comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Mulieri quoq dixit. Decepit te
o mulier concupiscentia oculoꝵ ut
relicto coniuge aliis misctaris. Et
tuum: et p̃sta ut si hec mulierad
cenum libidinis qͦd prius gessit.
fuerit reuoluta ñ sanet᷑ omnino
Certe si scis dñs. cuiꝰ potencia etiam
futura p̃noscunt᷑. qͦd se abstinere
possit ab hoc flagito. te iubente sa¬
netur. Hec co dicente. aisrupto ꝑ
inferiorem partem humore. sanata
est cum uiro suo. Beatꝰ autͣ apłs
fregit panem et dedir .n. Que grãs
agens accepit: etcredidit in domi¬
no cum omni domo fua. Nec dem¬
ceps illa aut uir eiꝰ. scelꝰ qͦd priꝰ
a dmiserant ꝑperrarunt. Misit qͦ
postea Gratinus magna munera
modum secutꝰ est cum uxore. ꝓ¬
stratiq coram eo: rogabant ut acci¬
ꝑet munara eoꝵ. Quib ille ait.
Non est meum acciꝑe hoc ailectissi¬
mi. s potiꝰ ur̃m estea indigentib
erogare. Et nichil accepit gx his

Expanded text:
est. Mulieri quoque dixit: 'Decepit te, est. Mulieri quoque dixit: 'Decepit te, o mulier, concupiscentia oculorum, ut, relicto coniuge, aliis miscearis'. Ettuum et praestes, ut, si haec mulier ad caenum libidinis quod prius gessit fuerit revoluta, non sanetur omnino. Certe, si scis, Domine, cuius potentia etiam futura praenoscuntur, quod se abstinere possit ab hoc flagitio, te iubente sanetur'. Haec eo dicente, disrupto per inferiorem partem humorem, sanata est cum viro suo. Beatus autem apostolus fregit panem et dedit ei. Quae gratias agens, accepit et credidit in Domino cum omni domo sua; nec deinceps illa aut vir eius scelus quod prius admiserant perpetrarunt. Misit quoque postea Gratinus magna munera modum secutus est cum uxore, prostratique coram eo, rogabant, ut acciperet munera eorum. Quibus ille ait: 'Non est meum haec accipere, dilectissimi, sed potius vestrum est ea indigentibus erogare'. Et nihil accipit ex his
Abbreviated transcription (Latin):
motus. fulgura qͦ ac tenitrua. qui¬
euerunt. Ipse aut̃ circuiens qui
turbati iacibant: cunctos readidit
sanos. ꝑconsul uͦ suscipiens u̾bum
dei. credidit inm cum omnido¬
mosua: et baptiati sunt ab apło cdi.
synopensis filius. dum R eiꝰ¬
in balneo muliarum lauaret᷑ a de¬
none ꝑdito sensu qͣ uiter crucrabat᷑.
Gratinꝰ aut̃ misit ipłam ad ꝓcon¬
fulem: in qua rogabat ut andream
uͦ eiꝰ ydrope intumuerat. Dep̃can¬
te gͥ ꝓconsule: andreas ascenso ue¬
hiculouenit ad ciuitatem. Cumq
introiss in domum gratini: coñ¬
turbauit sꝑc malus puerum et
uenit et ꝓcicdit ante pedes apłi.
Quem ille increpans: discede in qͥt
humani generis inimice a fa¬
muld aei. Ꝙ statim multum cla¬
mitans: discesfit ab eo. et ueniens
ad stratum uiri ait. Recti egrotas
ĩcõmodo: qui rilicto ꝓprio thoro
miseris scorto. Surge in nomĩs
noli ultra peccare. ne maiorem
egrotationem incurras. & sanatꝰ

Expanded text:
motus, fulgora quoque ac tonitrua quimotus, fulgora quoque ac tonitrua quieverunt. Ipse autem circumiens eos qui turbati iacebant, cunctos reddidit sanos. Proconsul vero suscipiens verbum Dei, credidit in Domino cum omni domo sua, et baptizati sunt ab apostolo Senopinsis filius, dum in balneum mulierum lavaretur, a daemone, perdito sensu, graviter cruciabatur. Gratinus autem misit epistolam ad proconsulem, in qua rogabat, ut Andream vero eius ab etrope intumuerat. Deprecante igitur proconsule, Andreas, ascenso vehiculo, venit ad civitatem. Cumque introisset in domum Gratini, conturbavit spiritus malus puerum, et venit et procidit ante pedes apostoli. Quem ille increpans: 'Discede', inquit, 'humanae generis inimice, a famulo Dei'; et statim multo clamitans discessit ab eo. Et veniens ad stratum viri, ait: 'Recte aegrotas incommode, qui, relicto proprio toro, misceris scorto. Surge in nomine noli ultra peccare, ne maiorem aegrotationem incurras'; et sanatus
Abbreviated transcription (Latin):
tacebat. Iterum atq iterum ꝓcon¬
sul int̾rogabat: et nichil respõdit.
Durante aut̃ in silentio: ꝓconsul
habebat cum suis consilium quid
agerit. Mater aut̃ pueri cepit
fiere. At quam beatus andreas apłs
ait. O inf dex que fietꝰ emitis ama¬
ritudinis ob stuprum qͦd in filiũ
agere uoluisti. que te in tantum
concupiscentia p̃cipitauit. ut uni¬
cum amutere filium libidine ĩ¬
flammante ñ metueres : Hec eo
dicente: ait mulier. Audi ꝓconsul.
Postquam filiꝰ meus hoc agͣere uo¬
liut. homini huic adhesit. et non
dĩcissit abeo. ꝓconsul aut̃ de his
rra cõmotus: iussit puerum ĩ culle¬
um parricide recluddi. et ĩ flumĩe
ꝓici. andream aut̃ in carcere trudi.
donec excogitato supplicio et ip¬
sum ꝑderet. Orante aut̃ beato
apło terremotꝰ magnus cum toni¬
truo graui factꝰ est. et ꝓconsul de
sede cecidit. ex om̃s t̾re aecubuert̃
Mater uͦ pueri ꝑcussa aruit: et
Orante aut̃ beato apło cissauit t̃re

Expanded text:
tacebat. Iterum atque iterum procontacebat. Iterum atque iterum proconsul interrogabat, et nihil respondit. Durante autem eo in silentio, proconsul habebat cum suis consilium, quid ageret; mater autem pueri coepit flere. Ad quam beatus Andreas apostolus ait: 'O infelix, quae fletus emittis amaritudinis ob stuprum, quod in filium agere voluisti, quam in tantum concupiscentia praecipitavit, ut unicum amittere filium, libidine inflammante, non metuas'. Haec eo dicente, ait mulier: 'Audi, proconsul; postquam filius mens haec agere voluit, homini huic adhaesit et non discessit ab eo'. Proconsul autem de his ira commotus, iussit puerum in culeum parricidae recludi et in flumine proici, Andream autem in carcere retrudi, donec, excogitata supplicia, et ipsum perderet. Orante autem beato apostolo, terrae motus magnus cum tonitruo gravi factus est, et proconsul de sede cecidit, et omnes terrae decubuerunt; mater vero pueri percussa aruit et mOrante autem beato apostolo, cessavit terrae
Abbreviated transcription (Latin):
tirati sunt ab apło sc̃o. de pu¬
uer qͥdam sostra¬
tus nomine: xꝑianus uenit
secretiꝰ ad b̃m andream dicens.
Mater mea concupiuit formã speci¬
ei mee: et iugiter me in sectatur
ut cõmisceam ei. qͦd ego ut ĩfan¬
dum execrans confugi. At illa fel¬
le cõmota. abiit ad ꝓconsulem. ut
crimen suum ꝓiciat in me. ⁊ scio
cum accusatꝰ fuero quia nicbil ad
hec respondebo. Satius enĩ duco
uitam ãmitere: quam matris
detegere crimen. Nunc aut̃ tͥ
hec confiteor ut digneris ꝓ me
dñm exorare: ne innocens careã
p̃senti uita. Hec eo dicente uene¬
runt ministri ꝓconsulis accersi¬
entes eum̃. Beatus uͦ apłs facta
oratione surrexit: et abiit cum
puero. Mater aut̃ instanter ac¬
cusabat eum dicens. Hic dñe
ꝓconsul oblitꝰ materne pietatis
affectum stupro in me conuersꝰ
uix potiu eripi. ne ab eo iuolarer
Cui ait ꝓconful. Dic puer si uera st̃
ista que mat̃ tua ꝓsequit᷑. At ille

