comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nec oblatio licet xp̃s semel passus incar
ne ꝑunã cãdemq mortis passionem
semel saluauerit mundum exqua
morte.i. resurgens aduitam mors ei
ultra ñ dominabr̃. Quod ꝓfecto sapi¬
entia dei patris necessarium ꝓmultis
causis hoc prouidit primo ꝗdem qa
cotidie peccamus saltim inpeccatis si¬
ne quib mortalis infirmitas uiuere
ñ pot̃ quia licet oĩa peccata donatas
inbaptismo infirmitas tñ peccatiad¬
huc incarne man. Vñ psalmista.
stio traditur: ut qui semel morien
do morte uicerat cotidie recidiuad¬
lictorum ꝑ hec sacram̃ta corporis⁊ san¬
guinis peccata relaxet. Vñ oramus di¬
mitte nobis debita nrã. Quia si dixeri¬
mus quia peccatum ñ habemus ip̃i noᷤᷤ
seducimus ⁊ ueritas in nobis ñẽ. Itẽ ite¬
quotieneumq ergo humc panem sumi¬
tis et bibitis hunc calicem mortem
domini annuntiabitis donec ueniat.
non itaq sic accipiendum ẽ donee mor¬
donec ip̃e dominus adiudicium uem¬
discant quacaritate dilerit suos qui

Expanded text:
ecoblatio, licet Christus semel passus in carne, per unam eamdemque mortis passionem semel salvaverit mundum, ex qua morte idem resurgens ad vitam, mors ei ultra non dominabitur: quia profecto sapientia Dei Patris necessarium pro multis causis hoc providit; primo siquidem quia quotidie peccamus, saltem peccatis sine quibus mortalis infirmitas vivere non potest, quia licet omnia peccata donata sint in baptismo, infirmitas tamen peccati adhuc in carne manet. Unde Psalmista: mysterio traditur, ut qui semedo mortem vicerat, quotidie recidiva delictorum per haec sacramenta corporis et sanguinis peccata relaxet. Unde oramus: Dimitte nobis debita nostra, quia, si dixerimus, quod peccatum non habemus, ipsi nos seducimus et veritas in nobis non est. Item inf. Quotiescunque ergo hunc panem sumitis, et bibitis hunc calicem, mortem Domini annuntiabitis donec veniat . Non itaque sic accipiendum, donec mordonec ipse Dominus ad judicium vencianda est, ut discant, qua charitate dilexit suos, qui
Abbreviated transcription (Latin):
et adultera suꝑquam nomendĩ inuo¬
cantur ⁊̃ si aprofanis et ab adulteris
inuocetur: quia nec ip̃a creatura nec
ipm̃ nomen adulterum est. non est

Expanded text:
et adultera, super quam Dei nomen invocatur, etiamsi a profanis et adulteris invocetur, quia nec ipsa creatura, nec ipsum nomen adulterum est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ potestate reprimere.S dimuttitis eos
incontentu apłicarum sedium desua
rusticitate głaris Cum siquid eos de¬
iudicio uniuersalis synodi quodꝯstã¬
tinopłi deprima nuꝑelapsa indictio¬
nem actum est: forte moueat ꝗa sedẽ
apłicam quomõ semꝑ factumẽ ele¬
ctis aquibusub desius qui dare. ⁊ acci¬
pere rationem possint dirigere debue¬
bitare huuscemodi homines pͥncipali
uł uidiciali auctoritate comprimere. ꝗa
regłe patrum.hoc spãlit constituer̃. ut
siqua eccłastici officii ꝑsona. cui subiectꝰ
est restiterit uł seorsum collegerit: au
aliud altare erexerit seuscisma fecĩt.
iste excõĩcetur atq: dampnetur. Quod
si forte.⁊ hoc contempserit:⁊ꝑman¬
serit diuisiones:⁊ scismata faciendo ꝑ
potestates publicas opprimatur. Ecce
dñe quia animus nr̃ forte timidus ẽ
ne ꝑsequi uidearis depatrum uobis
auctoritate hec breuit dirigenda cura
tiones sint: quib euident̃ agnoscit

Expanded text:
t potestate reprimere, et dimittitis eos t potestate reprimere, et dimittitis eos in contemtum apostolicarum sedium de sua rusticitate glorijudicio universalis synodi, quod Constantinopoli per primam nuper elapsam indictionem actum est, forte movebat, ad sedem apostolicam quomodo semper factum est electis aliquibus de suis, qui dare et accipere rationem possent, dirigere debuebitare hujusmodi homines principali vel judiciali auctoritate comprimere: quia regulae Patrum hoc specialiter constituerunt, ut si qua ecclesiastici officii persona cui subjectus est restiterit, vel seorsum collegerit, aut aliud altare erexerit, seu schisma fecerit; iste excommunicetur atque damnetur. Quod si forte et hoc contempserit, et permanserit divisiones et schisma faciendo, per potestates publicas opprimatur. Ecce, domine, quod animus vester forte timidus est, ne persequi videaris, de Patrum vobis auctoritate haec breviter dirigenda curavtiones sint quibus evidenter agnoscitur,
Abbreviated transcription (Latin):
uidetis quemadmodum tanti testimo¬
nio patris ñ ꝑsequatur cohercendo ta¬
ua: seddiligat emendando tales sẽper
eccła. facite ergo q̃ uos quod scientes
intentionem xp̃ranitatis urẽ frequẽt
hortamur: et date oꝑam ut talia fie¬
riultra ñ liceat sed et quod uobis fa¬
cillimum ẽẽ indubito. huqui talia p̃¬
sumpserunt ad pussimum pͥncipem
subdigna custodia dirigantur. Recołe
enum debet cel situdo ura. quid ꝓuos d̃¬
fecit tempore illo: quo et istriam et uene¬
tias tyranno totila possidente. Francis
etiam cuncta uastantib ñ ante tñ me¬
diolanensem ep̃m fieri ꝑmisistis nisi ad
clementissimum principem ex m retu¬
lissetis: et quid fieri debuiss eius itm
scͥptis cognouissetis ⁊ int̃ubiq feruente ᷤᷤ
hostes rauennam tñ et his qui ordina¬
batur: et is qui ordinaturus erat. ꝓui¬
dentia culminis uri deductis̃.Idem
quos idonea ẽ excellentia ur̃a. et ratioẽ.¬

