comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et effosse tartareos exagitant manes/ utq ait naso. Itum est in uisce¬
ra terre quasq iecondideiat stigus ꝙ ad mouerat umbris effodiut᷑
opes irritamenta maborum .G. Aurifodinam inueni  łig̃. Uerus ẽ ue¬
bum Sepe imus leporem mouet alcer capit/ Inuenisti p̃dam quã pla¬
mi concupiscant unus rapiat et tu ille unus forsitan non sis cucu
optabilia fit concursus/ et ꝑiculum est in uenisse umum quod cupiat
multi / nullus ꝑtiri uelit hec est causa cur cum italia ut ait pli mus
metallorum o m̃ium fertilitate nullis cedat terris/ int̾dictum id uetere
consulto patrum occultatum est ut ytalie ꝑceretur / . G. Nuii feram
terram fodio/. kõ. labor certus/ euentus ambiguus quid si multum
fodias et nichil in uenias: quid si multum iuenias s non tibis qł
si inuenisse peius sit: et nichilmn uenisse erat meliui  humano sepx
gaudio meror est ꝓximus . G. In aurifodinam descendi .Rõ. I ntar

Expanded text:
et effosse tartareos exagitant manes utque ait Naso: Itum est in visceet effosse tartareos exagitant manes utque ait Naso: Itum est in viscera terre, quasque recondiderat Stygiisque admoveat umbris, effodiuntur opes, irritamenta malorum? Aurifodinam inveni. Vetus est verbum: sepe unus leporem movet, alter capit. Invenisti predam quam plurimi concupiscant, unus rapiat; et tu ille unus forsitan non sis. Circum optabilia fit concursus et periculum est invenisse unum, quod cupiant multi, nullus partiri velit. Hec est causa cur cum Italia, ut ait Plinius, metallorum omnium fertilitate nullis cedat terris, interdictum id vetere consulto patrum atque occultatum est, ut Italie parceretur. Auriferam terram fodio. Labor certus, eventus ambiguus: quid si multum fodias, nichil invenias? Quid si multum invenias, sed non tibi? Quid si tibi invenisse peius sit et nichil invenisse erat melius? Humano sepe gaudio meror est proximus. In aurifodinam descendi. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
Urifodinam in ueni . Riõ. hec spes opum multis nropie non nul¬
lis exicui causa fuit/ Dum neglectis om̃ibiis aliss curis huic mui
doditis et laboris plurimum et lucri modicum res huit Dum
ad hec auri cupidine celo et sole rerellicto in tenebris eium
agere didicerunt ceco et noxio ante cempus uapore consumti .G. Nuni¬
fodinam caũs ottulit/. Rõ. Ut auersus aconsolatione celestium t̾restrib
in hies ne rantũmo humi acłirus s subt̾iam mersus in felicius uiuas
et breuius.G. Aurifodmam ingredior. Rõ. Nero cesar sup̃ma illa noc¬
te terubili et miẜa: s sibi debita ut in quodam specus in grediens igno¬
mi nio sam mortem et ludibria populi ꝑ sequentis euaderet/ a suis admo¬
nitus negauit uiuum sub terram se iturum tu nullo impellenter s aua¬
ricia rapiente uiuus is sub terram neq ce hinc alnum celi lumẽ reti¬
net illinc acre telluris orior excludit Quid mirum si ꝑ omnes terras
querende diuitie ho mines fangant quando et sub terram quesite

Expanded text:
urifodinam inveni. Hec spes opum multis inopie, nonnullis exitii causa fuit, dum neglectis omnibus aliis curis, huic uni deditis et laboris plurimum et lucri modicum res habuit, dum ad hanc auri cupidinem celo et sole derelicto in tenebris evum agere didicerunt, ceco et noxio ante tempus vapore consumpti. Aurifodinam casus obtulit. Ut aversus a contemplatione celestium terrestribus inhies neque tantummodo humi acclivis sed sub terra mersus infelicius vivas et brevius. Aurifodinam ingredior. Nero Cesar suprema illa sua nocte terribili et misera sed sibi debita, ut in quoddam specus ingrediens ignominiosam mortem et ludibria populi persequentis evaderet a suis admonitus, negavit vivum sub terram se iturum: tu, nullo metu impellente sed avaritia rapiente, vivus is sub terram, neque te hinc almum celi lumen retinet, illinc atre telluris horror excludit! Quid mirum si per omnes terras querende divitie homines fatigant, quando et sub terra quesite
Abbreviated transcription (Latin):
nam om̃e quod in tempore oritur cum compore acdidit iã ꝯuoaibo¬
bisitas rp̃ie incipit tpr̃s desinit et quam longa dies pepit longiora
hausit fongissima subrut fieri pot ur quo se nobilem ficcoesa esses
dasiseriso nses furte nobilior si serior incepisses a sio nosesuamne se¬
Sisites est  ho. Inanis ambicio nec suo meero sualior ubfiuiene e¬
noas confasa nempe sunt om̃ar et ꝑplera suecessio ma Biesi feet
uit nba accioit nõ nobilioe ut esses ẜ agnotior uo srigo eeto uina ese¬

Expanded text:
nari. Omne quod in tempore oritur cum tempore occidit. Vestra quoque nonari. Omne quod in tempore oritur cum tempore occidit. Vestra quoque nobilitas tempore incipit, tempore desinit et quam longa dies peperit longiorque auxerit, longissima subruit. Fieri potest ut quo te nobilem fingis esse desieris; esses forte nobilior, si serius incepisses. Inveterata nobilitas est. Inanis ambitio nec suo merito sed aliorum oblivione subnixa! Confusa nempe sunt omnia et perplexa successionum series; hec inter tibi accidit, non nobilior ut esses sed ignotior. Origo
Abbreviated transcription (Latin):
esse meluis foret Adulteri et fures et om̃is turpium cohors tenebras
querunt sola lucem non iefugit feda hoc et falra nobilitas/ cognosti¬
ꝙ apcetit cũ unum uitande in famie conscilium sit nesciri . G. intiqͣ
nobilitas est gnͣs. kõ. Antiqua igr̃ uirtus fuit/ sine qua ueia nobi¬
siras non est/ .G. ꝑ uerusta nobiliras est/.Ro. uerustas nimia ctarita¬
tem iebus eripit et parit obliuonom quot fuerũt nobiles familie,¬
quaꝵ hodie momoria nula est quot tu ip̃e floienissimas iud isti que ꝓ aueis
mus ferme adonichilum rediere unde psagium facias de huis mõ flo¬
rentibus Et q sĩs nune pͥmum erũpentibus cap qseollentibas oiã ⁊ ps
rininuit es fumitq sceneseũt nõ mõ famile ẜ ubeles oundusipe rii
fasimur ad extiemum uergit cu qui uetustate gloriars uide ne gliar
ip̃am uetustos eptinsñt neu iam iadix aruerit cuius flonbas ais oe¬

