comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stipulat: eẽt / s inpena ꝓmis¬
sa due accõnes sunt manus
aut̃ miectõ in suũ competit.
ꝙ si prior itauendidit ut pro¬
stituta lib̾a ẽẽt postiorut ma¬
nus iicere lic̾et. potior ẽ lib¬
tas qm̃ man iniecto ¶Pla¬
ne si prior lex manus ħt in¬
iectom postior ub̾tatẽ fiuo¬
rabilius dice̾tur lib̾am fore
ita lib̾tas eximit eã iniuriã.
Neu. Cum uendet pamphi¬
lam et slichũ uenditõni inse¬
ruit pactum ꝯuentũ ut ne
eadẽ mancipia pamphila et
stichum quos minorato pre¬
cio uendidit alterius seruit¬
utem quam seũ paterentur.
post mortem que cius inub¬
tatem morarentur quesitũ
est an ħ mancipia de quibꝰ ĩ¬
ter emptorem et uenditor¬
emptoris ipõ iure liberatai
non sint liberos ñ esse claud¬
ius diuus martius ex lege
dicta lib̾tatis in uendendo ꝙ¬
ius non manumissos fore
liberos in semestrib ꝯstituit
licet in morte tempus emp¬
toris distuuit uẽclitor liber

Expanded text:
stipulatus esset: sed in poena promissa duae actiones sunt, manus autem iniectio in seruum competit. quod si prior ita uendidit, ut prostituta libera esset, posterior, ut manus inicere liceret, potior est libertas quam manus iniectio. plane si prior lex manus habeat iniectionem, posterior libertatem, fauor‹a›bilius dicetur liberam fore,ita libertas eximit eam iniuriam.Pamphilam et Stichum, uenditioni inseruit pactum conuentum, uti ne eadem mancipia Pamphila et Stichus, quos minorato pretio uendidit, alterius seruitutem quam Seii paterentur post mortemque eius in libertate morarentur: quaesitum est, an haec mancipia, de quibus inter emptorem et uenditoremptoris iure ipso liberata snon sint, liberos non esse.Claudius: Diuus Marcus ex lege dicta libertatis in uendendo quamuis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis tempus emptoris distu
Abbreviated transcription (Latin):
datiei accõm compede̾. potuit
enimatq debiit reus ꝓmit.¬
tendi cerciorare fideussorem
itur sicũt ignoraret fideiussor
iutiłr se obligatũ soiu̾it.m
rantia eius pot̃. si u̾o ius alur
dĩcid. ¶Si cum debitor solu¬
iss ignarus fideiussor solu̾it
puto eum mandati hr̾e accõ¬
ei si n diuinauit debitorem
soluisse debicor enim debuit
nõtum face̾ fide iussoruiam se
souusse. ne forte creditor obre
mentiam. et excutiat ei sũmã
mũ reus soluit ꝙ solu̾e eum
ñ oportebat et credo sicũposs
eum c̾ciorare ñ fecit oportere.
mandatiagentem fiderusso¬
rem repelli dolo enim ꝓximũ
est si post solutõnem ñ nunci¬

Expanded text:
dati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare fideiussoremitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, solverit, rantia eius potest, si uero ius, aliud dici debet.Si, cum debitor soluisset, ignarus fideiussor soluerit, puto eum mandati habere acei, si non diuinauit debitorem soluisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se soluisse, ne forte creditor obreeniat et excutiat ei summam,inde reus soluit quod soluere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiussorem repelli: dolo enim proximum est, si post solutionem non nunti
Abbreviated transcription (Latin):
. Si fidenissorꝯuentus cuz
ignorat ñ fuisse debitori nu¬
m̾atam peciñam solu̾it ex c̃a
fideuissionis. anmandatiuu¬
querit᷑. ¶ Et si quid̃ sciens pr¬

Expanded text:
 Si fideiussor conventus, cum ignoraret non fuisse debitori numeratam pecuniam, solverit ex causa fideiussionis, an mandati iuquaeritur. et si quidem sciens pr
Abbreviated transcription (Latin):
reauccore pupillus captus pro¬
bari postit curatorem postca
eidatum. noĩe ip̃ius minteg¬
rum restitutomi postulare ñ
ipnata pupilla adũsus u.¬
nuimcaput siñe restitu uole¬
bat. et qr nrͣ in cet̾is lictis spẽb
releu.ata fuisse. accõr maior et.a¬
te qui acquieuit tũc temporiᷤ
sin̾e dicebat totam deb̾e lictẽ
restauran Herennius mod̾.¬

Expanded text:
re auctore pupillus captus probari possit, curatorem postea ei datum nomine ipsius in integrum restitutionem postulare non mnata pupilla aduersus unum caput sententiae restitui uolebat, et quia uidetur in ceteris litis speciebus releuata fuisse, actor maior aetate, qui adquieuit tunc temporis sententiae, dicebat totam debere litem restaurari. Herennius Mod
Abbreviated transcription (Latin):
Muł. ed et ip̃i naute furti ac¬
t̃o competit cuius sit ꝑiculosm̃
si ip̃e subripuit et postea ab eo
subripiatiuiaut.ilio subripic̃te
ipe nauta soluendoñ sit¶Sina¬
uta nante stabularius stabula¬
rii. caupo cauponis. res recepit
eque tenebitur. ¶ Iduł dixit ⁊̃
ad eas res ħ edictum ꝑtin̾eque
post impositas m̃ces in nauem
locatas q infe̾ntur. et si earum
uectuxa ñ debeͣtur ut uestim̃to¬
rum uł penoris cõtidiani qr ħ
ip̃a cẽt᷑̾arum rerum locatoniac
ularius m̾cedem accipiunt nõ
man̾e in caupona patiatur. sta¬
men custodie nõie ex locato te¬
nentur. ¶Quecũq diximus
de fintocatem et dedampnode¬
bent intelligi ñ enim dubita¬
ioport quin is qui saluũ fore
receꝑit. ñ solum.a furto s etia
adampno reciꝑe uideatur.
bularius ut ꝑmittat iumẽta.
ap̃ eum stabulari et tñ custod¬
ie exlocato tenentur. Namet
fullo et sarcinator ñ ꝓ custodia
Nuł. icet gratis nauigau̾is
uł in caupona gratis diu̾teris.

Expanded text:
um.Sed et ipsi nautae furti actio competit, cuius sit periculo, nisi si ipse subripiat et postea ab eo subripiatur, aut alio subripiente ipse nauta soluendo non sit.Si nauta nautae, stabularius stabularii, caupo cauponis receperit, aeque tenebitur.Uiuianus dixit etiam ad eas res hoc edictum pertinere, quae post impositas merces in nauem locatasque inferentur, etsi earum uectura non debetur, ut uestimentorum, penoris cottidiani, quia haec ipsa ceterarum rerum locationi alarius mercedem accipiunt non manere in caupona patiatur, stamen custodiae nomine tenen, eadem et de damno debent intellegi: non enim dubitari oportet, quin is, qui saluum fore recipit, non solum a furto, sed etiam a damno recipere uideatur. bularius ut permittat iumenta apud eum stabulari: et tamen custodiae nomine tenentur. nam et fullo et sarcinator non pro custodiaum.Licet gratis nauigaueris uel in caupona gratis deuerteris,
Abbreviated transcription (Latin):
ris oblato eosatisfactimiuide¬
atur ei. ¶ Unsiquis fuit instit¬
utus forte ex semisse cumeise¬
xtans ex subatestatoris debet᷑.
et rogatus eet post c̾cum tp̾cre
stituere hrditatem. m̾itodicẽd̃
ẽ nullũ iuditium mou̾e cumde¬
bitam portõm et eius fructus
pr̃e possit. fructus enim solere
in faicidiam comꝑutari nõ est
incognitum. ¶Ergo et si ab
mitio ex semisse hrs institut
regetur post decennium resti¬
tuere hrditatem nicħ h̃t qd̾
queratur qinfacile pot̾ debit¬
am portom eius qr fructus
medio tempore coge. ¶Si ꝗs
et irrͣitum dicat ẽe test̾m.ini
ruptum et moffitosuimꝯdco
ei deferri debeat utrum prius¬
mon̾e ũolet.Si filius exhe¬
datus inpossone sit hroitatit
scriptus quid̃ hr̃s petet hrd̃i¬
tatem. fuiusũo in mod̾ ꝯtͣdĩc¬
cõnis querciam inducat /quẽ¬
admodagẽt siñ posside̾t. s pe¬
t̾et. ¶MRemmnisse. uit opor¬
tebit. eumqui testam̃tum ĩ¬
officosum improbe dixit. et
n optinint id ꝙ intestam̃to

