comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illa aꝑiẽs ianuã monasteruᷤ. exiuit
ipsa cũ una scĩmonialiũ feminaꝵ
ad locũ uirorp. E euocãs pb̃rum :
rogauit secũ uenire ad pacientem.
Ubi. cũ uenienteᷤ: uid̾r multos ad fu¬
isse. qͥ uexatũ teñre. & motꝰ. eius
insanos compͥm̃re conati neqͣqͣm
ualebat. Dicebat pbr exoreismos.¬
& queq poterat ꝓse dando miseri
surore agebat. sed nec ipse quãuis
multũ laborãs. ꝓficere. aliqͥd ua¬
lebat. C ũq nichil salutis furenti
suꝑ eẽ uid̾rent᷑. repente uenit ĩ
mẽtẽ abbatissȩ pulius ille p̃faitus.
d tatĩq uissit ire ministrã. & cap¬
sellã ĩ qͣ erit adducere. S cũ illa
adferẽs quȩ uissa ẽ intrarce atricõ
domꝰ. in cuꝰ. int̾ioribꝰ. demonios
torquebat᷑: cõticuit ille subito.
& qͣsi ĩ somniũ laxatꝰ. deposuit
caput. mẽbra inqͥcee omĩa con¬
posuit. Cõticuere om̃s intentiq
ora tenebat̃ quẽ res exitũ haberos.
solliciti expectanteᷤ. & pꝰ. aliqͣntõ

Expanded text:
t ipsa cum una sanctimonialium feminarum ad locum virorum; et evocans presbyterum, rogavit secum venire ad patientem. Ubi cum venientes viderent multos adfuisse qui vexatum tenere et motus ejus insanos comprimere conati, nequaquam valebant, dicebat presbyter exorcismosque poterat pro sedando miseri furore agebat. Sed nec ipse, quamvis multum laborans, proficere aliquid valebat. Cumque nil salutis furenti superesse videretur, repente venit in mentem abbatissae pulvis ille praefatus, statimque jussit ire ministram, et capsellam in qua erat, adducere. Et cum illa adferens quae jussa est, intraret atrium domus, in cujus interioribus daemoniosus torquebatur, conticuit ille subito, et quasi in somnum laxatus deposuit caput, membra in quietem omnia composuit. Conticuere omnes, intentique ora tenebant, quem res exitum haberet s
Abbreviated transcription (Latin):
O tp̃re uenit alius quidam
de natione britonũ ut fer̃.
iter faciẽs uixta ipsũ locũ
in quo preftita erat pugna completa:
& uidit uniꝰ. loci spaciuĩ. cetero cãpo
iuridiꝰ. ac uenustiꝰ. Cepitq sagaci
animo conicere: qd nulla eõs alia
causa insolite illo in loco iuriditatis.
nisi quia ibidẽ sanctior cocero exer¬
citu uir aliqͥs fuisso intͣfectꝰ. Tulit
itaq de puluere tr̃ȩ illiꝰ. secũ illigãs¬

Expanded text:
 venit alius quidam de natione Brittonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata erat pugna completa; et vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir aliquis fuisset interfectus. Tulit itaque de pulvere terrae illius secu
Abbreviated transcription (Latin):
regni apicẽ ten̾bat. ut inseqͣntibꝰ. ddi¬
cemꝰ. Est monasteriũ nobile in pro¬
iuncia lindinsi. nomine bardeneu:
qd eadẽ regmã cũ uiro suo aedihedo
multũ diligebat. uenerabat᷑ ex co¬
lebat: in quo desið̾rabat honorĩcla
patriu sui ossa recoͬdere. Cũq ue¬
nissoe carrũ in quo eadẽ ossa duce¬
bant᷑ incubẽte uesꝑe. in monaste¬
rium p̾fatũ. noluer̃ ea qͥ erãt in

Expanded text:
regni apicem tenebat, ut in sequentibus dicemus. Est monasterium nobile in provincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium praefatu
Abbreviated transcription (Latin):
labant᷑. & susceptꝰ. adñis domꝰ. rese¬
dit & ipse cũ eis. ad cõuiuium: appẽ¬
dẽs linteolũ eũ puluere quẽ adtule¬
epulis atq ebrietate uacarent:
accensi grandi igne mm̃dio. cõtigit
uolantibꝰ. in altũ scintillis. culmen
domꝰ. qͦd erat iurgis cõtextũ. ac feno
tectũ. subitanei flãmis impleri. Sd̃
cũ repente cõ uiue & terrore cõfusi

Expanded text:
nis domus, resedit et ipse cum eis ad convivium, adpendens linteolum cum pulvere quem adtuleepulis atque ebrietati vacarent, accenso grandi igne in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod erat virgis contextum ac foeno tectum subitaneis flammis impleri. Quod cum repente convivae terrore confusi
Abbreviated transcription (Latin):
iuncia ostꝰ. fuerat. & suꝑ eos regnõ
acceꝑat. uet̾ranis eam odiis &iam
mostuũ inseqͣbant᷑. Unde factũ ẽ.
in ipsa nocte reliqͥȩ ad late foris per¬
manerẽt: tentorio taͣtũ maiore
miraculi cȩlestis ostensio: quã reue
porrecta : om̃ibꝰ. pene eiꝰ. dẽ liadinse.
ꝓiuncie locis cõspicua stabat. Unde
mane facto: fr̃s monasterii illi qͥ pͥdie
abuuer̃. diligẽter ipsi pocere ceperlimt.
ut aput se eadẽ scẽ ac d̾o dilect̃ reliqͥe

Expanded text:
fuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permanerent, tentorio tantum  Al., miraculi caelestis ostensio, quam reverporrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem sanctae ac D
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ anglo. sed ascottis orlinato
ep̃o. Ed̾ tẽporibꝰ. uulferi regis.
de quo insequentibꝰ. dicemũs.
factum est.

Expanded text:
quidem Anglo, sed a Scottis ordinato episcopo; quod temporibus Vulfheri regis de quo in sequentibus dicemus, factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
bilium & insirmoꝵ abrenunciata
sorde idolatriȩ sidi s̃ sonte abluti.
Nec ꝓibuit penda rex qͥn giã ĩ suã
hoc ẽ mercioꝵ nacione uerbũ siqͥ
uellent audire p̃dicaret᷑. Iuin po¬
tius hodio habebat. & despiciebat

Expanded text:
l., infimorum, abrenunciata sorde idolatriae, fidei sunt fonte abluti. Nec prohibuit Penda rex quin etiam in sua, hoc est, Merciorum natione, verbum, si qui vellent audire, praedicaretur. Quin potius odio
Abbreviated transcription (Latin):
cõiugẽ dari. Heq aliter quod pe¬
tebat impetrare potuit: nͥ fidẽ ap̃i
ac baptisma cũ gͣnte cui perat ac¬
ciꝑ&. Atille audita p̃dicatione ue¬
ritaitis & ꝓmissione regni cȩlestis:
speq resurreccionis ac future in¬
mostalitatis. libenĩq se fieri ap̃i
nõ acciꝑoe. E suass. maxim̃ adꝑcipi

