comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
multatione dextra leuaq perimu̾t
quot quot sibi occurrunt. Ibi tur¬
censis arcus nulli eorũ profuit. quia
impetus nr̃oꝵ tam celer tãq den¬
sissimus fuit: quod nulli trahere
licuit. sed magis fugere libuit.
Multa quippe milia ibi mortua
sunt. quȩ mortua ñ ẽẽnt: si fuge¬
re preualuissent. Sed multitudo¬
tanta erat. qm̃ qui retro erant prȩ¬
missos in mortiferis nr̃oꝵ gladiis in¬
pellebant. Lancred̾. & bolomensis
cõmes eustachius irruerunt in eoꝵ
tentoria. & multa ibi prȩclara ege¬
runt. quȩ si scriberentur digna es¬
sent memoria. Nullus nr̃oꝵ segnis.
nullus pauidus reꝑtus est: sed om¬
nes uno sp̃u anunati. unanimit
ꝑsequebantur inimicos crucis xp̃i.
Mirũ quippe erat qͦd tantoꝵ mul¬
titudinem armatoꝵ. paucitas no¬
stroꝵ non exx pauescebat. sed diuina
suffragante grã magis ac magis
conualescebat: & eoꝵ ceruicosita¬
tẽ inclinabat. Dicq die tota pugne

Expanded text:
multatione dextra laevaque perimunt multatione dextra laevaque perimunt quotquot sibi occurrunt. Ibi Turcensis arcus nulli eorum profuit, quia impetus nostrorum tam celer tamque densissimus fuit, quod nulli trahere licuit, sed fugere libuit. Multa quippe ibi millia mortua sunt, quae mortua non esset, si fugere praevaluissent. Sed multitudotanta erat, quoniam qui retro erant, praemissos in mortiferos nostrorum gladios impellebant. Tancredus et Boloniensis comes Eustachius irruerunt in eorum tentoria, et multa ibi praeclara egerunt; quae si scriberentur, digna essent memoria. Nullus nostrorum segnis, nullus pavidus repertus est, sed omnes uno spiritu animati, unanimiter prosequebantur inimicos crucis Christi. Mirum quippe erat, quod tantorum multitudinem armatorum paucitas nostrorum non expavescebat, sed divina suffragante gratia, magis ac magis convalescebat, et eorum cervicositatem inclinabat, sicque die tota pugnae
Abbreviated transcription (Latin):
ro nũquã estimaui illos nec etiã
intra septa cinuslibet urbis inuem¬
re: & ipsi contra me itinere diei u¬
nus ausi sunt uenire:Aut sensũ
Amiserunt. aut mori sieut & iu¬
uere diligunt. P recipio itaq uob̾
o babilonici bellatores. ut omnes
istos de terra deleatis. nulli parcat
oculus ur̃: nulliusq misereami¬
ni. Sic gͦ cõmissum est prelium.
Rimus si quidẽ comes
Nor mannie miles interritus
cum sua acie congressionẽ incepit.
milla scilicet regione inqua uex il¬
lum ammirauisi qͦđ stañdarũ uo¬
cant conspe.rit. Qui ferro ꝑmedi¬
as acies uiam interrũpens. multas
strages dedit: & tandẽ ad illũ qui
standardũ tenebat ꝑueniens. illũ
ante pedes ammiranisi ꝓstrauit: &
uex illum accepit. Ammirauisus
autẽ uix euasit: & ad as caloniam
fugiens. ante urbis ianuam consti¬
tit. & miser miserrimam sucrũ
cladẽ a longe prosperit. Non dis¬
pari audatia rea & reliqui comites
in oppositos irruunt. & seuissima

Expanded text:
ro nunquam aestimavi illos nec intra ro nunquam aestimavi illos nec intra septa etiam cujuslibet urbis invenire; et ipsi contra me itinere diei unius ausi sunt venire? Aut sensum amiserunt, aut mori sicut et vivere diligunt. Praecipio itaque vobis, o Babylonici bellatores, ut omnes istos de terra tollatis, nulli parcat oculus vester, nulliusque misereamini. » Sic ergo commissum est praelium. Primus siquidem comes Northmanniae miles imperterritus cum sua acie congressionem incoepit, in illa scilicet regione, in qua vexillum admiravisi, quod standardum vocant, conspexit. Qui ferro per medias acies viam interrumpens, multas strages dedit, et tandem ad illum qui standardum tenebat perveniens, illum ante pedes admiravisi prostravit, et vexillum accepit. Admiravisus autem vix evasit, et Ascalonam fugiens, ante urbis januam constitit. Et miser miserrimam suorum cladem, a longe prospexit. Non dissimili audacia rex et reliqui comites in oppositos irruunt; et saevissima
Abbreviated transcription (Latin):
Nec illũ tam̃ ulla res possessa suo
distractu turbauerat. tantę facul¬
tatis erat quod remanebat. Et ne¬
quis friuolũ esse dicat qͦd dicturi
sumus. a quodã uiro qui hec po¬
stea mnierłm retulit habuimus.
qui sponte sua factus est xp̃ianus.
& in baptismate uocatus. ẽ. B oamun¬
dictũ. ẽ. ei quod reuera franci pa¬
rati erant ad preliũ. & quia iam nor¬
prope erant uenientes contra ipsũ. inan¬
cio. Quod mͥ dicis non audeo ere fuit¬
dere. quia nec etiã intra muros incen¬
ierłm estimo illos inuenire. Cui
& ille. Certissime sciat dñe mag¬
nitudo tua. quia parati ad preliũ
ueniunt. & iam ꝓpe sunt. Tunc
prȩcepit ut om̃s sui arma caperu¬
rent: & ad bellũ ꝓperarent. Cũq neca
parati omnes ex auerso starent. &
ipse nr̃os intuitus ẽẽt. dicxit. O reg
num babilonie cunctis regnis añ ba¬
de cellens. quantũ dedecus hodieo¬
pateris. in hoc quod tantilla geis
contra te uenire p̾̃sumit. Ego ue¬

Expanded text:
Nec illum tamen ulla res possessa suo Nec illum tamen ulla res possessa suo distractu turbaverat, tantae facultatis erat quod remanebat. Et ne frivolum esse dicat quis quod dicturi sumus, a quodam Turco, qui haec postea in Jerusalem retulit, habuimus, qui sponte sua factus est Christianus, et in baptismate vocatus est Boamundictum est ei, quod revera Franci parati erant ad praelium, et quod jam prope essent, venientes contra ipsum. tio: Quod mihi dicis, non audeo credere, quia nec etiam intra muros Jerusalem aestimo illos invenire. Cui et ille: Certissime sciat, Domine, magnitudo tua, quia parati ad praelium veniunt, et jam prope sunt. Tunc praecepit ut omnes arma caperent, et ad bellum properarent. Cumque parati omnes ex adverso starent, et ipse nostros intuitus esset, dixit: « O num Babyloniae cunctis regnis anecellens, quantum dedecus hodiepateris, in hoc quod tantilla gens, contra te venire praesumit! Ego ve
Abbreviated transcription (Latin):
untur iterũ ammiraiusum sue babiloniȩ¬
ab urbe ꝑ satellites suos dñs suꝑ auit. Rea¬
Rear cũ ut superiꝰ dicximꝰ flumen transme¬
psequit᷑ religiosis uiris tam grecis quã lati¬
citius. nis citra remans it.
es cendit itaq Rex inquanda¬
Ipse suã constituit primã: comes
Nor mannus scdam : comes sci
egidii tertiã: comes flandrensis
quartã. Comes eustachius & Tan
credus. & Guastom de behert.
tib. & sic ordinati ire cȩperunt¬
obuiam babiloniensib. In deat̾a
parte iurta mare comes scĩ egidii¬
fuit. insinistra uͦ re ubi maior
hostiũ fortitudo incumbebat eqͥ¬
tauit. Inter hos alii om̃s fuerunt.
ꝓuerc mens ammirausus direrit. cũ
prelium. minciatũ fuit. De sero¬
tina enĩ prȩda quã nr̃i cęperant
nullus ei nunciauerat. qm̃ nisi leta
& prospera nullus ei dicere p̾sume¬
bat: quia in gaudio semꝑ esse uo¬
lebat. Quicũq emĩ ei aduersa
nuntiabat. nullam deinceps gr̃am
in conspectu eius inueniebat.

