comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dum p̾ annos xiiii. decim petrus qui
pontificatus istius gregorii tempore mo¬
nastũ eidem prefuit. sibi sepulturam fã¬
cere uoluisset: tanta de eodem sepulch
fratris meruli fraglantia fuauitatis ẽ¬
manauit: ac si illic florum omnium
fuissent odoram̃ta congesta. Ex qua re
manifeste patuit: quia uerum fuit
quod ꝑ nocturnam uisionem tantipa¬
tris discipulus uidit.
Alius quoq in eodem monastio io
hanues dictus ÷ magne in dolis ado¬
lescens: quiȩtatem suam intellectus
n humilitatis dulcedine ⁊ grauitate
morum admonitu gregori transcen¬
debat. Huic egrotanti atq ad extremũ
deducto. ꝑ nocturnam uisionẽ sub
habitu senis beatus apłs andreas ap¬
paruit: ⁊ hunc uirga retigit: eiꝙ
dixit. Surge. Ex hac enim molestia mͦ
minime morieris: s paratus esto. quia
longum tempus hic facturus ñ eris. Qͥ
dum iameẽt a medicis desꝑatus : repen-¬
te sanatus ẽ. atq conualuit. Rẽ quam

Expanded text:
dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui dum, post annos quatuordecim, Petrus, qui pontificatus istius Gregorii tempore monasterio eidem praefuit, sibi sepulturam facere voluisset, tanta de eodem sepulcro fratris Meruli fragrantia suavitatis emanavit, ac si illic florum omnium fuissent odoramenta congesta. Ex qua re manifeste patuit quia verum fuit quod per nocturnam visionem tanti Patris discipulus vidit . 20. Alius quoque in eodem monasterio Joannes dictus est, magnae indolis adolescens, qui aetatem suam intellectus et humilitatis dulcedine, et gravitate morum, imminente Gregorio, transcendebat. Huic aegrotanti, atque ad extremum deducto, per nocturnam visionem sub habitu senis beatus apostolus Andreas apparuit, et hunc virga tetigit, eique dixit: Surge; ex hac enim molestia modo minime morieris, sed paratus esto, quia longum tempus hic facturus non eris. Qui dum jam esset a medicis desperatus, repente sanatus est atque convaluit. Rem quam
Abbreviated transcription (Latin):
idait dicens. Scribe ⁊ hunc ipsum
qui nos aspicit. Ex qua uisione gerontiꝰ
certus effectus. facto mane innotuit fra¬
trib quot ⁊ qui eeñt ex eodem monaste¬
rio morituri. seq illoᷤ continio secutu¬
rum. Cum die alio preticti fr̃s mori ce¬
puntatq ab eodem ordine se in mortẽ
iecuti sunt: quo fuerant in cdescriptione
nominati. Ad extremum uero ⁊ ip̃e
obut. qui eo slem fratres morituros p̃¬
uidit. N liꝰ etiam fiater ineodem mo¬
nastĩo merulus dicebatur: uehem̃ter
lacimis atq elemosinis ex gregorisuiri
uenerabilis doctͥna intentus. P salmo¬
dia uero ex ore illius pene nullo tempo¬
re cessare consueuerat: excepto cum aut
alimentum corpori. aut membra dedi¬
set sopori. Huic nocturna uisione aꝑ¬
paruit: quia ex albis florib corona de
celo in caput illius descendebat. Qui
mor molestia corporis occupatus: cum
magna securitate ammi atq hilarita¬
te defunctus est. Ad cuius sepulchiũ

Expanded text:
addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum addidit, dicens: Scribe et hunc ipsum qui nos aspicit. Ex qua visione Gerontius certus effectus, facto mane, innotuit fratribus quot et qui essent ex eodem monasterio morituri, seque illos continuo secuturum. Cum die alio praedicti fratres mori coeperunt, atque sub eodem ordine se in mortem secuti sunt quo fuerant in descriptione nominati, ad extremum vero et ipse obiit, qui eosdem fratres morituros praevidit. 19. Alius etiam frater in eodem monasterio Merulus dicebatur, vehementer lacrymis atque eleemosynis, ex Gregorii viri venerabilis doctrina, intentus: psalmodia vero ex ore illius pene nullo tempore cessare consueverat, excepto cum aut alimentum corpori, aut membra dedisset sopori. Huic nocturna visione apparuit quod ex albis floribus corona de coelo in caput illius descendebat, qui mox molestia corporis occupatus, cum magna securitate animi atque hilaritate defunctus est. Ad cujus sepulcrum,
Abbreviated transcription (Latin):
adgaudia pat̾e celestis anhelabat. Cũq
hec incitata mens eiꝰ exardesceret: et
na deserens ad contemplationẽ celestiᷤ
ate ꝓuolaret. Huic ꝑ nocturnam ui¬
pnem dictum ẽ. Paratus esto: ⁊ quia
isiussit migra. Cumq ille ñ habe
s sumptus ad migrandum diceret:
ponsum ꝓtinus audiuit dicens. Si
peccatis tuis agitur: dimissa sunt.
uod dum semel audisset. et magno
huc metu trepidaret: nocte quoq
uaineisdem ÷ uerbͥ ad monitus. Post
odem monastĩo frater quidam gerõ¬
is dicebat᷑. Quidum graui molestia
poris fuisset dep̃ssus: inuisione no¬
ma albatos uiros et clariomnmo
dabitꝰ in hoc ipsum monastĩum des¬
dere de suꝑiorib aspex̃. Qui dũ cora
diacentis assisterent: unus eorum
Ad hoc uenimꝰ: ut de monastio
D quosdam fratres inmilitiam
tamus. Atq alteri precipiens ad iũ
uibe marcellum: ualentiniañ
anego non habeo. Quib expletis:

Expanded text:
ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque ad gaudia patriae coelestis anhelabat. Cumque per haec incitata mens ejus inardesceret, et ima deserens ad contemplationem patriae coelestis pervolaret. Huic per nocturnam visionem dictum est: Paratus esto, et quia Dominus jussit, migra. Cumque ille non habere se sumptus ad migrandum diceret, responsum protinus audivit, dicens: Si de peccatis tuis agitur, dimissa sunt. Quod cum semel audisset, et magno adhuc metu trepidaret, nocte quoque alia in eisdem est verbis admonitus. Post odem monasterio frater quidam Gerontius dicebatur, qui dum gravi molestia corporis fuisset depressus, in visione nocturna albatos viros et clari omnimodo habitus in hoc ipsum monasterium descendere de superioribus aspexit. Qui dum coram lecto jacentis assisterent, unus eorum dixit: Ad hoc venimus, ut de monasterio Gregorii quosdam fratres in militiam mittamus; atque alteri praecipiens, adjunxit: Scribe Marcellum, Valentinianumtionem ego non habeo. Quibus expletis
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. nocte quadam fratͥ suo copioso
ꝑuisionem apparuit. Quem ille cum
udisset: inquisuut dicens. Quid ÷ frad̃
Quomodo es:. Cin ipse respondit. Nuc
usq male fui: s iam mͦbene sum: quȩ
hodie cominunionem recepi. Quodiss¬
tio fuerat impleta. Cumq ⁊ copiosur
nesciret quid ꝓeo fr̃s auctore gregori
agerent.⁊fratres ignorarent quidd
eo copiosus uidisset: uno eodemq
pore dum agnoscit ille oblationem
ti audiunt somnium. tͥt esimumq
em cognoscunt: concordante si mul
sione ⁊ sacrificio. res aꝑte claruit: ꝙ
fratrem quem sub animaduersions
tentie gregorius mori ꝑmiserat:
salutarem hostiam a supplicio liberarat.
ed quia isdem uenerabił pater quem¬
ad modum fratrib terrori fuerat ex par¬
te iam tetigi: qualiter eius exemplis ioẽ
ꝓfecerint. breuit᷑ indicandum putaui.
Frater quidam in eodem monastio gre
bat. Qͥdui tanti patris uerb̃ exemplisq cõ¬
monitus: multis quotidianisq lac̾mis

Expanded text:
fuerat nocte quadam fratri suo Copioso fuerat nocte quadam fratri suo Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit, dicens: Quid est frater? Quomodo es? Cui ipse respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod itio fuerat completa; cum et Copiosus nesciret quid pro eo fratres, auctore Gregorio, agerent, et fratres ignorarent quid de eo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum agnoscit ille oblationem, illi audiunt somnium, trigesimumque diem cognoscunt; concordante simul visione et sacrificio, res aperte claruit, quia frater quem sub animadversione sententiae Gregorius mori permiserat, per salutarem hostiam a supplicio liberarat . 17. Sed quia idem venerabilis Pater quemadmodum fratribus terrori fuerit, ex parte jam tetigi, qualiter ejus exemplis iidem profecerint, breviter indicandum putavi. Frater quidam in eodem monasterio, nbat, qui, tanti Patris verbis exemplisque commonitus, multis quotidianisque lacrymis
Abbreviated transcription (Latin):
sa tristicia de corpore exiuit. Qui ita ÷
sepultus: ut gregoriꝰ uisserat. S fratre ᷤᷤ
om̃s eadem eius sententia ꝑturbati. ce¬
dium ꝓferre: uehem̃t̃q formidare neqͥ
apud se eẽt. unde rep̃hendi potuissẽt.
Um uero pꝰ mortẽ frĩs tͥginta iam ec̃i
dies euoluti: cepit animus gregorii mise¬
ricorditer ei compati : eiusq cum grau
merore supplicia pensare: ⁊ si quod eẽt e¬
reptionis eius remedium querere. Tũc
euocato ad se eodem p̃posito monast̾ii su
aliquid caritatis impendere: ⁊ ei in qua¬
tum possumus. ut eripiatur ad uitorũ
commodare. Uade itaq ⁊ ab hodierna di¬
e continuis triginta dieb offerre ꝓ eo sa¬
crifitium stude: ut nullus omnino pr¬
termittatur dies quoꝓ absolutione il¬
lius salutaris hostia non mactet᷑. Quiꝓ
tinꝰ abscessit: ⁊ paruit. Gregorio autem¬
alia curante.atq euolutos dies minima
numerante: ĩsdem frater qui defunctus

Expanded text:
sa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sa tristitia e corpore exivit. Qui ita est sepultus, ut Gregorius jusserat. Sed fratres omnes eadem ejus sententia conturbati, coedium proferre, vehementerque formidare ne quid apud se esset unde reprehendi potuissent. 16. Cum vero post mortem fratris triginta jam essent dies evoluti, coepit animus Gregorii misericorditer ei compati, ejusque cum gravi moerore supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus 28 remedium quaerere. Tunc evocato ad se eodem Pretioso, monasterii sui aliquid caritatis impendere, et ei, inquantum possumus, ut eripiatur, adjutorium commodare. Vade itaque, et ab hodierna die continuis triginta diebus offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies quo pro absolutione illius salutaris hostia non mactetur. » Qui protinus abscessit, et dictis paruit. Gregorio autem curante, atque evolutos dies minime numerante, idem frater qui defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
cat. quia ꝓ solidis quos occulte habuit.
a cunctis fratrib abominatus sit: ut
saltem in morte de culpa sua mentem
illiꝰ amaritudo transuerberet: atq a pec¬
cato qd ꝑpetranerat purget. Cum ue¬
ro mortuus fuerit. corpus illius cum
fratrum corporib ñ ponat᷑: s quolibet¬
quos reliquit iactate. simul om̃s cla-¬
mantes: pecuna tua tecum sit in per¬
ditione. ⁊ sic eum terra cooꝑite. In qͥb
utrisq reb sollertissimus pͥater grego¬
riꝰ unam morienti. alteram uero ui-¬
lum amaritudo mortis a culpa solubi¬
lem faceret:⁊ istos auaritie tanta dam¬
natio misceri talib ꝓhiberet. Quod ita
factum ẽ. Nam dum isdem monachꝰ
ꝑuenisset ad mortẽatq anxie se quere¬
ret fratrib commendare.⁊ nullusq fra¬
trum ei applicari uł loqui temptaret:
ei carnalis frat̃ cͦ ab omnib eẽt abomina¬
tuᷤ aꝑuit. Ille ꝓtinus ut audiuit de re-¬
atu suo uehem̃ter ingemuit: atq in ip¬

Expanded text:
cat, quia pro solidis quos occulte habuit, cat, quia pro solidis quos occulte habuit, a cunctis fratribus abominatus sit; ut saltem in morte de culpa sua mentem illius amaritudo transverberet, atque a peccato quod perpetravit purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur; sed quolibetquos reliquit jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem, et sic eum terra cooperite. » In quibus utrisque rebus solertissimus Pater Gregorius unam morienti, alteram vero vilum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri talibus prohiberet, atque afactum est. Nam cum idem monachus pervenisset ad mortem, atque anxie se quaereret fratribus commendari, nullusque fratrum ei applicari vel loqui tentaret, ei carnalis frater, cur ab omnibus esset abominatus aperuit. Ille protinus ut audivit, de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ip
Abbreviated transcription (Latin):
eidem copioso frĩ suo quia occultos
tres aureos haberet innotuit: qd̾ ni¬
mirum fratͥb celari ñ potuit. Qui sub¬
tilit̃ indagantes atq illtus medicam̃¬
ta omnia ꝑscrutantes: eosdẽ tres au¬
reos inuenerunt in medicamine abs¬
consos. Quod mox ubi gregorio nun¬
siatum: tantum malum de fr̃e. qͥ
secum communit̃ uycerat: equani¬
miter ferre ñ ualuit. Quppe. quia
cidem monast̾ĩo iam dudum regu¬
lam constituerat: ut cuncti fratres
ita communit̃ uiuerent. quatinus eis
singularit̾ nulla habere ꝓpͥa liceret. Tc̃
gregoriꝰ nimio merore compulsus. cogi¬
tare cepit. uł quid ad purgationẽ mo¬
rientis faceret: uł quid ad exemplum
iuuentib ꝓuideret. Precioso igitur mo
dix̃. uideũ nullus ex fratͥb se ad eum
morientem iungat : nec sermonẽ con¬
solationis ex cuius libet eorum ore per¬
cipiat. S cum in morte constitutus fra¬
tre ᷤᷤ quesierit. ei suus frater carnalis di¬

