comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cesis patentib introluc¬
ta ampliꝰ ab illa inderi
non potiit. Nec cdubiu̾
remansit cogitanti le tanta¬
uisione. quin aliquis le il¬
la congregatione cituis es¬
set moriturus : cuiꝰ anima
ꝑ bona que fecisset oꝑa. qͣsi
ꝑ funes aureos leuancla es¬
set ad celos. Quocd reuera
ita contigit. Nam non mltis
interpositis dieb. deo dilec¬
ta mater congregationis ĩpiꝰ
ergastulo carnis eclucta est¬
talem fuisse uitam constat.
ut nemo qui eam nouerit
clubitare queat: quin eĩ
exeunti de hac uita celes¬
tis patrie patuerit ingres¬
sus. In eoclem quoq monas¬
terio querlam erat femi¬
na sanctimonialis ꝙ ad se¬
culi hunis dignitatem no¬
bilis : ꝙ in amore futuri
seculi nobilior. Que ita ml¬
tis iam annis omni corporis
ne unu̾ quidem ualeret
membrum ipsa mouere.
Hec ubi corpris abbatisse ue¬
nerabilis in eccłiam cdelatu᷑
donec sepulture daretur
cognouit: postulauit se illo
afferri. & in modumorãtiũ

Expanded text:
coelis patentibus introduccoelis patentibus introducta, amplius ab illa videri non potuit. Nec dubium remansit cogitanti de visione, quin aliquis de illa congregatione citius esset moriturus, cujus anima per bona quae fecisset opera, quasi per funes aureos levanda esset ad caelos: quod revera ita contigit. Nam non multis interpositis diebus, Deo dilecta mater congregationis ipsius, ergastulo carnis educta estalem fuisse constat vitam, ut nemo qui eam noverit, dubitare debeat quin ei exeunti de hac vita caelestis patriae patuerit ingressus. In eodem quoque monasterio quaedam erat femina sanctimonialis, et ad saeculi hujus dignitatem nobilis et in amore futuri saeculi nobilior: quae ita multis jam annis omni corporis ne unum quidem movere ipsa membrum valeret. Haec ubi corpus abbatissae venerabilis in ecclesiam delatum, donec sepulturae daretur, cognovit, postulavit se illo afferri, et in modum orantium
Abbreviated transcription (Latin):
de mũdo uisio mirãda
cuidam le sororib eui
annis in eodem monas¬
terio commorata. ꝙ ip̃a
semꝑ in omni humilita¬
te ac sinceritate cleo ser¬
uire satagebat. & adiu¬
trix cliscipline regularis
eidem matri existere mi-¬
nores docendo uel casti¬
gando curabat. Cuius
ut uirtus iuxta apłm
in infirmitate ꝑficere¬
tur: tacta est repente
grauissimo corporis mor¬
bo. & per an nos nouem
pia recdẽptoris nr̃i ꝓuisi¬
one ml̃tum fatigat᷑a ui¬
clelicet ut quicquicl in
ea uitii sordidantis in¬
ter uirtutes per igno¬
ranciam uł incuriam re¬
sedisset. totum hoc cami
crepusculo egressa decu¬
biculo quo iacebat: ui¬
dit manifeste quasi cor¬
pus hominis quod essec
sole clarius sindone in¬
uolutum in sullime fer¬
n. elatũ uidelicet dedo¬
mo in qua sorores pau¬
sare solebant. Cumq
clil igentius intueretur
quo trahente leuaretur
sursum hec quam contẽ¬
plabatur species corporis
gloriosi: uidit quasi fu¬
nib auro clariorib in
suꝑna tolleretur. donec

Expanded text:
uit visio miranda cuidam de sororibus, cui annis in eodem monasterio commorata, et ipsa semper in omni humilitate ac sinceritate Deo servire satagebat, et adjutrix disciplinae regularis eidem matri existere, minores docendo vel castigando curabat. Cujus ut virtus juxta Apostolum in infirmitate perficeretur, tacta est repente gravissimo corporis morbo, et per annos novem pia Redemptoris nostri provisione multum fatigata: videlicet ut quicquid in ea vitii sordidantis inter virtutes per ignorantiam vel incuriam resedisset, totum hoc camincrepusculo, egressa de cubiculo quo manebat, vidit manifeste quasi corpus hominis, quod esset sole clarius, sindone involutum in sublime ferri, elatum videlicet de domo in qua sorores pausare solebant. Cumque diligentius intueretur quo trahente levaretur sursum haec quam contemplabatur species corporis gloriosi, vidit quod quasi funibus auro clarioribus in superna tolleretur, donec
Abbreviated transcription (Latin):
quit. Cunis anno regniter
ca patrum instituta & li¬
ligerent ꝙ nossent magistͥs
eccłie plurib. Quib parit̾
congregatis : diligenter ea
que unitati pacis eccłiastice
congruerent. eo quo ponti¬
ficem decebat animo cepit
obseruanda clocere. Cuuis
sinodice accionis: huius mo¬
di textus est.
nũ uenerabilium tracta¬
turos cle necessariis eccł̾ie
negotiis. Conuenimus autẽ
die uicesimo quarto men¬
sis septembris. inclictione
dorus quamuis inclignꝰ
ab apłica secde destinatus
rentissimus bisi orientali¬
um angloꝵ ep̃s. Quib etiã
frater ꝙ consacerclos noster
Wilfricl norclanhymbroꝵ
gentis ep̃s: per proprios
legatarios affuit. Affu¬
erunt ꝙ fratres ac consa¬
cerclotes nostri putta ep̃s
castelli cantuarioꝵ quod¬

Expanded text:
quit: cujus anno regni terquit: cujus anno regni terca Patrum statuta et diligerent et nossent, magistris Ecclesiae pluribus. Quibus pariter congregatis, diligenter ea quae unitati pacis ecclesiasticae congruerent, eo quo pontificem decebat animo, coepit observanda docere. Cujus synodicae actionis hujusmodi textus est: num venerabilium, tractaturos de necessariis Ecclesiae negotiis. Convenimus autem die vigesima quarta mensis Septembris, indictione dorus, quamvis indignus, ab apostolica sede destinatus r noster reverentissimus Bisi Orientalium Anglorum episcopus: quibus etiam frater et consacerdos noster Uilfrid Nordanhymbrorum gentis episcopus per proprios legatarios adfuit. Adfuerunt et fratres ac consacerdotes nostri, Putta episcopus Castelli Cantuariorum quod
Abbreviated transcription (Latin):
to statim monasterio. iu¬
uante etiam comite ac
tis in prefata insula scot¬
tis. Quod uidelicet mo¬
nasterium: usq hoclie ab
anglis tenetur incolis. Ip
& conuersis iam cluclum
ad meliora instituta om¬
continet monachoꝵ: qui
de ꝓuncia angloꝵ ibidem
collecti. ad exemplum ue¬
nerabilium patrũ sub re¬
gula & abbate canonico
in magna continencia &
sinceritate ꝓprio labore
manuum uiuunt.¬
Nno dn̾ice incarnati¬
onis sexcentesimo sep¬
tuagesimo. qui est
secunclus ex quo britanniã
uenit theodorus: osuius
rex nor danhymbroꝵ pres¬
sus est infirmitate qua &
mortuus est anno etatis
sue quinqͣgesimo octauo.
Qui in tantum eo tempore
tenebatur amore romane
& apłice institucionis ut si
ab infirmitate saluaretur:
etiam romam uenire ibiq
ad loca sancta uitam fini¬
re disponeret. & Wilfridũ
ep̃m ducem sibi itineris fie¬
ri ꝓmissa non parua pecuni-¬
arum clonatione rogaret. Qui
kl darũ marciarũ: egfridũ
filium regni herecdem reli-¬