Expanded text:
conjugem dari. Neque aliter quod petebat impetrare potuit, nisi fidem Christi ac baptisma, cum gente cui praeerat, acciperet. At ille audita praedicatione veritatis, et promissione regni caelestis, speque resurrectionis ac futurae immortalitatis, libenter se Christianum non accipere
Abbreviated transcription (Latin):
illis solũmodo qͥ ꝓpt̾ desid̾riũ con¬
punctionis interrogabat. ex poñre
uolebat̃. Suꝑe adhuc srãt̃ quidã
senior monasterii nr̃i. qͥ narrare
sol&. dixisse sibi quendã multũ
uerticẽ ac religiosum hominem
qd̾ ipsũ furseũ uið̾rit in ꝓuincia
orientaliũ angloꝵ illiꝰ q uisionẽ
ex ipsiꝰ. ore audierit. Adiciens. quia
tẽpus huiemis suerit acerrimum.
& glaue cõstrietũ cõsedẽs intenui
magnitudinẽ m̃morati timoris uł
suquitatis qͣsi mm̃die estatis cau
entiũ turbarũ nõ facile fente. re¬
lictis oibꝰ que hab̾e uid̾batur. ab
ipsa quoq insula patriã disces¬
sit: & pauecis cũ sr̃ibꝰ. ꝑbritoneᷤ
in ꝓiunciã angloꝵ deu̾nit. ibiq
p̃dicãs u̾bũ ut diximꝰ mona¬
steriũ nobile cõstruxit. Siubꝰ.
rit gͣstis. cupiẽs se ab hominibꝰ.
scłi huiꝰ. & ipsiꝰ. quoq mona¬
sterii negocus alienare: reliqͥd
ultanũ: qͥ demonasterii ꝓbati¬
annũ totũ cũ eo in cõtinentia

Expanded text:
ummodo qui propter desiderium compunctionis interrogabant, exponere volebat. Superest adhuc frater quidam senior monasterii nostri qui narrare solet, dixisse sibi quemdam multum veracem ac religiosum hominem, quod ipsum Furseum viderit in provincia Orientalium Anglorum, illasque visiones ex ipsius ore audierit: adjiciens quia tempus hiemis fuerit acerrimum, et glacie constrictum, cum sedens in tenui magnitudinem memorati timoris vel suavitatis, quasi in media aestatis caumentium turbarum non facile ferret, relictis omnibus quae habere videbatur, ab ipsa quoque insula patria discessit: et paucis cum fratribus per Brittones in provinciam Anglorum devenit, ibique praedicans verbum, ut diximsterium nobile construxit. Quibus rite gestis, cupiens se ab omnibus saeculi hujus, et ipsius quoque monasterii negotiis alienare, reliquitUltanum, qui de monasterii probatiannum totum cum eo in continentia
Abbreviated transcription (Latin):
xit. Quẽ angłs sc̃s statim ad p̃¬
hendẽs mignẽ reiecit. Dicebatq
hostis malignꝰ. nolite repellee:
quẽ ante suscepistis. Nã siẽ bona
eiꝰ. peccatoris suscepistis: ita & de
penis eiꝰ. pasticipeᷤᷤ eẽ. debetis. Con¬
suscepit. Cessauitq ignis. S eõus
ad eũ angłs. Qđ incendisłi inquid.
hoc arsit inte. Si enĩ huiꝰ uiri in
peccatis sius mostui peceunia nd
accepisses: nec pena eiꝰ. inte arde¬
pꝰ modũ incorpore restitutꝰ. om̃i
uite suȩ tprȩ signũ incendii quod
manima ꝑtulit. uisibile cũctis in
hum̃ro maxillaq postauit. Mi¬
rũq inmodũ qͥd anima inocculto
passa sit. caro palã p̃monstrabat.

Expanded text:
xit. Quem angelus sanctus statim adprehendens, in ignem rejecit. Dicebatque hostis malignus: « Nolite repellere quem ante suscepistis: nam sicut bona ejus peccatoris suscepistis, ita et de poenis ejus participes esse debetis. » Consuscepit: » cessavitque ignis. Et conversus ad eum angelus: « Quod incendisti, inquit, hoc arsit in te. Si enim hujus viri in peccatis suis mortui pecuniam non accepisses, nec poena ejus in te ardepostmodum in corpore restitutus, omni vitae suae tempore signum incendii quod in anima pertulit, visibile cunctis in humero maxillaque portavit: mirumque in modum quod anima in occulto passa sit, caro palam  Al. add.
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽs audiuit. Qͥ cũ uͣba finissen.
& cũ angłicis sp̃itibꝰ. ipsi quoq
ad celos redirẽt: remanser̃ cum
bato furseo tre ᷤᷤ angłi deqͥbꝰ dixi¬
mus qͥ eũ adcorpus referrẽt. Cũq
tam usq int flãmas ianuã ꝑu̾nit.
arripienteᷤᷤ inmũdi sp̃s unũ de eis
quos mignibꝰ. terrebat̃ iactau̾run
in eũ. X cõtingͣnteᷤᷤ umerũ maxi

Expanded text:
ent, audivit. Qui cum verba finissent, et cum angelicis spiritibus ipsi quoque ad coelos redirent, remanserunt cum beato Furseo tres angeli, de quibus diximus, qui eum ad corpus referrent. Cumque tam usque inter flammas januam pervenit, arripientes inmundi spiritus unum de eis, quos in ignibus torrebant, jactaverunt in eum, et contingentes humerum m
Abbreviated transcription (Latin):
Ꝙ ħ post duos annos sui episcopatꝰ.
de hac uita subtracto. herecht¬
gis lũ cognomine bonifaiciũ de
sitiilit. & ipse quoq honoruis
pꝰ. Qip meas sui cursꝰ impleuit.

Expanded text:
 post quinque annos sui episcopatus de hac vita subtracto, Berctgilsum, cognomine Bonifacium, de stituit DCLII. Et ipse quoque Honorius, postquam metas sui cursus imp
Abbreviated transcription (Latin):
patricio bencerualdo. honori¬
sice sulseptꝰ monasteriu cõstro¬
xit inle gruucico nominato.
ac nõ multopꝰ infiymittit cor¬
reptꝰ. diẽ alausit ultimũ. Quiꝰ
corpus idem ercunuallꝰ. pa
donec ipsa ȩcła dedicaretur
& corpus ipsũ deposticu abla
eadẽ hora de hac luce suissos
coͣstrueta domuncula cultiore
receptiu corporis eiꝰ. dẽ adori¬
entẽ altaris adhuc sine macula
cosuptionis inuentũ. ibidem
digno cũ honore trãs latũ est:
ubi m̃rita illiꝰ. multis sepe con¬

Expanded text:
patricio Ercunualdo honorifice susceptus, monasterium construxit in loco Latiniaco nominato, ac non multo post infirmitate correptus, diem clausit ultimum . Cujus corpus idem Ercunualdus  Adonec ipsa ecclesia dedicareturet corpus ipsum de porticu ablateadem hora de hac luce fuisset constructa domuncula cultiore receptui corporis ejusdem, ad Orientem altaris adhuc sine macula corruptionis inventum, ibidem digno cum honore translatum est; ubi merita illius multis saepe con
Abbreviated transcription (Latin):
quia nomina ur̃a scripta sũt ince¬
lo. Nõ enĩ om̃s electi miracula faci¬
unt. sed tamen eoꝵ nomina om̃iũ
incelo tenentur adscripta. Uerita¬
tis & eñi dicipłis ẽẽ gaudiũ nõ de¬
rissime ut interea que oꝑante dño
exteriꝰ. facis semꝑ te interiꝰ subtilit᷑
iudices. hac subtiliter intellegas &te
ꝑlingua᷑ siue ꝑoꝑa reminisceris de¬
siquisse. semꝑ hoc admemoriã reuo¬
ces ut surgentẽ cordis głam memo¬
ria reatꝰ premat. Et quicqͥt defaci¬
endis signis acceꝑis uel accepisti. hec
nõ tibi sed illis deputes donata ꝓ