Expanded text:
ris oblato eo satis ei factum uideatur. Unde si quis fuit institutus forte ex semisse, cum ei sextans ex substantia testatoris deberetur, et rogatus esset post certum temporis restituere hereditatem, merito dicendum est nullum iudicium mouere, cum debitam portionem et eius fructus habere possit: fructus enim solere in Falcidiam imputari non est incognitum. ergo et si ab initio ex semisse heres institutus rogetur post decennium restituere hereditatem, nihil habet quod queratur, quoniam facile potest debitam portionem eiusque fructus medio tempore cogere. Si quis et irritum dicat testamentum uel ruptum et inofficiosum, condicio ei deferri debemovere volet. Si filius exheredatus in possessione sit hereditatis, scriptus quidem heres petet hereditatem, filius uero in modum contradictionis querellam inducat, quemadmodum ageret, si non possideret, sed peteret. Meminisse autem oportebit eum, qui testamentum inofficiosum improbe dixit et non optinuit, id quod in testamento
Abbreviated transcription (Latin):
solum perde. ¶Siquis ĩpu¬
sonis que et citra adoptõem¬
et emancipatõm queri de in¬
officoso possint. hunc putoi¬
remouedum a querela cum
hat qͣrtam ex constitutone¬
diui pũso si egit nec optimi
cõsum. aut si admittatur etiã¬
si ñ optinuit quartam ei q̃ies
alienum cedendam. ¶Si ex
cã de inoffitoso cognouit iu
debentur: s soluta rexetunitur
aut ab eoqui solui ant ib eoꝙ
optimurt et ẜ utili. ict̃one repe¬
tuntur.¶ Rere aũt si añ con¬
trou̾siam motam soluta sũt
qui optinuit repetet et itadi¬
uus adrianus. et diuus piu
rescripsunt ¶Piane si post¬
quinquẽnium. in offit̾osum
dici ceptumͣ ẽ. ex magna et ui¬
sta causa liẜtates ñ ec̃ reuocan¬
das. que com̃petierunt. uł pre¬
stite sunt. si .xx. aureos a sing

Expanded text:
solum perdere. Si quis impusonis, quae et citra adoptet emancipationem queri de officioso possunt, hunc putoremouendum a querella, cum eat quartam ex constitutionePii. quod si egit nec optinuiosum, aut si admittatur, etn optinuerit, quartam ei quasi aes alienum concedendam. Si ex causa de inofficiosi cognouerit iuddebentur, sed soluta repetuntur aut ab eo qui soluit: aut ab eo qui optinuit et haec utili actione repetuntur. fere autem si ante controuersiam motam soluta sunt, qui optinuit repetit: et ita diuus Hadrianus et diuus Pius rescripserunt. Pquinquennium inofficiosum dici coeptum est ex magna et iusta causa, libertates non esse revocandas, quae competierunt vel praestitae sunt, sed viginti aureos a sing
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ datum esprom̃ et siabsente
cos in p̃sentem pronũtictur
pot᷑ diciꝯruandumeiq accep̃¬
¶ Eo aut solo carerequis deb
cuius emolum̃tum ad eumꝑ
tim. ICet̾um si idrogatus fu¬
it restitũe. ñ debet inuma fiełi
¶¶nde ñ maie papinianusi

Expanded text:
quod datum est: proinde et si absente eo secundum praesentem pronuntietur, potest dici conseruandum ei quod accepit. eo autem solo carere quis debet, cuius emolumentum ad eum pertinet: ceterum si id rogatus fuit restituere, non debet iniuria fieri. unde non male Papinianus
Abbreviated transcription (Latin):
Si pronatam inñõbił sit
ut eihoneste sint saltem nb̃ti
sui nuptie offit̾o iudicis suꝑħ
cognoscentis hee pr̃obr̃ĩ non
debent.
cipetur: eam q̃ pris adoptiui u¬
xor suit duc̾e ñ pot̾. qr nouerce
locum ht. Itẽ siqs filium adop¬
tau̾it uxorem eiusdem q̃ nurꝰ
quo cognatõnes in ħuire ob¬
obẜuande sunt igitur suam
mr̃em mañuimissus ñ ducet
uxore tĩndem uiris ẽ et in soro¬
re uł insororis filia. Id eꝯtrario
dicendum ẽ: ut pr̃ filia ñ poss¬
it duc̾e et si ex fuitute manum¬
turale ius et pudor inspiciẽd̃ c̃̾.
Tontͣ pudore. uĩt est filiam ux¬
ulib cognatõnib ꝯstitutũ ẽ.
et iam in fuilib affinitatib ser¬

Expanded text:
Si patrona tam ignobilis sit, ut ei honestae sint uel saltem liberti sui nuptiae, officio iudicis super hoc cognoscentis hae prohiberi non debent. cipetur, eam quae patris adoptiui uxor fuit ducere non potest, quia nouercae locum habet.Item si quis filium adoptauerit, uxorem eiusdem quae nurquoque cognationes in hoc iure obseruandae sunt. igitur suam matrem manumissus non ducet uxorem: tantundem iuris est et in sorore et sororis filia. idem e contrario dicendum est, ut pater filiam non possit ducere, si ex seruitute manumturale ius et pudor inspiciendus est: contra pudorem est autem filiam uxuilibus cognationibus constitutum est, etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
nitas iousq impediat niptias
pr meus. adoptauit et emantip¬
auit poco duce̾ uxorẽ. Eque ⁊ si
me emancipato iliamm pote¬
statem retinuit pot̾imus iugi
mrimonio. Io uolenti gen̾u
adoptare suadetur ut fuiame¬
mancipet siłr suadetur ei ꝗ nur¬
um uelit adoptare ut em̾acip

Expanded text:
ernitas eousque impedit nuptias,am, quam pater meus adoptauit et emancipauit, potero uxorem ducere. aeque et si me emancipato illam in potestate retinuerit, poterimus iungi matrimonio. Itaque volenti generum adoptare suadetur, ut filiam emancipet: similiter suadetur ei, qui nurum velit adoptare, ut emancipet
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ali cãusa compromisso fc̃o
recte ñ compelletur arbit̾ sẽ¬
tentiam dice̾ /qr fanor ub̾tatis
e̾. ut mãĩores uidices pr̃e debe¬
ageadem dicenda sunt. suie

