comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tus e qui de iothar cora. Ce. accusaiet.
Insidias illũ s noctuinas tetendisse extat
elegantissima ciceronis rege defe̾dentis
oratio ¶Ceari ponticos fiues ĩgresso
legatio pharnacis regis ueĩt obua orat
coronã aureã asuo rege trasnussã ebtulett
¶Crat. Ce natura tũ ⁊eꝵ tũ u̾boꝵ coi̾tas
nista atq mãsuetudo et legatos ad se nus¬
sos mirissime alloqui et sirisria euasset
lenit᷑ admnouere mox ille ꝑpet. ¶Itaq leg̃a¬
tis auditis ego ĩꝯt pharnati nõ ĩ fessus
impleat atq hus dcĩs leta fiõte duo u̾ba
suꝑaldidit q̃ uͥ ex ip̃o magnaminitatis
ue aut mͥ deiocharꝰ ut ĩdignũ uenia ꝙ
cõtra me steterit aut rege nrͣm adiisus
me nõ stetisse ceu magnũ aliqd̃ bñficium
opponatie ¶ CTam neq deiotarꝰ tantã inĩ¬
ꝙͣtũ uos putatis ¶ Ie quidẽ p̾stitit et of¬
fensas meas ut iguosce posse iupplicãti
quo mͥ uichil ẽ gratiꝰ nicħ qd cupidius

Expanded text:
tus est, qui Deiotarum coram Cesare accusaret, tus est, qui Deiotarum coram Cesare accusaret, insidias illum sibi nocturnas tetendisse. Extat elegantissima Ciceronis regem defendentis oratio. Cesari Ponticos fines ingresso legatio Pharnacis regis obviam venit: orat,coronam auream a suo rege transmissam obtulerunt. Erat Cesari natura tum rerum tum verborum comitas multa atque mansuetudo, et legatos ad se missos mitissime alloqui, et, si uspiam errassent, leniter admonere mos illi perpetuus. Itaque, legatis auditis: Ego, inquit, Pharnaci non infensus, impleat. Atque his dictis, leta fronte duo verba superaddidit, que michi ex ipso magnanimitatis ne aut michi Deiotarum ut indignum venia, quod contra me steterit, aut regem vestrum adversus me non stetisse ceu magnum aliquod beneficium apponatis. Nam neque Deiotarus tantam initum vos putatis. Ille quidem prestitit, et offensas meas ut ignoscere possem supplicanti, quo michi nichil est gratius; nichil quod cupidius
Abbreviated transcription (Latin):
ppło. No. era ĩ hus t̾ris q̃ ulłis. tuis ẜsĩdnis.
tenelat  neq de romais discẽtoibꝰ cognostere.
nieũ eiat quid agerem inisi ꝙ aiuuc̃tute di¬
dicera obedire yntibꝰ. ad huc Ce. iułta uite
et magna bũficia mea quilꝰ olim ꝯsulteq tiui
regui honestaui miumne quidẽ tibi excidisse
debuerat ¶ Excuatio ãt etioris peitꝰ ulła est
tam urudẽti taq indust̾o unro ¶Tosce cĩ po¬
teras et debebas qui urbe rõam atq italiam
bñfitiis atq obsequus tius et hospitio qd tͥ
ẽ uiecũ ⁊ anititie antiq et dignitati tue
de litigio at tetrarchic n tyre ꝙ iustũ uidebit᷑
diffiniam te ĩterea ꝯfident mictũ agere ⁊ regtio
hĩtu uti uolo hus dc̃is legiõe una regis e
sulditis siuis roano more ĩstuicta ⁊ quotruq
hĩet equites secũ ad bellii pontitũ nuti
iubet ¶Tuq deiotharꝰ ĩ oibꝰ paruisset et
ad eiꝰ tegia pristimi. Ce more hospitii diui¬
tisset cultusq suma diligẽtia fuiss inuẽ¬

Expanded text:
tuis presidiis tenebantur, neque de romanis dissensionibus cognoscere meum erat. Quid agerem, nisi quod a iuventute didiceram, obedire presentibus? Ad hec Cesar: Multa in te et magna beneficia mea, quibus olim consul te tuumque regnum honestavi, minime quidem tibi excidisse debuerant; excusatio autem erroris penitus nulla est tam prudenti tamque industrio viro. Nosse enim poteras et debebas, qui urbem Romam atque Italiam beneficiis atque obsequiis tuis et hospitio, quod tibi est mecum, et amicitie antique et dignitati tue De litigio autem tetrarchie in tempore, quod iustum videbitur, diffiniam: te interea confidenter mecum agere et regio habitu uti volo. His dictis, legionem unam regis ex subditis suis romano more instructam, et quotcunque haberet equites secum, ad bellum Ponticum mitti imperat. Quumque Deiotarus in omnibus paruisset, et ad eius regiam Cesar pristini more hospitii divertisset, cultusque summa diligentia fuisset, inven
Abbreviated transcription (Latin):
e ħ. hona fide agi põpeiꝰ noĩt se pͥorem
os copias duigere ꝑ aratii ¶ Tuod cũ fec̾it
ntͥq uecessario senatꝰ ac ppłi iuditio stãdiĩ
fra etł cũ babulo ad cortira ubi forte eñ¬
aperat cil egisset et bibulus ad põyeiũ iuuit
e.&e. tiagatore ꝑacis pͥmusse paratꝰ ad bellũ
uestigio subsequtꝰ rositis ad oricũ cast̾s .ꝙͣ.¬

Expanded text:
 ut bona fide agi Pompeius noverit, se priorem omnes copias dimittere paratum; quod quum fecerit uterque, necessario senatus ac populi iudicio standum fore. Hec cum Vibulo ad Corcyram, ubi eum forte compererat, quum egisset, et Vibulus ad Pompeium ivit, et Cesar, tractatore pacis premisso, paratus ad bellum e vestigio subsecutus, positis ad Oricum cast
Abbreviated transcription (Latin):
seu meti somanor ut se ercusãtis post
dicebat seu sola ꝑfidia et ꝯteytu eiꝰ fidẽ syne
et captare giãni uictoris ac fortune ol sequi
diffiitũ ẽ missiq cariifices qͥ enaui insca¬
phami sub ytextu procellosi litor is cũ pauicẽ
ebcertis ut ad rege duceret int̾ficcien tr̃
tuna hõiu et reꝵ exitꝰ ꝓsyaꝵ sub fili et amis¬

Expanded text:
seu metu Romanorum, ut se excusantes post dicebant, seu sola perfidia et contemptu eius fidem spernere et captare gratiam victoris ac fortune obsequi definitum est; missique carnifices, qui e navi in scapham sub pretextu procellosi littoris cum paucis exceptum, ut ad regem duceretur, interficerent. O fortuna hominum et rerum exitus
Abbreviated transcription (Latin):
precepit ut quiescat eas uo q̃ ĩ castas rema¬
ẜant ad se uere imꝑat ut laboret cũ qͥlꝰ code
ip̃o die larissam ꝑuei̾t. qua iã pomyeiꝰ fugiẽde
trasierat. ubi redditũ ẽ ĩ castra fca cesoꝵ ⁊atõe
de p̾hensu ẽ delegioibꝰ atq eꝯtatu pomiei .xu.¬