Expanded text:
quia nomina vestra scripta sunt in coequia nomina vestra scripta sunt in coelo. Non enim omnes electi miracula faciunt; sed tamen eorum nomina omnium in caelo tenentur adscripta. Veritatis etenim discipulis esse gaudium non derissime, ut inter ea quae operante Domino exterius facis, semper te interius subtiliter judices, ac subtiliter intelligas, et per linguam, sive per opera reminisceris deliquisse, semper haec ad memoriam revoces, ut surgentem cordis gloriam memoria reatus premat, et quidquid de faciendis signis acceperis vel accepisti, haec non tibi, sed illis deputes donata
Abbreviated transcription (Latin):
Cuo intpͣre misit etiã augustino
epłam suꝑ miraculis que ꝑeu̾ facta
esse cognouerit inqua eũ ne ꝑilloꝵ
copiã ꝑiculũ elationis incuireret hiͦ
tendit. Unde necesse ẽ ut deeodẽ do¬
no celesti.&timendo gaudeas & gau¬
dendo ꝑtimescas. Gaudeas. indeli¬
çet quia angloꝵ am̃e ꝑerteriora
miracula ad interiore gr̃am ꝑtraun¬
tur. Pertimescas uero ne inter sig¬
na que fiunt infirmꝰ. animꝰ. insui pͣ¬
suͣptione se eleuet. Et unde. foras in
intus cadat. Meminisse & eñi debe¬
mus quia discipłi cũ gaudio apdic̃¬
tione redeuntes. dum celesti ma¬
gisterio dicerent. Dñe innomine
tuo etiã demonia nobis subnecta.
sunt ꝓtinus audierũt. Nolite ga¬
udere suꝑ hoc sed potiꝰ. gaudete. quia
nomina uͣra scripta sũt incelo. In pri¬
uata & enĩ &tempͣrali leticia men¬
tem posuerant qui demiraculis ga¬
udebant. sed depͥuato ad cõmune̾
detempralia adeternã leticiã reuo¬
cantes quibꝰ dicit᷑. In hoc gaudete

Expanded text:
uo in tempore misit etiam Augustino epistolam super miraculis quae per eum facta esse cognoverat, in qua eum, ne per illorum copiam periculum elationis incurreret, his tendit: unde necesse est ut de eodem dono caelesti et timendo gaudeas, et gaudendo pertimescas. Gaudeas videlicet, quia Anglorum animae per exteriora miracula ad interiorem gratiam pertrahuntur: pertimescas vero, ne inter signa quae fiunt, infirmus animus in sui praesumptione se elevet, et unde foras  Alintus cadat. Meminisse etenim debemus quia discipuli cum gaudio a praedicatione redeuntes, dum caelesti Magistro dicerent: Domine, in nomine tuo etiam daemonia nobis subjecta sunt; protinus audierunt: Nolite gaudere super hoc, sed potius gaudete quia nomina vestra scripta sunt in coelo. In privata enim et temporali laetitia mentem posuerant qui de miraculis gaudebant; sed de privato ad communem, de temporali ad aeternam laetitiam revocantur quibus dicitur: In hoc gaudete
Abbreviated transcription (Latin):
labant᷑. & susceptꝰ. adñis domꝰ. rese¬
dit & ipse cũ eis. ad cõuiuium: appẽ¬
dẽs linteolũ cũ puluere quẽ adtule¬
accensi grandi igni inm̃dio. cõtigit
uolantibꝰ. in altũ scintillis. culmen
domꝰ. qͦd erat iurgis cõtextũ. ac feno
tectũ. subitanei flãmis impleri. Sd
cũ repente cõ uiue & tenore cõfusi

Expanded text:
nis domus, resedit et ipse cum eis ad convivium, adpendens linteolum cum pulvere quem adtuleaccenso grandi igne in medio, contigit volantibus in altum scintillis, culmen domus, quod erat virgis contextum ac foeno tectum subitaneis flammis impleri. Quod cum repente convivae terrore confusi
Abbreviated transcription (Latin):
puellã ibi neptẽ patris familias. lo¬
nge paralisis morbo grauatã Et
cũ familiareᷤᷤ domꝰ. illiꝰ. de acerua
puelle ensiriitte ipso p̃sente que¬
rerentur: cepit dicere ille deloco ubi
caballus suuis eõe curatꝰ. Ed multa
obdormiuit parũꝑ. & ubi eiugi¬
lauit: sanatã se abilla corporis de¬
solatione sentiẽs. postulata aqua ipsa
lauit faciẽ. crineᷤᷤ cõposuit. caput
linteo eo oꝑuit. & cũ his qͥse adux̃r̃.
sana pedibꝰ. inced̾ndo reusa est.

Expanded text:
puellam ibi, neptem patris-familias, lopuellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: et cum familiares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso praesente quererentur, coepit dicere ille de loco ubi caballus suus esset curatus. Quid multa?obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus incedendo reversa est.
Abbreviated transcription (Latin):
duximꝰ. Nõ multopꝰ. intfeccionẽ eiꝰ.
ex acto tp̃rȩ: cõtigit ut qͥda ȩquo se¬
dens. iter iuxta locũ ager&s illũ. C uiꝰ
equus subito lasescere. cõsistere. capur
intert̃ declinare. spumas ex ore di¬
mittere: & augescente dolore nimio
in terrã cepit ruere. Desiluit eques:
tare horã qua aut m̃lioratũ reciꝑos
ium̃tũ. aut relinquer& mostuum.
At ipsũ graui dolore uexatũ. cũ di¬
uersas inpasteᷤᷤ se torquerx: repẽte
uolutãdo deu̾nit millud loci ubi
rex mͣmorabilis occubuit. Hec mo¬
ra quiescẽte dolore. cessabat ab in¬
sanis mẽbroꝵ motibꝰ. & cõsueto eqͦꝵ
more quasi pꝰ. lassitudinẽ induisũ
latꝰ. uicissim ẽẽ uoluere. Statimq
herbarũ auidius carpere cȩpit. Quo
ille iuso. ut uir sagacis ingenĩ: in¬
tellex̃ aliqͥd mire sanctitatis huic lo¬
co quo equus ẽ curitꝰ. in eẽ. U posi¬
to ibi signo: nõ multopꝰ. ascendit
equũ. atq ospiciũ qͦ ꝓposuerat ac¬
cessit. Quo dum odũniite. inuenit

Expanded text:
duximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et augescente dolore nimio, in terram coepit ruere. Desiluit  Al., tare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum diversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus vicissim sese volvere, statimque herbarum avidius carpere coepit. Quo ille viso, ut vir sagacis ingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit
Abbreviated transcription (Latin):
O tp̃re uenit alius quidam
de natione britonũ ut fer̃.
iter faciẽs uxta ipsũ locũ
in quo prefata erat pugna completa:
& uidit uniꝰ. loci spaciũ. cetero cãpo
iuridiꝰ. ac uenustiꝰ. Cepitq sagaci
animo conicere: qd nulla eõs alia
causa insolite illo in loco uriditatis.
nisi quia ibidẽ. sanctior cocero exer¬
citu uir aliqͥs suissos int̾fectꝰ. T ulit
itaq de puluere tr̃ȩ illiꝰ. secũ illigãs

Expanded text:
 venit alius quidam de natione Brittonum, ut ferunt, iter faciens juxta ipsum locum in quo praefata erat pugna completa; et vidit unius loci spatium caetero campo viridius ac venustius: coepitque sagaci animo conjicere quod nulla esset alia causa insolitae illo in loco viriditatis, nisi quia ibidem sanctior caetero exercitu vir aliquis fuisset interfectus. Tulit itaque de pulvere terrae illius se
Abbreviated transcription (Latin):
regni apicẽ tenbat. ut inseqͣn
iuncia lindinsi. nomine bardeneti:
qd eudẽ regmã eũ uit suo aedil edo
multũ diligebat. uenerabat᷑ exco¬
lebat: in quo desid̾rabat honorãda
patru sui ossa recõdere. Cũq ue¬
nissos carrũ in quo eadẽ ossa duce¬
bant᷑ incũbẽte uesꝑe. in monaste¬
rium p̃fatũ. noluer̃ ea qͥ erãt in¬

