comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ dum milites ad p̃dam disc̾rũt. Receptui demn ceciuit młtaq añ natẽ copi¬
as rrduxit.Postero die pͥma luce ꝓfect̾ magnis itinenb famã et uestigia agmi
I nis seques aut ꝓcul uenusiam hostem assequit᷑. Ibi qͦ cumłcuana pugna fuit strũ
xx. milia penor cesa. Inde nocturnis mõtansq itinerb q penͦ ne locũ pugnandi
daret merapontũ periit. hanno iñ his eĩ p̃sidio eiꝰ loci p̃fuenit in bnitios cũ pau¬
cis ad excitũ nouũ cõparandum missus. hãmbal copiis ei ad suas addicis uenu¬
siam irtro quib uenerat itinenb repetiit. acq in canusiũ ꝓced̾it. Nñꝙͣ nero
uestigiis hostis abscitat᷑ er q̃. fuluũ cum mecapontũ ipe profiasceret᷑ in lucmo
ne regio ea sin p̃sidio eẽt arressiebat. Int hec ab hasdrubale poscꝙͣ a placẽtie ob¬
sidione abscessit. iiiiͬ. galli equites duo numide cum lictis missi ad hãnibalem

Expanded text:
ratus, dum milites ad praedam discurrunt, receptui deinde cecinit multoque ante noctem copiratus, dum milites ad praedam discurrunt, receptui deinde cecinit multoque ante noctem copias reduxit. postero die prima luce profectus, magnis itineribus famam et nis sequens haud procul Uenusia hostem adsequitur. ibi quoque tumultuaria pugna fuit; supra duo milia Poenorum caesa. inde nocturnis montanisque itineribus Poenus ne locum pugnandi daret Metapontum petiit. Hanno inde—is enim praesidio eius loci praefuerat—in Bruttios cum paucis ad exercitum nouum comparandum missus: Hannibal copiis eius ad suas additis Uenusiam retro quibus uenerat itineribus repetit atque inde Canusium procedit. nunquam Nero uestigiis hostis abstiterat et Q. Fuluium , cum Metapontum ipse proficisceretur, in Lucanos ne regio ea sine praesidio esset arcessierat. inter haec ab Hasdrubale postquam a Placentiae obsidione abscessit quattuor Galli equites, duo Numidae cum litteris missi ad Hannibalem
Abbreviated transcription (Latin):
cioꝵq uictores cecidenit. Postero die pen̾ quieuit. Rom̃us in aciẽ copiis ductis
posty neminẽ signa cõtia efferie idit spolia segi cesoꝵ hostiuĩ ec suoꝵ corpom col¬
sata mn unũ sepessin uissit. Inde in seg̃cib cõçinius dieb aliqt᷑ ita ustiait portis
ut ppe infẽr signa undẽcir dones hãmibas cẽtia iigila crebne ignib cabnacuiliari
q̃ pars castroꝵ ad ẜostes ungebat et numidis pauas qui in uallo portisq se ostẽ¬
derent relictis ꝓfect̾ apuliam incendit ubi illuxit successit uallo romana acios et
mtis equis agñ suoꝵ assequũtur. Consul silentiũ in castus ex ne pancos quidem dͥ
pͥma sũce obambulauem̃t parte ulla cernebat duob equicib speculatũ in castra
p̃missis postꝙͣ satis cura oĩa cẽ explonitũ est infe̾n signa uissit. Tantũq ibi mo¬

Expanded text:
os Romanorum sociorumque victores ceciderunt. postero die Poenus quievit; Romanus in aciem copiis eductis, os Romanorum sociorumque victores ceciderunt. postero die Poenus quievit; Romanus in aciem copiis eductis, postquam neminem signa contra efferre vidit, spolia legi caesorum hostium et suorum corpora conlata in unum sepeut prope inferre signa uideretur, donec Hannibal tertia uigilia crebris ignibus tabernaculisque quae pars castrorum ad hostes uergebat et Numidis paucis qui in uallo portisque se ostenderent relictis profectus Apuliam petere intendit. ubi inluxit, successit uallo Romana acies, et ostes citatis equis agmen suorum adsequuntur. consul ubi silentium in castris et ne paucos quidem qui prima luce obambulauerant parte ulla cernebat, duobus equitibus speculatum in castra praemissis postquam satis tuta omnia esse exploratum est, inferri signa i
Abbreviated transcription (Latin):
tumłtu raptĩ ad hostem copias agit. Iam pͥmos occupauerac equites ce̾ror pedi¬
tũ et iã qͥma segio et dexim ala p̃liũ mibat In cõpositi hostes ut quẽq aut pod̾iai
cut equiti casus obtulit ita cõsenĩt mañ. Cresat pugna subsidiis et ꝓco̾iẽtiu
ad certam̃ nũo anget᷑ pugnãtesq ꝙ nisi m uetere excitu er duci ueti hand facile
est int̾ cumiltum ac tẽrorõ instruxisset hãnibal ni cohortuĩ ac manipuloꝵ dean
sum ꝑ colles clamor ab tergo audit᷑ metũ ne int̾cludent᷑ castus iiecisset. Inde pi¬
nor incussus et fuga passim fieri cepca ost minorq cedes fuit qr ꝑpinqͥtus cast
biruioiẽ fugã ꝑcussis fecit. Equites enĩ cengo inherebãt in trñsusa lata euaserãt᷑
cobortes scd̃is collib uia nuda ac facili decurrẽtes com̃ sup̃ atomilia hoium ac¬

Expanded text:
tumultu raptim ad hostem copias agit. iam primos occupauerat equestris terror; peditumultu raptim ad hostem copias agit. iam primos occupauerat equestris terror; peditum etiam prima legio et dextra ala proelium inibat. incompositi hostes, ut quemque aut pediti aut equiti casus obtulit, ita conserunt manus. crescit pugna subsidiis et procurrentium ad certamen numero augetur; pugnantisque—quod nisi in vetere exercitu et duci veteri haud facile est—inter tumultum ac terrorem instruxisset Hannibal, ni cohortium ac manipulorum decurrentium per colles clamor ab tergo auditus metum ne intercluderentur a castris iniecisset. inde pavor incussus et fuga passim fieri coepta est. minorque caedes fuit, quia propinquitas castrorum breviorem fugam perculsis fecit. equites enim tergo inhaerebant; in transversa latera invaserant cohortes secundis collibus via nuda ac facili decurrentes. tamen supra octo milia hominum oc
Abbreviated transcription (Latin):
sanis digna dictu serebant. Idmo.rꝰ. querere appetebat ne aburr hostem pateret᷑
hãnibalem inde cupiens cotis uiib maciem descendebat. Tũ cõs iugenio hostis
usus qͦminꝰ in tã aꝑtis collib timĩ insidie poterãt quĩq cohortib addias ꝗñq
sociũ edbcet quos cũ miccebat. Ip̃e luce pͥma copias os̃ peditũ equitũq in aciem
eduxit. Pauloꝑ et ab hãnibale signũ pugne ꝓposicũ est damorq in castus adar¬
ma discurẽtiũ est sublat. Inde eques pedesq certatĩ portis iuere ac palati ꝑ cã¬
culeo imꝑar ut equites legioĩs ꝙͣco maximo impetu possit in hostẽ emictat. Ita
peccoꝵ ĩ cõpositos coto passim se cumpo fudisse uo sc̾m obtiq pͥusꝙͣ instruantur
rossit. Nõ dum hãnbal castris exienat cũ puguãtiũ cdamorẽ andiuit. Itaq excit̾

