comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibuo. Adiice nuine dentium inter se arietatorum. et aliquem esse cupi¬
entium non alium sonum quem est apris tela sua attritu accuentibus.
Adiice articulorum crepitum cum se ipse manus frangunt:et puls.
sepius pectus anhelitus:crebros tractosq altius gemitus: instabile cor¬
pus: incerta uerba: subitis exclationibus trementia: labra interdumq:
complexa:et dirum quiddam exibilantia.Ferarum mehercules siue illas
fames exagitat: uel infixum uisceribus ferrum:minus tetra facies est:
etiam cum uenatorem suum semianies morsu ultio petunt:quem h
ira flagrantis. Age si exaudire uoces ac minas uacet:qualia excarnifica¬
ti animi uerba sunt: nonne reuocare se quisq abira uolet: cum intellexe¬
rit illam a suo primum malo incipere. Nonuis ergo admoneam eos qui
iram summa potentia exercent: et argumentum uirium existimant. &
magnis magnae fortunae bonis ponunt paratam ultionem quem ne

Expanded text:
tibus ; adice dentium inter se arietatorum ut aliquem esse cupitibus ; adice dentium inter se arietatorum ut aliquem esse cupientium non alium sonum quam est apris tela sua adtritu acuentibus ; adice articulorum crepitum, cum se ipsae manus frangunt, et pulsatum saepius pectus, anhelitus crebros tractosque altius gemitus, instabile corpus, incerta verba subitis exclamationibus, trementia labra interdumque compressa et dirum quiddam exsibilantia. Ferarum, me hercules, sive illas fames agitat sive infixum visceribus ferrum, minus taetra facies est, etiam cum venatorem suum semianimes morsu ultimo petunt, quam hominis ira flagrantis. Age, si exaudire voces ac minas vacet, qualia excarnificati animi verba sunt ! Nonne revocare se quisque ab ira volet, cum intellexerit illam a suo primum malo incipere ? Non vis ergo admoneam eos, qui iram summa potentia exercent et argumentum virium existimant et in magnis magnae fortunae bonis ponunt paratam ultionem, quam non
Abbreviated transcription (Latin):
ius rerum ad omne quodcunq calore aliquo gerendum est nocet. Ne
quem fallat tanquam aliquo tempore aliquo loco profutura. Ostenden¬
da estirabies eius effrenata et attonita:apparatusq illi reddendus est
istus eculeus et fidicule: et ergastula: et cruces. et circundati defossis cor¬
poribus ignes:et cadauera quoq trahens tincus:uaria uinculorum ge¬
ra: uaria penarum. lacerationes iembrorum:inscriptiones fronti:
et hestiarum immaniumicauernae. Enterhae instrumenta collocetur ira.
dirum quiddam atq horridum strides ommibus. per que fuerit deteri'¬
or: ut de ceteris dubium sit: nulli certe effectui peior est uultus: quem
in prioribus libris descripsimus:asperum & acrem: Etnunc subito
uerso sanguine fugatoq pallentem: nunc in os omne calore ac spit¬
tu uerso subrubicundum: et similem cruento:uenis tumentibus ocu¬
lis nunc tepidis et exilientibus. Nunc inuno obtutu defixis et haeren¬

Expanded text:
tus rerum, ad omne, quodcumque calore aliquo gerendum est, vocet. Ne tus rerum, ad omne, quodcumque calore aliquo gerendum est, vocet. Ne quem fallat tamquam aliquo tempore, aliquo loco profutura, ostendenda est rabies eius effrenata et attonita apparatusque illi reddendus est suus, eculei et fidiculae et ergastula et cruces et circumdati defossis corporibus ignes et cadavera quoque trahens uncus, varia vinculorum genera, varia poenarum, lacerationes membrorum, inscriptiones frontis et bestiarum immanium caveae—inter haec instrumenta collocetur ira dirum quiddam atque horridum stridens, omnibus per quae furit taetrior. Ut de ceteris dubium sit, nulli certe adfectui peior est vultus, quem in prioribus libris descripsimus : asperum et acrem et nunc subducto retrorsus sanguine fugatoque pallentem, nunc in os omni calore ac spiritu verso subrubicundum et similem cruento, venis tumentibus, oculis nunc trepidis et exsilientibus, nunc in uno obtutu defixis et haeren
Abbreviated transcription (Latin):
ponere qliantum monstri sit homo in hominem furens:quantoque¬
ruat impetu. non sine permeie sua pernitiosus:et ea deprimens quae
rgi nistcum mergente non possunt.Quid ergo sanum hunc aliꝗ
uocat: qui uelur tempestate correptus non it sed agitur:et furenti s¬
malo seruit: Neo mandat ultionem suam: sed ipse eius exactor: ani¬
mo simul ac manu seuit. Charissimorum eorumq mox amissa flectu¬
rus est carnifex. Hunc aliquis affectum uirtuti adiutorem comitẽq
dat: consilia sine quibus uirtus gerit nihil obturbantem.Caduc
nistreq sunt uires: et in malum suum ualide in quas aegrum morbus
et accessio erexit. Non est ergo quot me putes tempus in superuacuis
consumere q iram quasi dubie apud homines opinionis sic infamẽ:
cum aliquis sit. Et quidem de illustribus philosophis qui illi indicat
operas: et tanquam utilem ac spiritus subministrantem in prelia m ac¬

Expanded text:
ponere quantum monstri sit homo in hominem furens quantoqueponere quantum monstri sit homo in hominem furens quantoque impetu ruat non sine pernicie sua perniciosus et ea deprimens, quae mergi nisi cum mergente non possunt. Quid ergo ? Sanum hunc aliquis vocat, qui velut tempestate correptus non it sed agitur et furenti malo servit, nec mandat ultionem suam, sed ipse eius exactor animo simul ac manu saevit carissimorum eorumque quae mox amissa fleturus est carnifex ? Hunc aliquis affectum virtuti adiutorem comitemque dat consilia, sine quibus virtus nihil gerit, obturbantem ? Caducae sinistraeque sunt vires et in malum suum validae, in quas aegrum morbus et accessio erexit. Non est ergo quod me putes tempus in supervacuis consumere, quod iram, quasi dubiae apud homines opinionis sit, infamem, cum sit aliquis et quidem de illustribus philosophis, qui illi indicat operas et tamquam utilem ac spiritus subministrantem in proelia, in ac
Abbreviated transcription (Latin):
mor publicus: sed deducte protinus classes: et oneratae tumultuario
milite. Sine more sine auspiciis populus ductu ire sue egressus: for¬
tuita raptaq pro armis gessit. Demde magna clade temeritatẽ au¬
dacis ira eluit. Hic barbaris forte uiuentibus in bella exitus est. cum
mobiles animos species iniurie pertulit aguntur statim: et qua dolore
traxit ruinae modo regionibus incidunt compositi: interiti: incauti pe¬
ula appetentes sua:gaudent feriri: et instare ferro:et tela corpoi
urgere: et per suum uulnus exire.Non est inquis dubium quin ma¬
gna ista et pestifera situis. Ideo quemad modum sanari debeat mon¬
stra. Atqui ut in prioribus libris dixi : stat Aristoteles defensor ire:
et uetat illa nobis execari. Galcar ait esse uirtutis. Hac erepta inermẽ
animum et ad conatus magnos pigrum: et inermemq fieri. Neces¬
sarium est itaque editatem eius: ac feritatem coarguere: et ante oculos

