comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
minũ folmarũ treuirenseni electũ asũmo pontis
debuit nec ausus fuit ꝯtraire trẽpisset ⁊ que cesa¬
ris cesari q̃ dĩ sunt deo redde cupiens debitam ei
erlabuisset reuentiã ad irã et in digna tõez pͥnceps
qouo tatus eona eiuis uniusa conaicra feci ⁊tacer¬
die ue alter achamasius ꝯsulens muigͣnis. iabi puꝰ
coloteid̾: ⁊ in eccliꝰ a łci grrconis ubi pus  calopa
exciterat spei sue auchorã figent ibi asisiuu ii
bero et p̃cipue auiecropolitauo illistri phuipp
enis exibide ꝯpassiones totq necessitutib suis ai
libalitate coꝵ collata subsidm: ⁊it cũ fere pate
resntꝰ. inexilo facent obliuisa. Quicũ exacto
biennio ar̃e unpialis serenitas opialatrone oi¬
una nuultisꝙ tã pr̃icipũ ꝙͣ alioꝵ supplicationib
tesedita firufet reduit tandere ad ectliqui suamdi
edui eiũ uinũ ⁊̃ cellariis. trumentũ nihorrere abia¬
ꝙ habiudãt᷑ bona disceiens reliquerat ita r
reditu suo euacuatu omĩa ⁊ penitus ex hanstu

Expanded text:
ontifidebuit nec ausus fuit contraire, recepisset, et quae caesaris caesari, quae Dei sunt Deo reddere cupiens, debitam ei exhibuisset reverentiam, ad iram et indignationem princeps concitatus, bona ejus universa confiscari fecidio ut alter Athanasius consulens, migravit Coloniam, et in ecclesia sancti Gereonis, ubi prius canonicus exstiterat, spei suae anchoram figens, ibi asylum, ibi clero, et praecipue a metropolitano illustri Philippejus exhibitae compassiones, totque necessitatibus suis a liberalitate eorum collata subsidia, ut eum fere patriae et reditus in exsilio facerent oblivisci. Cui cum exacto biennio, gratiae imperialis serenitas opitulatione divina, multisque tam principum quam aliorum supplicationibus reddita fuisset, rediit tandem ad Qui enim vinum in cellariis, frumentum in horreis, aliaque abundanter bona discedens reliquerat, ita in reditu suo evacuata omnia et penitus exhausta
Abbreviated transcription (Latin):
ost hunc uir egregius et om̃ib p̃coniis effe¬
rendus. Chrodegangus antises eligit᷑ ex pa¬
go hasdemensi oriundus. Patre sigrano. ina¬
tre laudrada. Francorũ exgenere prime nobili¬
tatis progenitus. hic in palatio maioris baro¬
li ab ip̃o enutritus. eidemq referendarius
uit. childerico abiecto pontificale decus met̾
cdarissumus. omi q nobilitate choruscens.
forma derorus. Eoquio Racũdissimus. tam
patrio quam q etiam latino sermone un¬
butus. Sernoꝵ dei ntritor. orphanoriim
udiarũ t nõ solum alitor. s clem̃tissimꝰ
tutor. Cum q esset ĩ om̃ib locuplex a pipi¬
no rege om̃i q łrancoꝵ cetu singulariter
elechus romam directus est. Stepħm q ue
nerabilẽ ppm ut cũctorũ uota anhelabãt
mine in ppͣtus c ordine duos silios pipini

Expanded text:
ost hunc vir egregius et omnibus preconiis efferendus, Grodegangus antistes eligitur, ex pago Hasbaniensi oriundus, patre Sigrano, matre Landrada, Francorum ex genere primae nobilitatis progenitus. Hic in palatio majoris Karoli ab ipso enutritus ejusdemque referendarius vit Childerico abjecto, pontificale decus Metteclarissimus omnique nobilitate coruscus, forma decorus, eloquio facundissimus, tam patrio quamque etiam Latino sermone imbutus, servorum Dei nutritor, orphanorum viduarumque non solum alitor, sed et clementissimus tutor. Cumque esset in omnibus locuples , a Pipino rege omnique Francorum coetu singulariter electus, Romam directus est, Stephanumque venerabilem papam, ut cunctorum vota anhelabant, mine in papatus ordine, duos filios Pipini,
Abbreviated transcription (Latin):
tanũ uelut signifꝰ in ꝑterritꝰ et momi ꝯflictu
increpidꝰ dõnus adelbero post treue̾nsiũ archiep̃
gloriosus. de gradu ingradũ ꝓ motus ab ip̃a
ut ita dicam pueritia profide catholica in casts
eccłie militauit donec exscismate tropheũ pacis
inuexit eccłie Defuncto aũt donno popone qui
prouisor pius exticit cłicis ꝓtemꝑe magnificum
et nobilem uirum exuiennensi archiep̃atu assũp¬
tũ. dũm stephanũ apłica consecratũ benedictione
in urbe romana. ꝑ alliiq dignitate honoratum
sue uite curriculo eccłie tͤuensis saluo p̾uulegio
retate uiget temptatio sileat elatõis orta ep ex
peste ad ulationis. ⁊ p̾ces fundantur deo ꝓ ꝯtinus
ip̃ius stadio ⁊¬

Expanded text:
tamini velut signifer imperterritus et in omni conflictu tamini velut signifer imperterritus et in omni conflictu intrepidus domnus Adelbero, post Treverensium archiepiscopus gloriosus , de gradu in gradum promotus, ab ipsa, ut ita dicam, puericia pro fide catholica in castris ecclesiae militavit, donec ex scismate tropheum pacis invixit ecclesiae. Defuncto autem domno Popone 1103, qui provisor pius exstitit clericis pro tempore, magnificum et nobilem virum, ex Viennensi archiepiscopatu assumptum, domnum Stephanum, apostolica consecratum benedictione in urbe Romana palliique dignitate honoratum suae vitae curriculo, ecclesiae Treverensis salvo privilegio,c vita floret et aetate viget, temptatio sileat elationis orta ex peste adulationis, et preces fundantur Deo pro continuo ipsius stadio
Abbreviated transcription (Latin):
tis silentiũ accusatori s imꝑauit. Quãius nͦo¬
⁊̃ diuine nulla sit mora efficatie. tñ quia trim¬
tatis essentia inhũanitatit xp̃i ꝑsona indicat
omĩa. ex dispositõis ordĩe dicũtur fieri more
hic herimauuꝰ ep̃c execcłia leodiensi assũptus. in
eccłia scĩ petri m̾etis est sepultus pͥsidence uiu̾sas
eccl̃ie gregorio .uiiͦ. uacillante uł nat᷑ante imꝑiõ.
affrico ⁊ aquilone fluctuans us flante catho¬
lici mefeses. t̾rorem postponentes imꝑialem
ex ecłia tͤuensi dõnũ poponẽ ꝑsonã nobilem
catholicis consentiẽtem. elegerũt pontificem
celebrata cõsecratione ip̃ius alegato apłite sedis
Potestas inꝑiał aliũ subinduc̾e dũ uicit᷑ inteu
metenses fide firma resticerunt ⁊ sicut pͥdem
duos brimonẽ ac gualonẽ incrusos expulerm̃t
sic ti̾tiũ adelberonẽ. nõ sine młto labore ac ꝑicło
suaꝵ reꝵ excõmunicatũ deposuerunt Huic cer¬

