comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Stilico regnum honorii affectans. filio suo eiicherio. rei publicȩ ꝑnitiosus efficit᷑ barbaras gen¬
tes ipse alias regno iminittens. alias consensu suo fouens. unde modo solito grauiꝰ ea
Atticiis constantinopolitanꝰ ep̃s daret. Cuandali duce crosco Gallias ꝑuagati multas ur¬
bes ⁊ eccłias subuertunt. Crosciis tandem amariano preside arelati captus ⁊ ꝑuictas urbes ig¬
nomiose retractus. admortẽ tormentat᷑. Sub hoc turbine inter multos martyrizant᷑ sedimen
ep̃c. De hoc antidio legit᷑. quod aliquando tercia feria post palmas transiens pontẽ diigii flumi¬
nis uidit agmen demonũ gesta sua principi suo referentium :iinter eos ethiopẽ inmanu san¬
dalium preferentẽ ad iudicium. quod romanum presulẽ cuiꝰ hoc erat ꝑseptẽ an
tum tandẽ ad lapsum traxerit. Qui uocans adse ednopẽ ⁊ in uirtute dei iscẽ crucis suꝑ eum
ascendens. eo uectante Romam uenit. feria quinta hora celebrandi officii: idemone ꝓforibus ex-¬

Expanded text:
Stilico regnum Honorii affectans filio suo Eucherio, rei publicae perniciosus efficitur, barbaras gentes ipse alias regno immittens, alias consensu suo fovens; unde modo solito gravius eaAtticus Constantinopolites episcopus claret. Wandali duce Crosco Gallias pervagati, multas urbes et aecclesias subvertunt. Croscus tandem a Mariano preside Arelati captus et per victas urbes ignominiose retractus, ad mortem tormentatur. Sub hoc turbine inter multos martyrizantur Sedunenepiscopus. De hoc Antidio legitur, quod aliquando 3 feria post palmas transiens pontem Duvii fluminis, vidit agmen demonum, gesta sua principi suo referentium, et inter eos Ethiopem in manu sandalium preferentem, ad indicium quod Romanum presulem, cujus hoc erat, per 7 annos impugnatum, tandem ad lapsum traxerit. Qui vocans ad se Ethiopem, et in virtute Dei et sanctae crucis super eum ascendens, eo vectante Romam venit feria 5, hora celebrandi officii; et demone pro foribus exp
Abbreviated transcription (Latin):
tati Alexandrie ordinat᷑ ep̃s Petriis qui post ualentis interitum tam facil
recipiendis hereticis fuit. ut non nullis suspicionẽ accepte pecunie intulerit.
Melana nobilissima mulierum romanarum : i marcelli quondã consuł
filia. unico pretore urbano filio derelicto ierosolimã nauigauit. ubi tanto uir¬
tutum p̃cipueq humilitatis miracło fuit: ut tede nomen acceperit.
xi. Post auxeutii seram mortẽ mediolami ambrosio constituto om̃is adfidem
rectam italia conuertitur. Aquileienses clerici quasi chorus beatoꝵ habentur.

Expanded text:
tur. Alexandriae XX ordinatur episcopus Petrus, qui post Valentis interitum tam facilis in tur. Alexandriae XX ordinatur episcopus Petrus, qui post Valentis interitum tam facilis in recipiendis haereticis fuit, ut nonnullis suspicionem acceptae pecuniae intulerit. Melania nobilissima mulierum Romanarum, et Marcellini quondam consulis filia, unico praetori tunc Urbano filio derelicto, Jerosolymam navigavit: ubi tanto virtutum praecipueque humilitatis fuit miraculo, ut Teclae nomen acceperit. 11 Post Auxentii seram mortem Mediolani Ambrosio episcopo constituto, omnis ad fidem rectam Italia convertitur. Aquileienses clerici, quasi chorus beatorum habentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ur. agna fames inphricia. Lucifer caralitaniis ep̃s morit᷑. qui cũ Gresorio
fectus annonie maleficos ab imꝑatore in uestigare iussus plurimos rome nobiliũ occid.
Ualentinianꝰ inbritaunia auteꝗͣ ty rannidẽ inuadẽt oppressus. b̃r syem
iniquissime decollat᷑ qđ octauianũ ex ꝑconsule apud se latitantẽ ꝓdere noluisset.
mi Didimꝰ alexandrinꝰ multa de nr̃o dogmate ꝑnotarios cõmentat᷑. qui post c¬
quintum natuntatis suȩ anuũ luminib orbatus. elementoꝵ. qͦ ignarus fuit.
Pr obiis prefectus illirici iniquissimis tributoꝵ exactionib ante ꝓuincias quas
agnoscit᷑ aquo heresis eunomiana.
oS axones cesi de usone infrancoꝵ regione. Buroundionũ octoginta fer¬
me milia quod nunꝙͣ ante ad rehnum descenderant Clearchiis p̃fectꝰ urb con¬
stantinopoli agnoscitur. aquo necessaria ⁊ diu expectata uotis aqua in ducit᷑ ciui

Expanded text:
ur. ur. fectus annonae maleficos ab imperatore investigare jussus, plurimos Romae nobilium ocidit. Valentinus in Britannia, antequam tyrannidem invaderet, oppressus. Presbyter Sirmii iniquissime decolatur, quod Octavianum ex proconsule apud se latitantem prodere noluisset. 9 Didymus Alexandrinus multa de nostro dogmate per notarios commentatur, qui post quintum nativitatis suae annum luminibus orbatus, elementorum quoque ignarus fuit. es Illyrici iniquissimis tributorum exactionibus ante provincias quas agnoscitur, a quo heresis Eunomiana. Saxones cessi Dehusone in regione Francorum. Burgundiorum 80 ferme milia, quod nunquam antea, ad Renum descenderunt. Clearchus prefectus urbi Constantinopoli agnoscitur, a quo necesaria
Abbreviated transcription (Latin):
IIpollinaris laodicenꝰsis ep̃s multimoda nr̃e religionis scripta cõponit. Ter ceclx uii
apud frigiam salutarẽ ex cinct᷑ ẽ: ⁊ plurum ꝓcopiane partis cesi atq ꝓscripti. Nomans¬
iasinuis aquib dam ep̃s constitutus sicinium cum suis inuadit. Quo damasiane
partis popło confluente. crudelissimȩ interfectiones diuersi sexus ꝑpetratȩ.
III. Calens ab eudorio arrianoꝵ. epo baptizatꝰ nr̃os ꝑsequitur. G raciaiis
ualentinian filiꝰ ambianis imꝑator factꝰ. Tanta constantinopoli. ẽ orta tẽpestas ut
ure magnitudinis decidens grando non nullos hominum interfecerit. Apud at¬
batas lana ecelo pluine mixta defluxit. Hylariis ep̃s pietaiis moritur
Sicea que sepe ante corruerat: terremotu funditꝰ euersa.¬
ditus. Maithanaricuis rex Gochoꝵ inxpĩanos ꝑsecutione cõmota płimos interfecit¬
et de propriis sedibus inromanum solum expulit.
Eusebnis uercellensis ep̃s moritur:  onstantinopoli apłoꝵ martyrium de ccclxxui.¬

