comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auius Ea que a marito suo pe¬
cuniam ex causa donationis ac¬
ceperat. utt̾as ad eũ misit huius.
cũpetenti michi a te dñe carissime
annut ĩdulgentia tua .xx. ad
ex pecliendas quasdam res me¬
as que ssĩma michinum̾ata ẽ sb̾
eacondictione ut si ꝑ me meosq
mores quid feterit quominus ĩ
diemiuteñe m̃m ꝑmaneat si

Expanded text:
um Ea, quae a marito suo pecuniam ex causa donationis acceperat, litteras ad eum misit huiusmodi: "Cum petenti mihi a te, domine carissime, adnuerit indulgentia tua viginti ad expediendas quasdam res meas, quae summa mihi numerata est sub ea condicione, ut, si per me meosque mores quid steterit, quo minus in diem
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃o prauratore repetenir ñ
enim quasi in debitum datĩ
ixpetetur. s quasi obpẽmͣdat᷑
nec res secutasit. ratiꝰ ab itõne
non intdedente ur qͣuod̾ nm¬
cum facẽt petunie falsus ꝓtin᷑¬
ator. cum quo non tantum a¬
surti agi s enam cõdici eipos

Expanded text:
ab ipso procuratore repetetur: non enim quasi indebitum datum repetetur, sed quasi ob rem datum nec res secuta sit ratihabitione non intercedente: uel quod furtum faceret pecuniae falsus procurator, cum quo non tantum furti agi, sed etiam condici ei pos
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Perpetuo sabimis ꝓbauit ue¬
trrum opimonem estimantium
id quod ex inuista cã aput aliꝙ̃
sit. posse condici ĩ qua fina etiam
celsus ẽ.
tione dolimaliuł ĩ factim ibio¬
uere eum possis tñ si solu̾is ñ posse
ce repetẽ qm̃ sublaca ẽ ꝓxim̾a cã
stipulatõĩs que pp̃ exceptcẽm ĩ ami¬

Expanded text:
Perpetuo Sabinus probauit ueterum opinionem existimantium id, quod ex iniusta causa apud aliquem sit, posse condici: in qua sententia etiam Celsus est.tione doli mali uel in factum summouere eum possis, tamen si solueris, non posse te repetere, quoniam sublata proxima causa stipulationis, quae propter exceptionem ina
Abbreviated transcription (Latin):
ait posse nem etiam ad exhi¬
mis ex hibe̾t. ¶ S prcculus au¬
darioporte ita ait. si fecisses q̃¬
eius hominem quotañ ad ex¬
bibendum agẽ tenon posse.
S si tuus mansiss etiam finti
te acturum cum eoͣ qui are
aliena ita sit usus: ut sciret se¬
id contractus genus ꝓportiõe
emptols et uenditõis ẽ amulłã
hic alia obligatio ẽ quamob
rem datire non secuta. ĩ quo
procliuior sum ⁊ideołimortu¬
us ẽ stichus iepetẽ possum qͣd̾
idrotibi dedint michistichu ođ

Expanded text:
e etiam ad exhiminus exhiberet. sed Proculus dari oportere ita ait, si fecisses eius hominem, quo casu ad exhibendum agere te non posse: sed si tuus mansisset, etiam furti te acturum cum eo, quia re aliena ita sit usus, ut sciret seid contractus genus pro portione emptionis et uenditionis est an nulla hic alia obligatio est quam ob rem dati re non secuta? in quod procliuior sum: et ideo, si mortuus est Stichus, repetere possum quod ideo tibi dedi, ut mihi Stichum
Abbreviated transcription (Latin):
antem solius accipientis tirpitu¬
dou̾satur. celsus ait repeti posseue¬
lut si tibi detõ ne michi ĩ /uitiam
facias ¶ s quod meretricidatim
Sixpeti non pot̾. ut labeo ⁊ marcelb
scribunt. s nouarõne non ea quodͣ
utriusq turpitudo u̾satur s soli
dantis ¶lamenim turpit̾ facẽ ꝙ
sit meretrix. nonturpit̾ accipere cũ¬
dero ut fugitiuumimneum indua.¬
ces: uł furem rerum mearum. s.  ̃¬
non potĩt repeti quod datumest
nec enim turpit̾ accepisti quod
si a fugitiuo meo acceperis ne eũ
indicares condicẽ tibiħ quasi fui
possum s supe sur inditium amere
accepit ul. furis ul fugitiui sccius:
puto condictonẽ locun hr̃e.¬

Expanded text:
autem solius accipientis turpitudo uersatur, Celsus ait repeti posse: ueluti si tibi dedero, ne mihi iniuriam facias. Sed quod meretrici datur, repeti non potest, ut Labeo et Marcellus scribunt, sed noua ratione, non ea, quod utriusque turpitudo uersatur, sed solius dantis: illam enim turpiter facete, quod sit meretrix, non turpiter accipere, cudero, ut fugitiuum meum indices uel furem rerum mearum, non poterit repeti quod datum est: nec enim turpiter accepisti. quod si a fugitiuo meo acceperis ne eum indicares, condicere tibi hoc quasi furi possim: sed si ipse fur indicium a me accepit uel furis uel fugitiui socius, puto condictionem locum habe
Abbreviated transcription (Latin):
Crursus sinins ẽ sticbus a pro
euictione eius ꝓmittẽ n uis:
nonub̃ab̾is quo minus a te pe¬
cimiam repete̾ possimͣ de condi¬
aĩ obiem aut turꝑem aut hocãm᷑s¬
nestam. turpem auteui aut R̾
dantis fit turpitudo ñ accipiẽtis
aut accipientis dumtaxat ñ q̃
dantis aut utriusq ¶ obseͣm
iguur honestam datum secu¬
Ut pͣuta deditibi ne sacrile¬
guu facias ne furtum. ne ho¬
minem cccidas ĩ qu̾a sp̃e iulia¬
nus scribit. si tibidetõ ne hoĩem
orcidas conliciposse itemsitibi
dedoutiem michi reddas depoĩ¬
tam aputte ul ĩstrumentum
dumme ĩ bonamcãminder ꝓ¬
dictioni litumẽe s h ic quoq cri¬
mencontrabit iudicemenim
corrumpere uidetur. nta pridem̃
imperator constituit᷑ utem eu a¬
pertere.
auluis U bi autem ⁊ dantis et
accipientis turpitudo u̾satur a
posse repeti dicimus ueluti si si¬
recuma detur ut male indicetin¬
sit ur siquis in ad ultĩo dep̾lxti¬
sus redemerit secessatenim re¬
petuio. id q sabirus ⁊ pegasus