Expanded text:
miravisum suae Babyloniae, per satellites suos Dominus superavit. Rex, ut superius diximus, flumen transmeiisque religiosis viris, tam Graecis quam Latinis, citra remansit. Descendit itaque rex in quamdaIpse suam constituit primam; comes Northmannus secundam; comes Sancti Aegidii tertiam; comes Flandrensis quartam; comes Eustachius et Tancredus et Guaston de Behert qtibus, et sic ordinati obviam ire coeperunt Babyloniensibus. In dextera parte juxta mare, comes Sancti Aegidifuit; in sinistra vero rex, ubi major hostium fortitudo incumbebat, eqtavit. Inter hos alii omnes fuerunt.rit, cum praelium nuntiatum fuit. De serotina enim praeda quam nostri ceperant, nullus ei nuntiaverat, quoniam nisi laeta et prospera nullus ei dicere praesumebat, quia in gaudio semper esse volebat. Quicunque enim ei adversa nuntiabat, nullam deinceps gratiam in conspectu ejus inveniebat.
Abbreviated transcription (Latin):
itaq menarrabili cede ꝑ acta. ali¬
quantulum nature indulserunt.
& plures ex iuuenib tam uiros
quã mulieres inte reseruauert.¬
& suo famulatui mancipaueruis.
Mox ꝑ uicos & plateas discurren¬
tes. quicquid inuenerunt rapue¬
runt. & quod quisq rapuit: suũ
fuit. Erat autẽ ierus alem tunc
referta tẽporalib bonis. nec aliqͦ
indigebat: nisi spũalib deliciis.
Tunc quippe filios suos delonge
ad se uenientes ita ditauit. quia
nullus mea pauꝑ remansit.¬
ANTIS itaq ditati diuitiis.
ad sc̃m diĩi sepulchiruo leto
incessu ꝑrexerunt: & ei qui meo
sepultus fuit grãs referentes capita¬
litia sua obtulerunt. Ipso die sicut
ꝑ ꝓpħam fuerat prȩdictum. sepul¬
chrũ dñi fuit gloriosum: cũ om̃s
non incessu peduo sed poplitum
& cubitorũ ꝓm incedebant. & pa

Expanded text:
itaque inenarrabili caede peracta, aliitaque inenarrabili caede peracta, aliquantulum naturae indulserunt, et plures ex juvenibus tam viros quam mulieres vitae reservaverunt, et suo famulatui mancipaverunt. Mox per vicos et plateas discurrentes, quidquid invenerunt rapuerunt, et quod quisque rapuit hoc suum fuit. Erat autem Jerusalem tunc referta temporalibus bonis, nec aliquo indigebat, nisi spiritalibus deliciis. Tunc quippe filios suos, de longe ad se venientes, ita ditavit, quia in ea nullus pauper remansit. Tantis itaque ditati divitiis, ad sanctum Domini sepulcrum laeto incessu perrexerunt, et ei qui in eo sepultus fuit gratias referentes capitalicia sua obtulerunt. Ipsa die, sicut per Prophetam fuerat praedictum, sepulcrum Domini fuit gloriosum , cum omnes non incessu pedum, sed poplitum et cubitorum proni incedebant et pa
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus ibi nr̃oꝵ mers fuit. meti¬
culosus nullus. ubi nemo resistebat:
sed pro posse suo unusquisq fugie¬
bat. Sed fugere nemo poterat. qm̃
multitudo a se ipsa inse ipsam per¬
plexa sibimet impedimento erat.
Qui tam̃ de tanta maceratione¬
de tanta clade elabi potuerunt:
templũ salomonis intrauerunt.¬
& se ibi longo diei spacio defende¬
runt. Sed cum iam dies inclinari
uideretur: nr̃i timentes solis occu¬
bitũ ammositate concepta adita
templi irrumpunt. eosq misera
morte pessumdarunt. Lantũ ibi
humani sanguinis effusum. ẽ. quia
cesorum corpora unda sanguinis
impellente uoluebantur ꝑ pauim̃¬
tum. & brachia siue truncatȩ manꝰ
suꝑ eruorem fluitabant. & e& tra¬
neo corꝑi iungebantur. ita ut ne¬
mo ualeret discernere cuius erat
corꝑis brachium. qd truncato cor¬
pori erat adiunctum. Ipsi etiã mi¬
lites qui hoc carnificium opera¬
bantur. ex halantes calidi cruoris
nebulas uia patiebantur. Hac

Expanded text:
Nullus ibi nostrorum iners fuit, metiNullus ibi nostrorum iners fuit, meticulosus nullus, ubi nemo resistebat, sed pro posse suo unusquisque fugiebat; sed fugere nemo poterat, quoniam multitudo a seipsa in seipsam perplexa, sibimet impedimento erat. Qui tamen de tantae cladis maceratione elabi potuerunt, templum Salomonis intraverunt, et se ibi longo diei spatio defenderunt. Sed cum jam dies inclinari videretur, nostri timentes solis occasum, animositate concepta, abdita templi irrumpunt, cosque misera morte pessundarunt. Tantum ibi humani sanguinis effusum est ut caesorum corpora, unda sanguinis impellente, volverentur per pavimentum, et brachia sive truncatae manus super cruorem fluitabant, et extraneo corpori jungebantur, ita ut nemo valeret discernere cujus erat corporis brachium, quod truncato corpori erat adjunctum. Ipsi etiam milites qui hoc carnificium operabantur, exhalentes calidi fervoris nebulas vix patiebantur. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
uit quis esset. ianuam ei aperuit.
seq suosq & sua. fidei eius com¬
mendauit. ut se tueretur: ne de¬
strueretur. Sed comes dia it qͥa
id nunquã faceret: nisi sibi tur¬
rim dimitteret. Qui ei assensũ
gratanter tribuit. & comes illi ut
petebat omnẽ fidutiam spopondit.
Qua uero G̃odefridꝰ non arcem. non
aulam: non aurum. non argentũ.
non quelibet spolia ambiebat. sed
cum francigenis suis sanguine̾ ser¬
uorũ dĩ qui incircuitu ierłm effu¬
sus fuerat. ab eis uindicare satage¬
bat. & irrisiones & contumelias qͦs
peregrinis intulerant ulcisci cupi¬
ebat. In nullo autẽ bello talem ha¬
buit interficiendi facultatem. nec
suꝑ pontẽ Antiochiȩ cum gigante¬
um dimidiauit gentilem. Nunc
uero absq ulla refragatione tam
ipse quã Gyicherius qui medium
secuit leonem. multaq electorũ
milia militũ a summo capite usq
ad renes secabant humana corpora.
& dexrtra leuaq ꝑ utraq latera.

