comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Statius forius testõ scͥp¬
to heredis sui pompeni tacite fid̾i
cõmiserat ut non capienti fandũ
⁊ c̾t᷑e peccunie qnͣtitatem daret. ⁊
eo noĩe cautõnẽ a pompeio exigi cu¬
rauerat se restitutur̃ eaq eiq ꝑ
faustino heredib institutis nullas
sulti ĩꝑatores a ꝓcuratorib rescͥp¬
serunt si ñ ꝓbaretur mutatã uo¬
lũtatẽ cẽ prestandã fid̾r̾ ꝯmissũ
atq ita pompeius ꝯdempnatus¬
nec posse uideri ꝓ parte ĩ pͥma uo¬
luntate testatorẽ ꝑseuerasse. S
i uniu̾so ꝓnũciauit. nec testͣm
prius extare. nec si dediss ĩ pͥmo
testõ peti ex post̾iore potuisse. nͥ
petitũ fuiss placuit. qr non ꝓbabat
sibi datas p̃ceptõnes ex sola sua
cautione solũ fidei ꝯmissũ pr̃are
debere. ¶Cornelio felici mater
scripta heres rogata erat restitũe
h̾editatem post mortẽ suam cũ
heres scripta ꝯdempnata ẽẽt. ⁊¬
a fisco oĩa bona mulieris occupa

Expanded text:
m Statius Florus testamento scripto heredis sui Pompeii tacitae fidei commiserat, ut non capienti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curaverat se restituturum ea, quae eiFaustino heredibus institutis nullas sulti imperatores a procuratoribus rescripserant, si non probaretur mutatam voluntatem esse, praestandum fideicommissum: atque ita Pompeius condemnec posse uideri pro parte in prima uoluntate testatorem perseuerasse, sed in uniuerso. pronuntiauit nec testamentum prius exstare nec, si dedisset in primo testamento, ex posteriore peti potuisse, nisi petitum esset. placuit, quia non probabat sibi datas praeceptiones ex sola sua cautione, solum fideicommissum praestare debere.Cornelio Felici mater scripta heres rogata erat restituere hereditatem post mortem suam. cum heres scripta condemnata esset a fisco et omnia bona mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
capiuntur uł ab hostib deducũt᷑
iure pꝰ liminii reu̾ti antiqͥtus pla¬
cuit. ¶ An ciui hostib deditꝰ
reu̾sus nec a nobis receptus cuiꝰ
aũ in bello aũ ĩ pace. In bello cũ hii
qui nob̾ hostes sunt aliꝙ̃ ex nr̃is
ceꝑunt. ⁊ int̾ p̾sidia sua ꝑduxe¬
runt. Nam si ĩ eodẽ bello ifireu̾¬
añcꝙͣ in p̃sicha ꝑducantur hos¬
tiũ man cuiᷤ tunc ã reu̾sus ĩ¬
telligitur. aut ad amicos nr̃os
ꝑueniat aut int̾ p̃sidia nra ẽe̾
seruus fit. eoꝵ idemq ẽ si ab illis adn
nos alꝙͥ ꝑueniat. hoc qͦ igͥ caũ post¬
liminiũ datũ ẽ. captiuus aũ si a nob̾

Expanded text:
tur vel hostibus deduntur, iure postliminii reverti antiquitus placuit. an qui hostibus deditus reversus nec a nobis receptus civisaut in bello aut in pace. In bello, cum hi, qui nobis hostes sunt, aliquem ex nostris ceperunt et intra praesidia sua perduxerunt: nam si eodem bello is reveantequam in praesidia perducatur hostium, manet civis. tunc autellegitur, si aut ad amicos nostros perueniat aut intra praesidia nostra esse seruus fit et eorum: idemque est, si ab illis ad nos aliquid perueniat. hoc quoque igitur casu postliminium datum est.Captiuus autem si a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł .l. Nochis q̃dam fisci debi¬
trix ex conductione uectigał. he¬
redes hũat a quib post aditam he¬
ditatem fariã senilla ⁊ alii p̃dia
emebant cũ duenirentur pp̃ mo¬
chidis reliqͣ dicebant heredes mo¬
chidis ydoneos ẽẽ.⁊ multos alic ᷤᷤ
ex hiisoẽ bonis emisse eqũ puta¬
ri deb̾e. Neinde in reliquñ possõ¬
rem conẽm ⁊ Ita ꝓnũciauiti

Expanded text:
um.Moschis quaedam, fisci debitrix ex conductione uectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. cum conuenirentur propter Moschidis reliqua et dicebant heredes Moschidis idoneos esse et multos alios ex isdem bonis emisse, aequum putar‹i› debere, in reliquum possrem omnem:
Abbreviated transcription (Latin):
sum ẽ ñ eũ ẽe post liminio reilsũ qr
iurauerat cartaginẽ reu̾surũ. ⁊ g̾ ñ
habuerat rome remeañdi. ⁊ id̾o ĩ qͦdã
temꝑt menandro qui postea ꝙͣ ap̃
nos manumissus erat missus estꝰ
ad suos. ñ est uisa neccĩa lex q̃ lata
ẽ de illo ut remanẽt cuiꝰ roꝰ. nã suĩ a¬
nimꝰ eiꝰ fuiss in remanendi ap̃ suos
desun̾e̾t ẽẽ ciuis. siũ aiimꝰ fuiss re¬
ob maleficiũ data. ⁊ deinde a latrum¬
culis extere gentis capta ⁊ iure co¬
mentuuendita. ac redempta ĩ cãm
suam recidit cocio autẽ firmo centu¬
rioni. p̃ciũ exfisco reddendũ est

Expanded text:
sum est non esse eum postliminio reuersum, quia iurauerat Carthaginem reuersurum et non habuerat animum Romae remanendi. et ideo in quodam interprete Menandro, qui posteaquam apud nos manumissus erat, missus est ad suos, non est uisa necessaria lex, quae lata est de illo, ut maneret ciuis Romanus: nam siue animus ei fuisset remanendi apud suos, desineret esse ciuis, siue animus fuisset reob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii uendita ac redempta in causam suam reccidit.Cocceio autem Firmo centurioni pretium ex fisco reddendum est
Abbreviated transcription (Latin):
eius qui ab hoitib captas ẽ. post¬
ea stipulatus est aut si legatum
sit seruo eius postea qmͣ ille ad hos¬
tes ꝑuen̾it. ħ habunt heredes eius
qͦꝵ et si captiuitatis eius tempore
decessiss aquĩ fisciũ foret heredi.
nerariis pp̃ libelli usum pꝰ lũm¬
niũ eso non piscatoris ut si quas
actuarias uoluptatis cã ꝑauerit᷑
ꝑrecipiũtur post liminio. nã sñ
culpa eqͥtis ꝓrumꝑe se pot̾unt¬
ñ idem ĩ armis uiris ẽ quippe nõc
saͥne flagio amittũtur. arma eĩ

Expanded text:
eius, qui ab hostibus captus est, postea stipulatus est, aut si legatum sit seruo eius, posteaquam ille ad hostes peruenit, hoc habebunt heredes eius, quia et si captiuitatis tempore decessisset, adquisitum foret heredi. nerariis propter belli usum postliminium est, non piscatoriis aut si quas actuarias uoluptatis causa parauerrecipitur postliminio: nam sine culpa equitis proripere se potuerunt.Non idem in armis iuris est, quippe nec sine flagitio amittuntu
Abbreviated transcription (Latin):
Iuuł. ł. Etiam si redibaͥtug
seruus fũit incaput emptoris
non torquebitur.
gatur lib̾m sedicat druus adri¬
anus rescripsit. non ẽe eũ ante
torquendũ qmͣ liberale iudicium
od̾.ł. Certo p̃cio seruũ exsti¬
linatũ ĩ q̃stionem dari int̾posita
pertus spetande lib̾tatis p̃ro¬
gatiua non ut seruus obam
ꝓ testimonio non uacillante

