comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rat. nec ieitiniis demonũq certamine.
ꝑseuerabat. ꝓ quanta miracła que in il¬
lo animi puritas fuit᷑. Numqmͣ hilari¬
tate minia resolutꝰ mrisum ẽ. Numqmͣ
recordatione peccati. tristia ora contraxit.
Non magnis stupentũ se eleuat᷑ est lau¬
dib. Nichil in illo in decens solitudo:
nichil asperum cotidiana cum bostib
bella contulerant. Temꝑata mens equa
li cuncta ferebat examme. P lurimosgͥ
ab inmundis spiritib. et infirmitatib
reb ita transactis cũ ꝑsecitio impiissi¬
mi maximiam. furore uesano uastaret
ductis relicto et ipse monasterio situtꝰ
est futuras xp̃i uictimas dicens. ẜ gans
ad głosos frm̃ triumphos. ut aut iosi
congrediam̃: aut spectemꝰ alios presian¬
tes. Et amore quidem iam martir eras
Sed cum se tradere ultro non uellet t
ministraret confessorib. in metallis i
incarcerib constitutis: magna cũ ang
negarent. Iamq sententia coronates

Expanded text:
rat, nec jejuniis, daemonumque certamine rat, nec jejuniis, daemonumque certamine perseveravit. Pro quanto miraculo! quae in illo animi puritas fuit! Nunquam hilaritate nimia resolutus in risum est, nunquam recordatione peccati tristitia ora contraxit, non magnis stupentium se elatus est laudibus. Nihil in illo indecens solitudo, nihil asperum quotidiana cum hostibus bella contulerant; sed temperata mens aequali ad cuncta ferebatur examine. Plurimos igitur ab immundis spiritibus et infirmitarebus transactis, cum persecutio impiissima Maximiani furore vesano vastaret lexandriam perductis, relicto et ipse monasterio secutus est futuras Christi victimas, dicens: Pergamus ad gloriosos fratrum triumphos, aut ipsi congrediamur, aut spectemus alios praeliantes. Et amore quidem jam martyr erat, sed cum tradere se ultro non valeret, et sociari confessoribus in metallis vel in carceribus constitutis, magna cum libenegarent. Jamque sententia coronatos
Abbreviated transcription (Latin):
ne timerent atq ut inde recederent p̃caba¬
cuti metum signate uos inquiens et abite
secuti: istosq semet ipsos siuite deludere
Itaq illis reuerentib is remanebat illesꝰ:
nec uiquam incertamine lassabatur.
Accedentium enim augmenta ꝓfeccuũ
uel debilitas repugnantium maxinum
contentioni leuamen addiderant: et ani¬
mo constantiam suggerebant. Rursumq¬
ad heremum uenientib turbis: quenriã
moriturũ se estimabant reꝑturos ille psal¬
lebat intrinsecus. Exurgat ds et dissipen¬
t̃ mimici eiꝰ. et fugiant qui oderunt eũ
a facie eiꝰ. Sicut fumꝰ mintut᷑ defitiant.
ut liquescit cera a facie ignis. ita pertant
pcc̃ores afacie dei. Et iteruin. Om̃s gen¬
tes circũdederunt me. et in nomine dñi
tum imitari cupientũ. et notoꝵ mul¬
titudo concurreret. nec ñ et patientum.
infinita se caterua glomeraret: tandem
erunt uniuersi. et oris grãm. et corꝑis
dignitatem. qd̾ nec ꝑquietem intumue¬

Expanded text:
ne timerent, atque ut inde recederent, precabane timerent, atque ut inde recederent, precabacuti metum: Signate vos, inquiens, et abite securi, ipsosque semetipsos sinite deludere. Itaque illis revertentibus, hic remanebat illaesus, nec unquam in certamine lassabatur. Accedentium autem augmenta profectuum, vel debilitas repugnantium, maximum ejus contentioni levamen addiderant, et ejus animo constantiam suggerebant. Rursusqad eremum venientibus turbis quae jam mortuum eum se existimaverant reperturos, ille psallebat intrinsecus: Exsurgat Deus, et dissipentur inimici ejus, et fugiant qui oderunt eum a facie ejus. Sicut deficit fumus, deficiant; ut liquescit cera a facie ignis, ita pereant peccatores a facie Dei . Et iterum: Omnes gentes circumdederunt me, et in nomine Domini tum imitari cupientium, et notorum multitudo ad eum concurreret, necnon et patientium infinita se caterva conglomeraret, tandem erunt universi et oris gratiam et corporis dignitatem, quod nec per quietem intumue
Abbreviated transcription (Latin):
duto inuenit castellum desertum: pleñ
obtempus et solitudinẽ uenenatorum
anmualum. In quo se constituens nouuᷤ
hospes habitauit. Statimq ad eius
ad uentum: ingens turba serpentium
quasi ꝑsecutorem passa ꝓfugit. At ille
obstructo lapidib i ntroitu panes men¬
sium sex ut thebeis mos est secum re¬
condens. nam crebro pannum incorrup¬
ti durare solent: nec non et aque exiguũ
habens. solitarius ꝑdurabat. Nusquam
inde ꝓcedens. nunquam aliquem susci¬
piens in tantum ut cumbis inȩanno ꝑ
rendi ante hostium enis ꝑ noctantibus
audiebantur ut uulgi uoces aduer¬
sus antonium: tumultusq dicentium
Quid te nr̃is ingeris habitaculis: Quid tͥ
et deserto: Abscede a finib alienis. Non po
dem qui foris erant estimabant aliquos
homines scalis positis introisse: ibiq conten¬
dere. Postquam autẽ ꝑcauernas introspi
tu tettiti antonii auxilum flagitabant.
At ille hostio ꝓpinquans ad consolandos fr̃s

