comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdet q fulgorẽ. ⁊ sp̃c dũ secata infra ĩ¬
cendes Adice nc̃ qd̾ necesse ẽ ĩpetus fulmi¬
nis ⁊ pͥmittat sp̃c agat ꝙ ante se.⁊ a
t̾go t̃hat uentũ. cũ tã uasto istu aera
men ignẽ ẽẽ eq̃ fulguratõem. q̃ nil ali¬
ud ẽ ꝙͣ flãma futura fulm̃. si plus ha¬
buisset uiriũ. Nõ natura ista. s ĩpetu di¬
stant. Esse illũ ignẽ color ostendit. qui ñ
ẽ nisi ex eo qd̾ ostendit esfcs. Magnoꝵ
enĩ sepe ĩcendioꝵ causa fulm̃ fuit. Sil¬
ue illo ꝯcremate ⁊ urbiũ ꝑtes. etiã q̃
ñ ꝑcussa sũt. tñ adusta cernũtur q̃dã
uero ueluti fuligine colorãtur. Quid qd̾
oib fulguratis odor sulphuris in est: G
latũ usq ĩ t̾ras fulm̃. Et rursus licet.
dicas fulm̃ eẽ fulgurationẽ usq ĩ t̾ras
ꝑductã. Nõ ad ex̾cendũ u̾ba diutius. hoc
idem ꝑtracto. s ut cognata ẽẽ ista ⁊ eius¬
dem note ac nature ꝓbem. Fulguratio¬
utriq rẽ igneã ẽẽ. uideamus ꝙ̃ad mod̾

Expanded text:
rdetque fulgorem, et spiritus, dum secta intra incendit. Adice nunc quod necesse est impetus fulminis et praemittat spiritus agatque ante se, et a tergo trahat uentum, cum tam uasto ictu aera men ignem esse, aquae fulgurationem, quae nihil aliud est quam flamma, futura fulmen, si plus uirium habuisset; non natura ista sed impetu distant. Esse illum ignem calor ostendit, qui non est nisi ex eo. Ostendit effectus: magnorum enim saepe incendiorum causa fulmen fuit; siluae illo concrematae et urbium partes; etiam quae non percussa sunt, tamen adusta cernuntur; quaedam uero ueluti fuligine colorantur. Quid quod omnibus fulguratis odor sulphuris est? Ergo et erlatum usque in terras fulmen, et rursus licet dicas fulmen esse fulgurationem usque in terras perductam. Non ad exercendum uerba diutius hoc idem tracto, sed ut cognata esse ista et eiusdem notae ac naturae probem. Fulutramque rem ignem esse, uideamus quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ anni uices seruet solem retro
flectat. cet̾a deinceps hiis similia. Sid̾a
pars tractat int̾ celũ t̾rasq u̾santia.
Hic sũt nubila imbres. niues. ⁊ humana
motura tonitrua m̃tes. Quecũq aer
facit patitur ue. h sublimia dicimus
q̃ ediciora inus sũt. Tercia ꝑs illa de aqͥs.
terris. arbustis satis q̃rit. ⁊ iuris ꝯsultoꝵ
u̾bo utar. de om̃ib q̃ solo ꝯtinentur. Qũo
ĩquis de t̾raꝵ motu questionẽ eo posiusti
Quia cũ ꝓpria terre ip̃ius excutimus suo
loco utrũ lata sit ⁊ ineqͣlis. ⁊ enormiter
piesta. an tota in forma pile spectet.⁊in
orbem ꝑtes sua cogat. alliget aqͣs an aqͥs
alligetur. ip̃a aĩal sit. an iners corpus
rint. t̾ram seq̃ntur ⁊ in uno collocabuntͤ
At ubi q̃retur quis t̾re situs sit. qua ꝑte
mũdi obsedit. quomodo adu̾sus sidera¬

Expanded text:
admodum sol anni uices seruet; an retro admodum sol anni uices seruet; an retro flectat: cetera deinceps his similia. Secunda pars tractat inter coelum terramque uersantia. Haec sont nubila, imbres, niues, et « humanas motura tonitrua mentes; » quaecumque aer facit patiturue. Haec sublimia dicimus, quia editiora imis sunt. Tertia illa pars de agris, terris, arbustis, satis, quaerit, et, ut iurisconsultorum uerbo utar, de omnibus quae solo continentur. Quomodo, inquis, de terrarum motu quaestionem eo posuisti quia cum propria terrae excutimus suo loco, utrum lata sit, et inaequalis, et enormiter proiecta, an tota in formam pilae spectet, et in orbem partes suas cogat; alliget aquas, an aquis alligetur ipsa; animal sit, an iners corpus rint, terram sequentur, et in imis collocabuntur. At ubi quaeretur, quis terrae sit situs, qua parte mundi
Abbreviated transcription (Latin):
illa q̃ publice dabantur inꝑꝑatoꝵ pauꝑũ
libis. An tu existimas auro inditũ habu¬
isse scipionis filiã specł̃m. cũ illi dos fuiss
es graue: E felix pauꝑtas q̃ tanto titło
locũ fecit. Non fecisset illa dotem si habu¬
isset. At quisqͥs erat ille cui soci loco sena¬
tus fuit. intellexit accepisse se dotẽ. ꝙͣ fas
ñ eẽt redd̾e. Iam libertinoꝵ uirguncłis
in unũ specłm ñ sufficit. illa dos ꝙͣ. dedit
pro aĩo se ꝓcessit enĩ paulaũ in det̾ius
muliebris uocabatur sarcine uiriles sũt.
õs dico etiã militares: Iam speclm orna¬
tus tm̃ causa adhibetur. nulli ñ uicio ne¬
diuiditur. Prima pars
naturã sideꝵ scrutatur et
magnitudinẽ ⁊ formã igniũ quib mũ¬
dus meluditur. solidũ ne sit celũ ac fir¬
me ꝯcrete ꝙ mat̾ie. an ex subtili tenui¬
q nexũ agatur. an agat. et infra sese
sidera habeat. an in ꝯtextu sui fixa. quẽ¬

Expanded text:
illa, quae publice dabatur imperatorum pauperum illa, quae publice dabatur imperatorum pauperum liberis. An tu existimas auro inditum habuisse Scipionis filias speculum, cum illis dos fuisset aes graue? O felix paupertas, quae tanto titulo locum fecit! Non dedisset illis dotem, si habuissent. At quisquis ille erat, cui soceri loco senatus fuit, intellexit accepisse se dotem, quam fas non esset reddere. Iam libertinorum uirgunculis in unum speculum non sufficit illa dos, quam dedit p Ro animose. Processit enim paulatim in deterius muliebris uocabatur, sarcinae uiriles sint: omnes dico, etiam militares. Iam speculum ornatus tantum causa adhibetur? Nulli non uitio nediuiditur. Prima pars naturam siderum scrutatur, et magnitudinem, et formam ignium, quibus mundus includitur: solidumne sit coelum, ac firmae concretaeque materiae, an ex subtili tenuique nexum; agatur, an agat; et infra se sidera habeat, an in contextu sui fixa; quem
Abbreviated transcription (Latin):
subiit t̾ras effossurus obruenda. ferrum
primũ ĩuentũ fuit ⁊ id ĩpune hoĩes eru¬
erant si solũ eruissent. Tũc deinde alia
t̾re mala quoꝵ leuitas aluid agentib
spẽm suã obtulit. ꝙͣ hic ĩpondo ille in ere
ad aliqͦs usus ꝯꝑatio uidit. ⁊ mox ꝓprie
huic minist̾io p̾paratus ẽ orbis. Nũdũ
argenti nitor. s fragilis uilis ꝙ mat̾ia.
Tunc quoq cũ antiqui illi uiri ĩcondite
uiu̾ent. satis nitidi. si calorẽ oꝑe collectũ
adu̾so flumine eluerat. cura comere ca¬
pillũ fuit ac ꝓminẽtem barbã depectẽ
bat. Coniugũ quidẽ manu crinis ille ꝙ̃
esfund̾e olim mos iuris fuit attrectabat.
s illũ sibi ip̃i sine ullo artifice formosi
quatiebãt. ñ alr̾ ꝙͣ uibam gn̾osa aĩalia.
Postea u̾o reꝵ potentie luxuria specula
totis paria corꝑib auro argeto q celata st̃
gẽmis deinde adornata. ⁊ pluris unũ ex
his femine ꝯstitit ꝙͣ antiqͣꝵ dos fuit. nõ¬

