comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uisau .x. ticiꝰ.xu. seiꝰ debebat: a ticio
stipłatus ẽ ꝙ ille aut ꝙ ile debetat dai
sioi: nouatũ utrñq ñ ẽ. s ipotestate
ticii ẽ ꝓ quo uelit solu̾e ⁊ eũ lib̾are. sr̃¬
gamus aut̃ ita eẽ actũ. ut alt̾nti ñ dur.
nã alio quinutr̃q stipulatꝰ ind̾tur. ⁊
uitĩq nouatũ. s nouãdi aĩo hfiat. Pop̃.¬
mptor cũ dełgante nñditore pecũmã
ĩ ꝓ mittit qͥcꝙͥ. ex uñdito dare fac̾e õpor¬
tet nouacõe secuta usuras neut pest
iisecuti temporis d. Idem.
iuidũ cornelia nũscipłatus. qͣnti fũ¬
dus ẽ pestea stipulor si ñ nouandi aĩo
stipuło cen ex qua fandus ñ s petu¬
ma debtur. itaq si reꝰ ꝓmittendi fũ¬
dumsoluat: scd̾a stip uso iure ñ colłi.

Expanded text:
io stipulatus est quod ille aut quod ille debeat, dari sibi, nouatum utrumque non est, sed in potestate Attii est, pro quo uelit soluere et eum liberare. fingamus autem ita actum, ut alterutrum daret: nam alioquin utrumque stipulatus uidetur et utrumque nouatum, si nouandi animo hoc fiat. mptor cum delegante uenditore pecuniam ita promittit: 'quidquid ex uendito dare facere oportet', nouatione secuta usuras neutri post insecuti temporis debet.undum Cornelianum stipulatus quanti fundus est postea stipulor: si non nouandi animo stipulatio tenet, ex qua non fundus, sed pecunia debetur. itaque si reus promittendi fundum soluat
Abbreviated transcription (Latin):
cabe aliquid ex instimiñtis c̃ditorib
debebit ꝑmitis si qͣ ydonca cã int̾u¬
eniat utr̃ semel an er̃ sepius recogni¬
cõ. dispunitõ ꝯcedanda sit c̾ditorib
iud̾arnis ⁊ ait. labeo ampluis ꝙͣ se¬
mel ñ eẽ ꝯcedendam. si quis tñ in qͥd
iurau̾it ñ cabumpie cã se pestula̾e
am potestatem art nͨ amplius ꝙͣ

Expanded text:
cribere aliquid ex instrumentis creditoribus debebit permittere, si qua idonea causa interueniat.Utrum semel an etiam saepius recognitio et dispunctio concedenda sit creditoribus, uideamus. et ait Labeo amplius quam semel non esse concedendam: si quis tamen, inquit, iurauerit non calumniae causa se postulare am potes
Abbreviated transcription (Latin):
les aut psides prouinciar post amñquẽ¬
niu a die maiimissionis ĩ ingenuita¬
ce poclamare. uiulaincansam aut
personam exripit.
eie iro ingenuit ate dicte. q uo ignoran¬
ce ies iudicata:. nõ eẽ p̾scripoc̃e tempo¬
ris suminonend ⁊x¬

Expanded text:
es aut praesides provinciarum post quinquennium a die manumissionis in ingenuitatem proclamare, nullam causam aut personam excipit. tiae pro ingenuitate dictae, quo ignorante res iudicata est, non esse praescriptione temporis summovend
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem asserant. nõ uitra quĩquẽniũ
qmͣ inaniunssi fuissent auoientur.
Qui post auiquennium reperisse nist¬
riuñta ingenuit atis sue asseuerait. de
care ipsos pͥncipales a diri oporcet cegui

Expanded text:
uitati adserant, non ultra quinquennium, quam manumissi fuissent, audientur. Qui post quinquennium repperisse instrumenta ingenuitatis suae adseverant, de ea re ipsos principes adire oportere cogni
Abbreviated transcription (Latin):
cui ticei ominsa uł ens dełelatur. postu
isesimũ annũ uenire se passus est. or̾ro
cenegauo: sit: ei ao lłcute̾ iroc lamare.
uum cunt. siam adu̾sus hunc. nec ad
ubtatẽ prociamacõ denogatur. s is ani
uis ⁊ ipẽ m̃ eo malus sit. ad̾ de condicõe
sua dissmilat. cum insua petestace
si auid̾ nõ pecest ei imput.iri cui nõ dũ
ubcas &ełerur. pone statum uib̾um pas¬
sum se uenundari. nemo diccontꝰ: sr̃¬

Expanded text:
sa libertas debebatur post vicensimum annum veniri se passus est: quaero, denegandum sit ei ad libertatem proclamare. ad libertatem proclamatio denegatur. sed is, qui uis et ipse in eo malus sit, quod de condicione sua dissimulat, cum in sua potestate od quidem non potest ei imputari, cui nondum libertas debetur. pone statuliberum passum se uenum dari: nemo dictur
Abbreviated transcription (Latin):
recepit ⁊ cnme ꝯuenit ut si cic̃ ance upami
uitam decestiss ꝓretas ad eama redurs sui
postea superstitib iibis cicu mortua fus¬
set cunc ad eos boua pritinerent.gͥ si res
no qutilit᷑ ꝓonctur excerrõ. lonã fidea
idico constituto q̃rebatur an mulierde¬
ius cicu iestituturam in currebat hesita¬
co no extorquẽde conaçõius q̃ uõ dum m

Expanded text:
recepit et conuenit, ut, si Titius ante ipsam uita decessisset, proprietas ad eam rediret, si postea superstitibus liberis Titii mortua fuisset, tunc ad eos bona pertinerent. igitur sinon inutiliter opponetur exceptio. bonae fidei autem iudicio constituto quaerebatur, an mulier pliis Titii restituturam. incurrebat haesitatio non extorquendae donationis, quae nondum in
Abbreviated transcription (Latin):
cõm ex consensu uitdieris accepenut cũ
nebuntur  enui irmextremisuite q¬
itientꝰ emanciꝑato filio qd̾ siue nua cõ¬
dicc̃e credendi conass ac fies ⁊ cosurdeseᷤ
bonis contuibui donactes faicioie causa
ad aliaui constitucõm peitinere ꝙͣ que
iege certa conarentur ⁊ morte isecuta
quodamuicto bonis auffeientur sͦ pe re¬
cucudi peremꝑta eum a aui absolute
donarec mitam mortis cã quaui uiori¬
enceconare.

