comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tumentis opp̾ssus nulla cuiꝰlibet
medicoꝵ industria possum sana¬
ri. Qui desiliens equo ac genu las.¬
guidũ diligentiꝰ considans. coque
inquit t̾riticeam in lacte farinã:
ce hac confectione calida tumorẽ
supunge. & sanaberis. Q his
dictis: ascendens equũ abiit. Iue
iussis obtemꝑans. post dies paucoᷤ
sanatus ẽ: agnouitq angłm fuiꝰs¬
se qui hec sibi monita dedisset:
mittente illo qui quondam rapha¬
elem arbangłm ad sanancdum to¬
biȩ uisus destinare dignatus est.
Qđ si cui uidet᷑ incredibile angłm
in equo apparuisse legat hystori¬
am machabeoꝵ in qua angłi in
equis. & ad iuudę machabei ce ad
ipsius templi defensionẽ adueniꝰ.¬
familiarib suis attestari solebat
sepe in angustiis se uallantib oras
ad dñmn angłica meruit opitulati¬
one defendi. necnon etiam ꝓ aliis
in ꝑiculo constitutis qͥa benigna pi¬
etate supplicabat exaudiebat᷑ ab
illo qͥ clamantẽ pauꝑẽ exaudire &

Expanded text:
tumentis oppressus, nulla cujuslibet tumentis oppressus, nulla cujuslibet medicorum industria possum sanari. » Qui desiliens equo ac genu languidum diligentius considerans: « Coque, inquit, triticeam in lacte farinam, et hac confectione calida tumorem superungue, et sanaberis. » Et his dictis ascendens equum abiit. Ille jussis obtemperans post dies paucos sanatus est, agnovitque angelum fuisse qui haec sibi monita dedisset, mittente illo qui quondam Raphaelem archangelum ad sanandos Tobiae visus destinare dignatus est. Quod si cui videtur incredibile angelum in equo apparuisse, legat historiam Machabaeorum, in qua angeli in equis, et ad Judae Machabaei et ad ipsius templi defensionem advenisfamiliaribus suis attestari solebat, saepe in angustiis se vallantibus orans ad Dominum, angelica meruit opitulatione defendi, necnon etiam pro aliis in periculo constitutis, quia benigna pietate supplicabat exaudiebatur ab illo qui clamantem pauperem exaudire et
Abbreviated transcription (Latin):
no munere donabit᷑. Qm̃ puer do¬
mini cudbertus quȩ ꝑ hominẽ ac¬
cepit hortamenta sedulo corde reti¬
nebat. etiã angłico uisu ce affatu
confortari ꝓmeruit. Nam subito do¬
lore genu correptũ illiꝰ acri cepit tu¬
more grossescere. ita ut nerus in
poplitẽ contrastis pedcm pͥmo at̾ra
sti spensum ol audicans portaret. de¬
bi io ingraue sothtt molestia omni
pene pͥuant᷑ incessu. Qui die qua¬
ilam deportatus foras ã ministris
atꝙ sub diuo ricũbens. uidit repẽ¬
te uenientẽ delonge equitẽ albis
inducũ uestimentis &e honorabilẽ
uultu. s equũ quo sedebat incõpa¬
randi decons. Qui cũ adueniens
mansueto illũ salutaret alloquio:
addidit qͣsi ꝑ iocum inquirere: si
aliqd tali bospiti prebere uellet
obsequiũ. At ille iam i̾iquit ꝓm¬
tisime cuperẽ tuis adstare eleuoc̾
obscquiis. si ñ exigentib culpis
huꝰ languoris compede reainerer.
Dui nanq ẽ qđ molestia genu

Expanded text:
no munere donabitur, quoniam puer Dono munere donabitur, quoniam puer Domini Cudberctus quae per hominem accepit hortamenta, sedulo corde retinebat, etiam angelico visu et affatu confortari promeruit. Nam subito dolore genu correptum illius acri coepit tumore grossescere. ita ut nervis in poplite contractis pedem primo a terra suspensum claudicans portaret, dehinc ingravescente molestia omni privaretur incessu. Qui die quadam deportatus foras a ministris atque sub divo recumbens, vidit repente venientem de longe equitem albis indutum vestimentis et honorabilem vultu, sed et equum cui sedebat incomparandi decoris. Qui cum adveniens mansueto illum salutaret alloquio, addidit quasi per jocum inquirere, si aliquod tali hospiti praebere vellet obsequium. At ille: « Jam, inquit, promptissime cuperem tuis astare devotus obsequiis, si non, exigentibus culpis, hujus languoris compede retinerer. Diu namque est quod molestia genu
Abbreviated transcription (Latin):
berte. & nature &e gradui tuo cor¬
traria geris: Ludere te int̾ par¬
uulos ñ decet. quẽ dñs cẽ maiori¬
b natu magistrũ uirtutis conse¬
crauit. Audiens hȩc bonȩ indolis
puer fixa intentione suscepit. me.¬
stũq infantẽ piis demulcens blã¬
diciis. relicta otinuo ludendi ua¬
nitate domũ rediit. ac stabilior
iam ex illo tẽpore animoq adoles¬
centior existere cepit: illo nimirũ
sp̃ũ interiꝰ eius p̃cordia docente.
qui ꝑ os infantis extrinsecꝰ eius an¬
rib insonuit. Nec mirandũ cuiꝙͣ
paruuli lasciuiam ꝑ paruulũ po¬
tuisse dño agente cohiberi. qͥ ad ꝓ¬
hibendam ꝓphete insipientiã i
ore subuigalis muti rationabilia
uerba cũ uoluit edidit. In cuiꝰ lau¬
de u̾aciter dictum ẽ. qͥa ex ore i¬
fantiũ &e lactentiũ ꝑfecisti laudẽ.
erum om̃i habenti dabit᷑ ce ha¬
bundabit. id⁊ habenti ꝓpositum
amorẽq uirtutũ harũ. copia suꝑ¬

Expanded text:
bercte, et naturae et gradui tuo conbercte, et naturae et gradui tuo contraria geris? Ludere te inter parvulos non decet, quem Dominus etiam majoribus natu magistrum virtutis consecravit. » Audiens haec bonae indolis puer, fixa intentione suscepit, moestumque infantem piis demulcens blanditiis, relicta continuo ludendi vanitate, domum rediit, ac stabilior jam ex illo tempore animoque adolescentior existere coepit; illo nimirum Spiritu interius ejus praecordia docente, qui per os infantis extrinsecus ejus auribus insonuit. Nec mirandum cuiquam parvuli lasciviam per parvulum potuisse Domino agente cohiberi, qui ad prohibendam Prophetae insipientiam in ore subjugalis muti rationabilia verba, cum voluit, edidit, in cujus laude veraciter dictum est: Quia ex ore infantium et lactentiuia omni habenti dabitur et abundabit, id est, habenti propositum amoremque virtutum, harum copia super
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ꝑaruuli erant deposuit. Q qͥ¬
clationẽ animi puerilis digno se¬
pedagogo cõpestere dignata est.
Nam sic̃ beatȩ memorie trunwine
ep̃c ab ipso ep̃o cudberto sibi dic¬
tum ꝑhibebat: dũ quadã die soli¬
to luctamini in campo quodam
ñ modica pueroꝵ turba insisteret
intereẽt ce ipse. & sic̃ ludentiũ le¬
uitas solet contra congruũ naturȩ
statũ uariis flexib membra pleri¬
q sinuarent repente unꝰ de par¬
uulis triennis feroe ut uidebat᷑
accurrit ad eũ. & qͣsi senili constã¬
tia cepit certari ne iocis & otio in¬
dulgeret. s stabilitati potiꝰ mentẽ
simul ce mẽbra subiugaret. Quo
monita sꝑnente. luget ille corrucis
in t̾ram. & faciem lacͥmis rigans.
Occurrunt consolaturi ceteri. s ille
pstat in fletib. inddogant qͥd hĩt¬
repentinũ unde tantis afficeretur
lamentis. At ille tandẽ exclamãs
consolanti se cudbetto. qͥd inquit
hȩc scĩssime antistes ce p̃sbiter cuo¬