Expanded text:
to silentium accusatori imperavit. Quamvis veto silentium accusatori imperavit. Quamvis vero divinae nulla sit mora efficaciae, tamen quia Trinitatis essentia in humanitatis Christi persona judicat omnia, ex dispositionis ordine, dicuntur fieri morae. Hic Herimannus episcopus ex ecclesia Leodiensi assumptus, in ecclesia sancti Petri Metis est sepultus, praesidente universali Ecclesiae Gregorio VII, vacillante imperio. affrico et aquilone fluctuaret, catholici Mettenses terrorem postponentes imperialem, ex ecclesia Treverensi domnum Poponem, personam nobilem, catholicis consentientem, elegerunt pontificem 1090, celebrata consecratione ipsius a legato apostolicae sedis. Potestas imperialis alium subinducere nitens, Mettenses fide firma restiterunt; et sicut pridem duos Brunonem ac Gualonem intrusos expulerunt, sic et tercium Adelberonem non sine multo labore ac periculo suarum rerum excommunicatum deposuerunt. Huic cer
Abbreviated transcription (Latin):
inc ab eccłia leo diensi ascitꝰ domuꝰ heri¬
manꝰ ordinatꝰ est metensiũ p̾suł qͥnqua¬
gesinius. Hoc temꝑe maxiniũ scisma exorcũ
est int̾ regnũ ⁊ sacerdotiũ Imponebatur itaꝙ
rex supra regem. papa suꝑ papami Et hoc diu¬
tius ꝑseuerauit ex quo disciplina discubuit
a sua uiuatitate. Hic hermianuꝰ p̾sul ãmoĩ¬
tus uisione scmi leuauit ab humo clem̃tem p̾
atus demens ad matrẽ delatus etcłiam ma¬
ximis letificauit ppłos miracłis ꝑ tͥduũ. De¬
functo ep̃o nicħ signoꝵ ostendit ꝑbiduũ. uñi
ãnurati aiues reddiuitur tristes S mox re¬
dit leticia ⁊ aꝑitur causa Reuelatum est nãq
cuidam religioso nomine lumbrico fundatori
eccłie sc̃ petri de monce brianci. qd̾ infra dila¬
decertauit Obiciebatur eiũ ei abñmico ꝙ me¬
demens sui suscipiens causam uicarni ꝓsin¬
głis iudicis pissimo p̃ces fundebat genu fle¬
xo. Quid plura. Diuina sui flexa sacerdotis
supplicatõe censura ueĩam indusit. maledic¬

Expanded text:
inc ab Ecclesia Leodiensi ascitus domnus Herimannus, ordinatus est Metensium praesul quinquagesimus. Hoc tempore maximum schisma exortum est inter regnum et sacerdotium. Imponebatur itaque rex super regem, papa super papam; et hoc diutius perseveravit, ex quo disciplina discubuit a sua vivacitate. Hic Herimannus praesul admonitus visione, sanctum levavit ab humo Clementem, patus Clemens ad matrem delatus ecclesiam, maximis laetificavit populos miraculis per triduum. Defuncto episcopo, nihil signorum ostendit per biduum, unde admirati cives, redduntur tristes: sed mox redditur laetitia, et aperitur causa. Revelatum est cuidam namque religioso nomine Lubrico, fundatori ecclesiae sancti Petri de Monte Brianci, quod intra diladecertavit. Objiciebatur enim ei ab inimico quod mepastor, sui suscipiens causam vicarii, pro singulis judici piissimo preces fundebat genu flexo. Quid plura? divina sui flexa sacerdotis supplicatione censura, veniam indulsit, et maledic
Abbreviated transcription (Latin):
dari sanguinis generositas decorab at ext̾uis
⁊ moꝵ grauitas int̾uis illustrabat qui cũ esser ĩ
flore iuuẽtutis sue ꝯstitutus cͥca ãnos qui meles¬
tõnib ep̃oꝵ requirũtur ĩ madata eius uita defes¬
tum etatis meo pleniꝰ supplente deri concordin. et le¬
tinuauit ⁊ auxit sue famam bonitatis. qd̾ exiuerito
Ouirũ meffabilem qui lorica iusticie indutus dype
o ꝯtinentie inuuitꝰ galea patientie ꝓcectus ⁊ ar¬
nuis uirtutũ cͥꝯdatus uultus sui gr̃a pascebat se
uidentes mellita uerboꝵ suoꝵ modestia recreabat
audientes. hũilibus ad erat simplicitate columbi¬
na maiorib serpentina astutia assubebat et ty¬
raunis feritate leonima resistebat. Cum aũt in
nego tiis metẽn eccłe assidne ingilaret illustris
comes ⁊ de dabore uiã uniu̾se carnis est ingressus
cuiꝰ filia que heres uuica inhereditate pat̾na
successerat ab ip̃o ep̃o instant̾ postulauit ut feo¬
dum sͥ redderet qd̾ pat̾ suus de metẽn. ep̃o tenue

Expanded text:
ari sanguinis generositas decorabat exterius, et morum gravitas interius illustrabat. Qui cum esset in flore juventutis suae constitutus, citra annos, qui in eur, immaculata ejus vita defectum etatis in eo plenius supplente, cleri concordia et letinuavit et auxit sue famam bonitatis, quod ex meritoO virum ineffabilem, qui lorica justicie indutus, clypeo continentie munitus, galea patientie protectus, et armis virtutum circumdatus, vultus sui gratia pascebat se videntes, mellita verborum suorum modestia recreabat audientes, humilibus aderat simplicitate columbina, majoribus serpentina astutia adsistebat, et tirannis feritate leonina resistebat. Cum autem in negotiis Metensis ecclesie assidue vigilaret, illustris comes de Daubore viam universe carnis est ingressus . Cujus filia, que heres unica in hereditate paterna successerat, ab ipso episcopo instanter postulavit, ut feodum sibi redderet, quod pater suus de Metensi episcopo tenue
Abbreviated transcription (Latin):
uenerandus. sedit annis .uiͦ. tempore karol
honore sublimatus est. ⁊ sacͥ palacii moderator
extitit. Hic leuauit ab humo corpus sc̃ẽ glode
cem apłicam gerebat eis alpes ꝑ totã galliam.
Obiit in burgñdia .ui. Idꝰ. nouemb̾. Corpus eius
relatũ sepelitur in eccłia sancti iohĩs ewangłiste
Iuccessit eidẽ presulatui aduentius .xliꝰ. ex¬
S

Expanded text:
venerandus. Sedit annis 6, tempore Karoli honore sublimatus est, et sacri palacii moderator extitit. Hic levavit corpus ab humo sanctae Glodescem apostolicam gerebat cis Alpes per totam Galliam. Obiit in Burgundia 6 Idus Novembris. Corpus ejus inde relatum, sepelitur in ecclesia sancti Joannis evangelistae Successit eidem in praesulatu Adventius quadrages
Abbreviated transcription (Latin):
chio excelso madutoriũ ecc̃e ꝑuirtutis sue.
ac milicie fortitudinẽ ⁊ in dustriã dcm cõrardũ
bus nõ parcẽdo ⁊tẽ feodũ de marrimõt ⁊ tñ sus
appendiciis reddibile ⁊ de rukesinges reddibilẽ
cũ appendiciis suis ⁊ feodũ. de haubondanges
cũ appendiciis suis ep̃atui reddibłe ab illustri
uiro comite.th. dc̃o saberto iuꝑpetuũ acquisiuit
itẽ ab illutri uiro dño henrico desalmis feodũ
depiere ꝑcie cũ appendiciis sins ⁊ reddibile ⁊ feo¬
diũ de saluus cũ appendiciis sius ⁊ reddibile cũ
homagiis acquisiuit. Itẽ a dño.th. de orioucouet
acquisiuit defaies cũ appendiciis sius ⁊ a dũo wer¬
rico dc̃o le uogien. ꝑtẽ sue ad uocatie de ualle de¬
faus ⁊ a dũo petro filio dñi petri qndã militis de
nono castro ad uocatiã de castris aute metĩ. Itẽ
acuisiuit ab aduocato Mẽt aduocatiã mẽt.¬

