comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
prediũ
publicũ ĩ .u. anita Udonea
cantõre nõ exatta curator
rei .p. locauit cet̾is amis colo¬
nꝯ sireliq̃ traxerit ⁊ detrueti¬
b p̾dii mercedes quoq ẜua¬
ri nõ potũt successor ꝗ loca¬
uit tenebit᷑. idem ĩuertiga¬
lib nõ ita pridẽ cõstitutum

Expanded text:
Praedium publicum in quinque annos idonea cautione non exacta curator rei publicae locauit. ceteris annis colonus si reliqua traxerit et de fructibus praedii mercedesque seruari non potuerint, successor qui locauit tenebitur. idem in uectigalibus non ita pridem constitutum
Abbreviated transcription (Latin):
ui constituit. siłis ⁊ em̃ uidetut
ei qui ꝑublice uendidit arg lo¬
cauit.e. filiũ propatre curato¬
re rei .p. creato cauere cogiñ
oportet noc mutat ꝙ ĩemf pa¬
ter emancipatũ priꝯquam

Expanded text:
ui constituit: similis etenim uidetur ei, qui publice uendidit aut locauit. Filium pro patre curatore rei publicae creato cauere cogi non oportet. nec mutat, quod in eum pater emancipatum, priusquam
Abbreviated transcription (Latin):
ec uerba ille aut ille. nio
inc̃turũ est uluti c̃ dicimꝰ
aut dies aut nox ẽ. quoꝵ
posito aito. riec̃c̃e est tolui
alterũ. It sublato alt̾o pomi
alt̾m it simili furatõe aut¬
ubũ pot̾ c̾ẽ sub disiũctimũ.
W dism̃ctinoꝵ aut̾ genera

Expanded text:
ec uerba 'ille aut ille' non iunctiuum est, ueluti cum dicimus 'aut dies aut nox est', quorum posito altero necesse est tolli alterum, item sublato altero poni alterum. ita simili figuratione uerbum potest esse subdisiunctiuum. subdisiunctiui autem genera
Abbreviated transcription (Latin):
tura quado mea intersit mt¬
ceptos mimos nõ eẽ depetu¬
uo cũdño actũ est is dapnͣt
sount et ficeussores Eno ac
se argumẽtũ ẽẽ ꝙ cũdindic̃¬
tũ solmsatisfactu ẽ ⁊dãpñ¬
tꝯ reꝯ soluat nõ solũ accione
iudicati s ⁊̃ exstipłatu ⁊ ip̃e ⁊

Expanded text:
 mea intersit interceptos nummos non esse. De peculio cum domino actum est: is damnatus soluit. et fideiussores pro seruo accse argumentum esse, quod, cum iudicatum solui satisdatum est et damnatus reus soluat, non solum actione iudicati,
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾uisserat pignꝰ msna obli¬
gatc̃e dederit. potest ide brde
teinscitinit qͣmnis exfidennsso¬
side aliũ fideuissore dederit
atq ita brde instituerit rectiꝰ
cristimari ait sublata oblig̾tõ¬
nez eiꝰ ꝓ quo fiderusfu sit. eum
o signata caz apud mimulari¬
uz quoad ꝓbaretur dapossueñ
tui ꝑiculi ea fore. Mela .ł.b. di¬
maxie spectetur an ꝑte steterit
quominiꝰ ĩꝯtinenti ꝓbaret᷑.
naz tunc ꝑiide habend eritac
si parato me sone tuegiliqua
ca acciꝑe nolles ĩqua sp̃e miti¬

Expanded text:
sserat, pignus in suam obligationem dedit: post idem heredem te instituit. quamvis ex fideiussosi idem alium fideiussorem dederit atque ita heredem te instituerit, rectius existimari ait sublata obligatione eius, pro quo fideiussum sit, eum o signatam eam apud nummularium, quoad probaretur, deposuerim, tui periculi eam fore Mela libro demaxime spectetur, an per te steterit, quo minus in continenti probaretur: nam tunc perinde habendum erit, ac si parato me soluere tu ex aliqua causa accipere nolles. in qua speci
Abbreviated transcription (Latin):
ciat lib̾ari debitore qͣmins
siumẽte eo defec̾it lib̾aretur
q usu fructu manẽte decesse¬
rit ca solone lib̃ari untears
ti sicominẽ soluisses nsꝙ¬

Expanded text:
ari debitorem, quamuis, si uiuente eo defecerit, liberaretur, que usu fructu manente decesserit, ea solutione liberatus uidearis: ti si communem soluisses is
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾o postulandi ius ha¬
berent lic̾e detegere col
quis ingenuꝯ ꝓmitiatus
est per uide ĩefficix ẽ de¬
c̾tu at sinulla udicata
resuit̾uẽiss idq pͥncip̃¬

Expanded text:
altero postulandi ius haberent, li‹c›eret detegere collquis ingenuus pronuntiatus est, perinde inefficax est decretum, atque si nulla iudicata res interuenisset: idque princip
Abbreviated transcription (Latin):
uerit exconstone dinimarc̾
an possit ut ingratus accusa¬
sit mommussor hoc ius me¬
um nõhr̃e ¶ Sifilis meus ex
uolutatemea manuuiẜit
aut ut iungratũeũ acc̾andiis
abeam dubitaripot̾ idcuto
qr nõ manumissi s pro eo hũ
dum ac si mamunisissez s si

Expanded text:
nerit ex constitutione divi marci, an possit ut ingratum accusasit manumissor, hoc ius eum non habere. Si filius meus ex voluntate mea manumiserit, an ut ingratum eum accusandi ius habeam, dubitari poterit idcirco, quia non manumisi: sed pro eo habendus sum, ac si manumississem. Sed si
Abbreviated transcription (Latin):
significare uellemo. ra.
multũ ẽ hõiem uẽisse ro¬
maĩ ⁊ piscem uileme̾e: di¬
cunꝰ.It instipłando satis

Expanded text:
significare uellemus: nam 'multum hominem uenisse Romam' et 'piscem uilem esse' dicimus. item in stipulando satis
Abbreviated transcription (Latin):
um caidiꝯ uereddenciũ cor¬
rumpi an indet̾iorẽ statu ꝑ¬
duci. ¶Quãꝙ̃ ex uritis codi¬
cillis lib̃tates ñ debeantur
at cñ si b̾rs hos codicillos stõs
uos pr̃are fideiꝯmisse lib̾ct̃is
grã ĩ lib̾tate morar uoluiti
ad instã lib̾tacẽ eos puei̾sse

Expanded text:
um tardiusue reddentium corrumpi aut in deteriorem statum perduci.Quamquam ex irritis codicillis libertates non debeantur, attamen si heres hos codicillos ratos uos praestandae fideicommissae libertatis gratia in libertate morari uoluit, ad iustam libertatem eos peruenisse
Abbreviated transcription (Latin):
mate dieb acnoctib ⁊oĩtemp¬
estate concepta corcotumare
cogatur ntam dedicare ꝓgredi
defẽat ut reprehentõe dignꝰ aꝑꝑe¬
at.s habita ratc̃e temporis eta¬
Atis serus ualitudims cumid. a¬
gat ut mature ꝑueniat. Idem e¬
otem tp̃r quopleriq eiusdem⁊
ditois hoiessolent ꝑuenire eoq
sit ephesi pecum a: date nicħo
minꝰ eirecte condicetur uł q

