comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
helie pb̃ro et abb̃i ꝓuincie isaurie. euan¬
gelia inquit sic̃ mandastis inͣsinisimus
Et post pauca. Solidos autem uob̾ uo¬
liustis ꝓ neceffitatib celle quinqͣginta tͣnͣs¬
mitti. Quos multum esse existimantes:
ex eis nobis donastis decem ut quadragin¬
ta mitteremus. S ne forsitan uel hoc gͣ¬
ue esset: alios decem mob ex eis ad huc dig¬
rati estis largiri. Sz quia ualde uos in
continentia uestra benignos ĩuenimꝰ:
eidem benignitati uice simili respondẽ¬
tes. quinquagita transmisimus. Et
ne forsitan minus ẽẽnt: alios decem sr̃¬
addidius. Ne uero et hoc ad huc minus
eẽt: alios duodecim iungi fecimus. In
hec aut̃ cognoscunus caritatem ur̃am:
qr de nobis ita p̾sumitis. Sic̃ uos pre¬
sumere debetis.
suscipiens legenda letus aꝑui: s tristis
ꝑlecta replicaui. In eis quippe dicebatur
quod pudoris cã fuerit michi uos ea que
dicenda erant tempore longo taciusse.

Expanded text:
Eliae presbytero et abbati provinciae Isauriae: « EvanEliae presbytero et abbati provinciae Isauriae: « Evangelia, inquit, sicut mandastis, transmisimus. » Et post pauca. « Solidos autem vobis voluistis pro necessitatibus cellae quinquaginta transmitti quos multum esse existimantes, ex eis nobis decem donastis, ut quadraginta mitteremus. Sed ne forsitan et hoc grave esset, alios nobis ex eis adhuc dignati estis largiri. Sed quia vos valde in continentia vestra benignos invenimus, eidem benignitati vice simili respondentes, quinquaginta transmisimus. Et ne forsitan minus esset, alios decem superaddimus. Ne vero et hoc adhuc minus esset, alios duodecim jungi fecimus. In hoc autem cognoscimus charitatem vestram, quia de nobis ita praesumitis, sicut vos praesumere debetis. suscipiens, legenda laetus aperui, sed tristis perlecta replicavi. In eis quippe dicebatur quod pudoris causa fuerit mihi vos ea quae dicenda erant tempore multo tacuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ta reddantur. et suꝑ hec gaudia et̾na p̃stan¬
tur. Peto autem ne iniuriosum ducatis
qd̾ tugniti annuos uestitus. ad pueros
uestros ꝑ romanum defensorem scͥpsimꝰ
bis ualebit maiora impendere et apud
om̃ipotentem deum beneficia et̾̃na pre
epo. Suscepi eplas dilectionis tue
inquib michi innotescere eitrasti qd nir
uenerabilis andreas pb̃r de luc luce migͣ¬
u̾it. De cuiꝰ ereptione gauisussumr qr
ad ea semꝑ que expetiit gandia eterna
ꝑuenit. De solidis uero qui ꝓ faciendo xe¬
nodochio a filio nr̃o ꝓbo atd̾e terosolimis
relict sunt hoc quod deliberatum fuerat
ut fieri debuiss inuitare non potui. s be¬
nedictionem paruulam sc̃itati ur̃e qͥn¬
quaginta solidos tnͣsmisi
Ongum est nimisq difficile si ele¬
mosinaꝵ eius saltem huiꝰmodi pro¬
sequar actiones: hoc breuit̾ assero qr et
non petentib ultro distribuit et om̃ib
sibi pecentib hylarit̾ ministrauit. Uñ

Expanded text:
ta reddentur, et super haec gaudia aeterna praestanta reddentur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducatis quod viginti annuos vestitus ad pueros vestros per Romanum defensorem scripsimus bis majora valebit impendere, et apud omnipotentem Deum beneficia aeterna praero: « Suscepi epistolas dilectionis tuae, in quibus mihi innotescere curasti quod vir venerabilis Andraeas presbyter de hac luce migraverit. De cujus ereptione gavisus sum, quia ad ea quae semper expetiit gaudia aeterna pervenit. De solidis vero, qui pro faciendo xenodochio a filio nostro Probo abbate Jerosolymis relicti sunt, hoc quod deliberatum fuerat ut fieri debuisset immutare non potui, sed benedictionem parvulam sanctitati vestrae quinquaginta solidos transmisongum est nimisque difficile, si eleemosynarum ejus saltem hujusmodi prosequar actiones; hoc breviter assero, quia et non petentibus ultro distribuit, et omnibus sibi petentibus hilariter ministravit. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
seculi huiꝰ p̃mat angustia incogra¬
tum non habemus. S quia ĩ sũma tribł¬
atione positis. sola est consolatio miscdra
creatoris: in cum spem ur̃am ponite ad
ip̃m tota uos mente conu̾tite ⁊ qui et in¬
ste quem uult ꝑmittit affligi et confi¬
dentem in se miscd̾it̾ lib̾abit. Ip̃i ergo gͣ¬
tias agite: et patient̾ queq illata sunt
sustinete. Nam recte mentis est deum nõ
solum inꝓsperis bñdice̾: s etiam madu̾¬
sitatib collaudare. In his gͥ que patimi¬
ni. nullum contra deum murmur cordi
ur̃o subripiat. quia ad quid hoc creator
nr oꝑetur ignotum est. forsitan enim
magnifice fili aliquid illum in ꝓsꝑis po¬
situs offendisti: unde te clementi ama¬
ritudine uult purgari. Et ideo nec tem¬
poralis te frangat afflictio. nec rerum dãp¬
na discutient: quia si madu̾sis grãs re¬
ferens deum tͥ patientia feceris eẽ placa¬
bilem ÷ et que amissa sunt multiplica¬

