comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
erat quedã a parentũ haut longe posita do¬
mo. ut pote ab hostib pene diruta ubi cleri¬
coꝵ et popłi nulla erat frequentia. Ibi cũ
beati uiri crebra fierent orationum lucra
quia iactantie uitans attingere fomitem
silentia noctium cũ fierent ꝓfunda. clam
uestimentis indutus quib moris est uti pe
b dulci melitatione transacta. eum rosee
lucis splendor mundum irradiaret. rursũ
scculariũ tegminib ornabat᷑. et ita scm̃ e¬
laborabat ꝓpositum occultare. Hec pͥma
puerilia rudim̃ta. hic ludus eius infantie.
talis in eo calebat erga dm̃ affectus. s octe
quadam in eccłia de qua diximꝰ cum duo¬
b pueris iuigiꝰ anti atẽ in oratione prono¬

Expanded text:
erat quaedam a parentum haud longe posita doerat quaedam a parentum haud longe posita domo, ut pote ab hostibus pene diruta, ubi clericorum et populorum nulla erat frequentia. Ibi cum beati viri crebra fierent orationum lucra, qui quidem jactantiae vitans attingere fomitem, silentia noctium profunda cum fierent, clam vestimentis indutus quibus moris est uti poebus, dulci meditatione transacta, cum roseae lucis splendor mundum irradiaret, rursum saecularium tegminibus ornabatur, et ita sanctum elaborabat propositum occultare. Haec prima puerilia rudimenta, hic ludus ejus infantiae, talis in eo coadolevit erga Dominum affectus. 6. Nocte quadam in Ecclesia de qua diximus, eo cum duobus pueris vigilante atque in oratione pron
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et si iuuenilis quidem et minus ꝑfecti
sensus fortasse uideretur. de ꝑfectissime casti¬
tatis inditio continens uelud fundamentũ
locauit. Et ita demũ reliquas suꝑ hec ꝑrex¬
it edificare uirtutes. et scđm euuangłioꝵ sci¬
licet fidem qua uoce saluatoris deprimitur
exbortatio. quia sunt eunuchi qui se castra¬
uerunt ꝓ regno dei. spreta coniugni copula
ꝓpositum obtinuit castitatis. Certe quan¬
tum eoꝵ relatione didicimꝰ qui ei a pueri¬
cia usq ad tempora nr̃a comites ministri
fuerunt. nichil aliud in scłari adhuc positꝰ
habitu usus est agere. quã monasteria con¬
struere. basilicas extollere oꝑe nouo. eccłias
restaurare dirutas. miseris auxilium ferre.
pauꝑib egentib q de suis opib necessaria mi¬
nistrare. ꝓ afflictis non solum sermone et
cohortatione ꝑfecte et spiritualis doctrine
uerum suis officiis ac ministeriis multos e
uinculoꝵ penis et scalorib liberare. Eccłia

Expanded text:
Nam etsi juvenilis quidem et minus perfecti Nam etsi juvenilis quidem et minus perfecti sensus fortasse videretur, sed perfectissimae castitatis indicium continens, velut fundamentum locavit. Et ita demum reliquas super hoc perrexit aedificare virtutes, et secundum Evangeliorum scilicet fidem, qua voce Salvatoris depromitur exhortatio, quia sunt eunuchi qui se castraverunt pro regno Dei , spreta conjugii copula, propositum obtinuit castitatis. 4. Certe quantum eorum relatione cognovimus, qui ei a pueritia usque in tempora nostra comites ministrive fuerunt, nihil aliud in saeculari adhuc positus habitu visus est agere, quam monasteria construere, basilicas extollere, opere novo ecclesias restaurare dirutas, miseris auxilium ferre, pauperibus egentibusque e suis opibus necessaria ministrare, profligatis non solum sermone et exhortatione perfectae et spiritualis doctrinae, verum suis officiis ac ministeriis multos e vinculis, poenis et squaloribus, liberare. 5. Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
eatus igitur sulpicius ortus cla¬
ris parentib ciuiũ pene pri¬
morib castris regalib nu
tritus. biturice fuit urbis¬
pastor egregius. et nũc glo¬
tronus effectus. qui in flore etatis pͥmeue.
xp̃i miliciam laqueis scłi ruptis ꝑseueran¬
tre diffinitione suscepit. Et in tantum
capessende religionis ꝓpositum adhuc pu¬
erulus uir beatus exarserat. ut ita dicam
si ꝑsecutionis tempꝰ non defuisset. ꝑiculis
se sponte ingereret. Hic iam lectionib ce¬
pit diuinoꝵ uoluminũ mancipari. et in
eruditionib fidei semetip̃m ñ segnit̾ exer¬
are. Deniq ꝓ iuuenilib reprimendis cu¬
piditatib et sapientie ꝓfectib adipiscen¬
dis. uiationib se et abstmentie frenis con¬
stringebat. Et ita ei ab ip̃is cunabulis ec¬
elesiastica regula in obseruantia honorabi¬
lis fuit. ut multoꝵ iuuenum ac senũ ad
cum confiuentium turbas. de fibei nr̃e re¬
leions sestitantes. non solum ad fidem cõ
sũmo amore et studio implenda eẽ censebat.

Expanded text:
Beatus igitur Sulpicius ortus claris parentibus, civium pene primoribus castrisque regalibus altus, Bituricae fuit urbis egregius pastor, et nunc glot effectus. Qui in flore aetatis primaevae Christi militiam laqueis saeculi ruptis perseveranti definitione suscepit, et in tantum capessendae religionis proposito adhuc puerulus vir beatus exarserat, ut ita dicam si persecutionis tempus non defuisset, periculis se sponte praeceps ingereret. Hinc jam lectionibus coepit divinorum voluminum mancipari, et in eruditionibus fidei semetipsum insegniter exercere. Denique pro juvenilibus reprimendis cupiditatibus et sapientiae profectibus adipiscendis, orationibus se et abstinentiae frenis constringebat; et ita ei ab ipsis cunabulis ecclesiastica regula in observantia honorabilis fuit, ut multorum juvenum ac senum ad eum confluentium turbas de fidei nostrae religione sciscitantes, non solum ad fidem conv Salvatoris summo amore et studio implenda esse censebat.
Abbreviated transcription (Latin):
signoꝵ grã cingebatur. Et cum a fidelib¬
de eo clotario principi fuiss suasum. ilico
ab ep̃o poposcit ut ꝓ salute sua ac exercitus su¬
i licentia daretur. ut uir beatus in suis casts
abbatis officio potiretur. Deniq cũ in suis
suoꝵq omniũ sumptib ministratio fieret
triduana. sufficientia unius diei seruata.n
liqua indigentib eragabat. Cũq sui metu
necessitatis musitarent. oculũ inquit men¬
tis ur̃e o filii in dño figite saluatore. Regnũ¬
enim eius pͥmũ querite et iusticiã: et omĩa
apponentur uobis. Recordamini illd̃ ꝓpħi¬
cum: inquirentes autem dnm̃ non minu¬
entur om̃i bono. Nimirũ tanta ei subito
a fidelib ciboꝵ opulentia mittebat᷑. ut nõ
absurde illd̾ centuplicato fenore qd̃ suis di¬
scipulis retributor fidelis ꝓmiserat: absq
humana gła se accepisse gauderet. Incipi¬

