comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nas floreret. uioit ꝑ soporem sedentis et legenti duas satis decoras
deit leuaq feminas osedisse. Quas ille castitatis ĩstinctu ocło tormo¬
ti respiciens q̃ nam esient et quid sͣ uellent ꝑcunctabatur ⁊ ille eur
familiariꝰ complectentes auĩt. Remoleste accipias iuuenis satis t
familiares sumus. Alt̾a eĩ ex nob̃ sapĩa. alt̾a castitas dr̃. et misse su¬
mus tecũ ambulare et hĩtare. qr iocundũ satis et nuũdũ ĩ cordetue
paulmius. posito siquidẽ ĩ admĩstͣtͣione p̃fecture galliaꝵ pr̃e suo am¬
brosio natus est ħ scũs ambroꝰ. Qui infans ĩ aera p̾torii in cunablis
cũ dormiret aꝑto ore sbito examẽ apũ adueniens faciẽ eius et oraco¬
illud nuracłin claudetur. at ille post aliqͣm du eleuantes ĩ tantãae¬

Expanded text:
nas floreret, vidit per soporem sedenti sibi et legenti, duas satis decoras dextra levaque feminas consedisse. Quas ille castitatis instinctu oculo torviore respiciens, quenam essent et quid sibi vellent percunctabatur; que eum famfamiliares sumus, altera enim ex nobis sapientia, altera castitas dicitur et misse sumus tecum habitare, quia iucundum satis et mundum in corde tuo ur posito in administratione praefecturae Galliarum patre ejus Ambrosio, natus est Ambrosius. Qui infans in area praetorii in cuna positus, cum dormiret aperto ore, subito examen apum adveniens, faciem ejus atque ora coillud miraculum clauderetur. At illae post aliquandiu volitantes in tantam ae
Abbreviated transcription (Latin):
d̾e cĩtatem Romano ĩꝑio sociã uelud ip̃ius rome filiã. set sine aliquo
demonũ templo silacroq concessit duu ĩꝑauit umũsũ orbẽ dromanũ
unus augustus tenuit et defendit ĩ aministrandis et regendis bellis
uictoriosissimꝰ fuit. Intyranis oppͥmendis ꝑ oĩa ꝓsꝑatus est gnͣdenus
eg̾tudine et senectute ⁊̃ defunctus est filios imꝑantes reliquit. ualdegͦ¬

Expanded text:
Romae filiam, sed sine aliquo daemonum templo simulacroque concessit. Diu imperavit, universum orbem Romanum unus Augustus tenuit et defendit; in administrandis et gerendis bellis victoriosissimus fuit; in tyrannis opprimendis per omnia prosperatus est; grandaevus aegritudine et senectute defunctus est; filios imperantes reliquit. Se
Abbreviated transcription (Latin):
qui remanserant btõs qui obierant. Qũo decepta es ciuitas ppłis
uere/ Ih̾m u̾o mortuum eẽ. Inte enĩ regnat sedicõ pax sepulta est.
unguẽtis bñ olentib ꝓ thymiamatis bñ spirantib ꝓ diu̾soꝵ florũ
odorib grauis erat in sepultoꝵ cadau̾um fetor quos plunia dissolu¬
at. quos flamina ꝯbusserat quos sol calefecat. Req enĩ humare cui
bellum eos inter se occupabat. Feriendiq mag̃ qͣm humandi cura

Expanded text:
qui remanserant, beatos qui obierant. Quomodo decepta es, ciuitas, populis vere, et Jesum mortuum. Ideo in te regnat seditio, pax sepulta est, unguentis bene olentibus, pro thymiamatis bene spirantibus, pro diversorum florum odoribus, gravis erat insepultorum cadaverum fetor, quos pluvia dissolverat, quos flamma combusserat, quos sol calefecerat; omnes bellis inter se occuparentur, feriendique magis quam humandi cura
Abbreviated transcription (Latin):
dũt. Sũt econtra qͥ opinentur ad manubias rapinasq nc̃citate
ꝑtis optime usus est. In omne hoñn genus lib̾alissimꝰ expleuit sen¬
su senatũ consulares iopes. Quĩgenis sext̾ciis sustentauit. Plun¬
mas ꝑ totũ orbẽ t̾raꝵ ciuitates aut t̾remotu ⁊ ĩcendio afflictas re¬
stituit ĩ melius. Ingenia ⁊ artes maxime fouit. Porimus efiscola¬
tinis g̾cis q rethorib ãnna centena constituit. Prestantes poeta
solimis sac̃dos a uespasiano captus. cũ tyto filio eius relictus est
lhic romã ueniens .uii. libros iudaice captinitatis ĩpatorib patri
filioꝵ optulit. Qui et bibliothece publice traditi sunt et ob in gem
głiam statue quoq rome m̃uit. Scripsit quoq ⁊ alios .xx. autiquita¬

Expanded text:
. sunt contra qui opinentur ad manubias et rapinas necessitate t. in omne hominum genus liberalissimus expleuit censum senatorium, consulares inopes quingenis sestertiis annuis sustentauit, plurimas per totum orbem ciuitates terrae motu aut incendio afflictas restituit in melius, ingenia et artes uel maxime fouit. primus e fisco Latinis Graecisque rhetoribus annua centena constituit; praestantis poetas, solymis sacerdos, a Vespasiano captus cum Tito filio ejus relictus est. Hic Romam veniens, septem Libros Judaicae captivitatis imperatoribus patri filioque obtulit, qui et bibliothecae publicae traditi sunt, et ob ingenii gloriam statuam quoque Romae meruit. » Scripsit autem et alios viginti antiquita
Abbreviated transcription (Latin):
uisit notariis fidelib ecc̃e qui gesta martirum sollicite et curiose un¬
quisq ꝑ regionem suam diligent᷑ ꝑ quirerent. Hic fecit duas epl̃as
qͥ catholice nominãt᷑. Hic ex p̾cepto bt̃i petri suscepit ecc̃e pontiticatũ
fidei xͥane religionis ascub̾et miͣtinro coronatur. Sonimus de illust᷑¬
te et cetis cooꝑatorib meis quoꝵ nomina sc̃pta sunt ĩlibrouite qrͣ¬
ex ꝑsona romane ecce ad ecc̃am chorinthioꝵ ualde utilem epłam ⁊ q̃
li nomine ad hebreos fertim ꝯiuncte. Set et multi de eade epła nõ solũ
sensib set iuxͣ u̾borum quoq ordinẽ abututur et oĩo gnͣdis in utraq

Expanded text:
vidi notariis fidelibus Ecclesiae, qui gesta martyrum sollicite et curiose unusquisque per regionem suam diligenter perquirerent. Hic fecit duas epistolas, quae Catholicae nominantur. Hic ex praecepto beati Petri suscepit Ecclesiam et pontificatum fidei Christianae religionis ascriberet, martyrio coronatur. Hic fecitnte et caeteris cooperatoribus meis, quorum nomina scripta sunt in libro vitae, quarex persona Romane ecclesie ad ecclesiam Corinthiorum valde utilem epistolam, li nomine ad Hebraeos fertur, convenire. Sed et multis de eadem Epistola, non solum sensibus, sed juxta verborum quoque ordinem a
Abbreviated transcription (Latin):
Mortis nomẽ netormides. Effice illam cogitacõm mlta tͥfamilar
ut si ita tułis possis ei et obuiam exire. Nulla tempestas magna
ficił inuenta est untus dulcem rectorẽq desid̾at set sine magro
captandos suꝑiores/ et alius quidẽ adulacõne clam utitur ꝑte.
alius ex aꝑto iusticitate simulata qiͣ simplicitas illa et nõ ars¬

