comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emo uenerantis adorantisq
animo. delubra q̃ olim iam
clausa st̃ reseret. Absit ascło
mõ infandis execrandisq
simulacris honorem pristimĩ
reddere. redimiri septis tem¬
ploꝵ impios postes: ꝓphano
aris accendugnes. adoleri ĩ
hisdem tura. uictimas cedi pa¬
teris bina libari ⁊ religionis
loco existimari sacrilegium.
ꝯuisqs aũt ꝯtrahanc serem¬
dicta sacratissimaꝵ ueterum
ꝯstitutionũ sacrificia exerc̾e
tẽptau̾it apud publicum i¬
dicem reus tanti facmoris le¬
gitime accusetur. ⁊ ꝯuctus.
proscriptione omnũ bono¬
ꝵ suoꝵ ⁊ ultimũ suppliciu
subeat. Conscii etiam ac mist
sacrificioꝵ eandem penam q̃
nillum fu̾it irrogata sustine¬
ant: ut hac legis nr̃e serenta¬
te ꝑt̾riti inctu pene desmant
sacrificia int̾clicta celebrare
Qd̾ si uir clarissimus rector
proumtie post accusationẽ
legitimã ⁊ post crimen ĩceg¬
nitionẽ ꝯunctum tantum sce¬
lus dissimulauit uindicare

Expanded text:
Nemo venerantis adorantisque animo delubra, quae olim iam clausa sunt, reseret: absit a saeculo nostro infandis exsecrandisque simulacris honorem pristinum reddi, redimiri sertis templorum impios postes, profanis aris accendi ignes, adoleri in isdem thura, victimas caedi, pateris vina libari et religionis loco existimari sacrilegium. Quisquis autem contra hanc serenrdicta sacratissimarum veterum constitutionum sacrificia exercere temptaverit, apud publicum iudicem reus tanti facinoris legitime accusetur et convictus proscriptionem omnium bonorum suorum et ultimum supplicium subeat. Conscii etiam ac ministri sacrificiorum eandem poenam, quae in illum fuerit inrogata, sustineant, ut hac legis nostrae severitate perterriti metu poenae desinant sacrificia interdicta celebrare. Quod si vir clarissimus rector provinciae post accusationem legitimam et post crimen in cognitione convictum tantum scelus dissimulaverit vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
da patͥmomo.mor u̾oadnos
sublitt̾is publicis. iuidicis. sin¬
multandam.namsi ꝗd ptꝰ fac¬
tam adpclictum officio. mucs¬
tigatõe. rationał reipriuate. cui
ĩqsitio scda mandata ẽ. amplis
fortassis muci̾nt officiũ frau¬
dulentum ea ꝯdẽpnatr̃e feriet.
ut aliid tantum qͣntu subtr̃¬

Expanded text:
da patrimonio. Mox vero ad nos sub litteris publicis iudicis sinmultanda. Nam si quid post factam a praedicto officio investigationem rationalis rei privatae, cui inqfortassis invenerit, officium fraudulentum ea condemnatione ferietur, ut aliud tantum, quantum fuer
Abbreviated transcription (Latin):
taꝵ despatione causaꝵ potẽtur
titulo ⁊ clarissime priuilegia
dignitatis. hs aꝗb in uis uo¬
cant opponcre. ¶ Acne infraudẽ
legum adu̾sanoꝵq t̾rorem hos
nominib abutantur ⁊̃ titus
qui huiusmodi doloscientes
blice sententie nota. ¶Quod
si nullum in hac parte ꝯsensuz
p̃oudllnt. ut libelli aut tim¬
grantur aliems: cattnus ĩ ecs
ꝗ fecerunt uindicent᷑. ut atffic¬
ti plumbo ꝑ petins metallo

Expanded text:
desperatione causarum potentium titulos et clarissimae privilegia dignitatis his, a quibus in ius vocantur, opponere. Ac ne in fraudem legum adversiorumque terrorem his nominibus abutantur et titulis, qui huiusmodi dolo scientes blicae sententiae nota. Quod si nullum in hac parte consensum praebuerint, ut libelli aut titgantur alienis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfect
Abbreviated transcription (Latin):
dnce metuas ne p̃iudices claris¬
simis uiris. cum duus claudi
hius rei rectorem ꝓuicie dis¬
ceptorem. ⁊̃ sires postularet. uil¬
torem specialit fecerit. ¶Mp̃p.
Sicinus cumꝰq modi actiones:
ad potrntium fuint delate pso
nas. debĩti cieclitores iactura m¬
Atnitur. Aꝑta cnum credetiũ uide¬
tur ẽc uoracitas qui alios acti¬
onum suaꝵ rectimet exactores

Expanded text:
c metuas, ne praeiudices clarissimis viris, cum divus Claudius huius rei rectorem provinciae et disceptatorem et, si res postularet, ultorem specialiter fecerit. DIOCL. Si cuiuscumque modi cautiones ad potentium fuerint delatae nas, debiti creditores iactura multentur. Aperta enim credentium videtur esse voracitas, qui alios actionum suarum redimunt exactores
Abbreviated transcription (Latin):
tur. scriptura. ¶ Sin autẽ ĩ
ꝗdem ẽ ꝑsona.res aũt ita dere¬
licte illa aut illam rem. illi. do.
lego. uł ꝑ fidei cõmissũ relin¬
quo. Tunc secundum ueteres

Expanded text:
tur scriptura. Sin autem una quidem est persona, res autem ita derelictae: "illam aut illam rem illi do lego", vel "per fideicommissum relinquo", tunc secundum veteres
Abbreviated transcription (Latin):
aa. Curo. pp̃.
Insine auctoritate diuim rescp̃¬
ti. adiudicium tue celsitudĩi
destinancti. angi portꝰ intrgꝰ.
uł partes sins domib melise¬
rint. scuporticus usurparunt.
proculduuio nira pristina sac¬
tissima redde citati uibetns.
mutta aur qnquagnita lib¬

Expanded text:
AA. Cyro pu. Qui sine auctoritate divini rescripti ad iudicium tuae celsitudinis destinandi angiportus integros vel partes suis domibus incluserint seu porticus usurparint, procul dubio iura pristina sacratissimae reddere civitati iubemus: multa auri quinquaginta lib
Abbreviated transcription (Latin):
plcri possit. simili modo ⁊ alu¬
crante agnosciputa si honora
taꝑsona uibeatur in sulamuł
monumtũ. uł alud tale suis
rio. uł alio forte quo testator
uolucrit. uł rem abhr̃de trsta¬
toris emere: uł locatõe uł fide

Expanded text:
pleri possit, simili modo et a lucrante agnosci, puta si honorata persona iubeatur insulam vel monumentum vel aliud tale suis rio vel alii forte, quem testator voluerit, vel rem ab herede testat
Abbreviated transcription (Latin):
luntatis testatoris. ñ alit̾ isi
ꝑ hunismodi uiam estiman¬
da sunt. S ⁊ aliam disceptati¬
onem uris antiq ñ smilem
ꝯstituta decid̾e nob̃ humanũ
ẽẽ apparint.Agitabatur ein
siꝗs agrum cornelianũ. uł for¬
te alium. uł quandã rem cui¬
dam legau̾it.⁊ postea itum ł
scp̃ius cieandem iem plegatũ
uł fidei cõmissum dederit. Por
alia aũt uerba testamenti. se¬
pronio cundem agrum łaliã
uemͣ legau̾it. ut scpius q̃ titii
fuiss mentio. Semel aũt sc̃p¬

