comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exconsueuit familiarius cõcurrat.
Et qr boues solent in sacrificio de¬
monũ multos occidere: debet eis ꝙ
hac de re aliqua sollẽpnitas ĩmu¬
quie ponuntur. Tabernacula sibi
cirra eastem eccłas que ex fanis cõ¬
mutate sunt: de ramis arborum
faciant. Et religionis coniuiis sol
dei in esu suo animalia occidant.
et donatori õium de sacietate sua
grãs referant. ut dumeis aliqua
exterius gaudia reseruantur: ad ĩ¬
teriora gaudia cõsentire facilius ua¬
leant. zlam duris mentibꝰ simł
sibus nõaũt saltib eleuatur. Sic
isrlĩtico populo in egipto diis se qd̾
innotuit: s tñ eis sacrificioꝵ usus
quos dyabolo solebat exhibere ĩ cul¬
tu ꝓprio reseruauit. ut eis in suo
cormutantes aliud de sacrificio
amiterent: aliud retinerent. Ut
et si ip̃a essent aĩalia que offerre cõ¬
sueuerant. uero tamen deo hec et
non ydolis ĩmolantes. iam sacͥficia
ip̃a non essent. Hanc gͥ dilectionẽ

Expanded text:
ae consuevit, familiarius concurrat. ae consuevit, familiarius concurrat. Et quia boves solent in sacrificio daemonum multos occidere, debet eis etiam hac de re aliqua sollemnitas immuquiae ponuntur, tabernacula sibi circa easdem ecclesias quae ex fanis commutatae sunt, de ramis arborum faciant, et religiosis conviviis solDei in esu suo animalia occidant, et donatori omnium de satietate sua gratias referant: ut dum eis aliqua exterius gaudia reservantur ad interiora gaudia consentire facilius valeant. Nam duris mentibus simul sibus non autem saltibus elevatur. Sic Israelitico populo in Aegypto Dominus se quidem innotuit; sed tamen eis sacrificiorum usus quae diabolo solebat exhibere, in cultu proprio reservavit, ut eis in suo cor mutantes, aliud de sacrificio amitterent, aliud retinerent: ut etsi ipsa essent animalia quae offerre consueverant, vero tamen Deo haec et non idolis immolantes, jam sacrificia ipsa non essent. Haec igitur dilectionem
Abbreviated transcription (Latin):
Beuntibꝰ aut prefatis lega¬
tariis. misit post eos beatus ppͣ
gregoriꝯ lr̃as memoratu dignas.
In quibus. aꝑte ꝙͣ studiose ergai
s. aluationem nĩe gentis inuigila¬
uerit õndit ita scribens. Dilectis¬
simo filio mellito abbati: Gregorius
seruus seruoꝵ. Post discessum con¬
gregationis nr̃e que tecum est. ual¬
te sumus suspensi redditi. qr nich̾
de ꝓsperitate uri itineris audisse
nos contingit. Cũ gͦ deus om̃ps
uos ad reu̾entissimum uirum frẽz¬
nr̃m angustinum ep̃m ꝑduxerit.
Dicite ei quid diu mecum de causa
anglorum cogitans tractaui uide¬
licet qr fana ydolorum destrui in
eadem gente minime debeant. s
ip̃a que in eis sunt ydola destruã¬
tur aqua benedicta fiat: in eifoem
fanis aspergatur. Altaria cõstru¬
antur: Reliquie ponantur. Quia
si fana eadem bene cõstructa sũt.
tari. Ut dum gens ip̃a eadem fa¬
na sua non uidet destrui. de corde
errorem deponat. et deum ueru
cognoscens ac adorans: ad loca q̃¬

Expanded text:
beuntibus autem praefatis legatariis, misit post eos beatus Pater Gregorius litteras memoratu dignas DCI, in quibus aperte quam studiose erga salvationem nostrae gentis invigilaverit, ostendit, ita scribens: « Dilectissimo filio Mellito abbati Gregorius servus servorum Dei. « Post discessum congregationis nostrae quae tecum est, valde sumus suspensi redditi, quia nihil de prosperitate vestri itineris audisse nos contigit. Cum ergo Deus omnipotens vos ad reverentissimum virum frnostrum Augustinum episcopum perduxerit, dicite ei, quid diu mecum de causa Anglorum cogitans tractavi: videlicet quia fana idolorum destrui in eadem gente minime debeant; sed ipsa quae in eis sunt idola destruantur; aqua benedicta fiat, in eisdem fanis aspergatur, altaria construantur, reliquiae ponantur: quia si fana eadem bene constructa sunt, tari; ut dum gens ipsa eadem fana sua non videt destrui, de corde errorem deponat, et Deum verum cognoscens ac adorans, ad loca qu
Abbreviated transcription (Latin):
sitioni subiat̾e. Post obitum u̾o
tuum ita ep̃is quos ordinaueraͥt
p̾sit: ut lundonieñ ep̃i nillo mõ
ditioni subiaceat. Sit uero ĩter
ut ip̃e p̾or ħeatur. qui prius fue¬
rat ordinatus. Cõmuni autez
consilio et concordi actione queq
sunt pro xͥ zeloagenda disponãt
unanimiter. recte sentiant:et
ea que senserint nõ sibim discre¬
pando perficiant. Tua uero frater¬
nitas. non solum eos ep̃os quos
ordinauent. neq hos tsnmodo
qui per eburace ep̃i fuerint ordina¬
ti. s etiam omẽs britãnie sacerdo¬
tore subiectos. Quatinus exlin¬
gua et uita tue sanctitatis et recte
credendi et bene uiuendi formaz
pertipiant: atq officium suum
fide acmoribus exequẽtes ad ce¬
lestia cum dñs uoluerit regna ꝑtĩ¬
gaut. Deus incolumemte custodiat
reuerentissime frater. Da die.xͣ.
nr̃o Mauritio tibero piissio aug̃.

Expanded text:
sitioni subjacere; post obitum vero sitioni subjacere; post obitum vero tuum ita episcopis quos ordinaverit praesit, ut Lundoniensis episcopi nullo modo ditioni subjaceat. Sit vero inter ut ipse prior habeatur qui prius fuerit ordinatus: communi autem consilio et concordi actione quaeque sunt pro Christi zelo agenda; disponant unanimiter, recte sentiant, et ea quae senserint, non sibimet discrepando perficiant. Tua vero fraternitas non solum eos episcopos quos ordinaverit, neque hos tantummodo qui per Eburacae episcopum fuerint ordinati, sed etiam omnes Britanniae sacerdotore, subjectos, quatenus ex lingua et vita tuae sanctitatis et recte credendi et bene vivendi formam percipiant, atque officium suum fide ac moribus exsequentes, ad coelestia, cum Dominus voluerit, regna pertingant. Deus te incolumem custodiat, reverendissime frater. Data die denostro Mauricio Tiberio, piissimo Augusto,
Abbreviated transcription (Latin):
Euerentissĩo et scĩssio pr̃at̾
augustino coep̾o. Gregorius
seruus seruorũ dei. Cũcertum
sit ꝓ omĩpotenti deo laborantibꝰ
ineffabilia et̾ni regni p̾mia reẜ¬
uari: nobis tñ eis necesse est ho¬
noꝵ beneficia tribuere. ut inspuri¬
talis operis studio ex remimeratõe
ualeant multiplitius insudare.
Et qr noua anglorum ecclã. ad oĩ¬
potentis dei gratiam eodem dũo
largiente et te la borante perducta
est. usum tibi palli in ea ad sola miᷤ¬
sarum sollẽpnia agenda cõcedimꝰ.
Ita ut per loca singula .xii. ep̃os or¬
dines. Qui tue subiaceant ditioni.
quatinus lundoniensis ciuitatis
at consecrari: atq honoris palliũ
ab hac scã et apostolica cui deo auctore¬
to deseruio sede percipiat. Ad ebu¬
racum uero ciuitatem uolumus
ep̃m mittere. quen ip̃e iudicaue¬
ris ordinare. Ita dum taxat ut si
eadem ciuitas cum finitiinis locis
uerbum dei receperit: ip̃e quoq xii.
re perfruatur. qr ei quoq siuita co¬
mes fuerit pallium tribuere dño