Expanded text:
ulis Etiamsi redhibitus fuerit servus, in caput emptoris non torquebitur. gatur, liberum se dicat, divus Hadrianus rescripsit non esse eum ante torquendum quam liberale iudicium um. Certo pretio seruum aestimatum in quaestionem dari interpositapertus sperandae libertatis praerogatiua non ut seruus ob ampro testimonio non uacillante
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerat. ut ascertõtẽ ip̃ius
de se cõfessionẽ ꝑuenires. nec
frustra fuit tam prudens ꝯssui¬
um tuũ cũ in tormentis ꝯstic̾it
neq illos ei conscios fuisse. et
ip̃m de se temere ementiũ. po¬
tes itaq decreti gr̃am facere
⁊ eum ꝑ officiũ distrahi iub̾e
cõdicione additaa ne ũ ꝙͣ ĩ po¬
testate dni reu̾tant᷑ quẽ p̃cio re¬
cepto certũ hip̃s libent̾ tali seruo
fuiss añ qmͣ dampnaretur. Set
p̃ses prouincie eũ quẽ dampna¬
usti restitũe non pot̃. cũ nec pe¬
cuniariam sententiam suã re
nocens uidebatur postea ratõ
ĩnorentie cõstuit.¬

Expanded text:
tus fuerat, ut ad certiorem ipsius tus fuerat, ut ad certiorem ipsius de se confessionem peruenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti gratiam facere et eum per officium distrahi iubere, condicione addita, ne umquam in potestatem domini reuertatur, quem pretio recepto certum habemus libenter tali seruo fuisset, antequam damnetur. sed praeses prouinciae eum quem damnauit restituere non potest, cum nec pecuniariam sententiam suam reunocens uidebatur, postea ratio innocentiae constit
Abbreviated transcription (Latin):
ta. aut hñda fides. aut non hñ¬
da. ¶Cum quis latrones tradi¬
d̾it quibusdam rescriptis continẽ¬
tur non debere fid̾ hrẽ eis ĩ eos
qͥ eos trudid̾unt quibusdam qd̃uͦ
q̃ fuerit pleniora. hoc cauetur
ta estimetur hñda fides sit. nͨ
ne pleriq enĩ dũ metumtine
forte apprehendi eos noĩe ut ꝓ¬
captantes. qr non facile eis m̃¬
dicantibus proditores suos cre¬
ditur. s neq passim impunitas
hon̾oratos ꝙ eos ip̃i tradidisset̃
neq enĩ in ualidum argm hr̃i
debet m̃datii siũ calũpine inse
instructe. ¶ Siquis ultro de
maleficio fateatur non semꝑ
ei fides hñda est ñ nũqmͣ enim
aut metu aut alia detausa ĩ se¬
se confiteatur ⁊ exstat epła¬
diuoꝵ frm̃ ad nocomũ saxam
qͣ. continetur liberandũ eũ qui
in se fuerat confessus cuiꝰ dãp
cidiũ in se confring̾e metu ad
dum reu̾tendi suspectus eẽt
ꝑseuerante falsa demonstrati¬
one dampnasti q̃siturꝰ de con¬
ciis quos etĩ hr̃e secum menti¬

Expanded text:
ta habenda fides aut non habenda. Cum quis latrones tradidit, quibusdam rescriptis continetur non debere fidem haberi eis in eos, qui eos tradiderunt: quibusdam uero, quae sunt pleniora, hoc cauetur, ita aestimetur, habenda fides sit nec ne. plerique enim, dum metuunt, ne forte adprehensi eos nominent, pcaptantes, quia non facile eis indicantibus proditores suos creditur. sed neque passim impunitas oneratos, quod eos ipsi tradidissent: neque enim inualidum argumentum haberi debet mendacii siue calumniae in se instructae. Si quis ultro de maleficio fateatur, non semper ei fides habenda est: nonnumquam enim aut metu aut qua alia de causa in se confitentur. et extat epum ad Voconium Saxam, qua continetur liberandum eum, qui in se fuerat confessus, cuius poscidium in se confingere metu ad dominum revertendi suspeperseuerantem falsa demonstratione damnasti quaesiturus de consciis, quos aeque habere se commenti
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ missã possõnẽ iuderi. qmͣ si
tradita fuiss emꝑtori. qr nemo
eo aĩo eẽt ut possõnẽ omtit̾et
pp̃ emptorẽ cỹ emptor adepttͦ
nõ fuiss. Emptorẽ quocꝙ qui

Expanded text:
ante omissam possessionem videri, quam si tradita fuisset emptori, quia nemo eo animo esset, ut possessionem omitteret propter emptorem, quam emptor adeptus non fuisset. emptorem quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
coiunctionẽ admittitur excusa¬
ri colet sexu uł etate. uł ⁊̃ puns¬
endi correptionẽ que bona fide
int̾uenit. utiꝙ si error allegãt᷑
filius rescripserunt. ẜi marttas
uxorem in adult̾io dep̃hensam
impetu tractas dolorisꝰ int̾fecͥit¬
non utiꝙ legis cormelie desecarris
penam excipiet. Nam ⁊ diuus piuis ĩ
hec u̾ba rescripsit appollonio ei qͥ uxo¬
rem suam ĩ adult̾io dep̃hensã occidisse
si s̃ negat ultimũ suppliciũ remitti
ondus sit. Sufficiet gͥ si humił loci
sit ĩ opus ꝑpetuũ ip̃m tradi. siqͥdem
honestior̃ in insulam relegari ¶li¬
berto patroni famaᷤ lacessere ñ faci¬
le conceditur. s si uire mariti uelit
adult̾i accusare ꝑmittendũ esb. Qũo
si atrocẽ iniuriã passus eẽt. Certe si
prõnũ qui sit ex eo nũo qui dep̃hẽ¬
sus ab alio int̾sici pos̾ in adult̾io ux¬
oris dep̃henłit deliberand̾ est an ĩ¬
iudetur. Nam cuiꝰ fame multo mag̃
iure ꝑcendũ est. ¶ Siquis in ho¬

Expanded text:
dmittitur, excusari solet sexu vel aetate vel etiam puniendi correctione, quae bona fide intervenit, utique si error allegetur,et Commodus filius rescripserunt: "si maritus uxorem in adulterio deprehensam impetu tractus doloris interfeceritique legis Corneliae de sicariis poenam excipiet". nam et divus Pius in haec verba rescripsit Apollonio: "ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non negat, ultimum supplicium remitti ndus sit. sufficiet igitur, si humilis loci sit, in opus perpetuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari'.Liberto patroni famam lacessere non facile conceditur: sed si iure mariti uelit adulterii accusare, permittendum est, quomodo si atrocem iniuriam passus esset. certe si patronum, qui sit ex eo numero, qui deprehensus ab alio interfici potest, in adulterio uxoris deprehenderit, deliberandum est, an imsse videtur: nam cuius famae, multo magis vitae parcendum est. Si quis in ho
Abbreviated transcription (Latin):
ac᷑ .ł. Dicħ int̾est adulteram
tauam pͥus pat̾ occiderit. an ñ dum
utrũꝙ occidat. Namq si alterum
occidit᷑. lege cormelia reus erit. ꝙ
li alt̾o occiso. alt̾ uulneratus fu̾it
ubis qͥdẽ legis ñ liberabitur. s
diuus marchus ⁊ cõmõdus rescriple¬
runt impunitatẽ ei concedi ꝙ licet
int̾empto adult̾io mulier suꝑuixe¬
rit post tã grauia uulnera que ei
pat̾ influxerat. mag̃ fc̃õ qmͣ uolũ¬
tate eiꝰ seruata est. qr lex̾ ꝑtitur
in eos qui dep̃hensi sunt indigna¬
tionẽ exigit. et sed̾m ueritatẽ re¬
quirit. ¶ Cũ adult̾um ex adult̾iis
elegerit maritꝰ alt̾m. ñ ante accu¬
sare pot̃. ꝙͣ pͥus iudiciũ finiaturꝰ
qr duo sumul ab eodẽ accusare ñ li¬
cet. ñ tñ ꝓhibetur accusator simł

