comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oue unirgidi uo¬
lumꝰ ut ea deut᷑
que in lege cõtiuẽt es
cepto accipitre et spata
quia ꝓpt illa duo aliqͦ¬
qñ mnaioris p̃cii ꝙͣ Illa
suit esse Iurant᷑ de Raptu
alienarnui spõsaꝵ
I quis sponsã alie¬
nã Rapuerit aut
patri eius ant et quile¬
gibus eius defensori esse
debet cũ sua lege eã Red¬
dat et quitquid cło ea
culerit se motĩ unã quãq
Rem scdm̃ legemi Reddat
Et si loc deffensor eis
ꝑpetrare cõsensit et Ideo
raptori nichil querẽ uolu¬
erit comes singularit
de una quaq frẽda nostra
ab eo exactare faciat tp̃o
so uero begem suã cõprãr
quãto tp̃re nobis placu¬
erit in exilio maileat et
Ilã feminã ei habere nõ
causa cõtentionẽ
habuerit et testes ꝯtra
eum ꝑ Iudiciũ ꝓducti fue¬
rit si Ille falsos esse suspi¬
car̾ liceat ei alios testes
quos meliores pomierit
ꝯtra eos oppoñe ut uera¬
ciori testimonio falsorit̃
testiũ puersitas suꝑet᷑
Quod si ambe partes te¬
dissenserit̃ ut nullatenꝰ

Expanded text:
onem wirgildi volumus ut ea dentur quae in rege continentur, excepto accipitre et spatha; quia propter illa duo aliququando maioris pretii quam illa sint esse iurantur. 21. De raptu alienarum sponsarum. Si quis sponsam alienam rapuerit, aut patri eius aut ei, qui legibus eius defensor esse debet, cum sua lege eam reddat; et quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consenserit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singulariter de unaquaque re freda nostra ab eo exactare faciat. Sponso vero legem suam conponat,quanto tempore nobis placuerit, in exilio maneat, et illam feminam ei habere non causa contentionem habuerit, et testes contra eum per iudicium producti fuerint, si ille falsos eos esse suspicatur, liceat ei alios testes, quos meliores potuerit, contra eos opponere, ut veratium testimonio falsorum testium perversitas superetur. Quod si ambae partes tedissenserint, ut nullatenus
Abbreviated transcription (Latin):
comes et cũ eis legittimã
diuisionẽ faciat et iũt sicͥ
dictũ est ptẽ eius fisto nr̃o
addiciat et compositionẽ
de ea iuxta mod̾ superius
cõprehensũ his ad quos
si nõ de alia Re sed de Ipã
ꝓp̾etate que in bãnũ missa
fuit ac ꝑ hoc In nostram
ptãtem Redacta est fuerat
Int pellatꝰ comes In gus
mulisterio ean esse cõstite¬
rit hoc ad noticiã nostrã
ꝑferri curet ut nos eãd
modũ In nr̃m dominiũ Re¬
dacta est ꝑ p̃cepti nostri

Expanded text:
legitimam divisionem faciat; et tunc, sicut iam dictum est, partem eius fisco nostro addicat, et conpositionem de ea, iuxta modum superius conpraehensum, his ad quos si non de alia re, sed de ipsa proprietate quae in bannum missa fuit, ac per hoc in nostram potestatem redacta est, fuerat interpellatus, comes in cuius ministerio eam esse constiterit, hoc ad notitiam nostram perferre curet, ut nos eandem modum in nostrum dominium redacta est, per praecepti nostri
Abbreviated transcription (Latin):
S
sponsain alienain
Rapuerit aut patͥ
eius aut ei qui le gibus
eius defeusor esse debet
cũ sua lege eã Reddet
Et quit quid cũ ea tule¬
⁊it semotũ unã quãq
rem scdm̃i legem reddat
Et si hoc defeusor eius
ꝑpetrari cõsenserit et Iõ
raptori inchil querere
uoluerit Comes singu¬
laũt de una quaqz Re fre¬
da mã abeo exactare
faciat spõso uero legẽ
suã cõponat et insuper
uannũ nr̃m Id est lx soł¬
soluat uel in presenciã
ñam cumes eũ adueni¬
re façiat et quãdo lprẽ
nobis placuerit in exi¬
lio maneat et Illã femi¬
nã ei habere nõ liceat
de falsis testib conũtẽdis

Expanded text:
s sponsam alienam rapuerit, aut patri eius aut ei, qui legibus eius defensor esse debet, cum sua lege eam reddat; et quicquid cum ea tulerit, semotim unamquamque rem secundum legem reddat. Et si hoc defensor eius perpetrari consenserit, et ideo raptori nihil quaerere voluerit, comes singulariter de unaquaque re freda nostra ab eo exactare faciat. Sponso vero legem suam conponat, et insuper bannum nostrum, id est ssolvat; vel in praesentiam nostram comes eum advenire faciat, et quanto tempore nobis placuerit, in exilio maneat, et illam feminam ei habere non liceat. 22. De falsis testibus convincendis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ collerta et ar¬
mis uenĩt et missaticũ
aut ꝯaraditẽ uoluerit
et hoc ei approbatũ fu¬
erit qd sciens ꝯtra mussũ
sistend̃ uenisset de nita
cõponat et si negaũt
cũ uii. siis Iuratorib
se ydomare fatiat et
ꝑ ep qd̾ cũ collecta ꝯtra
missũ drũcũ armatus
ueuit ad Resistẽd̃ bãnũ
modo dũs Imxator de
suis uasis indicauit
et si seruus hoe fecerit
discipliue corpali subia¬
teat
De eo qui domũ alie¬

Expanded text:
cum collecta et armis venerit, et missaticum aut contradicere voluerit, et hoc ei adprobatum fuerit, quod se sciens contra missum sistendum venisset, de vita componat: et si negaverit, cum 12 suis iuratoribus se idoneare studeat, et pro eo quod cum collecta contra missum dominicum armatus venerit ad resistendum, bannum modo domnus imperator de suis vassis iudicavit. Et si servus hoc fecerit, disciplinae corporali subiaceat. 2.. Si quis domum alie
Abbreviated transcription (Latin):
et ipẽ homo easd̃ Res cõ¬
paratas haber ꝑ malũ
Iugemũ p̾o filio aut
alteri cuilibet necdum
ltouios ãnos habenti
Iusticie tollende causa tra¬
diderit uolumꝰ at firnũp̃
puult uixerit ipẽ Intret
In causam Rationẽ reddẽ¬
di ꝑ filio sus Si autem
lenimꝰ eius ꝓpĩquis qui
iuste ei tutor ac defeusor
esse uidet᷑ ꝓ ip̃o Rationem
Reddere cõpellat᷑ Siuulit
de aliis omib iusecis ad
eñ ꝑtiuẽtib excepta sua
legittima hereditate q̃ ei
ꝑsuccessionẽ parẽtũ suoꝵ
lrõme uenire debut qd
si quis hãc̃ nram Iussionẽ
cõtep̃serit uel neglexerit
sicut de cetis cõteptorib
Ita de eo agatͣ Is uero qui
easd̃ Res pmꝯ Iunasit et
Iniĩste uendidit Recnõ
et emptores excepta sola
fraudulent adiuiserunt
iufra patriã emẽdare co¬
gant᷑ et postea sic cõ¬
tẽptores Iussionis nostre