Expanded text:
signorum gratia cingebatur; et cum a fidelibsignorum gratia cingebatur; et cum a fidelibus Clotario principi fuisset suasum, illico ab episcopo poscit ut pro salute sua ac exercitus sui licentia daretur, ut vir beatus in suis castris abbatis officio fungeretur. Denique cum in suis suorumque omnium sumptibus ministratio fieret triduana, sufficientia unius diei servata, reliqua indigentibus erogabat. Cumque sui metu necessitatis mussitarent: Oculos, inquit, mentis vestrae, o filii, in Domino figite Salvatore. Regnum ejus primum quaerite et justitiam ejus, et omnia apponentur vobis. Recordamini illud propheticum: Inquirentes autem Dominum non deficient omni bono . Nimirum tanta ei subito a fidelibus ciborum opulentia mittebatur, ut non absurde illud centuplicarum fenus quod suis discipulis Retributor fidelis promiserat absque humana gloria se accepisse gauderet.
Abbreviated transcription (Latin):
tere cupiebat. ne quã scłi huius aura fauo¬
ris irrũꝑet. et aures suas arrogantie pollu¬
tione macularet. Igitur cum hec ab eodem
agerentur. et ꝑ gestoꝵ bonitatem tacita qͣ¬
dam bonitate dei nr̃i ueritas nosceretur:
cũq plerũq ut assolet alios pie credentes.
splendor lucis accenderet. alios impie dero¬
gantes ꝑfidie nebulose tetra caligo suffun¬
deret. ita ut completum uideretur qd̃ scͥptũ
est ingenesi. quia egyptiis erant tenebre cras¬
se et palpabiles. filiis autem isrł erat lux in
fama de eo longe lateq resꝑsa p̃cipue in
partes que sub axe ponitur occidentis ꝑagr̃ãs
euolasset. poscente austrigisilo byturice ur¬
his ep̃o thecdericum prinerpera ut sibi hatt
daretur participationem docendi ei in eccłia
tradere. eo qd̃ ad ip̃m doctrine gr̃a multitudi¬
nes conuolarent. Nec mora regia deferrur an¬
toritas. ut decisa cesarie clericatus susciperet
onus. Et succedentib gradib anno et eo am

Expanded text:
tere cupiebat, ne qua saeculi hujus aura favoris erumperet, et aures suas arrogantiae pollutione macularet. Igitur cum haec ab eodem gererentur, et per gestorum bonitatem tacita quadam praedicatione Dei nostri veritas nosceretur; cumque plerumque ut assolet alios pie credentes splendor lucis accenderet, alios impie derogantes perfidiae nebulosae tetra caligo suffunderet, ita ut completum videretur quod scriptum est in Genesi, quia Aegyptiis erant tenebrae crassae et palpabiles, filiis autem Israel erat lux in fama de eo longe lateque respersa, et praecipue in partem quae sub axe ponitur Occidentis peragrans evolasset, poscente Austregisilo Bituricae urbis episcopo a Theoderico principe, ut sibi licentia daretur participationem docendi ei in ecclesia tradere, eo quod ad ipsum doctrinae gratia multitudines convolarent; nec mora, regia defertur auctoritas ut, decisa caesarie, clericatus susciperet onus. Et succedentibus gradibus, anno et eo amp
Abbreviated transcription (Latin):
rimus temꝑe inuicem intuebimur. Uos au
ad illas dirigimꝰ partes. uiriliter agite et cõ¬
fortetur cor urm̃ in scõ ꝓposito. et dilectione¬
et eligione ꝓculdubio scientes quia quan
austeriora causa salutis alioꝵ in huius
ta scli ꝑtuleritis. tanto maiora ades recpie¬
tis oelestiũ gaudia pͥmioꝵ. Nec uos ullomo¬
do osuto huus nr̃i mestificet corpiseli

Expanded text:
rimus tempore invicem intuebimur. Post quad illas dirigimus partes, viriliter agite et confortetur cor vestrum in sancto proposito et religione: procul dubio scientes quia quanto austeriora, causa salutis aliorum, in hujus via saeculi pertuleritis, tanto majora a Deo recipietis coelestium gaudia praemiorum. Nec vos ullo modo resolutio hujus nostri moestificet corpusculi
Abbreviated transcription (Latin):
ne donauit. Qui egressus inde. paucis dieb
et ip̃e in domo sua donec ꝑsecutionis turbo
cessaret delituit. Qd̃ dum fieret deseruit
latebram. et letantib de suo aduentu ciuib
se se letum reddidit. ac ꝑ omĩa digrediens so¬
labatur et confortabat uerbo exortationis
amimos singłoꝵ. qui accrbitate p̾misse tẽ¬
pestatis. non modicũ fuerant conturbati.

Expanded text:
ne donavit. Qui egressus inde, paucis diebus ne donavit. Qui egressus inde, paucis diebus et ipse in domo sua, donec persecutionis turbo cessaret, delituit. Quod dum fieret, deseruit latebram, et laetantibus de suo adventu civibus sese laetum reddidit: ac per omnia digrediens, solabatur et confortabat verbo exhortationis animos singulorum, qui acerbitate praemissae tempestatis non modicum fuerant conturbati.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ confugiens diume tantum me grẽ
ttuicioni credidi. ut uidelicet me ip̃e quocũq
modo uł ordine uellet aut in hac uita con¬
seruaret: aut in futurã transferret. Neq uͦ
spes me que in deum erat fefellit. sicut tuo
mani feste ꝓbatur aduentu. ꝑ quem ab ipso
ut ita dixerim limine mortis sum reuoca¬
tus ad uitam. Unde nate mi complere fe¬
stinus p̾ceptum pietatis opus curato et im¬
positum me humeris: domũ reportare me
satage. Quib dictis felix celerrime qd̃ iube¬
batur expleuit. reuectumq in humeris an¬
tistitem ad domũ suam retulit: quam uni¬
ca seruabat anus. In tantum autẽ antistes
uenerabilis a mundi erat reb alienus. ut
illi de omni turba domus et sũma census:
anus una suꝑeẽt. Pulsatis ergo forib hãc
suscitauit felix: surgentiq ac ianuam aꝑi¬
enti dedit et commĩdauit ep̃m. Tunc ep̃c
ꝓ impenso sibi officio pietatis beato felici de
capiti eius dextera. pat̾na illum benedictio¬

