comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lene conuaratio gͣcoꝵ ⁊ cõcursus mille nauiũ. de hĩe
decennis obsidio. ac pꝰtremo famosũ tͦie excidiũ p̃dicat᷑.
In qͦ bello ꝑ.xͤ. annos eruentissime gesto. qͣs nationes
qnͣtosq ppł̃os idem turbo in uoluerit atq afflixerit.
homerus poeta ĩ pͥmis clarꝰ. luculentissimo carmĩe
palã fecit. Nec ꝑ ordinẽ nc̃ retexere nr̃m ẽ. qͥa ⁊ oꝑi
longũ : oĩb notũ uidet᷑. Uerumptam̃ qͥ duit᷑nuatẽ
illiꝰ obsidionis. eu̾sionis atͦcitatẽ. cedem captiuitatẽq
didicert̃. uideant si recte isto qͣłcũq ẽ. p̃sentis temꝑis
statii offendunt᷑. Quod hostes occultata miscd̃ia dei.
cũ ꝑ om̃is terras instructis corpꝰ bello ꝑseqͥ possent.
pacis gr̃a p̃tentis obsidionib. ꝑ omĩa maria sequunt᷑.
Et neforte hec quietis amore facere credant᷑. se ip̃os
ac ꝑicła sua ꝓromanoꝵ pace adu̾sum alias gentes

Expanded text:
lenae, coniuratio Graecorum et concursus mille nauium, dehinc lenae, coniuratio Graecorum et concursus mille nauium, dehinc decennis obsidio ac postremo famosum Troiae excidium praedicatur. in quo bello per decem annos cruentissime gesto quas nationes quantosque populos idem turbo inuoluerit atque adflixerit, Homerus poeta in primis clarus luculentissimo carmine palam fecit, nec per ordinem nunc retexere nostrum est, quia et operi longum et omnibus notum uidetur. uerumtamen qui diuturnitatem illius obsidionis, euersionis atrocitatem caedem captiuitatemque didicerunt, uideant, si recte isto qualiscumque est praesentis temporis statu offenduntur quos hostes occulta misericordia Dei cum per omnes terras instructis copiis bello persequi possint, pacis gratia praetentis obsidibus per omnia maria sequuntur; et, ne forte haec quietis amore facere credantur, se ipsos ac pericula sua pro Romanorum. pace aduersum alias gentes
Abbreviated transcription (Latin):
nec dar̃ miserie hominũ p̃ssura tẽꝑm deputata
ẽ. Modo aũ gete. illiqͥ⁊ mine gothi qͦs alexnd̃
uitandos pñtiauit. phirrꝰ exorruit cesar etiã
declinauit. uelictis uacue fc̃ĩsq sedib suis. ac
totis uirib totis romanas ĩ gressi ꝓuintias. si¬
mulq ad t̾rorem diu ostentati. societatẽ ronians
iuditio rogant. qͥb sub iecta ⁊ petenda uniũsa
t̾ra p̃sumere. qͣm eẽt libitũ lib̾m fuiti. Semet¬
lpos ad tuitionẽ romant regni offerunt. quos
solos inuicta rogna timuert̃. Et cam̃ ceca gentilitas
cũ hec romana uirtute gesta ñ uid̾at fide romanoꝵ¬
ini petͣta ñ credit nec ad qeseit. cũ in telligat confiã
beneficio ꝓꝑiane religionis. qͦ cognitã ꝑ om̃s ppłos fidẽ
iungit ⁊ eos uiros sine plio sibi ẽẽ subiectos. quoꝵ femĩe¬
maiorẽ t̾r̃aꝵ partẽ ĩ mensis cedib deleuerunt.
t uͦ ante urbẽ contlitã.ccce .xxx. anno. iaptu he¬

Expanded text:
nec tamen miseriae hominum pressura temporum deputata nec tamen miseriae hominum pressura temporum deputata est. modo autem Getae illi qui et nunc Gothi, quos Alexander euitandos pronuntiauit, Pyrrhus exhorruit, Caesar etiam declinauit, relictis uacuefactisque sedibus suis ac totis uiribus toti Romanas ingressi prouincias simulque ad terrorem diu ostentati societatem Romani dicio rogant: quibus subjecta et patente universa terra, praesumere, quam esset libitum, liberum fuit: semetipsos ad tuitionem Romani regni offerunt, quos solos invicta regna timuerunt. Et tamen caeca gentilitas, cum haec Romana virtute gesta non videat, fide Romanorum impetrata non credit, nec acquiescit, cum intelligat, confiteri beneficio Christianae religionis  quae cognatam per omnes populos fidem jungit eos viros sine praelio sibi es caedibus deleuerunt At uero ante Vrbem conditam CCCCXXX anno raptus He
Abbreviated transcription (Latin):
nouẽ longas naues p̃pałut: nec ttim̃ contentꝰ ex ami¬
ne iurium. ex in ꝓuiso ad gͦdi atq insperatꝰ circũ¬
uenire maluerit. Due tc̃ sorores regno p̃ erant. an¬
thiope ⁊ orithia. Hercules mari ad uectꝰ in cautas
mermesq ⁊ pacis incuria desides opp̃ssit. in t̾cesas
captasq ꝙͣ płimas. Due sorores anthiope menalĩ¬
pe ab hercule. hẏpolite a theseo retente. S theseꝰ
hopoliten matͥmonio actercuut. Hercules menalt¬
pem sorori reddidit. ⁊ arma regine p̃cio redẽpti¬
onis accepit. Post orithiã regno potita est. cuius
tiano belło clarissima inter uiros docum̃ta uir¬
tutis accepimꝰ. Prohdolor. pudet erroris hũatis
mulieres patͥa ꝑfuge europã atq asiã idest pluri¬
mas fortissimasq mundi partes intraũr̃t̃. ꝑua¬
gate st̃. de leuert. Ceutũ pene anniᷤᷤ eũtendo ur¬
bes plurimas. atq alias construendo tenuerunt:

Expanded text:
nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examinouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examine uirium ex inprouiso adgredi et insperatas circumuenire maluerit. duae tunc sorores regno praeerant, Antiope et Orithyia. Hercules mari aduectus incautas inermesque et pacis incuria desides oppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagatae sunt deleuerunt, centum paene annis euertendo urbes plurimas atque alias constituendo tenuerunt:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fantũ dext̃ioribꝰ iamllis. ne sagitaꝵ iactu ĩpendi¬
rent᷑. unde ama zones dcẽst̾. Har̃ due fuere regine.
marsepia. ⁊ lampeto qͤ agmĩe diuiso ĩduas ꝑtes ui¬
cissira eurã belli. domꝰ c̾todiã sortiebant᷑. Igit᷑ cuni
europã maxĩa exꝑte domuissent. asie uͦ aliqͣntis
ciuitatib captis. ip̃e aũ effesum aliasq urbes condi¬
dissent p̃cipuã exercitꝰ sui ꝑtẽ onustã opulentissima
p̃da domũ reuocant. Reliqͤ ad tuendũ asie imꝑium
relicte. cum marsepia regina ꝯcursu hostiũ trucidãt᷑.
Cuiꝰ locũ sẏnope filia capescit. que singularẽ uͥtutis
głiam ꝑpetua uirginitate cumulaiuit. Hac fama ex¬
citatas gentes. tanta admiratio ⁊ formido ĩ uaserat.
ut hercules qͦ cũ iussus fuisset adnõ suo exhibere
arma regine. qͣsi in eitabile ꝑicłm destinatꝰ. uiiu̾¬
sam gͤcie lectã ac nobilem iuuentutẽ contͣperit:

Expanded text:
infantium dexterioribus mamillis, ne sagittarum jactus impediinfantium dexterioribus mamillis, ne sagittarum jactus impedirentur, unde Amazones dictae. Harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diviso in duas partes, vicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus captis, ipsae autem Ephesum aliasque urbes condidissent, praecipuam exercitus sui partem onustam opulentissima praeda domum reuocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina concursu hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singularem uirtutis gloriam perpetua uirginitate cumulauit. hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido inuaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae quasi ad ineuitabile periculum destinatus, uniuersam Graeciae lectam ac nobilem iuuentutem contraxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ adse ueniat᷑. s ultͦ p̃de obuiã itos. Nec mora. nã
dẽa fcĩs ĩseqͥt᷑. Primũ ip̃m u̾sorem t̾ritũ refugere
ĩ regnũ cogunt. destitutũ uͦ exercitũ in uadunt.
omẽmq belli apꝑatũ capes st̃. Uniu̾sam qͦ egͦptũ
de ppłati eẽnt. ni apaludibꝰ ĩpediti repelłent᷑. Inde
ꝯtinuo reu̾si. ꝑ domitã ĩ finitis cedib asiã uectigalẽ
flagitatiõe reuocant᷑ de ñtiantiũ. ni redeant. sobolẽ
reges iuuenes pleniꝰ ⁊ scolo petiꝰ. ꝑ factionẽ optimatũ
domo pulsi ingentẽ. iuuentutũ secũ tͣrere : ĩ cappa¬
docie pontiq ora unita ãnem thertnodontẽ ꝯ sedert̃.
campis themiscerͥis. fibi subiectis. Ubi diu ꝓximaqͣ¬
de popłati aspiratione fmitimoꝵ ꝑ in sidias trucidant᷑.
Tc̃ pace armis quesita. ext̾nos concubitꝰ meunt: editoᷤ¬
mares mox enecant. femt̃as studiose nutͥunt. ĩ ustis

Expanded text:
dum ad se ueniatur, sed ultro praedae obuiam ituros. nec mora, nam dum ad se ueniatur, sed ultro praedae obuiam ituros. nec mora, nam dicta factis insequuntur. primum ipsum Vesozen territum refugere in regnum cogunt, destitutum uero exercitum inuadunt omnemque belli apparatum capessunt, uniuersam quoque Aegyptum populauissent, ni paludibus inpediti repellerentur. inde continuo reuersi perdomitam infinitis caedibus Asiam uectigalem flagitatione revocantur, denuntiantium, ni redeant, sobolem regii juvenes, Plynos et Scolopythus, per factionem optimatum domo pulsi, ingentem juventutem secum traxere, et in Cappadociae Pontique ora juxta amnem Thermodoontem consederunt, campis Themiscyriis sibi subjectis: ubi diu proxima quaeque populati, conspiratione finitimorum per insidias trucidantur. ecuntur. Tunc pace armis quesita, mares mox enecant, feminas studiose nutriunt, inustis
Abbreviated transcription (Latin):
crudelr̃ addicebant. atq ĩ forme ꝓdigiũ effossis gͣcie
lumĩb saginabant. Hisdeni dieb laphite ⁊ thesali.
famosis nimiũ c̃tauere ꝯflictib. S thesalos palefatꝰ
ĩ libͦ pͥmo ĩ credibiliũ ꝓdidit. ip̃os a laphitis ereditos dcõsq
fuisse ypocentauros. eo qd̵ diseurrentes inhello eqͥtes.
uelut imũ corpꝰ equoꝵ ⁊ hominũ uid̾ent᷑.
gno aũ urbẽ ꝯditã.cccclrxx. uersores rex egypti
meridiẽ ⁊ septẽtͥonẽ diuisas pene toto celo ac pe¬
lago plagas. aut miscere bello aut regno iuingere
studens. sythis bellũ pͥmus induxit. missis pͥus le¬
gatis. qͥhostib parendi leges dicerent. I dqͦ secche
legatis respondunt. stolide opulentissimũ regem
adu̾sus ĩ opes sumpsisse bellũ. Q̾ timendũ ip̃i
magis u̾sa uice fu̾it. ꝓpt̾ incertos belli euentꝰ: nlła
p̃mia ⁊ dãpna manifesta esse. Porro sibi ñ eipectandũ.

Expanded text:
crudeliter addicebant atque informe prodigium effossis Graeciae crudeliter addicebant atque informe prodigium effossis Graeciae luminibus saginabant. isdem diebus Lapithae et Thessali famosis nimium certauere conflictibus. sed Thessalos Palefatus in libro primo Incredibilium prodit ipsos a Lapithis creditos dictosque fuisse Centauros eo, quod discurrentes in bello equites ueluti unum corpus equorum et hominum uiderentur. Anno ante Vrbem conditam CCCCLXXX Vesozes rex Aegypti meridiem et septentrionem, diuisas paene toto caelo ac pelago plagas, aut miscere bello aut regno iungere studens, Scythis bellum primus indixit missis prius legatis, qui hostibus parendi leges dicerent. ad quae Scythae legatis respondent, stolide opulentissimum regem aduersus inopes sumpsisse bellum, quod timendum ipsi magis uersa uice fuerit propter incertos belli euentus nulla praemia et damna manifesta. porro sibi non exspectandum,
Abbreviated transcription (Latin):
spart᷑aniꝰq ꝑ in extͥcabiles alt̾nantiũ maloꝵ recessus
palc fato sebente referunt᷑. Taceo flagitia lẽpnudũ.
p̃termitto pandioniꝰ a theniensiũ regis flebilẽ fugã.
atͣs ⁊ thiestis odia. stupͣ. parricidia celo qͦ ĩuisa dissimło.
Omitto etͥhiopũ int̾fectorẽ patͥs. matͥs maritũ. filioꝵ
frẽm. uitͥcũ suũ. Sileri malo theoclen atq polmicẽ.
nutuis laborasse ꝯcͦssib. neqͥs eoꝵ parricidia ñ esset.
Nolo mem̃isse medeᷤͤ amore seno saucie ⁊ pignoꝵ ꝑuuloꝵ
cede gaudentiᷤ. et qd qͥd illis tẽꝑibꝰ ꝑpet᷑tum conicidat᷑
qͣlr̃ hoĩes sustinueruit. qͦd etiã astra fugisse dicunt᷑.
A tno ante urbem ꝯditã. delx. atͦcissimũ ĩter. cͤtenses
atq athenienses certam̃ fuit. Ubi ppłis utrumq
infelicit̃ ꝓfligatiᷤ. eruentiorẽ uictoriã cretenses exer¬
cuer̃t. Qͥ nobiliũ atheniensiũ filioᷤᷤ miuotauro. utrũ
fero homĩ an hũaue bestie aptiꝰ dicã nescio. deuorando

