comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elliano senatus cõ¬
soulto plenissime¬
comprehensum ẽ
ne pro ullo femne
int̾ced̾ent nam sic̃
morib ciuiua offir¬
tia ad empta sut
feminis: et plera que ip̃o uire ñ
ualent ^ multo magis adiment̃
eis fuit ioͣ offitium: in quonõ
sola opera: mindumq ministĩ

Expanded text:
Velleiano senatus consulto plenissimecomprehensum est, ne pro ullo feminae intercederent. Nam sicut moribus civilia officia adempta sunt feminis et pleraque ipso iure non valent, ita multo magis adimendum eis fuit id officium, in quo non sola opera nudumque min
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃.¶Sisponsus sronse daturus tras¬
did̃it post imptias secutas: siquid
eumͣnt̾posu̾it maritus. donatoẽ
nonuaie que post contractas nupti¬
as coͣuficiaturs siuo uilier eni
t̾posũit. iamdudum ꝑfẽcta donatõ¬
e horest antenuptias acazideo quã¬
iusconcractis iptiis titius tradi¬
d̾it. donationẽ ualere. ¶ Simaritꝰ
duos reos hat. titium et mulierem
et muneri acceptotiĩt donatiõis
ip̃e quid̾̃ ubatur mulr u̾õ manebit
i põs aut qui ad eos ꝑtinẽt. aut ꝑ in¬
t̾põĩtas ꝑsonas donatoĩs cã exigat:

Expanded text:
rus tradiderit post nuptias secutas: si quidem eum interposuerit maritus, donationem non ualere, quae post contractas nuptias perficiatur: si uero mulier eum interposuerit, iamdudum perfectam donationem, hoc est ante nuptias, atque ideo quamuis contractis nuptiis Titius tradiderit, donationem ualere.Si maritus duos reos habeat Titium et mulierem et mulieri accepto tulerit donationis ipse quidem liberabitur, mulier uero manebit ipsos aut qui ad eos pertinent aut per interpositas personas donationis causa agatur,
Abbreviated transcription (Latin):
auius Pec eẽt eis studumiliłos po¬
tius ecluicandis sextus cecuius et illã .¬
cãm adiciebat quia sepe futurumec̃t. ͤ
nt dĩscutentur macrimonia: sinon . obs e¬
donaret is qui poss atq earõne eueꝰ e t¬

Expanded text:
 cesset eis studium liberos potius educendi.Sextus Caecilius et illam causam adiciebat, quia saepe futurum esset, ut discuterentur matrimonia, si non donaret is qui posset, atque e
Abbreviated transcription (Latin):
filio dedit. uideturualẽ quia filio quẽ¬
ritur. et ẽ castrensis peculii: quare a si
fiuius ur preiugnusur quiius aluis
potestatimanti subĩetus decastiẽsi
suo peculo donau̾it. nonerit irrita᷑
donatios ꝓhibetur igicur etuxoriet o
abupxoris nurus ue parte. ꝓhibitũẽ
donari urour gn̾orur scceros set hisͣ
qui sunt.ĩ corumd̃ potestate si fu̾it
donatũ: ur ĩ quoꝵ sũt potestate noꝵde¬

Expanded text:
filio dedit, uidetur ualere, quia filio quaeritur et est castrensis peculii. quare et si filius uel priuignus uel quiuis alius potestat‹i› mariti subiectus de castrensi suo peculio do nauit, non erit irrita donatio.Prohibetur igitur et uxori et Ab uxoris nurusue parte prohibitum est donari uiro uel genero. sed et his, qui sunt in eorum potestate si fuerit donatum, uel in quorum sunt potestate, no
Abbreviated transcription (Latin):
meretur contra mandata: ualebit do¬
natior quia nuꝑtie ñ sunt s fas nõ ẽ
eas donationes raras oẽ pie melior sits
condictio eorum qui deliquer̃ cliuus
tamenseu̾us inub̾ta ponti pauimi
senatoris contra staciit. quia ũ erat
affectione uxoris habita s magis cõ¬
cubine quiĩ eius d̾ potestate sunt. p¬
bibentur. sibidonare ut pucafrĩ man¬
ni quiẽ in soceri potestate u̾bum pore¬
estatis ñ solum adułis trahimus ña
ẽ ut hi quoq qui anquouue subiecti.¬

Expanded text:
t donatio, quia nuptiae non sunt. sed fas non est eas donationes ratas esse, ne melior sit condicio eorum, qui deliquerunt. divus tamen Severus in liberta Pontii Paulini senatoris contra statuit, quia non erat affectione uxoris habita, sed magis concubinae. Qui in eiusdem potestate sunt, prohibentur sibi donare, ut puta frater mariti, qui est in soceri potestate. Verbum potestatis non solum ad liberos trahimus, est, ut hi quoque, qui aliquo iure subiecti
Abbreviated transcription (Latin):
non uaiebit donatior si modo uir. et
sccer in eiusd̾ sunt potestate uł uir
inscceri cẽtum sum alia familia est
maritus neq socero neq ei quir̃ in
cius potestate. neqͣꝵ s̃ eocuius potesta¬
te ẽ donarene int̾dictumẽ. ¶ Sͣcrui
me nonptinebat. uł homolib bona fi¬
de michi seruiẽs anualeat donatio:
queritur. et i lib̾am quid̃ ꝑsonamᷤᷤ

Expanded text:
non ualebit donatio, si modo uir et socer in eiusdem sunt potestate uel uir in soceri: ceterum si in alia familia est maritus, neque socero neque ei qu‹i› est in eius potestate neque ei in cuius est donatione interdictum me non pertinebat, uel homo liber bona fide mihi seruiens, an ualeat donatio, quaeritur. et in libera quidem persona
Abbreviated transcription (Latin):
sitssidonatur̃ michi ussõ uxorimee
ogo acceptam et rem meam factã
uxori me ͤ dedissem: que sententia iꝰ¬
uuãnus demq ẽ et si mortis cã
traditurum michi iussĩm uxoritr¬
aderenec refferre conuaulit dona¬
ie tor anmortuus sit naq estimand̃¬
ꝑdẽ ẽ si cdixeremus nale̾ donationem
nonfierime paupioremzquia si

Expanded text:
sit, si donaturum mihi iussero uxori meae dum, atque si ego acceptam et rem meam factam uxori meae dedissem: quae sententia um.Idemque est et si mortis causa traditurum mihi iusserim uxori tradere, nec referre, conualuerit donator an mortuus sit. neque existimandum est, si dixerimus ualere donationem, non fieri me pau
Abbreviated transcription (Latin):
ualeat quod accum ẽ ꝓinde si corpꝰ¬
sit. quod donatur. nec traditio quics¬
iquamualet et si estipulanti ꝓmssũ¬
sit uł acceptolatumẽ nich̾ualee ip̃o d̾
siure enimique int̾ uirum et uxorem
donatoĩs causagerinitur nuluus
momẽti sunt s̃ quis igr̃ mĩmos upxo¬
ri ded̃i. non fĩeius apparet. quia nch̾
corporis eius fieri palams̃ s sicebito¬
rem suum ei solũe iussĩt. hicalitur
annũmi siant eius debitori q lib̾ctur
ci possit ⁊ debitorem lib̾tatũ et nũmos
debitore tuo deiñ ate admulierẽ pue¬
mret nancelerirate conuingendar
int̾se accõnum: unam accionẽ acciu¬
tarizcełum debitorẽ. creditorẽ uxorini¬