Expanded text:
 Nihil interest, adulteram filiam prius pater occiderit an non, dum utrumque occidat: nam si alterum occidit, lege Cornelia reus erit. quod si altero occiso alter vulneratus fuerit, verbis quidem legis non liberatur: sed divus Marcus et Commodus rescripserunt impunitatem ei concedi, quia, licet intrit post tam grauia uulnera, quae ei pater infixerat, magis fato quam uoluntate eius seruata est: quia lex parem in eos, qui deprehensi sunt, indignationem exigit et severitatem requirit. Cum alterum ex adulteris elegerit maritus, alterum non ante accusare potest, quam prius iudicium finietur, quia duos simul ab eodem accusari non lice
Abbreviated transcription (Latin):
sub iminor annis adult̾iũ
rauscut lege iulia tenetur q̃m
e patris arguere posse ꝯstitutũ
mitat᷑. ut putil cũ pͥuigna nu¬
similitꝰ punientur. Idẽ .n rem¬
oto. ⁊̃ adult̾io eueniret. ¶ Stu¬
prũ in fororis filiam si cõmit¬
tatur aute adilt̾ii pena suffici¬
at mag̾ considerandũ est occurꝰ¬
nt quõ hic duplex admissum
m̾m̾. illicite conturbatur an cõ¬
tumatia iuris. ⁊ sangͥnis ꝯtuma
tia. qr̃ mulier tũc demũ eã pe¬
nam ꝙͣ mares sustinebunt cũ ĩces¬
tũ iuir gẽtiũ ꝓhibitũ admiserit
Nam si sola uiris nr̃ĩ obseruãtior
int̾ueniat. Mulier ab incesti cͥmi
incesti pp̃ etateꝰ remiserunt. s
distrahi coniunctionẽ illicitam
iusserunt. cũ alias adult̾i cͥmẽ
& pub̾tate delĩquitur. ñ excuse¬
tur etate. Nam ⁊ mulieres ĩ iure
erpantes incesti cͥmine ñ teñ¬
supͣ dcm̃ est. cũ madultio ꝯmis¬
so. nullam hr̃e possint excusa¬
tionem. ¶Idem imꝑatores res¬
cripserumꝰ post diuortiũ ꝙ cũ

Expanded text:
Si minor annis adulterium commiserit, lege Iulia tenetur, quoniam te patris arguere constitutum ut puta cum priuigna nusimiliter quoque punietur: id enim remoto etiam adulterio euenire‹t›. Stuprum in sororis filiam si committatur, an adulterii poena sufficiat mari, considerandum est. occurrit, quod hic duplex admissum monium illicite contrahatur an contumacia iuris et sanguinis contumt. Quare mulier tunc demum eam poenam, quam mares, sustinebit, cum incestum iure gentium prohibitum admiserit: nam si sola iuris nostri observatio interveniet, mulier ab incesti criminincesti propter aetatem remiserunt, sed distrahi coniunctionem illicitam iusserunt, cum alias adulterii crimen, quod pubertate delinquitur, non excusetur aetate. nam et mulieres in iure ersupra dictum est, cum in adulterio commisso nullam habere possint excusationem.Idem imperatores rescripserunt post diuortium, quod cum
Abbreviated transcription (Latin):
In iegẽ iuł. de adult̾iis ñ cõmisisse
.R̾. licet iniuriam suã ꝓgegente pu¬
dicitie cã cõfestĩ marito renũciari
ꝓhu̾it. ¶Supta quoc muliere
tñ ⁊ si lonocini uir pͥor non postu¬
leturꝰ adult̾ii crimen cõtra adult̾iĩ
ab extranco pot̾it inferri ¶ In mͦ¬
mnͦo. quoq diffunte defũcta uxore
ubi uiriurẽ adiat̾iu int̾ reos recipi
postulat . ¶Nupta pͥlusqmͣ adult̾¬
dampnet᷑ adulteris. dampnetur ad¬
ult̾ii ñ postulatur sinuptias denũ¬
ciatio uł ad domũ mulieris missa
ñ p̃cessit. ¶ Mulierẽ oblatronum
societatẽ exulare iussam citͣ penge
scriptõnẽ .u. annoꝵi crimen ĩcesti
iunctũ adult̾io ñ excluditur ¶ Du¬
os quidẽ adult̾ii mare ⁊ feminã
pp̃ comune cͥmen fimul non iure. nͭ a
denũciatũ fuiss ab eo qui postea desis¬
cͥmen adu̾sus duos simul ut̃ preta¬
ri potest. ¶ De seruis q̃onẽ in dẽo
incesti postulatos ita demũ hsidam¬

Expanded text:
in lege‹m› Iulia‹m› de adulteriis non commisisse respondi, licet iniuriam suam protegendae pudicitiae causa confestim marito renuntiari prohibuit. Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adulterii crimen contra adulterum ab extrario poterit inferri. In matrimonio quoque defuncta uxore uir iure adulterum inter ‹r›eos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem societatem exulare iussam citra poenaaescriptione quinque annorum crimen incesti coniunctum adulterio non excluditur. Duos quidem adulterii, marem et feminam, propter commune crimen simul non iure nec a denuntiatum fuisset ab eo, qui postea desiscrimen aduersus duos simul intentari potest. De seruis quaestionem in dominos incesti postulatos ita demum ha
Abbreviated transcription (Latin):
Iat̾ .ł. Eiqͥs adult̾iũ a seruo suo
cõmissis dicat in eam qmͣ uxorẽ
hu̾t. dius piꝰ rescripsit accusare
potiꝰ mulierẽ eũ deb̾e qmͣ ĩ p̃iu¬
diciũ eiꝰ seruũ suũ torquere ¶ Si
quis adult̾iũ non dimiserit. set
retiuuent. forsitam filiũ in nou̾¬
rdux̾it u̾bis ñ tenetur. s tñ di¬
endũ est. ut teneatur ne fraus fi¬
a ¶Si uxor ex adulterio uirt᷑
pmil accepit. lege uslia q̃i ad¬
ulta tenetur

Expanded text:
i quis adulterium a seruo suo commissum dicat in eam, quam uxorem habuit, diuus Pius rescripsit accusare potius mulierem eum debere, quam in praeiudicium eius seruum suum torquere.Si quis adulterum non dimiserit, sed retinuerit, forsan filium in nouereduxerit, uerbis non tenetur: sed tamen dicendum est, ut teneatur, ne fraus fiat. Si uxor ex adulterio uiri praemium acceperit, lege Iulia quasi adultera tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
serint si id totũ formare uolueruit
suffragio iusre pñie absoluuntur.
¶Accusatio suppoĩti partus nulla
temꝑis p̾scriptione depellit᷑ nec
int̾e̾st decesserit. nec ea q̃ partũ
subdidisse contendit᷑.
uocatõne testib petuniã acceꝑũt
obligõnẽ pactionẽ ue fet̾unt soci

Expanded text:
serint, si id totum formare noluerunt, suffragio iustae paenitentiae absoluuntur. Accusatio suppositi partus nulla temporis praescriptione depellitur, nec interest, decesserit nec ne ea, quae partum subdidisse contenditur.uocatione testibus pecuniam acceperunt, obligationem pactionem fecerunt, soci
Abbreviated transcription (Latin):
erit danda. qͣtenus iocupletiores fcĩ
sũt ultra nor ¶Simili modo qͣrꝰ¬
ab eo qͥ soluendo non sit si seruꝰ ign¬
orante dño ip̃e c̾uus sciens rem acce¬
ꝑit. an dñs tenetur. et ait labeo hcͣ¬
tenus eũ ten̾i ut restituat ꝙ ad se
ꝑuenit. aut dũtaxat de peculio dam¬
pnet᷑. uł siquid in rem eiꝰ u̾sũ ẽ eadẽ
noĩe ouenietur. ¶Item si nett̃ius
heres legata p̃stitent. dem̃. eiꝰ bona
uenierunt. ꝓculus ait. ⁊̃ si ignoraue¬
rint legatarii. tñ utilem actõnẽ dan¬
dam ꝙ nequaqmͣ dubiũ est tẽpushꝰ
accionis annũ cõputlimꝰ. utilẽ qͦ exꝑi¬
undi pot̾as fuit ex die fcẽ uendicio¬

