comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ingrati datur actio que uidetur equa omnibus. Quid ni: Cum
urbes quoque urbibus que prestitere exprobrent: & maiores col¬
lata aposteris exigant: nostri maiores scilicet maximi uiri ab
hostibus tantum es petierunt. Beneficia magno animo dabant
magno perdebant: excepta macedonum gente: non est in ulla
data aduersus ingratum actio. Magnumꝙ hoc argumentum
est dandum non fuisse: quia aduersus hoc maleficium omnes cõ-
bi atq alicubi diuersa pena est: sedubique aliqua. Hoc frequen¬
tissimum crimen nusquam punitur: ubique improbatur: neq
absoluimus illud: sed cum difficilis esset: incerte rei extimatio
tantum odio damnauimus: & inter ea reliquimus que adiudi-¬
ces deos mittimus: rationes autem multe mihi occurrunt prop¬
ter quas crimen hoc in legem cadere non debeat. Primum om¬
nium pars optima beneficii perit: si actio sicut certe pecunie
aut exconducto aut ex locato datur. Hoc enim in illo spetiosis¬

Expanded text:
ingrati datur actio ; quae videtur aequa omnibus. " Quidni ? cum ingrati datur actio ; quae videtur aequa omnibus. " Quidni ? cum urbes quoque urbibus, quae praestitere, exprobrent et in maiores collata a posteris exigant." Nostri maiores, maximi scilicet viri, ab hostibus tantum res repetierunt, beneficia magno animo dabant, magno perdebant; excepta Macedonum gente non est in ulla data adversus ingratum actio. Magnumque hoc argumentum est dandam non fuisse, quia adversus maleficium omne consenbi atque aliubi diversa poena est, sed ubique aliqua, hoc frequentissimum crimen nusquam punitur, ubique improbatur. Neque absolvimus illud, sed eum difficilis esset incertae rei aestimatio, tantum odio damnavimus et inter ea reliquimus, quae ad iudices deos mittimus. Rationes autem multae mihi occurrunt, propter quas crimen hoc in legem cadere non debeat. Primum omnium pars optima beneficii periit, si actio sicut certae pecuniae aut ex conducto et locato datur. Hoc enim in illo speciosis
Abbreviated transcription (Latin):
tineatur. geometriam dico & sublimium cursum: & siqua alia
propter subtilitatem lubrica sunt: ita beneficia quedam ma-¬
gnitudo non patitur excidere: quedam minora sed numero
plurima & temporibus diuersa effluunt ut dixi: quia non sub¬
inde illa tractamus.: nec libenter quid cuique debeamus reco¬
gnoscimus. Audi uoces petentium: nemo non uicturam sem¬
per in animo suo memoriam dixit. Nemo non deditum se &
deuotum professus est: & siquid aliud humilius uerbum quo se
oppigneret inuenit. Post exiguum tempus. idem illi uerba
priora quasi sordida & parum libera euitant: perueniunt de¬
inde eo quo ut ego existimo pessimus quisque atq ingratissimus
peruenit: ut obliuiscantur. Adeo enim ingratus est qui oblitus
est ut ingratus sit cui beneficium in mentem uenit. Hoc tam¬
en inuisum uitium an impunitum esse debeat queritur: & an
hec lex que in scolis exercetur etiam inciuitate ponenda sit: ꝗ a

Expanded text:
tinuetur, geometriam dico et sublimium cursum et si qua alia tinuetur, geometriam dico et sublimium cursum et si qua alia propter suptilitatem lubrica sunt, ita beneficia quaedam magnitudo non patitur excidere, quaedam minora sed numero plurima et temporibus diversa effluunt, quia, ut dixi, non subinde illa tractamus nec libenter, quid cuique debeamus, recognoscimus. Audi voces petentium. Nemo non victuram semper in animo suo memoriam dixit, nemo non deditum se et devotum professus est, et si quod aliud humilius verbum, quo se oppigneraret, invenit. Post exiguum tempus idem illi verba priora quasi sordida et parum libera evitant ; perveniunt deinde eo, quo, ut ego existimo, pessimus quisque atque ingratissimus pervenit, ut obliviscantur. Adeo enim ingratus est, qui oblitus est, ut ingratus sit, cui beneficium in mentem venit. Hoc tam invisum vitium an impunitum esse debeat, quaeritur, et an haec lex, quae in scholis exercetur, etiam in civitate ponenda sit, qua
Abbreviated transcription (Latin):
nostram collata pereant:quia ipsa nunquam retractatur. Ne¬
mo quod fuit tanquam in preterito. sed tanquam inperdito po¬
nit. ideoq caduca memoria est futuro imminentium. Hoc loco
reddendum est epicuro testimonium qui assidue queritur quod
aduersus preterita simus ingrati: quod quecunque percepimus
bona in memoriam non reducamus: nec inter uoluptates nume¬
remus:cum certior nulla sit uoluptas ꝗͣ que iam eripi non potest:
presentiabona non dum tota in solido sunt: potest illa aliquis
casus incidere: futurapendent & incerta sunt quod preteriit
inter tuta sepositum est. Quomodo quisquam gratus esse aduer¬
sus beneficia potest qui omnem uitam suam transtulit. presen¬
tium intuitus ac futurorum memoria gratos facit: memorie
minimum tribuit quisquis spei plurimum. Quem ad modum ma
liberalis quedam res semel percepte herent: quedam non: ut sci¬
as non satis esse didicisse: intercidit enim eorum scientia nisi cõ-¬

Expanded text:
nostram collata pereant, quia ipsa numquam retractatur. Nenostram collata pereant, quia ipsa numquam retractatur. Nemo, quod fuit, tamquam in praeterito sed tamquam in perdito ponit, ideoque caduca memoria est futuro imminentium. Hoc loco reddendum est Epicuro testimonium, qui adsidue queritur, quod adversus praeterita simus ingrati, quod, quaecumque percipimus bona, non reducamus nec inter voluptates numeremus, cum certior nulla sit voluptas, quam quae iam eripi non potest. Praesentia bona nondum tota in solido sunt, potest illa casus aliquis incidere ; futura pendent et incerta sunt ; quod praeteriit, inter tuta sepositum est. Quomodo gratus esse quisquam adversus beneficia potest, qui omnem vitam suam transilit praesentium totus ac futurorum ? Memoria gratum facit ; memoriae minimum tribuit, quisquis spei plurimum. Quemadmodum, mi Liberalis, quaedam res semel perceptae haerent, quaedam, ut scias, non est satis didicisse intercidit enim eorum scientia, nisi con
Abbreviated transcription (Latin):
uile est. Sequitur autem ut ubi quod acceperis leue nouorum
cupiditas fecit: auctor quoque eorum non sit in pretio. Amaui¬
mus aliquem & suspeximus: & fundatum ab illo statum nostrũ
professi sumus: ꝗͣ diu placebant nobis ea que consecuti sumus.
Deinde irrupit animum aliorum admiratio: & ad ea impetus
factus est : uti mortalibus mos est ex magnis maiora cupiendi:
proximus excidit quicquid ante beneficium apud nos uocaba¬
tur. ne ea intuemur que nos aliis preposuere: sed ea sola que for¬
tuna precedentium ostentat: non potest autem quisquam & in¬
uidere & gratias agere: quia inuidere querentis & mesti est: gra¬
tias agere gaudentis. Deinde quia nemo nostrum nouit nisi ad
tempus quod eum maxime transit. Ad preterita rari animum
retorquent: sic fitut preceptores eorumq beneficia intercidãt:
quia totam pueritiam reliquimus. Sic fit ut in adolescentiam