Expanded text:
videtis, quemadmodum tanti testimovidetis, quemadmodum tanti testimonio patris non persequatur coercendo talia, sed diligat emendando tales semper Ecclesia. Facite ergo etiam vos quod scientes intentionem christianitatis vestrae frequenter hortamur, et date operam, ut talia fieri ultra non liceat, sed etiam quod vobis facillimum esse non dubito, hi, qui talia praesumserunt, ad piissimum principem sub digna custodia dirigantur. § 3. Recolere enim debet celsitudo vestra, quid per vos Dfecerit tempore illo, quo, Istriam et Venetias tyranno Totila possidente, Francis etiam cuncta vastantibus, non ante tamen Mediolanensem episcopum fieri permisistis, nisi ad clementissimum principem exinde retulissetis, et quid fieri debuisset ejus iterum scriptis recognovissetis; et, inter ubique ferventes hostes, Ravennam tamen et is, qui ordinabatur, et is, qui ordinaturus erat, providentia culminis vestri deducti sunt. quos idonea est excellentia vestra et ratione e
Abbreviated transcription (Latin):
ritas docet. Quisꝗs ergo aplicis diuisus
est sedibus inscisma eum eẽ ñ dubiũ ẽ ꝯ
cont᷑ uniuersalem eccłam altare conat᷑
erigere.S⁊ quid detałib insertus calce¬
donensi synodo canon statuat: gła urã
ꝯsideret ubi post alia sic dicit. Quia coĩ¬
one semip̃m suspendit: et collectam fe¬
cit: ⁊ altare ꝯstituit. et noluit uocantie¬
piscopo ꝯsentire.et noluit eidem acꝗescẽ
neq obedire et prius et scđo uocanti:
nunc oĩo dampnari: nec unquã uł ora¬
tione mereri. nec reciꝑe eum posse
honorem.Si enim quꝑmanserit turba
faciens et sedictiones eccłe ꝑ extraneã
potestatem: tanquã seditiosum cõpͥmi.
⁊ cum inuitis benigna quadam asꝑita¬
te plectendis agenda s̃. quorum potꝰ u
tilitati ꝯsulendum ẽ: quam uoluntati.
Nam incorripiendo filio quãuis aspere
nunquam amor paternus amittitu :
fit tñ quod nollet ut doleat. qui q̃ in
uitus uidetur dolere sanandus. Ecce

Expanded text:
veritas docet. Quisquis ergo ab apostolicis divisus veritas docet. Quisquis ergo ab apostolicis divisus est sedibus, in schismate eum esse non dubium est, et contra universalem Ecclesiam altare conatur erigere. § 1. Sed quid de talibus insertus Chalcedonensi synodo canon statuat, gloria vestra consideret, ubi post alia sic dicit: Qui a communione se ipsum suspendit, et collectum facit, et altare constituit, et noluerit vocanti episcopo consentire, et noluerit eidem acquiescere, neque obedire primo et secundo vocanti, hunc omnino damnari, nec unquam vel orationem mereri, nec recipere eum posse honorem. Si enim permanserit turbas faciens et seditiones ecclesiae, per exteram potestatem tanquam seditiosum comprimi. cum invitis benigna quadam asperitate plectendis agenda sunt, quorum potius utilitati consulendum est quam voluntati. Nam in corripiendo filio quamlibet aspere, nunquam tamen amor paternus amittitur. Fit tvitus videtur dolore sanandus. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
ex debet furta cohibere: aduihibenda.¬
teriapunare. impios deterra ꝑdere pa¬
tricidas. et periuros ñsinere uiuere. fi¬
los suos nonsinere impie agere.¬
cat qui exofficio nocentem inter
dere: pot̃ occidere aliqñ sine peccato.
nam et miles hostem: et uidex uł mi¬
nister eius nocentem. et cui forte ĩui¬
to ato imprudenti te lum manu fug̃.
tem pelagius.non quia bonum. sed¬
inum uaniloquia retardent dicentiũ.
quia ꝑsecutionum eccła faciat. dum
ea que comittuntur reprimit.uł ani¬
marum salutem requirit.Errant hu
sequitur: nisi qui admalum cogit. qui
nibet ne fiat: ñꝑsequitur iste s dili¬
git. Nam si et illi putant.nemo nec rep̃¬
nendendus amalo: nec retrahendus ad
bonum ẽ humanas ac diuinas leges
necesse est euacuari:q̃ et malis penam et
bonis premia. iustitia suadente consti¬
tuit. Malum autem scisma eẽ. et ꝑexte¬
ras ⁊ potestates huiusmodi oppriide¬
bere homines: et canonice scripture au¬
ctoritas: et pat̾narum nos regłarum ue

Expanded text:
ex debet furta cohibere, adulteria punire, impios de terra perdere, parricidas et pejerantes vivere non sinere, filios suos non sinere impie agere.cat qui ex officio nocentem interfpotest tamen occidere aliquando sine peccato. Nam et miles hostem, et judex vel minister ejus nocentem, et cui forte invito atque imprudenti telum manu fugit,C. XLII. Non qui ad bonum, sedinum vaniloquia retardent dicentium, quia persecutionem ecclesia faciat, dum vel ea quae committuntur reprimit vel animarum salutem requirit. Errant huirsequitur, nisi qui ad malum cogit; qui rohibet, ne fiat, non persequitur iste, sed diligit. Nam si, ut illi putant, nemo nec reprimendus a malo nec retrahendus ad bonum est, humanas ac divinas leges necesse est evacuari, quae et malis poenam et bonis praemia, iusticia suadente, constituunt. Malum autem scisma esse et per exteras etiam potestates huiusmodi obprimi debere, et canonicae scripturae auct
Abbreviated transcription (Latin):
seꝑatos ẽẽ. ⁊ corporixp̃i quod est eccła
toto orbe diffusa. rebaptiiando.⁊ blaᷤᷤ¬
phemando: et quantũ potestis oppugs¬
nando aduersarios scã et canonica scps¬
tura conuinct. uos impii. atq sacrile¬
gi. ilui autẽ quiuos ꝓtanto scełe. tã
leuiter dampnorum ad monitionibus
uel locorum.uel honorum uł pecuni¬
e priuatione deterrendos cohercendoᷤ¬
q decernunt ut cogitantes quare ista pa¬
tiamini sacrilegim urm cognitũ fugi¬
atis.⁊ abeterna clampnatione libemmi¬
onputes tunc te amare ser corripit᷑.
eum: nonest ista caritas. si languor.
ferueat caritas ademendandũ: ad cõ¬
rigendum. Si sunt boni mores: delectĩ.
sisunt mali emendentur. Idem inł. de¬
citate dei. Innocentis officium ẽ¬
on est innulli nocere et peccantem pr¬
nocentie parcendo sinere: ut ĩmanire.¬
lum grauius incidant.ꝑtim ergo ad
innocentis officium. non solum nemini
malum inferre:uerum⁊ cohaberi apecc̃o

Expanded text:
separatos esse et corpori Christi, quod est ecclesia separatos esse et corpori Christi, quod est ecclesia toto orbe diffusa, et rebaptizando et blasphemando et quantum potestis oppugnando aduersari sancta et canonica scriptura conuincit, uos impii atque sacrilegi, illi autem, qui uos pro tanto scelere tam leuiter damnorum admonitiionibus uel locorum uel honorum uel pecuniae priuatione deterrendos cohercendosque decernunt, ut cogitantes quare ista patiamini sacrilegium uestrum cognitum fugiatis et ab aeterna damnatione liberemion putes, tunc te amare servum tuum, qucorripis. Non est ista charitas, sed languor. Ferveat charitas ad corrigendum, ad emendandum. Si sunt boni mores, delectent: si sunt mali, emendentur. C. XXXVII. Innocentis officium est nulli nocere, et peccantem punocentiae, parcendo sinere ut in malum gravius incidatur. Pertinet ergo ad innocentis officium non solum nemini malum inferre, verum etiam cohibere a peccato,
Abbreviated transcription (Latin):
tem immo ⁊ ꝑmĩam dĩ tribuiationũ
fiagelus solent ꝑfidia castigar. Nun¬
quid ꝗa mores optimi libertate uolũ¬
tatis eliguntur iõ mores pessimi. ñle¬
gis integritate pumiuntur. S⁊ tñmale
Quiendiꝰ ultrix disciplina prepostera
est. nisicura precedens bene uiuẽdi
mini. simalefacere promibemini. nã
benefacere nemo pot nisi elegerit. nisi
amauerit. quod est inlibera uolunta¬
te. Cum aliquid aduersus uos leges cõ¬
stituunt. dmoneri uos credite:Ut co¬
giteti qr ista patiamini. Si ꝓpt̃ iusti¬
tiam. reuera illi ꝑsecutores uris. uos a¬
utem beati qui ꝑsecutionẽ passi ꝓpter
iustitiam possidebitis regnum celoꝵ
Si autem ꝓpter iniquitatem scismats
uñ. illi quidem correctores urĩs. uos¬
qui penas legibus pendunt profecto
scelus inscm danielem comissum uĩ¬
dum ẽ. aregib qui xp̃i sacramenta
culum missa s̃ sic uindicari meruer̃¬
tem. Secuntur diligentissimi recto¬
res sunt: qui malos ut amalo fugiat
orbe diffunditur sacrilego scismate