Expanded text:
regni apicem tenebat, ut in sequevincia Lindissi, nomine Beardaneu, quod eadem regina cum viro suo Aedilredo multum diligebat, venerabatur excolebat, in quo desiderabat honoranda patrui sui ossa recondere: cumque venisset carrum in quo eadem ossa ducebantur, incumbente vespera, in monasterium pra
Abbreviated transcription (Latin):
solũmodo in qua puluis ille in elusus
pendebat. tuta ab ignibꝰ. & intacta
remansit. Qua uisa uistute. mirati
sunt ualde. & ꝑquirenteᷤᷤ subtilius.
inuener̃ qi de illo loco adsũptꝰ. erat
puluis. ubi regis osualdi sangius fu
matis. longe lateq miraculis: multi

Expanded text:
s in quo pulvis ille inclusus pendebat, tuta ab ignibus et intacta remansit. Qua visa virtute, mirati sunt valde; et perquirentes subtilius, invenerunt quia de illo loco adsumptus erat pulvis ubi regis Osualdi sanguis fuematis longe lateque miraculis, multi
Abbreviated transcription (Latin):
uincia ostꝰ. fuerat. & suꝑ eos regnẽ
acceꝑat. uet̾ranis eam odiis giam
mostuũ inseqͣbant᷑. Unde factũ ẽ.
in ipsa nocte reliqͥe adlate foris per¬
miriculi cȩlestis ostensio: quã reue
porrecta: om̃ibꝰ. pene eiꝰ. dẽ liadinse.
ꝓuncie locis cõspicua stabat. Unde
mane facto: sr̃s monasterii illia qͥ pͥdie
abnuer̃. diligũter ipsi pocere cepeflint.
ut aput se eadẽ scẽ ac do dilectꝰ reliqͥe¬

Expanded text:
fuerat, et super eos regnum acceperat, veteranis eum odiis etiam mortuum insequebantur. Unde factum est ut ipsa nocte reliquiae adlatae foris permiraculi caelestis ostensio, quam reverporrecta, omnibus pene ejusdem Lindissae provinciae locis conspicua stabat. Unde mane facto fratres monasterii illius, qui pridie abnuerant, diligenter ipsi petere coeperunt, ut apud se eaedem s
Abbreviated transcription (Latin):
xl. eadbald rex cantuarioꝵ tran¬
siens ex hac uita ear conberecto filio
regni gub̾nacula reliquid. Que ille
sibꝰ nobilissime tenuit. Hic pͥmus re¬
gum angloꝵ in toto regno suo ydo
cepit. Qui ne facile acopiã poss& con¬
temni. intransgressores dignas & cõ¬
petentes puniciones ꝓposuit. Cuiꝰ
filia earcongote. ut condigna parẽ¬
ti sobolis magnaꝵi fuit uirgo uirtu
batissa nobilissima uocabulo fara in
loco qui dicit᷑ inbrige. Nã eo tpr̃e
nec dũ multis in regione angloꝵ mo¬
nasteriis constructis. multi de bri
eisdem erudiendas ac sponso celes¬
ti copulandas mittebant. Et maxi¬
me in brige ⁊ in cale. & in andeliqͦ¬
gum monasterio. In ter quos erat
setrid filia uxoris anne regis oriẽ¬
talui angloꝵ cuiꝰ supra meminim
& filia naturalis eiusdẽ regis edilberg.
est abbatissa cõstituta. Cuiꝰ filia ma¬
ior serburg uacor earconberecti
regis cantuarioꝵ. habuit filiã ear¬
cangatum. de qua supra dicturi.
Hui᷑ aut̃ uirginis dõ dicate multa

Expanded text:
 Eadbald rex Cantuariorum transiens ex hac vita, Earconbercto filio regni gubernacula reliquit: quae illesibus nobilissime tenuit. Hic primus regum Anglorum in toto regno suo idolaecepit. Quae ne facile a quopiam posset contemni, in transgressores dignas et competentes punitiones proposuit. Cujus filia Earcongota, ut condigna parenti soboles, magnarum fuit virgo virtutbatissa nobilissima, vocabulo Fara, in loco qui dicitur In Brige. Nam eo tempore necdum multis in regione Anglorum monasteriis constructis, multi de Briteisdem erudiendas, ac sponso caelesti copulandas mittebant; maxime in Brige et in Cale, et in Andilegum monasterio: inter quas erat Saethryd, filia uxoris Annae regis Orientalium Anglorum, cujus supra meminimus, et filia naturalis ejusdem regis Aedilberg: est abbatissa constituta. Cujus regis filia major Sexbur uxor Earconbercti regis Cantuariorum, habuit filiam Earcongotam, de qua sumus dicturi. Hujus autem virginis Deo dicatae  A
Abbreviated transcription (Latin):
caballus siuiis eos̃ curitꝰ. Ed multa
obdormiuit parũꝑ. & ubi eiugi¬
lauit: sanatã se ab illa corporis de¬
solatione sentiẽs. postulata aqua ipsa
lauit faciẽ. crineᷤ cõposuit. caput
linteo co oꝑuit. & cũ his qͥ se adux̃r̃.
sana pedibꝰ. inced̾ndo reu̾sa est.

Expanded text:
caballus suus esset curatus. Quid multa?caballus suus esset curatus. Quid multa?obdormivit parumper; et ubi evigilavit, sanatam se ab illa corporis dissolutione sentiens, postulata aqua, ipsa lavit faciem, crines composuit, caput linteo cooperuit, et cum his qui se adduxerant, sana pedibus incedendo reversa est.
Abbreviated transcription (Latin):
interrã cepit ruere. Desiluit eques:
tare horã qua aut mͣlioratũ reciꝑos
ium̃tũ. aut relinqueros mostuum.
At ipsũ graui dolore uexatũ. cũ di¬
uersas in pasteᷤᷤ se torquerx: repẽte
uolutãdo deu̾nit millud loci ubi
rex m̃morabilis occubuit. Nec mo¬
ra quiescẽte dolore. cessabat ab in¬
sanis mẽbroꝵ motibꝰ. & cõsueto eqͦꝵ
more quasi pꝰ. lassitudinẽ indiu̾ss
latꝰ. uicissim eẽ uoluere. Statimq
herbarũ auidus carpere cȩpit. Quo
ille iuso. ut uir sagacis ingenũ: in¬
tellex̃ aliqͥd mire sancçitatis hiuc lo¬
co quo equus ẽ curatꝰ. in eẽ.U posi¬
to ibi signo: nõ multopꝰ. ascendit
eqũ. atq ospiciũ qͦ ꝓposuerat ac¬
cessit. uo dum adũniioe ⁊ rauenit
puellã ibi neptẽ patris familias. lo¬
nge paralisis morbo grauatã. Et
cũ familiarxᷤ domꝰ. illiꝰ. de acerua
puelle ensirmittee. ipso p̃sente que¬
rerentur: cepit dicere ille deloco ubi