Expanded text:
et ipse qui tunc easdem res comparatas habet, per malum ingenium proprio filio aut alteri cuilibet necdum legitimos annos habenti, iustitiae tollendae causa tradiderit, volumus atque firmiter parvuli vixerit, ipse intret in causam rationem reddendi pro filio suo. Si autem legitimus eius propinquus, qui iuste ei tutor ac defensor esse videtur, pro ipso rationem reddere compellatur. Similiter et de aliis omnibus iustitiis ad eum pertinentibus, excepta sua legitima hereditate quae ei per successionem parentum suorum legitimae evenire debuit. Quod si quis hanc nostram iussionem contempserit vel neglexerit, sicut de ceteris contemptoribus, ita de eo agatur. Is vero qui easdem res primus invasit et iniuste vendidit, nec non et emptores, excepta sola fraudulenter admiserunt intra patriam emendare cogantur, et postea, sicut cont
Abbreviated transcription (Latin):
E uicariis et cẽtena¬
riib qui magꝭ ꝓpter
lcupiditatẽ qr ꝓp̃t Iustiti¬
ain faciendam se pissime
planita tenẽt el exinde
pxłm minis affligunt
Ita Reuet᷑ sicut in capitu¬
lari dõmi baroli imꝑato¬
gl uot nullus ad placitũ

Expanded text:
e vicariis et centenariis, qui magis propter cupiditatem quam propter iustitiam faciendam saepissime placita tenent, et exinde populum nimis adfligunt, ita teneatur sicut in capitulare domni Karoli imperato« Ut nullus a
Abbreviated transcription (Latin):
peintꝯ obẜuãda atq̃r te¬
nenda est ut uidel In ãno
tria soliomodo guãlia
platita obẜuẽt et nullꝰ
eos ampłius placita ob¬
ẜuare compellat nisi
forte quilibet aut accu¬
satus fuerit aut aliũ
uere iubeat᷑ insi qui aut
litigat aut Iudicat ant

Expanded text:
anda atque tenenda est, ut videlicet in anno tria solummodo generalia placita observent, et nullus eos amplius placita observare compellat; nisi forte quilibet aut accusatus fuerit, aut alium venire iubeatur, nisi qui aut litigat, autiudicat, aut
Abbreviated transcription (Latin):
upiditas in bouã ꝙ mała ꝑtẽ¬
Si ẽt in malã. In bonã Iuxta
apłm Cupio dissolui et esse
cũ xp̃o et in psaluo Cõtu¬
punt aĩa mea in ãt̾a dñi

Expanded text:
upiditas in bonam parte et in malam. In bonam, iuxta Apostolum: Cupio dissolvi et esse cum Christo. Et in psalmo: Concupivit anima mea in atria Domi
Abbreviated transcription (Latin):
luerit ad cuiꝰ potestatẽ
uel isla eccłiã uel illa uil¬
la xtiuet insi forte filiꝰ
ant nepos sit eius qui
ean tradidit et ei eadem
terra ad teuẽdimii plarita
su Sẽd In hac Re ꝯsiderã¬
duni est utru ille qui hãt¬
terrã tenet diues aut
pauꝑ sir et utrũ aliud
bũficiũ habeat uel ctiã
ꝓprun et qui loꝵ nent᷑.i
habuerit erga hũc mi¬
sericordit agend est ut
ex toto despoliatꝰ in
egestatẽ Incidat ut aut
talem censi iude ꝑsoluat
qualis ei fuerit ꝯstitutꝰ
uel portionẽ aliquã iude
Iin bñficiũ accipiat uñ
se sustẽtare ualeat de
nonis et decimis
Ousiderãd̃ est ut de¬

Expanded text:
 potestatem vel illa ecclesia vel illa villa pertinet; nisi forte filius aut nepos eius sit qui eam tradidit, et ei eadem terra ad tenendum placita sit. Sed in hac re considerandum est, utrum ille qui hanc tenet, dives an pauper sit, et utrum aliud beneficium h Et qui horum neutrum habet, erga hunc misericorditer agendum est, ne ex toto dispoliatus in egestatem incidat; ut aut talem censum inde persolvat qualis ei fuerit constitutus, vel portionem aliquam inde in beneficium accipiat, unde se sustentare valeat. 38. De nonis et decimis. Consideratum est
Abbreviated transcription (Latin):
diximꝰ uiuisquisq
ur̃m partẽ nũsterii
nostri per patres habere
dignoscit᷑ uolimuꝰ studere.
et ꝑ clamatores et ꝑ alia
quelibet certa iudicia et
ordiuanerimꝰ qualit uiuis¬
quisq ad hoc certare stu¬
duerit et ꝑ cõmune testĩo¬
comitum de ex̃ĩs cõperire
qualut scilicet comites Iu¬
sticiã diligãt. et faciant
et ꝙͣ Religiose ep̃i ꝯũseut̃
miuisteriis cõsistẽtiũ equa¬
litate et pace atq cõcor¬
dia cognost̾e̾ Sils etiã
uolumꝰ ut omies Illis et
Illi om̃ib de cõmuui socie¬
tate et statu a nobis int̃¬
rogati uerũ testimonium
sibi nuctuo xhibere possit̃¬

Expanded text:
diximus, unusquisque vestrum partem ministerii nostri per partes habere dinoscitur, volumus studere et per clamatores et per alia quaelibet certa indicia, et ordinaverimus, qualiter unusquisque ad hoc certare studuerit, et per commune testimocomitum de episcopis, comperire, qualiter scilicet comites iustitiam diligant et faciant, et quam religiose episcopi ministeriis consistentium aequitate et pace atque concordia cognoscere. Similiter etiam volumus, ut omnes illis et illi omnibus de communi societate et statu a nobis interrogati, verum testimonium sibi mutuo perhibere possi
Abbreviated transcription (Latin):
E pace uero in ex¬
ercitali itm̃e ẜuã¬
da usqr ad marcã
hõc om̃ib nõtun fieri uo¬
liuuꝰ ꝙ quicũq auctorem
dãui sibi p̃terito ãno In¬
lati noĩãtim cognostit ut
iusticiã de Illo querat et ac¬
icipiat
de deuũciatione
qui in hostẽ xgut

Expanded text:
e pace vero in exercitali itinere servnda usque ad marcham, hoc omnibus notum fieri volumus, quod quicumque auctorem damni sibi praeterito anno inlati nominatim cognoscit, ut iustitiam de illo quaerat et accipiat. 15. De denuntiatione, ut qui in hostem
Abbreviated transcription (Latin):
ri posteriora eius ꝑfec¬
ue fidei puritate clare¬
scit Cõfitetur sauctã
et ineffabilẽ triuitatẽ
in unitatẽ salua scilicet
Incõfusibilit ꝓpetate
ꝑsouaꝵ inse parabilen
sbãm cofitet᷑ Ita saue
ut alius credaf pater
quia pater est qui genu¬
it creternũ sibi sine tẽ¬
pore et om̃ Inicio filiũ
et alius crẽdat᷑ filius
quia filiꝯ est qui genitꝰ
est sine iuitio a patre
nõ putatiue sed uere.¬
et a patre filio qu ꝓce¬
dit et nõ est aliud pr̃
nõ unis sed unũ quia
una et equalis et tõsub¬
stãcialis et coeterna est
prĩs filii q et spñs sancti
Iuenarrabilis diuinitate
maiescas qr uinis est deꝰ
Duionẽ nãq In essencia
cõfiteni : trimuitatẽ uero