Expanded text:
vile est. Sequitur autem, ut, ubi quod acceperis leve novorum vile est. Sequitur autem, ut, ubi quod acceperis leve novorum cupiditas fecit, auctor quoque eorum non sit in pretio. Amavimus aliquem et suspeximus et fundatum ab illo statum nostrum professi sumus, quamdiu nobis placebant ea, quae consecuti sumus ; deinde irrumpit animum aliorum admiratio, et ad ea impetus factus est, uti mortalibus mos est ex magnis maiora cupiendi. Protinus excidit, quidquid ante apud nos beneficium vocabatur, nec ea intuemur, quae nos aliis praeposuere, sed ea sola, quae fortuna praecedentium ostentat. Non potest autem quisquam et invidere et gratias agere, quia invidere querentis et maesti est, gratias agere gaudentis. Deinde quia nemo nostrum novit nisi id tempus, quod cum maxime transit, ad praeterita rari animum retorquent ; sic fit, ut praeceptores eorumque beneficia intercidant, quia totam pueritiam reliquimus ; sic fit, ut in adulescentiam
Abbreviated transcription (Latin):
minit sine impendio gratus est. Hoc quod non operam non opes¬
exigit non felicitatem qui non prestat: nullum habet quo lateat
patrocinium. Nunquid enim uoluit gratus esse qui beneficium
tam longe proiecit ut extra conspectum suum poneret: Quemad¬
modum que in usu sunt & manum quotidie tactumq patiuntur.
nunquam periculum situs adeunt: illa que ad oculos non reuocan¬
tur: sed extra conuersationem ut superuacua iacuerunt: sordes
ipsa colligitur uetustate: ita quicquid frequens cogitatio exer¬
cet ac renouat memorie nunquam subducitur: que nihil perdit
nisi ad quod sepe non respexerit. Preter hanc causam alie quoque
sunt que nobis non nunquam maxima merita uellant. Prima
omnium ac potentissima: quod nouis semper cupiditatibus oc¬
cupati: non quid habeamus sed quid speramus attendimus. nõ
in id quod est. sed in id quod appetitur intentis: quicquid doni

Expanded text:
minit, sat sine impendio gratus est. Hoc, quod non operam exigit, non opesminit, sat sine impendio gratus est. Hoc, quod non operam exigit, non opes, non felicitatem, qui non praestat, nullum habet, quo lateat, patrocinium ; numquam enim voluit gratus esse, qui beneficium tam longe proiecit, ut extra conspectum suum poneret. Quemadmodum, quae in usu sunt et manum cotidie tactumque patiuntur, numquam periculum situs adeunt, illa, quae ad oculos non revocantur, sed extra conversationem ut supervacua iacuerunt, sordes ipsa colligunt vetustate, ita, quidquid frequens cogitatio exercet ac renovat, memoriae numquam subducitur, quae nihil perdit, nisi ad quod non saepe respexit. Praeter hanc causam aliae quoque sunt, quae nobis merita non numquam maxima evellant. Prima omnium ac potentissima, quod novis semper cupiditatibus occupati non, quid habeamus, sed quid petamus, spectamus1; in id, quod adpetitur, intentis, quidquid est domi,
Abbreviated transcription (Latin):
los uestigium: certe meritorum intra malam conscientiam inclu¬
sorum. Aliquando ad referendam gratiam conuerti ex aliqua
causa possunt: si illos pudor admonuerit: si subita honeste rei cu¬
piditas: qualis solet ad tempus in malis pectoribus exurgere. si mu¬
tauerit facilis occasio. Hic nunquam fieri gratus potest: cui bene¬
ficium totum elapsum est: & utrum tu peiorem uocas apud quem
gratia beneficii intercidit: an apud quem etiam memoria: Ui¬
tiosi sunt oculi qui lucem reformidant: ceci qui non uident: &
parentes suos non amare impietas est: non agnoscere insania.
Quis tam ingratus est ꝗͣ qui quod in prima parte animi positum es¬
se debuit: & semper occurrere: ita seposuit & abiecit ut in ignorã¬
tiam uerteret: Apparet illum de reddendo non sepe cogitasse
cui obrepsit obliuio. Denique ad reddendam gratiam & uirtu¬
te opus est & tempore & facultate & aspirante fortuna. Qui me¬

Expanded text:
los vestigium certe meritorum intra malam conscientiam inclulos vestigium certe meritorum intra malam conscientiam inclusorum ; aliquando ad referendam gratiam converti ex aliqua causa possunt, si illos pudor admonuerit, si subita honestae rei cupiditas, qualis solet ad tempus etiam in malis pectoribus exsurgere, si invitaverit facilis occasio ; hic numquam fieri gratus potest, cui beneficium totum elapsum est. Et utrum tu peiorem vocas, apud quem gratia beneficii intercidit, an apud quem etiam memoria ? Vitiosi oculi sunt, qui lucem reformidant, caeci, qui non vident ; et parentes suos non amare impietas est, non adgnoscere insania ! Quis tam ingratus est, quam qui, quod in prima parte animi positum esse debuit et semper occurrere, ita seposuit et abiecit, ut in ignorantiam verteret ? Apparet illum non saepe de reddendo cogitasse, cui obrepsit oblivio. Denique ad reddendam gratiam et virtute opus est et tempore et facultate et adspirante fortuna ; qui me
Abbreviated transcription (Latin):
TI LIBERALIS: IDEO ET DE IN¬
GRATIS IN GRATI OUERUNTUR CUMINTERIM NOC
omnibus heret: quod omnibus displicet: adeoq in contrarium itur
ut quosdam habeamus infestissimos: non post beneficia tantum
sed propter beneficia. Hoc prauitate nature accidere quibus-¬
dam non negauerim:quia pluribus memoriam tempus interpo¬
situm subducit. Nam que recentia apud illos uiguerunt. ea in¬
teriecto spatio obsolescunt. Dequibus fuisse mihi disputationẽ¬
tecum scio: cum tu illos non ingratos uocares sed oblitos: tanquã
ea res ingratum excuset que facit: aut quia hoc accidit alicui¬
non sit ingratus: cum hoc non accidat nisi ingrato. Multa sunt
genera ingratorum: ut furum: ut homicidarum.: quorum una
culpa est: ceterum in partibus uarietas magna. Ingratus est qui
beneficium accepisse se negat. quod accepit: ingratus est qui dis¬
simulat: ingratus qui non reddit. ingratissimus omnium qui ob¬
litus est. Illi enim si non soluunt tamen debent: & estat apud il¬