Expanded text:
tizati sont ab apostolo sancto. 4. Ptizati sont ab apostolo sancto. 4. Puer quidam Sostratus nomine christianus venit secretius ad beatum Andream, dicens: 'Mater mea concupivit formam speciei meae et iugiter me insectatur, ut commisceam ei. Quod ego infandum execrans refugi. At illa, felle commota, adiit proconsulem, ut crimen suum proiciat in me. Et scio, cum accusatus fuero, quia nihil ad haec respondebo; satius enim duco vitam amittere quam matris detegere crimen. Nunc autem tibi haec confiteor, ut digneris pro me Dominum exorare, ne innocens caream praesenti vita'. Haec eo dicente, venerunt ministri proconsulis arcersientes eum. Beatus vero apostolus, facta oratione, surrexit et abiit cum puero. Mater autem instanter accusabat eum, dicens: 'Hic, domine proconsul, oblitus maternae pietatis affectum, stuprose in me conversus, vix potui eripi, ne ab eo violarer'. Cui ait proconsul: 'Dic, puer, si vera sunt ista quae mater tua prosequitur'. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
confestim rragit oculos eus. et
statim recrpit lumen. ⁊ glificabat
ãm. Cuniq indum̃tũ haberet uile
et hyspidum. ait apłs. Auferte ab
eo uestimenta sordida: et dateei
indum̃tum nouum. Expoliantib
rediit ad domum suam.
ciuitatis amaseoꝵ erat prier egrp¬
tius: quem amore unieo diligebat
Orta aut̃ in eum febre. sꝑm gxalauit
Deniq auditis demetriꝰ signis que
faciebat beatꝰ apłs. uenit ad eum
E ꝓcidens cum lacrimis ad̃ pedes eiꝰ
ait. Nichil tͥ cuifficile confido mi¬
inster di. Eexenim puer meus
quem unicum diligebam mor¬
tuuis est. et rogo ut adeas domum
nieam. et reddas eum mͥ. Hec ai¬
diens beatus apłs. et condolens la¬
crimis eius. uenit ad domum.
qua puer iacebat. Et p̃dicans a¬
utissime ea que ad̃ salutem anins
ꝑtinebant. comi̾susq ad feretrum
ait. Tibi dico puer in nom̃ĩe dñi
sta sanꝰ Et confestim surrexit puer
egyptius: et reddidit illum dño
suo. Tunc om̃s qͥ erant illuc congre¬
gati crediderunt indño. et bap¬

Expanded text:
igit oculos eius, et confestim recepit lumen et glorificabat Deum. Cumque indumentum haberet vile et hispidum, ait apostolus: 'Auferte ab eo vestimenta sordida et date ei indumentum novum'. Expoliantibusrediit ad domum suam. civitatis Amaseorum erat puer Aegyptius, quem amore unico diligebat. Orta autem in eum febre, spiritum exalavit. Denique, audita Demetrius signa quae faciebat beatus apostolus, venit ad eum, et procidens cum lacrimis ante pedes eius, ait: 'Nihil tibi difficile confido, minister Dei. Ecce enim puer meus, quem unice diligebam, mortuus est, et rogo, ut adeas domum meam et reddas eum mihi'. Haec audiens beatus apostolus, condolens lacrimis eine, venit ad domum in qua puer iacebat, et praedicans diutissime ea quae ad salutem populi pertinebant, conversus ad feretrum, ait: 'Tibi dico, puer, in nomine Iesu sta sanus'. Et confestim surrexit puer Aegyptius, et reddidit illum domino suo. Tunc omnes qui erant increduli crediderunt Deo et bap
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ adhuc diaconus in platea conue¬
nit. Cui simplicit̃ ait. Eece ego p̃sto¬
lor beatum uirum et nascio ubi sit.
uel qͥd oꝑis agat &ui brictiꝰ. Si inqͥt
delirum illum queris. ꝓspice eminꝰ
ecce celum solito amens respicit. Cũq.
pauꝑ ille occursu reddito quod peti¬
erat impetrass brictium diaconẽ
uir beatris martinꝰ alloquit᷑. En ego
bricti delirus tͥ uideor: Ciuinq ille

Expanded text:
cium adhuc diaconum in platea convenit; cui simpliciter ait: Ecce ego praestolor beatum virum, et nescio ubi sit, vel quid operis agat? Cui Briccius: Si, inquit, delirum illum quaeris, prospice eminus: ecce coelum solito sicut amens respicit. Cumque pauper ille, occursu reddito, quod petierat impetrasset, Briccium diaconum vir beatus alloquitur: En ego, Bricci, delirus tibi videor?
Abbreviated transcription (Latin):
rati st̃. et cuuctoꝵ catene relaxate
sunt. et neruũ in quo pedes eoꝵ
coartati etant scissum est. ⁊ oñis
magni ficabant dm̃ d̾icentes.
quia magnꝰ est d̾s quẽ p̃icant
serui eiꝰ. Tunc educti ꝑ beatum
andream de carcere. abiit unus¬
quisq ad ꝓpria sua. Matheus aut̃
andreas apłs p̃dicabat incolis

Expanded text:
rati sunt, et cunctorum catenae confractae rati sunt, et cunctorum catenae confractae sunt, et travis, in qua pedes eorum coartati erant, scissa est, et omnes magnificabant Deum, dicentes, quia: 'Magnus est Deus, quem praedicant servi eius'. Tunc educti per beatum Andream de carcere, abiit unusquisque ad propria sua, Mattheus autem Andreas apostolus praedicabat incolis
Abbreviated transcription (Latin):
nansi urbi ubum salutis
annuntiauit. S in cole
ciuitatis duri indigne
ferentes. que de redamp¬
toris nr̃i uirtutib audi¬
ebant. ac sua nolentes
destruire templa appre¬
hensum beatum apłm
erutis oculis. circondatum cathe¬
nis incartare decruserunt. ut
intͣpositis paucis dieb in t̾ficeretꝰ
enit aut̃ angłs dñi aa andream
ipłm dicens. Surge et uade ad
nyrmidoniam ciuitatem. ⁊ erue
rẽm tuum matheum. desqualo¬
⁊ carceris qͦ tenct᷑. Cui ille ait.
iis ibi nauim: in qua statim
iscendes. Ego enim ero dixx inn̾s
tui. Fecit andreas uita u̾bum añi:
et inuenit in littore nauim. Ascen¬
gressus q portam ciuitatis: uenit
ad carcerem uidens aut̃ matħm
apłm insqualore carceris cũ aliis
uinctis residentem. amarissime
niundiciam. mortitis uitam. im¬
mensa clementia largiri dgnatꝰ
es. aꝑi queso oculos serui tui. ut
eatad annuntiandum u̾bum
tuum. E statim locꝰ ille contre¬
niuit. et lux magna refulsit in
carcere. et oculi beati apłi restau¬