Expanded text:
erit danda, quatenus locupletiores facti erit danda, quatenus locupletiores facti sunt, ultra non. Simili modo qab eo, qui solvendo non sit, ignorante domino ipse sciens rem acceperit, an dominus teneretur. et ait Labeo hactenus eum teneri, ut restituat quod ad se pervenit aut dumtaxat de peculio damnetur vel si quid in rem eius versum est. eadem nomine conuenietur. Item si necessarius heres legata praestiterit, deinde eius bona uenierint, Proculus ait, etiamsi ignorauerint legatarii, tamen utilem actionem dandam: quod nequaquam dubium est. Huius actionis annum computamus utilem, quo experiundi pot
Abbreviated transcription (Latin):
bat. Quare siquid in fraudẽ credito¬
rum fcm̃ sit. si tñ de is qui accepit.
ignorauit cessare uident᷑ u̾ba edicti
Pret̾ea illud sciendũ est eũ qͥ cõ¬
sentientib creditorib aliquid a fra¬
udatore uł emit uł stipulatꝰ est uel
quid aliud ccͣxerit ñ uideri ĩ frandẽ
creditorũ fecisse. nemo enĩ iudeturᷤ
fraudare eos qͥsciunt ⁊ cõsentiunt:
¶Siquid cũ pupillo gestũ sit ĩ fra¬
udem creditoꝵ iabeo ait oĩmͦ reuer¬
tandũ si fraudati sũt cteditores
qr pupilli ignorantia q̃ ꝑ etatẽ
cõtingit ñ d ẽẽ captiosa creditori¬
bus. ⁊ ip̃i lucrosa. eoq iure utimur̾.¬
¶ Simili mͦ dñis. ⁊ si cui donatũ ẽ
non ẽẽ q̃rendũ an sciente eo cui donͣ¬
tũ est gestũ sit. s hoc tm̃ an frau¬
danturꝰ creditores. nec uidet᷑ iniuri¬
⁊ affici is qui ignorau̾it cũ lucrũ
extorq̾atur non dampnũ infligatur
in hos tñ qͥ ignorantes ab eo qui solu¬
endo ñ sit lib̾tatẽ accepit accenꝰ actio

Expanded text:
bat: quare si quid in fraudem creditorum factum sit, si tamen is qui cepit ignorauit, cessare uidentur uerba edicti. Praeterea illud sciendum est eum, qui consentientibus creditoribus aliquid a fraudatore uel emit uel stipulatus est uel quid aliud contraxit, non uideri in fraude‹m› creditorum fecisse: nemo enim uidetur fraudare eos, qui sciunt et consentiunt. Si quid cum pupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeo ait omnimodo reuocandum, si fraudati sint creditores, quia pupilli ignorantia, quae per aetatem contingit, non debet esse captiosa creditoribus et ipsi lucrosa: eoque iure utimur. Simili modo dicimus et si cui donatum est, non esse quaerendum, an sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur. in hos tamen, qui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt, hactenus actio
Abbreviated transcription (Latin):
institutũ alienau̾it uti issu ẽp¬
dicione nulla fraus ẽ. s in he̾ditate
sit. cessat ecłtm qr licuit ei ⁊̃ repudĩ¬
are hereditatẽ. At si in ip̃a serui ali¬
enatione fraus est reuocabit᷑. ꝙꝑ̃ ad
si eum in fraudẽ manumisiss ¶A¬
pud labeonẽ scriptũ ẽ eũ qui suũ
um enĩ ꝑ tp̃ p̃ses inuitũ exsolu̾e co¬
gat impune ñ solu̾e iniquũ ẽẽ totũ
A hoc edc̃m ad cõtͣitus ꝑtinẽ ĩ quibꝰ
se p̃cor nõ int̾ponit ut pͥuta pigno

Expanded text:
uit, ut iussu empditione nulla fraus est, sed in hereditate sit, cessat edictum, quia licuit ei etiam repudiare hereditatem: at si in ipsa serui alienatione fraus est, reuocabitur, quemadmodum si eum in fraudem manumississet. Apud Labeonem scriptum est eum, qui suum um enim, quem praeses inuitum soluere cogat, impune non soluere iniquum esse: totum enim hoc edictum ad contractus pertinere, in quibus se praetor non interponit, ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
eclcm̃ ad diminuentes pr̃imoniũ
suũ. non ad eos qui id agut̃ ne locu¬
pletentur. Uñ siquis id̾o condicioni
non paret. ne comitatur̾ stipulatõ
in ea condicõne ẽ ne faciat huic &¬
eclicto locum. ꝓm̃ ⁊ qͥ repudiauit

Expanded text:
ictum ad deminuentes patrimonium suum, non ad eos, qui id agunt, ne locupletentur. Unde si quis ideo condicioni non paret, ne committatur stipulatio, in ea condicione est, ne faciat huic edicto locum. Proinde et qui repudiauit
Abbreviated transcription (Latin):
ens soluendo ñ ẽẽ recipiat ñ tim¬
ere hoc ecłcm. sibi enĩ uigilauit.
Qui u̾o̾ post bona possessa debitũ
suũ fecerit hũt ĩ portõne̾ uocandũ
enĩ debuit preciꝑe cet̾is post bona¬

Expanded text:
e soluendo non esse recipiat, non timere hoc edictum: sibi enim uigilauit. qui uero post bona possessa debitum suum recepit, hunc in portionem uocandum enim debuit praeripere cet
Abbreviated transcription (Latin):
aẽscrip. tu qͥ defensione omissa redi¬
mere siu̾am maluisti cũ tibi c̾mẽ obi¬
ce̾tur ñ inmito aͥngentos solidos
inferre fisco iussus ẽ. omissa enun
ip̃tꝰ cãe inqͥsitõne. tu ip̃e de huic pe¬
ne subdidisti optinendũ est enĩ ut
hii quibꝰ negã fiscalia mouentur
ad defensioñ. tẽ bona fide ueniant̃
non adu̾sarios aut̃ iudices redun̾e
temptant.

Expanded text:
erunt: "Tu, qui defensione omissa redimere sententiam maluisti, cum tibi crimen obiceretur, non immerito quingentos solidos inferre fisco iussus es: omissa enim ipsius causae inquisitione ipse te huic poenae subdidisti. optinendum est enim, ut hi, quibus negotia fiscalia moventur, ad defensiones causae bona fide veniant, non adversarios aut iudices redimere temptent
Abbreviated transcription (Latin):
dem.ł Puuis cõmodꝰ rescͥp. obsid̾.
bona secuti captiuoꝵ oĩmꝰ in fiscum
essercogenda.
mane ut ciues ro. semꝑ egerint
diui frẽs ꝓcuratorib hereditariũ
rescͥp. sine dubitatõe ius eoꝵ ab ob¬
sidis cõdicõne ne seꝑatũ debñficõ.
pͥncipali id̾oq idem ius eis seruan¬
dũ ꝙ hñt si alegitimis ciusb ro
adiit hẽditatẽ priuilegiis fisci cepi¬
sse ẽe subiectũ.

