comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fit non ab alio cir caalium : quippecum ipse motus animae sit
essentia Exhoceiut supraret tulimus nata ẽ occasio quar¬
ta certaminis si animae essentia motus . ẽ in quit cur inter¬
dum qui escit. cum nulla aliares contrarietatem propriae
ad mittates sentiae ignis cuius essentiae calor in est calere
non de sinit : et quia frigidumniuis ines sentia eius. ẽ non ni¬
si semper est frigida: et anima igitur eadem rationenum¬
quam a motucessare deberet: sed dicat uelim quandocessa¬
rea motuanimam suspicatur si mouendose in quit moueat
et corpus. necesse ẽ utiq: quan do non mouericor pusuidemus
animam quoq: intellegimus non moueri contra hoc in prom¬
ptu est gemina de fensio primum quia non in hoc de praebendi¬
tur motus animae sicorpus agitetur namet cum nulla pars
corporis moueriuidetur. in hominetamen ipsa cogitatio aut
in quocumq animali auditus uisus odoratus. et similia sed

Expanded text:
fit non ab alio circa alium, quippe cum ipse motus animae sit fit non ab alio circa alium, quippe cum ipse motus animae sit essentia. Ex hoc ei, ut supra rettulimus, nata est occasio quarta certaminis. «Si animae essentia motus est», inquit, «cur interdum quiescit, cum nulla alia res contrarietatem propriae admittat essentiae? Ignis, cuius essentiae calor inest, calere non desinit, et quia frigidum niuis in essentia eius est, non nisi semper est frigida; et anima igitur eadem ratione numquam a motu cessare deberet.» Sed dicat uelim quando cessare a motu animam suspicatur? «Si mouendo se», inquit, «moueat et corpus necesse est, utique, quando non moueri corpus uidemus, animam quoque intellegimus non moueri.» Contra hoc in promptu est gemina defensio. Primum quia non in hoc deprehenditur motus animae si corpus agitetur; nam et cum nulla pars corporis moueri uidetur, in homine tamen ipsa cogitatio aut in quocumque animali auditus, uisus, odoratus et similia, sed
Abbreviated transcription (Latin):
et et quomouet cetera non enimanimam plato simplici¬
termotum dixit : sed motum semouentem: inter motũ
ergo semouentem et motum quo mouet cetera. quid in¬
ter sit in aperto est si qui demille sine autore ẽ hic aliis motus
autor ẽ constititergo neq: ad eo posse in itia acdeinitis pro¬
creata differre uit contraria sibi sint. Nec ta men hic mo¬
deratam differentiam de fuisse nonigitur stabit principium
motus quodilleartifici condusione collegit. His tertiant me¬
minimus successit obiectio: unirei contraria si mulaccidere non
posse et quia contraria sibi sunt mouere et moueri. non posse
animam se mouere ne eadem et moueatur et moueat sed hoc
superius adserta dis soluunt: siquidem constitit in animae
motuduo non in tellegenda quod moueat et quod mouea¬
tur : qui anibil ẽ aliud absemoueri quã mouerialio non mo¬
uente nulla est ergo contrarieta subi quodfitunum ẽ quia

Expanded text:
 et quo mouet cetera. Non enim animam Plato simplici et quo mouet cetera. Non enim animam Plato simpliciter motum dixit, sed motum se mouentem. Inter motum ergo se mouentem et motum quo mouet cetera quid intersit in aperto est: siquidem ille sine auctore est, hic aliis motus auctor est. Constitit ergo neque adeo posse initia ac de initiis procreata differre ut contraria sibi sint, nec tamen hic moderatam differentiam defuisse. Non igitur stabit principium motus, quod ille artifici conclusione collegit. His tertia, ut meminimus, successit obiectio: «Vni rei contraria simul accidere non posse; et quia contraria sibi sunt mouere et moueri, non posse animam se mouere ne eadem et moueatur et moueat.» Sed hoc superius adserta dissoluunt, siquidem constitit in animae motu duo non intellegenda, quod moueat et quod moueatur, quia nihil est aliud ab se moueri quam moueri alio non mouente. Nulla est ergo contrarietas ubi quod fit unum est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
is disputatione confligit eademenim hic soluendo repete¬
mus quae supra in ordinemobiecta digessimus non pos¬
sunt inquit eadem initis suis eẽ quae indenascuntur eti¬
deo animam quae initium motus est non moueri. neidemsit
initium et quod de initionascitur idẽ ne motus ex motu pro¬
cessis seuideatur adhaec facilis et absoluta responsio est
qui a ut principia et haec quaede principis prodeuntina¬
li quo nonnum quam interse differre fateamur num quã
ta menita sibi possunt es se contraria ut aduersa sibi sunt sta¬
re et mouerinamsic albi initiumnigrum uocaretur. et sic¬
cum es setumoris exor dium bonum demalo examaro
initio dulce procederet sed nonita est qui aus que ad con¬
trarie ta tem initia et sequentia dissi derenatura non pati¬
tur inuenitur tamen inter ipsa nonnum quam talis dif¬
ferentia qualis interse origini progressionique conue¬
niat ut est hic quoq: inter motum quo mouetur anima¬

Expanded text:
is disputatione confligit. Eadem enim hic soluendo repeteis disputatione confligit. Eadem enim hic soluendo repetemus quae supra in ordinem obiecta digessimus. «Non possunt», inquit, «eadem initiis suis esse quae inde nascuntur; et ideo animam, quae initium motus est, non moueri, ne idem sit initium et quod de initio nascitur, id est ne motus ex motu processisse uideatur.» Ad haec facilis et absoluta responsio est, quia, ut principia et haec quae de principiis prodeunt in aliquo non numquam inter se differre fateamur, numquam tamen ita sibi possunt esse contraria ut aduersa sibi sunt stare et moueri. Nam sic albi initium nigrum uocaretur, et siccum esset humoris exordium, bonum de malo, ex amaro initio dulce procederet. Sed non ita est, quia usque ad contrarietatem initia et sequentia dissidere natura non patitur. Inuenitur tamen inter ipsa non numquam talis differentia qualis inter se origini progressionique conueniat —ut est hic quoque inter motum quo mouetur anima
Abbreviated transcription (Latin):
ministrent sed qui a constat motumcorpori nonines sefinec
animae in est ex duab: reb: motu carentib: nullus motus ef¬
ficitur sicut nec ex duab: dulcibus amaritudo. nec ex duab:
amaris dulcedo proueniet nec ex gemino frigore calor
aut frigus ex gemino calore n ascetur omnis enim qualitas
geminata crescit :num quam ex duplicatis similib: contra¬
rietas emergit ergo nec exduab: immobilib: motus erit:
hominemigitur permixtio non mouebit: hinc in expugna¬
bilis syllogis mus ex confessarum rerumin dubitabililu¬
cecolligitur animal mouetur: motum autem animalia ut
anima praestat aut corpus aut exutro que permixtio: sed
neque corpusneq: per mixtio motum praestat: igi tur
anima motum praestat. Exhis apparet animaminitiũ
motus. eẽ : initium autem motus tractatus superior docu¬
it per semo ueri: animamergo aut ocinetones seid ẽ ꝑsemo ueri
nulla dubitatio ẽ. Hic ille rursus obloquitur et alia deiniti¬