Expanded text:
luntatis testatoris non aliter nisi per huiusmodi viam aestimanda sunt. Sed et aliam disceptationem iuris antiqui non absimilem constitutam decidere nobis humanum esse apparuit. agitabatur enim, si quis agrum Cornelianum vel forte alium vel quandam rem cuidam legaverit et postea iterum vel saepius ei eandem rem per legatum vel fideicommissum dederit, post talia autem verba testamenti Sempronio eundem agrum vel aliam rem legaverit, ut saepius quidem Titii fuisset mentio, semel autem Semp
Abbreviated transcription (Latin):
ulctaꝵ seuera conpedia errario nrõ
protinus c̃e querenda millus ignõ¬
retmsi ip̃e iudex id quod ad penã
admissi facmoris exculpitur uł
publicis oꝑib ul cursu publico
uł aliis necessaris causis specilit᷑

Expanded text:
ultarum severa compendia aerario nostro protinus esse quaerenda nullus ignoret, nisi ipse iudex id, quod ad poenam admissi facinoris exculpitur, vel publicis operibus vel cursui publico vel aliis necessariis causis specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
iniu testam̃toꝵ solic̃pnitatẽ
supare uideatur quod inser¬
igitur securs erit. ꝗ actis cuio¬
cumq iudicis aut munci¬
pium. aut aurib priuatoꝵ
nictis suc postremu publica¬
uit iudicim. ita noc de ciusi
umquã successione tractabi
succedit. Nec sane illud hr̃di
ñram in hibitum ud̾atur cõ¬
mutationis arbitrun. Cui
hoc ip̃m q̃ ꝑ supplicatõem nr̃o
aurib intimatur. ita demu
firmu sit. siultimũ compba¬
t. ncc ꝯtra uidiciu suu defũc¬
tus postea uenisse detrgitur
Acquid sanc p̃t̾misisse creda¬
mur. huiusmõi institutiõis
successorib designatis omia
q̃ scriptis hr̃dib competunt.
iubemus ecs habere. mec suꝑ
bonoꝵ possessiois petitionc¬

Expanded text:
nium testamentorum sollemnitatem superare videatur, quod inserigitur securus erit, qui actis cuiuscumque iudicis aut municipum aut auribus privatorum mentis suae postremum publicavit iudicium, ita nec de eius umquam successione tractabitsuccedit. Nec sane illud heredinostram inhibitum videatur commutationis arbitrium, cum hoc ipsum, quod per supplicationem nostris auribus intimatur, ita demum firmum sit, si ultimum comprobatur nec contra iudicium suum defunctus postea venisse detegitur Ne quid sane praetermisisse credamur huiusmodi institutionis successoribus designatis, omnia quae scriptis heredibus competunt iubemus eos habere nec super bonorum possessionis petition
Abbreviated transcription (Latin):
telemptore aut huic q̃ obtule¬
rat ad depte ad certum sscntiã
p̃tium: ꝓfecto ꝑspiceres ñeq
bonam̃ fidem q̃ emptionis at¬
q uenditionis ꝯuentione tuet
patim ullam ꝑationẽ ꝯtedere
rescindi ꝓpt hõe ꝯsensu finitum

Expanded text:
te, emptore autem huic quod obtulerat addente, ad certum consentiant pretium, profecto perspiceres neque bonam fidem, quae emptionis atque venditionis conventionem tuetur, pati neque ullam rationem concedere rescind
Abbreviated transcription (Latin):
te iubemus s. si perona lipens hus intequam de rebo inter liuers dispoat¬
monasterium intret liceat ei postr̃¬
a inter eos duuder legittima nu¬
iu diminutꝗ ꝙ añt eis non diuid¬
itur monastio compctat/ s si oem

Expanded text:
tere jubemus. § 1. Sed si persona liberos habens ante, quam de rebus suis intmonasterium intret, liceat ei postea inter eos dividere, legitima non diminuta, et quod eis non dedit monasterio competet. § 2.
Abbreviated transcription (Latin):
lumpnos tues: cet̾asq res quas
nemim crectibile ẽ pignori spe¬
dalit̾ daturum fuisse gen̾ali
pacti ꝯuentõe que debonis tiro
facta ẽ. in causam pignoris ñ
funsse ratiomis ẽ.S. Aa.

Expanded text:
lumnos tuos et ceteras res, quas neminem credibile est pignori specialiter daturum fuisse, generali pacti conventione, quae de bonis tuis facta est, in causam pignoris non fuisse rationis est.
Abbreviated transcription (Latin):
ii tem suam accepta pecuma
mutua. tutor mancipium tu¬
um pignori declit. nec huic ⁊¬
post ꝑfectam cratem ꝯ sensum
accõmodasti.pignori yes obli¬

Expanded text:
in rem suam accepta pecunia mutua tutor mancipium tuum pignori dedit nec huic post perfectam aetatem consensum accommodasti, pignori res obli
Abbreviated transcription (Latin):
cause dispendium. s ño gaude¬
at beneficiołcum nob̾ cognitu
sit etiam excrrore calculidiex
quem officium habuit. sepe cẽ
causas piclitatas. Qd mn post̾¬
um ñ fieri ex remedio legis p̾sc

Expanded text:
causae dispendium, sed nostro gaudeat beneficio, cum nobis cognitum sit etiam ex errore calculi dierum quem officium habuit saepe esse causas periclitatas: quod in posterum non fieri ex remedio legis p
Abbreviated transcription (Latin):
gãtio monstrabitur. uł mstr¬
um̃tum ꝓlatum aliquod ꝓba¬
tões tamcn illo ꝗdem defuert.
tp̃r. uerum apd̃ sacrs cogĩto¬
res sine ꝓ crastinatr̃e preberi
poterunt. id quoq eoc admit¬
t̾e quo excrcitat is iam nego¬
tiis plcinore subuemat᷑ ueri¬
tatis luminc.Mp̃. Ius¬
Ium antiorib legib ex omin

Expanded text:
rabitur vel instrumentum prolatum aliquod, probationes tamen illo quidem defuerunt tempore, verum apud sacros cognitores sine procrastinatione praeberi poterunt, id quoque eos admittere, quo exercitatis iam negotiis pleniore subveniatur veritatis lumine. ICum anteri
Abbreviated transcription (Latin):
gnauimo.s ⁊ aliis trib mẽ¬
sib ꝗ ex ieparatr̃e abaula ꝯce¬
di solent.msuo robore dura¬
turis  priorib accedentibus
ut partim amiale numeret.
partim nouẽ mensu spatiui
ꝯscquatur.¶ Et cum antea
ĩfine cinuscũq tp̃ris unus
fatał dies exantiqs legiby
multe st̃ occasiones morta¬
les appellationur. uł egritu¬
dine. uł spatu plixitate. uł per
alias cãs quas nec dicinec e¬
numerari facile sit cundẽ diẽ
fatalem ñ obscruari ⁊ lites ex¬
spirare. ⁊ hunismodi luctuo¬
sis infelictatib patrimoĩa
hominum titubare. ꝓpt hoc for¬
tune releuantes m̃si diassan¬
aimꝰ ñ mmuum diem fatalẽ
standum cẽ inpostum. s siue
ante quartum diem fatalis
luminis: ⁊ ip̃m fatale siue
post qnqz dies exquo horto
fatał effluxerit appellator ue
unt. ⁊ litem instituenda cura¬
u̾it. ⁊ eam in ꝯpetens nidiciũ
deduxerit. legi indeni satis fac¬
tum. ne ingemescat mortue

