comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cui lib̃tus in fraudem alienauit
qr caluisiana actione ei tenet᷑. patͦni
enim iste debitor ⁊ ñ heditarius gͦ nͦ
ab eo cui mortis cã doͣnatũ ÷ peti he⁊¬
ditas pͭ¶ Id̾ uilianꝰ so̾bit. si quis ex cã
fid̃i cõmissi. restitũt ħeditatem ut
singulas res p̃stit̾it peti ab eo hedi¬
tatem posse. qr ht̃ conditionem eoꝵ
q̃ sunt ex ea causa soluta ⁊ uelud
niris possessor ⁊ ss ⁊ si p̃tium rerũ
quas distͣrit ex c̃a fid̾i cõmissi soluit
petiheditatem ab eo posse qr repet̾e
pͭ. S his casib actiones suas dũtarat
eum pr̃aturum cum ⁊ res extant
⁊ pͣ petitor ꝑinrem actionem eas¬
sor h̃editatis ob id qd̾ testam̃to he¬
dem se ẽẽ putaret legatoꝵ nomine
de suo solum si quis ab intestado eã
heditatem eumͣcscatꝰ li cet᷑ dampñ
uid̾r ẽẽ possessori qui sibi ñ ꝓsperit¬

Expanded text:
cui libertus in fraudem alienauit, cui libertus in fraudem alienauit, quia Caluisiana actione ei tenetur: patroni enim iste debitor est, non hereditarius. ergo nec ab eo, cui mortis causa donatum est, peti hereditas potest.Idem Iulianus scribit, si quis ex causa fideicommissi restituerit hereditatem uel singulas res praestiterit, peti ab eo hereditatem posse, quia habet condictionem earum, quae sunt ex ea causa solutae, et ueluti iuris possessor est.Sed et si pretia rerum, quas distraxit, ex causa fideicommissi soluit, peti hereditatem ab eo posse, quia repetere potest. sed his casibus actiones suas dumtaxat eum praestaturum, cum et res exstant et potest petitor sor hereditatis ob id, quod ex testamento heredem se esse putaret, legatorum nomine de suo soluit, si quis ab intestato eam hereditatem euincat, licet damnum uidetur esse possessoris, quod sibi n
Abbreviated transcription (Latin):
uenit qd̾ instipulatione condicio¬
nali erit dicendum. si aũt ñ uemit.
cau̾e iudicis officio debeat de resti
tuendo ħ debito cum dies nen̾it¬
uł conditio extit̾it. Sed ⁊ is qui
p̃tia rerũ heditariarũ possid ¶tẽ
qui a debitore ħeditario exegit pe
eo qui petit ħeditatem ⁊ litis
estimationem consecutꝰ ÷ hedita¬
tem posse peti ENlon solũ aũt a de¬
bitore defincti. s etiã a debitore
heditario peti ħeditas pͣ. deniep
ab eo qui negotiũ ħeditariũ ges¬
sit.⁊ celso ⁊ uiliano ud̃r peti he
peti ħeditas ñ p᷑ ¶ulianꝰ scͥbit suis
qui ꝓ ħede possidebat. ui fuĩt deiͦ¬
tus peti ab eo ħeditatem posse qͣi
a iuris possessore. qr ht̃ int̾dictũ
unde i quo u̾ictus ced̾e d. s et
eum qui deiecit peticione ħedita¬
tis tem̃ qr res heoitarias pro pos¬
ssore possidet.
dem ulianꝰ ait iĩ quis possi¬
dens sũ ñ rem uendid̃it petici¬
one h̃editatis eum tem̃. sũi iam p̃
cium recepit sĩ pet̾e possit ut ⁊¬

Expanded text:
nam et a iuris possessoribus posse hereditatem peti constat. to an ex contractu debitor sit, nihil refert. debitor autem hereditarius inteuel condicio extiterit.Sed et is qui pretia rerum hereditariarum possidet, item qui a debitore hereditario exegit, peeo, qui petit hereditatem et litis aestimationem consecutus est, hereditatem peti posse.Non solum autem a debitore defuncti, sed etiam a debitore hereditario peti hereditas potest: denique ab eo, qui negotia hereditaria gessiteditas non potest.Iulianus scribit, si is, qui pro herede possidebat, ui fuerit deiectus, peti ab eo hereditatem posse quasi a iuris possessore, quia habet interdictum unde ui, quo uictus cedere debeteum qui deiecit petitione hereditatis teneri, quia res hereditarias pro possessore possidet. Idem Iulianus ait, sive quis possidens sive non rem vendiderit, petitione heetium recepit siue petere possit, ut et
Abbreviated transcription (Latin):
titam heditatem deꝑissent dimu¬
nuta ue oẽnt restituere debẽ. bo¬
ne fid̾i possessor si uendid̾it res h̃e¬
ditarias siũ eregit p̃tium suĩ ñ. qr
ht̃ actionem debebit p̃tium pr̃are.
s ubi ht̃ actionem sufficiet eũ ac¬
tionem pr̃are Ez si uendidit ⁊ euie¬
ta re restiduit qd̾ accep̃. ñ uidebit᷑
ad eum ꝑuenisse quãquã posse dici
nec ab mitio p̃tiũ uenire. q ñ fuit
res heditaria q̃ distͣcta ÷ S ⁊ si se¬
natus rerum ex ħeditate distͣctarũ
ñ heditariũ fecit m̃tionem restitui

Expanded text:
editatem deperissent deminutaeve essent, restituere debere". bonae fidei possessor si vendiderit res hereditarias, sive exegit pretium sive non, quia habet actionem, debebit pretium praestare: sed ubi habet actionem, sufficiet eum actiones praestare. Sed si vendidit et evicta re restiad eum peruenisse: quamquam possit dici nec ab initio pretium uenire, quia non fuit res hereditaria quae distracta est: sed etsi senatus rerum ex hereditate distractarum, non hereditariarum fecit mentionem, restitui
Abbreviated transcription (Latin):
nisi focte is eui denuntiatũ ÷ eum
c̃tiorau̾it. s ñ si c̃ciorare potuit nͨ
feciteteuo denũtiatũ ÷ senatꝰ ñ
exigit. quicumep gͦ fuit qui deñ¬
tiauit nocebit ħ adu̾sus bone fidĩ
possessores. ⁊lamita senat᷑ locutus
⁊ eos qui se hedes existimassent.
set̾m̃ si quis sciens ad se ħeditatem
ñ ꝑtin̾e distraxit sũ dubio ñ p̃tia
rerum s ip̃e res ueniunt in pedici¬
onem heditatis ⁊ fructus earũ. S
imꝑator seuerus epłam adcelerem
id̾ urd̃r fecisse ⁊ m male fidĩ posses¬
sorib recisse. alioqum senat᷑ de his
⁊ locutꝰ qui se ħedes existimant n̾
forte ad eas res referemꝰ quas dist᷑hi
expedieiat  q̃ honerabant magis
heditatem quam fructui erant u
silm arbit̾o petitorl qlemͦ compu¬
cationem faciat adu̾sus male fid̾i
possessorem utrum ip̃uis rei ⁊ frue