Expanded text:
ualeat quod actum est: proinde si corpsit quod donatur, nec traditio quicquam ualet, et si stipulanti promissuit uel accepto latum, nihil ualet: ipso enim iure quae inter uirum et uxorem donationis causa geruntur, nullius momenti sunt.Si quis igitur nummos uxori dederit, non fieri eius apparet, quia nihil corporis eius fieri palam est.Sed si debitorem suum ei soluere iusserit, hic quaeritur, an nummi fiant eius debitorque liberetur.ci possit et debitorem liberatum et nummos debitore tuo, deinde a te ad mulierem perueniret: nam celeritate coniungendarum inter se actionum unam actionem occultari, ceterum debitore
Abbreviated transcription (Latin):
nus estimationẽ partis fundrũo
uiro solu̾it et sinidini recireret:
cum ħ pactum eẽt. fructus ĩterim
ꝑceptos aduirum ꝑtin̾e. ai labeo:
puto potius ꝓportione fructus ur̃
habiturum reliquos mulieri restitu¬

Expanded text:
stimationem partis fundi uiro solueret et fundum reciperet, cum hoc pactum erat: fructus interim perceptos ad uirum pertinere ait Labeo. puto potius pro portione fructus uirum habiturum, reliquos mulieri restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ãnaiores nr̃iuit̾ uirum et ipcorem do¬
nationes ꝓhibueñ amorem houestũ
solis ãĩnus extimantes fame etiam¬
q cum iunctorũ consulentes: ne con¬
corctia pret io concilia᷑tiõis uid̾etur.
neue melior ĩ pauꝑtatem incideret:
et deri̾o licior fieret ¶udeamus inter
quos sunt ꝓhibite donationes ⁊ qud̃
s ma. rimoniũ morib legibq nr̃is cõ
to stat donatio nonualebitss si aliquodĩ¬
redim̃tum inf̾ueniat ne sit omnino
matrimoniũ: donatioualebit. ergo
si senatoris fiuiauib̾tino contra.s .s. nu¬

Expanded text:
"Maiores nostri inter virum et uxorem donationes prohibuerunt, amorem honestum solis animis aestimantes, famae etiam coniunctorum consulentes, ne concordia pretio conciliari viderentur neve melior in paupertatem incideret, deterior ditior fieret". Videamus, inter quos sunt prohibitae donationes. et quidem si matrimonium moribus legibusque nostris constat, donatio non valebit. sed si aliquod impedimentum interveniat, ne sit omnino matrimonium, donatio valebit: ergo si senatoris filia libertino contra sen
Abbreviated transcription (Latin):
gat quicquam pr̃andum eẽ qũt
tantum necessarias s etiamutues
impensas prandas amuliere estimo
ꝓuto nec funcdum detiorem es̃ sitales
sint lapidicine ĩ quib lap̾scẽscẽ pos

Expanded text:
gat quidquam praestandum esse a tantum necessarias, sed etiam utiles impensas praestandas a muliere existimo nec puto fundum deteriorem esse, si tales sun
Abbreviated transcription (Latin):
inciuitate dicendum et senatus
confuto locuiiẽẽ. ¶ non solumci
quimutuam dediss s a fuccesso¬
rib cius deneganda ẽ acctio spro¬
inde ⁊ sialius mutuam dedit. aliũ
stipulatus ẽ. dabituradũsus eum
exceptio: licet hic non ded̾isõz et si
altnter eorum ignorauit in prĩs
es̃ potestate: uerius dicendumest
utriq nocere i d̾ et in duob reis sti¬
pulandi. ¶item siduos filios famil
accepero rros. s altum putaui prcm
familias: int̾ĩerit ad quem pecuia
puenitut si eunsciui filium fa¬
oe usuris ad senatus consultum spec¬
tat quam quam autem ñ declaret
senatus cui exceptionẽ det: tamen
scicndum ẽ. ⁊ hr̃dem filii si pr̃fam¬
ilias tecessĩt. ⁊ pr̃em eius si filius
familias decessĩt: exceptione uti poᷤ

Expanded text:
in ciuitate, dicendum senatus consulto locum esse.Non solum ei, qui mutuam dedisset, sed et successoribus eius deneganda est actio.Proinde et si alius mutuam dedit, alius stipulatus est, dabitur adversus eum exceptio, licet hic non dederit. sed et si alteruter eorum ignoravit in patris esse potestate, severius dicendum est utrique nocere. idem est et in duobus reis stipulandi. Item si duos filios familias accepero reos, sed alterum putavi patrem familias, intererit, ad quem pecunia pervenit, ut, si eum scivi filium fae usuris, ad senatus consultum spectat. Quamquam autem non declaret senatus, cui exceptionem det, tamen sciendum est et heredem filii, si pater familias decesserit, et patrem eius, si filius familias decesserit, e
Abbreviated transcription (Latin):
tis fructib utẽtur pecunia: subue¬
miendum ẽ filio familias. ¶ Si fili¬
us erat ĩ alt̾ins potestate cum nui¬
tua darẽti. munc ĩ aiterius ẽ mens
senatus consuiti non cessat. dabit᷑
itaq exceptio ss⁊ si prĩ eius ñ mors
s alia causa incid̾it. quomnius sit

Expanded text:
ctis fructibus uteretur pecunia, subvectis fructibus uteretur pecunia, subveniendum est filio familias. Si filius in alterius erat potestate, cum mutua daretur, nunc in alterius, mens senatus consulti non cessat: dabitur itaque exceptio. Sed et si patri eius non mors, sed alia causa inciderit quo minus sit
Abbreviated transcription (Latin):
sulto factam nocere ⁊ dandã
exceptionem tani filio familias et¬
quam reo. qm̃ ⁊ fidenissorib fili
subuenitur. ¶ idem ait. si duos re¬
os accepero. filium familias et tici¬
um: cum ad filium familias esset
ꝑuentura pecuma: ideo autem re¬
um titium acceperim: nequasi
fidenissor auxilio senatus consul¬
ci ut̾etur. utuem eẽ excepͣtionem
adu̾sus fraudem dandam: s et
si filius familias pr̃e suo relegato
uł longo tempore absente. dotem
peo filia ꝓmisi̾t. ꝗ remprĩs pignori
ded̾it senatus consultum cessabit.
pris tamen res non tenebitur pla¬
ne si hr̃s prĩ extiñt filius ⁊ pignus
cõnsequatur. exceptione doli sub¬
mouebitur. ¶ mutui dationem
ñ solum numerate pecunie. uerũ
ominum que mutuo dari possũt
an accipere de beamus udendum¬
ẽ. s u̾ba uidentur michi ad num̃¬
atam pecuniam referrir ait enim
niam dedisse. ⁊ sifraus sit senatus/
ad hibita puta frumento uł uino
ur oleo mutuo dato: ut hiis distia¬