Expanded text:
iens in adjutorium ecclesie, per virtutis sue ac militie fortitudinem et industriam dictum Conrardum bus non parcendo. Item feodum de Maurimont cum appendiciis suis reddibile, et de Rukesinges reddibile cum appendiciis suis, et feodum de Habondanges cum appendiciis suis episcopatui reddibile ab illustri viro Th. comite dicto Saberto, in perpetuum adquisivit. Item ab illustri viro domino Henrico de Salmis feodum de Pierepercie cum appendiciis suis et reddibile, et feodum de Salmis cum appendiciis suis et reddibit adquisivit Demes cum appendiciis suis. Et a domino Werrico dicto le Vogien partem sue advocatie de Valle-de-Faus. Item a domino Petro, filio domini Petri quondam militis de Novocastro, advocatiam de Castris ante Metim. Item adquisivit ab advocato Metensi advocatiam Met
Abbreviated transcription (Latin):
ciuꝰ uirtutũ decorẽ sol ⁊ luna mirabantur. cui reg¬
nanti concordia totius patrie applandebat. quã
inp̾senti. ip̃o semoto plaga peltilentie nõ reliqͥt
eũ nõ sit qui sauet wlna patrie cõcurbate aut
qui iacẽti cõcusso ꝙ dẽtrã porrigat miserãci me¬
bur. Fortitudinis. Facta ẽ ꝑ eius edipsim uirib
unbetalł. ac ꝓcelł ĩ tumescentib nõ modice t̃¬
ꝯͣssatur grexq dñitꝰ iã fere apparet pastorali
regimine destitutus qui suo temꝑe flectens ab¬
enas cͥcũ adiacẽtiũ reꝵ cũtta sũb iuris regulꝰ
limitabat ⁊ conatus cupiditatis infringens¬
eius morsus illicicos refrenab at. dũ edificia q̃¬
q sue dyõc diruta uetustate sũptu mirabłi uisus
est tr̃diq reꝑare uillas castra ⁊ castella debilia

Expanded text:
 virtutum sol et luna mirabantur; cui regnanti concordia patrie totius applaudebat, quam in presenti, ipso semoto, plaga pestilentie non reliquit, cum non sit qui sanet vulnera patrie conturbate, aut qui jacenti concussoque dextram porrigat Miserantis. Mebur fortitudinis, facta est per ejus eclipsim viribus imbecillis, ac procellis intumescentibus non modice conquassatur; grexque dominicus jam fere apparet pastorali regimine destitutus, qui suo tempore flectens habenas circumadjacentium rerum, cuncta sub juris regula limitabat, et conatus cupiditatis infringensejus morsus illicitos refrenabat; dum edificia queque sue dyocesis, diruta vetustate, sumptu mirabili visus est undique reparare, villas castra
Abbreviated transcription (Latin):
has eccłia ⁊ dentẽ ip̃ius sui magñ posuit. cũ .xii. ali¬
is reliquiis apostoloꝵ. ubi et ipse post modũ reqͥeit
Repultus sicut suo loco dicemꝰ .ui. ydꝰ. iamarii. Hic
fedit in ep̃ãtu annis . xiiii. partim sib adriana. et
reliquis sub antouinopio. tempore ip̃ius.
romane etiam eccłie post yginũ uł¬
engeniũ ppm. pio presidente.
Ancto pacienti successit uictor u¬
meteñ presul qͥntus. Qui sedit ꝑ .ix. annos
Obiit .xͦ.blł. octobris sub pio ppͣ iam dicto ⁊ auto¬
nino pio. Et sepultus est in eccłia beati dementis.¬

Expanded text:
hac ecclesia et dentem ipsius sui magistri posuit cum duodecim alihac ecclesia et dentem ipsius sui magistri posuit cum duodecim aliis reliquis apostolorum; ubi et ipse postmodum requievit sepultus, sicut suo loco dicemus. Hic sedit in episcopatu annis 14, partim sub Adriano et reliquos sub Antonino Pio. Obiit tempore ipsius, Romanae etiam ecclesiae post Yginum papam Pio presidente. 5. Sancto Patienti successit Victor Mettensium presul quintus; qui sedit per annos 9. Obiit 10 Kal. Octobris sub Pio papa jam dicto et Antonino Pio; et sepultus est in ecclesia beati Clementis
Abbreviated transcription (Latin):
credantur magna tam̃ eoꝵ nichil ad nos transmiserũt
scripta priorum..
ost bratũ Celestem sandus Relix presuit inetensib.¬
Annis .xlii. sub apłicis enaristo et alexandro. ⁊ six¬
to. temꝑibus domiciani u̾ue ⁊ traiam. Obiit temꝑe
adriam sub thelesphoro ppͣ. ix .k. martii. Hic felix
sepelitur iuxta sandũ celenem. s longco temꝑe post tnͣs¬
fertur in saxoniam ab imꝑatore henrico banebergẽsi.
eliti successit sandus paciens quartus ⁊ ĩii¬
meteñ Ep̃s. Hic suit genere grecus. Ewangelilte
iohãnis discipulus. hic dicit᷑ reuelatõne dinina metim
transmissus. ut sicut in om̃ib ewangłilta iohãnes petͦ
associabat᷑ urtutib scdm̃ apostoloꝵ adus. Ita ex disci¬
plina eins ueluti ⁊ de beati petri discipulis insigniret᷑
australem plagam ip̃ius urbis ꝯstruxit marmoreis sub¬
nixam columpnis. que post ꝯbusta est ab hĩmis. Iu

Expanded text:
credantur magna, tamen eorum nichil ad nos transmiserunt credantur magna, tamen eorum nichil ad nos transmiserunt scripta priorum. 3. Post beatum Celestem sanctus Felix prefuit Mettensibuannis 42, sub apostolicis Evaristo et Alexandro et Sixto, temporibus Domiciani, Nervae et Trajani. Obiit tempore Adriani sub Telesphoro papa. Hic Felix sepelitur juxta sanctum Celestem; sed longo post temporis transfertur in Saxoniam ab imperatore Henrico Bavebergense. 4. Felici successit sanctus Patiens quartus Mettensium episcopus. Hic fuit genere Grecus, evangelistae Johannis discipulus. Hic dicitur revelatione divina Mettim transmissus, ut, sicut in omnibus evangelista Johannes Petro associabatur virtutibus secundum Apostolorum actus , ita et ex disciplina ejus veluti et de beati Petri discipulis insignireturgelistae ad australem plagam ipsius urbis construxit, marmoreis subnixam columpnis; quae post combusta est ab Hunis. In
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ in nomĩe pouli baptizati estis. nam qui ab apostolis
ordinobant᷑ presbitiᷤᷤ ceteris p̃minebant ut ep̃i.
Scrupulus aũt supputacõnis annoꝵ ꝑtim negligẽtiẽ
scriptorũ. pariim pressura ꝑsecutoꝵ ut arbitror in
ecclesia inoleuit.n
Eato cdemẽte ad celestia migrante. sanctus cele¬
uis illi successit in officis episcopali. sedit ꝙ annis
.XU. sub uospasyano .uii. sub thyto .ii. sub domicias
reliquis. Obiit tempore ipĩns ꝑsenitoris sub auade&
ppͣ sepultus eit aute fores cripie sandi clemẽtis pr. dre¬
chrepõ Meteũ translatus eit in alłatiam apud mari mo¬
nast̾ium. ubi cũdigne ueneratur. Et de illo tale refert᷑
iusigne. Pignera eius cũ pro necessitate ꝯmuni quodã
tempore deferrẽtur cum reliqͥis sancti auctoris dicitur
sanctus anctor qui quasi famosior p̃ferabatur restitisse.
donec sanctus celestis p̃cederet. Cetera eius gesta qͣpnis