Expanded text:
precipit, ut quiescant; eas vero, que in castris remaprecipit, ut quiescant; eas vero, que in castris remanserant, ad se venire imperat, ut laborent. Cum quibus eodem ipso die Larissam pervenit, qua iam Pompeius fugiendo transierat. Ubi reditum est in castra, facta cesorum ratione, deprehensu
Abbreviated transcription (Latin):
te cncuuallare disposuit hostes monti ꝙ ĩaquo¬
sus erat diffidetes abiere qd̾. Ce. ĩcellige̾s tͥfa¬
riã ꝑtitꝰ ẽ copias ut ꝑs ĩ suis pars ĩ po̾pei cast̾s
ad custodia resideret ¶ars expeditior secum
riet ad hostes ꝑsequedos qͦs cũ nõ logo d̾cirrso.
spatio prope ee̾t ut attigeret illi ĩ mõcẽ aliũ ꝯs¬
cendeit cuiꝰ ad radicẽ flubiꝰ labebatꝰ. ¶Ee. illic ooᷤ
et lassitudo requie et nor ꝓxima suaderet per
senatorn ordimis fuga y noctẽ cdam dilapsis di
¶Sussos asurgere nich̃ q metuere dimisit ĩcoliue
ꝗd̾ pateretur uetitis mulitibꝰ aut ꝙͣ ꝙͣ ledere a.
illoꝵ quicꝙͣ oĩo ꝯcupiscere profecto aliqiuid int̾
hũc trasfugĩq ciꝰ labienũ init̾fuisse facilis ac
ꝓmyta discecio e ¶Ce. lassitudim militũ arassa
sue uero negliges quictis legiones q̃ secũ fũant
ad castra que .uiͦ. passiui atͥgo aberãt redue

Expanded text:
tem circumvallare disposuit. Hostes monti, quod inaquotem circumvallare disposuit. Hostes monti, quod inaquosus erat, diffidentes abiere. Quod Cesar intelligens trifariam partitus est copias, ut pars in suis, pars in Pompeii castris ad custodiam resideret, pars expeditior secum iret ad hostes persequendos. Quos quum non longo discursus spatio prope esset, ut attingeret, illi in montem altum conscenderunt, cuius ad radicem fluvius labebatur. Cesar illic eos et lassitudo requiem et nox proxima suaderet, perssenatorii ordinis fuga per noctem clam dilapsis. DiIussos assurgere nichilque metuere dimisit incolumes, menti paterentur, vetitis militibus auino quicquam concupiscere. Profecto aliquid inter hunc transfugamque eius Labienum interfuisse facilis ac prompta discretio est. Cesar lassitudini militum compassus, sue vero negligens quietis, legiones, que secum fuerant, ad castra, que sex millia passuum a tergo aberant, redire
Abbreviated transcription (Latin):
hostiũ que optasset uita dare ymisit n. ninꝰ
ĩ atie cecidisse ¶ Pompeiꝰ tuibatis ac teritis
suoꝵ ordinibꝰ tante tume mole nec sufferie ba¬
leus nec attollere abiecit ponda niyn seq
fuge credidit nõtam uiuere curiẽs ꝙͣ metues
niou ne secũ totꝰ ex̃citꝰ moreret᷑ quõ sb̃moto
nemo ampliꝰ ĩ atie stet ¶locmẽtũ ĩ gens
ꝯstat nil põpeio magisꝙͣ suoꝵ uocũit młti¬
tudo nõ minꝰ tñ ut arbitiõ uocuit ĩ digesta
uarictas q̃ y unuui fienari et regi ulła potuis
ratae ¶ Iec thẽsalite pugne fuis fuit fuiss
ut̃ et pomieii ne ĩ suui dedetꝰ paucos inte
dies ageret longãq głiam bieui spatio de¬
tiua morte nicħ melia S dẽhoc postea
nũc reũtor ad .Ce. parta urx dc̃i uigtoria¬
cum. Ce. castia hoscui cepiss et ponpelam aͥqͥ
ĩ monte̾ cascris ꝓxinũ ꝯfugissẽt studiose egit cũ.
muilitibꝰ ne ĩ predam intenti tỹs labi siueret᷑ qͦ
maior negligeret᷑. acasio ¶d cũ ociuuisset mõ¬

Expanded text:
quem optasset, vitam dare permisit; nec minus in acie cecidisse. Pompeius, turbatis ac territis suorum ordinibus, tante ruine molem nec sufferre valens nec attollere, abiecit pondus imperii seque fuge credidit, non tam vivere cupiens, quam metuens mori, ne secum totus exercitus moreretur. Quo submoto, nemo amplius in acie stetit: documentum ingens, constat, nil Potudo. Non minus tamen, arbitror, nocuit indigesta varietas, que per unum frenari et regi nulla potuit ratione. Hec Thessalice pugne finis fuit: fuisset et utinam Pompeii, ne in suum dedecus paucos vite dies ageret, longamque gloriam brevi spatio detiva morte nichil melius. Sed de hoc postea: nunc revertor ad Cesarem. Parta, ut dictquum et Cesar castra hostium cepisset, et Pompeiani aliqui in montem castris proximum profugissent, studiose egit cum militibus, ne in predam intenti tempus labi sinerent, quo maior negligeretur occasio. Quod quum obtinuisset, mon
Abbreviated transcription (Latin):
etas eleuata illũ snistra mansi euauisse ne
libelles quos ea gestabat maris aqua ꝑfun¬
deret. Mor excertꝰ asins nil moratꝰ si fanili¬
xilꝰ illa sua celeritate ac felicitate u̾sꝯ ĩ hostes
ĩ credibile ꝙ̃ subite classe regia oppressit as.
cepit put hoc agressu theedotꝰ tociꝰ mali arti

Expanded text:
etas, elevata illum sinistra manu enavisse, ne etas, elevata illum sinistra manu enavisse, ne libellos, quos ea gestabat, maris aqua perfunderet. Mox exceptus a suis nil moratus, sed familiaribus illa sua celeritate ac felicitate versus in hostes incredibiliter quam subito classem regiam oppressit, ac cepit. Periit hoc congressu The
Abbreviated transcription (Latin):
se yͥmũ ygandio latͥmatũ pene leti ħ euẽtu
erat. Ce. amuci rantii sͥ facilitate atq rlem̾¬
tia eẽ dapuosa ꝙ tam cito rege que iupo¬
testate hr̃et petetibꝰ remisiss ut suyfluabo¬
uitas probati dutis puerili uersutia plecte¬
ret  quasi uero hͦ Ce. bonitate sola nõ al¬
tiore ꝯsilio gestũ eẽt. ut et rer pus ĩciꝑet
chil eis su regis aduc̾tu acreuisse nichilq.
digressu eiꝰ de creuisse ioanis iure ast̾uerent᷑.
iul cum auag̾is aĩes ppłoꝵ deicit ꝙͣ lubiecta
ocuł sui sr̃ioris ĩ eitia ¶ eterũ ꝯ̃tra hũc mo¬
tu. Ce. solita iuitute ꝯsurg̾es cũ iuptõe
hostiũ repentiua ad cdassem suã trãsit inrꝰ ĩ
nauicula ꝯscediss ut̃q ĩ tłi piculo fieri solet
seu asulto ut hostes ĩ ild̾ Fagittis ac lapidilꝰ
ĩtẽtos facet sunt qͥ raludamẽto morditꝰ tra¬
hete uc hac ꝗde głiandi materia hostilꝰ reli¬
quisse afrrmẽt. hec uillgtatior et certioribus

