comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditans siliam quo mutipła¬
cuit. Gũ aut̾ urt̾en filui reg
lonoꝵ ĩ solid̃ diftraxissent. It̃
alias pignori dedissent hr̃di¬
tate postea resticuta consticit
ex eo fc̃o ceterarũ quo porcõnũ
uendit̃o es It̃ pignoraꝯ firmaxi.

Expanded text:
ditatis filiam quoque mitti placuit. cum autem interea filii res bonorum in solidum distraxissent, item alias pignori dedissent, hereditate postea restituta constitit ex eo facto ceterarum quoque portionum uenditiones, item pignora confirmari.
Abbreviated transcription (Latin):
bierit omẽm hrditatẽ ad nep¬
nẽ ieã claudianã ꝓuenire
te filio nouissimo ã sũ lib̾ig
nis ũba ñ admitai uidetatur. s
cũ ĩ fidĩ cõmissis uolũtatẽ spͨta

Expanded text:
bierit, omnem hereditatem ad neptem meam Claudiam peruenire te filio, nouissimo autem sine liberis nis uerba non admitti uidebatur: sed cum in fid
Abbreviated transcription (Latin):
noiuit. debitũꝗex cõductio
bona res puͣ. iussu p̃sidis
possedit. quoꝵ bonoꝵ magiᷤᷤ¬
tratꝰ . Rx p᷑. tres curatores
noꝵ sempnũ diuiserũt. ex
quibdam cũ relicyia chra¬
herent. ydonei ĩ ip̃o tp̃r ad¬
iinistracõnis ẽẽ desierũt.
postea pupellũs ehr̃s. seꝑ¬
nii qui qui abstentus erat.
ab imꝑatore ĩ petrauit. ut
tona pr̃na ei restitũent᷑
quero an ex boms eoꝵ qui
ydonei sunt: in demꝑnita¬
ti pupilli ꝓspit defeat.¬

Expanded text:
voluit, debitum, quod ex conductionbona res publica iussu praesidis possedit: quorum bonorum magistratus rei publicae tres curatores norum Sempronii diviserunt: ex quibus quidam, cum reliqua traherent, idonei in ipso tempore administrationis esse desierunt: postea pupillus heres Sempronii, qui abstentus erat, ab imperatore impetravit, ut bona paterna ei restituerentur: quaero, an ex bonis eorum, qui idonei sunt, indemnitati pupilli prospici debeat
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .R. Uuciuis ticius curator gau
locauit semꝑnio. qui sẽꝑ¬
niꝰ reliqͣ traxit. pupillꝰ etate
ꝓbata. eñdẽ quondã colonum
sẽpniũ fet̃ ꝓcuratorẽ. q̃ro an
exeo ꝙ ille ut ꝓcurator egit.

Expanded text:
. Lucius Titius curator Gaiilianum locauit Sempronio, qui Sempronius reliqua traxit: pupillus aetate probata eundem quondam colonum Sempronium fecit procuratorem: quaero, an ex eo, quod ille ut procurator eg
Abbreviated transcription (Latin):
lã nccĩam ĩ res dotales ĩpẽ¬
sũsit. iᵈ ñ ĩ ea cã sit nã tue¬
rires dotales nir suo sũp¬
tu d. alioqͥn tã cibaria do¬
talib mãcipiis data. et
queuis modica edificioꝵ
dotaliũ refectio. ⁊ agroꝵ
quo agͥtultura dote̾ mi¬

Expanded text:
res dotales impensum est, ‹id› in ea causa sit: nam tueri res dotales uir suo sumptu debet. alioquin tam cibaria dotalibus mancipiis data et quaeuis modica aedificiorum dotalium refectio et agrorum quoque cultura dotem mi
Abbreviated transcription (Latin):
luisse. at si uniũsus hr̃dica¬
rius eẽt. ⁊ͣ ꝓ dimidia ꝑte ⁊
uxor ⁊ filius agrũ uͭ hrdica
uolo ⁊ alio capire᷑ fortuna¬
tͥo lib̾co meo ex domo mea
qmͣ lib̾tis dedidietam iꝙͣ hĩ

Expanded text:
luisse ac si uniuersus hereditarius esset, ut pro dimidia parte et uxor et filius agrum ut heredituolo' et alio capite: 'Fortunio liberto meo ex domu mea, quam libertis dedi, diaetam, in
Abbreviated transcription (Latin):
te dña uxor ne ex sundo
ticiano ⁊ͥ ꝑtem uendices.
cum scias me uniu̾sa emp¬
cõm eius fũdi fecisse. set be¬
nesicio affc̃onis ⁊ pietatis
qm tibi debui. eãdẽ eꝑ̃cõm
cũ nĩmᷤͤ meis comꝑassem. tũc

Expanded text:
te, domina uxor, ne ex fundo Titiano partem tibi uindices, cum scias me uniuersam emptionem eius fundi fecisse, sed beneficio affectionis et pietatis, quam tibi debui, eandem emptionem, cum nummis meis comparassem, tec
Abbreviated transcription (Latin):
aureorum legauit. eos dem¬
que tutores utris dedit. q̃¬
sium ẽ an exo die quo duo
milia potuerunt a sb̾a hr̃di¬
tatis. ⁊ in nomina collocare.
neglexerint. usurarum no

Expanded text:
aureorum legauit eosdemque tutores utrisque dedit: quaesitum est, an ex eo die, quo duo milia potuerunt a substantia hereditatis et in nomina collocare neglexerint, usurarum no
Abbreviated transcription (Latin):
que ab iuicio ex tutele rõne
ꝑuen̾atadde sunctum cõtuto¬
rem usure ueniant. an ⁊̃ eiꝰ
sũme que ex euis usuris pu¬
pillo aucta post mortem eiꝰ
ad sr̃sticem eque cum sorte
translata sit. aut trausferri
de buit .R̾. si eam pecuniam ĩ
se ũtisset. om̃ium petuarũ
usuras p̾standas ꝙ sipeciũa
remansiss ĩ rõnib pupslli. p̃stã¬
dum ꝙ bona si de ꝑcepiss au̾
ꝑtiꝑe potuisset. s fenori dare
cum potuiss neglexisset. cũ
id ꝙ ab alio debitore nõie
usurarũ cum sorte datur. ei ꝗ
accepit totum sortis uite d
ĩaministracõnem tutele.
⁊ ap̃side tutor dacus ẽ pupil¬
lo. iussi & sũt ⁊̃ hii quidaci e¬
rant ex testõ tutores tutelã
ammistrare. cõĩcto eo ꝗ a
p̃side datus ceꝑat aministͣ¬

Expanded text:
 quod ex tutelae ratione peruenerat ad defunctum contutorem, usurae ueniant, an etiam eius summae, quae ex sortis usuris pupillo aucta post mortem eius ad superstitem aeque cum sorte translata sit aut transferri debuit. respondit, si eam pecuniam in se uertisset, omnium pecuniarum usuras praestandas: quod si pecunia mansisset in rationibus pupilli, praestandum, quod bona fide percepisset aut percipere potuisset, sed, faenori dare cum potuisset, neglexisset, cum id, quod ab alio debitore nomine usurarum cum sorte datur, ei qui accipit totum sortis uice funin administratione tutelae et a praeside tutor datus est pupillo, iussi autem sunt etiam hi, qui dati erant testamento tutores, tutelam administrare coniuncto eo, qui a praeside datus coeperat administ
Abbreviated transcription (Latin):
tutorib pupilli alt̾o defunt¬
to ad huc impułe pupillo:
qui sr̃erat ex ꝑsona pupilli
sui. iudice accepto: consetutꝰ ẽ
cum usuris quantũ excute¬
la adtucebrem desunctum ꝑ¬
uen̾iat. quesicum ẽ iudicrõ
tutele quo exꝑitur pubes

Expanded text:
tutoribus pupilli altero defuncto adhuc impubere pupillo, qui supererat ex persona pupilli sui iudice accepto consecutus est cum usuris, quantum ex tutela ad tutorem defunctum peruenerat: quaesitum est, iudicio tutelae, q
Abbreviated transcription (Latin):
ta. seu q̃ eiꝰ usu ꝑaui. do
lego. placet oĩa deb̾i sĩ¬
cuti cũ ita legat᷑. ticio ui¬
naq̃ ĩ urbe hẽo seuĩ por¬
tu.do lego. oĩa deb̾i ħ eĩ

Expanded text:
ta seu quae eius causa paraui, do lego', placet omnia deberi, sicuti cum ita legatur: 'Titio uina, quae in urbe habeo seu in portu, do lego', omnia debe
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. l. Sĩ pupillum pr̃uus cõ¬
tendat ex hr̃datum ẽẽ. ⁊ se hr̃dẽ
scͥptumi. equm ẽ alium tutorẽ
pupillo dari. recepta pr̃ui ex¬
tusacõne. ł si nolit excusatõ¬
nem pet̾e. remoto eo auite¬
la. ita licẽ de hr̃dicate expedire:
la ñ põt. insi forte de om̃ib
bouis aut plĩma ꝑte eoꝵ cõ¬
trou̾sia sit. ¶¶ E se uult exi¬
sare. si plures ht̃ ex cusacoes.
⁊ de quib dam non ꝓlau̾it. alus
uti intͣ tpͣr non phile tur .l
datus tutor adiuũsum priͣ¬
monium dacus ẽ. tñ ex cusa¬
re sepõt ne ultͣ centesunũ
lapidem tutelam gerat. nͥ
tutores inꝑiuncia p̾sides eiꝰ.
n  senatores eius ultͣ cente¬
simũ lapidem urbis. tutelã
g̾e cogunt᷑. hñti gͦ tutorẽ tu¬

Expanded text:
 Si pupillum patruus contendat exheredatum esse et se heredem scriptum, aequum est tutorem pupillo dari recepta patrui excusatione vel, si nolit excusationem petere, remoto eo a tutela ita litem de hereditate expedire. la non potest, nisi forte de omnibus bonis aut plurima parte eorum controversia sit. Qui se vult excusare, si plures habet excusationes et de quibusdam non probaverit, aliis uti intra tempora non prohibetur. Licet datus tutor ad universum patrimonium datus est, tamen excusare se potest, ne ultra centensimum lapidem tutelam gerat, nistutores in provincia praesides eius. Nec senatores ultra centensimum lapidem urbis tutelam gerere coguntur. Habenti ergo tutorem tu
Abbreviated transcription (Latin):
hes institutus qͣuo tp̃r cõdco
extiterit. Ide ⁊ ĩ legats ⁊ ĩ
semisse hr̃s . esto seius ex qͣ¬
drante hr̃s esto. ticius si ĩ ca¬
pioliũ ascenderit. exalio qͣdr̃a¬
te hr̃s esto. añ ꝙͣ incapitoliũ
ascenderit. si ꝓh̾ede gerat. ex
semisse hrͣs esto. si capłui as¬
cenderit ⁊̃ ex quadimte er̃
gere. quippe iam hes ẽ ¶Si ita
̃cͥptũ su̾it ticius ex ꝑte t̾tia.
meuius ex ꝑte tcia ħedessũp¬
nauis exilsia uenerit. ex re¬
liqͣ ꝑte ħes esto. uideamꝰ ne
titius statim ħ̃es sit ex semis
se. nam duo hedes instituti
sunc. Si titius aũ ex semisse
aũ ex besse. Itã sextans unz
er̃ inpẽdenti ⁊ sicondico exci¬
terit ex besse ħes eritꝰ sinõ
extiterit.ille sextans meuio
accrescir: s ħ si decesserit taiꝰ¬

Expanded text:
 quo tempore condicio exsistit. idem et in legatis et in semisse heres esto: Seius ex quadrante heres esto: Titius si in Capitolium ascenderit, ex alio quadrante heres esto". antequam Capitolium ascendat si pro herede gerat, ex semisse heres erit, si Capitolium ascenderit, et ex quadrante heres gerere quippeTitius ex parte tertia, Maeuius ex parte tertia heredes sunnauis ex Asia uenerit, ex reliqua parte heres esto': uideamus, ne Titius statim ex semisse heres sit: nam duo heredes instituti sunt, sed Titius aut ex semisse aut ex besse: ita sextans utique erit in pendenti et, si condicio exstiterit, ex besse heres erit, si non exstiterit, ille sextans Maeuio adcrescet. sed si decesserit Ti
Abbreviated transcription (Latin):
ncꝗͣus hes seabsimeat.
condcõ cohedi sũ suo sũex¬
traneo defertur. ut aut ad¬
totam agnostat. aũ tota
sonam non poterat. sitn
c̃ditores ditant se contẽ¬
tos eẽ eius porcõne. qui a
nõ pãt ex hoñari niside
bent ut euis accõnes ei qui
lp̃ .l. Siisqui inmiscuit
se heditati de teisiil. de m̃
alt̾ se ab stinet. eadem cõ¬
ditio deferenda est hedi
ait.

Expanded text:
us heres se abstineat, condicio coheredi siue suo siue extraneo defertur, ut aut totam adgnoscat aut a toto er suam personam non poterat. si tamen creditores dicant se contentos esse eius portione, quia non potest exonerari, nisi debent, ut eius actiones ei qui. Si is qui immiscuit se hereditati decessisset, deinde alter se abstinet, eadem condicio deferenda est heredi ait.
Abbreviated transcription (Latin):
i titor post pubertatem pu¬
pilli negotia aminstrauit.
miudiciũ tutele ueniet. id
tñ sñ quo aministrac̃o turs¬
le expediri nõ põt. siuͦ pꝰ
pub̃tatem pupilli is qui tu¬
tor eius sũat fundos eius uẽ

Expanded text:
i tutor post pubertatem pupilli negotia administrauerit, in iudicium tutelae ueniet id tantum, sine quo administratio tutelae expediri non potest: si uero post pubertatem pupilli is qui tutor eius
Abbreviated transcription (Latin):
talẽ fuisse testatoris uo¬
fec̃it. ĩ ħeditatẽ marici sui
ĩto fidĩ ꝯ. carere¶qui in¬
uita filia dedote egerat.
decessit:eadem illa ex¬
hr̃data. filio hr̃de inftitu¬

Expanded text:
tatem fuisse testatoris ofecerit, in hereditate mariti et mento fideicommissi carere.Qui inuita filia de dote egerat, decessit eadem illa exheredata, filio herede institu
Abbreviated transcription (Latin):
mou̾e nisi eiudent̃ ap¬
ꝑũit omutendi fidĩcõnussi
causa ħ eum fecisse¬
¶Gais seius cũ domũsuã
transtuliss. quasdam
res de donio sua ĩ eod̾
p̃torio transtulit. ł post
multos dies decedens. tes¬
dem. ⁊ aliquos complures
reliquid. Quo testõ sigͣuit
ea q̃ uiuo eo ĩ p̾torio ux¬
oris eiꝰ translata sunt:
cõmuni. hr̃ditati uen¬
dicari possint. ⁊ an ẜm¬

Expanded text:
mouetur, nisi euidenter apparuerit omittendi fideicommissi causa hoc eum fecisse.Gaius Seius cum domum suam transtulisset, quasdam res de domo sua in eodem praetorio transtulit ibique post multos dies decedens tedem et alios complures reliquit. quo testamento signea, quae uiuo eo in praetorio uxoris eius translata sunt, communi hereditati uindicari possint et an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicõi sb̾ qua data ẽ ħib̾tas.
sat̃fet̾it tet̾m debitores cũ¬
ĩ diẽ mortis dii sui fuisse
idon eos p̾state cogendus ẽ.
s eo tp̃r quo hiis credit um
est. eius ꝯdicõit fuisse ut
num̃tũ puta fecerint. płib

Expanded text:
ata est libertas, satisfecerit. ceterum debitores, cuin diem mortis domini sui fuisse idoneos praestare cogendus est, sed eo tempore, quo his creditum est, eius condicionis fuisse, utnumentum" puta "fecerint" pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ mutatã ẽẽ nam fictilia.
⁊ lignea. aũ iuitrea. aute¬
nea deniz. supellectili ute¬
tant᷑ nũc ex ebore at testu¬
dine. at argẽto. iam et au¬
ro ⁊̃ agzgẽmis supellectił uti¬

Expanded text:
eius mutatam esse: nam fictil‹i› aut lignea aut uitrea aut aerea denique supellectili utebantur, nunc ex ebore atque testudine et argento, iam ex auro etiam atque gemmis supellectili utu
Abbreviated transcription (Latin):
põt dubitari. supelledilis
potius. an argenti anuestis
ut puta escariũ argẽtũ.
aũ penulas. aũ togas. su¬
pellectili qͥs ascte solitus
sit ñ idc̾co existimari oꝑ¬
tere. supelletili legatã ea

Expanded text:
portet, suppellectilis potius an argenti, an uestis ut puta escarium argentum aut paenulas et togas, supellectili quis adscribere solitus sit, non idcirco existimari oportere supellectili legata ea
Abbreviated transcription (Latin):
um ticiũ dare fac̃e opor¬
teret. sempnio lego. nec
adieat p̃sens ł diemue.
ñ dubitarẽ quantũ ad
ũ boꝵ significacõm accine¬
ret. quin ea pecunia cõp̾¬
hensa n eẽt. cuiꝰ dies mo¬
riente eo quitestm̃ fe¬

Expanded text:
ortet, Sempronio lego' nec adiecit 'praesens in diemue', non dubitarem, quantum ad uerborum significationem attineret, quin ea pecunia comprehensa non esset, cuius dies moriente eo, qui testame
Abbreviated transcription (Latin):
genda dote. ut simallet
uxor mancipia que ĩ
dotem dederit. quam pe¬
cumam nũatam reciꝑe.
siea mancipia uxor ma¬
lit. mĩquid ⁊̃ ea mancipi¬
a q̃ postea ex hiis mancł¬
pus nata sunt. uxori de

Expanded text:
ganda dote, ut, si mallet uxor mancipia quae in dotem dederit quam pecuniam numeratam, recipere, si ea mancipia uxor malit, numquid etiam ea mancipia, quae postea ex his mancipiis nata sunt, uxori de
Abbreviated transcription (Latin):
arc̾.i. a Accipientis ⁊ edẽtis rome¬
iudiciumidemtutor auctor
utriz fit. s ħ utrum ita ẽ. si
bis auctor fcũs ẽ an ⁊ una. Au¬
ctoritas sufficsit. eo animo
ut adutrum ꝑtineat. dubi¬
tat quidẽ pomip̃. s fortit᷑ de

Expanded text:
arum >Accipientis et edentis iudicium idem tutor auctor utrique fit. sed hoc utrum ita est, si bis auctor factus est, an et una auctoritas sufficiat eo animo, ut ad utrumque pertineat ? dubitat quidem Pomponius,
Abbreviated transcription (Latin):
i tutor pupillo nolitauctor
si̾ non d eum p̃tor cogere. pui¬
Imum quia iniquum ẽ. si ñ
expedit pupillo autoritatẽ
eum pr̃are. deinde si expedłt.
tutele iudicio pupalus hnͣc
iacturam consequrtur.
dem .l. P õt pupillus auc¬
delegari eum. n ꝑcurato¬
rem adũsus tutorem darup̃o
tutore auctore posse quia
ut anctoritate sua lib̾etur
dẽ .ł. Curatorẽ ⁊̃ impubi da¬
ri posse. s ad ea que solemp¬
nitatem iuris desiderant
ex pplicandam. tutore aut¬
tore opusest. Sceũ.i ex¬
ceũ .ł. Int̃ pupillos prne
hr̃ditatis diuisio fcã est.
p̃sente tutore s non assig¬
nante instrum̃to diuisio¬
nis. q̃ situm ẽ an ei stari o
idurto minꝰ standum eẽ
diuisioni ꝙ ñ assigͣsset.
d̾. defendente tutore pu¬
pillus condempnatus ex
contractu prĩs accepit cu¬
ratorem int̃ quem ⁊ credi¬
torem acta fcã sunt apud
ꝓturatorem cesaris. infra
scͥpta pritus ꝓcurator ce¬
saris dixit. faciat iudicata¬
nouellus ꝓcurator dixit.

Expanded text:
i tutor pupillo nolit auctor fieri, non debet eum praetor cogere, primum quia iniquum est, etiamsi non expedit pupillo, auctoritatem eum praestare, deinde etsi expedit, tutelae iudicio pupillus hanc iacturam consequitur. Idem ldelegari eum neque procuratorem aduersus tutorem dari ipso tutore auctore posse, quia uctoritate sua liberetur Curatorem etiam impuberi dari posse, sed ad ea, quae sollemnitatem iuris desiderant, explicanda tutore auctore opus esse. um Inter pupillos paternae hereditatis divisio facta est praesente tutore, sed non adsignante instrumento divisionis: quaesitum est, an ei stari opoidcirco minus standum esse divisioni, quod non adsignasset..Defendente tutore pupillus condemnatus ex contractu patris accepit curatorem, inter quem et creditorem acta facta sunt apud procuratorem Caesaris infra scripta.Priscus procurator Caesaris dixit: 'faciat iudicata'.Nouellius curator dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
mom̃ti sit. quia non bon a
side uiꝰ rem gessisse ⁊ ita ẽ
tonino ¶Sañe siquid̾ em̃it¬
ip̃e palam dedit aũt nom̃ ñ
mala fide. s simp᷑ ut solẽt
honestiores non patinoĩa
ꝙ sicallide. id̾ er̃ac si ꝑ int̾po¬
sitam ꝑsouamn emiss. s ⁊
si credicor pupilli distrahat.
eq̃ emĩe tona fide pot̾it. si
filius tutoris łque alia ꝑ ͣ
iuri eius sb̾iecta. em̾it. id̾

Expanded text:
momenti sit, quia non bona fide videtur rem gessisse: et ita est tonino. Sane si ipse quidem emit palam, dedit autem nomen non mala fide sed simpliciter, ut solent honestiores non pati nomina quod si callide, idem erit ac si per interpositam personam emisset. Sed et si creditor pupilli distrahat, aeque emere bona fide poterit. Si filius tutoris vel quae alia persona iuri eius subiecta emerit, id
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si condicõnał contractus
cũ pupillo siat. tutor d pu¬
reauctor fĩ. Nam auctoritas
nendaẽ. ut condicõnał con¬
tractus confirm etur
tractu pupillus sũ tutoris
auctoritate non põt. acqui¬
rere aut̃ sͥ stipulando ⁊ ꝑ

Expanded text:
si condicionalis contractus cum pupillo fiat, tutor debet pure auctor fieri: nam auctoritas nenda est, ut condicionalis contractus confirmetur. tractu pupillus sine tutoris auctoritate non potest: adquirere autem sibi stipulando et per
Abbreviated transcription (Latin):
te. nõ obligat᷑. s nec ĩ em̃¬
do nͥ in qnͣtum locuplecior
ris ⁊ uenditoris offĩtiofũ¬
gi nõ põt s .n. si contutorẽ
hat. cuius auctoritas suffic̃.
ꝓ culdubio emñe põt. s sima¬
ia fide emptio int̾cesserit.
nulliꝰ er̃. mom̃ti iõ n ͨ usu¬
caꝑe põt. sane sisue etans¬
ipil fcũs complau̾it empc̃õm¬

Expanded text:
te non obligetur sed nec in emendo, nisi in quantum locupletior ris et venditoris officio fungi non potest: sed enim si contutorem habeat, cuius auctoritas sufficit, procul dubio emere potest. sed si mala fide emptio intercesserit, nullius erit momenti ideoque nec usucapere potest. sane si suae aetatis factus comprobaverit emp
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tici a pupilla tua te auc¬
tore aliqmͣ rem ꝑtradicõm
acceꝑit. tota adticium ꝑti¬
nebit. martellus notãt
nam quocum ad om̃s do¬
minos non põt ꝑtinere. rotu¬

Expanded text:
et Titii a pupilla tua te auctore aliquam rem per traditionem acceperit, tota ad Titium pertinebit. Marcellus notat: nam quodcumque ad omnes dominos non potest pert
Abbreviated transcription (Latin):
põt tucor staum ĩ ip̃o negotõ
non exaudiat tucoris au¬
ctoritanem is qui cum pu¬
betur. recte negotium ge
auctoritate consenciat.

Expanded text:
pso negotio non exaudiat tutoris auctoritatem is qui cum pubetur, recte negotium gerauctoritate consentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ita ẽ cũ petuliũ ẜuo le¬
gatur. ñ ⁊̃ id cõcedit᷑. utpe¬
ticionẽ hãt petinue. qmͣ se
domimꝰ sc̃psiss se ẜ uodete¬
re.petulio legato cederet.
pegͥasuis negat. id̾ nͥua ⁊

Expanded text:
quod ita est: 'Cum peculium seruo legatur, non etiam id conceditur, ut petitionem habeat pecuniae, quam se dominus scripsisset se seruo debere, peculio legato cederet? Pegasus negat: idem Nerua: et
Abbreviated transcription (Latin):
uł .l.xxiiii. tem p̾tor edc̃o suo
ꝓxinitatis noĩe tonoꝵ possõm
pollicet᷑ hiisqui desuicto mor
tudine nepotes. ꝯgn̾ati applłan¬
tur: ⁊̃ eoꝵ post quoꝵ mortẽ
concepti sunt: non ꝓpͥe s ꝑ abu¬
sionem uł nepotis pocius accedit¬

Expanded text:
um.Item praetor edicto suo proximitatis nomine bonorum possessionem pollicetur his, qui defuncto morttudine nepotes cognati appellantur etiam eorum, post quorum mortem concepti sunt, non proprie, sed per abusionem uel potius
Abbreviated transcription (Latin):
mortnum peꝑiss. ad sororem
sołam legitima ħrditas ꝑtinet.
qr c̾tum ẽẽt matrem eo tempore
decessisse: quo legitima hidi¬
dam omiserint a dire ħrditatẽ.
uł morte uł qua alia rõtie ĩ¬
pediti fuint quo mimis ad eant.
reliquis qui adiexĩt: accressit
ioꝵ portõ. et licet decesserũt
ante qͣm actresceret. ħ ius tꝰ
s ẽ instituti hrdĩs ⁊ cohrdic ss¬
stituti. huic enim unuo defer¬
tur ey sbstitucõe ħrditas. nõ
eciam si decesserit: ħrdem eius
intestati legitina ħrditas ꝑ¬
ueniat. uł non mammissori
bonoꝵ possõ ꝯpetat: mat̾ defũc¬
ti sb̾mouetur.
Iapitis diminucõe ꝑ eunt le¬
gitime ħiditates: que ex le¬
ge .xii. tabular ueniunt̾. si¬
ne uino ałiquo. siue ante qͣm
adeatur h̾rditas: eiꝰ capitis
diminncõ int̾cessit. qm̃ desi¬
nit suns ħrs. uł agnatus rec¬
te diciq̃ue aũt exlegib nouis
aut exsesenatus ꝯsułtis. ñ uti

Expanded text:
mortuum peperisset, ad sororem solam legitima hereditas pertinet, quia certum esset matrem eo tempore decessisse, quo legitima heredidam omiserint adire hereditatem uel morte uel qua alia ratione impediti fuerint, quo minus adeant, reliquis, qui adierint, adcrescit illorum portio et licet decesserint, antequam adcresceret, hoc ius ad sa est instituti heredis et coheredi substituti: huic enim uiuo defertur ex substitutione hereditas, non etiam, si decesserit, heredem eius intestati legitima hereditas perueniat uel non manumissori bonorum possessio competat, mater defuncti summouetur.Capitis ‹d›eminutione pereunt legitimae hereditates, quae ex lege duodecim tabularum ueniunt, siue uiuo aliquo siue antequam adeatur hereditas eius capitis minutio intercessit, quoniam desinit suus heres uel adgnatus recte dici: quae autem ex legibus nouis aut ex senatus consultis, non uti
Abbreviated transcription (Latin):
dato filio. extranenm ħidem
sb̾ ꝯdicõne instituit. quesitũ
est si post mortem prĩt pen¬
dente ꝯdicõne filius uxorem
duxiib. ⁊ filium ꝓc̾asset. ⁊ de¬
tesfisset. de inde condicõ institu¬
ti hrdis de fecisset. an ad hunc pꝰ¬
tumũ nepotem legitima ħrdi
tem aui sui ꝯcipitur. isq neq
legitimam hrditatem eins. tã¬
qm suus h̾rs. neq boꝵ possom̃¬
tamqͣm ꝯgnatꝰ accꝑe pot̾ q̃nia
sex .xii. tabłarum eum no¬
cat ad ħr ditatem qui morien¬
te eo de cuius bonis qr. in re¬
rum natura fũ̾it. ꝯ

Expanded text:
dato filio extraneum heredem sub condicione instituit: quaesitum est, si post mortem patris pendente condicione filius uxorem duxisset et filium procreasset et decessisset, deinde condicio instituti heredis defecisset, an ad hunc postumum nepotem legitim‹a› hertem aui sui concipitur, is neque legitimam hereditatem eius tamquam suus heres neque bonorumtamquam cognatus accipere potest, quia lex duodecim tabularum eum uocat ad hereditatem, qui moriente eo, de cuius bonis quaeritur, in rerum natura fuerit, 7
Abbreviated transcription (Latin):
squi fiuidum tetum ꝯmunẽ
hetat usũ fructũ fundi uxo¬
ri legau̾at. post mortẽ eiub
tecũ hr̃s arbitriũ cõuni diui¬
dundo petierat: blesus ait tre¬
taciũ fendisse. Si arbit᷑ re

Expanded text:
qui fundum tecum communem habebat usum fructum fundi uxor‹i› legauerat: post mortem eius tecum heres arbitrum communi diuidundo petierat. Blaesus ait Trebatium respondisse, si arbiter ce
Abbreviated transcription (Latin):
tuo maneadditẽ ꝯsultꝰ de
uolo. q̃ro c̃ manumissĩ ab
hede . cũ eo morati diu sit..
s ob gͣuiorẽ Fuitutẽ abeo
dicesserint. an aluũta hus
deteant᷑. q̃ negauit se pͥsta¬
re ũ uice suitims hus ut̃e

Expanded text:
tuo maneat.Item consultus de uolo': quaero, cum manumissi ab herede cum eo morati diu sint, sed ob grauiorem seruitutem ab eo discesserint, an alimenta his debeantur, quae negat se praestare, nisi uice seruitutis is ute
Abbreviated transcription (Latin):
tace. ñ põt inuitũ hr̃ditati
luntatẽ aꝯnouit is ꝗ põt
tas filio delata sit ex se
ierit fili̾us. diu tñ possedit
hr̃ditatem pr̃ credendur ẽ
admisisse hr̃dicatẽnt diuͦ¬

Expanded text:
state, non potest inuitum hereditati luntatem adgnouit is qui pottas filio delata sit ex senierit filius, diu tamen possedit pater hereditatem, credendus est admississe hereditatem, ut diu
Abbreviated transcription (Latin):
n s n ei qui iussit. quesis¬
se hr̃dicatẽ constat ꝙͣqmͣ
is quẽ pr̃ iussit adire ⁊ deces¬
sit. ⁊ si adierit iam mormuo
prẽ. obliq se hr̃ditati. ut Iuł
dicacem huis inquoꝵ sunt
poĩtate. ut puca sinepos ex

Expanded text:
neque ei qui iussit quaesisse hereditatem constat: quamquam is, quem pater iussit adire et decessit, si adierit iam mortuo patre, obliget se hereditati, ut Iuliditatem his in quorum sunt potestate, ut puta si nepos ex
Abbreviated transcription (Latin):
mel legatumadeum ꝑue¬
ũ legatur ẜuus. ⁊ ip̃us ser¬
ui status. ⁊ om̃ium que ꝑ¬
sonam eius accingunt. in
suspenso ẽnam silegatariꝰ
repułit ase legatum. num¬
qͣ eius suisse iidebit᷑. si ñ
repułit. ex die ad ite hr̃dica¬

Expanded text:
eum perueus legatur, et ipsius serui status et omnium, quae personam eius attingunt, in suspenso est. nam si legatarius reppulerit a se legatum, numquam eius fuisse uidebitur: si non reppulerit, ex die aditae heredita
Abbreviated transcription (Latin):
legans ẽ. derũ panphilũ testa¬
torncio donaũi stichꝰ ĩ obłi¬
gatum fu̾it. titio ⁊ menio
singulos ieruos do lego. cõ¬
stat eos ñcursuros ĩ eund̾ ser¬
uum. sicuti ñ concurunt cũ
ita legatur.ticio suum do le¬
go. meno altum suũ dole¬
go ¶Siiscui legatum fũat.
añqͣmͣ constitueret quaat¬
cone uti uell. decessĩt duobꝰ¬

Expanded text:
testator Titio donauit, stichus in obligatum fuerit: 'Titio et Maeuio singulos seruos do lego', constat eos non concursuros in eundem seruum, sicuti non concurrunt, cum ita legatur: 'Titio seruum do lego: maeuio alterum seruum do lego'.Si is cui legatum fuerat antequam constitueret, qua actione uti uellet, decessit duob
Abbreviated transcription (Latin):
ñ su̾int. estimab ᷑ implesse cõ¬
dicõm. si hĩdẽ lib̾au̾it nͨ adrẽ
ꝑtinebit. iam tũc tum testm̃
sietat. tabule int̾ciderint. an
postea. uł mortuo testatore.
¶Sinto ⁊ menio legatus fu̾it
stichꝰ qui ncii erat. detebuur
ꝑs stichi menio. nam tuius
quamuis ad legam̃ ñ admͣ¬
tatur. ꝑtẽ faciet stichũ aut
pamphilũ. utrũ hrs m̃s uol.
ticio dato. si dixit hes sestichu
uelle dare. sticho mortuo liba¬
bit᷑. cũ a semel dix̃it hr̃c. utr̃
dare uelit mutare sm̃am ñ
poterit ¶Legatũ ẽ ita. fũd̾ cor¬
nelianũ ⁊ mantipia q̃ ineo
sundo. cum moriar. mea er̃t.
hr̃s m̃s ticio daco. ancilla q̃
in eo sundo ẽẽ consueũ at mor¬
tis tp̃r cum ĩ fuga ẽẽt. enixa

Expanded text:
n fuerint, existimabitur inplesse condicionem, si heredem liberauerit, nec ad rem pertinebit, iam tunc cum testamentum fiebat tabulae interciderint an postea uel mortuo testatore.Si Titio et Maeuio legatus fuerit stichus, qui Titii erat, debebitur pars Stichi Maeuio: nam Titius, quamuis ad legatum non admittatur, partem faciet. 'Stichum aut Pamphilum, utrum heres meus uolet, Titio dato.' si dixerit heres Stichum se uelle dare, Sticho mortuo liberabitur. cum autem semel dixerit heres, utrum dare uelit, mutare sententiam non poterit.Legatum est ita: 'Fundum Cornelianum et mancipia, quae in eo fundo cum moriar mea erunt, heres meus Titio dato'. ancilla, quae in eo fundo esse consueuerat, mortis tempore cum in fuga esset,
Abbreviated transcription (Latin):
simuluementes nũconsẽ.¬
rem uendicare uult. alt̾ in
ꝑsonam ag̾e ñ põt s si con¬
senserint. rem tomnuit
hebum consentire aut̃ ł sua
sponte debent: uł iudiceĩminẽt

Expanded text:
simul uenientes, nisi consenrem uindicare uult, alter in personam agere non potest. sed si consenserint, rem communiter habebunt: consentire autem uel sua sponte debent uel iudice imminent
Abbreviated transcription (Latin):
or ne hattenꝰ filio suo ꝓfu̾it
fcm ħ̾rdiiscpti ñ ad emuͣtit ut
eum ad portõm admitt̾et tonoꝵ
u̾bis tollacõ inducat᷑ ex m̃¬
te p̾torit denegandam eẽ
respondetur multo magis
autem huic ꝯfri ñ oꝑtet.¬

Expanded text:
or, ne hactenus filio suo profuerit factum heredis scripti non adeuntis, ut eum ad portionem admitteret bonorum uerbis collatio inducatur, ex mente praetoris denegandum eam respondetur. multo magis autem huic conferri non oport
Abbreviated transcription (Latin):
refcm̃ solũ suũ ẜrdemꝰ quem¬
ad mod̾ p̃cor emantipatum tue¬
atur. si adita ñ fu̾it ħrditas
ita nec filius quim pot̾tate pa¬
tͥs remansit adicõe adhibita
in totum expellendus erit.s
deamtꝰ tam̃ in isto cãu quo utͥq
ad bona prĩs ueniunt an hui
cãf̾re debeãt. ¶Emancipatꝰ

Expanded text:
re factum solum suum heredem. sed quemadmodum praetor emancipatum tueatur, si adita non fuerit hereditas, ita nec filius qui in potestate remansit aditione adhibita in totum expellendus erit, sedeamus tamen isto casu, quo utrique ad bona patris veniunt, an ei conferre debeat emancipatus:
Abbreviated transcription (Latin):
deliberat. sñ p̾mdicio eas minis
p̃cus uend̾e. qui possit ⁊̃ ea
que nimiũ sumꝑtuosa sũt.
ueluci pm̃ta ł uen alicia. It
ea q̃ mora det̾iora fiant. uẽ¬
d̾e. quiq p̾c̃ea curaturus sit
nt es alienum ꝙ fb̃ pena .ł
ib̾ p̃ciosis pignorib debeaͦ
soluat᷑ ꝯ.

Expanded text:
at sine praeiudicio eas iustis pretiis uendere: qui possit etiam ea, quae nimium sumptuosa sint, ueluti iumenta aut uenalicia, item ea quae mora deteriora fiant, uendere, quique praeterea curaturus sit, ut aes alienum quod sub poena uel sub pretiosis pignoribus debeatur, soluatur.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾at᷑. sint aut dame quẽ
testator uniꝰ manumise¬
rat. filiin acunsles ucr̃
eidẽ dame ex ũb̾ codiciłł
abhĩdibꝰ p̃standi sun. au
ũo ad se iam uxorẽ eiꝰ¬

Expanded text:
t, sint autem Damae, quem testator uiuus manumiserat, filii naturales, utrum eidem Damae ex uerbis codicilli ab heredibus praestandi sint, an uero ad Seiam uxorem e
Abbreviated transcription (Latin):
¶cum aut̃ post mortẽ suam
roganis hr̃ditatẽ resticũe reᷤᷤ
hr̃ditarias diftrahe nõ to¬
gatur hãs sortiũ q̃ de p̃cuis
earũ redigi potũnt usure

Expanded text:
Cum autem post mortem suam rogatus hereditatem restituere res hereditarias distrahere non cogatur heres, sortium, quae de pretiis earum redigi potuerunt, usurae
Abbreviated transcription (Latin):
adire nͥ legato p̾stiuto. uͥ quid̃
potuit dici necogend̃ ẽẽ hr̃dẽ
adire. quodãmͦ contͣ uolũtatẽ
de suui qui legando hr̃disĩ
adiss ĩ ip̃is uolũtare posuit
adicom ĩ tum testatoꝵ alm̾¬
ei p̾stabiturmus. ¶ Ea q̃dotẽ
dabat pacta erat cum in arito
⁊mornua se inmat̾monio. eiꝰ¬
ꝑs mr̃iesꝰ redd̾enr n ͨ eo nomine
stipulõ a mr̃e in t̾poĩta ẽ moͦ¬
riens d̾m̃ nrẽm ⁊ maritum
suum hr̃dem fec̾at ⁊ amr̃e
to ꝑꝑte mr̃i ad iudicaũat. q̃¬
rebat᷑ an ⁊ ea pocõ ex cã fidĩ¬
cõnussi ͥ pr̃anda sit. qmͣ non
ẽẽ restituendam puto. qr ñ
ex pacto eam habunt.
sextam ꝑtẽ restitũe rogatus
restituit ñ transeunt extre¬
belliauo accõnes qm̃ ñ fuit de¬

Expanded text:
adire nisi legato praestito. ubi quidem potuit dici nec cogendum esse heredem adire quodammodo contra uoluntatem defuncti, qui legando heredi, si non adisset, in ipsius uoluntate posuit aditionem: sed cum testator alteei praestamus. Ea quae dotem dabat pacta erat cum marito, ut mortua se in matrimonio eo nomine stipulatio a matre interposita est: moriens deinde matrem et maritum suum heredem fecerat et a matre pro parte matri adiudicauerat: quaerebatur, an et ea portio ex causa fideicommissi praestanda sit. quam non esse restituendam puto, quia nex pacto eam habuit. sextam partem restituere rogatus restituit: non transeunt ex Trebellian‹o› actiones, quoniam non fuit de
Abbreviated transcription (Latin):
nore ^ debitorẽ instiruit eumq
rogauit restinĩe hr̃ditatẽ filie
sue .i. testatoris cũ nollet adire
ut suspectam coactus iussu p̃tors
adiit ⁊ reslinut cũ emptorẽ pig¬
noris ũ ĩ uenit᷑ desideralat rem᷑¬

Expanded text:
orem heredem instituit eumque rogauit restituere hereditatem filiae suae, id est testatoris: cum nollet adire ut suspectam, coactus iussu praetoris adit et restituit: cum emptorem pignoris non inueniret, desiderabat permi
Abbreviated transcription (Latin):
currentẽ .n. penuã t̃opẽsari
placuit/ hr̃ditatẽ post mortẽ
suam exceptis reddutib resti¬
tũ e ro gatus ancillaꝵ ꝑtus ñ
recinebit. n ͨ feous petudum
qui sũ missi gregem rennẽt
¶añ diẽ sidĩ cõmissi cedentem
frustus ⁊ usure quas debuo¬
res hrditarũ cum postea di¬

Expanded text:
currentem enim pecuniam conpensari placuit. Hereditatem post mortem suam exceptis reditibus restituere rogatus ancillarum partus non retinebit nec fetus pecorum, qui summissi gregem retinent. Ante diem fideicommissi cedentem fructus et usurae, quas debitores hereditarii cum postea
Abbreviated transcription (Latin):
meis si tui uoles extora cogna
cognatos ⁊acułratã eligendi
datam ex cet̾is a̾ cogu sras si
sr̃eẽnt non rte młrem e¬
lecturã pp̃ gͣdus fidĩ cõmissi
p̃sc̃ptos desiciente uͭ gͣdu ne¬
potum excognatis c¬

Expanded text:
meis si cui uoles ex tota cognacognatos facultatem eligendi datam: ex ceteris autem cognatis, si sent, non recte mulierem electuram propter gradus fideicommissi praescriptos: deficiente uero gradu nepotum ex cognatis
Abbreviated transcription (Latin):
ũb̃. sempiui hr̃de te ñ sc̃psisse
dare uolo tm̃ quantũ ꝓuncia
hr̃ditaas competeret uidĩ qͥdẽ
mag̾ quantitatẽ qmͣ portõu
hr̃ditats relictam. s si acapi¬

Expanded text:
 heredem te non scripsi dari uolo tantum, quantum pro uncia hereditatis competeret' uideri quidem magis quantitatem, quam portionem hereditatis relictam, sed sic accipi
Abbreviated transcription (Latin):
tus ñ ẽ ⁊ sũre quis erraũit. ut
puta siuult lancẽ reluq̃re.
uestẽ leget. neutrũ debebit᷑.¬
ħ sine ĩe sc̃pserit. sũ sctẽdum
dictaũit s si ñ ĩ corpore errau̾it
s ĩ ꝑte. puta si cũ dictass ex
defendi ait. ex semisse hedem
fore. qiͣ plus nũcupacũ sit mi

Expanded text:
t si in re quis errauerit, ut puta dum uult lancem relinquere, uestem leget, neutrum debebit hoc, siue ipse scripsit siue scribendum dictauerit. Sed si non in corpore errauit, sed in parte, puta si, cum dictasset ex defendi ait ex semisse heredem fore, quasi plus nuncupatum sit, mi
Abbreviated transcription (Latin):
tat ⁊ ĩ eoqui cõtc̃om destinãs
ĩ set̾e. ñ addidit. nam ⁊ hũc
pnĩstituto putat. s sicõdco¬
nt̃ addid̾it dum nołet. ea de

Expanded text:
tat et in eo, qui condicionem destinans inserere non addidit: nam et hunc pro non instituto putat: sed si condicionem addidit dum nollet, de
Abbreviated transcription (Latin):
non acceꝑit. simplicit᷑
autem õmiserit cͥãu
testamenti dum uult
p̾stitutum ei qui sb̾fti¬
lotus nõ ẽ ecc̃o. plane
indigand̾ ẽ cͥꝯ uentan
uoliuitatẽ de functi. ⁊ iõ
si li quide constiterit ĩ

Expanded text:
non accepit, simpliciter autem omisit causam testamenti, dum uult praestitum ei qui substilocus non sit edicto? plane indignandum est circumuentam uoluntatem defuncti: et ideo si liquido constiterit in
Abbreviated transcription (Latin):
dicatem. ⁊ rͦcedicetur.
uͥcium quis dum uult
p̾sticutũ ei qui se re¬
pudiante uencurus
ẽ: ñ repudiaturus nisi
si obũtenda iudici a
id fecit. ibi dicẽd̾ ẽ
.adũsus possorem cõ¬
petere accõ i. sic tñ
ut ubi quidẽ petiũa
acceptam repudiauit.
dicemus eũ qui omisit

Expanded text:
ditatem.Et recte dicetur, ubicumque quis, dum uult praestitum ei, qui se repudiante uenturus est, non repudiaturus, nisi si ob euertenda iudicia id fecit, ibi dicendum est aduersus possessorem competere actionem, sic tamen, ut, ubi quidem pecunia accepta repudiauit, ibi dicamus eum qui omisit
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris. uirnũmos ĩuestiariũ ꝯꝑ¬
dederit. quo ꝑacto deiñ ĩtͣ
annũ diuortiũ ĩ t̾tesserat.
placuit labeoni. treb̃. qͣlia
uestuũta post diuorciũ eẽnt.¬

Expanded text:
uxoris uir nummos in uestiarium dederat, quo parato deinde intra annum diuortium intercesserat. placuit Labeoni Trebatio, qualia uestimenta post diuortium essent
Abbreviated transcription (Latin):
ncã suscessionẽ. dons iu¬
dicõ uxorisue obligeͦ cõ¬
sulendũ ẽ młrem torã tes¬
tib int̃rogari. utrũ uelit᷑
comint̃e an ad quir̃e ħe¬
dicarẽ. ⁊ suepudiare se dix¬
erit. facile mariniussu re¬
pudiab it. ꝙ si h̾editateᷤ
agnosc̾e malu̾it. reddendꝰ
ẽ amarito᷑ reddat᷑ nͭa ma¬
riti sollicitudĩ ꝯsule ᷤ ⁊
uxoris desiderio parebi.¬

Expanded text:
nitam successionem dotis iudicio uxori suae obligetur, consulendum est mulierem coram testibus interrogari, utrum uel‹it› omittere an adquirere hereditatem. et si repudiare se dixerit, facile mariti iussu repudiabit. quod si hereditatem agnoscere maluerit, reddendus  marito retradatur. Ita et mariti sollicitudini consuletur et uxoris desiderio parebit
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ ere alieno deducto fac̾e
post solutũ mr̃ioniũ agit.
cau̾e d marito. qͥ ediũ no¬
amarito. si qͦcaũ nicia tͥ
nupta. ẽẽ deserit. docem
dabis ac gn̾ali ꝯmemorõe
⁊ ab hostib capta ꝓacõ¬
muite ͦ stipuloꝰ ac .n. ꝯuẽ

Expanded text:
omni aere alieno deducto facerepost solutum matrimonium agit, cauere debet marito, qui aedium noa marito: 'si quo casu Titia tibi nupta esse desierit, dotem dabis?' hac generali commemoratione et ab hostibus capta ea commit
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃. ł. Commodissune is
qui noudum nacus ẽ. hr̃s
ita instituit᷑. si uiuo me sũ
mortuo nacus sic. heres esto
aũ ⁊̃ pure neutrius tp̃eis
hĩta mencõne. s  altuter
catus omissus fũit. eo tãu
quo omissus sit nacus. rum¬
pit testm̃ quia hic filius nͨ
sb condone quidẽ scͥpcus he¬

Expanded text:
e is qui nondum natus est ita heres instituitur: 'siue uiuo me siue mortuo natus fuerit, heres esto', aut etiam pure neutrius temporis habita mentione. si alteruter casus omissus fuerit, eo casu qui omissus sit natus rumpit testamentum, quia hic filius nec sub condicione quidem scriptus he
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃to iusserit eñ peculio
legato. an ꝙ dño dederit.
ĩputãd̾. ⁊ ait lateo ce
petulio decede plane si
nõ dũ dederat. s don ͨ to¬
tũ trader ꝓdeposito apud
eñ fu̾it. id ĩ petulio ẽẽ pła¬
cuit¶It si ẜno petu lrũsit
legatũ.⁊ a debitore eiꝰ pe¬
culiari hr̃s uetitꝰ sit pet̾e:

Expanded text:
ulio legato, an quod domino dederit imputandum. et ait Labeo de peculio decedere. plane si nondum dederat, sed, donec totum traderet, pro deposito apud eum fuerit, id in peculio esse placuit. Item si servo peculium sit legatum et a debitore eius peculiari h
Abbreviated transcription (Latin):
cũ filiꝰ de suncti mutu am
pet. aflauia dyonisia ac¬
ceꝑit. ⁊ locatis edib ꝓ
ꝑte sua pensiones sͥ de¬
bitas credicrici delega¬
tisse uideat᷑. ut filul suie
fidĩ ꝯ. nõie teneant᷑ sũ¬
ẜ ea q̃ ppoñentur extitit¬
hr̃dib institutit. ita ta¬
uit. ate uxor kñia peto.
ne quid post mortem
tuam frĩb tius relin¬
quas. hẽs fisios sororũ
tuarũ quib relnquat.
Scis uniũ frẽm tuu film̃¬

Expanded text:
cum filius defuncti mutuam pecuniam a Flauia Dionysia acceperit et locatis aedibus pro parte sua pensiones sibi debitas creditrici delegatisse uideatur, ut filiis suis fideicommissi nomine teneatue proponerentur non exstitisheredibus institutis ita cauit: 'a te, uxor carissima, peto, ne quid post mortem tuam fratribus tuis relinquas: habes filios sororum tuarum, quibus relinquas. scis unum fratrem tuum fil
Abbreviated transcription (Latin):
ñ compelli. s n ͨ ip̃m lega¬
tariũ legatũ petere. posse.¬
¶Insulã lib̾tis utrius sexꝰ
ẜlegauit. ita ut ex reddi¬
⁊tu eiꝰ. mas culi duplũ. te¬
q mine simplũ ꝑcipiant. eã
alienari uetuit. excõsẽsu
Tom̃iũ ab h̾e de uenundaca

Expanded text:
n compelli: sed nec ipsum legatarium legatum petere posse.Insulam libertis utriusque sexus legauit ita, ut ex reditu eius masculi duplum, feminae simplum percipiant, eamque alienari uetuit: ex consensu omnium ab herede uenumdata
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ ea m̃ce uendicõm cõsẽ¬
serunt ut siłr ex p̾cio ma¬
res quidẽ duplũ. femine
ũo simplum ꝯsequant᷑.
¶insticuto filio hr̃ede ⁊ ex
eo nepotib emancipanis:
tectator ita cauio. Uolo¬

Expanded text:
 ea mente venditioni consenserunt, ut similiter ex pretio mares quidem duplum, feminae autem simplum consequantur. Instituto filio herede et ex eo nepotibus emancipatis testator ita cavit:
Abbreviated transcription (Latin):
his detraxenit ⁊ tab ulam
omp̃. exori quis legauit
hus u̾b̃ mũd̾ mulie beem
quid uiuꝰ dedi douaui eiꝰ
cã comꝑaui. confeciid õe
dari uõio q̃situm ẽ anca¬
ruca dormitoria cum mu¬
sit. ei debeatur. E̾ si erͦ
quesut an ex eadẽ clau¬
sula. uestis qmͣ ancilł ł
lecticarus eiusdẽ uxoris
omp̃. Sistatuam lega¬
uit. ⁊ postea ex alia st atua¬
aliud brachiũ ei ad ietit.
om̃iodo stacua alegata¬
rio uenditari potest
cen. Sp̃ẽs auri ⁊ argẽti
seie legauit ⁊ abea petiit
inħ u̾bã. ate seia peto. ut
quidquid t̾ sp̃ałi in auto¬
⁊ argento legaui. id cum
morieris reddas resticuas
illi uernis meis quarũ rõ
ułus f. dum iiues tͥ sufficies.
quesitum ẽ an usus ẜ au
ri ⁊ ar genti soli legatarie
defeacur R. ẜ. u̾ba que¬

Expanded text:
tabulae orum. Uxori quis legauit his uerbis: 'mundum muliebrem quid uiuus dedi donaui eius causa comparaui confeci, id omne dari uolo': quaesitum est, an carrucha dormitoria cum musit, ei debeatur. respondit,quaesiit, an ex eadem clausula uestis, quam ancillis uel lecticariis eiusdem uxoris m Si statuam legavero et postea ex alia statua bracchium ei adiecero, omnimodo statua a legatario vindicari potestargenti Seiae legauit et ab ea petit in haec uerba: 'a te, Seia, peto, ut quidquid tibi specialiter in auro argento legaui, id cum morieris reddas restituas illi et illi uernis meis: quarum rerum usus fructus dum uiues tibi sufficiet': quaesitum est, an usus fructus auri et argenti solus legatariae debea
Abbreviated transcription (Latin):
uerat. ut ornam̃ta ĩusũ
uxoris sue em̾es eidẽ uxo¬
rs. ut assolz legauit q̃ ĩ esꝰ
cã ꝑaca erunt tudem̃ post
mortẽ mandatoris. ignorãs
eũ decessisse emisti.nõ de¬