Expanded text:
quae parvuli erant deposuit. Et ququae parvuli erant deposuit. Et quelationem animi puerilis digno paedagogo compescere dignata est. Nam sicut beatae memoriae Trumvine episcopus ab ipso Cudbercto sibi dictum perhibebat, dum quadam die solito luctamini in campo quodam non modica puerorum turba insisteret, interesset et ipse, et sicut ludentium levitas solet, contra congruum naturae statum variis flexibus membra plerique sinuarent, repente unus de parvulis, triennis ferme, ut videbatur, accurrit ad eum, et quasi senili constantia coepit hortari, ne jocis et otio indulgeret, sed stabilitati potius mentem simul et membra subjugaret. Quo monita spernente, luget ille corruens in terram, et faciem lacrymis rigans. Accurrunt consolaturi caeteri, sed ille perstat in fletibus. Interrogant quirepentinum, unde tantis afficeretur lamentis. At ille tandem exclamans, consolanti se Cudbercto: « Quid, inquit, haec, sanctissime antistes et presbyter Cud
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ de ipso posset testimoniũ dici. Porm
cudbertus necdũ sciebat dñm: neq
reuelatus fuerat ei sermo dñi. Qđ m
p̃coniũ laudis dictũ ẽ puericiȩ illiꝰ
qui ȩtate maior ꝑfecte iam cognituruᷤ
erat dñm ac sermonẽ dñi reuelatao¬
dis aure ꝑcepturus. Oblectabat᷑ gͦ ut
ordo poscebat. Paruuloꝵ conuenti¬
culis interesse cupiebat ludentib
colludẽ desiderabat. & quia agilis
natura atq acutus erat ingenio:
contendentib ludo sepiꝰ p̃ualere c̃¬
sueuerat: ad eo ut fessis ñ nunqͣm
cet̾is: ille indefessus adhuc siqͥs ul¬
tra secum uellet certare. quasi uic¬
tor letabundus inquireret. Siue
enim saltu siuie cursu siue lucta¬
tu. seu qͦlibet alio membroꝵ sinua¬
mine se exercerent: ille om̃s eq̃¬
uos & ñ nullos etiam maiores a se
głabat᷑ cẽ suꝑatos. Cum enim eẽt
paruulus: ut paruulus sapiebat.
ut paruulus cogitabat. Qui pꝰ¬
modum factusuir: plenissime ea

Expanded text:
tunc de ipso posset testimonium dici: Porro tunc de ipso posset testimonium dici: Porro Cudberctus necdum sciebat Dominum, neque revelatus fuerat ei sermo Domini. Quod in praeconium laudis dictum est pueritiae illius, qui aetate major perfecte jam cogniturus erat Dominum, ac sermonem Domini revelata cordis aure percepturus. Oblectabatur ergo,ordo poscebat, parvulorum conventiculis interesse cupiebat, ludentibus colludere desiderabat: et quia agilis natura atque acutus erat ingenio, contendentibus ludo saepius praevalere consueverat, adeo ut fessis nonnunquam caeteris, ille indefessus adhuc, si qui ultra secum vellent certare, quasi victor laetabundus inquireret. Sive enim saltu, sive cursu, sive luctatu, seu quolibet alio membrorum sinuamine se exercerent, ille omnes aequaevos et nonnullos etiam majores a se gloriabatur esse superatos. Cum enim esset parvulus, ut parvulus sapiebat, ut parvulus cogitabat; qui postmodum factus vir, plenissime ea
Abbreviated transcription (Latin):
Qualiter anachorita felgendꝰ oꝑm̃ito paricos
eiꝰ sit a uultus tumore mundatus.
de uita b̾i cudb̾ti ieremiaᷤ
ꝓpħa consecrat: qui ana¬
choreticȩ ꝑfectionis statũ
glorificans ait. Bonum ẽ uiro cũ por¬
tau̾it iugum ab adolescentia sua si
sedebit solitariꝰ &e tacebit. qͥa  leua¬
bit se suꝑ se. Huiꝰ nanq boni dulce¬
dine accensus uir dñi cudbertus. ab
ineunte adolescentia iugo mora¬
chicȩ institutionis collum subdidit.
Et ubi oportunitas uiuit arrepta ctr̃
conũsatione anachoretica ñ pauoo
tẽpore solitariꝰ sedere atq obsuaui.¬
tatẽ diuine contẽplationis ab huma¬
nis tacere delectabat᷑ alloquiis. Sto
ut hec in maiori ȩtate posset: suꝑna
illum grã ad uiam u̾itatis paulatim
apͥmis iam ꝑuericiȩ incitaũat annis.
Siquidẽ usq ad octauũ ętatis annũ
qui post infantiam puericiȩ pͥmus ẽ
solis paruuloꝵ ludis & lasciuie men¬
tẽ dare nou̾at: ita ut illud bi samueliᷤ

Expanded text:
Qualiter anachorita Felgeldus operimento parietis ejus sit a vultus tumore mundatus.de Vita beati Cudbercti Jeremias propheta consecrat, qui anachoreticae perfectionis statum glorificans ait: Bonum est viro cum portaverit jugum ab adolescentia sua; sedebit solitarius et tacebit, quia levabit se super se. Hujus namque boni dulcedine accensus vir Domini Cudberctus, ab ineunte adolescentia jugo monachicae institutionis collum subdidit; et ubi opportunitas juvit, arrepta etiam conversatione anachoretica, non pauco tempore solitarius sedere, atque ob suavitatem divinae contemplationis ab humanis tacere delectabatur alloquiis. Sed ut haec in majore aetate posset, superna illum gratia ad viam veritatis paulatim a primis jam pueritiae incitaverat annis, siquidem usque ad octavum aetatis annum, qui post infantiam pueritiae primus est, solis parvulorum ludis et lasciviae mentem dare noverat, ita ut illud beati Samuelis
Abbreviated transcription (Latin):
iure regebat. Neq aliqͥs miret᷑
qͦd in eadem insula lindisfarnea.
cum ꝑmodica sit: &e supͣ ep̃i. et
nunc abbatis ac monachoꝵ eẽ
locum dixerimꝰ: reuera enĩ ita ẽ.
Nanq una eademq seruoꝵ dei
habitatio. utrosq simul tenet:
immo om̃s monachos tenet.
siꝰ antistites usq hodie sic ep̾ale
exercent officium: ut regente
monasteriũ abbate. quem ipsi
cum consilio fr̃m elegerint: om̃s
prb̃i. diacones. cantores. lectores.
cet̾iq gradꝰ eccłastici. monachicã
ꝑ omĩa cum ipso ep̃o regłam ser¬
uent. Quam uiuendi normam
multũ se diligere ꝓbauit beat᷑ꝰ
papa gregoriꝰ: cum sciscitanti ꝑ
litterulas augustino. quẽ pͥmũ
ep̃i cum suis clericis conu̾sari de¬
beant: respondit int̃ alia. S qr
tua frat̾ntas monasterii regulis
erudita seorsum fieri a clericis su¬