Expanded text:
liberali causa compromisso facto recte non compelletur arbiter sententiam dicere, quia favor libertatis est, ut maiores iudices habere debeat. eadem dicenda sunt, si
Abbreviated transcription (Latin):
postulet ꝙ̃ prima rõne poterit
iud̾i iniquũ. ut imp̃ius pot̾ate
sit. s ħ taic erit qͣle si accõm uelit
rant ut arbit̾ sniam dicat.ꝙĩ.i
si se defendat si is faciat contro¬
u̾siam hrõitatis. ꝗ cũ defuncto
compromis at. futurũ ẽ p̾ũdi¬
tium b̾rditati. si arbit̾ sinam
dicatfergo int̾ea mnhibendus ẽ
arbit᷑. ¶Dies compr̃omissi ꝓ¬
ferri pot ñcum exconuentõne
s cum iussu arbitri eamꝑferri

Expanded text:
postulet: quod prima ratione poterit uideri iniquum, ut in ipsius potestate sit. sed hoc tale erit, quale si actionem uelit rans ut arbiter sententiam dicat, quam si se defendat.Si is faciat controuersiam hereditatis, qui cum defuncto compromiserat, futurum est praeiudicium hereditati, si arbiter sententiam dicat: ergo interea inhibendus est arbiter.Dies compromissi proferri potest, non cum ex conuentione, sed cum iussu arbitri eam proferri
Abbreviated transcription (Latin):
tõset ĩo siuelit de dolo. actõm ex̾¬
cere adu̾sarius ñ debebit. cum
compromisso an minor. anm¬
aior sit pena. qmͣ res de qͣ agit᷑.¬
Noncogetur arbit̾ snĩam dice̾.¬
nisi pena compromissasit.Si
mulier aueno nomine compro
ito nulliisit comꝓiissũsiue
sit. s peñdeatan ex eopena exigi¬
pot̾ siue posteapena deficĩat.
Compmusso soluto die mor̃te
acͣceptilatone iudito paccossac¬
totio obuemiente udebitur. an
maiestatidi idulgetur. cuius
sacris uacare sac̾dotes oportet.
Set̾m si postea suscepitipẽ quo
uł homo mortuus ẽ dequo erat
comꝓmissusnisi si postiore cau¬
sa aliquid iittigantiũ intersit.
Nuł indistincte scribit. si ꝑẽno¬
rem de famoso delicto adarbit¬
rum itum ẽ uł de ea re de qͣ pub¬
licum iuditiũ sit ꝯstitutũ ułu¬
tide adult̾us sictariis et siłib.¬

Expanded text:
o: et ideo si uelit de dolo actionem exercere aduersarius, non debebit, cum compromissis, minor an maior sit poena quam res de qua agitur.Non cogetur arbiter sententiam dicere, si poena commissa sit.Si mulier alieno nomine compromio nullum sit compromissum: siue sit, sed pendeat an ex eopotest: sive postea deficiat poena compromisso soluto die morte acceptilatione iudicio pacto. Sacerdotio obveniente videbimus an maiestati dei indulgetur, cuius sacris vacare sacerdotes oportet. ceterum si postea suscepit, iste quovel homo mortuus est de quo erat compromissum: nisi si posteriore casu aliquid litigantium intersit. Iulianus indistincte scribit: si per errorem de famoso delicto ad arbitrum itum est, vel de ea re, de qua publicum iudicium sit constitutum, veluti de adulteriis sicariis et simi
Abbreviated transcription (Latin):
arbitrum nec si dix̾it pene exe¬
cutonidandam de peculio pu¬
tat octauenus s ansi lib̾ cũ eoͦ
compmisit executo adu̾sus li¬
bm detur iuteame s magis ẽ
ut ñ decur. ¶Item siquis rõme
ge̾tur silitem ancontestatus
eẽt. nunc eam ex̾ceresnec int̾e
tunc quo in legatone fu̾itan
nossi li nũc in legatonem ꝯp¬
mittit. puto cogend̃ arbitrũ
snĩam dice̾ qr et suuditiu spõte
accepiss coge̾tur ꝑagessunt tũ
qui de isto ñ rectẽdubitãt qui
utiq nullo mõ dubitabunt.
si de eare in legatõne ꝓpmisit. ꝙͣ
in legͣatone ceͣxit qr et iuditiũ
eo nõie acciꝑe cogitur. Nuudĩ
prima spẽ pot̃ dispiciansiante

Expanded text:
arbitrum, nec si dixerit, poenae ‹e›xsecutionem dandam de peculio putat Octauenus. sed an, si liber cum eo compromiserit, exsecutio adversus liberum detur, videamus: sed magis est, ut non detur. Item si quis Romae s quam cogeretur, si litem ante contestatus esset, nunc eam exercere: nec interest, tunc quoque in legatione fuerit an non. sed si nunc in legatione compromittat, puto cogendum arbitrum sententiam dicere, quia et si iudicium sponte accepisset, cogeretur peragere. sunt tamen qui de isto non recte dubitant: qui utique nullo modo dubitabunt, si de ea re in legatione compromisit, quam in legatione contraxit: quia et iudicium eo nomine accipere cogeretur. illud in prim
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃. Qum fund: iocetur.
et extimatum instr̃m colonuᷤ
accipiat. ꝓculus. ut ioagi ut
instrm emptum hat colon
sicuti fieret cum qd extimat¬
um in dotem daretur.
decliss ue uellz morte eius ꝗlo
cauit collitur.

Expanded text:
m.Cum fundus locetur, et aestimatum instrumentum colonus accipiat, Proculus ait id agi, ut instrumentum emptum habeat colonus, sicuti fieret, cum quid aestimatum in dotem daretur. dedissetue, uellet, morte eius qui locauit tollitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tam sub uluris solitis fuit aut
ꝯsuetudo ut int̾ c̾ta temporan
iuatis usuns grauiores infli¬
grentur ꝗdam debitores cestan¬
erunt insoluedis usuns qdã
plus intulunt et sic effectuest
uot omne q. usuraru nomĩe

Expanded text:
am sub usuris solitis: fuit autem consuetudo, ut intra certa tempora non inlatis usuris graviores infligerentur: quidam debitores cessaverunt in solvendis usuris, quidam plus intulerunt et sic effectum est, ut omne quod usurarum nomine
Abbreviated transcription (Latin):
Hii nũmiianũ sicut argẽtar¬
q eorum maxime ꝯtinetur
frequentissime.ad fidem eorũ
decurritur. ¶Cet̾m om̃ib po¬
stuiantib et iurantib ñ calũ¬
ipnic cã pet̾e rõnes que ad se
ꝑtineãt edi iub ad nos .n. ꝑ¬

Expanded text:
hi nummularii sicut argentarsque eorum maxime continetur: et frequentissime ad fidem eorum decurritur.Ceterum omnibus postulantibus et iurantibus non calumniae causa petere rationes, quae ad se pertineant, edi iubet.Ad nos en
Abbreviated transcription (Latin):
Nicħ int̾est si successores aut
p̾r aut dominus argentarii
eiusdem fuint ꝓfessionis qr
cum in locum et ĩ ins succe¬
dant argentarii ꝓtib ei fim¬
gi debent. ¶Is aũc ciuargen¬
tanus rõnes suas iegauit. ño
uidetur contim qr uiris succe¬
ssor hiis u̾bis significatur ñ
mag̾. qm siuiuus ei donasset.
s hr̃s tenebit᷑ cumnge possi¬
deat nec dolo.i. fec̾itse siante

Expanded text:
Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationes suas legauit, non uidebitur contineri, quia iuris successor his uerbis significatur: non magis, quam si ei uiuus eas donasset. sed nec heres tenebitur, cum nec possideat nec dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ul Quod siñ diuortiũ s iur¬
fundi lapides uł arbores q̃ fru¬
ctus ñ eenͣt siuc sifitiem edific¬
ii dotał nolũtates mulieris tͣ¬
uendidit: nuni ex eaueditõe