Expanded text:
esse melius foret. Adulteri et fures et omnis turpium cohors tenebras esse melius foret. Adulteri et fures et omnis turpium cohors tenebras querunt, sola lucem non refugit feda hec et falsa nobilitas cognoscique appetit, cui unum vitande infamie consilium sit nesciri. Antiqua nobilitas est generis. Antiqua igitur virtus fuit, sine qua vera nobilitas non est. Pervetusta nobilitas est. Vetustas nimia claritatem rebus eripit et parit oblivionem. Quot fuerunt nobiles familie,quarum hodie memoria nulla est? Quot tu ipse florentissimas vidisti, que paucis annis ferme ad nichilum rediere? Unde presagium facias de his modo florentibus deque his nunc primum erumpentibus caputque tollentibus? Omnia tempus imminuit consumitque; senescunt non modo familie, sed urbes: mundus ipse, nisi fallimur, ad extremum vergit. Tu qui vetustate gloriaris, vide ne gloriam ipsa vetustas extinxerit neu iam radix aruerit, cuius floribus vis or
Abbreviated transcription (Latin):
ratores ad̾te pater aius ꝙ reniẜint sic totum rey familaris archanũ
et quotridianp̃ uictub iõ quid cum filiis quud cum ẜuis quid demiq cum
uxore et ad unũ actus omnes ac uerba de rebus licet minimis inqientu
ꝙ ꝙ altius stomace̾is ab his maxime quoꝵ nichil intererit hic tue igr
cfaritatis est fr̾lictud ut ꝙ si ulł modicum aberred dedecus gentis ⁊domõ¬
stran deẜtor itineris longe in excusabilis habeare hac est enim suum
ac ꝓpetium gentilicie claritatib Reliqua illa coiã undecũq ꝑtum decus
in festant/ qm̃ difficile est ctara re condere/ .G. Clarissime natus sũ. nõ.¬
Stuste. Elaritas nõ nascendo queritur s uiuendo sope eciam qd mirabeĩs
moriendo. Bĩ Ii multa luce natus sum. Rõ. Turpitudinem caue. que
obiectu lucis in signiorfit atq conspectior Iᵈ ne fecerib in tenebris narũ

Expanded text:
ratores ad te pater avusque remiserint, sic totum rei familiaris arcanum ratores ad te pater avusque remiserint, sic totum rei familiaris arcanum et quotidiani victus ratio, quid cum filiis, quid cum servis, quid denique cum uxore et ad unum actus omnes ac verba de rebus licet minimis inquirentur quoque altius stomacheris, ab his maxime quorum nichilo intererit. Hic igitur tue claritatis est fructus utque, si vel modicum aberres, dedecus gentis et monstrati desertor itineris longe inexcusabilis habeare. Hoc est enim suum ac perpetuum gentilitie claritatis, reliqua illa communia undecunque partum decus infestant, quoniam difficile est clara recondere. Clarissime natus sum. Stulte, claritas non nascendo queritur, sed vivendo; sepe etiam, quod miraberis, moriendo. In multa luce natus sum. Turpitudinem cave que obiectu lucis insignior sit atque conspectior; id ni feceris, in tenebris natum
Abbreviated transcription (Latin):
non habet aliquociens in filio iuber eam. Quãtum patre clarior cesar
Quãtum obscurior africani fillius/ qui si per manus tradi claritas posset
ꝙ̃ clarus futurus fit᷑ in telligis/ S amare illum potuit parer. Illustrare
non potuit in fim̾tam sue lucib. ecłisim passus in filio/. Sic quod p̃cio sissi¬
uiũ habet herediras iudicio testantis eximitur/ nec nisi de iullissinus ieꝵ
est ranta. illa solempniras cestam̃ti/ M ille ego nunc tales clarissimoꝵ ho¬
mium obscuriss imos heredes enumerem / si uacet et si ex pediat sũman
tened̾/. st. Ingens claritas gentis ost.Rõ. Nil tibi amꝑlius ea ctaritas p̾sta¬
bit ꝙ ut latere nequeas/ si uellib/ Ita in primis iocundissimũ tibi uite lati¬
bulum et secierus ierum trames erpitur/ Quidꝗd ages eur uulgi fubła
qualiter domi uiuas et quuꝰ cenes nosce uicinoꝵ studium. et uelut explo¬

Expanded text:
non habet aliquotiens in filio illam videt. Quantum patre clarior Cesar? non habet aliquotiens in filio illam videt. Quantum patre clarior Cesar? Quantum oscurior Africani filius? Qui, si per manus tradi claritas posset, quam clarus futurus esset intelligis; sed amare illum potuit pater, illustrare non potuit, infinitam sue lucis eclypsim passus in filio. Sic quod pretiosissimum habet hereditas iudicio testantis eximitur nec nisi de vilissimis rerum est tanta illa solemnitas testamenti. Mille ego nunc tales clarissimorum hominum obscurissimos heredes enumerem, si vacet et si expediat. Summam tenes. Ingens claritas gentis est. Nil tibi amplius ea claritas prestabit quam ut latere nequeas si velis. Ita in primis iucundissimum tibi vite latibulum et secretus rerum trames eripitur: quicquid ages erit vulgi fabula, qualiter domi vivas et quid cenes nosse vicinorum studium. Et veluti explo
Abbreviated transcription (Latin):
Rigo gñosa est/. Rõ. Rursum michi iedis ad ineptias ꝗd ad te.
oẜ. ꝓpago uetus et gloriosa est. Rõ. Alieno gloriari rediculosa.
iactantia. Auoꝵ merita nepotum degñantium note sunt/. nec
aliud magis posterum maculas aꝑit q maioꝵ splendor ⁊ głia
Sepo alteri comodum uirtus alterius contullit/ Seram laudem nisi de
pprio sũpseris / ab alio non eypectos/. G. Magna est nobiliras antiqͣꝵ
tu unde sis nobilis Nam et illi nisi aliquid egissent laude dignum nuq̃
nobiles fuissent . G. m ulta sanguinis est claritas. Rõ. omis ꝓpe modũ
sanguis est concolor sicubi forte alter altero clarior sit in uentus, non
id nobilitas efficit s sanirab. Gͣ. m agna est claritas parentum. Rõ. qd
si maior ob scuritas tua est/. Corpus semꝑ et patrimonium sepe a parẽ¬
tibus accipitis / claritatem etqui habet raro in filium transfert et qui

Expanded text:
rigo generosa est. Rursum michi redis ad ineptias: quid ad te? rigo generosa est. Rursum michi redis ad ineptias: quid ad te? Propago vetus et gloriosa est. Alieno gloriari ridiculosa iactantia, avorum merita nepotum degenerantium note sunt nec aliud magis posterorum maculas aperit quam maiorum splendor ac gloria. Sepe alteri commodum virtus alterius tulit; veram laudem nisi de proprio sumpseris, ab alio non expectes. Magna est nobilitas antiquortu unde sis nobilis. Nam et illi nisi aliquid egissent laude dignum nunquam nobiles fuissent. Multa sanguinis est claritas. Omnis propemodum sanguis est concolor; sicubi forte alter altero clarior inventus sit, non id nobilitas efficit, sed sanitas. Magna est claritas parentum. Quid si maior obscuritas tua est? Corpus semper et patrimonium sepe a parentibus accipitis, claritatem et qui habet raro in filium transfert et qui
Abbreviated transcription (Latin):
tatum esti postq tñ soluisti funem/ omĩ scuiio inter diffilcultates eniteͣ
Inter alia consurge/ conscilio ceptum regens quod hic bom dixerim pll̃s ple
erunt ad uirtutem stimuliꝰ erunt forte quos ad głiam sequi uells erit
ubi te exerceas / ubi cum paribus possis de laudo concendere/ pudebitq
tastium taintoꝵ/ multis sepe quod uis aĩ non dabit/ conculit uis ꝑuioris
et ad ingnauiam ꝑfrigandam. sepe plus spectator ualuit q iurtus/ et ha
hercle quoꝵ ꝓxime memini et accitub curubus nũma pẽpilius cord¬
uba ꝓfectus seneca ⁊ lepti q ueniens seuerus/ multi q alii ex aliis lo¬
cis ubiq futuri magni uiri/ ut aliquãto maioies rome essent/ emulacio
uirtutis et iliustrium copia exemploꝵ p̾stitit stude ergo quod unicũ bonũ
est in hac tua cõmigracione ne ꝑeat neu nil aliud migrando quesierit
q̃ ut re coram pluribus noue patrie fulgor nudet :.