Expanded text:
jure regebat. Neque aliquis miretur, jure regebat. Neque aliquis miretur, quod in eadem insula Lindisfarnea, cum permodica sit, et supra episcopi, et nunc abbatis ac monachorum esse locum dixerimus; revera enim ita est. Namque una eademque servorum Dei habitatio utrosque simul tenet, imo omnes monachos tenet. sius antistites usque hodie sic episcopale exercent officium, ut regente monasterium abbate quem ipsi cum consilio fratrum elegerint, omnes presbyteri, diaconi, cantores, lectores, caeterique gradus ecclesiastici monachicam per omnia cum ipso episcopo regulam servent. Quam vivendi normam multum se diligere probavit beatus papa Gregorius, cum sciscitante per litterulas Augustino quem primum qualiter episcopi cum suis clericis conversari debeant, respondit inter alia: « Sed quia tua fraternitas monasterii regulis erudita seorsum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum sp̃c scĩ quo plen̾ erat
uir dei. ferre ñ ualens. Cuiꝰ solu¬
ta uincłis mulier. quasi graui
exꝑrecta de somno surrexit con¬
tinuo: ac uiro dĩ gratulabunda
occurrens. uimentum qͦ sedebat
ꝑ frenum tenuit. Moxq ad inte¬
grum recepto uigore mentis &
corporis: eum cito descendẽ. atq
ad benedicendam domum suam
precabat᷑ ingredi: deuotumq
illi minist̾ium p̃bens: testabatur
palam qͦmͦ ad primũ frem tactũ
om̃i se molestia pͥscȩ uexationis
absolutam sensisset.
Um gͦ uenerabił dĩ famuluꝰ:
multos in mailyosensi monast̾io
degens annos. multis uirtutum
spũalium claresc̾e̾t signis: tran¬
stulit eum reuerentissimꝰ abbas
ipsiꝰ eatha in monast̾ium qd̾ in
lindisfarnensiũ insula situm est:
ut ibi qͦq regłam monachicȩ ꝑfe¬
ctionis: & p̃positi auccoritate do¬
ceret. ce exemplo uirtutis osten¬
det. Nam ce ipsum locum tunc
idem reuerentissimꝰ pat̾ abbatis

Expanded text:
adventum Spiritus sancti, quo plenus erat adventum Spiritus sancti, quo plenus erat vir Dei, ferre non valens. Cujus soluta vinculis mulier, quasi gravi expergefacta de somno, surrexit continuo ac viro Dei gratulabunda occurrens, jumentum quo sedebat per frenum tenuit; moxque ad integrum recepto vigore mentis et corporis, eum cito descendere, atque ad benedicendam domum suam precabatur ingredi, devotumque illi ministerium praebens, testabatur palam quomodo ad primum freni tactum, omni se molestia priscae vexationis absolutam sensisset.Cum ergo venerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio degens annos multis virtutum spiritalium claresceret signis, transtulit eum reverentissimus abbas ipsius Eata in monasterium quod in Lindisfarnensium insula situm est, ut ibi quoque regulam monachicae perfectionis, et praepositi auctoritate doceret, et exemplo virtutis ostenderet; nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus pater abbatis
Abbreviated transcription (Latin):
cepit flere homo: & dolorẽ cordiᷤᷤ
ꝓfluentib in maxillam lacͥmis
ꝓdere. Timebat enĩ ne cum eam
demoniosam inueniret: arbit᷑ri
inciꝑet. quia ñ integra dño sed
ficta fide seruisset. Quem uir
dñi blande consolatꝰ: noli inquit
plorare. quasi inuenturꝰ sim con¬
iugem tuam qualem ñ uelim:
scio enim ipse quamuis te dicere
pudeat qr demonio uexat᷑. Scio
etiã qr priusquã illo ꝑuenerimꝰ.
fugato demonio lib̾abit᷑: ac no¬
bis aduenientib cum gaudio oc¬
currens. has ipsa habenas sanis¬
sima mente excipiet: nosq intͣ¬
re citiꝰ obsecrans. minist̾ium qd̾
consueuerat nob̃ sedula impen-¬
det. Neq enim hoc torm̃to soli
subiciunt᷑ mali: s occulto dei
iudicio aliquotiens oẽ in nocen¬
tes in hoc scło ñ tantum corpore:
s & mente captiuant᷑ a diabolo.
lationẽ atq eruditionẽ illiꝰ ꝑ o¬
rante cudb̾to appropinquarenł
domui: fugit repente sp̃c neqͣm:

Expanded text:
coepit flere homo et dolorem cordis coepit flere homo et dolorem cordis profluentibus in maxillam lacrymis prodere; timebat enim ne cum eam daemoniosam inveniret, arbitrari inciperet, quia non integra Domino, sed ficta fide servisset. Quem vir Domini blande consolatus: « Noli, inquit, plorare, quasi inventurus sim conjugem tuam qualem non velim. Scio enim ipse, quamvis te dicere pudeat, quia daemonio vexatur; scio etiam quia priusquam illo pervenerimus fugato daemonio liberabitur, ac nobis advenientibus cum gaudio occurrens, has ipsa habenas sanissima mente excipiet, nosque intrare citius obsecrans, ministerium quod consueverat nobis sedulo impendet; neque enim tali tormento soli subjiciuntur mali, sed occulto Dei judicio aliquoties etiam innocentes in hoc saeculo non tantum corpore sed et mente captivantur a diabolo. lationem atque eruditionem illius perorante Cudbercto appropinquarent domui, fugit repente spiritus nequam,
Abbreviated transcription (Latin):
dendo brachia. uł cettra sui cor¬
poris membra in diu̾sa raptan¬
do: ñ minimũ cunctis intuenti¬
b uł audientib inciteret hor¬
rorem. Cumq iaceret explosa.
ascencit uir eiꝰ equum: &e conci¬
tus uent ad hominem dĩ: pre¬
catuso ẽ eum dicens. Obsecro qr
uxor nea male ht̃. & uidetur
iam ꝓxima morti: ut mittas p̃s¬
biterum. qui illam priꝰquã mori-¬
atur uisitet: eiq corporis ce sai¬
guinis dñici sacramenta mini-¬
stret: s & corpus ipsiꝰ hic in lo¬
cis scĩs sepeliri ꝑmittas. Erubes¬
cebat enim eam ꝓfiteri insanã:
quam uir dñi sobriam semꝑ ui¬
dere consueuerat. Qui cũ parũ¬
ꝑ ab eo diu̾teret uisurus quem
mitt̾et prb̃m cum illo: cogno¬
uit repente in spũ. qr ñ commu¬
ni infirmitate s demonis in fe¬
statione premeretur conux sua¬
ꝓ qua supplicabat: reu̾susq ad
eum non inquit alium mittere.
s ipse ad uisitandam eam tecũ
ꝑgere debeo. Cumq ag̾ent iter

