitas insisteret. uiam perag̾e
posset. Cui cum p̃uo paruo int̾¬
iecto tempore pauꝑ quidam occͥ¬
reret elemosinam petens desili¬
ens ille p̾cepit equm ita ut erat
stratus regaliter pauperi dari.
Erat enim multum misencors.
et cultor pauperum. ac uelut pa¬
ter useriorũ. Hoc cum regi ess
relatum: dicebat ep̃o. cum forte
ingressini essent ad prandium.
Quid uoluisti dũe antistes e
non hũimus equos uiliores plu

Expanded text:
statura sublimis, et affatu jucundus, bilibus largus: unde contigit ut ob regiam ejus et animi, et vultus, et meritorum dignitatem ab omnibus diligeretur, et undique ad ejus ministerium de cunctis prope provinciis viri etiam nobilissimi concurrerent. Cujus inter caeteras virtutcialis benedictionis glorias, etiam maxima fuisse fertur humilitas, ut uno probare sat erit exemplo. Donaverat equum optimum antistiti Aidano, in quo ille quamvis ambulare solitus, vel amnium fluenta transire, vel si alia quaelibet necessitas insisteret, viam peragere posset. Cui cum parvo interjecto tempore pauper quidam occurreret eleemosynam petens, desiliens ille praecepit, equum, ita ut erat stratus regaliter, pauperi dari: erat enim multum misericors, et cultor pauperum, ac velut pater miserorum. Hoc cum regi esset relatum, dicebat episcopo, cum forte ingressuri essent ad prandium: « Quid voluisti, domine antistes, non habuimus equos viliores plu
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi mensis. Scdout nullus ep̃o¬
rum parrochiam alterius ĩuadar.
s contentus sit gubernatione
credite sibi plebis. Tercium. ut q̃
monasteria deo consectata sunt.
nulli ep̃oꝵ liceat ea in aliquo in¬
quietare. nec quicꝙͣ de eorumre¬
bus uiolenter abstrahere. Quar
permaneant obedientia. qua
ricoꝵ relinquens ꝓprium ep̃o.
passim quol discurrant. neq
alicubi ueniens absq comendati¬
tiis lrĩs sui presulis sucipiatur. Qd
uitatus redire. et susceptor et his
qui susceptus est. excõmunicatio¬
ni subiacebit. Sextum. ut ep̃i atq
clerici peregrini contenti sint
hospitalitatis munere oblato: nł¬
liq eorum liceat ullũ officium
sacerdotale absq perinissu ep̃i
ĩ cuius parrochia esse cognoscitur
agere. Septimuni ut bis ĩ ãno
sinodus congregetur. s qr diu̾¬
se cause impediunt placuit oĩbꝰ
in cõmune. ut. lał augusti in loco
qui apellatur clofes hoc semel in

Expanded text:
mi. Secundum. Ut nullus episcoporum parochiam alterius invadat, sed contentus sit gubernatione creditae sibi plebis. Tertium. Ut quaeque monasteria Deo consecrata sunt, nulli episcoporum liceat ea in aliquo inquietare, nec quicquam de eorum rebus violenter abstrahere. Quartpermaneant obedientia quam ricorum relinquens proprium episcopum, passim quolibet discurrat, neque alicubi veniens absque commendatitiis litteris sui praesulis suscipiatur. Quod  noluerit invitatus redire, et susceptor et is qui susceptus est excommunicationi subjacebit. Sextum. Ut episcopi atque clerici peregrini contenti sint hospitalitatis munere oblato; nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse cognoscitur, agere. Septimum. Ut bis in anno synodus congregetur; sed quia diversae causae impediunt, placuit omnibus in commune, ut Kalendis Augustis in loco qui appellatur Clofeshoch, semel in
Abbreviated transcription (Latin):
et frater nr̃ reuerentissimus bi¬
si orientaliũ anglorum ep̃s. qui¬
bꝯ etiam frater et consacerdos nr̃
uil frid noram himbrorũ gentis
ep̃s per ꝓprias legatarias adfuit.
ad fuerunt et fratres et consacer¬
dotes nũ. putta ep̃s castelli cantu
dessemus. Rogo inꝙͣ dilectissimi
frẽs ꝓpt̾timorem et amorẽ redep¬
toris nr̃i. ut in cõmune omnes
ꝓ nr̃a fide tractemus. ut queq
decreta ac definita sunt a scĩs ac
probabilibꝰ patribꝰ. incorrupte
ab omnibus nobis seruentur.H
et alia quãpła que ad caritatẽ per¬
tinebant unitatemq eccłe con¬
ẜuandam: ꝓsecutus sum. Cum¬
ꝙ explessem p̾locutionem. Int̾ro¬
gaui unũ q̃mq per ordinem si
consentirent ea que a patribus
canoniꝰ ẽen antiquitus decreta.
custodire. Ad que omnes consa¬
cerdotes nr̃i iñdentes dixerũt.
Optime om̃ibꝰ placet. queq dif¬
finierunt scõꝵ canones patru.
tlosq omnes alacri animo libẽ¬
tissime ẜuare. Quibꝰ statĩ ꝓtuli