Expanded text:
nisi forte is cui denuntiatum est eum certiorauerit, sed non si certiorare potuit nec fecit. a quo denuntiatum est senatus non exigit: quicumque ergo fuit qui denuntiauit, nocebit.Haec aduersus bonae fidei possessores, nam ita senatus locutus est: 'eos qui se heredes existimassent'. ceterum si quis sciens ad se hereditatem non pertinere distraxit, sine dubio non pretia rerum, sed ipsae res ueniunt in petitionem hereditatis et fructus earum. sed imperator Seuerus epistula ad Celerem idem uidetur fecisse et in malae fidei possessoribus: atquin senatus de his est locutus qui se heredes existimant. nisi forte ad eas res referemus, quas distrahi expedierat, quae onerabant magis hereditatem quam fructui erant: ut sit in arbitrio petitoris, qualem computationem faciat aduersus malae fidei possessorem, utrum ipsius rei
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatꝰ sit. ¶nlianꝰ scͥbit. Si ho¬
minẽ possessor distraxit. siquid̾ nõ
neccĩas ħeditati petitione ħeditatis
p̃cium p̃stat᷑m. Imputaret᷑.n. ei si ñ¬
fordassis nec p̃tumm s ñ passurũ iudi¬
cem qui cognoscit possessorem p̃tiũ
tis puto peti pꝰse ħeditatem ex te¬
stam̃to nob obuenientem. Si su̾us
uł filiꝰ familias res heditarias dene¬
at a patre dũo ue petiħeditas pͭ. Si
facultatem restituendarũ reꝵ ht̃
c̃te si p̃tium rerum ħeditariaruni

Expanded text:
stipulatus sit.Iulianus scribit, si hominem possessor distraxerit, si quidem non necessarium hereditati, petitione hereditatis pretium praestaturum: imputaretur enim ei, si nfortassis nec pretium: sed non passurum iudicem qui cognoscit possessorem pretiumtis puto peti posse hereditatem ex testamento nobis obuenientem.Si seruus uel filius familias res hereditarias teneat, a patre dominoue peti hereditas potest, si facultatem restituendarum rerum habet. certe si preti
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑimus tractata ⁊ depetione h̃e¬
didatis ⁊ de distractis reb ħeditarũ
de dolo p̃t̾ito ⁊ de fructib de cuib
cum forma senatꝰ consulti sit data
obtimũ ÷ ip̃ius senatꝰ consulti sit¬
data int̾p̃tationem facere uerbis
eiis relatis. Pridie idus maias cͥm¬
tus uiliꝰ balbus ⁊ publius ibentiuis
celsus ticnis. enfiduis oenus seueria¬
nus consules u̾ba fecerunt de his q̃
imꝑator cesar traiani ꝑtiei filiꝰ dnu
nerue nepos ad̾amis augꝰtꝰ imꝑator
maximꝰ q pͥnceps ꝓposuit. Quito
nonas martu q̃ ꝓrim̃e fuerunt lib¬
ello complexꝰ ẽẽt quid fi̾ placeat de
eua re ita censuerunt. eum añ quã
ꝑtes caduce ex bonis rustici fisco pe¬
cerent᷑ hii qui se ħedes eẽ existimãt
heditatem distͣxĩnt place redacte
ex p̃tio rerum uenditarũ pecune

Expanded text:
ctata et de petitione hereditatis, de distractis rebus hereditariis, de dolo praeterito et de fructibus. de quibus cum forma senatus consulto sit data, optimum est ipsius senatus consulti interpretationem facere uerbis eius relatis. 'Pridie idus Martias Quintus Iulius Balbus et Publius Iuuentius Celsus Titius Aufidius Oenus Seuerianus consules uerba fecerunt de his, quae imperator Caesar Traiani Parthici filius diui Neruae nepos Hadrianus Augustus imperator maximusque princeps proposuit quinto nonas Martias quae proximae fuerunt libello complexus esset, quid fieri placeat, de qua re ita censuerunt.Cum, antequam partes caducae ex bonis Rustici fisco peterentur, hi, qui se heredes esse existimant, hereditatem distraxerint, placere redactae ex pretio rerum uendita
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt nomine iudiciũ suscepturꝰ et
erat in arbit̾o enis qui se dñmee
dicit age̾ de moffõso testam̃to u¬
diciũ ñ u̾o sub obtentu iudicũ de
tim existimand̾ iudicii concessit
si forte bona fide imploret᷑ iudiciũ
de destam̃do.⁊ si id dep̃hend̾it resti¬
tuendum modicum tempꝰ intͣ qd̃
si ñ fu̾it contestatum iubeat iudi¬

Expanded text:
s nomine iudicium suscepturus et erat in arbitrio eius, qui se dominum esse dicit, agere de inofficioso testamento iudicium. nunc uero sub obtentu iudicii de tim aestimandum iudici concessit, ‹a›n forte bona fide imploretur iudicium de testamento: et si id depraehenderit, praestituendum modicum tempus, intra quod si non fuerit contestatum, iubeat iudi
Abbreviated transcription (Latin):
cunia heditaria homines em̾t et
fuit eum emi. Si sui cã enuit p̃tiũ
uendi grã h̾editarũ id fecit ñ am¬
plius uenire quam p̃tiũ. ¶tem
ñ solum ea q̃ mortis tp̃r fui̾t. S
si qua postea agm̃ta heditati ac¬
cessint uenire in beditatis peticio

Expanded text:
cunia hereditaria hominem emerit et s interfuit eum emi: at si sui causa emit, pretium uendi gratia hereditarii id fecit, non amplius uenire quam pretium.Item non solum ea quae mortis tempore fuerunt, sed si qua postea augmenta hereditati acces
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̃tio rerũ uenditarũ. Redactum
sic accipiemꝰ ñ solum iam exactam
uerum ⁊ si ex igi potuit nec eracto
⁊. Ꝙ si pꝰ petitam hedit᷑atem res di¬
straxĩt hic ip̃e res ueniunt fructꝰ¬
q earũ. S si forte tales fu̾nt q̃ uł
tor elig̾ẽ ut sibi p̃tia ⁊ usure prent᷑¬

Expanded text:
ex pretio rerum venditarum". redactam sic accipiemus, non solum iam exactam, verum et si exigi potuit nec exacta Quid si post petitam hereditatem res distraxerit? hic ipsae res venient fructue earum. sed si fotor eligere, ut sibi pretia et usurae praest
Abbreviated transcription (Latin):
siue ꝑse siue ꝑ alios effecti sumus
titit nos hedes facti sumꝰ sic̃ ticũ
ita ⁊ seiut ab intestato forde
qd̃ sui ħed ᷤ es defumcto sumꝰ ut
agnati uł qd̃ manumisimꝰ defimc¬
tum. qd̃ ue parens nr manumisĩt
ouo iure sunt ħ̃edes om̃s qͥ ex
senatꝰ corisulto aut ex constitutiõi
de qua sola contͦ᷑u̾sia erat etiã id
qd̃ pꝰea cep̃ possid̾e restituet
sit ꝓhibendum possessorem he¬
ditatis de qua contͦusia erit añ qͣ
lis inchoaret᷑ aͥd ex ea distrahe. nisi
malũt ꝓ om̃i qnͣtitate ħeditatis
ut rerũ enis estimatione satisda¬
re causa aũt cognida ⁊ si ñ tat da¬
ta sit satisdatio. s solita cautio et̾
pꝰ litem ceptam diminutionem se
concessurũ p̃dor edixit ne intotũ
dimmutio impedita in alicͦ etiã
utilitates alias impediat ut puta
si ad fimꝰ sit aliqd̾ nrc̃ium. Nam fu¬
m̃s grã dimiutionem ꝑmittit
Item si fut᷑m ÷. ut nͥ pecimia intͣ
diem soluat᷑ pignꝰ distͣhat᷑. S ⁊ pp̃