Expanded text:
tatum est. Postquam tamen solvisti funem, omni studio inter difficultates enitere, tatum est. Postquam tamen solvisti funem, omni studio inter difficultates enitere, inter alta consurge, consilio ceptum regens; quod hic boni dixerim, plures erunt ad virtutes stimuli. Erunt forte quos ad gloriam sequi velis, erit ubi te exerceas, ubi cum paribus possis de laude contendere pudebitque testium tantorum. Multis sepe quod vis animi non dabat, contulit vis pudoris, et ad ignaviam profligandam sepe plus spectator valuit quam virtus. Et hi hercle quorum proxime memini et accitus Curibus Numa Pompilius, Corduba profectus Seneca Leptique veniens Severus multique alii ex aliis locis, ubique futuri magni viri, ut aliquanto maiores Rome essent emulatio virtutis et illustrium copia exemplorum prestitit. Stude ergo quod unicum bonum est in hac tua commigratione ne pereat, neu nil aliud migrando quesieris quam ut te coram pluribus nove patrie fulgor nudet. 16
Abbreviated transcription (Latin):
est sepe eciam cum errore/ Ferro ac magdere iter agitut hac eas faciliꝰ
hac iectius/ hac curiam hac ceatrum uites/ hac balneum effugias hac
macellum/ hii et mille alii sunt urbium scopuli in ter quos nauigans. do¬
muem cuam quasi alterum orbem petis/ iuxte ad illam ꝑuenturum sꝑans
et hic quoq apud ip̃m flaccum legis ut philipus orator domũ dũ redit
foro nimium distare carinas/ iam grandis natu queritur. he pud in opi¬
do molestie cessant om̃s/ quidꝗᵈ queritur iuxta est/. G. Eparuõ opido ĩ
iimensam urbem cõ migraui. Rõ. Etranquillo portu ꝓceflosum sponce
pellagus ingredi temeritas est/ nec minor ideo quia leti euenatus/ fecit
hoe tñ et gens claudia e sabinis iomã petens e cusculo marchus cato ex
arpino marius/ ac cicero successitq feliciter⁊ s ubinam calles uiri. non
rute quidem in exemplum trahitur quidꝗd raris et sumis in geniis actẽp¬

Expanded text:
est, sepe etiam cum errore; ferro ac magnete iter agitur: hac eas facilius, est, sepe etiam cum errore; ferro ac magnete iter agitur: hac eas facilius, hac rectius, hac curiam, hac theatrum vites, hac balneum effugias, hac macellum. Hi et mille alii sunt urbium scopuli, inter quos navigans domum tuam quasi alterum orbem petis, vix te ad illam perventurus sperans. Et hoc quoque apud ipsum Flaccum legis ut Philippus orator, domum dum redit foro, nimium distare Carinas iam grandis natu queritur. He parvo in oppido molestie cessant omnes, quicquid queritur iuxta est. E parvo oppido in immensam urbem commigravi. E tranquillo portu procellosum sponte pelagus ingredi temeritas est, nec minor ideo quia leti eventus. Fecit hoc tamen et gens Claudia e Sabinis Romam petens, e Tusculo Marcus Cato, ex Arpino Marius ac Cicero successitque feliciter. Sed ubinam tales viri? Non tuto quidem in exemplum trahitur quicquid raris et summis ingeniis attemp
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ catissimas anud ip̃e uł alius quãtũlibet rẽ excuset ĩ eptissime ꝯu̾satũ
S hoc et ieliqua in cilonter/ p̃ter unũ illud quo platonem talem uirum
hac eadem uanicate gloriose patrie iplicitum fuisse cognosceres/ nõ
ut magni comitis clipeo / cuum regas erroiem s ut accuratius illũ uited
cui subcubuisse sũma eciam cernis in genia. G. Ampla in patria uita
ago⁊ Rõ. M ult̾a sunt ample urbis ĩ comoda distat templu distat foꝵ/
iliud aĩo nocet hoc corpori distant opificeb, atq amici qua nulla qdem
durior distartia / quos laboriosum uidere negligere in humanu/ Audis ut
de hoc queritur flaccus, Cubat hie in colle quirini/ hio extremo ĩ ad uen¬
rino/ uisendus uterq/ Quocũq ne decreneris / cen peregre ꝓ fecturus/ do¬
mui tue dispone/ qnͣ et an redeas in certum et ip̃e reditus cum labore

Expanded text:
procacissimas anus — ipse vel alius quantumlibet rem excuset — ineptissime conversatum. procacissimas anus — ipse vel alius quantumlibet rem excuset — ineptissime conversatum. Sed hec et reliqua incidenter, preter unum illud quo Platonem talem virum hac eadem vanitate gloriose patrie implicitum fuisse cognosceres, non ut magni comitis clipeo tuum tegas errorem, sed ut accuratius illum vites cui succubuisse summa etiam cernis ingenia. Ampla in patria vitam ago. Multa sunt ample urbis incommoda: distat templum, distat forum — illud animo nocet, hoc corpori —, distant opifices atque amici, qua quidem nulla durior distantia, quos laboriosum visere, negligere inhumanum; audis ut de hoc queritur Flaccus: Cubat hic in colle Quirini, hic extremo in Aventino, visendus uterque. Quocunque ire decreveris, ceu peregre profecturus domui tue dispone, quando et an redeas incertum et ipse reditus cum labore
Abbreviated transcription (Latin):
natus esset ac genicus hoc est tali in genio caliq aĩmo tali doniq ot ꝑa¬
rentum in dulgentia et rerum tprãlium facultate et erudiri posset ⁊ ad
om̃e bonum opus insticui gr̃as agere decuit tam anxie doctum uirũ illi
deo qui hec ei dederar/ Non socrates nõ athene cuius in scola / ⁊ ĩ qua
urbo quot et iniꝗ fuerint et indocti/ opinari prũptius sit q nosoe etut
urbem scileam / hũit scola illa inter multos alcibiadem et uriciam / illum
patrie hostem / hunc seuissimũ tyrap̾noꝵ quibus quid p̃ceptor socrates
contutlerit / plaro ip̃o rñdeat ul sic in tellgens/ q ĩnane est qd t̾reni
doctrina p̃ceptoris disipuloꝵ auribus instrepit ni si grã magri celestis
aspeet sine qua nichil omo socratem potuisse qͦ q dei mendacis oracu¬
Lo ut pͣdictum est saꝑientissimum iudicacum intel. duas cñ sim̃l uxores