Expanded text:
to statim monasterio, juto statim monasterio, juvante etiam comite ac tis in praefata insula Scottis. Quod videlicet monasterium usque hodie ab Anglis tenetur incolis. Ipset conversis jamdudum ad meliora instituta omcontinet monachorum, qui de provincia Anglorum ibidem collecti ad exemplum venerabilium Patrum sub regula et abbate canonico, in magna continentia et sinceritate proprio labore manuum vivantnno Dominicae Incarnationis sexcentesimo septuagesimo, qui est annus secundus, ex quo Brittanniam venit Theodorus, Osuiu rex Nordanhymbrorum, pressus est infirmitate, qua et mortuus est anno aetatis suae quinquagesimo octavo, qui in tantum eo tempore tenebatur amore Romanae et apostolicae institutionis, ut si ab infirmitate salvaretur, etiam Romam venire, ibique ad loca sancta vitam finire disponeret, Uilfridumque episcopum ducem sibi itineris fieri, promissa non parva pecuniarum donatione, rogaret. Qui Kalendarum Martiarum, Ecgfridum filium regni heredem reli
Abbreviated transcription (Latin):
angloꝵ genti clestinatus¬
erat. Deinde secessit acd ĩ¬
sulam quanclam paruã:
que ad occicdentalem pla¬
gam ab hyberma ꝓcul se¬
creta. sermone scocͣtico inis¬
bofinde id ÷ insula uitule
albe nuncupatur. In hãc
ergo ꝑueniens. construnt
monãsterium: ꝙ mona¬
chos inibi quos de utraq
natione collectos aclclure¬
rat collocauit. Qui cum
inuicem concordare non
possent: eo quod scottite̾¬
pore estatis quo fruges erãt
colligende. relicto monas¬
terio ꝑ nota sibi loca uaga
me succeclente redirent.
& his que angli prepara¬
uerant: communiter uti
remeclium. Et circiue̾s
omnia ꝓpe uł longe:
inuenit᷑ locum ĩ hibernia
insula aptum monasterio
construendo. qui lingua
scottoꝵ mageo nominat᷑.
emitq partem eiꝰ non
grandem ad construen¬
dum ibi monasteriu̾
a comite ad cuiꝰ posses¬
sionem pertinebat. ea
conclicione addicta : ut
ꝓ ip̃o etiam qui eis locũ
commoclaret. consisten¬
tes ibi monachi dño pre¬
ces offerrent. Et construc¬

Expanded text:
Anglorum genti destinatus. Deinde secessit ad insulam quandam parvam, quae ad occidentalem plagam ab Hibernia procul secreta, sermone Scottico Inisboufinde, id est, insula vitulae albae, nuncupatur. In hanc ergo perveniens, construxit monasterium, et monachos inibi, quos de utraque natione collectos adduxerat, collocavit. Qui cum invicem concordare non possent, eo quod Scotti tempore aestatis quo fruges erant colligendae, relicto monasterio per nota sibi loca dispeme succedente redirent, et his quae Angli praeparaverant, communiter uti remedium, et circumiens omnia, prope vel longe, invenit locum in Hibernia insula, aptum monasterio construendo, qui lingua Scottorum Mageo nominatur; emitque partem ejus non grandem, ad construendum ibi monasterium, a comite ad cujus possessionem pertinebat: ea conditione addita, ut pro ipso etiam qui eis locum commodaret, consistentes ibi monachi Domino preces offerrent. Et construc
Abbreviated transcription (Latin):
conos usq clum archi ep̃s
al seclem suam rediret or¬
clinabat. At ipse ueniens.
mox in ciuitate rofi ubi cle¬
functo clamiano ep̃atus iam
dui cessauerat: orclinauit
iurum magis eccłiasticis dis¬
ciplinis institutum & ii. te
simplicitate contentũ quam
in secłi reb strenuiũ. cui no

Expanded text:
conos, usquedum archiepiscopus conos, usquedum archiepiscopus ad sedem suam perveniret, ordinabat. At ipse veniens mox in civitate Hrofi, ubi defuncto Damiano episcopatus jam diu cessaverat, ordinavit virum magis ecclesiasticis disciplinis institutum et vitae simplicitate contentum, quam in saeculi rebus strenuum, cu
Abbreviated transcription (Latin):
nordanhymbroꝵ eccłus eddi
cognomento stephanus fuit.
inuitatus de cantia a reuere̾¬
tissimo uiro inuilfrido: qui pͥ¬
mus inter epos qui de angloꝵ
gente essent catholicum ui¬
uencli morem eccłiis angloꝵ
traclere lilicit. Itaq theodo¬
riis perlustrans unniersa.
ordinauit opportunis locis¬
epos: & ea que minꝰ perfecta
repperit. his quoq uiuantib
corrigebat. In quib ꝙ ceadda
epm cũ argueret non fuis¬
se rite consecratum: respon¬
dens ip̃e uoce humillima: si
me inquit nosti ep̾atum nõ
rite suscepisse. libenter ab of¬
ficio discedo. quippe qui me
nũquam hoc esse elignum
arbitrabar. sed obediencie
causa uissus subire hoc qͣmnis
inclignus consensi. At ille au¬
liens humilitatem respon¬
lica rõne consummauit. Eo
autem tempore quo defuncꝰ
batur. mittebatur: Wilfriel
quoq cle britannia galliam
orelinanclus est missus. Et
qͣm ante theocdoꝵ rediit: ipse
etiam in cantia prb̾os ac clia-¬

Expanded text:
Nordanhymbrorum Ecclesiis, Aeddi Nordanhymbrorum Ecclesiis, Aeddi cognomento Stephanus fuit, invitatus de Cantia a reverentissimo viro Uilfrido, qui primus inter episcopos qui de Anglorum gente essent, catholicum vivendi morem ecclesiis Anglorum tradere didicit. Itaque Theodorus perlustrans universa, ordinabat locis opportunis episcopos, et ea quae minus perfecta reperit, his quoque juvantibus corrigebat. In quibus et Ceadda episcopum cum argueret non fuisse rite consecratum; respondens ipse voce humillima: « Si me, inquit, nosti episcopatum non rite suscepisse, libenter ab officio discedo: quippe qui neque me umquam hoc esse dignum arbitrabar; sed obedientiae causa jussus subire hoc, quamvis indignus, consensi. At ille audiens humilitatem responlica ratione consummavit. Eo autem tempore quo defunctobatur, mittebatur, Uilfridus quoque de Brittania Galliam ordinandus est missus: et quoniam ante Theodorum rediit, ipse etiam in Cantia presbyteros et dia
Abbreviated transcription (Latin):
dare consentiret. Et qr lit¬
teris sacris simł ꝙ scłarib
ut clirimꝰ abunclanter am¬
bo erant instructi. congre¬
gata discipuloꝵ caterua.
seiencie salutaris coticlie
flumina irrigandis eoꝵ cor¬
dib emanabant ita ut
etiam metrice artis. astro
croꝵ apicũ uolumina suis
auditorib contraderent.
Indicio est quod usq hodie
supersunt de eoꝵ liscipulis:
qui latinã grecamq ligu̾a¬
eque ut propriam in qua
nati sunt norunt Neq u̾¬
quam prorsus ex quo an
gli britanniam expugna
uerunt feliciora fuere tem¬
pora. dum ꝙ fortissimos
tes cunctis barbaris natio¬
nib essent terrori: ꝙ om¬
num uota al nuper au¬
cdita celestis regni gauclia
penclerent. ꝙ quicumq lec¬
tros qui clocerent Secl ꝙ so¬
nos cantanli in eccłia quos
eatenus in cantia tantum
nouerant: ab hoc tempore
ꝑ omnes angloꝵ eccłias dis¬
cere ceperunt. Primꝰq ex¬
cepto iacobo cle quo suꝑuis
dirimꝰ cantanli magister