Expanded text:
ri posteriora ejus per recri posteriora ejus per rectae fidei puritatem clarescit, confitetur sanctam et ineffabilem Trinitatem in unitate. Salva scilicet inconfusibiliter um, inseparabilem substantiam confitetur. Ita sane ut alius credatur pater, quia Pater est, qui genuit coaeternum sibi sine tempore et omni initio Filium: et alius credatur Filius, quia Filius est qui genitus est sine initio a Patre, non putative, sed veret a Patre Filioque procedit. Et non est aliud Pater, non unus, sed unum: quia una, et aequalis, et consubstantialis, et coaeterna est Patris, Filiique et Spiritus sancti inenarrabilis divinitatis majestas, quia unus est Deus. Unionem namque in essentia confitemur; Trinitatem vero
Abbreviated transcription (Latin):
sr̃ paraclitũ esse Qued
latine dr̃ aduocatus fate¬
mini quiuetiã qd est sux
ome malũ deteriꝰ siiper
omẽmi impietatẽ stelesti¬
mio et mara natha aua¬
themate macedonio dig¬
nũ ddoptinꝰ enĩ nõ insi
affectate lõcutioit̃ alie¬
mis dicit᷑ filiꝰ Ouns eñ
adoptatio ex/ affectione
ducit uocabuli sui origi
ot dicas utinã sis mici
Infiliũ adoptatuã et
econtra ⁊tiuã merear
ate in filiũ adoptari
Ex affectu quid dilecti¬
onis pars subrepit ꝑti
e in utraq cõnemiat
dilectionis affectꝰ Sed
uideat herenci qui porte
sup̃ Inferi quid dixerĩt
quẽymo puerso garriãt
ore Obdusaga nempe
abruta ꝑfidie dibacchã¬
res semꝑ inq̃rũt Et ne
ueritat luce ꝓfũdãt᷑ Inspe¬
lro se falsitas occulere
festiuat Cecidit hen pro
dolor suꝑ eos imudie Ig¬
nõ meruerũt uidere Etã¬
to sit orbe Rraꝵ diffusa
una taiuẽ est amica sp̃o¬
si ꝓtiia et colũba que
pẽnis deargentat sacui
eloquii Refulget pulchꝰ¬
tudine et in pallore au¬

Expanded text:
 paracletum esse. Quod Latine dicitur advocatus. Fatemini quin etiam quod est super omne malum deterius, super omnem impietatem scelestimio, et maranatha anathemate Macedonio digni. Adoptivus enim non nisi affectatae locutionis alienus dicitur filius. Omnis enim adoptio ex affectione ducit vocabuli sui originut si dicas: Utinam sis mihi in filium adoptivum; et e contra: Utinam merear a te in filium adoptari. Ex affectu quidem dilectionis pars subrepit parti, ut in utraque conveniat dilectionis affectus. Sed videant haeretici, qui portae sunt inferi, quid dixerint; quinimo perverso garriant ore. Obdurata nempe abrupta perfidiae debacchantes, semper inquirunt, et ne veritatis luce perfundantur, in spelaeo se falsitatis occulere festinant. Cecidit, heu, proh dolor! super eos invidiae ignon meruerunt videre . Vto sit orbe terrarum diffusa, una tamen est amica sponsi, proxima et columba, quae pennis deargentatis sacri eloquii refulget pulchritudine, et in pallore au
Abbreviated transcription (Latin):
nullus testunqunt̃o dicat
aut saecramẽtum Iuret insi
ieiunus et ut testes pͥusꝙͣ
inyent separatun distiãt᷑
quid dicere uelint de illa
Re unde testimqiluẽ Reddẽ
debent
a nillo quolibet dilatãda

Expanded text:
nullus testimonium dicat aut sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes, priusquam iurent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debent. a nullo quolibet dilatanda
Abbreviated transcription (Latin):
CC si tlis causa In
qualibet ꝓiũcia aut
in aliqͦ comitatu or¬
ta fuerit. que aut ad Iuho¬
norationẽ Regni aut ad cõ¬
mune dãnũ ꝑtineat que
etiã siue nostra potestate
corrigi nõ possit Nos diu
latere nõ ꝑiuictatꝭ. qui
onũa deo auxiliãte corri¬
gere debemꝰ. quia quitq̃d
hacteuus in his q̃ ad pacẽ
et iusticiã tocius populi
ꝑtinet et honorei Regni
et comimẽ utilitatẽ aut
a nobis aut a uobis ne
emẽdatũ fiat
De pace in
Itiũe excertitali custodiẽda

Expanded text:
 Si talis causa in qualibet provincia, aut in aliquo comitatu orta fuerit, quae aut ad inhonorationem regni, aut ad commune damnum pertineat, quae etiam sine nostra potestate corrigi non possit, nos diu latere non permittatis, qui omnia, Deo auxiliante, corrigere debemus; quia quicquid actenus in his, quae ad pacem et iustitiam totius populi pertinent et honorem regni et communem utilitatem, aut a nobis aut a vobis negemendatum fiat. 14. De pace in itinere exercitali custodienda
Abbreviated transcription (Latin):
uit q dagobertus filius
eius So tprẽ bone mẽo¬
rie grimoaldus defmictꝰ
est Eeodoaldus uero Iu¬
uenis filiꝯ eius In aula Re¬
gis So tpr̃e pippinꝰ et
febroaldus mortuis est.
habuitq pncipatũ ãuis
⁊ a. In illls diebz franci
in cossia silua bella con¬
gesserũt ⁊ heodoaldus
uero ꝑ fugã lapsus erep¬
tus est Cheodoaldo effu¬
gato Ragenifredũ In pon¬
cipatũ In maiorẽ domlitũ
eleuauerũt Sequẽti tem¬
pore dagobertus Rex/ eg.¬
tans mortuꝰ est Regnauit
ãnis quiq frãci meõrũ
quõdã cleritũ cesarie ca¬
pitis Recrescente eñ inle¬
guo stabilĩt at chilpe¬
ricũ nolebãt Eo rẽpore
denuo extercitũ cõmo¬
uẽtes Ipẽ chilpericus.
Succedente Igĩ tẽpore
Iterũ ipẽ chilpericꝰ Cũ
Ragenfredo hostẽ mouẽ¬
te Ragenfredus et chil¬
pericꝮ Rex fuga elapsa
karlus ꝑsecutor nõ Rep¬
perit et odo Cũ multis
munerib Chilpericũ Re¬
geni karlo Reddit. Regna¬

Expanded text:
vitque Dagobertus, filius vitque Dagobertus, filius eius. Eo teriae Grimoaldus defunctus est. Teodoaldus vero iuvenis filius eius in aula regis. Eo tempore Pippinus et Febroaldus mortuus est habuitque principatum annis XXVII. In illis diebus Franci in Cocia silva bella congesserunt. Teodoaldus vero per fugam lapsus ereptus est. Teodoaldo effugato, Ragemfredum in principatum in maiorem domatum elevaverunt. Sequente tempore Dagobertus rex egrotans mortuus est, regnavit annis V. Franci Memorum quondam clericum, caesariae capitis recrescente, eum in regno stabiliunt atque Chilpericum nolebant. Eo tempore denuo exercitum commoventes, ipse Chilpericus. Succedente igitur tempore iterum ipse Chilpericus cum Ragenfredo hostem movente. Ragenfredus et Chilpericus rex fuga elapsus. Karlus persecutor non repperit, et Odo cum multis muneribus Chilpericum regem Karlo reddit, regna
Abbreviated transcription (Latin):
q luxonio monasterio In
uurgondiã dixigut In au¬
strũ leganionẽ mictentes
ꝓp̃t childericũ unacũ uul¬
faudo duçe adse uenire.
frãci aut̃ leodecium filiũ¬
⁊ ⁊ conaldi nobilẽ maiorẽ
domꝰ cõstituũt Et postea
Ebroiuus Int̾ficit᷑ Frauti
uero cõsilio accepto Euara¬
tonẽ uirũ Illustrẽ In locura
eis tõcessione Regis mais¬
rem domus in palaro con¬
stauũt Erat hisdẽ tpr̃b
memorato unaratoni filiꝯ
gislemarus et bercher iun
In marorẽ domatũ Restitu¬
nt̃. Post hec pippiuꝰ the¬
odericũ Regẽ accepit. So
tprẽ quid̃ noĩe drogo
ducatum accepit a cãpania.
Obnt Rex Regnauit Ãiis
is. flodoneus filiꝯ eiꝰ pu¬
er Regalẽ seden suscexit
Nec multo ⁊pre Regnauit
auius.⁊. Childebertꝰ frãt
eius Inuior Inclitũ In Re¬
gnũ statuũt ⁊ut̾ est eri¬
moaldus pixpiui filius
Innior in lula Regꝭ con¬
stitutus childebertꝰ Rex
Iustus migrauit ad dñni
Regnauit auis ia sepł¬
tus est in canciaco Regua¬