Expanded text:
Apollinaris Laodicenus episcopus multimoda nostrae religionis scripta componit. 385. 2. CCCLXapud Frigiam Salutarem extinctus, et plurimi Procopianae partis cesi atque proscripti. Ursinus a quibusdam episcopus constitutus, Sicininum cum suis invadit, quo Damasianae partis populo confluente, crudelissimae interfectiones diversi sexus perpetratae. Romanorum. 3 Valens ab Eudoxio Arianorum episcopo baptizatus nostros persequitur. Gratianus Valentiniani filius Ambianis imperator factus. 4 Tanta Constantinopoli est orta tempestas, ut rae magnitudinis decidens grando nonnullos hominum interfecerit. Apud Atrebatas lana e coelo pluviae mixta defluxit. 5 Hilarius episcopus Pictavis moritur. Nicaea, quae saepe ante corruerat, terraemotu funditus eversaIII. Athanaricus rex Gothorum in Christianos persecutione commota, plurimos interficitet de propriis sedibus in Romanum solum expulit. 732 Eusebius Vercellensis episcopus moritur. Constantinopoli apostolorum martyrium dicat
Abbreviated transcription (Latin):
uere: idem consules ꝑmansere. Ualentinanꝰ subita sanguinis eruptione qͦd grece
apoplexis uocat᷑. bribitione moritur. Post quẽ oratianus assumpto in imꝑiũ
ualentino frẽ. cum patruo ualente regnat. Multi monachoꝵ nitrie. ꝑtribuno¬
imilites cesi Ualens legẽ dedit ut monachi militarent. nolentes ĩsit fustibꝰ necari.
rii. Theodosĩ theodosii postea imꝑatoris pater ⁊ plurimi nobilium occisi.
otimiis in salatia moritur. a qͦ fotimanoꝵ dogina iudaicum B asilius cesa

Expanded text:
verant, iidem consules permansere. 12 Valentinianus subita sanguinis eruptione, quod Graece apoplexis vocatur, Brigitione moritur. Post quem GRATIANUS, assumpto in imperium VALENTINIANO fratre, cum patruo Valente regnat. et milites caesi. Valens, lege data, ut monachi militarent, nolentes fustibus jussit interfici. Romanorum. Theodosius Theodosii postea imperatoris pater, et plurimi nobilium occisi. Photinus in Galatia moritur, a quo Photinianorum dogma Judaicum: qui multa
Abbreviated transcription (Latin):
Eucenio suꝑato. theodosiis undecimo regni fui anno diem abior te dei iram
ique suy nube terribiliter fulgente formudans. toto ad penitentia diĩo conin tsla
sabte smugie R ifimis bosphoritañ cum ad simã militie puemisset p̃terri sib stilico¬
ulm nonferens ab eod interficit᷑. hunoꝵ quo fulcieba t̃ prelidis le paus in trebeiois
uem uor laudianꝰ poeta admiratione dignus habet̾ Gildo aftricanus intebelione
commota consueca nomanis stipendia mubtrarit Paidenti lyxic̃ poeta nostr
hispanꝰ genere illustre ingenii sui robur exercet.
ispr s enlico mnegister militie cildonẽ mauritanie unterser it afriea ad pristin
ins redacta. N omane ȩccłiȩ cathedram Ricesimꝰ. uii. innocenti tenec:

Expanded text:
Eugenio superato, Theodosius XI regni sui anno diem obit. Arcadius et Eugenio superato, Theodosius XI regni sui anno diem obit. Arcadius et igne super nubem terribiliter fulgente formidans, toto ad poenitentiam animo conversa subterfugit. Rufinus Bosphoritanus cum ad summam militiae pervenisset, praeferri sibi Stiliconem non ferens, ab eodem interficitur, Hunnorum, quo fulciebatur, praesidio superato. II. Claudianus poeta admiratione dignus habetur. Gildo Africanus in rebellione commota consueta Romanis stipendia subtraxit. Prudentius lyricus poeta noster, Hispanus genere illustri, ingenii sui robur exercet. III. Stilico magister militiae Gildonem Mauritaniae interfecit, Africa ad pristinum jus redac
Abbreviated transcription (Latin):
um cathiolicis deputate sunt.  ohanes esy ꝑtiꝰ monachus eͥ obunice pͥitatie pro¬
phetis ꝗram a domino meruit: illustris habet᷑. Post damalũ romane ecelie re¬
gimen xr̃ei. si raci suscepit. Apud alexandriã defuncto petro temotheue ⁊ p
hunc t̾heophiliis ep̃i constituunt᷑. I erosolimis post cyaillum ioh̾es eccliã recip̃¬
ume Dpud anciochiam defuncto melitio: substituit᷑ flamanꝰ Ingens an ter apos
contentio oboita. quod scilicet epĩ qͥ abhereticis depulsi fuerant nollene i s abim¬
patore acieccis alios quam se substitui sacerdoces T erribile incelo signũ colupne
per omnia simile apparuit.
or onr houd alce andratm templa aetrucca indrns seraois anticoslimũ i notisa¬
meia d dnsindicandũ palentinam interitũ i oppmendã enoemi terauiiat ihi¬
Odociis mitalidm trans gredit᷑ apto dei fauore conspirantil mnicdipiũ elem̃i tis

Expanded text:
quae catholicis deputatae sunt. VI. Joannes Aegyptius monachus, qui ob vitae puritatem proquae catholicis deputatae sunt. VI. Joannes Aegyptius monachus, qui ob vitae puritatem prophetiae gratiam a Domino meruit, insignis habetur. Post Damasum Romanae Ecclesiae regimen XXXVI, Syricius suscipit. VII. Apud Alexandriam, defuncto Petro, Timotheus, et post hunc Theophilus episcopi constituuntur. Jerosolymis post Cyrillum Joannes Ecclesiam recipit. Apud Antiochiam, defuncto Miletio, substituitur Flavianus. Ingens inter nostros contentio oborta, quod scilicet episcopi qui ab haereticis depulsi fuerant nollent, his ab imperatore dejectis, alios quam se substitui sacerdotes. Terribile in coelo signum columnae per omnia simile apparuit. VIII. Apud Alexandriam templa destructa, in quibus Serapis antiquissimum et notissXI. Ad vindicandum Valentiniani interitum, et opprimendam Eugenii tyrannidem, Theodosius in Italiam transgreditur, aperto Dei favore conspirantibus in idipsum elementis.
Abbreviated transcription (Latin):
ialent inaimꝰ indignũ ducens contͣ ecclie statũ agi. locum irrumpendi quod cum
palentiano iunxerat federis inuenit Valentinianꝰ ueritꝰ imminentẽ iam ceruicib
siuis tyramũ ad theodocium confugit. Honornis ⁊ arechadiꝰ xxrĩ. cccc. ł heo doci
ihobet xxi. ⁊ xxũi U alentinanꝰ ⁊ ooartianꝰ. ñi ccccxxo. A uonstinꝰ mediolam
rethoricam ad prime docens omissis scolis adfidem rectam conuertitur. cũ añ mani
interfecit ⁊ ualentinianum ꝓpͥo regno reddit. Iustina quȩ eccłias uerauerat
ne reguum cũ filio recipet morte preuenta est. Immane thess alonice gestũ faciꝰ
extincti popłi egregio pęnitentiȩ exemplo imꝑator religiosus eratot
xtine esesis apollimnaristarum ab apolimare cepta. nauane Qͥ tosũ peue oren¬
tem atꝙ occidentẽ cõmaclauerant edicto glorioli principis eccli as fpoliant ꝙ

