comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Constcreres incip̃ ex eotem pr̃ quo ꝓfecq ambo con adbellũ sunt Ceterũ ante quã coss in etruriã ꝑuenirent : senone
gallimultitudine in gentiad dusiumuener̃ legionẽ romanã castraqi oppugnaturi Scipio quic astrisp̃enet
loco adiuuandam paucitutem suorũ militu mratus in colle quunt̃ urbem etcastra erat aciẽ erex̃ sedut inre
subitt parũ ex plora toitinere adiugum ꝑrex qđ hostes coeperant pastgalic ad gresistacaesa abt̃go lego
atquinmedio cũ bostis undiq urger& circũuenta deletã qq̃ibi legionẽ it aut nuntius ñ suꝑ eẽt quidã auco
iquites pectorib: equorũ suspensa gestantescapiti & lanceis infixa ouantesq moris suicarmina. Sunt
quiumbros fusse ñ gallostradunt necͥ tantũ c ladis acceptũ & circũuentis pabulatoribi cũ.l. manliotor¬
quato legatoscipionẽ : ꝓ pr subsidiũ ecastristulisse uictoresq umbros redinte grato p̃liouictos eẽ captiuosq

Expanded text:
constare res incipit ex eo tempore quo profecti ambo consules ad bellum sunt. ceterum antequam consules in Etruriam peruenirent, Senones Galli multitudine ingenti ad Clusium uenerunt legionem Romanam castraque oppugnaturi. Scipio, qui castris praeerat, loco adiuuandam paucitatem suorum militum ratus, in collem, qui inter urbem et castra erat, aciem erexit; sed, ut in re subita, parum explorato itinere ad iugum perrexit, quod hostes ceperant parte alia adgressi. ita caesa ab tergo legio atque in medio, cum hostis undique urgeret, circumuenta. deletam quoque ibi legionem, ita ut nuntius non superesset, quidam aequites, pectoribus equorum suspensa gestantes capita et lanceis infixa ouantesque moris sui carmine.—sunt qui Umbros fuisse non Gallos tradant, nec tantum cladis acceptum et circumuentis pabulatoribus cum L. Manlio Torquato legato Scipionem propraetorem subsidium e castris tulisse uictoresque Umbros redintegrato proelio uictos esse captiuosque
Abbreviated transcription (Latin):
uentiũ dudiur Et ꝓpseifensus aderat pꝰ quã comperit ꝓfectũ exaastriscũ expedito equitatu secatus
terutadeinde contentio & pͣndi fabium papiriusiussit ubicũ dep̃aantib: primoribus patrum
atqiunue sosenatu ꝑstir & inceptoinmitis animus : tũ pat̃m. faebius quando quidẽ inquit a pudte
nee utoritessenatus nec aeta mea cui orbitatẽ paras. neciuistus nobilitasq magis triequitũ ate

Expanded text:
uentium auditur et ipse infensus aderat, postquam comperit profectum ex castris, cum expedito equitatu secutus. uentium auditur et ipse infensus aderat, postquam comperit profectum ex castris, cum expedito equitatu secutus. iteratur deinde contentio et prendi Fabium Papirius iussit. ubi cum deprecantibus primoribus patrum atque uniuerso senatu perstaret in incepto immitis animus, tum pater M. Fabius 'quando quidem' inquit 'apud te nec auctoritas senatus nec aetas mea, cui orbitatem paras, nec uirtus nobilitasque magistri equitum a te
Abbreviated transcription (Latin):
infestã multitudinẽ insȩprauocertamine mouisset Postremone id segratiedare fabuoreder&se
ius urandum dare paratos ẽẽ noniuderier̃pinq̃ fabium eo tẽpore anĩaduerthis uocib cũin se
magis incita rent dictatorẽ qͣmmagiscro equitũ placarent iussi de tribundi descendere legati
eesilentio ne quic quã ꝑ p̃conẽ temptato ꝑstrepitũ ac tumultũ necipsius dictatoris net a pparitorũ en
uex iudr&ur noxuelutimperiocertamini finẽ fec̃ Magist ẽquitũ iussus posterodie ad eẽ sũ om̃s
ad firmnarent infestiꝰ paprrium exarsurũ agutatũ comtione ipsa exa cerbatũq: clamȩ castris
romĩ ꝓfugit & patreductore .m̃ fabio quit̃ iã consuldictatorq: fuerat uocato extemplose natu
ũnexine conquereret apud patresiumatq in uriã dictatoris repentes trepitus antecuria lictorũ suabmo¬

Expanded text:
infestam multitudinem in se prauo certamine mouisset. postremo, ne id se gratiae dare Q. Fabi crederet, se infestam multitudinem in se prauo certamine mouisset. postremo, ne id se gratiae dare Q. Fabi crederet, se ius iurandum dare paratos esse non uideri e re publica in Q. Fabium eo tempore animaduerti. his uocibus cum in se magis incitarent dictatorem quam magistro equitum placarent, iussi de tribunali descendere legati; et silentio nequiquam per praeconem temptato, prae strepitu ac tumultu <cum> nec ipsius dictatoris nec apparitorum eius uox audiretur, nox uelut in proelio certamini finem fecit. magister equitum, iussus postero die adesse, cum omnes adfirmarent infestius Papirium exarsurum, agitatum contentione ipsa exacerbatumque, clam ex castris Romam profugit; et patre auctore M. Fabio , qui ter iam consul dictatorque fuerat, uocato extemplo senatu, cum maxime conquereretur apud patres uim atque iniuriam dictatoris, repente strepitus ante curiam lictorum summo
Abbreviated transcription (Latin):
triarios tumultũ iamincontione miscentes seserecepit. indeclamor in tottẽ contionẽ ẽ ꝑ latus alibip̃ces alibimine
audiebantur Iqui ꝓximoforte tribuncdisteterant q subiectioculis imperatoris noscutt cripoterant orabant
bunt ut remin posterũ diem differr& etiresuespatiũ et consilio tẽpus dar& satis castigatũ adolescentẽ
fabiũcẽsatis deformatã uictoriã neccdextremũ fidẽ supplicutender& neu unico iuueni neu patrieiꝰ la¬
rissi no uiro neu fabiegent eam in urer& ignominiã. Gũ parũ p̃cib parũ cccus a ꝓficerent intueri seui¬
entẽ contionẽ suad eb ant. it a irritatis militũ animis subdere ignẽ acmateriã seditioniñ eẽ a etatis ñ
pridentiģ eiꝰ neminẽ id qͥdẽ fabio poenã dep̃canti suã uitiouersurũ sed dictatori. si obcecatus ira

