comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runci magisiam in expiabili odio quam spe aliqua autoccasione cohorticum plures igniquam ferro
armati excucurrissent . caede incendioque cuncta complent uineis incensis multis hostium uulneratis
eeoccisis consulum quoque alterum seduerum nomenauctores non adicunt grarui uolnerae ex ae quo
deietum propeinte fecerunt : romam indemale gestarereditum: intermultos saucio scõs cõs spe inceta
uitae telictus: interiecto deinde haud magnospatio quod uulneribus curandis sipplendoque ece¬
utui satis ess& : cumint maiore bellum tumuiribus &iam auctis pometiae arma inlata: & cum uincis
refatis alia que molebelli iam in eo ẽ& ut in muros cuader& miles dediticest facta : ceterum nihilomi¬
nus foede deditaurbe quansi capta for& aurunci passimprincpes securi persurss. subcorona uenier̃¬
colonialii oppidum druitum a geruenut consules magis obints gntuiter ultas quam ob magnitudi¬

Expanded text:
runci magis iam inexpiabili odio quam spe aliqua aut occasione coorti, cum plures igni quam ferro runci magis iam inexpiabili odio quam spe aliqua aut occasione coorti, cum plures igni quam ferro armati excucurrissent, caede incendioque cuncta complent. uineis incensis, multis hostium uolneratis et occisis, consulum quoque alterum—sed utrum auctores non adiciunt—graui uolnere ex equo deiectum prope interfecerunt. Romam inde male gesta re reditum; inter multos saucios consul spe incerta uitae relatus. interiecto deinde haud magno spatio, quod uolneribus curandis supplendoque exercitui satis esset, cum ira maiore, tum uiribus etiam auctis Pometiae arma inlata. et cum uineis refectis aliaque mole belli iam in eo esset ut in muros euaderet miles, deditio est facta. ceterum nihilo minus foeda, dedita urbe, quam si capta foret, Aurunci passi; principes securi percussi, sub corona ueniercoloni alii; oppidum dirutum, ager veniit. consules magis ob iras graviter ultas quam ob magnitudi
Abbreviated transcription (Latin):
que artibus annopost agrippa menenio p̃ posttumio cõs miritur gloria ingenti copus familiarib
adeo guis itfuneri sumptus de css&: depublico est ditus : luxere matrone ut brutum: adem
uno duae colomae litine pometia & cont adau runcos deficunt: cumauruncis bellum initum fusoq
ingenti exerutu qui se in gredientibus fines consulibus ferociter obtulenit : omne aurun cumbelluim
pomietam compulsum est : nec magis post proelium quam in prelio caedibus tempenttum est : &esi
aliquanto plures erant quam capti : & captos passim trucidauerunt: ne ab obsidibus quidem quitr eco¬
denti acceptinumero erant inrbelli abstinauit: & hoc anno romae trium phatum: secuti cõs opiter
uerginius sp̃. cassius pometam primo ut deinde uineis aliis que operibus oppugnarunt: in quos au¬

Expanded text:
que artibus, anno post Agrippa Menenio P. Postumio consulibus moritur, gloria ingenti, copiis familiaribus que artibus, anno post Agrippa Menenio P. Postumio consulibus moritur, gloria ingenti, copiis familiaribus adeo exiguis, ut funeri sumptus deesset; de publico est datus. luxere matronae ut Brutum. eodem anno duae coloniae Latinae, Pometia et Cora, ad Auruncos deficiunt. cum Auruncis bellum initum; fusoque ingenti exercitu, qui se ingredientibus fines consulibus ferociter obtulerat, omne Auruncum bellum Pometiam compulsum est. nec magis post proelium quam in proelio caedibus temperatum est; et caesi aliquanto plures erant quam capti, et captos passim trucidauerunt; ne ab obsidibus quidem, qui trecenti accepti numero erant, ira belli abstinuit. et hoc anno Romae triumphatum. secuti consules Opiter Uerginius Sp. Cassius Pometiam primo ui, deinde uineis aliisque operibus oppugnarunt. in quos Au
Abbreviated transcription (Latin):
petum tamenbellum enrt repentini periculi ortretur p̃. ualerius quartum .t. lucretius
iterum cõs facti seditio interbelli pacisque auctores orta insabinis aliquantum in deuirium traens¬
tulit ad romanis: nam q̃ attius clausus cui postea appio claudio fuit romae nomen cumpacis ipse
auctoꝵa turbatoribus bellipnȩ meretur nec parfactioni esr&. ab cñ rigillo magna clientium
comitatus manu romam trans fugit: hisciuitas data ager quetnans anienem uetus claudia ttibus¬
additis postea nouis tribulibus qui exeo uenirent agro appollata. appius inter patres lectus haud
ita multo post in principum dignationem peruenit consules infesto exercitu inagrum sabinum
ꝓfecti cumita uastatione dein prelio ad flixissent opus hostium. ut diunihil inde rebellionis ti¬
mere possent : trum phantes romam redierunt : p̃ ualerius omnium consensu princeps belli pacis¬

Expanded text:
pectum tamen bellum erat, repentini periculi oreretur, P. Ualerius quartum T. Lucretius pectum tamen bellum erat, repentini periculi oreretur, P. Ualerius quartum T. Lucretius iterum consules facti. seditio inter belli pacisque auctores orta in Sabinis aliquantum inde uirium transtulit ad Romanos. namque Attius Clausus, cui postea Appio Claudio fuit Romae nomen, cum pacis ipse auctor a turbatoribus belli premeretur nec par factioni esset, ab Inregillo, magna clientium comitatus manu, Romam transfugit. his ciuitas data agerque trans Anienem; Uetus Claudia tribus—additis postea nouis tribulibus—qui ex eo uenirent agro appellati. Appius inter patres lectus, haud ita multo post in principum dignationem peruenit. consules infesto exercitu in agrum Sabinum profecti cum ita uastatione, dein proelio adflixissent opes hostium ut diu nihil inde rebellionis timeri posset, triumphantes Romam redierunt. P. Ualerius , omnium consensu princeps belli pacis
Abbreviated transcription (Latin):
quiliber tati enit imlla urbe finisidem urbisit: proinde si aluamase esse uell& romamut patiat᷑
libentmesse ontre rex uerecundia uictus quandoidiertum atque obstinatumest in quit. neque
ego obtundam. saepius eadem nequiequam agendo. nec tarquinios speauxilii quod nullum inme
et srastno boralium hinc seubello opus est seu quieto exillo quert t locum: nequid meam uobis¬
cum pacem distineat dictis facta amiuiora adiecit obsidium quodreliquumerat reddidit. agrũ
ueentem foedere adianiculum lcto ademptum restituit: tarquinius spe omniredi tus incisa. exu¬
latum ad generum mamilium octauium tusculũs abut : romanis paxfida ita cum porsinna fuit cõs
m̃ ualerius p̃ postumius eo anno benepugnatum cum sabinis: cõs trium pharunt: maiore in de
mole sabini bellum panibant aduersus eos : & nequid simul ab tusculo unde & inon apertum sus¬