Expanded text:
III. Maximus indignum ducens contra Ecclesiae statum agi, locum irrumpendi quod cum III. Maximus indignum ducens contra Ecclesiae statum agi, locum irrumpendi quod cum Valentiniano junxerat foedus, invenit. Valentinianus veritus imminentem jam cervicibus suis tyrannum, ad Theodosium confugit. Honorius et Arcadius XXXII, CCCC. Theodosies XXV et XXII. Valentinianus et Martianus III, CCCC, XXV. Augustinus Mediolani rhetoricam apprime docens, omissis scholis, ad fidem rectam convertitur, cum ante Maniinterfecit, et Valentinianum proprio regno reddidit. Justina, quae Ecclesias vexaverat, ne regnum cum filio reciperet, morte praeventa est. Immane Thessalonicae gestum facinus exstincti populi, egregio poenitentiae exemplo imperator religiosus eluit. V. Haeresis Apollinaristarum ab Apollinare coepta. Ariani, qui totum pene Orientem atque Occidentem commaculaverant, edicto gloriosi principis Ecclesiis spoliantur,
Abbreviated transcription (Latin):
NTbespoous i nouentis partib laslam rem publicã repdint:  habegir
M Maruus te raunꝰ inbritannia amilitib imꝑator consticuit᷑.
Uriam ucursantes pictos ⁊ scotos maximꝰ streuue suꝑauit.
Priamps quidam regnat infrancia: quantum alci eolligere potuimus
Iobroeis libros contra arrianoꝵ pfidiam luculentissimos ad onatianũ
uanuma lioustũ seribit. Max imiis in sallias transtretauit:⁊ conflictu cont̃ dua¬
tianum habito. eundem fugitantẽ lusdum int̾fecit. T heo dognis annis undeci
iit. Max imus timens ouentat imꝑii pͥncipẽ theodosium: cũ ualentimiano tes
niit pud Reueros manichei deprehensi. sumo maximi studio exterminatꝰ
Qanensastina mat̃ ualentimani anrianis fauens. in ambrosiũ ⁊ in omnc̃ medi¬
olanensem eccł̃iam diuersa in iuriarũ genera congerit  eliquie Gerurasii. ⁊ Ro¬
cbaitia martu rũ ab ambrosio pͥmũ mediolani reꝑte sunt. Hiymm ambrosis
mpositi qui nunꝙͣ ante in eccłiis latinis modulis canebant᷑.

Expanded text:
Theodosius in Orientis partibus lassam rempublicam reparavit. III. Maximus tyrannus in Britannia a militibus imperator constituitur. IV. Incursantes Pictos et Scotos Maximus strenue superavit. Priamus quidam regnat in Francia, quantum altius colligere potuimus. V. Ambrosius libros contra Arianorum perfidiam luculentissimos ad Gratianum Augustum scribit. VI. Maximus in Gallias transfretavit et conflictu contra Gratianum habito, eumdem fugitantem Lugduni interfecit. Theodosius annis XI. I. Maximus timens Orientalis imperii principem Theodosium cum Valentiniano foedus iniit. Apud Treveros Manichaei deprehensi, summo Maximi studio exterminati. II. Justina mater Valentiniani Arianis favens, in Ambrosium et omnem Mediolanensem Ecclesiam diversa injuriarum genera congerit. Reliquiae Gervasii et Prothasii martyrum, ab Ambrosio primum Mediolani repertae. Hymni Ambrosii compositi, qui numquam ante in Ecclesiis Latinis modulis canebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
xIII. Alemannoꝵ Riginta circit̾ milia apud argentariam oppidũ salliar
rercitu oraciam strata. Florentinis: ibonosruis. ⁊Rifiꝰ monachi insignes
habent᷑. E quibꝰ florentinus tam misericos in egentes fuit: ut uulgo pat̾ paupũ
nominatꝰ sit Gens hiinoꝵ Gothos uastat. Qui aromanis sine armorũ depositi¬
one suscepti ꝑ auariciam maximi ducis ad rebellandum fame coacti su¬
xiiii. Suꝑatis in congressione romanis: Gothi fundunt᷑ in traciam:
Ualens de antiochia exire compulsus. sera pęnitentia nr̃os de exiliis reuocat:
acrimabile bellum inthracia. inquo deserente equitũ presidio Romane le¬
giones agothis cintȩ usq ad internectionẽ cese sunt. Ipse imꝑator ualens cum
sagitta saucius fugeret ⁊ ob dolorẽ nimium sepe equo lab̾et᷑ ad ruiusdam uillu¬
le casam deportatus est. Quo ꝑsequentibꝰ barbaris ⁊ incensa domo: sepultura ꝙͦ
caruit. Ab urbe condita usq ad extremum huius oꝑis anum: fuint auni

Expanded text:
. Alamoinorum 30 circiter milia apud Argentarium oppidum Galliarum ab exercitu Gratiani strata, Florentinus, Bonosus et Rufinus insignes habentur: e quibus Florentinus tam misericors in egentes fuit, ut vulgo pater pauperum nominatus sit. Gens Hunnorum Gothos vastat, qui a Romanis sine armorum depositione suscepti, per avaritiam Maximi ducis, fame ad rebellandum coacti sunt. Superatis in congressione Romanis, Gothi funduntur in Thracia. Valens de Antiochia exire compulsus, sera poenitentia nostros de exsiliis revocat. Lacrymabile bellum in Thracia, in quo, deserente equitum praesidio, Romanae legiones a Gothis cinctae usque ad internecionem caesae sunt. Ipse imperator Valens, cum sagitta saucius fugeret, et ob dolorem nimium saepe equo laberetur, ad cujusdam villulae casam deportatus est: quo persequentibus Barbaris, et incensa domo, sepultura quoque caruit. Ab Urbe condita usque ad extremum hujus Operis annum, fiunt an
Abbreviated transcription (Latin):
modum ep̃s amimirabili eremplo uencitis ormibus cũ eset dominꝰ inume: abisui
predioꝵ religionẽm expeditꝰ elegit.
redio anss cnstantnopolites ep̃o dicis factisq clareierc. Maxtinꝰ post egregie
actam intam: corpore ex uitur.
derum prelaoi uesañ doctrina erecrabili eccłas conimacłare conat̃
U Contentio er doccrina origerris sy nodum apud alexandria mon
Sencius x dis ciplima sc̃i magtim ei uncam eribus er plicat libris.
dogio. eua it alie barbarici motus tempestas incubint. Si quidem Radadans
sri corhoꝵ teabie limitẽ uastaturus transgredit᷑ Ex hoc arriani qui romauo prul
fuerant orbe fugati barbararũ nationum adqͣs se conculere p̃sidio erigi cepere
ere ulti: ante uastatis urbib nadaoams occubinit Ciniꝰ intres partes ꝑ du¬

Expanded text:
modum episcopus, admirabili exemplo, venditis omnibus, cum esset dominus innumerabilium praediorum, religionem expeditus elegit. V. Joannes Constantinopolites episcopus dictis factisque clarescit. Martinus post egregie actam vitam, corpore exuitur. VI. Pelagius vesanus doctrina exsecrabili Ecclesias commaculare conatur. VII. Contentio ex doctrina Origenis synodum apud Alexandriam movSeverus ex disciplina S. Martini ejus vitam tribus explicat libris. X. Saeva Italiae barbarici motus tempestas incubuit. Si quidem Radagaius rex Gothorum Italiae limitem vastaturus transgreditur. Ex hoc Ariani, qui Romano procul fuerant orbe fugati, barbararum nationum, ad quas se contulere, praesidio erigi coepere. XI. Multis ante vastatis urbibus, Radagaius occubuit: cujus in tres partes
Abbreviated transcription (Latin):
ISalomone ⁊ p̾ma edificatione templi. anni õo cccc.xi.
captunt ate koie quo tempore saneon apud hebreos erat: anm eo.d. lxi.
Icooyse ⁊ cicrope pͥmo rege attice: anni .co. dece xc.
Dabrabam ⁊i regno nimi i semmamidis: anm. IT ece .xc.iii
diluinio autẽ usq ad abraham: supputant᷑ anni. dececxli.
wasd ame usq ad diluium: anmi ñ ec xl ni. Eiunt ab adam usq ad xiii ualeisis
aunĩ id est usq ad consulatũ eiꝰ series: malentimani iterũ oms anni . Ulxxar¬