Expanded text:
ti Liberalis ; ideo de ingratis etiam ingrati queruntur, cum interim hoc omnibus haeret, quod omnibus displicet, adeoque in contrarium itur, ut quosdam habeamus infestissimos non post beneficia tantum sed propter beneficia. Hoc pravitate naturae accidere quibusdam non negaverim, pluribus, quia memoriam tempus interpositum subducit ; nam quae recentia apud illos viguerunt, ea interiecto spatio obsolescunt. De quibus fuisse mihi tecum disputationem scio, cum tu illos non ingratos vocares sed oblitos, tamquam ea res ingratum excuset, quae facit, aut, quia hoc accidit alicuinon sit ingratus, cum hoc non accidat nisi ingrato. Multa sunt genera ingratorum, ut furum, ut homicidarum, quorum una culpa est, ceterum in partibus varietas magna. Ingratus est, qui beneficium accepisse se negat, quod accepit ; ingratus est, qui dissimulat; ingratus, qui non reddit, ingratissimus omnium, qui oblitus est. Illi enim si non solvunt, tamen debent, et extat apud il
Abbreviated transcription (Latin):
Erte abdicatis pugnare licet. Pudet me. Ter uidti milit¬
ant. Senator post sexagesimum & quintum annum in cu¬
ria uenire non cogitur: nec uetatur. Quicquid honoris nomine:
datur. in utranque partem licet. Alioquin desinit premium esse:
cui necessitas iniungitur. Ocium imperas animo non ocioso. Tum¬
ultus exortus est. In me omnium ciuium diriguntur oculi. Et
adhuc uerum dicendum: nihil mihi patria debet. Nunquam
pugnaui nisi coactus. Adhuc militia mea legis munus est. Athe
tionem uirtute deleuit: ego merui.

Expanded text:
erte abdicatis pugnare licet. Pudet me, ter uicti militant. Senator post sexagesimum et quintum annum in curiam uenire non cogitur nec uetatur. Quicquid honoris nomine datur, in utramque partem licet; alioqui desinit praemium esse cui necessitas iniungitur. Otium imperas animo non otioso. Tumultus exortus est; in me omnium ciuium diriguntur oculi et adhuc, uerum dicendum est, nihil mihi patria debet: numquam pugnaui nisi coactus. ationem uirtute deleuit, ego merui.
Abbreviated transcription (Latin):
N ec infelix uirtus amittit glorie titulum: nec gloriam uirtutis inter¬
cipit fortuita felicitas. Nunquam maiorum nostrorum prudentia
tantis muneribus tyrannicidium emeret: si illud etiam libido pro¬
mitteret. Nouo in auditoq more pugnabant. Tyrannicida pro
adultero: tyrannus propudicitia. Occidistitu maritum fortu¬
na tyrannum. Tirannum cadere rei publice uolo: occidat illum ci¬
uis iratus. Misceat maledicta uulneribus qualia in adulterum ma¬
ritus adulterat. Ab adultere obsculis ad premium curris. Nolo
tyrannicida imitetur anteqͣ occidat tyrannum. Populus res pu¬
blica ueneno uinci hostem noluit. Proditione noluit.Honorabo'
subitum tyrannicidium: non honorabo fortuitum: non actum.
PARS ALTERA.

Expanded text:
nec infelix uirtus amittit gloriae titulum, nec gloriam uirtutis internec infelix uirtus amittit gloriae titulum, nec gloriam uirtutis intercipit fortuita felicitas. Numquam maiorum nostrorum prudentia tantis muneribus tyrannicidium emeret, si illud etiam libido promitteret. Nouo inauditoque more pugnabant, tyrannicida pro adulterio, tyrannus pro pudicitia. Occidisti tu maritum, fortuna tyranuum. Tyrannum cadere reipublicae uolo; occidat illum ciuis iratus, misceat maledicta uulneribus qualia in adulterum maritus adtulerat. Ab adulterae osculis ad praemium curris. Nolo tyrannicida imitetur antequam occidat tyrannum. Populus Romanus ueneno uinci hostem noluit, proditione noluit. Honorabo subitum tyrannicidium, non honorabo fortuitum, non coactum. Pars altera.
Abbreviated transcription (Latin):
on fecisset tyrannicidium nisi illum tyrannus armasset: Cu¬
ius adulter non fuit: qui etiam tyranni fuit : Imputat no¬
bis: quod deprehensus in adulterio mori noluit.Tyrannicida ues¬
ter iure occidi potuit atyranno. Certamen impari conditione cõ¬
tractum publica fortuna distraxit. Non innocentior uicit: sed for¬
tior. Tulit secum tyrannus gladium. Sic enim occisuri ueniunt.
Cur solus ad premium uenis: Tirannum certe occidisti cum adulte:¬
ra. Non loricam clipeum ue sumpsit: sed pertenuem ac lucidam
uestem. Perfusus unguento intrauit cubiculum in quo tirãnum
non esse diligenter agnouerat.Tyrannicida noster ne tyrannũ
inueniret optauit. Ducat tyrannicidam in arcem tyrannus nõ
uxor. odium non amor. Ascensurus ferat animum: ferat ferrũ.
Ea illo ubi inueniat tyrannum. Omnia honesta opera firmitas in¬
choat: occasio perficit. Sepe honorata uirtus est: & ubi eam fefellit
exitus. Scelera quoque quanuis citra exitum subsederint puniuntur.