Expanded text:
ericordiam Dei, tribulationum flagellis solet perfidia castigari. Nunquid quia mores optimi libertate voluntatis eliguntur, ideo mores pessimi non legis integritate puniuntur? Sed tamen male vivendi ultrix disciplina praepostera est, nisi cum praecedens bene vivendi mini, sed male facere prohibemini. Nam benefacere nemo potest nisi elegerit, nisi amaverit, quod est in libera voluntate. Cum aliquid adversus vos reges constituunt, admoneri vos credite, ut cogitetis quare ista vos patiamini. Si propter justitiam, re vera illi persecutores vestri sunt, vos autem beati qui persecutionem passi propter justitiam, possidebitis regnum coelorum . Si autem propter iniquitatem schismatis vestri, illi quidem correctores vestri squi poenas legibus pendunt, profecto scelus in sanctum Danielem commissum jusdum est a regibus, quod Christi sacramenta culum missa sunt, sic vindicari meruerunt! C. XXXV. Diligentissimi rectores sunt, qui malos, ut a malo fugianorbe diffunditur, sacrilego schismate
Abbreviated transcription (Latin):
nornna flagitia q̃ potius ꝑmundi ui¬
dices:qu ꝑ antistites. et rectores eccła¬
uindicantur sicut ẽ: cum is qui int̃ficit
diaconum. huiusmodi reos. reges. et pͥn¬
cipes mundi dampnant. Ergo ñ sine cã
dicat. Sunt enim maxime ꝯstituti ꝓpt̃
nomicidas. raptores. ut et illos dap¬
net:et alios suo timore compescant

Expanded text:
flagitia quae potius per mundi judices quam per antistites et rectores ecclesiarum judicantur, sicut est cum quis interficit diaconum. Hujusmodi reos reges et princdicat . Spter latrones, homicidas, raptores, ut et illos damnent, et alios suo timore compescant.
Abbreviated transcription (Latin):
sine causa gladium portat cere ñ debẽt.¬
rex uiderenĩ cont̾ hos iniquos ut terro¬
re cõprimat. quos nequit corrigere mo¬
nitis salubrib aggrediatur igitur seco¬
re que sdõ placita innullo enim beats
petrus aberit cum suo accipientigladi¬
inuna exciuitatib quas dominus d ẽ
tuus dabit tibi inhabitare illic dicentteᷤ
eamus et fuiamus diis alienis quos ñ
nostis: int̾ficiẽs necabis: om̃s quisũt
incuntate cede gladui. ⁊ incendes cisũ¬
tatem igni. Et erit sine habitaculo in
eternumꝰ ñ reedificabitur. ⁊ nunc. ut
auertatur dominis ab indignatione
tui et multiplicabit te siexaudieris
uocem domini deitui. et obseruaiuĩs
precepta eius. Cuius precepti et uigoris
memor matathias interfecit eum qui
adaram sacrificaturus accesserat. qdsi
ante aduentum xp̃i circa dm̃ colendũ
⁊ydola sꝑnenda nec precepta seruat᷑as
sunt. quantomagis post aduentũ xͥ
nortatus sit. s et factis. Item aug̃ cõt̃¬

Expanded text:
sine causa gladium portat rex, vindex est enim contra omnes iniquos , ut terrore comprimat quos nequit corrigere monitis salubribus, Aggrediatur igitur secure quae sunt Deo placita, in nullo ei beatus Petrus aberit cum suo ancipiti gladiin una ex ciuitatibus quas Dominus Deus tuus dabit tibi inha bitare te illic dicentes eamus et seruiamus us diis aliis quos non nostis, interficiens necabis omnes qui sunt in ciuitate caede gladii et incendes ciuitatem igni, et erit sine habitaculo in aeternum. non reaedificabitur etiam nunc, ut auertatur Dominus ab indignatione tui et multiplicabit te, si audieris uocem Domini Dei tui et obseruaueris praecepta eius. cuius praecepti et uigoris memor Mathathias interfecit eum qui ad aram sacrificaturus accesserat. quodsi ante aduentum Christi circa Deum colendum et idola spernenda haec praecepta seruata sunt, quanto magis post aduentum Chrhortatus sit sed et factis, post o
Abbreviated transcription (Latin):
accommodare. uolentes in p̾stinis ꝑdo¬
rare eriminibus quos oportet ꝑscłaric
potentie disciplinam atam praua con¬
ferctuddine eoherteri quia salutitera sa¬
cerdotum monita noluerimt reuera.¬
etuonos subleuare regumest officr¬
egumest ꝓprium facere iudicium ata
iustitiam: ⁊ ubare calemanu calumpni¬
anturm uioporessos. et ꝑegrino. pupu¬
lod et uidue qui facilius opprimuntur
apotentib prebere auxilium. et ut curã
eis preceptorum dĩ maiorem iniceret: in¬
tulit nolite ꝯtristare ut ñ solum cripia¬
tis sed ne patiamini ꝗdem ut ura ꝯueni¬
gumem innocentem non effundatio
iioco isto homicidas enim et sacrilegõ

Expanded text:
accommodare, volentes in pristinis paccommodare, volentes in pristinis prare criminibus, quos oportet per saecularis potentiae disciplinam a tam prava consuetudine coerceri, qui per salutifera sacerdotum monita noluerunt revocaet bonos sublevare regum officegum proprium est facere iudicium atque iusticiam et liberare de manu calumpniancium oppressos et peregrinos pupilloque et vidue, qui fa potentibus. praebere auxilium. et ut curam eis praeceptorum dei maiorem iniceret, intulit: \'nolite contristare, ut non solum eripiatis, sed ne patiamini quidem per uguinem innocentem non effundatis in loco isto!\' homicidas enim et sacrilegos
Abbreviated transcription (Latin):
ruinquam intra eccła potestatis adepte
culmina tenent ut ꝑeam dpotestate
disciplinam eccłasticam muniant. Cetm̃
intra eccłam potestates necessarie ñ eẽm
nisi utt quod ñ preualent sacerdotes effi¬
impet ꝑdiscipline terrorem.Sepe ꝑre
gnum terrenum celeste regnum proficit
rantur. Ip̃amq disciplinam quã eccłe u
tiltas exercere ñ preuab: ceruicibus suꝑbo¬
rum potestates principalis imponat.
Et ut uenerationem mereatur: uirtutẽ
potestatis imꝑꝑtiatur. Cognoscant pͥnci¬
pes scłi deo se debere rationem eẽt reddi
scipiunt. Nam siue augeatur pax: et di¬
sciplina eccłe ꝑfideles principes siue sol¬
uatur. ille rationem ex igit: qui corum
potestati suam eccłam credidit. Item leo¬
es omnes aliter tute eẽ ñpos pertin.¬
sunt nisi que addiumam ꝯfessionẽ ꝑti¬
nẽt.⁊ regiaet sacerdotalis defendat au¬
tricide. homicide. multi apud nos rep¬
periuntur. sed aliqui ex illis sacerdo¬
tum nolunt admomitionibus aurẽ

