comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
igniq cõsũpti sũt. siphacẽ ꝑ leliũ & inassimissã
cepit. Massimissa Sophonisbam uxorẽ Siphacis
fili ̃ asdrubalis captã statim ad amauit: & nupci¬
is factis uxorẽ habuit. Castigatus ascipione ue¬
nenũ ei misit quo illo austoꝰ decessit Mago bel
lo qui in agro insubrũ cũ romanis cõflixe̾rat i
uulneratus dum in africã ꝑlegatos reuocatus
reuertitur ex uultere mort̾uus ẽ effectũ itaq¬

Expanded text:
ignique consumpta sunt. Syphacem per C. Laelium et Masinissam ignique consumpta sunt. Syphacem per C. Laelium et Masinissam cepit. Masinissa Sophonibam, uxorem Syphacis, filiam Hasdrubalis, captam statim adamauit et nuptiis factis uxorem habuit; castigatus a Scipione uenenum ei misit, quo illa hausto decessilo quo in agro Insubrum cum Romanis conflixerat, uulneratus, dum in Africam per legatos reuocatis reuertitur, ex uulnere mortuus est.
Abbreviated transcription (Latin):
est. & ducentis equitib exul scipioni se iiuixit
et cũ eo pͥmo stim bello annonẽ amilcaris filiũ
cum ampla manu occidit. Scipio aduẽtu asdruba¬
lis. & sciphacis qui prope cũ centũ milib armatoꝵ
uenerãt ab ossidione utice de pulsus hibernã
communiuit. Sempronius consul in agro crothoniẽ¬
si prospere ad uersus hannibalẽ pugnauit. Inter
censores. M. liuiũ & claudium neronẽ notabilis
discordia fuit nã & claudius college adherebat
& quod nõ bona fide secũ in gratiã redils&. idẽ
om̃s trib extra unã errarias reliꝗt quod & in¬
nocentẽ se dãpnassẽt & postea cõsulẽ cẽsorẽ¬
q fecissẽt. lustrũ acensorib cõditũ ẽ censa sũt
ciuium capita.ccxiiii milia. LIBRI.XI¬
¶ Cipio in africa cartaginẽses & eũdem sĩpħacẽ
Dnumidie regẽ hasdrubalẽq plurib prelus
uicit ad iuuante massimissa. bina hostiũ castra
expugnauit in quib .XXXX. milia hominũ ferro

Expanded text:
est, et cum CC equitibus exsul Scipioni se iunxit est, et cum CC equitibus exsul Scipioni se iunxit et cum eo primo statim bello Hannonem, Hamilcaris filium, cum ampla manu occidit. Scipio aduentu Hasdrubalis et Syphacis, qui prope cum centum milibus armatorum uenerant, ab obsidione Vticae depulsus hiberna communiit. Sempronius cos. in agro Crotoniensi prospere aduersus Hannibalem pugnauit. Inter censores M. Liuium et Claudium Neronem notabilis discordia fuit. Nam et Claudius collegae equum ademit, et quod non bona fide secum in gratiam redisset. Idem omnes tribus extra unam aerarias reliquit, quod et innocentem se damnassent et posthac consulem censoremque fecissent. Lustrum a censoribus conditum est. Censa sunt ciuium capita CCXIIII. Ex libro XXX Scipio in Africa Carthaginienses et eumdem Syphacem, Numidiae regem, Hasdrubalemque pluribus proeliis uicit adiuuante Masinissa, bina hostium castra expugnauit, in quibus XL hominum ferro
Abbreviated transcription (Latin):
idoloscens nõ dũ questorib qm ita responsum
habebit ut id numẽ ab optimo uiro ex ciperer
cõsetrireturq. Locrenses legatos romã miscrũt
quo de pudentia plemuriilegati quererentur
qui pecuniã proserpinȩ substulerat & liberos
eoꝵ ic cõiuges strupauerat. is in catenis. romã
ꝑductus in carcere est mortuus. Cum falsus
rumor de scipione pro consiile qui in sicilia
erat inUrbe perlatus esset tanq is luxuriaret᷑
missis ob hoc legatis ab senati qui exploratẽt
anuera ea essent᷑ putgatus infamia scipio in
africĩ ꝑmissu senatus traiecit: Siphax accepta
in matrimoniũ Sophonisba filia asdrubalis gisgonis
amicitie quã scipioni iunserat renunctiauit. Massi¬
missa rex massiliorũ dũ pro carthaginẽsib in
hispanga militat aumisso patre gallade regno
ex ciderat quo ꝑ bellũ sepe repetito aliquot p̃liis
asiphace Rege numidarũ uictus in totũ pͥuatꝰ

Expanded text:
adulescens nondum quaestorius, quoniam ita responsum adulescens nondum quaestorius, quoniam ita responsum iubebat ut id numen ab optimo uiro exciperetur consecrareturque. Locrenses legatos Romam miserunt, qui de impotentia Plemini legati quererentur, qui pecuniam Proserpinae sustulerat et liberos eorum ac coniuges stuprauerat. In catenis Romam perductus in carcere est mortuus. Cum falsus rumor de P. Scipione procos., qui in Sicilia erat, in urbem perlatus esset, tamquam is luxuriaretur, missis ob hoc legatis a senatu qui explorarent an ea uera essent, purgatus infamia Scipio in Africam permissu senatus traiecit. Syphax accepta in matrimonium filia Hasdrubalis Gisgonis amicitiam, quam cum Scipione iunxerat, renuntiauit. Masinissa, rex Massyliorum, dum pro Carthaginiensibus in Hispania militat, amisso patre Gala de regno exciderat. Quo per bellum saepe repetito aliquot proeliis a Syphace, rege Numidarum, uictus in totum priuatus
Abbreviated transcription (Latin):
misse scipioni ex posuit quẽrẽtis ꝙ nõ dũ ex̾ci¬
tum ĩ.ifricã trahecisset bellũ in hispana fiuitũ
uictore Romano ĩdibilis excitauerat ip̃e ĩ acie
occisus. Mandonius exposcẽtib Romanis a suis
deditus ẽ/ Magorii qui in galliã & in liguribus
terat ex africa & militũ ampla manus missa
et petunie quib auxilia cõduceret p̃ceptũq
ut se hannibali cõiugeret. scipio a saracus anis in
brutios truecit & Pocros pulso punico presidio
fugatoq hannibale recepit. Rax cũ philippofic¬
ta ẽ mater idea de portita ẽ romã apessimĩte
oppio frigide. Carmine in libris sibillinis iuuento.
pelli italia alienigenã posse simater idea romã
de portat.i ẽẽt. Tradita aũt ẽ romanis ꝑatalum.
regem asiȩ. lapis erat. quẽ matrẽ dei in cole di¬
cebãt. Excepit .p. scipio nasica Enei filius eiusꝗ
inspania perierit uir optimus a senatu iudicitus