Expanded text:
dato, invenit castellum desertum, plenum dato, invenit castellum desertum, plenum ob tempus et solitudinem venenatorum animalium, in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitu, panes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens nam crebro per annum incorrupti durare solent necnon et exiguum habens aquae, solitarius perdurabat; nusquam inde procedens, nunquam aliquem suscipiens, intantum ut cum bis in anno per rendi, ante ostium ejus pernoctantibus, audiebantur ut vulgi voces adversum Antonium, tumultusque dicentium: Quid te nostris ingeris habitaculis? quid tibi et deserto? Abscede a finibus alienis, non potdem, qui foris erant existimabant aliquos homines scalis appositis introisse, ibique contendere. Postquam autem per cavernas introspicmetu perterriti, Antonii auxilium flagitabant. At ille 40 ostio propinquans ad consolandos fratres,
Abbreviated transcription (Latin):
uio antonius callidi artificis cognouit
atitiam stansq intrepidus et discum
arius inituens oculis: doli auctorem in
fuitasmate obuirgabat argenti. talia se¬
cun reputans. Unde hic indeserdo discus:
Auium hoc inter ẽ: nulla sũt uestigia sũc¬
comineantium. Lapsus desartina pro
mignitudine latere non potuit.S et qͥ
inderit: reuersus ad solitudinẽ locorum
inueuiset. ꝓfecto quod amissum fuerat
hocaitificium diabole: tuum ẽ. Non
impedies uoluntadem meam. Argentum
tiuum tecum sit inꝑditione. Hec illo dicen¬
ut ante fantasiam. s ingentem massam¬
auri iacentem untinere consperit. Utrũ
hanc utrum diabolus simulauerit au
ad antonium comprobandum. quia nec
ueris opib in escaietur. uirtus celestis
osttuderit. ignoratur. hoc tantum ag¬
uoumus: quia quod uisum ẽ aurũ
huit. At ille magnitudiñe ad miratus
raduntis metalli. rapido cursu quasi
quadam uitaret incendium. ad mon¬
dam usq ꝑrexit. Ubi flumine trinsua¬

Expanded text:
viso, Antonius callidi artificis agnovit viso, Antonius callidi artificis agnovit astutiam, stansque intrepidus, et discum torvis intuens oculis, doli auctorem in phantasmate objurgabat argenti, talia secum reputans: Unde hic in deserto discus? avium hoc iter est, nulla sunt vestigia commeantium; lapsus de sarcina, prae magnitudine latere non potuit; sed et qui perdiderat reversus, ob solitudinem locorum, invenisset profecto quod ruerat. Hoc artificium, diabole, tuum est, non impedies voluntatem meam, argentum tuum tecum sit in perditionem. Haec illo dicenut ante in phantasmate, sed ingentem auri massam jacentem in itinere conspexit. Verum hanc utrum diabolus simulaverit, an ad Antonium comprobandum, quia nec veris opibus inescaretur, virtus coelestis ostenderit, ignoratur. Hoc tamen agnovimus, quia quod visum est, aurum fuit. At ille magnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, ad montem usque perrexit, ibique flumine transva
Abbreviated transcription (Latin):
solutũ fuerat instauratũ ẽ. Ilico pa¬
sentiam dñi intellexit antoniꝰ. et ex
imo pectore trahens longua suspiru
adusionem que ei apparuerat loquꝰ
Quare non aprincipio affiusti. at
sanares uulnera meaͦ. Et uox adtũ
facta est. Antomi hic eram s expeta¬
bam uidere certamen tuum. N uuc
autem qr dimicando uiriliter non
cesfisti. semꝑ arxiliabor tibi: et fatiã
inomni orbe nominari. His audrs
exurgens in tantum roborat᷑ orale.
ut intelligeret plus se recepisse tuns
iuirium qmͣ ante ꝑdiderat. E rat au¬
tem tunc antonius annos natus qũ
uadens ad supradictũ senem. piecaba¬
cir it indeserto pariter habitarent. Cau¬
sante illo senile enum rei nouitatẽ ferre¬
nonposse: solus contendit ad montem et
hercmi adhuc monachis ignote rupto
inctu uiam conatus est pandere. S nec
aine cessauit infatigabilis aduersarius
N am impedire eus prepositum uolens
inguttum discum initinere piecit. Quo

Expanded text:
solutum fuerat, instauratum est. Illico prasolutum fuerat, instauratum est. Illico praesentiam Domini intellexit Antonius, et ex intimo pectore trahens longa suspiria, ad lumen quod ei apparuerat loquebQuare non a principio affuisti, ut sanares vulnera mea? Et vox ad eum facta est, dicens: Antoni, hic eram, sed expectabam videre certamen tuum. Nunc autem, quia dimicando viriliter non cessisti, semper auxiliabor tibi, et faciam te in omni orbe nominari. His auditis, exsurgens, in tantum roboratus, orabat ut intelligeret se plus recepisse tunc virium quam ante perdiderat. Erat autem tunc Antonius annos natus trigvadens ad supradictum senem, precabatur ut in deserto habitarent pariter. Causante illo senile aevum et rei novitatem, solus contendit ad montem, et eremi adhuc monachis ignotae, vitae rupto metu, viam conatus est pandere. Sed nec tunc cessavit infatigabilis adversarius; nam impedire ejus propositum volens, argenteum discum in itinere projecit; quo
Abbreviated transcription (Latin):
rias induebat. Truces omnium uultus
et uoces horrende dirus auditus. Anto¬
nuis flagellatus atq confossus sentie¬
bat quidem asꝑiores corꝑis dolores: s
in territus durabat mente ꝑuigili. Et
licet gemitum uulnera carnis. exprime¬
rent. sensu tamen idem manens quasi
deinimicis luderet loquebatur. Siui
mini multitudine temptatus in ferre
dolores: cum hoc ipsum infrmitatis in¬
dicium sit quod utationabilium formas¬
iuduitis beftiartm. Rursumq confideis
aiebat. Si quid ualetis si dñs uobis uime
niͦ. Signum enim nob̾ crucis et fides
ad dñm: in expugnabilis muris est.
sequeretur efferetus s maxima econtran
tationis serui sui: eidem ꝓtector ẽ faccus.
Deniq cum eleuaret ocłos. uidit de suꝑ
culinen aꝑiri: et diductis tenebris tadiũ
ad se lucis influere. Post cuius splenlors
ad uentum. nec demonum aliquis ap¬
paruit: et corꝑis dolor extemplo delc̃
ẽ. E difitium quoq qd̾ paulo ante dis¬

Expanded text:
rias indicabat. Truces omnium vultus, rias indicabat. Truces omnium vultus, et vocis horridae dirus auditus. Antonius flagellatus atque confossus sentiebat quidem asperiores corporis dolores, sed imperterritus durabat mente pervigili. Et licet gemitum vulnera carnis exprimerent, sensu tamen idem permanens, quasi de inimicis luderet, loquebatur: Si virmini, multitudine tentatis inferre terrores, cum hoc ipsum infirmitatis indicium sit, quod irrationabilium induitis formas bestiarum. Rursumque confidens, aiebat: Si quid valetis, si vobis in me ni? Signum enim crucis et fides ad Dominum, inexpugnabilis nobis murus est. consequeretur effectus, sed maxime e contrario nis servi sui, eidem protector factus est. Denique cum elevaret oculos, vidit desuper culmen aperiri, et, deductis tenebris, radium ad se lucis influere. Post cujus splendoris adventum nec daemonum aliquis apparuit, et corporis dolor extemplo deletus est. Aedificium quoque, quod paulo ante dis
Abbreviated transcription (Latin):
gitis canib suis et ꝓprio furore se lanians
uidetis quia ait nec sp̃u fornicationis nec
corꝑis dolorib suꝑatus in suꝑ audaccer
lacessit. Omnia arma corripite: acrius
a nobis impugnandus ẽ. Sentiat sentiat
Debet scire quos ꝓuocet. Dixit et adhor¬
taritis uocẽ audientium turba consensit:
quia innumeras habet diabolus artes
nocendi. Sonitus gͥ repentinus increpu¬
it: ita ut loco funditus agitato et parietib
patefactis multifaria demonum exinde
turba se funderet. Nam et bestiarum
et serpentium formas induentes. omnẽ
ꝓtinus locum repleuere fantansiis leonũ
taurorum luporum. aspidum serpenti¬
um. scorpionum. non nec pardorum
atq uxorum: et hec singula scđm suam
fremebant naturam. Rugiebat leo ac¬
cedere uolens: tautus mugitu et cornib
minabatur. Serpentis sibilus ꝑsonabat:
luporum impetus inhiabat. Pardus dis¬
colori tergo: auctoris sui calliditates ua¬

