comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo csto ubi lib̾ta. data est.
ullegatum Agipotlicet rupt.
urritum. uł non iustum dica᷑
testm̃/ nec sisuꝑatus fu̾it lega¬
tarius preidiciudicium liber¬

Expanded text:
ento, ubi libertas data est uel legato agi potest, licet ruptum, uel irritum aut non iustum dicatur testamentum: nec si superatus fuerit legatarius, praeiudicium liber
Abbreviated transcription (Latin):
Aulus ait. si quis statuãm mu
mcipio ca mete posuit. ut ca
municipii eẽt. ⁊campet̾e uultꝰ
cccludi cum o. p̾scͥptione in
factum. data. ¶Nrmog̃. Seriti¬

Expanded text:
aulus: si quis statuam in municipio ea mente posuit, ut ea municipii esset, et eam petere uult, excludi eum oportet praescriptione in factum data. 24 Hermogeni
Abbreviated transcription (Latin):
petqutiꝙ enim cum una sit ob¬
ligatio⁊ summa una ẽ ut siue.
unus soluat omnes libantur.
teregati spondetis Rndxant. sp¬
ondco. aut spondemusssiue ita
int rogiti spondes sendissent
spondemus adcte obligantur.

Expanded text:
que enim cum una sit obligatio, una et summa est, ut, siue unus soluat, omnes liber‹e›ntur, terrogati 'spondetis?' respondeant 'spondeo' aut 'spondemus', siue ita interrogati 'spondes?' respondissent 'spondemus', recte obligantur.
Abbreviated transcription (Latin):
si aurũ eẽ dicitur turpit̾ fit
furtum non fit. Si datum
est aurum. deinde cum dixi¬
sset sepond̾are aut obsign¬
are uelle es sbiecit furcum
pignori datam ĩnt̾uercit.¬
Sibona fide rem meam cinc¬
tuus isusfructus sit. et cam
ꝯcractau̾o tenebor tibi furt
Actione et si dñs rei sum. Sa

Expanded text:
si aurum esse dicitur, turpiter fit, furtum non fit. sed si datum est aurum, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare uelle, aes subiecit, furtum pignori datam interuertit.Si bona fide rem meam emetuus usus fructus sit et eam contrectauero, tenebor tibi furti ac
Abbreviated transcription (Latin):
singula indotẽ dederunt.⁊ p
aliquos annos a morte pr̃isfa¬
milie hrciscunde. iudicium ĩt̾
eas dictatũ ẽ quesitum ẽ cum
mariti. bona fide mancipia ĩ
dotem accepta ut dotalia mł¬
tis annis possederũt. anca usu¬
cepisse uideantur.si hiiqui ac¬
cipiebãt. dantis c̾clidissent oẽ

Expanded text:
singulae in dotem dederunt et post aliquot annos morte patris familiae herciscundae iudicium inter eas dictatum est. quaesitum est, cum mariti bona fide mancipia in dotem accepta ut dotalia multis annis possederunt, an usucepisse videantur, si qui accip
Abbreviated transcription (Latin):
de senatus consulto eiustẽ legi
pena dãpnan iubetur. qͥ ma¬
la sacrificia fecerit. habinr. S
luntas spectatur. nõ exitus.S
Hius. an cam mortis pbrat.¬

Expanded text:
 senatus consulto eius legis poena damnari iubetur, qui mala sacrificia fecerit habuerit. Cluntas spectatur, non exitus". uis an causam mortis pra
Abbreviated transcription (Latin):
maicianus. ⁊̃ cõsocios cadem
i sciente creoitors. ad scelus con¬
micẽdum. peccũia sit sb̃mĩst᷑¬
ta ut puta si aducnem mali
cõparatõtm uret̾ ut latromu
aggressoribusq darentur q̃
pat̾rẽ int̾ficciet᷑ prĩadu pena
tenebicur. qui qsiennt pec¬
cumia. quiq cor ita credider̃t.
decesẜit. si quidẽ sibi mortẽ sc̃i¬
uit. successorẽ fiscũ he̾re de beb̾.
¶i minus. cũ qũe uoluit si mͦ
test̾m fecit. si u̾o intestate de¬
cessit. cos hrdes habebit qui

Expanded text:
adem i sciente creditore ad scelus committendum pecunia sit subministrata, ut puta si ad ueneni mali comparationem uel etiam ut latronibus adgressoribusque daretur, qui patrem interficerent: parricidii poena tenebitur, qui quaesierit pecuniam quique eorum ita crediderint decesserit, si quidem sibi mortem consciuit, successorem fiscum habere debebit: si minus, eum quem uoluit, si modo testamentum fecit: si intestatus deces
Abbreviated transcription (Latin):
pͥiugnũ. p̾uignam. patonum
occent cuio ne dolo malo io¬
fc̃m ent. ut pena ea teneatr. qͥc̃
logis cornene te siccariis. s et
ꝗsi mater quoq filiu. filiam ue
occident. hui legis pena affiatur
ct auus qui ne potẽ occiterits ̃ p¬
terca qui enut uencnũ ut pat̾
daret. ꝙͣuis nõ potint darc.

Expanded text:
priuignum priuignam, patronum occiderit cuiusue dolo malo irit, ut poena ea teneatur quae est legis Corneliae de sicariis. sed et mater, quae filium filiamue occiderit, eius legis poena adficitur, et auus, qui nepotem occiderit: et praeterea qui emit uenenum ut patri daret, quamuis non potuerit dare.
Abbreviated transcription (Latin):
Ius adrianus fcrtur.D
cũ in uenatiem filiũ suum
Quida necauerat. qui nou̾cã¬
suam adulterabat. ĩ insula
cũ deportasse ꝙ latronis mag̃
q̃m patris uire cũ int̾fecisset᷑.
nam patria potestas ĩpictate
ceret. nõ acrocitatt consistere.

Expanded text:
us Hadrianus fertur, cum in uenatione filium suum quidam necauerat, qui nouercam adulterabat, in insulam eum deportasse, quod latronis magis quam patris iure eum interfecit: nam patria potestas in pietate debet, non atrocitate consistere
Abbreviated transcription (Latin):
de grã seia domũ absentis dẽ¬
bitoris signasset si ne aucro¬
ritatt eius qui ꝯcegendi uis
potestatẽ ue hĩnt. Inunar
acgonẽ intendi posse Rudi
ad id tpc̃ quo iudicatur. set

Expanded text:
ae gratia Seia domum absentis debitoris signasset sine auctoritate eius, qui concedendi ius potestatemue habuit, iniuriarum actionem intendi posse respoad id tempus, quo iudicatur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
sit fc̃m. Siplurium res sit. ĩ
qua op nouum fiat. ⁊ uni niũ¬
cictur Itcte facta nũciatio ẽ¬
Ccomnibꝙ dñis uideatur de¬
nunciatum Q si uns edifica¬
alii qui non edificiuit. non
genebunturInoc cnim debet
noc̃c̃ fictum ałtius.ci qui n¬
chil fecit ¶Siplunum dñor¬
ciet unius ex socus nuciatio.
an ucraom̃s nunciare debe ⁊̃
dmnib nõ suffic̾e. s cę singli
non heat ius prohibendi¬
Siquis ip̃i prctori uelit opin
Inouum nunciare deb nti
Itrim testtur nõ posse se nũ¬
ictro cclificatum erit destruc
pedius diffinit. tnplicem esse
ciusam opis noui mnciãtio¬
nis. aut natirilem ant publi