Expanded text:
tendo, brachia vel caetera sui cortendo, brachia vel caetera sui corporis membra in diversa raptando, non minimum cunctis intuentibus vel audientibus incuteret horrorem. Cumque jaceret explosa ascendit vir ejus equum, et concitus venit ad hominem Dei, precatusque est eum, dicens: « Obsecro quia uxor mea male habet, et videtur jam proxima morti, ut mittas presbyterum qui illam priusquam moriatur visitet, eique corporis et sanguinis dominici sacramenta ministret, sed et corpus ipsius hic locis sanctis sepeliri permittas. » Erubescebat enim eam confiteri insanam quam vir Domini sobriam semper videre consueverat. Qui cum parumper ab eo diverteret, visurus quem mitteret presbyterum cum illo, cognovit repente in spiritu quia non communi infirmitate, sed daemonis infestatione premeretur conjux pro qua supplicabat. Reversusque ad eum: « Non, inquit, alium mittere, sed ipse ad visitandam eam tecum pergere debeo. » Cumque agerent iter,
Abbreviated transcription (Latin):
les ꝓpͥȩ fragilitatis eꝰ mertis
conscii: certi quidem sumꝰ qͥa
contra ignem materialẽ nil ta
le: incerti autẽ an ignem illũ
in extinguibilẽ. & future casti¬
gationis immunes euad ere qͥa¬
mus. S potens ⁊ ce larga pie¬
tas saluatoris nr̃i indignis no¬
bis ce nunc ad extinguenda ui¬
cioꝵ incendia: ce ad euadendaᷤ
in futuro penarũ flammas:
grãm suȩ ꝓtectionis impende.¬
erum paulo suꝑiꝰ quantũ
idem uenerabilis cudbtus adu̾¬
sum simulaticias diaboli frau¬
des ualuerit exposummꝰ: nunc
furorem eiꝰ. ualeat explictius.
Erat p̃fectus ecgfridi regis hil¬
demer noĩe. uir religiosis cã
om̃i domo sua deditus oꝑib:
ideoq a beato cudb̃to specialĩ
dilectus : & cum itineris ꝓpin¬
quitas congrueret crebro ab eo
uisitatus. Cuiꝰ uxor cum elemo¬
sinis ce cet̾is uirtutum fructib
ẽẽt intenta: subito correpta a
demone acerrime cepit uera¬
ri: ita ut stridendo dentib

Expanded text:
les propriae fragilitatis et inertiae les propriae fragilitatis et inertiae conscii, certi quidem sumus quia contra ignem materialem nil tale audemus; incerti autem an ignem illum inexstinguibilem futurae castigationis immunes evadere queamus. Sed potens est et larga pietas Salvatoris nostri, quae indignis nobis et nunc ad exstinguenda vitiorum incendia, et ad evadendas in futuro poenarum flammas gratiam suae protectionis impend paulo superius quantum isdem venerabilis Cudberctus adversus simulatitias diaboli fraudes valuerit exposuimus, nunc furorem valeat explicemus. Erat praefectus Ecgfridi regis Hildmaer nomine, vir religiosis cum omni domu sua deditus operibus, ideoque a beato Cudbercto specialiter dilectus, et, cum itineris propinquitas congrueret, crebro ab eo visitatus. Cujus uxor cum eleemosynis et caeteris virtutum fructibus esset intenta, subito correpta a daemone acerrime coepit vexari, ita ut stridendo dentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Sicq in duob miracłis: duoꝵ
patrum ẽ uirtutes imitatꝰ. In fan¬
tasticis qͥdem p̃uisis & euacuatis
incendiis. uͥtutem reuerentissimi
ce scĩssimi patͥs benedicti: qͥsimu¬
latum ab antiquo hoste quasi co¬
quinȩ ardentis incendiũ ab ocłis
discipłoꝵ orando pepulit. In ue-¬
ris uͦ eque uictis ac recortis igniũ
globis: uirtutẽ uiri uenerabilis
marcellini anchonitani antistitis:
qui ardente eadem ciuitate ipse
contra ignem positus orando flã¬
mas compescuit: quas tanta ci-¬
uiũ manꝰ aquam ꝓiciendo neqͥue¬
rat. Nec mirandũ ꝑfectos & fide¬
lit̾ dõ seruientes uiros. tantã con-¬
tra uim flammaꝵ acciꝑe poten¬
tiam: qui cotidiana uirtutum
industria & incentiua suȩ car-¬
nis edomare: ⁊ om̃ia tela neqͥs¬
simi ignea extinguere norunt.¬
Quib aptissime congruit illud
ꝓpħicum. cum transieris ꝑignẽ
non combureris: & flamina ñ
ardebit in te. At ego &e mei simi¬

Expanded text:
Sicque in duobus miraculis duorum Sicque in duobus miraculis duorum patrum est virtutes imitatus: in fantasticis quidem praevisis et evacuatis incendiis virtutem reverendissimi et sanctissimi Patris Benedicti, qui simulatum ab antiquo hoste quasi coquinae ardentis incendium ab oculis discipulorum orando pepulit; in veris vero aeque victis ac retortis ignium globis, virtutem viri venerabilis Marcellini Anconitani antistitis qui ardente eadem civitate ipse contra ignem positus orando flammas compescuit, quas tanta civium manus aquam projiciendo nequiverat. Nec mirandum perfectos et fideliter Deo servientes viros tantam contra vim flammarum accipere potentiam, qui quotidiana virtutum industria et incentiva suae carnis edomare, et omnia tela nequissimi ignea norunt exstinguere; quibus aptissime congruit illud propheticum: Cum transieris in igne non combureris, et flamma non ardebit in te. At ego et mei simi
Abbreviated transcription (Latin):
nominari solebat: habebat aũ
domum in occidentali parte ui¬
culi. Quam cum uir dñi cudb̾tꝰ
uerbũ seminaturꝰ intraret: re¬
pente in orientali plaga eiꝰdem
uici. ꝑ culꝑam incuriȩ domꝰ in¬
censa uehem̃tissime cepit ardere.
Nam &e uentus ab eodẽ climate
ñ modicus assurgens. arripiebat
ignitas fenei tecti fascicłas: et
totam iactabat late ꝑuillam.
Iactantes aquam qͥ aderant: for¬
tior flamma reppulit. longiꝰq
fugauit. Tum prefata dĩ famu¬
la cucurrit concita ad domũ in
qua uirum dĩ receꝑat: obsecrans
ut orando succurrẽt priꝰquã do¬
mus ipsiꝰ ce tota simul uilla ꝑiret.
At ille ne timeas inquit mater:⁊
animequior esto: ñ enĩ tͥ tuis ue
hec quãlibet uorax flamina no¬
cebit. Statimq egressus ante osti¬
um sternitur in terram. Quo ad-¬
huc orante. mutat᷑ flatus uentoꝵ:
spiransq ab occasu totum incen
dii ꝑicłm ab inuasione iuillule
quam uir dñi intrauerat reiecit.

