comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epenrã dementia dubitauit quae causa facer& : ut tantis propo¬
sitis premiis quib: ardis et studi anutriuntur tam pauciraroque
anterint quiplena iuris ciuilis scientia ditarent᷑ : Et intantũ lugu¬
ntionũ tristipalloreuix unꝰ aut alterreceperit solidi tatempfec¬
aedoctrinae : quod nequaquã ulterius sedula ambiguitate traccet᷑
scopia in missa librorum si actionũ diuersitas difficult᷑as que cau¬
sarum animis nr̃is occurrat : Si deniq: moles constitutionũ diuali¬
ũ quae uelud subcrassa dimers ecaliginis interobscuritates ual¬
osuinotitiam humanis in genuis int̃dusit: uerũ egimꝰ negotiũ
comoris nr̃ et discussis tenebris conpendio breuitatis lumonlegi¬
u edimius eleccis uiris nobilib explorare fidei famo saedoce¬
dequib delegata causa ciuilis officupurgata inc̃pretationere
printipium scientia uulgauimus: neiuris periturum ulteri¬
sseueritatementita : dissimulata scientia uel ab ipsis dudits

Expanded text:
ra clementia dubitavit, quae causa faceret, ut tantis propositis praemiis, quibus artes et studia nutriuntur, tam pauci rarique extiterint, qui plene iuris civilis scientia ditarentur, et in tanto lucubrationum tristi pallore vix unus aut alter receperit soliditatem perfectae doctrinae Quod ne a quoquam ulterius sedula ambiguitate tractetur, si copia immensa librorum, si actionum diversitas difficultasque causarum animis nostris occurrat, si denique moles constitutionum divalium, quae velut sub crassa demersae caligine obscuritatis vallo sui notitiam humanis ingeniis interclusit, verum egimus negotium temporis nostri et discussis tenebris compendio brevitatis lumen legibus dedimus, electis viris nobilibus exploratae fidei, famosae doctrinae, quibus delegata causa civilis officii, is purgata interpretatione, retro principum scita vulgavimus, ne iurisperitorum ulterius, severitate mentita dissimulata inscientia, velut ab ipsis adytis
Abbreviated transcription (Latin):
derint ex cus andum: tum uero ad similitudinem rerum in mobiliun
diligentior curialib: om̃ib: requirendarum actio p̃beatur: scilica
uniuersis mortui facultatib: in aꝑto propositis uł estimati orerumua
diuisio prout successores elegerint sub presentiacuri alium caelebr¬
tur : In omib: aut̃ casib: ubi quarta parscuriȩ conpecit : trans acuo¬
nes interpositas firias in libatas que manere decernimus: Ad files
ueo n uimerẽ adq uos ni tegreas siopes uleoriosen sum̃ filiũ mnepore partẽ¬

Expanded text:
derint excusandum, tum vero ad similitudinem rerum inmobilium derint excusandum, tum vero ad similitudinem rerum inmobilium diligentior curialibus omnium rerum indago praebebitur, scilicet ut universis mortui facultatibus in aperto propositis vel aestimatio rerum vel divisio, prout successores elegerint, sub praesentia curialium celebretur. In omnibus autem casibus, ubi quarta pars curiae conpetit, transactiones interpositas firmas inlibatasque manere decernimus. Ad filiorum vero numerum, ad quos integras opes venire censuimus, filium nepotem pronep
Abbreviated transcription (Latin):
unt: subas pectu etiam curi alium aestimaridiuidi diue condemus
Mobiles autemres uł semouentes uł strumenta. uel siquid etiamin
huius modi uere consistant : in medium proferridiuulgari quenm
patimur sed iuiratis suc cessorib: cum apud sediligenter estim aueriq̃
quȩ quantique sint p̃ti facultates credioportere decernimus : quid
enim tam durũ tamquȩ in humanum est quã publicatione pomp aque
rerum familiarium et pauꝑtates detegi uilitate et inuidi &e patert
diuitias : in exsigendis uero debitis si prȩtium quod proquartapant
actionum curiȩ conpetit successores prestare noluerint. cautionibis
iura fide prolatis in medium unus quis que ad ebitorib: conuenienũ
sibi exigat portionem : Aeque diuerso a es alienum sicui quidefun¬
tus fuerat oblig& tam hi desuccessores quã curia prosua sorte rescio¬
re conpellantur : Quod si sepȩ dicti successoress acramentum sibi crti¬

Expanded text:
unt, sub adspectu etiam curialium aestimari dividive concedimus: unt, sub adspectu etiam curialium aestimari dividive concedimus: mobiles autem res vel se moventes vel instrumenta vel si quid etiam in huiusmodi iure consistat in medium proferri divulgarique non patimur, sed iuratis successoribus, cum apud se diligenter aestimaverint quae quantique sint pretii facultates, credi oportere decernimus. Quid enim tam durum tamque inhumanum est, quam publicatione pompaque rerum familiarium et paupertatis detegi vilitatem et invidiae patere divitias? In exigendis vero debitis, si pretium, quod pro quarta parte actionum curiae conpetit, successores praestare noluerint, cautionibus iurata fide prolatis in medium unusquisque a debitoribus convenientem sibi exigat actionem eque diverso aes alienum, si cui defunctus fuerat obligatus, tam idem successores quam curia pro sua sorte restituere conpellentur. Quod si saepe dicti successores sacramentum sibi credi
Abbreviated transcription (Latin):
ciont̃ uero clamius heredi ad quem uel ex intestato. ut ex postrema uoluntate
inlieis uł fide commissariis uerbidecurrit hereditas utrum estin natione
nerto p ards curȩ uelit conferre : a nomnep atrimonium quod reliatu ese
pores quat tuoi prosua uoluntate diuidero in rebus totis in sorttum casũq
deductis uł curia quadrantis. uł heredi ac fidei conmissa rio ꝑ unua¬
si tatem dodrantis. electio ex ortis conditione contingat : It a scilic& eep
fati successores et curiȩ primis cuirerum domini liberabuntur in conno¬
cdo : Natura lequippe uitium est neglegi : quod communiterpossidet᷑:
Vt qui senihil habere qui non totum habeat arbi tretur: dum suam
quam quep artem corrumpipatitur dum inuidet alienȩ: Sedubi
quarta pars bonorum mortui curiȩ deb& offerri : in mobiles quidẽ
res quȩ nec latere facile possunt. nec quicquã si de uulgentur offici¬

Expanded text:
optionem vero damus heredi, ad quem ab intestato vel ex postrema voluntate optionem vero damus heredi, ad quem ab intestato vel ex postrema voluntate directis vel fideicommissariis verbis decurrit hereditas, utrum aestimationem quartae partis curiae velit offerre an omne patrimonium quod relictum est in partes quattuor pro sua voluntate dividere, ut rebus totis in sortitum casumque deductis vel curiae quadrantis vel heredi ac fideicommissario per universitatem dodrantis electio ex sortis condicione contingat. Ita scilicet et praefati successores et curia promiscui rerum dominii liberabuntur incommodo. Naturale quippe vitium est neglegi, quod communiter possidetur, utque se nihil habere, qui non totum habeat, arbitretur. Denique suam quoque partem corrumpi patitur, dum invidet alienae. Sed ubi quarta pars bonorum mortui curiae debet offerri, inmobiles quidem res, quae nec latere facile possunt nec quicquam si divulgentur offici
Abbreviated transcription (Latin):
non ꝑe uontor̃ ut dit inea cuitate in qua uł incui terrscoriobi s bsiaut endtu¬
ralis filos to nstrcuats cumiales: Q uod si ut ad sol& induab prouintur ti
ne enoris in uenitur que noñ calidis hominum consilis ad fraudẽ malitia¬
utortur in c̃oraedo S ednos quib ingenitum est prodẽẽ cuncos obe nemun
onstenduu u pilicenim est ex peditis simȩ sanctionis effectus q uitu audrnes
mnquartuã defacultatib curialiũ fatimunus in plentium : ex qualibca li fconiso
nonol antate uł ab intestato etiã ad quemcumque preterquãsi adafilios defe¬
poturouri drũ deputas se corporib : sed multi tamquã corporum penditotius
paruonu oceasionẽ captaunus cuiusq reisibiparticulã uindicando adeo
us dala cerart facultates uidumparticirib relicta rum opum nocerecupiant
siaquioqueuerat cipitent: Quorã nimia licentiã ꝓuidadis positione frenants.
issqui demcuri alib occupandis sua duccoritateres mortiu copie denegant

Expanded text:
ta ut in ea civitate, in qua vel in cuius territorio habitat, naturales filios constituat curiales. Quod si, ut adsolet, in duabus provinciis ei ni generis invenitur, quae non callidis hominum consiliis ad fraudem malitiaabutantur incommodum. Sed nos, quibus ingenitum est prodesse cunctis obesse neobsistendum. Hic enim est expeditissime sanctionis effectus, qui dum aliis nem quartam de facultatibus curialium fati munus inplentium, ex qualibet novissima voluntate vel ab intestato etiam ad quemcumque, praeterquam si ad filios deferantur, curiarum deputasse corporibus. Sed multi tamquam corrumpendi totius patrimonii occasione captata uniuscuiusque rei sibi particulam vindicando adeo totas dilacerant facultates, ut, dum participibus relictarum opum nocere cupiant, sua quoque iura praecipitent. Quorum nimiam licentiam provida dispositione frenantes ipsis quidem curialibus occupandi sua auctoritate res mortui copiam denegamus,
Abbreviated transcription (Latin):
ertis in fiscalib: debitis : nullius prouocationẽ
uagrauitascenseat ad mitendã : Necenim commodum publicum
is est diuturna frustationesus pendi : nec eludendilicentiam callidis
Rufino consulib: INTΗR P̃ΤΑΤΙΟ Inmanifestis fiscalib: debitis nd¬
lapenitus appellationib: debere prestari : quia non oport& publicen
commodum qualib& dilatione suspendi : IMPERT Valentinus e¬

Expanded text:
es. In fiscalibus debitis nullius provocationem tua gravitas censeat admittendam. Nec enim commodum publicum fas est diuturna frustratione suspendi, nec eludendi licentiam callidis Rufino conss. Interpretatio. In manifestis fiscalibus debitis nulli penitus appellationem debere praestari, quia non oportet publicae rei commodum qualibet dilatione suspendi. 353 Iul.
Abbreviated transcription (Latin):
deorũ fuenit dephensus. poenas quas insaorlegos iuras dnxerantauc¬
oritatepublice se ueritatis excipiat : Sit que publice crimen et omniuo¬
anisi ne aceus ationis periculo tales arguere sit facultas : N ec cuiiquã
uadon iscumquesit aut celaretales : aut talib conhibert cuuiis na¬
a dehis a nobis confirmata sint retroprintipum consticuta uaro¬
innt uniuersis h ac ediccalilegepro posita manicheos dignitateo
nltre et urbium habitationepriuandos nequis in nocens tulũ
iersatione dut societate capiat᷑ : S uccersiones neccapiant nac
bmu ant sed siscinr̃i uirib: ad gregent : Nechis quod palamint¬
amus ulla fraude queratur inuriarum carcant actione Contrac¬
tos liberos omnino non habeant : Primatis unius cuiusque militideas
fitu mox exigenda ꝑ apparitionem uram̃ decem librarum durim¬
taꝑ cellat: Si quidemhac suꝑ stitione pollutum siuellint militare

Expanded text:
chaeorum fuerit deprehensus poenas, quas in sacrilegos iura sanxerunt, aucchaeorum fuerit deprehensus poenas, quas in sacrilegos iura sanxerunt, auctoritate publicae severitatis excipiat. Sitque publicum crimen et omni volenti sine accusationis periculo tales arguere sit facultas. Nec cuiquam licitum tutumque sit aut celare tales ut talibus conivere, cum omnia de his a nobis confirmata sint retro principum constituta, ut noverint universi hac edictali lege proposita Manichaeos dignitate militiae et urbium habitatione privandos, ne quis innocens talium conversatione aut societate capiatur. Successiones nec capiant nec relinquant, sed fisci nostri viribus adgregentur. Nec his quod palam interdicimus ulla fraude quaeratur. Iniuriarum careant actione, contractus liberos omnino non habeant. Primates uniuscuiusque militiae vel officii mox exigenda per apparitionem vestram X librarum auri multa percellat, si quem hac superstitione pollutum siverint militare.
Abbreviated transcription (Latin):
menus us us albinou p̃posito: Quꝑsticiopagins quoq dampnata
temperib: inimieapublico dis ciplne ethoscis fidei cristiane ⁊tdexci¬
dumsur dementiã nram nonin meritoprouocauit : M amcheas loqui¬
muntit a nuiesi ea eerabiles estoto orbepellendos ommium Rearo heos boq t
sututa iudic arunt nedis simulatione criminanuꝑ deceta pacuntipr
Noeonu eequ ã diotu audituque obscena in iuditiobeatis simpapelco¬
ns qusera senato dm plis simomani festis sima ipsorum conffininopeles¬
sacta sunt ad eo ut eerum q uoq quidiceretur ep̃s et uoce propna pro¬
ederide etomã scelerũ suor secreta ꝑ scribera: quod notia ã nram late
monpotuit. quib totum non est neglere tam detestandã diun tatis
iriam et inpunitũ relinquere scelus quod non solum corpora decep¬
msm sedetiã anime in expialiliter polluuntur: Vinde albine p arens
uietura legistatuis secognoscat quã inomniũ ꝓuintiarũ faciat notic¬
o edi sis pro positis ꝑuenure . Vt ubicumq terrarum quisquis mani¬

Expanded text:
oque damnata temporibus, inimica publicae disciplinae et hostis fidei Christianae, ad excidium sui clementiam nostram non inmerito provocavit. Manichaeos loquimur, quos execrabiles et toto orbe pellendos omnium retro principum statuta iudicarunt. Nec dissimulationem crimina nuper detecta patiuntur. Quae enim et quam dictu audituque obscena in iudicio beatissimi papae Leonis coram senatu amplissimo manifestissima ipsorum confessione patefacta sunt? adeo ut eorum quoque qui diceretur episcopus et voce propria proderet et omnia scelerum suorum secreta perscriberet. Quod notitiam nostram latere non potuit, quibus tutum non est neglegere tam detestandam divinitatis iniuriam et inpunitum relinquere scelus, quo non solum corpora deceptorum, sed etiam animae inexpiabiliter polluuntur. Unde, Albine parens victura lege statuisse cognoscat, quam in omnium provinciarum faciet notitiam edictis propositis pervenire, ut ubicumque terrarum quisquis Mani
Abbreviated transcription (Latin):
uatum se probauerit non amplius dissoluat quam scđm censu
inqui sitione conpleta grauatum sees se credat: Sapud prum¬
tiaciudicem puls & quẽ m a uult ex dieclausi renunciatiquea
sus spatia prest& ut ad inumerans ut sinecessitatib: publicsa
patur : domesticis commodis defuit . cum census agitatus est : i¬
tra anni uersanii temporis circulũ fiducia conpeaitionis ad sis¬
tat Si uero presentem sciat seessecensitum : intra quinquemense
quibus cum que uiribus fluctus immineat. ultra non habeat
huius uocis arbitrium : Data .iii. noñ iunii. Remis. Lupicino
luuino consulib: INTER ΡRITΑTIΟ Si aliquis incausa publica uss¬
cupatus cum descriptio agitaretur ꝑ absentiã suam se grauatu¬
eẽ queratur: intra annis patium apud iudicem loci querellas sue
alligaredebebit: Namsi presentem fuisse constat non plus qua
quinq: menses ad sequendas querellas suas sibi nouerit fusseo¬

Expanded text:
gravatum se probaverit, non amplius dissolvat, quam secundum censum gravatum se probaverit, non amplius dissolvat, quam secundum censum inquisitione completa gravatum se esse credat, apud provinciae iudicem pulset, quem mavult, ex die clausi renuntiatique census spatia praestituta dinumerans; ut, si necessitatibus publicis occupatus domesticis commodis defuit, cum census agitatus est, intra anniversarii temporis circulum fiducia competitionis assistat, si vero praesentem sciat se esse censitum, intra quinque menses, quibuscumque viribus fultus immineat, ultra non habeat huius vocis arbitrium. Dat. III non. Iun. Remis, Lupicino et Iovino conss. Interpretatio. Si aliquis in causa publica occupatus, cum descriptio agitaretur, per absentiam suam se esse gravatum queratur, intra anni spatium apud iudicem loci querelas suas allegare debebit. Nam si praesentem fuisse constat, non plus quam quinque menses ad exsequendas querelas suas sibi noverit fuisse co
Abbreviated transcription (Latin):
Singuli quibus siꝑ eos uernacula quaeuendantur funcaione
rana non teneantur : Si uero emendi uendendiue compen¬
dis utroque quesits familiaris rei amplitudo commuletur Et si
ileares sint memorat ae prestationimittantur: Data uI iđ noub
icomeras. et clearto consulib: INTEMMTATO Siquicumq uerẽ
ucin at̾a est. aut quam nonemit uendat : ad solutionem aurariã
iime teneatur: Si uero emendi uendiquestudio probabitur huc
u quaediscurrere : etiam similitant ad solutionem teneanturau
is dug̃ ad populum: Qm̃tabulari cuuitatum ꝑ conlusio¬
nem potentiorum sarcinam ad inferiores transftrunt : iube¬
mus ut qui segrauatum probauerit suam tantum pristinamꝓ
fessionem agnoscat: Et cetera : p̃p .xu. kł febrii Rome constantro
aug̃ iii. ec licinio consulib IN FIRPRETATIO Sit ab ularii dug
hu quib: ex actiones liberitraduntur. potentiores uoluerintrela¬
uare : et quod releuauerint inferiorib: addiderint : his quio

Expanded text:
Singuli quique, si per eos vernacula quaeque vendantur, functione auraria non teneantur; si vero emendi vendendive compendiis ultro citroque quaesitis familiaris rei amplitudo cumuletur, etsi militares sint, memoratae praestationi nectantur. Dat. VI. id. Nov. Richomere et Clearcho conss. Interpretatio. Si quicumque rem, quae ei nata est, aut quam non emit, vendat, ad solutionem aurariam minime teneatur. Si vero emendi vendendique studio probabitur huc illucque discurrere, etiamsi militans est, ad solutionem teneatur autinus A. ad Populum. Quoniam tabularii civitatum per collusionem potentiorum sarcinam ad inferiores transferunt, jubemus, ut, quisquis se gravatum probaverit, suam tantum pristinam professionem agnoscat etc. PP. XV. Kal. Febr. Romae, Constantino A. III et Licinio III conss. Interpretatio. Si tabularii aut hi, quibus exactionis libri traduntur, potentiores voluerint relevare et, quod relevaverint, inferioribus addiderint, is, qui
Abbreviated transcription (Latin):
adraplipoena ex eorum patrimonio eruecur : Iudices aut̃ triginta
librarum aurimultȩ a ceruitatȩ sciant seesse plectendos : nisi ea quae sal¬
briter ordinata sunt necessaria deuotione conpleueriN: Data priđ Aino¬
hoc p̃ cipit ex auctores ad exsigendas tributarias functiones id eo eẽ mid¬
dos: it aut si dehis populi accusatio ulla processerit: id est quere lade¬
sita fuerit in eorum loco alii dirigantur : ut habita dirigenti in quisito¬
ni sundispendia prouincialium desuꝑ actionis crimine conuincipot¬
erint. et capitali periculo subiaceant : et ex eorum facultatib: in qua¬
druplum quae sunt suꝑ accareddantur: Iudices uero prouinciarun
ginta libras auri sepo enam nouerint feriendos . si haec quae status¬

Expanded text:
quadrupli poena ex eorum patrimonio eruatur. Iudices autem triginta quadrupli poena ex eorum patrimonio eruatur. Iudices autem triginta librarum auri multae acerbitate sciant se esse plectendos, nisi ea, quae salubriter ordinata sunt, necessaria devotione compleverint. Dat. prihoc praecipit exactores ad exigendas tributarias functiones idoneos esse mittendos, ita ut, si de his populi accusatio ulla processerit, id est querella deposita fuerit, in eorum locum alii dirigantur, ut habita diligenti inquisitione, si in dispendia provincialium de superexactionis crimine convinci potuerint, et capitali periculo subiaceant, et ex eorum facultatibus in quadruplum quae sunt superexacta reddantur. Iudices vero provinciarum triginta libras auri se poena noverint feriendos, si haec quae statu
Abbreviated transcription (Latin):
natione ura merito postulatis nequahis qui p̃stationes fisca les defe¬
nunt reliquoꝵ labitas prouenerit: spetialiter p̃cipimꝰ obseruari. ut
res eorum qui fiscalib: debitis ꝑcontum aciam satis facere defeceruN
distrahantur conparatorib: data firmitateꝑ petua possidendi : Et cetr̃
ata xu. Rł iunii. Serđo Constantio et maximo consulib: IN TETAT
Quicumque agrorum suoram tributa implere contempnunt : agrieiꝰ
quitributas ua contempnit ex soluere abex actore uendantur: Et qui
conpasant firmissimo iurehocordine empta possideant: PAPPERT¬
lonorus et Theo dosius aug̃ aug̃. Eucerio proconsuli africȩ postalia:
onstituto tempr publice apud carcaginem in secretario admis¬
sopopulo ex actorũ ordinab antur⁊ done a sternuequepsonȩ. de
uib popularis accusatio ulla processerit in eorum loco alios pare¬
sedestnari ita ut siuera indagationisi in concussatione possessorum
p̃hensi fuerint ilico et capitali periculo subiaceant et direptorũ

Expanded text:
atione vestra merito postulastis, ne qua his, qui praestationes fiscales differunt, reliquorum laxitas proveniret, specialiter praecipimus observari, ut res eorum, qui fiscalibus debitis per contumaciam satisfacere differunt, distrahantur, conparatoribus data firmitate perpetua possidendi. Et cetera. Dat. XV. kal. Iun. Serdicae Constantino et Maximo conss. Interpretatio. Quicumque agrorum suorum tributa inplere contemnent, agri eius, qui tributa sua contemnet exsolvere, ab exactore vendantur, et qui conparaverint, firmo iure hoc ordine empta possideant. r. 29. Idem AA. Euchario proconsuli Africae. Post alia: Constituto tempore publice aput Karthaginem in secretario, admisso populo, exactorum ordinabuntur idoneae strenuaeque personae. De quibus si popularis accusatio ulla processerit, in eorum locum alios par erit destinari, ita ut severa indagatione, si in concussione possessorum deprehensi fuerint, ilico et capitali periculo subiaceant et direptorum
Abbreviated transcription (Latin):
uł quicumque sub occasione publici actus uidentur eẽ terribiles s
sticano alicui necessitatem seruitii ueluc suiiuris mancipio in posuerit
ut seruum ipsius si uebouem in sui operis utilitatem trans culerit siue
teni autq uelib& munera crediderit exsigenda uł sibi oblata non recu¬
auerit ultimo exitio deputatus et rerumsuarum amis sionedamprabit:¬

Expanded text:
vel quicumque sub occasione publici actus videntur esse terribiles, si vel quicumque sub occasione publici actus videntur esse terribiles, si rusticano alicui necessitatem servitii velut sui iuris mancipio inposuerit aut servum ipsius sive bovem in sui operis utilitatem transtulerit sive exenia aut quaelibet munera crediderit exigenda vel si oblata non recusaverit, ultimo exitio deputatus et rerum suarum amissione damnabit
Abbreviated transcription (Latin):
eorum qui prouintiarum rectorib: obsecuntur. quique in diuersis
agunt officiis printipatus : et qui sub quocumq pretextum munetꝰ
publici possunt eẽ terribiles rusticano copiam necessitatem obsequi
quas imantipio sui iuris inponat. dut seruum eius uł forsitan boũ
in usus proprios necessitatisque conuerterit. siue ex enia aut muns¬
cula quae canonica exmore fecerit. ex torserit. uł s̃ponte haec quat
ꝓbata sunt oblata non refutauerit. ab latis omib: facultatib: ultn
sub iugetur exitio. et nihilominus rusticanum quise in eius demop¬
ras sponte propriadetulisse responderit. parpoene seruitudo cons¬
tringat. eadem uero circa eos censura seruetur qui exenia . aut mu¬
ra deferrisibi a possessorib: cogunt aut oblata non respuunc : Dato
priđ. kł octb agripinae . Valentimano et Valente consulibus
NΤERΡRLΙΑΙ̃. Siquicum que exhis qui prouintiarum rectoribus a¬
uinguntur. dut militant uł quiagunt in diuersis offitiis printipas

Expanded text:
eorum, qui provinciarum rectoribus obsequuntur quique in diversis agunt officiis principatus et qui sub quocumque praetextu muneris publici possunt esse terribiles, rusticano cuipiam necessitatem obsequii quasi mancipio sui iuris inponat aut servum eius vel forsitan bovem in usus proprios necessitatesque converterit sive xenia aut munuscula, quae canonica ex more fecerunt, extorserit, vel sponte haec quae inprobata sunt oblata non refutaverit, ablatis omnibus facultatibus ultimo subiugetur exitio, et nihilo minus rusticanum, qui se in eiusdem operas sponte propria detulisse responderit, par poenae severitudo constringat. Eadem vero circa eos censura servetur, qui xenia aut munera deferri sibi a possessoribus cogunt aut oblata non respuunt. Dat. prid. kal. Oct. Agrippinae Valentiniano et Valente AA. conss. Interpretatio. Si quicumque ex his, qui provinciarum rectoribus coniunguntur aut militant, vel qui agunt in diversis officiis principatus
Abbreviated transcription (Latin):
preposicum postalia: Iubemus om̃s deiñceps quis cripturas nefes
conminis cuntur cum quid in iuditio conmiserint nisi ipsi ad stra¬
xerint ueritatem ut sus pectes cripturae et falsi reoscẽ detinendos
Data priđ iđ iunii. Treueris ualente .vi. et Valentiniano ii¬
lug̃ aug̃ consulib INTIR ERETAT̃ Quicumque scripturam
maudientiam protulerit: ueritatem eꝰ probare iubeatur. qui ahoc
nom̃ib: causis statutum est ut scripturam prolator ad firme:
Namisihis quiscripturam protulit eius non ad struxerit ueriatẽ :¬
ertheodosius. aug aug̃ dug̃ Ad florentium prepositum ugu¬
calem Nonoporcet in absentem quasi in presentem acqueconuo¬
tumuirum statim putari quid quid ab eo solo dicitur qui accurati
uotiens quilib& accusator aliquid deaduersariosuo eo absen¬
Nte suȩ gesserit : ei antediscussionem utriusque partis penitus
res biteri citra inuriam questionis testimonium dicant : itatam̃
ut falsa nonsimulent: Ceteri uero clerici qui eorum gradumit¬

Expanded text:
etorio. Post alia: Iubemus omnes deinceps, qui scribturas nefarias comminiscuntur, cum quid in iudicio prompserint, nisi ipsi adstruxerint veritatem, ut suspectae scribturae et falsi reos esse detinendos. Dat. prid. id. Ian. Treviris Valente VI et Valentiniano II AA. conss. Interpretatio. Quicumque scripturam in audientiam protulerit, veritatem eius probare iubeatur, quia hoc in omnibus causis statutum est, ut scripturam prolator affirmet. Nam si is, qui scripturam protulit, eius non adstruxerit veriTheodosius AAA. ad Florentium praefectum Augustalem. Non oportet in absentem, quasi in praesentem atque convictum, verum statim putari, quicquid ab eo solo dicitur, qui accusat. Quoties quilibet accusator aliquit de adversario suo eo absente suggesserit, ei ante discussionem utriusque partis penitus resbyteri citra injuriam quaestionis testimonium dicant, ita tamen ut falsa non simulent. Ceteri vero clerici, qui eorum dei
Abbreviated transcription (Latin):
suetudo ciuitatis aut raritas ordinis eos ꝑbiennum erse compellat: Qđ
nsi factum fuerit sciaste et offitiumtuum nomminus multaquam no¬
suipoena eẽ pletendos: Data priđ kł decb Constantino p obi hono¬
pondebercex actores qui uno anno ex egerint secundi anni ex actio¬
insus cipere et possessores suꝑflua ex actione uexare : S ed hocobseno¬
undebereuc annis singulis iudici aria eletione mutentur nisi forteaut
onsuictudo ciuitatis. aut raritas curi aliũ ꝑbiennium eos ex actoreree
capellat. aliterenim sifaccum fuerit et uidicem et offitium suum
mlta pariter et grauis poena constringat. EX PLICT LIBER .XII IN¬

Expanded text:
suetudo civitatis aut raritas ordinis eos per biennium esse compellat. Quod suetudo civitatis aut raritas ordinis eos per biennium esse compellat. Quod nisi factum fuerit, scias, te et officium tuum non minus mulcta quam gravi poena esse plectendum. Dat. prid. kal. Dec. Constantinopoli Honnon debere exactores, qui uno anno exegerint, secundi anni exactionem suscipere et possessores superflua exactione vexare. Sed hoc observari debere, ut annis singulis iudiciaria electione mutentur, nisi forte aut consuetudo civitatis aut raritas curialium per biennium eos exactores esse compellat. aliter enim si factum fuerit, et iudicem et officium suum mulcta pariter et gravis poena constringat. 389? Nov. 28. I
Abbreviated transcription (Latin):
coetucuria consensuet iuditio om̃ium sub auctorũ testificatior
firment᷑ ꝓuinti arumque rectorib: eorum nomina qui a publici mo
offitii editi atq: obligati fuerint in notescant. et anim ad uertant q̃¬
cumq: nouerint ad discrimen suum uniuersa quaeilliges serint redu¬
da ix : Data .vi. kł noub̵ constanti nopoli honorio nobili puers
et Theo dosio consulib INTER P̃TATIO. Ex actores cs
ceptõres publicȩ p̃sentib: functionis non secreta sed publicȩ p̃sendo
aliiscurialib: uł ꝑ petuo necessitatis agendas ex petiendas que suscs¬
ant ȩt qui nominatiuł electi fuerint iudicib: in notescant. scito
his qui deelectionetalium fuerint apud acta professi. quod siqd
uerteruit a deorum quib electi sunt dispendium ꝑtinebit : IMERT¬
tumaugustalem: Non ꝑpetui ex actores in continuata uexandor
prouintialium potẽstato ucluti concussionum nominatione tencan¬
cur sed ꝑ annos singulos iudiciaria sedulitate mutentur. nisi autcon¬

Expanded text:
ium, sub actorum testificatione firmentur, provinciarumque rectoribus eorum nomina, qui ad publici munus officii editi atque obligati fuerint, innotescant. Et animadvertant, quicumque nominaverint, ad discrimen suum universa, quae illi gesserint, redundare. Dat. VI. kal. Nov. Constantinopoli Honorio n. p. et Euodio conss. Interpretatio. Exactores et susceptores publicae functionis non secretim, sed publice praesentibus aliis curialibus vel populo necessitates agendas expediendasque suscipiant: et qui nominati vel electi fuerint, iudicibus innotescant: scituris his, qui de electione talium fuerint apud acta professi, quod, si quid everterint, ad eorum, a quibus electi sunt, dispendium pertinebit. tum Augustalem. Non perpetui exactores in continuata vexandorum provincialium potestate, veluti concussionum dominatione, teneantur, sed per annos singulos iudiciaria sedulitate mutentur, nisi aut con
Abbreviated transcription (Latin):
lib& quantitatis habitaratione querentiũ in liberos naturales pater confera:
quod desubeunda sorte curi ali seutestamento. seu auctorum fide constitua
itaratum eẽ stabilemque uolumus obseruari ut siue ab intestatohereditab
siue abdicando donationes naturales libericurialẽ siuoluerint euit areforto¬
nã postea quȩ pat̃ narũ opes u ł in solidũ uł exparte reꝑtifuerint possessorisl
c& eas alienauerint omnimodo ad conditionẽ inquapat̃ eos amplificatisq sẽ
uoluit : etiã inuiti cogant᷑ accedere : A polloni parens Larissime atq ani

Expanded text:
uslibet quantitatis habita ratione parentum in liberos naturales pater conferat, uslibet quantitatis habita ratione parentum in liberos naturales pater conferat, quod de subeunda sorte curiali seu testamento seu actorum fide constituat, ita ratum esse stabiliterque volumus observari, ut, sive abstinendo hereditatibus sive abdicando donationes naturales liberi curialem voluerint evitare fortunam posteaque paternarum opum vel in solidum vel ex parte reperti fuerint possessores, licet eas alienaverint, omnimodo ad condicionem, in qua pater eos amplificatis opibus esse voluit, etiam inviti cogantur accedere, Apollon
Abbreviated transcription (Latin):
sisiforte molesta ferendum sit. natura sibi coherentes lic& iure
seiunctȩ sint. alienis simis ante ferrirerum que cẽparticipes quos conso¬
tes sanguinis confitentur : Quod si fortecui non ex urbe seduico uł posses¬
sione qualib& oriund onaturales. liberi contingerunt : eos que uellit subde¬
nitione prȩdicta et curiȩs plendore quo honestare. et hereditatis opib: adiuua¬
re : eius ciuitatis ad scribendi sunt ordini subquauicus ille uł possessi o cense
Quod si alterutrum regnantium ciuitate patrias ortiat᷑ : sit ei liberũ susceptam
ex sinequali coniugio sobolem cuiuscumq: ciuitatis decurionib: in miscere dim¬
mod ociuitas quȩ eligitur tocius ꝓuintiae teneat printipatũ : Indignum ẽenim
ut quis a cratissimȩ urbi s uberegloriatur. naturales suos non inlustrisord¬
neciuitatis in lumin&. haec sibi cũ postrema defini at sibicũ donationenui¬

Expanded text:
Nisi forte moleste ferendum sit natura sibi cohaerentes, licet iure Nisi forte moleste ferendum sit natura sibi cohaerentes, licet iure seiuncti sint, alienissimis anteferri rerumque esse participes, quos consortes sanguinis confitentur. Quod si cui non ex urbe, sed vico vel possessione qualibet oriundo naturales liberi contigerunt eosque velit sub definitione praedicta et curiae splendore cohonestare et hereditatis opibus adiuvare, eius civitatis adscribendi sunt ordini, sub qua vicus ille vel possessio censeatur. Quod si alterutram regnantium civitatem patriam sortiatur, sit ei liberum susceptam ex inaequali coniugio subolem cuiuscumque civitatis decurionibus inmiscere, dummodo civitas quae eligitur totius provinciae teneat principatum. Indignum est enim, ut, qui sacratissimae urbis ubere gloriatur, naturales suos non inlustris ordine civitatis inluminet. Haec sive cum postrema definiat sive cum donationem cui
Abbreviated transcription (Latin):
anssis naturalem dum cax ac fecunditatem non etiam legitimã sortiat᷑:
sculiber ipseseu curiȩ sit nexib: obligatus et tradendifilios uel om̃s uł
quos que uem aluerit eius ciuitatis curiae unde ipseoritur. et in solidum¬
scribendum heredes scribendi liberam ei concedimus facultatem : Pa¬
rentibus uero suꝑstib: sinaturalis pat̃ uitȩ munꝰ in pleuerit : quartam
sartem bonorum contemplatione gradus legitimipatri. matri duo
uł auide s aluam in tactamqueseruamus : Vt siquis eorum uł pret¬
ntas uł partem quȩ eidebebatur ex legibus fuerit consecutus mo¬
urede inofficioso testamento querelam proiuris ordine concedatur
quos exhacnrã dispositione necledicredimꝰ nec offendi : Neque enĩ
iuid ex eorum iure dequo quitur nequecum neque ant in quo scũq
eredes sorte trans misra. quicquã amplius exfiliorum suorum
epotum uefacultatib: p̃termemoratam defendere quantitatẽ :

Expanded text:
amissis naturalem dumtaxat fecunditatem, non etiam legitimam sortiatur, amissis naturalem dumtaxat fecunditatem, non etiam legitimam sortiatur, seu liber ipse seu curiae sit nexibus obligatus, et tradendi filios, vel omnes vel quos quemve maluerit, eius civitatis curiae unde ipse oritur et in solidum heredes scribendi liberam ei concedimus facultatem. Parentibus vero superstitibus si naturalis pater vitae munus inpleverit, quartam partem bonorum contemplatione gradus legitimi patri matrive, avo vel aviae salvam intactamque servamus, ut, si quis eorum vel praeteritus vel parum quam ei debebatur ex legibus fuerit consecutus, movere de inofficioso querelam pro iuris ordine concedatur. Quos ex hac nostra dispositione nec laedi credimus nec offendi. Nec enim aliquid ex eorum iure decoquitur, cum nequeant, in quoscumque heredes sorte transmissa quicquam amplius ex filiorum suorum nepotumve facultatibus praeter memoratam defendere quantitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
loco poneret quor naturȩ coniunctione preximas inuenissa : Sed nosa qui¬
bus sola in hominum genus semꝑ aliquid procedere quodiubenturion aca¬
demque s aluberrima s anctione ethorum condition et curiarum commo¬
datus sub ueniendumeẽ preximos ut cumnaturalium liberorum utilitaro
splendidiorem fortunam et decurionum nobilitas multitudinem desidera
auctiorom. utrius que generis utilitatib: in commune ꝑpensis ab altero cõ¬
modetur quod alteridefecit : Lex quae undique temperatissima conloee
quȩ et maturȩ uitium dignicatis in ꝑditione soletur : et ordinum dignitatẽ
aorporum exiguitate defendat: hacigitur ꝑ petuo dura tura promulgatio¬
nedecernimus : ut sicui et legitimo naturalium liberorum progenie subpe¬
t ueterum in libata constitutionum auctoritate seruata iusteh acdeg¬
ine soboliiura nulla in minutione decrescunt : Si qui uero parentibus

Expanded text:
loco poneret, quos naturae coniunctione proximos invenisset. Sed nos, a quiloco poneret, quos naturae coniunctione proximos invenisset. Sed nos, a quibus solet in hominum genus semper aliquid procedere quo iuventur, una eademque saluberrima sanctione et horum condicioni et curiarum commoditati subveniendum esse perspeximus, ut, cum et naturalium liberorum vilitas splendidiorem fortunam et decurionum nobilitas multitudinem desideret auctiorem, utriusque generis utilitatibus in commune perpensis ab altero commodetur quod alteri deficit lexque undique temperatissima conlocetur, quae et naturae vitium dignitatis inpertitione soletur et ordinum dignitatem a corporum exiguitate defendat. Hac igitur perpetuo duratura promulgatione decernimus, ut, si cui et legitimorum et naturalium liberorum progenies subpetat, veterum inlibata constitutionum auctoritate servata iustae ac legitimae subolis iura nulla inminutione decrescant. Si qui vero parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cernimus : ut siquis suas pontenullique eius modi honeris subdius
inqualib& ciuitate ꝑ se alterius. ueꝑ sonam quod cumq: munus eo¬
derit uł honoremgesserit. nullum ex uoluntaria largitate uł pre¬
iuiditium suistatus incurrat. uł discussionis ratiocinuis obligetur
Hocenim pacto cum ex uoluntate p̃beatur Quod si neces sitas in mi¬
neat euitetur nec gratus suȩ circa patriam beniuolentiȩ penite¬
bit: nec excus atio relinquetur ingratis: Illi etiã parti solita nobis
circares humanas prouidentia suggesserint e consulendum eẽcr¬
didimus : quantum fauores splendoresq: legitimȩ proli exlegui
suffragatione prestatur : tantum naturali hacdegeneri sobolidi¬
rogatur : N amcum de successionib: paternarum facultatum qu¬
ndam seueriora qued am humaniora circaeos iura prolatasint
nullaloxeis ẽ deo peꝑcit ut eius modi sorte conceptus saltim in aliorum

Expanded text:
cernimus, ut, si quis sua sponte nullique eiusmodi oneri subditus cernimus, ut, si quis sua sponte nullique eiusmodi oneri subditus in qualibet civitate per se alteriusve personam quodcumque munus ediderit vel honorem gesserit, nullum ex voluntaria largitate vel praeiudicium sui status incurrat vel discussionis ratiociniis obligetur. Hoc enim pacto, cum ex voluntate praebeatur quod, si necessitas inmineat, evitetur, nec gratos suae circa patriam benevolentiae paenitebit nec excusatio relinquetur ingratis. Illi etiam parti solita nobis circa res humanas providentia suggerente consulendum esse credidimus: quantum favoris splendorisque legitimae proli ex legum suffragatione praestatur, tantum naturali ac degeneri suboli derogatur. Nam cum de successionibus paternarum facultatum quaedam severiora, quaedam humaniora circa eos iura prolata sint, nulla lex eis adeo pepercit, ut eiusmodi sorte conceptos saltem in aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
declarauit: Multienim sȩpenullã trahentes sortemaiorum. decu¬
rionatos originẽ suasponte liberaliquesententia pietatis quod am
in signeduxerunt : Magnificis patriã munerib: beneficiis quedon ar
malui : cum extruendi publici operis. nulla eis necessitas in minera
Diuersis eam edificioꝵ ornatib: extulerunt : idaugendȩ patriae des¬
deriomaximis laudib: hac preconiis efferendo alio scurialib: honerib
alios decurionum laqueis inplicauit: Et quod ultra omnem indigna¬
tionẽ est : rationẽ liberalitatis suȩdarecogitur quiluxuriȩ non dedis¬
s& : quad nisi prouida dispositione curetur coetus quis que erit tamsu
rendo aliquomunere gloriari cum id quod munus fuerat incipiteẽiã
debitum: Denique sicpatriã suam diligat cum frui liceat operibus od¬
osis i actura patrimonii sui sollicitã redimat egestatem : Qua propt̃
ipsi sciuitatib: potissimũ consulentes quib: suorum ciuium beniuolenta
nolumus interclusam : huius aeternȩ legis saluberrima s anctionede¬

Expanded text:
declarat. Multi enim saepe nullam trahentes sorte maiorum decurionatus originem sua sponte liberalique sententia pietatis quoddam insigne duxerunt magnificis patriam muneribus beneficiisque donare; alii, cum extruendi publici operis nulla eis necessitas inmineret, diversis eam aedificiorum ornatibus extulerunt. Id augendae patriae desiderium maximis laudibus ac praeconiis efferendum alios curialibus oneribus, alios discussionum laqueis inplicavit. Et, quod ultra omnem indignationem est, rationem liberalitatis suae dare cogitur qui luxuriae non dedisset. Quod nisi provida dispositione curetur, quotusquisque erit tam surendo aliquo munere gloriari, cum id quod munus fuerat incipit esse iam debitum? qui denique sic patriam suam diligat, ut, cum frui liceat opibus otiosis, iactura patrimonii sui sollicitam redimat egestatem? Quapropter ipsis civitatibus potissimum consulentes, quibus suorum civium benevolentiam nolumus interclusam, huius aeternae legis saluberrima latione de
Abbreviated transcription (Latin):
ud Pretex tatum p̃positum : Quotiens in senatorii ordinis uiros proqualitate
euati dusterior fuerit ultio ꝓferenda : nr̃ã potissimum ex plorentur arbi¬
tna. quorerum atque gestorum tenore compto eam formã statuero possimus
uim modus facti contem platio quaedict auerit : Data .uiii. iđ .ocb̵ Rem̃ Gra¬
uno et Dagalaifo consulib INT ẼTAT. Eiquando aliqua maiores ꝑso
aut alicuius dignitatis uiri uocanturin Ncrimine iud ex ad rerũ dominos
ferat ut dehuius modi ꝑsonis quid fierideb eat dominorum p̃ceptio ius tacons

Expanded text:
um praefectum urbi. Quoties in senatorii ordinis viros pro qualitate um praefectum urbi. Quoties in senatorii ordinis viros pro qualitate peccati austerior fuerit ultio proferenda, nostra potissimum explorentur arbitria, quo rerum atque gestorum tenore comperto, eam formam statuere possimus, quam modus facti contemplatioque dictaverit. Dat. VIII id. Octob. Remis Gratiano A. I et Dagalaifo conss. Interpretatio. Si quando aliquae maiores personae aut alicuius dignitatis viri vocantur in crimine, iudex ad rerum dominos referat, ut de huius modi personis quid fieri debeat, dominorum praeceptio iusta cons
Abbreviated transcription (Latin):
sonduentos quieronesie non ꝑmiturs. Calumpniatoros eta sair e ursalsa
mntes tontracuiuscumq m̃ nocentis ꝑ sonã prinapũ animos adiracundic̃ &¬
uere sre sumpunus arquiom̃ s infames effeco in oxilio detrudentos  dein
temperamentũ hocteneat ut non prius capitalẽ inquem piã promat seuer
sententia quamim adulteri. it homcidi uł malefienerimen aut sas
sione autcerte omnium qui tormentis uł in t̃rogationib: fuerint dediti in unũ¬
conspirantem concordantem que rei finẽ uictussit. et sic in obiecto flagitiode¬
p̃hensus ut uix etiã ipse eaquȩ commiserit negare sufficiat : Data .iiii. nom̃ noub̵¬
inum: Accepta .v. Rł maĩ ad Remeto uolosi ano et amano consulib: InT¬
ΛETAΤΙΟ Iud ex crimino sumdis cuitens non ante sententiã proferat capitalẽ
quã autreur ipse fateatur. aut conuictus uł ꝑ in nocentes testes uł ꝑ conscios
riminis sui aut homicidium. aut ad ulterium aut malefiuum commissis sema¬

Expanded text:
innocentes quietos esse non permittunt. Calumniatores etiam sunt, qui falsantes contra cuiuscumque innocentis personam principum animos ad iracundiam commovere praesumunt. Qui omnes infames effecti in exsilio detrudentur. Hic temperamentum hoc teneat, ut non prius capitalem in quempiam promat severamque sententiam, quam in adulterii vel homicidii vel maleficii crimine aut sua confessione aut certe omnium, qui tormentis vel interrogationibus fuerint dediti, in unuconspirantem concordantemque rei finem convictus sit et sic in obiecto flagitio deprehensus, ut vix etiam ipse ea quae commiserit, negare sufficiat. Dat. III. non. Nois, acc. XV kal. Mai. Hadrumeto Volusiano et Anniano conss. Interpretatio. Iudex criminosum discutiens non ante sententiam proferat capitalem, quam aut reus ipse fateatur aut convictus vel per innocentes testes vel per conscios criminis sui aut homicidium aut adulterium aut maleficium commisisse ma
Abbreviated transcription (Latin):
parte iudex appellatori uoluerit p̃bere consensum. ut quominus
siriptã uoluntatem nonsequatur effectus. tam ipseiudex quã is qui
aopella uerit uiginti libras duri fisco cogatur ex soluere : TITUS SIDE¬

Expanded text:
parte iudex appellatori voluerit praebere consensum, ut quo minus parte iudex appellatori voluerit praebere consensum, ut quo minus scriptam voluntatem non subsequatur effectus: tam ipse iudex quam is, qui appellaverit, viginti libras auri fisco cogatur exsolvere. 383
Abbreviated transcription (Latin):
&ł Marcii Gratiano dug̃o .iiI. et aequitio consulib INTER P̃II
Imnes quihuius modi negotia discutiunt: hoc spetialiter
obseruare debere. ut manifesti debitores appellationess¬
fragio non utantur. nec euidens debitum ulla possint appellation
tas de functites tamento scripta reseretur : ut nchis quiscro¬
tus patuerit heres aedictiꝑdiuum adrianum conditi benefitu
consequatur ausus fuerit prouocare : interpositam tamquã appel¬
latione cuius decare. notio erit recipiendam eẽ crediderit : uigintib¬
brarum. duri multa ec litigatore quitam in portune appella uerit
etudicem quitam gnauae combentiã adhibuerit in uoluat: Data
non aprł. Triueris, auxunio, Et olibrio consulib: INTIRP̃TATIO
aec lex specialiter p̃cipit ut siquis a quocumq: conditum testamen¬
tumꝑ appellationem deferre uoluerit ut nondebeat reserari et su¬
pascriptum heredem ab ad eunda hereditate suspendere : et si in hac

Expanded text:
 Mart. Gratiano A. III. et Equitio conss. Interpretatio.  Mart. Gratiano A. III. et Equitio conss. Interpretatio. Omnes, qui huiusmodi negotia discutiunt, hoc specialiter observare debere, ut manifesti debitores appellationis suffragio non utantur nec evidens debitum ulla possint appellationis ntas diem functi testamento scribta reseretur vel ne ii quos scribtos patuerit, heredes edicti per divum Hadrianum conditi beneficium consequantur, ausus fuerit provocare interpositamque appellationem cuius de ea re notio erit recipiendam esse crediderit, viginti librarum auri multa et litigatorem, qui tam inportune appellaverit, et iudicem, qui tam ignave conniventiam adhibuerit, involvat. Dat. non. April. Treviris Ausonio et Olybrio conss. Interpretatio. Haec lex specialiter praecipit, ut, si quis a quocumque conditum testamentum per appellationem differre voluerit, ut non debeat reserari, et scriptum heredem ab adeunda hereditate suspendere, et in hac
Abbreviated transcription (Latin):
Cronopius ex antistȩidem fuit intuo qui fuerat. in septuaginꝰta ep̃q
ante iuditium et eam sententiã prouocatione suspendit aquanonor¬
tuit prouocari argentariam multam que huius modi factos ancaogo¬
nerali in ponit cogatur expendere. hoc dut̃ non fis conr̃o uolumus dcab¬
re sed his qui indigent fideliter erogari. quod in haccausa. et incem
aecdesi asticis fiat : Data .viii. iđ uilii. Ualentiniano nobili puerot
Victor e consulib: INTER PRITATIO Cronopium ep̃m amul¬
tis ep̃is fuissedam pnatum. et studuis seeum anteiuditium sententuã
quae ꝓferebatur appellatione s uspendere aqua sententia quia uss
prolata fuerat appellare minime debuisse. inquaeum grauimultd
est. quinquaginta libras argenti ad dictum fuis sedicit: Quaea¬
men summa ipsius multae non fisco prodisseiussa est. sed paupens
Adiscus soribus obseruari iubemus. ut manifestidebitores proue¬
tionis suffragiominime subleuentur : Et cetera : Precepta xis

Expanded text:
ronopius ex antistite idem fuit in tuo, qui fuerat in septuaginta episcoporum ante, iudicio et eam sententiam provocatione suspendit, a qua non oportuit provocare, argentariam multam, quam huius modi facto sanctio generalis inponit, cogatur expendere. Hoc autem non fisco nostro volumus accedere, sed his qui indigent fideliter erogari. Quod in hac causa et in ceteris ecclesiasticis fiat. Dat. VIII. id. Iul. Valentiniano n. p. et Victore v.c. conss. Interpretatio. Chronopium episcopum a multis episcopis fuisse damnatum et studuisse eum ante iudicium sententiam, quae proferebatur, appellatione suspendere: a qua sententia, quia iuste prolata fuerat, appellare minime debuisse. In qua eum gravi multa, id est quinquaginta libras argenti addictum fuisse dicit: quae tamen summa ipsius multae non fisco prodesse iussa est, sed pauperibA discussoribus observari iubemus, ut manifesti debitores provocationis suffragio minime subleventur. Et cetera. Propos
Abbreviated transcription (Latin):
eum depreda resederit. et residuum inuenitur quod euident:
noscitur hoc solum reddere domino sine calum pnia conpellaui¬
rectori lucaniae etbrittioꝵ: Quidiuino coltui ministeriar¬
gionis in pendunt : id est hi quicle rici appellantur ab omnibies
nino munerib ex cusenturnes acrilego liuore quorundã adiui
obsequiis a uocent᷑: Data .xii. Rł Noub̵ constantino dog̃ .ve

Expanded text:
eum de praeda resederit et residuum invenitur, quod evidenter eum de praeda resederit et residuum invenitur, quod evidenter agnoscitur, hoc solum reddere domino sine calumnia compellaorrectori Lucaniae et Brittiorum. Qui divino cultui ministeria religionis impendunt, id est hi, qui clerici appellantur, ab omnibus omnino muneribus excusentur, ne sacrilego livore quorundam a divinis obsequiis avocentur. Dat. XII kal. Nov. Constantino A. V et