comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut ꝑ se.dut ꝓsuos missos accipiant. & unusquisq
suã diocesĩ ceteris epis. abbatib. comitib & aliis fide¬
lib nr̃is ea transcribi faciant. & in suis comitatib corã
om̃ib relegant. ut cunctis na ordinatio & uolur¬
a ea adnr̃am notitiã ꝑferat. ut nullus hoc p̃termit¬
tere p̾sumat. Uassi qͦq & uassalli nr̃i nobis famulan¬
tes uolumꝰ ut condignũ apud om̃s habeant honor
sicut a genitore nr̃o & a nobis sepe aminonitũ est.
De nominibus laicorum in quibus missi domiri¬
ci legatione funguntur
Inuesontio que est diocesis bernoini archi epĩ. heiminꝰ
eps & manogoldus comes. In mogontio quȩ est diocisis
cin ep̃s quando potuerit. &
quando ei ñ licu¬
erit. Hruothadius ep̃s eius
fridus comessint. suꝑ sex uide¬
lic& comitatus.
id est remis. catalon. suessionis. siluanectis. beluacus
diocesim ꝑtinent. id est nouia macensẽ. ambianen¬
siũ. taruuanensẽ. & camaracensẽ. Ragenarius ip̃s

Expanded text:
os missos accipiant, et unusquisque per suam diocesim ceteris episcopis, abbatibus, comitibus, et aliis fidelibus nostris ea transcribi faciant et in suis comitatibus coram omnibus relegant, ut cunctis nostra ordinatio et volunet ea ad nostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque et vassalli nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, sicut a genitore nostro et a nobis saepe admonitum est. 25. De nominibus locorum, in quibus missi dominici legatione funguntur. In Vesuntio, quae est diocesis Bernoini archiepiscopi, Heiminus episcopus et Monogoldus comes. In Mogontia, quae est diocesis chiepiscopus, quando potuerit; et quando ei non licuerit, Ruothadus episcopus eius fridus comes sint, super sex videlicet comitatus, id est Remis, Catolonis, Suessionis, Silvanectis, Belvacus,diocesim pertinent, id est Noviomacensem, Ambianensem, Tarvanensem, et Camaracensem, Ragnarius episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. excipit aut̃ quosdã contractos. quos in sequentib
ex ponit cipitulis. ꝑ quos & ȩccłarũ immobiles res alienari
possunt. xenodochiũ iđ est locus uenerabilis in qͦ pere¬
grini suscipiuntur. prochotrophiũ id ist locus uenera¬
bilis in qͦ pauperes & infiriniliomines pascuntur. noso¬
chomiũ id est locus uenerabilis inqͦ egroti homines pascun¬
tur Or phanotro phiũ id est locus uenerationis. in quo
parentib orbati pauperes pascuntor Geronto chomiũ
id est locus uenerabilis. in qͦ pauperes & ꝓpt᷑ senatutẽ
solã infirmi homines curantur. Brethotrophiũ. idest
Locus uenerabilis in quo infantes alintur.
De hoc quomodo liceat imperatori ressancti
loci trans ferri
i princeps uoluent rem inmoblẽ loco scõ prestare. &
accipere ab eo aliã immobilẽ & eo modo ꝑmutationẽ
contrahere liceat hoc facerxei. diuina pragmatica sane¬
tionẽ abro ꝓmulgata

Expanded text:
sunt; excepit autem quosdam contractus, quos in sequentibus sunt; excepit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos et ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Exenodochium, id est locus venerabilis in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis in quo pauperes et infirmi homines pascuntur. Nosochomium, id est locus venerabilis in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontochomium, id est locus venerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur. Brephotrophium, id est locus venerabilis in quo infantes aluntur. 30. De hoc, quomodo liceat aa imperatorem res sancti loci transferre. Si princeps voluerit rem accipere ab eo aliam immobilem rem, et eo modo permutationem contrahere, liceat hoc ei facere divina pragmatica sanctione ab eo promulgata
Abbreviated transcription (Latin):
Alienationis aut̃ uerbũ contineat uenditionẽ. dona¬
tionẽ ꝑ mutationẽ. & emphitrus eos ꝑpetuũ contras¬
tũ. sed om̃s omnino sacerdotes ab huius modi aliena¬
tione abstinrant. pornas timentes quas leoniana
onstitutio minatur. ut his quidem qui comparaue
rem loco uinerabili reddat cuius & dntta stierat.
scilic& cũ fructib aliisq emolumentis que in medio
eccłe dainno effecerit. ita ut in posterũ economꝰ ñsit.
Uonsolũ aut̃ ipse. sed &iã successores eiꝰ tentant. siue ipse
rxindiaconomus alienauerit. siue respiciens alienian
nr̃ dut᷑ qui post talid interdicta fruinta conscripsit ꝑ¬
petuo exilio tradi oport&. Magistratus aũt qui cadẽ
strum̃ta ad miserunt. & ad officiales qui oprrã dederun
& monumientis intimentur donationes uł acterȩ alie¬
nationes actis interurnientib confirment᷑. ñ solũ
magistratus. sed &iã dignitate & facultatib suis cedin
Remittit aut̃ constitutio que in p̃terito tẽpore acta

Expanded text:
erbum contineat venditionem, donationem, permutationem, et emphitheuseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes huiusmodi alienatione abstineant, poenas timentes, quas Leoniana constitutio minatur, id est, ut is quidem qui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio ecclesiam damno affecerit, ita ut in posterum oeconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores eius teneantur, sive ipse oeconomus alienaverit, sive respiciens alienantenem autem, qui talia interdicta instrumenta conscripserit, perpetuo exsilio tradi oportet. Magistratus autem, qui eadem instrumenta admiserunt, et officiales, qui operam dederunt, ut monumentis intimentur donationes, vel ceterae alienationes actis intervenientibus confirmentur, non solum magistratu, sed etiam digRemittit autem constitutio ea quae in praeterito tempore acta
Abbreviated transcription (Latin):
de inquira& missi nr̃i abuniuersis qualit̃ unꝰꝗsq illoꝵ
qui adhioc a nob constitutist officiũ sibi cõmissũ si scđm
dĩ uoluntatẽ ac iussionẽ nr̃am aiministra in populo
ut concordes atq unanimes adhoc sint. uł qualit᷑ uicisĩ
sibi auxiliũ ferant administeria sua ꝑ agenda. Et tã
diligent̃ ac studiose hanc inuestigationẽ faciant.
ut ommni resueritatẽ ꝑ eos cognoscere ualeamꝰ. & si
aliqua talis causa adeorũ notitiã ꝑlata fuerit quę
illorũ auxilio indigeat. secđim qualitates causarũ que
in capitulari continent᷑ tunc uolumꝰ ut illuc ꝑ gant.
& ex nr̃a auctoritate illud corrigere studrant
De rebus ad uenerabilia loca pertiuentibus
non Alicnaudis
ulla sub romana ditione constituta eccła uł xenodo¬
cluiũ uł ptocho trophiũ uł noso chomiũ uł orfauotro¬
phiũ uł gerontochomiũ uł breplio trophiũ uł mona

