comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
due maurico ꝓ consuli affrice. tesc̾psit posseꝗa
dictionẽ. simili mõ dicendũ ẽ suspectũ posse
ap̃eũ postulaĩ cuimandataẽ. Cũ enĩ inꝓiãcia
ħ rescͥptũ consequens eĩt dicẽ ⁊ cũ cui ap̃tore.
mandataẽ iur̃s dictio. p̾se desuspecto cognoscẽ¬
mꝰ. qui suspecti fieĩ possunt.⁊ quid om̃s tutoẽs
possint. siue testam̃tarũ sint. siue ũsuat. s
altius generis tutores quare ⁊ silegnamꝰ sit tu

Expanded text:
duae Maurico proconsuli Africae rescripsit posse, quia dictionem, simili modo dicendum est suspectum posse apud eum postulari cui mandata est: cum enim si rescriptum, consequens erit dicere et eum, cui a praetore mandata est iurisdictio, posse de suspecto cognoscemus, qui suspecti fieri possunt. et quidem omnes tutores possunt, siue testamentarii sint, siue non sint, sed alterius generis tuto
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ gessisse. ⁊ ita ẽ rescͥptũ adiuo seuõ.⁊ ant̃¶dane
siquidẽ einit ip̃ae pala: dedit. aut̃ nom̃ n iualafideꝰ
sed simplicit̃ ut solent. honestiores ñ pati nomina
sua. instrum̃tis inscbi ualet emꝑtio ꝙy si callide
id̾erit. acsi ꝑ int̾positã ꝑsonã e miet. s ⁊ sic̃cditor
pupilli distrabat. eque erẽ bona fide eiñt poñt¬
sifilius tutoĩs. uelquealia ꝑsona iurieiꝰ subiceta
op̃ .i. .iix. ad sab̾.⁊ Tuͥtoresꝗb a ministraciode¬
creta ue. tãquã extraneos recte. apupillo emẽ
cõmodare tutorẽ ñposse: tociens ueꝵ ẽ qͦciens ꝑ
semet.  el subiectas sibi ꝑsona acquirit᷑ ei sti¬
pulatio: ceteꝵ nego ciũeigeri ꝑ consequencias
ut dictũ ẽ. nicħ ꝓhibet auctõĩtas. Ididuo rei

Expanded text:
ane quidem emit palam, dedit autem nomen non mala fide sed simpliciter, ut solent honestiores non pati nomina sua instrumentis inscribi, ualet emptio: quod si callide, idem erit ac si per interpositam personam emisset.Sed et si creditor pupilli distrahat, aeque emere bona fide poterit.Si filius tutoris uel quae alia persona iuri eius subiecta o decimo ad Sabinum Tutores, quibus administratio decreta non esset, tamquam extraneos recte a pupillo emerecommodare tutorem non posse, totiens verum est, quotiens per semet vel subiectas sibi personas adquiritur epulatio: ceterum negotium ei geri per consequentias, ut dic
Abbreviated transcription (Latin):
dł.ui aded Situtor pupillo nolit auctor
pedit. tutele iudicio pupillus haẽiact̾ã c̃seꝗt̾
debitorẽ suũ ticio delegare. s. cũtutor debet pu¬
pillo. dicendũẽ neq delegaĩ eũ neq ꝓcuratorem
adũsus tutorẽ daĩ ipo tutore auctore posse. quia
futu sit ut auctõitate sualib̾etur.
ea q̃ sollẽpnitate uiĩs desicdant. explicanda tu
diuisio factaẽ p̃sente tutore. s. ñ adsignata ĩ¬
strum̃to dinisionis q̃scitũẽ aneistaĩ oportẽt.
ẽdẽpnatus ex contẽtu paiͥs accepit curatorẽ ĩ¬
satis infrascͥpta. pͥscus ꝓcurator cesaĩs dixit
faciat uidicata. nouellius curator eurator¬
oeit. abstineo pupillũ. pscus ꝙ curator cesa¬
patris abstent̾ sit. R ꝓpom abstentũ¬
tutorẽ suũ lib̾aturusẽ. idipõ tutore auctore
ei recte nonpõt. Quando exfacto tutorũ
aristo ait. pupillũ possessorẽ: condẽpuandũ
sed ñ puto. quanti actor inlitẽ uiraret. ot
ẽ cuĩ uegocia aminustrat mantua dataip̃sti¬

Expanded text:
.Si tutor pupillo nolit auctor pedit, tutelae iudicio pupillus hanc iacturam conseqdebitorem suum Titio delegare: sed cum tutor debet pupillo, dicendum est neque delegari eum neque procuratorem aduersus tutorem dari ipso tutore auctore posse, quia futurum sit, ut auctoritate sua liberetur.ea, quae sollemnitatem iuris desiderant, explicanda tutdiuisio facta est praesente tutore, sed non adsignante instrumento diuisionis: quaesitum est, an ei stari oporteret. condemnatus ex contractu patris accepit curatorem, insaris infra scripta.Priscus procurator Caesaris dixit: 'faciat iudicata'.Nouellius curator dixit: 'abstineo pupillum'.Priscus procurator Caesapatris abstentus sit. respontutorem suum liberaturus est, id ipso tutore auctore agi recte non potest. QUANDO EX FACTO TUTORIS Aristo ait pupillum possessorem condemnandun, sed non puto, quanti actor in litem iuraret: et eius, cuius negotia administrat, mutua data ipse sti
Abbreviated transcription (Latin):
li int̾eos distributae. ñ inmaiorẽ sũmã ꝗsq coꝵ
quã accepit tenet᷑. S. ⁊ sup̃i tutores res pupilli fu¬
ratisunt: uideamus anea actioneq̃ ꝓponitur:
exlege xii. tabuł. adũsus tutorẽ induplũ. singłi ĩ
solidũ teneantur. ⁊ uãuis unus ouplũ p̃stitãt.¬

Expanded text:
li inter eos distributa est, non in maiorem summam quisque eorum quam accepit tenetur.Sed si ipsi tutores rem pupilli furati sunt, uideamus, an ea actione, quae proponitur ex lege duodecim tabularum aduersus tutorem in duplum, singuli in solidum teneantur et, quamuis unus duplum praestit
Abbreviated transcription (Latin):
pupilla tua. te auctore aliquã rẽ ꝑtraditi¬
onẽ acceꝑit tota adticiũ ꝑtineliit. marceł
id ꝓsolido ad eũ cui acquiti põt/ ꝑtinẽ uetes iͣ a ltip ho¬
cõꝓbauerunt
d.ł .xxi. dig̃. ⁊I npub̾es tutore auctore oblig¬
posita. tenentur: quare ⁊ si ñ debita peceũa¬

Expanded text:
pupilla tua te auctore aliquam rem per traditionem acceperit, tota ad Titium pertinebit.Marcellus pro solido ad eum, cui adquiri potest, pertinere ueteres comprobauerunt digestorum.Impuberes tutore auctore obligrposita tenentur. quare et si non debita pecu
Abbreviated transcription (Latin):
pupillus sine tutoĩs auctoĩtate ñpõt: ae¬
quitere aũt sibi stipulando.⁊ ꝑtraditionẽ
accrpiendot̃ si ne tutoĩs auctõitate pot̃s¬
ee dendo obligare sibi ñp̃otꝰ ꝗa siñ tutors
auetoĩtate nichꝰ alienare pot̾ ex hoc aut̃ ꝙ
pupillus nullã rẽ sine tutoĩs auctõitate
alienare põt: apparet nee manu mitte
eũ sine tutore auctoĩtate porse. ħ ãplĩ
licet tutoris anetoĩtate manu mitat/
debet exlege eliesentiasententia ap̃ ẽciliũ¬
causã ꝓbare ¶p̃upillus ex oĩib causis sol¬
uñdo sine tutoĩs auctõitate ncħ ag̃ ꝗ a
nullũ dñũ transferre pot̃. sitm̃ ẽditor¬

