comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante non uiderat mirabatur creaturas
Constat gͥ beatum apłm ideo eum sanan¬
dum ad scõs confessores misisse. quem
scitissime ꝑ se curare potuit. utpote cuiꝰ
olim umbra om̃s quos tangebat legitur
egrotos sanasse: ut cunctis patesceret fideli¬
b qnͣtum eoꝵ int̾cessio apud om̃ium creato¬
rem ad impetrandum infurmoꝵ salutem
cum fide ualeret poscentium. Is aut̃ qui
sanatus fuerat integritate custodita uirgi¬
nitatis in eodem bĩ ermenlandi monasteti¬
o magnis or̃onum uigiliaꝵq studiis exer¬
citatus: usq ad diem obitus sui quo debitũ
unuierse cariis ersoluit laudabilit̾ degers
permansit.
araliticus quidam noĩe arualdus per
septemaimoꝵ uolumina graui labora¬
bat egnindĩe. ita ut ingrabato oarens oĩm
offitõ membroꝵ: ueluti extinctum cadau̾
solo iugente capite. manib portaretur a¬
lioꝵ. Qui ad monast̾ium bĩ ermenlandi
a deferentib ꝑ latꝰ est. atq ad pedes eiꝰ uixta

Expanded text:
ante non viderat, mirabatur creaturas. ante non viderat, mirabatur creaturas. Constat igitur beatum apostolum ideo eum sanandum ad sanctos confessores misisse, quem citissime per se curare potuit, utpote cuius olim umbra omnes quos tangebat legitur egrotos sanasse, ut cunctis patesceret fidelibus, quantum eorum intercessio apud omnium creatorem ad impetrandum infirmorum salutem cum fide valeret poscentium. Is autem qui sanatus fuerat, integritate custodita virginitatis, in eodem beati Ermenlandi monasterio, magnis orationum vigiliarumque studiis exercitatus, usque ad diem obitus sui, quo debitum universae carnis exsolvit, laudabiliter degens permansit.araliticus quidam nomine Arnaldus per septem annorum volumina gravi laborabat egritudine, ita ut in grabato, carens omnium offitio membrorum, veluti extinctum cadaver, solo vigente capite, manibus portaretur aliorum. Qui cum ad monasterium beati Aermenlandi a deferentibus perlatus est atque ad pedes eius iuxta
Abbreviated transcription (Latin):
antͥnsem ingredere insulam ⁊ et ad sepulchꝵ
sci ermenlandi nichilominus confessoris
lumen mereb̾is oculoꝵ ꝑcipere. Qui bo¬
noꝵ deuestus hominum iuuamine in
or̃oĩs in terra ꝓcidens pollices qui eius pec¬
cedente bõmartino omnem incolumita¬
tem recipientes souiti sunti et tunc demũ
ad monast̾tum scĩ ermenlandi agili ꝑue¬
nt cursu. Qui cum in codem monast̾to
or̃oni diutius incumberet. apparuit ei
b̃s̃ confessor dei ermenlandus mentum
eius tenens manur. sacrosq pollices super
oculo eiꝰ posuit dicens. In noĩe sc̃e et unice
indiuidueq tͥntatis aꝑiantur oculi tui.
et in exꝑtum hactenus accipe lumen. Et
statim eiugilans aꝑtisunt oculi eiꝰ. et po¬
stetiora sanantis se ut ip̃e fatebatur mo¬
re fulgoris micantia aspexit. Qui crasti¬
na loto cruore qui ex palpebraꝵ effluxit dis¬
ruptione sanis oculis cum magno stupo¬
re coram omib om̃ipotentis opificis quaᷤ

Expanded text:
Antrinsem ingredere insulam et ad sepulchrum Antrinsem ingredere insulam et ad sepulchrum sancti Aermenlandi nihilominus confessoris lumen mereberis oculorum percipere'. Qui bonorum devectus hominum iuvamine, inorationis in terram procidens, polices, qui eius pecrcedente beato Martino, omnem incolomitatem recipientes, soluti sunt. Et tunc demum ad monasterium sancti Aermenlandi agili pervenit cursu. Qui cum in eodem monasterio orationi diutius incumberet, apparuit ei beatus confessor Dei Aermenlandus, mentum eius tenens manu, sacratosque polices super oculos eius posuit, dicens: 'In nomine sanctae et unicae individuaeque trinitatis aperiantur oculi tui, et inexpertum actenus accipe lumen!' Et statim evigilans, aperti sunt oculi eius, et posteriora sanantis se, ut ipse fatebatur, more fulgoris micantia aspexit. Qui crastina, loto cruore, qui ex palpebrarum effluxit disruptione, sanis oculis cum magno stupore coram omnibus omnipotentis opificis, quas
Abbreviated transcription (Latin):
sepulcheum eiꝰ posuit gressum quem hu¬
mana subtraxerat conditio. confessoris o¬
ptiulatio reddidit. Et sic gressus clando
testituitur qui fuerat ab ip̃is cunabulis
pedum offitio priuatus. Et qui alieno ãd¬
iutorio euectus ad eiꝰ sepulchꝵ fuerant in¬
terredente bõ confessore ꝓprii gressus uir
diu assiduus in or̃one ꝑmansit. usq dum
int̾cedente bõ confessore pristinam a xp̃o me¬
reretur consequi sanitatem. Et sic sospi¬
tatis comitante affectu qui debił uenerat
incolumis ad sua rediit decollato sibi bene¬
ci: qui ip̃m hominem. et cum sanatet᷑
inquo signum qd̾ narro sanitatis gestum
est uiderunt. Octognnita annoꝵ iam erat
quidam homo noĩe adalfredtis. ab egressu
mat̾ni uteri cecus et claudus. qui pro adqͥ¬
renda salute sui corporis pͥncipiꝰ apłi bĩssimi
petti rome adiit głosum sepulcher. Cũq
de turonum: ibiq p̃cib sc̃i marcini pedũ
ac manuum acciptoz sanitatem. indeq

Expanded text:
sepulchrum eius posuit, gressum, quem husepulchrum eius posuit, gressum, quem humana subtraxerat condicio, confessoris opitulatio reddidit, et sic gressus claudo restituitur, qui fuerat ab ipsis cunabulis pedum offitio privatus; et qui alieno adiutorio evectus ad eius sepulchrum fuerat, intercedente beato confessore, proprii gressus virtdiu assiduus in oratione permansit, usque dum, intercedente beato confessore, pristinam a Christo mereretur consequi sanitatem. Et sic, sospitatis comitante effectu, qui debilis venerat, incolomis ad sua rediit, de conlato sibi sanici, qui ipsum hominem, et cum sanaretur, in quo signum quod narro sanitatis gestum est, viderunt. Octoginta annorum iam erat quidam homo nomine Aldefredus, ab egressu materni uteri cecus et claudus, qui pro adquirenda salute sui corporis principis apostolorum Petri Romae adiit gloriosum sepulchrum. Cumque de Turonum, ibique precibus sancti Martini pedum ac manuum accipies sanitatem; indeque
Abbreviated transcription (Latin):
niret. At ille oculiꝰ erectis aspiciens ad¬
uocantem se uelotius ire uoluit: s mox
int̾ choros cecidit psallentium. Ibiq
orõni diutissime incubuit. et paulo post
manum frĩb tetendit. sicq a pauimen¬
to sanus erigitur. Bedditur iam p̃cib
bĩssimi confessoris pͥstine sanitati. et mcl¬
lum in eo pristine deformitatis remansit
uestigium. Tunc omĩa que ei acciderant
palam ꝑ ordinem om̃ib enarrans dycit.¬
et laudans dñm ad ꝓpͥa remeauit sanus.
dolescens quidam noĩe
dibaldus muniset surdus. ad bĩ con¬
fessoris ueniens tumulum pro restituen¬
do sibi lingue. et aurium offitio exintimo
cordis affectii euis poscebat auxllium. Qui
cum ad memoriam ciꝰ paiuimento in herẽs
dutius funderet preces et auditum metu¬
it aurium et lingne recipere offitium.
Et sic sancti conteñoris magnificans.
debilis:quem carnalis bauilans pat̾
obtentu euis salutis ad monast̾ium sẽi
ermenlandi deuexit. At ubi eum ante