Expanded text:
dare consentiret. Et quia lidare consentiret. Et quia literis sacris simul et saecularibus, ut diximus, abundanter ambo erant instructi, congregata discipulorum caterva, scientiae salutaris quotidie flumina irrigandis eorum cordibus emanabant: ita ut etiam metricae artis, astroncrorum apicum volumina suis auditoribus contraderent. Indicio est quod usque hodie supersunt de eorum discipulis, qui Latinam Graecamque linguam aeque ut propriam in qua nati sunt, norunt. Neque unquam Britanniam petierunt Angli, feliciora fuerunt tempora, dum et fortissimos es, cunctis barbaris nationibus essent terrori et omnium vota ad nuper audita coelestis regni gaudia penderent, et quicunque lectros qui docerent. Sed et sonos cantandi in ecclesia, quos eatenus in Cantia tantum noverant, ab hoc tempore per omnes Anglorum Ecclesias discere coeperunt: primusque, excepto Jacobo de quo supra diximus, cantandi magister
Abbreviated transcription (Latin):
Aclrianũ autem ebroimus
retinuit. qm suspicabatur
eum habere aliquã legati¬
oneni imperatoris ad brita¬
me reges aduersus regnũ:
cuius tunc ipse maximam
curam gerebat. Sed cum
nichil tale illum habere
uel habuisse ueraciter cõ¬
perisset: absoluit eum. &
post theocloꝵ ire permisit.
Qui statim ut ad illum
terium beati petri apłi.
ubi archiep̃i cantie sepeli¬
ri ut prefatus sum solent.
Preceperat enim theolo¬
ro abeunti dominꝰ apłicus.
ut in liocesi sua ꝓuicleret
& claret ei locum: in quo
cum suis apte degere po¬
tuisset. Peruenit autem
theoclorus ad eccłiam su¬
am scd̾o postquã consetra¬
tꝰ est anno. sub die sexto
& unũ. menses tres. clies
iuginti sex.
sula tota quaqua¬
uersũ angloꝵ gentes mo¬
rabantur: nam & liben¬
tissime ab oĩb suscipieba¬
tur atq aucdiebatur. rec¬
tũ iuuendi ordinem. ri¬
tum celebrandi pascha¬
canonicum ꝑ omnia comi¬
tante & cooꝑante aclriano
clisseminabat. Isq primꝰ

Expanded text:
Hadrianum autem Ebrinus Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adversus regnum, cujus tunc ipse maximam curam gerebat. Sed cum nihil tale illum habere vel habuisse veraciter comperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad illum terium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent. Praeceperat enim Theodoro abeunti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum in quo cum suis apte degere potuisset. CAPUTheodorus ad Ecclesiam suam secundo postquam consecratus est anno, sub die sexto et unum, menses tres, dies viginti sex. sula tota quaquaversum Anglorum gentes morabantur, nam et libentissime ab omnibus suscipiebatur et audiebatur, rectum vivendi ordinem, ritum Paschae celebrandi canonicum, per omnia comitante et cooperante Hadriano, disseminabat. Isque primu
Abbreviated transcription (Latin):
menses: clonec illi coma cres¬
ceret. quo in coronam ton¬
cleri posset. Habuerat enim
consuram orientalin̾ more
sancti apłi pauli. Qui orclina¬
tus est a uitaliano papa ãno
clnice in carnationis sexcente¬
iunii bricanniam missus ÷
Qui cum pariter ꝑ mare acl
massiliam ae eleiele ꝑ ter¬
ꝙ tracliclissent ioħi archi¬
ep̃o ciuitatis illius scripta
commencdaticia uitaliani
pontificis: retenti sunt ab eo
quousq ebroinꝰ maior clomꝰ
regie copiam pergendi qͦqͦ
uellent tribuit illis. Qua
accepta: theoclorus ꝓfectus:
ad agilberctum parisioꝵ ep̃m.
cde quo superius liximus.
& ab eo benigne susceptus.
primũ acl estine senonũ
& postea acl faronem mel
eos imminens hyems: ut
ubicũq potuissent quieti
manerent. Quod cum nu̾¬
cu certi narrassent regi et
petierant a romano antisti¬
de in regno francoꝵ: misit
illo continuo raedfriclum
Ubi fatigatus infirmitate
aliquantisꝑ moratus est: &
cum con ualescere cepisset

Expanded text:
menses, donec illi coma cresmenses, donec illi coma cresceret, quo in coronam tonderi posset. Habuerat enim tonsuram more Orientalium sancti apostoli Pauli. Qui ordinatus est a Vitaliano papa anno dominicae Incarnationis sexcenteJunias Brittaniam missus est. Qui cum pariter per mare ad Massiliam, et deinde per term tradidissent Johanni archiepcommendatitia Vitaliani pontificis, retenti sunt ab eo, quousque Ebrinus major domus regiae copiam pergendi quoquo vellent, tribuit eis. Qua accepta Theodorus profectus est ad Agilberctum Parisiorum episcopum, de quo superius diximus, et ab eo benigne susceptus, primum ad Emme Senonum, et postea ad Faronem Meldeos imminens hiems ut ubicumque potuissent quieti manerent. Quod cum nuncii certi narrassent regi Ecgpetierant a Romano antistite, in regno Francorum, misit illo continuo Raedfridum ubi fatigatus infirmitate aliquantisper moratus est: et cum convalescere coepisset,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq monachum qͦnclã
de uicino uirginu̾ monaste¬
rio nomine anclream pon¬
tifici offerret. hic ab oĩb qui
dicatus est: uerũ pondus
corporee infirmitatis ne ep̾s
fieri posset obstitit. Et rur¬
sum adrianꝰ aed suscipien¬
clum epatum actus est. Qui
qui ep̾s ordinaretur ex tem¬
pore posset inuenire. Erat
ipso tempore rome monachꝰ
adriano notus nomine the¬
etate uene̾ranclus. icl ÷̃ an¬
nos habens etatis sexaginta
pontifici ut ep̃s orclinaret᷑
optinuit. his tñ conlicio¬
nib interpositis. ut ipse eu᷑
perduceret britanniam: eo
quod iam bis partes galli¬
arum cliuersis ex causis
aclisset. & ob iel maiorem
huiis itineris ꝑagencli noti¬
ciam haberet: sufficiensq
esset in possessione hominu̾
ꝓpͥoꝵ. ꝙ ut ei cloctrine coo¬
perator existens cliligenter
atcencleret: ne quid ille cõ¬
trariũ ueritati ficlei grecoꝵ
more in eccłia cui preesset in¬
troduceret. Qui subeliaconꝰ or¬
dinatus. quatuor expectauit