Expanded text:
on fecisset tyrannicidium, nisi illum tyrannus armasset. Cuius adulter non fuit qui etiam tyranni fuit? Inputat nobis quod deprehensus in adulterio mori noluit. Tyrannicida uester iure occidi potuit a tyranno. Certamen in pari condicione contractum publica fortuna distraxit. non innocentior uicit, sed fortior. Tulit secum tyrannus gladium; sic enim occisuri ueniunt. Cur solus ad praemium uenis ? tyrannum certe occidisti cum adultera. Non loricam clipeumue sumsit, sed tenuem ac perlucidam uestem; perfusus unguento intrauit cubiculum, in quo tyrannum non esse diligenter agnouerat. Tyrannicida noster ne tyrannum inueniret optauit. Ducat tyrannicidam in arcem tyrannus, non uxor, odium, non amor; ascensurus ferat animum, ferat ferrum; eat illo ubi inueniat tyrannum. Omnia honesta opera uoluntas inchoat, occasio perficit. Saepe honorata uirtus est et ubi eam fefellit exitus; scelera quoque quamuis citra exitum subsederint puniuntur;
Abbreviated transcription (Latin):
on ut nepotem seruaret fecit: sed ut inflammaret uxorem
ueneficii: me uenefice mancipatum. Mihi consocero iudices
ne uiuam quidem priorem uxorem conuenit. Mortua uero inimi¬
cum professus languente puero cum uociferatione atq conuitio au-¬
spicans quicquid accidit uenit qui ad sanos nepotes nunquam ante
uenisset: Non admisi. Et tunc enim uide uenire rapturum. Extra
abet hoc montanus uitium. sententias suas repetendo corrũ¬
pit:dum non contentus unam rem semel bene dicere efficit
ut bene dixerit. Propter hoc solebat scaurus montanum inter ora¬
tores ouidium uocare. Nam & ouidius nescit. quod bene gessit re¬
linquere. Cum polissene esset adducta tumulo quoque hecuba di-¬
xit. Cinis ipse sepulti ingenus hoc pugnat. Poterat esse contentus
A diecit tumulo quoque sensimus hostem. Neq hoc contentus adie¬
cit. Eacide fecunde fuit. Aiebat scaurus non minus magnam
uirtutem esse: scire dicere ꝗͣ scire definire.
FILIA CONSCIA IN UENENO PRIUIQUI

Expanded text:
on ut nepotem seruaret fecit, sed ut infamaret uxorem ueneficii, me ueneficae emancipatum. Mihi cum socero, iudices, ne uiua quidem priore uxore conuenit, mortua uero inimicum professus languente puero cum uociferatione atque conuitio auspicans quidquid accidit uenit, qui ad sanos nepotes numquam ante uenisset. non admisi; et tunc enim uidi uenire rapturum. Extra. Habet hoc MONTANVS uitium: sententias suas repetendo corrumpit, dum non contentus unam rem semel bene dicere, efficit ne bene dixerit. Propter hoc solebat SCAVRVS Montanum inter oratores Ouidium uocare; nam et Ouidius nescit quod bene cessit relinquere. Cum Polyxene esset adducta tumulo Achillis immolanda, Hecuba dixit: cinis ipse sepulti In genus hoc pugnat. poterat esse contentus, adiecit: tumulo quoque sensimus hostem. neque hoc contentus adiecit: Aeacidae fecunda fui. Aiebat Scaurus non minus magnam uirtutem esse scire dicere quam scire desinere. filia conscia in veneno privigni
Abbreviated transcription (Latin):
N oc exemplo scolasticis nec aptior nec similior. Sed dum nihil uult
nisi culte: nisi splendide dicere: sepe incidebat in eaque de rei¬
summa effugere non possent. Memini illum cum libertinum re¬
um defenderet: cui obiciebatur quod patroni concubinus fuisset.
dixisset: Impudicitia in ingenuo crimen est: in seruo necessitas
in liberto offitium. Res inde locos habuit. Non facis mihi offici¬
um: & multum ille hoc in officiis uersatur. Ex eo impudici & ob¬
sceni aliquandiu officii uocitati sunt. Memini & illam contradi¬
ctionem sic ab illo positam: magnam materiam pollionis asinii: &
tunc cassi seueri iocis prebuisse. At inquit inter pueriles condisci¬
pulorum simus lasciuia manu obscena iussisti. Et pleraque hui¬
us generis illi obiciebantur. Multa erant que reprehenderes. mul¬
ta que suspiceres: cum torrentis modo magnus quidem sed turbi¬
dus flueret. Redimebat tamen uitia uirtutibus. Et plus habe.¬

Expanded text:
Hoc exempto nemo erat scolasticis nec aptior nec similior, sed dum nihil uult Hoc exempto nemo erat scolasticis nec aptior nec similior, sed dum nihil uult nisi culte, nisi splendide dicere, saepe incidebat in ea quae derisum effugere non possent. Memini illum cum libertinum reum defenderet, cui obiciebatur quod patroni concubinus fuisset, dixisse: inpudicitia in ingenuo crimen est, in seruo necessitas, in liberto officium. Res in iocos abiit: “non facis mihi officium” et “multum ille huic in officiis uersatur.” ex eo inpudici et obsceni aliquamdiu officiosi uocitati sunt. Memini et illam contradictionem sic ab illo positam magnam materiam Pollionis Asinii et tunc Cassi Seueri iocis praebuisse: “at, inquit, inter pueriles condiscipulorum sinus lasciuiam manu obscena iussisti.” et pleraque huius generis illi obiciebantur. Multa erant quae reprehenderes, multa quae suspiceres, cum torrentis modo magnus quidem sed turbidus flueret. redimebat tamen uitia uirtutibus et plus habe
Abbreviated transcription (Latin):
reret. Sic ibat quomodo ille aut concitauerat eum aut refrenaue.¬
rat. Iubebat illum transire cum aliquem diu locum dixerat:tran¬
sibat. Insistere iubebat eidem loco permanebat. lubebat epilogũ
dicere dicebat. In sua potestate habebat ingenium: in aliena modũ:
Diu uidere controuersiam putabat: ad rem pertineret si illum inter¬
rogaret: non putabat si audires. Is illi erat ordo: quem impetus
dederat. Non dirigebat se ad declamatoriam legem: nec uerba cu'¬
stodiebat. Quedam enim scole iam quasi obscena refugiunt: siqua
sordidiora sunt. aut ex quotidiano usu repetita possunt pati. Ille
in hoc scolasticis morem gerebat: ne uerbis calcatis & obsoletis utere¬
tur. Sed quedam antiqua & a cicerone dicta: ceteris deinde diserta
dicebat: que ne ille quidem orationis citatissime cursus poterat ab¬
scondere. Adeo quicquid in solitum est: etiam in turba notabile est.