Expanded text:
vit quis esset, januam ei aperuit, vit quis esset, januam ei aperuit, seque suosque et sua fidei ejus commendavit, ut se tueretur ne destrueretur. Sed comes dixit quod id nunquam faceret, nisi sibi turrim dimitteret. Qui ei assensum gratanter tribuit, et comes illi, ut petebat, omnem fiduciam spopondit. Dux vero Godefridus, non arcem, non aulam, non aurum, non argentum, non spolia, ambiebat, sed cum Francis suis, sanguinem servorum suorum, qui in circuitu Jerusalem effusus fuerat, ab eis vindicare satagebat, et irrisiones et contumelias quas peregrinis intulerant, ulcisci cupiebat. In nullo autem bello talem habuit occidendi facultatem, nec super spontem Antiochiae, cum giganteum dimidiavit gentilem. Nunc vero absque ulla refragatione, tam ipse quam Guicherius, qui medium secuit leonem, multaque electorum militum millia, a capite usque ad renes secabant humana corpora, et dextra laevaque per utraque latera.
Abbreviated transcription (Latin):
ictib decertatum est: sed ut apꝓ¬
pinquauit hora qua saluator om¬
nium cruce̾ subiit. miles quid̾a
nomine Letoldus de castro ducis¬
insecutus est Guicherius qui leo¬
nẽ ꝓpria uirtute ꝓstrauit ⁊ occidr
Statim dua milites suos sequitur.
& omnes alii milites ducem suum.
Tunc uͦ arcus & sagittȩ dimittunt᷑.¬
& fulminei enses arripiuntur
Quib uisis. hostes ilico murũ dese¬
runt & ad terram dilabuntuꝵ: &
milites xp̃i celeri gressu cum mag¬
nis uocib ꝑsecuntur. Quas uoces
cum audiret comes Raiorundus qͥ
castrum suum muro approxrima
re gestiebat. ꝓtinus intellex it
francos esse mnurbe: siuisq militib
ait. Quid hic stamus: In cassum la¬
boramus. francigenȩ urbem ob¬
tinent. & magnis uocib ictibq
ꝑsonant. Tunc celeri gressu cum
suo comitatu ꝑrerit ad portam
quȩ est secus turrim dauid: &
uocauit eos qui in arce erant. ut¬
sibi aperirent.
Rotinus ammiraiusus qui
turrim custodiebat ut cogno¬

Expanded text:
ictibus decertatum est. Sed ut appictibus decertatum est. Sed ut appropinquavit hora qua Salvator omnium mortem subiit, miles quidam, nomine Detoldus, de castro ducispost quem Guicherius, qui leonem propria virtute prostravit et occidit. Statim dux milites suos sequitur, et omnes alii milites ducem suum. Tunc vero arcus et sagittae dimittuntur, et fulminei enses arripiuntur. Quibus visis hostes illico murum deserunt, et ad terram dilabuntur, et milites Christi celeri gressu cum magnis vocibus persequuntur. Quas voces cum audiret comes Raimundus, qui castrum suum muro propius apponere gestiebat, protinus intellexit Francos esse in urbe, suisque militibus ait: « Quid hic stamus, et incassum laboramus? Francigenae urbem obtinent; magnisque vocibus et ictibus personant. » Tunc celeri gressu cum suo comitatu perrexit ad portam quae est secus turrim David, et vocavit eos qui in arce erant, ut aperirent. Protinus admiravisus qui turrim custodiebat, ut cogno
Abbreviated transcription (Latin):
egregii bellatores ascendunt. &
scalas menib apponunt. Stupent
& contremiscunt adulterini eiuie
urbis eximie. cum se uident cir¬
cumuallari tanta fortitudine.
Quia uͦ uidebant supremũ diem
pita sua dependere: acriter cepe¬
runt resistere. & sicut iam de
morte non dubii ꝓpugnare:
llic eminebat in sua turri
dua Godefridꝰ. non tunc miles
sed sagittarius. Cuius manus ad
prelium & digitos ad bellum dñs
dirigebat: qm̃ iactis sagittis in
micorũ pectora & utraq latera
transforabat. luata quẽ fr̃ eius
Eustachius. & b alduinus uelut
duo uixrta leonẽ leones: & duros
ictus iaculorũ & lapidum susci¬
piebant: & quadruplici fenore
reconpensabant. Et quis omniũ
ꝓbitates referre ualeret. cũ omni¬
um qui nunc sunt philosophorũ
facundia tantis laudib minime
suppeditaret : Et dum sic de suꝑ
menia pugnabatur: ꝓcessio cir¬
ca ipsa menia agebatur. & cruces
ac reliquie & sacrata altaria defe¬
runtur. Lota itaq die alternis

Expanded text:
egregii bellatores ascendunt, et egregii bellatores ascendunt, et scalas moenibus apponunt. Stupent et contremiscunt adulterini cives urbis eximiae, cum se vident circumvallari tanta multitudine. Quia vero supremum diem pita sua dependere, acriter coeperunt resistere, et sicut jam de morte non dubii, propugnare. Illic eminebat in sua turri dux Godefridus, non tunc miles, sed sagittarius, cujus manus ad praelium et digitos ad bellum Dominus dirigebat, quoniam sagittis jactis, inimicorum pectora, et utraque latera perforabat. Juxta quem fratres ejus Eustachius et Balduinus, velut duo juxta leonem leones, et duros ictus jaculorum et lapidum suscipiebant, et quadruplici foenore compensabant. Et quis omnium probitates referre valeret, cum omnium qui nunc sunt philosophorum facundia tantis minime laudibus sufficeret? Et dum sic desuper moenia pugnabatur, processio circa ipsa moenia agebatur, et cruces ac reliquiae et sacra altaria deferuntur. Tota itaque die alternis
Abbreviated transcription (Latin):
anta quippe sitis erat
in obsidione. ut tellurem cauarẽt.¬
& glebas humectiores or appo¬
nerent. rorantiaq marmora lam¬
berent. Coria boum. & bubaloꝵ
aliorũq animalium recentia sue¬
bant. & cum ad aquatũ equos
ire disponerent: usq ad sex mi¬
lia milites armati ꝑgebant. Tunc
ea aqua implebant & ad castra re¬
ferebant. & ex illa olida aqua bi¬
bebant. Pleriq ꝓut ferre poterãt
ieiunabant: quia ieiunia sitim
temperabant. Et quis crederet
quod fames ꝓficeret: dolor dolo¬
rem expelleret: Dum hec pate¬
rentur: proceres alongo terre
spacio ligneas trabes adduci faci¬
ebant: quib turres & machine
fierent. quę ciuitatẽ exxpugna¬
rent. Quib adductis: duac ducũ
Godefridꝰ suam turrim constru¬
xit. & ab orientali plaga prope¬
tra uenerandus comes scĩ fõ idii
consimile castrũ statuit: & ame
ridiana parde applicuit. Quinta si¬
quide frã. ieiunia nr̃i celebrauert̾.
& pauperib elemosinas distribue
reno lumine choruscante: turres