Expanded text:
io monasterio in Burgondiam dirigunt. In Austrum legationem mittentes propter Childericum una cum Vulfaldo duce ad se venire. Franci autem Leodetium, filium Erconaldi, nobilem maiorem domus constituunt, et postea Ebroinus interficitur. Franci vero, consilio accepto, Warratonem virum inlustrem in locum eius concessione regis maiorem domus in palatio constituunt. Erat hisdem temporibus memorato Warratoni filius Gislemarus, et Bertherium in maiorem domatum restituunt. Post hec Pippinus Theodericum regem accepit. Eo tempore quidam nomine Drogo ducatum accepit a Campania. Obiit rex, regnavit annis XVIIII. Flodoveus, filius eius, puer regalem sedem suscepit nec multo tempore regnavit annis II. Childebertus, frater eius iunior, inclitum in regnum statuunt. Tunc est Grimoaldus, Pippini filius iunior, in aula regis constitutus. Childebertus rex iustus migravit ad Dominum, regnavit annis XVII. Sepultus est in Cauciaco, regna
Abbreviated transcription (Latin):
tetbertũ Theodericũ et chil¬
peritũ. Chilpericus genuit
ip̃re gondolandus maior
domus In aula Reg̾ habe¬
batur dagobertus filius
chlocharii Regnauit ãnis
ze. et mouarchiã In totis
cribus Regnis accepit sa¬
gaciter. co tpr̃e ercoual¬
dus maior douius erat.
Chlodonens filiꝯ dagobti
Regnauit ãuis . iu. huus
franci sux se In Regnun
statuũt Accepit q uxorẽ
de geñe sa ponũ nomme
balthildã pulchr̃a frãci
uero chlotariũ filiũ eiꝰ
seuiorẽ In totis trib Reg̾¬
nis statuuit cũ ip̃a Regi¬
na matre sua Regnaturũ.
o tprẽ deffũcto ercoual¬
do maiore domꝰ frãci In
Iucertũ uaxillãtes pre¬
finito cõsilio Ebroinũ
huiꝯ honoris altitudine
maiorẽ domꝰ In aula Re¬
gie statuũt. In his dieb
Chlotharius Regnauit ã¬
nis t̾bus scheoderitus frãt
eius Rex eleuatꝰ est fran¬
Ebroiuũ Iusidiis iõparatꝭ
suꝑ theodericũ cõsurgũt
enm qr Regno deiciñt cri

Expanded text:
Theothberto, Theoderico et ChilTheothberto, Theoderico et Chilperico. Chilpericus genuit tempore Gondolandus maior domus in aula regis habebatur. or Dagobertus, filius Chlotarii, regnavit annis XXXIIIͦIͬ et monarchiam in totis tribus regnis accepit sagaciter. Eo tempore Erconaldus maior domus erat. Chlodoveus, filius Dagoberti, regnavit annis XVI. Hunc Franci super se in regnum statuunt, accepitque uxorem de genere Saxonum nomine Bathildem pulchram. Franci vero Chlotarium, filium eius seniorem, in totis tribus regnis statuunt cum ipsa regina matre sua regnaturum. Eo tempore, defuncto Erconaldo maiore domus, Franci in incertum vacillantes, praefinito consilio, Ebroinum huius honoris altitudine maiorem domus in aula regis statuunt. In his diebus Chlotharius regnavit annis III. Teodericus, frater eius, rex elevatus est FranEbroinum insidiis preparatis, super Teodericum consurgunt e
Abbreviated transcription (Latin):
Rimꝰ Rex Romanoꝵ
dllanꝯ digtus est
Allanus genuit pabolũ
Pabolus egetiũ Egecius
genuit egegĩ E gegius
genuit Siagriũ ꝑ quẽ ro¬
mani Regnũ ꝑdiderũt.. Tres
fuerũt qũi dicti sũt p̾mꝰ
hermenius Sidũs higo
Tercius Escio Inde adere¬
nerũt gentes .iz. p̾uus
er menius genuit gothos
unalagothios unandalos¬
gippedios. Gippedios/ et
saxones higo geuuit bur¬
gõdiones. thoriugos lon¬
gobardos/ et baouueros.
Escio genuit Romanos bri¬
toues frãços et allamaõs
Iteui de Regibus frãcoꝵ qͦuĩõ
fuuꝰ Rex fraucoꝵ
faramũdus dictus
est Farauiũdus genuit
chleuũ et chlodionẽ Chlo¬
dius genit chlodeband
Chlodebandus geniut chlo¬
dericũ Chlodericus genut
Chlodoneũ et chlodinarũ
Clodonens genuit childe¬
uertũ. Cheoderitũ et chło¬
thariũ. Chlotharius gemu¬
it gunthariũ cherebertũ.
guntrãnũ chilperitũm
chr̃auũ et sigebertũ. Si¬
gebertus genuit childeber¬
tum. Childebertus genuit

Expanded text:
rimus rex Romanorum Allanius dictus est. Allanius genuit Pabolum. Pabolus Egetium. Egetius genuit Egegium. Egegius genuit Siagrium, per quem Romani regnum perdiderunt. Tres fuerunt, qui dicti sunt primus Ermenius, secundus Ingo, tertius Escio. Inde adcreverunt gentes XIII. Primus Ermenius genuit Gothos, Walagothos, Wandalos, Gippedios et Saxones. Ingo genuit Burgondiones, Thoringos, Langobardos, Baoweros. Escio genuit Romanos, Brittones, Francos et Alamannos. ITEM DE REGIBUS FRANGORUM, QUOMODO imus rex Francorum Faramundus dictus est. Faramundus genuit Cleno et Cludiono. Chludius genuit Chlodebaudo. Chlodebaudus genuit Chloderico. Chlodericus genuit Chlodevio et Hlodmaro. Chlodevius genuit Hildeberto, Theoderico et Hlothario. Chlotharius genuit Gunthario, Heriberto, Gunthramno, Hilprico, Chramno et Sigeberto. Sigebertus genuit Hildeberto. Hildebertus genuit
Abbreviated transcription (Latin):
quoqz de his a gend est
quos laici de famulia
eccliãꝵ ad sacios ordiẽs
et de his quos prepoĩti
cauonicoꝵ aut mona¬
chor ordiuãdos expe¬
tiuerit ead forma ser¬

Expanded text:
quoque de his agendum est quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines et de his quos praepositi canonicorum atque monachorum ordinandos expetierint, eadem forma ser
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ aliquã occasioe
destara nẽc de uarda
nec ꝑ heribergare net
ꝑ alio bãdno heribannũ
comen ex actare p̃su¬
mat nisi missuõ noster
pus heribãnũ ad partẽ
ñam Recipiat et eisuã
terçiã partẽ exiude ꝑ
iussionẽ mai donet. Ip̃e
uero heribaius nõ ex¬
accet᷑ neq Intris neq
mãcipiis sed In auro In
argento palliis atz ar¬
mis et aialib at pecu¬
dibus siue talibi specie¬
uus que ad utelitatem
ꝑtiuẽt dehis qui Regales
habẽt houores. et in hostẽ

