comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionc doli maliposse sub moii.
Maritoer filio coiexꝑrei
sex uncii. ls m estosi cum ço¬
brdib tius parem rõem fecis
pme a portõe in dic mortis mee
ei act qu penderextutela.

Expanded text:
tione doli mali posse summoueri. Marito et filio communi ex parte sex unciis heres mihi esto, si cum coheredibus tuis parem rationem feceris pro mea portione in diem mortis meae eius actus, qui pendet ex tutela
Abbreviated transcription (Latin):
Di metugims inquo iã reo
frut postulat nom militic d¬
dit statim sacramto soluẽd
c̃.¶Miles turbator pacis capr¬
tepimitur.

Expanded text:
Qui metu criminis, in quo iam reus fuerat postulatus, nomen militiae dedit, statim sacramento soluendus est. Miles turbator pacis capite punitur.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̾rcio añ obierit qͣm in ordĩe
uenĩt ꝙ benigneerit ad mittẽ¬
dum.p̾t̾easi xept sit aplebeio
mo an edicc̃em p̃r eio decuno¬
natũ adept ari editõe emiẜit
ñ infanorabiłrqͥs mediũ tp̃e il¬

Expanded text:
eius ante obierit, quam in ordinem uenerit? quod benigne erit admittendum.Praeterea si conceptus sit a plebeio, mox ante editionem pater eius decurionatum adeptus ante editionem amiserit: non infauorabiliter quis medium tempus il
Abbreviated transcription (Latin):
ulut nonꝰ mordine uenit.¬
Infiliis decimonum qo est.
utiumis sob decurionis filio
cẽ uideatur qui concepo et na¬
t ẽ ex decunone. anuo et is
qui antea nato ẽ. qͣm p̃r dcu¬
no ficret. et quid̃ qͣntum ꝑtin
ne fustib castigetur. et ne m
metallum detur. non noczple¬
beio pre ẽe natum. sipocaho
i ordecimonis prieoꝵ accesse¬
n pr̃is uota filis maculetur.¬
S et si pr ip̃i ordine mot sit
siquid̃ añ ecepcõem ciꝯ mouca¬
tur.arbitror cum qi plebei fili:
ut decurionis filium intuend̃¬

Expanded text:
uelut nouus in ordinem uenit.In filiis decurionum quaestio est, utrum is solus decurionis filius esse uideatur, qui conceptus et natus est ex decurione, an uero et is, qui ante natus est, quam pater decurio fieret. et quidem quantum pertinet, ne fustibus castigetur et ne in metallum detur, non nocet plebeio patre esse natum, si postea honor decurionis patri eorum accessefilius macularetur.Sed si pater ipsius ordine motus sit, si quidem ante conceptionem eius moueatur, arbitror eum quasi plebei filiumut decurionis filium intuend
Abbreviated transcription (Latin):
ca ẽciꝰ. quiad tp̃c ordine remo¬
uctur. hic eumpleto tp̃r decimo
ẽ. S et in hiuolocum sublegu
potit. S ec si locum plenum in¬
uenit expectet donee lecz uac¬
cet. restitut tn mordine utrũ
cumordinem tencat quezpri

Expanded text:
 eius, qui ad tempus ordine remouetur: hic enim impleto tempore decurio est. sed et in huius locum sublegi poterit: sed et si plenum locum inuenerit, exspect‹et›, donec locus uacet.Restitutus tamen in ordinem utrum eum
Abbreviated transcription (Latin):
isti. hoc ẽ noncotidie. S hoc ãsio
uł una dic uł nocte. Ergo cotid¬
et si aliquomom̃to tp̃ris duct̃
nonsit. Estiuauõ ca c̃que coti¬
die quidemducipossit ulsola
estate ducatur autestate tin

Expanded text:
isti' hoc est: non cottidie, sed hoc anno uel una die uel nocte. ergo cottidetsi aliquo momento temporis ducta sit, aestiua ea, quae cottidie quidem duci possit, uel sola aestate, ducatur autem aestate tan
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ¶Apitis postulati fid̾uisso¬
Apes rei exͣͣctũ citraullã pͥscͥp¬
tionem ac̃ditore qui reum
decepoo sir edicor qui fidenis¬
soremꝓmutuo accepirsigit
Sra pignoratitia actione m
qͣm accc̃em ueniet ꝙ int̾ẽcre

Expanded text:
. Capitis postulati fideiussores ex contractu citra ullam praescriptionem a creditore, qui reum deceptus sit creditor, qui fideiussorem pro mutuo accepit, agit contraria pigneraticia actione, in quam actionem ueniet
Abbreviated transcription (Latin):
iussoren simplracceptumi
omisso pignore uelicduene.
Euinint᷑ fidenissores actioẽ
nec auxilio deffendetureta¬
soris fisco uendicatis int̾fid̾¬
uissores acco pxa sidundi ce¬
d missi rupia pignoris d¬
dapnumtam ad fideuissoris
qͣm rei ꝓmittendi ꝑiclinspec¬
tat ne cadrẽ ꝑtinebit si fider¬
soritasit accepo qͣnto minꝰ
expcio pignoris distractifua¬
ripotuit. istis ei ũb totum et

Expanded text:
iussorem simpliciter acceptum omisso pignore uelit conuenire. Cum inter fideiussores actione nec auxilio defendetur aetati fideiussoris fisco uindicatis inter fideiussores actio postea si diuidi coemissi ruina pignoris damnum tam fideiussoris quam rei promittendi periculum spectat, nec ad rem pertinebit, si fideiussor ita sit acceptus: 'quanto minus ex pretio pignoris distracti seruari potuerit': istis enim uerbis et
Abbreviated transcription (Latin):
Aceos fideuissoresrez
accõ diuidendaẽ quisolidu et
pces mriles fidesua ec nisserũt
dumaut ꝑtem iunlem fider
tua ẽẽ iubestuncei abinico ñ
nisi muirlem ꝑtemsingłosi
debe ꝯueniet. ¶Eidcu̾issor q̾
ttendi soluit quominꝯ residui
duusione fẽa por̾tõis iuditum
accpiatrecusare ñ d eamenĩ
qͣntit̾atem int̾cos qui solũndo
sunc dird ꝯ uenit ꝙͣ litis tp̃r
singłi debent./ s humani ẽ. si¬

Expanded text:
eos fideiussores actio diuidenda est, qui solidum et partes uiriles fide sua esse iusserunt. dum aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet. Fideiussor, qui ttendi soluit, quo minus residui diuisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quantitatem inter eos qui soluendo sunt diuidi conuenit, quam litis tempore singuli debent. s
Abbreviated transcription (Latin):
accoe duusa ⁊depnato si desi¬
erit eẽsolundo frao uł segin¬
tia tucorib qui iudicatuzy
sequi potuerintdapnu da¬
bit ꝙ si diuisam accõemint̃
cos qui non crantsolundo
ꝯstabit pupilli nõre restõis
auxilium ĩplorabr. ¶Fidu¬
sores a colonis datos. et̃obi
pc̃ciam dotis p̾dioꝵ cen̾ione¬
nit. cumeaquoq sṗes loato¬
nͦs uncłm ad setrahat nec
mutat ⁊ festiman int̾iecto
tp̃r fidem suam astrinxenit.
płes euḋ pccie credẽde mã¬
dacores. si no iniudico eli¬
gatur. U solutox quoq secu¬