Expanded text:
aliis tribus mensibus, qui ex reparatione ab aula concedi solent, in suo robore duraturis et prioribus accedentibus, ut partim annale numeretur, partim novem mensum spatium consequatur. Et cum antea in fine cuiusque temporis unus fatalis dies ex antiquis legibus multae sunt occasiones mortales appellationum vel aegritudine vel spatii prolixitate vel per alias causas, quas nec dici nec enumerari facile sit, eundem diem fatalem non observari et lites expirare et huiusmodi luctuosis infelicitatibus patrimonia hominum titubare: propter hoc fortunae relevantes insidias sancimus non in unum diem fatum, sed sive ante quartum diem fatalis luminis et ipsum fatalem sive post quinque dies, ex quo ortus fatalis effluxerit, appellator venerit et litem instituendam curaverit et eam in competens iudicium deduxerit, legi videri satisfactum, ne ingemiscat mortuae
Abbreviated transcription (Latin):
tissimũ comitatũ simł curi
ad appellatões exercendas mi¬
ꝑtitus ẽ / necessariũ nob̾ insũ
ẽ hunis mõi spatiis iustum
usq ad utrasq cilicias nume¬
rando. uł armenus gentibus
⁊ omĩ illirico causa fint more
appellationũ transmissa. pri¬
mu semenstre spatiũ manti¬
qua definitõe ꝑman̾e rinichil
penitꝰ neq deminin n ad cres

Expanded text:
um comitatum similis cursus ad appellationes exercendas impertitus est, necessarium nobis visum est huiusmodi spatiis iustum usque ad utrasque Cilicias numerando vel Armeniis et gentibus et omni Illyrico causa fuerit more appellationum transmissa, primum semestre spatium in antiqua definitione permanere et a nihil penitus neque de
Abbreviated transcription (Latin):
impii partibꝰ siuie asianessiue
pontice siue tracie diocesequs
prouccatr̃e suspenca in hanc
regiam urbem ꝑuemat ꝓse
menstri spatio triũ tantũmo¬
do mensum spatiuz eis indul¬
gerisaliis triuiz mensuz spatrs
iõ nonagrta ⁊ tribꝰ dieb simi¬
li modo seq̃ntib. siue sem̃stre
temps. siue tres priores m̃ses

Expanded text:
imperii partibus sive Asianae sive Ponticae sive Thraciae dioeceseos lis provocatione suspensa in hanc regiam urbem perveniat, pro semestri spatio trium tantummodo mensum spatium eis indulgeri: aliis trium mensum spatiis, id est nonaginta tribus diebus simili modo sequentibus sive semestre tempus sive tres priores menses
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ postea hoc in luccin cmersent.
ampossit legatum sibi derelie¬
tum is qcelaint exco testamẽ¬
to undicare. dubitabatur. d
ommmodo inhibendum esse
censemus. ut ñ accipiat fiue¬
tũ suc calliditatis qui hredr̃
uoluit hereditate defr̾udare.
s hunismodi legatum illi q̃
auferatur. mancat aũt qua¬
si ꝓ non scripto apd̃ hrdem.
ut q ali nocenduni cẽ existi¬
mabat ip̃e suam sentiat iactai
Qucm admodum silegatanꝰ
cui ꝓpt̾ tutelam geiendam a¬
liq̃ relictum sit. ñ subierit tute¬
lam. ei quidem iegatum aufo¬
tur. pupillo aũt adsignatur.
‸tin iie utins cẽ noluit.
llud quod delegatis uł fideicõ¬
missis temporalib. ut pote i¬
nitis alegum ꝯditorib defini¬
petum ẽ emcudore ꝑ speximus.
sancientes ⁊ talcm legatorũ
us fidci cõmissoꝵ speciem uale

Expanded text:
 postea hoc in lucem emerserit, an possit legatum sibi derelictum is qui celaverit ex eo testamento vindicare, dubitabatur. Quod omnimodo inhibendum esse censemus, ut non accipiat fructum suae calliditatis, qui heredem voluit hereditate defraudare: sed huiusmodi legatum illi quidem auferatur, maneat autem quasi pro non scripto apud heredem, ut, qui alii nocendum esse existimavit, ipse suam sentiat iacturam, quemadmodum, si legatarius, cui propter tutelam gerendam aliquid derelictum sit, non subierit tutelam, ei quidem legatum aufertur, pupillo autem adsignatur, cui ille utilis esse noluit.llud, quod de legatis vel fideicommissis temporalibus utpote irritis a legum conditoribus definitum est, emendare prospeximus sancientes et talem legatorum vel fideicommissorum spe
Abbreviated transcription (Latin):
x his ubis do lego. clic. scucrine
filic. scd̾e. decem. q̃ legata. acci¬
peix debebit. cum ad legitimu
statum puencrit. ñ ꝯdicio fider¬
cõmisso uł legato inscrta. sed
petitio intemp legrtime etati
delata indetur. Et id̾o si helia se¬
ucrina filia testatoris cinlegta¬
tum relictum ẽ. dic legati cedẽ¬
te uita functa ẽ. ad heredem su¬
umattionẽ transmisit. scilicet
ut eo tempore soluno fiãt quo
seuerina si reb humanis subr̃e¬
ta ñ fuiss. incesimũ ꝗntuman¬
numetatis implesset sñ ceptu

Expanded text:
x his verbis: "do lego Aeliae Severinae filiae et secundae decem, quae legata accipere debebit, cum ad legitimum statum pervenerit", non condicio fideicommisso vel legato inserta, sed petitio in tempus legitimae aetatis dilata videtur. Et ideo si Aelia Severina filia testatoris, cui legatum relictum est, die legati cedente vita functa est, ad heredem suum actionem transmisit, scilicet ut eo tempore solutio fiat, quo Severina, si rebus humanis subtracta non fuisset, vicesimum quintum annum aetatis impleret. Non coeptu
Abbreviated transcription (Latin):
testatemq susceꝑit. post ꝑac¬
tam integre ac sinc ulla opimõ¬
nis  labe administrationẽ ad il¬
lud officium unde abstractus ẽ
⁊ unde sibi uite subsidia cõpara¬
bat remeandi habeat facultatẽ.
nec causas orare denuo quadã
prohibeatur muidia. Mpp.

Expanded text:
testatemque susceperit, post peractam integre ac sine ulla opinionis labe administrationem ad illud officium, unde abstractus est et unde sibi vitae subsidia comparabat, remeandi habeat facultatem nec causas orare denuo quadam prohibeatur invidia. D.
Abbreviated transcription (Latin):
ĩultims clogus uł incontracti¬
b ꝯꝰsistunt. ꝓpt̾ utiitattm noces¬
sariiusus sinc ulla distinctione
pmitimus. nc ꝓbationum facł¬
tas angustetur. d. a. iohi pṗo¬

Expanded text:
in ultimis elogiis vel in contractibus consistunt, propter utilitatem necessarii usus eis sine ulla distinctione permittimus, ne probationum facultas angustetur. Dat. V
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝑhant decisionẽ expellc̃tos.
nullam ẽẽ difftrenciam pati¬
mur. int dommnos. apd̃ quoc.
uł mdum ex iure quiritium.
uł tantinnodo inboms reppi¬
tur. ꝗa nec hunismõi eẽ uo¬
lumus distinctionem. nec ex
mate discrepat. noc imiquar
uacuum ⁊ suꝑflinim uerbu.
ꝑ qd̃ animi uiuenum q ad pͥ