Expanded text:
triarios tumultum iam in contione miscentes sese recepit. inde clamor in totam contionem est perlatus; alibi preces, alibi minae triarios tumultum iam in contione miscentes sese recepit. inde clamor in totam contionem est perlatus; alibi preces, alibi minae audiebantur. qui proximi forte tribunali steterant, quia subiecti oculis imperatoris noscitari poterant, orabant orabant ut rem in posterum diem differret et irae suae spatium et consilio tempus daret: satis castigatam adulescentiam Fabi esse, satis deformatam uictoriam; ne ad extremum finem supplicii tenderet neu unico iuueni neu patri eius, clarissimo uiro, neu Fabiae genti eam iniungeret ignominiam. cum parum precibus, parum causa proficerent, intueri saeuientem contionem iubebant: ita inritatis militum animis subdere ignem ac materiam seditioni non esse aetatis, non prudentiae eius; neminem id Q. Fabio poenam deprecanti suam uitio uersurum sed dictatori, si occaecatus ira
Abbreviated transcription (Latin):
dicttatri religio ĩpedim̃to adrem gerendã nfuerit numea magistertequia uitd is
liberpotuerit ea Seo qͥd egohaeoitrogo cũsi egota citus abissem ta m̃tibi adualantats¬
interp̃tationem meae dirigenda tua sententia fuerit &uintures pondes uecuerimne tequicquã reim e absente
agere : uet uerimne signa cũ hostib: conferreꝰ Quo tñ imperiomeo sp̃to incertis auspicus turbatis religionibus
aduers moremilitarẽ disciplinãq mciorũ et num̃ deorũ ausus escum hoste confligere. Adhaec quae in t̃rogitꝰ es
que reretur eundem accusatore capitssui aciudicem eẽ modouitã sibieripicitius quã gloriã rerũ gestarũ
posseuoci fertr&ur purgar&qi se inuicẽ atq ultro accusar& tunc papirꝰ red inte grata ira spolia rim agis¬
trume quitũ acuirgas et secures expediruus sit : fibius fidẽ militũ implorans lacerantibus uestẽ liccorib: ad

Expanded text:
dictatori religio impedimento ad rem gerendam fuerit, num ea magister equitum solutus ac dictatori religio impedimento ad rem gerendam fuerit, num ea magister equitum solutus ac liber potuerit esse. sed quid ego haec interrogo, cum, si ego tacitus abissem, tamen tibi ad uoluntatinterpretationem meae dirigenda tua sententia fuerit? quin tu respondes uetuerimne te quicquam rei me absente agere, uetuerimne signa cum hostibus conferre? quo tu imperio meo spreto, incertis auspiciis, turbatis religionibus, aduersus morem militarem disciplinamque maiorum et numen deorum ausus es cum hoste confligere. ad haec quae interrogatus es quereretur eundem accusatorem capitis sui ac iudicem esse, modo uitam sibi eripi citius quam gloriam rerum gestarum posse uociferaretur purgaretque se in uicem atque ultro accusaret, tunc Papirius redintegrata ira spoliari magistrum equitum ac uirgas et secures expediri iussit. Fabius fidem militum implorans lacerantibus uestem lictoribus ad
Abbreviated transcription (Latin):
tib: ausurq̃ pinde ad eent in sua causa: omniũ li̵ tati. si con sensum exercitus eundem qͥu p̃liofut
intuenda uictonia uideat & salutẽ uniu som̃b: cure eẽ inclinaturũ adelementiorẽsententiuã a nimũ
postremo se uitam fortunasq sua sillorũ fide i iurtatiq ꝑmictere Elamore tota contione ortas
utibonũ animũ haber& nemi nemillium adlaturum saluis legionib: romanis: haud multopde
tator aduenit classicoq extemplo ad concionẽ ad uocaut tũ suentio facto p̃co & fabiũ mageques
cita uitiquisimul ex inferiore loco ad tribunal accessit tunc dictator quae romquit dus
gocumm eincertis aus picis ꝓfectũ abdomo scirẽ utrũ mibi turbatis relgionibi respno set
in cominttenda fuerit anauspicia repetenda nequid dubiis dis agerem simulillad quat

Expanded text:
tibus ausurum. proinde adessent in sua causa omnium libertati. si consensum exercitus eundem qui in proelio fuerit tibus ausurum. proinde adessent in sua causa omnium libertati. si consensum exercitus eundem qui in proelio fuerit in tuenda uictoria uideat et salutem unius omnibus curae esse, inclinaturum ad clementiorem sententiam animum. postremo se uitam fortunasque suas illorum fidei uirtutique permittere. clamor e tota contione ortus, uti bonum animum haberet: neminem illi uim allaturum saluis legionibus Romanis. haud multo post dictator aduenit classicoque extemplo ad contionem aduocauit. tum silentio facto praeco Q. Fabium magistrum equitum citauit; qui simul ex inferiore loco ad tribunal accessit, tum dictator 'quaero' inquit 'de go, cum me incertis auspiciis profectum ab domo scirem, utrum mihi turbatis religionibus res publica in discrimen committenda fuerit an auspicia repetenda ne quid dubiis dis agerem; simul illud, quae
Abbreviated transcription (Latin):
obtescatus milites ẽ ut qͣuirtute remp̃ ab infestissimis hostib: defendissent. eadem se cui: ductuaus
uistutialiene felicitatiq furere qđ se absente res p̃. egregiȩ gesta eẽt malle si mutare fortunam
posse apud samnites quam romanos uictoriamȩẽ. imperium dictitarȩ spretum tã quã ñ ea dẽm̃te
pugnariuetuerie quapugnatũ doleat. et tuncinuidia impedire uistutẽ alienã uoluis secupidiss¬
misq anmaꝗ ablaturũ fuisse militib: nese absente moueripossent & nuncid furere idegre
pati quod sinelutio papiriom̃inermes ñiancimilites faerint qđ se q̃ fadius magis erũ equtum
dixerint acnonaccensus dictatoris quidillũ facturũ fuisse si qđ bellicasus ferunt marsq cõmuns
seuire. etiã inuidiam tãquã ignem summa petere in caput consili inducẽ in curreres sesimal

Expanded text:
obtestatus milites est ut, qua uirtute rem publicam ab infestissimis hostibus defendissent, eadem se cuius ductu auobtestatus milites est ut, qua uirtute rem publicam ab infestissimis hostibus defendissent, eadem se cuius ductu aulienae felicitatique; furere quod se absente res publica egregie gesta esset; malle, si mutare fortunam posset, apud Samnites quam Romanos uictoriam esse; imperium dictitare spretum, tamquam non eadem mente pugnari uetuerit qua pugnatum doleat. et tunc inuidia impedire uirtutem alienam uoluisse cupidissimisque arma ablaturum fuisse militibus, ne se absente moueri possent; et nunc id furere, id aegre pati, quod sine L. Papirio non inermes, non manci milites fuerint, quod se Q. Fabius magistrum equitum duxerit ac non accensum dictatoris. quid illum facturum fuisse, si, quod belli casus ferunt Marsque communis, saeuire. etenim inuidiam tamquam ignem summa petere; in caput consilii, in ducem incurrere; si se simul
Abbreviated transcription (Latin):
gne anere mauit seuuotumi ddeorũ cuipicam fiut seuoredere lib& ficio auctor eo fctũ ne
suceglorice fructũ diceactor caper& iom̃q ibi scriber&ꝰ aut spolia intrium phoferr&¬
littere quoq dergꝓspere gestaad senatum non ad dictatorẽ missue angum̃tum fuere minimȩ
cumeo comunicantis laude Itacertedictator id ftctũ accepit ut lecis aliis uiotoria partt p̃se
ferr & irã tristitiamq: Misso ietq repente senatuse excuria proriput tumueroñ sanitũ magis
legiones quã maies tatẽ dictatoriã & disciplinãmilitarẽ a magistro e quitum uictã & euersamdictitans
sĩl ĩ pune s pretũ mperium fiuss& : Itaq plenus mninarũireq: ꝓfectus incastra cũ maximis iti
nerib iss& ñcam̃ p̃uenire famã aduentꝰ su potuit p̃currerant enĩa burbȩ qui nuntia rent dictatorẽ
Auidũ penȩuenire alt̃nis pene uerbis manlũ factum laudantẽ fabius contione extẽplo aduocata