Expanded text:
in terram coepit ruere. Desiluit  Al., in terram coepit ruere. Desiluit  Al., tare horam, qua aut melioratum reciperet jumentum, aut relinqueret mortuum. At ipsum diu gravi dolore vexatum, cum diversas in partes se torqueret, repente volutando devenit in illud loci ubi rex memorabilis occubuit. Nec mora, quiescente dolore cessabat ab insanis membrorum motibus, et consueto equorum more, quasi post lassitudinem in diversum latus vicissim sese volvere, statimque herbarum avidius carpere coepit. Quo ille viso, ut vir sagacis ingenii, intellexit aliquid mirae sanctitatis huic loco quo equus est curatus, inesse; et posito ibi signo, non multo post ascendit equum, atque ad hospitium quo proposuerat, accessit: quo dum adveniret, invenit puellam ibi, neptem patris-familias, longo paralysis morbo gravatam: et cum familiares domus illius, de acerba puellae infirmitate ipso praesente quererentur, coepit dicere ille de loco ubi
Abbreviated transcription (Latin):
sides in dm̃ quȩ deuotio mentis
suerit: ꝯiã pꝰ. mostẽ iustutũ mira¬
culis claruit. Nãq in loco ubi pro
patria dimicãs. apagtinis int̾fectꝰ. ẽ.
usq hodiȩ sanitateᷤᷤ infirmorum
& hominũ. & peccoꝵ celebrare
noͣ desinũt. Und̃ cõtigit. ut pul¬
uerẽ ipsũ ubi corpꝰ. eiꝰ. in terram
ad eo increbruit: ut paulatim
ablata exinde terra. fossam adm̃n¬
surã stature uirilis altã reddid̾rit.
Nec mirtĩdũ. in loco mostis illiꝰ in¬
firmossanari: qͥ sẽꝑ dũ uiuerae in¬
sirmis & pauꝑibꝰ. cõsulere. elemo¬
sinas dare. opẽ ferre nõ cessabat.
Y multa quidẽ in loco illo. uł de
puluere loci ullius. facta ustutũ
mirticula nantͣit᷑: sed nos duo tan
duximꝰ. Nõ multopꝰ. int̾feccionẽ eiꝰ
ex acto tp̃rȩ : cõtigit ut qͥdã equo se¬
dens. iter iuxta locũ ageros illũ. C uiꝰ
equuis subito lasescere. cosistere. capur
intenã declinare. spumas ex ore di¬
mittere : & augescente dolore nimio

Expanded text:
fides in Deum, quae devotio mentis fuerit, etiam post mortem, virtutum miraculis claruit. Namque in loco ubi pro patria dimicans a paganis interfectus est, usque hodie sanitates infirmorum et hominum et pecorum celebrari non desinunt. Unde contigit ut pulverem ipsum ubi corpus ejus in terram adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturae virilis reddiderit. Nec mirandum in loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat. Et multa quidem in loco illo, vel de pulvere loci illius facta virtutum miracula narrantur: sed nos duo tantduximus. Non multo post interfectionem ejus exacto tempore, contigit ut quidam equo sedens iter juxta locum ageret illum; cujus equus subito lassescere, consistere, caput in terram declinare, spumas ex ore demittere, et augescente dolore nimio,
Abbreviated transcription (Latin):
rint ostensa miracula. Sed hec nos ad
alia tendentes. suis narrare ꝑmittimꝰ
Sepultũ ẽ aut̃ corpus uenerabile uir¬
ut lapis qͦ monumẽtũ tegebat᷑ amo¬
ueret᷑. ⁊ altĩ ipso in loco reponeret᷑.
bat fribac sororibꝰ quasi opobalsa
tis. magis post mortẽ claruit. Cũ
enĩ eẽt abbatissa. cepit facere in
monasterio suo. ecłam in honorem
om̃iũ apłoꝵ in qua suũ corpꝰ sepe¬
lirͥ cupiebat. Sed cũ op̾ idem
ad medium forme eõ ꝑductum:
illa ne hoc ꝑsicers moste pͣrupta
ẽ: & inipso ȩccłę loco ubi deside¬
rabat cõdita. Post cuiꝰ. mostem
sribꝰ. alia magis curantibꝰ. inter¬
missum ẽ. hoc edisiciũ annis. uͦuͬ.
Ubꝰ complocis: statuer̃ obnimietatẽ
laboris huiꝰ structurã ȩccłe fundi¬
tus relinquere. ossa uero abbatisse
illo de loco eleuata. maliã eccl̃a
quȩ essos ꝑfecta ac dedicata trans¬
ferre.  aꝑiẽs sepulerũ eiꝰ. ita in¬
tem̃iatũ corpus inuenere. ut acor¬

Expanded text:
rint ostensa miracula: sed haec nos ad rint ostensa miracula: sed haec nos ad alia tendentes suis narrare permittimus. Sepultum est autem corpus venerabile virut lapis quo monumentum tegebatur amoveretur, et altius ipso in loco reponeretur:bant fratribus ac sororibus quasi opobalsamtis, magis post mortem claruit. Cum enim esset abbatissa, coepit facere in monasterio suo ecclesiam in honorem omnium apostolorum, in qua suum corpus sepeliri cupiebat. Sed cum opus idem ad medium ferme esset perductum, illa ne hoc perficeret, morte praerepta est, et in ipso ecclesiae loco ubi desiderabat, condita. Post cujus mortem fratribus alia magis curantibus, intermissum est hoc aedificium annis septem, quibus completis, statuerunt ob nimietatem laboris, hujus structuram ecclesiae funditus relinquere; ossa vero abbatissae illo de loco elevata in aliam ecclesiam, quae esset perfecta ac dedicata transferre. Et aperientes sepulcrum ejus, ita intemeratum corpus invenere, ut a cor
Abbreviated transcription (Latin):
te erãt moꝵ insigniores. Quarum
se omiũ pͣcibꝰ humilit̾ cõmendãs. obi¬
tum ꝓxime suũ quẽ reuelacione di¬
dicerat non celabat eẽ futurũ. Iuã
uidelic& reuelacionẽ huiusmodi ẽẽ
ꝑhibebat. uidisse se albatoꝵ cat᷑uã
hominũ. idem monasterũ intrare.
hosq ase interrogatos qͥd quererẽt.
aud qͥd ibi uellet. respõdisse qd̾ obhoc
illo fuerat clestinati. ut aureũ illud
numisma qd de cantia uenerat. secũ
adsumerent. Ipsa aut̃ nocꝰte in euiꝰ
ultima parte id est incipiente auro¬
Ia p̾sentis mundi tenebras tra̾siẽs.
suꝑnã migrauit ad lucẽ. multi de
fr̃ibꝰ eiusdẽ monasterũ qͥ aliis eyͣt in
edibꝰ. iam manifeste se concẽtꝰ angłoꝵ
nitum quasi plurime multitudinis
monasteriũ ingrediẽtis. Unle mox
egressi dinoscere qͥd eẽt. uider̾ lucem
celitus emissã. fuisse ꝑmaxiã. que
scãm illã amãm carnis iunculis abso¬
lutã. ad &napatrie celestis gaudia
te in monasterio eade̾ diumitus fue¬

Expanded text:
te erant morum insigniores: quarum se omnium precibus humiliter commendans, obitum proxime suum, quem revelatione didicerat, non celavit esse futurum: quam videlicet revelationem hujusmodi esse perhibebat: Vidisse se albatorum catervam hominum idem monasterium intrare; hosque a se interrogatos quid quaererent, aut quid ibi vellent, respondisse quod ob hoc illo fuerint destinati, ut aureum illud numisma quod eo de Cantia venerat, secum adsumerent. Ipsa autem nocte, in cujus ultima parte, id est, incipiente aurora, praesentis mundi tenebras transiens, supernam migravit ad lucem, multi de fratribus ejusdem monasterii, qui aliis erant in aedibus, jam manifeste se concentus angelorum nitum quasi plurimae multitudinis monasterium ingredientis; unde mox egressi dignoscere quid esset, viderunt lucem caelitus emissam fuisse permaximam, quae sanctam illam animam carnis vinculis absolutam, ad aeterna patriae caelestis gaudia te in monasterio eodem divinitus fue
Abbreviated transcription (Latin):
annis. ad num̃rato &iã illo anno
quẽ & ferilis impietas regis britonẽ.
oe apostasia dem̃s regũ angłoꝵ de¬
testabilẽ fecerat. Siqͥdẽ ut supͣ docu¬
imꝰ. unanimo omniũ cõsensu firma¬
tum ẽ. ut nom̃ & m̃moria apostataꝵ
de catalago regũ ap̃ĩanoꝵ ꝓrsus ab¬
oleri deberte. neq aliqͥs regno eoꝵ
annus ad nottiri. Quo completo an¬
noꝵ curriculo: occisus ẽ comisso gya¬
ui pͣlio ab eadẽ pagana gẽte. pa¬
ganoq rege mercioꝵ aquo & ꝓ¬
decessor eiꝰ. eduinꝰ ꝑ emptꝰ. suerat.