Expanded text:
 aliquam occasionem, de scara, nec de warda, nec pro heribergare, neque pro alio banno, heribannum comis exactare praesumat, nisi missus noster prius heribannum ad partem nostram recipiat, et ei suam tertiam partem exinde per iussionem nostram donet. Ipse vero heribannus non exactetur neque in terris neque in mancipiis, sed in auro et argento, palliis atque armis et animalibus atque pecudibus, sive talibus speciebus quae ad utilitatem pertinent. 69. De his qui regales habent honores, et in hostem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ despõsat¬
puellis et ab aliis Rax¬
stis ita In cõsilio aucyra¬
no capło decĩo legit᷑ De¬
sponsatas puellas et po¬
stea ab aliis Raptas pla¬
cuit erui et eis reddi q̃b
aute fuerũt despõsate
etiã si eis a Raxtoribus
uis iulata cõstitĩt pro¬
iude statutũ est a sacio
cõuẽtu ut Raptor publica
penitẽcia mulctet᷑ Raptã
uero si sponsus eã Recip̾e
noluerit et ipã eod̃ t̾mine
cõsenciẽs nõ fuit licencia
nubendi alii nõ negetur
Quod si et ipã cõsensit
siili sentẽcia subiace at
Quod si pꝰhec se cõũg̾e

Expanded text:
 desponsatpuellis et ab aliis raptis ita in concilio Anchyritano, capitulo decimo, legitur: Desponsatas puellas, et postea ab aliis raptas, placuit erui et eis reddi quibus ante fuerant desponsatae, etiamsi eis a raptoribus vis inlata constiterit. Proinde statutum estconventu ut raptor publica poenitentia multetur. Raptae vero, si sponsus eam recipere noluerit, et ipse ejusdem criminis consentiens non fuerit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et illa consensit, simili sententia subjaceat. Quod si post haec se conjunge
Abbreviated transcription (Latin):
placuit ut quicũq ep̃oꝵ
necessitate periclitantis
pudicicie Rgialis cũ et¬
uel petitor potes̃ uel Rap¬
cor aliquis formidat᷑ uel
si etiã aliqͦ mortꝭ prelõ
so serupulo cõpũcta fue¬
rit ne nõ uelata moriat᷑
aut exigẽtib parentib
aut his ad quoꝵ curã
xxu ãnos etatꝭ nõ ei
obsit ꝯsiliũ qd de Isto ã

Expanded text:
placuit, ut quicunque episcoporum necessitate periclitantis pudicitiae virginalis, cum vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo in mortis periculo scripulo compuncta fuerit, ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus, aut his ad quorum curam que annos aetatis, non ei obsit concilium quod de ist
Abbreviated transcription (Latin):
dehis q̃ ugunb deo dicatꝭ se¬
qui sacris Bguubz se
soçiãt ita in decretꝭ pape
igunb sacris temere
se quosd sociare cognoui¬
mus et post dicatũ deo pro¬
positũ iucesta federa sacri¬
lega q mistere qͦs ꝓtinus
equũ est a satra cõmunio¬
ne detrudi Et inisi publi¬
omĩno nõ Recixi aut his
terte uiaticũ desclo trã¬
seũtib si tamẽ pẽituerĩt
nõ neget᷑ ui uero de ço¬
pulatione saciaꝵ Rogiñ
tã seuere feriũt᷑ ꝙ̃to se¬
uerius feriendi sũt q̃ eas
raxiut̃ Ideo sicut p̃missũ
est necesse est ui ab oĩb
in op̃ĩaua Religione cõsi¬
stẽtib Rigore auctoritat
diuine uel huadne h ͦ malũ
Radicitꝰ amputet᷑ de pu¬
ellis quo tprẽ uelẽt᷑ ca 3¬
⁊ uero puelle iudis¬
crete uelẽt᷑ plãcuit
etia nobis de sacris cauo¬
inbus qualĩt obẜuãd̃ sit
hic inferre De tprẽ uelãda¬
⁊ũ puellaꝵ in affricano

Expanded text:
De his qui virginibus Deo dicatqui sacris virginibus se sociant, ita in decretis papae Virginibus sacris temere se quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscere; quos protinus aequum est a sacra communione detrudi, et nisi publiomnino non recipi. Aut his certe viaticum de seculo transeuntibus, si tamen poenituerint, non negetur. Si vero de copulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo, sicut praemissum est, necesse est, ut ab omnibus in christiana religione consistentibus rigore auctoritatis divinae vel humanae hoc malum radicitus amputetur. 227. De puellis, quo tempore velentur. Ne vero puellae indiscrete velentur, placuit nobis etiam de sacris canonibus qualiter observandum sit hic inserere. De tempore velandarum puellarum in Africano
Abbreviated transcription (Latin):
collecta multitudiẽ¬
alicui uini intulerĩ
Id est aut lomicidiũ aut
incendiũ aut qualicũq
rerũ direptiones fecerĩt
diũcoꝵ negligencia hoc
uenit ꝓ eo ꝙ eos cõstriu¬
gere noluerũt ut talia
fat̾e nõ auderent bãnũ
cogantur

Expanded text:
ecta multitudinalicui vim intulerint, id est aut homicidium aut incendium, aut qualiumcumque rerum direptiones fecerint, domini quorum negligentia hoc evenit, pro eo quod eos constringere noluerunt, ut talia facere non auderent, bannum cogantur
Abbreviated transcription (Latin):
mãcipiis que dicũ¬
tr a fisto nostro
esse occupata uoluinꝯui
missi noseri inqussitioe
faciãt siue sacramẽto ꝑ
ueratiores hõies pagi
Illius circa mauẽtes et
quitquid de hac causa ue¬
rius ac cercius Inuesti¬
gare potuerĩt ad nostrã
faciãl puenire noticiã
ut nos tũc defmiamꝰ
quitquid nob̃ Iustũ esse

Expanded text:
mancipiis quae dicunur a fisco nostro esse occupata, volumus ut missi nostri inquisitionem faciant sine sacramento per veratiores homines pagi illius circamanentes, et quicquid de hac causa verius ac certius investigare potuerint, ad nostram faciant pervenire notitiam, ut nos tunc definiamus quicquid nob
Abbreviated transcription (Latin):
que de hac Re illis comiti¬
uns dedidums In qͦꝵ mini¬
sceriis moneta xecutit᷑ cõ¬
scitutũ est qr tñs uolunus
missos mrõs huiq Regi grã
dixige ꝑ singulos comi¬
tatus qui diligent Inq̃rãt
qualit comites in hoc no¬
strã iussionẽ adiuixlere çer¬
tauerit et quicũq negli¬
geus iude inuẽtus fuert
uolumꝰ ut añ nr̃am p̃sen¬
ciã ꝙͣtocius uenire Iube¬
atur et Ratiouẽ Reddat utͣ
hoc qd Iussimnꝰ facẽ nolus¬
⁊it. aut nõ potuerit aut
si aliq̃ Re p̃pediẽte Io face
nõ potuit Cur nob Ip̃aꝵ
Impossibilitatẽ ad tempꝰ
nõ adnũciauit. qr si Ipse
aut nõ uoluit. aut sue ne¬
gligẽtie causa nõ potuit
nos tleñ iuuenire uolums
et ti. archiepũs et ad
tuerit et qñ ei nõ licĩt
hruot hadus eps̃ ems
uice et hrot fridus coues
catus. Id est Reiis. cata¬
lon. suasion. siluauectis.
beluatꝰ. et clauduũ.
que ad eũd̃ dyotesim ꝑ¬