Expanded text:
nunquam intra ecclesiam potestatis adeptae culmina tenent, ut per eandem potestatem disciplinam ecclesiasticam muniant. Ceterum intra ecclesiam potestates necessariae non essent, nisi ut quod non praevalet sacerdos effiimperet per disciplinae terrorem. Saepe per regnum terrenum coeleste regnum proficit; rantur; ipsamque disciplinam quam Ecclesiae utilitas exercere non praevalet, cervicibus superborum potestas principalis imponat; et ut venerationem mereatur, virtutem potestas impertiat. Cognoscant principes saeculi Deo se debere reddere rationem, scipiunt. Nam sive augeatur pax et disciplina Ecclesiae per fideles principes, sive solvatur, ille ab eis rationem exiget, qui eorum potestati suam Ecclesiam credidit. » es humanae aliter tutae esse non possunt, nisi que ad divinam confessionem pertinent, et regia et sacerdotalis defendat auricidae, homicidae multi apud nos reperiuntur; sed aliqui ex illis sacerdotum nolunt admonitionibus aurem
Abbreviated transcription (Latin):
nistrisunt: et ultores ire di. his quimalr̃
tat. sed et contrarie fortitudines q̃ apot¬
lantur furor et ira dei. Idem sr̃ ssaim
ꝯuicrudeles iugulat nẽ tauis qualio¬
crudelem iugulat sed crudelis patientib
esse uidetur. Nam latro suspensus patibo¬
to.erudelem idicem putat. Pddem sr̃¬

Expanded text:
nistri sunt et ultores irae Dei, his qui malum dium, sed et contrariae fortitudines quae appellantur furor et ira Dei. CAP. XLIX. Qui crudeles jugulat, non est talicrudeles jugulat, sed quia crudelis patientibus esse videatur. Nam latro suspensus patibulo crudelem judicem putat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
mali sunt. et habet uasa int̾fectionisu
occidat pessimos. minister est dni.¬
scelur admittit uidex qui hominem
Non sanguinem fudit. qui homiidas¬
omicidas sacrilegoᷤ et sacrilegos punit.

Expanded text:
mali sunt, et habet vasa interfectionis, ut occidat pessimos, minister est Dscelus admittit judex qui homines Non sanguinem effundit qui homicidas et sacrilegos punit.
Abbreviated transcription (Latin):
gnosceret: Absit: ut ea quȩ bon ũacli
citum facimus: aut habemus siquid
ꝑhec preter nr̃am uoluntatem ciuquã
mau acciderit nobis imputetur. Alio¬
quin nec ferramenta domestica: et a¬
grestia sunt habenda: nequis ex eis
u& se. u& alterum interimat: nec ar¬
hanc se quisꝗ precipitet. Et quid plu¬
ra comemorem:cum ea comemorando
fimre non possum. Quid est: inusuh¬
ominum bono ac licitum: uñ ñ possit
cui ꝑmittitur. Inde aug̃ł.i. deciuita

Expanded text:
gngncitum facimus aut habemus, si quid per haec praeter nostram voluntatem cuiquam mali acciderit, nobis imputetur. Alioqui nec ferramenta domestica et agrestia sunt habenda, ne quis eis vel se vel alterum interimat, nec ar per hanc se quisquam praecipitet. Quid plura commemorem, quum ea commemorando finire non possem? Quid enim est in usu hominum bono ac licito, unde non possitcui permittitur. Unde Augustinus lib.
Abbreviated transcription (Latin):
dis hominib ne abeis quisqoc dere:¬
cidatur ñ michiplac consilium nͥ
forte sit mules aut publica functiõe
teneatur: ñut prose hoc faciat si ꝓ
aliis. ua prociuitate: u̾t q̃ ip̃e est acce¬
pta legitima potestate: si eius ꝯgruit
ꝑsone. Quiuõ repelluntur aliqu̾o ter¬
non resistamus malo nenos uindicta
delectet: que alieno malo animum pa¬
scit. ñut correctionem hominũ negli¬
gamus. Uñ nec reus est mortis aliene
qui cum sue possessioni murorum ã
bitum circumduxĩt aliquis ex ip̃oꝵ
usu ꝑcussus interut. neq enim reus ẽ
rp̃ianus. sibos eius aliquem feriendo
ua equus calcem iaciendo aliquẽ occi¬
dat. Aut ideo ñ deb ĩ xp̃ianorũ houes
Habere cornua.aut equus ungulas. a¬
apłs satis egit. ut intribuni notitia ꝑ¬
feretur: insidias sibi aquibusdam ꝑ¬
ditis preꝑatas: et obhoc deductores
acceꝑit armatos si in illos scełati no¬
mines incidissent: paulus in effusi¬
one sanguinis eorum suum crimena¬

Expanded text:
dis hominibus, ne ab eis quisque occidatur, non mihi placet consilium, nisi forte sit miles aut publica functione teneatur, ut non pro se hoc faciat sed pro aliis uel pro ciuitate, ubi etiam ipse est, accepta legitima potestate, si eius congruit personae. qui uero repelluntur aliquo terNon resistamus malo, ne nos uindicta delectet, quae alieno malo animum pascit, non ut correctionem hominum neglegamus. unde nec reus est mortis alienae, qui cum suae possessioni ...... et murum circumduxerit. aliquis ex ipsorum usu percussus intereat. neque enim reus est Christianus, si bos eius aliquem feriendo uel equus calcem iaciendo aliquem occidat, aut ideo non debent Christiani boues habere cornua aut equus ungulas aulus apostolus satis egit, ut in tribuni notitiam perferretur insidias sibi a quibusdam perditis praeparari, et ob hoc deductores accepit armatos, si in illa arma scelerati homines incidissent, Paulus in effusione sanguinis eorum suum crimen a
Abbreviated transcription (Latin):
mis: ad sepulturam eorum cadauera
deducantur. Multienim sibi hoci
gnorantia usurꝑant. Similit̃ ⁊ denis
potestati subqua leginme ꝯstitutus est
nominem occiđit nulla ciuitatis sue lege
reus homicidu est.immonisi fecerit reu̾
si sua sponte: atq auctontate fecissi: cͥm̃
effusi humani sanguinis incidissi. Itaq¬
un punitur: si fecerit iniussus inde pu¬
metur: nisi fecerit iussus. Ideminq̃sti¬
um minister iudicis occidit eum quem
iudex iussit occidi profecto sud sponte
facit: homicida ẽ: q̃ sieum occidat: q̃
scit a iudice debuisset occidi. Idem.
Sicut iure laudatur obedientia ita
reprehenditur: qui sibi ñ concessa usur
reprehendatur audatia: in ex seq̃ndis
iure laudetur obedientia. Abrahe sispõ¬
taneus in occidendo filio motus fui̾s:
ex secrabilis haberetur. at iubente dõ
possunt implerebonibono aĩo qͦ pleri.¬
modo iudex.quo modolex. Idem adma¬
cedonium. Non est iniquus sed huma¬