Expanded text:
 Quod si non diuortium, sed iurfundi lapidem uel arbores, quae fructus non essent, siue superficium aedificii dotalis uoluntate mulieris uendiderit, nummi ex ea uenditione
Abbreviated transcription (Latin):
dia ita teiiui. ñt manifestus
infure manifesto tractare de
condconeita ꝓponit. furem
cep̾hẽlum aut ocͣcͣioisseaut
fregisse. aut effudisse io ꝙ int̾¬
cepat. ¶Ei quo qui n bonoꝵ
raptoꝵ tenetinz diciposse uir¬
condcõm locus erit. don ec dñi
fc̃o. dñm eius rei. Ieo recedat
et iõsicam remauenaut dice

Expanded text:
ci. ita demum autem manifestus in fure manifesto tractare de condictione, ita proponit furem deprehensum aut occidisse aut fregisse aut effudisse id quod interceperat. Ei quoque, qui ui bonorum raptorum tenetur, condici posse Iioni locus erit, donec domini facto dominium eius rei ab eo recedat: et ideo si eam rem alienaue
Abbreviated transcription (Latin):
tempus ĩicegr̃ restitut̃onist¬
atutũ qr ab fuit cum potu̾it.ad¬
irc ꝓ̾torem ꝑ ꝓcuratore neci
dixit. ur p̾̃sidem ubierat. s ꝙ
id̃ dĩcit. et indignumẽe pp̃ir¬
rogatam  peram ñ recłe quio
enm ꝯmune bt̃ delĩctũ cum
ueniaẽtatis. ¶Si ꝗs tñ ma¬

Expanded text:
integrum restitutionis statutum, quia afuit, cum potuerit adire praetorem per procuratorem, nec dixit, vel praesidem ubi erat. sed quod idem dicit et indignum esse propter irrogatam poenam, non recte: quid enim commune habet delictum cum venia aetatis? Si quis tamen ma
Abbreviated transcription (Latin):
quensucapiñ põssunt publi¬
ciana competit si forte bõa fide
micħ cradita sunt ¶Idem ẽ et
sisuꝑficiariam insulam ano
dñ̇o boa fide em̾o. ¶Sires tal
fit ut eam lex aut ꝯstituto. alie¬
nari prohbeat. eo cau public¬
iana ñ competit. qr huis caĩb
neminem p̾tortuetur. neꝯtra
legem faciat. ¶Publiciana ac¬
cione ⁊ demnfante ẜuo nũdum
anniculonti possumus.Si
pro ꝑte quis rem pece uenit ꝓu¬
bliciana accone utipot̃. ¶d
etiamis qui momento posse¬
dit. recte hac actione exꝑietur.

Expanded text:
api non possunt, Publiciana competit, si forte bona fide mihi tradita est. Idem est et si superficiariam insulam a non domino bona fide emero. Si res talis sit, ut eam lex aut constitutio alienari prohibeat, eo casu Publiciana non competit, quia his casibus neminem praetor tuetur, ne contra leges faciat. Publiciana actione etiam de infante servo nondum anniculo uti possumus. Si pro parte quis rem petere vult, Publiciana actione uti potest. Sed etiam is, qui momento possedit, recte hac actione experiretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nul. Cum sponsus sponse ẜ¬
uum donass eumq in dote
accẽpiss. añ usucapionem. re¬
scripcum ẽ admo pio fc̃õ diu
orto restituend̾ ẽc̃ ẜuum nam
ualuisse donacõm int̾ sponsũ
et sponsam Dabitur ergo. et
possidenti exceptõ. et amissa
possõne publitiana. siue extͣ¬
neus siue donator possideat.¬
Is cui extrebelliano hr̃ditas
restituta ẽ. etiam si ñ fu̾it nag̃¬

Expanded text:
um.Cum sponsus sponsae seruum donasset eumque in dotem accepisset ante usucapionem, rescriptum est a diuo Pio diuortio facto restituendum esse seruum: nam ualuisse donationem inter sponsum et sponsam. dabitur ergo et possidenti exceptio et amissa possessione Publiciana, siue extraneus siue donator possideat.Is cui ex Trebelliano hereditas restituta est, etiamsi non fuerit na
Abbreviated transcription (Latin):
Q tnͣ ꝑ ainuuonem fundo
acçessit: simile sit ei cui access¬
it ͥet ĩo si ipẽ fudus publicia
ponius. scribit. d̾ adicit et si
statue empte p̃tes recise petã¬
tur simulcm accõm proficere.

Expanded text:
 per alluvionem fundo accessit, simile fit ei cui accedit: et ideo si ipse fundus Publicianponius scribit. Idem adicit et si statuae emptae partes recisae petantur, similem actionem proficere.
Abbreviated transcription (Latin):
scil si afisco pecantur alim̃ita.
¶E que et ap̃ p̾fectõs errarii tran¬
sigipo S cum lis quid̃ ẽẽt de
anm̃tis tñsactum aũt d̾ utte
fuiss. tñsact̾o uałe inconsulto
or̃o/ fingi.n. lites pot̾unt ut tr¬
ansacto ⁊̃ citia p̾coris fiat. auc¬
mlegatum ꝙ p̾senti die datũ
sit et suꝑfluum in alim̾tariã
erit sine p̾toris. auccoritate. io
ꝙ datum c̃ in prec̾ita.alm̃ita
cedet. nec int̾est tantum in qnͣ¬
titatẽ sit debita. qnͣtum datũ
c̃.an minus. an plus. nam su
minus sit.aohuc tñ idq ĩ so¬
iutum datum ẽ in ꝑ̃c̾ita alim¬
ta imp̾utabitur ¶Sane si
is qui dealmm̃tis transegit. lo¬
cuplectior fc̃s sit ea sołone. in
id ꝙ fc̃s sit locũplectior equis
no ẽẽ iocrͣiplex. ¶ Si ĩanos
singulos certa quantitas. ali¬
cui fu̾it relicta homini hone

Expanded text:
: scilicet si a fisco petantur alimenta. secundum quae et apud praefectos aerarii transigi poterit. Si cum lis quidem esset de alimentis, transactum autem de lite fuisset: transactio ualere inconsulto oratio. fingi enim lites poterunt, ut transactio etiam citra praetoris fiat aucin legatum quod praesenti die datum est, superfluum in alimentariam erit sine praetoris auctoritate, id quod datum est in praeterita alimenta cedet. nec interest tantum in quantitate sit debita, quantum datum est, an minus, an plus: nam et si minus sit, adhuc tamen id quod in solutum datum est in praeterita alimenta imputabitur. sane si is, qui de alimentis transegit, locupletior factus sit ea solutione: ‹in› quod factus sit locupletior aequisno esse locuples. Si in annos singulos certa quantitas alicui fuerit relicta homini hone
Abbreviated transcription (Latin):
rem rutseatepluris minorisi¬
ue em̃o discessimus apriore ẽ¬
ptõne pot̃ enim duires inte¬
gra ẽ conuentõne nra infecta fĩ
emptõ atq ita consistit post̾ior
mus eadem rõne uti post p̾ciũso
consenlu contrabiturata con¬
trarior sensu resoluitur.añqmͣ
fu̾it res ꝑsecutas. io q̃itum est
siemptor fideiussorem acceꝑit
uł uenditor stipulatus fu̾it.
an nuda uolũtate resoluatur
obligõ ¶ur scribit ex empto
quid agiñ posse qr bone fider
iudito exceptones pacti ĩsunt
anaut fiderussori utił sit exce¬
pto uidend̃ est et puto lb̾ato
reo et fideuissorem liban. Ite