Expanded text:
nissae Scipioni exposuit querentis quod nondum exercinissae Scipioni exposuit querentis quod nondum exercitum in Africam traiecisset. Bellum in Hispania finitum uictore Romano, quod Indebilis excitauerat; ipse in acie occisus, Mandonius exposcentibus Romanis a suis deditus. Magoni, qui Albingauni in Liguribus erat, ex Africa et militum ampla manus missa et pecuniae, quibus auxilia conduceret, praeceptumque ut se Hannibali coniungeret. Scipio a Syracusis in Bruttios traiecit et Locros pulso Punico praesidio fugatoque Hannibale recepit. Pax cum Philippo facta est. Mater Idaea deportata est Romam a Pessinunte, oppido Phrygiae, carmine in libris Sibyllinis inuento, pelli Italia alienigenam hostem posse, si mater Idaea deportata Romam esset. Tradita est autem Romanis per Attalum, regem Asiae. Lapis erat, quem matrem deum incolae dicebant. Excepit P. Scipio Nasica Cn. filius, eius qui in Hispania perierat, uir optimus a senatu iudicatus,
Abbreviated transcription (Latin):
obsideretur uel oppugnaretur oppidam liberos
& cõuiges rogo extructo occiderũt & se insuꝑ
p̃cipitauerũt ip̃e scipio dum ip̃e grani morbo ĩ¬
plicitus eõt sedictionẽ ĩparte exercitus motam
cõfirmatus discssit rebellãtesq hispanie popłos
cohegit ĩ deditionẽ uenire & amiata facta
cũ massimissa rege massilioꝵ qui illi auxiliũ si in
africã traiacisset pollicebatur. Saditanis quoque
post discessum in de magonis cui cartagine sqͥo¬
tum erat ut ĩ italiã traiceret Romã reuersus cõ¬
sulq creatus africã prouintiã petẽti cõtradicente
q fabio massimo sicilia data ẽ ꝑmissũq ut ĩ afticã
trhaiceret si de re.P. ẽẽ cẽseret. Mago amilcaris
filius aminore balleari insula ubi hye manerat
in italiam trahecit. LIBRI. X
XSicilia Gaius secilius ĩ africã ascipione mis¬
Usus ĩgentẽ prẽda reportauit. & mãdata massi¬

Expanded text:
obpugnaretur, oppidani liberos obpugnaretur, oppidani liberos et coniuges rogo extructo occiderunt et se insuper praecipitauerunt. Ipse Scipio, dum graui morbo inplicitus est, seditionem in parte exercitus motam, confirmatus discussit rebellantesque Hispaniae populos coegit in deditionem uenire. Et amicitia facta cum Masinissa, rege Numidarum, qui illi auxilium, si in Africam traiecisset, pollicebatur, cum Gaditanis quoque post discessum inde Magonis, cui Carthagine scriptum erat ut in Italiam traiceret, Romam reuersus consulque creatus. Africam prouinciam petenti contradicente Q. Fabio Maximo Sicilia data est, permissumque ut in Africam traiceret, si id e re p. esse censeret. Mago, Hamilcaris filius, a minore Baleari insula, ubi hiemauerat, in Italiam traiecit. Ex libro XXIX Ex Sicilia C. Laelius in Africam a Scipione missus ingentem praedam reportauit et mandata Masi
Abbreviated transcription (Latin):
ab.L. sulpitio cõsule acthalo rege.asi e ad uersus
philippũ regẽ macedonũ pro etholis referuntur
cũ M. liuio & claudio neroni cõsulib triumphus
de cretus eẽt. Liuius qui in prouĩcia sua rẽ gesse¬
rat quadrigis ĩuẽtus est. Nero qui in college pro¬
uintiã ut uictoriã eius adiuuaret uener̾it equo
sequutus ẽ & ĩ hoc habitu plus głie reuerẽneq
habuit. Nam & plus ĩ bello quã collega fecerat
ignis inȩde ueste negligẽtia uirginis que non cu¬
yblius scipio ĩ hispanȩa cũ penis bellauit UIII¬
pit & abtaragone ĩ africa ad syphacẽ regẽ mimudaꝵ
transuectus fedus cũ eo iunxit hasdrubal gisgonis ⁊¬
ibi cũ eo ĩ eodem loco cenauit. Munus gladiatoꝵ ĩ ho¬
norẽ patris patruiq Cartagini noue dedit nõ ex
gladiatorib set ex hiis qui aut in horiorẽ ducis
aut ex prouocatione dissidebãt ĩ quo reguli fra¬
tres de regno ferro cõtenderũt. Cũ gissia urbs

Expanded text:
a P. Sulpicio procos. socio Attalo, rege Asiae, aduersus a P. Sulpicio procos. socio Attalo, rege Asiae, aduersus Philippum, regem Macedonum, pro Aetolis referuntur. Cum M. Liuio et Claudio Neroni coss. triumphus decretus esset, Liuius, qui in prouincia sua rem gesserat, quadrigis inuectus est, Nero, qui in collegae prouinciam, ut uictoriam eius adiuuaret, uenerat, equo secutus est, et in hoc habitu plus gloriae reuerentiaeque habuit; nam et plus in bello quam collega fecerat. Ignis in aede Vestae neglegentia uirginis quae non cuP. Scipio in Hispania cum Poenis debellauit pit; et a Tarracone in Africam ad Syphacem, regem Massyliorum, transuectus foedus iunxit. Hasdrubal Gisgonis ibi cum eo in eodem lecto cenauit. Munus gladiatorium in honorem patris patruique Carthagini noua edidit, non ex gladiatoribus, sed ex his qui aut in honorem ducis aut ex prouocatione descendebant; in quo reguli fratres de regno ferro contenderunt. Cum Gisia urbs
Abbreviated transcription (Latin):
cellus Et titus quintius crispinus cõsules speculã¬
di cã progressi ecastris insidiis abhannibale circũ¬
uẽti sũt.Marcellus occisus ẽ. Crispinus fugit lustrũ
acesorib cõditũ est censa sũt ciuiũ cipitiꝰ CXXXI¬
milia. MIII ex quo numero apparuit ꝙͣtum homi¬
num tot p̃liorũ ad uersa fortua populo Romano¬
ib stulisset in hispansa adbetulã scipio cũ hasdru¬
bale & limmilcare cõflixit & uicit. inter alia cap¬
tũ puerũ regalẽ eximie forme ad auũculõ massi¬
missam cũ donis dimisit has drubalqui cũ exer¬
citu nouo alpes transederat ut haniubali iun¬
geret᷑ cũ milib hominũ. LUI cesis ẽ cipta Decce
M limi cõsules ductu. set nõ minore oꝑa clau¬
dii neronis cõsulis qui cũ hannibali oppositus
esset relictis. Castrisita ut hostem falleret cũ electi
manu profectus hasdrubalẽ circũ uenerit. Res pre¬
to & ab lutio scipione fratre. id uersus penos. &¬