Expanded text:
ionem ex consensu mulieris acceperint, conebuntur. Cum pater in extremis uitae constitutus emancipato filio quaedam sine ulla condicione redhibendi donasset ac fratres et coheredes eius bonis conad alia constitutionem pertinere, quam quae lege certa donarentur et morte insecuta quodammodo bonis aufer‹r›entur spe retinendi perempta: eum autem, qui absolute donaret, non tam mortis causa quam morientem donare.
Abbreviated transcription (Latin):
nauid acĩ pluuie arcende eum ceni.
fuit eiuĩ dũs cum opꝰ fcoeut ⁊ si iussu
b̾ it. si post iudiciũ acĩ pluuie airende
suscepcum fund̾̃ alienauit cũ quo
accum ⁊ de pret̾ito dampno ⁊ do ope r

Expanded text:
nquit, aquae pluviae arcendae eum teneri: fuit enim dominus, cum opus faceret: et si iussu bit, si post iudicium aquae pluviae arcendae susceptum fundum alienaverit is cum quo actum esset, de praeterito damno et de op
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Etichꝰ si codicillis eum nõ netu¬
ret stichꝰ si capitolium nõ assendero ub̾
esto. Nam ⁊ hres sic instimi potest
peuola. D̾xorẽ p̾gnantẽ iepudiau̾at.
⁊aliam ouxerat pͥore enixa filiũ exp¬
osuit hic sub latꝰ ab alio eoueatꝰ: noĩe
euis cuio filiꝰ n ex ħredatꝰ n ħ̾res instit¬
⁊ utꝰ÷ recicato filiꝰ ⁊ a matre ⁊ ab aua pa
cerita agnitꝰ ħiroitatẽ patus ab inte¬
stato qͣ legit̾s possidet. q̃situm ÷ hii qͥ
cestam̃to ubcatẽ acceperunt utrum
p̃iudicii passum fuisse. Si pat̾ cu̾̃ ig
ect cestam̃t̾ nõ uase. serui aut̃ mañ¬
miti si per quiquenuni ĩ libeate mo¬
rati sunt. semnei catam ubtate i fir¬
mari contrariũ atuoium fauorili¬
leitatis. ipianus.¬

Expanded text:
m "Stichus, si codicillis eum non veturet: "Stichus, si in Capitolium non ascendero, liber esto": nam et heres sic institui potestorum.Uxorem praegnatem repudiauerat et aliam duxerat: prior enixa filium exposuit: hic sublatus ab alio educatus est nomine eius, quo filius neque exheredatus neque heres institutus sit, recitato filius et a matrea adgnitus hereditatem patris ab intestato quasi legitimus possidet. quaesitum est, hi qui testamento libertatem acceperunt utrum idem nihil praeiudicii passum fuisse, si pater eum iget, testamentum non valere. servi autem manumissi si per quinquennium in libertate morati sunt, semel datam libertatem infirmari contrarium studium favore libertatis est. Vlpianus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i uõ habennis: alũs trad̾e possumꝰ.
ueuiti cum is aui pro h̾rede rem possi¬
hrede eam ragauit. or uod ex nauf.¬
ragio expulsuui ÷ nsucapi nõ pecest.
quĩ no̾ ÷ indelicco si indeperdito idẽ
iuris existimo iu hũs reb que iacte
siuit. am̃ nõ pocest indeni id pro de re
duxit: possd̾ ad dũm reuerticur.

Expanded text:
ipsi non habemus, alii tradere possumus, ueluti cum is, qui pro herede rem possiherede eam rogauit.Quod ex naufragio expulsum est, usucapi non potest, quoniam non est in derelicto, sed in deperdito.Idem iuris esse existimo in his rebus, quae iactae sunt: quoniam non potest uideri id pro dereliconduxit, possessio ad dominum reuertitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cere q̃iua existimat se cransfeice.¬
Si uedicore ad̾ emerun deponere ĩ domo
inea niserim: possidere ue certum:.
am̃am id nemo actigent. aut si uici¬
num mnͥ fundum mercato uenditor
uituiusem. Sidum in alt̾a parte
udi sun. alius quis olam auiio
posso̾rs intunient: nõ desiisse uie pꝰsidẽ
oxcimaudus suui. facile expulsurus
fiuib siuir sciero. uirsus sicum mag¬
ua ui iugressus ÷ exceititus eauicantil¬
modo parteui quaui incuiiit optiuet.

Expanded text:
tere, quia existimat se transferre.Si uenditorem quod emerim deponere in mea domo iusserim, possidere me certum est, quamquam id nemo dum att‹i›gerit: aut si uicinum mihi fundum mercato uenditor intulissem.Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intraverit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero. Rursus si cum magna vi ingressus est exercitus, eam tantummodo partem quam intraverit optinet.
Abbreviated transcription (Latin):
uit uõ inueniatur: petinus desmnere
a nob̾ possideu. licet a nuuio possideat᷑.
dissimiliter atq si sub custooia mea
sit. uec nueniatur. quia inp̃sencia cꝰ
sit ⁊ cantum cessat int̾im diligens i¬
aiisicõ ẜ Iceui feras bestias auas ĩmi¬
uariis incliserimus ⁊ pisces quos ma
piscina couegerinius a nobͥ possiceri¬
s eos pisces qui instagiuis sint aut fe¬
nis que in suuis circun septis uagant᷑:
a uob̾ nõ possideri. qm̃ relicte sut in
ub cace nacurali. alio qiũ ⁊̃ si quis sil¬
uam emerite uideri eum om̃s feras
possicere. qd̾ falsum : Qanes aut̃ possi¬
deinus quas melusas halemus. aut
si que mansuete fc̃e: eustodie uĩr sb̃¬

Expanded text:
ut non inveniatur, protinus desinere a nobis possideri, licet a nullo possideatur: dissimiliter atque si sub custodia mea sit nec inveniatur, quia praesentia eius sit et tantum cessat interim diligens inquisitio. Item feras bestias, quas vivariis incluserimus, et pisces, quos in piscinas coiecerised eos pisces, qui in stagno sint, aut feras, quae in siluis circumseptis uagantur, a nobis non possideri, quoniam relictae sint in libertate naturali: alioquin etiam si quis siluam emerit, uideri eum omnes feras possidere, quod falsum est.Aues autem possidemus, quas inclusas habemus, aut si quae mansuetae factae custodi
Abbreviated transcription (Latin):
si sieuenandi causa posueras aper incidit¬
faciat num tͥ uideor cuũ apium abstulisse. ⁊¬
ł pͥtor si cuñ putas fuisse si solucum eum in
siuam denusissem eo casu cuus esse¬
s s fodesussi au maueret. ⁊ quam accõm me¬

Expanded text:
 uenandi causa posueras, aper inciditi: num tibi uideor tuum aprum abstulisse? et si tuum putas fuisse, si solutum eum in siluam dimississem, eo casu tuus esse desisset an maneret? et quam actionem me
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ nit̾ ÷ utrum mͥ an cuilibet iꝰ seri
custodia cradatin. in eo puto hanc q̃¬
ciouem consistere. an ⁊̃ si corpore acer¬
nus aut amphore appre hense nõ sũt.
uichoniius cradite indeantur. nicl
indeo iutee. utrum ip̃e acernũ anmã¬
dato meo aliquis custodiat. utrobi au
⁊̃ ususfructus nõ oporcet. ꝙͣ admod̾ nec
ti possõni. si alius frnatur. n alt̾ius us
nohileu maiufestum est.s pecies ino¬
uoendi in possõm alicuiꝰ iei: pohilerii¬
giroienti uimi ficii. Scucim eniced̾e
adu̾sarium ⁊ nacuam relinque pos

Expanded text:
nterest, utrum mihi an et cuilibet iusserim custodia tradatur. in eo puto hanc quaestionem consistere, an, etiamsi corpore acervus aut amphorae adprehensae non sunt, nihilo minus traditae videantur: nihil video interesse, utrum ipse acervum an madato meo aliquis custodiat: utrubique et usus fructus non oportet, quemadmodum nec i possessionem, si alius fruatur, neque alterius prohiberi manifestum est. Species inducendi in possessionem alicuius rei est prohibere ingredienti vim fieri: statim enim cedere adversarium et vacuam relinquere pos
Abbreviated transcription (Latin):
nactꝰ : furiosus ⁊ pupulus sũ cuco¬
ris auccorit᷑ate nõ pt̾ uicipere possideir
ania effeccõm ceneudi nõ hñt. licet max qͦ¬
cuai si auis dorimenti aliquid  ma¬
nuponat .s. pupiius cucore auctore
ucipiat possideresoffiliꝰ quid̃ ⁊ uer¬
uafiliꝰ ⁊̃ sine trcoris autoritate possi
dere posse pupillum aiunt. eam enĩ
ieni fcĩ nõ iur ÷ eẽ. qͥ seutencia recipi
ꝑitest. si eius etatis suit ut iicellect̃¬
ħ̾ant capiant. ¶Siuir uxori cedat
possõm donacõnis cansa pleriq put¬
aut possidere cam qui res fc̃i ĩ firiuai¬

