comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pa EsOVPHASVNT IMΡERATIO Honorius et theodosus a¬
auģ Constantino cont et patricio: Subcladebarbaricaȩ dep¬
pulationis siqua aut ꝑfugã. aut ꝑ congregationem in seliciuno¬
puloo indignae inuidioseque com̃es sunt adinuidiã placatarim
legum acallidis litigatoꝵ obiectionib reuocent᷑: Fabe ant orme
eriminum in punitatem : qui euadendi forsitan non habuerai
cultatẽsi eos eadẽ crimina noniuuis sent: Non enim crimendicus
quod mortis egit inpulsus : Ex quo anim aduerterecunctos lara¬
tores congruum est siquid depredationis agnouerint serecepturs
sitamen in eoꝵ quos puls auerunt facultatib habundare Autresea
id potuerint conprobare : Data kł mart̃i Raũ dđ nũn teode¬
aug uiir et palladio uiro daro consulib IN TERẼTATIO SE¬
cumq hostium terrore conpulsus dum mortem timet ex cipen
dep̃dandũ secum hostib: fertasse coniunxerit : non propt̃ hocuat
ad crimen quđ pro conseruanda uita fecitinuitus : Sanesi quids

Expanded text:
 V AA. Impp. Honorius et Theodosius AA. Constantio comiti et patricio. Sub clade barbaricae depopulationis, si qua aut per fugam aut per congregationem infelicium populorum indigne invidioseque commissa sunt, ad invidiam placatarum legum a callidis litigatorum obiectionibus non vocentur. Habeant omnium criminum impunitatem, qui evadendi forsitan non habuerant facultatem, nisi eos eadem crimina iuvissent; non enim crimen dicitur, quod mortis adegit impulsus. Ex quo animadvertere cunctos litigatores congruum est, si quid depraedationis agnoverint, se recepturos, si tamen, in eorum, quos pulsaverint, facultatibus abundare aut residere id, potuerint comprobare. Dat. kal. Mart. RavennaeA. VII et Palladio vv. cc. conss. Interpretatio. Quicumque hostium terrore compulsus, dum mortem timet excipere, ad depraedandum se cum hostibus fortasse coniunxerit, non propter hoc vocetur ad crimen, quod pro conservanda vita fecit invitus. Sane si quid apud
Abbreviated transcription (Latin):
efecerunt. Data .viii. iđ mãi. Rauerina Dñ. Teodosio aug̃ .uiIii.
econstantio uiro claro consulib: INTERTATO Quicum que deri¬
ebis utuntur officio : ex tranearum mulierum familiaritatchaben
uerin tantũ eẽ concessa: qui a nihil turpe intalib ꝑ sonisfieriuł
ficari lexnaturae ꝑmittit: Ille ueromulieres sunt in solatioreti¬
.II. nende : quacin coniugium fuerun officium dericatus : TIT̃ DEADOGIS¬

Expanded text:
ne fecerunt. Dat. VIII id. Mai. Ravennae d. n. Theodosio A. IX. ne fecerunt. Dat. VIII id. Mai. Ravennae d. n. Theodosio A. IX. et Constantio III v. c. conss. Interpretatio. Quicumque clericatus utuntur officio, extranearum mulierum familiaritatem habenoverint tantum esse concessa, quia nihil turpe in talibus personis fieri vel cogitari lex naturae permittit. Illae vero mulieres sunt in solatio retinendae, quae in coniugio fuerunt ante officium clericatus. 421 I
Abbreviated transcription (Latin):
plere compellat: Si autem infima ꝑ sona est : intercollegiatos eum ob¬
seruare uł quod aptus fuerit inpublico seruire lex ista constituit: i ta
ut huius modiꝑsonae acuriliabus quolib& conludionullatenus excu¬
sentur: Quod si faccum fuerit: prosingulis ꝑsonis curialesbinas li¬
Honorius &
asciplinam agic decollorari consortio sororia appellationis nõ
lc&: Quicumq: igiturcuius cumque graduss acerdotii fulciuntur
it dericatus honorecensentur: extranearum sibi mulierũ interdicca
ionsortia cognoscant : H aechis cantum facultate concessa : ut matres
filiuas et germanas intradomorum suarum septa contineant : In his enĩ
nibil sca eui criminis estimari. foedus naturalis ꝑmictit: Illas etiam
nonrelinqui castitatis ortatur affectio quac antes acerdotium mari¬
rum legitimum meruere coniugium : N eque enim clericis in cõ¬
petenter ãdiunctaesunt : quae dignoss a cerdotio uiros sui conuersatio¬

Expanded text:
plere compellat. Si autem infima persona est, inter collegiatos eum obplere compellat. Si autem infima persona est, inter collegiatos eum observare, vel ad quae aptus fuerit, in publico servire lex ista constituit, ita ut huius modi personae a curialibus quolibet colludio nullatenus excusentur. Quod si factum fuerit, pro singulis personis curiales binas liHonorius et disciplinam agit, decolorari consortio sororiae appellationis non decet. Quicumque igitur cuiuscumque gradus sacerdotio fulciuntur vel clericatus honore censentur, extranearum sibi mulierum interdicta consortia cognoscant; hac eis tantum facultate concessa, ut matres, filias atque germanas intra domorum suarum septa contineant. In his enim nihil scaevi criminis aestimari foedus naturale permittit. Illas etiam non relinqui castitatis hortatur affectio, quae ante sacerdotium maritorum legitimum meruere coniugium. Neque enim clericis incompetenter adiunctae sunt, quae dignos sacerdotio viros sui conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
tio suo ep̃s iudicauerit et ab aeccł ae minis terium segregaus¬
aut si quid professum sa craereligionis spontedereliquerte
quio cum curia sibi uindic& utdiberilli ultra ad aeccdamres
susce non possit: Et pro hominum qualitate et quantrau
monii. uelordinisuo. uł collegiociuitatis adiungatur. mos
int quibus cumq obtinuerunt᷑ publicis necessi tatibus obuȩa
it aut conludio quoque locus non sit. ꝑ singulos igi curbins¬
brae duri inferende aerarionr̃o adecem primiscurialib:
tur si aliquibus inlicitam conhibentiam et conludia feda p
lippoconsulib: INΤERΡRΗT. Quenicumq: lericum ep̃s suumma¬
leuitȩ eẽ probauerit et eum degradusuo promorum prauitate deie¬
cerit uł si ipse clericus sua uoluntate professionem reliquerit cleri¬
utus: continuo auidice curialib: adiungatur: Vt siita et natalib
efacultatib: ẽ idoneus : eum inter ipsos curiales offitium suumim¬

Expanded text:
officio suo episcopus iudicarit et ab ecclesiae ministerio segregaverit, aut qui professum sacrae religionis obsequium sponte dereliquerit, continuo eum curia sibi vindicet, ut liber illi ultra ad ecclesiam recursus esse non possit et pro hominum qualitate vel quantitate patrimonii vel ordini suo vel collegio civitatis adiungat, modo ut quibuscumque apti erunt publicis necessitatibus obligentur, ita ut conludio quoque locus non sit: ut per singulos binae librae auri inferendae aerario nostro a decem primis curialibus exigantur, si alicui inlicitam coniventiam et conludia foeda pPhilippo conss. Interpretatio. Quemcumque clericum episcopus suus malae vitae esse probaverit et eum de gradu suo pro morum pravitate deiecerit, vel si ipse clericus sua voluntate professionem reliquerit clericatus, continuo a iudice curialibus adiungatur, ut, si ita et natalibus et facultatibus est idoneus, eum inter ipsos curiales officium suum im
Abbreviated transcription (Latin):
dinaria patimur in dictione deposci: Caueat igitur magnifica auctor¬
iscuane precerea quae amansuecudinenrã patuerit indicta tenui¬
timi honere functionum ut siquis usurpatoria demeritat amplius
lquid fueric conatus exigere obnoxiusquad rupli refusionetencat᷑
ue seueritas iussionis adordinarioꝵ iudicum offitiorum que cerrorẽ
cunt ex currere: ut sieoꝵ uel gratiosa conibentia. uł ignobilidisi¬
nula uone temeritas ad miserit᷑ curialis : eos quoquedam pni similis
ona castig& : Data .xiiii. kł aprł Constantinopoli ualentinano
tualente. aug̃ aug̃ consulib: INTERΡΙΑΙ ł acclex hoc precipitm
l debere a pro uincialib: desuꝑ indicticus titulis peti nisicatantũ que
arerum dominis indicta constiterint: Et hoc iubetur ut quicumq ali¬
iuid suꝑ exigendum crediderit quad rupli redibitione componat sed
ad ordinarios iudices hancex questionem iub&: excurriutetia si quid
in pro uintus eorum a quibuscumq ꝑ sonis autacuri alib: factum est

Expanded text:
dinaria patimur indictione deposci. Caveat igitur magnifica auctoritas tua, ne praeter ea, quae a mansuetudine nostra patuerit indicta, tenuiorum oneret functionem; ut, si quis usurpatoria temeritate amplius aliquid fuerit conatus exigere, obnoxius quadrupli repetitione teneatur. Quae severitas iussionis ad ordinariorum iudicum officiorumque terrorem debebit excurrere, ut, si eorum vel gratiosa coniventia vel ignobili dissimulatione temeritas admiserit curialis, eos quoque damni similis poena castiget. Dat. XIV kal. April. Constantinopoli Valentiniano et Valente AA. conss. Interpretatio. Haec lex hoc praecipit nihil debere a provincialibus de superindicticiis titulis peti nisi ea tantum, quae a rerum dominis indicta constiterit. Et hoc iubet, ut quicumque aliquid superexigendum crediderit, quadrupli redhibitione conponat. Sed ad ordinarios iudices hanc inquisitionem iubet excurrere, ut etiam si quit in provinciis eorum a quibuscumque personis aut a curialibus factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
uicum queresidentib sacerdotib fuerit epis copalilo codo¬
sibetnumine : si aliquid contra custodiam uł contraqu
publicam moliri fuerit deprehensus rursus que sacerdotiump
tibseparatus. Saquorum est societatedis crecus: Sitquehuius mo
in fecta ꝓͥmaneant᷑: Sciturii ꝗͥborum defensionenituntur
sui rep̃hensione non futurum si hoceis pollicentur suffraguor
diuinum nonuidentur meruis seiuditium: Data pridnoñ ee¬

Expanded text:
uicumque residentibus sacerdotibus fuerit episcopali loco detrusus et nomine, si aliquid vel contra custodiam vel contra quietem publicam moliri fuerit deprehensus, rursusque sacerdotium coetibus separatus, a quorum est societate discretus, sitque huius moinfecta permaneant: scituris his, quorum defensione nituntur, absque sui reprehensione non futurum, si hoc eis polliceantur suffragium, qui divinum non videntur meruisse iudicium, Hadriane
Abbreviated transcription (Latin):
dicem crimina obiecta ꝑ ueniantur ut discussis ad integrum omniba
lutione autdampnatione accipiat sententiã finitiuam: Iõe auģ a
silium prouintiae africae : Non recte iudices iniuriam sibi existinis
silitigator cuius negotium sententia uulneratumẽ a printip alicdiset
uocauerit: quod ñ et nouũ neq alienum aiudicus est: Ideo quepostres¬
um printipaledis cussum : litigator lice at litem iuris remediosubleu are:
cudices obseruaredebebunt ncappellatores uł in caraerem redigant ut
imilitib facer ast custodiri Preaefota .im. Kł aug̃ti Cartagine constanti¬
o aue cre constantio .iii consulib INIRPTTO L exista hociuba&
iondebereuedices ꝓiuntiarum ad sertiones appellantium aed sa a oniuro¬
ades ho ciub& utlice at litigator uiciatãcausã appellationis remedio sub¬
luare: Hlocetiã speci alit̃ p̃ceperunt : ut appellator necincarcerem necun

Expanded text:
judicem crimina objecta perveniant, ut discussis ad integrum omnibusjudicem crimina objecta perveniant, ut discussis ad integrum omnibus, aut de absolutione aut de damnatione accipiat sententiam finitivam. QUORUM Ailium provinciae Africae. Non recte iudices iniuriam sibi fieri existimant, si litigator, cuius negotium sententia vulneratum est, a principali causa provocaverit, quod neque novum neque alienum a iudiciis est. Ideoque post negotium principale discussum litigatori liceat litem iuris remedio sublevare; et iudices observare debebunt, ne appellatores vel in carcerem redigant vel a militibus faciant custodiri. Proposino A. VIII et Constantino C. IIII conss. Interpretatio. Lex ista hoc iubet, non debere iudices provinciarum assertiones appellantium ad suam iniuriur; et ideo hoc iubet, ut liceat litigatori vitiatam causam appellationis remedio sublevare. Hoc etiam specialiter praeceperunt, ut appellator nec in carcerem nec in
Abbreviated transcription (Latin):
menta uł etiã contumelias ꝑferat appellator. absque his criminaliosiuo¬
sis in quib: etiam si possunt prouocare eum. tamen statum debent obtinerie
post prouocationẽ incustodia ꝑseueren ea custodita moderatione. uteomn
ꝓuocationes recipi antur qui eas dem non ad preiuditiũ interposuis sens¬
cuntur. aut etiã ante causã ex aminatã et determinatam: Sed uniuens
negotio ꝑemptoria proscriptione finito uł ꝑ cuncta membradis cursad
traiudicem interposita eẽ noscuntur : Etcetera: Data .iiii. Noñ noubn
sulib INTERP̃T. Lexista hoc p̃cipit non debere appellantem autais¬
ris custodia autcuius lib& iniuriae ad flictione conscringi : exceptis tañ
criminalib: causis in quibus similis accus antẽ et accusatum conditiop¬
nae custodieque constringit. et eorum appellationib dicit deberera¬
pis se. ita ut qui appellauerit in custodia teneatur. quousque ad alius

Expanded text:
tormenta vel etiam contumelias perferat appellator; absque his criminalibus caustormenta vel etiam contumelias perferat appellator; absque his criminalibus caussis, in quibus, etiamsi possunt provocare, eum tamen statum debent obtinere, ut post provocationem in custodia perseverent. Ea custodita moderatione, ut eorum provocationes recipiantur, qui easdem non a praejudicio interposuisse noscuntur aut etiam ante caussam examinatam et determinatam, sed universo negotio peremptoria praescriptione finito, vel per cuncta membra decurso, contra judicem interpositae esse noscantur etc. Dat. III. Non. Nov. IO. Ista lex hoc praecipit, non debere appellantem aut carceris custodia aut cujuslibet injuriae afflictione constringi, exceptis tamen criminalibus caussis in quibus similis accusantem et accusatum conditio poenae custodiaeque constringit: et eorum appellationes dicit debere recipi, sed ita, ut qui appellaverit, in custodia teneatur, quo usque ad alium
Abbreviated transcription (Latin):
Iarimas predas hoc pacto agi depro uincialib certum est ut decep¬
ries imul securitates etrei gestȩ polepticis adiscussorib uel apa¬
storib denuo postulentur. non quod utilitas publica flagitat sedd
ssicasuest amissa securitas maior predanascatur: Decernimus ita
it quando in serte securitatatis ratiocinus publicis continenuste
rursus ꝑ iniuriã non petantur : Data .v. Rł decb mediolanis. Stilicone du
riliano consulib: INTERẼTATIO L exista hociub& in hoc maximã predãeu¬
tores de prouincialib: exercere ut post emissarsecuritates i terum polpas
et securitates accipiant postulare quod ab his non propublica utilitate fin
sed ut securitates inuente non fuerint. maiores eis preda nas catur uelin
lipticis ex actorum continentur: Iterũ ꝑcupiditatis nequitiam nom petano¬
tinus aug̃. Ad catolinum post alia : Minime fas est ut inciuilinegotioliblls
apellatoriis oblatis aut carceris cruciatus ad cuius lib& iniuriae genussata

Expanded text:
aximas praedas hoc pacto agi de provincialibus certum est, ut acceptae semel securitates et regestae polypticis a discussoribus vel apparitoribus denuo postulentur, non quod utilitas publica flagitat, sed ut, si casu est amissa securitas, maior praeda nascatur. Decernimus itaque, ut, quando insertae securitates ratiociniis publicis continentur, rursus per iniuriam non petantur. Dat. V kal. Dec. Stilichone et Aureliano conss. Interpretatio. Lex ista hoc iubet in hoc maximam praedam exactores de provincialibus exercere, ut post emissas securitates iterum polypticos et securitates incipiant postulare, quod ab his non pro publica utilitate fieri, sed ut, si securitates inventae non fuerint, maior eis praeda nascatur. Ipolypticis exactorum continentur, iterum per cupiditatis nequitia non petanntinus A. ad Catulinum.. Post alia: Minime fas est, ut in civili negotio libellis appellatoriis oblatis aut carceris cruciatus aut cujuslibet injuriae genus seu
Abbreviated transcription (Latin):
abtate negotio pirtot posse conpetere ut inepis: opoart qiu cdiordab
auo quae as serit cortra episcopum debeanep scoporum aliorum¬
dons gratcete es cialentinꝰ aug̃ aug̃ iuģ Artemio euridco appio
pasnis et ceterisep̃is. Quimos est caurarum cuisieur dde inop¬
ras decelbes⁊ aseies obtinendus est ut si qua sunt ex quibus damidssen¬

Expanded text:
tate negotii putat posse competere, ut in episcoporum aliorum iudicio, quae asserit contra episcopum, debeant definirns, Gratianus et Valentinianus AAA. Artemio, Eurydico, Appio, Gerasimo et ceteris episcopis. Qui mos est causarum civilium, idem in negotiis ecclesiasticis obtinendus est: ut, si qua sunt ex quibusdam dissen
Abbreviated transcription (Latin):
in succedente ut capitatio transferatur : Data xV. Rł ocb. Constan¬
nopoli. Tatiano et Simaco consulib: IN TER B̃TAT̃. Quicumqu
cuius lib& reidominiũ quolib& ordine ad quisierit : continuopns
partequapossessor effectus ẽ publicis libris nomen suum peca
scribi hacse promittat tributum agricuius possessor est solutun
Vt remota deauctore id est priore domino in quietudine inpsis
dominũ solutio trans feratur: TITVLUS DESVPER INDICTO IMPIRATIO
consulemom̃s querectores : Nihil suꝑ indictorum nom̃ ad solas p̃fec¬
turae licteras quis quã prouincialis ex soluat : neq ullius omnino indic¬
todtuli etiã sollempnis inmineat nisi ea nr̃o confirmata sit iuditio
ecinperialib: nex a p̃ceptis : Sedis amplissime deposcat inditio et cogat
sulb INTER ΡTAT̃. Hacclex hoc p̃cipit : ut nullus ꝑretores prouin¬
ca suꝑ indictũ prouincialib: inponatur: nisi forte ex hacre processis¬

Expanded text:
in succedentem capitatio transferatur. Dat. XV. kal. Octob. Constanin succedentem capitatio transferatur. Dat. XV. kal. Octob. Constantinopoli Tatiano et Symmacho conss. Interpretatio. Quicumque cuiuslibet rei dominium quolibet ordine adquisierit, continuo pro ea parte, qua possessor effectus est, publicis libris nomen suum petat adscribi ac se promittat tributum agri, cuius possessor est, soluturum, ut remota de auctore, id est priore domino inquietudine in praesentem dominum solutio transferatur. NE ios omnesque rectores. Nihil superindictorum nomine ad solas praefecturae litteras quisquam provincialis exsolvat, neque ullius omnino indictionis titulus etiam sollemnis immineat, nisi eum nostro confirmata iudicio et imperialibus nexa praeceptis sedis amplissimae deposcat indictio et cogat ss. Interpretatio. Haec lex hoc praecipit, ut nullum per rectores provinciae superindictum provincialibus inponatur, nisi forte ex hac re processis
Abbreviated transcription (Latin):
aug̃. ad secundũ ꝓp̃stum: Om̃s prohis agris quos possident puli¬
cas. pensitationes agnoscant: nec pactionib: contrariis adiuuenar
siuendita dut donate apud se conlationis saruna. pactione in liuto
luerit retinere : Et si necdum trans lata sit professio censualis. sdqd
priorem fundi dominũ fortepmaneat dissimu lantib: ipsis: ut nomi
sidentes propossidentib: exigant᷑ : Data xiiii. Kł Marc. Ant̃o ius
no dug̃ .iIII. et Salustio consulib: IN ΤERP̃TΑTΙΟ fundum nullus auus¬
at comparare : sed om̃s prohis agris qui adeos quoquom odo ꝑuenerin
publica non his impleant functiones: nedesolutio netributi cuicums
liberum sit pacisci: S ed siuedonetur ager siue uendatur : factuso¬
minus integrarei tributa suscipiat: IMΡERΛΤ Teodosius Archas¬
rei quoquomo dodominium consequitur: statim pro ea parte quo
possessor fuerit effectus censualib: paginis nomen suum postuletd¬
notari : Hac sespondeat soluturum ablataque molestia de auccor

Expanded text:
um praetorio. Omnes pro his agris quos possident publicas pensitationes agnoscant nec pactionibus contrariis adiuventur, si venditor aut donator aput se conlationis sarcinam pactione inlicita voluerit retinere, etsi necdum translata sit professio censualis, sed aput priorem fundi dominum forte permaneat, dissimulantibus ipsis, ut non possidentes pro possidentibus exigantur. Dat. XIIII kal. Mart. Antiochiae Iuliano A. IIII et Sallustio conss. Interpretatio. Fundum nullus audeat conparare, sed omnes pro his agris, qui ad eos quoquo modo pervenerint, publici canonis inpleant functiones. Nec de solutione tributi cuicumque liberum sit pacisci, sed sive donetur ager sive vendatur, factus dominus integra rei tributa suscipiat. 363 Feb. rei quoquo modo dominium consequitur, statim pro ea parte, qua possessor fuerit effectus, censualibus paginis nomen suum postulet adnotari ac se spondeat soluturum, ablataque molestia de auctore
Abbreviated transcription (Latin):
inuenerit: eum qui locidominus est inquarta reꝑtarum rerums
bebit ad mittere : Ad tamen nullis effodiens loca aliena: presi¬
M ista requirere NDEMETALIIS ETMETALLANII IMDII
uosdam oꝑta humo eẽs̃ axa dicentes id agere cognouimus
defossis in altum cunicolis. alienarum aedium fundams
labe factent: Quadero si quandohuius modimi marmors
aedificus lateradicantur ꝑ quirendi ca dem copia degregetur : Nedum
caucium ementita nobilitas cum aedifitiorum qualitat taxatur
et precium domus nediruatur offertur : nontam publicã reiscudi¬
umquam priuati causa uideatur fuis sedispendii: Data xuiilt
anł constantinopoli. Teodosio dug̃ .iii. et Abundantio consu
iblNTEr ẽ iatio. Quicumque metallũ dicens sub alienis aedi¬
ios que lib& saxa uł marmora effodienda crediderit sup
ns funda mentoꝵ firmitas incipiat uacillare : his inquisitio¬
nshuuis licentiã denegamus nedum nobiliores lapides seque¬

Expanded text:
invenerit, eum, qui loci dominus est, in quartam inventarum rerum invenerit, eum, qui loci dominus est, in quartam inventarum rerum debet admittere. Adtamen nullus effodiendo loca aliena praesumat ista Quosdam operta humo esse saxa dicentes id agere cognovimus, ut defossis in altum cuniculis, alienarum aedium fundamenta labefactent. Qua de re, si quando huius modi marmora sub aedificiis latere dicantur, perquirendi eadem copia denegetur, ne, dum cautium ementita nobilitas cum aedificiorum qualitate taxatur et pretium domus ne diruatur offertur, non tam publicae rei studium quam privati causa videatur fuisse dispendii. Dat. XVII kal. April. Constantinopoli Theodosio A. III et Abundantio conss. Interpretatio. Quicumque metallum dicens sub alienis aedificiis quaelibet saxa vel marmora effodienda crediderit, ut per eos fundamentorum firmitas incipiat vaccillare, his inquisitionis huius licentiam denegamus, ne, dum nobiliores lapides se quae
Abbreviated transcription (Latin):
dosius ad populũ urbis constantino poli. Quis quis thesauros it
condita ab ignotis dominis tempr uecustiorẽ muniba quolibacis
repperit suae uindic& potestati : Necalum pniae formidinensis¬
cali aut priuato nomine : ullis deferentib: ꝑtimes cat: Non mtas
qualitas non reꝑti modus sub aliquo peritulo questionis in curro
in h actamennaturali aequitate anim aduertimus quoddam tempen¬
mentum ad hibendum : ut siquid in solo propriohuius modi contigi
in tegro idiure presumpmat: Quinalieno : in quartam reꝑcorums
quis quã aut aliena effodiat: aut in locis non sui iuris ꝑ famã sun¬
tarimetur: Data .vii. lł. febr Tessalonica Gratiano .v. et thelos¬
aug dug consulib INTERPRETATIO Siquicum que chesau
insuaterra inuenerit : eiex in tegro quodinuentum est ad quira
et nullã calumniã ꝑtimescat: Siuero in loco alieno thesaurum ca

Expanded text:
 ad populum urbis Constantinopolitanae. Quisquis thesauros et  ad populum urbis Constantinopolitanae. Quisquis thesauros et condita ab ignotis dominis tempore vetustiore monilia quolibet casu reppererit, suae vindicet potestati, neque calumniae formidinem fiscali aut privato nomine ullis deferentibus pertimescat; non metalli qualitas, non repperti modus sub aliquod periculum quaestionis incurrat. In hac tamen naturali aequitate animadvertimus quoddam temperamentum adhibendum, ut, si cui in solo proprio huiusmodi contigerit, integro id iure praesumat; cui in alieno, in quartam reppertorum ntiam quisquam aut aliena effodiat aut in locis non sui iuris per famam suspecta rimetur. Dat. VII. kal. Feb. Thessalonicae Gratiano A. V et Theodosio A. I conss. Interpretatio. Si quicumque thesaurum in sua terra invenerit, ei ex integro, quod inventum est adquiratur et nullam calumniam pertimescat. Si vero in loco alieno thesaurum casu
Abbreviated transcription (Latin):
afrca. Si quos debitorum mole conp̃hensos necessitas publicae ratio¬
nsads tringat propria dis trahere facultates: reiqualitas. etredi¬
num quantitatis estimetur. nec sub nomine sub artationis publicae
oas fraus relinquatur: et possessionibus uiliore distractatis : plusex¬
bor exgratia: quã debicor ex pretio consequatur hipostremosubemp
utulo ꝑ petuo dominii iure potiantur quitantum ad numera ue¬
sanfisco quantũ exegerit utilitas priuatorum : Et enimꝑiniquum
s ut alienis bonis subgratiosa actionedistractis parum acced at pu¬
mitate constringitur . ut non possit hocipsum debitum nisi uendita
pria facultate dissoluere. in eius modi debito hanc exsecutores for¬
mam seruare debebuns. ut nonitarem p̃cipitent. ut minore quam
ualent pretio distrahantur : Nec tales sub quolib& conludio proud¬
ant emptores : ut et debitor propriecatem ꝑdat. et pariterfiscus ad¬

Expanded text:
Africae. Si quos debitorum mole depressos necessitas publicae ratioAfricae. Si quos debitorum mole depressos necessitas publicae rationis adstringat proprias distrahere facultates, rei qualitas et redituum quantitas aestimetur nec sub nomine subhastationis publicae locus fraudibus relinquatur et possessionibus viliore distractis plus exactor ex gratia quam debitor ex pretio consequatur. Hi postremo sub empti titulo perpetuo dominii iure potiantur, qui tantum adnumeraverint fisco, quantum exegerit utilitas privatorum. Etenim periniquum est, ut, alienis bonis sub gratiosa auctione distractis parum accedat pumitate constringitur, ut non possit hoc ipsum debitum nisi vendita propria facultate dissolvere, in eiusmodi debito hanc executores vel exactores formam servare debebunt, ut non ita rem praecipitent, ut res minore, quam valeat, pretio distrahatur nec tales sub quolibet conludio provideant emptores, ut et debitor proprietatem perdat et parum fiscus ad
Abbreviated transcription (Latin):
et nec prouincialib: calumpniatores dum aliquid abhis iniustefis¬
cinomine repetunt ad probentur. TIT̃ DEPISCI DESITORIBVS IMP̃RU¬
ntercartulas deportatibreuis quidã ad seuerator inuentu qui nomi¬
anacontineb atdebit :orum seu contractoꝵ cum tamen neque testib:
erdita pecunia probarecur. nequecautionib: nequein serta sunt do¬
cditur facilecẽ ꝑs peximꝰ aut sub propriae ad notationis manu unus¬
qusq faciat debitorem : Occasionis huiꝰ igit̃ columnã presenti uolu¬
mꝰiussione cohiberi : quod breuis uanitate reiecta nullus ad redibitio¬
nen dehis quorum nomina conscripta sunt urgueatur : Data prid
noñ iulii. iera poli gratianꝰ. aug̃ .iiii. et mero baude consulib InT̃¬
ITIΝO Sipro latibreues uł a quocumq: dimissi inueniantur in
qub sib quicumq: aliquos faciat debitores: nullis cautionib
puis neque aliis euidentissimis documentis: nullã ad scriptibreues¬

Expanded text:
et ne provincialibus calumniatores, dum aliquid ab iis injuste fiset ne provincialibus calumniatores, dum aliquid ab iis injuste fisci nomine repetunt, approbentur. DE DIVERSIS RESCRInter chartulas deportati brevis quidam adseveratur inventus, qui nomina continebat debitorum seu contractorum. Cum tamen neque testibus credita pecunia probaretur neque cautionibus quae inserta sunt doceantur, facile esse perspeximus, ut sub propriae adnotationis manu unusquisque faciat debitorem. Occasionis igitur huius calumniam praesenti volumus iussione cohiberi, ut brevis vanitate reiecta nullus ad redhibitionem de his, quorum nomina conscribta sunt, urgeatur. Dat. prid. non. Iul. Hierapoli Gratiano A. IIII et Merobaude conss. Interpretatio. Si prolati breves vel a quocumque dimissi inveniantur, in quibus sibi quicumque aliquos faciat debitores, nullis cautionibus prolatis neque aliis evidentibus documentis nullam adscripti breves
Abbreviated transcription (Latin):
forte decesserit eorum qui communi nomine donatũ aliquidam
impetrauerunt clementia. nec suꝑ stites reliquerit successores : pli¬
cetnon ad ex traneã quam cumqueꝑ sonã sed ad sotium uł consort̃
ꝑuenire portionẽ illius : qui intestatus aut sine filus defunctus est Di¬
ta xii. kł aprł. antiochia Constantino aug̃ .iiii. et Licinio uiu
sulib INTERΡ̃TΑTIO Gialiquis ex his mortuus fuerit ad quosis¬
minatim munificentia nr̃a processit et nec temptamentum fea¬
se nec filios reliquisse cognoscitur: placet ut portionem ei his cum¬
quo pariter de functus accepit. id est sotius eꝰ ad quirat: Meritoen
sotius p̃fertur : ubinulla filii ꝑsona interuenis se cognoscitur: Tñ I¬
li africa postalia: is ciad uocatus poenam metuens caueat nefis¬
calia commodaoc cult&: neue ullo negotio ex sistente fiscino¬
iqui fiscinr̃i commodauł utilitatem tuentur. hanc debent cusa¬
remens uramin eglegentes circaea quae nobis iuredebentur exsis

Expanded text:
forte decimpetraverunt clementia, nec superstites dereliquerit successores, placet, non ad extraneam quamcumque personam, sed ad socium vel consortem pervenire portionem illius qui intestatus aut sine liberis defunctus est. Dat. XII. Kal. April. Antiochia, Constantino A IV. et Licinio IV. Coss. INTERPRETATIO. Si aliquis ex iis mortuus fuerit, ad quod nominatim munificentia nostra processit, et nec testamentum fecisse, nec filios reliquisse cognoscitur, placet, ut portionem equo pariter defunctus accepit, id est socius eius adquirat: merito enim socius praefertur, ubi nulla fili persona intervenisse cognoscitur. 348 Iuli Africae. Post alia: Fisci advocatus, poenam metuens, caveat, ne fiscalia commoda occultet, neve, nullo negotio existente, fisci no Hi qui fisci nostra commoda vel utilitatem tuentur, hanc debent custodire mensuram, ne negligentes circa ea, quae nobis jure debentur, existant,
Abbreviated transcription (Latin):
ebonis talib: nr̃o iuditio nullo tamen desiderante atque poscente cõ
edi cuiquã uoluerimꝰ: huius modi tantum ualeat liberalitas : Da
uilit decb. Tesalonica Gratianus dug̃ .v. et theodosius aug̃¬
nsiulib INTER PRETATIO Quis quis incriminemaiest atis
uis quis incrimine maiestatis
ona eiꝰ fiscus ad quirat : it aut
nullus aliquid ex eius facultatib sibi uelud munificentia audea
postulare : Et si aliquid contraleges crediderit postulandũ : neididđ
petut accipiat ut uiolator legis habeatur : Si quid tamen nullope¬
tente ꝓprio arbitriodetalib bonis cuiquã dederimꝰ: donatio hui
Ceruũ dni delatorem iubemꝰ in exemplũ omnũ delatorum seuen¬
simae sententiae subiugari. etiã si obiecta ꝓbauerit: Pata .VII. lt

Expanded text:
ex bonis talibus nostro iudicio, nullo tamen desex bonis talibus nostro iudicio, nullo tamen descedi cuiquam voluerimus, huiusmodi tantum valeat liberalitas. Dat. XVI kal. Dec. Thessalonicae Gratiano V et Theodosio I AA. conss. Interpretatio. Quisquis iuisquis in crimine maiestatis  fiscus adquirat ita, ut nullus aliquid ex eius facultatibus sibi velut munificentiae iure audeat postulare. Et si aliquit contra leges crediderit postulandum, nec id, quod petiit, accipiat, et violator legis habeatur. Si quit tamen nullo petente proprio arbitrio de talibus bonis cuiquam dederimus, donatio huius Servum domini delatorem iubemus in exemplum omnium proditorum severissimae sententiae subiugari, etiamsi obiecta probaverit, except
Abbreviated transcription (Latin):
tano et albino consulib: INTERETATIO Custodientes iuscitiã
nomen ꝑsequimur delatoꝵ : it autcum agniti. et conuicti fuerig
arbura aequitate ꝑ sequimur : ut Idelatores pronunciatos pu¬
nirigladio deseramus : Data priđ noñ as febrii mediolano. Valen¬
tinano et Ualente : aug̃ aug̃ consulib: Haeclex interp̃tationem¬
noneg&: IMPERÃT Gratianꝰ Valentinus et ł codosius dug̃ aug¬
lumopio p̃posito : Quisquis incrimine maiestatis comphensus
fuerit et punitus : bon aquaeius sunt plectendi consuetudo
crminis hab& fiscus inuaserit : nullus eadem subspemunificentiȩ
rinipalis dudeat ꝓprio iure poscere : Qui contralegem id. ausus
fuerit sperare quod non lic& : reus uio latae legis habeatur : Sed qm̃
plerumque ita in nonnullis in uecorda petentum in iatione cons¬
tngimꝰ ut eã non concedenda tribuamus. nec rescripto quidẽ nr̃o
iduersum formã latelegis loci aliquid relinquatur : Si quid autem

Expanded text:
tantio et Albino conss. Interpretatio. Custodientes iustitiam tantio et Albino conss. Interpretatio. Custodientes iustitiam nomen persequimur delatorum, ita ut, cum agniti et convicti fuerint arbitra aequitate persequimur, ut delatores pronuntiatos puniri gladio iusserimus. Dat. prid. non. Feb. Mediolano Valentiniano et Valente AA. consnus et Theodosius AAA. Eutropio pp. Quisquis in crimine maiestatis deprehensus fuerit et punitus bonaque eius, sicut plectendi consuetudo criminis habet, fiscus invaserit, nullus eadem sub spe munificentiae principalis audeat proprio iure poscere. qui contra legem id ausus fuerit sperare, quod non licet, reus violatae legis habeatur. Sed quoniam plerumque ita in nonnullis inverecunda petentium inhiatione constringimur, ut etiam non concedenda tribuamus, nec rescripto quidem nostro adversus formam latae legis loci aliquid relinquatur. Si quid autem
Abbreviated transcription (Latin):
uñum aximũ hum anaeuitae malum delatorum ex secrandiꝑ nities eaꝰ
primos conatus in ipsis faucib: scranguletur. et amputata radicitus inu
lingua uellatur it aut iudices nec calumpniã. nec uocem prorsus defi¬
tes ad mittant: Sed qui delator exciterit: capitali sententia subiugeus
prodiderint alienas : autcaput in petit alienum. quicum que dedes
ciius lib& rei extiterit. in ipso proditionis initio aiudice loci corre
continuo stranguletur. et ei in cisa radicitus linguatollatur. uthis qs
ditor futurus est nec calumpma. nec uox ipsius audiatur: Iđ aus¬
aug̃. Ad prouinciales : Omns iudices inuigilare p̃apimus. et de
patrimonio ceciderit in casu. et legib: et recro iuris ordine fisci aduo¬
catis agentib: uindicetur : Sed qui a non precipites scđmius posses¬
sapatrimonia deferre noncessant : damus om̃ib: quiselesos desti¬
man contra delatores seueritatem iudicum in plorare ferro distric
tam: Nemo enim potest delatorem plus agnoscere : quã illequi iniu

Expanded text:
unum maximum humanae vitae malum delatorum exsecranda pernicies et inter primos conatus in ipsis faucibus stranguletur et amputata radicitus invidiae lingua vellatur, ita ut iudices nec calumniam nec vocem prorsus deferentis admittant, sed si qui delator exstiterit, capitali sententiae subiugetur. prodiderint alienas aut caput inpetunt alienum. Quicumque delator cuiuslibet rei exstiterit, in ipso proditiocontinuo stranguletur, et ei incisa radicitus lingua tollatur, ut si quis proditor futurus est, nec calumnia nec vox illius audiatur. DE A. ad provinciales. Omnes iudices invigilare praecipimus delapatrimonio ceciderit in casum, et legibus et retro iuris ordine fisci advocatis agentibus vindicetur. Sed quia nonnulli praecipites secundum ius possessa patrimonia deferre non cessant, damus omnibus qui se laesos existimant contra delatores severittam. Nemo enim potest delatorem plus agnoscere quam ille, qui ini
Abbreviated transcription (Latin):
tisunt : hereditarioꝵ agrorum onusidest tributum cogentur agnis¬
cere: Quod si hereditatem sibi dampnosam credunt: cedant his om̃b
rebus quae eis dehac ipsa hereditate poterant prouenire. TIT SINII¬

Expanded text:
ti sunt, hereditariorum agrorum onus, id est tributum cogentur agnosti sunt, hereditariorum agrorum onus, id est tributum cogentur agnoscere. Quod si hereditatem sibi damnosam credunt, cedant his omnibus rebus, quae eis de hac ipsa hereditate poterant provenire.
Abbreviated transcription (Latin):
iues promodo capitationis et sortium prebituris ꝑ quaternos
mses anni curriculo distributo tribus uicib: sum mã colona¬
unis implebit : Si uero quis que unotem pore om̃a suadebita
onat expendere : proprio in adcelerandis necessitatibus suis
utur arbitrio Data .xui. Ił ianr̃ Remis Gratiano et daigalai
puonsulib INTER EVETATIO Ist alex hoc p̃cipit ut in inferendo pu¬
us orreis. Tritico quod debetur : possessor prorata canonis suis
b in lationib: id est quaternis mensib singulas debitorum parces
uideret : ut ꝑ annum summa debiti cannonis impleat᷑ : Eritautem
psius arbitrio sicelerius potuerit debita frumenta conuehere:¬
urum clarum. A frice : Heredes scriptietiam prominus ido
fundis fiscatȩ onuscogantur agnoscere : uł sire nunciant dũ
ditati putent ced anthisꝰ omib: rebus quas exisdembonis quocũq
titulo et iure ꝓceperins. Data .iiii. iđiuli. Concionati. Gratiano dugo
II. Et probo consulib: INTERP̃TAΤIO Hiquiheredes testamento senp¬

Expanded text:
species pro modo capitationis et sortium praebiturus per quaternos menses anni curriculo distributo tribus vicibus summam conlationis implebit. Si vero quisque uno tempore omnia sua debita optat expendere, proprio in adcelerandis necessitatibus suis utatur arbitrio. Dat. XIIII kal. Iun. Remis Gratiano et Dagalaifo conss. Interpretatio. Ista lex hoc praecipit, ut in inferendo publicis horreis tritico, quod debetur, possessor pro rata canonis sui tribus inlationibus, id est quaternis mensibus singulas debitorum partes adceleret, ut per annum summa debiti canonis inpleatur. Erit autem in ipsius arbitrio, si celerius potuerit debita frumenta conveheretem vicarium Africae. Heredes scribti etiam pro minus idoneis fundis fiscale onus cogantur agnoscere, vel si renuntiandum hereditati putent, cedant his omnibus rebus, quas ex isdem bonis quocumque titulo et iure perceperint. Dat. IIII id. Iul. Contionaci Gratiano A. II. et Probo conss. Interpretatio. Ii, qui heredes testamento scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tio lenitatis nrãe extrinsecus debeat subueniri : Recitata .iIII. Noñ dup
oninquietentur hiquib: aliqua prosuolabore donauimꝰ sedue
eritadiudicii audientiã ad trahatur. sine aliqua molestia possidentis us
suumpulsatus ualeat confirmare : Omibus quaedehacre int̃priuatos a¬
ta fueriN ad nr̃am noticiã referendã : ut et nr̃is inquietatib remedus al

Expanded text:
icio lenitatis nostrae extrinsecus debeat subveniri. Recitata III. Non. Aug. iicio lenitatis nostrae extrinsecus debeat subveniri. Recitata III. Non. Aug. iATIO. Non inquietentur ii, quibus aliqua pro suo labore donavimus, sed erit, ad judicii audientiam protrahatur, ut sine aliqua molestia possidentis jus suum pulsator valeat confirmare: omnibus, quae hac de re inter praefatos acta fuerint, ad nostram notitiam referendis,
Abbreviated transcription (Latin):
cores puintiarum ꝑ suggestiones printipalium fiericensuis sent cuius
lin constitutĩ onẽ intantũ rationabilem et necessariam iu dicamus ut fir
añ dug̃. ad Seuerũ publium: N ec interpellent hi quib: prolaboribus
amerias aliquid donauimꝰ: sed in iuresuo hoc est sine molestialitis ma¬
ssentarioport& ut atra molestiã possidentes ius suummanifestis ꝑ¬
bationib: doceat. in quopartes reluctantes ipse suscipiens qm̃ frucais
liberalitatis nrae pulsatur : Haec enim leges ancimus ut quicumq intals
uenient querelas scđm predictã formã iussuum ostendant his qua com¬
ta fuerint ad nr̃am scientiã referendis. ut salua possidentium ꝓpried¬
te quib ut dictum est in ꝑpetuum quesita est firmitas possidendi. delib¬
rationis nrãe sit qualiter hisqui ad legationes suas probauerint. benes¬

Expanded text:
rectores provinciarum per suggestiones principalium facere consuessent. Cuius rectores provinciarum per suggestiones principalium facere consuessent. Cuius facti constitutionem in tantum rationabilem et necessariam iudicamus, ut firmam tantinus A. ad Severum Pf. U. Nec interpellatis his, quibus pro laboribus suis ac meritis aliquid donaverimus, sed in jure suo, hoc est sine molestia litis mani tuo praesentari oportet, ut citra molestiam possidentis jus suum manifestis probationibus doceat: in quo partes reluctantis ipse suscipies, quoniam fructus liberalitatis nostrae pulsatur. Hac enim lege sancimus, ut, quicumque in tales venient querelas, secundum praedictam formam jus suum ostendant: his, quae comperta fuerint, ad nostram scientiam referendis, ut salva possidentium proprietate, quibus, ut dictum est, in perpetuum quaesita est firmitas possidendi, deliberationis nostrae sit, qualiter his, qui allegationes suas probaverint, benef
Abbreviated transcription (Latin):
calumoniis uł dep̃ditionib: ad printipẽ conuolare debebit : Quaeres sipo¬
tuert ad probari : eos quicirca pro uinciales talia facere ausi sunt placu
incendio concremari : Quia grauiorem poenam printipes constituiuo¬
ununt in eos quis ui iuris suntꝰ et suadebent custo direm andata : LMP̃R¬
Valentinꝰ et ualens. aug̃ aug̃ ad seuerum uirum clarum urbis:
uum iulianum. hoc competentes me decreuis se comperimꝰ: ut auctores rei
onuae nr̃e minimȩ necessitatib: terrerentur atq: ad flictarentur in iunis
quis sepe numero rectores prouintiarum. uł a rogatione in licita printipa¬
umit ꝓpris decretis ordinis fieri censuissent : quod adeonos ꝓbamus ut
aum cẽ iubeamꝰ: Data xi. Rł aũgti mediolano Ualentiniano et u alen¬
enues alubriter statuis secertissimũ est : ut ducco resdomus dominicae
aineces sitatib: turbarent᷑ dut flagitarentur iniuriis quaseeis frequent̃

Expanded text:
calumniis vel depraedationibus ad principem convolare debebit. Quae res si pocalumniis vel depraedationibus ad principem convolare debebit. Quae res si potuerit approbari, eos qui circa provinciales talia facere ausi sunt, placuit incendio concremari, quia graviorem poenam principes constitui voluerunt in eos, qui sui iuris sunt et sua debent custodire mandata. rum vicarium urbis. Divum Iulianum hoc conpetentissime decrevisse conperimus, ut actores rei privatae nostrae minime necessitatibus terrerentur atque adflictarentur iniuriis, quas saepenumero rectores provinciarum vel adrogatione inlicita principalium vel propriis decretis ordinis fieri censuissent. Quod adeo nos probamus, ut ratum esse iubeamus. Dat. XI kal. Aug. Mediolano Valentiniano et Valenene ac salubriter statuisse certissimum est, ut actores domus dominicae nullis necessitatibus turbarentur aut fatigarentur iniuriis, quas eis frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
probum p̃positum : Curi alibus omnib: conducendorum reipubluq
diorũ acsaltiũ inhibeatur facultas : Illud etiã specialiter obseruandĩ
nequis curialiũ uł deextraneis ciuitatib: fundus h ac loca huius modis
ditione suscipiat : Data .vI. Kł iulii Trium Modesto et aristeo conse
INTER P̃TATIO Gmnib: curialib conducendoꝵ reipublic& agr
hac saltuũ licentia denegetur: Illud s̃pecialit̃ obseruando : utne
curialis uł de extraneis ciuitatib: agros. aut loca supra scripta subquos
conditione suscipiat nesub hacoccasione seruitiacuriae debita n
urbis : Siquis ab auctore rerum priuatarum nr̃arum siue a procus¬
refuerti uexatus suꝑ eiꝰ calumniis uł dep̃dationib: deferrequerimo¬
niã non dubit& : quaerescum fuerit probatas ancimus utidem qui
contra prouincialem quicquã moliri fuerit dusus publicae concremetur
qm̃grauior poena constituend a est in hos qui nr̃i iuris sunt et nr̃a debens
nico ul a procuratore fuerit alicuiꝰ iniuriae I in probitate uex atus : deeoꝵ

Expanded text:
raetorio. Curialibus omnibus conducendorum rei publicae praediorum ac saltuum inhibeatur facultas: illo etiam observando, ne quis curialium vel de extraneis civitatibus fundos aut loca huiusmodi conductione suscipiat. Dat. VI kal. Iul. Treviris Modesto et Arintheo conss. Interpretatio. Omnibus curentia denegetur: illo specialiter observandum, ut nullus curialis vel de extraneis civitatibus agros ac loca supra scripta sub qualibet conductione suscipiat, ne sub hac occasione servitia curiae debita non Urbis. Si quis ab actore rerum privatarum nostrarum sive a procuratore fuerit vexatus, super ejus calumniis vel depraedationibus deferre querimoniam non dubitat. Quae res cum fuerit comprobata, sancimus, ut idem, qui contra provincialem quicquam moliri fuerit ausus, publice concremetur, quoniam gravior poena constituenda est in hos, qui nostri juris sunt, et nostra debent nico vel procuratore fuerit alicujus injuriae improbitate vexatus, de eorum
Abbreviated transcription (Latin):
turdilatiomibi non negantis adie in scriptionis intra anni curricula criminadise
sue lemutaends que eunensa habeat actus adta quiad senti poenamsibi logibis cons¬
tiatũ ces ꝑsena tuilior fuerit cuidam pnum in famiac non sit in iuria pegitis cons
irgue dnt taliũ caus arum notionem non expectatis aniumonise i ue tacio postulet᷑¬
d reusost̃ doumenta forsicansibi neces saria annumꝰ uolucrint custodire darc ad¬
seiemdebet pacentia cognitoris in alterã partem seueriorem formatura senten

Expanded text:
ibtionis intra anni curricula criminales causas limitandas, quo emenso subeat accusator, quia destitit, poenam sibi legibus constitutam; et si persona vilior fuerit, cui damnum famae non sit iniuria, poenam patiatur urgeant talium causarum notionem, non exspectatis anni moris. Si vero accusatropter documenta forsitan sibi necessaria annum voluerint custodiri, dare adsensum debet patientia cognitoris, in alteram partem severiorem formatura senten
Abbreviated transcription (Latin):
ocum ex interdicto decabulis ex hibendis fuerit accũ nihilominus exles
ornelia testamentaria poterit crimen inferre: Etcum libertus seduis
ingenuum tam deoperisciuiliter: quã etiã lege uisellia criminanoi
ritꝑurgueri : Quo in generehabecur furti actio ex lege fabi ecos¬

Expanded text:
o cum ex interdicto de tabulis exhibendis fuerit actum, nihilo minus ex lege o cum ex interdicto de tabulis exhibendis fuerit actum, nihilo minus ex lege Cornelia testamentaria poterit crimen inferri; et cum libertus se dicit ingenuum, tam de operis civiliter quam etiam lege Visellia criminaliter poterit perurgueri. Quo in genere habetur furti actio et legis Fabiae co
Abbreviated transcription (Latin):
uid ex tribuat accus acoris patiũ ut deliber& utrum crimin aliter agercanus¬
liter uellit : Quis i reuersus adiudicẽ in obiecti falsitatis crimine ꝑ seuera i
potestate iudicis eritutrum in scriptione caelebrare annon obiectum crin
sine scriptione discutere : Quod cum udex deobiectione falsitatis audit
scu inscriptione habita seuomissa aut in accusatum sua falsitas ad pnla
aut in accusatores si falsum obiecerit proferatur delegesententia: uiu
CUILITER ASERECRIMINALITERPOSSE IMPERT. Valens grabs¬
dentiũ generaliterdefinitum est quotiens derefamĩ li ari et ciuilies
minali competit actio utraque licere experiri nec siciuiliter fuerie actimis
minalẽ posseconsumpmi: Sicdenique et ꝑuimpossessionedeietaus
ea recipienda int̃dicto undefuerit usus non prohibetur: Tameneau
ngeiulia deui publico iuditio instituere accusationẽ et sub pressocestan¬

Expanded text:
iudex tribuat accusatori spatium, ut deliberet, utrum criminaliter agere an ciudex tribuat accusatori spatium, ut deliberet, utrum criminaliter agere an civiliter velit. Qui si reversus ad iudicem in obiecto falsitatis crimine perseveret, in potestate iudicis erit, utrum inscriptionem celebrari velit an obiectum crimen sine inscriptione discutere. Quod cum iudex de obiectione falsitatis audierit, seu inscriptione habita seu omissa aut in accusatum, si falsitas adprobatur, aut in accusatorem, si falso obiecerit, proferatur, ex lege sententia. VICTVM CIVILITER AGERE CRIMINALITER POSSE 378 Ian. udentium generaliter definitum est, quoties de re familiari et civilis et criminalis conpetit actio, utraque licere experiri, nec, si civiliter fuerit actum, criminalem posse consumi. Sic denique et per vim possessione deiectus, si de ea recuperanda interdicto unde vi erit usus, non prohibetur tamen etiam lege Iulia de vi publico iudicio instituere accusationem; et suppresso testament
Abbreviated transcription (Latin):
Io uis seranus. Remo uebit̃ itaq istius lenitateres cripti p̃ceptis sũperioris
tas ut siquis demcepstabulas testamenti ciro grapba estationes quene nos
etia rationes priuatas iđ publicas pacti et epłas uł ultimas doluntates. donatione
uinditiones suac uł si quid probatum aliud insinula re comabitur. habeat pra¬
missis solem pnib: accus andifacultatẽ pro iudius motu sententiã relaturs : Cun¬
les aut̃ in quisitiones inter utrasq: confligentiũ partes aequalimotu in gruu
et recurrit humanitas cum his qui preerit questioni intentiones falsas duto¬
uicta crimina ex legib poenis competentib poscit ulcisci: Preposita rome in
kł mãĩ Valente quinto et ualentino aug̃ aug̃ consulib: INT ERP̃IATIO
efalso potest et criminalit̃ et ciuiliter agi : Eiuilitercum aliqusi
quib: lib& scripturis non falsicri menobiecerit. sed ueritatẽ scripture quer¬
re uelles edicit : Nam si ad iudicẽ uenerit accusator et falsi crimen inender

Expanded text:
legibus iusseramus. Removebitur itaque istius lenitate rescribti praecepti superioris austeritas, ut, si quis deinceps tabulas testamenti chirografa testationesque nec non etiam rationes privatas vel publicas, pacta et epistolas vel ultimas voluntates, donationes venditiones vel si quid prolatum aliud insimulare conabitur, habeat praetermissis sollemnibus accusandi facultatem, pro iudicis motu sententiam relaturus. Civiles autem inquisitiones inter utrasque confligentium partes aequali motu ingruit et recurrit humanitas, cum is qui praeerit quaestioni intentiones falsas aut convicta crimina ex legibus poenis conpetentibus possit ulcisci. Proposita Romae XVI kal. Mai. Valente V et Valentiniano AA. conss. Interpretatio. De falso potest et criminaliter et civiliter agi. Civiliter, cum aliquis quibuslibet scripturis non falsi crimen obiecerit, sed veritatem scripturae quaerere velle se dicit. Nam si ad iudicem venerit accusator et falsi crimen intenderit,