Expanded text:
Salomone et prima aedificatione templi, anni 1411. A captivitate Trojae, quo tempore Samson apud Hebraeos erat, anni 1561. A Mose et Cecrope primo rege Atticae, anni 1890. Ab Abraham et regno Nini et Semiramidis, anni 2395. Contidiluvio autem usque ad Abraham supputantur anni 942. Ab Adam usque ad diluvium anni 2242. Fiunt ab Adam usque ad 14 Valentis annum, id est, usque ad consulatum ejus VI et Valentiniani iterum, omnes anni
Abbreviated transcription (Latin):
ri iusserat dadastene morit᷑. anno etatis tricesimo tercio. Post quẽ ualentimanꝰ tͥbunꝰ
scut arioꝵ epannonia cibalensis apud niceam aus istꝰ appellatꝰ. frẽm ualentem
tantinopolim in cõmunionẽ regni assumit. Nomanoꝵ Ricesimꝰ octauus regna¬

Expanded text:
ri jusserat, Dadastanae moritur anno aetatis 33. Post quem Valentinianus tribunus ri jusserat, Dadastanae moritur anno aetatis 33. Post quem Valentinianus tribunus Scutariorium, e Pannonia Cibalensis apud Nicaeam Augustus appellatus, fratrem Valentem Constantinopoli in communionem regni assumit. Romanor
Abbreviated transcription (Latin):
anno uno. mensibus octo.
omuliano ady dolorũ cultum conuerso blanda ꝑsecutio fuit. illiciens ma¬
gis quam impellens ad sacrificandum. in qua multi ex nris uoluntate ppria
cum sibi specialiter iulianꝰ concedet ut xp̃ianos doceret. scolam sponte deserin
Eccłia antiochic clausa. ⁊ grauissima imminentis ꝑsecutionis ꝓcella de uo¬
Ubi aquodam simulato ꝑfuga ad deserta ꝑductus cum fame isiti apostatã ꝑdidisset
crercitum ⁊ in consultiꝰ a suoꝵ erraret agimnib ab obiuo forte hostiũ equite conto ilia ꝑ¬
fossus interiit anno etatis .xl. Post que sequenti die ioninianꝰ expͥmicerio domesticor
ominianus rerum necessitate compulsus inisibĩn ⁊imaguam mesopotaiiȩ par ecclxui.
tem sapori regi tradidit. ꝑsarum Sy nodꝰ antiochiȩ ameletio ⁊ suis facta inqua
omousio. anomoȩoq reiecto. medium inter hȩc omoeonsion maccdomanũ dogma
uendicauerunt. I ouimaniis cruditate sine odore prunarum quas nimias adole¬

Expanded text:
 et mensibus octo. Juliano ad idolorum cultum converso, blanda persecutio fuit, illiciens magis quam impellens ad sacrificandum, in qua multi ex nostris voluntate propria cum sibi specialiter Julianus concederet ut Christianos doceret, scholam sponte deseruitEcclesia Antiochiae clausa, et gravissima imminentis persecutionis procella Dei vonem voverat: ubi a quodam simulato perfuga ad deserta perductus, cum fame et siti Apostata perdidisset exercitum, et inconsultius a suorum erraret agminibus, ab obvio forte hostium equite conto ilia perfossus interiit, anno aetatis 32. Post quem sequenti die JOVIANUS ex primicerio domesticorum ovianus rerum necessitate compulsus, Nisibim et magnam Mesopotamiae partem Sapori Persarum regi tradidit. Synodus Antiochiae a Meletio et suis facta: in qua homousio annomeoque rejecto, medium inter haec homoiousion, Macedonianum dogma, vindicaverunt. Jovianus cruditate, sive odore prunarum, quas nimias adole
Abbreviated transcription (Latin):
rei. Euanthius eruditissimꝰ grãmaticoꝵ constantinopoli diẽ obiit. in cuiꝰ ritur
locum ex aftrica crestuis adducit᷑. S ynodꝰ apud ariminum ⁊ selentiã isaurie facta
in qua antiqua patrum fides decẽ primũ legatoꝵ dehinc omniũ ꝓditione dapnata
est H ouoratꝰ ex pretecto p̃tori salliarum primꝰ constantinopolim p̃fectꝰ urb faccus
Gratianus qui nunc imꝑator ẽ. nascit᷑. Hylariuis cum apud constantino¬
polim librum ipse constantio porrexisset: ad sallias redut Macedomiꝰ constantinopo¬
li pellit᷑ Omnes pene toto orbe eccłie sub nomine pacis: ⁊ regis arrianoꝵ consortio
polliunt᷑. Constantinopoli eccł̃iarum maxima dedicat᷑. Meletiꝰ sebastie arine
mioꝵ ep̃s ab acatio ⁊ Georgio arrianis ep̃is antiochiã transfert᷑ ⁊ post ñ grands
temporis interuallum cum phõs qui ab eudoxio ancecessore suo depositi fu erati
suscepisset: exilii iustissimã causam subito fidei demutatione delusit. Ballia ꝑ¬

Expanded text:
r. Evanthius eruditissimus grammaticorum, Constantinopoli diem obiit, in cujus locum ex Africa Chrestus adducitur. 23 Synodus apud Ariminum et Seleuciam Isauriae facta, in qua antiqua patrum fides, decem primo legatorum, dehinc omnium proditione damnata est. Honoratus ex praefecto praetorio Galliarum, primus Constantinopoli praefectus urbis factus. Gratianus, qui nunc imperator est, nascitur. Hilarius, cum apud Constantinopolim librum pro se Constantio porrexisset, ad Gallias redit. Romanorum. Macedonius Constantinopoli pellitur. Omnes pene toto orbe Ecclesiae sub nomine pacis et regis, Arianorum consortio polluuntur. Constantinopoli ecclesiarum maxima dedicatur. 24 Meletius Sebastiae Armeb Acatio et Georgio episcopis Arrianis Antiochiam transfertur. Et post non grande temporis intervallum, cum presbiteros qui ab Eudoxio antecessore suo depossiti fuerant suscepisset, exilii justissimam causam subita fidei mutatione delusit. 376.
Abbreviated transcription (Latin):
Numitor proce suꝑioris regis maior filiꝰ. afrẽ amulio regno pulsus: in abro suo uirit. filia
adimendi partꝰ gr̃a. uirgo uestał electa. Que cũ septimo partui anno. geminos edidi
infantes: iuxta legẽ in terram uiua defossa ẽ. Uerum paruulos iuxta ripam tyberis exposi¬
tos. faustꝰ regii pastor armenti. ad accam laurentiã uxorẽ suã detulit. que propt̾ pulcritudinẽ
apacitatẽ corporis questuosi lupa auitinis appellabat᷑. Unde ad nostrã usq memoriã
tricum cellule lupanaria dicunt᷑. Pueriuͦ cũ adoleuissent collecta pastoꝵ ⁊ latronũ manu
interfecto apud albam amulio: auum Nuimitorẽ in regnũ restituur¬