Expanded text:
satis digna dictu serebant. id modo Romanum quaerere apparebat ne abire hostem pateretur: satis digna dictu serebant. id modo Romanum quaerere apparebat ne abire hostem pateretur: Hannibal inde euadere cupiens totis uiribus in aciem descendebat. tum consul ingenio hostis usus, quo minus in tam apertis collibus timeri insidiae poterant, quinque cohortes additis quinque ium praefectum socium edocet, quos cum iis mittebat. ipse luce prima copias omnes peditum equitumque in aciem eduxit. paulo post et ab Hannibale signum pugnae propositum est clamorque in castris ad arma discurrentium est sublatus; inde eques pedesque certatim portis ruere ac palati per camnis C. Aurunculeio imperat ut equites legionis quanto maximo impetu possit in hostem emittat: ita pecorum modo incompositos toto passim se campo fudisse ut sterni obterique priusquam instruantur possint. nondum Hannibal e castris exierat cum pugnantium clamorem audiuit; itaque excitus
Abbreviated transcription (Latin):
bus cx̾citib simł cõfligeret hãnibas nare castra ex agn tarẽtino mouit acq in
biutios cõcessit Claudius in salentinos agm̃ cõuertit hostilius capuã pe¬
tons obuius ad uenusiam fuit cos claudio Ibi ex utroq excitu elcti pedicum
stilius capuiã duce uissus ut. q̃ suliuo ꝓ cõs trãderet. hannibal undiq cõtrac¬
to excitu quẽ hib̃nis auc in p̃sidiis agnbnicii habuerit in lucinos ad giumẽ¬
tum uenit spe recipiendi oppida q̃ ꝑ mẽtũ ad rͦs defecisser̃. Eodẽ auemisia cõe
rͥͦo expłoratis itinib cõtendit er .x. fere ec ꝗngẽtos passus castra locat ab ho¬
ste. Grum̃ti menib ꝓpe ĩ uic̃tũ uudebat᷑ penoꝵ uallũ. Qiuĩgẽti passus int̾e̾rãt
castra punica ac romana. Iu ciacebat campus collis ĩminebat̃. Nudi sinistro
lacen carthaginẽsium dextro romanoꝵ neutri suspecti q̃d n silue n ad uisidias
lacebiraꝵ habebant. In medio campo ab stationib ꝓcu̾santes ce̾tamina aut

Expanded text:
bus exercitibus simul confligeret Hannibal nocte castra ex agro Tarentino mouit atque in Bruttios concessit. Claudius in Sallentinos agmen conuertit, Hostilius Capuam petens obuius ad Uenusiam fuit consuli Claudio. ibi ex utroque exercitu electa pedistilius Capuam ducere iussus ut Q. Fuluio proconsuli traderet. Hannibal undique contracto exercitu quem in hibernis aut in praesidiis agri Bruttii habuerat, in Lucanos ad Grumentum uenit spe recipiendi oppida quae per metum ad Romanos defecissent. eodem a Uenusia consul Romanus exploratis itineribus contendit et mille fere et quingentos passus castra locat ab hoste. Grumenti moenibus prope iniunctum uidebatur Poenorum uallum; quingenti passus intererant. castra Punica ac Romana interiacebat campus: colles imminebant nudi sinistro lateri Carthaginiensium, dextro Romanorum, neutris suspecti quod nihil siluae neque ad insidias latebrarum habebant. in medio campo ab stationibus procursantes certamina haud
Abbreviated transcription (Latin):
scerdileum au notuͣ enut insigne gales famã int̾firt regis uulgauit. pͦ ꝓfectione
ex achaia regis sulpitĩ eginẽ classe ꝓfect̾ cum achalo sẽse cõiũxit. Achei cum echelis
heleioꝙ haut ꝓcul messene ꝓspem̃ pugnã fecenie. Actaluis rex et .p̃. sulpia eei¬
ne hibernanĩt. Exitu hu̾i ãm. c̃. quinci coñs dicratone comitioꝵ ludoꝵq facien¬
Id ꝙ nullo añ bello accidenat duo cõsules sin memorando plio intfect uelud orbam
ducib eẽnt oĩb aliis omissis una p̃cipua aua patres ꝓpł̃mq ĩcessit cõs pͥmo qͦ¬
cupiditate cõserendi cum hoste manũ siñ copia nactã fiaude lapsos eẽ. Cerm dõs

Expanded text:
Scerdilaedum, cui notum erat insigne galeae, famam interfecti regis uolgauit. post profectionem Scerdilaedum, cui notum erat insigne galeae, famam interfecti regis uolgauit. post profectionem ex Achaia regis Sulpicius Aeginam classe profectus cum Attalo sese coniunxit. Achaei cum Aetolis Eleisque haud procul Messene prosperam pugnam fecerunt. Attalus rex et P. Sulpicius Aeginae hibernarunt. exitu huius anni T. Quinctius consul, dictatore comitiorum ludorumque facienita , quod nullo ante bello acciderat, duo consules sine memorando proelio interfecti velut orbam ducibus essent, omnibus aliis omissis una praecipua cura patres populumque incessit consules primo quocupiditate conserendi cum hoste manum in necopinatam fraudem lapsos esse; ceterum deos
Abbreviated transcription (Latin):
phprtam uornt õs copias eduxit qͦ agstiũ młtitudine cum pecconib metu qp̃o¬
pusationũ cõpusstm audient. Eam inconditã iennẽq mltitudinẽ pͥmo stacim
cerore adueniens cepit cõpensauatq ea p̃da ꝙ ignomime aĩ elim acceptũ fuat
tenẽ/ es darsenoꝵ quosdam uicos et dardanos enam aocare. Omisso igit᷑ a choico
besso relictis tum̃.xx. er quingẽtis os̃ cum seris ãmoꝵ cum menuro et polipliia
ducib ad p̃sidiũ sotioꝵ ꝓfect᷑ abdimis ꝑ aclmã boetiãq et cuboea de cumis casto
demetnadem in thessaliam ꝑuenit. Ibi alii maiorẽ afferẽtes tumltũ. Nũtu accũ¬
tũt dardanos in macedoniã effusos orestidem iã tene ac descendisse in argesteum
campum fumãq int̾ barbaros celebrem eẽ physupum ocisum ex peditione en ã
cum pplatonb agn ad sicionẽ pugnauit in arborẽ in lat̾ impeta equr ad eminẽtem
imũ corun alt̾m galee p̃fregit. Id inuẽtũ ab̾ etholo quodam ꝓfacũq uz echoliam ad