Expanded text:
cellus T. Quintius Crispinus coss. speculancellus T. Quintius Crispinus coss. speculandi causa progressi e castris insidiis ab Hannibale circumuenti sunt. Marcellus occisus, Crispinus fugit. Lustrum a censoribus conditum est. Censa sunt ciuium capita CXXXVII CVIII; ex quo numero apparuit quantum hominum tot proeliorum aduersa fortuna populo R. abstulisset. In Hispania ad Baeculam Scipio cum Hasdrubale et Hamilcare conflixit et uicit. Inter alia captum regalem puerum eximiae formae ad auunculum Masinissam cum donis dimisit. Hasdrubal, qui cum exercitu nouo Alpes transcenderat ut se Hannibali iungeret, cum milibus hominum LVI caesus est, capta V CCCC M. Liui cos. ductu, sed non minore opera Claudi Neronis cos., qui, cum Hannibali oppositus esset, relictis castris ita ut hostem falleret, cum electa manu profectus Hasdrubalem circumuenerat. Res praeto, et ab L. Scipione fratre aduersus Poenos,
Abbreviated transcription (Latin):
que reretur. Cui mandaretur hispanorũ impe¬
riũ. EScipio publii filius eius qui in hispanga
ceciderait professus ẽ se iturũ & fuffragio populi
consensuq omniũ missus nouã cartaginẽ expu¬
gnauit cũ haberet. años XXIII Udebaturq diui¬
na stirpe genitus: quia & ip̃e postq iã togã acce¬
perat Cotidie in capitolio erit & ĩ cubiculo matris
eius ãguis sepe uisus erat. Res p̃terea gestas in
sficilia continet. & amicitiã cũ hetolis iunctam
bellumq gestũ ad uersus acarhanas & phi¬
lippum mãcedonie regẽ. RIBRI. T II.
INeus fuluius pro cõsul cũ exerctu ab hãmbu¬
le ab hieroniã cesus ẽ. Meliore euẽtu ab clari¬
dĩo marcello cõsule ad uersus eũdẽ ad iminis¬
sionẽ puignatũ est. Inde hannibal nocte reces
donec cõfligeret pͥore pugna hannibal superior
sequẽti marcellus. fabius maximus consul pater
tarẽtinos per prodicionẽ recepit Claudius mar¬

Expanded text:
quaereretur cui mandaretur Hispaniarum impequaereretur cui mandaretur Hispaniarum imperceciderat, professus est se iturum, et suffragio populi consensuque omnium missus Nouam Carthaginem expugnauit, cum haberet annos XXIIII uidereturque diuina stirpe, quia et ipse, postquam togam acceperat, cotidie in Capitolio erat et in cubiculo matris eius anguis saepe uidebatur. Res praeterea gestas in Sicilia continet et amicitiam cum Aetolis iunctam bellumque gestum aduersus Acarnanas et Philippum, Macedoniae regem. Ex libro XXVII Cn. Fuluius procos. cum exercitu ab Hannibale ad Herdoneam caesus est. Meliore euentu ab Claudio Marcello cos. aduersus eundem ad Numistronem pugnatum est. Inde Hannibal nocte recessdonec confligeret. Priore pugna Hannibal superior, sequenti Marcellus. Fabius Maximus pater cos. Tarentinos per proditionem recepit. Claudius Mar
Abbreviated transcription (Latin):
quã in hispanea ierũt. Amissaq eius prouintia
possessio foret. nisi lucũ martii equitis romani
uirtute & industria cõtractis exercitiũ reliꝗis¬
ae erusdẽ ortatubina castra hostiũ expugnat.i
us ippellatus est. LIBRI .UI.
Annibal ad terciũ lapidẽ aburbe roma suꝑ
Lanienẽ castri posuit ip̃e cũ duob milib equi¬
tum usq id ip̃am capenã portã ut sitũ utbis
Eploriret ob equitiuit. Et cũ ꝑ triduũ ĩ aciẽ
utrinq omnis exercitus descendisset. Certamen
tempestas diremit. Nam cũ castra redissent.
statim serenitas erat capua capta ẽ a & fabio et
appio claudio cõsulib. Principes cam̃panor ũ
ueneno sibi mortẽ cõsciuerũt. Cũ senatus eoꝵ
alligatus ẽẽt ad palos ut seturi ferretur licteras
asenatu missas O. fabius cõsul quib uib ebat̾ pit¬
cere anteꝗͣ legeret insina posuit & legẽ agi iuxit
& suplicũo peregit.cũ comicus apud populum

Expanded text:
quam in Hispaniam ierunt. Amissaque eius prouinciae quam in Hispaniam ierunt. Amissaque eius prouinciae possessio foret, nisi L. Marci, equitis Romani, uirtute et industria contractis exercituum reliquiis, eiusdem hortatu bina castra hostium expugnata eius appellatus est. Ex libro XXVI Hannibal ad tertium lapidem ab urbe Roma super Anienem castra posuit. Ipse cum duobus milibus equitum usque ad ipsam Capenam portam, ut situm urbis exploraret, obequitauit. Et cum per triduum in aciem utrimque exercitus omnis descendisset, certamen tempestas diremit; nam cum in castra redisset, statim serenitas erat. Capua capta est a Q. Fuluio et Appio Claudio coss. Principes Campanorum ueneno sibi mortem consciuerunt. Cum senatus Campanorum deligatus esset ad palos ut securi feriretur, litteras a senatu missas Q. Fuluius consul, quibus iubebatur parcere, antequam legeret, in sinu posuit et lege agi iussit et supplicium peregit. Cum comitiis apud populum
Abbreviated transcription (Latin):
nonem penoꝵ ducẽ prosꝑe pugnatũ ẽ.Tiberius
sempronius graccus ꝓ cõsul abhospite sub lucano
ĩ in sidias de ductus amagons in terfectus ẽ. cente¬
mus penula qui cẽturio militauerat. Cũ petisset
asenatu ut sibi exercitus cliretur pollictusꝙ eẽt
si hoc impetrasset de hanibale uctoriã. octomi¬
lib militib acceptis militũ dux factus cõflixit a¬
cie cũ hanible & cũ exercitu cesus ẽ. Capua
obsessa ẽ a. Q fabio & appio claudio cõsulib
Eneus fulus p̃tor male aduersus hãnibalem
pugnauit. In quo p̃lio xx. inilia hominũ cecidẽ¬
rũt ip̃e cũ equitib ducẽtis effugit .C. marcellus
siracusas ex pugnauit. tertio año & ĩ gentẽ uirũ
gessit. in eo tu młtu capte urbis archiminides.
intentus formis quas im puluere descripserat ĩ¬
terfectus ẽ. Publius & gneus scipiones ĩ hispa¬
nȩa tot rerũ feliciter gestaꝵ triste exiciũ tule¬
rũt. prope. cũ totis &ercitib cesi año octauo

Expanded text:
nonem, Poenorum ducem, prospere pugnatum est. Tib. Sempronius Gracchus procos. ab hospite suo Lucano in insidias deductus a Magone interfectus est. Centenius Paenula, qui centurio militauerat, cum petisset a senatu ut sibi exercitus daretur pollicitusque esset, si hoc impetrasset, de Hannibale uictoriam, VIII acceptis militum dux factus conflixit acie cum Hannibale et cum exercitu caesus est. Capua obsessa est a Q. Fuluio et Ap. Claudio coss. Cn. Fuluius praetor male aduersus Hannibalem pugnauit. In quo proelio XX hominum ceciderunt; ipse cum equitibus CC effugit. Claudius Marcellus Syracusas expugnauit tertio anno et ingentem uirum gessit. In eo tumultu captae urbis Archimedes intentus formis, quas in puluere descripserat, interfectus est. P. et Cn. Scipiones in Hispania tot rerum feliciter gestarum tristem exitum tulerunt, prope cum totis exercitibus caesi anno octauo
Abbreviated transcription (Latin):
Ein. pompeius in africã En. domitiũ proscͥp¬
tum & Hyeritam regem numidie bellum
moliẽtes uicto occidit & .iiiͦiͬ. & .xx. años na¬
tus d huc eques romanus quod nulli cõtinge¬
rit ex africa triumphauit. En. norbãnius con¬
sularis proscriptus in urbe rhodo cũ cõpre¬
henderetur ĩp̃e se occidit multinius unus
expro scͥptis clam eapite ad operto id posti¬
tia edes astie uxoris cũ accexisset ad missus
ño est. quia illũ proscriptũ diceret. Itiq se