Expanded text:
Cumque monachum quemdam Cumque monachum quemdam de vicino virginum monasterio, nomine Andream, pontifici offerret, hic ab omnibus qudicatus est. Verum pondus corporeae infirmitatis, ne episcopus fieri posset, obstitit. Et rursum Hadrianus ad suscipiendum episcopatum actus est: qui qui episcopus ordinaretur ex tempore posset evenire. Erat ipso tempore Romae monachus Hadriano notus, nomine Theaetate venerandus, id est, annos habens aetatis sexaginta pontifici, ut episcopus ordinaretur obtinuit: his tamen conditionibus interpositis, ut ipse eum perduceret Brittaniam, eo quod jam bis partes Galliarum diversis ex causis adiisset; et ob id majorem hujus itineris peragendi notitiam haberet, sufficiensque esset in possessione hominum propriorum: et ut ei doctrinae cooperator existens, diligenter adtenderet ne quid ille contrarium veritati fidei, Graecorum more, in Ecclesiam cui praeesset, introduceret. Qui subdiaconus ordinatus, quatuor expectavit
Abbreviated transcription (Latin):
defunctꝰ : ecberito filio seclem
regni reliquit. Quam ille sus¬
ceptam ꝑ nouem annos tenuit.
Tunc cessante non pauco tem¬
pore ep̾atu: missus est romam
ab ip̃o simł & a rege noclanhỹ¬
tissimus cle genere angloꝵ :
petentib hunc ecclie angloꝵ
archiepm̃ orclinari. missis
pariter aplico pape dona¬
riis. & aureis atq argenteis
uasis non paucis. Qui ubi
patefecit: non multo post &
ip̃e & omnes pene qui cum
eo aduenerant socii eiꝰ: pesti¬
lentia superueniente deleci
bito de his consilio: quesiuit
secdulus quem eccłiis angloꝵ
archriepm mitteret. Erat au
li campanie adrianus abbas:
uir natione afer. sacris literis
cliligenter imbutus: monas¬
terialib simul & eccł̾iasticis
clisciplinis institutus. grece
pariter & latine lingue per¬
itissimꝰ. Hunc ad se accitum
papa uissit ep̾atu accepto
britanmam uenire. Qui in¬
dignũ se tanto gradu res¬
pondens: ostenclere posse¬
se dixit alium cui magis
al suscipienclum ep̾atum &
eruclicio conueniret ꝙ etas.

Expanded text:
defunctus, Ecgbercto filio sedem regni reliquit, quam ille susceptam per novem annos tenuit. Tunc cessante non pauco tempore episcopatu, missus est Romam ab ipso simul et a rege Nordanhymtissimus, de genere Anglorum, petentibus hunc Ecclesiae Anglorum archiepiscopum ordinari: missis pariter apostolico papae donariis, et aureis atque argenteis vasis non paucis. Qui ubi patefecit, non multo post et ipse et omnes pene qui cum eo advenerant socii, pestilentia superveniente deleti bito de his consilio, quaesivit sedulus quem Ecclesiis Anglorum archiepiscopum mitteret. Erat autli Campaniae, abbas Hadrianus, vir natione Afer, sacris literis diligenter imbutus, monasterialibus simul et Ecclesiasticis disciplinis institutus, Graecae pariter et Latinae linguae peritissimus. Hunc ad se accitum papa jussit episcopatu accepto Brittaniam venire. Qui indignum se tanto gradui respondens, ostendere se posse dixit alium, cujus magis ad suscipiendum episcopatum et eruditio conveniret, et aetas.
Abbreviated transcription (Latin):
& ante ep̾atũ uita ꝙ con¬
uersatio fertur fuisse
scissima: sicut etiam nc
celestiumsigna untu¬
tum inclicio sunt. Et enĩ
usq hoclie feretrũ eius
caballarium quo infirmꝰ
uehi solebat seruatum
a discipulis eius: młtos
febricitantes uł alio qͦlib
in cõmoclo fessos sanare
non clesistit. Non solum
autem suppositi eiclem
feretro uel appositi cura¬
tur egroti: secl ꝙ hastule
de illo abscise atq ad in¬
firmos allate citam illis
solent afferre mecdelam.
Hic fane prius quam ep̃s
factus esset. luo preclara
monasteria unu̾ sibi ꝙ al¬
terum sorori sue adilbur¬
ge construxerat: quod
utrumq regularib disci¬
plinis optime instituerat.
Sibi quicdem in regione
sutheriena iuxta fluuiu̾
tamisam. in loco qui ceo
rotesei id ÷ ceorati insula

Expanded text:
et ante episcopatum vita et conversatio fertur fuisse sanctissima, sicut etiam nunc caelestium signa virtutum indicio sunt. Etenim usque hodie feretrum ejus caballarium, quo infirmus vehi solebat, servatum a discipulis ejus, multos febricitantes vel alio quolibet incommodo fessos sanare non desistit. Non solum autem subpositi eidem feretro vel adpositi curantur aegroti, sed et astulae de illo abscissae atque ad infirmos adlatae, citam illis solent adferre medelam. Hic sane priusquam episcopus factus esset, duo praeclara monasteria, unum sibi, alterum sorori suae Aedilbergae construxerat, quod utrumque regularibus disciplinis optime instituerat. Sibi quidem in regione Sudergeona, juxta fluvium Tamensem, in loco qui vocatur Cerotaesei, id est, Ceroti
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s orientalium angloꝵ
qui in prefata sinocdo fu¬
isse ꝑhibetur: ip̃e erat
successor bonifacii cuiꝰ
supͣ meminimꝰ. uir mł¬
te sc̾itatis & religionis.
Nam bonifacio post dece̾
factus est. Quo adhuc
suꝑstite secl grauissima
in firmitate ab adminis¬
trando ep̃atu ꝓibito: luo
sunt ꝓ illo ecci ꝙ baldu¬
in electi ꝙ consecrati ep̃i.
Ex quo usq hodie ꝓuin¬
cia illa duos habere so¬
let epos.¬
eum de ep̾atu post annos
accepti ep̃atus non młtos:
& m loco eius orcdinauit
ep̃m sexuulfum. qui erat
constructor ꝙ abbas monas¬
terii quod dicitur mecles¬
hanstecde in regione girui¬
oꝵ. Depositus uero Winfrid

Expanded text:
episcopus Orientalium Anglorum, episcopus Orientalium Anglorum, qui in praefato synodo fuisse perhibetur, ipse erat successor Bonifacii, cujus supra meminimus, vir multae sanctitatis et religionis. Nam Bonifacio post decem factus est. Quo adhuc superstite, sed gravissima infirmitate ab administrando episcopatu prohibito, duo sunt pro illo, Aecci, et Baduvini, electi et consecrati episcopi: ex quo usque hodie provincia illa duos habere solet episeum de episcopatu post annos accepti episcopatus non multos; et in loco ejus ordinavit episcopum Sexuulfum, qui erat constructor et abbas monasterii quod dicitur Medeshamstedi, in regione Gyrviorum. Depositus ver
Abbreviated transcription (Latin):
quam ꝓpriam expulerit
coniugem legitimo sibi
matrimonio coniunctamr:
si recte ip̾ianus esse uolu¬
erit. nulli alteri copulet.
sed ita ꝑmaneat. aut pro-¬
prie reconcilietur coniugi.
His itaq capitulis in com¬
mune traetatis ac clefini¬
tis: ut ulłm deinceps ab ali¬
quo nr̃m oriatur conten¬
cionis scanclalũ. aut alia
ꝓ aluis diuulgarentur.
placuit ut queq defimi-¬
ta sunt: unusquisq nr̃m
manꝰ ꝓprie subscriptione
confirmaret. Quam sen
clam clictaui. Actum in
sentenciam iuxta decreta
canonu̾ nr̃a etiam con¬
sensione ac subscriptione
omni officio sacerdota¬
li ꝙ nr̃a societate sepa¬
ratum. Diuina nos gr̃a
in unitate sue sancte
eccłie uiuentes custodi¬
at incolumes. Facta est
autem hec si nodus anno
ab incarnatione dm̃ ses¬
centesimo septuagesi¬
mo tertio. Nuo anno
rex cantuarioꝵ egbenit
mense iulio obierat:
succecdente in regnum fra¬
tre lothere. Quod ipse an¬
nos duoecim & menses
septem tenuit. Bisi autẽ