Expanded text:
 si desierit esse soluendo, fraus uel segnitia tutoribus, qui iudicatum persequi potuerunt, damnum dabit: quod si diuisam actionem inter eos, qui non erant soluendo, constabit, pupilli nomine restitutionis auxilium implorabitur. Fideiussores a colonis datos etiam ob pecuniam dotis praediorum teneri conuenit, cum ea quoque species locationis uinculum ad se trahat: nec mutat, confestim an interiecto tempore fidem suam adstrinxerunt. Plures eiusdem pecuniae credendae mandatores, si unus iudicio eligatur
Abbreviated transcription (Latin):
nem ꝗd quid adño colentur
uniu̾sos fructo hre. siũo sub
colono pensionem accipet tn¬
phonio suegente quid puturz
de aridis frctib. qui ant̃ pocp¬
ti inp̾diis fuissent. Endit. si ñ¬
dumi diem pensionis fiuss cũ
addicta sunt cos quoq ẽptorẽ
acceptuꝵ. decaptuus et postb

Expanded text:
nem, quod quidem domino colerentur, uniuersos fructus habere: si uero sub colono, pensionem accipere. Tryphonino suggerente, quid putaret de aridis fructibus, qui ante percepti in praediis fuissent, respondit, si nondum dies pensionis uenisset, cum addicta sunt, eos quoque emptorem accepturum. DE CAPTIUIS
Abbreviated transcription (Latin):
ad eum quoq ꝑtinet cui nichil
debetursicuti excontrario mĩd
abeo. ¶Roprie bonadici non
possuntque ploincomodi q̃m
Eratio pͥscus tres fac̾e cxistima¬
diorum qͣmpredia qualit̾ scha¬
bentia ut bonitas salubritas
lmplitudo. ¶Arc̃.¬
muro cingitur roma ẽ etiamq̃
continentia edifitia ẽẽnt. nam
romam ñ minoten ⁊ existima¬
n ex ꝯsuctudine cotroiana posse
intlłicum dic̾em⁊ romam nos
beat non idem ẽ infundo alie¬
no legato q̃mqm his hrdican
peccuna parari pot̾ necquisqͣ¬

Expanded text:
ad eum quoque pertinet, cui nihil debetur: sicuti ex contrario 'minuio. Proprie 'bona' dici non possunt, quae plus incommodi quam eratius Priscus tres facere existimaraediorum" quam praedia qualiter se habentia: ut bonitas, salubritas, amplitudo? Marcmuro cingeretur, 'Roma' est etiam, qua continenti‹a› aedificia essent: nam Romam non muro tenus existimari ex consuetudine cotidiana posse intellegi, cum diceremus Romam nos beat. non idem est in fundo alieno legato, quamquam is hereditaria pecunia parari potest. nequ
Abbreviated transcription (Latin):
p̾toris adhib̃nd̾ẽ. uc id fao̾e̾ li¬
ceat.ĩmo et̾ mau ꝓhibendꝰ ẽ
sicũ incomodo cctoꝵ id facia
recipims ecque res hostiles ap̾
nosst̃ ñ publices eccupãtĩ fin̾t.
Rocub. Ñ laqueum quem
uenandi ca posuas aꝑ incidit
c̃coero̾et exeptum eu̾abstuli
nunꝙͥ tib̾uidor tuũ aprũ abs¬
tulisse. et si tuum putes fiur¬
sc. si solutumeũ insilua dimi¬
sisse eo cautur ẽe desisset. an
man̾et. et qͣm accom mecu

Expanded text:
toris adhibendum est, ut id facere liceat: immo etiam manu prohibendus est, si cum incommodo ceterorum id faciat: recipimus.Et quae res hostiles apud nos sunt, non publicae, sed occupantium fiunt. rum.In laqueum, quem uenandi causa posueras, aper incidit: cum eo haereret, exemptum eum abstuli: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, eo casu tuus esse desisset an maneret? et quam actionem mecum
Abbreviated transcription (Latin):
tis iudiendicrunt qui suspeo¬
tum postulant. Cet̾m siꝓbent᷑
passicum inħrditate morm.n
meo quicqͣm possir obic̾e c̾m̃i
qi dolose usaco co non debebit¬

Expanded text:
tis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in hereditate morari nec quicquam possint obicere criminis quasi dolose uersato eo, non de
Abbreviated transcription (Latin):
lpͣ. S quis missum̃ in posso¬
nemcumc̃et inalien ⁊ potate
nonadmisitpłiq putant no¬
ualem accionemeis nõie ꝯpr¬
te. ¶Quid dem̃si ꝓcurator pi¬
hibuit. utruminip̃m. an in¬

Expanded text:
 Si quis missum in possessionem, cum esset in aliena potestate, non admiserit, plerique putant noxalem actionem eo nomine competere. Quid deinde, si procurator prohibuerit, utrum in ipsum a
Abbreviated transcription (Latin):
Elul. U Ampniinfecti stipło
ꝯpetit nontantum ciciꝰ in
bonis res c̃. setetiamei cuius
piculo res ẽ. Set ꝙ ope fc̃o con¬
mifsor nontenĩeum eo nomii¬
ne pop̾. ait. qr nec locinecopis
uitio s public̾o uirerd ⁊ sscut
sit. ¶Eicũi dusustructꝰ ediur
c̃ deuitio eanundem edium ca

Expanded text:
um Damni infecti stipulatio competit non tantum ei, cuius in bonis res est, sed etiam cuius periculo res est. Quod opere facto conromissor, non teneri eum eo nomine Pomponius ait, quia nec loci nec operis vitio, sed publico iure id consecutus sit. Ei, cuius usus fructus aedium est, de vitio earundem aedium ca
Abbreviated transcription (Latin):
cantur diui fr̃es ip̾serunt.¶In
hondrariis quoq aduocatorũ
ita sari uidex d.ut promolitts.
quoq aduocati. facundia. et foru
consuctudine. et iudicii in quo erat
accurus extimationemadhibe¬
ant. dummnodolicitum honora¬
num quantitas non egrediatur.
pr̃onum cansetuc ẽe uoliustifidẽ
susceptam exhibere patus ẽ. ca
duntaxat peccumam que mo¬
dum legittimum egressa ẽ. pet̾e
debes. ¶Aduccatos accipedebe¬
mus omines omnino quicmĩs
agendis quoquostudio opan¬
tũ:. nontmien quipro tractatu
a futuris cansis accipere aliquid
solent.adudcatorum numero
erunt. ¶Sicui cautum ẽ hono¬
nideamꝯ pecere. in possit. et qui¬
missam. tuip̾e quoꝵ profiteris.
Sethaor ita c̃ sisuspensalitte socie¬
tatem futuri emolumenti cau¬
tio pollicetur. Siuo ꝓ cãm actã
cauta ẽ honoraria summna peti
poterit usq ad probabilem q̃n¬
titatem. et si nomine palmani
cautumsit. sic tamen ut compu¬
tctur id quod datumẽ cum eo ꝙ
xcedit̾ neutiumq compõitum

Expanded text:
antur, diui fratres rescripserunt.In honorariis aduocatorum ita uersari iudex debet, ut pro modo litis proque aduocati facundia et fori consuetudine et iudicii, in quo erat acturus, aestimationem adhibeat, dummodo licitum honorarium quantitas non egrediatur: patronum causae tuae esse voluisti, fidem susceptam exhibere paratus est, eam dumtaxat pecuniam, quae modum legitimum egressa est, repetere debes". Advocatos accipere debemus omnes omnino, qui causis agendis quoquo studio operantur: non tamen qui pro tractatu, non adfuturi causis, accipere quid solent, advocatorum numero erunt. Si cui cautum est honovideamus, an petere possit. et quipromissam ipse quoque profiteris. sed hoc ita ius est, si suspensa lite societatem futuri emolumenti cautio pollicetur. si vero post causam actam cauta est honoraria summa, peti poterit usque ad probabilem quantitatem, etsi nomine palmarii cautum sit: sic tamen, ut computetur id quod datum est cum eo quod debetur neutrumque compositum
Abbreviated transcription (Latin):
tiorem ꝯcubinam applłari.
Au. ¶ Lacor inlibro de uire
papmiano scrib. pelicẽ ñc uul¬
go ucoan que cum eo cui ucor
sit corp misceat quosdã eã q̃
uxoris loco siñ nupcis ĩ domo

