comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nã ꝓdño uitã ducere : quo faci¬
mereri. Nã & in eodẽ monas¬
terio soror ipsius heresiud ma¬
ter alduulsi regis orientaliũ
anglorũ regularib subdita
disciplinis : ipso tẽpore coronã
expectabat ȩt̃nã. Cuiꝰ emula¬
ta exẽplũ: & ipsa ꝓposito pere¬
grinandi annũ totũ in p̃fata
piuncia recenta est. Deinde
ta. accepit locũ unius samiliȩ
ad septẽ trionalẽ plagã uiuri
fluminis: ubi ȩque anno uno
monachicã cũ paucis socus ui¬
tã agebat. Post hȩc facta est
abbatissa inmonas terio qͦd uo¬
cat᷑ heruteu: qͦd uidelicet mo¬
nasteriũ factũ erat ñ multo
anse. a religiosa xpi famula
cui. quȩ prima feminarum
fert᷑ in prouincia nor danhim¬
brorũ ꝓpositũ uestẽq scĩmo¬
nialis habitus consecrante
aedano epõ suscepisse. Sed illa
post ñ multũ tẽporis facti mo¬
nasterii. secessit ad ciuita tem
calcariã. quȩ a gente anglo¬
sibi mansionẽ instituit. Prȩ¬

Expanded text:
nam pro Domino vitam ducere, quo facinam pro Domino vitam ducere, quo facimereri. Nam et in eodem monasterio soror ipsius Heresuid, mater Alduulfi regis Orientalium Anglorum, regularibus subdita disciplinis, ipso tempore coronam exspectabat aeternam: cujus aemulata exemplum, et ipsa proposito peregrinandi annum totum in praefata provincia retenta est: deinde ta, accepit locum unius familiae ad septentrionalem plagam Uiuri fluminis, ubi aequo anno uno monachicam cum perpaucis sociis vitam agebat. Post haec facta est abbatissa in monasterio quod vocatur Heruteu DCL; quod videlicet monasterium factum erat non multo ante a religiosa Christi famula Heiu, quae prima feminarum fertur in provincia Nordanhymbrorum propositum vestemque sanctimonialis habitus, consecrante Aedano episcopo, suscepisse. Sed illa post non multum tempus facti monasterii, secessit ad civitatem Calcariam quae a gente Anglosibi mansionem instituit. Prae
Abbreviated transcription (Latin):
toriȩ nostrȩ ecdesiasticȩ inseren
ẽ. Anno chũcȩ incarnationis
sexcentesimo octogesimo. religiofis
monasterii qͦd dicit᷑ strenaes hale
ut supͣ retu limꝰ: post mul¬
ta quȩ fec̃ iN terris opera
cȩlestia. ad ꝑcipienda p̃mia
ta tresprimos in scłari habitu no¬
bilissime conuersata cõpleuit:
& totidẽ sequentes nobilius in mo¬
nachica uita dño consecrauit:.
Nã & nobilis natuerat. hoc ẽ. fi¬
lia ne potis ediuni regis. uocabulo
hererici: cũ qͦ etiã rege ad p̃dica¬
tionẽ beatȩ memoriȩ paulini.
primi nordanhimbrorũ epĩ. fidẽ
et sacram̃ta xp̃ĩ suscepit : atq hȩc
usq: dũ ad eiꝰ uisionẽ ꝑuenire
meruit. intemerata seruauit.
Quȩ cũ relicto habitu scłari. illi
seruire decreuisset: sec essit ad
desideratĩs exinde si quomodo pos¬
set. derelicta patria & omib quȩ¬
cunq habuerat galliã ꝑuenire :
atq in monasteriũ cale ꝑegri¬

Expanded text:
toriae nostrae Ecclesiasticae inserendtoriae nostrae Ecclesiasticae inserendest, anno dominicae incarnationis sexcentesimo octogesimo, religiosissmonasterii quod dicitur Streaneshalch, ut supra retulimus, post multa quae fecit in terris opera caelestia, ad percipienda praemia ivisis, triginta tres primos in saeculari habitu nobilissime conversata complevit, et totidem sequentes nobilius in monachica vita Domino consecravit. Nam et nobilis natu erat, hoc est, filia nepotis Aeduini regis, vocabulo Hererici: cum quo etiam rege, ad praedicationem beatae memoriae Paulini, primi Nordanhymbrorum episcopi, fidem et sacramenta Christi suscepit, atque haec usquedum ad ejus visionem pervenire meruit, intemerata servavit. Quae cum, relicto habitu saeculari, illi soli servire decrevisset, secessit ad pdesiderans exinde, si quo modo posset, derelicta patria et omnibus quaecumque habuerat, in Galliam pervenire, atque in monasterio Cale peregri
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰdẽ reginȩ minist̾ fuerat: peti¬
itq & accepit ab eo p̃ciũ suae
redẽptionis. Ac suo dno ꝓse ut
am reuersus. atq: ad suũ fracrẽ
ꝑuenieas: replicauit ex ordine
cuncta quȩ sibi aduersa. quȩ ut
IN aduersis solatia ꝓuenissent.
Cognouitq referente eo. illis
maxime tẽporib sua fuisse
uincula soluta : qͥb ꝓse missarũ
fuerant celebrata solẽma. Sed
& alia quȩ ꝑielitanti ei cõmodi
contigissea & prosꝑa: ꝑ intces¬
sonẽ frat̃nã & oblationẽ hostiȩ
salutaris. cęlitus sibi fuisse do¬
nata intellex̃. Multiq hȩc a
p̃fato iiro audientes. accensi
s infide ac deuotione pietatis :¬
adorandũ uł el emosrnas facie¬
ndas. uł ad offerendas dõ uicti¬
mas sacrȩ oblationis: ꝓ ereptio
lutare ad redẽptionẽ ualer&
& animȩ & corporis sempit̾nã
Hlanc mͥ historiã etiã quidam
eorũ qͥ ab ipso uiro in qͦfacta
ẽ. audere. narrar̃. Unde eã
qͥ aliquando cõpi: indubitant̃ his¬

Expanded text:
ejusdem reginae minister fuerat: petiitque et accepit ab eo pretium suae redemptionis, ac suo domino pro am reversus atque ad suum fratrem perveniens, replicavit ex ordine cuncta quae sibi adversa, quaeve in adversis solatia provenissent: cognovitque, referente illo, illis maxime temporibus sua fuisse vincula soluta quibus pro se missarum fuerant celebrata sollemnia. Sed et alia quae periclitanti ei commoda contigissent et prospera, per intercessionem fraternam et oblationem hostiae salutaris caelitus sibi fuisse donata intellexit. Multique haec a praefato viro audientes accensi sunt in fide ac devotione pietatis ad orandum, vel ad eleemosynas faciendas, vel ad offerendas Domino victimas sacrae oblationis, pro ereptionlutare ad redemptionem valeret et animae et corporis sempiternam. Hanc mihi historiam etiam quidam eorum, qui ab ipso viro in quo facta est audiere, narrarunt: unde eam quia liquido comperi, indubitanter His
Abbreviated transcription (Latin):
a prilium egredientes e corpo¬
re sp̃s eorũ. mox beata in uicẽ
usione coniuincti s̃: atq anglio
insterio parit̃ ad regnũ cȩles
trans lati. Sed eribertus di¬
ana prius infirmitate decoqͥ¬
ua᷑ illa ut credibile . ẽ. disposi¬
ione dnĩcȩ pietatis. ut si qͥd minꝰ
ab & meriti ab eato cudbto. sup¬
ler& hoc castigans longȩ egri¬
udiniis dolor : quatinꝰ ȩquatus
rã suo intcessori. sic̃ uno eodẽq
cpore cũ eo de corpore egredi.
a etiã una atq indissimibili se
c ꝑpetuȩ beatitudinis meruissoe
ccipi. Obut aut̃ pat̃ reuerentis¬
mꝰ in insula farne: multũ dep̃¬
atꝰ fr̃s ut ibi qͦq sepeliret᷑: ubi ñ
aruo tẽpore ꝓdnõ militarat.
t tam̃ tandẽ eorũ p̃cib uictus.
ssensũ dedit: ut ad insulã lin¬
uisfarnensiũ relatꝰ. in eccła de¬
poneret᷑. Qđ dũ factũ eõe: episco¬
patũ eccłȩ illius arino uno serua
bat uenerabilis antistes uilfridus.
donec eligeret᷑ qͥ pro cudberto