Expanded text:
m. Diuus Commodus rescripsit obsidum bona sicut captiuorum omnimodo in fiscum esse cogenda: manae ut ciues Romani semper egerint, diui fratres procuratoribus hereditatium rescripserunt sine dubitatione ius eorum ab obsidis condicione separatum esse beneficio principali, ideoque idem ius eis seruandum, quod habent, si a legitimis ciuibus Roadiit hereditatem, priuilegiis fisci coepisse esse subiectum.
Abbreviated transcription (Latin):
aut non daͣta intulisse ꝓ dictiseum
astteꝑit ut uindicet ⁊̃ exemplũ. neqtud
⁊aliud postea tale fac̾e molliatur.
in ꝙ quib delictũ est scrib̾e̾ ad col¬
⁊ desiderare ut cũ ꝑ secutoribus ad
se remittantur. et id quoq de qͥbas¬
dam rescriptis declaratur.
enuleiꝰ .ł. De militib tta ser¬
uatur. ut ad eũ remitt ant᷑ siquid
deliq̃rint sub quo militabũt. Is aũ
qui efcitiũ accepit ⁊̃ ius aĩadu̾tẽ¬
di ĩmilites caligatos ht̃.¬
Iaur. L. Carceri p̃positus si p̃cio
corruptus. sine uinculis ag̾e custo¬
inferri passus ẽ officio sudicis puns¬
endus est si nescit ob negligentiã
remouendus ẽ offõ.¬
dẽ.Lx quis receptã custodram
ine cã dimitat mandatis ita ca¬
uetur. ¶ Siquis ex hiis qui ⁊̃ ciui¬
tutib sũt celerit. et siue ã solu¬
iubeb̾it᷑ ex huis quiꝰ soluerit multꝯ̾
dicens. Nam cũ scierint̾̃ t̾q molestĩ

Expanded text:
aut non dicta rettulisse pro dictis eum aut non dicta rettulisse pro dictis eum compererit, ut uindicet in exemplum, ne quid et aliud postea tale facere moliatur.in quibus delictum est, scribere ad colet desiderare, ut cum prosecutoribus ad se remittantur: et id quoque quibusdam rescriptis declaratur.ulis. De militibus ita seruatur, ut ad eum remittantur, si quid deliquerint, sub quo militabunt: is autem, qui exercitum accipit, etiam ius animaduertendi in milites caligatos hitum. Carceri praepositus si pretio corruptus sine uinculis agere custoinferri passus est, officio iudicis puniendus est: si nescit, ob neglegentiam remouendus est offe quis receptam custodiam sine causa dimittat, mandatis ita cavetur: "si quos ex his, qui in civitatibus sunt, celeriter et sine causa soluiubebis et his, qui solverint, multam dices. nam cum scierint sibi
Abbreviated transcription (Latin):
ita rescripsit. et alias rescriptũ est
non ẽẽ utic epłas eoꝵ credendum
qui c̃ dampnatos ad p̃sides remisent̃
⁊idẽ de arenarchis p̃ceptũ est. qr
non om̃s ex fide bona elogia scri¬
b̾e comꝑtũ ẽ. s ⁊ cap̃ mandatorũ
extat ꝙ diuus pius cũ ꝓuincie as¬
e p̾erat sub edicto ꝓposuit ut ire¬
narche cũ app̃henderit̾ latͦnes int̾¬
rog̾ent eos de sociis ⁊ de receptati¬
inclusas atq obsignatas ad cog¬
nicionẽ magrãtus mut̾aut igit᷑
qui cũ eo elogio mitunt᷑ exinte¬
gro audiendi sũt. ⁊ si ꝑ literas mis
sic. et diuns pius ⁊ alii pͥncipes
rescͥpserũt. ⁊ d̾si his qui require¬
di ad notate sũt. ñ qĩ prodamp¬
natis. s c̃i re integra ãratͣ siquis
erit qdͥ eũ arguat. et id̾o cũ quis
uenire irrenarchem .⁊ ꝙ sepser᷑¬
exequi. ⁊ diligent᷑ ac fident̾ hoc fe¬
cerit collaudandũ eũ si u̾e parpru¬
dentꝰ non exquisitis argum̃tus si¬
plicit̾ꝰ denotare irenarchẽ minꝰ¬

Expanded text:
s rescriptum est non esse utique epistulis eorum credendum, qui quasi damnatos ad praesidem remiserint. idem de irenarchis praeceptum est, quia non omnes ex fide bona elogia scribere compertum est. Sed et caput mandatorum exstat, quo‹d› diuus Pius, cum prouinciae Asiae praeerat, sub edicto proposuit, ut irenarchae, cum adprehenderint latrones, interrogent eos de sociis et receptatinclusas atque obsignatas ad cognitionem magistratus mittant. igitur qui cum elogio mittuntur, ex integro audiendi sunt, etsi per litteras misssic et diuus Pius et alii principes rescripserunt, ut etiam de his, qui requirendi adnotati sunt, non quasi pro damnatis, sed quasi re integra quaeratur, si quis erit qui eum arguat. et ideo cum quis uenire irenarchen et quod scret si diligenter ac fideliter hoc fecerit, conlaudandum eum: si parum prudenter non exquisitis argumentis, simpliciter denotare irenarchen min
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ꝓuincie  hõ qui ex custodia pro¬
ducitur cognosc̾e debeat ⁊ qui ei ꝑ¬
uincie p̃est in qua ꝓuincia agiaur̾
llud quidẽ a quibdã obseruari so¬
let. ut cũ ꝯgnouit ꝯstituit rem¬
tat illũ cũ elogio ad eũ. qui ei ꝓ¬
uincie p̾est. uñ is .p. hõ est ꝙ ex

Expanded text:
uinciae homo, qui ex custodia producitur, cognoscere debeat is, qui ei prouinciae praeest, in qua prouincia agitur. Illud a quibusdam obseruari solet, ut, cum cognouit et constituit, remittat illum cum elogio ad eum, qui prouinciae praeest, unde is homo est: quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .L. In eos qui cũ recepties¬
serit ĩ carc̾em ꝯstipͭau̾int. ut ruptiᷤ
uincłis. et effracto carc̾e euadãt᷑
ampliꝰ qmͣ cã ex qͣ recepti sunt
repossit ꝯstituendꝰ est. ⁊ qnͣis cꝰt¬
inocentes ĩueniantur̾ ex eo cri¬

Expanded text:
. In eos, qui, cum recepti essent in carcerem, conspirauerint, ut ruptis uinculis et effracto carcere euadant, amplius, quam causa ex qua recepti sunt reposcit, constituendum est quamuis innocentes inueniantur ex eo cri
Abbreviated transcription (Latin):
int̾uenert̃. plane si uelit actionẽ
suam int̃ om̃s diuid̾e̾. ñ erit̾ ꝓ¬
hibendꝰ. non mag̃ ꝙͣ si duos reoᷤᷤ
¶Creditor pignus distrah̾e ñ co¬
gitur. si fideuissorẽ simpłr acceptũ
ꝯmisso pignore uelit ꝯuenire. cu¬
¶Cũ int̾fideiussores actõne diui¬
sã. quidã pꝰ litẽ otestatã soluendo
eẽ desierit̃. ea res ad honus eiꝰ qui
soluendo ẽ. non ꝑtinet. nec auxilio
defendetur. etatis auctor. ñ enĩ de

Expanded text:
ctionem suam inter omnes diuidere, non erit prohibendus, non magis quam si duos reos Creditor pignus distrahere non cogitur, si fideiussorem simpliciter acceptum omisso pignore uelit conuenire. Cum inter fideiussores actione diuisa quidam post litem contestatam soluendo esse desierunt, ea res ad onus eius qui soluendo est non pertinet, nec auxilio defendetur aetatis actor: non enim de
Abbreviated transcription (Latin):
dem. K nt̾ eos fideiussores
actio diuidenda est qui solidũ. et
aũ ꝑtem uirilẽ fide tua ẽe iubes
tunc enĩ ab mitio. ñ nisi uiriles
ꝑtes fingłos deb̾e conuieniet. fi¬
deiussor qui partẽ sine pecimie
suo noĩe uł rei ꝓmutendi solu̾it
qͣmutꝰ residui diuisione facta ꝑ¬
portionis. iudiciaũ accipiat io¬
cusare ñ d. eam enĩ quantitatẽ
int̾ eos qui soluendo sunt di