Expanded text:
pupillus sine tutoris auctoritate non potest: adquirere autem sibi stipulando et per traditionem accipiendo etiam sine tutoris auctoritate potesedendo obligare sibi non potest, quia sine tutoris auctoritate nihil alienare potest.Ex hoc autem, quod pupillus nullam rem sine tutoris auctoritate alienare potest, apparet nec manumittere eum sine tutoris auctoritate posse. hoc amplius licet tutoris auctoritate manumittat, debet e lege Aelia Sentia apud consiliucausam probare.Pupillus ex omnibus causis soluendo sine tutoris auctoritate nihil agit, quia nullum dominium transferre potest:
Abbreviated transcription (Latin):
mus reliqua traxit. pupillus. etate ꝓbata eũd̃
quondã colonũ sẽpmũ fecit ꝓcuratorẽ que ro
anexeo quodille ut ꝓ curator egit. oe debutũ
adholescens agnouisse. uideatur eoꝙ nõie
ult̃ eũ quip̃dia eꝰ coluit ꝓcuratorẽ hab̾e uo¬
luit. debitũ ꝙ ex conductione reliquat᷑ est
agnoutisse cũ uid̾i. ¶ẽ ꝓnũ qui expollicitaci¬
tei. p.. res curatores. constituer᷑. qui ap̃g̃cos d

Expanded text:
us reliqua traxit: pupillus aetate probata eundem quondam colonum Sempronium fecit procuratorem: quaero, an ex eo, quod ille ut procurator egit, omne debitum adulescens agnouisse uideatur eoque nomine ultus eum, qui praedia eius coluit, procuratorem habere uoluit, debitum, quod ex conductione reliquatus est, adgnouisse eum uideri.Sempronii, qui ex pollicitatirei publicae tres curatores constituerunt, qui apud
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ situtor eĩt idoncus. a quo ẜuaĩpossit. idꝙ pupillu̾ex
liisestimatione. subier̃t .S. situtor soluñdo nẽ uidũ¬
isset. si milit̃ atqupẽ pupillus expers culpe: ꝙ exhẽ.¬
ditate diminuisset. corrupisset ꝑdidisset. deposses¬
sore quoq fiuõso queripõt. siquidne inreꝵ nat᷑a
eẽt ꝑ furorẽ eiꝰ accidisset. tuquid disputas pop̃. puto
eũ uẽ dice̾. siqr̃ cunctat᷑ es sisolundo ñsit tutor cuiꝰ
dãpnũ eẽ debeat : Cũ alioꝗnelegantiꝰ dicẽ potĩt accõ¬
nes dũtaxat quas ht̃. cũ tutore pupillus petitori
hẽditatis p̃standaseẽ sicutihr. ł bonoꝵ possessor. si
nicħ culpe eiꝰ factũsit ueluti sifimd ołicditaĩo. ui de¬
iectus sit. aut ẜuus hẽditãus uulnerat̾ abaliqͦ sit
siñ culpa possessoĩs indi plusquã actionẽ quas eo¬

Expanded text:
 si tutor erit idoneus, a quo seruari possit id, quod pupillus ex litis aestimatione subierit. sed si tutor soluendo non est, uidenrisset, similiter atque ipse pupillus expers culpae quid ex hereditate deminuisset corrupisset perdidisset. de possessore quoque furioso quaeri potest, si quid ne in rerum natura esset, per furorem eius accidisset. tu quid putas?Pomponius: puto eum uere dicere. sed quare cunctatus es, si soluendo non sit tutor, cuius damnum esse debeat? cum alioquin elegantius dicere poterit actiones dumtaxat, quas haberet cum tutore pupillus, uen ditori hereditatis praestandas esse, sicuti heres uel bonorum possessor si nihil culpa eius factum sit ueluti si fundo hereditario ui deiectus sit aut seruus hereditarius uulneratus ab aliquo sit sine culpa possessoris, nihil plus quam actione
Abbreviated transcription (Latin):
ho ẜui actoĩs. quẽ adholescens pt̾quã res suas
ãmi nistrare cepit. matiumisit. ⁊ retinuit
ant retinẽ potiũt. in racione redlenda cura¬
dit dect̾o p̃toris ñsecuto. Sinicħ curator datus
ã mmistret ꝑieulo. contumacie ł neglegñcie.
ñ astringetur. Nã pͥulegiũ militũ adalienã ĩ¬
iuriã porrigi. nõ pot̾. nec inaliis cͥa sumã uo¬
luntatẽ inꝑitie uenia datur quãmbonis mili¬
tũ filii uõtutela. uite pate potestatis ñ milicie
p̃nnio mandatur.
Ał .uii. Re. Quiplutes tutores habuit u¬
nũ qui soluñdo. ñ fuit racionẽ. actus sui ue¬
tuit redłe. qm̃ eiꝰ lib̾atio. ꝙ extutela ꝑcepit
aut dolo contraxit. ñ ẽ relieta cõtutores qui
suspectũ facẽ neglexerunt. exculpa recte cõ¬
ueniunt᷑. tutorenuĩ legatariꝰ ex culpa q̃ testa¬
m̃to remissaẽ ñtenetur.

Expanded text:
io serui actoris, quem adulescens postquam res suas administrare coepit manumisit, ‹ret›inuit aut retinere potuit, in ratione reddenda curadit. decreto praetoris non secuto si nihil curator datus administret, periculo contumaciae uel neglegentiae non adstringetur: nam priuilegium militum ad alienam iniuriam porrigi non oportet nec in aliis circa supremam uoluntatem imperitiae uenia datur quam in bonis militum, filii uero tutela iure patriae potestatis, non militiae praemio mandatur.um.Qui plures tutores habuit, unum qui soluendo non fuit, rationem actus sui uetuit reddere. quoniam eius liberatio, quod ex tutela percepit aut dolo contraxit, non est relicta, contutores, qui suspectum facere neglexerunt, ex culpa recte conueniuntur: tutor enim legatarius ex culpa, quae testamento remissa est, non tenetur.
Abbreviated transcription (Latin):
tutelã ãmmnistrarẽt infioe ciꝰsorẽ ꝗ ĩsolidũ
ꝑ quelib etor cõmittit᷑ stipulatio sat si int̾ eos diuisa
sit. tutela regionib ꝙ pleꝵꝙ fit. alius urbica ne¬
gocia. alius ꝑ egͥna ã muustraret: tẽ ex suba ciuiq
rei. aut cõunticẽ fide uissorẽ stipulationẽ aut nõ
cõmittidicemꝰ. Nãlicet om̃s tutores sint: tutelã
gerant: tñ cũquis deeare q̃ extrasuã regionẽ ẽxtͣ
stipulacio: atq siea ã ministratio tutele ꝑmissa ñ
eẽt. Quantũ enĩ facit intotũ denegata tũdẽ ualo
si ineare o equa agitur denegatasit.
dire debet. si ⁊̃ inpñdia q̃ ad nuptias facienda sunt.
ipr̃. datis tutoĩb: cessauãt. inexigñda satis dacioẽ
deiñ a cubi dã excusatis a seqñtib magistratibus
dextͣ. tutor assũpius fuãt creanis conucnuebat᷑
insolidũ duplici racione. Quodcũ magistrat᷑ eẽt.
tutores dedisset. satis dacionẽ ñ exegiset. exdiu̾so

Expanded text:
tutelam administrent, in fideiussorem quidem in solidum per quemlibet eorum committitur stipulatio: at si inter eos diuisa sit tutela regionibus, quod plerumque fit, et alius urbica negotia, alius peregrina administraret, tunc ex substantia cuiusque rei aut committi contra fideiussorem stipulationem aut non committi dicemus: nam licet omnes tutores sint et tutelam gerant, tamen cum quis de ea re, quae extra suam regionem erit, stipulatio, atque si ei administratio tutelae permissa non esset: quantum enim facit in totum denegata, tantundem valet, si in ea re de qua agitur denegata sit. dare debet, sed etiam impendia, quae ad nuptias facienda sunt. tempore datis tutoribus cessauerat in exigenda satisdatione, deind‹e› quibusdam excusatis a sequentibus magistratibus Dexter tutor adsumptus fuerat: creatus conueniebatur in solidum duplici ratione, quod cum magistratus esset et tutores dedisset satisdationem non exegisset. ex diuerso
Abbreviated transcription (Latin):
anł ł .xl. ad sab. y Pupillus obligaũ tutõi eo auctore
ñ põt. plane si pluressint. tutores quoꝵ uniꝰ auctoĩ¬
tas sufficit. dicendũ ẽ alt̾o auctore pupillũ ei posse
obligaĩ: siue mutuã peccumã eidet. siue stipulet᷑ ab
eo. sed⁊ cũ solus sit tutor mutuã peccuniã pupillo
dedit. uel abeostipuletur ñ eĩt obligatus tutoĩ. nat᷑a¬
lit̃ tm̃ obligabitur. inquantũ locupletior factus sit.

