comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑabimꝰ. Int̾ hec dũ comes isset c̃stan¬
tinopoli : exercitꝰ imꝑatoris insidi¬
citꝰ lesionẽ: ingemuit: nimisq
tristis effectꝰ ẽ. Statĩq inuocauit
boamundũ & alios pͥncipes mandans
imꝑatori cur causa ꝑditionis eũ con¬
stantinopolim uenire fecisset: & suũ
exercitũ ledere c̃sensisset. Qͥ om̃ino¬
Hoc in rei ueritate ñ ẽ. factũ ieo¬
c̃silio quãuis certissime sciã qr tuus
excercitꝰ dãpnũ mͥ maximũ intulerit.
Castella uidelicet ⁊ ciuitates ꝓprias
depopulando. Tibi aut̃ fidelit̾ satis¬
factionẽ c̃cedo. Post hec aut̃ anteꝗ
c̃uenirent ad iudiciũ comes absoluit
fiduciã. Absolutaq fiducia exercitꝰ
eiꝰ uenit constantinopolim . Tunc
imꝑator mandauit comiti sic̃ suꝑiꝰ
diximꝰ ut faceret ei homininũ ⁊ fi¬
duciã queadinodũ alii latrones fe

Expanded text:
perabimus. » Inter haec dum comes esset Constanperabimus. » Inter haec dum comes esset Constantinopolim, exercitus imperatoris insidicitus laesionem, ingemuit, nimisque tristis effectus est. Statimque invocavit Boamundum, et alios principes, mandans atori cur causa traditionis eum Costantinopolim uenire fecisset, et suum exercitum ledi consensisset. 5.100 Quohoc nconsilio, quamvis certissime sciam quod tuus exercitus damnum mihi maximum intulerit, castella videlicet et civitates proprias depopulando. Tibi autem fideliter satisfactionem concedo. » Posthaec autem, antequam convenirent ad judicium, comes absolvit fiduciam. Absolutaque fiducia, exercitus ejus venit Constantinopolim. Tunc imperator mandavit comiti, sicut superius diximus, ut faceret ei hominium, quemadmodum alii latrones fe
Abbreviated transcription (Latin):
cũi nom̃ rodesto ẽ.Die autẽ illo
milites imꝑatoris inuasert̃ eos re¬
tro in cauda. cũ quib comes pͣliatꝰ
int̾fec̃ ex ilł triginta.: & sexaginta
⁊qͦs retinuit. Interĩ uenert̾ legati
a imꝑatore missi dicentes qͦd im¬
ꝑator̾ ꝓmitteret om̃ia ꝑdita dili¬
gent̃ remtegrare si comes tantũ¬
modo cũ paucis & sine armis festi¬
nare constantinopolĩ dignaret᷑.
qͦd & dux godefredꝰ ⁊ boamundꝰ
& flandrensis comes et om̃s alii
pͥncipes deprecabant᷑. Aiebant eci¬
ã qͦd imꝑator assũpta cruce spopon¬
dit se uenturũ ierosolimã existens
duac & caput xpͣianoꝵ. Hoc comes
audiens ilico dimisso exercitu ꝓꝑa¬
uit constantinopolim loqui cũ im¬
ꝑatore. Cui dix̃ imꝑator ut eiꝰ ho¬
mo fieret. & fiduciã ei faceret quẽ¬
admodũ boamundꝰ & alii pͥncipes
fecerant. Responditq comes. ab¬
ni. At si crucẽ dñi diligent̃ baiulare
uis & nob̾cũ iero solimã uenire ego
⁊ om̃s subditi mͥ tuo imꝑio obtẽ¬

Expanded text:
cui nomen Rodesto est. Die autem illo milites imperatoris invaserunt eos retro in cauda. Cum quibus comes praeliatus, interfecit ex illis triginta, et sexaginta equos retinuit. Interim venerunt legati ab imperatore missi, dicentes quod imperator promitteret omnia perdita diligenter reintegrare, si comes tantummodo cum paucis et sine armis festinare Constantinopolim dignaretur. Quod et dux Godefridus, et Boamundus, et Flandrensis comes, et omnes alii principes deprecabantur. Aiebant etiam quod imperator assumpta cruce spopondit se venturum Hierosolymam, existens dux et caput Christianorum. Hoc comes audiens, illico dimisso exercitu properavit Constantinopolim loqui cum imperatore. Cui dixit imperator ut ejus homo fieret, et fiduciam ei faceret, quemadmodum Boamundus et alii principes fecerant. Responditqni. 5.97 Si uero crucem diligenter baiulare uis et nobiscum uis Ierusolymam uenire, egotuo imperio obtem
Abbreviated transcription (Latin):
uenator. Lituos forut̃ sonãdo. ⁊ ante eũ uenti¬
labant. honorabilia uexlla ꝗͦd nimis erat pul¬
chrũ ad uidendũ. Sub tus uͦ cistrũ erant sqͣ
centũ mili̾tes armati qͥ deduxerũt illũ spe

Expanded text:
enator lituos fortiter sonando, et ante illum ventilabant honorabilia vexilla. Quod nimis erat pulchrum ad videndum. Subtus vero castrum erant plus quam centum milites armati, qui deduxerunt illud p
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo omniũ qđ renuncient cunctis facul¬
tatibꝰ sins qui se ad huiꝰcemodi philosophiã
dederint. & bonis fuis quibꝰ int ẽ. cedant.
Tũ deinde quod om̃s etia uitȩ sollicitudineᷤᷤ
ꝓcul abiciant: & eatra urbẽ egressi in hor
gientes imparis ꝓpositi consortia: & uitȩ dis¬
simił contubma. scientes impedimentũ eẽ
hȩc arduũ uolentibꝰ it uirtutis incedere.¬

Expanded text:
« Primo omnium renuntiant cunctis facultatibus suis, qui se ad hujusmodi philosophiam dederint, et bonis suis quibus intersunt, cedunt. Tum deinde quod omnes etiam vitae sollicitudines procul abjiciant, et extra urbem egressi in hortgientes imparis propositi consortia, et vitae dissimilis contubernia: scientes impedimento esse haec arduum volentibus it
Abbreviated transcription (Latin):
romane urbi cdarũ uerbũ dĩ lmen fuisset
exortũ: simonis quidẽ tenebre cũ suo au¬
ctore restincte funt. Sermo autẽ uerita¬
tis & lcis qui ꝑpetrũ predicabat᷑ unnuerso¬
rũ mentes placido illustrauit auditu: ita
quã quã orauerant impetrarent. & hȩc fu¬
latũ comꝑit furto. delectatꝰ ẽ. fidẽ eorũ.¬

Expanded text:
Romanae urbi clarum verbum Dei lumen fuisset exortum, Simonis quidem tenebrae cum suo auctore restinctae sunt. Sermo autem veritatis et lucis, qui per Petrum praedicabatur, universorum mentes placido illustravit auditu, ita quam quae oraverant impetrarent. Et haec fuliatum comperit furto, delectatus est, fidem eoru
Abbreviated transcription (Latin):
Hec uerba credenda sunt: quia plures ex
nr̃is uid̾unt hoc. Illi au̾t̃ turci qui stabat
in parte maris. iudentes qđ ñ poruissent
sufferre ampliꝰ misert̃ ugnem in herbã.
ut uidentes illi. qui erant ad tentoriaᷤ in¬
ciꝑent fugͣam. Atilli cognoscentes illud

Expanded text:
ec verba credenda sunt, quia plures ex nostris viderunt hoc. Illi autem Turci, qui stabant in parte maris, videntes quod non potuissent sufferre amplius, miserunt ignem in herbam, ut videntes illi qui erant ad tentoria inciperent fugam. At illi cognoscentes illud
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ montaneã ⁊̃ edificauert̾i quasi cas¬
tellum ⁊ machinas ut securi fui̾ssent.
Alia uͦ pars tͣurcoꝵ  hospitata fuit circa cullas¬
tatem. in una uallẽ e& alia parte. Nocte