Expanded text:
reret; sic ibat quomodo ille aut concitauerat eum aut refraenauereret; sic ibat quomodo ille aut concitauerat eum aut refraenauerat. iubebat illum transire cum aliquamdiu locum dixerat: transibat; insistere iubebat eidem loco: permanebat; iubebat epilogum dicere: dicebat. in sua potestate habebat ingenium, in aliena modum. Diuidere controuersiam putabat ad rem pertinere si illum interrogares, non putabat si audires. is illi erat ordo quem impetus dederat; non dirigebat se ad declamatoriam legem. Nec uerba custodiebat. quaedam enim scolae iam quasi obscena refugiunt nec si qua sordidiora sunt aut ex cotidiano usu repetita possunt pati. Ille in hoc scolasticis morem gerebat, ne uerbis calcatis et obsoletis uteretur; sed quaedam antiqua et a Cicerone dicta, a ceteris deinde deserta dicebat, quae ne ille quidem orationis citatissimae cursus poterat abscondere. adeo quicquid insolitum est etiam in turba notabile est.
Abbreviated transcription (Latin):
lore cederet: sed ueteris quoque & obliterati memoriam sustinere
non posset. Memini controuersiam cum diceret de illo qui a sepul-¬
chris trium filiorum abstractus iniuriarum adit mediam dictio.¬
nem fletu eius interrumpi. Deinde tanto maiore impetu dixit:
tanto miserabilius ut appareret ꝗͣ magna interim pars esset inge.¬
nii dolor. Declamabat autem marius ad misso populo extempore
Solus omnium romanorum quos modo ipse cognoui: in latinam lin-¬
guam transtulit grecam facultatem.Tanta erat illi uelocitas ora¬
tionis ut uitium fieret. Itaq duus augustus optime dixit. Athe¬
rius noster sufflam mandus est: adeo non concurrere sed decurre.¬
re uideatur. Nec uerborum illi tantum copia: sed etiam rerum
erat. Quotiens uelles eandem rem & quandu uelles diceret aliis: to¬
tiens figuris aliis tractationibus: ita ut nec regi possit. nec consumi.
Regi autem ab ipso non poterat. Alioquin libertum habebat cui pa¬

Expanded text:
lori cederet, sed ueteris quoque et oblitterati memoriam sustinere lori cederet, sed ueteris quoque et oblitterati memoriam sustinere non posset. Memini cum diceret controuersiam de illo qui a sepulchris trium filiorum abstractus iniuriarum agit, mediam dictionem fletu eius interrumpi; deinde tanto maiore impetu dixit, tanto miserabilius, ut appareret quam magna interim pars esset ingenii dolor. Declamabat autem Haterius admisso populo ex tempore: solus omnium Romanorum, quos modo ipse cognoui, in Latinam linguam transtulit Graecam facultatem. Tanta erat illi uelocitas orationis, ut uitium fieret. itaque diuus Augustus optime dixit: “Haterius noster sufflaminandus est.” adeo non currere sed decurrere uidebatur. nec uerborum illi tantum copia, sed etiam rerum erat: quotiens uelles eandem rem et quamdiu uelles diceret, abis totiens figuris, aliis tractationibus, ita ut regi posset nec consumi. Regi autem ab ipso non poterat; alioquin libertum habebat cui pa
Abbreviated transcription (Latin):
per euenit magnitudo patris non produceret sed obrueret. Memini
intra quartum diem ꝗͣ herius filium amiserat declamare cum nobis
sed tanto uehementius ꝗͣ unquam:ut appareret hominum naturã
contumacem cum fortuna sua rixari. Nec quicquam exordine ui¬
de solito remisit. Itaq cum mortuo insyria. C. cesare per codicillos
questus esset diuus augustus ut erat mos illi clementissimo uiro nõ
ciuiliter tantum: sed etiam familiariter: quod in tam magno & recẽti¬
lustu suo homo carissimus sibi pleno conuiuio cenasset. rescripsit pol¬
lio. Eo die cenaui quo herium filium amisi. Quis exigeret maiorem
ab amico dolorem ꝗͣ ãpatre : o magnos uiros qui fortune succum¬
bere nesciunt: & aduersas res suas uirtutis experimenta faciunt:
Declamauit pollio asinius intra quartum diem ꝗͣ filium amiserat.
Preconium illud ingentis animi fuit malis suis insultantis. At cõtra

Expanded text:
per euenit, magnitudo patris non produceret sed obrueret. Memini per euenit, magnitudo patris non produceret sed obrueret. Memini intra quartum diem quam Herium filium amiserat declamare eum nobis, sed tanto uehementius quam umquam, ut appareret hominem natura contumacem cum fortuna sua rixari; nec quicquam ex ordine uitae solito remisit. itaque cum mortuo in Syria Gaio Caesare per codicillos questus esset diuus Augustus, ut erat mos illi clementissimo uiro, non ciuiliter tantum sed etiam familiariter, quod in tam magno et recentiluctu suo homo carissimus sibi pleno conuiuio cenasset, rescripsit Pollio: “eo die cenaui quo Herium filium amisi.” Quis exigeret maiorem ab amico dolorem quam a patre? 0 magnos uiros qui fortunae succumbere nesciunt et aduersas res suas uirtutis experimenta faciunt! declamauit Pollio Asinius intra quartum diem quam filium amiserat: praeconium illud ingentis animi fuit malis suis insultantis. At contra
Abbreviated transcription (Latin):
pulo commisit: siue quia parum in illis habuit fiduciam: siue quod
magis crediderim tantus orator inferius id opus ingenio suo duxit.¬
& exerceri quidem uolebat illo: gloriari fastidierat. Audiui aũt
illum & uiridem: & postea iam senem cum marcelle asernino nepo¬
te suo quasi preciperet: aut delebat illum dicentem: & primum dis¬
putabat de illa parte quam marcellus dixerat pretermissa ostendebat.
Tacita leniter implebat: uitiosa coarguebat: deinde dicebat partem
contrariam. Horidior erat aliquando in declamando ꝗͣ in agendo.
Illud strictum est & asperum & nimis iratum incendio suo iudiciũ.
adeo cessabat: ut in multis illi uenia opus esset: que ab ipso uix impe¬
trabatur. Marcellus quanuis puer iam tante indolis erat: ut pollio
ad illum pertinere successionem eloquentie sue crederet: cum filiũ
asinium gallum relinqueret magnum oratorem: nisi illum quod sẽ¬

Expanded text:
pulo commisit:” siue quia parum in illis habuit fiduciam, siue — quod pulo commisit:” siue quia parum in illis habuit fiduciam, siue — quod magis crediderim — tantus orator inferius id opus ingenio suo duxit, et exerceri quidem illo uolebat, gloriari fastidiebat. Audiui autem illum et uiridem et postea iam senem cum Marcello Aesernino nepoti suo quasi praeciperet. audiebat illum dicentem et primum disputabat de illa parte quam Marcellus dixerat: praetermissa ostendebat, leuiter tacta implebat, uitiosa coarguebat. deinde dicebat partem contrariam. Floridior erat aliquanto in declamando quam in agendo: illud strictum eius et asperum et nimis iratum ingenio suo iudicium adeo cessabat, ut in multis illi uenia opus esset quae ab ipso uix inpetrabatur. Marcellus, quamuis puer, iam tantae indolis erat, ut Pollio ad illum pertinere successionem eloquentiae suae crederet, cum filium Asinium Gallum relinqueret, magnum oratorem, nisi illum, quod sem
Abbreviated transcription (Latin):
UOD MUNERARII SOLENT FACERE
QUIAD EXPECTATIONEM POPUII
DETINENDAM NOTAPARIA PER
OMNES DIES PENSANT: UT SIT QNOD PODUIUM ET
deleddet & reuocet. Hoc egofacio. Non semel omnes produco. Ali¬
quid noui semper habeat libellus: ut non tantum scientiarum uos
sed etiam auctorum nouitate sollicitet. Acrior est cupiditas igno¬
ta cognoscendi: ꝗͣ nota repetendi. Noc in hystrionibus in gladiato¬
ribus. in oratoribus: de quibus modo aliquid fama promisisti. In
omnibus denique rebus uidemus accidere.Ad noua homines con¬
currunt. Ad noua conueniunt. Non tamen expectationem ue-¬
stram macerabo singulos producendo: liberaliter hodie & plenam
manum faciam. Pollio asinius nunquam admissa multitudine de¬
clamauit. Nec illi ambitio in studiis defuit. Primus enim omniũ
romanorum aduocatis hominibus scripta sua recitauit: & inde est
quod abienus homo mentis ꝗͣ lingue amarioris. dicit: ille triumpha¬
lis senex. Apoace iec: tuas idem declamationes suas nunquam po-¬