Expanded text:
niret. At ille oculis erectis aspiciens adniret. At ille oculis erectis aspiciens advocantem se, velocius ire voluit, sed mox inter choros cecidit psallentium, ibique orationi diutissime incubuit et paulo post manum fratribus tetendit, sicque a pavimento sanus erigitur. Redditur iam precibus beati confessoris pristinae sanitati, et nullum in eo pristinae deformitatis remansit vestigium. Tunc omnia quae ei acciderant palam per ordinem omnibus enarrans dixit; laudans Dominum, ad propria remeavit sanus.doliscens quidam nomine Aclibaldus, mutus et surdus, ad beati confessoris veniens tumulum, pro restituendo sibi linguae et aurium officio ex intimo cordis affectu eius poscebat auxilium. Qui cum ad memoriam eius pavimento inherens diutius funderet preces, et auditum meruit aurium et linguae recipere officium. Et sic sancti confessoris munitus debilis, quem carnalis baiulans pater obtentu eius salutis ad monasterium sancti Aermenlaudi devexit. At ubi eum ante
Abbreviated transcription (Latin):
Nullo enim se conamine. ab hac inquie¬
tudine continere pot̾at: s sine respirann¬
ne horribilit̾ quatiebatur. tremore mem¬
broꝵ. Quicum turonis ueniss. inter¬
cessione b̃i martini flagellum ex eius
exiliit manu. s trementia membra pͥ¬
stinam luebant agitationis penam  Ioc¬
te autem sequenti ibidem adhuc con¬
sistens insompnis ãmonitus a sc̃õ mar¬
tino est ut si a reatu penesue absolmap¬
taret: anͥnsem adiret insulam quatm̃
bĩ ermenlandi confessoris p̃cib pristim
status constantiam recipere mereretur.
Credulus itaq sponsionib br̃ssum mar¬
tim antrum festine adiit utq ad sc̃i er¬
menlandi tumulum prostratus gr̃a re¬
cuꝑande salutis sc̃m̃ int̾pellebat confesso¬
rem. Qui mox eiꝰ p̃cib annuere est dig¬
natus. Nam fratrib uesꝑtinum decan¬
tantib offitium: apparuit eidem tremu¬
lo senex. stola amictus candida canicie ue¬
nustus decora. eiq annuit ut ad se ne¬

Expanded text:
Nullo enim se conamine ab hac inquieNullo enim se conamine ab hac inquietudine continere poterat, sed sine respiramine horribiliter quatiebatur tremore membrorum. Qui cum Turonis venisset, intercessione beati Martini flagellum ex eius exilivit manu, sed trementia membra pristinam luebant agitationis poenam. Nocte autem sequenti ibidem adhuc consistens, in somnis ammonitus a sancto Martino est, ut, si a reatu poenae suae absolvi optaret, Antrinsem adiret insulam, quatenus beati Aermenlandi confessoris precibus pristini status constantiam recipere mereretur. Credulus itaque sponsionibus beatissimi Martini Antrum festine adiit, atque ad sancti Aermenlandi tumulum prostratus, gratia recuperandae salutis sanctum interpellabat confessorem; qui mox eius precibus annuere est dignatus. Nam fratribus vespertinum decantantibus officium, apparuit eidem tremulo senex stola amictus candida, canicie venustus decora, eique annuit, ut ad se ve
Abbreviated transcription (Latin):
nem mos mitteret nullo quolibet ua¬
luit glutire modo. quin etiam cum san¬
guine quem temerare p̃sumpserat co¬
tam om̃ib euomuit cibum. Tunciti¬
nere cepto agilit̾ ad monasterium cum
p̃fato uenit monacho. moxq seprilchrũ
beati ermenlandi ut remedim sibi im¬
petraret adiit. Qui cum se ibi oroni dediss
tullamq qm tulerat reddidit: et ut sa¬
nitatem recipere mereretur. de faculta¬
tib prediisq sius eiuus ditauit mona¬
sterium. Cumq publice satiffaciens
facinus sui oꝑis publicasset: penitudi¬
nem admissi gasit facinoris⁊ et sic
ibi potu ciboq refectus: ad ꝓpriam est
domum p̃cib bĩ confessoris regressus
incolumis.
surrectionis die dñica flagellũ acci¬
spiens in aream annona trituraturus
temere ingreditur. s diuina ultio dignã
eius presumptioni reddidit penam. Nã
statim flagellum eiꝰ hesit manui: et dis¬
solutis artuũ compaginib. cput acbra¬
chia. cet̾aq membra atrocit̾ agitabat.

Expanded text:
nem in os mitteret, nullo quolibet gnem in os mitteret, nullo quolibet glutire valuit modo; quin etiam cum sanguine, quem temerare praesumpserat, coram omnibus evomuit cibum. Tunc, itinere coepto, agiliter ad monasterium cum praefato venit monacho moxque sepulchrum beati Aermenlandi, ut remedium sibi impetraret, adiit. Qui cum se ibi orationi dedisset, villam quam tulerat reddidit et, ut sanitatem recipere mereretur, de facultatibus praediisque suis eius dotavit monasterium. Cumque publice satisfaciens facinus sui operis publicasset, penitudinem admissi gessit facinoris; et sic ibi potu ciboque refectus, ad propriam est domum precibus beati confessoris regressus incolomis. surrectionis dominico die flagellum accipiens, in aream annonam trituraturus temere ingreditur; sed divina ultio dignam eius praesumptioni reddidit poenam. Nam statim flagellum eius hesit manui et, dissolutis artuum conpaginibus, caput ac brachia ceteraque membra atrociter agitabat.
Abbreviated transcription (Latin):
manserat pietate creatoris ad plenum usq
formaretur statum
noĩe rainfredris ex reb sc̃i confessoris
in pago ocximensi uillam que uocatur
cranna abstrahere nisus est. s mox a sc̃o al¬
bino confessore in sompnis correptus huiꝰ¬
modi excõicationis ab eo accepit sententiã
ut nichil cibi potus q perciperet. donec rez
quas bõ ermenlando auferre moliebatur
ad eiꝰ sepulcher ueniens cum satiffactione
redderet. At ille expergefõs sententiam sue
correptionis pauide recolens. illuscescente
die equum ascendit ÷ et sic cursum ad iul¬
lam eiusdem monast̾ii que dudion dicit᷑
usq ꝑuenit. Reꝑto quoq ip̃ins ibi moria¬
sterii monacho noĩe odranno. causam ei
sue ꝑcussionis protinus indicans. petiit
ut usq ad tumulum bĩ confessoris eum
comitari dignaretur. Qui cum suis preci¬
b ab eo ꝓmissionem executionis accepifs
suasus nichilomimus ab ip̃o aliqud cibi
potusq sumere conatus est. S cum pa¬