Expanded text:
gatis canibus suis, et proprio se furore dilanians: gatis canibus suis, et proprio se furore dilanians: Videtis, ait, quia nec spiritu fornicationis, nec corporis doloribus superatus, insuper audacter lacessit nos. Omnia arma corripite, acrius a nobis impugnandus est. Sentiat, sentiat. Debet scire quos provocet. Dixit, et ad hortantis vocem audientium turba consensit, quia innumeras diabolus habet artes nocendi. Sonitus igitur repentinus increpuit, ita ut loco funditus agitato, et parietibus patefactis, multifaria daemonum exinde turba se effunderet; nam et bestiarum et serpentium formas induentes, omnem protinus locum replevere phantasiis 39 leonum, taurorum, luporum, aspidum, serpentium, scorpionum, necnon et pardorum atque ursorum. Et haec singula secundum suam fremebant naturam. Rugiebat leo, occidere volens; taurus mugitu et cornibus minabatur; serpens sibilo personabat; luporum impetus ingerebantur; pardus discoloriter auctoris sui calliditates va
Abbreviated transcription (Latin):
rebat uulnera fuisse tam grauia: ut
uniuersa hominum tormenta suꝑarent.
S dĩ ꝓuidentia que nunquam in se
mus fr̃ ad uenit cibos deferens assuetos
situm ad uillule domicilium reportauit.
Quo audito iugens uicinorum atq ad¬
finium multitudo concurtens: triste
inmedio positi funeris reddebat officiũ
Et iam media noctis parte transgressa
gratus ꝑuigiles omnium oculos uicerat
sopor: cum autonus anima paululũ
redeunte suspirans eleuauit capud. Et¬
postquam cetetis alta quiete ꝓstratis cũ
aquo delatus fuerat iugilare conspexit:
nutu ad uocans obsecrauit ut nullo
penitus excitato ad ptistinum se refer
r̾ẽ solus iterum ꝑmanebat. & stare qui¬
dem ꝓpter recentes plagas non poterat.
Orans uero ꝓstratus: post orationẽ cla¬
ra uoce dicebat. Ecce hic sum ego autõ¬
nius. non fugio ur̃a certamina: etiam¬
hostis diabolus ad miratus quod post
tot uerbera ausus fuisset reuciti: congre¬

Expanded text:
referebat, vulnera fuisse tam gravia, ut referebat, vulnera fuisse tam gravia, ut universa hominum tormenta superarent; sed Dei providentia, quae nunquam in se mus frater advenit, cibos deferens assuetos;s, ad villulae domicilium reportavit. Quo audito, ingens vicinorum atque affinium multitudo concurrens, triste in medio positi funeris reddebat officium. Et jam media noctis parte transgressa, gravis pervigiles omnium oculos vicerat sopor. Tum Antonius anima paululum redeunte suspirans, elevavit caput; caeteris vero alta quiete prostratis, eum, a quo delatus fuerat, vigilare conspexit; eumque nutu advocans, obsecravit ut, nullo penitus excitato, ad pristinum se referrsuetudinem solus iterum permanebat; et stare quidem propter recentes plagas non poterat, orans vero prostratus, post orationem clara voce dicebat: Ecce hic sum ego Antonius, non fugio vestra certamina, etiamhostis diabolus, admiratus quod post tot verbera fuisset ausus reverti, congre
Abbreviated transcription (Latin):
pis constitutus ad ꝓfectum diuini
maus desid̾ium concitabat. N ouisq
cupieus augere prederita: supra memo¬
cai doctoris sermonem recordabatur
qui uit. Preterita obliuiscens: in futu¬
tum conualesccus. Meminerat quoq
hdie ꝓpħe dicentis. Uiuit dñs cui as¬
fisto hodie ante ipsum. Edisserabat
lem se prebere cupiebat qualem sci¬
ebat dignum dĩ ẽẽ conspectib purũ
corde et paratum obedire uoluntati
ai famulum ex instituto magni he¬
le exeuiplum caꝑe et adilluo specu¬
lum uitam suam debere compon̾e:
ad sepulchia haud longe auilla cons¬
uuta secessit: uni excognitis mandars
ut statutis dieb sibi alimenta defer¬
nt. Et cum in una memoria supra
dicus eumi clausisset: solus ibidem
memorabatur. Metuens ergo diabolus
ne accenssu temporis heremum quoq
habitare faceret: ita cum aggregatis
satellitib suis uaria cede lacerauit: ut
doloris magnitudo et motum aufer¬
ret et uocem. Nam et ipse postea refe

Expanded text:
piis constitutus, ad profectum divini piis constitutus, ad profectum divini metus desiderium concitabat. Novisque cupiens augeri praeterita, supra memorati Doctoris sermonum recordabatur, qui ait: Praeterita obliviscens, et in futurum convalescens . Meminerat quoque Eliae prophetae dicentis: Vivit Dominus, cui asto hodie ante ipsum ; et disserebat lem se praebere cupiebat, qualem sciebat dignum Dei esse conspectibus, purum corde, et paratum obedire voluntati Dei famulum ex instituto magni Eliae exemplum capere, et ad illud speculum vitam suam debere componere, ad sepulcra non longe a villa constituta secessit, uni de cognitis mandans ut statutis diebus sibi alimenta deferret. Et cum in una memoria supra dictus frater eum clausisset, solus ibidem morabatur. Metuens ergo diabolus ne accessu temporis eremum quoque habitari faceret, ita eum aggregatis satellitibus suis, varia caede laceravit, ut doloris magnitudo et motum auferret et vocem. Nam et ipse postea saepe
Abbreviated transcription (Latin):
tis longum in dei oꝑe studium. oni¬
etudinem in naturam uerterat. In
tiens erat: ut credulitatem iuirib
uinceret. ꝑ noctabat in oratiorie le¬
pissime. E debat semel in die post
solis occasũ. Nonnũqmͣ bidui ii¬
duiq sic ꝑmanens: quarta demuni
die refitiebat᷑. Sumebat uͦ pinent
et salem: potumq aque ꝑ paruili
Decarnib enim et uino reticert me¬
lius puto qmͣ quicꝙ dicere. qũ nee
apud plurimos quidem monachod
istiꝰmodi aliquid reꝑiat᷑. Quieti ais
menbra concedens iunco conteito st
cilicio utebat᷑. li quotiens etiam lus¬
nidam humum iacebat. Unguenta
penitus repudians. cum diceret mini¬
me posse utentium et precipue uiue¬
ium corpora roborari: si olei eent le¬
nitate mollita. Oportere econtrario
mime sic posse reuiiscere: si corꝑis fu¬
isint impetus fatigati. Unde nec tem¬
pntim longitudinẽ nec labortim meti¬
ti pensa bat: s et amore et famulatu
spontaneo semꝑ tanquam in princi¬