Expanded text:
tior‹e› concubinam appellari. Granius Flaccus in libro de iure Papiriano scribit pellicem nunc uolgo uocari, quae cum eo, cui uxor sit, corpus misceat: quosdam eam, quae uxoris loco sine nuptiis in domo
Abbreviated transcription (Latin):
prea. qͣm dec̾iũt p̾coreum in
possõm mittendum c̃e tũc
edes cecid̾uncet puto labeo¬
nis sñiam uam pinde et si
refecit aliquid ent ꝓbandũ
non pris eum discessurum
quamsi eisartiãtur et dẽ p̾cõ
caueatur. ¶Pot᷑̾ãt et infc̃m
accc̃e recupare. hoc ꝙ impendic
s non amplid.qm ꝙ ꝓbom¬
iiri arbitratum fcmsit. qd̾ ẽ
etsi aliꝯ iussu rogatune meo
corumquid sinedolo ma¬
lo fec̾it.et eo nõieꝯdẽpnat
siaut ded̾im sui dolo malo.
Siquis metunime deces¬
adiuuarem non posses. idfe¬
cit. labeo scribit integrumi.
curt̾ maliut relinquereami
me decessit non haoc uĩout edi¬
fitia de̾linqueret restituend¬
eum in possõm. Eun tantur
qui misso in possõm non ac¬
cessent. si edificiaruerint beñ¬
fitłump̾toris amisissescribit
dum uenit menint. ¶Siqͥs
ex hoc edc̃o ap̃torem possõm¬

Expanded text:
eaquam decreuerit praetor eum in possessionem mittendum, tunc aedes deciderint: et puto Labeonis sententiam ueram. proinde et si refecit aliquid, erit probandum non prius eum discessurum, quam si ei sarciatur et de praeterito caueatur. potest autem et in factum actione reciperare hoc quod impendit, sed non ampliuiri arbitratu factum sit: idem est et si alius iussu rogatuue meo eorum quid sine dolo malo fecerit et eo nomine condemnatus sim aut dederim sine dolo malo. Si quis metu ruinae decesadiuuare rem non posset, id fecit, Labeo scribit integrum currere, maluit relinquere, aminae recesserit, non hoc animo, ut aedificia derelinqueret, restituendum in possessionem: eum tamen, qui missus in possessionem non accesserit, si aedificia ruerint, beneficium praetoris amississe scribit.dum uenit ruerunt. Si quis ex hoc edicto a praetore in poss
Abbreviated transcription (Latin):
¶Icuis apło non recipitur suf¬
ficit si possit dicẽ applłom su¬
rõe doceat admitetur ei ap¬
pellatio non recepta ãt appllo

Expanded text:
io non recipitur, sufficit, si possit dicere appellationem suqua ratione doceat, admittetur eius appellatio. Non recepta autem appel
Abbreviated transcription (Latin):
inciuili neg̃o h̾ndam uid̾x ĩt̾¬
locutꝰ sit. uł incrimimali si Sͣ
leges hoc faciat.auł.
libellum ꝓrincipi dedisse cti
sacrum ipͥtum expectar auoi¬
n desid̾ium ꝓhibetur siobõa

Expanded text:
in ciuili negotio habendam iudex interlocutus sit, uel in criminali, si contra leges hoc faciat. 3 Palibellum principi dedisse et sacrum rescriptum expectare, audiri desiderium prohibetur: et si ob eam
Abbreviated transcription (Latin):
Ienim ꝑtinet ad dec urbium
edifitia non delinqui. nec qui¬
quĩ int̾ẽiure quis edificet.
annon iure edificet cum sit se¬
turrs qui opo nouum nm

Expanded text:
enim pertinet ad decus urbium aedificia non derelinqui. Nec quicquam interest, iure quis aedificet an non iure aedificet, cum sit securus is qui opus novum n
Abbreviated transcription (Latin):
stipłone quoq ista possit te¬
neri. ¶Hanc stiplom quoq
placet. finica demum tutela
ꝯmitti et fidenissorib diemi
domum tutela ⁊initt̾etur si
ens ẽ dicẽstatim atq quo re
salua non ẽc̃ocpiss ꝯmitti sti¬
puto posse agi. ¶ Griałrsciẽ¬
dum ẽ exquib cãis diximo
tutelle agi non posse. ex hisḋ
cãis nec exstipłatu rẽ saluam

Expanded text:
tione quoque ista possit teneri. Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem demum tutela committentur: si ens est dicere, statim atque quaeque res salvaputo posse agi.Generaliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis ne ex stipulatu re
Abbreviated transcription (Latin):
Ceuoł. ¶Itiaẜius quibꝰda
et ancilł noiatim directr ub̾¬
tates dedit. deĩ ita scͥpsit. et
pedisseq̃s oes qͣr nõia ĩ rõib
mis scriptast̾nbas ẽe uolo. qi¬
pedisse qͣs lib̾tatẽ acceꝑat mor¬
tis at tp̃r inuẽiatur actorim
ꝯtubmo tradita exgn̾alicapi
seq ẽẽ desiit. ¶Pura et directã

Expanded text:
um.Titia seruis quibusdam et ancillis nominatim directas libertates dedit, deinde ita scripsit: 'et pedisequas omnes, quarum nomina in rationibus meis scripta sunt, liberas esse uolo'. qpedisequas libertatem acceperat, mortis autem tempore inveniatur actori in contubernio tradita, ex generali capitsequa esse desiit. Puram et directam
Abbreviated transcription (Latin):
c̾t inqͣntit item fateatur.S
ersi fundum undicenimeur
iim hxlens atq si dominiim̃i
furdumr ẽe ꝓnuntiatu ẽẽc
¶ Sialia quacumq acc̃or cuni
nul honoranauł int̾dc̃o ex hi¬
bitorio uł restiturorio uł ꝓhi¬
bitorio dumquis ducinturcõ¬
fitca turdicipot. inhiis oibor
subscqui p̾torẽ nolutatẽ orõi
diu marci debe. et õcoĩo ꝙ qͦs¬
ꝓfess ẽ ꝓudicatoħere dabit᷑
igiturexhiis accdib exquib
dies datur adrestituenda rez
ꝯfessotemp adrestitutonem
ersi nõ restituantur. lis existi¬
mab̾r. ¶ Siquis absente adu¬
non debeat ꝓiudicato ħ̾ri. qr
non qui uirat deopis oblignt᷑

Expanded text:
 quantitatem fateatur.Sed et si fundum uindicem meum inde habeberis, atque si dominii mei fundum esse pronuntiatum esset. et si alia quacumque actione ciuili uel honoraria uel interdicto exhibitorio uel restitutorio uel prohibitorio dum quis conuenitur, confiteatur, dici potest in his omnibus subsequi praetorem uoluntatem orationis diui Marci debere et oest, pro iudicato habere. dabitur igitur ex his actionibus, ex quibus dies datur ad restituendam rem, confesso tempus ad restitutionem et, si non restituatur, lis aestimabitur.Si quis absente adunon debeat pro iudicato haber‹i›, quia nec qui iurat de operis, obligatur
Abbreviated transcription (Latin):
tutoremue psentem cesuffic̾.¬
tutores uł curatores fatisusci¬
tiat. iudeimo et nõ puto suffir¬
cerr ¶Inpiillo cutoris ax¬
coritatemexigimi.. ¶Mino