Expanded text:
 frater noster reverentissimus Bisi Orientalium Anglorum episcopus: quibus etiam frater et consacerdos noster Uilfrid Nordanhymbrorum gentis episcopus per proprios legatarios adfuit. Adfuerunt et fratres ac consacerdotes nostri, Putta episcopus Castelli Cantuadissemus: Rogo, inquam, dilectissimi fratres, propter timorem et amorem Redemptoris nostri, ut in commune omnes pro nostra fide tractemus; ut quaeque decreta ac definita sunt a sanctis et probabilibus Patribus, incorrupte ab omnibus nobis serventur. Haec et alia quamplura quae ad caritatem pertinebant, unitatemque Ecclesiae conservandam, prosecutus sum. Cumque explessem praelocutionem, interrogavi unumquemque eorum per ordinem, si consentirent, ea quae a Patribus canonice sunt antiquitus decreta, custodire. Ad quod omnes consacerdotes nostri respondentes dixerunt: Optime omnibus placet, quaeque definierunt sanctorum canones Patrum, nos quoque omnes alacri animo libentissime servare. Quibus statim protuli
Abbreviated transcription (Latin):
¶R uUM cadem̃ brittania.
cesarem in accessa atq incogͥta fuit.
Qui anno ab urbe condita. dcͦ¬
tus cum lucio bibulo. dũ contra gͥ¬
manoꝵ galloꝵ q gentes. qui reno
tantũ flumine dirimebantur
bellum gereret. uenit ad morinos.
imͦ ĩ brittaniam ꝓximꝰ et breuis¬
simꝯ transitus est. et nauilꝯ cirii
p̃paratis. in brittaniã transuehit᷑.¬
Ubi acerba primum pugna fati¬
gatus. deinde adu̾sa tempestate
correptus plurimã classis partẽ.
et non paruum numerum mi¬
litũ. equitum uͦ pene omnẽ disꝑ¬
didit. Regressus in galliã. legio¬
nes in hybernia dimisit. ac. dc.
naues utriusq comodi fieri ĩpera¬
uit. quibꝰ iterum in brittaniam
pͥmo uero transuectus. dũ ipse
in hostem cum excitu pergit: na
nãs in achoris stantes. tempesta¬
te correpte. uł cõlise inter se. uel
harenis ĩlise ac de̾solute sunt. ex
quibus .xl. perierunt. setere cum
magna difficultate reparate sũt.

Expanded text:
rum eadem Brittania  Julium Caesarem inaccessa atque incognita fuit: qui anno ab Urbe condita tus cum Lucio Bibulo, dum contra Germanorum Gallorumque gentes qui Rheno tantum flumine dirimebantur, bellum gereret, venit ad Morinos, unde in Brittaniam proximus et brevissimus transitus est, et navibus onerata praeparatis, in Brittaniam transvehitubi acerba primum pugna fatigatus, deinde, aduersa tempestate correptus plurimam classis partem et non paruum numerum militum, equitum uero paene omnem disperdidit. regressus in Galliam legiones in hiberna dimisit ac sescentas naues utriusque commodi fieri imperauit. quibus iterum in Britanniam primo uere transuectus dum ipse in hostem cum exves in anchoris stantes tempestate correptae, vel collisae inter se, vel arenis illisae, ac dissolutae sunt, ex quibus XL perierunt, caeterae cum magna difficultate reparatae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
uersalis gentium confessio suscep
Pallium preterea per latorẽ pre¬
sentium fraternitati tue benigni¬
tatis studiis inuitati dueximꝰ qͦt̾
uidelicet tantũ in sacroscĩs celebrã¬
dis misteuis utendi licentiam ĩ panuiꝯꝰ
Concedentes etiam tibi ordinationeᷤᷤ
ep̃oꝵ exigente oportunitate. dñi p̾

Expanded text:
versalis gentium confessio susceptversalis gentium confessio suscept« Pallium praeterea per latorem praesentium fraternitati tuae, benignitatis studiis invitati direximus, quod videlicet tantum in sacrosanctis celebrandis mysteriis utendi licentiam imperavimus: concedentes etiam tibi ordinationes episcoporum, exigente opportunitate, Domi
Abbreviated transcription (Latin):
iugiter ꝑsistentes. laudabili patiẽ¬
tia redẽptionem gentis illius exp᷑
tis eoꝵ est saluatio ꝓpinata. dicente
domino. Qui perseuerauerit usq
in finem. hic saluus erit. Saluati
ergo estis spe patientie. ⁊ tolerantie
uirtute: ut infideliu corda natura¬
li ac supstitioso morbo purgata sui
consequerent᷑ misericordiã saluato¬
ris. Susceptis namq apicibꝰ filii
nr̃i adudualdi Regis: repperimus
qͣnta sacri eloquii eruditione eius
animun ad uere conu̾sionis et ĩ¬
dubitate fidei credulitatẽ frat̾uitas
ur̃a perduxent. Qua inre de longa¬
nimitate clementie celestis certã
ab̾sumentes fidutiam: non solu
suppositarum ei gentiũ plenissimã
salutem: ymo quoq uicinarum
ur̃e predicationis ministerio. cre¬
dimꝯ subsequendã: quatenꝯ sic̾
scriptum ẽ consũmati operis uob̾
merces a retributore omĩum bono¬
rum dnõ tribuatur. Et uere per oẽz
terram exisse sonus eorum. et in fi¬
nes orbis terre uerba ip̃orum. Uni¬