Expanded text:
annis, adnumerato etiam illo anno, quem et feralis impietas regis Brittonum, et apostasia demens regum Anglorum detestabilem fecerat. Siquidem, ut supra docuimus, unanimo omnium consensu firmatum est, ut nomen et memoria apostatarum de catalogo regum Christianorum prorsus aboleri deberet, neque aliquis regno eorum annus adnotari. Quo completo annorum curriculo, occisus est commisso gravi praelio, ab eadem pagana gente paganoque rege Merciorum, a quo et praedecessor ejus Aedui
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ibꝰ obtulit ei aliqͥd de ueterrimo
muscho. qͦ suꝑficies ligni erat obsita.
Qͥ cum sedens ad mensam ñ haber&e ad
manũ tibi oblatũ sibi munꝰ reponer&.
misit hoc in sinũ sibi. Et dũ ir& cubi¬
tum. oblitꝰ hoc alicubi deponere.
ꝑmisit suo sinu ꝑmanere. At medio
noctis tempore cũ euigilar&. sensit
nescio qͥd frigidi. suo lateri adiacere.
num bracinũ manũq reperit. ac si
nichil uiquã tanti sagori habius¬
suscepit. desiderat ᷤᷤ totã cui p̾ẽe cepͥ
gentẽ fidei xp̃iane gra imbui. cuius
exꝑinenta ꝑmaxeima in expugnã¬
dis barbaris iam ceꝑat. Misit itaq¬
ad maiores natu scoroꝵ. in t̾quos
exulans ipse babtismi sacramẽta
eũ his qui secũ erãt militibꝰ consecu¬
tus fuerat. peter ᷤ ut sibi mittere¬
t̾ antistes cuiꝰ doctrina ac minis¬
terio gerᷤ quã regebat angloꝵ
habentemq zelũ dĩ quãus non
plene sccłm sciẽtiã. Namq diem

Expanded text:
fratribus, obtulit ei aliquid de veteri fratribus, obtulit ei aliquid de veteri musco quo superficies ligni erat obsita. Qui cum sedens ad mensam non haberet ad manum ubi oblatum sibi munus reponeret, misit hoc in sinum sibi. Et dum iret cubitum, oblitus hoc alicubi deponere, permisit suo in sinu permanere. At medio noctis tempore, cum evigilaret, sensit nescio quid frigidi suo lateri adjacere, num brachium manumque reperit, ac si nihil unquam tanti languoris habuisuscepit, desiderans totam cui praeesse coepit gentem fidei Christianae gratia imbui, cujus experimenta permaxima in expugnandis Barbaris jam ceperat, misit ad majores natu Scottorum, inter quos exulans ipse baptismatis sacramenta, cum his qui secum erant militibus, consecutus erat; petens ut sibi mitteretur antistes, cujus doctrina ac ministerio gens quam regebat Anglorum, habentemque zelum Dei, quamvis non plene secundum scientiam. Namque diem
Abbreviated transcription (Latin):
ecła. nullũ altare in tota b̾niciorꝵ
gente erectũ ẽ. prius. hoc sacre cru¬
cis uexillũ nouus milicie ductor
dictaͣte fidei deuocione c̃tra hostẽ
immanissimũ pugnaturꝰ statuer&.
N ec abre est unũ epluribꝰ que ad hãc
cruce̾ patrate s̃ uirtutes. miraculũ
nairare. Quidã de fr̃ibꝰ eiusdẽ agus
usq suꝑ est ante paucos annoᷤᷤ dum
ineautius forte noctu ingre ince¬
der&. repente corrue̾s brachiũ con¬
truut. ac grauissima fracture ipsiꝰ
cepit molestia fatigari. ita ut ne ad
osquidẽ adducere ipsũ brachũ ulla¬
tenꝰ dolore arcente ualerae. Quicũ
die quadã mane audir& unũ de fr̃i¬
bꝰ ad locũ eiusdẽ sce̾ crucis ascẽdere
disposuisse. rogar& ut aliquã sibi
partẽ de illo ligno uenerabili redi¬
et ᷤ adferret. Credere se dicetᷤ. quia
ꝑ hoc donaͣte deo salutẽ poss& conse¬
qui. fecit ille ut rogatus ẽ. & reuer¬
s. ad uesꝑã sedentibꝰ iam ad mensã

Expanded text:
ecclesia, nullum altare in tota Berniciorum ecclesia, nullum altare in tota Berniciorum gente erectum est, priusquam hoc sacrae crucis vexillum novus militiae ductor, dictante fidei devotione, contra hostem immanissimum pugnaturus statueret. Nec ab re est unum e pluribus quae ad hanc crucem patrata sunt, virtutis miraculum enarrare. Quidam de fratribus Haguusque superest, ante paucos annos dum incautius forte noctu in glacie incederet, repente corruens brachium contrivit, ac gravissima fracturae ipsius coepit molestia fatigari; ita ut ne ad os quidem adducere ipsum brachium ullatenus dolore arcente valeret. Qui cum die quadam mane audiret unum de fratribus ad locum ejusdem sanctae crucis ascendere disposuisse, rogavit ut aliquam sibi partem de illo ligno venerabili rediens adferret, credere se dicens quia per hoc, donante Domino, salutem posset consequi. Fecit ille ut rogatus est, et reversus ad vesperam, sedentibus jam ad mensam
Abbreviated transcription (Latin):
crucis astulas excidere solent. Quaᷤᷤ
cum in aquã miseriͣt eisq languen¬
tes homines aud peccudes potaueriͣt.
siue asꝑserĩt. mox sanitati restituũt᷑.
U ocat᷑ locus ille lingua angloꝵ henfen
pꝰ Qd̾ certo utiq pͣsagio futuroꝵ anti¬
quit nom̃ accepit. significãs nimirũ
qd̃ ibidem celeste erigendũ tropheu̾.
cȩlestis incoanda uictoria. celestia
usq hodie forẽt miracula celebyãda.
barbaroꝵ imp&ꝰ totã amari ad ma¬
re pͣcinxere britaniã. ut supra docui¬
mꝰ. In qͦ uidelic& loco consuetudinẽ mul¬
to iam tmpͣre fecer᷑ fr̃s. hagustalden
sis quȩ non longe abest. adueniẽtes
om̃i anno pͥdie quã postea idem rex
osualdo occis: est. Uigilias ꝓ salute
am̃e eiꝰ facere. plur imaq psalmoꝵ
laude celebratel. uictimã ꝓ eo ma¬
ne sacre oblacionis offerre. Qui xiaͣ
crescente bona consuetudine nuꝑ
comꝑimꝰ fidei xp̃iane signũ. nulla