Expanded text:
eidem Copioso fratri suo quia occultos eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret. Pretioso igitur ejudixit: « Vide ut nullus ex fratribus se ad eum morientem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frater carnalis di
Abbreviated transcription (Latin):
squi aute cͥptas illas uenerunt in qui
b monachi absconderant se fcrerunt
gradum. Pulsati ⁊ compulsi: passũ
mouere moluerunt. Consideraueruii
en uites rem talem sine mistio ẽe non
posse Attenderunt ad cͥptas: uideruns
earum aditus missa maceria predam¬
natos. S caballis suis nusquamar
uolentib descenderunt: lapidesqui
mora cͥptarum compositi fuerant de¬
ponentes ingressi sunt: eosq in eis¬
dem tenebrosis latibulis consternatoᷤ
terre inuenerunt. Qui ad monastiũ
reducti: tam stupore miracłi quam
erortatione uerabilis patris gregorii
sic meliorati sunt ut eis multum ꝓ¬
fuerit. ad paruum temporis de mo¬
nastĩo recessisse.lio quoq tempo¬
re quidam monachus iustus nomine.
medicine arte imbutus gregorio sedu¬
le obsequiatq in assiduis egritudini¬
b eiꝰ excubare consueuerat. Hic itaq
a frater germanus copiosus nomi¬
ne seruiebat. S predictus iustus cum
rain se ad extrema ꝑuenisse cognoscerce:

Expanded text:
equi ante cryptas illas venerunt in quibus equi ante cryptas illas venerunt in quibus se monachi absconderant, fixerunt gradum; pulsati et compulsi, passum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides qui in ora cryptarum compositi fuerant deponentes, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis consternatos terrae invenerunt. Qui ad monasterium reducti, tam stupore miraculi quam exhortatione 27 venerabilis Patris Gregorii sic meliorati sunt, ut eis multum profuerit ad parvum temporis de monasterio recessisse. 15. Alio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic itaquea frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus, cum jam se ad extrema parvenisse cognosceret,
Abbreviated transcription (Latin):
it de monast̾io fugiendi.
nonastĩo latenter uoluit. Cumq hoc
inquebatur ademonio quam diu extͣ
batorium stabat. Si ingredi conabat᷑
tatim maligno spũi traditꝰ uęxabat᷑.
oc dum sepiꝰ fieret:tandem gregorio di¬
iuirente se de monastĩo fugere uoluisse
nfessus est: eiusq ꝑ triduum simulc̃
unquam accedere temptauisset.
tris monastĩo fugerunt: qͥ aliqua pͥuᷤ
llo quendo fratrib signa dederunt᷑.
oo ꝑ appiam descendentes. ierosolimã
iderent. hii exeuntes diu̾terunt dera¬
iere:⁊ ut asequentib inueniri iini¬
epotuissent. retrusas cͥptas iuixta flã¬
meam portam inuenientes. in eis se
uluerunt. Cum uͦ uesꝑtinis horis
su gregorii requisitiminime incon
portam exeuntes ut eos in latinam
appiam uiam sequerentur.⁊ subito
consilrum ortum÷ ut eos in salariã
mertia ciuitatem requirere debu
isalaria eos uetere ñ inuementes. ꝑ
portam flamineam decreuerunt re¬
diie. Cumꝙ reuerterentur: mox ut

Expanded text:
rit de monasterio fugiendi. rit de monasterio fugiendi. monasterio latenter voluit; cumque hoc linquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc dum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cununquam accedere tentavisset. 1Patris monasterio fugerunt, qui aliqua prius colloquendo fratribus signa dederant, quod per Appiam descendentes, Jerosolymam tenderent. Hi exeuntes diverterunt de itinere, et ut a sequentibus inveniri minime possent, retrusas cryptas juxta Flaminiam portam invenientes, in eis se occultaverunt. Cum vero vespertinis horis jussu Gregorii requisiti, minime in conportam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur: subito eis consilium ortum est ut eos in Salariam viam extra civitatem requirere debuiin Salaria eos veteri non invenientes, per portam Flaminiam decreverunt redire. Cumque reverterentur, mox ut
Abbreviated transcription (Latin):
tio eiusdem apłi iam meridianis ha¬
ris fratres quiescerent:subito quida
frater aꝑtis oculis cecatus cepit trem¬
re.⁊ uoces ingentes emittere quib i¬
cib testabatur ferre se non posse quo
patiebatur. Concurrerunt fratres: in¬
runt cecum ocłis aꝑtis trementẽ ⁊ cla¬
mantem ⁊ a presentib alienum: mel¬
q quod foris agi poterat sentientem.
Hunc in manib leuauerunt atq ãss
altare sancti andreȩ apłi iussu gregs¬
ꝓiecerunt. ⁊ ipsiq: ꝓ eo in orationen
strati sunt. Qui statim ad se reuersi
confessus: quia senex quidaml
paruit: et canem nigrum ad eum di¬
lacerandum dimisit dicens. Quare
fugere uoluisti de monastĩo isto. Cũ¬
ꝙ euadere de canis morsib nullo mͦ
potuissem: uenerunt quidam mona¬
chi ⁊ eundẽ senem ꝓ me rogauerunt.
Qui statim iussit canẽ abscedere: et
pse ad me reu̾sus sum. Hic etiam se¬
pe confessus: postea dicens : quod eo
die qͦ ista ꝑtulerat: consilium habue¬

Expanded text:
litio ejusdem apostoli jam meridianis holitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater, apertis oculis caecatus, coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testabatur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se reversus, confessus est quia senex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilacerandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo die quo ista pertulerat, consilium habue
Abbreviated transcription (Latin):
qui aliquid emere ꝓ eiusdem monaste¬
i utilitate debuissent. Unus iunior qͥp
dentior uidebatur: alter senior qui cus¬
tos uinioris eẽt. Perrexer utriq: ⁊ de y¬
cio quod acceꝑunt ipse qui custos mis
sus fuerat nesciente altero furtum fecit.
Qui mox ut in monastĩo sunt reu̾si.
atq ante oratorii limen uenerunt: ari¬
tus ademonio is qui furtum fecerat cet¬
dit. Dimissus autem a demonio. concut¬
rentib monachis abbatis iussu requist
÷ : ne forte de eo quod acceꝑat furtum
fecisset. Negauit. iterum uęxatꝰ ẽ. Dire¬
sus. atq iterum requisitꝰ: negauit att
iterum uexatꝰ est. Octo itaq uicib n¬
gauit: octo uicib ÷ uexatꝰ. Post octa¬
uam uero negationem: gregorio inter¬
rogante confessus: quod num mosfi¬
to abstulerat. Eiq ꝓstratus se peccassa
testatus ẽ: ꝑceptaq penitentia ulten
ad eum demonium non accessit.
lio qͦ tempore dum in die nata¬