Expanded text:
montium confugiens, divinae tantum me gratiae montium confugiens, divinae tantum me gratiae tuitioni credidi, ut videlicet me ipse quocunque modo vel ordine vellet, aut in hac vita conservaret, aut in futuram transferret. Neque vero me spes, quae in Deum erat, fefellit, sicut tuo manifeste probatur adventu, per quem ab ipso, ut ita dixerim, limine mortis sum revocatus ad vitam. Unde, nate mi, complere festinus coeptum pietatis opus curato, et impositum me humeris domum reportare satage. » Quibus dictis, Felix celerrime quod jubebatur, explevit: revectumque humeris antistitem suam ad domum retulit, quam unica servabat anus. In tantum namque antistes venerabilis a mundi erat rebus alienatus, ut illi de omni turba domus, et summa census, anus una superesset. Pulsatis ergo foribus, hanc suscitavit Felix, surgentique ac januam aperienti dedit et commendavit episcopum. Tunc episcopus pro impenso sibi officio pietatis, beato Felici debcapiti ejus dextera, paterna illum benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
pote om̃i sensu et cordis et anime carens obla¬
tum sibi gustum ꝓrsus accipere nesciebat. tan¬
dem sc̃s prb̃r felix felici manuũ suarũ lucta¬
mine aperuit eius arida labia. et sic ori eius
resciluta uua quantũ potuit suci salutaris
infudit. Quo gustato mox pater sensum et¬
soluta est. Et ubi plene reuiuiscens felicem
eẽ qui ad se querendum ueniret agnouit. pa¬
terua illum pierate complexus: et quare tã
sero ueniret conquestus est. Ubi inquiens
tam liu moratus es fili: Nam te iam du¬
dũ dñs ad me uenturũ ꝓmiserat. Uides au¬
tem quia si fragilitate uictus corporis ad ho¬
ram cessi. solidam tam̃ animi fidelis con¬
stantiam seruaui: sicut etiam soct huius
ad quẽ successi staus indicat. Poteram qui¬
dem ad uicum aliquen siue aliam urbem
ubi ab hostib essem tutus intrare. si mͥ uilis
fides. et cara hec uita fuiss. Nunc autẽ cun¬
cta hominũ refugia declinans ac deserta ho

Expanded text:
pote omni sensu et cordis et animae carens, oblapote omni sensu et cordis et animae carens, oblatum sibi gustum prorsus accipere nesciebat; tandem sanctus presbyter Felix felici manuum suarum luctamine aperuit arida ejus labia, et sic ori ejus resoluta uva, quantum potuit succi salutaris infudit. Quo gustato, mox Pater sensum soluta est. Et ubi plene reviviscens, Felicem esse qui ad se quaerendum venisset agnovit, paterna illum pietate complexus, et quare tam sero veniret conquestus est. « Ubi, inquiens, tam diu demoratus es, fili? Nam te jamdudum Dominus ad me venturum promiserat. Vides autem quia etsi fragilitate victus corporis ad horam cessi, solidam tamen animi fidelis constantiam servavi, sicut etiam loci hujus, ad quem secessi, status indicat. Poteram quidem ad vicum aliquem sive aliam urbem, ubi ab hostibus essem tutus, intrare, si mihi vilis fides et chara haec vita fuisset. Nunc autem cuncta hominum refugia declinans, ad deserta vero
Abbreviated transcription (Latin):
patrem. cepitq temptare si forte crebro anhe¬
litu sui oris. et sui fotu corꝑis aliquid caloris
posset gelidis eius artub afferre. Cum uero
dui laborans neq clamando neq tangendo
aliquid uitalis sensus in eius posset uł am¬
mo excitare uł corꝑe. S neq ignem aut alim̃¬
tum in ꝓximo quo eum rigentem ac tabentẽ
recrearet haberet. tandem inuento salubri cõ¬
silio flexit genua sua ad patrem dñi nostri
iħu xp̃i suppliciter obsecrans. ut ip̃e celitus
eum iuuaret. quo ministeriũ pietatis quo
usserat erga patrem suũ explere ualeret. slt
mora exauditus uidit pendentẽ in sentib
uicinis uuam. et illius eẽ munus agnouit.
qui naturarũ conditor atq auctor om̃iũ et
uoluit in uinum conuertit. Letatusq est
multum hoc munere diuine pietatis. tulit
racemũ: atq ad os ep̃i morientis admouit.
S quia ille strictis dentib instar mortui ut¬

Expanded text:
Patrem, coepitque tentare, si forte crebro anhePatrem, coepitque tentare, si forte crebro anhelitu sui oris et sui fotu corporis, aliquid caloris posset gelidis ejus artubus afferre. Cum vero diu laborans, neque clamando, neque tangendo aliquid sensus vitalis in ejus posset vel animo excitare vel corpore, sed neque ignem aut alimentum in proximo, quo eum rigentem ac tabescentem recrearet, haberet: tandem invento salubri consilio, flectit genua sua ad Patrem Domini nostri Jesu Christi, suppliciter obsecrans, ut ipse coelitus eum juvaret, quo ministerium pietatis, quod jussus erat, erga Patrem suum explere valeret. Nec mora, exauditus vidit pendentem vicinis in sentibus uvam: et illius esse munus agnovit, qui naturarum conditor atque auctor omnium, et voluit in vinum convertit. Laetatusque multum hoc munere divinae pietatis, tulit racemum, atque ad os episcopi morientis admovit: sed quia ille strictis dentibus instar mortui, ut
Abbreviated transcription (Latin):
implens. Cuius uoce simul et luce felix mo¬
tus intremuit. ac primũ quidem se somnii
ymagine illudi putauit. At angłs surgere
posse: quia et uinculis et claustro carceris.
et custodum diligentia teneret᷑. Porro an¬
gelus itata uoce surgere illum ꝓpere nil ob¬
sistentib uinculis iussit. et dicto citius ca¬
thene de manib et collo eius: compedes ceci¬
dere de pedib. Ecluxit autem illũ foras mi¬
S ceteris clausa. ita ut ꝑ ipsos custodes sub
quib claudebatur ignaros rerum iter age¬
rent. ip̃o angło instar colũpne moysaice et
ducatũ felici. et lumen usq dum hostium
manus euaderet. p̃sentie sue fulgore p̾bente.
Ut autẽ ꝑuenit beatus felix confessor ad lo¬
cum deserti quo ep̃c secesserat: muenit eum
egra suspiria tenui flatu trahentẽ. Et quidẽ
gauisus qd̃ eum uuentẽ inuenerit: contris¬
tatus est multum qd̃ inuentũ morti ꝓximũ
uidit. Itaq amplexatus et osculatus est eum¬

Expanded text:
implens, cujus voce simul et luce Felix moimplens, cujus voce simul et luce Felix motus intremuit. Ac primum quidem se somnii imagine illudi putavit; at angelus surgere posse, quia et vinculis et claustro carceris et custodum diligentia teneretur. Porro angelus iterata voce surgere illum propere, nihil obsistentibus vinculis, jussit; et dicto citius catenae de manibus et collo ejus, compedesque cecidere de pedibus. Eduxit autem illum foras mised caeteris clausa; ita ut per ipsos custodes, quibus claudebatur, ignaros rerum iter agerent, ipso angelo instar columnae Mosaicae, et ducatum Felici et lumen, usque dum hostium manus evaderet, praesentiae suae fulgore praebente. Ut autem pervenit beatus Felix confessor ad locum deserti, quo episcopus secesserat, invenit eum aegra suspiria tenui flatu trahentem: et quidem gavisus, quod eum viventem invenerat; contristatus vero est multum, quod inventum morti proximum vidit. Itaque amplexus et osculatus est
Abbreviated transcription (Latin):
retur. In terea ep̃c qui ad monitũ latibula
hosten fugiendo secesserat. et ep̃e non mino¬
re martyriui passione gerebat. quam si
ferro uinctus aut testis suꝑpositus uł flam¬
mis eẽt urendus. Urebat nãq animũ cura
maxima sui gregis. urebat et corpꝰ fames una
cũ gelidi rigore iemps qui int̾ spineta sine
tecto et alimento iacens nocte una cum oie
ꝑ uigil sollicitis continuabat in p̾cib. nec
difficile menbra senilia et longis ex hau¬
sta ieiuniis tanta uis maloꝵ coniprimens.
ad mortem usq coegit. S ut suꝑna pietas
aꝑtissime quanta sui cura uir ille dignus
eẽt agnosceret. mittitur ecelo angłs qui be¬
atum felicem confessorẽ uinculis exemptũ
ad querenlũ recreandumq ac domui reuo¬
candum antistitẽ quantocius uenire p̾cipe¬
ret. Erant autem plures in eodem carcere
positi. S angłs adueniens soli felici qui pieta¬
tis gr̃ã uinctus erat apparuit. luce splendens
chorusca. et ipãm quoq domũ gr̃a lucis ad¬