Expanded text:
nos et montaneam, et aedificaverunt quasi castellum et machinas, ut securi fuissent. Alia vero pars Turcorum hospitata fuit circa civitatem in una valle ex alia parte. Nocte
Abbreviated transcription (Latin):
primꝰ castrum. Per hec tp̃ra erm̃gaudus
de mauris & sarracenis p̃lio inito ultimo inmi¬
merabilem stragem sarracenoꝵ ꝑficiens dũi
uic tor regreditur.alium exercitũ mauroꝵ

Expanded text:
. 38. Per haec tempora Ermengaudus de Mauris et Sarracenis praelio inito ultimo, innumerabilem stragem Sarracenorum perficiens, dum victor regreditur, alium exercitum Mauro
Abbreviated transcription (Latin):
pͣnimia multitudine gentiũ ⁊ caballa¬
rũ ibi receperunt sẽpitnũ interitum.
⁊ reddid̾unt in felices animas diabolo
⁊ sathane ministris eiꝰ. Nos itaq suꝑan¬
tes eos impellebamꝰ in flum̃: cũ nr̃is

Expanded text:
nimia multitudine gentium et caballorum, ibi receperunt sempiternum interitum, et reddiderunt infelices animas diabolo et Satanae ministris. Nos itaque superes eos impellebamus in flumen cum nos
Abbreviated transcription (Latin):
tuimꝰ regnis ea cȩlebriorib factis: en arra¬
re curauimꝰ. Nunc autẽ post inm̃sos pela¬
gi fluctꝰ. scilleos tandẽ euasisse latratꝰ ob
tata statione potiti. post longeuas seculoꝵ¬
tenebras ad hicẽ uenimꝰ uerã qua resꝑsi
in dm̃ ap̃i aduentu libroꝵ finẽ facimꝰ.¬

Expanded text:
tuimus, regnis ex celebrioribus factis enarrare curavimus. Nunc autem cum post immensos pelagi fluctus Scilleos tandem evasimus latratus, et, optata statione potiti, post longaevas saeculotenebras ad lucem venimus veram, qua respersi in Domini Christi adventu, librorum finem f
Abbreviated transcription (Latin):
nens qui adhuc super ẽ. & in hiber¬
nia infula solitariꝰ ultimã uit& eta¬
tẽ pane cibario & frigida aqua su¬
stentat. Hic sepiꝰ ad eunde̾ uirũ in¬
grediens audiuit ab eo repetita int̾¬
rogatione que & qualia e̾ent que

Expanded text:
nens, qui adhuc superest, et in Hibernia insula solitarius ultimam vitae aetatem pane cibario et frigida aqua sustentat. Hic saepius ad eumdem virum ingrediens, audivit ab eo repetita interrogatione, quae et qualia essent quae
Abbreviated transcription (Latin):
de te fieri deb̾et ⁊ agnoscerẽ hec mͥ
cũ diacisset multũ detestatꝰ sum reu̾ti
ad corpꝰ: delectatꝰ nimirũ suauitate¬
ac decorẽ loci illiꝰ quẽ in tuebar simul
& consortio eoꝵ quos in illo indebã
nec tam̃ aliquid ductorẽ meu̾ roga¬
re audebã. S int̾ hec nescio quo or¬
dine repente me int᷑ homines uiuie¬
re cerno. Hec ⁊ alia que uiderat idẽ
uir dm̃ nͣ omnib passim desidiofis ac
ute sue incuriosis referre: olebat.
S ulł solu̾modo qui uel tormentorum

Expanded text:
de te fieri deberet agnoscerem. Haec mihi de te fieri deberet agnoscerem. Haec mihi cum dixisset, multum detestatus sum reverti ad corpus, delectatus nimiruac decore loci illius quem intuebar, simul et consortio eorum quos in illo videbam, nec tamen aliquid ductorem meum rogare audebam. Sed inter haec, nescio quo ordine, repente me inter homines vivere cerno. Haec et alia, quae viderat idem vir Domini non omnibus passim desidiosis ac vitae suae incuriosis referre volebat, sed illis solummodo qui, vel tormentorum
Abbreviated transcription (Latin):
pulcherrimã hanc iuuentute̾ iocun¬
dari ac fulgere consprci: ipse ẽ. locꝰ¬
in quo recipiunt᷑ anime eoꝵ qui in
bonis quidẽ operibꝰ de corpore exeunt.
Non sunt tam̃ tante ꝑfectionis : ut in
regnũ celoꝵ statim mereant᷑ introdu¬
ci. Qui tam om̃s in die iudicii adui¬
sionẽ apͣi & gaudia regni celestis in¬
trabunt. Nam quicũq in omni uer¬
bo & oꝑe & cogitatione ꝑfecti sunt
mox de corpore egressi ad regnũ ce¬
leste ꝑueniunt: ad cuiꝰ uicina ꝑtinet
locꝰ ille ubi sonũ cantilene dulcis cũ
od ore suauitatis ac splendore kicis au¬
disti. Tuautẽ quia nunc ad corpꝰ re¬
uerti & rursũ homines int̾ uiuere
debes: si actus tuos curiosiꝰ discutere
& mores sermonesq tuos in rectitu¬
Adme ac simplicitate studueris accipi¬
es & ipse pꝰ mortẽ locũ mansionis int̾
ħ que cernis agmina letabunda sp̃u¬
um beatoꝵ. Namq ego cũ ad tẽpus
abscessissem a te ad hoc feci ut quid

Expanded text:
pulcherrimam hanc juventutem jocunpulcherrimam hanc juventutem jocundari ac fulgere conspicis, ipse est in quo recipiuntur animae eorum qui in bonis quidem operibus de corpore exeunt, non tamen sunt tantae perfectionis, ut in regnum caelorum statim mereantur introduci qui tamen omnes in die judicii ad visionem Christi et gaudia regni caelestis intrabunt. Nam quicumque in omni verbo et opere et cogitatione perfecti sunt, mox de corpore egressi ad regnum caeleste perveniunt: ad cujus vicina pertinet locus ille, ubi sonum cantilenae dulcis cum odore suavitatis ac splendore lucis audisti. Tu autem quia nunc ad corpus reverti et rursum inter homines vivere debes, si actus tuos curiosius discutere, et mores sermonesque tuos in rectitudine ac simplicitate servare studueris, accipies et ipse post mortem locum mansionis inter haec quae cernis agmina laetabunda spirituum beatorum. Namque ego cum ad tempus abscessissem a te, ad hoc feci ut quid
Abbreviated transcription (Latin):
nec mora retrorsum retorquens: ip¬
sa me qua uenimꝰ uia reduarit. Cũq¬
reuersione peruemremꝰ ad mansio¬
nes illas letas sp̃uum candidatoꝵ: dixꝰ
mͥ. Scis que sunt ista omnia que uidi¬
sti Respondiego. Non. Et ait. Ual¬
lis illa quã aspexxisti flaminis feruen¬
tib & frigorib horrenda rigidis. ip̃se
ẽ. locꝰ in quo examinande ⁊ castigan¬
de sunt amme illoꝵ qui differentesc̃¬
fiteri & emendare scelera que fecert᷑
in ipso tande̾ mortis articulo ad pemi¬
tentiã ꝯfugiunt: & sic de corpore
exeunt. Qui tam̃ quia confessionẽ ⁊
penitentiã uel in morte habuert᷑ om¬
nes in die iudicii ad regnũ celoꝵ ꝑue¬
bratio missarũ ut etiã ante die̾ iudi¬
cii lib̾ent᷑ adiuuant. Porro puteus
ille flãmiuomꝰ ac putidꝰ quẽ uidisti
ipsũ ẽ. os gehenne : in quo qui cũq se¬
mel inciderit numquã in de lib̾abit᷑
in euũ. Locꝰ uero iste floriger in qͦ