Expanded text:
siue per se siue per alios effecti sumus,titit, nos heredes facti sumus, sicuti Titii ita et Seii uel ab intestato forte quod sui heredes defuncto sumus, uel adgnati, uel quod manumisimus defunctum, quodue parens noster manumiserit. nouo iure fiunt heredes omnes qui ex senatus consultis aut ex constitutionibde qua sola controuersia erat, etiam id quod postea coepit possidere restituetsit prohibendum possessorem hereditatis, de qua controuersia erit, antequam lis inchoaretur, aliquid ex ea distrahere: nisi maluerit pro omni quantitate hereditatis uel rerum eius restitutione satisdare. causa autem cognita, etsi non talis data sit satisdatio, sed solita cautio, etiam post litem coeptam deminutionem se concessurum praetor edixit, ne in totum deminutio impedita in aliquo etiam utilitates alias impediat. ut puta si ad funus sit aliquid necessarium: nam funeris gratia deminutionem permittit. item si futurum est, ut, nisi pecunia intra diem soluatur, pignus distrahatur. sed et propter
Abbreviated transcription (Latin):
ria. Idem ⁊ meo qui solos fructus
ex ħeditate retinet dicend̾ erit.
tenet᷑ .n. ⁊ is ħeditatis peticione¬
Si quis sciens alienam enut he¬
ditatem quasi ꝓ possessore possid
⁊ sic peti ab eo ħeditatem quidã
putant quã suĩam ñ puto uerã
Nemo . n. p̃do ÷ quu p̃tium nume¬
rauit. s ut emptor umu̾sitatis utili te

Expanded text:
.Idem et in eo qui solos fructus ex hereditate retinet, dicendum erit: tenetur enim et is hereditatis petitione.Si quis sciens alienam emit hereditatem, quasi pro possessore possidet: et sic peti ab eo hereditatem quidam putant. quam sententiam non puto ueram: nemo enim praedo est qui pretium numerauit: sed ut
Abbreviated transcription (Latin):
nisse ambiginuu ÷ solum nẽ ħ cõ¬
tiñe cid̃ pͥma ratione fu̾it an uero
⁊ id qd̃ durat ⁊ puto seqũtem cla¬
usulam senatꝰ consulti. si ħ sit am¬
bigua ut ita demũ computet si
fcm̃ sit locupletiõ ¶pinde si ñ solũ
p̃tium. s etiam pena taidiꝰ p̃tioso¬
luto ꝑuenĩt pot̾it dici q locuple

Expanded text:
e ambiguum est, solumne hoc contineret, quod prima ratione fuerit, an uero et id quod durat. et puto sequentem clausulam senatus consulti, etsi haec sit ambigua, ut ita demum compet‹a›t, si factus sit locupletior.Proinde si non solum pretium, sed etiam poena tardius pretio soluto
Abbreviated transcription (Latin):
rem h̃editariam subripu̾it.
debitor ut sub conditione a qno
petita ÷ ħeditas ñ deb̃e eum dat̃p¬
nari. Rei plane iudicate tempꝰ spͤ¬
tandum ẽẽ scd̃ octaueni suĩam u̾

Expanded text:
rem hereditariam subripuerit.debitor uel sub condicione, a quo petita est hereditas, non debere eum damnari. rei plane iudicatae tempus spre hereditario quasi a iuris possessore:
Abbreviated transcription (Latin):
heres. eas res ex hac ħeditate
peticio ħeditatis debẽt dari ne sin¬
gulis iudiciis ueraret᷑ uenditorẽ¬
n. tem̾ c̃tum ÷ E finge ñ exstare
uenditorem. ist modico uendidisse.
⁊ bone fid̾i possessorem fuisse an poe¬
rigi manus ad emptorem debeant.
⁊ putãt gauis calłiꝰ dandam acbo¬
nem utilem. demerit dicend᷑
⁊ si ꝑuo p̃tio iussus uend̾e heres ti¬
tio heditatem uendidit ñ pudat
dicendum papinianus adn̾sus fi¬
dei cõmissarĩdari actionem. ab
⁊ hede .i. peti ñ expedit ꝑ exiguum
p̃tium habenter s ⁊ si retenta
c̾ta qnͣtitate restituere rogatꝰ sit
id̾ erit dicend̾. plane si accepta c̃¬
ta qnͣtitate restituere rogatꝰ ÷ ñ
putat papinianꝰ ab ħede petendã

Expanded text:
heres eas res ex hac hereditatheres eas res ex hac hereditatpetitio hereditatis deberet dari, ne singulis iudiciis uexaretur? uenditoretum est: sed finge non extare uenditorem uel modico uendidisse et bonae fidei possessorem fuisse: an porrigi manus ad emptorem debeant? et putat Gaius Cassius dandam utilem actionem.Idem erit dicendum et si paruo pretio iussus uendere heres Titio hereditatem uendidit: nam putat dicendum Papinianus aduersus fideicommissarium dari actionem: ab herede enim peti non expedit perexiguum pretium habente.Sed et si retenta certa quantitate restituere rogatus sit, idem erit dicendum. plane si accepta certa quantitate restituere rogatus est, non putat Papinianus ab herede petendam
Abbreviated transcription (Latin):
fur ⁊ raꝑtor peticione ħeditatis
denent᷑ ¶Om̃ib etiam titusis hnicͣ:¬
ꝓ possessore adheret. ⁊ quasi inũic r̾et
tus ÷ Deniq et gemptore titulo ad¬
heret. Nam. si afurioso emero sci¬
ens pro possessore possideo. Idem in
titulo ꝓ donato. querit᷑ an quis pro
possessore possideat ut puta uxor
ut maritus. ⁊ placet nob̃ uiliani
snĩa ꝓ possessore possid̾e eum. ⁊ iõ
petione h̃editatis tenebit᷑ item ꝓ¬
dote titulus recipit ꝓ possessore pꝰ¬
sessionem ut puta si a minore xu
annis nuptͣa michi quasi dotem
sciens accipiam ⁊ si legatum mͥ so¬
lutum ⁊ ex causa falsa scienti uti¬
q pro possessore possideo. s añt
qui restituit ħeditatem dem̃ h̾e¬
ditatis peticione ñ pͭ nisi dolo fec̃
id ÷ si sciens restituit. Nam ⁊ dos¬
lus p̃t̾itus uenit in ħeditatis pesͤ¬
tionem qͣi dolo desidrit pꝰsid̾e̾.¬
¶b hede peti heditatem posse
ẽtiam sigͥnoret pro h̃ede it posses¬
sore defunctum possedisse.

Expanded text:
tis tenentur.Omnibus etiam titulis hic pro possessore haeret et quasi iniunctus est. denique et pro emptore titulo haeret: nam si a furioso emero sciens, pro possessore possideo. item in titulo pro donato quaeritur, an quis pro possessore possideat, ut puta uxor uel maritus: et placet nobis Iuliani sententia pro possessore possidere eum, et ideo petitione hereditatis tenebitur. item pdote titulus recipit pro possessore possessionem, ut puta si a minore duodecim annis nupta mihi quasi dotem sciens accepi. et si legatum mihi solutum est ex falsa causa scienti, utique pro possessore possidebo.Is autem qui restituit hereditatem teneri hereditatis petitione non potest, nisi dolo fecit, id est si scit et restituit: nam et dolus praeteritus uenit in hereditatis petitione, quasi dolo desierit possidere.ab herede peti hereditatem posse etiam si ignoret pro herede uel pro possessore defunctum possedisse.
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ ut eo temꝑe soluit legata quo
adhuc nulla contͦu̾sia nata sit. ⁊
ob io millam int̾posũt cautionem
placet in eo cãn euicta ħedidate dã¬
dam ei ẽẽ repeticionem s cũ cessã¬
de cautione repeticio dat᷑ ꝑiculum
⁊. ne pp̃ mopiam eius cui solutum
est legatum nicħ repeti possit᷑ etͣ i¬
iõ scd̃m senatꝰ consulti suiam sub¬
uemiend̾ ÷ ei ut ip̃e quid̃ ex retñ¬
tione rerũ ħeditariarũ sibi satiffa¬
ciat. cedat aũtͥ actĩones petͣntori ꝙͣ. esta
suo ꝑiculo eas exerceat.
⁊ si possessor ħeditatis uenditiõe
ꝑ argentariũ fcã. pecumiã ap̃ eum
ꝑdid̾itian petĩone ħeditatis teneat᷑.
eͣ ncħ sit nec consequi pͭ. s labeo
putait eum teñi qe suo ꝑiculo male
argentario ẽdidit. S octauenꝰ ait
nicħ eum p̃t̾ actionem pr̃aturũr ob
has gͥ actiones peticione ħeditatis
teñi mͥ aũt in eum enu mala fide
possid labeonis suĩa placet. In alt̃o
uo dd̾ bona fide possessor ⁊ octaueni