Expanded text:
ulto factam nocere et dandam exceptionem tam filio familias quam reo, quoniam et fideiussori filii subuenitur.Idem ait, si duos reos accepero filium familias et Titium, cum ad filium familias esset peruentura pecunia, ideo autem reum Titium acceperim, ne quasi fideiussor auxilio senatus consulti uteretur, utilem esse exceptionem aduersus fraudem dandam.Sed et si filius familias patre suo relegato uel longo tempore absente dotem pro filia promiserit et rem patris pignori dederit, senatus consultum cessabit. patris tamen res non tenebitur: plane si patri heres exstiterit filius et pignus persequatur, exceptione doli summovebitur. Mutui dationem non solum numeratae pecuniae, verum omnium, quae mutua dari possunt, an accipere debeamus, videndum. sed verba videntur mihi ad numeratam pecuniam referri: ait enim niam dedisset". sed si fraus sit senatus consulto adhibita, puta frumento vel vino vel oleo mutuo dato, ut his distra
Abbreviated transcription (Latin):
tus mutuam pecumam acceꝑit.
deinde sit restitutus ut emanci¬
paretur. senatus consultum lo¬
cum habebit. fuit enim fuius fa¬
miłas. ¶ infiuo famił nichil
dignitas facit. quo minus sena¬
tus consuitum macedonianum
licum hãt nam etiam si consul
sit. uł cuiusuis dignitatis: sena¬
tus consulto locus ẽ nisi forte ca¬
strense peculiu hãt tũc enim
senatus consuitum cessabit.
dem. U so ad quantitatem
castcensis peculiiscum fuii fam̃
ĩcastrensi peculio: uice pr̃m fa¬
miliarum fungantur.

Expanded text:
tus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius familias.In filio familias nihil dignitas facit, quo minus senatus consultum Macedonianum locum habeat: nam etiamsi consul sit uel cuiusuis dignitatis, senatus consulto locus est: nisi forte castrense peculium habeat: tunc enim senatus consultum cem. usque ad quantitatem castrensis peculii, cum filii familias in castrensi peculio uice patrum familiarum fungantur.
Abbreviated transcription (Latin):
causa cognita et apretore sucur¬
rendum inpupillo autem ã
aliarõne debuit dicẽ cessare
senatus consuitumi: qd̃ mnutus
pecimia non sit quam sine tu¬
toris auctoritate pupillus dat

Expanded text:
causa cognita et a praetore succurrendum: in pupillo autem etiam alia ratione debuit dicere cessare senatus consultum, quod mutua pecunia non fit, quam sine tutoris auctoritate pupillus dat,
Abbreviated transcription (Latin):
causa emptionis ul exalio cõ¬
tractu ĩ quo pecumã ñ mĩaui.
⁊ sistipulatus simmi. ucet ceꝑit
cẽ uutua pocuma tamen quia
pecunie iuimeratio ñ concur¬
rit cessat senatus consustum
quõd ita demum erit clicend̾
si non fraus senatus consulto
sit cognita ut qui credere non
potuit. magis ei uendẽt ut
illerri pretium hab̾et ĩ nuutuu
ucem ¶Sia filio famiuas sti¬
pͣiatus nim  ⁊ pri tamliaᷤ fcõ¬

Expanded text:
uel ex alio contractu, in quo pecuniam non numeraui, etsi stipulatus sim: licet coeperit esse mutua pecunia, tamen quia pecuniae numeratio n‹on› concurrit, cessat senatus consultum. quod ita demum erit dicendum, si non fraus senatus consulto sit cogitata, ut qui credere non potuit magis ei uendere‹t›, ut ille rei pretium haberet in mutui uicem.Si a filio familias stipulatus sim et patri familias f
Abbreviated transcription (Latin):
tus consiti mace cedõiano
coniam hec sunt cumint̾cetãs sc̃es¬
icris causas macedo quas illi natu¬
ra administrabat etiames alren¬
um adhibuiss ⁊ sepe matiam pec¬
candi malis morib prãret. qui pe¬
cumam: ne quid amplius dice̾tꝰ᷑
ĩ certis nominib cred̾et᷑ placere.
necui qui filio familias mutuã
pecuniam dediss: etiam post mor¬
tem pentis eiuscuius ĩ potestate
fuiss actio petitioq daretnpit
scirent qui pessimo exemplo fene
rarent millius posse filii famil
bonum nomen expectata prĩs¬
sui morte fieri. ¶ Si pendeat. an
sit ĩ potestate filius ut puta q̃m
pr̃em aput hostes bt̃ impentẽti
ẽ anĩsenatus consultum sit cõ¬
missum uam si redierit ã pote¬
statem. senatus consuito latus ẽ
siminus cessat. int̾nn igitur de¬
neganda ẽ actio. ¶ certe si artogi¬

Expanded text:
tus consulti Macedoniani haec sunt: 'Cum inter ceteras sceleris causas Macedo, quas illi natura administrabat, etiam aes alienum adhibuisset, et saepe materiam peccandi malis moribus praestaret, qui pecuniam, ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faene rarent, nullius posse filii familias bonum nomen exspectata patris morte fieri.' Si pendeat, an sit in potestate filius, ut puta quoniam patrem apud hostes habet, in pendenti est, an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit in potestatem, senatus consulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio.Certe si adrog
Abbreviated transcription (Latin):
te deceptus: nec uiris ignoran¬
tia: s quia publice pr̃ familias
plerisq iudebatur. sic agebat.
sicontrahebat: sic mimeribus
simgebatur. cessabit senatus
ta habebat scripsit et ẽsepe con¬
aitutum cessare senatus consu¬
ltum. ¶pro m̃ ⁊ iꝰeoͣ qui scire
non potuit anͣ filius famł sitꝰ¬

Expanded text:
e deceptus nec iuris ignorantia, sed quia publice pater familias plerisque videbatur, sic agebat, sic contrahebat, sic muneribus fungebatur, cessabit senatus  conducta habebat, scribit et est saepe constitutum cessare senatus consultum. Proinde et in eo, qui scire non potuit, an filius fami
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃ĩs uoluntate contractumuidetur.
namsi scit cum negiiari: ctiamħ̾
ꝑmisisse iudetur si non nonunati
prohibuit merces accipere. promi
si acceperit pecuniam ⁊ ĩrrm pris
u̾titit. cessat senatus consitmi¬

Expanded text:
uoluntate contractum uideretur: nam si scit eum negotiari, etiam hoc permississe uidetur, si non nominatim prohibuit merces accipere.Proinde si acceperit pecuniam et in rem patris uertit, cessat senatus cons
Abbreviated transcription (Latin):
te licetur si apr̃e famiuas stipu¬
latus sis : credas filio faniuas
postea faccor senatus potestatẽ
exercendam. quia expleta est
substantia obligationis et̃ a

Expanded text:
te dicetur, si a patre familias stipulatus sis, credas postea filio familias facto, senatus potestatem exercendam, quia expleta est numeratione substantia obligationis. 7
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ Reas adultii factas necante:
damnationemiuuẽte marito
tixores duciposse
agens lib̾tinam habuit uxore
quanuus ĩ cerimuxor ũsit at̾¬
tomen meaconditionee. ut et si
amiserit dignitate uporesse in
suitus fertur decreuisse ħ comen
itaobseruandumẽ. nisi pacronꝰ
ideo manumissus utuxorẽ cã¬

Expanded text:
 reas adulterii factas nec ante damnationem uidente marito uxores duci posseagens libertinam habuerit uxorem, quamuis interim uxor non sit, attamen in ea condicione est, ut, si amiserit dignitatem, uxor esse insulatu suo fertur decreuisse. hoc tamen ita obseruandum est, nisi patronus ideo eam manumisit, ut uxorem ea
Abbreviated transcription (Latin):
commissum sit ut quẽ uolius
emptimihrẽt. non et ulud an ad
emꝑtum haberet. ¶ tuͣtor remũ
pupilli emere non pot id q pori

Expanded text:
commissum sit, ut quem uoluisset emptum haberet, non et illud, an emptum haberet. Tutor rem pupilli emere non potest: i
Abbreviated transcription (Latin):
cur. que flumina uł stillitidia
primum exspectari oportet quid
actumst sinon id apparat. cumo
id accipitur quod uenditori nocet.
ambigua enim oratio ẽ.
ciu sit accete̾ stichum seriumi.
neq intelligatur. quis explurib.
serit. nicħonimus fundi uenlitio¬
nem ualẽ constat. sz labeo ait eum
stichum deberi: quẽ uenditor in¬
cellex̾it. nec refert quanti sit. acces¬
sio. siue plus ĩ ea sit quã imp̃a recui
accedat. an minus pleras ꝙ enim
res aliquando pp̃ accessiones emim¬
us sicuti cum domus ip̃ marmora.
⁊ statuas. ⁊ tabilas pictas emãtur.