Expanded text:
ugiter persistentes, laudabili patientia redemptionem gentis illius exspetis, eorum est salvatio propinata; dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Salvati ergo estis spe patientiae, et tolerantiae virtute, ut infidelium corda naturali ac superstitioso morbo purgata, sui consequerentur misericordiam Salvatoris. Susceptis namque apicibus filii nostri Adulvaldi regis, reperimus quanta sacri eloquii eruditione, ejus animum ad verae conversionis et indubitatae fidei credulitatem fraternitas vestra perduxerit. Qua ex re de longanimitate clementiae caelestis certam adsumentes fiduciam, non solum suppositarum ei gentium plenissimam salutem, immo quoque vicinarum, vestrae praedicationis ministerio credimus subsequendam: quatenus, sicut scriptum est, consummati operis vobis merces a retributore omnium bonorum Domino tribuatur. Et vere per omnem terram exisse sonum eorum, et in fines orbis terrae verba ipsorum, uni
Abbreviated transcription (Latin):
lio per effectum dnrice passionis ⁊
resurrectionis adiuc̃ta est.¶p̾cipit
enim lexut pascha primo mense
anni. et tercia eiusdem mensis sep¬
timana .i. a quinto decĩo die usq
ad uicesimã primã fieri deberet.
Rdditum est per institutionem
apłicã ex euangelio ut in ip̃a t̾cia
septimana diem dñicam expec¬
tare. atq in eotemporis paschał
initium tenere debeamꝰ. Qua
uidelicet regulam triformẽ quͥsi
tite custodierit. nũꝙͣ in ad notatio¬
ne festi paschalis errauit. Uerum
si de his singulis enucleatius ac
lacius audire desideras. Scriptũ
est in eo exodo. ubi liberandꝰ de e¬
gipto populus isrł primum pas¬
cha facere iubetur. qr dixerat dñs
ad moysen et aaron. Mensis iste
uobis principiũ mensuũ. pͥmꝰ
erit in mensib anni. Loquimini
ad uniu̾sum cetum filiorum isrl.
et dicite eis. Necima die mensis
huius: tollat unus quisq agnũ
per familias et domos suas. Et
paulopost. et ẜuabitis eam usꝙ¬

Expanded text:
lio per effectum dominicae passionis et resurrectionis adjuncta est. Praecepit enim lex ut pascha primo mense anni, et tertia ejusdem mensis septimana, id est, a quinta decima die usque ad vigesimam primam fieri deberet. Additumque est per institutionem apostolicam ex Evangelio, ut in ipsa tertia septimana diem dominicam exspectare, atque, in ea temporis paschalis initium tenere debeamus. Quam videlicet regulam triformem si quis rite custodierit, nunquam in adnotatione festi paschalis errabit. Verum si de his singulis en ucleatius ac latius audire desideras, scriptum est in Exodo, ubi liberandus de Aegypto populus Israel, primum pascha facere jubetur, quia dixerit Dominus ad Moysen et Aaron: Mensis iste, vobis principium mensium, primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Isret dicite eis: Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum per familias et domos suas. Et paulo post: Et servabitis eum us
Abbreviated transcription (Latin):
ipe uiderim iudicium meũ iam
esse cõpletum. T̾alia dicens: siue
ĩ ultimis est monasterii locis hu¬
matum. Neq aliquis pro eo uł
missas facere. uł psalmos canta¬
re. uł saltim orare p̾sumebat.
O ꝙͣ grandi distantia diuisit ds̃
ꝓt̾homartu. stephs passumꝰ mortẽ
ꝓueritate: uidit celos apertos. ii¬
dit głam d̾i et ihm stantẽ a dextͥs.

Expanded text:
ipse viderim iudicium meum iam ipse viderim iudicium meum iam esse completum.' Talia dicens sine in ultimis est monasterii locis humatum, neque aliquis pro eo vel missas facere, vel psalmos cantare, vel saltem orare praesumebat. O quam grandi distantia divisit Deusprotomartyr Stephanus passurus mortem pro veritate, vidit caelos apertos, vidit gloriam Dei, et Jesum stante
Abbreviated transcription (Latin):
illecebris. Magisq in officina sua
die noctu q residere: ꝙͣ at psallen¬
dum atq orandum in eccłã. audi¬
endũ q cum fr̃bus uerbum uite
con currere consueuerat. Unde
accidit illi qͣ solẽt dicere quidam.
qr qui non uult ecclẽ iamiam spõ¬
te humiliatus ingredi. necesse
habet in ianuam inferui non spõ¬
te dãpnatus introduci. Percussꝰ
enĩ languore atq ad extr̃a perduc¬
tus: uocauit fres. et multũ merẽs
ac dãpnato silis: cepit narrare qr
uidit inferos apertos. et sathanã
demeisumin ꝓfundis tartari: sa¬
yfanq cum ceteris qui occiderunt
dñm uĩx eum flãmis ultricibus
contraditum. in quoꝵ uicinia in¬
quit heu misero michi locũ ꝓspi¬
tio et̾ne perditionis esse prepara¬
tum. Audientes ħ fratres: ce¬
.perunt diligenter eor exortari. uͭ
uel tũc positus adhuc in corpore
penitentiam faceret. Responde¬
bar ille desperans. non est mͥ mͦ
tempus uitam mutaudi cum