Expanded text:
Furiosus et pupillus sine tutoris auctoritate non potest incipere possidere, quia affectionem tenendi non habent, licet maxcuti si quis dormienti aliquid in manu ponat. sed pupillus tutore auctore incipiet possidere. Ofilius quidem et Nerva filius etiam sine tutoris auctoritateincipere posse pupillum aiunt: eam enim rem facti, non iuris esse: quae sententia recipi potest, si eius aetatis sint, ut intellectum capiant.Si uir uxori cedat possessione donationis causa, plerique putant possidere eam, quoniam res facti infirma
Abbreviated transcription (Latin):
iuam̃ pertim̾ fimo. ⁊ cume ab ea ui ex¬
pułis per longum tempꝰ nõ uteudo anti¬
ctam uiam. qnia nec possidere incelligr̃
ime decruditur. Item si cccupauis uacu¬
am possõm. deuide ueniente̾ ot̃im pro¬
hibuens non uideberis ui possedisse.a.¬
Lilactatem seruitutũ uslicapi posse u̾ins̃
uitutem constituebat. non ⁊̾ eam que
ubtatem pͥstat. sublata seruitute. Ite
cum tidi serintutem deberem ne mͥ pu¬
ca liceret alcuis edificare. ⁊ per statut᷑
cempꝰ alius edificatiun habuero sub¬
lata eut seruitus

Expanded text:
am per tuum fundum et tu me ab ea ui expuleris, per longum tempus non utendo amittam uiam, quia nec possideri intellegitur t mero iure detruditur.Item si occupaueris uacuum possessionem, deinde uenientem dominum prohibueris, non uideberis ui possedisse.Libertatem seruitutium usucapi posse uerius uitutem constituebat, non etiam eam, quae libertatem praestat sublata seruitute. itaque si, cum tibi seruitutem debere‹m›, ne mihi puta liceret altius aedificare, et per statutum tempus altius aedificatum habuero, sublata erit serui
Abbreviated transcription (Latin):
litutis causa inre sigulari iecertum :.
posto. namsinõ ex cansa pecuuiariara¬
cur aliauid scienciam aind̾ dũi esse⁊
necessariam s corpore serui queri pos¬
sõm ̃ euib explicitis cum de adiit¬
dicani per nos met ipsos an pẽr alios
possideanius. sam eius quid̾ͥ ꝙ corpo¬
aninio ur corpoie. si mado eõ auimo.
nide digiessi fueriuins. ne possideremꝰ.
possideretur. nõ alit̾ amicti possõm.
qni si eam alius ingrestus fiusset. eã¬

Expanded text:
litatis causa iure singulari receptum, possessio: nam si non ex causa peculiari quaeratur aliquid, scientiam quidem domini esse necessariam, sed corpore serui quaeri possessionem.Quibus explicitis, cum de ‹a›mitdicam, per nosmet ipsos an per alios possideremus: nam eius quidem, quod corpoam corpore, si modo eo animo inde digressi fuissemus, ne possideremus:possidetur, non aliter amitti possessionem, quam eam alius ingressus fuisset, ea
Abbreviated transcription (Latin):
posite sunt coalescunt solo cedunt. ead̾
racõe frument a quo q̃ sata sunt solo ce¬
deie intelliguntur. ceterum sicut is aͥ¬
in aueno solo caificauit. si ab eo dñs soli
pecat edificium ⁊ defendi poc̃ per excep¬
cõm doli mali ita eiusd̃ excepcõuis a rixi¬
lio cutiis eẽ pecerit qui in alienũ simd̾
sua imipensa ꝯseuit. Elite quo ncetan¬

Expanded text:
terra coalescunt solo cedunt, eadem ratione frumenta quoque quae sata sunt solo cedere intellin alieno solo aedificauit, si ab eo dominus soli petat aedificium, defendi potest per exceptionem doli mali, ita eiusdem exceptionis auxilio tutus esse poterit, qui in alienum fundum sua impensa conseuit.Litterae
Abbreviated transcription (Latin):
Somrꝰ. Fundi uenditor ⁊̃ si mandarata¬
C aucuint eintorẽ in nacuam possõnu
mouceret. pͥus qmͣ id fieret. nõ irite cͥp¬
cor por se inpossõm nemet. It̃ si anucꝰ
uenditoris mortuo eo pͥusqmͣ sciret id.
aut nõ prohibentib hiedib id fecerit:
dñm moitnumi. aut cum sciret hredes
io facere none: contra erit.
corneliam iniseris. ego putare̾ me in
fundum seiuprouianũ missum. ⁊ in
cornelianum iero. nõ ad auiram posso¬
Tułcui. uisi fõrce in nõie cantum erraue¬
Arimus: i corpore consenseriuus quã¬
do aut̾ in corpore consenserimꝰ. au ace
cuien recedet posso. quia animo depo
⁊ si amino ad quiri posso petest. nũdd
⁊̃ adquisita s nõ puto erunitẽ ad die¬
re. ergo uec amictet possõm: aui quodã¬
õ mcdo sub condiccc̾e iecessit de possõne.
iundendum est si ego erem. prcuuatoi
nicus nõ eiret: an in possõ ad quuatur.

Expanded text:
m Fundi venditor etiamsi mandaverit alicui, ut emptorem in vacuam possessionem induceret, priusquam id fieret, non recte emptor per se in possessionem veniet. item si amicus venditoris mortuo eo, priusquam id sciret, aut non prohibentibus heredibus id fecerit, dominum mortuum aut cum sciret heredes id facere nolle, contra erit. Corneliani miseris, ego putarem me in fundum Sempronianum missum et iCornelianum iero, non adquiram possessionem, nisi forte in nomine tantum errauerimus, in corpore consenserimus. quoniam autem in corpore consenserimus, an a te tamen recedet possessio, quia animo deponet si animo adquiri possessio potest, numquid  adquisita est? sed non puto errantem adquirere: ergo nec amittet possessionem, qui quodammodo sub condicione recessit de possessionvidendum est, si ego errem, procurator meus non erret, an mihi possessio adquiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
accexeie possõm einitorieius temporis
quo precario possidebatur. Sex st̃o ari¬
aur si quis mauumissus ex oausa pe¬
cuiari hãt iem nõ concesso sibi pecu¬
lio. deinde dũs uelit retracta possõue ac¬
crsione uti au possit. ⁊ ꝑlacuit nõ esse
candam hauc accessionẽ que elam

Expanded text:
accedere possessionem eius temporis, quo precario possidebatur.Ex facto quaeritur, si quis manumissus ex causa peculiari habeat rem non concesso sibi peculio, deinde dominus uelit retracta possessione accessione uti, an possit. et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam
Abbreviated transcription (Latin):
dem D is po emitore possidebat ante usu¬
capionem ab hostib captꝰ sit uidendum
 an h̾redi enis noceoit usucapio. nam
int̾rumpitur uincapio. ⁊ si ip̃i ieuerso
non prodest qͣmad̾m hredi ens prodent
s nerum : eum in sua uita decisse possi¬
dere. Ioz nec post limininm ei prodest ut
uideatur usucepisse. quod si sermis etꝰ
qui in hostium pocestate ÷ emerit ĩpen¬
denti ẽẽ usncapionem ulianus.at. nã
si ibi decesserit: dubicari au per legem cor¬
neliam au ad successores eius peitineat.
marcellus posse plemꝰ ficcõnem legis acci¬
pi. qͣmad̾m enim post luinio reuersus
uenit. uam pueditatis in quib dam uice
perione fungi receptum:. Iõ insuccessori¬
bus iocum non hĩe nsucapionem. Efi ser¬
uus que possidebam fugerit nisi pao libo
segerat. uidecur a dño possideri. S cinic ħ
incelligendum: cum si is appͥhensus fu̾̃it.
non sit paratꝰ poo sua ub̾tate litigare.
Nam si paratꝰ sit litigare: non uidetur