Expanded text:
m uocant—copias omnes eduxit, quo agrestium multitudinem cum pecoribus metu populationum compulsam audierat. eam inconditam inermemque multitudinem primo statim terrore adueniens cepit; compensaueratque ea praeda quod ignominiae ad Elim acceptum fuerat. tenere et Dassaretiorum quosdam uicos et Dardanos etiam concire. omisso igitur Achaicom cum Menippo et Polyphanta ducibus ad praesidium sociorum, profectus ab Dymis per Achaiam Boeotiamque et Euboeam decumis castris Demetriadem in Thessaliam pervenit. ibi alii maiorem adferentes tumultum nuntii occurrunt: Dardanos in Macedoniam effusos Orestidem iam tenere ac descendisse in Argestcampum, famamque inter barbaros celebrem esse Philippum occisum. expeditione ea qua cum populatoribus agri ad Sicyonem pugnauit, in arborem inlatus impetu equi ad eminentem ramum cornu alterum galeae praefregit; id inuentum ab Aetolo quodam perlatumque in Aetoliam ad
Abbreviated transcription (Latin):
moreot: desenꝗs mapriliã. ̾ ꝓ latando sutis̃ hostidet eũ ec illa custin prode. fanba¬
si er axur inguliam icer ut ꝑ ociũ ubi uelit hasdribali cõuĩgat᷑ ex tĩpso sig dindubn
er eundum in aciem abutendũq eron hostiũ absencũ dum n issi sciat cũ rauu no¬
I acieus ꝓcedũt. Sam hostes añ castra instiuci stabãt ciom̃ pugne acusit ꝙ has¬
eo soigt siores equos młticudo ꝙͦ maior solita iusa est. Ecisaicat eĩ id qd eratͤ idepcu
ppere adduti nc misit ad flum̃ ũ aobat᷑ uͥ er exxipi aliqui posset̃ et notan acisis Nuo
far te adustions cosons ue ex iecenti iua eẽnt sims cuĩuehi castra ibet specusana

Expanded text:
e in Apuliam. qui prolatando spatium hosti det, eum et illa castra prodere Hannibali et aperire in Galliam iter ut per otium ubi uelit Hasdrubali coniungatur. extemplo signum dandum et exeundum in aciem abutendumque errore hostium absentium praesentiumque dum nin aciem procedunt. iam hostes ante castra instructi stabant. moram pugnae attulit quod Haset strigosiores equos; multitudo quoque maior solita uisa est. suspicatus enim id quod erat, receptui propere cecinit ac misit ad flumen unde aquabantur ubi et excipi aliqui possent et notari oculis si qui forte adustioris coloris ut ex recenti uia essent; simul circumuehi procul cast
Abbreviated transcription (Latin):
uor roͥ est miect᷑ ut passin ad irare ac naues fugerẽt relictis oꝑib machinisq
quib muros quatiebant.Ita aduẽtu hãnibal soluita sacroꝵ obsidioẽ. Euspinus
possꝙy in biucios ꝓfectũ hẽmbalem sensit ex̾citum cui collega p̃fuenit. Mͣ. mãdel¬

Expanded text:
uor Romanis est iniectus ut passim ad mare ac naues fugerent relictis operibus machinisque uor Romanis est iniectus ut passim ad mare ac naues fugerent relictis operibus machinisque quibus muros quatiebant. ita aduentu Hannibalis soluta Locrorum obsidio est. Crispinus postquam in Bruttios profectum Hannibalem sensit, exercitum cui collega praefuerat M. Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtĩ funib subducũt in tm̃ alticudĩs ut subire recce possent. uix dũ satis pate¬
bat itꝰ cum ꝑfuge ceͣtatĩ niũt ꝑ portam et cũ deferme intrassent remisso fune qͦ¬
suspensa erat cacharacra magno sonitu ceadit. Salapini alii ꝓ fugas negligẽter
exicine suspensa humis ue incer pacatos gerẽtes arma inuadũt alii et curri eiꝰ
porte murieq saxis sũdib pilis abscerrẽt hostem Ica inde hãnbal sua eo ip̃a fra¬
retentuꝵ defensuꝵq se urbem pͥma spes morte nũtiata ma̾celli ad fulsit secut᷑
inde nũtius hãnbalem numidaꝵ eqͥtatu p̃misso ip̃m ꝙͣcũ accelerare posser cum
peditũ agmine sequi.Itaq ubi pͥmũ numidas edico speculis signo aduẽtare sensit
et ip̃e patefacta repente porta feroy in hostes erũpit. Et pͥmo mag̃ qr ĩꝑuiso id̾

Expanded text:
partim funibus subducunt in tantum altitudinis ut subire recti possent. vixdum satis patepartim funibus subducunt in tantum altitudinis ut subire recti possent. vixdum satis patebat iter, cum perfugae certatim ruunt per portam; et cum sescenti ferme intrassent, remisso fune qsuspensa erat cataracta magno sonitu cecidit. Salapitani alii perfugas neglegenter ex itinere suspensa humeris, ut inter pacatos, gerentes arma inuadunt, alii e turribus portae murisque saxis sudibus pilis absterrent hostem. ita inde Hannibal suamet ipse fraretenturum defensurumque se urbem, prima spes morte nuntiata Marcelli adfulsit. secutus inde nuntius Hannibalem Numidarum equitatu praemisso ipsum quantum adcelerare posset cum peditum agmine sequi. itaque ubi primum Numidas edito e speculis signo aduentare sensit, et ipse patefacta repente porta ferox in hostes erumpit. et primo, magis quia improuiso id f
Abbreviated transcription (Latin):
deret noiẽ marcelli cõpositis. Pauco añ hic nũtius cõs salapiã uenenat cum lic
salapiã uentuꝵ misites eẽnt qui in p̃sidio emãt siquo oꝑa eoꝵ opus eẽt. Sense̾
Salapitani fraudẽ er ab iri defectiois modo s etiã equitũ int̾fectoꝵ rati occasioe
ueslent agerent oppidanos ꝑ muros urbisq oportuna loca in scationib dispont̃
custodias iugiliasq in eam noctẽ ĩtep̃tis instruũt aͥca portã qͣ uenturũ hostem¬
q̃resant̾ ꝙ rob̾ons in p̃sidio erant opponũt. hãnibal qͣrra uigilia feͬme ad urbe
accessit. Pmi agmĩs erant ꝑ fuge romanoꝵ/ et arma romana habebant
hii ubi ad portam ese uc̃tũ latine os̃ loꝙ̃tes excitant uigiles aꝑiriq po̾tã
uibent cõsule adesse. Uigiles uelud ad uocẽ eoꝵ excitati tumultuari. crepi
dare moliri porta cataraocha deiecra clausa euit. Eam pam uertib leuauit

Expanded text:
derent nomine Marcelli compositis. paulo ante hic nuderent nomine Marcelli compositis. paulo ante hic nuparati milites essent qui in praesidio erant, si quo opera eorum opus esset. sensere Salapitani fraudem, et ab ira non defectionis modo sed etiam equitum interfectorum rati occasionem ites quae vellent agerent, oppidanos per muros urbisque opportuna loca in stationibus disponunt; custodias vigiliasque in eam earn noctem intentius instruunt; circa portam qua ventururebantur quod roboris in praesidio erat opponunt. Hannibal quarta uigilia ferme ad urbem accessit. primi agminis erant perfugae Romanorum et arma Romana habebant. ii ubi ad portam est uentum Latine omnes loquentes excitant uigiles aperirique portam iubent: consulem adesse. uigiles uelut ad uocem eorum exdare, moliri portam. cataracta clausa erat; eam partim vectibus levant,
Abbreviated transcription (Latin):
si que de marcessi morte uariant auctores oiã oxoqui uelim Uc omictã alios.c̃¬
selius tͥplicẽ geste rei ordinẽ led t. unam cradicã fama altam sc̃ptã laudatiõe
filii qui rei geste int̾fat t̾tiã quã ip̃i ꝓ inquisita ac sibi cõꝑta affeir. Cet̾m itt
fama uatiat ut tam̃ pleriq loci speculandi cã castris egssum/ os insidiis cr¬
cũuentũ tradũt. hãnibas magnũ ceͣrorẽ hostib morte cõsulis um̾ uulne alt̾iꝰ
iniectũ eẽ nit᷑ ne cui de esset occasioĩ castia in tumulu in quo pugnacũ erat ex¬
timplo trasfert. Ibi inuentũ marrelli corpus sepelit. Enispin et morce college
et suo iuilne tent᷑ silentio inscꝙ̃tis noctis ꝓfect᷑ quosqͦs xximos nact᷑ est mon¬
tes in his soco asco er tuto undiq castra posuit. Ibi duo duces sagacit̾ moti sũt
signi errore ne cui dolus necteret᷑ a peno metuẽs crispm cum ciuitates ꝓximas
miẜat nũtios accisum collegam eẽ anulisq ei hostem pocitũ ne quib lictis ce¬