Expanded text:
qui aliquid emere pro monastequi aliquid emere pro monasterii utilitate debuissent: unus junior, qui prudentior videbatur: alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique, et de pretio quod acceperunt, ipse qui custos junioris missus fuerat, nesciente altero, de eodem pretio furtum fecit. Qui mox ut ad monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cedit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatus est. Dimissus, atque iterum requisitus, negavit, atque iterum vexatus est. Octo itaque vicibus negavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, ulterius ad eum daemonium non accessit. 12. Alio quoque tempore, dum in die nata
Abbreviated transcription (Latin):
Q uid faceret nesciebat. Estuabat do
deuoti pectoris pietas: ñ sufferens ua-¬
cuam ꝓrximi reliquisse miseriam. Rur¬
sus uestiarium suum. si forte uas quod¬
libet aut uestimentum haberet int̃¬
rogans: audiuit nil penitus reman¬
sisse⁊ preter matͥs argenteam que
cum infusis leguminib mitti solita
erat scultellam. Mox alacͥor factus:
gͦ inquit frater hanc defer: netristis
abeat. qui consolari queritur pauꝑ.
Itaq delatam scutellam gregorio satiᷤᷤ
hilariter largiente: pauꝑ qui putaba-¬
tur letus amplectitur.⁊ non iam adex¬
petenda s ad conferenda suffragia redi-¬
turꝰ. Aquo uidelicet angłice insitatio¬
nis tempore ⁊ tantis miraculis. tantis
⁊ uirtutib publicatus: ut omnibus
secum uiuentib eremplo fuerit ⁊ ter-¬
rori. Quippe. qui non solus s socialit᷑ cu
beato andrea apło suo monasti̾o sign
euidentib prefuisse sit putatus.
am ut pauca de multis loqua: qͣ

Expanded text:
Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo Quid faceret nesciebat. Aestuabat Deo devoti pectoris pietas, non sufferens vacuam proximi reliquisse miseriam. Rursus vestiarium suum, si forte vas quodlibet aut vestimentum haberet, interrogans, audivit nil penitus remansisse praeter matris argenteam, quae cum infusis leguminibus mitti solita erat, scutellam. Mox alacrior factus, Ergo, inquit, frater, hanc defer, ne tristis abeat qui consolari quaerit pauper. Itaque delatam scutellam, Gregorio satis hilariter largiente, pauper, qui putabatur, laetus amplectitur, non jam ad expetenda, sed ad conferenda suffragia rediturus. A quo videlicet angelicae visitationis tempore tantis miraculis, tantis est virtutibus publicatus, ut omnibus secum viventibus, et exemplo fuerit, erori, quippe qui non solus, sed socialiter cum beato Andrea apostolo, suo monasterio, signis evidentibus, sit praefuisse putatus. Nam ut pauca de multis loquar qua
Abbreviated transcription (Latin):
nus generat.: lucem tamen subtiliꝰ uidet.
lippa: minus uidens: quamuis ampluis
pariens. Sedere ad pedes dñi cum mari-¬
a festinaui: uerba oris euis ꝑciꝑe: et eo¬
ce cum martha compellor in exterioribus
ministrare atq erga multa satagere. Ex¬
pulsa a me ut credidi legione demonũ.
uolui obliuisci quos noui: ⁊ ad saluato¬
ris pedes quiesçere: et ecce mͥnolenti atq
compulso dicit᷑. reu̾tere in domum tu¬
quis inter tot terrenas curas ualeat dei
miracula p̃dicare: cum iam mͥ difficile
it saltem recolere: Presfum nanq inħ
honore tumultu secularium negocioꝵ:
rhis me ẽẽ uideo de quib scriptum:
ciecisti eos dum alleuarentur. Neq di
ic deiecisti eos postquam alleuati sunt.
lumalleuarentur quia praiquiq
ium temporali honore suffulti foras
udentur surgere intus cadunt. Aue¬
ato gͦ. ip̃a ruma ẽ: quia dum gła falsa
ibnm sunt. a uera gła euacuantur.
inc iterum dicit. Deficientes ut fu

Expanded text:
nus generat, lucem tamen subtilius videt. nus generat, lucem tamen subtilius videt. lippa; minus videns, quamvis amplius pariens. Sedere ad pedes Domini cum Maria festinavi, verba oris ejus percipere; et ecce cum Martha compellor in exterioribus ministrare, erga multa satagere. Expulsa a me, ut credidi, legione daemonum, volui oblivisci quos novi, et ad Salvatoris pedes quiescere; et ecce mihi nolenti atque compulso dicitur: Revertere in domum tu. Sed quis inter tot terrenas curas valeat Dei miracula praedicare, cum jam 492 mihi difficile sit saltem recolere? Pressum namque in hoc honore tumultu saecularium negotiorum, ex eis me esse video de quibus scriptum est: Dejecisti eos dum allevarentur. Neque enim dixit: Dejecisti eos postquam allevati sunt, sed dum allevarentur; quia pravi quique dum temporali, honore suffulti, foris videntur surgere, intus cadunt. Allevatio ergo ipsa ruina est, quia dum gloria falsa subnixi sunt, a gloria vera evacuantur. Hinc iter
Abbreviated transcription (Latin):
cidam ueritatem cognoscens: me aut
cum amãsiis defendat.: aut cum ex¬
osis arguat. Quanquam in eo quoã
tuo iudicio placeo: cunctis ueritatẽ
toentib me ppetuo placiturum to¬
re presumam. Peto igitur ut sicut
tuis iussionib humilit᷑ parur sic
beati gregorii precib ⁊ in hoc scło ab
emulorum insidiis: ⁊ in futuro a pec¬
catorum nerb merear misericordi¬