Expanded text:
quam propriam expulerit quam propriam expulerit conjugem legitimo sibi matrimonio conjunctam, si Christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed ita permaneat, aut propriae reconcilietur conjugi. « His itaque capitulis in commune tractatis ac definitis, ut nullum deinceps ab aliquo nostrum oriatur contentionis scandalum aut alia pro aliis divulgarentur, placuit ut quaeque definita sunt unusquisque nostrum manus propriae subscriptione confirmaret. Quam sentndam dictavi. Actum in sententiam, juxta decreta canonum, nostra etiam consensione, ac subscriptione omni officio sacerdotali et nostra societate separatum. Divina nos gratia in unitate sanctae suae Ecclesiae viventes, custodiat incolumes. » Facta est autem haec synodus anno ab incarnatione Domini sexcentesimo septuagesimo tertio, quo anno rex Cantuariorum Ecgberct mense Julio obierat, succedente in regnum fratre Hlothere, quod ipse annos undecim et menses septem tenuit. Bisi autem
Abbreviated transcription (Latin):
Quartum: ut ip̃i monachi
cum. hoc est cle monast̾io
Quintum: ut nlłs clericoꝵ
relinquens ꝓpriu̾ ep̃m pas¬
sim quolibet᷑ discurrat. neq
alicubi ueniens absq com¬
menclaticiis litteris pͥresu
lis sui suscipiatur. Quoed
si semel susceptus noluent
tor ꝙ his qui susceptus est
excommumcationi subia¬
ceat. Sextum: ut ep̃i atq
clerici ꝑ egrim contentisit
hospitalitatis munere ob¬
lato. nulli q eoꝵ liceat ul¬
lum officiu̾ sacerdotale
absq ꝑmissu ep̾i incuus
parrochia esse cognoscitur
agere. Septimum: ut bis
in anno si noclus congrege¬
tur. Sed quia diuerse
cause impecliunt: placuit
omnib in cõmune. ut ka-
mel in anno congregem.
bicionem. sed omnes ag¬
tatͥum est: ut plures ep̃i
crescente nuimiero ficleliu̾
augerent᷑. Sed de hac re
nulli liceat nisi legitunum
habere conubium. nullus
incestum faciat: nullus
coniugem ꝓpriam nisi
ut sanctum euangelium
docet fornicationis causa
relinquat. Quod si quis-¬

Expanded text:
Quartum. Ut ipsi monachi Quartum. Ut ipsi monachi cum, hoc est, de monasterio Quintum. Ut nullus clericorum relinquens proprium episcopum, passim quolibet discurrat, neque alicubi veniens absque commendatitiis litteris sui praesulis suscipiatur. Quod si semel susceptus  Al. adtor et is qui susceptus est excommunicationi subjacebit. Sextum. Ut episcopi atque clerici peregrini contenti sint hospitalitatis munere oblato; nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse cognoscitur, agere. Septimum. Ut bis in anno synodus congregetur; sed quia diversae causae impediunt, placuit omnibus in commune, ut Kalemel in anno congregemurbitionem; sed omnes agtatum est. Ut plures episcopi, crescente numero fidelium, augerentur; sed de hac re nulli liceat nisi legitimum habere connubium. Nullus incestum faciat, nullus conjugem propriam, nisi, ut sanctum Evangelium docet, fornicationis causa, relinquat. Quod si quis
Abbreviated transcription (Latin):
ab omnib nobis seruent᷑
Nec & alia qͣm plura que
adkaritatem pertinebãt
unitatem q eccłie conser¬
uandam ꝓsecutus sum.
Cumq explessem prelo¬
cutionem: interrogaui
si consenserint ea que a
patrib canonice sunt an¬
tiquitus clecreta custodi¬
re. Ad quod omnes con¬
sacerclotes nr̃i responclẽ¬
tes clirerunt. Optime om¬
nibis placet queq clefi-¬
merunt scoꝵ canones pa¬
trum: nos quoq omnes
alacri animo libentissime
obseruare. Quib statim ꝓ¬
tuli euudem librũ cano¬
nũ. et ex eodem libro cle¬
cem capitula que ꝑ loca
notaueram. queq mari-¬
me nobis necessaria scieba.
hec cliligen tuis ab omnib
omnes seruemꝰ luĩca post
qͣrtainclecimam lunam
mensis primi. Scđm: ut
nullus ep̃oꝵ parrochiam
alteriꝰ inuadat. sed cõten¬
tus sit gub̾natione creli¬
te sibi plebis. Tercium:
ut queq monasteria cleo
consecrata sunt. nlłi ep̾oꝵ
liceat ea in aliquo inqui¬
etare. nec quicqͣm le reb
eoꝵ uolenter abstrahere.

Expanded text:
bis serventur. Haec et alia quamplura quae ad caritatem pertinebant, unitatemque Ecclesiae conservandam, prosecutus sum. Cumque explessem praelocutionem, interrogavi si consentirent, ea quae a Patribus canonice sunt antiquitus decreta, custodire. Ad quod omnes consacerdotes nostri respondentes dixerunt: Optime omnibus placet, quaeque definierunt sanctorum canones Patrum, nos quoque omnes alacri animo libentissime servare. Quibus statim protuli eundem librum canonum, et ex eodem libro decem capitula quae per loca notaveram, quia maxime nobis necessaria sciebam, haec diligentius ab omnibus omnes servemus Dominica post quartam decimam lunam mensis primi. Secundum. Ut nullus episcoporum parochiam alterius invadat, sed contentus sit gubernatione creditae sibi plebis. Tertium. Ut quaeque monasteria Deo consecrata sunt, nulli episcoporum liceat ea in aliquo inquietare, nec quicquam de eorum rebus violenter abstrahere.
Abbreviated transcription (Latin):
N anno memorato prefate
eclipsis & mox sequentis pesti¬
lencie. quo & colmam ep̾s una¬
nima catholicoꝵ intencione
superatus acl suos reuersus est:
deiiscdelit sextus eccłie dorori¬