Expanded text:
quae de hac re illis comitiquae de hac re illis comitibus dedimus in quorum ministeriis moneta percutitur, constitutum est. Quia tunc volumus missos nostros huius rei gratia dirigere per singulos comitatus, qui diligenter inquirant, qualiter comites in hoc nostram iussionem adimplere certaverint. Et quicumque neglegens inde inventus fuerit, volumus ut ante nostram praesentiam quantotius venire iubeatur, et rationem reddat, utrum hoc quod iussimus facere noluerit aut non potuerit; aut si aliqua re praepediente id facere non potuit, cur nobis ipsam impossibilitatem ad tempus non adnuntiavit. Quia si ipse aut non voluit, aut suae neglegentiae causa non potuit, nos talem invenire volumus, Hetti archiepiscopus et Adatuerit, et quando ei non licuerit, Ruothadus episcopus eius vice et Hruotfridus comes tatus, id est Remis, Catolonis, Suessionis, Silvanectis, Belvacus, et Laudunum. qui ad eand
Abbreviated transcription (Latin):
tronee Recipiende suit
N Illis uero locis uba
modo uia et mãsio no¬
intore nr̃o et a nobis
ꝑ capilulare ordinati
sũt mssos ad hoc spalũ
cõstitutos qui hoc Iugit
puideant habeant ut ꝯã
que ad easd̃ legarones
suscipiendas ꝓtiuẽt fi¬
deles nr̃i adħos. cõstitu¬
ti ad tempus p̃parare
scudeant ut nõ tũc sit
necesse de lõge querere
uel adducẽ qñ tẽpus est
illa dare uel psoluere.
in deteris uero locis per
diximꝰ sedulã uigilan¬
ciaui adhibeas de adiuo¬
nitions unius mouete
unĩ Iam per tres
ãnos et a diuoi¬
bionẽ fecimꝰ et tẽpꝰ qñ
una teneret᷑ et alie oẽs
cessarẽt cõstituimus hoc
cito possit emẽdari sꝑaciã
usq ad missam sancti ñtini
dare de creniuius ut unus¬
quisq comitũ In suis mi¬
iusteriis de hoc iussiouẽ
uram tuus possit habere
adimxletã. qtũs as illo
die nõ alia sed illa sola
ꝑtotũ Regnũ nr̃mi ab oĩ¬
uus habeat᷑ inxta Illã cõ¬
scitutionẽ sicia In caxitulis

Expanded text:
tiones recipiendae sunt. In illis vero locis, ubi modo via et mansionanostro et a nobis per capitulare ordinati sunt, missos ad hoc specialiter constitutos, qui hoc iugiter praevideant, habeant, ut omnia quae ad easdem legationes suscipiendas pertinent, fideles nostri ad hoc constituti ad tempus praeparare studeant, ut non tunc sit necesse de longe quaerere vel adducere, quando tempus est illa dare vel persolvere. In ceteris vero locis per diximus, sedulam vigilantiam adhibeat. 18. De admonitione unius monetae. unde iam per tres annos et admonitionem fecimus, et tempus quando una teneretur et aliae omnes cessarent constituimus, hoccito possit emendari, spatium usque ad missam sancti Martini dare decrevimus, ut unusquisque comitum in suis ministeriis de hoc iussionem nostram tunc possit habere adimpletam; quatinus ab illa die non per totum regnum nostrum ab omnibus habeatur, iuxta illam constitutionem, sicut in capitulis,
Abbreviated transcription (Latin):
et eemundus comes Sẽ¬
noues hieremias archi¬
pp̃s̃ et natꝰ comes Rotho¬
magũ uuilgebeltꝰ archi¬
ep̃s et hruot hertus comes
Turonus latruuiꝰ ar¬
comes Lugdunũ faren¬
tasca et uiẽna albricus
epũs et Ricardus comes

Expanded text:
et Berengarius comes. Senones Hieremias archiepiscopus et Donatus comes. Rothomagum Willibertus archiepiscopus, et Ingobertus comes. Turones Landramnus arcomes. Lugdunum, Tarantasia, et Vienna Albericus episcopus, et Rihhardus comes.
Abbreviated transcription (Latin):
doideat᷑ Tamĩe et diuina
auctoritate et hũaua ordi¬
uatione Ita ꝑ partes diui¬
sũ esse cognoscit᷑ ut unꝰ¬
quisq nr̃m in suo loco et
ordine partẽ nri mĩte
omes uos adiutores nr̃e¬
esse debetis Nec enĩ Igus¬
ramꝰ quid unicuiq urm̃
In sibi cõmissa portione
cõueniat Et Ideo p̃termit¬
tere nõ possumus quin
unũquẽq Iuxta suũ or¬

Expanded text:
videatur, tamen et divina auctoritate et humana ordinatione ita per partes divisum esse cognoscitur, ut unusquisque vestrum in suo loco et ordine partem nostri minomnes vos nostri adiutores esse debetis. Nec enim ignoramus quid unicuique vestrum in sibi commissa portione conveniat; et ideo praetermittere non possumus, quin unumquemque iuxta suum or
Abbreviated transcription (Latin):
ad ep̃os ut p̾ͥmũ ad
sacrũ mimisteriũ sustipiẽd
Iuste accedãt et in eod̃ mĩ¬
sterio Religiose uiuãt Et
tan bene uiuẽdo ꝙ̃ Recte pre¬
dicando populis sibi cõmis¬
sis Iter uite p̾beãt Et in
monasteriis In suis parro¬
chiis cõstautꝭ saucta Reli¬
gio obẜuata fiat Et unꝰ¬
quisq iuxta suã ꝓfessio¬
nem ueracit uiuãt curã
Impendãt Om̾es uos In h ͦ
sacio ordine cõstitutos et
officio pastorali fuuctos
moue nus atq Roganus
ut inhot maxime elabo¬
rare studeatꝭ et ꝑ uosmet¬
ipõs et ꝑ uobig̾ subiectos¬
In miuistracõe ñsterii no¬
bis cõmissi existat᷑. ut
In iudicio nõ cõdep̃nari
pro nostra et ur̃a negli¬
gencia sed potius ꝓ utro¬
⁊ ũq bono scudio Remune
Inhoc apparuerit obsta¬
culũ nr̃e dinoscentie Id ad
tempꝰ Iusiumare nõ diffe¬
ratis ut nr̃o auxilio suf
scit. famulante ut decet
ptãte nra faciliꝰ ꝑfitere
ualeatis

Expanded text:
ad episcopos, ut primum ad sacrum ministerium suscipiendum iuste accedant, et in eodem ministerio religiose vivant, et tam bene vivendo quam recte praedicando populis sibi commissis iter vitae praebeant, et ut in monasteriis in suis parroechiis constitutis sancta religio observata fiat, et ut unusquisque iuxta suam professionem veraciter vivat, curam impendant ; omnes vos in hoc sacro ordine constitutos et officio pastorali functos monemus atque rogamus, ut in hoc maxime elaborare studeatis, et per vosmetipsos et per vobis subiectosin administratione ministerii nobis commissi existatis; ut in iuditio non condemnari pro nostra et vestra neglegentia, sed potius pro utrorumque bono studio bono remunericultatis in hoc apparuerit obstaculum, nostrae dinoscentiae id ad tempus insinuare non differatis; ut nostro auxilio suffscit, famulante, ut decet, potestate nostra facilius perficere valeatis
Abbreviated transcription (Latin):
uillas diũcas cõfugiẽtib¬
Icuiuslibet mãcipia
in uillã nostrã cõfu¬
geruit auctor eiusd̃
uille querẽti dũo ea nõ cõ¬
tradicat sedstatin ea foras
de ead̾ uilla ꝑitiat. et si se
putat ad ea Repetenda Iu¬
scitiã habere repetat et se¬
cũdun legem acquirat si
uero tpr̃e dõni baroli ge¬
nitoris nostri in uillã Illã
cõfugerint et dñs ea q̃rit
auctor eiusd̾ uille aut ea
legittime extiueat aut q̃
renti dnõ Reddat Et auctor
pp̃t uestiturã dõni karoli
genitoris nr̃i ead̃ mãcipia
cõtradicere nõ p̃sumat
si illiꝯ ꝓp̾a esse nostidtur