Expanded text:
toremue praesentem esse sufficitutores uel curatores fateri sufficiat, uideamus: et non puto sufficere.In pupillo tutoris auctoritatem exigimus.Mino
Abbreviated transcription (Latin):
solue non pot̾is. ¶si lançe
deposu̾it ap̃ metitia. et płi¬
b hrdib relictis decessert.
siꝑs ħrdum me int̾pellatop¬
timum quid̃ eẽ sip̾toraditꝰ
iussiss meꝑtiẜ̾rdum. eam lã¬
cem trade quo can depoiti me
reliquis copordib nonteneri
s et sisine p̾toreh sñ dolo ma¬
lo ħ fec̾o lib̾abor.aut ꝙ iu̾o ẽ
non inçidam inobligonem
fund suum nõie seic uiro eiꝰ
doti dedissnec decosibired¬
tendo dotem quicqͣm cauiss
ffecit ut uar int̾se et seia pacis¬
ccͣntursut diuortio fc̃o is fũdo
cornelio reddetiu non puto
diuortio fc̃o uiro nuctãte
scia eum fundum cornelio¬
tuto redditu cẽsicuti si cũ
pactum ꝯuentum nlłm int̾¬
cesfiss diuortio fc̃o mulier
iussit eum fund cornelio re¬
ddi. demd̃ anq̃m redd̾etu¬

Expanded text:
is.Si lancem deposuerit apud me Titius et pluribus heredibus relictis decesserit: si pars heredum me interpellet, optimum quidem esse, si praetor aditus iussisset me parti heredum eam lancem tradere, quo casu depositi me reliquis coheredibus non teneri. sed et si sine praetore sine dolo malo hoc fecero, liberabor aut quod non incidam in obligationem.fundum suum nomine Seiae uiro eius doti dedisset nec de eo reddendo quicquam cauisset, fecit, ut inter se uir et Seia paciscerentur, ut diuortio facto is fundus Cornelio redderetur: non puto diuortio facto uirum uetante Seia eum fundum Corneliotuto redditurum esse, sicuti si, pactum conuentum nullum intercessisset, diuortio facto mulier iussit eum fundum Cornelio reddi, deinde antequam redderetu
Abbreviated transcription (Latin):
Lrum ẽẽ non pot̾. sñ quo ub¬
uł̃ minto dno solũtisunt.
nuxti ẽent ita ut discerni ñ
possent eiꝰ fi. qui accepit
ubris gaii scriptum ẽitaut
actio dño cum co qui d̾diss¬

Expanded text:
rum esse non potest, sine quo liberuel inuito domino soluti sunt, mixti essent, ita ut discerni non possent, eius fieri qui accepit in libris Gaii scriptum est, ita ut actio domino cum eo, qui dediss
Abbreviated transcription (Latin):
Sem. ¶ OSptor nisisimula¬
cauendito ẽ. cet̾iq successores ł
restitue si uelint opo fc̃m uel
patientiam prare debent. Nã
actori moram suam noce db̃e.¬

Expanded text:
m. Emptor nisi simulata uenditio est ceterique successores uel restituere, si uelint, opus factum uel patientiam praestare debent: nam actori moram suam nocere
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cedente haust. ẜuitutemi
constitiposse placurit. et ẽ um.
s non solum sima publica ĩt̾¬
ueniat. s ec si flumen publicũ
codem cñi quo int̾uemente
flumine publico. me itinens
acto ẜuito in po̾ipot̾ idest sino
sit impedimento tnscunti m̃g¬
nitudo fluminis. ¶Licet ał si.

Expanded text:
nte haustus seruit‹u›tem constitui posse placuit et est uerum: sed non solum si uia publica interueniat, sed et si flumen publicum, eodem casu, quo interueniente flumine publico uiae itineris actus seruitus imponi potest, id est si non sit impedimento transeunti magnitudo fluminis.
Abbreviated transcription (Latin):
mente uapublica. uł flumi¬
ne ꝙuado transire pot̃ ¶S
icco. sacmo uł religioso uł sc̃o
int̾uer iende quo fas non sit.
ẜuitutem fundo tuo imponẽ¬

Expanded text:
ente uia publica uel flumine quod uado transiri potest. sed loco sacro uel religioso uel sancto interueniente, quo fas non sit useruitutem fundo tuo impone
Abbreviated transcription (Latin):
plapiden stratum ducat. illa
at que fere in ⁊ suctudine esse
solent. ut ꝑfistulas aq̃ ducat.
ctiam si nicħ̾ sit ꝯp̾hensum in
ẜuitute ꝯstituẽda fi possimt.ata

Expanded text:
lapidem stratum ducat: illa autem, quae fere in consuetudine esse solent, ut per fistulas aqua ducatur, etiamsi nihil sit comprehensum in seruitute constituenda, fieri possunt, ita
Abbreviated transcription (Latin):
hanc spẽm scũ. etantonin.
remiserunt.s et stipendiis mmi¬
plctis em̃c ꝓmittuntu. fisco i¬
ãt uendicatur p̾dium illicite
compatum si delatum fu̾it. sr
etsi nondum delata ca stipen¬
dia impleta sint uł missio cõ¬

Expanded text:
m Seuerus et Antoninus remiserunt. sed et stipendiis impletis emere permittuntur. fisco autem uindicatur praedium illicite comparatum, si delatus fuerit. sed et si non dum delata causa stipendia impleta sint uel missio con
Abbreviated transcription (Latin):
Uiexcubias palatii deseruerit
capite punitur. s excã deserti¬
oms restituto militiam non
alit̾ mediitp̃ris scipendiaetdo¬
naria accipit. insis libalitas
danda. serctiam mobsuãda
disciplina consistit p̃rnꝰ qr
scripnt debecum quisemẽi¬
nuit armato pͥẽe parcissime
ꝯmeatum dare cquum mili¬
tarem cx̃ ꝓuintiam suamde¬
ducinon pͥ̾mite. ad opo pri¬
uatum. piscatum. uenatum
militem non mitt̾ẽ nam ĩdis¬
ciplina augusti ita cauetur.
Et siscio fabrilib opib ex̾ce
milites non c̃e alienum uere¬
usum ncum aut tuu fiat ne
modo inca re non adhibeatur
iugilias int̾dum cucuur fru¬
mẽntationib ⁊ militonũ int̃¬
cere. delicta scd̃m suam auctẽ¬

Expanded text:
ui excubias palatii deseruerit, capite punitur. Sed ex causa desertionis restitutus in militiam non aliter medii temporis stipendium et donativa accipit, nisi hoc liberalitas danda, sed etiam in observanda disciplina constitit. Paterscripsit debere eum, qui se meminerit armato praeesse, parcissime commeatum dare, equum militarem extra prouinciam duci non permittere, ad opus priuatum piscatum uenatum militem non mittere. nam in disciplina Augusti ita cauetur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non esse alienum, uereusum meum aut tuum fiat, ne modus in ea re non adhibeatur,uigilias interdum circumire, frumentationibus commilitonum intecere, delicta s
Abbreviated transcription (Latin):
so c̃scertesipr̃onum quisit ex
conuimero qui deprehensoab
alio interficipo q̃madulterio
uxoris deprchenderit de libe¬
udumẽ animpunc possit
cccidẽ quod nobdurum ẽc ui