Expanded text:
quod in nomine Pauli baptizati estis . Nam qui ab apostolis quod in nomine Pauli baptizati estis . Nam qui ab apostolis ordinabantur presbiteri, ceteris preminebant ut episcopi. Scrupulus autem subputationis annorum partim negligentia scriptorum, partim pressura persecutorum, ut arbitror, in ecclesia inolevit. 2. Beato Clemente ad celestia migrante, sanctus Celetis illi successit in officio episcopali, seditque annis 15, sub Vespasiano 7, sub Tito 2, sub Domiciano reliquos. Obiit tempore ipsius persecutoris sub Anacleto papa. Sepultus est ante fores criptae sancti Clementis; sechiepiscopo Mettense translatus est in Elisaciam apud Mauri monasterium , ubi condigne veneratur; ubi et de illo tale refertur insigne. Pignera ejus cum pro necessitate communi quodam tempore referrentur cum reliquiis sancti Auctoris, dicitur sanctus Auctor, qui quasi famosior preferebatur, restitisse, donec sanctus precederet Celestis. Cetera ejus gesta quamvis
Abbreviated transcription (Latin):
tinto clandii anno. et sedit in episcopatu.xXu. an¬
Inis hoc est sub claudio .xi. Et sũb nerone .xiiii. Obiit
tempore uaspasiani poit passionem beati petri ⁊ mortẽ
neronis beato clemente ip̃uis frat̾uele romanis fidelib
post petrum apłm p̃sidente. Hanc id̾o supplicõnem ãmota¬
ni. quia nsi tempora pontificatus liui ati deti sub spa¬
tio presulatus beati petri ꝯprehenderis nõ sibi cõsoue
respondebũt anni pontificũ romanorũ annis imꝑatoꝵ.
Pro certo enim scitur quia beatus ꝯpłs nõ baptizandis
sed ꝯuertendis m̾sterii officiũ magis ĩpendebat. sicut
liber achus apostoloꝵ testatur. quod post aduentũ sauch
spiritus in corneliũ ⁊ suos insferit eos baptizari. ⁊ hoc
ꝓpter sciłina uitandũ. nr baptizati ab opł digniores
sr ceteris putarent. Quocirta ⁊ paulus chorinthiis
in p̾ma epistola scribit. Gracias axo deo quod neminẽ
uestrum baptizaui insi eͥspum ⁊ gayum. ne forte dicatis

Expanded text:
 sedit in episcopatu 25 annis, hoc est sub Claudio 11 et sub Nerone 14. Obiit tempore Vespasiani, post passionem beati Petri et mortem Neronis, beato Clemente ipsius fratruele Romanis fidelibus post Petrum apostolum presidente. Hanc ideo subputationem annotavi, quia nisi tempora pontificatus Lini atque Cleti sub spacio presulatus beati Petri comprehenderis, non sibi consone respondebunt anni pontificum Romanorum annis imperatorum. Pro certo enim scitur, quia beatus apostolus non baptizandis, sed convertendis ministerii officium magis impendebat, sicut liber Actus apostolorum testatur, quod post adventum sancti Spiritus in Cornelium et suos jusserit eos baptizari, et hoc propter scisma vitandum, ne baptizati ab apostolo digniores se ceteris putarent . Quocirca et Paulus Chorenthiis in prima epistola scribit: Gratias Deo, quod neminem vestrum baptizavi, nisi Crispum et Gaium, ne forte dicatis,
Abbreviated transcription (Latin):
sibi a se subiectis nomĩa suorum maioꝵ ĩponebat.
ut per ħ̃ eis quasi mansurã ꝯstrue̾t memoriam.
Denuq a remo fratre romuli Remis. Atullio ho¬
slilio. tullũ. Ab argippa colonia ciuitas est agrip¬
pina dida. Ad p̃dictam ixitur urbem metim
uiatus petrus apostoloꝵ princeps uen̾abilem
uirũ clemẽtem pridem ꝯsulem ac patritium
romanoꝵ om̃i decore ornatũ ab urbe roria¬

Expanded text:
sibi a se subjectis nomina suorum majorum imponebat, sibi a se subjectis nomina suorum majorum imponebat, ut per hoc eis quasi mansuram construeret memoriam. Denique a Remo fratre Romuli Remis, a Tullio Hostilio Tullum, ab Agrippa Colonia civitas est Agrippina dicta. Ad predictam igitur urbem Mettim beatus Petrus apostolorum princeps venerabilem virum Clementem, pridem consulem et patricium Romano
Abbreviated transcription (Latin):
Etis est cintas antiqua.Sta pͦnt ec¬
in galliarũ prouincia prime belgice iocum¬
ditate fluminũ satis amena. uinearũ ac ne¬
morum uberrima. montibus ꝯspicabilis. iutinarum
renis saliuarũ illustrior urbibus ceteris. salubris
aere. sub ip̃o littore statuta moselle. de qua fortu
nomĩatur uocabulis. Diuidimũ itaq ñcupata ẽ.
quasi diuũ .i. mons deoꝵ. Eo qd̾ e regione adue¬
uientibus eminere cernitur turribus ⁊ edifiois:
Mediomatricũ quoq uocatur a circũpositarum
urbĩ situ. hab namq treuiros. metropolim ab
aquilone. tullum a meridie. uirdiũ ab occidẽte.
Inter quas floret quasi media m̃r. Metis etiam¬
quasi a quodam uictore metio nomĩe applłagur.
scdm̃ illud. Suffectus dederat nomẽ cui metꝰ urbẽ
Et iuxta illud disticon quod in deffossis terra lapi¬
dib scultum nꝑ fuit inuẽtũ. Temꝑe qͦ cesar
sua gallis intulit arma. tũe mediomatͥcũ deuicit
mecius urbem. Romana siquidẽ intoria urbib

Expanded text:
tis est civitas antiqua in Galliarum provincia primae Belgicae sita, jocunditate fluminum satis amoena, vinearum ac nemorum uberrima, montibus conspicabilis, vicinarum venis salinarum illustrior urbibus ceteris, salubris aere, sub ipso littore statuta Mosellae; de qua Fortunnominatur vocabulis. Dividunum itaque nuncupata est quasi dunum, id est mons, deorum, eo quod e regione advenientibus eminere cernitur turris et aedificiis. Mediomatricus quoque vocatur a circumpositarum urbium situ. Habet namque Treviros metropolim ab aquilone, Tullum a meridie, Virdunum ab occidente; inter quas floret quasi media mater. Mettis etiam a quodam suo victore Metio nomine, appellatur secundum illud: Suffectus dederat nomen cui Metius urbe; et juxta illud disticon, quod in defossis terra lapidibus sculptum nuper fuit inventum: Tempore quo Caesar sua Gallis intulit arma, Tunc Mediomatricam devicit Metius urbem. Romana siquidem victoria urbibus
Abbreviated transcription (Latin):
ludibrio deputarentur. Oratoriũ sancli ste
uelud sodomitte ꝯdam erga domũ loch suo de¬
lusi conamĩe. inceusa urbe ip̃m epm̃ ꝯ reliquis
abducũt. Iam procul ab urbe recesserant ad lo
multant᷑. quasi olim egyptii nusquã abire
ualent. In tali gͥ auxietate sciscitant᷑ a xp̃ianis
quos abducebant quo p̃stigio eis hoc accidiss.
quib illi. uõ hoc suspicamini melificiũ s iram
epm̃ abducitis impie. Mox itaq sanctus auctor
inquiritur. ĩuenitur. rogatur. offertur ut ip̃e¬
quicid uellet sun̾et. tm̃ ut bñficiũ lucis non
subtrahet eis. Ait ille. nichil rapinaꝵ se uelle¬