Expanded text:
mor publicus, sed deductae protinus classes et oneratae tumultuario mor publicus, sed deductae protinus classes et oneratae tumultuario milite ; sine more, sine auspiciis populus ductu irae suae egressus fortuita raptaque pro armis gessit, deinde magna clade temeritatem audacis irae luit. Hic barbaris forte ruentibus in bella exitus est; cum mobiles animos species iniuriae perculit, aguntur statim et qua dolor traxit ruinae modo legionibus incidunt incompositi, interriti, incauti, pericula adpetentes sua ; gaudent feriri et instare ferro et tela corpore urgere et per suum vulnus exire. "Non est," inquis, " dubium, quin magna ista et pestifera sit vis; ideo quemadmodum sanari debeat monstra." Atqui, ut in prioribus libris dixi, stat Aristoteles defensor irae et vetat illam nobis exsecari; calcar ait esse virtutis, hac erepta inermem animum et ad conatus magnos pigrum inertemque fieri. Necessarium est itaque foeditatem eius ac feritatem coarguere et ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ne amore flagrauit. Nec in pecuniam aut lucrum tota ciuitas spem sua
misit. Ambitio uirium omnes occupat. Impotentia non est malum pu¬
blicum. Sepe in iram uno agmine itum est:uiri:formine:senes:pueri:
principes: uulgusq consensere et tota multitudo paucissimis uerbis Ø¬
concitata ipsum concitatorem antecessit. Ad arma protinus ignesq dis¬
cursum est: et indicta finitimis bella aut gesta cum ciuibus. Tote cũ
stirpe omni crematae domus: et modo eloquio fauorabilis: habitus in
multo honore iram sue concionis excepit. In Imperatorem siuim legio¬
ies pila torserunt: discedit plebs tota cum pluribus: publiclm com¬
um Senatus: non expectatis delectibus: nec nominato Imperatore su¬
bito ire sue duces legit: ac per tecta urbis: nobiles consectatus uiros
supplicium manu sumpsit. Uiolat legationes rlipto uire gentiu. Ra.¬
biesq infanda ciutatem tulit. Nec dãtum tempus quo resideret tu¬

Expanded text:
nae amore flagravit, nec in pecuniam aut lucrum tota civitas spem suam nae amore flagravit, nec in pecuniam aut lucrum tota civitas spem suam misit ; ambitio viritim singulos occupat ; impotentia una est malum publicum. Saepe in iram uno agmine itum est ; viri feminae, senes pueri, principes vulgusque consensere, et tota multitudo paucissimis verbis concitata ipsum concitatorem antecessit ; ad arma protinus ignesque discursum est et indicta finitimis bella aut gesta cum civibus ; totae cum stirpe omni crematae domus et modo eloquio favorabili habitus in multo honore iram suae contionis excepit; in imperatorem suum legiones pila torserunt; dissedit plebs tota cum patribus ; publicum consilium senatus non expectatis dilectibus nec nominato imperatore subitos irae suae duces legit ac per tecta urbis nobiles consectatus viros supplicium manu sumpsit ; violatae legationes rupto iure gentium rabiesque infanda civitatem tulit, nec datum tempus, quo resideret tu
Abbreviated transcription (Latin):
deiectus animorum est. Nulla itaq resurget magis attonita: et in ui¬
res suas prona. et siue successit superba siue frustra insana: ne repul¬
sa quidem in tedium acta ubi aduersarium fortuna subduxit in seip¬
sa morsus suos uertit. Non refert quantum sit ex quo resurrexerit fa
leuissimis enim in maxima euadit.Nullam transitaetatem. Nullu
hominum genus excipit. Quedam gentes beneficio ȩgestatis nor
re luxuriam. Quȩdam quia exercite et uage sunt effugere pigriciam:
quibus incultus mos agrestisq uita est.Circunscriptio ignota esd.
et fraus et quodcunq in foro malum nascitur.Nulla gens ẽ quam
non ira instiget:tam inter graios quem barbaros potens.Non mi'¬
nus perniciosa leges metuentibus: quem quibus uira distinguit mo¬
dus uirium. Deniq cetera singulos corripiunt: hic unus affectus est
qui interdum publice concipitur. Nunquam uniuersus populus femi¬

Expanded text:
deiectus animorum est. Nulla itaque res urget magis attonita et in videiectus animorum est. Nulla itaque res urget magis attonita et in vires suas prona et, sive successit, superba, sive frustratur, insana; ne repulsa quidem in taedium acta, ubi adversarium fortuna subduxit, in se ipsa morsus suos vertit. Nec refert quantum sit ex quo surrexerit ; ex levissimis enim in maxima evadit. Nullam transit aetatem, nullum hominum genus excipit. Quaedam gentes beneficio egestatis non novere luxuriam ; quaedam, quia exercitae et vagae sunt, effugere pigritiam; quibus incultus mos agrestisque vita est, circumscriptio ignota est et fraus et quodcumque in foro malum nascitur. Nulla gens est, quam non ira instiget, tam inter Graios quam inter barbaros potens, non minus perniciosa leges metuentibus quam quibus iura distinguit modus virium. Denique cetera singulos corripiunt, hic unus adfectus est, qui interdum publice concipitur. Numquam populus universus femi
Abbreviated transcription (Latin):
piendum erit. Quosdam enim preces uincunt. Quidam insultant in¬
stantq subinissis. Quosdam terrendo placabimus.Alios obiurgatio
Alios confessio. Alios pudor cocpto deiecit. Alios mora lentum precipi¬
tis mali remedium:ad quod nouissime descendendum est.Ceteri emm
affectus dilationem recipiunt: et curari tardius possunt.Hec in
tota est. Nec aliorum more uitiorum solicitat animos:sed abducit et ĩ¬
potentes sui: cupidosq uel cõis mali exagitat. Nec in ea tantum ĩ que
destinauit: sed ioccurrentia obitus fuit. Caetera uitia impellunt ani¬
mos: ira praecipitat. Caeteris etiam si resistere contra affectus suos non
licet: aut certe affectibus ipsis licet stare: haec non secus quem fulmina
procelleq: et siqua alia irreuocabilia sunt:quia non eunt: sed cadunt
uim suam magis ac magis tendit. Alia uitia a ratione haec a sanitate
desistit. Alia accessus lenes habent: et incrementa fallentia: in iram