Expanded text:
uod munerarii solent facere, qui ad exspectationem populi detinendam noua paria per omnes dies dispensant, ut sit quod populum et delectet et reuocet, hoc ego facio: non semel omnes produco; aliquid noui semper habeat libellus, ut non tantum sententiarum uos, sed etiam auctorum nouitate sollicitet. Acrior est cupiditas ignota cognoscendi quam nota repetendi. hoc in histrionibus, in gladiatoribus, in oratoribus de quibus modo aliquid fama promisit, in omnibus denique rebus uidemus accidere: ad noua homines concurrunt, ad nota non ueniunt. Non tamen exspectationem uestram macerabo singulos producendo: liberaliter hodie et plena manu faciam. Pollio ASINIVS numquam admissa multitudine declamauit; nec illi ambitio in studiis defuit: primus enim omnium Romanorum aduocatis hominibus scripta sua recitauit. et inde est quod LABIENVS, homo mentis quam linguae amarioris, dicit: “ille triumphalis senex akroa/seis suas id est declamationes numquam po
Abbreviated transcription (Latin):
ta tepente adhuc area ponimus: & urbes sepius eodem haustas
solo ponimus credimus adeo adbonas spes pertinax animus est:ter¬
ra mariq humana opera cessarent: nisi male ruentia iterum ten:¬
tare libuisset: Ingratus est non mihi fecit iniuriam sed sibi. Ego
beneficio meo cum darem usus sum. nec ideo pignus dabo. sed dili¬
gentius. Quod in hoc perdidi ab aliis recipiam. Sed huic ipsi be¬
neficium dabo iterum: & tanquam bonus agricola: cura cultuq
sterilitatem soli uincam: perit mihi beneficium: iste omnibus.
Non est magni animi beneficium dare & perdere. Hoc est magni
animi perdere & dare.

Expanded text:
ta tepente adhuc area ponimus et urbes haustas saepius ta tepente adhuc area ponimus et urbes haustas saepius eidem solo credimus ; adeo ad bonas spes pertinax animus est. Terra marique humana opera cessarent, nisi male temptata retemptare libuisset. Ingratus est: non mihi fecit iniuriam, sed sibi; ego beneficio meo, cum darem, usus sum. Nec ideo pignus dabo, sed diligentius ; quod in hoc perdidi, ab aliis recipiam. Sed huic ipsi beneficium dabo iterum et tamquam bonus agricola cura cultuque sterilitatem soli vincam ; perit mihi beneficium, iste hominibus. Non est magni animi beneficium dare et perdere ; hoc est magni animi perdere et dare.
Abbreviated transcription (Latin):
tenebris mersi confusionem eterne noctis effugimus: quod annũ
cursu suo temperat & corpora alit: sata euocat: percoquit fruc¬
tus: saxum aliquod aut fortuitorum ignium globum & quiduis
potius ꝗͣ deum appellat. Nihilominus tamen more optimorum
parentum qui maledictis suorum infantium arrident: non cessãt
dii beneficia congerere: de beneficiorum auctore dubitantibus.
sed equali tenore bona sua pergentes populosq distribuunt: unã
potentiam sortiti prodesse. Spargunt oportunis imbribus terras:
maria flatu mouent: siderum cursu notant tempora: hiemes e¬
statesq interuentu leniore spiritu molliunt: errorem labentium
animarum placidi ac propitii ferunt. Imitemur illos: demus eti¬
am si multa in irritum data sunt: demus nihilominus aliis: demus
ipsis apud quos iactura facta est. Neminem ad excitandas dom¬
os ruina de terruit: & cum penates ignis absumpsit: fundamen¬

Expanded text:
tenebris mersi confusionem aeternae noctis effugimus, qui annum tenebris mersi confusionem aeternae noctis effugimus, qui annum cursu suo temperat et corpora alit, sata evocat, percoquit fructus, saxum aliquod aut fortuitorum ignium globum et quidvis potius quam deum appellat. Nihilo minus tamen more optimorum parentium, qui maledictis suorum infantium arrident, non cessant di beneficia congerere de beneficiorum auctore dubitantibus, sed aequali tenore bona sua per gentes populosque distribuunt; unam potentiam, prodesse, sortiti spargunt opportunis imbribus terras, maria flatu movent, siderum cursu notant tempora, hiemes aestatesque interventu lenioris spiritus molliunt, errorem labentium animarum placidi ac propitii ferunt. Imitemur illos ; demus, etiam si multa in irritum data sunt ; demus nihilo minus aliis, demus ipsis, apud quos facta iactura est. Neminem ad excitandas domos ruina deterruit, et, eum penates ignis absumpsit, fundamen
Abbreviated transcription (Latin):
ferre non potuit: subest aliquid. Nemo non superioris dignitatem
querendo etiam si non inquinauit aspersit: nec quisquam fingere
contentus est leuia: cum magnitudine mendacii fidem querat.
quanto illa melioruita: qua seruatur illi speties amicitie: & si re¬
uerti ad sanitatem uelit etiam amicitia: Uincit malos pertinax
bonitas. nec quisquam tam duri infestiq aduersus diligenda.
ammi est: ut etiam in iuriatus bonos non amet: quibus hic quoque
cepit debere quod impune non soluit: ad illam itaq cogitationes
tuas flecte. Non est mihi relata gratia: quid faciam: Quod om
nium rerum optimi auctores. qui beneficia ignoranti incipiunt¬
etiam ingratis perseuerant. Alius illis obicit negligentiam nostri:
alius iniquitatem: alios alius extra mundum suum proicit: & ig¬
nauos hebetesq sine luce sine ullo opere destituit: alius solem cui de¬
bemus quod inter laborem qui etemq tempus diuisimus: quod non