Expanded text:
natus esset ac genitus, hoc est tali ingenio talique animo, tali denique et panatus esset ac genitus, hoc est tali ingenio talique animo, tali denique et parentum indulgentia et rerum temporalium facultate ut erudiri posset et ad omne bonum opus institui, gratias agere decuit tam anxie doctum virum illi Deo qui hec ei dederat, non Socrates, non Athene, cuius in schola et in qua urbe quot et iniqui fuerint et indocti opinari promptius sit quam nosse. Et ut urbem sileam, habuit schola illa inter multos Alcibiadem et Critiam, illum patrie hostem, hunc sevissimum tyrannorum, quibus quid preceptor Socrates contulerit Plato ipse respondeat, vel sic intelligens quam inane est quod terreni doctrina preceptoris discipulorum auribus instrepit, nisi gratia magistri celestis aspiret, sine qua nichil omnino Socratem potuisse fatendum, quanquam Dei mendacis oraculo, ut predictum est, sapientissimum iudicatum, inter duas tamen simul uxores
Abbreviated transcription (Latin):
et ana sagoras/ et aristotiles/ et mile alii alibi q athenis nari clariq
babiti non minus q qui nati sunt athenis / Ac ne athebis ħ abeam quab
sꝑnere gray solent/ an non si in genium queritui/ thebis natus est pin¬
Sarus / que ĩmitatõni ꝓrsus iaccessibilem flaccus ait Si rerum chtri¬
ras gestarum liber pater / arq hercules tam samosi ut alexander macedo
sibi proponeret imitandos/ Sin utrũq nõne recenti memoria / et pene
q dĩum recto sub iudice om̃is eui princeps / hie est qui lacedomones pene
funditus euertit et arhenienses platoĩs sic ext̾uit ut eo mortuo qͣiͣ sũmo
teriore liberati/ illico se illusum in luxum ingnauiam qz resoluerent quo
adhuc eciam apud thedas ftorente/ quõt achenis in ertium et scultoꝵ
milia fuerint quis facile aĩmo metiatur/ Non igr̃ ꝙ athenis s ꝙ talis

Expanded text:
et Anaxagoras et Aristoteles et mille alii alibi quam Athenis nati clarique et Anaxagoras et Aristoteles et mille alii alibi quam Athenis nati clarique habiti, non minus quam qui nati sunt Athenis? Ac ne a Thebis abeam, quas spernere Graii solent, an non, si ingenium queratur, Thebis natus est Pindarus, quem imitatione prorsus inaccessibilem Flaccus ait? si rerum claritas gestarum, Liber pater atque Hercules tam famosi, ut Alexander Macedo sibi proponeret imitandos? sin utrunque, nonne recenti memoria et pene anumque omnium recto sub iudice omnis evi princeps? Hic est qui Lacedemones pene funditus evertit et Athenienses Platonis sic exterruit, ut eo mortuo, quasi summo terrore liberati, illico se in luxum ignaviamque resolverent. Quo adhuc etiam apud Thebas florente, quot Athenis inertium et stultorum milia fuerint quis facile animo metiatur? Non igitur quod Athenis, sed quod talis
Abbreviated transcription (Latin):
quid de hoc toro illus ẜmone et aliis iusum sit et michi eciã uideatur
dicam simulꝰ Scio quosdam cfaros ac diẜtos uiros ĩ cuntãter asserere
ram pedibus parum abest⁊ Nam quid queso actinet his gaude᷑ . Quero
euim quid si barbarus/ quid si mulier natus esset/ An non multi bar¬
Bari mustis grecib uiture et ingenio meliores extirerunt An nõ femĩe
platonem/ qui iam non plaro esset si ud qd natura parens ed idisset prsi
farte piragorice credebat in sane E corpoie in corpus animas cõmigesẽ
quo nichil unꝙ̃ certe stultius, nichil impudentius non dicam apħo sed̃
ab homi̾e dictum fuit Nichil magis u̾itati dissonum ac pietati nichil
Demum quod religigiose aures magis ab horreant/. Quid deinde an
atheniensem nasci ctarum adeo/ ut non eque clarum esse posser alibi/
tebis eciam narum esse/ An nõ homerus et picagorab ip̃e et democritꝰ

Expanded text:
quid de hoc toto illius sermone et aliis sit visum et michi etiam videatur quid de hoc toto illius sermone et aliis sit visum et michi etiam videatur dicam simul. Scio quosdam claros ac disertos viros incunctanter asserere  ut dici solet, eam pedibus parum abest. Nam quid, queso, attinet his gaudere? Quero enim: quid si barbarus, quid si mulier natus esset? An non multi barbari multis Grecis et virtute et ingenio meliores extiterunt? An non femine Platonem, qui iam non Plato esset, sed id potius quod natura parens edidisset? Nisi forte pythagorice credebat insanie, e corpore in corpus animas commigrare, quo nichil unquam certe stultius, nichil impudentius, non dicam a philosopho, sed ab homine dictum fuit, nichil magis veritati dissonum ac pietati, nichil demum a quo religiose aures magis abhorreant. Quid deinde? An Atheniensem nasci clarum adeo, ut non eque clarum esse posset alibi, Thebis etiam, natum esse? An non Homerus et Pythagoras ipse et Democritus
Abbreviated transcription (Latin):
splendori parrie/ s uirtuti pioprie fidebat/ uirilius cñ ꝙͣ placo maior
licet ille pħs S existunt interdum in magnis eciam ingͦeniis magni
et ad muabiles errores/ Is eigo inter cerera magne sue felicitati cla¬
ritatem patrie ascribebat Et enim totum noris. hac iy ꝑte exceslentis
uiri animum/ aiebat plato se ꝓmultis grãs agere/ Recte id quidẽ mõ in¬
telugat cui quibus ue ꝓ donis gracie sint agende / Ille uõ nature gracias
ageb̾at pͥmum ꝙ eum hoĩem ⁊ non mutum animał ꝙ marem et nõ ferni¬
nam. ꝙ giecum et non barbarum/ ꝙ atheniensem noy chelanum/ demq
ꝙ erare socratis/ noy alio tpr̃e genuisset/ ut silicer esset aquo doceri po¬
sser atq instrui uides intei. gratullandi głoriandi q causas ut acħo¬
niensem quoq ponat originem/. Quid hic dicam forsitan eopectas. Ego
uero et si de boc uno ẜmo sit institutus qnͣ tñ tanti uiri mencio inciditi