Expanded text:
everentissimo et sanctissimo fratri Augustino coepiscopo Gregorius servus servorum Dei. « Cum certum sit pro omnipotente Deo laborantibus ineffabilia aeterni regni praemia reservari; nobis tamen eis necesse est honorum beneficia tribuere, ut in spiritalis operis studio ex remuneratione valeant multiplicius insudare. Et quia nova Anglorum Ecclesia ad omnipotentis Dei gratiam, eodem Domino largiente, et te laborante perducta est, usum tibi pallii in ea ad sola missarum sollemnia agenda concedimus: ita ut per loca singula duodecim episcopos ordines, qui tuae subjaceant ditioni, quatenus Lundoniensis civitatis at consecrari, atque honoris pallium ab hac sancta et apostolica, cui Deo auctore deservio, sede percipiat. Ad Eburacam vero civitatem te volumus episcopum mittere, quem ipse judicaveris ordinare; ita duntaxat, ut si eadem civitas cum finitimis locis verbum Dei receperit, ipse quoque duodre perfruatur; quia ei quoque, si vita comes fuerit, pallium tribuere Domin
Abbreviated transcription (Latin):
At uir dni cut berecht sit ep̃s factus ut q in monachica adhuc ui¬
ta positus uixit uel docuerit.
Tt idem in uita anachoretica et fontem de arente terra orando
pluxit. et segetem de labore maninĩ ultra tempus serendi ac¬
ceperit

Expanded text:
tus sit episcopus factus: utque in monachica adhuc vita positus vixerit vel docuerit.Ut idem in vita anachoretica et fontem de arente Al., saxosa terra orando produxerit, et segetem de labore manuum ultra tempus serendi Al., reddendi acceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
serunt eum sedere secum ad epulas.
multum gaudentes de sospltate
illius. residebat. uescebatur. bibe¬
bat. letabatur. quasi unus e conui¬
uis agebat. et multis post hec ãnis
uiuens. In eadem quam acceꝑat
salute permansit. Hoc aute mira¬
culum memoratꝰ albas non se p̾¬
sente factum. s ab his qui presen¬
tes fuere sibi perhibet esse relatum.

Expanded text:
serunt eum sedere secum ad epulas, serunt eum sedere secum ad epulas, multum gaudentes de sospitate illius. Residebat, vescebatur, bibebat, laetabatur, quasi unus e convivis agebat; et multis post haec annis vivens, in eadem quam acceperat salute permansit. Hoc autem miraculum memoratus abbas non se praesente factum, sed ab his qui praesentes fuere, sibi perhibet esse relatum.
Abbreviated transcription (Latin):
tempore uocatus ad dedicã¬
dam eccłam comitis uocabulo ad¬
di. cum postulatum cõplesset mi¬
nisterium rogatus est ab eodem
comite intrare ad unũ de pueris
eius. qui acerrima egritudine p̾¬
mebatur. Ita deficiente penitus oĩ
iam tertio erat p̾paratus. in quo de¬
functus condi deberet. Adclidit
autem uir etiam lacrimas p̾cibus.
diligent᷑ obsecrans. ut intraret ora¬
turus pro illo qr multum necessa¬
ria sibi ess uita ip̃ius. Credens
u̾ qr si ille ei manum ĩponerent.
loculum iux̃ eum: in quo sepeliẽ¬
dus poni deberet. Dixit ꝙ orationẽ
rent ad mensam. misit puer ad do¬
minii siuum rogans sibi poeculum
ĩmittere qi sitiret. Gauisus ille mul¬
tum qr bibere poss: misit ei calicem
uini benedictum ab ep̃o. Quem ut
bibit: surrexit continuo. et uet̾no
infirmitatis discusso: induit se ip̃e
uestim̾tis fuis. Et egressus inde in¬
trauit ac salutauit ep̃m et conui¬
uas dicens qr ip̃e quoq delectaret᷑
manducare et bibere cum eis. Ius¬

Expanded text:
tempore vocatus ad dedicandam ecclesiam comitis vocabulo Addi, cum postulatum complesset ministerium, rogatus est ab eodem comite intrare ad unum de pueris ejus qui acerrima aegritudine premebatur, ita ut, deficiente penitus omnijam tunc erat praeparatus in quo defunctus condi deberet. Addidit autem vir etiam lacrimas precibus, diligenter obsecrans ut intraret oraturus pro illo, quia multum necessaria sibi esset vita ipsius; crederet vero quia si ille ei manum imponere  Aloculum juxta eum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque orationemrent ad mensam, misit puer ad dominum suum, rogans sibi poculum vini mittere, quia sitiret. Gavisus ille multum quia bibere posset, misit ei calicem vini benedictum ab episcopo; quem ut bibit, surrexit continuo, et veterno infirmitatis discusso, induit se ipse vestimentis suis; et egressus inde intravit, ac salutavit episcopum et convivas, dicens, quia ipse quoque delectaretur manducare et bibere cum eis. Jus
Abbreviated transcription (Latin):
tribus ad locum eiusdem sc̃e crucis as¬
cendere disposuisse: rogauit. ut ali¬
quam sibi partẽ de illo ligno uene¬
rabili. rediens afferret. Credere se
dicens: qr per hoc dño donante. salu¬
tem posset consequi. fecit ille ut ro¬
gatus est: et reu̾sus ad uesperam.
sedentibo iam ad mensam fratribꝯ.
obtulit ei aliquid de ueteri mo sco
quo superficies erat obsita. Qui
cum sedens ad mensam non herer
ad manum ubi oblatum sibi mu¬
nus reponeret: misit hoc in sinũ
sibi. Et dum iret cubitum: oblitꝰ
hoc alicubi depon̾e. permisit suoĩ
simi permãre. At medio noctis tẽ¬
pore cum euigilaret: sen sit nescio
quid frigidi suo lateri adiacere. Ad
ita sanum brachium manumq
repperit. ac si nil unꝙͣ tanti lango¬