Expanded text:
rursus, si tuus est Stichus et pro euictione eius promittere non uis, non liberaberis, quo minus a te pecuniam repetere possim. DE CONDIet ob rem aut turpem aut honestam; turpem autem, aut ut dantis sit turpitudo, non accipientis, aut ut accipientis dumtaxat, non etiam dantis, aut utriusque.Ob rem igitur honestam datum iut puta dedi tibi ne sacrilegium facias, ne furtum, ne hominem occidas. in qua specie Iulianus scribit, si tibi dedero, ne hominem occidas, condici posse: Item si tibi dedero, ut rem mihi reddas depositam apud te uel ut instrumentum ndum me in bona causa iudex pndictioni locum esse: sed hic quoque crimen contrahit iudicem enim corrumpere uidetur et non ita pridem imperator noster constituit litem eum perdere.um.Ubi autem et dantis et accipientis turpitudo uersatur, non posse repeti dicimus: ueluti si pecunia detur, ut male iudicetsit, uel si quis in adulterio deprehensus redemerit se: cessat enim repetitio, idque Sabinus et Pegasus
Abbreviated transcription (Latin):
ne dolmaliuti non potestꝰ ma.¬
ritus enim suum negirium
g̾i̾t ⁊ nicħ dofacit dolosnec decipi¬
endus e. quod fit sicogatur in¬
wͣtatamuxorembr̃e. ¶ itaq ad¬
u̾sus muuierem condictio eico¬
pent. ut aut repetat ab ea qͣuid
marito decłit aut ut lib̾e̾tur: si
non lum solu̾it ss si souito maͥ¬
trimonio maritus petet. ĩ eodił:¬
taxat excepnonem obstare debrͣ᷑.
raerat. cumdotem dare uellet
pecumam que sibidereb atur
acceptam fecit. neq imꝑtie ĩ se¬
cute sunt recte ab eõ pecumã
condicet quia nicħ int̾e̾st utr̃
ex mim̾atione pecuma ad eũ
certa summa monũtũ uis¬
sis facere. ded̾it ur̾to pecimiam.
isaccepta pecunia iionuimẽ¬
tum non facit cõdictiẽ cenetur¬

Expanded text:
ne doli mali uti non potest: maritus enim suum negotium gerit et nihil dolo facit nec decipiendus est: quod fit, si cogatur indotatam uxorem habere. itaque aduersus mulierem condictio ei competit, ut aut repetat ab ea quod marito dedit aut ut liberetur, si nondum soluerit. sed si soluto matrimonio maritus peteret, in eo dumtaxat exceptionem obstare debere, ra erat cum dotem dare uellet, pecuniam quae sibi debebatur acceptam fecit neque nuptiae insecutae sunt, recte ab eo pecunia condicetur, quia nihil interest, utrum ex numeratione pecunia ad eum certa summa monumentum iussus facere dederit liberto pecuniam et is accepta pecunia monumentum non faciat, condicti
Abbreviated transcription (Latin):
dentraditum: si supior ĩ possioe¬
emptor futurus ñ sit erit enim¬
exempto actionisi ħ pretur. ¶ ca̾¬
sius ait. eumqui ex duple stipu¬
latione utis estimatoem conse

Expanded text:
traditum, si superior in posseemptor futurus non sit: erit igempto actio, nisi hoc praestetur. Casius ait eum, qui ex duplae stipulatione litis aestimationem conse
Abbreviated transcription (Latin):
portea nequio prestaretur. et em¬
ptor ħ fieri intra dicmn desiter¬
auit ita demum ũ ceneri uendi¬
porem sugnorans alienum uen
uendid̾it. doloinquit nou caret
cudeo empti uditio cenebitur
s entiamuiliam uerissimam
eẽ arbitror inpignorib quaꝵ.
ñam suure creditoris uendiõit.
deiude ħ fu̾int eiucta nõ cenet᷑
nec ad pretium restituendum
exempto actione creditor hr
enim multis constitutionib
effectum e dolum plane uen¬
ditor prestabitsdemq etiam re

Expanded text:
ne quid praestaretur, et emptor hoc fieri intra diem non desiderauerit, ita demum non teneri uenditorem, si ignorans alienum uenduendidit, dolo, inquit, non caret et ideo empti iudicio tenebitur. Sententiam Iuliani uerissimam esse arbitror in pignoribus quoque: nam si iure creditoris uendiderit, deinde haec fueri‹n›t euicta, non tenetur nec ad pretium restituendum ex empto actione creditor: hoc enim multis constitutionibus effectum est. dolum plane uenditor praestabit, denique etiam re
Abbreviated transcription (Latin):
dolum pupillus prãre debet et
eis uendidit. ĩ tantum tenetur¬
ĩquantu locuplectior ex eo fac¬
tus ẽ tutorib ĩ residuo ꝓpetuo
condempnandis quia nec tranᷤ¬
fertur ĩpupillum post pub̾ta
tem ħ quod dolo tutorum fac¬
tumẽ ¶ offerripretium ab ep̃¬
tore debet cum exempto agitur.
qideo si pretii partem offerat ũ¬

Expanded text:
dolum pupillus praestare debeatdolum pupillus praestare debeateis uendidit, in tantum teneturquantum locupletior ex eo faest, tutoribus in residuum perpetuo condemnandis, quia nec transfertur in putem hoc, quod dolo tutorum factum est. Offerri pretium ab emptore debet, cum ex empto agitur, et ideo etsi pretii partem offerat
Abbreviated transcription (Latin):
instructue ¶ꝑ contrarium q̃q
idemiulianus scribit. cum te᷑¬
rentius uictor decessiss relicto
hr̃de frł̃suo: ⁊ res quasdam de
hr̃ditate ⁊ instrumenta. et mã¬
cipia uillicus quidam subtra¬
xissi quibus subtractis facue
quasi minimo ualeret hr̃ditas
ut sibi ea uenderetur pͥsuasit:
anuenditi iuditio teneri possit:
⁊ ait ulianus competẽ actionẽ
ex uendito intantum: quantoi
pluris hr̃ditas uałet. si heeres cõ¬
tracte ñ fuissent. ¶ idemiuuianꝰ
tolum solere a uenditore presta¬
rietiam ĩ huiusmõi sp̃e osten̾dat
si cumꝰ uenditor sciret fundum it¬
piurib nunicipus legata deberes
intabuia quid conscripsũ. iiiii eͣ¬
iuncipio deb̾i. u̾um postea ĩege᷑
consignau̾it. si qua tributorum
aut uectigalis: ĩ dictionisue ꝗd
nomine aut a duie collationẽ
prãre oportet. id emptorem dare
facẽ pr̃are q oportẽ. exempto eu
teneris quasi decepiss emꝑtorem
qui rempupillarem uendebant.
questionis ait oẽ. an tutorum

Expanded text:
instructus. Per contrarium quoque idem Iulianus scribit, cum Terentius Uictor decessisset relicto herede fratre suo et res quasdam ex hereditate et instrumenta et mancipia Bellicus quidam subtraxisset, quibus subtractis facile, quasi minimo ualeret hereditas, ut sibi ea uenderetur persuasit: an uenditi iudicio teneri possit? et ait Iulianus competere actionem ex uendito in tantum, quanto pluris hereditas ualeret, si hae res subtractae non fuissent. Idem Iulianus dolum solere a uenditore praestari etiam in huiusmodi specie ostendit: si, cum uenditor sciret fundum pluribus municipiis legata debere, in tabula quidem conscripserit uni municipio deberi, uerum postea legem consignauerit, si qua tributorum aut uectigalis indictionisue quid nomine aut ad uiae collationem praestare oportet, id emptorem dare facere praestareque oportere, ex empto eum teneri, quasi decepisset emptoremqui rem pupillarem uendebant, quaestionis esse ait, an tutorum
Abbreviated transcription (Latin):
se uenientesq a se ꝑsonas non
id prãre ne alius erncats pro¬
inde si eictares erͣut iue scipu¬
re latio int̾poĩta ẽ. ex stipulatu nõ
tenebitiur. sĩnenon ẽ int̾poĩta.