Expanded text:
splendori patrie, sed virtuti proprie fidebat, virilius plane quam Plato, maior splendori patrie, sed virtuti proprie fidebat, virilius plane quam Plato, maior licet ille philosophus. Sed existunt interdum in magnis etiam ingeniis magni et mirabiles errores; is ergo inter cetera magne sue felicitati claritatem patrie ascribebat. Ut enim totum noris hac in parte excellentis viri animum, aiebat Plato se pro multis gratias agere; recte id quidem, modo intelligat cui quibusve pro donis gratie sint agende: ille vero nature gratias agebat primum quod hominem eum et non mutum animal, quod marem et non feminam, quod Grecum et non Barbarum, quod Atheniensem et non Thebanum, denique quod etate Socratis, non alio tempore genuisset, ut scilicet esset a quo doceri posset atque instrui. Vides inter gratulandi gloriandique causas ut Atheniensem quoque ponat originem. Quid hic dicam, forsan expectas. Ego vero, etsi de hoc uno sermo sit institutus, quando tamen tanti viri mentio incidit,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicas natalis soli nobilitas. causa est/ tot inter occuloᷤ nulle st̃ latebie¬
.bͣ. Notissima ex patria sum. Rõ. Maluħ ꝑ te pãtria . ꝙ tu propt̾ patriam
nocus sis / nisi uoro ꝑ te fulseris quud ribi lux pacrie precer cenebras alia¬
cura sit. Multos habuit claritas magne urbis obscurs d  quos hab ude
clarod ꝑui ruris obscuritas habuisset/. G. Inclita michi est patria. kõ.
Est que suas sibi laudes habeat/ tuasq ꝑticipet/ quid quid bene gesserib pͥ¬
ma quodũno patrie laus erit/ Fuit qui chemirodis gloriam athenis ascͥ¬
bere nicteretur qui plone ꝑ grauit᷑ et ut talem uirum decuit resꝑondit
Cum enim sibi scripbi anguste et pegnobilis insula quidam in colar incer
uugia obiecisset non eum sua s patrie ꝯtõria ctarum esse/ Neq hercte
ait Lut ego obscurus si scriphius/ aut cu si arheniensis clarus eẽs / nõ

Expanded text:
predicas natalis soli nobilitas causa est. Tot inter oculos nulle sunt latebrepredicas natalis soli nobilitas causa est. Tot inter oculos nulle sunt latebre. Notissima ex patria sum. Malim per te patria quam tu propter patriam notus sis. Nisi vero per te fulseris, quid tibi lux patrie preter tenebras allatura est? Multos habuit claritas magne urbis obscuros, quos abunde claros parvi ruris obscuritas habuisset. Inclita michi patria est. Est que suas sibi laudes habeat tuasque participet: quicquid bene gesseris, prima quodamodo patrie laus erit. Fuit qui Themistoclis gloriam Athenis ascribere niteretur, qui plane pergraviter et ut talem virum decuit respondit: cum enim sibi Seriphi anguste et ignobilis insule quidam incola inter iurgia obiecisset non eum sua, sed patrie gloria clarum esse, “Neque hercle, ait, aut ego obscurus si Seriphius, aut tu si Atheniensis clarus esses”: non
Abbreviated transcription (Latin):
Recte eigo uirgilius ꝯforiam ac folicitatem cum describerer romanam
nichil horum ad que sola rospicitis dignatus attinge᷑ Snam urbis
et imꝑii magnitui inem acq altitudinem actigit aĩmoꝵ/ Felicem deĩq
ple uirum dixit ea est enim uera urbium felicitas/ uera nobilitos 6.
Prectara bonis ciubus patria est. ħõ. Quid si tu obseurus/ quĩ si cla¬
ritas ip̃a te ꝓdet/ eq latebris erruet et in aꝑtum crahet prũptius
in luce notaberis /.G. Famosissima est parria: Rõ. Non tam ĩfamis
esset Catelina / nisi tam famosa in patria natus esset. Gaio enim et ne¬
ioni alcer infamie aceruubimꝑium accessit et mũdi natos in uertice
fortune fauor extullit quo latius noscerentur. G. Nobilissima ĩ pecͥa
niuo. Rõ. M ultoꝵ aut cõtẽptui parens aut in iuidie sine altero ĩ magna¬
urb̾e muy uinutur illur̃ tutius hoc clarius malum/ utriusq au̾t hec ip̃a quã

Expanded text:
Recte ergo Virgilius gloriam ac felicitatem cum describeret Romanam, Recte ergo Virgilius gloriam ac felicitatem cum describeret Romanam, nichil horum ad que sola respicitis dignatus attingere, unam urbis et imperii magnitudinem atque altitudinem attigit animorum. Felicem denique prole virum dixit; ea est enim vera urbium felicitas, vera nobilitas. Preclara civibus bonis patria est. Quid si tu obscurus? Quid si claritas ipsa te prodet eque latebris eruet et in apertum trahet? Promptius in luce notaberis. Famosissima est patria. Non tam infamis esset Catilina nisi tam famosa in patria natus esset. Gaio etiam et Neroni alter infamie acervus imperium accessit et mundi: natos in vertice fortune favor extulit, quo latius noscerentur. Nobilissima in patria vivo. Multorum aut contemptui patens aut invidie: sine altero in magnaurbe vix vivitur. Illud tutius, hoc clarius malum, utriusque autem hec ipsa quam
Abbreviated transcription (Latin):
de patrlagloriosa. gaudiũ¬
Gloriosa in patria narus sum /. Nõ. plus negocii heb ut ĩ lucẽ
neniab̾ fulgent minutiora eciam astra ꝑ noctem/ Et boetes
ad solis indios hebet et lucifer/. G. Clarissime patrie ciuis
sum . Rõ. bene si uirturum hospes/ uicioꝵ hostio fortune ei
illud hoc cuum est. b. Patria mich̾i felix ac nobilis est .Rõ. Reffert
qua nobilitate/. hane numerus in collaꝵ hanc in signis opum magni¬
tudo hanc spectara fertiliras/ hanc situs ip̃e nobilitat salubris aer/
clari fontes/ mare ꝓximũ cuti portus/ oportuni ãneb/ Nobilis pat̾a
uulgo dicitus/ uini ferax/ oley frumenti/ frequens armentis ac gre¬
gibus/ auri scatebrix et argenri bonam terram dicitis ubi fortes equi
ubi ꝑ inques boues/ ubi ceneri edi ubi dulcia demum poma nascũt̃
Gbi autem boni uiri / id nec queritis quidem/ nec quesitu dignum duci¬
tis oytimatores ogregii atqui sũma parrie laub sola uirtus ẽ ciuium /

Expanded text:
DE PATRIA GLORIOSA DE PATRIA GLORIOSA Gloriosa in patria natus sum. Plus negotii habes ut in lucem venias. Fulgent minutiora etiam astra per noctem, et Bootes ad solis radios hebet et Lucifer. Clarissime patrie civis sum. Bene si virtutum hospes, vitiorum hostis. Fortune enim est illud, hoc tuum. Patria michi felix ac nobilis est. Refert qua nobilitate. Hanc numerus incolarum, hanc insignis opum magnitudo, hanc spectata fertilitas, hanc situs ipse nobilitat, salubris aer, clari fontes, mare proximum, tuti portus, opportuni amnes. Nobilis patria vulgo dicitur vini ferax, olei, frumenti, frequens armentis ac gregibus, auri scatebris et argenti. Bonam terram dicitis ubi fortes equi, ubi pingues boves, ubi teneri hedi, ubi dulcia demum poma nascuntur: ubi autem boni viri, id nec queritis quidem nec quesitu dignum ducitis: extimatores egregii! Atqui summa patrie laus sola virtus est civium.
Abbreviated transcription (Latin):
et Ribertate gloriamini/ d uos ceci nisi corporeum ubetis ⁊ib̾nd eu m
qui ũni mortali subest dno ẜuum dicitis Eum uero qui mile ĩ mortalis
tyrampnus oppuimitur siserum iudicatis eseganter ut celiquo ꝓ fecto aũt
non facit liberum fortua s uirtus /. G. libir sum. Rõ. plane si prudõs ch.
qt uistios si fortis si mosestus si in ocens si pius horum siquid obfu̾it
ꝑ ea ꝑte te ẜuum scito/.6. In libera patria natus sum/ .Rõ. Urles quoꝙ
tu fiberas rua etate pexiguo flexu ierum post paululum ẜ uas nosti
ꝙ si uł nociora uł clariora sunt uetera: lacerbmon et athene liberime
urb̃es ciuile pͥmum mox extremum passe sunt iugum/ Ierosolima sc̃ã
urbs/ et libertatis eterne mater cpr̃aliter et romanis ẜ uiuir et asiriis
nunc ẜ uit oͣgiptiis/ Rorna ip̃a non solum libera s dña gentium su¬
ox pͥmum ciuium p̾st eciam uilissimoꝵ hõium ẜua fuit ut nemo