Expanded text:
dio lacrimatum. Pene leti hoc eventu erant Cesaris amici, tantam sibi facilitatem atque clementiam esse damnosam, quod tam cito regem, quem in potestate haberet, petentibus remisisset, ut superflua bonitas probati ducis puerili versutia plecteretur. Quasi vero hoc Cesaris bonitate sola, non altiori consilio gestum esset, ut et rex presens inciperet ichil eis sui regis adventu accrevisse, nichilque digressu eius decrevisse Romanis, iure consternarentur. Nil enim magis animos populorum deicit, quam subiecta oculis sui superioris inertia. Ceterum contra hunc motum Cesar solita virtute consurgens quum eruptione hostium repentina ad classem suam transiturus in naviculam conscendisset, utque in tali periculo fieri solet, seu consulto, ut hostes in illud sagittis ac lapidibus intentos faceret: sunt qui, paludamentum mordaciter trahentem ne hanc quidem gloriandi materiam hostibus reliquisse confirment. Hec vulgarior et certioribus
Abbreviated transcription (Latin):
filii udeiẽt deuec trasemus hic p̾cipitan
rabie uoce tolleret pilũq torq̾ret. Eta pͥ¬
liũ ceptũ ẽ qd̾ nisi uiuus finor hẽis u
muisciuss uoterat fortasse ducibꝰ ip̃is pabi¬
entibꝰ citia romam mmipii hũaniq guͣs
excidiũ mutua pietati compen. ¶pħ
dolor ĩuetꝰ e qͥ. Ce. nỹo differẽte ꝓperaret

Expanded text:
filii viderent, donec Crastinus hic precipitanti filii viderent, donec Crastinus hic precipitanti rabie vocem tolleret pilumque torqueret. Ita prelium ceptum est, quod nisi unius furor hominis miscuisset, poterat, fortasse ducibus ipsis patientibus, citra romani imperii humanique generis excidium, mutua pietate componi. Sed proh dolor! inve
Abbreviated transcription (Latin):
agere uoliuss atq hec oĩa nõ metu aliquo
s pietate ut ciuili sãgiũ ꝑceretur neq res¬
.p. paucoꝵ fuioribꝰ ĩ magnas calamitates
repulse magnã nobilibꝰ aĩs ĩdignandi.
nuaͣns prebuss ¶us explicitis olse¬
cantaꝰ q militibꝰ pugne signũ dedit Erat
forte ã exatu trastiuꝰ qui pͥori tpre honesto
gradu sub. Ce. nulitasset tũc uero uẽ iu¬
litie sacauiẽto quo solutꝰ ciat s ure qͦda
auuticie euocatꝰ aderat uir bellica untute
meniorabilis. hic Ce. tentione ĩtellecta et
siguo pli andito alaca uiltu uoce seqͥnũ
me inquit mampulares oliui mei et
dignitatẽ uos uram ⁊ecuꝑabiuꝰ liber¬
tatẽ de hiuc u̾sus ĩ. Ce. fatiã inquit
hodie imꝑator unde uel uiuo mͥ uel
fuerat ut aliqui tradide nec dissules
yius torpor qui strictos ia gladios ati¬
ueret ¶Lempẽ cũ g̾uam suos frataes
ab adusa atie patres filios et paretes

Expanded text:
agere voluisset, atque hec omnia non metu aliquo, agere voluisset, atque hec omnia non metu aliquo, sed pietate, ut civili sanguini parceretur, neque respublica paucorum furoribus in magnas calamitates repulse magnam nobilibus animis indignandi materiam prebuissent. His explicitis obsecrantibusque militibus pugne signum dedit. Erat forte in exercitu Crastinus, qui priori tempore honesto gradu sub Cesare militasset, tunc vero non militie sacramento, quo solutus erat, sed iure quodam amicitie evocatus aderat, vir bellica virtute memorabilis. Hic, Cesaris concione intellecta, et signo prelii audito, alacri vultu ac voce: Sequimini me, inquit, manipulares olim mei, et dignitatem, nos nostram recuperabimus libertatem. Dehinc versus in Cesarem: Faciam, inquit, hodie, imperator, unde vel vivo michi vel Fuerat, ut aliqui tradidere, nec dissimprincipio pius torpor, qui strictos iam gladios contineret, nempe quum germani suos fratres ab adversa acie, parentes filios et parentes
Abbreviated transcription (Latin):
stitit et ꝯũsꝰ ad suos nõe inquit iͦ. ampliꝰ
de itiuere s de p̃lio laboradii ¶ldest ecte modo¬
nebis occasio quã semy optanimꝰ pugnandi
et finc̃ laboribꝰ nuponẽdi hec dites nstrere:
aties cepit onũ cuiꝰ erat ꝑitissiꝯ̾ nulitari.
arte suos seq iut̾im admou̾e ne amłticudiẽ
hostiũ cricũueniri smnerẽt siue id qd̾ põpeius
nꝯsilio dixerat erupisset siue id futirũ aĩ
pͥsagio concepiss oĩbꝰ uileus ne ĩ uissu eiꝰ
ĩ cipet se ĩ tpͣr quid agẽdũ eẽ¶¶Sigͣ. ⁊̃ iudi¬
catuꝵ eẽt cricu̾ire maties et aĩos u̾bis ac¬
cendere iltutẽq insitam excitare cõmenio¬
zatõe sue erga illos sẽꝑ optime ac bnifice
bolũtatis int̾ alia nõ omisit se oĩbꝰ medis
pacẽ qͥsiuisse hũilius forte etiã ꝙͣ deceret
¶Loiauit ꝑ quos de pace pompeiĩ a ͥͭ. scipiõe
int̾pellasset ut publice ⁊ tapsi amius ad
ripami de cedẽ nuttẽdis ultre citreq legatis

Expanded text:
quit, modo amplius de itinere, sed de prelio laborandum. Adest ecce nobis occasio, quam semper optavimus, pugnandi et finem laboribus imponendi. Hec dicens instruere acies cepit omni, cuius erat peritissimus, militari arte suosque interim admonere, ne se a multitudine hostium circumveniri sinerent, sive id, quod Pompeius in consilio dixerat, erupisset, sive id futurum animi presagio concepisset, omnibus iubens, ne iniussu eius inciperent: se in tempore, quid agendum esset, signo indicaturum. Circumire inde acies, et animos verbis accendere, virtutemque insitam excitare commemoratione sue erga illos semper optime ac benefice voluntatis. Inter alia non omisit se omnibus modis pacem quesivisse, humilius etiam forte, quam deceret. Nominavit, per quos de pace Pompeium aut Scipionem interpellasset, ut publice etiam Tapsi amnis ad ripam de eodem mittendis ultro citroque legatis
Abbreviated transcription (Latin):
procia au̾o tuĩ aberat ut cũ. Ce. nobilissiꝰ
cõanoꝵ cẽi ¶Mariꝰ rusticane nec rõa ne
quide fuill origius iye tni ex hus ellectos
uiros ingetulia mntt̾it ut tociꝰ gẽtis aĩos
sibi ꝯcilienti Intim qͦ et cuspꝰ er saluscius
pretor conuehũdis ꝯmeatibꝰ cũ classe directꝰ
sit et alieuꝰ pro ꝯsul ut dixĩa euocatꝰ ace.¬

Expanded text:
nobilissimus Romanorum esset, Marius rusticane et ne romane quidem fuisset originis. Ipse tamen ex his electos viros in Getuliam mittit, ut totius gentis animos sibi concilient. Interim quoque et Crispus Sallustius pretor convehendis commeatibus cum classe directus sit, et Allienus proconsul, ut diximus, evocatus a Ce
Abbreviated transcription (Latin):
ĩs ultꝰ et traultꝰ uixq aliud tys piculosius
egit. Ce. nulꝙͣ magis illi uecessaria iltus
fuit suic qua sana eũ et gestaꝵ teꝵ n̾mo¬
ria nõ iuus ¶ Icullas regius pͥfectꝰ haus¬
to poyei saguine ebruis ia. Ce. saguinem
siticbat. et collecto excitu .xxͫ. aruatorum