Expanded text:
tis longum in Dei opere studium, constis longum in Dei opere studium, consuetudinem in naturam verterat. CAPtantum patiens erat, ut incredulitatem viribus vinceret. Pernoctabat in oratione saepissime, edebat semel in die post solis occasum, nonnunquam biduo triduoque sic permanens, quarta demum die reficiebatur. Sumebat vero panem et sal, potumque aquae perparvum. De carnibus vero et vino tacere melius puto quam quidquam dicere, quando nec apud plurimos quidem monachorum istiusmodi aliquid reperiatur. Quieti autem membra concedens, junco contexto atque cilicio utebatur. Nonnunquam etiam snudam humum jacebat, unguenta penitus repudians. Dicebat enim minime posse utentium, et praecipue juvenum corpora roborari, si olei essent lenitate mollita; oportere vero animi sic posse reviviscere, si corporis fuisset impetus fatigatus. Unde nec temporum longitudine laborum merita pensabat, sed amore et famulatu spontaneo semper, tanquam in princi
Abbreviated transcription (Latin):
signa sunt rerum. Nulla michi iam de te
cura. Dñs michi auxiliator ẽ et exultabo ego¬
suꝑ inunicos meos. Et statim ad uocem ca¬
nentis: fantasma quod iudebatur euanuit.
prima uictoria. Iimo uirtus in antomo
saluatoris. qui peccatum in carne con¬
dempnauit. ut iustificatio legis i nobꝰ
complertt̃: qui ñ scđd̃m carnem ambi¬
diaboli semel fracte defecere uires N
et iste ut leo rugiens querebat ad iũ
ꝑ quem posset irrumꝑe: et ille striy¬
turarũ doctus eloquio multas eẽ dens¬
num captiones. sollerti ꝓpositum. la¬
bore seruabat: considerans qr posset
sathanas in carnis colluctatione su¬
patus nouarum aduersus se artium
machinas cõmouere. Iccirco magis
ac magis subiugabat corpꝰ suũ: ne ue¬
tor alioꝵ maliis iuncerit᷑. Disponens
durioris se uite lege constringere: cũ
om̃s infatigabilem adolescentis mira¬
rent᷑ instantiam. scm̃ toleranter fet¬
bat laborem: qr uoluntarie seruti¬

Expanded text:
signa sunt rerum. Nulla mihi jam de te signa sunt rerum. Nulla mihi jam de te cura est. Dominus mihi adjutor est, et ego exsultabo super inimicos meos . Et statim, ad vocem cantantis, phantasma quod videbatur, evanuit.prima victoria, imo virtus in Antonio Salvatoris: qui peccatum in carne condemnavit, 38 ut justificatio legis in nobis compleretur, qui non secundum carnem ambu, nec diabolo semel fractae defecere vires. Nam et iste, ut leo rugiens , quaerebat aditum per quem posset irrumpere; et ille Scripturarum doctus eloquio, multas esse daemonum captiones , solerti propositum labore servabat; considerans quia posset Satanas in carnis colluctatione superatus, novarum adversus se artium machinas acrius commovere. Idcirco magis ac magis subjugabat corpus suum, ne victor aliorum, in aliis vinceretur . Disponens igitur duriori se vitae lege constringere, cum omnes infatigabilem adolescentis mirarentur instantiam, sanctum toleranter ferebat laborem, quia voluntariae servitu
Abbreviated transcription (Latin):
onib pelli. scđm quod scriptum stridens ẽ¬
dentib et ciulans: qualis ẽ merito talis¬
parebat et uultu. Puer horridus atq ni¬
ger ad cuis se ienua ꝓuoluens: humana
uoce deflelut dicens. Multos seduri: plu¬
rimos decepi. Nunc autem ut aceteris scĩs:
ita et tuo sum labore suꝑatus. Quẽ cum
interrogasset antonus quisnam cẽt. qui
talia lo quertur: ait. Ego sum fornicationiˢ
amicus. Ego multimoda turpitudinis
aduersus ad olescentes arma suscepi. Ex
iii sp̃s fornicationis uocor. Quantos pudi¬
dice uiuere disponentes fefelli. Quot te¬
nuiter incipientes ad sordes pristinas re¬
dire ꝑsuasi: Ego sum: ꝓpder quẽ ꝓpħa lap¬
sos ui crepat dicens. Sp̃u formcationis se
rant supplantati. Ego qui de ipsum sepe tẽp¬
taui: et semꝑ repulsus sum. Cum hoc. xp̃i
miles audisset: gr̃as agens deo. et largiori
ad uersus inunicum confortatus audacia
ait. Multum ergo despicabilis es. multũq ꝯtent᷑.