Expanded text:
alutis adnuntiavit. Sed incolae civitatis dure, indignae ferentes quae de Redemptoris nostri virtutibus audiebant ac sua nolentes destruere templa, adpraehensum beatum apostolum, erutis oculis, circumdatum catenis, in carcere detruserunt, ut, interpositis paucis diebus, interficerent. Venit autem angelus Domini ad Andream apostolum dicens: 'Surge et vade ad Mermidonam civitatem et erue fratrem tuum Matheum de squalore carceris quo tenetur'. Cui ille ait: nies ibi navem, in qua statim ascende. Ego enim ero dux itineris tui'. Fecit Andreas iuxta verbum Domini et invenit in litore navem, ascengressusque portam civitatis, venit ad carcerem. Videns autem Matheum apostolum in squalore carceris cum vinctis aliis resedentem, amarissime munditiam, mortuis vitam inmensa clementia largire dignatus es, aperi, quaeso, oculos servi tui, ut eat ad adnuntiandum verbum tuum'. Et statim locas ille contremuit, et lux magna refulsit in carcere, et oculi beati apostoli restau
Abbreviated transcription (Latin):
int̾itum p̃drexrtit. Eodem b̃o uiro
re. ꝗob ignis subito de u̾tier fulsit
illius. Eirantiꝰ quidam egrotꝰ ꝓpe¬
rante ad̃ se beato iuro prius sanitatẽ
recepit. quam sc̃s martinus domũ
intraret. In eadem qͦ domo puerum
a serpente ꝑcussum. scõꝵ tactu digite
aꝑiculomortis etuit. Nam tante fuit¬

Expanded text:
itum praedixit. Et eodem beato viro re, globus igneus subito de vertice fulsit illius. Evantius quidam aegrotus, properante ad se beato viro, prius sanitatem recepit, quam sanctus Martinus domum intraret. In eadem quoque domo puerum a serpente percussum, sanctorum tactu digitorum a periculo mortis eruit. IX. Sanct
Abbreviated transcription (Latin):
diu̾sis in cili partib clarescunt. ita ⁊
doctores sc̃i ꝑ uarias mundi partes
luceserrent. ut omnib ua patesceret
salutis et ueritatis lux clarisceret.
Unde ⁊ batissimum martinũ gallie
gine torpentes. lue ueritatis irra¬
diaret. et plurimas de antiqͫ ostis fau¬
cib ytrraheret gentes. et sacratissimo
xꝑi insereret corpori. Igit᷑ beatisfi
regione pannonie. sabbarie oppido
addictꝰ. S uir sc̃s magis elegit deo
celesti seriure. quã sub imꝑatore mili¬
tare t̾reno. qͥa specialit̾ electꝰ est. ut
uexillum sc̃e crucis occiduas orbis
portaret in partes. et miline sacͣmen¬
ta angłlicis mutarit edictis. ñ pro
regno armis scł̃arib certare romano
s specialib doctͥnis xꝑranũ dilatare
inꝑium. nec dura romanoꝵ lege
go plurimaꝵ colla inicere gentiũ.
Qui post sacri baptismatis mysterium
magnis in mundo claruitꝰ miraculis.
⁊ doctnis catholicis longe lateq risplẽ¬
duit in orbe. Cuiꝰ hec pͥma leguntur

Expanded text:
diversis in coeli partibus clarescunt, ita et doctores sancti per varias mundi partes lucescerent, ut omnibus via patesceret salutis, et veritatis lux claresceret. Unde et beatissimum Martinum Galliaegine torpentes, luce veritatis irradiaret, et plurimas de antiqui hostis faucibus extraheret gentes, et sacratissimo Christi insereret corpori. II. S. viri regione Pannoniae, Sabariae oppido, addictus. Sed vir sanctus magis elegit Deo coelesti servire, quam sub imperatore militare terreno; qui specialiter electus est, ut vexillum sanctae crucis occiduas orbis portaret in partes, et militiae sacramenta evangelicis mutaret edictis: non pro regno armis saecularibus certare Romano, sed specialibus doctrinis Christianum dilatare imperium; nec dura Romanorum lege jugum plurimarum collo injicere gentium. Qui post sacri baptismatis mysterium magnis in mundo claruit miraculis, et doctrinis longe lateque resplenduit in orbe; cujus haec prima leguntur
Abbreviated transcription (Latin):
Exl. mortius fuscitaris.
e difficultate partꝰ cuiꝰdã mulieris.
e sostrato et seruo eiꝰ.
e demoniacis sanatis ad balneum.
e nicholao senx
e antipheme et uocre ac serius eius
De mgximilla urore ꝓconsulis egee
edebile sanato
De tͥb cecis illuminatis.
e arido sanitati restaurato.
De puero stratochi frĩs ꝓconsule¬

Expanded text:
 mortuos suscitatos. 25. De difficultate partus cuiusdam mulieris. 26. De Sustrato et servo eius. 27. De daemoniacis sanatis ad balneum. 28. De Nicolau sene. 29. De Anthiphanem et uxore ac servis eius. 30. De Maximilla, uxore proconsulis Egeae. 31. De debile sanato. 32. De tribus caecis inluminatis. 33. De arido sanitati restaurato. 34. De puero Stratoclei, fratris proconsul
Abbreviated transcription (Latin):
necuon scmꝵ uͥginum tecleet agnetis
uisitatione uir di honoratꝰ et confor¬
tatus est. Nam demonum fantasit.
et in aiu̾sis figuris horribiles aspectꝰ
nichil metuens. nec ullis eoꝵ fallatus
ut multis multa p̃diceret. uelut myx¬

Expanded text:
nec non sanctarum virginum Theclae et Agnetis nec non sanctarum virginum Theclae et Agnetis visitatione vir Dei honoratus et confortatus est. Nam daemonum phantasmata, et in diversis figuris horribiles aspectus nihil metuens, nec ullis eorum fallaciis ut multis multa praedixerit 161
Abbreviated transcription (Latin):
infusiõe astante ppło pͥstine reddidit
fanitati. Tetradii ꝓ consulatoris uiri
seruum. manꝰ impositiõe a demonio
lib̾auit. unde et ille tetradiꝰ cũ tota
domo sua add xꝑranam comuisus est
religionem. Cuidam qͦ patͥsfamiliaꝰ
puerum a demone arreptum digitos
in os mittens. sꝑm malignum per
pudenda pacientis exire compellit.
Deꝓsum in porta parisiace ciuitatis
a dformitate sui corꝑis solo salua¬
uit osculo. s ⁊ fimbria uestim̃ti eiꝰ
uel filo cilicu multos sanari morbos
comꝑtum est. Filia arborii p̃fecti per un¬
positionam epłe scĩ certini. a gͣuissimis
libata est febrib Paulini oculũ penicu¬
lo suꝑposito smnauit a dolore atq caligi¬
aus grauiter pene attritꝰ est m̃bris
nocte ab anꝗło adintegram recreatꝰ :
samtatem. sepiꝰ ꝙ anglitis uisitatiõib
et familiari locutione fruebat᷑. Qua¬
dam uͭ die beatissime genitͥcis d̃i ⁊ alm̃¬