Expanded text:
Spartanisque per inextricabiles alternantium malorum recursus Palefato scribente referuntur. taceo flagitia Lemniadum, praetermitto Pandionis Atheniensium regis flebilem fugam, Atrei et Thyestis odia stupra et parricidia caelo quoque inuisa dissimulo. omitto Oedipum interfectorem patris, matris maritum, filiorum fratrem, uitricum suum. sileri malo Eteoclen atque Polynicen mutuis laborasse concursibus, ne quis eorum parricida non esset. nolo meminisse Medeae, amore saeuo sauciae et pignorum paruulorum caede gaudentis, et quidquid illis temporibus perpetratum: conici datur, qualiter homines sustinuerint quod etiam astra fugisse dicuntur. Anno ante Vrbem conditam DLX atrocissimum inter Cretenses atque Athenienses certamen fuit, ubi populis utrimque infeliciter profligatis cruentiorem uictoriam Cretenses exercuerunt; qui nobilium Atheniensium filios Minotauro, utrum fero homini an humanae bestiae aptius dicam nescio, deuorandos
Abbreviated transcription (Latin):
nuis stacutis int̃ utramq urbẽ ꝯuenientie tociꝰ ordo
seruatꝰ sit. ut et ibi p̃fectus eiꝰ arbatꝰ regnũ inuase¬
rit.⁊ hic p̾fectus hinꝰ achalus regnare temptarit¬
patoris ad temptatio ꝓfana uacuata sic. Itaq hec
ob hde p̃cipue ꝯmemoranda credidi. ut canto archano
in esfabiliũ ini dicioꝵ dei exparto pate fcõ. incelligant
ieui insipienter. undiq de tentipib ipianiꝰ mͣuui¬
tant. uinũ dnm disposuisse temꝑa.⁊ in pͥncipio b¬
lia mala tñ ñ simi ł exitꝰ. simili sue defectꝰ. Illa eñi
regnũ amisit. hec retinet. Illa int̾fectiõe regisor¬
bata ibiec in columi ĩꝑatore seca ẽ. Et hoc quare:
S ibi n rege libidinũ turpitudo pumita hic ipiane

Expanded text:
nis statutis inter utramque urbem convenientiae totius ordo nis statutis inter utramque urbem convenientiae totius ordo servatus sit, ut et ibi praefectus ejus Arbatus regnum invaserit, et hic praefectus ejus Attalus regnare tentaveritperatoris attentatio profana vacuata sit: itaque haec ad hoc praecipue commemoranda credidi, ut tanto arcano ineffabilium judiciorum Dei ex parte patefacto, intelligant hi qui insipienter utique de temporibus Christianis murmurant, unum Deum disposuisse tempora, et in principio Blia mala; tamen non similis exitus similisue defectus. illa enim regnum amisit, haec retinet; illa interfectione regis orbata, haec incolumi imperatore secura est et hoc quare? quoniam ibi in rege libidinum turpitudo punita, hic Christianae
Abbreviated transcription (Latin):
es anno sub arbato p̃fecto de honorata ẽ. qͦ roma
tege subu̾sa. et qͦ pͥmo roma atarqͥnoꝵ regũ dñatione
liberata est. Si quidẽ sub una eademq conienientia
tempoꝵ. illa cecidit. ista suprexit. Illa t̃ẽ pͥmũ alie
nora ꝑpessa dñatũ. hec tẽ pͥmũ etiã suoꝵ aspnata fla¬
gitiũ. illa tc̃ qͣsi moriens dimisit bereditate. hec ũ
pubescens tẽ se agnoiit heredẽ. Tunc orientis occidit
t̃ ditũ ẽ. occidentis imꝑiũ. Et ne diutiꝰ uerbis morer
Comicto me dentib ĩsamentium. s ueritatiꝰ p̃sidio
libandũ. Segnauit ninꝰ rex annis. lii: eui successit
⁊ duob annis regnau̾it. medio ĩꝑn sui teꝑe Rabisone
caput regni ꝯdidit.Ita babilon post annos iille
elx. ⁊ ppe modũ qͣtuor. qͣm condita erat a medis
de aũ sua irrupta ⁊ opibꝰ spoliata ñ regno. manet
id hue ⁊ regnat in columis. Qͣmuis intantũ archi¬

Expanded text:
eo anno sub Arbato praefecto dehonorata est, quo Roma eo anno sub Arbato praefecto dehonorata est, quo Roma rege subversa, quo primum Roma a Tarquiniorum regum dominatione liberata est. Siquidem sub una eademque convenientia temporum illa cecidit, ista surrexit. Illa tunc primum alienorum perpessa dominatum, haec tunc primum etiam suorum aspernata fastidium, illa tunc quasi moriens dimisit hereditatem, haec uero pubescens tunc se agnouit heredem; tunc Orientis occidit et ortum est Occidentis imperium. Et ne diutius uerbis morer, committo me dentibus insanientium, sed ueritatis praesidio liberandum. Regnauit Ninus annis LII. cui successit, ut  XLII annis regnauerit, medio imperii sui tempore Babylonam caput regni condidit. ita Babylon post annos MCLX et propemodum quattuor, quam condita erat, a Medis te autem suo irrupta et opibus spoliata, nunc regno manet adhuc et regnat incolumis. Quamvis in tantum arca
Abbreviated transcription (Latin):
Et qm̃ spopondisse me menĩi. cũ ueluti articłis
qͥb dã dicendi ordinẽ diffinirẽ. dicturũ me eẽ
ab u̾rbe ꝯdito usq ad urbẽ ꝯditam huie uolum̃s
qd ab orbe condito explicuimꝰ finis hic sit: ut ab
urbe condita sequens libellꝰ incipiat qͥ contertio¬
ra illoꝵ temꝑm mala. erercitatiõĩb qͥppe ad
nequitiã atq eruditioribꝰ hom̃ib ꝯtinebit.

Expanded text:
et quoniam spopondisse memini, cum ueluti articulis et quoniam spopondisse memini, cum ueluti articulis quibusdam dicendi ordinem definirem, dicturum me esse ab orbe condito usque ad Vrbem conditam, huic uquod ab orbe condito explicuimus, finis hic sit, ut ab Urbe condita sequens libellus incipiat, qui contextiora illorum temporum mala, exercitatioribus quippe ad nequitiam atque eruditioribus hominibus, continebi
Abbreviated transcription (Latin):
rent. Athenienses tanta belloꝵ tempestate per¬
moti. duos dulces delegert̃. ꝑielen spectate uͥtutis
uirũ ⁊ susfoelen. scͥptorem tͣgoediar̃. Qͥ diuso
exercitu. ⁊ spartanoꝵ fines late popłati ft̃. et mł¬
tas asie ciuitates atheniensiũ imꝑio adiecerunt.
niariq pugnatũ est. donec sparta ⁊ opibꝰ ĩminu¬
tis. ⁊ fide ꝓfligata socus qͦ ꝓbro fuere. Sed hec
ꝑ tota etatũ uolumĩa. incubuisse gͦcie parui pen¬
dunt᷑. Nunc aũ ĩterpellari ĩ terdum uoluntateᷤ.
⁊ impediri paur̃ꝑ libidines ñ sustinet᷑. Qmꝙͣ
int̃ illiꝰ temꝑis homĩes atq istiꝰ hoc inter est. qd̃¬
di ł nutͥt erant.⁊ meliora ñ nou̾ant. Isti aũ ꝑpe¬
tuo inuita sua tͣnquillitatũ ⁊ deliciaꝵ sereno ad¬
sue fc̃i. ad om̃e ł modicũ ob ducte sollicitudinus
nubilũ ꝯmouent᷑. atq utinã ip̃m depulsorem
huiꝰ uł modice inqͥetudinis p̃carent᷑ cuiꝰ mune̾
hanc ignoratã aluis temꝑibꝰ iugitatẽ pacis huert̃.