Expanded text:
 hanc decisionem expellentes nullam esse differentiam patimur inter dominos, apud quos vel nudum ex iure Quiritum vel tantummodo in bonis reperitur, quia nec huiusmodi esse volumus distinctionem nec ex mate discrepat nec umquam vacuum et superfluum verbum, per quod animi iuvenum,
Abbreviated transcription (Latin):
obfuatr̃em cirta denuntiatões
⁊ iudicum ⁊ sententias . quies¬
ub̾a ꝯstituta ẽ. uł semel decep¬
ta. uł infelici cupidine capta.
uł alio quocumq modo. c̃tꝰ
natalium suoꝵ ingenintatẽ
declucatur infuitutem. ⁊ sit
pessimũ de decus cognatioĩs
sue fulgori. ut q̃ forsitan de¬
coratos dignitatib habeat⁊
cognatoc. hec malienum cadͣt
dnium ⁊ dñm ptimescat. for¬
sitan cognatis sins infenorẽ.
Quod ⁊ in lb̾tis obfuari o¬
portet. semeli enim lib̾tatẽ
potitam ꝑtalem dedocus inẜ
uitutẽ recluci religio tempoꝵ
meoꝵ nullo patitur modo
¶Eeo nesmn. uł ascripticii putẽt
sibi impumitum c̃ẽ talc cona¬

Expanded text:
circa denuntiationes et iudicum sententias conquieslibera constituta est, vel semel decepta vel infelici cupidine capta vel alio quocumque modo contra natalium suorum ingenuitatem deducatur in servitutem et sit pessimum dedecus cognationis suae fulgori, ut, quae forsitan decoratos dignitatibus habeat cognatos, haec in alienum cadat dominium et dominum pertimescat forsitan cognatis suis inferiorem. quod et in libertis observari oportet: semel etenim libertate potitam per tale dedecus in servitutem reduci religio temporum meorum nullo patitur modo. Sed ne servi vel adscripticii putent sibi impunitum esse tale cona
Abbreviated transcription (Latin):
um in nr̃is temporib in quib
multos labores ꝓlibertate sỹ¬
iectoꝵ sustimmnus. satis c̃ẽ
tres libtate sua frautm. ⁊ qd
ab hostium feioctate ꝯtra ni¬
turalem lib̾tatem ĩductum
ẽ. hc alibidine neqssimorũ
hominu infem. elaudianum

Expanded text:
um in nostris temporibus, in quibus multos labores pro libertate subiectorum sustinuimus, satis esse ieres libertate sua fraudari et, quod ab hostium ferocitate contra naturalem libertatem inductum est, hoc a libidine nequissimorum hominum inferri, Claudianum
Abbreviated transcription (Latin):
onge diusam causam
coꝵ. q asupstitib manume¬
mittuntur. item illoꝵ ꝗbiu
testam̃to lib̾tas religtur eẽ
dissimulare ñ debueras.Cui
suꝑiore ꝗdẽ casu ꝯcessumita¬
cte pecunum si non adiat.
posttriore uo nsi specaliter
su̾it datum. penes successore
remane sit iuris euroctis.

Expanded text:
onge diversam causam eorum, qui a superstitibus manumittuntur, item illorum, quibus testamento libertas relinquitur, esse dissimulare non debueras, cum superiore quidem casu concessum tacite peculium, si non adimatur, posteriore vero, nisi specialiter fuerit datum, penes successorem remanere sit iuris evidentis.
Abbreviated transcription (Latin):
du̾ss hedem tutoris ad transfere¬
dĩ tutelc̃z iudices accipiẽs. Teo¬
pore litis ad puberem instrum̃¬
ta ꝑtinentia restitin desiderabis
¶Od si dolo ñ exhibeantur ĩlter
uirandi tibi facultas erit. MUdo
si quondam pupillo debitam af¬
fectõem. adumcula quoq ielgio

Expanded text:
us heredem tutoris ad transferendam tutelam iudicem accipiens tempore litis ad puberem instrumenta pertinentia restitui desiderabis. Quod si dolo non exhibeantur, in litem iurandi tibi facultas erit, modo si quondam pupillo debitam adfectionem ad vincula quoque religio
Abbreviated transcription (Latin):
Incliuisione at administratt̃e
dechucta siue ap̾side siuc arcitoris
uoluntate. unum quc̃q ꝓsua
ad ministratõe ꝯucinre põtest
piculu ĩmicem tutorib seu cura¬
torib ñ sustinc̃tib.Misi ꝑdolu
aut culpam. suspectu ñ remone¬
effecto sit . uł suspiioĩs cãm agẽ¬
do sua spontr uira pupillis ptu¬
derũt. Pec ꝓdest eis dicentibꝰ
tutorcm suu ñ admĩstrasse pupil¬
laies ies. ¶ Sinucro ip̃i int̾ si n
administrationis diuiscrunt. u
prombet adolescens ⁊ unũ exhis
insolidum ꝯuenire: Ita ut actoes
quas adu̾so alios habet. ad clctũ

Expanded text:
In divisionem autem administratione deducta sive a praeside sive a testatoris voluntate unumquemque pro sua administratione convenire potest, periculum invicem tutoribus seu curatoribus non sustinentibus, nisi per dolum aut culpam suspectum non removeeffectus sit, vel suspicionis causam agendo sua sponte iura pupilli prodiderunt. Nec prodest eis dicentibus contutorem suum non administrasse pupillares res. Sin vero ipsi inter se res administrationis diviserunt, non prohibetur adulescens et unum ex his in solidum convenire, ita ut actiones, quas adversus alios habet, ad electum
Abbreviated transcription (Latin):
natione acuratore coꝵ p̾standa
estimatione tamen inhac ꝗdẽ
regia urbe excellentissum p̾fec¬
p̃sentib tam curatorib dem̃tis
quam furiosi. nec nonhis ꝗex
genere eoꝵ nobiliores sunt.
ita tam̃ ut nulla ex hac causa
oriatur uł in hac iegia urbe uł
inꝓuniciis iactura substantie
furiosi uł dem̃tis ꝑ m̃te capti.
s gratis ommia ꝓcedant.Ne
tale hominum in fortumum
etiam expensaꝵ detrim̃to p̾gra¬

Expanded text:
natione a curatore eorum praestanda: aestimatione tamen in hac quidem regia urbe excellentissimi praefecpraesentibus tam curatoribus dementis quam furiosi, necnon his qui ex genere eorum nobiliores sunt; ita tamen, ut nulla ex hac causa oriatur, vel in hac regia urbe, vel in provinciis jactura substantiae furiosi, vel dementis, vel mente capti, sed gratis omnia procedant, ne tale hominum infortunium etiam expensarum detrimento praegra
Abbreviated transcription (Latin):
icct antiqs legib ꝑmittrbat᷑
pupilł sitribunatum mimeri
ineiratur ultimum clogui
ꝯficere posse. at tamen ĩdignũ
ꝗ stabuem mentem ñ dum ad¬
cptꝰ ẽ. ppt̃ priuilegia militu.
sapieñtiu hominu iura ꝑtẽ¬
tare. ⁊ mttnera etate ctate ex
tali licentia parentib forte
sius. ul aliis ꝓ pinquis ncc̃e.
propriam substantiam extra¬
ncis relinq̃ntem/ Ĩdoq hoc fic¬

Expanded text:
Licet antiquis legibus permittebatur pupillis, si tribunatum numeri mereantur, ultimum elogium conficere posse, attamen indignum qui stabilem mentem nondum adeptus est, propter privilegia militum sapientium hominum iura pertractare et in tenera aetate ex tali licentia parentibus forte suis vel aliis propinquis nocere propriam substantiam extraneis relinquentem. ideoque hoc fie
Abbreviated transcription (Latin):
impsona patris tui fuite suc¬
cessisse ꝓ ponis. fidei cõmissi
dies utilit cẽssĩt. Licet tp̃r quo
fuat datumnec dum te natũ
proletur. suxorem patrintin ꝙ̃
tendis patri tuo rotatum. si st¬
sc libis decesserit ab auo relic¬
ta restituere. si ei successit. defi¬
dei cõmisso eam uenire debes.
Nam si patrin etiam hereclitas
tibi q̃sta c̾ ñ defidei cõmisso
q̃rendum est. sed hereclitas ⁊¬