Expanded text:
mortis nomen reformides; effice illam tibi cogitatione multa familiarem, ut, si ita tulerit, possis illi et obuiam exire. Liber VII ilis inventu est virtus, ducem rectoremque desiderat et sine magistro, captandos superiores. Et alius quidem adulatione clam utitur parce, alius ex aperto rusticitate simulata, quasi simplicitas illa et non ars
Abbreviated transcription (Latin):
adolescens ꝑthoꝵ nacõne suꝑata cum uictor reu̾teretur ad pat̾am
frande philippi p̾fecti p̃torii haut a romano solo longe est necatus.¬
fabianus sedens anuis .xiii. ¶Hic regiones diuisit dyaconib ⁊fecit
uii. sb̃dyacones qui .uii. notariis ĩmiscient ut gesta mͣtyꝵ ĩintegro¬
fidełr collig̾ent. ¶ Et multas fabricas ꝑ cimit̾ia fĩ ħ p̾cepit. ¶ Etlegͥ¬
qd̾ fabianus iste cũ de quodã loco ai amicis reuteretur et ppͣ defũt¬
to deeligendo ppͣ omius ppłus loqueretur. uenit int̾ eos/ rei exctũ scire
uolens. Et subito sicut deus p̾uiderat candida columba suꝑ caput

Expanded text:
adolescens, Parthorum natione superata, cum victor reverteretur ad patriam, fraude Philippi praefecti praetorio haud longe a Romano solo interfectusannis XI, diebus XVII. Hic regiones divisit diaconibus et fecit, ut VII diacones totidem notariis inminerent, ut gesta martirum in integrum colligerent et multas fabricas per cimiterium fieri precepit.  Romanus. Qui cum de quodam loco cum amicis reuerteretur et papa defuncto de eligendo papa omnes populi loquerentur, uenit inter eos rei exitum scire uolens. Et subito sicut deus prouiderat, candida columba super caput
Abbreviated transcription (Latin):
cia philistim urbẽ metropolim hũit que minc dr̃ ascalon. ex qua cĩta¬
te omĩs ccͣ eam regio palestina est nuĩcupata. ¶udea ex nomine pu¬
de ẽ appellata. ex cuiꝰ tribu reges hũit. ħ est palestine regio q̃ pͥus cha¬
naam dc̃a est a filio cham sĩ a decem chananeoꝵ gentib. quib explł¬
regio palestine ab opido quõdam nomẽ accepit qd̃ uocabatur sa¬
maria cuntas quedã regalis in isrs que mĩc ab augusti nomine se¬
bastia nũcupatur. ħ regio int̾ Iudeam et galileam media iacet.¬

Expanded text:
ncia Philistim urbem metropolim habuit, quae nunc dicitur Ascalon, ex qua civitate omnis circa eam regio Palaestina est nuncupata. Hujus ab oriendae appellata, ex cujus tribu reges habuit. Haec prius Chanaan dicta, a filio Cham, sive a decem Chananaeorum gentibus, quibus expulregio Palaestinae ab oppido quodam nomen accepit, quod vocabatur Samaria, civitas quondam regalis in Israel, quae nunc ab Augusti nomine Sebastia nuncupatur. Haec regio inter Judaeam, et Galilaeam media jacet
Abbreviated transcription (Latin):
c̾uitas serpentib q̃ aspicientes conũtebant inlapides. hñtes unũ ocu¬
in quo snnicem otebantur. fu̾t eĩ tres sorores uiꝰ pulcritudinis
qiͥ omus otsi qͣ ita spectatores stupesc̾e̾ taciebant. ut u̾fe cos putare¬
turmuapides. ¶Syrenas tres fingũt fuisse. Ex ꝑte uirgines. ⁊ ex ꝑte
pouicres hñtes alas et ungulas. Quaꝵ una uoce alt̾a tibiis t̾tia
ua canebat. Qrue illectos naigantes sb̃ cantu ĩ nautragiũtrah¬
uant. scd̃m u̾itatẽ autẽ m̾etces fu̾nt q̃ transeuntes deducebant¬
od egestatem. Hiis fute sunt interre naufragia. alas aute̾ huuilłe et
ꝓnenuas. qr amor et uolat et uuln̾at. Que io influctib comorasse dĩ¬
pructus uen̾is cauere. ¶ Scillam quoq fere teminã capitib iucanta
rorbentis estus uorago collidit. fingñtur et monstra qͥdam irõnabi¬
lum aĩanciũ. ut cereb̾cũ inferũ canem tria capita hñtem signitican¬
tos ꝑ eũtres etates ꝑ quas mors homines deuorat .i. infanciam.

Expanded text:
crinitae os serpentesque aspicientes convertebant in lapides, habentes unum oculum, quo invicem utebantur. Fuerunt autem tres sorores unius pulchritudinisus oculi, quae ita spectatores suos stupescere faciebant, ut vertere eos putarentur in lapides. 30. Sirenas tres fingunt fuisse ex parte virgines, ex parte volucres, habentes alas, et ungulas; quarum una voce, altera tibiis, tertia lyra canebat. Quae illectos navigantes suo cantu in naufragia trahebant. 31. Secundum veritatem autem meretrices fuerunt, quae transeuntes quad egestatem, his fictae sunt inferre naufragia. Alas autem habuisse et ungulas, quia amor et volat et vulnerat; atque in fluctibus commorasse diunt. 32. Scyllam quoque ferunt feminam capitibus succinctam sorbentis aestus vorago collidit. 33. Fingunt et monstra quaedam irrationalium animantium, ut Cerberum inferorum canem tria capita habentem, significantes per eum tres aetates per quas mors hominem devorat, id est, infantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
unt et alie insule que abelles ponto uiq ad gades in mari mi.¬
gno sũt constitute. Cyprus Insula aciuitate insula cỹpro que
quondã indigena. fuit autẽ quõdã centũ urbib nobił. uñ ex ħ centopo¬
lis dcã est. pͥma eĩ remis ⁊ sagittis claruit. p̾ma lñs uira fixit equistre
tĩas p̾ma docuit. Scudiũ musicũ ab ydeis dactilis ĩ ea ceptum est.
Capris copiosa. c̃ius eget. lupos ⁊ nlpes. aliaq feraꝵ noria nũꝙͣgig¬
nit. serpens nulla ibi. nulla nocua. ⁊ si inueniatur statim moritur.

Expanded text:
14. Item insulae, quae ab Hellesponto usque ad Gades in mari magno sunt constitutae. Cyprus insula a civitate Cypro, quae  perfusa. Fuit autem quondam centum urbibus nobilis, unde et Hecatompolis dicta est. 16. Prima etiam remis et sagittis claruit, prima litteris jura fixit, equestres turmas prima docuit. Studium musicum ab Idaeis dactylis in ea coeptum; capris copiosa, cnit; serpens nulla ibi, nulla noctua, et si inveniatur, statim emoritur.
Abbreviated transcription (Latin):
ro ĩpago qui auides dr̃ aut ꝓcul amantua nascitur. Porro cati¬
nis ut ait agellius est illa sentencia. uita humana ꝓprie uti fer¬
ñ est. Si ex̃ceas content si nõ exerceas rubigo consumit. Siłr hoĩ¬
nes excendo uidemus ꝯteri. sin aut̃ in ercia atq torpedo plus de¬
tumenti facit qmͣ ex̾citacio. Idem Cato dicebat militib suis. Co¬
gitate cum animis uris si quid ꝑ laborẽ recte fec̾itis labor iste re