Expanded text:
ludibrio deputarentur. Oratorium sancti protludibrio deputarentur. Oratorium sancti protvelut Sodomitae quondam erga domum Loth suo delusi conamine, incensa urbe ipsum episcopum cum reliquis abducunt. Jam procul ab urbe recesserant ad locmultantur, quasi olim Aegyptii, nusquam abire valent. In tali ergo anxietate sciscitantur a christianis quos abducebant, quo prestigio hoc eis accidisset. Quibus illi: Non hoc suspicamini maleficium, sed cre episcopum Mettensem abducitis impie. Mox itaque sanctus Auctor inquiritur, invenitur, rogatur; offertur ut quicquid vellet sumeret, tantum ut beneficium lucis non subtraheret eis. Ait ille, nichil rapinarum se velle
Abbreviated transcription (Latin):
ĩplorat᷑s. per ipsorũ merita sublimia. ubi cum
quasi uicdimã deo se offerret pro ira dñi a ppło
suspendenda: beatuł prĩcepł apłorũ in uisu di
xit ei. Noueris carissime diuino diffinitũ indi¬
tio totam fere galliam tradi barbaroꝵ ĩcendio
culo ueloci gradu regredit᷑. s gallias iam hũ¬
garii ꝯplenerãt. metim u̾o urbẽ cũ cingerẽt
obsidione s pro murorũ robore srustrari ad
recedebant. sub illorũ dissessione saudus seuatiꝰ
inetim uenit. et beato auctori reuelatõnẽ pre¬
fatam reuelauit. ad sedem q suam tũgrẽsem
remeanit. quo abeũte muri metentiũ corru¬
erunt. Sauclus auctor cernens hoc tiues ad¬
iungit. infantes baptizari p̃cepit. Erat .n.
sabbm̃ pasche. Barbari fama celeri reuotati
urbem madunt. om̃es trucidant. cũcta di¬
ripiunt. Qͥd plura : eccłias truore innocẽtũ
replent. sacerdotes iugulant. soli seruant᷑ qui

Expanded text:
imploraturus per merita ipsorum sublimia. Ubi cum imploraturus per merita ipsorum sublimia. Ubi cum quasi victimam Deo se offerret pro ira Domini a populo suspendenda, beatus princeps apostolorum in visu ei dixit: Noveris, karissime, divino diffinitum judicio, totam fere Galliam tradi barbarorum incendio culo, veloci rgari compleverant, Mettim urbem cinxerant obsidione, sed pro murorum robore frustrati ad ecedebant. Sub illorum discessione sanctus Servatius Mettim venit, beato Auctori revelationem prefatam revelat, ad sedemque suam Tungrensem remeat. Quo abeunte, muri Mettensium corruunt. Beatus Auctor cennens hoc, cives adinjungit, infantes baptizari precepit. Erat enim sabbatum paschae. Barbari fama celeri revocati, urbem invadunt, omnes trucidant, cuncta diripiunt. Quid plura? Ecclesias cruore innocentium replent, sacerdotes jugulant. Soli servantur qui
Abbreviated transcription (Latin):
pis Giłebio. melchiade. silueilro. ⁊ marcho.
Imꝑante ꝯstantino xp̃ianissimo. Obiit .xiiͦ. .Ril.
tumlatur. Nec eciam tempore gloriosus ꝯfessor
⁊ p̃suit . xlix. annis sub p̃sulibus. Iulio. libe¬
rio. Relice. damaso. Constantio. Iuliano. Iouiniano.
ualenciano. ⁊ ualente imꝑatorib. Sub eodem tem¬
pore diꝯtur suisse. martinus turonensis. ⁊ maxi¬
minus treue̾nsis. cum quib apud coloniam urbẽ
eadem tempestate quãdo nõ solum gallia s etiam
pene occidens ui̾sus barbaroꝵ seuiciam est ꝓpes¬
sus ad ecclesie gubernacula est adscitus. De quo
presule insignia ħ duo memorie posterorũ tra¬
duxit relatio priscorũ.
gitur ut diximus dũ grandine barbaroꝵ seges
dominica p̃meretur. Attila rex hungaroriun
sumpto dm̃i glodio ad resecandã gallorũ lascine
habundanciam. Gondegario rege alobrogũ ꝓt̾to
habenas sur crudelitatis in omnẽ galliam relaxat
Sub hec turbine beatus seruatius presul romã¬

Expanded text:
opis Eusebio, Melchiade, Silvestro et Marcho, opis Eusebio, Melchiade, Silvestro et Marcho, imperante Constantino christianissimo. Obiit ultimo temportiam tempore gloriosus confessor prefuit 49 annis, sub presulibus Julio, Liberio, Felice, Damaso; Constantio, Juliano, Joviniano, Valentiano et Valente imperantibus. Sub eodem tempore dicuntur fuisse Martinus Turonensis et Maximinus Treverensis, cum quibus dampnavit apud Coloniam urbem eadem tempestate 450? quando non solum Gallia, sed etiam pene Occidens universus barbarorum sevitiam est perpessus, ad ecclesiae gubernacula est adscitus. De quo presule insignia haec duo memoriae posterorum traduxit relatio priscorum. Igitur, ut diximus, dum grandine barbarorum seges dominica premeretur, Attila rex Hungarorum, sumpto Domini gladio ad resecandum Gallorum lasciviae habundantiam, Gondegario rege Allobragum protrito, abenas suae crudelitatis in omnem Galliam relaxat. Sub hac turbine beatus Servatius presul
Abbreviated transcription (Latin):
pontiano. anteros. ⁊ fabiano. hic etiam sepultus 
in eccłia sancli clem̃tis. Xi
cito. Noriano. probo. carino. Numeriano. Dyo¬
deciano. sub p̃sulibus romanis. cornelio. lucio. Ax¬
phano. Sixto .iiiͦ. dẏonisio. felice. Euticiano. Garo.
marcellino. marcello. Horũ ultimo tempe obut
p̃dictorũ corpora sanctoꝵ Ruphi ⁊ adelphi ⁊ali¬
orũ. dimi secus criptam sanch dem̃tis ad aquilonẽ
suissent humata. uir quidã religiosus basilitas
sanctorũ nochuirnis frequẽtabat horis. ut pan¬
lns ytalicus in serre istorũ annotanit põtificum.
licentia nõ dabatur interius intrandi e regione
ubi p̃dictorũ scõrũ corpora quiescebant accelłit
cis modulo surrexit. ⁊ in memoria sanctorũ ad
quorũ sepulchra oranerat u̾sum psabuigraphi
qui est Exultabũt sancti in gła pronũtianit.
Inico abintus uocem audinit subiũgentẽ. letabũ¬
tur in cubilibus suis.. n
cessit. ⁊ amus .xxxiiii. p̃sedit sub episc¬