Expanded text:
remanserat, pietate creatoris ad plenum usque remanserat, pietate creatoris ad plenum usque formaretur statum.nomine Eurefredus ex rebus saucti confessoris in pago Ocximense villam qui vocatur Cranna abstraere nisus est. Sed mox a sancto Albino confessore in somnis correptus, huiusmodi excommunicationis ab eo accepit sententiam, ut nihil cibi potusque perciperet, donec res, quas beato Aermenlando auferre moliebatur, ad eius sepulchrum veniens cum satisfactione redderet. At ille expergefactus, sententiam suae correptionis pavide recolens, inlucescente die equum ascendit, et sic cursim ad villam eiusdem monasterii, quae Cludion dicitur, usque pervenit. Reperto quoque ibi ipsius monasterii monacho nomine Edramno, causam ei suae perculsionis protinus indicans, petiit, ut usque ad tumulum beati confessoris eum comitari dignaretur. Qui cum suis precibus ab eo promissionem exequutionis accepisset, suasus nihilominus ab ipso, aliquid cibi potusque sumere conatus est. Sed cum pa
Abbreviated transcription (Latin):
ut longe lateq claresceret. Qnͣtum ꝓme
tito sc̃ĩtatis int̾cessio sc̃i confessoris apud
conditorem om̃ium debilium sanitates
impetrando ualeret.
noĩe dominanus: qui a natiuitate
fuditus caruerat lingue aurumq offi¬
tio. S cum alimoniam publica mendi¬
citate qua sustentaretur. per diu̾sa quere¬
ret loca. contigit utꝰ monast̾ium scĩssimi
confessoris deueniret. Qui cum more soli¬
to a quodam monacho qui cum suꝑuenien¬
tos suscipiebat ꝑogrinos ad memoriam
bĩ confessoris fuiss deductus: cum lunina
eius fuisset ingressus. et oronem pro saĩ¬
uatione sua quia lingua non poterat. so¬
lo quo sensu iugebat funderet corde p̃cibus
bĩ confessoris lingua soluta auribq aper¬
tis. statim et loqui meruit. et auditum re¬
cipere. Multum namq hui uiri meritum
apd̃ omĩpotentem dñm ualere dubium
non est. cuiꝰ p̃ib gestum constat. ut factũ
que ex duoꝵ sensuum pͥuatione imꝑfecta

Expanded text:
ut longe lateque claresceret, quantum pro ut longe lateque claresceret, quantum pro merito sanctitatis intercessio sancti confessoris apud conditorem omnium debilium sanitates impetrando valeret. nomine Domicianus, qui a nativitate funditus caruerat linguae auriumque officio. Sed cum alimoniam publica mendicitate qua sustentaretur per diversa quereret loca, contigit, ut ad monasterium sanctissimi confessoris deveniret. Qui cum more solito a quodam monacho, qui superventes suscipiebat peregrinos, ad memoriam beati confessoris fuisset deductus, cum limina eius fuisset ingressus et orationem pro salvatione sua, quia lingua non poterat, solo quo sensu vigebat funderet corde, precibus beati confessoris, lingua soluta auribusque apertis, statim et loqui meruit et auditum recipere. Multum namque huius viri meritum apud omnipotentem Dominum valere dubium non est, cuius precibus gestum constat, ut factura, quae ex duorum sensuum privatione inperfecta
Abbreviated transcription (Latin):
reretur exorauit. Qui p̃cib multiplicibus
fusa or̃one solotenus inherens pauimento.
respectu diuino ꝑ meritum sc̃i confessoris in¬
columitatemi pristini status reciꝑe meruit.
Et sic de recepta exultans sospitate: uiden¬
tͥb a nanuetensi urbe distantem milibus
ꝑquireret: ubi corpus bĩssimi confessoris
ermenlandi conditum erat: quatinꝰ ad eiꝰ
sepulchꝵ sanitatem ꝑ eiꝰ reciꝑet int̾cessio¬
nem. At ip̃e ad bĩssimi confessoris religioso¬
tum transuectus presidio ⁊ sicuti admonitꝰ
fuit ad memoriam ueniens pro restituendo
corporis usu. cepit assidua frequentatione
scĩs eiꝰ se inferre liminib. Non multo post
bo int̾cedente confessore ita sanatus est. ut
nil corporee sanitatis ei uideretur deesse. Et
sic ꝓpͥiis subito gressib exiliens reu̾tebatur
a sc̃i confessoris tumulo: qui sepe illuc aue¬
nis manib fuerat uegetatus. Quem ideo
illuc eum a b̃o apło missum arbitramuꝵ.

Expanded text:
reretur, exoravit. Qui precibus multiplicibus, reretur, exoravit. Qui precibus multiplicibus, fusa oratione, solo tenus inherens pavimento, respectu divino per meritum sancti confessoris incolomitatem pristini status recipere meruit. Et sic de recepta exultans sospitate, videntribus a Namnetensi urbe distantem milibus perquireret, ubi corpus beati confessoris Aermenlandi conditum erat, quatenus ad eius sepulchrum sanitatem per eius reciperet intercessionem. At ipse ad beatissimi confessoris, religiosorum transvectus praesidio, sicuti ammonitus fuit, memoriam veniens, pro restituendo corporis usu coepit assidua frequentatione sanctis eius se inferre liminibus. Non multo post, beato intercedente confessore, ita sanatus est, ut nil corporeae sanitatis ei videretur deesse. Et sic propriis subito gressibus exiliens revertebatur a sancti confessoris tumulo, qui sepe illuc alienis fuerat manibus vegitatus. Quem ideo illuc eum a beato apostolo missum arbitramur,
Abbreviated transcription (Latin):
rum membroꝵ in urnam artificum dili¬
gentia ad hoc ip̃m sparatam. in die tertio
ibidem claruit. Tantumq om̃iũi aroma¬
tum fraglantiam mui odoris nec̾tar exu¬
berans. ex sepulcro eiꝰdem sc̃i emanauit con¬
fessoris. ut tota eodem illa pͥmum resperge¬
retur basilica. ac demum omne monaste¬
rium ita repleuit. ut om̃s illius incole
loci ex eo referti. usq in diem octauum cõ¬
tinuis ꝑseuerarent horis. Nam om̃s qui
illic tunc int̾fuerunt. qui luce adhuc u¬
tuntur. data mortalib. testant᷑ nusqmͣ
tante dulcedinis ac suauitatis odorem ol¬
fatu capere potuisse suo.
demum usq nunc quociens fides exigit pe¬
tentium uirtutum choruscat miraculis. De
Quib aliqua sicuti relatione senioꝵ agnomi
michi huic pagine inserenda esse ratum
uidetur. Quidam puer claudus domonus
noĩe cum offitio caruiss pedum. ita ut ina¬
nib quia pedib nequibat reperet: scĩssimi
confessoris expetens inmulum ut sui mise¬

Expanded text:
rum membrorum in urna, artificum dilirum membrorum in urna, artificum diligentia ad hoc ipsum praeparata, in die tertio ibidem claruit. Tantum namque omnium aromatum flagrantiam miri odoris nectar exsuperans ex sepulchro eiusdem sancti emanavit confessoris, ut tota eodem odore primum respergeretur basilica, ac demum omne monasterium ita replevit, ut omnes illius incolae loci ex eo referti usque in diem octavum continuis perseverarent oris. Nam omnes, qui illic tunc interfuerunt, qui luce adhuc utuntur data mortalibus, testantur nusquam tantae dulcedinis ac suavitatis odorem olfactu capere potuisse suo. demum usque nunc, quoties fides exigit petentium, virtutum coruscat miraculis. De quibus aliqua, sicuti relatione seniorum agnovi, mihi huic paginae inserenda esse ratum videtur. Quidam puer claudus Domonus nomine, cum officio caruisset pedum, ita ut manibus, quia pedibus nequibat, reperet, sanctissimi confessoris expetens tumulum, ut sui mise
Abbreviated transcription (Latin):
locum translatio. Or̃one completa: uene¬
rabilis dauid abba dixit. Quiai iam nuissaꝵ
est completum offitium. arbitror bissimũ
patrem ermenlandũ. solite pietatis prospeo¬
tu nos in refectorium ingredi uelle quatinꝰ
ꝓ labore sue deuectionis. uenertionis q
sue sauctitatis singulos ppłi poctili bibumꝰ
calice. Quod cum fc̃m eẽt manibq at¬
tractare sarcofagum cepissent om̃i graui¬
tudine deposita ponderis tanta uelocitate
eleuantes. ĩ basilica bĩ pet̾ aplĩ deferunt.
ut numqͣmͣ antea a paucis cum tam par¬
uo portaretur labore. S cum õium mo¬
nachoꝵ deuota frat̾nitas sollempni fide tra¬
denda sepulture sc̃a deueherent menibra.
et amore gestandi om̃s leue sentirent ad
locum destinatum ꝑueniũt ibiq iuxta
reuelationem diuinitꝰ fc̃am. hymnoꝵ
cum laudib sc̃m condidere corpus. Cuꝰ
sollempne pignus basilica insule atrinsis.
ineruit. Re mira post depositionem sc̃o¬

Expanded text:
locum translatio. Oratione completa, venelocum translatio. Oratione completa, venerabilis David abba dixit: 'Quia iam missarum est completum officium, arbitror beatissimum patrem Ermenlandum solitae pietatis prospectu nos in refectorium ingredi velle, quatenus pro labore suae devectionis venerationisque suae sanctitatis singulos poculi bibamus calices'. Quod cum factum esset manibusque adtractare sarcofagum coepissent, omni gravitudine deposita ponderis, tanta velocitate elevantes in basilicam beati apostoli deferunt Petri, ut numquam antea a paucis cum tam parvo portaretur labore. Sed cum omnium monachorum devota fraternitas sollemni fide tradenda sepulturae sancta deveherent membra et amore gestandi omnes leve sentirent, ad locum destinatum perveniunt, ibique iuxta revelationem divinitus factam hymnorum cum laudibus sanctum condidere corpus, cuius sollemne pignus basilica insulae Antrinsismeruit. Res mira post depositionem sancto
Abbreviated transcription (Latin):
di confessoris de oratorio sc̃i Wandregisili
nasterii huiꝰtemodi nuintium a iuro quẽ
ꝓ sc̃itate merito nimio diligebat amore
audiens nimio repletus gaudio cum hym¬
noꝵ laudib membra bĩssimi confessoris
cum tumulo in quo iacebat elenans cum
srib deferebat. quo sibi fuerat imꝑatum.
Precedentib gͥ cum turibulis et lampadi¬
b psallentium choris. gyrabat claustra
monasterii cum p̃tioso quem deferebat thes¬
auro. Cumq ante hostium ꝑuenissent
refectorii feretrum ac si immensis honera¬
retur saxoꝵ molib in quo corpus bifsimi
confessoris deferebatur int̾ manus por¬
titoꝵ cepit grauari ut terratenus dep̃s¬
sus non solum ab illis uerum neq ab
om̃ib qui cutum quaq comitabantur pos¬
sit leuari. Tune madmnirationem stupo¬
ris om̃s cont̾si: quid hoc fc̃o bs confessor o¬
stendere uelit cepere conquirere. Orantes
dñm ne diutiꝰ iiiꝰ deferretur: ad p̃paratũ

Expanded text:
di confessoris de oratorio sancti Wandregisili di confessoris de oratorio sancti Wandregisili nasterii huiuscemodi nuncium a viro, quem pro sanctitatis merito nimio diligebat amore, audiens, nimio repletus gaudio, cum hymnorum laudibus membra beatissimi confessoris cum tumulo in quo iacebant elevans, cum fratribus deferebat, quo sibi fuerat imperatum. Praecedentibus igitur cum turabulis et lampadibus psallentium choris, girabant claustra monasterii cum precioso quem deferebant thesauro. Cumque ante ostium pervenissent refectorii, ferculum, acsi inmensis oneraretur saxorum molibus, in quo corpus beatissimi confessoris deferebatur, inter manus portitorum coepit gravari, ut terra tenus depressus non solum ab illis, verum neque ab omnibus qui circumquaque comitabantur possit levari. Tunc in admirationem stuporis omnes conversi, quid hoc facto beatus confessor ostendere velit, coepere conquirere, orantes Dominum, ne diutius illius differretur ad praeparatum
Abbreviated transcription (Latin):
sic discipłis flentib. angłi cum uirginũ
choris in quoꝵ collegio mente uirgo ẽt cor¬
pore. ꝑmansit docantantib letus. ac si fo¬
pore dormiens int̾ u̾ba or̃ons bĩssimus
xp̃i confessor in medio fr̃m exanime cor¬
pus linquens. tama dolore mortis ille¬
sus qmͣ fuerat a contagio libiduus alie¬
nus. migrauit ad xp̃m cum quo perpe¬
tua coronatus głia exultat in secula se¬
culoꝵ amen.
ompleto itaq reuerent̾ a fr̃ĩb sc̃ĩ
uiri fun̾e sc̃a eiꝰ membra in basilica
sili in absidia meridiana sepulture debi¬
to cum honore tradider̃t. Dñs namq ut
ostenderet quanta sue dilectionis in bea¬
borantib salutis medelam oꝑari dignat᷑
est. Postqmͣ uero ibi ꝑ plurimos iurtu¬
tum signis refulsit annos: Uox quedam
nocte fõa est ad uenerabilem sadreuertũ
eusdem monast̾ii monachum dicens.
Perge cum surrexeris crastina et dic tuo
abbati ut insferat corpus bĩ ermenlan¬

Expanded text:
sic, discipulis flentibus, angelis cum virginum sic, discipulis flentibus, angelis cum virginum choris, in quorum collegio mente virgo et corpore permansit, decantantibus, letus, acsi sopore dormiens, inter verba orationis beatissimus Christi confessor, in medio fratrum exanime corpus linquens, tam a dolore mortis inlesus, quam fuerat a contagio libidinis alienus, migravit ad Christum, cum quo perpetua coronatus gloria exultat in saecula saeculorum. Amen.onpleto itaque reverenter a fratribus sancti viri funere, sancta eius membra in basilica ti Wandregisili in absida meridiana sepulturae debito cum onore tradiderunt. Dominus namque, ut ostenderet, quanta suae dilectionis in beaborantibus salutis medellam operari dignatus est. Postquam vero ibi per plurimos virtutum signis refulgeret annos, vox quadam nocte facta est ad venerabilem Sadrevertum eiusdem monasterii monachum, dicens: 'Perge, cum surrexeris crastina, et die tuo abbati, ut transferat corpus beati Aermenlan
Abbreviated transcription (Latin):
dño soli uacans or̃onib suis multis egro¬
tis ad eiꝰ sc̃itatis famam undiq confluen¬
tib pͥstinam reddidit sanitatem cum
iam laudabił eiꝰ senectus tanta eniteret
uirtutum gr̃a ut nil ei perfection addi pos¬
se crederetur ꝓphico sp̃u quo multa furu¬
ra p̾uidere solin erat. suum etiam sacrũ
prenoscens obitum: ut nullis ante dieb
frib sue mͣsingrationis cerrum predyat
diem. fr̃s enĩ de eiꝰ ꝓphia frequentius exꝑ¬
ti serui dei dictis cerram adhibuerunt fidẽ.
Eodie quo dissolutionem sui p̃dixerat cor¬
poris munum collecti. eiꝰ exoratierunt sc̃ĩ¬
tatem ut sicuti in t̾ris eoꝵ fuerat magist̾
iusticie: ita in celis dignaretur esse ꝑpe¬
tuus int̾cessionis patronus. Qui cum
moneret corporis semet dñici sanguinis¬
q sacramento muniens longentrate se¬
nectutis defessus. membroꝵ compage pro¬
tensa sp̃m dño emiitens cõmendamt. et

Expanded text:
Deo soll vacans, orationibus suis multis egroDeo soll vacans, orationibus suis multis egrotis, ad eius sanctitatis famam undique confluentibus, pristinam reddidit sanitatem, cum iam laudabilis eius senectus tanta eniteret virtutum gratia, ut nil ei perfectionis addi posse crederetur, profetico spiritu, quo multa futura praevidere solitus erat, suum etiam sacrum praenoscens obitum, nonnullis ante diebus fratribus suae transmigrationis certum praedixit diem. Fratres enim de eius prophetia frequentius experti, servi Dei dictis certam adhibuerunt fidem. Eo die, quo dissolutionem sui praedixerat corporis, in unum collecti, eius exoraverunt sanctitatem, ut, sicuti in terris eorum fuerat magister iustitiae, ita in caelis dignaretur esse perpetuus intercessionis patronus. Qui cum posito, moneret, corporis semet dominici sanguinisque sacramento muniens, longevitate senectutis defessus, membrorum conpage protensa, spiritum Domino emittens commendavit; et
Abbreviated transcription (Latin):
docere quoat. Flexus itaq p̃cib eoꝵ iussit
accersir unum e sintrib : quem ip̃e diui¬
nis disciplins instruens enut̾erat in
bonis actib noĩe donatum. Quem cum
uoluntate omniũ abb̾em ordinans ffĩb¬
q p̃ponens: edocuit quemadinodum in
spũalib temporalib q reb ministran¬
dis se sollicitum exhiberet ac promptũ.
At ip̃e magr̃i sequens monita iuiuamine
xp̃i fretus. magriq int̾cessione sultus ple¬
nus humilitatis caritatis q gr̃a mona¬
st̾ium cunctis dieb uite sue laudabilit̾
rexit. S eiꝰ hoc obtinuit merito cuiꝰ prela¬
tus est electione.
sis paucis cõmemoratis uututes quas
ꝑ eum dñ oꝑari dignatus est scͥbendo di¬
gessimus. Nunc de eiꝰ obitu quo regni
celestis aditum penetrarat scridere ag¬
grediar. Igitur postqmͣ plurimos a pͣ¬
uitatib sius ad fidem xp̃i com̾ti fecit.
postqmͣ in cella multis dieb recuusus

Expanded text:
docere queat'. Flexus itaque precibus eorum, iussit docere queat'. Flexus itaque precibus eorum, iussit accersiri unum e fratribus, quem ipse divinis disciplinis instruens enutrierat in bonis actibus, nomine Donatum. Quem cum voluntate omnium abbatem ordinans fratribusque praeponens edocuit, quemadmodum in spiritalibus temporalibusque rebus ministrandis se sollicitum exhiberet ac promptum. At ipse magistri sequens monita, iuvamine Christi fretus magistrique intercessione fultus, plenus humilitatis caritatisque gratia, monasterium cunctis diebus vitae suae laudabiliter rexit. Sed eius hoc obtinuit merito, cuius praelatus est electione. sis, paucis commemoratis, virtutes, quas per eum Dominus operari dignatus est, scribendo digessimus; nunc de eius obitu, quo regni caelestis aditum penetravit, scribere adgrediar. Igitur postquam plurimos a pravitatibus suis ad fidem Christi converti fecit, postquam in cella multis diebus reclausus,
Abbreviated transcription (Latin):
ni afficeremur malis. Cepere etiam qui
cum eo erant iuro dñi intimare: qnͣta
fr̃s penuria famis afficeret. Tunc dñnur
tote tamen eius scitissume accelerari in¬
teritum. Nam eius contumaciunte nec
miser adalfredus noĩe die t̾cio uidit ꝑ
uisionem baculo bĩ ermeulandi se ꝓ per¬
uersitate in obediencie sue corripientis ꝑ¬
cuti et euigilans oepit ueluti ignibus
cremaretur cruciari. Et sic ec̾na damp¬
natus morte. uitam uditio dei cum re¬
gimine infelix repente amisit fr̃s u̾o
scĩ ermenlandi monitu qua erat indig¬
nus euis cadauer sepulture tradidert¬
ost int̾itum ad alfridi abb̾is
conglobati simł fr̃s beatum etmẽ¬
landum sũmissis p̃cib orauerunt di¬
centes. Precamur sc̃itatem tuam benig¬
nissime pat̾. quia nos desolatos relinque¬
re tua presentia maliusti: ne nos sicuti
olim in electione abb̾is ab eirare ꝑmit¬
tas ⁊ s dignum deo elige nob̃ pastorem
qui uixta daum exemplum inam dñi nos

Expanded text:
ni afficeremur malis!' Coepere etiam, qui ni afficeremur malis!' Coepere etiam, qui cum eo erant, viro Domini intimare, quanta fratres penuria famis afficeret. Tunc ingemestote tamen eius citissime accelerare interitum; nam eius contumaci vitae nec miser Adalfredus die tertio vidit per visionem, baculo beati Aermenlandi se pro perversitate inoboedientiae suae corripientis percuti, et evigilans coepit, sicuti ignibus cremaretur, cruciari et sic, aeterna damnatus morte, vitam iudicio Dei cum regimine infelix repente amisit. Fratres vero sancti Aermenlandi monitu, qua erat indignus, eius cadaver sepulturae tradiderost interitum Adalfredi abbatis conglobati simul fratres beatum Aermenlandum submissis precibus exoraverunt, dicentes: 'Precamur sanctitatem tuam, benignissime pater, quia nos desolatos relinquere tua praesentia maluisti, ne nos sicuti olim in electione abbatis aberrare permittas; sed dignum Deo elige nobis patrem, qui iuxta tuum exemplum viam Domini nos
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ fr̃s affligens: eis etiam qui cum
sco ermenlando erant constitutum sub¬
trahi p̃cepit alimentum. Quodam en¬
am die cum quenidam exeis quos beatꝰ
ermenlandus sub equo discipline mode¬
ramine do educauerat sicuti cet̾os soli¬
tus erat dirissimis iuberet ꝑcuti flagest̃
fr̃em ugentib dolorib is qui cedebatur
beatus ermenlandus compellare com¬
pulsus est dicens. Pat̾ ermenlande: ut
quid no dignatus es uiuens relinque¬
re: Infelixadalfredus amplus eum
torqueri iubens dixit. Non tuus tibio¬
pem defensionis quem inuocas prebe¬
bit ermenlandus. Et cum tandem af¬
fectus plagis euasiss agili cursu ante
fores celle ubi uir dñi contemplatio¬
ni insistebat celesti ꝑueniens ⁊ terre co¬
herens solo et euilansait. Henmidñe
ermenlande: quid nr̃e inquitatis re¬
ꝑisti. ut nos sub tante crudelitans dese¬
reres iugo: Utinam dira mors huma¬
lus nos subtraheret reb ne tantityran¬

Expanded text:
mentorum fratres affligens, eis etiam, qui cum mentorum fratres affligens, eis etiam, qui cum sancto Aermenlando erant, constitutum subtrahi praecepit alimentum. Quodam etiam die, cum quendam ex his, quos beatus Aermenlandus sub equo disciplinae moderamine Deo edocaverat, sicuti ceteros solitus erat, dirissimis iuberet percuti flagellis fratrem, urguentibus doloribus, is qui cedebatur beatum Aermenlandum conpellare conpulsus est, dicens: 'Pater Aermenlande, ut quid nos dignatus es viventes relinquere ?' Infelix Adalfredus amplius eum torqueri iubens, dixit: 'Non tuus tibi opem defensionis quem invocas praebebit Aermenlandus!' Et cum tandem affectus plagis evasisset, agili cursu ante fores cellae, ubi vir Domini contemplationi insistebat caelesti, perveniens, terrae coherens solo, eiulans ait: 'Heu, mi domine Aermenlande, quid nostrae iniquitatis repperisti, ut nos sub tantae crudelitatis desereres iugo ? Utinam dira mors humanis nos subtraheret rebus, ne tanti tiran
Abbreviated transcription (Latin):
teresse noluit. P̾redõs gͥ adalfredus. malig¬
no sp̃u. deceptus. pat̾nitatis ins increduli¬
tatis conuertit tyrannidem. Cepit nam¬
q sua frmq necessaria. relinquens suꝑ¬
fliuis occupari negotiis. et ab intimis iusto¬
dei iuditio repulsus. ext̾iora sola errabun¬
dus sectari. Cepit gͥ aulam sibi edifica¬
re: necessariis non contentꝰ domib sed
ꝓteruie fastutumens competentem tnͣs¬
gredi conatus est. mensuram. Quo agni¬
to bs̃ ermenlandus. cum de suis plurimiᷤ
Num quid tͥ frĩbq domius adhabitandũ
sufficient᷑ hic edificate non uidentur:
Meis ꝑ omĩa dictis intende: his contentꝰ
esto ÷ quia alias in isto non edificabis lo¬
co. Hoc autem iur dñi ꝓphetico afflatus
sp̃u dicebat. sciens ultionem diuinam ĩ¬
minere que eus iniquitatib eodem au¬
no t̾minum imponeret. S p̃dõs adal fre¬
dus cecatus uerba uiri dei contempnen¬
do spreuit. Ctudelit̾ enim penuria ali¬

Expanded text:
teresse noluit. Praedictus igitur Adalfredus, maligteresse noluit. Praedictus igitur Adalfredus, maligno spiritu deceptus, paternitatis ius in crudelitatis convertit tyrannidem. Coepit namque, sua fratrumque necessaria relinquens, superfluis occupari negociis et, ab intimis iusto iudicio repulsus, exteriora sola errabundus sectari. Coepit igitur aulam sibi aedificare, necessariis non contentus; sed proterviae fastu conpetentem transgredi conatus est mensuram. Quo agnito, beatus Aermenlandus, cum de suis plurimis Numquid tibi fratribusque domus ad abitandum sufficienter hic edificatae non videntur ? Meis per omnia dictis intende: His contentus esto, quia alias in isto non edificabis loco !' Hoc autem vir Domini prophetico afflatus spiritu dicebat, sciens ultionem divinam inminentem, quae eius iniquitatibus eodem anno terminum inponeret. Sed praedictus Adalfredus mente cecatus, verba viri Dei contempnendo sprevit. Crudeliter enim penuria ali
Abbreviated transcription (Latin):
gere. Dispendium non paruũ arbitraba¬
tur. si non cotidie aliquid iurutis sius
adiungeret exerriciis. Nam cum ad sem¬
lem ueniss etatem paruũ oratortum
in honore sc̃i leo degarii mrĩs uixͣ fores
monasterii ad orientem uergentis cõ¬
struxit in quo relicto pastorals cure re¬
gimine qd̃ non ambitionis fastu. s ne¬
tenuerat : dans ffib licentiam ut uicari¬
um sibi patrem eiꝰ substituerent loco: ip̃e
deinceps se tetrusit. ut ab om̃i ñ solum
suꝑflue quinetiam iuste qͣntum fragili¬
tas sineret humana necessitatis cure in qͥ¬
etudine exutus: lib̾x intheoricis dño soli ua¬
caret studiis. Relicta gͥ ꝑ regis licentiam
monastii cura sine uoluntate fr̃m qui de ciꝰ
dicta cella se reclaudens celestib infenue¬
bat contemplationib. fr̃s aut̃ sibi ab¬
batem elegerunt noĩe ad alfredum rega¬
li annuente precepto: quoꝵ electioni
b̃s ermenlandus diuino cedens uditio ĩ¬

Expanded text:
gere. Dispendium non parvum arbitrabagere. Dispendium non parvum arbitrabatur, si non cotidie aliquid virtutis suis adiungeret exerciciis. Nam cum ad senilem venisset aetatem, parvum oratorium in honore sancti Leodegarii martyris iuxta fores monasterii ad orientem vergentes construxit, in quo, relicto pastoralis curae regimine, quod non ambitionis fastu, sed netenuerat, dans fratribus licentiam, ut vicarium sibi patrem eius substituerent loco, ipse deinceps se retrudens, ut ab omni non solum superfluae, quin etiam iustae, quantum fragilitas sineret humana, necessitudinis curae inquietudine exutus, libere in teoricis Domino soll vacaret studiis. Relicta igitur per regis licentiam monasterii cura sine voluntate fratrum, qui de eius aedicta cella se reclaudens, caelestibus iuserviebat contemplationibus. Fratres autem sibi abbatem eligerunt nomine Adalfredum, regali annuente praecepto, quorum electioni beatus Aermenlandus, divino cedens iudicio, in
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e adherens dño ⁊̃ eo sp̃u quo potuit
aiãm corporis nexib resolutam lon¬
giuis uidere: nalinit etiam ptieroꝵ nõ
solum dc̃a uerum etiam cogitationes
penetrans intueri. Nam eoꝵ diffiden¬
cie obuians. cercissime affurmabat p̃¬
dc̃i frĩs aĩam reb humanis solutam:
in regno xp̃i scãm adeptam ẽẽ requiem.
Quod post muntii predc̃i frĩs obitum ex
eadem cella nuntiantes uerum esse as¬
seuerauert̃ et eadem hora eodemq tempo¬
tis arriculo eum obisse dixerunt. quo eł
exitum sõs ermenlandus fr̃ib indicane¬
int̾ administrationes necessarias cure
cõmissoꝵ sibi fr̃m sua nichilominus
p̃mia: augmientare cotidiam uirtu¬
tum ꝓfectib non desiit. Noneilibuit
ut est consuetudimis quibdam nete¬
ranis remussius imbecillitati senilis e¬
tatis consulentib uitam ducere : s cum
augmento tempoꝵ rigori sue conu̾satio¬
nus quicquid ualuit uututis studuitan¬

Expanded text:
ipse adherens Domino, eo spiritu, quo potuit ipse adherens Domino, eo spiritu, quo potuit animam corporis nexibus resolutam longius videre, valuit etiam puerorum non solum dicta, verum etiam cogitationes penetrans contueri. Nam eorum diffidentiae obvians, certissime adfirmabat, praedicti fratris animam, rebus humanis solutam, in regno Christi sanctam adeptam esse requiem. Quod post nuntii, praedicti fratris obitum ex eadem cella nuntiantes, verum esse asseveraverunt et eadem hora eodemque temporis articulo eum obisse dixerunt, quo eius exitum sanctus Aermenlandus fratribus indicaveinter amministrationes necessarias curae commissorum sibi fratrum sua nihilominus praemia, augmentare cotidianis virtutum profectibus non desiit. Non ei libuit, ut est consuetudinis quibusdam veteranis, remissius inbecillitati senilis aetatis consulentibus, vitam ducere; sed cum augmento temporum rigori suae conversationis quicquid valuit virtutis studuit au
Abbreviated transcription (Latin):
Um quodam tempore udem pat̾ utili¬
tatis gr̃a res monast̾ii sui circuret ad
pauliacum deuenit tullam. Et cum cũc¬
disposuiss inclinato die ad uesꝑam. exerti¬
ciis iugiliaꝵ solito se cõmittens contempla¬
tionis ardore. diuina p̃meditans in somp¬
nem ducebat noctem. Cumq diutius in
atie contemplationis consistens cordis ocło
ad alta sustolleret. udit in aquitamne ꝑ-¬
tib incella sua que ei ꝑ carcarum largi¬
tatem tradita fuerat. que nocatur crton
ab eo loco octognita distante miliariis cuiꝰ¬
dam uen̾abilis monachi aĩam. qui enis
fuerat eruditionis instruc̾ius. atq ibi ab
eo ꝯstitutꝰ. ut ip̃am et aliam que uocatur
colon p̃uideret cellam a corpore migrantẽ:
angłoꝵ q p̃sidro subuectam celestia pe¬
netrare. At ip̃e statim pulsato signo eĩts
obitum fr̃ib secum habitis nuntia¬
uit et ut eius exitum orando dño cõ¬
senio insanire deludendo dicebant. S

Expanded text:
um quodam tempore isdem pater utilium quodam tempore isdem pater utilitatis gratia res monasterii sui circuiret, ad Pauliacum devenit villam. Et cum cuncdisposuisset, inclinato die ad vesperam exerciciis vigiliarum solito se committens, contemplationis ardore divina praemeditans, insomnem ducebat noctem. Cumque diutius in acie contemplationis consistens cordis oculos ad alta sustolleret, vidit in Equitaniae partibus in cella sua, quae ei per cartarum largitate tradita fuerat, quae vocatur Creon, ab eo loco LXXX distante milibus, cuiusdam venerabilis monachi animam, qui eius fuerat eruditionibus instructus atque ibi ab eo constitutus, ut ipsam et aliam quae vocatur Colon praevideret cellam, a corpore migrantem angelorumque praesidio subvectam caelestia penetrare. At ipse, statim pulsato signo, eius obitum fratribus secum abitis nuntiavit et, ut eius exitum orando Domino comsenio insanire deludendo dicebant. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum mediam eiꝰ partem bibisset ca¬
licemq fũ deferenti reddere uoluiss sacer¬
dos dei ut adhuc biberet hortatus est. eleua¬
taq rursum dextͣ scd̾o suꝑ predc̃m calicẽ
signum imp̃ssit crucis. Nec dum manun
retraxerat et ecce subito calix ita repletus
est. ut ub̃tim exundans ex eo uinũ supet
brachia predc̃i iuri effunderetur. Tuncrã
dõs agatheus indignum se concessione tã¬
ti existimans sacerdotis: citissime ad pede ᷤᷤ
eiꝰ tremebundus cecidit. postulanseum
miraculum eiꝰ de qua ante infidus duibi¬
tabat cognoscere compulsus est. animi sc̃ĩ¬
tatem. S cum ip̃e uir eo usq incomposi¬
tis raptaretur morib completa est sen
lib s infidelib dantur. P̾acet namq id̾o
prouidentia dei id actum nuraculumiuit
bruta mens que predicatiomis igne nou
calefiebat. uel ꝑcussa miraculo timoris
anxietate compelleretur emendatioru
oꝑam dare. Nam exeo tempore minus cru¬
delis apparuit.

Expanded text:
Qui cum mediam eius partem bibisset caQui cum mediam eius partem bibisset calicemque fratri deferenti reddere voluisset, sacerdos Dei, ut adhuc biberet, ortatus est, elevataque rursum dextera, secundo super praedictum calicem signum inpressit crucis. Necdum manum retraxerat, et ecce ! subito calix ita repletus est, ut ubertim exundans ex eo vinum super brachia praedicti viri effunderetur. Tum iam dictus Agatheus indignum se consessione tanti existimans sacerdotis, citissime ad pedes eius tremebundus cecidit, postulans eum exterius miraculum eius, de qua ante infidus dubitat, cognoscere conpulsus est animi sanctitatem. Sed cum ipse vir eo usque inconpositis raptaretur moribus, completa est sentlibus, sed infidelibus dantur. Patet namque ideo providentia Dei adactum miraculum, ut bruta mens, quae praedicationis igne non calefiebat, vel perculsa miraculo timoris anxietate compelleretur emendationi operam dare. Nam ex eo tempore minus crudelis apparuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ante forez uiri dei eosdem quoz auferre mo¬
liebatur restitueret bouez. uir uero dei que
malignus pretiꝑe aggressus est dño. resti¬
tuente ouans recepit: et furem blande al¬
loquens. humanitatis ei gr̃am ꝓ furti red¬
didit reatu. Precipiie monens ne subditꝰ
fraudulenti inimici suasionib ult̾ius
eẽt ⁊ hic et ne iudicta incuireret publica
et et̾nis cremaretur flammis. et sic eum cõ¬
monens lib̾um ꝑmisit abscedere.
elitus. noĩe agathens. duaꝵ urbium
nanmetice scilicet et redonice comez: locũq
ep̃atus in p̃dc̃is occupans urbib. hic antͥn¬
sem insulam or̃oĩs gr̃a et ut cum uiro dei
loqueretur a diit. Qui benigne ab eo sus¬
ceptus. Oratione uero expleta cum de sus
actib increpans scĩs q instruens monitis
melioris uite tramitem eum acriꝑe hortaba¬
tur. Post uero u̾ba predicationis huma¬
nitans ei gr̃ãm exhibens in refectorium eñ
secum duxit calioemq ei meti dati iussiti

Expanded text:
ante fores viri Dei eosdem quos auferre moante fores viri Dei eosdem quos auferre moliebatur restitueret boves. Vir vero Domini, quae malignus praeripere adgressus est, Domino restituente, ovans recepit et, furem blande alloquens, humanitatis ei gratiam pro furti reddidit reatu, praecipue monens, ne subditus fraudulenti inimici suasionibus ulterius esset, ne et hic iudicia incurreret publica et eternis cremaretur flammis, et sic eum commonens liberum permisit abscedere. clitus nomine Agatheus, duarum urbium, Namneticae scilicet et Rodonicae, comes, locumque episcopatus in praedictis occupans urbibus. Hic Antrinsem insulam orationis gratia et, ut cum viro Dei loqueretur, adiit; qui benigne ab eo susceptus est. Oratione vero expleta, eum de suis actibus increpans sanctisque instruens monitis, melioris vitae tramitem eum arripere ortabatur. Post verba vero praedicationis humanitatis gratiam ei exhibens, in refectorium eum secum duxit calicemque meri ei dare iussit.
Abbreviated transcription (Latin):
luo penas. Et hec dicens latens furtum
de sinu in medium ꝓiecit. qd̃ in testimo¬
nium usq in p̾sens ꝑseuerat pendens
in oratorro bĩ apłi petri in oglanda cella
ubi hoc gestum est. uir uero dñi facinore
ĩctum orone soluit atq eum alinen¬
toꝵ secietate reficiens et ut ne se ductoris
suasionib ult̾ius assensum p̃beret. mo¬
siens liberum a se abire ꝑmisit.
liuis rursum fur eodem auarine cor¬
uuptus sp̃u: bouez qui omista lignis
plaustra uiri dei usib deuebere soliti erãt
furto p̃ripiens abstulit. uiraut̃ dm̃i dolo
inimici suoꝵ aĩalium utilitatib destitu¬
tum se intelligens dampnumq patient̾
ferens. ad solita oẽonis cucurrit arma: et
ut sibi p̃dc̃a redderemur aĩalia dñm dep̃¬
catus est. Cuiꝰ ius or̃onis hoc aput deum
optinere potuit: ut ꝑ totam noctem isdẽ
fur in longinquas eas regionez ducere ni¬
tens fatigatꝰ nimia mane lassitudine

Expanded text:
luo poenas'. Et haec dicens, latens furtum luo poenas'. Et haec dicens, latens furtum de sinu in niedium proiecit, quod in testimonium usque in praesens perseverat, pendens in oratorio beati apostoli Petri in Oglenda cella, ubi hoc gestum est. Vir vero Domini facinore vinctum oratione solvit, atque eum alimentorum sacietate reficiens, et ut ne seductoris suasionibus ulterius adsensum praeberet monens, liberum a se abire permisit. Alius rursum fur, eodem avaritiae corruptus spiritu, boves, qui onusta lignis plaustra viri Dei usibus devehere soliti erant, furto praeripiens abstulit. Vir autem Domini dolo inimici suorum animalium utilitatibus destitutum se intellegens damnumque patienter ferens, ad solita orationis cucurrit arma et, ut sibi praedicta redderentur animalia, Dominum deprecatus est. Cuius vis orationis hoc aput Deum obtinere potuit, ut per totam noctem isdem fur in longinquas eos regiones ducere nitens, fatigatus nimia mane lassitudine,
Abbreviated transcription (Latin):
Anfestus inimicꝰ astute obtuare satagẽs
cum uirum dei uirtutib pollere cerneret
mentemq eiꝰ nullo temptationis instipe¬
tu saltimad modicum in nullam ual̾et
deceptionis foneam labefactari ĩ cepit ꝑ qͦs
potuit qui in nulla erant ronis anctori¬
tate muniti uiro dei inquietudinis sus¬
citare molestia: quatinus si non supra
petram firmit̾ fudatam domun fundi¬
tus ualeret euertere. hoc solum sibi deputa¬
ret lucrum si uł ad punctum pomiss per¬
turbate. Nam quodam dte iustigatus faci¬
nore cupiditan quidam rusticus : labu¬
lum de sella iuri dei p̃cidens abstulit in sirũ¬
q proietit. Diuma statim ultio que ideo
p̾sentib ulciscitur u̾b̾ib ut a futuris li¬
beret subsetuta est. qua coarcatꝰ doloribus is¬
dem rusticus. cum ueluti ignib cremaret᷑
euilans uociferari opit dicens. Subueni
nichi sc̃e ermenlande quia pro modico qd̾
ate conatus sum furto anferte in estimabiles

Expanded text:
infestus inimicus astute obviare satagens, infestus inimicus astute obviare satagens, cum virum Dei virtutibus pollere cerneret mentemque eius nullo temptationis instinctu saltim ad modicum in ullam valeret deceptionis foveam labefactare, coepit per quos potuit, qui nulla erant rationis auctoritate muniti, viro Dei inquietudinis suscitare molestiam, quatenus, si non supra petram firmiter fundatam domum funditus valeret evertere, hoc solum sibi deputaret lucrum, si vel ad punctum potuisset perturbare. Nam quodam die, instigatus facinore cupiditatis, quidam rusticus labulum de sella viri Dei praecidens abstulit in sinumque proiecit. Divina statim ultio, quae ideo praesentibus ulciscitur verberibus, ut a futuris liberet, subsecuta est; quoartatus doloribus isdem rusticus, cum veluti ignibus cremaretur, eiulans vociferari coepit, dicens: 'Subveni mihi, sancte Aermenlande, quia pro modico, quod a te conatus sum furto auferre, inaestimabiles