Expanded text:
Numitor Procae regis maior filius a fratre Amulio regno pulsus in agro suo vixit; fadimendi partus gratia, virginem vestalem fecit. Quae cum septimo patrui anno geminos edidisset infantes, juxta legem in terra viva defossa est. Verum parvulos prope ripam Tiberis expositos, Faustulus regii pastor armenti ad Accam Laurentiam uxorem suam detulit, quae ob pulchritudinem et rapacitatem corporis quaestuosi lupa a vicinis appellata est. Unde et ad nostram usque memoriam meretricum cellulae lupanaria dicuntur. Pueri cum adolevissent, collecta pastorum et latronum manu, interfecto que apud Albam Amulio, avum Numitorem in regnum restituu
Abbreviated transcription (Latin):
strauit. Perdica aduersus esyptios di¬
micat¬
imi ꝑPtolomeus lasi filiꝰ ierosolimis iiii.¬
⁊ iudea indicionẽ suã dolo redactis. płi¬
mos captiuoꝵ in esyptũ transtulit

Expanded text:
tum. Perdicca adversus Aegyptios dimicat. Ptolemaeus Lagi filius Jerosolymis et Judaea in ditionem suam dolo redactis, plurimos captivorum in Aegyptum transtulit
Abbreviated transcription (Latin):
Alexander philippi ⁊ olimpiadiᷤ
filius nascitur.¬
Dionisius siracusis interimit᷑
ypparcꝰ dionisii filiꝰ siracusis
t rannidem exercet.
Herinna poetria agnoscitur

Expanded text:
Alexander Philippi et Olympiadis filius nasciturDion Syracusis interimitur. Hipparinus Dionysii filius Syracusis tyrannidem exercet. Erinna poetria agnoscitur
Abbreviated transcription (Latin):
.II. Aenophor filiꝰ orylli ⁊ ctesias cla .iii.
rihabentuR¬
iiIi. Socrates uenenum bibit.
Bemplũ rursꝰ ephesi incensum.¬
u.
Socratici clari habentur.
uobꝰ O yosenes cinicꝰ agnoscitur¬
.II. Speusippꝰ insignis habetur.

Expanded text:
. Xenophon filius Grylli, et Ctesias clari habentur. Socrates venenum bibit. Templum rursus Ephesi incensum. Socratici clari habentur. ogenes Cynicus agnoscitur. Speusippus insignis ha
Abbreviated transcription (Latin):
In italia qͦ theate ciuitas afrancis capit᷑.
fiscum ualentianas. awimibardo filio Ge¬
nardi ꝓcuratoris ipsiꝰ fisci martyrizat᷑. ⁊
suꝑ eiꝰ corpore requirendo karolꝰ imꝑator
eius graui pena multait. nec tamen
ꝑhoc in eos ultio dei cessauit.

Expanded text:
In Italia quoque Theate civitas a Francis capitur.In Italia quoque Theate civitas a Francis capitur.fiscum Valentianas, a Winigardo, filio Gerardi procuratoris ipsius fisci martyrizatur. Et super ejus corpore requirendo Karolus Magnus ejus gravi poena multavit; nec tamen per hoc in eos ultio Dei cessavit.
Abbreviated transcription (Latin):
nocuit Parolꝰ rex leonẽ papã insede ro¬
mana relocat. ipse qͦ romam ꝓꝑat. cau¬
sas examinat. reos legalit dampnat.sicq
om̃s romanoꝵ motꝰ sedat Pens auar̾ui
afide deficit. B aleares insule auxilio
francoꝵ asarracenis defensant᷑. Per
widonẽ karoli ducẽ britones uincunt᷑ &
indeditionẽ recipiunt᷑. Herold̃ dux ba¬
mit᷑ de quo inuisione wetini legit᷑. quod
inter marti res annumeratus sit.
Nomani qui abunꝑatore constantinopo¬
litano iam dui animo desciuerant. nurc
accepta occasionis oportunitate qͥa muli¬
er excecato imꝑatore constantino filio suo
eis impabat. uno omnium consensu karo¬
lo regi imꝑatorias laudes acclamant. eũꝙ:
ꝑmanum leonis pape coronant. ces arẽ ꝙ.
auoustũ appellant. Rippiniĩ uͭ filiũ eiꝰ regẽ
italiȩ ordinatũ collaudant. Amymurlĩ
rer ꝑsarũ karolo imꝑatori elefantum et
munera multa mittie B arcinona capit᷑.

Expanded text:
nocuit. Karolus rex Leonem papam in sede Ronocuit. Karolus rex Leonem papam in sede Romana relocat; ipse quoque Romam properat, causas examinat, reos legaliter damnat, sicque omnes Romanorum motus sedat. Gens Avarum a fide deficit. Baleares insulae auxilio Francorum a Saracenis defensantur. Per Widonem Karoli ducem Brittones vincuntur et in deditionem recipiuntur. Geroldus dux Bamitur; de quo in visione Wetini legitur, quod inter martyres annumeratus sit. Romani, qui ab imperatore Constantinopolitano jamdiu animo desciverant, nunc accepta occasionis opportunitate, quia mulier excecato imperatore Constantino filio suo eis imperabat, uno omnium consensu Karolo regi imperatorias laudes acclamant, eumque per manum Leonis papae coronant, caesarem et augustum appellant; Pipinum vero, filium ejus regem Italiae ordinatum collaudant. Amymurlyn rex Persarum Karolo imperatori elephantum et munera multa mittit. Barcinona capitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ato inꝑannonia auarũ pͥncipe yringo.
mestimabilem thesaurum eiꝰ misit regi ka¬
rolo. Thiidum princeps auanu. se et pa¬
triam suam karolo regidedit: igratiam
femineo dolore abusa. constantinũ filiũ suũ
se karolo regi dedit:ibarcinonã que ab
illo desciuerat reddit. Harolꝰ rex. saro¬
nes graui p̃lio uincit. Adelfon rer sala¬
tie regi karolo multa munera mitut.
Sol obtenebratus. ẽ. ꝑ dies decẽ & .uii.
Constantinus imꝑator morit᷑. I nhispa¬
nia barcinona sarracenis reddita. aka¬
Roli militib ẽ. obsessa. L eonẽ papã cele¬
britatẽ letaniȩ maioris agentẽ Romani
capiunt :⁊ liuguã ei ocłosq euellunt. cui
uoce & uisu reddito diuinitus iterum ei
oculos ⁊ linguam eruunt radicitꝰ qui de
manu eoꝵ erutus: ad karolui fugit quã¬
totius. Henricꝰ dꝰ foro iulianoꝵ asuis ꝑimit᷑.¬
nmense iulio cont̾ naturam asꝑa et ge¬
lu concreta bis fuit prinna s nicħ fructib