Expanded text:
uel stillicidia, primum ‹s›pectari oportet, quid acti sit: si non id appareat, tunc id accipitur quod uenditori nocet: ambigua enim oratio est.tum sit accedere Stichum seruum neque intellegatur, quis ex pluribusserit, nihilo minus fundi uenditionem ualere constat: sed Labeo ait eum Stichum deberi quem uenditor intellexerit. nec refert, quanti sit accessio, siue plus in ea sit quam in ipsa re cui accedat an minus: plerasque enim res aliquando propter accessiones emimus, sicuti cum domus propter marmora et statuas et tabulas p‹i›ctas ematur.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ S et ⁊ si quid postea accessit pe¬
culio reddendum ẽ uenditoriue¬
luti partus ⁊ quod ex operis uica
cetãs que ĩ solo publico sunt uendi¬
dit. ñ solunis ius uendidit. cumiste
tab̾ne publice sunt: quarum usus

Expanded text:
d et si quid postea accessit peculio, reddendum est uenditori, ueluti partus et quod ex operis uicarceteras quae in solo publico sunt uendit, non solum, sed ius uendit, cum istae tabernae publicae sunt, quarum usus
Abbreviated transcription (Latin):
ut appareat quantum ematur.¬
¶ si emptio ita facta fu̾it. e ston
michi emꝑtus stichus: aut ꝑam¬
ꝑbilus. ĩ potestate ẽ uendicoris
quemuelit. dare. sicut ĩ stipulatio¬
nibus. Guno mortuo qui superest
dandus e qĩteo prioris ꝑiculu:
ad uenclitora sostĩoris ad empto¬
rem respicit Srasi parit̾ decesserunt
pretium delebitur um̃ius enimũ
utiq ꝑiculo emptoris uixit. ¶ de
dicendum ẽ etiam si emptoris ñ¬
suit arbitrium quemucuet hr̃e.
simotoħ solum arbitrioeius cõ¬

Expanded text:
ut appareat, quantum ematur.ut appareat, quantum ematur. Si emptio ita facta fuerit: "est mihi emptus Stichus aut Pamphilus", in potestate est venditoris, quem velit dare, sicut in stipulationibus, sed uno mortuo qui superest dandus est: et ideo prioris periculum ad venditorem, posterioris ad emptorem respicit. sed et si pariter decesserunt, pretium debebitur: unus enim utique periculo emptoris uixit. idem dicendum est etiam, si emptoris fuit arbitrium quem uellet habere, si modo hoc solum arbitrio eius com
Abbreviated transcription (Latin):
possit̾e̾ur ꝑ seꝙci pot. uenditio fit
recte. quas u̾o naturauł gentiu
us: uł mores ciuitatis: comer¬
tio exucrunt. carumnulla ueditõ
eͣnbum hominem scientes einẽ
non possumus sr nec talis emp¬
tio. qui stipulatio ad mittenda ẽ.
cum seruus erit. quamuis dixeri¬
mus futuras res emi posse necem
fas ẽ. huiusmoĩcasus expectare itẽ
siet emptor. et uenditor scit furti¬
num cẽ quod uenit a neutra parte
opugatio contrabitur Si emptor
solus scit ñ obuigabitur uenditor
nec tamen ex uendito quicquã
consequetuur. insi uitro quod con¬
uen̾it prestet quod siuenditor⁊
scit. emptor ignorauit. utrin q
obligatio contrabitur et ita por¬
ponius quoꝵ scribit ¶rei sue em¬
pͥtio tunc ualet. cumabuntio id
agatur ut possiõnem emat. quã
forte uenditor habiit. ꝯuiditio
possiõio pͣtior ec̃t. ¶ aliacausa ẽ
trgustandr aua menendisgust̃
enim ad ł proficitiut improbare
lccat iuensurauio noneo proficit
naut plus ant inmus ueneat. set

Expanded text:
i potest, uenditio recte fit: quas uero natura uel gentium ius uel mores ciuitatis commercio exuerunt, earum nulla uenditio est. Liberum hominem scientes emere non possumus. sed nec talis emptio a‹ut› stipulatio admittenda est: 'cum seruus erit', quamuis dixerimus futuras res emi posse: nec enim fas est eiusmodi casus exspectare. Item si et emptor et uenditor scit furtiuum esse quod uenit, a neutra parte obligatio contrahitur: si emptor solus scit, non obligabitur uenditor nec tamen ex uendito quicquam consequitur, nisi ultro quod conuenerit praestet: quod si uenditor scit, emptor ignorauit, utrinque obligatio contrahitur, et ita Pomponius quoque scribit. Rei suae emptio tunc ualet, cum ab initio ‹id› agatur, ut possessionem emat, quam forte uenditor habuit, et in iudicio possessionis potior esset. Alia causa est degustandi, alia metiendi: guenim ad hoc proficit, ut improbare liceat, mensura vero non eo proficit, ut aut plus aut minus veneat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
pecumiamͣ dair mus emptione
uid̾isnec posse ullam iccationem.
eẽ. ubi corpus ip̃m ñ udetur ab
eo cui fieret idi alit atq si aream
daremubiinsulam edificares qm̃
pacti: nocere potius debe emptions
uenditori quiid dixc̃it. quam emp.¬
toꝵ quia potuit re integra aper qt¬
ip̃ Hanc legem uenditiõis si ꝗd
satriuł religiosi ẽ eius uenit nch.
suꝑuacuam non eẽ. set adincdica
icoa ꝑtinere cet̾im si onine religio¬
sum uł sacrumur publicum ue¬
eẽ actionem quia non specilalr lo¬
cus sacer. aut religiosus uenit: s
emptioni maioris partis accessit
T ꝑi distrabatur. ula aut illares¬
utramelegĩt uenditor hec erit em¬
ptaq qui uendidit. necesse ñ habetꝰ
sundum᷑ emptoris face ut cogitur
qui fundum stipulãti spospondit.
bonis int̾clictum sit ur cui tempus
ad delib̾andum dehr̃ditate ita da¬
tum sit. ut ei diminuendi potestas¬
non sit: dominus non ero clissimi¬
uteratq naͣdebitore sciens credi
quam putat ip̃ius eẽ. uona fide