Expanded text:
et libertate gloriamini! Sed vos ceci nichil nisi corporeum videtis, unde eum et libertate gloriamini! Sed vos ceci nichil nisi corporeum videtis, unde eum qui uni mortali subest domino servum dicitis, illum vero qui mille immortalibus tyrannis opprimitur liberum iudicatis: eleganter, utnon facit fortuna, sed virtus. Liber sum. Plane si prudens es, si iustus, si fortis, si modestus, si innocens, si pius; horum si quid abfuerit, pro ea te parte servum scito. In libera patria natus sum. Urbes quoque tu liberas tua etate pro exiguo flexu rerum post paululum servas nosti. Quod si vel notiora vel clariora sunt vetera, Lacedemon et Athene liberrime urbes, civile primum, mox externum passe sunt iugum. Hierosolyma, sancta urbs et libertatis eterne mater, temporaliter et Romanis servivit et Assyriis, nunc servit Egyptiis. Roma ipsa non solum libera, sed domina gentium, suorum primum civium, post etiam vilissimorum hominum serva fuit, ut nemo
Abbreviated transcription (Latin):
dem eo quisq mmiẜĩor ẜius est quo felitior libet fuit/ noli eigro libertare
tumesture ñ non ex liberis mẽ s exregibus tam subito ẜ ui fiunt / nect
mira feris cum secundie placo nis sinam nd̃ mi nub e ẜ iis eciam ieges fi¬
ant mutantur assidue res ħumane / nl sub cello stabile/ Quis in tanta uer¬
tigine firmum aliquid ac mansurum speret neq ueroteliberum hinc dix¬
eris ꝙ esse tibi dc̃m non uuides ꝙ parentibus errus inge quis nec ĩ acie
captus nec uenũdatubisis/ sunt nobis iuisibiles aĩoꝵ dñi/ Est in ip̃a ori¬
gme hoium larens pestib est nascendi genus ob nexiur peceato qua nlla
grauior ẜ uitus fingi poresti siut ocrulti hostes et. bella clandestinar sũt
que miꝰẜas aimad̃ nũdinencur quas heu uili p̃cio uerdicis uo lupcares
fedissime. dñaꝵ que uos in enodabili laques iuetos cenent/ Ite nune

Expanded text:
dem eo quisque miserior servus est, quo felicior liber fuit. Noli igitur libertate dem eo quisque miserior servus est, quo felicior liber fuit. Noli igitur libertate tumescere, quoniam non ex liberis modo, sed ex regibus tam subito servi fiunt. Nec miraberis, cum secundum Platonis sententiam non minus ex servis etiam reges fiant; mutantur assidue res humane, nichil sub celo stabile. Quis in tanta vertigine firmum aliquid ac mansurum speret? Neque vero te liberum hinc dixeris, quod esse dominum tibi non vides, quod parentibus ortus ingenuis nec in acie captus nec venundatus sis; sunt vobis invisibiles animorum domini et in ipsa hominum origine latens pestis est: nascendi genus obnoxium peccato, qua nulla gravior servitus fingi potest. Sunt occulti hostes et bella clandestina, sunt que miseras animas nundinentur, quas, heu!, vili pretio venditis, voluptates fedissime dominarum, que vos inenodabili laqueo vinctos tenent. Ite nunc
Abbreviated transcription (Latin):
duca est.G. liber sum ⁊ Ro. Idcirco ce ut ueor liberum dicis. quia dñ
nullum h abes/ ẜ aͥncu audi fenecimꝵ Bonar inꝗt eras ost fersitan helis
noscis qua crate ecubã ẜiuie cepit qua cresus. qua d̾arii maper qua plito
que diogr nes ⁊ hs illeren odmosnet ꝯemplid Multa sunt alia uł racita se
dibrio/ passum cam Mãquid tibi recentior añis ualerianud gocidit / quoꝵ
ille mõ duixi his aũtem frinceps populi romanis moxq illerartigine ssiũ
hic ꝑsarum ẜius/ ille cruci fupliao. ꝑemptus/. hic bonga eltamẜar cõta
ẜuit ẜ uitute̾. Qud macedonio nimidie qi reget hine person huo si fo¬
eem memorem uc. Iuigutam pregipi. ghnes ẽcułmine tomana lapsos ypisi¬
cula.⁊ Mito uerels iegum gasus. Etas ma quosdam/ e regia nusit in car¬
arom eundom q una hora et pͥmio᷑ regem et ultitium ẜuum iudit siqui¬

Expanded text:
duca est. Liber sum. Idcirco te, ut reor, liberum dicis, quia dominum duca est. Liber sum. Idcirco te, ut reor, liberum dicis, quia dominum nullum habes: sed Anneum audi Senecam: “Bona” inquit “etas est; forsitan habebis. Nescis qua etate Hecuba servire cepit, qua Cresus, qua Darii mater, qua Plato, qua Diogenes?” His ille te admonet exemplis; multa sunt alia vel tacita Sendibrio, passum tamen? Nunquid tibi recentior annis Valerianus excidit? Quorum ille modo dux, hic autem princeps populi Romani moxque ille Carthaginensium, hic Persarum servus, ille truci supplicio peremptus, hic longa et Macedonie Numidieque reges, hinc Persen, hinc Syphacem, memorem atque Iugurtham, regni omnes e culmine Romana lapsos in vincula? Mitto veteres regum casus; etas tua quosdam e regia trusit in carcerem, eundemque una hora et primum regem et ultimum servum vidit, si qui
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ pieras ostene it alio loco his uerbis/ pieras e̾im scientia est dey ean¬
dem ꝙ ismam asclepium in ẜ monequodam regio larius explicasseuoi¬
fimat uioes ur ostinapissimi duo pagani nr̃am circũ uolant ueritatem/
Canta est ueri ius ut linguas sepe hostium ad se trabat / e
de libertate gaudiuz¬
N libertate natus sum. Nõ. non qui nascitur liber s ꝗ moritur
liber est multum fortuns licet in nascentem in extinetum nichil¬
expugnat utles municissimas / armatos fundit exertitub potẽ¬
cissima regna subuertit in oxꝑugnabilis arx sepulcrum/ illic re¬
gnum uermibus non fortuno itaq limen illud ingrrssi soli mortaliũ
uite ħuius ab̾ in sulcitub tuce̾ srnt cre te liberum iactab/ et ignoras nõ
dico ad sepulcrum s an liber hodie in cubiculum sis iturus/ libertas mã
te nussimo nitens filo sicut alia quib fiditis om̃ia tremule semꝑ ot ca¬