Expanded text:
subiit terras effossurus obruenda, ferrum subiit terras effossurus obruenda, ferrum primum in usu fuit et id impune homines eruerant, si solum eruissent, tunc deinde alia terre mala, quorum leuitas aliud agentibus speciem suam obtulit, quam hic in poculo ille in aere ad alios usus comparato uidit; et mox huic proprie ministerio praeparatus est orbis nondum argenti nitor sed fraglis uilisque materia. Tunc quoque, cum antiqui illi uiri incondite uiuerent, satis nitidi, si squalorem opere collectum aduerso flumine eluerant, cura comere capillum fuit ac prominentem barbam depectere, bat. coniugum quidem manu crinis ille, quem effundere olim mos uiris fuit, attrectabatur, sed illum sibi ipsi sine ullo artifice formosi quatiebant, non aliter quam iubam generosa animalia. Postea, iam rerum potiente luxuria, specula totis paria corporibus auro argentoque caelata sunt, gemmis deinde adornata; et pluris unum ex his feminae constitit, quam antiquarum dos fuit
Abbreviated transcription (Latin):
primũ sui noticiã. deinde ad q̃dam ꝯͣsi¬
liũ formosus ut uitaret infamiã defor¬
mis ut sciret redim̃dũ eẽ uirtutib
quicꝙ corpi deesset uuienit ut fiore eta¬
tis admon̾etur illdo̾ tp̃s ẽẽ discendi. ⁊ for¬
na audendi. senex ut indecora canis ⁊ de¬
dispon̾et. ut de morte aliquid cogitaret.
Ad hoc reꝵ natura facultatẽ nob̾ delit
nosmetip̃os uidendi. Fons cuiq ꝑluci¬
dus. aut leue saxũ unagine retdit. Nui¬
per me ĩ littore uidi cũ placidũ uentis
staret mare. Qualẽ fuisse cultũ putas:
bo hoc se speculũ ꝯmertiũ: Etas illa sĩ¬
plicior ⁊ fortuitis ꝯtẽta ñdum ĩ uicium
bñficiũ detorq̃bat. net ĩuentũ nature in
libidinẽ luxũ q rapiebat. Primo faciẽ
suã cuiq casus ostendit. deinde cũ insitꝰ
sui mortalib amor dulcẽ aspectũ forme
sue fac̾et. sepius ea despexere in quib effi¬
gies suas uiderãt. Postꝙͣ det̾ior ppls ip̃as

Expanded text:
primum sui notitiam, deinde ad quaedam consiprimum sui notitiam, deinde ad quaedam consilium: formosus, ut uitaret infamiam; deformis, ut sciret redimendum esse uirtutibus quicquid corpori deesset; iuuenis, ut flore aetatis admoneretur illud tempus esse discendi et fortia audendi; senex, ut indecora canis deponeret, ut de morte aliquid cogitaret. Ad haec rerum natura facultatem nobis dedit nosmet ipsos uidendi Fons cuique perlucidus aut leue saxum imagi– nera reddit: "nuper me in litore uidi, cum placidum uentis staret mare." Qualem fuisse cultum putas ad hoc se speculum comentium? Aetas illa simplicior et fortuitis contenta nondum in uitium beneficia detorquebat nec inuenta naturae in libidinem luxumque rapiebat. Primo faciem suam cuique casus ostendit. Deinde cum insitus sui mortalibus amor dulcem aspectum formae suae faceret, saepius ea despexere, in quibus effigies suas uiderant. Postquam deterior populus ipsas
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ de specłi natura disserãt. qd̾ inquirãt.
reddatur. quid sibi reꝵ natura uolu̾it qd̾
cũ uera corꝑa edidisset. etiã simulacra
eoꝵ aspici uoluit. quorsũ ꝑtinuerit hãc
ꝯꝑare mat̾iam. excipiendaꝵ imaginẽt
potentẽ. non ĩ hoc scił ut ad speculũ bar¬
bã uelleremus. aut ut faciẽ uiri polire¬
mus. In nulla re etiã illa luxurie ne¬
gotiũ ꝯcessit. S primũ oĩum qr im¬
becilli oculi ad sustinẽdũ ꝯmunis solẽ
ignoraturi erãt formã eius. hebetato
lumine ostẽdit. Qmͣius enĩ orientẽ. oc¬
cidentẽq ꝯtẽplari liceat. tñ habitũ eiꝰ
ip̃m qui uerus e̾. ñ rubentis s candida
luce fulgentis. nesciremꝰ nisi ĩ aliqͦ nob̾
humore leuior ⁊ aspici facilior occurrerz.
lari dies ñ uideremus nec scire possemꝰ
quid ẽẽt. nisi liberius humi solis luneq
ymagines uideremus. Inuẽta sũt specla
ut hõ ip̃e se nosset. Multa ex hoc ꝯseꝯtͤ

Expanded text:
quod de speculi natura disserant; quod inquirant, quod de speculi natura disserant; quod inquirant, reddatur; quid sibi rerum natura uoluerit, quae, cum uera corpora edidisset, etiam simulacra eorum aspici uoluit; quorsus pertinuerit hanc comparare materiam excipiendarum imaginum potentem: non in hoc scilicet, ut ad speculum barbam uelleremus aut ut faciem uiri poliremus in nul– la re illa luxuriae negotium concessit; sed primum omnium, quia imbecilli oculi ad sustinendum comminus solem ignoraturi erant formam eius, hebetato illum lumine ostendit. Quamuis enim orientem occidentemque eum contemplari liceat, tamen habitum eius ipsum, qui uerus est, non rubentis sed candida luce fulgentis nesciremus, nisi in aliquo nobis umore lenior et aspici facilior occurreret. lari dies solet, non uideremus nec scire possemus, quid esset, nisi liberius humi solis lunaeque imagines uideremus. Inuenta sunt specula, ut homo ipse se nosset, multa ex hoc consecuturus,
Abbreviated transcription (Latin):
chilominus illa quoq suꝑuacua michi
ꝑte alicuius ꝯtumelia marẽ ex̾ceo. omĩa
mẽbra strupris occupata sũt. oculi qͦ
ĩ ꝑtẽ libidinis ueniãt. ⁊ testes eius ex¬
actores q sint. etiã ea q̃ a ꝯspectu corꝑis
nr̃i positio sũmouit. arte iusantur. ne
quis me putet nescire quid faciã. Nil egͥ
natura qd̃ humane libidini minist̾ia
tam maligna dedit. qd̾ alioꝵ aĩalium
ꝯcubitus melius instruxit. Inueniam
ꝙ̃admodũ morbo meo ⁊ ĩponã ⁊ satis¬
faciam. Quo nequitiã meã si ad natu¬
re modũ peccau̾o. Id ergo speculoꝵ cir̃ꝯ¬
ponã michi qd̾ incredibilẽ magnitudi
ad ueꝵ ista ꝑducerẽ. qr ñ licet. m̃dacio
pascar. Obscenitas nr̃a plus ꝙͣ capit
uideat. ⁊ pacientiã suã ip̃a miretur. fa¬
cinus ⁊ indignũ. Hic fortasse cito ⁊ an¬
teꝙͣ uidẽt occisus ẽ. ad specłm suũ ĩmo¬
landus fuit. Derideantur nũc philosophi