Expanded text:
Nec mora, gressum retorquens, ipNec mora, gressum retorquens, ipsa me, qua venimus, via reduxit. Cumqreversi pervenissemus ad mansiones illas lętas spirituum candidatorum, dicit mihi: 'Scis, quę sint ista omnia, quę vidisti?' Respondi ego: 'Non.' Et ait: 'Vallis ista, quam aspexisti, flammis ferventibus et frigoribus horrenda rigidis, ipse est locus, in quo examinandę et castigande sunt anime illorum, qui differentes confiteri et emendare scelera, quę fecerunt, in ipso tandem mortis articulo ad penitentiam confugiunt et sic de corpore exeunt. Qui tamen, quia confessionem et penitentiam vel in morte egerunt, omnes in die iudicii ad regnum celorum pebratio missarum, ut etiam ante diem judicii liberentur, adjuvant. Porro puteus ille flammivomus ac putidus quem vidisti, ipsum est os gehennae, in quo quicumque semel inciderit nunquam inde liberabitur in aevum. Locus vero iste florifer, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
serat admirandi huiꝰ suauitas odoris.
Tanta aute luxc cuncta ea loca ꝑ fude¬
rat: ut omni splendore diei siue soł
meridiam radii uideret᷑ eẽ p̾clarior.
Crantq in hoc campo innumera homi¬
nũ albatoꝵ conuenticula sedesq plu¬
rime agminũ letantiũ. Cumq it᷑
choros feliciũ incolarũ medios redu¬
ceret: cogitare cepi qͦd fortasse hoc¬
e̾et regnũ celoꝵ de quo pͣdicare sepiꝰ
audiui. Respondit ille cogitatui me
transissemꝰ & has beatoꝵ mansiones
spͣuum aspicio ante nos multo maio¬
re̾ liminis gram: quã priꝰ: in qua eti¬
am u ocẽ cantantiũ dulcissimã audun.
S & odoris flagrantia miri tanta de
loco effundebat᷑: ut is quẽ ante ea¬
dẽ gustans quasi maximũ uerebar iaͣ
ꝑmodicꝰ michi odor uideret᷑. Sic̃ etiã
illa campi florentis eximia in cõpara¬
tione eiꝰ que nunc apparuit kicis te¬
ninssima ꝓrsus uidebat᷑ ⁊ parua: in
cuiꝰ amenitate loci cũ nos intraturos
sꝑarem: repente ductor substitit.

Expanded text:
et admirandi hujus suavitas odoris. Tanta autem lux cuncta ea loca perfuderat, ut omni splendore diei, sive solis meridiani radiis videretur esse praeclarior. Erantque in hoc campo innumera hominum albatorum conventicula, sedesque plurimae agminum laetantium. Cumque inter choros felicium incolarum medios me duceret, cogitare coepi quod hoc fortasse esset regnum caelorum, de quo praedicari saepius audivi. Respondit ille cogitatui meotransissemus, et has beatorum mansiones spirituum, aspicio ante nos multo majorem luminis gratiam quam prius. In qua etiam vocem cantantium dulcissimam audivi. Sed et odoris fraglantia miri tanta de loco effundebatur, ut is, quem ante degustans quasi maximum rebar, iam permodicus mihi odor videretur, sicut etiam lux illa campi florentis eximia in compa/ratione eius, quę nunc apparuit, lucis tenuissima prorsus videbatur et parva; in cuius amenitatem loci cum nos intraturos sperarem, repente ductor subsistit.
Abbreviated transcription (Latin):
fugã nosq ꝑsequuti sumꝰ eos occi¬
dentes ꝑ totũ diẽ & accepimꝰ spo¬
lia multa aurũ ⁊ argentũ eqͦs ⁊ asi-¬
nos camelos oues ⁊ boues & plurima
alia que ignoramꝰ. & tam̃ nisi dñs
foret in bello ⁊ aliã cito misisset a¬

Expanded text:
fugam, nosque persecuti sumus eos occifugam, nosque persecuti sumus eos occidentes per totum diem. Et accepimus spolia multa, aurum et argentum, equos et asinos, camelos, oves et boves, et plurima alia quae ignoramus. Et tamen nisi Dominus foret in bello, et aliam cito mitteret a
Abbreviated transcription (Latin):
ria qr hodie om̃s diuites si dõ placet
effecti eritis. Continuo gͦ fuert̃ or¬
dinate acies. In sinistraitaq parte
fuit boamundꝰ & rotb̾tꝰ normarnꝰ
& prudens tancredꝰ & rotbtꝰ de an¬
sõ & richardꝰ de pͥncipatu. Ep̃c nãq
podiensis uenit ꝑ alterã montaneã
undiq circũ cingens in credulos tͤ¬
cos. In dextera uͦ parte fuit pruden¬
tissimꝰ miles raimundꝰ comes de sco
egidio. & uenerabił dux godefredꝰ
⁊ acerrimꝰ miles flandrensis comes
⁊ hugo magnꝰ & alii plures quoꝵ
nomina ignoro. Statĩqͣ uementib
militib nr̃is tͣci ⁊ arabes ⁊ sarraceni
& agulani et om̃s barbare nationes
dederunt uelocit̾ fugã ꝑ cõpendia
montis & plęna loca. Erat autẽ
numerꝰ turcoꝵ ⁊ sarracenoꝵ pu¬
paganoꝵ trecenta sexaginta inilia
extͣ arabes quoꝵ numerũ nemo scit
nisi ds̃. Fugientibꝰ autẽ ilł nimis
uelocit᷑ usq ad eõꝵ tentoria ibi diu
morari ñ licuit. Iterũ uͦ arripuert̃

Expanded text:
ria, quia hodie omnes divites, si Deo placet, effecti eritis. » Continuo ergo fuerunt ordinatae acies. In sinistra itaque parte fuit Boamundus, et Rotbertus Northmannus, et prudens Tancredus, et Rotbertus de Ansa, et Richardus de Principatu. Episcopus namque Podiensis venit per alteram montaneam, undique circumcingens incredulos Turcos. In dextera vero parte fuit prudentissimus miles Raimundus comes de Sancto Aegidio, et venerabilis dux Godefridus; et acerrimus miles Flandrensis comes, et Hugo Magnus, et alii plures quorum nomina ignoro. Statim autem venientibus militibus nostris, Turci, et Arabes, et Sarraceni, et Agulani, et omnes barbarae nationes dederunt velociter fugam, per compendia montis et plana loca. Erat autem numerus Turcorum, et Sarracenorum, Pupaganorum, trecenta sexaginta millia, extra Arabes, quorum numerum nemo scit nisi Deus. Fugientibus autem illis nimis velociter usque ad eorum tentoria, ibi diu morari non licuit. Iterum vero arripuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
boamundo qui erat in romanie par¬
tibus graui infirmitate correptus idõq
adeunde tͣminũ uenire ñ licuit. Cũ u̾
illud tẽpus adueuit quo militari po¬
nut: continuo eiuitati antiochie in
qua erant alii congregati cito aduenit.
Demde om̃s seniores cogregati insimul
ceꝑut̃ in quĩrere qualit̾ scĩ sepulchri
it̃ ualeant ꝑagere. dicentes qmͣ bonũ¬

Expanded text:
Boamundo, qui erat in Romaniae partibus gravi infirmitate correptus. Ideo ad eumdem terminum venire non licuit. Cum vero illud tempus advenit in quo militari potuit, continuo civitati Antiochiae, in qua erant alii congregati, cito advenit. Deinde omnes seniores congregati insimul, coeperunt inquirere qualiter sancti sepulcri iter valeant peragere, dicentes: « qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenimꝰ ad rusiã ciuitatẽ: illicq¬
hospitati sumꝰ : Tunc boamundꝰ di¬
tore pͥcipiens suo coinitatui ut ip¬
sũ appropinqͣntes ciuitatĩ inseque¬
rent᷑. Q dux̃ secũ paucos milites
ostquã uͦ imꝑator coͣgnouit boamu¬
dũ ad se uenire iussit eũ recipi ⁊ ue¬
nerabilit̾ hospitari inͣ ciuitatẽ. Cũq