Expanded text:
inlecebris, magisque in officina sua inlecebris, magisque in officina sua die noctuque residere quam ad psallendum atque orandum in ecclesia, audiendumque cum fratribus verbum vite concurrere consueverat. Unde accidit illi, quod solent dicere quidam, quia qui non vult ecclesie ianuam sponte humiliatus ingredi, necesse habet ianuam inferni non sponte damnatus introduci. Percussus enim languore atque ad extrema perductus, vocavit fratres et multum tristis ac damnato similis cepit narrare, quia videret inferos apertos et Satanan demersum in profundis Tartari, Caiphanque cum ceteris, qui occiderunt Christum, iuxta eum flammis ultricibus contraditum: 'In quorum vicinia' inquit 'heu misero mihi locum aspicio ęternę perditionis esse preparatum!' Audientes hęc fratres ceperunt diligenter exhortari, ut vel tunc positus adhuc in corpore penitentiam faceret. Respondebat ille desperans: 'Non est mihi modo tempus mutandi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rum demones. illi per paruum.
isti enormem. Animi adutendũ
est. ꝙ in prima etate bona aliqua
fecit. que tam̃ uniusa praue agẽ¬
do uuenis obnubilauit. Qui si
econtrario errores puericie corrige̾
in adolescentia ac benefaciendo
a d̾i oculis abscondere curass. pos¬
s eorum nu̾o sociari. De quibus
at psalmus. Beati quorum re
antistite pelhtelmo didici. simpłr
ob saluten legentium sũ audien¬
tium narrandã esse putaui .iiii.
ip̃e fratrem quẽ utinam non
nossem: cuius etiam nomen si hoc
aliquid ꝓdesset dicere possem. Po¬
situm in monasterio nobili. s ip̃
ignobiliter uiuentẽ. Corrpiebat᷑
quidem sedulo a fr̃ibo ac maiori¬
bus loci atq ad castigation̾em ui¬
tam conuerti amonebatur. Et
ꝙ̃uis eos audire noluiss: tolera¬
batinr tam̾ ab eis longanimit̾
ob necessitatem operum ip̃ius
extenorem. Eiat enĩ fabrili arte
singularis. Seruiebat aut̃ multũ
ebrietati et ceteris uite remissioriᷤ

Expanded text:
rum daemones: illi perparvum, rum daemones: illi perparvum, isti enormem: animadvertendum est quod in prima aetate bona aliqua fecit, quae tamen universa prave agendo juvenis obnubilavit. Qui si e contrario errores pueritiae corrigere in adolescentia, ac bene faciendo a Dei oculis abscondere curasset, posset eorum numero sociari de quibus ait Psalmus: Beati quorum remantistite Pecthelmo didici, simpliciter ob salutem legentium, sive audientium, narrandam esse putavi. ipse fratrem, quem utinam non nossem, cuius etiam nomen, si hoc aliquid prodesset, dicere possem, positum in monasterio nobili, sed ipsum ignobiliter viventem. Corripiebatur quidem sedulo a fratribus ac maioribus loci atque ad castigatiorem vitam converti ammonebatur. Et quamvis eos audire noluisset, tolerabatur tamen ab eis longanimiter ob necessitatem operum ipsius exteriorum. Erat enim fabrili arte singularis. Serviebat autem / multum ebrietati et ceteris vitę remissioris
Abbreviated transcription (Latin):
Mox ꝙͣ ad inuicem peruen̾iant.
moriar. et paratis ad rapiendꝰ
me demonib in inferni claustͥ
pertrahar. Sicq loquebatur miser
desperans et non multopost defũc¬
tus penitentiam que ad breui tp̃s
cum fructu uenie facere supersedit.
ineternum sñ fructu penis subdi¬
tus facit. De quo constat ꝙ sicut
beatus p̃p gregoriꝰ Dequibusda
scribit. non pro se ista. cui non pro¬
fuere. s pro aliis uiderit qui eius
interitum cognoscentes differre
et tempus penitentie dũ uacat
timerent: ne in ꝓuiso mortis
articulo p̾uenti ĩpenitentes peri¬
rent. Quod autem codices diuꝰ¬
sos per bonos siue malos sp̃s sibi
idit offerri ob id superna dispen¬
satione factum est: ut memineri¬
mus facta et cogitationes nr̃as
non inuentum defluere. sed exa¬
men sũmi iudicis cuncta ẜuari.
et siuĩ per amicos angelos ĩ fine
nobis ostendenda sue per hostes.
Qd̾ uero prius candidum codicẽ
ptulerunt angeli. Peinde alte¬