Expanded text:
hilominus illa quoque superuacua mihi hilominus illa quoque superuacua mihi parte alicuius contumelia marem exerceo; omnia membra stupris occupata sunt: oculi quoque in partem libidinis ueniant et testes eius exactoresque sint; etiam ea, quae a conspectu corporis nostri positio submouit, arte uisantur, ne quis me putet nescire, quid faciam. Nil egit natura, quod humanae libidini ministeria tam maligna dedit, quod aliorum animalium concubitus melius instruxit: inueniam, quemadmodum morbo meo et imponam et satisfaciam. Quo nequitiam meam, si ad naturae modum pecco? Id genus speculorum circumponam mihi, quod incredibilem magnad uerum ista perducerem: quia non licet, mendacio pascar. Obscenitas mea plus quam capit uideat et patientiam suam ipsa miretur". Facinus indignum! Hic fortasse cito et antequam uideret occisus est: ad speculum suum immolandus fuit. Derideantur nunc philosophi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtentus. specła sibi ꝑ q̃ flagicia sua diui¬
deret dispon̾et q circũdedit. Et qr ñ tam
diligent̾ intueri pot̾at cũ caput m̾serat.
inguinibq alienis obheserat. opus sͥ
suũ ꝑ imagines offerebat. Nonñꝙͣ inter¬
marẽ ⁊ feminã distributus. ⁊ toto corꝑe
patientie expositus. spectabat nefan¬
da. Quidnã homo impurus reliquit
qd̾ in tenebris faceret: Nõ ꝑtimuit diẽ.
s illos concubitus portentuosos sibi p¬
se ostendit sibi ip̃e approbauit. Quem
ñ putes ĩ ip̃o habitu pingi uoluisse᷑
Est aliqͣ etiã ꝓstitutis modestia ⁊ illa
corꝑa publico obiesta ludibrio. aliqͥd
quo infelix patĩa. lateat obtendũt. A¬
deo in quodã lupanar quoq u̾eꝯdũ est.
At illd̾ monstrũ obscenitatẽ suã specta¬
culũ fecerat. ⁊ ea sibi ostentabat. quib
abscondendis nulla satis alta nox est.
Simul inqͥt ⁊ iurũ ⁊ feminã patior ni¬

Expanded text:
contentus, specula sibi per quae flagitia sua diuicontentus, specula sibi per quae flagitia sua diuideret disponeretque circumdedit; et quia non tam diligenter intueri poterat, cum caput merserat inguinibusque alienis obhaeserat, opus sibi suum per imagines offerebat. Spemarem et feminam distributus et toto corpore patientiae expositus spectabat nefanda: quidnam homo impurus reliquit, quod in tenebris faceret? Non pertimuit diem, sed illos concubitus portentuosos sibi ipse ostendit, sibi ipse approbauit: quem non putes in ipso habitu pingi noluisse? Est aliqua etiam prostitutis modestia et illa corpora publico obiecta ludibrio aliquid, quo infelix patientia lateat obtendunt; adeo in quaedam lupanar quoque uerecundum est. At illud monstrum obscenitatem suam spectaculum fecerat et ea sibi ostentabat, quibus abscondendis nulla satis alta nox est. "Simul, inquit, et uirum et feminam patior; ni
Abbreviated transcription (Latin):
situdinẽ excederet. Hoc aut̃ ita dispo¬
nebat. ut cũ uiꝵ ip̃e pat̾etur au̾sus
õs ad nissarii sui motus in specło uide¬
ret. ac deinde falsa magnitudine ip̃rꝰ
mẽbri tanꝙͣ uera gaudebat. In om̃ib
quidẽ balneis agebat ille ut dc̃m e̾. et¬
aꝑta m̃sura legebat uiros. S nich̾o¬
minus mẽdaciis quoq infatiabile ma¬
lũ oblectabat. Inunc ⁊ dic specłm mũ¬
diciaꝵ causa fuisse reꝑtũ. feda dictu st̃
q̃ portentũ illd̾ ore suo laucinandũ dixe¬
rit fec̾itq cũ illi specłã ab om̃i ꝑte oppo¬
nerentur ut ip̃e flagitioꝵ suoꝵ specta¬
q̃ꝙ ac sibi quisq fecisse negat ñ in os
tantũ s ĩ ocłos suos ing̾eret. At h̾cule
scelera ꝯspc̃m sui reformidãt ĩ ꝑditis
quoq ad oe cedetus expositis. Ten̾rima
oculoꝵ uerecũdia. Ille quasi parũ eẽt in¬
audita ⁊ incognita pati. oclos suos ad
illamduocauit. nec qnͣtum peccabat uide̾

Expanded text:
situdinem excederet. Haec autem ita dispositudinem excederet. Haec autem ita disponebat, ut cum uirum ipse pateretur, auersus omnes admissarii sui motus in speculo uideret ac deinde falsa magnitudine ipsius membri tamquam uera gaudebat. In omnibus quidem balneis agebat ille dilectum et aperta mensura legebat uiros, sed nihilominus mendaciis quoque insatiabile malum oblectabat. I nunc et dic speculum munditiarum causa repertum. Foeda dictu sunt, quae portentum illud ore suo lancinandum dixerit feceritque, cum illi specula ab omni parte opponerentur, ut ipse flagitiorum suorum spectaquaeque sibi quisque fecisse se negat, non in os tantum sed in oculos suos ingereret. At hercule scelera conspectum sui reformidant. In perditis quoque et ad omne dedecus expositis tenerrima est oculorum uerecundia. Ille, quasi parum esset inaudita et incognita pati, oculos suos ad illa aduocauit nec quantum peccabat uidere
Abbreviated transcription (Latin):
tientis. nõ e̾ enĩ in speclo qd̾ ostenditur.
Alioquin ñ exiret. nec alia ꝓtinus ima¬
gine obdrceretur. nec innum̾abiles mͦ
int̾irent. modo cuꝑentur forme. Quid
ergo: Simulacra ista st̃ ⁊ inanis u̾oꝵ
corpoꝵ imitatio. Que ip̃a a quib ita
ꝯpositis ut hoc possint detorqntur in
prauũ. siam ut dixi sũt speclã q̃ faciẽ¬
ꝓspicientib obliqnͣt. sũt q̃ in ĩfinitum
augeant. ita ut humanũ habitũ mod̾
narrare fabellam. ut intelligas quã
nullũ instrumentũ irritande uolup¬
tatis libido cõtempnat. ⁊ ingeniosa sit
ad incitãdũ furorẽ suũ. Hostius fuit
quardra obscenitatis inscenã usq ꝑdu¬
cte hunc diuitẽ auaꝵ sest̾ci milies ser¬
uũ diuus augustus ĩdignũ uindicta
udicauit. cũ a seruis occisus eẽt ⁊ tñ ñ
ꝓnũtiauit iure cesum uideri. Nõ erat
gines longe maiores reddentia. in
quib digitus brachii mẽsurã ⁊ cras¬

Expanded text:
tientis. Non est enim quod in speculo ostenditur. tientis. Non est enim quod in speculo ostenditur. Alioquin non exiret nec alia protinus imagine obduceretur, nec innumerabiles modo interirent modo exciperentur formae. Quid ergo? Simulacra ista sunt et inanis uerorum corporum imitatio, quae ipsa a quibusdam ita compositis, ut hoc possint, detorquentur in prauum. Nam, ut dixi, sunt specula, quae facieospicientium obliquent, sunt quae in infinitum augeant, ita ut humanum habitum modumnarrare fabellam, ut intellegas, quam nullum instrumentum irritandae uoluptatis libido contemnat et ingeniosa sit ad incitandum furorem suum. Hostius fuit Quadra, obscenitatis in scaenam usque productae. Hunc diuitem auarum, sestertii milies seruum, diuus Augustus indignum uindicta iudicauit, cum a seruis occisus esset, et tantum non pronuntiauit iure caesum uideri. Non erat gines longe maiores reddentia, in quibus digitus brachii mensuram et cras
Abbreviated transcription (Latin):
trabes. ⁊ pithie raro uisi. Multa enĩ con¬
globatõne igniũ indigent. cũ ingens il¬
loꝵ orbis aliqntũ matutini ãplitudi¬
nẽ solis exuꝑet. Int̾ hec licet ponas ⁊ qd̾
freq̃nter ini historiis legimus. celũ arde
uisũ. cuius ñ nunꝙͣ tã sublimis ardor
est. ut int̾ sidera ip̃a uideatur. ñ nunꝙͣ
tam humilis. ut speciẽ longinqui in¬
cendii prebeat. Sub tib̾io cesare. cohor¬
tes in auxiliũ ostiensis colonie cucur
set ꝑ magnã ꝑtem noctis. paꝵ lucidꝰ.
crassi fumidi q ignis. Ne hiis nemo
dubitat. quin habeant flãmã quam
ostendũt. Certa illis substantia e̾. Ne
priorib cur de arcu dico ⁊ coronis. de¬
cipiant aciẽ ⁊ mendatio ꝯstent an in
illis quoꝙ ueꝵ sit qd̾ apparet. Nob̾ nõ
placet in arcu aut corona subesse aliqͥd
corꝑis c̾ti. s illã iudicamus ppłis ẽẽ fal¬
laciã. alienũ corpus nicħ aliud qm mẽ¬