Expanded text:
anta quippe sitis erat in obsidione ut tellurem cavarent, et glebas humectiores ori apponerent, rorantiaque marmora lamberent. Coria boum et bubalorum, aliorumque animalium recentia suebant, et cum ad aquandos equos ire disponerent, usque ad sex millia milites armati pergebant. Tunc ea aqua implebant, et ad castra referebant, et ex illa olida aqua bibebant; plerique prout ferre poterant jejunabant, quia jejunio sitim temperabant. Et quis crederet quod fames proficeret? dolor dolorem expelleret? Dum haec paterentur, proceres a longo terrae spatio ligneas trabes adduci faciebant, quibus turres et machinae fierent, quae civitatem expugnarent. Quibus adductis, dux ducum Godefridus suam turrim construxit, et ab orientali plaga tra venerandus comes Sancti Aegidii consimile castrum constituit, et a ridiana plaga applicuit. Quinta siquidem feria jejunia nostri celebraverunt et pauperibus eleemosynas distribuerreno lumine coruscante, turres
Abbreviated transcription (Latin):
suum quã alterius principis prin¬
cipatũ. E st autẽ neapolis ciuitas carie.
quȩ est ꝓuintia asie. Rex accep¬
to consilio. misit ad illos ⁊ ustachi¬
um frẽm suũ. & Tancredũ. cum
magna manu militum & peditũ.
Quos illi cũ magno uenerationis
officio susceperunt: & se ipsos et
serpens & lubricus anguis qui fi¬
delium semꝑ inuidet felicitati.
titulum scilicet nominis xp̃iani
ita ampliari. & regnũ renouate¬
ciuitatis ierus alẽ ita dilatari. ad¬
modũ indoluit: & clementem
imino dementem ammira uisũ
babilonie. contra ipsos felle com¬
mouit. & cũ ipso omnẽ orientẽ
excitauit. Sperauit & enĩ totiꝰ¬

Expanded text:
suum quam alterius prinsuum quam alterius principatum. Est autem Neapolis civitas Cariae, quae est provincia Asiae. Rex, accepto consilio, misit ad illos Eustachium fratrem suum, et Tancredum, cum magna manu militum et peditum; quos illi cum magnae venerationis officio susceperunt, et seipsos et cet lubricus anguis, qui fidelium semper invidet felicitati, titulum scilicet. Christiani nominis ita ampliari, et regnum renovatae Jerusalem ita dilatari, admodum indoluit. Et Clementem imo dementem admiravisum Babyloniae, contra ipsos felle commovit, et cum ipso omnem Orientem excitavit. Speravit etenim totiu
Abbreviated transcription (Latin):
soluta. Grãs igit᷑ dõ saluatori &
liberatori suoꝵ : qui totiens eam
destrui & ancillari ꝑmisit. toti¬
ensq destructam reedificauit :¬
& ancillatam mirabili potentia
gens gallicana fines orientis pene¬
trauit. & immundiciis gentiliũ
quib ꝑ annos circiter quadragin¬
ta ierusalem fuerat inquinata.
diuina opitulante grã emunda¬
init. In qua sacerdote canonice
conseerato & rege sublimato. fran¬
corũ celebre nomen omni orien¬
ti innotuit: & ommpotentia itu
xp̃i in ea crucificri mentib etiã in¬
fidelium resplenduit.
Uo splendore renitentis gre cũ
sacerdotis ac regis ordinatio sol¬
lempni gaudio fuisset exhibita.
mntii de Neaxolitania urbe ad
regem godefridũ uenerunt. ci¬
uium suoꝵ mandata ferentes :
ut adipsos scilicet de suis mitteret
& ciues & ciuitatem eorũ in suo re¬
stigimine suaq ditione reciperet. Uo¬
lebant enim de se ipsis suũ dilata¬
re imperium. magis affectantes

Expanded text:
soluta. Gratias igitur Deo salvatori et soluta. Gratias igitur Deo salvatori et liberatori suorum, qui toties eam destrui et ancillari permisit, totiesque destructam reaedificavit, et ancillatam mirabili potentia gens Gallicana fines orientis peneet ab immunditiis gentilium, quibus per annos circiter quadraginta Jerusalem fuerat inquinata, divina opitulante gratia, emundavit. In qua sacerdote canonice consecrato, et rege sublimato, Francorum celebre nomen omni Orienti innotuit, et omnipotentia Jesu Christi in ea crucifixi mentibus etiam infidelium resplenduit. Quo splendore renitentis gratiae, cum sacerdotis ac regis ordinatio solemni gaudio fuisset exhibita, nuntii de Neapolitana urbe ad regem Godefridum venerunt, civium suorum mandata ferentes, ut ad ipsos, scilicet de suis, mitteret, et cives et civitatem eorum in suo regimine, suaque ditione reciperet; volebant enim de seipsis suum dilatare imperium, magis affectantes
Abbreviated transcription (Latin):
faciebat eum: sed honori multi¬
plicabatur gła propter eum. In
tantũ & enim regie dignitati p̾¬
fuit & ꝓfuit. qua si fieri posset
ut uniuersi reges terre iuxta
illum ad e̾ẽnt. censura equitatis
omnib pͥncipari iudicaretur &¬
merito equestris probitatis. & uul¬
tuosa corporis elegantia: & nobili¬
um morum prȩrogatiua. Congrui¬
um quoq deinceps erat: ut qui
sibi gubernatorem corpoꝵ decen¬
ter & decentem elegerant: rectorẽ
ammarũ pari modo proponerent.
Fiegerunt itaq quenda clericũ
nomine dr Nulfum. diuina & hu¬
mana lege bene eruditum. Erat
autẽ scriba doctus in regno celoꝵ
idest insc̃a eccłia. qui bene pote¬
rat de thesauro suo ꝓferre noua
& uetera. Eiis si quide electio fac¬
ta fint infestiuitate sc̃i petra ad
incula: que festiuitas bene con¬
gruit uinculatȩ enitate. quȩ dȩ¬
moniacis nemib duifuerat illi¬
gata: qm̃ ipso die quo dignũ ha¬
buit sacerdotem. libera fuit & ab¬

Expanded text:
faciebat eum, sed honori multifaciebat eum, sed honori multiplicabatur gloria propter eum. In tantum enim regiae dignitati praefuit et profuit quod, si fieri posset, ut universi reges terrae juxta illum adessent, censura aequitatis omnibus principari judicaretur,merito equestris probitatis, et vultuosa corporis elegantia et nobilium morum praerogativa. Congruum quoque deinceps erat, ut qui sibi gubernatorem corporum decenter et decentem elegerant, rectorem animarum pari modo sibi proponerent. Elegerunt itaque quemdam clericum, nomine Arnulfum, divina et humana lege bene eruditum. Erat autem scriba doctus in regno coelorum, id est in sancta Ecclesia, qui bene poterat de thesauro suo proferre nova et vetera . Ejus siquidem electio facta fuit in festivitate S. Petri ad Vincula quae festivitas bene congruit vinculatae civitati, quae daemoniacis nexibus diu fuerat illigata, quoniam ipso die quo dignum habuit sacerdotem libera fuit et ab
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc constitutũ. ẽ. ut ciuitas mun¬
daretur. & imunctiu. ẽ. sarrace¬
nis uius ut mortuos foras ex trahe¬
rent. enuitatẽq ab omni spurcitia
tanti morticinii prorsus emunda¬
rent. Qui ꝓtinus ussis obtẽperan¬
tes & lugebant & eatrahebant.
& extra portam ingentes uelut
castellinas defensalesq domos py¬
ras construebant. Membra trun¬
cata insportis colligebant. & foris
deferebant: & pauimenta templo¬
rũ domoꝵq a sanguine aqua e
pacifici nominis: de ordinando re¬
ge questio debebat agitari. ut scili¬
cet unus ex ipsis omnib eligeret᷑.
qui tante urbi tantoq popło prefi¬
ceretur. Commum igitur de cre¬
to omniũ. pari uoto. generaliq
assensu. dua Godefridꝰ eligitur.
octauo scilicet die quo ciuitas e.x¬
pugnatur. In quo bene assensus
omnũ conuenire debuit. quia
in illo regimine talem se ex hibu¬
it: quod ipse magis regiam digni¬
tatẽ quã regia dignitas ipsum cõ¬
mendauit. Non honor illustrem