Expanded text:
nominari solebat. Habebat autem nominari solebat. Habebat autem domum in occidentali parte viculi, quam cum vir Domini Cudberctus verbum seminaturus intraret, repente in orientali plaga ejusdem vici per culpam incuriae domus incensa vehementissime coepit ardere. Nam et ventus ab eodem climate non modicus assurgens, abripiebat ignitos fenei tecti fasciculos, et totam jactabat late per villam. Jactantes aquam qui aderant fortior flamma repulit, longiusque fugavit. Tum praefata Dei famula cucurrit concita ad domum in qua virum Dei receperat, obsecrans ut orando succurreret, priusquam domus ipsius et tota simul villa periret. At ille: « Ne timeas, inquit, mater, animaequior esto: non enim tibi tuisve haec quamlibet vorax flamma nocebit. » Statimque egressus ante ostium prosternitur in terram; quo adhuc orante mutatur flatus ventorum, spiransque ab occasu totum tanab invasione villulae quam vir Domini intraverat rejecit.
Abbreviated transcription (Latin):
docebat: nam paucos ipse manu
missa reanuit: certatim aquas
iactabat. Nec tam̃ unda uera fal¬
sas potuit restinguere flamma̾:
donec ceante uiro dĩ cudb̾to fu-¬
gatus actor fallaciaꝵ ficta secum
incendiauacuas reportaret in au¬
ras. Qd̃uidens turba multũ sa¬
lubrit̃ erubuit: rursꝰq ad uirũ
dĩ ingressa flexis genib instabił
animi ueniam p̃cabat᷑: confitens
se intellexisse qi diabolus ab impe¬
dienda salute humana nec ad ho¬
ram uacaret. At ipse confirmais
inconstantiã fragilium: rursꝯ
quȩ ceꝑat uitȩ monita exseqͥtur.
Iec tm̃ ignem phantasticum
s cẽ uerum quẽ multi frigidis
fontium undis minime ualebans
extinguere: ipse solus feruentibꝰ
lacͥmaꝵ ruuilis comp̃ssit. Siqͥdẽ
dum more apłoꝵ grã salutiferȩ
instructionis uniuersa ptͣnsiret:
deuenit die quadã in domũ cuiꝰ¬
dam deuote dõ feminȩ: quã cre¬
briꝰ inuisere curabat: qr &e bo¬
nis actib intentam nouerat. &

Expanded text:
docebat, nam paucos ipse manu docebat, nam paucos ipse manu missa retinuit, certatim aquas jactabat, nec tamen unda vera falsas potuit restinguere flammas, donec, orante viro Dei Cudbercto fugatus auctor fallaciarum, ficta secum incendia vacuas reportaret in auras. Quod videns turba multum salubriter erubuit, rursusque ad virum Dei ingressa, flexis genibus instabilis animi veniam precabatur, confitens se intellexisse quia diabolus ab impedienda salute humana ne ad horam vacaret. At ipse confirmans inconstantiam fragilium, rursus quae coeperat vitae monita exsequitur.Nec tantum ignem fantasticum, sed etiam verum quem multi frigidis fontium undis minime valebant exstinguere, ipse solus ferventibus lacrymarum rivulis compressit. Siquidem dum more apostolorum gratia salutiferae instructionis universa pertransiret, devenit die quadam in domum cujusdam devotae Deo feminae quam crebrius invisere curabat, quia et bonis actibus intentam noverat, et
Abbreviated transcription (Latin):
respęxit in uanitates ce insamas
falsas: ac sic resumpth tinere
ad docendum eos quos ꝓposuer¬
la ꝑplurimis u̾bum uitȩ p̃dicape:
p̃uidit subito in spũ añtiquum
hostem ad retarclandũ opꝰ salutiᷤ
adeẽ: mixq eiꝰ insidias quas fu¬
turas intellexit docendo p̃occupa¬
re curauit. Nanq int̃ ea quȩ dis¬
putau̾at repente huiꝰmodi mo¬
nita inseru̾it. Oportet km̃i ut qͦ¬
tiens uob̾ mysteriã regni cȩlestis
p̃dicant᷑ intento hec corde. ce sen¬
su semꝑ uigilantissimo audiatis:
ne forte diabolus qͥ mille nocen¬
diht̃ artes suꝑuacuis uos curis
ab ȩcne salatis auditione p̃pedi¬
at. Et hec dicens: denuo sermo¬
nis quem int̃miserat ordinẽ re¬
petut. Statimq hostis ille nequiᷤᷤ¬
simus fassasticũ deferens ignem
domum iuxta positam incendit:
ita ut uiderentur faces ignium
totam uolare ꝑuillulam: ac iu¬
uante uento fragor aera concu¬
tere. Tum exiliens quasi ad extin¬
guere ignem turba pene tota ꝗͣ

Expanded text:
respexit in vanitates et in insanias falsas. Ac sic resumpto itinere ad docendum eos quos proposuerla perplurimis verbum vitae praedicaret, praevidit subito in spiritu antiquum hostem ad retardandum opus salutis adesse, moxque ejus insidias quas futuras intellexit, docendo praeoccupare curavit. Namque inter ea quae disputaverat, repente hujusmodi monita inseruit: « Oportet, oties vobis mysteria regni coelestis praedicantur, intento haec corde et sensu semper vigilantissimo audiatis, ne forte diabolus qui mille nocendi habet artes, supervacuis vos curis ab aeternae salutis auditione praepediat. » Et haec dicens, denuo sermonis quem intermiserat ordinem repetiit, statimque hostis ille nequissimus fantasticum deferens ignem, domum juxta positam incendit, ita ut viderentur faces ignium totam volare per villulam, ac juvante vento fragor aera concutere. Tum exsiliens quasi ad exstinguendum ignem turba pene tota quam
Abbreviated transcription (Latin):
transeamus ad cȩlos. Nostienim
quia ad tui oris imꝑium semper
uiuere studui: & quicqͥd ignoras¬
tia uel fragilitate deliqui: eque
ad tuȩ uoluntatis arbitriũ casti¬
gare curaui. Incubuit p̃cib ep̃c:
statimq edoctus in spu impetras¬
se se qd̾ petierat a dño: surge in¬
quit frat̃ mi. & noli plorare. sed
gaudio gaude: qr donauit nob̾
suꝑna clementia qd̃ rogauimꝰ eã.
sequens rerum finis astruxit: qr¬
&e digredientes ab inuicẽ. ñ ampliꝰ
se corporalit uiderunt. S unius
eiꝰdemq momento temporis egre¬
dientes e corpore sp̃c eoꝵ. mox be¬
ata inuicem uisione coniuncti st̃:
atq angłico minist̾io parit᷑ ad reg¬
num celeste translati. S hereb̾tꝰ
diutina priꝰ infirmitate decoquit᷑:
illa fortassis dispensatione dnĩcȩ
pietatis : ut siquid minꝰ haberet
meriti a beato cudb̾to: suppleret
dolor continuus longȩ egritudi-¬
nis. Quatinꝰ equatus gr̃ã suo int̃¬

Expanded text:
transeamus ad coelos. Nosti enim transeamus ad coelos. Nosti enim quia ad tui oris imperium semper vivere studui, et quidquid ignorantia vel fragilitate deliqui, aeque ad tuae voluntatis arbitrium castigare curavi. » Incubuit precibus episcopus, statimque edoctus in spiritu impetrasse se quod petierat a Domino: « Surge, inquit, frater mi, et noli plorare, sed gaudio gaude, quia donavit nobis superna clementia quod rogavimus eam.sequens rerum finis astruxit: quia digredientes ab invicem non amplius se corporaliter viderunt, et unius ejusdemque momento temporis egredientes e corpore spiritus eorum mox beata invicem visione conjuncti sunt, atque angelico ministerio pariter ad regnum coeleste translati. Sed Hereberctus diutina prius infirmitate decoquitur, illa fortassis dispensatione dominicae pietatis, ut si quid minus haberet meriti a beato Cudbercto, suppleret dolor continuus longae aegritudinis: quatenus aequatus gratia suo inter
Abbreviated transcription (Latin):
fluuii pͥmordia erumpunt. uitã
solitariam ducens: annis singu¬
lis ad eum uenire. et monita ab
eo ꝑpetuȩ salutis acciꝑe consue¬
uerat. Hic cum audisset eũ illa
in ciuitate demoratũ: uenit ex
more. cupiens salutarib eiꝰ exhor¬
tationib ad suꝑna desidia ma¬
gis magisq inflammari. Qui
dum sese alterutrũ cȩlestis sapi-¬
entiȩ pocłis debriarent: dixit
int̃ alia cudb̃tus. Memento fr̃
hereberte. ut mͦ qͥcqͥd opus hs̃
me interroges. mecumq loqͣris:
quia postquã ab inuicẽ digressi
fuerimus. non ultra nos inuicẽ
in hoc scło carneis ocłis uidebi¬
mus. Certus sum enim qr tempͦ
meȩ resolutionis instat: et uelox
est depositio tab̃nacłi mei. Qui
hȩc audiens. ꝓuolutus eiꝰ pedib.
fusis cum gemitu lacrimis obse¬
cro inquit ꝑ dñm ne me derelin¬
quas: s tui sodalis memineris.
Rogesq suꝑnam pietatem: ut
cui parit̃ in terris seruiuimꝰ: ad
eiꝰ uidendam beatitudinẽ parit̾