Expanded text:
autem pietas ostendit alio loco his verbis: pietas enim scientia est Dei, eanautem pietas ostendit alio loco his verbis: pietas enim scientia est Dei, eandemque sententiam Asclepium in sermone quodam regio latius explicasse confirmat. Vides ut obstinatissimi duo pagani nostram circumvolant veritatem? Tanta est veri vis, ut linguas sepe hostium ad se trahat. 14 DE LIBERTATE In libertate natus sum. Non qui nascitur, sed qui moritur liber est. Multum fortune licet in nascentem, in extinctum nichilExpugnat urbes munitissimas, armatos fundit exercitus, potentissima regna subvertit; inexpugnabilis arx sepulchrum: illic regnum vermibus, non fortune; itaque limen illud ingressi soli mortalium vite huius ab insultibus tuti sunt. Tu te liberum iactas et ignoras, non dico ad sepulchrum, sed an liber hodie in cubiculum sis iturus! Libertas vestra tenuissimo nitens filo, sicut alia quibus fiditis omnia, tremula semper et ca
Abbreviated transcription (Latin):
de uera religiorie michi placeo. Reõ. placere sibi suꝑbue est hec autem uera
relgiosior / ranto sis humiłior et operibus bonis affruentior illi graci¬
os agenb qui ribi ex hac mortalt̾ recrum iter ostonditad et̾nam uitam¬
.B. ueram teligionem deo giãs sum adeptus. Riõ. Rene ais deo grãs
Custo di autem illam bene ab erroribus/ a negligentia a peccatib ⁊ sic
habe si hanc assecutus es/ et in ea te exarce ut dignum est cessare con¬
trouersiam dequa mõ licigamus/ cum sit scriptum sacris in literis/ pieros
yphanis cuius rei lacrancius memirut Inst̾onũ .iiͦ. iffirmat inꝗr hermes
eos qui cognouerunt deum / non cm̃ ab in cursibus demonum rũtos esso
uerum eciam nofaito quidem teneri:. una inquit custodia pietas/ et eĩm
pius homo/. neq demo ni peximo neq fato subiacet deus eĩm liberat ꝑiũ
ab omi malo/ na᷑q unicum atq solum bonum est bonũb pieras, Quid̾ sit

Expanded text:
De vera religione michi placeo. Placere sibi superbire est. Hec autem veraDe vera religione michi placeo. Placere sibi superbire est. Hec autem verareligiosior, tanto sis humilior et operibus bonis affluentior, illi gratias agens qui tibi ex hac mortalitate rectum iter ostendit ad eternam vitam. Veram religionem Deo gratias sum adeptus. Bene ais: “Deo gratias”. Custodi autem illam bene ab erroribus, a negligentia, a peccatis et sic habe, si hanc assecutus es et in ea te exerces ut dignum est, cessare controversiam, de qua modo litigavimus, cum sit scriptum sacris in literis: “Pietas tacitum in prophanis, cuius rei Lactantius meminit, Institionum II: affirmat, inquit, Hermes eos qui cognoverunt Deum non tantum ab incursibus demonum tutos esse, verum etiam ne fato quidem teneri. Una, inquit, custodia pietas. Et enim pius homo neque demoni pessimo neque fato subiacet; Deus enim liberat pium ab omni malo namque unicum atque solum bonum est hominibus pietas. Quid sit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ supra xpi nom/ supraq petram fortissimam fundata/ Reliq̃
om̃s suꝑscictõs uane et Reuia et errores sunt quibus ẽ iter ad
tartarum / atq ad mortem non hauc momĩtaneam s eternam /
et quotpuras quatiq uiri huius uere religionib in opiam miẜabilem passi
sunt cucͣtib in rebus aliis alciores hab̾ent illi quod eternum geniant
terat in has nita/ de qua loqui aliquid uberius non grauaier in ies ip̃a¬
acelesti lumĩrie pene iam om̃ibus nota esser. 6. ꝑ iiͦs sacr is iiciatus su¬
.Rõ. pia sacra religionis huius sunt tũnid ⁊ Reliquaꝵ oium sũt furores
dirus q sacrilagi / noq tũ miciatimm asso sufficit maius est forte qͦ pu¬
tas ieuoto licet aĩmo dulce negociũ / non eĩm deum noste sarib est qd̵
et demones faciunt qui oderunt/ amor et cultus exigitur/ his apiebus
costans. que utinam cam bene implerentur ad homĩbus ꝙͣ scunitur. G.¬

Expanded text:
, supra Christi nomen supraque petram firmissimam fundata. Relique , supra Christi nomen supraque petram firmissimam fundata. Relique omnes superstitiones vane et devia et errores sunt, quibus est iter ad tartarum atque ad mortem, non hanc momentaneam sed eternam. Et quot putas quantique viri huius vere religionis inopiam miserabilem passi sunt, cunctis in rebus aliis altiores? Habent illi quod eternum gemant, terat in hac vita, de qua loqui aliquid uberius non gravarer, nisi res ipsa celesti lumine pene iam omnibus nota esset. Piis sacris initiatus sum. Pia sacra religionis huius sunt tantummodo, reliquarum omnium sunt furores ritusque sacrilegi. Neque tamen initiatum esse sufficit; maius est forte quam putas, devoto licet animo dulce negotium. Non enim Deum nosse satis est, quod et demones faciunt qui oderunt; amor et cultus exigitur, his ex rebus constans que utinam tam bene implerentur ab hominibus quam sciuntur!
Abbreviated transcription (Latin):
et niger pãnus ĩ uoluitur his ꝑ accis descendit sap iend qui stul¬
cus ascenderat mira ꝓrsus cransformacio nec nasoni cognita sic
fiunt hodie sapientes/ uerus sapiens fit alicer/. G. sapions sum¬
.Rõ. Solent qui de se magnifice senciunt p̃fidenter maiora uiribus
aggredi inq nixi medio piolapsi suo uł pericubo uł pudbre os¬
discere ꝙͣr iusti rerum estimatores fuerint suaꝵ p̃stat ig crede
michi/ falsas oppiniones abicere in solentiam deponere in sci¬
pientiam circunspiceie et optare nequa experiende sapiẽ necce¬
sitas in cidat que declaret ce de nichuo gloriacum / hec rectior tu¬
ciorq querende sapie uia est. G. Credo ego ad sapĩam ꝑ uenisse¬
.Rõ. at si mͥ obsequeris ad illã pocius assurgẽdo inteno ꝙ̃ ꝑuenies
qͣ credendo Nichil altius ascendit q humilitas ꝯposaᶜ .:
Eligione glorior ꝑfecta/. Rõ. Religio ꝑfecta atq optima una ẽ.¬