Expanded text:
mis ad sepulturam eorum cadavera mis ad sepulturam eorum cadavera deducantur: muignorantiam usurpant. Similiter et de his bediens potestati, sub qua legitime constitutus est, hominem occidit, nulla civitatis suae lege reus est homicidii; imo, nisi fecerit, reus si sua sponte atque auctoritate fecisset, crimen effusi humani sanguinis incidisset. Itaqunde punitur si fecerit iniussus, inde punietur si non fecerit iussus. Idem in questium minister iudicis occijudex jussit occidi, profecto, si id sponte facit, homicida est, etiamsi eum occidat, quem scit a judice debuisse occidi. C. XV. Sicut jure laudatur obedientia, ita reprehenditur qui sibi non concessa usurpreprehendatur audacia, in exequendis iure laudetur obedientia. Abraham, si spontaneus in occidendo filio motus fuisset, execrabilis haberetur; at iubenti Deo possunt implere boni bono animo, quomodo iudex, quomodo lex. Idem ad Macedonium: Non
Abbreviated transcription (Latin):
ipse fons ustitie deus specialit uabet
occidi quisqs hominem. uł se ip̃m. uel
quemlib occiđit nomicidi crimine ĩ¬
nectitur. Item hoc dicimus hoc asserimꝰ
hoc modis omnib approbamus nemi¬
nem spontaneam mortem sibi infer¬
re debere.uelut fugiendo molestias
temporales ne incidat imꝑpetuas. ne¬
minem ꝓpt̾ aliena peccata: nehoc ip̃o in¬
cipiat habere grauissimum ꝓprium ne
nitendo sanari: neminem uelut desiđio
melioris uite post mortem sꝑatur ꝗa
reo sue mortis: melior post mortẽ u¬
queum talibus dereliquit. hoc adnos
oĩo non ꝑtini.Neq: enim ueneramur
nomine martirũ qui sibi collum liga
ila tam abaliis libenter excipere. Uñꝙ
inꝑsecutionib ñ licet propria ꝑire ma¬
nũ absq eo ubicastitas ꝑiclitatur. s.
ꝑcutienti colla submittere. I temex¬
lis oratio. qui se ipsos interficiũt.
lacuit ut hn qui sibi ipsis uolunta
nulla prorsus proillis inoblatione
commemoratio fiat: neq cum psal¬

Expanded text:
ipse fons iustitie deus specialiter iubet ipse fons iustitie deus specialiter iubet occidi, quisquis hominem vel seipsum vel quemlibet occiderit, homicidii crimine innectitur. Item hhoc modis omnibus adprobamus, neminem spontaneam mortem sibi inferre debere uelut fugiendo molestias temporales, ne incidat in perpetuas; neminem propter aliena peccata, ne hoc ipse incipiat habere grauissimum proprium, nitendo sanari; neminem uelut desiderio uitae melioris, quae post mortem speratur, quia reos suae mortis melior post mortem uqueum talibus dereliquit. Hoc ad nos omnino non pertinet. Neque enim veneramur nomine martyrum eos, qui sibi collum ligavlatam ab aliis libenter excipere. Unde et in persecutionibus non licet propria perire manu absque eo, ubi castitas periclitatur, sed percutienti colla submittere. I. De hi qui se ipsos interficiunt. Item placuit, ut his qui sibi ipsis aut nulla illis in oblatione 605 commemoratio fiat, neque cum psal
Abbreviated transcription (Latin):
nes eadem ipsa diuma fecit auetorita.
Sed his exceptis. quos ds̃ occicdi iubet
siue data lege adꝑsonam protempore¬
exp̃ssa iussione siue ipse qui occiderit
ministium debet iubenti: sicut amini¬
culum gladius utenti et ideo nequaq̃
contra hoc preceptum fecer̃ quod dic¬
tum est. ñ occides qui dõ auctore bella
gesserunt. aut ꝑsonam gerentes publi¬
ce potestatis scđm ius legis hoc est iustis¬
sime rationis imꝑium scełatos morte
punierunt ⁊ habraham: ñsolum ñ est:
culpatus crudelitatis crimine: uerũs
laudatus est nomine pietatis: quoduo¬
uit filium: nequaquam scelate s obe¬
dienter occidere. Et merito qr̃ utrũ
ꝓuĩsum dei sit habendum: quod iepte
filiamq pater occurrit: occidit. cumid
Nec sanson aliter excusatur: quod se ip¬
sum cum hostib ruina domus oppressit
nisi quia sp̃s latenter hoc iusserat: qui
ꝑillum miracula faciebat. his igit̃ ex¬
ceptis. quos uel lex iusta generalit. i

Expanded text:
nes eadem ipsa divina fecit auctoritate. nes eadem ipsa divina fecit auctoritate. Sed his exceptis quos Deus occidi jubet sine data lege adexpressa iussione, non autem ipse occidit, qui ministerium debet iubenti, sicut adminiculum gladius utenti; et ideo nequa.. quam contra hoc praeceptum fecerunt, quo dictum est: Non occides, qui Deo auctore bella gesserunt aut personam gerentes publicae potestatis secundum eius leges, hoc est iustissimae rationis imperium, sceleratos morte punierunt; et Abraham non solum non est culpatus crudelitatis crimine, uerum etiam laudatus est nomine pietatis, quod uoluit filium nequaquam scelerate, sed oboedienter occidere; et merito quaeritur utrum pro iussu Dei sit habendum, quod Iephte filiam, quae patri occurrit, occidit, cum id se nec Samson aliter excusatur, quod se ipsum cum hostibus rnisi quia spiritus latenter hoc iusserat, qui per illum miracula faciebat. His igitur exceptis, quos vel lex iusta generaliter, vel
Abbreviated transcription (Latin):
iex ait. Non occidesꝰ presertim quia ñ
addit proximum tuum: sicut falsũ
testimonium cum uetaret falsum in¬
quit testimonium ñ dices aduersus ꝓ¬
ximum tuum. Ne ideo tñ si aduersus
se ip̃m quisquam falsum testimonir
dixerit: abhoc se putauerit crimine¬
alienum qm̃ regłam diligendi proxi¬
ptumẽ. diliges ꝓximum tuum sicut
te ip̃m. Porroꝰ si falsi testimoni ñ minu
reus ẽ: qui dese ip̃o falsum fatetur qͣsi
aduersus proximum hoc faceret: cũi
eo precepto quo falsum testimonium
ꝓhibetur: aduersus proximum prohs¬
beatur possitq ñ recte intelligentib
uidi nesse prohibitum ut aduersus se¬
ip̃m quisq falsus testis assistat: quan¬
tomagis intelligendum ẽ ñ ucere hoĩ
se ipsum occidere: cum in eo quod sc̃ptũ
ẽ: non occides: nichil dem̃ addito: nec
ceptus. Ite Non occides nec te alterum¬
neq enim qui se occidit: aliud quã ho¬
minem occidit: quasdam uõ exceptio¬