Expanded text:
sit factum.Si plurium res sit, in qua opus nouum fiat et uni nuntietur, recte facta nuntiatio est omnibusque dominis uidetur denuntiatum: sed si unus aedificaalii, qui non aedificaverint, non tenebuntur: neque enim debet nocere factum alterius ei qui nihil fecit. Si plurium dominciet unius ex sociis nuntiatio an vero omnes nuntiare debeant? omnibus non sufficere, non habeat ius prohibendi.Si quis ipsi praetori uelit opus nouum nuntiare, debet, ut interim testetur non posse se nunretro aedificatum erit destruenPedius definiit triplicem esse causam operis noui nuntiationis, aut naturalem aut publi
Abbreviated transcription (Latin):
uuia nocet .i. noc̃e pot̾it⁊ siquereret᷑
cuicam diligentiam proban
morem agentium scqui debemus
uł uti siis quiceitam peccumam ded¬
iss lib̾ẽẽ iussus ẽ. nõ ascͥpto eo cui si
dediss co modo potuit lib̃ eẽ quo po¬
ss. si ita fuiss scͥptum si h̾rdi dediss
pactrumemiꝰ clemens alebat. suta sit
fidci comissum relictum cuicoru
uole᷑ rogo restitua si nullum ele¬
giss cui restituerit: omnib deber ã¬
ꝑatorem ant̾ constituisse. S Aulu

Expanded text:
eretur, cui eam diligentiam probari more agentium sequi debebimus, veluti si is, qui certam pecuniam dedisset, liber esse iussus est, non adscripto eo, cui si dedisset, eo modo poterit liber esse, quo posset, si ita fuisset scriptum "si heredi dedisset". Pactumeius Clemens aiebat, si ita sit fideicommissum relictum "cui eorum voles, rogo restituas", si nullum elegisset cui restitueret, omnibus deberi imperatorem Antoninum constituisse. Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
celers ad manumittendum. ul
Ioministratione rex necessauar
ant̾ mitte / noc rursus tam longu.
ut quam duuin.at ꝓtrahatur m̃¬
nimissio s modicum quo pͥmũ
possit sine magno incomodo suo
fuit. illud spectabitur. Pomp.¬

Expanded text:
euerti ad manumittendum uel administrationem rerum necessariarum intermittere, nec rursus tam longum, ut, quamdiu uiuat, protrahatur manumissio, sed modicum, quo primum ps adiectum fuerit, illud spectabitur. Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
sen Inich ab sit ⁊ lib̾tas ei conpetit.
inuidiosum ẽ ħidẽ frandar. ¶De
illo queritur. si minto hrdc deti
aut neciente. an faciat nummmos
accipiemus. ⁊nilianus uere existi¬
matexhaccausa concessamuideri.
statu libis alienationẽ nũmorum
ic̃tis peccumam ¶ꝙ sih̾roi dare iuss

Expanded text:
sit et libertas ei competit, inuidiosum est heredem fraudari. De illo quaeritur, si inuito herede det aut nesciente, an faciat nummos accipientis. et Iulianus uere existimat ex hac causa concessam uideri statuliberis alienationem nummorum ientis pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
to pocius ure  ꝙͣ cetestõ adli¬
utatẽ ꝑuenit ut sieioẽ ilegatũ sit
mortuoeo cui dut iussus est. id lib¬
tatem quidẽ ꝑueniet. non autem
us sit duisa ciusa ẽ ciusqũe hr̃s
prohib conditioni pirtrohic eni
extestõ adlibtatẽ uenit hroi aut

Expanded text:
ento ad libertatem peruenit, ut, si eidem et legatum sit, mortuo eo cui dare iussus est ad libertatem quidem perueniet, non autem ilis sit. diuersa causa est eius, quem heres prohibet condicioni parere: hic enim ex testa
Abbreviated transcription (Latin):
su me faciendo uiginti milia pas¬
suũ in dies singulos pagenda.
sic sunt accipienda. ut si pꝰ hanc
dinummatons. minus ꝙͣ ingiti

Expanded text:
e faciendo uiginti milia passuum in dies singulos peragenda' sic sunt accipienda, ut, si post hanc dinumerationem minus quam uiginti
Abbreviated transcription (Latin):
iq ꝓpͥum euũ distrahe ꝑ
hibetur a quolibet. innina
niriaꝵ actio dño dabitur.
aut si celauit mancipium.
uł quid alid̾ furandi aĩo fe¬
cit. etiam furti. uł si uigi¬
nem ĩmaturam strupau̾it.
ctiã legis aquilic actionamm

Expanded text:
roprium seruum distrahere prohibetur a quolibet, iniuriainiuriarum actio dabitur: aut, si celauit mancipium uel quid aliud furandi animo fecit, etiam furti: uel, si uirginem inmaturam stuprauerit, etiam legi
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ẜuũ incũ uł filiũ lud¬
ibrio ħat. licet ꝯsenticutr̃. at¬
dcor acciꝑe uluti si in popia
iiurie faciende ht.an qͥn põt
malũ ꝯsiliũ darc ctiã qui do¬
minũ ignorat. et ido incpit

Expanded text:
seruum meum uel filium ludibrio habeat licet consentientem, tideor accipere: ueluti si in popinam iniuriae faciendae habet. atquin potest malum consilium dare et qui dominum ignoret: et ideo incipit
Abbreviated transcription (Latin):
homo coactus sit. adhuc dice
homines coactos Gtem sippo¬
manius solum dãpnum dedi¬
sse non puto defic̾e u̾ba hoc cĩ
pe ut si um solus feccrit sũ bx̃ibꝰ¬

Expanded text:
homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos.Item si proponas solum damnum dedisse, non puto deficere uerba: hoc enim,  ut siue solus uim fecerit siue eti
Abbreviated transcription (Latin):
curitoris reipu Aulus¬
blice offm̃ spectat. ut dirũte
comus. adno ertruanturs¬
¶ Dom̃ sũptu publico extinctã
sidñ ad tp̃c peccunam in¬
pesim cum usuris restituert
noluit mir̃ cmmres ꝓublica

Expanded text:
curatoris rei publicae officium spectat, ut dirutae domus a dominis extruantur. Domum sumptu publico extructam, si dominus ad tempus pecuniam impensam cum usuris restituere noluerit, iure eam res publica
Abbreviated transcription (Latin):
Otota maliaꝵ ediũ paric¬
tib sedebit. S⁊ labeo in li
cc altis eđib dato alteraᷤ¬
cocs fuitute oncris porticu¬
fuin de inposita uendidiss.
totim porticum cre edium

Expanded text:
o tota in aliarum aedium parietibus sedebit. sed et Labeo in libx alteris aedibus dato alteraseruitute oneris porticuruandae imposita uendidisse: totam porticum earum aedium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ u̾bum ex g̾co tractum an to¬
numero admittamus. si duo ri¬
xam comisintutiq non acci¬
picmus inturbam id fc̃m. quia
quid ergo sitres uł quatuor
turba utiq non erit aroctissi

Expanded text:
uerbum ex Graeco tractum ἀπὸ τnumero admittimus? si duo rixam commiserint, utique non accipiemus in turba id factum, quia quid ergo, si tres aut quattuor? turba utique non erit. et rectissi
Abbreviated transcription (Latin):
uo inregris tm̃usucapioni res
audicata ꝑficiat. ¶ illuo di
oiciubi controu̾siae depig¬
aliud siꝙ ẽ sine contionersi
¶ siressit pignorati que pis¬

