comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oum ẽ impietũ⁊ ap souitum aliquot ius
sibiexcodẽ contiactu e transactõne uen¬
dicait adeo ut nec illud inb uiꝰoi uen¬
ditionib uccat dicere. ꝙ p̃tio statuto ne¬
cesitas uenditon inponatur łq̃ ctumũe¬
ditionus ꝓsicẽre ł id ꝙ rmpton int̾ẽ ei
ꝑsoluere ¶ quetã in postta ꝯsitiendis ĩ

Expanded text:
dum est impletum et absolutum , aliquod ius sibi ex eodem contractu vel transactione vindicare: adeo ut nec i llud in huiusmodi venditionibus liceat dicere, quod pretio statuto necessitas venditori imponitur vel contractum venditionis perficere vel id quod emptoris interest ei persolvere. Quae tam in
Abbreviated transcription (Latin):
nocessitatt̃ ei qui ꝓtunit inponi oꝑ¬
taͣ repetita uice ħ̃ ꝓ ferre. an susfitiat ⁊
nidci iã fid̾ prid̾ approrata. sãccimus
si aliquid taliͦs eucniat: eum quipr¬
t cam cartam it̃n̾m ꝓferri prius sac̃¬
intum pr̃e quod existimans ie p̾it i

Expanded text:
tulit imponi oporteret repetita vice hoc proferre, an sufficiat ei fides iam pridem approbata, sancimus, si aliquid tali eveniat, eum, qui petit eam chartam iterum proferri, prius sacramentum praestare, quod existimans se posse
Abbreviated transcription (Latin):
orpr.e os testes adueritatem iuuan¬
tentatui fidem reugioni iud itiarie
debitam possint p̃ponẽ.
tendi sunt.
S̃. n imnis graue ẽ quod petitis ing¬
ueri ad exibitiõe partẽ diuersam eoꝵ.
ꝑ quos sibi negotium fiat. uñ intelli¬
gitis quod intentioni uĩt ꝓprias affẽre
oebetis ꝓbationes. nõ aduersus se alad¬
uersariis induti ad duci.

Expanded text:
. Eos testes ad veritatem adjuvantentatui fidem religioni judiciariae debitam possint praeponertendi sunt.. Nimis grave est quod petitis, urgueri ad exhibitionem partem diuersam eorum, per quos sibi negotium fiat. Unde intellegitis, quod intentioni uestrae proprias adferre debeatis probationes, non aduersum se ab aduersariis adduci.
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃r.s ciant cunctiacto satores eãi
rẽ se cestrit debere ĩpub licã notione̾ q̃
munita sit testi idoneis. ł instructa aꝑ¬
tissimis dotum̃tis. ł iuditiis ⁊ ad ꝓbatio¬
nemintubitatis. ⁊ uice clariorib expedita.
s. S itibi controuenia ingenuitans d̾ testi¬
fiz defende causam instrum̃tis hus¬
⁊ argum̃tis quib putas. Soli⁊enim ie¬
stes ad ingenuitatit ꝓ batione nõ suffi

Expanded text:
. Sciant cuncti accusatores eam se rem deferre debere in publicam notionem, quae munita sit testibus idoneis vel instructa apertissimis documentis vel indiciis ad probationem indubitatis et luce clar. Si tibi controversia ingenuitatis fiet, defende causam instrumentis et argumentis, quibus putas: soli etenim testes ad ingenuitatis probationem non suffi
Abbreviated transcription (Latin):
iuĩs instrum̃to t̾ quo alius
accusatus faisi uictus ẽ. ⁊ paratus ẽ: suta
uisum fucriti ille a quo pecuniã petue
iꝰde criminis tereum fatire: eo iscrim̃
ꝑiculi pene iegis comeut sub ire. nõ
oyerit sententia. aqua nechis ꝯͣ quem
cuta ẽ appellauit. nec tu qui it crimini
non eras subiectirs appellare debuisti.

Expanded text:
is instrumento, de quo alius accusatus falsi victus est, et paratus es, si ita visum fuerit a quo pecuniam petis, eiusdem criminis te reum facere et discrimen periculi poenae legis Corneliae subire, non oberit sententia, a qua nec is contra quem data est appellavit nec tu, qui tunc crimini non eras subiectus, appellare debuisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Opr Noni am ubĩ testes ad cãs postu¬
lantur alienas si socu p̃articipes crui¬
minis ñ dicantur. s fides ab his noti¬
ne postulatur. In exibitiõe netessaĩ¬
arum ꝑsonaꝑ hoc ẽ testium. taus cẽ
d̾b cautio iudicantis. ut ꝑis uenturis
ad iuditium ꝑ accusatorẽ aut ab hĩ
pquos fuerant postulati. sũytus cõ¬
petentescari p̃cipiat. Idem iuris ẽ ⁊

Expanded text:
oniam liberi testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione necessariarum personarum, hoc est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iur
Abbreviated transcription (Latin):
u̾. ¶um ꝓponas cum contia quc̃ suppu¬
cas. cramminitratioe tibi negotioꝵ obli¬
gatum. hunc ẜ uirs iationẽ ad ito itttaẽ
ꝓuntie potes conuenire: nam siadcritũ¬
scriptio n̾e tui uirs iatitat. nec defendat᷑
edicti bonoꝵ euns possessione pot̾is impe¬
acompetenti iudict postuniait ñ ꝓbib̾is.
mus suꝑpettuniis debitis ꝓ quib ypotre¬
ce non sunt constitute. ꝓpt̾ res ad debi¬
torem ꝑtinentes. d unĩnis seuericẽs cre¬
ditores formidans. se cellanerint. ⁊ uli
õreb ad eum ꝑtinentib conpetentia ĩ¬
grediantur uiditia. postult̃ ꝙ inpos¬
sessionem rerum sese tranimitti. si ⁊̃ aui

Expanded text:
. Cum proponas eum contra quem supplicas ex administratione tibi negotiorum obligatum, hunc secundum iuris rationem adito rectore provinciae potes convenire. Nam si ad circumscriptionem tui iuris latitat nec defendatur edicti bonorum eius possessionem poteris impea competenti iudice posuniis debitis, pro quibus hypothecae non sunt constitutae, propter res ad debitorem pertinentes, dum is severiores creditores formidans sese celaverit, et illi de rebus ad eum pertinentibus competentia ingrediantur iudicia postulentque in poss
Abbreviated transcription (Latin):
o. Si bona debitoris tui uacait const:
⁊ i afisco non agnoscantur inpossessionẽ
coꝵ mitti te a competenti iudice recte po¬
S̾.y rodebito creditores ad icis ibi bõna
crbitoris nõ uire postulant&ñ siqui¬
d̾ debitoris tui cetĩ creoitores res pignori
accepunti potiores eos quam te crogͣ¬
phariũ cret itorẽ hr̃i nõ aiuigitur qd̾