Expanded text:
onibus repelli, secundum quod scriptum est , stridens onibus repelli, secundum quod scriptum est , stridens dentibus et ejulans, qualis est, talis merito apparebat et vultu: puer horridus atque niger, ad ejus se genua provolvens, humana voce flebat, dicens: Multos seduxi, plurimos decepi; nunc autem ut a caeteris sanctis, ita et tuo sum labore superatus. Quem cum interrogaret Antonius quisnam esset, qui talia loqueretur, ait: Ego sum fornicationis amicus, ego multimoda adversum omnes adolescentespiritus fornicationis vocor. Quantos pudice vivere disponentes fefelli! quot tenuiter incipientes, ad sordes pristinas redire persuasi! Ego sum, propter quem propheta lapsos increpat, dicens: Spiritu fornicationis sedrant supplantati. Ego sum qui te ipsum saepe tentavi, et semper repulsus sum. Cum hoc Christi miles audisset, gratias agens Deo, et largiore adversus inimicum confortatus audacia, ait: Multum ergo despicabilis, multumque contemptib
Abbreviated transcription (Latin):
tem inpulchre mulieris uertebatur orna¬
tum nulla omittens figmenta lascuue:
hic ultrices gehenne flaminas et dolorem
uermis recordans cogitationib libidinũ
obuiabat. Ille lubricum adolescentie itet
ad runam facile ꝓponebat: hic eterna fu¬
turi uidicii tormenta considerans. illesã
animi puritatẽ ꝑtempͣmenta seruabat.
Ista autem omnia ad confusionem dia¬
boli fiebant. Qui enim similem se aͥco
fieri posse existimabat: nunc ab adolescen¬
te ut miserrimus deludebatur. Et qui con¬
tra carnem et sanguinem magna cum ex¬
gestante suꝑ abatur. Ad iuiuabat enim
seruum suum dñs. qui ñri gr̃a carnem
suscipicus uictoriam corpori contra dia¬
bolum largitus ẽ: ut singulis ita certan¬
tib apłicum liceret ꝓfetre sermonem.
Non autẽ ego: s grã d̃ĩ que necum est.
Ad postremum cum nec hoc argumento
destruere posset antonium dracho deter¬
rimus. s uideret sc semꝑ ab eius cogitati¬

Expanded text:
tes in pulchrae mulieris vertebatur ornates in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae flammas et dolorem vermium recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judicii tormenta considerans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem et sanguinem saevportabat elisus est. Adjuvabat enim servum suum Dominus, qui nostri gratia carnem suscipiens, victoriam corpori contra diabolum largitus est, ut, singulis ita certantibus, apostolicum liceret proferre sermonem: Non autem ego, sed gratia Dei, quae mecum est . Postremo cum nec hoc argumento destruere posset Antonium draco teterrimus, et videret se semper ab ejus cogitati
Abbreviated transcription (Latin):
Indultisq natur& uocabulis: quidam ut
an diabolus inpacienter fetens tantas in
s olisen uirtutes ueteranis cura
agressus ẽ fraudib. Et primo quidem
temptaus si quo inomodo posset eum
batrereo instituco oetrahete iuuitt¬
tebat memoriam ei possessionum. soro¬
tis defensationem. generis nobilitatẽ: amo¬
rem rerum. fluxam scl̃i głiam. escarum
uariam delectationẽ. et reliqua uite remi¬
sioris blandinenta. Postremo uirtutis ar¬
duum finem et maximum ꝑueniendi
tionum caliginẽ suscitabat. Post quam
autẽ orationib euis ad dñm ꝑ passionis
fidem se intellexit elidi consueta ad uersus
omnes adolescentes attna corripiens. noc¬
turnis eum in quietabat illecebris. ꝑ diem¬
lus ambigeret quia antonius contra dia¬
bolum dimicaret. Nam et ille cogitationes
sordidas conabatur inserere: et hic eas ora¬
tu summouebat assiduo. Ille titillabat
sensum naturali carnis ardore. hic fide ac
ieuiniis corpus omne uallabat. Ille ꝑnoc¬

Expanded text:
indultisque naturae vocabulis, quidam ut indultisque naturae vocabulis, quidam ut stianidi abolus, impatienter ferens tantas in adolescente virtutes, veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans, si quo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere, immittebat ei memoriam possessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam saeculi gloriam, escae variam delectationem, et reliqua vitae remissioris blandimenta; postremo virtutis arduum finem, et maximum perveniendi tionum caliginem suscitabat, volens eumus orationibus ejus ad Deum, per passionis fidem se intellexit elidi, consueta adversum omnes adolescentes arma arripiens, nocturnis eum inquietabat illecebris. Elus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardore; hic fide, vigiliis et jejuniis corpus omne vallabat. Ille per noc
Abbreviated transcription (Latin):
ei intitnuissione dñm rogare. Auditiõi
fimstiicurarum ita studium commoda¬
I it nchil ex euis animo laberetur: sed
pintla dñu precepta custodiens memori
puitis haberet. Sic suam uitam insti
Iuis continentiam iocunditatẽ illiuis sec¬
scolibat᷑ industͥam. Istĩ ieuinantem
dlmn huii quiescentem mirabat᷑¬
patu alterius pacientiã: alterius man¬
tutidiñe predicat. Omnium quoq u
itum erga se retinens Ratitatem: atq unz¬
itis uittutum partib itrigatus ad sedem
grin regrediebatur. Ibi sectim unzuersa
ptrtius: omnnium in se bona nitebatur
aprmcre. Neq ueto ad uersus coeuos ali¬
quindo mouelutar. s eagantum flamma
igtgo uito crescebat inpectore. ne scd̃s cui¬
qum inpredictł hoꝑib inueniretur.
shec ita faciebat ut cum omnes głia an¬
tt itet: omnib tam̃ carus eẽt. Namet ui¬
ani et monachi ad quos sepe uemebat: an¬
tomum uidentes di colam nuncubabant.

Expanded text:
sine intermissione Dominum orare . Auditioni sine intermissione Dominum orare . Auditioni etiam Scripturarum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instithujus continentiam, jucunditatem illius secaemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona nitebatur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant;
Abbreviated transcription (Latin):
omi ͭsorore fidelib aut notis uirgnib
commendata ut ad earum nutriretur
exemplum ipse iam omnib scłi unculis
liber. asperum atq arduum arripuit
institutum. Nec dum autẽ tam crebra
e̾rant inegypto monasteria:. neq ommino
quisquam auiam solitudinẽ nouerat.
Q̾ quicumq in xp̃i seruitute sibimet ꝓdes¬
se cupiebat: haud ꝓcul asua uillula seꝑitꝰ
instituebatur. Erat igitur in agello iucmo
senex quidam uitam solitariam aptini
sectatus etate. hunc antonius emulatͥ
tiorib commanebat. Ex inde autem sĩ
iuigilantẽ in hoc studio compererat ꝓcultꝰ
querebat ut apis prudentissima. Nes ad
habitaculum suum ante remealit: nili
ȩuis quẽ cupiebat frueretur aspetibul
Ac si tanquam munere mellis acepto il¬
dibat adsua. Tali ibidem insltattis eter¬
dio. cum ꝑdies singulos ita animum
tolioraret. ut nec opum patituatum
suorum meminisset affinitm: omini a
desidium et sollicitudinẽ erga id qudĩ