Expanded text:
Si in persona patris tui, cui te successisse proponis, fideicommissi dies utiliter cessit, licet tempore quo fuerat datum necdum te natum probetur, uxorem patrui, quem contendis patri tuo rogatum, si sine liberis decesserit, ab avo relicta restituere, si ei successit, de fideicommisso convenire debes. nam si patrui etiam hereditas tibi quaesita est, non de fideicommisso quaerendum, sed hereditas
Abbreviated transcription (Latin):
ñs litis cam appellatiomis q̃m
procuritor suus utigando int¬
posint. ctiam ab sente ꝓcirrat¬
ore exequi potest.D. ãa.
⁊cc̃. Titiano.
⁊actor acuratore ordinatus de¬
fiorem calculum itportait.tã
ip̃e quam curator ad ꝓuocatõ¬
ins auxilium possunt puem

Expanded text:
nus litis causam appellationis, quam procurator suus litigando interposuit, etiam absente procuratore exsequi potest. Idem AA. et CC. Titiano. Si actor a curatore ordinatus deteriorem calculum reportaverit, tam ipse quam curator ad provocationis auxilium possunt pe
Abbreviated transcription (Latin):
idei cõmissania ꝗdem lib̾tas ita
tibi ielicta cum testoris filius. ad
tutamctatem dc̾cessisse ꝓ ponas.

Expanded text:
ideicommissaria quidem libertas ita tibi relicta, cum testatoris filius ad atutam aetatem decessisse proponas
Abbreviated transcription (Latin):
ec exu̾a uenditõe possessioe̾
quam ñ fuerat emptor adep¬
tus. impbe retinere potest. Ac
multominus is ꝗ ad seuera¬
tione falsa uelut emptor cũ
sine obligatõe pignoris. pe¬
cumam mutuo decliss fudũ
irrũpens alienum retinendi ⁊¬
iustam habet causam. Mp̾
duplicem eẽ rationẽ. aliam
q̃ uire ꝯsistat.aliam q̃ corpore
Utramq aut ira demũ ẽẽ le¬
gitimã. cum omĩũ adusarior
suentio acta citurintate fir¬
metur. ¶ Intpellatõe u̾o ⁊ cõ¬
trou̾sia ꝓgressa. ñ posse cum
intelli gͥipossessorem. qͣlicet
sita ꝯtestatõe ⁊ cã mindiciu
declucta suꝑ nux possessioms
uacillct᷑ ac dubitet.M pp̃¬

Expanded text:
ec ex vera venditione possessionem, quam non fuerat emptor adeptus, improbe retinere potest: ac multo minus is, qui adseveratione falsa velut emptor, cum sine obligatione pignoris pecuniam mutuo dedisset, fundum inrumpens alienum retinendi iustam habet causam. PP. duplicem esse rationem, aliam quae iure consistit, aliam quae corpore, utramque autem ita demum esse legitimam, cum omnium adversariorum silentio ac taciturnitate firmetur: interpellatione vero et controversia progressa non posse eum intelsita contestatione, et causa in judicium deducta, super jure possessionis vacillet ac dubitet. PP
Abbreviated transcription (Latin):
apater tuus cum quasi filiu
suum indem instituit quem
falsa  opiione ductꝰ sum ce
credebat. ñ institutur si alenũ
nosset: isq postea subditicius
cẽ ostensꝰ ẽ auferendam ci suc¬
cessionem diui scu lantonuĩ
placitis ꝯtinctur.¶D̾. ã. Cas¬
siano.
on ido minus uxor iure heres
uidctur instituta. q̃ ñ uxor. set
a finis testam̃to nominata
⁊ compensandi debiti gra uxor
maritum fecit heredem. desiderie
tuo p̾t portionẽ hereclitatis debi¬
tum quoq restitiu postulanti ñ
tantum iuris seuceritas. uum ⁊
defuncte uoluntas refragrat.

Expanded text:
pater tuus eum quasi filium heredem instituit, quem falsa opinione ductus suum esse credebat, non instituturus, si alienum nosset, isque postea subditicius esse ostensus est, auferendam ei successionem divi Severi et Antonini placitis continetur. PP. siano. Non ideo minus uxor iure heres videtur instituta, quod non uxor, sed adfinis testamento nominata Si compensandi debiti gratia uxor maritum fecit heredem, desiderio tuo praeter portionem hereditatis debitum quoque restitui postulantis non tantum iuris severitas, verum etiam defunctae voluntas refragatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it cum fac̾et testam̃tum le¬
ge impediente: nullam lib̾ta¬
trm adcptꝰ es q̃ inhac parte
nec milicib remissa c̃. ¶Qd̃
si idem testator causam manu

Expanded text:
fuerit, cum faceret testamentum, lege impediente nullam libertatem adeptus es, quae in hac parte nec militibus remissa est. Quod si idem testator causam manu
Abbreviated transcription (Latin):
uemãt ad legatum ꝓsua portr̃e
ꝗsq hoc habeant.¶Sin u̾o par
quedam exhis deficiat. cã oĩb
si habere maluerit ꝓuirili por¬
tõe cum oĩ suo onere ad cresc̾e̾
uel si om̃s nolucrint. tunc apcl
eos remancre. aquib derelictũ
ẽ. ¶Cum u̾o quidam uoluerĩt
quidam nolucrint. uolentib
solumodo id totum accedere.
sm au̾t disiunctim fu̾it relictũ
si quidem õs hoc accipe ⁊ potue¬
rt et maluerint. suam quisq
partem ꝓuirili portice accipiãt.
Et ñ sibiblandiantur ut umus
q̃ rem̃. aui aut singuli soldam
cius rei estimatõem acciꝑe desi¬
derent. Cum hunsmodi lega¬
tarioꝵ auariciaz antiquitas ua

Expanded text:
ant ad legatum, pro sua portione quisque hoc habeat. Sin vero pars quaedam ex his deficiat, eam omnibus, si habere maluerint, pro virili portione cum omni suo onere adcrescere vel, si omnes noluerint, tunc apud eos remanere, a quibus derelictum est: cum vero quidam voluerint, quidam noluerint, volentibus solummodo id totum accedere. Sin autem disiunctim fuerit relictum, si quidem omnes hoc accipere et potuerint et maluerint, suam quisque partem pro virili portione accipiat et non sibi blandiantur, ut unus quidem rem, alii autem singuli solidam eius rei aestimationem accipere desiderent, cum huiusmodi legatariorum avaritiam antiquitas va
Abbreviated transcription (Latin):
impõtestatẽ pitris fuerunt
stituti. atq ita ad uos intra
pubtatem illis decetentib
cepit heclitas ꝑtinere. de ex¬
hibendis testam̃ti tabulis