Expanded text:
ro in pago, qui Andes dicitur, haud procul a Mantua nascitur, Pompnis, ut ait Aulus Gellius, est illa sententia: vita humana prope uti ferrum est; si exerceas, conteritur; si non exerceas, rubigo consumit. Homines exercendo videmus conteri; sin autem inertia atque torpedo plus detrimenti facit quam exercitatio. Symgitate cum animis vestris, si quid per laborem recte feceritis, labor iste re
Abbreviated transcription (Latin):
Uropa qmppe agenoris libie regis filia fuit. Quam iupit̾ ab:
afuca raptam creciam adduxit. ⁊ ꝑtem f̾ciã orb̃. ex eius nomĩe
appellauit. Incipit a flumine tanay descendens ad occasũ ꝑ septen
a ponto consurgens tota mari magno coniũgitur ⁊ insulas cades
finitur. ¶ Prima europe regio ẽ sacia infi̾or. cuiꝰ p̾ma ꝑs est alama.¬

Expanded text:
uropa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Jovis ab Africa raptam Cretam advexit, et tertiam partem orbis ex ejus nomine visa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septea Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Ma
Abbreviated transcription (Latin):
ab urbe condita. cocc.lxxx. interra uisa sunt multa ꝓdigia. Sangͥs¬
eiꝰ a t̾ra lac uisum ẽ manare de celo. Ram plurimis locis scaturi¬
ens ex fontib cruor fluxit. De nubib guctatim ĩ spẽ pluine lacte
dimisso uiri ut ip̃is uisum est t̾ras ymbre migauerũt. Arati. leg̾
n̾sus iste qmͣ panlus ad athenienses ĩ testimoniũ diuinitatis ai¬
affectib. ħ enĩ dicit ut ait seneca. Nullum malũ głosum est mors
antẽ głosa. mors ergo malum nõ est. unde et ip̃e zenõ manus sibi
initulit ut post mortem felicissimus uiu̾et sicut dicit lactancius.

Expanded text:
ab Urbe condita CCCCLXXX inter multa prodigia, sanguis e terra, lac visum est manare de coelo. Nam et plurimis locis scaturiens e fontibus cruor fluxit, et de nubibus guttatim in speciem pluviae lacte demisso, diri, ut ipsis viversus ille; quam PaulusadAtheniensis in testimonium divinitatis acollatione usus est, ut refert Seneca. Nullum malum gloriosum est, mors autem gloriosa est, mors ergo malum non est. Unde et ipse Zeno manus sibi intulit, ut post mortem felicius viveret, sicut dicit Lactantius.
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ sui. sl nͨ qd̾ ꝓdest. Carum est en detrahere menti. Sp̃e fructus
auide nemo petendus erit. Diligitur nemo insi cui fortuna ẜa est¬
Que simł intonuit. ꝓxima q̃q fugat. En ego nõ pancis. quondã
munitus amicis. Dũ flanit uentis / aura scd̃a meis. Ut fera morbo¬
so timnerũt equora uento. In mediis fracta naue relinquor equis
Rusticus agͥcolam miles tera bella gerentẽ. Rectorẽ dubie nauta
in naufragiis horret aquas. Qui semel est lesus fallaci piscis ab
hamo. omnib eracib unca subesse putat. Regia crede mithi res

Expanded text:
si quod prodest carum est: sed detrahe menti spem fructus avidae, nemo petendus erit. Que simul intonuit, proxima queque fugat. En ego non paucis quondam munitus amicis, Dum flavit ventis aura secunda meis. Ut fera morboso tumuerunt equora vento; In mediis fracta nave relinquor aquisrusticus agricolam, miles fera bella gerentem, rectorem dubiae navita etiam naufragus horret aquas. Qui semel est lesus, fallaci piscis ab hamo. Omnibus era cibis unca subesse putat. Ovidius Nas
Abbreviated transcription (Latin):
bytuito regi au̾norum bellum maximo instructu companti a deo
cum ꝑuo ex̃citu occurrit ut bytuitus pancitatẽ romanoꝵ uix ad es¬
cam canib quos hẽbat in agmine suffic̾e posse iactaret. Qm cum
sibi ad transferendas copias unũ ponten rodani ꝑ nũ intellig̾et.
stratis confixisq tabłis construxit. Conẜta pugna et din gͣnit̾ a¬
gitata. uicti galli conũsi sunt ĩ fugam dimi sͥ quisq timet coac̃¬
natis inconiulte agminib i ꝓsꝑo transitu pontis uincła ruꝑñt.
sb̃ radice alpiũ sitam aggressum eẽ. Qui cum se romanns copiis
cirtuceptos uiderẽt ⁊ se bello ĩpes occisis cõigib ⁊ lib̾is in fia
sue copiam nõ huerũt set capti fu̾nt. Alii ferro alii suspendio alii¬

Expanded text:
iae civitatis bellum maximo instructu comparanti, adeo cum parvo exercitu occurrit, ut Bituitus paucitatem Romanorum vix ad escam canibus, quos in agmine habebat, sufficere posse jactaret. Qui cum sibi ad transferendas copias unum pontem Rhodani fluminis parum esserstratis confixisque tabulis instruxit. Conserta pugna, et diu graviter agitata victi Galli, conversique in fugam, dum sibi quisque timet, coacervatis inconsulte agminibus, praepropero transitu pontis vincula ruperunt, b radice Alpium sitam bello aggressus est. Qui cum se Romanis copiis circumseptos viderent, occisis conjugibus ac liberis, in flasuae copiam non habuerunt, alii ferro, alii suspendio, alii
Abbreviated transcription (Latin):
sa incincta auro pocłoꝵ tradere nuist̾iũ. ¶ Scitho. tauri ꝓ hostiis cedũt
aduenas. ¶ Saturacei auro argentoq repbato. se a publica auaricis
uendicãt. ¶ Scitharũ int̾ius hĩtancium asꝑior ritus ẽ. Specus inclu¬
dunt. pocula nõ ut eẽ dones set inimicoꝵ capitib mollunitur. Amãi
p̾lia int̾emptoꝵ cruorem ex uulñib bibunt. De nũo cediũ honor c̃seit¬
sedes est. Armẽta et pecora semꝑ pascentib et ꝑ incultas solitudines
errantib. uxores et lib̾os secim in plaustris uehũt. Coriis tectis ym¬

Expanded text:
ro incincta in poculorum tradere ministerium. Scythotauri pro hostiis caedunt aduindicarunt. Scytharum interius habitantium asperior ritus est: specus incolunt; pocula non ut Essedones, sed de inimicorum capitibus moliuntur; amant proelia; interemptorum cruorem e uulneribusedes est, armenta et pecora semper pascentibus et per incultas solitudines errare solitis. Uxores liberosque secum in plaustris vehunt; coriis im
Abbreviated transcription (Latin):
batie in ethyopia ꝓui ut pecora ambulare dicut᷑ͣ enadragem᷑ nã¬
q ãnũ millus suꝑꝰg̾ ditur. ¶ Sathyri homũcõnes sũt ad iuicis naub
tonius scũs uidit. Qui ⁊̃ int̾rogatus dĩ ẜuo respondisle fertur diceais
Mortus ego sum unus ex accolis ħemi quos uano erore deluia ge¬
ethyopia. singłis crurib ⁊ sccłitate mirabili. quos incõpadas gti
uocant eo qd̃ ꝑ estum int̾ra resupim iacentes. pedũ suoꝵ magni¬
tudine adumbrent. ¶Antiopedes ĩ india plantas u̾sas hnt post
crura et octenos digitos inplantis. ¶Ippodes in sithia sunt himan
tormam et equinos pedes hñt. ¶In India quoq sunt gẽtes ut dr̃ q̃
macrobii iumcupantur .xii. pedũ sdaturam hñtes. Maccon. enĩgͥte¬