Expanded text:
infusione, astante populo, pristinae reddidit infusione, astante populo, pristinae reddidit sanitati. Tetradii proconsularis viri servum manus impositione a daemonio liberavit. Unde et ille Tetradius cum tota domo sua ad Christianam conversus est professionem. Cujusdam quoque patrisfamilias puerum a daemone arreptum atrocissimo, digitos in os mittens, spiritum malignum per pudenda patientis exire compulit. Leprosum in porta Parisiacae civitatis a deformitate sui corporis solo salvavit osculo; sed et fimbrias vestimenti ejus, et fila cilicii multos sanare morbos compertum est. Filia Arborii praefecti per impositionem epistolae sancti Martini a gravissimis liberata est febribus. Paulini oculum peniculo superposito sanavit a dolore atque caligidus, graviter pene totus attritus membris, nocte ab angelo ad integram recreatus est sanitatem: saepiusque angelicis visitationibus et familiari locutione fruebatur. Quodam vero die beatissimae Genitricis Dei et Dom
Abbreviated transcription (Latin):
ut om̃s lucrifaceret xꝑo uirtutib
insignis bonitate laudabilis. pietate
amabilis. multis in ep̃atu fulgens
tumultuantem in obsequio cuidam
corꝑis: u̾bo orationis uno ligauit in
loco. Itum q resoluens suis ꝑmisit
domtinari uestigiis. ruentem pinum
suꝑ se signo crucis apposito aũtit. Mi¬
rantem q turbam xꝑo credere fecit.
De ipsum in tecto cuuislam dͥomꝰ flãmis
opposuit. ne in nocua lederit ignis tecta
qͥ fanum incendit ydolatoie. Aliud
qͦ templũ antiqͦ errore demonib
dedicatum.: dũ manu ñ potuit hu¬
mana. anglico fultꝰ auxilio fubu̾tit
Necñ alio loco gentilium sacra subuer¬
tens a qͦdam pagano gadio appetitꝰ.
ille nudum ferientis ictui collum op¬
posuit. S impiꝰ retͦ cadens suam in¬
telligens impietatem: ueniam po¬
stulauit a sc̃o. Altõq librante ictum
in scm̃ caput: ferrũ fugit de manib
Treueris ꝑalyticam puellam totisq
resolutis menbris. sacra bñddicti olxi

Expanded text:
ut omnes lucrifaceret Christo; virtutibus ut omnes lucrifaceret Christo; virtutibus insignis, bonitate laudabilis, pietate amabilis, multis in episcopatu fulgens tumultuantem in obsequio cujusdam corporis, verbo orationis, uno ligavit in loco; iterumque resolvens suis permisit dominari vestigiis. Ruentem pinum super se signo crucis opposito avertit, mirantemque turbam Christo credere fecit. Seipsum in tecto cujusdam domus flammis opposuit, ne innocua laederet ignis tecta, qui fanum incendit idololatriae. Aliud quoque templum antiquo errore daemonibus dedicatum, dum manu non potuit humana, angelico fultus auxilio subvertit. Nec non alio loco gentilium sacra subvertens, a quodam pagano gladio appetitus, ille nudum ferientis ictui collum opposuit; sed impius retro cadens, suam intelligens impietatem, veniam postulavit a sancto; alteroque librante ictum in sanctum caput, ferrum effugit de manibus. Treveris paralyticam puellam, totisque resolutam membris, sacra benedicti olei
Abbreviated transcription (Latin):
cris orationib uite restituit. Tercius
ab todem sc̃o uiro in carudreno oppido
cusddam mulieris flentis sola oratione
inconspectu ppłi resuscitatꝰ est. Q uiso
mutam ab infantia puellam. bene¬
dicti olti unctione sanauit. S ne lu
cerna dñi modio recta lateret dulcis¬
fimis abstractꝰ est feclib multoꝵ ꝙ
p̃cib alligatꝰ electꝰ est in ep̃atum tͥhu¬
ronice ciuitatis. ubi płima sc̃aꝵ in
signia uͥtutum gessit. ⁊ multa celesti
uite doginata sparsit. Tam̃ priuare
uite continentiam: in turbis ppło ñ
amisit. humilis in habitu. iocundꝰ
in sernone. deuotꝰ in p̃dicatione. ue¬
ieyx in iudicio. uenerabilis in morib
ꝑuigil in orationib assidiuis ĩ bectioẽ.
constans inuultu. pius in affectu. ho¬
norabilis in ministerio sac̾dotali. in fa¬
tigabilis ũbi dei seminator. impiger
aceeptam dñi sui pecuniã multiplicare
cum gaudentib gaudans. cum lugen¬
tib lugens omnib omnia factus.

Expanded text:
cris orationibus vitae restituit. Tertium cris orationibus vitae restituit. Tertium ab eodem sancto viro, in Carnoteno oppido, cujusdam mulieris flentem filium sola oratione in conspectu populi resuscitavit. Quo mutam ab infantia puellam benedicti olei inunctione sanavit. cerna Domini modio tecta lateret, dulcissimis abstractus est sedibus, multorumque precibus alligatus, electus est in episcopum Turonicae civitatis, ubi plurima sasit virtutum, et multa coelestis vitae dogmata sparsit, tamen privatae vitae continentiam in turbis populorum non amisit. Humilis in habitu, jucundus in sermone, devotus in praedicatione, verax in judicio, venerabilis in moribus, pervigil in orationibus, assiduus in lectione, constans in vultu, pius in affectu, honorabilis in ministerio sacerdotali, infatigabilis verbi Dei seminator, impiger acceptam Domini sui pecuniam multiplicare; cum gaudentibus gaudens, cum lugentibus lugens, omnibus omnia factus,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtate. ⁊ doctͥnaꝵ u̾itate sc̃aꝵ excellen¬
tior effulsit. Huiꝰ disciplinis se fes
martinus post relictum militis cin¬
gulum socrauit. ut tanti uiri erudis
exemplis. xꝑianam fornt᷑ ꝓressisst
ad pugnani. fidei armatꝰ galea ut lo¬
nea iusticie accinctꝰ.⁊ gladio u̾bi dei
armatꝰ. intiepidꝰ contra omnia rela
magnꝰ bellator muniret᷑. Idrm qͦq¬
s̃s martinꝰ diuino ammonitꝰ oraculo.
parentes suos ad sacre fidei conu̾tit
ꝓfessionem. ⁊ matrẽ que se mundo
genuit. ipse gen̾auit xꝑo. hoc qͦ¬
in itinere latͦnum ꝑpessus ẽ insidias.
dumq uni tͣclitur ad custodienddũ.
se esse spopondit. Cui in trepidꝰ res¬
pondit. Dñs mͥ acdiuitor est: non tume¬
bo minas tuas. S multas arrianoꝵ
iunctꝰ. ꝓpe ciuitatem sibi cellulam
constripcit: in qua lib̾ius contempla¬
nuos carꝑet fructꝰ. Cui qͥdam cathe¬
cuminꝰ adherens subita sc̃o abfen¬
te iuiro morte pͣreptꝰ quem uir dei
lupicini agro laqueo suspensum sa¬

Expanded text:
itae, et doctrinarum veritate sanctarum excellentior effulsit: cujus disciplinis se sanctus Martinus, post relictum militiae cingulum, sociavit, ut tanti viri eruditus exemplis Christianam fortior processisset ad pugnam, fidei armatus galea, et lorica justitiae accinctus, gladio verbi Dei armatus, intrepidus contra omnia tela maligni bellator muniretur. IV. s vir divino admonitus oraculo, parentes suos ad sacrae fidei convertit professionem; et matrem, quae se mundo genuit, ipse regeneravit Christo. Hoc quoque itinere latronum perpessus insidias, dum uni traditur ad custodiendum, se esse spopondit; cui intrepidus respondit: Dominus mihi adjutor est, non timebo minas tuas. Sed multas Arianorujunctus, prope civitatem sibi cellulam construxit, in qua liberius contemplativos carperet fructus. Cui quidam catechumenus adhaerens subita, sancto absente viro, morte praereptus est: quem vir Dei Lupicini agro laqueo suspensum, sa
Abbreviated transcription (Latin):
eum ligatis pedib eius trahebant
ꝑ plaream ciuitatis Iam enĩ capil¬
li capitis eiꝰ euellebant᷑. ⁊ sanguis
defluebat a capite. ⁊ ecce orauit ad
cordis eoꝵ ut cognoscant te dm uer̃.
et desistant ab hac ini qͥtare. et ne
statuas illis hoo peccatum quia
nesciunt qͥd faciunt. & statim
timor magnus factꝰ est suꝑ habita¬
tores ciuitatis illiꝰ et apło dimisso¬
dicebant. Deccaiumꝰ in te. nascien¬
tes qͥd fecirimus. Rogamꝰ gͦ dñe
demonstrs nobis uram salutis ne
descendat ur dei suꝑ ciuitatem
hane. Hec aut̃ dicentes ꝓstraue¬
rant solo ante pedes andree. Qͥb
hoc mundo. ex qualit᷑ ipsũ mun¬
dum iam ꝑxuntem ꝓprio cruore