Expanded text:
em rursus a te pluris minorisue emero, discessimus a priore emptione potest enim, dum res integra est, conuentione nostra infecta fieri emptio atque ita consistit posterio‹r› mus eadem ratione uti post pretium sconsensu contrahitur, ita contrario consensu resoluitur, antequam fuerit res secuta: ideoque quaesitum est, si emptor fideiussorem acceperit uel uenditor stipulatus fuerit, an nuda uoluntate resoluatur obligatio.Iulianus scripsit ex empto quidem agi non posse, quia bonae fidei iudicio exceptiones pacti insunt: an autem fideiussori utilis sit exceptio, uidendum: et puto liberato reo et fideiussorem liberari. it
Abbreviated transcription (Latin):
ris ꝑferendã ue ea lociubi accũ
sic pascẽ plane ẜuũ uestirecur¬
art possõrem oport̾e atͥego. iũt
arbitror int̾clum ⁊̃ ħ actorem
agnosce̾ oportẽ. si forceipẽ ẜiuiᷤ
ex opis uł artifitosuo solebat
se exit̾e. nũc u̾o cogitur uaca
tus exibend cibania debebit
ag̾nosce̾ qui exibi desid̾auit. si
ñ solebat possor ẜuupasc̾e. Na
si solebat sicuti pascit. ita et ciba¬
eoloci exibe d siuis sumptib
si forte ꝓponas data oꝑa eñ mio
cũ abditũ res ꝯtulisse ut accori
incõmodior ẽẽt exibitõ. Nã in
ulo debebit exiłr meum loca
ubi agitur ne eicaluiditas sua
niatur et litis ꝯtestate tpr̃ om̃s
possid lic poste⁊ qͣsdam defit
qmͣuis sine dolo malo posside

Expanded text:
rducendamue eo loci ubi actum sit. pascere plane seruum uestire curare possessorem oportere ait. ego autem arbitror interdum etiam haec actorem agnoscere oportere, si forte ipse seruus ex operis uel artificio suo solebat se exhibere, nunc uero cogitur uacare. tus exhibendus, cibaria debebit adgnoscere qui exhiberi desiderauit, si non solebat possessor seruum pascere: nam si solebat, sicuti pascit, ita et cibaeo loci exhibere debet suis sumptibus, si forte proponas data opera eum in locum abditum res contulisse, ut actori incommodior esset exhibitio: nam in ulo debebit exhibere in eum locum ubi agatur, ne ei calliditas sua niatur et litis contestatae tempore omnes possedit, licet postea quasdam desierit quamuis sine dolo malo possidere,
Abbreviated transcription (Latin):
ub saci. qnͣtomagis ħ in bone fi¬
dĩ possõrib recipiendum ẽ qui
plus uins in ꝑcͣipiedis fruccib
bñt cum fructuarii quid ñ fia¬
nt añqm̃ ab eoꝑcipiantur. Ad
quomio.⁊ solo seꝑaci fu̾int sicuc
ens qui uectigaiem fund̾ ht
fructus fu̾it. simł acq asolo se¬
ꝑatĩsu̾nt. ¶ Done fid̾ĩ emptor
seuit. et asiqm̃ fruccus ꝑciperet.
cognouit fũd um alienum ẽe.
an ꝑceptõne fructus suos faci¬

Expanded text:
 sati, quanto magis hoc in bonae fidei possessoribus recipiendum est, qui plus iuris in percipiendis fructibus habent? cum fructuarii quidem non fiant, antequam ab eo percipiantur, ad quo modo a solo separati fuerint, sicut eius qui uectigalem fundum habet fructus fiunt, simul atque solo separati sunt. Bonae fidei emptor seuit et antequam fructus perciperet, cognouit fundum alienum esse: an perceptione fructus suos faci
Abbreviated transcription (Latin):
D. Sultum int̾est.in subcõ¬
dicone aliq̃ obligoneneat. an
cum ip̃a obligõ sub ꝯdcõc fit
pureueneat priore cãu defici¬
ente condcone mͣllam ẽe uẽ¬
dicõm post̾iore statim uendi¬
tõm consist̾e nam siticius ci¬
bi.x.aureos sub ꝯdcone de beat
et ego. abste nom̃ er emam cõ¬

Expanded text:
.Multum interest, sub condicione aliqua obligatio ueneat an, cum ipsa obligatio sub condicione si‹t›, pure ueneat. priore casu deficiente condicione nullam esse uenditionem, posterior‹e› statim uenditionem consistere: nam si Titius tibi decem sub condicione debeat et ego abs te nomen eius emam, co
Abbreviated transcription (Latin):
ss et sires sit redibita. hicutiq
et hr̾ditariaẽ et p̃cium nõue¬
niet ꝙ refusum est. S ⁊ si

Expanded text:
Sed si res sit redhibita, hic utique et hereditaria est et pretium non veniet quod refusum est. Sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
emptoris contͣ iegem moratꝰ
nt. potior hñdus ẽ qui actor
fuit legis. et postior magisa¬
monendi ẜi emptoris et li¬
bandi se eandẽ legẽ reꝑierit᷑
nͣ pot̾it aliquo mõ aufferre
legem sui uenditoris cuius

Expanded text:
emptoris contra legem moratus sit, potior habendus est qui auctor fuit legis, et posterior magis admonendi emptoris et liberandi se eandem legem repetierit nec poterit aliquo modo a‹u›ferre legem sui uenditoris cuius
Abbreviated transcription (Latin):
cõm ꝯductor micħ p̾stitit ĩue¬
gaame dũo insule pĩgnorin.
ee Itẽ illud inquid uidendũ
ẽ uolũtate dñ inducipignꝰ
ita posse. ut in ꝑtem debiti sit
obligatum. ¶Siquis fideui¬
beat cum res illius a debitore

Expanded text:
tor mihi praestiterit, invecta a me domino insulae pignori non esse. Item: illud, inquit, videndum est voluntate domini induci pignus ita posse, ut in partem debiti sit obligatum. Si quis fideiubeat, cum res illius a debitore
Abbreviated transcription (Latin):
Un solum pro pensiomib s et si de¬
t̾iorem hĩtatõm fec̾it: culpa su¬
a inquilmus quo nõĩe exloca¬
to cũ eo erit accõ. inuecta et illa
de inuectis et illatis: ⁊ in hiis lo¬
cum hr̃e putat neratius ꝙ u̾r ẽ.¬
p̃dia roman᷑a inducca illata st̃.
pignori ẽẽ credamur qĩ id tacite
conuen̾it /Inrusticis p̾duis cͣc ob¬
suantur. ¶Stabła que ñ sunt
incontinccib edificus quoꝵ p̃¬
diorum eanu̾o hñda sunt du¬
bitan pot̾. et quid̃ urbanoru
sñ dubio ñ sunt. cũ a cet̾is edi¬
ficiis seꝑata sint. oꝵ ad camtñ

Expanded text:
on solum pro pensionibus, sed et si deteriorem habitationem fecerit culpa sua inquilinus, quo nomine ex locato cum eo erit actio, invecta et illade inuectis illatis etiam in his locum habere putat Neratius: quod upraedia urbana inducta illata sunt pignori esse credantur, quasi id tacite convenerit: in rusticis praediis contra observatur. Stabula quae non sunt in continentibus aedificiis quorum praediorum ea numero habenda sint, dubitari potest. et quidem urbanorum sine dubio non sunt, cum a ceteris aedificiis separata s
Abbreviated transcription (Latin):
pułone conditõnalierit dicẽ¬
õffito idicis debeat de restituẽ¬
do ħ debito. cum dies uen̾iti
condic̃o extit̾it. ¶ S eris qui
p̾cia rerum hr̃ditariarũ possi¬
det. Itẽ qui adebitore hrditario
eo qui petiit hr̃ditatẽ etlitis
extimatõm ꝯ secutus estahrd¬
itatem posse peti. ¶Nõ solu
aũt a debitore defuncti s etia