Expanded text:
balitae in Aethiopia, proni, ut pecora, ambulare dicuntur. Quadragesimum aebalitae in Aethiopia, proni, ut pecora, ambulare dicuntur. Quadragesimum aevi annum nullus supergreditur. 21. Satyri, homunciones sunt aduncis naribus, tonius sanctus vidit. Qui etiam interrogatus, Dei servo respondisse fertur, dicens: Mortalis ego sum unus ex accolis eremi, quos vario delusa errore geAethiopia singulis cruribus et celeritate mirabili, quos inde sciopodas Graeci vocant eo quod per aestum in terra resupini jacentes pedum suorum magnitudine adumbrantur. Antipodas in Libya plantas versas habent post crura, et octenos digitos in plantis. Ippodes in Scythia sunt, humanam formam et equinos pedes habentes. In India ferunt esse gentem, qui Macrobii nuncupantur, duodecim pedum staturam habentes.
Abbreviated transcription (Latin):
ña capita heant. quosq ipẽ latratus. mag̃ bestias qͣmͣ homĩes confi¬
tetur. hii ĩ india nascuntur Eydopes eadem India gignit dcos sỹ¬
clopes eo qd̃ unũ hr̃e ocłm in fronte media ꝑhibentur. hii ⁊ agͥopa¬
gite nũcupantur. pp̾ ħ qd̾ solas ferarũ cames edunt ¶Leminas ĩ lidia
ciedũt truicos sine capite nasci ⁊ os ⁊ ocdos h̾re mpectore alios sine cin¬
cib gigniꝰ ocłos hñtes in huiis. ¶ñ ultimo a orientis morfruose
gencium facies scribũtur. Alie sine narib equali tocius oris planitie
b totam ex eo faciẽ contegant dormẽtes. alis concta oa ec̃ moouo
tũ foromine calamis aduenarũ pastus hamiẽtes. nõnulse sine lingo
eẽ dicunt ᷑ ĩnucẽ ꝓ ẜmonib utentes mitu sine motu ¶ dano fhios ap̃o
sathiam eẽ ferunt tam diffusa magnitudine aũ. ut ome coꝵpus
ex eis contegant ꝑan. enĩ g̾co serone õe. othi aures dñtur. sarch¬

Expanded text:
ina capita habeant, quosque ipse latratus magis bestias quam homines confitetur: hi in India nascuntur. Cyclopes quoque eadem India gignit, et dicti cyclopes eo quod unum habere oculum in fronte media perhibentur. Hi et agriophagitae dicuntur propter solas ferarum carnes, quas edunt. Lemnias in Libya credunt truncos sine capite nasci, et os et oculos habere in pectore. Alios sine cervicibus gigni oculos habentes in humeris. In ultimo autem Orientis monstruosae gentium facies scribuntur. Aliae sine naribus aequali totius oris planitie olis ardoribus totam ex eo faciem contegant dormientes. Aliis concreta ora esse modico tantum foramine, calamis avenarum haurientes pastus. Nonnulli sine linguis esse dicuntur, in vicem sermonis utentes nutu, sive motu. 19. Panotios apud Scythiam esse ferunt, tam diffusa aurium magnitudine, ut omne corpus ex eis contegant; πᾶν enim Graeco sermone omne, ὦτα aures dicuntur. 20. Arta
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃. Hanc ab oriente alpiũ iuga tuentur. Ab occasu occeanus ĩcludit
a mioie prupta pprenei. a leptentrione reni fluenta atq gͥmania
Cuiꝰ miciũ belgica finis aq̃tama est. Regio est gleba uben ac ꝑabu¬
losa. ⁊ adusũ aĩanciũ apta. flim̃b quoq et fontib urigua. ꝑfusa
duob magnis reno ⁊ rodano fluniis. Selgis autẽ ciuitas est gallie.
a qua beigica ꝓuuicia dcã est. Cisalpina quasi atͣ alpes. Transalpi
na transalpes contͣ septentrionẽ. Reatina u̾o qd̃ sit iuxͣ renũ ¶ Hys¬

Expanded text:
r. Hanc ab Oriente Alpium juga tuentur, ab Occasu Oceanus includit, a Meridie praerupta Pyrenaei, a Septentrione Rheni fluenta, atque Germania, cujus initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi, ac pabulosa ad usum animantium apta, fluminibus quoque, et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rheno, et Rhodano fluviis. 26. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra Septentrionem. Rhetia vero, quod sint juxta Rhenum.
Abbreviated transcription (Latin):
et uotabulum regio traxisse ꝑhibetur. mauritania uero ceẜiensis
gamara opid̃. fuit. Est autẽ int̾ cirenensẽ ⁊ ethyopiam. ubi est fõs qui
friget calore diei ⁊ calet frigore noctis. ¶ E thyopia dcã a calore ppłoꝵ¬
struosa sp̃e. Horribłes ferarũ quo et ẜpencium referta ẽ młtitudine.
ibi colligitur. Due sũt autẽ ethyopie. una ccͣ ortũ solis. alt̾a ccͣ ocra¬
sũ in mauritana. Extra tres antẽ ꝑtes orb̾. qrͣta est ꝑs tnͣsocreanũ
nuuuidia. Inde regio cartaginensis. postq gentuliã accipimꝰ q̃ est¬
Dꝑitanna occeam insula int̾fuso mari toto orbe diffu ¶ dib.
sa. uocabło sue gentis cognominata est. ¶Thanatos insula¬

Expanded text:
et nomen traxisse regio perhibetur; Mauritania vero Cesariensis: Garama oppidum fuit. Est autem inter Cyrenensem et Aethiopiam, ubi est fons qui friget calore diei et calet frigore noctis. Aethiopia dicta a colore populostruosa specie horribiles, ferarum quoque et serpentium referta est multitudineibi colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae: una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauretania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum Numidia, inde regio Carthaginensis, post quae Gaetuliam accipimus, postBritannia, Oceani insula, interfuso mari toto orbe divisa, a vocabulo suae gentis cognominata.
Abbreviated transcription (Latin):
deo alapas manib ĩcestis. ⁊ inpuro ore expuent uenenatos spu¬
tos. Dabit u̾o ad u̾b̾a suplex dorsum suum scm̃ ⁊ colaphos acci¬
piens tacebit. Ne quis agnoscat qd̾ u̾bũ sit uł uñ uenit ⁊ ut in¬
feris loquatur ⁊ corona spinea coronetur. ad cibum ã fel ⁊ ad sitiz
acetũ dabunt. Templi uero uelum scindetur ⁊ ĩmedia die nox
erit tenebrosa nimis in trib horis. et morte morietur / trib dieb
sompno suscepto ⁊ tñc ab inferis reg̾ssus ad luce̾ ueniet.¶ Eo tem

Expanded text:
Deo alapas manibus incestis et inpurato ore exspuent uenenatos sputus; dabit uero ad uerbera simpliciter sanctum dorsum. Et colaphos accipiens tacebit, ne quis agnoscat, quod uerbum uel unde uenit, ut inferis loquatur et corona spinea coronetur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; erit tenebrosa nimis in tribus horis. Et morte morietur tribus diebus somno suscepto; et tunc ab inferis regressus ad lucem ueniet prim
Abbreviated transcription (Latin):
thed dosii ex uoto Iosolimam ꝓpauit. ⁊ inde reliquias ꝓthomartine
stephani ⁊ duas cathenas quas angelus demanib pͥetri apłidisa¬
fuit triadẽ fecit. et Inde cũ osilio romani presulis sollempnitate q
supsticõiuis pompa qua adhut sollempnabat citas hac dic ec nti
tens ĩ terrani ꝓmissionis eos ducturos ad mare transtretandũ cõs¬