Expanded text:
omittam alios, Coelius triplicem gestae rei †ordinem edit, unam traditam fama, alteram scriptam in laudatione filii, qui rei gestae interfuerit, tertiam quam ipse pro inquisita ac sibi comperta affert. ceterum ita fama uariat ut tamen plerique loci speculandi causa castris egressum, omnes insidiis circumuentum tradant. Hannibal magnum terrorem hostibus morte consulis unius, uolnere alterius iniectum esse ratus, ne cui deesset occasioni castra in tumulum in quo pugnatum erat extemplo transfert; ibi inuentum Marcelli corpus sepelit. Crispinus et morte collegae et suo uolnere territus, silentio insequentis noctis profectus, quos proximos nanctus est montes, in iis loco alto et tuto undique castra posuit. ibi duo duces sagaciter moti suntsigni errore ne qui dolus necteretur a Poeno metuens Crispinus circa ciuitates proximas miserat nuntios occisum collegam esse anulisque eius hostem potitum: ne quibus litteris cre
Abbreviated transcription (Latin):
tia dextre ale suustra subiit. Et apud hostes integn affessis pugnã accepe. Nonii atq
mo hostium ad u̾sus ꝓdiit spolia ꝑociũ segẽ et cõgestos mnunũ sccũ cremane suos. Nocce
uiseꝙ̃ti aunibal silentio mouit castra. Marcellus ubi sux fugã hostũi apuit sautis cũ
p̃sidio modico ministro relicts p̃positaq his.s. furio purpunonũ tr̃ miłitũ uesti
guis institit sequi. Ad uemifiam adept̾ eũ est. Ibi ꝑdies aliot cum ab stationib pu̾¬
migrare uissit. Tiid̾ncti int młtas magnas ꝙ res q̃ nũc scde mĩc adnise ocruistabant
cogitationes hoiũm ne tarẽtine qͣdẽ arcis exadit memoria ogusniᷤ et ũ aquisius i
etimã legati ad frum̃tum coemdum ꝙ carẽtũ portaret᷑ ꝓfecti et milłe equites do eaitu
comitioꝵq cõsulaniũ instabat tp̃s s lĩe marressi negãtis de re p̃. eẽ uestigium cib¬
sdedendi abfũnibase cui cedenti ce̾ram̃q abeuna gnius ipẽ instaret qua siecerãt

Expanded text:
rtia, dextrae alae sinistra subiit, et apud hostis integri a fessis pugnam accepere. novum atque mo hostium adversus prodiit, spolia per otium legere et congestos in unum locum cremavere suos. nocte insequenti Hannibal silentio movit castra et in Apuliam abiit. Marcellus , ubi lux fugam hostium aperuit, sauciis cum praesidio modico Numistrone relictis praepositoque iis L. giis institit sequi. ad Uenusiam adeptus eum est. ibi per dies aliquot cum ab stationibus procurabant cogitationes hominum, ne Tarentinae quidem arcis excidit memoria. M. Ogulnius et P. Aquilius in Etruriam legati ad frumentum coemendum quod Tarentum portaretur profecti, et mille milites de exercitu consularium instabat tempus; sed litterae Marcelli negantis e re publica esse vestigium abscedi ab Hannibale, cui cedenti certamenque abnuenti gravis ipse instaret, curam iniecerant
Abbreviated transcription (Latin):
more eẽ suꝑ ꝙ̃ ꝙ pͥmo male pugnauerat qr uagante ꝑ italiam hãmbałis me¬
dia estate uenusia intecta milites abduxisset inimit᷑ euit. ⁊.c̃. pubłitd bibulꝰ¬
trͣ pł is iã a pͥma pugna q̃ adusa fuat assidus cõtionib in fam̃ ĩuisumq
inimici decernent nec de impio ei abrogando absente ip̃o agerẽt. Force sub
idem cp̃s et marcellus ad depcandã ignominiã eo fułiu̾ cons̃ comitioꝵ cã ro¬
mã uenit. Actum de imꝑio marcelli inc̾t̾o flaminio est ingẽti cãtu̾su pseb̃q ec
er cũctaciõe fien ut hãnibal decimũ ãnũ italiã ꝓintiã hãt duiti ibi ꝙ̃ carthagiẽ
ei uenusia sub tectis agere. Hac̃ trbuni orõnem ita obiuit marcessus cõmemo¬
ratioẽ rer suaꝵ ut nõ iogatio solũ de imꝑiõ ei abrogando anciquaret᷑ s postero
die cõsulem eũ ingẽti cõsensu centune os ciraret. Ad̾ dit᷑ collega e. ꝗnai cnsomꝰ¬

Expanded text:
m quod primo male pugnauerat, quia uagante per Italiam Hannibale media aestate Uenusiam in tecta milites abduxisset. inimicus erat ei C. Publicius Bibul is iam a prima pugna, quae adversa fuerat, adsiduis contionibus infamem invisumque inimici obicerent, nec de imperio eius abrogando absente ipso ageretur. forte sub idem tempus et Marcellus ad deprecandam ignominiam et Q. Fulvius consul comitiorum causa Romam venit. actum de imperio Marcelli in circo Flaminio est ingenti concursu plebisque et ut Hannibal decimum iam annum Italiam provinciam habeat, diutius ibi quam Carthagine rcitum eius aestiva Venusiae sub tectis agere. hanc tribuni orationem ita obruit Marcellus commemoratione rerum suarum ut non rogatio solum solun de imperio eius abrogando antiquaretur, sed postero die consulem eum ingenti consensu centuriae omnes crearent. additur conlega T. Quin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficiscit᷑ locͦs in brutiis crispmꝰ oppugnare conat̾ quia magnã famã attulisse
fabio carẽtũ ferebat᷑ cẽ gerͣ corm̃toꝵ machinaꝵq ex sicilia arressient et naues
melide̾ accite emĩt q̃ uenrentẽ ad maie ꝑtẽ urbis oppugnarẽt. Ea omissa oppugna¬
tio est q laciuũ aib̃al ad̾monent copias et collegã adduxisse iã ad ueniisiam ex¬
aitũ fama eit cui cõm̃gi uolebat. Itaq in apuliam ex bniciis redicũ est et int̾
uenusiam bantiãq nmꝰ triũ miliũ passuũ inc̾uallo cons̃ biis castns cõsedem̃t
In cadẽ regiõe et hãmbal red̾iit aduso ablocas bello. Ibi ambo cõsules ingemo
set sese bestio debellan rosse. hãmbas qr cũ marcello bis pore ãno cõgressis uice¬
rrit mot̾q einc ut cum eodem si dimicandũ foret nec sye nec metũ ex uano sibet