Expanded text:
moxque, ut ad se invicem perveniunt, moxque, ut ad se invicem perveniunt, moriar et paratis ad rapiendum me demonibus in inferni claustra pertrahar.' Sicque loquebatur miser desperans, et non multo post defunctus penitentiam, quam ad breve tempus cum fructu venie facere supersedit, in eternum sine fructu penis subditus facit. De quo constat, quia sicut sanctus papa Gregorius de quibusdam scribit, non pro se ista, cui non profuere, sed pro aliis viderit, qui eius interitum cognoe tempus poenitentiae, dum vacat, timerent, ne improviso mortis articulo praeventi impoenitentes perirent. Quod autem codices diversos per bonos sive malos spiritus sibi vidit offerri, ob id superna dispensatione factum est, ut meminerimus facta et cogitationes nostras non in ventum diffluere, sed ad examen summi Judicis cuncta servari; et sive per amicos angelos in fine nobis ostendenda, sive per hostes. Quod vero prius candidum codicem protulerunt angeli, deinde at
Abbreviated transcription (Latin):
subito suꝑuenit ex̾citus malignoꝵ
et horridorum uultu sp̃uu. Domũq
hanc et exterius obsedit: et intus
maxima ex parte residens imple¬
uit. Tunc ille qui et obscuritate
tenebrose faciei. ⁊ p̾matu sedis ma¬
ior esse uidebatur eoꝵ ꝓferens codi¬
cem horrende uisionis ⁊ mag̾tudĩs¬
enormis et ponderis pene ĩ portabił.
Iussit uni exatellitibꝰ suis. michi
ad legendum deferti. Quẽ cũ legiꝰ¬
seminueni omiã scelera. nõ solu
que opere uel uerbo. s etiam que
tenuissima cogitatione peccaui.
Manifestissime in eo tetrisee descͥp¬
ta lr̃is. Dicebant ꝙ ad illos qui mͥ
adsederant uiros allatos ⁊ p̾claros.
quid hic sedetis. sciẽtes certissime
qr noster est iste ⁊ Responderunt.
berum dicitis. Accipite et in cumu¬
lum dãpnationis ur̃e ducite. Q ͦ
dicto statim disparuerũt. Surgen¬
in capite. et alius in pede. Qui ui¬
delicet modo cum magno torm̃to
irrepunt in interiora corporis ñi:

Expanded text:
subito supervenit exercitus malignorum subito supervenit exercitus malignorum et horridorum vultu spirituum, domumque hanc et exterius obsedit et intus maxima ex parte residens implevit. Tunc ille, qui et obscuritate tenebrosę faciei et primatu sedis maior videbatur eorum, proferens codicem horrendę visionis et magnitudienormis et ponderis pene inportabilis, iussit unum ex satellitibus suis mihi ad legendum deferre. Quem cum legissem, inveni omnia scelera, non solum quę opere vel verbo, sed etiam quę tenuissima cogitatione peccavi, manifestissime in eo tetris esse descripta literis. Dicebatque ad illos, qui mihi assederant, viros albos et preclaros: 'Quid hic sedetis, scientes certissime, quia noster est iste?' Responderunt: 'Verum / dicitis. Accipite et in cumulum damnationis vestrę ducite.' Quo facto statim disparuerunt. Surgenin capite et alius in pede. Qui videlicet modo cum magno tormento inrepunt in interiora corporis mei,
Abbreviated transcription (Latin):
ab infirmitate resurgeret. ne exꝓ¬
barent sibi sodales ꝙ timore mortis
faceret. E aq̃ sospes facere noluerat.
fortiter quidem ut sibi uidebatur
loqutus: s miserabilit̾ ut postea pa¬
tuit demonica fraude seductus. Cũq
morbo ingrauescente denuo ad eũ
uisitandum ac docendum Rexin¬
traret: clamauit statĩ miserabili
uoce. Quid uis modo: quid uenisti:
zion enĩ michi aliquid utilitatis
aut salutis potes ultra conferre.
At ille. Noli inquit ita loqui. uide
ut sanum sapias. Nlon inquit insa¬
nio. Sed pessimam mͥ scientiã ctus
pre cculis ab eo. Et quid inquit hoc
est ⁊ Pauloante inquit intrauer̃
domum hanc duo pulcherrimi iu¬
uenes. et resederunt cura me unꝯ
ad caput et unus ad pedes. Protu¬
lit ꝙ unus libellum perpulcru
s uehementer modicum: ac michi
ad legendum dedit. in quo omĩa
quecumq bona feceram intuens.
scripta repperi ⁊ ħ erant nimiũ pau¬
ca et modica. Receperunt codicem
n aliquid michi dicebant. Tum