Expanded text:
tribus ad locum ejusdem sanctae crucis astribus ad locum ejusdem sanctae crucis ascendere disposuisse, rogavit ut aliquam sibi partem de illo ligno venerabili rediens adferret, credere se dicens quia per hoc, donante Domino, salutem posset consequi. Fecit ille ut rogatus est, et reversus ad vesperam, sedentibus jam ad mensam fratribus, obtulit ei aliquid de veteri musco quo superficies ligni erat obsita. Qui cum sedens ad mensam non haberet ad manum ubi oblatum sibi munus reponeret, misit hoc in sinum sibi. Et dum iret cubitum, oblitus hoc alicubi deponere, permisit suo in sinu permanere. At medio noctis tempore, cum evigilaret, sensit nescio quid frigidi suo lateri adjacere, admita sanum brachium manumque reperit, ac si nihil unquam tanti languo
Abbreviated transcription (Latin):
tempore fecerunt fratres augus¬
taldenseis eccle. que nõ lõge abest.
aduenientes om̃i anno pͥdie qͣm
postea idem Rex osualdus occisus ẽ.
uigilias prosalute auime eus fa¬
cere: plurima ꝙ psalmoꝵ laude
celebrata. uictimã ꝓeo mane sacre
oblationis offerre. Qui etiai cre¬
scente bona consuetudine. nuper
nullum ut cõperimus fidei xp̃ia¬
ne signũ. nulla eccli̾a. nullum alta¬
re in tota bernitiorum gente erec¬
tumest: priusꝙͣ hoc sacre crucis
uexillum. nouus milicie ductor.
dictante fidei deuotione. contra
hostemĩmanissimum pugnat᷑o
statueret. Nec ab re est. unum e
pluribus q̃ ad hanc crucem patra¬
ta sunt: uirtutis miraculum nar¬
rare. Quidam de fratribꝰ eiusdez
cos annos. dũ incautiꝰ forte noctu
in glacie incederet. repente corru¬
ens brachiũ contriuit. Sac grauis¬
sime fracture ip̃ius cepit molestia
fatigari: ita ut ne ad os quidẽ ad¬
ducere ip̃m brachium ullatenus
dolore arcente ualeret. Qui cum die
quadamanane audiret unũ de fra¬

Expanded text:
tempore fecerant fratres Hagustaldensis ecclesiae quae non longe abest, advenientes omni anno pridie quam postea idem rex Osuald occisus est, vigilias pro salute animae ejus facere, plurimaque psalmorum laude celebrata, victimam pro eo mane sacrae oblationis offerre. Qui etiam crescente bona consuetudine, nuper nullum, ut comperimus, fidei Christianae signum, nulla ecclesia, nullum altare in tota Berniciorum gente erectum est, priusquam hoc sacrae crucis vexillum novus militiae ductor, dictante fidei devotione, contra hostem immanissimum pugnaturus statueret. Nec ab re est unum e pluribus quae ad hanc crucem patrata sunt, virtutis miraculum enarrare. Quidam de fratribus Hagustacos annos dum incautius forte noctu in glacie incederet, repente corruens brachium contrivit, ac gravissima fracturae ipsius coepit molestia fatigari; ita ut ne ad os quidem adducere ipsum brachium ullatenus dolore arcente valeret. Qui cum die quadam mane audiret unum de fra
Abbreviated transcription (Latin):
gum lapideum. S cum huc corpꝰ
ĩponere cepissent. ĩuener hoc men¬
sure̾ palmi longius esse sarcofago.
Dolantes ergo laprdem inquãtũ
ualebant. addiderunt longitudi¬
ni sarcofagi qĩ duorũ mensura
digitorum. Sed nec sĩquidẽ corpꝰ
capiebat. Unde facta difficulta te
querere loculum. aut ip̃m corpus
si possent in genibꝰ ĩflectendobre¬
uiare. donec ip̃o loculo caperetur.
Sed mirares. et non nisi celitus
facta: ne aliquid hoꝵ fieri deberet
ꝓhibuit. rlam subito astante ep̃o
et filio Regis eiusdem ac mona
suefredo regnauit. ut̃ turba homi¬
nũ non modica. ĩuentũ est sarco¬
fagum illud congrue longitudĩs
ad m̾suram corporis. adeo ut a ꝑte
capitis etiam ceruical poss inter¬
poni. a parte uero pedum m̃sura
quatuor digitorum in sarcofago
corpus excederet. Conditus est at
in eccłã beati doctoris gentium. cu¬
ius edoctus moniti scelestia spe¬
rare didicerat. Capłm . xii.

Expanded text:
gum lapideum: sed cum huic corpus gum lapideum: sed cum huic corpus imponere coepissent, invenerunt hoc mensura palmi longius esse sarcofago. Dolantes ergo lapidem in quantum valebant, addiderunt longitudini sarcofagi quasi duorum mensuram digitorum. Sed nec sic quidem corpus capiebat. Unde facta difficultate Al., alium quaerere loculum, aut ipsum corpus, si possent, in genibus inflectendo breviare, donec ipso loculo caperetur. Sed mira res, et non nisi caelitus facta, ne aliquid horum fieri deberet, prohibuit. Nam subito adstante episcopo, et filio regis ejusdem ac monacSuefredo regnavit, et turba hominum non modica, inventum est sarcofagum illud congruae longitudinis ad mensuram corporis, adeo ut a parte capitis etiam cervical posset interponi; a parte vero pedum, mensura quatuor digitorum in sarcofago corpus excederet. Conditus est autem in ecclesia beati doctoris gentium, cujus edoctus monitis caelestia sperare didicerat. CAPUT XII.
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid indignũ sue persone
uel ore ꝓferret uel aliorum mo¬
tu gereret membrorum. Unde
accito ad se p̾fato urbis lundonie
in qua tunc ip̃e manebat ep̃o ro¬
gauit ne plures eomoriente
ꝙ̃ ip̃e ep̃s et duo sui ministriad
multo post idem uir dei membͣ
sopori dediss. uidit uisionemd̾i
consolatoriam. que omnẽ ei auxi¬
etatem memorate sollicitudinis
auferretũsuper et qua die esset
hanc uitam t̾minatum õnder.
uidit enĩut post ip̃e referebat.
tres ad se uenisse uiros. claro in¬
dutos habitu. quorum unꝰ resi¬
dens ante lectulũ eius stantib
his qui secum aduenerant comiti
splendore esset egressura de corpo¬
re.Sed et tertium exinde diẽ quo
ess moriturus ĩsinuauit. qd̾ ita
utrũq aiͣt ex uisione didicit cõple¬
tum est. Nam die de hinc t̾cio cõ¬
pleta hora nona. subito .q. leuiter
obdormiens. sñ ullo sensu gloris¬
doloris emisit spm̃. Cuius corpori
tumulando p̾parauerant sargofa¬