Expanded text:
o. Si bona debitoris tui vacare constet et haec a fisco non agnoscantur, in possessionem eorum mitti te a competenti iudice recte pos . Pro debito creditores addici sibi bona debitoris non iure postulant. Unde si quidem debitoris tui ceteri creditores pignori res acceperunt, potiores eos quam te chirographarium creditorem haberi non ambigitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tentia in ponẽssione renim mmutantur.
p̃tendentes camdem cõmoditatẽ poti¬
antur. ⁊ possint cum priorib itrumde
tentia. quid enim iustius ẽ. quam os
quiod res debitoris mittidebr et̃ pãti¬
cipipes huiꝰ moĩ commoditatis. ¶ot aũt
ꝓsuns cebitis a lacriores creoitorib aliis
ostenduntur suisse p̃grauentur rectũ
nobis ẽẽ uidẽtur. tc̃ commuionẽ hr̃
in possessione̾ reꝵ alios creditores qui
nõ hoc ꝑegisse noscuntur. cumpsẽte
ĩ qua ⁊ possenores rerum cõmorantur
intrat noꝵ annoꝵ spatia. ab sentes aut
intra quadriennuũ creditorib possessi¬
onẽ añ lato mõ detinentib suumd̾bi¬
tum certum faciant. ⁊ cxpensas ẜ quã¬
titatẽ d̾bitoꝵ ꝑsoluant eis qui seniẽ¬
tiam consetuti sunt. ꝑ sacram̃tum eoꝵ¬
manifestandas. qui eas ad ipiscente grã
sessionem ad epti sunt. molestare. ł
quibdam eos dampnis assicere accõ¬
nes aũt quas exlegib sibi competẽ
putauennt contra suos ex̃ cert debito¬

Expanded text:
mittantur, praetendentes eadem commoditate potiantur et possint cum prioribus rerum dtentia. Quid enim iustius est, quam omnes, qui ad res debitoris mitti debent, esse participes huiusmodi commoditatis. Ut autem i, qui pro suis debitis alacriores creditoribus aliis ostenduntur fuisse, praegraventur, rectum nobis esse videtur tunc communionem habere in possessionem rerum alios creditores, qui non hoc peregisse noscuntur, cum praesentes in qua et possessores rerum commorantur, intra duorum annorum spatia, absentes autem intra quadriennium creditoribus possessionem antelato modo detinentibus suum debitum certum faciant et expensas secundum quantitatem debitorum persolvant eis, qui sententias consecuti sunt, per sacramentum manifestandas eorum, qui eas adipiscendae gratisessionem adepti sunt molestare vel quibusdam damnis adficere: actiones autem, quas ex legibus sibi competere putaverint, contra suos exercere debito
Abbreviated transcription (Latin):
auas ꝑsonas post onfinitũm a nob
tp̃s transtulerint. ⁊ certas peccumas
accꝙnit quicquid suꝑfluum muẽ¬
tum fuerĩt ł. ampluis quam eis dele¬
tur. hoc modis omnib necesse ẽ cos
p̃sentib tabulariis signare. ⁊ inchimi¬

Expanded text:
um a nobis tempus transtulerint et certas pecunias acceperint, quidquid superfluum inventum fuerit vel amplius quam eis debetur, hoc modis omnibus necesse est eos praesentibus tabulariis signare et in cime
Abbreviated transcription (Latin):
titaspetimiax. que ꝓuenditiõe reꝵ
łtranslatione p̃stitt sunt. quam eoꝵ
que suꝑ fiue post diso uitum d̾bit
mueni ãtur ut siquis postea creditor
apparuerit. ⁊ debiti cautione̾ ostend̾¬
it. possit exhis sibi satiffacere prius
pno cause faciente examinationẽ
liquod cetrim̃tum. ł dispendium su¬
stinere: ꝑ suam aũt int̃ locutionem
depositis petimiis suum accipe tebi¬
tum. ¶ Ot aut nõ liceat creditorũ
uenditiõe ł trans lactiõt reꝵ coium. ł
aliquam machmationẽ: ł cirtum sꝙͥ¬
tionẽ facẽ. iubmus. atestatione suꝑ
hoc celebrandam ap̃ defensort̃ locoꝵ
gestis int̾uenientib insinuari. siũ
m̃exp̃tio. quantum debetur. siũ ãpliꝰ
siũ minus coiligitur ⁊ p̃sentib nõ tm̃
sicut dictũ ẽ tabnlariis. s ⁊ iuro rcue
rentissimo chimiliarcba. ap̃quẽ ñita

Expanded text:
 venditione rerum vel translatione praestitae sunt, quam earum, quae superfluae post dissolutum debitum inveniantur, ut, si quis postea creditor apparuerit et debiti cautionem ostenderit, possit ex his satis sibi facere, prius mno causae faciente examinationem liquod detrimentum vel dispendium sustinere, per suam autem interlocutionem depositis pecuniis suum accipere debitum. Ut autem non liceat creditori in venditione vel translatione rerum dolum vel aliquam machinationem vel circumscriptionem facere, iubemus attestatione super hoc celebranda apud defensorem locorum gestis intervenientibus insinuari, sive tantum ex pretio, quantum debetur, sive plus sive minus colligitur, et praesentibus non tantum, sicut dictum est, tabulariis, sed etiam viro re
Abbreviated transcription (Latin):
gustali ⁊ uiris clarissimis omnium ꝓ¬
untiarum rectoru datursoꝑam sẽꝑ¬
q futuris inspetulis. ut sepe outa nefan¬
dissi moꝵ hominum arrogantia moĩ
omnib opͥmatur. nam post hanc saui¬
b̾miam constitutionẽ ⁊ uir spectabilis ꝓ
tor maiestatis crĩ ꝓcuidubio incur

Expanded text:
gustali, et viris clarissimis omnium provinciarum rectoribus daturis operam semperque futuris in speculis, ut saepe dicta nefandissimorum hominum adrogantia modis omnibus opprimatur. Nam post hanc saluberrimam constitutionem et vir spectabilis pro to
Abbreviated transcription (Latin):
nus postulasti reum. uita functus ẽ fra¬
strao bpenam deẜte accusationis conue¬
nrn. cum morte eiuscrim̃ cum pena
sit extiñctum. acꝑhoctibi ad ẽpta ẽ
necessitas actusationis.
emoum̾itum tuum Spectat. ue⁊ ania¬
nus cui falsi crimnm auctor tuus intẽd¬
bat uita functus sit nõ ꝓbib̾ris. siquis
aduersus te instrum̃to quod indulu¬
ium uccatur uticeꝑit actusationẽ ĩstr¬
uer e. quamuis enim ꝑsona princip
rei morte subo ucti iam subducti sistẽ
nõ ẜofsit. cñ siquis illo uti uouent

Expanded text:
nis postulasti reum, vita functus est, frustra ob poenam desertae accusationis conveniris, cum morte eius crimen cum poena eius sit extinctum ac per hoc tibi adempta est necessitas accusationis. emolumentum tuum spectat, licet annianus, cui falsi crimen auctor tuus intendebat, vita functus sit, non prohiberis, si quis adversus te instrumento quod in dubium vocatur uti coeperit, accusationem instituere. Quamvis enim in persona principalis rei morte subducti iam subsistere non possit , tamen si quis illo uti volue
Abbreviated transcription (Latin):
iiquo mõ fuent elapsns. nam ip̃m uoui¬
mus eniimoĩ pena comsumini quaob¬
nox ius docebitur suisse qui fugerit. si
uõ com̃tiri ensis necessitate aliqua pre¬
cuidubio ab offitio egerit. ad uitorẽ eius
pari iubmus inuigilare cura ⁊ eat̾ statu¬
imus iegis seueritate contringi.