Expanded text:
capiendum erit; quosdam enim preces vincunt; quidam insultant incapiendum erit; quosdam enim preces vincunt; quidam insultant instantque summissis, quos terrendo placabimus; alios obiurgatio, alios confessio, alios pudor coepto deiecit, alios mora, lentum praecipitis mali remedium, ad quod novissime descendendum est. Ceteri enim adfectus dilationem recipiunt et curari tardius possunt, huius tota est; nec aliorum more vitiorum sollicitat animos, sed abducit et impotentes sui cupidosque vel communis mali exagitat, nec in ea tantum in quae destinavit, sed in occurrentia obiter furit. Cetera vitia impellunt animos, ira praecipitat. Etiam si resistere contra affectus suos non licet, at certe affectibus ipsis licet stare; haec non secus quam fulmina procellaeque et si qua alia irrevocabilia sunt, quia non eunt, sed cadunt, vim suam magis ac magis intendit. Alia vitia a ratione, hoc a sanitate desciscit ; alia accessus lenes habent et incrementa fallentia; in iram
Abbreviated transcription (Latin):
ardentissimum uincit. Transfoderunt itaq amata corpora et in eoꝵ qͦs
ccidunt et tacuere complexibus.Auaritiam durissimum malum
nimũq flexibile ira calcauit. Adapta opes suas spargere: et domiũ rebus¬
q in unum collatis iniicere ignem. Quid non ambitiosius: Magno ex¬
timata ira proiecit. Insignia honoremq delatum depulit.Nullus affe¬
ctus est in quem non ira dominetur
NOD MAXIME DESIDERASTI
Nouate nunc facere:tentabimus iram ex¬
cidere animis:aut certe refrenare: et im¬
petus eius inhibere. Id aliquando palã
aperteq faciendum est:ubi minor uis
mali patitur.Aliquando ex occulto:ubi
nimium ardet:ommiq: impedimento exa¬
speratur et crescit. Refert quantas uires
quanq integras habeat. Utrum ne uerbe¬
randa et agenda sit: an credere ei debeamus: dum tempestas prima de¬
uit: ne remedia ipsa secum ferat. Consilium pro moribus cuiusq

Expanded text:
ardentissimum vincit, transfoderunt itaque amata corpora et in eorum quos ardentissimum vincit, transfoderunt itaque amata corpora et in eorum quos occiderant iacuere complexibus; avaritiam, durissimum malum minimeque flexibile, ira calcavit adactam opes suas spargere et domui rebusque in unum conlatis inicere ignem. Quid ? Non ambitiosus magno aestimata proiecit insignia honoremque delatum reppulit ? Nullus affectus est, in quem non ira dominetur. Liber III Quod maxime desiderasti. Novate, nunc facere temptabimus, iram excidere animis aut certe refrenare et impetus eius inhibere. Id aliquando palam aperteque faciendum est, ubi minor vis mali patitur, aliquando ex occulto, ubi nimium ardet omnique impedimento exasperatur et crescit; refert quantas vires quamque integras habeat, utrum reverberanda et agenda retro sit an cedere ei debeamus, dum tempestas prima desaevit, ne remedia ipsa secum ferat. Consilium pro moribus cuiusque
Abbreviated transcription (Latin):
lunt. Magis illud uidendum est formosior ꝗͣ multis ira per se nocuerit.
Alii nimio feruore rupere uenas: et sanguinem supra uires elatus clãor
aegescit: et luminum suffudit aciem. In oculos uehementius humor ege¬
stus: et in morbos aegri recidere: nulla celsior ad insaniam uia est. Mul¬
ti itaq continuauerunt irae furorem: nec quem expleuerant mentem
unquam receperunt:Aiacem in mortem aegit furor: in furorem ira:Ø
mortem liberis: aegestatem sibi: ruinam domui imprecantur. et irasci se
negant: non minus ꝗͣ insanire furiosi. Amicissimis hostes: uitandiq
charissimis. Legem nisi quam nocent immemores ad minima mobiles
n sermone: non officio adiri faciles.Per omnia uimgerunt. gladiie
et pugnare parati: et incumbere. Maximum enim malum illos cepit.
et omnia exuperans uitia.Alia paulatm uitia.Alia intrant repentina
et uniuersa uis eius ẽ. omnes deniq alios affectus sibi subncit.Amorẽ

Expanded text:
lunt. Magis illud videndum est, quam multis ira per se nocuerit. lunt. Magis illud videndum est, quam multis ira per se nocuerit. Alii nimio fervore rupere venas et sanguinem supra vires elatus clamor egessit et luminum suffudit aciem in oculos vehementius umor egestus et in morbos aegri reccidere. Nulla celerior ad insaniam via est. Multi itaque continuaverunt irae furorem nec quam expulerant mentem umquam receperunt. Aiacem in mortem egit furor, in furorem ira. Mortem liberis, egestatem sibi, ruinam domui imprecantur et irasci se negant non minus quam insanire furiosi. Amicissimis hostes vitandique carissimis, legum nisi qua nocent immemores, ad minima mobiles, non sermone, non officio adiri faciles, per vim omnia gerunt, gladiis et pugnare parati et incumbere. Maximum enim illos malum cepit et omnia exsuperans vitia. Alia paulatim intrant, repentina et universa vis huius est. Omnis denique alios affectus sibi subicit. Amorem
Abbreviated transcription (Latin):
ualis sit apud uates nostros. Est sanguineum quatiens dextra leuaq
flagellum. Aut scissa gaudens uadit discordia palla. Aut si magis dira fa¬
cies excogitari diri affectus potest.Quibusdam: ut ait Sestius: iratis ꝓ¬
fuit aspexisse speculum. perturbauit illos tanta mutatio sui: uelut in re
presentem adducti non agnouerunt se et quantulum ex uera deformi¬
ite imago illa speculo repercussa reddebat animus si ostendi: et si i
ulla materia per lucem posset intuentes nos confunderet. At maculosus
q aestuans et distortus et timidus. Nunc quoque tanta deformitas eius
est per ossa carnesq: et tot impedimenta effluens.Quid si nudus osten¬
deretur speculo qui neminem detentum ab ira credit: Quid ergo qui
d speculum uenerat: ut se mutaret iam mutauerat. Iratis quidẽ nu
est formosior effigies ꝗͣ atrox et horrida:qualesq esse etiam uideri uo¬