Expanded text:
aliquid indignum suae personae, aliquid indignum suae personae, vel ore proferret vel aliorum motu gereret membrorum. Unde accito ad se praefato urbis Lundoniae in qua tunc ipse manebat, episcopo, rogavit ne plures eo moriente quam ipse episcopus et duo sui ministri admulto post idem vir Dei, dum membra sopori dedisset, vidit visionem consolatoriam, quae omnem ei anxietatem memoratae solicitudinis auferret, insuper et qua die esset hanc vitam terminaturus, ostenderet. Vidit enim, ut post ipse referebat, tres ad se venisse viros claro indutos habitu; quorum unus residens ante lectulum ejus, stantibus his qui secum advenerant  Al., splendore esset egressura de corpore: sed et tertium exinde diem quo esset moriturus insinuavit. Quod ita utrumque ut ex visione didicit completum est. Nam die dehinc tertio completa hora nona, subito quasi leviter obdormiens, sine ullo sensu doloris emisit spiritum. Cujus corpori tumulando praeparaverant sarcofa
Abbreviated transcription (Latin):
mosinarum fuictibus plurim̃
intentus. uitam priuatam et
monachicam cunctis regni di¬
uitiis ⁊ honoribꝯ p̾ferens. quã
et olim iam sũ obstinatus coniu¬
gis aĩmus diuortium negaret.
relicto regno subiss. Unde mul
exegisset. correptus est corporis
infirmitate per maxima. qua ⁊
mortuus est: amonuit ꝙ coniu¬
gem ut ueltunc diuinose ẜuitio
pariter manciparent. cũ apliꝰ
pariter mundum amplecti uel po¬
tius mundo seruire non possent.
Qd̾ dum egre impetraret ab ea:
uenit ad antistitem lundonie ci¬
uitatis uocabulo ualdheriquier¬
conualdo successerat. et per eius
benedictionem hĩtum religioĩs
Attulit autem erdem ut̾ sũma
peccunie non paruaz pauꝑibus
erogandam. nil oĩmodis sibi re¬
ẜuans s pauꝑ spiritu magis ꝓp̾
regnum telorum man̾e deside¬
rans. Quicum ingͣuescente p̾fa¬
ta egritudine diem sͥ mortis im¬
minere sensisset. timere cepit
hõ animi regalis: ne ad mortẽ
ueniens tanto adfectus dolore

Expanded text:
emosynarum fructibus plurimum emosynarum fructibus plurimum intentus; vitam privatam et monachicam cunctis regni divitiis et honoribus praeferens, quam et olim jam, si non obstinatus conjugis animus divortium negaret, relicto regno subiisset. Unde  exegisset, correptus est corporis infirmitate permaxima, qua et mortuus est: ammonuitque conjugem, ut vel tunc divino se servitio pariter manciparent, cum amplius pariter mundum amplecti, vel potius mundo servire non possent. Quod dum aegre impetraret ab ea, venit ad antistitem Lundoniae civitatis, vocabulo Ualdheri, qui Erconualdo successerat; et per ejus benedictionem, habitum religionis Attulit autem eidem et summam pecuniae non parvam, pauperibus erogandam, nil  Al., nihil omnimodis sibi reservans; sed pauper spiritu magis propter regnum caelorum manere desiderans. Qui cum ingravescente praefata aegritudine, diem sibi mortis imminere sensisset, timere coepit homo animi regalis, ne ad mortem veniens tanto adfectus dolore,
Abbreviated transcription (Latin):
lestia crebrescente grauata est ut
ne minimam quidem lucis ali¬
cuius posset particulam uidere.
Cui dum aliꝙ̃diu cecitatis huiꝰ
nocte clausa maneret: repente
nialium. ad reliquias scõrum pe¬
teret. perditam posset recipere
lucem. nec distulit. quincõtinuo
qd̾ mente conceperat expleret.
Pertluta namꝙ a puellis suis ad
ubi fidem sue sanationis integrã
tius flexis genibus oraret. nichi¬
lo tardius meruit exaudiri. tlaz
exurgens aboratione pͥusꝙͣ exiret
de loco. petite lucis gratiam rece¬
pit. et que famularum manibꝰ
adducta fuerat. ip̃a libero pedumi
incessu domũ leta reuersa est.
qiͣ ad hoc solũmodo lucem amit¬
teret temporalẽ. ut quãta scĩs xͥ
lux in celis. que gratia uͥtutis pos¬
sideret. sua sanatione demõstra¬
ret.. capłm .xi.
entaliu saxonũ. ut idem
etiam libellus docet. uir multu
deo deuotus noĩe sebbi cuiꝰ supra
meminimus. Erat enĩ religio¬
sis actibꝰ crebris p̾cibus piis ele¬

Expanded text:
lestia crebrescente gravata est, ut lestia crebrescente gravata est, ut ne minimam quidem lucis alicujus posset particulam videre. Cui dum aliquandiu caecitatis hujus nocte clausa maneret, repente nialium, ad reliquias sanctorum peteret, perditam posset recipere  Al., accipere lucem. Nec distulit quin continuo, quod mente conceperat, expleret. Perducta namque a puellis suis ad ubi fidem suae sanationis integram tius flexis genibus oraret, nihilo tardius meruit exaudiri. Nam exsurgens ab oratione, priusquam exiret de loco, petitae lucis gratiam recepit: et quae famularum manibus adducta fuerat, ipsa libero pedum incessu domum laeta reversa est; quasi ad hoc solummodo lucem amitteret temporalem, ut quanta sanctos Christi lux in caelis, quae gratia virtutis possideret, sua sanatione demonstraret. CAPUT XI. entalium Saxonum, ut idem etiam libellus docet, vir multum Deo devotus, nomine Sebbi, cujus supra meminimus. Erat enim religiosis actibus, crebris precibus, piis ele
Abbreviated transcription (Latin):
uecessit aut̃ edilburgi in
officiũ abbatisse deuota d̾o
famula noĩe hildilid. multisq
annis .i. usꝙ ad ultimã senes¬
tutem eidem monast̾io strenuissi¬
me et in obseruantia discipliue re¬
gularis. et iueaꝵ que ad cõmues
usus ꝑtinent rerum ꝓuidentia
p̾fuit. Cui cum ꝓpt̾ angustiam
loci in quo monasteriuz construc¬
tum est: placuisset ut ossa famu¬
lorum famularum q xp̃i que ibi¬
dem fuerant tumulata tollerẽtur.
et tranfferrentur omĩa in ecclã be¬
ate dei genitricis. unoq condirẽ¬
tur in loco: quotiẽs ibi claritas lu¬
minis celestis quanta sepe flagͣn¬
tia miranda apparuerit odoris. q̃
alia sint signa ostensa in ip̃o libͦ
de quo excerpsimus quisq leger
inueniet. Sane nullatenus p̾ter¬
eundum arbitror miraculum
sanitatis. ꝙ ad ip̃m cimiterium
deo dicate congregatõnis factũ
idem libellus refert. Erat quippe
in ꝓximo comes quidam cuius
uxor ingruente oculis caligine
subita tamen per dies eadem mo¬