Expanded text:
Tunc constitutum est ut civitas munTunc constitutum est ut civitas mundaretur; et injunctum est Sarracenis vivis, ut mortuos foras extraherent, civitatemque ab omni spurcitia tanti morticinii prorsus mundarent; qui protinus jussis obtemperantes, et lugebant et extrahebant, et extra portam ingentes, veluti castellinas defensalesque, domos, pyras construebant. Membra truncata in sportis colligebant, et foris deferebant; et pavimenta templorum, domorumque a sanguine aqua elpacifici nominis, de ordinando rege, quaestio debebat agitari, ut scilicet unus ex ipsis omnibus eligeretur, qui tantae urbi tantoque populo praeficeretur. Communi igitur decreto omnium, pari voto generalique assensu, dux Godefridus eligitur, octavo scilicet die quo civitas expugnatur. In quo bene assensus omnium convenire debuit, quia in illo regimine talem se exhibuit, ut ipse magis regiam dignitatem quam regia dignitas ipsum commendarit. Non honor illustrem
Abbreviated transcription (Latin):
creatori. Hac itaq oblatione sollẽp¬
in deuotione cõpleta: ad domossu¬
as sibi a deo destinatas redierunt.
& naturȩ necessariis indulgentes.
fessis corꝑ̾ib cibũ & somni requiem
tradiderunt. In crastinũ cũ caput
aurora terris ostenderet. ne ullus
in urbe insidiis locus remaneret.
armati ad templũ sal omonis cu¬
currerunt. ut scilicet illos delerent
qui supra templi fastigia ascende¬
rant. Macrima enĩ illic copia tur¬
corũ conscenderat. quȩ libentius¬
fugisset. si sumptis alis uola¬
re potuisset. Sed quib natura alas
negauit: misera uita infelices ea¬
itus donauit. Ut enĩ nr̃os ex ad¬
uerso sibi occursari supra tẽplũ
uiderunt. obuiam nudis ensib ue¬
mebant: malentes citissima mor¬
te occumbere. quã miserȩ ngo
seruitutis longissime perire. Nã¬
se terrȩ p̃cipites dabant. & ad terrã
quȩ cunctis mortalib uitȩ prebet
alimenta. mortẽ inueniebant. Nec
tamen om̃s occiderunt. sed serui¬
tuti suȩ plurimos reseruauerunt.

Expanded text:
t. Hac itaque oblatione solemni devotione completa, ad domos suas, eis a Deo destinatas, redierunt, et naturae necessariis indulgentes, fessis corporibus cibum et somni requiem tradiderunt. In crastinum igitur cum caput aurora terris ostenderet, ne ullus in urbe locus insidiis remaneret, armati ad templum Salomonis cucurrerunt, ut scilicet illos delerent qui supra templi fastigia ascenderant. Maxima enim illuc copia Turcorum conscenderat, quae libentiusfugisset, si sumptis alis volare potuisset. Sed quibus natura alas negavit, misera vita infelices exitus donavit. Ut enim nostros ex aderso sibi occursare supra templum viderunt, obviam nudis ensibus veniebant, malentes citissima morte occumbere quam miserae jugo servitutis longissime perire. Nase terrae praecipites dabant, et ad terram, quae cunctis mortalibus vitae praebet alimenta, mortem inveniebant. Nec tamen omnes occiderunt, sed servituti suae plurimos reservaverunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dinaret. orationes constitueret. &
ꝓcessiones componeret ad sepul¬
chrũ. ut ds homo qui in eo iacu¬
it. popło suo fieret inp̾̃sidium.
YM&: Rex cum suo ecrercitu
ueniret ad flumen quod est
muloꝵ. & mularũ. quȩ ñ solum
de ciuitate erant: sed cũ er ercitu
ammiraiusi uenerãt. quȩ omĩa
centũ arabes custodiebãt.
sed ut primũ nr̃os ui¬
derunt. & prȩdam eis dereli¬
querunt: & fuge refugiũ sibi que¬
sierunt. Nrĩ uͦ ꝑsecuti sunt illos. sed
apprehendere non potuert̃ nͥ duos.
Preda autẽ uniuersã rapuerunt.
& ierłm ea ea copiose ditauerunt.
Rea quide die iam aduesperascen¬
te. uociferari p̾cepit ꝑ uniu̾sum
agmen. ut om̃s quiescerẽt. & pri¬
mo diluculo consurgerẽt. seq bel¬
lo p̾pararent. Patriarcha uͦ anate
LaMrora solito clarior incanduit. &¬

Expanded text:
dinaret, orationes constitueret, et dinaret, orationes constitueret, et processiones componeret ad sepulcrum, ut Deus homo, qui in eo jacuit, populo suo fieret in praesidium. Cumque rex cum suo exercitu veniret amularum; quae non solum erant de civitate, sed et cum exercitu admiravisi venerant. Quae omnia centum Arabes custodiebant, sed ut primum nostros viderunt, et praedam eis dereliquerunt, et fugae subsidium sibi quaesierunt. Nostri vero persecuti sunt illos, sed apprehendere non potuerunt nisi duos. Praedam autem universam rapuerunt, et Jerusalem ex ea copiose ditaverunt. Rex quidem die jam advesperascente, vociferari praecepit per universum agmen, ut omnes quiescerent, et primo diluculo consurgerent, seque bello praepararent. Patriarcha vero anatrora solito clarior incanduit,
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ci corꝑis eucharistiã ꝑciperẽt:
& ad bellum uersus ascaloniã equi¬
tarent. Rumor iste minime ꝑtur¬
bauit animos audientiũ: sed nox
subsequens uisa est illis tardiori
successu ꝓtensior cȩteris extitisse:
It erimũ matutina caput
aurora leuaiit. ad missam cune¬
tos resonans campana uocauit. Mis¬
sa ꝑoratur. popłs dũo sociat᷑. que
benedicuntur saera munera dũ ca¬
piunt᷑. Earit ab eccłia plebs atq
cucurrit ad arma. & ieiuna suu
contraria ꝑgit in hostem. Classica.
sistra. tube. postquã rex exrit ab
urbe insonuẽre simul. quoru̾ clan¬
gorib om̃s ingirũ montes cũ ual¬
lib econizabant. terroremq suis
inimicis incutiebant. Ita procedt᷑
ad preliũ xp̃iane acies. dm̃ uicto¬
rem belli corꝑe & mente gestantes
& propterea non terrentur ulla ho
minũ multitudine. quia non con¬
fidunt insua sed in ipsius uirtute
Patriarcha quidẽ dereliquit uices
suas yetro heremitȩ. ut missas or¬