Expanded text:
mate diebus ac noctibus et omni tempestate contempta iter continuare cogatur neque tam delicate progredi debeat, ut reprehensione dignus appareat, sed habita ratione temporis aetatis sexus valetudinis, cum id agat, ut mature perveniat, id est eodem tempore, quo plerique eiusdem condicionis homines solent pervenire. eoque sit Ephesi pecuniam dare, nihilo minus ei recte condicetur, uel quia
Abbreviated transcription (Latin):
nillꝰ est ziecture locus. ¶ It
ꝙ insulam fĩpopondit nõ utiq
cumq sitis mnidq fabris ⁊pliri¬
mꝰ oꝑariis ad hibitis festin ire
deb. nec tursꝮ utroq ant altiro
conderito ess s modus ad hibẽ¬
dus est ẜm ratce diligentis edi¬
fficatõis ⁊ tp̃rotu locorũq it si
sit transactoq tp̃r quo insula
consumare oportuit s pr ea effi¬
citur liberetut renssic liberatur
ꝙ sedatur spopondit siqn
neatur anuo eess obligato do
pecuniam cõferre possit. quid
ergo sinez domi hab nez iuue¬
mat creditorẽ s hoc recedum
abmpedimento natubali ⁊ tespi¬
curt ad facultatem dandi ẽaut
spopondit qureremo ubi sit sti¬
chus ut no multum tefete ui¬
deatur ephesidaturum se. inꝙ
si sit cuipe romesit dare sponde¬
at. nam hquoq ad facultatem
dandi ꝑtinet q ⁊ inpecumia ⁊ ĩsti¬
date no pot ⁊generalr cã diffu¬
cultatis adincomodirm ꝓmis¬
soris nõ ad inpedimentussi¬
platoris stipłatoris ꝑtinet ne

Expanded text:
iecturae locus. Item qui insulam fieri spopondit, non utique conquisitis undique fabris et plurimis operis adhibitis festinare debet nec rursus utroque aut altero contentus esse, sed modus adhibendus est secundum rationem diligentis aedificatoris et temporum locorumque. item si uit. transactoque tempore, quo insulam consummare oportuerit, si postea aedificetur, liberetur reus, sicut liberatur, qui se daturum spopondit, si quandoque neatur an uero cesset obligatio, donec pecuniam conferre possit. quid ergo, si neque domi habet neque inueniat creditorem? sed haec recedunt ab impedimento naturali et respiciunt ad facultatem dandi. est aspoponderit, quaeremus, ubi sit Stichus: aut si non multum referre uideatur 'Ephesi daturum se', si sit, cum ipse Romae sit, dare spondeat: nam hoc quoque ad facultatem dandi pertinet, quia in pecunia et in Stit generaliter causa difficultatis ad incommodum promissoris, non ad impedimentum stipulatoris pertinet, ne
Abbreviated transcription (Latin):
est micħ nõ suiret s nec egor
⁊ eassiplatte ag̾e potero. ssi de¬
racta furis ꝑsona stppłatus est
micħ quide ad quiritur acto
statiner samdati nec alia acto
iduersadati dari debet.

Expanded text:
est, ei non serviret: sed nec ego ex ea stipulatione agere potero. sed si detracta furis persona stipulatus est, mihi quidem adquiritur actio, sed furi nec mandati nec alia actio adversus me dari debet.
Abbreviated transcription (Latin):
expugnãtib rãpiat. labeo scribit
cquii fuisse. ut sine dẽ domo sine
in uilla expugnata ad rapiatur
huic erto lius sit nec ci minus
nctur.q receptores nõ mimis de¬
linqut q̃ aggressores si eĩ addit̾
stati. ⁊ deliq s quidolo malo rece¬
pit quid eĩ si ignaro reccpit autq¬
dices si adh recipit. ut custodir
saluaq ficet ei qui admmisat uti¬
q nõ d teñi. ¶ Nõ solũ aũt qui
rapuit s ⁊ qui abstulit uł amonit
uł dap̃dedit uł recepit hac accõe
tenctur aliud at̾ ẽt rapi. alud

Expanded text:
expugnantibus rapiat. Labeo scribit aequum fuisse, ut, siue de domo siue in uilla expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus netur, quia receptores non minus delinquunt quam adgressores. sed enim additum tiam delinquit, sed qui dolo malo recipit. quid enim, si ignarus recipit? aut quid, si ad hoc recepit, ut custodiret saluaque faceret ei qui amisserat? utique non debet teneri. Non solum autem qui rapuit, sed et qui abstulit uel amouit uel damnum dedit uel recepit, hac actione tenetur. Aliud esse autem rapi, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
uti ꝙ ẜmo iaboi platuiss ĩquib
erit. ton cedit. ut statue pes. aut.
manꝰ. sipho fũd ꝯ aut ansa łcro
fulcrũ. na tabla edificio cement̾
tota eĩ eiꝰ sut. cuiꝰ an̾a fuerant.
Carbor radititꝯ erũta ⁊ ĩ alio loco¬
posita p̃ ꝙͣ coaluit poris dñi ẽꝰ.

Expanded text:
uio et Labeoni placuisset: in quibus erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant. Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, p
Abbreviated transcription (Latin):
igo simsula nati ad creu̾st fũto
meo ⁊ ĩferiorẽ ptem fu̾di uẽdĩ¬
d̾ro ad cuiꝯsiõtem ilsula ñ respi¬
cit. nͥexea insula ꝑtinebadepto
eiusdẽ ꝑt̾e dñs fuiss. ¶ Celsus

Expanded text:
nata adcreuerit fundo meo et inferiorem partem fundi uendidero, ad cuius frontem insula non respicit, nihil ex ea insula pertinebit ad emptoreiusdem partis dominus fuisset. Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
cͥcũflue seꝑ̃. Fuo t̾ paulati coluẽ¬
do lec̃ eiinettͣm supͣ alue ũ facͥ.
⁊ eũ aluendo alixit. duob post̾¬
iorib modis pͥuata insula fit ei
tato aluei cã mut. nec ꝗcqͣ ĩ t̾sit
utr̃ d̾aluei dũ taxat solo mutato
modo cã ꝓprietatis nõ mutatur.
¶Alliudio agrũ restituit es̃ ꝙ ĩ
petus flis tot᷑ abstulit. It aq si ag̾
qui int̾ uiam publicam ⁊ flumẽ
tuim s eod̾ inpetu recessu flis res¬
mĩa ⁊ eĩ sencitoꝵ uice fungũ tur
ut exp̾uato in publicũ adduca᷑.
⁊ expublico ĩpriuat᷑ Itaq sicu¬
ti hic fundꝰ crimalueꝰ flum̃is
fcũs ess fuiss publicꝰ ita nũc

Expanded text:
aulatim colluendo locum eminentem supra alueum fecit et eum alluendo auxit. duobus posterioribus modis priuata insula fit eiutato aluei causam mutet. nec quicquam intersit, utrum de aluei dumtaxat solo mutato modo causa proprietatis non mutatur. Alluuio agrum restituit eum, quem impetus fluminis totum abstulit. itaque si ager, qui inter uiam publicam et flumen petu recessu fluminis resmina enim censitorum uice funguntur, ut ex priuato in publicum addicant et ex publico in priuatum: itaque sicuti hic fundus, cum alueus fluminis factus esset, fuisset publicus, ita nunc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ei insẜit. dec̾nat. ĩperet fa¬
ciat. ¶qui ludos peccuniaz¬
ue ab aliqͦ ĩuito polliceri ⁊¬
publice prinatĩ ne ꝑ ĩuiriã
exeg̾it. Item qui cu telo do¬
lo malo ĩcõtinẽti fu̾it. ant
uͥiudiciũ publice ex̃cebit᷑.