Expanded text:
 qui ad montium latibula hostem fugiendo secesserat, et ipse non minore martyrium passione gerebat, quam si ferro vinctus aut testis superpositus, vel flammis esset datus urendus. Urebat namque animum illius cura maxima sui gregis, urebat et corpus fames, una cum gelidae rigore hiemis; qui inter spineta sine tecto et alimento jacens, noctem una cum die pervigil sollicitis continuabat in precibus. Nec difficile membra senilia, et longis exhausta jejuniis, tanta vis malorum comprimens, vel ad mortem usque coegit. Sed ut superna pietas apertissime, quanta sui cura vir ille dignus esset, ostenderet, mittitur e coelo angelus, qui beatum Felicem confessorem vinculis exemptum, ad quaerendum, recreandumque ac domi revocandum antistitem ocius venire praeciperet. Erant autem plures eodem in carcere clausi: sed angelus adveniens, soli Felici, qui pietatis gratia vinctus erat, apparuit, luce splendens corusca, et ipsam quoque domum gratia lucis ad
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Si tristandum dilectissimi fres ac
filii ꝓ tali eẽt negocio. mͥ magis quam uob̾
hinc eẽt merenclum. qui quantũ ad p̃sens
magnis uideor destitui solatiis. S quia di¬
cente apło caritas benigna est: benignita¬
tem caritatis nr̃e om̃i modis impendere
debemus his: quib aliquo modo ea indi¬
gere cognoscimus. nec nr̃a tantum quã ali-¬
oꝵ querere. Qua ꝓpter uos amoris pat̾ni
sollicitudine fletib et merore temꝑare de¬
poscimꝰ. quia potens est d̃s meliores nobis pꝰ
huius depositionem corporis biuc sc̃e inmit¬
tere congregationi. quoꝵ et meritis et p̃cib
longe p̾stantius quam nrĩs edificemim.
ne uersutia antiqui hostis unde aliis salus
adquiritur. in de nobis tristicie malo detri¬
mentum in aliquo ingeratur. Nos enim
quos imitamini semel in scã caritate uin¬
rit concordia. nũquam ut longissima diui¬

Expanded text:
ORUM. Si tristandum dilectissimi Patres ac filii pro tali esset negotio, mihi magis quam vobis in hoc esset moerendum, qui quantum ad praesens, magnis videor destitui solatiis. Sed quia, dicente Apostolo, charitas benigna est, benignitatem charitatis nostrae omnimodis impendere debemus his quo aliquo modo ea indigere cognoscimus: nec nostra tantum, quantum aliena quaerere. Quapropter vos amoris paterni sollicitudine a fletibus et moerore temperare deposcimus, quia potens est Deus meliores nobis post hujus depositionem corporis huic sanctae immittere congregationi: quorum meritis et exemplis, longe praestantius quam nostris, aedificemini. ne versutia antiqui hostis, unde aliis salus acquiritur, inde nobis tristitiae malo, detrimentum in aliquo ingeratur. Non etenim quos unitatis semel in sancta charitate junxit concordia, nunquam vel longissima
Abbreviated transcription (Latin):
interdicitur. Cecidit in faciem suã prius
ꝓsternendus: postea resurgendus. Prius
pautiendus. postra sananclus. Non enum
in illo posta xp̃c uiueret: nisi eceideretur
in to qd male antea uixerat. Quid ergo
pesratus audit: Saule saule quid me ꝑ¬
seatiens: Durum est tibi contra stimusũ
Et uor desup respondens ait. Ego sum

Expanded text:
iendi, cecidit in faciem suam; prius prosternendus, postea erigendus; prius percutiendus, postea sanandus: non enim in illo postea Christus viveret, nisi occideretur in eo quod male ante vixisset. Quid ergo prostratus audit? Saule, Saule, quid me persequeris? Durum est tibi contra stimulum Et
Abbreviated transcription (Latin):
et sepultus. et resurrexit. et ascendit ad
celos. sedet nunc ad dexterã patris. hinc
uenturus est iucdicare uiuos ac mortuos.
expecta eũ fixus in isto loco usq dum ue¬
niat. Et cum hoc dixeris. liga os eus de
ꝑ ceram pones et signabis anulo ferreo eau¬

Expanded text:
urrexit, ascendit ad celos, sedet ad dexteram patris. Hic uenturus est iudicare uiuos et mortuos. Expecta eum Sathana in isto loco donec ueniat”. Et cum hoc dixeris, liga os eius fiper ceram impones et sigillabis anulo ferreo
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset impletum statim in duas partes
uise sunt flamine. et hinc atq illĩc secdiaa¬
sus popłs exurebatur. ipãmq penitus in na¬
lo contingebat incendium. Eo magis he
non urtutib diuinis s maleficiis repita¬
tes: dabant fremitus inter se popłi. et infim¬
tos clamores ad celum. Cunc beata agnes
extendens manus suas in medio ignis: his
uerbis orationem fudit ad dm̃. Om̃ĩpotẽ
su xp̃i benedico te. quia ꝑ filiũ tuum eual
minas hominũ impioꝵ. et spurettias dil
impostuto calle transiui. et etce nunc ꝑffi¬
tur. flama diuiditur. et ardor incendii
huius ad eos a quib ministratur. retundis
Benedico te pater p̃cticande: qui ttiam is