Expanded text:
sit qualis apud vates nostros est : Sanguineum quatiens dextra Bellona sit qualis apud vates nostros est : Sanguineum quatiens dextra Bellona flagellum, aut scissa gaudens vadit Discordia palla, aut si qua magis dira facies excogitari diri adfectus potest. Quibusdam, ut ait Sextius, iratis profuit aspexisse speculum ; perturbavit illos tanta mutatio sui; velut in rem praesentem adducti non agnoverunt se. Et quantulum ex vera deformitate imago illa speculo repercussa reddebat ? Animus si ostendi et si in ulla materia perlucere posset, intuentis nos confunderet ater maculosusque et aestuans et distortus et tumidus. Nunc quoque tanta deformitas eius est per ossa carnesque et tot impedimenta effluentis ; quid si nudus ostenderetur ? Speculo quidem neminem deterritum ab ira credideris : quid ergo est ? Qui ad speculum venerat, ut se mutaret, iam mutaverat ; iratis quidem nulla est formonsior effigies quam atrox et horrida, qualesque esse etiam videri vo
Abbreviated transcription (Latin):
go tam feda est: Quanto illi intra pectus terribilior uultus est.acri¬
or spiritus: intensior impetus rupturus senisi eruperit. Quales sunt
ium uel ferarum cede madentium:aut ad cedem euntium aspe'¬
ctus. Qualia poete inferna monstra finxere: succincta serpentibus et
igneo flatu. Quales ad bella excitanda: discordiamq in populos di¬
uidendam: pacemq lacerandam deterrime inferum exeunt furie. Ta¬
lem nobis iram figuremus: flamma: lumina ardentia:sibilo:mugitu¬
q: et gemitu: et stridore: et si qua his inuisior uox est perstrepentem tela
ium utranq: quatientem.Neque enim illi tegere secura est toruã cru¬
entamq et cicatricosam ex uerberibus suis liuidam incessu sue samei
effusam: multa caligine incursitantem: uastantem:fugantemq. et om¬
nium odio laborantem: sui maxime si aliter nocere non possit:terras:
maria: celum ruere cupientem infestam pariter inuisamq. Uel si uidet᷑

Expanded text:
go tam foeda est ? Quanto illi intra pectus terribilior vultus est, acrigo tam foeda est ? Quanto illi intra pectus terribilior vultus est, acrior spiritus, intentior impetus, rupturus se nisi eruperit ! Quales sunt hostium vel ferarum caede madentium aut ad caedem euntium aspectus, qualia poetae inferna monstra finxerunt succincta serpentibus et igneo flatu, quales ad bella excitanda discordiamque in populos dividendam pacemque lacerandam teterrimae inferum exeunt: talem nobis iram figuremus, flamma lumina ardentia, sibilo mugituque et gemitu et stridore et si qua his invisior vox est perstrepentem, tela manu utraque quatientem neque enim illi se tegere curae est, torvam cruentamque et cicatricosam et verberibus suis lividam, incessus vaesani, offusam multa caligine, incursitantem, vastantem fugantemque et omnium odio laborantem, sui maxime, si aliter nocere non possit, terras, maria, caelum ruere cupientem, infestam pariter invisamque. Vel, si videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
urrit: et que flecti et a cursu ad gradum reduci potest.Aegros sci¬
mus neruos esse:ubi inuitis nobis mouentur. Senex autem infirmi
corporis est:qui cum ambulare uult currit.Animi motus eos putemꝰ
sanissimos ualidissimosq: qui nostro arbitrio ibunt: non suo ferentur.
Nihil tam aeque profuit:ꝗͣ primum intueri deformitatem rei: deinde
riculum.Non est ullius affectus facies turbatior:pulcherrima o
fedauit:toruos uultus ex tranquillissimis reddit. Linquit decor omis
iratos: etiam si amictus illius irati compositus sit ad legem:retrahent
uestem: omnemq curam sui effundent.Si capillorum natura uelarte
iacentium non informis est habitus:cum in animo inhorrescunt &¬
mescunt uene.Concutietur crebro spiritu pectus:rabida uocis e¬
ptio colla distendit. Tunc artus turbidi inquiete manus totius cor¬
poris fluctuatio. Qualem intro putas esse animum:cuius extraima¬

Expanded text:
procurrit flectique et a cursu ad gradum reduci potest ; aegros sciprocurrit flectique et a cursu ad gradum reduci potest ; aegros scimus nervos esse, ubi invitis nobis moventur ; senex aut infirmi corporis est, qui cum ambulare vult currit. Animi motus eos putemus sanissimos validissimosque, qui nostro arbitrio ibunt, non suo ferentur. Nihil tamen aeque profuerit quam primum intueri deformitatem rei, deinde periculum. Non est ullius adfectus facies turbatior ; pulcherrima ora foedavit, torvos vultus ex tranquillissimis reddit; linquit decor omnis iratos, et sive amictus illis compositus est ad legem, trahent vestem omnemque curam sui effundent, sive capillorum natura vel arte iacentium non informis habitus, cum animo inhorrescunt; tumescunt venae ; concutietur crebro spiritu pectus, rabida vocis eruptio colla distendet; tum artus trepidi, inquietae manus, totius corporis fluctuatio. Qualem intus putas esse animum, cuius extra ima
Abbreviated transcription (Latin):
temus quotiens adignoscendum difficiles erimus:an expediat o¬
nes nobis inexorabiles esse. Quam sepe ueniam qui uegauit petit: ꝗͣ
sepe pedibus eius aduolutus est:quem siuis reppulit.Quid est glorio¬
prouoca. Cadit statim simulatas ab altera parte deserta nisi pariter non
pugnat: sed si utrinq certabit ira concurritur:Ille est melior qui prior
pedem ab ira retulit. Uictus est qui uicit percussit te. Recede. Referen¬
do enim: et occasionem sepius feriendi dabis: et excusationem non po¬
teris reuelli cum uoles. Nunquam uelit quisquam tam grauiter ho¬
stem ferire: ut relinquat manum in uulnere:et se ab ictu reuocari nõ
possit. Atqui tale ira telum est:ut uix retrahatur.Arma nobis expe¬
dita prospicimus gladium commodum et habilem: non uitabimus im¬
petus animi his graues magis furiosos & irreuocabiles. Ea demumo
uelocitas placet que ubi iussa est uestigium sistit: nec ultra destinata