Expanded text:
lex ait: Non occides, praesertim quia non lex ait: Non occides, praesertim quia non addidit: \'proximum tuum\', sicut falsum testimonium cum uetaret: Falsum, inquit, testimonium non dices aduersus proximum tuum. Nec ideo tamen si aduersus se ipsum quisquam falsum testimonium dixerit, ab hoc crimine se putauerit alienum, quoniam regulam diligendi proxiptum est: Diliges proximum tuum tanquam teipsum . Porro si falsi testimonii non minus reus est, qui de ipso falsum fatetur, quam si adversus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto quo falsum testimonium prohibetur, adversus proximum prohibeatur, possitque non recte intelligentibus videri non esse prohibitum, ut adversus seipsum quisque falsus testis assistat, quanto magis intelligendum est non licere homini seipsum occidere, cum in eo quod scriptum est: Non occides , nihil deinde addito, nec ceptus? Item. Neque enim qui se occidit, aliud quam hominem occidit. Item: Quasdam vero exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
potestate alicui homini occidere in
nocentem: cuius occidendi lcentiam
ier nulla concedit. profecto etiam qui
se ipsum occidit: homicida est. Et tan¬
tofit noctior cum se occiderit. quan
tonocentior inea causa fuerit:qua
se occidendum putauerit. Nam si uide
factum merito detestamur: eumq: iũ¬
tas iudicat: cum se laqueo suspendit:
scełate illius traditionis ausisse potiꝰ
lum sibi salubris penitentie locumr
relinquit: quantomagis asuacede se
abstinere debet:qui tali supplicio qui
inse puniat ñhabet:Iudas enim cũ
scelus: alio tñscelere occisus est. Cur a¬
utem nomo qui nichil mali fecit sibi
malefaciat: et se ip̃m interficierdo ho¬
minem int̃ficiat innocentem: ne alix
patiatur nocentem: atq inse ꝑpetret
peccatum proprium ne in eo ꝑpetretur
ꝑmissum uere ex periri potest: ut uel
ipius adipiscende ĩmortalitatis: uel
ipsius cauendi curandiuere causa no¬
bis mi ipsis necem inferamus. Namꝰ
ꝓhibitos nos eẽ intelligendum ẽ: ubi

Expanded text:
potestate alicui hominem occidere vel nocentem, cujus occidendi licentiam lex nulla concedit, profecto etiam qui seipsum occidit, homicida est. Et tanto fit nocentior cum se occiderit, quanto innocentior in ea causa fuit, qua se occidendum putavit. Nam si Judae factum merito detestamur, eumque veritas judicat, cum se laqueo ssceleratae illius traditionis auxisse potius lum sibi salubris paenitentiae locum reliquit: quanto magis a sua nece se abstinere debet, qui tali supplicio quod in se puniat non habet. Iudas enim cum pter suum scelus alio suo scelere occisus est. Quur autem homo, qui mali nihil fecit, sibi malefaciat et se ipsum interficiendo hominem interficiat innocentem, ne alium patiatur nocentem, adque in se perpetret peccatum proprium, ne in eo perpetretur permissumve reperiri potest, ut vel ipsius adipiscende immortalitatis, vel mali ipsius cavendi curandive causa, nobismet ipsis necem inferamus. Nam hibitos nos esse intellegendum est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
maledixerat ⁊ qui insabbo ligna col¬
legerat: tales postea ñ punin: quia cul¬
paseuis presenti supplicio compensa¬
tasit.Item agg̃. Qui rei sunt sang
paret quod malis flagellis sunt co¬
hercendi ñ membrorum truncatiõe
ut tp̃rali morte plectendi. Sed obi¬
citur illud quod dominus ait ad
moysen. Maleficos ñ patieris uiu̾ẽ
Item qui cogrãtr cumiumento mor¬
mie crimine notatus: in miẜicordit
lapidari iubetur. Item moxses ꝗle¬
gem acceꝑat cultores. ⁊doli morte
puniuit. Samuel. ⁊ agagpinguis¬
snrium infrustra conuidit. finees
quoq uideum cum madianita co¬
euntem gladio transfixit quod ẽ
ei reputatum aniustitiam.Similit̃
ñnulli inueteri testo inueniunt̃ ma¬
ios trucidasse. nec tñ transgressore
legi si defensores appellantur. ꝓ.
Mbertur ergo illo precepto quisq fu¬
a auctoritate innecem alicunus arma¬
ri. non legis imꝑio reos morti trade.
Qui enim pubuca potestate functus

Expanded text:
maledixerat et qui in sabbato ligna colmaledixerat et qui in sabbato ligna collegerat, tales postea non puniri, quia culpa leuis praesenti supplicio compensata sit. C. VII. Qui rei sunt sanguatian. Hinc apparet, quod mali flagellis sunt coercendi, non membrorum truncatione vel corporali morte plectendi. Sed obiicitur illud quod dixit dominus ad Moysen: maleficos non patieris vivere. Item, Qui coierit cum iumento mormie crimine notatus, immisericorditer lapidari iubetur. Nonnulgem acceperat, cultores idoli morte punivit. Samuel etiam Agag pinguissimum regem in frusta conscidit. Phinees quoque Judaeum cum Madianita coeuntem gladio transfixit, quod est ei reputatum ad justitiam. Similiter nonnulli in veteri testamento inveniuntur malos trucidasse, nec tamen transgressores legis, sed defensores appellantur. § 1. rohibetur ergo illo praecepto quisque sua auctoritate in necem alicujus armari, non legis imperio reos morti tradere. Qui enim, publica potestate functus,
Abbreviated transcription (Latin):
noniudicabit dominus bis in idip¬
falsa sunt: et falsum ẽ hoc quod dr̃
ñ consurget duplex tribulatione fa¬
lsa est. ergͥo et crudesitas que in lege sc̃¬
pta ẽ. quod siuerum ẽ. ⁊ negare ñ poter̃
dicente ꝓpha. Non iudicabit dñs biꝰ
inidip̃m intribulatione. Ergo qui
puiti sunt postea ñ punientur. Si a¬
utem postea pumientur: scriptura m̃¬
titur quod dicere nefas ẽ. Receper̃ gͦ
et qui indiluuio perierant: et sodo¬
mite. et egyptii. et ifrłite insolitudi¬
ne mala sua inuita sua. Querat hic
aliqus: si fidelis deprehensus inad
ulterio decolletur: quid deeo postea
fiat. aut enim pumetur: et falsumẽ
hoc quod dicitur. non iudicabit.d.¬
etur et obtandum ẽ adulteris: ut ĩ
respondebimus dm̃. ut omnium re¬
rum: ita suppliciorum quoq scire
mensuras. ⁊ non preueniri sententiã
iudicis. Nec illi inpeccatorem excen¬
de dehinc pene auferri potestatẽ et
nisq lui cruciatibus. Siquis autem
pumtus sit: ut ille qui in lege ifrłm