Expanded text:
 Anno memorato praefatae eclipsis et mox subsequentis pestilentiae, quo et Colmam episcopus unanima catholicorum intentione superatus ad suos reversus est, Deusdedit sextus Ecclesiae Doruve
Abbreviated transcription (Latin):
magnã auream & calicẽ argente-
ris: que hactenꝰ in eccłia cantiẽ
cõseruata monstrant᷑. Quo r̃tp̃e
rofensis eccłia pastoie̾ minime
habebat: eo qͦd romanꝰ presul il¬
liꝰ ad honoriũ papã a iusto archi¬
ep̃o legatariꝰ missus. absor̃ptꝰ fu¬
erat fluctibus italici maris. Ac ꝑ
hoc curã illiꝰ prefatꝰ paulinꝰ inu̾¬
tatione honorii antistitis & ead¬
baldi regis suscepit. actẽniur: usq¬
dũ & ip̃e suo tp̃e ad cẽlestra regña
cũ głosi fructu laboris ascendit.
In qua eccłia moriens: palliũ qͦq
qͦd a romano papa acceperat relił¬
quit. Rẽsiq̃uerat autẽ in ectłia e
tp̃e enieccłia manens. magnas an¬
tiquo hosti predas docendo &bapꝑ¬
trdando exipuit. Gñiꝰ momĩe uicꝰ
in quo maxime solebat habitare iux¬
ta cataractã usq hodie cognomina¬
tur. Qui qm̃ cantandi in eccł̃ia e¬
rat peritissimꝰ. recuꝑata pꝰmodum
pace inp̃uncia. & crescente num̾o

Expanded text:
magnam auream, et calmagnam auream, et calris, quae hactenus in ecclesia Cantiae conservata monstrantur. Quo in tempore, Hrofensis Ecclesia pastorem minime habebat, eo quod Romanus praesul illius ad Honorium papam a Justo archiepiscopo legatarius missus, absorptus fuerat fluctibus Italici maris: ac per hoc curam illius praefatus Paulinus, invitatione Honorii antistitis et Eadbaldi regis suscepit ac tenuit, usquedum et ipse suo tempore ad caelestia regna cum gloriosi fructu laboris ascendit. In qua Ecclesia moriens, pallium quoque, quod a Romano papa acceperat, reliquit. Reliquerat autem in Eccletempore in Ecclesia manens, magnas antiquo hosti praedas, docendo et baptizando eripuit: cujus nomine vicus in quo maxime solebat habitare, juxta Cataractam, usque hodie cognominatur. Qui quoniam cantandi in ecclesia erat peritissimus, recuperata postmodum pace in provincia, et crescente numero
Abbreviated transcription (Latin):
impendebat honoris: qͥppe cũ usq ho¬
aliqͦ eis magis cõmunicare qͣm pagã¬
nil. Allatũ ÷ autẽ caput eduuin re¬
gis eboracũ. & illatũ postea in eccłia
gorii: a cuiꝰ ip̃e discipłis u̾bũ uite sus¬
ceperat. Turbatis itaq reb nordan¬
hẏmbroꝵ huiꝰ articulo cladis. cũ ni¬
chil alitubi presidii nisi ĩ fuga ẽẽ in
detur: paulinꝰ assũpta secũ regina
edelburga qua pͥdẽ adduxerat. naui¬
gio cantiam rediit. atq ab honorio
archiep̃o & rege eadbaldo maltum
honorifice lulceptꝰ est. Uenĩt autẽ
illuc duce basso milite regis eduui¬
ini fortissimo. habens secũ eanfledã
postea mater metu eadbaldi & osuual¬
di regũ misit ĩ galliã nutriendos re
ambo ĩ infantia defuncti. & iuxta
honorẽ nel regiis pueris uel ĩnocen¬
tib xp̃i congruũ ĩ eccłia sepulti sunt.
Attulit autẽ secũ uasa preciosa edwi¬
ni regis ꝑpłura. in qͥbus ꝙ crucem

Expanded text:
impendebat honoris. Quippe cum usque hoimpendebat honoris. Quippe cum usque hoaliquo eis magis communicare quam paganis. Adlatum est autem caput Aeduini regis Eburacum, et inlatum postea in ecclesigorii, a cujus ipse discipulus verbum vitae susceperat. Turbatis itaque rebus Nordanhymbrorum hujus articulo cladis, cum nil alicubi prtibus, Paulinus, assumpta secum regina Edelburga, quam pridem adduxerat, rediit Cantiam navigio, atque ab Honorio archiepiscopo et rege Eadbaldo multum honorifice susceptus est. Venit autem illuc duce Basso, milite regis Aeduini fortissimo, habens secum Eanfledam postea mater metu Eadbaldi et Osualdi regum, misit in Galliam nutriendos regambo in infantia defuncti, et juxta honorem vel regiis pueris, vel innocentibus Christi congruum, in ecclesia sepulti sunt. Attulit quoque secum vasa pretiosa Aeduini regis perplura, in quibus et crucem
Abbreviated transcription (Latin):
uocto: eiꝰq totꝰ uel ĩterẽptꝰ uł disꝑsus
est exercitꝰ. In qͦ eciã bello ante illum
unus filiꝰ eiꝰ osfrid inuenis bellicosus
cecidit: alt̾ eadfrid nec essitate cogen¬
te ad pendam regẽ tͣnsfugit. ꝙ ab ẽo
pͥmodũ regnante osuualdo contra fi¬
dẽ iuril iurandi ꝑemptꝰ ÷. Quo tẽpore
nordanhimbroꝵ. maxime qͦd unꝰ ex
ducibus a qͥb acta est paganꝰ. alt̾ qͥa
barbarꝰ erat pagano seuior. Siqͥdẽ
penda cũ om̃i mercioꝵ gente ydolił
deditꝰ: & xp̃iani erat nominis igna¬
rꝰ. At uͦ ceduualla qͣmuis nom̃ & pro¬
fessionẽ haberet xp̃iani: ad eo tam̃
erat aĩo ac morib barbarꝰ. ut uͭ serui
quidẽ muliebri: uel innocue par¬
uuloꝵ parceret etati. qͥn uniuersos
atrocitate ferina morti ꝑ tormenta
contͣderet: multo tp̃e totas eoꝵ pro¬
uincias debachando ꝑuagatꝰ. acto¬
tũ genꝰ angloꝵ britannie fi nibꝰ era¬
surũ se ẽẽ deliberans. Sed nͨ religiõi
xp̃iane que apud eos er orta erat aliqͥd

Expanded text:
octo: ejusque totus vel interemptus vel dispersus est exercitus. In quo etiam bello, ante illum unus filius ejus Osfrid juvenis bellicosus cecidit, alter Eadfrid necessitate cogente ad Pendam regem transfugit, et ab eo postmodum regnante Osualdo, contra fidem jurisjurandi peremptus est. Quo tempore Nordanhymbrorum, maxime quod unus ex ducibus a quibus acta est, paganus, alter quia barbarus erat pagano saevior. Siquidem Penda cum omni Merciorum gente idolis deditus, et Christiani erat nominis ignarus: at vero Caedualla, quamvis nomen et professionem haberet Christiani, adeo tamen erat animo ac moribus barbarus, ut ne sexui quidem miliebri, vel innocuae parvulorum parceret aetati, quin universos atrocitate ferina morti per tormenta contraderet, multo tempore totas eorum provincias debacchando pervagatus, ac totum genus Anglorum Brittaniae finibus erasurum se esse deliberans. Sed nec religioni Christianae, quae apud eos exorta erat, aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
num in ip̃abritannia uitã ac ꝓfẽs¬
sionẽ minꝰ eccłiasticã in multis ẽẽ
cognouit. marime qͦd pasche sol¬
lẽnitatẽ non suo tẽpore celebrarent.
sed ut supra clocumus a qͣrta deci¬
ma luna usq ad uicesimam dñice
resurrectionis diem obseruandũ ẽe
putarent: scripsit cũ coep̃is suis exhor¬
tatoriam acl eos epłam. obsecrans
eos & contestans unitatẽ pacis & ca¬
tholice obseruationis cũ ea que toto
orbe diffusa est eccłia xͥ tenere.¬