Expanded text:
potestate patris fuerunt stituti atque ita ad vos intra pubertatem illis decedentibus coepit hereditas pertinere, de exhibendis testamenti tabulis
Abbreviated transcription (Latin):
ułdiaconissax que do fuint de¬
dicate. pessima criminum peccã¬
tos. capitis supplicio plectedo
cẽ decermimus. Od non solum
adinumam hominum s ad ip.¬
mittitur.¶Qui itaq hinusmͦi
cͥmen comifint. ⁊ qeis auxilium
tp̃r inuasionis p̾buerint. ubi in¬
ucnti fi̾unt imp̃a rapina ⁊ ad¬
huc flagrante crimine compre¬
hensi. aparentib scĩmoniatu
uirgnum uel induaꝵ uel dia¬
comssaꝵ. aut caꝵ ꝯsanguincis
uł tutorib seu curatorib ꝯiñc¬
ti intficiãnmr.¶sni aut post cõ¬
missumtam de testabile crmẽ
aut potentaturaptor se defende
aut fugua cuadere potuent. m
lac ꝗdem regia urbe tamumex
celsi prefccti prctorio quam iir¬
gloriosissimus p̃frctus inbis.¬

Expanded text:
diaconissarum, quae Deo fuerint dedicatae, pessima criminum peccantes, capitis supplicio plectendos esse decernimus, quod non solum ad injuriam hominum, sed et ad ipmittitur. Qui itaque hujusmodi crimen commiserint, et qui eis auxilium tempore invasionis praebuerint, ubi inventi fuerint in ipsa rapina, et adhuc flagrante crimine deprehensi a parentibus sanctimonialium virginum, vel viduarum, vel diaconissarum aut earum consanguineis, vel tutoribus, seu curatoribus, convicti interficiantur. Sin autem post commissum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio, quam gloriosissimus praefectus urbi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗin locis iuenti fu̾int. simile
studium cu: magna sollicitudi¬
ne adhibeant. ut cos possint cõ¬
p̾hendere. Et comp̾hensoc intali
cumine post iegitimas ⁊ iunco¬
gnitas ꝓbationes. sinc fori p̾s¬

Expanded text:
illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, ut eos possint comprehendere; et comprehensos in tali crimine, post legitimas, et juri cognitas probationes, sine forti p
Abbreviated transcription (Latin):
missum fu̾it. uł in scĩmonialei
urginem que mascit̾io uł mo¬
nastrno degit. suic cadem. uir¬
go aut diaconissa ꝯstituta sit.
siuc ñcidem monast̾io uł ascitio
ubi ꝯsccrata c̃ addicentimũt
exhis ieb ⁊ ip̃a solacium habe¬
at dumuiuit sufficicns. ⁊ res
ommis sacro sc̃m ascit̾ium seu
monast̾ium pleno habcat dm̃¬
o.Sm aut diaconissa cuius
tia cccłe cuius diaconissa ẽ. ad¬
signetur. Exhis facultatibus
ipsa ꝗdem usum fructum du¬
sona hec audicnte ꝯtẽpneit.
¶ Penas aut quas p̾diximus.

Expanded text:
in sanctimonialem virginem, quae in asceterio vel monasterio degit, sive eadem virgo diaconissa constituta sit sive non, eidem monasterio vel asceterio, ubi consecrata est, addicentur, ut ex his rebus et ipsa solacium habeat, dum vivit, sufficiens et res omnes sacrosanctum asceterium seu monasterium pleno habeat dominio. Sin autem diaconissa cuiusctia ecclesiae, cuius diaconissa est, adsignetur, ut ex his facultatibus ipsa persona haec audente contemnere. Poenas autem, quas praediximus
Abbreviated transcription (Latin):
ueuisse affirnas sub ea lege ne m
cegiitionem suam p̾bebit. Et
siucritas accusatiomi aderit e axc̃¬
bile delictum mexẽplum capita¬
lipena uendicabit. Scd quo. ad us¬
q pdaĩus q̃ intrudis status tius

Expanded text:
enisse adfirmas sub ea lege, ne in cognitionem suam praebebit et, si veritas accusationi aderit, exsecrabile delictum in exemplum capitali poena vindicabit. Sed quoad usque probaveris quae intendis, status tuus
Abbreviated transcription (Latin):
uł functiones debe̾s. in ꝓum¬
cia detinctur. si sententia rec¬
toris ꝓuincic fu̾it appellatõe
suspensa. cum tua sublimita¬
te iuro quoq magnifico ma¬
gistro militum cognoscente.
dause iubemus merita ponda

Expanded text:
 functiones debens in provincia detinetur, si sententia rectoris provinciae fuerit appellatione suspensa, cum tua sublimitate viro quoque magnifico magistro militum cognoscente causae iubemus merita pond
Abbreviated transcription (Latin):
iñs ꝑ ꝓuincias. apparitores ꝓ inue¬
tata auctoritate uixta motum in¬
dicis nudatos uerberib si ita res tul¬
ient subiaccre p̾apinio. ut ⁊ facilis
ex secutio reꝵ publicaꝵ. sit ⁊ officio¬
ꝑ insolentia comprimatur. ⁊ iudi¬
cum seueritati compettnis reddatur
auctoritas. Imp̃. leo. ang. Cõs¬

Expanded text:
 provincias apparitores pro inveterata auctoritate iuxta motum iudicis nudatos verberibus, si ita res tulerit, subiacere praecipimus, ut et facilis exsecutio rerum publicarum sit et officiorum insolentia comprimatur et iudicum severitati competens reddatur auctoritas. D. VI k. Ian. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
p̃toria sũt. liccat irlictis his priuato¬
rum sibi domus adhabitandũ uclu¬
ti p̃toria uindicare. sed sacratissima
modis omnib nihabitat palatia
seu p̾toria. ut hac nocessitate compel¬
lantur cor iepnatiom puide. ubi
aũt et palatium ẽ ⁊ p̾t̾orium. pila¬
tium ꝗͥdem habitationi p̾sidis p̾to¬
rium aut suscipiendis ꝯ ẜuandisq
specicb publicis horieoꝵ ince uł alie
nocessaric deputet. ¶ Quod siquis

Expanded text:
etoria sunt, liceat relictis his privatorum sibi domus ad habitandum veluti praetoria vindicare, sed sacratissima modis omnibus inhabitare palatia seu praetoria, ut hac necessitate compellantur eorum reparationi providere. Vbi autem et palatium est et praetorium, palatium quidem habitationi praesidis, praetorium autem suscipiendis conservandisque speciebus publicis horreorum vice vel aliae necessariae rei deputetur. Quod si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Iuspumtie modator augustissimĩ
Arbem sine nissione adne audeat.
Namsiquem patuerit ꝯtra decreti:
im̃i pccpta uenisse. is ꝯgrua ꝯdẽpnati¬
largitionum.
uum palatims tibi obsccundãtiby
uii. sed indices scur debebñt hoc sibi
p̃cipue ee comissumdot ip̃i. apumc¬
albꝰ erigant ⁊ ꝯsucta deposcant. pu¬
latinũ no possessor ñorreat. ꝗ ñ sibi
scd indicib atq off̾itiis p̾ccptus est.

Expanded text:
iae moderator Augustissimam urbem sine iussione adire audeat. nam si quem patuerit contra decreti nostri praecepta venisse, is congrua condemnationum. Nullum palatinis tibi obsecundantibus um : sed iudices scire debebunt hoc sibi praecipue esse commissum, ut ipsi a provincialibus exigant et consueta deposcant, palatinum vero possessor non horreat, qui non sibi, sed iudicibus atque officiis praeceptus est
Abbreviated transcription (Latin):
utores nommati appellationẽ
int̾ ponc necesse ñ hibere. ccitissi¬
miuins c̃. Qua ꝓpt̾ licet ñ appel¬
lasti si quam te excusatõem halͥ
ꝯfidis. intra temps ꝙ diui marti
ꝯstitutõe p̾scriptu est. ha apud
p̾sidem ꝓuincie uti ñ ꝓhibis. Nã
ꝙ omĩu bonoꝵ patrem pupilli
usum fnictum reliqsse quondã
duxori suc ꝓpomis. ad excusandoc
uoc atutela ñ ẽ idoncin. .