Expanded text:
seu credere libet Fabio auctori eo factum ne suae gloriae fructum dictator caperet nomenque ibi scriberet aut spolia in triumpho ferrelitterae quoque de re prospere gesta ad senatum non ad dictatorem missae argumentum fuere minime cum eo communicantis laudes. ita certe dictator id factum accepit, ut laetis aliis uictoria parta prae se ferret iram tristitiamque. misso itaque repente senatu se ex curia proripuit, tum uero non Samnitium magis legiones quam maiestatem dictatoriam et disciplinam militarem a magistro equitum uictam et euersam dictitans, si illi impune spretum imperium fuisset. itaque plenus minarum iraeque profectus in castra, cum maximis itineribus isset, non tamen praeuenire famam aduentus sui potuit; praecucurrerant enim ab urbe qui nuntiarent dictatorem auidum poenae uenire, alternis paene uerbis T. Manli factum laudantem. Fabius contione extemplo aduocata
Abbreviated transcription (Latin):
apopulo .r̃ et ab ipsorũ collegiis factũ eẽ nã et senatꝰ consulto eos abre p̃remotos eẽ etrecusantes alidicare se
rites quos recenti clade accepta habuissent cũ fuga trepidũ plenũ uulnerũ ac pauore incedentẽ pus
ercitũ uiderint ñ fortunã aut quẽ quã deorũ sed hos duces accusaentẽ ꝓcerto sehabere neminẽ mc̃ton
qͥsq deosipsos ad mouere nocentib manꝰ satis eẽ si occasi oneulciscendi lesos arment his orationibinciatu
denis milib: aeris grauis recs condempnat neqͥ quã sergio martẽ cõmunẽ belli fortunãq: accuscte uergi
de p̃cante ne in felicior domiquã militiȩ eẽt. In hos uersa ira populi cooptationis tribunorũ fritudsq c̃alises

Expanded text:
ab populo Romano et ab ipsorum collegio factum esse; nam et senatus consulto eos ab re publica remotos esse, et recusantes abdicare se ab populo Romano et ab ipsorum collegio factum esse; nam et senatus consulto eos ab re publica remotos esse, et recusantes abdicare se  animos Quirites, quos recenti clade accepta habuissent, cum fuga trepidum, plenum uolnerum ac pauoris incidentem portis exercitum uiderint, non fortunam aut quemquam deorum quam deos ipsos admouere nocentibus manus; satis esse, si occasione ulciscendi laesos arment. his orationibus incitata plebs denis milibus aeris grauis reos condemnat, nequiquam Sergio Martem communem belli fortunamque accusante, Uerginio deprecante ne infelicior domi quam militiae esset. in hos uersa ira populi cooptationis tribunorum fraudisque contra l
Abbreviated transcription (Latin):
fratrib: ꝓpinquis ad finibi iugubres domos habetnt his publici priuatiq doloris exsequendiiuis sopotes¬
tatemq: ex duob: noxus capitib: datã abseme moraent omniũ nãq maloꝵ in sergio uergitioq: caus ẽẽ
nec id aceusatorẽ magis arguere quam faterireos quin oxu ambo alter in alterũ causam confe¬
rant fugim sergi uerginius sergius ꝓditionem increpans uerginii quorũ ad eo incredibilem am̃tiã
fuisse ut multo ueri similius sit conpecto eã remec communi frccuide patriciorũ actã ab his. et prius
datũ locũ ueientib: ad incendend aoperabelli trahendicausa & nunc ꝓditũ exercitũ traditstiliscs romanacas¬
ticom̃ a fieri ut c̃senescat adueiosiuuentꝰ nec detgris nec dedus cõmodis plebis ferreadpopalũ tribuni frequen¬
tiaq urba nacelebrare actiones etresistere c̃spirationi patriciorũ possit p̃iudiciũ iamdereis & a senato &

Expanded text:
fratribus, propinquis, adfinibus lugubres domos habeant, his publici priuatique doloris exsequendi ius potesfratribus, propinquis, adfinibus lugubres domos habeant, his publici priuatique doloris exsequendi ius potestatemque ex duobus noxiis capitibus datam ab se memorant. omnium namque malorum in Sergio Uerginioque causas esse; nec id accusatorem magis arguere quam fateri reos, qui noxii ambo alter in alterum causam conferant, fugam Sergi Uerginius, Sergius proditionem increpans Uergini. quorum adeo incredibilem amentiam fuisse ut multo ueri similius sit compecto eam rem et communi fraude patriciorum actam. ab his et prius datum locum Ueientibus ad incendenda opera belli trahendi causa, et nunc proditum exercitum, tradita Faliscis Romana castra. omnia fieri ut consenescat ad Ueios iuuentus, nec de agris nec de aliis commodis plebis ferre ad populum tribuni frequentiaque urbana celebrare actiones et resistere conspirationi patriciorum possint. praeiudicium iam de reis et ab senatu et
Abbreviated transcription (Latin):
quod petissent patres quidam primo incoeptorepulsi tam̃ tribunos mił expugnassent uociferans
legem treboniam sublatam et coaptacos tr .p̃l ñ suffragiis populis edimperio patriciorũ etreuolu
rẽ ut aut patricii aut patriorum ad scłae habenditr̃ .p̃l. sinteripis acratas leges excorqiri
tribuniciam potestatẽ id friuide patriciorũ scelereacꝓditione collegarũ ficctum arguere cum ar¬
derent inuidia ñ patres modo sed etiam tr̃ p̃l. cooptati pariter & qui coopt cuerant tũ excollegio
trespũp curatius .m̃ metilius m̃ minutius trepidi rerũ suacrum in sergium uerginiũq prioris anni
tribunos militares incurr̃ in eos abseirã plebis inuidiamq: diedica uertunt quib: dilectus qͥb tributũ
quib: dutinamilitia longia quitasq: bellisit grauis quiclade accepta adueios doletnt quimissis liberis