Expanded text:
Cn, Pompeius in Africa Cn, Domitium proscripCn, Pompeius in Africa Cn, Domitium proscriptum et Hiertam, regem Numidiae, bellum molientes uictos occidit et quattuor et XX annos natus, adhuc eques R., quod nulli contigerat, ex Africa triumphauit. C. Norbanus consularis proscriptus in urbe Rhodo cum comprehenderetur, ipse se occidit. Mutilus, unus ex proscriptis, clam capite adoperto ad posticias aedes Bastiae uxoris cum accessisset, admissus non est quia illum proscriptum diceret.
Abbreviated transcription (Latin):
lilibeũ ut exploraret. an ibi pompeius ẽet ar
cũuenc̾tus nauib quas pompeius miserat ã
semucrone uerso ad transtru nauis obin¬
sus corporis pondere in cubuit. En. põpeius
in Siciliã cũ imperio ab senatu missus. En. catbonẽ
qui flens muliebriter mortẽ tullie captum
occidit. silla dictor factus qđ nemonunqͣ
fecerat cũ fascib .XXiiii. processit rebus nõ¬
uis rei.P. statum cõfirmauit tribunoꝵ plebis
potestatẽ minuit & om̃e uis legũ ferẽdarũ
ad emit pontificũ auguru collegiũ ampliauit
ut ẽẽnt .XU. Senatũ exequestri ordine supple¬
uit proscriptoꝵ liberis uis petẽdorũ hon oꝵ
cripuit & bona eoꝵ uedidit ex quib plurima
pͥmo rapuit redactũ ẽ sex terciũ termilies
quingentieq lucreciũ affellã ad uersus
uoluntatẽ suã cõsulatũ. petere ansum dix̃
occidi inforo & cũ hoc indigne ferret ppłs
Romanus cõtione ad uocata se iussisse dixit

Expanded text:
Lilybaeum, ut exploraret an ibi iam Pompeius esset et Lilybaeum, ut exploraret an ibi iam Pompeius esset et circumuentus nauibus quas Pompeius miserat, in se mucrone uerso ad transtrum nauis obnixus corporis pondere incubuit. Cn. Pompeius in Siciliam cum imperio a senatu missus Cn. Carbonem, qui flens muliebriter mortem tulit, captum occidit. Sylla dictator factus, quod nemo umquam fecerat, cum fascibus XXIIII processit. Legibus nouis rei pub. statum confirmauit, tribunorum pleb. potestatem minuit et omne ius legum ferendarum ademit, pontificum augurumque collegium ampliauit ut essent XV, senatum ex equestri ordine suppleuit, proscriptorum liberis ius petendorum honorum eripuit et bona eorum uendidit, ex quibus plurima primo rapuit. Redactum est sestertium ter milies quingenties. Q. Lucretium Ofellam aduersus uoluntatem suam consulatum petere ausum iussit occidi in foro, et cum hoc indigne ferret populus R., contione aduocata se iussisse dixit.
Abbreviated transcription (Latin):
posuerãt iuxta urbem romatiã ante portã coll¬
mam debellauit recuꝑataq res.P. pulchęrĩas
uittoriã crudelitate quãta innulla hominũ
fuit ĩquinauit.uiii. milia deditiorũ inuia
puplica trucidauit. tabulã proscriptionis posuit.
urbẽ ac totã ytaliã cedib repleuit inter quas
om̃s p̃nestinos mermes cõfodi iuxit. mariũ
senatorii ordinis uirũ crutib bractiisq frac¬
tis. aurib p̃sectis & oculis effossis necauit.C.
Marius preneste obsessus ab lucretio affella sil¬
lanoꝵ partiũ uiro cũ ꝑtuniculũ tẽptaret eua-¬
dere sectus exercitus mortẽ sibi cõsciuit in
ip̃o cuniculo cũ sẽtiret. se euadere nõ posse
cũ thelesmo fuge cõmite stricto utrinquẽ
gladio cocurrit quẽ cũ occidiss&r ip̃e sanculs ĩ.¬
petrauit ab seruo ut se occideret. UBRI. IX¬
Iarcus brutus .a.En. papirio carbone quẽ¬
Ncorcirã appullerat missus naue piscatoria

Expanded text:
posuerant, iuxta urbem Romanam ante portam Collposuerant, iuxta urbem Romanam ante portam Collinam debellauit, reciperataque re p. pulcherrimam uictoriam crudelitate quanta in nullo hominum fuit, inquinauit. VIII dediticiorum in uilla publica trucidauit, tabulam proscriptionis posuit, urbem ac totam Italiam caedibus repleuit inter quas omnes Praenestinos inermes concidi iussit, Marium, senatorii ordinis uirum, cruribus bracchiisque fractis, auribus praesectis et oculis effossis necauit. C. Marius Praeneste obsessus a Lucretio Ofella, Syllanarum partium uiro, cum per cuniculum captaret euadere saeptum exercitu, mortem consciuit. Id est, in ipso cuniculo, cum sentiret se euadere non posse, cum Telesino, fugae comite, stricto utrimque gladio concurrit; quem cum occidisset, ipse saucius impetrauit a seruo ut se occideret. Ex libro LXXXIX M. Brutus a Cn. Papirio Carbone Cossyra, quam adpulerant, missus naue piscatoria
Abbreviated transcription (Latin):
timeretur ab his uelud eretturus ciuitates
& suffrugii ius nuꝑditũ fedus ꝑcussit itẽq
ex fidutia iam certe uictorie litigatores a
quib ad hubebatur uadimonia romã de fẽre
iuxit. cũ a parte diuersa urbs teneretur.L
damasicius p̃tor ex uolũtate. E. marii cõ¬
sulis cũ senatu contri dixisset omem que¬
numero. Ꝙmutius sceuola põtifex maxi¬
mus fugiẽs in uestibulo edis ueste occisus
est preterea bellũ a. L. murena aduersus
mitridatẽ inasia renouatũ ꝯtinet. LiBRUII.
Tylla .C. Mariũ exercitũ eius fuso deletoq
ad sacrã portã in oppidu p̃neste obsedit
urbem Romã exinimicorũ irlanib: recepit
manum erumpere tentantem repulit
pretereares ab legatis eius eadem
ubiq fortuna parci gesta cõtinet. LIBRIUIII¬
Uylla carbonẽ cũ exercitu ad dussiũ ad fane¬
siam fidẽtumq ceso ytalia expuliticũ samp¬
nitibus qui soli exitalicis populis nõ dũ arma