Expanded text:
Aprilium, egredientes e corpore, spiritus eorum mox beata invicem visione conjuncti sunt, atque angelico ministerio pariter ad regnum caeleste translati. Sed Hereberct divina prius infirmitate decoquitur; illa, ut credibile est, dispensatione dominicae pietatis, ut si quid minus haberet meriti a beato Cudbercto, suppleret hoc castigans longae aegritudinis dolor: quatenus aequatus gratia suo intercessori, sicut uno eodemque tempore cum eo de corpore egredi, ita etiam una atque indissimili sede perpetuae beatitudinis meruisset recipi. Obiit autem Pater reverentissimus in insula Farne, multum deprecatus fratres ut ibi quoque sepeliretur, ubi non parvo tempore pro Domino militarat. Attamen tandem eorum precibus victus assensum dedit, ut ad insulam Lindisfarnensium relatus, in ecclesia deponeretur. Quod dum factum esset, episcopatum Ecclesiae illius abat venerabilis antistes Wilfridus, donec eligeretur qui pro Cuthberto
Abbreviated transcription (Latin):
sbruarii. Wineratus nanq: ẽ
npugna australiũ saxonũ qͦs
ientra eũ edric. filius egbertiag¬
gegarat. & int̃ mediũ diem de¬
sunctus: ac post eũ idem edric
anno uno ac dimidio regnauit.
luo defuncto regnũ illud aliqͦd
tẽporis spaciũ reges dubii. uł ex¬
terni disꝑdider̃ : donec legitimus
r&x uictredus. idest filius egber¬
a confortatus in regno. religione
smul & industria gentẽ suã ab
& tranea inuasione liberaret.
pso etiã anno qͦ finẽ uitȩ acce¬
Ipit rex egfridus : ep̃m ut dixi¬
mus fecerat ordinari lindis farnen
cudbertũ : qͥ in insula ꝑmodica quȩ
appellat farne . & ab eadẽ eccła
nouẽ ferme milib passuũ in oce¬
anũ ꝓcul ab est. uitã solitariã
pannos plures inmagna corpo¬
tris
& m̃tis continentia duxerat. Qui
qͥdem a primeua aetate pue¬
ritiȩ studio religiosȩ uitȩ semꝑ
ardebat : sed ab in eunte adoles¬
centia monachicũ & nom̃ sumpsit
&ẽ habitũ. Intrauit aut̃ primomo¬

Expanded text:
bruarii. Vulneratus namque est in pugna Australium Saxonum, quos contra eum Edric filius Ecgbercti adgregarat, et inter medendum defunctus. Ac post eum idem Edric anno uno ac dimidio regnavit: quo defuncto regnum illud per aliquod temporis spatium reges dubii vel externi disperdiderunt; donec legitimus rex Uictred, id est, filius Ecgbercti, confortatus in regno, religione simul et industria gentem suam ab extranea invasione liberaret.pso etiam anno quo finem vitae accepit rex Ecgfrid, episcopum, ut diximus, fecerat ordinari LindisfarnensiCudberctum qui in insula permodica quae appellatur Farne, et ab eadem ecclesia novem ferme millibus passuum in Oceano procul abest, vitam solitariam per annos plures in magna corporis et mentis continentia duxerat. Qui quidem a prima aetate pueritiae, studio religiosae vitae semper ardebat; sed ab ineunte adolescentia monachicum et nomen adsumpsit et habitum. Intravit autem
Abbreviated transcription (Latin):
artus baculo sustentatis
intrauit eccłam : Ac proster¬
nens se adcorpus uiri dĩ. pia ini¬
tentione ꝑ eiꝰ auxiliũ dñm sibi
ppitiũ fieri p̃cabat᷑ : atq inter
p̃ces uelut in soporẽ solutꝰ. setu¬
sit ut ipse referre erat solitus.
quasi magnã latãq: manũ ca¬
put sibi in partẽ qua dolebat
tetigisse. eodẽq: tactu. totam
illã quȩ languore pressa fue¬
rat corporis sui partẽ paulatĩ
fugiente dolore ac subsequee
sisse. Quo facto mox euigilans
sanissimꝰ surrex̃ : ac ꝓsua sanita¬
te dño grãs denuo referens. qͥd
erga ͤ Actũ caẽ frĩb indicauit.
Cunctisq congaudentib ad mi¬
nisteriũ qͦd sollicitꝰ ex hibe sole¬
bat. qͣsi flagello ꝓbante castiga¬
tior redut. Sed & indum̃ta qͥb
dõ dicatũ corpus cudbera. uel
uiuũ antea. uł postea de func¬
tũ uescierans̃. etiã ipsa grã curan¬
di ñ uacar̃ : sic̃ inuolumine ui

Expanded text:
artus baculo sustentans artus baculo sustentans intravit ecclesiam; ac prosternens se ad corpus viri Dei pia intentione, per ejus auxilium Dominum sibi propitium fieri precabatur: atque inter preces velut in soporem solutus sensit, ut ipse postea referre erat solitus quasi magnam latamque manum caput sibi in parte qua dolebat, tetigisse, eodemque tactu totam illam quae languore pressa fuerat corporis sui partem, paulatim fugiente dolore, ac sanitate sisse. Quo facto, mox evigilans sanissimus surrexit, ac pro sua sanitate Domino gratias denuo referens, quid erga se actum esset fratribus indicavit: cunctisque congaudentibus ad ministerium quod solicitus exhibere solebat, quasi flagello probante castigatior rediit. Sed et indumenta, quibus Deo dicatum corpus Cudbercti, vel vivum antea, vel postea defunctum vestierant, etiam ipsa a gratia curandi non vacarunt, sicut in
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd uir eõẽ multȩ pietatis ac
religionis : in uinctoq sibi offi¬
cio suꝑnȩ tantũ mercedis grã
subditus. Hic cũ quadã die
lenas siue saga qͥb in hospita¬
li utebat᷑ in marilauasset : re¬
dieas domũ repentina medio
aliquandiu pronus iacens. uix
tandẽ resurger&. Resurgeas
aut̃ sensit dimidiã corporis
sui partẽ a capite usq ad
pedes paralrsis languore
depressam: & maximo cum
labore baculo innitens domũ
ꝑuenit. Crescebat morbus
paulatĩ: & nocte suꝑuenien¬
te grauior effectus. ẽ. ita
ut die redeunte uix ipse ꝑ
se exurgere aut incetlere ua¬
leret. Quo affectus in cõmo¬
tumbã reuerentis simi patris
cudberti: ibiq genib flexis
supplex suꝑnã pietatẽ roga¬
ret. ut uł abhuiꝰcemodilats¬
guore si hoc sibi utile eõẽ. libe¬
raret᷑. uł si se tali molestia
diutiꝰ castigari diuina ꝓuide¬
nte grã oporter&. patient̃
dolorẽ ac placida m̃te sus¬
tineret illatũ. Fecit gͥ ut ani¬
mo disposuerat: & imbecilles

Expanded text:
quod vir esset multae pietatis ac religionis, injunctoque sibi officio supernae tantum mercedis gratia subditus. Hic cum quadam die lenas sive saga quibus in hospitale utebatur, in mari lavasset, rediens domum repentina medio aliquandiu pronus jacens, vix tandem resurgeret; resurgens autem sensit dimidiam corporis sui partem a capite usque ad pedes paralysis languore depressam: et maximo cum labore baculo innitens domum pervenit. Crescebat morbus paulatim, et nocte superveniente gravior effectus est, ita ut, die redeunte, vix ipse per se exsurgere aut incedere valeret. Quo affectus incommotumbam reverentissimi Patris Cudberct, ibique genibus flexis supplex supernam pietatem rogaret, ut vel ab hujuscemodi languore, si hoc sibi utile esset, liberaretur; vel si se tali molestia diutius castigari divina providente gratia oporteret, patienter dolorem ac placida mente sustineret inlatum. Fecit igitur ut animo disposuerat, et imbecilles
Abbreviated transcription (Latin):
quã mortuo similius. Sed et
uestoñta omia qͥb indutũ erat.
ñ solũ intemerata: uerũ etiã
prisea nouitate & claritudi
titi quȩ inuenerand. qͥ tũ in re¬
motiore ab eccła loco reflu¬
is undiq pelagi fluctib cinc¬
to solitarius manebat. In hoc
et enĩ semꝑ qͣdra gesimȩ tẽpus
agere: in hoc qͣdraginta ane
continentiȩ. orationis & la¬
crimarũ deuotione transige¬
re solebat. In qͦ etiã uenera¬

Expanded text:
quam mortuo similius. Sed et quam mortuo similius. Sed et vestimenta omnia quibus indutum erat non solum intemerata, verum etiam prisca novitate et clatiti quae invenerant, qui tum forte in remotiore ab ecclesia loco refluis undique pelagi fluctibus cincto, solitarius manebat. In hoc etenim semper Quadragesimae tempus agere, in hoc quadraginta ante continentiae, orationis et lacrymarum devotione transigere solebat: in quo etiam venera
Abbreviated transcription (Latin):
tia diuinarũ scripturarum
simul & p̃ceptorũ cęlestiũ ob¬
seruantia. ac maxime elemo¬
srnarũ oꝑatione insignis: ita
ut iuxta legẽ. omĩb annis deci¬
mã ñ solũ quadrupedũ. uerũ
etiã frugũ omniũ atq pomorũ.
necnori & uestim̃torũ partem.
pauperibus daret.
olenis aut̃ latiꝰ demolis¬
trare diuma dispensatio
tus post mortẽ uiuer&e: cuius
ante mortẽ uita sublimis. cre¬
bris miraculorũ etiã patebat
indiciis : transactis sepulturȩ
eiꝰ undecĩ annis. immisit in ani¬
mo fratrũ. ut tolleren ossa il¬
lius. quȩ more mortuorũ con¬
sũpto iã & inpuluerẽ redacto
corpore reliqͦ sicca inuenienda
sed supra paium̃tũ dignȩ uene¬
rationis grã locarent. Qđ dũ
sibi placuisse eadberto antisti
lio eorũ: iussitq ut die deposi
sent. Fecer̃ aut̃ ita. Et a peri¬
entes sepulchrũ: inuenerun
corpus totũ quasi adhuc uiue¬
r& integrũ & flexibilib artu¬
um cõpagib multo dormienti

Expanded text:
 divinarum Scripturarum simul et praeceptorum caelestium observantia, ac maxime eleemosynarum operatione insignis; ita ut, juxta legem, omnibus annis decimam non solum quadrupedum, verum etiam frugum omnium atque pomorum, necnon et vestimentorum partem pauperibus daret.olens autem latius monstrare divina dispensatio, tus post mortem viveret, cujus ante mortem vita sublimis crebris etiam miraculorum patebat indiciis, transactis sepulturae ejus annis undecim, immisit in animo fratrum ut tollerent ossa illius, quae, more mortuorum, consumpto jam et in pulverem redacto corpore reliquo, sicca invenienda sed supra pavimentum dignae venerationis gratia locarent. Quod dum sibi placuisse Eadbercto antistilio eorum, jussitque ut die depositsent. Fecerunt autem ita. Et aperientes sepulcrum, invenerunt corpus totum quasi adhuc viveret integrum, et flexibilibus artuum compagibus multo dormienti
Abbreviated transcription (Latin):
signo scȩ̃ crucis: reclinauit
caput ad ceruical. Modicũq
obdormiers: ita cũ silentio ui¬
tã finiuit. Sicq factũ ẽ ut
quomꝰ simplici ac pura m̃te
tranquillaq deuotione dnõ
seruierat: ita etiã tranquil
in laudẽ conditoris cõposuerat.
us signando sese. & spm̃suũ ins
manꝰ eiꝰ cõmendando claudet
Qui etiã p̾scius sui obitus exti¬
tisse : ex his quȩ narrauimus
uidetur.

Expanded text:
signo sanctae crucis, reclinavit signo sanctae crucis, reclinavit caput ad cervical, modicumque obdormiens, ita cum silentio vitam finivit. Sicque factum est ut quomodo simplici ac pura mente tranquillaque devotione Domino servierat, ita etiam tranquillin laudem Conditoris composuerat, us, signando sese, et spiritum suum in manus ejus commendando clauderet: qui etiam praescius sui obitus exstitisse, ex his quae narravimus, videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
seo erat exiturus: ut in ea sibi
locũ qͥescendi p̃parar&e: Qui
miratꝰ cur hoc rogaret qͥ nequa¬
quã adhuc moriturus. eẽ. uide¬
ibidẽ positi. uicissim aliqua
gaudente animo una cũ eis
q ibidẽ ane inerant loquerens
ac iocarent᷑. & iã mediȩ noctis
tẽpus eae transcensũ: int̾roga
uit si eucharistiã intꝰ hab̾erit
Respondebañ. Quid opus. ẽ. eu¬
charistiȩ : Neq enĩ mori ad huc
habes: qͥ tã hilarit̃ nobiscũ uelut
sospes loqueris. Rursus ille. Et̃
tam̃ ait offerte mͥ eucharistiã
Qua accepta. in manu: int̾roga¬
uit si om̃splacidũ erga se anumũ
& sine querela controuersiae
ac rancoris habenT. Respori¬
debant om̃s placidissimã se m̃tẽ
ad illũ. & ab om̃i ira remotã
hab̾e: eũq uicissim rogabatit
om̃s dĩ famulos gero. Sicq cae
nocturnas excitari deberent.
Respondebans. Non longe. ẽ.
At ille. Bene ergo. Expecte¬
mus horã illã. Et signans se