Expanded text:
 ut eo tempore soluerit legata, quo adhuc nulla controuersia mota sit, et ob id nullam interposuerit cautionem, placet in eo casu euicta hereditate dandam ei esse repetitionem. sed cum cessante cautione repetitio datur, periculum est, ne propter inopiam eius, cui solutum est legatum, nihil repeti possit, et ideo secundum senatus consulti sententiam subueniendum ei est, ut ipse quidem ex retentione rerum hereditariarum sibi satisfaciat, cedat autem actio- nibus petitori, ut suo periculo eas exerceat. , si possessor hereditatis uenditione per argentarium facta pecuniam apud eum perdiderit, an petitione hereditatis tenet nec consequi potest. sed Labeo putat eum teneri, quia suo periculo male argentario credidit: sed Octauenus ait nihil eum praeter actiones praestaturum, ob has igitur actiones petitione hereditatis teneri. mihi autem in eo, qui mala fide possedit, Labeonis sententia placet: in altero uero, qui bona fide possessor est, Octaueni
Abbreviated transcription (Latin):
gent ħeditatem. um p̃dirimꝰ
om̃s heditarias actiones in ħedita¬
tis petitione uonire. querit᷑ utr̃
cum sua nat᷑a ueniant an contͣ
ut puta ÷ q̃dam actio q̃ inficiati¬
one c̃scit utrum c̃ suo mẽm̃to an
uõ simplum ueniat ut legis acͥ
noxali iudicio condempnatꝰ sit
possessor defunc̃to. ñ posse eũ deden¬
tem niꝯre officio udicis lib̾ari qr
tam diu quis ht̃ noxe dedende fa¬
cultatem quã dii uidicati conuem¬
atͤ pꝰ susceptum udiciũ. ñ pͭ nore
dedendo se libãre. Suscepit au̾t ꝑpe

Expanded text:
atem.Cum praediximus omnes hereditarias actiones in hereditatis petitionem uenire, quaeritur, utrum cum sua natura ueniant an contra. ut puta est quaedam actio, quae infitiatione crescit: utrum cum suo incremento an uero in simplum uenit, ut legis Aquinoxali iudicio condemnatus sit possessor defuncto, non posse eum dedentem noxae officio iudicis liberari: quia tamdiu quis habet noxae dedendae facultatem, quamdiu iudicati conueniatur, post susceptum iudicium non potest noxae dedendo
Abbreviated transcription (Latin):
solum ei offõ iudicis restituit᷑. qd̾ ad¬
ũsarns possid aut totum si ex as¬
qui putat se ħedemꝰ ee. s an ⁊ is
ꝓculus scͥbit. S enim ⁊ bonoꝵ pos¬
sessor ꝓ hede ind̾r possid̾e ꝓ posses¬
cur possideat responsuꝰ sit qr
possid̾o nec contendit se ħedem ut

Expanded text:
solum ei officio iudicis restituitur quod aduersarius possidet, aut totum, si ex asqui putat se heredem esse. sed an et is,Proculus scribit. sed enim et bonorum possessor pro herede uidetur possidere.Pro possescur possideat, responsurus sit 'quia possideo' nec contendet se heredem uel
Abbreviated transcription (Latin):
sessore defunctus possedit utiq tene¬
at᷑. Si quis absentis nomine possi¬
deat ħeditatem cum sit mc̃tum an
ille ratum hãt puto absentis noĩe
petendam heditatem ip̃ius u̾o ne¬
sore possid̾e qui contemplatione al¬
t̾ius possid nͥ forte quis dix̾it cũ ra¬
tum ñ hãt iam ꝓcinatorem quasi
S si nncħ. s uidend̾ si ñ possidens ob¬
tułit tm̃ se peticiom anteneat᷑. Et

Expanded text:
sessore defunctus possedit, utique teneatur.Si quis absentis nomine possideat hereditatem, cum sit incertum an ille ratum habeat, puto absentis nomine petendam hereditatem, ipsius uero nesore possidere, qui contemplatione alterius possidet: nisi forte quis dix‹er›it, cum ratum non habet, iam procuratorem quasi sed et si nihil. et uidendum, si non possidens optulerit tamen se petitioni, an teneatur. et
Abbreviated transcription (Latin):
petitor ea uendicare pͭ. nec ulla
exceptio dat᷑ possessori ¶ emẽt
ħ res in ħeditatis peticione in
quib possessor retentionem hũit
cñ etiam petitionẽ. ueluti si uira¬
uerat desimctꝰ petitoris rem nõ
ẽẽ ⁊ decessit. debent ħ qͦ restitui
Inimo ⁊ si possessor sua culpa eas
cidmisi̾t tenebit᷑ ħ nomine idẽ
erit quasi ⁊ in p̃done licet hic p̃p
culpã ñ tͥeneat ꝙͣ nec hic d has
res resfituere. Seruitutes nõ¬
deb̾e in restitutiõe heditatis ueni

Expanded text:
eam uindicare potest nec ulla exceptio datur possessori.Ueniunt et hae res in hereditatis petitionem, in quibus possessor retentionem habuit, non etiam petitionem: ueluti si iurauerat defunctus petitoris rem non esse et decesserit, debent hae quoque restitui. immo et si possessor sua culpa eas amiserit, tenebitur hoc nomine. idemque erit et in praedone, licet hic propter culpam non teneatur: quia nec hic debet has res retinere.Seruitutes in restitutionem heredit
Abbreviated transcription (Latin):
heditatis. s se ñ ẽẽ testam̃to liberũ
dicit s alias uł a uiuo destatore ma¬
mimissum ñ deb̾e impediri lib̾alẽ
cãm licet iudiciũ de testam̃to moni̾
speret᷑ diuus pus rescͥpsit adiecit sa¬
ne in rescͥpto dum mͦ p̾dic atͣ uidi¬
ei lib̾alis cause ne ułlum adminicu¬
lũ lib̃tatis ex cestam̃to admitret.