Expanded text:
um. Inter eos fideiussores actio diuidenda est, qui solidum et aut partem uirilem fide tua esse iubes?' tunc enim ab initio non nisi uiriles partes singulos debere conueniet. Fideiussor, qui partem pecuniae suo nomine uel rei promittendi soluit, quo minus residui diuisione facta portionis iudicium accipiat, recusare non debet: eam enim quantitatem inter eos qui soluend
Abbreviated transcription (Latin):
dam eẽ ait. ꝙ si peticliari: tũt m̃tẽ
serui q̃rendam. ⁊ si sefuuis mala
fide. possideat. eam q dñs nactus
sit ⁊t suo. noĩe possidcat. adempto
pitã peculio. dd̾ ẽ ut eadem cã sit pꝰ¬
cedat. ¶Ei seguus. bona side.em¬
erit peculiari noiẽ ego ub̃i pͥmũ
cõgnoni. scͥam ałtenã ꝓcessiram
usucapionẽ sec̃eisus ãĩt. Initiũ enĩ
postõnis sine̾ u̾stio fuisse. s si eã
fide faciat. ego. re alienã eẽ sciam
u̾su me ñ capturũ. ⁊ si qd̾ ñ boã
one lib̾tatis mͥ ded̾it. ñ id̾o me ma¬
gis usu capturũ durare enĩ pͥmã
tãm possõnis. Idem celsus ait.
¶ i a pupillo ẽmĩo sine tutoris aucͣͤ¬

Expanded text:
dam ait: quod si peculiari, tunc mentem serui quaerendam. et si seruus mala fide possideat e‹a›que dominus nanctus sit, ut suo nomine possideat, adempto puta peculio, dicendum est, ut eadem causa sit pocedat. Si seruus bona fide emerit peculiari nomine, ego ubi primum cognoui sciam alienam, processuram usucapionem Celsus ait: initium enim possessionis sine uitio fuisse: sed si eo fide faciat, ego alienam rem esse sciam, usu me non capturum. Et si quod non bona onem libertatis mihi dederit, non ideo me magis usucapturum: durare enim primam causam possessionis idem Celsus ait. Si a pupillo emero sine tutoris auc
Abbreviated transcription (Latin):
sub ꝯdicione cͣcͣtam. ille ñ otrahi
s resolui dicebat q̃ sña uera est.
S et illa emptõ pa ẽ. ubi ouenit
ut sibi displicu̾it intͣ diẽ c̾tũ ĩ¬
turum ꝙ id ꝙ emptũ non sit
ꝓ. emptore usucapi ñ potest.
Ss̃ fundus emptus sit. ⁊ ampli¬
ores fines possesse sint. totũ
deatur non singłe eiꝰ ꝑtes ¶E¬
ius bona emisti ap̃ quem mañ¬
cipia deposita erant. ⁊ trebatius
at usn te nõ capturũ. qr empta
nõ sunt. Tutor expupitli accõne¬
Hnͣc re̾ eiꝰ qmͣ eiꝰ putabat e̾e emitꝰ
Seruius ait posse eũ usu capore
ĩ cuiꝰ opinione decursũ ẽ. eo quod
det̾rior causa pupilli ñ sit. set
pͥus ht̃ emptorẽ. ⁊ si minoris em¬
erit tutele indicio tenebitur. asi
alii. minoris alii abdixiss. id ꝙ ⁊ ade¬

Expanded text:
se contractam, ille non contrahi, sed resolui dicebat, quae sententia uera est. Sed et illa emptio pura est, ubi conuenit, ut, si displicuerit intra diem certum, inturum, quia id, quod emptum non sit, pro emptore usucapi non potest: sed si fundus emptus sit et ampliores fines possessi sint, totum deatur, non singulae partes. Eius bona emisti, apud quem mancipia deposita erant: Trebatius t usu te non capturum, quia empta non sint. Tutor ex pupilli auctione rem, quam eius putabat esse, emit. Seruius ait posse eum usucapere: in cuius opinione‹m› decursum est eo, quod deterior causa pupilli non fit, si propius habeat emptorem, et, si minoris emerit, tutelae iudicio tenebitur ac si alii minoris a
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣuis possideam ñ usucapiam. qr ut
tradam ita demũ usucapio seqͥtur
si ⁊ tu putes debitũ ẽe aliud ẽ si pi¬
tem᷑ ex cã uenditorẽ. ⁊ Ido tradam
ucapio locũ nõ ht̃. diu̾sitas cã ĩ illo
est ꝙ in cet̃is causis solutõnis tẽpꝰ

Expanded text:
quamuis possideam, eam non usucapiam, quia ut tradam, ita demum usucapio sequitur, si et tu putes debitum esse. aliud, si putem me ex causa uenditi teneri et ideo tradam:ucapio locum non habet. diuersitatis causa in illo est, quod in ceteris causis solutionis tempus
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in bonoꝵ possõne. ⁊ in fide omissa¬
rus. quib ex trebelliano resitut
hr̃ditas. cetĩs cs p̾̃toris successorib
obseruatũ e̾. ¶ Emptori tempꝰ
uenditoris adussĩcapionẽ ꝓcedit:
¶Si rem alienã ẽẽ emero. ⁊ cũ nsu¬
caꝑem eandẽ rem diis a me petier̃
non. interpellari usticapionẽ mẽã
litis contestatõne. S si litis estima¬
tionem suffic̾e maluerim. ait iultꝰ¬

Expanded text:
missariis, quibus ex Trebelliano restituitur hereditas, ceterisque praetoriis successoribus obseruatum est. Emptori tempus uenditoris ad usucapionem procedit. Si rem alienam emero et, cum usucaperem, eandem rem dominus a me petierit, non interpellari usucapionem meam litis contestatione. sed si litis aestimationem sufferre maluerim, ait Iul
Abbreviated transcription (Latin):
auł. ł. Quod dicitur noxam
cap̃. sequi tũc uerũ est. ut q̃ accõ
initio adu̾sus aliquem nata est
cap̃. nocentis seriuatur. Idoq
si scruus tuus furtũ mͥ fecent
et dñs euis effectus cũ uendid̾o
non posse me agere cũ debitort

Expanded text:
um Quod dicitur noxam caput sequi, tunc verum est, ut quae initio adversus aliquem nata est caput nocentis sequatur: ideoque si servus tuus furtum mihi fecerit et dominus eius effectus eum vendidero, non posse me agere cum emptor
Abbreviated transcription (Latin):
dñiũ mag̃ ꝙͣ oꝑam intellexit. Id̾o¬
ꝙ si ꝓhibet heres ticio seruire ꝑue¬
nit ad libertatẽ. ¶ Suchꝰ si he̾di
meo anno seruierit. liber esto que¬
rendũ ẽ slimis quõ accipi debent
constet an qui bisexto. s suꝑiꝰ mag̃
intelligẽtlũ pomp̃. scrib̾. s et quibus¬
dam dieb ant ualitudo. aut alia
iusta cũ impedim̃to fuit quominꝰ
seruiat. et hii anno imputandi st̃
seruire enĩ nob̾ intelligũt᷑. ⁊̃ hii quoᷤᷤ
curamꝰ egros qͥ cupientes seruire pp̃
adu̾sam ualitudine̾ impediuntur.
Itẽ si x. dare hẽdi iussus fu̾it hr̃s