Expanded text:
de inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum de inquirant missi nostri ab universis, qualiter unusquisque illorum qui ad hoc a nobis constituti sunt, officium sibi commissum secundum Dei voluntatem ac iussionem nostram administret in populo, aut quam concordes atque unanimes ad hoc sint, vel qualiter vicissim sibi auxilium ferant ad ministeria sua peragenda. Et tam diligenter ac studiose hanc investigationem faciant, ut omnem rei veritatem per eos cognoscere valeamus. Et si aliqua talis causa ad eorum notitiam perlata fuerit quae illorum auxilio indigeat, secundum qualitates causarum quae in nostro capitulari continentur, tunc volumus ut illuc pergant, et ex nostra auctoritate illud corrigere studeant. 29. De rebus ad venerabilia loca pertinentibus non alienandis Nulla sub Romana ditione constituta ecclesia, vel xenodochium, vel ptochotrophium, vel nosocomium, vel orphanotrophium, vel gerontoc
Abbreviated transcription (Latin):
dine officiũ sibi cõmissũ iuste ac dõ placite ad hono¬
rẽ nr̃m ac popłi nr̃i utilitatẽ ainministr&. In hunc
modũ cognoscendi diligentiã adhibrant. si ea quȩ̨
in capitularinro qđ eis anno p̃terito dedimꝰ conti¬
nentur. secđm uoluntatẽ dĩ ac iussionẽ nr̃am fiant
adimpleta. Itaq uolumꝰ ut medio mense maio con¬
ueniant idem missi unusquisq insua legatione cũ
om̃ib ep̃is. abbatib. comitib acuassis nr̃is. ad uoca¬
tis nr̃is ac uice dominis abbatissarũ. uecñ & eorũ
qui ꝓpt̾ aliquã in euitabilẽ necessitatẽ ipsi uenire
ñ possunt ad locũ unũ & si necesse fuerit. propter
oportumitatẽ conurnuendi. in duob uł trib locis ut
maxime ꝓut pauperes populi idm conuentas habe¬
atur qui om̃ib congruat. & habrat unusquisq. cornes
uicarios & centenarios suossecũ. nec ñ & de primis scabi¬
nris suis tres uut quattuor. & in eo conuentu primum
xpiant religionis & excłastici cordinis collatiofiat. Deti¬

Expanded text:
dine officium sibi commissum iuste ac Deo placite ad honorem nostrum ac populi nostri utilitatem administret, in hunc modum cognoscendi diligentiam adhibeant, si ea quae in capitulari nostro, quod eis anno praeterito dedimus, continentur, secundum voluntatem Dei ac iussionem nostram fiant adimpleta. Itaque volumus, ut medio mense Maio conveniant idem missi, unusquisque in sua legatione, cum omnibus episcopis, abbatibus, comitibus, ac vassis nostris, advocatis nostris, ac vicedominis abbatissarum, necnon et eorum qui propter aliquam inevitabilem necessitatem ipsi venire non possunt, ad locum unum. Et si necesse fuerit, propter oportunitatem conveniendi, in duobus vel tribus locis, vel maxime propter pauperes populi, idem conventus habeatur, qui omnibus congruat. Et habeat unusquisque comes vicarios et centenarios suos seeum, necnon et de primis scabinis suis tres aut quattuor. Et in eo conventu primum christianae religionis et ecclesiastici ordinis conlatio fiat; dein
Abbreviated transcription (Latin):
compescite. & si aliqua ꝑsona in aliquo uobis impe¬
dimento fuerit. quin ea quȩ dictamus ñ ualeatis
implere. nobis ad tempus illud notũ fiat. ut nr̃a
auctoritate adiuti. ministeriũ ur̃m digne adim¬
plere possitis. De ammonitione ad laicos
pro honore xclesiastico conseruando
m̃s uero laicos moneius ut honorẽ excłasticũ conser¬
uen. & dignã uenerationẽ ep̃is & dĩ sacerdotib exhibe
ad & ad eoꝵ p̃dicationẽ cũ suis deuote occurraat.
& ierunia ab illis cõmuniter indicta reuerent᷑ conserud.
& suos obseruare doceant & cõpellant. ut &iã dies dñic
sicut deca honoretur & colatur om̃sstudeant. & ut li¬
uerius fieri possit. mercata & placita a comitib sicut
sepe ammonitũ fuit. illo diȩ ꝓhibrantur.

Expanded text:
compescite. Et si aliqua persona in aliquo vobis impecompescite. Et si aliqua persona in aliquo vobis impedimento fuerit, quin ea quae dicimus facere non valeatis, nobis ad tempus illud notum fiat, ut nostra auctoritate adiuti ministerium vestrum digne adimplere possitis. 7. De admonitione ad laicos pro honore ecclesiastico conservando. Omnes vero laicos monemus, ut honorem ecclesiasticum conservent, et dignam venerationem episcopis et Dei sacerdotibus exhibeant, et ad eorum praedicationem cum suis devote occurrant, et jejunia ab illis communiter indicta reverenter conservent, et suos observare doceant et compellant. Ut etiam dies dominicus sicut decet et honoretur et colatur, omnes studeant. Et ut liberius fieri possit, mercata et placita a comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ad suũ mimisteriũ ꝑ agendũ p̃beatis. & ut uosipsi n
ministerus uris pacẽ & iustitiã faciatis & quȩ ntĩ aus¬
toritas publice fieri deretnit ut in ur̃is ministe ul
studiose ꝑfcciat᷑ studeatis. Proinde monemus urãm
fidelitatẽ ut memoressitis fidei nobis ꝓmissȩ & in parte
ministerii nr̃i uobis cõmissi inpace scilic& & iustitia
facienda uos m& ipsos corã dõ & corã hominib tales
ex hbratis. ut & nr̃i ueri adiutores & popłi conseruato¬
res iuste dici & uocari possitis. & nulla quȩlib& causa
aut munerũ acceptio. aut amicitia cuius lib& uel odiũ
aut timor aut gr̃ã ab statu rectitudinis uos deuiare
compellat quin int̾ ꝓximũ & ꝓximũ semꝑ iuste iudice¬
tis. Pupillorũ uero & induarũ & ceterorũ pauperũ
us honoratores iuxta ur̃am possibilitatẽ sitis. Ll¬
los quoq qui temeritate & uiolentia in furtis & latro¬
cimis siue rapinis cõmunẽ pacẽ populi ꝑturbare
moliuntur. uro studio & correctione sicut dec&

Expanded text:
erium peragendum praebeatis; ut et vos ipsi in ministeriis vestris pacem et justitiam faciatis, et quae nostra auctoritas publice fieri decernit, ut in ministeriis vestris studiose perficiatur, studeatis. Proinde monemus vestram fidelitatem, ut memores sitis fidei nobis promissae, et in parte ministerii nostri vobis commissi, in pace scilicet et justitia facienda, vosmetipsos coram Deo et coram hominibus tales exhibeatis, ut et nostri veri adiutores et populi conservatores iuste dici et vocari possitis. Et nulla quaelibet causa aut munerum acceptio aut amicitia cuiuslibet vel odium, aut timor vel gratia ab statu rectitudinis vos deviare compellat, quin inter proximum et proximum semper iuste iudicetis. Pupillorum vero et viduarum et caeterorum pauperum um illius honoratores iuxta vestram possibilitatem sitis. Illos quoque, qui temeritate et violentia in furto et latrocinio sive rapinis communem pacem populi perturbare moliuntur, vestro studio et correctione, sicut decet,
Abbreviated transcription (Latin):
innib &iã generalit̃ dicumꝰ. ut caritatẽ & pacẽ adimnce¬
habratis. & geueralẽ iussionẽ nram generalit̃ obseruare
decertetis. & missis nr̃ĩs ꝓ qualicũq scilic& aut ȩccłastica
aut publica utilitate uel oportuntate a nobis directis
nr̃i honoris causa honorẽ exhibratis. & ꝓ ur̃e aucto

Expanded text:
aliter dicimus, ut caritatem et pacem ad invicehabeatis, et generalem iussionem nostram generaliter observare decertetis, et missis nostris, pro qualicumque scilicet aut ecclesiastica aut publica utilitate vel oportunitate a nobis directis, nostri honoris causa honorem exhibeatis, et propter nost
Abbreviated transcription (Latin):
ed qin scimus quid specialiter ꝑtineat ad ep̃os ut
primũ ad sacrũ ministeriũ suscipiendũ iuste acce¬
dant. & in eo dẽ ministerio religiose uiuant. &
tã bene uiuendo quã ricte p̃dicando poplissibi
cõmissisiter uite p̾ouint. & ut in monastiriis in suis
paro echiis constitutis scã religio obseruata fiat. &
it unus quisq. iuxta suã ꝓfessionẽ ueraciter uiuat curã
mpendant. Om̃s uos in hoc sacro ordine constitutos
xofficio pastorali functos monimus atq. rogamus
in hoc maxime elaborare studeatis. & ꝑ uos in&¬
sos & ꝑ uobis subiectos quantũ ad ur̃m ministeriũ
ptin& nobis ueri adiutores in amministratione mim¬
ttrii nobis cõmissi existatis. ut in iudicio ñ condem
neglegentiã abbatis aut abbatisse uł comitis siue
cultatis in hoc apparuerit obstaculũ nr̃e dinoscen¬
te id ad tempus insinuareñ differatis. ut nr̃o
iuxilio suffulti. qđ ur̃a auctoritas ex poscit. famu¬

Expanded text:
ed quoniam scimus, quod specialiter pertineat ad episcopos, ut primum ad sacrum ministerium suscipiendum iuste accedant, et in eodem ministerio religiose vivant, et tam bene vivendo quam recte praedicando populis sibi commissis iter vitae praebeant, et ut in monasteriis in suis parroechiis constitutis sancta religio observata fiat, et ut unusquisque iuxta suam professionem veraciter vivat, curam impendant, omnes vos in hoc sacro ordine constitutos et officio pastorali functos monemus atque rogamus, ut in hoc maxime elaborare studeatis, et per vosmetipsos et per vobis subiectos, quantum ad vestrum ministerium pertinet, nobis veri adiutores in administratione ministerii nobis commissi existatis; ut in iuditio non condemnaneglegentiam abbatis aut abbatissae, vel comitis siliquod vobis difficultatis in hoc apparuerit obstaculum, nostrae dinoscentiae id ad tempus insinuare non differatis; ut nostro auxilio suffulti, quod vestra auctoritas exposcit, famu
Abbreviated transcription (Latin):
quimus De ammonitione sacerdotum
t sacerdotes ammontant popłm ut elemosinã dent
& orationes faciant ꝓ diuersis plagis quas assiduȩ ꝓ
t ipsi sacerdotes unusquisq secđm ordinẽ suũ p̾dicare
& docere studeat plebẽ sibi cõmissã De ebrietate
e ebrietate ut primo omuiũ seniores sein& ipsos ex¬
inde caueant. & eorũ iuniorib exemplũ bonũ
sobrietatis ostendant De ammonitione ad plebe
mmonendi sunt oñis generaliter secđm euangelicã
auctoritatẽ ut luceant sic oprra illorũ bona. ut glo¬
rificent dm̃ qui in celis est INCIEITURAE
cap̃ ęccłastica que domnꝰ
imperator Karolus fe¬
cit adunata st̃. in hoc uͦ¬

Expanded text:
e admonitione sacerdotum. Ut sacerdotes admoneant populum, ut elimosinam dent et orationes faciant pro diversis plagis quas assidue proe ad plebem. Ut ipsi sacerdotes unusquisque secundum ordinem suum praedicare et docere studeat plebem sibi commissam. 161. De ebrietate. De ebrietate, ut primo omnium seniores semetipsos exinde caveant et eorum iunioribus exemplum bonum sobrietatis ostendant. 162. De admonitione ad omnes. Admonendi sunt omnes generaliter secundum euangelicam auctoritatem, ut rificent Deum, qui in coelis est. INCIPIT PRAtula ecclesiastica quae domnus imperator Karolus fecit adunavi. In hoc
Abbreviated transcription (Latin):
id est ut defensio a exaltatio uł honor sc̃ȩ dĩ etcli
& seruorũ illius congruus maneat. & pax & iustiti
in omin generalitate populi nri conseruetur. In ins
quippe maxime studere & dehis in omnib plactis
que uolnscũ dõ auxiliante habituri sumus uos imn¬
monere optamus. sicut debitores sumus.
pertor sit. & dinues fideles ad iutores ipsius.
Ded quaquã summa huius ministerii in nrã ꝑsona
consistere uideatur. tam̃ & diuina auctoritate
& humana ordinatione ita ꝑ partes diuisũ esse
cognoscitur. ut unus quisq: ur̃m insuo loco & or¬
dine partẽ nr̃i ministerii habere cognoscatur.
ignoramus quid unicuiq ur̃m in sibi cõmissa por¬
tione conueniat. & ided pͣtermittere ñ possum
quin unũquẽq iuxta suũ ordinẽ ammnoneamus
De sacro iniusterio episcoporũ. & de ainino

Expanded text:
id est, ut defensio et exaltatio vel honor sanctae Dei ecclesiae id est, ut defensio et exaltatio vel honor sanctae Dei ecclesiae et servorum illius congruus maneat, et pax et iustitia in omni generalitate populi nostri conservetur. In his quippe maxime studere, et de his in omnibus placitis quae vobiscum, Deo auxiliante, habituri sumus, vos admonere optamus, sicut debitores sumus. perator sit, et omnes fideles adiutores ipsius. Sed quamquam summa huius ministerii in nostra persona consistere videatur, tamen et divina auctoritate et humana ordinatione ita per partes divisum esse cognoscitur, ut unusquisque vestrum in suo loco et ordine partem nostri ministerii habere cognoscatur. ignoramus, quid unicuique vestrum in sibi commissa portione conveniat. Et ideo praetermittere non possumus, quin unumquemque iuxta suum ordinem admoneamus. 4. De sacro
Abbreviated transcription (Latin):
INCIPIUN EREDICI AUABITULAEIEO
RŨ TEXIUS.PRAGLOCUNIO
mmib uobis aut uisu aut auditu notũ esse ñ dubitamꝰ.
quia genitor nr̃ & progenitores postquã ado adhoc
electi sunt. in hoc p̃cipue studuerunt ut honor scȩ̃
dĩ eccłe & status regnidecens maner&. Nos & iam
iuxta modũ nr̃m eorũ sequentes exemplũ. sepe urãm
deuotionẽ de his ammonere curauimus. & dõ mise¬
rante multaiã einendata & correcta uidemꝰ. unde
& dõ iustas laudes ꝑsoluere. & ur̃e bonȩ intentio¬
ni multimodas debeinus grãs refferre
De diuina ꝓuidentia inconstitutione domin
Umptis. & de conuersationȩ triũ capitulorum
ed q̃m placuit diuinę prouidentię nr̃am medio¬
critatẽ Ad hoc constituere ut sc̃ę suȩ xccłȩ &regni
iniius curã gereremus. ad hoc certare & nos & filios
ac socios nr̃os dieb uite nr̃ȩ optamus ut triaspe¬
cialiter capitula & anobis & a uolus dõ opẽ fe¬
rente in huius regni ammuustratione conseruent᷑¬

Expanded text:
INCIPIUNT PRAEDICTA CAPITULA UM TEXTUS. 1. Praelocutio. Omnibus vobis aut visu aut auditu notum esse non dubitamus, quia genitor noster et progenitores, postquam a Deo ad hoc electi sunt, in hoc praecipue studuerunt, ut honor sanctae Dei ecclesiae et status regni decens maneret. Nos etiam iuxta modum nostrum eorum sequentes exemplum, saepe vestram devotionem de his ammonere curavimus, et Deo miserante multa iam emendata et correcta videmus. Unde et Deo iustas laudes persolvere, et vestrae bonae intentioni multimodas debemus gratias referre. 2. De divina providentia in constitutione domni imperatoris, et de conservatione trium cap complacuit divinae providentiae nostram mediocritatem ad hoc constituere, ut sanctae suae ecclesiae et regni huius curam gereremus, ad hoc certare et nos et filios ac socios nostros diebus vitae nostrae optamus, ut tria specialiter capitula et a nobis et a vobis, Deo opem ferente, in huius regni administratione s
Abbreviated transcription (Latin):
t prbr incena dñi duas ampullas secũ diferat. unã
ad x hrisma. altera ad oleũ ad caticuminos in urguen¬
ut quando quis infirinatur inducat prbos ixcłe &orurt¬
t qui eacłam in beneficio habent. nonã & dicimã/ mis
ex eis pecłe cuius re sunt donent. & quitale beneficium
habent admedictatẽ laborent. & de eorũ portione
ꝓprio prbro decimas donent De festiuitatibus in¬
e st̃ festiuitates in anno que ꝑ omĩa anno¬
uenerari debent Platalis dñi. Sc̃i Stepliam S loħis

Expanded text:
Ut presbyter in coena Domini duas ampullas secum deferat, unam Ut presbyter in coena Domini duas ampullas secum deferat, unam ad chrismam, alteram ad oleum ad cathecuminos inuut quando quis infirmatur, inducat presbiterUt qui ecclesiarum beneficia habent, nonam et decimam ex eis ecclesiae cuius res sunt donent. Et qui tale beneficium habent, ad medietatem laborent, et de eorum portione proprio presbytero decicimas donent. 19. Hae sunt festivitates in anno, quae per omnia venerari debent: natalis Domini, sancti Stephani, s
Abbreviated transcription (Latin):
t nullus prbr in alterius paroechia cantare p̾su¬
inat nisi initinere fuerit. nec decimã ad alterum
ꝑtinentẽ dudeat recipere De termino scł. arum
t terminũ habrat una quęq eccła de quib uillis recipiat
Derebus presbiterorum¬
tunusquisq prbi. res quas post diem consetrationis
iut carnr̃ manducare. nisi ad p̃sens ipse unũ ud duos
dena rios iuxta qualitatẽ porintentię dederit
De pres biteris aquibus secaurint
t nullus prbr cartas scribat nec conductor suiseinoris
existat. De sepultura ubi non fuat
tnullus deinceps in eccła mortuũ sepeliat.
De predicatione uł capitulis presbiterorũ
tunusquisq prbi. capitula habeat de maiorib uł
de minorib uitiis perquę cognoscere ualeat url
pdicare subditis suis. ut cautant ab insidis diaboli
paratã. ut quando quisq infirmatus fuerit. aut
paruulus infirmus fuerit statim eũ cõmunic&. ne
sine cõmunione moriatur De Ampullis
duabus in cina dñi habendis

Expanded text:
t nullus presbyter in alterius parrochia missam cantare praesumat, nisi in itinere fuerit, nec decimam ad alterum pertinentem audeat recipere. 149. De termino ecclesiarum. Ut terminum habeat unaquaeque aecclesia, de quibus villis decimas De rebus presbiterorumunusquisque presbiter res, quas post diem consecratiaut carnem manducare, nisi ad praesens pro ipso unum vel duos denarios, iuxta qualitatem poenitentiae, dederit. 152. De presbyteris, a quibus se caveant. Ut nullus presbyter cartas scribat, nec conductor sui senioris existat. 153. De sepultura, ubi non fiat. Ut nullus deinceps in ecclesia mortuum sepeliat. 154. De praedicatione vel capitulis presbiterorum. Ut unusquisque presbiter capitula habeat de maioribus vel de minoribus vitiis, per quae cognoscere valeat vel praedicare subdiparatam, ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur. 156. De ampullis duabus in coena Domini habendis.
Abbreviated transcription (Latin):
tribuat. De deciiis dispensandis
t decimȩ in potestate ep̃isint qualitir a prbis dispen¬
sentur. De eccłuis uel altaribus
Tȩccłe uł altaria melius construant᷑. & nullus prłr
annona uł fornũ in ecła mittere p̃suniat
De ȩccłiis uel altaribus ambiguis
t ȩccła uł altaria quȩ ambigua st̃ de consecratione
consecrentur
De linteis altaribus prȩparandis
te amina altarib p̾parent
De paroechianis alterius ep̃i¬

Expanded text:
tribuant. 143. De decimis dispensandis. Ut decimae in potestate episcopi sint, qualiter a presbyteris dispensentur. 144. De ecclesiis vel altaribus. Ut ecclesiae vel altaria melius construantur. Et nullus presbyter annonam vel foenum in ecclesia mittere praesumatecclesiis vel altaribus ambiguis. Ut ecclesiae vel altaria, quae ambigua sunt de consecratione, consecrentur. 48. De linteis altaribus praeparandis.teamina altaribus praeparent. 49. De parrochianis alterius p
Abbreviated transcription (Latin):
He prbis qui accipiendi ncori diueich ur¬
clrysinatis gr̃a ad ciuitates incena dñi uenire solitie¬
unt saucitũ est. ut de his quilonge positi sunt de octo
uel decẽ unus ab ep̃o eligatur qui acceptũ xhrysia sibi
& sociis diligenter ꝑferat hi uero qui non longius ieiu¬
tate quaĩ quattuor aut quinq milib. labatant more
solito ad accipitndũ chirẜsina ꝑ sȩ uemiant. discina
urrogrã alio ñ quadragesimȩ tẽpore adciuntatis
conuocanur De predication confirto¬
De uero ꝙĩ occisione p̃dicandi aut pscouorum¬
confumandioneri essent popłis. a nobis aminoniti
uolliciti st̃ se deinceps hoc cauere uelle. & eo tẽpore
ius quib prodesse possunt & debent ñsit importuna
uel onerosa eorũ uisitatio. Depieris tondendis

Expanded text:
eris qui accipiendi chrismatis greris qui accipiendi chrismatis gratia ad civitates 29 in coena Domini venire soliti erant, sancitum est, ut de his qui longe positi sunt, de octo vel decem unus ab episcopo eligatur, qui acceptum chrisma sibi et sociis diligenter perferat. Hi vero qui non longius a civitate quam quatuor aut quinque milibus habitant, more solito ad accipiendum chrisma per se veniant. Discendi vero gratia alio, non quadragesimae tempore, ad civitates convocentur. 94. De praedicatione et confirepiscopi occasione praedicandi aut confirmandi oneri essent populis, a nobis admoniti polliciti sunt, se deinceps hoc cavere velle, et eo tempore is, quibus prodesse possunt et debent, non sit importuna vel onerosa. 221. De pueris tondendis
Abbreviated transcription (Latin):
eccła suũ prbrm habeat. ubi id fieri facultas ꝓuidinte
dã locis dari comperimus inhibitũ est ne de inceps
quoquã fieri p̃sumatur. nisi solũ modo necessitate
redimendorũ captiuorũ compellente
Ie ȩccłiis sane destructis uł de nonis & decimis siue de
claustris canonicorũ qualiter constitui & ordinari
inobis placuerit aliis capitulis subter adnotauimus
quomodo dõ adiuuante quantũ in nobis uigeat simi¬
liter insubter annotatis capitulis insertũ essedinoscit᷑
constitutis qui ab his quos ordinabant sac ramenta
& munera contra diuinã & canonicã auctoritatẽ acci¬
pere uł exigere soliti erant modis om̃ib in hibitũ est
ne ulterius fiat. ꝗa sacros canones uterq a graduꝓprio
talia facientes decidi debent¬
abitare ꝑinittunt. & ꝓpter hoc male opinionis suspi¬
cioni denotantur ut si deinceps ammoniti se correri¬
ruit. urlut contemptores sacrorũ canonũ. canonica

Expanded text:
ecclesia suum presbyterum habeat, ubi id fieri facultas providente ecclesia suum presbyterum habeat, ubi id fieri facultas providente sdam locis dari comperimus, inhibitum quoquam fieri praesumatur, nisi solummodo necessitate redimendorum captivorum compellente.t decimis. De ecclesiis sane destructis, vel de nonis et decimis, sive de claustris canonicorum, qualiter constitui et ordinari a nobis plaquomodo Deo adiuvante, quantum in nos est, vigeat, similiter in subter adnotatis capitulis insertum esse dinoscituconstitutis, qui ab his quos ordinabant sacramenta et munera, contra divinam et canonicam auctoritatem, accipere vel exigere soliti erant, modis omnibus inhibitum est ne ulterius fiat; quia iuxta sacros canones uterque a gradu proprio, talia facientes, decidi debenthabitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica
Abbreviated transcription (Latin):
xpetierint. ea dem forma seruanda est
De personis. aquibus non sunt ges accipiende
tatutũ est ut mullus quilib& eccłasticus ab his ꝑsonis res¬
deincens decipere p̃sumat. quarũ liberi aut ꝓpinqui
pas inconulta oblatione possint rerũ ꝓpriarũ ex he¬
roditari Qđ si aliquis deinceps hoc facere temꝑtaue¬
rit asynodaliut imperiali sententia omnimo disfe
& si laioi clericos ꝓbabilis uite & doctrinȩ q̃is conseran¬
dos. suisq in ȩcołis constituendos obtulerint nulla
qualib& occasione eos reiciant.
De mansis unius cuiusq ecclesiȩ
ancitũ ẽ. ut unicuiq ȩccłȩ unus mansus integer absq¬
alio seruitio at tribuatur. & prbri in eis constituti
non dedecimis neq de oblationib fideliũ m̃ de do¬
mib neq de atrus uel ortis iuxta ȩccłam positis. nitq
de scripto manso aliqđ seruitiũ faciant priter
Itatutũ est postquã hoc impletũ fuerit ut una quȩq

Expanded text:
expetiverint, eadem forma servanda est. expetiverint, eadem forma servanda est. 211. De personis, a quibus non sunt res accipiendae. Statutum est, ut nullus quilibet ecclesiasticus ab his deinceps accipere praesumat, quarum liberi aut propinqui hac inconsulta oblatione possint rerum propriarum exheredari. Quod si aliquis deinceps hoc facere temptaverit, a sinodali vel imperiali sententia modis omnibusEt si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in ecclesiis constituendos obtulerint, nulla qualibet occasione eos reiciant. 85. De mansis uniuscuiusque ecclesiae. Sancitum est, ut unicuique ecclesiae unus mansus integer absque servitio alio adtribuatur. Et presbyteri in eis constituti non de decimis, neque de oblationibus fidelium, non de domibus, neque de atriis vel ortis iuxta ecclesiam positis, neque de praescripto manso, aliquod servitium faciant praeter tatutum est, postquam hoc impletum fuerit, ut unaquaeque
Abbreviated transcription (Latin):
norũ consistat. utrũ illis concedere. ansibi uindicare uo¬
iuerint. Ceterũ si post ordinationẽ aliquid ad quisi¬
erint. illud obseruetur qđ in canonib: de consecratis
nihil habentib constitutũ est. de ȩccłarũ uͦ seruis
cominuni sententia decretũ est. ut archiep̃i ꝑ singu¬
las ꝓuintias constituti nr̃am auctoritatẽ. suffraganei
uero illorũ exemplar illius penesse habeant. Et qͣndo¬
cũq de familia ȩccłe utilis inuentus aliquis ordinan¬
dus est. in ambone ipsa auctoritas eorũ popłolegat᷑.
& corã sacerdotib uł corã fidelib laicis ante cornu
altaris. sicut in nr̃a auctoritate continet᷑. remota
qualib& calliditate. libertatẽ consequat᷑ & tunc
deinũ ad gradus ec ł asticos ꝓmoueat᷑ Sinulit᷑ quoq
aehis agendũ est quos laici de familia ȩcedesiarũ adsa¬
cros ordines ꝓmoueri uoluerint. Sed & de his quos
ppositi canonicorũ aut monachorũ ordinandos

Expanded text:
norum consistat, utrum illis concedere an sibi vindicare vonorum consistat, utrum illis concedere an sibi vindicare voluerint. Ceterum, si post ordinationem aliquid adquisierit, illud observetur, quod in canonibus de consecratis nihil habentibus constitutum est. De ecclesiarum vero servis communi sententia decretum est, ut archiepiscopi per singulas provincias constituti nostram auctoritatem, suffraganei vero illorum exemplar illius penes se habeant. Et quandocumque de familia ecclesiae utilis inventus aliquis ordinandus est, in ambone ipsa auctoritas coram populo legatur, et coram sacerdotibus vel coram fidelibus laicis ante cornu altaris, sicut in nostra auctoritate continentur, remota qualibet calliditate libertatem consequatur, et tunc demum ad gradus ecclesiasticos promoveatur. Similiter quoque de his agendum est, quos laici de familia ecclesiarum ad sacros ordines promovere voluerint. Sed et de his, quos praepositi canonicorum aut monachorum ordinandos
Abbreviated transcription (Latin):
quilib& seruus dominũ suũ fugiens aut latitans aut
adibitis testib munere conductis uł corruptis
aut qualib& calliditate uł fraude ad gradus
ȩcc lasticos ꝑurnerit decretũ est ut deponatur.
& dominus tiꝰ eũ recipiat. Siuͦ auus uł pater ab
ilia patria in aliã inigrans in eadẽ ꝓuintia filiũ genu¬
erit. & ipse filius ibidẽ educatus & ad gradus ȩccłasticos
ꝓmotus fuerit. & utrũ seruus sit ignoratũ fuerit. & postea
uenirns dominus eius legib eũ adquisierit. sanoitũ est. ut
si dominus eiꝰ illi libertatẽ dare uoluerit. in gradusua per¬
maneat. Si uero eũ catena seruitutis a castris dẽiiois extra¬
here uoluerit. gradũ amittat. Quia iuxta sacros or¬
dines uilis ꝑsona manens. sacerdoti dignitate fungi
non potest. De rebus uero illorũ uł peculiare qui aꝓ
priis dominis libertati donantur ut ad gradus ȩccłasti¬
cofiure ꝓmoueantur statutũ est ut in potestate domi¬

Expanded text:
quilibet servus dominum suum fugiens, aut latitans, aut quilibet servus dominum suum fugiens, aut latitans, aut adhibitis testibus munere conductis vel corruptis, aut qualibet calliditate vel fraude ad gradus ecclesiasticos pervenerit, decretum est ut deponatur, et dominus eius eum recipiat. Si vero avus vel pater ab alia patria in aliam transmigrans, in eadem provincia filium genuerit, et ipse filius ibidem educatus et ad gradus ecclesiasticos promotus fuerit, et utrum servus sit ignoraverit, et postea dominus eius veniens legibus eum adquisierit, sancitum est, ut si dominus eius illi libertatem dare voluerit, in gradu suo permaneat; si vero eum catena servitutis a castris dominicis extrahere voluerit, gradum amittat: quia iuxta sacros ordines vilis persona manens sacerdotii dignitate fungi non potest. De rebus vero illorum vel peculiare qui a propriis dominis libertate donantur, ut ad gradus ecclesiasticos iure promoveantur, statutum est, ut in potestate domi
Abbreviated transcription (Latin):
teneatur. & modis om̃ib siue a canonicis siue asc̃ioni¬
ilib canonice degentib deinceps obseruetur
De collatis eccłs diuidendis
tatutũ est. ut quioquid in tempore imperiinri a fide¬
ub ȩccłȩ sponte collatũ fuerit inditiorib locis duas
partes musus pauprrũ. tertiã insti pendiacedere deri¬
corũ. aut monachorũ. in ininorio: locis eque inter
clerũ & pauperes fore diuidendũ. nisi forte a dato¬
rib ubi specialiter dandę sunt constitutũ fuerit
qualit̃ dõ opitulante ex parte disposuerimus.
nacłns ex seipsis sibi eligendi abbatẽ licen¬
tiã dederimus. in alia scedula diligenter annotari fe¬
qui passim ad gradus excłasticos indiscrete ꝓmoue¬
bantur placuit omnib cũ sacris canonib concor¬
dare debere. & statutũ est ut nullus ep̃orũ deinceps
eos ad sacros ordines promouere p̾sumat. nisi prius
a dominis ꝓprus libertatẽ consecuti fuerint. & si

Expanded text:
teneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimoniteneatur, et modis omnibus sive a canonicis sive a sanctimonialibus canonice degentibus deinceps observetur. De conlatis ecclesiae dividendis. Statutum est, ut quicquid tempore imperii nostri a fidelibus ecclesiae sponte conlatum fuerit, in ditioribus locis duas partes in usus pauperum, tertiam in stipendia cedere clericorum aut monachorum, in minoribus vero locis aeque inter clerum et pauperes fore dividendum; nisi forte a datoribus, ubi spequaliter Deo opitulante ex parte disposuerimus, et quomodo ex se ipsis sibi eligendi abbates licenaverimus, in alia scedula diligenter adnotari fe vero ordinatione, qui passim ad gradus ecclesiasticos indiscrete promovebantur, placuit omnibus cum sacris canonibus concordare debere. Et statutum est, ut nullus episcoporum deinceps eos ad sacros ordines promovere praesumat, nisi prius a dominis propriis libertatem consecuti fuerint. Et si
Abbreviated transcription (Latin):
acrorũ canonũ ñ ignari. ut indi nomine scã ȩccła suo libe¬
nius potiatur honore. assensũ ordim ȩccłastico p̃brinus.¬
ut scilic& ep̃i ꝑ electionẽ cleri & populi secđinstatuta
canonũ de ꝓpria diocesi remota ꝑsonarũ & in unerũ¬
acceptione. inuitȩ meritũ & sapientia
eligantur. ut exemplo & utrbo sibi sub iectis usq¬
quaq prodesse ualeant. De dictis patrũ congestis
pcanonica ꝓfessione. quia de honestabatur
Quia uero canonica ꝓfessio a multis parti ignoran¬
tia. partĩ desidia de honestabatur. opere prȩciũ dipximꝰ
dõ annuente apud sacrũ conuentũ ex dictis sc̃orũ pa
trũ ex diuersis pratis quosdã uernantes flosculos car¬
pendo in unã regulã canonicorũ & canonicarũ
congerere & canonicis uł sanctimonialib seruandã
contradere. ut ꝑ eã canonicus ordo absq ambiguitate
extulit ut usq ad unũ ita obseruandã ꝑcenser&. statuimꝰ
ut ab om̃ib inaadim ꝓfessie degentib indubitant̃

Expanded text:
acrorum canonum non ignari, ut in Dei nomine sancta Ecclesia suo liberius potiatur honore assensum ecclesiastico ordinut scilicet episcopi per electionem cleri et populi secundum statuta canonum de propria diocesi, remota personarum et muneruacceptione, ob vitae meritum et sapientiae donum eligantur, ut exemplo et verbo sibi subiectis usquequaque prodesse valeant. 79. De dictis patrum congestis pro canonica professione, quia deshonestabatur. Quia vero canonica professio a multis partim ignorantia, partim desidia deshonestabatur, operae pretium duximus, Deo annuente, apud sacrum conventum ex dictis sanctorum patrum velut ex diversis pratis quosdam vernantes flosculos carpendo in unam regulam canonicorum et canonicarum congerere et canonicis vel sanctimonialibus servandam contradere, ut per eam canonicus ordo absque ambiguitateiam laudibus extulit, ut usque ad unum iota observandam percenseret, statuimus ut ab omnibus in eadem professione degentibus indubitanter
Abbreviated transcription (Latin):
x l.iiii. testimoniis ñ damnabitur. Diaconus uero
cardine constitutus in urbe romana nisi axx uii
testimonia fuerint. ñ condemnabit᷑. Subdia conꝰ
accolitus. exorcista. lector. nisi sicut scriptũ .t̃. in uii
testimoniis filios habentes & uxores & om̃ino xp̃m
p̃dicantes. sic datur iistica ueritas. De confugio add
ipsius ecłȩ pacẽ habeat. nec sit ei necęsse eccłam in
ei confiteri qđ fȩcit. & inde ꝑmanus bonorũ hominũ
ad discussionẽ in publico producatur.
domi traditionẽ faciat corã testib legitimis. & quȩ¬
Qui res suas ꝓ anima sua ad casã dĩ tradere uoluerit
stabiles ꝑmaneant. Si uͦ aliquis alii ressuastra di¬
derit. & in hostẽ ꝓfectus fuerit. & ille cui res traditȩ
sunt interĩ morcuus fuerit. qui res tradidit cũ reuer¬
sus fuerit. adhibitis testib corã quib traditio facta
est. ressuas recipiat. Si aut̃ & ipse orortuus fuerit.
heredes eius legitimi res traditas recipiant¬

Expanded text:
 quatuor testibus non damnabitur. Diaconus autem cardine constitutus in urbe Roma nisi in triginta sex non condemnabitur. Subdiaconus, acolitus, exorcitestimoniis filios habentes et uxores et omnino Christum praedicantes. Sic datur mystica veritas. 134. De confugioipsius ecclesiae pacem habeat, nec sit ei necesse ecclesiam iei confiteri quod fecit, et inde per manus bonorum hominum ad discussionem in publico producatur. domi traditionem faciat coram testibus legitimis. Et quQui res suas pro anima sua ad casam Dei tradere voluerit,stabiles permaneant. Si vero aliquis alii res suas tradiderit et in hostem profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fuerit, qui res tradidit, cum reversus fuerit, adhibitis testibus coram quibus traditio facta est, res suas recipiat. Si autem et ipse mortuus fuerit, heredes eius legitimi res traditas recipiant
Abbreviated transcription (Latin):
onnulla uͦ capitula De incestis nuptiis. & ęccłiis diuidendis¬
onnulla uͦ capitula sicut de incestis nuptiis. necñ & de ȩccłus
quȩ inter coheredes diuiduntur & tali honore ꝓprio carent.¬
siue de his ȩccłus quȩ inimiu in orib ꝓpriis st̃ attenuat&.
uel certe de his reb quȩ nuꝑ necessitate compellente a
nonnullis ȩccłiis sunt ablatȩ. & siqua sunt alia siue in ȩc¬
clesiasticis siue in publicis emendatione digna quȩ pro
temporis breuitate efficere nequiuimus. intantũ dif¬
ferendũ illud dignũ iudicauimus. donit dĩo fauente
consultu fideliũ facultas nobis id diffiniendi tribuatur.
Inuenta uͦ ut dño opitulante effectũ optineant ꝑtem¬
pora hnc inserenda censuimus. Ne scriptoribus
e scribis. ut non uitiose scribant
nisi secđm mensurã. & ut tibi satis fiat. & uillȩ nonsint
desolate De congregationibus
e congregationibus suꝑfluis ut nullatenus fiant. sed

Expanded text:
29. Nonnulla vero capitula, sicut de incestis nuptiis, necnon et de29. Nonnulla vero capitula, sicut de incestis nuptiis, necnon et deonnulla vero capitula, sicut de incestis nuptiis, necnon et de ecclesiis quae inter coheredes dividuntur, et tali occasionsive de his ecclesiis quae nimium rebus propriis sunt adtenuatae, vel certe de his rebus quae nuper, necessitate compellente, a nonnullis ecclesiis sunt ablatae, et si qua sunt alia sive in ecclesiasticis sive in publicis rebus emendatione digna, quae pro temporis brevitate efficere nequivimus, in tantum differendum illud dignum iudicavimus, donec, Domino favente, consultu fidelium facultas nobis id definiendi ab eo tribuatur. Inventa vero ut, Deo opitulante, effectum obtineant per tempora, hic inserenda censuimus. 105. De scriptoribus. De scribis, ut non vitiose scribant.nisi secundum mensuram, et ut ibi satis fiat et villae non sint desolatae. 107. De congregationibus. De congregationibus superfluis, ut nullatenus fiant; sed
Abbreviated transcription (Latin):
dos. si sine p̃dicationis sonitu incedit: & ut clerũ
sibi cõmissũ in sobrietate & castitate nutriant. diui¬
nisq officiis imbuant. qui rite ad sacro scõs & ecde¬
siasti cos ordines ꝓmoueri possint. & ut operã dent
quatinus prbi sibi missalem & lectionariũ siue cete¬
ros libellos sibi necessarios bene correctos habeam
& qualiter ȩccłas destructas sibi ꝑtinentes iuxta ui¬
res emendent. qualit̾ &iã uiduas diligent̃ instru¬
ant. quomodo & iã secđm apłicã auctoritatẽ con¬
uers ari debeant ed oceant. & ut suꝑstitiones quas
quibusdã in locis in exequiis mortuorũ ñ nulli faci¬
unt eradicent. & ut ęxemplo suȩ in nocentiȩ alios
ad bene inuendũ prouocent. & cunctis ȩccłasticis negotis
quantũ dñs iuuerit totis uirib consulere satagant diligent̃
ammonemus. & ut liberius exsequi ualeant. nos inquantũ¬
posse ds̃ dederit opem ferre in omnibus optamus

Expanded text:
dos, si sine praedicationis sonitus incedit. Et ut clerum dos, si sine praedicationis sonitus incedit. Et ut clerum sibi commissum in sobrietate et castitate nutrirent, divinisque officiis imbuerent, qui rite ad sacrosanctos ecclesiasticos ordines promoveri possent. Et ut operam dent quatenus presbyteri missalem et lectionarium sive caeteros libellos sibi necessarios bene correctos habeant, et qualiter ecclesias destructas ad se pertinentes iuxta vires emendent, qualiter etiam viduas diligenter instruant, quomodo etiam secundum apostolicam auctoritatem conversari debeant, edoceant. Et ut superstitiones quas quibusdam in locis in exequiis mortuorum nonnulli faciunt, eradicent, et ut exemplo suae innocentiae alios ad bene vivendum provocent, et cunctis ecclesiasticis negotiis, quantum Dominus iuvaverit, totis viribus consulere satagant, diligenter admonuimus. Et ut Dominus posse dederit, opem ferre modis omnibus optamus.
Abbreviated transcription (Latin):
dlitintis pudicitiȩ uirginalis cũ & utĩ petitor potens
el raptor aliquis formidatur url si &iã aliquamor¬
spericuloso scrupulo compuncta fuerit. ne ñ ur¬
it moritur. iut exigentib parintib arit his ad
uorũ curã ꝑtin& ueldierit uirginẽ seu uelauit
nte xxu. amosttatis ñ en obiit concilrũ qđ de isto
annorũ numero constitutũ est. Unde colligitur. quia
rite consecrande sunt. QIuod si pręmisse necessitates
iudiciũ consecrationis
De examinatione sc̃ę crucis non facunda
ancitũ est. ut nullus deinceps quã libi& examination ẽ
sce̾ crucis facere p̾sumat. ne xp̃i passio neq głifica¬
tio. cuiuslib& temeritate contemꝑtui habeatur¬
De pabulo urrlii diuini nuntiando
piscopos uͦ. ut siue ꝑse. siue ꝑuicarios pabulũ uerbi diui¬
i sedule populis dimuntient. qui a ut ait beatus
gregorius irã contrase occulti iudicis excitat sacer¬

Expanded text:
riclitantis pudicitiae virginalis, cum vel petitor potens riclitantis pudicitiae virginalis, cum vel petitor potens vel raptor aliquis formidatur, vel si etiam aliquo mortis periculoso scrupulo compuncta fuerit ne non velata moriatur, aut exigentibus parentibus aut his ad quorum curam pertinet, velaverit virginnos aetatis, non ei obsit concilium, quod de isto annorum numero constitutum est. Unde colligitur, quia rite consecrandae sunt. Quod si praemissae necessitates iudicium consecranti. 228. De examinatione sanctae crucis non facienda. Sancitum est, ut nullus deinceps quamlibet examinationem sanctae crucis facere praesumat, ne Christi passio neque glorificatio cuiuslibet temeritate contem103. De pabulo verbi divini nuntiando. Episcopi vero, sive per se, sive per vicarios, pabulum verbi divini sedulo populis adnuntient: quia, ut ait beatus Gregorius, iram contra se occulti iudicis excitat sacer
Abbreviated transcription (Latin):
Iins utro qui sacris uirginib se sociant. ita indecretis
se quosdã sociare cognouimus. & post dicatũ ꝓpositũ
incesta federa sacrilegaq miscere. quos ꝓtinus aequũ¬
est a sacra cominumione detrudi. & nisi publicã ꝓlutãq¬
egerint penitentiã omiino ñ recipi. At hiscerte uia¬
pulatioñe sacrarũ uirginũ tã scuereferiuntur. qͣnto
cuerius feriendi st̃ qui cas rapiunt.: Ideo sicut pre¬
missũ st uecesse ẽ. ut ab omnib in xp̃istianas eligione
onsistentib rigore ductoritatis diuinȩ ues humane
hoc malũ radicitus amputitur.
de purllis quo temmpore uelentur
Ueuero puelle indiscrete uelentur. placuit nobis &iã
de sacris canonib qualitir obseruandũ sit hic in fare
de tempore uel andarũ puellarũ in affrico concilio cap̃
AuI continitur ut ĩ dnte xxv. annos consecrentur. Itẽ in
codẽ concilio cap̃ xcni de uirginib uelandis. ita conti¬
uitur Itẽ placuit ut quicumq. ep̃orũ necessitate pe¬

Expanded text:
is vero qui sacris virginibus se sociant, ita in decretis se quosdam sociare cognovimus, et post dicatum Deo propositum incesta foedera sacrilegaque miscere; quos est a sacra communione detrudi et nisi per publicam probatamque poenitentiam non recipi, at his certe viapulatione sacrarum virginum tam severe feriuntur, quanto severius feriendi sunt qui eas rapiunt? Ideo, sicut praemissum est, necesse est, ut ab omnibus in Christiana religione consistentibus rigore auctoritatis divinae vel humanae hoc malum radicitus amputetur. 227. De puellis, quo tempore velentur. Ne vero puellae indiscrete velentur, placuit nobis etiam de sacris canonibus qualiter observandum sit hic inserere. De tempore velandarum puellarum in Africano concilio ctulo 16 continetur, ut non ante 25 annos consecrentur. Item in eodem concilio, capitulo 93, de virginibus velandis ita continetur: Item placuit, ut quicumque episcoporum necessitate pe
Abbreviated transcription (Latin):
hominibus. ad seruitium dĩ se tradentibus
e liberis hominib qui ad seruitiũ dĩ se tradere uo¬
lunt. ut prius hoc ñ faciant quã anobis licentiã
postulent Hoc ideo p̃cipimꝰ. ꝗa audiuiinꝰ aliqͦs ex illis
ñ tantũ causa deuotionis hoc fecisse. quã ꝓexercituis¬
seu alia functione regali fugienda. quosdauͦ cupidi¬
tatis causa ab his qui res illotũ concupiscunt circum¬
uentos audiuimus. & ideo fieri prohibemus
De oppressione pauperũ De oppressione pauperũ
liberorũ hominũ ut ñ fiat a pontentiorib ꝑ aliqđ malũ
ingeniũ contra iustitiã oppressi ita ut coactires coꝵ
uendant aut tradant. Ideo hec supra & hic de liberis
hominib diximus. ne forte parentes eorũ contra
iustitiã fiant ex hrereditati. & regale obsequiũ minu¬
itur: & ipsi heredes propt̃ indigentiã mendici uł la¬
trones seu malesactores efficiantur. & ut sepius ñ fiant
manniti ad placita nisi sicut in alio capitulari p̾ce¬

Expanded text:
hominibus ad servitium Dei se tradentibus. De liberis hominibus, qui ad servitium Dei se tradere volunt, ut prius hoc non faciant, quam a nobis licentiam postulent. Hoc ideo, quia audivimus aliquos ex illis non tam causa devotionis hoc fecisse, quam pro exercituseu alia functione regali fugienda, quosdam vero cupiditatis causa ab his qui res illorum concupiscunt circumventos audivimus. Et hoc ideo fieri prsione pauperum hominum liberorum, ut non fiant a potentioribus per aliquod malum ingenium contra iustitiam oppressi, ita ut coacti res eorum vendant aut tradant. Ideo haec ut supra et hic de liberis hominibus diximus, njustitiam fiant exhaereditati, et regale obsequium minuatur, et ipsi propter indigentiam mendici vel latrones seu malefactores efficiantur, et ut saepius non fiant manniti ad placita, nisi sicut in dominico capitulari o