Expanded text:
temus, quotiens ad ignoscendum difficiles erimus, an expediat notemus, quotiens ad ignoscendum difficiles erimus, an expediat nobis omnes inexorabiles esse. Quam saepe veniam qui negavit petit! Quam saepe eius pedibus advolutus est, quem a suis reppulit! Quid est glorioprovoca. Cadit statim simultas ab altera parte deserta ; nisi paria non pugnant. Sed utrimque certabit ira, concurritur, ille est melior qui prior pedem rettulit ; victus est qui vicit. Percussit te, recede ; referiendo enim et occasionem saepius feriendi dabis et excusationem ; non poteris revelli, cum voles. Numquid velit quisquam tam graviter hostem ferire, ut relinquat manum in vulnere et se ab ictu revocare non possit ? Atqui tale ira telum est; vix retrahitur. Arma nobis expedita prospicimus, gladium commodum et habilem; non vitabimus impetus animi istos graves et onerosos et irrevocabiles ? Ea demum velocitas placet, quae ubi iussa est vestigium sistit nec ultra destinata
Abbreviated transcription (Latin):
lescens propitiatiomibus senem crebris ut cura leniretur admonenss
dixit. Periret alter filius si carnifici conuiuia non placuisset. Ergo ira
abstinendum est siue par est qui lacessendus est:siue superior: suie ĩ¬
ferior. Nam cum pare contendere anceps est.Cum superiore furiosũ.
Cum inferiore sordidum: Pusilli hominis et miseri est repetere mordẽ¬
tem:ut mures et formicae:ad quas si manum admoueris ora conuer'¬
tant. Imbecilla se ledi putant si tanguntur.Faciet nos mitiores si cogi¬
tauerimus quot aliquando nobis prostut ille eui irascimur:et meritis
fensam redimere.Illud nobis occurrat quantum commendation¬
nobis allatura sitelementiae fama. et qͣmultos uenia amicos utiles
fecerit. Ne irascamur inimicorum et hostium liberis. Inter syllane Ø
crudelitatis exemplar est quod a. R. P. liberos proseriptorum sbmo¬
uit.Nihilest inquius quem aliquem haeredem paterni odii fieri. Co¬

Expanded text:
lescens ; propinationibus senem crebris, ut cura leniretur admonens, lescens ; propinationibus senem crebris, ut cura leniretur admonens, aestitit. Perierat alter filius, si carnifici conviva non placuisset. Ergo ira abstinendum est, sive par est qui lacessendus est sive superior sive inferior. Cum pare contendere anceps est, cum superiore furiosum, eum inferiore sordidum. Pusilli hominis et miseri est repetere mordentem. Mures formicaeque, si manum admoveris, ora convertunt; imbecillia se laedi putant, si tanguntur. Faciet nos mitiores, si cogitaverimus, quid aliquando nobis profuerit ille cui irascimur, et meritis offensa redimetur. Illud quoque occurrat, quantum nobis commendationis allatura sit clementiae fama, quam multos venia amicos utiles fecerit. Ne irascamur inimicorum et hostium liberis, inter Sullanae crudelitatis exempla est, quod ab re publica liberos proscriptorum submovit. Nihil est iniquius quam aliquem heredem paterni odii fieri. Cogi
Abbreviated transcription (Latin):
si filii sanguinem biberet. Unguentum et coronas misit: et obseruare
iussit an sumeret. Sumpsit eo die quo filium extulerat. Iacebat cõuiua
tentesimus: et potiones uix honestas natalibus liberorum podagi
senex hauriebat: cum interim non lachrymas ẽmisit: nec dolorem ali¬
quo signo erumpere passus est. Cenauit tanquam pro filio exorasset.
Queris ꝗͣre: Habebat alterum. Quid ille priamus non dissimulauit
iram: et regis genua complexus est: Funestam perfusamq cruore sili
manum:ad os suum retulit et cenauit: sed tantum sine unguento:sine
coronis: et illum hostis seuissimus multis solatiis ut cibum caperet hor¬
tatus est: non ut pocula ingentia super caput posito custode siccaret: cõ¬
tempsisset romanum patrem si sibi timuisset. Nunc iram compescuit
etas. Dignus fuit in eum permitteret a conuiuio ad ossa filii lege
discedere. Ne hoc quidem permisit benignus. Interim et comis ado¬

Expanded text:
si fili sanguinem biberet. Unguentum et coronas misit et observare si fili sanguinem biberet. Unguentum et coronas misit et observare iussit an sumeret; sumpsit. Eo die, quo filium extulerat, immo quo non extulerat, iacebat conviva centesimus et potiones vix honestas natalibus liberorum podagricus senex hauriebat, cum interim non lacrimam emisit, non dolorem aliquo signo erumpere passus est ; cenavit tamquam pro filio exorasset. Quaeris, quare ? Habebat alterum. Quid ille Priamus ? Non dissimulavit iram et regis genua complexus est, funestam perfusamque cruore fili manum ad os suum retulit, cenavit ? Sed tamen sine unguento, sine coronis, et illum hostis saevissimus multis solaciis, ut cibum caperet, hortatus est, non ut pocula ingentia super caput posito custode siccaret. Contempsisses Romanum patrem, si sibi timuisset; nunc iram compescuit pietas. Dignus fuit cui permitteretur a convivio ad ossa fili legenda discedere ; ne hoc quidem permisit benignus interim et comis adu
Abbreviated transcription (Latin):
Epe autem satius fuit dissimulare quem ulcisci: potentiorii
iniuriae hilari uultu non patienter tantum ferende sunt. Fa¬
cient iterum si se fecisse crediderint. Hoc habent pessimum: animi ma¬
gna fortuna insolentes quos laeserunt oderunt. Notissima uox ẽ eius
qui in cultu regum consenuerat:Cum illum quidam interogaret.quo¬
un rarissimam rem in aula consecutus est. Iniurias inquit accipie¬
do et gratias agendo de ipsis sepe adeo inuiriam uindicare non expedit
ut ne fateri quidem expediat.C. Caesar pastoris splendidi equitis roma¬
ni filium cum in custodia habusset: immundiciis eius et incultioribꝰ
capillis offensus rogante patre:ut salutem sibi filii concederet quasi de
supplicio eius admonitus:ad mortem ducit protinus iussit.Ne tamen
mia ihumane faceret aduersum patrem ad cenam illum inuitaui¬
eo die: uenit pastor nihil uultu eius exprobante propinauit illi Caesar
neminem: et posuit illi custodem:perdurauit miser:non aliter quem

Expanded text:
epe autem satius fuit dissimulare quam ulcisci. Potentiorum iniuriae hilari vultu, non patienter tantum ferendae sunt ; facient iterum, si se fecisse crediderint. Hoc habent pessimum animi magna fortuna insolentes: quos laeserunt et oderunt. Notissima vox est eius qui in cultu regum consenuerat. Cum illum quidam interrogaret, quomodo rarissimam rem in aula consecutus esset, senectutem : " Iniurias," inquit, " accipiendo et gratias agendo." Saepe adeo iniuriam vindicare non expedit, ut ne fateri quidem expediat. C. Caesar Pastoris splendidi equitis Romani filium cum in custodia habuisset munditiis eius et cultioribus capillis offensus, rogante patre ut salutem sibi filii concederet, quasi de supplicio admonitus duci protinus iussit; ne tamen omnia inhumane faceret adversum patrem, ad cenam illum eo die invitavit. Venit Pastor vultu nihil exprobrante. Propinavit illi Caesar heminam et posuit illi custodem; perduravit miser, non aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
Rauissimum est ex omnibus que unquam in corpus tuum descẽ¬
derunt: recens uulnus fateor non summam cutem tenet: rupit pect.
et uiscera ipsa diuisit. sed quemadmodum tyrones leuiter saucii tum uociferat
et manus medicorum magis quem ferrum horrent. At ueterani quãuis con¬
sossi patienter ac sine gemitu uelut aliena corpora excoriari patiuntur. lta tu
nunc debes te fortiter prebere curationi. Lamentationes quidem et ululatus
et alia perque inscie mulieres tumultuantur amoue. Perdidisti enim tot mala
si nondum misera esse didicisti: quod et uideor non tecum timide egisse. quia¬
nudus didici esse miser. nil tibi subduxi ex malis tuis: sed omnia coacerua¬
ta ante te posui. Magno id animo feci. Constituu enim uincere dolore dolorẽ
Ttuum non circunscribere

Expanded text:
ravissimum est ex omnibus, quae umquam in corpus tuum descenderunt, recens vulnus, fateor; non summam cutem rupit, pectus et viscera ipsa divisit. Sed quemadmodum tirones leviter saucii tamen vociferantur et manus medicorum magis quam ferrum horrent, at veterani, quamvis confossi, patienter ac sine gemitu velut aliena corpora exsaniari patiuntur, ita tu nunc debes fortiter praebere te curationi. Lamentationes quidem et heiulatus et alia, per quae fere muliebris dolor tumultuatur, amove; perdidisti enim tot mala, si nondum misera esse didicisti. Ecquid videor non timide tecum egisse ? Nihil tibi subduxi ex malis tuis, sed omnia coacervata ante te posui. Magno id animo feci; constitui enim vincere dolorem tuum, non circumscribere
Abbreviated transcription (Latin):
collideret inimicitie potentum graues sunt. Apponantur simul Rompeio
Cesari& Crasso. Graue est a deterioribus honore ante iri. Uatino post fe¬
tant. Graue est ciuilibus bellis interesse: toto terrarum orbe pro causa
bona tam infeliciter quem pertinaciter militet. Graue est si manus affer'
iciat. Quid per hoc consequar: ut omnes sciant non esse hec mala
quibus ego dignum Catonem putaui: PLIASGIE¬

Expanded text:
confideret. " Inimicitiae potentium graves sunt; opponatur simul Pompeio, confideret. " Inimicitiae potentium graves sunt; opponatur simul Pompeio, Caesari, Crasso. Grave est a deterioribus honore anteiri; Vatinio postferatur. Grave est civilibus bellis interesse; toto terrarum orbe pro causa bona tam infeliciter quam pertinaciter militet. Grave est manus sibi afferre; faciat. Quid per haec consequar ? Ut omnes sciant non esse haec mala quibus ego dignum Catonem putavi
Abbreviated transcription (Latin):
runt: ut dubium sit an electione facti data plures Reguli nasci quem Me¬
ates uelint. Aut si quis fuerit qui audeat dicere Necenatem se quer
Regulum nasci maluisse. Idem iste taceat licet nasci se Terentia maluit.
Maletentatum Socratem iudicas: quot illam potionem publice mixta
non aliter quem medicamentum immortalitatis abduxit: & de morte di¬
sputauit usq ad ipsam. Male cum illo actum est: congelatus est sanguis.
ac paulatim frigore inducto uenarum uigor constitit. Quantomagis huic
inuidendum est quem illis quibus gemina minstratur. Quibus exoletꝰ
omnia pati doctus exacte uirilitatis. haud dubie suspensam auro niuẽ
diluit. Hi quicquid biberint uomitu remittunt tristes: et bilem suam
regustantes. At ille uenenum letus & bibens hauriet. Quid ad Catonem
pertinet: Satis dictum est: suamq illi felicitatem contigisse consensus ho¬
minum fatebitur. Quoniam rerum natura delegit: cum quo metuenda

Expanded text:
runt, ut dubium sit an electione fati data plures nasci Reguli quam Maerunt, ut dubium sit an electione fati data plures nasci Reguli quam Maecenates velint; aut si quis fuerit, qui audeat dicere Maecenatem se quam Regulum nasci maluisse, idem iste, taceat licet, nasci se Terentiam maluit ! Male tractatum Socratem iudicas, quod illam potionem publice mixtam non aliter quam medicamentum immortalitatis obduxit et de morte disputavit usque ad ipsam ? Male cum illo actum est, quod gelatus est sanguis ac paulatim frigore inducto venarum vigor constitit ? Quanto magis huic invidendum est quam illis quibus gemma ministratur, quibus exoletus omnia pati doctus exsectae virilitatis aut dubiae suspensam auro nivem diluit ! Hi quicquid biberunt vomitu remetientur tristes et bilem suam regustantes, at ille venenum laetus et libens hauriet. Quod ad Catonem pertinet, satis dictum est summamque illi felicitatem contigisse consensus hominum fatebitur, quem sibi rerum natura delegit cum quo metuenda
Abbreviated transcription (Latin):
illi fortuna nocuit:quid illi documentum fidei: documentum patientie
fecit: figunt cutem claui. & quocunq fatigatum corpus reclinauit:uul¬
nere incumbit:et in perpetuam uigiliam suspensa sunt lumina.Quãto
plus tormenti plus erit glorie.Uis scire quem non peniteat hoc precio
estimasse uirtutem: refice tuillum: et mitte in senatum:eandem se¬
am dicet. Felicior ergo tu Moecenatem putas:cui amoribus anxie et mo'¬
rose uxoris quotidiana repudia deflenti somnis per symphoniarum tan¬
tum ex longinquo leue resonantium queritur mero se licet sopiat et aqͣ¬
rum fragoribus aduocet: et mille uoluptatibus mentem anxiam fallat
tam uigilauit in pluma quem ille in cruce. Sed illi solatium est prohone¬
sto dura tolerare: et ad causam a patientia respicit. Hunc uoluptatibus
marcidum & felicitate nimia laborantem. Magis his que patitur uexat
causa patiendi. Non usq eo in possessionem generis humani uitia uene'¬

Expanded text:
illi fortuna nocuit, quod illum documentum fidei, documentum patientiae illi fortuna nocuit, quod illum documentum fidei, documentum patientiae fecit ? Figunt cutem clavi et quocumque fatigatum corpus reclinavit, vulneri incumbit, in perpetuam vigiliam suspensa sunt lumina. Quanto plus tormenti tanto plus erit gloriae. Vis scire quam non paeniteat hoc pretio aestimasse virtutem ? Refice illum et mitte in senatum ; eandem sententiam dicet. Feliciorem ergo tu Maecenatem putas, cui amoribus anxio et morosae uxoris cotidiana repudia deflenti somnus per symphoniarum cantum ex longinquo lene resonantium quaeritur ? Mero se licet sopiat et aquarum fragoribus avocet et mille voluptatibus mentem anxiam fallat, tam vigilabit in pluma quam ille in cruce ; sed illi solacium est pro honesto dura tolerare et ad causam a patientia respicit, hunc voluptatibus marcidum et felicitate nimia laborantem magis his quae patitur vexat causa patiendi. Non usque eo in possessionem generis humani vitia vene
Abbreviated transcription (Latin):
lum damnauerunt causam dicent omnibus seculis:ꝙ equiore anir
passus est se patrie eripi: quem sibi exilium:quod Syllȩ dictatori solus
aliquid negauit & reuocatus non tantum retro cessit: sed longius fugit
uiderunt inquit hoc isti quos Rome deprehendit felicitas tua. Uideant lar¬
gum in foro sanguinem et supra seruilianum lacum. Id enim proscriptionis
Syllane spoliarium est: senatorum capita: et passim uagationes per urbem
percussorum greges:et multa milia ciuium Romanorum uno loco post fi¬
dem.immo per ipsam fidem trucidata. Uideant ista qui exulare non pos¬
sunt. Quid ergo felix est Lucius Sylla: quot illi discendenti ad forũ gla¬
dius submouetur: quot capita consularium uirorum patitur ostendi.
et precium cedis per questorem ac tabulas publicas minuat:et hec om¬
nia facit ille qui legem Corneliam tulit.Ueniamus ad Regulum.quid

Expanded text:
illum damnaverunt causam dicent omnibus saeculis ? Quod aequiore animo illum damnaverunt causam dicent omnibus saeculis ? Quod aequiore animo passus est se patriae eripi quam sibi exilium ? Quod Sullae dictatori solus aliquid negavit et revocatus tantum non retro cessit et longius fugit ? " Viderint," inquit, " isti quos Romae deprehendit felicitas tua. Videant largum in foro sanguinem et supra Servilianum lacum id enim proscriptionis Sullanae spoliarium est senatorum capita et passim vagantis per urbem percussorum greges et multa milia civium Romanorum uno loco post fidem, immo per ipsam fidem trucidata ; videant ista qui exulare non possunt." Quid ergo ? Felix est L. Sulla, quod illi descendenti ad forum gladio summovetur, quod capita sibi consularium virorum patitur ostendi et pretium caedis per quaestorem ac tabulas publicas numerat ? Et haec omnia facit ille, ille qui legem Corneliam tulit ! Veniamus ad Regulum : quid
Abbreviated transcription (Latin):
experitur in Mutio. Paupertatem in Fabricio. Exilium in Rutilio. Tormẽ¬
ta in regulo. Uenenum in Socrate. Magnum exemplum nisi mala fortuna non
inuenit. Infelix est Mutius quot dextera ignes hostium premit: et ipse a se
exigit erroris sui penas:ꝙ Regem quem armata manu non potuit exusta
fugat. Quid ergo forlicior esset si in sinu amicitie foueret manum. Infelix
est fabricius quotrus suum quantum a.R. P. uacauit bellum fodit: ꝗd
bellum tam cum Pyrrho quem cum diuitiis gerit: quot ad focum cenat
illas ipsas radices et herbas quas in agro triumphalis senex euulsitQuid
ergo fcelicior esset sim uentrem suum longinqui littoris pisces: et peregrina
aucupia congereret: Si conchyliis superbi atq inferi maris pigriciam sto¬
machi nauseantis exigeret:Si ingenti pomorum strue cingeretur: Prime
forme feras captas multa caede uenantium. Infelix est Rutilius: quot qui

Expanded text:
experitur in Mucio, paupertatem in Fabricio, exilium in Rutilio, tormenexperitur in Mucio, paupertatem in Fabricio, exilium in Rutilio, tormenta in Regulo, venenum in Socrate, mortem in Catone. Magnum exemplum nisi mala fortuna non invenit. Infelix est Mucius, quod dextra ignes hostium premit et ipse a se exigit erroris sui poenas ? Quod regem, quem armata manu non potuit, exusta fugat ? Quid ergo ? Felicior esset, si in sinu amicae foveret manum ? Infelix est Fabricius, quod rus suum, quantum a re publica vacavit, fodit ? Quod bellum tam eum Pyrrho quam eum divitiis gerit ? Quod ad focum cenat illas ipsas radices et herbas quas in repurgando agro triumphalis senex vulsit ? Quid ergo ? Felicior esset, si in ventrem suum longinqui litoris pisces et peregrina aucupia congereret, si conchylis superi atque inferi maris pigritiam stomachi nausiantis erigeret, si ingenti pomorum strue cingeret primae formae feras, captas multa caede venantium ? Infelix est Rutilius, quod qui
Abbreviated transcription (Latin):
auribus meis.Nihil inquit mihi uidetur infelicius eo:cui nihil unqua¬
aliquid euenit aduersi. Non licuit enim illi se experiri ubi ex uoto illi flu¬
xerunt omnia:ut ante uotum.male tamen de illo dn iudicauerunt. Indignꝰ
uisus est a quo uinceretur aliquando fortuna que ignauissimum quemq:
refugit. Quasi dicat: Quid ergo istum aduersarium mihi assumam: statim
arma submittet. Non opus est in illum tota pacientia mea. leui commina¬
tione pelletur. Non potest sustinere uultum meum. Alius enim conspiciat᷑
cum quo conferre possimus manum: pudet congredi cum homine uinci
parato. Ignominiam iudieat gladiator cum inferiore componi: & scit eum
gloria uinci qui sine periculo uincitur.Idem facit fortuna fortiss¬
mos sibi pares querit:quosdam fastidio transit.Contumacissimum queq:
& rectissimum aggreditur aduersus quem suam uim intendat. Ignemq