Expanded text:
 a se personas non tare, ne alius evincat: proinde si evicta res erit, sive stipulatio interposita est, ex stipulatu non tenebitur,
Abbreviated transcription (Latin):
mine ñ indupium teneatun s p
in ħ cantum obugetur. ut emp¬
tori iem hr̃e liceat et ñ solum ꝑ
se s⁊ ponines. ¶ qui autem hr̃e
licere uendidit. uideamus quid
debeat prestare. q̃ multumint̾ ẽe

Expanded text:
mine non in duplum teneatur, sed in hoc tantum obligetur, ut emptori habere liceat, et non solum per se, sed per omnes. Qui autem habere licere uendidit, uideamus quid debeat praestare. et multum intere
Abbreviated transcription (Latin):
uuianͣus. Int̃ enm qui sciẽs quid
aut ignorans uẽdidit diffẽutiam:
facit. ĩ contẽpnatõem ex empto. faitͥ
enim quipetus morbossraut tign¬
um uitiosumuendidit. si quidem
igporans fecir itl cantum exẽpto

Expanded text:
imo inter eum, qui sciens quid aut ignorans uendidit, differentiam facit in condemnatione ex empto: ait enim, qui pecus morbosum aut tignum uitiosum uendidit, si quidem ignorans fecit, id tantum ex empto
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si a ꝑte uenditor ꝓmintiet
ꝑ se brtemq suum non fieri quo
nius hr̃eliceat. posse desfendi ex
emꝑto eum mł quid̃ noͣ teneri
quod emptoris int̾e i imptamẽ
ut pretium reddat. teneri ¶ Wbid̾
ait id̾ ẽẽ clicendum et siaꝑte mͤ
uend itone comp̃hendatur nich
enicrõts nomine prestitum iri.
nentionẽ ut emptor iemrer tit̾¬
amittẽt ⁊ p̃tium nen ditor retiuẽs
nisi forte iuquit si quis omnes u¬
stas̃ suꝑscriptas conuentoes nci.¬
piet. qm̃ad inclum recipitur. ut ꝑ̃¬
uenditor numnos accipiat. quã¬
ius merx  ad emptorem ñ ꝑtineat
ueluti cum futurum iactum re¬
cis apiscarore emius aut ĩ da¬
ginẽ plagis positis a uenarore uł
pantheram ab aucupe. etiam sini¬
cħ capit. nichomiinus emptor pre¬
tium prãre necc̃e habebit s ĩ supra
scriptis conuentionib contra erit
dicendum mii forte sciẽs auenũ
uendit. tunc enim secundum iñ¬
supra a nob relatam uiliani sente¬
tiamcdicendum ẽ exempto eum

Expanded text:
ntiet per se heredemque suum non ‹fi›eri, quo minus habere liceat, posse defendi ex empto eum in hoc quidem non teneri, quod emptoris interest, uerum tamen ut pretium reddat teneri. ibidem ait idem esse dicendum et si aperte in uenditione comprehendatur nihil euictionis nomine praestatum iri: uentione, ut emptor rem amitte‹re›t et pretium uenditor retineret. nisi forte, inquit, sic quis omnes istas supra scriptas conuentiones recipiet, quemadmodum recipitur, ut uenditor nummos accipiat, quamuis merx ad emptorem non pertineat, ueluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a uenatore uel pantheram ab aucupe: nam etiamsi nihil capit, nihilo minus emptor pretium praestare necesse habebit: sed in supra scriptis conudicendum. nisi forte sciens alienum vendit: tunc enim secundum supra a nobis relatam Iuliani sententiam dicendum est ex empto eum
Abbreviated transcription (Latin):
pretunnẽ num̾atum aut eono¬
mine satis factume emꝑtor ãui
niminos uenclitoris facere co¬
hibitionem queq contineri ep¬
ti iuditio a⁊ lalro ⁊ sabinus putãt.
et ncs probamus ¶ animatiu
qũq uenlitor cau̾e debet ea sana
praris et qui iumentaurudidit
solet ita promiitẽ. eẽ bibẽ. ut opor¬
teꝑ ¶Siquis uirginem se emi̾e
putiubͣ eum muuerueniss et
sciẽs errare eum uenditor passo
sit: redhibitionem quid̃ ex bac
cansa non cẽ u̾umptamen exẽp¬
to competẽ actionem ad resoluẽ¬
ãdamemptionem ⁊ pretio resti
uina emt aire nomine certam
pecumam declit postea conuene¬
rat ut emptio irrita fiereq uiliͥ
one. pretioq num̾ato et tradita
re anulus ñ redlatur: qua actio¬
ne agendum e. utrum conclica¬
tur q̃uasi ob rem causam datus

Expanded text:
pretium est numeratum aut eo nomine satisfactum. emptor autem nummos venditoris facere cohibitionem quoque contineri empti iudicio et Labeo et Sabinus putant et nos probamus. Animalium quoque uenditor cauere debet ea sana praestari, et qui iumenta uendidit solet ita promittere 'esse bibere, ut oportet'. Si quis uirginem se emere putasset, cum mulier uenisset, et sciens err‹a›re eum uenditor passus sit, redhibitionem quidem ex hac causa non esse, uerum tamen ex empto competere actionem ad resoluendam emptionem, et pretio restivina emit arrae nomine certam summam dedit: postea convenerat, ut emptio irrita fieret. Iuliaone pretioque numerato et tradita re anulus non reddatur, qua actione agendum est, utrum condicatur, quasi ob causam datus
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ in funto .s. cẽ iugerar et ante¬
quani molus manifeftetur dece
iugera auuuioneͣ adcreu̾nt. pla¬
cer mirhi uerati sententia existi¬
mantis: ut si qurd̃ scieno uendi¬
dit. exempto actio competit adu̾¬
sus eum quamuis decemnugera
ad crruerint quia dolo facit. nec
dolus purgatur. si uero ignorans
uendidit: exempto actionem non
competẽ. ¶ Si fundum michi ali¬
enum uendid̃is: et isex cã lucrati¬
na meus factus sit. inchominus
exempto michi adu̾sus te acct̃o cõ¬

Expanded text:
est in fundo centum esse iugera et anteest in fundo centum esse iugera et antequam modus manifestetur, decem iugera alluuione adcreuerint, placet mihi Neratii sententia existimantis, ut, si quidem sciens uendidit, ex empto actio competat aduersus eum, quamuis decem iugera ad‹c›reuerint, quia dolo fecidolus purgatur: si vero ignorans vendidit, ex empto actionem non competere. Si fundum mihi alienum vendideris et hic ex causa lucrativa meus factus sit, nihilo minus ex empto mihi adversus te actio co
Abbreviated transcription (Latin):
adũ est exempto actio. uenditor sẜ.¬
enim quasi uenditor pignus re¬
tinere pot̾ eamirm quamnendi¬
dip unde queritur si pars pretu so¬
uiia. i ro traclita postea euictant
utrum eius rernomine conseq̃¬
tur p̃tium integrum exempto
ageus anũo quod muñalut: et
puto magio id quod num̃auit
nõ doli exceptionem. ¶ Si fruc̾ti
Opus iam maturis ager distracꝗ¬
tus sit. etiam᷑ fructus emptori ces¬
dere. ansi alius conuenit crulorae¬
utiq ecetẽt quilonuerat ĩd̾ et ma
preduo urbanis nisquid nominã¬
etim conueni se nonatur. ¶ Secͥ a
quid p̃tẽa rei uenͣdite nccitum ẽ.
actio emptori p̾standa ẽ dampim
forte infectirur aque pluuie arcẽ¬
desur aquilis ur int̾licti quodu
aut clam : itemsiquid ex operis ẜ¬
uoruin ur uecturis ium̃torum:
uł naluum q̃situmẽ emptori pre¬
stabitur: et si quid de peculio eorũ
accessit nontm̃ siquid exre uendi¬
toris. ¶ Sititius fundum ĩ quo
nonaginta ingeraerant uendide¬
rit. et infege  emptionis dictum