Expanded text:
agesimo ad Sabinum.Pupillus obligari tutori eo auctore non potest. plane si plures sint tutores, quorum unius auctoritas sufficit, dicendum est altero auctore pupillum ei posse obligari, siue mutuam pecuniam ei det siue stipuletur ab eo. sed et cum solus sit tutor mutuam pecuniam pupillo dederit uel ab eo stipuletur, non erit obligatus tutori: naturaliter tamen obligabitur in quantum locupletior factus est:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ł.U.R. Tutor qui ⁊ coħes pupillo erat. cõ
conueniretur fidĩ cõmissi. noie in solidũ ipse
cauit. q̃ scitũ ẽ aninadultũ pupillũ dandasit
U ip̃ ł.xxxu. aded̾. Hec cdausula ⁊ frequens: ꝑ
necessaiã ẽ: cotidie eiũ suspectitutoteᷤ postulat᷑¬
Primũ gͥ tractemꝰ. uñ descendat suspecti cͥmen
ap̃quos postulaĩꝗs possit. Suspect̾ tutor ł cũa¬
tor. dem̃quis ⁊ a quo ⁊ ex quib causis remouet᷑.
tostutores. rome p̃toĩb Inꝓuncuis p̃sidib car

Expanded text:
um Tutor, qui et coheres pupillo erat, cum conveniretur fideicommissi nomine, in solidum ipse cavit: quaesitum est, an in adultum pupillum pro usula et frequens et pernecessaria est: cottidie enim suspecti tutores postulantur.Primum igitur tractemus, unde descendat suspecti crimen et apud quos postulari quis possit suspectus tutor uel curator, deinde quis et a quo et ex quibus causis remouetur, tos tutores Romae praetoribus, in prouinciis pr
Abbreviated transcription (Latin):
respicẽ ⁊ m̃ ad officiũ eoꝵ ne instrumtoꝵ
ignorancia
contẽtꝰ eos ad quos ad ministracio ꝑtinẽt¬
⁊ latẽt a¶Amarre dat᷑ ẽ testam̃to cutor cõ
putaret se tutorẽ oẽ distraxit. bonapaĩna
⁊ mat̃na pupilloꝵ ⁊ decessit ñ soluñdo. q̃rit̾
anpupillus tes possit. uñdicare R. si ma¬
nẽt. res pupilli. uñdicaĩ ab eo posse. ¶pre¬
fectus legionis intestam̃to cauit. uolo ut sit
uncias inferte. usuraꝵ noĩe itane uł nũmi¬
humidi spargant᷑. Qrosi appariũt peccunia
fenerata atutõib iudicio. tutele uncias usu¬
usuraꝵ p̃stacionẽ. neꝙ pupilli noĩe infenꝰ
dedissent idp̃statur. qd̾ testator uoluisset. ¶¬
luciꝰ ticiꝰ mutuã peocuniã atutore accepit
⁊ rẽ hẽditaĩam pignoĩ eidedit. pt̾ tͥemuũ
iã pub̾ib isquoꝵ tutela ã ministrataẽ fi¬

Expanded text:
respicere tamen ad officium eorum, ne instrumentorum ignorantia contractus eos, ad quos administratio pertineret, lateret.A matre datus testamento tutor cum putaret se tutorem esse, distraxit bona materna et paterna pupillorum et decessit non soluendo: quaeritur, an pupillus res possit uindicare. respondi, si manent res pupilli, uindicari ab eo posse. Praefectus legionis ita testamento cauit: 'uolo, ut sit uncias inferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargantur'; quaero, si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuusurarum praestationem neque pupilli nomine in faenus dedissent, id praestatur, quod testator uoluisset. Lucius Titius mutuam pecuniam a tutore accepit et rem hereditariam pignori ei dedit: post triennium iam pub
Abbreviated transcription (Latin):
curacionẽ.⁊ int̾ curatorẽ fiu̾osi. itẽꝙ pro¬
ꝑcontumaciã: ñexcitũ aut fundoꝵ omissã
cõꝑatonẽ. tutor siũ addãpnũ resarcien
incursu latͦnũ ꝑeat.: argentariꝰ ciututor
peccuniã dediset. cũ fiusset. celeb̾imꝰ soli¬

Expanded text:
curatorem et inter curatorem furiosi itemque proper contumaciam non exercitum aut fundorum omissam comparationem tutor, si non ad damnum resarciendincursu latronum pereat uel argentarius, cui tutor pecuniam dedit, cum fuisset celeberrimus, soli
Abbreviated transcription (Latin):
adholescentẽ ꝑpeã causã tutele exꝑiri. ad¬
ũsus exceptionẽ reiudicate doli mali uti
laireplicatione. ¶ũtesta m̃to duotutores da¬
mã. tiee̾nt pupillo ⁊ alt̃ exluis defunctꝰ fuisset
in locũ eiꝰ petente matre exp̃sidis ꝓuinciȩ p̃¬
ceptoᷤꝰ magistratib alius tutor datꝰ ẽ aquo
magistrarus. satis exiget᷑ tẽ saluã fore.
tutor testam̃to dat᷑. posteadatũ suspectũ fec̃¬

Expanded text:
eam causam tutelae experiri et aduersus exceptionem rei iudicatae doli mali uti replicatione.Cum testamento duo tutores dati essent pupillo et alter ex his uita defunctus fuisset, in locum eius petente matre ex prae sidis prouinciae praecepto a magistratibus alius tutor datus est, a quo magistratus satis exegerunt rem saluam fore: tutor testamento datus postea datum suspectum fec
Abbreviated transcription (Latin):
tionis inueniuntur. electioĩ loeꝰ eĩt. anuterꝰd̃ pec¬
cuniȩ delutoĩs exciꝑe debebunt. ꝑieuli societatẽ
ꝙ mag̃ racio suadet. Si quidãex his idonei nõ
sint honerabuntur. si ñ dubio eeti. nec itqi cõ
singłoꝵ. contumacia pupillodãpnũ insolidũ de¬
dĩt. un quen̾dũẽ. anactiones pupillus ei qui
re officii durantes. rer ã ministracionẽ retinu¬
etunt. noĩum pat̾noꝵ ꝑiculũ. q̃ pt̾ pub̾tatẽ ad

Expanded text:
t an ut eiusdem pecuniae debitores excipere debebunt periculi societatem? quod magis ratio suadet.Si quidam ex his idonei non sint, onerabuntur sine dubio ceteri, nec inique, cum singulorum contumacia pupillo damnum in solidum dederit.Unde quaerendum est, an actiones pupillus ei, qui rem officii durantes rerum administrationem retinuerunt, nominum paternorum periculum, quae post pubertatem ad
Abbreviated transcription (Latin):
accõnẽ denegtũ ñ oportet: ẽditoĩ quicũ ip̃o tuto¬
re contͣxit. q̃uis tutor peccuniã mrẽ inpub̾is
itet.Euratores adholescentis mutui ꝑiculi
gna cautionẽ inutẽ sibi p̃liuerunt. ⁊ meã rẽ
pignora deder̃. cũ officio deposito solũndo fuis¬