Expanded text:
trabes et pithiae raro uisi: multa enim contrabes et pithiae raro uisi: multa enim conglobatione ignium indigent, cum ingens illorum orbis aliquantum matutini amplitudinem solis exuperet. Inter haec licet ponas et quod frequenter in historiis legimus caelum ardere uisum, cuius nonnumquam tam sublimis ardor est, ut inter sidera ipsa uideatur, nonnumquam tam humilis, ut speciem longinqui incendii praebeat. Sub Tiberio Caesare cohortes in auxilium Ostiensis coloniae cucurset per magnam partem noctis parum lucidus, crassi fumidique ignis. De his nemo dubitat, quin habeant flammam, quam ostendunt: certa illis substantia est. De prioribus quaeritur de arcu dico et coronis, decipiant aciem et mendacio constent an in illis quoque uerum sit, quod apparet. Nobis non placet in arcu aut corona subesse aliquid corporis certi, sed illam iudicamus speculi esse fallaciam alienum corpus nihil aliud quam men
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ut fugent tenebras. ac diẽ rep̾sentẽt.
donec ꝯsũpto alim̃to primũ obscuriora
sint. deuide flãme modo q̃ in se cadit ꝑ
assuluã diminutionẽ redigantur in ni¬
chilum. Ex hiis q̃dã in nubib apparẽt.
q̃dam supra nubes. cũ aer spissus ignẽ
quẽ prior terris dui pauerat. usq in side¬
ra pressit. Hoꝵ aliq̃ ñ patiũtur moram.
s tnͣscurrũt aut extinguntur subinde qͣ
reluxerãt. Hec fulgores dicũtur qr breuis
illoꝵ facie ⁊ caduca e̾. nec sine ĩiuria de¬
cidens. sepe enĩ fulminũ noxas ediderũt.
Ab hiis tacta nos dicimus icta sine ful¬
mine. q̃ aspoplesta greti uocant. At qͥb
longior mora e̾. ⁊ ignis fortior motũ¬
ꝙ celi seqñs. aut etiã ꝓprios cursus a¬
gunt. cometas nr̃i putãt. de quib dc̃m
est. Hoꝵ gn̾a sũt pogonie ⁊ citharissie
⁊ lampades. ⁊ alia oĩa quoꝵ ignis ĩ exi¬
tu sꝑsus e. Dubiũ an int̾ hos ponantur

Expanded text:
tunt, ut fugent tenebras ac diem repraesentent, tunt, ut fugent tenebras ac diem repraesentent, donec consumpto alimento primum obscuriora sint, deinde flammae modo, quae in se cadit, per assiduam deminutionem redigantur ad nihilum. Ex his quaedam inquaedam supra nubes, cum aer spissus ignem, quem propior terris diu pauerat, usque in sidera expressit. Horum aliqua non patiuntur moram sed transcurrunt aut extinguntur subinde, qua reluxerant: haec fulgura dicuntur, quia breuis illorum facies et caduca est nec sine iniuria decidens; saepe enim fulminum noxas ediderunt. Ab his tacta nos dicimus icta sine fulmine, quae G–asteroplekta Graeci uocant. At quibus longior mora est et ignis fortior motumque caeli sequens aut etiam proprios cursus agunt, cometas nostri putant, de quibus dictum est. Horum genera sunt pogoniae et cyparissiae et lampades et alia omnia, quorum ignis in exitu sparsus est; dubium, an inter hos ponantur
Abbreviated transcription (Latin):
ue fit ñnunꝙͣ ⁊ aliqͣ oportunitate aeris¬
nascitur nascitur. Multa enĩ sut ĩ subli
pabłm suũ lubseq̃ñs defluit. ideoq ue¬
locit̾ rapitur. At qͣre color diu̾sus est:
Refert qͣle sit id qd̾ incẽditur qnͣtũ ⁊¬
uehemẽs. quo incẽditur. Uentũ autẽ
sĩgcant huiusmodi lapsus. ⁊ quidẽ ab
ea ꝑte qͣ erũpunt. Fulgores inquis qͦ¬
moto fiũt. quos greci sela appellant.
Multis ut aiũt modis potest illos uẽtoꝵ
ius ede̾. pot̾ suꝑioris celi feruor. Nã cum
late sit fusus ignis. infi̾ora aliqñ si sunt
idonea accendi corripit. Potest stellaꝵ mo¬
tus cursu suo excitare ignẽ. ⁊ in subiesta
tnͣsmittere. Quid porro:Non potest fieri
ut aer uim igneã usq in ethera elidat
ex qua fulgor ardor ue sit uel stelle si simi¬
lis extursus: Ex hiis fulgorib q̃dam ĩ
preceps eunt similia prosilientib stellis.
q̃dã certoloco ꝑmanent. ⁊ tm̃ lucis emit¬

Expanded text:
ue fit, nonnumquam et aliqua opportunitate aeriue fit, nonnumquam et aliqua opportunitate aeris nascitur: multa enim sunt in sublimi pabulum suum subsequens defluit ideoque uelociter rapitur. At quale color diuersus est? Quia refert quale sit id, quod incenditur, quantum uehemens, quo incenditur. Ventum autem significant eiusmodi lapsus et quidem ab ea parte, qua erumpunt. «Fulgores', inquis, «quomodo fiunt, quos Graeci G–sela appellent?' Multis, ut aiunt, modis: potest illos uentorum uis edere, potest superioris caeli feruor nam cum late fusus sit ignis, inferiora aliquando, si sunt idonea accendi, corripit; potest stellarum motus cursu suo excitare ignem et in subiecta transmittere. Quid porro? Non potest fieri, ut aer uim igneam usque in aethera elidat, ex qua fulgor ardorue sit uel stellae similis excursus? Ex his fulgoribus quaedam praeceps eunt similia prosilientibus stellis, quaedam certo loco permanent et tantum lucis emit
Abbreviated transcription (Latin):
candide lucis. quidã micantes. quidam
eqͣliter ⁊ sine eruptionib aut radiis
laꝵ albescere tractus. Hee uelut stelle
exiliũt. ⁊ tnͣsuolant. uidẽtur ꝙ longũ
ignẽ porrigere ꝓpt̾ ĩmensa celeritatem.
enĩ uelocitas motus. ut ꝑtes eius non
despiciantur. sũma predantur. Intelli¬
gimus qua ꝑit stella. ꝙͣ qͣ eat. Itaq ue¬
lut igne ꝯtinuo totũ iter signat. qr uisꝰ
nr̃i tarditas ñ subsequitur momĩta
currentis. s uidet simul.⁊ unde exilue¬
rit.⁊ quo ꝑuen̾it. qd̾ fit in fulmine.
Longus nobis uidetur ignis eius. qr ci¬
to spaciũ sursũ tnͣstulit. ⁊ oculis nr̃is
occurit uniu̾sũ ꝑ qd̾ directus e̾. At il¬
le ñ e̾ extenti corꝑis ꝑ omnẽ uiã qͣuenͭ.
Neq enĩ tam longa ⁊ extenuata ĩ im¬
petũ ualent. Quomodo ergo ꝓsiliunt:
Attritu aeris ignis incensus uento pre¬
ceps impellitur. ñ sẽꝑ tñ uento atcritu¬

