comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
assumpta regressus q ad prẽm qua fraude
confici potuerit prompte nũtiat. coetera ar¬
mis exequenda. Interim pharasinanes belli
cauiꝰas congit pręlianti sibi aduersus regem
albanorum & romanos auxlio uocanti trẽm
aduersatũ eamq iniuxias excidio ipsius mul¬
tum iterũ iteru magna cõpias filio tradidit.
Ille ieuptione subita terĩtum exercitũ q cam¬
pis Mythridatem compulit in cascellũ gor¬
neas tutũ loco ac praesidio militũ quis celi¬
us pollio praetectus centurio caspexius prae¬
erat. nihil tam ignarũ barbaris ꝙ machi¬
nam̃ta & astus oppugnationũ ac nobis ea
paes militiȩ maxime gnara est ita radamis¬
tus feustra uel cum damno temptatis muti¬
onibis obsidiũ incipit & cum ius negligere¬
tur auaritiã praetecti e mercatur obstanꝰte
Casperio ne socius rex ne armeniȩ donum
radamistus obtendebant pactus indutias ab¬
scessit ut msi pharasinanem bello abstẽrussẽt¬

Expanded text:
adsumpta regressusque ad patrem, quae fraude adsumpta regressusque ad patrem, quae fraude confici potuerint, prompta nuntiat, cetera armis exequenda. interim Pharasmanes belli causas confingit: proelianti sibi adversus regem Albanorum et Romanos auxilio vocanti fratrem adversatum, eamque iniuriam excidio ipsius ultum iturum; simul magnas copias filio tradidit. ille inruptione subita territum exutumque campis Mithridaten compulit in castellum Gorneas, tutum loco ac praesidio militum, quis Caelius Pollio praefectus, centurio Casperius praeerat. nihil tam ignarum barbaris quam machinamenta et astus oppugnationum: at nobis ea pars militiae maxime gnara est. ita Radamistus frustra vel cum damno temptatis munitionibus obsidium incipit; et cum vis neglegeretur, avaritiam praefecti emercatur, obtestante Casperio, ne socius rex, ne Armenia donum Radamistus obtendebant, pactus indutias abscedit, ut, nisi Pharasmanen bello absterruisset
Abbreviated transcription (Latin):
parthorũ uologeses imꝑitabat materna origi¬
ne ex pellice gͦrȩta concessu femĩ regnũ adep¬
tris hiberes farasmanes uetusta possessionear¬
menios frater eius Mithridates optinebat opi¬
bus ncĩs. et pharasianis filius noĩe xadamis¬
tus decora proceritate iui corporis insignis &
patrias artes edoctus claraq inter accolas ta¬
ma. Is modicũ hiberie regnũ senecte patris
detineri ferociiis crebriusq iactabat quẽ ut
cupidine occultar&. Igitur aĩs suis metuens¬
aliã ad spem trahere & armenia ostentar̃
pulsis parthiş datã mythridati a se met
memorando sed uim afferendã & potiorẽ¬
dolũ quo incautũ opprimer&. Ita radamistus
simulata aduersus patrẽ discordia tanꝙ̃ nouer¬
ce odiis impar pergit ad patruũ multa ab eo
cõmittatur in speciem liberũ cultum primores
armeniorũ ad res nouas illicit ignaro & igno¬
rante insuꝑ Mythridate reconciliatõis ipem

Expanded text:
Parthorum Vologeses imperitabat, materna origiParthorum Vologeses imperitabat, materna origine ex paelice Graeca, concessu fratrum regnum adeptus; Hiberos Pharasmanes vetusta possessione, Armenios frater eius Mithridates obtinebat opibus nostris. erat Pharasmanis filius nomine Radamistus, decora proceritate, vi corporis insignis et patrias artis edoctus, claraque inter accolas fama. is modicum Hiberiae regnum senecta patris detineri ferocius crebriusque iactabat quam ut cupidinem occultaret. igitur aliam ad spem trahere et Armeniam ostentare, pulsis Parthis datam Mithridati a semet memorando: sed vim differendam et potioredolum quo incautum opprimerent. ita Radamistus simulata adversus patrem discordia tamquam novercae odiis impar pergit ad patruum, multaque ab eo comitate in speciem liberum cultus primores Armeniorum ad res novas inlicit, ignaro et ornante insuper Mithridate. Reconciliationis specie
Abbreviated transcription (Latin):
uitellius uoluerat. Multa eo año procligia inue¬
nere. Incensum diris aiubus capitoliu crebris
terrȩmotibus prorupte domus ac dũ latius me¬
tiutur trepidatione uulgi inualidus quisq
obtritus frugũ quoq egestas & orte ex eo
fames in prodigiũ accłpiebant᷑. nec occulti tm̃
quaestus sed muria reddentẽ claudiũ circũ¬
uasere clamoribus turbidis pulsumq in ex¬
tremã fori partẽ in urgebant donec militũ
glibos infensos prorupit᷑ quindecim dierum
alimenta uebi nõ amplius suꝑtusse ꝯstitit.
Magnaq deinde benignitate & modestiã hye¬
mis rebus extremis subueniendũ adherden
olim italia regionibus longinquas prouĩcias
cõmeatus porꝰtabat nec nune infecunditate
laboratur: sed aphricã potius & aegyptum
praemissa est. Eodem año bellum inter arme¬
nios hiberos exortũ parthis quoq &e romanis
grauissimorũ inter se motuu cauia fuit. gẽti

Expanded text:
Vitellius voluerat. Multa eo anno prodigia eveVitellius voluerat. Multa eo anno prodigia evenere. insessum diris avibus Capitolium, crebris terrae motibus prorutae domus, ac dum latius metuitur, trepidatione vulgi invalidus quisque obtriti; frugum quoque egestas et orta ex eo fames in prodigium accipiebatur. nec occulti tantum questus, sed iura reddentem Claudium circumvasere clamoribus turbidis, pulsumque in extremam fori partem vi urgebant, donec militum globo infensos perrupit. quindecim dierum alimenta urbi, non amplius superfuisse constitit, magnaque deum benignitate et modestia hiemis rebus extremis subventum. at hercule olim Italia legionibus longinquas in provincias commeatus portabat, nec nunc infecunditate laboratur, sed Africam potius et Aegyptum uli Romani permissa est. Eodem anno bellum inter Armenios Hiberosque exortum Parthis quoque ac Romanis gravissimorum inter se motuum causa fuit. genti
Abbreviated transcription (Latin):
mores & liberos eius uĩctos credebat. Igitur
distrahi cohortes ambitu duorũ et si ab uno
regerent᷑ interiorẽ fore disciplina asseuerã¬
te yxore tranffertur regimen cohortiũ ad
Burrũ a franiũ egregie mlitaris tame gnaꝵt
tñ cuius sponte proticeret᷑ suũ quoq fastigi¬
um agrippina extollere altius carpento ca¬
pitoliũ ingredi ꝙ mos sacerdotibus de sacris
antiquitus concessis ueneratoẽm augebat.
toẽie quã Imꝑatore genitã sororẽq eius qui
rebus potitiis sit & ꝯigem & matrẽ fuisse
initiũ ad hunc diem exemplũ est uterq prȩ¬
cipius propugnator eius uitellius ualidissi¬
ma gratia & aetate extrema adeo incerte
sut potentiũ res accusatione corrumpit᷑
deterente iunio lupo senatore. l.s. crimina
maiestatis & cupidinẽ Imperii obiectabat
praebuisseq aurg caelar nisi agrippine
minis magis ꝙ precibus mutatus es & ut
accusatoriꝰ aqua & igni interdicat attenus

Expanded text:
mores et liberis eius devinctos credebat. igitur mores et liberis eius devinctos credebat. igitur distrahi cohortis ambitu duorum et, si ab uno regerentur, intentiorem fore disciplinam adseverante uxore, transfertur regimen cohortium ad Burrum Afranium, egregiae militaris famae, gnarum tamen cuius sponte praeficeretur. suum quoque fastigium Agrippina extollere altius: carpento Capitolium ingredi, qui honos sacerdotibus et sacris antiquitus concessus venerationem augebat feminae, quam imperatore genitam, sororem eius qui rerum potitus sit et coniugem et matrem fuisse, unicum ad hunc diem exemplum est. inter quae praecipuus propugnator eius Vitellius, validissima gratia, aetate extrema adeo incertae sunt potentium res accusatione corripitur, deferente Iunio Lupo senatore. is crimina maiestatis et cupidinem imperii obiectabat; praebuissetque auris Caesar, nisi Agrippinae minis magis quam precibus mutatus esset, ut accusatori aqua atque igni interdiceret. hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
xta Nero teiumphaliũ uelte tramuecti
sunt Spectar& populus hunc decore imꝑa¬
torio illũ puexi habitu ac ꝑinde fortuna
utriusq presumeret. simul ꝗ centurionũ
tribunoꝵ q sortẽ & britãnici miserebant᷑
remotis tictis cansis &x alii per ipem honoris
& libertorũ siꝗe incorupta fide depellitur
tali accusatione obuii inter se Nero britãnicũ
noĩe ille domitiũ salutauere. Quod ut discordiȩ
initiũ agrippina multo quaestu ad maritum
defert sperni quippe adoptionem quaeq cen¬
suerũt patres iuisserit populus intra penates
abrogari ac ni paruitas tam impensa docenti¬
um arceatur eruptura in publicã perniciẽ
cõmotus is quasi crimĩbus optimũ quenq
educatorẽ tilii exilio ac morte asficit. datos¬
q a nouerca cũstodiȩ eius imponit. nondũ
tam̃ suma moliri agrippina audebat ni prę¬
toriarũ cohortiũ cura exsoluerent᷑. Lucius ge¬
ta & Rufius crispinus quos Messaline me¬

Expanded text:
xta, Nero triumphali veste travecti xta, Nero triumphali veste travecti sunt: spectaret populus hunc decore imperatorio, illum puerili habitu, ac perinde fortunam utriusque praesumeret. simul qui centurionum tribunorumque sortem Britannici miserabantur, remoti fictis causis et alii per speciem honoris; etiam libertorum si quis incorrupta fide, depellitur tali occasione. obvii inter se Nero Britannicum nomine, ille Domitium salutavere. quod ut discordiae initium Agrippina multo questu ad maritum defert: sperni quippe adoptionem, quaeque censuerint patres, iusserit populus, intra penatis abrogari; ac nisi pravitas tam infensa docentium arceatur, eruptura in publicam perniciem. commotus his quasi criminibus optimum quemque educatorem filii exilio aut morte adficit datosque a noverca custodiae eius imponit. Nondum tamen summa moliri Agrippina audebat, ni praetoriarum cohortium cura exolverentur Lusius Geta et Rufrius Crispinus, quos Messalinae me
Abbreviated transcription (Latin):
da & laeta armis iuuentus regnũ eus inua¬
dunt quod nobis proiisum &e missȩ auxilio
cohortes acre proeliũ fecere. cuius initio am¬
biguo finis laetior fuit. Nam quia dispari
euentu pugnatũ est a legione cui cesius
nasica praeerat. Nam didius senectute ora¬
uis multa copia honorum per ministrgꝰ age¬
re e arcere hostem satis habebat. Haec
plures ꝑ años gesta cõiinxi ne diuisa hauđ
proinde ad memoriã sui ualerent. nunc¬
ad tpũm ordinẽ redeo. T .L. elaudio Q
Seriuo cornelio ortifo cõs. uixilis toga ne¬
roni maturata quo capessende rei p. abilis
uideretur. &e Caesar adulationib senatus
libens cessit. ut uicesimo aetatis año con¬
sulatũ Nero miret. Atq interim designa¬
tus proconsulare imperiũ ex̃ urbẽ hr̃et
ac princeps Iuuentutis appellaret. additũ
noĩe eius donatiuũ militi congiariũ plebis
& ludicio aixconsentiũ qued acquirendis
uulgi studiis edebat᷑. britanicus in puaete¬

Expanded text:
da et lecta armis iuventus regnum eius invada et lecta armis iuventus regnum eius invadunt. quod nobis praevisum, et missae auxilio cohortes acre proelium fecere, cuius initio ambiguo finis laetior fuit. neque dispari eventu pugnatum a legione, cui Caesius Nasica praeerat; nam Didius senectute gravis et multa copia honorum per ministros agere et arcere hostem satis habebat. haec, pluris per annos gesta, coniunxi ne divisa haud perinde ad memoriam sui valerent: ad temporum ordinem redeo. Ti. Claudio quintum Servio Cornelio Orfito consulibus virilis toga Neroni maturata quo capessendae rei publicae habilis videretur. et Caesar adulationibus senatus libens cessit ut vicesimo aetatis anno consulatum Nero iniret atque interim designatus proconsulare imperium extra urbem haberet ac princeps iuventutis appellaretur. additum nomine eius donativum militi, congiarium plebei. et ludicro circensium, quod adquirendis vulgi studiis edebatur, Britannicus in praete
Abbreviated transcription (Latin):
ostorius concessit e uita lȩtis hostibus tanqͣ
ducem haud spernendũ &e si non proelium̃
at certe bellũ assumpsiss&. Ae caesar cog̃¬
ta morte legati ne proiuĩcia sine rectore to¬
ret. A. didiũ suffecit. Is propere uectus nõ
tam̃ integras res inuenit. aduersa interim
legionis pugna cui Mallius ualens praeerat
au̾ctaq apud hosto eius rei fama quo ue¬
mentem ducẽ exterrerent atq illo augẽte
audita ue maior laus compositi uel si dura¬
uissent uenia iustior tribueretur. si płes id
quoq damnũ intulerant lateq persulta¬
bant donee ad cursum didii pellerentur.
Sed post captum Caratacũ praecipuus sciẽtia
rei militaris uenutius enigantiũ ciuitate
ut supra memoriã tidusq diu &e romanis
armis defensus cũ cartimandã reginani
matrimonio tener& mox orto difadio de
statim bella & aduersuis nos hostilia induerat.¬
Sed primo tm̃ inter ipsos certabatirr callidisq sar¬

Expanded text:
Ostorius concessit vita, laetis hostibus, tamquam Ostorius concessit vita, laetis hostibus, tamquam ducem haud spernendum etsi non proelium, at certe bellum absumpsisset. At Caesar cognita morte legati, ne provincia sine rectore foret, A. Didium suffecit. is propere vectus non tamen integras res invenit, adversa interim legionis pugna, cui Manlius Valens praeerat; auctaque et apud hostis eius rei fama, quo venientem ducem exterrerent, atque illo augente audita, ut maior laus compositis et, si duravissent, venia iustior tribueretur. Silures id quoque damnum intulerant lateque persultabant, donec adcursu Didii pellerentur. sed post captum Caratacum praecipuus scientia rei militaris Venutius, e Brigantum civitate, ut supra memoravi, fidusque diu et Romanis armis defensus, cum Cartimanduam reginam matrimonio teneret; mox orto discidio et statim bello etiam adversus nos hostilia induerat.sed primo tantum inter ipsos certabatur, callidisque Car
Abbreviated transcription (Latin):
legio uarias cohortes & extruendisq a pudi
suluas praesidiis relictas circũfundũt ae ni
cito ñĩtiis & castellis proxis subuentũ fo¬
bulatũ nos ipsos missasq ad subsidiũ turo¬
bas profligant. Tum ostorius cohortes ex¬
peditas exposuit. nec ideo fugã sistebat mni
legiones proeiũ excoepissent᷑. eatũ robore
aequata pugna. Dein nobis pro meliore fuit
effugere hostes teniua damna quia inclinabat
dies crebra hine proelia & saepius in modum
latrocinii per saltus per paludes ut cuiq sors
aut uirtus temere prouisa obream ob praedã
iussu & aliquando ignaris ducibus ac praccipua
siluarũ peruicacia quos accendebat imꝑatoris
in galliqs traiecti forent ita silurũ nom̃ pe¬
nitus extinguendũ. Igitire duas auxiliares
cohortes auaritia praetector⁊ incantuis po¬
pulantes intercepere. spoliaq & captiuos
largiendo coeteras quoq nationes ad defectio¬
nem trahebant cum tedio curarum tessus

Expanded text:
legionarias cohortis extruendis apud legionarias cohortis extruendis apud Siluras praesidiis relictas circumfundunt. ac ni cito nuntiis ex castellis proximis subventum fobulantis nostros missasque ad subsidium turmas profligant. Tum Ostorius cohortis expeditas opposuit; nec ideo fugam sistebat, ni legiones proelium excepissent: earum robore aequata pugna, dein nobis pro meliore fuit. effugere hostes tenui damno, quia inclinabat dies. crebra hinc proelia et saepius in modum latrocinii per saltus per paludes, ut cuique sors aut virtus, temere proviso, ob iram ob praedam, iussu et aliquando ignaris ducibus. ac praecipua Silurum pervicacia, quos accendebat vulgata imin Gallias traiecti forent, ita Silurum nomen penitus extinguendum. igitur duas auxiliaris cohortis avaritia praefectorum incautius populantis intercepere; spoliaque et captivos largiendo ceteras quoque nationes ad defectionem trahebant, cum taedio curarum fessus
Abbreviated transcription (Latin):
sequiturr ut om̃es seruitutẽ accipiant. si statĩ
deditus traderer neq mea fortuna neq tua
gloria inclaruiss& & supplicio mei obluuo
sequeretur ac si incolumem seruaueris eternũ
exemplar dementiȩ ero. Ad ea caesar ueni¬
am ipsiq & ꝯiugi & fr̃ibus tribuit. atq illi
uinculis absolutiꝰ Agrippinã quoq haud pro¬
cul alio suggestu conspicia issdem quibus prin¬
cipem laudibus gratireq uenerati sunt : Nouũ
lune & moribus ueterũ insolitum foeminã
signis romanis praesidere ipsa semet partia
maioribus sius imperii sociam parabat. uoci¬
ti post haec patres multa & magnitica iuper
captiuitate Carataci disseruere. Neq minus
iđ clarũ ꝙ̃ ꝙ Si phacen p. scipio perlent
D aulis &c siqui alii uinctos reges. ꝑo .xoͣ. ostẽ¬
dere. censentur ostorio triumphi insignia
prosperis ad id rebus eius mox anibiguis
siue ꝙ amoto carataco quasi debellatum fo¬
ret iinus intenta aprd nos militia fuut

Expanded text:
sequitur ut omnes servitutem accipiant? si statim sequitur ut omnes servitutem accipiant? si statim deditus traderer, neque mea fortuna neque tua gloria inclaruisset; et supplicium mei oblivio sequeretur: at si incolumem servaveris, aeternum exemplar clementiae ero.' ad ea Caesar veniam ipsique et coniugi et fratribus tribuit. atque illi vinclis absoluti Agrippinam quoque, haud procul alio suggestu conspicuam, isdem quibus principem laudibus gratibusque venerati sunt. novum sane et moribus veterum insolitum, feminam signis Romanis praesidere: ipsa semet parti a maioribus suis imperii sociam ferebat. Vocati posthac patres multa et magnifica super captivitate Carataci disseruere, neque minus id clarum quam quod Syphacem P. Scipio, Persen L. Paulus, et si qui alii vinctos reges populo Romano ostendere. censentur Ostorio triumphi insignia, prosperis ad id rebus eius, mox ambiguis, sive amoto Carataco, quasi debellatum foret, minus intenta apud nos militia fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uiss& ne Rome quidem ignobile Carataci
nomen erat & caelar dum suũ decus ex¬
tollit addidit gloriã uicto. uocatus quippe
ut ad insigne spectaculũ populus stetere ĩ
armis pretorie cohortes campo qui castris
prȩiac&. Tunc incidentibus regiis clien¬
tulis phalere torques quaeq bellis exter¬
nis quaesiuerat tradita sunt. mox trẽs &
conuix & tilia. Postremo ipse ostentatus
coeterorũ preces degeneres fuere ex metu
ac non Caratacus auit uultu demisso aut
uerbis misericordiã requirens. ubi tribuna¬
li astitit in hunc molũ locutus ẽ. Si quã¬
ta nobilitas & fortuna mihi fuit tanta re¬
rum prosperaꝵ moderatio tiuss& amicus
potius in hane urbem ꝙ captus uenisse.
nec dedignatus esses claris onaioribus ortũ
plurimis gentibus Imꝑantem toedere pacis̃
accipere.: praesens sors mea ut mihi in¬
tormis sic itibi magnifica. Nabui equos
uires arma opes quid mixũ si haee ĩuitus
amisi. Nam si uos om̃ibus imperatare uultis

Expanded text:
visset. ne Romae quidem ignobile Carataci visset. ne Romae quidem ignobile Carataci nomen erat; et Caesar dum suum decus extollit, addidit gloriam victo. vocatus quippe ut ad insigne spectaclum populus: stetere in armis praetoriae cohortes campo qui castra praeiacet. tunc incedentibus regiis clientulis phalerae torques quaeque bellis externis quaesiverat traducta, mox fratres et coniunx et filia, postremo ipse ostentatus. ceterorum preces degeneres fuere ex metu: at non Caratacus aut vultu demisso aut verbis misericordiam requirens, ubi tribunali adstitit, in hunc modum locutus est. 'Si quanta nobilitas et fortuna mihi fuit, tanta rerum prosperarum moderatio fuisset, amicus potius in hanc urbem quam captus venissem, neque dedignatus esses claris maioribus ortum, plurimis gentibus imperitantem foedere in pacem accipere. praesens sors mea ut mihi informis, sic tibi magnifica est. habui equos viros, arma opes: quid mirum si haec invitus amisi? nam si vos omnibus imperitare vultis,
Abbreviated transcription (Latin):
req caedes oriebantur. Postꝙ̃ facta testudine
rudes & intormes saxorũ compages distrae¬
te parq couĩs acies decedere barbari in iu¬
ga montiũ. Sed eo quoq r̃eupere ferenta¬
rius graiusq miles. illi telis assultantes hi
confercto gradu turbatis ꝯtea britãnoꝵ or¬
dinibus ap̃ud quos milla loricaꝵ galeaꝵ ue
tegmina & si auxiliaribus resisterẽt gladiis ac
pilis legionarioꝵ si huc uerterenturr spat̾is ac as¬
tis auxiliarũ sternebantur. Clara ea uictoria
fuit. captaq xxore & filia carataci fratresq
in deditionem accoepti. ipse ut terme in tuta
sunt aduersa cum tide cartimande regine
brigantum petiuiss& uinctus & uictoribus
traditus est. Nono post año ꝙ bellum uel¬
in britãnia coeptum unde fama eius euec¬
ta in insulas & proximas proiũcias perua¬
gata per Italiam quoq celebrabatur cauebãt¬
q uisere quis ille tot per años opes nr̃as spre¬

Expanded text:
aeque caedes oriebantur: postquam facta testudine aeque caedes oriebantur: postquam facta testudine rudes et informes saxorum compages distractae parque comminus acies, decedere barbari in iuga montium. sed eo quoque inrupere ferentarius gravisque miles, illi telis adsultantes, hi conferto gradu, turbatis contra Britannorum ordinibus, apud quos nulla loricarum galearumve tegmina; et si auxiliaribus resisterent, gladiis ac pilis legionariorum, si huc verterent, spathis et hastis auxiliarium sternebantur. clara ea victoria fuit, captaque uxor et filia Carataci fratresque in deditionem accepti. Ipse, ut ferme intuta sunt adversa, cum fidem Cartimanduae reginae Brigantum petivisset, vinctus ac victoribus traditus est, nono post anno quam bellum in Britannia coeptum. unde fama eius evecta insulas et proximas provincias pervagata per Italiam quoque celebrabatur, avebantque visere, quis ille tot per annos opes nostras spre
Abbreviated transcription (Latin):
isq belli incitam̃tis. Enim uõ Caratachus huc
illuc uolitans illũ diẽ illã aciẽ testabatur aut
reciiperandę libertatis aut sernitutis eternȩ
initiũ tore. uocabatq noĩa maiorũ qui dicta¬
torẽ caesarẽ pepulissent. quorũ uirtute ua¬
cui & a securibus & tributis intemerata con¬
iugũ & liberorũ corpora retinerent. hȩc atq
talia dicenti obstrepere uulgus gentili ueligi
cessuros obstupeteat ea alacritas ducẽ xomia¬
num simul obiectis amnis additũ uallũ mi¬
minentia uiga nihil nisi a teox & propugͦ¬
toribus frequ̾ens terrebat. Sed miles prõe¬
liũ poscere cuncta uirtute expugnabilia
clamitare praetectiq tribuni paria disse¬
rentes ardorẽ exercitus intendebant Tuc̃
ostorius circũspectis quȩ in penetrabilia qͦꝙ
periua ducit infensos. amnemq haud difficul¬
ter euadit ubi uentum ad aggerem dũ mis¬
silibus certatur plus uulnerum in nos & plȩ¬

Expanded text:
isque belli incitamentis: enimvero Caratacus huc isque belli incitamentis: enimvero Caratacus huc illuc volitans illum diem, illam aciem testabatur aut reciperandae libertatis aut servitutis aeternae initium fore; vocabatque nomina maiorum, qui dictatorem Caesarem pepulissent, quorum virtute vacui a securibus et tributis intemerata coniugum et liberorum corpora retinerent. haec atque talia dicenti adstrepere vulgus, gentili quisque cessuros. Obstupefecit ea alacritas ducem Romanum; simul obiectus amnis, additum vallum, imminentia iuga, nihil nisi atrox et propugnatoribus frequens terrebat. sed miles proelium poscere, cuncta virtute expugnabilia clamitare; praefectique et tribuni paria disserentes ardorem exercitus intendebant. tum Ostorius, circumspectis quae impenetrabilia quaeque pervia, ducit infensos amnemque haud difficulter evadit. ubi ventum ad aggerem, dum missilibus certabatur, plus vulnerum in nos et pler
Abbreviated transcription (Latin):
nũ premenda tor& id quod promptuis ue̾ni¬
ret. colonia cãni lodonũ ualida uetexanorũ
manu deducit᷑ in agros captiuo subsidiũ ad¬
uersus rebelles & imbuendis sociis ad officia
legũ itũ inde in siluras suꝑ propriã ferociã
carathaci uiribus confisos quẽ multa ambi¬
gua multa prospera extulerant ut coeteros
britãnoꝵ Imꝑatores preminer&. Sed tñ
astulucorũ trande prior ui militũ interior
transtert bellũ in ordolicas. additisq qui pa¬
cem in irã metuebant. nouissimũ casum
experit᷑. sumpto ad proeliũ loco ut additꝰ
abscessus cuncta nobis importuna de suis ĩ¬
melius ess& Tunc montibus ardius & siqua de¬
menter accipi poterant in modum uallis saxa prȩ¬
struit & prȩfluebat amnis uado incerto. Cater¬
naq maiorũ pro munimentis constiterãt. Ad
hoc genitum ductores circum ire hortari fir¬
mare aiõs minuendo metu a crelcenda spe ali¬

Expanded text:
num premenda foret. id quo promptius veninum premenda foret. id quo promptius veniret, colonia Camulodunum valida veteranorum manu deducitur in agros captivos, subsidium adversus rebellis et imbuendis sociis ad officia legum. Itum inde in Siluras, super propriam ferociam Carataci viribus confisos, quem multa ambigua, multa prospera extulerant ut ceteros Britannorum imperatores praemineret. sed tum astu locorum fraude prior, vi militum inferior, transfert bellum in Ordovicas, additisque qui pacem nostram metuebant, novissimum casum experitur, sumpto ad proelium loco, ut aditus abscessus, cuncta nobis importuna et suis iessent, hinc montibus arduis, et si qua clementer accedi poterant, in modum valli saxa praestruit: et praefluebat amnis vado incerto, catervaeque armatorum pro munimentis constiterant. Ad hoc gentium ductores circumire hortari, firmare animos minuendo metu, accendenda spe ali
Abbreviated transcription (Latin):
agoreditur & distributis cohortibus turmas quoq
peditum ad munia accingit. Tunc dato signo p¬
finout aggerẽ siugq castris mipeditos tuebant.
Atq illi ꝯlcientia rebellienis &e obleptis ettugiis
multa de clara facinora fecere. qua pugna ti¬
lius legati M. ostorius seruati ciuis decus me¬
ruit. Coeterũ dade icenorũ compositi qui bel¬
lum inter & paxem dubitabant & ductus inde¬
cangos exercitus uastati agri praedae passis
actȩ nõ ausis aciem hostibus uel si ex occulto
carpere agmen temptarent punito dolo. Iazq
uentũ haud procul mari quod hybermã in¬
sulã aspectat. cum orte apud brigantas dis¬
cordiȩ retraxere ducẽ destinatõis certũ ne
noua molirẽtur nisi prioribus trematis &
brigantes quidã paucis quia arma coeptabãt
intertectis & reliquis data uenia residere:
siluarũ gens nõ a teocitate nõ clementia mu¬
tabatur quin bellũ exercer& castrisq legio¬

Expanded text:
adgreditur et distributis cohortibus turmas quoque adgreditur et distributis cohortibus turmas quoque peditum ad munia accingit. tunc dato signo perfringunt aggerem suisque claustris impeditos turbant. atque illi conscientia rebellionis et obsaeptis effugiis multa et clara facinora fecere: qua pugna filius legati M. Ostorius servati civis decus meruit. Ceterum clade Icenorum compositi qui bellum inter et pacem dubitabant, et ductus in Decangos exercitus. vastati agri, praedae passim actae, non ausis aciem hostibus, vel si ex occulto carpere agmen temptarent, punito dolo. iamque ventum haud procul mari, quod Hiberniam insulam aspectat, cum ortae apud Brigantas discordiae retraxere ducem, destinationis certum, ne nova moliretur nisi prioribus firmatis. et Brigantes quidem, paucis qui arma coeptabant interfectis, in reliquos data venia, resedere: Silurum gens non atrocitate, non clementia mutabatur, quin bellum exerceret castrisque legio
Abbreviated transcription (Latin):
adipiscerent᷑ dñationes multa caritate &
maiore odio postꝙ̃ adepti sunt. At in britã¬
nia postoriũ proprȩtorem turbidȩ res excȩ¬
pere & fusis in agris sociorũ hostibus eo uio¬
lentius ꝙ nouũ ducem exercitui ignotum
coepta hyeme iturũ obiuã non rebantur.
Ile gnarus primis euentibus metũ ad fiduci¬
am̾ gigni citas cohortes rapit & coesis ꝗ resti¬
terunt disiectos consectatus ne xursus cõ¬
globarentur infensaq & intida pax nõ du¬
ci nõ militi requiẽ ꝑmitter&. detrahere
arma suspectis cunctasq castris anthonam
& sabinã fluuios colibere parat. quod pri¬
migeni abnuere ualida gens nec pro eliis cõ¬
tusi quia ad sociegatẽ nr̃am uolentes accesse¬
rant. hisq auctoribus circĩuectȩ nationes
locũ pugnȩ delegere. septũ agresti agere
& aditu angusto ne peruius equiti tor&
ea munimenta dux romanus quanꝙͣ sine
robore legionũ sociales copias ducebat perrumper̃

Expanded text:
adipiscerentur dominationes, multa caritate, et adipiscerentur dominationes, multa caritate, et maiore odio, postquam adepti sunt. At in Britannia P. Ostorium pro praetore turbidae res excepere, effusis in agrum sociorum hostibus eo violen- tius quod novum ducem exercitu ignoto et coepta hieme iturum obviam non rebantur. ille gnarus primis eventibus metum aut fiduciam gigni, citas cohortis rapit et caesis qui restiterant, disiectos consectatus, ne rursus conglobarentur infensaque et infida pax non duci, non militi requiem permitteret, detrahere arma suspectis cunctaque castris Avonam inter et Sabrinam fluvios cohibere parat. quod primi Iceni abnuere, valida gens nec proeliis contusi, quia societatem nostram volentes accesserant. hisque auctoribus circumiectae nationes locum pugnae delegere saeptum agresti aggere et aditu angusto, ne pervius equiti foret. ea munimenta dux Romanus, quamquam sine robore legionum socialis copias ducebat, perrumpere
Abbreviated transcription (Latin):
componer&. subsidiũ uictis & terrorẽ aduer¬
sus uictores ne tortuna elati nr̃aam quoq pa¬
cem turbarent. Nam ius in munera ligii
aliȩq gentes aduentabant fama ditis regni
quod uanius triginta per años praedationib
& uectigalibus auxerat ipsa manus propria
pedites equitesq ex armatis lagizibus erat impar
multitudini hostiũ eoq castellis sese defensare
bellumq ducere statuerat. sed lagiges obsidio¬
nis impatientes & proximos per campos uagi
necessitudinẽ pugne attulere : quia liguis her¬
mus diuusq illic ingruerant. Igitur digres¬
sus castellis uãnius fundit᷑ proelio quanꝙ
rebus aduersis laudatus ꝙ de pugnã manu
capessiit & corpore aduerlo uulnera excoe¬
pit. Coeterũ ad classem in danubio oꝑientẽ
ꝑlligit secuti mox clientes ut accoeptis agris
in panonia locati sunt. Regnũ uagio ac sidio
intex se partiti sunt egregia aducesus nos
fide subiectis suo ne an seruitii ingenio dũ

Expanded text:
componere, subsidio victis et terrorem advercomponere, subsidio victis et terrorem adversus victores, ne fortuna elati nostram quoque pacem turbarent. nam vis innumera, Lugii aliaeque gentes, adventabant, fama ditis regni, quod Vannius triginta per annos praedationibus et vectigalibus auxerat. ipsi manus propria pedites, eques e Sarmatis Iazugibus erat, impar multitudini hostium, eoque castellis sese defensare bellumque ducere statuerat. Sed Iazuges obsidionis impatientes et proximos per campos vagi necessitudinem pugnae attulere, quia Lugius Hermundurusque illic ingruerant. igitur degressus castellis Vannius funditur proelio, quamquam rebus adversis laudatus quod et pugnam manu capessiit et corpore adverso vulnera excepit. ceterum ad classem in Danuvio opperientem perfugit; secuti mox clientes et acceptis agris in Pannonia locati sunt. regnum Vangio ac Sido inter se partivere, egregia adversus nos fide, subiectis, suone an servitii ingenio, dum
Abbreviated transcription (Latin):
tuntur ubi pomponius cũ legionibus operiebatur.
Sichanti cupidine ulciscendi casum pugnȩ prę¬
berent illi metu ne hinc romanus inde̾ chexu¬
sai cum quis eternũ discordant circũgrederẽ¬
tur. legatos in urbem & obsides misere decre¬
tusq pomponio triumphalis honos modica pars
tame eius apud posteres inquis carminũ glia
praecellit. Pex idem tpĩis uãnius sueuius a
drusio caelare impositus pellitur regno pri¬
ma imperii aetate clarus accoeptusq popula¬
ribus mox in diuturnitate in superbiã mu¬
tatus & odio accolarũ simul Domesticis discor¬
diis circũuentus. auctores fuere iubillius her¬
mundurorũ rex & uangio ac sidio sorore
uanii geniti nec claudius quanꝙͣ saepe oratus
arma certantibus barbaris interposuit. tutum
U anio pertugiũ ꝑmittens si pelleretur. scripsieq
P. acellio histro qui pãnonię praesidebat legio¬
nem ipsaq e prouicia lecta auxilia pro ripa

Expanded text:
tuntur, ubi Pomponius cum legionibus opperiebatur, tuntur, ubi Pomponius cum legionibus opperiebatur, si Chatti cupidine ulciscendi casum pugnae praeberent. illi metu ne hinc Romanus, inde Cherusci, cum quis aeternum discordant, circumgrederentur, legatos in urbem et obsides misere; decretusque Pomponio triumphalis honos, modica pars famae eius apud posteros in quis carminum gloria praecellit. Per idem tempus Vannius Suebis a Druso Caesare impositus pellitur regno, prima imperii aetate clarus acce- ptusque popularibus, mox diuturnitate in superbiam mutans et odio accolarum, simul domesticis discordiis circumventus. auctores fuere Vibilius Hermundurorum rex et Vangio ac Sido sorore Vannii geniti. nec Claudius, quamquam saepe oratus, arma certantibus barbaris interposuit, tutum Vannio perfugium promittens, si pelleretur; scripsitque Palpellio Histro, qui Pannoniam praesidebat, legionem ipsaque e provincia lecta auxilia pro ripa
Abbreviated transcription (Latin):
ei fuisse indolem terunt sine uerũ seu peri¬
culis cõmendatus retinuit siue experimẽto.
Sed Agrippina quo uim suam iociis quoq
natiomibus ostentarei in oppidum ubiorum
ubi genita erat ueteranos coloniãq deduci
Ac forte acciderat ut eam gentẽ rheno trãs¬
gressam auus agrippa intidem accoeperat.
isdem tp̃ibus in superiore germania tre¬
pidatum aduentum canthorum la trocinia
agitantiũ. Deinde. L. Romponius legatus
auxiliares uangionas ac nemetas addito eq
res ne dilapsi improuisi ciecũdarentur &
secuta consiliũ ducis industria militũ diuisiq ĩ
duo agmina qui lȩuũ iter petiuerãt recens reuer¬
sos praedaq per luxũ usos & somno graues circũ¬
uenere aucta laetitia ꝙ quosdã e clade uariana
quad ragesimũ post anũm sex uitio exemerant.
Atqui dextris & proprioribus compendiis inerãt
obuio hosti & aciẽ auso plus cladis facuint &¬
praeda famaq honusti ad montẽ thaurũ reuer¬

Expanded text:
ei fuisse indolem ferunt, sive verum, seu periei fuisse indolem ferunt, sive verum, seu periculis commendatus retinuit famam sine experimento. Sed Agrippina quo vim suam sociis quoque nationibus ostentaret in oppidum Vbiorum, in quo genita erat, veteranos coloniamque deduci ac forte acciderat ut eam gentem Rhenum transgressam avus Agrippa in fidem acciperet. Isdem temporibus in superiore Germania trepidatum adventu Chattorum latrocinia agitantium. dein P. Pomponius legatus auxiliaris Vangionas ac Nemetas, addito eqres vel dilapsis improvisi circumfunderentur. et secuta consilium ducis industria militum, divisique in duo agmina, qui laevum iter petiverant recens reversos praedaque per luxum usos et somno gravis circumvenere. aucta laetitia quod quosdam e clade Variana quadragesimum post annum servitio exemerant. At qui dextris et propioribus compendiis ierant, obvio hosti et aciem auso plus cladis faciunt, et praeda famaque onusti ad montem Taunum rever
Abbreviated transcription (Latin):
um aucto ͭ ͤ pallantis destinatur qui obstrictus
agnppine ut ꝯsiliator nuptiaꝵ. et mox stu¬
pro eius illigatus stimulabat claudiũ consuler
xum uiguisse priuignos a Tyberio super propri¬
am stirpem Germanicũ assumptum se quoq
accingerde iuuenem partem curarũ capessitu.¬
rum. Is euictus biẽno maiorem natu domiti¬
um filio anteponit. Habita apud senatũ oroe¬
in eundem quẽ a liberto accoeperat modum
añotabant periti nullam ante hane adoptio¬
nem inter patritios claudios reperiri eesq
ab Appio claudio continnos durauisse. Coete¬
rum actȩ principi grates a quaestore in do¬
mitium adulatione rogata lex est qua in ta-¬
miliã claudiã & nomen Neronis transir&.
Augetur & agrippina cognomento augusta
quibus paratis nemo adeo expers mĩg fuit
Desolatus & paulatim seruisibus ministeriis
per intempestiua nouerce officia in ludibria
uertebatur in telligens falsi neq .n. segnem

Expanded text:
um auctoritate Pallantis festinatur, qui obstrictus um auctoritate Pallantis festinatur, qui obstrictus Agrippinae ut conciliator nuptiarum et mox stupro eius inligatus, stimulabat Claudium consulerexum, viguisse privignos; a Tiberio super propriam stirpem Germanicum adsumptum: se quoque accingeret iuvene partem curarum capessituro. his evictus triennio maiorem natu Domitium filio anteponit, habita apud senatum oratione eundem in quem a liberto acceperat modum. adnotabant periti nullam antehac adoptionem inter patricios Claudios reperiri, eosque ab Atto Clauso continuos duravisse. Ceterum actae principi grates, quaesitiore in Domitium adulatione; rogataque lex qua in familiam Claudiam et nomen Neronis transiret. augetur et Agrippina cognomento Augustae. quibus patratis nemo adeo expers misericord adficeret. desolatus paulatim etiam servilibus ministeriis perintempestiva novercae officia in ludibrium vertebat, intellegens falsi. neque enim segnem
Abbreviated transcription (Latin):
quinq & uidinti añis omislum repẽti ac de¬
inde ꝯtinuari placitum. & pomeriũ urbis au¬
sit caesar more prilco ꝙsis qui protulere im¬
periũ & terminos urbis propagare datur nͨ
tñ duces no ͫ quanꝙ̃ magnis nationib subactis
usurpauerãt inli Luenis Sylla & diuus au¬
gustus regũ in eo ambitio uel gloria uarie
uulgata Sed initiũ condendi & quod pome¬
rium Romulus posuerat noscere haud absur¬
du reor igitur a foro boario/ ubi exeun thau¬
ri simulachrũ aspicimus quia id genus aĩali
aratro subdit᷑ Sulcus designandi oppidi coep.¬
tus ut magnã herculis aram amplecteretur
inde certis spatiis interiecti lapides per ima mõł¬
tis palatii ad aram consiti mox ad curias ue¬
ditũ ubi credidere mox pro fortuna pomeriũ
actũ. & quos tunc claudius terminos posuerit
facide cognitu & publicis actis ꝑscriptum .c. an¬
tistio. L M. Siullo consulibis adoptio in domiti¬

Expanded text:
quinque et septuaginta annis omissum repeti ac dequinque et septuaginta annis omissum repeti ac deinde continuari placitum. et pomerium urbis auxit Caesar, more prisco, quo iis qui protulere imperium etiam terminos urbis propagare datur. nec tamen duces Romani, quamquam magnis nationibus subactis, usurpaverant nisi L. Sulla et divus Augustus. Regum in eo ambitio vel gloria varie vulgata: sed initium condendi, et quod pomerium Romulus posuerit, noscere haud absurdum reor. igitur a foro boario, ubi aereum tauri simulacrum aspicimus, quia id genus animalium aratro subditur, sulcus designandi oppidi coeptus ut magnam Herculis aram amplecteretur; inde certis spatiis interiecti lapides per ima montis Palatini ad aram Consi, mox curias veditum urbi credidere. mox pro fortuna pomerium auctum. et quos tum Claudius terminos posuerit, facile cognitu et publicis actis perscriptum. C. Antistio M. Suillio consulibus adoptio in Domiti
Abbreviated transcription (Latin):
sorore lolii uolusii genitani maiorẽ ei pa¬
truũ cottam messalinũ esse Mẽmio quon¬
dam regulo nuptam. Nam de c. caesaris
nuptiis consulto reticebat. addidit ꝑniciosa
in xem ꝑ consilia & materiã celeriter de¬
trahendam proin publicatis bonis caeder&
Italia. Ita quinquagies sex tertiũ ex opibus
mĩensis exuli ralictũ & calphurnia illu¬
stris foeia puertitur quia for mã eius lauda¬
uerat princeps nulla libidine sed fortuito
sermone. Unde ex agrippine ultima cus¬
ra stetit in lolliam. mittitur Tribunus a qͦ
ad mortem adigeretur. Damnatus ex lege re¬
petundarũ Claudius ruifus accusantibus bithỹ¬
nis. Galliae narbonensi ob egregiã in prẽs reuen¬
tiam datur ut senatoribus eius prouĩciȩ non
exquisita principis sententia iuxe quoq sicilia
hr̃etur res suas inuisere licer&. Iturei atq¬
& iudȩi defunctis regibus sohema atq agriꝯ.¬
pa prouiciȩ syrie additi. Salutis auguriui

Expanded text:
sorore L. Volusii genitam, maiorem ei pasorore L. Volusii genitam, maiorem ei patruum Cottam Messalinum esse, Memmio quondam Regulo nuptam nam de G. Caesaris nuptiis consulto reticebat, addidit perniciosa in rem publicam consilia et materiem sceleri detrahendam: proin publicatis bonis cederet Italia. ita quinquagies sestertium ex opibus immensis exuli relictum. et Calpurnia inlustris femina pervertitur, quia formam eius laudaverat princeps, nulla libidine, sed fortuito sermone, unde ira Agrippinae citra ultima stetit. in Lolliam mittitur tribunus, a quo ad mortem adigeretur. damnatus et lege repetundarum Cadius Rufus accusantibus Bithynis. Galliae Narbonensi ob egregiam in patres reverentiam datum ut senatoribus eius provinciae non exquisita principis sententia, iure quo Sicilia haberetur, res suas invisere liceret. Ituraeique et Iudaei defunctis regibus Sohaemo atque Agrippa provinciae Syriae additi. Salutis augurium
Abbreviated transcription (Latin):
uim deesse uerũ ita maioribus placitum quanta
pertinacia in hoc temptata benencentia aduẽ¬
sus supplices utendũ. Nam triumphos de popu¬
lis regnisq integris acquiri teaditus. pose hȩc
Mythridates uectusq romã ꝑ iuniũ colonẽ procu-¬
ratorẽ ponti terocius ꝙ pro fortuna deserius¬
se apud caesarẽ ferẽbatire. elataq uox eius
in uulgũ hisce uerbis. Non sum remissus a
te sed reuersus uel si nõ credis dimitte &
quȩre uultu quoq interrito ꝑmansit cum
rostra iuxta custodibus circundatus in sui po¬
pulo preberetur consulaxia insignia coloni
aquilȩ praetoria decernunt᷑ Hisdẽ consu¬
libus atrox odii agrippina ac lolliȩ intensa
quod secum de matrimonio principis certa¬
uiss&. Molitur crimina & accusatorẽ qui
obiicer& chaldeos magos intẽrogatumq apol¬
linis clarii simulachrũ & sũꝑ nuptiis Im¬
peratoris. Ex in claudius in adyta rea multa
de claritudine eius apud Senatũ praetatus

Expanded text:
um deesse: verum ita maioribus placitum, quanta um deesse: verum ita maioribus placitum, quanta pervicacia in hostem, tanta beneficentia adversus supplices utendum; nam triumphos de populis regnisque integris adquiri. Traditus posthac Mithridates vectusque Romam per Iunium Cilonem, procuratorem Ponti, ferocius quam pro fortuna disseruisse apud Caesarem ferebatur, elataque vox eius in vulgum hisce verbis: 'non sum remissus ad te, sed reversus: vel si non credis, dimitte et quaere.' vultu quoque interrito permansit, cum rostra iuxta custodibus circumdatus visui populo praeberetur. consularia insignia Ciloni, Aquilae praetoria decernuntur. Isdem consulibus atrox odii Agrippina ac Lolliae infensa, quod secum de matrimonio principis certavisset, molitur crimina et accusatorem qui obiceret Chaldaeos, magos interrogatumque Apollinis Clarii simulacrum super nuptiis imperatoris. exim Claudius inaudita rea multa de claritudine eius apud senatum praefatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ex similitudine fortunȩ amncitiã sibi & clau¬
dio ex conione uictorie esse bellorũ egregios
fines quotiens ignoscendo transigatur. Sic q̃¬
zorsine uicto nihil ereptum pro mithridate
qm̃ grauis mereretur nõ potentiã neq regnũ
precari. Sed ne triumpharetur ne ue poenas
capite expender&. At claudipus quanꝙ no¬
bilitatibus externis mitis dubitauit tam̃ ac¬
cipere captiuũ pacto salutis an repeti armis
rectus fordo. Hinc dolor miuriaꝵ & uindic
te libido adiacebat. sed disserebatur contra
suscipi bellum alio itinere importuosoq mõri.
Ad hoc reges feroces uagos populos solũ frugu
egentiũ tediũ ex mora pericula ex proꝑan¬
tia modicã uictoribus laudem ac multui in¬
tamiae si pelleretur. quin arriperd oblata
& seruaree exulem. quin iopi quanto lon¬
giorẽ uitã tanto plus supplicii fore. His ꝑ¬
motus scripsit eunoni meritũ quidẽ nouis¬
sima exͣ Mythridaten nec sibi ad exequendum¬

Expanded text:
ex similitudine for- tunae amicitiam, sibi et Clauex similitudine for- tunae amicitiam, sibi et Claudio etiam communionem victoriae esse. bellorum egregios finis quoties ignoscendo transigatur: sic Zorsini victo nihil ereptum. pro Mithridate, quando gravius mereretur, non potentiam neque regnum precari, sed ne triumpharetur neve poenas capite expenderet. At Claudius, quamquam nobilitatibus externis mitis, dubitavit tamen accipere captivum pacto salutis an repetere armis rectius foret. hinc dolor iniuriarum et libido vindictae adigebat: sed disserebatur contra suscipi bellum avio itinere, importuoso mari; ad hoc reges ferocis, vagos populos, solum frugum egenum, taedium ex mora, pericula ex properantia, modicam victoribus laudem ac multum infamiae, si pellerentur. quin adriperet oblata et servaret exulem, cui inopi quanto longiorem vitam, tanto plus supplicii fore. his permotus scripsit Eunoni, meritum quidem novissima exempla Mithridaten, nec sibi vim ad exequend
Abbreviated transcription (Latin):
bari pretetto cohortis & plaerisq consulariũ
intertectis. Interea Mythridates nullo ĩ ar¬
mis subsidio ꝯsultat cuius mĩam exꝑiret᷑
tuebatur romanoꝵ nemo id auctoritatis ad¬
erat ut promissa eius magnipenderentur
Ad eunonem quertit propriis odiis intensum &
recens ꝯuincta nobiscum anncitia ualidũ. Igrtͤ
cultu uultuq ꝙ maxime ad putem fortia
comparato regem aggreditur genibusq eius
prouolutus uͦ ythridates inquit Terra mariq¬
a romanis per tot años quęsitus sponte adsum
utere ut uoles prole magni acheminis quod
mihi solũ hostes nõ abitulere ac eunones cla¬
ritudine uixi mutatione xecũ & prece haud
degnĩ ꝑmotus alleuat supplicẽ laudatq ꝙ gẽ¬
tem aduersorũ ad suã dextrã ex inde peten¬
de ueniȩ delegerit simul legatos lrãcq ad cae¬
sarem in hunc modum mittit populi xo. Impe¬
ratoribus magnarũq nationũ regibus primã

Expanded text:
bari, praefecto cohortis et plerisque auxiliarium bari, praefecto cohortis et plerisque auxiliarium interfectis. Interea Mithridates nullo in armis subsidio consultat cuius misericordiam etuebatur: Romanorum nemo id auctoritatis aderat ut promissa eius magni penderentur. ad Eunonen convertit, propriis odiis non infensum et recens coniuncta nobiscum amicitia validum. igitur cultu vultuque quam maxime ad praesentem fortunam comparato regiam ingreditur genibusque eius provolutus 'Mithridates' inquit 'terra marique Romanis per tot annos quaesitus sponte adsum: utere, ut voles, prole magni Achaemenis, quod mihi solum hostes non abstulerunt.' At Eunones claritudine viri, mutatione rerum et prece haud degeneri permotus, adlevat supplicem laudatque quod gentem Aorsorum, quod suam dextram petendae veniae delegerit. simul legatos litterasque ad Caesarem in hunc modum mittit: populi Romani imperatoribus, magnarum nationum regibus primam
Abbreviated transcription (Latin):
ac ni proeliũ nox diremiss& coepta patrataq
expugnatio eundem intra diẽ tor&. postremo
misere legatos ueniã liberis corporibus orantes
seruitia decẽmilia offerebant. quod aspernati
sunt uictores quia tencidarũt deditos saeuũ:
tantã multitudinẽ custodia cingere arduũ ut
belli potius iure caderent datumq mi litibus
qui schalis euaserant signũ caedis extidio us¬
pen metus coeteris imectus nhil tutũ ratis
cũ arma munimenta impediti uel eminẽtes
loci amnesq & urbes iuxta prorumꝑentur.
gitur ꝯorsines diu pensitato a ithridatis ne
rebus extremis an patrio regno consuler&
postꝙ̃ praeualuit gentilis utilitas datis obsi¬
dibus apud effigiem caesaris procubuit ma¬
gna gloria exercitus ro ͫ. quẽ inuictũ &
uictorẽ tridui itinere abtuisse ab amne ta¬
nai ꝯstitit. sed in regressu dispar tortuna
tuit ꝙ nauiũ quasdam que mari remeabãt
in littora taurorũ delatas circũuenere bar¬

Expanded text:
ac ni proelium nox diremisset, coepta patrataque ac ni proelium nox diremisset, coepta patrataque expugnatio eundem intra diem foret. Postero misere legatos, veniam liberis corporibus orantis: servitii decem milia offerebant. quod aspernati sunt victores, quia trucidare deditos saevum, tantam multitudinem custodia cingere arduum: belli potius iure caderent, datumque militibus qui scalis evaserant signum caedis. excidio Vspensium metus ceteris iniectus, nihil tutum ratis, cum arma, munimenta, impediti vel eminentes loci amnesque et urbes iuxta perrumperentur. igitur Zorsines, diu pensitato Mithridatisne rebus extremis an patrio regno consuleret, postquam praevaluit gentilis utilitas, datis obsidibus apud effigiem Caesaris procubuit, magna gloria exercitus Romani, quem incruentum et victorem tridui itinere afuisse ab amne Tanai constitit. sed in regressu dispar fortuna fuit, quia navium quasdam quae mari remeabant in litora Taurorum delatas circumvenere bar
Abbreviated transcription (Latin):
bus aquila & cotis quia zorsines siracusoru
rex hostilia resumpserat externas & ipsi gra¬
tias quaesiuere missis legatis ad Eunonem ꝙ
adhorscorũ genti praecellebat nec fuit in
arduo societas potentiã xomanã aduersus re¬
belles Mythridatem ostentantibus. Igitur pe¬
pigere equestribus proeliis ut eunones cer.¬
tar& obridia urbiũ romani capesserent
Tune composito agmine ⁊ incedũt. Cuius trõ¬
tem & terga adorsi media cohortes & bes¬
phorani tutabant᷑ nostris in aemis Sic pul¬
sus hostis uentũq sozan oppidũ dandarice
quod desertũ a. Mythridate ob ambignos
populariũ aios optineri relicto ibi prȩsidio uisũ
ex in soracos pergunt & trams gressi amnẽ pan¬
dam circũueniunt urbem uspen editã loco de
moenibus ac fossis munitam nisi ꝙ moenia nõ
saxo sed cratibus ac uimentis ac media humo ad.¬
uersum irumpentes inualida erant eductȩq al¬
tius turres facibus atq astis turbabant obiessos

Expanded text:
bus Aquila et Cotys, quia Zorsines Siracorum bus Aquila et Cotys, quia Zorsines Siracorum rex hostilia resumpserat, externas et ipsi gratias quaesivere missis legatis ad Eunonen qui Aorsorum genti praesidebat. nec fuit in arduo societas potentiam Romanam adversus rebellem Mithridaten ostentantibus. igitur pepigere, equestribus proeliis Eunones certaret, obsidia urbium Romani capesserent. Tunc composito agmine incedunt, cuius frontem et terga Aorsi, media cohortes et Bosporani tutabantur nostris in armis. sic pulsus hostis, ventumque Sozam, oppidum Dandaricae, quod desertum a Mithridate ob ambiguos popularium animos obtineri relicto ibi praesidio visum. exim in Siracos pergunt, et transgressi amnem Pandam circumveniunt urbem Vspen, editam loco et moenibus ac fossis munitam, nisi quod moenia non saxo sed cratibus et vimentis ac media humo adversum inrumpentis invalida erant; eductaeque altius turres facibus atque hastis turbabant obsessos.