Expanded text:
dum est ex empto actio: uenditor enim quasi pignus retinere potes‹t› eam rem quam uendidit. Unde quaeritur, si pars sit pretii soluta et res tradita postea euicta sit, utrum eius rei consequetur pretium integrum ex empto agens an uero quod numerauit? et puto magis id quod numerauit propter doli excepbus iam maturis ager distractus sit, etiam fructus emptori cedere, nisi aliud convenit, explorautique ei cedent qui locauerat: idem et in praediis urbanis, nisi si quid nominatim conuenisse proponatur. Sed et si quid praeterea rei uenditae nocitum est, actio emptor‹i› praestanda est, damni forte infecti uel aquae pluuiae arcendae uel Aquiliae uel interdicti quod ui aut clam. Item si quid ex operis seruorum uel uecturis iumentorum uel nauium quaesitum est, emptori praestabitur, et si quid peculio eorum accessit, non tamen si quid ex re uenditoris. Si Titius fundum, in quo nonaginta iugera erant, uendiderit et in lege emptionis dictum
Abbreviated transcription (Latin):
frugl ct fidum. et carius uendi¬
dit. uideamus an ex emptoceue¬
atur. et putemtener. ¶ at qui
ignorauit. s⁊ non deburrt. facile
que ignorabat asseuerare. int̾
hunc igitur. qui a scit. int̾ est qm¬
cẽ. hic nontebuit facilis ẽẽ ad te¬
merariam ĩdicatioẽ ¶suien¬
clitor dolo fecit ut rempluris uẽ
dent. putate artrãtio mentitus
ẽ aut depetillio : emptieumui¬
ditio teneris ut prãret emptori
quanti pluris seruum emisset.
suta peculiatus eẽt. nł eo artifito

Expanded text:
frugi et fidum et caro uendifrugi et fidum et caro uendidit? uideamus, an ex empto teneatur. et putem teneri. atqui ignorauit: sed non debuit facile quae ignorabat adseuerare. inter hunc igitur et qui scit praemesse, hic non debuit facilis esse ad temera‹ria›m indicationem. Si uenditor dolo fecderet, puta de artificio mentitus est aut de peculio, empti eum iudicio teneri, ut praestaret emptori, quanto pluris servum emisset, si ita peculiatus esset vel eo ar
Abbreviated transcription (Latin):
actione prestuturimi quantoim¬
noris eẽt empturus ñ coita ẽẽ itis¬
seqsi uero sciens reticuir et emp̃s¬
toremtecepit. omniadetrimenta.
que exea emꝑtiõne emꝑtortratit̃
praturum ei siue igitur᷑ edes miõ
htigni corrruerut. edium estima¬
tionemisiie pecora contagione
morbosi pecoris ꝑierunt. quodĩ¬
c̾fuit. ydonee uenisse erit presta¬
oum. ¶ itemqui furem uencdi¬
dit. aut sugiiuumusistiẽs quid̃.¬
prare decebit quanti emptoris in
t̾fuuit non decipissiĩoignorans
uenclidit: circa sugituum quid̃
teneturquanto minoris emptu¬
rus eẽt. si eumee̾̃ fugitiuum ãi
sset circa furrem tenetiu cliffe̾n¬
tie ratio ẽ. quia fugitiuum quid̃¬
br̃enonlicet. et qua ⁊ eictionis¬
nomine cenetu uenditor/ surẽ
autemi hr̃e possimaris/ quod aut
dirimus quana emptoris int̾fuit
non decipi: multa continet. ⁊ si
alios secum sollicitar̾s ut fuge¬
rent. uł res quasdam abstulit.
¶ uid tamen. si ignorauit quidẽ
furemeẽ. asseuerauit autẽbone

Expanded text:
actione praestaturum, quanto minoris essem empturus, si id ita esse scissem: si vero sciens reticuit et emptorem decepit, omnia detrimenta, quae ex ea emptione emptor traxerit, praestaturum ei: sive igitur aedes vitio tigni corruerunt, aedium aestimationem, sive pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idonea venisse erit praestandum. Item qui furem vendidit aut fugitivum, si quero sciens reticuit et emptorem decepit, omnia detrimenta, quae ex ea emptione emptor traxerit, praestaturum ei: sive igitur aedes vitio tigni corruerunt, aedium aestimationem, sive pecora contagione morbosi pecoris perierunt, quod interfuit idonea venisse erit praestandum. Item qui furem vendinomine tenetur uenditor, furem autem habere possumus. Quod autem diximus 'quanti emptoris interfuit non decipi', multa continet, et si alios secum sollicitauit ut fugerent, uel res quasdam abstulit. Quid tamen si ignorauit quidem furem esse, adseuerauit autem bonae
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Honnou̾um ut due oblignt¬
tiones ineuisd̃ ꝑsona de cade
re cumcurrant cumenim is
qui uenditorem obuigatum.
halebat roertiutei qui eund
n eiust̃ ꝑ sonam concurrentes.
ꝓbriam.br̃ditarianset debere
chr̃dem institutũ si uelit separa¬
tun duarum actionum cõmo¬
doutr ante adhitam hr̃ditatẽ.
laꝓprium uenditorem conueĩte
deinde adita br̃ditate br̃ditari¬
um. quod si prius abͣierit hẽcli¬
tatem: imam quid̃ actionẽ mou
potꝰ. Gz ira: ut ꝑ eam utriusq cõ¬
tractus sentiat cormnoctũ:ex
contrario quoq si uenditor uen¬
ditoribr̃s extiti̾t palam ẽ au¬
as eugiones cum pr̃are crlͣ¬
d̃. ¶xempto actione is qui e¬
mit utiliu ⁊ ia primis scien¬
due̾ inł iuditio id demum.
deduci quod prãri conuenit ex¬
enim sit bone ficei iunditium:
inch̾ magis fideibone congruit.
quam id prari quod int̾ contra¬
hentes actum eꝰ quo si nich̃ con¬
uenit. tunc ea p̾stabuntur quẽ
naturałr insunt huiusmodi
iuditii potestate. ¶ et ĩprimis

Expanded text:
 novum, ut duae obligationes in eiusdem persona de eadem re concurrant: cum enim is qui venditorem obligatum habebat ei qui eundem in eiusdem persona concurrentes, propriam et hereditariam, et debere heredem institutum, si uelit separatim duarum actionum commodo uti, ante aditam hereditatem proprium uenditorem conuenire, deinde adita hereditate hereditarium: quod si prius adierit hereditatem, unam quidem actionem mouere potest, sed ita, ut per eam utriusque contractus sentiat commodum. ex contrario quoque si uenditor uenditori heres exstiterit, palam est duas euictiones eum prae empto actione is qui emit utitur. Et in primis sciendum est in hoc iudicio id demum deduci, quod praestari convenitenim sit bonae fidei iudicium, nihil magis bonae fidei congruit quam id praestari, quod inter contrahentes actum est. quod si nihil convenit, tunc ea praestabuntur, quae naturaliter insunt huius iudicii potestate. Et in primis
Abbreviated transcription (Latin):
anbo sciant̃ domini: ĩ utrimli¬
bet ex illis dabitur aeno. quod
si aie̾scit alt̃ ignorauit ĩ eum
qui scit dabitur acto deducetur
tamen solidum quod ei qui ign¬
ora uit deretur. quodsi ip̃m qui
ignorãtem conuen̾it qm̃ de pe¬
culio conuemir deducetur etia
io quod scienti debetim. et quide
ĩsolidum: nam etlue de peculio
conuentus cẽt. solidum quodei
.xii. cdigestorum scripsit. ¶ Si ser¬
uus pupilli uł furiosi. sciente tu¬
tore urcuratore in merce peculi¬
armegitietur: doium quͦis tnto¬
ris uł curatoris nocẽ pupillo uł
surioso nonderẽ puto/ nec tam̃
lucrosumeẽ debr̾ ⁊ ideo actenus
eumex dolo tutoris tributora te¬
neri si quid ad eum ad eum ꝑ¬
ucneritsi demq ĩ furioso puto
quamuis pomponius lib̾ .uiii.
epłarum si soluendotutor ⁊⁊ sit
ex dolo enis pupuum teneri sc¬
ipsit. ⁊ sane hactemis tenebituir
ut accionem quam contratutorẽ
bat pr̃aret. ss et si ip̃is pupilli
doio factunsit. si eius etatis sit

Expanded text:
ambo sciant domini, in utrumlibet ex illis dabitur actio: at si alter scit, alter ignoravit, in eum qui scit dabitur actio, deducetur tamen solidum quod ei qui ignoravit debetur. quod si ipsum quis ignorantem convenerit, quoniam de peculio convenitur, deducetur etiam id quod scienti debetur et quidem in solidum: nam et si ipse de peculio conventus esset, solidum quod ei duodecimo digestorum scripsit. Si seruus pupilli uel furiosi sciente tutore uel curatore in merce peculiari negotietur, dolum quidem tutoris uel curatoris nocere pupillo uel furioso non debere puto, nec tamen lucrosum esse debere, et ideo hactenus eum ex dolo tutoris tributoria teneri, si quid ad eum peruenerit: idem et in furioso puto. quamuis Pomponius libro octauo epistularum, si soluendo tutor sit, ex dolo eius pupillum teneri scripsit: et sane hactenus tenebitur, ut actionem, quam contra tutorem habeat, praestet. Sed et si ipsius pupilli dolo factum sit, si eius aetatis sit,
Abbreviated transcription (Latin):
fit. tñ si scierit seruũ ꝓeculiar m̃ce
negctiari: uelut extraneus credi¬
tor ex ħ elicto intributimiucca¬
tur ¶ licet m̃cis appelso angusti¬
s or fit. ut neq ad seruues fullones:
uł sarcinatores: ur textores: uł
uenaliciarios ptineat. ramien pe
giriationes porrigendu eclictũ.
rtuliarem aũt m̃cem nõ sicuti
specuuum accipimus quipe pecu¬
sium declucto quod domino delr¬
tłur accipitur merx peculiaris q̃ si¬
iea nthil sit ĩ pecuuo  dominum tri
ꝑbutoria obligat. ita demum si sci¬
ente eo negitiabitur. ¶ Sciẽtiam¬
benim hic cam accipimus. queht
et uolmitatem. s ut egoputono.
uolũtatem. s pacientiã nõ enm
stac tis u̾bum ad omẽm sexum
item ad om̃s qui sunt alicnouin
subiecti porrigens̾ erit. ¶ nõ solũ
ad seruos ꝑtinebit tributoria accõ.
u̾um ad eos quoq qui nob bona
fide seruiunt. siuelib̾ siue seruiasi¬
eni sint . iii. ĩ quibus usum fructiã
halemus.¬

Expanded text:
tamen, si scierit seruum peculiari merce negotiari, uelut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum uocatur. Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad seruos fullones uel sarcinatores uel textores uel uenaliciarios pertineat, tamen Pednes negotiationes porrigendum edictum. Peculiarem autem mercem non sic uti peculium accipimus, quippe peculium deducto quod domino debetur accipitur, merx peculiaris, etiamsi nihil sit in peculio, dominum tributoria obligat, ita demum si sciente eo negotiabitur. Scientiam hic eam accipimus, quae habet et voluntatem, sed ut ego puto, non voluntatem, sed patientiam: non enim statis verbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit. Non solum ad servos pertinebit tributoria actio, verum ad eos quoque, qui nobis bona fide serviunt, sive liberi sive servi alieni sunt, vel in quibus usum fructum ha
Abbreviated transcription (Latin):
pacta s̃ cumi iuro uti decẽ ĩ dotem
acciperet. q fundum sibi restitũet
ac datis .x. prius quam fuidus
ei restitũetur. ĩ matrimoĩo deces¬
sit ullud ex bona fideẽ ⁊ negocio cõ¬
tracto conuenit. ut fundus quasi
sine causa penes maritũ eẽ ceperit
cõdictatur. et ħeuidentius circa ac¬
tionem pignoratitiã apparebit.
et enimsicũ sundũ cornelianun
pignoris causatibi cralidissem
postea ex conuentõe fundũtitiañ
inħsibi tradid̾im ut cornelianu
michi restitũes. minime puto du¬
bitand̾ exis. quin statim recte pigu¬
oratitia accipiendũ ad cornelia¬
nũ agere possim.

Expanded text:
pacta est cum viro, uti decem in dotem acciperet et fundum sibi restitueret, ac datis decem, priusquam fundus ei restitueretur, in matrimonio decessit. illud ex bona fide est et negotio cotracto conuenit, ut fundus, quasi sine causa penes maritum esse coeperit, condicatur.Et hoc euidentius circa actionem pigneraticiam apparebit. etenim si, cum fundum Cornelianum pignoris causa tibi tradidisse‹m›, postea ex conventione fundum Titianum in hoc tibi tradiderim, ut Cornelianum mihi restitueres: minime puto dubitandum erit, quin statim recte pigneraticia ad recipiendum Cornelianum agere possim.
Abbreviated transcription (Latin):
lpꝰ Quod siumo pretiouendidunt
dicendumẽ cotam priori emptam
manere q̃mad molums iquis mich̾
cotum sundum ad diem ad dꝑisser
posteauero pretio adiecto: dimidium
re pe quaq celus id̾ probat. et addi¬
cit mirari se a nemme ammadn¬
sin quoᷤ siprioremptor ita contin¬
x̾it. ut insitotum fundum empcũ
quãnis unus ex sccus postĩori emp¬
tori a dicere noͣunt. ¶ueriimi ẽ autẽ
ur unum exnenlitoribrposse meli¬
orem afferre conditionemenier
meliorem aslatam cc̃elictionẽ aiz
mmoris ur etiam tantiõ auiuen¬
deret. utriq uencditor emptori in
soudum obligatus erit. s siemp¬
tor alium non ydoneum subiecit
eiq fundus ad clictus ẽ. ñ uiteo ĩ¬
quit q̃mad mcclum priori sit emp¬
tus: cum alia uenclitio ⁊ uera: postea
subsecuta sit. su̾um emporemuẽ
ditorem deceptu: exuendito acti¬
onem hr̃e cum priore emptore quã¬
ti suaint̾sit. id non eẽ factum ꝑ quã
otactionẽ. a fructus quos prior emp¬
tor ꝑceꝑit. et quod det̾iores culpat

Expanded text:
Quod si uno pretio uendiderint, dicendum est totam priori emptam manere, quemadmodum si quis mihi totum fundum ad diem addixisset, postea uero pretio adiecto dimidium ar‹e›: ipse quoque Celsus idem probat et adicit mirari se a nemine animaduersum, quod si prior emptor ita contraxit, ut nisi totum, fundum emptum quam unus ex sociis posteriori emptori addicere noluit. Verum est autem vel unum ex venditoribus posse meliorem adferre condicionem: emere meliorem allatam condicionem, cum minoris vel etiam tantidem alii venderet, utrique emptori in solidum erit obligatus. Sed si emptor alium non idoneum subiecit eique fundus addictus est, non video, inquit, quemadmodum priori sit emptus, cum alia venditio et vera postea subditorem deceptum ex uendito actionem habere cum priore emptore, quanti sua intersit id non esse factum, per quam actionem et fructus, quos prior emptor perceperit et quo deterior res culpa uel
Abbreviated transcription (Latin):
emptori fudus aditiatur: s alia
lititatio ꝓspicitur s ullianus ul
.xu. digestorum scribit. intee mul¬
cum quid int̾ contrabentes accum
sit. nec impelire quicquanur h̾agi
ut sepius fundus collecetur. dumur
prima uł sccunda uł t̾cia ad iectione.¬

Expanded text:
emptori fundus addicitur, sed alia emptori fundus addicitur, sed alia licitatio prospicitur. sed Iulianus l digestorum scribsit interesse multum, quid inter contrahentes actum sit, nec impedire quicquam uel hoc agi, ut saepius fundus collocetur, dum uel prima uel secunda uel tertia adiectione
Abbreviated transcription (Latin):
omponiꝰ ¶icet᷑ autem uenditori
meliore allata cõdictione. adicẽ ꝓpsł̾i¬
licere possit¬
ori: insi prior ꝑatus sit plus adiceͤ
meliore cr̃ditione᷑ auiata: priorem
emptorem certiorem facẽ ut si
quid alius ad didit: iͥpe quaq ao¬
ip̃. Sabinus scribit ucere uendito¬
ri meliorem condictionem allata
abice. seqͥ q primam quasi melior
emaitautimu ¶uidtamem si lz
erat nominatim acci ut liceret
resilur emptori meliore odictione
allata⁊ licendum ar ic disolitã prio¬
orem emptionẽ ⁊ nuenditor sequẽ¬
iͣ pignus incliem addictum. non
pot̾ uid̃i bona fide pegorum aginisi
adiatio rcipiati quid eigo e si
in ops emptor ⁊ impediende tantũ¬
modo uenditionis eausa int̾uenit.
pot̃ creditor sine ꝑiculo priori emp
fundum indiem ad dici non possẽ
rursus qui semel suat inciem ad dic¬
cus: ratione esmoi cefendit. quia
prioris ĩquit emptoris statim non¬
sit. scilicer quasimudeatur melior
condictio allata: siñ seture secũdo ͥ ͣ¬

Expanded text:
num.Licet autem uenditori meliore allata condicione addicere posteriori, nisi prior paratus sit plus adiceremeliore condicione allata priorem emptorem certiorem facere, ut, si quid alius adicit, ipse quoque a.Sabinus scribit licere uenditori meliorem condicionem oblatam abicere sequique primam quasi meliorem, et ita utimur. quid tamen, si hoc erat nominatim actum, ut liceret resilire emptori meliore condicione allata? dicendum erit dissolutam priorem emptionem, etiamsi uenditor sequenre pignus in diem addictum, non potest uideri bona fide negotium agi, nisi adiectio recipiatur. quid ergo est, si inops emptor et impediendae tantummodo uenditionis causa interuenit? potest creditor sine periculo priori emptfundum in diem addici non posse rursus, qui semel fuerat in diem addictus, ratione eiusmodi defendit, quia prioris, inquit, emptoris statim fit, scilicet quasi non uideatur melior condicio allata, si non secure secundo
Abbreviated transcription (Latin):
an quasilccuplectioe ea facta ex¬
attio fiat anu̾o mula sit donatõ
turas uxoris ⁊ nimist̾ĩoꝵ eiꝰ uir̃
itinis sui causadatas repetẽ nõ¬
posse iter autem fuisse uidetur
iuricausa ⁊ cumipoor adurum
pueniti necint̾e̾: analiquid de
uecturis in contrabendo matri¬
quinecessariis. hom̾b succuriit
ergo et si consensumariti ꝓfecta
ẽ mulr pp̃suas necessarias caus¬
as et aliquid maritus expensar
nomine ei prestitit. ħ reucamdũ
none ¶ Si uxor iurodotem ꝓmi¬
serit ⁊ dotis usuras sinedubioli¬
cendumẽ petiusuras posse. quia

Expanded text:
an quasi locupletior‹e› ea facta exactio fiat, an uero nulla sit donatio? turas uxoris et ministeriorum eius uirum itineris sui causa datas repeteposse: iter autem fuisse uidetur uiri causa et cum uxor ad uirum peruenit. nec interesse, an aliquid de uecturis in contrahendo matriqui necessariis oneribus succurrit. ergo et si consensu mariti profecta est mulier propter suas necessarias causas et aliquid maritus expensarum nomine ei praestiterit, hoc reuocandum non est. Si uxor uiro dotem promiserit et dotis usuras, sine dubio dicen
Abbreviated transcription (Latin):
pascẽt suosq homiꝑes et id curo
passus ẽ eã dote sua it se suosq¬
etalẽt. expeclieritũputo enim
ñ posseab ea peti quasi donatu
quod compensatume᷑.
uum donauit eumq cum liber¬
tate hr̃demscripsit anualeat ĩ¬
stitutõ queritur. et putosib̾ aĩo
eumscripsit br̃dem:. ꝙ donatoĩs
secdieit penituisseuałe ĩstitutio¬
nem et necessarium hr̃dem ser¬

Expanded text:
asceret suosque homines idcirco passus est eam dote sua frui, ut se suosque aleret, expeditum erit: puto enim non posse ab ea peti quasi donatum, quod compensatum estseruum donauit eumque cum libertate heredem scripsit: an ualeat institutio, quaeritur. et puto, si hoc animo eum scripsit heredem, quod donationis se dixit paenituisse, ualere institutionem et necessarium heredem dom
Abbreviated transcription (Latin):
ut puta cobr̃des auriolam q̃ auira
dicebatur pretio ex quisito uni he¬
redi uendidissent. eaꝙ ĩ uentañ
ẽẽnt magna ex ꝑte eñea ueñditio¬
nem eẽ constat. ideo quia ausi aliq¬
uid habuit nam si ĩ auratiumm aliq¬
uid sit. licet ego aurrum putcm: ual¬

Expanded text:
ut puta coheredes uiriolam, quae aurea ut puta coheredes uiriolam, quae aurea dicebatur, pretio exquisito uni heredi uendidissent eaque inuenta esset magna ex parte aenea? uenditionem esse constat ideo, quia auri aliquid habuit. nam si inauratum aliquid sit, licet ego aureum putem, ual
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. det̾ius autem quamemptor
existimaret. cunc enim emptio
ualet.
emptor suit. uł sũ mat̾ia erretur:
ur inminus ꝑito discerne darum
matĩarum: ĩ corpus eos consensi¬
sse dicemius: ⁊ q̃madincdum cõ¬
sensitꝰ qui non iudit. ¶ quod si ego
mne uirginem emere putarem cũ
cẽt iam mulier. emptiouaiebit. ĩ
sccu enim non ẽ erratum: cecum
siego mulĩem uend̾em tu puerũ
emere existimasti quia ĩ sexuerioe
ẽ. nulla emptio. nulla uenditio ẽ.
omp̃ . In huiusmoi autem que¬
stionib ꝑsone ementium et uen¬
tentium spectari debent. ñ corum.
quib ad quiritur ex eo contractu
actio.nam siseruus incus uel si¬
lius: qui ĩ mea potestate ẽ. mapre
sente suo nomine emat. none que¬
rendum: quid ego existimem. set
quid ille qui contrabis
illo ignorante. me scicnte n deu̾i
te ex emptio u̾u g̃  rt
ip̃. Ouid tamen clicemus scĩana ͤ¬
teria et qualitate ambo errarent:
ut puta: si egome uendẽ aurum
putarem: et tuemere. cum es eẽt

Expanded text:
fuerit, deterius autem quam emptor existimaret: tunc enim emptio valet. emptor fuit vel si in materia erratur vel in minus perito discernendarum materiarum? in corpus eos consensisse dicemus? et quemadmodum consensit, qui non vidit? Quod si ego me virginem emere putarem, cum esset iam mulier, emptio valebit: in sexu enim non est erratum. ceterum si ego mulierem venderem, tu puerum emere existimasti, quia in sexu error est, nulla emptio, nulla venditio est. m. In huiusmodi autem quaestionibus personae ementium et uendentium spectari debent, non eorum, quibus adquiritur ex eo contractu actio: nam si seruus meus uel filius qui in mea potestate est me prsente suo nomine emat, non est quaerendum, quid ego existimem, sed quid ille qui contrahit.illo ignorante, me sciente, non teneri te ex empto verum est. Quid tamen dicemus, si in ma teria et qualitate ambo errarent? ut puta si et ego me uendere aurum putarem et tu emere, cum aes esset?
Abbreviated transcription (Latin):
seribit. emptori potius ncc̾c quam
uenditori moram adhibitam see
uidendinẽ ne postior mora dãp¬
nosa cisit quid̃ enim suntpuauo
uenditorem ⁊ ñ ded̾it id quod emc̃¬
ram deinte postea offẽnte illo ego
n acceperim: sane l arrasunccere. ⁊¬
michi dere̾. s si ꝑemptorem mora
sent moramuenditor adhibilit.

Expanded text:
scribit emptori potius nocere quam venditori moram adhibitam, sed videndum est, ne posterior mora damnosa ei sit. quid enim si interpellavero venditorem et non dederit id quod emeram, deinde postea offerente illo ego non acceperim? sane hoc casu nocere mihi deberet. sed si per emptorem mora sent, venditor moram adhibuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tem tibicondictam. queritumt̃
ait codicturu: oiͣ ad monitus¬
sum alienos numinos fuisse iͨt̾o
ꝑ partem condic o: quia ñdum
cotes consumptos compereram.¬
¶siseruus comnnis cese crdi¬
terit. puto siue ad ministratio ser¬
uo concessae̾ suie ñ ⁊ consuman¬
accõem Ina n ⁊ si cõmunes tibini¬
mes credidꝰ cemumpoisenu nq¬

Expanded text:
tes tibi condicam, quaerit: et ait condicturum, si admonitus alienos nummos fuisse ideo per partem condico, quia nondum totos consumptos compereram.Si seruus communis decem crediderit, puto, siue administratio seruo concessa est, siue non et consu‹m›anactionem: nam et si communes tibi nummos credidero centum, posse
Abbreviated transcription (Latin):
qͣrcento non facit accipieutis:
quidergo uendicarirammi
possunt siextant autsi dols malo
desmant᷑ possid̾i: ad ex hiber dũ
agi : quod sisine dolomalo con¬
sumpsisti: condicere tibi porer

Expanded text:
endo non facit accipientis. quid ergo? uindicari nummi possunt, si extant, aut, si dolo malo desinant possideri, ad exhibendum agi: quod si sine dolo malo consumpsisti, condicere tibi poter
Abbreviated transcription (Latin):
amto sentient nam sicutilucrũ¬
Pita dapnum quoq cõmune eẽ opor¬
tes. quod nonculpa sccii contingit.
¶cum duo erant argentari sccii.
ait̃ corum aliquit seꝑatim quesi.¬
erat. et lucr̃ senserat. querebatur
an cõmune lucrum cẽ oporteret.
a ip̃r seuerus flauio focili in hec
u̾barescripsit ctiam simaxinie
argentarie scrietas inita ẽ: quod
quisqz tamen scrius ñ ex argen¬
taria causa quesiit id ad commu¬
uioueniñ ꝑtin̾e explorati uirisẽ.¬

Expanded text:
ambo sentient: nam sicuti lucruambo sentient: nam sicuti lucruita damnum quoque commune esse oportet, quod non culpa socii contingit. Cum duo erant argentarii socii, alter eorum aliquid separatim quaesierat et lucri senserat: quaerebatur, an commune esse lucrum oporteret. et imperator Seuerus Flauio Felici in haec uerba rescripsit: 'etiamsi maxime argentariae societas inita est, quod quisque tamen socius non ex argentaria causa quaesiit, id ad communionem non pertinere explorati iuris
Abbreviated transcription (Latin):
erit commnune dampnume. si ni¬
echil dolo aut apa accrõit eius q¬
d estimatum pecus accepert. quod
si a furib subreptum sitaprium
eius detrim̃tum ẽ quia custodiã
prãre debuit. qui estimatum ac¬
cepit . Gẽc uera sunt. et ꝓ sccio erit
acr̃o: si modo sccietatis contrahen¬
te causa pascenda data sunt. nõ¬
quamuis exstimata. ¶qui dã
sagariam negeriationẽ coierũt
alt̾ ex hiis ad merces comparã¬
das profectus ĩ latrones ĩtidit.
suamq pecuniã ꝑdidit seruiciꝰ
nulu̾ati sunt. ros q ꝓprias ꝑdidit.
dicit uilianus: dampnum eẽ
comiunesideoq actione ꝓsccio
dampni partem dimidiam au¬
Egnoscẽ deł̃e. tam petinie. quam
rerum cetãrum quas secum uon
tuliss sccius: nisi adm̃ces cõmum¬
nomine comparandas proficis¬
aceretiuss et si quidĩ meclicos in¬
pensumẽ᷑ pro ꝑte socium agnosoe
delere. rectissime uilianus ꝓbat.¬
pro inde et si uaufragio quid per¬
ierit. cumñ alias merces quami
nani solerent ad uehi: dampnũ

Expanded text:
erit, commune damnum est, si nihil dolo aut culpa acciderit eius, qui aestimatum pecus acceperit: quod si a furibus subreptum sit, proprium eius detrimentum est, quia custodiam praestare debuit, qui aestimatum accepit. haec vera sunt, et pro socio erit actio, si modo societatis contrahendae causa pascenda data sunt quamvis aestimata. Quidam sagariam negotiationem coierunt: alter ex his ad merces comparandas profectus in latrones incidit suamque pecunuulnerati sunt resque proprias perdidit. dicit Iulianus damnum esse commune ideoque actione pro socio damni partem dimidiam adgnoscere debere tam pecuniae quam rerum ceterarum, quas secum non tulisset socius nisi ad merces commnomine comparandas proficisceretur. sed et si quid in medicos ipensum est, pro parte socium agnoscere debere rectissime Iulianus proinde et si naufragio quid perm non alias merces quam naui solerent aduehi, damnum
Abbreviated transcription (Latin):
tem operainue pollicitatus ẽ alter.
ueluti cum petus ĩ cominune pas¬
cendum̃ aut agrum polucitatori¬
damus ĩ cominũne qrendis fruc¬
tibus: ininirumibietiam culꝑa E¬
pranda e pretium enim opere ars¬
tis e uela mentũ quod si reicõi so¬
cius nocuit magis admittit culp¬
anquoqr uenire. ¶dampna que
imprutentib accidiiit. ħ est dam¬
pna fu̾talia. scciin coguntur pͥsta.¬
re ideoq si pecus estimatum datũi
sit. et idlatrocimo aut ĩ cendio peria¬

Expanded text:
tem operamve pollicitus est alter, tem operamve pollicitus est alter, veluti cum pecus in commune pascendum aut agrum politdamus in commune quaerendis fructibus, nimirum ibi etiam culpa praestanda est: pretium enim operae artis est uelamentum. quod si rei communi socius nocuit, magis admittit culpam quoque uenire.Damna quae imprudentibus accidunt, hoc est damna fatalia, socii non cogentur praestare: ideoque si pecus aestimatum datum sit et id latrocinio aut incendio peri
Abbreviated transcription (Latin):
quam furti consilumninire ⁊ ideo.
uidebimus anfauia teneatur. et
ratio quidem facit ne teneatur. ue.¬
rum si plagium fecit uł sup̾psit:
conunctus uenalis eẽt: ait̾ exbi
peciit ab alt̾o: ut eum fundum ñ¬
emeret ita ut ea pars que suo fun¬
do uinctaeẽt. sibi cede̾tir: mox ip̃e
cum fundumignorante iuicino
emit queritur an aliquam ac¬
oix̾at sionẽ cum eo icinuis hareat ulli¬
anus scribit implicitam ẽẽ facti
queͣstionem⁊ nam l si solum ac¬
cum ẽ ut fundumlututiii uici¬
nus emeret. anlecum communi¬
caret. adu̾sus me qui emi nullam
actionem iudmo co mpetẽ. siu̾o id
actum ẽ ut quasi cominune nego¬
cium geretur. sccietatis iuditio cene¬
bor. ut tibi deducta parte quammã¬
daueram: reliquas ꝑtes prestem.
uenit autem in ħ uiditio prosocio
bona fides utrum ergo cantum ñ¬
doluim: auetiam culpam prestare
sccium oporteat: queritur. ⁊ celsus
se doluma culpamprestare oport.¬
¶ Siĩ coeunda scrietate inquit ar¬

Expanded text:
quam furti consilium inire. Et ideo videbimus, an Fabia teneatur. et ratio quidem facit, ne teneatur, verum si plagium fecit vel suppressiconiunctus venalis esset, alter ex his petit ab altero, ut eum fundum emeret, ita ut ea pars, quae suo fundo iuncta esset, sibi cederetur: mox ipse eum fundum ignorante vicino emit: quaeritur, an aliquam actionem cum eo vicinus habeat. Iulianus scripsit implicitam esse facti quaestionem: nam si hoc solum actum est, ut fundum Lucii Titii uicinus emeret et mecum communicaret, aduersus me qui emi nullam actionem uicino competere: si uero id actum est, ut quasi commune negotium gereretur, societatis iudicio tenebor, ut tibi deducta part‹e› quam mandaueram reliquas partes praestem. Uenit autem in hoc iudicium pro socio bona fides. Utrum ergo tantum dolum an etiam culpam praestare socse dolum et culpam praestare oportet. si in coeunda societate, inquit, ar
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si margaritam tibiuendẽ dã
udedero ut si eam decem uenlidis¬
sos redd̾es michi decem si pluris ad̾
excedit cu habe̾s michuudetur siñ
anino contrabende societatis id ac¬
tisit. proscio eẽ actionem⁊ sumi

Expanded text:
 Si margarita tibi uendenda dedero, ut, si ea decem uendidisses, redderes mihi decem, si pluris, quod excedit tu haberes, mihi uidetur, si animo contrahendae societatis id actum sit, pro socio esse acti
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Rẽicommimis nomine cũ
sccio furti agi pot᷑. si ꝑ fallatiamdo¬
loue malo ammouit uł remcom¬
munem celandi animo contrac¬
tet s et prosccio actione obstrictũ
e nec altã actio: altam collet side¬
q ĩ omnib boͣne ticei uditus di¬
cendum est.

Expanded text:
m. Rei communis nomine cum socio furti agi potest, si per fallaciam doloue malo amouit uel rem communem celandi animo contrectet: sed et pro socio actione obstrictus est, nec altera actio alteram tollet. idemque in ominibus bonae fidei iudiciis dicendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Sih facto sccictatem lesit siꝰ
ũbi grã negitiatorem seruum
sequitur. ut altã accione conten¬
cus ẽẽ debeat quia utraq accio
ad rei ꝑsecutionem respicitut
non furtr ad penã dum taxat.
lp̃ Meͣruo autem adiattimest᷑
ta demum surui  ͤ actionẽ si ꝑ falla¬
tiam ⁊ dolo malo amouit quiem̃
sine dolonalo fecit. furtiñ tenet᷑
q̃ sane plerumq credendũ ẽ. eum¬
⁊̃ qui ꝑtis dñs ẽ. iure potuis suonti:

Expanded text:
i hoc facto societatem laesit, si uerbi gratia negotiatorem seruum sequitur, ut altera actione contentus esse debeat, quia utraque actio ad rei persecutionem respicit, non ut furti ad poenam dumtaxat. Merito autem adiectum est ita demum furti actionem esse, si per fallaciam et dolo malo amouit, quia, cum sine dolo malo fecit, furti non tenetur: et sane plerumque credendum est eum, qui partis dominus est, iure potius suo
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Set siex causa furtiua conͣ¬
dixero: cessabit ꝓ socio actio nisi
si pluris meaint̾ sit. ¶ Si damp¬
numinre cominuniscrius dede¬
rit. abulia ten̾i eum: et celsus.
et uilianus. et pomp̃ scribint.

Expanded text:
 Sed si ex causa furtiua condixero, cessabit pro socio actio, nisi si pluris mea intersit. Si damnum in r‹e› communi socius dedit, Aquilia teneri eum et Celsus et Iulianus et
Abbreviated transcription (Latin):
ermog̾. Disponsa dotem dedĩt.
nec nupsit̾. uł minor .xii. annis
ut uxor habeatur. ex emplo dotis
condctiõi fauoris rõ priuilegiũ
quod int̾ ꝑsonales actiones uer¬
citur. tribuit. placuit

Expanded text:
m Si sponsa dotem dederit nec nupserit vel minor duodecim annis ut uxor habeatur, exemplo dotis condictioni favoris ratione privilegium, quod inter personales actiones vertitur, tribui placuit