Expanded text:
ab infirmitate resurgeret, ne exprobrarent sibi sodales, quod timore mortis faceret ea, quę sospes facere noluerat; fortiter quidem, ut sibi videbatur, locutus, sed miserabiliter, ut post patuit, demonica fraude seductus. Cumque morbo ingravescente denuo ad eum visitandum ac docendum rex intraret, clamabat statim miserabili / voce: 'Quid vis modo? Quid huc venisti? Non enim mihi aliquid utilitatis aut salutis potes ultra conferre.' At ille: 'Noli' inquit 'ita loqui; vide, ut sanum sapias.' 'Non' inquit 'insanio, sed pessimam mihi conscientiam certus pre oculis habeo.' 'Et quid' inquit 'hoc est?' 'Paulo ante' inquit 'intraverunt domum hanc duo pulcherrimi iuvenes et sederunt circa me, unus ad caput et unus ad pedes. Et protulit unus libellum pulchrum, sed vehementer modicum, ac mihi ad legendum dedit. In quo omnia, quę umquam bona feceram, intuens scripta repperi, et hęc erant nimium pauca et modica. Receperunt codicem, nec aliquid mihi dicebant. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
rant: qui de miraculis gaudebãt.
sed de priuato᷑ ad cõmuem: de tẽ¬
porali ad et̾uam letitiam reuocan¬
tur. Quibus dicitur. uos autem¬
gaudete qi noĩa uestra scupta sũt
in celo. Nonenĩ omnes electi mira¬
cula faciunt. s tñ eorum noĩa omi¬
innincelo tenentur ascuipta. Ueri¬
tatis et enĩ discipulis esse gaudium
non debet. nisi de eobono qd̾ cõmuẽ¬
est cũ omĩbꝰ habent: et inquofinem
leticie nõ habent. Restat itaq frat̾
carissie ut interea que operante do¬
mino exterius facis. semper te ĩteriꝰ
subtiliter iudices ac subtili intelli¬
gas et temetipm quis sis: et quan¬
ta sit in eadem gente gratia ꝓ cuiꝰ
conuersione etiam faciendoꝵ sigͦꝵ
dona percepisti. Et si qñte creatori
nr̃o seu per linguam. siue per operã
reminisceris deliquisse. sꝑ hec ad me¬
moriam reuoces ut surgentẽ cordis
gloriam memoria reatus p̾mat. or
quicqͥd de faciendis signis acceperis

Expanded text:
rant, qui de miraculis gaudebant. rant, qui de miraculis gaudebant. Sed de privata ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur, quibus dicitur: In gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. Non enim omnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum nomina omnium in caelo tenentur adscripta. Veritatis etenim discipulis esse gaudium non debet, nisi de eo bono quod commune cum omnibus habent, et in quo fidem laetitiae non habent. Restat itaque, frater carissime, ut inter ea quae operante Domino exterius facis, semper te interius subtiliter judices, ac subtiliter intelligas, et temetipsum quis sis, et quanta sit in eadem gente gratia, pro cujus conversione etiam faciendorum signorum dona percepisti. Et si quando te Creatori nostro seu per linguam, sive per opera reminisceris deliquisse, semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat. Et quidquid de faciendis signis acceperis
Abbreviated transcription (Latin):
uo intempore misit etiam
iugustino epłam super mi¬
raculis que per eum facta esse cog¬
nouerat: In qua eum ne peillorũ
copiam periculum elationis incur¬
reret. his uerbis hortatur. Scio fr̃¬
learissime ꝙ omni potens deus per
dilctionẽ tuam. genti quam eligi
uoluit. magna miracula ostendit.
Unde ncc̃e est ut de eodem dono ce¬
lesti et tim̾do gaudeas. et gauden¬
do pertimescas. Gaudeas uidelicet.
qr anglorum anime. per exteriora
miracula. ad interiorem gratiam
pertrahuntur. Pertimescas uero.
ne inter s gna que fiunt infirmꝰ
aĩmus in sui presuptione se eleuz.
et unde foras in honorem tollitur:
inde ꝓmnanẽ gloriam intus cadat.
ꝯdeminisse et enim debemꝰ qr dis¬
cipuli cum gaudio a predicatione
redeuntes: dum celesti magistro
dicent. Dñe in noĩe tuo etiamde¬
monia nob̾ subiecta sunt: ꝓtinus
audierunt. Nolite gaudere suꝑ
hoc: s potius gaudete qr noĩa uestͣ
scripta sunt in celo. In priuata enĩ
et temporali leticia mentẽ posue¬

Expanded text:
uo in tempore misit etiam Augustino epistolam super miraculis quae per eum facta esse cognoverat, in qua eum, ne per illorum copiam periculum elationis incurreret, his verbis hortatur: « Scio, frater carissime, quia omnipotens Deus per dilectionem tuam in gentem quam eligi voluit magna miracula ostendit. Unde necesse est ut de eodem dono coelesti et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas. Gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur ; pertimescas vero ne inter signa quae fiunt infirmus animus in sui praesumptionem se elevet, et unde foris in honore attollitur, inde per inanem gloriam intus cadat. Meminisse etenim debemus quod discipuli cum gaudio a praedicatione redeuntes, dum coelesti magistro dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt, protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. In privata enim et temporali laetitia mentem posue
Abbreviated transcription (Latin):
mortuum in seq̃bantur. Uonde
factum est: ut ip̃a uocte reliquie
allate foris permanerent: tento
in quo inerant extenso. Sed mi¬
raculi celestis ostenso quã reue
a carro illo. ro celum usꝙ porrecta.
omĩbus pene euisdẽ lurdisse pro¬
uintie locis conspicua stabat. Uñ
mane facto fratres monasterii
illius qui pridie ab nuerunt di¬
ligenter ip̃i petere ceperũt. ut ap̃
se eepem scẽ ac deo dilecte reliqͥe.
conderentur. Lota igitur ossa. intu