Expanded text:
Pontiano, Anteros et Fabiano. Hic etiam sepultus est Pontiano, Anteros et Fabiano. Hic etiam sepultus est in ecclesia sancti Clementis. 11. cito, Floriano, Probo, Carino, Numeriano, Diocletiano, sub presulibus Romanis Cornelio, Lucio, Stephano, Sixto tertio, Dionisio, Felice, Euticiano, Gaio, Marcellino, Marcello. Horum ultimo tempore obiit predictorum. Corpora sanctorum Rufi et Adelti et aliorum, dum secus criptam sancti Clementis et aquilonem fuissent humata, vir quidam religiosus sanctorum basilicas nocturnis frequentabat horis, ut Paulus Italicus in serie istorum annotavit pontificum. licentia non dabatur interius intrandi, e regione, ubi predictorum corpora quiescebant sanctorumcis modulo, surrexit, et in memoria sanctorum, ad quorum sepulchrum oraverat, versum psalmigraphi, quod est: Exultabunt sancti in gloria, pronunciavit. Illico ab intus vocem audivit subjungentem: Laetabuntur in cubilibus scessit, et annis 34 presedit, sub episc
Abbreviated transcription (Latin):
sub antonino pio ⁊ auiceto. ppͣ. Obiit temꝑib eoꝵ¬
dem põtificũ. horũ duorũ pontificum situt de trãs¬
latione sic ⁊ de actuũ relatõne siletur. Nisi qd̃ in ec¬
desia beati clementis similit̾ sunt sepulti. Uii
ni pii. temꝑib etiam marci. nerei ⁊ lucii ꝯmodi
xIIͦII.Rł. marcii sub ebentherio ⁊ ꝯmodo inꝑatorᷤ.
Smilit̾ ⁊ ip̃e sepelitur in eccłia sandi dem̃tis. Se
postea tranffertur ad monasteriũ senonense..
ost hunc p̃fuit octauus presul Uin¬
Meteñ eccłie Sambatius. Hic sedit .xuiii. an¬
nis sub ꝯpostolicis Eleucterio. uictore. ⁊ Sephirino
temꝑib lucii. cõmodi. Nelii. ꝑtinatis. seueri. Quiꝰ
etiam tempore obiit ⁊ zephirini ppͣ. sepultus est
Epc̃ .Cm .xxix. annis sedit in episcopatu^ tem¬
teb̾.  apłicoꝵ. Sepultusq in eccͣ sandi dem̃¬
Etimus mȩteñ. Epc̃. fit Adelphus. Qui sedit
.xUII. annis ab anrelio alexandio. inaximimno. Gõediamo.
⁊ philippo xp̃iano. cum filio philippo. sub ep̃is roman̾

Expanded text:
iit temporibus eorundem pontificum. Horum duorum pontificum sicut de translatione, sic et de actuum relatione siletur, nisi quod in ecclesia beati Clementis similiter sunt sepulti. 7. ni Pii, temporibus etiam Marci, Veri et Lucii Commodi sub Eleuterio et Commodo imperatore. Similiter et ipse sepelitur in ecclesia beati Clementis, sed postea transfertur ad monasterium Senonense . 8. Post hunc prefuit octavus presul Mettensi ecclesiae Sambatius. Hic sedit 18 annis, sub apostolicis Eleuterio, Victore et Zephirino, temporibus Lucii Commodi, Helii Pertinacis, Severi; cujus etiam tempore obiit et Zephirini papae. Sepultus esepiscopus, qui 29 annis sedit in episcopatu a temtolicorum; sepultusque in ecclesia sancti Clemeecimus Mettensium episcopus fuit Adelfus, qui sedit 17 annis, sub Aurelio Alexandro, Maximo, Gordiano et Philippo christiano cum filio Philippo, sub episcopis Romanis
Abbreviated transcription (Latin):
uato pastore grex captiuorũ libertate potiexxt᷑.
N efertur et aliud factum de beato anctore. Sorte
trabe uetustate dissoluta subito suꝑ altare scĩ
srephani lapsa marmor ip̃ius altoris ꝯsecratum
ĩ mille partes diminuit. Ad est beatus auctor.
⁊ dictu mirabile singulas marnoris frachi i¬
iitias adimans ⁊ ꝯponens: orõnes fudit tru¬
de ꝯłignauit. sic q statimn diuina uirture illud
inarmor dissolutimi solidat᷑. ut apparentibus
fragm̃torũ cicatricib nil solidius uideretur
Obnt aũt beatus auctor .iiͦii. yduł auguili. sub
siritio ppͣ. imꝑantib graciano ⁊ ualẽtimans.¬
Ancto auctori Eplecius succesiit
obiit sub eisdem. sepultus eit apud .S. clem̃tẽ.
xxxix. annis sub imꝑatorib archadio ⁊ honorio.
p̃sulibus romanis innocẽtio ⁊ zoziuo. his burt¬
sepultus in eccłia sanch maxinini ultra saliam
uccessit urbitio bonolius .Xiꝰ. xu
⁊ theodosio. xuii
herencius successit huis .xuiiͦ. sedit am¬

Expanded text:
captivorum in libertatem poneretur. Referturque aliud de hoc beato Auctore factum. Forte trabes vetustate dissoluta, subito super altare beati Stephani lapsa, marmor ipsius altaris consecratum in mille diminuit partes. Adest beatus Auctor, et dictu mirabile singulas marmoris fracti minutias adunans et componens, orationem fudit, cruce consignavit; sicque statim divina virtute illud marmor dissolutum solidatur, ut apparentibus fragmentorum cicatricibus nil solidius videatur. Obiit autem beatus Auctor 4 Idus Augusti, sub Siricio papa, imperantibus Gratiano et Valentiano. 14. Sancto Auctori Epletius successit Obiit sub eisdem, sepultus est apud Sanctum Clemen29 annis, sub imperatoribus Archadio et Honorio, presulibus Romanis Innocentio et Zosima. Hic sepultus est in ecclesia sancti Maximini ultra Saliam. 16. Successit Urbitio Bonolius decimus set Theodosio. 17. Therentius successit huic decimus septim
Abbreviated transcription (Latin):
suerat. posrea pontifex faclus. opib płimis
ditauit eccłiam meteñ. basilicam scõ petro
ꝯsruxit. p̃decessorisq sui corpus ab he̾mo
reirexit. ⁊ in basilica apostoloꝵ digne sepelił
Presuit eccł̾ie .xuii. annis sub aposrolicis
uitaliano. ⁊ ad̾dato. Imꝑante ꝯstantino na¬
to ꝯstantin suꝑioris regis. Obiit .xuiiͦiͦ. kal.
ochob̾. ⁊ sepultus eit in eccͣ sancti simphoriam
mMeceñ. ⁊ post tranllata sunt ossa eus ad ca¬
itrum spinal dictum. .Xxx
duob mensibus. sub apłicis dõno agathone. le¬
one. bñdicto. Iohanne. Cõnonr. Sergio. sub
maii

Expanded text:
pontifex factus, opibus plurimis ditavit ecclesiam, basilicam sancto Petro construxit, predecessorisque sui corpus ab heremo revexit et in basilica apostolorum digne sepelivit. Prefuit ecclesiae 17 annis, sub apostolicis Vitaliano et Adeodato, imperante Constantino, filio Constantini superioris regis . Obiit 18 Kalend. Octobris, et sepultus est in ecclesia Sancti Simphoriani martiris; et post translata sunt ossa ejus ad castrum Spinal dictum. 31. Gduobus mensibus, sub apostolicis Dono, Agathone, Leone, Benedicto, Johanne, Cunone, Sergio, sub Maii
Abbreviated transcription (Latin):
ni epõrum as religionis uiroꝵ collegit. eorũq
auctoritate ꝯstituit ut dies qui dicitur induł¬
gentiarum singulis freqũetaret᷑ annis ob p̃¬
dictarũ reliquiarũ dignam memoriã. San¬
citũ quoq fuit eorũ ꝯsilio ut omĩs peceator
homo qui accurre̾t terciã suc ꝑtem pñtẽtie
leuanien ꝑciperet. si delectõni criminum ingi
nõ succũberet. Hic etiam barolus p̃ cunctis
francorĩ regibus ecdesiarũ relixionem ampliauit. Anmũ
cũ argento quib antigm reges simulachra deto¬
rabaniam cultum xp̃i ꝯsecranit. Hicꝰ etiae