Expanded text:
pulatione condicionali erit dicenofficio iudicis debeat de restituendo hoc debito, cum dies venerit vel condicio extiterit. Sed et is qui pretia rerum hereditariarum possidet, item qui a debitore hereditario eo, qui petit hereditatem et litis aestimationem consecutus est, hereditatem peti posse. Non solum autem a debitore
Abbreviated transcription (Latin):
gessit nequaqmͣ ab hr̃õis eni
debitore. pecibrditas ñ potest.
Iulianus scribit si is quipro hr¬
de possidebat uifu̾it deiectus. pe¬
tiab eo brditatem posse quasi
et eum qui deiecit. petitõne pr̃d¬
itatis cem̃ qr res prditarias ꝓ
possore possidet ¶Idẽ iulianus
ait. siue quis possidẽs siue non
remuendid̾it. petitone hr̾dita¬
tis cum ten siue iam p̾cĩ rece¬
pit siue ꝑec̾e possit ut et hic. ac¬
conib cedat. ¶d scribit pr̃on

Expanded text:
gessit, nequaquam: ab heredis enim debitore peti hereditas non potest. Iulianus scribit, si is, qui pro herede possidebat, ui fuerit deiectus, peti ab eo hereditatem posse quasi et eum qui deiecit petitione hereditatis teneri, quia res hereditarias pro possessore possidet. Idem Iulianus ait, siue quis possidens siue non rem uendiderit, petitione hereditatis eum teneri, siue iam pretium recepit siue petere possit, ut et hic actionib
Abbreviated transcription (Latin):
peti hrditas pocest. ¶Id uilian
scribit. Si quis ex causa fidi cõ¬
missi r e stitiut hrditatẽ ur sin¬
uelut iris possõr ẽ. S et sip̾¬
cia rerum quas distraxit ex cã
fid̾icomimissi soluit petibrdi¬
tass legatorum nomine de su¬
o soluit. siquis ab intestato eã
brditatem euincat. lic dãpnũ
uidetur ee possõris. ꝙ sibi ñ ꝓt¬
pexit stipui. atone enicta hrdi¬
tacx legata reddi. attñqr fieri
pot̾. ut eo tempore soluit lega¬
ta quoadhuc nulla ꝯtrou̾sia

Expanded text:
Iulianus scribit, si quis ex causa fideicommissi restituerit hereditatem uel sinueluti iuris possessor est. Sed et si pretia rerum, quas distraxit, ex causa fideicommissi soluit, peti hereditaret, legatorum nomine de suo soluit, si quis ab intestato eam hereditatem euincat, licet damnum uidetur esse possessoris, quod sibi non prospexerit stipulatione 'euicta hereditate legata reddi', attamen quia fieri potest, ut eo tempore soluerit legata, quo adhuc nulla controuersia
Abbreviated transcription (Latin):
et lic creditori uigilare ad
suum ꝯseqñdum ¶ Si dolocu¬
toris.uł curatoris funosił tuͣ
pilł uł funosus ur dñs. de
peculio ꝯueniatur uidendẽ
et putosi soluendo tutor nõ¬
sit pr̃are pupillũ ex dolo eiꝰ
semptor autem ex dolouendi¬
toris ñ cenebitur: nec prs. ur
Alius successor nisi mid qd̃

Expanded text:
creditori uigilare ad suum consequendum.Si dolo tutoris uel curatoris furiosi uel pillus uel furiosus uel dominus de peculio conueniatur, uidendum. et puto, si soluendo tutor sit, praestare pupillum ex dolo eius, Emptor autem ex dolo uenditoris non tenebitur nec heres uel alius suc
Abbreviated transcription (Latin):
niat. ¶ Prom̃ et suncendio ł
ruina aliquid ꝯmg̾it uł ali¬
quid dampnũ fataieñ tene¬
biturnisi forte cũ possit res cõ¬
modatas salas face̾suas p̾¬
tulit.¶ Tustodiam plane cõ¬
modãte reietiam diligentẽ.
ꝯmodati custodia p̃steturap̃
utes dubitatum ẽ Namint̾¬
dum et hõis custodĩa p̾stan¬
daẽ. si ũctus ꝯmodatus estuł
⁊̃ etatis er cũ cͨustodia indig̾et.
certe si Bactum ẽ ut et custodi¬
amis ꝗ rogauit pͥstetidicend̾̃
erit p̾stares int̾dum et mor¬
tis dapnum. ad eũ ꝗ ꝯmodat᷑
rogauitptin ¶ Nam sitibi
equn ⁊modau̾o ut ad uillam
duces tu ad bellum dux̾is cõ¬
⁊ modati teneb̾is Otẽ etit et
in hõĩe ¶Piane si sic ꝯmodaui
ut ad bellu duc̾ermeũ erit piͣc¬
cecid̾it ꝓiculum meũ ec̃.mami

Expanded text:
proinde et si incendio uel ruina aliquid contigit uel aliquid damnum fatale, non tenebitur, nisi forte, cum possit res commodatas saluas facere, suas praetulit.Custodiam plane commodatae rei ‹e›tiam diligentem commodati custodia praestetur, apud ueteres dubitatum est. nam interdum et hominis custodia praestanda est, si uinctus commodatus esstodia indigeret: certe si hoc actum est, ut custodiam is qui rogavit praestet, dicendum erit praestare. Sed interdum et mortis damnum ad eum qui commodatum rogavit pertinet: nam si tibi equum commodavero, ut ad villam adduceres, tu ad bellum duxeris, commodati teneberis: idem erit et in homine. plane si sic commodavi, ut ad bellum duceres, meum erit pericceciderit, periculum meum esse
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Siut c̾co locoul tempore
reddatur ꝯmodatũ ꝯue̾it offi¬
doiudicͣis in est. ut rõm lociur
temporis hat siqs hac actõne
egĩt. et oblatam litis estimat̃o¬
nem suscepit. rem offerentis
facit/ Nunc udẽnõ ẽ quio ue̾i¬
at in cõmodati accom. utrum
dol.in et culpa anu̾o et om̃epi¬
culũ et quis in cõtractibint̾¬
dum dotu solumt̾dũ et clpa

Expanded text:
.Si ut certo loco uel tempore reddatur commodatum conuenit, officio iudicis inest, ut rationem loci uel temporis habeat.Si quis hac actione egerit et oblatam litis aestimationem susceperit, rem offerentis facit.Nunc uidendum est, quid ueniat in commodati actione, utrum dolus an et culpa an uero et omne periculum. et quidem in contractibus interdum dolum solum, interdum et culpam
Abbreviated transcription (Latin):
posistimachine culpa ft̾mc̃
mm diligͣent̾ n. ib ipõligͣate.
state dico ꝑiculũ ꝙ culpa ꝯtin¬
datus sub machina pierit. te¬
neri fabrumꝯmodati qui ne¬
gligentius machinã coiuig¬
ant. ¶Quinĩmo et qui alias
re ꝯmodata utiturñ solũ cõ¬
modatiu furti quo ten̾et᷑¬