Expanded text:
cidam veritatem cognoscens, me aut cidam veritatem cognoscens, me aut cum amasiis defendat, aut cum ausoribus arguat; quanquam in eo quod tuo judicio placeo, cunctis veritatem tuentibus me perpetuo placiturum fore praesumam. Peto igitur ut sicut tuis jussionibus humiliter parui, sic beati Gregorii precibus, et in hoc saeculo ab aemulorum insidiis, et in futuro a peccatorum nexibus merear misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
presuli ⁊ ioħs ultime
uitarum. Nuꝑ ad
lias beati gregorii p
gentis apłi lectione de paulino cuns
nolane presule consuetudinalit̃¬
pere cempora temporib contulie s̃ reb
similib similia coaptaur: qm̃ reuiera ñ
ancum quando fecisset quantũꝙ feas¬
set sollicitus defcrare curauii. Inqiuib
quanquam multa ⁊ uaria memoratũ
dignã studio breuitatis onnsenoran
ueterum nequeant auctoritate defen¬
dr. eceptis illis miracuł que nr̃is tem¬
porib facta. multis adhuc suꝑsticib
uus uocib celebrantur. Si cui tam
ut assolet aliter uisum fuerit: ad ple¬
nitudinem cͦrinii ur̃i recurrens. tot
cartitios librosepistolarum eiuscdem
patris quot annos ꝓbatur uixisse te¬
uoluat. E quia quedam illarum ua¬
rio tempore destinate uarietatem sen¬
suum retinent. eademq non nullis in¬
tegre quib dam uͦ parte aliqua dimi¬
nũte ꝓ ꝑsonarum. locorum. siue tẽpoꝵ
dispensatione uidentur: finẽtentis
relegendo conspiciat sicq demum lu¬

Expanded text:
praesuli, Joannes ultimus levitarum. Nuper ad vigilias beati Gregorii, Rgentis apostoli, lectione de Paulino civitatis Nolanae praesule consuetudinalitpere tempora temporibus contuli, sed rebus similibus similia coaptavi, quoniam revera non tantum quando fecisset, sed quantum fecisset, sollicitus deflorare curavi. In quibus quanquam multa et varia memoratu digna studio brevitatis omiserim, veterum nequeat auctoritate defendi, exceptis illis miraculis quae, nostris temporibus facta, 22 multis adhuc superstitibus, vivis vocibus celebrantur. Si cui tamen, ut assolet, visum fuerit aliter, ad plenitudinem scrinii vestri recurrens, tot charticios libros epistolarum ejusdem Patris, quot annos probatur vixisse, revolvat. Et quia quaedam iliarum, vario tempore destinatae, varietatem sensuum retinent, eaedemque nonnullis integrae, quibusdam vero parte aliqua diminutae, pro personarum, locorum, sive temporum dispensatione, videntur, fine tenus relegendo conspiciat; sicque demum lu
Abbreviated transcription (Latin):
UBi gregoriꝰ ad pontificatum nolens eligitur. ¶ teras la¬
bi pontificatum subter fugere gestiens imꝑatori lit
Ubi octoginta homines pestilentia ꝓstermnt᷑.¬
Bi aburbe diffugiens indicio celesti monsit᷑᷑ ⁊ r

Expanded text:
 Gregorius ad pontificatum nolens eligitur.--4 Gregorius ad pontificatum nolens eligitur.--40. Pontificatum subterfugere gestiens, imperatori l--43. Octoginta homines pestilentia prosternuntur.--44. Ab Urbe diffugiens, indicio coelesti monstratur: e
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi frat̃ uistꝰ ꝓ peculiari seuerit᷑ in morte pu¬
XUI U bi eiꝰ anima de inferm cruciatib liberatur.¬
UIIMbi deͥmissis peccatis antoniꝰ mori iubet᷑.
bigerontiꝰ se cum quib dam fr̃ib asserit mo-¬
Ubi merulus frater ex albis florib se somniat
Ubi iohannes ab apło sanatus a defuncto uocat᷑.¬
UBi de uenalib angloꝵ pueris ꝑ cuntatur.¬
XIII U Bi ꝓconu̾tendis anglis britanniam petiturꝰ
xxIIII U Bi ꝑ locustã se cognoscit continuo ¶betur.¬
IIUi b̾i a monastĩo tractꝰ diaconus consecratur.
IIUI U Bi constantinopolim apocrisiarius destinat᷑.¬
rUII U bi ꝓ exponendo libro beati iob enixe rogatur.¬
Bi cum euticio disputans uictor agnoscitur.¬
N U Bi liber euticii ab augusto ignib deputatur.¬
Bi euticius moriens pellem manus sue tenebat
Bi romana urbs diluuio tyberis mundatur.¬
Et Bi athesis fluuius mirabilit̃ solidatur. Oguit᷑.¬
Bi dracone cum bestiis in mare necato aer corrũpit᷑¬

Expanded text:
us pro re peculiari severiter in morte punitur.--16. Ejus anima de inferni cruciatibus liberatur.--17. Dimissis peccatis Antonius mori jubetur. Gerontius cum quibusdam fratribus se asserit moer Merulus albis floribus se somniat Joannes ab apostolo sanatus a defuncto vocatur.--21. De venalibus Anglorum pueris percontatur.--22. Pro convertendis Anglis Britanniam petiturusbetur.--24. Per locustam se cognoscit continuo re A monasterio tractus, diaconus consecratur. --26. Constantinopolim apocrisiarius destinatur.--27. Pro exponendo libro beati Job enixe rogatur.--28. Cum Eutychio disputans, victor agnoscitur.--29. Liber Eutychii ab Augusto ignibus deputatur.--30. Eutychius moriens pellem manus suae tenebattur.--34. Romana urbs diluvio Tiberis inundatur.--35. Athesis fluvius mirabiliter solidatur.--36. Dracone cum bestiis in mari necato, aer corrumpitu
Abbreviated transcription (Latin):
senatoria stirpe ꝓgenitus. tͥam nobilissimn
quam etiam religiosissimam genealõgian
duxit: ita ut quartus felix sedis apłice p
basilicam scõrum cosme ⁊ damiam mar¬
tirum uia sacra iuxta templum romulis
cut hactenꝰ cernitur uenustissime fabrie¬
uit. eiꝰ attauus fuerit: ⁊ beata uͥgo tharsu
que moritura ꝓmissionis celestis audut

Expanded text:
senatoria stirpe progenitus, tam nobilissimam quam etiam religiosissimam genealogiam duxit, ita ut quartus Felix sedis apostolicbasilicam sanctorum Cosmae et Damiani martyrum via sacra juxta templum Romuli, sicut hactenus cernitur, venustissime fabricavit, ejus atavus fuerit, et beata virgo Tharsilla, quae moritura
Abbreviated transcription (Latin):
luce pura repletur. Idem sequenti tempore
cum diuturna siccitate negata temperi¬
e herbarum uirora resceret. et om̃is terre
cultus uelud exalando sitiret. et a feruore
solis. nec ip̃a suo tegnune se frutecta defen¬
derent. tum tanta refrigeris desperatio ꝑur¬
geret. et plebs ad salutiferi sepulchri reme¬
dia conuolaret. indictis sollempniter a sa¬
cerdote uigiliis. ad beati basilicam mox
populus euocatur. atria congestantur.
psalli choris incipitur. Et tunc ꝓpe noctis
dimidiũ. helye more curriuagi caligo ce¬
lo distenditur. aer nebula inuoluitur. ce¬
latur lux nube syderũ. terre frigor indu¬
citur. guite tecta concutiunt. pluuie ma¬
nant de nubilo. herbarũ sitis expellitur.
segetes inebriantur. et uniu̾si germinis
ariditas irrigatur. Quid plura : Sc̃im
tercessione actum est breuissimo tempore
ut rura idem re extingueret. et suꝑactis
imbrib ripas flumina transilirent.¬