Expanded text:
editatis, sed se non ex testamento liberum dicit, sed alias vel a vivo testatore manumissum, non debere impediri liberalem causam, licet iudicium de testamento moveri speretur, divus Pius rescripsit: adiecit plane in rescripto, dummodo praedicatur iudici liberalis causae, ne ullum adminiculum libertatis ex testamento admittat.
Abbreviated transcription (Latin):
ex testam̃to sibi competisse di¬
cat ñ debebit uider de lib̃tate sẽ¬
tentiam dr̃e. ne p̃uidicium de de¬
stam̃to cognituro fiat ⁊ ita senat᷑
censuit. S ⁊ diuus tͣiamis rescͥpsit
differend̾ de lib̾tate iudiciũ donec
de moffõso indiciũ aut inducat᷑
aut finem accipiat. Ita demũ
sustinent᷑ lib̾alia idicia. si iam de
molfõso ndicium condestatum ⁊
eetm̃ si ñ contestet᷑ ñ expectant᷑
libalia iudicia ⁊ ita duus pius res¬
scͥpsit. Nam cũ quidam lincimianꝰ
de statu suo q̃stionẽ patiebat᷑. ⁊ ne

Expanded text:
to sibi competisse dicat, non debebit iudex de libertate sententiam dicere, ne praeiudicium de testamento cognituro faciat: et ita senatus censuit: sed et diuus Traianus rescripsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat.Ita demum autem sustinentur liberalia iudicia, si iam de inofficioso iudicium contestatum est: ceterum si non contestetur, non exspectantur liberalia iudicia: et ita diuus Pius rescripsit. nam cum quidam Licinnianus de statu su
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ad cotidianum usum habemꝰ It
ferre res nr̃as an alienas intul eri¬
nob̾ mag̾ cuam quoꝵ sunt debũt
solui ⁊ ĩo si pignori m̃ces acciꝑe ob
pecumam nauticam mͥ mag̾ quã
debidori nauta tenebrͣ si an eas sus¬
q cep secipit aũt saluũ fore utrum
si mn naum res misse ei ill ate
sunt an ⁊ si nõ sint agsignate. Hoc
tñ ip̃o qd̾ ĩn naium milse sunt recep¬
te uidnͣr. Et puto om̃ium reci n¬
ꝑe custodiam q̃ in nauim illate sũt
⁊ fcm̃ ñ solum nautarum pẽare de
et caupo madorum

Expanded text:
quae ad cottidianum usum habemus. Iferre, res nostras an alienas intulerinobis magis, quam quorum sunt, debent solui. et ideo si pignori merces accepero ob pecuniam nauticam, mihi magis quam debitori nauta tenebitur, si ante eas suscepit. Recipit autem saluum fore utrum si in nauem res missae ei adsign‹a›tae sunt: an et si non sint adsignatae, hoc tamen ipso, quod in nauem missae sunt, receptae uidentur? et puto omnium eum recipere custodiam, quae in nauem illatae sunt, et factum non solum nautarum praestare et caupo uiatorum
Abbreviated transcription (Latin):
omponiꝰ. li .xi. ex uariis lectio¬
nib. Arbit̾ r alñdas ianuarias
adõẽ iussit ⁊ añ eum diem decessit
alt̾ ex litigatorib ñ asfuit procui
dubio pena minime cõpmissa. Nã
⁊ cassium audisse se dicendẽ ariffo
ait meo arbit̾o qui ip̃e ñ ueniss
ñ ẽẽ cõmissam ciuemadmot̃ seruiꝰ
ait. si ꝑ stipulatorem stat qͦ minus

Expanded text:
omponius libro undecimo ex uariis lectionibus. Arbiter calendis Ianuariis adesse iussit et ante eum diem decessit: alter ex litigatoribus non adfuit. procul dubio poena minime commissa est: nam et Cassium audisse se dicentem Aristo ait in eo arbitro, qui ipse non uenisset, non esse commissam: quemadmodum Seruius ait, si
Abbreviated transcription (Latin):
¶Idem ait etiam si ñdum sint res in na¬
iuim recepde. s si mñ littore ꝑierint qͣs
dabo. Ex ħ edc̃o infc̃m̃ actio ꝓficiscit᷑
s an sit neccĩa uidendum eꝑ agi cuu¬
li actione ex hac causa pot̾it siquidẽ
m̃ces int̾uen̾it ex locato ⁊ conducto
S si tota nauis locata sit enu condu¬
xit ex conducto etiam dereb q̃ desũt¬
ut᷑ sagẽ põt. Si u̾o res ꝑferendas nauta¬
i oͣt  conduxit ex locato conuemiet᷑. S sigͣ¬
tis res sũcepte sint ait pomponius

Expanded text:
idem ait, etiamsi nondum sint res in nauem receptae, sed in litore perierint, quas dabo'. ex hoc edicto in factum actio proficiscitur. sed an sit necessaria, uidendum; quia agi ciuili actione ex hac causa poterit: si quidem merces interuenerit, e‹x› locato uel conducto: sed si tota nauis locata sit, qui conduxit ex conducto etiam de rebus quae desunt agere potest: si uero res perferendas nauta conduxit, e‹x› locato conuenietur: sed si gratis res susceptae sint, ait Pomponius
Abbreviated transcription (Latin):
aus .ẜ. Si locͦ sub conditõne
legatꝰ sit intu̾n h̾e̾des ĩferendo
mortuum ñ facit locum religio
tam d̾bendam ⁊ parentes. ⁊ lib¬
tos int̾ficiendos uemͣt. Qũe si
fihiara patrem aut pr̃ filiu de¬

Expanded text:
um. Si locus sub condicione legatus sit, interim heres inferendo mortuum non facit locum religiostriam delendam et parentes et liberos interficiendos uenerit: quem si filius patrem aut pater filium oc
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾alit̾ puto iuditẽ ustũ ñ merã ne¬
gõꝵ gistoꝵ actoẽm ĩmnitari. s solliti¬
natura indulget diuus aut̃ mrchꝰ
rescͥpsit eum hr̃dem qui ꝓhibuit fu¬
n̾ari ab eo ꝙ̃ testator elegit. ñ recte.
fat̾e̾ penam tr̃ in eum statutũ nõ
ẽẽ io. ui mandato alt̾ius fim̾auit
ñ ht̃ fumu̾ariam actionem s hit scuł¬
cui mandaiiͣt sũi deb ꝙ sipupillus
mandauit smne tutore auctore uti¬
lem fim̾anam dandam adu̾sus hr̃e¬
dem ei ꝙ impedit. lucͣri n hrdẽ ini¬
iuũ .÷. siñ pupillus fimus ad se per¬
tinens siñ tutõis auct̾e mandauit.
dandam ineum accionẽ arpitror
si⁊ hr̃s extitit ei qui fun̾atus est
dato hr̃dis fim̾au̾t ñ posse eũ fim̾a¬
ria ag̾e̾ larõ ait. qr mandati ht̃ ac

Expanded text:
ustum non meram negotiorum gestorum actionem imitari, sed solutnatura indulget. Diuus autem Marcus rescripsit eum heredem, qui prohibet funerari ab eo quem testator elegit, non recte facere: poenam tamen in eum statutam non esse. Qui mandatu alterius funerauit. non habet funerariam actionem, sed is scilcui mandauit siue debet. quod si pupillus mandauit sine tutore auctore, utilem funerariam dandam aduersus heredem ei qui impendit: lucrari enim heredem iniquum est. si autem pupillus funus ad se pertinens sine tutoris auctoritate mandauit, dandam in eum actionem arbitror, si et heres extitit ei qui funeratus est datu heredis funerauit, non posse eum funeraria ag
Abbreviated transcription (Latin):
castrense peculium puto successo¬
res eiꝰ añ ten̾i sic demũ ad patrẽ
uenire. ¶ Qͥ seruũ alienũ uł anci¬
uam sepeliuit. ht̃ adu̾sus dñm fu¬
n̾ariam accionems ħ accio ñ est
cessorib et in successores datui
arcł .⁊. Si possessor hrẽditatis
fumꝰ fecit d̾itdꝰ inclus inrestitu¬
toẽm ñ d̾duxit ꝙ impendit utilẽ
eẽ ei fañariam. Si eod̾ momento
tp̃ris uir ⁊ uxor dcesserit labo̾