Expanded text:
 pro emptore possidebat, ante usucapionem ab hostibus captus sit, uidendum est, an heredi eius procedat usucapio: nam interrumpitur usucapio, et si ipsi reuerso non prodest, quemadmodum heredi eius proderit? sed uerum est eum in sua uita desisse possidere, ideoque nec postliminium ei prodest, ut uideatur usucepisse. quod si seruus eius, qui in hostium potestate est, emerit, in pendenti esse usucapionem Iulianus ait: nam si ibi decesserit, dubitari, an per legem Corneliam ad successores eius pertineat. Marcellus posse plenius fictionem legis accipi, quemadmodum enim postliminio reversus venit. nam hereditatem in quibusdam vice personae fungi receptum est. ideoque in successoribus locum non habere usucapionem. Si servus, quem possidebam, fugerit, si pro libse gerat, uidebitur a domino possideri: sed hoc tunc intellegendum est, cum, si adprehensus fuerit, non sit paratus pro sua libertate litigare: nam si paratus sit litigare, non uidebitur
Abbreviated transcription (Latin):
possõm. nõ utiq ita accipieus ÷. ut
qni fund possidere: uelit. om̃s gleb¬
as curum ambilet. sufficit qiͣlib
partẽ enuis fundi introire. dñ nice
possicere. Neracius ⁊ urculus so
io anino nõ posse nos ad amiere
meo positum sciaui. me contiuno
possicere siniui acq possidendi af¬
fatum habuero quia ꝙ desiit nͦ¬

Expanded text:
sessionem, non utique ita accipiendum est, ut qui fundum possidere uelit, omnes glebas circumambulet: sed sufficit quamlibet partem eius fundi introire, dum mentepossidere. Neratius et Proculus et solo animo non posse nos adquirere meo positum sciam, continuo me possidere, simul atque possidendi affectum habuero, quia quod desit na
Abbreviated transcription (Latin):
quirat sic in dominio ad quirendo.
per eum n quo nsuufruct̾ habemꝰ
possidere possimnus sic ex oꝑis suis
sidere calis eẽ cełet ut hãt intellect̃
possidendis ⁊ io si furiosimi seruum¬
miseris ut possideas nequaqiũ uide¬
pies possidere sic̾ pupulus inaxime
cucore auccore ad quirit possom.¬
Nam per ancilam a iupossom na¬
ncissi possim nõ dubitatur. ¶pi¬
T̃punuis per seruum sine pubem su
ĩpulerem ad quirit possomi si cuco

Expanded text:
in dominio adquirendo. Per eum, in quo usum fructum habemus, possidere possumus, sicut ex operis suis sidere, talis esse debet, ut habeat intellectum possidendi: miseris, ut possideas, nequaquam uidepies possidere, sicut pupillus, maxime tutore auctore, adquirit possessionem.Nam per ancillam quin possis nancisci possessionem, non dubitatur.Pupillus per seruum siue puberem siue inpuberem adq
Abbreviated transcription (Latin):
oi hirdicarii possõni. Id̾ dicẽd̾ ÷ si ser¬
uñ ꝯminẽ inssoro ad ire ħ ieditatẽ.
quia pp̾ parce̾ meaii ad quiio ¶hẽc
ã se seruis diximus ita se hñt. si ⁊ ip̃i
uelint nob̾ ad aurere possõm¶sla
si uibeas sernũ ciim possidere. ⁊ us
co animo intrec inpossõm uc uolit
tibi s pecius cicõ adquirere nõ : tͥ¬
łqsita possõ. Eper urcuratore. tuco¬
iem curatorẽ ue possõ nobͥ adduit᷑.
cum auẽ suo nomine nacci fu̾int
taxat suam accõuicdarent: nobis
uo̾ possimims ad quirere. aliõ quiu
sidicamus per eos nõ adquiri nob

Expanded text:
 dicendum est, si seruum communem iussero adire hereditatem, quia propter partem meam adquiro.Haec, quae de seruis diximus, ita se habent, si et ipsi uelint nobis adquirere possessionem: nam si iubeas seruum tuum possidere et is eo animo intret in possessionem, ut nolit tibi, sed potius Titio adquirere, non estsita possessio. Per procuratorem tutorem curatoremve possessio nobis adquiritur. cum autem suo nomine nacti fuerint taxat suam accommodarent, nobis non possunt adquirere. alioquin si dicamus per eos non adquiri nob
Abbreviated transcription (Latin):
ieuciti. nõ in eius utiq eni surreptumi
gͥ creditori surepta ⁊ eiciũ cõmodata ẽ
inprcestatẽ dũi iedire delet. labeo auo
ait. Si res peciuiaris serui mei surrepta
sit me ignorante: deiide eam naccus
sit: indeu in petestatẽ uieuui rrdisse. cõ¬
mõdius dicitur ⁊ sisciero ieoisse enm.

Expanded text:
i subreptum est. igitur creditori subrepta et ei, cui commodata est, in potestatem domini redire debet.Labeo quoque ait, si res peculiaris serui mei subrepta sit me ignorante, deinde eam nanctus sit, uideri in potestatem meam redisse: commodius dicitur, etiamsi sciero, redisse eam
Abbreviated transcription (Latin):
seuis publicus incelligitur. ⁊ iõ cum ex¬
ppłus nõ eo utitiuitub moois inrãsula
influmine fit .i. no cum agroum qͥ ar¬
ueilic̾ uõ fuit auus cͥcimifluit al co
cum lctum qui aluei eet siccum re

Expanded text:
ideo cum expopulus eo non utitur.Tribus modis insula in flumine fit, uno, cum agrum, qui aluei non fuit, amnis circumfluit, altero, cum locum, qui aluei esset, siccum rel
Abbreviated transcription (Latin):
ur si auenus seruus dño suo ad amiret
cxrepto eo ꝙ uix e̾ ut lilꝰ ho possidendo
us ucapere possit auia nec possidere in¬
telligitur qui ipe possidetur⁊ S nec per
seruũ alienum qm nos bona fide possi¬
deuius dũs peculiau nomiue ignorans
nsucapere pocent sicuci ut per fugitiuũ¬

Expanded text:
er vel alienus servus domino suo adquiret: excepto eo quod vix est, ut liber homo possidendo usucapere possit, quia nec possidere intellegitur, qui ipse possideretur. sed nec per servum alienum, quem nos bona fide possidemus, dominus peculiari nomine ignorans usucapere poterit, sicuti ne per fugitivu
Abbreviated transcription (Latin):
usꝰ Qui ab senti seruo scribit ut in libca¬
ce moretur nõ eam mence̾ ht̃ ut statim
uelit serui possõm dimittere. s mag̾̃ desti¬
seruus ceirõi factus fu̾it. ESi quis poᷤ¬
sõm fundi it a cradiderit ut ita demuni
crdere ea dicat. s ipiꝰ fumdꝰ eet. nõ uidetur
possõ cradita. si fundus aliemis sit hoc
amplius existimandum ÷ possõm sub
condicce cradi posse: ⁊ sicuc res sub con¬
diocẽ craduntur. ni auter accipientis