Expanded text:
actionem denegari non oportet creditori, qui cum ipso tutoactionem denegari non oportet creditori, qui cum ipso tutore contraxit, quamvis tutor pecuniam in rem impuberis verteret. Curatores adulescentis mutui periculi gratia cautionem invicem sibi praebuerunt et in eam rem pignora dederunt: cum officio deposito sol
Abbreviated transcription (Latin):
miscuit. postea ap̃tore tutoib slus datis ꝑicu¬
lũ futi tpis ille ꝙ postea nicħ gessit. ñp̃stalit.¬
¶Ꝙ se negocus. inpub̾is ñiure tutordat᷑. scõm
patris uoluntatẽ. ĩ miscuit Ierrore. cõꝑto tutorẽ
ap̃tore constitu: consultius petet. neforte sitẽ
cũsatis habundeq sufficiat. ł inuna spe ł ꝑ ami¬
cilaborẽ ono consuli. Ihẽs̃ institut᷑ ꝗ ñ habuit
substitutũ pͥusquã ħeditatẽ adiret. quã in pub̾i
restitue̾ deluit. uita decessit. cũħeditas inita¬
liaeẽt scpͥtus aut̃ hẽs in ꝑuncia uitadecessit
tutores ꝓuincialiũ teꝵ. culpe noĩe condepnã¬
dos erxistimaui ficausa testam̃ti iugnorantes u¬
tilitatẽ inpubis deseruer̃. Nã hẽditatis inꝓuuĩ¬
ciafidĩ cõmislo restituto: causã quid̃ uũs expe¬
diri potuisse. reꝵ aut̃ ã minstrationẽ adeos teci¬
de deliutise. quitutelã initaliã suscepisset. Pd¬
ũsus tutorẽ quipupilla hẽditate pat s abstiuit

Expanded text:
ibus aliis datis periculum futuri temporis ille, qui postea nihil gessit, non praestabit.Qui se negotiis impuberis non iure tutor datus secundum patris uoluntatem immiscuit, errore comperto tutorem a praetore constitui consultius petet, ne forte, si rcum satis abundeque sufficiat uel in una specie per amici laborem domino consuli.Heres institutus, qui non habuit substitutum, priusquam hereditatem adiret, quam impuberi restituere debuit, uita decessit: cum hereditas in Italia esset, scriptus autem heres in prouincia uita decessisset, tutores prouincialium rerum culpae nomine condemnandos existimaui, si causam testamenti non ignorantes utilitatem impuberis deseruerunt: nam hereditatis in prouincia fideicommisso restituto causam quidem iuris expediri potuisse, rerum autem administrationem ad eos recidere debuisse, qui tutelam in Italia suscepissent.Adsus tutorem, qui pupillum hereditate patris abstinuit,
Abbreviated transcription (Latin):
debitois hẽditatẽ adeunti pupillo auctoitatẽ accõ¬
modare. ꝗ̃uil ꝑ hoc debitor eiꝰ efficiatur. pͥma enĩ
racio auctõĩtatis eaẽ. uthr̃s fiat ꝑ consequencias
contingit ut debitũ sułieat. se tm̃ auctore ab eo sti¬
pulaĩ ñpõt.⁊ cũ quidã auctoĩtatẽ accõmodaret pu¬
pille sue ut ẜuosuo stipulanti spondẽt: duuis nꝰ ant̃¬
rescͥpiit. uire pupillã ñ teiũ. s inquantũ locupleti¬
orfactaẽ dandã accõnẽ. S si auctor fiat. ut filiosuo
ꝗd tradatur: nullaerit auctontas. Ciudñt̃ eiũ sua
auctoĩtate rẽ ad quirit. Iłutor suuitꝰ sit retẽtꝰ¬

Expanded text:
debitoris hereditatem adeunti pupillo auctoritatem accommodare, quamvis per hoc debitor eius efficiatur: prima enim ratio auctoritatis ea est, ut heres fiat, per consequentias contingit, ut debitum subeat. se tamen auctore ab eo stipulari non potest. et cum quidam auctoritatem accommodaret pupillae suae, ut servo suo stipulanti sponderet, divus Pius Antrescripsit iure pupillam non teneri, sed in quantum locupletior facta est, dandam actionem. sed si auctor fiat, ut filio suo quid tradatur, nulla erit auctoritas: euidenter enim sua auctoritate rem adquirit.Tutor si inuitus retentu
Abbreviated transcription (Latin):
pe ñsubiciunt᷑. Iab coqui restitutionis auxilio
niuuat᷑. q̃stio culpe tutoꝵ c̃ uñtione remitipot̃.
necoonatũ. s transactũ uidet᷑ neglegenciȩ
turoꝵ Yꝑiculo noiũ q̃ pat̃ usuris maiõib
fecit asꝙͥpta pupilla quid̃ accõnẽ kełndaru pr̃ate
cogͥ exactas aut usuras tutele tpr. citra ullã cõ¬
pñsationẽ retinet. Aadbolescens comĩntis tuto¬
rib aquib totũ ẜ uaĩ nõ potuit. adũsus curato¬
res quitutelã ad se neglegencia transtulet᷑. inte¬
gtã accõnẽ retinet. neq enĩ tutele udicio cõ¬
sũptũ uidetur. ꝙ alt̾uis officũ querelã habuit.
t utor quitutois idoneũ hẽdẽ conuenire pupi¬
li noĩe noluit. oãpniuicariꝰ substituit᷑ ut hisꝗ
ñ idoneũ tutele tpr̃ suspectũ facẽ suꝑsedit̃. ¶ħ¬

Expanded text:
pae non subiciuntur.Ab eo, qui restitutionis auxilio non iuuatur, quaestio culpae tutorum conuentione remitti potest, nec donatum, sed transactum uidetur.Neglegentiae tutorum periculo nominum, quae pater usuris maioribus fecit, adscripto pupilla quidem actionem calendarii praestare cogitur, exactas autem usuras tutelae tempore citra ullam compensationem retinet.Adulescens tutoribus conuenis, a quibus totum servari non potuit, adversus curatores, qui tutelam ad se neglegentia non transtulerunt, integram actionem retinet: neque enim tutelae iudicio consumptum videtur, quod alterius officii querellam habuit. Tutor, qui tutoris idoneum heredem convenire pupilli nomine noluit, damni vicarius substituitur, ut is, qui non idoneum tutelae tempore suspectum facere supersedit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ł.x. dig̃. Qrographis debitoꝵ incendio ex¬
ustis. cũ exinuñttũo. contutores conuenire eos posy
ad solundã. peccuniã aut nouationẽ faciendã coge̾
cũidẽ cͥca p̃tores debitores. ꝓpt̾ eund̃ casũ fecissent.
eos tutores ħ ꝑdolũ. ł culpã p̃t̃ mississe. p̃stari
ab his hocdeb̾e. Iabeo quisentencia p̃sidis bonis
ademptis relegat᷑ erat cũ ex ꝓmissu pͥncipis
appellatio eiꝰ receptasit. quã his quiꝑnunciauãt
ñ receꝑat. fundũ emãt. pupillus int̾uerentib
tutoĩb ⁊ appellatione. iniusta ꝓ nunciata fund̾
ei ablatusẽ: quesciũẽ antutele. udicio p̃tiũ fũ¬
entes emerunt ab coqui mea causacẽt: ut ob no¬
xius sentencie. pͥois eẽt tutele iudicio eos teneri.

Expanded text:
.Chirographis debitorum incendio exustis cum ex inuentario tutores conuenire eos possent ad soluendam pecuniam aut nouationem faciendam cogere, cum idem circa priores debitores propter eundem casum fecissent, eos tutores hoc per dolum uel culpam praetermississe, praestari ab his hoc deber‹e›.Ab eo, qui sententia praesidis bonis ademptis relegatus erat, cum ex permissu principis appellatio eius recepta sit, quam is qui pronuntiauerat non receperat, fundum emerat pupillus interuenientibus tutoribus et appellatione iniusta pronuntiata fundus ei ablatus est: quaesitum est, an tutelae iudicio pretium funit, si scientes emerunt ab eo, qui in ea causa esset, ut obnoxius sententiae priori esset, tutelae iudicio eos teneri.
Abbreviated transcription (Latin):
susceptis siĩtutoib noĩa agnouerunt. ꝑicu¬
lum inse trau̾ferunt. d pupillus pt̾ pub̾ta¬
tẽ racionib atutore acceptis reliquationẽ
eiꝰ secutus usutas acceptauĩt. pͥulegiũ suũ ñ
ad mittit. inbomis tutoĩs ĩditis. p̃tor enĩ pͥ¬
iulegiũ ei seruare debet.
alt̾m illiꝰ noĩe conabitur int̾pellare. Ideq̃. di¬
cemꝰ induob magistratib collegis. quoꝵ al¬
teꝵ tes .p. conuenit. si ħ inmagistratib tͣcͣtaui
quasiduo rei eiuisdẽ debiti eẽnt: oĩmõ ꝙ m̃ta ẽ¬

Expanded text:
susceptis siue tutoribus nomina adgnouerunt, periculum in se transferunt.Sed si pupillus post pubertatem rationibus a tutore acceptis reliquationem eius secutus usuras acceptauerit, priuilegium suum non amittit in bonis tutor‹is› uenditis: praetor enim priuilegium ei seruare debet. alterum illius nomine conabitur interpellare. idemque dicemus in duobus magistratibus collegis, quorum alterum res publica conuenit. sed haec in magistratibus tractaui, quasi duo rei eiusdem debiti essent omnimodo: quod
Abbreviated transcription (Latin):
modo rescͥpst. Ihẽdib quoꝙ pupilloꝵ electio
ead̃ adũsus tutores in quopotissimũ consiste ue¬
lint. cõpetit que ipis quoꝵ tutela ã ministrata
sit. Principalib constitutionib declarat᷑
sũptuũ quibona fide intutelã ñꝙ imp̃os tuto
res fuit. taciohab̾i solet. nͥ abeo quieũdat. c̃tũ
solaciũ constitutũ ẽ.

Expanded text:
modo rescripsit.Heredibus quoque pupillorum electio eadem aduersus tutores, in quo potissimum consistere uelint, competit, quae ipsis quorum tutela administrata sit, principalibus constitutionibus declaratur. sumptuum, qui bona fide in tutelam, non qui in ipsos res fiunt, ratio haberi solet, nisi ab eo qui eum dat certum solacium ei constitutum e
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃e ꝓcoĩ ⁊ indindua hẽditate anuonas p̃stitit
quero anin tacionib dandis opponicuratori
possit. quia ñ recte ꝓparte. sororis tales in pñsã
putare excausa dequaquerit᷑ posse qd ipã si tem
suã amministraret: errogare cõpellaretur. ¶ tu¬
tore duo post unclitionẽ pupillaꝵ reꝵ fuctã pec

Expanded text:
 et indiuidua hereditate annonas praestitit: quaero, an in rationibus dandis opponi curatori possit, quia non recte pro parte sororis tales impensas fputare ex causa de qua quaeritur posse, quod ipsa, si rem suam administraret, erogare compelleretur.Tutores duo p
Abbreviated transcription (Latin):
ad exigendũ. ⁊ ad collocandũ duũ m̃siũ. idꝙ in
iudicio tutele ꝓuai̾solet. ꝙ spaciũ seu laxa¬
m̃tũ tpis tribui nõportet his: qui nũmos in¬
pub̃um. ł adholescentiũ insuos usus conũter.¬
Siusuras exactas tutor. ł curator usib suis retinu¬
erit : eoꝵ usuras eos agnoscere oportet. Sane
enĩ partiui refert. uitũ sortẽ pupillarẽ anusu

Expanded text:
igendum et ad collocandum duum mensum, idque in iudicio tutelae seruari solet: quod spatium seu laxamentum temporis tribui non oportet his, qui nummos impuberum uel adulescentium in suos usus conuerterunt.Si usuras exactas tutor uel curator usibus suis retinuerint, earum usuras agnoscere eos oportet: sane enim parui refert, utrum sortem pupil
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ł.uii. R. Sinħede tutor decessit.: que ro
ancurator pupillo dat̾ cũ neꝙ uum̃taĩa. neq
alia instrum̃ta. afide uissore tutoĩs exibe¬
antur. possit eund̾̃ fide ussorẽ ẽuenire exti¬
pulatione: quanto pupilli int̃ẽ. mod̾. Rꝵ. in
id ꝙ tutor conuent᷑ potuit. fidẽ iussotẽ qͦ ẽueni¬
tiones solutiis uettigał inuñte ñ sunt adtuto¬
rẽ. cuiꝰ nulla culpa admissa ꝓponit̾ numime ꝑ
tutor recepit. quã bonafide exfundo ꝑcipi po¬
tuit: ex eodequopupille. sit obstruct᷑ quantum
didit. postea agnita frande. min matͥmoiõ resti¬
tutus. inpossessionẽ induci iussus ẽ. q̃ro ancũ
ex hac uñditione mebor. factus ñẽ neq intẽ
suã. quicquã n̾sum ꝓbetur. p̃tiũ emptoĩ resti

Expanded text:
.Sine herede tutor decessit: quaero, an curator pupillo datus, cum neque inuentaria neque alia instrumenta a fideiussore tutoris exhibeantur, possit eundem fideiussorem conuenire ex stipulatione, quanti pupilli interest.Modestind tutor conueniri potuit, fideiussorem quoque conuenitiones soluti uectigalis inuentae non sunt, ad tutorem, cuius nulla culpa admissa proponitur, minimtutor percepit, quam bona fide ex fundo percipi potuit, ex eo, de quo pupillae sit obstrictus, quantum didit: postea adgnita fraude in integrum restitutus in possessionem induci iussus est: quaero, an, cum ex hac uenditione melior factus non est neque in rem suam quicquam uersum probetur, pretium e
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł.i.r4. Actus sui rõnẽ ẽcuratoĩ rede
aut si ñ exfide curã gerat. suspectũ pꝰulaĩ pꝰset.
iusta appellatio ꝓ nunciata eit̃.: cuiꝰ ueex cusa¬
tio recepta ñsit ex quo accedẽ ad ãministtio
nistrauit. Quero andefuncto gaio seio. accõ
tutele adu̾sus partẽ eiꝰ.⁊ inquantũ cõpetat.¬
depecculio ⁊ de inu̾so patrẽ teñ. nec mnultũ
uid̃ĩ in hoccasu face̾ patrisscienciã ⁊ c̃ sensũ
adobligatlũ eũ insolidũ nͥ forte contutore. ł
alio quo uolente eũ facẽ suspectũ. int̃cessit¬

Expanded text:
.Actus sui rationem concuratori reddere aut si non ex fide curam gerat, suspectum postulari posseiusta appellatio pronuntiata erit cuiusue excusatio recepta non sit, ex quo accedere ad administratnistrauit: quaero, an defuncto Gaio Seio actio tutelae aduersus patrem eius et in quantum competat.de peculio et de in rem uerso patrem teneri: nec multum uideri in hoc casu facere patris scientiam et consensum ad obligandum eum in solidum, nisi forte contutore uel alio quo uolente eu
Abbreviated transcription (Latin):
quicquã deeo. iudicante de m̾m restitutione
statutũẽ. emptorẽ frustra postulare. Itẽ Rꝵ.
sũptib uoluptatis causa ab emptore factis ad ho¬
lescentẽ honorandũ noẽ. quitm̃ ab tos alias co¬
auferte ꝑ mitti o portere. ¶lutĩ ticiꝰ coħes. &
curator sororis sue. cũeẽnt exciuitate inqua
usitatũ erat. ipõs dnõs p̃dioꝵ ñ conductoutes¬

Expanded text:
 in integrum restitutione statutum est, emptorem frustra postulare.Item respondit sumptibus uoluptatis causa ab emptore factis adulescentem onerandum non esse: qui tamen ab eodem auferre permitti oportere.Lucius Titius coheres et curator sororis suae, cum esset ex ciuitate, in qua usitatum erat ipsos dominos praediorum, non co
Abbreviated transcription (Latin):
anz aliquid inputetur. ¶P otiutenĩ soluẽ nec
honerare se usuris. Siuõ ñsolũ. usuras co¬
gendus ẽ. agnoscere: quais ase exgere debuit¬
¶ Sicut aũt solue tutorꝙ debet ita .⁊ exigere.
ꝙ sibi debeꝰtiu  pot. sicreditor fuit patris
pupilli. łlã ⁊ sibi soluẽ põt. simõ fuit pec¬
cunia uñ soluat. ⁊ siusure fuet᷑ grauiores q̃
er debebantur. releuabitur. cispupillus ꝗͥ a
tutor sepotͥuit. lib̾are sicut aliis qͦ soluẽ. &
potuit. ⁊ debuit ¶nec utiq necesse ht̃. sic̃ue¬
matur ꝑ iudicẽ soluẽ idcͥcoq simala causa
pupillo ꝓhibuit. si suꝑ uacancã litẽ institius¬
sẽt cũ conueniret᷑ auõ creditore. Neꝙ enĩ ꝓ¬
lnbentur. tutores bonã fidẽ agnoscẽ Iñ tantũ

Expanded text:
uod ei imputetur: potuit enim soluere nec uod ei imputetur: potuit enim soluere nec onerare se usuris: si uero non soluit, usuras cogendus est agnoscere, quas a se exigere debuit.Sicut autem soluere tutor quod debet, ita et exigere quod sibi debetur potest, si creditor fuit patris pupilli: nam et sibi soluere potest, si modo fuit pecunia unde soluat, et si usurae fuerunt grauiores quae ei debebantur, releuabitur eis pupillus, quia tutor se potuit liberare, sicut aliis quoque soluere et potuit et debuit.Nec utique necesse habet, si conueniatur, per iudicem soluere, idcircoque si mala causa pupillo prohibuit, si superuacaneam litem instituissent, cum conuenirentur a uero creditore: nec enim prohibentur tutores bon
Abbreviated transcription (Latin):
noie stipulaĩ. ¶nequaꝗ abigendã ẽ. si pat̃
familias. eũ ꝓquo fide uissit tutorẽ dedit
filio suo: ostõ tutors conuenit. utcũdies ꝓ ec¬
cuniȩ. p̃tĩeit̃ creditoĩ debitũ soluat᷑. ⁊ iõces¬
dã iuidetur ñuenite intutele iudiciũ. si mõ
his dies post tutelã finitã suꝑuenit. Quod
si dies adbuc durante. cutela uenit putant
cepit. Cet̾m sudoneus tutor fuitꝰ nicħ ue¬
nire intutele iudicioꝰ necquisquã putet nul¬
lũ effectũ hochab̾e. Nãꝙ siquis dixĩt. in
tute iudiciũ deuolui ⁊ pͥuilegio locusẽ. ⁊
fide iussores tenebuntur. sirẽ saluã fore
cautũ ẽ Itẽ sitp̃ali actione fuit obligat̾ tu¬
tor dicencdũ ẽ. locũ ẽẽ tuteleͥ iudido itt ꝑ.
redebuit pupillo suo id adũsusse ꝙͦ p̃state¬
.i. debet. fortassis ⁊ plus. Adũsus alios eñ exꝑ¬
iri siñ acc̃. ñpotuit adũsusse potuit. S
si sub usuis grauioĩb pat pupilli peccumã
debuit. quã sint pupillares: udendumẽ.

Expanded text:
ne stipulari nequaquam ambigendum est.Si pater familias eum, pro quo fideiussit, tutorem dederit filio suo, officio tutoris conuenit, ut, cum dies pecuniae praeterierit, creditori debitum soluat: et ideo cessdam uidetur non uenire in tutelae iudicium, si modo is dies post tutelam finitam superuenit: quod si dies adhuc durante tutela uenit, putant coepit: ceterum si idoneus tutor fuit, nihil uenire in tutelae iudicio. nec quisquam putet nullum effectum hoc habere: namque si quis dixerit in tutelae iudicium deuolui, et priuilegio locus est et fideiussores tenebuntur, si rem saluam fore cautum est.Item si temporali actione fuit obligatus tutre debuit pupillo suo, id adversus se quoque praestare debet, fortassis et plus: adversus alios enim experiri sine actione non potuit, adversus se potuit. Sed si sub usuris gravioribus patri pupilli pecuniam debuit quam sint pupillares, videndum est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiculotutoĩs solet. quociens q̃ aut disfus a
negociasint. aut digniti. łetas. aut uali¬
sit. tẽ actor necessaiõ. constituend̾ ẽ Y Si
duob simul tutela gerenda ꝓmissaẽ. ł apa¬
reute. ł a contutõib ł amagistratib bñigne

Expanded text:
periculo tutoris solet, quotiensque aut diffusa negotia sint aut dignitas uel aetas aut ualesit, tunc actor necessario constituendus est.Si duobus simul tutela gerenda permissa est uel a parente uel a contutoribus uel a mag
Abbreviated transcription (Latin):
mutua peccinna potĩt obligares mutuã ꝓ¬
scbũdo. ¶Constat eũ quiad augmtũ dat᷑ utpu¬
ta. adbona mat̾na quepostea accesser̃ uł ad¬
quid aliud augm̃tũ. aministrare pͥstinabo
ua ñ sołe. Siaut̃ suspectũ face̾ pͥorẽ tutorẽ
suꝑ sedit. ł satis ab eoexigere plectet᷑ s ꝑ cõ¬
trariũ aũt quidatusẽ. simplicit̃ tutor pu¬
pilloł curator. si quid postea augm̃ti accesit̃
ꝑiculo tenetur quãius solent ad augm̃tũ daĩ
curator. q̃ res ñfacit. ut ipã augm̃ta ñ ꝑtine¬
ant. ad curã pͥoꝵ ad quos omĩs utilitas pu¬

Expanded text:
mutua pecunia poterit obligare sibi mutuam proscribendo.Constat eum, qui ad augmentum datur, ut puta ad bona materna quae postea accesserunquid aliud augmentum, administrare bona pristina non solere. si autem suspectum facere priorem tutorem supersedit uel satis ab eo exigere, plectetur.Per contrarium autem qui datus est simpliciter tutor pupillo uel curator, si quid postea augmenti accesserit, periculo tenetur, quamuis soleat ad augmentum dari curator: quae res non facit, ut ipsa augmenta non pertineant ad curam priorum, ad quos omnis utilitas pu
Abbreviated transcription (Latin):
putatur. college sipotuit. ⁊ oebuit suspectũ
facere. infclũ. ⁊ sidebuit satis petẽ. Nã sudo¬
ficiantur. ł int̾ .ui. pͥmos m̃see pupillares
peccumas ñcollocauĩt. ipse indebitã peccnĩã
⁊ inusuras eiꝰ peccunie quã ñ feneraut̃uenit᷑.¬
noã atutore facta agnosce̾ pupillus debe¬
at. Marcellus putabat. situtor pupilli peo¬
cumã mutuã dedisset. ⁊ suonoĩe stipulat᷑
eẽt. posse dici noĩa integra pupillo saluaeẽ
deꝑdita ⁊ male contc̃ta: ad tutorẽ ꝑtinẽ. sed
ũuisse putare posse. tutorẽ eã conditionẽ
ad hole scenti deferre. ut idꝙ gessisset tutor
incontͣhñdis noĩb aut int̾otũ agnosce̾ aut
atoto reced̾e̾. itautꝑ iñeẽt. acsitutor nego¬
cuĩs gessusset Iẽ ⁊ sipupilli noĩe credidisset.

Expanded text:
putatur collegae, si potuit et debuit suspectum facere: interdum et si debuit satis petere: nam si idoficiantur, vel intra sex primos menses pupillares pecunias non collocaverit, ipse in debitam pecuniam et in usuras eius pecuniae quam non faeneravitnomina a tutore facta agnoscere pupillus debeat, Marcellus putabat, si tutor pecuniam pupilli mutuam dedisset et suo nomine stipulatus esset, posse dici nomina integra pupillo salua esse, deperdita et male contracta ad tutorem pertinere. sed uerius se putare posse tutorem eam condicionem adulescenti deferre, ut id quod gessisset tutor in contrahendis nominibus aut in totum agnoscere aut a toto recedere, ita ut perinde esset ac si tutor sibi negotium gessisset. idem est et si pupilli nomine credidisset.
Abbreviated transcription (Latin):
notuit tutoĩse tutorẽ eẽ. scire debet. ꝑiculũ tu¬
tele ad eũ ꝑtinere sin notescere. aũt qualit̃ qͣlit̃
sufficit: ñutiq testato eũ conueniri. Nãs sicitra
testacionẽ. scl uñcũq cognouit. nulladubitacio
ẽ: quindebeat ꝑiculũ. ad ip̃m respicere.

Expanded text:
notuit tutori se tutorem esse, scire debet periculum tunotuit tutori se tutorem esse, scire debet periculum tutelae ad eum pertinere. innotescere autem qualiterqualiter sufficit, non utique testato eum conveniri: nam etsi citra testationem, scilicet undecumque cognovit, nulla dubitatio est, quin debeat periculum ad ipsum respicere.
Abbreviated transcription (Latin):
tutores. nͥ bonã fidẽ in amministt̾ionẽ pre¬
stitĩnt: dãpnaĩ deb̾e. q̃ uis testam̃to cõp̃ hñ¬
sũ sit. ut a neclogisticent. neceo noĩe excausa
remittẽ pot ħ moĩ cautionib uec nuitare fon¬
m ã antiquit᷑ ẽstitutã sdãpntũ uõ ꝙ cũq extũ¬
tela quis sensũ:⁊ legaĩ. ⁊ ꝑ filĩ cõmissũei reliꝗ
conscilio matris geri mandauit. ⁊ eo noĩe tu¬
tores liłauit. ñ iocͥco minꝰ officiũ tutoꝵ iute¬
grũ erit. sid uiris bonis ẽueniet salubre ẽ¬
sciliũ matris ad mitt̾e. tã ⁊ sineq lib̾atio tu¬
toris. neq uoluntas patris. aut int̾cessio ma
ttis tutoĩs officiũ infringat. Usꝙ ad eo autẽ.
licet tutoilr patris p̃ceptũ. neglege᷑ ut si
pat̃. cau̾et. neꝗd rei suc distraheretur ł ne
mancipia distrahantur. ł neuestis. ł ne do¬
mꝰ. uł ne alie res ꝑiculo subiecte: liceat tiũ eit
contẽpnere. hanc pats uoluntatẽ. AEx quo in¬

Expanded text:
res, nisi bonam fidem in administratione praestiterint, damnari debere, quamuis testamento comprehensum sit, ut aneclogisti essent: nec eo nomine ex causa remittere potest huiusmodi cautionibus nec mutare formam antiquitus constitutam. damnum uero, quodcumque ex tutela quis senserit, consilio matris geri mandavit et eo nomine tutores liberavit. non idcirco minus officium tutorum integrum erit, sed viris bonis conveniet salubre consilium matris admittere, tametsi neque liberatio tutoris neque volunttris tutoris officium infringat.Usque adeo autem licet tutoribus patris praeceptum neglegere, ut, pater caverit, ne quid rei suae distraheretur vel ne mancipia distrahantur vel ne vestis vel ne domus vel ne aliae res periculo subiectae, liceat eis contemnere hanc patris voluntatem. Ex quo in
Abbreviated transcription (Latin):
consuł: ex in quiscitione confir mabit᷑. nec
satis dabit pͥupillo tẽ saluã facẽ̾. S sicura¬
tor amatre. testam̃todatus sit filiis ciꝰ dec̃to
aut niusto testam̃to. aut ñutlege p̃cdebatur
confirmandus ẽ. adtutelã geñdã ꝑm̃ aesiex citic.¬

Expanded text:
consulis ex inquisitione confirmabitur nec satisdabit pupillo rem saluam fore.Sed et si curator a matre testamento datus sit filiis eius, decreto aut non iusto testamento aut non ut lege praecipiebatur, confirmandus est ad tutelam gerendam peri
Abbreviated transcription (Latin):
detur defendi. Diũgͥ solutionẽ. siue iudiciũ
ẜuis erat ꝓnunciat᷑i dnus pus. rescͥpsit
inrebus quas expeccuma pupilli sinis cõ¬
ꝑ au̾at. dnm̃ ñ posse uti p̃rogatiua declue¬
tionis ꝙ ⁊ incutatore obxuandũẽ.
nullieoꝵ inc̃tutorẽ accopupilli noĩe dat᷑ c.t.¬
ncd re. legitiine distractã: uaidicare nõpõt. Nã
⁊ mutile ẽ. pupillis si ã ministratio eoꝵ ñ ser¬
uat᷑. nemine scł em̃te. nec intẽ tutor sol¬
uñdo fuit nec ne. cũ sibonafide tes gestasit
ẜuandasit. Simala fide alienatio ñualet ⁊
nimiũẽ liocẽ tutorẽ respectu existima¬
tionis pupilli er togate exbonis eiꝰ ꝙ exsuis¬

Expanded text:
detur defendi: siue igitur solutionem siue iudicium seruus erat pronuntiatus, diuus Pius rescripsit in rebus, quas ex pecunia pupilli seruus comparauerat, dominum non posse uti praerogatiua deductionis. quod et in curatore obseruandunulli eorum in contutorem actio pupilli nomine datur. Qre legitime distractam vindicare non potest: nam et inutile est pupillis, si administratio eorum non servatur, nemine scilicet emente. nec interest, tutor soluendo fuerit nec ne, cum, si bona fide res gesta sit, seruanda sit, si mala fide, alienatio non ualet. Nimium est licere tutori respectu existimationis pupilli erogare ex bonis eius
Abbreviated transcription (Latin):
uł.ł .er. dig̃ Quitutor negocia pupilli
gessit quãuis innullare. auctor pupillofiuĩt.
ꝗntutele iuidicio teneat᷑ dubitaĩ ñoportet.
Ꝙdenĩ ꝓhibet ita patͥmoniũ pupilli cõpositũoẽ
ut nicħ gerere neceẽ sit. in quo tutois auctoĩt¬
tas in t̃ponidebeat. YExouob. tutoĩb sicũ al

Expanded text:
um.Qui tutor negotia pupilli gessit, quamuis in nulla re auctor pupillo fuerit, quin tutelae iudicio teneatur, dubitari non oportet: quid enim prohibet ita patrimonium pupilli compositum esse, ut nihil gerere necesse sit, in quo tutoris auctoritas interponi debea
Abbreviated transcription (Latin):
pillarẽ suo noĩe fenerauit. nadenũ cogetur.
usuras quas ꝑ cepit p̾stare sisuscipiat. pupillus¬
cetoꝵ noĩum ꝑiculũ ¶ Sideponi oporteat peccu¬
mas adp̾dicꝵr cõꝑationẽ. si quid factũe usure nõ
ponantur: pupillares p̃stabuntur. sip̃ceptũ ẽ.⁊
neglectum: demodo usuraꝵ iudñdũ ẽ.⁊ solent
p̃totes cõminarent ut siñ fiat depositio. ł quã¬
totardiꝰ fiat. legitime usure p̃stentur. Sigͥ cõ¬
minatio int̾cessit: uidex qui quanooq cognose
tutores. quinegant hab̾e adalendos. pupillos
penesse aliquid. utꝗcꝗd constitĩt. penes eoseẽ. eiꝰ
grauissima usura pñdatur.⁊ ħ ꝑ sequioporte̾
iudicẽ. p̃alã ẽ.⁊ cũalia peneadiectione. ¶residu¬

Expanded text:
pillarem suo nomine faeneravit, ita demum cogetur pillarem suo nomine faeneravit, ita demum cogetur usuras quas ceterorum nominum periculum.Si deponi oporteat pecunias ad praediorum comparationem, si quidem factum est, usurae non ponantur, pupillares praestabuntur, si praeceptum est et neglectum, de modo usurarum uidendum est. et solent praetores comminari, ut, si non fiat depositio uel quanto tardius fiat, legitimae usurae praestentur: si igitur comminatio intercessit, iudex qui quandoque cognosctutores, qui negant habere ad alendos pupillos penes se aliquid, ut quidquid constiterit penes eos esse, eius grauissima usura pendatur: et hoc persequi oportere iudicem palam est cum et alia poenae adiectione.Residu
Abbreviated transcription (Latin):
rer q̃ tpr̃ deꝑeint suũꝑiculũ facit. deluit enĩ
cõfestin suo officio fungi. ꝙ si contutores exspec¬
tabat. uel diffe̾rites. uel nolentes se excusare ã
ignoscatur/ ⁊ ñ facile ignoscetur. debuit enĩ
partibe siuffungi. ñ quid̃ p̃cipitifestinatioñ
s moratoiã cunctͥatione. ¶ Cõpecet adũsꝰ tuto¬
sordide. neq graciose. s. ñ bonã c̃ditionẽ elege¬
rint. recte quis dixit̃ solã latã noglegenciã
eosp̃stare in hac parte deb̾e. ¶ Sipt̾ depositiõe
peccuniȩ cõꝑare p̃dia. tutores neglexũnt. in¬
cipient inusuras conuenũ. Quã ꝗ̃ enĩeos ap̃toẽ
cogioportet ad cõꝑandũ. tm̃sicessent. ⁊ ĩusu
ris plectendis tarditatis gr̃a nͥsiꝑcos factũ
nẽ. quominꝰ cõꝑarent. ¶ Peccimie quã inusꝰ
suos cũterꝰ tutores legitimas ustras pstãt᷑. ⁊ ħ
tisse insuos usus ñ accipimꝰ eũ quidebitor patris
stabit. quas patͥ ꝓmisãt. ¶ d itutor peccuniã pu¬

Expanded text:
re depereunt, suum periculum facit: debuit enim confestim officio suo fungi. quid si contutores exspectabat vel differentes vel etiam volentes se excusare, an ei ignoscatur? et non facile ignoscetur: debuit enim partibus suis fungi non quidem praecipiti festinatione, sed nec moratoria cunctatione. Competet adversus tutosi neque sordide neque gratiose, sed non bonam condicionem elegerint? recte quis dixerit solam latam neclegentiam eos praestare in hac parte debere. Si post depositionem pecuniae comparare praedia tutores neglexerunt, incipient in usuras conveniri: quamquam enim a praetore cogiris plectendi sunt tarditatis gratia, nisi si non est quo minus compararent. Pecuniae, quam in usus suos converterunt tutores, legitimas usuras praestant, setisse in suos usus non accipimus eum, qui debitor patris stabit, quas patri promiserat. Si tutor pecuniam pu
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionẽ contineĩ: q̃ apatre ñ legitime
turores testam̃to. ł codicillis datos filus in¬
pub̾ib ñpostulauit. decreto confirmaĩ. sin
aut idoneis datis. tutoĩb pubib unꝰ eoꝵ
ł decessit.ł tpalẽ excusationẽ accepit. mat̃
qitoꝙ ꝓpt̃oa. in loco illius. aliũ ñpetit. quia
nũs reliquoꝵ ã ministratiõi tutele ansusici¬
accusato d̾ c̃tũ erat ei ad uingi. alios mat̾
eos. quoq petẽ debet. ⁊ siñ petit isatẽciã
constitutionis incidit. Iħaũt mnat᷑ aboi
quid̃ bonoꝵ uñdicatione intestatoꝵ filioꝵ
repellit᷑ ssiuõ maĩt̾ eificlĩ cõmissũ afilio re¬
liquerit cͤui mulier ñpetit tutorẽ. sism̃ lib̾¬
is decessit. ł subhac ip̃ã c̃ditione. Sunte¬
stat᷑ mortuus erit fidĩ cõmissi peticio que
ex alieno iudicio descendit. ñẽ ꝑ empta¬

Expanded text:
constitutione contineri, quae a patre non legitime tutores testamento uel condicillis datos filiis impuberibus non postulauit decreto confirmari.Sin autem idoneis datis tutoribus pluribus unus eorum uel decessit uel temporalem excusationem accepit, mater, quae propterea in loco illius alium non petit, quia numerus reliquorum administrationi tutelae suffiaccusato decretum erit ei adiungi alios, mater eos quoque petere debet et, si non petit, incidet in constitutionis.Haec autem mater ab omni quidem bonorum uindicatione intestatorum filiorum repellitur. si uero maritus ei fideicommissum a filio rel‹i›querit, cui mulier non petit tutorem, 'si sine liberis decesserit', uel sub hac ipsa condicione 'si intestatus mortuus erit', fideicommissi petitio, quae ex alieno iudicio descendit, non est
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ł. xxii. ad̾. Situtele agat iscuiꝰ tute¬
la ãministrataẽ dicendũẽ ñ nũquã diẽ
credite peceunȩ exspectandã. S iforte tu¬
tor peceunas credidĩt pupilli noĩe quaꝵ
exigendaꝵ dies ñ dũuenit. sane. ꝙ ad peceu¬
nias attinet. itademũ ueꝵ ẽ. sipotuit. ⁊ de¬
buit crede. Ceteꝵ si ñ debiut credẽ  ñ exspec¬
Sł.xxXU.Ad̾.  Quociens tutor peccuniã
pupillarẽ fenoĩ dat: stipulatio. ħ ordine
facienda ẽ. stipulaĩ enĩ debet. aut pupillus
aut ẜuus pupilli. Qd̃ sineq pupillus eiꝰ etatis
etit. ut stipulari possit neꝙ seruũ habebit
tc̃ipẽ tutor quiue ineiꝰ potestate erit. qͦ casu

Expanded text:
e agat is, cuius tutela administrata est, dicendum est nonnumquam diem creditae pecuniae exspectandam, si forte tutor pecunias crediderit pupilli nomine, quarum exigendarum dies nondum uenit. sane quod ad pecunias attinet, ita demum uerum est, si potuit et debuit credere: ceterum si non debet credere, non exspec.Quotiens tutor pecuniam pupillarem faenori dat, stipulatio hoc ordine facienda est. stipulari enim debet aut pupillus aut seruus pupilli: quod si neque pupillus eius aetatis erit, ut stipulari possit, neque seruum habebit, tunc ipse tutor quiue in eius potestate erit, quo casu
Abbreviated transcription (Latin):
nius tutelã. nãciscitur. ⁊ sieod̾ gradu plures sint
minus sit. inpubis agnati. tutor ñ obicit᷑. Iõq
patrius sororẽ. consangumeã hñtis frĩs filu
legitimus eĩt. tutor nec amita: patruo mag̾
ł mat̾tera. frĩs filus. Nesint tutores obstant
Surd̾⁊ mut̾ ueclegitimi tutores: ec̃ possint. cũ¬
Dtutõib ⁊ curatoib datis abhis ꝗuis dandi hũt¬

Expanded text:
ximus tutelam nanciscitur et, si eodem gradu plures sint,minus sit impuberis apatruus sororem consanguineam habentis fratris filii legitimus erit tutor, nec amita patruo magno vel matertera fratris filiis ne sint tutores obstat. Surdus et mutus nec legitimi tutores esse possunt, cuTVTORIBVS ET CVRATORIBVS DATIS AB HIS QVI IVS DANDI HA