Expanded text:
crucis astulas  Al., hastulas excidere solent, quas crucis astulas  Al., hastulas excidere solent, quas cum in aquas miserint eisque languentes homines aut pecudes potaverint sive asperserint, mox sanitati restituuntur. Vocatur locus ille lingua Anglorum Hefenpus, quod certo utique praesagio futurorum antiquitus nomen accepit: significans nimirum quod ibidem caeleste erigendum trophaeum, caelestis inchoanda victoria, caelestia usque hodie forent miracula celebranda. Barbarorum impetus, totam a mari ad mare praecinxere Brittaniam, ut supra docuimus. In quo videlicet loco consuetudinem multo jam tempore fecersiae quae non longe abest, advenientes omni anno pridie quam postea idem rex Osuald occisus est, vigilias pro salute animae ejus facere, plurimaque psalmorum laude celebrata, victimam pro eo mane sacrae oblationis offerre. Qui etiam crescente bona consuetudine, nupcomperimus, fidei Christianae signum, nulla
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cat est. ut in tanta rerũ necessitate.
suis cultoribꝰ cȩlesti succurrer& auxilio.
Deniq fert᷑ quia facto critato oꝑe. cru¬
ce ac fouea pͣparata in qua stntui de¬
ber& ipse fide feruer ᷤᷤ hanc arripue¬
rit. fouee inposuerit. atq utraque
manu erecꝰtam tenuerit.cdonec ad¬
gesto amilitibꝰ puluere tre figeret᷑.¬
& hoc facto eleuata in altũ uoce tũc
exercitui ꝓclãmauerit. Flecꝰtamꝰ
om̃s genua: ⁊ dm̃ om̃potẽte̾ uiuum
ac uerũ in cõmune depͣcemꝰ. ut nos
abhoste suꝑbo ac feroce sua miseraci¬
ne defendat. Scit em̃ ipse. quia ius
ta ꝓsalute gentis nr̃e bella suscepimuᷤ.
Fecer om̃s ut uisserat. ⁊ sic incipiente
diluculo in hostem ꝓgressi. iuxta me¬
ritũ sue fidei uictoriã potiti sũt. In
cuiꝰ locooracionis innumre uirtu¬
tes sanitatũ noscunt᷑ ẽẽ patrate.
ad indiciũ uidelic& ac mͣmoriã fidei eiꝰ.
Nã & usq hodie multi deipso ligno sce̾

Expanded text:
precatus est, ut in tanta rerum necessitate precatus est, ut in tanta rerum necessitate suis cultoribus caelesti succurreret auxilio. Denique fertur quia facta citato opere cruce, ac fovea praeparata in qua statui deberet, ipse fide fervens hanc arripuerit, ac foveae imposuerit, atque utraque manu erectam tenuerit, donec adgesto a militibus pulvere, terrae figeretur. Et hoc facto, elata in altum voce cuncto exercitui proclamaverit: « Flectamus omnes genua, et Dominum omnipotentem vivum ac ab hoste superbo ac feroce sua miseratione defendat. Sic enim ipse, quia juste pro salute gentis nostrae bella suscipimus. Fecerunt omnes ut jusserat. Et sic, incipiente diluculo, in hostem progressi, juxta meritum suae fidei victoria potiti sunt. In cujus loco orationis innumerae virtutes sanitatum noscuntur esse patratae, ad indicium, videlicet, ac memoriam fidei regis. Nam et usque hodie multi de ipso ligno sacrosanctae
Abbreviated transcription (Latin):
leuit. Demde cum anno integro ꝓum¬
cias nor dan hymbroꝵ non ut rex
uictor possider&. sed quasi tyyannus
seuiens disꝑder&:. ac tragica cede de¬
lacerant: ttndẽ eanfridũ in consul
noeomuibꝰ bonis exoss: usq hodie
ꝑman&e. tam ꝓpt̃ apostasia regũ an¬
gloꝵ qͥse fidei sacrimentis exuerit.
idem. Unde cunctis placiit. regu
tpra computãtibꝰ. ut ablata de medio
regũ ꝑfidoꝵ memoria. idem annus
sequentis regis id est osualdi. uiri dõ
dilecti regno assignar&᷑. Qui post oc¬
cisionẽ frĩs eanfridi. suꝑueniẽtem
cum paruo exercitu sed fide xp̃i mu¬
nito. infãdus britonũ dux cũ inmensiꝰ
illis copiis. quibꝰ nichil resistere posse
iactabat. in tempt est in loco qͥ lingͣ
angloꝵ denistes brunna id est ruius
os ⁊endit᷑ aũt usq hodie. & in mag¬
na ueneracione hab&ͬ locus ille. Uẽ
turꝰ adhanc pugnã osuald. signũ scẽ
crucis erexit. ac flexis genibꝰ deu de¬

Expanded text:
levit. Dein cum anno integro provinlevit. Dein cum anno integro provincias Nordanhymbrorum non ut rex victor possideret sed quasi tyrannus saeviens disperderet, ac tragica caede dilaceraret, tandem Eanfridum inconsultet omnibus bonis exosus usque hodie permanet, tam propter apostasiam regum Anglorum qua se fidei sacramentis exuerant,idem. Unde cunctis placuit regum tempora computantibus, ut ablata de medio regum perfidorum memoria, idem annus sequentis regis, id est, Osualdi, viri Deo dilecti, regno adsignaretur: quo, post occisionem fratris Eanfridi, superveniente cum parvo exercitu, sed fide Christi munito, infandus Brittonum dux cum immensis illis copiis quibus nihil resistere posse jactabat, interemptus est; in loco qui lingua Anglorum Denisesburna, id est, RivusOstenditur autem usque hodie et in magna veneratione habetur locus ille, ubi venturus ad hanc pugnam Osuald signum sanctae crucis erexit DCXXXV, ac flexis genibus Dominum de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inzerfecto in
pugna edumo. sus¬
cepit ꝓ illo regnũ
derroꝵ. de qua ꝓ¬
iuncia ille generis
ꝓsapiã & primordia
regni habuerat. filiꝰ
parrui ei elfrici uocabulo osric. qui
ad p̃dicationẽ paulini fidei erait sacra
nor dan hmbroꝵ antiquit diuserat
generis ae reeni originẽ duxerait.
nñe eanfrid. Si quidẽ tmp̃re quo
regnauit ediunũ filii p̃fati regis edilfyi¬
di. qui ante eũ regnauerat. cũ magna
nobiliũ iuuentute. apud scotos siue
pictos exulabant. ibiq ad doctrinã
Scotoꝵ cathezizati & babrismatis
gr̃a sũt recreati. Qui ut mortuo rege
inimico patriã sut᷑ redire ꝑmissi. acce¬
pit pͥm eoꝵ quẽ diximꝰ eanfrid regnũ
b̾nicioꝵ. Qui ut̃q rexut tr̃em regni
insulas sortit est. sacramẽtis regni ce¬
lestis qͥbꝰ initiatus erat. anathe mati
dibus polluendũ ꝑdendũq restituit.
Nec mora utrũq rex britonũ ceudualla.
obsedisset. erũpens subito cum siuis
om̃ib inparatũ cum toro exercitu de¬