Expanded text:
luce pura repletur. 9. Itemque sequenti tempore, luce pura repletur. 9. Itemque sequenti tempore, cum diuturna siccetate, negata temperie, erbarum viror arisceret et omnis terrae cultus velud exalando setiret et a fervore solis nec ipsa suo tegmine se frudicta defenderent, cum tanta refrigerii disperatio perurgueret et plebs ad salutiferi sepulchri remedia convolaret, indictis solemniter a sacerdote vigiliis, ad beati basilicam mox populus evocatur, atria congestantur, psalmi choris incipientur. Tunc prope noctis dimidium Heliae more currivago caligo caelo distenditur, aer nymbis involvetur, celaturnube lux siderum, terre fragor inducitur, guttae tecta concutiunt, pluvie manant de nubilo: erbarum setis expellitur, segetes inebriantur et universi germinis ariditas inrigatur. Quid plura? Sancti intercessione actum est brevisub tempore, ut rura setem restinguerent, et superactis inbrebus, ripas flumina transilierent
Abbreviated transcription (Latin):
igaudent dedisse predam. tollere p̃dam
qui uenerant. Sic merito sc̃i pontificis
dostis pauore uincitur. plebs periculo li
pysm orantem replet odor de crismate. et
predemptoris laudem quisq iusta po¬
psarit ad domũ redit cum munere. et
bimit uota de sepulchit. qui mestus ue¬
esum est a redemptore que poposcerit im¬
hamuit. ꝗd eius beneficiis adhuc nuꝑ ac¬
di sit adieiatur pagine res explicita
bsalute. Cam burdegalensem pagum p̃¬
silii fanta uis imbriũ ut putaretur
liuiũ aesgetes marcescerent. et usus
patitur uilture. nec oꝑatio fieret. neo¬
obpressatio ꝓcederet sollempnitas indi¬
citur. ad beati uiri sepulcbrum concurri¬
tur. uigilie cebebrantur. sine mora confes¬
soris beneficia deferuntur. Statim ym¬
ber restringitur. nubila desecantur. ante
serenitas redditur. quam nox impleret
curriculum. aut aꝑiretur diluculum.
Sic sub aurora crepusculum nec caligi¬
ne premitur. et deterso nubilo. muncdus

Expanded text:
et gaudent dedisse praedam, tollere praedam et gaudent dedisse praedam, tollere praedam qui venerant. Sic merito sancti pontificis hostis pavore vincetur, plebs periculo lib frequenter populum orantem replet odor de crisinate; et ad redemtores laudem, quisque iusta poposcerit, ad domum redit cum monere, et sumet vota de sepulcro, qui mestus vecessum est a redemptore que poposcerit inpetrare, quod eius beneficiis adhuc nuper actum sit, adiciatur pagenae res expleceta pro salute. 8. Cum Burdegalensem pagum premeret tanta vis imbrium, ut putaretur delubium, hac segetes marciscerent et usus negaretur culturae nec operatio fieret neoppressa sacio frodegaret, sollemnitas indicetur, ad beati viri sepulchro concurretur, vigiliae celebrantur: sine mora confessores beneficia deferuntur. Statim imber restringetur, nubila desiccantur; ante serenitas redditur, quam nox impleret correcolo aut aperiretur deluculo. Sic sub aurore crepuscolum nec sol caligene premitur, et deterso nubilo, mundus
Abbreviated transcription (Latin):
Sinam rem cominemorandã credi
Sp quam reliquas indicamus. Cũ
sn anniuersarii iocundissime cole¬
sũr hostes gothoꝵ appropinquant ut
ꝯtagm inuaderent. dum putant po¬
edum sibi non armis resistere. quẽ cog¬
aentant magis de sollempnitate trac¬
tis. Quo audito ciues om̃s ad scĩ sepul¬
grum confugiunt. ut contra hereticos
ꝓarret belligerator seuerinus de cumu¬
si nquiescentẽ scm̃ prius appellant uoci¬
ꝑ rursum excitant lacrimis. Euigilat
frtis prelus fit caligo densissima. tendit᷑
nor denebulis. subducitur ciuitas oculis.
hostis excitatur in castris. nec fugitiuus
reipetit nec p̃daturus iter intendit. Inclu¬
ditur in campo caligine debilis armatura
quo loci ꝑdies nube pressus hostis assistens
pena erat arma tenere cui nec pugnare
fugere ip̃m nec licuit. deinde uisum ipsi
qd exerritu ulido aduentante subrto pre¬
meretur. Tunc dato sibi adito relictis eqͥs¬
it tentoriis tandem fuga uersi discedunt.

Expanded text:
unam rem commemorandam credimus, unam rem commemorandam credimus, per quam reliquas indecamus. Cum dies sui anniversarii iocundissime coleretur, hostis Gotorum adpropinquat, ut civitatem invaderet, dum putat populum sibi non armis resistere, quem cognoverat magis de sollemnitate tractare. Quo audito, cives omnes ad sancti sepulchro confugiunt, ut contra heredicus procederet belligeratur Severinus de tumolo. Requiescentem sanctum prius appellant vocibus, rursus excitant lacrimis. Evegelat fortis in praeliis, fit caligo de nymbis, tendetur nox de nebolis, subducetur civitas oculis, hostis excecatur in castris nec fugitivus repetit nec praedaturus iter intendit. Includitur in campo caligine debilis armatura. Quo loci per dies nube pressus hostis adsistens, pena erat arma tenere, cui nec pugnare, fugire ipsum nec licuit. Deinde visum ipsi, quod exercito valedo adventante subito premeretur. Tunc dato sibi adeto, relictis equis tenturiis, tandem fuga versi discedunt
Abbreviated transcription (Latin):
cis imp̃ssit. expulsa peste conualuit qui
clausa febris arefecit. tactu salubri reui¬
ruit. qd̾ cũq menbroꝵ debilitas aut ua¬
cuauit. aut abstulit. xp̃i fauore restituit.
quicquid etiam cessisset qd̃ hominẽ eus¬
ceraret ante scissimũ uirum mortuũ pe¬
rit ne ꝑduret. Si quem uero hostis ftr
inuasum collideret ante mortem manũ
Fortioris fugitiuus euanuit. ut eratum
integre purificata plasma plasmatou sct¬
uiret. Illud quoq rectissime sc̃i merits
deputatur. qd̾ cum iam inmineret iubs
uite tempus interminũ ut humanitllis
finem nature solueret debitum. ap̃e pil¬
dixit migraturũ se beatus de scło. Qu
sacro sanctis actib et piis intentus qpl¬
consummatis uirtutib. die quo dieit pͥ¬
brium coronandus a xp̃õ ꝑgit conille
de scło. Quem beatus amandus nol¬
ens ciues treuericos nesibi scm̃ fuill̃¬
tur occulte. cripta condita glost tal¬
dit sepulture. quo ꝑ laude sui fad