Expanded text:
castrense peculium, puto successores eius ante teneri, sic deinde ad patrem uenire. Qui seruum alienum uel ancillam sepeliuit, habet aduersus dominum funerariam actionem. Haec actio non est cessoribctum. Si possessor hereditatis funus fecerit, deinde uictus in restitutione non deduxerit quod impenderit, utilem esse ei funerariam. Si eodem momento temporis uir et uxor decesserit, Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯaliꝰ R. ¶el ad̾uitoriuꝰ si facile exiꝰ
cim emit quominus ei res tradat᷑.
p̃torem int̾uemente oport̾e tue¬
ri q huiꝰ moĩ factũsiquis impedi¬
at cinomiinꝰ ei res uendite tradẽ¬
tinr ¶Si colonus uł inquilinus
fit is qui mortuus est. nec sit uñ
remanẜit ħ ꝓdebita pensione te¬
neri.s. ⁊ sires legate sunt a testa¬
tore de cuiꝰ fim̾e agiti: ñ sit im̃
fim̾etur ad eas q̃ manũ miitere
oportet. santiꝰ est n d̾ suo testatorẽ
legato cãre ñ oportet. sipot̃ ĩ dãp¬
ẽ legata᷑mm ñ lucͣri ꝙͣ emptorẽ
dampno affici sSi cui fix̾is sui cͦꝰ¬
am testator mandau̾t. ⁊ ille acce¬
tionem ĩ eũ dandam mela sc̾psit.
credo tñ exͣ ordĩem eũ ꝯpellandũ¬

Expanded text:
ale. uel a debitoribus si facile exigiqui emit, quo minus ei res tradantur, praetorem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae tradantur. Si colonus uel inquilinus sit is qui mortuus est nec sit unde remanserit, hoc pro debita pensione teneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem legato carere non oportet, si potest indemnest legatarium non lucrari, quam emptorem damno adfici. Si cui funeris sui curam testator mandauerit et ille accetionem in eum dandam Mela scripsit: credo tamen et extra ordinem eum a
Abbreviated transcription (Latin):
sit. uł sicund in mamor uł uestem
uocandam nõ aut̃ oportet orna¬
ores fatiut ħ̃ accio q̃ fun̾aria di¬
citur ex uono et ecino oritur con¬
n̾atus est ex cã ex tp̃r et exrona
fide ut nͨq plis imputetur sũ¬
ptꝰ noĩe. ꝙͣͣ factum est. n tant̃
qnͣtum factum ẽ. simo dice fa
mitur cł ergo si ex uoluntate
testatoris quid impensũẽ. sciẽ¬
seꝙ̃dam sires egrediatur iꝰtam
tatum sũptus fieriss int̾dũ isc̾
sũptus fun̾is fecit ñ recipit. si¬

Expanded text:
sit, uel si quid in marmor uel uestem collocandam. Non autem oportet ornaores faciunt. Haec actio quae funeraria dicitur ex bono et aequo oritur: conneratus est, ex causa, ex tempore et ex bona fide, ut neque plus imputetur sumptus nomine quam factum est neque tantum quantum factum est, si immodice facmitur. quid ergo si ex uoluntate testatoris impensum est? scienuendam, si res egrediatur iustam ltatium sumptum fieri. Sed interdum is, qui sumptum in funus fecit
Abbreviated transcription (Latin):
nus. lb. Simulr̾ p̾t diuortium
am impta decesserit ñ putat ati¬
litimis a p̾ͥore mai̾to licet lucrido¬
tem faciat enn̾is impensam prari.
cte agit reddita dote patrem ob¬
ligatum habetur utiq añ si cum
mai̾to actum fu̾it is eomimiꝰ pat̾
mulieris restitutu᷑ est.
nus filie impendit aut alio agẽ¬
te secũ fim̾aria p̃stitit ip̃e acti¬
onem d̾ dote amaĩto recipit. s
si emancipata in mrĩo d̾cedat co¬
naturos hr̃edes rõꝵ ne possessorᷤᷤ
⁊ patrem pro portõne totis ꝙͣ¬

Expanded text:
t diuortium alii nupta decesserit, non putat Fulcinius priorem maritum, licet lucri dotem faciat, funeris impensam praestacte agit: reddita dote patrem obligatum habet. utique autem, si cum marito actum fuerit, is eo minus patri mulieris restituturus est. nus ‹fi›liae inpendit aut alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito recipit. Sed si emancipata in matrimonio decedat, collaturos heredes bonorumue possessores et patrem pro portione dotis
Abbreviated transcription (Latin):
iipicors. uł piꝰ qui fimerauit ut eũ
sepeliret ne in sepuatus iaceret. ut
sanit licet exħ ip̃o neqt ꝓ hr̃de gestio
use se nectessarii. uł ceti ꝓ hr̃de ges
sisse uideãtur soi ⁊̃ testai᷑ pietatis gr̃ã¬
se fac̾e sepulturam ꝙ si suꝑuatuo fu¬
erit factũ ad illud se uuure uidetur
ne inmiscuisse se credantur ñ aliud
ut sũptũ ꝯseqͣtur qiꝑpe ꝓtestantur
partem sũptꝰ facti posse recuꝑari.
ut sicuiis parte q̃ negotiũ gerens
ꝓparte pietatis gr̃a id faciat ꝙ est
u̾ius parte gͥ sũptus ꝯsequet᷑ que
ñ douandi aĩo fecit Item iudex qui
d̾ ea eciuitate cognoscit. int̾d̾ sũptũ
si forte inꝯtumeliam d̾fmcti hõis
locupletis moditus factus sit. sam
liam defuncto fecisse uid̾atur ita
eũ suu̾ando. ¶Siquis dũ se hr̾edem

Expanded text:
icors uel pius qui funerauit, ut eum sepeliret, ne insepultus iaceret, nonssunt, licet ex hoc ipso neque pro herede ge‹s›tio isse se necessarii pietatis gratia facere se sepulturam. quod si supervacuo fuerit factum, ad illud se munire videntur, ne miscuisse se credantur, ad illud non, ut sumptum consequantur: quippe protestantur partem sumptus facti posse reciperari, ut quis pro parte quasi negotium gerens, pro parte pietatis gratia id faciat: quod est verius: partem igitur sumptus consequetur, quem non donandi animo fecit. Iudicem, qui de si forte in contumeliam defuncti hominis locupletis modicus factus sit: nam contumeliam defuncto fecisse uideatur ita eum funerando. Si quis, dum se heredem
Abbreviated transcription (Latin):
õp ł. Cum ioca capta sunt ab
hostibus omĩa d̾ simañt religiosa
ide satra essessicut hõĩes uũi ĩ sui¬
tutem ꝓuei̾unt ꝙ si ab hac cala¬
mitate fu̾int lib̾ata qͣi cmͦdam
plimimo reu̾sa p̃sino statui re¬
scituãtur.