Expanded text:
uccessit autem Aedilburgi in officio abbatissae devota Deo famula, nomine Hildilid, multisque annis, id est, usque ad ultimam senectutem eidem monasterio strenuissime, in observantia disciplinae regularis, et in earum quae ad communes usus pertinent rerum providentia praefuit. Cui cum propter angustiam loci in quo monasterium constructum est, placuisset ut ossa famulorum famularumque Christi quae ibidem fuerant tumulata, tollerentur, et transferrentur omnia in ecclesiam beatae Dei Genitricis, unoque conderentur in loco: quoties ibi claritas luminis caelestis, quanta saepe fragrantia mirandi apparuerit odoris, quae alia sint signa ostensa, in ipso libro de quo haec excerpsimus, quisque legerit, inveniet. Sane nullatenus praetereundum arbitror miraculum sanitatis, quod ad ipsum cymiterium Deo dicatae congregationis factum idem libellus refert. Erat quippe in proximo comes quidam, cujus uxor ingruente oculis caligine subita, tantum per dies eadem mo
Abbreviated transcription (Latin):
tur slam ut pauca de mt̃tis loquar.
quadam die duo exinde frẽs trans
misit. qui aliquid enere ꝓ eiusdez
monasterii utilitate debuissent. unꝰ
iunior qui prudentior uidebatur: al¬
ter senior qui custos iunioris ẽẽt.
perexit itaq et de p̾cio quiͦo accepe¬
runt: ip̃e qui custos missus fuerat:
nesciente altero furtum fecit. Qd̾
mox ut in monasterium reu̾si: atq su
ante oratorii limen uenerunt: arrep¬
tus a demonio qui furtum fecerar
tus est. ne forte de eo qd̾ acceperat
fecisset. negauit. Iterum uexatus
est. Dimissus atq iterum requisi¬
tus. negauit. Atq iterum uexato ẽ.
uexatus est. Post octauam uero ne¬
gationem gregorio introgante cõ¬
fessus est quot nimos furto abstulat¬
ei q ꝓstratus se peccasse testatus
est. Perceptaq penitentia. ulte¬
iius ad eui demonium non ac¬
cessit.

Expanded text:
 Nam ut pauca de multis loquar, quadam die duos exinde fratres misit, qui aliquid emere pro ejusdem monasterii utilitate debuissent, unus junior, qui prudentior videbatur, alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique; et de pretio, quod acceperunt, ipse qui custos missus fuerat, nesciente altero, furtum fecit. Qui mox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat,tus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstuleratue prostratus se peccasse 26 testatest, perceptaque poenitentia, 1125 ulterius ad eum daemonium non accessit.
Abbreviated transcription (Latin):
lio osuui regi saxonum.
uithalianus ep̃s seruus seruorũ
tei. Desiterabiles liãs excellentie
ur̃e suscepimus. quas relegentes
cognouimus eius piissimam de¬
uotionem. feruentissimum q

Expanded text:
lio Oswio regi Saxonum Vitalianus episcopus servus servorum Dei. Desiderabiles litteras excellentiae vestrae suscepimus, quas relegentes, cognovimus ejus piissimam devotionem, ferventissimumq
Abbreviated transcription (Latin):
eius exortationib ad suꝑna desi¬
deria magis magisq accendi. Qi
dum se se alterutrum celestis poc¬
culis debriaret. Dixit inter alia
antistes. Memĩto frater ereberech¬
te ut modio quicquid opus h̃es me
interroges. mecum ꝙ loquaris. pꝰ
quam enĩ ab inuicem digressi fue

Expanded text:
ejus exhortationibus ad superna desiejus exhortationibus ad superna desideria magis magisque accendi. Qui dum sese alterutrum caelestis ientiae poculis debriarent, dixit inter alia Cudberctus: « Memento, frater Herebercte, ut modo quidquid opus habes me interroges, mecumque loquaris, quia postquam ab invicem digressi fue
Abbreviated transcription (Latin):
co ducens. si infirmis fratribus
opem sue exortationis tribueret.
Sciens ꝙ qui dixit. Diliges dñm
sꝑ ad celestia suspẽsus. Deniq cum
sacrificium deo uictime salutaris
offerret non eleuata in altum uo¬
ce s ꝓfusis eximo pectore lacrimis.
dño suo̾ uota cõmendabat. Ouobꝰ
aut̃ annis in ep̃atu peractis repe¬
tiit insulam ac monasteriu siui.
es sibi mortis uł uite magis illius
que sola uita dienda est. iam ad ꝓpͥ¬
aret introitus. sicut ip̃e quoq tpr̃e
eodem non nullis s uerbis obscu¬
rib que tunc postmodũ manife¬
ste intelligerẽtur. solita sibi simpli¬
citate pandebat. Quibusda aut̾
hoc idem etiam manifeste reue¬
tie federe copulatus: qui in insu¬
la stagni illius ꝑgrandis de quoder¬
uentionis fluuii primordia erũ¬
punt uitam ducens solitariã. an¬
nis singulis eum uisitare et mo¬
nita ab eoꝑpetue salutis audire so¬
lebat. hic cum audiret eum ad
ciuitatem lugubaliã deuenisse:

Expanded text:
co ducens, si infirmis fratribus co ducens, si infirmis fratribus opem suae exhortationis tribueret; sciens quia qui dixit, Diliges Dominum semper ad caelestia suspensus. Denique cum sacrificium Deo victimae salutaris offerret, non elevata in altum voce, sed profusis ex imo pectore lacrymis, Domino sua vota commendabat. Duobus autem annis in episcopatu peractis, repetiit insulam ac monasterium suum Des sibi mortis vel vitae magis illius quae sola vita dicenda est, jam adpropiaret introitus: sicut ipse quoque tempore eodem nonnullis, sed verbis obscurioribus, quae tamen postmodum manifeste intelligerentur, solita sibi simplicitate pandebat; quibusdam autem hoc idem etiam manifeste revetiae foedere copulatus; qui in insula stagni illius pergrandis de quo Deruentionis fluvii primordia erumpunt, vitam ducens solitariam, annis singulis eum visitare et monita ab eo perpetuae salutis audire solebat. Hic cum audiret eum ad civitatem Lugubaliam  Al., Legu
Abbreviated transcription (Latin):
fati regis ecgfridi cuͣm uenientibi
ad consecrationem eius .uii. ep̃is.
in quibus beate memorie theodo¬
rus primatum tenebat. Clectus
est autemprimo in ep̃atii augu¬
staldeñ eccłe. pro trũberechto qui
ip̃e lindisfarnensi eccła in qua cõ¬
uersatus fuerat dilexit p̾fici. pla¬
cuit ut ata reu̾teretur ad sedem ec¬
clesie augustaldẽn cui regende pri¬
mo fuerat ordinatus. cuthberecth
ecce lindisfarneñ gubernacula sus¬
ciperet. Qui susceptum ep̃atus
gradum ad imitatõen beatoru
apostolorum uirtutum ornabat
operibus. Cõmissam namq sibi
plebem et orationibo protegebat
assiduis. et ad monitionibꝰ salu¬
berrimis adcelestia uocabat. Et
ꝙ maxime doctores iuuare solet.
Eaq̃ agenda docebat. ip̃e prius a¬
genda premostrabat. Erat qͥppe
ante omĩa diuine caritatis ig¬
ne feruidus: patientie uirtute
modestus. orationũ deuotione sol¬
lertissime intentus. affabilis oĩbꝰ
qui ad se consolationis grã ueniẽ¬
bant. hoc ip̃m quoq orationis lo¬