Expanded text:
bit Dominus bis in id ipfalsa sunt, et falsum est quod dicitur: Non consurget duplex tribulatio: falsa est ergo et crudelitas, quae in lege descripta est. Quod si verum est, ut negare non poterunt, dicente propheta: Non vindicabit Dominus bis in idipsum in tribulatione: ergo qui puniti sunt, postea non punientur. Si autem illi postea punientur, Scriptura mentitur, quod dicere nefas est. Receperunt ergo et qui in diluvio perierunt, et Sodomitae, et Aegyptii, et Israelitae in solitudine, mala sua in vita sua. Quaerat hic aliquis, si fidelis deprehensus in adulterio decolletur, quid de eo postea fiat? Aut enim punietur, et falsum est quod dicitur “non iudicabit Deietur, et optandum erit adulteris ut hic respondemus Deum ut omnium rerum ita suppliciorum quoque scire mensuram; et non praeueniri sententiam iudicis, nec illi in peccatorem exercendae dehinc poenae auferri potestatem; et sisque lui cruciatibus. Si quis uero punitus sit, ut ille qui Israelitae
Abbreviated transcription (Latin):
rodest seueritas urã cuius mistio quies
adiuuatur et nostra. prodest interces¬
sio nra cuius ministio seueritas temꝑat᷑
et ur̃a. Non uobis displiceat quod roga¬
ni amalis.Nam hominum iniquita
uerum etiam depresentib ur̃is scła¬
ribus potestatib terruit: asserens et̃
ipsas. ad dispensationem diuine ꝓui¬
dentie ꝑtinere. Omnis inquit anima
potestatibus sublimioribus subdita
lectionem iussisum. terrentib debere
qui terrent: tim̃ ita dilectiõm iussisunt tĩ¬
tibus debere qui terrent. Nichil nocendi
cupiditate fiat: sioĩa ꝯsulendi caritate:
Et nichil fiat inmanit̃ nichil in huãnit̃
Ita formidetur ultio cognitoris. ut nec
int̃cessoris religio ꝯtempnatur. Quia ⁊
plectendo ⁊ ignoscendo noc solum bñ
agitur ut uita hominum corrigatur.
Quod si tanta ẽ ꝑuersitas ⁊ impiet᷑as ut
excorrigende rei nec discipline: nec ue¬

Expanded text:
o et seueritas uestra, cuius ministerio quies adiuuatur et nostra; prodest et intercessio nostra, cuius ministerio seueritas temperatur et uestra. non uobis displiceat, quod rogamini a malis. nam hominum iniquitaverum etiam de praesentibus vestris securibus terruit, asserens et ipsas ad dispensationem divinae providentiae pertinere. Omnis, inquit, anima potestatibus sublimioribus subdita lectionem jussi sunt terrentibus debere qui timent, ita dilectionem jussi sunt timentibus debere qui terrent. Nihil nocendi cupiditate fiat, sed omnia consulendi caritate, et nihil fiat immaniter, nihil inhumaniter. Ita formidetur ultio cognitoris, ut nec intercessoris religio contemnatur, quia et plectendo, et ignoscendo hoc solum bene agitur, ut vita hominum corrigatur. Quod si tanta est perversitas et impietas, ut ei corrigendae nec disciplina
Abbreviated transcription (Latin):
gnitatum amministratoril defenden¬
darum eccłarum necessitas incumbit.
quod si facere contempsent acoiones
repellendi. Vnde ioħs octauus.
clarum tuitionem pupillorum. ac
uiduarum protectionẽ. tapaciumq
refrenationem ꝯstitutiẽe proculdu¬
bio debent: quotiens abepis ⁊ ecclasti¬
cis uiris conuenti fuerit: eorum queri¬
conias attentis audiant. et scdm qđ ne¬
cessitas expetierit. absq neglegentia ex¬
amanẽt ꝯ diligenti studio corrigant. Qd̃
si dei timorem preoculis ñ hrabentes ne¬
glgere post scdam et tertiam amontt¬
onem inuentifuerĩt. om̃i senouerint eoi¬
one ustq ad condignam satisfactioneo

Expanded text:
gnitatum administratoribus defendengnitatum administratoribus defendendarum ecclesiarum necessitas incumbit. Quod si facere contemserint, a communione repellendi. Unde Joannes clesiarum tuitionem, pupillorum ac viduarum protectionem, rapaciumque refrenationem constituti esse proculdubio debent, quoties ab episcopis et ecclesicis viris conventi fuerint, eorum querimonias fideliter audiant, et secundum quod necessitas expetierit, absque negligentia examinent, et diligenti studio emendent. Quod si Dei timorem prae oculis non habentes negligere post secundam et tertiam commonitionem inventi fuerint, omni se noverint communione usque ad condignam
Abbreviated transcription (Latin):
cede fraudantur qui fidemꝯ reue¬
rentiam potestatib seruare ꝯtẽpnũ
apud carnales dominos inminimi
fideles fuerit. incipient eis ap̃ dnm ma¬
iora comitti. Ornat autẽ doctrinã dĩ
quia ea q̃ ꝯditioni sue apta sunt fac̃i
Quiꝯtradictor. atq fraudator. innł¬
io fidem ponam ostendit. Quomoti
potest fidelis ee in suba dĩ. qui carrui
domino fidem exhibe ñ potuit. Item¬
casciplia regi omnia seruat.
icat aliquis cum ipse uicerit: quomõ
daicit habraham ad regem sodomorũ.
nichi sumam abste cum precda utiq
ir podestate uictoris fuerit. doci mildi¬
rem disciplinam: ut regi fuentur oia.
⁊pne his qui secum fuissem in adium̃ ñ
fortise sociati parte emolumenti tribuentã
qm̃ sibi mercedem abhomine ñ quesuĩ
adeo accepit. sicut iegimus scriptum. qu
post hec uerba factum est uerbum arai
ad abraham ꝑuisionem dicens. Nolitim¬
ere abraham: ego protegam te:⁊ merces
cipibus ⁊ potestatib fidem ⁊ reuerenti¬
amerhibere cogimur: ita sclarium di¬

Expanded text:
cede fraudatur qui fidem et reverentiam potestatibus servare contemnit. Si apud carnales dominos in minimo fideles fuerint, incipient eis apud Deum majora committi. Ornat autem doctrinam Domini, qui ea, quae conditioni suae apta sunt, facit, qui contradictor atque fraudator in nullo fidem bonam ostendit. Quomodo enim potest fidelis esse in substantia Dei qui carnali domino fidem exhibere non potuit? disciplina regi omnia servat. Dicet aliquis : Cum ipse vicerit, quomodo dicit ad regem Sodomorum, Nihil sumam abs te; cum praeda utique in potestate vicotris fuerit ? Docet militarem disciplinam, ut regi serventur omnia. Sane iis qui secum fuissent in adjumentum fortasse sociati, partem emolumenti tribuendam que quoniam sibi mercedem ab homine non quaesivit, a Deo accepit, sicut legimus scriptum; quia post haec verba factum est verbum Domini ad Abram in visu dicens : Noli timere Abram, ego protegam te, merces cipibus et potestatibus fidem et reverentiam exhibere cogimur, ita saecularium di
Abbreviated transcription (Latin):
tiones. utilitates. hec cum timentur. et
mali cohercentur. et boniquieti int̃ malo
peccat qui causam mortis prebi quã
occiditur: multum distat utrum fiat
nocendi cupiditate uł iniuste Auiquid
auferendi:sicut fit abinimico. sicut a
latrone. An ulciscendi. uł obediendi
ordine. sicut aiudice. sicut a carnifice.
uel euadendi. uel subueniendi neces¬
sitate sicut interimitur latro auiato¬
re.hostis amilite. et aliqñ qui causam
mortis fuit potius inculpa est. quã il¬
le qui occidit: uel ut siquispiam decipia
fideussorem suum atq ilie proistosup¬
plicium legitimum luat. nec tamen
omnis qui causa auene mortis ẽ. reus
est: uelut si stuprum quisquam petat.¬
seseq si ñ impetrauit interimat. Quid
sifiuus timens patris piauerba p̃cipi¬
tio pereat: Quod si alius homine lib̾a¬
to. uł ne alius liberetur sibi ipsi mor¬
tem inferat: Num ꝓpt̃ istas alienarũ
mortium causas: aut sceleri consentiẽ¬
dẽ est: aut undicta peccati: que ñ fit