Expanded text:
. Cum loca capta sunt ab hostibus, omnia desinunt religiosa uel sacra esse, sicut homines liberi in seruitutem perueniunt: quod si ab hac calamitate fuerint liberata, quasi quodam postliminio reuersa pristino statui restituuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
damus nõ recepturi: eandem sp̃e¬
in qui dedimus alioqͥn comoda¬
tum erit aut depositum. s ideͥ
genus. Nam si aliud genus ueln¬
ti ut ꝓtrinco uiuum recipianus ñ
erit muitiuim. Mutui datio ꝯsistit
in his reb que pondere mumero m̾

Expanded text:
damus recepturi non eandem speciem quam dedimus alioquin commodatum erit aut depositum, sed idem genus: nam si aliud genus, ueluti ut pro tritico uinum recipiamus, non erit mutuum. Mutui datio consistit in his rebus, quae pondere num
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ ẽẽ reliq̾e hoĩs ꝯdite sunt nicħ ĩ¬
pedit qͦminꝰ id ꝑfitiatin. S si religio¬
sus lotꝰ iam factus sit pomifices ex¬
plorare debent quatenꝰ salua religi¬
one desid̾io reficiendi oꝑis meden¬
dum sir¬

Expanded text:
r, reliquiae hominis conditae sunt, nihil impedit quominus id perficiatur. Sed si religiosus locus iam factus sit, pontifices explorare debent, quatenus salua religione desiderio reficiendi operis medendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
tionis tp̃r mandatum curatorem
aut . ł. Postea quam placuit int̃
om̃s id ꝙ inuicem debet᷑ ip̃o iure cõ¬
pñsari. si ꝓcurator absentis conueniat᷑
ñ debebit derato cau̾ẽ. qr nicħ compñ¬
sat s ab mitio nimꝰ ab eo petit᷑¬
ceuola .łi debeas .x. aut hoĩem
utrum adu̾sarius uolet ita cõpñsa¬
cio huiꝰ debiti admittit᷑. si adu̾sarius
palam dixiss utrum uoluisset.
obici enis pecimnie quã ip̃e tutor suo

Expanded text:
e num.Posteaquam placuit inter omnes id quod inuicem debetur ipso iure compensari, si procurator absentis conueniatur, non debebit de rato cauere, quia nihil compensat, sed ab initio minus ab eo petitum.Si debeas decem aut hominem, utrum aduersarius uolet, ita compensatio huius debiti admittitur, si aduersarius palam dixisset, utrum uoluisset. obici eius pecuniae, quam ipse tutor suo
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ .ł. Si cum nuliti castrensiu̾
bonoꝵ alius cec̾oꝵ alius heres ex¬
citit ⁊ debitor alt̃i ħedum obligatꝰ
uult compensare ꝙ ab alio debet᷑ nõ
audiet᷑ ¶ Cum intͣ diem adiudica¬
ti executionem dotus iudicatꝰ ticio ag̃
cum eod̃ ticio ꝙ ⁊ ip̃e pͥdem illi udi¬
catus est. compensatio ad nutcet᷑ ali

Expanded text:
aestionum.Cum militi castrensium bonorum alius, ceterorum alius heres exstitit et debitor alteri heredum obligatus uult compensare quod ab alio debetur, non audietur.Cum intra diem ad iudicati exsecutionem datum iudicatus Titio agit cum eodem Titio, qui et ipse pridem illi iudicatus est, compen
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scd̃m uilianumtam in ip̃a stipula¬
tõne quam mex stipulatu actione po¬
t̾it obici compñsat̃õ.
tutum est a diuo seuero concurrentis
ap̃ utrumq qnͣtitatis usuras ũ de pãn
uerum ⁊̃ incã fisci constitutm:
s ⁊ si iucẽ sit usuraria paciia di¬
u̾se tũ sint usure compñsatõ nicho¬

Expanded text:
dum Iulianum tam in ipsa stipulatione quam in ex stipulatu actione poterit obici compensatio. 1tutum est a diuo Seuero concurrentis apud utrumque quantitatis usuras non esse pruerum etiam in causa fisci constitutum. sed et si inuicem sit usuraria pecunia, diuersae tamen sint usurae, compensatio nih
Abbreviated transcription (Latin):
s ne ip̃a int̾ueniret contͣ senatus
consuitum. daret aũt auxiliũ ad ex¬
cludend̃ eum exceptione fraudis se¬
natꝰ consulto fac̾e. Si uo̾ his ignorals
ego aũt scilsem cunc mandati me
agontem cum mulierem excludond̃
ẽẽ me aũt creditori dem̃. ¶Si muli¬
ex pro eo peo quo int̾cessĩt indicium

Expanded text:
set, ne ipsa interueniret contra senatus set, ne ipsa interueniret contra senatus consultum, daret autem alium, excludendum eum exceptione fraudis senatus consulti factae: si uero is ignorasset, ego autem scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori teneri.Si mulier pro eo, pro quo intercesserit, iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
ei putant ⁊ adu̾sus bone fidĩ emptorẽ
ne melioris conditionis emptor uͥt ꝗͣ
su̾it uenditae ¶Ttem si mulier cre¬
ditori uiri fund̾ uendidit ⁊ tͣdidit ea
conditione ut emptor acceptiam pecu¬
niam iuiro referret. ⁊ hunc fund̾ uen¬
dicat. exceptio quid̃ opponit᷑ ei de re
empta ⁊ tradita. s replicabit᷑ a muli¬
ere aut si ea uenditio contͣ senatꝰ con¬
sultum fc̃ã sit ⁊ ħ procedit siũ ip̃e cre¬
ditor enu̾t. siũ int̾posuerit aliũ. quo
mulier ea rõne careat re sua id̾ ⁊. et
si ũ pro uiro suo s pro alio debitore
rem suam tͣoidit ¶Si mulier ne
ip̃a int̾ced̾et alii mandaret ut id fa¬
ceret an in huiꝰ ꝑsona locus huic se¬
natus consulto sit qui rogatu mulie¬
ris id fac̾e̾t. totus .ir. sermo sonatꝰ cõ¬
sulti ad petitionem ñ dandam adu̾sꝰ
ipãm mulierem spectat ⁊ puto rem
ita ẽẽ distinguendam. ut siquid cre¬
didor cui me obligaui mandante mu¬
liere ħ in fraude senatꝰ consulti egis¬

Expanded text:
ei putant et aduersus bonae fidei emptorem, ne melioris condicionis emptor sit, quam fuerit uenditor.Item si mulier creditori uiri fundum uendidit et tradidit ea condicione, ut emptor acceptam pecuniam uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed replicabitur a muliere: 'aut si ea uenditio contra senatus consultum facta sit.' et hoc procedit, siue ipse creditor emerit siue interposuerit alium, quo mulier ea ratione careat re sua. idem est et si non pro uiro, sed pro alio debitore rem suam tradidit.Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? totus enim sermo senatus consulti ad petitionem non dandam aduersus ipsam mulierem spectat. et puto rem ita esse distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligaui mandante muliere, hoc in fraudem senatus consulti egis
Abbreviated transcription (Latin):
he̾dib lutii ticui mutuam pecumã
dare ⁊ cum eis contͣhere. S qm̃ faculta¬
tes ooꝵ suspectas habebat mag̾ uoluit
uxoris testatoris dare pecuniã ⁊ ab ea
pignꝰ acciꝑe mulier eand̾ pecuniã de¬
dit̾ he̾did ⁊ ab his pignut accep̃. q̃ro
an int̾cessisse uideat᷑ ⁊ an inpignore
epd̃ ip̃a accẽp̃ ceneat᷑ c̾ditori. paulus
senatꝰ consulto qd̃ de int̾ressionib fc̃m
⁊ locum ẽẽ ⁊ pignora ab ea data ñ teni
eas aũt res quas mulier ab his peo qͥb
int̾cedebat pignori accep̃ c̃ditori mulie¬
ris obligatas ñ ẽẽ. s ñ sñ rõne p̃torem
fc̃urum si ñ tantũ in ꝑsonas subducta
muliere in pͥncipales debitores dederit