Expanded text:
pecuniam daremus, emptionem videri, nec posse ullam locationem esse, ubi corpus ipsum non detur ab eo cui id fieret: aliter atque si aream darem, ubi insulam aedificares, quoniam tpacti nocere potius debere venditori qui id dixerit quam emptori, quia potuit re integra aperum. Hanc legem uenditionis 'si quid sacri uel religiosi est, eius uenit nihil' superuacuam non esse, sed ad modica loca pertinere. ceterum si omne religiosum uel sacrum uel publicum ueesse actionem, quia non specialiter locus sacer uel religiosus uenit, sed emptioni maioris partis accessitita distrahatur 'illa aut illa resutram eliget uenditor, haec erit empta. Qui uendidit necesse non habet fundum emptoris facere, ut cogitur qui fundum stipulanti spopondit. 2bonis interdictum sit uel cui tempus ad deliberandum de hereditate ita datum sit, ut ei deminuendi potestanon sit, dominus non ero: dissimiliter atque si a debitore sciens creditquam putat ipsius esse, bona fide
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Et si consensum fũit ĩ cor¬
pus id tamenĩ reruminatura ante
uenditionem ec̃ deuerit. nnua ẽp¬
tio ẽ. ¶ ignorantia emptori prodẽ
que ñ ĩ supinimi hominem cadit.
¶Sirem meam michi ignorantiuẽ¬
did̃is: quissu meo alii tradid̾is ñ
putat pomp̃ dominiũ ineum trãs¬
s quasituum dominiũ ad eum
transire ⁊ ideo etiam si ior. donatu¬
rus michi rem meam uissumeo
aliitradas. idem dicendumẽ.
sciens: siue ignorans emit. G et si
ignorans emi: quod soluero repe¬
tere pot̾o q̃uia nulla obligatõ fuit.
stat. siĩ ea re usus fructus dumta¬
xat ementis sit.
um minuetur.  n  ti
rori cum alio sit. dici debet scisso p̃¬
tio ꝓportione proꝑte emptionem
ꝑdomini uissu ĩ demonstrandis
finib agriuenditiur errore.ul
dolo. plus demonstrauit. id cam̃
demonstratum accipi oportet. qd̾
dominus sensĩt. q id̃ alphenus⁊
Escripsit de uacua possiõne ꝑ ser¬
uum tradica
d̾ Quod uendidi ñ ałr fit accipi¬
entis. quã si aut nob pretium so

Expanded text:
um Et si consensum fuerit in corpus, id tamen in rerum natura ante venditionem esse desierit, nulla emptio est. Ignorantia emptori prodest, quae non in supinum hominem cadit. Si rem meam mihi ignoranti vendideris et iussu meo alii tradideris, non putat Pomponius dominium meum transsed quasi tuum dominium ad eum transire: et ideo etiam si donaturus mihi rem meam iussu meo alii tradas, idem dicendum erisciens siue ignorans emi: sed si ignorans emi, quod soluero repetere potero, quia nulla obligatio fuit. stat, si in ea re usus fructus dumtaxat ementis sit: um minuetur. 18 Pomptori cum alio sit, dici debet scisso pretio pro portione pro parte emptionem domini iussu in demonstrandis finibus agri uenditi uel errore uel dolo plus demon‹s›trauerit, id tamen demonstratum accipi oportet, quod dominus senserit: et idem Alfenus scripsit de uacua possessione per seruum tradita Quod uendidi non aliter fit accipientis, quam si aut pretium nobis
Abbreviated transcription (Latin):
posse iulla dubitatios. nam emp¬
tio ẽ et uenditio. ⁊ Etes emptori. au
reculio distrahitur et ideo siue uõ
sit exceptum. siue excepcum sit.
ne cum ꝑ itulo ueneat non cum
peculio distractus uitetur unde si
quares fu̾it peculiaris a seruo sub¬
repta condicipot̾. iutelicet quasi ñ¬
furtiua ẜ ita sires ademptorem

Expanded text:
posse nulla dubitatio est: nam emptio est et venditio: sed res emptori aufeon cum peculio distrahitur: et ideo sive non sit exceptum, siue exceptum sit, ne cum peculio ueneat, non cum peculio distractus uidetur. unde si qua res fuerit peculiaris a seruo subrepta, condici potest uidelicet quasi furtiua: hoc ita, si res ad emptorem
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Quesitumẽ anceneat accõ de
peculio: etiam sinich sit ĩ peculio.
tumꝰ ageretur si modo sit rei uicli¬
catẽ tempore. proculus. et pegasus.
nicħominus ten̾e aiunt. ĩ tendi¬
tur enim recte etiam sinich̾ sit in
peculio idem et circa a d exhibend̃
amrem accionem placuit. que
sententia ⁊ a nob̾ probandaest.
¶Sicum ex ꝑte hr̃de domini ur
pris agitur dumtaxat de peclo
cõdempnand̾. quodaput eum
hr̃dem sit. qui conuenitursĩtem
et. de ĩ rem uerso pr̃o ꝑte insi si ꝗd
ꝑtẽ ĩstitutus. cque cumeo agent̃
erit. sinuero filius sit. quannus
et ꝑte institutus nis ħominus in
solidum actionem pacietur. set
siueliti ꝓ ꝑte nomen cobr̃dis re¬
dimere audiendus ẽ quid emm
simrem prĩs uersimt sit cur nõ
cõsequatur. filius a cohde quod
in prĩs rr ẽ. item ẽ ⁊ si peciuium

Expanded text:
 Quaesitum est, an teneat actio de peculio, etiamsi nihil sit in peculio cum ageretur, si modo sit rei iudicatae tempore. Proculus et Pegasus nihilo minus teneri aiunt: intenditur enim recte, etiamsi nihil sit in peculio. idem et circa ad exhibendum et in rem actionem placuit, quae sententia et a nobis probanda est. Si cum ex parte herede domini uel patris agatur, dumtaxat de peculio condemnandum, quod apud eum heredem sit qui conuenitur: idem et in rem uerso pro parte, nisi si quid parte institutus, aeque cum eo agendum erit. Sin ueex parte institutus, nihilo minus in solidum actionem patietur. sed si velit pro parte nomen coheredis redimere, audiendus est: quid enim si in rem patris versum sit? cur non consequatur filius a coherede, quod in patris re est? idem et si peculium
Abbreviated transcription (Latin):
finita ẽ donec autem prius¬
inditium agitur. licenna a¬
genͣtiẽ sieum de scientia dñi
arguenda penireat. tunc ad¬
noxalem causam transiresctͣ¬
quoc̃e si cirat eo qui scit cum nbi.¬
xe teclitione actum sit. ampli ͥ¬
us ĩ dominum de tracta noxe dẽ¬
ditione darida actionone in¬

Expanded text:
finita est. donec autem priusiudicium agitatur, licentia aest, si eum de scientia domini arguenda paeniteat, tunc adnoxalem causam transire. cquoque si cum eo qui scit cum nae deditione actum sit, amplius in dominum detracta noxae deditione danda actio non e
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ B ona fide serui possor ełꝰ
nomine furti actione teneb¬
itur. dommus ñ tenebitur.
s noxe dedendo non facit ꝙ¬
dem actioris. cum autem ce¬
perit istumseruum dominꝰ
Auendicare. doli exceptione sb¬
mouebitim uł offitĩo indici᷑ k¬
possidebat dimisĩt. ne agicum
co ex noxalicã possit: obligari
eum actione que datur adñ¬
sus eos qui seriumĩ potestate
hãnt. aut dolo fec̾int quo mi¬
nus hant. quia ꝑħ̾ ad huc pos¬
sidere uidetur.