Expanded text:
candidcandidaequaliter et sine eruptionibus aut radiis  tergo albescere tractus". Hae uelut stellae exiliunt et transuolant uidenturque longum ignem porrigere propter immensam celeritatem, enim uelocitas motus, ut partes eius non dispiciantur, summa prendatur: intellegimus magis qua ierit stella quam qua eat. Itaque uelut igne continuo totum iter signat, quia uisus nostri tarditas non subsequitur momenta currentis, sed uidet simul et unde exiluerit et quo peruenerit. Quod fit in fulmine: longus nobis uidetur ignis eius, quia cito spatium suum transilit, et oculis nostris occurrit uniuersum per quod deiectus est; at ille non est extenti corporis per omne, qua uenit. Neque enim tam longa et extenuata in impetum ualent. Quomodo ergo prosiliunt? Attritu aeris ignis incensus uento praeceps impellitur; non semper tamen uento attritu
Abbreviated transcription (Latin):
cta sũt. faciẽ ñ redduit. qr acies nra ñ
ht usq ad nos recursũ. Pluuaꝵ enim
⁊ hii soles. utar aut̃ historica lingua in¬
dicia sũt. utiq si a ꝑte austri ꝯstiterũt.
unde maxime nubes ingrauescũt. Cũ
utrinq solẽ cinxit talis effigies. si ara
tho credimus surgit. Tempus ẽ alios
quoq ignes ꝑcurrere. quoꝵ diu̾se fige
sũt. Aliqñdo emicat stella. aliqnͣdo ar¬
dores sũt. Hiĩ ñnumꝙͣ fixi ⁊ herentes.
ñ ñꝙͣ uolubiles. Hoꝵ plura gn̾a ꝯspi¬
ciuntur. Sũt uthei cũ uelut corona cin¬
gente introrsus igneus celi recessus est.
similis effosse in orbẽ specus. Sũt phi¬
tie cũ magnitudo uasti rotundiq ignis
dolio similis. uł fectur. uł uno loco fla¬
grat. Sũt casmata cũ aliqd̃ spaciũ celi
desedit. ⁊ flãmam uelut dehiscens in
abdito ostentat. Colores quoq omnium
hoꝵ płi̾mi sũt quidã ruboris ac̾rimi.
quidã euanide ac leius flãme. quidã

Expanded text:
cta sunt, faciem non reddunt, quia acies nostra non cta sunt, faciem non reddunt, quia acies nostra non habet usque ad nos recursum. Pluuiarum autem et hi soles utar enim historica lingua indicia sunt, utique si a parte austri constiterunt, unde maxime nubes ingrauescunt; cum utrimque solem cinxit talis effigies, tempestas, si Arato credimus, surgit. Tempus est alios quoque ignes percurrere, quorum diuersae figurae sunt. Aliquando emicat stella, aliquando ardores sunt, hi nonnumquam fixi et haerentes nonnumquam uolubiles. Horum plura genera conspiciuntur: sunt bothyni, cum uelut corona cingente introrsus ingens caeli recessus est similis effossae in orbem specus; sunt pithiae, cum magnitudo uasti rotundique ignis dolio similis uel fertur uel uno loco flagrat; sunt chasmata, cum aliquod spatium caeli desedit et flammam uelut dehiscens in abdito ostentat. Colores quoque horum omnium plurimi sunt: quidam ruboris acerrimi, quidam euanidae ac leuis flammae, quidam
Abbreviated transcription (Latin):
dam in illa sententia sunt. quotiens
duo simulacra talia existunt ut iudi¬
cẽt in illis alterã solis imaginẽ eẽ. alt̾¬
am imaginis. Nã apd̾ nos quoq cum
plura specła disposita sint ita ut alt̾i sit
ꝯspestus alt̾ius. omĩa implẽtur. ⁊ una
imago uere ẽ. cet̾e imaginũ effigia sũt.
Nichꝰ enim refert quid sit qd̾ specło osten¬
datur. quicꝙ iudet reddit: Ita quoq illd̾¬
fit in sublimi si nubes sors aliqͣ disposu¬
it ut se int̾ se ꝯspiciant. alt̾a nubes
solis imaginẽ alt̾a imaginis reddit.
Debẽt autẽ hec nubes q̃ hoc p̾stant ẽẽ
dense leues. splendide plane nature so¬
lide. Obhoc omĩa eiusmodi simulacͣ
candida sũt ⁊ similia lunarib circłis.
qr ex ꝑcusse obliq̃ accepto sole resplendẽt.
Nam si ifra solẽ nubes fiũt.⁊ ꝓpior ab
eo dissipatur. longe autẽ posita. radios
ñ remittet. nec ymaginẽ efficiet. qr apd̾
nos quoq specula cũ ꝓcul a nob̾ abdu¬

Expanded text:
dam in illa sententia sunt, quotiens dam in illa sententia sunt, quotiens duo simulacra talia existunt, ut iudicent in illis alteram solis imaginem esse, alteram imaginis. Nam apud nos quoque cum plura specula disposita sunt ita, ut alteri sit conspectus alterius, omnia implentur, et una imago a uero est, ceterae imaginem effigies sunt; nihil enim refert, quid sit quod speculo ostendatur: quicquid uidet, reddit. Ita illic quoque in sublimi, si sic nubes fors aliqua disposuit, ut inter se conspiciant, altera nubes solis imaginem, altera imaginis reddit. Debent autem hae nubes, quae hoc praestant, densae esse, leues, splendidae, planae, naturae solidae. Ob hoc omnia eiusmodi simulacra candida sunt, et similia lunaribus circulis, quia ex percussu oblique accepto sole resplendent: nam si infra solem nubes fuerit et propior, ab eo dissipatur; longe autem posita radios non remittet nec imaginem effciet. Quia apud nos quoque specula, cum procul a nobis abdu
Abbreviated transcription (Latin):
reddat. Quotiens defestiones solis uo¬
lumus deprehend̾e. ponimus pelues qͣs
aut oleo aut pice ĩplemus. qr pinguis
humor facile turbatur minus.⁊ ideo
qͥs recipit imagines seruat. Apparere aũ
imagines ñ possũt nisi in lequido ⁊ im¬
moto. Tunc solemus notare ꝙ̃ admod̾
luna se soli opponat. ⁊ illũ tanto maro¬
rem. subiesto corꝑe abscondat. modo ex
ꝑte si ita ꝯpetit ut in latus eius ĩcurrat.
modo totũ. Hec dicitur ꝑfecta defectio
stetit. Qu̾eadmodũ ergo utriusq y¬
mago in t̾ris aspici pot̾: ita in aere cũ
sit coastus aer ⁊ limpidus ꝯstitit ut fa¬
ciem solis acciꝑet ꝙͣ ⁊ alie nubes acci¬
piunt. s transmittũt. si aut̃ mobiles
sũt aut rare aut sordide. Mobiles enĩ
sꝑgũt illã. rare emittũt.sordide turpes¬
ꝙ ñ sentiunt. sicut apd̾ nos ymaginẽ
parelia. eadẽ ratione. Quio enĩ impedit
quo minus tot sint. quot nubes fuerut
apte ad exhibendã solis effugiem: Qui¬