Expanded text:
mortuum insequebantur. Unde mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permanerent, tentorin quo inerant, extenso. Sed miraculi caelestis ostensio, quam revera carro illo ad caelum usque porrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac Deo dilectae reliquiae conderentur. Lota igitur ossa intu
Abbreviated transcription (Latin):
mirati sunt ualde. Et perquiren¬
tes subtilius. inuenerunt ꝙ de
illo loco assup̃tus erat pului s ubi
regis osualdi sanguis fuerat effu¬
sus. Quibus patefactis ac diffa¬
et sanitatum ibi gratiam capere s
suisq ceperunt.. Cap̃ .xi.
reundum reor quid uirtutis ac
miratuli celestis fuerit onsum:
cum ossa eius inuenta at ꝙ ad ee¬
desiam inqua nunc seruantur tnͣ
per industram regine mertioꝵ
osthride. que erat filia fratris eius
dicemus. Est monasterium no¬
bile in ꝓuintia lindissi noĩe bẽar¬
dan. Eumq eadem regina cum
uiro suo edilredo multum dilige¬
bat uenerabatur excolebat: in
quo desiderabat honoranda pa¬
trui sui ossa recoidere. Cumꝙ
ueniss carrum. in quo eade ossa
ducebatur. incũbente uespera. in
monasterium p̾fatum noluer
ea qui erant ĩ monasterio libent̾
excipere: qr et si scm̃ eum nouerãt.
tamen qr de alia ꝓuintia ortus
fuerat. et super eos regnum ac¬
ceperat. ueteranis eumodus ⁊

Expanded text:
mirati sunt valde; et perquirenmirati sunt valde; et perquirentes subtilius, invenerunt quia de illo loco adsumptus erat pulvis ubi regis Osualdi sanguis fuerat  Al., erat effusus. Quibus patefactis ac diffaet sanitatum ibi gratiam capere sibi suisque coeperunt. CAPUT XI. reundum reor, quid virtutis ac miraculi caelestis fuerit ostensum, cum ossa ejus inventa, atque ad ecclesiam in qua nunc servantur, traper industriam reginae Merciorum Osthrydae, quae erat filia fratris ejus,dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatum, noluerunt ea qui erant in monasterio libenter excipere: quia etsi sanctum eum noverant, tamen quia de alia provincia ortus fuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
de natione britonum ut fer̃.
iter fadiens iuxta ip̃m locum ĩ quo
p̾fata erat pugna cõpleta: et uidit
unius loci spacium. cetero campo
uiridius ac uenustius. Cepitq sa¬
gaci aĩo conicere qr nulla esset alia
causa in solite illo in loco uiriditatis:
nisi ꝙ ibidem sanctior cetero ex̾citu
uir aliquis fuisset interfectus. Tu¬
lit itaq de puluere terre illius sec̃.
inligans in linteo: cogitans qd̾ fut̾u
erat quo ad medelam infirmantiũ
idẽ puluis ꝓficeret. Et pergens
itinere suo. peruenit ad uitum q̃n¬
in qua uicani cenantes epulaban¬
tur. Et susceptus a dñis domus re¬
sedit et ip̃e cum eis ad conuiuiũ.
appendens linteolum cum pul¬
parietis. Cumq diutius epulis
atq ebrietati uacarent: accenso
grandi igne in medio contigit
uolantibus in altum scintillis. cł¬
men domus qd̾ erat uirgis con¬
textum ac feno tectum subitane¬
is flãmis impleri. Qd̾ cum repẽ¬
debat. tutus ab ignibus. et intac¬
tus remansit. Qua uisa u̾tute: tn¬

Expanded text:
de natione Brittonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata erat pugna completa; et vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir aliquis fuisset interfectus. Tulit itaque de pulvere terrae illius secum inligans in linteo, cogitans quod futurum erat, quia ad medelam infirmantium idem pulvis proficeret; et pergens itinere suo pervenit ad vicum quein qua vicani  Al., vicini coenantes epulabantur: et susceptus a dominis domus, resedit et ipse cum eis ad convivium, adpendens linteolum cum pulparietis. Cumque diutius epulis atque ebrietati vacarent, accenso grandi igne in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod erat virgis contextum ac foeno tectum subitaneis flammis impleri. Quod cum rependebat, tuta ab ignibus et intacta remansit. Qua visa virtute,
Abbreviated transcription (Latin):
scdaͦ ebdomada totam cõpleant.
errore. tam et si altero latere a rec¬
toueritatis tramite diũtunt.
et ueluti naufragia scille fugientes.
in caripdi uoraginem subm̾gen¬
di decidunt. rlam cum a luna
.xui. primi mensis oriente. idest

Expanded text:
secunda hebdomada totam compleant, secunda hebdomada totam compleant, errore tametsi altero latere a recto veritatis tramite divertunt, et veluti naufragia Scyllae fugientes, in Charybdis voraginem submergendi decidunt. Nam cum a luna decima sexta primi mensis oriente, id est
Abbreviated transcription (Latin):
tior nullum ꝙ seruile opus fiet¬
in eo. Aullus arguere nos poterit
ꝙ non recte diuĩcum pasche diem
quem de euangelio suscipimus.
in ip̃a quan lex statuit tertia pͥ¬
mi mensis ebdomada celebremꝰ
cuius obseruantie catholica ra¬
tione patefacta patet Econtrario
error inrationabllis eoꝵ qui p̾fi¬
xos in lege terminos. nulla cogẽ¬
te necessitate uel anticipare ł
transcendere p̾sumũt. Nlamq sñ
ratione necessitatis alicuius an¬
ticipant illi tempus in lege pres
putant lunam esse seruandaͣm.
Cum eni a uespera diei tertiade¬
cime uigilias sce noctis celebrare
incipiunt: claret ꝙ illum in exor¬
dio su pasche diẽ statunt cuius
millam oĩnomentionẽ in decre
tolegis inueniũt. Et cum .xxĩ.
brare refugiunt: patet ꝓfecto ꝙ
illam per omĩa diem a sua sollẽp¬
nitate secernunt. quã lex maiore
p̾ceteris festiuitate memorabilẽ
sepe nũo ꝯmendat. Sic ꝙ diem
pasche ordine ꝑuerso et aliqũ in