Expanded text:
us integris tantum capioni res iudicata proficiat. sed illud debet dici, ubi controuersia est de pigaliud, si quod est sine controuersia. Quod si res sit pignerata, quae p
Abbreviated transcription (Latin):
urturut sicytoremĩuenent
sit patucãd mittenda sit hius
queq rer distractiohier uiteͣ
detior conoitio editons ficii
sium consecuturi.nec prius
ispignoris digisu qua
sicifuerit saussc̃m. ¶Si post
Iaodiccumr pigmis aliqua o¬
trousia ptorĩ moueatin an

Expanded text:
ur, ut, si emptorem inuenerit sit paratus, admittenda sit huius quoque rei distractio. nec uidetur deterior condicio creditoris fieri suum consecuturi nec prius ius pignoris dimissuri, quam si ei fuerit satisfactum. Si post addictum pignus aliqua controuersia emptori moue
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qui cõpauit piculum u̾sa tora
non puto loc̃ ẽẽ cognitiomac̾te
poste ꝙͣ inductus c̾ ẽp̃tori
possõnem non cessabunt ꝑtes
cordem iudicum deꝙ ⁊ su p̃i cui
quis udicatus ẽ resfu̾it ad cc̃a
Ssiẽptor cuipignor a sit ad cca̾
cecquente iudiceprecium non
soluatutrum aduersus cṗtort.
porrigẽ manus debeant. id̃ ic
dicemui. condẽpnabunt ꝙto¬

Expanded text:
r, non puto locum esse cognitioni: certe posteaquam inductus est emptor in possessionem, nonne cessabunt partes eorundem iudicum? idemque et si ipsi, cui quis iudicatus est, res fuerit addicta. Sed si emptor, cui pignora sunt addicta exsequente iudice, pretium non soluat, utrum aduersus emptorem porrigere manus debeant idem iuddicemus? condemnabunt empto
Abbreviated transcription (Latin):
aioistctas p̾senti peccuma oi¬
strabimon sic. ut prtẽp peccũia
soluatursete sisc intponant. hac¬
senus debebunt int̾uemit ut
Sanitm aodictam capiãt
culo pignoris libatam. ¶ Sic ꝙͦ
iant. simchil aluud̾ sit.q capi
possetsposseenm nom̃e iut
þignoris capi imp ũ p̾sopsit

Expanded text:
distractas praesenti pecunia distrahi, non sic, ut post tempus pecunia soluatur. certe si se interponant, hactenus debebunt interuenire, ut ipsam rem addictam capiant culo pignoris liberatam. Sic quoiant, si nihil aliud sit quod capi possit: posse enim nomen iure pignoris capi imperator nost
Abbreviated transcription (Latin):
musutrũ ip̃i indicos ꝯuenẽt
nomecrigentꝙ idq debctur. et
incacausa idicaticonuttq̃ans
uo uendet nom̃ ut pignora cor¬
dam hoc faciantiss ⁊ sipec̃cuna ꝑe¬
nes argentarios sit. cque cipiso¬
act To amplius ⁊ sipenes aliuma
que destinata. tñ ei cuius condẽ¬
pnatis ẽ solet pignoris ur̃ cap¬
Iet coniiti in causam iudicati.¬
¶ prctea peccumam quo deposu
noĩe condẽpnati. uł martham
redusam solent c̃ape. ut indica¬
to sat̾ fi. at hoc amplius ⁊ s̃pupi¬
llans peccuina martham itposi¬
ta sit. ad predior conpatione
⁊ cit̃ pmissum pr̃ctoris. ab co qͥ
cecquatur iudicatũ solet cipi
Acausam iudicati ꝯũti.D.

Expanded text:
rum ipsi iudices conuenient nomen exigentque id quod debetur et in causa‹m› iudicati conuertent, an uero uendent nomen, ut pignora cordam, hoc faciant. Sed et si pecunia penes argentarios sit, aeque capi solet. hoc amplius et si penes alium quem, destinata tamen ei, qui condemnatus est, solet pignoris iure capi et conuerti in causam iudicati. Praeterea pecuniam quoque depositam nomine condemnati uel in arcam reclusam solent capere, ut iudicato satisfiat. hoc amplius et si pupillaris pecunia in arcam reposita sit ad praediorum comparationem, et citra permissum praetoris ab eo, qui exsequitur iudicatum, solet capi et in causam iud
Abbreviated transcription (Latin):
¶Int̾dictum autẽ hoc nulli cõpet᷑.
nisici qui tunc cum deieceret᷑
possidebat. nec alius dex qiuisu
est. qua quipossicet.¶ Siue x̃
corpore. suic animo possidens
quis deiectus ẽ palam cum ui
deagro suo.uł decomo ꝓcessiss
nemine suor. relicto mox reñ¬
tens prohibitu ᷑ sit ing̾di uel
ipm̃ predium¶ul siquis eum
inmedio itine detinũit. ⁊ ip̃e
possederit: indeiectu s in detur.
ademisti enim ci possõnem¬
ui. quam animo retinebat.⁊
sinoncorpore. Oruulgo di¬
citur estiuor hib̾noꝵ q saltu
nos possõnes animoretine
id ecempli causa adidicipculũ
diccresnamexomnib predus
ex quib nõ hac m̃ete receoimꝰ
ut amitt̾e possõnem uellemu
ꝙ corpore possicebit. ingͥdi ⁊̃¬

Expanded text:
Interdictum autem hoc nulli competit nisi ei, qui tunc cum de‹i›ceretur possidebat, nec alius deici uisus est quam qui possidet.Siue autem corpore siue animo possidens quis deiectus est, palam est eum ui de agro suo uel de domo processisset nemine suorum relicto, mox reuertens prohibitus sit ingredi uel ipsum praedium, uel si quis eum in medio itinere detinuerit et ipse possederit, ui deiectus uidetur: ademisti enim ei possessionem, quam animo retinebat, etsi non corpore.Quod uolgo dicitur aestiuorum hibernorumque saltuum nos possessiones animo retinere, id exempli causa didici Proculum dicere: nam ex omnibus praediis, ex quibus non hac mente recedemus, ut omississe possessionem uellemus, que corpore possidebat, ingredi a
Abbreviated transcription (Latin):
pellere lic̾e. cassuis sebit. Idq
ius nat᷑a conpatui. apparet ãt
inquio ex co arma arinis repell¬
ellerclicere. uipossioere cum
definiendum ẽ quiecpulso
uct̾e possessore ad quisitam ꝑ
nimpossõnem obtinet./ ant
qui in hoc ipĩ aptatus ⁊ preꝑo¬
tusuenit.utꝯ̃bonos mores
autilium. ne prohiber possit.

Expanded text:
ere licere Cassius scribit idque ius natura comparatur: apparet autem, inquit, ex eo arma armis repellere licere.Ui possidere eum definiendum est, qui expulso uetere possessore adquisitam per uim possessionem optinet aut qui in hoc ipsum aptatus et praeparatus uenit ut contra bonos mores auxilio, ne prohiberi possit
Abbreviated transcription (Latin):
tionis ticio so lui posse aliud
nam cui iure stipsationis recte
soluitur. ei etiam ꝓhibente me
recte solui potestscui ũo ał
piisero solui ci nõ rocte solui¬
tur. si priusqͣui solsietur den¬
unciancrim promindri uoca

Expanded text:
tionis Titio solui posse, aliud nam cui iure stipulationis recte soluitur, ei etiam prohibente me recte solui potest: cui uero alias permisero solui, ei non recte soluitur, si, priusquam solueretur, denuntiauerim pr
Abbreviated transcription (Latin):
toris soluentis. aliam credito¬
rs pignus distrahutis nam:
cum debitor soluit peciĩam
potate aus esse ꝯmemrorarei
qͣm̃ cãm soluit. scum autẽ cre¬
ditor pignus distraheret liccre
ei p̾cium inde acccptũ refcrie.
etiam in eam qͣntitatẽ q̃ nat᷑ͣi
tm̃ debeatur ẽt ido deducto eo
debitum peti posse. Secuol.¬
Reditor oblatam a tebitore pe¬
cĩam utalia die acceptum di¬
stunt mox peciũa qua illa res
publica utebatur. qi erosa iussu
p̾sidis sb̃lata est item pupillanꝰ
peciũa ut possit ydoncis roib
creli ẜuata. ita int̾empta est qĩ¬
ca que p̾poñentur. noc creditoru¬
noc tutoris decrmitũ ee¶Cinn
de sorte debita constaret. et de
uanis litigatũ eẽt. nouissime
ex appssatione. ꝓuũciatũ est
Solutas quidcin ustras nõ
repeti. infutur u̾o nõ deb̾i q̃ro
pocima data utrim n suriõ
oecerr debet ꝙ petitor defenderet.
an uosorti proacetomꝵ. si is qͥ¬

Expanded text:
toris soluentis, aliam creditoris pignus distrahentis: nam cum debitor soluit pecuniam, in potestate eius esse commemorare, in quam causam solueret: cum autem creditor pignus distraheret, licere ei pretium in acceptum referre etiam in eam quantitatem, quae natura tantum debebatur, et ideo deducto eo debitum peti posse. reditor oblatam a debitore pecuniam ut alia die accepturus distulit: mox pecunia, qua illa res publica utebatur, quasi aerosa iussu praesidis sublata est: item pupillaris pecunia, ut possit idoneis nominibus credi servata, ita interempta est: quaea quae proponerentur nec creditorc tutoris detrimentum esse. Cum de sorte debita constaret, de usura litigatum esset, nouissime ex appellatione pronuntiatum est solutas quidem usuras non repeti, in futurum uero non deberi: quaero, pecunia data utrum usuris cedere deberet, quod petitor defenderet, an uero sorti proficeret. res
Abbreviated transcription (Latin):
paucis ãnis soluit. postea ui¬
uo pacto int̾uemente ꝑcriorẽ
et ignoranciam senisses lisu¬
ras soluit. q̃ro an patefacto er¬
iore id ꝙ amplius usuraru
nomũe solutum eẽt q̃m in sti¬
pulatum est deductũ sortem
suns soluisset qͣm deb̾et. H̾nda
tõnem in sortem ci qd̾ ampliꝰ
Um expłibus causis debitor
pecuniam soluit. Iui. elegantis¬
sume putat ex ca cã eum solius¬
se uideri deb̾e. ex qua tunc cui
solucbat ꝯpesli pot̾at adsosor.¬
uissori testatoris id qd̾ ante a¬
aditam brditatem ab oosolut
est deb̾e statim solu̾e cum aliqͦ¬

Expanded text:
is annis solvit: postea nullo pacto interveniente per errorem et ignorantiam semisses usuras solvit: quaero, an patefacto errore id, quod amplius usurarum nomine solutum esset quam in stipulatum deductum, sortem suris solvisset quam deberet, habendam rationem in sortem eius quod amplius um ex pluribus causis debitor pecuniam soluit, Iulianus elegantissime putat ex ea causa eum soluisse uideri debere, ex qua tunc, cum soluebat, compelli poterit ad soiussori testatoris id quod ante aditam haereditatem ab eo solutum est debere statim solvere, cum aliq
Abbreviated transcription (Latin):
dubitm nõ oportet. quinħ mens
fu̾it io constituentuum.ut quasi
tcprimonio suodandi co noĩe s¬
uo potestascetꝰ quia id maxime.
sine in iuiria dñor concessisse ui

Expanded text:
dubitari non oportet, quin haec mens fuerit id constituentium, ut quasi ex patrimonio suo dandi eo nomine seruo potestas esset, quia id maxime sine iniuria dominorum concedi ui
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Qͥ manus intulit p̃posito:
capite piuñcndus est liugetur
aut̃ petulãcłe crim̃ dignita¬
te ỹpositi. ¶Contumacia oĩs
adũsus ducẽ uł p̾sidẽ. militis.
capite pumẽda est. ¶Qͥ in a
ciem fugã fecit. spectantibus
militibꝰ pp exẽplũ capite pu¬
mendus est. ¶ Exploratores q̃
bsecreta nũciant hostib. ꝓdit¬
ores sunt ⁊ capitis penam lu¬
unt. s ⁊ caligatus qui metu
hostiũ langorẽ similauit. ĩ pa¬
ri cã est eis. ¶Si quis comilit¬
Tapidemilicia reicitursi gladi
ut si ĩ paciã doloris. aut it¬
dio inite. aut morbo. aut furo¬
it. aut putore mori maluit. ñ
anixaduertatur in eũ s ignõia
mutatur.ssi nicħ tale p̾tẽdat:
capite puniatur. ¶ꝑ unnir
aut lascuia lapsis. capitalis

Expanded text:
 Qui manus intulit praeposito, capite puniendus est. augetur autem petulantiae crimen dignitate praepositi. Contumacia omnis adversus ducem vel praesidem militis capite punienda est. Qui in acie prior fugam fecit, spectantibus militibus propter exemplum capite puniendus est. Exploratores, qui secreta nuntiaverunt hostibus, proditores sunt et capitis poenas luunt. Sed et caligatus, qui metu hostium languorem simulavit, in pari causa eis est. Si quis commilitapide, militia reicitur, si gladiout, si impatientia doloris aut taedio uitae aut morbo aut furore aut pudore mori maluit, non animaduertatur in eum, sed ignominia mittatur, si nihil tale praetendat, capite puniatur. per uinum aut lasciuiam lapsis capitalis
Abbreviated transcription (Latin):
muni consilio plurimi id factũ
sit. lice ulcum uno. ułcum singli
ccpiriiopꝰ enim q. aplurib p̃ro
indiuiso factum est. singulos ĩ
solidum obligaressi tũ quis ꝓpͥo

Expanded text:
muni consilio plurium id factum sit, licere uel cum uno uel cum singulis experiri: opus enim, quod a pluribus pro indiuiso factum est, singulos in solidum obligare. si tamen pro
Abbreviated transcription (Latin):
cit. ab eo qui tempore prior fint
ut firmior dimitendus ẽ. Esi
pluriũ ẜuus fue̾it.⁊ om̃iũ noĩt
ei qui redemit. restitutũ precium
erit. in coĩonem redibit. s uniꝰ
eos ue qui soluerũt. ꝑtinebit. itã
ut in portõem suã pristinũ ius

Expanded text:
 ab eo, qui tempore prior fuit, ut infirmiore dimittendus est. Si plurium seruus fuerat et omnium nomine ei qui redemit restitutum pretium erit, in communionem redibit: si unius eosue qui soluerunt pertinebit, ita ut in portione sua pristinum ius
Abbreviated transcription (Latin):
Pna eoꝵ qui ĩ hostiũ potestatt
iubetur cẽ lege cornelia que fu¬
tura esset. sihii de quoꝵ hrdita¬
tibus ⁊ tutelis ꝯstituebantm
in hostũ potestate nõ ꝑuenis¬
seni apparet ergo cat̾e om̃ia
ꝑtin̾e ad hr̃dem eius. que ip̃e¬
ete qm lostũ potitus est hĩturus
cẽtsi postlimimo reũtisset. ¶por¬
yo quecũq ẜm captinoꝵ stipu¬
lantur uł acciprynt. acquin do¬
minis intelligunt᷑. cũ post lim¬
inio redierint quar necesse ẽ
q̃ ad cos ꝑtincant qui ex lege
bona publica fiant segata q¬

Expanded text:
na eorum, qui in hostium potestatem iubetur esse lege Cornelia, quae futura esset, si hi, de quorum hereditatibus et tutelis constitueb‹a›tur, in hostium potestate‹m› non peruenissent. Apparet ergo eadem omnia pertinere ad heredem eius, quae ipse, qui hostium potitus est, habiturus esset, si postliminio reuertisset. porro quaecumque serui captiuorum stipulantur uel accipient, adquiri dominis intelleguntur, cum postliminio redierint: quare necesse est etiam ad eos pertineant, qui ex lege bona publica fient. legata q
Abbreviated transcription (Latin):
¶ecquoq
stipulatio possidere in licere
spondes.utilis ẽ quam stipła¬
tionem.ẜuus an possit utilx
insuam ꝑsonam concipe ud¬
amus s quamuis ciuili urẽ.¬
ẜuus non possideat᷑ tñ ad posso¬
nem naturalem hoc rtfendũ
c̃ ⁊ deo dubitari nõ oportet.
quin⁊ẜuus rocte itascipulet¬
planc sitenere sibilice stipla
sit suus. utilem ẽe stipulone
conuemtlicet enim possid̾e
ciuilit̾ noñ possint. ten̾e tam̃
cos dubitat nemo ¶Habe du¬
plicit᷑ accipitur. namacum
hr̃e dicimus qui rei dominu
ẽticum qui dñs quide nõ est
s tenet demq hre remapd
nos depositam solemus dice¬
Siq̃uis itastipulatus fu̾it. auti
frui sibilice: adh̃idem istasti¬
pulatio non ꝑtinet. s ⁊ si nõ
addidit sibinon puto scipu¬
lationem deusu fructu Ad
s siquis uti fru lic̾e sibi hroi¬
ꝙ suo scipulatus sit. uideam
anhĩdos exstipulatu agere ẽ¬
possint ⁊̃ putem posse sicet
duu̾si sint frũctu nam ⁊ sure

Expanded text:
ec quoque stipulatio: 'possidere mihi licere spondes?' utilis est: quam stipulationem seruus an possit utiliter in suam personam concipere, uideamus. sed quamuis ciuili iure seruus non possideat, tamen ad possessionem naturalem hoc referendum est, et ideo dubitari non oportet, quin et seruus recte ita stipuletur.Plane si 'tenere sibi licere' stipulatus sit seruus, utilem esse stipulationem conuenit: licet enim possidere ciuiliter non possint, tenere tamen eos nemo dubitat. 'Habere' dupliciter accipitur: nam et eum habere dicimus, qui rei dominus est et eum, qui dominus quidem non est, sed tenet: denique habere rem apud nos depositam solemus dicere.Si quis ita stipulatus fuerit 'uti frui sibi licere', ad heredem ista stipulatio non pertinet.Sed et si non addiderit 'sibi', non puto stipulationem de usu fructu ad Sed si quis uti frui licere sibi heredique suo stipulatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diuersi sint fructus: nam et si ire
Abbreviated transcription (Latin):
de inde ab aliquo insulam sti¬
pulatori fien stipulatu s sit.i
ant siquis cũpromississet. ticio
fundum meuii datuꝵaut
siis non dedisset. pena se da¬
turum. stipulatus amenio
fuit. fundum ticio datũ in.
item siquis idlocau̾it faciẽ
dum ꝙ ip̃e condurxit. cõstat
hr̃e eum utilem exlocato ac¬
tionent siquis ergo stipula
fu̾it cum sua int̾cẽt. ei dari.
ineaerit causa ut ualeat stip¬
ulatio unde ⁊si procuratori
modaistipulatus. stipulatõ
iuros ħebit. ⁊ sicreditori meo
quia int̾ est. mea. ne. uł pena
comittatur. uel predia dist̃¬
hantur que pignori data
cant. ¶Siquis ita stipulat
fuit. illum sistas nulla cã ẽ

Expanded text:
quo insulam stipulatori fieri stipulatus sit: aut si quis, cum promisisset Titio fundum Maevium daturum aut, si is non dedisset, poenam se daturum, stipulatus a Maevio fuerit fundum Titio datu iri: itdum quod ipse conduxerit: constat habere eum utilem ex locato actionem.Si quis ergo stipulatus fuerit, cum sua interesset ei dari, in ea erit causa, ut ualeat stipulatio.Unde et si procuratori meo dari stipulatus sum, stipulatio vires habebit: et si creditori meo, quia interest mea, ne vel poena committatur vel praedia distrahantur, quae pignori data erant. Si quis ita stipulatus fuerit: "illum sistas?", nulla ca
Abbreviated transcription (Latin):
uidebitur fecisse ꝙ ꝓmisit Aal¬
teri stipulan nemo p̃ot. pret̾¬
qua siẜmus domino.lfilius
patri stipulcturnuente sũt
cnim huius mõi stipulatione.
ad hoc ut unusquisꝙ sibi ad¬
quirat. ꝙ sua int̾ ẽsceteꝵ ut a¬
ln detur nichil int̾ ẽ measpł¬
ane. suiclim hoc facẽ penam
stipulan conuenietut suta
factum non sit.ut coprchẽsũ
ẽ comittetur stipulatio. ⁊ ei
cuuis nicħ int̾ estͥpenã enim
cum stipulatur quis. nõ illud
inspicitur ꝙ int̾ sit eͥuis. s que
sit quantitas que que cõditio
stipulatoĩs ¶ Instipulatiõibꝰ
cum quenitur quid actũ sit
u̾ba ꝯ̃ stipulatorem ĩt̾pretã

Expanded text:
idebitur fecisse quod promisit. Aleri stipulari nemo potest, praeterquam si servus domino, filius patri stipuletur: inventae sunt enim huiusmodi obligationes ad hoc, ut unusquisque sibi adquod sua interest: ceterum ut alii detur, nihil interest meaane si uelim hoc facere, poenam stipulari con ueniet, ut, si ita factum non sit, ut comprehensum est, committetur stipulatio etiam ei, cuius nihil interest: poenam enim cum stipulatur quis, non illud inspicitur, quid intersit, sed quae sit quantitas quaeque condicio stipulationis.In stipulationibus cum quaeritur, quid actum sit, uerba contra stipulato
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾is qui nõ st̃ in pot᷑ate cũ
parente uelit exꝑiri. nõ tem¬
ere inuiriaꝵ actio danda ẽ
nisi atrecitas sua serit cet̾u
his qui sunt in pot̾ate prsa¬
S noc ꝯpecit etiam si atrox fu¬
uiric fcm̃ sit certũ dicat. ꝙ̃¬
admod̾ accipiend̾ sit. ctum
cũ dice lab̾o ait qui dicat
onc puta illd̃ aut illud sec
illam imuriam se passiur¬
¶ Si in plures in nirias foc̾is.
puta curba et ce tu facco
donũ alicuiꝰ introeas hoc
fco efficiatur. ut et snmil

Expanded text:
liberis, qui non sunt in potestate, cum parente uelit experiri, non temere iniuriarum actio danda est, nisi atrocitas suaserit. certe his, qui sunt in potestate, prorsus nec competit, etiamsi atrox fuiniuriae factum sit, certum dicat', quemadmodum accipiendum sit? certum eum dicere Labeo ait, qui dicat one, puta illud aut illud, sed illam iniuriam se passum. Si mihi plures iniurias feceris, puta turba et coetu facto domum alicuius introeas et hoc facto effi
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ꝯstitutoe fien possũt. q̃deo
cor que nsu capiebat ꝑsemet
ip̃ possidensei qui postea capto
est. int̾rũpitur usucapio quia
si debat. usnq capiebat. uił si qua
postea reculian nõie conp̾hendñ¬
tur: iuł. scribit. hrdi suo. tpr̃e imp

Expanded text:
i possunt. ideo eorum, quae usucapiebat per semet ipsum possidens qui postea ‹cap›tus est, interrumpitur usucapio, quiasidebat usuque capiebat, uel si qua postea peculiari nomine comprehenduntur, Iulianus scribit credi suo tempore im
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ filiũ nccͣm hrdem patri facit
E in sũma cius iti actus patris
natõcm alicuiꝰ uiris de castrẽsi
pectulio p̾stant impedituꝵ hii
uero qui nõ statim quidẽ set
postea cffice solent. eo tempore
a ĩaducrt̾ctur. quo h̾ere effcm
ꝯsucuerũt. ut si sit filius aui au¬
feratur nicħ agatur si an̾ degs¬
sit actus patris nõ impediat᷑.
Itaq negamus patr̃e filio sal¬
no cõi d̾iidendo agentẽ ꝓprie¬
tatẽ alicnare eremplo totalis

Expanded text:
 filium necessarium heredem patri facit. Et in summa ea res hi actus patris, nationem alicuius iuris de castrensi peculio praestant, impediuntur: hi uero, qui non statim quidem, sed postea efficere solent, eo tempore animaduertentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatur. Itaque negabimus patrem filio saluo communi diuidundo agentem proprietatem alienatur
Abbreviated transcription (Latin):
se pectuliũ intestati filii retinebͭ.
es alicnũ.antra modũ cius. et
anim utilcm unt pretorio. sol¬
uere cogitur Itc si cestõ scriptus
ꝯucinatur. ¶ Pater a filio mili¬
te uł qui militauit. hrs institut᷑.
testĩ cãm omisit. ⁊ castrẽse peccu¬
nũ possidet legutum h̃rdis cre¬
plo. cogetur ad fin̾c pocculii ipe¬
tuo legata prestarꝙ si filius
post annũ qm militant desi e¬

Expanded text:
se peculium intestati filii retinebit, aes alienum intra modum eius et annum utilem iure praetorio soluere cogitur: idem, si testamento scriptus conuenietur. Pater a filio milite uel qui militauit heres institutus testamenti causam omisit et castrense peculium possidet: legitimi heredis exemplo cogetur ad finem peculii perpetuo legata praestare. quod si filius post annum quam militare desie
Abbreviated transcription (Latin):
apud te posueram lucri faciẽdi
causa uendidis. oinde expenitẽ¬
etia rodemens a codstatu hẽ as. sũ
ugnor ite me siue scic̃te. c̃agesta
sint. iudcͣri mnpotestatẽ mẽam re¬
¶ Sipupilli subrepta sitͣ. sufficcre
dicendum ẽ. situtor eiꝰ sciat redi¬
ssc eamindomum pupilli intu
ioso.suffice curatores scire. ¶ẽ
inpotestate dm̃i rodisse dicendu
.c̃. cum possõne eius natus sit. ut i
te auelli nõ possitis i tan qua sue

Expanded text:
posueram, lucri faciendi causa uendideris, de‹in›de ex paenitentia redemeris et eodem statu habeas: siue ignorante me siue sciente ea gesta sint, uideri in potestatem meam re. Si pupilli res subrepta sit, sufficere dicendum est, si tutor eius sciat redisse eam in domum pupilli: et si furioso, sufficere curatores scire. Tunc in potestatem domini redisse dicendum est, cum possessionem eius nactus sit iuste, ut avelli non possit
Abbreviated transcription (Latin):
pi possit. s statim cptoris fitid in
stantiam spectemin fudeo uestis
fuitiua erit. ¶ Sire pignoridatã
debitor subripuit ⁊ uendid̃it. u¬
sucapi eam posse. casius scͥbit qr
inpotestatẽ dñ uoctur pucnist
quipignori dedit quamins cum
co fuiti agipot᷑. ꝙ puto rectius di¬
ci. ¶Situme mecpuleris defũdi
possone.nec apprehenõis possõn̾e
sticius inuacuam possõnẽ intra¬
uerit. pot longo tp̃re cãputs qmͣ¬
uis cnim int̾lictum unde uiloc̃
heat quiauer ẽ meni deiectum. ñ¬

Expanded text:
pi debet, sed statim emptoris fit. idem in stantiam spectemus, et ideo vestis furtiva erit. Si rem pignori datam debitor subripuerit et vendiderit, usucapi eam posse Cassius scribit, quia in potestate‹m› domini uidetur peruenisse, qui pignori dederit, quamuis cum eo furti agi potest: quod puto rectius dici. Si tu me ui expuleris de fundi possessione nec adprehenderis possessionem, sed Titius in uacuam possessionem intrauerit, potest longo tempore capi res: quamuis enim interdictum unde ui locum habeat, quia uerum est ui me deiectum, n
Abbreviated transcription (Latin):
detid̃ dicendum ẽ. incumqui ex
pulent cum qui ph̾rde possideb
quamius stiat esse h̃rdit rium
qm̃ uipossidet. ¶ Si donumis fũ¬
di posẜorez ui deiccerit cassins ait
non uidcrimpotestatt cius iod¬
cisse q int̾dicto unde in restitutu¬
ns sit possõnem. ¶Suuiam he aĩ¬

Expanded text:
Idem dicendum est in eo, qui eum expulit qui pro herede possidebat, quamuis sciat esse hereditarium, quoniam ui possidet. Si dominus fundi possessorem ui deiecerit, Cassius ait non uideri in potestatem eius redisse, quando interdicto unde ui restitu‹tu›rus sit possessionem. Si uiam ha
Abbreviated transcription (Latin):
cui subrcptum cig creditori sb¬
itp̃t. ⁊ cicui comodata ẽ. in po¬
testatẽ dñutdire dcb. ¶abo
.quoꝙ ait. si t pecculiaris sui
mei. subrepta sit. me ignorate
deinde cã natus sit. iuocri ̃ pote¬
statẽ mẽam redisse. comodi dĩ¬

Expanded text:
ri subrepta et ei, cui commodata est, in potestatem domini redire debet. Labeo quoque ait, si res peculiaris servi mei subrepta sit me ignorante, deinde eam nanctus sit, videri in potestatem meam redisse: commodius di
Abbreviated transcription (Latin):
usu capio introducta
ẽ/ ne scilicet quardã reꝵdiu ⁊
fere semꝑ incerta dinacent cũ
suffic̾et dñis ad inquirendas
res suas. statuti tpr̃is spatiũ. ꝙ¬

Expanded text:
usucapio introducta est, ne scilicet quarundam rerum diu et fere semper incerta dominia essent, cum sufficeret dominis ad inquirendas res suas statuti temporis spatium.
Abbreviated transcription (Latin):
siquis cam ancillam iccũ ꝑimu¬
tasset. aut insolutum dediss Gtcm
si donass. si ante quam pãriat ali¬
enamẽẽ scient cytor diximus ñ
posse cum usu capesꝙ sinescierit. pꝰ¬
se ꝙ sicum iam usu caꝑet cognou¬
it aliamiẽ ẽcmitium usucãpiõi

Expanded text:
si quis eam ancillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item si donasset. Si antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, diximus non posse eum usucapere: quod si nescierit, posse. quod si, cum iam usucaperet, cognoverit alienam esse, initium usuc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtuum fumndumatume ab eii
do.a mittamiuam quia nec po¬
ssiden intelligit᷑. iuis incorporł.
nec deuia qui ꝰ id̾ mero uire de¬
truditui ⁊ tẽ sicccupans uacu¬
ampossõnem deinde uemc̃tẽ
dominum phibuens. no inde¬
his iipossedisse.ubtatẽ sui¬
tutu usuciꝑi posse. uerius est
quia cam uincipionẽ sustulit
puta licet. altius edificarea per
statutum tp̃s altius hedificitũ
hrbuerõ sublata erit suitus.
uideiciturul alicͥmres cripit᷑.
quõ cau̾ non adusus cũ tantũ
quicriput. int̾rũꝑitur possõs
s adũsus omnos/ necẽocasi qt¬

Expanded text:
tuum fundum et tu me ab ea do amittam uiam, quia nec possideri intellegitur ius incorporale nec de uia quis id est mero iure detruditur. Item si occupaueris uacuum possessionem, deinde uenientem dominum prohibueris, non uideberis ui possedisse.tutium usucapi posse verius est, quia eam usucapionem sustulit puta liceret altius aedificare, et per statutum tempus altius aedificatum habuero, sublata erit seruitusui de‹i›citur uel alicui res eripitur. quo casu non aduersus eum tantum, qui eripit, interrumpitur possessio, sed aduersus omn
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝑfundum tuum. nec ii. nec
clam. nec precano comeauit
aliquis nontñ tanquam id
suo iure faceret. s si prohibet᷑
non fruriis inutile est enint᷑

Expanded text:
fundum tuum nec vi nec clam nec precario commeavit aliquis, non tamen tamquam id suo iure faceret, sed, si prohiberetur, non facturus, inutile est ei int
Abbreviated transcription (Latin):
cet eiquisine intio usus est
ꝙ cod inno uitiose usr et
ita c̃ptorihrdi ꝙ nonecbit
ꝙ ip̃i uitiose usi sunt sitesti¬
tor uenoitor ne. recte usi sũt

Expanded text:
cet ei, qui sine uitio usus est, quod eodem anno uitiose usus est, ita emptori heredique non nocebit, quod ipsi uitiose usi sunt, si testator uenditorue recte usi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ssit. im fac̾e iudetur. quomis¬
nus reficiaturs siquĩ aut cum
posset conpiar. i at portare
que refectioni nẽcia sunt. lon¬
giorutine nelit. it portare. ii
dcfiorem causam cundi faci¬
at ampune ei uis fict quia ipe
sibi impechimento sit quo
minus reficiat. i.p̃.¬
Ipparet ergo cum quino pati¬
tur ħ congeruum fac̃̾e quo
minus quisꝑficiat plane siqͥ
cumposset iliapte agri sine
incomodo domini fundi in¬
pensam. ⁊ sportare. id egit. ut
alia ꝑtea sportet. impu̾ne ei
uim ficrirecte placuit. Noc
int̾dictum non solum ip̃i.
ner successorib quoꝙ esse
dandumnonẽ ambige̾dy
cptori quoq dabitur ⁊inc̃p¬
torem. Giqui s ẜuitut̾e iux
impositam non he̾at. uent at
ueluo longe possessioni pre¬
rogatiuam. ex eoꝙ diu usus
ẽ. ẜuitute ant̾dicto ħ uti pot

Expanded text:
acere videtur, quo minus reficiatur. Si quis autem, cum posset compendiaria adportare, quae refectioni necessaria sunt longiori itinere velit adportare, ut deteriorem causam eundi faciat, impune ei vis fiet, quia ipse sibi impedimento sit, quo minus reficiat. VlpApparet ergo eum, qui non patitur haec congeri, uim facere, quo minus quis perficiat.Plane si quis, cum posset alia parte agri sine incommodo domini fundi impensam adportare, id egit, ut alia parte adportet, impune ei uim fieri recte placuit.Hoc interdictum non solum ipsi, uerum successoribus quoque esse dandum non est ambigendum: emptori quoque dabitur et in emptorem.Si quis seruitutem iure impositam non habeat, habeat autem uelut longae possessionis praerogatiuam ex eo, quod diu usus est seruitute, interdicto hoc uti p
Abbreviated transcription (Latin):
edificiumnauis. armarium taũ
quo ex distantib costatut cor¬
pora plura non soluta. s uni nom
cui ad tegular uł colũnar usuco¬
pione. dece dies suꝑ ce̾nt. inecuti¬
cium eas cegiss nichominus cum
usucaptur. sicdificium possediss.
quidergo inhis que no quidem
implicntur reb soli. s mobiii
ꝑman̾et ut in anullo. gtm ann
quo uer ẽ ⁊aurx ⁊ gemm̃a possidi.
iusu capii cum utrũq mancati

Expanded text:
edificium nauis armarium: tertium, quod ex distantibus constant, ut corpora plura non soluta, sed uni nomcui ad tegularum uel columnarum usucapionem decem dies superessent, in aedificium eas coniecisset, nihilo minus eum usucapturum, si aedificium possedisset. quid ergo in his, quae non quidem implicantur rebus sol‹i›, sed mobilia permanent, ut in anulo gemma? in quo uerum est et aurum et gemmam possideri et usucap
Abbreviated transcription (Latin):
posso quia uniscrror ẽ ¶⁊ nusucap¬
ioni mobilium continuũ tpͣg
nuatur. Eenius licet inlib̾tate
morctur nichil possidet nec peũ
alius sit quin si nomine alicuui
duminubtite moratur natus fũ¬
it possõnem. ar quret ei. cuusno¬
minc natus fiut Igisuus meue s

Expanded text:
posse, quia iuris error est.In usucapibus mobilium continuum tempus numeratur.Seruus licet in libertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in libertate moratur, nactus fuerit possessionem, adquiret ei, cuius nomine nactus fuerit.Si seruus meus
Abbreviated transcription (Latin):
natus quis postea furtre ceꝑit ⁊ po¬
ssessio ⁊ causa cad diat. D hoc q
precano fuiosusht qu̾e ad mod̾.i¬
tlicto quorut. possidrtis fimiosi
nomine recte expimim eiuspossõ¬
cenis nomine. quãmante firore¬

Expanded text:
possessio et causa eadem durat de hoc, quod precario furiosus habet, quemadmodum interdicto quoque uti possidetis furiosi nomine recte experimur ‹eius› possessionis nomine, quam ante furore
Abbreviated transcription (Latin):
nsucapio scquisolet. putũ ancił
fuitui usu suum faciut. idͣ tõc
iuns introductum arbitro: ña
ocqua ciusa quisancillam usuca¬
pet. insilox duodccim tabular
ulatima obstaret: et caciusa nc̃ce
est pirtum usucapi.si apud cũ
concepͣtus ⁊editus eotẽpore fuit.
quo finituram et matrem ciuis
ignorabit. Guulgo rndetur.
ꝓp̃m sibicam possonis mutare
non posse. tociensuc: ẽ quotiens
qui sciret se bona fioe non posside
⁊luer faciendi causa incipet poss
nõ eãt. possidebit propossessor e
incipiet. pro ẽptore posside nẽc
iudebitur sibupe causam possõ
mutisse idẽq uiris erit ̃si no ado
mino cmerit. cumectimaret euo
dñm ẽẽ id hĩc si adño hrs institu¬
tus fuit. ul bonorum eius possõ
accepent. incipiet fu noumpro
ħroc possid hoc ampluis. suustã
causam habuent cistimandi
sehrõe il bonor possessorẽ dño
extitissc̃. fundum phrde possideb
nec ciusam possõnis sibi mutart

Expanded text:
sucapio sequi solet, partum ancillae furtiuae usu suum faciunt, idque ratione iuris introductum arbitror: nam ex qua causa quis ancillam usucaperet, nisi lex duodecim tabularum uel Atinia obstaret, ex ea causa necesse est partum usucapi, si apud eum conceptus et editus eo tempore fuerit, quo furtiuam esse matrem eius ignorabat. Quod vulgo respondetur ipsum sibi causam possessionis mutare non posse, totiens verum est, quotiens quis scieret se bona fide non possidere et lucri faciendi causa inciperet posnon erat, possidebit pro possessore: incipiet pro emptore possidere, nec videbitur sibi ipse causam possessionis mutasse. idemque iuris erit etiam, si a non domino emerit, cum existimaret eum dominum esse. idem hic si a tus fuerit uel bonorum eius possessionem acceperit, incipiet fundum pro herede possidere. hoc amplius si iustam causam habuerit existimandi se heredem uel bonorum possessorem domino extitisse, fundum pro herede possidebit nec causam possessionis sibi mutare
Abbreviated transcription (Latin):
iu̾sus sic capitur usu. quo modo
singule ros noc sic quomo cohe¬
reteos quioergo q̃ inica natura ci
c̃. ut ad icctio nib corporum. ma
ulla ẽ usucapio. s singuloꝵ anim¬
alium sicuti possessio. ita ⁊ usuca¬
ꝑio nec si quid ẽptum in mixtũ
fuit. gͥgi augendi ciusgra deco
possẽssionis ciusa mutabut

Expanded text:
 quomodo singulae res, nec sic quomodo cohaerentes. quid ergo est? etsi ea natura eius est, ut adiectionibus corporum maneulla est usucapio, sed singulorum animalium sicuti possessio, ita et usucapio. nec si quid emptum immixtum fuerit gregi augendi eius gratia, idcirco possessionis causa mutabit
Abbreviated transcription (Latin):
pulator uolet. stipulatus est:
rocte fideissoremita accipia
x.aut homincm utrum tu
uoles fit enim inquid hoᷤᷤ mͦ
fidcuissori  dc̃o melior s sir¬
cũ sic inttido uio. stichũ

Expanded text:
pulator uolet, stipulatus est, recte fideiussorem ita accipiet: 'decem aut hominem, utrum tu uoles?' fit enim, inquit, hoc modo fideiussoris condicio melior. Sed et si reum sic interrogauero 'Stichum
Abbreviated transcription (Latin):
hislegata ce̾nt quib capere
ab illa uera ⁊ absoluta dona¬
tione. que ita ꝓficiscitur. ut
nullo casu reuocetursubio
donat.illum pocuis quaz se
hr̃e maluit. at isqui mortis
ciusa donat ałrccogitat. qd
amore uite roccpisse. pocius q̃
dedisse maluit ⁊ ħc̃ quare uu¬
igo dicatin: se pocuis ħre uuli
qͣ cũ cui donauit. illum
suum gͥ qui mortis causa dõt
qua parte se cogitat negĩ ge

Expanded text:
his legata essent, quibus capere ab illa vera et absoluta donatione, quae ita proficiscitur, ut nullo casu revocetur. et ibi qui donat illum potius quam se habere mavult: at is, qui mortis causa donat, se cogitat atque amore vitae recepisse potius quam dedisse mavult: et hoc est, quare vulgo quam eum cui donat, illum suum'. Ergo qui mortis causa donat, qua parte se cogitat, negotium
Abbreviated transcription (Latin):
mutita.equo aĩo unumꝙ̃q
fcre deb̾c. siũi mnclior. siue dete¬
si tr̃emotu. aut tẽpestatis mag¬
tudine. soli causa mutata sit̾.
nemine cogiposse ut sinat in
pristinam loci oditionẽ itdi¬
giis nos ⁊̃ in hunc casum cq̾¬
tatt̃ ad misimus. ¶dc labeo
ait. si magio tuo aquaꝵ ꝯur¬

Expanded text:
aequo animo unumquemque ferre debere, siue melior siue detesi terrae motu aut tempestatis magnitudine soli causa mutata sit, neminem cogi posse, ut sinat in pristinam locum condicionem redigi. sed nos etiam in hunc casum aequitatem admisimus. Idem Labeo ait, si in agro tuo aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ar.accione agi non posse tec̃
auicins. Iplane si fossa ur̾
.fc̃i c̃. aut cuiis memoria nõ
cetit. igi tecum posse aque.i
pliuue.ir.actione ut reficias

Expanded text:
ae actione agi non posse tecum a uicinis: plane si fossam iure factam aut cuius memoria non exstat, agi tecum posse aquae pluuiae arcendae, ut reficias
Abbreviated transcription (Latin):
mec om̃s subhacconditione li¬
b̾i sũpto. ut monimĩcto meo altin
mensib luc̾nam accendat. ⁊ soll¬
cpnia mortis pagant q̃uero an
asidue monumentonieiue iac¬
cus cutichiam ⁊tuene nõ ad sint
an libi cẽ possunt modestinus.R.¬
neꝙ ꝯicc tum uborum tocius
scͥpture. neq mentẽ testatncise
ceut lib̾tas sub conditione supẽ¬
ssa sit. cum libos cos mominicto
ad ec uolut officio m̃ iudicis co
c̃e ꝯpellendos testatricis iussiomi

Expanded text:
meae omnes sub hac condicione liberi sunto, ut monumento meo alternis mensibus lucernam accendant et sollemnia mortis peragant': quaero, cum adsiduo monumento Maeuiae Saccus et Eutychia et Irene non adsint, an liberi esse possunt.Modestinus rextum uerborum totius scripturae neque mentem testatricis eam esse, ut libertas sub condicione suspensa sit, cum liberos eos monumento adesse uoluit: officio tamen iudicis eos esse compellendos testatricis iussioni
Abbreviated transcription (Latin):
Item qui ꝯfessumm ĩ iudito
reuni. et ꝓp̃ hoc ꝑ uñcula cõ¬
iectum enusit hoc crm̃s
lib̾atus est a senatus qui
statuas impatoris repro
datis. qui statuas cesano
uctustate corruptas refic̾
nec qui lapide iacto incer¬
to fortuitu statuam aitin¬
gerit. crim̃ maiestatis cõ¬
misit et ita seuerꝰ
et ant iulio caninio resꝙ¬
serunt.¶Idem põp
rescripserũt. non uid̾i ꝯtra
maiestatem ficriob ima¬
gnies cesans.nondũ ꝯse¬
cratas uenditas. Temila

Expanded text:
fessum in iudicio reum et propter hoc in uincula coniectum emiserit. Hoc crimine liberatus est a senatu, qui statuas imperatoris reprobstatis, qui statuas Caesaris uetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam attigerit, crimen maiestatis commisit: et ita Seuerus et Antoninus Iulio Cassiano rescripserunt. Idem Pontio rescripsit non uideri contra maiestatem fieri ob imagines Caesaris nondum consecratas uenditas. 6 Uenul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmoculpe uł castigantur
leius ꝑsona custodie fuit
eistigiti restitim̃tur nam⁊
si miratione custodiam qͥ
dimisit. miliciam quͣo n¬

Expanded text:
culpae uel castigantur leuis persona custodiae fuit, castigati restituuntur. nam si miseratione custodiam quis dimiserit, militiam mu