Expanded text:
si machinae culpa factum minus diligenter non ab ipso ligatae state, dico periculum, quod culpa contidatus sub machina perierit, teneri fabrum commodati, qui neglegentius machinam colligavit. Quin immo et qui alias re commodata utitur, non solum commodati, verum furti quoque tenet
Abbreviated transcription (Latin):
tuc enm ut ẽꝯstitutũ etiã cui¬
paexibetuꝵ aut si abinitõone
quẽ deporͣtͣmi s ubi utriusq u¬
tulitas u̾titur ut inempto et ĩ
locato ut in dote et in pignore
uͣt in societate et dõl et culpapͥ¬
statur. ¶Cõmodatum aute.
płmͣ solam utilitata ꝯtinet
er cui ꝯmodatu et ĩo ĩnor est.
qͥnti mutii siua existimantis:
et culpam p̾standam et dili¬
gẽtiam/ et si forte res estimata
ab eo qui estimaconi se p̾ssatu

Expanded text:
t est et constitutum, etiam culpa exhibetur aut si hoc ab initio conuenquem deponitur. sed ubi utriusque utilitas uertitur, ut in empto, ut in locato, ut in dote, ut in pignore, ut in societate, et dolus et culpa praestatur.Commodatum autem plerumque solam utilitatem continet eius cui commodatur, et ideo uerior est Quinti Mucii sententia existimantis et culpam praestandam et diligentiam et, si forte res aestimata ab eo, qui aestimationem se praestatu
Abbreviated transcription (Latin):
cum singur exemplo cet̾arum
noxiarimi. et magis ẽ ut uus¬
quisq in solio cenȩitur autro
at solũcte. ut̾m lib̾.ari.SSi
is in quousumfructũ heo ẜui
meũ corruꝑit. erit micħ acto
cũ dno ꝓprietatis. ¶Pignoris
duplicatumr: hus ꝯseqnt̾ et uid
pbatur. ut si ẜuo meo ꝑsuasis.
ut tit̾o furtum facet. ñ solũi id

Expanded text:
ceterarum noxarum: et magis est, ut unusquisque in solidum teneatur, altero autem soluente alterum liberari.Si is, in quo usum fructum habeo, seruum meum corruperit, erit mihi actio cum domino proprietatis.Pignoris duplatur.His consequenter et illud probatur, ut, si seruo meo persuaseris, ut Titio furtum faciat, non solum in id
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate et fama dom integͣ
manete ei s utilis competit of
rumpi. ¶ S ẜuus coĩs meus ⁊
tuus siꝓprium meũ ẜuũ corru¬
pit. sabm. ut ñ posse aͣgicũ soc¬

Expanded text:
dignitate et fama domus integra manente: sed utilis competit offrumpi.Si seruus communis meus et tuus proprium meum seruum corruperit, Sabinus non posse agi cum soc
Abbreviated transcription (Latin):
cenebis eo nõie/ et siq̃ talia siit.¬
Extimato aũt hctur in hat ac¬
offito iudicis expedictur. ¶Int̾¬
dim aut et si mutilis sit. ut ñ
exp̃ediat talem suum hr̃e utẽ
ergo et p̃cium cogitur dare soi¬
ucitator et ẜmi sun dñs iuc̃ri¬

Expanded text:
nomine, et si qua talia sint.Aestimatio autem habetur in hac acofficio iudicis expedietur: Interdum tamen et inutilis sit, ut non expediat talem seruum habere. utrum ergo et pretium cogitur dare sollicitator et seruum dominus lucri
Abbreviated transcription (Latin):
tus. uł ei legatũdatur ideu
ñ debe restitu̾e pomp̾ scribit
Igitur si mẽcum agatur et
ex eo dtͣctuͣꝗd ad me respicit.
utrum ome deducam ꝙ debe¬
tur michisiue ex mea causa
siue ex ipa q̃ ad uxore respic¬
it. anu̾o sepamus oãs qi in
duob peculiis. ut et c̃a debi
tiꝙ petitur speccetur ut siqd̾
ex eo peculio agatur q. ad mu¬
lierem spectat id deducamꝙ
ex eo contͣctu debeaturꝰ siex
eo ꝯtͣctu ꝗ ad me respicit in¬
eum deducam q̃ qo dilucit¬
ius e̾ infructuario tractatau
trũ ex eo demumꝯtctu pot̾ de
peculio ⁊ ueniri. ꝙ ad seꝑti.¬
an ex omi et marcell q̃ fruct¬
uarium tem̃ scribit. ex omi
ad mittend omi modicitut
priore ꝯuẽto ad ꝙ̃ res respicit
insuꝑfluu is cuiqitum nͥ ẽ¬
in duob bone fidi emptorib
erit dicend̾ s in marito meliꝰ
ẽ dre simplicit̾ enm depecłio
teñi Sinaut maritus hui

Expanded text:
egatum datum, id eum non debere restituere Pomponius scribit. si igitur mecum agatur ex eo contractu qui ad me respicit, utrum omne deducam quodquod debetur mihi, siue ex mea causa siue ex ea quae ad uxorem respicit? an uero separamus causas quasi in duobus peculiis, ut et causa debiti quod petitur spectetur? ut, si quidem ex eo peculio agatur, quod ad mulierem spectat, id deducam, quod ex eo contractu debeatur, si ex eo contractu, qui ad me respicit, meum deducam? quae quaestio dilucidius est in fructuario tractata, utrum ex eo demum contractu potest de peculio conueniri, quod ad sean ex omni. et Marcellus etiam fructuarium teneri scribit et ex omni admittendum omnimodo dicit, ut priore conuento, ad quem res respicit, in superfluum is, cui quaesitum non ein duobus bonae fidei emptoribus erit dicendum. sed in marito melius est dicere simpliciter eum de peculio teneri. sin autem maritus hui
Abbreviated transcription (Latin):
cognati.ẜm pietatis racõnem
et animi sui patientiam pro¬
ut quisq uõsuit iugendi sũt.
qui. nĩt eos ñ elux̾it ñ nota¬
tur infamia.

Expanded text:
cundum pietatis rationem et animi sui patientiam, prout quisque voluerit, lugendi sunt: qui autem eos non eluxit, non notatur infamia.
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. Iuud sciend̃ est cum
moram emptor adhiłe ceꝑit.
ꝑ uenditore et emptore fu̾it
mora lab̾o quid scribit empto¬
ri potius noceꝙͣ uenditorim
ne post̾ior mora dampnosa ei
sit¶Quid enim suntpellau̾o
uenditore et ñ ded̃it idꝙ eme¬
ram deisi postea offerente illo
egoñ accepamsane ẜ cauno¬
cere micħ debe. s si ꝑ emptorẽ
mora fuiss. dem̃ cum omĩam

Expanded text:
m. Illud sciendum est, cum moram emptor adhibere coepiper uenditorem et emptorem mora fuerit, Labeo quidem scribit emptori potius nocere quam uenditori ne posterior mora damnosa ei sit. quid enim si interpellauero uenditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non acceperim? sane hoc casu nocere mihi deberet. sed si per emptorem mora fuisset, deinde, cum omnia in
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃. Enciliarum etiam ꝑtus
et partim partus: qm̃qm fru¬
ctus cẽ ñ existimantur. qr ño
tem̃e ancilie eius rei causa cõ
hrditana. dubumm ñ est quĩ
eapossor. siant possideat aut p
petitam hroitatem dolo malo
fecit quominus possid̾e̾t. debe¬
at restitu̾e ¶S et pensiones
q̃ ex locatonib p̾diorum urb¬
anorum ꝑcepte sunt. ueniẽt.
nic alpanano ꝑcepte sĩt. Nã
et in multorum honestorum
iurorum predus iupanaria i¬