Expanded text:
cte qua de saeculo erat exiturus, ut in ea sibi cte qua de saeculo erat exiturus, ut in ea sibi locum quiescendi praepararet: qui miratus cur hoc rogaret, qui nequaquam adhuc moriturus esse videibidem positi vicissim aliqua gaudente animo, una cum eis qui ibidem ante inerant, loquerentur ac jocarentur, et jam mediae noctis tempus esset transcensum, interroga si Eucharistiam intus haberent. Respondebant. « Quid opus est Eucharistia? neque enim mori adhuc habes qui tam hilariter nobiscum velut sospes loqueris. » Rursus ille: « Et tamen, ait, afferte mihi Eucharistiam. » Qua accepta in manu, interrogavit, si omnes placidum erga se animum, et sine querela controversiae ac rancoris haberent. Respondebant omnes placidissimam se mentem ad illum, et ab omni ira remotam habere: eumque vicissim rogabant omnes Dei famulos gero. » Sicque snocturnas excitari deberent. Respondebant, « Non longe est. » At ille: « Bene ergo, exspectemus horam illam. » Et signans se
Abbreviated transcription (Latin):
dulcissimũ conuertebat: Sua¬
uiusq resonando: doctores su¬
os uicissim auditores sui facie¬
bat. Canebat aut̃ de creatione
mundi. & origine humani ge¬
ueris. & tota genesis historia:
gressu in terrã repromissionis:
de aliis plurimis sacrȩ historiȩ
Item de terrore futuri iudcu
& horrore pȩnȩ gehenna lis
ac dulcedine regni cęlestis. mul¬
a carmina faciebat. Sed & alia
eplura de beneficiis. & iudicus
duunis: in qͥb cunctis. homines
ibamore scelerũ abstrahere .
ad dilectionẽ uͦ & sollertiam
bonȩ accionis excitare cura¬
bat. Erat enĩ uir multũ religi¬
osis & regularib disciplinis hu¬
imilit̃ subditꝰ: aduersum uͦ illos
qͥalit̃ facere uolebans. relo
magni feruoris accensus. Unde
& pulchro uitã suã fine coni-¬
clusit. Nã ꝓpinquante hora
bus p̃ueniente corporea infir¬
mitat̾e pressus ẽ. adeo tamen
moderate¬
casa: in qͣ infirmiores & qui ꝓpe
morituri. eẽ. udebant᷑. induci

Expanded text:
dulcissimum convertebat; suadulcissimum convertebat; suaviusque resonando, doctores suos vicissim auditores sui  Al., suos faciebat. Canebat autem de creatione mundi, et origine humani generis, et tota Genesis historia, egypto et ingressu in terram repromissionis, de aliis plurimis sacrae Item de terrore futuri judicii, et horrore poenae gehennalis, ac dulcedine regni caelestis multa carmina faciebat; sed et alia perplura de beneficiis et judiciis divinis, in quibus cunctis homines ab amore scelerum abstrahere, ad dilectionem vero et sollertiam bonae actionis excitare curabat. Erat enim vir multum religiosus, et regularibus disciplinis humiliter subditus; adversum vero illos qui aliter facere volebant, zelo magni fervoris accensus: unde et pulchro vitam suam fine conclusit. Nam propinquante hora bus, praeveniente corporea infirmitate, pressus est DCLXXX; adeo tamen moderatecasa, in qua infirmiores et qui prope morituri esse videbantur, induci
Abbreviated transcription (Latin):
licũ qͥ sibi p̃erat. qͥd doni ꝑcepis¬
sec indicauit : atq ad abbatissã
ꝑductꝰ iussus ẽ multis doctiori¬
bus uiris p̾sentib indicare som¬
niũ. & dicere carm̃: ut uniuer¬
sorũ iudicio. qͥd uł unde eãe qͦd
referebat ꝓbaret᷑. Uisũq est
omĩb cęlestẽ ei a d nõ concessã
eẽ. grãm: exponebantq illi quen¬
dã sacrȩ historiȩ siue doctri¬
nȩ sermonẽ : p̃cipientes eũ si pos¬
set hunc in modulationẽ carmi¬
nis transferre At ille suscepto
negocio abiit : & mane redieas
obtimo carmine qͦd iubebae cõ¬
positũ reddidit. Unde mox ab¬
batissa amplexata grãmdi
relinquere. & monachicũ sus
cipe ꝓpositũ docuit. Suscep¬
tũq inmonasterio cũ omibus
suis. fr̃m cohorti associauit: ius¬
sitq illũ seriẽ sacrȩ historiae
doceri. At ipse cuncta quȩ au¬
diendo discere poterat. reme¬
morando secũ. & quasi Maundũ
animal ruminando : in carmen

Expanded text:
licum qui sibi praeerat, quid doni percepislicum qui sibi praeerat, quid doni percepisset indicavit, atque ad abbatissam perductus, jussus est, multis doctioribus viris praesentibus, indicare somnium et dicere carmen, ut universorum judicio quid vel unde esset quod referebat, probaretur. Visumque est omnibus, caelestem ei a Domino concessam esse gratiam. Exponebantque illi quendam sacrae historiae sive doctrinae sermonem, praecipientes ei, si posset, hunc in modulationem carminis transferre. At ille suscepto negotio abiit, et mane rediens, optimo carmine quod jubebatur, compositum reddidit. Unde mox abbatissa amplexata gratiam Dei relinquere, et monachicum sussusceptumque in monasterium cum omnibus suis fratrum cohorti adsociavit, jussitque illum seriem sacrae historiae doceri. At ipse cuncta quae audiendo discere poterat, rememorando secum et quasi mundum animal, ruminando, in carmen
Abbreviated transcription (Latin):
cantare habes. Quid inquit
debeo cantare : & ille : can¬
ta in qͥt principiũ creatura¬
rũ. Quo accepto responso.
statĩ ipse cȩpit cantare iN
laudẽ dĩ creatoris uersus qͦs
nunquã audierat: quorũ isce
est sensus. Nunc laudare
debemꝰ auctorẽ regni celestis.
potentiã creatoris & consili¬
ũ illius facta patris głae
Quomͦ ille cũ sit aet̃nus ds̃.
omniũ muraculorũ auctor
extitit. Qui primo filiis ho¬
minũ. elũ ꝓculmine teca:
de hinc terrã cus tostium̃m
generis om̃ps ercauit. Hic
ẽ. sensus : ñ aut̃ ordo ipse uer¬
borũ quȩ dormiens ille cane¬
bat. Neq enĩ possunt carmina
quãius obtime cõposita ex alia
in aliã linguã ad uerbũ. sine
detrim̃to sui decoris ac digni¬
tatis trans ferri. Ecurgens aut̃
asomno. cuncta quȩ dormiens
cantauerat memorit̃ recinuit:¬
& eis mox plura in eodẽ modo
uerba dõ digni carminis adiun¬
xit. Ueniensq manefacto ad uil¬

Expanded text:
cantare habes. » « Quid, inquit, cantare habes. » « Quid, inquit, debeo cantare? » At ille, « Canta, inquit, principium creaturarum. » Quo accepto responso, statim ipse coepit cantare in laudem Dei conditoris versus, quos nunquam audierat, quorum iste est sensus: « Nunc laudare debemus auctorem regni caelestis, potentiam creatoris, et consilium illius facta Patris gloriae. Quomodo ille cum sit aeternus Deus, omnium miraculorum auctor exstitit, qui primo filiis hominum caelum pro culmine tecti, dehinc terram custos humani generis omnipotens creavit. » Hic est sensus, non autem ordo ipse verborum quae dormiens ille canebat; neque enim possunt carmina, quamvis optime composita, ex alia in aliam linguam ad verbum sine detrimento sui decoris ac dignitatis transferri. Exsurgens autem a somno, cuncta quae dormiens cantaverat, memoriter retinuit, et eis mox plura in eundem modum verba Deo digni carminis adjunxit. Veniensque mane ad vil
Abbreviated transcription (Latin):
fatutꝰ. canendi artẽ didicit:
sed diuinitꝰ aditus. gratis. A¬
eanendi donũ accepit. Vnde
nis unquã friuoli&e sup̃ua¬
cui poemiatis facere potuit:
sed ea tantũmͦquȩ ad religio¬
nẽ ꝑtinen. religiosam eiꝰ liui¬
guã decebant. Si qͥdem in ha¬
bitu scłari usq ad tẽporã ꝓ¬
uectioris ȩtatis constitutus:
nil carminũ aliquando didi¬
cerat. Unde nonnunquã in
coniuiuo cũ. eoẽ lȩticiȩ causa¬
tare debens: ille ubi appro¬
pinquare sibi citharã cerne¬
bat. surgebat amedia cęna.
& egressus ad suã domũ re¬
pedabat. Qđ dũ tẽpore
quodã facerae. & relicta do¬
mo comuuui. egressus ed̃e
ad stabula ium̃torũ quorũ
ei custodia nocte illa erat de
salutans ac suo appellans no¬
mine : cedmon in qͥt canta
mͥ aliqͥd At ille respondeis
nescio inqͥt cantare. Nam&
ideo de coniuino egressus.
huc secessi: qͥa cantare nor
poterã. Rursũ ille qͥ cũ eo
loquebat᷑: at tam̃ ait michi

Expanded text:
stitutus canendi artem didicit; stitutus canendi artem didicit; sed divinitus adjutus gratis canendi donum accepit. Unde nihil unquam frivoli et supervacui poematis facere potuit; sed ea tantummodo quae ad religionem pertinent, religiosam ejus linguam decebant. Siquidem in habitu saeculari usque ad tempora provectioris aetatis constitutus nil carminum aliquando didicerat. Unde nonnunquam in convivio, cum esset laetitiae causatare deberent, ille ubi adpropinquare sibi citharam cernebat, surgebat a media coena et egressus ad suam domum repedabat. Quod dum tempore quodam faceret, et relicta domo convivii egressus esset ad stabula jumentorum quorum ei custodia nocte illa erat dele salutans, ac suo appellans nomine: « Caedmon, inquit, canta mihi aliquid. » At ille respondens, « Nescio, inquit, cantare; nam et ideo de convivio egressus huc secessi, quia cantare non poteram. » Rursum ille qui cum eo loquebatur, « Attamen, ait, mihi
Abbreviated transcription (Latin):
so diligebat. obitus illius in
uisione apparuerit : quȩ ani¬
eiꝰ cũ anglis ad cęlũ ire conspe
orandũ ꝓanima eiꝰ. etiã prius¬
quã cȩtera congregatio eiꝰ obi¬
tũ cognouisset excitauerit. Qđ¬
dũ ita fuisset factũ: mox coni¬
gregationi mane facto in notuit.
Erat enĩ hȩc ipsa hora cũ aliis ñ¬
nullis xp̃i ancillis. in extremis
monasterulocis seorsũ posita:
donec regularit᷑ inftitutȩ. in
societatẽ congregationis susci¬
pereritur
Nhuiꝰ monasterio abbatissȩ
fuit fr̃ quidã diuina gratia
ligioni & pietati apta facere so¬
lebat: ita ut quieqͥd ex diuinis
litteris ꝑ int̃pretẽ discer&e. hoc
ipse post pusillũ uerbis poeticis
maxima suauitate & cõpuncti¬
one cõpositis. in sua id est anglo¬
rũ ligua ꝓferret. Cuiꝰ carmi¬
nib multorũ sepe animi ad
& alii post illũ ingente anglo¬
rũ religiosa poemata facere
tẽptabañ sed nullus eũ ȩqui
ab hominib neq ꝑ homint̃ in¬

Expanded text:
amore diligebat, obitus illius in amore diligebat, obitus illius in visione apparuerit, quae anejus cum angelis ad caelum ire conspexorandum pro anima ejus, etiam priusquam caetera congregatio ejus obitum cognovisset, excitaverit. Quod ita fuisse factum mox congregationi mane facto innotuit. Erat enim haec, ipsa hora cum aliis nonnullis Christi ancillis in extremis monasterii locis seorsum posita, donec regulariter institutae in societatem congregationis susciperenturhujus monasterio abbatissae fuit frater quidam divina gratia ligioni et pietati apta facere solebat; ita ut quicquid ex divinis literis per interpretes disceret, hoc ipse post pusillum verbis poeticis maxima suavitate et compunctione compositis, in sua, id est, Anglorum lingua proferret. Cujus carminibus multorum saepe animi ad et alii post illum in gente Anglorum religiosa poemata facere tentabant; sed nullus eum  Al.,ab hominibus, neque per hominem in
Abbreviated transcription (Latin):
cũ illa audisset. suseitauuc
cunctas sorores: & in eccłam
conuocatas. orationib ac psal.¬
mis ꝓanima matris operã cda¬
re monuit:. Qđ cũ residuo no¬
ctis tẽpore diligent᷑ a gerens :
uener̃ primo diluculo fr̃s qui
eiꝰ obitũ nunciareã. a loco ubi
defuncta .ẽ. At illȩ respori¬
dentes: dixer̃ se prius eadem
cognouisse. Et cũ exponereas
ꝑ ordinẽ quomͦ hȩc uł quando
didicissent: inuentũ. ẽ. eadc̃
hora transitũ eiꝰ illis ostensũ. eẽ.
ꝑ usionẽ. qua illã referebant
exisse de mundo. Pulchraq
rerũ concordia ꝓcuratũ. est.
diumitꝰ: ut cũ illi exitũ eiꝰ de
hac uident. tunc isti introitũ
eiꝰ iuꝑpetuã animarũ uitã cog¬
noscereas: Distant aut̃ int̾ se
monasteria hȩc. tredecĩ ferme
milib passuũ. Fer̃ aut̃ quod
eadẽ nocte in ipso qͦq monas¬
terio ubi p̃fata di famula
obiit. cuidã uirginũ dõ deuo¬
tarũ quȩ illã amore immen

Expanded text:
cum illa audisset, suscitavit cum illa audisset, suscitavit cunctas sorores, et in ecclesiam convocatas, orationibus ac psalmis pro anima matris operam dare monuit. Quod cum residuo noctis tempore diligenter agerent, venerunt primo diluculo fratres qui ejus obitum nunciarent, a loco ubi defuncta est. At illae respondentes dixerunt se prius eadem cognovisse: et cum exponerent per ordinem quomodo haec vel quando didicissent, inventum est, eadem hora transitum ejus illis ostensum esse per visionem, qua illam referebant exisse de mundo. Pulchraque rerum concordia procuratum est divinitus, ut cum illi exitum ejus de hac vita viderent, tunc isti introitum ejus in perpetuam animarum vitam cognoscerent. Distant autem inter se monasteria haec tredecim ferme millibus passuum. Ferunt autem quod eadem nocte, in ipso quoque monasterio ubi praefata Dei famula obiit, cuidam virginum Deo devotarum quae illam immenso
Abbreviated transcription (Latin):
annos delicata dño uirginita¬
te in monachica conuersatio¬
ne seruiebat. Hȩc tunc indor¬
mitorio sororũ pausans. au¬
diuit subito in aere notũ cãpa¬
nȩ sonũ: qͦ ad orationes excita¬
riuł conuocari solebant̃. cũ
qͥs eorũ de scło fuisset euocatꝰ.
Aptisq ut sibi uidebat᷑ oculis:
aspex̃ de tecto domꝰ culmine
tantib: ac ducentib: angłis ad
celũ ferri. Cũq somno excussa
uidet ceteras pausantes circa se
sorores: intellex̃ uł insomnio
uł inuisione m̃tis ostensũ sibi. eẽ.
qđ uidãt. Statĩq exurgeis: ni¬
mio timore ꝑt̾rita cucurrit ad
uirginẽ quȩ tc̃ monasterio ab¬
batissȩ uice p̃fuit. cui nom̃ erat.
frigid: fletuq ac lacrimis mul¬
tũ ꝑfusa. ac suspiria longa tra¬
hens. nunciauit matrẽ illarũ
omniũ hildã abbatissam iã mi¬
grasse de scło: & se aspectante
cũ luce imm̃sa ducib angłis ad
aet̃nȩ limina lucis. & suꝑnorũ
consortia ciuiũ ascendisse. Qđ

Expanded text:
annos dedicata Domino virginitaannos dedicata Domino virginitate, in monachica conversatione serviebat. Haec tunc in dormitorio sororum pausans, audivit subito in aere notum campanae sonum, quo ad orationes excitari vel convocari solebant, cum quis eorum de saeculo fuisset evocatus: apertisque, ut sibi videbatur, oculis aspexit, detecto domus culmine,tantibus ac ducentibus angelis ad caelum ferri. Cumque somno excussa videret caeteras pausantes circa se sorores, intellexit vel in somnio vel in visione mentis ostensum sibi esse quod viderat. Statimque exsurgens nimio timore perterrita cucurrit ad virginem quae tunc monasterio abbatissae vice praefuit, cui nomen erat Frigyd, fletuque ac lacrymis multum perfusa, ac suspiria longa trahens nunciavit, matrem illarum omnium Hild abbatissam jam migrasse de saeculo, et se aspectante cum luce immensa ducibus angelis ad aeternae limina lucis et supernorum consortia civium ascendisse. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
gregẽ. & publice & priuatim
docere pret̃mittebat. Nam
stio p̃docta exẽplo. monebat
om̃s & in salute accepta corpo¬
lris
dnõ obtẽperant̃ seruiendũ & ias
aduersis rerũ siue infirmitatib
membrorũ. fidelit̃ dño. eẽ. grãs
semꝑagendas. Septimo gͦ suȩ
infirmitatis anno conuerso ad
interanea dolore. addiẽ ꝓue¬
nit ultimũ: & cirea gallicantũ
ꝓcepto iuatico sacroscȩ̃ cõmu¬
nionis. cũ accersitis ancillis xp̃i
quȩ erañ in eodẽ monasterio
de seruanda eas inuicẽ immo
cũ om̃ib pace euangłica admo¬
ner &. int̃ uerba exhortatio¬
nis lȩta mortẽ uidit: in mo
ut uerbis dni loquar. de morte
transiuit ad uitã. Qua uideli¬
cet nocte. dñs om̃ps obitũ ipsi¬
us in alio longiꝰ posito monaste¬
rio qͦd ipsa eodẽ Auno constru¬
xerat. & appellat᷑ hacanos ma¬
nifesta uisione reuelare dig¬
natꝰ .ẽ. Erat in eodẽ monasterio
quȩclã scĩmonialis femina uo-¬

Expanded text:
gregem et publice et privatim gregem et publice et privatim docere praetermittebat. Nam suo praedocta exemplo, monebat omnes, et in salute accepta corporis Domino obtemperanter serviendum, et in adversis rerum sive infirmitatibus membrorum fideliter Domino esse gratias semper agendas. Septimo ergo suae infirmitatis anno, converso ad interanea dolore, ad diem pervenit ultimum, et circa galli cantum, percepto viatico sacrosanctae communionis, cum accersitis ancillis Christi quae erant in eodem monasterio, de servanda eas invicem, immo cum omnibus pace evangelica admoneret; inter verba exhortationis laeta mortem vidit, immo, ut verbis Domini loquar, de morte transivit ad vitam. Qua videlicet nocte Dominus omnipotens obitum ipsius in alio longius posito monasterio quod ipsa eodem anno construxerat et appellatur Hacanos, manifesta visione revelare dignatus est. Erat in ipso monasterio quaedam sanctimonialis femina, no
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs felix industriȩ ac uirtutis eiꝰ
rumor ꝑuenit. occasionẽ salu¬
tis & correptionis ministrauit.
sportebat nanq impleri som¬
niũ. qͦd mat̃ eiꝰ bregusuid in ut¬
fantia eiꝰ uidit. Quȩ cũ uir eiꝰ
ereric exular& subrege brit¬
tonũ cerdice. ubi & ueneno pe¬
rut. uidit ꝑ somniũ quasi subi¬
to sublatũ eũ quęsierit cũ omĩ
diligentia : nullũq eiꝰ uspiam
uestigiũ apparuerit. Uerum
cũ sollertissime illũ quȩ sierit:
ex timplo se repperisse sub ues¬
gore luminis refulgere uidela¬
tim. ut om̃s brittanniȩ fines
illius grã splendoris impleret
ne uiuere uolentib ex ẽpla ope¬
rũ lucis p̃buit. Uerũ illa cũ mul¬
tis annis huic monasterio p̃esser.
placuit pio ꝓuisori salutis nr̃ȩ
cussa et enĩ febrib. acri cępit
ardore facigari: & ꝑ sex conti¬
nuos annos eadẽ molestia labo¬
rare ñ cessabat. In qͦ toco tẽpo¬
re nunquã ipsa uł conditori
suo grãs agere. uł cõmissũ sibi

Expanded text:
triae ac virtutis ejus rumor pervenit, occasionem salutis et correctionis ministravit. Oportebat namque impleri somnium quod mater ejus Bregusuid in infantia ejus vidit: quae cum vir ejus Hereric exularet sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno periit, vidit per somnium, quasi subito sublatum eum quaesierit cum omni diligentia, nullumque ejus uspiam vestigium apparuerit. Verum cum sollertissime illum quaesisset, extemplo se reperire sub vesgore luminis refulgere videbatur, ut omnes Brittaniae fines illius gratia splendoris impleret.ne vivere volentibus exempla operum lucis praebuit. Verum illa cum multis annis huic monasterio praeesset, placuit pio provisori salutis nostracussa etenim febribus, acri coepit ardore fatigari; et per sex continuos annos eadem molestia laborare non cessabat: in quo toto tempore nunquam ipsa vel conditori suo gratias agere, vel commissum sibi
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s iciꝰdẽ habitaculi pauim̃to
sueã facere. Erat aut̃ tellus
durissima & saxosa: cui nulla
plena inuenta. ẽ: quȩ usq ad hanc
diẽ sufficientẽ cunctis illo ad¬
uenientib grẽ sue celestis copiã
congruo seminar&e: nil omnino¬
ñ dico spicarũ. sed ne herbȩ qͥdem
ex eo germinari usq ad estatis tẽ¬
pora contigit. Unde uisitantib se
ex more fr̃ib ordeũ iussit affer¬
ri: si forte uł nacura soli illiꝰ. uł
uoluntas e&̃ suꝑni largitoris. ut
illius frugis ibi potiꝰ seges oriret᷑
Qđ dũ sibi allatũ. ultra omẽ tem¬
pus serendi. ultra omnẽ spe fruc¬
tificandi eodẽ in agro sereret :
mox copiosa seges exorta. deside¬
ratã ꝓprii laboris uiro dĩ refe¬
etionẽ p̃bebat. Cũ gͦ multis ibi
gerisqua mansio cł erat ualla¬
ita
ut cȩlũ tantũ ex ea cuiꝰ introitũ
sitiebat aspicere posset: contigt

Expanded text:
fratres in ejusdem habitaculi pavimento fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulla plena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo advenientibus gratiae suae caelestis copiam congruo seminaret, nil omnino, non dico spicarum, sed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tempora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Dei refectionem praebebat. Cum ergo multis ibidgeris quo mansio ejus erat vallata, ut caelum tantum ex ea, cujus introitum sitiebat, aspicere posset, con
Abbreviated transcription (Latin):
x hinc cudbertus erescentib
meritis religiosȩ intencionis:
ad anachoreticȩ qͦq contẽplationis
quȩ diximꝰ silentia secreta ꝓuenit:¬
Uerũ qͥa de uita illius & iurtutib
annosplures ante sufficient᷑. et
uersib heroicis. & simplici oratio¬
ne conscripsimꝰ: hoc totũ in p̃sen¬
ti cõmemorare satis sit qͦd adicurus
insulã ꝓtestatus . c̃. frib dicens. Si
michi diuina grã in loco illo dona¬
uerit. ut de oꝑe manuũ mearũ
uiuere queã: libens ibi morabor.
Sin alias : ad uos citissime dõ uole¬
nte reuertar. Erat aut̃ locus
& aquȩ prorsus & frugis & arboris
in ops: sed & spũum malignorũ fre¬
quentia. humanȩ habitationi minꝰ
accõmodus: sed ad uiri dĩ. habi¬
tabilis ꝑ omia factus . ẽ. Si qͥdem
ad aduentũ eiꝰ : sps recessere ma
hostib mansionẽ angustã circum¬
uallante aggere . & in ea domos¬
necessarias uiuante frm manu
idest oratoriũ & habitaculũ cõ¬
mune conscruxisset : iussit

Expanded text:
xin Cudberct crescentibus meritis religiosae intentionis, ad anachoreticae quoque contemplationis, quae diximus, silentia secreta perveniterum quia de vita illius et virtutibus ante annos plures sufficienter et versibus heroicis, et simplici oratione conscripsimus, hoc tantum in praesenti commemorare satis sit, quod aditurus insulam protestatus est fratribus, dicens: « Si mihi divina gratia in loco illo donaverit, ut de opere manuum mearum vivere queam, libens ibi morabor; sin alias, ad vos citissime Deo volente revertar. » Erat autem locus et aquae prorsus et frugis et arboris inops, sed et spirituum malignorum frequentia humanae habitationi minus accommodus: sed ad votum viri Dei habitabilis per omnia factus est, siquidem ad adventum ejus spiritus recessere  Ahostibus mansionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante fratrum manu, id est, oratorium, et habitaculum commune construxisset, jussit
Abbreviated transcription (Latin):
aidati qͥ primꝰ eiꝰ loci ep̃s fuit. cũ
monachis illuc. & ipse monachus
adueniens: monachicã in eo core¬
uersationem instituit : quomͦ & priꝰ
beatꝰ pat̃ augustinꝰ incantiã fecis¬
se noscit᷑. scribente ei reuerentis¬
simo papa gregorio: qͦd & supra
exposuimꝰ. Sed qͥa tua frat̃nitas¬
inqͥt monas terialis regulis eru¬
dita. seorsũ fieri ñ debet acleri¬
cis sius: in eccła anglorũ quae
nuꝑ auetore dõ ad fidẽ ꝓduc¬
ta. ẽ. hanc debet conuersatio¬
nẽ instituere. quȩ in initio nas¬

Expanded text:
Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, cum Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, cum monachis illuc et ipse monachus adveniens, monachicam in eo conversationem instituit: quomodo et prius beatus Pater Augustinus in Cantia fecisse noscitur, scribente ei reverentissimo papa Gregorio, quod et supra psit: « Quia tua fraternitas, monasterii regulis erudita, seorsum vivere non debet a clericis suis, in Ecclesia Anglorum, quae nuper, auctore Deo, ad fidem perducta est, hanc debet conversationem instituere, quae in initio nas
Abbreviated transcription (Latin):
montib procul positi. aliis horron
erant ad uisitandũ : & pauptate
parit̃ acrusticitate sua. doctoꝵ
arcebañ accessũ. Quos tunc ille
piolibent̃ mancipatꝰ labori. tantis¬
tria : ut de monasterio egressius
do duab uł trib. ñ nunquã eaũ
m̃se pleno domũ ñ redir&. sed de¬
moratꝰ in montanis. plebẽ rusc¬
cã uerbo p̃dicationis simul et
oꝑe iuirtutis. ad cęlestia regna¬
uocaret. Cũ gͦ uenerabilis dnũ
famulus. multos in mail rosensi mo¬
nasterio degens annos. indignis uir
ipsius eata ad insulã lincdis faruti¬
Isium:
it abi qͦq frĩb custodiã discipli¬
nȩ regularis & auctoritate ꝓpo¬
sti intimaret & ꝓpria actione
p̃monstrar& . Nã & ipsu locum
cunc idem reuerentis simꝰ pat̃. ab¬
latis iure regebat. Si qͥdem a tẽpo¬
rib ibidẽ antiqͥs. & ep̃s cũ clero. &
ibbas solebat manere cũ mona¬
dns qͥ tam̃ & ipse ad curã epĩ fa¬
miliarit̃ ꝑtinerent : qͥa nimirũ

Expanded text:
montibus procul positi aliis horrori montibus procul positi aliis horrori erant ad visendum, et paupertate pariter ac rusticitate sua doctorum prohibebant accessum. Quos tamen ille pio libenter mancipattria, ut de monasterio egressus do duabus vel tribus, nonnunquam etiam mense pleno domum non rediret; sed demoratus in montanis, plebem rusticam verbo praedicationis simul et opere virtutis ad caelestia vocaret. Cum ergo venerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio degens annos, magnis virtutipsius Eata ad insulam Lindisfarnensium, ut ibi quoque fratribus custodiam disciplinae regularis et auctoritate praepositi intimaret, et propria actione praemonstraret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus Pater abbatis jure regebat. Siquidem a temporibus ibidem antiquis et episcopus cum clero, et abbas solebat manere cum monachis; qui tamen et ipsi ad curam episcopi familiariter pertinerent. Quia nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩlib& demonicȩ artis archana
cohibere ualerea. Ad ut rorunq
gͦ corrigendũ errorẽ. crebro ipse
de monasterio egressus. aliqͦtieas
equo sedens. sed & sepiꝰ pedib ince¬
ders. circũ positas ueniebat ad uil¬
las: & iuã ueritatis p̃dicabat er¬
rantib. Qd ipsũ etiã boisil suo tẽ¬
pore facere consueuerat. Erat
qͥppe moris eo tẽpore popłis a te¬
glorũ ut ueniente in uillã cleri¬
co uł prbo. cuncti ad eiꝰ imꝑium
uerbũ audituri confluererit:
Porro cudberto tanta dicendi¬
erat peritia. tantus amor ꝓsua¬
dendi quȩ cȩꝑat. tale uultus an¬
glici lum̃: ut nullus p̃seratium
latebras ei sui cordis celare p̃¬
sumer& : om̃s palã quȩ gesse¬
rañ confitendo ꝓferrent:
qͥa nimirũ hȩc eadem illũ late¬
re nullomͦ putabant : & confest
dignis ut imꝑabat penitentiȩ sni¬
ctib abstergerent. Solebat aut̃
ea maxime loca ꝑagrare. illis ꝑͥ¬
dicare in uiculis. qͥ in arduis aspsi

Expanded text:
quaelibet daemoniacae artis arcana, quaelibet daemoniacae artis arcana, cohibere valerent. Ad utrorumque ergo corrigendum errorem crebro ipse de monasterio egressus, aliquoties equo sedens, sed saepius pedibus incedens, circumpositas veniebat ad villas, et viam veritatis praedicabat errantibus, quod ipsum etiam Boisilus suo tempore facere consueverat. Erat quippe moris eo tempore populis Anglorum, ut veniente villam clerico vel presbytero cuncti ad ejus imperium verbum audituri confluerent, lPorro Cudbercto tanta erat docendi peritia, tantus amor persuadendi quae coeperat, tale vultus angelici lumen, ut nullus praesentium latebras ei sui cordis celare praesumeret, omnes palam quae gesserant confitendo proferrent, quia nimirum haec eadem illum latere nullo modo putabant, et confessa dignis, ut imperabat, poenitentiae fructibus abstergerent. Solebat autem ea maxime loca peragrare, illis praedicare in vinculis, qui in arduis, asperisque
Abbreviated transcription (Latin):
uir omniũ mansuetissimꝰ ac sim¬
plicissimꝰ regebat : qͥ postea ep̃s
agustaldensis siue lindisfarne¬
sis eccłȩ factꝰ.ẽ. ut supͣ memora¬
uimꝰ Cui tẽpore illo p̃positus
boisil. magnarũ uirtutũ & pro¬
phetici sp̃s sacerdos fuit. Huius
discipulatui cudbertꝰ humilit̃
subditus: & scientiã scriptura
rũ ab eo et bonorũ operũ sũpsit
exẽpla. Qui postquã migrauit ad
dñm. cudbertꝰ eidẽ monasterio fa
te magistri. & exẽplo suȩ actionis
regularẽ instituebat aduitam
Nec solũ ipsi monasterio. regula¬
ris uitȩ monita simul & exempla
p̃bebat: sed & uulgus circũposicũ
longe latȩq:. auita stultȩ cor¬
succudinis. ad cȩlestiũ gaudiorũ
conuertere curabat amorem.
Nã & multi fidẽ quã habeban
iniqͥs ꝓfanabant oꝑib & aliqui
etiã tẽpore mortalitatis neglec¬
buti. ad erratica ido latriȩ me¬
dicamina concurrebant. qmis
sam adõ conditore plagã ꝑ ir¬
cantationes uł filacteria. uł alia

Expanded text:
vir omnium mansuetissimus ac simplicissimus regebat: qui postea episcopus Hagustaldensis, sive Lindisfarnensis Ecclesiae factus est, ut supra memoravimus: cui tempore illo praepositus Boisil magnarum virtutum et prophetici spiritus sacerdos fuit. Hujus discipulatui Cudberct humiliter subditus, et scientiam arum et bonorum operum sumpsit exempla. Qui postquam migravit ad Dominum Cudberct eidem monasterio facte magistri, et exemplo suae actionis regularem instituebat ad vitam. Nec solum ipsi monasterio regularis vitae monita simul et exempla praebebat, sed et vulgus circumpositum longe lateque a vita stultae consuetudinis ad caelestium gaudiorum convertere curabat amorem. Nam et multi fidem quam habebant, iniquis profanabant operibus: et aliqui etiam tempore mortalitatis, neglecento, ad erratica idolatriae medicamina concurrebant, quasi missam a Deo conditore plagam per incantationes vel alligaturas, vel alia
Abbreviated transcription (Latin):
um consensu ad episcopatũ eccłȩ
lindis farnensis eligeret᷑. Qui cũ
multis legatariis ac litteris ad
se p̃missis. neqͣquã suo monasterio
posset erui : tandẽ rex ipse p̃fa
gauit. Conueniuns̃ & de ipsa io¬
sula lindisfarnensi in hoc ipsum
multi de frĩb: genu flectunt
om̃s adiurad ꝑ dñmn. lacrimas
fundunt. obsecrant. donec ipsu
qͦq lacrimis plenũ dulcib extra¬
uis multũ reniteas. unanima cui¬
torũ uoluntate suꝑat᷑. acq ad
suscipiendũ episcopatꝰ officiũ col¬
lũ summittere cõpellit᷑: eo mauꝰ¬

Expanded text:
um consensu ad episcopatum Ecclesiae Lindis farnensis eligeretur. Qui cum multis legatariis ac literis ad se praemissis, nequaquam suo monasterio posset erui; tandem rex ipse praefatgavit. Conveniunt et de ipsa insula Lindisfarnensi in hoc ipsum multi de fratribus, genuflectunt omnes, adjurant per Dominum, lacrimas fundunt, obsecrant; donec ipsum quoque lacrimis plenum dulcibus extravis multum renitens, unanima cunctorum voluntate superatur, atque ad suscipiendum episcopatus officium collum submittere compellit
Abbreviated transcription (Latin):
possidẽ ñ possint: creditũ ẽ. tam̃
qͦd hi qͥ merito impietatis suȩ ma¬
ledicebant᷑. ocius dño uindice pȩ¬
nas sui reatus luereas. Siqͥdem
anno post hunc ꝓximo. idem rex
cũ temere exercitũ ad uastandã
pictorũ ꝓuinciã duxisset. mul¬
tũ ꝓhibentib amicis. & maxime
beatȩ memoriȩ eudberto. qui
nuꝑ fuerat orchinatꝰ ep̃s inta oduc¬
tus ẽ. simulantib fugã hofaib ini
Anguffĩ in accessorũ montiũ. & cũ
maxima parte copurũ quas secũ
adduxerat extinctꝰ. anno ȩtatis suȩ
dente noluerat audire reueren¬
tissimũ patrẽ ecbertũ. ne scotiã
nil se ledentẽ impugnar&. actũ ẽ.
illi ex pęna peccati illius. ne nunc
eos qͥ ipsũ ab interitu reuocare cu¬
piebads̃ audirae. Ex qͦ tẽpore spes
cepit & uirtꝰ regni anglorũ flue¬
re : ac recro sublapla referri. Nã
& picti. terrã possessionis suȩ. quã
tenuer̃ angli &e scoti qͥ erañ inbrit¬

Expanded text:
possidere non possint, creditum est tamen possidere non possint, creditum est tamen quod hi qui merito impietatis suae maledicebantur, ocius Domino vindice poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum Pictorum provinciam duxisset, multum prohibentibus amicis et maxime beatae memoriae Cutberto, qui nuper fuerat ordinatus episcopus, introductus est, simulantibus fugam hostibus, in angustias inaccessorum montium, et cum maxima parte copiarum quas secum adduxerat, exstinctus anno aetatis suae dente noluerat audire reverentissimum Patrem Ecgberctum, ne Scottiam nil se laedentem impugnaret, datum est illi ex poena peccati illius, ne nunc eos qui ipsum ab interitu revocare cupiebant, audiret. Ex quo tempore spes coepit et virtus regni Anglorum fluere, ac retro sublapsa referri. Nam et Picti terram possessionis suae quam tenuerunt Angli et Scotti qui erant in Brit