Expanded text:
tior, nullumque servile opus fiettior, nullumque servile opus fietin eo , nullus arguere nos poterit quod non recte dominicum paschae diem, quem de Evangelio suscepimus, in ipsa quam lex statuit tertia primi mensis hebdomada celebremus. Cujus observantiae catholica ratione patefacta, patet e contrario error irrationabilis eorum qui praefixos in lege terminos, nulla cogente necessitate, vel anticipare vel transcendere praesumunt. Namque sine ratione necessitatis alicujus anticipant illi tempus in lege praese ad vicesimam putant lunam esse servandum. Cum enim a vespera diei tertiae decimae vigilias sanctae noctis celebrare incipiunt, claret quod illum in exordio sui paschae diem statuunt, cujus nullam omnino mentionem in decreto legis inveniunt. Et cum vicesimbrare refugiunt, patet profecto quod illam per omnia diem a sua solemnitate secernunt, quam lex majore prae caeteris festivitate memorabilem saepenumero commendat. Sicque diem paschae ordine perverso, et aliquando in
Abbreviated transcription (Latin):
Si ergo fieri posset ut semper indi
eodemq tempore cum antiquo
dei populo. quãꝙͣ sacramentorum
genere discreto. sicut una eadẽ ꝙ
fide pascha celebrare possemus. Q⁊
uero dies septimane ñ equali cum
luna tramite ꝓcurrit. Decreuit a¬
postolice traditio. que per beatũ pe¬
trum rome p̾dicata est. Per mar¬
chum euangelistam et interp̾tẽ
ip̃ius alixandrie confirmata est:
ut adueniente pͥmo mense. adue¬
niente in eo uespera diei .xiiii. Ex
In quacumq enim harum ĩuen¬
ta fuerit merito in eo pascha cele¬
brabitur. qr nimirum hec ad nu¬
merum ꝑtinet illaꝵ septẽ dierũ.
quibus azima celebrari iubetur.
Itaq fit ut nunꝙ̃. pascha nr̃m a
septĩmana mensis primi tertia
in utrã us partem declinet. Sed
uel totam eam idest om̃s quatuor
legalium azimoꝵ dies uel certe
aliquos de illis teneat. ⁊lam et si
hoc est ip̃m septimum appͥhendor
quem tunc excellenter scriptura
cõmendat. Dies autem inqui¬
ens septimus erit celebrior et sãc¬

Expanded text:
Si ergo fieri posset ut semper in dieodemque tempore cum antiquo Dei populo, tanquam sacramentorum genere discreto, sicut una eademque fide, pascha celebrare possemus. Quia vero dies septimanae non aequali cum luna tramite procurrit, decrevit apostolica traditio, quae per beatum Petrum Romae praedicata, per Marcum evangelistam et interpretem ipsius Alexandriae confirmata est, ut, adveniente primo mense, adveniente in eo vespera diei quartae decIn quacunque enim harum inventa fuerit, merito in ea pascha celebrabitur, quia nimirum haec ad numerum pertinet illarum septem dierum quibus azyma celebrari jubetur. Itaque fit ut nunquam pascha nostrum a septimana mensis primi tertia in utramvis partem declinet, sed vel totam eam, id est, omnes septem legalium azymorum dies, vel certe aliquos de illis teneat. Nam etsi hoc est ipsum septimum apprehenderit, quem tam excellenter Scriptura commendat: Dies autem, inquiens, septimus erit celebrior et sanc
Abbreviated transcription (Latin):
Ec de hystoria eccłastica bri
anglorum. ꝓut uel ex litteris an¬
tiquorum. uł ex traditione maioꝵ.
uł ex mea ip̃e cognitione scire po¬
tui. Domino adiuuate degessi
mude tingiriuum. Qui natus
quorum datus sum educandꝰ
reuentissĩo abbati benedicto. Ac
re inde ceolfrido. cunctumq ex
eo tempus uite in eiusdem mona¬
sterii habitatione peragens: omem
meditandis scripturis operam
dedi. atq inter obseruantiã dis¬
ciplitie regulais et cotrdianam
discere aut tocere aut scribere

Expanded text:
ec de Historia Ecclesiastica BritAnglorum, prout vel ex litteris antiquorum, vel ex traditione majorum, vel ex mea ipse cognitione scire potui, Domino adjuvante digessi muda et Ingyruum. Qui natus quorum datus sum educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde Ceolfrido; cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem monasterii habitatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi: atque inter observantiam disciplinae regularis et quotidianam discere, aut docere, aut scribere