Expanded text:
ministret. Sed quia constat motum corpori non inesse, si nec ministret. Sed quia constat motum corpori non inesse, si nec animae inest, ex duabus rebus motu carentibus nullus motus efficitur, sicut nec ex duabus dulcibus amaritudo nec ex duabus amaris dulcedo proueniet, nec ex gemino frigore calor aut frigus ex gemino calore naseetur. Omnis enim qualitas geminata crescit; numquam ex duplicatis similibus contrarietas emergit. Ergo nec ex duabus immobilibus motus erit. Hominem igitur permixtio non mouebit. Hinc inexpugnabilis syllogismus ex confessarum rerum indubitabili luce colligitur: «Animal mouetur. Motum autem animali aut anima praestat aut corpus aut ex utroque permixtio. Sed neque corpus neque permixtio motum praestat. Igitur anima motum praestat.» Ex his apparet animam initium motus esse. Initium autem motus tractatus superior docuit per se moueri. Animam ergo αὐτοκίνητον esse, id est per se moueri, nulla dubitatio est. Hic ille rursus obloquitur et alia de initi
Abbreviated transcription (Latin):
uente: eneruatus ẽ ergo syllogis mus quẽ praemis saua¬
ria et multi plici diuisionecolle geratid ẽ anima principi¬
um motus est principium autem motus non mouetungi¬
tur anima non mouetur : Restat ut quia constitit posse
aliquidperse moueri alio non mouente animam hoces sẽdo¬
ceatur : quod facile docebitur sidemani festis et in dubita¬
bilib: argumenta sumamus : Homini motum aut anima
praestat aut corpus aut deutroq: permixtio et quiatria
sunt de quib: in quisitio ista procedit cumneq: a corpore
neq a permixtione praestari hocposse constiteritrestat
ut ab anima moueri hominem nulla dubitatiosit: Nunc de
singulis ac primum decorporelo quamur nullum in animũ
corpus suo motumouerim anifestius est quamut ad seren¬
dumsit nibilẽ autem quod dum immobilesit aliudpossit
mouere igitur corpus hominem non mouet: uidendumne
forte animae et corporis ipsa per mixtio hunc sibi motum

Expanded text:
uente. Eneruatus est ergo syllogismus quem praemissa uauente. Eneruatus est ergo syllogismus quem praemissa uaria et multiplici diuisione collegerat, id est: «Anima principium motus est; principium autem motus non mouetur; igitur anima non mouetur.» Restat ut, quia constitit posse aliquid per se moueri alio non mouente, animam hoc esse doceatur; quod facile docebitur, si de manifestis et indubitabilibus argumenta sumamus. Homini motum aut anima praestat aut corpus aut de utroque permixtio. Et quia tria sunt de quibus inquisitio ista procedit, cum neque a corpore neque a permixtione praestari hoc posse constiterit, restat ut ab anima moueri hominem nulla dubitatio sit. Nunc de singulis ac primum de corpore loquamur. Nullum inanimum corpus suo motu moueri, manifestius est quam ut adserendum sit. Nihil est autem quod, dum immobile sit, aliud possit mouere. Igitur corpus hominem non mouet. Videndum ne forte animae et corporis ipsa permixtio hunc sibi motum
Abbreviated transcription (Latin):
das mouere : quid autem est quod non possit aliud dum
ipsum mouetur in pellere : ergo siuerum non esteaquae
mouentur alia non mouere : non constat illud. ut aliquid
quodmoueat nec tamen moueatur inueni as: illa igitur
magis probanda ẽ in decimo delegib: aplatone motuum
prolata diuisio: omnis motus inquit aut et se mouetetalia :
aut ab alio mouetur : et alia mouet : et prior ad animam ad
omnia uero corpora secundus refertur: hiergo duomo¬
tus et differentia separantur . et societate iunguntur com¬
mune hochabent quod et prior et secundus mouentalia
hoc autem differunt quodillea se hic ab alio mouetur:
Ex his omnib: quae eruta de platonicorum sensuum fecun¬
ditate collegimus constitit non eẽ uerum omnia quae
mouentur ab alio moueri: ergo nec principium motus ad¬
deprecandam alterius mouentis neces sitatem staredice¬
tur: quia potest se ipsum ut diximus mouere alio non mo¬

Expanded text:
das mouere. Quid autem est quod non possit aliud, dum das mouere. Quid autem est quod non possit aliud, dum ipsum mouetur, impellere? Ergo si uerum non est ea quae mouentur alia non mouere, non constat illud ut aliquid quod moueat nec tamen moueatur inuenias. Illa igitur magis probanda est in decimo de legibus a Platone motuum prolata diuisio. «Omnis motus», inquit, «aut se mouet et alia, aut ab alio mouetur et alia mouet.» Et prior ad animam, ad omnia uero corpora secundus refertur. Hi ergo duo motus et differentia separantur et societate iunguntur. Commune hoc habent quod et prior et secundus mouent alia. Hoc autem differunt, quod ille a se, hic ab alio mouetur. Ex his omnibus quae eruta de Platonicorum sensuum fecunditate collegimus, constitit non esse uerum omnia quae mouentur ab alio moueri. Ergo nec principium motus addeprecandam alterius mouentis necessitatem stare dicetur, quia potest se ipsum, ut diximus, mouere alio non mo
Abbreviated transcription (Latin):
ri quod seipsum mouet cum animã ob hocdicat aeternam
qua seipsam mouet et non mouetur aliunde ergo semouere hoc
solum significat non ab alio moueri nec putes quodidem mo¬
ueatidemque moueatur sed mouerisine aliomouente se
mouere ẽ aperte ergo constitit quia non omne quod moue¬
tur ab alio mouetur ergo a qt ocine tonpotest non ab aliomo¬
ueri : sed ne a sequidem sic mouetur. ut in ipso aliud sit quod mo-¬
uet aliud quodmouetur: nec extoto: nec proparte.ut ille
proponit : sed obhoc solum se ipsum mouere dicitur. neabalio
moueri existimetur: Sed et illa demotibus aristo telicadiui-¬
sio quam suprare tulimus subripientimagis aptaest quã
probanti inquaait : sicut est quod mouetur : et non mouet :
ita est. quod mouet et non mouetur: constatenim quodom¬
ne quid quidmouetur. mouet alia ut dicitur aut guber¬
naculum nauem. aut nauis circum fusum sibiae remuelun-¬