Expanded text:
domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vinculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem noverat; sed quicunque in Christi servitute sibimetipsi prodesse cupiebat, non longe a sua villula separatus instituebatur. Erat igitur in agello vicino senex quidam, vitam solitariam a prima sectatus aetate: hunc Antonius cum vidiotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod c
Abbreviated transcription (Latin):
pedes eorum detulissent: egentib parcien¬
da que ue aut quanta spes hisdem repo¬
fita eẽt incelis. Talia secum uoluens: in¬
trauit eccłiam. Et accidit ut tunc euan¬
gelium legeretur inquo dñs dicit. addi¬
uitẽ. Siuis ꝑfeccus eẽ uade et uende omĩa
quecumq habes et da pauꝑib et ueni se¬
quere me. et habebis thesautum incelis
Quo audito quasi diunitus huiusmo¬
di ante memoriam concepisset. et ueluti
ꝓpter sẽ hec cẽt scriptura recitata: ad se
duĩcum traxit imꝑutmi. Statimq regres¬
fus: possessionẽ quam habebat ad uitam¬
uicinis largitus ẽ ne in aliquo aut sibi aut
sorori molestie gignebetitur. Cet̾a ueta que
immollib possidebait unulersa uendidit:
et aggregato non exigno precio indigen¬
tib dedit parius obsororem reseruitis q̃
disset dũm in euangłio dicentem nolite co¬
gitare de crastino: relictam quoq portionẽ
pauꝑib distribuit. Neq se uersari passus ẽ

Expanded text:
pedes eorum detulissent egentibus partienpedes eorum detulissent egentibus partienda, quaeve aut quanta spes iisdem reposita esset in coelis . Talia secum volvens, intravit ecclesiam, et accidit ut tunc evangelium legeretur, in quo Dominus dicit ad divitem: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia tua quaecunque habes, et da pauperibus, et veni, sequere me, et habebis thesaurum in coelo . Quo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memoriam concepisset, et veluti propter se haec esset Scriptura recitata, ad se Dominicum traxit imperium; statimque regressus, possessiones quas habebat icinis largitus est, ne in aliquo aut sibi aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregato non exiguo pretio, indigentibus dedit, paucis tamen ob sororem reservatis, qudisset Dominum in Evangelio dicentem: Nolite cogitare de crastino , reliquam quoque portionem pauperibus distribuit; neque se versari passus est
Abbreviated transcription (Latin):
gitur atouius nobilib relgios̃q paren¬
tib ortus egypto oruindus fuit danta su¬
orum nutritus cura. ut nichil altud preter
parentes domumq cognosceret. Et cum ĩa
puer eẽt non ẽẽ littẽris ituditi non ineptis
infantium uingi passus ẽ fabulis. s dñm
om̃i defid̃io flagians. secł̃m quod scriptũ ẽ.
in nocenter habitabat in domo. Ad eccłiam
quoq cum parentib sepe conueniens nec
in fantum lascuuias nec puerorum negli¬
gentiam sectabatur. s tantum ea que lege¬
bantur auscultans itilitatẽ p̃ceptorum
uite institutionis scruabat. Non suis ut
solet illa etas ꝓuariis et delicatis cibis:
tinquam tedio fuit. Non esce mollioris
blandimenta sectatus ẽ. his solum que
cucitet decem et octo. seu iuguiti cum so¬
tore ad modum paruuila derelictus: et
domus et sororis honestam curam gerebat
Nec dum uero sex fluxerant menses quib
ad eccłiam ut solebat accurrens: recordala¬
tur quomodo et apłi omnib spretis se

Expanded text:
I.--Antonius nobilibus religiosisque parentibus natus, in Aegypto oriundus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio flagrans, secundum quod scriptum est , innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantur auscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae circiter decem et octo seu viginti, cum sorore admodum parvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, quibus ad ecclesiam ut solebat accurrens, recordabatur quomodo et apostoli, omnibus spretis, se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ creatoris grãm inetetna scla uiuunt
merita confessoris. hic itaq celesti do¬
no uenerandis florib adcenatus:. ingia
annis et sex mensib pontificalem
apicẽ cccłiastica regularit̃ censura gu
nis culminc felicit̾ cõplens: animam
do km̃nam ereptã de scło mansurã cũ
xp̃o. angłis plaudentib kl̃ marcii emi¬

Expanded text:
per Creatoris gratiam in aeterna saecula vivunt per Creatoris gratiam in aeterna saecula vivunt merita confessoris. Hic itaque coelesti dono, venerandis floribus adornatus, viginti annis et sex mensibus pontificalem apicem ecclesiastica regulariter censura gubnis culmine feliciter explens, animam Deo charissimam, ereptam de saeculo, mansuram cum Christo, angelis plaudentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tia: cunctis hesitautib et uicertũ quid
agerent opinantib cutis popłatib se
uirtus beatissimi uiri mediateix inter¬
setit. Nam expectantib om̃ib et nichil
deliberautib repente uirtu diuino dis¬
cusso pariete cellule qui erat ad pedes
euis aparte oricutali tres lapides deci¬
derunt: scilicet dato signo ꝑqualem lo¬
rum se uberet educi posse. Interea fac¬
to aditu dum concentus psallentiũ ad
scm sepulchrum ꝓgreditur: in loco ꝑ
quẽ ẽ eductus palam tres paraltici iã
duu desꝑati reddiditi sunt sanitati. ac
uetui pre mortui uiuificare ddidicetunt
meritis desepulti. Statimq duo ceci
sunt pariter illuminati: tandem ali¬
quando sunientes lumina diei abum¬
bra defuncti nuirum agnoscentes ẽ
adimnculo se posse lumen consequi.
cuuis urtute potuisset paries fenes¬
trari. his et conseguentib infunitis
miraculis. et si sumim pontificis mn¬
bra recubant insepulchris: at tamen

Expanded text:
tia, cunctis haesitantibus et incertis quid tia, cunctis haesitantibus et incertis quid agerent, curis popularibus se virtus beatissimi viri mediatrix interserit. Nam exspectantibus omnibus, et nihil deliberantibus, repente, nutu divino, discisso pariete cellulae, qui erat ad pedes ejus, a parte orientali tres lapides deciderunt, scilicet dato signo, per qualem locum se juberet educi posse. 20. Interea facto aditu, dum concentus psallentium ad sanctum sepulcrum progreditur, in loco per quem est eductus, palam tres paralytici, jam diu desperati, redditi sunt sanitati, ac nervi praemortui vivificari didicerunt de meritis sepulti; statimque duodecim sunt pariter illuminati; tandem aliquando sumentes lumina diei ab umbra defuncti, nimirum agnoscentes ejus adminiculo se posse lumen consequi, cujus virtute potuisset paries fenestrari. His et consequentibus infinitis miraculis, et si summi pontificis membra recubant in sepulcris, attamen
Abbreviated transcription (Latin):
munione suspensam dirigentes bene¬
dixerant et ipse signaret: ait ad sacer¬
dotale concilium. Et si adimꝑium
ur̃m ego signare compellor dum uos
causam dei recusatis defendere ipse
potens ẽ uiudicare. Quo facto antequã
culogias excuminiuncata ꝑsona inore
susciperet xxpitauit: et priusquam
porcitor ꝑuenire sctio sacerdotis opti¬
nuit. Qui etiam adbeatum cesarium
arcladensem presulem ꝓeadem causa
consulturus occurrit. S quia cuis sin¬
gula non ualemus retexere: sufficiat
de plurimuis uel pauca dixisse. Alud
quoq bertissim testimonium iuuen¬
tib post obitum necessarium credimꝰ
precetcris. xxplicandum: quia licet
teneatur cdausum corpus cuis intu¬
mulo. at tam̃ iusti anme merces exu¬
berauit infructum gair cum sc̃s
germanus parisiacensium ep̃s uel
et ꝓpłs uellent membra scĩ in nouam
basilicã deuote transpon̾e et ꝓpter cellu¬
le angustiam inqua conditus fuerat.
non daretur sacti corꝑis extrahendi licen¬