Expanded text:
quod petissent patres quondam primo incepto repulsi, tandem tribunos militum expugnasse uociferans, quod petissent patres quondam primo incepto repulsi, tandem tribunos militum expugnasse uociferans, legem Treboniam sublatam et cooptatos tribunos plebis non suffragiis populi sed imperio patriciorum; eo reuolui rem ut aut patricii aut patriciorum adseculae habendi tribuni plebis sint; eripi sacratas leges, extorqueri tribuniciam potestatem; id fraude patriciorum, scelere ac proditione collegarum factum arguere. cum arderent inuidia non patres modo sed etiam tribuni plebis, cooptati pariter et qui cooptauerant, tum ex collegio tres, P. Curatius M. Metilius M. Minucius , trepidi rerum suarum, in Sergium Uerginiumque, prioris anni tribunos militares, incurrunt; in eos ab se iram plebis inuidiamque die dicta auertunt. quibus dilectus, quibus tributum, quibus diutina militia longinquitasque belli sit grauis, qui clade accepta ad Ueios doleant, qui amissis liberis,
Abbreviated transcription (Latin):
neullaquee sumquã misereplebis it quinetiam uec tigalis adultimũ facta sit utcũ confecttdabore
uu lneribus postremo a etate corpora retulerint inculq: omnia diut inodominorũ desiderio domi
inuenerint tributum ex ad factare ftmiliaripendant aeraq miliitria uelut foenore accep¬
ta multiplicia reip̃ reddant . : Interdilectum tributum et occupatos animos maiorum rerum comi
tus curis tribunorum plebis numerus explerine quid pugnatum in de locauacua ut patricucoopta¬
rentur postquam optineri non poterant tam̃ labefectande legis tribunicia e causae effectum ẽ ut
cooptarentur tr̃. p̃l. c̃ lacerius & m̃ acutius haud dubiȩ patriciorum opib: forsitatulit ut eo amo
tr̃ p̃lcũ trebonius e& qui nomini ac familiȩ debitum p̃s tareuideret treboniae legis patrocinium

Expanded text:
ne ulla quies unquam miserae plebi sit; quae nunc etiam uectigalis ad ultimum facta sit, ut cum confecta labore ne ulla quies unquam miserae plebi sit; quae nunc etiam uectigalis ad ultimum facta sit, ut cum confecta labore uolneribus postremo aetate corpora rettulerint incultaque omnia diutino dominorum desiderio domi inuenerint, tributum ex adfecta re familiari pendant aeraque militaria, uelut fenore accepta, multiplicia rei publicae reddant. inter dilectum tributumque et occupatos animos maiorum rerum curis, comitiis tribunorum plebis numerus expleri nequiit. pugnatum inde in loca uacua ut patricii cooptarentur. postquam obtineri non poterat, tamen labefactandae legis tribuniciae causa effectum est ut cooptarentur tribuni plebis C. Lacerius et M. Acutius , haud dubie patriciorum opibus fors ita tulit ut eo anno tribunus plebis Cn. Trebonius esset, qui nomini ac familiae debitum praestare uideretur Treboniae legis patrocinium. is
Abbreviated transcription (Latin):
tu si mł tributo conferendo laboritũ ẽ et decribunis plebi cooptendis contentio fut ett
paruũmotũ duo uidicieorum qui paulo ante consulari potestate fuerant exciuere oniꝰ
primũ tribunis militũ fuit dilectũ haberi nec uiniores modo conscripti : sed seniore setiano¬
actinominadare ut urbis custodiã agerent quantũ aut̃ augebatur militũ numerus cos
maiore pecunia instipendiũ opꝰ erat etc q̃ tributo conferebatur. Inuitis conferentib: quidom
remanebant quiatuentib urbemopera quoqi militari laborandũ seruiendũq reip̃
constituta eẽ arguendo ut plebis pastemmilitiam partem tributo conficerentur. Vnumbellum
annũ iamtertium trahi et consulcomalegeri ut diutius gerant. In quatcuor deinde bella uno
dilectu exercitu scriptos et pueros quos qi acsenes extraccosiam ñ aesiatis nec hiemis discrim̃ eẽ

Expanded text:
ectu simul tributo conferendo laboratum est, et de tribunis plebi cooptandis contentio fuit, et haud ectu simul tributo conferendo laboratum est, et de tribunis plebi cooptandis contentio fuit, et haud paruum motum duo iudicia eorum qui paulo ante consulari potestate fuerant exciuere. omnium primum tribunis militum fuit, dilectum haberi; nec iuniores modo conscripti sed seniores etiam coacti nomina dare ut urbis custodiam agerent. quantum autem augebatur militum numerus, tanto maiore pecunia in stipendium opus erat, eaque tributo conferebatur, inuitis conferentibus qui domi remanebant, quia tuentibus urbem opera quoque militari laborandum seruiendumque rei pconstituta esse arguendo ut plebis partem militia partem tributo conficerent. unum bellum annum iam tertium trahi et consulto male geri ut diutius gerant. in quattuor deinde bella uno dilectu exercitus scriptos, et pueros quoque ac senes extractos. iam non aestatis nec hiemis discrimen esse,
Abbreviated transcription (Latin):
quam non plus in his uiris quam inuob animieẽt sed nefas ẽ tendere aduersus auctoritat̃
saenatus . proinde et uos desinite internrã certamin a locũ inuiriae quae rere etollege
aut faccient quod cens& senatus. Aut si ꝑtina ciustendent dictatorem extemplodicam qutos
abire magis tratum cogat. Cũ omniũ ad sensum conꝓbataoratio eẽt gauderentq patressnt
tribuniciae potesitctis terriculis inuentã eẽ aliam uimiaiorem ad cohercendos ingisitac
uicti consensuomnium comitia tribun orũmilitum habuere qui Κł o ctb magis tratuma capemn
emiliomam̃ cot̃tium . oñ cornelio cossoiterũ .c̃. fabio ambusto .l. iulio tullo tribunsmł conso¬
lari pote feacte mulit cdomimilitiȩq gestac. nam et bellum multiplex fuit eo demtem̃pr aduis
et ad capenã & ad ualerios et inuolscis ut anxir abhostibus recuperar& etromae simlis dit¬