Expanded text:
rent. Athenienses tanta bellorum tempestate permoti duo duces deligunt Periclen spectatae uirtutis uirum et Sophoclen scriptorem tragoediarum: qui diuiso exercitu et Spartanorum fines late populati sunt et multas Asiae ciuitates Atheniensium imperio adiecerunt. marique pugnatum est, donec Spartani, et opibus inminutis et fide profligata, sociis quoque probro fuere. Sed haec per tot aetatum uolumina incubuisse Graeciae parui penditur. nunc autem interpellari interdum uoluptates et impediri parumper libidines non sustinetur. quamquam inter illius temporis homines atque istius hoc interest, q enutriti erant et meliora non nouerant: isti autem, perpetuo in uita sua tranquillitatum et deliciarum sereno adsuefacti, ad omne uel modicum obductae sollicitudinis nubilum commouentur. atque utinam ipsum depulsorem huius uel modicae inquietudinis precarentur, cuius munere hanc ignoratam aliis temporibus iugitatem pacis habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
apd̾ latinos rex romulus. qͥ ꝑ annos.x. uii.
flagitus ĩ pietatibꝰq crescens. ad post̾mũ diuino
iuditio fulmĩe int̾ceptꝰ. mat᷑a suppłitia ĩ matuia
etate dissoluit. Eligant nc̃ latim ⁊ sieuli. si ui¬
sent. ĩ nocentiũ uitas penis extor qñtiũ an hĩ iũ¬
poribꝰ. iꝑianis. cũ in ꝑatores romani ip̃a ĩ pͥmis
religione cõpositi. pꝰ ꝯminutas rei publiee lo¬
no tirãnides. ne ip̃oꝵ quidẽ in uirias erigant᷑

Expanded text:
apud Latinos rex Aremulus, qui per annos XVIII apud Latinos rex Aremulus, qui per annos XVIII flagitiis inpietatibusque crescens, ad postremum diuino iudicio fulmine interceptus matura supplicia inmatura aetate dissoluit. Eligant nunc, si uissent, innocentum vitas poenis extorquentium, an his temporibus Christianis, cum imperatores Romani ipsa in primis religione compositi, post comminutas Reipublicae bono tyrannides, ne ipsorum quidem injuri
Abbreviated transcription (Latin):
tͥbutarie medoꝵ erant. a ciro defec̾unt. Q  res &¬
ro multoꝵ belloꝵ causa. ⁊ origo extitit. ea tẽpesta¬
te. falaris siculus agͥgentinos arrepta tyraun¬
de popłabat᷑. Qͥ crudelis m̃te commentiꝰ crudelior
oĩa nefaria ĩ innocentes agens. ĩ uenit aliqñdo
qͣm iuste puniret ĩ ustus. N am ꝑ illiꝰ quidã ers
opifex affectans tẏranni amicitiã. aptũ munus¬
ratꝰ crudelitati illiꝰ. taurũ eneũ fecit. Cui fab̾ee
ianuã elatere cõposuit. qͣ ad ꝯtrudendos dãpna¬
tosq receptui foret. ut cũ in clusus ibidẽ subiecti
ignibꝰ torreret᷑. sonũ uocis extorte capacitas conca¬
ui aeris augeret. pulsuq ferali cõpetens imagini
murmur emitt̾et. nefarioq specta culo mugitꝰ
pecudis non hominis gemitus uideret᷑. S fala¬
ris fcm̃ amplexꝰ. fc̃orem execͣtis. ⁊ ultio mat̾iam
p̃buit ⁊ crude litat pã tp̃m opificẽ sua ĩuent¬
one puniuit. Fuerat etiã paulo suꝑiore tẽꝑe

Expanded text:
e Medorum erant, a Cyro defecerunt: quae res Cyro multorum bellorum causa et origo exstitit. Ea tempestate Phalaris Siculus Agrigentinos arrepta tyrannide populabatur. qui crudelis mente, commentis crudelior, omnia nefarie in innocentes agens, inuenit aliquando quem iuste puniret iniustus. nam Perillus quidam aeris opifex adfectans tyranni amicitiam, aptum munus crudelitati illius ratus, taurum aeneum fecit, cui fabre ianuam e latere conposuit, quae ad contrudendos damnatos receptui foret: ut cum inclusus ibidem subiectis ignibus torreretur, sonum uocis extortae capacitas concaui aeris augeret pulsuque ferali conpetens imagini murmur emitteret, nefarioque spectaculo mugitus pecudis, non hominis gemitus uideretur. sed Phalaris, factum amplexus factorem exsecratus, et ultioni materiam praebuit et crudelitati: nam ipsum opificem sua inuentione puniuit. Fuerat etiam paulo superiore tempore
Abbreviated transcription (Latin):
liheo q enpunitũ habent sualiqͥͣndo desistant. Reco¬
lants sane motũ maios suoꝵ temꝑa. bella inqͥerisina
seelerib ereebilia. dissentionibꝰͥ feda. miseri i inu¬
eeslsima que ⁊ merito posst̃ horren qͣ fuert. et te¬
cessaris debent ragare ne sint. cũ sane rogare so¬

Expanded text:
e impunitum habeant, si aliquando desistant. Recolant sane mecum majorum suorum tempora, bellis inquietissima, sceleribus exsecrabilia, dissensionibus foeda, miseriis continuatissima, quae et merito possunt horrere, quia fuerunt, et necessario debent rogare ne sint: eum sane rogare so
Abbreviated transcription (Latin):
regtiũ aliqd̾ maximũ. cui reliqͣ regnoꝵ potestas
uniu̾sa subieitur. Qͣle apͥncipio babiloniũ. ⁊ deide
macedonicũ futt.pꝰ etiã africũ. atq ĩfine romanũ
qd̾ usq ad nc̃ manet. Eadẽq ĩ effabili ordinatioẽ
distinctis gradib eminente̾. ut babilonũ regnũ
aboriente. ameridie carthaginense. aseptemtone
macedonicũ. ab occasu romanũ. Quoꝵ inter pͥmũ
ac nouissimũ. id÷ inter babiloniũ ⁊ romatiũ qͣsi
inter patͣm senẽ ac filiũ paruulũ africanũ ac
macedoniẽ breuia ac media qͣsi tutor curatorq¬
uenert̃. uenerunt curatorq. potestate tẽporis
ñ iure hereditatis ad missa. Qd̃ utrũ ita sit.
aꝑtissime eipedire curabo. Rex pͥmꝰ apd̾ asirioᷤᷤ
qͥ eminere cet̾is potuit. ninus fuit. Occiso nino
tentia sterit. S cum arbatꝰ quẽ aliĩ arbacen
uocant p̾fectus medoꝵ. idemq natione medus
sardana pallũ regem suũ apd̾ babilonyã inter¬
fecisset. regni nomen ⁊ sũmã ad medos tͣnstulit.

Expanded text:
tas universa subjicitur! quale a principio Babylonium, et deinde Macedonicum fuit; post etiam Africanum, atque in fine Romanum, quod usque ad nunc manet: eademque ineffabili ordinatione distinctis gradibus eminentes, ut Babylonium regnum ab oriente, a meridie Carthaginense, a septentrione Macedonicum, ab occidente Romanum: quorum inter primum ac nouissimum, id est inter Babylonium et Romanum, quasi inter patrem senem ac filium paruum, Africanum ac Macedonicum breuia et media, quasi tutor curatorque uenerunt potestate temporis non iure hereditatis admissi. quod utrum ita sit, apertissime expedire curabo. Rex primus apud Assyrios, qui eminere ceteris potuit, Ninus fuit. occiso Nino tentia stetit; sed cum Arbatus, quem alii Arbacen uocant, praefectus Medorum idemque natione Medus, Sardanapallum regem suum apud Babylonam interfecisset, regni nomen et summam ad Medos transtulit.
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ uictoria lacedemonioꝵ fuit. Tercio mesenii
reꝑauere certamen. nec lacedomonii mora. młtas
ĩ auxiliũ copias utͥmq duxept̃. Athenienses uͥ
lacedemonios alib infestos ediu̾so aggͣdi parant.
nec lacedemonis qͥ euere. N am ip̃i ĩ mesenios
occupati. pelopenses ĩmiserunt. qͥ athenienses
p̃lio exciꝑent. Athenienses aũ missa inegiptũ
parua classe. impares uiribꝰ nauali congͥssu
facile uincunt᷑. De hinc recepta classe. auct
etium militũ robore. uictores imp̃liũ uocant.
Lacedemonis qͦ omisses mesenis ĩ athenienses
arma ꝯu̾cunt. Diu uarie & gͣues pugne. et
anceps uictorie statꝰ fuert̃. Ad postmũ pendente
git᷑ inde reuocati lacedemonii me senioꝵ ad
bellũ. ne mediũ tempꝰ ociosum atheniensib.
relinquerent. cũ thebanis paciscunt᷑. ut boetiorum
ñ recusarent. dum mͦ inimicis suis hostes ad qͥre