Expanded text:
Lucii Titii mutuam pecuniam dare et cum eis contrahere: sed quoniam facultates eorum suspectas habuit, magis uoluit uxori testatoris dare pecuniam et ab ea pignus accipere: mulier eandem pecuniam dedit heredibus et ab his pignus accepit: quaero an intercessisse videatur et an pignora, quae ipsa accepit, teneantur creditori. Paulus senatus consulto, quod de intercessionibus factum est, locum esse et pignora ab ea data non teneri. eas autem res, quas mulier ab his, pro quibus intercedebat, pignori accepit, creditori mulieris obligatas non esse. sed non sine ratione praetorem facturum, si non tantum in persona subducta muliere in principales debit
Abbreviated transcription (Latin):
pͥor debitor actionem recisat. s cum
relenat᷑ rens. si mulier sit soluit ut
repede ñ possit ⁊ cum ei mulieri q̃ re¬
petere ñ pot̾at si soluss accepto tulit
cditor similit̾ releuat᷑ reus. ¶Quam¬
quam in om̃s qui lib̾ati sunt restiturt᷑
actio ñ tñ om̃ib restituit᷑. ut puta duo
rei sipulandi fuerunt ap̃ alt̾m nu¬
lier int̾ceisit. ¶ El mulier heres ex¬
tia̾t ⁊ creditor indendũ an restituto
ñ inu̾to cum ñ obligate cum esfc̃u
sucoeslt. Deme in faleidia ħ es alie¬
llum ũ imputabit᷑ plane si mͥ ꝓponas
mulierem uec̾i debitori successule dicens̃
erit reslitutoria eam conuenir i polsers
ip̃a potius contͣham uid̾r int̾cessisse qͥ
cassa duatur inte actio q̃ instituit magit
qam restitinit obligo̾nem ut ꝑude
obligeris eodem gñe obligoius quo o̾li¬

Expanded text:
prior debitor actionem recusat. sed cum prior debitor actionem recusat. sed cum relevatur reus, si mulier sic solvit, ut repetere non possit, et cum ei mulieri, quae repetere non poterat, si solvisset, accepto tulit creditor, similiter relevatur reus. Quamquam in omnes qui liberati sunt restituitur actio, non tamen omnibus restituitur. ut puta duo rei stipulandi fueruntem intercessit.Si mulieri heres extiterit creditor, uidendum, an restitutornon immerito, cum non obligatae cum effectu successerit: denique in Falcidia hoc aes alienum non imputabitur.Plane si mihi proponas mulierem ueteri debito‹ri› successisse, dicendum erit restitutoria eam conueniri posse, seipsa potius contraham, uidetur intercessisse: quo casu datur in te actio, quae instituit magis quam restituit obligationem, ut perinde obligeris eodem genere obligationis, quo muli
Abbreviated transcription (Latin):
cessura debitorem sini delegauerat se¬
natus consultum cessat q ⁊ si pecu¬
niam nimerass cessaret senatꝰ con¬
sultum. mulier .n. ꝑ senatꝰ consultũ
s si eum delegauit qui debitor euis¬
n̾ suit fraus senatꝰ cousulto fcã uide¬
bit᷑ ⁊ iõ exceptio dat᷑. ¶Quotiens
pro debitore nit̾cessĩt mulier datur
i eum pͥstia actio. ⁊ si ille pͥus acce¬
ptilacione lile̾itus quam mulier iu¬
tcessit. ¶ Si conuem̾t cum debitore¬
ut ex promissorem daret ⁊ acceptum
ei latum sit deide is ded̾it mulie¬
rem q̃ auxilio senatꝰ consulti mimi¬
ata est pͭ ei condici quasi ñ dedisset
quid .n. int̾ est s̃ det an talem det
ñ erit gͥ actio utilis neccĩa cum cõ¬
dictio competat. mairellus qͦ sebit
si mulieris pꝰ int̾cessionẽ accepto tu¬
lit ẽditori nicħominꝰ restitutoriam
ligõnem dimuisit. ¶ Si mulier pꝰ nt̾¬
cesionem sic soli̾t nec repet̾e poti̾t iꝰte

Expanded text:
cessura debitorem suum delegaverit, secessura debitorem suum delegaverit, senatus consultum cessat, quia et si pecuniam numerasset, cessaret senatus consultum: mulier enim per senatus consultum Sed si eum deleganon fuit, fraus senatus consulto facta uidebitur et ideo exceptio datur.Quotiens pro debitore intercesserit mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius acceptilatione liberatus sit quam mulier intercesserit.Si conuedaret, et acceptum ei latum sit, deinde is dederit mulierem quae auxilio senatus consulti munita est, potest ei condici, quasi non dedisset: quid enim interest, non det an talem det? non erit igitur actio utilis necessaria, cum condictio competat.Marcellus quoque scribit, si mulieri post intercessionem accepto tulerit creditor, nihilo minus restitutoriam ligationem dimisit. Si mulier post intercessionem sic solverit, ne repetere possit, iuste
Abbreviated transcription (Latin):
nem ap̃ eum. marcellus aũt notat ẽẽ
alquam differentiam utrum ħ agat᷑
ut ab mitio mulier in alt̾ns locum
subdat᷑ ⁊ honus debitoris a quo obligo¬
nem tͣnsferre creditor uoluit suscipiat
an uero quasi debit̾r deleget᷑ scilicet
ut si quasi debitrixdelegata ÷ una
sit int̾cessio promide scd̾m suam distu¬
ctionem in pͥma nisione quasi debitͥt
delegata est exemptionem ei senatus
consulti marcellus ñ daret s condẽp¬
nata ut añ conditionem condicere uti¬
ꝙ ei a quo delegata ÷ potit uł qd ei
abest. uł si nundũ abest liberationem¬
sauttum inẽcedenti muleri ⁊ cdistis
competitut puta si contͣ senatꝰ consul¬
tim obligata debitorem suũ delegarli
Nlara hic ip̃i compecit conditio quem¬
ad mod̾ si pecimiam soluiss condic̾et
solut .n. ⁊ qui reum delegat. ¶ Bed
si is qui a muliere delegatus est de¬
bitor eius ñ funt exceptione senatͦ
confulti potit uti quem admod̾ mu¬
lieris fideussor. plane si mulier int̾¬

Expanded text:
ersus eum.Marcellus autem notat esse aliquam differentiam, utrum hoc agatur, ut ab initio mulier in alterius locum subdatur et onus debitoris, a quo obligationem transferre creditor uoluit, suscipiat, an uero quasi debitrix delegetur, scilicet ut, si quasi debitrix delegata est, una sit intercessio. proinde secundum hanc suam distinctionem in prima uisione, ubi quasi debitrix delegata est, exceptionem ei senatus consulti Marcellus non daret: sed condemnata uel ante condemnationem condicere utique ei a quo delegata est poterit uel quod ei abest uel, si nondum abest, liberationem.Interdum intercedenti mulieri et condictio competit, ut puta si contra senatus consultum obligata debitorem suum delegauerit: nam hic ipsi competit condictio, quemadmodum, si pecuniam solvisset, condiceret: solvit enim et qui reum delegat. Sed si is, qui a muliere delegatus est, debitor eius non fuit, exceptione senatus consulti poterit uti, quemadmodum mulieris fideiussor. Plane si mulier inter
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰresfitutionem quamuis satimatꝙ
int̾cessĩt nuuilier competierat.
suo c̃di nilli̾t actione honoraria de¬
nebit᷑ qd̾ si ꝓ eo fidenissit exceptione
sonatus consulti uelleiani iuditio con¬
uenta adũsus ẽditorem conse cueripo
ẽe respond̾it qͣsi int̾cessĩt auxilio sẽ¬
natꝰ consuiti utet᷑ planesi ꝓ bona si¬
de seruiente tͥ respondit ñ iudeat᷑

Expanded text:
restitutionem, quamuis statim atque intercessit mulier competierat. suo credi iusserit, actione honoraria tenebitur.Quod si pro eo fideiusserit, exceptione senatus consulti Uelleiani iudicio conuenta aduersus creditorem tueri se poterit, esse responderit, quasi intercesserit auxilio senatus consulti utetur. plane si pro bona fid