Expanded text:
quam non plus in iis iuris quam in uobis animi esset; sed nefas est tendere aduersus auctoritatem quam non plus in iis iuris quam in uobis animi esset; sed nefas est tendere aduersus auctoritatem senatus. proinde et uos desinite inter nostra certamina locum iniuriae quaerere, et collegae aut facient quod censet senatus, aut si pertinacius tendent, dictatorem extemplo dicam qui eos abire magistratu cogat.' cum omnium adsensu comprobata oratio esset, gauderentque patres sine tribuniciae potestatis terriculis inuentam esse aliam uim maiorem ad coercendos magistratus, uicti consensu omnium comitia tribunorum militum habuere qui kalendis Octobribus magistratuAemilio Mamerco tertium Cn. Cornelio Cosso iterum K. Fabio Ambusto L. Iulio Iulo tribunis militum consulari potestate multa domi militiaeque gesta; nam et bellum multiplex fuit eodem tempore, ad Ueios et ad Capenam et ad Falerios et in Uolscis ut Anxur ab hostibus reciperaretur, et Romae simul dil
Abbreviated transcription (Latin):
collegum dictittens ad semissurum huius ad rogantiam ꝑtinacia alterilis equebat. quin equã¬
opemabimimieo uideritur petis seuinci ab hoste quamuincere ꝑciuemm aluit diunmediocus
tes. postremodesertis munitionibus ꝑ pauciinm aiora castra parsmaxima atq ipsesergus
romam ꝑtenderunt ubicum omnei culpam incollegam inclinar&. Ac ciriuerginum &u
interea p̃eẽ legatos placuit. Ac tadeinde insenatures ẽ certatũq intercollegas madu
siueculpa siue in felicitate imperatorum tumignominiosa clades accepta && censuen
expecttndum iustum tempus comitiorum sed extẽplo nouos tribunos militũ creandos e
militum nibil contradicere. A tenim uero sergius uerginiusq pp̃t̃ quos penitere magistratus
cum in cordia hominũ secundisq rebus ciuittti sinuiti si lentium tenuissent ferocesrete
minaritribunimilitum nisun auctoriate senatuseent. se in uinclaceos duciiuis suro sẽe ui

Expanded text:
collegam dictitans ad se missurum. huius adrogantiam pertinacia alterius aequabat, qui, ne quacollegam dictitans ad se missurum. huius adrogantiam pertinacia alterius aequabat, qui, ne quaopem ab inimico uideretur petisse, uinci ab hoste quam uincere per ciuem maluit. diu in medio caesi milites; postremo desertis munitionibus, perpauci in maiora castra, pars maxima atque ipse Sergius Romam pertenderunt. ubi cum omnem culpam in collegam inclinaret, acciri Uerginium ex castris, interea praeesse legatos placuit. acta deinde in senatu res est certatumque inter collegas maledores patrum siue culpa siue infelicitate imperatorum tam ignominiosa clades accepta esset censuere non exspectandum iustum tempus comitiorum, sed extemplo nouos tribunos militum creandos esi tribuni militum nihil contradicere; at enimuero Sergius Uerginiusque, propter quos paenitere magistratuum eius cum in concordia hominum secundisque rebus ciuitatis inuiti silentium tenuissent, feroces repente minari tribuni
Abbreviated transcription (Latin):
cipro priaetiam causcinfesti quod fide na tibellos etã ante cinmis cuerant ꝑlegatos ultro cieroq:
missos iure iurando inter seobligat cũ exercitibus nec opinato adueis accessere forte ea regione
cittm sedibus magnamole ad eẽromanocredidertnt eadẽ oppinio ueientes in turbȩ concitauit. Iit
ancipiti p̃liocastra romana oppugnabantur. Concursantesq cumillucatq illuc signatrans fer¬
rent. Nec ueientem satis cohibere intramunitiones nec suis munim̃tis acere uimac cueri seab
exceriore poterant hoste un as peserat si exm aiorib: castris subueniretur. ut diuers ae legiones
aliae aduersu capenatem ac faliscũ alie c̃eraeruptionẽ oppid anorum pugnarent. sed castris
p̃erat uerginius priuati sergio inuisus infestusq iscũ plerũq castella oppugnatt superatas¬
munitiones utrumq: in uehihostemnuntiaretur. in armis milites Tenuit siopus for& auxilio

Expanded text:
ci propria etiam causa infesti quod Fidenati bello se iam antea immiscuerant, per legatos ultro citroque ci propria etiam causa infesti quod Fidenati bello se iam antea immiscuerant, per legatos ultro citroque missos iure iurando inter se obligati, cum exercitibus necopinato ad Ueios accessere. forte ea regione citam sedibus magna mole adesse Romani crediderant. eadem opinio Ueientes in urbe concitauit. ita ancipiti proelio castra Romana oppugnabantur; concursantesque cum huc atque illuc signa transferrent, nec Ueientem satis cohibere intra munitiones nec suis munimentis arcere uim ac tueri se ab exteriore poterant hoste. una spes erat, si ex maioribus castris subueniretur, ut diuersae legiones aliae aduersus Capenatem ac Faliscum, aliae contra eruptionem oppidanorum pugnarent; sed castris praeerat Uerginius, priuatim Sergio inuisus infestusque. is cum pleraque castella oppugnatmunitiones, utrimque inuehi hostem nuntiaretur, in armis milites tenuit, si opus foret auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
in sequens annus tribuno smilitum consulari potestate habuit c̃. seruilium ahalam t̃tiumq: seruilu¬
publiũ uergiũq sulpiciã amamiliumiterũmarcũ sergiũ iterũ his cribunis dũcura mominium in
ueiens bellum intenta ẽ neglectum anxiri p̃sidiũ uacationib: militũ et uulscos mercatores uulgo
receptando ꝓditis repente portarũ cuscodibiopp̃s sum ẽ minus militum perit quia p̃ter aegros
lixcrum indomumom̃s ꝑ a grosuicinasqi urbes negotiabantur . nec ueis melius gestares quod tum
caput omniũ curarũ publicarũ erat. Nam et duces romaniplus interseirtrũ qua maduersus hostes
animihabuer & auctum ẽ bellum aduencum repentino capenatiũ atq fidis corumhi duo ȩtruriȩ
populiquic ꝓximi regioneerant : Deuctis ueis bello quoq: romano seꝓximos forecredentes falis¬

Expanded text:
insequens annus tribunos militum consulari potestate habuit C. Seruilium Ahalam tertium Q. Seruilinsequens annus tribunos militum consulari potestate habuit C. Seruilium Ahalam tertium Q. Seruilium L. Uerginium Q. Sulpicium A. Manlium iterum M'. Sergium iterum. his tribunis, dum cura omnium in Ueiens bellum intenta est, neglectum Anxuri praesidium uacationibus militum et Uolscos mercatores uolgo receptando, proditis repente portarum custodibus oppressum est. minus militum periit, quia praeter aegros lixarum in modum omnes per agros uicinasque urbes negotiabantur. nec Ueiis melius gesta res, quod tum caput omnium curarum publicarum erat; nam et duces Romani plus inter se irarum quam aduersus hostes animi habuerunt, et auctum est bellum aduentu repentino Capenatium atque Faliscorum. hi duo Etruriae populi, quia proximi regione erant, deuictis Ueiis bello quoque Romano se proximos fore credentes, Falis
Abbreviated transcription (Latin):
laetitiam beata murbemromanam et inuictam et aeternam illa concordia dicere laudare equites
laudareplebem diemipsum laudibus ferre uictam eam fateri comitatẽ benignitatẽq senatuscer¬
tatim patrib: plebiqi manare gaudio la crimȩ donecreuocatis incuriam patribus sc̃ factumẽ ut tr̃
milittres contioneaduocata pedib: equitibusq: gratias agerent memorẽ pietatis eorũ erga patriũ
dicerent senatumfore placere autẽ om̃b: is uoluntariã extraordinem ꝓfessis militiamaera pro¬
cedere etequicertus numerus aeris ẽ. ad signatus tum primũ equos merere equites coeperunt
uoluntarius duccus exercitus ueios ñ amis sa modo resticuitopera sed noua etiam instituit. Aburbe
eacus intentiore quam antea subuehicura. nequid tãbene merito exercitui adusum de eẽt

Expanded text:
laetitiam, beatam urbem Romanam et inuictam et aeternam illa concordia dicere, laudare equites, laetitiam, beatam urbem Romanam et inuictam et aeternam illa concordia dicere, laudare equites, laudare plebem, diem ipsum laudibus ferre, uictam esse fateri comitatem benignitatemque senatus. certatim patribus plebique manare gaudio lacrimae, donec reuocatis in curiam patribus senatus consultum factum est ut tribuni militares contione aduocata peditibus equitibusque gratias agerent, memorem pietatis eorum erga patriam dicerent senatum fore; placere autem omnibus his uoluntariam extra ordinem professis militiam aera procedere; et equiti certus numerus aeris est adsignatus. tum primum equis suis merere equites coeperunt. uoluntarius ductus exercitus Ueios non amissa modo restituit opera, sed noua etiam instituit. ab urbe commeatus intentiore quam antea subuehi cura, ne quid tam bene merito exercitui ad usum deesset.
Abbreviated transcription (Latin):
equester erat equi pͥblici ñ erant assignati. concilio prius int̃ sese habito senatũ adeunt
factaq dicendi potestate equis se siusstipendia sacturos ꝓmittunt quib: cũ amplissimis ueris
gratiȩ absenatuacte ẽent famaq ea forum atq: urbemꝑ uasissec subito a dcuriam contuis
fitplebis. Pedestrisordinis seauint nunc eẽ operãq: reip̃ extracordin ẽ polliceri seuueios seuqt
ualio ducere uelint si ue iosducti sint. negunt se inde prius quã capta urbe hostũ redituros at̃¬
Tũ uero iamsu ꝑ fundenti selaecitiȩ uixtem poratum ẽ. Nonenim sicut e quites datom agis tratibus nego tiolcu¬
dariiussineq aut incuriamuocati quib: responsumdaretur ut liminȩ curiȩ continebatur senatus
sed prosequisq ex superioreloco ad multicudinẽ in comitiostantẽ uoce manibiq: significare publicã

Expanded text:
equester erat, equi publici non erant adsignati, concilio prius inter sese habito, senatum adeunt equester erat, equi publici non erant adsignati, concilio prius inter sese habito, senatum adeunt factaque dicendi potestate, equis se suis stipendia facturos promittunt. quibus cum amplissimis uerbis gratiae ab senatu actae essent famaque ea forum atque urbem peruasisset, subito ad curiam concursus fit plebis; pedestris ordinis aiunt nunc esse operam rei publicae extra ordinem polliceri, seu Ueios seu quo alio ducere uelint; si Ueios ducti sint, negant se inde prius quam capta urbe hostium redituros esstum uero iam superfundenti se laetitiae uix temperatum est; non enim, sicut equites, dato magistratibus negotio laudari iussi, neque aut in curiam uocati quibus responsum daretur, aut limine curiae continebatur senatus; sed pro se quisque ex superiore loco ad multitudinem in comitio stantem uoce manibusque significare publicam
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃ p̃licum subito undeminime qui screder& accepta calamitas apud ueios et superiorẽ apĩn
causa et concordiamordinũmaiorẽ ardoremq: ad obsidendos ꝑtinacius ueios fecit Nanug
gerꝓmotus a durbem uinͦeq: tantũ noniam in iuncte menib: eent dumoper ainterdiuo
intentius quam nocte custodiunt᷑ pate facta repente portaingens multitudo facib: mgxne
armata igne sconiecit . horeq: mom̃to simulaggerem acuin ea stam longitem poris anisinetiuũ
hausit multiq ibi morttales nequiquã opẽferentes. ferroigniq absumptis Q uod ubirñt
nuntiatũ mestitiamom̃b: sena tuicurã metũq iniecit Netum uero sustinerine c in urbe seu¬
tionec incastris posset et ẽr .p̃l. uelut abseuicte reip̃ in sultarent cumrepente quibicenis

Expanded text:
ius tribunis plebis, cum subito, unde minime quis crederet, accepta calamitas apud Ueios et superiorem Appium in ius tribunis plebis, cum subito, unde minime quis crederet, accepta calamitas apud Ueios et superiorem Appium in causa et concordiam ordinum maiorem ardoremque ad obsidendos pertinacius Ueios fecit. nam cum agger promotus ad urbem uineaeque tantum non iam iniunctae moenibus essent, dum opera interdiu fiunt intentius quam nocte custodiuntur, patefacta repente porta ingens multitudo facibus maxime armata ignes coniecit, horaeque momento simul aggerem ac uineas, tam longi temporis opus, incendium hausit; multique ibi mortales nequiquam opem ferentes ferro ignique absumpti sunt. quod ubi Romam est nuntiatum, maestitiam omnibus, senatui curam metumque iniecit, ne tum uero sustineri nec in urbe seditio nec in castris posset et tribuni plebis uelut ab se uictae rei publicae insultarent, cum repente quibus census
Abbreviated transcription (Latin):
taedio nondeniq: regniquicquam apud eos nouatũ sit ñ ne gata a uxilia ab etruscis in ritaugs
animos Morietur emm ex templo quicũq: erit seditionis auctor nec uiquã dicere ealiceht
quae apud uos impunȩ dicuntur fustuariũ meret᷑ qui signa relinquid aut p̃sidio decedit de¬
toressignarelinquendi et deserendicastra nonuniaut adter: milit sed uniuersis exinidb nlĩ
in contione audiuntur Adeo quid quid tribunus plebiloquitur etsi ꝓdendae patriȩ dissolued a m̃
ẽ ut quae lnc uociferantur eadem in castris & apud milites agant & exercitus corrumpant did
parere ñ patiatur qm̃ eademũ rom aeliberits ẽ . ñ senatum ñ magistatus ñ leges ñ mores
maiorum ñ instituta patrum ñ disciplinã uereri militiae . par iam et iam in contionib tracans

Expanded text:
taedio, non denique regni, quicquam apud eos nouatum sit, non negata auxilia ab Etruscis inritauerint taedio, non denique regni, quicquam apud eos nouatum sit, non negata auxilia ab Etruscis inritauerint animos; morietur enim extemplo quicumque erit seditionis auctor, nec cuiquam dicere ea licebit quae apud uos impune dicuntur. fustuarium meretur, qui signa relinquit aut praesidio decedit: auctores signa relinquendi et deserendi castra non uni aut alteri militi sed uniuersis exercitibus palam in contione audiuntur; adeo, quidquid tribunus plebi loquitur, etsi prodendae patriae dissoluendae reest ut quae hic uociferantur, eadem in castris et apud milites agant et exercitus corrumpant ducibusque parere non patiantur, quoniam ea demum Romae libertas est, non senatum, non magistratus, non leges, non mores maiorum, non instituta patrum, non disciplinam uereri militiae.' par iam etiam in contionibus erat App
Abbreviated transcription (Latin):
discrim̃ opinionis secuturũ exhac re putatis utrũ tandem finitum populi romani metũ ẽẽ puter
cuius si qua urbs primũ illud breuis simitemporis sustinuerit in pecũ nihil de indetimeat an¬
hic sit terror nominis nr̃i utexercitũ r̃. non tediũ longinq᷑ oppugnationis ñius hnemis
becircum sessa semelamouere possit nec finẽ ullũ aliuo belliquã uctoriã nouerit. necmn
potius bella quam ꝑseuerantia gerat quȩ in omni quidem genere militiae maximȩ ama
dendis urbib: nec essaria ẽ : Quarũ plerasq munitionib: ac nacuralisitu in expugnabiles f
sitiq tẽpus ipsum uincit atq expugnat sicut ueios expugnabit nisi auxilio ostib: tr̃ p̃lsuo
qđ ueientib: optatũ eqͦ contingere possit quamut seditionib: primum urbs roma nademd
excontagione castra impletntur . Atherculeapud hostis tanta modestia ẽ ut non obsidons

Expanded text:
discrimen opinionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum esse putent discrimen opinionis secuturum ex hac re putatis, utrum tandem finitimi populum Romanum eum esse putent cuius si qua urbs primum illum breuissimi temporis sustinuerit impetum, nihil deinde timeat, anhic sit terror nominis nostri ut exercitum Romanum non taedium longinquae oppugnationis, non uis hiemis ab urbe circumsessa semel amouere possit, nec finem ullum alium belli quam uictoriam nouerit, nec impetu potius bella quam perseuerantia gerat? quae in omni quidem genere militiae, maxime tamen in obsidendis urbibus necessaria est, quarum plerasque munitionibus ac naturali situ inexpugnabiles fame sitique tempus ipsum uincit atque expugnat,—sicut Ueios expugnabit, nisi auxilio hostibus tribuni quod Ueientibus optatum aeque contingere possit quam ut seditionibus primum urbs Romana, deinde uelut ex contagione castra impleantur? at hercule apud hostes tanta modestia est ut non obsidionis
Abbreviated transcription (Latin):
tib: eampatientiã non adhibebimus quam uel usus acuolupta selicere solet : A ne effeminata corpora
militum nr̃oꝵ eẽputamꝰ ad eomolles animos ut hiemẽ unam durarein castris ab eẽ abdomoñ possit
ut tam quã nauadebellũ tempestatib captandis et obseruando tempore annigerant ñ aestus ñ frigo¬
ra patipossint. Prubes canꝑfeccasi quis eis haecobiciat contendantq: et animis et corporib: sius uilẽ
patientia in eẽ et seux tahiemẽ atqiaes tat ebella gerere posse nec sepa trocinũ mollitiae
inerciȩq mandasse tribunis et meminis se hacipsã potescitẽ ñ inumbra nec intectis maiores suos
oretsse. haec uirtute militũ urorũ baecromano nomines digna non ueios tantum nec hoc bellum
intueri qđ instat sed ftmã & aliabella et adceteros populos inposterũ quaerere: Anmediocre

Expanded text:
tibus eam patientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adeone effeminata corpora tibus eam patientiam non adhibebimus quam uel lusus ac uoluptas elicere solet? adeone effeminata corpora militum nostrorum esse putamus, adeo molles animos, ut hiemem unam durare in castris, abesse ab domo non possint? ut, tamquam nauale bellum tempestatibus captandis et obseruando tempore anni gerant, non aestus, non frigora pati possint? erubescant profecto, si quis eis haec obiciat, contendantque et animis et corporibus suis uirilem patientiam inesse, et se iuxta hieme atque aestate bella gerere posse, nec se patrocinium mollitiae inertiaeque mandasse tribunis, et meminisse hanc ipsam potestatem non in umbra nec in tectis maiores suos creasse. haec uirtute militum uestrorum, haec Romano nomine sunt digna, non Ueios tantum nec hoc bellum intueri quod instat, sed famam et ad alia bella et ad ceteros populos in posterum quaerere. an mediocre
Abbreviated transcription (Latin):
utiles sequantur illamuiã consiliii actura operum tanto labore factorũuastatiomminens finiũ nr̃oꝵ
etruscumbellum ꝓueiente concitatum. haec sunt tribunic̃siliaurã ñ hercule dissimilia acsiquis aegro
quicurari se fortum passus conuales repossit: cibi gratia p̃sentis aut potionis longinquum et forsitan
adhoc bellum nihil ꝑtiner & ad disciplinam certemilitiȩ
plurimumint̃erat insuescere militẽ nrm̃ non solum parta uictoria fru. sed sietia mres lentior
paticedium et quamuis sere speiexitum exspecutre et sinon sit estate ꝑ fectumbellũ hie mem
operiri nec sicut aestiuas aues statim autun no tecta acrecessum circumspicere : Obsecro uos
uenan distudium acuolupias homines ꝑniues acpruinas inmontes siluasq rapit belli necessita¬

Expanded text:
utiles sequantur illam uiam consilii, iactura operum tanto labore factorum, uastatio imminens finium nostrorum, utiles sequantur illam uiam consilii, iactura operum tanto labore factorum, uastatio imminens finium nostrorum, Etruscum bellum pro Ueiente concitatum. haec sunt, tribuni, consilia uestra, non hercule dissimilia ac si quis aegro qui curari se fortiter passus extemplo conualescere possit, cibi gratia praesentis aut potionis longinquum et forsitan ad hoc bellum nihil pertineret, ad disciplinam certe militiae plurimum intererat, insuescere militem nostrum non solum parata uictoria frui, sed si etiam res lentior sit, pati taedium et quamuis serae spei exitum exspectare et si non sit aestate perfectum bellum, hiemem opperiri nec sicut aestiuas aues statim autumno tecta ac recessum circumspicere. obsecro uos, uenandi studium ac uoluptas homines per niues ac pruinas in montes siluasque rapit: belli necessita
Abbreviated transcription (Latin):
tum loquar. Cum tantum laboris exhaustum sit ettd finemiam operis tandem ꝑuentum. linquen¬
da nehaeccensetis ut ad aestatẽ rursus nouo deinte grohis instituendis ex sudetur labore: quanto ẽ
minus opera teris facta & insiare acꝑseuerare de fungiq: cura. breuis enim ꝓfecto res ẽ siuno
temp̃r ꝑagitur necipsi ꝑ intermissiones his int̃uallaq: lentiorem spem nrãm facimꝰ loquar deo pere
& detemporisiactura quid periculi quod differendobello adimus nuncobliuiscinos haectã crebra
quantuminillis ẽ. capereueios lib& quis ẽ qui pondeat eundem si differretur bellum animũ
postea fero cum silax am̃tum dederis maior frequentiorq: legatio iturasit cũ id quod nunc offendit
animos uelipsius uolunta teregis qui obstare regnumsuum saluticiuium nolit uidete quot resquam in¬

Expanded text:
tum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem perventum, relinquentum loquar? cum tantum laboris exhaustum sit et ad finem iam operis tandem perventum, relinquendane haec censetis, ut ad aestatem rursus novus de integro his instituendis exsudetur labor? quanto est minus operae tueri facta et instare ac perseverare defungique cura? brevis enim. profecto res est, si uno tenore peragitur nec ipsi per intermissiones has intervallaque lentiorem spem nostram facimus. loquor de operae et de temporis iactura. quid ? Periculi, quod differendo bello adimus, num oblivisci nos haec tam crebra quantum in illis est, capere Ueios licet. quis est qui spondeat eundem, si differtur bellum, animum postea fore, cum si laxamentum dederis, maior frequentiorque legatio itura sit, cum id quod nunc offendit animos, uel ipsius uoluntate regis qui obstare regnum suum saluti ciuium nolit? uidete, quot res, quam in
Abbreviated transcription (Latin):
trauis caedis inpiae legatorum nr̃orũ etruria momnẽ aduersus nos concittre uduenot hal
tiones bellum gerio port& sinos tamiustũ odiumni hil mou& neillaquidem orouos mouent aperibo
ingentib: septa urbsẽ quib: in tramuros cohercetur hostis agrũ non colunt. et culta euasteas
Bellosi reducimus exercitũ quis ẽ qui dubit& illos ñ acupiditatesolum ulciscendi sedetiã ntis¬
sitacte in posita ex alieno p̃dandi cumsua amiserint a grũ nrũ inuasu rosit̃ differim igitꝰ lo
isto consilio sed intrafinesnrõs accipimus . Quid illud quod propriȩ admilites ꝑtinet qͥbiben tc̃s
uerãq rẽoperis ꝑtantum spatud uxerunt castella primopauca postea exercitu a ueters¬
rima fecer̃ municiones non in urbem modo sed in etruriam etiam speccantes si qua in de a uxilia¬
ueniantopposuere quid turres quiduinets testudinesq: & talium oppugnadarum urbium appara¬

Expanded text:
tra ius caedis impiae legatorum nostrorum; Etruriam omnem adversus nos concitare voluerunt vot per dilationes bellum geri oportet? si nos tam iustum odium nihil movet, ne illa quidem, oro vos, movent? operibus ingentibus saepta urbs est, quibus intra muros coercetur hostis; agrum non coluit, et culta evastata sunt bello; si reducimus exercitum, quis est qui dubitet illos non a cupiditate solum ulciscendi, sed etiam necessitate imposita ex alieno praedandi, cum sua amiserint, agrum nostrum invasuros? non differimus igitur bellum isto consilio, sed intra fines nostros accipimus. quid ? illud quod proprie ad milites pertinet, quibus bonutrumque operis, per tantum spatii duxerunt: castella primo pauca, postea amp exercitu aucto creberrima fecerunt; munitiones non in urbem modo sed in Etruriam etiam spectantes, si qua inde auxiliaveniant, opposuere; quid turres, quid vineas testudinesque et alium oppugnandarum urbium appara
Abbreviated transcription (Latin):
te muta uerat imprmutatꝰ alia spes alius animus hominũ fortuna quoq alia urbis uiderlomnũptũ
in eos quia ueis inillo pauore fugerant moremilierianim aduertit effec̃q nehostis mexine mñlis
militie c̃o de inde indictodileccu indiẽ ceriũ ipse interĩ ueios ad confirmandos militũ an montan
latiniherniciq operã suc̃ pollicentes ad idbellum uenere qͥbicũ gratics in senat uegist bietuta
matris refectã dedicaturũ iam ante abregeseruio cullio dedictt  ꝓfectuscũ exeruuauitus¬
exspeciatione hominũmaiore quã spe in agro primũ nepe sino cũ stdiscis etccpenatabisi gaĩss

Expanded text:
t. omnia repente mutauerat imperator mutatus; alia spes, alius animus hominum, fortuna quoque alia urbis uideri. omnium primum t. omnia repente mutauerat imperator mutatus; alia spes, alius animus hominum, fortuna quoque alia urbis uideri. omnium primum in eos qui a Ueiis in illo pauore fugerant more militari animaduertit, effecitque ne hostis maxime timendus militi esset. deinde indicto dilectu in diem certam, ipse interim Ueios ad confirmandos militum animos intLatini Hernicique, operam suam pollicentes ad id bellum uenere; quibus cum gratias in senatu egisset dictator, Matris refectam dedicaturuexspectatione hominum maiore quam spe in agro primum Nepesino cum Faliscis et Capenatibus signa co
Abbreviated transcription (Latin):
uobis inquit iuuenẽ filiũ tenens effigiẽ atqrimaginẽ ei quẽ uos antea tribunũmilitũ explebeprim̃ feca
pecentimeisq ꝓeo adiectis p̃cibus mandetis : datũid pecenti patrifiliusq eius publius licinus erl¬
milicũ consulari potestate cũ is quossupna scripsim dec larati titimus genutiusq: Iribuni mltipsi
fuie adueios. Aegre ibimiles recentus a fugaẽ cũ ꝑua siss& castra rumor ducibus exercituq uaes ua
castrx adueiooppugnari. lam partem hostiũ tenderea durbẽ agmin einfesco crediderar sno¬
sũq in muro seẽt matronarũ quas exdomo conciuerat publicꝰ pauor obsecrationes intẽplisue
renterrorẽ si sacrarenouatarite s iꝓcurata ꝓdigia eẽnt. Ialudilatineq: in staurutceruandin
lacualba no a qua emissa in agros ueiosq fata ad petebant. Igit᷑ fatalisdux ad excidũilius ubs

Expanded text:
uobis' inquit, 'iuuenem', filium tenens, 'effigiem atque imaginem eius quem uos antea tribunum militum ex plebe primum fecistis. uobis' inquit, 'iuuenem', filium tenens, 'effigiem atque imaginem eius quem uos antea tribunum militum ex plebe primum fecistis. petenti meisque pro eo adiectis precibus mandetis.' datum id petenti patri filiusque eius P. Licinius tribunus militum consulari potestate cum iis quos supra scripsimus declaratus. Titinius stris quoque fuit ad Ueios. aegre ibi miles retentus a fuga est cum peruasisset castra rumor ducibus exercituque caeso castra ad Ueios oppugnari, iam partem hostium tendere ad urbem agmine infesto, crediderant; concursumque in muros est et matronarum, quas ex domo conciuerat publicus pauor, obsecrationes in templis rent terrorem, si sacra renouata rite, si procurata prodigia essent. iam ludi Latinaeque instaurata erant, iam ex lacu Albano aqua emissa in agros, Ueiosque fata adpetebant. igitur fatalis dux ad excidium illius urbis