Expanded text:
 interfecto in pugna Aeduino, suscepit pro illo regnum Derorum, de qua provincia ille generis prosapiam et primordia regni habuerat, filius patrui ejus Aelfrici, vocabulo Osric, qui ad praedicationem Paulini, fidei erat sacramNordanhymbrorum antiquitus divisa erat,generis et regni originem duxerat, omine Eanfrid. Siquidem tempore toto quo regnavit Aeduini, filii praefati regis Aedilfridi qui ante illum regnaverat, cum magna nobilium juventute apud Scottos sive Pictos exulabant, ibique ad doctrinam Scottorum catechizati et baptismatis sunt gratia recreati. Qui ut mortuo rege inimico, patriam sunt redire permissi, accepit primus eorum, quem diximus, Eanfrid regnum Berniciorum. Qui uterque rex ut terreni regni insulas sortitus est, sacramenta regni caelestis quibus initiatus erat, anathematizdibus polluendum perdendumque restituit. Nec mora, utrumque rex Brittonum Ceadualla obsedisset, erumpens subito cum suis omnibus imparatum cum suo exercitu de
Abbreviated transcription (Latin):
redemerat. redẽptoᷤ postmodũ suos
discpłos fec̃. atq ad sac̃dotalẽ usq
gradũ erudiẽdo atq instituẽdo ꝓ¬
uerit. Ferunt auͣt quia cũ de ꝓum¬
cia scotoꝵ rex osuald postular&
antistitẽ᷑. qui sibi sueq gentiuer¬
bum fidei ministrarae. missꝰ fuerit
pͥmo alius austerioris am̾i uir.
Iui cum aliquãdui genti angloꝵ
pͣdicans nichil ꝓficer&. nec libent᷑
appło audiret᷑. redierit patriã atq
in conuentu senioꝵ retulerit. quia
nichil ꝓdesse docendo genti ad quã
missus erat potuiss&. eo qd̾ eẽnt homͥ¬
nes indomabiles. & dure ae barba¬
re mẽtis. Atilli ut ꝑibent ⁊ rcꝰta¬
tum magnũ in concilio qͥd ee̾t age̾¬
redolentes. Tũ ait aidan. naͣ & ipse
concilio in tererat. ad eũ de qͦagẽ¬
quia durior iusto indoctis audito
porexisti. donec paulati en mutriti
uerbo dei ad capiẽda ꝑfectiora ⁊ ad
facienda sublimiora dĩ p̃cepta suf¬
ficerẽt. Iuo audito om̃iũ qͥ conse¬

Expanded text:
ptos postmodum suos discipulos fecit, atque ad sacerdotalem usque gradum erudiendo atque instituendo provexit. Ferunt autem quia cum de provincia Scottorum rex Osuald postulasset antistitem, qui sibi suaeque genti verbum fidei ministraret, missus fuerit primo alius austerioris animi vir, qui cum aliquandiu genti Anglorum praedicans nihil proficeret, nec libenter a populo audiretur, redierit patriam, atque in conventu seniorum retulerit, quia nil prodesse docendo genti ad quam missus erat, potuisset, eo quod essent homines indomabiles, et durae ac barbarae mentis. At illi, ut perhibent, tractatum magnum in concilio quid esset agenre dolentes. Tunc ait Aedan, nam et ipse concilio intererat, ad eum de quo agequia durior justo indoctis auditorporrexisti, donec paulatim enutriti verbo Dei, ad capienda perfectiora et ad facienda sublimiora Dei praecepta sufficerent. » Quo audito, omnium qui conse
Abbreviated transcription (Latin):
lingua scotoꝵ hoc ẽ campꝰ roboꝵ cog¬
nominat᷑. Ex qͦ ut roq monasterio
cipulo eiꝰ. & inbritania ⁊ in hb̾nia
ꝓpagata sut. In quibꝰ om̃ibꝰ idem mo¬
nasteriũ insulanũ in qͦ ipse requiescit
subiecti. iuxta exẽplũ primi doctoriᷤ
ferunt᷑ scripta haberi. Uerũ qualiscũ¬
q fuerit ipse nos hoc de illo certum
tenemꝰ quia reliquid successores mag¬
na continentia ac dumo amore regu¬
lariq institucione insignes. In tpre
quidẽ sũmȩ festiuitatis dubios ciru¬
los sequetᷤ. ut pote quibꝰ longe ultra
orbẽ positis. nemo sinodalia paschaliꝰ
obseruantiȩ decreta porexerat. Tan
tatis & castitatis oꝑa cliligent᷑ obser¬
uantes. Permansit aũt huius modi
obseruantia paschalis apud eos. tpre
non pauco. hoc est usq ad annũ dñice
ueniente ad eos reuerentissimo ⁊ scĩssi¬
mo patre & sac̃dote ecberechto de na
correcti s ꝑeum & ad uerũ canonicũq

Expanded text:
lingua Scottorum, hoc est, Campus roborum, coglingua Scottorum, hoc est, Campus roborum, cognominatur. Ex quo utroque monasterio cipulos ejus et in Brittania et in Hibernia propagata sunt: in quibus omnibus idem monasterium insulanum, in quo ipse requiescit subjecti, juxta exemplum primi doctoris ejus feruntur scripta haberi. Verum qualiscumque fuerit ipse, nos hoc de illo certum tenemus, quia reliquit successores magna continentia ac divino amore regularique institutione insignes: in tempore quidem summae festivitatis dubios circulos sequentes, utpote quibus longe ultra orbem positis nemo synodalia paschalis observantiae decreta porrexerat; tanttatis et castitatis opera diligenter observantes. Permansit autem hujusmodi observantia paschalis apud eos tempore non pauco, hoc est, usque ad annum dominicae veniente ad eos reverentissimo et sanctissimo Patre et sacerdote Ecgbercto, de nacorrecti sunt per eum et ad verum canonicumque
Abbreviated transcription (Latin):
& uita monachi insignis. nñe colũ¬
ba. britaniã pͣdicatur uerbũ dei.
ꝓunciis septẽtrionaliũ pictoꝵ. hoc
est eis quȩ arclius atq orrẽtibus
moͬriũ uigis ab australibꝰ eoꝵ sͣ re¬
gionibꝰ sequestrate. Nãq ipsi aus¬
trales picti. qͥ intra eosdem mon¬
tes habent sedes. multo ante tpre:
ut ꝑhibẽt relicto herrore ydolatri.
fidẽ ueritatis acceꝑu̾t. pͣdicante eis
u̾bum nimia ep̃o reueretissimo ⁊ scis¬
tonibꝰ more fecerit. Uenit auͣt bri¬
taniã colu̾ba. regnaͣte pristis bridio
filio meilochon rege potentissimo
nono anno regni eius. gẽtẽq illam
uerbo exẽplo ad fide̾ xp̃i conu̾tit.
Unde & p̾fatã insulã ab eis in possessio¬
nẽ monasterii faciendi accepit. Neq
eñi magna ẽ. sed quasi familiariũ
.U. iuxta estimacionẽ angloꝵ quam
suͤfessores eiꝰ usq hodie tenent. Ubi
dicaturꝰ adiit. fecerat aut priꝰ quã
britaniã uenir& monasterui nobile.
in hib̾nia. qd acopia roboꝵ decermacͥ

Expanded text:
et vita monachi insignis, nomine Coluban Brittaniam, praedicaturus verbum Dei provinciis Septentrionalium Pictorum, hoc est, eis quae arduis atque horrentibus montium jugis, ab Australibus eorum sunt regionibus sequestratae. Namque ipsi Australes Picti, qui intra eosdem montes habent sedes, multo ante tempore, ut perhibent, relicto errore idolatriae, fidem veritatis acceperant, praedicante eis verbum Nynia episcopo reverentissimo et sanctisttonibus more fecerit. Venit autem Brittaniam Columba, regnante Pictis Bridio filio Meilochon, rege potentissimo, nono anno regni ejus, gentemque illam verbo et exemplo ad fidem Christi convertit: unde et praefatam insulam ab eis in possessionem monasterii faciendi accepit. Neque enim magna est, sed quasi familiarum quinque, juxta aestimationem Anglorum: quam successores ejus usque hodie tenent, ubi aedicaturus adiit. Fecerat autem, priusquam Brittaniam veniret, monasterium nobile in Hibernia, quod a copia roborum Dearmach