Expanded text:
tumultus et insultus, vixque aliud tempus periculosiustumultus et insultus, vixque aliud tempus periculosius nusquam magis necessaria illi virtus fuit, sine qua fama eum et gestarum rerum memoria non iuvisset. Achillas, regius prefectus, hausto Pompeii sanguine, ebrius, iam Cesaris sanguinem sitiebat, et, collecto exercitu viginti m
Abbreviated transcription (Latin):
fere õs et uulueribꝰ et morbis et lassitudiẽ
teneret᷑ alexãdriã ueĩt fisus et gestaꝵ cer
te certior ft̃s aliquãtisy hesit ilutore duz
int̾ea iissui ẜ agere ytheo docũ p̃ceptorem
siui qui cũ photiuo eiꝰ cedis hortator fu̾at
po̾rei caput atq auulus offertur ingeniut
Ce. et lacrimas fudit tanti uiri ettãta oliz
sibi fanuliaritate ꝯiũcti casñ uuẜatꝰ simul
illud ĩ telliges cide illa nõ sibi gratificari cage¬
uoliusse Sed fortune nise ide̾̃ si sors tuliss
ausur de huis intam ectressꝰ et ĩ gressa ale¬
yãdria exceptꝰ ẽ tiuułtu ac clamore militũ
giaui qͥs illi urbi rey p̃sidn gr̃a dimiẜat
querẽtui p̃iui rõanis fastibꝰ regiã maiestatẽ
¶Quõ ꝯp̾sso cotidie motꝰ allii atq alii oriebũ¬
tur quos ex ordine prosequi ociosũ sit quibꝰ
Ce. ĩsua opĩone frriatꝰ nõ sib rompeii peri¬
isse s regi ad sestarim legioes quas ex porx¬
ianis militibꝰ ꝯscͥpẜat euocau̾it. Hille ĩ tra

Expanded text:
fere omnes et vulneribus et morbis et lassitudine tenerentur, Alexandriam venit, fisus et gestarum rerum te certior factus aliquantisper hesit in litore, dum interea missum sibi a rege per Theodotum, preceptorem suum, qui cum Photino eius cedis hortator fuerat, Pompeii caput atque annulus offertur. Ingemuit Cesar et lacrimas fudit, tanti viri et tanta sibi olim familiaritate coniuncti casum miseratus, simul illud intelligens, cede illa non sibi regem gratificari voluisse, sed fortune; in se idem, si sors tulisset, ausurum. Dehinc in terram egressus et ingressus Alexandriam exceptus est tumultu et clamore militum gravi, quos illi urbi rex presidii gratia dimiserat, querentium premi romanis fascibus regiam maiestatem. Quo compresso, quotidie motus alii atque alii oriebantur, quos ex ordine prosequi otiosi sit, quibus Cesar in sua opinione firmatus, non sibi Pompeium periisse, sed regi, ad se statim legiones, quas ex pompeianis militibus conscripserat, evocavit. Mille interea
Abbreviated transcription (Latin):
uitoria exoytalat et iỹe se ĩfim tastris
Ualidissimis̃ ꝯtuicbat nõ ꝙ de uittoria dubi¬
taret s post rot res gestas et tociẽs suos
hostes de zeliquiis belli cruentã uictoria adi¬
pisci de decorosũ sͥ. seq prorsus ĩdignũ iudi¬
cabat/ neq ĩt̾im ullũ diẽ inf̾nuttebat qͦ nõ
uł y alios abses uł sub oculis suis exỹcitum
et p̾cipue trones militaribꝰ istitutis ibue
zet ĩ qua arte ulłi hei̾u secũda fuit fiunge¬
bat sese pauidũ p̃t̾ea et pauore sapietia
amplecti qi suis urraiba diffidẽtẽ et hostes
de hac difide̾cia eyultãtes equo aĩo tellera¬
bat donec uiutãdi ꝯsilii tp̃s eẽt usq ad̾o
ut scipio qͥ. aliꝙͣ dui paratꝰ ad pliũ fuerat

Expanded text:
riam exoptabat. Ipse se interim castris validissimis continebat, non quod de victoria dubitaret, sed, post tot res gestas et totiens fusos hostes, de reliquiis belli cruentam victoriam adipisci dedecorum sibi seque prorsus indignum iudicabat; neque interim ullum diem intermittebat, quo non vel per alios absens vel sub oculis suis exercitum et precipue ecundus fuit. Fingebat se pavidum, preterea et pavore sapientiam amplecti, quasi suis viribus diffidentem, et hostes de hac diffidentia exultantes equo animo tolerabat, donec mutandi consilii tempus esset, usque adeo, ut Scipio, qui aliquandiu paratus ad prelium fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
tior ꝯdictio q explicari ex cõniodo int
angustias nõ posse et onio erreditior
ꝑs alfa iuderc¶ e⁊ at lassis chiodie.
prefectꝰ heufranbr et disciplina rei belia
et uirtute aĩ romano siuulior ꝙͣ greto
¶dic dilatõe ude̾s et causa dilatõis m¬
telliges sit. Ce. aloquiti. Pentne¬

Expanded text:
terior conditio, quod explicari ex commodo inter angustias non posset, et omnino expeditior pars altera videretur. Erat classis rhodie prefectus Euphranor, et disciplina rei bellice et virtute animi Romano similior, quam Greco. Hic dilationem videns et causam dilationis intelligens si
Abbreviated transcription (Latin):
uint sẽꝑ unicere solitꝰ. sed fortiua eal
qdͥ demistis facit ĩfinie reliq̃rat ꝙͣuis q
nĩc etiã iucie¶CLam et oeniam uauis
fiegit demersit q et dumi aĩosius aliã
yurgerer mullo opem fetente seu qi
uituti etꝰ ado fideret ut credet auxilis
no egere ¶Señ qͣ pociꝰ reor metu ills
ueiꝰ et beue geste rei laude a dertꝰ ⁊ muor¬
tem ¶ Erat ayd. Ce. rtholomens
qͥe plsiq natura euẽit etate puer calli¬
ditate seuex ac nequitia eiat at forte
musse¶¶uic bella ee trie cũ deoratra
sorore erat et auige qua qda fratas
i cargere tũt fuisse ꝯfrranat. Sd ubi¬
tũq eẽt cõstat eam ad Ce. peuetiasie
seqi ad ip̃iꝰ genua ꝓiecisse oiãte ut ei
ytem iegni resticue uiberet ut cõĩs tefto
patus cautu araieret et petitõ iusta ⁊
ĩsignis fornia acedebat et iegis hediĩ
qui pouiyei morte ĩsolent seromanis
arnus ĩ misciusse iudebat᷑ tet cansis ad¬
inta iusticia cũ iusisset.Ce. ut regina

Expanded text:
ed fortuna eum, quod de multis facit, in fine reliquerat; quamvis et tunc etiam vicit. Nam et obviam navim fregit demersitque, et dum animosius aliam perurgeret, nullo opem ferente, seu quia virtuti eius adeo fiderent, ut crederent auxilio non egere, seu, quod potius reor, metu illos et unus bene geste rei laudem adeptus et mortem. Erat apud Cesarem Ptolomeus, quod plerisque natura evenit, etate puer, calliditate senex ac nequitia; erat autem forte eruisse. Huic bellum eo tempore cum Cleopatra sorore erat et coniuge, quam quidam fratris in carcere tunc fuisse confirmant. Sed, ubicumque esset, constat eam ad Cesarem penetrasse, seque ad ipsius genua proiecisse orantem, ut ei partem regni restituere iuberet, ut communis testamento patris cautum appareret. Et petitio iusta erat, et insignis forma accendebat et regis odium, qui Pompeii morte insolenter se romanis armis immiscuisse videbatur. Tot causis adiuta iustitia, quum iussisset Cesar, ut regina
Abbreviated transcription (Latin):
atiẽ pug̾turꝰ iustauxit ĩ qͦ. qͥdẽ plo
cũ classis iegia q̃ tũc cau ĩfram sũ¬
ducta erat cyureret᷑. flama propims
tectis illapsa illa philadelphi billiato
famosissina assũpsit i qͣ. erãt librorĩ
uulia alibi qͣdragnntã. alibi qudim¬
genta milia reyio et ẽ plane suuł sil¬
labaꝵ sonus nuͣs lõge dissimilis gͣta
ignis ad huc ĩ auibigao belloꝵ exituls
studiose posteritatis ĩ comodũ tot nobi¬
liu ĩgenior monimẽta uno ĩtondis
ꝯflagiasse¶Hulta ibi pretea ne tecs¬
tuia mĩt naualia fucre certamiua et
cuule bellii egiptꝰ ẜͥ absente alta pte
susceyat cuiꝰ ducẽ ip̃a penierat hori