Expanded text:
fati regis Ecgfridi, convenientibus ad consecrationem ejus septem episcopis in quibus beatae memoriae Theodorus primatum tenebat. Electus est autem primo in episcopatum Hagustaldensis Ecclesiae pro Tunbercto qui  Lindisfarnensi Ecclesiae in qua conversatus fuerat, dilexit praefici; placuit ut Eata reverso ad sedem Ecclesiae Hagustaldensis cui regendae primo fuerat ordinatus, Cudberct Ecclesiae Lindisfarnensis gubernacula susciperet. Qui susceptum episcopatus gradum ad imitationem beatorum apostolorum virtutum ornabat operibus. Commissam namque sibi plebem et orationibus protegebat adsiduis, et admonitionibus saluberrimis ad caelestia vocabat. Et, quod maxime doctores juvare solet, ea quae agenda docebat, ipse prius agendo praemonstrabat. Erat quippe ante omnia divinae caritatis igne fervidus, patientiae virtute modestus, orationum devotioni sollertissime intentus, affabilis omnibus qui ad se consolationis gratia veniebant; hoc ipsum quoque orationis lo
Abbreviated transcription (Latin):
Preceperat enim theodoro abeũti
dominꝰ apostolicus. ut in dyocesi
sua ꝓuideret.: et daret ei locum:

Expanded text:
Praeceperat enim Theodoro abeunti Domnus apostolicus, ut in dioecesi sua provideret, et daret ei locum
Abbreviated transcription (Latin):
Is temporibus middiengl.
i. mediterranei angli sub pͥn
et sacram̃ta ueritatis percepert̃.
ac regis noĩe ac persona dignissi¬
mus: p̾latus est a patre regno gẽ¬
tis illius. uenit q ad regem nor¬
danhimbroꝵ osuin postulans fi¬
liam eius adluchfledam sibi con¬
iugem dari. Nleq aliter qd̃ pete¬
bat impetrare potuit: nisi fidem
xp̃i achaptisma cum gente cui p̾e¬
rat acciperet. At ille audita pre¬
dicatione ueritatis. et ꝓmissione
regni celestis. speq resurrectionis
ac future inmortalitatis: libent̾
se xp̃ianum fieri uelle confessus
est. etiam si uirginẽ non acciꝑet.
persuasus maxime ad perripien¬
dam fidem a filio Regis osuui no¬
mine a luch frido: qui erat cogna¬
tus et amicus eius hñs sororem
gam filiam pendan regis. Bap¬
tizatus est ergo a finano ep̃o cum
õĩbus qui secum uenerant comi¬
tibus ac militibꝰ eorumq famu¬
lis uniu̾sis: in uico regis illustris
qui uocatur ad murum. Et accep¬
tis quatuor p̾sbris qui ad docendũ¬

Expanded text:
is temporibus Middilangli, id est, Mediterranei Angli, sub princet sacramenta veritatis perceperunt ac regis nomine ac persona dignissimus, praelatus est a patre regno gentis illius; venitque ad regem Nordanhymbrorum Osuiu, postulans filiam ejus Alchfledam sibi conjugem dari. Neque aliter quod petebat impetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma, cum gente cui praeerat, acciperet. At ille audita praedicatione veritatis, et promissione regni caelestis, speque resurrectionis ac futurae immortalitatis, libenter se Christianum fieri velle confessus est, etiamsi virginem non acciperet: persuasus maxime ad percipiendam fidem a filio regis Osuiu, nomine Alchfrido, qui erat cognatus et amicus ejus, habens sororem gam, filiam Pendan regis. Baptizatus est ergo a Finano episcopo, cum omnibus qui secum venerant comitibus ac militibus eorumque famulis universis, in vico regis inlustri qui vocatur Ad murum. Et acceptis quatuor presbyteris, qui ad docend
Abbreviated transcription (Latin):
baptizantum ꝙ gentem illius et
eruditione et uita uidebantur ydo¬
nei. multo cum gaudio reu̾sus est¬
le erant aut̾ presb̃ri. ceddus. et adda.

Expanded text:
baptizandamque gentem illius, et eruditione et vita videbantur idonei, multo cum gaudio reversus est. Erant autem presbyteri Cedd  Al.
Abbreviated transcription (Latin):
assupsit theodorum cum ebrini li
centia et perduxit eum ad portu
cui nomen est cuentauic. ubi fati¬
gatus infirmitate aliquãtis per
moratus est. Et cum ualescere ce¬
pisset: nauigauit brittãniã. A¬
drianũ autem ebrinus retinuit:
qm̃ suspicabatur eum hẽre aliq̃m
legationez imperatoris ad brittã¬
nie reges aduersus regnũ: Cuiꝰ
tunc ip̃e maximam curam gere¬
bat. Sed cum tale nichil illumbẽre
uel hũisse ueraciter cõperisset: ab¬
soluit eum. et post theodorum ire
permisit. Qui statim ut ad illũ
uenit. dedit ei monasterium be¬
ati petri apostoli. ubi archiep̃i cã¬
tie sepeliri ut p̾fatus sum solent.

Expanded text:
adsumpsit Theodorum cum Ebrini  Al., Ebroini licentia, et perduxit eum ad portum cui nomen est Quentavic, ubi fatigatus infirmitate aliquantisper moratus est: et cum convalescere coepisset, navigavit Brittaniam. Hadrianum autem Ebrinus retinuit, quoniam suspicabatur eum habere aliquam legationem imperatoris ad Brittaniae reges adversus regnum, cujus tunc ipse maximam curam gerebat. Sed cum nihil tale illum habere vel habuisse veraciter comperisset, absolvit eum, et post Theodorum ire permisit. Qui statim ut ad illum venit, dedit monasterium beati Petri apostoli, ubi archiepiscopi Cantiae sepeliri, ut praefatus sum, solent.
Abbreviated transcription (Latin):
bapti andi adiuuarẽt. Maxĩe in ciuita que lĩgua saxonũ ythan¬
cestrr apellatur. S et in illa q̃ tilaburch cognõiatur qͦꝵ p̾or loc
est in ripapente amnis. scd̾s in ripa tamensis. In quibꝰ collecto
examine famuloꝵ xp̃i. disciplinauite regularis in q̃ntũ rudes
adh caꝑe poterat: custodiri tocuit Cu tp̃i non pauco ĩ prefata
luntatẽ eius a quo
creati sunt discerent
et facerent et̾na ab
illo pͥmia ẽẽnt ꝑceptĩ
Hec et huiusmodi nił¬
ta. cum rex osuui re¬
gi sigberechto amica¬
i. et qiͣ fr̃no consilio
sepe inculcaret: tandẽ
iuuante amicorum
consensu credidit.