Expanded text:
eam, ligatis pedibus, trahebant per plateas civitatis. Iam enim capilli capitis eius evellebantur, et sanguis defluebat a capite, et oravit ad cordis eorum, ut cognoscant te Deum verum et desistant ab hac iniquitate; et ne statuas illis hoc in peccatum, quia nesciunt quid faciunt'. Et statim timor magnus factus est super habitatores civitatis illius, et dimisste, nescientes quid faceremus. Rogamus ergo, domine, demonstres nobis viam salutis, ne descendat ira Dei super civitatem hanc'. Haec enim dicentes, prostrati erant solo ante pedes Andreae. Quibus hoc mundo, et qualiter ipsum mundum iam pereuntem proprio cruore
Abbreviated transcription (Latin):
setiame. Nemini adulando blanuie¬
batiipͥncipi. nulli u̾itatis uba tacuit.
id rota semꝑ orationum subsidia re¬
currens. Unde siqͥa ei potestas reunuit
scłaris: mox diuina p̃stitit pietas.
Quedam ꝑsona demoniaco arrepta
spu: straimne ubi sc̃s martusꝰ feddabat
a potestate erutꝰ est mimica. ñ solum
homines s etram animalia a demonũ
lifems porestate et mansueta in suũ
redire gregem mandauit. Etiam
lepusculum inꝑarit stare ⁊ miferam
bestiolam a morte p̃senti eriꝑet. uil¬
la q̃tam in senonico gͣndinea sepiꝰ
uastata tempestate ad p̃tes sc̃ĩ marti¬
in multis liłata est annis. Mulier
a sangͥnis fliyeu: uestim̃tor illiꝰ tactu

Expanded text:
sermone. Nemini adulando blandiebatur; principi nulli veritatis verba tacuit, ad nota semper orationum subsidia recurrens. Unde si quid ei potestas renuit saecularis, mox divina praestitit pietas. Quaedam puella daemoniaco arrepta spiritu, stramine, ubi sanctus Martinus sedebat, a potestate erepta est inimica. Non solum homines, sed etiam animalia a daemonum liberans potestate, et mansueta in suum redire gregem mandavit. Etiam uentibus lepusculum imperaverit stare; et miseram bestiolam a praesenti morte eripuit. Villa quaedam in Senonico grandinea saepius vastata tempestate, ad preces sancti Martini, multis liberata est annis. Mulier a sanguinis fluxu vestimentorum illius tactu
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i uita et conu̾satione ꝑfectꝰ.
in omni pietate et religiõe p̃clarus
in omni bonitate et benignitate io¬
cundus. Anno etatis sue octogesi¬
annis maturꝰ ⁊ m̾itis int̾ celestia
⁊uocatur regna: quatinus cũ multi¬
plica laboris sui mercede ꝑpetuam a

Expanded text:
ta et conversatione perfectus, in omni pietate et religione praeclarus, in omni bonitate et benignitate jucundus, anno aetatis suae LXXXIannis maturus et meritis, in coelestia advocatus est regna; quatenus cum multiplici sui laboris mercede, perpetuam a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ totam diem ꝓfecit. Uigilata deniq
alia nocte mane temptantes. it̾um
nicħ omnino agere potuert᷑. Tunc
conturbati atq ext̾riti: qͥd facerent
nescrebant. Dicit unus exclericis
Scitis qͥa post hunc tͥduũ natalis epis¬
copatꝰ eiꝰ esse confueuerat: ⁊ forsitan
in hac se transferri uos admoner:
Tunc ieiunus ⁊ orationib ac iuge
psallendo die noctuq insistentes:
triduũ illud continuatiõe dixerũt.
Quarta a ut̃ die accedentes ponentes¬
ꝙ manus ñ ualebant penitꝰ moue¬
ra sepulcdrum. Pauore aut̃ omnes
ext̾riti. iam in hoc stantes ut terra
uasculum qͦd degererant oꝑirent.
apparuit ei ueneranda canitie fenex
instar niuis candorm efferens dieĩs
scesse abbatem. E aiteis. Usq qͦ contꝰ¬
bamini ⁊ tardatis : Non uidetis dom¬
num martinũ stantem uos iuuare
ꝑatum si manꝰ apponitis: Tunc iac¬
tans pallium qͦutebat᷑ posuit manũ

Expanded text:
per totam diem proficit. Vigilata denique per totam diem proficit. Vigilata denique alia nocte, mane temptantes, iterum nihil omnino agere potuerunt. Tunc conturbati atque exterriti, quid facerent nesciebant. Dicit eis unus ex clericis: 'Scitis, quia poet hunc triduum natalis episcopati eius esse consueverat, et forsitan in hac die se transferri vos admonet'. Tunc ieiuniis et orationibus ac iugi psallentio die noctuque insistentes, triduum illud continuatione duxerunt. Quarta autem die accedentes ponentesque manus, non valebant penitus movere sepulchrum. Pavore autem omnes exterriti, iam in hoc stantes, ut terra vasculum quod detexerant operirent, apparuit eis veneranda canities senis, ad instar nivis candorem efferens, dicens se esse abbatem, ait eis: 'Usquequo conturbamini et tardatis? Non videtis domnum Martinum stantem vobis iuvare paratum, si manus adponitis?' Tunc iactans pallium quod utebatur, posuit manum
Abbreviated transcription (Latin):
.IIII. post transitum glofi dñi marti¬
ni: beatꝰ ꝑpetuus thuronice sedis
cathedram sortitꝰ est dignitatis
Adeptꝰ q hunc apieem cum magno
uotoꝵ consensu. fundam̃ta templi¬
ampliora quam fuerant suꝑ beata
menbra locare disposuit. Quoal sa¬
gaci insistens studio: mirificr manci¬
pauit effectui. De qua fabrica multũ
quod loquerennur erat: s quia p̃sens
est conticere xxinde meliꝰ putauimꝰ
Adumiente gͦ optato tempore sac̾doti
ut templum d̾aedicaret᷑. ⁊ scm̃ corpus¬
culum aloco ubi sepultum fuerat tͣns¬
ferret᷑. Conuocauit beatꝰ ꝓpetuus ad
diem festum uicinos pontifices. s t
abbatũ ac diu̾soꝵ clericoꝵ ñ minimã
nultitudinem Et quia hoc in kalen¬
dis iuluis agere uolebat. uigilata u¬
na nocte facto mane accepto sarculo.
tramq que suꝑ scm̃erat tumulum
ceꝑunt effodere. Quo detecto mranꝰ
ut eũ cõmouerint iniciunt. ibiq
multitudo tota laborans. nicħ ꝓrsꝰ