Expanded text:
Bona fide serui possessor eius nomine furti actio‹ne› tenebitur, dominus non tenetur. sed noxae dedendo non facit quidem actoris: cum autem coeperit istum seruum dominus uindicare, doli exceptione summouebitur uel officio iudicis possidebat, dimiserit, ne agi cum eo ex noxali causa possit, obligari eum actione, quae datur aduersus eos, qui seruum in potestate habeant aut dolo fecerint, quo minus haberent, quia per hoc adhuc possidere uidentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tint ĩ solidum fu̾it condẽpna¬
tus: cõmi diuidunto ur fa¬
milie herscucuunde iuditio ad¬
u̾sus eos eperietur. ¶ante noxa¬
ie sane iuditium acceptũ. po¬
terit suam ꝑtem cedendo. sccu¬
ritatem consequi ne necc̃e ha¬
beat suscipere uditumi. quãꝙͣ
quis possit dicẽ euenire ut dui
nemi dominus enm ꝓ pte fac¬
tus: ñ pot̾ cum sccio noxali ex¬
periri fortassis nec cominum
dundundo age̾ possit eius ma¬
lefitii nomine qd̾ ante comi¬
unionẽ ad missumẽ. qd̾ si non
potest. eiuudentimuria afficie

Expanded text:
int, in solidum fuerit condemnatus, communi diuidundo uel familiae erciscundae iudicio aduersus eos experietur. ante noxale sane iudicium acceptum poterit sua parte cedendo securitatem consequi, ne necesse habeat suscipere iudicium: quamquam quis possit dicere euenire, ut, dum nem: dominus enim pro parte factus non potest cum socio noxali experiri. fortassis nec communi diuidundo agere possit eius maleficii nomine, quod ante communionem admissum est: quod si non potest, euidenti iniuria adficie
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Pi cõmunis familia:
uł cominunis seruus furtum
fec̾it. altõ ex diñs s̃ciente is qui
scit. ominum nomine tenebi¬
tur et cõuentus alt̾um quoq
lib̾at. nec a secio quicquam de¬
bebit consequi. suienim facti
nomine penammerut qd̾ sus
qui ignorauit dupluim p̾stitit
a sccio symplum consequetur

Expanded text:
is familia uel comm‹u›nis seruus furtum fecerit altero ex dominis sciente, is qui scit omnium nomine tenebitur et conuentus alterum quoque liberat nec a socio quicquam debebit consequi: sui enim facti nomine poenam meruit. quod si is qui ignorauit duplum praestiterit, a socio simplum consequetur
Abbreviated transcription (Latin):
U. Hoxalis autemñ alias daꝰ¬
tur. uisi ap̃ me sit seruusa si ap̃e.
sit ucet eo tempore ñ fuit quo¬
delinquebat tencor. et hr̃s nĩs
tenctur si noxius inuat. ¶ pom¬
ponius ait si ep̃tor serui nox alind¬
ꝓuuentus it. uẽdirorem quo
sciente factumẽ coraieniri am¬
d pon posse

Expanded text:
. Noxalis autem non alias dtur, nisi apud me sit seruus: et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, qudeli‹n›quebat, teneor, et heres tenetur, si noxius uiuat. Pomponius ait, si emptor serui noxaliuentus sit, uenditorem, quo sciente factum est, conueniri iam non posse
Abbreviated transcription (Latin):
cũnoxe declitione ¶ cdiffẽntia
antem harũ actõnum nõ so¬
lum illa c̃ qd̃ qui scit ĩ solidum.¬
tenetur. ũum illa quoq ꝙ siũ
alienau̾it sernum qui scit. siũ¬
manumisĩt. siue decessĩt ser¬
nus. dominus tenetur Sz sup̃e do
minus decesserit. hr̃es eius nõ
tenetuz¬

Expanded text:
ifferentia autem harum actionum non slum illa est, quod qui scit in solidumtenetur, uerum illa quoque, quod, siue alienauerit seruum qui scit siumanumiserit siue decesserit seruus, dominus tenetur: sed si minus decesserit, heres eius non tenetu
Abbreviated transcription (Latin):
Gs qui non prob ibuit suie do¬
ninus manͣet. siue desiit esse
tominus: hac actione tel enur
sufficit enim si eo tempore dñs
quo non prohibeat fuit ĩ tantũ
nt celsus putet. ⁊ si fu̾it alienatꝰ
seruus ĩ totumub ĩꝑtem uł rus¬
numissus: noxam caput inci¬
pit ñ sequi namseruum nich̾
tͣeliquisse qui domino uilenti
obtemꝑanit et sane si inssit por᷑
l licissi autemnon ꝓhibuit. S¬
quem aoicaimp factum seriu
cxcusabimus. ¶celsus tamem i¬
discerentiam facit int̾ legenĩa¬
quiliam i legem du ꝯdecim ta¬
larum quando seruus sciente
touo furtum fecit uł aliam
noxam commisit. scruiuomi¬
ne actio ẽ noxalis nec dominus
suo nominc tenetur at inlege
aquilia ĩquit dominus suono¬
mine tenetur. non serui utruiᷤᷤ¬
ꝙ iegis recdlit rõnem duodecĩ
tabularum quasi uolũit ẜuos.
dominis. in hac renon obtemp᷑¬
rarr aquilie. quosi ĩgnou̾it ser¬
no qui domioꝑaruit ꝑĩturus
sinoͣn fcciss set piãcẽt quod insi¬

Expanded text:
s qui non prohibuit, siue dominus manet siue desiit esse dominus, hac actione tenetur: sufficit enim, si eo tempore dominus, quo non prohibeat, fuit, in tantum, ut Celsus putet, si fuerit alienatus seruus in totum uel in partem uel manumissus, noxam caput non sequi: nam servum nihil deliquisse, qui domino iubenti obtemperavit. et sane si iussit, potest hoc dici: si autem non prohibuit, quemadmodum factum servi excusabimus? Celsus tamen differentiam facit inter legem Aquiliam et legem duodecim taantiqua, si servus sciente domino furtum fecit vel aliam noxam commisit, servi nomine actio est noxalis nec dominus suo nomine tenetur, at in lege Aquilia, inquit, dominus suo nomine tenetur, non servi. utriusque legis reddit rationem, duodecim tabularum, quasi voluerit servos dominis in hac re non obtemperare, Aquiliae, quasi ignoverit servo, qui domino paruit, periturus si non fecisset. sed si placeat, quod Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
bus ubicumq scientia cxigitur
domini accipienda s̃ si cum ꝓ¬
hibere poss non prohibuit sali¬
ud ẽ enm auctoremẽẽ seruo
delinquenti: aluid pati delin
Accipiendaẽ utrimmi cum con¬
filiõ. an et siurd̃it tantum qͣm¬
us pro hib̾e̾ non potiu̾t / quid
nm si ad lib̾tatem ꝓclamãs
dommo sciente faciat. aut ꝗd¬
si contempnat dominuunuel
cum transmuemen sit ẜuus
uidente quidem s ĩito dño
noxiam noceat. ĩectius itaq
dicitur scientiam eius accipiẽ¬
dam qui prohibe̾ pot̾. et l ĩ tõto
edicto ĩ telligendum ẽ circai
scientie ũbum ¶siextraneu̾
seruus sciente me frc̃t. cum¬
q redemero: noxalis actio i me
dabitu: quia ñ indebitur dño
sciente fecisse cum eo tempore
dominus ñ fũim ¶ cum dñs
obscientiam teneatur. an su
uoluit. ergo dolus serui impn¬
uitus erit qd̾ est iniqui im¬
mo utroq modo dominus ce¬
nebiturqũna autem pena ex¬
acta quam actor elegĩt. altrra
follitur. ¶Site tracta declitio.¬