Expanded text:
Dominici corporis eucharistiam perciperent, Dominici corporis eucharistiam perciperent, et ad bellum versus Ascalonam equitarent. Rumor iste minime perturbavit animos audientium, sed nox subsequens visa est illi tardiori successu protensior caeteris exstitisse: Ut primum matutina caput aurora levavit, Ad missam resonans cunctos campana vocavit. Missa peroratur, populus Domino sociatur. Quae benedicuntur, sacra munera dum capiuntur, Exit ab ecclesia plebs, atque cucurrit ad arma, Et jejuna suum contraria pergit ad hostem. Classica, sistra, tubae, postquam rex exit ab urbe, Insonuere simul: quorum clangoribus, omnes In gyrum montes, cum vallibus echonisabant, Terroremque suis inimicis incutiebant. Ita procedunt ad praelium Christianae acies, Deum victorem belli, corpore et mente gestantes, et propterea non terrentur hominum ulla multitudine, quia non confidunt in sua, sed in ipsius virtute. Patriarcha quidem dereliquit vices suas Petro eremitae, ut missas or
Abbreviated transcription (Latin):
insequentes. plures ea eis app̃hen¬
derunt. qui ipsis omnẽ belli appa¬
ratũ inueritate aperuert. Qua
re cõꝑta. nuncios uelocib equis
insidentes. regi citius legauer̃t.
ut om̃s absq dilatione cõmone¬
ret: & contra as calomã adbellum¬
¶ꝓcederet.
as calonia ciuitas insignis pale¬
stinȩ. uigintiquinq milib distans
ab ierosolima. quã quondã allophi¬
li condiderunt. & as calonem ea
nomine celon qui fuit nepos cham.
& filius mesraim uocauerunt. fint
autẽ semꝑ aduersatria ierłm: & cũ
ei incina sit: tamen nulla umquã
familiaritate coniungi uoluit. In
hanc gͥ ammiraiusus babilonie e¬
rat cum nuncii ad regem uenerunt.
& quȩ supra dicrimus retulerunt.
Rea autẽ ut audiuit. patriarchã
corrogari precepit. & ab eo consiliũ
accepit. ut ꝑ totam ciuitatẽ p̾cona¬
retur. quo in crastinũ summo ma¬
ne om̃s ad eccłiam conuenirent.
quia post sacra missarũ sollẽpnia

Expanded text:
insequentes, plures ex eis appreheninsequentes, plures ex eis apprehenderunt, qui ipsis omnem belli apparatum in veritate aperuerunt. Qua re comperta, nuntios velocibus equis insidentes, regi citius legaverunt, ut omnes absque dilatione commoneret: et contra Ascalonam ad bellumrocederet. Est autem Ascalona civitas insignis Palaestinae, viginti quinque milliariis distans ab Hierosolyma; quam quondam allophyli condiderunt, et Ascalonam ex nomine Celon, qui fuit nepos Cham et filius Mesraim, vocaverunt. Fuit autem semper adversatrix Jerusalem, et cum vicina sit, tamen nulla unquam familiaritate conjungi voluit. In hac igitur admiravisus Babyloniae erat, cum nuntii ad regem venerunt, et quae supra diximus, retulerunt. Rex autem ut audivit, patriarcham convocari praecepit, et ab eo consilium accepit, ut per totam civitatem praeconaretur, quo in crastinum summo mane omnes ad ecclesiam convenirent, ut post sacra missarum solemnia
Abbreviated transcription (Latin):
malitiȩ presumptor om̃s illos & ur¬
bem delere. & memoriã dñici se¬
pulchri funditus abolere. Sed sic̃
cogitationes hominũ uanȩ sunt:
ita & potentie euaneseunt. Colle¬
git igitur quicqͥd hominũ potuit.
& pomposo apparatu as caloniam nul¬
ꝑuenit. Quo cũ ꝑuenisset: nunti fuere¬
us ad regem festinus uenit. & rẽ
ut erat ei intimauit. Nec mora lon¬
ga fuit. quod rea ad illos quos mise¬
rat misit. ut uidelicet festinarent
ad bellum uenire qͦd p̃parauerat
ammiraiusus babilome. Ip̃se enĩ
iam cũ innumera gente ascalonie
erat: & ierosolimam obsidere pa¬
rabat. Qͦd ubi eustachius & tancre
ĩminens belli negociũ neapolita¬
nis ciuib ostendert̃. & uale eiꝰ facien¬
tes cũ bono gaudii & amicitie disces¬
y tota die ac nocte ĩ sõneᷤᷤ⁊ ĩqͥeti cesareã ꝑ¬
uenerunt. In crastinũ iuata mare
ambulantes. ad quandã urbẽ quȩ
ramola dicit᷑ uenerunt: multosq
ibi arabes qui belli prȩcursores erãt
inuenerunt. Quos indubitanter

Expanded text:
malitiae praesumptor, omnes illos et urbem delere, et memoriam Dominici sepulcri funditus abolere. Sed sicut cogitationes hominum vanae sunt, ita et potentiae evanescunt. Collegit igitur quidquid potuit et pomposo apparatu Ascalonam pervenit. Quo cum pervenisset, nuntius ad regem festinus venit, et ut erat, ei intimavit. Nec mora longa fuit, quod rex ad illos quos miserat misit, ut videlicet festinarent ad bellum venire, quod praeparaverat admiravisus Babyloniae. Ipse enim jam cum innumera gente Ascalonae erat, et Hierosolymam obsidere parabat. Quod ubi Eustachius et Tancrent, imminens belli negotium Neapolitanis civibus ostenderunt, et vale eis dicentes, cum bono gaudii et amicitiae disceset tota die ac nocte insomnes et inquieti Caesaream pervenerunt. In crastinum juxta mare ambulaverunt, et ad quamdam urbem quae Ramola dicitur pervenerunt, multosque ibi Arabes, qui belli praecursores erant, invenerunt. Quos fortiter nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑueniret: apuo illos qui erant¬
pauꝑiores uersabatur maxima
famis cruciatio. Ad Nicheam
urbẽ conuenit robur exercicus.
pͥdie nonas maii: & ancequam
mercatũ adduceretur. uendeba¬
nus panis. Postquam uero boa¬
nuria om̃ino euanuit: et uber¬
cas om̃ium bonorũ affuit.
ie siquidem ascensionis om̃.¬
nicheam urbẽ obsidione
uallauerunt: & balistas.¬
et arietes. & cȩt̾a id genus instru¬
menta quib in habitantes ex pug¬
nari quirent apposuerunt. Apar¬
te orientis quia in expugnabili¬
or & magis munita ciuitas ẽẽ in¬
debat᷑. applicuer̾t sui robur exercitꝰ¬

Expanded text:
perveniret, apud illos qui pauperveniret, apud illos qui pauperiores erant versabatur maxima famis cruciatio. Ad Nicaeam urbem convenit robur exercitus, pridie Nonas Maii, et antequam mercatum adduceretur, vendebanus panis. Postquam vero Boanuria evanuit, et ubertas omnium bonorum affuit. iquidem Ascensionis Domini urbem obsidione vallaverunt, et balistas arietes, et caetera id genus instrumenta quibus inhabitantes expugnari quirent, apposuerunt. A parte orientis, quia inexpugnabilior et magis munita civitas esse videbatur, applicueruut sui robur exercit
Abbreviated transcription (Latin):
oNfederacs
igit᷑ cum imꝑa¬
principib. ius¬
sit imperator
naues ad portũ
adduci: ut omĩs
exercitus sine magna dilatione
posset transfretari. Primi itaq
transierunt dua Godefridꝰ. & tancre¬
dys. et usq nichomediã ꝑrexe¬
runt: & ꝑ tres dies ibi feriati
sunt. Uielens gͦ dux quod nulla
cum securib ac uomeribus. aliisq
ferramentis aptandȩ uie conue¬
mentibus. Erat autẽ terra illa
inuia. ꝑ iuga montiũ. ꝑ concaua sc d¬
uallium. ꝑ defossa terrarũ uncdiq
p̃pedita. Constrauerunt itaq
uiam plurimo sudore usq Niche¬
am ciuitatẽ. peditibꝰ. equis. om¬
niq transeunti satis idoneam.
posueruntq cruces ligneas per
reflexus uiarũ intestimonium:
ut cunctis notũ fieret. quod uia
illa erat peregrinantium. Sicq
suo tractu ꝑtransiit omĩs multi¬
tudo. excepto quod hoamyNdys
remansit cum imperacore: dispo¬
siturus cum eo de mercati ꝓmissi¬
one. S ultra modũ ꝓtelari debu¬
it illa ꝓmissio: quia ancequam