Expanded text:
utores nominatos appellationem interponere necesse non habere certissimi iuris est. Quapropter, licet non appellasti, si quam te excusationem habere confidis, intra tempus, quod divi marci constitutione praescriptum est, hac apud praesidem provinciae uti non prohiberis. Nam quod omnium bonorum patrem pupilli usum fructum reliquisse quondam uxori suae proponis, ad excusandos vos a tutela non est idoneum.
Abbreviated transcription (Latin):
gro possint clamore exaudi¬
re.uł insidias senture. ⁊ñ au¬
xilium tulcrint. supplicio se¬
natus ꝯsulti subiacere. ¶opor¬
tet enim eoc ubicumq sense¬
rint dmn piclitantem ad ꝓ¬
hibendas insidias ꝯcuriere.

Expanded text:
gro possint clamorem exaudire vel insidias sentire et non auxilium tulerint, supplicio senatus consulti subiacere. oportet enim eos, ubicumque senserint dominum periclitantem, ad prohibendas insidias concurrere.
Abbreviated transcription (Latin):
uł docere uł dicere. Noc antisti¬
tes coꝵdem audeant fidem insimii
ꝯstitutiones pat̾nas suꝑ hoc cura
mandata est euismodi audacia
negligatur. ⁊ crescat. Hercticoꝵ
aũt uocabulo ꝯtinentur. ⁊ latis
aduersus cos sanctionib debent
succũbere. ꝗ ułleui argum̃to.
iudicio catholice religionis et
tramitt detecti fuerint deuiati¬

Expanded text:
vel docere vel discere: ne antistites eorundem audeant fidem insinuarconstitutiones paternas super hoc cura mandata est, eiusmodi audacia neglegatur et crescat. Haereticorum autem vocabulo continentur et latis adversus eos sanctionibus debent succumbere, qui vel levi argumento iudicio catholicae religionis et tramite detecti fuerint devia
Abbreviated transcription (Latin):
comca appellant᷑. uł ctiam decam¬
ca. siuc de priuatis domib uel
lccis huusmodi cetib copia pre¬
bere iudeantur. His edib ur lo¬
cis pͥuatis. cccłe catholice uindi¬
candis. Adhuc int̾tncatur his
omnib. adletama faciendam.
noctuuł dic ꝓphanis cohire co¬
uentib Statuta uidelicet ꝯdẽp¬
nationc centum libraꝵ auri ꝯt
officium sublimittatis tue. uel

Expanded text:
a appellantur vel etiam decanica, sive in privatis domibus vel locis huiusmodi coetibus copiam praebere videantur: his aedibus vel locis privatis ecclesiae catholicae vindicandis. Ad hoc interdicatur his omnibus ad litaniam faciendam noctu vel die profanis coire conventibus: statuta videlicet condemnatione centum librarum auri contra officium su
Abbreviated transcription (Latin):
onoportet ut indignis hrdib̃
successiones auftrri pretextu
ꝙ inscpultura suppremis defiũ¬
toꝵ obtemꝑatũ ñ fuiss¬

Expanded text:
on oportet ut indignis heredibus successiones auferri praetextu, quod in sepultura supremis defunctorum obtemperatum non fuiss
Abbreviated transcription (Latin):
es uroris que uł successione
quatibet. uł emptõe. uł etiã
largitõe niri meam ante rea¬
ac mortuo expena marito.
qualitate deducto. illibatas
eẽ p̾cipio. nec aueni criminy
infortumo stringiuxorem
cũ pat̾nuis mat̾nisue ac ꝓpͥis¬
boĩs friu enn integro legum
statu manẽte religiosum sit
⁊ donatio maritas ante tẽpr
criminis acreatus collata ĩ
uxorẽ.qr pudicitic p̾mio cer¬
sit: obsuanda c̾. tanquã si ma¬
ritum cis natura ñ pena sub¬
duxerit¶Si aũt aqua et
igm ei interlictum erit. uel
deportatõ illata. ñ tamen
mors expena subsecuta. do¬
natões auiro muxorẽ colla¬
te adhuc impendenti mane¬
ant. Quia nec matrimoniũ

Expanded text:
es uxoris, quae vel successione qualibet vel emptione vel etiam largitione viri in eam ante reaac mortuo ex poena marito qualitate deducto, illibatas esse praecipio nec alieni criminis infortunio stringi uxorem, cum paternis maternisve ac propriis frui eam integro legum statu religiosum sit. Et donatio maritalis ante tempus criminis ac reatus collata in uxorem, quia pudicitiae praemio cessit, observanda est, tamquam si maritum eius natura, non poena subduxerit. Sin autem aqua et igni ei interdictum erit vel deportatio illata, non tamen mors ex poena subsecuta, donationes a viro in uxorem collatae adhuc in pendenti maneant, quia nec matrimonium
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑhrditatrm ieliq̃nt. nul¬
lamfisco.nr.uł alia psonalice¬
tiam habet uirgioꝵ noc nidi¬
cum subeat. seo estimatio ci
utis meatur.p̃standa his ꝗb̃
accoes uł res litigiose relicte
sunt. candem litem ip̃i hcirdos

Expanded text:
 hereditatem reliquerit, nullam fiscus noster vel alia persona licentiam habeat iurgiorum, nec iudicium subeat, sed aestimatio eius litis ineatur praestanda his, quibus actiones vel res litigiosae relictae sunt. Eandem litem ip
Abbreviated transcription (Latin):
uti potes. Denegotus gestis.
um tutores filioꝵ tuoꝵ suspec¬
tos facores. eisdemq tutores seu
curatores peteres. munere pie¬
tatis fungebaris. q̃ causa non
admittit negotioꝵ gestoꝵ acti¬
onem. ut sũptus quo mea li¬
te fcͣcisti ieꝑeteie possis. ¶ Cum̃
ctiã siꝗs ꝓ affectione domestĩca
aliquos suꝑta fec̾it. nulla ratio
a eoꝵ urguentib nccessitatis
rationib utilit̾ geratur. in quã¬
tum locuplctiores facti st̃ dãdã
actionem exutilitate ip̃oꝵ re¬
ceptum ẽ. q̃ tibi quoq nuire de¬
cernitur. q̃ sũpto inpupillu
q̃m rome tutoꝵ petendoꝵ grã

Expanded text:
E NEGOTIIS GESTIS. um tutores filiorum tuorum suspectos faceres eisdemque tutores seu curatores peteres, munere pietatis fungebaris: quae causa non admittit negotiorum gestorum actionem, ut sumptus, quos in ea lite fecisti, repetere possis, cum etiam, si quis pro adfectione domestica aliquos sumptus fecerit, nulla rationia eorum urguentibus necessitatis rationibus utiliter gerantur, in quantum locupletiores facti sunt, dandam actionem ex utilitate ipsorum receptum est. quae tibi quoque iure decernetur, quod sumptus in pupillum, quem Romae tutorum petendo
Abbreviated transcription (Latin):
testator uł testatrix illa forma¬
lia u̾ba. idõ cosdrm testes ue¬
nisse. q̃ sinc scriptis suam uo¬
iuntatem ur testam̃tu cõpo¬

Expanded text:
testator vel testatrix illa formalia verba: ideo eosdem testes convenisse, quod sine scriptis suam voluntatem vel testamentum compo
Abbreviated transcription (Latin):
cogitatione futuir succesliois
Sofficium arbitri diuidende he¬
rectitatis p̾uemendo. pat̾ com¬
mumis. iudicio suo : qualicu
indicio suã de clarau̾it uolũ¬
tatẽ. int̾ eos ꝗ successerunt exẽ¬
plo falcidic retentionis labi¬
ta ratõe familie diuidende c
datus arbit̾. uirn p̾terã porti¬
onc coꝵ q̃ nulli speciant ulgi