Expanded text:
te quae lingua Saxonum Ythancaestir appellatur. Sed et in illa quae Tilaburg cognominatur: quorum prior locus est in ripa Pentae amnis, secundus in ripa Tamensis: in quibus, collecto examine famulorum Christi, disciplinam vitae regularis, in quantum rudes adhuc capere poterant, custodire docuit. Cumque templuntatem ejus a quo creati sunt discerent et facerent, aeterna ab illo praemia essent percepturi. Haec et hujusmodi multa cum rex Osuiu regi Sigbercto amicabili et quasi fraterno consilio saepe inculcaret, tandem juvante amicorum consensu credidit
Abbreviated transcription (Latin):
et arcem scotri ħuere ce nobioruz.
succedente illi in ep̃atum truherȩ
uiro religioso et monachica prõ
uintia gaudente Rege cõgaudẽte
uniũso populo uite celestis institu¬
tio cotidianum sumeret augniẽ
Erant autem duo g̾mani fratres
qui hoc facinus patrarunt. Qui
nisi ob hoc seiratos fuisse. & inimi¬
cos regis: qd̾ ille nimium suis par¬
cere soleret inimicis et factas ab
eis iniurias. mox obsecrantibus
placida mente dimittet. Talis e¬
rat culpa regis ꝓ qua occideretur:
ꝙ euangelica p̾cepta deuoto corde
ep̃s ꝓhibere et corrigere nõ posser.
excõĩcauit eum atq om̃ibꝰ qui se
audire uellent p̾cepit. ne domun
eius intiarent. neq de cibis illius
acciperent. Contepsit autẽ Rex
p̾ceptumset rogatus a comite: ĩtrau̾¬

Expanded text:
et arcem Scotti habuere coenobiorum: succedente illi in episcopatum Trumheri viro religioso, et monachica vita instiuniverso populo, vitae caelestis institutio quotidianum sumeret augmentuEtant autem duo germani fratres qui hoc facinus patrarunt; qui nisi ob hoc se iratos fuisse et inimicos regi, quod ille nimium  Al., nimirum suis parcere soleret inimicis, et factas ab eis injurias mox obsecrantibus placida mente demitteret. Talis erat culpa regis pro qua occideretur, quod evangelica praecepta devoto corde m episcopus prohibere et corrigere non posset, excommunicavit eum, atque omnibus qui se audire vellent praecepit ne domum ejus intrarent neque de cibis illius acciperent. Contempsit autem  eceptum, et rogatus a comite, intra
Abbreviated transcription (Latin):
Ut rdem ab honorio p̃p erhorta¬
torias lrãs arceperit. qui etiam
paulino pallium miserit.
Ut honorius qui iusto in episco¬
paru doruuerẽsis ecclẽ successit.
litteras acceperit.
Ut primoidem honorius ⁊ pꝰ
si miserit.

Expanded text:
s ab Honorio papa exhortatorias literas acceperit, qui etiam Paulino pallium miserit. Ut Honorius, qui Justo in episcopatum Dorovernensis Ecclesiae successit, literas acceperit.Ut primo idem Honorius, et psi miserit.
Abbreviated transcription (Latin):
tus erga animaru lucra uacabat.
quicquid peccunie ħuerat. sedulꝰ
hanc dispergere ac dare pauperi¬
bus curabat. ut iustitia eius mane¬
iet in seculum seculi: et cornu eius
exaltaretir in gloria. Ita ut illud
beati iob: ueraciter dicere posset.
Auris audiens beatificabat me:
et oculus uidens testimoniuz red¬
debat michi ꝙ liberassem pauperẽ
uociferantem. et pupillum cui nõ
esset adiutor. Benedictio perituri
super me ueniebat et cor uidue cõ¬
solatus sum. Iustitia indutus su.
et uestiui me sicut uestimẽto et
dỹademate iuditio meo. Oculus
fui ceco: et pesclaudo. Pater eram
pauperum: et causam quã nescie

Expanded text:
tus erga animarum lucra vacabat. tus erga animarum lucra vacabat. Quidquid pecuniae habuerat, sedulus hoc dispergere ac dare pauperibus curabat, ut justitia ejus maneret in saeculum saeculi, et cornu ejus exaltaretur in gloria; ita ut illud beati Job veraciter dicere posset: Auris audiens beatificabat me, et oculus videns testimonium reddebat mihi, quod liberassem pauperem uociferantem et pupillum, cui non esset adiutor. benedictio perituri super me ueniebat, et cor uiduae consolatus sum. iustitia indutus sum et uestiui me sicut uestimento et diademate iudicio meo. oculus fui caeco et pes claudo. pater eram pauperum: et causam, quam nescie
Abbreviated transcription (Latin):
obscuriores: per homelias .xx.et du
num. quem ad iuterrogationes scĩ
augustini primi anglorum gen¬
tis ep̃i scripsit: ut supra docuimus
totum ip̃m libellum his inserentes
hystorus. libellum quoꝙ sỹnodicũ
quẽ cum epĩs ytalie de necessariis
eccle causis utillimum cõposuit et
familiaribus ad quosdam litteris
qd̃ eo magis mirum est. tot eum
ac tanta condere uolumina potu¬
isse: qui omnipene iuuẽtutis sue
tempore ut uerbis ip̃ius loquar cre¬
bris uiscerum doloribus cruciabatur.
Horis momentis q omĩbus fracta
stomachi uͥtute lacescebat: lentis
nelabat. Uerum hec dum sollicitus
pensaret. qr scriptura teste omĩs
filius qui recipitur flagellatur: qͦ
malis p̾sentibus durius depͥmeba¬
tur: eo de eterna certius p̾suptione
respirabat. Hec quidẽ de ĩmortali
eius dicta ingenio: ꝙ nec tanto cor¬
poris potuit dolore restingui. Nlam
dis ornandisq aurouel argẽto ec¬
clesiis operã dabant: hic autem to¬

Expanded text:
obscuriores, per Homilias viginti duobscuriores, per Homilias viginti dunum quem ad interrogationes S. Augustini, primi Anglorum episcopi, scripsit, ut supra docuimus, totum ipsum libellum his inferentes historiis; libello quoque synodico, quem cum episcopis Italiae de necessariis Ecclfamiliaribus ad quosdam literis. Quod eo magis mirum est, tot eum ac tanta condere volumina potuisse, quod omni pene juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerum doloribus cruciabatur, horis momentisque omnibus fracta stomachi virtute lassescebat, lentis nhelabat. Verum inter haec, dum sollicitus pensaret quia Scriptura teste: Omnis filius qui recipitur, flagellatur; quo malis praesentibus durius deprimebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Haec quidem de immortali ejus sint dicta ingenio, quod nec tanto corporis potuit dolore restingui  Al.,dis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant: hic autem to
Abbreviated transcription (Latin):
piissimo ĩperatore tyberio cõstan¬
tino cõminuit: ut nullus ex inde
sit inuentus qui eius resuscitator
existeret. Alium quoq librum
composuit egregium qui uocatur
pastoralis. iu quo manifesta luce
patefecit: qualis ad ecclie reginẽ
assumi. qualiter ip̃i rectores uiu̾e.
qua discretione singulas quasq a
audientium instruere personas:
et quanta consideratione ꝓpriam
cotidie debeant fragilitatem pen¬
sare. Sed et homelias eũgeli nũo
cibus equa sorte distribuit distĩxit.
libros etiam dyalogoꝵ .iiͦiͦi. fecit. ĩ
quibus rogatu petii dẏaconi sui.
uirtutes scõꝵ quos in ytalia clario¬
res nosse uel audire poterat. ad exẽ¬
plum uiuendi posteris collegit. ut
sicut in libris expositionũ suarum
quibus sit urtutibo infudandu
edocuit: ita etlam descuiptis scõꝵ
miraculis. que uirtutum earũ¬
dem sit claritas ostenderet. Pri¬
mam quoq et ultima ezechiet
ꝓphete partem quã uidebantur