Expanded text:
ni episcoporum ac religiosorum virorum collegit, eorumque ni episcoporum ac religiosorum virorum collegit, eorumque auctoritate constituit, ut dies, qui dicitur indulgentiarum, singulis frequentaretur annis ob predictarum dignam reliquiarum memoriam. Sancitum quoque fuit eorum consilio, ut omnis peccator homo, qui accurreret, terciam suae partem poenitentiae levaminis perciperet, si delectationi criminum jugi non succumberet. Hic etiam Karolus prae cunctis Francorum regibus ecclesiarum religionem ampliavit, aurum cum argento, quibus antiqui reges simulachra decorabant, in cultum Christi consecravit. Hic etiam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lumĩe sanditatiꝰ ⁊ sylendore generis aauos.
Hic ita prefuit eccłie doctrina ut regalis eius cõ¬
silio moderaret᷑ aula. Huius habentur gesta qur
docent eum magnis cdaruisse miratulis. ⁊ post
morcem. ⁊ in uita. huiꝰ quadrinepos karolus
magnus extitit. qũe eccłia sibi romana elegit
ĩ aduocatũ. Imꝑator ꝯstantinopolitanꝰ hono.¬
rauit in dñm. occurrẽs ei de iherłm redeũti.
nõ m̾nam nec indeuote ꝯtulit partem.
Q̾ si quis nosse desiderat itenerarm̃ ipłius
proponẽs in itinere ad duo milliaria urbis
bizantheos dona ꝑmaxima. s karolus suos
sie repressit disciplina ut nichil ꝓpositoꝵ sume¬
rent thesauroꝵ. unde apud greros maxima
honoratur reuerencia. ⁊ maxima sunt ei collata
exenia. in serico. lapide p̃tioso. ornatuq et¬
desiarũ qũaplurimo. Hic karolus a ꝯstanti¬
nopoli digrediens. paclũ ab ĩperatore amici¬
narũ suscepit. ⁊ in franciam felicit̾ rediit.
Qui cũ parisiis ꝑueniss sui multitudinẽ reg¬

Expanded text:
 lumine sanctitatis et splendore generis clarus. Hic ita prefuit ecclesiae doctrina, ut et regalis ejus consilio moderaretur aula. Hujus habentur gesta, quae docent eum magnis claruisse miraculis et post mortem et in vita. Hujus quadrinepos Karolus Magnus extitit, quem ecclesia sibi Romana elegit in advocatum, imperator Constantinopolitanus honoravit ut dominum, occurrens ei de Jherusalem redeunti, non minimam devote contulit partem. Quae si quis nosse desiderat, itinerarium ipsius proponens in itinere ad duo miliaria urbis Bizanteos dona permaxima; sed Karolus suos sic repressit disciplina, ut nichil propositorum sumerent thesaurorum. Unde apud Grecos maxima honoratur reverentia, et maxima sunt ei collata exenia in serico, lapide pretioso ornatuque ecclesiarum quam plurimo. Hic Karolus a Constantinopoli digrediens, pactum ab imperatore amiciciarum suscepit, et in Frantiam feliciter rediit. Qui, cum Parisius pervenissent, sui multitudinem reg
Abbreviated transcription (Latin):
silũ menteñ. S quas milla inueniens qͥipe
a lorbaris irrũpentib olim cum ipseurbeꝰ su¬
cersa erant. Precepit uel ipła qne abasnti¬
quis defluxont ꝑ romã ad posterosstriberẽ¬
teturt abir̃o pontinice beato dementi ĩcipe¬
cetur. in quib et ip̃m annotitu ĩuenitur nipa

Expanded text:
sulum. Sed quasi nulla inveniens--quippe a barbaris olim irrumpentibus cum ipsa urbe succensa erant --precepit, ut vel ipsa quae ab antiquis defluxerant per famam ad posteros scriberentur, et ab ipso pontifice beato Clemente inciperetur, in quibus et ip
Abbreviated transcription (Latin):
prolentia popub nibliatus bci idem̃ diend
bessi. siorem samiunis ab edificõne tempi nissi
der sse suspendit sic ⁊ iste nir dei recẽpto amilo
a piscatore apud uosagũ qui furrat ĩnemus
septemb̾. sub ꝯstantiuo filio eraclii. 4xx¬

Expanded text:
atus, sicut isdem David pro effusione sanguinis ab aedificatione templi jussu Dei se suspendit, sic et iste vir Dei, recepto anulo a piscatore apud Vosagum, qui fuerat inventus Semptembris sub Constantino, filio Eraclii.
Abbreviated transcription (Latin):
hamir et ⁊ sumaacho ⁊ horunda Epĩs romanis. sub
imꝑio anastasii ⁊ iulliui senioris. Obut .ui. kal
bonefacio. merturio. Agapito. siluerio. imꝑante
echimologiam uocabuloꝵ xxii¬
p̃sulibus romanis inuocẽtio ⁊ zozimo. hic fuit¬
sepultus in ercłia sanch maxinini ultra saliam.
uccessit urbitio bonolius .xIiiͫ. xui
⁊ theodosio. xuni
herencius successit huic .xuiiͦ. sedit an¬

Expanded text:
hanne et Simmacho et Hormisda episcopis Romanis, sub imperio Anastasii et Justini senioris. Obiit 6 KalendBonefacio, Mercurio, Agapito, Silverio, imperantethimologiam vocabulorum. 23. Isulibus Romanis Innocentio et Zosima. Hic sepultus est in ecclesia sancti Maximini ultra Saliam. 16. Successit Urbitio Bonolius decimus sextet Theodosio. 17. Therentius successit huic decimus septi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sixto .pp. Rognantibus. honorio. ⁊ theodosio uimore.
Quorũ temꝑibus inuẽtũ fuit corpus bĩ prothomrĩs
stephani. cũ gamaliele ⁊ abybon ⁊ nychodemo. Hinc ꝓ¬
batur qd̾ reliquie bĩ srephani quib eccł̾a mecẽñ suf¬
fragantib irruptionẽ hunoꝵ enasit. ab apłis brato
dementi sunt transinisse. ut in scd̾o uite ip̃ius libello
annotauimus.xuii
ctaiuus decimius. Gonsolinus successit therentio¬
⁊ in sacerdotali officio sedit amis .xuiii. Obiit
.ii .kł. augusti sub pͥmo leone ppͣ. imꝑantib mar¬
tiauo ⁊ ualentiniano ⁊ leone anguilis. Xax
omanus successit Gonsolino meteñ Ep̃e. Sedit
augnstis zenone et auastasio. Obiit ydꝰ. aprił.