Expanded text:
struxit. In quo quidem prelio quum classis regia, que tunc casu in terram subductu erat, exureretur, flamma proximis tectis illapsa illam Philadelphi bibliothecam famosissimam absumpsit, in qua erant librorum millia, alibi quadraginta, alibi quadringenta reperio; et est plane similis syllabarum sonus, numerus longe dissimilis. Ita ignis, adhuc ambiguo bellorum exitu, de studiose posteritatis incommodum, tot nobilium ingeniorum monumenta uno incendio conflagrasse. Multa ibi preterea nunc terrestria nunc navalia fuere certamina, et civile bellum Egyptus sibi, absente altera parte, susceperat, cu
Abbreviated transcription (Latin):
cuna hc loslon c̃sulã adnit nͥ sua lal
nigiore ialie deroito atergo siti metieus
mor doesceossit donec qͥbusda suoꝵ assetuns
i nifami seu ĩsula cilicũ seu scopile de¬
liberid substitic. in ĩ affrucã an ĩ egiptũ
m ĩ ꝑriuam uanigaret. Et cũ ꝓuus eet¬

Expanded text:
na. Sic Lesbon insulam adiit, ubi sua illa pignore illic deposito, a tergo sibi metuens mox discessit, donec, quibusdam suorum assecutis, in infami seu insula Cilicum seu scopulo deliberabundus substitit, an in Africam, an in Egyptum, an in Parthiam navigaret; et quu
Abbreviated transcription (Latin):
libꝰ mñ bellis ĩẜta st̃ nũc ad ue̾ atq
uudiq cuuile bellu ⁊edeat stilus¬
Igressus. Ce ey asia ardẽtis¬
iuidia et adiisis tẽpestatibꝰ absq ulla
it̾iuissione nauigas ad .xiiii. kłaa
marii lilibeu attigit et ꝙͣus ut dixi
ionia reuocatꝰ et rome necessariꝰ dĩa
fama eiat porcianas ytes ĩ affrita
maxis ĩ cremẽtis assinrgere uiiꝰ ducis
ĩ locu due sucesẜant cato et scipio
et si uiu potẽcie ĩ affaca coacte etue
qͦ uires iube regis accesẜat et ĩgẽ¬
tem undiq qͣi de ĩ dustuia reꝵ molẽ
inrtua collegerat qͦ. uictoria ce. ef¬
ficeret clariorẽ et ⁊egis cũ riuilibus¬
tentoria fixit ĩ lictore ita ut pene
licẽriã uagarẽt᷑ s dc̃to ob audiẽtes
nec qͣrẽdi usꝙͣ cẽnt uec uocad¶ rẽs¬
cebat at ĩ dies fama hostiliu copiaꝵ
sapionis at illi ei cato cesẜat.x. le

Expanded text:
ilibus tamen bellis inserta sunt. Nunc ad vere atque undique civile bellum redeat stiluigressus Cesar ex Asia, ardentisbsque ulla intermissione navigans, ad XIIII Kalendas Ianuarii Lilybeum attigit, et quamvis, ut dixi, Romam revocatus et Rome necessarius, omnfama erat pompeianas partes in Africa maximis incrementis assurgere. Unius ducis in locum duo successerant, Cato et Scipio, et civili potentie in Africam coacte externe quoque vires Iube regis accesserant, et ingentem undique quasi de industria rerum molem fortuna collegerat, quo victoriam Cesaris efficeret clariorem, et reges cum civibustentoria fixit in litore ita, ut penelicentiam vagarentur, sed dicto obaudientes nec querendi usquam essent nec vocandi. Crescebat autem in dies fama hostilium copiarum: Scipionis autem illi enim Cato cesserat de
Abbreviated transcription (Latin):
masissẽt alioqu posse si ⁊ebellassẽt eisdem
ip̃is qͥ ad eoꝵ custodia data erat auxilus.¬
R egipto Ce. insiriam bricha¬
ueĩt uir ad laborẽ natꝰ uec cessa¬
de scies nec quiesc̃e cuntẽ nũtii ex italia
sĩia erat ułta et ĩ iribe et ĩ italia perpe¬
um agi q̃d̃ pene necessarie absctibꝰ ꝯsulibꝰ

Expanded text:
mansissent; alioquin posse, si rebellassent, eisdem mansissent; alioquin posse, si rebellassent, eisdem ipsis, que ad eorum custodiam data erant, auxilx Egypto Cesar in Syriam venit, vir ad laborem natus, nec cessare sciens, nec quiescere. Euntem nuntii ex Italia ntia una erat, multa et in urbe et in Italia perperam agi, quod pene necesse, absentibus consulibus
Abbreviated transcription (Latin):
seq et sua urrbeq ip̃az ei supplices dedde
dus tantisq pidis eũ ysalute et głia ena¬
sisse cernẽtiũ ut undiq cumulatũ dies
ille prestatissimue impatori fructũ xtulie
actulisse uideret᷑ tuz de cegno disposuit
uerit̾᷑q illd̾ ĩ ꝓuicie forma redegisse ne
qũ forte ꝑp opulẽtia regiõis yses aĩosi¬
or co misꝯ nouãdaꝵ ⁊eꝵ mat̾ia inue¬
uret ¶Cleo patre cuiꝰ blada ꝯsuetudiue
tenebat᷑ et cui iuire etiã debebat ͤ uec uõ
et iumori eiꝰ fratri sceptuꝵ dedit. qui
maior male monitꝰ eiꝰ audierat ⁊ m̃orẽ
filiã arsinoe rego edux ne forte zebꝰ ad¬
huc teneris p̃textu illiꝰ ruelle ꝙ aliꝙͣdiu
fecat gaminedes noui motꝰ y aliũ oriet ͦ
aliqͦt ibi p̾tea legiões liquit idq alto ꝯsilio
ut ꝙ statuerat firniũ iẽt qd̾ nec autiqͥtaᷤᷤ
pueris nec ciui amor. Ce. amãtibꝰ pres¬
tare poterat et głosũ eẽt nõi ⁊õanor reges
ab cis fieri eor q ysidus teneri si ĩ fide:

Expanded text:
upplices dedidere; diis tantisque periculis cum salute et gloria evasisse cernentium, ut undique cumulatum dies ille prestantissimo imperatori fructum virtutis attulisse videretur. Tum de regno disposuit, veritusque illud in provincie formam redegisse, ne quando forte propter opulentiam regionis preses animosior eo missus novandarum rerum materiam inveniret, Cleopatre, cuius blanda consuetudine tenebatur, et cui iure etiam debebatur, nec non et minori eius fratri sceptrum dedit, quoniam maior male monitus eius audierat. Minorem filiam Arsinoen regno eduxit, ne forte, rebus adhuc teneris, pretextu illius puelle, quod aliquandiu fecerat Ganymedes, novi motus per alium orirentur. Aliquot ibi preterea legiones liquit, idque alto consilio, ut, quod statuerat, firmum esset, quod nec antiquitas pueris nec civium amor Cesarem amantibus prestare poterat; et gloriosum esset nomini Romanorum reges ab eis fieri eorumque presidiis teneri, si in fide
Abbreviated transcription (Latin):
uiubꝰ hĩc uide dimitaret᷑. pompeius mł¬
Ce. cꝯtatũ effuderet ab ut̾q coriui. Ce.
suis equitilꝰ qͦs ĩtentos ĩ hac iem fec̾at
subito signũ dedit. qui dc̃o ciciꝰ ĩ effusos
ft̃o ĩpetu uere illos effudert̃ u̾tere terga
coegeit et secuta e equtatũ uix aidẽtissia
legionñ ado cẽgiobata ut qͣi una maꝯ
oi̾umꝰ uidecet᷑ sic õẽ snul et feue t̾ueies et
ugere et sulsciner untꝰ tam unuta nõ poss
accessit et leuis fragor acfiepitꝰ armature
magni deniq instar ex̾citꝰ. Ce. ie ubiq p̾¬
sens utiũq simł exhibes et fortissnus nulitt̃.
et sũmi ducis offitiũ et feries et ex hortãs
due ex oilꝰ illꝰ y oĩa discurẽtis atq oibꝰ occu¬
rẽtis uoces ad potate memorie q mãdate st̃
feroꝵ alt̾a. Sed ad uince̾dũ utlis miles:
facic fieri alt̾a at pia licet ad iactationem
unicere satagentis hec m̾cetis seu ia lutoriᷤ
et nuhentis uoy fuit illa ĩ medio ulii aidore

Expanded text:
Pompeius muCesarem equitatum effunderet, ab utroque cornu Cesar suis equitibus, quos intentos in hanc rem fecerat, subito signum dedit, qui dicto citius, in effusos facto impetu, vere illos effuderunt, et vertere terga coegerunt. Secuta est equitatum vis ardentissima legionum, adeo conglobata, ut quasi una manus omnium videretur. Sic omnes simul et ferire cerneres et urgere, ut sustineri virtus tam unita non posset. Accessit et levis fragor ac strepitus armature, magni denique instar exercitus. Cesar ipse, ubique presens, utrumque simul exibens et fortissimi militis et summi ducis ous illius per omnia discurrentis atque omnibus occurrentis voces adnotate memorieque mandate sunt, ferox altera, sed ad vincendum utilis: Miles, faciem feri; altera autem pia, licet ad iactationem vincere satagentis; hec vincentis seu iam victoris et miserantis vox fuit: illa in medio prelii ardore,
Abbreviated transcription (Latin):
Audo dimiteret ne diu̾ses act̃ i c̃tãdo
nentru asumere  uero se ĩsria cilicia q
ad huc regiones illas obtineta¶ ussis gͦ. ubaĩs
atq italis rebꝰ usq ad ip̃iꝰ aduetũ ꝯquiesc̃e
ip̃e cepto festinꝰ itiuere pharnatem petiit ay¬
pinquati deiocharꝰ talatie tetiarcha licet tũc
de illa litigas rey at iinoris armenie asena¬
tu ꝯstitutꝰ deposito oñii ornatu regio et non
solũ pͥuati s rei supplitisq hĩtu olua uenit
et cũ audiẽtiã meruiss. ego ĩquit o Ce. nõ ĩ¬

Expanded text:
do dimitteret, ne diversos actus inculcando neutrum consummaret. Id vero se in Syria Ciliciaque adhuc regiones illas obtinente. Iussis ergo urbanis atque Italis rebus usque ad ipsius adventum conquiescere, ipse cepto festinus itinere Pharnacem petit. Appropinquanti Deiotarus Galatie tetrarcha, licet tunc de illa litigans, rex autem minoris Armenie a senatu constitutus, deposito omni ornatu regio, et non solum privati, sed rei supplicisque habitu obviam venit, et, quum audientiam meruisset: Ego, inquit, o Cesar, non i
Abbreviated transcription (Latin):
ellici poss quid ꝯtia se ꝗsq sensiss qdad
catõe nodii funti belli prodesse potuisse nõ
ẽ dubiũ nec epłas legi nec aprri scͥma pissi
bona fide sic̃ eiãt obsignata et ĩ tacta ꝯbisis
et iaro.lz. ac modite solitꝰ subuasti Satiꝰ
duxit ire ne adse acced̾e possi eccirers et
oppon̾̃e illi ignorantia effensaꝵ. q̃ ynta

Expanded text:
elici posset, quid contra se quisque sensisset, quod ad rationem nondum finiti belli prodesse potuisse non est dubium, nec epistolas legi nec aperiri scrinia passus, bona fide, sicut erant, obsignata et intacta combussit; et raro licet ac modice solitus subirasci, satius duxit ire, ne ad se accedere posset, occurrere, et opponere illi ignorantiam offensarum, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ibi cẽ. Ce. ocarius a sp̃tu ꝙ. Ce. audiẽs ihi¬
bitis latͥinis solatꝰ e puerũ et si hũc iuꝗs
que p̃tendis aumui hẽs cito ad me reũti
et mecũ eẽ poteris nũt uade ex tuoꝵ desi¬
deuo sarisfat teq hortor et admoues ut
aiiticia iomaua potiꝰ ꝙͣ aima experita
uelis sic admonitũ dimisi EIlle uelur ferox
bellua uindis emissa tons iuox regui.¬

Expanded text:
rius aspectu. Quod Cesar audiens, inhibitis lacrimis, solatus est puerum: Et si hunc, inquit, quem pretendis, animum habes, cito ad me reverti et mecum esse poteris. Nunc vade et tuorum desiderio satis fac. Teque hortor et admoneo, ut amicitiam romanam potius, quam arma, experiri velis. Sic admonitum dimisit. Ille, velut ferox bellua vinculis emissa, totis mox regni
Abbreviated transcription (Latin):
fundum habnt acq ĩ pulsũ flugtibꝰ cadi¬
uer muc̾tũ ĩ upa et lorice aurce in⁊ipa¬
iuditio cegͥtii sic puerilis fraus ĩ iposle
ultor effectꝰ et illiꝰ magni urii maitꝰ ueca¬
tissimoꝵ heui sangume pentatu: ¶sẽ
hec alexadria. Ce. uictor ĩgredit᷑ tata c̃ia¬

Expanded text:
et ad fundum abiit, atque impulsum flucibus cadaver inventum in ripa, et lorice auree indicio cognitum. Sic puerilis fraus in ipso flore ultor effectus, et illius magni viri manibus nocentissimorum hominum sanguine parentatum est. Post hec Alexandriam Cesar victor ing
Abbreviated transcription (Latin):
tnĩ ĩ mẽsis unil quidda lector possit mos
ꝯcipe anuci quide fion qui hac re dlito¬
assima breuitate ꝑstemxit uerba st hec
Nullo uͥꝙͣ loco tantũ uirũ ppłi .X. fortũa
llnc pret auxilia regũ et seuat ¶dem¬

Expanded text:
nde immensum quiddam lector possit mente concipere. Annei quidem Flori, qui hanc rem elegantissima brevitate perstrinxit, verba sunt hec: Nullo unquam loco tantum virium populi romani fortuna illinc, preter aux
Abbreviated transcription (Latin):
deniq ille uet̾anꝰ ex̃citꝰ nulle modis euanur
nomẽ durar milites nõ sup sũi Hĩc antez
quẽ udeis exdilectu uouo cisalpine gallie
et pars miaior ex trãs padanis ꝯstat hus dc̃is
ne quid deesset insame urrauit se nisi uicto¬
re nũꝙͣ eplio reũsur Ceterosq ad idem uis¬
iuradũ sibis iucitauit et nec niius exẽplo
põpeius deuide landans iurasq simllit̾ sic
oñis gͦ. urauerũt ut ncte fuĩt miłtos esse
yiuros ĩgenti gaudio tanꝙͣ felicit̾ rebꝰ geste
nec nũori spe eꝯsilio discerũt imauiẽtum
tanti ducis de tam magna te ulut arram
uictorie tenẽtes digressi ãt asilio nõ ita nulto