Expanded text:
ri quod se ipsum mouet, cum animam ob hoc dicat aeternam ri quod se ipsum mouet, cum animam ob hoc dicat aeternam quia se ipsam mouet et non mouetur aliunde? Ergo 'se mouere' hoc solum significat, non ab alio moueri; nec putes quod idem moueat idemque moueatur, sed moueri sine alio mouente 'se mouere' est. Aperte ergo constitit quia non omne quod mouetur ab alio mouetur. Ergo αὐτοκίνητον potest non ab alio moueri; sed ne a se quidem sic mouetur ut in ipso aliud sit quod mouet, aliud quod mouetur, nec ex toto nec pro parte, ut ille proponit; sed ob hoc solum se ipsum mouere dicitur ne ab alio moueri existimetur. Sed et illa de motibus Aristotelica diuisio quam supra rettulimus subripienti magis apta est quam probanti, in qua ait «sicut est quod mouetur et non mouet, ita est quod mouet et non mouetur.» Constat enim quod omne quicquid mouetur mouet alia, ut dicitur aut gubernaculum nauem aut nauis circumfusum sibi aerem uel un
Abbreviated transcription (Latin):
uere non duo intellegenda sicut et cum dicitur heauton
timorumenos id ẽ sepuniens non alter qui punitalter ẽ
quipunitur et cum seperdere se in uoluere seliberare
quis dicitur non neces se ẽ unum facientem alterum sub¬
es se patientem: sed hoc solum intellectu huius elocutionis
exprimitur ut qui sepunit. aut qui seliberat nonabalio
hoc accepisse sed ipse sibi aut intulis se aut praestitis se
dicatur sic et de auto hintito cum dicitur seipsum mouet
ad hoc dicitur uta estimationem alterius mouentis ex¬
dudat quam uolens plato de cogitationelegentis exime¬
rehisquae praemisit ex praes sit nam quod semperait
mouetur. aeternum ẽ quod autem motum ad fert
alicui quod que ipsum moueturalicunde quando fine habet
motus uiuendi finem habeat neces se ẽ: qui dhis uerbisinuenitus
expressius clara sugnificatione testantib: non aliunde moue¬

Expanded text:
uere, non duo intellegenda? Sicut et cum dicitur 'heauton uere, non duo intellegenda? Sicut et cum dicitur 'heauton timorumenos', id est «se puniens», non alter qui punit, alter est qui punitur; et cum 'se perdere', 'se inuoluere', 'se liberare' quis dicitur, non necesse est unum facientem, alterum subesse patientem. Sed hoc solum intellectu huius elocutionis exprimitur, ut qui se punit aut qui se liberat non ab alio hoc accepisse, sed ipse sibi aut intulisse aut praestitisse dicatur. Sic et de αὐτοκινήτῳ cum dicitur «se ipsum mouet», ad hoc dicitur ut aestimationem alterius mouentis excludat. Quam uolens Plato de cogitatione legentis eximere, his quae praemisit expressit. «Nam quod semper», ait, «mouetur aeternum est, quod autem motum adfert alicui quodque ipsum mouetur alicunde, quando finem habet motus, uiuendi finem habeat necesse est.» Quid his uerbis inuenietur expressius, clara significatione testantibus non aliunde moue
Abbreviated transcription (Latin):
idemq: uerbum proferatur. passionem ta men mo do
in esse modo ab es sedicemus ergo et mouerii dem in
significatione ẽ quod calere et cumferrum caleredi¬
cimus uel stilum moueri. quia utrique hoc aliunde pro¬
uenit passionem eẽ fateamur cum uero aut ignis calere
aut moueri anima dicetur quia illius incalore et in mo¬
tuhuius es sentia est nullus hic locus relinquiturpassi¬
onised illa siccalere sic̃ moueri ista dicentur hocloco
aris toteles argutam de uerbis calumniam sartiens pla¬
tonem quoq: ipsum duo id ẽ quod mouet et quod mouetur
significas se contendit dicendo: solum igitur quod seipsum
mouet qui anum quam deseriturase. num quamne moue¬
riquidem desinit et a perte illum duo ex pressis se pro¬
clamathis uerbis quod mouet et moueri seduidetur mi¬
hi uirtantus nihilignorare potuis se sed in exercitio argu¬
tiarum talium conhibentem sibio perams ponte lusis sȩce¬
terum qui non aduertat cum quid dicitur se ipsum mo¬

Expanded text:
idemque uerbum proferatur, passionem tamen modo idemque uerbum proferatur, passionem tamen modo inesse, modo abesse dicemus. Ergo et moueri idem in significatione est quod calere, et cum ferrum calere dicimus uel stilum moueri, quia utrique hoc aliunde prouenit, passionem esse fateamur. Cum uero aut ignis calere aut moueri anima dicetur, quia illius in calore et in motu huius essentia est, nullus hic locus relinquitur passioni, sed ille sic calere sicut moueri ista dicetur. Hoc loco Aristoteles, argutam de uerbis calumniam sarciens, Platonem quoque ipsum duo, id est quod mouet et quod mouetur, significasse contendit dicendo, «solum igitur quod se ipsum mouet, quia numquam deseritur a se, numquam ne moueri quidem desinit». Et aperte illum duo expressisseproclamat his uerbis «quod mouet» et «moueri». Sed uidetur mihi uir tantus nihil ignorare potuisse, sed in exercitio argtiarum talium coniuentem sibi operam sponte lusisse. Ceterum quis non aduertat, cum quid dicitur se ipsum mo
Abbreviated transcription (Latin):
hic moueriduarum rerum significationem putes. quae mouet
et quae moueturnam secariqui demet teneripas sio est
ideo considerationem et facientis et patientisam plectitur
moueri autem cum de his quidem dicitur quȩ ab alio mo¬
uentur utramq: considerationem similiter reprȩsentat:
de eo autem quodita perse mouetur ut sit antOΚINΗITOΝ
cum moueri dicitur quia ex se non ex aliomouetur nulla
pote st̃ suspitio passionis intelleginam et sta relicet pas¬
siuum uerbum non. eẽ uideatur. cum de eo tamen dicitur
quodstatalio sistente ut stant terraede fixaehastae si¬
gnificat passionem : sic et mouerilicet passiuum sonet quan¬
do ta mennihil in est faciens patiensines se non poterit et
ut ab solutius liqueat non uerborum sed rerum intel¬
lectupassionem significari ecce ignis cumfertur ad super¬
na nibil patitur cum deorsum fertur sine dubio patit᷑:
quia hocnisi alio inpellente non sustinet et cum unum