Expanded text:
fuisset impletum, statim in duas partes fuisset impletum, statim in duas partes divisae sunt flammae, et hinc atque illinc seditiosos populos exurebant: ipsam autem penitus in nullo contingebat incendium. Et magis non hoc virtutibus divinis, sed maleficiis reputantes, dabant fremitus inter se populi, et infinitos clamores ad coelum. 13. Tunc beata Agnes extendens manus suas in medio ignis, his verbis orationem fudit ad Dominum: Omnipotens, esu Christi, benedico te, quia per Filium tuum evasi minas hominum impiorum, et spurcitias diaboli impolluto calle transivi. Eccegnis, flamma dividitur, et ardor incendii hujus ad eos a quibus ministratur, effunditur. Benedico te, Pater praedicande, qui etiam inter
Abbreviated transcription (Latin):
ni foras: ut solito me in oratione offeram.
Cũq uniuersi fuissent egressi. ꝓsternens
ninũ cius luuenem suscitauit. Qui eg̾s¬
sus foras: cepit uoce publica clamare et di¬
cere. Unus est d̃s̃ in celo et in terra et in
mari: qui est d̃s xpĩanoꝵ. Nam omĩa tem¬
ꝑla uana sunt. et que coluntur in eis ua¬
na sunt. et penitus net sibi possunt nec ali
aruspices et temploꝵ pontifices conturba¬
bantur. et fit ꝑ eos uehementior quã fuerat
seditio popłoꝵ: at om̃s una uoce clamabam
Tolle magam. tolle maleficã: que et mentes
immutat. et animos alienat. Prefectus antĩ
tifices ageret. ut agnem contra suas sententa
defensaret. uicarium ad seditionem popłi u¬
dicem dereliquit. ip̃e autem tristis abscessit
liberare. Tunc uicarius aspasius nõie popħi
seditionem non ferens. iussit in conspectu on¬
nium ignem copiosum accentli. et in medi¬
o eam p̾cepit iactari flammarũ. Qd̃ tun

Expanded text:
mini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. mini omnes foras, ut solitam ei orationem offeram. Cumque universi foras fuissent egressi, prosternens nimum ejus, juvenem suscitavit. Qui egressus foras coepit voce publica clamare et dicere: Unus est Deus in coelo et in terra et in mari, qui est Deus christianorum; nam omnia templa vana sunt: dii qui coluntur, omnes vani sunt, et penitus nec sibi possunt, nec alii vocem omnes haruspices, et templorum pontifices conturbabantur, et fit per eos vehementior quam fuerat, seditio populorum, atque omnes una voce clamabant: Tolle magam, tolle maleficam, quae et mentes mutat, et animos alienat. Praefectus autemtifices ageret, et Agnem contra suas sententias defensaret, vicarium suum ad seditionem populi judicem dereliquit, ipse autem tristis abscessit,ui liberare. Tunc vicarius Aspasius nomine, populi seditionem non ferens jussit in conspectu omnium ignem copiosum accendi, et in medium eam praecepit jactari flammarum. Quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
lissima om̃ium feminarũ. ad filiũ meũ uo¬
luisti apodissim tue artis demonstrare ma¬
gice : Et cum talia atq huiuscemodi uer¬
ba multa repeteret. et causam mortis eius ab
ea uehement inquireret: ait ad eũ beatissi¬
ma agnes. Ille cuius uoluptatem uolebat
ꝑficere : ip̃e in eum potestatẽ accepit. Qua¬
re ergo om̃s qui ad me ingressi sunt sani st̃:
sit angłm suũ. et qui induit me hoc indu¬
mento misccłie sue. et custocliuit corpus me¬
um. qd̾ ab ip̃is cunabulis xp̃o consetratũ est.
bant om̃s: et abscedebant illesi. Hic autem im¬
pudens statim ut ingressus est: seuire cepit
et fremere. Cũq manum suam ad me con¬
tingendam aptaret: dedit ei angłs dñi mor
parebit quia non magicis artib ista gessisti:
si dep̃cata fueris ip̃m angłm ut restituat mͥ
filiũ meũ sanum. Cui beata agnes respondit.
Licet fides ur̃a hec impetrare non mereatur
a dño : tamen quia tempus est ut uirtus do

Expanded text:
lissima omnium feminarum, ad filium meum volissima omnium feminarum, ad filium meum voluisti apodixin tuae artis magicae demonstrare; et cum talia atque alia hujuscemodi innecteret, et causam mortis ejus ab ea vehementer inquireret, ait ad eum beatissima Agnes: Ille cujus voluntatem volebat perficere, ipse in eum potestatem accepit. Quare autem omnes qui ad me ingressi sunt, sani egresit angelum suum, et induit me hoc indumento misericordiae suae, et custodivit corpus meum, quod ab ipsis cunabulis Christo consecratum est bant omnes, et abscedebant illaesi: hic autem impudens statim ut ingressus est, saevire coepit et fremere; cumque manum suam ad me contingendam aptaret, dedit eum angelus Dominiparebit quia non magicis artibus ista gessisti, si deprecata fueris ipsum angelum, ut restituat mihi filium meum sanum. Cui beata Agnes respondit: Licet fides vestra hoc impetrare non mereatur a Domino; tamen quia tempus est ut virtus Dom
Abbreviated transcription (Latin):
care. et irridens eos. locum ubi uirgo orabat
audacter ingressus est. Et uidens tantum lu¬
men circa cam. non dedit honorem deo. S
geret. cecidit in faciem suam. et ꝓ focatus a
diabolo expirauit. Uidentes autem socii eiꝰ
qd̃ moras innectaret. putabant obscenis rũ
oꝑib occupatum. Et ingressus unus de iuiue¬
nib qui ei familiarior erat quasi congratu¬
laturus insultationi eius. et mortuũ eum in¬
ueniens: exclamauit uoce magna dicens.
Piissimi romani succurrite: magieis artib
ista p̃fecti filium interfecit. Fit repente con¬
cursus popłoꝵ ad theatrum: et uaria furien¬
tis popłi acclamatio. Alii dicebant magam.
alii innocentem: alii sacrilegam conclama¬
bant. Prefectus autem audiens filiũ suum
interisse. cum ingenti tumultu ac luctu ue¬
nit ad theatrum: et ingressus locum in quo
corpus filii sui iacebat exanime. cum ingenti
clamore cdicebat beatissime uirgini. Crude¬

Expanded text:
care. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, care. Et irridens eos, locum in quo virgo adorabat, audacter ingressus est: et videns tantum lumen circa eam, non dedit honorem Deo: sed geret, cecidit in faciem suam, et praefocatus a diabolo exspiravit. Videntes autem socii ejus, quod moras intus innecteret, putabant obscoenis eum operibus occupatum. Et ingrediens unus ex juvenibus, qui ei familiarior erat, ut quasi congratularetur insultationi ejus, et mortuum eum inveniens, exclamavit voce magna, dicens: Piissimi Romani, succurrite: magicis artibus ista meretrix praefecti filium interfecit. Fit repente concursus populorum ad theatrum, et varia furentis populi acclamatio. Alii dicebant magam, alii innocentem, alii sacrilegam conclamabant. 10. Praefectus autem audiens filium suum interiisse, cum 482 ingenti tumultu ac luctu venit ad theatrum; et ingressus locum, in quo corpus filii ejus jacebat exanime, cum magno clamore dicebat beatissimae virgini: Crude
Abbreviated transcription (Latin):
Es bendore nec contingere uel uidere.
pl sebat enim tota cellula illa. quasi radi
sos in untute sua. et quanto curiosior
luis t̃ sruilis uolusset: tanto sui uisus aci¬
strauisset. apparuit ante oculos eius stola can¬
didissima. et apprehendens eam induit se et
numerum ancillarũ tuarũ computans: uestẽ
hanc mͥ largiri p̃cepisti. Ita namq ad mensu¬
ram corpusculi eius aptum erat indumentũ.
et nimio candore ꝑspicuum: ut nullus dubi¬
taret hoc manib angelicis p̃paratũ. Interea
lupanar locus efficitur orationis. in quo oĩs
qui fuisset ingressus. dñm ueneraretur. et
egrederetur foras. quam fuerat intus ingres¬
sus. Cũq hec agerentur. p̃fecti filius qui auc
rus puelle ad locum cum sodalib libidinis
sue. se posse credens ludibrium exercere. S i
gressos ante se pueros feruentes et turpiter se¬
uientes. cum nimia autem ueneratione et
ingenti admiratione egressos. cepit inpotentes
arguere. atq uanos et molles ac miseros iucdi¬