Expanded text:
tiones, utilitates. Haec cum timentur, et mali cohercentur, et boni quiete inter malos peccat qui causam mortis praebet, quocciditur, multum distat utrum fiat nocendi cupiditate, an iniuste aliquid auferendi, sicut fit ab inimico, sicut a latrone, aut ulciscendi vel obediendi ordine, sicut a iudice, sicut a carnifice, el evadendi vel subveniendi necessitate, sicut quando interimitur latro a viatore, hostis a milite. Et aliquando qui causa mortis fuit, potius in culpa est quam ille qui occidit; velut si quispiam decipiat fideiussorem suum atque ille pro isto supplicium legitimum luat. Nec tamen omnis, qui causa aliene mortis est, reus est; velut si stuprum quisquseseque, si non impetrarit, interimat? quid, si filius timens patris pia uerbera praecipitio pereat? quid, si alius homine liberato uel ne alius liberetur sibi ipse mortem inferat? num propter istas alienarum mortium causas aut sceleri consentiendum est aut uindicta peccati, quae non fit
Abbreviated transcription (Latin):
Inpresentiarum ñ nulli puniuntur¬
uid ergo a ne ineternum flagellentur.
creauit mundum: et ꝯsumationẽ fa
ciet. qui siuobis uidetur crudelis ⁊ ri¬
gidus. et cruentus: quod in diluuuo ge¬
nus deleuit humanum. suꝑ sodoma
et gomorram ignem et sulphurem
plu̾it: egyptios submersit fluctib
isrłitarum cadauera prostrauit inhe¬
remo scitote eum ideo adpresens red¬
didisse supplicia. ne ineternum punii.
certe aut uera sunt quȩ ꝓpħe locunt̃¬

Expanded text:
In praesentiarum nonnulli puniuntur, ne in aeternum flagellentur. creavit mundum, et consummationem ejus faciet. Quod si vobis videtur crudelis, rigidus et cruentus, quod in dilunus delevit humanum, super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphurem 543 pluit , Aegyptios submersit fluctibus , Israelitarum cadavera prostravit in eremo : scitote eum ideo ad praesens reddidisse supplicia, ne in aeternum puniret. Certe aut vera sunt quae prophet
Abbreviated transcription (Latin):
iano: nec preses hanc cogiutionem alten
demandare pot̃. Si plura crimina. idẽ
eidẽ intulit. singłoꝵ deb abolitionẽ
petere. Alioqn prout quid omiserit eiꝰ
nomine senatusconsulti penam patietis.
Et infra .t. codẽ destitisse cum accepimꝰ
qui totum animum agendi deposuit ñ
qui distulit accusationẽ. si qui pmissu
imꝑatoris ab accusatione destiũt: impu¬
itus ẽ. abolitio autẽ penam remittit.
infamiam ñtollit. Unde imꝑatores. ua
pene grãm facit. Si autẽ restituo te inin¬
tegrum princeps dixĩt: infamum tol¬
ut. Vñ in eodẽ.ł .t. desententia passis et.
restitutis: cuidam deportato mninsulã:
impr autẽ ant̃. dixisse legitur. Restitu
autẽ scias quid sit mintegrũ restituere

Expanded text:
lano, nec praeses hanc cognitionem alteri lano, nec praeses hanc cognitionem alteri demandare potest. Si plura crimina idem eidem intulerit, singulorum abolitionem debet petere, alioqui, prout quid admiserit, ejus nomine senatusconsulti poenam patietur. Et titulo eodem: Destitisse eum accipimus, qui in totum animum agendi deposuit, non qui distulit accusationem, sed qui permissu imperatoris ab accusatione destitit, impunitus est. § 8. Abolitio enim poenam remittit, infamiam non tollit. Unde Imppp. Valentipoenae gratiam facit. Si autem: restituo te in integrum, princeps dixerit, infamiam tollit. Unde in eodem lib. tit. de sententiam passis et restitutis, cuidam deportato in insulam imperator Antoninus dixisse legitur: Restituoautem scias quid sit in integrum restituere
Abbreviated transcription (Latin):
tio caret. ⁊ obhoc nullam penam huic
ricator qui diuersam partem adiuuđ̃.
ꝓdita causa sua quod nomen labeo a
uaria concertatione tractum ait. Nam
qui p̃uaricatur exutraq parte consistit
qumimmo exaltera. Is autẽ Preuarica¬
tor ꝓpric dicitur. qui publico iudicio ac¬
cusauĩt. Cetm̃ ad uocatus ĩppͥe preuarica¬
tor dicitur. Quid ergo dẽco fiet. siue¬
pͥuato iudicio. siue publico p̃uaricatus
nem solet puniri. Seiendum quodh¬
odie his qui preuancatis: pena miun¬
gitur extra ordinaria. Et infra. accu¬
sator dep̃uaricatione ꝯuictus: postra ex
lege ñ accusct. Et infra. In oĩb causis p̃t̃¬
quam insanguinem:qui delatorem cor¬
ꝓuicto habetur. Et infra.ł. xluiii.t. de
abolitionibus criminum preuaricato¬
rem ẽẽ cum ostendimus: qui colludit
mitteret. Siquis autẽ abaccusatione ci¬
tra abolitione destiterit: punitur ab¬
olitio priuatim ap̃sidib postulari. ac
impetran solet. Item ꝓtribunali ñdep¬

Expanded text:
tio caret, et ob hoc nullam poenam huic tio caret, et ob hoc nullam poenam huic ricator, qui diversam partem adjuvat prodita causa sua. Quod nomen Labeo a varia certatione tractum ait. Nam qui praevaricatur ex utraque parte constitit, quinimo ex altera. Is autem praevaricator proprie dicitur, qui publico judicio accusaverit. Ceterum advocatus non proprie praevaricator dicitur. Quid igpriuato iudicio siue publico praeuaricatus nem solet puniri. § 3. Sciendum est quod hodie iis, qui praevaricati sunt, poena injungitur extraordinaria. Et infra: § 4. Accusator de praevaricatione convictus, postea ex lege non accusat. § 5. In omnibus causis praeterquam in sanguine qui delatorem corvicto habetur. Et infra lib. XLVIII, tit. de abolitionibus criminum: § 6. Praevaricatorem esse eum ostendimus, qui colludit mitteret. § 7. Si quis autem ab accusatione citra abolitionem destiterit, punitur. Abolitio privatim a praesidibus postulari ac impetrari solet; item pro tribunali, non de p