Expanded text:
qui libertati erit in illa urbe finis, idem urbi sit. proinde si saluam esse uellet Romam, ut patiatur qui libertati erit in illa urbe finis, idem urbi sit. proinde si saluam esse uellet Romam, ut patiatur liberam esse orare. rex uerecundia uictus 'quando id certum atque obstinatum est' inquit, 'neque ego obtundam saepius eadem nequiquam agendo, nec Tarquinios spe auxilii, quod nullum in me est, frustrabor. alium hinc, seu bello opus est seu quiete, exsilio quaerant locum, ne quid meam uobiscum pacem distineat.' dictis facta amiciora adiecit; obsidum quod reliquum erat reddidit; agrum Ueientem, foedere ad Ianiculum icto ademptum, restituit. Tarquinius spe omni reditus incisa exsulatum ad generum Mamilium Octauium Tusculum abiit. Romanis pax fida ita cum Porsenna fuit. consules M. Ualerius P. Postumius . eo anno bene pugnatum cum Sabinis; consules triumpharunt. maiore inde mole Sabini bellum parabant. aduersus eos et ne quid simul ab Tusculo, unde etsi non apertum, sus
Abbreviated transcription (Latin):
perfugumentt romam in ermes & fortuna &spetie supplicum deletiunt ibibenigne excero duisiq
n hospitianunttis uulnctibas aluprosecti domus nuntu hes pita liudsa bere fiescruee eaołtos romehos¬
ducendo in regnum tar quinio uenerunt: quibus cumres pon sumep̃ emisutum adureauon sena potus
luietns os sui on sestim honont tis simus quis quie  patribansis se qum breuetetu sced ediresponsum poti¬
rit non recpi reges ideo potius delectos patrum adeum missos quam legatis eius romȩ daretur
responsum sedut in ꝑpetuum mentio eius rei finiretur : neuitandis mutuis beneficus in uicem animi
sollicitarentur: cumille peter& quod contna libertatem populi romani eẽt romani nisi in ꝑniciem
suam faclesess& uollent negarent cuini hil negatum uellent: non in regno pr. sed inlibertate cõtt
indixisse Inanimum hostibus potius quam portas regibus pate facere: eãesse uoluntatem omnium: ut

Expanded text:
perfugium erat, Romam inermes et fortuna et specie supplicum delati sunt. ibi benigne excepti diuisique perfugium erat, Romam inermes et fortuna et specie supplicum delati sunt. ibi benigne excepti diuisique in hospitiaducendo in regnum Tarquinio uenerunt; quibus cum responsum esset missurum ad regem senatum legatos, missi confestim honoratissimus quisque ex patribus. non quin breuiter reddi responsum potuerit non recipi reges, ideo potius delectos patrum ad eum missos quam legatis eius Romae daretur responsum, sed ut in perpetuum mentio eius rei finiretur, neu in tantis mutuis beneficiis in uicem animi sollicitarentur, cum ille peteret quod contra libertatem populi Romani esset, Romani, nisi in perniciem suam faciles esse uellent, negarent cui nihil negatum uellent. non in regno populum Romanum sed in libertate esse. ita induxisse in animum, hostibus portas potius quam regibus patefacere; ea esse uota omnium ut
Abbreviated transcription (Latin):
diriperentur hostiliter uenis sebona que porsenȩ appellata gnatiãmuneris magis significante ttulo
quam a uctionem fortunae regiae quȩ nein potestate quidem populi romaniess&: omissoromano
bello porsenna nefrustra in ealoca exercitus adductus uideretur : cum parte copiarum filium ar¬
runtem aricam oppugnatam mit tit primo aricinosres necoppinata ꝑculerat: artessita deinde
auxilia &alatinis populis &acumis tantum spei fecere : ut acie decernere auderent: proelio inito
adeo concitato impetuse intulerant &rusci ut funderent ipso incursu aricinos : cumanae cohortes
arte aduersusuim usae declinauere paululum effusȩ que prȩlatos hostes conuersis signis abtergo
ad horte sunt: łta in medio ꝓpeiamuictores caesi &ruscipars ꝑexigua duce amisso quianullum ꝓpius

Expanded text:
diriperentur hostiliter, uenisse, bonaque Porsennae appellata, gratiam muneris magis significante titulo diriperentur hostiliter, uenisse, bonaque Porsennae appellata, gratiam muneris magis significante titulo quam auctionem fortunae regiae quae ne in potestate quidem populi Romani esset. omisso Romano bello Porsenna, ne frustra in ea loca exercitus adductus uideretur, cum parte copiarum filium Arruntem Ariciam oppugnatum mittit. primo Aricinos res necopinata perculerat; arcessita deinde auxilia et a Latinis populis et a Cumis tantum spei fecere, ut acie decernere auderent. proelio inito, adeo concitato impetu se intulerant Etrusci ut funderent ipso incursu Aricinos: Cumanae cohortes arte aduersus uim usae declinauere paululum, effuseque praelatos hostes conuersis signis ab tergo adortae sunt. ita in medio prope iam uictores caesi Etrusci. pars perexigua, duce amisso, quia nullum propius
Abbreviated transcription (Latin):
etatem potissimum libentri ab hoste que maxime oportuna in iuriao e&̃ paceredinte gnata romani noiã
Infemina uirtutem nouo ingenere honoris statua equestrq donauere : in summa saina uia fuit posita
uirgo insidense quohuic tam pacatȩ ꝓfactioni aburbe rogis & rusci ab horrens monstnaditus ab anti¬
quis usque a d ninm ȩtatem intertetene sollemnia man& bona porsennȩ regis uendendi: cuius originem
moris neces seest aut interbellum natamesse neque omqͥssam inpace autamitiore creuisse principio
quam hic pneseferat titulus bona hostilite uendendi: proximumuero est exis quȩ tnaduntur por¬
sinnã discedentem abianiculo castra opulenta conuecto ex propinquis acfer tilibus & ruria caruis
commeatu romanis donodedisse. in opitum urbem ab longinqua obsidione eadeinde nepopulo inmisso