Expanded text:
erosolimam ex voto properavit, et inde reliquias prothomartiris Stephani et duas catenas, quas angelus de manibus Petri apostoli disjfuit, triadem fecit, et inde cum consilio Romani presulis solemnitatem S. superstitionis pompa, quod adhuc sollemnizabat in hac die civitas se in terram repromissionis eos reducturum, ad mare transfretandum ad
Abbreviated transcription (Latin):
quidã ymaginẽ saluatoris de ecc̃a furtĩ deponens eam telo tnͣsti¬
it et eam clam ad domũ suã deferẽs. Cũ eam uellet flãmis exure
se sang̾ne ymaginis cruentatũ uidens p̾stupore eam abscondit.
Quam xp̃iani requirentes ⁊ ꝑ uestigia sangiunis ĩuemiẽtes eam
rabilis in ytalia mortalitatis pestilencia fuit. Ingallia mons sr̃¬

Expanded text:
quidam imaginem Jesu salvatoris de aecclesia furtim deponens, eam telo transfixit; et eam clam ad domum suam deferens, cum eam flammis vellet exurere, se sanguine imaginis cruentatum videns, pre stupore eam abscondit. Quam christiani requirentes, et per vestigia sanguinis invenientes, eam rabilis in Italia mortalitatis pestilentia. 561. 34.
Abbreviated transcription (Latin):
lia medicoꝵ assidenciũ ⁊ dessidencium qui parũ docti ⁊ satis seduli
nũqmͣ ꝓ ꝯsequẽciũ nouitate fastidias. Ałr ei uidebis sit amicis uti
qi florib. tam diu gratis qm diu recentib. Idem ĩquĩto. Si eliginiꝰ
iꝑiciam creditur irridendus. si aliqͣtenus doctũ pp̃ scĩam clamatiu
inflatus. Si seuerũ. tanqͣm crudeł horretur. Si indulgentẽ fatuita¬
te culpatur. Si simplicẽ despicitur ut brutus. Si acrem. uitatur ut
callidus. Si diligentẽ. suꝑsticiosus dec̾nitur. Si remissum. negligens
iudicatur. Si solertem cupidus: Si quietẽ. igliarus. Si abstinentẽ. aua¬
dicatũ que est pectorib humanis ut qui nõ intelligunt artes nõ mi¬

Expanded text:
lia medicorum assidentium et dissidentium, qui parum docti et satis seduli, nunquam pro frequentium novitate fastidias; aliter enim videberis sic amicis uti quasi floribus, tamdiu gratis quamdiu recentibus. Plautus Titus Maccius ter imperitiam creditur irridendus; si aliquatenus doctum, propter scientiam clamatur inflatus; si severum, tamquam crudelis horretur; si indulgentem, facilitate cuspatur; si simplicem, despicitur ut brutus; si acrem, vitatur ut callidus; si diligentem, superstitiosus decernitur; si remissum, negligens iudicatur; si solertem, cupidus; si quietum, ignavus; si abstinentem, avaradicatumque pectoribus humanis, ut qui non intelligunt artes, non mi
Abbreviated transcription (Latin):
ne et dĩna gra disputantes asserebant. qd̃ nec pie uiuentib ꝓsit bone¬
impbe uiuant si a deo predestinati fu̾int ad uitam. Que assercio bono
a bonis renocabat. et malos ad mala incitabat. Ex libris augustini
cũquestus cã sepe in multis h̾eticoꝵ ec̃c̃iis baptizatus fuisset. uenit ⁊̃
ad ecc̃am orthodoxoꝵ sb̃ eadẽ ĩtencione baptizandus. Et cũ baptizari
deb̾et aqua fontis subito disꝑuit. Et it̾m atq iteꝵ allata dispuit. ⁊¬

Expanded text:
ne et divina gratia disputantes, asserebant quod nec pie viventibus prosit bonoimprobe vivant, si a Deo praedestinati fuerint ad vitam. Quae assertio et bonos a bonis avocabat, et malos ad mala provocabat. Haec haeresis ex libris Augustini cum questus causa saepe in multis hereticorum aecclesiis baptizatus fuisset, venit etiam ad aecclesiam orthodoxorum, sub eadem intentione baptizandus. Et cum baptizari deberet, aqua fontis subito disparuit; et iterum atque iterum aqua allata
Abbreviated transcription (Latin):
sił colebant cũ pompone clico ĩ ꝯuiuio alt̾cantib suꝑ cultura di et
antiquiores eẽ illo. pompone ecort affirmante Iħm xp̃m u̾m deum
solũq deñ eẽ unũ in sb̾stancia t̾mĩ in ꝑsonis. Nex danoꝵ Araldus
dixt clico ut fidẽ ꝓpositam a se ꝓbaret testimoio u̾itatis. Qd̃ amiẽte
cdico ĩgentis ponderis ferrũ ualde iguitũ manib illius fendũ ĩpoĩt

Expanded text:
 colebant, cum Popone clerico in convivio altercantibus super cultura Dei et antiquiores esse illo; Popone contra affirmante Jesum Christum  esse, unum in substantia, trinum in personis: rex Danorum Araldus condixit clerico, ut fidem propositam a se probaret testimonio veritatis. Quod annuente clerico, ingentis ponderis ferrum valde ignitum manibus illius ferendum imponitur;
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ magnus multe donius ⁊ uille celesti igne cremantur. homines ⁊
aĩalia ictu fulmĩs examinantur. Eruges grandine uastantur cũ ip̃s
grandine uen lapides ĩmensi ponderis cadunt. Et ħ ꝓdigia gnͣdis
dote susceptam pͥmũ ꝑ decem menses pane deinde omĩtibo et potu
ꝑtriẽniũ aibstinuit et post ad cõem hominũ uitã rediit. Anno hꝰ¬

Expanded text:
est; multae villae et domus caelesti igne cremantur; homines et animalia ictu fulminum examinantur; fruges grandine vastantur; cum ipsa grandine veri lapides immensi ponderis cadunt; et haec prodigia grandis rdote susceptam, primum per decem menses pane, deinde omni cibo et potu per triennium abstinuit et post ad communem vitam rediit. 824. H
Abbreviated transcription (Latin):
ten. Si metuis / si plura cupis si ducis ira. Seruicii paciere iugum. tol¬
lerab iniquos. Interius leges tũc omĩa iura tenebis. Cũ poteris rex
eẽtui ꝓcliuior usus. Ĩpeiora datur. suadetq licẽcia luxũ. Iam non
ad cuiminareꝵ ĩustos crenisse queror. Tolluntur ĩ altum ut lapsu g̾¬
gis ad exemplũnec sic ĩflectere. sensus humanos edc̃a ualẽt ut uita

Expanded text:
t. Si metuis, si parva cupis, si duceris ira, Servitii patiere jugum, tolerabis iniquas Interius leges, tunc omnia jura tenebis, Cum poteris rex esse tui, proclivior usus In pejora datur, suadetque licentia luxum, ad culmina rerum iniustos crevisse queror; tolluntur in altum, ut lapsu grgis ad exemplum, nec sic inflectere sensus humanos edicta valent quam vita
Abbreviated transcription (Latin):
Sya ex nomine cuiꝰdam młris est appellata. que apud antiqͦs
imꝑiũ tenuit orientis. Hec in t̾cia ꝑte orbis disposita. ab oriẽ¬
tẽ ortu solis. Am̃idie occeano. ab occiduo nr̃o mari finitur. A septẽtrio¬
ne meotide lacu ⁊ tanay fluiio t̾ĩnatur Oiuis quoq caput est ꝑadis¬
qui est locus in orientis ꝑtib om̃i gen̾e ligni ⁊ pomiferaꝵ arboꝵ cõ¬
situs. hñs ⁊̃ lignum uite. Non ibi frigus nõ estus/ set ꝑpetua aeris