Expanded text:
munione suspensam dirigentes benemunione suspensam dirigentes benedixerant, et ipse signaret, ait ad sacerdotale concilium: Etsi ad imperium vestrum ego signare compellor, dum vos causam Dei recusatis defendere, ipse potens est vindicare. Quo facto, antequam eulogias excommunicata persona in ore susciperet, expiravit; et priusquam portitor perveniret, sermo sacerdotis obtinuit, qui etiam ad beatum Caesarium Arelatensem praesulem pro eadem causa consultaturus occurrit 19. Sed quia ejus singula non valemus retexere, sufficiat de plurimis vel pauca dixisse. Illud quoque beatissimi testimonium viventibus post obitum necessarium credimus prae caeteris explicandum, quia licet teneretur clausum corpus ejus in tumulo, attamen justi animae merces exuberavit in fructum. Igitur cum sanctus Germanus Parisiacensium episcopuset populus, vellent membra sancti novam basilicam transponere, et, propter cellulae angustiam in qua conditus fuerat, non daretur sacri corporis extrahendi licen
Abbreviated transcription (Latin):
crucis: in crepauit eum dicens. Liumice
oculum quem uou dedisti nec possis au¬
ftrre. Mox decollactione ipsa: infleotomis
similitudinẽ subtiliter sanguis erupit
Quo fluente sinc lesione odi iminun¬
dus hostis euanuit: et puella incolu¬
mis imꝑante signo crucis cuasit.
S et hoc magnammitatis exemplũ
oportunum ducitur explicandum: qd̃
ꝓcłi negotio apud cum non fuerit
ulla regum potentumq ꝑsonalis accep¬
tio. Deniq ad cumulum celestis gr̃e
conquirendum in cestarum imptiarũ
erecrabiles copulationes uire condemp¬
nans: beatum iohem irreprehensibiliter
nntabatur. Quanta uero inde susti¬
nuerit: nullus digne poterit explicare
Siquidem martyr effici cupiens: si ñ
defiusset manus ꝑcussoris. S ꝓculdu¬
bio palmam martyris meruit qui
uetita desideria non abscondit. Unde
ꝑsonas absolueret uirtute frm̃ coac¬
tus ẽ. Et cum rogaretur ut eulogias
quas reliqui antistites ad ꝑsonam com¬

Expanded text:
crucis increpavit eum, dicens: Inimice, crucis increpavit eum, dicens: Inimice, oculum quem non dedisti, nec possis auferre. Mox de collectione ipsa in flebotomiae similitudinem subtiliter sanguis erupit, quo fluente, sine laesione oculi, immundus hostis evanuit, et puella incolumis, imperante signo crucis, evasit. 18. Sed et hoc magnanimitatis exemplum opportunum ducitur explicandum, quod pro Dei negotio apud eum non fuerit ulla regum potentumque personalis acceptio. Denique ad cumulum coelestis gratiae conquirendum, incestarum nuptiarum exsecrabiles copulationes jure condemnans, beatum Joannem irreprehensibilem imitabatur. Quanta vero inde sustinuerit, nullus digne poterit explicare. Siquidem martyr effici cupiens, si non defuisset manus percussoris; sed procul dubio palmam martyris meruit, qui vetita desideria non abscondit. Unde personas absolveret, vi fratrum coactus est. Et cum rogaretur ut eulogias, quas reliqui antistites ad personam com
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate andecaua turtis porte co¬
lireus damuatus cẽt carcer effecta: pre¬
teicunte beato albino fiebat in solentia
deuocib inclusorũ. Cunc ad iudicem
precitor accedit: ut cos pietatis causa
decustodia relaxaret. Quod cum ille
aurc surda differret. mox pontifex
ad dm̃ se fida pecitione conuertens.
tam familiari uoce suggessit. ut in lo¬
co quo orationẽ sc̃s effudit. mire mag¬
nitudinis saxeus quadrus cciliens
porte aditum faceret carceratis: quia
aute eus precem soliditatẽ suam lapis
seruare non potuit. Hinc egressi quasi
desepulchro uiuentes. inbasilica scĩ
maurilii domno albino gras referen¬
tes se ad cuis uestigia ꝓstrauerunt. co
quod suspectos defuuere redire feccrat
ad salutem. Utem dum quedam muli¬
er arxepta a maligno spũ se beatissimo
albino uociferans et cuilans prescntasset:
mox aduersartus ipse supra euis oculũ
insimilitudinẽ uesice sanguinee se col¬
legit. Lunc pontifer faciens signum

Expanded text:
in civitate Andegava turris portae coin civitate Andegava turris portae cohaerens damnatis esset carcer effecta, praetereunte beato Albino, fiebat insolentia de vocibus inclusorum. Tunc ad judicem precator accedit, ut eos pietatis causa custodia relaxaret. Quod cum ille aure surda differret, mox pontifex ad Deum se fida petitione convertens, tam familiari voce suggessit, ut in loco quo orationem sanctus effudit, mirae magnitudinis saxeus quadrus exsiliens, portae aditum faceret carceratis, quia ante ejus precem soliditatem suam lapis servare non potuit. Hinc egressi, quasi de sepulcro viventes, in basilica sancti Maurilii domno Albino gratias referentes, se ad ejus vestigia prostraverunt, eo quod suspectos de funere redire fecerat ad salutem. 17. Item, dum quaedam mulier arrepta a maligno spiritu se beatissimo Albino vociferans et ejulans praesentasset, mox adversarius ipse supra ejus oculum in similitudinem vesicae sanguine se collegit. Tunc pontifex faciens signum
Abbreviated transcription (Latin):
aib iam conuersus adolescentulus quẽ
ꝑqualitate morum peculiarius dilige¬
ti post annum corpusculum: psallen¬
D ad ppria reuocabat. Cunc remoran¬
te co ꝓcausa uoluerunt seruientes pri¬
us carpus mouere quam sacerdos occur¬
uret. s tanto pondere fit grauatum.
ut antea possent gygantea memibra
penlare quam puerili corpus suffetre:
dum adhuc cadauer insepultum crede¬
ntur iam marmore premi. cum nec e¬
qui gressum poterant ꝓmouere. ac si
puluis eius de se uincula geuerasset
donec autistes rediens oratione solueret
quos tacenti uoce confiritꝰ Hoc iterũ
uon minus predicandum miraculum.
Cum intincillacinse monasterio geu¬
nometus: monachus cẽt ocłorum lu¬
ce priuatus et annosa tempora uua
ocñt nocte cecitatis transcursa: peciit
sibi asc̃o uiro fieri crucis signaculum
Quo facto lumius uitalis splendor
uitrauit: et fugitis tenebris sol quasi
peregrinus illuxit. ¶Est et hoc inter
reliqua uenerabile dotumentum cũ