Expanded text:
num in ipsa Brittania vitam ac profesnum in ipsa Brittania vitam ac professionem minus ecclesiasticam in multis esse cognovit, maxime quod Paschae sollemnitatem non suo tempore celebrarent, sed, ut supra docuimus, a decima quarta luna usque ad vicesimam dominicae resurrectionis diem observandum esse putarent; scripsit cum coepiscopis suis, exhortatoriam ad eos epistolam: obsecrans eos et contestans unitatem pacis et catholicae observationis cum ea quae toto orbe diffusa est Ecclesia Chr
Abbreviated transcription (Latin):
Ic requiescit dõnꝰ hꝰ modi.
augustinꝰ dorouernensis archi¬
ep̃s primꝰ. Qui olim hiic abeato
gregorio romane urbis pontifice
directus. & a deo operatione mira¬
culoꝵ suffultus edilberctũ regem
diebus officui sui clefunctus est . uiͦi.
kalendas iunias. eodẽ rege regnãte.
rat. ne se defuncto statꝰ eccłie t̃ã ru¬
dis uel acl horã pastore clestitutus
uacillare inciꝑet. In quo & exẽplũ
sequebatur primi pastoris ecclesie.
sibi acliutorẽ euͣit głixandi simul &
successorẽ consecrasse ꝑhibetur. Lau
sime fundamenta eccłie que nobilit̾
exhortationis. & continus pie oꝑati¬
onis exẽplis ꝓuehere curauit. Deniq
nõ solũ noue que de anglis erat col
lecta eccłie curam gerebat. s & ue¬
terũ britannie in colarũ nec nõ &
scottoꝵ qui hyberniã insulã bri¬
tannie ꝑximã incolunt populis:
pastoralem impendere sollicitudi¬
nem curabat. Si qͥdẽ ubi scottoꝵ
inprefata ip̃oꝵ patria qͦmͦ & brito¬

Expanded text:
ic requiescit dominus Augustinus Dorovernensis archiepiscopus primus, qui olim huc a beato Gregorio Romanae urbis pontifice directus, et a Deo operatione miraculorum suffultus, Edelbertum regem diebus officii sui, defunctus est septimo Kalendas Junii, eodem rege regnante.rat, ne se defuncto status Ecclesiae tam rudis, vel ad horam pastore destitutus, vacillare inciperet. In quo et exemplum sequebatur primi pastoris Ecclesiae, sibi adjutorem evangelizandi, simul et successorem consecrasse perhibetur. Laursime fundamenta Ecclesiae, quae nobiliter exhortationis, et continuis piae operationis exemplis provehere curavit. Denique norebat, sed et veterum Brittaniae incolarum, necnon et Scottorum qui Hiberniam insulam Brittaniae proximam incolunt, populis pastoralem impendere sollicitudinem curabat. Siquidem ubi Scottorum in praefata ipsorum patria, quomodo et Britto
Abbreviated transcription (Latin):
tissime fili pat̾na nos karitate
quã cõuenit exhortamur ut
hoc qͦd uos diuina miscd̾ra ad
suam grãm uõcare dĩgnata e:
sollicita intentione & assiduil
or̃onibus seruare om̃i modo festi¬
netis. Ut qui uos inpresenti se¬
culo ex omierrore absolutos.
dõ irreprehensibiles representet.
Ca nͨ que a nobis ꝓ nr̃is sacerdoti¬
bus ordinanda sperastis: hoc pro
fidei ur̃e sinceritate que nobis mł¬
timoda relatione per presentium
portitores laudabilit̾ insi miata
est: gratuito animo attribuere
line ulla dilatione preuidemul.
Et duo pallia utroꝵq metropoli¬
tanoꝵ id ÷ honorio & pauli no
direximꝰ. Ut dũ quis eoꝵ de hos
scło ad auctorẽ. suũ fuerit accer
Quod qͥdẽ tã ꝓ nr̃e karitatis affec¬

Expanded text:
tissime fili, paterna vos charitate, tissime fili, paterna vos charitate, qua convenit, exhortamur, ut hoc quod vos divina misericordia ad suam gratiam vocare dignata est, sollicita intentione, et assiduis orationibus servare omnimodo festinetis, ut qui vos in praesenti saeculo ex omni errore absolutos anti Deo irreprehensibiles repraesentet. Ea vero quae a nobis pro vestris sacerdotibus ordinanda sperastis, haec pro fidei vestrae sinceritate, quae nobis multimoda relatione per praesentium portitores laudabiliter insinuata est, gratuito animo attribuere illis sine ulla dilatione praevidemus. Et duo pallia utrorumque metropolitanorum, id est, Honorio et Paulino direximus, ut dum quis eorum de hoc saeculo ad auctorem suum fuerit accersquod quidem tam pro vestrae charitatis affec
Abbreviated transcription (Latin):
te eo ubilibet ꝑ plateas. illud ge¬
nꝰ uerilli qͦd romani tufã. angli
appellant thuuf ante eu m fer¬
ri solebat.
Uo tepore presulatum
sedis apłice honoriꝰ bo¬
nifacii successor habebat. Qui
ubi gente̾ nordanhymbrorũ
cũ rege suo ad fidẽ cõfessionẽꝙ
esse didicit: misit eidẽ paulino
palliũ. misit & regi eduuino
litt̾as exhortatorias pat̾na illũ
karitate actendens. ut ĩ fide ue¬
tissimo atq precellentissim o
filio aduuino regi anglorum:
tum fidei est ardore succensa:
ut longe bateq resplendeat.
& iomini mũdo annuntiata.
ur̃i oꝑis multipliciter referat
fructu. Sic enim nos reges
dicatione edocti dm̃ uenerã¬
do creditis. eiq qͦd humana
ualet conditio mentis ur᷑e:
sincerã deuotionẽ exsoluitis.
re ualebimꝰ nisi ut in bonis
actibus ꝑsistentes. ip̃mq ant¬
torem humani. generis confite¬
tes. eũ colere. eiq uota nr̃a rede¬
dere festinemꝰ Et id eo excellen¬

Expanded text:
te illo ubilibet per plateas, illud gete illo ubilibet per plateas, illud genus vexilli, quod Romani Tufam, Angli vero appellant Tuuf, ante eum ferri solebat.Quo tempore praesulatum sedis apostolicae Honorius Bonifacii successor habebat, qui ubi gentem Nordanhymbrorum cum suo rege ad fidem confessionemque esse didicit, misit eidem Paulino pallium, misit et regi Aeduino literas exhortatorias, paterna illum caritate accendens, ut in fide vetissimo atque praecellentissimo filio Aeduino regi Anglorum, tum fidei est ardore succensa, ut longe lateque resplendeat, et in omni mundo annuntiata, vestri operis multipliciter referat fructum. Sic enim vos reges dicatione edocti, Deum venerando creditis, eique, quod humana valet conditio, mentis vestrae sinceram devotionem exsolvitis. re valebimus, nisi ut in bonis actibus persistentes, ipsumque auctorem humani generis confidentes, eum colere, eique vota nostra reddere festinemus. Et ideo, excellen
Abbreviated transcription (Latin):
no & lacobũ diaconũ. uirũ utiq
industrium ac nobilẽ in xp̃o &
ieccłia: qͥ ad nr̃a usq tẽpora per¬
mansit. Tanta autẽ eo tp̃e par
ibritãnia qͣ quã u̾sũ ĩ periũ regis
edinini ꝑuen̾at fuisse ꝑhibetur.
ut sicut usq hodie ĩ ꝓuerbio di¬
atura eciã si mulier una cũ retẽ¬
tinato paruulo uellet totã ꝑa¬
grare insulã a mari usq ad ma¬
tes lucidos iuxta publicos uiaꝵ
transitꝰ consperit. ibi ob refri¬
geriũ uiantiũ erectis stipitib
ereos cancos suspendi iuberet:
neq hos qͥsqmͣ nisi ad ułũ ne¬
cessariũ contingere pre magni¬
tudine uel timoris eiꝰ auderet
uel amoris uellet. Tantũ uero
in regno excellentie habuit. ut
nõ solũ ĩ pugna ante illũ ueril¬
la gestarentur: s & tẽpore pa¬
cis eqͥtantẽ inter ciuitates & sine
uillas aut ꝓuincias suas cum
ministris. sẽꝑ antecedere signi¬
fer cõsuescet. Necnon ꝙ incedẽ¬