Expanded text:
timeretur ab his uelut erepturus ciuitatem timeretur ab his uelut erepturus ciuitatem et suffragii ius nuper datum, foedus percussit. Itemque ex fiducia iam certae uictoriae litigatores a quibus adibatur uadimonia Romam deferre iussit, cum a parte diuersa urbs adhuc teneretur. L. Damasippus praetor ex uoluntate C. Mari cos. cum senatum contraxisset, omnem quanumero Q. Mucius Scaevola pontifex maximus fugiens in vestibulo aedis Vestae occisus est. praeterea bellum a L. Murena adversus Mithridaten in Asia renovatum continet. Sylla C. Marium, exercitu eius fuso deletoque ad Sacriportum, in oppido Praeneste obsedit, urbem Romam ex inimicorum manibus recepit. Marium erumpere temptantem reppulit. praeterea res a legatis eius eadem ubique foruna partium gestas continet. Sylla Carbonem, eius exercitu ad Clusium, ad Faventiam Fidentiamque caeso, Italia expulit; cum Samnitibus, qui soli ex Italicis populis nondum
Abbreviated transcription (Latin):
paritũ qđ cõtra syllã excitabat᷑ cõtinet. LibRl.U.¬
Aylla initaliã cũ exercitu traiecit: missiq le¬
Ogatislede pace agerẽt & acõsule. Ene o¬
norbano uiolatis eundẽ norbanũ p̃lio uicit
& L Scipionis alterius cõsulis cũ quo ꝑ om̃ĩa
idegerit pacẽ iungere: nec potuerat castra
oppugnaturus ẽetꝰ uniuetsus exercitus cõsu¬
lis sollicitatus ꝑ emissos asillaẜ emilite Signa
ad sillam transtulit. sipio cũ occidi posset di¬
missus est. En. pompeius. En. põpei filius eius
qui asculum ceperat scriptus cõscripto uolũ¬
tariorũ exercitũ cũ trib legionib ad sillam
Um .C. marius .C. marii filius cõsul ante
Iaños xx. ꝑ uim creatus ẽẽt .C. fabrius in
ifricã ꝑꝑ crudelitatẽ & auaritiã suã im p̃to¬
rio suo uinus exustus est .L. phippus lega¬
tus sille Sardiniã Qantonio p̃tore pullo &
occiso occupauit. Silla cũ ytalicis populis ne

Expanded text:
paratum, quod contra Syllam excitabatur, continet. Sparatum, quod contra Syllam excitabatur, continet. Sylla in Italiam cum exercitu traiecit missisque legatis, qui de pace agerent, et ab consule C. Norbano violatis eundem Norbanum proelio vicit. et cum L. Scipionis, alterius consulis, cum quo per omnia id egerat, ut pacem iungeret, nec potuerat, castra oppugnaturus esset, universus exercitus consulis sollicitatus per emissos a Sylla milites signa ad Syllam transtulit. Scipio cum occidi posset, dimissus est. Cn. Pompeius, Cn. Pompei eius, qui Asculum ceperat, filius, conscripto voluntariorum exercitu cum tribus legionibus ad Syllam Cum C. Marius, C. Mari filius, cos. ante annos XX per uim creatus esset, C. Fabius in Africa propter crudelitatem et auaritiam suam in praetorio suo uiuus exustus est. L. Philippus, legatus Syllae, Sardiniam Q. Antonio praetore pulso et occiso occupauit. Sylla cum Italicis populis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
in asiã traiecisset. Pacẽ cũ mitridate fecit
it.iut is cederet prouĩciis asia bitinia. Capa¬
dotia fimbria de sertus ab exercitu qui ad sil
lam transierat ip̃e se ꝑcussit. imperauitq
de ẜuo suo p̃bẽs ceruicẽ ut se occideret LibRI. IIII
Uylla legatis qui ab senatu missi erãt futurũ
se impotestite senatus respondit si ciues
qui pulsi a cm̃a ad se cõfugerẽt restitueren¬
tur ne cõditio cũ iuxta senatui uideret᷑ per
carbonã faccionẽq eius cui bellũ udebat
utilius ne cõueniret effectũ E idem car
desq exigere uellet ut fidẽ eoꝵ cõtra sillã
us qui partes optimatũ secutus erat cũ inafri¬
ci bellũ molieretur ab.C. fabio pretote pulsus
est senatusq cõsultũ perfactionẽ carbonis
& marianarũ parcũ factũ ẽ ut om̃s ubique
exercitus inicterentur libertini inquinq
d .XXX. tibus distributi sũt p̃terea belli ap¬

Expanded text:
in Asiam traiecisset, pacem cum Mithridate fecit in Asiam traiecisset, pacem cum Mithridate fecit ita, ut his cederet provinciis: Asia, Bithynia, Cappadocia. Fimbria desertus ab exercitu, qui ad Syllam transierat, ipse se percussit impetrauitque de seruo suo, praebens ceruicem, ut se occideret. Ex libro LXXXIV Sylla legatis, qui a senatu missi erant, futurum se in potestate senatus respondit, si ciues, qui pulsi a Cinna ad se confugerant, restituerentur. Quae condicio cum iusta senatui uideretur, per Carbonem factionemque eius, cui bellum uidebatur utilius, ne conusides exigere vellet, ut fidem eorum contra Syllam us, qui partes optimatium secutus erat, cum in Africa bellum moliretur, a C. Fabio praetore pulsus est, senatusque consultum per factionem Carbonis et Marianarum partium factum est, ut omnes ubique exercitus dimitterentur. libertini in quinque et triginta tribus distributi sunt. praeterea belli ap
Abbreviated transcription (Latin):
to ip̃iu ultime audatie homine occisus ẽ & im¬
periũ ab fimbriã translatũ preterea expugna¬
te in asia urbes amitridate & crudeliter di repta
prouintia in cursiones tracũ in macedonia re¬
feruntur.
Ucius fimbria in asia fusus p̃lio aliquot p̃¬
efectis mitridatis urbẽ pergamũ cepit
ob sessumq regẽ nõ młtum ab fuit quin ca¬
peret urbem illum que se potestatis ille refua¬
bat expugnauit ac deleuit & magnã partem
asie recepit.Sylla enim plurib p̃lus traces ce¬
cidit cum.l. cinna &. Ein. papitius carbͦ ab
se ipis cõsules ꝑbiẽnium creati bellũ contra
syllam p̃pararẽt effectũ ẽ ꝑ l. ualeriũ flac¬
cum pͥncipẽ senatus qui orationẽ in senatu
habuit & ꝑ eos qui concordiȩ studebant ut
legati ad sillam depace micterentur: cĩna ab
&xecitu suo quẽ in uitũ cogebat naues cõscẽ¬
dere & duersus syllam proficisci interfec¬
tus est. cõsulitũ carbo solus gexit. Silla cum

Expanded text:
to ipsius, ultimae audaciae homine, occisus est, et imto ipsius, ultimae audaciae homine, occisus est, et imperium ad Fimbriam translatum. praeterea expugnatae in Asia urbes a Mithridate et crudeliter direpta provincia, incursiones Thracum in Macedoniam referuntur. avius Fimbria in Asia fusis proelio aliquot praefectis Mithridatis urbem Pergamum cepit, obsessumque regem non multum afuit, quin caperet. urbem Ilium, quae se potestati Syllae reservabat, expugnavit ac delevit et magnam partem Asiae recepit. Sylla compluribus proeliis Thracas cecidit. cum L. Cinna et Cn. Papirius Carbo a se ipsis consules per biennium creati bellum contra Syllam praepararent, effectum est per L. Valerium Flaccum principem senatus, qui orationem in senatu habuit, et per eos qui concordiae studebant, ut legati ad Syllam de pace mitterentur. Cinna ab exercitu suo, quem invitum cogebat naves conscendere et adversus Syllam proficisci, interfectus est. consulatum Carbo solus gessit. Sylla cum
Abbreviated transcription (Latin):
quentẽ annũ se ip̃os nomintiauerũt eo¬
dem die quo magisttatũ inier̃t marius
sextum liciniũ senatorẽ de saxo deici ixit
editisq plurimus scelerib idib ianuarũ de¬
cessit uir cuius si examinãtur cũ uirtutib
uitia aut facile sit dictui utru bello melior
an pace ꝑnitiosior fuerit: aedeo quã rem. P.
arm̾atus seruauit eã primo togatus om̃i¬
genere: fraudis postrmo armis hostiliter euertit
quas archelaus profectus inatriditis occpa¬
uerat circũsedente &cum magno labore
& pugniuteit urbi libertatẽ & que habuerat re¬
didit magnesia que sola inasia ciuitas in fide
manserat sũma uirtute ad uersus mitriditẽ defẽ
Cylla copias regisꝗ̃ macedonia occupata intesaliã
Duenerãt p̃lio uicit cesis hostiũ plurimis ac
castris quoq expugnatis renouato de inde bel¬
lo iterũ exercitũ regis fudit ac deleuit Archela¬
auaritiã in uisus exercitu suo ab .C. fimbria. lega¬