Expanded text:
proficiscitur. Locros in Bruttiis Crispinus oppugnare conatus quia magnam famam attulisse proficiscitur. Locros in Bruttiis Crispinus oppugnare conatus quia magnam famam attulisse Fabio Tarentum rebatur, omne genus tormentorum machinarumque ex Sicilia arcessierat; et naues indidem accitae erant quae uergentem ad mare partem urbis oppugnarent. ea omissa oppugnatio est quia Lacinium Hannibal admouerat copias, et collegam eduxisse iam a Uenusia exercitum fama erat, cui coniungi uolebat. itaque in Apuliam ex Bruttiis reditum, et inter Uenusiam Bantiamque minus trium milium passuum interuallo consules binis castris consederant. in eandem regionem et Hannibal redsset sese hostis, debellari posse. Hannibal quia cum Marcello bis priore anno congressus vicerat victusque erat, ut, cum eodem si dimicandum foret, nec spem nec metum ex vano habere,
Abbreviated transcription (Latin):
ximeq unui eius oꝑa receptũ tarẽtum foret mediis ad censores nõ ad senatũ no
liuii caiẽtũ receptũ ꝙ amici eiꝰ nulgo in senatu iactassẽt. Neq eĩ recipiendũ finsse
nͥ amissum forer. Consulu alt̾ quinti crispinꝰ ad excitũ quẽ .q̃. fuluĩ flaccus ha¬
buenit cum supplem̃to in luanos est ꝓfect. Marrellum alie atq alie obiecte aĩo¬
religiones cenebat̃ in quib ꝙ cũ bello gallico ad clastidiũ ede̾ honon et ui̾tuci
dedican qr si de celo tacta aut ꝓdigii aliquid in ea fcm̃ esset difficilis ꝑꝓcuratio
foret ꝙ ut deo res diuina fierer scire nõ posset. Neq eĩ duob nͥ ceͣtis deis nce
una hostia fien. Ita adica uitntis edes ad ꝓpato opere neq cam̃ ab ip̃o edes ħce
dedicate suit. Tñ demũ ad ex̾citũ quẽ pͥore ãno uenusie reliquenat cũ supplem̃to

Expanded text:
ximeque unius eius opera receptum Tarentum foret, mediis ad censores, non ad senatum noximeque unius eius opera receptum Tarentum foret, mediis ad censores, non ad senatum noLivi Tarentum receptum, quod amici eius volgo in senatu iactassent; neque enim recipiundum fuisse, nisi amissum foret. consulum alter T, Quinctius Crispinus ad exercitum quem Q. Fulvius Flaccus habuerat cum supplemento in Lureligiones tenebant, in quibus quod cum bello Gallico ad Clastidium aedem Honori et Uirtuti dedicari, quia si de caelo tacta aut prodigii aliquid in ea factum esset difficilis procuratio foret, quod utri deo res diuina fieret sciri non posset; neque enim duobus nisi certis deis rite una hostia fieri. ita addita Uirtutis aedes adproperato opere; neque tamen ab ipso aedes eae dedicatae sunt. tum demum ad exercitum quem priore anno Uenusiae reliquerat cum supplemento
Abbreviated transcription (Latin):
deducendi.his oĩa suspectiora ꝙͣ añ fuem̃t in senatũ feat: Itaq tãꝙͣ ĩminente
etrusco tumultu legionẽ unã ałcam ex urbanis arentiũ duõe uissus up̃e .c. terẽt᷑ĩ
cãq hrͣ in p̃sid̾io nrb.c̃. hostilium cum cetõ excitu płacet totã ꝓũtiã pagre
es cauere neqͣ ocrasio nouare cipientib res darer᷑. C. terent̾i ut aretiũ cũ legioe
uenit claues portaꝵ cũ magĩt̾ poposasset negãtib his cõpare afraude amotas
magm̃t᷑ ꝙͣ negligẽtia incerrediss Ipẽ alias claues oĩb portis ĩposint cauetq
cõtentioẽ in senatu actũ comĩ fabio defendence ip̃o quos ceꝑat armis aliis infe̾̃sis
nt oppidum p̃sidio custodurt᷑ carẽtiniq os̃ intra menia cõtiuẽnt᷑ res integna
postea refe̾ret᷑ cũ tiũquillior stat̾ italie eẽr. Et de.mi. liuio p̃fecro arris taren¬
rentũ ꝓditũ hosti eẽt. Aliis p̃mia dec̾nentib quo ꝑ qͥnq̃nniũ arcẽ tutat̾ eẽt ma¬

Expanded text:
deducendi. is omnia suspectiora quam ante fuerant in senatu fecit. itaque tamquam imminente Etrusco tumultu, legionem unam, alteram ex urbanis, Arretium ducere iussus ipse C. Terentius eamque habere in praesidio urbis: C. Hostilium cum cetero exercitu placet totam prouinciam peragrare et cauere ne qua occasio nouare cupientibus res daretur. C. Terentius ut Arretium cum legione uenit, claues portarum cum magistratus poposcisset, negantibus iis comparere fraude amotas magis ratus quam neglegentia intercidisse ipse alias claues omnibus portis imposuit cauitque contentione in senatu actum coram Fabio, defendente ipso quos ceperat armis, aliis infensis ut oppidum praesidio custodiretur Tarentinique omnes intra moenia continerentur, res integra postea referretur cum tranquillior status Italiae esset. et de M. Liuio praefecto arcis Tarent, aliis praemia decernentibus, quod per quinquennium arcem tutatus esset, ma
Abbreviated transcription (Latin):
mẽe se so uo rĩs uigenio ampsissinũ ducerent tacite udicaret adas usurrio¬
one abstmerent. Eensere etiam barba magnitudinẽ añ cui mnacaso. noront
esii mortales sauerent ider tam magno fastigio aspnãtis. Dona m irguses
pncipibo az hoscenoe diuisa. Et eymagna copia captor equor.ccc. quos uel¬
ser eligeret iudebilem uissit. Cum affrs uenderet uissu mratons nues ture
puerũ adultũ uit eos forma insigni cun audisset regui genis ee ad scpione
muisis. Meriẽ coũ pauẽtaret sapio quis et auias et cur id ecatis in castns fuisset
numnidã ee ait iassiũ ppłares uocare orbũ a pitre resictũ apd matnu anui gesa
regem numidaꝵ eductũ cum auũculo masinissa qui nuꝑ cũ eoutatu subsidio
carthaginẽsib ue nisser in hispania trueasse ꝓhibitũ a masmissa nuꝙͣ añ płũ¬
ẜuari rrrmidam iuississet q̃ ꝓ tnbunali agenda enãt pag̃ Inde cmm se in pto¬