Expanded text:
iqua fuerit elabsus. Nam ipsum volumus eius poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse, qui fugerit. Si commentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura, et eadem statuimus legis severitate constringi.
Abbreviated transcription (Latin):
ctionẽ frĩb tuis quos inpatiis cominumiꝰ
mortis tr̃ fuisse potestate ꝓponis ꝯfert̾
quin aũt sr̃s tui durantes insamiua patͥ
petulium sib̃ n castrẽ se. n relictum eis
doceatur. p̃cip̃uũ pr̃e nõ possuntis ĩ or¬
uisionẽ paĩne ueniat hr̃tditaus. nec qs¬
quam mutt penes quẽ res exhoc ꝓficisõe¬

Expanded text:
tionem fratribus tuis, quos in patris communis tionem fratribus tuis, quos in patris communis mortis tempore fuisse potestate proponis, offers. Quin autem fratres tui durantes in familia patris peculium, si hoc neque castrense neque relictum eis doceatur, praecipuum habere non possint, sed in divisione paternae veniat hereditatis, nec quicquam mutet, penes que
Abbreviated transcription (Latin):
iub̾bit. id̾ ẽ. ⁊ si arbitro dato diũisio celebͣ
iãtio cessatisi aũt fr̃ tuus in pocestate m¬
ortis tp̃r suerat nec ullum testamtũ relic¬
tum ł nouissimũ iud̃itium communi
patris. teq emancipatũ ꝓbatũ suerit abite¬
stato te ad successionẽ pat̾nam ueniẽteor
adcollationẽ forma etlicti c̾to iuirt ꝓuocat.¬
.c. exto iure capiens fiua. ad collanonẽ do¬
tis urgueri non pt̃
pẽri. aatꝙ intestato succetenti emancipa¬
tum petĩtabonoꝵ possessioe conͣfare debẽ
hona sua ꝑpẽtuo et icto cauetut. Cum ⁊̃ nis
qui sui fumt̾ eẽnt siuiuo patre nati fuisr.
conferri manifent significatur⁊ emãcipa¬
tis si legidate collationiᷤᷤ nõ pareatur. de¬
negaritias accõnes nõ ẽ ampĩgui iuris.
tt̃ nõ conferat. quam mortis tp̃r comu¬
nis patris habuit frĩb in cadẽ familia
ꝯstitutis accõnes hĩtditarias neg̾ari ñ ãbi¬
gitur. uñ conuite acꝓiuris ratioẽ colla¬

Expanded text:
iubebit. idem est et si arbitro dato divisio celebratlatio cessat. si autem frater tuus in potestate mortis tempore fuerat nec ullum testamentum relictum vel novissimum iudicium communis patris teque emancipatum probatum fuerit, ab intestato te ad successionem paternam venientem ad collationem forma edicti perpetui certextero iure capiens filia ad collationem dotis urgueri non potepenti atque intestato succedenti emancipatum petita bonorum possessione conferre debere bona sua perpetuo edicto cavetur, cum his etiam, qui sui futuri essent, si vivo patre nati fuissent, conferri manifeste significatur, et emancipatis, si legi datae collationi non pareatur, denegandas actiones non est ambigui iuris. tem non conferat, quam mortis tempore communis patris habuit, fratribus in eadem familia constitutis, actiones hereditarias negari non ambigitur. Vnde consulte ac pro iuris ratione colla
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.s i donatioẽ tibi post mortẽ pat̾i
fundũ quesim. soror tua portionẽ eius
uñditare nõ yt̃. Nam sus filie famiuã
consiitute tibi apatre donãtus ẽ. cum sõ¬
rore pati cominuni succedẽs. eũ p̃tipu¬

Expanded text:
Si donatione tibi post mortem patris quaesisti fundum, soror tua portionem eius vindicare non potest. nam si is filiae familias constitutae tibi a patre donatus est, cum sorore patri communi succedens eum praecipu
Abbreviated transcription (Latin):
tor qui idoneus facuitatib sit. rector
ucentia nõ solum parentib utrius
sexus s ⁊̃ cognatis ⁊ extraneis. ⁊ asfi¬
nib ⁊ ip̃i cuiꝰ res ad ministrantur si
nõ in pubes sit arbitrio cognatoꝵ
bone opimonis ꝯstitutoꝵ ꝯceditur¬
rem ł curatorem acusas. petenterã
cognitionis abstinere ab adminii¬
stratiõe rerum tuaꝵ oonet cã finia¬
tulare. ac remouere ab administra¬
tione bonoꝵ pupilli curaueris at¬
mitti nequa quam p̃t ratio desid̾u tu¬
i. iam nc̃ postulantis tutelam tibi
nõe escẽ pupuli restitũi.¬

Expanded text:
ui idoneis facultatibus sit, rector licentia non solum parentibus utriusque sexus, sed etiam cognatis et extraneis et infamibus et ipsi cuius res administrantur, si non impubes sit, arbitrio cognatorum bonae opinionis constitutorum concediturrem vel curatorem accusas, pendente causa cognitionis abstinere ab administratione rerum tuarum, donec causa finiatulare ac removere ab administratione bonorum pupilli curaveris, admitti nequaquam potest ratio desiderii tui iam nunc postulantis tutelam tibi nomine eiusdem pupilli restitui
Abbreviated transcription (Latin):
uratores quidem suo ꝑ iculo qͣnto
tarlius ad e̾os tutela transfertim. cessãt
quodsi sraude io sc̃o ex istimas suspecto
postula qui si summoueri meruerint ĩ
iocum eoꝵ alios accipies.
orpr.P reses ꝓuintie tutores filioꝵ tu¬
oꝵ strictionb rem eoiis ad hibitis om̃i¬
mõ ad ministrationis ossitium cõpelli
agnosceit quod si in eadem contuma¬
tia ꝑseuerauerint suspectos postulare

Expanded text:
uratores quidem suo periculo, quanto tardius ad eos tutela transfertur, cessant. quod si id fraude factum existimas, suspectos eos postula: qui si submoveri meruerint, in locum eorum alios accipies.Praeses provinciae tutores filiorum tuorum strictioribus remediis adhibitis omnimodo administrationis officium compellet agnoscere. quod si in eadem contumacia perseveraverint, su
Abbreviated transcription (Latin):
non uaiert. Renquam nõ quantitatẽ. que
rare. quasi nullo alio penitus adiocto pe¬
ꝑialib quam nisque incãs pm̃lmas
ꝓcedunt quanim mꝑiai ͤ s quidẽ dona¬
tioẽs mento indignari subobẜuatione
momim̃otoꝵ fieri tam aretro principib
quam a nobis sanctum ẽ.⁊ firmam hr̃e
ꝓriam maiestatẽ alias uõque ad pietatt̃
respitiunt usq ad quingentoꝵ solitoꝵ
sũmam ⁊ sine momim̃tis nalitus eẽ cẽ¬
semus. his insuꝑ añ nuptias donationib
que inaduitas inmores sui iuris consti
tatt̃. ¶ ꝯinaũt nõ inaino res donatioĩs
suerint eate ẜꝓres mobiles. ł ĩ mobiles
seuse mouentes quantitatt̃ cax extima
ri⁊ si quidem us ad iegittimam solidoꝵ sũ

Expanded text:
non valere reliquam vero quantitatem quae rare, quasi nullo penitus alio perialibus quam his, quae in causas piissimas procedunt: quarum imperiales quidem donationes merito indignari sub observatione monumentorum fieri tam a retro principibus quam a nobis sancitum est, sed firmam habere propriam maiestatem: alias vero, quae ad pietatem respiciunt, usque ad quingentorum summam et sine monumentis esse validas censemus. His insuper ante nuptias donationibus, quae in adultas minores sui iuris constittatem. Sin autem non in auro res donationis fuerint datae, sed per res mobiles vel immobiles vel se moventes, quantitatum earum aestimari et, si quidem us
Abbreviated transcription (Latin):
uitam ꝑ sonaꝵ stetur. łd̾antis. ł accipiẽ¬
tis iuite intelligantur conationes
enim fortune exitus ħ nobis suggeẜit.
ut possibile sit unius anni timõ. ł leui
cep̃. ⁊ exł inueni totam summã donati¬
oms nõ excecere legitimam quantitatẽ.
tio. ł abiciatũr tp̃s uite.ł donatons ł qui
donitionẽ accꝙ̃. it̃ quasi ppetuata donã¬
tioẽ. excontumatioẽ euns magnam ⁊ opu¬
ientiort̃ eam efficiente.⁊ una intelli¬
gatur. ⁊ quasi densiorib donationu cu¬
mulata ⁊ exceceit legitimum modũ ⁊
omi mõ acta reposcere: ⁊ ai̾r minime

Expanded text:
 stetur vel dantis vel accipientis, multae intellegantur donationes enim fortunae exitus hoc nobis suggessit, ut possibile sit unius anni tantummodo velcepit, et ex hoc inveniri totam summam donationis non excedere legitimam quantitatem. ntio, vel adiciatur tempus vitae vel donatoris vel qui donationem accipiet, tunc, quasi perpetuata donatione et continuatione eius magnam et opulentiorem eam efficiente, et una intellegatur et quasi densioribus donationibus cumulata excedere legitimum modum et omnimodo acta reposcere et aliter minime
Abbreviated transcription (Latin):
tib nobis cã placuit hnmanior ut mlꝰ¬
te intelligantur. ⁊ õs uaude: ⁊ hii quiui¬
b̾autates accipiunt. sciant ueros non
fauos ec̃ suos donatores / siquis aũ talẽ
recꝙpint donationẽ in quastipulatus su¬
erit amniam quamdam pĩt quantita¬
tẽ tante sumine que nõ excesit iegit¬
timum donationis modum. uarietu¬
ti: utrũ eum ex ꝑticulardonatioẽ. mł¬
tas fecisse donationes existimandumẽ
r eas actis ñõ indigere. an ex totuis stipł¬
ationis fundam̃to ⁊ fonite euis exqua ã¬
nue conationes ꝓ fuxerumt iunameẽ
eamdonationẽ putandam.⁊ ꝓculdubi¬
o monum̃toꝵ obẜuatiõe uallantam. ꝙ
uet̃es quide sat ab uñꝙ uariancrunt.⁊
nos aũt certa dunsioe cõ cuidimus. ut¬

Expanded text:
tibus, nobis causa placuit humanior, ut et multae intellegantur et omnes validae, et hi qui liberalitates accipiunt sciant veros non falsos suos esse donatores. Si quis autem talem receperit donationem, in qua stipulatus fuerit annuam cuidam praestare quantitatem tantae summae, quae non excedit legitimum donationis modum, variabatur, utrum eum ex particulari donatione multas fecisse donationes existimandum est et eas actis non indigere, an ex totius stipulationis fundamento et fonte eius, ex quo annuae donationes profluxerunt, et unam esse eam donationem putandam et procul dubio monumentorum observatione vallandam. Quod veteres quidem sat abundeque variaverunt, nos autem certa divisione conc
Abbreviated transcription (Latin):
nineros ꝑsequentias ltterarum uoui¬
mus non presigna manifestari. ita ut
qui tale ubrum sibi parauerint inqͦn
minum. neq enĩ licentiam aperimus
extau codice inuditum aliquib re¬
easins crixit ausus fuerit. no soum cri¬
minali pcna scom quod dictum ẽ pi.¬
ectentur s ⁊ lib riextumationẽ indu¬

Expanded text:
er consequentias litterarum volumus, non per sigla manifestari, ita ut, qui talem librum sibi paraverit, in quo minum: neque enim licentiam aperimus ex tali codice in iudicium aliquid reeas inscribere ausus fuerit, non solum criminali poena secundum quod dictum est plectetur, sed etiam libri aestimatione
Abbreviated transcription (Latin):
ausi fucrunt ip̃i quidem falsitatis rei
conslituantur. uolumina aũt eoꝵ om̃i¬
no corrumpentur. Esiquid eoꝵ us̃ ut
supradictum c̃ ambignum fucrit uisũ
poc abinꝑiale culm̃ ꝑiudices reftrat. ⁊
exauctoritate angnsta manifestetur cũ
soium concessumẽ leges condcit. ⁊ int̾¬
pretarixandem aũt penam falsitatis c̃¬
stimmus. ⁊ ad nersus cos qui in posteoͣi
ieges nĩas leges ꝑsingnoꝵ obscinitatt̃
ausi suerait conscribere. omnnia idẽ¬

Expanded text:
ausi fuerint, ipsi quidem falsitatis rei ausi fuerint, ipsi quidem falsitatis rei constituantur, volumina autem eorum omnimodo corrumpentur. si quid vero, ut supra dictum est, ambiguum fuerit visum, hoc ad imperiale culmen per iudices referatur et ex auctoritate augusta manifestetur, cui soli concessum est leges et condere et interpretari. Eandem autem poenam falsitatis constituimus et adversus eos, qui in posterum leges nostras per si glorum obscuritates ausi fuerint conscribere. omnia e
Abbreviated transcription (Latin):
imus quasi ex nobis ꝓmulgatas quic
quid amplius aut minus inquibdam
ẽt̃ intelligatur. cum unadigritas ⁊ ii¬
na potestas omnib ẽ indulta hoc aũt
quod abinitio nobis uisum ẽ. cumb̃
opus ficrideo annuentt mandabamꝰ
tempestuam nobis uidetur. ⁊ inp̃sẽti
ris ꝑitiam h nec qui posita fuerint au¬
de aucõmentanos hisdem legib ad n¬
ettert nisi tantum siuelit eas ingretã
nocẽ transformarẽ sub eodem ordine
caꝙ consequennia sub qua uoces ron¬
mane positt sunt. hoc quod gͣci ħ̾ato
noda dicumi. ⁊ si qui forsitan ꝑtituloꝵ
subtilitatẽ ad notare maluerint ⁊ ea
que nam petita mincupantur cõpoẽ.
auas aũt legnm intp̃tatione̾s inmo
magis ꝑuersiones cos lactart nõ conce¬
ounus: nec uerbositas eoꝵ aliquid le¬
gib nr̃is ad ferat ex consulsiõe. dedetus
runt. ut pene omne̾ romam sanctionẽ
eẽ confunam quod si passi non simus
quemad modum postentatis ad mittat
nna discordia siquit aũt sale facere

Expanded text:
imus quasi ex nobis promulgatas, quid amplius aut minus in quibusdam esse intellegatur, cum una dignitas, una potestas omnibus est indulta? Hoc autem quod et ab initio nobis visum est, cum hoc opus fieri deo adnuente mandabamus, tempestivum nobis videtur et in praesenti ris peritiam habent, nec qui postea fuerint audeat commentarios isdem legibus adnectere: nisi tantum si velit eas in Graecam vocem transformare sub eodem ordine eaque consequentia, sub qua voces Romanae positae sunt hoc quod Graeci kata poda dicunt, et si qui forsitan per titulorum subtilitatem adnotare maluerint et ea quae paratitla nuncupantur componere. alias autem legum interpretationes, immo magis perversiones eos iactare non concedimus, ne verbositas eorum aliquid legibus nostris adferat ex confusione dedecus. runt, ut paene omnem Romanam sanctionem esse confusam. quos si passi non sumus, quemadmodum posteritatis admittatur vana discordia? Si quid autem tale facere
Abbreviated transcription (Latin):
uent iͥ camsici curauit. quod ⁊ aut̾e
anobnd ispositum ẽ cũlitutionẽ
quo ad iegum ꝓfessores demisius.
leges autem nr̃as que mbis codicib
idem institutionum seu eiementoꝵ
⁊digestoꝵ ł pandectarum posunnus
suum optinere robur extertio nr̃o
feucissimo santimus consulatu p̃¬
sentis d uodetime nrditionis c̃tio
turas. ⁊ una cum nr̃is constitutioi¬
u pollentes ⁊ suum ugorẽ inuiti

Expanded text:
el confici curaverit. Quod et antea a nobis dispositum est in constitutione, quam ad legum professores dimisimus. Leges autem nostras, quae in his codicibus, id est institutionum seu elementorum et digestorum vel pandectarum posuimus, suum obtinere robur ex tertio nostro felicissimo sancimus consulatu, praesentis duodecimae indictionis tertio ituras et una cum nostris constitutionibus polle
Abbreviated transcription (Latin):
mum enum nĩt rei publice donauit
cum in hunc ⁊ bella partbica abolita
sunt ⁊ quieti ppetue tradita ⁊ teitia ꝑs.
mundi nobis ad creuit. post euro pũ
eium ⁊ asiam ⁊ totalibia nr̃o nr̃o ĩperi¬
o adiñcta ẽ. ⁊ tanto opert legum caput
mpositum ẽ omniaq celestia dona n
ges suscipiunt. ⁊ tam insun iuditiis
⁊ p̃cipne uir exccisus hiuns allrac ur

Expanded text:
mum eum nostrae rei publicae donavit, cum in hunc et bella Parthica abolita sunt et quieti perpetuae tradita, et tertia pars mundi nobis adcrevit post Europam enim et Asiam et tota Libya nostro imperio adiuncta est et tanto operi legum caput impositum est, omnia caelges suscipiant et tam in suis iudiciis et praecipue vir excelsus huius almae u
Abbreviated transcription (Latin):
inperiali est maiestatt. ł̃ quis tantt suꝑbic
fastidio cumidus ẽ. ut regalem senium cõ¬
dẽpnat.: cum ⁊ uet̃es iuris conditores. con¬
stintioesque ex imꝑiali decͣcto ꝓcesscrunt.
legis ium opunere aꝑte dilucideꝙ dif¬
siniunt. cum igitur⁊ hoc iuet̾ib le¬
gib inuenimus dubitatum. si imꝑiał
scnsus legem intp̃tatus ẽ. anoporteat
huius moĩ regiam intpretatione optine.
coꝵ quidem uanam subtilitatẽ tam risioꝰ
quam congendam ẽẽ censemus. dissini¬
mus aũt omnem imꝑatoris logum int̃¬
p̃tatione̾. sine inpretib siue mniuditũ.
sine alioquocumq mo factam. ratame¬
⁊ indubitatam ẜñ. sirnim̃ inp̃senti t̃.¬
leges condere sou imꝑatori concessum ẽ.
⁊ leges int̃pretar solũmꝰ eẽ dignũ ĩꝑi¬
ooꝑtr. cuxañt ex subiestionib ꝓceru̾si
dubitatio in litib onatur. ⁊ sese nõ eẽ ico¬
neos. łsussicientes ad detision̾e litis illiex¬
istim̃ at nos decuritur. ⁊ quare ambigni¬

Expanded text:
imperiali est maiestate? vel quis tantae superbiae fastidio tumidus est, ut regalem sensum contemnat, cum et veteris iuris conditores constitutiones, quae ex imperiali decreto processerunt, legis vicem obtinere aperte dilucideque definiunt? Cum igitur et hoc in veteribus legibus invenimus dubitatum, si imperialis sensus legem interpretatus est, an oporteat huiusmodi regiam interpretationem obtinere, eorum quidem vanam scrupulositatem tam risimus quam corrigendam esse censuimus. Definimus autem omnem imperatoris legum interpretationem sive in precibus sive in iudiciis sive alio quocumque modo factam ratam et indubitatam haberi. si enim in praesenti leges condere soli imperatori concessum est, et leges interpretari solum dignum it. Cur autem ex suggestionibus procerum, si dubitatio in litibus oriatur et sese non esse idoneos vel sufficientes ad decisionem litis illi existiment, ad nos decurritur et quare ambigui
Abbreviated transcription (Latin):
omnib aꝑirt itoncus et iudebitur. ninl
iscui sou iegis iatoit ẽt concessumẽ. ẽxplo¬
sis iaꝙ huinsmoi ndiculons ambigni¬
tatu tam conditor. quam int̃piti legu̾
solus imꝑator iuist estimabitur nichil
hac iege terogante uenis niris condito¬
rib quia ⁊eis poc maicilas inpialis per¬
m̃ni se uenisse secietũ. om̃i sciant ne¬
mini quicquam nil quod scriptis ꝓb¬
aucnt et̃ credendum. nec ulliu d igͥti
it tc̃n. siue illi tribuni. siue notarii.
suic comitis ꝓferant dignitatem: set
sacras nr̃as littais et̃ querentas. d̾ senatũ¬
ꝑpetuam ꝑse optineat firmitateor itis.
adicientes. ut siquis quam spetiali sup¬
plicatiõe eliciendum aliqͥiłi rescript̃
tẽptauent. ut tranire ei formã liccar
statutoꝵ. ĩtia patrimonii ꝑte muicta¬
tus ⁊ dãpnatus am̾bitus crimine ma¬

Expanded text:
ur nisi is, cui soli legis latorem esse concessum est? Explosis itaque huiusmodi ridiculosis ambiguitatibus tam conditor quam interpres legum solus imperator iuste existimabitur: nihil hac lege derogante veteris iuris conditoribus, quia et eis hoc maiestas imperialis perostris se venisse secretis, omnes sciant nemini quicquam, nisi quod scriptis probaverit, esse credendum nec ullius dignitate terreri, sive ille tribuni sive notarii sive comitis praeferat dignitatem, sed sacras nperpetuam per se obtineat firmitatem, tamen adicientes, ut, si quisquam speciali supplicatione eliciendum aliquod rescriptum temptaverit, ut transire ei formam ù liceat statutorum, tertia patrimonii parte multatus et damnatus ambitus crimine ma
Abbreviated transcription (Latin):
opr:. nm̃e serenitatis ĩmagnubis
ac status errigendis priuate collati¬
onis inuiriam ꝓpulsan p̃cipimns n¬
equit meas suum collator agnoscat.
deo. Eturtutum premia tͥbuii
merentioz conuenit. ⁊ a uoꝵ honcẽs
aliis dampnatoꝵ occasiõe sieri n̾o
oꝑtz. idcuto quotiens ł iuditib n¬
ostrisł cuilibe alii statua fuerit a quo¬
uor collegio seu offitio aut quolib
inaac sacratissima ciuitate. ł inꝓuin¬
tus postuiata. nequa quam exdescͥ¬
ptione sumptus couigi patimur s⁊ eiꝰ
cui ad honoit̃ petitur expensis ꝓpriis
statuam collocari precipimus. d̾ hĩ¬

Expanded text:
rae serenitatis imaginibus ac statuis erigendis privatae collationis iniuriam propulsari praecipimus, ne quid in eo suum collator agnoscat.Et virtutum praemia tribui merentibus convenit et aliorum honores aliis damnorum occasionem fieri non oportet. Idcirco quotiens vel iudicibus nostris vel cuilibet alii statua fuerit a quocumque collegio seu officio vel in hac sacratissima civitate vel in provinciis postulata, nequaquam ex discriptione sumptus colligi patimur, sed eius, cuius ad honorem petitur, expensis propriis statuam collocari praecipimus. TH
Abbreviated transcription (Latin):
erint cãs quib consugere at ĩꝑa¬
toria simulacia cebuerint iurt ac
legib uinticentur. si uõ ꝓbati fue¬
rt artib suis inuidiam inimicis
crearte noluisse ultris in eo̾ sententia

Expanded text:
erint causas, quibus confugere ad imperatoria simulacra debuerint, iure ac legibus vindicentur; sin vero proditi fuerint artibus suis invidiam inimicis creare voluisse, ultrix in eos sententia
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ Normam p̃fecto p̃torio tutam
⁊ sigencraub sit minime legib ł ꝯ
stitationib contraria. si nicbil pꝰ¬
tta cxauctoritate mea innonatũ
tiles ẽt̃ ieꝑit his ab aministraticẽ re¬
motis ⁊ iuce eoꝵ alis subidgatis fu¬
rib ꝙ penis legittimiis subiectis ad
m̃t mansuetudinis scientiam no̾

Expanded text:
 Formam a praefecto praetorio datam, et si generalis sit, minime legibus vel constitutionibus contrariam, si nihil postea ex auctoritate mea innovatum tiles esse reppererit, his ab administratione remotis et vice eorum aliis subrogatis furibusque poenis legitimis subactis ad nostrae mansuetudinis scientiam no
Abbreviated transcription (Latin):
emoium̃taꝰ a eceꝑit in ea positus si¬
gnitate. quam poiluit cum extoiti
titulis. ł p̃sumptis inquad ruplum
fisco nr̃o infciat sumu.q nouerit
extimationis sue penam se ubit̾¬
um. nec eos sane apiculo pudoris.
uotumus ĩmues qui adulandi fai¬
dio aut metu inconstantis ignauie¬
transire quesunt int̾dicta tẽptauent.

Expanded text:
emolumenta, quae acceperit in ea positus diemolumenta, quae acceperit in ea positus dignitate, quam polluit, cum extortis titulis vel praesumptis in quadruplum fisco nostro inferat simulque noverit existimationis suae poenam se subiturum. nec eos sane a periculo pudoris haberi volumus immunes, qui adulandi studio aut metu inconstanti ignavitransire quae sunt interdicta temptaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
rit tirannico sp̃i. ꝓ ost ꝓscriptionem
bonoꝵ capitali non ĩmerito pena ple¬
ctendo.
orpr niuersa rescripta siue im y¬
sonam p̃cantium. siue ad quemlib
iuticem mannauerint. que ł ad no¬
tatio. ł quamuis prangmatica sanc¬
cio nominetur subea conoitione ꝓ¬
ferr p̃cipimus si p̃reces ui̾tate nitũt.
nec auquem fructum ycator oracu
uꝑcipiat impetrati. ucz iniud itio a sẽ¬
uerat ueritatẽ. nisi questio sidi p̃ciũ
ꝑialibĩsitio monstretur nr̃a in sẽta.
les magñ strincoꝵ qui sine: p̾fata ad¬
iec ticẽ qualetumq diuinum res¬
ponsura dictauerit. ⁊ iudices qui su¬
sceꝑint rep̃bensione̾ subibunt: ⁊ qui
illicite dictata scͥibere ausi fuerint.i
cuiuscumq scrinei memoriales seu pͣ¬
gmaticarii ł ad iutores primicerii. amĩ¬
sione cinguu ferientur. p̃ginaticas
uderit. preces manere decernimus ũ
bis ⁊ ueritatis questio reẜuetur d̾ statu¬
reas statuas extra mpiale benesitiũ
in administiatiõe positus detegetur.

Expanded text:
rit tyrannico spiritu, post proscriptionem bonorum omnium capitali non immerito poena plectendo.§ 8. Universa rescripta, sive in personam precantium sive ad quemlibet judicem manaverint, quae vel adnotatio, vel quaevis pragmatica sanctio nominetur, sub ea conditione proferri praecipimus, si preces veritate nitantur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in judicio asseveret veritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. les magistri scriniorum, qui sine praefata adjectione qualecunque divinum responsum dictaverint, et judices, qui susceperint, reprehensionem subibunt, et qui illicite dictata scribere ausi fuerint cujuscunque scrinii memoriales, seu pragmaticarii, vel adjutores primicerii, amisione cinguli ferientur. Pragmaticas uderit preces, manare decernimus, ut hic etiam veritatis quaestio reservetureas statuas extra imperiale beneficium in administratione positus detegetur,
Abbreviated transcription (Latin):
d̃orꝑr. Que aduit̃ium commisit utr̃
domina capont amininistra fuerit
requiri debeoit ⁊ itaobsequio famu¬
tie uina p̃buent ut sidomina teb̾ue
fuĩt nõ sit aunculis uiris eecepta. Si
uõ potantib inmisteriũ p̃buit ꝓuili¬
tate euis que inreatum deo uciturat¬
cusatioẽ exclusa ub̃iqui accusantur
abscecant. cum ab his feminis ꝓa¬
oittie ratio requiratur: que ĩurine¬

Expanded text:
V. C. Quae adulterium commisit, utrum domina cauponae an ministra fuerit requiri debebit, et ita obsequio famutiae vina praebuerit; ut, si domina tabernae fuerit, non sit a vinculis juris excepta, si vero potantibus ministerium praebuit, pro vilitate ejus, quae in reatum deducitur, accusatione excusa, liberi qui accusantur abscedant, cum ab his feminis pudicitiae ratio requiratur, quae juris ne
Abbreviated transcription (Latin):
siñ ulla legntima cã a se tatid itefẜit
ne uiduitatẽ stupn ꝓ cãcitate con¬
matul accũsationẽ itpudiato ma¬
rito iure destrimus.
orꝑi. Lib̾tatẽ ẜ uoꝵ qui ͤ d omi¬
nium ꝑtinz uxoris. ł mariti ł parẽt
eoꝵ repudio misso ꝑꝑ suspitionẽ cͥ¬
minis ad uitii. legum c̾ditores int̃
duoꝵ m̃suim spatium post missio¬
nẽ repudii numerandum suspendi
pus exegerit ers mnponendam.
ꝯmuõ uxox matrimonio subp̃sato mõ
disouito reb humanis cxempta fucrit. nͥ¬
casu statuere ꝓpt̾ dotis questionẽ utrũ
inuicro marito actecat. anbrc̃lib mu¬
ueris resnituatur. sc̃ius iti ⁊̃ eos du¬