Expanded text:
ferre non potuit ; subest aliquid " ? Nemo non superioris dignitatem ferre non potuit ; subest aliquid " ? Nemo non superioris dignitatem querendo, etiam si non inquinavit, adspersit ; nec quisquam fingere contentus est levia, cum magnitudine mendacii fidem quaerat. Quanto illa melior via, qua servatur illi species amicitiae et, si reverti ad sanitatem velit, etiam amicitia ! Vincit malos pertinax bonitas, nec quisquam tam duri infestique adversus diligenda animi est, ut etiam in iniuria bonos non amet, quibus hoc quoque coepit debere, quod impune non solvit. Ad illa itaque cogitationes tuas flecte : “Non est relata mihi gratia; quid faciam ? Quod di, omnium rerum optimi auctores, qui beneficia ignoranti dare incipiunt, ingratis perseverant. Alius illis obicit neclegentiam nostri, alius iniquitatem ; alius illos extra mundum suum proicit et ignavos hebetesque sine luce, sine ullo opere destituit ; alius solem, cui debemus, quod inter laborem quietemque tempus divisimus, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
Ingratus non sine nostro pudore perhibetur: quoniam quidem
querela amissi beneficii non bene dati signum est. Quantum pos¬
sumus causam eius apud nos agamus: fortasse non potuit: fortas¬
se ignorauit: fortasse facturus est. Quedam nomina bona lentus
& sapiens creditor fecit qui sustinuit ac mora fouit. Idem nobis fa¬
ciendum est: nutriamus fidem languidam. Ferdidi beneficium
stulte non nosti detrimenti tui tempora: perdidisti sed cum dares:
nunc palam factum est: etiam in his que uidentur: inperdito modera¬
tio multum profuit. Ut corporum ita animorum molliter uitia tra¬
est. Quid opus est maledictis: quid querelis quid insectatione: Quare
illum liberas: quare dimittis: siingratus est iam nihil debet. que ra¬
tio est ex acerbare eum in quem magna contuleris: ut ex amico du¬
bio fiat non dubius inimicus: & patrocinium sibi infamia nostra
querat nec desit. Nescio quid est: quod eum cui tantum debuit

Expanded text:
Ingratus non sine nostro pudore protrahitur, quoniam quidem Ingratus non sine nostro pudore protrahitur, quoniam quidem querella amissi beneficti non bene dati signum est. Quantum possumus, causam eius apud nos agamus : " Fortasse non potuit, fortasse ignoravit, fortasse facturus est." Quaedam nomina bona lentus et sapiens creditor fecit, qui sustinuit ac mora fovit. Idem nobis faciundum est ; nutriamus fidem languidam. " Perdidi beneficium." Stulte non nosti detrimenti tui tempora ! Perdidisti, sed cum dares ; nunc palam factum est. Etiam in his, quae videntur in perdito, moderatio plurimum profuit , ut corporum ita animorum molliter vitia traest. Quid opus est maledictis ? Quid querellis? Quid insectatione ? Quare illum liberas ? Quare dimittis ? Si ingratus est, iam nihil debet. Quae ratio est exacerbare eum, in quem magna contuleris, ut ex amico dubio fiat non dubius inimicus et patrocinium sibi nostra infamia quaerat, nec desit vox: " Nescio quid est, quod eum, cui tantum debuit,
Abbreviated transcription (Latin):
nutricis esset auctoritas: quia beneficium eius longius etas sequẽs
posuit. sic factum est ut preceptoris tibi non esset ulla ueneratio.
Sic uenit ut circa consularia occupato comitia: aut sacerdotiorũ
candidato questure suffragator excideret: fortasse uitium de quo
quereris si te diligenter excusseris in sinu inuenies. Inique publi¬
co crimini irasceris: stulte tuo: ut absoluaris ignosce. Meliorem
illum ferendo utique feceris: peiorem ex probrando. Non est qđ
frontem eius indures: sine siquid pudoris residui seruet. Sepe du¬
biam uerecundiam uox conuitiantis clarior rupit. Nemo id es¬
se quod etiam uidetur timet. Depenso pudore pudor emitur.
Perdidi beneficium. Nunquid que consetrauimus perdidisse nos
dicimus : Inter consecrata beneficium est: etiam si male respon¬
dit bene collatum. Non est ille qualem sperauimus: simus nos qua¬
les fuimus & dissimiles. Damnum non tunc factum apparuit.

Expanded text:
nutricis esset auctoritas, quia beneficium eius longius aetas sequens nutricis esset auctoritas, quia beneficium eius longius aetas sequens posuit ; sic factum est, ut praeceptoris tibi non esset ulla veneratio sic evenit, ut circa consularia occupato comitia aut sacerdotiorum candidato quaesturae suffragator excideret. Fortasse vitium, de quo querens, si te diligenter excusseris, in sinu invenies. Inique publico crimini irasceris, stulte tuo ; ut absolvaris, ignosce. Meliorem illum facies ferendo, utique peiorem exprobrando. Non est, quod frontem eius indures ; sine, si quid est pudoris residui, servet. Saepe dubiam verecundiam vox conviciantis clarior rupit. Nemo id esse, quod iam videtur, timet ; deprenso pudor demitur. " Perdidi beneficium." Numquid, quae consecravimus, perdidisse nos dicimus ? Inter consecrata beneficium est, etiam si male respondit, bene conlatum. Non est ille, qualem speravimus ; simus nos, quales fuimus, ei dissimiles. Damnum non tunc factum : apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
gnare luxuriosos: indignare auaros: indignare impudicos. indi-¬
gnare egros. deformes senes. pallidos. Est istud graue uitium:
est intollerabile: & quod dissociet homines: quod concordiam: qua
imbecillitas nostra fulcitur. scindat ac dissipet: sed usque eo uul¬
gare est. ut illud qui querit quidem effugerit. Cogita tecum
an quibuscunque debuisti gratiam retuleris: an nullum unquã
apud te perierit officium: an omnium te beneficiorum memoria
comitetur. Uidebis que puero data sunt ante adolescentiam ela-¬
psa. que iniuuenem collata sunt non perdurasse in senectutem.
Quedam perdidimus. quedam proicimus: quedam e conspectu no¬
stro paulatim exierunt: a quibusdam oculos auertimus. ut ex¬
cusem tibi imbecillitatem tuam. In primis fragile est memoria
& rerum turbe non sufficit. Necesse est quantum recepit emit
tat. & antiquissimis obruat. Sic fatum est ut minima apud te