Expanded text:
nium magis quam operam intellexit. ideoque si prohibet heres Titio seruire, peruenit ad libertatem. 'Stichus si heredi meo anno seruierit, liber esto': quaerendum est, annus quomodo accipi debeat, constet an quibus libet. sed superius magis intellegendum Pomponius scribit. sed et si quibusdam diebus aut ualetudo aut alia iusta causa impedimento fuerit, quo minus seruiat, et hi anno imputandi sunt: seruire enim nobis intelleguntur etiam h‹i›, quos curamus aegros, qui cupientes seruire propter aduersam ualetudinem impediuntur. Item si decem heredi dare iussus fuerit, heres
Abbreviated transcription (Latin):
Somp̃i. E tatu lib rõm redd̾e
iussus reliquũ ꝙ apparet soluent
de eo cx obscuriꝰ est sat̃dare paratꝰ ẽ
neract̾. ⁊ aristo recte putant li¬
berũ fore. ne multi ad lib̾tatẽ ꝑ¬
uenire non possint ĩ cerca cã rõne¬

Expanded text:
m. Statuliber rationem reddere iussus re liquum quod apparet soluit, de eo, quod obscurius est, satisdare paratus est. Neratius et Aristo recte putant liberum fore, ne multi ad libertatem peruenire non possint incerta ca
Abbreviated transcription (Latin):
at. uł depone̾ ĩ edẽ petimiã consignatã
oꝑ:. qͦ sub secuto scratĩ ad libtatẽ ꝑuenit
ñ ẽ statu liber cui lib̃tas istam lon¬
gum tempus collata est ut eo tp̃r
is qͥ manumissus est uiu̾e ñ possit. aut
situm difficilẽ ĩmo pene inpossibłẽ
cõdcõnẽ adieterit ut aliumde ea lib̾ta s
obtinge̾ ñ possit. ueluti si h̾edi mille

Expanded text:
t, vel deponere in aedem pecuniam consignatam oportet, quo subsecuto statim ad libertatem pervenitNon est statuliber, cui libertas in tam longum tempus collata est, ut eo tempore is qui manumissus est uiuere non possit: aut si tam difficilem, immo paene inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optingere non possi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͥ solus int̾im dñs inuenitur
existere filio .ẜ. dixĩm statĩ ⁊ here¬
ditatẽ eus ẽẽ iam conseg̃ns erit.
Cum bñficium pͥnapaliũ cõstitu¬
tionum meo locũ ht̃. ut filius.
.ẜ. de peculio testari possit ꝙ pͥ
uilegiũ cessãt priusqm testm̃ ad
eib. Cum si ticõ dari stipulatus
fuisset ticio adquireretur. ꝙ si
simplicit̾ concepta est stipulatio.
ueluti partẽ meq̃ que menii ẽ da¬
re spondes. non adiecto mͥ. ꝓpe

Expanded text:
qui solus interim dominus invenitur,em existere filio familias dixerit, statim et hereditatem eius iam esse consequens erit, cum beneficium principalium constitutionum in eo locum habet, ut filius familias de peculio testari possit: quod privilegium cessat, priusquam testamentum adiest, cum, si Titio dari stipulatus fuisset, Titio adquireretur. quod si simpliciter concepta est stipulatio, veluti: "partem eam, quae Maevii est, dare s
Abbreviated transcription (Latin):
latus ẽ regat furi deb̾i. sabinꝰ.¬
pot̾o. qr eo tp̃r quo stipulatus est.
furis ꝑsona stipulatus est mͥꝗdẽ
adquiritur actio. S furi nec mã¬
dati.nec alia accio adu̾sus me da¬
ri deberi.
lorent᷑ .L. Siue michi siue
sibi siue conseruo suo. siue inꝑso¬
nalit̾ dari seruus meus stipule᷑.
futuro heredi noĩatĩ dari stipu¬
larus nicħ agit. qr stipułonis tẽ¬

Expanded text:
gat furi deberi Sabinupore, quo stipulatus est, furis persona stipulatus est, mihi quidem adquiritur actio, sed furi nec mandati nec alia actio aduersus me dari debet.onum. Siue mihi siue sibi siue conseruo suo siue inpersonaliter dari seruus meus stipuleturfuturo heredi nominatim dari stipulatus nihil agit, quia stipulationis te
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł. Siuis adrianꝰ fertur cũ
ĩ uenatõne filiũ suũ quidã necauerat
qͥ nou̾cam adult̾abat in insulã eum
deportasse ꝙ latronis mag̃ cͣ patͥs
iure eũ interfetiss . Nam patna po¬
testat in pietate d. nori attrocitate
consistere.

Expanded text:
m. Diuus Hadrianus fertur, cum in uenatione filium suum quidam necauerat, qui nouercam adulterabat, in insulam eum deportasse, quod latronis magis quam patris iure eum interfecit: nam patria potestas in pietate debet, non atrocitate consistere.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. ł. Si sciente creditore ad sce¬
lus cõmittendũ petunia sit subis¬
nistrata. ut puta si aduenẽ mali cõ¬
piionẽ. uł ⁊̃ ut latronib agg̾sso¬
ib ꝙ darent᷑ qui ut prẽm int̾fice¬
rent parricidii pena tenebit᷑ qͥ
qͥierit̾ pecuniã qͥq eoꝵita c̃dide¬
rint. aut a quo ita cauerint.
intim decesserit siquide̾ sibi mor¬
tem cõscinit successorẽ fiscũ hr̃e
debebit si minꝰ eũ quẽ uoluit. eꝑ
im̃o testm̃ fecit. si uero intestatͦ
decesserit. eos h̾edes hẽbit qͥ lege
uocantur.

Expanded text:
um. Si sciente creditore ad scelus committendum pecunia sit subministrata, ut puta si ad ueneni mali comparationem uel etiam ut latronibus adgressoribusque daretur, qui patrem interficerent: parricidii poena tenebitur, qui quaesierit pecuniam quique eorum ita crediderint aut a quo ita cauerint. interim decesserit, si quidem sibi mortem consciuit, successorem fiscum habere debebit: si minus, eum quem uoluit, si modo testamentum fecit: si intestatus decessit, eos heredes habebit, qui lege u
Abbreviated transcription (Latin):
re non possunt. ati siquis adu̾sꝰ
hnͣc legem p̃fectus errario obte.¬
ꝑserit ut ꝑm̃ pumatur. ac si fai¬
sũ omisiss. set ad illos hoc ñ ꝑti¬
net ut idem pͥncipes rescͥpserunt
qͥ añ qmͣ tutelam susceꝑunt ħges
serunt. nec. N excusationes amisi¬
sse. s fraudes exclusisse idẽ pͥncipes
rescripserunt ita demũ eũ qui ra¬
tionẽ tutele uł cure ñdũ reddit cũ
fisco cͣche̾ non deb̾e si uiuat is cui̾
tutele admĩstrata est. Nam si dec¬
esserit licet nondũ heredi eiꝰ rõ¬
nẽ reddid̾it iure eũ contͣhere. S

Expanded text:
re non possint ac, si quis adversus hanc legem profectus aerario obrepserit, ut perinde puniatur, ac si falsum commisisset. Sed ad illos hoc non pertinet ut idem principes rescripserunt, qui antequam tutelam susciperent haec gesserunt: nec enim excusationes admisisse, sed fraudes exclusisse. Idem principes rescripserunt ita demum eum, qui rationem tutelae uel curae nondum reddidit, cum fisco contrahere non debere, si uiuat is, cuius tutela administrata est: nam si decesserit, licet nondum heredi eius rationem reddiderit, iure e
Abbreviated transcription (Latin):
art .ł Pena legis cormelie ir¬
rogatur in esi qui falsas testatõ¬
nes faciendas testimonia ue falsã
inspicienda. dim cõiec̾it ꝯtẽc ob
instruendaᷤ aduocatõnẽ testimo¬
nia ne pecuniam acceꝑit. pactus¬
ue fu̾it societatẽ coierit ad oblig¬