Expanded text:
illas dominicas confugientibuSi cuiuslibet mancipia in villam nostram confugerint, actor eiusdem villae quaerenti domino ea non contradicat, sed statim ea foras de eadem villa eiciat. Et si se putat ad ea repetenda iustitiam habere, repetat, et secundum legem adquirat. Si vero tempore domni Karoli genitoris nostri in villam illam confugerunt, et dominus ea quaerit, actor eiusdem villae aut ea legitime contineat, aut ea quaerenti domino reddat. Et actor propter vestituram domni Karoli genitoris nostri eadem mancipia contradicere non audeat, si illi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ foresţib noniter
Iustitut ut quitũq
ielas habet dimictat
nusi forte iudicio ueraci os
Illas que ad oxus nostrũ
ꝑliuẽt unde nos deceruẽ
uolumꝰ quit quid nobis
placuerit Boliꝰ ut mis¬
si nostri ꝑ singulas cuu¬
tates unacũ epõ et conu¬
re. mssos uel nrõs hoiẽs
Ibid̃ cõmauãtes eligant
quor cure sit ꝑõtes per
dudia loca emẽdare. et
eos qui Ilos emẽdare debẽt
extra nr̃am iussionẽ ãmo¬
uere ut unusquisq inxta
suã possibilitatẽ et quãti¬
tatem e os emẽdare siudeat

Expanded text:
 forestibus noviter institutis. Ut quicumque illas habet, dimittat, nisi forte indicio veraci ostillas quae ad nostrum opus pertinent, unde nos decernere volumus quicquid nobis placuerit. 8. Volumus ut missi nostri per singulas civitates, una cum episcopo et comite, missos vel nostros homines ibidem commanentes eligant, quorum curae sit pontes per diversa loca emendare, et eos qui illos emendare debent ex nostra iussione admonere, ut unusquisque iuxta suam possibilitatem et quantitatem eos emendare studeat
Abbreviated transcription (Latin):
denud̃ciare uolu¬
sequis Incli̾ Icine ꝓgũt
siue si suit siue alieni
utille de corr factꝭ Ratio¬
uẽ se stiat Redditurũ et
quitquid Ipa In pace uio¬
landa deliquerit ad ppĩꝰ
scilz conditione ut pac
uiolator pmũ Iuxta fa¬
ciuoris qualitatẽ siue co¬
rani nobis siue cor̃a mis¬
so nostro diguas pe nas
ꝑsoluat Et senior q̃ eñ
ileñ duxerit quẽ aut cõ¬
stringere nolinit aut nõ
potuit ut nr̃am iussionẽ
seruaret Et Iiesux in Re¬
gno nostro predas fac̾e
nõ tuueret pro Illiꝰ ne¬
gligencia si autea eñ de
his nõ admuonuerit. et
postꝙͣ negligẽtia con¬
temptoris ad eiꝰ notici¬
ani ꝑuenerit eũ corrig̃e
sicut decet neglexerit.
honore suo priuet᷑ ut
stilicet nenter Illoꝵ sue
Iuxta uindicta Reãneat

Expanded text:
denuntiare volusequio in tali itinere pergunt, sive sui sint, sive alieni, ut ille de eorum factis rationem se sciat redditurum: et quidquid in pace violanda deliquerint, ad ipsius scilicet conditione, ut pacis violator primum juxta facinoris qualitatem, sive coram nobis, sive coram misso nostro, dignas poenas persolvat: et senior, qui secum talem duxerit, quem aut constringere noluit, aut non potuit, ut nostram jussionem servaret, et insuper in regno nostro praedas facere non timeret, pro illius negligentia, si ante eum de his non admonuerit, et postquam negligentia contemptoris ad ejus notitiam pervenerit, eum corrigere sicut decet neglexerit, honore suo privetur, ut scilicet neuter illorum sine justa vindicta remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
nice inq̾rãtur de Recõtili¬
atione et cauoĩce Recõcili¬
entus¬
Ten in eod̃ ut Illi q̃
nõ sũt bone ꝯũsatio¬
nis et eoꝵ uita est accu¬
sabilis ut nõ audeant
epõs uel maiores natu
accusare

Expanded text:
liacionem, et canonice reconcilientutem in eodem, ut illi qui non sunt bonae conversationis, et eorum vita est accusabilis, ut non audeant episcopos vel maiores natu accusare
Abbreviated transcription (Latin):
me inuicem cõmra¬
tũ ut neuir fac̾e p̃sumat
alio uo modo de Illorũ
elemosina aut de Iucẽdio
aut de naufragis ꝙ̃ uis
cũuenciã faciũt nemo
In hoc iurare p̃sumat
qui ad placitũ aut
alicubi ꝑgut ut eos cũ
collecta ueuo sit ausus
adsallipe et neuio alte¬
riuis herbã defẽsioĩs tẽ¬
pore tollẽ p̃sumat nisi
In hyoste ꝑgend aut muis¬
sus noster sit et q̃ alip
qui Iã autea forbãni¬
ti fuerur nemo tellat ni
si Ibi autiqᵒ tpre fuerit¬

Expanded text:
ia invicem coniurantibus, ut nemo facere praesumat. Alio vero modo de illorum elemosinis, aut de incendio, aut de naufragio, quamvis convenentias faciant, nemo in hoc iurare praesumat. ui ad palatium aut aliubi pergunt, ut eos cum collecta nemo sit ausus adsalire. Et nemo alterius erbam defensionis tempore tollere praesumat, nisi in hoste pergendum, aut missus noster sit. Et qui aliter qui iam antea forbanniti fuerunt, nemo tollat nisi ibi ubi antiquo tempore fuer
Abbreviated transcription (Latin):
aut pũcia uice domini
et Iudices comutibus
ut aute bene nota testi¬
monia et foris marcã
neno mãcipia uendat
qui lxc fecerit tautꝭ
uicib bãnũ soluat q̃ta
mãcixia uendidit Et
si nõ habet p̃ciũ In ua¬
⁊ brumiis ut nullꝯ
foras Regnũ uende¬
I comes in suo nũ¬
scerio Iusticias nõ
nõ fecis rut̃ et comes
et missus nr̃ ad Ipõus
casã sedeat̃ et de suo ui¬
uant qusq Iusticias fa¬
i quib ꝓ faida p̃ciũ
recipere nõ uult

Expanded text:
tia vicedomini vel iudicis comitis, aut ante bene nota testimonia. Et foris marca nemo mancipia vendat; et qui hoc fecerit, tantas vices bannum solvat, quantas mancipias vendidit. Et si non habet pretium, in wa brunias. Ut nullus foras nostro regno vendei comis in suo ministerio iustitias non non fecerit, tunc et comis et missus ad ipsius casa sedeant, et de suo vivant quousque iustitiam fai quis pro faida precium rec
Abbreviated transcription (Latin):
eo qui piuriũ fe¬
terit nuelã Redep̃¬
tionẽ insi manũ ꝑdat
Quod si accusator cõ¬
tendere uolĩt de spso
Puirio stent ad crucẽ
Et si iurator uicerit le
de staru Ingenuitatis
sidm̃ legem custodiant¬
rũ absq pcto comiti
esse dicũt Ita et ut absq
Iuindia aut occasione
mala et si nichil aliud
pbid Iueponat᷑ nisi
uera iusticia ad ꝑfici¬
endun Et si ꝑ odiuin
aut malo ingenis inisi
ꝑ iusticia faciẽda hoie
defecerit honorẽ suũ
Inuiste fecerit scdm̃ pe