Expanded text:
sia ex nomine cujusdam mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotide lacu et Tanai fluvio terminatur. Habet autem us est locus in Orientis partibus omni genere ligni et pomiferarum arborum consitus. Habet lignum vitae; non ibi frigus est, non aestus, sed perpetua aeris
Abbreviated transcription (Latin):
sie Mense maio sexta feria aute penthecosten cum p̾dicaretur aiuxib¬
dẽ triplex forma crucis apꝑuit ĩ aere. una caudida u̾sus aquilon
alia uersus m̾idiẽ eiusdem coloris ⁊ scematis. t̾ria medio colore co¬
lorata hñs crucis patibłm et figuram homĩs ĩ ea suspensã. Eleuatis
brachiis et extensis cum infixione cdauoꝵ ĩ manib et pedib et capi¬
te inclinato. hec media fuit int̾ duas alias inquib nõ erat effigie
humani corꝑis. Alia ⁊̃ uice alioq loco in uilla frisie senthetusen tẽ¬
pore p̾dicacionis crucis appuit alia crux solẽ. cerulei coloris. et hñ¬

Expanded text:
eria VI. ante penthecosten, cum predicaretur crux ibidem, triplex forma crucis apparuit in aere, una candida versus aquilonem, alia versus meridiem eiusdem coloris et scematis, tercia medio colore colorata, habens crucis patibulum et figuram hominis in ea suspensam, elevatis brachiis et extensis cum infixione clavorum in manibus et pedibus et capite inclinato. Hec media fuit inter alias duas, in quibus non erat effigies humani corporis. Alia vice et alio loco in villa Frisie Suderhusen tempore predicacionis crucis apparuit iuxta solem crux cerulei coloris; h
Abbreviated transcription (Latin):
ta fuit ĩ uictoria saladini cum ciuitate sc̃a et omĩb captius qui ꝑ re¬
p̃t̾ crattũ et montẽ regalem. ꝓ quib retinẽdis tributum obtulit ꝙͣ¬
diu trenga duraret. Sũt aut̾e hec duo in arabia sita .uii. municões

Expanded text:
ta fuit in victeria Saladini, cum civitate sancta et omnibus captivis, qui per reta fuit in victeria Saladini, cum civitate sancta et omnibus captivis, qui per repreter Cracum et Montem – regalem, pro quibus retinendis tributum obtulit, quamdiu treuga duraret. Que duo castra in Arabia sita Ierus
Abbreviated transcription (Latin):
dacti. p̾ter templum diũ et turrim dauid. De sepulcro u̾o diuĩ destru¬
le firmit᷑ asserunt. u̾bum ⁊ sp̃m dei uiuũ ad celos ascendisse nõ discre¬
dunt. unde qñ temꝑe treugaꝵ sapientes eoꝵ sosolunã ascendebant.
anglus gabriel qd̃ lict̾ati int̾ eos sepius repetunt et retractant. lex
autem illoꝵ qmͣ dyabolo dictante nustĩo sergii monachi apostate
at h̾etico machomieto. sarracenus didicit axabice scripturam. a gladio
cepit. ꝑ gladium conetur. et cum gladio t̾mabitur. Machometus iste
lr̃atus fuit sicut ip̃e ꝓtestatur in alchorano suo. Et qr ip̃e dictauit
ꝓmulgauit ꝑ ꝯminacõnes obseruari statuit. Iuxuriosus eĩ fuit et
bellicosus. Ideoq de ĩmundicia et uanitate legem statuit. quam car¬
nałr uiuentes in ꝑte uoluptatis furmit̾ obseruant. Et sicut legem
nr̃am u̾itas et mundicia muniit. ita errorẽ ip̃oꝵ timor humanus
et mũdanus ac uoluptas carualis firmissime custodiunt. ¶Int̾ea

Expanded text:
ter templum Domini et turrim David. De sepulchro gloriose destruse, firmiter asserunt; verbum et spiritum Dei et vivum ad celos ascendisse credunt. Unde quando tempore treugarum sapientes ipsorum Iherosolimam ascendebant, angelus Gabriel, quod litterati inter eos sepius repetunt et retractant. Lex autem eorum, quam diabolo dictante ministerio Sergii monachi et apostate ac heretici Machometus Sarracenus dedit Arabice scriptam, a gladio cepit, in gladio tenetur et in gladio terminabitur. Machometus iste illitteratus fuit, sicut ipse profitetur in Alchorano suo, et que prenominatet per comminationes observari statuit. Luxuriosus enim fuit et bellicosus, ideoque de inmunditia et vanitate legem statuit, quam carnaliter viventes in parte voluptatis firmiter observant. Et sicut legem nostram veritas et munditia muniunt, ita errorem ipsorum timor mundanus et humanus ac voluptas carnalis firmissime custodiunt. 11. In die
Abbreviated transcription (Latin):
plebatur. ¶Anno diũ .Mͦ. ccxł. apud cremonam fcã est tempestas
maxima ceciditq lapis grandinis ĩ quo erat crux ⁊ ymago saluato¬
ris exp̾ssa. desuꝑ quoq lris aureis scriptũ. Ih̾s nazarenus rex iudeo
Et cecidit ĩ monast̾io scĩ gabrielis. Et de aqua ĩ qua liquefcũs ẽ lapi
ĩuuxerant monachi ocłos cuusdã frĩs semiceci qui statim clare ui

Expanded text:
e, anno eius quarto apud Cremonam facta est tempestas maxima, ceciditque lapis grandinis, in quo erat Crux & imago Saluatoris expressa, desuper quoque litteris aureis scriptum, Iesus Nazarenus Rex Iudæorum. Et cecidit in Monasterio S. Gabrielis. Et de aqua, de qua liquefactus est lapis, inunxerunt Monachi oculos cuiusdam fratris semicæci, qui statim clare vi
Abbreviated transcription (Latin):
luit. Si fieri posset qd̃ arene pulius ⁊ unde. undarũ guite rosa gẽ¬
me lilia flãme. Ethera celicole nix gnͣdo sexus ut̾q. uentoꝵ pẽne uo¬
lucrũ petudũ genus om̃e. Siluarum rami frondes auiũ quoq pen¬
ne. Res gram stelle pisces angues ⁊ ariste. Et lapides montes quas¬
les t̾ra drachones. Aingue cũcta forẽt m̃ĩme depniere possẽt. Quesis
uł qͣnta u̾go regina maria. Que tua sit pietas / nec lr̃a nec dabit etas:¬