Expanded text:
o juniore. Quorum temporibus inventum est corpus beati prothomartiris Stephani cum Gamaliele et Abybon atque Nichodemo. Hinc probatur, quod reliquiae beati Stephani, quibus ecclesia Mettensis suffragantibus irruptionem Hunorum evasit, ab apostolis beato Clementi sunt transmissae, ut in secundo vitae ipsius libello annotavimus. ctavus decimus Gonsolinus successit Therentio in sacerdotali officio. Sedit annis 18. Obiit 2 Kalend. Augusti, sub primo Leone papa, imperantibus Marciano et Valentiniano et Leone augustis. 19. Romanus successit Gonsolino Mettensium episcopuaugustis Zenone et Anastasio. Obiit Idus Apri
Abbreviated transcription (Latin):
ac edificioꝵ decore iisignata uͥ de redditibus
mense ep̃ał secłares cauonicos instituit cum
sufficientib redditib ad cultũ diuini noĩs depu¬
tatos. ip̃mꝙ oratoriũ stãnoꝵ et molend in oꝵ¬
edificatõe adornauit. Item in albatiis belliprat ⁊ sali¬
edificia oꝑib sũptuosis. In suꝑ ac quisiut feodu
de albomonte reddibile cũ omĩbus sius appeudictũs

Expanded text:
ac edificiorum decore insignita ; ubi de redditibus ac edificiorum decore insignita ; ubi de redditibus mense episcopalis seculares canonicos instituit 1254 cum sufficientibus redditibus ad cultum divini numinis deputatos ; ipsumque oratorium stagnorum et molendinoredificatione adornavit. Item in abbatiis Belli-prati et Saliedificia operibus sumptuosis. Insuper adquisivit feodum de Albo-monte reddibile cum suis appendiciis
Abbreviated transcription (Latin):
ardenti desiderio fu̾at in c̾natũ minutionib in¬
reste ⁊ de drukestẽ turres ⁊ uuiros ĩnmelius
reꝑauit Nouas cyst̾uas ꝓfundando uulasꝙ de
uico ⁊ de marsaul a deo firmauit ꝙ ab hostilib¬
m nõ ualeant expugnari. Accͥta iullã
de reĩber iuler que sep̃ibus erat cͥꝯdata. dausura
muroꝵ fortissimoꝵ ⁊uiguiti quatuor altarui
friũ decore cͥꝯfulsit castrũq Sipinalẽn. et oppidũ
magts firmitatib reꝑauit. Et castrũ decou¬
flans. qd fere corru̾at uetustate ꝯsũptũ mu¬
uitionib friũ ⁊ iuroꝵ decorauit fossatisꝙ pro¬
fũdis p̃nuiniuit. In suꝑ iuxta uet̾em homborb
specłi totius mũdi castrũ de nouo construx̃ in¬
cacunũe ciuĩdã mõti deserti qd̾ ad huc hombord
noĩatus. oꝑe nimiũ sũptuoso ⁊ ĩ estimabłibuis
ipensis ad totius ep̃atus tuitõem uͥ militum
ciuiũ. incolaꝵ ⁊ ep̃i castra p̃fulgent ab inuicẽ
scꝑata muroꝵ altitudĩe ⁊ turriũ fortitudiue

Expanded text:
ardenti desiderio fuerat inchoatum, munitionibus inrestein et de Drukestem turres et muros in melius reparavit, novas cisternas profundando; villasque de Vico et de Marsello adeo firmavit, quod ab hostilib non valeant expugnari; ac circa villam de Reimberviler , que sepibus erat circumdata, clausura murorum fortissimorum et viginti quatuor altarum turrium decore circumfulsit, castrumque Spinalense et oppidum magnis firmitatibus reparavit; et castrum de Conflans, quod fere corruerat vetustate consumptum, munitionibus turrium et murorum decoravit fossatisque profundis premunivit. Insuper juxta veterem Homborc, speculam totius mundi, castrum de novo construxcumine cujusdam montis deserti, quod Homborc adhuc nominatur, opere nimium sumptuoso et inestimabilibus expensis, ad totius episcopatus tuitionem; ubi militum, civium, incolarum et episcopi castra prefulgent ab invicem separata, murorum altitudine et turrium fortitudine
Abbreviated transcription (Latin):
chio excelso madutoriũ ecc̃e ꝑuirtutis sue.
ac milicie fortitudinẽ ⁊ in dustriã dcm cõrardũ
bus nõ parcẽdo ⁊tẽ feodũ de marrimõt ⁊ tñ sus
appendiciis reddibile ⁊ de rukesinges reddibilẽ
cũ appendiciis suis ⁊ feodũ. de haubondanges
cũ appendiciis suis ep̃atui reddibłe ab illustri
uiro comite.th. dc̃o saberto iuꝑpetuũ acquisiuit
itẽ ab illutri uiro dño henrico desalmis feodũ
depiere ꝑcie cũ appendiciis sins ⁊ reddibile ⁊ feo¬
diũ de saluus cũ appendiciis sius ⁊ reddibile cũ
homagiis acquisiuit. Itẽ a dño.th. de orioucouet
acquisiuit defaies cũ appendiciis sius ⁊ a dũo wer¬
rico dc̃o le uogien. ꝑtẽ sue ad uocatie de ualle de
faus ⁊ a dũo petro filio dñi petri qndã militis de
nono castro ad uocatiã de castris aute metĩ. Itẽ
Itẽ cũ discordia fiusset uter ip̃m ⁊ẜ. ducẽ locho¬

Expanded text:
iens in adjutorium ecclesie, per virtutis sue ac militie fortitudinem et industriam dictum Conrardum bus non parcendo. Item feodum de Maurimont cum appendiciis suis reddibile, et de Rukesinges reddibile cum appendiciis suis, et feodum de Habondanges cum appendiciis suis episcopatui reddibile ab illustri viro Th. comite dicto Saberto, in perpetuum adquisivit. Item ab illustri viro domino Henrico de Salmis feodum de Pierepercie cum appendiciis suis et reddibile, et feodum de Salmis cum appendiciis suis et reddibit acquisivit domos cum appendiciis suis. Et a Domino Werico dicto Le Vogien, partem suae advocatiae de Valle de Faus. Item a domino Petro filio domini Petri quondam militis de novo castro, advocatiam de Castris ante Metim  Ite
Abbreviated transcription (Latin):
apłicam nusericordit̾ ẽ ꝓuisum deuiro illustri
genere frẽ coĩtis hauonie. oño bochardo biro
bona licet cũ aliquo suoꝵ ⁊ suo grauamine
acquisierint inposterũ ꝓpsansura mod̾noꝵ
tẽꝑa manifestant ⁊ sunt ꝓpetus memorie cõ¬
mendanda. Poterunt ãt suo temꝑe scd̾u
exigentiã mi̾toꝵ cũ aliis diffusiꝰ annotari ꝯ
landis oporciitas ad porcũ nem̾it oportunũ
Seditãnis .xiii. de młtis suit hostib strenue t̾¬
umphando S et gorziẽse monast̾iũ iisus
.xii. in audita cariti ⁊ in ultinio tãta copia
uini fuit ut pro tͥb soł cũ dimud̾ modiꝰ hr̃et
qui priꝰ uineis inhyeme ꝯ gelatis uẽdebat᷑¬
ꝓtͥb soł unꝰ modiꝰ uini ut ꝓ una qrͣta bladi
⁊ pro uno modio uini hẽretur uini. Fuit etiã
ip̃o .xiii. ãno tauta pluniaꝵ mundantia ut
colles ⁊ domꝰ młte ruerent et ip̃i montes hor¬
ride finderentur. Obiit ãt auuo dñi m ccͦ¬
chori maioris metẽn eccłie ẽ sepultꝰ qui ad

Expanded text:
tolicam misericorditer est provisum de viro illustri genere, fratre comitis Hanonie, domino Borchardo, viro bona, licet cum aliquo suorum et suo gravamine, acquisierint, in posterum permansura modernorum tempora manifestant et sunt perpetue memorie commendanda. Poterunt autem suo tempore secundum exigentiam meritorum cum aliis diffusius annotari, cum laudis oportunitas ad portum venerit oportunum. Sedit annis 13, de multis suis hostibus strenue triumphando. Sed et Gorziense monasterium visus 1294-1295, inaudita caristia et in ultimo tanta copia vini fuit, ut pro tribus solidis cum dimidio modius haberetur, qui prius, vineis in hyeme congelatis, vendebatuetur unus modius vini, ut pro una quarta bladi et pro uno modio vini haberetur. Fuit etiam ipso 13 anno tanta pluviarum inundantia, ut colles et domus multe ruerent et ipsi montes horride finderentur. Obiit autem anno Domini 1chori majoris Metensis ecclesie est sepultus, qui ad