Expanded text:
ato in Pannonia Avarum principe Yringo, ato in Pannonia Avarum principe Yringo, inestimabilem thesaurum ejus misit regi Karolo. Thudun princeps Avarum se et patriam suam Karolo regi dedit, et gratifoemineo dolore abusa, Constantinum filium suum tus se Karolo regi dedit, et Barcinonam, quae ab illo desciverat, reddit. Karolus rex Saxones gravi praelio vincit. Adelphon rex Galithiae regi Karolo multa munera mittit. Sol obtenebratus est per dies 17. 799. Constantinus imperator moritur. In Hispania Barcinona Saracenis reddita, a Karoli militibus est obsessa. Leonem papam celebritatem letaniae majoris agentem Romani capiunt, et linguam ei oculosque evellunt. Cui voce et visu reddito divinitus, iterum ei oculos et linguam eruunt radicitus. Qui de manu eorum erutus, ad Karolum fugit quantotius. Heinricus dux Forojulianorum a suis perimitmense Julio contra naturam aspera et gelu concreta bis fuit pruina, sed nihil fructibus
Abbreviated transcription (Latin):
adoptiuum. unã ꝑsonã derihominis di¬
uidens induas ꝑsonas. scił ueri filii et
sibi suspectos ocuł priat. Narot rex
nonsolum patrialingua s: etiam pegri¬
nis linguis eruditus barbarai antiquis¬
sima carmna quib ueterũ regũ bella⁊
actꝰ canebant᷑ scripsit:⁊ memoriȩ man¬
dauit. Inchoauit etiam grammaticam.
patrii sermonis. Mensib: anm iuxta ꝓ¬
priam.i.teutonicam linguã uoc abula
imposuit. uentos etiã xii. ꝓpriis nominib
appellauit cum antea.iiii.tantũ cardi¬
nales uenti nominarentur.
reddunt se xp̃i ⁊ regis felicitati. M ar obꝰ
rex xpĩanam religionẽ scẽ ac pie colens
eccłias dei ommimodis honorabat:orna¬
bat sacrisuasis acuestib edicens ut ne
iantorib quid liceret cõmuni habitu
cuius structuram aroma ⁊rauenna co¬
lumpnas et marmora deuehi fecit.
mox clauum confessionis sc̃ per̾i cũ ue¬
xillo romanȩ urb̃ karolo regi misit.

Expanded text:
adoptivum, unam, personam Dei et hominis diadoptivum, unam, personam Dei et hominis dividens in duas personas, scilicet veri filii et sibi suspectos oculis privat. Karolus rex, non solum patria lingua, sed etiam peregrinis linguis eruditus, barbara et antiquissima carmina, quibus veterum regum bella et actus canebantur, scripsit et memoriae mandavit. Inchoavit etiam grammaticam patrii sermonis; mensibus anni juxta propriam, id est Teutonicam, linguam vocabula imposuit; ventos etiam duodecim propriis nominibus appellavit, cum antea quatuor tantum cardinales venti nominarentur. reddunt se Christi et regis fidelitati. Karolus rex christianam religionem sancte ac pie colens, aecclesias Dei omnimodis honorabat, et ornabat sacris vasis ac vestibus, edicens, ut ne janitoribus quidem liceret communi habitu cujus structuram a Roma et Ravenna columnas et marmora devehi fecit. mox clavim confessionis sancti Petri cum vexillo Romanae urbis Karolo regi misit.
Abbreviated transcription (Latin):
lia. cuiꝰ precipue magisterio ipse rex om¬
nes lib̃ales artes didicit. Hic multa scrip¬
sic inter quȩ emment libri de scã knita¬
te scripti ad ipsũ regẽ. Hic etiã iussuipsiꝰ
regis diuinam hystoriam correxit.
imꝑio pͥuat solusq annis. uii imꝑat.
Harolꝰ rex reguũ auaꝵ terra mariq im¬
petit. eisq insola fuga spẽ euadendi reliqͥt.
mo buloar turpit̾ uictꝰ de honestatur.
Chardamꝰ sublato omni regio apparatu
ditat᷑. Pippinꝰ karoli regis exconcubina
comurauit. unde conuictꝰ tonsorat᷑ & in
prumia cenobio retrusus usq: adfinẽ uitȩ
deo milicauit. complices uͦ coniirationis
alii exiliant᷑. pauci perimuntur.
Ieliciana heresis condempnat᷑. et inpre¬
sentia adrian pape abipso felice auctore
abdicat᷑¬
hȩc heresis afserebat filium dei indiuma
natura uerum dm̃ esse. inhumana uero
nat᷑a nuncupatiuum. itẽ in diuina natã
eum cẽ uerum filiũ dei. in humana uero

Expanded text:
lia, cujus precipue magisterio ipse rex omlia, cujus precipue magisterio ipse rex omnes liberales artes didicit. Hic multa scripsit, inter quae eminent libri de sancta Trinitate scripti ad ipsum regem. Hic etiam jussu ipsius regis divinam historiam correxit.imperio privat, solusque annis 6 imperat. Karolus rex regnum Avarum terra marique impetit, eisque in sola fuga spem evadendi reliquit.mo Bulgari, turpiter victus dehonestatur; Chardamus sublato regio omni apparatu ditatur. Pipinus, Karoli regis ex concubina conjuravit. Unde convictus tonsoratur, et in Prumia coenobio retrusus usque ad finem vitae Deo militavit. Complices vero conjurationis alii exiliantur, pauci perimuntur. 793. 2. 6. 25. 15. Feliciana heresis condemnatur et in presentia Adriani papae ab ipso Felice auctore abdicatuec heresis asserebat, filium Dei in divina natura verum Deum esse, in humana vero natura nuncupativum; item in divina natura eum esse verum filium Dei; in humana vero
Abbreviated transcription (Latin):
qui uicto patre suo adbrecos confugerat.
animatꝰ auxilio orecoꝵ ad italã uenit.
aut ad repetendũ regnũ aut ad inferẽ¬
dam ultionẽ. qͥ inito bello cum francis.
tentꝰ ab eis amara morte ꝑemptꝰ est.
Rarolꝰ Rex honestati eccłiasticȩ omnino
intentꝰ. legendi et psallendi disciplinam
diligent̃ corrȩxit ꝑpendens enĩ Gallos a
romanis incantando diserepare. metẽ¬
ses uero sola naturs leuitate paululum
quid dissonare ꝑcantores rursus sibi ab
adriano papa aroma directos dissonan¬
tiam cantꝰ correrit. Circa pauꝑes etiam
sollicitꝰ nonsolũ in regno suo uerũ etiam
trans maria in esypto.insyria. in affrica.
precipue in ierosolimis liberalitade elemo¬
sinarum xpĩanis pauꝑibus solatiabatur.
trans marinorũ regũ amicitias obhoc max¬
ime expetens ut xpĩanis subeis degentibus
esset releuatio. Alcuius debritannia
orundus. magister et deliciosus regis ka¬
Roli scientia litterarum prepollet inbal¬