Expanded text:
gnare luxuriosos, indignare avaros, indignare impudicos, indignare luxuriosos, indignare avaros, indignare impudicos, indignare aegros deformes, senes pallidos! Est istuc grave vitium, est intolerabile et quod dissociet homines, quod concordiam, qua imbecillitas nostra fulcitur, scindat ac dissipet, sed usque eo vulgare est, ut illud ne qui queritur quidem effugerit. Cogita tecum, an, quibuscumque debuisti, gratiam rettuleris, an nullum umquam apud te perierit officium, an omnium te beneficiorum memoria comitetur. Videbis, quae puero data sunt, ante adulescentiam elapsa, quae in iuvenem conlata sunt, non perdurasse in senectutem. Quaedam perdidimus, quaedam proiecimus, quaedam e conspectu nostro paulatim exierunt, a quibusdam oculos avertimus. Ut excusem tibi imbecillitatem, imprimis vas fragile est memoria et rerum turbae non sufficit ; necesse est, quantum recipit, emittat et antiquissima recentissimis obruat. Sic factum est, ut minima apud te
Abbreviated transcription (Latin):
miliarissimorum: & publicum malum: in certissimis fides fasti¬
dire possessa. que consequi posse spes non fuit: inter affectus in¬
quietissimos rem quietissimam fidem queris: Si tibi uite nostre
uera imago succurret: uideberis tibi capte cum maxime ciui¬
tatis facie: in qua omisso pudoris restiq respestu: uires in conci¬
lio sunt uelut signo ad permiscendum omnia dato: non igni nõ
ferro abstinetur: soluta legibus scelera sunt: ne religio quidem
que inter arma hostilia supplices texit: ullum impedimentum
est ruentium in predam: hic expriuato: hic ex publico: hic ex
profano: hic sacra rapit: hic effringit: hic transilit: hic non cõ¬
tentus angusto itinere: ipsa quibus arcetur euertit. & in lucrum
ruina uenit. hic sine cede populatur. hic spolia cruenta manu
gestat. nemo non fert aliquid ex altero. In hac auiditate gene¬
ris humani. O. ne tu nimis fortune communis oblitus es. qui que¬

Expanded text:
miliarissimorum et, publicum malum, incertissimis fidere, fastimiliarissimorum et, publicum malum, incertissimis fidere, fastidire possessa, quae consequi posse spes non fuit. Inter adfectus inquietissimos rem quietissimam, fidem, quaeris ? Si tibi vitae nostrae vera imago succurret, videre1 videberis tibi captae cum maxime civitatis faciem, in qua omisso pudoris rectique respectu vires in concilio sunt velut signo ad permiscenda omnia dato. Non igni, non ferro abstinetur ; soluta legibus scelera sunt ; ne religio quidem, quae inter arma hostilia supplices texit, ullum impedimentum est ruentium in praedam. Hic ex privato, hic ex publico, hic ex profano, hic ex sacro rapit ; hic effringit, hic transilit ; hic non contentus angusto itinere ipsa, quibus arcetur, evertit et in lucrum ruina venit; hic sine caede populatur, hic spolia cruenta manu gestat ; nemo non fert aliquid ex altero. In hae aviditate generis humani o ne tu nimis fortunae communis oblitus es, qui qu
Abbreviated transcription (Latin):
fateatur accepisse: alium ignorantia officii: alium pigritia: ali¬
um occupatio: aspice quemad modum immense hominum cupidi¬
tates hient semper & poscant. Non miraberis ibi neminem redde¬
re ubi nemo satis accepit. Quis est istorum tam firme mentis ac
solide ut tuto apud eum beneficia deponas: alius libidine insa¬
nit: alius ab domini seruit alius lucri cesus est: cuius summam
non uices spestat: alius inuidia laborat: alius ceta ambitione &
in gladios ruente: adice torporem mentis ac senium: & contraria
huic inquieti pectoris agitationem tumultusq perpetuos: adice ex¬
timationem sui nimiam: & tumorem: obque contemnendus est:
insolentem. Quid contumaciam in peruersa nitentium: quid le¬
uitatem semper aliquo transilientem: Huc accedit temeritas
preceps. & nunquam fidele consilium. durustimor. & mille er¬
rores quibus uoluimur: audacia timidissimorum: discordia fa¬

Expanded text:
fateatur accepisse, alium ignorantia officii, alium pigritia, alifateatur accepisse, alium ignorantia officii, alium pigritia, alium occupatio. Adspice, quemadmodum immensae hominum cupiditates hient semper et poscant ; non miraberis ibi neminem reddere, ubi nemo satis accepit. Quis est istorum tam firmae mentis ac solidae, ut tuto apud eum beneficia deponas ? Alius libidine insanit, alius abdomini servit ; alius lucri totus est, cuius summam, non vias, spectat ; alius invidia laborat, alius caeca ambitione et in gladios irruente. Adice torporem mentis ac senium et contraria huic inquieti pectoris agitationem tumultusque perpetuos; adice aestimationem sui nimiam et tumorem, ob quae contemnendus est, insolentem. Quid contumaciam dicam in perversa nitentium, quid levitatem semper aliquo transilientem ? Hoc accedat temeritas praeceps et numquam fidele consilium daturus timor et mille errores, quibus volvimur : audacia timidissimorum, discordia fa
Abbreviated transcription (Latin):
beat aut iuuet. Satis abundeq est summissis ac familiaribus uer¬
bis memoriam reuocare. Si bene quid de te merui: fuit aut tibi ꝗc¬
quam dulce meum: ille inuicem dicat: quid ni merueris: Eiectum
litore excepisti: sed nihil inquit proficimus: dissimulat oblitus est.
Quid facere debeam queris: rem maxime necessariam & in qua
hanc materiam consumari decet: quem admodum ingrati ferẽ¬
di sunt placido animo: mansueto: magno. Nunquam te tam
in humanus & immemor & ingratus offendat: ut non tamen
dedisse delectet. Nunquam te in has uoces iniuria impellat:
N ollem enim fecisse: beneficii tui tibi etiam infelicitas placeat:
Semper illum penitebit: si te ne nunc quidem penitet. Non est
quod indigneris tanquam aliquid non acciderit. Magis mira¬
ri deberes si non accidisset: alium labor: alium impensa deterr¬
et: alium perieulum: alium turpis uerecundia ne dum reddit

Expanded text:
ceat aut iuvet. Satis abundeque est submissis et familiaribus verceat aut iuvet. Satis abundeque est submissis et familiaribus verbis memoriam revocare : si bene quid de te merui, fuit aut tibi quicquam dulce meum. Ille in vicem dicat : " Quidni merueris ? Eiectum litore, egentem excepisti." "Sed nihil," inquit, " proficimus ; dissimulat, oblitus est : quid facere debeam ? " Quaeris rem maxime necessariam et in qua hanc materiam consummati decet, quemadmodum ingrati ferendi sint. Placido animo, mansueto, magno. Numquam te tam inhumanus et immemor et ingratus offendat, ut non tamen dedisse delectet ; numquam in has voces iniuria impellat : " Vellem, non fecissem." Beneficii tui tibi etiam infelicitas placeat ; semper illum paenitebit, si te ne nunc quidem paenitet. Non est, quod indigneris, tamquam aliquid novi acciderit; magis mirari deberes, si non accidisset. Alium labor, alium impensa deterret, alium periculum, alium turpis verecundia, ne, dum reddit,