Expanded text:
lavit: Si fieri posset, quod harene pulvis et unde, undarum gutte, rosa, geme, lilia, flamme, ethera, celicole, nix, grando, sexus uterque, ventorum penne, volucrum, pecudum genus omne, silvarum rami, frondes, avium quoque penne, ros, gramen, stelle, pisces, agwes et ariste et lapides, montes, convalles, terra, dracones, ligwe ista forent, minime depromere possent, que sis vel quanta virgo regina Maria, que tua sit pietas, nec littera, nec dabit etas
Abbreviated transcription (Latin):
dilcordiam que erat nt̾ regnũ et sac̾dociũ. q̃ cepit app̾ gͥg̾ .uii. quihylde
brandus uocabatur et exagitata a successore eius .s. uictore et urbano
et p̾ om̃ĩb a paschali ppͣ magno scandalo erat toti mũdo. Rer eĩ hen¬
ucus uti uolens auctoritate et ꝯsuetudine et auctoralib puilediis ĩpa¬
toꝵ qui akarolo magno qui pͥus degente francorũ imꝑauit romanis
tificib. Et dabãt licite ep̾atus ⁊ abbacias ꝑ anulum ⁊ ungã. hoc esse su¬
um allegabat. Contra hoc scd̾m maiorũ auictem censebant pp̃e sỹnoda¬
li udiçio nõ posse nec debere dari ꝑ uirgã uł ꝑ anulũ ep̃ãtum aut ali¬
qͣm ecc̃asticam dignitatẽ uł innestituram a laycali manu. Et quic̾o
ita ep̃atũ aut aliam ecc̃astia iuris ĩuestituram accipiebant excõicabãt ᷑

Expanded text:
discordiam, que erat inter regnum et sacerdocium, que cepit a papa Gregorio VII., qui et Hildebrandus, et exagitata a successoribus suis Victore et Urbano et pre omnibus a Paschali, et magno scandalo erat toti mundo. Rex enim uti volens auctoritate et consuetudine et privilegiis imperatorum, qui a Karolo Magno, qui primus de regibus Francorum imperavit Romanis, tolicis et dabant licite episcopatus et abbacias per virgam et anulum: hoc esse suum allegabat ius. Contra hanc maiorum auctoritatem censebat papa synodali iudicio nec posse nec debere dari per virgam vel per anulum episcopatum aut aliquam ecclesiasticam dignitatem vel investituram a laicali manu. Et quicunque ita episcopatum aut aliam ecclesiastici iuris investituram accipiebant, excomunicabantur.
Abbreviated transcription (Latin):
cos anathematizat. uxoratos sac̾dotes adm̃o officio remouit. et lay¬
nec bouoꝵ m̃itis dispensatoꝵ amplificant: nec maloꝵ pccis attenu
tib aliis a symonia nõ declinantib. aliis notã auaritie honesto noĩ¬
ue p̾tendentib dũ ħ qd̃ se dare gratis iactant sb̃ caritatis nomĩe uen¬
dũt. Porro continẽciã paricis tenẽtib. aliquib eã causa questus ac¬
sacramist̾iatenent et de hiis disputant ĩ fantes baptizant sordi¬
do humore auriuĩ ꝓ sacro oleo ⁊ crismate utentes. ĩ extremo uite uiati¬
cũ dnĩcũ et usitatum ecc̃e obsequiũ sepulture a p̃sbris ꝯiugatis ac-¬
cipe puipendũt. Detunas uo psbris deputatis igne creuiant. ⁊ uti
uno cetã ꝑpendantur layti corpus diũ a p̃sbr̃is ꝯiugatis conseiͣim
alia contͣius et fas gesta sunt inecc̃a. Et hac ocĩone multi ꝑsendo ma¬
gri exurgentes ĩ ecc̃a ꝓphanis uanitatib plebem adũtunrt ab ecraisua

Expanded text:
cos anathematizavit, et uxoratos sacerdotes a divino officio removit, et lainec bonorum meritis dispensatorum amplificantur, nec malorum peccatis attenuajustitiam agentibus; aliis a symonia non declinantibus, aliis notam avaritiae honesto nomine pretexentibus dum hoc quod se gratis dare jactant, sub caritatis nomine vendusacra mysteria temerant, et de his disputantes infantes baptizant, sordido humore nonnunquam pro sacro oleo et chrismate utentes. In extremo vitae viaticum Dominicum, et usitatum Ecclesiae obsequium sepulturae a presbyteris conjugatis accipere parvipendunt; decimus presbyteris deputatas igni creuno cetera perpendas, laici corpus Domini a presbiteris conjugatis consecratum alia contra jus et fas gesta sunt in aecclesia; et hac occasione multi pseudomagistri exurgentes in aecclesia, profanis novitatibus plebem ab aecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
chil penitus ꝓfuerunt. qr de rapms et ĩiusticiis acquisita sunt. Hiis
auditis ep̃c romam ĩpig̃ adiit et Ioh̃i pͣpe frĩs uerba uarrauit. Et ep¬
scopatum mox deseruit et mouachum indiit. ¶ Alter bñdcũs nepos¬
ius aures et cauda asini erant. Cet̾a ursi. Cũq illi cui aꝑpuerat fugam
onis nũc. Inquit uĩq ĩ dic̃ iudicii ꝑ dumosa ⁊ squalẽcia loca sulphurea
⁊ fetida ⁊ bulliẽcia rapior ⁊ ꝑtrahor. Post extremũ u̾o iudiciũ corpꝰ meui
et aĩam sił irremediabilis cruciatus ⁊ irrenocabilis olla gehenuialis
hec u̾ba disꝑuit. Fu̾at eĩ ab ip̃o pontificatus primordio usq ad fine

Expanded text:
mihi penitus profuerunt; quia de rapinis et injustitiis acquisita sunt. » His auditis, episcopus Romam impigre adiit, et Joanni papae fratris verba narravit; et episcopatum mox deseruit, et monachum induit. Ejusdem verojus aures et cauda asini erant, caetera ursi. Cumque Vassus tremefactus fugam  inquit, usque ad diem judicii per dumosa et squalentia et sulfurea loca et fetida et bullientia raptor et pertrahor: post extremum vero judicium corpus meum simul animam irremediabilis cruciatus et irrevocabilis olla gehennalis bhaec verba disparuit. Fuerat autem ab ipso pontificatus exordio usque ad finem
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ apulia quedam statua mariorea circa caput suũ hñs crrculim
ereu̾ in quo erat scriptũ. kł. Maii oriente sole hẽbo caput aureũ. Q
quidã sarracenus a rotberto guiscardi duce normanoꝵ captus. quis
p̾tendet intelligens. In usis maii oriente sole diligent notato tm¬
no uiubre illius statue ĩfmitum thesaurũ efosso ibi huro reꝑit.
Quem ꝓ sua redempcõne erdẽ duci optulit. ¶ Anno huiꝰ .xu. una

Expanded text:
In Apulia erat quedam statua marmorea, circa caput suum aereum habens circulum, in quo erat scriptum: Kalendis Maii oriente sole habebo caput aureum . Quod quidam Sarracenus, a Roberto Wiscardo duce Northmannorum captus, quid portenderet intelligens, in Kalendis Maii oriente sole, diligenter notato termino umbrae illius statuae, infinitum thesaurum, effossa ibidem humo, repperit, quem pro sua redemptione eidem duci optulit 1051. La
Abbreviated transcription (Latin):
quida laminã aureã muenit et ĩ ea uirũ iacentẽ cum hac scriptura.
poe nacetur ex uirgine maria credo ineum sõ costantio et hyrene im¬
na hesis condempnatur. et ĩp̾sencia adriam ppͥe ab ip̃o felice auctore
abdicatur. Hec hresis asserebat filiũ dĩ ĩ dina natura u̾m deu̾ eẽ. In
humana u̾o natura nũcupatiĩ. Itẽ ĩ dina natura ip̃m ẽẽ u̾c filiũ dei¬