Expanded text:
bus, ubicumque scientia exigitur domini, sic accipienda est, si, cum prohibere posset, non prohibuit: aliud est enim auctorem esse seruo delinquenti, aliud pati delinqaccipienda est? utrum cum consilio? an et si uiderit tantum, quamuis prohibere non potuerit? quid enim si ad libertatem proclamans domino sciente faciat aut qui con‹t›emnat dominum? uel cum trans flumen sit seruus, uidente quidem, sed inuito domino noxiam noceat? rectius itaque dicitur scientiam eius accipiendam, qui prohiber‹e› potest: et hoc in toto edicto intellegendum est circa scientiae uerbum.Si extraneus seruus sciente me fecerit eumque redemero, noxalis actio in me dabitur, quia non uidetur domino sciente fecisse, cum eo tempore dominus non fuerim.Cum dominus ob scientiam teneatur, an seruoluit. ergo dolus serui impunitus erit? quod est iniquum: immo utroque modo dominus tenebitur, una autem poena exacta, quam actor elegerit, altera tollitur.Si detracta noxae deditio
Abbreviated transcription (Latin):
drupedis uonnt soluendo. da¬
ridele de dolo quamuis si noxe
de dduccosit secuta ñ putodan¬
dͣamͣ nec qͣd̾ excedit. ¶d̾ labeo
querit. si compeditum sernum
meumut suge̾t solius an de do¬
lo acc̃o danda sit ⁊ ait qͥntꝰ muc
aput eum notans sinõ m̃ĩa¬
ĩ factum accõnem dari debẽ ¶ẜ¬
uus pactionis ꝓ uptate ieum
domino dedit ea conditione ut
post ub̾tate in tranferaturĩ cũ
obligato mamisun pati¬
cur. in se obligatõem tranffr̃i
pomponius scribit locum hr̃s
de dolo acconem s si ꝑpatrouy
stabut quominus obligatõ
tranfferatur. dicendum aĩt pa¬
tronum exceptione areo sum¬
mouend̾ egꝯmoucor qmadͥ¬
modum de dol o act̃o dabitiu
cumsit alia actionisi forte quis
dicat qm exceptõne patromu
summou̾i pot᷑. si agat cum reo
tebere dici quasinulla acc̃o sit
qua eͣx ceptõne repellitur. de do¬
lo decernẽdam atqum ꝑ atro¬
nus cimc mimouetur. sinolit
ex ꝓmissoremip̃m manumis¬
sumꝰ accipere. ex ꝓmissori plane

Expanded text:
drupedis non sit soluendo, dari debere de dolo, quamuis si noxae deditio sit secuta, non puto dandam nec in id quod excedit. Idem Labeo quaerit, si compeditum seruum meum ut fugeret solueris, an de dolo actio danda sit? et ait Quintus apud eum notans: si non miin factum actionem dari debere. Seruus pactionis pro libertate reum domino dedit ea condicione, ut post libertatem transferatur in eum obligatio: manumissus non patitur in se obligationem transferri. Pomponius scribit locum habere de dolo actionem. sed si per patronum stabit, quo minus obligatio transferatur, dicendum ait patronum exceptione a reo summouendum. ego moueor: quemadmodum de dolo actio dabitur, cum sit alia actio? nisi forte quis dicat, quoniam exceptione patronus summoueri potest, si agat cum reo, debere dici, quasi nulla actio sit quae exceptione repellitur, de dolo decernendam: atquin patronus tunc summouetur, si nolit expromissorem ipsum manumissum accipere. expromissori plane
Abbreviated transcription (Latin):
compet̾e non dere̾. sibu mputato
dolus malus ad missus sit ut
cempus exierent. ¶ Si quis cum
a̾cc̃emꝰ cuulemhr̃t uł honorariã
ĩstipulatum deductam accepti¬
latione uł alio modo sustuli̾t. de
tolo exꝑiri ñ pot̾it q̃m habuit
aliam a cõciniuisi ĩ ad mittẽdã
accccm doium malum passus
c̃. ¶ ñ soluͣm autem si adu̾sus

Expanded text:
 sibi imputaturo dolus malus admissus sit ut tempus exiret. Si quis cum actionem ciuilem haberet uel honorariam, in stipulatum deductam acceptilatione uel alio modo sustulerit, de dolo experiri non poterit, quoniam habuit aliam actionem: nisi in amittenda actione dolum malum passus est. Non solum autem si aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
ditione uł stipulatu uenenuĩ¬
ei dedit a sic eum tradidit uł
sundum ⁊ dum tradidit. impo¬
suit ei scruitutem uł edifficia¬
diruit. arbores excidit a ex tir¬
pauit ait labro siue cauit siuen̾.
tedolonon dandam ineum
de dolo accc̃em q̃m si cͤaͣ uiit. du¬
biuni  incompetat ex stipula
ẽ siquidem cessare acconem

Expanded text:
ditione uel ex stipulatu, uenenuei dedit et sic eum tradidit: fundum, et dum tradit, imposuit ei seruitutem uel aedificiadiruit, arbores excidit: uel extirpauit: ait Labeo, siue cauit de dolo dolode dolo actionem, quoniam si cavit, du, an competat ex stipulatest, cessare actionem
Abbreviated transcription (Latin):
roure n rossent ꝑutasite dolosi¬
pulatus sit ¶item pomio nius
ait isi accõnem ĩ nos darinon
oporteat. ucluti si stipulatio tam
turpis dolo malo. Sit facta
ut nemo daturus sit ex ea accio¬
nem non deb̾e̾ laborare ut hale¬
am de dolo malo accõnem cuni
nemo sit adu̾sum me daturus
accionem sid̾ pomponius refert
labeonem ex istimare q̃ si quis
ĩ integrum restitui possit non
terẽ ei hanc acc̃cem compet̾e fi si

Expanded text:
on posse, ut puta si de dolo stipulatum sit. Idem Pomponius ait et si actionem in nos dari non oporteat, ueluti si stipulatio tam turpis dolo malo facta ut nemo daturus sit ex ea actionem, non debere laborare, ut habeam de dolo malo actionem, cum nemo sit adversus me daturus actionem. Idem Pomponius refert Labeonem existimare, etiam si quis in integrum restitui possit, non debere ei hanc actionem competere: et si
Abbreviated transcription (Latin):
quis circimiueiatui posse etiam
sine dolo malo aliuid agi a aluid
simularysicuti faciunt qui pei
malum cẽ omẽm calliditatem
fallatiam machinatõem ad cir¬
cuucĩendum fallendum deci¬
piendum alt̾um ad hibitam.