Expanded text:
 ei ius erit, decernat imperet faciat: qui ludos pecuniamue ab aliquo inuito polliceri publice priuatimue per iniuriam exegerit: item qui cum telo dolo malo in contione fuerit aut ubi iudicium publice exercebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aliemis qui micħ ⁊ tibi bona
fide eut mich̾ solid ex te mea
ad quirat qr tibi nõ pot̾ acq̃ri
ꝙr nosit exre tua. P auł.¬
stipłatur etre mea uło peris:
suis stichir qui ip̃ius est ma¬
gis ẽ ut micħ acquirat qr ⁊sis
uuis ess meus ad quireret micħ
ita scriptum est filiũ ⁊ filiam
insua potestate pater intestato

Expanded text:
alienus, qui mihi et tibi bona fide servit, mihi solidum ex re mea adquirat, quia tibi non potest adquiri, quia non sit ex re tua. Paustipulatur ex re mea uel ex operis suis Stichum, qui ipsius est: magis est, ut mihi adquirat, quia et si seruus esset meus, adquireret mihi: ita scriptum est: filium et filiam in sua potestate pater intesta
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tus ab anpr̃e natalibus res¬
tirui ius eĩ pr̃oni hoc imperituo
amititur lib̾rius qui natalibꝰ
tus est uitigare decondõne nõ pa¬
pro eolingarent puta pentiq
dicit filiũ er sua põtate eẽ nam
et sinolit filiꝯ proeo litigabit
s et si mpõtare nonsit penti da¬

Expanded text:
libertus ab imperatore natalibus restitui: ius enim patroni hoc impetrato amittitur. Libertinus, qui natalibustus est, litigare de condicione sua non papro eo litigare: ut puta parenti, qui dicat filium in sua potestate esse: nam etiamsi nolit filius, pro eo litigabit. sed et si in potestate non sit, parenti da
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it eilibertas ei denegatur¬
¶ siquissciens lib̾m emerit ñ
de negatur uenditori in lib̾tate
ꝓdamare adu̾sus eum qui:
qui emptus idcirco qr nõ ẽ ue¬
nia dignus qui enut et̾sciciẽ¬
abhoc qui scm ignoraus dene

Expanded text:
poterit ei libertas dene gari. Si quis sciens liberum emerit, non denegatur uendito in libertatem proclamatio aduersus eum qui qui emptus est, idcirco quia non est uenia dignus qui emit, etiamsi scienab hoc, qu
Abbreviated transcription (Latin):
iegis et sentetia adinant
ciiꝰplacuit utiles dies accatori
coputãtos ẽẽ Ideest qb potu¬
itaccatiois sollẽpma ĩple qͣre
do fuu̾it. extra coputaticem.
ut iliũ dieꝵ existimanti tibi
costitutos ꝯͣ diti nõ debuit.¬
¶Se exagnita dies q marito
acc̾inte utiles computantur
feriatiꝰ quo diebus si mo¬
dofacuiltatẽ presidis adeu

Expanded text:
legis et sententia adiuuant, cui placuit utiles dies accusatori computandos esse, id est quibus potuit accusationis sollemnia implere. quare in custodia fuit, extra computationem utilium dierum existimanti tibi constitutos contradici non debuit.Sexaginta dies, qui marito accusant‹i› utiles computantur, feriatis quoque diebus, si modo facultatem praesidis adeund
Abbreviated transcription (Latin):
bicitur ĩfanti premdicat cũ possit
et illa adult̾a eẽ. ⁊ ĩpubes defimctũ
pr̃em huisse. ¶ uolentim̾ reã ad¬
ult̾ii postulare. eãq post comissũ
ad ult̾iũ ĩ eod. mrio. ꝑ seueraũit

Expanded text:
bicitur, infanti praeiudicat, cum possit et illa adultera esse et impubes defunctum patrem habuisse.Uolenti mihi ream adulterii postulare eam, quae post commissum adulterium in eodem matrimonio perseuerauerit
Abbreviated transcription (Latin):
iles quicũ adult̾o nxoris sẽ¬
pactꝰ ẽ solu sacͣmẽto deporia¬
riq d ¶ milite qui sororis
ter reas aduitii recepta eẽt.
absens defẽdi nõ pot. ¶ Socer
tuꝵ se litesus psidi datis tes¬
desistere et nricu ex dote magi
petere q̃ritur an hinꝰ modici¬
mentũ eiꝯ admitti existimes
R. turpissimo exemplo i q
tesissere malint. cotempnis
luciũ exdote retinere. tã ꝙͣ cĩ¬
lpa meieris direpto m̃rlo. q̃
re nõ utiq repelleretur.quis
comod dotis nindicte domi
sue p̾pone nõ eribint. ¶ aul¬
teru ren̾ ĩtra .u. annos con¬
timis adie criminis admis¬
si defimcta quoq mriere
postulari posse palam. Qdã
act̾are noiebat ad niteri
mulierẽ ⁊ postuladat nes
coputarẽtiir dies quos ĩco¬
todia feciss me aut ad mit

Expanded text:
qui cum adultero uxoris sest, solui sacramento deportadebet.Militem, qui sororis ter reas adulterii recepta esset, absens defendi non potest.Socer turum se libellis praesidi datis tesdesistere et lucrum ex dote magis petere. quaeritur, an huiusmodi commentum eius admitti existimes. respondit: turpissimo exemplo is, desistere maluit contentus lucrum ex dote retinere tamquam culpa mulieris dirempto matrimonio: quare non inique repelletur, qui commodum dotis uindictae domus suae praeponere non erubuit.Adulterii reum intra quinque annos continuos a die criminis admissi defuncta quoque muliere postulari posse palam est.Quidam accusare uolebat adulterii mulierem et postulabat, ne sibi computarentur dies, quos in custodiam fec
Abbreviated transcription (Latin):
andiend̾. si nõ negligençia p̾uẽ s¬
tꝯ est. ⁊ ideo siacc̾atione ĩstitut᷑
absoluta sit inrier extrneo ⁊¬
accusanre tñ marito d ꝑmitti:
si ydoneas cãs allegare possit.
quib ĩpeditt nõ metituit ac ⁊ ã¬

Expanded text:
audiendum, si non neglegentia praeuentus est. et ideo et si accusatione instituta absoluta sit mulier extraneo accusante, tamen marito debet permitti si idoneas causas, allegare possit, quibus impeditus non instituit ac
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝑ legẽ. Iuł hunꝰ modi uixorẽ
retinere ꝓhibeas nõ uidericã te
dessidii p̾stitisse palam ẽ. q̃re ita
iꝯtractabit᷑. ꝙͣi culpa mulieris fc̃o
diuortio. ¶lp̃.

Expanded text:
cum per legem Iuliam huiusmodi uxorem retinere prohibearis, non uideri causam te discidii praestitisse palam est. quare ita ius tractabitur quasi culpa mulieris facto diuortio.
Abbreviated transcription (Latin):
enaadnitu nõ ifrigit᷑ ¶ qui
Hec dicit leuginio mariti sc feci¬
missa. ideo si mantũ uelit rens
adnt̾u lenecimi reñface. semel
belatt nõ audietur. ¶ Sipubi¬
ͣco indicio maritꝰ urorẽ ream
faciat. in lonccum allegͣatõ rep¬

Expanded text:
ena adulterum non infligitur.Qui hoc dicit lenocinio mariti se fecimissa. ideo si maritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur.Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio rep
Abbreviated transcription (Latin):
ro sipatus accoribus rões
redclere hrs libertatẽ nõ p̾si¬
tẽt dicẽdo eas nõ plac̾e sibi
plicer s id ꝙ niro bono poss
placere ut lib̾ratẽ cõsequat
¶luciaticia ħrd̾ fid̾iomisit
uti pãphiła ancila seie cumi
filis eiꝰ redim̾eur ex manu¬
nur̾eur et iuridics qͣnti sin¬
głi eẽur redimẽdi estimaũ