Expanded text:
eo qui periurium fecerit, nullam redemptionem, nisi manum perdat. Quod si accusator contendere voluerit de ipso periurio, stent ad crucem. Et si iurator vicerit, lede statu ingenuitatis, secundum legem custodiantrum, absque peccato comitis esse dicunt, ita tamen ut absque invidia aut absque occansione mala, et nihil aliud ibi interponatur nisi vera iustitia ad perficiendum. Et si per odium aut malo ingenio, nisi per iustitiam factendam, hominem disfecerit, honorem suum iniuste fecit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ mouasteriis q̃¬
Regularia fueruit¬
Necuõ et monasteria
puellars ordinẽ siuun
cuscodiant Et uuasqqr
abbatissa in suo mona¬
sterio sine Iurmissione

Expanded text:
 monasteria, qregula fuerinSimiliter et monasteria puellarum ordinem sanctum custodiant. Et unaquaeque abbatissa in suo monasterio sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
¶respo. ¶De positũ est
pignꝰ cõmẽdatũ ad tem¬
pus quasi diu positu
depone aut̃ q̃s uidet᷑
cũ aliq̃d metu furti In¬
cendii uel nanfragn ap̾
aliũ custodie causa de¬

Expanded text:
s Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodie causa de
Abbreviated transcription (Latin):
cia Accusator uocatꝰ
quasi ad causator q̃ ad
cauiã uocat eũ quẽ ap¬
pellat Rens ad Rem q̃
sceleris nõ sit Reua. Reꝰ¬
dicebant᷑ eo ꝙ sux stra¬
tũ causa ꝓferebat᷑ nnt
parte ablata noĩs testes
uocãt᷑ Testis aut̾ cõsi¬
derat᷑ cõditione nature
et uite cõditione si liber¬
nõ feiã Dita si Inuo¬
cens sit et ingeger actu
nã si uita bõa defuerit
fide carebit nõ eñ pt̃
iusticia cũ stelerato ha
dicendo Id qͥd uiderunt
aut ꝓferendo Id qd audi¬
erus duob aũt modis
restes delinquĩt ut cũ
falsa ꝓuint̃ aut uera si¬
lencio obtegut ¶Iñro

Expanded text:
tia. Accusator vocatus tia. Accusator vocatus est quasi adcausator, quia ad causam vocat eum quem appellat. Reus a re que sceleris non sit. Tedicebantur, eo quod super statum causae proferebantur. Nunc parte ablata nominis, testes vocari. Testis autem consideratur condicione, natura et vita. Condicione, si liberfemina. Vita, si innocens, et integer actu. Nam si vita bona defuerit, fide carebit. Non enim potest justitia cum scelerato habdicendo id quod viderunt, aut proferendo id quod audierunt. Duobus autem modis testes delinquunt, cum aut falsa promunt, aut vera silentio obtegunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cessaria Ot illis maĩ¬
festa quoq ne aliquid
pobscuritatẽ In capti¬
ouẽ ꝑueniat nullo pri¬
nato comodo sed proxpt
comuuẽ cimũ utilitatẽ¬
origo negocii nec dum
discussiouis examiue pa¬
refacta q̃ dũ ꝓponit᷑ cau
quasi iuxis status Iudi¬
cuẽ aut pus Inq̃sitio
uocabatur unde et acto
se qd est Iurgnĩ litis
et dictũ negotiũ quasi
nec ociũ Id est siue ocio
Negociũ In causis ne¬
gotiatio in cõmerciis di¬
citur ubi aliquid datur
ut maiora lucrẽtur. Iur¬
giũ dictũ quasi Iuris
garriũ eo ꝙ hii qui cau¬
sami dicũt Iure discep¬
tent ẜ itis a ꝯtencioẽ
liuitis pus noͣi sũosit
posich litc̃ ut disteruẽt
agri ¶Causa aut ar
sed sola iuuestigatione
Inuenit uĩtatẽ unde dic¬
Inuẽtũ Probatio autem
testib et fide tabularuui
Index. accusator. Reus et
tres testes/. Index dicta¬
quasi ius dicẽs pp̃ło sie
quod iure disceptet Iure
aut̃ disputare est Iuste
indicare nõ est autẽ Iu¬
dex si nõ est in eo iusti¬

Expanded text:
cessaria, utilis, manifesta quoque, ne aliquid per obscuritatem in captione contineat, nullo privato commodo, sed pro communi civium utilitateorigo negotii, necdum discussionis examine patefacta, quae dum praeponitur causquasi juris status. Judicium autem prius inquisitio vocabatur. Unde et actorsae, quod est jurgium litis. Et dictum negotium, quasi nec otium, id est, sine otio. Negotium autem in causis, negotiatio in cocitur, ubi aliquid datur ut maiora lucrentur. Iurgium dictum quasi iuris garrium, eo quod hi qui causam dicunt iure disceptent. Lis a contentione limitis prius nomen sumpsit. positus, litem ut discerneret agri. Causa aut argsed sola investigatione invenit veritatem, unde dicinventum. Probatio ex testibus et fide tabularum iudex, accusator, reus et tres testes. Iudex quasi ius dicens populo sive quod iure disceptet. Iure autem disceptare est iuste iudicare. Non est ergo iudex, si non est in eo iusti
Abbreviated transcription (Latin):
cladestiua cõtrectatio¬
et a furuo .i. a fusto uo¬
catur quia in obsturũ fit
Furtũ aũt capitale
crimẽ apud maiores fu¬
it aute penã quadruplẽ¬
est Rei alieue mainfesta
rñd̃ fit quia de loco in
locũ trãfferri possunt
Pernasio aut̃ eaꝵ que

Expanded text:
ina contrectatio, a furvo, id est fusco vocatum, quia in obscuro fit. Furtum autum capitale crimen apud maiores fuit ante poenam quadruplest rei alienae manifesta rerum fit, quae de loco in locum transferri possunt: pervasio
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Condino a cõdicẽdo
quasi conditiones quia
nõ Ibi testis unꝰ Iurat
sed duo uel plures nõ
eñ In/ uniꝰ ore sed in duo¬

Expanded text:
 condiciones a condicendo, quasi condiciones, quia non ibi testis unus iurat, sed duo vel plures. Non enim in unius ore, sed in duo
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quod olun In cõmisso
negocio alt̃ alto manũ
dabat Ratũ uero qͣi Ratio¬
nabile et Rectũ Unde et q̃
pollicet᷑ dicit Ratũ esse
ꝓfiteor hoc est firui alz¬

Expanded text:
tum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat. Ratum vero, quasi rationabile et rectum, unde et qui pollicetur dicit: 'Ratum esse profiteor', hoc est, firmum a
Abbreviated transcription (Latin):
auẽlex. aut ꝑmictit ali¬
quid ut uir fort petat
põmiũ aut uetat ut sacra¬
rũ ꝟginũ iixtias nul¬
li petere li ceat aut pu¬
uit ut qui cedẽ fecerit

Expanded text:
lex aut permittit aliquid, ut vir fortis petat premium, aut verat, ut sacrarum virginum nuptias nulli petere liceat, aut punit, ut qui cedem fecerit,
Abbreviated transcription (Latin):
leges aut diuine sũt aut
humane diume natu¬
⁊̃a humane morib ꝯstãt
Ides q hec discrepãt qũi
alie aliis gentib placẽt
lex lyncõna trãsire per
Omẽ aut̃ Ius legib et mo

Expanded text:
leges, aut sunt divine, aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus placent. lex humana. Transire per om