Expanded text:
Denique ille veteranus exercitus mille modis evanuit: nomen durat, milites non supersunt. Hic autem, quem videtis, ex dilectu novo cisalpine Gallie, et pars maior ex transpadanis constat. His dictis, ne quid deesset insanie, iuravit se, nisi victorem, numquam e prelio reversurum, ceterosque ad idem iusiurandum verbis incipeius, dictum laudans iuransque similiter. Sic omnes igitur iuraverunt, ut necesse fuerit multos esse periuros. Ingenti gaudio, tamquam feliciter rebus gestis, nec minori spe e concilio discesserunt, iuramentum tanti ducis de tam magna re velut arrham victorie tenentes. Digressi autem e consilio non ita multo
Abbreviated transcription (Latin):
acq potẽciã laudibꝰ ad celii ferẽs et . Ce. inbe¬
cillitatẽ oratõe de pͥmes ĩ solenta Poli inquit
o pompei noli inꝙͣ opinari hũc ex̾citũ illum
es̃ qui gallia g̾mianiaq ydoniuit oibꝰ int̾fui
et quid loquar scio nõ ẽ ille mͥ crede magna ꝑẜ
bello perut diuturno moriũtur ĩ ylio nõ uas¬
cũt᷑ hoĩes młti doniũ rediere mlti ĩ italia st̃
relicti uilti ꝓxima autõnali pestiletia piere

Expanded text:
atque potentiam laudibus ad celum ferens, et Cesaris imbecillitatem oratione deprimens insolenti: Noli, inquit, o Pompei, noli, inquam, opinari hunc exercitum illum esse, qui Galliam Germaniamque perdomuit. Omnibus interfui, et, quid loquar, scio. Non est ille, michi crede. Magna pars bello periit diuturno. Moriuntur in preliis, non nascuntur, homines. Multi domum rediere, multi in Italia sunt relicti, multi proxima autumn
Abbreviated transcription (Latin):
de que honoribꝰ deniq qd̾ stulticia oẽ suꝑ¬
tredit᷑ de iyiꝰ. Ce. sacdocio int̾ se nõ sue cõ¬
nimelia patricii litigaret ed̃ aliul illi
se. q aliud cogitabat atq aliud fortuna
phrabat. et põyeiꝰ quide solitis artibꝰ bellui
tahere cu̾ctando uicturꝰ ceyat ꝯsilui utile
E⁊ suor ĩpetu discussũ et ĩ efficar nulite ᷤᷤ
Iid labo̾e nati ociu ferre nõ poterat socni
pate desiderio impatic̃tes erat more pͥnci¬
res ducis anibitoe ĩ prorogãdo ĩpio argue¬
nuitꝰ et taptãti oĩa fortune mestꝰ fiena.
larautt de creuitq pugnare ad huc tñ tẽ
tahebac uam ꝙ quisq uoles fac̃ quo ad
pot differt¶ Cesar dilatiõez oderat is spalat
tñ posse popeui ullo ĩgenio ad puguadum
nibuci. ¶Ias difficultate ꝑ ylexꝰ utilissinmũ
aelli guis elegit ut motis castris ĩꝑpetuo
diratũq laboribꝰ po̾peianũ nũo iueliorem
ũsatũ ĩ uribibꝰ et discursibꝰ insuetũ itaq

Expanded text:
deque honoribus, denique, quod stultitiam omnem supergreditur, de ipsius Cesaris sacerdotio inter se non sine contumelia patricii litigarent. Sed aliud illi, Cesarque aliud cogitabat, atque aliud fortuna preparabat. Et Pompeius quidem solitis artibus bellum trahere cunctando victurus ceperat consilium utile, sed suorum impetu discussum et inefficax. Milites ad laborem nati otium ferre non poterant, socii patrie desiderio impatientes erant more, principes ducis ambitionem in prorogando imperio argueinvitus, et raptanti omnia fortune mestus frena laxavit decrevitque pugnare. Adhuc tamen rem trahebat; nam, quod quisque nolens facit, quoad potest, differt. Cesar dilationem oderat, nec sperabat tamen posse Pompeium ullo ingenio ad pugnandum induci. Hac difficultate perplexus utilissimum belli genus elegit, ut, motis castris, in perpetuo duratumque laboribus, pompeianum vero molliorem, versatum in urbibus et
Abbreviated transcription (Latin):
muratione locoꝵ ꝙ frumẽta ĩ actris eeñt
he potissimũ moudbat . si forsitan senia¬
gante hostis etia moueret᷑. Et sic ĩteii
duz casus aliquis atq octursꝰ ex optate
iugue tribueret fatultate Ex hus oñibꝰ
hoc ultini euenit ur suie ampliore dis¬
cursu pugne daretur occasio dum eĩ tastia mo¬
tuiꝰ ut de caenerat signũ dediss itineris et iaz
tentoria uelleret᷑ et ecte ia mota pompen castͣ
to aliena ꝯsilia seq̃latͦ. ⁊ assu̾pta ut fit amriiꝰ¬

Expanded text:
 in agris essent, spe potissimum movebatur, si forsitan, se vagante, hostis etiam moveretur, et sic inter eundum casus aliquis atque occursus exoptate pugne tribueret facultatem. Ex his omnibus hoc ultimum evenit, ut sine ampliore discursus pugne daretur occasio. Dum enim castra moturus, ut decreverat, signum dedisset itineris, et iam tentoria vellerentur, ecce iam mota Pompeii castra to, aliena consilia sequebatur, et assumpta, ut fit, mul
Abbreviated transcription (Latin):
uitute opꝰ exinua q̃ tor hostuu tota uocte
cũ uaucis ĩ petũ tolleraret ĩcendiũq pre¬
pellerer uiciuaꝵ ediu fania ẽ trmuisse
hostes ne una cũ. Ce. iit̾ tenebras oppel¬
merẽt suii regẽ quẽ saluum cupidãt ut
qui potestate ruer ad om̃ie scelus abutebat᷑
causa extitisse. nỹe at̾ ĩ uibe parũ tutuan¬
se senties ĩ proiusa pharõ pene ĩsula ocu¬
pauit ut loco saltẽ tutior aliquatuli qui¬
escẽt quodq ubi otii aliquid adess inter
bella et cupidissime fatigalat se lectem ac
scͥyture oya daret neq tii uecturua ⁊espi¬
iandi ꝯngit facultas. iniuua ei pñtia¬

Expanded text:
hostium tota nocte cum paucis impetum toleraret, incendioque propelleret vicinarum edium. Fama est timuisse hostes, ne una cum Cesare inter tenebras opprimerent suum regem, quem salvum cupiebant, ut qui potestate pueri ad omne scelus abutebantur, causam fuisse. Ipse autem se in urbe parum tutum sentiens improvisus Pharon pene insulam occupavit, ut loco saltem tutior aliquantulum quiesceret, quodque, ubi otii aliquid adesset, inter bella etiam cupidissime factitabat, lectioni ac scripture operam daret. Neque tamen diuturna respirandi contigit facultas. Inimici eni
Abbreviated transcription (Latin):
subscẽtab. at ¶Tunt aĩt o comilitones mei uines
mstis anis et młta cura ẜuaui et nc̃ mor̾es
Ce. castas ĩ solitu ne forte hestiui ĩ ma̾ꝯ ueĩat
aquila nec ꝑ manꝰ ur̃as salua ad Ce. reu̾tatur
hec dicẽs coriut centũq alii pͥme cohortis sue
cũ yͥncipe ceciderũt ¶ Hutaq dii̾sis ĩ locis cede
edica poreiam erupũt. uicitq põpetꝰ illa atie
et nuyator appellatꝰ e ¶Euq cẽdẽtes nõ seqret᷑¬