Expanded text:
sine ulla legitima causa a se dati discesserit, ne viduitatem stupri procacitate commaculet, accusationem repudiato marito iure deferimus.. Libertatem servorum, qui ad dominium pertinent uxoris vel mariti vel parentium eorum, repudio misso propter suspicionem criminis adulterii, legum conditores intra duorum mensum spatium post missionem repudii numerandum suspendi nem, si opus exegerit, eis imponendam. Sin vero uxor matrimonio sub praefato modo dissoluto rebus humanis exempta fuerit, ncasu statuere propter dotis quaestionem, utrum in lucrum marito cedat an heredibus mulieris restituatur. Sancimus it
Abbreviated transcription (Latin):
net nõ patruo ⁊auunculo quos
uerui doior at accinationẽ mpellit.
cans. In primis maritum genitalis
ꝑ icatur penes se detinẽ nõ ꝓhib̾tur
nec inscriptionis uinculo detineri.
namsi omne us accusationis neces¬
sitas inscriptionis ad stringat. nõ nłu
m̃ma deformant. sacrilegos añt mi
ptiari giadio pum̾iti. oꝑti.¬
locum. ubi secius ẽ: id quod nõ ꝑficit sci¬
re: ubi uenus mutatur inaliam for¬
mam. obiamor quentui nec uidetur.
Iub̃mus insiugere loges. armari iuira.
gladio ultore: ut ex quisitis penis sub¬
dantur infames qui sunt ł futuri st̃.¬
orpr. a duitũ accinsatiõe ꝓposita pĩt¬
scriptiones cuuies quib aut dos repe¬
ti singitur. aut exiaticẽ alqua debit̃
fiagitatur. que occure ͤ at ꝑ stteꝑe ex¬
amini consueuerunt uissimus sẽ¬
q̃strari. net earum obict aliquid ne¬
gono tartlitatis anferri. sraccusatione
fundata. hocẽ cumcõstit̾it quo iure. iõ
intromissa. discutiatur crim̃ stĩqualiti

Expanded text:
nec non patruo et avunculo, quos verus dolor ad accusationem impellit. cant. Imprimis maritum tori genitalis spiciatur, penes se detinere non prohibetur: nec inscriptionis vinculo contineri, nam etsi omne genus accusationis necessitas inscriptionis adstringat, nonnullimeliis matrimonia deformant. Sacrilegos autem nuptiarum gladio puniri olocum, ubi scelus est id quod non proficit scire, ubi venus mutatur in alteram formam, ubi amor quaeritur nec videtur: iubemus insurgere leges, armari iura gladio ultore, ut exquisitis poenis subdantur infames, qui sunt vel qui . Adulterii accusatione proposita praescriptiones civiles, quibus aut dos repeti fingitur aut ex ratione aliqua debitum flagitatur, quae occurrere atque perstrepere examini consuerunt, iussimus sequestrari nec earum obice aliquid negotio tarditatis adferri: sed accusatione fundata, hoc est cum constiterit, quo iure  id est intromissa, discutiatur crimen, facti qualitas
Abbreviated transcription (Latin):
priuata dampnati. s t̃tiã pars bo̾ñoꝵ fisco
aduersus futum dirige mõ si muulla
portionit suc respondit.
ptã et. s siliũ t̾uum indusum institu¬
ere solempni moit legis uilic d̾uiac¬
uo raptas intendentam putaneris. ñ
contͣ dominum s ct̃ eum quẽ facuiꝰ
cominisisse ꝓponis hanc̾ istituere
debes. s⁊ quoniam a fuisi nu lõ ⁊̃ te u̾¬
biu affuctum assenerat. si honimb
iu priuata reum deferendum putau
uinticari tetãt.

Expanded text:
privata damnati si tertia pars bonorum fisco adversus fiscum dirige, modo si nulla portionis suae respondet ptam esse vel filium tuum inclusum, instituere sollemni more legis Iuliae de vi acservo raptas intentandam putaveris, non contra dominum, sed contra eum quem facinus commisisse proponis hanc instituere debes. Sed quoniam a fuscinillo ebus adflictum adseveras, si hominibus vi privata reum deferendum putavevindicari debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
te re hr̃e detegitu. capitali sentẽtie
subiugetm tradendo ignib u̾bone
sit ꝙ ominu facultas crim̃ publi¬
cam arguendum. sit offitio copi¬
tabitur. fiuii ⁊̃ quos exbat conuĩt¬
tioe habuit exuti omnib digni¬
tatib insignib muda maneãt
quo libr titulo uoluntans accepturi
aliquid ex faciitatib muueris. snc
cessio añt mulieris ab intestato. Esi¬
liis sierunt legitimi. ẜ ꝓxmiis cogͣti¬
tit. Idaũt quot ille qui comdempa¬
amemoratis successonb uendicẽ¬

Expanded text:
te rem habere detegitur, capitali sententiae subjugetur, tradendo ignibus verberone, sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copidabitur. Filii etiam, quos ex hac coniunctione habuit, exuti omnibus dignitatis insignibus in nuda maneantquolibet titulo voluntatis accepturi aliquid ex facultatibus mulieris. § 3. Successio autem mulieris ab intestato vel filiis, si erunt legitimi, vel proximis cogtit, ita ut et quod ille, qui quondam aa memoratis successoribus vindice
Abbreviated transcription (Latin):
t̾tia muler uõta minime migraueit
quod si postior un. sine ub̃is ex eote m̾ino
susceptis d̾cesẜit. quitquit ab exponsali¬
um iargitate uxor fuerit ꝯ secuta. id sib̾
uirq suo sciat eẽ collatum. ⁊ si exunioe
matrimonio donator filios reliquisse do¬
ceatur: ad mat̾nas sane ueniens. łex poc
ł ex quolib auo titũo facuitates cumaluꝰ:¬
om̃ib post̾itas ex quocumq suscepta uno

Expanded text:
igraverit. Quod si posterior vir sine liberis ex eodem matrimonio susceptis decesserit, quidquid ab eo ex sponsalium largitate uxor fuerit consecuta, id sibi iurique suo sciat esse collatum, etiamsi ex priore matrimonio donator filios reliquisse doceatur. Ad maternas sane veniens vel ex hoc vel ex quolibet alio titulo facultates omnis posteritas ex quocu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ q cumium usustuctu dum taxat
Quite sue tp̃iby potiatur auenatione ei¬
rumpenitus it̃licta. oobilium uõi
rerum iustip̃tii extimatione habita. ꝑ
cos quos utͣq ꝑs elegerit arbitrosiudi¬
caturos int̾posito sacram̃to sinili mõ
usum fructum hãt. si idoneam sid̾ui¬
sione̾ p̃bũt. quõt easdẽ res. mobies
łearum p̃tium filis. ł filiab exeodeor

Expanded text:
ium usu fructu dumtaxat vitae suae temporibus potiatur, alienatione earum penitus interdicta: Mobilium vero rerum, iustis pretiis aestimatione habita per eos, quos utraque pars elegerit, arbitros iudicaturos interposito sacramento, simili modo usum fructum habeat, si idoneam fideiussionem praebuerit, quod easdem res mobiles vel earum pretium filiis et filiabus ex eodem
Abbreviated transcription (Latin):
rꝓneptum. siũ inpocestate siue emãci¬
patiemancipateut sint. ex pat̾na ł ma¬
t̾na unea uenientib custotin censdoꝰ
scriptione siqua ꝑ int̾positam ꝑsonã
łalio quõꝵ mõ fuĩt ex cognata cesa¬
ter his illut at uingimus ut muli¬
er iniis casib in quib añ nuptias do

Expanded text:
ive emancipati emancipataeve sint, ex paterna vel materna linea venientibus, custodiri censemus. scriptione, si qua per interpositam personam vel alio quocumque modo fuerit excogitata, cessante. His illud adiungimus, ut mulier
Abbreviated transcription (Latin):
uint: quod post uloꝵ mortẽ mansis¬
se uugies dicebantur. arbitrati ind̾¬
uc. ꝙ certis legum ꝯditorib placuit.
cum corpore non conuenerint nup¬
ꝯnubia tp̃ris celebrata sirmata sunt.