Expanded text:
 certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici potest, in adulterio uxoris deprehenderit, deliberandum est, an impune possit occidere. quod durum nobi
Abbreviated transcription (Latin):
Iluiifamił. publico iudicio
adulteru inuxorem fnuo¬
luntate pr̃is arguere posĩe cõ¬
titutumest imdictam enim
pͥii doloris consequitur.d̾.
mittitur sut puta cum prig¬
nanurnouorca mulicrs ilr
to etiam adulterio. ¶Stuprũ
insororis filiã si cõmitratur.
An adulcerii penasuffitiat. m̃¬
aiticonsid̾andum. cst meccu¬
untqr hic duplex adimisum
ẽ. quia multuminte: est erro¬
rematrimomium illicidontra¬
hatin ancontumatia iuns et
sangiimis contumclia concur¬
runt. qr̾mulic tunc demum
campenam qͣm mares sustine¬
bit cum incestum iregentiũ
prohibitsixadmiserit. namsi
solaniuisnr̃i obseruatio inter¬
ucnat mulic ab incesti crmi¬
ncerit. excusat.aᷤnon nunqͣm
tñctininarib in mari incesti
pmatrimonum illicitum con¬
tractum sit. ¶Fratres demq ur¬
patores claudiccrimen. incestu
quod pubertate delinquitur
nonextuscturetate ameto
mulicres iniure errantes ĩces¬
ticrmine non tener supradic¬
cum qcuminadulterio comisso

Expanded text:
ilias publico iudicio adulterium in uxorem sine uoluntate patris arguere constitutum est: uindictam enim proprii doloris consequitur. 39 mmittatur, ut puta cum priuigna nuru nouerca, mulier similiter to etiam adulterio euenire‹t›. Stuprum in sororis filiam si committatur, an adulterii poena sufficiat mari, considerandum est. occurrit, quod hic duplex admissum est, quia multum interest, errore matrimonium illicite contrahatur an contumacia iuris et sanguinis contumelia concurr‹a›nt. Quare mulier tunc demum eam poenam, quam mares, sustinebit, cum incestum iure gent‹i›um prohibitum admiserit: nam si sola iuris nostri obseruatio interueniet, mulier ab incesti crimine erit excusata. Nonnumquam tamen et in maribus incesti per matrimonium illicitum contractum sit. Fratres denique imperatores Claudiae crimen incesti  crimen, quod pubertate delinquitur, non excusetur aetate. nam et mulieres in iure errantes incesti crimine non teneri supra dictum est, cum in adulterio commisso
Abbreviated transcription (Latin):
nto uxorem inadulterio dep̃¬
hensam inpetutacto doloris
int̾fecit. non utiq legis corne¬
lic desicoanis penamexcipiet
apollomo eiqui ircoremsuã
m adulterio dephensam occi¬
dissese non negat ultimum

Expanded text:
uxorem in adulterio deprehensam impetu tractus doloris interfecerit, non utique legis Corneliae de sicariis poenam excipiet'Apollonio: 'Ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non negat, ultimum
Abbreviated transcription (Latin):
qr iundicare se non debuit.i
insulam relegan. ¶Lberto pͣ¬
trom famamlacescere nonfaci¬
leconceditur.s simir maritinc¬
lit adulter acc̃are ꝑmittend̃¬

Expanded text:
indicare se non debuerit,insulam relegari'. Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii accusare, permittend
Abbreviated transcription (Latin):
solent. et ideo abstinenti. ta¬
li matrimonio penam pect̾iti
delicti ei qui nondum reopos¬
tulato ẽremittim ꝯsicestum
c̃.antemper quem illicitam ⁊

Expanded text:
solent: et ideo abstinenti tali matrimonio poenam praeteriti delicti, si nondum reus postulatus est, remittimus'. Incestum autem, quod per illi
Abbreviated transcription (Latin):
nontamen ꝓhibetura ccato:
simulcum adultero uladulti
cum quoz acc̃are quidomum
suam prebuit uł conscilio fuit
ut crimen redim̾ctur. Arc
cõmissum dicat incam qunr
uxorem l abit duid pio ipsic
terum non dimiserit. sccicti¬
nint forsitan filium in nouer¬
cam ulctiam libertum. ułsc.¬
niiii in uxorem exsententiai
legis tenctur. quannus uerbi¬
noncontinctur. que. au temre¬
unctur punitur. set si dimissi¬
reduxit uerbis non tenctur.
stamendicendumẽut tenc¬
atur. ne fraus fiat. ¶Siuxori
exadultenio un premiumat¬
consuctudinis causa nõ ma¬
tumonii continet. exceptam
delicet concubina.Adulie¬
cirea inscriprc̃tz errauit. si tp̃ra
largiantu. emendart non ꝓ¬

Expanded text:
non tamen prohibetur accusator simul cum adultero uel adultera eum quoque accusare, qui domum suam praebuit uel consilio fuit, ut crimen redimeretur. 34 commissum dicat in eam, quam uxorem habuit, diuus Pius rescterum non dimiserit, sed retinuerit, forsan filium in nouerca uel etiam libertum uel seruum in uxor‹e›, ex sententia legis tenetur, quamuis uerbicontinetur. quae autem rinetur, punitur. sed si dimissareduxerit, uerbis non tenetur: sed tamen dicendum est, ut teneatur, ne fraus fiat. Si uxor ex adulterio uiri praemium acconsuetudinis causa, non matrimonii continet, excepta uidelicet concubina. Adultecirca inscriptionem errauerit, si tempora largiantur, emendare non
Abbreviated transcription (Latin):
si adultero ccciso altiͣ uuln̾at
erit u̾bis quidem legis non liba¬
tur. s diuꝯ mares et comod. ip¬
serunt impnuitatem eiꝰ çedi.
quia licet int̾empto adult̾o mu
gis fato quam uoluntate cro
cruata ẽ.qr lex parẽ in cos qui
deprehensi sunt indignationẽ
Exigit. et seu̾tatem itquint.
¶Cumalterum cradultezis
clegerit manit. Adulterum ñ
autem acõie pot quam prius

Expanded text:
si altero occiso alter uulneratus fuerit, uerbis quidem legis non liberatur: sed diuus Marcus et Commodus rescripserunt impunitatem ei concedi, quia, licet interempto adultero muixerat, magis fato quam uoluntate eius seruata est: quia lex parem in eos, qui deprehensi sunt, indignationem exigit et seueritatem requirit. Cum alterum ex adulteris elegerit maritus, alterum non ante accusare potest, quam prius
Abbreviated transcription (Latin):
ci oꝑis ueuitio id dãpnum
fc̃msic. stipło int̾ponitur. dx eos
satͥdatõe. que non solum adi
totas edes. set etiam adpartẽ
ediumꝑtinet. ¶ Dituim aũt
ediuum et lcciẽe  labeo ait. ꝙ
accidens ex intrinsecꝰ infirir¬
iores eas facit. demq nemo
dicit palustris lcci. uł arenosi
et ideo nec ea stipło inc̾poni¬
tur n int̾põita ⁊mitoetur.¬
¶ Hecstipulatio utrum id
solum dampnum contineat
num. ꝙ extrinsecꝰ contingat
et labeo quidem scribit.ḋdãp¬
nodato non posseagi.si forte
quid tr̃e motu aut in flumĩs
alioue quo cau fortuito acci¬
dit. ¶Seriuꝰ quoq putat
siexedib ꝓmissoris uento
tegule deiecte dãpnum uicino
ded̾int. ita eum teni. si edifitii
iutio id accid̾it. non si uiolen¬
tia uentoꝵ. uł qua alia ratõe
queuim ħt diuinam. Labeo
et̾ rationem adicit. ꝙ si ħ non
tamfirmum edifitumẽ. ut
fluminis. aut mans. aut tem¬
pestatis autruine. aut incen