Expanded text:
qui victo patre suo ad Grecos confugerat, qui victo patre suo ad Grecos confugerat, animatus auxilio Grecorum ad Italiam venit, aut ad repetendum regnum, aut ad inferendam ultionem; qui inito bello cum Francis, tentus ab eis amara morte peremptus est. Karolus rex honestati aecclesiasticae omnino intentus, legendi et psallendi disciplinam diligenter correxit . Perpendens enim, iterum Gallos a Romanis in cantando discrepare, Metses vero sola naturae levitate paululum quid dissonare, per cantores rursum sibi ab Adriano papa a Roma directos dissonantiam cantus correxit. Circa pauperes etiam sollicitus, non solum in regno suo, verum etiam trans maria in Aegypto, in Syria, in Africa, precipue in Hierosolimis, liberalitate elemosinarum christianis pauperibus solatiabatur; transmarinorum regum amicitias ob hoc maxime expetens, ut christianis sub eis degentibus esset revelatio. Alchuinus de Britannia oriundus, magister deliciosus regis Karoli, scientia litterarum prepollet in Gal
Abbreviated transcription (Latin):
orit᷑. Sanguis decęlo & terra ꝓfluxit.
Tassilo dux baioariȩ contͣ karolũ reus
maiestatis adiudicat᷑. unde akarolo at¬
tonsus cũ filio eiꝰ theodone in monasterio
relegat᷑. In italia int̾ orecos ⁊ romanos
pugnat᷑. Sedo in italia int̃ francos ⁊ aua¬
res pugnat᷑. Tercio int̾ auares ⁊ baio¬
arios pugnat᷑. Quarło int̾ auares et
francos pugnat᷑: ⁊ in omnib karol suis
ꝓuenisse uictoriã letat᷑. Instantia thara¬
siĩ patriarchȩ constantinopolitani:⁊ adri¬
am pape sco apud niceam uniuersał
catholica in presentia hyrenes ifilii eius
constantim cunctorũ subscriptione robo¬
rat᷑ et heresis execrantiũ imagines dei in
ꝑpetium abdicat᷑. Coniuratio ualida
facta ẽ. ab austrasiis contra karolũ regẽ
actore harderico. qua detecta aut men¬
bris truncant᷑. aut exiliantur.
arolꝰ colome suꝑ rhenũ pontes duos
construit & munit et sclauiã in gressus. eã
sibi subigit. Adeloisus filiꝰ desiderii regiᷤ

Expanded text:
elo et terra profluxit. Tassilo dux Bajoariae contra Karolum regem reus majestatis adjudicatur; unde a Karolo attonsus, cum filio ejus Theodone in monasterio relegatur. In Italia inter Grecos et Romanos pugnatur. Secundo in Italia inter Francos et Avares pugnatur. Tertio inter Avares et Bajoarios pugnatur. Quarto inter Avares et Francos pugnatur, et in omnibus Karolus suis provenisse victoriam laetatur. Instantia Tharasii patriarchae Constantinopolitani et Adriani papae secundo apud Niceam universalicatholica in presentia Hyrenes et filii ejus Constantini, cunctorum subscriptione roboratur, et heresis execrantium imagines Dei in perpetuum abdicatur. Conjuratio valida facta est ab Austrasiis contra Karolum regem, auctore Harderico. Qua detecta, multi aut membris truncantur, aut exiliantur. Karolus Coloniae super Rhenum pontes duos construit et munit, et Sclaviam ingressus, eam sibi subigit. Adelgisus, filius Desiderii regis,
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑. ita tribus horis conflagrauit ut ne
una quid̃ hastula suꝑ aquã remaneret.
Haroliis imꝑator lidourico filio suo coro¬
nam: imꝑialẽ imponit ⁊ bernardũ filium
pippini regis regẽ italiȩ facit. In franga
apud cenobiũ elnonense sc̃s amandꝰ alan-¬
thario deuat᷑ a depositione eiꝰ anno circit̃¬
clii. Cuiꝰ corpore adhuc inuento integro
cum eius capilli ⁊ ungues qͥ excreuisse in¬
debant᷑ precident᷑ ⁊ de ei ore dentes adhi¬
ꝓfluxit qͥ ad memoriã posteroꝵ ad huc

Expanded text:
deretur, ita tribus horis conflagravit, ut ne deretur, ita tribus horis conflagravit, ut ne una quidam astula super aquam remaneret. Karolus imperator Ludowico fiio suo coronam imperialem imponit, et Bernardum, filium Pipini regis, regem Italiae facit. In Francia apud coenobium Elnonense sanctus Amandus a Lothario elevatur, a depositione ejus anno circit. Cujus corpore adhuc integro invento, cum ejus capilli et ungues, qui excrevisse videbantur, succiderentur, et de ejus ore dentes adhiprofluxit, qui ad memor
Abbreviated transcription (Latin):
qui totid̾ sibi suberant distribuit. ut me¬
tropoł eccl̃ia terciam assignate sibi partiᷤᷤ
haberet et duas inter suffraganeos epõs
diuidet. Homina archiepiscopalium
ciuitatũ que erant sub karolo. Noma.
Rauenna Mediolanũ. Eorũ rulii ꝙ &
aquileia O radꝰ. Colomia Mosuntia.
buanum quȩ ⁊ sarburch. Tregeris.
Senomis. B esontio. Luodiin Uienna.
Nochomaous N emis elas Paran¬
celsia Ebrediinũ Bordes ala. Ouromiᷤ.
Bituricas. N icephoriis imꝑator bul¬
Gariam ingreditur.& quia unctoriȩ tem¬
perare nesciuit. abulsarib cũ multo se
filius eiꝰ post eum anno uno imperat.
Stauratio deposito. Michael imꝑat pꝰ
eum annis duob Heminsus rex danoꝵ
moritur pꝰ quẽ duo int̾ se de regno con¬
gentoꝵ passuum longitudine trans rhe¬
num quẽ karolꝰ imꝑator ꝑ decẽ annos
ingenti labore & mirabili oꝑe deligniᷤ con¬
struxerat. ita ut inꝑpetuo durare posse ui¬

Expanded text:
qui totidem sibi suberant, distribuit, ut mequi totidem sibi suberant, distribuit, ut metropolis aecclesia tertiam assignatae sibi partis haberet, et duas inter suffraganeos episcopos divideret. Nomina archiepiscopalium civitatum, quae erant sub Karolo: Roma, Ravenna, Mediolanum, Forum Julii quae et Aquileia, Gradus, Colonia, Moguntia, Juvavum quae et Salzburch, Treveris, Senonis, Vesontio, Lugdunus, Vienna, Rotomagus, Remis, Arelas, Darantasia, Ebredunum, Burdegala, Turonis, Bituricas. Nicephorus imperator Bulgariam ingreditur; et quia victoriae temperare nescivit, a Bulgaribus cum multo senius filius ejus post eum anno uno imperat. . 3. B. 4. Stauratio deposito, Michael imperat post eum annis 3. Hemingus rex Danorum moritur. Post quem duo inter se de regno congentorum passuum longitudinis trans Rhenum, quem Karolus imperator per decem annos ingenti labore et mirabili opere de lignis construxerat, ita ut perpetuo durare posse vi
Abbreviated transcription (Latin):
annis quinq principatur
Ualchandꝰ epãtũ leodicensẽ scipit.
qui in ardenna andasiũ cenobiũ constru¬
xit. P ippinꝰ rex italiȩ uenetã bello sibi
subigit:⁊ñ multo pꝰ mediolam obit. et
karolꝰ imꝑator ueneciã incephoro redã
Hicephorus imꝑator nouis ⁊ iniustis
legib om̃s suos ex acerbat & dei inse
iram ex aggerat O odefrido danorum
rege mortuo. heminsus filiꝰ eiꝰ pacem
expetit ab imꝑatore karolo.
Har olꝰ intres partes regni sui exercitꝰ
misit. unum trans albiã qͥ ilinones de¬
bellauit. unũ inpannoniã qͥ reliqͥas hi¬
noꝵ ⁊ sclanos compressit. unũ contra
britones qui eoꝵ ꝑfidiam contudit . &
ubiq sibi uictoria ꝓuenit Harol̃ rex
filius imꝑatoris maior natu obit. Paro
testamento facit et quicquid inre manci¬
pihabebat in tres partes diuiso. terciam
earũ pauꝑib & famulantib palatio de¬
legauit. duas uͦ partes in partes uiginti
iunam subdiuisit:i ieł̃ opolitanis ep̃is¬