Expanded text:
espicere, nec contingere, nec videre. Fulgebat enim tota cella illa, quasi radians sol in virtute sua; et quanto quis curiosior esse voluisset, tanto sui visus aciprostravisset, apparuit ante oculos ejus stola candidissima, et apprehendens eam induit se, etnumero ancillarum tuarum computans, vestem hanc mihi largiri praecepisti. Ita namque ad mensuram corpusculi ejus aptum erat indumentum, et ita nimio candore conspicuum, ut nullus dubitaret hoc angelicis manibus praeparatum. Interea lupanar efficitur locus orationis, in quo omnes qui fuissent ingressi, adorarent etegrederentur foras, quam fuerant intus ingressi. 9. Cumque haec agerentur, praefecti filius qui auctrus puellae, cum quibus libidinis suae se posse credebat ludibrium exercere: sed ingressus ut misit ante se pueros ferventes et turpiter saevientes, cum nimia autem veneratione et ingenti admiratione egressos coepit impotentes arguere, atque vanos et molles ac miseros judi
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ut in toto orbe romano sacerdotes ita
hunc caput habeant. sicut om̃s udices re¬
fuerit eccłia: consetrationis fue hanc uirtu¬
tem obtineat. ut quicũq reus ad eam con¬
fugerit. inimiti ꝑiculo qui in p̃senti fuerit

Expanded text:
et, ut in toto orbe terrarum sacerdotes ita hunc caput habeant, sicut omnes judices fabricata ecclesia, consecrationis hanc virtutem obtineat: ut quicunque reus in eam fugerit, judicis periculo, qui in praesenti fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
nisset at benedicendum beniamin: p̃sentia¬
Beniamin lupus rapax. Quid ergo: Lupus
rapuax semꝑ ÷ Absit. S qui mane rapiat
p̃dam. etat uesꝑam diuidat escam. Hoc ĩ łc¬
sermo p̃dixerat. qm̃ et de illo dictum erat.
Iamsi placet auidiamus illum mane rapi¬
entẽ: et ad uesꝑam escas diuidentẽ. Ma
ac postea. Attendite raptorem. Paulus
niret attraheret: et utiq puniendos addu¬
piens. Nlam et quando lapidatus est ste. Tcm¬
phanus primus martyr ꝓ noĩe xp̃i. sic sau¬

Expanded text:
nisset ad benedicendum Benjamin, aiBenjamin lupus rapax. Quid ergo? lupus rapax semper? Absit: sed qui mane rapiet praedam, ad vesperam dividet escas . Hoc in aletum est; quia et de illo dictum erat. Jam, si placet, audiamus illum mane rapientem, ad vesperam escas dividentem. 2. cas. Attendite raptorem: Saulus, utique puniendos,piens. Nam et quando lapidatus est Stephanus primus martyr pro nomine Christi,
Abbreviated transcription (Latin):
latione confisus. mittitur in carcerẽ tenebro¬
sum. manus simul et collum uincula ferre¬
a stringunt. neruõ pedes artantur. fragñi¬
ta quoq testarum subt̾ eum sternebantur
ne inter horrorẽ et frigora longe noctis liga¬
tus uł somniũ uł requiem caꝑe aliquam
continuo hoꝵ acumine compunctus sine

Expanded text:
 mittitur in carcerem tenebrosum, ubi manus simul et collum ferrea vincula stringunt, nervo pedes arctantur; fragmenta quoque testarum subter eum sternebantur, ne inter horrorem et frigora longae noctis ligatus, vel somnum vel requiem capere aliquam continuo horum acumine c
Abbreviated transcription (Latin):
iniusticia suꝑatur. Uincat ergo nos pietas
in isto congressu. Bene om̃ium aduersan
tium poterimꝰ ẽẽ uictores: si a sola pietate uin¬
camur. Om̃ium enim se eẽ uerũ dñm com¬
tis. Cum ad istam concionẽ om̃is ex̾citus

Expanded text:
mpietate vincatur. Vincat ergo nos pietas in isto congressu. Bene enim adversantium omnium poterimus esse victores si a sola pietate vincamur. Omnium etenim se dominum comprobt
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisset. omĩa illa que facta: et que dicta st̃
queq etiam reuelata. scđm textũ suꝑus comp̃¬
hensũ exposuit. Post finẽ uero narrationis su¬
e. ꝑcunctabatur qui isti eeñt clii petrus et pau¬
lus qui illum uisitassent. et obquam causã
salutis sue eius latebram detexissent. Cui sc̃s¬

Expanded text:
set, omnia quae illi facta, quae dicta sunt, quae etiam relata secundum textum superius comprehensum exposuit. Post finem vero narrationis suae, percontabatur qui isti essent dii Petrus et Paulus qui illum visitarent, ob quam causam salutis suae ejus latebram detexissent. S
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinis ab ip̃o dño celebrationis sump¬
sit initium. Hac die in toto orbe scm chris¬
ma conficitur. Hac etiam die penitentib
ꝑ indulgentiã subuenitur discordes ad con¬
cordiam hac die redeunt. pacificantur ira¬
ti. dant indulgentiã principes crimino¬
sis. seruis malis indulgent dñi iudices eti¬
am latronib parcunt. patescunt carceres.¬
et in toto orbe hac die ad leticiam festiuita¬
tis exeunt. qui se clauserant ꝓ austeritate
culparũ flendo. qd̃ ridendo forte. aut irascẽ
ti sunt dicentes. Uere apłica sedes apetro
didicit. qd nulla potest ratione conunci.