Expanded text:
onfoederatis igitur cum imperaprincipibus, jussit imperator naves ad portum adduci, ut omnis exercitus sine magna dilatione posset transfretari. Primi itaque transfretaverunt dux Godefridus et Tancredus, et usque Nicomediam perrexerunt, et per tres dies ibi feriati sunt. Videns ergo dux quod nulla cum securibus ac vomeribus, aliisque ferramentis aptandae viae convenientibus. Erat autem terra illa invia, per juga montium, per concava vallium, per defossa terrarum undique praepedita. Constraverunt itaque viam plurimo sudore usque Nicaeam civitatem, peditibus, equis, omnique transeunti satis idoneam; posueruntque ligneas cruces per reflexus viarum, in testimonium, ut cunctis notum fieret quod via illa erat peregrinantium, sicque suo tractu pertransiit omnis multitudo, excepto quod Boamundus remansit cum imperatore, dispositurus cum eo de commeatus promissione. Sed ultra modum protelari videbatur illa promissio, quia antequam
Abbreviated transcription (Latin):
fligendo si necesse eis ineumberq
liberius subsequerent᷑ terciam.
Sic curci disposuerunt: s dei consi¬
lio nr̃i eruditiores hanc diffiniti¬
onem alit̾ mutuauerunt. Nam
cis exercitus ut prius illos uisu
attigerunt: urbe relicta celer¬
rimo cursu irruunt inillos: non
plus eoꝵ formidantes multitudi¬
nem. quã canes fugientem leporẽ.
Oquot milia elecꝰtorum militum
illos sunt insecuti paratiores cde
turcoꝵ corꝑib extrahere animas.
quã quilibet famelicus eundi ad
nuptias. Turci uero ut uidert̃
cot armoꝵ p̾nimium splendorẽ.
suggerebat & eñĩ flammantib¬
radiis sol fulgorem : tot ueloces
equorum occursus frementium.¬
cot hastas contrase uibrantes.
terga uerterunt: & nimis pigri¬
et mertes ad montana redire
uoluerunt:s quicũq inde des¬
cenderant. rursus ascendere ñ
pocuerunt. Et male multati.
nece dira sunt crutiati. Auxci¬
liante d̾o sic agmina nr̃a tro¬
pheo: tali letancur: & ad urbẽ

Expanded text:
fligendo, si necesse eis incumberet, fligendo, si necesse eis incumberet, liberius subsequerentur tertiam. Sic Turci disposuerunt, sed Dei consilio, nostri eruditiores hanc definitionem aliter mutaverunt. Nam Raimundi exercitus, ut primum illos visu attigerunt, urbe relicta, celerrimo cursu irruunt in illos, non plus eorum formidantes multitudinem quam canes fugientem leporem. O quot millia electorum militum illos sunt insecuti, paratiores de Turcorum corporibus extrahere animas, quam quisquam famelicus eundi ad nuptias. Turci vero, ut viderunt tot armorum praenimium splendorem suggerebat enim flammantibradiis sol fulgorem tot veloces equorum occursus frementiumtot hastas contra se vibrantes, terga verterunt, et nimis pigret inertes ad montana redire voluerunt, sed quicunque inde descenderant, rursus ascendere non potuerunt. Et male multati nece dira sunt cruciati Auxiliante Deo, sic agmina nostra trophaeo Tali laetantur, et ad urbem
Abbreviated transcription (Latin):
bant. hilarem uulcũ quasi pociti
uictoria p̾ferebant: dicentes.
Gaudentes & cum leticia aꝑit e
nobis ianuas ur̃as: qm̃ occidimꝰ
uobis om̃s francigenas. qui uos
aut mortuus sit. aut ceneatur
inuinculis nr̃is. Solimannus & ec¬
eñĩ duxc nr̃ alia uia ꝓcelit: et
captiuos secum deducit. Qui uer.
bis eoꝵ creduli erant. aꝑiebant:
seductiq graues penas luebant.
Iam dep̃dantes eoꝵ possessiones. fe.¬
domos incendebant: ipsosq aut
trucidabant. aut loris astrictos
secum ducebant. Nolebant qͥppe
ut franci qui eos insequebantur
qͥd inuenirent: ut uel sic mnopia
constricti ꝑsequi desisterent.
Qui in hoc prudenti usi sunt con¬
silio: quia illis ualde ꝓfuit: no¬
cuitq om̃i excercitui nr̃o. Nr̃i
enĩ inuenerunt terrã illam de¬
sertam. inaquosam: om̃ib bomᷤ¬
peregrinam. Uellebant spicas
segetum iam ad maturitatem
ꝓimancium: & incer manus
confricando expilabant: taliq
cibo famẽ utcumq mitigabant.
bi mortua fuit maior pars ȩquoꝵ.

Expanded text:
bant, hilarem vultum quasi potiti victoria, praeferebant, dicentes: « Gaudentes et cum laetitia aperite nobis januas vestras, quoniam occidimus vobis omnes Francigenas, qui vos aut mortuus sit, aut teneatur in vinculis nostris. Solimannus etenim dux noster alia via procedit, et captivos secum deduxit. » Qui vero verbis eorum creduli erant, aperiebant, seductique graves poenas luebant. Nam depraedantes eorum possessiones, domos incendebant, ipsosque aut trucidabant, aut loris astrictos secum ducebant. Nolebant quippe ut Franci qui eos insequebantur, aliquid invenirent, ut vel sic inopia coacti persequi desisterent. Qui in noc, prudenti usi sunt consilio, quia illis valde profuit, nocuitque omni exercitui nostro. Nostri enim invenerunt terram illam desertam, et inaquosam, omnibus bonis vacuam. Vellebant spicas segetum ad maturitatem proximantium, et inter manus confricando expilabant, talique cibo famem utcunque mitigabant. Ibi mortua fuit major pars equorum,
Abbreviated transcription (Latin):
nata leticia duplicis uictorie fes¬
tiuum tempus effecit: & eos qui
egestatis merore pene consump
ci erant refecit. Iam uero arme¬
nii et surani uictus ad castra fe¬
rebant : & de felici nr̃oꝵ euentu
congaudebant. S illi de ciuita¬
te egrecdiebant᷑. et int̾ saxa mon¬
tium latitabant. insidiabant᷑q
illis qui uicꝰtus afferebant: & qͦt¬
quot app̾hendere poterant occi-¬
debant. Quod ualde mestificauit
ꝓceres: et suꝑ hoc consilium inie¬
runt. remediumq huic calami¬
tati reppererunt. Castrum con¬
sticuerunt ante portam ciuitatis
suꝑ pontem uixta machumariã.
quod illos ualde ꝑdomuit: qm̃
deinceps eoꝵ nullus exxire ꝑpon¬
tem ausus fuit. Et quia castren¬
ses adhoc opus peragendum non
sufficiebaNNt