Expanded text:
cogitatione futurae successionis officium arbitri dividendae hereditatis praeveniendo pater communis iudicio suo qualicumque indicio suam declaravit voluntatem, inter eos qui successerunt, exemplo falcidiae retentionis habita ratione, familiae dividendae causa datus arbiter  virili praeterea portione eorum, quae nulli speciali
Abbreviated transcription (Latin):
¶ gocurator priuate rationis in¬
strumentoꝵ que comuma tibi
xc̃ di cis cum fisco. describendo¬
bebit. Et siquandores exegerit¬
ad fidem petitionis iue apcl. ali¬
um iudicem prebendam aliqͥ¬
doꝵ ꝓferri desid̾ante eo ꝗꝯucĩt
ut id fiat p̾cipiet.¶B. augo¬

Expanded text:
ocurator privatae rationis instrumentorum, quae communia tibi esse dicis cum fisco, describendbebit: et si quando res exegeritad fidem petitionis tuae apud alum iudicem praebendam aliqroferri, desiderante eo qui ut id fiat, praecipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
alexander. aug. ualentimane.¬
n ẽ nouum cum aquo petit.
pecima implorare rationẽ cre¬
ditoris ut fides ueri ꝯstare pos¬
citur. licet nomine publico. ut
rationib publicis exhibitis. ꝯs¬
tet quantum subnomine suo

Expanded text:
Alexander A. Valentinin est novum eum a quo petitur pecunia implorare rationes creditoris, ut fides constare positur, licet nomine publico, ut ibus publicis exhibitis constet, quantum sub nomine suo
Abbreviated transcription (Latin):
ris legitimuz sensuz legare
uł fidei cõmitt̾e̾ uolẽtis. iti¬
le atq ualidum c̾. sine duxe¬
tis u̾bis. quale ẽ iubeo forte.
siue pͥcariis utetur testator.
q̃le est uolo. rogo mando fi¬
dei cõmitro. siue niramẽtu
imposuerit. cuz ⁊ hoc nobis au¬
dientib uentilatum c̾. testato¬
tib aũt hunismodiucrbum
huc atq illuc lacerantib Sn
fidei cõmittẽtis. Et omma q̃
naturalit in sunt legatis. ca
⁊ fidei cõmissis inherere intel¬
fidei cõmittatur. in hoc intelli¬
gatur cẽ legatum. Et siqͥtale
est quod ñ habet natinra lcga¬
toꝵ hoc ei ex fidei cõnsso accõ¬
modetur. Et sit omib ꝑ fecto
euentꝰ ⁊ ex omĩb nascantur
ĩ rẽ actres. ex oĩb hypothecarie.¬
⁊ ex omĩb ꝑsonales. ubi aũt
aliꝗd ꝯtrariũ inlegatis ⁊ fid̾i¬
cõmissis eueniat. hoc fidei cõ¬
misso quasi humamori ag¬
naturam.:⁊ nemo moriẽs pu¬
tet suam legitimã uoluntatẽ
reꝓbari. s nõ semꝑ utctur ad¬

Expanded text:
 sensum legare vel fideicommittere volentis utile atque validum est, sive directis verbis, quale est "iubeo" forte, sive precariis utetur testator, quale est " rogo" "volo" "mando" "fideicommitto", sive iuramentum posuerit, cum et hoc nobis audientibus ventilatum est, testatotibus autem huiusmodi verbum huc atque illuc lacerantibus. Sfideicommittentis et omnia, quae naturaliter insunt legatis, ea et fideicommissis inhaerere intelfideicommittitur, hoc intellegatur esse legatum, et si quid tale est, quod non habet natura legatorum, hoc ei ex fideicommissis accommodetur, et sit omnibus perfectus eventus, ex omnibus nascantur in rem actiones, ex omnibus hypothecariae, ex omnibus personales. Ubi autem aliquid contrarium in legatis et fideicommissis eveniat, hoc fideicommisso quasi humaniori adnaturam. Et nemo moriens putet suam legitimam voluntatem reprobari, sed nostro semper utetur ad
Abbreviated transcription (Latin):
argumc̃tis cognitionaliter
ad ꝓbate ctiã donatoẽs ĩ co
factas cũti ꝯceclimꝰ. noc sit cui¬
dã licentia. ⁊alienas res cape
⁊ fragilitatẽ ricłe donatoris
reꝵ ip̃m donatorc̃ suasq res
ꝑd̾e ⁊ p̃fatis malis ab ingra¬
tis donatiomis acceptore af¬
fici. Hec tam usq ad primas
psonas tantũm̾ starc censem
nulla licentia ꝯcedenda dona¬
toris successorib huiuusmor
qͥminoniaꝵ pnmordiũ insti¬
tucre.⁊ cnim si p̃e qhec passꝰe
tacuit. silentiuz cio manẽt sc̃p¬
suscitari cedatur. uł adu̾sus
ip̃m ꝙ ingͥtus eẽ dr. uł ad cio¬

Expanded text:
cognitionaliter adprobatae, etiam donationes in eos factas everti concedimus, ne sit cuidam licentia et alienas res capere et fragilitatem ridere donatoris et iterum ipsum donatorem suasque res perdere et praefatis malis ab ingrato donationis acceptore adfici. Haec tamen usque ad primas personas tantummodo stare censemus, nulla licentia concedenda donatoris successoribus huiusmodi querimoniarum primordium instituere. Etenim si ipse qui haec passus est tacuit, silentium eius maneat sempsuscitari concedatur vel adversus ipsum qui ingratus e
Abbreviated transcription (Latin):
calupmã accusatoris pumi¬
ri desid̾as.d̾. ã. Appolloi̾e
at̾ int̾ eas ꝑsonas ẽ que si¬
ne calũpme timore necem
bñficiũ senatꝰ ꝯsulti ⁊ in alus
publicis nidiciis seruatũ ẽ. N
extraneus leres ꝗ suspicionẽ
quã demorte sua habuisse
defuncts cauit. exequet᷑. hoc
nomine acalupma excusat
ẽ cũ int̾uoluntariã accusati¬
onẽ ⁊ officii necessitatẽ hereclis
multum int̾ sit.B.ã. Cu¬
ñ ꝓbassȩ crim̃ꝙ intencuit
netur detrimẽtu existimati¬
oms ñ patitin enimsi reus

Expanded text:
calumniam accusatoris puniri desideras Idem A. Apolloniae. Mater inter eas personas est, quae sine calumniae timore necem beneficium senatus consulti et in aliis publicis iudiciis servatum est. Sed et extraneus heres, qui suspicionem, quam de morte sua habuisse defunctus cavit, exsequitur, hoc nomine a calumnia excusatus est, cum inter voluntariam accusationem et officii necessitatem heredis multum intersit.probasse crimen quod intendit netur, detrimentum existimationis non patitur. Non enim, si reus
Abbreviated transcription (Latin):
pupillares. De legitima tutela.
dauũ cules nec masculoꝵ tutele
ex lege duodecĩ tabulaꝵ deftrũ¬
t᷑. cũ solum patriuᷤ si se ñ excusa¬
uint id ius tributũ fit.¶B.

Expanded text:
. De legitima tutela. avunculos nec masculorum tutelae ex lege duodecim tabularum deferuntur, cum solum patruis, si non excusaverint, id ius tributum sit.