Expanded text:
i muneris sacri sanguinis ab ipso Domino celebrationis sumpsit initium. Hac die in toto orbe sacrum chrisma coper indulgentiam subvenitur; discordes ad concordiam hac die redeunt, pacificantur irati; dant indulgentiam principes criminosis; servis malis indulgent domini; judices etiam latronibus parcunt, patescunt carceres in toto orbe. Hac die ad laetitiam festivitatis exeunt qui se clauserunt, propter austeritatem culparum flendo, quod ridendo forte, aut irascendti sunt, dicentes: Vere apostolica sedes hoc a Petro didicit, quod nulla potest ratione convinci.
Abbreviated transcription (Latin):
uenisset et se frẽs drationi dedissent. aspexit
qm̃ ille monachus qui ad orationem stare
non poterat. a quodam nigro puerulo ꝑue
stimenti fimbriam foras trahebatur. Tunc
non aspicitis qui istum monachum foras tra

Expanded text:
edissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc einon aspicitis quis est qui istum monachum foras trah
Abbreviated transcription (Latin):
cimo autem die ieiunii: ad est ei iterum in ui¬
stis nomine birantiũ cuius et muri p̃ uetusta¬
te consumpti sunt. et pene omĩa eius menia
corruerunt. Ascende itaq illũ equũ tuũ in qͦ
baptiratus in albis sedisti in urbe roma et a¬
postoloꝵ et martyrum limina circuisti et
tua. Dimnitte frenum equi tui. et quocũq te¬
duxerit angłs dei illuc eas. Tu autẽ fixã cus¬
pidem labari in terrã. sic trahes ut semitam
faciat tractus sui labarus ꝑ quam semitã cõ¬
strui facies muros. et hanc ueteranã ciuitatẽ
et pene mortuã in iuiuenculã suscitabis. et
tui nõis uocabulo decorabis. ita ut reginã fa
cias urbium. Erit enim in ea nom̃ dñi nr̃i
ih̾u xp̃i magnificũ. et erunt in ea templi di
ra. et cõmunicans sacramento dñico. ascen¬

Expanded text:
adest, iterum ei in viaris, nomine Byzantium, cujus muri jam prae vetustate consumpti sunt, et pene omnia moenia ejus corruerunt. Ascende itaque illum equum tuum in quo baptizatus in albis sedisti in urbe Roma, et apostolorum et martyrum limina circuisti, ettua dimitte frenum equi, ut quo eum duxerit angelus Dei, illuc eat. Tu autem fixum cuspidem labari in terra sic trahe eum, ut semitam faciat transitus sui, per quam semitam exstrui facies muros; et hanc veteranam civitatem et pene mortuam in juvenculam suscitabis, et tui nominis vocabulo nominabis, ita ut reginam illam facias omnium urbium. Erit enim in ea nomen Domini Jesu Christi magnificum, et erunt in ea templa Deira, et communicans sacramentum dominicum, ascen
Abbreviated transcription (Latin):
tores: Quid iuuat barbaros suꝑasse. si
a crudelitate uincamur: Nam uicisse
popłoꝵ: uincere autem uicia et peccata¬
uel crimina uirtus est moꝵ. In illis ergo
p̃liis fortiores extitimus aliis: in his au¬

Expanded text:
enis? Quid iuvat barbaros superasse, si a crudelitate vincamur? Nam vicisse m populorum. Vincere autem vitia et peccata virtus est morum. In illis ergo preliis fortiores nos extitimus illis. In hiis v
Abbreviated transcription (Latin):
Quib ille ait. sufficere debere hoc ad auc¬
toritatem nr̃i ꝓpositi. qd̾ ita tenuisse apo¬
stolos nobis priores cognouimus. Tam̃
quia ratio flagitatur: cum caritate red¬
denda est. Si omĩs dominicus dies cau¬
sa resurrectionis dñi tenetur et colitur:
iustum est ut om̃is sabbatoꝵ dies causa
sepulture eius ieiunii suscipiatur instan¬
tia. ut flentes cũ apłis de morte dñ nr̃i
ihu xp̃i. gaudere cũ eis de resurrectione e¬
iusdem mereamur. S dicebant greci u¬
num ẽẽ sabbatum sepulture in quo semel
in anno ieuiniũ est colencdũ. Quib papa
te. Qd̃ si om̃is dominicus resurrectionis ẽẽ
creditur gła decoratus om̃is qui eum ante¬
cedit dies sepulture est ieiunio mancipan¬
dus: ut merito gaudeat de resurrectione qͥ
de morte plorauerit. Plorare autẽ compati
dixerim. saluo eo qd̃ passio dñi gaudii nr̃i
sit summa. Accepta igitur greci ratione¬

Expanded text:
it: Sufficere debere hoc ad auctoritatem nostri propositi, quod ita tenuisse apostolos priores cognovimus; tamen quia ratio flagitatur a vestra charitate, reddenda est. Si omnis Dominicus dies causa resurrectionis Domini tenetur, justum est ut omnis Sabbatorum dies causa sepulturae jejunii suscipiatur instantia, ut flentes cum apostolis de morte Domini Jesu Christi, gaudere cum eis de resurrectione ejusdem mereantur. Sed dicebant Graeci unum esse Sabbatum sepulturae, in quo semel in anno jejunium est colendum. Quibus papa  dies Dominicus resurrectionis esse creditur gloria decoratus, omnis qui eum antecedit dies sepulturae, est jejunio mancipandus, ut merito gaudeat de resurrectione, qui de morte ploraverit. Plorare autem compati dixerim, salvo eo quod passio Domini gaudii nostri sit summa. Accepta igitur Graeci ratione
Abbreviated transcription (Latin):
ut nullus eẽt qui non illũ ex affectu dili¬
clamaret. Nichil suꝑbia de eius morib
situs. celo se aptum morib ostendebat.
Erat enim aspectu angelicus. oꝑe sc̃s. cor
pore integer. ingenio optimus. consilio
magnus. fide catholicus. spe patientissimꝰ.
caritate diffusus. S qm̃ ad omniũ eius

Expanded text:
ut nullus esset, qui non illum ex affectu dilintia, nihil superbia de eius moribus situs, caelestibus se aptum moribus ostendebat. Erat enim aspectu angelicus, sermone nitidus, opere sanctus, corpore integer, ingenio optimus, consilio magnus, fide catholicus, spe patientissimus, caritate diffusus et omni s
Abbreviated transcription (Latin):
nus. nec non agricius. quos demones ut
uiolentos paterentur terrores. Nec dis
tirrimus hostis misere infelicitate laete
est. Siquidem post p̃missas uoces mens
beati maximini exire compulsus. lidl¬
brii sui potestate priuatus est. Inde i
castellum qd̃ ardonis dicitur scis plille¬
liquiis duo accedentes leꝑsi. iam qubs
ualeret maximinus felici fama ell
eius implorauere credula mente susts¬
um. Nec spes eos sua fefellit. Dengͤ
diuinam exꝑti medicinã: adepti sui

Expanded text:
ecnon Agritius, quos daemones ut violentos 285 paterentur tortores. Nec diu teterrimus hostis miserae infelicitate laetatus est. Siquidem post praemissas voces, meritis beati Maximini exire compulsus, ludibrii sui potestate privatus est. Inde ad castellum quod Ardonis dicitur sancti perlatis reliquiis, duo accedentes leprosi, jam quantum valeret Maximinus felici fama edocti, ejus imploravere credula mente suffragium. Nec spes eos sua fefellit. Denique mox divinam experti medicin
Abbreviated transcription (Latin):
clerus popłsq aquitaniã uersum tenden¬
tes. emissis ꝓlixis uiarũ spaciis tandem
haut longe a loco ubi ille claudebatur thes¬
aurus. ad modum fatigati substiterunt. Ib
ceteris corꝑa curantib. quidam senioꝵ ꝓ
stratus humo dño supplicabat. ut illius
exoptabilis loci quem ip̃c cum sociis pe¬
nitus ignoraret: aliqd̃ mereretur inditium.
Uix orationis uerba finierat. cum puer gre¬
gem ouium sequens. noĩe beati maximmi