Expanded text:
saeculi hujus premat angustia, incognisaeculi hujus premat angustia, incognitum non habemus. Sed quia in summa tribulatione positis sola est consolatio misericordia Creatoris, in eum spem vestram ponite, ad ipsum vos tota mente convertite, qui et juste quem vult permittit affligi, et confidentem in se misericorditer liberabit. Ipsi ergo gratias agite, et patienter quaecunque illata sunt sustinete. 70 Nam rectae mentis est Deum non solum in prosperis benedicere, sed etiam in adversitatibus collaudare. In his igitur quae patimini nullum contra Dominum murmur cordi vestro subrepat, quia ad quid hoc Creator noster operetur, ignotum est. Forsitan enim, magnifice Fili, aliquid illum in prosperis positus offendisti, unde te clementi amaritudine vult purgari. Et ideo nec temporalis te frangat afflictio, nec rerum damna discrucient, quia si in adversis gratias referens, Deum tibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt, multiplica
Abbreviated transcription (Latin):
nem scripto conficiant
lario rauenne int̾ cetera ualeria¬
num monachum quem emendatum in
monast̾io b̃i iohis in classe posito tradi¬
disti: in eo eum monasterio sine dubro
uolumus ꝑmanere. Preterea neqmͣ ne¬
cessitatem in expensis tua exꝑientia pati¬
atur. de reditib sc̃e romane eccłie qui
illic te ꝓuidente aggregati sunt omnes
expensas tuas te facere uolumus ut sicͥ
nos admonent eloquia p̃ceptoꝵ
necessicatem patientib eccłiasticum
p̃bere subsidium. Quia gͦ dilectissimꝰ
tilius m̃r cyprianus dẏaconus gauclio¬
sum defensorem sedis nr̃e qui syracusis
degere comꝓbatur. pauꝑtatis asserit ĩ¬
opia constringi id circo exꝑientie tue p̃¬
senti auctoritate mandamus ut ap̃senti
soda indictione sex solidos annis singulis
ei dare non differas ⁊ ut et ille huiꝰ reme¬
dii solatio potiatur: et tu quoq qd̾ dede¬
ris tuis sine dubio noueris rõnib ĩpu¬
tandum.
regorius ub̃tino ex pretori. Qnͣta uoᷤ

Expanded text:
nem scripto conficiant.nem scripto conficiant.lario Ravennae, inter caetera: « Valerianum monachum, quem emendatum in monasterio beati Joannis in Classe posito tradidisti, in eo eum monasterio sine dubio volumus permanere. Praeterea, ne quam necessitatem in expensis tua experientia patiatur, de reditibus sanctae Romanae Ecclesiae, qui illic, te providente, aggregati sunt, omnes expensas tuas te facere volumus; et si qnos admonent eloquia praeceptorum necessitatem patientibus ecclesiasticum praebere subsidium. Quia ergo dilectissimus filius noster Cyprianus diaconus Gaudiosum defensorem sedis nostrae, qui Syracusis degere comprobatur, paupertatis asseruit inopia constringi, idcirco experientiae tuae praesentium auctoritate mandamus, ut a praesenti secunda indictione sex solidos annis sei dare non differas, ut et ille hujus remedii solatio potiatur, et tu quod dederis tuis sine dubio noveris rationibus imputandum.regorius Libertino expraetori: « Quanta vos
Abbreviated transcription (Latin):
testantib uerum ẽ credimis. Et quia cen¬
tum quinquaginta solidos debebat uolui
ut creditores illiꝰ cum eo aliquid pascisc̾ent᷑.
latenis teneatur. sires defuerint que pos¬
sint eidem debito aiddici. Creditores gͦ su¬
os ut asserit ad octoginta solidos consen¬
tire possibile est s quia multum est ut
a nil habente homine octoginta solidos
petant : sexaginta solidos tibi ꝑ notariũ
tuum tnͣsmtimꝰ ut tu cum eisdem credi¬
torib subtilit̾ loquaris ⁊ et rõnib red¬
das quia filium eius quem tenere dicun¬
tur. scd̾m leges ten̾e non possunt. Et si pꝰ
fi̾ ad aliquid minꝰ qmͣ nos deduiis condes¬
cendant ⁊ et quicquid de cisdem sexagin¬
ta solidis remanserit. ip̃i trade. ut cum fi¬
lio suo exinde uiuere ualeat. Si aut̃ nil
remanet uel ad eamdem sũman eius
debitum incidere stude. ut possit sibi lib̾e
postinodum laborare. Hoc tñ sollcrt̾ age:
ut acceptis solidis ei plenariam munitio¬

Expanded text:
testantibus verum esse credimus. Et quia centestantibus verum esse credimus. Et quia centum quinquaginta solidos debebat, volui ut creditores illius cum eo aliquid paciscerentur,enus pro debito teneatur, si res defuerint quae possint eidem debito addici. Creditores ergo suos, ut asserit, ad octoginta solidos consentire possibile est. Sed quia multum est ut a nil habente homine octoginta solidos petant, sexaginta tibi solidos per notarium tuum transmisimus, ut tu cum eisdem creditoribus subtiliter loquaris et rationem reddas, quia filium ejus quem tenere dicuntur, secundum leges tenere non possunt. Et si potest fieri, ad aliquid minus quam nos dedimus condescendant; et quidquid de eisdem sexaginta solidis remanserit, ipsi trade, ut cum filio suo exinde vivere valeat. Si autem nil remanet, vel ad eamdem debitum ejus summam incidere stude, ut possit sibi libere postmodum laborare; hoc tamen solerter age, ut, acceptis solidis, ei plenarium munitio
Abbreviated transcription (Latin):
dilectionem tuam antẽdc̃o fr̃i nr̃o modios
duo milia scͥptis te dare p̃sentib deputa¬
mus hortamur gͦ ut in his p̃bendis nul¬
lam moram aut excusationem adducas:
qͣtinus dum tempus sunt et hic cum dei
aduitorio sine ꝑieulo ad ꝓpͥa remeare et ei
muichi caritas tua: quia ualde cont̾sta¬
tum solidos ꝑ petrum subdyaconum dilec¬
tiomi tue dar fecimꝰ quos peto ut absq ĩ¬
uiria suscipias.
rogoris candido defensori. Necessita¬
tem patientib pontificale conuenit
adesse subsidrum. ꝓ qua re exꝑientie tue
p̃senti ancoritate p̃cipimꝰ: quatmꝰ albi¬
no pͥuato luminib filio quondam mar¬
tini coloni singulis amus cluos tremisses
sine aliqua dilatione p̃stare ñ desinat ñ
dubitatum suis hoc sñ dubio rõib ĩpuitati.
regorius fantino defensori.
Lator p̃sentium cosmas syrus in nego¬
tio qd̃ agebat debitum se contuxisse ꝑhibu¬
it: quod et multis aliis et lacͥmis eius at¬