Expanded text:
quentem annum se ipsos renuntiauerunt. Eoquentem annum se ipsos renuntiauerunt. Eodemque die quo magistratum inierant, Marius S. Licinium senatorem de saxo deici iussit, editisque plurimis sceleribus idibus Ianuar. decessit, vir, cuius si examinentur cum uirtutibus uitia, haud facile sit dictu utrum bello melior an pace perniciosior fuerit. Adeo quam rem p. armatus seruauit, eam primo togatus omnigenere fraudis, postremo armis hostiliter euertit.quas Archelaus, praefectus Mithridatis, occupauerat, circumsedente et cum magno labore expugnare urbi libertatem et, quae habuerat, reddidit. Magnesia, quae sola in Asia ciuitas in fide manserat, summa uirtute aduersus Mithridaten defens. Ex libro LXXXII Sylla copias regis, quae Macedonia occupata in Thessaliam uenerant, proelio uicit, caesis hostium C et castris quoque expugnatis. Renouato deinde bello iterum exercitum regis fudit ac deleuit. Archelaauaritiam inuisus exercitui suo a
Abbreviated transcription (Latin):
Talicis populis ab senatu ciuitas data ẽ. Sa¬
nites qui soli arma recipiebãt cine &
Amario se cõiunserũt. ab iis plancius cũ
exercitu cesus ẽ. Cĩna & mai̾us cũ carbone
& sertolio ianiculũ expugnauerũt & fuga¬
ti ab oc tauio cõsule reerferũt. marius an¬
ciam & aritiã & lauiniũ colonias expugna¬
uit. cũ milla spes esset optimatib relistẽ.¬
ti propter segnitiã & ꝑfidiã ducũ & mi¬
litum qui corruptꝙ aut pugnare uolebãt
aut in diuersas partes transibãt cĩna &
marius inurbem recepti sũt qui uelunt
captam eam cedib ac rapinis uast. uierunt.
En. oc tauio cõsule & om̃ib aduerses partes
nobilib trucidatis. trucidato. & M. Antonio
eloquẽtissimo uiro & .C. lucio cesare quoꝵ
capita ĩ rostus posita sũt Crassus filius ab e¬
quitib fimbrie occisus pater crassus nequit
indignũ uirtute sua pateretur gladio se
trãsfixit & citra ulla cõmitia consules in se¬

Expanded text:
Italicis populis a senatu ciuitas data est. SamItalicis populis a senatu ciuitas data est. Samnites, qui soli arma recipiebant, Cinnae et Mario se coniunxerunt. Ab his Plautius legatus cum exercitu caesus est. Cinna et Marius cum Carbone et Sertorio Ianiculum oppugnauerunt et fugati ab Octauio consule recesserunt. Marius Antium et Ariciam et Lanuuium colonias expugnauit. Cum spes nulla esset optimatibus resistendi propter segnitiam et perfidiam et ducum et militum, qui corrupti aut pugnare nolebant, aut in diuersas partes transiebant, Cinna et Marius in urbem recepti sunt; qui uelut captam eam caedibus ac rapinis uastauerunt, Cn. Octauio cos. occiso et omnibus aduersae partis nobilibus trucidatis, inter quos M. Antonio, eloquentissimo uiro, et C. L.que Caesare, quorum capita in rostris posita sunt. Crassus filius ab equitibus Fimbriae occisus, pater Crassus, ne quid indignum uirtute sua pateretur, gladio se transfixit. Et citra ulla comitia consules in se
Abbreviated transcription (Latin):
Ucius cornelius cĩna cõsul cũ ꝑnitiosas
leges pium atq arma ferret. pulsus ab¬
urbe ab qneo oxtamo collega cũ sex tribunis
plebis imperioq eius ab rogato corruptum
appii claudii exercitũ ĩpotestatẽ suã rede¬
git & bellũ urbi intulit accersito .C. mario
Ex africa cũ aliis exulib in quo bello duo fra¬
tres alter ex põpei exercitu. Alter ex cin¬
ne ingnorĩtes cõcurrerũt & cũ uictort
spoliaret occisim. Agnito fratre in gẽti lam̃¬
tatione edita rogo ei extructo ip̃e se supra
rogũ tranfodit & eodem igne cõsumptus
eit . & cũ opprnti inter initia potuissẽt. En
pompei fruide qui utramq partẽ touẽdo
uires cinne ededit nec nuisi prollgatũ optima¬
tum rebus auxiliũ tuiti & cõsulis segnitia
cõfirmat ciña & marius quatuor exercitib
ex quib duo. Q sortorio & carboni dati sũt
urbẽ cĩcum derũt hostiã coloniam ex pu-
gnauit & crudelitet dirupuit. LIBRI. A

Expanded text:
L. Cornelius Cinna cos. cum perniciosas L. Cornelius Cinna cos. cum perniciosas leges per uim atque arma ferret, pulsus urbe ab Cn. Octauio collega cum sex tribunis plebis imperioque ei abrogato, corruptum Appi Claudi exercitum in potestatem suam redegit et bellum urbi intulit, arcessito C. Mario ex Africa cum aliis exulibus. In quo bello duo fratres, alter ex Pompei exercitu, alter ex Cinnae, ignorantes concurrerunt, et cum uictor spoliaret occisum, agnito fratre ingenti lamentatione edita, rogo ei extructo, ipse se supra rogum transfodit et eodem igne consumptus est. Et cum opprimi inter initia potuisset, Cn. Pompei fraude, qui utramque partem fouendo uires Cinnae dedit nec nisi profligatis optimatium rebus auxilium tulit, et consulis segnitia confirmati Cinna et Marius quattuor exercitibus, ex quibus duo Q. Sertorio et Carboni dati sunt, urbem circumsederunt. Ostiam coloniam Marius expugnauit et crudeliter diripuit. Ex libro LXXX
Abbreviated transcription (Latin):
minturnensiũ lateret extractus ẽ ab oppidatus
& cũ missus ad occidendũ eũ ẜuus natione
gallus Mai tanti uiri per territus recessisse.
im positus pupͤ nani delatus ẽ ĩ africã.l. sil¬
la ciuitatis itatũ ordinauit ex inde colonias
deduxit. Q pompeius cõsul ad accipiẽdum
ab Eneo pompao pro cõsule exercitũ ꝓfectus
cõsilio eius occisus ẽ mitsidates ponti rex
bitinia & capadotiã occupatus & pulso aqui¬
lio legato frigiã pronuntiã ppłi Romani cũ
ingenti exercitũ intrauit. LIBRI. UIII.
Sitłidates asiam occupauit. Qoppiũ cõsu¬
lem item aquileũ legatũ in uincula cõiecit
iuxuq eius quicquid ciuium Romanoꝵ insia
liis naualib uictus recessit. Archelaus p̃fectꝰ
regis ingratiã cũ exercitu uenit acthenas oc¬
cupauit. p̃terea trepidationes urbiũ insula¬
rũq aliis ad mitridatẽ aliis ad ppłm romanũ
ciuitates suas trahentes cõtinet. LIBRI.MIII¬