Expanded text:
et niger pannus imprimitur. His peractis descendit sapiens qui stulet niger pannus imprimitur. His peractis descendit sapiens qui stultus ascenderat. Mira prorsus transformatio nec Nasoni cognita! Sic fiunt hodie sapientes; verus sapiens fit aliter. Sapiens sum. Solent qui de se magnifice sentiunt prefidenter maiora viribus aggredi inque nisu medio prolapsi suo vel periculo vel pudore condiscere quam iusti rerum extimatores fuerint suarum. Prestat igitur, michi crede, falsas opiniones abicere, insolentiam deponere, insipientiam circumspicere et optare ne qua experiende sapientie necessitas incidat, que declaret de te nichilo gloriatum. Hec rectior tutiorque querende sapientie via est. Credo ego ad sapientiam pervenisse. At si michi obsequeris, ad illam potius assurgendo nitendoque pervenies quam credendo. Nichil altius ascendit quam humilitas operosa. 13 eligione glorior perfecta. Religio optima ac perfecta una est
Abbreviated transcription (Latin):
uoluir Noc honorificum illo amici do nuim respuit / seqz eciam sapi¬
entem dici equanimiter tullit ut sua illa qualis qualis glia er ror
esset alterius unus quoq sapiens sociates oraculo dc̃us apoli¬
nis forsan ileo ut uirum illum sapienti ꝓximum falio cesti moio
falsus deus ad emẽtiam atq in solontiam irritaret hec de antiꝗs
sapientib dixerim / Felicior etas ur̃a. que non unum duos ue uel
septem. s in singulis urbibus ceu pecudum greges numerat saꝑi¬
entum/ Nlec mirum sane cam mltos esse qui tam facile fiant/ uenit
iiuenis ad sculcus ad cemplum p̾ceptores illum sui celobrant sen a
ip̃e iussus in cated̾ram scandit cuncta iam ex alto despioiens et
nescio quid confusum murmurans canc maiores cercatim ceu di¬
uina locutum laudibus ad cellum collunt tĩniunr incerim cãpane
screpunt tube uolant amili fingunt᷑ osculas uerrici rocundus

Expanded text:
voluit; nec honorificum amici donum ille respuit seque etiam sapivoluit; nec honorificum amici donum ille respuit seque etiam sapientem dici equanimiter tulit, ut sua illa qualisqualis gloria error esset alterius. Unus quoque sapiens Socrates oraculo dictus Apollinis, forsan ideo ut virum illum sapienti proximum falso testimonio falsus deus ad amentiam atque insolentiam irritaret. Hec de antiquis sapientibus dixerim. Felicior etas vestra, que non unus duosve vel septem, sed in singulis urbibus ceu pecudum greges numerat sapientum! Nec mirum sane multos esse, qui tam facile fiant. Venit iuvenis stultus ad templum, preceptores illum sui predicant, celebipse iussus in cathedram scandit, cuncta iam ex alto despiciens et nescio quid confusum murmurans. Tunc maiores certatim ceu divina locutum laudibus ad celum tollunt, tinniunt interim campane, strepunt tube, volant anuli, figuntur oscula, vertici rotundus
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt enim plane luterati aliqui/ uere licet pauci/ sapientes aut̃ pene
nulli A liud est enim s apient̾ loqui Aluad sapienter uiue̾᷑/ Aliũ Dici
Aliud esse sapienter/ fuere q ui diceieut sapientem nusilhy// Idq̃ uex
falsum ue sit non ⁊ isputo/ certe nimis prupta snia est/ et ad despatõc
ꝑ na. et studio aduersa sapientie bebrey saprentem salomo nẽ suũ
p̃ dicant qui q sapiens esset turba ꝯiugum pellicum q cestacur
cultoq maxime diis alienis cultus exhibitus. Romani sapiẽtem
lelium et Catonem. brecia ip̃a dum floruit septem habiusso di
sapientes/ hii q hoc citullo in digni sequẽtibus uisi erant ꝙ excusãt
Dicunt non eos illum sibi assumpssisse s ab errantib populis cra¬
ditum possedisse/ Snus tmħ fuit sua pfessione suoq sapiens iui icio
stultissimus oĩum epicurus quem citulum cum mecro doꝵo ꝑcicipare

Expanded text:
Sunt enim plane literati aliqui, verum licet pauci; sapientes autem pene Sunt enim plane literati aliqui, verum licet pauci; sapientes autem pene nulli. Aliud est sapienter loqui, aliud sapienter vivere; aliud dici, aliud esse sapientem. Fuere qui dicerent sapientem nullum; id quam verum falsumve sit non disputo: certe nimis prerupta sententia est et ad desperationem prona et studio adversa sapientie. Hebrei sapientem Salomonem suum predicant — qui quam sapiens esset turba coniugum pellicumque testatur multoque maxime diis alienis cultus exhibitus —, Romani sapientem Lelium et Catonem. Grecia ipsa dum floruit septem habuisse dicitur sapientes: hi quoque hoc titulo indigni sequentibus visi erant. Qui excusant, dicunt non eos illum sibi titulum absumpsisse, sed ab errantibus populis traditum possedisse. Unus tantum fuit sua professione suoque sapiens iudicio, stultissimus omnium Epicurus, quem titulum cum Metrodoro participare
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nichił est libeialius. Non. satis est faceͣ sapientes qui non sunt
s eggiregis ac insignos faciunt ac uerendos/ ẜenissimos insuꝑ et il¬
Rustreb ut iam simplex sapienrie ritullus fit pudori/ qui q̃ pancib co¬
ueniat scupor est/ o bsoleuit ramen in ter nitulos clariores q uob qui
scribendo sic accunuilant sciunt se mentiri s urbani uł mendacio
fieri uolunt uos qui legitis/ Non ueros md s citra uerum sistere illos
rati/ publico errois folimini / Nemo est qui se de suis rebus incorroget/
em̃b alis de se ciedint/ uib autem nosse q̃ sis sapiens̃ uerte occulos
retro. Recordare quociens in hoc uite cursu cespitaueris/ quociens aber¬
raueris quo ciens offensso pede cecideris/ quot pude uda/ quot deleda
quot penirenda co mistl/ tunc si audes te dicito sapientem/ Credo aũt
non audebis. G. Scio me sapientem. Rõ. lueratum forte uis dicere

Expanded text:
quibus nichil est liberalius; non satis est facere sapientes qui non sunt, quibus nichil est liberalius; non satis est facere sapientes qui non sunt, sed egregios et insignes faciunt ac verendos, serenissimos insuper et inlustres, ut iam simplex sapientie titulus sit pudori, qui quam paucis conveniat stupor est; obsolevit tamen inter titulos clariores, quos qui scribendo sic accumulant sciunt se mentiri, sed urbani vel mendacio fieri volunt. Vos qui legitis non veros modo, sed citra verum sistere illos rati, publico errore fallimini. Nemo est qui se de suis rebus interroget, omnes aliis de se credunt. Vis autem noscere quam sis sapiens? Verte oculos retro, recordare quotiens in hoc vite cursu cespitaveris, quotiens oberraveris, quotiens offenso pede cecideris, quot pudenda, quot dolenda, quot penitenda commiseris: tunc, si audes, te dicito sapientem; credo autem, non audebis. Scio me sapientem. Literatum forsan vis dicere.