Expanded text:
hic moueri duarum rerum significationem putes, quae mouet hic moueri duarum rerum significationem putes, quae mouet et quae mouetur. Nam secari quidem et teneri passio est; ideo considerationem et facientis et patientis amplectitur. Moueri autem cum de his quidem dicitur quae ab alio mouentur, utramque considerationem similiter repraesentat; de eo autem quod ita per se mouetur, ut sit αὐτοκίνητον, cum moueri dicitur, quia ex se, non ex alio mouetur, nulla potest suspicio passionis intellegi. Nam et stare, licet passiuum uerbum non esse uideatur, cum de eo tamen dicitur quod stat alio sistente, ut stant terra defixae hastae, significat passionem. Sic et moueri, licet passiuum sonet, quando tamen nihil inest faciens, patiens inesse non poterit. Et ut absolutius liqueat non uerborum sed rerum intellectu passionem significari, ecce ignis: cum fertur ad superna, nihil patitur; cum deorsum fertur, sine dubio patitur, quia hoc nisi alio impellente non sustinet; et cum unum
Abbreviated transcription (Latin):
anima uero ita perse mouetur ut ignis persecalet nulla ad¬
uenticia causa uel illum calefaciente uel hanc mouente Nã
cumignem calidum dicimus non duo diuersa concipimus
unum quod cale facit alterum quod cale fit sed totum calidũ
secundum suam naturam uocamus cumniuem frigidam
cum mel dulce appellamus non aliud quod hanc qualitatem
praestat aliud cui praestatur accipimus ita et cum animã
persemo ueri dicimus non gemina consideratio sequitur mo¬
uentis et moti sedin ipsomotuȩs senti ameius agnoscimus :
quia quod ẽ in igne nomencalidi inniue uocabulum fri¬
gidi appellatio dulcis in melle hocneces se est de anima ayto¬
ΚINΗTI nomen intellegi quod latina conuersio significat
persemoueri necte confundat. quod moueripas siuum
uerbum ẽ nec sicut secaricum dicitur duo pariter consi¬
derantur quod secat et quod secatur. itemq cum teneri
dicitur duo intelleguntur quod tenet et quod teneturita

Expanded text:
Anima uero ita per se mouetur ut ignis per se calet, nulla adAnima uero ita per se mouetur ut ignis per se calet, nulla aduenticia causa uel illum calefaciente uel hanc mouente. Nam cum ignem calidum dicimus, non duo diuersa concipimus, unum quod calefacit, alterum quod calefit, sed totum calidum secundum suam naturam uocamus; cum niuem frigidam, cum mel dulce appellamus, non aliud quod hanc qualitatem praestat, aliud cui praestatur accipimus. Ita et cum animam per se moueri dicimus, non gemina consideratio sequitur mouentis et moti; sed in ipso motu essentiam eius agnoscimus, quia, quod est in igne nomen calidi, in niue uocabulum frigidi, appellatio dulcis in melle, hoc necesse est de anima autocineti nomen intellegi, quod Latina conuersio significat «per se moueri». Nec te confundat quod moueri passiuum uerbum est; nec, sicut secari cum dicitur, duo pariter considerantur, quod secat et quod secatur, itemque cum teneri dicitur, duo intelleguntur, quod tenet et quod tenetur, ita
Abbreviated transcription (Latin):
singula dedȩuersis diuersa signi ficant aliterenim eigne
aliter deferro calidinomen accipimus : quia ignis persȩca¬
let non ab alio fitcalidus contra ferrum non nisi exalio
calescit ut nix frigida ut mel dulcesit non aliunde contin¬
git saxo tamen frigus uel mulso dulcedo aniue uel melle
proueniunt sicetstare et moueritam de his dicitur quaeab
se uel stant uel mouentur quam de illis quae uel sistuntur
uel agitantur exalio sed quib: moueri ab alio uelstare contin¬
git haec et stare desinunt et moueri quib: autemidemẽ et
es se et moueri num quam motuces sant quiasine essentia
suaesse non pos sunt sicut ferrum amittit calorem ignis
uero calere non desinit abseergo moueturanima licetetan¬
malia uel arbores perse uideantur moueri sed illis quam¬
uis interius latens alia tamencausa id ẽ anima uel natura
motum minis trat ideo et amittunt hocqđ aliunde sumpserunt:

Expanded text:
singula de diuersis diuersa significant. Aliter enim de igne, singula de diuersis diuersa significant. Aliter enim de igne, aliter de ferro calidi nomen accipimus, quia ignis per se calet, non ab alio fit calidus, contra ferrum non nisi ex alio calescit. Vt nix frigida, ut mel dulce sit non aliunde contingit; saxo tamen frigus uel mulso dulcedo a niue uel melle proueniunt. Sic et 'stare' et 'moueri' tam de his dicitur quae ab se uel stant uel mouentur, quam de illis quae uel sistuntur uel agitantur ex alio. Sed quibus moueri ab alio uel stare contingit, haec et stare desinunt et moueri. Quibus autem idem est et esse et moueri, numquam a motu cessant, quia sine essentia sua esse non possunt, sicut ferrum amittit calorem, ignis uero calere non desinit. Ab se ergo mouetur anima, licet et animalia uel arbores per se uideantur moueri; sed illis, quamuis interius latens, alia tamen causa, id est anima uel natura, motum ministrat. Ideo et amittunt hoc quod aliunde sumpserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sed ẽ. falsa condusio nam eẽ aliqua quaecum ex semoueri
uideantur ab alio ta men constet moueri. nec nos diffite¬
mur non ta men omnia quae exsemouentur hoc sustinent
ut abalio ea moueri necessesit plato enim cum dicitanimã
ex semoueri idẽ cumartoΚΙΝΗTΟNuocat non uulteam
inter illanumerari quae ex sequidem uidentur moueri.
sed a causa quae in trase latet mouentur ut mouentur a¬
nimalia auctore qui demalio. sed occulto nam ab anima
mouentur aut ut mouentur arbores quarumet sinonui¬
deturagitator anatura tamenea sinterius latente constitagitari:
sed plato ita animam dicit ex semoueri. ut non aliam causam
uel extrinsecus accidentẽ uel interius latentem huius motus
dicat auctorem hoc quem ad modum accipiendum sit instru¬
emus Ignem calidum uocamus sed et ferrum calidum dici¬
mus etniuem frigidam et saxum frigidum nuncupamus :
meldulce sed et mulsum dulce uocitamus: horumtamen