Expanded text:
quidam lapideam auream invenit et in ea virum jacentem cum hac scriptura: Christus nascetur ex virgine Maria, et credo in eum. Sub Constantino et Hyrene imna heresis condemnatur et in presentia Adriani papae ab ipso Felice auctore abdicatur. Haec heresis asserebat, filium Dei in divina natura verum Deum esse, in humana vero natura nuncupativum; item in divina natura eum e
Abbreviated transcription (Latin):
diũ eam querentib dare ꝑati sumꝰ. Quicũ quesisset ab illis quid ꝓ ea
pcepto ingenti gaudio est repletus. Et pͥmũ quidẽ apud se utrũq ꝑ¬
uo tempore tenuit. Postea uero cũ ad expeditõnes bellicas urgetur
unueoꝵ nomĩe cdementẽ ĩ galliapisius resid̃e fecit. Cui et ꝓueros no¬
bilissimos medriocres ⁊ pauꝑes satis multos comendauit et eis ꝓ¬
ut necessaruũ hũerunt uictualia ministrari p̾cepit. hitacłis oportu

Expanded text:
digne querentibus dare parati sumus'. Qui cum inquisisset ab illis, quid pro percepto, ingenti gaudio repletus primum quidem apud se utrumque parvo tempore tenuit. Postea vero cum ad expeditiones bellicas urgeretur, unum eorum nomine Clementem in Gallia residere praecepit, cui et pueros nobilissimos, mediocres et infimos satis multos commendavit, et eis, prout necessarium habuerunt, victualia ministrari praecepit habitaculis oportun
Abbreviated transcription (Latin):
huic adriano pape fanulians fuit Ioh̾es salisberienẜ. et ip̃e anglic
nacõne qui de codẽ adriano talia refert. Audii ppͣm adrianũ dicẽ¬
tem qd̃ romano pontifice nemo miẜabilior est/ condone eius nulla
dicebat tathedram romani pontificis mantellum eiꝰ acutissimis
usq qͣ consertum aculeis tanteq molis ut robustissimos p̃mat¬
Seq nũꝙͣ anatali solo anglie mallet exiuisse. aut ĩ claustio bt̾i ruf
apud ualenciam ꝑpetuo latuisse qmi tantas intrasse angustias. n
qr dĩne dispensaciom reluctari nõ audet. Hoc ⁊̃ sepissime m̃ adie¬
cit qd̃ cum de gradu ĩ gradũ aclanstrali cłico ꝑ omĩa officia ĩ sũmui
pontificẽ ascendisset. nec unqͣm felicitatis aut tranquille quietis ui¬
te p̾ori adiectũ est ab ascensu. Et ut u̾bis eius utar. In incude inquit
et malleo semꝑ dilatauit me dñs. S nũc oneri qd̾ infirinitati mee ĩpo¬
ti die erit pauꝑ et nitmitis fere c̾ditorib tenebitur obligatus. ¶Aunc¬

Expanded text:
Huic Adriano papae familiaris fuit Joannes Salesberiensis, et ipse Anglicus natione, qui de eodem Adriano talia refert: « Audivi papam Adrianum dicentem, quod Romano pontifice nemo miserior est, conditione ejus nulla dicebat cathedram Romani pontificis, mantum acutissimis usquequaque consertum aculeis, tantaequoque malle a natali solo numquam exiisse aut in claustro beati Ruffi apud Valenciam perpetuo latuisse, quam tantas intrasse angustias, nisi quia divine dispensacioni reluctari non auderet. Hoc eciam sepissime adiecit, quod cum de gradu ad gpontificem ascendisset, nihil unquam felicitatis, aut tranquillae quietis vitae priori adjectum est ab ascensu: et, ut verbis ejus utar: In incude, inquit, et malleo semper dilatavit me Dominus: sed nunc oneri, quod infirmitati meae imponti die pauper erit, et infinitis fere creditoribus tenebitur obligatus. A
Abbreviated transcription (Latin):
es anno locuste galliam de populantur ĩnum̃abiles cet̾is locustis ma¬
iores. Sena alaruum regimina. sex pedes. duos dentes lapide duriores
hntes. ut castroꝵ acies turmatim uolantes. Duces cũ paucis iti̾e uniꝰ
diei p̾mittentes ad metenda loca future młtitudini. Erant a ore lato
ciũ dinturu itimis .iiii. aut .u. milib extendentes. hocq mixabli spec¬
cacło usq ad mare britanicũ ꝑnementes. Tandẽ flatu uentoꝵ ĩ ꝓfuidũ
maris sunt demerse. s et estu occeani ad litus ꝓiecte. putredine sua aere
¶corrupto multos pire fecit. Secuta famis uauda multos ꝯsũpsit ĩ edia

Expanded text:
 Locustae Galliam depopulantur innumerabiles, caeteris locustis majores, sena alarum remigia, sex pedes, duos dentes lapide duriores habentes, ut castrorum acies turmatim volantes, duces cum paucis itinere unius diei premittentes ad metanda loca venturae multitudini, circa horam ectaculo usque ad mare Brittannicum pervenientes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed estu occeani ad litus rejectae, ex putredine sua aere corrupto, multos perire fecerunt. Secuta fames valida multos consumpsit inedia,
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾iugata karolus romã rediit et sỹnodũ conscituit cum adriano ꝑ
synodo dedit ei ius eligendi pontificẽ et ordinandi aplicam sedem
ĩ uestituram acciꝑe diffinunt. Et ut nisi a rege laudetur et ĩuestiatur
ep̃c a nemine consecratur. Omesq qui huic dec̾to rebelles fu̾int a¬
nathematizauit. Et nisi resipiscent bona eoꝵ publican dec̾uit.

Expanded text:
iterumque Romam rediens synodum constituit cum Adriano pasynodo dedit ei jus eligendi pontificem, et ordinandi apostolicam sedem,investituram accipere definivit: et ut, nisi a rege laudetur et investiatur episcopus, a nemine consecretur; omnesque huic decreto rebelles anathematizavit; et nisi resipiscerent, bona eorum publicari jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
S postea hic hildebrandꝰ occurrens ĩꝑatori ĩ lombardia sb falso
cum pace absoluit. Omẽs ã qui pͥus hyłdebrandũ abiurauant pu¬
riũ ꝑ uirio cumulantes ĩꝑatorem abuirant ⁊ rodulphũ ducẽ buroũ¬
doꝵ suꝑ se rege statunt corona ei a papa hildebrando missa. cui erat se¬
tus u̾sus iste. Petra dedit petro petrus dyadema rodulpho. Porros

Expanded text:
ri in Longobardia, sub falsa eum spe absolvit. Omnes enim qui prius Hildebrandum abjuraverant, perjurium perjurio cumulantes, imperatorem abjurant, et Rodulphum regem Burgundiae super se regem statuunt, corona ei a papa missa, cui erat inscriptum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulpho. Hunc S
Abbreviated transcription (Latin):
ium pingna nequicia. O manus crudel et ad ꝑitłm su armata / q̃
bona patua et opes alioꝵ sudorib q̃sitas ignominioso studio di¬
reb nutuis pecimiis se obriũt. hic pat̾moniũ siue ulla fori calũp¬
uia auuttunt. ¶Oquales sunt fideles ut quos nemo ꝑsequitur.
ip̃iꝑseĩp̃os ĩiudia ꝑsequant᷑. ut patnasua hreditate priuent᷑ I¬

Expanded text:
 pigra nequitia:s o manus crudeles et ad periculum sui armatae, quae bona paterna et opes auorum sudoribus quaesitas ignominioso studio disuis mutuis pecuniis se obruunt, hinc patrimonium sine ulla fori calnia amittunt. quales sunt, fideles, ut quos nemo persequitur se ipsos inuidia persequantur, ut paternas suas hereditates sub