Expanded text:
clerus populusque Aquitaniam versum tendenclerus populusque Aquitaniam versum tendentes, emensis prolixis viarum spatiis, tandem haud longe a loco ubi ille claudebatur thesaurus admodum fatigati substiterunt. Ibi caeteris corpora curantibus, quidam seniorum prostratus humo Domino 283 supplicabat ut illius exoptabilis loci, quem ipse cum sociis penitus ignoraret, aliquod mererentur indicium. Vix orationis verba finierat, cum puer gregem ovium seque
Abbreviated transcription (Latin):
deniq a sc̃o uiro pristinam uagandi po¬
testatẽ recepisse prius tam̃ licentia quẽ¬
quã ledendi erepta. Uerum quia ut
praui sibimet sunt graues: ita boni suo
semꝑ delectantur consortio. Sẽs maximi¬
nus beatum martinum treueroꝵ urbẽ
secum coegit inuisere. suoq popło dupli¬
cata beneclictionis reuexit commercia.
Ibi martinus spũalẽ sibi filium lubentiũ.
maximino erudiendum cõmisit. Cuius ille
parens uoluntati. et tum sacris instituit lit¬
teris: et imposito gradu p̾sbiterii. in uico
cui cõbrino uocabulum est p̃fent. Ip̃e au¬
tem maximinus pie memor ꝓpinquoꝵ
patriam repetiuit. suoꝵq usus contuber¬
nio non multo post ibi uita excessit. scõꝵ
tu paulmus qui fidei sue ueritatẽ exilii
ꝑpessione firmauit. cõmunicato cũ cle¬
ro et popło treuiroꝵ consilio scm̃ maxi¬
minum ab aquitanea ubi situs fuerat re¬
uehendũ constituit. Itaq facto agmine.

Expanded text:
que a sancto viro pristinam vagandi poque a sancto viro pristinam vagandi potestatem recepisse, prius tamen licentia quemquam laedendi erepta. Verum, quia, ut pravi sibimet sunt graves, ita boni suo semper delectantur consortio, sanctus Maximinus beatum Martinum Trevirorum urbem secum coegit invisere suoque populo duplicata benedictionis revexit commercia. Ibi Martinus spiritalem sibi filium Lubentium Maximino erudiendum commisit, cuius ille parens voluntati, et eum sacris instruit litteris, et imposito gradu presbyterii, in vico cui Cubruno vocabulum est praefecit. Ipse autem pie memor propinquorum patriam repetivit, suonio, non multo post ibi vita excessit, sanctotu Paulinus, qui fidei suae veritatem exsilii perpessione firmavit, communicato cum clero et populo Treverorum consilio, sanctum Maximinum ab Aquitania, ubi situs fuerat, revehendum constituit. Itaque facto agmine
Abbreviated transcription (Latin):
tatam. et ꝑaliticoꝵ solutos artus in pͥs¬
tnum reformabat uigorem. et eos qui
demonum ꝑsuasione humanã mentẽ
xuerant. fedo prorsus dominio libera¬
bit. Qd̃ si cui incredibile uideatur ex
lis que multa ad eius memoriam hacte¬
nis fuint. poterit confirmari. Erat ei sollep̃¬
uis consuetudo scõꝵ luftrare memorias: coꝵ¬
Er apem sumnissis p̃cib flagitare. Euius rei
oa tum ronã sc̃d tenderet. spiatissimum
ti ponuisfies dianis reb intenti. labore
itneris ues it ali sentiebant. I lu ltaco
in ulteriora ꝓgredientib. forte asellum qui
sarcinas beatoꝵ ferebat ursus offendit: eũ¬
q ꝓtinus deuorauit. Hic maximinus in
noĩe dñi feredictus est imꝑasse: ut quia
iumentũ non abegerat s consupserat. iu
menti honus assumeret. Illam euestigio
successisse honeri. et quia reuersi ad locum
que ursarii uilla dicitur deuenirent. sub¬
uectioni mansuetissime famulatam. ibi¬

Expanded text:
tatam et paralyticorum solutos artus in pristatam et paralyticorum solutos artus in pristinum reformabat vigorem et eos, qui daemonum pervasione humanam mentem exuerant, foedo prorsus dominio liberabat. Quod si cui incredibile videatur, ex his quae multa ad eius memoriam hactenus fiunt poterit confirmari. 7. Erat ei sollemnis consuetudo sanctorum lustrare memorias eorumque opem summissis precibus flagitare. Cuius rei gratia cum Romam tenderet, opinatissimum mi pontifices, divinis rebus intenti, laborem itineris non ut alii sentiebant. Illis itaque in ulteriora progredientibus, forte asellum, qui sarcinas beatorum ferebat, ursus offendit eumque protinus devoravit. Hic Maximinus in nomine Domini ferae dicitur imperasse, ut, quia iumentum non abegerat, sed consumpserat, ipsa iumenti onus assumeret: illam e vestigio successisse oneri, et quoad reversi ad locum qui Ursarii villa dicitur devenirent, subvectioni mansuetissime famulatam, ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nus athanasius: iniquos motus imꝑa¬
toꝵ fuga declinantẽ uideret. qd̾ ita ei¬
srat maximinus gremiũ caritatis deo
ssus aꝑiret. immo latebrã prestare ⁊
remotissimus quisq refugeret. ne dum
ium tegere moliretur. semet ip̃m laq̃¬
s alamitatis exponeret. At maximi¬
nis in celeberrima eadem tunc regia
euitate fortissimũ excipiens confesso¬
iem. dum eius ingenue cõmunica¬
uit ꝑiculo: participem sibi peꝑit głe
simpiterne. Quanto autem studio pro
conseruanda integritate fidei excubaret.
alias itiam demonstrauit. Cum agrip¬
tan ep̃m heretica prauitate corruptum.
cum his qui frequentes conuenerant pon¬
tificib: gradu mouit eccłiastica usus
censura. His enim insanis accedens
hereticis. iħ̾m xp̃m non ẽẽ uerum dei fi¬
lium p̃dicabat. Nec miraculoꝵ gr̃a de¬
fuit scõ maximino: quib editis. sue p̃¬
aiationis fidem tardiorib faciebat.
Siquidem et cecis lucem infundebat op¬

Expanded text:
cit Athanasius, iniquos motus imperacit Athanasius, iniquos motus imperatorum fuga declinantem videret, ei, ut Maximinus, gremium caritatis, Deo fisus, aperiret; immo latebram praestare vel remotissimus quisque refugeret, ne, dum alium tegere moliretur, semet ipsum laqueis calamitatis exponeret. At Maximinus in celeberrima eademque tunc regia civitate fortissimum excipiens confessorem, dum eius ingenue communicavit periculo, participium sibi peperit gloriae sempiternae. 6. Quanto autem studio pro conservanda integritate fidei excubaret, alias etiam demonstravit, cum, Agriptan episcopum, heretica pravitate corruptum, cum his qui frequentes convenerant pontificibus gradu movit, ecclesiastica usus censura. Is enim insanis accedens hereticis, Iesum Christum non esse verum Dei filium praedicabat. Nec miraculorum gratia defuit sancto Maximino, quibus editis, suae praedicationis fidem tardioribus faciebat; siquidem et caecis lucem infundebat op