Expanded text:
etatem potissimum liberari ab hoste quae maxime opportuna iniuriae esset. pace redintegrata Romani nouam etatem potissimum liberari ab hoste quae maxime opportuna iniuriae esset. pace redintegrata Romani nouam in femina uirtutem nouo genere honoris, statua equestri, donauere; in summa Sacra uia fuit posita uirgo insidens equo. huic tam pacatae profectioni ab urbe regis Etrusci abhorrens mos traditus ab antiquis usque ad nostram aetatem inter cetera sollemnia manet, bona Porsennae regis uendendi. cuius originem moris necesse est aut inter bellum natam esse neque omissam in pace, aut a mitiore creuisse principio quam hic prae se ferat titulus bona hostiliter uendendi. proximum uero est ex iis quae traduntur Porsennam discedentem ab Ianiculo castra opulenta, conuecto ex propinquis ac fertilibus Etruriae aruis commeatu, Romanis dono dedisse, inopi tum urbe ab longinqua obsidione; ea deinde, ne populo immisso
Abbreviated transcription (Latin):
exutate & doelia uirgouna exobsidits cum castra &rus corum forte haud proculripa tibois bocata eent
frustnata custodes duxagminis uirginum inter tela hostilium tiberim tnenauit sospitesque omne
nonur aspro pinquos testituit: quod ubire gi nuntiatum est : primo incensus int inttores romammi st̃
ade locliam obndem deposendam alias haud magni facero : dende adminttionem uer sus supont rodites
muciosque dicere id facinus eẽ & prese ferre quemad modum sinon dedatur obses prorupto scedus
pacis ec foedere restituerunt : & a pud regem & ruscum nontuta solum sed hononita &iamuirtus suit
laudatamque uirginem parte obsidum sẽ domaredixit ipsa quosuell& leger& productis omnibus
degisie in pubes diutur : quod & uirginitati decorum & consensu obsidum ipsorum probabileenit eã¬

Expanded text:
excitatae, et Cloelia uirgo una ex obsidibus, cum castra Etruscorum forte haud procul ripa Tiberis locata essent, excitatae, et Cloelia uirgo una ex obsidibus, cum castra Etruscorum forte haud procul ripa Tiberis locata essent, frustrata custodes, dux agminis uirginum inter tela hostium Tiberim tranauit, sospitesque omnes Romam ad propinquos restituit. quod ubi regi nuntiatum est, primo incensus ira oratores Romam misit ad Cloeliam obsidem deposcendam: alias haud magni facere. deinde in admirationem uersus, supra Coclites Muciosque dicere id facinus esse, et prae se ferre quemadmodum si non dedatur obses, pro rupto foedupacis ex foedere restituerunt, et apud regem Etruscum non tuta solum sed honorata etiam uirtus fuit, laudatamque uirginem parte obsidum se donare dixit; ipsa quos uellet legeret. productis omnibus elegisse impubes dicitur; quod et uirginitati decorum et consensu obsidum ipsorum probabile erat eam a
Abbreviated transcription (Latin):
a porsenna romam secuti sunt: ad eomouenit cum & primi periuili casus quonihilse prȩcet erto¬
rem insidiatoristexiss&. & subeunda dimicatio totiens quođ coniurati suꝑessent. ut paas condici¬
ones ultro ferrent romanis iactatum incondicionibus nequicquam ditar quinus in rognum reftitu¬
eodbi magis quia idnegart ipsene quiuetat tarquim is. quam quodnegatum iri sibi adromanis ig¬
nomura deagio uaentibus resttuendo inpetitetum ex prossaque necestas obsides danddronans
sianiculo presidium deduciuellent: his condicionibus conposita pacoexeratum abianculo eni
porsinna & agroromano excessit patres c̃ mucio uirtutis causa trans tiberim agrum dono de ddere
quepostea sunt imucia pnrta appellata: egota hononita uirtute feminae quoque ad publica decont

Expanded text:
a Porsinna Romam secuti sunt; adeo mouerat eum et primi periculi casus, <a> quo nihil se praeter erroa Porsinna Romam secuti sunt; adeo mouerat eum et primi periculi casus, <a> quo nihil se praeter errorem insidiatoris texisset, et subeunda dimicatio totiens quot coniurati superessent, ut pacis condiciones ultro ferret Romanis. iactatum in condicionibus nequiquam de Tarquiniis in regnum restituendis, magis quia id negare ipse nequiuerat Tarquiniis quam quod negatum iri sibi ab Romanis ignoraret. de agro Ueientibus restituendo impetratum, expressaque necessitas obsides dandi Romanis, si Ianiculo praesidium deduci uellent. his condicionibus composita pace, exercitum ab Ianiculo deduxit Porsinna et agro Romano excessit. patres C. Mucio uirtutis causa trans Tiberim agrum dono dedere, quae postea sunt Mucia prata appellata. ergo ita honorata uirtute, feminae quoque ad publica decora
Abbreviated transcription (Latin):
le corpussit lis quimagnam gloriam uident: dextramque accenso ad acrificium foculo inieit: quam
cumuelut alienato ab sensu torret& animo: propeat tonitus mint culorex cum absede sua ꝓsi¬
luisses᷑ amouerique ab altaribus iuuenem iusiss& tum uero abiinquit intẽmagisquam in me ios¬
tilia ausus iuberem macte uirtute cẽ si promea patria ista uirtus star&: nunc iurebelli liberũ
te intactum inuio latum que hinc dimitto: tunc mucius quasi remunerans meritum. quando
quidem inquit est apudte uirtuti honos ut beneficio tuleris ame quod minis ne quisti: trecenti
coniurauimus principes iuuentutis romanae: utinte hacuia grassaremur: meapriua sors fuit:
cȩteri ut cumque ceiderit primi quo adte opportunum fortuna dederit suoquis que tem pore
aderunt: mucium dimis sum cui posteas caeuolȩ c ladaȩ dextrȩmanus cognomen inditum: legati

Expanded text:
le corpus sit iis qui magnam gloriam uident'; dextramque accenso ad sacrificium foculo inicit. quam le corpus sit iis qui magnam gloriam uident'; dextramque accenso ad sacrificium foculo inicit. quam cum uelut alienato ab sensu torreret animo, prope attonitus miraculo rex cum ab sede sua prosiluisset amouerique ab altaribus iuuenem iussisset, 'tu uero abi' inquit, 'in te magis quam in me hostilia ausus. iuberem macte uirtute esse, si pro mea patria ista uirtus staret; nunc iure belli liberum te, intactum inuiolatumque hinc dimitto.' tunc Mucius, quasi remunerans meritum, 'quando quidem' inquit, 'est apud te uirtuti honos, ut beneficio tuleris a me quod minis nequisti, trecenti coniurauimus principes iuuentutis Romanae ut in te hac uia grassaremur. mea prima sors fuit; ceteri ut cuiusque ceciderit primi quoad te opportunum fortuna dederit, suo quisque tempore aderunt.' Mucium dimissum, cui postea Scaeuolae a clade dextrae manus cognomen inditum, legati
Abbreviated transcription (Latin):
uam cum concursu adelamorem facto conprehensum rogi satellites retntpis sent ante tribunal
regis destitutus tum quoque intertantas fortunae minas metuenches ha nis quamo me tuensu
romanus sum inquit ciuis c̃. muuium uocant. hostis hostem occidere uoluinec ad mor tem minus
anmiest quam fuit adcedem & facere & pati fortia romanum est: necunus inte ego hos a nimos ges si
longus postme or do est idem petentium decus ꝓinde in hoc diserimen siuiuat accingere. utinsingu¬
las honts capite dimices tuo ferrum hostemque inuestibulo habeas regiae: hoctibi iuuentus romana
indicimus bellum nullam acem nullum proelium timueris. uni tibi &cũ singulis reserit : cum rex
siul ine in fensus periculoque conterritus crcumdari ignes miniͥtabundus iuiber& nisi ex p¬
mer& properes qua sinsidiarum sibiminas perambages iacer&entibi in quit utsentias quam ui¬