Expanded text:
um.Qui absenti seruo scribit, ut in libertate moretur, non eam mentem habet, ut statim uelit serui possessionem dimittere, sed magis destiservus certior factus fuerit. Si quis possessionem fundi ita tradiderit, ut ita demum cedere ea dicat, si ipsius fundus esset, non videtur possessio tradita, si fundus alienus sit. hoc amplius existimandum est possessiones sub condicione tradi posse, sicut res sub condicione traduntur neque aliter accipie
Abbreviated transcription (Latin):
do meo ħserit. arbores q quas secum cra¬
pore inteiligatur meo fundo ad quigita
eẽ. ¶Insuia ã mn mari nascitur ꝙ raro
accidit eccupantis fit. mulliꝰ cnuĩ cẽ cre¬
ditur influmiue tiata ꝙ freqñt̾ accid.
si quid̃ mediam patẽ fluuns cenet.
ħ nrepe upam pͥdia possident. Coluos si
nuo lat̾e norupit fln̾ ⁊ alia parte
nono riuo fluere cepit deinde int̾iu
aui a duob riuis ꝯphsesin isi forma.

Expanded text:
do meo haeserit arboresque, quas secum trapore videtur meo fundo adquisita esse. Insula quae in mari nascitur quod raro accidit occupantis fit: nullius enim esse creditur. in flumine nata quod frequenter accidit, si quidem mediam partem fluminis tenet,  prope ripam praedia possident.Quod si uno latere perruperit flumen et alia parte nouo riuo fluere coeperit, deinde infra qui a duobus riuis comprehensus in formam
Abbreviated transcription (Latin):
ceuet. dũs credit possidere . ꝙ uero ex
uia ieficiis app̃ henditur. id ad dũi pos¬
soni ideo nõ peitinet: quia nec peculii
causam appithendit.
dideriinus. ignorenius ubi sit: desiui¬
inus posside. et per colonos ⁊ inqui¬
liuos aut seruos nr̃os possidemus. aut
si moriantur. aut furere ceperuit. aut
aui icceut inteiuginus nos retinero
⁊ uod aut̃ soio animo possidemꝰ. qͥritͥ
ucrui ue usq eo possiceam᷑ donec auꝰ
corpore ingressus sit. ut pecõr sit illiꝰ
corporalis possõ. au uero ad̾ quasi ma¬
e: irobatur. usq eo posside amus douͦ
ieneitentes nos auaiuis repellat. aut
nos ita animo desmamus possidere.q.
sinspicenuir iepelli nos posse ab eo qui
nigressus sit inpossõm. ⁊ io uidecur n¬

Expanded text:
enet, dominus creditur possidere. quod vero ex maleficiis adprehenditur, id ad domini possessionem ideo non pertinet, quia nec peculii causam adprehendit. erdiderimus, ut ignoremus, ubi sit, desinimus possidere. Et per colonos et inquilinos aut servos nostros possidemus: et si moriantur aut furere incipiant aut alii locent, intellegimur nos retinere est.Quod autem solo animo possidemus, quaeritur, utrumne usque eo possideamus, donec alius corpore ingressus sit, ut potior sit illius corporalis possessio, an vero quod quasi magis probatur usque eo possideamus, donec revertentes nos aliquis repellat aut nos ita animo desinamus possidere, quod suspicemur repelli nos posse ab eo, qui ingressus sit in possessionem: et videtur
Abbreviated transcription (Latin):
ix t ossõm pnpinum siue cutoris
ctoritate a mictere posse constat. nõ¬
⁊ ut anmo s nc corpore desinat posside.
hes que medificõ smnt nõ uidetur. possi¬
deie. idem dici debet ⁊ de naue ⁊ de ariã¬
rio. possom adnuctinius inultus mo¬
dis. ueluti si morcuũ in eũ iocum uicu¬
iinus que possidebanus. Namqi iccũ

Expanded text:
ionem pupillum sine tutoris auctoritate amittere posse constat, non ut animo, sed ut corpore desinat possidereres, quae in aedificio sunt, non uidetur possedisse. idem dici debet et de naue et de armario.Possessionem amittimus multis modis, ueluti si mortuum in eum locum intulimus, quem possidebamus: namque locum
Abbreviated transcription (Latin):
uiderit inre prohiben ut ingred̾e̾tur.
nrõ÷. nec difficiuis ⁊ eius perseturõ alio¬
quin occupantis fit. ¶panonũ ⁊ colũ¬
larum fera natura ℥. nec ad rem pertinz
ꝙ ex consnetudine uolare ⁊ reuolare
solent. nam ⁊ apes faciuut id. q̃ium ꝯ¬
stut feram naturam cẽ. d̾ec̾os qͥdam¬
de nemo negat. In hus aut̾ ã ex cons¬

Expanded text:
iderit, iure prohiberi ne ingrederetur. Enostro est nec difficilis eius persecutio est: alioquin occupantis fit. Pauonum et columbarum fera natura est nec ad rem pertinet, quod ex consuetudine auolare et reuolare solent: nam et apes idem faciunt, quarum constat feram esse naturam: ceruos qse naturam nemo negat. in his autem an
Abbreviated transcription (Latin):
moc̃e̾ natiuani cccupanti ꝯceditur.¬
nec ut̾ est q nod afferas bostias ⁊ uo¬
iueres utrum in suo fundo auisq
capiat. an in aneuo planeqͥ in ali¬
enũ fundum ingreditur uenaudi

Expanded text:
ione naturali occupanti conceditur.Nec interest quod ad feras bestias et uolucres, utrum in suo fundo quisque capiat an in alieno. plane qui in alienum fundum ingreditur uenandi
Abbreviated transcription (Latin):
&re cradicõe nec ullo alio modo per eũ ser¬
unui quioqułi ei ad quritur quiͣuis pos¬
sõ penes eum sit. ¶Si inuis ex du̾is seruo
Ĩꝯuun pecuuia donauit inpoc̾tate dĩn
necͣ Nam si ħsolum egaer̃. ut ca separet᷑.
a suis racõib. ⁊ inpeculio sciui sit mane¬
bit eiusd̾ dñi ꝓͥetas Si uero eo neco peen¬
uiam serno cõunini donauit quomodo
aliemis is seruus donare solemus fiet so
nasse ut ꝓͥetatẽ suam man̾e uenet ss: ex
hac pecunia seruus finidum ꝯparauit
siam ⁊ si furciui imiuns serus ꝯimis¬

Expanded text:
raditione nec ullo alio modo per eum seruum quicquam ei adquiritur, quamuis possessio penes eum sit.Si unus ex dominis seruo communi pecuniam donauit, in potestate domini net. nam si hoc solum egerit, ut ea separetur a suis rationibus et in peculio serui sit, manebit eiusdem domini proprietas: si uero eo modo pecuniam seruo communi donauerit, quomodo alienis seruis donare solemus, fiet sonasse, ut proprietatem suam manere uellet. si ex hac pecunia seruus fundum comparauerit, nam et si furtiuis nummis seruus com
Abbreviated transcription (Latin):
leuit: lis̾ucõ contingitsi ñ malo cõsilio cũ
tutore rabito. hec fañ eẽ prebetur sq t̃ it̾oic¬
do ftandatorio tutoris c̾oitor pnpillo tem̃
sieũ osiliũ fraudis partiai panse constabit.¬
ESi cũ pupilla magistratin qui ꝑ fraudem
pnpillo tutorem ded̾it. lyrs exticit si cutor es
euis cũ adolescente tͣnseger. eam tinnsac