Expanded text:
uitio damnum factum sit, stipulatio interponitur de eo sine satisdatione: quae non solum ad totas aedes, sed etiam ad partem aedium pertinet. uitium autem aedium et loci esse Labeo ait, quod accidens extrinsecus infirmiores eas facit: denique nemo dixit palustris loci uel harenosi et ideo nec ea stipulatio interponitur neque interposita committetur.Haec stipulatio utrum id solum damnum contineat, num, quod extrinsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si quid forte terrae motu aut ui fluminis alioue quo ca‹su› fortuito acciderit.Seruius quoque putat, si ex aedibus promissoris uento tegulae deiectae damnum uicino dederint, ita eum teneri, si aedificii uitio id acciderit, non si uiolentia uentorum uel qua alia ratione, quae uim habet diuinam.Labeo et rationem adicit, quo, si hoc non tam firmum aedificium est, ut fluminis aut maris aut tempestatis aut ruinae incen
Abbreviated transcription (Latin):
hibitionem. ¶Uita adimitur
ut puta si dapnetur as utgla¬
dio mneum aĩadutatur.S ani¬
madu̾tigladio o si securi. uel
telo uł fũste. ułlaqueo.uł alio
aliquomio. pind̾ nec libã morii
facultatem dcedendi iꝰ ip̃i p̾si¬
des hñt młtomag̾. nec uene

Expanded text:
hibitionem. Uita adimitur, ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur. sed animaduerti gladio oportet, non securi uel telo uel fusti uel laqueo uel quo alio modo. proinde nec liberam mortis facultatem concedendi ius praesides
Abbreviated transcription (Latin):
lien uł pũo uł puelle tenet nũ¬
tiato. sufficit e̾iiir p̾senti opis
nouinuntiatonem fc̃mi. sicuc
diio possitremintiarissiquis
forte in foro dño opo nouum
nuntiat. hanc nuntiatonemt
millis eẽ momenti explorati¬
simum ẽ̾. in recip̾senti. etuti
c̃mreipamintiatõfatiẽda ẽ.
quod id curo receptumẽ. ut
confestim ꝑnuntiatonemab
ope discedatur. cct̾m si alibi fi¬
at minciatio illud in dmnodi
sequitur. ꝙ dumuenitur ad
op. siquid fu̾it oꝑis pigno¬
rantiam fc̃m. euenit ut ꝯtra
um res sic. inqua opꝰ nõuum

Expanded text:
net nuntiatio: sufficit enim in re praesenti operis noui nuntiationem factam sic, ut domino possit renuntiari. Si quis forte in foro domino opus nouum nuntiat, hanc nuntiationem nullius esse momenti explorati‹s›simum est: in re enim praesenti et re ipsa, nuntiatio facienda est: quod idcirco receptum est, ut confestim per nuntiationem ab opere discedatur. ceterum si alibi fiat nuntiatio, illud incommodi sequitur, quod, dum uenitur ad opus si quid fuerit operis per ignorantiam factum, euenit, ut contra um res si
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm illequi suui dedit. nõ¬
dumnoxa solutimsnũ ꝗd̾
orgo et si uesp ulionem au̾
a curpem dedit hoiem idẽ
sitler sanedatum negare ñ
possum s differt ł sṗes apͥ¬

Expanded text:
quam ille, qui seruum dedit nondum noxa solutum. num ergo et si uispellionem aut alias turpem dederit hominem, idem sit? et sane datum negare non possumus et differt haec sp
Abbreviated transcription (Latin):
amissa. qui nontenetur si
creditor accipeuoluiss.q̃re
ꝓsoluto id in quo creditor ac¬
Icipiendo moram fecitor ẽc̃er
cessit. aut nũmos optulit eor¬
q non accipiente mliere per¬
did̾it ip̃o niredesmir teneri.¬
Sicummstichum debes et
insolundo moram fecisses sb
castichꝰ decessit uideamꝰ.in
qrnonariprior oblig̃o nõ pot.
epetitioẜ uiꝯpetate i que cõpe¬
tet si non int̾cessiss stipłoł¬

Expanded text:
amissa, quia non teneretur, si creditor accipere uoluisset. quare pro soluto id, in quo creditor accipiendo moram fecit, opordecessit, aut nummos optulit eosque non accipiente muliere perdiderit, ipso iure desinet teneri.Cum Stichum mihi deberes et in soluendo moram fecisses, suea Stichus decessit: uideamus, an, quia nouari prior obligatio non potest, petitio serui competat ea, quae competeret, si non intercessisset sti
Abbreviated transcription (Latin):
ppłs eo nõ ucitur. ¶Tib mo¬
dis insula in flumiefit uno ẽ
agrum qui aluei nõ fuit ãnis
curũfluit. ¶Alt̾o cum locu
qui aluei eet siccum reliquid.
etcurum flũc cepit. ¶Tercio ẽ

Expanded text:
s eo non utitur. Tribus modis insula in flumine fit, uno, cum agrum, qui aluei non fuit, amnis circumfluit, altero, cum locum, qui aluei esset, siccum relinquit et circumfluere coepit, ter
Abbreviated transcription (Latin):
creuit fundo m̃o. et infĩorẽ ꝑtẽ
fundiuendido. ad ciu frontẽ
insula ñ respic̃ niçexea insi¬
qr nec abinitio quid̾ eiꝯ fiet. si
iam tunccum insula nasc̾et.
meã ẽẽait. qrsolum ip̃m meũ

Expanded text:
creuerit fundo meo et inferiorem partem fundi uendidero, ad cuius frontem insula non respicit, nihil ex ea insc ab initio quidem eius fieret, si iam tunc, cum insula nasceretumeam esse ait, quia solum ipsum meum
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ur..in uõ intoͣtas edes missio
lccum h̾ac uideanꝰ. et extat sa¬
binisma intotas edes mittẽd̾
alicqum si exsupfitie in ꝙͥ dãp¬
num timeatur. non ẜeb̾it res
exitum. nec ꝓfuturum in possõ
at. et uĩor est sabinisñia.S et
si inpłcs ꝓtes diuisa dom ꝯfit.
utrum inptem. an incotam
domum possidendammittqs
debeat. iideamꝰ. sitaĩ ampla
domosit. ut et spati.ap int̾ui¬
tiosamptem int̾red.int.eteaͣ
que uitum non facit dicend
meamsolamptemmitti. su
uero unita sit conte xtuedifiti¬
orumincotam. Itaq ec inspa¬
tiosis domib melio dicetur
mcamptem domo mittendũ
queuitiosepti unitac̃. Cct̾m
si modicapticula ediumãplis¬
simanimutum fac̾et quale
crat dr̃etotas edes iubendum
possidẽ cum cui dampnimfec¬
ti non cauetur cum sint ãplissi¬
me. ¶Ac. quid dicem⁊ siisu¬
la adiacens domin iatium fa¬
tiacutrum in insule̾ possõnẽ.
ti in possom solẽt. ¶Idq labeo

Expanded text:
etur. An vero in totas aedes missio locum habeat, videamus. et extat Sabini sententia in totas aedes mittendum: alioquin si ex superficie, inquit, damnum timeatur, non habebit res exitum, nec profuturum in possessat: et verior est Sabini sententia. Sed si in plures partes divisa domus sit, utrum in partem an in totam domum possidendam mitti quis debeat, videamus. si tam ampla domus sit, ut et spatia inter vitiosam partem intercedant et eam quae vitium non facit, dicendum in eam solam partem mitti: si vero unita sit contextu aedificiorum, in totam. itaque et in spatiosis domibus melius dicetur in eam partem domus mittendum, quae vitiosae parti unita est. ceterum si modica portiuncula aedium amplissimarum vitium faceret, quale erat dicere totas aedes iubendum possidere eum, cui damni infecti non caveretur, cum sint amplissimae? Item quid dicemus, si insula adiacens domui vitium faciat, utrum in insulae possessionem ti in possessionem solent. idemque Labeo
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝯxit. nonctiam sui com
rc̃dolum en quisciens reticu¬
culpam eẽquitalemserium
eniisibi mandarũt. et siłit
cio qui deponat. qd̾ nõ fuit
diligentior cura monendũ
qualem seruum deponer.¬
¶Eura ꝯmodatum aut̃ m̃i¬
to aliud existimand. indelz
qd tuncen ⁊modumsolis

Expanded text:
it, non etiam sui commre, dolum eius, qui sciens reticuculpam esse, qui talem seruum emi sibi mandauerit, et similiter eius qui deponat, quod non fuerit diligentior circa monendum, qualem seruum deponeret.Circa commodatum autem merito aliud existimandum, uidelicet quod tunc eius solius
Abbreviated transcription (Latin):
fecti cauto lccum ħcͥsi fructua¬
opis mͣtio. s siquid̃ fructuari.
cdificet. nam de ruinaedium
nent᷑ ab alt̾o cautõni desid̾are
pot̃ fructuanꝰ. ideoq refectio

Expanded text:
fecti cautio locum habet, si fructuaoperis vitio, si quid fructuarius aedificet: nam de ruina aedium neuter ab altero cautionem desiderare potest, fructuarius ideo, quia refectio
Abbreviated transcription (Latin):
demutile ꝯpetit eitui forte hec
res nocitura sic smãt nemo
dipnum sentĩt tuendꝰ ⁊ is q
in lictore edificat uł molẽ in
qui incampo publico ludẽ
uł inpublico balneo lauare
at et itasolet princeps quot
aliquid noniopis instituend̾
petitur ꝑmitt̾e. Dipnum ãt

Expanded text:
utile competit ei, cui forte haec res nocitura sit: si autem nemo damnum sentit, tuendus est is, qui in litore aedificat uel molem in qui in campo publico ludere uel in publico balineo lauare at. et ita solet princeps, quotiens ali‹qui›d noui operis instituendum petitur, permittere.Damnum autem
Abbreviated transcription (Latin):
aliquis ccciderit. impunitus
erit. ut diuifratres ipͥserunt
sup eo qui ꝓfurorem matrem
neccauerit. nam sufficeret fu¬
rore ip̃o cumpimin diligen

Expanded text:
arentem occiderit, impunitus erit, ut divi fratres rescripserunt super eo, qui per furorem matrem necaverat: nam sufficere furore ipso eum puniri, diligen
Abbreviated transcription (Latin):
annum uicesimum compl¬
uit posse manumitte nonci
maiori .xx. annis ꝑmittit ñ¬
n̾umritte. sec minorem ma¬
numitt̾e uetat i amautem
minor nonẽ. qui diem supre¬
aum agitann iucesimi. oi¬

Expanded text:
annum uicensimum compleuerit, posse manumittere: non enim maiori uiginti annis permitti manumittere, sed minorem manumittere uetari: iam autem minor non est, qui diem supremum agit anni uicensimi.
Abbreviated transcription (Latin):
ec uno mortuo solũndo ẽ. uno
maumisso solundo ẽ. nec aduc̃¬
titii ca ꝯputadi st̃ alicqͥn. et qui
unũ mctũ exẜiis suis ꝓmisit
neminẽ maumittet.

Expanded text:
et uno mortuo solvendo est, et uno manumisso solvendo est, nec adventicii casus computandi sint: alioquin et qui unum incertum ex servis suis promisit, neminem manumittet.
Abbreviated transcription (Latin):
eristimant siuestimentum scissi
reddaturuł res cornipta reddi¬
tasit. uł uti ciphi collisi aut ta¬
bula rasapigtura uiderirẽs ab¬
cẽ. quoniamearum rerum pre¬
cium non insubstantia setmart
thesit poĩtum ltemsidominus

Expanded text:
existimant, si uestimentum scissum reddatur uel res corrupta reddita sit, ueluti scyphi collisi aut tabula rasa pictura, uideri rem 'abesse', quoniam earum rerum pretium non in substantia, sed in arte sit positum. item si dominus
Abbreviated transcription (Latin):
Iemubꝰ. De nuie refiticndis da
int̾dicetiir.ur non queraturan
us. ique aufertur et hõies sitis
necarenturetsane aquapuci¬
re msi refectio ruo  podat nõ¬

Expanded text:
m De rivis reficiendis ita interdicetur, ut non quaeratur, an usus aquae auferretur et homines siti necarentur. et sane aqua pervenire nisi refecto rivo non po
Abbreviated transcription (Latin):
ur urgentem et nccanam refec¬
nouum canalcm uł fistulas
innuoueliccollocarecum id
futux lalxo ait. N̾cset hicopi¬
namur ucilicatemen qui duc̃
sinc inꝯ moditateen ciuo ager
c̃ specrandã. ¶Si aq̃ munuzla¬
cumconducatur et inde ꝑplos
ducto ducatur hoc intdc̃m uti¬
aquenuꝯ sir de hoc refitiendo cõ¬
petit int̾dcm. ¶Ansto. et decuii¬
culo restituenda.ꝑquẽ uapor
trahitur in balncanis uapori¬
nuuni rcfitientiopo nouũ nu¬

Expanded text:
ur urguens et necessaria refecnouum canalem uel fistulas in riuo uelit collocare, cum id futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam.Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utiaquae riuus sit, de hoc reficiendo competit interdictum.Aristo et de cuniculo restituendo, per quem uapor trahitur, in balneariis uapoririuum reficienti opus nouum nu
Abbreviated transcription (Latin):
Exquo appet inhiis õibꝰ exige¬
dum. uciuua aqua sit. Cist̾ñc
ãc ymbrib xipiuntur.Deni¬
qr ostat inc̾dc̃m cessare. Si lac¬
pute piscina aqͣmuiuam ñ¬
hr planesiquis ad haustim
aqueat phibeatur eque inter
sufficict. ¶ Deinde a ie p̾tor q
reficias. ueaõm coħrc̃e⁊ ĩtiss ea i¬

Expanded text:
ex quo apparet in his omnibus exigendum, ut uiua aqua sit: cisternae autem imbribus concipiuntur. denique constat interdictum cessare, si lacus piscina puteus uiuam  Plane si quis ire ad haustum prohibeatur, aeque interdictum sufficiet. Deinde ait praetor: "Quo reficias, ut aquam coercere utique ea
Abbreviated transcription (Latin):
Eptitiacertamen pr̃iesnc polli¬
cendo subhac conditione pollici
tac̾.utisors apud cam remanc¬
ac et ip̃a usuras semissales adp̾¬
mia certantium resoluat in hec
sinc inĩunampatifilii septitic
quominus ip̃ipossiderent ĩhiĩ
sccundum ũba conditionemq
ditio liciti c̃ forma pollicitatiõi
dacam seruandam ẽc.D¬

Expanded text:
epticia certamen patriae suae pollicendo sub hac condicione pollicita est, uti sors apud eam remaneat et ipsa usuras semissales ad praem‹i›a certantium resoluat, in haecsunt iniuriam pati filii Septiciae, quo minus ipsi praesiderent certamini secundum uerba condicionemque ditio licita est, formam pollicitationi datam seruandam e
Abbreviated transcription (Latin):
quem meareũ adulterii destiñ¬
uit pauls rũdit nicł impedire
quominꝯ ei quem suspectu ha
marit destitisse uideatur. etle¬
nccinium cõmisisse qui eande
redurit uxorem.paul. ĩndit eũ
quipꝰ cumen adultii intentatũ
candem uxorem redux̾it. destiti¬
sc uideuiẽt ideo exeadem lege p¬

Expanded text:
quem in ea reum adulterii destinauit.Paulus respondit nihil impedire, quo minus ei, quem suspectum marmaritus destitisse uideatur uel lenocinium commisisse, qui eandem reduxit uxorem.Paulus respondit eum, qui post crimen adulteri intentatum eandem uxorem reduxit, destitisse uideri et ideo ex eadem lege p
Abbreviated transcription (Latin):
nii cuiꝯdam siłitudine p̃rantĩ¬
quo uircht peculium. retroq
siutħors uiuo filio uindc̃am
ẜuo ĩposuit.dicaturcũpo mor¬
tem intestati filii exilla mañ¬
missione lib̾m fc̃mcẽ. Quidãt

Expanded text:
nii cuiusdam similitudine pater antiquo iure habeat peculium retroque en ut heres uiuo filio uindictam seruo imposuit, dicatur eum post mortem intestati filii ex illa manumissione liberum factum esse. Quid aut
Abbreviated transcription (Latin):
nos ẽt excusatos palã ẽ.s na
ues coꝵ angariari posse helio
nifino. et antonino claro uet̾a¬
nuis ip̾tum ẽ. P auł.¬
Etanos diuo magno. antoni
cum p̾re suo ipͥsit. anauiu fa¬
brica excusari. s ab exaccõe m¬
butoꝵ hant ĩmumnitatẽ. hoc ẽ
neexactores tributoꝵ ꝯstitu¬
antur. R. S uet̾ani qui passi
st̃se mordine legi mun̾ib fũ¬
gi coguntur. Expl¬

Expanded text:
nos esse excusatos palam est. Sed et naues eorum angariari posse Aelio Firmo et Antonino Claro ueteranis rescriptum est. 5 Paueranos diuus Magnus Antoninus cum patre suo rescripsit a nauium fabrica excusari. Sed et ab exactione tributorum habent immunitatem, hoc est ne exactores tributorum constituantur. Sed ueterani, qui passi sunt in ordinem legi, muneribus fungi coguntur. L
Abbreviated transcription (Latin):
n oport̾e ĩ ta ut sententia com¬
prehendatur etiam delatore
edc̃o id comprehendisse. ¶S i¬
uꝰ pio cecilio maximo rpsit
constitutionem pr̃is sui qua
compelłetur delator ede mar

Expanded text:
 oportere, ita ut sententia comprehendatur etiam delatores edicto id comprehendiss‹e›.Diuus Pius Caecilio Maximo rescripsit constitutionem patris sui, qua compelleretur delator eder
Abbreviated transcription (Latin):
iucesimum annum ille quor
cause que apriore nuntiatore
prodite dicantur ctiam post
annos quib pͥscibi diximo
fisco nuntiari possut.d.
dicursuluti corum qui non p̾¬
mii consequendigtem eoru
quiulciscendigr̃a.aduersari¬
um suum deferunt. uel qd̾
nomine reipublicesuas qui
exequitur causas ethaoc ita
obseruar pluri fariam prina¬
palib constitutionib preci
tia cum possit exhibe non ex¬
hibet nocẽ debeat si u̾m alit̾
non inuenitui casubtracta i¬
c̃ẽ credantur. que nocitura i¬
causeciꝰ fu̾it dubitatum nõ
ẽ. s necalias dubitarior .ecqͥr
non in aliamrem noc̾e debeat.
quamincam inquam desid̾a¬
tasunt. ¶tem diifr̃es ad li¬
bellum cornelii ruphi rpserũt
teciens edenda ẽc instra quo¬
tiens de iuire capiendi.uł de
iuredominii.ul de aliasimili
renũmana queratur nonsi
decapitalica agatur. ¶Señ¬
t censuit sineq de lator. n
possõr trib ed̾cis euocati affu¬

Expanded text:
icensimum annum.Illae quoque causae, quae a priore nuntiatore proditae dicantur, etiam post annos, quibus praescribi diximus, fisco nuntiari possunt. 2ditur, ueluti eorum, qui non praemii consequendi, item eorum, qui ulciscendi gratia aduersarium suum deferunt, uel quod nomine rei publicae suae quis exsequitur causa‹m›: et haec ita obseruari plurifariam principalibus constitutionibus praeciptia, cum possit exhibere, non exhibet, nocere debeat, si uerum aliter non inuenitur, ea subtracta esse credantur, quae nocitura causae eius fuerint, dubitatum non est. sed nec alias dubitari oportet, quin non in aliam rem nocere debeant, quam in eam qua desi‹d›erata sunt'.Item diui fratres ad libellum Cornelii Rufi rescripserunt totiens edenda esse instrumenta, quotiens de iure capiendi uel de iure dominii uel de aliqua causa simili re nummaria quaeratur, non si de capitali causa agatur.Senatus censuit, ut, si neque delator neque possessor tribus edictis euocati adfu
Abbreviated transcription (Latin):
et iure naturaliqr ꝙ
adius naturale attnz
is quipetit.uł is aq
lationib et incet̾is
contractibꝰ idsequim
quod accum ẽ. et si ñ
appet quidactum est
erit consequens ut id
sequamurquod inre¬
gione inaqua actum

Expanded text:
et iure naturali, quia, quod ad ius naturale attineis qui petit vel is a quo lationibus et in ceteris contractibus id sequimur, quod actum est: aut, si non pareat quid actum est, erit consequens, ut id sequamur, quod in regione in qua actum
Abbreviated transcription (Latin):
nisse iudices o. ut ñexluxu¬
na. s ex affectu descẽdẽtes cãs
appbent. n ẽi delitiis s iustr
affectõib se dedisse iustã lib̾r¬
tatẽ legẽ eliascẽciã c̾dẽd̾ẽ. ¶Si
quis miori. xxanis haclege

Expanded text:
nisse iudices oportet, ut non ex luxuria, sed ex affectu descendentes causas probent: neque enim deliciis, sed iustis affectionibus dedisse iustam libertatem legem Aeliam Sentiam credendum. Si quis minori viginti annis hac lege
Abbreviated transcription (Latin):
D.S Eia cuboissius tradito¬
nib fcis titio cognato dõatõr
ca cefsiss usũfrũctũ sib recep̃.
ec duc̾it ut sititio añip̃am uita
decessiss ꝓecas adeã rediret.
¶Si prea supstib lib̾is titii

Expanded text:
Seia cum bonis suis traditionibus factis Titio cognato donationis causa cessisset, usum fructum sibi recepit et convenit, ut, si Titius ante ipsam vita decessisset, proprietas ad eam rediret, si postea superstitibus liberis Titii