Expanded text:
uiam, cum concursu ad clamorem facto comprehensum regii satellites retraxissent, ante tribunal uiam, cum concursu ad clamorem facto comprehensum regii satellites retraxissent, ante tribunal regis destitutus, tum quoque inter tantas fortunae minas metuendus magis quam metuens, 'Romanus sum' inquit, 'ciuis; C. Mucium uocant. hostis hostem occidere uolui, nec ad mortem minus animi est, quam fuit ad caedem; et facere et pati fortia Romanum est. nec unus in te ego hos animos gessi; longus post me ordo est idem petentium decus. proinde in hoc discrimen, si iuuat, accingere, ut in singulas horas capite dimices tuo, ferrum hostemque in uestibulo habeas regiae. hoc tibi iuuentus Romana indicimus bellum. nullam aciem, nullum proelium timueris; uni tibi et cum singulis res erit.' cum rex simul ira infensus periculoque conterritus circumdari ignes minitabundus iuberet nisi expromeret propere quas insidiarum sibi minas per ambages iaceret, 'en tibi' inquit, 'ut sentias quam ui
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur pr. seruientem cum subregibus eẽ nullo bello nec ab hostibus ullis obsessum esse li¬
berum eundem populum ab histem &ruscis obsideri quorum sepe exercitus fuderit : Itaq magno
audacique aliquo facinore eam indignitate uindicandam nrtus primosua sponte penetraere
in hostum castrt constituit demde mneereis ine nconsurturo nusun &tienaris amnibus re forte
pomror ob iteo intrt uestem ferto : profius uitur ubieo uenitẽ in confertis suneim ba properegũ
enbon al lonstnte ibitum stipendium miltibus forte cdare dire &escriba cum regt eolens
pobi fudo natumnulta ager & eum milites uulgo aditent timens susetari utet porstina
s& neignonendo regem sem&ipse aperir& quis esso quotemere tranit fortuna facinus seribã
pree oberincat: uadentem indequa ꝑ trepidam turbam etuertto iucro ne sibi ipse fecetat

Expanded text:
uidebatur populum Romanum seruientem cum sub regibus esset nullo bello nec ab hostibus ullis obsessum esse, liuidebatur populum Romanum seruientem cum sub regibus esset nullo bello nec ab hostibus ullis obsessum esse, liberum eundem populum ab iisdem Etruscis obsideri quorum saepe exercitus fuderit,—itaque magno audacique aliquo facinore eam indignitatem uindicandam ratus, primo sua sponte penetrare in hostium castra constituit; dein metuens ne si consulum iniussu et ignaris omnibus iret, forte patres; abdito intra uestem ferro proficiscitur. ubi eo uenit, in confertissima turba prope regium tribunal constitit. ibi cum stipendium militibus forte daretur et scriba cum rege sedens pari fere ornatu multa ageret eum<que> milites uolgo adirent, timens sciscitari uter Porsinna esset, ne ignorando regem semet ipse aperiret quis esset, quo temere traxit fortuna facinus, scribam pro rege obtruncat. uadentem inde qua per trepidam turbam cruento mucrone sibi ipse fecerat
Abbreviated transcription (Latin):
ualerius .mñ .t. hermenium cum modicis copiis ad secundum lapidem gabinia uia occultum considere¬
iub& sp̃ largium cum expedita iuuentute ad portam collinam stare donec hostis prȩtereat.
indese obicere nesit ad flumen reditus consulum alt̃ .t. iucretius portanaeuia cum aliquot mani¬
pulis militum egressus ipseualerius caeliomonte cohortes delectas educit : hique primi apparuere
hosti: herminius ubitumultum sensit : concurrit exinsidiis uersisque in lucretium &ruscis terga
cȩdit dextrac leuaque: hinca porta collina illinc ab neuia redditus damor ita cȩsi in medio p̃datores
neque ad pugnam uiribus parens & adfugam saeptis omnibus uis finis que ille tam effuse aͣua¬
gandi &ruscis fuit: obsidioenet nihi lominus & frumenti cum summa caritate in opia seden doq
expugnaturum seurbem spem porsenna habebat : cum .c̃. mucus adulescens nobilis cui indignum

Expanded text:
Valerius inde T. Herminium cum modicis copiis ad secundum lapidem GabinValerius inde T. Herminium cum modicis copiis ad secundum lapidem Gabiniubet, Sp. Larcium cum expedita iuuentute ad portam Collinam stare donec hostis praetereat; inde se obicere ne sit ad flumen reditus. consulum alter T. Lucretius porta Naeuia cum aliquot manipulis militum egressus; ipse Ualerius Caelio monte cohortes delectas educit, hique primi apparuere hosti. Herminius ubi tumultum sensit, concurrit ex insidiis, uersisque in Lucretium Etruscis terga caedit; dextra laeuaque, hinc a porta Collina, illinc ab Naeuia, redditus clamor; ita caesi in medio praedatores, neque ad pugnam uiribus pares et ad fugam saeptis omnibus uiis. finisque ille tam effuse euagandi Etruscis fuit. obsidio erat nihilo minus et frumenti cum summa caritate inopia, sedendoque expugnaturum se urbem spem Porsinna habebat, cum C. Mucius , adulescens nobilis, cui indignum
Abbreviated transcription (Latin):
predatum milites trans flumem ꝑociasiones aliis atquealiis locis tnxicerent: breui que adeo infestum
omnẽ romanum agrum reddidit : ut non cȩtent solum exagris sed pecus quoque omne in urbem compel¬
leretur : neque quis quam extrportas propellere auder&: hoctantum licentiae & ruscis non metumꝰ
magisquam consilio concessum: namque ualerius. cõs intentus in occasionem multossimul & effusos
in prouiso adoriundi in paruis rebus neglegens ultor gnruem seł amaione uindicem seruabat : ita que
ut elicer& prȩdatores edicit suis postero die frequentes porta aesquilina quaȩ auersissima ab hoste
enat expellerent pecus. scituros id hostes natus quod in obsidione & fama seruitia infida trans fuge¬
rent & scere perfugae indicio multoque plures ut inspem uniuerse praede flumen traiciunt .p̃.

