comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usurus erat cuisucessit. ¶Ui¬
ta principalia sunt rescripta a
quibus cauetur. non aliter fi¬
scum debitorum suorum debi¬
tores conuemire. nisi principa¬
les debitores defecerint᷑. uł ex
ratione fisci nomina facta li¬
quido apprõbentir. uł ex ꝯc̃tu
fiscali debitores conueriantũ
¶Duius adriamis flaiuo pro¬
culo rescripsit. cum inlibertatẽ
proclamat is qui exbonis adi
fiscum ꝑtinentibus essedicitr̃
iudicium dari presentibus. et¬
eciam agentibus his qui ne¬
gocus fisci solent interuenire
et huiusmõi lib̾ales cause si
non intueniente fisci aduoca¬
to decise sint mintegrũ restitu¬
untur ¶ Sunlocis fiscalibus
uł publicis religiosis ne. ant
imonumentis thesauri repti
fuerint. diui fratres ꝯstituerũt
ut mecdia pars exhiis fiscone¬
dicaret᷑. Item suncesaris posse¬
sione reptrus fuent dimidiaz
cque ꝑtem fisco uendican. in
¶Deferre aut̾e se nemocogitũ
qui thesauru mnenerit nisi exeo
tesauro pars fisco debeatur. qui

Expanded text:
usurus erat, cui successit. Multa principalia sunt rescripta, quibus cauetur non aliter fiscum debitorum suorum debitores conuenire, nisi principales debitores defecerint, uel ex ratione fisci nomina facta liquido probentur, uel ex contractu fiscali debitores conueniantur. Diuus Hadrianus Flauio Proculo rescripsit, cum in libertatem proclamat qui ex bonis ad fiscum pertinentibus esse dicitur, iudicium dari praesentibus et agentibus etiam his, qui negotiis fisci solent interuenire: et huiusmodi liberales causae, si non interueniente fisci aduocato decisae sint, in integrum restituuntur. Si in locis fiscalibus uel publicis religiosisue aut in monumentis thensauri reperti fuerint, diui fratres constituerunt, ut dimidia pars ex his fisco uindicaretur. item si in Caesaris possessione repertus fuerit, dimidiam aeque partem fisco uindicari. Deferre autem se nemo cogitur, quod thensaurum inuenerit, nisi ex eo thensauro pars fisco debeatur. qui
Abbreviated transcription (Latin):
est. non esse extimandum fidez
suam infrandemlegis accõmo¬
dasse. ¶Quando autez fraus
interposita udeatur agendũ
est. Idest utrum exitus specta¬
ri deberet. anconscilim forte
situnc ecum tacite fidei cõmit¬
tebatur. non capiebatas cui⁊
restitui iubebatur. amortis uõ
tempore capere poterat. uł cõ¬
tra et placuit exitͣmi esse spee¬
tandum. ¶Tacita autem fidi¬
cõmissa frequent̾ sic detegunt
siproferatur cirographum quo
se canisset. is cuius fides eligit᷑.
quod ad eum exbonis defuncti
puenent restituturum. S et al
iis probationibus manifestissi¬
nus idem fit. ¶Cum excansa
taciti fidei ꝯmissi bona ad fiscũ
ptinent omnia que intestam̃¬
toutiliterdata sunt ualent. et
fiscalibus fidem et diligentia¬
aprocuratore exigendam. et u¬
staprecia non ex preterita em

Expanded text:
est, non esse existimandum fidem suam in fraudem legis accommodasse. Quando autem fraus interposita uideatur, agendum est, id est utrum exitus spectari deberet an consilium: forte si tunc, cum tacite fideicommittebatur, non capiebat is, cui restitui iubebatur, mortis uero tempore capere poterat, uel contra. et placuit exitum esse spectandum. Tacita autem fideicommissa frequenter sic deteguntur, si proferatur chirographum, quo se cauisset cuius fides eligitur, quod ad eum ex bonis defuncti peruenerit, restituturum. sed et ex aliis probationibus manifestissimis idem fit. Cum ex causa taciti fideicommissi bona ad fiscum pertinent, omnia, quae in testamento utiliter data sunt, ualent: et itionibus fiscalibus fidem et diligentiaprocuratore exigendam et iusta pretia non ex praeterita em
Abbreviated transcription (Latin):
ptioneset ex presenti extimati¬
one ꝯstitui. sicut enim diligẽti
cultura precia prediorũ ampli¬
antur ita sinegligentius ħ̾it.
sint minui ea neccesse est.¶
quinquenmum inquo quisq
propublico ꝯductore se oblig.¬
uit. ex cessit sequentis tẽporis
nomine nontenctur: idq prui¬
cipalibus rescriptis exprimitũ
Diuus eciam adrianus nichil
uerba rescͥpsit. ualde inhumãi
mos est iste quo retinentur con¬
ductores nectigalium public

Expanded text:
ptione, sed ex praesenti aestimatione constitui: sicut enim diligenti cultura pretia praediorum amplantur, ita, si neglegentius habita sint, minui ea necesse est. Cum quinquennium, in quo quis pro publico conductore se obligauit, excessit, sequentis temporis nomine non tenetur: idque principalibus rescriptis exprimitur. diuus etiam Hadrianus in haec uerba rescripsit: 'Ualde inhumanus mos est iste, quo retinentur condu
Abbreviated transcription (Latin):
ptes sũt. ut cogat lib̾tatem pr̃a¬
rẽ ubi siqd tale hu ẜui admisitr
ut indignisĩt quolib̾tatem
ꝯsequatur non etia ut talia offi¬
tia. abhus crigantur. ꝓquibrli¬
btatem meren debent. arbituũ
tñciuis erit qui rogatus sit quo
ut siuuius nõ maũmifiss hrs
cuistatim libertatem prarc coga

Expanded text:
at libertatem praestari, nisi si quid tale hi servi admiserint, ut indigni sint, quo libertatem consequantur, non etiam ut talia officia ab his exigantur, pro quibus libertatem mereri debent. arbitrium tamen eius erit qui rogatus sit, quo ut, si vivus non manumississet, heres eius statim libertatem praestare coga
Abbreviated transcription (Latin):
res int̾om̃s ꝯstat S ꝑatri qdẽ
p̾toria mumiani actio opetit᷑.
filio u̾olegis cornelie ¶ In leg
toris mrãdum deferre. ut
reus nret miurĩa senõ fecis¬
se. s sab̾. in assessorĩo etiam
ẽtores exẽplum legis secutos
librũ ad infamĩa asicnius ꝑ¬
tinẽtem scripẜit. ꝯposuerit. e¬
diderit dolone. c frcent qro
quid eorĩ fieret. etĩa sialus
noie ediderit.uł sine noĩe siti
decãre agtre licẽt et si ꝯdemp¬
natus sit᷑ q id fecit. intestabilis
ex lege cẽ iubetur eadẽ pena

Expanded text:
re inter omnes constat. sed patri quidem praetoria iniuriarum actio competit, filio uero legis Corneliae. In lege ctori ius iurandum deferre, ut reus iuret iniuriam se non fecisse. sed Sabinus in adsessorio etiam praetores exemplum legis secuturolibrum ad infamiam alicuius pertinentem scripserit composuerit ediderit doloue malo fecerit, quo quid eorum fieret, etiamsi alterius nomine ediderit uel sine nomine, uti de ea re agere liceret et, si condemnatus sit qui id fecit, intestabilis ex lege esse iubetur. Eadem poena
Abbreviated transcription (Latin):
nem deductume. diuisioemr
no recipiat. acceptilatiõ in
ptem. nuillins erit monĩeti
ut putasisuitus fuerit p̃du
rustieiul urbani plane su
sust. sit instiplatum dechuet
puita funditiciani. poterit. p
pte . icceptilatio fieri.⁊ ent re¬
siduc ptis fundiusust̃: si tñ¬
ita acceptilatio nllius eĩtnro

Expanded text:
nem deductum est, divisionem non recipiat, acceptilatio in partem nullius erit momenti, ut puta si servitus fuit praedii rustici vel urbani. plane si usus fructus sit in stipulatum deductus, puta fundi Titiani, poterit pro parte acceptilatio fieri et erit residuae partis fundi usus frucit
Abbreviated transcription (Latin):
betur. finti actõem non habet.
sica sub repta sit. cumn ꝑ debi
est tradita eires finti actõem
nõht. s ad huc ueditoris eẽ
hainc actõem. celsus seriꝑsit.u

Expanded text:
betur, furti actionem non habet, si ea subrepta sit, cum per debinon tradita est ei res, furti actionem non habere, sed adhuc uenditoris esse hanc actionem Celsus scripsi
Abbreviated transcription (Latin):
tasoluit ꝓparte qdem quabr̃s ẽ¬
condicet s si añquã olicat ei¬
acereuerit reliqua ꝑs brditato¬
etiampea ꝑte erit obligatus. ⁊¬
ideo condicentiindebitum. do¬
li .c. exceptõez obstare eristĩo.
ratitium uendiderit.⁊ quatu
ei de bebatun. recepit. debitoru
berabitim s et acceptu ẽꝑtor
pretium tulliss editor.al abeo
scipłatus ẽẽt. debitor nichoni¬
nus libabitur. s̃ et siẜuus pi¬
gnoratus acclicore uemerit. q̃¬
diurediber possit. nõ libabit¬

Expanded text:
ta soluit, pro parte quidem qua heres escondicet. sed si antequam cdcreuerit reliqua pars hereditatea parte erit obligatideo condicenti indebitum dli exceptionem obstare existimo.raticium uendiderit et quantum ei debebatur, receperit, debitor liberabitur. sed et si acceptum emptori pretium tulisset creditor uel ab eo stipulatus esset, debitor nihilo minus liberatur. sed si seruus pigneratus a creditore uenierit, quamdiu redhiberi possit, non lib
Abbreviated transcription (Latin):
nim. ul pena pat̾nia muiam
miaculla  filio infligere potese
naqrius quisq exsuo ad¬
misso sorti subicitur.nec ali¬
em criminis successorconstitr¬
itur.idq etiam dun fratres
leropontanis rescripserunt
resenipfunt. nõ sole presidos ꝑ¬
untiarũ ca que ꝓnutianerit
ip̃os rescindere. uetice quoq y¬
talicensi iescripsũt suamut¬
ix sĩnam nemiem posse. idq ĩ¬
solutum eẽ fieri. si tñdese quis
mͣtitus fiñit. uł cumnobrẽt
probatonuminstỹa q̃ postea
reperit. pc̃a afflictus sit. non¬
nullaertant pͥncipalia ipta
quibus uł pena eoru ĩminut.
ẽ.ul mintegrũ restituto xessa¬
est. s id dumi taxat apͥncipib
in ĩsułasit. impatori scͥbatu
adiecta sĩna adp̾side. Alio qͥ
capite mandatorũ nch̾ u̾ba
canetur. si q expͥncipalib au¬
cinus crntatis. latrocinin fe

Expanded text:
n uel poena paterna nullam maculam filio infligere potest: namque unusquisque ex suo admisso sorti subicitur nec alieni criminis successor constituitur, idque diui fratres Hierapolitanis rescripserunt.rescripserunt non solere praesides prouinciarum ea quae pronuntiauerunt ipsos rescindere.Uetinae quoque Italicensi rescripserunt suam mutare sententiam neminem posse idque insolitum esse fieri. si tamen de se quis mentitus fuerit uel, cum non haberet probationum instrumenta, quae postea reppererit, poena adflictus sit, nonnulla exstant principalia rescripta, quibus uel poena eorum minuta est uel in integrum restitutio concessa. sed id dumtaxat a principibus in insulam sit, imperatori scribatur adiecta sententia a praeside. Alio quoque capite mandatorum in haec verba cavetur: "si qui ex principalibus alicuius civitatis latrocinium fe
Abbreviated transcription (Latin):
dem maloaio.s malo exemploi
medicam̃tum adxepcione dedi
exquo eaque acceꝑat decessent¬
Alio senatus consul. effectumẽ
ut pignitam. sicm temere cicutm
salamandra⁊ conitu. ꝑituo. capar
aut bobustrum. mandragoram.
et io qd lustram̃ti ẽa dedennt cath¬
ancas penatñantur huiꝰ legis. Itẽ
is cius familiasciente co recuꝑade¬

Expanded text:
quidem malo animo, sed malo exemplo medicamentum ad conceptionem dedit, ex quo ea quae acceperat decesserit.Alio senatus consulto effectum est, ut pigmentarii, s‹i› cui temere cicutam salamandram aconitum pituocampas aut bubrostim mandragoram et id, quod lustramenti causa dederit cantharidas, poena teneantur huius legis.Item is, cuius familia sciente eo apiscenda
Abbreviated transcription (Latin):
admisit.ab soliuposse ⁊ qhoie
nõ occidit. s nuleram̃t utocei¬
dat.prohoicida dampnãdum
cum admisisse ¶sr et siclaua ꝑ¬
ferro pecusẜit. tñño eccidendii
aĩo. leulendam penmierus qĩ
rixa can magis qua uolũtate¬
homicidium admisit temdi¬
uus adriamis rescripsit cum
qui struprum fibini fius per
iim inferẽtemoccidit. dimitt̃c¬

Expanded text:
hominem non occidit, sed uulnerauit, ut occidat, pro homicida damnandum: eum admisisse: sed si claui pnon occidendi animo. leniendam poenam eius, qui in rixa casu magis quam uoluntatehomicidium admisit.Item diuus Hadrianus rescripsit eum, qui stuprum sibi uel suis per uim inferentem occidit, dimitt
Abbreviated transcription (Latin):
cornelia desicanis ⁊
ueneficuis tñtur qui
hõiem occident cums¬
ue dolo. in.incendum fẽmerit.
quiue hoies occidẽdi furtinc fai¬
endica. cum telo ambulauent
qui ne cũmagratus ẽet publice¬
neiditio preect. oꝑam dedisset
quoqs flim iuditium ꝓfiteretũ
nt quis inocens ꝯueniretur. et¬
gdempnaretim pretͥca tñtur:. q
accepit. ntpn. lege rens fieret. et
qui hõiem occiderit. punitur. ñ
bita differẽtia cuins xlictonis
hoiem int̾enieĩt ¶ Dinus adri¬
Anus rescripsit. cum qui hõien

Expanded text:
Cornelia de sicariis et ueneficis tenetur, qui hominem occiderit: cuiusue dolo malo incendium factum erit: quiue hominis occidendi furtiue faciendi causa cum telo ambulauerit: quiue, cum magistratus esset publicoue iudicio praeesset, operam dedisset, quo quis falsum indicium profiteretur, ut quis innocens conueniretur condemnaretur.Praeterea tenetur, qacceperit ut publica lege reus fieret.Et qui hominem occiderit, punitur non habita differentia, cuius condicionis hominem interemit.Diuus Hadnus rescripsit eum, qui homin
Abbreviated transcription (Latin):
tus ꝯsulto pena legis cornelie pm̃¬
turlegis cornelie desicanis erue¬
neficus pena insule de portatio e
onm bonorũ. ademptio. set solẽt
hodie capite pimm. anisi honestio¬
re loco positi fuerint. ut pena legis
sustincant. humiliores enĩ solent
ul bestus subicialtiores no deꝑor¬
tantur minsulam cñsfrigas ubͣi¬

Expanded text:
legis Corneliae p‹u›nitur.Legis Corneliae de sicariis et ueneficis poena insulae deportatio est et omnium bonorum ademptio. sed solent hodie capite puniri, nisi honestiore loco positi fuerint, ut poenam legis sustineant: humiliores enim solent uel bestiis subici, altiores uero deportantur in insulam.Transfugas li
Abbreviated transcription (Latin):
satiffaciat ꝯponẽda ⁊ esum est
hr̃dib lib̾tatis ccleritatiꝰ pmata
peciianim solutoi. ¶Labco sẽ¬
bit si sic lib̾tas relicta sit stich¬
us intra ãnum postq̃ mortri
ciolib̾ esto statim eũ libm esse

Expanded text:
satisfaciat: compensanda etenim est heredi libertatis celeritas praematurae pecuniarum solutioni.Labeo scribit, si sic libertas relicta sit: 'Stichus intra annum, postquam mortuus ero, liber esto', statim eum liberum esse:
Abbreviated transcription (Latin):
Landestin .ł. Sllibertates dir¬
ecte ⁊ testõ ⁊ eodicillis testõ cõ¬
finnatis recedantur. fidcicon¬
missanc ⁊ abincestõ⁊ cocdicui
Dem .ł. ¶ Euiã decedens ẜuus
nc subalitõc libtatem itliquit
his u̾bis. saccus suus ins ete¬
uthicbia⁊ thirena ancille mes
om̃s sub hac olitõc libisũpto
ut monumtonico alt̾ius m̃

Expanded text:
anumissionibus.Libertates directae et testamento et codicillis testamento confirmatis recte dantur, fideicommissae et ab intestato et codicim.Maeuia decedens seruis nae sub condicione libertatem reliquit his uerbis: 'Saccus seruus meus et Eutychia et Irene ancillae meae omnes sub hac condicione liberi sunto, ut monumento meo alternis
Abbreviated transcription (Latin):
coclicillis ignorat.In horum cĩ
psona sub ẽ iusta cãque sufficit
adnsucapionẽ id̃põt dicia si
in noie erit dubitatio. ucluti si
citio legatumsit. cum sint duo
titi. et. utercorum dese cogita¬
tum cxistimauerit.

Expanded text:
illis ignoratur: in horum enim persona subest iusta causa, quae sufficit ad usucapionem. idem potest dici et si in nomine erit dubitatio, veluti si Titio legatum sit, cum sint duo Titii, ut alter eorum de se cogitatum existimaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
morieris alexandriamneĩ¬
respondes. ¶Sutastipłat
fuero cum uolueris. quida
mutilem ẽẽ stipłonemaiut
alinita mutilem. siañquam¬
ꝯstituas moriens qdnerũ ẽ.
illam añt sciplatõnem siuo¬
te michĩ illis klisdare oporti
idoare spondes.iidrñ hodie e¬
stipłari. s suadie hoc est kłis.

Expanded text:
morieris, Alexandriam uenire spondes?' Si ita stipulatus fuero 'cum uolueris', quidam inutilem esse stipulationem aiunt, alii ita constituas, morieris, quod verum est. Illam autem stipulationem "si vote mihi illis kalendis dare oportet, id dare spondes?" videtur non hodie stipulari, sed sua die, hoc est k
Abbreviated transcription (Latin):
libtas impedi.itim: nec lib̾tas cripi¬
satur hus quifrandecareant. ¶Si
ex iustaca. ab eẽ dicitur. neclibtus
cicripitur. ¶Nicbil facitad intr¬
pellendã nirisditõem cius qui fidci¬
ꝯmissa libtate cognoscit. primlegi¬
um cuinsq cuncitis ul corporis u

Expanded text:
libertas impediatur nec libertus eripiatur his, qui fraude careant.Si er iusta ex causa abesse dicitur nec libertus ei eripitur.Nihil facit ad interpell‹a›ndam iurisdictionem eius, qui de fideicommissa libertate cognoscit, priuilegium cuiusque uel ciuitatis uel corporis u
Abbreviated transcription (Latin):
ita demũ sit. liber. si testin uale¬
at.⁊ ereo adita sit hrditas ul
siquis omissã uł resti ab inte¬
stato possidet brditatem. ¶ti¬
petit qdem data statim q̃ adita

Expanded text:
ita demum fit liber, si testamentum ualeat et ex eo adita sit hereditas, uel si quis omissa causa testamenti ab intestato possideat hereditatem.Tepure quidem data s
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt. si titius capitolium ascenderit¬
qdsuta scriptum sic.sibr̃s uolu.¬
erit. nõ ualebu. s ita demũ si totu
inuolutate fecit. hr̃dis si cilibiñt
cctm̃ si arbitrũ illi q̃i iuro honode¬
dit nõ dubitamus qi libtas de¬
it sicibuindebitur petont mauum¬
tas.ita eĩhoc accipiendũ sitibi qͣi
iro bono iudebitm: ña ⁊ ita relic¬
tum. siuolutatem mcã probaius.

Expanded text:
apitolium ascenderit.Quod si ita scriptum sit 'si heres uoluerit', non ualebit, sed ita demum, si totum in uoluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si arbitrium illi quasi uiro bono dedit, non dubitabimus, qui libertas deit 'si tibi uidebitur, peto manumittas': ita enim hoc accipiendum 'si tibi quasi uiro bono uidebitur'. nam et ita relictum 'si uoluntatem
Abbreviated transcription (Latin):
morã prande lib̾tatis qui prarc de¬
bet fecit ncħ destatucorumnnta¬
turiocoq eos interim legan posse.
detcum sua causa constat.¬
scribi s asiita ascͥptũ sit si scĩuoliĩt
stichulib̾m eẽ uolo m̃ ur p̾se diciua

Expanded text:
moram praestandae libertati qui praestare debet fecit, nihil de statu eorum mutatur: ideoque eos interim legari posse, sed cum sua causa, constat.dscribi.Sed et si ita adscriptum sit 'si Seius uoluerit, Stichum liberum esse uolo',
Abbreviated transcription (Latin):
temẜnus libtatem nactus est
utiqz etiam  tutcla cius hebit.c
cui bona actlita sũtSialienos
ẜuos rogauerat testator brdem
maiittere utrũ dicimus cõ¬
stitutõem locum hrc an u̾o ces¬
sabit ꝯstitutio magisq est. nt
locus sit ꝯstitutoi. Actlitis eni
bonis redimcit ⁊ prare lib̾tate
cogiturapretore si no hr̃s s le¬
gatanus rogatus fuit manu¬
legatis no debitis ncclibtãte
possut debi. magq est. ut idc
iss ¶Cadem ꝯstituto ꝓspexit ut
si fiscus bona amisit. eq̃ libta¬
tes ꝯpetant ergo suc uacetbo¬
na fisco spñente. suic agnoue¬
nt ostitutio locum bt. ccterũ
si alia ronc agnoscat apparet
cessare debert ꝯstitutocm. q̃r ⁊
sic clucis legionis bona dela¬
ta fuint. idemerit ꝓbandũq̃te

Expanded text:
eruus libertatem nactus est, utique etiam tutelam eius habebit is cui bona addicta sunt. Si alienos seruos rogauerat heredem manumittere, utrum dicimus constitutionem locum habere an uero cessabit constitutio? magisque est, ut locus sit constitution‹i›: addictis enim bonis redimere et praestare libertatem cogitur a praetore. Si non heres, sed legatarius rogatus fuerit manulegatis non debitis nec libertates possunt deberi? magisque est, ut idem isset. Eadem constitutio prospexit, ut, si fiscus bona admiserit, aeque libertates competant: ergo siue iacent bona fisco spernente siue adgnouerit, constitutio locum habet. ceterum si alia ratione adgnoscat, apparet cessare debere constitutionem: quare et si caducis legionis bona delata sint, idem erit probandum. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
bonano agnone̾nt forte ꝯpe¬
teret libtis. quia solidum cit¬
ditoriofertur. at qui si.aditahr¬
ditas fuiss no ꝯpeteret. ceite si
fiscusagnouit hrditatẽ facili
probabitur cessar libtate. nisi
quis u̾ba ꝯstitucõis secntus i¬
dixerit cum sibi ĩputande be
qui actlici sibi hac oditor bona
uoluĩt urlibtates ꝯpetat. siq
aut cxemplu aditc hrditatis
fuit secutus duxcte lib̾tates rõ
franddori clitorũ nec fidi¬
ꝯmisse prabutur. sicuctu fra¬
udẽtur creditores. Si bona fii¬
crint afisco nodum agnitai
ꝯsuade gra an possit fiscus po¬
stea agnosceie ⁊ magis ẽ ne pos¬
sit. ¶Planc sino ccitiorato pre¬
fccto eraimi bona fuint lib̾tati

Expanded text:
bona non adgnouerit, forte competet libertas, quia solidum creditoribus offertur: atquin si adita hereditas fuisset, non competeret. certe si fiscus adgnouit hereditatem, facilius probabitur cessare libertatem, nisi si quis uerba constitutionis secutus dixerit ipsum sibi imputare debere, qui addici sibi hac condicione bona uoluit, ut libertates competant. si quis autem exemplum aditae hereditatis fuerit secutus, directae libertates non fraudandorum creditorum: nec fideicommissae praestabuntur, si euentu fraudentur creditores. Si bona fuerint a fisco non adgnita conseruandae gratia, an possit fiscus postea adgnoscere? et magis est, ne possit. plane si non certioratis praefectis aerario bona fuerunt libertati
Abbreviated transcription (Latin):
quo hr̃e efectumꝯ sucuert̃ ut. si
ñt filius cui auferat᷑ nichil agat̾
Ciante decessent actus patris ñ
ĩpediatur Itaq negabimus pat¬
rem filio saluo cõi diuidundo ag¬
entem. ꝓprictatẽ alienare exẽplo
dotalis predu. s nec si socius ultõ
cum eo agat quicquã aget̾ uelu¬
erit. S nec ẜuitutes hus acqui¬
rere. Idenim ⁊ cum cui boĩs in¬
t̾clictum ẽ. um̃ est ꝯscquiposse.
nz aut̾e ẜros er eo peculio neq
pot. ¶Siqñ ex eo pecuno filius¬
fa. re alienaz bona fide tencbit
anpat̾ eius mnr̃e uł ad exibẽctẽ
actionem pati debeat. ut cet̾or¬
filiorum noĩe q̃rit᷑. s uerius c̃
cum hoc peculũ. apatris bonis
separetur: defensioĩs neccitate
patri non imponcdam S nec
cogendus ẽ pat̾ es aluum qd
filius peculu nõie ꝙ incastrisi
ꝯcquisunt ꝯ̃rise dicet᷑ depecuno
actionẽ pati Et siꝑspõte paciatur.
ut quil defensor satisdato filiu
insolidũ ño pecunotems defẽdẽ
dełcat. Sr eius filii nõie nõ alit

Expanded text:
quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur. Itaque negabimus patrem filio saluo communi diuidundo agentem proprietatem alienaturum, exemplo dotalis praedii. sed nec si socius ultro cum eo agat, quicquam agetur, ueluerit: sed et seruitutes his adquirere. id enim et eum, cui bonis interdictum est, uerum est consequi posse. neque autem seruis ex eo peculio neque . Si quando ex eo peculio filius rem alienam bona fide tenebit, an pater eius in rem uel ad exhibendum actionem pati debeat, ut ceterorum nomine, quaeritur. sed uerius est, cum hoc peculium a patris bonis separetur, defensionis necessitatem patri non inponendam. Sed nec cogendus est pater aes alienum, quod filius peculii nomine, quod in castris adquisiit, fecisse dicetur, de peculio actionem pati: et, si sponte patiatur, ut quilibet defensor satisdato filium in solidum, non peculio tenus defendere deb‹e›t. sed et eius filii nomine non aliter
Abbreviated transcription (Latin):
libar. sab.ar. quasi decisum sit.
furtũ facignce niimi cius fient
¶¶alsus ꝓeurator fuitũ qde: facẽ
urdetum. s ner.iidẽdum eẽ ait ã
hec sma cum distinctõe uera sit
ut sihac m̃te ei dedit nũmos de¬
bitor.ut eos cditori ꝑferret. ꝓcu¬
rator añt cos intcipiat nera sit.
Nam⁊ manẽt nimii debitoris
cum procurator eos nõ eius uoi
bio furtũ facit. Ed suta det de¬
bitorut nũum. peuratoris fia
nullo mo eum finitũ facere au¬
nolucate din cos accipiendo.

Expanded text:
it, quasi decisum sit. furtum facit nec nummi eius fient. Falsus procurator furtum quidem facevidetur. sed Neratius videndum esse ait, an haec sententia cum distinctione vera sit, ut, si hac mente ei dederit nummos debitor, ut eos creditori perferret, procurator autem eos intercipiat, vera sit: nam et manent nummi debitoris, cum procurator eos non eius nomibio furtum facit. quod si ita det debitor, ut nummi procuratoris fiant, nullo modo eum furtum facere avoluntate domini eos accipiendo.
Abbreviated transcription (Latin):
aul. Misuus naue erecat no
uulgaris formula indrum dar¬
da esutqd alteradmisit.du ta¬
uat depcenlio qd ip̃e ercrcitor. ⁊¬
diciaturant noxe dedẽ ĩgiturs
maurnssus sit.psecutio qdem
inpeculio manebitadn̾sus do¬
minũ intra⁊ amnii noxatis ip̃n᷑
seqtur. Intͥdum ⁊ manuissus
et q cũ manumissit. obfintum
ti cũco agi possit. s si cum dno

Expanded text:
um. Si seruus nauem exerceat non uolgaris formula in dominut quod alter admisit 'dumtaxat de peculio', quod ipse exercitor, adiciatur 'ut noxae dederet'. igitur si manumissus sit, persecutio quidem in peculio manebit aduersus dominum intra annum, noxalis ipsum sequetur. Interdum et manumissus et qui eum manumissit, ob furtum ti cum eo agi possit: sed si cum do
Abbreviated transcription (Latin):
i autem ẽ in qũa nondñ duis
pascendi gr̃a pecus mminisit¬
¶ Glans caoncae que exarboẽ
frccum ꝑficiendum falce dũ¬
Staxat onris ẽ exeodictũ quo

Expanded text:
 autem est, in quam nondum dominus pascendi gratia pecus immisit. 'Glans caduca' est, quae ex arbore fructum percipiendum falce dumtaxat opus est: ex eo dictum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. ¶Deoqr qͥiihora serta
dici kalendarm. iannanar
possidere ceꝑit. hora sexta noctĩ
pridie kalendanim ramianiz
implet usucapioncm.
derant caque ẜm peculianter
naccisũt. u sucapiposse. qr hec
ctiamignorantes dm̃isucap¬
mit. Idemiul.scribit. S cumq
Ains .l. ¶Onsucapione. Re¬
cipiñt maxime ies corporales
crceptis reb sacris. scĩs publi¬
cis populiromam et cinitatur.
item liberis hominibus.
empra sst qͣr ut ꝑsucapio currat. utͣ
emptõis miciũ uͥ bona fidẽ hẽat erigĩo
an iditõis ⁊ obtimuit sab̾. ⁊ cassi st̃a ⁊ t̃diti¬
oms mitiũ spectadum. ¶Lc iure
q̃ longotprcapi possint.cum
cepit.ul.apud funs hrdem p̃¬

Expanded text:
m. Ideoque qui hora sexta d‹i›ei kalendarum Ianuariarum possidere coepit, hora sexta noctis pridie kalendas Ianuarias implet usucapionem. derunt ea, quae serui peculiariter nancti sunt, usucapi posse, quia haec etiam ignorantes domini usucapiunt: idem Iulianus scribit. Sed eum, recipiunt maxime res corporales, exceptis rebus sacris, sanctis, publicis populi Romani et ciuitatium, item liberis hominibus. empta sit, quaeritur, ut usucapio currat, utrum emptionis initium ut bonam fidem habeat exigimus, an traditionis. et optinuit Sabini et Cassii sentonis initium spectandum. Hoc iure quam longo tempore capi possint, cum ncepit vel apud furis heredem p
Abbreviated transcription (Latin):
titius eadem pecĩam michi
dedisset. ninumeifierent.¬
Quidam filumi. f aquo fid¬
uissorem acceꝑat. prdemĩsti¬
tuerat.qͣitum est.siuissu pa¬
tris adisset br̃ditatem. ã par
cum fidenissore agere posset
drxiquorueus satisdandireo
satis accͥipiendibrs exiterit.
fideuissores io libari.qr pro
eodem apud eũdem debere ñ
possent. ¶Si predo id qḋ a
debitorib brditarus eregen¬
at pctenbditatẽ restimeri

Expanded text:
Titius eandem pecuniam mihi dedisset, nummi mei fient.Quidam filium familias, a quo fideiussorem acceperat, heredem instituerat: quaesitum est, si iussu patris adisset hereditatem, an pater cum fideiussore agere posset. dixi, quotiens reus satisdandi reo satis accipiendi heres existeret, fideiussores ideo liberari, quia pro eodem apud eundem debere non possent.Si praedo id, quod a debitoribus hereditariis exegerat, petenti hereditatem restitueri
Abbreviated transcription (Latin):
incontrarium actis lib̃¬
amur: cum quibꝰ modis
acquiromus hisdem in
contranium actis amutt¬
imus ut igitur nulla po¬
ssessio  acquni nisi animo
et corpore põt. itanulla
amuttitur nisi inqua ut

Expanded text:
in contrarium actis liberamur, cum quibus modis adquirimus, isdem in contrarium actis amittimus. ut igitur nulla possessio adquiri nisi animo et corpore potest, ita nulla amittitur, nisi in qua ut
Abbreviated transcription (Latin):
Nr. B ona corum qui ruho¬
stium potãtem ꝓuenirit. atq
ibi decesserint siue testĩ fc̃ion¬
em hũint. siue nõ huint. ad e¬
os ꝑtinent ad quos ꝑtinẽnt
si impotestate hostium nonꝑ

Expanded text:
. Bona eorum, qui in hostium potestatem peruenerint atque ibi decesserint, siue testamenti factionem habuerint siue non habuerint, ad eos pertinent, ad quos pertinerent, si in potestatem hostium non
Abbreviated transcription (Latin):
dam spatio tp̃ris nec minimo
nec marimo. qd̾ magis intel¬
lectu peipi quã elocutor expri¬
mi possit. Qd ergo siqdem pri¬
mũratum nohuit. p̾ea hẽbit ra¬
tum nichomagis profieere ad
impecliendã actõem. quã ⁊ obid
qd primo nõ buit ratũ actõez
saluam br̃e.nt.ĩoqsiqd pro¬
curatori fuerat solutũ eregĩt
ac si ratum hr̃e se postea no di¬
risser. s ergo puto exceptõem
quͣis petat. sine ꝯpensatõenta¬
tur. ꝯmittitur statim ratam re
trattet qui aprocuratore actii
est. ꝯmitti stiplonẽm oportet.
crari potin. ¶Sisine udice. p¬
euratorlegatum soluatir. de
aut amplius cĩmino petrdi

Expanded text:
dam spatio temporis nec minimo nec maximo et quod magis intellectu percipi, quam elocutione exprimi possit. quid ergo, si, quod primo ratum non habuit, postea habebit ratum? nihilo magis proficere ad impediendam actionem suam et ob id, quod primo non habuit ratum, actionem salvam curatori fuerat solutum, exegeriac si ratum habere se postea non dixisset. sed ego puto exceptionem quis petat sive compensatione utatur, committitur statim ratam remtractet, qui a procuratore actus est, committi stipulationem oportet. crari potui. Si sine iudice procuratori legatum soluatur, cauaut amplius eam non peti
Abbreviated transcription (Latin):
opiniodicc̃tu hunc adlibtate
puent cũ cnum nom̃ emptõis .uin¬
maginaius iste emptorsibi acco¬
modet. ⁊ p̾terea nicb ci. absit. ¶⁊ li¬
chilaut incest.aquo qs sius mũ¬
mis cinatur. afisco uł cuntate ul
apriuato. cunscũq sit scxus is q̃

Expanded text:
opinio dicentium hunc ad libertatem peruenire, cum et nomen emptionis imaginarius iste emptor accommodet et praeterea nihil ei absit. Nihil autem interest, a quo quis suis nummis ematur, a fisco uel ciuitate uel a priuato, cuiusque sit sexus is qui
Abbreviated transcription (Latin):
tur nõ hoc abuntõ cẽt actũ nt su
numis recdimẽtur. sinc hoc acto nũ¬
mos ẜũ nõ dedit. cessabitlibtas. n¬
unde q̃n potit. si cum hoc. abinitio
cet accũemptor festinan̾t⁊ pre¬
tiu nũauit. inp̾ea ei satisfactos¬
uus ꝯstitutõc utipossit⁊ puto p̾se
ptor. cum ci pariut. potit. adliberta¬

Expanded text:
tur non hoc ab initio esset actum, ut suis nummis redimeretur, siue hoc acto nummos seruus non dedit, cessabit libertas. Unde quaeri poterit, si, cum hoc ab initio ctum, emptor festinauit et pretium numerauit, an postea ei satisfacto seruus constitutione uti possit: et puto posse. ptor, cum ei pariauerit
Abbreviated transcription (Latin):
nttenbeui se celegntul mie re¬
cipiente debitu redemptus. sit. cre¬
dendumẽ. siusnimms cũ reic̃ptũ¬
cẽ.satis ci est.qd is qui emptiomi
impcrroit si.b ignoto emptus sit
postra.aut pti suuobtulit᷑ dice¬
dumcrit.cũnonẽc̃ audiendũ. ab
mitio cihoc agi debet. ut unagina

Expanded text:
nte uel se delegante uel in se recipiente debitum redemptus sit, credendum est suis nummis eum redemptum: satis est enim, quod is, qui emptioni inpendit. Si ab ignoto emptus sit, postea autem pretium suum optulerit, dicendum erit non esse audiendum: ab initio enim hoc agi debet, ut imagina
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. S equester dicitur i
apud quem plures eãdem
rem dequa controuersia
est de pos ent clictus ab
eo quod eccurenti aut qua¬
ũsequenti eos qui conten

Expanded text:
m. 'Sequester' dicitur, apud quem plures eandem rem, de qua controuersia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut quasi sequenti eos qui conten
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ quis suo corpore bamlat i¬
portan ca que quis uimeto
secum ducit agi ea q̃ ualia st
¶Fabros tignanos diximus
non cos dumtaxat ꝗtigna
cere debet. utrumbonu essetan
malu namet medicamcta
uencna sunt. qr conoie om̃e
turam cui adhibitu eẽt. mu¬
tat cũ id q nos uenenũ. app¬
ħdicunt. Apiud illos quoq
hoc noĩe ꝯtinentur Ynadiec¬
tione alt̾ius nõis distintio
fit. ad monet a nos sũmus i

Expanded text:
 quis suo corpore baiulat: "portari" ea, quae quis iumento secum ducit: "agi" ea, quae animalia sunt. "Fabros tignarios" dicimus non eos dumtaxat, qui tigna cere debet, utrum malum an bonum: nam et medicamenta venena sunt, quia eo nomine omne eius, cui adhibitum esset, mutat. cum id quod nos venenum appdicunt, apud illos quoque hoc nomine continentur: unde adiectione alterius nomine distinctio fit. admonet nos summus
Abbreviated transcription (Latin):
uent nuquidiprobe. ul in puc¬
abco qui iutiosas eles cepit p̾¬
sidert cantõcm exigit. cum idco
rum probe postulat ab co caui
sibi harĩ cdiũ noie. quamĩ ip̃c

Expanded text:
uerit, numquid improbe ab eo, qui vitiosas aedes coepit possidere, cautionem exigit, cum ideo rum probe postulat ab eo caveri sibi earum aedium nomine, quarum ipse
Abbreviated transcription (Latin):
denit⁊ possuit excoducto expurri
que sina uenor est. ¶Siquis ini¬
uicta cclificiũ suũ monimitũ fi
passus sit. dedampno infectoci
postea cauc̃dumno eritqr rem
ulicitĩ admisit ał. aũtsi monu¬
m̃to eclifitĩ noceat. inquo nic¬
bilsit qd̃mputm possit ci adq̃
ius monumti ptinet. cauendũ
c̃. ei. adqũe ius monuitiptim¬
i infectintilit stipulari bodie

Expanded text:
et possunt ex conducto experiri: quae sententia verior est. Si quis iuxiuxta aedificium suum monumentum fieri passus sit, de damno infecto ei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, quod imputari possit ei, ad quem ius monumenti pertinet, cauendum est ei, ad quem ius monumenti pertini infecti utiliter stipulari hodie
Abbreviated transcription (Latin):
ion solum nuãta pecuma. s
om̃s res tam soli quã mobi
non intelligere io qd om̃sin¬
telligunt. ¶Amicos omes¬
appellare debemus non lem
noticia ꝯ uictos./ S quib fu¬
erint iura cũ patre famł. ho¬
nestis famillaritatis quesit¬
Arationibus.

Expanded text:
non solum numerata pecunia, sed omnes res tam soli quam mobilnon intellegere id quod omnes intellegunt. "Amicos "appellare debemus non levi notitia coniunctos, sed quibus fuerint in iura cum patre familias honestis familiaritatis quaesita rationibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ciendi c̃a octanerit etĩa finti
onc.⁊ ad exibendũ. ¶Qu p¬
ium scieñte domino eẽdit. no
incidit inhane actionem.
Anis. Si colonus fit qui co¬
cideritarbores. ⁊ crlocato cũ
eo igipot᷑ plane una actĩdẽ
pra tram uctura cius enure¬
ret. una arbor indecureẽ .¶S si
id qd̾ amũgereturno cxtrart
totide abores sũt. quot spes.
carum supra terram eẽnt.
lege aquilia actũ sit.ant̾icto
ꝙ uiaut clam irddito ab sol¬
uetur.si satis  prima odẽpna¬
nente nichoninius actione

Expanded text:
ciendi causa contrectauerit, etiam furti t ad exhibendum. Quim sciente domino caedit, non incidit in hanc actionem.ale. Si colonus sit, qui ceciderit arbores, etiam ex locato cum eo agi potest. plane una actione cpra terram iunctura eius emineret, una arbor uidetur esse. sed si id qua iungeretur non exstaret, totidem arbores sunt, quot species earum supra terram essent.lege Aquilia actum sit, interdicto quod ui aut clam reddito absoluetur, si satis prima condemnanente nihilo minus actione
Abbreviated transcription (Latin):
leri molati actio competit.
fundorũin quib sepulcra fe¬
cerint etĩa post uenditos fuidos
ad endorum sepulcrorum su
ius legib naq p̾diori uendẽ¬
dorum cauetur.ut ad sepulcra
que infũdo sunt. Itẽ ei aditus
ambitus funens faciendisit
ꝑtim quo cessante sialins e¬
gerit quanis rei .p. ca abfiñt

Expanded text:
ri violati actio competit. fundorum, in quibus sepulchra fecerint, etiam post venditos fundos adeundorum sepulchrorum sit ius. legibus namque praediorum vendundorum cavetur, ut ad sepulchra, quae in fundis sunt, item eius aditus ambitus funeri faciendi sitpertinet. quo cessante si alius egerit, quamvis rei publi
Abbreviated transcription (Latin):
lulus. ¶Onores et muncã
non ordinatoĩs s potioribus
quibusq iniungenda sunt. ⁊¬
¶Surdus ⁊ nuitus siintotu
non audiant.ant non loquat
ab honorib cuulib. ño ecla
amurũbus excusant. ¶Isi
qui non sit decunio dũiuiratu
uł aliis honoribotugi no põt
quia decurionum honoribiis
pleben fungi prohibentur. E¬
Addecuionatum filu it adem¬
paternon consentit si cc̃iam
uoluntatem. urap̃acta p̾sidis

Expanded text:
. Honores et munera non ordinatione, sed potioribus quibusque iniungenda sunt. Surdus et mutus si in totum non audiant aut non loquantur, ab honoribus ciuilibus, non etiam a muneribus excusantur. Is, qui non sit decurio, duumuiratu uel aliis honoribus fungi non potest, quia decurionum honoribus plebeii fungi prohibentur. Ad decurionatum filii itapater non consentit, si contrariam uoluntatem uel apud acta praesidis
Abbreviated transcription (Latin):
Auł.l.¶¶ Etodorum cumbostĩ
fugientem sciẽs suscepit mĩsu
tempanir adeas spes ꝑtinere rõ
indetur. quib ip̃a lege pena sp̃ali
adita ẽ. noc ambigitur. incetere
omi inresp̾em genen derogare
nec sanc uensimile est delictur
nimm cadem lege nanis ercia¬
tiombus coberten.

Expanded text:
um.Metrodorum, cum hostem fugientem sciens susceperit, in erint, ad eas species pertinere non uidetur, quibus ipsa lege poena specialiter addita est. nec ambigitur in cetero omni iure speciem generi derogare, nec sane uerisimile est delictum unum eadem lege uariis aestimationibus coerce
Abbreviated transcription (Latin):
Riphoniusł GIcero moratõe
produentio auito rtscripsit. mi¬
lesiam quãdam muliere. cũcẽt
masia. qd̾ abhrdib secũdis acc¬
cepta peciñ a ꝑtum sibi medicm̃¬
stis ip̃a ab egiss. rci capitalis cͥe
dampnata S ⁊siqua uscenb
sins post dinortm̃. quia pgnas

Expanded text:
ionum.Cicero in oratione pro Cluentio Habito scripsit Milesiam quandam mulierem, cum esset in Asia, quod ab heredibus secundis accepta pecunia partum sibi medicamentis ipsa abegisset, rei capitalis esse damnatam. sed et si qua uisceribus suis post diuortium, quod pra
Abbreviated transcription (Latin):
proãmelio iomulo acluctore
nectigalis. me. ania patron
thalins ⁊ alufideuisẜant. bõa
tur lecta subscriptõe fideruss
ligau̾ant.no momemaluc
sores insuras no teneri.Set
quicqd erhoms fuiss reda¬
tum prius insuras cedere n
acclitore distractorũ.¶ no
.possunt ouemri fidenissores.
libato reo transactione
filio cui exfidenissoria cã ob¬
ligatus erat asemet ip̃o exi¬
gere debet. ⁊ quãns tprliber¬
atus erit tñtutele indito es
noĩe tnbitin: ⁊ tembr̃s enĩs

Expanded text:
.Pro Aurelio Romulo conductore uectigalis centum annua Petronius Thallus et alii fideiusserant: bona tur. lecta subscriptione fideiussligauerant, non in omnem cussores in usuras non teneri, sed quidquid ex bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, a creditore distractorum.Non possunt conueniri fideiussores liberato reo transactionefilio, cui ex fideiussoria causa obligatus erat, a semet ipso exigere debet, et quamuis tempore liberatus erit, tamen tutelae iudicio eo nomine tenebitur, item heres eius
Abbreviated transcription (Latin):
deẽ debebat usus mimriam
dicis damp̾natus es. nichil
tibi prabiturire mandat
bifc̃a est. penes te manere q̃
ad alupmcrãsferi equaus est
s. si culpatua minstedãpna¬
tioms causam prebinsti¬

Expanded text:
se debebat, usus iniuria iudicis damnatus es: nihil tibi praestabitur iure mandati, bi facta est, penes te manere quam ad alium transferri aequius est, scilicet si culpa tua iniustae damnationis causam praebuisti
Abbreviated transcription (Latin):
torscripsi c̃oram subscribẽte ⁊ as¬
signãte dño meo. accepisse me a
lani absentis.mutua  denaria e¬
milleque darqntilianobrdiue
eins ad q̃ cares ꝑtinebit. kłis no¬

Expanded text:
tor scripsit, coram subscribente et adsignante domino meo, accepisse eum a lliani absentis, mutua denaria mille. quae dari Quintilliano herediue eius, ad quem ea res pertinebit, kalendis No
Abbreviated transcription (Latin):
mo abhr̃dibr meis peto fidciq co¬
rum ꝯmuto. ut rõib iectlitis stic¬
bum mainmitant qͣitumẽ. cum
ampla pecuĩa eracta post morter
testatoris sibiomissam relinq̃ret̃
et quasdã sũmas acolonis erac¬
expoliauit aptis clam horcis sub¬
lataq supellectili⁊ uasis ⁊ ueste
apocccis exaustis annõ prius ci
fidciomissa libtas debeatur qua

Expanded text:
 heredibus meis peto fideique eorum committo, ut rationibus redditis Stichum manumittant'. quaesitum est, cum ampla pecunia exacta post mortem testatoris sibi commissa reliquetur et quasdam summas a colonis exacspoliauerit apertis clam horreis sublatisque supellectili et ueste et apothecis exhaustis: an non prius ei fideicommissa libertas deb
Abbreviated transcription (Latin):
fraude suã transactõem factã. ab
coqui appellass diceretur. idem
dicenduest. G et sine appellatõe
sifuerit tñsactum. siłr rescripti
est. ¶ Siquis ex ip̃o die mr act.
noce appellauit. hoc ei sufficit. Si
añt hoc nõ fecent. adlibellos appe¬
latorios dandos bidunm ul tri¬
duum computandum est
litium ducitur. ꝓuocare ꝑmittit
uer̃ alĩquoq nomine eius
quisquis aluis ꝓuocare uolu¬
eritineq̃ distingintur utrum ne
cessarius sit eius nec ne Creat
eium humanitatis ratio om¬
nem prouocantem audiri de¬
bere.lergo et sup̃e acquiescit
sentencie. nec querimus cuui
ꝓuocationem pire festinansi
adhuc putem differendu su¬

Expanded text:
ctionem factam ab eo qui appellasset dicerent, idem cendum est. sed et sine appellatione si fuerit transactum, similiter rescriptum est. Si quis ipso die inter acta voce appellavit, hoc ei sufficit: sin autem hoc non fecerit, ad libellos appellatorios dandos biduum vel triduum computandum est.licium ducitur, provocare permittitur, verum alii quoque nomine eius, isquis alius provocare voluerit. neque distinguitur, utrum necessarius eius sit nec ne: credo enim humanitatis ratione omnem prouocantem audiri debere. ergo et si ipse adquiescit sententiae: nec quaerimus, cuius appellationem perire festinans? adhuc putem differendum su
Abbreviated transcription (Latin):
Arc¶ Sẽntentia interalios
dea appellan no põtiinsicxuista
c̃ã uelutisiquis cobr̃dum p̾mi¬
ditium seodempnan patiturul
similem huic cam quaius ⁊ sii
applłone tutus ẽ cohrs. Item fi¬
deuissores ꝓco proquo int̾ucme¬
runt. igitur ⁊ uenditoris fidcui¬
sor emptore meto appellabit. l
emptor ⁊ uẽditor acquiescant¬
¶Sihrs institutus metus frũt
ab co qui de moffitioso testõ a¬
gebat. legatanis ⁊ quilib̾tatem
accepunt ꝓmittẽdum ẽ appella¬
re.siqueratur ꝑcollusione ꝓnũ¬
tiatum. sic̃ duius pius rescripsi

Expanded text:
A sententia inter alios dicta appellari non potest nisi ex iusta causa, ueluti si quis in coheredum praeiudicium se condemnari patitur uel similem huic causam quamuis et sine appellatione tutus est coheres: item fideiussores pro eo pro quo interuenerunt. igitur et uenditoris fideiussor emptore uicto appellabit, licet emptor et uenditor adquiescant.Si heres institutus uictus fuerit ab eo, qui de inofficioso testamento agebat, legatariis et qui libertatem acceperunt permittendum est appellare, si querantur per collusionem pronuntiatum: sicut di
Abbreviated transcription (Latin):
tis etiam mulieres anduutin.
linc iulia mulier detexit⁊ man
tis crim dampnati sũt libtor
bonalibis dapnatorũ Sẜnare i
dus seuerus decrerit. ⁊ timede¬
mumfisco nendican.sinemo⁊¬
Dem .l. Maiestatis crminc ae¬
cusan pot cumis opeꝯsilio doloc
prouitia ul cinitas hostib ꝓdita
cnim cum mortalitate nisi forte
quis in aiestatis crm reus fu̾t
nam hoc cnm̃nisi asuccessorib
puigetur brditas fisconendic¬
catin: ꝓlane no quis quis legis
iilic maiestatis reus ẽ incader
condictone est /sz quiꝑduellie¬

Expanded text:
tis etiam mulieres audiuntur. linae Iulia mulier detexit et Matis crimine damnati sunt, libertorum bona liberis damnatorum conservari divus Severus decrevit et tunc demumrum Maiestatis crimine accusari potest, cuius ope consilio dolo malo provincia vel civitas hostibus prodienim crimen mortalitate. nisi forte quis maiestatis reus fuit: nam hoc crimine nisi a successoribus purgetur, hereditas fisco vindicatur. plane non quisque legis Iuliae maiestatis reus est, in eadem condicione est, sed qui perduelli
Abbreviated transcription (Latin):
faccre cepit nim eñ inden frcisse
nsi piissu meo facẽ cepitnel
qua alia insta ca acceclente. ¶Si
quis tnibecillitate ĩpeditus. ill.⁊
ne offenderet ul te. uł cum quite
magnifaciebat ionouenent.⁊i
probibendi. no indebitur adñ¬
suri uimfecisse.⁊ icalabeo senbit
idem labco.nt⁊ site nolentẽ ad

Expanded text:
facere coeperit, vi eum videri fecisse, nisi permissu meo facere coeperit vel qua alia iusta causa accedente. Si quis tamen inbecillitate impeditur vel etiam, ne offenderet vel te vel eum, qui te magni faciebat, ideo non venerit ad prohibendum, non videbitur adversarius vi fecisse: et ita Labeo scribit. Idem ait et si te
Abbreviated transcription (Latin):
sit p̃tore. enm sic initlrcisse nc
blico facere licẽt roq offilio et
nonam uo facere is  demimo
cecdeit debeat cuimianmpubli¬
aut clamfẽmest q̃i¬

Expanded text:
sit: praetorem enim sic interdixisse, ne blico facere liceret: idque Ofilio et novam vero facere is demum concedere debeat, cui viarum publiAVT CLAM
Abbreviated transcription (Latin):
ea potissimum excipiatur¬
q̃ rei gerende aptior est
ꝯditio locum facit benefit¬
io. ibi defitiente ca. bnfiti¬
um quoq defitiat. ybi uõ
genus  actionis id desider¬
at ibi ad que ius ꝑ secutõ
eius deuenĩt non defitiat

Expanded text:
ea potissimum excipiatur rei gerendae aptior est.condicio locum facit beneficio, ibi deficiente ea beneficium quoque deficiat, ubi uero genus actionis id desiderat, ibi ad quemuis persecutio eius deuenerit, non deficiat
Abbreviated transcription (Latin):
liᷤͦ ł. LAminc appellatioe
⁊ ip̃e priceps familie ꝯtinetũ
feminarũ  libos infamilla ea¬
crum non ẽc.palam q̃qr quit
arguisse acc̃asse. ⁊ ꝯuicisse.
dc.x. U rbana predia om̃a
edifitia accipimus. ñõ solu
ca que sunt inopidis s et si
fortestabulla sunt. uł aliam¬
eritoria inuillis ⁊ inrucis. et
si pretorie uoluptati tantur
deẜ uientia quia urbanĩ p̃di¬
um non locus facit. s matcia

Expanded text:
latione et ipse princeps familiae continetur. Feminarum liberos in familia earum non esse palam est, quia qui 'arguisse' accusasse et conuicisse.. 'Urbana praedia' omnia aedificia accipimus, non solum ea quae sunt in oppidis, sed et si forte stabula sunt uel alia meritoria in uillis et in uicis, uel si praetoria uoluptati tantum deseruientia: quia urbanum praedium non locus facit, sed materia.
Abbreviated transcription (Latin):
ul .l. Sires dilatcemnont
cipi.it non pmttitur. appellad
ueluti ne testm̃ aperiatur. ut
dimus. idrianus ꝯsticuit. nefu¬
m̃tum insum nulitũ in.anone
subsidia c̃c̃hatur ne ue scriptus
brs inposionem in docatur itẽ
sierppetuo ełicto. iliqd dec̾nat
io quominus fiat nopmutu
appeuare atẽ quo minus pign
uendereliceat.appellan no põt.¬
Delibellis dimissorus ꝗdicã¬
nem intpositamlu¬
tere dande sũt. ibco
aquo. ippellatum cs
adcum quide appllone cognit¬
id ip̃m ꝯtestctur. nainstãtiam
repetentis dimisorias ꝯsticutẽ¬
nes desiderãt. equumẽ. igitumꝵ
sipeu stetent qui debebat dãc
literas quomnns det. ne hoc
accipientineccat. Lichil nous¬
n appellatione incerposita. Ru¬

Expanded text:
us. Si res dilationem non recipiat, non permittitur appellare, uel‹ut› ne testamentum aperiatur ut diuus Hadrianus constituit, ne frumentum in usum militum, in annonae subsidia contrahatur, neue scriptus heres in possessionem inducatur. Item si ex perpetuo edicto aliquid decernatur, id quoappellare. Item quo minus pignus vendere liceat, appellari non potde libellis dimissorinem interpositamtere dande sunt ab eo a quo appellatum est, ad eum qui de appellatione cogniid ipsum contestetur: nam instantiam petentis dimissorias constitutiones desiderant. aequum est igitur, si per eum steterit, qui debebat dare litteras, quo minus det, ne hoc accipienti noceat. NIHIL INNOUARI APPELLATIONE INTERPOSITA
Abbreviated transcription (Latin):
uidi.⁊quã põt codcmpr alius
itaut estate diuidaturitercos
aqua reme solucus ducat is q
patim ducebant ꝯucit ut pmin¬
tatis int̾ sc tp̃rib. aquantenc̃tur

Expanded text:
uidi, potest eodem tempore alius ita ut aestate diuidatur inter eos aqua, hieme solus ducat is quparatim ducebant, conuenit, ut permutatis inter se temporibus aqua uterentur:
Abbreviated transcription (Latin):
puencrit is ẜuus eni fidciomissa
libtas relicta ẽ cogi cũ maumitte
critac sepissime ꝯstitutũ coget
igituris ad quẽsuns puenerit.
fideiꝯmissaram libtate prare.
sihoc maluit is qui rogatus est
cum fuaca alienatur. qd sino¬
lit abeo maumitti. s pocins ne
erat rogatus eũ manumntere
andincũoportere duius adri¬
mus ⁊ duus pius rpẜunt.
qu ĩmo ⁊ si iamaumissus sit.

Expanded text:
rit is seruus, cui fideicommissa libertas relicta est, cogi eum manumittere: et ita est saepissime constitutum. cogetur igitur is, ad quem seruus peruenerit, fideicommissam libertatem praestare si hoc maluit is qui rogatus est:cum sua causa alien‹e›tur. quod si nolit ab eo manumitti, sed potius ab erat rogatus eum manumittere, audiri eum oportere diuus Hadrianus et diuus Pius rescripserunt. quin immo et si iam manu