Expanded text:
fluvii primordia erumpunt, vitam fluvii primordia erumpunt, vitam solitariam ducens, annis singulis ad eum venire, et monita ab eo perpetuae salutis accipere consueverat. Hic cum audisset eum illa in civitate demoratum, venit ex more cupiens salutaribus ejus exhortationibus ad superna desideria magis magisque inflammari. Qui dum sese alterutrum coelestis sapientiae poculis debriarent, dixit inter alia Cudberctus: « Memento, frater Herebercte, ut modo quidquid opus habes me interroges, mecumque loquaris, quia postquam ab invicem digressi fuerimus, non ultra nos invicem in hoc saeculo carneis oculis videbimus. Certus sum enim quia tempus meae resolutionis instat, et velox est depositio tabernaculi mei. » Qui haec audiens, provolutus ejus pedibus, fusis cum gemitu lacrymis: « Obsecro, inquit, per Dominum, ne me derelinquas, sed tui sodalis memineris, rogesque supernam pietatem, ut cui pariter in terris servivimus, ad ejus videndam claritatem pariter
Abbreviated transcription (Latin):
pene totum eadem clade. nobiliᷤ¬
simus ille patrum frmq cetus
spũalium. pene uniu̾sus migra¬
uit ad dñm. Et nunc gͦ fr̃s uigi¬
late &. uos in orationib : ut si
quid uob̃ tribulationis ingrue¬
rit. uos iam paratos inueniat.
Hec dicente uenerabili antistite
de reditu pestilentiȩ diceret. Sed
post unum diem adueniens qui
fugerat e bello: occulta uiri dei
uaticinia miseris exponebat elo¬
quiis. Probatumq est. ipsa die
cademq hora. qua uiro dĩ iuxta
puteum stanti reuelatum est:
cesis circum tutorib regem hosti¬
li gladio fuisse ꝓstratum.
on multo post tempore idem
famulus dñi cudb̾tus ad eandẽ
lugubaliam ciuitatẽ rogatus
aduenit: quatinꝰ ibidem sacer-¬
dotes consecrare: s & ipsam re-¬
ginam dato habitu scȩ̃ conu̾sa-¬
tionis benedicere deberet. Erat
herbertus: iamdudũ uiro dĩcud¬
berto sp̃ualis amicitiȩ fede copu¬
latus. Qͥ m insula stagni illius
ꝑgrandis de quo derox entionis

Expanded text:
pene totum eadem clade, nobilispene totum eadem clade, nobilissimus ille patrum fratrumque coetus spiritalium pene universus migravit ad Dominum. Et nunc ergo, fratres, vigilate et vos in orationibus, ut si quid vobis tribulationis ingruerit, vos jam paratos inveniat. » Haec dicente venerabili antistite sum, quia de reditu pestilentiae diceret. Sed post unum diem adveniens qui fugerat e bello, occulta viri Dei vaticinia miseris exponebat eloquiis. Probatumque est ipsa die eademque hora, qua viro Dei juxta puteum stanti revelatum est, caesis circumtutoribus, regem hostili gladio fuisse prostratum.Non multo post tempore, idem famulus Domini Cudberctus ad eamdem Lugubaliam civitatem rogatus advenit, quatenus ibidem sacerdotes consecrare, sed et ipsam reginam dato habitu sanctae conversationis benedicere deberet. Erat Hereberctus jamdudum viro Dei Cudbercto spiritalis amicitiae foedere copulatus. Qui in insula stagni illius pergrandis de quo Diorwentionis
Abbreviated transcription (Latin):
ces: s tam̃ qr abundant dies
hodie gaudeamꝰ in dño. Nam
&e angłs nascente dño euangłi¬
zabat᷑ pastorib gaudiũ magnõ:
qͦd eẽt om̃i popło celebrandum.
Et ego bene inquam faciamꝰ sic.
S cum epulantib nob̾. & diem
lecum ducentib tercio eiꝰdem ad¬
monitionis uerba repeterẽ: in¬
tellexere illi qͦd ñ frustra hec tam
studiose suggererẽ. Et pauenteᷤᷤ
dicebant. faciamus ut doces:
quia necessitas magna nob̾ in¬
cumbit: ut contra insidias di¬
aboli et omĩa temptam̃ta semꝑ
accincti spũalit̃ uigilemꝰ. Hec
dicens ego. nesciebam sic̃ nec illi.
aliquid nob̾ occursurũ nouȩ
temptationis : s tantũ instinctu
mentis ad monitus sum adu̾sus
subitas temptationũ ꝓcellas sta¬
tum cordis semꝑ ẽẽ muniendũ.
at ubi reuersi a me mane ad suũ
id ÷ in lindisfarnense monast̾iũ
redierunt: ecce quendam desu¬
is morbo pestilentiȩ obisse reppe¬
rerunt. Et crescente ac seuiente

Expanded text:
ces. Sed tamen quia abundant dies ces. Sed tamen quia abundant dies hodie gaudeamus in Domino. Nam et angelus nascente Domino evangelizabat pastoribus gaudium magnum, od esset omni populo celebrandum. Et ego: Bene, inquam, faciamus sic. Sed cum epulantibus nobis et diem laetum ducentibus tertio ejusdem admonitionis verba repeterem, intellexere illi quia non frustra haec tam studiose suggererem; et expavescentes dicebant: Faciamus ut doces, quia necessitas magna nobis incumbit, ut contra insidias diaboli, et omnia tentamenta semper accincti spiritaliter vigilemus. Haec dicens, ego nesciebam sicut nec illi aliquid nobis occursurum novae tentationis: sed tantum instinctu mentis admonitus sum adversus subitas tentationum procellas statum cordis semper esse muniendum. At ubi reversi a me, mane ad suum, id est, Lindisfarnense monasterium redierunt, ecce quemdam de suis morbo pestilentiae obiisse repererunt: et crescente ac saeviente
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ semꝑ illiꝰ dñici precepti: uigi¬
late et orate ne intretis in temp¬
tationẽ. Putabant autẽ qr ñ mul¬
to ante pestilentiȩ clades. & eos
et multos circũquaq lata cede
assumpto sermone. qͦndam inqͥt
cum adhuc in mea demorarer in¬
sula solitariꝰ: uenerunt ad me qͥ¬
dam de fr̃ib die scõ dominicȩ na-¬
tiuitatis. Rogabantq ut de mea
casula et mansione egrediens.
sollemnem cum eis & letum diẽ
tantȩ uenerationis transigerem.
Quorũ precib deuotis acquiesceis
egredior: et consedimꝰ ad epulas.
at in media forte refectione: dixi
ad eos. Obsecro fr̃s caute agamuᷤᷤ
nos &e uigilant̃: ne ꝑ incuriam
forte & securitatẽ inducamur in
temptationẽ. At illi respondunt.
Obsecramus hodie letum agamꝰ
diem: quia natale est dñi nostͥ
Cumq post hec aliquandui epu-¬
lis exultationis ac fabulis indul¬
geremꝰ: rursus admonere cepi.
ut solliciti existeremus ⁊ atq ad