Expanded text:
sed est falsa conclusio. Nam esse aliqua quae, cum ex se moueri sed est falsa conclusio. Nam esse aliqua quae, cum ex se moueri uideantur, ab alio tamen constet moueri, nec nos diffitemur. Non tamen omnia quae ex se mouentur hoc sustinent, ut ab alio ea moueri necesse sit. Plato enim, cum dicit animam ex se moueri, id est cum αὐτοκίνητον uocat, non uult eam inter illa numerari quae ex se quidem uidentur moueri, sed a causa quae intra se latet mouentur, ut mouentur animalia, auctore quidem alio sed occulto nam ab anima mouentur, aut ut mouentur arbores, quarum etsi non uidetur agitator, a natura tamen eas interius latente constat agitari. Sed Plato ita animam dicit ex se moueri ut non aliam causam, uel extrinsecus accidentem uel interius latentem, huius motus dicat auctorem. Hoc quemadmodum accipiendum sit instruemus. Ignem calidum uocamus, sed et ferrum calidum dicimus; et niuem frigidam et saxum frigidum nuncupamus, mel dulce, sed et mulsum dulce uocitamus. Horum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
meo uelaris toteli res istam uel adsimplatonised ut quis¬
que magnorum uirorum quise platonicos dicigloriaban-¬
tur. aut singula autbina defensa ad ostenta totionem suo -¬
rumoperu m reliquerunt collectabaecinunum continuae
defensionis corpuscoaceruauiz adiectosĩ quid post illos aut
sentire faserat. autaudere in intellectum licebat: et qui aduo
sunt quae adserereconatus .ẽ. unum quo dicit nihiles seqđ
exsemoueatur alterum quo animam hoc eẽ non pos seconfir¬
mat utrique resistendum. ẽ : ut et constet possealiquidex
semoueri et animam hoces seclarescat: In primis igitur illi¬
us diuisionisoportet noscauere praestigias. in quae nu me¬
rans aliqua quae ex semouentur et ostendens illa quoq
ab alio moueri idẽ a causa interius latente uidetursibi
probas se omnia quae mouentur. etiam si exsemoueridi¬
cantur ab alio tamen moueri huius enim rei pars uera est

Expanded text:
meo uel Aristoteli resistam uel adsim Platoni, sed, ut quismeo uel Aristoteli resistam uel adsim Platoni, sed, ut quisque magnorum uirorum qui se Platonicos dici gloriabantur aut singula aut bina defensa ad ostentationem suorum operum reliquerunt, collecta haec in unum continuae defensionis corpus coaceruaui, adiecto siquid post illos aut sentire fas erat aut audere in intellectum licebat. Et quia duo sunt quae adserere conatus est, unum quo dicit nihil esse quod ex se moueatur, alterum quo animam hoc esse non posse confirmat, utrique resistendum est, ut et constet posse aliquid ex se moueri et animam hoc esse clarescat. In primis igitur illius diuisionis oportet nos cauere praestigias, in qua enumerans aliqua quae ex se mouentur et ostendens illa quoque ab alio moueri, id est a causa interius latente, uidetur sibi probasse omnia quae mouentur, etiamsi ex se moueri dicantur, ab alio tamen moueri. Huius enim rei pars uera est,
Abbreviated transcription (Latin):
aut intrase habet. quodimmobile ẽ: et ita fitut non tota moue¬
atur aut si non intrase: sequetur aliud nonminus absurdum
ut centronforis sit. quodesse non poterit: constatergo
ex his ait quod inloco se non moueat: sed si ipsa separit. sequi-¬
tur. ut eandem et esse et non ẽẽ dicamus : siuero seipsa con-¬
sumit nonerit immortalis : quodsi seaut auget aut minu¬
it eadem simul et maiorse: et minor repperietur : et ex his
talem colligit syllogis mum: si anima semouet. aliquomo¬
tus genere semouet: nullum autem motus genus quo semo¬
ueat inuenitur: non seigitur mouet : Contrah astam subti¬
leset argutas et uei similes argumenta tiones adcingen¬
dum ẽ secundum sec tatores platonis. qui inceptum quo
aristo telestã ueram tam que ualidam de finitionem ma-¬
gis trisauciare temptauerat : subruerunt : neque uero tam
immemormei. autitamaleanimatus sum ut ex ingenio

Expanded text:
aut intra se habet quod immobile est, et ita fit ut non tota moueaut intra se habet quod immobile est, et ita fit ut non tota moueatur, aut si non intra se, sequetur aliud non minus absurdum, ut centron foris sit, quod esse non poterit. Constat ergo ex his», ait, «quod in loco se non moueat. Sed si ipsa se parit, sequitur ut eandem et esse et non esse dicamus; si uero se ipsa consumit, non erit immortalis. Quod si se aut auget aut minuit, eadem simul et maior se et minor reperietur.» Et ex his talem colligit syllogismum: «Si anima se mouet, aliquo motus genere se mouet. Nullum autem motus genus quo se moueat inuenitur. Non igitur se mouet.» Contra has tam subtiles et argutas et uerisimiles argumentationes accingendum est secundum sectatores Platonis, qui inceptum, quo Aristoteles tam ueram tamque ualidam definitionem magistri sauciare temptauerat subruerunt. Neque uero tam immemor mei aut ita male animatus sum ut ex ingenio
Abbreviated transcription (Latin):
hocui demus: fieri non posse: non igitr mouetur. His quoq
addit: si anima semouet: necesse ẽ ut ali quo motus gene¬
re.: semouea gergo aut inloco semouet. aut se ipsam pari¬
endo semouet: aut se ipsam consumendo. aut seaugendo
aut seminuen do: haec sunt enim ait motus genera horumin-
quit singula quem admodum pos sint fierirequiramus
si in loco semouet aut inrectamlineam semouet. aut sphȩrico
motu i norbemrotatur : sed rectalinea in finita nulla est: nam
quae cum que innatura intellegitur linea. quocumq fine.
sine dubio terminatur: si ergo perlineam terminatamani-¬
ma semouet : non semper mouetur: namcũ ad finemueni¬
tur et in derursus in exordium reditur. necesse ẽ intersa¬
tium motus fieriinipsa permutatione redeundi : sed nec
in orbem rotari potest quia omnis sphera circaaliquidimmobile
quod centronuocamus mouetur : siergo et anima sic mouetur