Expanded text:
entabat: Hanc, ait, o commilitones mei, vivens multis annis et multa cura servavi, et nunc moriens cesareis castris insolitum, ne forte hostium in manus veniat aquila nunc per manus vestras salva ad Cesarem revertatur. Hec dicens corruit, centumque alii prime cohortis sue cum principe ceciderunt, multaque diversis in locis cede edita, Pompeiani erumpunt, vicitque Pompeius illa acie et imperator appellatus est; quumque cedentes non seque
Abbreviated transcription (Latin):
utraq siue sangiũe qĩ diuinitꝰ receps¬
Sẽt nõ posse p̾ẜtim ĩ bello ꝓspa om̃ia
proueiro Perũ trastia letis tẽpanda ad¬
u̾sãq fortuna uirtutis ore leuiendam
et hec qd̾ ad excitũ/ quosdã uo signit¬
tos qͦr culya clades accepta erat uota¬
tos ĩfanna egradu nulitie sue mouit.
ex̃citũ reliquũ tantꝰ pudor tantꝰ dolor
ĩ uaẜat tãtũq desiderui ignomuinie a¬
holende ut nõ expectate supioris nupa
labores assumeret oiũq aĩ ardeiet ĩ cie¬
dibili quadã cupiditate pugnãdi uiã ills
eypurgãde ĩfanue unicã extimãtes qn
et legati qui ad ꝯsiliũ uocabat᷑ orone un¬

Expanded text:
tramque sine sanguine quasi divinitus recepissent; non posse, presertim in bello, prospera omnia provenire, verum tristia letis temperanda, adversamque fortunam virtutis ope leniendam. Et hec quidem ad exercitum. Quosdam vero signiferos, quorum culpa clades accepta erat, notatos infamia e gradu militie sue movit. Exercitum reliquum tantus pudor et tantus dolor invaserat, tantumque desiderium ignominie abolende, ut, non expectato superioris imperio, ibi labores assumeret, omniumque animi arderent incredibili quadam cupiditate pugnandi, viam illam expurgande infamie unicam estimantes; quin et legati, et qui ad consilium
Abbreviated transcription (Latin):
adhibeat id sifec̾it rebꝰ eũ fessis et maiꝰ.¬
ĩ malũ pronis quietẽ et imꝑio et italie.
pacẽ et prouĩcis allaturũ om̃isq illã sibi
uni acceptã hĩturũ ¶ Cũ hũs dodiꝯ ia¬
datis ad scipionẽ proficiscit᷑ pͥuũ qͥdem
fauonio quoda mali ꝯsilii fautore apacifi¬
cis Sripione et mudo utilibꝰ tractatibꝰ reuosa¬
te sic ĩ fecto negocie clodius ad. Ce. est reu̾sus
¶Quotidie int̾im agressa et plia et ut̾nq
cedes atq insigu urior casur misaibiles pacisq
ꝯsilus male repudiatis locus re atq odio datꝰ
erat. fuit unꝰ dies . E. iuus ad u̾sꝯ qͦ eruptio

Expanded text:
adhibeat. Id si fecerit, rebus eum fessis et in maius malum pronis quietem, et imperio et Italie pacem et provinciis allaturum, omnesque illam sibi uni acceptam habituros. Cum his Clodius mandatis ad Scipionem proficiscitur, primum quiuio seclusus, Favonio quodam, mali consilii fautore, a pacificis Scipionem et mundo utilibus tractatibus revocante. Sic, infecto negotio, Clodius ad Cesarem est reversus. Quotidie interim congressus et prelia et utrinque cedes, atque insignium virorum casus mirabiles; pacisque consiliis male repudiatis, locus ire atque odio solum datus erat. Fuit unus dies Cesari nimis adversus, quo
Abbreviated transcription (Latin):
custedisse atẽtꝰ et luos ꝑicłõ liberasse ulpi
ducis arriogaret ¶ Dulte preterea.
eruptoes alie ad durachiu et ad castia uso
adco ut uus die sex in locis pugnaiet᷑
quibꝰ ĩ plus de cesariams iugniti duis¬
tarat popeianoꝵ uero due nulia perere
uit᷑ quos młti cẽturienes et insignes uea¬
ouẽ ꝑtulit repulitq nec nõ et qͦrudam
q̾ruanoꝵ qui muuiteibꝰ erũpẽtes uiltis.
hostui resis sospites redieie Iucastello
at quodã d̾ põpeiꝰ inuaẜat tãtꝰ fuit
nubei sagitraꝵ ut sine uuluere defeloꝵ¬
nllꝰ enaderet/ q et centuuones qͣ̃tuor

Expanded text:
custodisse contentus, et suos periculo liberasse, ultecustodisse contentus, et suos periculo liberasse, ulteducis arrogaret. Multe preterea eruptiones alie et ad Durachium et ad castra usque adeo, ut uno die sex in locis pugnaretur, quibus in preliis de Cesarianis XX dumtaxat, Pompeianorum vero duo millia periere, inter quos multi centuriones et insignes vironem pertulit repulitque, nec non et quorumdam Germanorum, qui munitionibus erumpentes, multis hostium cesis, sospites rediere. In castello autem quodam, quod Pompeius invaserat, tantus fuit imber sagittarum, ut sine vulnere defen
Abbreviated transcription (Latin):
que qui sibi ꝑtiuacit uegabat᷑ statur
quos nõ peterat p̃lio uĩcere obsidiene cĩ¬
duxit ac uallũ impoitisq castellis ac tur
qr oĩu copia suꝑpetit quibꝰ ne nitra ip̃
obsidienis abitũ et mutare castͣ. licitũ et
uagar ¶ba uẽio crebre obsessoꝵ eruptide̾s
et sepe erupẽtibꝰ funeste et cũ . Ce. ꝓfect̾ꝰ
.R. scillam casiris pfecisset et ille audisser
cohortẽ una ab hostibꝰ uigeri duaꝵ lego
aueliũ tulit laboratoribꝰ qͣꝵ ac tursu.
uersi ĩfuga pomixia et si ĩ sequi ꝓfu¬
gas uictoribꝰ lituiss creditũ fuit die ille
confici bellũ potuisse ¶it nẽscis an uecoi¬
dia an fortuna pẽitꝰ ĩ clinata ⁊es eiat
Gẽo silla suoꝵ mmipetũ ꝯtuiuir cecnut¬
q receptui cuiꝰ ꝯsilui ascͥptoribꝰ ertisa¬
ꝯsilio metitur at legatꝰ solũ imꝑatons
iussũ sui aspicit et maditi finibꝰ se atiẽt
Sille castror tustedia comissa erat a ce

Expanded text:
que quoniam sibi pertinaciter negabatur, statuit, que quoniam sibi pertinaciter negabatur, statuit, quos non poterat prelio vincere, obsidione cinduxit ac vallum, impositisque castellis ac turrumque omnium copia suppetit, quibusve intra ipsum obsidionis ambitum et mutare castra licitum et vagari. Ibi vero crebre obsessorum eruptiones, et sepe erumpentibus funeste; ut, quum Cesar profecturus P. Syllam castris prefecisset, et ille audisset cohortem unam ab hostibus urgeri, duarum legionum auxilium tulit laborantibus, quarum accursu versi in fugam Pompeiani; et, si insequi profugos victoribus licuisset, creditum fuit die illo confici bellum potuisse: sic, nescio an vecordia an fortuna, penitus inclinata res erat; sed Sylla suorurm impetum continuit cecinitque receptui. Cuius consilium a scriptoribus excusapectat et consilio metitur, at legatus solum imperatoris sui iussum aspicit, et mandati finibus se continet. Sylle castrorum custodia commissa erat a Cesare: