comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib m̃bris etatis medie ⁊ mag̃ q̃ iuuentute
minorẽ qͣm q̃ declinat in semũ torna facie ꝑ¬
ius cornib thorosa uastaq c̾uice uentre sb̃tra¬
cto. Uaccas etiam ñc maxime ꝑabimꝰ s eligemꝰ
forma altissimi corꝑis lõgi uti capacis ⁊ mag¬
ni alta frõte ocłis ingͥs ⁊ gnͣdib pulc̾s cornib
ex hiis ꝓcedit utilior ẽ nͨ ante etatẽ tͥmam tar¬
ros biis oportet admitti. Sz erit studiũ diligẽ¬
tis amotis semorib nouellas sb̃inde ꝯduce
⁊ st̾iles aratro ac laboribz deputare. Greci asse¬
it si mares creare uelis simstrũ tauri ĩ coitu
ligand̃ ẽẽ testicłm. Si femĩas dextr̃: tauros
tam diu abstinendos ante ut cũ cempus ẽ acͥ¬
us in causas dilati feruoris ĩcumbant. Sz hiis
arm̃tis hyeme maritĩa. ⁊ aprica loca estate opa¬
ca paremꝰ ac frigida montana maxĩȩ qr meli
fructetis ⁊ hiis ħ̾ba int̾nascente sat̾ent᷑ qr ꝙͣ
feta tñ aqͥs tepidiorib adiuuatiu. Unde

Expanded text:
igentibus membris, etatis medie et magis que iuventute minor est, quam que declinat in senium; torua facie, paruis cornibus. Torosa vastaque cervice, ventre substricto. Vaccas etiam nunc maxime parabimus, sed eligemus forma altissima, corporis longi, uteri capacis et magni, alta fronte, oculis nigris et grandibus, pulchris cornibus ex his procedit utilior, nec ante etatem trimam. Tauros his oportet amitti; sed erit studium diligentis, amotis senioribus, novellas subinde conducere et steriles aratro ac laboribus deputare. Greci asserunt si mares create velis, sinistrum tauri in coitu ligandum esse testiculum, si feminas dextrum tauros tamen diu abstrahamus, ut cum tempus est, acrius in causas dilati fervoris incumbant. Sed his armentis, hyeme maritima et aprica loca, estate opaca paremus ac frigida, montana maxime; quia melius frutetis et his herba internascente saturantur; quifetura tamen aquis tepidio ribus adiuvatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
tim retrocedunt ac sb̃sistentes int̾dum ancipi
mident qͣntũ possunt fuga se sb̃trahunt. Et¬
fugiunt salire ñ ualẽt. Gradientes uͦ mucro¬
nes unguiũ uaginis corꝑm claudũt ne acuĩa
atttͥu redũdat. ⁊ħ adeo custodiunt ut ñ nͥ au̾sis
falculis crant

Expanded text:
tim recedunt subsistentesque interdum ancipitmident, quanta possunt se fuga subtrahunt. fugiunt, non ualent salire. Gradientes mucrones unguium uaginis corporum claudunt, ne acumina adtritu retundantur. Hoc adeo custodiunt, ut nonnisi auersis falculis currant
Abbreviated transcription (Latin):
nus cũ nascunt᷑. Quoꝵ t̾fariam genus scindr̃
Nam breuiores ⁊ iubis crispi pler̃qz ignauis̃
⁊ imbelles longiores ⁊ coma simplici mag̾ a-
cres. At hii qd̃ creant pardi in plebe remanẽt
Tc̃ et carnes iusto ampliꝰ deuoratas cum gͣuant᷑
insertis in ora unguib spõte ꝓtrahunt. ⁊ cũ
fugindũ est in sacietate idẽ faciunt. Plimꝰ uiii.¬
la uestiunt iube. Id enĩ etate ꝯtingit eleone ⁊¬

Expanded text:
nes tenent. Quorum trifariam genus scinditur: nam breuiores et iubis crispi plerumque ignaui sunt et inbelles; longiores et coma simplici acres magis; at hi quos creant pardi in plebe remanent diem; tum quod carnes iusto amplius deuoratas, cum grauantur, insertis in ora unguibus sponte protrahunt. Sane et cum fugiendum est in satietate, idem faciunt. armosque vestiunt iubae; id enim aetate contingit e leone c
Abbreviated transcription (Latin):
alamandra dcã est eo ꝙ ꝯtͣ incendia ua¬
leat. Cuius int̾ omĩa uenenata maxĩa
mit. Nam si arbori irrepsit omĩa poma ue¬
ficit. Ista ⁊tra om̃ia incẽdia repugnãs. ig¬
nes sola aĩaliũ extinguit.Uiuit eĩ in me¬
diis flammis sine dolore ⁊ ꝯsũptõe. Nec so-
l xͦ. S alamandra est animal lacerte figͤa
gnis ymbrib ꝓueniẽs. ⁊ serenitate desinẽs
huic tantus ẽ rigor. ut ignẽ tactũ extingt
ñ aliomͦ qͣm glacies. Eiusdẽ sanie q̃ lacte¬
a ore uomitu qͣcunq ꝑte corꝑis humani
ꝯtacta toti defluuint pui. Idq ꝙ ꝯtͣrũt ⁊ ta¬
ctum ẽ colorẽ inutiliginẽ mutat. In hiis¬

Expanded text:
alamandra vocata, quod contra incendia valeat. Cujus inter omnia venenata maxima mit. Nam si arbori irrepserit, omnia poma rficit. Ista contra incendia repugnans, sola animalium ignes exstinguit. Vivit enim in mediis flammis sine dolore et consumptione, et non  salamandrae, animal lacertae figura, gnis imbribus proveniens et serenitate desinens. huic tantus rigor, ut ignem tactu restinguat non alio modo quam glacies. eiusdem sanie, quae lactea ore vomitur, quacumque parte corporis humani contacta toti defluunt pili, idque, quod contactum est, colorem in vitiliginem mutat. lxxxvi
Abbreviated transcription (Latin):
dra qͣm ñnuilli cameleontẽ .i. leonẽ t̾re uo¬
ꝯburi nõ possunt. Est ã sine splene ⁊ ͣ oĩa
usceꝵ magna ẽ in eo uarietas a cet̾is aĩa¬
lib. Macra ẽ ualde qr parum h̃t de sangͥ¬
ne. Ideoq timorosa ẽ ualde qr diminuit᷑ in
ea calor qui ẽ incentiuꝰ audatie. Timor ⁊̃ eiꝰ
causa ẽ ꝙ color eiꝰ sit uarius ac ꝑ mom̃ta mu¬
tabilis. oua gallinar more gignit. et ex eis
aĩalis lana uestim̃tum hũit: ꝙ cũ ad mũdi¬
ciam aliq̃n lauari deb̾et ñ aliis ñ ahuis ablu¬
bat. De salamandre nocum̃to ac remedio. a¬

Expanded text:
dra, quam nonnulli cameleontem, id est leonem terre vocomburi non possunt. Est autem sine splene. Et contrviscerum magna est in eo varietas a ceteris animalibus. Macra est valde, quia parum habet de sanguine, ideoque timorosa est valde, quia diminuitur in ecausa est quod color eius sit varius, ac per momenta mutabilis. Ova gallinarum more gignit et ex eis animalis lana vestimentum habuit, quod cum ad mundiciam aliquando lavari deberet, non aquis ablubat.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ pisce uesci. s ñ nisi uiuente hoĩ cib utilis¬
simꝰ simplex. Ac̾uato c̾uoꝵ pestifera ⁊ con¬
dim̃ta ꝑnitiosiorꝰ . Difficult̾ ã ꝑficiunt᷑ oĩa
te qͣm hyeme difficilius. ⁊ ĩ senecta qͣm ĩ iu¬
uenta. Bomitões hõi adhec in remedium ex¬
ambulatõe malunt cibos ꝑfice̾¬

Expanded text:
 utilissimus simplex, acervatio saporum pestifera et condimento perniciosior. difficulter autem perficiuntur omnia te quam hieme difficilius et in senecta quam in iuventa. vomitiones homini ad haec in remedium exambulatione malunt cibos perfice
Abbreviated transcription (Latin):
minant p̾ter iam dc̃a. siluestriũ iã cerui cum
a nobis alunt᷑. Oĩa ã iacentia potius qͣm stã¬
tia ⁊ hyeme mag̾ qͣm estate septenis fere mẽ¬
hii uulgares qmͣuis ex aliogn̾e sint. Qͥb ꝯti¬
nui dentes sorbẽt ut eqͥ boues. Neutr̃ ursi sza
qͣm qͦz morsu uorant. In affrica maior ꝑs fe¬
raꝵ estate ñ bibunt ĩopia ymbriũ. Qͣm obc̃ãm
capti mureᷤlibiti si bib̾int moriunt᷑. Anima-¬
p̾dantur. alia ungnib. Alia rostri aduncitate
capuint. alia latitudine ruũt. Alia cacumĩe
excauant. alia suggunt alia lambunt sorbẽt
mandunt uorant. Nec minoruarietas ĩ ped̃¬
minist̾ĩo ut raprant detrahant teneãt p̃mãt
pendeant tellurẽ scabe̾ ñ tessẽt. Idẽ .xiͦ. ł. Ap̾
sunt in pamphilia ⁊ cicilie montuosis. Sa-¬
lamandra ab hiis deuorata qui ed̾int moriũ

Expanded text:
minant praeter iam dicta silvestrium cervi, cum a nobis aluntur, omnia autem iacentia potius quam stantia, et hieme magis quam aestate, septenis fere menhi vulgares, quamvis ex alio genere sint. quibus continui dentes, sorbent, ut equi, boves. neutrum ursi, sed aquam quoque morsu vorant. in Africa maior pars ferarum aestate non bibunt inopia imbrium, quam ob causam capti mures Libyci , si bibere, moriuntur. praedantur, alia unguibus , alia rostri aduncitate carpunt, alia latitudine eruunt, alia acumine excavant, alia sugunt, alia lambunt, sorbent, manduntministerio, ut rapiant, distrahant, teneant, premant, pendeant, tellurem scabere non cessent. xcii 197 s in Pamphylia et Ciliciae montuosis salamandra ab iis devorata qui edere, moriunt
Abbreviated transcription (Latin):
sima animalia. Serpentes ã oua spectanda
drachonum arte aut solida hauriunt si iam
fauces capiunt q̃ demde ĩ semet euoluti frã-¬
gunt intus. ⁊ ita sputannĩa excutiut aut
si ten̾iorẽ ⁊ catulis adhuc etas orbe app̃hensa
spira ita sensim uehem̃t̾ qr ꝑstͥngũt ut am-¬
putata ꝑte ceu fr̃o reliqͣm q̃ amplexu tenet᷑
sorbeãt. Simili mͦ auib deuoratis solidis ora
tum occasio ẽ: uinum p̃cipue appetũt. Nullũ¬
int̾it fame aut siti uenenatum. Nam neq
taloris hñt ium neqz sanguinis nez sudoris
q̃ auiditatẽ nali sale augent. In qͦ gn̾e oĩa
mag̃ exitialia si suũ genꝰ ed̾int anteqͣm no¬
ceant. Condit ĩ thesauros maxillaꝵ cibũ
manib exprimit. Et ꝙ formias ĩ annum
sollepne ẽ hiis ĩ diem uł horam. unum aĩal¬
ħbi digitos hñtium hbis alitur lepus s et fu¬

Expanded text:
sima animalia, at serpentes ovis, spectanda quidem draconum arte: aut enim solida hauriunt, si iam fauces capiunt, quae deinde in semet convoluti frangunt intus atque ita putamina extussiunt, aut si tenerior est catulis adhuc aetas, orbe adprehensa spirae ita sensim vehementerque praestringunt, ut amputata parte ceu ferro e reliqua, quae amplexu tenetur, sorbeant. simili modo avibus devoratis solidis contcum occasio est, vinum praecipue adpetunt, cuinterit fame aut siti venenatum. nam neque calor iis nec sanguis nec sudor , quae aviditatem naturali sale augent. in quo genere omnia magis exitialia, si suum genus edere ante quam noceant. condit in thesauros maxillarum cibumanibus expromit , et quod formicis in annum, sollemne est his in dies vel horas. unum animal digitos habentium herba alitur, lepus; ea et fru
Abbreviated transcription (Latin):
patet ꝑ exꝑim̃tum qr s. ꝑtes eius abscise re¬
trescunt. Qd̾ utiq ñ fieret si humid̃ diu̾sum¬
ẽẽt. Ideoq cum ad humid̃ nutrim̃ti non exi¬
calor agens cum uirtute anime ac uirtute
celesti ⁊̃ ad gn̾atõem plante ñ exigitur a¬

Expanded text:
erimentum, quia partes eius abscisae recrescunt , quod non fieret, si esset humidum diversum. Et ideo cum ad humidum nutrimenti non exicalor agens cum virtute animae et virtute caelesti, etiam ad generationem plantae non exigitur
Abbreviated transcription (Latin):
xus ẽ aĩal magnitudĩe uulpis h̃t̃ crura bre¬
uia nͨ in utͦq lat̾e̾ eqͣlia s in sinistro breuiora.
Undefit ut in uallicłas rote qͣs attritõe crif
faciunt positis pedib dextri lat̾is ualent̾ currãt
sicq suos ꝑsecutores effugiant. pellẽ hñt uillo¬
sam ⁊ setis rigidam albis nigͥsq pilis ꝯtextã.

Expanded text:
xus est animal magnitudine vulpis, habet crura brevia, nec in utroque latere equalia, sed in sinistra breviora; unde fit ut in valliculas rote, quas attritione currus faciunt, positis pedibus dextre lateris valenter currant, sicque suos persecutores effugiant, pellem habent villosam et setis rigidam, albis nigrisque pilis contextam.
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ludum docibilis ẽ ⁊ ad ferocitates obliui¬
onẽ. Nunqͣm tam̃sic ẽ mansueta ut ñ sit ra-¬
bida libenter cũ pueris ludit. ⁊ si copia data
fuit eos aliq̃n strangłat. Si quis eam leserit
dui contͣ eum rancorẽ custodit. Ingemo pollẽt
⁊ emulant᷑ quicꝙ̾ uident. Unde facilius in¬
ceptis calciam̃tis hoĩm uadunt et sedẽt in lo-¬
cis ubi ab illis uid̾i possint. Indũtq caltia¬
m̃ta illa pedib sins ac diligentiꝰ ligant. ⁊ pꝰt
hec exponentes ea sb̃ arbore relinquũt ⁊ ꝓcl
abeunt. Tunc syme descendentes ꝙ eos fac̾e
uiderunt imitant᷑ sicq calciate capiunt᷑.¬
Solinꝰ. Om̃e latifundium ꝙ int̾ egyptũ echy¬
opiam lybiamq diffundr̃. qͣcunq lucis opa¬
cum ẽ uariũ impleuit symiar genus. Nec
sine ingenio enulandi .s̃. quo facilius in
manus hoĩm ueniñt. Nã dũ auide uenantiũ
gestus affectant relicto ⁊sulto uici ungilla
ꝙ m̃datio fc̃m uidẽt ocłos suos obliniunt ⁊

Expanded text:
nem ludum docilis est et ad ferocitatis oblivionem: nunquam tamen sic est mansueta ut non sit rabida; libenter tamen cum purris ludit, et si copia data fuerit, eos aliquando strangulat. Si quis eam leserit, diu contra eum rancorem custodit. Ingenio pollent et emulantur quicquid vident, unde facilius inceptis calciamentis hominum vadunt et sedent in locis ubi ab illis videri possunt, induuntque calciamenta illa pedibus suis, ac diligentius ligant et post hoc exponentes, ea sub arbore relinquunt et procul abeunt. Tunc simie descendentes, quod eos facere viderunt, imitantur, sicque calciate capiuntOmne autem latifundium quod inter Aegyptum Aethiopiam Libyamque diffunditur, quacumque lucis opacum est, varium implevit simiarum genus. Necsine ingenio aemulandi, quo facilius in manus ueniunt; nam dum auide uenantium gestus adfectant, relicta consulto uisci unguilla, quod mendacio factum uident, oculos suos oblinunt: ita
Abbreviated transcription (Latin):
Singie uillose s̃ comis mãmis ꝓminentib
dociles ad feritatis obliuionẽ. Cynocephali
⁊ ip̃i similes s̃ simiis sed facie ad mod̾ canis
stitulatis motib in quieti sunt. Callit̾tes to¬
to pene toto pene aspectu a cet̾is distant. Sũt
enim in facie ꝓducta barba ⁊ lata cauda. Solinꝰ
su. Nunqͣm ita mansueti: ut ñ sint mag̃

Expanded text:
sfinge villose312 sunt comis maximis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem; cinocephali et ipsi similes sunt simiis, sed facie ad modum canis sticulatis motibus inquieti. Callitrices toto aspectu a caeteris distant. Sunt enim in facie producta barba, et lata cauda. Simiae su, numquam ita mansueti, ut non sint magis
Abbreviated transcription (Latin):
sertũ ubi hĩtant nude ꝑgunt. una fe̾ns urnã
altã gladiũ. Quibi alta uoce cantãtib audit
⁊ ꝓpe accurrit. moxq naͣli instinctu uͥginee dar¬
nis ĩnocentiã recognoscit. ⁊ amoris dulcedĩe
castĩoniã in eis uenerat᷑. eaxq pectus ⁊ ub̾a lã¬
bẽs mirifice delectat᷑ in sopore resoluit᷑. Nec
urna suscipit. hoc sanguine regalis purp᷑a tin¬
git᷑. Est ⁊ alia eoꝵ uenatõ teste pħo.

Expanded text:
sertum ubi habitant nude pergunt, una vero ferens urnam, altera gladium. Quibus alta voce cantantibus audit et prope accurrit; moxque naturali instinctu virginee carnis innocentiam recognoscit et amoris dulcedine castimoniam in eis veneratur, earumque pectus et ubera lambens, mirifice delectatus, in soporem resolvitur. Nec um in urna suscipit, hoc sanguine regalis purpura tingitur. Est et alia eorum venatio talis.
Abbreviated transcription (Latin):
euͣngłicus filiꝰ ad nosinz ip̃os reusi sur¬
gamus ⁊ ad ulum redeamus. a q̃ parã¬
do recessãmus. Ibi ẽẽ nostr̃ non hẽbit mor¬
tẽmortẽ: ibi ẽẽ nosse nr̃m ñ hẽbit erro¬
rem ibi amare nr̃m ñ hẽbit offensionẽ.

Expanded text:
evangelicus filius ad nosmetipsos reversi surgamus , ut ad illum redeamus, a quo peccando recesseramus. Ibi esse nostrum non habebit mortem, ibi nosse nostrum non habebit errorem, ibi amare nostrum non habebit offensionem.
Abbreviated transcription (Latin):
go eius q̃ fit in sensu .i. uisio. uoluntas ã
tantam h̃t uim copulandi hec duo ut ⁊ sẽ¬
sum formand̃ admoneat ei rei q̃ cernit᷑
⁊ in ea formatum teneat. ⁊ si tam uiolenta
est ut possit uocari amor aut cupiditas.
aut lybido ⁊̃ ceterũ corpus aĩantis uehem̃¬
ter afficit. Et ubi ñ resistit dior pigriorq
mat̾ies ĩ similẽ spẽm colorẽq comnuitat
licet uid̾e corpͣculum cameleontis ad colo¬
res qͦs uidet facillima conu̾sione uariari.
Alioꝵ ã animalium qr nõ est de conu̾siõe
facilis conu̾s corpulentia fetus plerq ꝓdũt
seminum tam efficacit᷑ atq capacit̾ seꝙ̃¬

Expanded text:
go ejus quae fit in sensu, id est, visio. Voluntas autem tantam vim habet copulandi haec duo, ut et sensum formandum admoveat ei rei quae cernitur, et in ea formatum teneat. Et si tam violenta est, ut possit vocari amor, aut cupiditas, aut libido, etiam caeterum corpus animantis vehementer afficit: et ubi non resistit pigrior duriorque materies, in similem speciem coloremque commutat. Licet videre corpusculum chamaeleontis ad colores quos videt facillima conversione variari. Aliorum autem animalium quia non est ad conversionem facilis corpulentia, fetus plerumque produnt seminum, tam efficaciter et capaciter sequ
Abbreviated transcription (Latin):
poterat ⁊ anteqͣm uid̾e̾tu. Deinde uisio q̃
non erat priusqͣm rẽ istã obiectam sensu
uid̾emus. Tercio ꝙ in ea re q̃ uidet᷑ qͣmdiu
ctio s etiam discreta naͣ. Et cum sensus nõ¬
ꝓcedat ex corꝑe illo ꝙ uidet᷑ s ex corꝑe senti¬
entis ⁊ amantis cui anima suo quodã
miro mͦ contẽꝑat᷑ tam̃ ex corꝑe ꝙ uidet᷑ gig-¬
nocat᷑. Gignit᷑ gͦ ex re uisibili uisio s ñ ex
sola nisi assit ⁊ uidẽs. Nͦ cura ex insibili ⁊
uidente gignit᷑ iusio. Ita sane ex uidẽte sit
sensus oculoꝵ ⁊ aspicientis atq intuentis
intento. illa tam̃ informatõ sensꝰ que ui-¬
la remanz forma. q̃ merat sensui d̃ adeẽt
gium tam dui ẽ donͦ ip̃m corpꝰ ꝙ ĩprimit᷑
mest. quo ablato nullũ erit cũ remaneat
aqͣ q̃ erat ⁊ anteqͣm formã illam corꝑis ca¬

Expanded text:
poterat, et antequam videretur: deinde, visio, quae non erat priusquam rem illam objectam sensui sentiremus: tertio, quod in ea re quae videtur, quamdiu ctio, sed etiam discreta natprocedat ex corpore illo quod videtur, sed ex corpore sentientis animantis, cui anima suo quodam miro modo contemperatur: tamen ex corpore quod videtur gignvocatur. Gignitur ergo ex re visibili visio, sed non ex sola, nisi adsit et videns. Quocirca ex visibili et vidente gignitur visio, ita sane ut ex vidente sit sensus oculorum, et aspicientis atque intuentis intentio: illa tamen informatio sensus, quae villa remanet forma quae inerat sensui, dum adesset gium tandiu est donec ipsum corpus quo imprimitur inest. Quo ablato, nullum erit, cum remaneat aqua, quae erat, antequam formam corporis ca
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ formam corꝑis ꝙ uidemꝰ. ⁊ formã q̃ ab
disc̾nendi locus. S̾ rõne colligimꝰ neqͣꝙͣ
nos potuisse scire sentire: nͥ fieret ĩ sensu
nr̃o aliqua similitudo ⁊specti corꝑis. Nez¬
enim anulus cum cẽ imprimit᷑ ideo nulla y¬
.s. res ip̃a iusibił nõ ꝑtinet ad aĩantis nãm
nisi cum corpꝰ nr̃m cernimus. Alterx ã ita ꝑ¬
tinet ut incorꝑe fiat ⁊ ꝑ corpꝰ in anima fit
enĩ in sensu qui neq sine corꝑe ẽ nez sine-
anima. Tertium uͦ solius anime ẽ qr uo-
ant sb̃as tam̃ in tantã coeunt unitatẽ ut

Expanded text:
Sed formam corporis quod videmus, et formam quae ab discernendi locus. Sed ratione colligimus nequaquam nos potuisse sentire, nisi fieret in sensu nostro aliqua similitudo conspecti corporis. Neqcum annulus cerae imprimitur, ideo nulla est, res ipsa visibilis non pertinet ad animantis naturam, nisi cum corpus nostrum cernimus. Alterum autem ita pertinet, ut in corpore fiat, et per corpus in anima: fit enim in sensu, qui neque sine corpore est, neque sine anima. Tertium vero solius animae est, quia tantiae sint, tamen in tantam c
Abbreviated transcription (Latin):
bilem hñt uisum ⁊ non bene coadunatũ. Idõ
Ocl̃i qͦ talium ⁊ capita pisciũ ⁊ q̃reus pu¬
nebris. non tam̃ sic semꝑ ut ꝑ medium il¬
illa tunc neqͣqm luc̾ent. Qd̃ patet ex hoc¬
qr de die non lucent. Unde et illa lux in ta
dioꝵ ꝑ qͦs illuminet᷑ mediũ et obiectũ uisi-¬
bile. alit̾ enim aer circumstans ⁊ omia co-¬
lorata circumstantia illuminarẽt᷑ sicut a
tate iusibił ita etiam exigit ꝓportõem in di¬
stantia conuemente sibi. Et si tremor aliqͥs
ẽ ĩ radio ip̃e ẽ in radio ad ocło reflexo ⁊ ñ ab¬

Expanded text:
bilem habent visum et non bene coadunatum , et iimalium et capita piscium et quercus punebris, non tamen sic semper quod iilla tunc; aliter enim lucerent die ac nocte, quod non videmus. Unde illa lux in taldiorum, per quos illuminetur medium et obiectum visibile; aliter enim circumstans aër et colorata omnia circumstantia illuminarentur sicut a itate visibilis , ita etiam exigit proportionem in distantia conveniente sibi. Et si tremor aliquis est in radio, ille erit in radio reflexo a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓiciẽs lum̃ ꝑ se. Porro lucis illus q̃ apparet
in tenebris uł clansis otulis ĩ refractõe uł
ꝑcussione oculoꝵ causa ẽ claritas sp̃c uisi¬
bilis quitunc disꝑgit᷑ in se ip̃m. Ideoq re-
sum fluunt ymagines sompniales ⁊ an-¬
te recipiunt᷑ ymagines sensibiles ac ꝑ ip¬
sum transeunt ad sensum ꝯmunẽ ⁊ phan-¬
tasiam.

Expanded text:
icendum quod lucis illius quae apparet in tenebris vel clausis oculis in refractione vel percussione oculorum causa est claritas spiritus visibilis, qui dispergitur in seipsum in sum fluunt imagines somniales, et ante recipiuntur imagines sensibiles et transeunt per ipsum ad sensum communem et phantasiam.
Abbreviated transcription (Latin):
tus eius caritas summa. s eis aqͣꝵ tediũ ma-¬
ius. ꝑ ignes ad fetus tẽdunt. Itẽq si rinus
minimus int̾sit horrẽt ita ut pedes om̃io tin-¬
qui sunt in pecuariis atq ita ut sicco tͣmite
ad potum eant. Nec pontes tnͣseunt ꝑ rari¬
tatem eoꝵ tnͣslucentib fluuiis. Mirumq
dcũ sitiunt ⁊ si mutent᷑ a q̃ ut bibant cogẽde

Expanded text:
tus caritas summa, sed aquarum taedium maius: per ignes ad fetus tendunt, eaedem, si rivus minimus intersit, horrent etiam pedes omnino tinquae sunt in pecuariis, atque ita ut sicco tramite ad potum eant. nec pontes transeunt per raritatem eorum tralucentibus fluviis, mirumque dictu, sitiunt et si mutentur aquae; ut bibant c
Abbreviated transcription (Latin):
bet tumor qui expugnata bona ualitudĩe¬
Cum uͦ ea discimꝰ q̃ mirabłiora qͣm utilio¬
ra sunt qͣmqͣm ñnullis reb plurimũ o¬
płm delectauit ut rex fieret. ides animũ
in illo artificio agendum putare debemꝰ
qr nec maiores qͣm humam s̃ dentes hr̃e
est artium quo animi ualitudo sanciat᷑.
Nam odore ⁊ sapore mirabłr diiudicare
pulm̃ta ⁊ qͦ lacu piscis captus sit ułtͦtem¬

Expanded text:
em, sed expugnata bona valetudiCum vero ea discimus, quae mirabiliora quam utiliora sunt; quanquam nonnullis rebus plerumque opulum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere nus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, ve
Abbreviated transcription (Latin):
⁊plem̃tum digestionis qr tunc segrega¬
tur tenuis ⁊ purus sangiis ab impuro
⁊ corpulento ⁊ purͣ eleuat᷑ surs̃ impuiꝰ
aũt descendit deorsum. Primo enĩ m pr̃¬
cipio in principio digestionis calor est
uehem̃sis ⁊ eleuat pur ⁊ impur̃ simml
ad suꝑiora. Et pp̃ hoc in igłia illa gͦsa

Expanded text:
complementum digestionis, quia tunc segregatur purus et tenuis sanguis ab impuro et corpulento , et purus elevatur sursum, impurus autem descendit deorsum. Primo enim in principio digestionis calor est vehemens et elevat purum et impurum simul ad su
Abbreviated transcription (Latin):
multiplex. Est eĩ causa disponẽs ĩ subie¬
cto. Et hec ẽ duplex. Scilz sb̃tilitas uenan
q̃ sunt in collo q̃ adeo stricte sunt ꝙ ñ pͥo¬
test ꝑeas cito distillare humid̃ infrigida¬
tũ ince̾bro q̃ est causa sompni. Et huiꝰ op¬
positum .s. amplitudo uenaꝵ colli ꝑ qͣs
Alia uero cã .ẜ. non disponẽs ĩ sbiecto: est
nitudo quidẽ capitis ut in nanis ⁊ homi¬
lis. Magñ eĩ capͥ ꝯtinz magnũ c̾ebrum cͥ
multa frigiditas dmi uincit calid̃ cũ m
pitis pp̃ ꝑuum cebrum ⁊ siccũ erit cause
excitabilitatis facił. Itẽ cansa ꝑ accidẽõ
frigiditas cura locum digestionis ꝑ qͣm
ñ possunt eleuari euaporatões ad caput si¬
cut ẽ in melancolicis ut p̃habitũ ẽ. Itẽ a
ꝑ accidẽs est motus uiolentꝰ qui euocat
animam ab int̾iorib ad ext̾iora. ⁊ seti¬

Expanded text:
multiplex est. Est enim causa disponens in subiecto, et haec est duplex, scilicet subtilitas venarum quae sunt in collo, quae adeo strictae sunt quod non potest per eas cito distillare humidum infrigidatum in cerebro, quod est causa somni; et huius oppositum, scilicet amplitudo venarum colli, per ero causa etiam disponens in subiecto est nitudo capitis, ut in nanis et homullis. Magnum enim caput continet magnum cerebrum, cuius multa frigiditas diu vincit calidum cum npitis propter parvum cerebrum et siccum erit causa excitabilitatis facilis. Item, causa per accidens est frigiditas circa n possunt elevari evaporationes ad caput, sicut est in melancholicis, ut supra habitum est. Item, causa per accidens est motus violentus, qui evocat animam ab interioribus ad exteriora, et
Abbreviated transcription (Latin):
quib est calor magnus cirra locũ dige¬
stionis ꝑmanẽs tota ui ta qui .s. calor e¬
leuat enaporatões spissas
ille non reu̾tit᷑ nec remittat᷑ cura locum di-¬
gestionis nisi qñ expandr̃ in iuglia ad ex-¬

Expanded text:
 calor circa locum digestionis permanens per totam vitam, qui calor elevat evaporationes spissas ille non remittatur circa locum digestionis nisi quando expanditur ad ex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩ talib ẽ calor uehem̃s ualde et ideo sta¬
liatõem incipit p̃dominari calor frigidita¬
ti ce̾bri et soluit sensꝰ a iugłia. Et ideo tales
eiugilant anteꝙͣ incipiant sompniare ⁊¬
ta continua spissa qͥn in fine ĩcipiat sb̃ti¬
liari et separi sangͥs purꝰ ab impuro. Et sͦ
fit sompnꝰeoꝵ excitabilis s qr calor fortis
est statim soluunt᷑ sensꝰ auigłia. Et ideo
eingilant anteqͣm sompniare ĩcipiant.¬

Expanded text:
d in talibus est calor vehemens valde, et ideo staliationem, incipit praedominari calor frigiditati cerebri et solvit sensus a vigilia, et ideo tales evigilant antequam incipiant somniare comta continua spissa, quin in fine incipiat subtiliari et separari sanguis purus ab impuro, et sic fit somnus eorum excitabilis, sed quia calor fortis est, statim solvuntur sensus a vigilia, et ideo evigilant antequam somniare incipiant
Abbreviated transcription (Latin):
raco elephantẽ ligat cuius ruina amb̾:¬
mors uictoris ẽ. Et dĩo sũma ui ut̾nq
certat᷑ ille ut pedẽ alliget. in quo casus uin¬
cti sͥ noce ñ possit: iste nepostĩore pede extre¬
mus uł calce capiat᷑ angusto uͥ uel ip̃e se ñ q̃¬

Expanded text:
raco elephantem ligat, cujus ruina mors victoris est. Et ideo summa vi utrimque certatur; ille ut pedem alliget, in quo casus vincti sibi nocere non possit; iste ne posteriore extremus pede, aut calle capiatur angusto, ubi vel ipse se non q
Abbreviated transcription (Latin):
Exł. de naͣ rĩ. Leoꝑdus ẽ aĩal exleone et ꝑdo
gn̾atum colore sb̃rufum macłas hñs nigras
ut sue crudelitatis obliuiscat᷑. Domesticatur. ã
ad uenand̾. Itaq cum ad p̃dam in uenatõe dr̃ re¬
laxatur. Qmͣ̃ si qrͣto uł quinto saltu caꝑe nequi-¬
u̾it ferocit̾ iratus subsistit et nisi statĩ uenator
furenti bestiã aliqͣm obtuli̾t ĩ ip̃m uenatorẽ uł
ĩ quoslibet obuos irruit. Impossibile enĩ ẽ eũ
placari insi in sanguine. Sz in hoc ꝓuidi sunt
uenatores ut agnos penes se ul alia aĩalia sẽꝑ
hẽant in quib iratos placant. huic ã furenti
qui resist̾e uult int̾ manꝰ allia fricet. ⁊ statĩ ille
resiliet q̃m̃ cdorẽ allii sustin̾e nõ ualet. hic cum
uenenosũ ad comed̾it st̾cus hõis q̃rit: eoq come¬

Expanded text:
ensis Leopardus est animal ex leone et pardo generatum, colore subrufum, maculas habens nigras ut sue crudelitatis obliviscatur. Domesticatur autem ad venandum: itaque cum ad predam in venatione ducitur, relaxatur, quam si quarto, vel quinto saltu capere nequiverit, ferociter iratus subsistit et nisi statim venator furenti bestiam aliquam obtulerit, in ipsum venatorem, vel in quoslibet obvios irruit. Impossibile enim est eum placari nisi sanguine. Sed in hoc providi sunt venatores, ut agnos penes se, vel alia animalia semper habeant, quibus iratos placant. Huic autem furenti qui resistere vult, inter manus allia fricet et statim ille resiliet, quoniam odorem alii sustinere non valet. Hic cum venenosum aliquid comederit, stercus hominis querit, eoque come
Abbreviated transcription (Latin):
enthophonos est bestia modica ex eouo
nes ⁊ posite ꝑ cõpata semitaꝵ leones necant. si
qͣntulumcunq ex ilł sũpserint. Solmꝰ. Prop¬
tanta ei uis in est ut cet̾is qͣdruped̃ imꝑitans ili¬
co expiret. huius itaq corpꝰ exustũ asꝑgunt ali¬
is carnib polente mͦ insidiantes fere necant

Expanded text:
ntophonos, bestia modica, et ex enes, et positae per compita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Proptanta illa vis et ceteris quadripedum imperitans ilico expiret. ergo corpus eius exustum adspergunt aliis carnibus polentae modo insidiantes ferae necant
Abbreviated transcription (Latin):
ledit᷑. tũc enĩ mutat uocẽ ⁊ ĩstar muris emͦ¬
tit exilẽ huiꝰ uocis ratio scd̃m aristotilẽ ex hoc
ꝓpendi pot̾ ꝙ ore clauso ⁊ ĩflatis lat̾ib eo so¬
nat ĩ gutture. Ad sillabã uͦ ax os aꝑit. ⁊ ĩstar
folliũ latera repͥmit ut fortiori spũ uoxe¬
lata ꝓmat᷑ multiplicat uocẽ q̃n posu̾it eqͣlit
in aqua mandibulã infi̾orẽ ⁊ extẽdit srĩorẽ
Cum ã ambas extẽd̾it eiꝰ ccłi sic̾ candele lucẽt
cat᷑. In angꝰto m̃se nũqͣm potest os suũ ꝓ quo

Expanded text:
leditur; tunc enim mutat vocem et instar muris emittit exilem. Huius vocis ratio secundum Aristotelem ex hoc perpendi potest, quod ore clauso et inflatis lateribus eo sonat in gutture, ad sillabam vero ax os aperit et instar follis latera reprimit, ut fortiori spiritu vox elata promatur. Multiplicat vocem quando posuerit equaliter in aqua mandibulam inferiorem et extenderit superiorem; cum autem ambas extenderit, eius oculi sicut candele lucent: catur. In augusto mense nunquam poterit os suum, pro
Abbreviated transcription (Latin):
re pot̾is. Est et rana uiridis ac ꝑuula coriẽs
cognomĩata. Q arbores ascẽdit ibiq int̾ folia
requiescit. Hec naͣli p̾sagio pluuias in nubib
sentiẽs fortit̾ clamat. futẽ s. inundatõis nũ¬
tia reliq uero temꝑe ux nũꝙͣ cantat. In ora
canis ꝓiecta: uocẽ eis dem̾e putat᷑.

Expanded text:
 potatus. Est etiam rana viridis ac parvula, corines cognominata, que arbores ascendit, ibique inter folia requiescit: hac naturali presagio pluvias in nubibus sentiens, fortiter clamat, future scilicet inundationis nuncia; reliquo vero tempore vix unquam cantat. In ora c
Abbreviated transcription (Latin):
me qͣt̾m renes c̾uis. Econtra uero pẽnatis sq̃¬
mosisq nulli. Decet̾o summi adhe̾nt lum¬
bis. Dexter hominis ẽ latior ⁊ minus pingͥs
sicciorq. utͥq aũt pinguitudo e medio exit
p̾terqͣm in uitulo marino. Renes hñt oĩa

Expanded text:
ne quaterni renes cervis, contra pinnatis squamosisqiue nulli. de cetero summis adhaerent lumbis. dexter omnibus elatior et minus pinguis sicciorque. utrique autem pinguitudo e medio exit praeterquam in vitul
Abbreviated transcription (Latin):
sagĩa roris aut fluis. Pice ⁊̃ liqͥda mixto cin̾e
⁊ modico oleo pt tridiũ uuln̾a diligẽter ungẽ¬
da s̃. s melius genus castratõis seq̃ns usus in¬
uenit. Alligato enĩ inuenco atq deiecto testi¬
culi stricta pelle clandunt᷑ atq ibi regula lig¬
nea p̾mente decidunt᷑ ignitis securib uł dola¬
bris uł ꝙ ẽ melius formato ad hoc fr̃am̃to ut
gladii similitudinẽ teneat. Ita enim cuca ip̃am
regłam acies ferri candentis ĩprimiuat᷑ Unoq
ictu ⁊ moram doloris beneficio cełitatis absu¬
mit ⁊ ustis uenis ac pellib a fluxu sangͥnis
strictis plagam cicatrix qͦdam mͦ cũ ip̃o nuln̾e

Expanded text:
sagina roris aut fluminis. Pice etiam liquida, mixto cinere sagina roris aut fluminis. Pice etiam liquida, mixto cinere et modico oleo, post triduum vulnera diligenter ungenda sunt. Sed melius genus ea strationis sequens usus invenit. Alligato enim iumento atque deiecto, testiculi stricta pelle clauduntur, atque ibi regula lignea premente deciduntur, ignitis securibus, vel dolabris; vel quod est melius, formato ad hoc ferramento, ut gladii similitudinem teneat: ita enim circa ipsam regulam acies ferri candentis imprimitur, unoque ictu et moram doloris beneficio celeritatis absumit et ustis venis ac pellibus, a fluxu sanguinis strictis plaga, cicatrix quodammodo cum ipso vulnere
Abbreviated transcription (Latin):
mago ten̾a etate ut fissa ferula testicłi
ꝯprimant᷑. ⁊ paulatĩ ꝯfracti resoluant᷑. S hoc
lima decrescente ĩno uł autumpno fi̾ debere
p̃cepit. Alii ligato ad machinã nitulo dua¬
b angustis regłis stagneis sic̃ forcipib
ip̃os neruos app̃hendũt qui grece cremastes
dñr. hiis comprehẽsis tentos testicłos fr̾o rese-¬
cant ⁊ ita recidunt ut aliqͥd de hiis capitib
m̾ioꝵ suoꝵ dimittat᷑ herere. Q res et sangñs
nimietatẽ ꝓhibet ⁊ nõ oĩo iuuẽcos sb̃ducto
robore uirilitatis effeĩat. Nec admittend̃ est
ꝙ pleriq faciunt ut statim casftͣos coire ⁊pel¬
lant. Nam c̾tum quidẽ est ab eis gn̾ari sz ip̃os
fluxii sanguiis int̾ire. uuln̾a uͦ castratoꝵ cy
nere sarm̃toꝵ ⁊ spumͣ linent᷑ argenti. Castnͣt
abstineat᷑ de potu ⁊ cibis pascat᷑ exignis ac seꝙ̃¬
te triduo p̾beant᷑ ei ten̾e arboꝵ summitates
⁊ frutecta mollia ⁊ h̾be uirides coma dłciore

Expanded text:
t tenera etate, ut fissa serula testiculi comprimantur et paulatim confracti resoluantur. Sed hec, luna decrescente, verno vel autumno fieri debere precepit. Alii ligato ad machinam vitulo, duabus angustis regulis stanneis sicut forcipibus, ipsos nervos apprehendunt, qui grece cremasteres dicuntur: his comprehensis tentos testiculos ferro resecant et ita ut aliquid de his, capitibus nervorum suorum dimittatur here re: que res et sanguinis nimietatem prohibet et non omnino iuvencos, subducto robore virilitatis, effeminat, nec admittendum est quod plerique faciunt, ut statim castratos coire compellant: nam certum quidem est, ab eis nil generari, sed ipsos fluxu sanguinis interire, vulnera vero castratorum, cinere sarmentorum et spuma linentur argenti. Castratus abstineatur a potu et cibis pascatur exiguis ac sequente triduo prebeantur ei tenere arborum summitates et frutecta mollia et herbe virides, coma dulciore
Abbreviated transcription (Latin):
uenientes spectant solliciti s̃ ne suas t̾ras o¬
ꝑiant. Nam ubicunq dira nube t̾ras ꝯtĩ¬
gunt. om̃ia ꝯtacta adurunt ⁊ corrodunt¬
sb̾late in maria uł stagna decidunt. In cyre¬
Primo quidẽ oua det̾endo dei de fetum ⁊ tã¬
dem adultas. Desertorisq penis adiudicat᷑
qui ab hac lege cessau̾it. Italiam ex affrica
billina coacte remedia ꝯfug̾e metu inopie.¬
Graculos etiam ob id colunt: adu̾so uola¬

Expanded text:
nientes spectant, soliciti sunt ne suas terras operiant, nam ubicumque dira nube terras contingunt, omnia contacta adurunt et corrodunsublate, in maria vel flumina decidunt. In cyreprimo quidem ova, deinde fetum et tandem adultas; desertorisque penis adiudicatur, qui ad hac lege cessaverit. mano ad Sibyllina coacto remedia confugere inopigraculos quoque ob id colunt adverso vola
Abbreviated transcription (Latin):
dentes atq narrantes. S cuma corꝑe cã
est ut talia iusa c̾nuntur nõ ea corpꝰ ex¬
hibet. Neq enim ht eam nim ut for¬
met aliquid spũale. S sopito aut ꝑtͣ¬
bato aut ꝑturbato aut incluso itinere
intentõens a cerebro qͣ dirigit᷑ sentiẽ¬
di modus aĩa ip̃a q̃ ꝓprio motu ab¬

Expanded text:
dentes atque narrantes. Sed cum a corpore causa dentes atque narrantes. Sed cum a corpore causa est, ut talia uisa cernantur, non ea corpus exhibet; neque enim habet eam uim, ut formet aliquid spiritale, sed sopito aut perturbato aut etiam intercluso itinere intentionis a cerebro, qua dirigitur sentiendi modus, anima ipsa, quae motu p
Abbreviated transcription (Latin):
Et acorꝑe quidẽ cum uł humor suffun¬
dr̃ uł actus uł aliqͥd aliud corꝑi iniect̃
extrinsecus. Ab aĩa uero cum uł timore
turbatur uł pudore confundr̃ uł irasci᷑
uł irascitur uł amat uł si quid hĩ. Ita¬
ꝑeam subam ita ut nõ disc̾nat utrum
corꝑa sint an similitudiẽs corꝑm aliq̃n
dormire quippe in est homini a corpe si¬
ue aliqua mala ualitudĩe sẽsib ꝑtͣratiᷤ u
cum a freneticis simul et corꝑa iuident¬
⁊ uisa similia corꝑib tanqͣm ⁊ ip̃a p̃
cculis assint. aut penitꝰ interclusis sic̃
sepe madefcĩ aliquo morbo ingrauescẽ¬
te p̃sente corꝑe diu absentes. dein de hõi¬
b redditi multa se iuidisse dixer̃t. A
sp̃u uero cum oĩo sano ⁊ integro sp̃u¬
in hoc arripit sp̃c aut demoniacos facit
ant arrepticios aut falsos ꝓpħas. Cũ
ã bonus fideles myst̾ia leq̃ntes aut ac¬
cedente etiam intelligẽtia ueros ꝓphas.
⁊ ad tempus ꝙ ꝑ eos oportet ostendi ui¬

Expanded text:
— et a corpore quidem, cum uel humor suffunditur uel cibus uel aliquid aliud corporis iniectum extrinsecus; ab anima uero, cum uel timore turbatur uel pudore confunditur uel irascitur uel amat uel si quid huiupergat, ut non discernat, utrum corpora sint an similitudines corporum, alidormire quippe a corpore est homini — siue aliqua mala ualetudine sensibus perturbatis, ut, cum a phreneticis simul et corpora uidentur et uisa similia corporibus, tamquam et ipsa prae oculis adsint, aut penitus interclusis, sicut saepe male facti morbo aliquo ingrauescente praesente corpore diu absentes, deinde hominibus redditi multa se uidisse dixerunt; ab spiritu uero, cum omnino sano atque integro corin haec arripit spiritus, aut daemoniacos facit aut arrepticios aut falsos prophetas; cum autem bonus, fideles mysteria loquentes aut accedente etiam intellegentia ueros prophetas aut ad tempus, quod per eos oportet ostendi, ui
Abbreviated transcription (Latin):
qm alii canes eũ fugiunt ⁊ ꝓfugꝰ et soliuag̃
mutat qĩ ebriosus ori aꝑti lingue depẽdentis.
Saliua nimia de ore semꝑ c̾rit. Ocłi s̃ inu̾si ⁊
rubicundi auricłe inu̾se. canda int̾ coxas ccłi
aꝑti. et tam̃ delapide sine quolib alio obiecto
offendit ⁊ cuilibet rei uise repugnãs iudẽt ⁊̃
umbresue latrat. Quẽ cũ canes uid̾int fugiũt

Expanded text:
 alii canes eum fugiunt, profugus, et solivagus, et nutat quasi ebriosus, oris aperti, lingue dependentis: saliva nimia de ore eius currit, oculi sunt inversi et rubicundi, auricule inverse, cauda inter coxas, oculi aperti. Etenim de lapide, sive quolibet alio obiecto offenditur et cuilibet rei vise repugnans, etiam umbre sue latrat; quem cum canes vident, fugiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nati ex lupis ⁊ canib cũ int̾se forte miscent᷑
Solẽt ut dcm̃ ẽ. ⁊ inli femĩas canes noctu ĩ sil¬
uis alligatas admitt̾e ad tygͥdes bestias. A qui¬
b insiliri ⁊ nasci ex eodẽ fetu canes adeo ac̾rĩos
⁊ fortes ut ꝯplexii leones ꝓst̾nant. Deniq ꝙ¬

Expanded text:
nati ex lupis et canibus, cum inter se forte miscuntur. Solent et Indi feminas canes noctu in silvis alligatas admitti ad tigres bestias, a quibus insiliri, et nasci ex eodem foetu canes adeo acerrimos et fortes ut in conplexu leones prosternant. Vulpes
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ u̾mes uolantes qui pecud̃ anhelit̃ secunt᷑
⁊ hoĩs maxĩe. Pungunt ã aculeis dormientes
acrisatis dolore ꝓposse. Unde in locis uͥ hñdat
thia tam subtilit̾ laq̃ant ut ꝑ hec scynifes ad
nocend̃ tnͣsire ñ ualeant

Expanded text:
mi volantes, que pecudum anhelitum sequuntur et homines maxime. Pungunt autem aculeis dormientes acri satis dolore pro posse, unde in locis ubi abundatia tam subtiliter laqueant, ut per hec scynipes ad nocendum transire non valeant
Abbreviated transcription (Latin):
um gͦ dicend̃ ꝙ sunt q̃dam ext̾iora q̃ exi¬
gunt᷑ ad motum int̾ioꝵ sicut motus sẽ¬
sus ꝯmunis ⁊ ꝓprii ad motũ memorie.
Et illa ñ opponunt᷑ int̾iorib nͨ impediũt
ea s potius expediũt et causant. Siłr s̃ q̃
int̾iora sicut motus phantasmatis ñ suf¬
ficient̾ causant memoriã ⁊ cum illis ñ

Expanded text:
um quod sunt quaedam exteriora quae exiguntur ad esse interiorum, sicut motus sensus communis et proprii ad motum memoriae; et illa non opponuntur interioribus nec impediunt ea, sed potius expediunt et causant. Similiter sinteriora, sicut motus phantasmatis non sufficienter causat memoriam, et cum illis non
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ libet irtutis sensibilis ẽ ex ip̃o ⁊ postea
redit ad ip̃m cum lucro. Cum itaq nerui sẽ¬
tiendi nascant᷑ ex prima parte c̾ebri eo ꝙ pri¬
ad imp̃ssiones sensibilium: dicimꝰ ꝙ orgañ
sensꝰ ꝯmunis ẽ in prima ꝯcauitate ce̾bri q̃
plena ẽ sp̃u sensibili. Ad id aũt ꝙ obicit᷑ in
ẽ Porro scd̃m ꝙ sunt sensus alim̃ti sic hñt¬
relat̃oem had cor ut a quo principiũ digestio¬
nis. Aliter tam̃ soluit aiuiscẽna dicẽs ꝙ nich
ꝓhibet quin aliqͣ uirtus oriatur in uno mẽ¬
bro ac ꝑficiat᷑ in altõ ⁊ tunc ⁊pleta reu̾tat᷑
ad ip̃m. Unde uult ꝙ nirtus sensitiua a cor

Expanded text:
cuiuslibet virtutis sensibilis, et postea redit ad ipsum cum lucro ’. Cum ergo nervi sentiendi nascantur ex prima parte cerebri, eo quod priad impressiones sensibilium, dicimus quod organum | sensus communis est in prima concavitate cerebri, quae plena est spiritu sensibili. Ad id autem quod obicitur in m vero quod sunt sensus alimenti, sic relationem habent ad cor ut a quo principium est digestionis. Aliter tamen solvit Avicenna dicens quod nihil prohibet quod aliqua virtus oriatur in uno membro et perficiatur in altero et tunc completa revertatur ad ipsum. Unde ipse vult quod virtus sensitiva or
Abbreviated transcription (Latin):
ne sue fusos ĩ ramuscłis faciũt ⁊ ĩ curuitu
sui oꝑant᷑ ita ut ꝑfcĩs suis undiq oꝑe suoĩ¬
cludãtur. Post hec exitum sͥ facuint in sũmi¬
tate fusoꝵ egredientesq na mirabili muta¬
ti ꝓrsus apparent a forma priori a deo ut u̾mẽ
qui prius repebant ĩmun̾is pelib habẽtes
alas iam apti ssint ad uoland̃. Demum
uen̾em ineuntes dieb trib coeunt q̃ pacto
morit᷑ masculus. femina uͭ ordine litt̾ato
oua ꝑit innum̾a sb̃tracto sͥ pannicło uł
albo uł rubeo. Deinde emorit. tai. Cunc pã¬
nicłs. cum ouis suscipit᷑. ⁊ ubi nõ possit
hyemis atting̾e frigus reponit᷑. postea ca¬
lore u̾is inualescente oua ad solem expo-¬
nunt᷑ et calore fouent᷑ donͣ animata in u̾-¬
mes forment᷑. Suos enim colores lana naͣ-¬
ut̾ in u̾me suscipit album suscipit albũ
s. ⁊ croceum. Cet̾i uͦ artificio fiũt. Dicit᷑ ꝙ o
ua tam̃ de panno ĩ ꝯceptõe supposito uł al¬

Expanded text:
cumitu sui operantur, ita ut perfectis fusis, undique opere suo includantur. Post hoc exitum sibi faciunt in summitate fusorum egredientesque natura mirabili mutati apparent a forma priori, adeo ut vermes qui prius repebant innumeris pedibus, habentes alas iam apti sunt ad volandum. Demum venerem ineuntes, coeunt tribus diebus; quo peracto moritur masculus, femina vero ova parit innumera, substrato sibi panniculo, vel albo vel rubeo; deinde moritur. Tunc panniculus cum ovis suscipitur et ubi non possit hyemis attingere frigus reponitur, postea calore veris invalescente, ova ad solem exponuntur et calore foventur, donec animata in vermes formentur. Duos tantum colores lana naturaliter in verme suscipit, scilicet album et croceum; ceteri vero artificio fiunt. Dicitur tamen quod ova de panno in conceptione supposito, vel al
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑim̃tum in ebriis sũptum in quib uinũ
calidum suꝑat cẽbrum frigidum ⁊ calore re¬
soluit ac fluere facit humid̃ ocłi frigido coa¬
gulatum atq ex uaporib calidis et gros¬
crassius. Qd̃ ideo fit ut ꝑmaneat humid̃
gidum ẽ ut ñ possit ampliꝰ infrigidari sal

Expanded text:
umptum in ebriis, in quibus vinum calidum superat cerebrum frigidum et calore resolvit et facit fluere humidum oculi frigido coagulatum, et ex vaporibus calidis et groscrassius , quod ideo fit, ut permaneat humidum gidum est quod non potest amplius infrigida
Abbreviated transcription (Latin):
multum nutͥm̃tum fertur ad suꝑiora. Et
ideo ⁊̃ pu̾i ponderosa hñt capita cuiꝰ sig¬
num est ꝙ freq̃nt̾ declinant ea ĩ prima
etate. Ad id ꝙ contͣ obicit᷑ dicend̃ ꝙ augi¬
m̃tum principalr̃ ẽ scd̃m longitudinẽ
ut ĩ suꝑiorib det̾minat᷑ est. Qaũt dicit¬

Expanded text:
um nutrimentum fertur ad superiora ; et ideo etiam pueri ponderosa habent capita; cuius signum est quod frequenter declinant ea in prima aetate. 2 Ad id quod contra obicitur, dicendum quod augmentum principaliter est secundum longitudinem, ut i
Abbreviated transcription (Latin):
bat᷑ ex hoc ꝙ freq̃nter epilentici fuint ⁊
sompnus est silis epylẽpsie. Et est epylẽ¬
suffocant.⁊ euigilantes nõ. Et ideo dr qd̃
pu̾is non conferri debent᷑ uina eo ꝙ nento-
nutrim̃ti ẽ ab infĩorib ad suꝑiora. Mat
iace embria qͥnz m̃sib ĩ mat̾cib ĩoblia

Expanded text:
hoc quod frequenter ‘epileptici fiunt, et somnus est similis epilepsiae et est epilesuffocantur et vigilantes non. Et ideo dicit pueris non conferre vina, eo quod ventosunutrimenti est ab inferioribus ad superiora, dicit iacere embrya quinque mensibus in matricibus immobilia,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ⁊ idcuro plus ponit in longitudinem
ad suꝑiora loca. ad aliuꝰdicend̾ est ꝙ licet
uene dirigant᷑ in om̃e corpꝰ a loco digestio
tum ĩ prima etate plus ad suꝑiora loca. Ad
alud dicẽdũ ꝙ licet ꝙ duo grauia elem̃ta
dñentur in nutrim̃to tam̃ pp̃ nim caloris
agentis eleuantur ad suꝑiora loca plusꝙͣ
ad infi̾ora

Expanded text:
n longitudine ad superiora loca. 3 Ad aliud dicendum quod licet venae dirigantur in omne corpus a loco digestionntum in prima aetate plus ad superiora loca. 4 Ad aliud dicendum quod licet duo gravia elementa dominentur in nutrimento, tamen propter vim caloris agentis elevantur ad superiora loca plus quam ad inferiora
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ oua pennas ułsqͣmas aut corticẽ ut testu-¬
dines aut cutem puram ut serpentes. penna¬
i caules oĩm auium p̃cise ñ crescunt. uulse
renascuntur. Membrams uolant fragilib
insecta. humentib yrundĩes ĩ mari siccis ĩt̾
Equis in uiba largis ĩ armis leoni. dasipo¬
di ⁊ ĩ bucis intꝰ ⁊ in pedib. Q utraq trogꝰ

Expanded text:
 ova, pinnas aut squamas aut corticem, ut testudines, aut cutem puram, ut serpentes. pinnarum caules omnium cavi. praecisae non crescunt, evulsae renascuntur. membranis volant fragilibus insecta, umentibus hirundines in mari, siccis inteequis in iuba largi, in armis leoni, dasypodi et in buccis intus et sub pedibus, quae utraque Trogus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ om̃ aĩaliũ hñs fel ĩ aure simile felli hoĩs ĩ
colore. Et ẽ amar̃ ualde causatiuũ uehem̃tisi¬
tas pelliũ s magnitudine paulo ante cedũt.
Mutile s̃ cornib ⁊ crura sine nodis articłosq
su cecid̾int eng̾e sese aut sb̃leuare possũt. hiis
s̃ arbores ꝓcubilib. Ad eas se applicant atq ita
paultlũ reclinate qͥetẽ capiunt. Qͣrũ ex uesti¬
giis cũ animadu̾sũ ẽ a uenatorib qͦ se reciꝑe
ꝯsueuer̃t: om̃s eo loco aut radicib sb̃rnũt aut
abscindũt arbores. tm̃ ut sũma spẽs uł stips
eaꝵ stantiũ relinqͣt᷑ huc cũ se ꝯsuetudĩe uecli¬
nauerint ĩfirmas arbores põdẽ affligũt atz una
eo ppẽso labro sr̃iore ut nͥ recedẽs ĩ postiora nesti¬
gia pasci ñ q̃at. Dangania ĩsula e regione g̾¬
manie mittit animal qͣle alces ⁊ cui sicut nec
cubat cũ dormiẽdũ ẽ s sompnolẽtam arbor¬

Expanded text:
nem omnium animalium, habens fel in aure, simile felli hominis in colore et est amarum valde canativum vehementis itas pellium, sed magnitudine paulo antecedunt mutilaeque sunt cornibus et crura sine nodis articulisque su conciderint, erigere sese aut sublevare possunt. His sunt arbores pro cubilibus, ad eas se applicant, atque ita paululum modo reclinatae quietem capiunt. Quarum ex vestigiis cum est animadversum a venatoribus quo se recipere consueverint, omnes eo loco aut ab radicibus subruunt aut abscindunt arbores, tantum ut summa species earum stantium relinquatur. Huc cum se consuetudine reclinaverinteo propenso labro superiore, ut, nisi recedens in posteriora vestigia pasci non queat. Gravia Gangavia insula regionis Germaniae emittit animal quale alces, et cui suffragines cubat cum dormiendum est. Tamen somnolentum arbor
Abbreviated transcription (Latin):
ranea de iusc̾ib subtilissĩa retia tex̃¬
einsc̾atq se ꝓ capt᷑a muscaꝵ adeo
freq̃nt̾ ut ꝓrsus nacuata morte deficiat.
Cum ã saciata fu̾it hiis q̃ rethia incid̾int
ꝙ suꝑfluũ ẽ diligent̾ irretit ut ñ euadat
s c̃it̾m esierit cibũ iam capt̃ ⁊ ꝑatũ ĩueĩat. a ix¬

Expanded text:
ranea visceribus suis subtilissima retia texievisceratque se pro captura muscarum adeo frequenter, ut prorsus vacuata morte deficiat. Cum autem satiata fuerit, his qui retia inciderunt, quod superfluum est diligenter irretit, ut non evadat, ut cum iterum esurierit, cibum iam captum et paratum i
Abbreviated transcription (Latin):
gͦssitudinẽ humani brachii colore inuẽ¬
tre aureo ⁊ dorso uirẽti. huiꝰ flatus adeo noxius
ẽẽ dr̃ ut si uirgam recent̾ cesam ori eius adhi-¬
beas corticẽ eius flatu suo faciat ĩ uesicas fel¬
leas ebullire. S et gladiũ fulgentẽ si orieiꝰ
adhibeas lingua ueneno eũ inficit ⁊ usq ad
summũ gladii ꝑcurrẽs tetro ceruleoq colore
afficit ac si flamma uiolẽta coruiꝑetur. h ic cũ
hoĩem ĩ pede ꝑcussit: ueneñ ad cetera m̃bra ꝑ
mom̃ta decͤrit ⁊ hoc p̃ nimio excessu caloris

Expanded text:
ssitudinem humani brachii, colore in ventre aureo et dorso virenti. Huius flatus adeo noxius esse dicitur, ut si virgam recenter cesam ori eius adhibeas; corticem eius flatu suo faciat in vesicas felleas ebullire: sed gladium fulgentem, si ori eius adhibeas, lingua veneno eum inficit et usque ad summitatem gladii percurrens, tetro ceruleoque colore afficit, ac si flamma violenta corriperetur. Hic cum hominem in pede percusserit, venenum ad cetera membra per momenta decurrit et h
Abbreviated transcription (Latin):
desistentib se nuntiis sentiẽdi ⁊ minist̾s
mouenli. tanqͣm non hñs cur assit ab¬
sceclit. Si aũt nõ ita deficiunt ut ĩ morte
assolet turbat᷑ eius intentõ tanꝙͣ conã¬
tis reclintegrare labentia nec ualentis
⁊ in quib reb turbat᷑ inde cognoscitur
q̃ ꝑs minist̾ioꝵ in c̃ã sit ut si potũit me¬
dicina succurrat ⁊ aliud ẽẽ ipãm aliud

Expanded text:
sentiendi et ministris movendi, tanquam non habens cur adsit, abscedit. Si autem non ita deficiunt, ut in morte assolet, turbatur ejus intentio, tanquam conantis redintegrare labentia, nec valentis. Et in rebus quibus turbatur, inde cognoscitur quae pars ministeriorum in causa sit, ut si potuerit, medicina succurrat. CAPUT XX.-- Aliud