Expanded text:
dilectionem tuam antedicto fratri nostro mildilectionem tuam antedicto fratri nostro milduo millia scriptis te dare praesentibus deputamus. Hortamur ergo ut in his praebendis nullam moram aut excusationem adducas, quatenus, dum tempus sinit, et hic cum Dei adjutorio sine periculo ad propria remeare, et cimihi charitas tua, quia valde contristatum solidos per Petrum subdiaconum dilectioni tuae dari fecimus, quos peto ut absque injuria sui suscipiat.regorius Candido defensori. Necessitatem patientibus pontificale convenit adesse subsidium. Pro qua re experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus quatenus Albino privato luminibus filio quondam Martini coloni singulis annis duos tremisses sine aliqua dilatione praestare non desinat, non dubitatura suis hoc sine dubio rationibus imputari. regorius Fantino defensori: « Lator praesentium Cosmas Syrus in negotio quod agebat debitum se contraxisse perhibuit, quod et multis aliis, et lacrymis ejus at
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ fac ut p̃sentium lator nullas de ꝑcipi¬
die dñi bñ dispensate merredis possis par
uariis ꝑieuloꝵ necessicatib multis se
dicit debitis obligatum: ita ut ꝓeis a cre¬
ditorib suis suos dicat filios detineri. Q
res si ita est: nos omino cõmonet. Qnͣto¬
brem hortamur dilectionem tuamt: ut qi
de reb paupum dandis agitur cãm eius
cum sũma subtilitate ꝑquiras. Et si inue¬
nis eum predictis debitis ueracit̾ inuolutũ.
ut non sit substantia unde possit hec ip̃a
ꝑsoluere: predictos creditores eiꝰ uideas. et pp̃
recolligendos filios eiꝰ qnͣta cognou̾is qnͣtita¬
te componas Et quia ip̃am sicut dc̃m est ħͥ
non ht̃ unde restituat ⁊ de reb pauꝑum
ex p̃senti nr̃a anctoritate ꝑsolue: sciens qͥc¬
quid illic te ꝓuidente datum fu̾it patͥmo¬
te sua alimonioꝵ necessitatem inno¬
tuit sustinere. Quib qm̃ ut possibile est
aliquod desideramꝰ ferre consultum id curo

Expanded text:
ergo fac ut praesentium lator nullas de percipiergo fac ut praesentium lator nullas de percipidie Domini bene dispensatae mercedis possis partvariis periculorum necessitatibus, multis se dicit debitis obligatum, ita ut pro eis a creditoribus suis suos dicat filios detineri. Quae res, si ita est, nos omnino commovit. Quamobrem hortamur dilectionem tuam ut quia de rebus pauperum dandis agitur, causam ejus cum subtilitate summa perquiras; et si inveneris eum praedictis debitis veraciter ita involutum, ut non sit substantia unde possit haec ipsa persolvere, praedictos creditores ejus videas, et propter recolligendos filios ejus, quanta cognoveris quantitate, componas. Et quia ipse, sicut dicit, non habet unde restituat, de rebus pauperum ex praesenti nostra auctoritate persolve, sciens quidquid illic, te providente, datum fuerit, patrimote sua alimoniorum necessitatem innotuit sustinere. Quibus quoniam, ut possibile est, aliquod desideramus ferre consultum, idcirco
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib festinabis: secturus tuis esse rõnib
quicquid nr̃a p̃ceptione p̃bueris imputã¬
dum. S et t̾rulam eccłie nr̃e uicinam sͥ¬
qm unum solidum. et tremises duos pensi¬
tam asserunt. si ita est libelliario noĩe ad
sit ħ omĩaita complere: si sicut diximus
re ꝓximos tanqmͣ nos inctip̃os. Et
cum hac eos p̃cipiamur karitate dilig̾e
qnͣtomagis debemus his insubsidiis neces¬
sitatum carnalium subuenure ut coꝵan
gustias si ñ exom̃ib saltem aliquib substẽ¬
moud uiti dignissimi nonsolum amissio¬
ne uisus s etiam inopia uictus egestatem
pati conspeximus: necessarium duximꝰ
in qnͣtum possibilitas suppetit ei p̃bere cõ¬
sultum. Preterea exꝑientie tue p̃senti ius¬
sione p̃cipimus ut in aniuis singulis uigĩ¬
ti quatuor modios tͥciri fabe quoq modia
duodecim. et uini decimatas uginti ꝓsu
stentatione uite debeat ministrari⁊ quod
tius postmodum possit rõib imputari. Ita

Expanded text:
omnibus festinabis, sciturus tuis esse rationibus omnibus festinabis, sciturus tuis esse rationibus quidquid nostra praeceptione praebueris imputandum. Sed et terrulam Ecclesiae nostrae vicinam sibi, quam solidum unum et tremisses duos pensitam asserunt, si ita est, libellario nomine adsit haec omnia ita complere, si, sicut diximus, re proximos sicut nosmetipsos; et cum hac eos praecipiamur charitate diligere, quanto magis debemus his in subsidiis necessitatum carnalium subvenire, ut eorum angustias si non ex omnibus, saltem aliquibus sustenum viri dignissimi non solum amissione visus, sed etiam inopia victus egestatem pati conspeximus, necessarium duximus, in quantum possibilitas suppetit, ei praebere consultum. Propterea experientiae tuae praesenti jussione praecipimus, ut annis singulis viginti quatuor modios tritici, fabae quoque modios duodecim, et vini decimatas viginti pro sustentatione vitae debeas ministrare, quod tuis postmodum possit rationibus imputari. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
deputatumr: non solum iuetus necessitatẽ
pati. s et nutlitatis nimiam sustin̾e mo¬
lestiam. ꝑ qua re necesse habemus strenni¬
tati tue p̃sciti uissione p̃cipere. ut ip̃i ꝓ
uictu ac uestimento stratuq ad continen¬
tiam pueroq eiꝰ anuuam qnͣtum ꝓspexe¬
ris sat esse constituas. ut in opia nuditas
q eiꝰ tali ꝓuidentia possint hr̃e consultũ:
et ea que eidem iuiro deputaĩus. tuis post¬
modum possint rõnib imputari. Ita gͦ
fac: ut et nr̃am ussionem impleas ⁊ et
ti quoq hoc ip̃m bñ clisponendo hac ipa pos¬
sis parcicipari mercede.
onasterium sc̃i archangli qd in trople¬
ũ est. constitutum indicante p̃sentium
portitore uictus hr̃e necessitatem didici¬
mus. ideo exꝑientia tua cdiligent̾ inugi¬
let ⁊ et si eiusdem loci monachos bñ se trac¬
tare cognou̾is. in quib eos nccessitatem
labere manifesta ueritate patu̾it ens sub¬
uenire. hac auctoritate susfultus modis