Expanded text:
id in hominis ingenio amplissimum ducerent, tacite iudicarent; vocis usurpatid in hominis ingenio amplissimum ducerent, tacite iudicarent; vocis usurpatione abstinerent. sensere etiam barbari magnitudinem animi, cuius miraculo nominis alii mortales stuperent, id ex tam alto fastigio aspernantis. dona inde regulis principibusque Hispanorum divisa, et ex magna copia captorum equorum let eligere Indibilem iussit. cum Afros uenderet iussu imperatoris quaestor, puerum adultum inter eos forma insigni cum audisset regii generis esse, ad Scipionem misit. quem cum percontaretur Scipio quis et cuias et cur id aetatis in castris fuisset, Numidam esse ait, Massiuam populares uocare: orbum a patre relictum apud maternum auum Galam, regem Numidarum, eductum, cum auunculo Masinissa, qui nuper cum equitatu subsidio Carthaginiensibus uenisset, in Hispaniam traiecisse; prohibitum propter aetatem a servari Numidam iussisset, quae pro tribunali agenda erant peragit; inde cum se in praeto
Abbreviated transcription (Latin):
euadendum mediis dat̾ est qui ꝑ tã iniquũ locũ stantib integris ordinib ele¬
phantieq añ signa locatis nũꝙͣ euasisset cũ ab oĩ ꝑce cedes fierer scipio qui leuo
corrui in dexcrũ incu̾renat maxime in muda hosciũ laca pugnabat et iã ne fuge
quidẽ uatebat locus et statioẽs utnq romane dexrra leuaq insidem̃t uias et po¬
ram castroꝵ ducis pͥncipũq fuga clausent addica trepidaciõẽ elephancoꝵ qs
teͬritos eq hostes cõtimebãt. Cesa igit᷑ ad acto milia hoũim. hasdrubal iã ante ꝙͣ
p̃t cagũ flum̃ ad pireneũ tendit. Ecipio castris hostiũ potit c̃ p̃tlib̾eni capita
equitũ ĩuenit ethispanos siñ p̃tio om̃s domũ misit affros uendẽ̾ q̃storẽ nissit
sui apessassent reguim nom asibi magnũ. tͤ. intolłombile eẽ regasem aium.¬

Expanded text:
euadendum et mediis datus est, qui per tam iniquum locum stantibus integris ordinibus eleeuadendum et mediis datus est, qui per tam iniquum locum stantibus integris ordinibus elephantisque ante signa locatis nunquam euasissent. cum ab omni parte caedes fieret Scipio, qui laeuo cornu in dextrum incucurrerat, maxime in nuda latera hostium pugnabat; et iam ne fugae quidem patebat locus; nam et stationes utrimque Romanae dextra laeuaque insederant uias, et porta castrorum ducis principumque fuga clausa erat, addita trepidatione elephantorum quos e atque hostes timebant. caesa igitur ad octo milia hominum. Hasdrubal , iam antequam praeter Tagum flumen ad Pyrenaeum tendit. Scipio castris hostium potitus, cum praeter liberaequitum invenit. ex iis Hispanos sine pretio omnes domum dimisit, Afros vendere quaestorem iussit. sui appellassent; regium nomen alibi magnum, Romae intolerabile e
Abbreviated transcription (Latin):
succedendi muros et ꝑtinatia aĩ subienĩt pͥmi qui simł cepere aliquid equi soci uͥ
firmo cõsistẽnt gradri leuẽ et cõcu̾sato iẽ hostẽ atq int̾ualło cutũ cũ ꝓcuł missi
sib pugna cluditur ĩstabiłe eunde ad comm̾ cõserendas man̾ expulerũt loco et
cũ cede magna in aciẽ altiore suꝑstãtẽ cumulo impegere. Inde scipio iussis adu¬
sus med̾iã euadere aciẽ uictorib cerãs copias cũ selio diuidit acq eñ ꝑte dexta
cumuli aͥcũire donec mollioris ascensus uiã inueniret ubet. Ipe ab leua aͥcuiti
aue magno in trãsu̾sos hostes ĩcũrit. Inde pͥmo turbata acies est dum ad cicũse¬
nãtem undiq clamorẽ flectẽ cornua et obutere ordines uolũt. hoc tumltu eis
leti subiit ex dum pede referũt ne ab t̾go uulnerarẽt᷑ lata pͥma acies locusq ad

Expanded text:
succedendi muros et pertinacia animi subierunt primi. qui simul cepere aliquid aequi loci ubi succedendi muros et pertinacia animi subierunt primi. qui simul cepere aliquid aequi loci ubi firmo consisterent gradu, levem elibus pugna eluditur, instabilem eundem ad comminus conserendas manus, expulerunt loco et cum caede magna in aciem altiore superstantem tumulo impegere. inde Scipio iussis aduersus mediam euadere aciem uictoribus ceteras copias cum Laelio diuidit, atque eum parte dextra tumuli circumire donec mollioris adscensus uiam inueniret iubet: ipse ab laeua, circuitu haud magno, in transuersos hostes incurrit. inde primo turbata acies est dum ad circumsonantem undique clamorem flectere cornua et obuertere ordines uolunt. hoc tumultu et Laelius subiit; et dum pedem referunt ne ab tergo uolnerarentur, laxata prima acies locusque ad
Abbreviated transcription (Latin):
spe dimicandi equo cãpo captãte cumulos/ soai fiducia nõ ui̾tutis armorq stare in
cõspectu. Sed̾ altiora menia hũĩ se carthaginẽ q̃ trascendisset miles rs. ⁊ ec tu¬
musos nec arcem nec mare quidẽ armis obstitisse suis. Ad id fore altitudis qsͣ
cepissẽt̃ hostes ut ꝑ p̃cipitia et p̃mupta salientes fuge̾nt. Eã qͦ se illis fugam
clausuꝵ. Cohortesq duas altam tenẽ fances uallis ꝑ quã deferrt᷑ ãnuis uibet
alram uiã insidere q̃ ab urbe ꝑ cumuli oliqui magros fe̾ret. Ipẽ exreditos qͥ pͣdie¬
srationes hosciũ pepulenĩt ad leuẽ armaturã infimo stãtẽ suꝑcilio ducit. P asra
siłia p̃met ingerẽ. Nõ milites solũ sed etiã curba calonũ ĩmixta aͬmatis. Cem̃
ꝙͣmͣ ascensus difficilis erat et ꝓpe obruebant᷑ telis saxisq adsuetudine cam̃i

Expanded text:
spe aequo dimicandi campo captantem tumulos, loci fiducia non uirtutis armorumque stare in spe aequo dimicandi campo captantem tumulos, loci fiducia non uirtutis armorumque stare in conspectu; sed altiora moenia habuisse Carthaginem, quae transcendisset miles Romanus; nec tumulos nec arcem, ne mare quidem armis obstitisse suis. ad id fore altitudines quas cepissent hostibus ut per praecipitia et praerupta salientes fugerent; eam quoque se illis fugam clausurum. cohortesque duas alteram tenere fauces uallis per quam deferretur amnis iubet, alteram uiam insidere quastationes hostium pepulerant ad levem armaturam infimo stantem supercilio ducit. per aspssilia, praebet ingerere, non milites solum sed etiam turba calonum inmixta armatis. ceterum quamquam ascensus difficilis erat, et prope obruebantur telis saxisque, adsuetudine tamen
Abbreviated transcription (Latin):
tum his cõiuges libenq lacmãtib gaudio reddunt᷑ acq eo die in hospitiũ abducn
Posto die fẽde̾ accepta fides dimissiq ad copias adducendas. Isd̾em dem̃ castris
cendebãt/ donec ducib his ad hostẽ ꝑuẽtũ est. ꝓxim carthaginẽsiũ excitus hasd¬
balis ꝓpe urbe besulã eint. ꝓ castris oqͥtũ stationes habebãt. Eas uelites ãte sig̃¬
uiq et qui agmĩs pͥmi erant adueniẽtis ex itine pus ꝙͣ castris locũ acciperent̾
pit płano cãpo in sũmo patẽt. Et flum̃ abtergo añ curaq uelur ripa preceps
omã ei om̃em cingebat. Subeuit et alr̾a infiõr sũmissa fastigio psanities eã qͦ altam
crepido haud facilior in ascensum ambibat. In huc̃ infiorem campũ postero die hasdtu¬
bal p̾ꝙͣ scãtẽ ꝓ castris hostiũ aciẽ uidit equites numidas leuiñq armoꝵ balians
et affros diisit. Scipio cicũuect ordines signaq ostendebat hostem p̃dap̃nata