Expanded text:
. Poena legis Corneliae irrogatur ei, qui falsas testationes faciendas testimoniaue falsa inspicienda dolo malo coiecerit Item ob instruendam aduocationem testimoniaue pecuniam acceperit pactusue fuerit societatem coierit ad oblig
Abbreviated transcription (Latin):
ue testionũ d̃. uł ñ dd̾. petuniã
acceperit. pena legis cormelie afficit᷑
⁊ qui iudicẽ corruꝑit corrũpendũ¬
ue turau̾it. S et si iudex constitu¬
tõnes p̾ntipũ neglexerit punitur.¬
¶ Qui in rõnib tabulis cereis¬
ile. uł alia quare. siue cõsignatõe
falsum fecĩt. ł rẽ amou̾it ꝑ uim ex
hiis causis. atꝙ si errant falsaris
puniuntur. Sic ⁊ diuus seuerus
dita ẽe adu̾sariis suis dicit accusa¬
ri eum falsip᷑. ¶ Ad testã militũ¬
sibi legatũ fid̾ cõmissũ adscͥpse¬
rint. ¶Int̾ filiũ ⁊ seruũ. ⁊ extra¬
ueũ testit scribentes hec int̾est
quo me exͣneo si specialit̾ subscͥp¬
tio facta est ꝙ illi dictaui ⁊ reco¬
gnoui pena cessat. ⁊ capi pot̾ in
filio ui seruo uł gu̾alis subscͥptõ
sufficẽt ad penam euitandam¬
et ad cepiendũ. ¶ Ex illa cã quoꝙ

Expanded text:
ecuniam acceperit, poena legis Corneliae adficitur. et qui iudicem corruperit corrumpendumve curaverit. Sed et si iudex constitutiones principum neglexerit, punitur. Qui in rationibus tabulis cerissue uel alia qua r‹e› sine consignatione falsum fecerint uel rem amouerint, perinde ex his causis, atque si erant falsarii, puniuntur. sic et diuus Seuerus rodita esse aduersariis suis dicit, accusare eum falsi potest. Ad testamenta militusibi legatum fideicommissumue adscripserint. Inter filium et seruum et extraneum testamentum scribentes hoc interest, quod in extraneo, si specialiter subscriptio facta est 'quod illi dictaui et recognoui', poena cessat et capi potest, in filio uel seruo uel generalis subscriptio sufficit et ad poenam euitandamet
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ earũdem ciuitatũ erit mu¬
niceps. ¶Siquis negotia sua ñ
in colonia. s in municipĩa semꝑ agit
neo spectacuł utitur dies festos ce
lebrat in omĩb deniq municipii in
illis coloniarũ fruitur ĩbi mag̃ habẽ
structus sit duob locis eqͣltt̃. n hic
minus qmͣ illic freq̃nt̾ cõmoretur
ubi domiciliũ hat estimatõnẽ animi
ẽẽ accipiendũ. ego dubito sũi utrobi¬
ꝙ destinato sit aĩõ an possit quis du
licet difficile ẽ ꝙ̃ad̾m difficile est
autẽ ex hoc procede̾ posse siquis do

Expanded text:
sionem earundem ciuitatium erit municeps. Si quis negotia sua non in colonia, sed in municipio semper agit, ro balineo spectaculis utitur, ibi festos dies celebrat, omnibus denique municipii commodis, nullis coloniarum fruitur, ibi magis habere structus sit duobus locis aequaliter neque hic quam illic minus frequenter commoretur: ubi domicilium habeat, ex destinatione animi esse accipiendum. ego dubito, si utrubique destinato sit animo, an possit quis duolicet difficile est: quemadmodum difficile est autem et hoc procedere posse
Abbreviated transcription (Latin):
aprõni manunissoris domiciliuĩ aut
origenẽ secunturꝰ. ¶Hidua mulier
amissi mariti domicisiũ retin exem
int̾uenientib nuptiis ꝑmittatur.
Municipes st̃ uberti. ⁊ ĩ eoloco ĩ quo
ip̃i domiciliũ sua uoͭ ͤ. tntulerũt. nͨ aliꝙͥ
natores. ⁊ eoꝵ falisi filie qͦ qui q̃ue
eo tp̃r nati nate uo ꝗtẽq nepotes
estim̃atur. licet᷑ munscipalẽ retine¬
ant dignitatẽ. ¶ Senatores qͥ lib̾m
omeatũ Ht̾ .i. iquelint morandi ar.¬
bitriũ impetͣuerũt domiciliũ ĩ urbe
ietinent.¶Qui fenus ex̃t̾ hom̃bꝰ
pr̃ĩmonii in tribunatõrĩb fungi
senatoriam adeptus digͥtatẽ. ħ aũ¬
qnͣtũ ad munera qnͣtũ u̾o ad hono¬
rem ꝑtin̾e creditur originẽ retin.
denics manumissi ab eo eius muni¬
cipis hũ efficiuntur municipes uñ
originẽ trahit. ¶ Miles ibi doms
tria possidert.
to soluitur usure non p̃stenturꝰ. et

Expanded text:
patroni manumissoris domicilium aut originem sequuntur. Vidua mulier amissi mariti domicilium retinet exemintervenientibus nuptiis permutatur. Municipes sunt liberti et in eo loco, ubi ipsi domicilium sua voluntate tulerunt, nec aliquod natores et eorum filii filiaeque quoquo tempore nati nataeve, itemque nepotes, eximuntur, licet municipalem retineant dignitatem. Senatores, qui liberum commeatum, id est ubi uelint morandi arbitrium impetrauerunt, domicilium in urbe retinent. Qui fenus exercent, omnibus patrimonii intributionibus fungi senatoriam adeptus dignitatem, quantum ad munera: quantum uero ad honorem, retinere creditur originem. denique manumissi ab eo eius municipii efficiuntur municipes, unde originem trahit. Miles ibi domictria possideat. to soluitur, usurae non praestentur: et
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ uũs dictionis magr̃atꝰ muncipa¬
ł facere non pot̃. ¶ Mag̃stratibus
restituere. a ut bona seruande rei cã
iubercͥ possid̾e. aut dotis seruande
cãł. uł legatoꝵ seruandoꝵ cã.

Expanded text:
ictionis, magistratus municipalis facere non potest. Magistratibus restituere aut bona rei seruandae causa iuber‹e› possider‹i› aut dotis seruandae causa uel legatorum seruandorum
Abbreviated transcription (Latin):
culerit. an furti teneatur. q̃o ĩ eo÷.
uero ũhoc aĩo s hos ut si aluũ fuer̃
hrẽt. ei qui ĩuonit auferendũ est.¬
⁊ si scit hoc qͥ inuenit ⁊ aiõ furandi
tenet. furti tenetur. enĩ uero si hoc
aĩo. ut saluũ facẽt dño furti nõ te¬
netur. ꝙ si putans simplicit̾ iactat᷑.
furti simplicitꝰ non tenetur. ¶ Etrã¬
si partis dimidre nasciscar dñ in
seruo. qui mͥ aña furtũ fecerat. ma¬
gis ẽ ut extinguatur accio ⁊ ꝑte
redempta. qr et si ab initio quis par¬
tenx̃ seruo habebat. furti age̾ non
pot̾at. plane siusus fructus meus

Expanded text:
tulerit, an furti teneatur? quaestio in tulerit, an furti teneatur? quaestio in uero non hoc animo, sed hoc, ut, si saluum fuerit, haberet: ei qui inuenit auferendum est, et si scit hoc qui inuenit et animo furandi tenet, furti tenetur. enimuero si hoc animo, ut saluum faceret domino, furti non tenetur. quod si putans simpliciter iactatum, furti similiter non tenetur. Etiamsi partis dimidiae nanciscar dominium in seruo, qui mihi antea furtum fecerat, magis est, ut extinguatur actio etiam parte redempta, quia et si ab initio quis partem in seruo habebat, furti agere non poterat. plane si usus fructus meus