Expanded text:
quis circumveniatur; posse etiam sine dolo aliud agi et aliud simulari, sicuti faciunt qui per malum esse omnem calliditatem, fallaciam, machinationem ad circumveniendum, fallendum, decipiendum a
Abbreviated transcription (Latin):
clicebant ⁊ ꝓsolertia ħ nomen ac¬
cipiebant maxime si adu̾sus ho¬
gem̃ latronem ue quis machi¬
netur. ¶ ait pretor si de hiis reb
alia acc̃ononerit m̾ito pretor¬
necetur. si alia nonsit q̃m famosa
tecernisisit quilis uł honoraria
quapossit ex ꝑirius adeont pedi
sit quo quis exꝑiri uł exceptio
qua setuenpossit. cessai ħ edic¬
cum idem pomponius ĩ uẜ xxx¬

Expanded text:
dicebant et pro sollertia hoc nomen accipiebant, maxime si aduersus hostem latronemue quis machinetur. Ait praetor: 'si de his rebus alia actio non erit'. merito praetorlicetur, si alia non sit, quoniam famosa decerni, si sit civilis vel honoraria, qua possit experiri: usque adeo, ut sit quo quis experiri, vel exceptio qua se tueri possit, cessare hoc edictum. idem et Pomponius libro
Abbreviated transcription (Latin):
aulus nma is nullam uidetur
ba si alia accõ non sit. si c e ceͤ pit
quasires aliomodo ei ad quem
¶eares ꝑtinet. sauia eẽ non potit.
cumscriptus eumuendidit cũ
peculio. ẽptor ꝙͣ eu manuansit.
dandam ĩ manumissũ de do¬
lo accõem ł eͣm sic accipiinus.¬

Expanded text:
ale. Nam is nullam uidetur ba 'si alia actio non sit' sic excipit, quasi res alio modo ei ad quem ea res pertinet salua esse non poterit. cumscriptus eum uendidit cum peculio emptorque eum manumisit, dandam in manumissum de dolo actionem hoc enim sic accipi
Abbreviated transcription (Latin):
paret inmorb amiͥs .xxu. eliim iore eo facto libaretur neq em̃¬
em ex tremo ĩ quro uidicũ die uidi¬
⁊ẽ S cur solum deceptus hic inmor¬
ꝑu s totum ħ instiuctum: ut maio᷑¬
ice ste ie eo factolibaretiu id̾ camen
cõnfitetur. si leuior uc suspitio ad¬
d uͥsarii quasi dolose u̾satr. ñ debereᷤ
lud aliquando incidisse minor
Eu  reditati maiorq factus exeg̾ãt
laliqͣuid ͤ a debitorib prins moxͣ¬
i ndesid̾abat restitui m̃m̃ quo ma¬
dicebatur. ei quasi maior factus
comprobass quod minori sibi
placiut putauimus camar re¬
stituendum m̃m̃ initio ĩ specto.
an horam inqua natus ẽ. ut si cap¬
tͣus sit restituaturi cumñdum
coͣmpleuit. ita erit dicendum
ut a moͣmiento ĩ momentum tẽ¬
¶pus spectetursꝓinde. iͣ bi sexto na̾¬
tus ẽ siue priore siue post̾iore diez
celsus scripsit nicħ̾ referre. nan c¬
sibi brdiuum ꝓuno die habeturꝰ
i pot̾ior dies Ralendarum int̾

Expanded text:
rii id actum, ut maiore eo facto liberaretur: neque enim extremo, inquit, iudicii die videtur solum deceptus hic minor, sed totum hoc structum, ut maiore eo facto liberaretur. idem tamen confitetur, si levior sit suspicio adversarii quasi dolose versati, non debere lud aliquando incidisse. minorhereditati maiorque factus exegerat aliquid a debitoribus paternis, mox desiderabat restitui in integrum, quo madicebatur ei, quasi maior factus comprobasset, quod minori sibi placuit: putauimus tamen restituendum in integrum initio inspecto. ante horam qua natus est, ut si captus sit restituatur? et cum nondum compleuerit, ita erit dicendum, ut a momento in momentum tempus spectetur. proinde et si bissexto natus est, siue priore siue posteriore die Celsus scripsit nihil referre: nam id biduum pro uno die habetur et posterior dies ka
Abbreviated transcription (Latin):
norem.xx. anus ñ complectatũr
quare uitendumzã maiori uigĩti
romis subueniatur. asi quid̾ ante
desitet quam nb̾tas competat audi¬
tͣur siu̾o postea non possit. ¶ item
queri pot̾. siis qui emit hac lege
mmor sit an restitui possit ⁊ si qui
gndum posse ei subuemiri nuo
ĩ postea quamdies uei̾nt. uolũtas¬
t ͣ maioris uenditoris lib̾tatem im¬
sꝯpõnit. ¶ ex facto quesitumẽ ado¬
lescentes quidem acceꝑant curato¬
rem. saliuanumq̃ indam nomie
hiccum curam amnnistrasserg
bñficio principis urbicͣam prcci̾¬
rationem crat ad emptus ⁊ ap̃
p̃torense acura ad olescentium
exrusau̾at. absentib eis adolescẽ ꝑ¬
susceptam tutelam ñ alii soleant
teponere quam qui transmare.
rei publice cã ab sunt ur hii quidͥt᷑
principem occupatiut ĩ consiliari
menandri ꝑsona est ĩ clultũ me¬
riuss autem saluianus extusatõ

Expanded text:
mplectatur. quare uidendum, an maiori uiginti annis subueniatur: et si quidem ante desideret, quam libertas competat, audietur: sin uero postea, non possit. item quaeri potest, si is qui emit hac lege minor sit, an restitui possit. et si qut dicendum posse ei subueniri: sin uero posteaquam dies uenit, uoluntas maioris uenditoris libertatem imponit.Ex facto quaesitum est: adulescentes quidam acceperant curatorem Saluianum quendam nomine: hic cum curam administrasset, beneficio principis urbicam procurationem erat adeptus et apud praetorem se a cura adulescentium excusauerat absentibus eis: adulescensusceptam tutelam non alii soleant deponere, quam qui trans mare rei publicae causa absunt uel hi qui circa principem sunt occupati, ut in consiliarii Menandri Arrii persona est indultum, meruisset autem Saluianus excusat
Abbreviated transcription (Latin):
ebat. competunt ad u̾sus adu̾sus
cum accc̃es ad exhibenduma fur¬
ti. a condicc̃o iudelicet qͦnam ma
numissus eas contractabat cc̃t̾um
ex delicto inselutute factor dño
adu̾sus eum post lib̾tatem accio
nem ñ coimpetit qħ rescripto dliui
seueri continetur. ¶ quod siminor

Expanded text:
ebat, competunt aduersus eum actiones ad exhibendum et furti et condictio, uidelicet quoniam et manumissus eas contrectabat. ceterum ex delicto in seruitutem facto domino aduersus eum post libertatem actio non competit: et hoc rescripto diui Seueri continetur.Quid si minor
Abbreviated transcription (Latin):
urretur. ¶ S a si ei pecunia a de¬
picore pr̃no soluta sit uł ꝓprio.
⁊̃ hanc ꝑdiditerit dicendum ei
subueniri quasi gestum sit cũ
eo ⁊ itro siminor conueniat de¬
bitorem: ad hibe deret curatore

Expanded text:
retur.Sed et si ei pecunia a debitore paterno soluta sit uel proprio et hanc perdidit, dicendum est ei subueniri, quasi gestum sit cum eo. et ideo si minor conueniat debitorem, adhibere debet curatores,