Expanded text:
tum iis coniuges liberique lacrimantibus gaudio redduntur, atque eo die in hospitium abducti: postero die foedere accepta fides dimissique ad copias adducendas. iisdem deinde castris tendebant donec ducibus iis ad hostem peruentum est. proximus Carthaginiensium exercitus Hasdrubalis prope urbem Baeculam erat. pro castris equitum stationes habebant. in eas uelites antesignanique et qui primi agminis erant aduenientes ex itinere priusquam castris locum acciperent, pit plano campo in summo patentem; fluuius ab tergo, ante circaque uelut ripa praeceps oram eius omnem cingebat. suberat et altera inferior summissa fastigio planities; eam quoque altera crepido haud facilior in adscensum ambibat. in hunc inferiorem campum postero die Hasdrubal postquam stantem pro castris hostium aciem uidit, equites Numidas leuiumque armorum Baliares et Afros demisit. Scipio circumuectus ordines signaque ostendebat hostem praedamnata
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ os ispani milites aut in ultima hispanie amoti aut triducti in gallis̃ foret
Iam ec̃ si senat aurthagin esum nõ cẽsuisset eũdum cñ hasdrubali fuisse in iti
huscaria abduoet̃ exacũ ei cũ tiñsitioĩb tũ adu̾so p̃lio ĩminirtis hissanis uepe
mulitibu er magonẽ busdnibasi gisgoms fił ciadico exaca ip̃m cuĩ gundi pecunia
ad cõ ducendn menrse auxeilia mn balians trabice hasdriibale gisgonis cul ꝓoetunu
ret in lusitanũ abire. Nec cũ nomais̃ cõserere masinisse ex oĩ equitatu ꝙ ioboĩe
eẽr ta milia equitũ expler cũq uacuũ ꝑ ciciorem hispaniã sociis orẽ ferre hostiũ
opida acq agios uolan. his detirtis ad exeq̃da q̃ strtuemãt digssi. her eo ãno

Expanded text:
 Hispani milites aut in ultima Hispaniae amoti aut traducti in Galliam forent. Itaque etiam si senatus Carthaginiensium non censuisset, eundum tamen Hasdrubali fuisse in ItalHispania abduceret. exercitum eius cum transitionibus tum adverso proelio imminutum Hispanis repleri militibus, et Magonem, Hasdrubali Gisgonis filio tradito exercitu, ipsum cum grandi pecunia ad conducenda mercede auxilia in Baliares traicere; Hasdrubalem Gisgonis cum exercitu penitus in Lusitaniam abire, nec cum Romano manus conserere; Masinissae ex omni equitatu quod roboris esset, tria milia equitum expleri, eumque vagum per citeriorem Hispaniam sociis opem ferre, hostium oppida atque agros populari. his decretis ad exsequenda quae statuerant duces digressi.
Abbreviated transcription (Latin):
uibam fecerãc ẜ i unũ c̃nũ uouebãt dieq incto faciebãt. Eo ãno pestisentia
gͣuis madit in urbe̾ agrooq que tum mag̃ i songos morbos ꝙͣ ĩ pniciases eua¬
ita uouic feacq ante diem ctiũ nonas qͥncilis.Indies dem̃ solep̃nis ẜuatꝰ.
De aretinis et fama in dies gniuior et caua crescere patrib. Itaq. c̃. hostibo sci¬
tum est ne diffenet obsides ab aretinis accipere er cui tridet tꝰ deducendos .c. t̾rẽ¬
tras uano cum unpio missus. Cum qui ut uenit ex cĩplo hostilius segionẽ unã
q̃ añ urbe castra habebat signa in urbe fe̾re uissit p̃sidiaq sacis ydoneis disco¬
fuit. Tum in foro citatis senatonb obsides imꝑanit. Cum senat᷑ biduũ ad cõ¬
siderandũ tp̃s uetet ant ipõs ex cimplõ dare aut se posto die senatoꝵ os liberos
sup̃tuꝵ edixit. Inde portas custodire uissit cnbunis militũ p̃fectisq sotiũ
et centunonib ne ꝗs nocte urbe exiret. Id segni negligẽtiusq factũ Septẽ

Expanded text:
 vovebant dieque incerta faciebant. eo anno pestilentia gravis incidit in urbem agrosque, quae tamen magis in longos morbos quam in perniciabiles evaita vovit, fecitque ante diem tertium nonas Quide Arretinis et fama in dies grauior et cura crescere patribus. itaque C. Hostilio scriptum est ne differret obsides ab Arretinis accipere, et cui traderet Romam deducendos C. Terentius Uarro cum imperio missus. qui ut uenit, extemplo Hostilius legionem unam quae ante urbem castra habebat signa in urbem ferre iussit praesidiaque locis idoneis disposuit; tum in forum citatis senatoribus obsides imsiderandum peteret, aut ipsos extemplo dare aut se postero die senatorum omnes liberos sumpturum edixit. inde portas custodire iussi tribuni militum praefectique socium et centuriones, ne quis nocte urbe exiret. id segnius neglegentiusque factum; septem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑseuerãtia cõmissum est. Nõ aĩo nõ armis nõ arte belli nõ uigore aut iurib
corpons par.rͦ. tarẽtm enit. Igit᷑ pilis tm̃ cõiectis pͥus pene ꝙͣ cõsererẽt manꝰ
terga dederũt dilapsiq ꝑ nota u̾bis itinera in suas amicoꝵq domos. Duo ex
ducib nicho er climacͣtos fortit pugnãces cecide̾. Phylemenes qui ꝓdicionis ad
hãnibabem auctor fuerat cũ citato equo ex p̃lio auect̾ eẽt uagus panlopus equꝰ
erians ꝑ urbem cognit corpus nusꝙͣ ĩueatũ est. Creditũ uulgo est in puteũ
pat̾m hospicii positis armis ueniẽtẽ ad cõsulem miles obiũ obtrũcat. Alii alios
passun siñ discrmine aͣmatos mermes cedũt carchaginẽses carẽtinosq pariter
uiderẽtur extĩguendã. Tn a cede ad dirpiendã urbem discursum. Milia .xxx. ẜuili¬

Expanded text:
rseverantia commissum est. non animo, non armis, non arte belli, non vigore ac viribus rseverantia commissum est. non animo, non armis, non arte belli, non vigore ac viribus corporis par Romano Tarentinus erat. igitur pilis tantum coniectis, prius paene quam conserereterga dederunt, dilapsique per nota urbis itinera in suas amicorumque domos. duo ex ducibus Nico et Democrates fortiter pugnantes cecidere. Philemenus, qui proditionis ad Hannibalem auctor fuerat, cum citato equo ex proelio auectus esset, uagus paulo post equus errans per urbem cognitus, corpus nusquam inuentum est; creditum uolgo est in puteum emoratione paterni hospitii positis armis uenientem ad consulem miles obuius obtruncat. alii alios passim sine discrimine armatos inermes caedunt, Carthaginienses Tarentinosque pariter. uideretur exstinguendam. tum ab caede ad diripiendam urbem discursum. triginta milia seruili
Abbreviated transcription (Latin):
arce sims a portu et nauib q̃ aꝑto man appulse eĩt. Clamorq undiq auy
ingenti tumłtu uñ mĩniũ ꝑicł̃m erat de industria ortus. Consuł int̾im silẽno
quiera oĩa cur se uidit alias ꝑtes eo tumłm ꝑsonare ut capte urb̃ intdum exa¬
tarct᷑ clamor uent̾ ne int̾ cuctatioe suam cõsul aliꝙͣ uim facot signaq ĩfe̾ret
p̃sidium ad arcem un maxune t̾nbilis accedebat son traduat. Fabius cum
et ex tprĩo spatio er ex sisentio ip̃o ꝙ nͥ paulo añ screpebant exatãtesꝙ ad aͣma
un nulla arrelat uox deductas custodias sensisset fem scalae ad eã ꝑtem mun
qͣ bnitioꝵ cohortẽ p̃sidiũ agitait ꝓdiciois cõtiliatoꝵ nũciauent inbec. Ea pͥmũ
captus est mur̃ aduiuantib recipientib ꝙ brutiis ex trãscensum in urbe est
Inde er ꝓxima refrata porta ut freꝙͣti agmine signa infe̾rent᷑. Tũ clamore sub¬
sato sub ortũ ferme lucis nullo obiuo armato in foꝵ ꝑueniũt os̃q undiq qui ad

Expanded text:
s quae ab aperto mari adpulsae erant, clamorque undique cum ingenti tumultu unde minimum periculi erat de industria ortus. consul interim silentio quieta omnia circa se uidit, alias partes eo tumultu personare ut captae urbis interdum excitaretur clamor, ueritus ne inter cunctationem suam consul aliquam uim faceret ac signa inferret, praesidium ad arcem unde maxime terribilis accidebat sonus traducit. Fabius cum et ex temporis spatio et ex silentio ipso quod, ubi paulo ante strepebant excitantes uocantesque ad arma, inde nulla accidebat uox, deductas custodias sensisset, ferri scalas ad eam partem muri qua Bruttiorum cohortem praesidium agitare proditionis conciliator nuntiaverat iubet. ea primum captus est murus adiuvantibus recipientibusque Bruttiis, et transcensum in urbem est; inde et proxuma refracta porta, ut frequenti agmine signa inferrentur. tum clamore sublato sub ortum ferme lucis nullo obvio armato in forum perveniunt, omnesque undiqu
Abbreviated transcription (Latin):
nui ac fore ue nͥ audendo asiquot mouet̾ q̃ cepisset̃ fłuerẽr dimicane ꝙͣ ymũ sta¬
cut.Sciyio caurdus etiã certamĩs eiit cũ ea spe qua successus roꝵ angebit cũ a
p̾usꝙ̃ uinge̾nt̾ hostiũ exat cum uno dimicue duce excituq ꝙ̃ simł um uniusis
masebat. Cerm enã si cũ plib pantꝰ dimicandum foret arce quadã copiass ausxe¬
int. Nã cum uĩdet milłu et̃ nauiũ nsum qr uacua ois ħisꝑame ora classib fub

Expanded text:
nui, ac fore ut, nisi audendo aliquid moveret, qua coepissent fluerent, dimicare quam primum stanui, ac fore ut, nisi audendo aliquid moveret, qua coepissent fluerent, dimicare quam primum statuit. Scipio avidior etiam cpriusquam iungerentur hostium exercitus cum uno dimicare duce exercituque quam simul cum uniuersis malebat. ceterum etiamsi cum pluribus pariter dimicandum foret, arte quadam copias auxerat. nam cum uideret nullum esse nauium usum, quia uacua omnis Hispaniae ora classibus Pun
Abbreviated transcription (Latin):
misit que ad Rannibale delate sũt. Eñ uõ set̃ sucessu finudis si nõ fab̃us qͣde
doso ĩuit fuisset. Saut ꝓuł merapõto insidias ponit. Fabie auspiãti pͥus ꝙͣ dr¬
deretur ab turẽdo auos semeł atq uer nõ addixunt. hostia ꝙͦ cesa cõsusentis dos
arusper auendum fiunde hostili et ab insidiis p̃dixit. memapontini posca ad co¬
st cutũ nõ ueneric diem irmissi ut cuc̃tãtẽ hortarent᷑ ac repence cõphensi met̾u
gnuiono q̃ stionis decegũt insidias. Estatis ei pͥncipio q̃ hec agebant .p. sapio
mͦ hospania cĩ h̾yenẽ totam iecõeliandis barbanꝵ aĩs pati donis ytm remis ioe
obsidum captuioꝵq absupsisẜ edesco ad eũ clanis int̾ duces hisonos uenis ice¬
se secedendi ĩ iminẽtis castris eiuis tumusos uñ ꝑ cõcinẽtia uigas tuit inttptus ab
romanos eẽt. Hasdiubal cum hostiũ res cãtis augesce inaem̃tis cõneret fras imn¬

Expanded text:
ae sunt. enimvero laetus successu fraudis, si ne Fabius quidem dolo invictus fuisset, haud procul Metaponto insidias ponit. Fabio auspicanti, priusquam egrederetur ab Tarento, aves semel atque iterum non addixerunt. hostia quoque caesa consulenti deos haruspex cavendum a fraude hostili et ab insidiis praedixit. metapontini , postquam ad constitutam non venerat diem, remissi, ut cunctantem hortarentur, ac repente conprehensi, metu gravioris quaestionis detegunt insidias. aestatis eius principio qua haec agebantur, P. Scipio in Hispania cum hiemem totam reconciliandis barbarorum animis partim donis, partim remissione obsidum captivorumque absumpsisset, Edesco ad eum clarus inter duces Hispanos venit. ere secedendi in imminentes castris eius tumulos, unde per continentia iuga tutus receptus ad Romanos esset. Hasdrubal , cum hostium res tantis augescere incrementis cerneret, suas immi
Abbreviated transcription (Latin):
ãnit b̃nitioꝵ indidẽ ꝑfuge ex aũdatie ex aud̾end̾i oiã noci̾tatib pares. hanc manũ
ad bnitiũ agñ pͥmũ depopulandũ duci uissit. Inde ad cãtoneã urb̃e oppugrãdã ĩpe¬
rata nõ impigre s solũ eriã auide ex secati disreptio fugatieꝙ cultonib agͥt sãma u
⁊ enꝰ our hsanibasi ꝙͣ se et̃ ut pͥmũ in ag̃o pab̾uli copia fuit exhib̃is x facͭ ad am¬
nuissum hãnibau accurtit sosfi citabat ad defectionẽ canusinos penꝰ. Cetm ut aroropi¬
ouau m arresba andnue castiu inde mouit. Aꝑta enit regio san ualls ed anfidascic¬
aubre inama n soen scistuosã codẽ inde copit. Marcessus uestegiis instabat  euscrn

Expanded text:
erant Bruttiorum indidem perfugae, et audacia et audendi omnia necessitatibus pares. hanc manum erant Bruttiorum indidem perfugae, et audacia et audendi omnia necessitatibus pares. hanc manum ad Bruttium primum agrum depopulandum duci iussit, inde ad Cauloniam urbem oppugnandam. imperata non impigre solum sed etiam auide exsecuti direptis fugatisque cultoribus agri summa ui em Hannibali quam se esse, ubi primum in agris pabuli copia fuit ex hibernis profectus ad Canusium Hannibali occurrit. sollicitabat ad defectionem Canusinos Poenus; ceterum ut appropinquare Marcellum audiuit, castra inde mouit. aperta erat regio, sine ullis ad insidias latebris; itaque in loca saltuosa cedere inde coepit. Marcellus