Expanded text:
rio et Jacobum diaconum, virum utique rio et Jacobum diaconum, virum utique industrium ac nobilem in Christo et Ecclesia, qui ad nostra usque tempora permansit. Tanta autem eo tempore pax in Brittania, quaquaversum imperium regis Aeduini pervenerat, fuisse perhibetur, ut, sicut usque hodie in proverbio dicitur, etiam si mulier una cum recens nato parvulo vellet totam perambulare insulam a mari ad mates lucidos juxta publicos viarum transitus construxit, ibi ob refrigerium viantium, erectis stipitibus aereos caucos suspendi juberet, neque hos quisquam, nisi ad usum necessarium, contingere prae magnitudine vel timoris ejus auderet, vel amoris vellet. Tantum vero in regno excellentiae habuit, ut non solum in pugna ante illum vexilla gestarentur, sed et tempore pacis equitantem inter civitates sive villas aut provincias suas cum ministris, semper antecedere signifer consuesset: necnon et inceden
Abbreviated transcription (Latin):
Redicabat autẽ paulinus
uerbũ di eciã ꝓiuncie lindis¬
si. que est pͥma ad meridianam
humbre fluminis ripam ꝑtigens
usq ad mare. prefectũq lindo¬
coline ciuitatis cui nomen erãt
blecta pͥmũ cũ d omo sua conu̾tr
ad dñm. In qua uidelicet᷑ ciuita¬
te: eccłiam oꝑis egregii de lapide
fecit. Cuiꝰ tecto uel longa incuria
uel hostili manu deiecto. parietes
adhuc stare uidentur. & omnib
annis aliqua sanitatũ miracula
ineodem loco solent ad utilitatẽ
eoꝵ qui fideliter querunt oftendi.
In qͣ ecclia paulinꝰ transeunte ad
xp̃m iusto. honoriũ ꝓ eo conset᷑ra¬
uit ep̃m: ut ĩsequentib suo locõ
dã seniorẽ baptizatũ se fuisse die
media a paulino ep̃o p̾sente regt
aduuino. & multã ꝑ opłi turbam
in fluuio treenta uxta ciuitatem
que lingua angloꝵ tiouulfinga
incuriuis. nigro capillo. facie ma¬
cilenta. naso adunco ꝑtenui. ue¬
uerabilis simul & terribilis aspͤ¬
ii. Habuit autẽ secũ inministe¬

Expanded text:
edicabat autem Paulinus verbum etiam provinciae Lindissi, quae est prima ad meridianam Humbrae fluminis ripam, pertingens usque ad mare, praefectumque Lindocolinae civitatis, cui nomen erat Blaecca, primum cum domo sua convertit ad Dominum. In qua videlicet civitate et ecclesiam operis egregii de lapide fecit: cujus tecto vel longa incuria, vel hostili manu dejecto, parietes hactenus stare videntur, et omnibus annis aliqua sanitatum miracula in eodem loco solent ad utilitatem eorum qui fideliter quaerunt ostendi. In qua ecclesia Paulinus, transeunte ad Christum Justo, Honorium pro eo consecravit episcopum, ut in sequentibus suo loco ddam seniorem baptizatum se fuisse die media a Paulino episcopo, praesente rege Aeduino, et multam populi turbam in fluvio Treenta juxta civitatem quae lingua Anglorum Tiouulfingacincurvus, nigro capillo, facie macilenta, naso adunco pertenui, venerabilis simul et terribilis aspectu. Habuit autem secum in ministe
Abbreviated transcription (Latin):
niũ prelatio regnoꝵ cõceditur. Gil
gͦ bonitatis miscdra tociꝰ creature si
dilatande gr̃a subdendiq eciañ in
extremitate terre positarum gẽ¬
dignata est succendere. Que e nĩ
in glosi filu nr̃i andubalchoregił.
gentibq ei suppositis illustratio¬
ne clementia redẽptoris fuerit ope¬
rata. pleniꝰ ex uicinitate locoꝵ ue¬
stram głam conicimꝰ cognouisse.
Quis gͦ mirabile donũ & in uobis

Expanded text:
gnorum conceditur. Ejus ergo bonitatis misericordia totius creaturae suae dilatandi subdi etiam in extremitate terrae positarum genest dignata succendere. « Quae enim in gloriosi filii nostri Andubaldi regis, gentibusque ei subpositis illustratione, clementia Redemptoris fuerit operata, plenius ex vicinitate locorum vestram gloriam conjicimus cognovisse. Ejus ergo mirabile donum, et in vobis
Abbreviated transcription (Latin):
Scripta que ꝑ latores ad sc̃e memo¬
rie seuerinũ papã ad duxerũt: hac
de luce eo migrante recipta respon¬
la & ad ea que postulata fuerant si¬
luerunt. Quib reseratis: ne diuta¬
te questionis caligo indiscussa ren¬
neret: repperimꝰ quosdã ꝓuncie ur̃e
contra orthodoxã fidẽ. nouã ex ueter
heresym renouare conantes.pascha
caligine refutantes. & quartã decimã
lunã cũ hebreis celebrare nitentes. Q
ꝑrime tẽporib illis hanc apud illos
heresim erortã: & ñ totã eoꝵ gentẽ.
s qͦsdã in eis hac fuisse ĩplicitos. Expo¬
sita autẽ rõne paschalis obseruantie:
ita de pelagianis in eadẽ epłã subdum
Et hoc qͦd cognouimꝰ. qͦd uirꝰ pelagia¬
ne hereseos apud uos denno reuiuisci
qͦd omĩo hortam ut a ur̃is mentibꝰ hmꝰ¬

Expanded text:
Scripta quae perlatores ad sanctae memoriae Severinum papam adduxerunt, et eo de hac luce migrante, reciproca responsa ad ea quae postulata fuerant, siluerunt. Quibus reseratis, ne diu tantae quaestionis caligo indiscussa remaneret, reperimus quosdam provinciae vestrae contra orthodoxam fidem, novam ex veteri haeresim renovare conantes, Paschacaligine refutantes, et quarta decima luna cum Hebraeis celebrare nitentes. » perrime temporibus illis hanc apud eos haeresim coortam, et non totam eorum gentem, sed quosdam in eis hac fuisse implicitos. Exposita autem ratione Paschalis observantiae, ita de Pelagianis in eadem epistola subdunt: « Et hoc quoque cognovimus, quod virus Pelagianae haereseos apud vos denuo reviviscit: quod om