Expanded text:
reddat. Quotiens defectionem solis uoreddat. Quotiens defectionem solis uolumus deprehendere, ponimus pelues, quas aut oleo aut pice implemus, quia pinguis umor minus facile turbatur et ideo quas recipit imagines seruat; apparere autem imagines non possunt nisi in liquido et immoto. Tunc solemus notare, quemadmodum luna soli se opponat et illum tanto maiorem obiecto corpore abscondat, modo ex parte, si ita competit, ut in latus eius incurreret, modo totum; haec dicitur perfecta defectio, stetit. Quemadmodum ergo utriusque imago in terris aspici potest, ita in aere, cum sic coactus aer et limpidus constitit, ut faciem solis acciperet. Quam et aliae nubes accipiunt sed transmittunt, si aut mobiles sunt aut rarae aut sordidae: mobiles enim spargunt illam; rarae emittunt; sordidae turpesnon sentiunt, sicut apud nos imagiparhelia eadem ratione. Quid enim impedit, quommus tot sint, quot nubes fuerint aptae ad exhibendam solis effigiem? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
nũc in hoc loco geram: Quid uocem:
Imagines solis hystorici soles uocant.
⁊ binos t̾nos q apparuisse me morie
tradũt. Greci parelia appellãt qr ĩ pro¬
pĩquo fere a sole uisuntur.aut qr ac¬
cedũt ad aliꝙͣ similitudinẽ solis. Non
enĩ totũ mutantur. s inagiiẽ eius
figurãq. Eet̾m nichil hñt artoris. he¬
betes aut langutoi. Hiis qd̾ nomẽ im¬
ponimꝰ : An facio qd̾ uirgilius qui du¬
bitauit de noĩe. deinde id de quo dubi¬
tau̾at posuit: Et qd̾ te nõie dicã: Re¬
thica nec celsis ideo ꝯtende phalernis.
Nich̾ ergo ꝓhibet illa paresia uocari.
Sũt auf imagines solis. in nube spis¬
sa ⁊ uicina. in modũ specl̃i. Quidã pa¬
relion ita definiũt. nubes rotũda ⁊ splẽ¬
dida similisq soli. sequitur enĩ illum.
solis effigiem in aliquo fonte aut pla¬
cido lacu uidit: Non ut puto. At qui
tũ in sublimi facies eus q̃ int̾ nos po¬
test reddi. si modo idonea ẽ mat̾ia que

Expanded text:
modo nunc me hoc loco geram? Quid uocem modo nunc me hoc loco geram? Quid uocem imagines solis? Historici soles uocant et binos ternosque apparuisse memoriae tradunt; Graeci parhelia appellant, quia in propinquo fere a sole uisuntur aut quia accedunt ad aliquam similitudinem solis. Non enim totum imitantur sed magnitudinem eius figuramque: ceterum nihil habent ardoris hebetes et languidi. His quod nomen imponimus? An facio quod Vergilius, qui dubitauit de nomine, deinde id, de quo dubitauerat, posuit? "Et quo te nomine dicam, Rhaetica? Nec cellis ideo contende Falernis." Nihil ergo prohibet illas parhelia uocari. Sunt autem imagines solis in nube spissa et incurua in modum speculi. Quidam parhelion ita definiunt: nubes rotunda et splendida similisque soli. Sequitur enim illum nsolis effigiem in aliquo fonte aut placido lacu uidit? Non, ut puto. Atqui tam in sublimi facies eius quam inter nos potest reddi, si modo idonea est materia, quae
Abbreviated transcription (Latin):
ticẽ nr̃m ftur. Itaq medio die excelsis¬
simus. restiore t̾ras aspicit linea qmͣ
ut ullis nubib possit occurri. õs enĩ sub
se tũc ht̃. Nũc de uirgis dicẽdũ ẽ qͣs nõ¬
minus pictas uariasq eq̃ pluuaꝵ
signa solemꝰ acciꝑe in quib ñ multũ
oꝑe ꝯsumendũ ẽ. qr uirge nicħ aliud
sũt ꝙͣ imꝑfecti arcus. Nã factes quidẽ
illis ẽ picta. s nich curuati habens
In rectũ iacẽt. fiũt aute uixta solem
fere ĩ nube humida. ⁊ iã se sꝑgente.
Itaq idẽ ẽ in illis qui in arcu color. tã
tas in coronis. s hoc differũt qd̾ corone
ubiq fũt. ubiꝯq sidus e̾. arcus ñ e̾
nisi ꝯtra solẽ. uirge ñ nisi ĩ uicinia so¬
lis. Possũ ⁊ hoc modo differentiã om¬
niũ redde̾. Coronã si diuiseris. arcus
erit. si direx̾is uirga. In oĩb color est¬
multiplex ex ceruleo fuluoq uarius.
Uirge soli tm̃ adiacent. arcus solares
cũ radii ꝑ angusta foramina nubiũ

Expanded text:
ticem fertur: itaque medio die excelsissimus terras rectiore aspicit linea, quam ut ullis nubibus possit occurrere'; omnes enim sub se tunc habet. Uminus pictas uariasque aeque pluuiarum signa solemus accipere. In quibus non multum operae consumendum est, quia uirgae nihil aliud sunt quam imperfecti arcus. Nam facies illis est quidem picta, sed nihil curuati habens: in rectum iacent. Fiunt autem iuxta solem fere in nube umida et iam se spargente. Itaque idem est in illis qui in arcu color; tanttas in coronis est; sed hoc differunt, quod coronae ubique fiunt, ubicumque sidus est, arcus non nisi contra solem, uirgae non nisi in uicinia solis. Possum et hoc modo differentiam omnium reddere: coronam si diuiseris, arcus erit; si direxeris, uirga. In omnibus color multiplex, ex caeruleo fuluoque uarius. Virgae soli tantum adiacent, arcus solares cum radii per angusta foramina nubium
Abbreviated transcription (Latin):
e̾. ⁊ ut breuit̾ dicã qd̾ sentio fulm̃ ẽ fulgͦ
intentũ. Ergo calidi fumidiq natura e¬
missa t̾ris in nubes ĩcidit. ⁊ diu ĩ illaꝵ
ere mat̾ie ⁊ maiore ĩpetu arserũt. ñ appa-
diore delatũ ẽ. At qͣre fulm̃ subitũ ap¬
paret. nec ꝯtinuatur assiduus ignis.
⁊ nubes rũpat. ⁊ aera incẽdit. Dem de
desinit flãma motu quiescẽte. Nõ enĩ
extendi. S quotiẽs fortuis ip̃a iastatõ¬
ne se accẽdit. fugiẽcli ĩpetum capit. De¬
inde cũ euasit. ⁊ pugna desinit ex eadẽ
causa usq ad t̾ram ꝓfertur modo aut̃
dissoluttur. si minore ui pressus. Qua

Expanded text:
est et, ut breuiter dicam quod sentio, fulmen est fulgur est et, ut breuiter dicam quod sentio, fulmen est fulgur intentum. Ergo ubi calidi fumidique natura emissa terris in nubes incidit et diu in illarum ere materiae et malore impetu arserunt, non apparendiore delatum est. At quare fulmen subitum apparet nec continuatur assiduus ignis?  nubes rumpit et aera incendit, deinde desinit flamma motu quiescente, Non enim extendi. Sed quotiens fortius ipsa iactatione se accendit, fugiendi impetum capit; deinde, cum euasit et pugna desinit, ex eadem causa modo usque ad terram profertur, modo ante dissoluitur, si minore ui pressus est.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebãt. tonitrua nos pbaliter dicimus.
Antiqui autẽ tonitrũ dixerũt aut to¬
num. Hec apd cecinã ĩuenio facũdũ
uirum.⁊ qui habuisset in eloqñtia no¬
una sillaba utimur. Dicimus enĩ ful
hãc nubib subire lucis eruptionẽ mos
erat correpta media sillaba uti ut dice¬
rent fulgere. Quid ip̃e existimẽ q̃ris:
Adhuc enĩ uariis opinionib accõmo¬
daui manũ. Dicã fulgurat cũ repẽtinũ
late lum̃ emicuit. Id euenit ubi ĩ ignẽ
aer etenuatis nubib u̾titur. nec uires
quib lõgius ꝓsileret ĩuenit. Nõ miraris
puto si aera aut motus extenuat aut
extenuatio ĩcendit. Sic li q̃scit extussa
glans funda ⁊ attritu aeris fundit ig¬
ne distillat. Ideo estate pli̾ma sũt fulmi¬
na. qr płimũ calidi ẽ facilius aut̃ attri¬
tu calidi ignis existit. Eodem aut̃ modo
fit fulgor qui tm̃ splendet ⁊ fulm̃ qd̾ emit¬
titur. S illi leuior ius alim̃ti q minus