Expanded text:
quarto post transitum gloriosi domni Martiquarto post transitum gloriosi domni Martini beatus Perpetuus Turonicae sedis cathedram sortitus est dignitatis. Adeptusque hunc apicem, cum magno votorum consensu fundamampliora quam fuerant, super beata membra locare disposuit; quod sagaci insistens studio, mirifice mancipavit effectui. De qua fabrica multum quod loqueremur erat; sed quia praesens est, conticere exinde melius putavimus. Adveniente ergo optato tempore Sacerdoti ut templum dedicaretur, et sanctum corpusculum a loco ubi sepultum fuerat transferretur, convocavit beatus Perpetuus ad diem festum vicinos pontifices, sed et abbatum ac diversorum clericorum non minimam multitudinem. Et quia hoc in Kalendis Julii agere volebat, vigilata una nocte, facto mane, accepto sarculo, terram quae super sanctum erat tumulum erunt effodere. Quo detecto, manus, ut eum commoverent, iniciunt, ibique multitudo tota laborans, nihil prorsus
Abbreviated transcription (Latin):
culum ostendisse dignatꝰ sit. Nam
p̃buisse. Pactoq ixmore seruitio:
capitellum tantum uob̃ excitan¬
tib ñ expleui. lunc illi stupest̃ĩ
parit᷑ et admirantes. diem ⁊ tempꝰ
notant sollicite reqͥrentes. qͥ ipsam
deseruisse O beatum uirũ in cuiꝰ
transitu scõꝵ canit numarꝰ ange¬
loꝵ sxultat chorꝰ. omniumq cele¬
stium ututum occurrit xxercitus.
Diabolus p̃sumptione confundit᷑
eccłia uirture roboratur. sac̾dotes
reuelatione głificant᷑. quẽ michael
assumpsit cum angł̃is. maria fusce¬
pitcum uͥginum choris paradysꝰ
retinet letum cum scĩs. S qͥd nos ĩ
laudem eiꝰ temptamꝰ: qͦd ñ suffici¬
mus addimplere : Ipse est enĩ laus
illiꝰ: cuiꝰ iaus ab ore eiꝰ numquam
recessit. Nani nos utinam uel sim¬
plicem possimꝰ hystoriam explicare
illud in serere lectioni. qua¬
liter scm̃ eiꝰ corpusculum in loco
ubi nunc adorat᷑ fuerit angło nun¬
tiante tͣnslatum. Anno sexagesimo.

Expanded text:
culum Dominus ostendisse dignatus sit. Nam culum Dominus ostendisse dignatus sit. Nam praebuisse, peractoque ex more servitio, capitellum tantum, vobis excitantibus, non explevi. Tunc illi stupefacti, pariterque admirantes, diem et tempus notant, sollicite requirentes. Qui ipsam deservisse. O beatum virum, in cujus transitu sanctorum canit numerus, angelorum exsultat chorus, omniumque coelestium virtutum occusumptione confunditur, eclesia virtute roboratur, sacerdotes revelatione glorificantur; quem Michahel adsumpsit cum angelis, Maria suscepit cum virginum choris, paradisus retenet laetum cum sanctis! Sed quid nos in laude eius temptamus, quod non sufficimus adimplere? Ipse est enim laus illius, cuius laus ab eius ore numquam recessit. Nam nos utinam vel simplicem possimus historiam explicare!illud inserere lectioni, qualiter sanctum eius corpusculum in loco ubi nunc adoratur fuerit, angelo annuente, translatum. Anno sexagesimo
Abbreviated transcription (Latin):
nifestissime cognouit tͣnsisse beatũ
uirum: qua sc̃s seuerinꝰ audiuit
psallentiũ chor.S et si ad deueri
recurramꝰ hystorram: i psa hora eũ
fibi scripsit cum libro uite sue fu¬
isse reuelatum
o naniq tempore beatꝰ ambrosiꝰ
cuiꝰ hodie flores eloqiui ꝑ totam
ecclesiam redolent: mediolanensi
ciuitati p̃erat ep̃c. Cui celebranti
festa dñice diei: ista erat consuetu¬
do. ut ueniens lector cum libro nõ
ante legere p̃sumeret: quam sc̃s
nutu iussiss. Factum est aut̃ ut
illa die dnica ꝓphetica lectior᷑ iam
lecta ante altare stante qui lectioẽm
beati pauli ꝓferret. beatissimus an¬
tistes ambrosiꝰ suꝑ scm̃ altare ob¬
dormiret. Qͦd uidentes multi cum
nullus eum penitus excitare p̃su¬
meret: transactis fere tluaꝵ aut tͥũ
horau fpatio excitauerunt dicentes
Iam hora p̃terit iubeat dominus
lectori lectionem legere. Expec¬
Respondens aut᷑ beatꝰ ambrosius
nolite inqͥt turbari Multum enim
mͥ si cobdormisse: tui dñs tale mira¬

Expanded text:
estissime cognovit transisse beatum virum, quo sanctus Severinus audivit psallentium chorum. Sed si ad Severi recurramus historiam, ipsa hora eum sibi scripsit cum libro vitae suae fuisse revelatum. 5. Εο namque tempore beatus Ambrosius, cuius hodie flores eloquii per totam eclesiam redolent, Mediolanensi civitati praeerat episcopus. Cui celebranti festa dominici diei ista erat consuetudo, veniens lector cum libro non antea legere praesumeret, quam sanctus nutu iussisset. Factum est autem, ut illa die dominica, prophetica lectione iam lecta, ante altare stante qui lectionem beati Pauli proferret, beatissimus antistis Ambrosius super sanctum altare obdormiret. Quod videntes multi, cum nullus eum penitus excitare praesumeret, transactis fere duarum aut trium horarum spatiis, excitaverunt, dicentes: 'Iam hora praeterit. Iubeat domnus lectori lectionem legere; specRespondens autem beatus Ambrosius: 'Nolite', inquid, 'turbari. Multum enim mini valet obdormisse, cui tale mira
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑtulerat pape refert. Qui ad se¬
deni aplicam resideus. plerumq mis¬
saꝵ sollempnia elebrauit. ibi qͥcqͥd
inscm̃ dei dereliquerat deflens.
Septimo gͥ regressus anno a roma
cum auctoritate pape illiꝰ. thuronis
reclire disposuit. Ueniens aut̃ ad
laudiato. sexto ab urbe miliario
mansionem accrpit. Armintius uͦ
uisum reuelatum est. Qui ait suis
Surgite uelociꝰ: ut ad tumulandũ
frẽm nr̃m thuronicum pontificem
occurramꝰ. Cumq illi uenientes
portam ciuitatis ingrederent᷑. ecce
istum ꝑ aliam portam mortuum
efferebant. Quo sipulto sanctus
Brictius
e mathoo apło. erque in myrmidonia
facta sunt.
ececo illuminato.
e puero suscitato.
e gratino ac filio et uxore eiꝰ
e septem demonib a nichea xpulsiꝰ
e mortuo suscitato.
e cominotione maris sedata.
e latronib obstupefactis
e nuptiis pueroꝵ
e exoo et parentib eiꝰ.
e filio carpiani debile