Expanded text:
hoc uidemus fieri non posse. Non igitur mouetur.» His quoque hoc uidemus fieri non posse. Non igitur mouetur.» His quoque addit: «Si anima se mouet, necesse est ut aliquo motus genere se moueat. Ergo aut in loco se mouet, aut se ipsam pariendo se mouet aut se ipsam consumendo, aut se augendo aut se minuendo; haec sunt enim», ait, «motus genera. Horum», inquit, «singula quemadmodum possint fieri requiramus. Si in loco se mouet, aut in rectam lineam se mouet aut sphaerico motu in orbem rotatur. Sed recta linea infinita nulla est: nam quaecumque in natura intellegitur linea quocumque fine sine dubio terminatur. Si ergo per lineam terminatam anima se mouet, non semper mouetur: nam cum ad finem uenitur et inde rursus in exordium reditur, necesse est interstitium motus fieri in ipsa permutatione redeundi. Sed nec in orbem rotari potest, quia omnis sphaera circa aliquid immobile quod centron uocamus mouetur. Si ergo et anima sic mouetur,
Abbreviated transcription (Latin):
scetanima autem nonnum quam amotuces sat : non enim
sempercorpus ui demus agitari nonigitur animae essen-¬
tiamotus .ẽ. cuius contrarie tatem receptat : Ait etiamanima
si aliis causa motus est ipsa sibi causa motus esse non poterit :
nibilẽ nim inquit. quod eius dem reisibi causa sit. cuius est
alii : ut medicus ut exercͣtor corporum sanitatẽ uelualentiã
quamillea egris hicluctatoribus praestat nonutique ex hocetiã
sibi praestant : Item dicit: omnis motus ad exercitium sui instru¬
mento eget:ut singularum artiumusus docet: ergo uidendũ
ne e tanimae ad semouendum instrumento opus sit: quod sun
possibile iudicatur et illud in possibile erit. ut amima ipsa semo
Item dicit: simoueturanimas nedubiocum reliquis mo-¬
tib et deloco in locum mouetur: quod si ẽ. modo corpus ingredi-¬
tur. modorur susegreditur: et hoc frequenter exercet: sed

Expanded text:
scet. Anima autem non numquam a motu cessat: non enim scet. Anima autem non numquam a motu cessat: non enim semper corpus uidemus agitari. Non igitur animae essentia motus est cuius contrarietatem receptat. Ait etiam: «Anima si aliis causa motus est, ipsa sibi causa motus esse non poterit. Nihil est enim», inquit, «quod eiusdem rei sibi causa sit, cuius est alii: ut medicus, ut exercitor corporum, sanitatem uel ualentiam quam ille aegris, hic luctatoribus praestat, non utique ex hoc etiam sibi praestant.» Item dicit: «Omnis motus ad exercitium sui instrumento eget, ut singularum artium usus docet. Ergo uidendum ne et animae ad se mouendum instrumento opus sit. Quod si impossibile iudicatur, et illud impossibile erit ut anima ipsa se moueat.» Item dicit: «Si mouetur anima, sine dubio cum reliquis motibus et de loco in locum mouetur. Quod si est, modo corpus ingreditur, modo rursus egreditur, et hoc frequenter exercet. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nonminus uiolentis perurguet : Nullum in quit in itumĩ dem
potest es se ei cuius ẽ initiumnam apud geo metras principium
line aepunctum dicitur. eẽ non linea: apud arithmeticos prin¬
cipium numeri non ẽ numerus item causanascendi ipsa non na¬
scitur : et ipsa ergo motus causa uel initium. non mouetur : ergo
anima quae initium motus ẽ. non mouetur: additur hoc
quoq: num quã inquit fieripo test ut circannamȩandem¬
querem uno eodem que tempore. contrarietates adunum
idem que pertinentes: eueniant: scimus autem quia mouere :¬
face reest. et moueri: pati esteiigitur quod semouet simul
euenient duo sibi contraria et facere et pati: quod in possi¬
bile ẽ anima igitur non potest semouere : Item dicit si ani¬
mae essentia motus es set num quam quiesceretamotu:
nilest enĩ quod recipiates sentiae suae contrarie tatẽ nam
ignis numquam frigidus erit nec nixs ponteum quam cale-¬

Expanded text:
non minus uiolentis perurget. «Nullum», inquit, «initium idem non minus uiolentis perurget. «Nullum», inquit, «initium idem potest esse ei cuius est initium. Nam apud geometras principium lineae punctum dicitur esse, non linea; apud arithmeticos principium numeri non est numerus. Item causa nascendi ipsa non nascitur. Et ipsa ergo motus causa uel initium non mouetur. Ergo anima, quae initium motus est, non mouetur.» Additur hoc quoque: «Numquam», inquit, «fieri potest ut circa unam eandemque rem uno eodemque tempore contrarietates ad unum idemque pertinentes eueniant. Scimus autem quia mouere facere est et moueri pati est. Ei igitur quod se mouet simul euenient duo sibi contraria, et facere et pati, quod impossibile est. Anima igitur non potest se mouere.» Item dicit: «Si animae essentia motus esset, numquam quiesceret a motu. Nihil est enim quod recipiat essentiae suae contrarietatem: nam ignis numquam frigidus erit nec nix sponte umquam cale
Abbreviated transcription (Latin):
um quam inueniemus exordium: de in desi quid semo uere
dicatur. necesse est inquit. utauttotuma toto. aut par tema
parte aut partem atoto aut totum a parte : ex istimemus
moueri: et tamen motus ille seuatoto seua parte procedat al¬
terum sui postulabit auctorem: Ex his omnibus inunumari :¬
sto telica ratiocinatio tota colligitur. hoc modo: omne quod mo¬
uetur ab alio mouetur: quod igitur primum mouet aut stat.
aut ab alio et ipsum mouetur: sed si ab alio. iam non potest
hoc primumuocari et semper quid primum moueatrequi¬
remus : restat ut stare dicatur : stat igitur. quod primum
mouet : contra platonem ergo quidicit animam motus esse
pͥncipiũ in hunc modũ cõponit᷑ syllogism : anim a pͥncipiũ
motꝰ ẽ principiũ autẽ mot᷑ ñ mouet igit᷑ anima ñ mouet᷑¬
et hoc ẽ qđ primolocouiolent obiecit : Nec eousq
persuadere contentus animam non moueri aliis quoq rationib:

Expanded text:
umquam inueniemus exordium. Deinde siquid se mouere umquam inueniemus exordium. Deinde siquid se mouere dicatur, necesse est», inquit, «ut aut totum a toto, aut partem a parte, aut partem a toto, aut totum a parte existimemus moueri; et tamen motus ille, seu a toto seu a parte procedat, alterum sui postulabit auctorem.» Ex his omnibus in unum Aristotelica ratiocinatio tota colligitur hoc modo: «Omne quod mouetur ab alio mouetur. Quod igitur primum mouet, aut stat aut ab alio et ipsum mouetur. Sed si ab alio, iam non potest hoc primum uocari, et semper quod primum moueat requiremus. Restat ut stare dicatur. Stat igitur quod primum mouet.» Contra Platonem ergo, qui dicit animam motus esse principium, in hunc modum componitur syllogismus: «Anima principium motus est. Principium autem motus non mouetur. Igitur anima non mouetEt hoc est quod primo loco uiolenter obiecit, nec eo usque persuadere contentus animam non moueri, aliis quoque rationibus
Abbreviated transcription (Latin):
uet dicetur ab alio moueri. et illudrursus ab alio et in infi¬¬
nitum in qui sitio ista casura est: num quam exor dia prima
repperiens : si semperaliudeaquae putaueris prima prae-¬
cedit: restat igitur inquit. ut si quod primum mouet non di-¬
cetur starei ipsum semouere dicatur. et sicerit inuno eo¬
dem que aliud quod mouet : aliud quod mouetur : siquidẽ
in omniait motutria hȩc sint neces se ẽ: id ẽ. quod mouet ꝯ qͥmouet
et quo mouet : et quod mouetur: ex his quod moue turtantũ
mouetur non etiam mouet cum illud quo fitmotus
et moueatur : et moueatillud uero quod mouet non etiam moue¬
tur: ut ex tribus sit commune quod medium᷑ duo uero sibi contra¬
ria intelle gantur : nam sicut ẽ quod mouetur. et non mouet ita ẽ
inquit quod mouetet non mouetur: propter quod diximus
qui acumomne quodmouetur ab alio moueatur. si quod mo¬
uet et ipsum mouetur: quae remus semper motus huius. nec

Expanded text:
uet dicetur ab alio moueri et illud rursus ab alio, et in infiuet dicetur ab alio moueri et illud rursus ab alio, et in infinitum inquisitio ista casura est numquam exordia prima reperiens, si semper aliud ea quae putaueris prima praecedit. Restat igitur», inquit, «ut si quod primum mouet non dicatur stare, ipsum se mouere dicatur. Et sic erit in uno eodemque aliud quod mouet, aliud quod mouetur, siquidem in omni», ait, «motu tria haec sint necesse est, id est quod mouet, et quo mouet, et quod mouetur. Ex his quod mouetur tantum mouetur, non etiam mouet, cum illud quo fit motus et moueatur et moueat; illud uero quod mouet non etiam mouetur, ut ex tribus sit commune quod medium, duo uero sibi contraria intellegantur. Nam sicut est quod mouetur et non mouet, ita est», inquit, «quod mouet et non mouetur; propter quod diximus quia, cum omne quod mouetur ab alio moueatur, si quod mouet et ipsum mouetur, quaeremus semper motus huius nec
Abbreviated transcription (Latin):
sam ouerentur sispontaneo ferrentur agitatu cum uero
hoc facere non possint sed leuibus semperascensus et des¬
cens us grauibꝰ: putatus sit apparet eorum motum ad certã
et constitutam naturae necessi tatem referri:¬
Haec sunt et his similia quib aristo teles omne quod mouetur
ab alio moueri probas se secredidit: sed platonici ut paulo post
de monstrabitur argumenta haec arguta magis quam ueraes¬
sed ocuerunt : nunc sequens eius demiungenda diuisi o est qua
non posseanimam exsemouerietiamsi hoc aliares facere pos-¬
set labora tostendere:et huius rei primam propositionem ab
illis mutuatur. quae sibi aestimat constitisse: Sic enimait :
cumigitur omne quod mouetur constet ab alio mouerisine
dubio id quod primum mouet. quia non ab alio mouetur: ne¬
que enim haberetur iam primumsi ab alio moueretur. ne¬
cesse ẽ inquituta ut stare dicatur. aut se ipsum mouere :
namsimoueri ab alio dicatur : illud quoque quod eum mo¬

Expanded text:
sa mouerentur si spontaneo ferrentur agitatu. Cum uero sa mouerentur si spontaneo ferrentur agitatu. Cum uero hoc facere non possint, sed leuibus semper ascensus, et descensus grauibus deputatus sit, apparet eorum motum ad certam et constitutam naturae necessitatem referriHaec sunt et his similia quibus Aristoteles omne quod mouetur ab alio moueri probasse se credidit. Sed Platonici, ut paulo post demonstrabitur, argumenta haec arguta magis quam uera esse docuerunt. Nunc sequens eiusdem iungenda diuisio est qua non posse animam ex se moueri, etiamsi hoc alia res facere posset, laborat ostendere. Et huius rei primam propositionem ab illis mutuatur quae sibi aestimat constitisse. Sic enim ait: «Cum igitur omne quod mouetur constet ab alio moueri, sine dubio id quod primum mouet quia non ab alio mouetur neque enim haberetur iam primum si ab alio moueretur, necesse est», inquit, ut aut stare dicatur aut se ipsum mouere. Nam si moueri ab alio dicatur, illud quoque quod id mo
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum ad superiora ignis ascendit : et de his quidem quae ex
accidenti mouentur nulla dubitatio ẽ quin ab alio moueantur :
probabo autem in quitetiam ea quae persemouentur ab alio
moueri exomnib: enimait. quae persemouentur. alia causã
motus in trase possident ut animalia ut arbores. quae sinedu¬
bio abalio intelleguntur moueri a causascilicet quae in ipsis
latet . nam causammotus abeo quod mouetur ratioseque strat :
ali a uero a perte ab alio mouentur id ẽ auguia ut natura etui
moueri dicimus omne iaculum: quod cum demanu iaculantis
et terram seorsum et ignem deor sum ferriuidemus : quod
alienus sine dubio cogit in pulsus : natura uero mouentur. uel
grauia cum perse deor sum. uelleuia cumsursum ferunt᷑ :
sed et haec dicendum ẽ ab alio moueri. liceta quo habeatur
incertum: ratio enim ait de prehendit ẽẽ nescioquid quod
haec moueatnamsis ponte mouerentur. sponte etiamsta-¬
renti sed nec unamuiam semper agerentim moper diuer¬