Expanded text:
praedatum milites trans flumen per occasiones aliis atque aliis locis traiceret; breuique adeo infestum praedatum milites trans flumen per occasiones aliis atque aliis locis traiceret; breuique adeo infestum omnem Romanum agrum reddidit ut non cetera solum ex agris sed pecus quoque omne in urbem compelleretur, neque quisquam extra portas propellere auderet. hoc tantum licentiae Etruscis non metu magis quam consilio concessum. namque Valerius consul, intentus in occasionem multos simul et effusos improviso adoriundi, in parvis rebus neglegens ultor, gravem se ad maiora vindicem servabat. itaque ut eliceret praedatores, edicit suis, postero die frequentes porta Esquilina, quae aversissima ab hoste erat, expellerent pecus, scituros id hostes ratus, quod in obsidione et fame servitia infida transfugerent. et sciere perfugae indicio, multoque plures, ut in spem universae praedae, flumen traiciunt. P.
Abbreviated transcription (Latin):
sublatus pauore subito impetum sustinuit : tum cocles: tiberine pater inquit scẽ precor hec arma
& hunc militẽ propitio flumine accipias itasi carmatus intiberim desiluit: multisque super inciden¬
tibus telis in columnis ad suos tranauit : remausus plus fame habitunem ad posteros quam fide: grata
ergatantã uirtutem ciuitas fuit : statua in comitio posita: agri quantum uno die ciruum aneuit datum
priuata quoque interpublicos honores studia eminebant : nam in magna in opia prodomesticis copiis
unus quis que ei aliquid fntu dans seipse uictu suo contulit : porsinna primo conatu re pulsis consilus
ab oppugnanda urbe ad obsistendam uersis prȩsidio in ianiculo locato ipse in planoripisque tiberis
castri posuit. nauibus undeque accitis & ad custodiam ne quid romam frumenti subuehi siner& & ut

Expanded text:
sublatus, pauore subito impetum sustinuit. tum Cocles 'Tiberine pater' inquit, 'te sancte precor, haec arma sublatus, pauore subito impetum sustinuit. tum Cocles 'Tiberine pater' inquit, 'te sancte precor, haec arma et hunc militem propitio flumine accipias.' ita sic armatus in Tiberim desiluit multisque superincidentibus telis incolumis ad suos tranauit, rem ausus plus famae habituram ad posteros quam fidei. grata erga tantam uirtutem ciuitas fuit; statua in comitio posita; agri quantum uno die circumarauit, datum. priuata quoque inter publicos honores studia eminebant; nam in magna inopia pro domesticis copiis unusquisque ei aliquid, fraudans se ipse uictu suo, contulit. Porsinna primo conatu repulsus, consiliis ab oppugnanda urbe ad obsidendam uersis, praesidio in Ianiculo locato, ipse in plano ripisque Tiberis castra posuit, nauibus undique accitis et ad custodiam ne quid Romam frumenti subuehi sineret, et ut
Abbreviated transcription (Latin):
genere factisque : cum his primam periculi ꝓcellam : & quod tumultuo sissimum pugnae erat parumꝑ
ꝑsustinuit: deinde eos quoque ipsos exiguam partepontis relicta reuocantibus quire sundebant cedere
intutum coegit: circum ferens indetruces minaciter oculos ad ꝓceres & truscorum nunc singulos ꝓuo¬
care nunc increpare omnes seruitia regum superborum suȩ libertatis inmemores. alienam oppugnatam
uenire : cunctatia liquam diusunt : dumalius alium ut proelium incipiant circum spectant. pudor deinde
commouit auem: & damore sublato undique in unum hostem telaconiciunt : quȩcum in obiecto cuncta
scuito hesis sent neque illeminus obstinatus ingenti pontẽ obtiner& gniduiamimpetu conabantur de¬
trudere uirum cumsimul fntgor rupti ponti simul damor romanorum a lacritate perfectio operis

Expanded text:
genere factisque. cum his primam periculi procellam et quod tumultuosissimum pugnae erat parumper genere factisque. cum his primam periculi procellam et quod tumultuosissimum pugnae erat parumper sustinuit; deinde eos quoque ipsos exigua parte pontis relicta reuocantibus qui rescindebant cedere in tutum coegit. circumferens inde truces minaciter oculos ad proceres Etruscorum nunc singulos prouocare, nunc increpare omnes: seruitia regum superborum, suae libertatis immemores alienam oppugnatum uenire. cunctati aliquamdiu sunt, dum alius alium, ut proelium incipiant, circumspectant; pudor deinde commouit aciem, et clamore sublato undique in unum hostem tela coniciunt. quae cum in obiecto cuncta scuto haesissent, neque ille minus obstinatus ingenti pontem obtineret gradu, iam impetu conabantur detrudere uirum, cum simul fragor rupti pontis, simul clamor Romanorum, alacritate perfecti operis
Abbreviated transcription (Latin):
habuit : qui positus forte instatione pontis cum captãm repentino impetuianicuilum atque indecitatos
deurrere hostes ui dess& trepidam que turbam suorum arma ordinesque relinquere : reprehensans sin¬
gulos obsistens obtestansque deum & hominem fidem testebatur. nequie quam deserto presidio eos fugere
si transitum pontem a tergo relinquissent iamplus hostium in palatio capitolioque quaminia niculo
fore itaque monere. prȩdicere ut pontem. ferro igni quacum que uimpossint interrumpant. seimpetum
hostium quantum corpore uno poss& obsisti excepturum uadit inde inprimum aditum pontis insignisq
inter conspecta cedentium pugn& erga obuersis conminus adineundum proelium armis: Ipso miraculo
audaciae obstupe fecit hostes cduos tamen cumeo pudor tenuit. sp̃. larcium ac teminium ambosclaros