Expanded text:
Minturnensium lateret, extractus est ab oppidanis, Minturnensium lateret, extractus est ab oppidanis, et cum missus ad occidendum eum seruus natione Gallus maiestate tanti uiri perterritus recessisset, impositus publice naui delatus est in Africam. L. Sylla ciuitatis statum ordinauit, exinde colonias deduxit. Q. Pompeius cos. ad accipiendum a Cn. Pompeio procos. exercitum profectus consilio eius occisus est. Mithridates, Ponti rex, Bithynia et Cappadocia occupatis et pulso Aquilio legato Phrygiam, prouinciam populi R., cum ingenti exercitu intrauit. Ex libro LXXVIII Mithridates Asiam occupauit, Q. Oppium procos., item Aquilium legatum in uincula coniecit, iussuque eius, quidquid ciuium R. in Asia liis naualibus uictus recessit. Archelaus, praefectus regis, in Graeciam cum exercitu uenit, Athenas occupauit. Praeterea trepidationem urbium insularumque, aliis ad Mithridaten, aliis ad populum R. ciuitates suas trahentibus, continet. Ex libro LXXI
Abbreviated transcription (Latin):
cecidit ario barçines incapadotie nicomes biti¬
nie regno a mitridate ponti rege pulsi sunt
pterea in cursiones tracum in macedonia po¬
Pulationesq continet. LBRI.UII.
Um.P. Sulpicius tribunus plebis auctor
C.Mario pornitiosas leges pro mulgasset
ut exules reuocarẽtur & noui ciues libertini
mitridãtem põti regẽ dux creitur & aduẽ¬
santib cõsulib põpeyo & lutio sille uim ciun
sille.L. silla cõsul cũ exercitu in urbẽ ueniti
& ad uersus faccionẽ sulpitii & manii in ipsa
urbe pugnauit eãq expulit exqua duode¬
cim asenatu hostes inter quos cõsul marius
pater & filius iudicati sũt .P. sulpicius cum
in quardã uilla lateret inditio ẜui sui retric¬
tuꝰ & occisus ẽ.ẜuus ut premiũ promissi iudi¬
cũ haberet manumissus & obscellus proditi dñi
dexasso de iectiᷤᷤ e g. marius siliuis inafrigam
traiecit.E. Marius pater pater cũ impaludib

Expanded text:
cecidit. Ariobarzanes Cappadociae, Nicomedes Bithcecidit. Ariobarzanes Cappadociae, Nicomedes Bithyniae regno a Mithridate, Ponti rege, pulsi sunt. Praeterea incursiones Thracum in Macedoniam populationesque continet. Ex libro LXXVII Cum P. Sulpicius trib. pleb. auctore C. Mario perniciosas leges promulgasset, ut exsules reuocarentur et noui ciues libertiniqMithridaten, Ponti regem, dux crearetur, et aduersantibus consulibus Q. Pompeio et L. Syllae uim inSyllae, L. Sylla consul cum exercitu in urbem venit et adversus factionem Sulpicii et Marii in ipsa urbe pugnavit, eamque expulit. ex qua duodecim a senatu hostes, inter quos C. Marius pater et filius, iudicati sunt. P. Sulpicius cum in quadam villa lateret, indicio servi sui retractus et occisus est. servus ut praemium promissum indici haberet, manumissus et ob scelus proditi domini de saxo deiectus est. C. Marius filius in Africam traiecit. C. Marius pater cum in paludibus
Abbreviated transcription (Latin):
nat cecidit ea tes hostib uictoriam eius prelii
dedit. Cosconius & lucanus samnites acie ui¬
cerũt & mariũ & natu nobiliximũ hostium
ducẽ occiderũt compluriq oppida ĩ dediti¬
onẽ accepit. L. Silla irpinos domiut Saminites
plurib p̃liis fudit. aliquot popłos recepit quã¬
tioq raro quisqͣ alius ante cõsulatũ reb gestis
ad peticionẽ cõsulatus romã ẽ profectus. LibRI UI
Urelius gabinius legatus rebus ad uersus
lucanos ꝓspe gestis et plurib oppidis expu¬
gnatis ĩ obsidionẽ hostiũ castroꝵ cecidit sulpiius
legatus manncinos cȩcidit totĩq eã regioncur
cepit. En. pompeius pro cõsul uestinos & pe¬
lignos ĩdeditionẽ accepit. marsi quoq alpina &
ceciło pino legatis aliquot̾ p̃liis fracti peterer
pacẽ ceperũt asculũ a. En. pompeio captum ẽ
cesis & a mamercho & emilio legatis ytalicis
silo pepidius dux masoꝵ auctor eius rei inplio

Expanded text:
nat, cecidit. Ea res hostibus uictoriam eius proelii nat, cecidit. Ea res hostibus uictoriam eius proelii dedit. Cosconius et Lucanus Samnites acie uicerunt, Marium Egnatium, nobilissimum hostium ducem, occiderunt, compluraque oppida in deditionem acceperunt. L. Sylla Hirpinos domuit, Samnites pluribus proeliis fudit, aliquot populos recepit, quantisque raro quisquam alius ante consulatum rebus gestis ad petitionem consulatus Romam est profectus. Ex libro LXXVI A. Gabinius legatus rebus aduersus Lucanos prospere gestis et plurimis oppidis expugnatis in obsidione hostium castrorum cecidit. Sulpicius legatus Marrucinos cecidit totamque eam regionem cepit. Cn. Pompeius procos. Vestinos et Paelignos in deditionem accepit. Marsi quoque a L. Cinna et Caecilio Pio legatis aliquot proeliis fracti petere pacem coeperunt. Asculum a Cn. Pompeio captum est. Caesis et a Mamerco Aemilio legato Italicis Silo Poppaedius, dux Marsorum, auctor eius rei, in proelio
Abbreviated transcription (Latin):
Neus pompeius picẽtes fudit obseditq pꝑ
quã uictoriã rome p̃texte & alia magistratu¬
um insignia sũpta sũt .C. marius cũ arsis dubio
euẽctu pugnauit libertini tũc pͥmũ militare ce¬
perũt iAurelius plocius legatus umbros.L. portius
p̃tor Marsors cũ uterq populus defecisset plio ui¬
cerũt. Nlicomedes in buctinie aliobarganes ĩ cipadotie
regnũ reducti sũt. En. põpeius cõsul marłos atie ui¬
cit. cũ alieuo ero p̃ssa ẽẽt ciuitis. A. semipronius¬
isellio p̃tor q̃m secũdũ debitores eius dicebat. ib
hiuis qui feneribãt infero occisus ẽ p̃terea in cui¬
siones tracũ mnacedonia populationesq cõtinet¬
Ucum classi preesset infamis crimine prodi¬
tionis. ab exercitu. suo in terfectus.L. cornelius
silla legatus samnites p̃lio uicit & bina castra coꝵ
expugnauit. Em. pompeius indeditionẽ uesti¬
nos accepit.l. porrius cõsul reb prospe gestis
fusisq aliquotiẽs marsis dũ cistra eoꝵ expuo¬