Expanded text:
potius semper illius Dominici praecepti, vigipotius semper illius Dominici praecepti, vigilate et orate ne intretis in tentationem. » Putabant autem quia non multo ante pestilentiae clades et eos et multos circumquaque lata caede assumpto sermone: « Quondam, inquit, cum adhuc in mea demorarer insula solitarius, venerunt ad me quidam de fratribus die sancto dominicae nativitatis, rogabantque ut de mea casula et mansione egrediens, solemnem cum eis et laetum diem tantae venerationis transigerem, quorum precibus devotis acquiescens egrediebar, et consedimus ad epulas. At in media forte refectione dixi ad eos: Obsecro, fratres, caute agamus nos et vigilanter, ne per incuriam forte et securitatem inducamur in tentationem. At illi responderunt, Obsecramus hodie laetum agamus diem, quia natale est Domini nostCumque post haec aliquandiu epulis, exsultationi, ac fabulis indulgeremus, rursus admonere coepi, ut solliciti existeremus in oration
Abbreviated transcription (Latin):
de his quȩ sibi erant reuelata pa¬
tefacere : nonne uidetis inqͥt quã
mire mutatus ac turbatus sit
aer: Et quis mortalium sufficit
inuestigare iudicia dĩ: Attam̃
confestim intrauit ad reginam:
et secreto eam alloquens. erat aũ
dies sabbati: uide inqͥt mature
illucescente scd̃a sabbati ascendaᷤᷤ
currum. quia die dñico curru
ire ñ licet: uadasq ⁊ regiam ci-¬
uitatem citissime introeas. ne for¬
te occisus sit rex. Ego aũt quia
crastina die ad uicinũ monast̾iũ
ob dedicandã ibi ȩccłam uenire
rogatus sum: expleta dedicatio¬
ne te continuo subsequor. Ueni¬
ente aũt die dñico p̃dicans u̾bũ
dei frib eiꝰdem monasterii: fini¬
to sermone & fauentib cunctis
qui aderant. rursus ita cepit. Ob¬
secro dilectissimi iuxta apłi moni¬
ta uigiletis: stetis in fide. uirilit̃
agatis & confortemini: ne forte
suꝑueniens aliqua temptatio uoᷤ
imparatos inueniat: s memores

Expanded text:
de his quae sibi erant revelata pade his quae sibi erant revelata patefacere: « Nonne videtis, inquit, quam mire mutatus ac turbatus sit aer? Et quis mortalium sufficit investigare judicia Dei? » Attamen confestim intravit ad reginam, et secreto eam alloquens, erat autem dies sabbati: « Vide, inquit, mature illucescente secunda sabbati ascendas currum, quia die Dominico curru ire non licet, vadasque et regiam civitatem citissime introeas, ne forte occisus sit rex. Ego autem quia crastina die ad vicinum monasterium ob dedicandam ibi ecclesiam venire rogatus sum, expleta dedicatione te continuo subsequor. » Veniente autem die Dominico, praedicans verbum Dei fratribus ejusdem monasterii, finito sermone et faventibus cunctis qui aderant, rursus ita coepit: « Obsecro, dilectissimi, juxta Apostoli monita vigiletis, stetis in fide, viriliter agatis, et confortemini, ne forte superveniens aliqua tentatio vos imparatos inveniat: sed memores
Abbreviated transcription (Latin):
rario exercitum in pictos duce̾t.
eoꝵq regna atroci seuicia deua-¬
staret: sciens uir dñi cudb̃tus
ad ẽẽ tempꝰ de quo anno p̃terito
interroganti eiꝰ sorori p̃dixerat.
ñ eum ampliꝰ quam uno solum
anno eẽ uicturum: uenit ad lu-¬
cubaliam ciuitatẽ. quȩ apopłis
angloꝵ corrupte luel uocatur:
ut alloqueret᷑ reginam quȩ ibidẽ
in monast̾io suȩ sororis euentum
belli expectare disposuit. Post̾a
aũt die ducentib eum ciuib ut
uideret menia ciuitatis. fontẽq
in ea miro quondã romanorum
ope extructum: repente turba¬
tus spũ ut stabat suꝑ baculum:
mestam faciem deflexit ad terrã.
Rursumq se erigens. atq ad cȩ¬
lum ocłos attollens. ingemuit
grauit᷑: &e ñ grandi uoce ait. For¬
te mͦ discrim̃ factum ÷ certaminiᷤ.
At prb̃r qui astabat intelligens
de quo diceret: incauta uelocita¬
te ductus respondit & dixit. Un¬
de scis: Nolens aũt ille ampliꝰ

Expanded text:
rario exercitum in Pictos duceret rario exercitum in Pictos duceret eorumque regna atroci saevitia devastaret; sciens vir Domini Cudberctus adesse tempus de quo anno praeterito interroganti ejus sorori praedixerat, non eum amplius quam uno solum anno esse victurum, venit ad Lugubaliam civitatem, quae a populis Anglorum corrupte Luel vocatur, ut alloqueretur reginam, quae ibidem in monasterio suae sororis eventum belli exspectare disposuit. Postera autem die deducentibus eum civibus, ut videret moenia civitatis, fontemque in ea miro quondam Romanorum opere exstructum, repente turbatus spiritu, ut stabat super baculum, moestam faciem deflexit ad terram, rursumque erigens se atque ad coelum oculos attollens, ingemuit graviter, et non grandi voce, ait: « Forte modo discrimen factum est certaminis. » At presbyter qui astabat intelligens de quo diceret, incauta velocitate ductus respondit, et dixit: « Unde scis? » Nolens autem ille amplius
Abbreviated transcription (Latin):
dñi cudb̃tus. iuxta p̃cepta & ex¬
empla apłica uirtutum orna¬
bat oꝑib. Commissã nanq sibi
plebem & or̾onib ꝓtegebat assi¬
duis: & admonitionib salub̾ri¬
mis ad celestia uocabat. Et quod
maxime doctores iuuat: ea quȩ
agenda docebat ipse priꝰ agen¬
do p̃monstrabat. Eripiebat in¬
opem de manu fortioris eiꝰ: ege¬
num & pauꝑem a rapientib eũ.
Tristes ac pusillanimes consolari:
male autẽ gaudentes ad tristi¬
ciam quȩ scd̾m dm̃ ÷. reuocare
curabat. Solitam sibi parsimo¬
niam sedulus exercere: & inter
frequentiam turbaꝵ. monachi-¬
& uitȩ rigorem sollicitꝰ obserua¬
re gaudebat. Esurientib alim̃ta:
indum̃ta prebebat algentib: ce¬
terisq uitȩ pontificał insignib
rite decoratus incedebat. Cuiꝰ int̃¬
nis. id÷ animi uirtutib. ea quoq
quib foris effulgebat miracłoꝵ
signa testimoniũ dabant: ex qͥb
aliqua breuit memorie comm̃-¬
dare curauimus.