Expanded text:
auribus meis : " Nihil," inquit, " mihi videtur infelicius eo, cui nihil umquauribus meis : " Nihil," inquit, " mihi videtur infelicius eo, cui nihil umquam evenit adversi." Non licuit enim illi se experiri. Ut ex voto illi fluxerint omnia, ut ante votum, male tamen de illo dii iudicaverunt. Indignus visus est a quo vinceretur aliquando fortuna, quae ignavissimum quemque refugit, quasi dicat : " Quid ego istum mihi adversarium adsumam ? Statim arma submittet; non opus est in illum tota potentia mea, levi comminatione pelletur, non potest sustinere vultum meum. Alius circumspiciatur cum quo conferre possimus manum ; pudet congredi cum homine vinci parato. " Ignominiam iudicat gladiator cum inferiore componi et scit eum sine gloria vinci, qui sine periculo vincitur. Idem facit fortuna : fortissimos sibi pares quaerit, quosdam fastidio transit. Contumacissimum quemque et rectissimum aggreditur, adversus quem vim suam intendat: ignem
Abbreviated transcription (Latin):
lege nobis euenire:quia sunt boni. persuadebo deinde tibi ne unqua:
boni uiri miserearis potest enim miser dici: non potest esse.Difficillimum
remus ac tremimus. Pro ipsis est inquit ut exilium pronci: in egestatem de¬
duci: liberos:coniugem:haec ferre ignominiam:affici:debilitari.si miraris hoc
pro aliquo esse: miraberis quosdam ferro et igne curari: nec minus fame ac siti
Sed si cogitaueris tecum remedii causa quibusdam et radi ossa: et legi: et ex¬
trahi uenas. et quedam amputari membra que sine totius pernicie corporis
herere non poterant. hoc itaq patieris probari tibi quedam incommoda pro
his esse quibus accidunt.Tam mehercule ꝗͣ quȩdam que laudantur atq ap¬
petuntur contra eos esse quos delectauerunt: simillima crudelitatibus ebri¬
aribusq & caeteris que necant per uoluptatem.Inter multa magnifie
Demetrii nostri et hec uox est.Aqua recens sum: sonat adhuc & uibrat in

Expanded text:
lege bonis evenire qua sunt boni. Persuadebo deinde tibi, ne umquam lege bonis evenire qua sunt boni. Persuadebo deinde tibi, ne umquam boni viri miserearis; potest enim miser dici, non potest esse. Difficillimum remus ac tremimus. " Pro ipsis est," inquis, " in exilium proici, in egestatem deduci, liberos coniugem ecferre, ignominia affici, debilitari ? " Si miraris haec pro aliquo esse, miraberis quosdam ferro et igne curari nec minus fame ac siti. Sed si cogitaveris tecum remedii causa quibusdam et radi ossa et legi et extrahi venas et quaedam amputari membra quae sine totius pernicie corporis haerere non poterant, hoc quoque patieris probari tibi, quaedam incommoda pro is esse quibus accidunt, tam me hercules quam quaedam quae laudantur atque appetuntur contra eos esse quos delectaverunt, simillima cruditatibus ebrietatibusque et ceteris quae necant per voluptatem. Inter multa magnifica Demetri nostri et haec vox est, a qua recens sum ; sonat adhuc et vibrat in
Abbreviated transcription (Latin):
ri infigit. dum uiscera spargit: et illam sanctissimam animam indignãq
que ferro contaminaretur:manu educit. Inde crediderim fuisse parum certũ
et in efficax uulnus. non fuit dus mortalibus satis spectare Catonem semel
retenta ac reuocata uirtus est:ut in difficiliori parte se ostenderet.Non.n.
tam magno animo mors immittitur ꝗͣ reperitur. Quid ni libenter specta¬
rent alũnum suum tam claro ac memorabili exitu euadentem mors illos
consecrat quorum exitum etiam qui timent laudant E¬
Ediam procedente oratione ostendam ꝗ non sint que non uiden¬
tur mala: nunc illud dico. Ista que tu uocas aspera:quae aduersa
et abominanda. Primum pro ipsis esse quibus accidunt. Deinde pro uniuer¬
sis quorum maior diis cura est quem singulorum. Post hec uolentibus ac¬
cidere: ac dignos malo esse.si nolint his adiiciam: facto ista sic esse recte ea

Expanded text:
ri infigit, dum viscera spargit et illam sanctissimam animam indignamque ri infigit, dum viscera spargit et illam sanctissimam animam indignamque quae ferro contaminaretur manu educit. Inde crediderim fuisse parum certum et efficax vulnus ; non fuit diis immortalibus satis spectare Catonem semel. Retenta ac revocata virtus est, ut in difficiliore parte se ostenderet ; non enim tam magno animo mors initur quam repetitur. Quidni libenter spectarent alumnum suum tam claro ac memorabili exitu evadentem ? Mors illos consecrat, quorum exitum et qui timent laudant. Sed iam procedente oratione ostendam, quam non sint quae videntur mala. Nunc illud dico, ista quae tu vocas aspera, quae adversa et abominanda, primum pro ipsis esse quibus accidunt, deinde pro universis, quorum maior diis cura quam singulorum est, post hoc volentibus accidere ac dignos malo esse, si nolint. His adiciam fato ista sic et recte eadem
Abbreviated transcription (Latin):
stantem nhilominus inter ruinas publicas rectum. Licet inquit omnia
in unus conditione concesserint: custodiantur legionibus terrae:classibus
maria: et cesarianus portas miles obsideat. Cato qua exeat habet. Una
manus latam libertatem nostram faciet. Ferrum istud in ciuili bello pu¬¬
rum et innoxium: bonas tandem ac nobiles aedet operas.Libertatem quã
patrie non potuit dare: Catoni dabit.Agredere anime diu meditatum
opus. Eripe te rebus humanis.Iam petre uis & iuba corruerunt: iacentq
alter alterius manu caesi: fortis et egregia fati contentio. Sed que non dece¬
at magnitudinem nostram. Tam turpe est Catoni mortem ab ullo petere
ꝗͣ uitam liquet mihi cum magno expectasse gaudio deos. Quoniam ille
uir acerrimus sui uindex: aliene saluti consulit: et instruit discedentium
fugam: dum etiam studia nocte ultima tractat: dum gladium sacro pecto¬

Expanded text:
stantem nihilo minus inter ruinas publicas rectum. " Licet," inquit, "omnia stantem nihilo minus inter ruinas publicas rectum. " Licet," inquit, "omnia in unius dicionem concesserint, custodiantur legionibus terrae, classibus maria, Caesarianus portas miles obsideat ; Cato qua exeat habet ; una manu latam libertati viam faciet. Ferrum istud, etiam civili bello purum et innoxium, bonas tandem ac nobiles edet operas : libertatem, quam patriae non potuit, Catoni dabit. Aggredere, anime, diu meditatum opus, eripe te rebus humanis. Iam Petreius et Iuba concucurrerunt iacentque alter alterius manu caesi. Fortis et egregia fati conventio, sed quae non deceat magnitudinem nostram ; tam turpe est Catoni mortem ab ullo petere quam vitam." Liquet mihi cum magno spectasse gaudio deos, dum ille vir, acerrimus sui vindex, alienae saluti consulit et instruit discedendum fugam, dum studia etiam nocte ultima tractat, dum gladium sacro pecto