Expanded text:
ro, si paratis actoribus rationes reddere heres libertatem non praestet, dicendo eos non placere sibi,pliceret, sed id quod viro bono posset placere, ut libertatem consequantur. Lucia Titia heredum fidei commisit, uti Pamphilam ancillam Seiae cum filiis eius redimerent et manumitterent, et iuridicus, quanti singuli essent redime
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dẽ si morãfidi ꝯmisse lib̾¬
taris fecit opellẽdũ partũ qͦ¬
q ad lib̾tatẽ ꝑ duc̾e lucis ticĩ
ira testo canit medicos tibi
comẽto illu et illũ ĩtuo iudõ
enit ut hãs bonos lib̾cos ⁊ m̃¬
dicos ꝙ siego lib̾tatẽ eis de di¬
sse ueritus su ꝙ sorori m̃e
karissime fec̾int mediciẜu

Expanded text:
fideicommissae libertati fecit, compellendum partum quoque ad libertatem perducere. Lucius Titius ita testamento cavit: "medicos tibi commendo illum et illum: in tuo iudicio erit, ut habeas bonos libertos et medicos. quod si ego libertatem eis dedissem, veritus sum, quod sorori meae carissimae fecerunt medic
Abbreviated transcription (Latin):
Liscin cõmodita res erat fur¬
tum ip̃io admisit agi cũeo ⁊
firti⁊ comodati potest ⁊ si fur¬
q acfũ ẽ comodati actio extmn¬
guitur sicõmodati actioni fur¬

Expanded text:
i commodata res erat, furtum ipsius admisit, agi cum eo et furti et commodati potest: et, si furti actum est, commodati actio exstinguitur, si commodati, actioni fur
Abbreviated transcription (Latin):
capnuos uendere. acphae
ẜuare nes ꝑia occidẽ sole̾̃t.
¶ Incola est ꝗ̃ ĩaliqua regi
ĩcole sũt s et̃ ꝙ ĩ alicuiꝰ o¬
pidi finib ita agrũ hñt.
uit ĩcũse quas ĩaliꝙͣ edẽ
recipiant. ¶ Miuiꝰ .p. ẽ
officiũ priuati hois exquo
comodũ. adiingulas uni¬
u̾sosq ciues.r̃e .pͦ. eor imꝑ¬
io magistrato eptͣodina¬
riũ ꝑuenit. ¶ ad uena ẽ¬

Expanded text:
captiuos uendere ac per hoc seruare nec occidere solent. 'Incola' est, qui aliqua regioincolae sunt, sed etiam qui alicuius oppidi finibus ita agrum habent, ut in eum se quasi in aliquam sedem recipiofficium priuati hominis, ex quo commodum ad singulos uniuersosque ciues remque eorum imperio magistratus extraordinarium peruenit. 'Aduena' e
Abbreviated transcription (Latin):
ne senatorib. ¶ detestatũ
est detestat̃oib denũcratum.
¶ Pigno appllatu ẽ apugnoq
res q̃ pignori dant᷑ manu
pignꝰ ꝓpͥ̾e rei mobił cõsti¬

Expanded text:
ne senatoribus. 'Detestatum' est testatione denuntiatum. 'Pignus' appellatum a pugno, quia res, quae pignori dantur, manpignus proprie rei mobilis consti
Abbreviated transcription (Latin):
esar cum insule cretie cotorias
locar÷ legem ita diperat rieꝗs
p̾ter redc̾ptorem post ydo mar¬
cias cotem ex insula cretia fodi¬
to ne ue eximito ne ue auellito.
cuiusdarnauis honusta cotitꝰ
añ ỹd marcias exportu cretep
fecta auento relata in portum
sisse uiterentur .ix. tam ⁊ si
portus quo: qui in insula ei¬
se̾t oñs ei insule interentur¬

Expanded text:
esar cum insulae Cretae cotorias locaret, legem ita dixerat: 'ne quis praeter redemptorem post idus Martias cotem ex insula Creta fodito neue eximito neue auellito'. cuiusdam nauis onusta cotibus ante idus Martias ex portu Cretae profecta uento relata in portum isse uiderentur. respondit, tametsi po‹r›tus quoque, qui insulae essent, omnes eius insulae esse u
Abbreviated transcription (Latin):
et hii qui arenas ⁊ cretifod inas
⁊ metalla hnt. Publicanorum
lico sunt. p̃t̾ea ⁊ siqs uectigal
codugu are ꝑublica cuiusda
numicipi hat he edcm lecu
ht. ¶ siue aut̃ uendidit ser¬
uunł ui manumisit ul ⁊ fug̃
seruus tenebr ẜui uoie qui ta
facciosam familiam b̾uit. quid
tũ sis uus desesẜit uided an pu¬
blicanꝰ teneatur. ꝗi facti sui no¬
mine. s putt qr facultate nõ
ht exibendi nec dol ei int̾ces¬
sit teke eum liberar. ¶ Hañc
cetenisq successorib.U Ip̃. pͤ¬
onissa uectigiliu nõie ⁊ ac
Urdem tr̃asmittuntur. nam id¬
qd comissum est statim de sinit
rei uecrigał acquiritur. ⁊e.¬
ꝓpt comissi ꝑcecussit sic adus¬

Expanded text:
et hi, qui salinas et cretifodinas et metalla habent, publicanorum loco sunt.Praeterea et si quis uectigal conductum a re publica cuiusdam municipii habet, hoc edictum locum habet.Siue autem uendidit seruum uel manumisit uel etiam fugit seruus, tenebitur serui nomine, qui tam factiosam familiam habuit.Quid tamen, si seruus decesserit? uidendum, an publicanus teneatur quasi facti sui nomine: sed puto, quia facultatem non habet exhibendi nec dolus eius intercessit, debere eum liberari.Hanc ceterisque successoribus. issa uectigalium nomine etiam ad heredem transmittuntur. nam quod commissum est, statim desinit rei uectigali adquiritur: eapropter commissi persecutio sicut adu
Abbreviated transcription (Latin):
ssi instidenit. ¶ quot quis m̃a¬
cipia muecra ꝓfess nõ fuit.
siue uenalia. ssuc usualia ĩ pe¬
na comissi est. ¶ Si tñ noui¬
cia mancipia fu̾int nõ e̾c ue¬
tana. sũt aut̾ uct̾ana. q̃ ãno
ꝯtinuo ĩ urbe s ueri̾t. noui¬
cia aut̾ mãcipia intelligunt᷑¬

Expanded text:
ssi incidit.Quotiens quis mancipia inuecta professus non fuerit siue uenalia siue usualia, poena commissi est, si tamen nouicia mancipia fuerint, non etiam ueterana. sunt autem ueterana, quae anno continuo in urbe seruierint: nouicia autem mancipia intellegunt
Abbreviated transcription (Latin):
dñi gessisse dretur incõissu
cesidiss ⁊ uenire nõdebusset
S peo iuri bomꝰ arbitratues¬
timatoe oportuisse dan. Idẽa
incomissu cesioisse. ⁊ aut uxs¬
orem corupisse dñi duicaturc
aut aliit quie grauꝰ admi¬
sisse ut cognoscat ꝓcucurator

Expanded text:
i gessisse diceretur, in commissum cecidisset, uenire non debuisse, sed pro eo uiri boni arbitratu aestimationem oportuisse dari.Idem ain commissum cecidisse, et aut uxorem corrupisse domini dicatur aut aliud quid grauius admisisse, ut cognoscat procurator
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendasut. ¶ hoc at̾ int̾dictũ
copetit nõ ad uersꝰ ip̃m filium
ꝙͣ quis duce uult. s ntiq esse
d is qui eũ int̾dicto defendia.
ceteꝵ cessat int̾dictũ ⁊ succed̾e
pofit nocio p̾toris. ut apud eu
disceptet᷑. utrũ quis ĩpotestate
sit. an nõ sit. ¶ Inlanꝰ ait
quotiẽs id int̾dictũ monetur
de filio ducẽto. uł cognino. ets
is de quo agitur impubes est a¬
las differre oꝑte rem intp̃si
pubtatis ał rep̃sentari idq ex
ꝑsona eoꝵ int̾ quos cõtrou̾sis
erit. ⁊ex geñe cãe cõstituends̃
est. nã sus qui se p̾rẽ dicit. auc¬
toritatis prudẽtie fidei explora¬
te eet. usq indiẽ litis ĩpub̾em
apd̾ se hebit. Is uero qui cõtro¬
u̾siam facit. si humilis calũp¬
mator noteq neciuitie ẽ rep̃¬
sent̃da cognitio. It sus qui ĩ¬
puberem negit ĩ aliena potes¬
tate c̃e uir̾ om̾ib modis ꝓbr¬
tus tutor uł testam̃to ui ꝓp̃to¬
re datꝯ pupiliũ ꝙ idie litis¬

Expanded text:
autem interdictum competit non aduersus ipsum filium, quem quis ducere uult, sed utique esse debet is qui eum interdicto defendat: ceterum cessat interdictum, et succedere poterit notio praetoris, ut apud eum disceptetur, utrum quis in potestate sit an non sit.Iulianus ait, quotiens id interdictum mouetur de filio ducendo uel cognitio et is de quo agitur impubes est, alias differ‹r›i oportere rem in tempus pubertatis, alias repraesentari: idque ex persona eorum, inter quos controuersia erit, et ex genere causae constituendum est. nam si is, qui se patrem dicit, auctoritatis prudentiae fidei exploratae esset, usque in diem litis impuberem apud se habebit: is vero, qui controversiam facit, humilis calumniator notae nequitiae, repraesentanda cognitio est. item si is, qui impuberem negat in aliena potestate esse, vir omnibus modis probatus, tutor vel testamento vel a praetore datus pupillu
Abbreviated transcription (Latin):
tu ꝓpoitur adu̾ss eũ ꝙ̃ quis ex¬
iere desiderat eñ q̃mi ĩpotesta¬
te sua ẽẽ dicit. ⁊ex hus u̾b
apparet ei cuiꝰ ĩ potestre ẽ. lxx
ĩterdictũ ꝯpetere. ¶ In hoc ĩ¬
tͥ dc̃o p̾tor nõ admutit cã cur
ap̃ eũ sit is qui exiberi d ꝙ̃ ad¬
modũ ĩ suꝑiore. Int̾dc̃o s oĩo
restituendũ yutauit si ĩ potẽ¬
tate est. Siu̾o mater sit q̃ reti¬
exiustissima scilicet᷑ cã: idiu
rescriptũ est eq̾ sub ueniendĩ¬
do̾iudĩcatũ fu̾it nõ ee eũ ĩ po¬
testate et si ꝑĩuiriã iudicatũ
sit. agẽti hoc int̾dc̃o obitien¬
daerit except̾o rei iudicate
nec de ħ̾ queraturan sit ĩ ꝑo¬
testate s an sit iudicatũ. ¶Si
qs filiam suã que michinũ¬
pta sit uelit ad ducere. uł exi¬
b̾i sibi desid̾et. an adu̾sꝰ int̾¬
dictũ exceptio danda sit si for¬
te tp̃r cõcordas. matrimoniũ
forte il w̃is subuxũ uenit
dissoluere et cto nire utim
ne bñ cõcordãtia. mͥm̾ia. in

Expanded text:
proponitur aduersus eum, quem quis exhibere desiderat eum, quem in potestate sua esse dicit. et ex uerbis apparet ei, cuius in potestate est, hoc interdictum conpetere.In hoc interdicto praetor non admittit causam, cur apud eum sit is, qui exhiberi debet, quemadmodum in superiore intrestituendum putauit, si in potestate est.Si uero mater sit, quae retiex iustissima scilicet causa et diuus rescriptum est, aeque subueniendiudicatum fuerit non esse eum in potestate, etsi per iniuriam iudicatum sit, agenti hoc interdicto obicienda erit exceptio rei iudicatae, ne de hoc quaeratur, an sit in potestate, sed an sit iudicatum.Si quis filiam suam, quae mihi nupta sit, uelit abducere uel exhiberi sibi desideret, an aduersus interdictum exceptio danda sit, si forte pater concordans matrimonium, forte et liberis subnixum, uelit dissoluere? et certo iure utimur, ne bene concordantia matrimonia
Abbreviated transcription (Latin):
petitore mdicata anresti.¬
gori iteꝵ petẽti obiciat᷑ ex¬
eptõ rei iudicate. replicare
¶ Iur scrib̾ exeptõm rei uidi¬
cate apiona auctoris: ad
ep̃tore trãsire solere. retͦ
aut̾ ab ep̃tore ad auctorẽ
reũti nõ debere. qre si h̃idi¬
taria rem uẽdidis ⁊ego
rand̾ adep̃ice petiero ⁊ ui¬
çero. petenti tͣ nõ oppor.
exeptõm. aut sieares uẽ¬
dicata nõ sit int̾ me et
eũ cui uenũdedisti. Tul

Expanded text:
petitorem iudicata an restittori iterum petenti obiciatur exceptio rei iudicatae, replicare Iulianus scribit exceptionem rei iudicatae a persona auctoris ad emptorem transire solere, retro autem ab emptore ad auctorem reverti non debere. quare si hereditariam rem vendideris, ego eandem ab emptore petiero et vicero, petenti tibi non opponam exceptionem "at si ea res iudicata non sit inter me et eum, cui vendidisti". Iul
Abbreviated transcription (Latin):
perat uł tigna uł lapides
petat. ¶ Item siaues pe¬
tiero possea singulas tabur¬
ias uendicem Sianculã
ggnantem pctiero. et post
licm cõtestatam conceꝑit
rtam utrũ idem pet̾e uidar.
an aliud. magne ãonisẽ.
Tt quidem ita dirtiniri pot
tocieus candem remagi
quocicus apd iudicem pos.¬
teriorem id queritur ꝙ. apd
priorem quesitimi est. In
tio necet. ¶S incementie
itignis diuersũ est. nã is
qui insulam petit si cemẽ¬
.ta. uł ligua uił quid aliud
suum petat inca conditoe
efut uidcatur aliud pet̾e.
i cm̃ cui insula est nõ utiq
uĩcta sũt edib alienis sc¬

Expanded text:
petat, vel tigna vel lapides petat: item si navem petiero, postea singulas tabulas vindicem: si ancillam praegnatem petiero et post litem contestatam conceperit petam: utrum idem petere videor an aliud, magnae quaestionis est. et quidem ita definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est. In tio nocet: sed in cementis et tignis diuersum est: nam is, qui insulam petit, si cementa uel tigna uel quid aliud suum petat, si ea condicione est, ut uideatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique uncta sunt aedibus alienis, se
Abbreviated transcription (Latin):
pignori seio cetent. deĩde
seiꝯ pignoraticia adũso te
utatur distinguend̾ erit
qͥñ pignori dedit ficis. ⁊ si
qͥdẽ an̾te quã peter nõ o¬

Expanded text:
pignori Seio dederit, deinde Seius pigneraticia adversus te utatur, distinguendum erit, quando pignori dedit Titius: et si quidem antequam peteret, non o
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmater filii in pu. Id¬
beris defucti ⁊ exsenatd
ꝯsulto uo̾a uedicauit id¬
cͥco qr putabat rupto pa¬
tris eiꝯ testõ neĩcm esse

Expanded text:
i mater filii impuberis defuncti ex senatus consulto bona vindicaverit idcirco, quia putabat rupto patris eius testamento neminem esse
Abbreviated transcription (Latin):
Cefumm sipetiero fundũ
na pr petitõni m̃ accesse¬
me repellet illa exeptio.
medio ip̃r rediit quodã
post limimo. ¶ qd em̃
si hõ ꝙ̃ pecieram abhostib
fuit captus mox polimini¬
o recepto ẽ. Hac exeptione
sõmonebor.qr eadẽ res
eẽ intłir. at siexalia cãfi¬
erĩ dnĩũ nactus. nõ ncceb
exept̃o. Et iõ si forte sb̃ cõi¬
dñte reslegata mͥ fu̾it. de¬
peta.Iror existente ⁊di¬
tc̃e legati. rurs ꝯ petã.pu¬
tem exeptõ nõ obstar
alia ⁊̃ cã fuit prioris ⁊¬

Expanded text:
fundum nova post petitionem mihi accesseme repellet ista exceptio, medio tempore rediit quodam postliminio. quid enim, si homo, quem petieram, ab hostibus fuerit captus, mox postliminio receptus? hic exceptione summovebor, quia eadem res esse intellegitur. at si ex alia caerim nactus, non nocebit exceptio: et ideo si forte sub condicione res legata mihi fuerit, depetam, mox existente condicione legati rursus petam, putem exceptionem non obstare: alia enim causa fuit prioris
Abbreviated transcription (Latin):
petenti utẽdũ co̾cedit᷑.
sit patitur. Q̾ genꝯ libertatis
ex iure gẽtiũ descẽdit. ¶Et
distat adonatione eo ꝙ qui
donat sic dat ut nõ recipiat. ꝗ
p̾cario cõcedit sic dat. qi tũc re¬
cepturo cũ sibi libu̾it pͥcariũ¬

Expanded text:
petenti utendum conceditur sit patitur. Quod genus liberalitatis ex iure gentium descendit. Et distat a donatione eo, quod qui donat, sic dat, ne recipiat, at qui precario concedit, sic dat quasi tunc recepturus, cum sibi libuerit precariu
Abbreviated transcription (Latin):
tare oportebit ¶cum sb ꝯdoĩ
legato suolib̾tas datur non
asit̃ frdicomissario tradi d
quã ut caueatur existẽte ꝯ¬
ditõni traditu irieum qdã
cũĩ exrrema eẽt nalirudĩe
p̾sentibus houestis uiris cõ
iam lib̾as ẽẽ nolo et inrestara
decessit quero si uir exsenat᷑
ꝯsulto legĩam hrditatẽ leius

Expanded text:
ertate oportebit, Cum sub condicione legato seruo libertas datur non aliter fideicommissario tradi debet, quam ut caueatur existente condicione traditu iri eum. Quaedam cum in extrema esset ualetudine, praesentibus honestis uiris compiam liberas esse uolo' et intestata decess‹i›t: quaero, si mater ex senatus consulto legitimam hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
u nc̃citas ꝓbãdi deinge¬
upitate sua ĩcũbit ultro
supe probare resideret
audiendus est qui
de ĩ geuiurate cognosct
de calũpiua enis quid̃
temere controu̾siaz mo¬
uit admod̾ exilii post̃
ferre sententiam ¶tuto¬
res uelcurarores pupillo¬
rum quoꝵ turelam et
res ⁊dim̃stratoueriurt po¬
eastanis quoq: questioez
¶ Maritus uxori eidẽq li¬
Berte starus qõm ĩferre
nõ ꝓhibetur. Hermogꝰ.ł.¬

Expanded text:
 necessitas probandi de ingenuitate sua non incumbit, ultro si ipse probare desideret, audiendus est. Qui de ingenuitate cognoscunt, de calumnia eius, qui temere controuersiam mouit, ad modum exsilii possunt ferre sententiam. Tutores uel curatores pupillorum, quorum tutelam et res administraverunt, postea status quaestionem . Maritus uxori eidemque libertae status quaestionem inferre non prohibetur. Hermog
Abbreviated transcription (Latin):
qi ex p̃cedẽti cã ita nouatio¬
instituat᷑. ut p̾or ꝑmiat᷑ no¬
nat̾o ẽia nouo nomẽ accey
et. mona obligatet Illudñ
ĩtest. qualis precessit obligo
honoraria. et utrum u̾bis ar
obligo sit quepcessit nouan¬
umbis pot dũmodo seq̃ns ob¬
ligacio ant cuulit tencat aut
naturalit. ut puta sipupillꝰ
sinc tutoris anctoritate ꝓ¬

Expanded text:
ita nova constituatur, ut prior perematur. novatio enim a novo nomen accepit et a nova obligatione. Illud non interest, qualis processit obligatio, honoraria, et utrum verbis an obligatio sit, quuerbis potest, dummodo sequens obligatio aut ciuiliter teneat aut naturaliter: ut puta si pupillus sine tutoris auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑtẽs ant ⁊ asingulis peti posse
uequaqua dubium ẽꝙ̃ ad mo¬
dum ⁊ areo ⁊ fide iussore pet̾e po¬
sumo utiq eĩcu una sit oblig̃¬
to una ⁊ sumina ẽ ⁊ sine unus
soluat õs libantur sine solua¬
tur. inri abaltero lib̾atõ cotigit.

Expanded text:
ingulis peti posse nequaquam dubium est, quemadmodum et a reo et fideiussore petere possumus. utique enim cum una sit obligatio, una et summa est, ut, siue unus soluat, omnes liber‹e›ntur, siue soluatur, ab altero liberatio contingat.
Abbreviated transcription (Latin):
Enderit prterior p ⁊ siex inter¬
uallo consipitur consequẽs
ẽ dic̃e stipła pͥstinam obliga¬
tõm durare seqntem accede̾re
⁊ ꝑiu refert simul respondeant
anseꝑatim ꝓmittant cum act
tũ intereos sit ut dno rei cõsti¬
tuant᷑ n ulla nouatõ fiet
ubi duo rei fcist pot̾ uł abimo

Expanded text:
eruallo accipiatur, consequens est dicere pristinam obligationem durare et sequentem accedere: et parui refert, simul spondeant an separatim promittant, cum hoc actum inter eos sit, ut duo rei constituantur: neque olla nouatio fiet. Ubi duo rei facti sunt, potest uel ab uno
Abbreviated transcription (Latin):
buus meus accorsirõm omeni
acrus sui hr̃dimeo redlid̾it et ec
tos annos sũ sõscͥptone restato¬
ris hr̃di redłe ꝑarus sit liber ex

Expanded text:
uus meus actor si rationem omnem actus sui heredi meo reddiderit eoque tos annos sine subscriptione testatoris, heredi reddere paratus sit, liber ex
Abbreviated transcription (Latin):
r̾it ꝯstat hrere eum utilem ex
iocato actõm¶ Siquis ergo
at scipulato u̾de ⁊ siꝓcurator¬
ĩ meo dan stipulatus sum sti¬
pulato iures H̾reb ⁊ sictedito¬
ri meo ꝙ inter ẽ meane uł pena
mitatur. uł p̃diadistra hant̾¬

Expanded text:
xerit: constat habere eum utilem ex locato actionem. Si quis ergo at stipulatio. Unde et si procuratori meo dari stipulatus sum, stipulatio uires habebit: et si creditori meo, quia interest mea, ne uel poena committatur u
Abbreviated transcription (Latin):
uałe inspẽm huiꝰ isqui pup¬
illi tutelam administrare ce¬
pat cessit administatõm ⁊tu¬
tori suo ⁊ scipulatus ẽ rempu¬
pilli saluam fore. ait marcel¬
lꝰ posse defẽdi stipulatõm uałe
int̾ ẽ eĩ stipulatoris fĩq stipn¬
latus ẽ cum obligatꝰ futurus
ess pupillo si aliter rescessert.
Siquis insulam fatiendaz
ꝓmissoit aut conduxit dem̃a
baliquo insulama stipulatori
fĩ stipulatus sit. sart siquis cu¬

Expanded text:
qui pupilli tutelam administrare coeperat, cessit administratione contutori suo et stipulatus est rem pupilli saluam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem ualere: interest enim stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo, si aliter res cesserit. Si quipromiserit aut conduxerit, deinde ab aliquo insulam stipulatori fieri stipulatus sit: aut si quis, cu
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊̃ si morieris. nam sicuti intͥ
ħ̾ neh̾ int̾ ẽ cũ ueneris fuit si
ueneris. ita nec ibi int̾ ẽ. simo¬
rieris. aut cũ morieris ¶filiꝰd̃
ri p̃ri scipulari uidet᷑. ẜ siħ nõ

Expanded text:
 'si morieris': nam sicuti inter haec nihil interest 'cum ueneris' aut 'si ueneris', ita nec ibi interest 'si morieris' et 'cum morieris'. Filius patri dari stipulari uidetur, etsi hoc non
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝓhibent si ꝑpetua cam ꝓbib
itois ẜuaturu ẽ cessat obͥliga¬
t̃o urut sisorore suã nupturã
sibi aliquis stipulet᷑ quãꝙͣ ⁊̃
sorore adoptiua. Idem dicẽdũ
sit ꝙ ssati contra tonos mo¬
res fit ¶ Sinlocãdo cõducedo
uẽdendo emendo adinterog̈to¬
nem quis nõ Enderit si tñ con

Expanded text:
hibent, si perpetuam causam seruaturum est, cessat obligatio, ueluti si sororem nupturam sibi aliquis stipuletur: quamquamsorore adoptiua, idem dicendum sit, quia statim contra mores sit. Si in locando conducendo, uendendo emendo ad interrogationem
Abbreviated transcription (Latin):
tituent cã. demmiti docem
h̾re. Nec quicquam etnan¬
cipate diuorcio fcõ restitu¬
rum. Iabeo ait. quia baec
actio rei iestituende gr̃a.
non pene nõie. Mirtur.
idecq ab solui solet reus. si
restituerit. s si prusꝙͣ
creditores cumeo experirẽ¬
tur. reddiderit filie dotem
uidicio dotis nomine con¬
actione hac teneri. lbeo
ait. nec ullum tegressii
habiturum ad imuhere..
Sm ueto sinc iudice uidẽ¬
tumti an ulla repeticio cõpe¬
tat ei .ꝙ si is ingnoraũit.
filia aut̃ scierit. tenetitur
filia. Si uo uterq scierit.:
uterq tenebitur. at finę¬
uter scierit. quidam ex¬
stimant nicblom̃io ĩ filia
dncam actionem. quiã
intelligitur quasi exeoñ¬
tione aliquio ao eam per¬

Expanded text:
t eam, desinit dotem habere: nec quicquam emancipatae diuortio facto restituturum Labeo ait, quia haec actio rei restituendae gratia, non poenae nomine daretur ideoque absolui solet reus, si restituerit. sed si priusquam creditores cum eo experirentur, reddiderit filiae dotem iudicio dotis nomine conactione teneri Labeo ait nec ullum regressum habiturum ad mulierem: sin vero sine iudice, videndum, an ulla repetitio competat ei. quod si is ignoraverit, filia autem scierit, tenebitur filia: si vero uterque scierit, uterque tenebitur. at si neuter scierit, quidam existimant nihilo minus in filiam dandam actionem, quia intellegitur quasi ex donatione aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
nascunt᷑. aut
ex malefitõ. aut ꝓpͥo quo¬
dam uir̾ exliariis cãꝵ figu¬
ris. Obligones aut excͣctu.
dẽsu. ¶ Re. zhit obligo
mutui datt̃e. Mutm aute
datio ꝯsistit ĩhus reb que
põde nũo m̃e suraue ꝯsistã
uluti uino. oleo. frum̾̃to. pec¬
unia nũata.quasres ĩ het
alias recepturi eiustẽ gem̾is

Expanded text:
nascuntur aut e‹x› maleficio aut proprio quodam iure ex uariis causarum figuris. Obligationes ex contractu hitur obligatio mutui datione. mutui autem datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensuraue constant, ueluti uino oleo frumento pecunia numerata, quas res in hoc alias recepturi eiusdem generis
Abbreviated transcription (Latin):
terus ait siis qui. P aul.¬
op fec̾it poterciorĩ uendiõit
predium quatinus desierit dõ¬
a ã ẽẽ. agend cum eo qd in. aut .c.¬
p̃. iren q si annꝰ preterierit de dolo iu¬
ꝑ b ã ⁊ diciũ danou. ¶ Cum agitur
aque pluuie arc̾. defacto qͥd÷
pars aliqua soli subcedit quis
irucuꝑea cã aqua pluuia inferio¬
ã sta ri noceat nulla competit acoo .
id fortasse dr si magro manu
factu aliqd sb̾cederit. In ħ¬

Expanded text:
eus ait, si is qui opus fecerit potentiori vendiderit praedium, quatenus desierit dominus esse, agendum cum eo quod vi aut clam: quod si annus praeterierit, de dolo iudicium dandum. Cum agitur aquae pluviae arcendae, de facto quod pars aliqua soli subsedit, quamvis per eam causam aqua pluvia inferiori noceat, nulla competit actio. idem fortasse dicitur, si in agro manu factum aliquid subsederit. In
Abbreviated transcription (Latin):
bicumq teꝯ ita libatur a
creditore ut natura debit̃
mytalia solueretur ĩtelli¬
gendim madatorẽ quoq
siili modo contrarisse.

Expanded text:
bicumque reus ita liberatur a creditore, ut natura debitum in Italia solueretur, intellegendum mandatorem quoque simili modo contraxisse.
Abbreviated transcription (Latin):
m̃siprimũ petita fussent
nõ soluentur ornam̃ta pi¬
gnori data intra certu tp̃
liceret einend̾e ⁊ siquomii¬
noris uetuissent quã fortr
ur usurarum noi̾e deẜetur
idcreditrici redderct᷑ ⁊ fide

Expanded text:
ubi primum petita fuisse‹n›t, non soluerentur, ornamenta pignori data intra certum tempus liceret ei uendere et si quo minoris uenissent, quodque sortis uel usurarum nomine deberetur, id creditri
Abbreviated transcription (Latin):
rei euidens est moumussus
ei amplis ẜuire nõ pot̾ at is
ꝙ̃ qui nõꝑatitur sibi seruir
prea pati por̾ intraquq̾unii
iuire nõ pot̾ s uł mins pot̾it idẽ¬

Expanded text:
rei euidens est: manumissus enim amplius seruire non potest: at is quem quis non patitur si‹bi› seruire, postea pati potest intra quinquennii eruire non potest: sed uel minus pote
Abbreviated transcription (Latin):
fac̾et qr et uno ntͥo potuir i¬
bres ete ite̾̃ sihr̃di sire iussũ
statũ libm hĩs tradioit et nẽ¬
didit credo statim ad lib̾ra
pectari eum deb̾e donec rede¬
at is cui dare duł depon̾e m̃

Expanded text:
faceret, quia et uno utero potuit tres edere. Item si heredi servire iussum statuliberum heres vendidit et tradidit, credo statim ad libertapectari eum debere, donec redeat is cui dare debet, vel
Abbreviated transcription (Latin):
petunt: uł ad publica utibi¬
tatem ꝑtinencia. uł sui uir¬
C. tuendicã. uł officii tuẽdi
cã.ł rei familiaris. ¶ publi¬
ce utilitatis cã Icõpetit. int̾¬
dem̃. ut uia publica uti lice
endi cã. delib̾is exh̾ndis. It̾
celib̾to exh̾ndo. ¶ officiĩ cã
de hoie libo exhndo. menqua
u̾o int̾ccã. rei familiaris cã
dant᷑. ¶ quedã int̾dcã rei
accuq p̾uato. Nam ꝓpetatis

Expanded text:
petunt uel ad publicam utilitatem pertinentia uel sui iuris tuendi causa uel officii tuendi causa uel rei familiaris. publicae utilitatis causa competit interdictum 'ut uia publica uti liceaendi causa de liberis exhibendis, item de liberto exhibendo: officii causa de homine libero exhibendo: reliqua interdicta rei familiaris causa dantur. Quaedam interdicta rei actuque priuato: nam proprietatis
Abbreviated transcription (Latin):
admuṅa ꝙͣ tũ n̾o ad hono¬
rẽ ꝑtiñe creditum. originẽ¬
ab eo eiꝯͣ municipii hii effi¬
cumt imunicipes. uñ origi¬
nẽ trabit  iles ibi domr¬
ciliũ hr̃e ur ubi ĩbe̾ret si
nichil inpatria possideat

Expanded text:
ad munera: quantum uero ad honorem, retinere creditur originab eo eius municipii efficiuntur municipes, unde originem trahit.Miles ibi domicilium habere uidetur, ubi meret, si nihil in patria possideat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ ĩfante filio quẽ decurio¬
nẽ eẽ noluisti quãꝙͣ fide
tuã ĩ post̾m adtrinxeris ⁊
nõ cogerisc̾adeaque man¬
dari possũ̾t nolũtatẽ de dis¬
uitas ulłã ꝓpͥam legẽ h̾t de
adiectionib admi itendis

Expanded text:
 infante vero filio, quem decurionem esse voluisti, quamquam fidem tuam in posterum adstrinxeris, non cogeris, cum ad ea quae mandari possunt voluntatem dedisuitas nullam propriam legem habet de adiectionibus admittendis,
Abbreviated transcription (Latin):
dine motꝰ. ad originalez
patriam nisi hec spaliter
i petrauert ñ restituitur.
Senatores et eoꝵ filiieq ꝗ¬
It q nepot̾ iproneporeset
proneptes ex filio pro ori¬
licet muncipalem retine¬
ant dignitatem GSenato¬
ubicumq uelint morãdi
arbitrium ĩpetranerũt
domiciliũ ĩ urbe retinẽt.
Qui fenꝰ ex̾cent honeri¬
bus patrimonis ĩtributa¬
tidnibus fugi debent: et¬
siposẜones nõ habeant.

Expanded text:
dine motus ad originalem patriam, nisi hoc specialiter impetrauerit, non restituitur. Senatores et eorum filii filiitemque nepotes pronepotes et proneptes ex filio orilicet municipalem retineant dignitatem. Senatoubi uelint morandi arbitrium impetrauerunt, domicilium in urbe retinent. Qui fenus exercent, omnibus patrimonii intributionibus fungi debent, etsi possessionem non habeant.
Abbreviated transcription (Latin):
Municipes sunt literti. et
ĩeo loco ĩ quo tp̃r domicili¬
u̾ sua nolu̾tate tulerunt
nec aliquod exhoc origimi
patromi facuint p̾uidicu¬

Expanded text:
Municipes sunt liberti et in eo loco, ubi ipsi domicilium sua uoluntate tulerunt, nec aliquod ex hoc origini patroni faciunt praeiu
Abbreviated transcription (Latin):
rtic dare oportere Marceił.¬
stipulatus est aliquis facti qͤstio
est nõ uir. gͥ side. Iliquo tritico
cogitauit .i. certi generis certe¬
q quantitatis id rebitur ꝓex¬
presso. Alioqusicum destina¬
cit. nch stipilatus ur̃ nec unũ

Expanded text:
ticum dare oportere stipulatus est aliquis: facti quaestio est, non iuris. igitur si de aliquo tritico cogitaverit, id est certi generis certae quantitatis, id habebitur pro expresso: alioquin si, cum destinacit, nihil stipulatus videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
amaut icorpo infri.ant addig¬
tatẽ. ant ad ĩfamĩ ꝑtine. ¶In
corpo fit cũ quis pulsat siddigͥta¬
tẽ cũ comes matrone abducitur
¶ad ifaniã cũ pndicicia cio attẽp¬
tatur ¶ Item aut ꝑsemetip̃m a¬
ligui fit iiuria aut ꝑalias ꝑsona¬

Expanded text:
corpus inferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur. Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias persona
Abbreviated transcription (Latin):
Ilud relatũ ꝑeque ẽ eos Tip̃
qui ĩuiriã p̾ati possũt: ⁊ fac̾e pos¬
se. ¶ Sanc sunt qui fac̾e nõ po¬
sunt. ut puta furioso ⁊ ĩpubes q̃
toli capax nõ ẽ. nãq hi pari in
uiriã solẽt. nõ fac̾e. cũ eĩ imria
cxaffectu facientis cõsistat co̾se¬
quens erit dice hec sine pulsẽt
siũ incium dic̾ent. ĩiuri& secis¬
at cui faciat qͣr siquis ꝑiccũ per¬
crciat aut dñctat ĩiuriaꝵ nõ te¬
netur ¶ Siquis hoĩe libince
cid̾it dũ pntat ẜuũ sũ ẽẽ. ĩ ea

Expanded text:
relatum peraeque est, eos, qui injuriam pati possunt et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, utputa furiosus, et impubes, qui doli capax non est. Namque hi injuriam pati solent, non facere. Quum enim injuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere, hoc, sive pulsent sive convicium dicant, injuriam fecisat cui faciat. Quare si quis per iocum percutiat aut dum certat, iniuriarum non tenetur. Si quis hominem liberum ceciderit, dum p
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it cã cadat. ¶Quociens
aꝑd̾ fiscũ agit᷑ ac toꝵ potestas
posfulada ẽ ut merito hic u¬
tiliceat eãq manu comẽta¬
riensis ad notada st̃ ꝙsiea

Expanded text:
fuerit, causa cadat. Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito his uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. Quod si ea
Abbreviated transcription (Latin):
philuꝰ nec si meꝰ ẽe desicrit lib̾¬
abitur ꝓmissor pamphilum
danto ncutrũ eĩ indeatur in
pamphilo homine cõsticisse. nͦ
obligacio nec soluto s eiqui
hoiem dari stipsatꝯ est.min̾ ⁊̃¬

Expanded text:
philus: nec si meus esse desierit, liberabitur promissor Pamphilum dando: neutrum enim uidetur in Pamphilo homine constitisse nec obligatio nec solutio. sed ei, qui hominem dari stipulatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
bi dece debet siea obtule¬
nt creditori ⁊ ille sine inisa
cã ca acciꝑe recusau̾it deĩde
debitor ea sine sua culpa per
diderit doli mali exceptione
moram fecit oꝑter ẽẽ ⁊ sane
siẜuns erat ĩdote eũ q optu¬
tulit marito⁊ is ẜuns decess¬
it aut mimos obtulit eos

Expanded text:
i decem debet, si ea optulerit creditori et ille sine iusta causa ea accipere recusauit, deinde debitor ea sine sua culpa perdiderit, doli mali exceptione moram fecit, oportet esse. et sane si seruus erat in dote eumque optulit maritus et is seruus decessit, aut nummos optulit