Expanded text:
quae pertulerat papae refert. Qui ad sequae pertulerat papae refert. Qui ad sedem apostolicam resedens, plerumque missarum solemnia caelebravit ibi, quicquid in sanctum Dei deliquerat deflens. Septimo igitur regressus anno a Roma, eum auctoritate papae illius Toronus redire disponit; et veniens ad Laudiacum, sexto ab urbe miliario, mansionem accepit. Armentius vervisum revelatum est; qui ait suis: 'Surgite velocius, ut ad tumulandum fratrem nostrum, Turonicum pontificem, occurramus'. Cumque illi venientes portam civitatis ingredeistum per aliam portam mortuum efferebant. Quo sepulto sanctus BritiusDe Mattheo apostolo et quae in Myrmidona acta sunt. 2. De caeco inluminato. 3. De puero suscitato. igerat. 5. De Gratino ac filio et uxore eius. 6. De septem daemonibus a Nicea expulsis. 7. De mortuo suscitato. 8. De commotione maris sedata. 9. De latronibus obstupefactis. De nuptiis puerorum. 12. De Exoo et parentibus eius. 13. De filio Carpiani debile.
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad scm̃ sepulchrum sc̃ĩ cartini
una cum ppłor turbis uadit. Prectis¬
q ante sepulchrum sc̃m̃ prunis. ue¬
stimentũ inustum apparuit. Illis
istud uestimentum ab his ignib
uidtis illesum. ita et corpꝰ maũ
atactu mubaris scitote impollutũ.
Iilis uͦ ñ credentib s contralicentib¬
brictiꝰ rome urbis papam petuit.
fiens et eiulans atq dicens. Merito
hec patior quia peccaui inscm̃ dĩ
⁊ eum delirum et amientẽ uocaui.
cuiꝰ uidens uͥtutes ñ credidi. Post
cuiꝰ abscessum: aiunt thuronici
sac̃doti suo. Uade post eum: ⁊ xxi¬
ge negotium tuũ. Qui si eum ꝓ¬
secutus ñ fueris. a nr̃o omnium
contemptu humiliaberis. Iustini¬
anus uͦ egrestꝰ a thuronis. uentellis
italie ciuitatem aggressus. iudicio
d̃ei ꝑcussus obuir ꝑegrinꝰ. Churo¬
nici eius obitum adientes. et in
sua malicia ꝑseuerantes: armenti¬
um in eiꝰ loco constituunt. At
brictiꝰ cp̃e romara uenians. cuncta

Expanded text:
usque ad sepulchrum beati Martini usque ad sepulchrum beati Martini una cum populorum turbis accedit, proiectasque ante sepulchrum prunas, vestimentum inustum apparuit. Illo istud vestimentum ab his ignibus videtis inlesum, ita et corpus meum a tactu muliebris coiti est inpollutum', illis vero non credentibus, sed contradicentibuBrictius Romanae urbis papam expetiit, flens et eiulans atque dicens: 'Merito haec patior, quia peccavi in sanctum Dei et eum delerum et amentem saepe vocavi; cuius videns virtutes non credidi'. Post cuius abscessum aiunt Toronici sacerdoti suo: 'Vade post eum et exere negotium tuum, quia, si eum prosecutus non fueris, a nostro omnium contemptu humiliaberis' Iustinianus vero egressus a Turonus, Vircellis Italiae civitatem adgressus, iudicio Dei percussus, obiit peregrinus. Toronici eius obitum audientes et in sua malitia perdurantes, Armentium in eius loco constituunt. At Brictius episcopus Romam veniens, cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
negaret ait sc̃s martinꝰ. Nomnis aures
met ad os tuũ erant. cum hec eminꝰ
loquebaris: Anim dico tͥ qͥa obtinui
ep̃atu multa adu̾sa passurum. Bric¬
tius hec audiens: irridebat eum
dicens. Nonne uerum ari: istum
num conuiriis lascessiuit. Adeptꝰ¬
officium orationi uacabat. qͥa qͣmꝙͣ
bile c̃men. Nam mulier ad quam
cubicularii erus uestim̃ta difere¬
baut ad abluaidum que fubspeci
religionis erat ueste mutata. conce¬
pit et peꝑit. Qua de resurrexit om̃is
ninuter lapidare. Aiebant enim
Diu pietas sc̃i tuam celauit luxuriã
ne nos d̾s dutiꝰ sinat manus tuas
indignas osculando pollui. Illo qͦ
oblatꝰ fuiss infans tͥgurta duies ab
coram cunctis ecdicas. Ec itłe intans
meus. Populis aut̃ rogantib ut
quis esset pater int̾rogaret. ait
Qͦd ad me ꝑtinuit sollicitꝰ fui. Uob
rantes infurgunt contra eũ ĩ una
ep̃m. E dicebant. Non diutiꝰ nob̃
falso pastoris nomine dñaberis.
adhuc ppło. prunas ardentes
byrro fuo posuit. et ad fe stringuns

Expanded text:
garet, ait vir sanctus: Nonne aures meae ad os tuum erant, cum haec eminus loquebaris? Amen dico tibi, quia obtinui episcopatu multa adversa passurum. Briccius haec audiens irridebat, dicens: «Nonne uerum dixi istum eum conuiciis lacessiuit. Adeptofficio orationi uacabat, quia quamuis ine. Nam mulier, ad quam cubicularii eius vestimenta deferebant ad abluendum, quae sub specie religionis erat veste mutata, concepit et peperit. Qua de re surrexit omnis nimiter lapidare. Aiebant enim: 'Diu pietas sancti tuam celavit luxoriam, nec nos Deus diutius sinit manus tuas indignas osculando pollui'. Illo quoblatus fuisset infans, triginta dies ab coram cunctis edicas'. Et ille: 'Non meus'. Populis autem rogantibus, ut quis esset pater interrogaret, ait Quod ad me pertinuit, sollicitus fui; vobis rantes, insurgunt contra eum in una eum, dicebant: 'Non diutius nobis falso pastoris nomine dominaberis'. adhuc populo prunas ardentes in byrrum suum posuit, et ad se stringens,
Abbreviated transcription (Latin):
clericis ciuitatis et ppłoꝵ turbis cum
laudib et ymnis ad thuroniemi por¬
tatur ciuitatem. ibiq in poliandro
publico sepultꝰ ubi post modũ beatꝰ
antistes ꝑpetuus lauctabili oꝑe et ue¬
rerabili cultu construxit eccłiam tanti
pactris condignam m̃itis: in qua enam
usq hodie multa miraculoꝵ signa:
plurime uͥtutes sanitatum. consolati¬

Expanded text:
clericis civitatum, et populorum turbis, cum laudibus et hymnis ad Turonicam portatur civitatem, ibique in polyandro publico sepultus est, ubi postmodum beatus antistes Perpetuus laudabili opere, et venerabili cultu construxit ecclesiam tanti Patris condignam meritis: in qua etiam usque hodie multa miraculorum signa, plurimae
Abbreviated transcription (Latin):
florem adolescentie sue mecliolana mns¬
egit in urbe. Quam tunc tp̃oris arma¬
tum maculauir ꝑfidia. Cui sc̃s marti¬
nus ut fortis athleta. xꝑi iuriliter
restitit: intrepiciꝰ q ueram sc̃ẽ tͥniranis
rias secessit in partes. uenerabiliq
pictauiensis urbis antistiti hylario
iunctꝰ qͥ tunc temporis qͣsi firmissima
fidei columpna omnib laudabilis

Expanded text:
florem adolescentiae suae Mediolana transegit in urbe, quam tunc temporis Arialtum maculavit perfidia; cui sanctus Martinus ut fortis athleta Christi viriliter restitit, intrepidusque veram sanctae Trinitatis anas secessit in partes, venerabilique Pictaviensis urbis antistiti Hilario junctus, qui tunc temporis quasi firmissima fidei columna omnibus laudabilis
Abbreviated transcription (Latin):
ic inhabitauit corpoꝵ corde ꝓb
ic in habitauit. scutũ cui sc̃a ficdes ⁊
erba crucis u̾bum splendidꝰ atq nuoĩs
ic inhabitauit felix hemita subant᷑
ilige multiplica. ꝓtege semꝑ ama.
omplto qm̃ pastorẽ tp̃re nr̃m.
d loca migrasti. lucida. sc̃a bona.
rotege. conferua. dilige. semꝑ ama.
upplicit᷑ petinꝰ dones tͥbuasꝙ beniguꝰ
t scĩ nosmet. ac simul ille iuuent.
idimꝰ : absentem cũ fuit esse iuirũ.
arbones atras. cineres. horrentia queq
uluis ⁊ nebula. squalida cuncta nimis
ilitium subt̃ capiti lapis ⁊ cinis altꝰ
uesis m̃bris hic uidebare thoiꝰ.
ellula numꝗͣ fuit reqͥrs ĩ nocte silenti.