Expanded text:
habuit. qui positus forte in statione pontis cum captum repentino impetu Ianiculum atque inde citatos habuit. qui positus forte in statione pontis cum captum repentino impetu Ianiculum atque inde citatos decurrere hostes uidisset trepidamque turbam suorum arma ordinesque relinquere, reprehensans singulos, obsistens obtestansque deum et hominum fidem testabatur nequiquam deserto praesidio eos fugere; si transitum pontem a tergo reliquissent, iam plus hostium in Palatio Capitolioque quam in Ianiculo fore. itaque monere, praedicere ut pontem ferro, igni, quacumque ui possint, interrumpant: se impetum hostium, quantum corpore uno posset obsisti, excepturum. uadit inde in primum aditum pontis, insignisque inter conspecta cedentium pugna terga obuersis comminus ad ineundum proelium armis, ipso miraculo audaciae obstupefecit hostes. duos tamen cum eo pudor tenuit, Sp. Larcium ac T. Herminium , ambos claros
Abbreviated transcription (Latin):
alui in uulscos aliiuum a salis quoque uendendi arbitrium quia in penso pretio ueniebat in publicum
omni sumptu ademptum priuatis fortorus quȩ que & tributo plebe libenrta ut diuites conferrent
quionerte ferendoessent. pauperes satis stipendii pendere siliberos educent: Ita que hȩc indulgentia patrũ
asperis postmodum rebus in obsidione acfame adeo concordem ciuitatem tenuit : ut regium nomen non sũmi
magis quam in fimi horrerent: necquis quam unus malis artibus posteatam popularis ess& quamtũ bene
impenando uniuersus senatus fuit: cum hostes adessent ꝓsequisque in urbem exagris demigrant: urbem
ipsam scepiunt praesidiis. aliamuris alia tiberi obiecto uidebantur tuta pons sublicus lterpoene
hostibus dedit niunus uir fuiss& honitius cocledis idmunimentum illedie fortuna urbis roma nȩ

Expanded text:
alii in Uolscos, alii Cumas. salis quoque uendendi arbitrium, quia impenso pretio uenibat, in publicum alii in Uolscos, alii Cumas. salis quoque uendendi arbitrium, quia impenso pretio uenibat, in publicum omne sumptum, ademptum priuatis; portoriisque et tributo plebes liberata, ut diuites conferrent qui oneri ferendo essent: pauperes satis stipendii pendere, si liberos educent. itaque haec indulgentia patrum asperis postmodum rebus in obsidione ac fame adeo concordem ciuitatem tenuit, ut regium nomen non summi magis quam infimi horrerent, nec quisquam unus malis artibus postea tam popularis esset quam tum bene imperando uniuersus senatus fuit. cum hostes adessent, pro se quisque in urbem ex agris demigrant; urbem ipsam saepiunt praesidiis. alia muris, alia Tiberi obiecto uidebantur tuta: pons sublicius iter paene hostibus dedit, ni unus uir fuisset, Horatius Cocles; id munimentum illo die fortuna urbis Romanae
Abbreviated transcription (Latin):
&iam neorientem morem pellendi reges inultum siner& satis libetatem ipsam habere dulcedinis nisi
quanta uiciuitates eam expatant. tanta regna reges defendant : aequari sum ma infinis nihilexcelsũ
quod suprai cȩtent emineat incuitatibus fore adesse finem regnis rei interdeos hominesque pulcher¬
rime porsenna cumregem esse romȩ tum&ruscae gentis regem amplumtuscis nrtus romam infesto
exercituuenit non num quam alias antetantus terror senatum inuasit : ad eo ualida res tumclusi naerat
magnumque porsennae nomen: nec hostes modo timebant . sed suos med ipsi ciues nero mana plebs metu
peculpa receptis inurbem regibus uelcum seruitute pacem acciper& : multa igitur blandimenta
plebi peridtempus absenatu data annonae in primis habitacunt : & ad frumentum conparindum missi

Expanded text:
iam ne orientem morem pellendi reges inultum sineret. satis libertatem ipsam habere dulcedinis. nisi iam ne orientem morem pellendi reges inultum sineret. satis libertatem ipsam habere dulcedinis. nisi quanta ui ciuitates eam expetant tanta regna reges defendant, aequari summa infimis; nihil excelsum, nihil quod supra cetera emineat, in ciuitatibus fore; adesse finem regnis, rei inter deos hominesque pulcherrimae. Porsenna cum regem esse Romae <tutum>, tum Etruscae gentis regem, amplum Tuscis ratus, Romam infesto exercitu uenit. non unquam alias ante tantus terror senatum inuasit; adeo ualida res tum Clusina erat magnumque Porsennae nomen. nec hostes modo timebant sed suosmet ipsi ciues, ne Romana plebs, metu perculsa, receptis in urbem regibus uel cum seruitute pacem acciperet. multa igitur blandimenta plebi per id tempus ab senatu data. annonae in primis habita cura, et ad frumentum comparandum missi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfectus egpgius quam dignumenat tulero ualeru necessariu deduationem tam in clra templihora¬
tio dari idomnibus modis inpedire conati post quam alia frustra temptataenant : postem iamtenenti
consuli foedum interp̃cationem deum nuntium incutiunt mor tuum eius filium eẽ. funesta que familia
dedicare eum templum non posse: noncrediderit factum antantum animo roboris fuerit. nec tneditur
certum. nec inter pretatio est facilis: nihi laliud ad eumnumtium a proposito aduersus. quam ut ca¬
dauer efferti iuber&: tenens postem precationem ꝑagit. &dedicat templum: hȩ post exhactos reges
domimilitiaȩ quegesta primoanno : Indepublius ualerius iterum .t. lucretius cõs factuam tar¬
quinii ad lartem porsennam clusinum regem ꝑfugerant: ibimiscendo consilium preces que nuncora¬
bant nese oriundos exetruscis aiuidem sanguinis nominis que egentes ꝯxulares pateretur: nunc monebet¬

Expanded text:
profectus. aegrius quam dignum erat tulere Ualeri necessarii dedicationem tam incliti templi Horaprofectus. aegrius quam dignum erat tulere Ualeri necessarii dedicationem tam incliti templi Horatio dari. id omnibus modis impedire conati, postquam alia frustra temptata erant, postem iam tenenti consuli foedum inter precationem deum nuntium incutiunt, mortuum eius filium esse, funestaque familia dedicare eum templum non posse. non crediderit factum an tantum animo roboris fuerit, nec traditur certum nec interpretatio est facilis. nihil aliud ad eum nuntium a proposito auersus quam ut cadauer efferri iuberet, tenens postem precationem peragit et dedicat templum. haec post exactos reges domi militiaeque gesta primo anno. inde P. Ualerius iterum T. Lucretius consules facti. iam Tarquinii ad Lartem Porsennam, Clusinum regem, perfugerant. ibi miscendo consilium precesque nunc orabant, ne se, oriundos ex Etruscis, eiusdem sanguinis nominisque, egentes exsulare pateretur, nunc monebant et
Abbreviated transcription (Latin):
absoluerent . sed quȩ adeo incontrarium uerterent ut popularem &iam facerent: inde cognomen
factum publico laeest ante omnes de ꝓuocatione aduersus magistratus ad populum sacnendoq
cumbonis capite eius ꝗ qui regnioccupandi consilia in iss& gnatȩ inuulgus leges fuere quas cũ solus
ꝑtuliss& ut iuaunius in hisgnatia ess&. tumdeinde commitia colloge subrogando habuit creatus
sp̃ lucretius cõs qui magno natu non sufficentibus iam uiribus ad consularia munerte obeunda in¬
tnt paucos diesmoritur: suffectos in lucre tͦ locum .m̃. hortatius puluillus apud quosdam ueteres
auctores non inuenio iucretium consulem bruto statim horatium suggerunt credo qui a nulla gesta
res insignem fecrit consulatum memoria intercidisse : nondum dedica taeret in capitolio iouis ade
ualerius honrtiusque cõss sortiti ut̃ dedicar& hortatio sorte euenit: publico la aduenentium bellũ

Expanded text:
absoluerent, sed quae adeo in contrarium uerterent ut popularem etiam facerent; inde cognomen absoluerent, sed quae adeo in contrarium uerterent ut popularem etiam facerent; inde cognomen factum Publicolae est. ante omnes de prouocatione aduersus magistratus ad populum sacrandoque cum bonis capite eius qui regni occupandi consilia inisset gratae in uolgus leges fuere. quas cum solus pertulisset, ut sua unius in his gratia esset, tum deinde comitia collegae subrogando habuit. creatus Sp. Lucretius consul, qui magno natu, non sufficientibus iam uiribus ad consularia munera obeunda, intra paucos dies moritur. suffectus in Lucreti locum M. Horatius Puluillus . apud quosdam ueteres auctores non inuenio Lucretium consulem; Bruto statim Horatium suggerunt; credo, quia nulla gesta res insignem fecerit consulatum, memoria intercidisse. nondum dedicata erat in Capitolio Iouis aedes; Ualerius Horatiusque consules sortiti uter dedicaret. Horatio sorte euenit: Publicola ad Ueientium bellum
Abbreviated transcription (Latin):
neergo in quit ulla adeo a uobis spectata uirtuserit ut suspicione uiolari neque atego meillum acer¬
rimum regum hostem ipsum cupiditatis regnicrimen subitdrum timerem ego sunipsa arce capito¬
lioque habitarem metui mecrederem posse acciuibus meistam leui monumento mea apuduos fama
pend& adeo non est fundata leuiter fides ut ubisim quam qui sim magis referaet non obstu pabant
publiiualeriaedes libertatis uñe qui r̃ tutaerit uobis uella defentm non in planum modo edes
sed colli&iam sibiciam ut uos supra suspectum meciuem habitetis inuella aedificent quibus melius
quam .p̃. ualerio creditur libertas delata confestimmateria omnis infrac ueliam &ubi nunc uice
pocaeest domus in infimo cliuo aedeficata latȩ dende leges non solum quȩ regni suspicione consułe

Expanded text:
ne ergo' inquit, 'ulla adeo uobis spectata uirtus erit, ut suspicione uiolari nequeat? ego me, illum acerne ergo' inquit, 'ulla adeo uobis spectata uirtus erit, ut suspicione uiolari nequeat? ego me, illum acerrimum regum hostem, ipsum cupiditatis regni crimen subiturum timerem? ego si in ipsa arce Capitolioque habitarem, metui me crederem posse a ciuibus meis? tam leui momento mea apud uos fama pendet? adeone est fundata leuiter fides ut ubi sim quam qui sim magis referat? non obstabunt Publi Ualeri aedes libertati uestrae, Quirites; tuta erit uobis Uelia; deferam non in planum modo aedes sed colli etiam subiciam, ut uos supra suspectum me ciuem habitetis; in Uelia aedificent quibus melius quam P. Ualerio creditur libertas.' delata confestim materia omnis infra Ueliam et, ubi nunc Uicae Potae <aedes> est, domus in infimo cliuo aedificata. latae deinde leges, non solum quae regni suspicione consulem
Abbreviated transcription (Latin):
uulgianimi ex fauore non in uidiamodo sed suspiciam &am cum a troci crimine orta regnum meũ
ad satare fama ferebat quianec collegam subrogauenit in locum bruti & aedficabat insumma
uella ubialto at que munito loco artem in expugnabilem fieri fore: hȩc dicta uulgo credita que
cum indignitatem angerent consulis animum uocato ad consilium populo summissis fascibus
in contionem escendit : tumidgnrtum multitudinis spectaculum fuit submissa sibiesse imperii
in signia. confessionemque factam populi quam consulis maiestatem uim quemaiorem esseibi
audire iussis cõs laudare fortunam collegae quod libenx tam patriam in summo honore ꝓrep̃.
dimi cans matunt gloria nedumse uertente inuidia mortem occubuiss& sesuꝑstitem gloriaes uae
adcrimen atque inuidiam supereẽ ex liberatore patriae ad aquilios seuitellios que recidisse : nũ quã¬

Expanded text:
uolgi animi, ex fauore non inuidia modo sed suspicio etiam cum atroci crimine orta. regnum eum uolgi animi, ex fauore non inuidia modo sed suspicio etiam cum atroci crimine orta. regnum eum adfectare fama ferebat, quia nec collegam subrogauerat in locum Bruti et aedificabat in summa Uelia: ibi alto atque munito loco arcem inexpugnabilem fieri. haec dicta uolgo creditaque cum indignitate angerent consulis animum, uocato ad concilium populo submissis fascibus in contionem escendit. gratum multitudini spectaculum fuit, submissa sibi esse imperii insignia confessionemque factam populi quam consulis maiestatem uimque maiorem esse. ibi audire iussis consul laudare fortunam collegae, quod liberata patria, in summo honore, pro re publica dimicans, matura gloria necdum se uertente in inuidiam, mortem occubuisset: se superstitem gloriae suae ad crimen atque inuidiam superesse; ex liberatore patriae ad Aquilios se Uitelliosque recidisse. 'nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
ita cumpugnatum ess& . tantus terror tarqunium atque & uscos incessit ut omissa inritare nocte
ambo exertitus ueuiens tar quiniensis quaȩ suas quisque abirent domos adiciunt minacula huic pugnae
silentio ꝓximae noctis exsilua arsia ingentem editam uocem siluani uocem eam creditam hȩcdicta uno
plusto scorum cecdisse in ace uincere bello romanum : Itacerte inde abiere romani ut iuictores & rusci
ꝓuictis nam post quam inluxit nec quis quam hostium in conspatuenit .p̃. ualerius cõs spolia legit
triumplans que inderomamredut: college funus quanto tumpotuit appanttu fect : sed multo maiuis
morti decus publica fuit mestitia eo ante omnia in signis quia matrone annum ut parentem luxeer̃
quod tam acer ultqr uiolatȩ pudicitiae fuiss& : consulideinde quisuꝑ fuenait ut sunt mutabiles

Expanded text:
ita cum pugnatum esset, tantus terror Tarquinium atque Etruscos incessit ut omissa inrita re nocte ita cum pugnatum esset, tantus terror Tarquinium atque Etruscos incessit ut omissa inrita re nocte ambo exercitus, Ueiens Tarquiniensisque, suas quisque abirent domos. adiciunt miracula huic pugnae: silentio proximae noctis ex silua Arsia ingentem editam uocem; Siluani uocem eam creditam; haec dicta: uno plus Tuscorum cecidisse in acie; uincere bello Romanum. ita certe inde abiere, Romani ut uictores, Etrusci pro uictis; nam postquam inluxit nec quisquam hostium in conspectu erat, P. Ualerius consul spolia legit triumphansque inde Romam rediit. collegae funus quanto tum potuit apparatu fecit; sed multo maius morti decus publica fuit maestitia, eo ante omnia insignis quia matronae annum ut parentem eum luxerunt, quod tam acer ultor uiolatae pudicitiae fuisset. consuli deinde qui superfuerat, ut sunt mutabiles
Abbreviated transcription (Latin):
quit quinos extorres expulit patria ipse ẽnille nr̃is deconttus in signibus magnifice incedit : diregum
ultores ad est econcitat calcaribus equum : at quo in ipsum infestus consulem dregit : senset in seir ibrutus
decorumentt dumipsis capessere pugnam ducibus : auide ita quese certamini offert : adeo que infestis
animis concurrerunt neter dum hosten uolnentr& suiꝓtegendi corporis memor. ut contnario ictu
ꝑparmam ute que tnuns fixus duabus herentes hastis moribundi exequis lapsisint simul & etent
equestris pugnacepit : aeque ltamulto post &pedites superueniunt : ibiuaria uictoria & uelut aquo marte
pugnatum est : dextentutrumque cornua uicere : laia superata : ueientes uinc abromano milite ad sueti:
fusi fugatique tar quiniensis nouus hostis nonstetit solum sed &iam ab sua parte romanum pepulit :

Expanded text:
quit, 'qui nos extorres expulit patria. ipse en ille nostris decoratus insignibus magnifice incedit. di regum quit, 'qui nos extorres expulit patria. ipse en ille nostris decoratus insignibus magnifice incedit. di regum ultores adeste.' concitat calcaribus equum atque in ipsum infestus consulem derigit. sensit in se iri Brutus; decorum erat tum ipsis capessere pugnam ducibus; auide itaque se certamini offert; adeoque infestis animis concurrerunt, neuter dum hostem uolneraret sui protegendi corporis memor, ut contrario ictu per parmam uterque transfixus duabus haerentes hastis moribundi ex equis lapsi sint. simul et cetera equestris pugna coepit, neque ita multo post et pedites superueniunt. ibi uaria uictoria et uelut aequo Marte pugnatum est; dextera utrimque cornua uicere, laeua superata. Ueientes, uinci ab Romano milite adsueti, fusi fugatique: Tarquiniensis, nouus hostis, non stetit solum, sed etiam ab sua parte Romanum pepulit.
Abbreviated transcription (Latin):
seregnumque suum repetere &ꝑsequi ingnatos uues uelle. ferrent opem adiuuarent suas q̃̃
romano salitem duce ignomias demendas belloque amissa repetendam in acite fremunt tarqui¬
menses nomen accognatio mou& pulchrum uidebatur suos romae regnare : Itaduo duarum ciuitatũ
exerttus adrepetendum regnum belloque persequendos romanos secuti tarquinium: postquam in
agrum romanum uentumest obuiam hosti consules eunt ualerius quachito agmine peditem ducit
brutus adex plonendum cum equitatu ante cessit eodem modo primus eques hostium agminis fuit
p̃entt arruns tarquinius filius regis rex ipse cumlegionibus sequebatur: arruss ubi ex lictoribus procul
consulemesse. deinde iamppius accertius face quoque brutum cognouit : in flam matus inr illeestuir in¬

Expanded text:
se regnumque suum repetere et persequi ingratos ciues uelle. ferrent opem, adiuuarent; suas quoque se regnumque suum repetere et persequi ingratos ciues uelle. ferrent opem, adiuuarent; suas quoque e quisque Romano saltem duce ignominias demendas belloque amissa repetenda minaciter fremunt. Tarquinienses nomen ac cognatio mouet: pulchrum uidebatur suos Romae regnare. ita duo duarum ciuitatium exercitus ad repetendum regnum belloque persequendos Romanos secuti Tarquinium. postquam in agrum Romanum uentum est, obuiam hosti consules eunt. Ualerius quadrato agmine peditem ducit: Brutus ad explorandum cum equitatu antecessit. eodem modo primus eques hostium agminis fuit; praeerat Arruns Tarquinius filius regis, rex ipse cum legionibus sequebatur. Arruns ubi ex lictoribus procul consulem esse, deinde iam propius ac certius facie quoque Brutum cognouit, inflammatus ira 'ille est uir' in
Abbreviated transcription (Latin):
uindicta libertatus quidam uindiciȩ quoque nomentractum ab illo putant. uindiuo ipsi nomen
fuisse: postillum obseruatum ut quiita libenatiessent inciuitatem accepta uiderentur hissicut
Gactaenint nuntiatis incentus tarquinius non dolore solumtante adinritum cadentis spei sed &iam
odioint qua&e post quam doloreuiam obseptem uidit. bellum aꝑte moliendum nrtus circũ ire
supplex & ruriae urbes. orare maxume ueientes tarquiniensesque. nese ortum eiusdem sangui¬
nis ex torrem egentem ex tanto modo regno cum liberis adulescentibus anteo culos suos perire
senerent alios peregre in regnum romam accitos seregem augentem bello romanum imperiũ
a proximis scelenata coniunctione pulsum eos interse quia nemo unus satis dignus regnouisus
sit partes regnina puisse bonasua diripienda populo dedisse nequis exp̾res sceleris ess& patriã

Expanded text:
uindicta liberatus; quidam uindictae quoque nomen tractum ab illo putant; Uindicio ipsi nomen uindicta liberatus; quidam uindictae quoque nomen tractum ab illo putant; Uindicio ipsi nomen fuisse. post illum obseruatum ut qui ita liberati essent in ciuitatem accepti uiderentur. his sicut acta erant nuntiatis incensus Tarquinius non dolore solum tantae ad inritum cadentis spei sed etiam odio iraque, postquam dolo uiam obsaeptam uidit, bellum aperte moliendum ratus circumire supplex Etruriae urbes; orare maxime Ueientes Tarquiniensesque, ne <ex> se ortum, eiusdem sanguinis, extorrem, egentem ex tanto modo regno cum liberis adulescentibus ante oculos suos perire sinerent: alios peregre in regnum Romam accitos: se regem, augentem bello Romanum imperium, a proximis scelerata coniuratione pulsum. eos inter se, quia nemo unus satis dignus regno uisus sit, partes regni rapuisse; bona sua diripienda populo dedisse, ne quis expers sceleris esset. patriam