Expanded text:
nata laetitia duplicis victoriae, fesnata laetitia duplicis victoriae, festivum tempus effecit, et eos qui egestatis moerore consumpti pene erant, refecit. Jam vero Armenii et Surani, victum ad castra ferebant, et de felici nostrorum eventu congaudebant. Sic illi de civitate egrediebantur, et inter saxa montium latitabant, insidiabanturque illis qui victum afferebant, et quotquot comprehendere poterant occidebant. Quod valde moestificavit proceres, et super hoc consilium inierunt, remediumque huic calamitati repererunt. Castrum construxerunt ante portam civitatis, super pontem juxta Machumariam, quod illos valde perdomuit, quoniam deinceps nullus eorum exire per pontem ausus fuit. Et tunc quia castrenses ad hoc peragendum opus non sufficiebant
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. ad castrũ suum qͦd suꝑi¬
us nominauimus confugerunt.
s in eo dui remanserunt: p̃datũ
eñ uacuũ dimiserunt. & fugien¬
tes abierunt. Nr̃i uero illud acce¬
perunt. et custodes qͥ illud custo¬
dirent. & pontẽ posuerunt. Ar¬
menii quoq et surani fugiences
insecuti sunt. & arta loca ancici¬
pando multos occiderunt: plu¬
resq captiuos detinuerunt. Sicꝙ
filii diaboli scd̃m suũ meritũ de
ruina in ruinam receperunt in¬
dio ad castra remearunt: addu¬
centes secum equos. et mulos. ꝙ
mulas. et spolia plurima & mul¬
ta alia quȩ incdigentib sociis
ualde erant necessaria. Multorũ
etiam capita mortuoꝵ simul accu¬
lerunt. que ante portam eiuitatis
posuerunt: ubi legati admiraldi
babilomȩ habebant hospitium.
Receperunt illos cũ summa leticia
socii qui incastris erant. quiq to¬
tadie cum ciuib qͥ egressi sunt
de urbe pugnauerant: palmãq
uicꝰtoriȩ reportarant. Tunc gemi¬

Expanded text:
serunt, ad castrum suum quod superiserunt, ad castrum suum quod superius nominavimus, confugerunt, sed in eo non diu permanserunt. Praedatum enim, vacuum dimiserunt, et fugientes abierunt. Nostri vero illud accipiunt, et custodes qui illud custodirent, et pontem posuerunt. Armenii quoque et Surani fugientes insecuti sunt, et arcta loca anticipando multos occiderunt pluresque captivos detinuerunt. Sicque filii diaboli secundum suum meritum, de ruina in ruinam receperunt inti ad castra remearunt, adducentes secum equos et mulos et mulas, et spolia plurima, et multa alia quae indigentibus sociis valde erant necessaria. Multorum etiam capita mortuorum simul attulerunt, quae ante portam civitatis posuerunt, ubi Admiraldi Babyloniae habebant hospitium. Receperunt illos cum summa laetitia socii qui in castris erant, quique tota die cum civibus qui egressi sunt de urbe pugnaverant, palmamque victoriae reportarant. CAPUT V. Tunc gemi
Abbreviated transcription (Latin):
gam uersi sunt. Quod ut uicdit
boaorUNdys qͥ postremo obser¬
uabat custodiam: cum sua acie
ꝓrupit in medium: sociosq
recolligens. inimicos condux̃
ad interitum. Illi namq ut ui¬
derunt nr̃oꝵ uexilla suꝑ uerti¬
ces suos dependentia. nr̃osq mo¬
re leonum rugientium in me¬
dios hostes circumferri. om̃sq
circa se lamiari. pauent & cont᷑¬
bantur: uersisq retro habenis
equoꝵ. ad pontem farreum quã
celerius possunt repedant᷑. Sed
qͥd mͦ franci facerent: nisi cõmi¬
nus ense ferirent: Sternitur
uia corporib morientiũ. implet᷑
aer uocib heuilantium. cellus ma¬
defacta cruore morientiũ. ꝑforat᷑
pedib conculcantium equoꝵ. Ut
uenit᷑ adpontem uia artatur: ꝙ
non om̃s pons recepit. quia quã
plures influmen p̾cipitantur: et
qͦs unda tenebat. celeri rotatu in¬
uolutos absorbebat. Et cur ꝑ sin¬
gula morarer: Maior pars perii
quã euaserit: plures occisi sunt.
quã uiui remanserunt. Qui eua¬

Expanded text:
gam versi sunt. Quod ut vidit gam versi sunt. Quod ut vidit Boamundus, qui postremo observabat custodiam, cum sua acie prorupit in medium, sociosque recolligens, inimicos perduxit ad interitum. Illi namque ut viderunt nostrorum vexilla super vertices suos dependentia, nostrosque more leonum rugientium, in medios hostes circumferri, omnesque circa se laniari, pavent et conturbantur, versisque retro habenis equorum, ad Pontem Ferreum quam celerrime repedantur. Sed quid modo Franci facerent nisi cominus ense ferirent? Sternitur via corporibus morientium, impletur aer vocibus ejulantium. Tellus madefacta cruore morientium, perforatur pedibus conculcantium equorum. Ut venitur ad pontem, via arctatur, et non omnes pons recepit. Hinc quam plures in flumen praecipitantur, et quos unda tenebat, celeri rotatu involutos absorbebat. Et cur per singula morarer? Major pars periit quam evaserit. Plures occisi sunt quam vivi remanserint. Qui eva
Abbreviated transcription (Latin):
diluculo aurora lumen terris
referente: miserunt exploratores
qui illoꝵ agmina uiderent: et
ẽẽ eorum sibi renunciarent.
Exploratores renunciant tot
illoꝵ milia insimul se nunquã
uidisse : & exparte fluminis
duas acies separatas a multitu¬
dine ȩquis uelociorib accurrere.
Tunc nr̃i in quodam cliuo positi
crucis signo cũ armis se p̾muni¬
unt: & manus in celo ꝓtendurT̃.
d̾oq se commnictunt: eiusq flagi¬
tant auacilium. Mox nr̃i illos
suꝑuenientes excipiunt: et ictu
pungentis quotqͦt obuiant solo
prosternunt. Alii ꝑ campũ disꝑ¬
si circũuolant: imbresq uenena¬
carum emictunt sagittarum.
Strident dentib & more canum
latrant: quia sic terrere suos ad¬
uersarios putant. S hec nr̃i ir¬
ridebant: et ꝓtecti clipeis. lori¬
cis. & galeis. eorum immissuras
uilipendebant. S cũ innumera¬
bilis illorũ multitudo appropi¬
auit: cum tanto impetu nr̃os
inuaserunt: quod modice infu¬

Expanded text:
diluculo, aurora lumen terris diluculo, aurora lumen terris deferente, miserunt exploratores, qui illorum agmina viderent, et esse eorum renuntiarent, Exploratores renuntiant tot illorum millia insimul se nunquam vidisse. Et ex parte fluminis duas acies separatas a multitudine equis velocioribus accurrere. Tunc nostri in quodam clivo positi, crucis signo cum armis se praemuniunt, et manus in coelum protendunt, Deoque se committunt, ejusque flagitant auxilium. Mox nostri supervenientes illos excipiunt, et ictu pungentes quotquot obviant, solo prosternunt. Alii per campum dispersi circumvolant, imbresque venenatarum emittunt sagittarum. Strident dentibus, et more canum latrant, quia terrere sic suos adversarios putant. Sed haec nostri irridebant, et protecti clypeis, loricis, galeis, eorum immissuras vilipendebant. Sed cum innumerabilis illorum multitudo appropiavit, cum tanto impetu nostros invaserunt, quod modice in fu