Expanded text:
Rusiam civitatem, illicqhospitati sunt. Tunc Boamundtore, praecipiens suo comitatui, ut ipsum appropinquantes civitati insequerentur. Qui duxit secum paucos milites. Postquam vero imperator cognovit Boamundum ad se venire, jussit eum recipi, et venerabiliter hospitari in civitatem. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
sentiens dño potiꝰ quã angłis loqui elegit.
Aliquando ỹmaginib & ante corporeos
odos ad tẽpꝰ ex aere assũptis ꝑ angelos
loquit᷑ ds̃: sicut nunc ad abraham: qui non solũ
tres uiros uidere potuit. s etiã tab̃nacło
t̾reno susciꝑe. & eoꝵ usib etiã cibos adhib̾e.
Nisi enĩ angłi cum quedã nob̃ in t̾ra nunciant.
ad tempꝰ ex aere corpꝰ assumerent: exte¬
riorib ꝓfecto nr̃is obtutib ñ apparerent:
nec cibos cũ abraham sumerent: nisi propt̃
nos solidũ aliquid ex cȩlesti elem̃to gestarent.
primunt᷑: qr exteriꝰ ministrabant. E &x ap¬
pellatione dñs oftendit᷑: qm̃ eis interiꝰ p̾e¬
rat. Ut ꝑ hoc p̾sidentis imꝑiũ: & ꝑ illud

Expanded text:
sentiens, Domino potius quam angelis loqui elegit. Aliquando imaginibus et ante corporeos oculos ad tempus ex aere assumptis per angelos loquitur Deus, sicut nunc Abraham, qui non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere, eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim angeli, cum quaedam nobis in terra nuntiant, ad temprioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. primuntur, qui exterius ministrabant, et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dere: sue quod aduersũ ỹsaac quasi ma-¬
ioris etatis ioco sibi ⁊ ludo: pͥmogenita
uindicaret. Qđ quidẽ sara audiẽns : ñ
tulit. & hoc ipsiꝰ approbat᷑ sermone di¬
ostqͦt annos puer ablactari solet. Int̾
hebreos autẽ uaria opinio ẽ. asserentib
aliis quinto annio. aliis duodecimo ablac
nit tante etatis adolescentẽ. matris se¬
disse ceruicib dũ dicit᷑ sũꝑsit abraham
panes ⁊ utrẽ aque& dedit agar. ponens su
ad cõparationẽ parentũ infans uocat᷑
÷ paruulꝰ. & ẽ. sensus. Posuit gͦ abrahã
panes & utrẽ. suꝑ humerũ agar : & hoc
facto dedit puerũ matri. Hoc ẽ in manũ
⁊ in sequentib declarat᷑: dũ dicit᷑. Sur¬
mitẽ manu teneret. Quod autẽ manu
parentis tenet᷑: sollicitꝰ monstrat᷑ affectꝰ.¬

Expanded text:
dere , sive quod adversum Isaac quasi majoris aetatis, joco sibi et ludo primogenita vindicaret. Quod quidem Sara audiens non tulit et hoc ex ipsius approbatur sermone diost quot annos puer ablactari solet?-- Resp. Inter Hebraeos autem varia opinio est, asserentibus aliis quinto  Ms., quarto anno; aliis duodecimo ablactnit tantae aetatis adolescentem matris sedisse in cervicibus, dum dicitur: Sumpsit Abraham panes et utrem aquae et dedit Agar, ponens supad comparationem parentum, infans vocatur et parvulus. Et est sensus: Posuit Abraham panes et utrem super humerum Agar, et hoc facto dedit puerum matri, hoc est, in manuod in sequentibus declaratur, dum dicitur: Surmitem manu teneret. Quod autem manu parentis tenetur, sollicitus monstratur affect
Abbreviated transcription (Latin):
itaq quarta generatione filii isrł de t̾ra
egipti. Replica genealogiã leui. Leui
genuit caat. E aat genuit ambrã. Am¬
brã genuit aaron. Aaron genuit eleazar.
Eleazar autẽ: genuit finees. Gaat cũ pa¬
tre suo leui ingressus ẽ. egiptũ : rursũ
eleazar cũ patre suo aaron egressus ẽ.
ab egipto. A caat usq ad eleazar: cõpu¬
tant᷑ quatuor. Quod autẽ scđm exodũ
quinta generatione egressi sunt filii is¬
rł de t̾ra egipti : trib tibi uide ordo
numeret᷑. Iudas genuit phares. phares
genuit esrõ. esrom gent̾ arã. arã gent̃
aminadab. Aminadab genuit naason. na¬
ason gent̃ salmon. Phares cũ patre suo
iuda : ingressus ẽ. egiptũ. Naason pͥnceps
iuda in deserto describit᷑ cuiꝰ filiꝰ salmon
t̾ram repromissionis introiuit. Computa a
phares usq ad naason: & inuenies generati¬

Expanded text:
t quarta generatione filii Israhel de terra Aegypti. replica genealogiam Leui: Leui genuit Caath, Caath genuit Ambram, Ambram genuit Aaron, Aaron genuit Eleazar, Eleazar genuit Finees. Caath cum patre suo Leui ingressus est Aegyptum. rursum Eleazar cum patre suo Aaron egressus est Aegyptum. a Caath usque ad Eleazar conputantuquinta generatione egressi sunt filii Israel de terra, tribus tibi Judae ordo numeretur. Juda genuit Phares, Phares genuit Esrom, Esrom genuit Aran, Aran genuit Aminadab, Aminadab genuit Naason, Naason genuit Salmon. Phares cum Iuda ingressus est Aegyptum, Naasson princeps tribus Iuda in deserto describitur, cuius filius Salmon erram repromissionis introiit. conputa a Phares usque adNaasson et inuenies generati
Abbreviated transcription (Latin):
iste in bono accipi debet: ut in euangłio.
Beati qui lugent nunc: qm̃ ipsi ridebt᷑.
guit: qr illiꝰ risus ãmirationis ⁊ leticie¬
fuit: sare autẽ dubitationis & diffiden¬
tiȩ. Quod ab illo diudicari potuit : qͥ
corda hominũ nouit. Unde hec eadẽ sara
ridens corripit᷑: correpta ꝓtinꝰ fecundat᷑.
& cont̾ra spẽ ex diuina ꝓmissione accepit:
qđ habiturã se ex humana ratione du

Expanded text:
iste in bono accipi debet, ut in Evangelio: iste in bono accipi debet, ut in Evangelio: Beati qui lugent nunc, quoniam ipsi ridebunt guit fuit: Sarrae autem dubitationis et diffidentiae, quod ab illo dijudicari potuit, qui corda hominum novit. Unde haec eadem Sarra ridens corripitur, correpta protinus fecundatur, et contra spem ex divina promissione accepit, quod habituram se ex huma
Abbreviated transcription (Latin):
nerationẽ omnib gentib benedictio
futura ẽẽt. & intunepotib castitatis ⁊
sobrietatis unicũ mansisset exemplar:
unde & in ea parte corporis fidĩ signũ ac¬
cepit. ⁊ inde filiꝰ fidĩ ñ carnis nasciturꝰ erat
nec truncata corporis parte deformior.
s fidĩ in dm̃ signo głiosior. Igit᷑ ꝓ deo ali¬
quid ꝑdere: lucrũ ẽ. ñ dãpnũ. Ita abra¬
ham fidĩ suȩ signũ accipiens. ñ deformatꝰ
ẽ: s melioratꝰ. Si enĩ adã pactũ dĩ custo¬
disset: ñ abraham hoc pactũ accepisset.
S qr ille in hoc membro culpã inobedien¬
tiȩ pͥmo agnouit : decuit ut iste in hoc
nerasse filios ad uitã: dũ olim pͣuarica¬
tores generarunt ad mortẽ.
putas ne centenario nascet᷑ filiꝰ. & sa¬
ra nonagenaria pariet :. Non uerba hec
dubitantis diffidentiã ostendunt: s ad¬
mirantis gaudiũ. Idõ ꝓ gaudio ridentis
abrahe: filiꝰ dicebat᷑ ysaac. Nam risꝰ

Expanded text:
nerationem omnibus gentibus benedictio nerationem omnibus gentibus benedictio futura esset, et in cujus nepotibus castitatis et sobrietatis unum mansisset exemplar, unde et in ea parte corporis signum fidei accepit, unde filius fidei, non carnis, nasciturus erat, nec truncata corporis parte deformior, sed fidei in Deum signo gloriosior. Igitur pro Deo aliquid perdere lucrum est, non damnum. Ita Abraham fidei suae signum accipiens, non deformatus est, sed melioratus. Si enim Adam pactum Dei custodisset, non ASed quia ille in hoc membro culpam inobedientiae primo agnovit, decuit ut iste in hoc nerasse filios ad vitam, dum olim praevaricatores generarunt ad mortem. Putasne centenario nascetur filius, et Sarra nonagenaria pariet ?-- Resp. Non verba haec dubitantis diffidentiam ostendunt, sed admirantis gaudium. Ideo prae gaudio ridentis Abrahae filius dicebatur Isaac. Nam risus
Abbreviated transcription (Latin):
& eris pat̾ multitudinis gentiũ. & ñ uo¬
cabit᷑ nom̃ tuũ abrã s erit nom̃ tuũ abra¬
ham: qr patrẽ multarũ gentiũ posuite.
Dicunt autẽ hebrei qđ ex nomine suo ds̃¬
mũ abrã qđ int̾pretat᷑ pat̾ excelsus. & pos¬
tea uocatꝰ ẽ. abraham : pat̾ multarũ. Nã
gentiũ ñ habet᷑ in nomine : s subaudit᷑.
Nec mirandũ cũ apud grecos & quosdam
a litt̾a uidet᷑ addita: nos e. litterã hebreã
additã dixerimꝰ. Idi oma eoꝵ lingue he
bre ẽ. ꝑ e. quidẽ scrib̾e: s ꝑ a legere. Si
or tua ñ uocabit᷑ sarai : sed sara erit nom̃
ditũ qr r. apud grecos centenariꝰ numerꝰ
mutati nominis hec ẽ. qđ ante dicebat᷑
pͥnceps mea : uniꝰ tantũmodo domꝰ mat̃¬
familie. postea uͦ dicit᷑ absolute pͥnceps.
are abrahã circũcisionẽ accepit :
Id circo abrahe circumcisio cõmenda¬
ta ẽ: ut sub lege e̾e̾t sic̃ & adã: ne de lig¬
enĩ abrahã filiũ se habiturũ ꝑ cuiꝰ ge¬

Expanded text:
nis gentium, et non vocabitur nomen tuum Abram; sed erit nomen tuum Abraham, quia patrem multarum gentium posui te . Dicunt autem Hebraei quod Deus ex nomine suo, quimum Abram, quod interpretatur pater excelsus; et postea 321 vocatus est Abraham, pater multarum. gentium non habetur, in nomine subauditur. Nec mirandum quare, cum apud Graecos et quosdam a littera videatur addita, nos e litteram Hebraeam additam dixerimus. Idioma enim linguae est per e quidem scribere, sed per a legere; sicor tua, non vocabis eam Sarai, sed Saditum, quia r apud Graecos centenarius numerumutati haec est quod antea dicebatur princeps mea , unius tantummodo domus materfamilias; poare Abraham circumcisionem accepit? idcirco Abrahae circumcisio commendata est, ut sub lege esset, sicut et Adam, ne de ligenim filium se habiturum, per cujus ge
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. ut hiꝑbaton hic intelligat᷑ : &
ordo uerboꝵ sit ita. Sciendo scies qr pere¬
grinũ erit sem̃ tuũ in t̾ra ñ propria: qͣ
dringentos annos. Illud autẽ int̾positũ
intelligat᷑ ⁊ in seruitutẽ redigent eos: ⁊
nocebunt ilł ita ut ad quadringentos an¬
nos ista int̃positio ñ ꝑtineat. In extrema

Expanded text:
ti sunt, ut hyperbaton hic intellegatur et ti sunt, ut hyperbaton hic intellegatur et ordo uerborum sit: sciendo scies quia peregrinum erit semen tuum in terra non propria qdringentis annis. Illud autem interpositum intelligatur, et in servitutem redigent eos, et nocebunt illis, ita ut ad quadringentos annos ista interpositio non pertineat. In extrema
Abbreviated transcription (Latin):
Non sic accipiendũ ẽ. tanꝗͣ in illa durissima
seruitute quadringentis annis dĩ pͦpłs fu¬
erit : s qr scriptũ ẽ. in r̃saac uocabit᷑
tͥ sem̃. gͦ ex anno natiuitatis ysaac usq¬
ad annũ egressionis ex egipto cõputant᷑
anni qͣdringenti qͥnq. Cũ gͦͣ de qua drin
gentis xͣix. detraxeris : uiginti quinq
qui st̃ a ꝓmissione usq ad natũ ysaac ñ
sũmã solidã numeri qͣ dringentos uoluit
appellare scriptura: que solet tẽpora
ita nuncupare: ut quod de sũma ꝑfecti
numeri paululũ excrescit : aut infra ẽ.
ñ cõputet᷑. Non itaq quod ait in serui¬
tutẽ redigent eos ⁊ nocebt̃ ilł ad qua¬
dringentos referendũ ẽ. tanquã ꝑ tot
annos eos habuerint in seruitute. sed
referendi sunt qua dringenti anni ad id
quod dictũ ẽ. ꝑegrinũ erit sem̃ tuũ in t̾ra
ñ propria. Quia fiue in t̾ra canaan siue
hereditate sumerent t̾ram ex ꝓmissione
dei: quod factũ ẽ. postquã ex egipto lib̃a¬

Expanded text:
non sic accipiendum est, tamquam in illa durissima seruitute quadringentos annos dei populus fuerit; sed quia scriptum est: in Isaac uocabitur tibi semen, ex anno natiuitatis Isaac usque annum egressionis ex Aegypto conputantur anni quadringenti quinque. cum ergo de quagentis triginta detraxeris uiginti quinque, qui sunt a promissione usque ad natum Isaac, non summa solida quadringentos uoluit appellare scriptura, quae solet tempora ita nuncupare, ut quod de summa perfectioris numeri paululum excrescit aut infra est, non computetur. non itaque quod ait: in seruitutem redigent eos et nocebunt illis, ad quadringentos annos referendum est, tamquam per tot annos eos habuerint in seruitute; sed referendi sunt quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra non propria, quia siue in terra Chanaan siue hereditatem sumerent terram ex promissione dei. quod factum est posteaquam ex Aegypto liber
Abbreviated transcription (Latin):
auditio dĩ. Hic erit ferꝰ homo: manꝰ eiꝰ
suꝑ om̃s : & manꝰ omniũ suꝑ eũ. ⁊ contra
faciẽ om̃iũ fr̃m suoꝵ habitabit. Signifi¬
cat autẽ sem̃ eiꝰ habitaturũ in heremo:
id ẽ. sarracenos uagos in certisq sedib qͥ
uniuersas gentes quib desertũ ex latere
iungit᷑ incursabant: ⁊ impugnabant᷑
ab omnib donec maximã partẽ miseri

Expanded text:
. Hic erit ferus homo; manus ejus super omnes, et manus omnium super eum, et contra faciem omnium fratrum suorum habitabit. Significabat autem semen ejus habitaturum in eremo, id est, Saracenos vagos incertisque sedibus, qui universas gentes quibus desertum ex latere jungitur, incursant, et impugnantur ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
omͦ defendit᷑ abraham
lex. Habuit quoq ꝓmissionẽ a dõ multi¬
plicandi seminis suĩ. s nec dũ sciebat ex
qua uxore. cui postea dictũ ẽ. de sara ha¬
bere filiũ. Nam ꝓpt̾ea sic ꝓpagandi uolun¬
nosa ñ fuit. Etiã & sara prolẽ quã de se
habere ñ potuit: de ancilla habere uoluit.
Consentiebat ut̃q in facto: qr utiq sarã

Expanded text:
o defenditur Abraham elica. Habebat quoque promissionem a Deo multiplicandi seminis sui, sed necdum sciebat, ex qua uxore, quia postea dictum est ei, de Sarra habere filium. Nam propterea sic propagandi volunnosa non fuit. Etiam et Sarra, cum prolem de se habere non potuit, de ancilla habere voluit. Consentiebat uterque in facto, quia uterque Sarram
Abbreviated transcription (Latin):
rito paruulũ propt̾ originale peccatũ
quo primũ dĩ dissipatũ ẽ. testamentũ :
generatio disꝑdet nisigeneratio liberet.
Sic intelligenda sunt uͤerba duina: tan¬
quã dictũ sit. Qui ñ fuerit regeneratꝰ
interibit anima illa de genere eiꝰ : quia
testamentũ dĩ dissipauit : quando in adã
cũ om̃ib etiã ipse peccauit. Si enĩ dixis¬
set
qr hoc testamentũ meũ dissipauit: ñ nisi
de ista circũcisione intelligi cogeret. Nẽ
lus dissipauerit: liberũ ẽ. intelligere de
illo testam̃to dictũ. cuiꝰ dissipatͥo ꝑtinere
posset ad paruulum.
fidei abrahe ut signũ quasi dubiꝰ que¬
s quomͦ futurũ eẽt exquirens.

Expanded text:
rito paruulum propter originale peccatum, rito paruulum propter originale peccatum, quo primum Dei dissipatum est testamentum, generatio disperdet, nisi regeneratio liberet: sic intellegenda sunt haec uerba diuina, tamquam dictum sit: \'Qui non fuerit regeneratus, interibit anima illa de genere eius\', quia testamentum Dei dissipauit, quando in Adam cum omnibus etiam ipse peccauit. Si enim dixisset: Quia hoc testamentum meum dissipauit\', non nisi de ista circumcisione intellegi cogeret; nunclus dissipauerit, liberum est intellegere de illo testamento dictum, cuius dissipatio pertinere posset ad paruulum. fidei Abrahae ut signum quasi dubius quae quomodo futurum esset exquirens.
Abbreviated transcription (Latin):
legendo cognoscere. Testamentũ autẽ pri¬
mũ qđ factũ ẽ. ad hominẽ primũ: ꝓfecto
illud ẽ. Qua die ederitis: morte morie¬
mini. Unde scriptũ ẽ. in libro qui ȩccłas¬
ticꝰ appellat᷑. Om̃ĩs caro : sicut uestis uete¬
rẽscit. Teftamentũ enĩ a scło: morte mo¬
rieris. Cũ enĩ lex euidentior postea data
sit : & dicat apłs. ubi autẽ ñ ẽ. lex nec
pͣuaricatio : quo pacto in psalmo qđ legit᷑
uerũ ẽ. p̾uaricatores estimaui om̃s pecca¬
tores t̃re: nisi qr om̃s leges alicuiꝰ p̃uarica
res ñ ꝓprie s originalit̾ peccatores : unde
ilł grãm remissionis peccatoꝵ necessariã
confitem᷑. ꝓfecto eomͦ quo funt peccato¬
res: etiã p̾uaricatores legis illiꝰ que in pa
radyso data ẽ. agnoscunt᷑. ut uerũ sit
utrũq quod scriptũ ẽ. & p̃uaricatores
estimaui om̃s peccatores t̾̃re: & ubi lex
ñ ẽ. nec pͥuaricatio. Ac ꝑ hoc qr circũcisio
signũ regenerationis fuit : & ñ in me¬

Expanded text:
legendo cognoscere. Testamentum autem primum, quod factum est ad hominem primum, profecto illud est: Qua die ederitis, morte moriemini. Unde scriptum est in libro, qui ecclesiasticus appellatur: Omnis caro sicut uestis ueterescit. Testamentum enim a saeculo: Morte morieris. Cum enim lex euidentior postea data sit, et dicat apostolus: Ubi autem non est lex, nec praeuaricatio, quo pacto in psalmo quod legitur uerum est: Praeuaricatores aestimaui omnes peccatores terrae, nisi quia omnes legis alicuius prn proprie, sed originaliter, peccatores, unde illis gratiam remissionis peccatorum necessariam confitemur, profecto eo modo quo sunt peccatores, etiam prat utrumque, quod scriptum est, et: Praeuaricatores aestimaui omnes peccatores terrae, et: Ubi lex non est, nec praeuaricatio. Ac per hoc, quia circumcisio signum regenerationis fuit et non inme
Abbreviated transcription (Latin):
ad pontẽ ferreũ appropin¬
quare: currit̾ores nr̃i qui solebant
p̾cedere nos. muenert̃ t᷑cos innu¬
merabiles c̃gregatos obinã eis: qͥ
dare adiutoriũ antiochie festina¬
bant. Irruentes gͥ un̾o corde nr̃i

Expanded text:
ad Pontem Ferreum appropinquare, curritores nostri, qui solebant praecedere nos, invenerunt Turcos innumerabiles congregatos obviam eis, qui dare adjutorium Antiochiae festinabant. Irruentes igitur nostri
Abbreviated transcription (Latin):
unũs quẽꝑiã ex nob̾ qui robuste illud te¬
neat castrũ. ⁊ nr̃is mnimicis ꝓhibeat uirilit
montaneas siui̾e planu ⁊ introitũ i exitũ
ciuitatis. Nlures uͦ ex illis ꝓhibebant se illud

Expanded text:
unum quempiam ex nobis, qui robuste illud teneat castrum, et nostris inimicis prohibeat viriliter montaneas, sive planum, et introitum et exitum civitatis. » Plures vero ex illis prohibebant se illud
Abbreviated transcription (Latin):
cupientes ex õi parte circũciagere
nros. E gregiꝰ gͣ comes flandrensis
undiq regimine f oiiatꝗsignõ eru¬
cis quã fidelit̾ bauilabat armatꝰ
occurrit ilł qĩna cũ prudenti: ĩr. iõ
boamundo. Irrueruntq nr̃i unan¬
mit̃ suꝑ illos qui statĩ arripuerunt
fugã. & festinant̃ uerterunt scapu¬
lãs retro & mortui sunt multi ex

Expanded text:
cupientes ex omni parte circumcingere nos. Egregius igitur comes Flandrensis, undique regimine fidei ac signo erucis, quam fideliter bajulabat, armatus, occurrit illis una cum prudentissimo Boamundo. Irrueruntque nostri unanimiter super illos. Qui statim arripuerunt fugam, et festinanter verterunt scapulas retro, et mortui sunt multi ex
Abbreviated transcription (Latin):
nero nepos gai calicule regnauit annos
obfuit nimis. Nam duas legiones in arme-¬
nia cũ ipsa ꝓuintia simul amisit. Qui par¬
thico uigo seruientes grauẽ in famiã ro¬
manis dedert̃. Iuxta om̃e scelus & parrici¬
diũ quod in ꝓprios parentes cõmiserat.
ad didit facimnꝰ ut instar troiȩ romã incenderet.
Manusq iiciens in ap̃ianos ꝑsequationẽ ẽci¬
tat. ipsosq doctores fidei petrũ ⁊ paulũ in
urbe int̾emit. Alterũ crucifigens: alterũ
capite plectens. Coq cũ dedecore regno
euulso. galba in esꝑia. intelliꝰ in germama:
Oito romȩ imꝑiũ arripuert̃: om̃sq celeri

Expanded text:
Nero nepus Gai Caligulae regnavit ann. obfuit nimis. nam duas legiones in Armenia cum ipsa provincia simul amisit, qui Parthico iugo servientes gravem infamiam Romanis dederunt. ‖ iuxta omne scelus et parricidium, quod in proprios parentes commiserat, addidit facinus. ut ad instar Troiae Romam incenderet, ‖ manusque iniciens in Christianos persecutionem concitat ipsosque doctores fidei Petrum et Paulum in urbe interemit, ‖ alterum cruci figens, alterum capite plectens. ‖ eoque cum dedecore regno evulso Galba in Hiberia, Vitellius in Germania, Otho Romae imperium arripuerunt. omnesque
Abbreviated transcription (Latin):
mortiferis lanceisꝰ. Unda qͦq rapidi flu¬
minis ubiq uidebat᷑ fluere rubea tur¬
choꝵ sanguine: ⁊ si forte aliqͥs eoꝵ ua
luisse reptare suꝑ riꝑã pontis colũpnas
aut natanͣdo uulneratꝰ ad t̾ram moli¬
ret᷑ exire: nos undiq tantes suꝑ ripa
fluminis impellabamus. ne cantes eum.
ininpetu rapidi fluminis. Rumor qͦq
⁊ clamor nr̃oꝵ ⁊ illoꝵ resonabat ad ce¬
lũ. Pluuie teloꝵ ⁊ sagittarũ tegebant
polũ: ⁊ claritatẽ diei. Alte uocȩs intꝰ
⁊ extra ciuitatẽ erant̾. Mulieres cunta

Expanded text:
mortiferis lanceis. Unda quoque rapidi fluminis ubique videbatur fluere rubea Turcorum sanguine. Et si forte aliquis eorum voluisset reptare super pontis columnas, aut natando vulneratus ad terram moliretur exire, nos undique natantes super ripam fluminis impellebamus, necantes eum impetu rapidi fluminis. Rumor quoque et clamor nostrorum et illorum resonabat ad coelum. Pluviae telorum et sagittarum tegebant polum et claritatem diei; altae voces intus et extra civitatem erant. Mulieres civita
Abbreviated transcription (Latin):
pleta: aliquos ep̃orum princeps secum
assumens causa consecrationis eccłe beati
hylarii quam coram ipsius aula principis
constitutam pͣdirimus ad eam eos duxit:
pictauiensem uero solum pontificem secũ¬
solum comitissa retinuit. ac multa sc̃oꝵ
pignera que undecumq collegerat.
in sinstro cenobii unde agimus membro:
illo teste recondidit. Postremo̾ coram
principali ara ueniens. queq a marito
sub appellatione dotis acceperat in uici¬
ma insule tͣram scilicet que podius le¬
tardi uocat᷑. una cum seruis quos illuc
ex natiuo solo suo addurerat loco ⁊ mo¬
nachis tradidit: sicq leta discessit
Uerum qm̃ mallia censrum ȩccłarum auc¬
tores ꝓdere ꝓmisimus. tempus suad et¬
⁊ res. ut aliquantulum illuc stilum de¬
flectamus.

Expanded text:
pleta aliquos episcoporum princeps secum assumens causa consecrationis ecclesiae Beati Hilarii, quam coram ipsius aula principis constitutam praediximus, ad eam eos duxit. Pictaviensem vero solum pontificem secum comitissa retinuit ac multa Sanctorum pignera quae undecunque collegerat, in sinistro coenobii unde agimus membro illo teste recondidit. Postremo coram principali ara veniens quaecunque a marito sub appellatione dotis acceperat in vicinia insulae terram scilicet quae Podius Letardi vocatur uno cum servis quos illuc ex nativo solo suo adduxerat, loco et monachis tradidit, sicque laeta discessit. Verum quoniam Malliacensium ecclesiarum auctores prodere promisimus, tempus suadet et res, ut aliquantulum illuc stylum deflectamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Losaphat
azarias.
athalia.
Ioas.
masias.
ozias.
oathas.
acas.
e zechias.
Sedechias.
esus.
oachim.¬
e eliasib.
udas.¬

Expanded text:
osaphat, Azarias, Athalia, Joas, Amasia, Ozias, Joathas, Achas, Ezechias, Sedecias. esus, Joachim, Eliasib, Judas
Abbreviated transcription (Latin):
Helica de a rodi
Helas defelthi
Hira filiꝰ achis dethecua.
Hedai de torrente gaas
a bialbon arbathites
As maueth dberomi¬
Heliam filiꝰ acito¬
fel gilonites
e srai decarmelo
Famidearadi
gaal filiꝰ nathã deso
bonni degaddi
Celech deammoni
Na harai berothites
Urias cetheus

Expanded text:
Helica de Arodi Helas de Felthi Hira filius Aces de Thecua Heddai de torrente Gaas Abialbon Arbathites Azmaveth de BeromiHeliam filius Ahitofel Gelonites Esrai de Carmelo Farai de Arbi Igaal filius Nathan de Soba Bonni de Gaddi Selech de Ammoni Naharai Berothites Urias Hettheus
Abbreviated transcription (Latin):
cie ꝯfirmatierãt etiã
ultra manus extende̾
conatis ⁊ uuilielmus
quidẽ nothus duxnor¬
uit. Alii añ ꝓgressi
apuliã. calabriã. sici¬

Expanded text:
nciae confirmati sunt, etiam ultra manus extendere conati sunt. Guillelmus siquidem Nothus, dux Norvit. Alii autem progressi, Apuliam, Calabriam, Sici
Abbreviated transcription (Latin):
u. Imperii
octouiani a¬
ugusti natꝰ
est iħ̾us cri¬
tus filius dei
inbethleem
uide ex
maria uir¬
gine
Post natiuitatẽ dñi
nostri iħu cristi.
Octauranus augꝰ¬
tus imperauit an

Expanded text:
. imperii Octaviani Augusti natus est IESUS CHRISTUS filius Dei in Betleem Iudae ex Maria virgine. Post nativitatem domini nostri IESU CHRISTI Octavianus Augustus imperavit an
Abbreviated transcription (Latin):
Caleph filiꝰ iephone
Detͥ bu ysachar
Igal filiꝰ fr̾ ioseph
etͥbu beniamin
p hatti filiꝰ raphu
De tͥbu ⁊ abulon
Getdiel fr̃ sodi
De tribu manasse

Expanded text:
aleb filium Iepphonne de tribu Isachar Igal filium Ioseph de tribu Beniamin Phalti filium Raphu de tribu Zabulon Geddihel filium Sodi de tribu Iose
Abbreviated transcription (Latin):
thiopes nadaberes
Garumantes
L y dia cirenensis
Tripolitana
Futhensis
eugis
Getulia
Numiclia
Tingitania
Mauritania
SiR tesesunt amari
num atlanticum ad
diuidunt geu gun
numidiam. mauri¬
taniam adesertis affri¬

Expanded text:
thiopes, Nadaberes, Garamantes, Lybia Cyrenensis, Tripolitana, Futhensis, Zeugis, Getulia, Numidia, Tingitania, Mauritania. Syrtes autem a mari num Atlanticum in dividunt Zeugin, Numidiam, et Mauritaniam a desertis Afri
Abbreviated transcription (Latin):
neum. In latere
asy e adaquilo nẽ
ahocceano orienta¬
li occidentem uer¬
sus porrigitur
Ccythia
ec undiq mon¬
tib claudit
Subscithia ama¬
ri caspio usq
fluuium tana¬
amagonia
Albania
Hirchania
Bactria
Armenia
Cappadotia
Cholchos
a sia minor
Ceibilia
N LAt̾e australi
asie por rigityr
mare rubrum
abocceano orien¬
tali occidentem
uersus usq ad
confinia arabie
⁊ palestine.
N t̃ mare rubrũ
ioccea num austra¬
lem adorientem
supra ethio pia¬
ẽ superior que
ab occidente
montib ethiopiciᷤ
TUR
Sub ethio pia ori¬

Expanded text:
nda. In latere Asiae ad aquilonem ab oceano Orientali occidentem versus porrigitur Scythia, haec undique montibus clauditSub Scythia a mari Caspio usquefluvium TanaAmazonia, Albania, Hircania, Bactria, Armenia, Cappadocia, Cholcos, Asia minor, Cilician latere australi Asiae porrigitur mare Rubrum, ab oceano Orientali occidentem versus usque ad confinia Arabiae et Palaestinae. Inter mare Rubrum et oceanum Australem ad orientem supra est Aethiopia superior, quae ab occidente montibus Aethiopicis tur. Sub Aethiopia
Abbreviated transcription (Latin):
Ammenophis. ⁊¬
ORus.
Achencheres.
hic sub mersus ẽ.¬
Acherres.
Cherres.
Armais qui ⁊ danaus.
M ephres.
M issar muthosis.
Thuthi mosis.
Amenophis.
⁊ hebei .cxc.¬

Expanded text:
Amenophis, Ortus, Achencheres, hic submersus Acherres, Cherres, Armeus qui et DanauMephres, Miffar, Mutosis, Theutemosis, Amenopmosis, Amenophis
Abbreviated transcription (Latin):
Moyses.
Iosue.
O thoniel.
Debohora.
Gedeon.
Abimelech.
t. hola.
Ia̾ir
Iepte.
Abessam.
Labdon.
Samson.
S alomon.¬
Ro boam.
abia.

Expanded text:
Moyses, Josue, Othoniel, Debora, Gedeon, Abimelech, Thola, Jair, Jepthe, Abessam, Labdon, Samson, Salomon,Roboam, Abia,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓeo ꝙ ip̃piisuimꝰ ixanissins ĩ ꝑator pͥuilegiũ romane se¬
dis beato petro pͥncipi a postoloꝵ eiꝰq uicẽ tenentib ĩ ꝑpetuum
relinquens ap̃eandẽ sibiurbẽ sedẽ imꝑialẽ statuerat. dignita¬
te tñ romani ĩꝑatores appellatis̃ usq ad illd̾ tp̃s qͦ romanũ
imꝑiũ ad reges francoꝵ trans latũ ẽ. Postea enĩ hii qͥ ap̃ con

Expanded text:
et christianissimus imperator privilegium Romanae sedis beato Petro principi apostolorum, ejusque vicem tenentibus in perpetuum relinquens apud eamdem sibi urbem sedem imperialem statuerat; dignitate tamen Romani imperatores appellati sunt usque ad illud tempus quo Romanum imperium ad reges Francorum tran
Abbreviated transcription (Latin):
gressi atq ꝑ occeanũ uecti cum sepe uu̾o ante tã germa¬
niam quam galliã more piratico ꝑ eadẽ occeani littora ex¬
curentes infesstassent. tandem egressi galliam qua in¬
parte brittanniã respic̃ ꝑuasu̾nt. ciuitatẽq in ea roto¬
matum occupantes usq in hãc diem normauniã suo
si homines septentrionales dictisũt. eo ꝙ pͥmũ ab illa
mundi parte uenint. Karolus aũt rex francoꝵ inito
cumeis federe filiam suam roloni uxorẽ dedit. eamq
terram que nunc normannia uocatur ꝯcessit. qui sci¬
tus. Rob̾tus nomenaccepit. atq ex inde gens normã¬
norum xp̃o credens fidei subiecta est

Expanded text:
gressi, atque per Oceanum vecti, cum saepenumero ante, tam Germaniam quam Galliam more piratico per eadem Oceani littora excurrentes infestassent; tandem egressi, Galliam, qua parte Britanniam respicit, pervaserunt, civitatemque in ea Rothomagum occupantes, usque in hanc diem Northmanniam de suo si viri septentrionales dicti sunt, eo quod primum ab illa mundi parte venerant. Carolus autem rex Francorum, inito cum eis foedere, filiam suam Rolloni uxorem dedit, eamque terram, quae nunc Northmannia vocatur concessit. Qui scitus, Roberti nomen accepit. Atque exinde gens Northmannorum Christo credens fidei subjecta est
Abbreviated transcription (Latin):
namq ꝙ post exidiũ troie
mnultitudo magna m̃ fugiens
ac dem̃ induos ꝑopulos sedi¬
uidens.alia frantionẽ ꝗ̃ dã
suꝑ se regem leuauit. alia tur¬
tũ noinine secuta sit. atq ex
eo duos ppłos supto nomine
francos i turcos usq hodie

Expanded text:
namque, quod post excidium Troye multitudo magna indefugiens ac deinde in II populos se dividens alia Francionem quendam supra se regem levavit, alia Turcum nomine secuta est, atque ex eo duos populos sumpto nomine Francos et Turcos usque hodie
Abbreviated transcription (Latin):
era aut̃ narratio ht̃ ꝙ anatiuitate abrahe sexta deciina dinasti
a ꝗͣ egiptu summam potestatẽ dict̃ thebeoꝵ. ap̃ egiptios aniti¬
Assiriorum.
Belus.
Ninus.
Semiramis.
arius.
Aralius.
Xerses ꝙ ibaleu
Arma mitres.
Belochus.
Baleus.¬
Altadas.
Mamntus.
Machaleus.
S perreus.
S paretus.
Ascatades
Amintes.
Belochus.
Belle pares.
Lamprides.
S osares.
L ampares
S osarmus.
Mitraeus.
T autanes.
Teuteus.
Dergilus.
E upales.
aosthenes.

Expanded text:
era autem narratio habet quod a nativitate Abraae sexta decima dynastia, quam Aegyptii summam potestatem vocant, Thebaeorum apud Aegyptios initiAssyriorum: Belus. Ninus. Semiramis. Arius. Aralius. Xerses, qui et Baleus. Armamitres. Belochus. BaleAltadas, Mamintus, Machaleus, Sparreus, s, Sparretus, Ascatades, Amintes, Belochus, Bellopares, Lamprides, Sosares, Lampares, Sosarinus, Mitraeus, Tautories, Theutheus, Pergilius, Eupales, Laosthenes,
Abbreviated transcription (French):
Bocclau
M athauia
ORiel¬
Ierimoth
anania
Annani
E liatha
Gel del thi
rommenthie ⁊er
M ellothi
O thir
madioth

Expanded text:
Bocciau, Mathaniu, OzielJerimoth, Ananias, Anani, Eliatha, Geddelthi, et Romemthiezer, Mellothi, Othir: Mazioth
Abbreviated transcription (Latin):
citum collegit. o pp̃ssosq demetrio regnũ suscep̃. post.
demetrius filius oe metni fugato alexandro. potesta.
dauid.
salomon.
roboam.
abia
asa
asarias.
athalia.
loas
amasias.
ozlas
ioathas.
achat
ezechias
manasses.
ammon
iosias.
sedechias.

Expanded text:
citum collegit, oppressoque Demetrio regnum recepit. Post, citum collegit, oppressoque Demetrio regnum recepit. Post, Demetrius filius Demetrii, fugato Alexandro, potestateDavid, Salomon, Roboam, Abia, Asa, Azarias, Athalia, Joas, Amasia, Ozias, Joathas, Achas, Ezechias, Manasses, Amon, Josias, Sedecias.