Expanded text:
tibus iam conversus adolescentulus, quem tibus iam conversus adolescentulus, quem pro qualitate morum peculiarius diligeus, cuius post annum corpusculum psallendo ad propria revocabat. 42 Tunc remorante eo pro causa, voluerunt servientes prius corpus movere quam sacerdos occurreret, sed tanto pondere fit gravatum, ut antea potuissent gigantea membra pensare quam pueruli corpus sufferre, dum adhuc cadaver insepultum crederetur iam marmore premi, cum nec equi gressum poterant promovere, ac si pulvis eius de se vincula generasset, donec antestis rediens oratione solveret quos tacente voce confixit. 43 Hoc iterum non minus est praedicandum miraculum. Cum in Tincillacense monasterio Gennomerus monachus esset oculorum luce privatus et annosa tempora una essent nocte caecitatis transcursa, petiit sibi a viro sanctissimo fieri crucis signQuo facto, luminis vitalis splendor intravit, et, fugatis tenebris, sol olim peregrinus illuxit. Est et hoc inter reliqua venerabile documentum. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
diguum duceret expectandum. Sed
quia beatum albinum corꝑis infir¬
mitas p̃pediuit ad eius presentiam p̃¬
dictus rex occurrere maturanit. Qui
donec ꝑ illam uiam que ad sacerdotẽ
ducebat incessit: feliciter ꝓperauit
Cum uero in quodam truuo ꝑuenis¬
set uolens alibi deuiare. cuis equus
ac si metallum fusile gressum moucre
non ualuit. Suspicans tex culpam ẽẽ
equi magis quam cause: alterum sibi
fecit sibi sterni. Quem dum ꝑipsum
iter gradi compelleret: ac si muro un¬
pediente cesus ire non ualuit. Incel¬
ligens rex nichil ꝓfecisse mutasse ue¬
hiculum. nisi mutaret occursum: ce¬
pit abequo discere quod homo peccaret
et humanus intellectus haberet quod
peccus corrigeret: deflentens iuua que
ad sacerdotẽ duiceret ea cepit alacritate
discurtere ac si creptus de fouea campi
mollis plauiciem recepisset. Est oꝑe
ꝑftrte. Dum ad ciuitatẽ uenetis ipse
iur apłicus accessisset unus de obseq̃n¬

Expanded text:
dignum duceret expectandum. Sed dignum duceret expectandum. Sed quia beatum Albinum corporalis infirmitas praepedivit, ad eius praesentiam praedictus rex occurrere maturavit, qui donec per illam viam quae ad sacerdotem ducebat incessit, feliciter properavit. 39 Cum vero in quoddam trivium pervenisset velletque alibi deviare, equus eius ac si metallum fusile gressum movere non valuit. Suspicans rex culpam esse equi magis quam causae, alterum sibi fecit sterni, quem dum per ipsum iter gradi conpelleret, ac si muro inpediente caesus ire non valuit. 40 Intellegens rex nihil profecisse mutasse vehiculum, nisi mutaret occursum, coepit ab equo discere quod homo peccaret et humanus intellectus haberet quod pecus corrigeret. Deflectens in viam quae ad sacerdotem duceret, ea coepit alacritate discurrere, ac si ereptus de fovea campi mollis planitiem recepisset. 41 Estproferre. Dum ad civitatem Venetis ipse vir apostolicus accessisset, unus de obsequen
Abbreviated transcription (Latin):
nomine iussione regia ꝑsequente indul¬
lacinse uilla militum custodia deuere¬
tur obsessa. tunc oui ꝑiclitanti succur¬
rente scõ pastore solus ut anullo cog¬
nosceretur ad ipsam ingieditur. Quo
uiso: amplectens eius uestigia lugens
mulier inberebat. Cunc in felicis cus¬
todif insauis ꝓcacitas. dum uult
eam quasi lupus aueste pastoris
euellere: inuiriam uir sc̃s excepit
Tunc insufflaus incuis facie: teme¬
rator saccrdotis celcri morte multa¬
tus ẽ. Hinc terroꝵ urgente reliqui
reuerentiam habuerunt pontifici: et
unius peua ficit alios inmunes¬
aculpa. Nec prus amuliere discessit.
quam dato regi precio ipse eam libe¬
raret. Sic uno momento. et salus fuit
supplici: et mors excitit presumptori.
ENe id quidem ẽ omittendum:
quod tradi memorie fit uotuium.
Itaq occurrente eo regi childeberto
parisius nuintiatur pontifici regem
uenationis causa de ciuitate incrasti¬
num ẽẽ discessurum: mandat se ut

Expanded text:
nomine, jussione regia persequente, in Dulnomine, jussione regia persequente, in Dullacense villa militum custodia teneretur obsessa, tunc ovi periclitanti succurrente sancto pastore, solus, ut a nullo cognosceretur, ad ipsam ingreditur; quo viso, amplectens ejus vestigia lugens mulier, inhaerebat. Tunc infelicis custodis insana procacitas vult eam quasi lupus a veste pastoris evellere: injuriam vir sanctus accepit. Tunc insufflans in ejus facie, temerator sacerdotis celeri morte multatus est. Hinc terrore urgente, reliqui reverentiam habuerunt pontifici, et unius poena fecit alios immunesa culpa; nec prius a muliere discessit, quam, dato regi pretio, ipse eam liberaret. Sic uno momento, et salus fuit supplici, et mors exstitit praesumptori. 13. Nec id quidem est omittendum, quod tradi memoriae sit votivum. Itemque occurrente eo regi Childeberctho Parisius, nuntiatur pontifici regem venationis causa de civitate in crastinum esse discessurum. Mandat ut se