Expanded text:
Hic inhabitavit corpore, corde probus; Hic inhabitavit scutum cui sancta fides et Umbo crucis verbum splendidus atque micans. Hic inhabitavit felix heremita sub antrDilige, multiplica, protege, semper ama Completo quoniam pastorem tempore nostrum Ad loca migrasti lucida, sancta, bona; Prot ge, conserva, dilige, semper ama. Suppliciter petimus, dones tribuasque benignus, Ut nosmet sancti ac simul ille juvent. Vidimus absentem cum fuit esse virum Carbones atros cineres horrentia quaeque Pulveris et nebulas squalida cuncta nimis. Cilitium subter capiti lapis et cinis altus Exesis membris hic videbare torus; Sellula namque fuit requies in nocte sile
Abbreviated transcription (Latin):
dicendo. Credidi ꝓpter qͦd locutꝰ sũ
Qͦd aut̃ ꝑ myst̾ium simplx fit ꝓfessio
ut fundamentũ eccł̃ie solidar ap̃sica
auctoritare. p̃destinatio sequens pre¬
fumat dicento. De cer̃o mͥ nemo mo¬
lestus sit. ego credo in xꝑm et hunc
crucifixum. quia eum confitet᷑ filiꝰ
nascit᷑. Cum confitet᷑ pͥmogenitum
necesse est de unigenito qͥ destimo¬
nium dicat. unum ⁊ solum sine or¬
gine esse. in t̾ciam ꝑsonam patrem
confiteatꝰ. existentis diuine nature
lucis sꝑx ut dixi. qͥ scd̃m diuinam
naturam ut supra dyxi est unus in
duob et ut̃q in idipsum. pat̃ in
filio. filiꝰ in patre. in sꝑu sc̃õ. ĩ sc̃a¬
ternamurq loco ꝙ̃ ses flendo rigabat.

Expanded text:
dicendo: Credidi, propter quod locutus sum . dicendo: Credidi, propter quod locutus sum . Quod autem per mysterium simplex sit professio, ut fundamentum Ecclesiae, solidatae Apostolica auctoritate, praedestinatio sequens praesumat, dicendo. De caetero nemo mihi molestus sit, ego credo in Christum, et hunc crucifixum. Quia cum confitetur filiunascitur: cum confitetur primogenitum, necesse est de unigenito, qui testimonium dicat, unum et solum sine origine esse: tertiam personam patrem confitetur, exsistentem divinae naturae, lucis. Spiritus ut dixi, qui secundum divinam naturam, ut supra dixi, est unus in duobus, et uterque in id ipsum; pater in filio, filius in patre, in sancto Sternamusque loco quem sanctus fluendo rigabat;
Abbreviated transcription (Latin):
in scõ fꝑu. Sic tͥb ꝑsonis confitem᷑
corpꝰ p̃scientie qͦd suꝑ omnia cunc¬
ta concludir. In hoc myst̾ium gͦ cre¬
dimus. esse ex nullis exstantib cc̃ta
orta. qͦd myst̾iun mens humana
conciꝑe ñ potest. nec oratoria lingͣ
enarrare neq diffusi sermonis. bi¬
bliothecaꝵ uolumina. Si totum
mundum libri repleant: diuina
scientia non possit imenarrabili se¬
narrari. Qui est indicibilis nullo
mͦ possit descͥbi. neq concludi. aut
u̾bum aut substantia ꝓpͥa diuinita¬
tis su&. qͥ est fons diuine lucis. lumi¬
nis sue substantie natura. Sileat
lingua oratoria: quia defecit sermo
de indicibili. Cum consũmauerit
mens humana de diuina maiesta¬
te dicere. tunc incipit. Quanta sit
aut̃ diuina clementia nemo scit
nͥ qͥ genuit. ⁊ nenio comꝑit secreta
patris. nͥ is qͥ ꝑ naturam nascendi in¬
itium amisit. Omnis gͦ mansuetu¬
do ⁊ modestia ꝑitoꝵ conũtat᷑ ad pro¬
phetam. dũica auctoritate p̃sumat

Expanded text:
 Spiritu. Sic tribus personis, confitemur corpus praescientiae: quod super omnia, cuncta concludit. In hoc mysterium ergo credimus, esse ex nullis exstantibus cuncta orta, quod mysterium mens humana concipere non potest, nec oratoria lingua enarrare, neque diffusi sermonis bibliothecarum volumina, si totum mundum libri repleant, divina scientia non possit inenarrabilis enarrari: qui est indicibilis, nullo modo possit describi, neque concludi aut verbum aut substantia propria divinitatis suae. Qui est fons divinae lucis, luminis, suae substantiae, naturae. Sileat lingua oratoria, quia deficit sermo de indicibili: cum consummaverit mens humana de divina majestate dicere, tunc incipit. Quanta sit autem divina clementia, nemo scit, nisi qui genuit: et nemo comperit secreta patris, nisi is qui per naturam, nascendi initium amisit. Omnis ergo mansuetudo et modestia peritorum, convertatur ad prophetam: et dominica auctoritate praesumat,
Abbreviated transcription (Latin):
enimus en istuc. hic ne ꝑsonat heu
ere bellator dñi dormit heu.
ellator dormit. desiderandꝰ homo.
ntremꝰ tͣn ⁊ fletu p̾cibq p̃cemur
nꝙ̾diens templũ refer ad subluia uultũ.
welsus aditꝰ suscipit alta fides.
stohumilis sensus .s. spe uocare uocantem.
Iartinꝰ reserat quas uenerere foraes.
Dec tuta ẽ nurris tͦpidis obiecta fuꝑb.
Flata excludens mitia corda regens.
elsior illa tñ. q̃ celi uexit ad arcem.
Iarturũ. astͥgeris ambitiosa uiis.
nde uocat ppłos: qͥ p̃uiꝰ adbona xͥ¬

Expanded text:
enimus en istuc, hic nec nunc persoVere bellator Domini dormite pius heu! Bellator dormit desiderandus homo. Intremus tamen et fletu precibusque precemur diens templum refer ad sublimia vultum, Excelsos aditus suspicit alta fides Esto humilis sensu sed spe sectare vocante II; Martinus reserat quas venerere fores. Haec tuta est turris trepidis objecta superbis Elata excludens, mitia corda tegens. Celsior illa tamen quae coeli vexit ad arcem Martinum astrigeris ambitiosa viis. Inde vocat populos qui praevius ad bona
Abbreviated transcription (Latin):
aderatur dño annuente ꝓducitur.
Qͦa ad uoluntatem sac̾dotis cõposuũ
dictis etiam missis ut uentum est
ad conuirium. reqͥrentes sollicite
senem ne quaqͣm repperer̃t. s nec
homo qͥdem extitit qui eum de ba¬
silica exire uidiss. Credo aliqua
fuiss: uirtꝰ angłica que et beatũ ui¬
rum seiudisse ꝓnuntiauit. ⁊ dein¬
ceps nulli comparuit. In quo loco
ex illa die multe uͥtutes facte st̃
que ꝑ negligentiam ñ sr̃ scͥpte. Nos
uͦ inquantum nr̃o t̃pore aut fieri

Expanded text:
adoratur, Domino annuente, perducitur. Quod ad voluntatem sacerdotis conpositum, dictis etiam missis, ut ventum est ad convivium, requirentes sollicite senem, nequaquam repperiunt. Sed nec homo quidem extetit, qui eum de basilica exire vidisset. Credo, aliqua fuisset virtus angelica, qui et beatum virum se vidisse pronuntiat et deinceps nulli conparuit. In quo loco ex illa die multae virtutes factae sunt, quae per neglegentiam non sunt scriptae. Nos vero, de quanto nostro tempore aut fieri