Expanded text:
n. Pompeius Picentes proelio fudit obsedit. Propter quam uictoriam Romae praetextae et alia magistratuum insignia sumpta sunt. C. Marius cum Marsis dubio euentu pugnauit. Libertini tunc primum militare coeperunt. A. Plotius legatus Vmbros, L. Porcius praetor Etruscos, cum uterque populus defecisset, proelio uicerunt. Nicomedes in Bithyniae, Ariobarzanes in Cappadociae regnum reducti sunt. Cn. Pompeius cos. Marsos acie uicit. CuAsellio praetor, quoniam secundum debitores ius dicebat, ab his, qui faenerabant, in foro occisus est. praeterea incursiones Thracum in Macedoniam populationesque continetcum classi praeesset, infamis crimine proditionis ab exercitu suo interfectus est. L. Cornelius Sylla legatus Samnites proelio uicit et bina castra eorum expugnauit. Cn. Pompeius Vestinos in deditionem accepit. L. Porcius cos. rebus prospere gestis fusisque aliquotiens Marsis, dum castra eorum expug
Abbreviated transcription (Latin):
pei inuicẽ missas. queriturq metellus glorĩã
sibi ab se gestarũ rerũ apompeio p̃teriti quiĩ
cretã miserat legatũ suũ ad accipiẽdasuibi¬
um deditiones pompeius ronem dedit hoc
UMManlius tribunus plebis magna
indignatione nobilitatis legẽ. tulit
ut pompeio nutridaticũ bellũ man¬
daretur. contio eius bona. Q Metellus pet¬
domitis cretẽsib lihere ĩ id tẽpus ĩ sule legẽ
dedit. Ein. pompeus ad gerendũ bellũ ad¬
uersus mitridatẽ profectus cũ rege. parthoꝵ
pharnare amititiã renouauit equertri plio
mitridate uicit. Preterea bellũ itet farnace
partorũ regẽ & tigranẽ armeniorũ ac de

Expanded text:
peii invicem missas. queritur Q. Metellus gloriam peii invicem missas. queritur Q. Metellus gloriam sibi rerum a se gestarum a Pompeio praeripi, qui in Cretam miserit legatum suum ad accipiendas urbium deditiones. Pompeius rationem reddit hoc Manilius tribunus plebis magna indignatione nobilitatis legem ut Pompeio Mithridaticum bellum mandaretur. Contio eius bona. Q. Metellus perdomitis Cretensibus liberae in id tempus insulae leges dedit. Cn. Pompeius ad gerendum bellum aduersus Mithridaten profectus cum rege Parthorum, Phraate, amicitiam renouauit. Equestri proelio Mithridaten uicit. Praeterea bellum inter Phraaten, Parthorum regem, et Tigranen, Armeniorum, ac de
Abbreviated transcription (Latin):
cretẽses mãdato cidoniã urbẽ ob sedit .C. tria¬
rius legatus lnculli aduersus Mitridate parũ
ꝓspere pugnauit lucullũ ne ꝑsequaretur mi-¬
tridatẽ aͥc tigriꝑnẽ sũmamq uictoriã ĩponẽt¬
sedif̨tio militũ tenuit quia sequi eũ nolebant
i. quotͥ legiones ualeriane que impleta ab se
stipẽdiadicẽtes lucullũ relinquerũt: LiBRI. UIIII
uintus metellus pro cõsul gnoson &. lucũ
et cidoniã & alias plurimas urbes expugna¬
uit .l. roscius tribunus plebis legẽ: tulit ⁊̃ equi¬
tib romanis ĩtheatro .Xiiii. gradus proximi
assignãtur. Ein. pompeus legẽ ad populũ latã
ꝑ sequi pirrathas iussus qui comerciũ annone
interdiixerãt intra quadragesimũ diẽ toto ma¬
rieos expulit belloq cũ his ĩ sicilia cõfecto ac¬
ceptis in dedittionẽ pirrathis agros & urbes
dedit p̃terea res gestas. ab.ꝗ netello aduersus
cretẽses cõtinet & epistolas Metelli & en.pom¬

Expanded text:
Cretenses mandato Cydoniam urbem obsedit. C. TriaCretenses mandato Cydoniam urbem obsedit. C. Triarius, legatus Luculli, aduersus Mithridaten parum prospere pugnauit. Lucullum, ne persequeretur Mithridaten ac Tigranen summamque uictoriae inponereseditio militum tenuit, quia sequi nolebant, id est duae legiones Valerianae, quae impleta a se stipendia dicentes Lucullum reliquerunt. Ex libro XCIX Q. Metellus procos. Cnoson et Lyctum et Cydoniam et alias plurimas urbes expugnauit. L. Roscius tribtibus Romanis in theatro quattuordecim gradus proximi adsignarentur. Cn. Pompeius lege ad populum lata persequi piratas iussus, qui commercium annonae intercluserant, intra quadragesimum diem toto mari eos expulit; belloque cum his in Cilicia confecto, acceptis in deditionem piratis agros et urbes dedit. praeterea res gestas a Q. Metello adversus Cretenses continet et epistulas Metelli et Cn. Pom
Abbreviated transcription (Latin):
ter pugnauit cesis hostiũ amplius quã .Lx.¬
milib. M. crassus &. Esn. pompeus cõsules facti
sicut pompeus antiquã questurã gereret
ex equite. Romano tribunitiã potestatẽ resti¬
tuerũt. Iuditia quoq per .M. Aureliũ coctã
p̃torẽ ad equites romanos translata sunt:
Mitridates desꝑatione terũ suarũ coactus
Achares filius mitridatis bosfori rex ab.L
Mlucullo inamititiã receptus ẽ. En. lẽtulus
& l. gellius cẽsores asperã censurã exerũt
quatuor & .Xxxx. senatus motis aquib lustro
cõdito cẽsasũt. ciuiũ capita. CIII. milia.l
metellus p̃tot ĩsicilia iduersus pirrathas ps¬
pere rem gessit templũ iouis icapitolio qđ
integnio cosũptum ac refectũ erat ab.ꝙ. catu¬
lo dedicatũ est. L. lucullus inarmenia mitri
datẽ & tigranẽ in gẽtes utriusq regis copias plurib
p̃liis fudit .O. Metellus procõsul bello aduersus

Expanded text:
ter pugnauit, caesis hostium amplius quam LX.ter pugnauit, caesis hostium amplius quam LX. M. Crassus et Cn. Pompes. c. Pompeius, antequam quaesturam gereret, ex equite Romano tribuniciam potestatem restituerunt. iudicia quoque per M. Aurelium Cottam praetorem ad equites Romanos translata sunt. Mithridates desperatione rerum surarum coactus achares filius Mithridatis, Bospori rex, a L. Lucullo in amicitiam receptus est. Cn. Lentulus et L. Gellius censores asperam censuram egerunt quattuor et sexaginta senatu motis. a quibus lustro condito censa sunt civium capita DCCCC. L. Metellus praetor in Sicilia adversus piratas prospere rem gessit. templum Iovis in Capitolio, quod incendio consumptum ac refectum erat, a Q. Catulo dedicatum daten et Tigranen et ingentes utriusque regis copias pluribus proeliis fudit. Q. Metellus procos. bello aduersus