Expanded text:
cis inpressit, expulsa peste convaluit. Quem cis inpressit, expulsa peste convaluit. Quem clausa febris arefecit, tactu salubre reveruit. Quemcumque membrorum debilitas aut vacuabit aut abstollit, Christi favore restituit. Quicquid etiam cessisset, quod hominem evisceraret, ante sanctissimum virum morbos peret, ne perderet. Si quem vero hostis ferus invasum conlideret, ante manum fortiores fugitivus evanuit, ut creaturi integre purificata plasma serviret. 5. Illud quoque rectissime sancti meretis depotatur. Cum iam inmenerit iustum vitae tempus in terminum, ut humanitatis feneratore solveret debitum, ipse predixit megraturum se beatus de seculo. Qui sacrosanctis actibus, piis intentus operibus, cometatus virtutibus, diae quod dixit prbrium, coronandus a Christo, pergit confessor de seculo. Quem beatus Amandus, metuens cives Trevericus, ne sibi sanctum furarent, ocultae cripta condeta gloriose tradedit sepulture, quo pro laude sui fid
Abbreviated transcription (Latin):
pulo ut scõ uiro redderet festinanter occur¬
sum. et eodem intromisso cathedre cederet
solio sacerdos. P lebem alloquitur. narrat᷑
ordine uisio. plebs in occursum ꝓgredit᷑.
choris clerus ꝓducitur. a cunctis illud psal¬
mi cantatur. benedictus qui uenit in no¬
mine dñi. Hinc p̃sentatur scõ uiro et
sicut cognouerat ꝑuisum salutat noĩe
ꝓprio. quẽ cum canticis et hẏmnis intro¬
clucit ecełiam. Cuius ad intortas
tat clerus. gaudet locus. ituo abit
pulus: et qui talem sparaut ile
sũmi creatoris diuersis lingus
in aduentu qd̾ dilexerunt ofiti ds
nimũ qui uidebat aspectum: eluos
moretur humilius cuius abiestiomi
equabitur infantulus: Quid itians
stinentius cuius ienniũ pastus mapis
erat quam cib e Quid dicatur detliq̃
cuius nec mens. neq pes ullo captus et
laqueo: Hinc accidit ut habitans n
terris. amicus eẽt et angłis. ut ustus pis
actib. non celaretur uirtutib. Nam qu¬
ei allatus est languidus ut signum cru¬

Expanded text:
pulo, ut sancto vero reddere festinaret occursum et eidem intromisso cathedre cederet solium. Sacerdus plebem adloquitur, narratur ordine visio, plebs in occursum progreditur, choris clerus producetur, a cunctis illud salmi cantatur: Benedictus, qui venit in nomine Domini. Hinc presentatus sancto vero, sicut cognoverat per visum, salutat nomen proprio; quem cum canticis et hymnis introducit eclesiae. Cuius ad introitu exultat clerus, gaudit locus, renovatur et populus. Et, qui talem presummi creatoris diversis linguis in adventum, quem dilexerunt offitium.animum, qui videbat aspectum? Quid memoretur humilius, cuius abiectionem vix aequabatur infantolus? Quid etiam abstenentius, cui ieiunium pastus magis erat quam cibus? Quid dicatur de reliquo, cuius nec mens neque pes ullo captus est laqueo? Hinc accedit, ut habitans in terris amicus esset et angelis, ut iustus piis actibus non celaretur virtutibus. Nam qui delatus est languedus, ut signum cru
Abbreviated transcription (Latin):
aures quos pie occultauerant. pi
s populis deuotissime. ꝓdiderunt
tts crispini ac erispiniani corpora
tum se habere in tugurio suo re
aana. h is auditis fidelis populus cõ¬
ussi pre deuotionis frequentare ad cel¬
hilm pauꝑum cepit. qua frequentia ui
iegmor tuguriũ effectum oratoriũ. Re¬
gstam palatium p̃minere cepit honore.
Pinde consilio mito sacerdotes clerus
populus eadem conspiratione deuote
amuland a p̃fatoꝵ tranfferre decreueᷤ¬
tint coꝑa martyrũ. Que collecto ingẽ¬
as populi cetu imposita honorifice feretro.
isalentes maxima cum exultatione ad
iam dudum p̃parata ducebant remigã¬
do sepulebra. Et ut deuote plebi firma
ntur letanti fides gaudiũq augeretur
ltantium. ut terra impulsu remigium
uuis que scã ferebat corꝑa tetigit. obla¬
us est a parentib uariis infirmitatib
t sanus gnidiens am̃. Sic tripudi¬

Expanded text:
thesauros| quos impiis. Occultauerant piae thesauros| quos impiis. Occultauerant piae fidei populis de| uotissimae prodederunt dicentes. Crispini ac crispi| niani. Corpora martyrum se habere in tugurio\lo/ suo recon| dita. His auditis fidelis populus . concurso pie de| uotionis frequentare ad cellulam pauperum caepit| qua frequencia uile egenorum tugurium effectum| oraturium regis etiam palacium praeminire coe| pit honore. Dein consilio inito sacerdotes cleros ac po| pulos eadem conspiratione deuote tomulanda pre| fatorum transferre decreuerunt corpora marthyrum| Que collecto ingentis populi coeto inposita hono| rifice feretrum psallentes maxima cum exulta| tione ad iam dudum praeparata. Ducebant| Remegiendo sepulcra. Et ut deuotae plebi fir| maretur fides gaudiumque augeretur laetan| tium ut terram inpulsum remegum nauis que| sanctam ferebat corpora tetigit. Oblatus est a pa| rentibus puer uariis infirmitatibus dabat sa| nus gradiens deum. sic tripudi
Abbreviated transcription (Latin):
tenrtiam. naugio ad cellulam p̾tate⁊
cillime poterant. S quid agerent pe
peres ac infirmi. quib nec nauis eat ii
prompto. nec nauigandi ingeniũ nns
rium etate fessis contra fluminis mute
subpetebant fiducia: Quid plira lapͥs
moror: eandem ꝑuenientes noctu adli
decollatoꝵ intacta a bestiis et auib ci¬
dauera repperunt. Inspirati diuina ꝓ¬
uidentia etiam mane nauicula tũe sib¬
leuati de trepidatione sue infirmitatie¬
cum fidutia singuli singłoꝵ leuantes
martyrũ corꝑa quasi liberi onerib ga¬
diebantur. ita in offenso uestigio ut pn¬
tares eos non ferre onera: S ab onerib ft¬
ri. Ingressi itaq in reꝑtam nauitulam
ꝑgebant contra undam fluminis mnus¬
so gubernatore ac remigio ueloentr cĩ
corporib martyrum a lacres senes. Et
ut ꝑuenerunt hoc miraculo exultalse
bra sepelierunt clam in tugurio sueid
p̃stitisse uirtutẽ. qui eis causa ceusle
mortis. in mundo quos seruandls se¬
ai inse patuit. Nam p̾fati senes