Expanded text:
dicebant. Tonitrua nos pluraliter dicimus; dicebant. Tonitrua nos pluraliter dicimus; antiqui autem tonitruum dixerunt aut tonum. Hoc apud Caecinam inuenio, facundum uirum et qui habuisset aliquanuna syllaba utimur; dicimus enim, ut hanc e nubibus subitae lucis eruptionem mos erat correpta media syllaba uti, ut dicerent fulgŽre. CAPUT 57 Quid ipse existimem quaeris; adhuc enim alienis opinionibus commodaui manum. Dicam. Fulgurat, cum repentinum late lumen emicuit; id euenit ubi in ignem aer extenuatis nubibus uertitur, nec uires quibus longius prosiliret inuenit. Non miraris, puto, si aera aut motus extenuat aut extenuatio incendit; sic liquescit excussa glans funda et attritu aeris uelut igne, destillat. Ideo plurima aestate sunt fulmina quia plurimum calidi est; facilius autem attritu calidorum ignis existit. Eodem autem modo fit fulgur, quod tantum splendet, et fulmen, quod mittitur. Sed illi leuior uis alimentique minus
Abbreviated transcription (Latin):
sonũ efficit. s sp̃c ꝑ extingñtia effugiẽs
ut dem tibi ⁊ fieri ignẽ ĩ nube ⁊ extĩgui.
spũ nascitur ⁊ attritu. Quid ergo ĩquit:
Nõ potest aliqͣ ex hiis tnͣscurrẽtib stell̾
ĩ cidere ĩnubẽ ⁊ extingui: Existimemus
sam q̃rimus ⁊ assiduã ñ rarã fortuitã¬
q. Puta me ꝯfiteri ueꝵ ẽẽ qd̾ dicis aliq̃n
post tonitrua emicare ⁊ ignes. stellis tnͣs¬
u̾sis ⁊ cadentib similes. Nõ ob hoc toni¬
trua fcã sũt. s cũ hoo fieret: tonitrua fc̃a
sũt. Clidemos ait fulguratõem spẽm
inanẽ eẽ. ñ ignẽ. Sic enĩ ꝑ noctẽ splen¬
dorẽ motũ rememorare dissimile ẽ exẽ¬
plum. Illic enĩ splendor int̾ ip̃am aqmͣ
apparet qui fit ĩ aere: erũpit ⁊ exilit. He¬
raclitus existimat fulgurationẽ ẽẽ ueld̾
apd̾ nos ĩcipientiũ igniũ conatus ⁊ pri¬
mã flãmam inc̾tam. modo int̾euntem.
modo resurgentẽ. Hec antiqui fulget᷑m

Expanded text:
sonum efficit sed spiritus per extinguentia effugiens. sonum efficit sed spiritus per extinguentia effugiens. Vt dem tibi et fieri ignem in nube et extingui, a spiritu nascitur et attritu. – Quid ergo, inquit, non potest aliqua ex his transcurrentibus stellis incidere, in nubem et extingui? – Existimemus sam quaerimus et assiduam, non raram fortuitamque. Puta enim me confiteri uerum esse quod dicis, aliquando post tonitrua emicare ignes stellis transuersis et cadentibus similes, non ob hoc tonitrua facta sunt, sed, cum hoc fieret, tonitrua facta sunt. Clidemos ait fulgurationem speciem inanem esse, non ignem; sic enim per noctem splendorem motu remorum uideri. Dissimile est exemplum. Illic enim splendor intra ipsam aquam apparet; hic, qui fit in aere, erumpit et exilit. Heraclitus existimat fulgurationem esse uelut apud nos incipientium ignium conatum et primam flammam incertam, modo intereuntem, modo resurgentem; haec antiqui fulgetra
Abbreviated transcription (Latin):
Quicꝙͣ ĩ aera sicci fumosiq ꝑuenit. id
includi se nubib ñ ft̾. s rũpit clauden¬
tia. inde e̾ sonus ꝙ̃ nos tonitru uocamꝰ.
In ip̃o quoq aere quicꝙͥ extenuatur sĩ¬
mul siccatur ⁊ calefit hoc quoq si ̃clu¬
sum e̾. eq̃ fugam q̃rit ⁊ cũ sono euadit.
At moto uniu̾sã eruptionẽ facit. eoq ue¬
hem̃tius ĩtonat. modo ꝑ ꝑtes ⁊ minu¬
tatĩ. Ergo tonitrua hic sp̃c exprimit.
dũ aut rũpit nubes aut ꝑuolat. Uo¬
lutatio aut̃ sp̃c in nube ꝯclusi ualẽtissi¬
mũ ẽ att̾endi genus. Tonitrua nichil
aliud sũt ꝙͣ citi aeris sonitus. ferri nisi
ictus s ñ uniu̾sus. Neq enĩ tota totis
ꝯcurrũt. s ꝑtib ꝑtes. nec sonãt mollia
nisi illisa duris sint Itaq ñ auditur
fluctus. nisi ĩpactus ẽ. Ignis ĩquit di
missus ĩ aqm sonat dũ extinguitur.
Putat ita ẽẽ ꝓ me e̾. Nõ enĩ ignis tunc

Expanded text:
Quicquid in aera sicci fumosique peruenit, id Quicquid in aera sicci fumosique peruenit, id includi se nubibus non fert sed rumpit claudentia; inde est sonus quem nos tonitrum, uocamus. In ipso quoque acre quicquid extenuatur, simul siccatur et calefit; hoc quoque, si inclusum est, aeque fugam quaerit et cum. sono euadit, ac modo uniuersum eruptionem facit eoque uehementius intonat, modo per partes et minutatim. Ergo tonitrua hic spiritus exprimit, dum aut rumpit nubes, aut peruolat; uolutatio autem spiritus in nube conclusi ualentissimum est atterendi genus. Tonitrua nihil alind sunt quam citi aeris sonitus, qui fieri, nisi ictus. – Sed non uniuersus neque enim tota totis concurrunt, sed partibus partes nec sonant mollia, nisi illisa duris sint, itaque non auditur fluctus, nisi impactus est. – Ignis, inquit, missus in aquam sonat, dum extinguitur. Puta ita esse, pro me est; non enim ignis tunc
Abbreviated transcription (Latin):
hoc auspiciũ fulmine ircitũ fieri. aut
ñ futura cecinerũt. Nõ enĩ ñc auẽ ꝯpa¬
ro ⁊ fulm̃. s duo ueri signa q̃ si uerũ
significãt paria sũt. Itaq qͥ fulminis
int̾uentus sũmouet extoꝵ uł augurii
indicia. male inspesta exta. male ser¬
uata auguria sũt. Nõ enĩ refert utrũ
rei spẽs maior sit. an natura potentior.
S utͣq res ueri attulit signa. qnͣtum
ibi ẽẽ odorẽ sulphuris certũ e̾. Qui qr
natura gͣius e̾. sepus haustus alienat
s ad hec uacui reuertemur. fortasse eĩ
libebit ostend̾e qͣm oĩa ista aph̾ia pa¬
rente artiũ fluxerũt. Illa primũ ⁊ q̃si¬
uit causas reꝵ ⁊ obseruauit effc̃s ⁊ qd̾
fulminis ĩspestione longe melius est
initiis reꝵ exitus tulit. Nũc ad opinio¬
nẽ possidonii reu̾tor. Eterra t̾renisq õib
ꝑs humida efflatur. ꝑs sicoa ⁊ fumida.
lec fulminib alim̃tũ ẽ. illa imbribus