Expanded text:
io contigit, si non malo consilio cum tutore habito hoc factum esse probetur. sed et interdicto fraudatorio tutoris creditor pupillo tenetur, si eum consilium fraudis participasse constabit.Cum pupilla magistratui, qui per fraudem pupillo tutorem dedit, heres extitisset, tutores eius cum adulescente transege
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpensabitur. ¶Cum institutꝰ delisuret
substituto petunia ꝑ erroreni soluta ẽ: ad
cum ħ̾rditate postea deuoluta cã conclicõ¬
nis euauescit. quer̃o. fticit ut obligacõ de¬
biti soluatur.
uit. ut᷑q demonstracõe cessante ptior hab̾¬
bitur causa eius pecume q̃ subinfamia deb̾¬
tur

Expanded text:
pensabitur.Cum institutus deliberaret, substituto pecunia per errorem soluta est: ad eum hereditate postea deuoluta causa condic‹t›ionis euanescit: quae ratio facit, ut obligatio debiti soluatur. uit, utriusque demonstratione cessante potior habbitur causa eius pecuniae, quae sub infamia debtur
Abbreviated transcription (Latin):
centemattoei nͤ uticihebunt quis sinñ re¬
cuxauit splane nadolescentis petumã iesti¬
tue tutori pupnie maluit recito ꝙ gestirt
accipiz. ¶Soror cuilegatum ab ħrde fr̃e
deb̾batur ẜꝰ motã logatiqõnem transegit
ut nom̃e debitoris ꝯtũta ⁊ legatamn ñ pe¬

Expanded text:
centem actionem nec utilem habebunt, qui suum reciperauit. plane si adulescens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum accipiet.Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non pe
Abbreviated transcription (Latin):
patͥ. s ñ incõmode pt̃ adhib̾i distin¬
ftõ. ut filio quicłstipłante patͥs ic̃
stipulante filii ꝑsonam adici: cum
tociens ꝙ pat̾ filio stipulatur sibisti¬
pulatus intelligitur: cum ip̃e sibi
sonam adiectam. ¶ uisum fructũ
mͥ aũ ticio dan stipulatus sum ticio

Expanded text:
patri?' sed non incommode potest adhiberi distinctio, ut filio quidem stipulante patris tunc stipulante filii personam adici, cum totiens, quod pater filio stipulatur, sibi stipulatus intellegitur, cum ips‹i› sibi sonam adiectam. Usum fructum mihi aut Titio dari stipulatus sum: Titio
Abbreviated transcription (Latin):
capite diminuto facultas loluũdi ticio
ñ int̾ticlit. quia ⁊ si si cstipulari possumꝰ
mͥaũ ticio cni capite minutꝰ er̃ dari.
nã si furiosi uł pupilli ꝑsona adiecta
sit ita tutori uł curatori petuma recte

Expanded text:
capite deminuto, facultas soluendi Titio non intercidit, quia et sic stipulari possumus: 'mihi aut Titio, cum capite minutus erit, dari?' Nam si furiosi uel pupilli persona adiecta sit, ita tut
Abbreviated transcription (Latin):
ut ei satfiat ⁊ ad hec ꝑtin tutoris uł ꝑu¬
pilli debitoris nos fensse conꝑacõemstiã
cura tutor pupillo teñr obid ꝙ tebitorẽ
euis ñ comuenitn indicõ cum alt̾o acte¬
pto liu̾atar alt̾: nͨ si dampnatus tutor
solu̾it᷑: oa res ꝓd̾it tebitori cum ⁊̃ diciso¬
l tutele ꝯͣtia attõe agendum. ut ei pu¬
pillus adũiꝰ debitorem accõuib cedat.
¶S i celitor a debitore culpa sua cã ceaid̾it

Expanded text:
ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius non convenit, neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tutor solverit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus adversus debitores actionibus cedat. Si creditor a debitore culpa sua causa ceciderit
Abbreviated transcription (Latin):
tuit auxilio minori ẽe retin̾s fid̾iiꝰ¬
toris chligõnem ã principal fuit
⁊ cui fideuiss oris accessit sine ꝯtem¬
placõe uiris p̾corii. auxilim̃ gͥrestitu¬
cõnis sideuissori qui adolescenti h̾rs
extitit: utͣ constitutũ tempꝰ sauiũ

Expanded text:
tuit auxilio minori esse, retinere fideiussoris obligationem, quae principalis fuit et cui fideiussoris accessit sine contemplatione iuris praetorii. auxilium igitur restitutionis fideiussori, qui adulescenti heres extitit, intra constitutum tempus saluum
Abbreviated transcription (Latin):
senpino sui au̾stico meii suo x. ai.
debitor meuio sui dño petumã sount. i¬
Si cͥclitor debitoris hiditatem ad senõ
tum si quil aliꝰ uonoꝵ possõr ei solũet. li
liet ħrdem. ñ pt̃ dicifidei ssores lib aᷤᷤ
risn em̃ ip̃m sibi solo:sse pecimiã c̾den¬
dum c̃ a quoħrclitas euincitur. ⁊ dõ¬
lo fetisti quo miꝰ possicleus ꝙ exħrditate
ad aliũ ꝑtũte apiehenderas. si postõrcõ
ñ conuãtꝰ ex ꝑ̾t̾ito dolo p̾stit̾is. nicħ eareᷤᷤ
possoꝵ połitssi mandato meo ticio pecũi

Expanded text:
io sibi aut Sticho Maeuii seruo decem dari debitor Maeuio domino pecuniam soluerit.Si creditor debitoris hereditatem ad se non tum, si quilibet alius bonorum possessor ei solueret, lidem, non potest dici fideiussores liberari: neque enim ipsum sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur.Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor cante conuentus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea res possessori proderit.Si mandatu meo Ti
Abbreviated transcription (Latin):
seie luro eꝰ coti decdiss nͨ de eo redclen¬
do quicꝙͣ caniss ⁊ fec̃ ut uirnt̾ se ł
seiam pacisceat᷑ ut diuorcõ factois fu¬
nd cornclio redd̾etur: ñ puco diuorcõ
facto an̾ro netante seia eũ fundũ cor¬
ꝯnentiĩ ulłm int̾cessiss ⁊ diuorcõ fa¬
cto mułr ineait eñ fundum corneho
cornelio eñ fandũ reddidiss. nͦ cam̃
rem: eñ fudũ seie red̃di. p omp̃.¬

Expanded text:
 doti dedisset nec de eo reddendo quicquam cauisset, fecit, ut inter se uir et Seia paciscerentur, ut diuortio facto is fundus Cornelio redderetur: non puto diuortio facto uirum uetante Seia eum fundum Corconuentum nullum intercessisset, diuortio factoCornelio eum fundum reddidisset nec causam rem eum fundum Seiae reddi. Pompon
Abbreviated transcription (Latin):
ue intestato pat hedis negã mater gesit
It ics iũdendas ꝑ argentarios dedit
idã ipm incodice consc̾otum ẽ. ans¬
entarii uniu̾sum redatiun mm̃dice¬
ins solmint᷑. pꝰ souicionem nouem
anns fere quicx agendum erat no¬
mine pupillemat᷑ egit. eamiqr ma¬
rto nuptui cougauiti res ei t᷑didit
ñtum ẽ am puella cuni aigentaris

Expanded text:
e intestato patri heredis negotia mater gessit et res uendendas per argentarios dedit idque ipsum codice conscriptum est: argentarii uniuersum redactum uenditionis soluerunt et post solutionem nouem fere annis, quidquid agendum erat, nomine pupillae mater egit eamque marito nuptum collocauit et res ei tradidit. quaesitum est, an puella cum a
Abbreviated transcription (Latin):
datur. nͦ offerat ꝙ accepit extertõe doli
Isuomouebitiu . si aut̃ cõmiines nĩnnos
arm au soluam: ꝯfestim ꝓ parte mea
nascetur ⁊ attõ elib̾acõ. suui in singuł nũ¬
ius cominionẽ ꝓ indiuiso quis cẽ inte¬
iligat siũ inpenima ñ corpora extgi¬
tets ꝯuantitate ss si fitemssor alie¬
nos nummos in cãm fidemssoris dedit
ꝯsunitis hiis mandati ag̾ept᷑ st scosi¬

Expanded text:
offerat quod accepit, exceptione doli summouebitur.Sin autem communes nummos credam aut soluam, confestim pro parte mea nascetur et actio et liberatio, siue in singulis nummis communionem pro indiuiso quis esse intellegat siue in pecunia non corpora cogitet, sed quantitatem.Sed et si fideiussor alienos nummos in causam fideiussionis dedit, consumptis his mandati agere po
Abbreviated transcription (Latin):
qiꝰ estimacõ pͣ. si forte longe fuit nilce
tebitoris moriatur: nullo mͦ exstipula¬
tuagi poc̾it: cum illo intempor quo mor¬
iebatur ñ ꝯmisit stipułonem sane qm̃
mpninta ã deb̾ eẽ admissa doli accõnom

Expanded text:
i aestimatio potest, si forte longe fuit uiliortea sine culpa debitoris moriatur, nullo modo ex stipulatu agi poterit, cum illo in tempore, quo moriebatur, non commiserit stipulationem. sane quoniam impunita non debent esse admissa, doli actio non
Abbreviated transcription (Latin):
susse q̃ solũ nõ debiu̾ntisñ mag̃ qͣm ut
petẽ nisi mora sacta sit in eo mortuo ꝙ
pecitor elegit. tunc .n. ꝑ m̃solus ille qui
decessit debͥtur. acsisolus mobugõe dedu¬
cto ait̾o: qui suꝑẽ eque peti pot̾it eñ u̾o
si facto debitoris alt̾ sit mortiuis cũ debi¬

Expanded text:
suisse, quae solui non debuerunt, non magis quam ut petetur, nisi si mora facta sit in eo mortuo, quem petitor elegit: tunc enim perinde solus ille qui decessit praebetur, ac si solus in obligationem deducto altero qui superest aeque peti poterit. enimuero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debi
Abbreviated transcription (Latin):
concepent inseruitute. deinde al los
lb nascerecur. plane ap̾ hostes eum
cocopiss. ⁊ poit existentẽ ꝯdicõmo eoi
oi benigmiꝰ dicitur ꝯpete̾ ei postlu¬
parendo cõdicõi inpersona emptoris
peruenit adub̾tatẽ. ⁊ sciend̾ li a sta¬
cuubos omnis sexꝰ peitiu̾e. nõ solũ
it qmemit: uerum ⁊ ad oumes qͥ¬
cuma quoauo iure dĩnũ in stacu¬
ub̾o nacti sunt. Siũ gͥ legatꝰ sit tͥ
ab ħrede statu lb. siũ adiudicat᷑.
suĩ usncaptꝰ acie siũ craditus. ur aͦ
iure cuus fc̃s ÷. siũ dubio iure pare

Expanded text:
ute, deinde ab hostliber nasceretur.Plane si apud hostes eum concepisset et post existentem condicionem edi benignius dicetur competere ei postliparendo condicioni in persona emptoris pervenit ad libertatem: et sciendum hoc ad statuliberos omnis sexus pertinere. non solum it qui emit, verum etiam ad omnes, qicumque quoquo iure dominium in statulibero nacti sunt. siue igitur legatus sit tibi ab herede statuliber siue adiudicatus siue usucaptus a te siue traditus uel aliquo iure tuus factus, sine dubio dicemus pare
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ ¶ piue datasit fidei ꝯmissa lb̾cas.
⁊ is seuius racoes administr asfe dicat᷑.
dinus marcꝰ rescripsit moram liber¬
caci nõ ẽẽ faciendam. ⁊ ex conciuẽ¬
cicam̃ arbitrum dandum ẽẽ qui
cõputacõm iueat. u̾ba rescripti ita

Expanded text:
Si pure data sit fideicommissa libertas et is seruus rationes administrasse dicatur, diuus Marcus rescripsit moram libertati non esse faciendam, ex continenti tamen arbitrum dandum esse, qui computationem ineat. uerba rescripti ita
Abbreviated transcription (Latin):
sine cõdicce ieodendarum racõuũ
dataili eẽ costat. n hiuuanũ fu̾it ob
rei pecuniare questionẽ lib̾caci mo¬
ram fieri. qua camen represencata
confestim arbicer a precore er̃ daudꝰ.
ap̃ quẽ racõui quam ad innistrasse
cum apparuit ex fide reddat. cautũ gͥ
iesticuere debeat nicħ adicitur nec
puto ergendum. uam de eo & iuser.¬
uitute gessit. post lib̾cateui ꝯueniri
uõ pocest. corpora plane racõmi. ⁊ si
quas res ur pecuuias ex hiis detiuet.
cogendus ⁊ per precorem restituero it̃
de singulis instruere.

Expanded text:
ione reddendarum rationum datam esse constat, neque humanum fuerit ob rei pecuniariae quaestionem libertati moram fieri. qua tamen repraesentata confestim arbiter a praetore erit dandus, apud quem rationem, quam administrasse eum apparuit, ex fide reddat'. tantum igitur restituere debeat, nihil adicitur, nec puto cogendum: nam de eo, quod in seruitute gessit, post libertatem conueniri non potest. corpora plane rationum et si quas res uel pecunias ex his detinet cogendus est per praetorem restituere: item de singulis instruere.
Abbreviated transcription (Latin):
cerum stipulacõ. s unicui caut̃ ad quiri᷑
id serus stipuctur quantami pecuus a t̾
iitra ulum diem dederot. autum aue spoͥ¬
xes. nupendeuti quis exstipulatir sit ha¬
bitiuꝰ accõmi. Si euĩ ex ie fructuarii uł ex
orens suis pecumiam dederit fructuario.¬
ceuoia. Si auenus seruis ouob lona
fide seruiens exiiuius c& re adauirat.
racõ facit ut ei excuius re ad quisiuit.
io ttr̾ ad quirat ei. siue ei soli siũ auasio
uobi seruiat. Nam ⁊ inueris du̾is queciẽt
ncuq ad auiritur. coriens parces adqͥne.
cet̾um si aui nõ ad quiratur. aliũ soudũ

Expanded text:
adquiritur, idem servus ita stipuletur: "quantam pecuniam tibi intra illum diem dedero, tantam dari spondes?" in pendenti est, quis ex stipulatu sit habiturus actionem: si enim ex re fructuarii vel operis suis pecuniam dedero, fructuarioonum. Si alienus seruus duobus bonae fidei seruiens ex unius eorum re adquirat, ratio facit, ut ei ex cuius re adquisiit id totum ei adquirat, siue ei soli siue quasi duobus seruiat: nam et in ueris dominis quotiens utrique adquiritur, totiens partes adquiri: cet
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dũo. qmͣinis ã simplicit̾ stipulat᷑. ueł
ab alio accepit. ⁊̃ adlredẽ captiui perti¬
nent. a lud a sit uris inpersona filu qr
nec cunc fuit inixtoltate cinustipula.¬
irtur. nec postea depͥheudeitur. ut suꝰ
mb̾reditate. caiĩ in poposico pet̃ queri.
uideatur. quomiodo si seruus yredica¬
nꝰ defuncco. aut ⁊ ħredi futuro stipiuat᷑
fuissi s: in hac spe senus filio exeqnabi̾
sam si filius caꝑtiui pacri suo stipiiatꝰ
fuit ami. res inpendenti er̃. ⁊ si pac̾ apo ho ᷤ¬
ces decessent. nulliꝰ mouienci indebitur:
fuisse stipulacõ qm̃ alii nõ sibi stipiatꝰ:
lum

Expanded text:
s est. quamuis quae simpliciter stipulatur uel ab alio accepit, etiam ad heredem captiui pertinent aliudque sit iuris in persona filii, quia nec tunc fuit in potestate, cum stipularetur, nec postea deprehenditur ut seruus in hereditat‹e›, tamen in proposito potest quaeri, uidetur, quomodo si seruus hereditarius defuncto aut etiam heredi futuro stipulatus fuisset. sed in hac specie seruus filio exaequabitur: nam et si filius captiui patri suo stipulatus fuerit tes decesserit, nullius momenti videbitur fuisse stipulatio, quoniam alii, non sibi stipulatus Cum
Abbreviated transcription (Latin):
inperiꝰ mag̾ intelligendͥ pomp̾ scͥbit.
s ⁊ si auibid̾ dieb aut nautudo a ui
aliaͣ iusta caus. a ĩpedim̃to fuit quo
minus seruiat. ⁊ hĩ anno ĩ putadi
sinit. seruire enĩ nob inte iugu̾tur
⁊̃ hii quos curamꝰ egros qui cupien¬
tes seruire uob pp̃ aou̾samualitudi¬
uẽ impediuntur. It̃ si docẽ daie̾ iꝰ sus
fu̾it. ħres ⁊̃ per paites accipeie fauoie
cieius capitoluĩ ascendent. si cieiꝰ uoliͭ
ascendere. impedietur lib̾tas. Id inriᷤ
÷ insimilib causis ⁊ cõdicõib. itacas¬
iud cempꝰ auo infuga sit uł in coutͦ¬
uersia pro ub̾tate procedete.
omp. D̾ catu lił acõm ieddere iussus.
ieliauũ ꝙ apparet soluit. de eo q obsꝰ
aoubͥcatẽ peruenire nõ possint. In c̾¬
ca causa racc̃e ⁊ genere negctii hꝰi sta

Expanded text:
ellegendum Pomponius scribit. sed et si quibusdam diebus aut ualetudo aut alia iusta causa impedimento fuerit, quo minus seruiat, et hi anno imputandi sunt: seruire enim nobis intelleguntur etiam h‹i›, quos curamus aegros, qui cupientes seruire propter aduersam ualetudinem impediuntur. Item si decem heredi dare iussus fuerit, heres etiam per partes accipere fauore Titius Capitolium ascenderit": si Titius nolit ascendere, impedietur libertas. idemque iuris est in similibus causis et condicionibus. Item Caslud tempus, quo in fuga sit vel in controversia pro libertate, non procedere. m. Statuliber rationem reddere iussus re liquum quod apparet soluit, de eo, quod oad libertatem peruenire non possint incerta causa rationis et genere negotii huius
Abbreviated transcription (Latin):
itoi adiceretur edes cue corruerint
noui precor constituere deleat ⁊ mea.
culpa dampuũ sini passus qr cardius
experii ceperim. ac si cum rrecor ut
promitteret decreuiss ⁊ ce nõ poĩtte¬

Expanded text:
iretur, aedes tuae corruerunt noui praetor constituere debeat et mea culpa damnum sim passus, qui tardius experiri coeperim. at si cum praetor ut promitteres decreuisset et te non promitte
Abbreviated transcription (Latin):
ut quanuns funia edificia ꝯuolie¬
quid ibi ruerit nõ ndon sibi ruerend̾
aut uento aut oimodo aliã ui extun¬
secus ad mota caderet. S ꝙ ip̃m perse
cancideret ciun panetẽ ꝯmimem

Expanded text:
firma aedificia conuellequid ibi ruet', non uideri sibi ruere, quod aut uento aut omnino aliqua ui extrinsecus admota caderet, sed quod ipsum per se concideret.Cum parietem communem
Abbreviated transcription (Latin):
d. Querebat᷑ in hni qui ab acc̃atõ¬
ne tp̃r eyclusi ẽẽut ĩ senam cõs ult̃
t᷑pillianũ incidert̃ . R. nõ oport̾e
dubitari calũpina nõ pimiri eos
qui ꝑscriptõe tp̃ris exclusi cãm adul
toe ersenapo consulto ut fi ad soli

Expanded text:
 qui ab accusatione tempore exclusi essent, in senatus consultum Turpillianum inciderunt. respondit non oportere dubitari calumnia non puniri eos, qui praescriptione temporis exclusi causam adutione ex senatus consulto, ut fieri adsolet,
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃. useuatꝰ consultũ t̃pillianũ
incidũt. qui sb̾ietissent rxos añt¬
acc̃atores aĩ sb̾iecti ꝓostulasseñt
nec ꝑegisent reos aut ałr ꝙͣ abo¬
licoe̾ fc̃a descitissent. Quier cyragͣ¬
phũ obaccand̾ dedissent pactõem.¬
ue aliꝙͣ int̾posinssent ħ aũt uer

Expanded text:
 senatus consultum Turpillianum incidunt, qui subiecissent accusatores, aut subiecti postulassent nec peregissent reos, aut aliter quam abolitione facta destitissent: quique chirographum ob accusandum dedissent pactionemue aliquam interposuissent. hoc autem uer
Abbreviated transcription (Latin):
etiã tp̃ quo ꝓuniciã regunt. Nec
nõ ita quo int̾dici pot̾ alicui ue
certis penis ꝑ sonis ad sit pot. ⁊ ita
illi postulandi facultatẽ. nõ nũ¬
quã nõ aduocatoil cui int̾dict᷑.
s foro. płꝰ ẽ aũ toro quiã aduoca¬
rensilꝰ negaciis acomodare se nõ
ꝑmittat᷑. sol aũt ira uł uiris stu¬
diosis int̾dici uł aduotanis. uł tabe¬
llionsbꝰ. siue ꝓ gͣmaticis. Sol ⁊ nit̃
dici. ue instrum̃ra oio foruet ue¬
ue libellos ꝯcipiant uł restotoẽs
ꝯsiguẽt. Dl ⁊ sic ne eo loci sede¬
aur quo ĩpublico instruñita de¬
ponũt᷑ archio forte uł gͣuiaroi¬
filiatio. Solent ⁊ sic ut restam̃¬

Expanded text:
etiam tempore quo prouinciam regunt.Nec non ita quoque interdici potest alicui, ne certis personis adsit.Potest et ita illi postulandi facultatem.Nonnumquam non aduocationibus cui interdicitur, sed foro. plus est autem foro quam aduocarensibus negotiis accommodare se non permittatur. solet autem ita uel iuris studiosis interdici uel aduocatis uel tabellionibus siue pragmaticis.Solet et ita interdici, ne instrumenta omnino forment neue libellos concipiant uel testationes consignent.Solet et sic, ne eo loci sedeant, quo in publico instrumenta deponuntur, archio forte uel grammatophylacio.Sol‹e›t et sic, ut testam