Expanded text:
annis 5 principatur. Walchaudus episcopatum Leodicensem suscipit, qui in Ardenna Andagium coenobium construxit. Pipinus rex Italiae Venetiam bello sibi subigit, et non multo post Mediolani obit; et Karolus imperator Venetiam Nicephoro reddit. Nicephorus imperator novis et injustis legibus omnes suos exacerbat, et Dei in se iram exaggerat. Godefrido Danorum rege mortuo, Hemingus, filius ejus, pacem expetit ab imperatore Karolo. Karolus in tres partes regni sui tres exercitus misit, unum trans Albiam, qui Hilinones debellavit, unum in Pannoniam, qui reliquias Hunorum et Sclavos compressit, unum contra Brittones, qui eorum perfidiam contudit; et ubique sibi victoria provenit. Karolus rex, filius imperatoris major natu, obit. MARtestamento facit, et quicquid in re mancipi habebat, in tres partes diviso, tertiam eorum pauperibus et famulantibus palatio delegavit, duas vero partes in partes viginti et unam subdivisit, et metropolitanis epis
Abbreviated transcription (Latin):
Scolamir rex abroditar et luipus
dux wasconum dampnati capitis ab
quisgrani generali conuentu habito
ꝑ dispositionẽ impatoris luidoinci epis¬
coporumq ⁊ abbatũ aliqua capitula
ad usus regularium monachor addi¬
ta sẽ. et multa scãrum script᷑arũ cõ¬
pilatione facta clericoꝵ & clericaliũ
sanctimonialiũ regulȩ constitute sunt.
heficiente hysioa ruuaratione it¬

Expanded text:
Scloamyr rex Abrotidarum et Lupus dux Wasconum damnati capitis ab exiliantur. Aquisgrani generali conventu habito, per dispositionem imperatoris Ludowici episcoporumque et abbatum aliqua capitula ad usus regularium monachorum addita sunt; et multa sanctarum scripturarum compilatione facta, clericorum et clericalium sanctimonialium regulae constitutae sunt. Deficiente historiarum relatione, c
Abbreviated transcription (Latin):
N ascones ab imꝑatore li donico dis¬
ciscunt s ab eiꝰ exercitu edomiti citore¬
Scͥolamir rex abroditarĩ ab imꝑato¬
re lidonico deficit: iad danos transit.
Ludonicꝰ imꝑator britones sͥ subigit.
Murmanꝰ dux eoꝵ qͥ uomen sͥ regi usur
pauerat ab eis ꝑimit᷑. H ernardꝰ rex ita¬
liȩ conspirationis contͣ imꝑatorẽ facte¬

Expanded text:
. Wascones ab imperatore Ludowico desciscunt, sed ab ejus exercitu edomiti cito reScloamyr rex Abrotidarum ab imperatore Ludowico deficit et ad Danos transit. Ludowicus imperator Brittones sibi subigit. Murmanus dux oerum, qui nomen regis sibi usurpaverat, ab eis perimitur. Bernardus rex Italiae conspirationis cont
Abbreviated transcription (Latin):
Ex quo birantium kacie ciuitas apͥmo
constantino in nouã ampliata:⁊ in regiã
urbem ẽ. exaltata:itranstata millã omni
Romane dignitatis gloria insedẽ romani
imꝑii dedicata:⁊ noua roma ẽ. appella¬
ta. euolutis annis circit᷑. cccc.lx.uiii. dun¬
so a constantinopoli Romano imꝑio. karo
lis pͥĩ faancoꝵ imꝑat Romanis annisxiii.
In italia ciuitates ostona iluceria contͣ
karolũ sentientes indeditionẽ accipiunt᷑.
Rarolꝰ imꝑator ꝑomne imꝑium suũ le¬
gatos ad faciendum iudicium ⁊ iusticiam
cunctis dirigit i legis capitula .xxiii. insti¬
tuit. Lesaq imꝑatoris karoli. ab aarori
amyra uenientes int̾cetera munera etiã
cypͥani kartas inensis martyris:ispera¬
ti primi scillitanoꝵ martyrum & caput
infranciam kanstulit. pagosq eorũ abro¬
nicephorus turpe fedꝰ iniit. pactꝰ se ei datu¬
rum annuatim tricena milia nomisma¬
tum. et tria nomismata intributũ capi¬
tis imꝑatoris et tria ꝓcapite filii sui HarO¬

Expanded text:
ex quo Byzantium Tracie civitas a primo Constantino in novam amplificata et in regiam urbem est exaltata et translata in illam omni Romane dignitatis gloria, in sedem Romani imperii dedicata et nova est Roma appellata, evolutis annis circiter CCCCLXVIII, diviso a Constanlus primus Francorum imperavit Romanis annis 14. 4. Italia civitates Ostona et Luceria contra Karolum sentientes, in deditionem accipiuntur. Karolus imperator per omne imperium suum legatos ad faciendum judicium et justitiam cunctis dirigit, et legis capitula 23 instituit. Legati imperatoris Karoli ab Aaron amyra venientes, inter cetera munera etiam ossa Cypriani Kartaginiensis martyris et Sperati primi Scillitanorum martyrum, et caput in Franciam transtulit, pagosque eorum AbroNicephorus, turpe foedus init, pactus se ei daturum annuatim tricena milia nomismatum, et tria nomismata in tributum capitis imperatoris, et tria pro capite filii sui. Karo
Abbreviated transcription (Latin):
nonferentes uastationẽ sclauoꝵ. akarolo
imꝑatore int̾ sabariã icharantanum
impetͣuerunt habitandi locũ. ibiq sñ
regni nomine consederunt. sub dicione
francoꝵ H arolꝰ filiꝰ imꝑatoris karoli
behemanos rebellantes deuicit:lecho¬
Harolꝰ int̾ filios suos partitionẽ regni
facit. et inde testamentũ factũ sua et le¬
onis papȩ auctoritate roborauit G ethe¬
mani sclauis auxiliantib ubiq grassan
s: akarolo imꝑatore filio fortit̃ debellarł
ad excidendam liciam cum uenisset mis¬
ream nisus sc̃i nicholai conterere archã
pea contrunt aliã ⁊ ꝓtemeritate incurtẽs
uindictã subsequente in euitabili tẽpesta¬
te. classesn amisit totam. Harolꝰ imꝑator
ꝑ manum pauli diaconi sui decerpens
optima ꝙ:ꝙ de scriptis catholicoꝵ patrũ
lectiones unicuiq festiuntati conuenientes¬
ꝑ circłm anni inȩccł̃ia legendas compi¬
lari fecit. Hex ꝑsarũ karolum imꝑatorẽ

Expanded text:
non ferentes infestationem Sclavorum, a Karolo non ferentes infestationem Sclavorum, a Karolo imperatore inter Sabariam et Karantanum impetraverunt habitandi locum, ibique sine regni nomine resederunt sub ditione Francorum. Karolus, filius imperatoris Karoli, Behemanos rebellantes devicit, et Lethoarolus inter filios suos partitionem regni facit, et inde testamentum factum, sua et Leonis papae auctoritate roboravit. Behemani Sclavis auxiliantibus ubique grassantur, sed a Karolo imperatoris filio fortiter debellantad excindendam Lyciam, cum venisset Myream, nisus sancti Nicolai conterere archam, pro ea contrivit aliam, et pro temeritate incurrens Dei vindictam, subsequente inevitabili tempestate, classim amisit totam. Karolus imperator per manum Pauli diaconi sui decerpens optima quequae de scriptis catholicorum patrum, lectiones unicuique festivitati convenientesum anni in aecclesia legendas compilari fecit. Rex Persarum Karolum imperatorem