Expanded text:
tentiam nauigio ad cellulam| prefacillime corpora poterant. Sed quid agerent pau| peres ac infirmi quibus nec nauis erat in prumpto.| Nec nauigandi ingenium nec uirium aetate fessis| contra fluminis inpetum subpetibat fiducia . quid| plura loquens morer tandem peruenientes noctu ad lodecollatorum intacta a bestiis auitibusue cada| uera Repperierunt insperate . diuina+ prouidentia| etiam in amne nauiculam tunc subleuati de tre| pidatione suae infirmitatis fiducia singuli singu| lorum leuantes martyrum. Corpora quasi liberi. Oneri| bus gradiebantur. Ita inoffenso uestigio ut puta| res eos non ferre onera sed ab oneribus ferri. Ingressi ita| que in reppertam nauiculam pergebant contra| undam fluminis . inuiso gubernatore ac remege| uelociter cum corporibus martyrum alacres senes.| Et ut peruenerunt hoc miraculo exultantestyrum membra sepelierunt clam| in tugurio suo cum prestetisse uirtutem qui eis causa extetit mortis| in mundo quos seruandus fuplebi| bus mox patuit. Nam sepefatis senes
Abbreviated transcription (Latin):
maximianus mox audita satelliti sui ricti¬
ouari ꝑdicione. utrumq crispinũ uideli¬
cet ac crispinianum gladio puniri p̃cepit.
Qui iam imminente ceruicib suis gla¬
dio. gr̃arum dño actiones ꝑsoluentes dice¬
bant. Gratias tibi agimus dñe. qui nos
de hoc scło eripiens ad te uenire precipis
clementissime. Et his dictis ampritatis
capitib p̃ciosa in conspectu dñi morte
spirati et confortati xp̃i dei presidio octa¬
ua kalendas nouembris consum maue¬
runt felices martyriũ. quoꝵ anime in ce¬
lum ab angelis translate. corpora uero a
deuoranda sunt derelicta. que xp̃o custo¬
diente deo. amorsu eoꝵ manserunt intac¬
ta. Nocte itaq repente post cedem p̃fato
se in quendam pauꝑem cui erat germa¬
na cohabitatrix cellule uetula monitũ

Expanded text:
maximianus mox audita satillitis sui ricimaximianus mox audita satillitis sui ricioua| ri perditione utrumque Crispinum uidelicet ac cris| pinianum . gladio punire precepit qui iam iamque in| minente ceruicibus suis gladio graciarum domino actio| nem persoluentes dicebant. Gracias tibi agimus domine.| qui nos de hoc seculo eripiens . ad te uenire precipis clemen| tissimae. Et his dictis . amputatis capitibus . precio| sa in conspectu domini morti inspirati et confortati christi dei| presidio Octauo kalendas nouembris consummauerunt .| felicis martyrium Quorum animae in celo ab an| gelis translati. Corpora uero a nprobis uoranda| sunt derelicta que christo . custodiente deo a morsuo| +rum manserunt intacta. Nocte itaque repente| post cedem praefatsenem quendam pauperem cui| erat germana cohabitatrix cellule uetula| monitum
Abbreviated transcription (Latin):
impio liberare tormentis. et sicut uolu¬
isti nos ꝓ confessione tui sc̃i nominis pa¬
ti. ita ad confusionẽ diaboli et satellitũ
eius ab hac etiam pena illesos nos ducere.
Mox oratione finita. eduxit eos angłs do¬
mini sine dolore ab igne. Tunc uidens se
inimicus nichil illatis aduersus xp̃i mar
tyres p̃ualuisse suppliciis. sese concite furẽs
rictiouarus precipitauit in ignem. et ita
morte pessima uitam finiuit indignam.
Oquam iustum mirũq diuine equitatis
uiditium. ut qui multos xp̃i martyres ad
celoꝵ regna ꝓperantes igni interemerat cru¬
ciator ip̃e ad eternis ignis ꝑpetuos crucia¬
tus igni precipitaretur consumptus. Hec
uictores uidentes martyres deuote dño p̃¬
cem fuderunt. ut de colluctatione sui cerca¬
minis eos creptos ad se uenire iuberet ꝓpiti
est qd̃ illucescente die ꝑcipturi laboꝵ accõ¬
fessionis sue p̃mium triumphatores incli¬
ti reciperentur adño. Que statim uisio
rei geste exhibitione impleta est. Clam

Expanded text:
sicut uoluis| ti nos pro confsione tui sancti nominis pati. Ita ad| confessionem diabuli et satellitum eius ab hac eti| am poena inlesus educere+. Mox oratione finita| eduxit eos angelus domini sine dolore ab igne tunc| uidens se inimicus nihil inlatis aduersus christi mar| tyres preualuisse suppliciis sese concite furens.| Riciouarus precipitauit in ignem . et ita morte| pessima . uitam finiuit indignam. O quam ius| tum mirumque diuinae aequitates iudicium.| ut qui multos christi martyres . ad celorum regna prope| rantes . igne interemerat cruciatos . ipsi ad aeterni| ignis perpetuos cruciatos igni praecipitaretur con| sumptus. Haec uictores uidentes martyres . deuote| domino precem fuderunt . ut eos de conluctationi sui cer| taminis ereptos . ad se uenire iuberet propitiuest quod| inluciscente die precepturi laborum ac confessionis| suae premium triumphatures incliti receperentur a domino| quae statim uisio rei gestae exibitione inpleta est.| Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ininistros ꝑcutiẽte quosdam interfece¬
line. quosdam uero uulneratos erucia¬
liamne Tunie rictiouarus furore insani
molas singuloꝵ colla iubet suspendi.
t huenis capore in fluuio cunius uora¬
bulum est axona. uelut sub glacie demer¬
gi. At illi scuto diuine ꝓtecti uirtutis. do¬

Expanded text:
ministros percu| cientes quos//dam interfecerunt . quosdam uero uulneratos cruciauerunt.| Tunc riciouarus furore insaniens molas ad singulo| rum colla iubet suspendi. Et hiemis tempore in fluuio .| cuius uocabulum est axona uelut sub glaciae| demergi. At illi scuto diuine protecti uirtutis d