Expanded text:
Domini Cudberctus juxta praecepta et exDomini Cudberctus juxta praecepta et exempla apostolica virtutum ornabat operibus. Commissam namque sibi plebem et orationibus protegebat assiduis, et admonitionibus saluberrimis ad coelestia vocabat, et quod maxime doctores juvat, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Eripiebat inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum. Tristes ac pusillanimes consolari, male autem gaudentes ad tristitiam quae secundum Deum est revocare curabat. Solitam sibi parcimoniam sedulus exercere, et inter frequentiam turbarum monachicae vitae rigorem sollicitus observare gaudebat. Esurientibus alimenta, indumenta praebebat algentibus, caeterisque vitae pontificalis insignibus rite decoratus incedebat. Cujus internis, id est, animae virtutibus, ea quoque quibus foras effulgebat miraculorum signa testimonium dabant. Ex quibus aliqua breviter memoriae commendare curavimus.
Abbreviated transcription (Latin):
us p̃stet aduentus. Est enim nob̾
famulus pessima diutiꝰ infirmita¬
te cruciatus. & in tantũ doloris
hodie ꝑductus: ut morienti simi¬
lior quam languenti pareat. Ex¬
trema nanq corporis parte pre-¬
mortua: ꝑmodicum ore ⁊ nari¬
b flatum trahere uidetur. Qui
confestim benedixit aquam: &
dedit ministro comitis nomine
badhelmo. qui nunc usq suꝑ est.
et in eccł̃a lindisfarnensi prb̃ii
gradum officio tenens. morib
implet: uirtutesq uiri dĩ cun¬
ccis scire uolentib. referre melle
dulciꝰ ht̃: qui &e mͥ hoc ipsum
qd̾ refero miracłm narrauit.
Huic gͦ dans aquam benedictã
uir dĩ: uade inquit & gustan¬
dam p̃be languenti. Qͥ dictis
parens: attulit aquã egrotanti.
Quam dum tercio ori eiꝰ infun-¬
łet: continuo contra morẽ se qͥe¬
tum dimisit in soporem. Erat e
tio transegit noctem: & uisitan¬
tise dño suo saluus mane appa-
episcopatꝰ ordinẽ uenerabił uir

Expanded text:
us praestet adventus. Est autem nobis us praestet adventus. Est autem nobis famulus pessima diutius infirmitate cruciatus, et in tantum doloris hodie perductus, ut morienti similior quam languenti pareat. Extrema namque corporis parte praemortua, permodicum ore et naribus flatum trahere videtur. » Qui confestim benedixit aquam, et dedit ministro comitis nomine Baldhelmo, qui nunc usque superest, et in Ecclesia Lindisfarnensi presbyterii gradum officio tenens moribus implet, virtutesque viri Dei cunctis scire volentibus referre melle dulcius habet, qui et mihi hoc ipsum quod refero miraculum narravit. Huic ergo dans aquam benedictam vir Dei: « Vade, inquit, et gustandam praebe languenti. » Qui dictis parens attulit aquam aegrotanti: quam dum tertio ori ejus infunderet, continuo contra morem se quietum dimisit in soporem. Erat entio transegit noctem, et visitanti se Domino suo salvus mane apparuepiscopatus ordinem venerabilis vir
Abbreviated transcription (Latin):
Nec tam̃ statim ordinatio: s ꝑ ac¬
ta hieme quȩ imminebat expleta
satisfieret. ecgfridus post annum.
pictoꝵ gladio trucidat᷑.: & alfridꝰ
in regnum fr̃ eiꝰ nothus substitu¬
itur: qui ñ paucis antea tempo¬
rib in regionib scoctoꝵ lectioĩ
oꝑam dabat: ipse ob amorem
sapientiȩ spontaneũ passꝰ exiliũ.
Um gͦ electus ad episcopatũ
uir dñi cudb̃tus suam remeasset
ad insulam. atq aliquantũ tem¬
poris secretus dño solita deuoti¬
one militaret: euocauit eum ue¬
nerabilis ep̃c eiꝰ eacha: atq ad
suum colloquium mailros ue-¬
nire p̃cepit. Quo expleto collo¬
quio. dum domum redire cepis¬
sec: occurrit ei comes quidam
ecgfridi regis: rogauitq obnixe
ut ad benedictionẽ dandam in
uillulam suam domumq diu̾-¬
teret. Quo cum ꝑuenisset. & gra¬
tifico omniũ susceptus ẽẽt offi-¬
cio: indicauit ei uir de infirmi-¬
uere credimus qr maximũ nob̾
lucrum & mentis & corporis tu¬

Expanded text:
Nec tamen statim ordinatio, sed peracNec tamen statim ordinatio, sed peracta hieme quae imminebat, expleta satisfieret, Ecgfridus post annum Pictorum gladio trucidatur, et Aldfridus in regnum frater ejus nothus substituitur, qui non paucis antea temporibus in regionibus Scotorum lectioni operam dabat, ipse ob amorem sapientiae spontaneum passus exsilium.Cum ergo electus ad episcopatum vir Domini Cudberctus suam remeasset ad insulam, atque aliquantulum temporis secretus Domino solita devotione militaret, evocavit eum venerabilis episcopus ejus Eata, atque ad suum colloquium Mailros venire praecepit. Quo expleto colloquio, dum domum redire coepisset, occurrit illi comes quidam Ecgfridi regis, rogavitque obnixe ut ad benedictionem dandam in villulam suam domumque diverteret. Quo cum pervenisset, et gratifico omnium susceptus esset officio, indicavit ei vir de infirmivere credimus quia maximum nobis lucrum et mentis et corporis tu
Abbreviated transcription (Latin):
quib opus habebat instrueret:
reu̾sus ad insulam ⁊ monast̾ium
suum. solitariam ut ceꝑat age¬
bat sedulus uitam.
ec multo post congregata sy¬
nodo ñ pauca sub p̃sentia piissi¬
mi ac dõ dilecti regis ecgfridi. cui
beatȩ memoriȩ theodorus archi¬
ep̃c presidebat: unanimiꝰ om̃iũ
consensu ad ep̃atum ȩccłe lindis-¬
farnensis electus ẽ. Qui cũ mul-¬
tis legatariis ac litteris ad se pre¬
missis. nequaquã suo loco possce
erui: tandem rex ipse p̃fatus una
cum scĩssimo antistite trunwinii.
necñ & aliis quamplurimis reli-¬
giosis ac potentib uiris insulam
nauigauit. Genu flectunt om̃s:
adiurant ꝑ dñm: lacrimas fun-¬
dunt. obsecrant: donec ipsum
qͦq lacͥmis plenum dulcib extra¬
hunt latebris : atq ad synodum
ꝑtrahunt. Quo dum ꝑueniret
quamuis multũ renitens. unani-¬
miomniũ uoluntate suꝑatur: at¬
q ad suscipiendũ episcopatꝰ offici¬
um collum summitt̾e compellit᷑.

Expanded text:
quibus opus habebat instrueret, quibus opus habebat instrueret, reversus ad insulam et monasterium suum, solitariam ut coeperat agebat sedulus vitam. Nec multo post congregata synodo non parva, sub praesentia piissimi ac Deo dilecti regis Ecgfridi, cui beatae memoriae Theodorus archiepiscopus praesidebat, unanimo omnium consensu ad episcopatum Ecclesiae Lindisfarnensis electus est. Qui cum multis legatariis ac litteris ad se praemissis nequaquam suo loco posset erui, tandem rex ipse praefatus una cum sanctissimo antistite Trumvine, nec non et aliis quamplurimis religiosis ac potentibus viris ad insulam navigavit: genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrymas fundunt, obsecrant donec ipsum quoque lacrymis plenum dulcibus extrahunt latebris, atque ad synodum pertrahunt. Quo dum perveniret, quamvis multum renitens, unanima omnium voluntate superatur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellitur.