comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
statuti sumptuoutrum exhr¬
ditate decidant ex cmplo ĩna¬
ru diui rescripti anex solo
prĩmonio uidendum erit et
u̾ius ẽ ut ex suo prĩmonio de¬
cedant que ẽa ⁊ sinon heres
fuiss errogass. ¶item si res
distraxit bone fidei possessor
nec p̾tio factus sit lociͣ p lettior
an singulas res siũdum usu.¬
capte sunt uendi aie petitor
ab emꝑtore po isit i sineudicet:
an excẽptione nonͣ irpellatur
qs preiuditum br̃ditat nõ
fiat int̾ actorem ⁊ eum qui
nentedit quian uidetur.¬
toreoirũ surisunt ad eumq
distraxit et puto posse resuen¬
dicare nsi emptores regressũ
ad bone fidei possorem hñt. q
quid cr̃ siis qͣmuendidit paͣ¬
ratus sit. ita defend̾e̾ hr̃ditatẽ
tem cõueniatur. incipit exce¬
ꝑtiolocum hr̃e ex ꝑsona emꝑ¬
corim. ¶siminore ptio res
ulud acͣtor sit conseqiutus:

Expanded text:
statuti sumptus utrum ex hereditate decedent exemplo rescripti diui Marci an ex solo patrimonio, uidendum erit: et uerius est, ut ex suo patrimonio decedant ea quae et si non heres fuisset erogasset. Item si rem distraxit bonae fidei possessor nec pretio factus sit locupletior, an singulas res, si nondum usucaptae sint, vindicare petitor ab emptore possit? et si vindicet, an exceptione non repellatur "quod praeiudicium hereditati non fiat inter actorem et eum qui venum dedit", quia tores reuersuri sunt ad eum qui distraxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessorem habent. quid tamen si is qui uendidit paratus sit ita defendere hereditatem, et conueniatur? incipit exceptio locum habere ex persona emptorum. certe si minori pretio res illud actor sit c
Abbreviated transcription (Latin):
sessor.: petitori hr̃ditatis soluit¬
.i. lib̾ari debitores uilianus lib̾
.iiii. digestorum scribit siue ał ẽ¬
bone fidei possõr: siue predo fuit.¬
De qui debitum ab hiis cregerat.

Expanded text:
itatis soluit, liberari debitores Iulianus libro quarto digestorum scribit, siue bonae fidei possessor siue praedo fuit qui debitum ab his exegerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ntis.e. s i .s̃. ꝙ aut̃ ame oiesflio familias res hrditarias teneat: ꝯ
ceat. ꝯtest. si facultatem restituendaxs
terumbt scerte si p̃tum reru
hr̃ditarium uenditarum ĩpe agͣ¬
tulio seruibt̃ ⁊ uilianus existi¬
mat posse a domino quasaiur

Expanded text:
ntem. Si servus vel filius familias res hereditarias teneat, a test, si facultatem restituendarum rerum habet. certe si pretium rerum hereditariarum venditarum in peculio servi habeat, et Iulianus existimat posse a domino quasi
Abbreviated transcription (Latin):
re factusq mͣsi forte hẽat condic¬
tionem a ħ nꝯmine indetur lo¬
singe mim eumdum se br̃cẽ¬
putat soluisse suonomine qͥ
uitetur michi ulianum de
soĩo predone ut caueat sensis¬
se nonetiam de bone fidri pos¬
scessoremscondictiẽm tñ p̾stã¬
rͣe debebitis ⁊ petitorsi a credi¬
torib cõueniatur. ex ceꝑtioẽ
nt debebit / sr ⁊ sup̃i aliquid p̃¬
coni de bebatu ħ deducẽ non
debebit maxime sid fuit debi¬
quid cũ si expecliebat petitori

Expanded text:
si forte habeat condictionem et hoc nomine uidetur lofinge enim eum, dum se heputat, soluisse suo nomine. uidetur mihi Iulianus de solo praedone ut caueat sense, non etiam de bonae fidei possessore: condictionem tamen praestare debebit. sed et petitor si a creditoribus conueniatur, exceptione uti debebit.Sed si ipsi aliquid praedoni debebatur, hoc deducere non debebit: maxime si id fuit debquid
Abbreviated transcription (Latin):
si facere de but nec fecit. culpe
huiusmoi reddat rõnem insi
bone fitei possessor ẽ tuncem̃¬
cum quia quasi rem suamne¬
glexit: nulli querele subiectus

Expanded text:
si facere debuit et non fecit culpe huius reddat rationem, nisi bone fidei possessor est. Tunc enim quia quasi rem suam neglexit, nulli querele subiectus
Abbreviated transcription (Latin):
quasi possir̾ent. ita intelligendũ
ẽ a iit dolus pretitus impetitõne
hr̃ditatis declucẽtur s̃ et culpa
piideo ab eo qui ab alio non exegit.
ur a semet ip̃o sitempore cẽt lib̾a¬
cus: peti br̃clitatem posse s utiq
siexige̾ potuit. ¶ quod autem ait
senatus eos qui bona ĩuasissent.
loquitur de p̃donibus. id ẽ de biis
qui cum scirent ad se nõ ꝑtinere
br̃litatem. ĩuaserunt bona scil
cum nullam cãm locum hab̾ent
possidendis ss et fructus ñ quos
ꝑceͣperit. inquit s et quos ꝑcipere
debuant eos p̾statiraros ¶de eo

Expanded text:
ent", ita intellegendum est, ut et dolus praeteritus in petitionem hereditatis deduceretur: sed et culpa. et ideo ab eo qui ab alio non exegit vel a semet ipso, si tempore esset liberatus, peti hereditatem posse: hoc utique si exigere potuit. Quod autem ait senatus "eos qui bona invasissent", loquitur de praedonibus, id est de his qui, cum scirent ad se non pertinere hereditatem, invaserunt bona, scilicet cum nullam causam haberent possidendi. Sed et fructus non quos perceperunt, inquit, sed quos percipere debuerunt, eo
Abbreviated transcription (Latin):
possidcatur. sinc ĩtotumñ exstet.
locum habebit ħ clausuia unde si
sit alius possessor: ab utroq hr̃di¬
cas petipossit et si ꝑ mustos ambu¬
lau̾it possĩo omnes tenenturso
utrum is solus qui p̾stabit pos¬
alius qui dolo focit quominu̾

Expanded text:
possideatur siue in totum non extet, possideatur siue in totum non extet, locum habebit haec clausula. unde si sit alius possessor, ab utroque hereditas peti possit: et si per multos ambulauerit possessio, omnes tenebuntur.Sed utrum is solus qui possidet fruis qui dolo fecit
Abbreviated transcription (Latin):
sul ꝑtinere / parui et enimꝰ re ꝓ t¬
fert ab mitio quis dolose ĩ hr̃di¬
tatem u̾satus sit an postea ħ face̾¬
tinere utrumis captimmodo
uidetur qui factumsit an et is
quiuire errauit putaĩt emm
recte factum testamẽtum cuimͦi
ĩutue cratur cum eum alius p¬
cere ret agnatus: si bi potius de fer¬
r ei non puto hunc eẽ p̃tonem
qq̃m post litem cõtestatam om̃s:
ĩcipiunt male fidei possessores
eẽ quin immo post controu̾siã
sultor cñ ⁊ post motam cõtrou̾¬
siam oumes possores pair s  fiuint
et quasi p̃dones tenentur. ⁊ ħ iuire¬
hodie utunuiz cẽpit enim scire rẽ
ad se non ꝑtinẽtem posside̾ is
qui int̾plia̾tur qui u̾o predo est.
et añt utem cõtestatant dolino¬
mine tenetur. hic ẽ enim doluꝰo  ꝯ¬
nandes quasi posscent m̾̃nto.
namis qui dolo fecit quominus
possid̾et. ut possessor condempna¬
tur. accipies sine dolo desierit pos¬
sidere siue dolo possiõnem nolu̾ut
admitteres siue autem ab alions

Expanded text:
tinere: parui etenim refert, ab initio quis dolose in hereditate sit versatus an postea hoc facetinere utrum is tantummodo videtur, qui factum scit, an et is qui in iure erravit? putavit enim recte factum testamentum, cum inutile erat: vel cum eum alius praecederet adgnatus, sibi potius deferri. et non puto hunc esse praedonem quoniam post litem contestatam omnes incipiunt malae fidei possessores esse, quin immo post controversiamsulto, tamen et post motam controversiam omnes possessores pares fiunt et quasi phodie utimur: coepit enim scire rem ad se non pertinentem possidere se is qui interpellatur. qui uero praedo est, et ante litem contestatam doli nomine tenebitur: hic est enim dolus nandos quasi possiderent': merito: nam is qui dolo fecit quo minus possideret, ut possessor condemnatur. accipies, siue dolo desierit possidere siue dolo possessionem noluerit admittere. siue autem ab alio res
Abbreviated transcription (Latin):
uendidit. dem erit dicendũ
lucrum quod sensit lege cõ¬
missoria prestaturum. ¶ itez
tium impetititẽ hr̃ditatis. nõ
rẽs quam ĩ patrimo mum su¬
um conu̾tit s ⁊ si ieo uiuoris
ualet quam comparata ẽ ac¬
cenus iccuplectior factus iude¬
bitur. quatenus res uaicei que¬
adncclum si cõsumpasris ĩ to¬
timm lccuplectior factus noniuꝰ¬
debitur. ¶ quod ait senatus eos

Expanded text:
uendidit, idem erit dicendum lucrum, quod sensit lege commissoria, praestaturum.Item tium in petitionem hereditatis, non res quam in patrimonium suum conuertit. sed si res minoris ualet quam comparata est, hactenus locupletior factus uidebitur, quatenus res ualet: quemadmodum si consumpsisset, in totum locupletior factus non uidebitur.Q
Abbreviated transcription (Latin):
qlod senatus uoluit lone ficei
possõrem ten̾i: qͣuatenus iccup¬
iecniorsit quid enĩ si pecunian
eligat actor que seruariũ pot̾.
dĩcendumitaq ẽ inbone fidei
possessorem hoc tantummodo
cum p̾stare debe̾. idest uł sortẽ
quiuras eius si et eas ꝑcepitͥuł
nomnna cumcorum cessione ĩ
id facienda ꝙ ex hiis ad huc de¬
beretur. ꝑiculo scilicet petiroris.
ip̃o ire nonͣlib̾auit petitore
hr̃ditatis / namquod quis suo
nouine soluit. ñ debitoris: de¬
bitorem ñ lib̾at fudeo iulianꝰ¬

Expanded text:
quod senatus uoluit, bonae fidei possessorem teneri quatenus locupletior sit: quid enim si pecuniam eligat actor, quae seruari non potest? dicendum itaque est in bonae fidei possessore haec tantummodo eum praestare debere, id est uel sortem et usuras eius si et eas percepit, uel nomina cum eorum cessione in id facienda, quod ex his adhuc deberetur, periculo scilicet petitoris. ipso iure non liberauerit petitorem hereditatis: nam quod quis suo nomine soluit, non debitoris, debitorem non liberat. et ideo Iulian
Abbreviated transcription (Latin):
ul ui ĩutero sũt ĩ toto pene uire
ciuili ĩtelliguntur. ĩ rerum na¬
tura cẽ nam uegitime reditateᷤ.
bis ressitim̃tur asip̾gnans muli¬
er ab hostib capta sit. idꝙ natu
crit postliinum ht. item ꝑa¬
tris uł m̃ris conditionẽ se̾quif᷑
sp̃t̾ea si ancilla p̾gnans subrepta
fu̾it quamuis aput bone fidei ꝙͣ¬
torem peꝑit id qd̾ natumerit tã¬

Expanded text:
ure ciuili intelleguntur in rerum natura esse. nam et legitimae hereditates his restituuntur: et si praegnas mulier ab hostibus capta sit, id quod natum erit postliminium habet, item patris uel matris condicionem sequitur: praeterea si ancilla praegnas subrepta fuerit, quamuis apud bonae fidei emptorem pepererit, id quod natum erit ta
Abbreviated transcription (Latin):
rul ĩ fame ĩiuiria affectes cogno¬
ueris ucnire iuresita ut ĩ potesta¬
terti domini ũ reu̾tastur qui .¬
si mec constitutõi fraudẽ fec̾it. p¬
sciat me ħ admissum seuius ꝯ¬
cx cquuturum duus ⁊iam ad¬
rians imbritiam qmͣdam̃ a¬
matronam ĩ quinquium releᷤ¬
gauit quõexicussimis causis¬

Expanded text:
l infami iniuria affectos cognoueris, ueniri iube ‹i›ta, ut in potestate domini non reuertantur. qui si meae constitutioni fraudem fecerit, sciet me admissum seuerius exsecuturum.' diuus etiam Hadrianus Umbriciam quandam matronam in quinquennium relegauit, quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Heramͥus modestimus ie¬
spondit si cotempore enixa ẽ an¬
cilia quo sccund̾ leͣgemͣ donatio¬
nis manumissa cẽ debuit cum
qui prem demonstrare ñ possũt.
ur qui possunt quitem s enͣnꝰ ha¬
bent q̃m hre nonucet quia spu¬

Expanded text:
m Herennius Modestinus respondit, si eo tempore enixa est ancilla, quo secundum legem donationis manumissa esse debuit, cum qui patrem demonstrare non possunt, vel qui possunt quidem, sed eum habent, quem habere non licet. qui
Abbreviated transcription (Latin):
non solum naturaue soluitur.
ruma ad optõneᷤᷤ faciunt qͣtl ad¬
optionis nomen ẽ quid̃ gn̾ale ĩ.
duas autem speties duałtur qua¬
rum altã ad optio similit̾. dicitur
altã ad rogatio ad optantur filir
familias ad rogantur. qui sui
obus modis fit aut principis a
tamus eos qui iuris fui sunt que
sp̃es ad optiõis dicitur adrogatõ
tur. anuelit eum qͣm ad optatu¬
rus sit iustum sibi filium eẽ ⁊is
qui ad oͣptatur rogͣatur anid fĩ
gistratus ad optamus eos qui in

Expanded text:
non solum natura, uerum et adoptiones faciunt. Quod adoptionis nomen est quidem generale, in duas autem species diuiditur, quarum altera adoptio similiter dicitur, altera adrogatio. adoptantur filii familias, adrogantur qui sui iobutamus eos, qui sui iuris sunt; quae species adoptionis dicitur 'adrogatiotur', an uelit eum, qrus sit iustum sibi filium esse, et is qui adoptatur rogatur, an id fieri gistratus adoptamus eos qui in
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Suĩs qui siuuim baberet ĩ ne¬
potis locum ad optass piñ acq si ex
eo filionatus eẽt ais filius auctor
sit qui ad rogatur ne forte eum¬
gro ad roget. ne rõnes reddat ¶tẽ
ĩ quirendumẽ. ue forte turpiocã.¬
ad rogandi subsu eorum dum ta

Expanded text:
m Si is qui filium haberet in nepotis locum adoptasset perinde atque si ex eo filio natus esset, et is filius auctorsit qui adrogatur, ne forte eo adroget, ne rationes reddat. quirendum est, ne forte turpindi subsit. Eorum dumta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseruum ad qnłritur. id dño ac.¬
quiritur. s u tempe nuils hoibrs
cõnͣstitutione duu anconini. ꝙͦ
sine cã seruum suum occid̾it nõ
minus puniri uibetur. qmͣ qui
asꝑitas dñorum eiusd̃ principis
constitutõne cobccͣtur
ulp̃. Si dominus ĩ seruos serue¬
rit uł ad ĩpuditiciam curpemq
uiolatõem complłat que sunt
ꝑtes p̾sidis ex rescripto diui piin
misso ad elium martianum pro¬
consulem uetice manifestabitur.
ciuius rescripti u̾ba b sunt s contͣ

Expanded text:
servum adquiritur id domino adquiritur. Sed hoc tempore nullis hominibus, constitutione divi Pii Antonini qui sine causa servum suum occiderit, non minus puniri iubetur quam qui asperitas dominorum eiusdem principis constitutione  Si dominus in servum saevierit vel ad inpudicitiam turpemque violationem conpellat, quae sint partes praesidis, ex rescripto divi Pii ad Aurelium Marcianum proconsulem Baeticae manifestatur. Cuius rescripti verba haec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
s dest. Magistratum ap̃quẽlegis
acc̃o ẽ. eniantipare. filios suos et in
rad optõnem dare aput semet ip̃m¬
posse neratii sententia est.
tͣaxat qui sue potestatis sunt uolun¬
tas erploratur sin autem a pr̃s dã¬
tur ĩ ad aptcẽm ĩ biis utrͥusꝙ ar¬
bicrium spectandum ẽ uł consẽ¬
aulus. Cum ncpos ad optatur qiͣ
ex filio natus consensus filii exĩgi.¬
tur idq q iam uilians scribit.
int̾ced̾et in ad rogatione añ tenu̾e¬
rat supdiuo daudio recte mũtat ẽ

Expanded text:
 Magistratum, apud quem legis actio est, et emancipare filios suos et in adoptionem dare apud se posse Neratii sententia est. taxat, qui suae potestatis sunt, voluntas exploratur: sin autem a patre dantur in adoptionem, in his utriusque arbitrium spectandum est vel conseictum Cum nepos adoptatur quasi ex filio natus, consensus filii exigitur, idque etiam Iulianus scribit. intercederet in adrogatione ante tenuerat, sub diuo Claudio recte mutatum es
Abbreviated transcription (Latin):
uxor ⁊ maritus ⁊ tunc concipiat.¬
ze ꝑartus.⁊ inpotestate prĩs nascit᷑¬
reͣ quasi uõluntatis reliquis furio
sis manẽtib nanicum consistat
q ã deo aũt retinet ilis potestatis
pr̃furiosus. ut a ad quiratur illi
cõmedum eius qd̾ fuius ad qui¬
siuit. Pomp̃. Hilius samilias in
topublicis causis lcio pris famuias
le̾tur. ueluti ut magistratimig̾ãt᷑¬
ali oporte ꝓnuntiau̾it. dicendums
ẽ. de u̾itate q̃rendum filius sit an
non sneq enim alim̃torum caus
sau̾itati facit p̾iuditium.

Expanded text:
uxor et maritus et tunc concipiat, partus in potestate patris nascetur, quasi uoluntatis reliquiis sis manentibus: nam cum consistat que. Adeo autem retinet ius potestatis pater furiosus, ut et adquiratur illi commodum eiusntum Mucium Filius familias in publicis causis loco patris familias habetur, veluti ut magistratum geratali oportere pronuntiaverit, dicendum est de veritate quaerendum, filius sit an non: neque enim alimentorum causa veritati facit praeiudicium.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾a concepit. denĩ ancilla pari¬
ał placuit eum qui nascitur.
lib̾um nasci nec int̾ẽ. iustis nu¬
ptiis conceꝑit anuulgo qui nõ
ereret calamitas inr̃is nocere. ei
quũ uentre ẽ ex ħ quesitum est
uni an seruum pariat ⁊ tamen
recͣtius probatum ẽ. lib̾um nasci
ã suffice̾ ei quũ uentre. õlib̾am

Expanded text:
libera conceperit, deinde ancilla pariat, placuit eum qui nascitur liberum nasci. nec interest iustis nuptiis concepit an vulgo, quia non debet calamitas matris nocere ei qui in ventre est. Ex iberum an seruum pariat. et tamen rectius probatum est liberum nasci et sufficere ei qui in uentre est liberam
Abbreviated transcription (Latin):
aius Perad optionem qͣlita
fr̃nie itas eousq impedit nupti¬
as donec manet ad optio ideoq
oremͣ etͣsime emancipato illã
ĩpotestãtem retinũit pot̾ĩmus
iungi matrimomositaq uolẽ¬
ti generum ad optare. suadetur
ut filia memancipet. si miłr sua¬
detur ei qui nurummuelit adop¬
tare ut emancipͣet filium lami¬
tam quoq ⁊ mate̾sam item ⁊¬
magnamquoq amitamet inat᷑¬
teram magnam: ꝓhibemur uxor¬
em duce. quanuus magna am¬
mate̾ram ⁊ amittammagnar
ꝓhibemur uroremduoẽ. ⁊ si per

Expanded text:
ale Per adoptionem quaesita fraternitas eousque impedit nuptias, donec manet adoptio: ideoque ere. aeque et si me emancipato illam in potestate retinuerit, poterimus iungi matrimonio. Itaque volenti generum adoptare suadetur, ut filiam emancipet: similiter suadetur ei, qui nurum velit adoptare, ut emancipet filium. Amitam quoque et materteram, item magnam quoque amitam et materteram magnam prohibemur uxorem ducere, quamvis magna amamitam et amitam magnam prohibemur uxo
Abbreviated transcription (Latin):
possitis quantum adu̾sarius
inlitem sine ulla tarationei
infinitum uirau̾it. dampnã¬
dus ẽ siu̾onet potest restitu̾e
nec dolofecit quo mnimus pos¬
sit non pliiris quam quanti
res ẽi. quanti adu̾sarui inter¬
fuit. condẽpnãdus e ħ senten¬
tia gn̾alis ẽ. et ad omina sine
int̾clictasiue acrões ĩ rem sũ
inꝑsonam sunt. ex quib ar

Expanded text:
aduersarius in litem sine ulla taxatione in infinitum iurauerit, damnandus est. si uero nec potest restituere nec dolo fecit quo minus possit, non pluris quam quanti res est, id est quanti aduersarii interfuit, condemnandus est. haec sententia generalis est et ad omnia siue interdicta, siue actiones in rem siue in personam s
Abbreviated transcription (Latin):
eirelictum q̃ tunc enimsinonꝑã¬
rũit uoluntati desunctr: ab h f
pellitur. sin autem de hac re defũc¬
tus noncauit. neculli delegatum
idiminᷤ ẽscriptos hr̃des eares cõ¬
tingit si nemoscriptus segitimos
acognates quosq suo ordine quo
succedunt ¶ Sumptus fimeris
arbitrantur ꝓ facuitatibe uel di

Expanded text:
ei relictum est: tunc enim, si non paruerit uoluntati defuncti, ab hoc repellitur. sin autem de hac re defunctus non cauit, nec ulli delegatum id munus est, scriptos heredes ea res contingit: si nemo scriptus est, legitimos uel cognatos: quosque suo ordine quo succedunt.Sumptus funeris arbitrantur pro faculta
Abbreviated transcription (Latin):
p̾toremint̾uenire oportẽ. tueriq
buiusmõĩfactumr. siquis idim¬
pediat. quominus etres uencli¬
te cradantur ¶Sicolonus uel
ĩquilinus sit is qui mortuus ẽ
nei sit unde fimeretur. exinuectiᷤ
⁊illatis eum fun̾andum pomip̃
scribit asiqud suꝑflnuim it mnã¬
serit ħ ꝓ debͥta pensione teneriis
⁊ si reslegate sint atestatore de
cuius fim̾e agi nec sit mĩ fime¬
retur: ad eas quoq in anus mit¬
terr oportet satius ẽ enim de suo
testatorẽ fimerari: quam auquoᷤ
legata consequi/s si adita fint pᷤ¬
eã hr̃clitas res emptori aufẽnda
ñ ẽ quia bone fideipossõrẽ. ⁊ dom

Expanded text:
torem interuenire oportere tuerique huiusmodi factum si quid impediat quo minus ei res uenditae tradantur.Si colonus uel inquilinus sit is qui mortuus est nec sit unde funeretur, ex inuectis illatis eum funerandum Pomponius scribit et si quid superfluum remanserit, hoc pro debita pensione teneri. sed et si res legatae sint a testatore de cuius funere agitur nec sit unde funeretur, ad eas quoque manus mittere oportet: satius est enim de suo testatorem funerari, quam aliquos legata consequi. sed si adita fuerit postea hereditas, res emptori auferenda non est, quia bonae fide
Abbreviated transcription (Latin):
tetur. parendumcẽ seutentie id̾
peliuo brobat ne propͤagentur.
arbittia aut in alios int̾clum ĩ¬
imncos agentium: transferãtur.
sua sententia finem cõcrou̾sie eũ
imponere oportet ñ autem fimri
dontrou̾siam cum aut differatur:
arbitrium aut ĩ alium cransfer
qr delegar non posse nisi ad ħ cõ¬
ꝓinissum sit ut arbit̾ statueret
cuius. arbitratu satis daretur
ĩtem siiubeat sibi alium cõiungi¬
¶ rcunud ĩ comꝓmisso ñ sit: ñ clacit
sinam. nam senrentia ec̃ debet.
dere cõꝓmissa de ħ auiꝰ compro¬
cem stipulati sũt ꝑ ꝓcuratores

Expanded text:
detur, parendum esse sententiae. idem detur, parendum esse sententiae. idem Pedius probat: ne propagentur arbitria, aut in alios interdum inimicos agentium transferantur, sua sententia finem controuersiae ‹e›um imponere oportet: non autem finiri controuersiam, cum aut differatur arbitrium aut in alium transferaue delegari non posse, nisi ad hoc compromissum sit, ut arbiter statueret, cuius arbitratu satisdaretur. Item si iubeat sibi alium coniungi, cum id in compromisso non sit, non dicit sententiam: nam sententia esse debet de re compromissa, de hoc autem comprocem stipulati sint, procuratores
Abbreviated transcription (Latin):
rentis imperator autominus sb¬
scripsit posse eumuti dolimau ex¬
ceͣptione nd cum auiclice consu¬
leretur. aput qͣm pena pete b̾a¬
tur. rescripsit ⁊ iamsi applłari nõ
poss doli mali except̃e m ĩ pene pe¬
titionem ob staturam ꝑ hancer¬
go exceptoẽm q̃dam applłendi
sp̃es ẽ cumuceat retractaree de¬
sente ntia arbitri. ¶ de officio arͭ¬
bitri tractantib sciendum ẽ om¬
nemtractatum ex ip̃o cõimpͥro¬
misso sumendurinec enim ali¬
ud illi ucebit quam qd̃ ibi ut ef¬
ficere possit cautũẽ ñ ergo ꝙ libet
libet nisi de qua ir comꝓmissũẽ
da. ⁊ dictumẽ non quanilibẽt licet
de quibͣdam uariatum sit ⁊ pu¬
to uue noncommitti sidicat ad
iudicem de ħ eumd̾ul in seub ĩ
alilimͣ compiiittendum suam
⁊ uͣuliamis impune non pareri
ait siubeat ad alium arbitrumᷤ
ire nefuus non sit quod si ħ mo ᷤ¬
m ͤ doclix̾it ut arbitrio publii meuii
sundus trade̾tur. aut satis datio

Expanded text:
rentis imperator Antoninus subrentis imperator Antoninus subscribsit posse eum uti doli mali exceptione. et idem, cum a iudice consuleretur, apud quem poena petebatur, rescripsit, etiamsi appellari non potest, doli mali exceptionem in poenae petitione obstaturam. per hanc ‹er›go exceptionem quaedam appellandi species est, cum liceat retra‹cta›re desententia arbitri. De officio arbitri tr‹a›ctantibus sciendum est omnem tractatum ex ipso compromisso sumendum: nec enim aliud illi licebit, quam quod ibi ut efficere possit cautum est: non ergo quod libet libet nisi de qua re compromissum da, et dictum non quamlibet, licet de quibusdam uariatum sit. et puto uere non committi, si dicat ad iudicem de hoc eundum uel ‹in› se uel in alium compromittendum. nam et Iulianus impune non pareri, si iubeat ad alium arbitrum ire, ne finis non sit: quod si ho‹c› modo dixerit, ut arbitrio Publii Maeuii fundus traderetur aut satisdatio
Abbreviated transcription (Latin):
tefendat. ¶ Sinis faciat contr¬
ouersiambr ditatis qnicum
te functo comprounserat futur̃
ẽ preuiditium bẽditati si arbit
senttntiam dicat ergo intea ĩ¬
hibendus ẽ arbit. ¶ dies compro¬
missi proferri potest. ñ cum᷑ e. co¬
uention᷑e s cumuissu arbitri:
eaͣm proferri necc̃e ẽ ne pena cõs¬
mittatur.. ¶ Si arbit̾ se secelare¬
taemptau̾it. pretor cuminuestiꝰ.¬
gare debeti si diu non paru̾it:
mulcta adu̾sus eum dicenda
c̃. ¶ cuminplures compromissi
ea condictione. ut si quilib uł¬
imus dixiss sententiam. eastare̾¬
tur ab sentib cͣeͣtis uicrominus¬
qui presens ẽ coͣgetur at si ea con¬
dĩctione ut omnes dicͣant. uł ꝙ.¬
de maioris ꝑtis sententia placu̾it¬
non cebet singulos separatuco¬
gere quia singilogrum sñia pe
nam non facit. ¶ cum quidam
arbit ex aliis causis mnimicus.
manifeste appariuss cestatioib
ctiamconuentus ne sũiam dicẽt. S
nich̾ominus nullo cogente licẽ
pͣseuass ubello cuius dam id que¬

Expanded text:
defendat. Si is faciat controuersiam hereditatis, qui cum defuncto compromiserat, futurum est praeiudicium hereditati, si arbiter sententiam dicat: ergo intehibendus est arbiter. Dies compromissi proferri potest, non cum ex conuentione, sed cum iussu arbitri eam proferri necesse est, ne poena committatur. Si arbiter sese celaretemptauer‹i›t, praetor eum inuestigare debet, et si diu non paruerit, multa aduersus eum dicenda est. Cum in plures compromissum est ea condicione, ut quilibeunus dixisset sententiam, eo staretur, absentibus ceteris nihilo minusqui praesens est cogetur: at si ea codicione, ut omnes dicant, uede maioris partis sententia placuenon debet singulos separatim cogere, quia singulorum sententia nam non facit. Cum quidam arbiter ex aliis causis ‹i›nimicus manifeste apparuisset, testationibus etiam conuentus, ne sententiam diceret, nihilo minus nullo cogente dicere perseuerasset, libello cuiusdam id que
Abbreviated transcription (Latin):
ma rõne pot̾it uid̾i ĩ iquim ut ĩ
ip̃ius potestate sitͥ s ħ taie erit ꝙ
quale si accõem uelit cdictaie ꝙ fa᷑¬
ccre eilicet s comꝓmissum istud
comꝑanimus ordinarie accõi.
ut non alias aucdiatur desid̾aus
ut arbit sni aidicat: quainsi se

Expanded text:
ma ratione poterit uideri iniquum, ut in ma ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit dictare, quod facere ei licet. sed compromissum istud comparabimus ordinari‹ae› actioni, ut non alias audiatur desiderans ut arbiter sententiam dicat, quam si se
Abbreviated transcription (Latin):
si causa lib̾tas deb̾ĩ clicatur ĩdemꝰ
dicendum est imppłari accõne ¶ E
seruus compromnit. non cogent̃
dicere sententiam arbitrum. uoc
si dix̾it. ualere. pene exerutionem
dandam de peculio: putat octa ue¬
tͣnus: s si ansilib̾ euneo compromi¬
iserit. exerutioᷤ adũsus ub̃um det᷑
uideamus s magis est ut non de¬
dicẽ non magis quam coge̾tur
silitem aute contestatus ec̃t iuinc
cam c̃t̾ceres nec int̾ est cunc qͦq in
leͣgatione fu̾it annons sinuncĩ
legatione comproinitat. puto
cogendum arbitrum sententia
dicere quia ⁊ si uiditunͣ sponte
accepiss. cogẽtur ꝑ agẽ sunt tũ
qui de isto ñ recte dubitant. qui
utiq nullomodo dubitabunt. si
de eare ĩ legatione compromisit
quami legat᷑ione cotraxit quia
⁊uiditium eo nomine accipere co¬
rgitur iiud ĩ prima sp̃e potest dis¬
pici ansi ante  compromisit iega¬
tus cogendns sit arbit̾ sentẽtiã
dicere. sup̃e legatus postulet. ꝙ pri¬

Expanded text:
i dicatur. idem dicendum est in populari actione. Si servus compromiserit, non cogendum dicere sententiam arbitrum, nec si dixerit, poenae exsecutionem dandam de peculio putat Octavenus. sed an, si liber cum eo compromiserit, exsecutio adversus liberum detur, videamus: sed magis est, ut non dedicere, non magis quam cogeretur, si litem ante contestatus esset, nunc eam exercere: nec interest, tunc quoque in legatione fuerit an non. sed si nunco cogendum arbitrum sententiam dicere, quia et si iudicium sponte accepisset, cogeretur peragere. sunt tame‹n› qui de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione compromisit, quam in legatione contraxit: quia et iudicium eo nomine accipere cogeretur. illud in prima specie potest dispici, an, si ante compromisit legatus, cogendus sit arbiter sententiam dicere, si ipse legatus postulet: quod pri
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Don clistingũcimus
ĩ compromisso minor an ma¬
ior sit pena. quamres de qua¬
ẜ agitur. ¶ non cogetur qͥbit̾ sen¬
p̾ tentiam dicere. insipena com¬
promissa sit. ¶ Si mulier aliẽ.¬
no nomine compromittat ñ
gerit pecuia con i pmissa ip̃ in¬
t̾tessionem ¶ Summarei ẽ ut
pretor se nouinterponat. suicui.
imitio nullum sit compromis¬
sumsine sitͣ s pendeat an ex eoͦ
pena exigi pot siue postea deficis¬
at pena. ¶compromisso soluto gati¬
dic. morte a cceptilatione uiditõ.
pacto ¶Sacerdotio obucniente.
uidebimus au cogatur arbiter
sententiam dicete id enim nõ
tantum honori ꝑ sonarum s a
maiestati deimn dulgeatur. cuiuᷤ
sacris uacare sac̃dotes oportet.
cet̾um sipostea suscepit. iste qͦq
omminodo sententiam ferre
debet. ¶ itemnonẽ cogendus si
de negetio transactum ẽ ut homo
mortuus est de quo erat comꝑ¬
ntissumnsi si post̾i̾ore casu ali¬
quo utigantium intersit¶ ili¬
anus in distincte scͥbit. si ꝑ erro¬

Expanded text:
ictum. Non distinguemus in compromissis, minor an maior sit poena quam res de qua agitur. Non cogetur arbiter sententiam dicere, si poena commissa sit. Si mulier alieno nomine compromittat, non erit pecunia compromissa propter intercessionem. Summa rei est, ut praetor se non interponat, siue initio nullum sit compromissum: siue sit, sed pendeat an ex eo poena exigi potest: siue postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obueniente uidebimus an cogatur arbiter sententiam dicere: id enim non tantum honori personarum, sed et maiestati dei indulgetur, cuius sacris uacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quoque omnimodo sententiam ferre debet. Item non est cogendus, si de negotio transactum est, uel homo mortuus est de quo erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit. Iulianus indistincte scribit: si per ‹er›ro
Abbreviated transcription (Latin):
seruitus impomi debeat ¶ int̾¬
poĩtis quoq alienis elibus ĩ¬
poniserintus potest. uelutut
altius collereur nontollereli¬
ceat ur etiam suter debeatur.
ut itaͦualescͤat simediis elib
seruitus postea impõita fu̾it:
sicuti ꝑ plurium predium ser¬
uitus imponi etiamdiu̾sis tẽ¬
poribus pot q̃uamquam dici¬
potest si prediatria contuma
habeam ⁊ extremim cib tra¬
dam: uit tuouł meio prediis
seruitutem ad quri possessiu̾o
extremo quod retineamqr
quiediu ineum sit. seruitu¬
tem consistere s sirursus aut
idͣ cui ad quisita sit sẽuitus aut
medium alienau̾o int̾pellari
eam donec medio p̾dio serui¬
tus imponatur.
omp̃ Si cumi duas hab̾em
ĩsulas duob eodem momĩto
traditero: uitendumẽ anser¬
uitus alt̾utris impoita ualeat
quia alienis huidem edibus
nec imponinec ad seruitus¬
qͣut᷑ri potest. s aute tracditio¬
nem ꝑ actam: sius magis ad¬
quirit uł imponit. is quitra¬
dit iteoq nalebit seruitus:¬
dem Si cuius predium im¬

Expanded text:
imponi debeat. Interpositis quoque alienis aedibus imponi potest, veluti ut altius tollere vel non tollere liceat vel etiam si iter debeatur, ut ita convalescat, si mediis aedibus servitus postea imposita fuerit: sicuti per plurium praedia servitus imponi etiam diversis temporibus potpotest, si tria praedia continua habeam et extremum tibi trad‹a›m, uel tuo uel meis praediis seruitutem adquiri posse: si uero extremo, quod retineam, quia et medium meum sit, seruitutem consistere, sed si rursus aut id, cui adquisita sit seruitus, aut medium alienauero, interpellari e‹a›m, donec medio praedio seruitus imponatur.m.Si cum duas haberem insulas, duobus eodem momento tradidero, uidendum est, an seruitus alterutris imposita ualeat quia alienis quidem aedibus nec imponi nec adquiri seruitus potest. sed ante traditionem peractam suis magis adquirit uel imponit is qui tradit ideoque ualebit seruitusei, cuius praedium m
Abbreviated transcription (Latin):
inchil proficit uenditori ad uira
eius conseruanda millanira
enim habuit quia nemo et¬
ip̃e sibi seruitutem debet ꝙ
quinimmo ⁊ si debita fuit
seriutus. deiũ dominium
rei seruientis ꝑuenit adme
consequent̾ dicitur extin

Expanded text:
ra eius conseruanda: nulla enim habuit, quia nemo ipse sibi seruitutem debet: quin immo et si debita fuit seruitus, deinde dominium rei seruientis peruenit ad me, consequenter dicitur extin
Abbreviated transcription (Latin):
cum tempus ex annoutiliba¬
tum statutum tempus dabi¬
id ciiui tarat tempus ꝙ haͦuit
is cui hr̃s extitit.

Expanded text:
cum tempus ex anno utili hatum statutum tempus dabiid dumtaxat tempus, quod habuit is cui heres extitit.
Abbreviated transcription (Latin):
glabrionem accilium diuus
runt ĩ colorate restitiudesid̾an¬
tem adu̾sus frm post spetiem ĩ¬
auditorio corum finitan saꝑ
sẽmo seuero contrares bis urdi¬
rio suo ex aminariqrõ imp̃r lici¬
mo frõtim rescripsit. ĩ solitum dͣ¬
ẽẽ post sententiam suam ex appe¬
uidicem principeniss ⁊ si ab ĩ¬
peratore uidex datus cognose¬
at. restitutio ab alio insl a prin¬
cipe qui ꝑrmape iuidicem desti¬
nauit nõnfiet. ¶n solumꝰ autẽ
minorib u̾um successorib q̃q¬
plus quam amnim dabimus
ut ẽ edicto exp̃ssum si forte eta¬
E ip̃ius sb̾ueniat nam postan¬
num iuicesimum quintum:
babebit legitim̃ tempus ł ip̃o
enim deceptus iudetur. ꝙ cum
poss restitiu int̾ tempus statu

Expanded text:
Glabrionem Acilium diuus runt incolorate restitui desiderantem aduersus fratrem post speciem iauditorio eorum finitam.Sed ennio Seuero contra res bis iudirio suo examinari.Idem imperator Licinnio Frontoni rescripsit insolitum esse post sententiam uice sua ex appeum principem. Sed et si ab imperatore iudex datus cognoscat, restitutio ab alio nisi a principe, qui iudicem destinauit, non fiet. Non solum autem ‹m›inoribus, uerum successoribus qplus quam annum dabimus, ut est edicto expressum, si forte aetas ipsius subueniat: nam post annum uicensimum quintum habebit legitimum tempus. hoc enim ipso deceptus uidetur, quod, cum posset resti
Abbreviated transcription (Latin):
ulp᷑. In cause cognitione q̃ ħ uer¬
sabitur iiiiiforte aua acco
possit competere. citra m̃m̃ restitu¬
tionem. namsi cominuni auxi¬
lio ⁊ meroiure munitus sit noͣ¬
ꝯteret ei tribui extraordinarum¬
auriliumut puta cumpupillo¬
ꝯ contractum ẽ sine tutoris auctoᷤ¬
rͣitate nec locuplectior factus est¬
item relatum ap̃ est aputlabeo¬
nem siminor crcuiscriptuo scti¬
etatem coieritul q̃ donatõius cã:¬
nullam eẽ sccietatẽ nec int̾ maio¬
res dare enconͣdicuone ut siue¬
one p̾coria: d  ub̾is deccssissi restitueret eas br̃di
̃ se restitut ᷑am. aristonem putas
p̃onius adiẽc quod potuit ĩ cti coͣ¬
diciħ cautõ etiam amaiore ñ .ni.
ip̃o iures ꝑcandictionem munita

Expanded text:
um.In causae cognitione etiam hoc uersabitur, num forte alia actio possit competere citra in integrum restitutionem. nam si communi auxlio et mero iure munitus sit, nodebet ei tribui extraordinariumauxilium: ut puta cum pupillo contractum est sine tutoris auctritate nec locupletior factus est.Item relatum est apud Labenem, si minor circumscriptus societatem coierit uel etiam donationis canullam esse societatem nec inter maiores dare ea condicione, ut, si sine liberis decessisset, restitueret eas heredi et se restituturam, Aristonem putasse ponius adicit, quod potuit incec cautio etiam a maiore: non enim ipso iure, sed per condictionem munitus
Abbreviated transcription (Latin):
utrumq ¶cã enm coguita ꝗ
p̾sentib adu̾sariis uł si ꝑcontu¬
matiam desunt. m̃m̃ restitutio¬
nes ꝑpendende sunt. ¶ int̾lum
autem restitutio ĩ rem datur.
minori .i. adu̾sus rei euis possõr¬
cmlicet cumeo n sit contractuͣ
ut puta rema minore emisti ꝗ
alii uendidisti. pot̃ desi d are int̾a¬
dum adu̾sus possõrem restitui.
nerẽsuam ꝑdat uł resua peat¬
sareat ⁊ ẜui cognitione p̾coria᷑.
suł recissa alienatione dato ĩ rẽl̃
eum alienau̾it. si quid̃ ep̃tor seqͣ¬
uens siꝑ scit irm ita gcitam: re¬
stitutionẽ adu̾sus eum facienda.
signorauit a prior ẽptor soluen¬
aͣmmore rem accepit. aut hr̃seł.
ytoneus sit nicħ̾ noui constituẽ¬
dumẽ ĩ eumquirem bonafide
emerit. id q ⁊ pompons scribit
aiuis Set ubi resticutio datur. s¬
cerior emptor roũti ad auctorẽ
suimi potu y plures queq ꝑsõas ¶¬
si eptio ambulaũit id iuiris erit.

Expanded text:
ita et praesentibus adversariis vel si per contumaciam desint in integrum restitutiones perpendendae sunt. Interdum autem restitutio et in rem datur minori, id est adversus rei eius possessorem, licet cum eo non sit contractum. ut puta rem a minore emisti et alii vendidisti: potest desiderare interdum adversus possessorem restitui, ne rem suam perdat vel re sua careat, et hoc vel cognitione praetoria vel rescissa alienatione dato in rem iueum alienavit, si quidem emptor sequens scit rem ita gestam, restitutionem adversus eum faciendam: si ignoravit et prior emptor solvena minore ‹re›m accepit aut heres eius idoneus sit, nihil noui constituendum est in eum, qui rem bona fide emerit, idque et Pomponius scribitale.Sed ubi restitutio datur, posterior emptor reuerti ad auctorem suum poterit: per plures quoque personas si emptio ambulauerit, idem iuris erit.
Abbreviated transcription (Latin):
mułem danda s ꝑ ude atꝙͣ ceti
Ep̃ ꝑ exceptionem sũmou̾i deret scis
quͥa comnumi iure ĩ priorem¬
t̃ debitorem ei acc̃o restituitur ł si
⁊ soluendo sit prior debitor aliciie.
mulier ñ utetun senatus cons¬
curutrum soli eͣiͣ succurrendu
sit. aneti am hiis qui pro eo obli¬
gati sunt. ut puta fiteuissorib¬
sitaq si cumscirem minorẽ ⁊ ei¬

Expanded text:
em danda, sed perinde atque ceteri per exceptionem summoueri debet: scilicet quia communi iure in priorem debitorem ei actio restituitur. haec si soluendo sit prior debitor: alioquin mulier non utetur senatus consutrum soli ei succurrendum sit, an etiam his qui pro eo obgati sunt, ut puta fideiussoribus. itaque si cum scirem minorem e
Abbreviated transcription (Latin):
rosse cuenire ut de moriantur mã¬
cipia predia ruant. uł quoduõ
cito distrax̾it ħ que multis casib
obnoxia sunt. ¶ item queriture
fsi minor adu̾sus imoreui resti¬
cui desid̾at. ansit audiendus. ⁊
restituendum puto aũt restituẽ¬
Idum ĩspitiendum a prctore qͥs
captuo᷑ sit proinde si ambo capti
cunt u̾bi grã minor niori pe¬
tuniam dedit aule ꝑdidit. ineli¬
or ẽ causa sccłinxomponium et̾
qui accepit uł dilapidauit uł

Expanded text:
osse euenire, ut demoriantur mancipia, praedia ruant, uel quod non cito distraxerit haec, quae multis casibus obnoxia sunt. Item quaeritur, si minor aduersus minorem restitui desiderat, an sit audiendus. et restituendum. puto autem inspiciendum a praetore, quis captus sit: proinde si ambo capti sunt, uerbi gratia minor minori pecuniam dedit et ille perdidit, melior est causa secundum Pomponium eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
.mox decessĩt. ñ debe̾ eumrestitui¬
neꝙ enm captus õ emendosibi
rem ꝑ n᷑ecessari amlicet mortalẽt¬
¶ Silccuplecti hr̃s extitit asb̃ito
hr̃ditas lapsa sit. puta p̾dia fuer
que chasmate ꝑierunt in sule ex¬
uste sunt serui fug̾unt. aut deces¬
serunt. uilianus quid̾ lib̾ xbui. sic¬

Expanded text:
mox decesserit, non debere eum restituiue enim captus est emendo sibi rem pernecessariam, licet mortalem. Si locupleti heres extitit et subito hereditas lapsa sit puta praedia fuerunt quae chasmate perierunt, insulae exustae sunt, servi fugerunt aut decesserunt: Iulianus quidem libro
Abbreviated transcription (Latin):
ar di duo dolo malo fecerinte
inuicem de dolo non agent.
Det dicit. sic hũdum quasi neq
dictum neq pmissume. si uõde¬
cipiendi emptoris causa dictũ
estꝰ. eque sc hndum ẽ ut ñ nasca¬
curadu̾sus dictum ꝓiinn¬
ue acc̃o. s de dolo actio.

Expanded text:
 Si duo dolo malo fecerint, inuicem de dolo non agent. det dicit, sic habendum, quasi neque dictum neque promissum est. si uero decipiendi emptoris causa dictum est, aeque sic habendum est, ut non nascatur aduersus dictum promissumue actio, sed de dolo actio.
Abbreviated transcription (Latin):
aiuis Pi cetitioͣ o ptułisͣ de eare
quam non possidebas mẜ ut au
sis usucapiat ⁊ iudicatũ solu
de delo malocamen tene¬
Sris ⁊ ita sabmoͣ placet nuicip̃
urius. Is qui decepit aliquez
br̃ditatem ut ñ ydoneam ad ires.
de dolo tenebitur. nisi fortasse ip

Expanded text:
ale Si te Titio optuleris de ea re quam non possidebas in hoc ut alius usucapiat, et iudicatum solvi de dolo malo tamen teneberis: et ita Sabino placet. Futum Is, qui decepit aliquem, ut hereditatem non idoneam adiret, de dolo tenebitur, nisi fortasse ip
Abbreviated transcription (Latin):
tum tempus suffragii cõstat qr
altõmo sineuicitio tradita est
captionẽ eiusuxorẽ admitti
snamius constitutũ ad eas dona¬
tiones ꝑtinet ex quib lccuplec¬
tior mulier⁊ pauꝑior maritus
s̃ siuis reb sit ĩtaq licet mortis cã
donatio int̾uemat. qua siinter
extraneas ꝑsonas fieri intelli¬
genda ẽ meare q̃qͣuia auena
ẽ usucapipot̾.¬
nulus. Si eum qui michiuen¬
did̾it. uissim eam remuxori dona¬
tionis causadare et ispossiõnem
ussumeotͣmdid̃it. lib̾atus erit.
quialicet illa iirecuuli possid̾e̾
non ĩtelligatur c̾tetñ uencditor

Expanded text:
 temporis suffragium constat, quia altero modo sine uitio tradita est capionem eius uxorem admitti, nam ius constitutum ad eas donationes pertinet, ex quibus et locupletior mulier et pauperior maritus in suis rebus fit: itaque licet mortis causa donatio interueniat, quasi inter extraneas personas fieri intellegenda est in ea re, quae quia aliena est usucapi potnum.Si eum, qui mihi uendiderit, iusserim eam rem uxori meae donationis causa dare et is possessionem iussu meo tradiderit, liberatus erit, quia, licet illa iure ciuili possidere non intellegatur, certe tamen uenditor
Abbreviated transcription (Latin):
liamus quoq scribit si pr̾ p̃ãgus:¬
sit ne ase neue a fili.opetatur ẽ
mag̾ ut pacti ex ceptõ filio fam¬
ilias danda nonsit. s doli prosit. iͥ¬
¶ siliã familias pͥacͣisci pot̾ ne de
dote agat cum sui iuris eẽ crꝑit.
item filius familias te eo ꝙ sp̃co¬
dicone legatum ẽ recte paciscit᷑

Expanded text:
lianus quoque scribit, si plianus quoque scribit, si psit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit. Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris esse coeperit. Item filius familias de eo, quod sub condicione legatum est, recte paciscetur.
Abbreviated transcription (Latin):
auis Sinẽ d̾e eo paciscãtur qd̾ cũ
ip̃is siuie ccͣ eꝯ quod cum ꝑre año
ĩdemẽa ĩhuis qui bona fide ser¬
uiunt. ¶item si filius familias
pactus fu̾it ne a se petatur prode¬
rit cĩa prĩ quoq si de peicuło ⁊ ueĩ¬
mortem u̾ofilii nec prĩ nec hr̃di
cius quia ꝑsonale pactum est
¶ qd si seruus ne a se pet̾etur ꝑ¬
pactum de doli exceptõne uide᷑¬
amus ⁊ si ĩ rem paciscatur. pro¬
derit domino br̃diꝗ eus pacto
conuenti excͣcptõ qd̃ si ĩ ꝑsona
pactum coñã ptumẽ cunc do¬
mino toli suꝑ e excepto. ¶nos
auͣtem biis qui ĩ nr̃a potestate.
sunt paciscendo ꝓdeẽ non possuꝰ ᷑¬
mus s nob̾ id profuturum si no¬
mine eorum conueĩannir ꝓcu¬
lus ait qđ ita recte dicitur si i pa¬
tiscendõ id actumsit ¶ cetum sips
paciscar ne atͥcõ petas dem̃ acc̃o¬
nem adu̾sum me nomine eius
ĩstituas non ẽ danda pacti con¬
uenti exceꝑtõ nam ꝙy ip̃i ĩutue
¶ẽ nec defensori cuis compet ¶uĩ¬

Expanded text:
ale. siue de eo paciscantur, quod cum ipsis, siue de eo, quod cum patre dominouidem est et in his, qui bona fide seruiunt. item si filius familias pactus fuerit ne a se petatur, proderit ei, et patri quoque, si de peculio conuemortem uero filii nec patri nec heredi eius, quia personale pactum est. Quod si seruus, ne a se peteretur, ppactum: de doli exceptione uideamus. et si in rem paciscatur, proderit domino et heredi eius pacti conuenti exceptio: quod si in personam pactum conceptum est, tunc domino doli superest exceptio. Nos autem his, qui in nostra potestate sunt, paciscendo prodesse non possumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conueniamur, Proculus ait: quod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas, deinde actionem aduersus me nomine eius instituas, non est danda pacti conuenti exceptio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
tiux ĩ censarum edium agatur
ħ pactum uale̾t. ¶Sipaciscͤar ne
bperis noui minti atcem ex equ¬
ar quidam putant ñ uałe pac¬
tionem quasu  e p̾toris imperi¬
um u̾setur łabco autem distin¬
guit ut si ex re familian operis
noui nuntiatõ sit factat liͣcẽ¬
at pacis ci qd̾ site̾ publica non

Expanded text:
uel incensarum aedium agatur, hoc pactum ualet. Si paciscar, ne operis noui nuntiationem exsequar, quidam putant non ualere pactionem, quasi in ea re praetoris imperium uersetur: Labeo autem disguit, ut si ex re familiari operis noui nuntiatio sit facta, liceat pacisci, si de re publica, non
Abbreviated transcription (Latin):
erit pacti conuenti ex ceptõ ap¬
tandaerit q̃mad molum si cõ¬
uen̾it ne fundum pet̾em iusũ
frũctum petami autꝰ ue nairẽ¬
cdifficium ue petẽm a dissolu¬
tis hiis singulas res petam ni¬
ꝑtilatõ inucilis fu̾it tacita pacar¬
It accum udetur ncpetetur. ¶S¬

Expanded text:
erit, pacti conventi exceptio atanda erit, quemadmodum si conerit ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne naveciumve peterem et dissolutis his singulas res petam: niptilatio inutilis fuit, tacita pac actum videtur, ne peteretur. S
Abbreviated transcription (Latin):
sine tutoris auccoritate põt. ex
diu̾so autem si pupillus pacisc¬
atur ne ꝙ tebeat a se petẽtur. racũ
habetur pactum conuentums .¬
quia neliorem condicõnem sł
amei face̾ã sine tutoris auctori¬

Expanded text:
sine tutoris auctoritate potest. ex diverso autem si pupillus paciscatur, ne quod debeat a se peteretur, ratum habetur pactum conventum: quia meliorem condicionem suam facere ei etiam sine tutoris auctori
Abbreviated transcription (Latin):
ans Contraiuris ciuilis re¬
gulas pacta conuenta rata ha¬
ñhñtur ueluti sipupillus fi¬
ne tutoris auctoritate pactus¬
sit ne a tebitore suo petet aut ne

Expanded text:
 Contra iuris civilis regulas pacta conventa non hrata veluti si pupillus ne tutoris auctoritate pact ne a debitore suo peteret aut ne
Abbreviated transcription (Latin):
de᷑m  d induobreis ꝓmittendit
Aduob argentarus sociis ꝑsonaᷤ¬
łe pactum ad alium ũ ꝑtin̾e qͣmiꝰͣ¬
ad modum nec ad hr̃dem labeo
auss quãnuus fideuissoris ꝑac¬
cum reo ñ prosit plerimi q car̃a
doli exceptõem reo pro fu̾turam
uilianus scribit.¬

Expanded text:
dem in duobus reis promittendi et duobus argentariis sociis. Personale pactum ad alium non pertinere, quemadmodum nec ad heredem, Labeo ait. Sed quamvis fideiussoris pactum reo non prosit, plerumque tamen doli exceptionem reo profuturam Iulianus scribit
Abbreviated transcription (Latin):
ut tantum reliqua decem eri
stichum. de decem ꝑactus sim
a petam stichum aut decem ex¬
Sceptõnem pacti comuienti in to¬
cum obstaturam naͣm ut so¬
tota obligatõ resolu̾etur ita pac

Expanded text:
ut tantum reliqua decem exigStichum de decem pactus sim et petam Stichum aut decem: exptionem pacti conventi in toum obstaturam: nam ut sotota obligatio solveretur, it
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩuriarum itemfurti de pit¬
ꝑtiore iure hon̾ario nascitur ex̃.
ꝑacto acco tollitur autem ꝑex
eptõneu quociõs patistor ne pe¬
tam. ¶ Sĩquis paciscadur ne a
se petatur s ut ab hr̃de petaturi
hͣrdi exceptõ non prodit. ¶ Si pac

Expanded text:
ut iniuriarum, item furti. De pignore iure honorario nascitur ex pacto actio: tollitur autem per exceptionem, quotiens paciscor ne petam. Si quis paciscatur, ne a se petatur, sed ut ab herede petatur, heredi exceptio non proderit. Si pac
Abbreviated transcription (Latin):
non petendo conuenut. ¶a si gẽ¬
ueralit̾ michi hominem dete¬
as apaciscar ne stichum petã.¬
stichum quitem petendo ꝑac¬
num autem hominem si petã
srecte agam ¶item si pactus¬
ne ħrditatem pet̾em singulas
res ut hr̃s petam ex eo ꝙ pactũ

Expanded text:
non petendo conuenerit. Sed si generaliter mihi hominem debet paciscar, ne Stichum petStichum quidem petendo pacium autem hominem si petam, recte agam. Item si pactusreditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quatenus alii quoq prosit
uł noccat pacti ex ceptio queritur
Nrem pacta omnib ꝓ sũt quoꝵ
obligatõẽm dissolu gam euis:
ee qui paciscebatur mnt̾fint ita gͣ¬
q debitoris comientio fideuisso:

Expanded text:
sunt, quatenus alii quoque prosit vel noceat pacti exceptio, quaeritur. et in rem pacta omnibus prosunt, quorum obligationem dissolutam esse eius qui paciscebatur interfuit. itaque debitoris conve
Abbreviated transcription (Latin):
bo qd̾ pomponiuolib lectõnum ꝓ¬
bat posse ĩ ꝑte recedi pacto ab emp¬
¶sone quasi repenta pactis ep̃tiõe
s cumdiro br̃dro emptori extite¬
rint uenditor cum altõ pactus
ẽ ut ab emptõne reced̾e̾tu ait ur¬
łianus uałe pactoẽm ⁊ dissollai¬
tid pro pte cimptõneni q̃ma ex alio¬
¶ s contractu pacis cendo alt̃ ex hr̃di¬
nb ad quire̾ sibͣi potuit exceptc̃em:
iporium nomen contractuant
eptio uentõ. locatio ⁊ conductio¬
societas cominodatum de poĩtỹ
ꝯceti similes contractus. ¶o asi¬
ĩ alium contractumꝰ res ñ trãs¬
eat subsit tam̃ cansa elega¬
ter aristo telso respondit cẽ obli¬
gatoneniut puta deditibiim¬
ut michi aliam tes celiut ałi¬

Expanded text:
bo, quod Pomponius libris lectionum probat, posse in parte recedi pacto ab emptione, quasi repetita partis emptione. sed cum duo heredes emptori exstiterunt, venditor cum altero pactus est, ut ab emptione recederetur: ait Iulianus valere pactionem et dissolvi pro parte emptionem: quoniam et ex alio contractu paciscendo alter ex heredibus adquirere sibi potuit exceptionem. prium nomen contractus: ut emptio uenditio, locatio conductiosocietas, commodatum, depositum et ceteri similes contractus. S›n alium contractum res non transeat, subsit tamen causa, eleganter Aristo Celso respondit esse oblonem. ut puta dedi tibiut mihi aliam dare