Expanded text:
int, quod post illorum mortem mansisse virgines dicebantur, arbitrati scilicet, quod certis legum conditoribus placuit, cum corpore non convenerint, nupconubia tunc temporis celebrata firmata sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. In quib casib pat̾ dotẽ mat̾ante
miptias donationẽ ł auas res adse. ⁊ ex
alt̾a parte deuouitas filiis utriuisq sex
ẜuari p̃cepti sunt. siquem ex fiuis. r filia¬
b an patin ł matris obitum mori con¬
tingent. siũ añ scc̃as nuptias. siue postea

Expanded text:
o pp. In quibus casibus pater dotem, mater ante nuptias donationem vel alias res ad se ex altera parte devolutas filiis utriusque sexus servare praecepti sunt, si quem ex filiis vel filiabus ante patris vel matris obitum mori contigerit sive ante secundas nuptias sive postea,
Abbreviated transcription (Latin):
sm aut utͣꝙ pars p̃dictam fideuisionẽ
dissimulauent. aut forte offerre neꝗ¬
uerit. ꝑeedẽ res ap̃ mulieit̃ usꝙ indi ẽ
uite sue manebunt. omnib iudelic
pignons. ł ypotethe supposite sint. st̃
eat̾. añ nuptias donatioẽ. ł reb aliis. at
eam exmariti suba deuo lutis. ex eo die
quoectẽ res ad eam ꝑueneñt ub̃is obli¬
gatis. ut siquis post traditas matrił
detentas ab ea res. snta ꝯtigerit contr¬
tum aliquem cum cadem muuere
ĩ ient que se repetitis nuptiis copła¬
uitt inuendicandis bud̾ suppositis re¬
b posterior hãeatur lib̾is qui ex eodeor¬
ꝓcreati sunt. ⁊ nepo tib neptib ue qui
exbis lib̾is geniti sunt. siñ dubio pit
tias migrare noluerit n uirhis q̃ de
bonis uxoris ad se transeunt. n muli
ꝓ suo arbitrio utił eas uendẽ. aut qͦꝵ¬

Expanded text:
m utraque pars praedictam fideiussionem dissimulaverit aut forte offerre nequiverit, eaedem res apud mulierem usque in diem vitae suae manebunt. Omnibus videlicepignoris vel hypothecae suppositae sint, super eadem ante nuptias donatione vel rebus aliis ad eam ex mariti substantia devolutis ex eo die, quo eaedem res ad eam pervenerint, liberis obligatis, ut, si quis post traditas matri vel detentas ab ea res si ita contigerit contractum aliquem cum eadem muliere inierit, quae se repetitis nuptiis copulaverit, in vindicandis isdem suppositis rebus posterior habeatur, liberis, qui ex eodeocreati sunt, et nepotibus neptibusve, qui ex his liberis geniti sunt, sine dubio praetias migrare noluerit, neque vir his, quae de bonis uxoris ad se transeunt, neque mupro suo arbitrio uti vel eas vendere aut q
Abbreviated transcription (Latin):
morte. mulieris ir atrimon  d isoluꝰ¬
to uirat alias nuytias uenerit nhr¬
ditatẽ eius parentis qui prior mortnus
ẽ non ad ierunt iẽi. ucebit en tamq̃
eius tm̃res fuerint. qui posterior morit᷑
cas sibimt umditare scił si ł eiꝰ qui post¬
crior monitur hĩtlitatẽ crediderint at¬
ẽ quibum casib ad lenonem coꝵ ui¬
sensib  uic legi credimus inserendũ
ut to queꝙ cainquo iuciatur ł miuui¬
er resque ad eam amarito puienerũt
ł maritus eas que ex bonis mulieris ade
inn transeunt. ũ ẽ ns̾ primum mat̾mo¬
mum atuo merto disso uitur: nec super¬
ses adscc̾as nuptias uenerit si res łma¬
ritus ł uxor boc ẽ qui st̃stes ẽ non con¬
nuptias non uenientib quasi rerum
dominis concessum eẽ: nõ dubiumẽ u
b̾is uceat res apatie ꝓ settas. ut pat̾nas.
amatre ut mat̾nas accipere

Expanded text:
morte mulieris matrimonio dissoluto vir ad alias nuptias venit, si hereditatem eius parentis qui prior mortuus est non adierint liberi, licebit eis, tamquam eius tantum res fuerint qui posterior moritur, eas sibimet vindicare, scilicet si vel eius qui posterior moritur hereditatem crediderint aest, quibusdam casibus ad laesionem eorum visensibus huic legi credidimus inserendum, ut eo quoque casu, quo lucratur vel mulier res, quae ad eam a marito perveniunt, vel maritus eas, quae ex bonis mulieris ad eum transeunt,  hoc est ubi primum matrimonium alterius morte dissolvitur nec superstes ad sec uxor hoc est qui superstes est non connuptias non venientibus quasi rerum dominis concessum esse non dubium est, liberis liceat res a patre profectas ut paternas, a matre ut maternas accipere
Abbreviated transcription (Latin):
plus eoꝵ nouerte. ł intrico testantẽ relmn
untate dereucta. ł data fuerit. aut doã¬
ta. ita tm̃ ut quarta pans que endẽ lib̾is¬
ersdem ub̃is deb̾tur ex legib millo mõ
minuatur. nisi exhis caĩs que dein offi¬

Expanded text:
ntem relinquntate derelicta vel data fuerit aut donata, ita tamen, ut quarta pars, quae isdem liberis debetur ex legibus, nullo modo minuatur
Abbreviated transcription (Latin):
saccimus si ex priore matrimonio ꝓc̾¬
aut ult̾ius repetitoma trimonio mig̃¬
uerit. nonsit ei licitum nouerce: seu ui¬
trico testam̃to ł siñ scriptina seu codicillis. hr̃¬
ditatis ue iure: seulegati ł fidei cõmisi ti¬
tulo plus reunquent: nec dotis net ante

Expanded text:
rimonio procraut ulterius repetiti matrimonii vota migraverit, non sit ei licitum novercae seu vitrico testamento vel sine scriptura seu codicillis, hereditatisve iure sive legati vel fideicommissi titulo plus relinquere, nec dotis aut ante
Abbreviated transcription (Latin):
orpr.cum̃ auis sãccionib iuscrimus
mat̾na bona integra an ub̾os ꝑuenire.
quod tm̃ mulier mariti laigitate ꝓcep
dicandum. It si l abe̾s silios. insas nup¬
tias fortasse transierit. sponsalitiam lar¬

Expanded text:
o pp. Cum aliis sanctionibus iusserimus materna bona integra ad liberos pervenire, quod tamen mulier mariti largitate percedicandum. Itaque si habens filios in secundas nuptias fortasse transierit, sponsaliciam lar
Abbreviated transcription (Latin):
uptiaꝵ soulempnitate ꝑceꝑint. aut quicꝗ
moitis ca donationiu scĩs. aut testim̃ti
ex bonis ut dictum ẽ prioꝵ martoꝵ sue¬
unt assctute: itotum ita ut ꝑceꝑint ĩ¬
tinig̃ ad fiuos quos exp̃cedente matrio
abuerunt transmitant. ł at quẽ lib ex
filus oum mõ exbis tr̃a quos tali suc

Expanded text:
uptiarum sollemnitate perceperint, aut quidquid mortis causa donationibus factis aut testamenti ex bonis, ut dictum est, priorum maritorum fuerint adsecutae, id totum, ita ut perceperint, integrum ad filios, quos ex praecedente coniugio habuerint, transmittant vel ad quemlibet ex filiis