Expanded text:
ut cum ad superiora ignis ascendit. Et de his quidem quae ex accidenti mouentur, nulla dubitatio est quin ab alio moueantur: probabo autem», inquit, «etiam ea quae per se mouentur ab alio moueri. Ex omnibus enim», ait, «quae per se mouentur, alia causam motus intra se possident, ut animalia, ut arbores, quae sine dubio ab alio intelleguntur moueri, a causa scilicet quae in ipsis latet nam causam motus ab eo quod mouetur ratio sequestrat; alia uero aperte ab alio mouentur, id est aut ui aut natura. Et ui moueri dicimus omne iaculum, quod, cum de manu iaculantis et terram sursum et ignem deorsum ferri uidemus, quod alienus sine dubio cogit impulsus. Natura uero mouentur uel grauia cum per se deorsum, uel leuia cum sursum feruntur; sed et haec dicendum est ab alio moueri, licet a quo habeatur incertum. Ratio enim», ait, «deprehendit esse nescio quid quod haec moueat. Nam si sponte mouerentur, sponte etiam starent, sed nec unam uiam semper agerent; immo per diuer
Abbreviated transcription (Latin):
qđ mouet᷑ ab aliomoueri omnia hȩc motuũ genera in animaq̃:¬
rit inquib: aliud ẽ qđ mouet aliud qđ mouet᷑ cũ nihilhorũ cadere
in animã possit inquanul ladiscretioẽ mouentis ie moti: quis igit᷑ ẽ
dic̃ aliquis autunde intellegit᷑ anime motꝰ sihor ũ nullus ẽ sciath
quis quis nossedes iderat ł platone dicente ł tullio. quin etiã ceteris
q̃ mouent hic fons ħ principiũ ẽẽ mouendi quantas it aũuocabuli
buiꝰ ex pressio quo anima fons motꝰuocat᷑ facilere peries sir ei inuisi¬
bilis motũ sine auctore atq: ideo sineinitio acsine finȩ ꝓdeuntẽ &ecetera
mouentẽ m̃ tec̃cipias cuinibilsimilius deuis ibilib: quã fonspotuerit
repeririqͥita pͥncipiũ ẽ aq̃: ut cũ desefluuios et lacus ꝓcreet anullona¬
sciipsdicat᷑: nãsi abalio nascere tͥ ñ eẽt ipsepͥncipiũ et sic̃ fons ñ sẽꝑfacle

Expanded text:
quod mouetur ab alio moueri, omnia haec motuum genera in anima quaquod mouetur ab alio moueri, omnia haec motuum genera in anima quaerit in quibus aliud est quod mouet, aliud quod mouetur, cum nihil horum cadere in animam possit, in qua nulla discretio est mouentis et moti. «Quis est igitur», dicit aliquis, «aut unde intellegitur animae motus, si horum nullus est?» Sciet hoc quisquis nosse desiderat uel Platone dicente uel Tullio: «quin etiam ceteris quae mouentur hic fons, hoc principium est mouendi.» Quanta sit autem uocabuli huius expressio, quo anima fons motus uocatur, facile reperies, si rei inuisibilis motum sine auctore atque ideo sine initio ac sine fine prodeuntem et cetera mouentem mente concipias; cui nihil similius de uisibilibus quam fons potuerit reperiri, qui ita principium est aquae, ut, cum de se fluuios et lacus procreet, a nullo nasci ipse dicatur; nam si ab alio nasceretur, non esset ipse principium. Et sicut fons non semper facile
Abbreviated transcription (Latin):
dicã moueri qđ autẽ ñ saepe subunotẽpore accessũ uariat etre¬
cessũ fac̃hoc dis positio arcana et c̃sulta naturaeq̃ animalis uitã
certis uinculis continendã tantũ animȩ in iecit corporis amorẽ.
ut amet ultro qđ uinctaẽ raroq: c̃tingat nefinita quoq: legetẽ¬
poris sui mȩrens et inuitadiscedat hacquoq: obiectione ut arbi¬
tror dissoluta adeas int̃rogationes quib: nosuidetͥurgereue
ueniam : si mouet inquit seanima aliquo motꝰ gene resemouet
dicendũ ne ẽ igit᷑ animã sein locũ mouere ergo illocꝰ aut orbisaut¬
lineaẽ : ansepariendo seuc̃ sumendomouet᷑ sene auget anminuit :
autꝓferat᷑ ait in mediũ aliud genꝰmotꝰ quo eã dicamꝰ mouert: sed
omnis hȩc in t̃rogationũ molesta c̃geries exuna e adẽq defluit
malȩ c̃ceptȩ definitionis astutia: nãqui a semel sibi ꝓposuit õne

Expanded text:
dicam, moueri? Quod autem non saepe sub uno tempore accessum uariat et redicam, moueri? Quod autem non saepe sub uno tempore accessum uariat et recessum, facit hoc dispositio arcana et consulta naturae, quae ad animalis uitam certis uinculis continendam tantum animae iniecit corporis amorem, ut amet ultro quod uincta est, raroque contingat ne finita quoque lege temporis sui maerens et inuita discedat. Hac quoque obiectione, ut arbitror, dissoluta, ad eas interrogationes quibus nos uidetur urguere ueniamus. «Si mouet», inquit, «se anima, aliquo motus genere se mouet. Dicendumne est igitur animam se in loco mouere? Ergo ille locus aut orbis autlinea est. An se pariendo seu consumendo mouetur? Sene auget an minuit? Aut proferatur», ait, «in medium aliud genus motus quo eam dicamus moueri.» Sed omnis haec interrogationum molesta congeries ex una eademque defluit male conceptae definitionis astutia. Nam quia semel sibi proposuit omne
Abbreviated transcription (Latin):
moueri arbores dicis quod cũ ut opinor annuerit paridicacita teferict᷑
simouentꝰ arbor es sine dubio ut tudicere s oles int̾alios motꝰ etiã de
loco in locũ mouent᷑: hoc aut ẽ uidem ꝑseeas facere non posse igi¬
tur arbores non mouentur : sedut hunc s yllogismũ additamento
serium facere possimus. postquã dixerimus ergo arbores non
mouens adiciemꝰ sed mouentur arbores nonigit᷑ omnia quȩ mo¬
uent etiã deloco in locũ mouentur : et itafinis in exitũ sanȩ c̃clusi¬
onis euadet siergo arbores fatebimꝰ᷑ moueriquidẽ sed apto
sibi motu curbꝰ animȩ negemꝰ ut motues sentiȩ suȩ conueniente
moueat᷑ hec et alia ualide dicer enetiã si hoc motꝰ genere moueri
anima ñ posset: cũ uero et corpus animet accessuet a corpore
certa c̃stitutitẽporis legediscedat quis eã neget etiã in locũ ut ita

Expanded text:
«Moueri arbores dicis?» Quod cum, ut opinor, annuerit, pari dicacitate ferietur: «Moueri arbores dicis?» Quod cum, ut opinor, annuerit, pari dicacitate ferietur: «Si mouentur arbores, sine dubio, ut tu dicere soles, inter alios motus etiam de loco in locum mouentur. Hoc autem uidemus per se eas facere non posse. Igitur arbores non mouentur.» Sed ut hunc syllogismum additamento serium facere possimus, postquam dixerimus: «Ergo arbores non mouentur», adiciemus: «Sed mouentur arbores. Non igitur omnia quae mouentur etiam de loco in locum mouentur.» Et ita finis in exitum sanae conclusionis euadet: «Si ergo arbores fatebimur moueri quidem, sed apto sibi motu, cur hoc animae negemus, ut motu essentiae suae conueniente moueatur?» Haec et alia ualide dicerentur etiam si hoc motus genere moueri anima non posset. Cum uero et corpus animet accessu et a corpore certa constituti temporis lege discedat, quis eam neget etiam in locum, ut ita