Expanded text:
tamen uictoria Lacedaemoniorum fuit. tertio Messenii tamen uictoria Lacedaemoniorum fuit. tertio Messenii reparauere certamen, nec Lacedaemoniis mora, multas in auxilium copias utrimque duxerunt. Athenienses uero Lacedaemonios alibi intentos e diuerso adgredi parant. nec Lacedaemonii quieuere: nam ipsi in Messenios occupati Peloponnenses inmiserunt, qui Athenienses proelio exciperent. Athenienses autem, missa in Aegyptum parua classe inpares uiribus, nauali congressu facile uincuntur. dehinc recepta classe, aucti etiam militum robore, uictores in proelium uocant. Lacedaemonii quoque omissis Messeniis in Athenienses arma conuertunt. diu uariae et graues pugnae et anceps uictoriae status ac postremum pendente Igitur inde reuocati Lacedaemonii ad Messeniorum bellum, ne medium tempus otiosum Atheniensibus relinquerent, cum Thebanis paciscuntur, ut Boeotiorum non recusarent, dummodo inimicis suis hostes adquire
Abbreviated transcription (Latin):
nutͥretur. electos in exercitu eos qͥ pꝰ iusiurandũ
ĩ supplementũ militie uenerant spartã remittunt:
Qͥbꝰ ꝓmiscuos om̃iũ femĩaꝵ ꝯcubitꝰ ꝑmisere in¬
fami satis nec tam̃ ĩ util licentia. Ip̃i aũ pposito
ĩ sistenteᷤᷤ expugnant. fraude mesenios uictoᷤs ser¬
uitio p̃munt. Et illi du eruentã dñationẽ ĩter
uerb̃a ⁊ uincła ꝑpessi. uigũ exertiunt. arma su¬
munt. bellum in staurant. Lacedemoni tẏrreũ
atheniensẽ poetã. duoẽ p̃lio legunt. Qͥ tͥbus
confl ictibꝰ fusi amissum erercitũ uocata in lib̾tate
seruoꝵ marui suppleuerunt. Ded cũ sic qͦ desistendũ
certamine ꝓpter metũ ꝑicłi arbit᷑uent᷑ mrrei
poete et ducis cõposite carminae. et ꝓ contione
recitata rursũ accensi mox incertamen riunt.
Tanta autẽ ui animoꝵ coneursum est. ut raro
umqͣ. cruentiꝰ p̃lium exarserit. ad postremum

Expanded text:
nutriretur, selectos in exercitu eos qui post iusiurandum nutriretur, selectos in exercitu eos qui post iusiurandum in supplementum militiae uenerant Spartam remittunt, quibus promiscuos omnium feminarum concubitus permisere, infami satis nec tamen utili licentia. ipsi autem proposito insistentes expugnant fraude Messenios, uictos seruitio premunt. at illi, diu cruentam dominationem inter uerbera et uincla perpessi, iugum excutiunt, arma sumunt, bellum instaurant. Lacedaemonii Tyrreum, Atheniensem poetam, ducem proelio legunt. qui tribus conflictibus fusi, amissum exercitum uocata in libertatem seruorum manu suppleuerunt. sed cum sic quoque desistendum certamine propter metum periculi arbitrarentur, Tyrrei poetae et ducis conposito carmine et pro contione recitato rursus accensi mox in certamen ruunt; tanta autem ui animorum concursum est, ut raro umquam cruentius proelium exarserit; ad postremum
Abbreviated transcription (Latin):
pelopenfiũ atheniensiũq marimũ bellum
totis uirib qrinisq ꝯmissum est. Inqꝰ mutus¬
cedib ad hoc coactist̃. ut ueluti uicti se ab alt̾utro¬
subtraherent. bellũq desererent. T une etiã aina¬
ronũ gentis. ⁊ cĩmerioꝵ ĩ asiã repentinꝰ ĩ curs¬
nno.xxͥ. ante urbẽ ꝯditã. lacedenionii ꝯt᷑ mese¬
nios ꝓpt̾ sp̃tas uirgines suas. ĩ sollẽpn mesenioꝵ
sacͥfitio ꝑ annos .ix. ĩ defesso furore bellanteᷤ rui¬
ne sue totas gͤcie uires ĩplicuert̃. Qͥ cũ se magni᷑
execͣtionib deuouissent. sacͣmentisq obstͥnrissent.
domũnisi mesana expugnata ñꝙͣ ẽẽ redituros.
ac ꝑ .x. annos longa fatigati obsidione nec tamen
aliqm uincendi fructũ ad eptisunt. Porro dum
exquereł uxoꝵ suꝑ longa uiduitate et ꝑieulo
sterilitatis contestantiũ ꝑ moti reuocarent᷑. ꝯso¬
latione habitaueriti. ne in tercepta spe sosoboł
sibi magis ãc ꝑseuerantia qͣ mesenis ꝑditio

Expanded text:
Peloponensium Atheniensiumque maximum bellum totis viribus animisque commissum est, in quaedibus ad hoc coacti sunt, ut velut victi se ab altsubtraherent, bellumque desererent. Tunc etiam Amazonum gens et Cymeriorum in Asia repentinis incursAnno xx ante Vrbem conditam Lacedaemonii contra Messenios propter spretas uirgines suas in sollemni Messeniorum sacrificio, per annos uiginti indefesso furore bellantes, ruinae suae totas Graeciae uires inplicuerunt. qui cum se magnis exsecrationibus deuouissent sacramentisque obstrinxissent domum nisi Messena expugnata numquam esse redituros, ac per decem annos longa fatigati obsidione nec tamen aliquem uincendi fructum adepti, porro autem et querellis uxorum super longa uiduitate et periculo sterilitatis contestantium permoti reuocarentur, consultatione habita ueriti, ne intercepta spe subolis sibi magis hac perseuerantia quam Messeniis perditio
Abbreviated transcription (Latin):
E minem iam esse hominũ arbitror. quem
latere possit. qͥa haminẽ in hune mundũ
deus fecerit. unde etiã peccante homĩe mund
arguit᷑. Ac ꝓpter nr̃am in temꝑanti ã cõpͥmen¬
dam. terrahac in qͣ uiuimꝰ defectu cet̾oq anĩali¬
ũ. ⁊ sterilitate suoꝵ fructuũ castigat᷑. Itaq si
creatura dei merito et dispensatio dei sumtus.
qͥs eã magis diligit. quã ille qͥ fecit: Qͥs autẽ
ordinatꝰ regit. qm is qͥ ⁊ fecit: diligit: Qͥs uͦ

Expanded text:
eminem iam esse hominum arbitror, quem latere possit, quia hominem in hoc mundo Deus fecerit. unde etiam peccante homine mundus arguitur ac propter nostram intemperantiam conprimendam terra haec, in qua uiuimus, defectu ceterorum animalium et sterilitate suorum fructuum castigatur. itaque si creatura Dei, merito et dispensatio Dei sumus; quis enim magis diligit, quam ille qui fecit? quis autem ordinatius regit, quam is qui et fecit et diligi
Abbreviated transcription (Latin):
raptis secũ copũs. ĩ ꝑsas ip̃e ꝓficiscit᷑. acͥusq cer¬
tam̃ ĩ staurat. ꝓposito suiꝰ metu. siqͥs p̃lio cedere
moliretur. ferro exciꝑet᷑. Q necessitate ĩ stant̃
medis pugnantibꝰ. pulsa iterũ ꝑsaꝵ acies cũ pau¬
latĩ cederet. mat᷑s ⁊ uxores eoꝵ obuiã occurrt̃.
orant ut ĩ pliũ reu̾tant᷑. Cunctantibꝰ sublata
ueste obscena corꝑis ostendunt. querentẽ. mĩqͥd in
uteros matrũ ł uxoꝵ uellent refug̾e. Qͦ fcõ cru¬
bescentes ĩ preliũ redeunt. et fc̃ã imp̃ssiõe. quos
fugiebant fuge̾ cõpellunt. Ibi tẽ astiages capit᷑.
cii cyrꝰ nichil aliud qͣm regnũ abstulit. eũq mari¬
me hẏrcanoꝵ genti p̃posuit. ĩ medos uͦ reu̾ti ip̃e

Expanded text:
ptis secum copiis, in Persas ipse proficiscitur acriusque certamen instaurat: proposito suis metu, si quis e praelio cedere moliretur, ferro exciperetur. Qua necessitate instanter Medis pugnantibus, pulsa iterum Persarum acies, cum paulatim cederet, matres et uxores eorum obviam occurrunt, orant ut in praelium revertantur, cunctantibus sublata veste obscena corporis ostendunt, quaerentes num in uteros matrum vel uxorum vellent refugere. Quo facto erubescentes in praelium redeunt et facta impressione, quos fugiebant fugere compellunt. Ibi tunc Astiages capitur, cui Cyrus nihil aliud quam regnum abstulit, eumque maxime Hircanorum genti praeposuit, in Medos ver
Abbreviated transcription (Latin):
ameridie syrie et phenicis pelago cingitur.
Cuiꝰ spatium in longo tenet nille passuũ. el¬
xxu. in lato nulle passuũ.c xxu. Insula creta
finit᷑ ab oriente carpatio mari. ab occasu. et
septentͥone mari cretico. ameridie mari libi¬
co. qd̾ ⁊ adriaticũ uocant. Habet in longo mil¬
le passuũ. clixiͦi. in lato .l. Insule exclades
ameridie carpathos. ab occasu cithera. aboriẽte¬
finiunt᷑ litoribꝰ asie. ab occidente mari a cario.
a septentͥone mari egeo. ameridie mari car¬
phatio. St̃ aũ om̃s eyclades numero. L ui.
He tenent aseptentone ĩ meridiem mille.
passuũ qͥnquaginta. aboriente in occasũ mille.
cc̃. Sicilia insula tͥa ht̃ ꝑmunctoria. unũ qd drͣ¬

Expanded text:
a meridie Syriae et Phoenices pelago cingitur. a meridie Syriae et Phoenices pelago cingitur. cuius spatium . in longo tenet milia passuum CLXXV, in lato milia passuum CXXV. INSVLA CRETA finitur ab oriente Carpathio mari, ab occasu et septentrione mari Cretico, a meridie mari Libyco, quod et Hadriaticum uocant. habet in longo milia passuum CLXXII, in lato L. INSVLAE CYCLADES,a meridie Carpathos, ab occasu Cfiniuntur littoribus Asiae, ab occidente mari Icario, a septentrione mari Aegaeo, a meridie mari Carpathio. Sunt autem omnes Cyclades numero quinquaginta tres. 33 Hae tenent a septentrione in meridiem millia passuum quinquaginta, ab oriente in occasum millia ducenta. Sicilia insula tria habet promontoria, unum quod
Abbreviated transcription (Latin):
ab oceasu mauritasuã sitifensem. ameridie mõ¬
tes urare. et pꝰens ethiopũ gentes ꝑuagantes
usq ad occeanũ ethiopicũ. sitifenses ⁊ cesarien¬
ses. Mauritania h̃t aboriente numidiã.a
septenitͥone mare nr̃m. ab occasu flum̃ malua.
ameridie montẽ astͥnxim. qͥ diui dit inter uiuã
terrã et arenas lacentes uͦq ad occeanũ. in qͥbꝰ
ob errant gangines ethiopes. E ingitana nui¬
ritania. ultima ẽ. africe. Hec habet aboriente
flum̃ maluã. asaptẽtͥone mare nr̃m uͦq ad fre¬
tum gaditanũ qd inter auenne & calpis duo cõ¬
tͣria sibi ꝓmunctoria coartat᷑. ab occidente ach¬
lantẽ montẽ ⁊ occeanũ athlanticũ. sub africo
Hic est uniuersus t̾minꝰ africe. de in sulie¬
unc insularũ que in nr̃o marist᷑. loca ⁊ noĩa
et spatia demetiar. Insula ciprus aboriente
mari sirico qd missicũ sinũ uocant. ab deciden¬
te mari panpilico. a septentͥone aulone cilitio.

Expanded text:
ab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie monab occasu Mauretaniam Sitifensem, a meridie montes Vzarae et post eos Aethiopum gentes peruagantes usque ad oceanum Aethiopicum. SITIFENSIS ET CAESARIENSIS MAVRETANIAE habent ab oriente Numidiam, a septentrione mare Nostrum, ab occasu flumen Maluam, a meridie montem Astrixim, qui diuidit inter uiuam terram et harenas iacentes usque oceanum. in quibus oberrant Gangines Aethiopes. TINGITANA MAVRETANIA ultima est Africae. haec habet ab oriente flumen Maluam, a septentrione mare Nostrum usque ad fretum Gaditanum quod inter Auenae et Calpes duo contraria sibi promunturia coartatur, ab occidente Athlantem montem et oceanum Athlanticum, sub Africo Hic est uniuersae terminus Africae. Nunc insularum, quae in Nostro mari sunt, loca nomina et spatia dimetiar. INSVLA CYPROS ab oriente mari Syrio, quem Issicum sinum uocant, ab occidente mari Pamphylico, a septentrione Aulone Cilicio,
Abbreviated transcription (Latin):
et garamantũ. Iuic est aboriente egiptus. asep¬
tentͥone mare libicum. ab occasu syrtes maiores
a trogodite. Cont᷑ quo insula calipso est. ameri¬
die ethiopieꝰ occeanꝰ. Tripolitana ꝓiuncia. que et
subuentana ł regio arrugum dr̃. uͥ leptis magn
ciitas ẽ. qmͣ uis arzuges ꝑ longũ africe limitẽ
generałr nocent᷑. habet aboriente aras phyleroꝵ
inter sirtes maiores & trogoditas. aseptentͥone
mare siculum. ł potiꝰ adriaticũ ꝙ sirtes minoreᷤ.
ab occasu bizagium usq ad lacũ salmarũ. a me¬
ridie barbaros getulos nathabres et garaman¬
tes.usq ad occeanum ethyopicũ ꝑtingentes. Bi¬
uenimꝰ. Biranciũ gͦ. uͥ adrumethꝰ ciuitas. Ieu¬
gis. uͥ carthago magna. N umedia. uͥ cippꝰ regiꝰ
et pusicida ciuitates st̃. ħabent aboriente syr¬
tes minores et lacũ salinaꝵ. aseptẽtͥone mare
nr̃n qd spectat ad siciliã ⁊ sardiniã insulas :

Expanded text:
et Garamantum. huic est ab oriente Aegyptus, a sepet Garamantum. huic est ab oriente Aegyptus, a septentrione mare Libycum, ab occasu Syrtes maiores et Trogodytae — contra quos insula Calypso est — a meridie Aethiopicus oceanus. TRIPOLITANA prouineia, quae et Subuentana uel regio Arzugum dicitur, ubi Leptis magna ciuitas est, quamuis Arzuges per longum Africae limitem generaliter uocentur, habet ab oriente aras Philaenorum inter Syrtes maiores et Trogodytas, a septentrione mare Siculum uel potius Hadriaticum et Syrtes minores, ab occasu Byzacium usque ad lacum Salinarum, a meridie barbaros Gaetulos Nathabres et Garamantas usque ad oceanum Aethiopicum pertingentes. BYuenimus. Byzacium ergo ubi Hadrumetus ciuitas, Zeugis ubi Carthago magna, Numidia ubi Hippos regius et Rusiccada ciuitates sunt, habent ab oriente Syrtes minores et lacum Salinarum, a septentrione mare Nostrum quod spectat ad Siciliam et Sardiniam insulas,
Abbreviated transcription (Latin):
tudine parem. tam̃ młto angt̾iorẽ in telligeti¬
tes. in uerecundũ arbitrati tc̃iam uocare ꝑtẽ.
s potius ineuropa africam de putantes. hoc est
sed̾e portionẽ appellare maluerunt. Precerea
cum młto ampliꝰ terre in affrica arcore solis.
qͣm in europa rigore frigoris in cultũ atq ĩ¬
cognitum sit. quippe omĩa pene animantia
ł germinantia patientiꝰ et tolerabiliꝰ ad sũinũ
frigoris. qm ad sũmũ cͥaloris accedant. Ela
scilicet causa ẽ. africã ꝑ oĩa situ et popłis iii¬
norem uideri. quia et nat᷑a sui minus l. ab̾at
spacii. et celi ĩ clementia plus deserti. Cuius
descͥptio ꝑ ꝓuintidᷤet gentes hec ẽ. Libia ey¬
rinaica et pentapolis. pꝰ egiptum in parte
africe pͥma ẽ. Lyec incipit aciuitate para¬
thonio et montibꝰ cathabathinon. inde scdo mari uͦq
ad aras phxlenoꝵ ertenditur. Post se habet uͦq
ad occeanũ ineridianũ. gentes libiosa ethiopum

Expanded text:
tudine parem tamen multo angustiorem intellegentudine parem tamen multo angustiorem intellegentes, inuerecundum arbitrati tertiam uocare partem sed potius in Europam Africam deputantes,. hoc est secundae portionem appellare maluerunt. praeterea cum multo amplius terrae in Africa ardore solis quam in Europa rigore frigoris incultum atque incognitum sit — quippe cum omnia paene animantia uel germinantia patientius et tolerabilius ad summum frigoris quam ad summum caloris accedant — ea scilicet causa est, Africam per omnia situ et populis minorem uideri: quia et natura sui minus habeat spatii et caeli inclementia plus deserti. cuius descriptio per prouincias et gentes haec est: LIBYA CYRENAICA ET PENTAPOLIS post Aegyptum in parte Africae prima est. haec incipit a ciuitate Parethonio et montibus Catabathmon, inde secundo mari usque ad aras Philenorum extenditur. post se habet usque ad oceanum meridianum gentes Libyoaethiopum
Abbreviated transcription (Latin):
cio porrigitur. Nuiꝰ partes pͥores intente cantabͥ¬
co occeano. bͥgantiã gallie ciuitatẽ ab africo
in circiũ occurrentẽ. spatio inter uallo ꝓcul spec¬
tant. abeo p̃cipue ꝓmunctorio uͥ scene flumĩs
hostiũ ẽ. et uelabri luceniq ꝯsistunt. Nec ꝓpior
btannie spa io terraꝵ angustior. s celi solisq
temꝑie magis utilis. ascotthoꝵ gñtib colitur.
Hiuie etiã meuania insula ꝑxima est. et ipza
spatio ñ paruo solo cõmoda eque ascotthorũ
gentib habitat᷑. Hi sunt fines t̾ociꝰ europe.
fracam ut dixi cum t̾ciam orbis de affrica¬
partem maiores nr̃i accipiendã descͥpserint.
n spactoꝵ mensuras. sed diuisionũ rationes se¬
cuti st̃. Mare hoc siquidẽ magnũ qd̃ ab occasu
et occeano oritur. in meridiem magis uergens.
angꝰtiorẽ interse & occeanũ co artate africe li¬
mitem fecit. Unde etiã aliqui qͣmuis eã longi¬

Expanded text:
tio porrigitur. huius partes priores intentae Cantabrtio porrigitur. huius partes priores intentae Cantabrico oceano Brigantiam Gallaeciae ciuitatem ab Africo sibi in circium occurrentem spatioso interuallo procul spectant, ab eo praecipue promunturio, ubi Scenae fluminis ostium est et Velabri Lucenique consistunt. haec propior Britanniae, spatio terrarum angustior, sed caeli solique temperie magis utilis, a Scottorum gentibus colitur. Huic etiam Meuania insula proxima est et ipsa spatio non parua, solo commoda. aeque a Scottorum gentibus habitatur. Hi sunt fines totius Europae. AFRICAM ut dixi cum tertiam orbis partem maiores nostri accipiendam descripserint, non spatiorum mensuras sed diuisionum rationes secuti sunt. mare hoc siquidem Magnum, quod ab occasu ex oceano oritur, in meridiem magis uergens angustiorem inter se et oceanum coartatae Africae limitem fecit. unde etiam aliqui quamuis eam longi
Abbreviated transcription (Latin):
occeanũ. ab occasu occeanũ. ameridie gaditanum
occeani fretũ unde mare nr̃m qd̵ tirrenũ uocat᷑
inmittit᷑. Et qm̃ occanus habet insulas qͣs brit᷑a¬
niam et hiberniã uocant. que in aduersa galliaꝵ
parte ad ꝓfectum hyspanie sita est. breuĩt expli¬
cabuntur. Britãnia occeani insula ꝑlongũ in
borenm extendit᷑ ameridie gallias habet. euius
ꝓrimũ litiuͣ transmeantib eiuitas apparet. que
dicit᷑ rutupi portꝰ. unde haut ꝓcul amorinis in
auistro positis. menapos batanosq ꝓspectat.
Nec insula habet in longo milia passuum octingẽta.¬
et in lato milia ducenta. Itergo aũ unde oecea¬
no infinito patet. orcadas insulas habet. qͣrum
desertesunt. ⁊ .xiii. coluntur. Dennde in¬
sula thẏle que ꝑ infinitum a ceteris seꝑata cir¬
cium uersus medio sita occeano. uix paucis nota
habetur. Hybernia in sula inder bͥtaniriã. et
hispaniã sita. longiore ab africo inboreã spa¬

Expanded text:
oceanum, ab occasu oceanum, a meridie Gaditanum oceanum, ab occasu oceanum, a meridie Gaditanum oceani fretum; unde mare Nostrum, quod Tyrrhenum uocatur, inmittitur. Et quoniam oceanus habet insulas, quas Britanniam et Hiberniam uocant, quae in auersa Galliarum parte ad prospectum Hispaniae sitae sunt, breuiter explicabuntur. BRITANNIA oceani insula per longum in boream extenditur; a meridie Gallias habet. cuius proximum litus transmeantibus ciuitas aperit, quae dicitur Rutupi portus; unde haud procul a Morinis in austro positos Menapos Batauosque prospectat. haec insula habet in longo milia passuum DCCC, in lato milia cc. A tergo autem unde oceano infinito patet Orcadas insulas habet quarum xx desertae sunt, XIII coluntur.-- Deinde insula Thyle, quae per infinitum a ceteris separata, circium uersus medio sita oceani, uix paucis nota habetur. HIBERNIA insula inter Britanniam et Hispaniam sita longiore ab Africo in boream spa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ oriente lugdunẽsem abeuro et meridie
narbonensem ꝓuinciã cantingit. Hispani a
uniũso terrare situ trigona. et circum fusio¬
ne occeani tyrreniq pelagi pene in sula effi¬
cit᷑. Huiꝰ angulus ꝓpͥor spectans adorientẽ.
adextͥs aquitania ꝓiuntia. a sinistͥs balearico
mari coartatꝰ. narbonensiũ finib inserit᷑.
Sed̾s angulus eiꝰ circium intendit. uͥ brigan¬
tia gallie ciuitas sita. altissimã farum et in¬
ter pauca memorandi oꝑis ad spectacłm bͥtan¬
nie eli̾git. Cerciꝰ angulus eiꝰ est. quo gades in¬
sule intente in affricum. athlantẽ montẽ
in teriecto sinu occeani ꝓspiciunt. Hispaniã q¬
teriorem aboriente incipientẽ. pyrinei saltus
a parte septẽtrionis usq ad cantabros asture̾q
deducit. atq inde ꝑ uacceos et oretanos qͦs ab
occasu ht̃ posita in nostͥ maris litore cartago
de tͣminat. Hispania ulterior habet aboriente
uacecos celtiberos. et creta nos. aseptentͥone

Expanded text:
et oriente Lugdunensem, ab euro et meridie et oriente Lugdunensem, ab euro et meridie Narbonensem provinciam contingit. Hispania universa terrarum situ trigona est, et circumfusione Oceani Tyrrhenique pelagi 26 pene insula efficitur. Hujus angulus prior, spectans ad orientem, a dextris Aquitanica provincia, a sinistris Balearico mari coarctatus, Narbonensium finibus inseritur. Secundus angulus circium intendit: utia Gallaeciae ciuitas sita altissimam pharum et inter pauca memorandi operis ad speculam Britanniae erigit. tertius angulus eius est, qua Gades insulae, intentae in Africum, Athlantem montem interiecto sinu oceani prospiciunt. Hispaniam citeriorem ab oriente incipientem Pyrenaei saltus a parte septentrionis usque ad Cantabros Asturesque deducit, atque inde per Vaccaeos et Oretanos, quos ab occasu habet, posita in Nostri maris litore Carthago determinat. Hispania ulterior habet ab oriente Vaccaeos, Celtiberos et Oretanos, a septentrione
Abbreviated transcription (Latin):
nu liburnico defigantur. Gallia belgica h̃t
aboriente limitẽ flumitus rheni et germa¬
niam abeuro h̃c alpes penninas. ameridie
ꝓuintiã narbonensem. ab occasu ꝓuintiam
lugdunensem. a circio occeanũ britãnicũ
a septentͥone britannicã insulam. Gallia
lugdunensis ducta ꝑ longũ. ꝑ ang̾tum inflexa.
aquitanic̃a ꝓuintiã semicingit. Nec aboriente
ht̃ belgicã. ameridie ꝑtem ꝓuincie narbonẽ¬
sis qͣ arelas ciuitas sita est. et mari gallieo rho¬
dani flum̃ accipit᷑. Narbonẽsis ꝓuintia pars
trione lugdunẽsem. ab aquilone belgicã gal¬
liam. ameridie mare gallicũ. qd̵ est inter
sardiniã et insulas baleares. habens in fron¬
te qͣ rhodanꝰ fluuiꝰ in mare exit insulas stichͨ¬
das. Aquitania ꝓuintia obliqͦ cursu ligeris
flumĩs. qui explurima ꝑte t̃minꝰ eiꝰ ẽ in orbẽ.
agitur. Nec acircio occeanũ qͥ aqͥtanieꝰ sinꝰ
dicit᷑ ab occasu hispanias habet: aseptentͥõe

Expanded text:
nu Liburnico defigantur. GALLIA BELGICA habet nu Liburnico defigantur. GALLIA BELGICA habet ob oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro Alpes Poeninas, a meridie prouinciam. Narbonensem, ab occasu prouinciam Lugdunensem, a circio oceanum Britannicum, a septentrione Britanniam insulam. GALLIA LVGDVNENSIS, ducta per longum et per angustum inflexa, Aquitanicam prouinciam semicingit. Haec ab oriente habet Belgicam, a meridie partem prouinciae Narbonensis, qua Arelas ciuitas sita est et mari Gallico Rhodani flumen accipitur. NARBONENSIS PROVINCIA, ptrione Lugduneliam, a meridie mare Gallicum, quod est inter Sardiniam et insulas Baleares, habens in fronte qua Rhodanus fluvius in mare exit, insulas Stechadas. Aquitanica provincia obliquo cursu Ligeris fluminis, qui ex plurima parte terminus ejus est, in orbem agitur. Haec a circio Oceanum qui Aquitanicus sinus dicitur, ab occasu Hispanias habet, a septentrione
Abbreviated transcription (Latin):
donie coniungitur.uł potiꝰ attice. Qui locus
ithinus uocat᷑. uͥ est chorintn habens mattica
aborea ñ longe. athenas ciuitatem. Dalma¬
tia habet aboriente macedoniã. ab aquilon
dardanã. asepteintͥone mesiã. aboccasu histͥam
et sinũ liburnicũ. et insulas liburnicas. a me¬
ridie adriaticum sinũ. Pannonia noricꝰ et
retia habent aboriente mesiam: a meridie
histriã. ab africa alpes penninas. aboccasu
galliam belgicam. acircio danubii fontẽ et li¬
mita᷑m qui germaniã gallie inter danubiũ
galliamq secernit aseptentͥone danubium
et germaniã. Italie sins a circio ineurum tẽ¬
ditur. habens ab africo tyrrenũ mare. aborrea
hadriaticum sinũ. cuiꝰ ea pars qua continenti
terre cõmunis et contigua est. aͥpium obicibꝰ
obstruit᷑. Que agallico mari suꝑ ligusticum
sinũ exurgentes. pͥmũ narbonensiũ fines. de¬
inde galliam retiamq se cludunt. donee insi¬

Expanded text:
doniae coniungitur uel potius Atticae; qui locus doniae coniungitur uel potius Atticae; qui locus Isthmos uocatur, ubi est Corinthus, habens in Attica ad boream non longe Athenas ciuitatem. DALMATIA habet ab oriente Macedoniam, ab aquilone Dardaniam, a septentrione Moesiam, ab occasu Histriam et sinum Liburnicum et insulas Liburnicas, a meridie Hadriaticum sinum. PANNONIA NOBICVS ET RAETIA habent ab oriente Moesiam, a meridie Histriam, ab Africo Alpes Poeninas, ab occasu Galliam Belgicam, a circio Danuuii fontem et limitem qui Germaniam a Gallia inter Danuuium Galliamque secernit, a septentrione Danuuium et Germaniam. ITALIAE SITVS a circio in eurum tenditur, habens ab Africo Tyrrhenum mare, a borea Hadriaticum sinum; cuius ea pars. qua continenti terrae communis et contigua est, Alpium obicibus obstruitur. quae a Gallico mari super Ligusticum sinum exsurgentes, primum Narbonensium fines; deinde Galliam Raetiamque secludunt, donec in si