Expanded text:
deputatum, non solum victus necessitatem deputatum, non solum victus necessitatem pati, sed et nuditatis nimiam sustinere molestiam. Pro qua re necesse habemus strenuitati tuae praesenti jussione praecipere, ut ipsi pro victu ac vestimento, stratoque ad continentiam, pueroque ejus annonam, quantam prospexeris satis esse, constituas, ut inopia nuditas que ejus tali providentia possint habere consultum, et ea quae eidem viro deputaveris, tuis postmodum possint rationibus imputari. Ita ergo fac ut et nostram jussionem impleas, et tu quoque hoc ipsum bene disponendo, hac ipsa possis participari mercede.rium sancti Archangeli, quod in Tropaeis est constitutum, indicante praesentium portitore, victus habere necessitatem didicimus. Ideoque experientia tua 68 diligenter invigilet, ut si ejusdem loci monachos bene se tractare cognoveris, in quibus eos necessitatem habere manifesta veritate patuerit, eis subvenire, hac auctoritate suffultus, modis
Abbreviated transcription (Latin):
torio sc̃i archangłi seruientib qd̾ iualla nr̃o.¬
nr̃o castro. iuxta sc̃i pet̾ basilicam esse dinos¬
citur binos te tantum modo solidos dare
p̃cipimus: qui et ip̃i tiuis rõnib imputen¬
tur. Ita gͦ fac: ut impense meiredis tu quo¬
q parcicipium sorciaris.
passione benigna mente concurrimus
in tirͣts ꝓculdubio petitionib clementẽ dñm
repimus. Palatina siquidem illustris femi¬
na continua hostilitate insinuauit se plu¬
timis necessitatib subiac̾e. ꝓpterea exꝑien¬
tie tue p̃senti p̃senti auctoritate p̃cipimus
ut ei ꝓsustentatione eiꝰ annuos triginta
solidos dare ñ differat. quituis possint post¬
modum rõnib imputari. Ita gͦ fac: ut
et tu bñ ministrate mercedis cõmodum
ꝑcipias. et nr̃a ad ꝑfc̃m p̃cepta ꝑducas.
Tem petro subdiacono. Insima¬
tum nob̾ est marcellum baruntitane
eccłie ibidem in cuutate panormitana
in monast̾io sc̃i adriam in penitentiam

Expanded text:
torio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullatorio sancti Archangeli servientibus, quod in Lucullano castro juxta sancti Petri basilicam esse dignoscitur, binos te tantummodo solidos dare praecipimus, qui et ipsi tuis rationibus imputentur. Ita ergo fac ut impensae mercedis tu quoque participium sortiaris. passione, benigna mente concurrimus; nostris proculdubio petitionibus clementem Dominum reperimus. Palatina siquidem, illustris femina, continua hostilitate insinuavit se plurimis necessitatibus subjacere. Propterea experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus ut ei pro sustentatione ejus annuos solidos triginta dare non differat, qui tuis possint postmodum rationibus imputari. Ita ergo fac ut et tu bene ministratae mercedis commodum percipias, et nostra ad perfectum praecepta perducas. » Item Petro subdiacono: « Insinuatum nobis est Marcellum Barunitanae Ecclesiae, ibidem in civitate Panormitana in monasterio sancti Adriani, in poenitentiam
Abbreviated transcription (Latin):
ceres scͥptis recurentib maitares et uix de
pantis hec facere eurasti. Uolo aut̃ ut dñe
paterichie mee. mox ut p̃sentem iussionẽ
trecentos. Dñe uuuane relicte felicis
solidos ui ̾ ginti: et t̾tici modios trecen¬
sionis sub festinatione tͣnsmitte: et ad
poschalem diem dño auxiliante occur
dei quasdam nolane ciuitatis maborda¬
na domo cõmorantes nimiam uictus
uestitusq penuriam sustinere. Quib ex
p̃cepto dei subuenure nos conuenit: et in¬
opiam earum qnͣtum possumus donã¬
te dño subleuare. Propterea exꝑientie
tue p̃senti iussione mandanuẽ: ut de hac
p̃senti nona indictione quadraginta ĩ
auro eis solidos dare debeas et deincepssuc¬
cedentib indictionib annnos ugniti so¬
lidos ministrare᷑ qui tuis possint rõnib
imputari. Pret̾ea paulino pb̃ro mona¬
sterii sc̃i erasini. quod in latere montis se¬
rapti situm esti s et duob monachis in ora¬

Expanded text:
ceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de ceres, scriptis recurrentibus indicares; et vix de paucis haec facere curasti. Volo autem ut domnae Pateriae, thiae meae, mox ut praesentem jussionem trecentos; domnae Vivianae, relictae Felicis, solidos viginti et tritici modios trecensionis sub festinatione adducito, et ad paschalem diem, Domino auxiliante, occurini quasdam Nolanae civitatis, in Aboridana domo commanentes, nimiam victus vestitusque penuriam sustinere. Quibus ex praecepto Dei subvenire nos convenit, et inopiam earum, quantum possumus, donante Domino, sublevare. Propterea experientiae tuae praesenti jussione mandavimus ut hac praesenti nona indictione quadraginta in auro eis solidos dare debeas, et deinceps succedentibus indictionibus annuos viginti solidos ministrare, qui tuis possint rationibus imputari. Praeterea Paulino, presbytero monasterii sancti Erasmi, quod in latere montis Soractis situm est, sed et duobus monachis in ora
Abbreviated transcription (Latin):
Tem maximo ep̃õ syracusano postaliqͣ¬
Dresbiteros. dẏacones. ceteros q cuiuslibet
ordinis cłicos qui eccłiis quoquomodo mi¬
litant abb̾es fieri ꝑ mouasteria non per¬
mittas: s aut omissa cł̾icatus militia
monachicis ꝓmoueantur ordinib. aut
si in abb̃is loco ꝑmanere decreuerint cli̾ca¬
tus nullatenus ꝑmittantur hr̃e milici¬
am. Satis enim incongruum est si curi
unum ex his posui magnitudine diligent᷑
quis non possit explere ad utrumq iudi¬
cetur ydoneus: sicq inuicem et ecc̃astieus
ordo uite monachice et eccłiasticis utilita¬
sticoꝵ pr̃imonioꝵ uelut argus qui¬
dam luminosissimus ꝑ tociꝰ mundi lan¬
fuclinem sue pastoralis sollicitudinis
oculos curuntulerit non ab reforsitan
ducerim ꝑstͥngendum. Ait enim in epłã
anthenio subdiacono discedenti tͥ man¬
dauimus et postinodum p̃ceptis discur¬
rentib ĩiuuxisse me menum ut curam
pauꝑtm gereres. si quos illic egere cognos¬

Expanded text:
» Item Maximiano episcopo Syracusano post aliqu» Item Maximiano episcopo Syracusano post aliquPresbyteros, diaconos, caeterosque cujuslibet ordinis clericos, qui in Ecclesiis quoquo modo militant, abbates fieri per monasteria non permittas; sed aut omissa clericatus militia, monachicis promoveantur ordinibus; aut si in abbatis loco permanere decreverint, clericatus nullatenus permittantur habere militiam. Satis enim incongruum est si cum unum ex his pro sui magnitudine diligenter quis non possit explere, ad utrumque judicetur idoneus, sicque invicem et ecclesiasticus ordo vitae monachiae, et ecclesiasticis utilitasticorum patrimoniorum, velut Argus quidam luminosissimus, per totius mundi latitudinem suae pastoralis sollicitudinis oculos circumtulerit, non ab re forsitan duxerim perstringendum. Ait enim in epistola Anthemio subdiacono: « Discenti tibi mandavimus, et postmodum praeceptis 67 discurrentibus injunxisse me memini, ut curam pauperum gereres, et si quos illic egere cognos
Abbreviated transcription (Latin):
uamine releuare: quatinus nullam de¬
inceps in eis cłiti uel hi qui in sacro sũt
ordine constituti. ob aliud hañt nisi orã¬
di tantũmodo causa accedendi licentiam
aut si forte ad ꝑagenda sacra missaꝵ fue¬
ũt ĩuitati mysteria. S ne uel ꝑcuilibet
monachi. aut abb̃is ꝓmotionem onus
aliquod fortasse sustineant. studendum
est nob̃̾. ut si quispiam abbatum. aut
monachoꝵ. ex quocũq monasterio ad clĩ¬
catus offitium uel ordinem  sacrum ac¬
cesserit non illic aliqmͣ habeat ut diximꝰ
ulteriꝰ potestatem. ne monasteria huius
occasionis uelamine. ea que ꝓhibemus su¬
stinere onera compellanttir. Hec itq oĩa
uigilanti cura emendare iam sodo com¬
monita scĩtas nr̃a non differat: ne si post
hoc negligentes uos cẽ qd̃ non credimus
senserimus: alit̾ monastetioꝵ qui et
ꝓspicere compellantur. Nam notum nob̃
sit. quia tante necessitati seruoꝵ dei con¬
gregationem ampliꝰ subiacere ñ patimͣ.

Expanded text:
vamine relevare, quatenus nullam devamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel hi qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant, nisi orandi tantummodo causa, accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra missarum fuerint invitati mysteria. Sed ne, vel pro cujuslibet monachi aut abbatis promotione onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem, ne monasteria, hujus occasionis velamine, ea quae prohibemus sustinere onera compellantur. Haec ita ue omnia vigilanti cura emendare jam secundo commonita sanctitas vestra non differat, ne si post hoc negligentes vos esse, quod non credimus, senserimus, aliter monasteriorum quieti prospicere compellamur. Nam notum vobis sit quia tantae necessitati servorum Dei congregationem amplius subjacere non patimur.
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝑ coꝵ uitam monasteria destriuintur.
Nemo etenim pot̾ et eccłiasticis obsequiis
deseruire. et in monachica regula ordina¬
te ꝑsistere. ut ip̃e distͥctionem monasterii
teneat. qui cotielie in ministtͥo eccliastico
cogitur ꝑme uere. Proide fr̃nitas tua. ħ
quolibet in hoc loco fr̃m est emendare festi¬
nenti quia ego nullo modo patior loca sacͣ
ut ꝑelicoꝵ ambitum destruantur.
Tem mariniano ep̃o rauenne. Dudum
ad nos multoꝵ relatione ꝑuenerat mona¬
casione quasi regiminis. et qd̃ dici graue
est uelut inꝓprietate possideant. Quibus
non modicum condolentes: decessori ur̃o lit¬
ne hoc onus monast̾io remaueret fr̃nta¬
ti ur̃e eadem nos scͥpsisse recolimus. Et qr
ut comperimus in huiꝰ rei hactenꝰ correptio¬
ne cessatum est: hecad uos iterum p̃uidi¬
mus scͥpta dirigere. Hortamur gͦ ut oĩ
mora omiq excusatione summota. ita
mon t̾ia ip̃a ab huiꝰmodi studeatis gra¬

Expanded text:
et per eorum vitam monasteria destruuntur. et per eorum vitam monasteria destruuntur. Nemo etenim potest, et ecclesiasticis obsequiis deservire, 66 et in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasterii teneat qui quotidie in ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum est, emendare festinet, quia ego nullo modo patior ut loca sacra per clericorum ambitum destruantur. » Item Mariniano episcopo Ravennae: « Dudum ad nos multorum relatione pervenerat monacasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, decessori vestro litne hoc onus monasteriis remaneret, fraternitati vestrae eadem nos scripsisse recolimus. Et quia, ut comperimus, in hujus rei hactenus correctione cessatum est, haec ad vos iterum praevidimus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione submota, ita monasteria ipsa ab ejusmodi studeatis gra
Abbreviated transcription (Latin):
buta. Hinc est quod quibdam ambi¬
tiosis sicut in suis lit̾tis quas ego studio
breuitatis omisi. pot̾it inueniri mode¬
rationis frena frequent̾ imposuit. Uñ
antemio subdiacono ꝓ pascasio ep̃o qui
ꝑsemet ip̃m maior sibimet domus. et
uicedñs ꝑmanebat: unt̾ cetera p̃cepit di¬
cens. Uolumꝰ autem ut fr̃ ñr paschasius
et uicedñm sibi ordinet et maiorem do¬
mus: quatinus possit uel hospitibus
suꝑuenientib uel causis que ueniunt
ydoneus et paratꝰ existere. Si uero utro¬
uel negligentem eum prospicis uel ea que
dicimus implere differentem ⁊ omĩs cle¬
rus cius adhiberi debet ut cõmuni con¬
silio ip̃i eligant quoꝵ ꝑsone ad ea que
pretliximus ualeant ordinari.
Tem rauennatib clericis. ad monasteri¬
ca dudum monast̾iis consecrata nunc ha¬
bitatula clicoꝵ. aut etiam laicoꝵ fc̃a st̃.
Dumq hi qui sunt in eccłiis fingunt se
religiose uiucre monasteriis p̃poni appetũt:

Expanded text:
buta. Hinc est quod quibusdam ambibuta. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Paschasio episcopo, qui per semetipsum sibimet major domus, et vicedominus permanebat, inter caetera praecepit, dicens: « Volumus autem ut frater noster Paschasius et vicedominum sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. » Item Ravennatibus clericis, ad monasterica dudum monasteriis consecrata nunc habitacula clericorum, aut etiam laicorum facta sunt, dumque hi qui sunt in Ecclesiis fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tis de nr̃o offitio cłicis: in quib si quod
reꝑiriri potit prauitatis. ut in subditis
emendare qd̃ islicite gestum fu̾it ualea¬
tis ⁊ quos uidelicet apd̃ uos habitus su offi¬
cium magis conueniat qm̃ excuset.
re dicebat: asserens qr sicut in uno corpore
multa membra habemus. omĩa autem
membra non eundem actum hñt ita ĩ
eccłie corpore scd̃m ueridicam pauli seri¬
tentiam in uno eodemq sp̃u alii confe¬
rendum est. hoc offitrum. alii comuitten¬
dum est illud. Neq uni qͣntumlibet ee¬
citate ꝑsone uno tempore duaꝵ terũ
corporis seruat et pulchritudinem rep̃¬
sentat: ita uarietas ꝑsonaꝵ ꝑ diu̾sa n¬
chilominus officia distributa et fortitu¬
dinem et uenustatem sc̃e dei eccłie mani¬
festat. et sicut indecoꝵ est ut in corpore
humano alt̾um membrum alterius
fungatur offitõ: ita nimirum noxiũ
simił q turpissimum si singula rerum
minist̾ia ꝑ sonis totidem ñ fu̾int distͥ¬

Expanded text:
tis de vestro officio clericis; in quibus si quid tis de vestro officio clericis; in quibus si quid reperiri poterit pravitatis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuerit valeatis, quos videlicet apud vos habitus sui officium magis conveniat quam excuset.re jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem meecclesiae corpore secundum veridicam Pauli sententiam in uno eodemque spiritu alii conferendum est hoc officium, alii committendum est illud, neque uni quantumlibet exercitatae personae uno tempore duarum rerum corporis servat, et pulchritudinem repraesentat, ita varietas personarum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distri
Abbreviated transcription (Latin):
rium chartularium rauennatis. castoriũ
notarium hystriani anconium subdyaco¬
num delinatini. ioh̾em notarium illirici¬
ani. sỹmacum defensorem sardine. bonefa¬
cium notarium corsicani pantaleonem
notarium ligurie ieronimum defensorem
alpium cottiarum. hilarium notariũ
germanitiani et candidum pb̃rm gallica
da censebat. Unde ianuario karalitano
ep̃o int̾ cet̾a scͥbit dicens. Inclicatum est
nob̾ qd̃ laitis quibdam curam ur̃i patri¬
monii cõmittentes: postinodum in tusti
gationib fuerint dep̃hensi. Quod si ita ⁊¬
distͥcte a uob̃ discuri conuenit atq inter
eos eccłieq ur̃e rusticos cãm examinare
subtilius et quicquid in eis fuerit frau¬
dis inuentum. cum pena legib statu¬
ta reddere compellantur. Decetero u̾o
cauendum a fr̃nitate ur̃a est ne secula¬
rib uiris atq non sub regula ur̃a degen¬
tib cuiꝰlibet res eccłie comitant᷑ ⁊ s ꝓba¬

Expanded text:
rium chartularium Ravennatis, Castorium rium chartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem notarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifacium notarium Corsicani, Pantaleonem notarium Liguriae, Hieronymum defensorem Alpium Cottiarum, Hilarium notarium Germaniciani, et Candidum presbyterum Gada censebat. Unde o inter cetera scribit dicens: ' Indicatum nobis est, quod laicis quibusdam curam vestri patrimonii commigationibus, fuerint deprehensi, et districte a vobis discuti convenit, atque inter eos Ecclesiaeque vestrae rusticos causam examinari subtilius, ut quidquid in eis fuerit fraudis inventum cum poena legibus statuta reddere compellantur. De caetero vero cavendum a fraternitate vestra est, ne saecularibus viris, atque non sub regula nostra degentibus, cujuslibet res Ecclesiae committantur, sed proba
Abbreviated transcription (Latin):
lentur et tu mercedis tue bonum iet̾¬
na uita redemptoris nr̃i compensante¬
gr̃a recipias.
ec quidem gregorius intͣ uel extra
urbem studio pietatis ex̾cuit. Cete¬
rum ꝓbum religiosum abb̃em cum mł¬
tis pecuniis ierosolimam destinauit: cꝰ
instantia uenerabile xenodochium cõ¬
stituit. et tam ibi qmͣ in monte syna pe¬
nes arabiam dei famulis sub regimine
palladii constitutis. cotuliani uictus et ue¬
sumenti copiam qmͣ diu uni̾e potuit
annualiter nuttere ꝓcurauit.
stodia sacre religionis rebq pauꝑum
strenue grib̾nandis ecc̃e sue uiros industrios
rectores patͥmonioꝵ asciuit: inquib cy¬
prianum diaconum patͥmonii siculi. pã¬
taleonem notarium siracusani fantiñ
defensorem panormitani sergium defenso¬
rem calabritani romanum notarium a¬
puli benenatum defensoren sannititi en¬
tenium subdyaconum neopolitani. P̾etrũ
subdiactonum. campani candidum defenso¬
seolani. felicem suibdyaconum apie casto¬

Expanded text:
lentur, et tu mercedis tuae bonum in aetelentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias. » 52. Haec quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam quandiu vivere potuit annualiter mittere procuravit. 53. custodia sacrae religionis, rebusque pauperum strenue gubernandis, Ecclesiae suae viros industrios, rectores patrimoniorum ascivit. In quibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Pantaleonem notarium Syracusani, Fantinum defensorem Panormitani, Sergium defensorem Calabritani, Romanum notarium Apuli, Benenatum defensorem Samnitici, Anthemium subdiaconum Neapolitani, Petrum subdiaconum Campani, Candidum defensoseolani, Felicem subdiaconum Appiae, Casto
Abbreviated transcription (Latin):
eis inquictudinis occasio. unde magis lau¬
dandi sunt oriatur. Quia gͥte uirum re¬
ligiosum intentionis tue studio ꝓueeati
mensis pauꝑum exhibendis diaconit ele¬
gumus p̃ponendum: ne qua tͥ exhac nasca¬
tur administratione dubietaf hac te mu¬
nitione ꝓspeximꝰ fulciendum ⁊ constituẽ¬
tes ut de hoc quod ad mensas pauꝑum uel
diaconie exhibitionem ꝑcepisti. siue subin¬
de perceꝑis erogandum. nulli umqnͣt homi
num quolibet modo seu ingenio cogaris
ponere rõnem. uel aliqͣm debeas molestiã
sustinere. S qr ita humanis te om̃ib efse
uolumus rõnib absolutum ut d̾o nr̃o
de his que tͥ ꝯmisimus rõnem te nou̾is
positurum : hortamur ut fidei inte sin¬
ceritas ugeat. sit mens in reb intentior
cura ꝓpensior. studium ngilantius. deuo¬
tio clarior exhibitio efficatior ⁊ quatinꝰ
dum dicimo uitꝰ auxilio. hoc optis sollex¬
ter impleu̾is: et illi ꝓ quib sollicitũdi¬
nem geris studii tui solatio utilit̾ conso¬

Expanded text:
occasio, unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te Joannem religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum et exhibendae diaconiae eligimus praeponendum, ne qua tibi ex hac administratione nascatur dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum; constituentes ut de hoc quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis num, quolibet modo seu ingenio, cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hortamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter conso
Abbreviated transcription (Latin):
para qualis tibi placet. Acceptis itaq
monachus tͥb nũmismatib habebat ea
apud se. Alius aut̃ fr̃ uidens eum tria ha¬
bentem nũmismata: ꝑgens nuntiauit
abb̃i. albas uero auaiens: retulit beatis¬
simo ppͨ. Beatissimus autem gregorius
discens hoc ab alb̾e segregauit eum a com¬
munione: tanqmͣ eum qui soluerat re¬
gulam monastii. Igitur post moditum
temporis moritur fr̃ segregatꝰ nesciente
ppͣ. Post duos gͦ aut tres dies ꝑgens abbas
nuntiauit ei qr fr̃ requiett. In hoc ita
non mecdiocrit̾ tͥstanis est: quia anteꝙͣ
exiret de hac uita ñ soluit eum ab excõica¬
tionis eptimio. Et serbens orõnem ĩ picta¬
tio dedit uni dẏaconoꝵ suoꝵ iubens ei tre.
et suꝑ frẽm legi eam. Erat aut̃ or̃o soluẽs
ab ercõicatõe defunctũ. Uadit gͦ diaconus
ficut preceptum ei fuerat suꝑ tumulũ
frĩs: legit pictatiũ hñs or̃onem. Et ip̃a
nocte uidit albas frẽm illum defantum.

Expanded text:
para, qualis tibi placet. Acceptis itaque para, qualis tibi placet. Acceptis itaque monachus tribus numismatibus, habet ea apud se. Alius autem frater videns eum habentem tria numismata, pergens nuntiavit abbati. Abbas vero audiens, retulit beatissimo papae. Beatissimus autem Gregorius discens hoc ab abbate, segregavit eum a communione, tanquam eum qui solverat regulam monasterii. Igitur post modicum temporis moritur frater segregatus, nesciente papa. Post duos ergo aut tres dies pergens abbas nuntiavit ei quia frater requievit. In hoc itaque non mediocriter tristatus est, quia antequam exiret de hac vita, non solvit eum ab excommunicationis epitimio; et scribens orationem in pyctatio, dedit uni diaconorum suorum, jubens ei ire, et super fratrem legi eam. Erat autem oratio solvens ab excommunicatione defunctum. Vadit ergo diaconus, sicut praeceptum ei fuerat, et super tumulum fratris legit pyctatium, habens orationem. Et ipsa nocte vidit abbas fratrem illum defunctum,
Abbreviated transcription (Latin):
pe cum ita ualeat aĩa in inferno existere.
et inferni cruciat᷑ ꝑ dei miscd̾iam non sen¬
tire sicuti unus gehenne ignis ualet om̃s
pocõres parit̾ detinere. s ꝑ dei iusticiam cũc¬
tos equalit̾ ñ ualet exurere. Nam unius¬
cuiꝰq qnͣtum meruit culpa: iusto dei iu¬
ditio tantum sentietur et pena.
chilominꝰ ex libro qui agretis limon
dicitur. a latinis uero intelligitur cã¬
pus. uel pratum. p̃ceptor m̃s int̾ alia to¬
to orbe iam diffamata muracula int̾preta¬
noĩe petrus de sc̃o gregorio ppͣ romano: il¬
linc enim erat reuerentissimus hic ꝓb̾r.
Is inquit effc̃s ppͣ elificauit monasteriũ
iuroꝵ magnum: et dedit mandatum
ut nullus monachoꝵ ꝓprium aliquid
haberet usq ad unũ obolum. Fr̃ gͦ de
monast̾io habebat frẽm secularem: et po¬
stulauit eum dicens. Castilam non harco.
s fac caritatem eme michi. Sicit ei secła¬
ris fr̃. Ecce t̾a nũmisiata suscipiens: cõ¬

Expanded text:
pe cum ita valeat anima in inferno existere, pe cum ita valeat anima in inferno existere, et inferni cruciatus per Dei misericordiam non sentire, sicuti unus gehennae ignis valet omnes peccatores pariter detinere, sic per Dei justitiam cunctos non valet aequaliter exurere. Nam uniuscujusque quantum meruit culpa, justo Dei judicio tantum sentietur et poena. 45. Nihilominus ex libro qui a Graecis λειμὼν dicitur, a Latinis vero intelligitur campus, vel pratum, praeceptor meus inter alia toto orbe jam diffamata miracula interpretanomine Petrus, de sancto Gregorio papa Romano illinc enim erat reverendissimus hic presbyter: Is, inquit , effectus papa, aedificavit monasterium virorum magnum, et dedit mandatum ut nullus monachorum proprium aliquid haberet usque ad unum obolum. Frater ergo de monasterio habebat fratrem saecularem, et postulavit eum, dicens: Casulam non habeo, sed fac charitatem, eme mihi. Dicit ei saecularis frater: Ecce tria numismata suscipiens, com
Abbreviated transcription (Latin):
impiisq defunctis ñ adu̾tentes. quia nõ
legitur. ꝓ traiano gregorium exorasse. s
tm̃ fleuisse. Sic enim cum non orau̾it gre¬
goriꝰ plangendo potuit exancliri sicuti cũ¬
moyses cum dolendo taceret potuit clamas¬
se uideri. Cui dñs tacenti labiis. quid cla¬
mas inquit ad me: Nimirum deus om̃i¬
potens corda renes q scrutatur ⁊ et freq̃n¬
ter ea misertꝰ concedit. que homo qmͣus
ut carnalis desideret tamen pete ñ p̃sumit
Unde psalmista. Desiderium papum crau¬
diuit dñs et desideria cordis eoꝵ autliit au¬
ris tua. Et notandum ꝙ non legitur gre¬
gorii p̃cib traan aĩa ab inferno libera¬
ta et in paradyso reposita. qd̾ om̃ino intre¬
dibile uideretur ꝓpt̃ illud qd̾ scͥptum est
nisi quis renatꝰ fũit exaqua et sp̃u sc̃õ nõ
intrabit in regnum celoꝵ: s simpliciter
ditixar ab inferi solũmodo cruciatibus
libata qs iusdelicet pot̃ usderi credibile: quip¬

Expanded text:
impiisque defunctis; non advertentes quia non impiisque defunctis; non advertentes quia non legitur pro Trajano Gregorium exorasse, sed tantum flevisse. Sic enim cum non oraverit Gregorius, plangendo potuit exaudiri, sicuti Moyses cum dolendo taceret, potuit clamasse videri, cui Dominus tacenti labiis: Quid clamas, inquit, ad me ? Nimirum Deus omnipotens corda renesque scrutatur, et frequenter ea misertus concedit, quae homo quamvis ut carnalis desideret, tamen petere non praesumit. Unde Psalmista: Desiderium pauperum exaudivit Dominus, et desideria cordis eorum audivit auris tua . Et notandum quia non legitur Gregorii precibus Trajani anima ab inferno liberata, et in paradiso reposita, quod omnino incredibile videtur propter illud quod scriptum est: Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto non intrabit in regnum coelorum ; sed simpliciter dicitur, ab inferni solummodo cruciatibus liberata. Quod videlicet potest videri credibile quip
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓ hec mercedem tuam recipias ⁊ qmͣ al¬
dit nec ante cdiscessit qmͣ iulicium uidue
ꝓsemet ĩminens ꝓfligaret. Huiꝰ gͦ mansu¬
etuelinem indicis asserunt gregorium re¬
cordatum ad sc̃i petͥ apłi basilicam ꝑue¬
nisse ⁊ ubi tam diu suꝑ errore tam clemẽ¬
tissimi principis defleuisse: quo usq respõ¬
sum sequenti nocte sepiss se ꝓ traiano fu¬
isse aulitum ⁊ tantum ꝓ nuillo ulteruis
ragano p̃ces funderet.
a cum de suꝑiorib miraculis roma¬
noꝵ sit nemo qui aubitet ÷ de hoc ꝙ
apd sanxones legitur huiꝰ p̃cib traiani a¬
nima ab inferni touciatib lib̾ata. ob id uł
marime clubitare uideritur: qd̾ tantus
doctor nequaqmͣ p̃sumeret ꝓ pagano pror¬
sus orare qui quarto dyalogoꝵ suoꝵ libro do¬
cuerat candem cãm eẽ cur non oretur a
scis in futuro uiditõ ꝓ pccõrib et̾no igne
dampnatis que nunc etiam oã est ut ñ
orent sc̃i homĩes ꝓ hominib infidelib

Expanded text:
et tu pro hoc mercedem tuam recipias quam alet tu pro hoc mercedem tuam recipias quam aldit, nec ante discessit quam judicium viduae per semet imminens profligaret. Hujus ergo mansuetudinem judicis asserunt Gregorium recordatum ad sancti Petri apostoli basilicam pervenisse; ibique tandiu super errore tam clementissimi principis deflevisse, quousque responsum sequenti nocte cepisset, se pro Trajano fuisse auditum, tantum pro nullo ulterius pagano preces effunderet. Sed cum de superioribus miraculis Romanorum sit nemo qui dubitet, de hoc quod apud Saxones legitur, hujus precibus Trajani animam ab inferni cruciatibus liberatam, ob id vel maxime dubitari videtur, quod tantus doctor nequaquam praesumeret pro pagano prorsus orare; qui quarto Dialogorum suorum libro docuerit eamdem causam esse cur non oretur a sanctis in futuro judicio pro peccatoribus aeterno igne damnatis; quae nunc etiam causa est ut non orent sancti homines pro hominibus infidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
suum suogestione in cesti iudicis confitẽ¬
tes. ac postmodum ad sacri baptismatis
gr̃am uenientes luminib quidem ne
magꝰcam telegerent reddere uoluit eos
tamen ecc̃astica stipe nutͥre p̃cepit.
egitur etiam penes eascem ecc̃as an
ip̃e quondam pulcherruis edificiis ne¬
nustarat ꝓcedens. iudicii eius quo indu¬
am consolatus fuerat recordatus ato im¬
ratus sit. Quod scilicet sicut a pͥorib tra¬
ditur. ita se ht̃. Quodam tempore traia¬
no ad ĩminentis belli ꝓcunctum uehemẽ¬
ceffit flebilit̾ dicens silius m̃s innocens
te regnante peremptꝰ est. Obsecro ut quia
eum michi redd̾e̾ non uales: sanguinẽ¬
uidua dicit. Si tu in p̃lio mortiis fue¬
ris : quis mͥ p̾stabit: Traanus respon¬
dit. Ie qui post me imperabit. Uidua
dixit. Et tͥ quid proderit. si alt̾ mͥ iusti¬
ciam fecerit: Traranus respondit. Uti¬
q nichil. Et iudua. Nonne inquid me
lius tͥ est ut tr michi iusticiam facias

Expanded text:
suum suggestione incesti judicis confitensuum suggestione incesti judicis confitentes, ac post multum temporis ad sacri baptismatis gratiam venientes, luminibus quidem, ne magica relegerent, reddere noluit, eos tamen ecclesiastica stipe nutriri praecepit. 44. Legitur etiam penes easdem Anglorum Eani, quod ipse quondam pulcherrimis aedificiis venustarat, procedens, judicii ejus quo viduam consolatus fuerat recordatus atque miratus sit: quod scilicet sicut a prioribus traditur, ita se habet. Quodam nus ad immirtentis belli procinctum uehemencessit flebiliter dicens: Filius meus innocens, te regnante, peremptus est; obsecro ut, quia eum mihi reddere non vales, sanguinuidua dixit: 'Si tu in praelio mortuus fueris, quis milõi praestabit'? Traianus respondit: 'Ille qui post me imperabit'. Vidua dixit: 'Et quid tibi proderit, si alter mihi iustitiam fecerit'? Traianus respondit: 'Utique nihil'. Et uidua: 'Nonne, inquit, tibi melius est, ut tu mihi iustitiam facias,
Abbreviated transcription (Latin):
ce a comunione peuiatus. Quod ille
molestissime ferens. et austoritatem
tanti pontificis euacuare ñ p̃ualens
magoꝵ suffragia requisiuit. Qui mag¬
nis mun̾ib ꝑsuasi: posse se suis carmi¬
nib agere. ut ĩmisso demone tamdiu
caballus pontificis uexaretur quonsq
cum sessore suo pielitaretur. fiducialit
ꝓmisert̃. Hac incestus uidex pollicitatione
letatus. magos iuxͣ iuam qua pontifex ad
stationem ꝓfecturus erat meditostare per¬
misit: ut uiderent tnͣseuntes et ñ uideri
a tͣnseuntib potuissent. Cumq magi ex
planetatoꝵ mapulatoꝵq ꝓcessionibus
magnum pontificem cognouissent: ĩmis¬
so demonetam fortit̾ eiꝰ equum nexari ce¬
pec̃t. ut numqͣm a cessore siue a stratori¬
b teneri posse putaretur. Tunc gregoriꝰ
cognoscens: fc̃o crucis signaculo tam cabal¬
lum a p̃senti rabie uberauit qmͣ male¬
ficos ex latente culmine iubens deponere
ꝓpetua cecitate multatut. Quos reatum

Expanded text:
ce communione privatus. Quod ille ce communione privatus. Quod ille molestissime ferens, et auctoritatem tanti pontificis evacuare non praevalens, magorum suffragia requisivit. Qui, magnis muneribus persuasi, posse se suis carminibus agere ut, immisso daemone, tandiu caballus pontificis vexaretur quousque cum sessore suo periclitaretur, fiducialiter promiserunt. Hac incestus judex pollicitatione laetatus, magos juxta viam qua pontifex ad stationem profecturus erat in edito stare permisit, ut videre transeuntes, non videri a transeuntibus possent. Cumque magi ex planetatorum mappulatorumque processionibus magnum pontificem cognovissent, immisso daemone, tam fortiter ejus equum vexari fecerunt, ut nunquam a sessore sive a stratoribus teneri posse putaretur. Tunc Gregoriuscognoscens, sancto crucis signaculo, tam caballum a praesenti rabie liberavit, quam maleficos ex latente culmine jubens deponere, perpetua caecitate multavit. Quos reatum