Expanded text:
ncillarum etiam partus et partuum partus quamquam fructus esse non existimantur, quia non temere ancillae eius rei causa comphereditaria, dubium non est, quin ea possessor, si aut possideat aut post petitam hereditatem dolo malo fecit quo minus possideret, debeat restituere.Sed et pensiones, quae ex locationibus praediorum urbanorum perceptae sunt, uenient, licet a lupanario perceptae sint: nam et in multorum honestorum uirorum praediis lupanaria
Abbreviated transcription (Latin):
cipit excepto locum hr̃e ex ꝑso¬
na em̃ptoris. ¶ Si minori p̾¬
cio res uenierint: et p̾ciũ quo¬
dcũq iiud actorͣsit ꝯsecutus
multomagis potit dici excep̃¬
tone eum sũmoũ.Nim ⁊ si
idꝙ adebitorib exegĩt possõr
petitori h̾rditatis soluitliban
siue bone fid̃i possõr. siue predo
fuit. qui debitum ab hũs exeg¬
erat. et ipõ iure ab hiis liberari.¬
Petito h̾roitatis et si in reaccõ
debitorib sunt exacta. It̃ p̃cio¬
rum. ¶Hoc senatus ꝯsultum
ad pecitõm brditatis fc̃mã in
familie ħciscũde iuditio locũ
hre plac ne res absuida sit. ut

Expanded text:
cipit exceptio locum habere ex persona emptorum. certe si minori pretio res uenierint et pretium quodcumque illud actor sit consecutus, multo magis poterit dici exception‹e› eum summoueri. nam et si id quod a debitoribus exegit possessor petitori hereditatis soluit, libesiue bonae fidei possessor siue praedo fuit qui debitum ab his exegerat, et ipso iure eos liberari.Petitio hereditatis, etsi in rem actidebitoribus sunt exacta, item pretiorum.Hoc senatus consultum ad petitionem hereditatis factum etiam in familiae herciscundae iudicio locum habere placet, ne res absurda sit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ominus eamdem ẽc existimari
Q siquis putet ꝑtib ꝯmutatis
aliam remfieri foreut eius roc
nos ip̃iñ idem ẽcmus. qui abi¬
hincanno fuissemus. ꝓp̾ea qr
ut philosophi dic̾ent ex quib
particulis minimis ꝯsiste̾mus.
hee cotidie de nr̃o corpore decede¬
rent. alieq. extrinsecus ĩ earũ
locum. ccet̾e̾nt. ¶Quaꝓpter
cuius rei spes eatem consist̾et:
rem quo eãtẽ ẽẽ existimari.

Expanded text:
lo minus eandem navem esse existimari. quod si quis putaret partibus commutatis aliam rem fieri, fore ut ex eius ratione nos ipsi non idem essemus qui abhinc anno fuissemus, propterea quod, ut philosophi dicerent, ex quibus particulis minimis constiteremus, hae cottidie ex nostro corpore decederent aliaeque extrinsecus in earum locum accederent. quapropter cuius rei species eadem consisteret, rem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Num quem ceme adu̾sar¬
ium suũ in iuditium uocasse
stic̾it. uiatica. et litis sumptus
adu̾sario suo reddẽ oportebit.
Iudicib de iure dubitancibp̃¬
sides respond̾e sole̾nt de fc̃o aũt
consulentib. ñ debet p̾sides cõ¬
cilium impͣtiri um uib̾e eos ꝓ¬
ut reugio suggesẜit sm̃am ꝓ

Expanded text:
. Eum, quem temere aduersarium suum in iudicium uocasse constitit, uiatica litisque sumptus aduersario suo reddere oportebit. Iudicibus de iure dubitantibus praesides respondere solent: de facto consulentibus non debent praesides consilium impertire, uerum iubere eos prout religio suggerit s
Abbreviated transcription (Latin):
multũ int̾est in eãm q̃ agebat᷑.
cã cognita. aliqd ꝓmntiatũ
sit. in qued̾am extrinsecus st̃
elocuta. Nam exhuis infamͣia
ñ irrogatur. ¶Pena gͣuior
nitͣ legem impõita existimatõ¬
nem ꝯẜuat. ut et ꝯstitutũ est ⁊

Expanded text:
multum interest, in causa quae agebatur causa cognita aliquid pronuntiatum sit an quaedam extrinsecus sunt elocuta: nam ex his infamia non inrogatur. Poena grauior ultra legem imposita existimationem conseruat, ut et Constitu‹tu
Abbreviated transcription (Latin):
ses ielegau̾it. dicendũ est dur¬
iori siu̾a cum eo transactum de
existim̃atõne eius. idcirco qr ñ
eẽt infãmis s si in cã furti nec
manifesti in qͣdruplum iudex
ꝯdampnaũit. hoñatur quidẽ
reus pena aucta. Nam ex furto
ñ manifesto in duplum cõue¬
niri debuitũmm hanc rem exsti¬
matõnem ei ñ confuasse ꝙͣ. uis
sib pena ñ petimiania cum ho¬
nass. et transactum cum eour.
¶Enmen stellionatus infamia
iogat dampnato qmͣius pũ¬

Expanded text:
erit duriori sententia cum eo transactum de existimatione eius idcircoque non esse infamem. sed si in causa furti nec manifesti in quadruplum iudex condemnauit, oneratum quidem reum poena auct‹a›, nam ex furto non manifesto in duplum conueniri debuit: uerum hanc rem existimationem ei non conseruasse, quamuis si in poena non pecuniaria eum onerasset, transactum cum eo uidetur. Crimen stellionatus infamiam irrogat damnato, quamuis pu
Abbreviated transcription (Latin):
certe uł fuiam ꝯstitũe patitur.
quodam mõ ipẽ uidetur coͣnͣsti¬
tuisse. ¶Quod. ut p̾tor eode
tempore. ninitium spons auoꝵ
eodem tempore fc̃orum. accipiẽ¬
dum e᷑ s si midem tempus con¬

Expanded text:
m uel filiam constituere patitur, quodammodo ipse uidetur constituisse. Quod ait praetor 'eodem tempore', non initi‹um› sponsaliorum eodem tempore factum accipiendum est, sed si in id‹em› tempus con
Abbreviated transcription (Latin):
eo nõie p̾stitiss id exuendito
acc̃one ꝯsequi. ab eo potuiss.
namͣ ẽt nͣ dup̾lam hominis
a seĩo stipulatus fuissẽ et ei
nrs extitissem eam quiq hr¬
ditatẽ tit̃o uendidissẽ eiucco
hoĩe rematitõ ẜuarem. ¶Si
quid publici uectigał nõĩe p̾¬
stit̾it uenditor hr̾ditatis o se¬
quens erit dic̾e agͣnosce emp¬
torem ei s debe. ¶Namq hr¬
ditana hon̾a etiam ħ suntssi
forte tributoꝵ nõie. auquid
dependat. id̃ erit dicend̃. ¶Q
si fuñe fco ũrs uendidiss ũr¬
ditatem. an impensã fum̾is ab
emptoreꝯ seqͣtur et ait iabeo
empcorem impensam fuñis
pr̃are debx. qr et eam inquid
impensam hr̾ditariã ẽc̃ cuuis

Expanded text:
 nomine praestitisset, id ex uendito actione consequi ab eo potuisset: nam et si duplam hominis a Seio stipulatus fuissem et ei heres exstitissem eamque hereditatem Titio uendidissem, euicto homine rem a Titio seruare‹m›.Si quid publici uectigalis nomine praestiterit uenditor hereditatis, conseque‹n›s erit dicere agnoscere emptorem e‹t› hoc debere: namque hereditaria onera etiam haec sunt. et si forte tributorum nomine aliquid dependat, idem erit dicendum.Quod si funere facto heres uendidisset hereditatem, an impensam funeris ab emptore consequatur? et ait Labeo emptorem impensam funeris praestare debere, quia et ea, inquit, impensa hereditaria