Expanded text:
hoc auspicium fulmine irritum fieri, aut hoc auspicium fulmine irritum fieri, aut non futura cecinerunt. Non enim nunc auem comparo et fulmen, sed duo ueri signa, quae, si uerum significant, paria sunt. Itaque, quae fulminis interuentus submouet extorum uel augurii iudicia, male inspecta exta, male seruata auguria sunt. Non enim refert utrius rei species maior sit uel natura potentior; si utraque res ueri attulit signa, quantum ibi odorem esse sulphuris certum est, qui, quia natura grauis est, saepius haustus alienat. Sed ad haec uacui reuertemur. Fortasse enim libebit ostendere quantum omnia ista a philosophia parente artium fluxere. Illa primum et quit causas rerum et obseruauit effectus et, quod in fulminis inspectione longe melius est, initiis rerum exitus contulit. Nunc ad opinionem Posidonii reuertor. E terra terrenisque omnibus pars umida effiatur, pars sicca et fumida; haec fulminibus alimentum est, illa imbribus.
Abbreviated transcription (Latin):
taliũ qm qd̾ paucis nos siderib assig¬
nãt. cũ oĩa q̃ supͣ nos sũt ꝑtem nr̃i sibi
uẽdlicẽt: Sũmissiora forsitan ꝓpus in
nos uim suam dirigũt.⁊ ea q̃ freq̃ntius
butis rem efficatiis tracta. Nõ magis
aut̃ facile ẽ scire quid possint. qmͣ dubi¬
tari debet an possint. Nũc ad fulmina
reu̾tamur. quoꝵ ars in hec tria diuidi
Prima ꝑs ad formula ꝑtinet. scd̃a ad di¬
uinatõem. t̾cia ad ꝓpiciandos dc̃os. quos
bono fulgure rogare oportet. malo dep̾ca¬
ri. rogare ut ꝓmissa firment deprecari
minis iudicãt. qi quicqͥd alia portẽdũt.
int̾uentus fulminis tollit. quicꝙ ad ħ
portẽditur. fixũ ẽ. nec alterius ostenti
significatõe mutatur. Quicꝙͥ exta qͥeꝙͥ
aues minabũtur. scd̾o fulmine a dolebi¬
tur quicꝙͥ fulmine denũtiatũ e̾. nec ex¬
tis. ne aue ꝯfͣria refellitur. In hoc michi
uero. Si aues futura cecinerũt ñ potest

Expanded text:
talium quam, quod paucis nos sideribus assigtalium quam, quod paucis nos sideribus assignˆnt, cum omnia quae supra nos sunt partem nostri sibi uindicent? Summissiora forsitan propius in nos uim suam dirigunt et ea quae frequentius butis rem offlciis tractant; non magis autem facile est scire quid possint, quam dubitari debet an possint. CAPUT 33 Nunc ad fulmina reuertamur. Quorum ars in haec tria diuidit Prima pars ad formulam pertinet, secunda ad diuinationem, tertia ad propitiandos deos, quos bono fulmine rogare oportet, malo deprecari; rogare, ut promissa firment; deprecari,minis iudicant, quia, quicquid alia portendunt, interuentus fulminis tollit; quicquid ab hoc portenditur, fixum est nec alterius ostenti significatione mutatur; quicquid exta, quicquid aues minabuntur, secundo fulmine abolebitur; quicquid fulmine denuntiatum est, nec extis nec aue contraria refellitur. In quo mihi ihil est. Si aues futura cecinerunt, non potest
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Nimis illũ ociosũ ⁊ pusille rei mi¬
nistrũ facis. si aliis sõnia. aliis exta dis¬
ponit. Ista nichominus diuina ope ge¬
rũtur. s ñ a deo pene auiũ regũtur. nec
pecudũ uscera sub ip̃a securi formant᷑.
Alia ratõe fatoꝵ series explicatur. idicia
uenturi ubiq p̾mittẽs ex quib q̃dam
nobis familiaria. q̃dam ignota sũt.
Quicꝙ̃ rõne sit alicuius rei future sig¬
nũ ẽ. fortuita ⁊ sine ratõe uaga. diui¬
natõnem ñ recipiũt. Cuius rei ordo est.
⁊ p̾distio ẽ Cur ergo aquile hic honor da¬
tus ẽ. ut magnaꝵ reꝵ fac̾et auspicia. aut
remotã ꝯu̾sationẽ. Ceteꝵ nullũ aĩal est
uantis ẽ ad eũ itaq ꝑtinet qui ĩ ea dixe¬
rit animũ. Ceteꝵ fiũt ⁊ illa q̃ ꝑeunt.
Quinꝙ stellaꝵ potestates calteoꝵ obser¬
uatio excepit. Etͥb tu tot milia sideꝵ ui
dicas ociosa lucere: Quid ergo porro ali¬
ud qd̃ errorẽ maximũ incutiat pitis na¬

Expanded text:
uit. Nimis illum otiosum. et pusillae rei miuit. Nimis illum otiosum. et pusillae rei ministrum, facis, si aliis somnia, aliis exta disponit. Ista nihilominus diuina ope geruntur, si non a deo pennae auium reguntur nec pecudum, uiscera sub ipsa securi formantur. Alia ratione fatorum series explicatur indicia uenturi ubique praemittens, ex quibus quaedam nobis familiaria, quaedam ignota sunt. Quicquid fit, alicuius rei futurae signum est. Fortuita et sine ratione uaga diuinationem non recipiunt; cuius rei ordo est, etiam praedictio est. Cur ergo aquilae hic honor datus est ut magnarum rerum faceret auspicia, aut remotam conuersationem; ceterum nullum. animal est uantis est; ad eum itaque pertinet qui in ea direxit animum. Ceterum fiunt et illa quae pereunt. Quinque stellarum potestates Chaldaeorum obseruatio excepit quid? tu tot illa milia siderum iudicas otiosa lucere? Quid est porro aliud quod errorem maximum incutiat peritis na
Abbreviated transcription (Latin):
lium q̃ icta sũt caput spectat ad exitũ
fulminis qd̾ om̃ium ꝑcussaꝵ arboꝵ
ꝯtͣ fulmina astule surgũt. Quicꝙͥ ma¬
laꝵ serpẽtium ⁊ alioꝵ aĩaliũ quib mor¬
tifera uis e̾ cũ fulmine ista st̃. ueneñ
õe ꝯsumitur. Unde ĩquit scis. In ue¬
nenatis corꝑib u̾mis ñ nascitur. sulmi¬
mine icta intra paucos dies u̾minant
aut alt̾us rei dant signa. s sepe longũ
fatoꝵ freq̃ntiũ ordinẽ nũtiant: Et qui¬
dem notis eiudẽtib longeq clariorib
qͣm scriberẽtur. Hoc int̾ nos ⁊ tuscos qͥ¬
b sũma e̾ fulgurũ ꝑseq̃ndoꝵ scientia
int̾ est. Nos putamus qi nubes collise
sunt fulmina emitti ip̃i existimãt nubes
fiunt. siue illis significare ꝓpositũ. siue
ꝯseq̃ns. Qũo ergo ergo significãt. nisi
ideo mittũtur: Qũo aues ñ in hoc mo¬
te ut nob̾ occurrerẽt. dextrũ auspiciũ si¬
nistrũ ꝙ fecerũt. Et illas inquit d̾s mo¬

Expanded text:
lium. quae icta sunt caput spectat ad exitum lium. quae icta sunt caput spectat ad exitum fulminis, quod omnium percussarum arborum contra fulmina astulae surgunt. Quid quod malarum serpentium et aliorum. animalium quibus mortifera uis inest, cum fulmine icta sunt, uenenum omne consumitur? – Unde, inquit, scis? – In uenenatis corporibus uermis non nascitur .; fulmine icta intra paucos dies uerminantaut alterius rei signa dant, sed saepe longum fatorum. sequentium ordinem nuntiant, et quidem notis euidentibus longeque clarioribus quam si scriberentur? Hoc inter nos et Tuscos, quibus summa est fulgurum persequendorum scientia, interest: nos putamus, quia nubes collisae sunt, fulmina emitti; ipsi existimant nubes fiunt, siue illis significare propositum, siue consequens est. Quomodo ergo significant, nisi ”deo mittuntur? Quomodo aues non in hoc motae ut nobis occurrerent dextrum. auspicium sinistrumque fecerunt. Et illas, inquit, deus mo