Expanded text:
piissimo imperatore Tiberio Constanpiissimo imperatore Tiberio Constantino, comminuit, ut nullus exinde sit inventus, qui eius resuscitator exicomposuit egregium, qui vocatur Pastoralis, in quo manifesta luce patefecit, qualis ad Ecclesiae regimen assumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium instruere personas, et quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. Sed et Homilias Evangelii numecibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor fecit, in quibus rogatu Petri, diaconi sui, virtutes sanctorum quos in Italia clariores nosse vel audire poterat ad exemplum vivendi posteris collegit: ut, sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam, descriptis sanctorum miraculis, quae virtutum eorumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimam Ezechielis prophetiae partem, quae videbantur
Abbreviated transcription (Latin):
miranda ratione perdocuit. Qd̃ ui¬
delicet opus in regia quidem a pocu¬
centem ibi hr̃sim de statu nr̃e resur¬
rectionis. cum ip̃o quo exorta est
initio. iuuante se gratia catholice
ueritatis attriuit. Si quidẽ euatius
euisdemurbis ep̃s. dogmati zabat
corpus nr̃m in illa resurrectionis
gloria impalpabile. uentis aeriq
subtilius esse futurum. Qd̃ ille au¬
diens et ratione ueritatis. et exem¬
plo diũce resurrectionis: ꝓbauit hoc
dognna hortodoxe fidei oĩmodis eẽ
contrarium. Catholica et enĩ fides
tile quidem sit per effectum spiri¬
talis potentie: s palpabile per uer¬
tatem nature. ux̃ exemplum do¬
minici corporis: de quo a mortuis
suscitato. dicit ip̃e discipulis. Pal¬
pate et uidete. qr sp̃s carniẽ et ossa
non hẽt sicut me uidetis hẽre. In cui
assertione fidei: uenerabilis pater
gregorius in tantũ contia nasẽntẽ
heresim nouam laborare contend̾:
tanta hanc instantia iuuante etiã

Expanded text:
miranda ratione perdocuit. Quod vimiranda ratione perdocuit. Quod videlicet opus in regia quidem urbe apocrcentem ibi novam haeresim de statu nostrae resurrectionis, cum ipso ex quo orta est, initio, juvante se gratia catholicae veritatis, attrivit. Siquidem Eutychius, ejusdem urbis episcopus dogmatizabat corpus nostrum in illa resurrectionis gloria impalpabile, ventis aereque subtilius esse futurum: quod ille audiens, et ratione veritatis, et exemplo dominicae resurrectionis probavit hoc dogma orthodoxae fidei omnimodis esse contrarium. Catholica etenim fides tile quidem sit per effectum spiritalis potentiae, sed palpabile per veritatem naturae: juxta exemplum dominici corporis, de quo a mortuis suscitato, dicit ipse discipulis: Palpate et videte quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere'. In cuius assertione fidei venerabilis pater Gregorius in tantum contra nascentem heresem novam laborem contendit, tanta hanc instantia, iuvante etiam
Abbreviated transcription (Latin):
cum gratia germane caritatis ad
regiam urtem secuti sunt intuta¬
mentum cepit obseruantie regu¬
laris habere. uidelicet ut eoꝵ sꝑ
exemplo. sicut ip̃e scubit adoratio¬
nis placidum litus .q. anchore
funere stringeretur. Cum ĩcessa¬
bili causaꝵ ĩpulsu secularium fluc¬
tuaret concussamq seculi actibꝰ
mentez. inter eos cotidre perstu¬
diose lectionis roboraret alloqui¬
um: horum ergo consortiuꝰ non
solum a terrenis est munitus in¬
cursibus: uerum etiam ad celes¬
tis excertia ute magis mag̃ꝙ suc¬
census. Namꝰ ortati sunt eum ut
librum beati iob magnis inuolu¬
tum obscucritatibus. mistica int̾¬
p̾tatione discuteret. Neq negare
potuit opus: qd̃ sibi fraternus amor¬
a multis utile futurum ĩ ponebat.
Sedeundem librum quoniõ ixͣ
litterã intelligendo: qualiter ad
xp̃i et ecclẽ sacramenta referendus. quo
sensu unicuiq fideliũ sit aptandus.
per. xxx et quinq libros expositionis

Expanded text:
eum gratia germanae charitatis ad eum gratia germanae charitatis ad regiam urbem secuti sunt, in tutamentum coepit observantiae regularis habere: videlicet, ut eorum semper exemplo, sicut ipse scribit, ad orationis placidum littus quasi anchorae fune restringeretur, cum incessabili causarum saecularium impulsu fluctuaret, concussamque saeculi actibus mentem inter eos quotidie per studiosae lectionis roboraret alloquium. Horum ergo consortio nosolum a terrenis est munitus incursibus, verum etiam ad caelestis vitae exercitia magis magisque succensus. Nam hortati sunt eum, ut librum beati Job magnis involutum obscuritatibus, mystica interpretatione discuteret: neque negare potuit opus quod sibi fraternus amor multis utile futurum imponebat. Sed eumdem librum, quomodo juxta litteram intelligendus, qualiter ad Christi et Ecclesiae sacramenta referendus, quo sensu unicuique fidelium sit aptandus, per triginta et quinque libros expositionis
Abbreviated transcription (Latin):
tis sue specieni actus puluere fedat᷑.¬
Cumꝙ se ꝓcondescensione multoꝵ
ad exteriora sparserit: etiam cum
interiora appetit. ad hec ꝓculdubio
minor redit. Perpendo itaq quid
tolero. ꝓpendo quid amisi. Dumq
intueor illud qd̾ perdidi. fit hoc gͣuiꝰ
qd porto. Hec quidem sc̃s uir ex mag¬
ne humilitatis intentione dicebat.
s nos credere decet. nicħ eum mo¬
nachice perfectionis pedidisse: occasice
cure pastoralis: ymo potiorem tunc
supsisse ꝓfectum de labore conuersi¬
onis multoꝵ. quam de ꝓprie qͦnda
quiete com̾sationis habuerit. ma¬
xime q et pontificalis functus of¬
ficio domum suam monasterium
facere curauit. Et dum primo de
monasterio abstractus ad ministe¬
rium altaris ordinatus atq con¬
stantinopolĩ apocrisariꝰ ab aposto¬
lica sede directus est: non tamen
in terreno conuesatus palatio ꝓpo¬
situm uite celestis intermisit. lã
quofdam frm̃ ex monasterio suo qͥ

Expanded text:
tis suae speciem, terreni actus pulvere foedatis suae speciem, terreni actus pulvere foedaCumque pro condescensione multorum se ad exteriora sparserit, etiam cum interiora appetit, ad haec proculdubio minor redit. Perpendo itaque quid tolero, perpendo quid amisi; dumque intueor illud quod perdidi, fit hoc gravius quod porto. » Haec quidem sanctus vir ex magnae humilitatis intentione dicebat, sed nos credere decet nihil eum monachicae perfectionis perdidisse, occasione curae pastoralis; imo potiorem tunc sumpsisse profectum de labore conversionis multorum, quam de propriae quondam quiete conversionis habuerat, maxime quod et pontificali functus officio, domum suam monasterium facere curavit. Et dum primum de monasterio abstractus, ad ministerium altaris ordinatus, atque Constantinopolim apocrisiarius ab apostolica sede directus est, non tamen in terreno conversatus palatio, propositum vitae coelestis intermisit. Nam quosdam fratrum ex monasterio suo, qui