Expanded text:
uerat, ut ornamenta in usum uxoris suae emeres, eidem uxori uti adsolet legauit quae eius causa parata erunt: tu deinde post mortem mandatoris ignorans eum decessisse emisti. non de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ imputetur ei. potuit . n. sol¬
uerei nͨ honerare se usuris.
siuͦ ñ soluit. usuras cogẽdus
ẽ agnosc̾e quas a se exig̾e
debuit¶sic̃ aut̃ solu̾e mutor

Expanded text:
 imputetur: potuit enim soluere nec onerare se usuris: si uero non soluit, usuras cogendus est agnoscere, quas a se exigere debuit.Sicut autem soluere tutor
Abbreviated transcription (Latin):
fiiss erogaturꝰ ¶cũ tutor ñ
reb dũ taxat. s ⁊̃ morib
des p̃ceptorib ñ quas mi¬
nimas pot̾it s ꝓ facłtate
pẽimonii ꝓ dignitate na¬
taliũ ꝯftĩtuet᷑. aluũta ser
bit. solẽpnia mũa penu¬
b cognatis mitet. set ñ
dabit dotẽ sorori alio pr̃e
nate. ⁊̃ sialr̾ ea nub̾e non
potuit. nã ⁊ si honeste. ex li¬
b̾alitate tñ fit que ẜuanda
arbitrio pupilhi essitutor
petuniã pupillarẽ c̃d̾e nõ pon̾i

Expanded text:
erogaturus.Cum tutor non rebus dumtaxat, sed etiam moribus des praeceptoribus, non quas minimas poterit, sed pro facultate patrimonii, pro dignitate natalium constituet, alimenta serubit, sollemnia munera parentibus cognatisque mittet. sed non dabit dotem sorori alio patre natae, etiamsi aliter ea nubere non potuit: nam etsi honeste, ex liberalitate tamen fit, quae seruanda arbitrio pupilli est.Si tutor pecuniam pupillarem credere non potui
Abbreviated transcription (Latin):
fric̃. debuit enĩ cõfestim offõ
suo fungi. ꝙ sicõtutores ex¬
debuit .n. ꝑtib suis fũgi.
non quid̾ p̃cipiti festinacoe.
s net moratoria tunctacõne.¬
¶cõpetit a adũsus tatores iu

Expanded text:
it: debuit enim confestim officio suo fungi. quid si contutores exdebuit enim partibus suis fungi non quidem praecipiti festinatione, sed nec moratoria cunctatione.Compe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si ĩ diẽ debitor fu̾it iste tutoꝵ
quibdã m ͦ ñ uenire ĩ tutele
indiciũ. simͦ is dies post tutelã
finitã sr̃uenit. ꝙ si dies ad hͦ
durãte tutela uen̾it. purãt

Expanded text:
 si in diem debitor fuit iste tutor, quibusdam uidetur non uenire in tutelae iudicium, si modo is dies post tutelam finitam superuenit: quod si dies adhuc durante tutela uenit, putant
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ costat qui deduca ĩ pensa
suꝑerunt. ꝙ seuol et amiri¬
ti et ad mulieris irpensas re¬
fert. nam ⁊ similier pridi¬
e uindemias docpederit. et¬
mox sublatis amaitouinde¬
miis. diuertit. noi putat eĩ
undecim dumtant mensi¬
ance qm porcione fruciuum
fiant. deducende sint igitur
⁊ simaritus aliqud in pend¬

Expanded text:
esse constat, qui deducta inpensa supererunt: quod Scaeuola et ad mariti et ad mulieris inpensas refert. nam si mulier pridie uindemias doti dedit, mox sublatis a marito uindemiis diuortit, non putat ei undecim dumtaxat mensantequam portiones fructuum fiant, deducendae sunt: igitur, si et maritus aliquid inpend
Abbreviated transcription (Latin):
legauit menio. ei̾ sidĩ comisit.
ut ex redditu fundi p̾staret
pamphile ⁊ sticho annuos
centenos nummos quo ad
iueret qͣro an mortuome¬
nio. hr̃s almm̃ta deteat. sx nͥ ꝑ¬

Expanded text:
legavit Maevio eiusque fidei commisit, ut ex reditu fundi praestaret Pamphilae et Sticho annuos centenos nummos quoad vivent: quaero, an mortuo Maevio heres alimenta debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatẽ pamphilo suo ded̾.
eidẽ citarioꝵ nomine lega¬
uit quin os aureos ⁊ uestiarii¬
noĩe ĩ siglõs annos qͥnqua¬
genos. sicũ filio eius morare ᷤ
quero filio desuncto an almm̃i¬

Expanded text:
libertatem Pamphilo servo dedit: eidem cibariorum nomine legavit quinos aureos et vestiarii in singulos annos quinquagenos, si cum filio eius moretur: quaero, filio defuncto an alimen
Abbreviated transcription (Latin):
uẽditare potuit suũ eẽ
S siqua diatributio eiꝰ
legatũ.¶Si fcm̃ aur̃ le¬
gatũ ẽ. oñe ad eum
ꝑtineat tui legatũ ẽ.
ex quo auro aliquid ẽ
efftm. sũ id sue suie al¬
ueluti uasa aurea. em¬
blemata. Tigñ. anr̃ mu¬
liebre ⁊t̃. que hus rebꝰ
sũt siłia s sũ fectũ legã¬

Expanded text:
uindicare potuit suum esse. sed si qua distributio eius legatum. si factum aurum legatum est, omne ad eum pertinet cui legatum est ex quo auro aliquid est effectum, siue id suae siue alueluti uasa aurea emblemata signa aurum muliebre et cetera, quae his rebus sunt similia. sed si infectum lega
Abbreviated transcription (Latin):
legasse. ꝙ euis aliqua
forma ẽ exp̾ssum. ue¬
luti que filipi sũt. Itq
nũmismata ⁊ silia sargen¬
to legaco. nõ puto uentris

Expanded text:
legasse, quod eius aliqua forma est expressum, ueluti quae filippi sunt itemque nomismata et similia.Argento legato non puto uentris
Abbreviated transcription (Latin):
sum sit: ñ cõtinetur Tui
tum Ecm̃ id uideri. quo
ꝯmode uti possumus.
argẽtũ ã fractũ. ł colui¬
sũ. ñ ĩ cidere ĩ eam diffi¬
nicõm. set iifecto con¬
tiu̾i. ¶cũi legatũ ẽ aur̃

Expanded text:
sum sit, non continetur: Seruius tum factum id uideri, quo commode uti possumus, argentum autem fractum et collisum non incidere in eam definitionem, sed infecto contineri.Cui legat
Abbreviated transcription (Latin):
ita legauit. quis quis mͥ
hr̃s er̃. oĩb lib̾tis meis
quos hoc test̃o manumis¬
si. ⁊ quos añ hũi. quos ut
manumttantur petu. ali¬
m̃toꝵ noĩe ĩm̃ses singłos
t̾tam petuniãdats q̃sitũ
ẽ an dame ⁊ pamphilo
cerent eo animo cͥta se pr̃o¬
ut is quor legatũ dare uel¬
¶ Danne ⁊ pamphilo tͦs
testõ manumiserat. fũd̾
ut pamphila manumit
erat pamphili. Idẽ pã¬
philus post diem legati
sui cedentẽ. testõ hrͣdem
ĩstituit meuia. eius fidĩꝯmi¬
sit. ut hr̃ditatẽ suam .i.
fundi supͣsc̾pti ꝑ tẽ dimi¬

Expanded text:
ita legauit: 'quisquis mihi heres erit, omnibus libertis meis, quos hoc testamento manumis‹i› et quos ante habui quosque ut manumittantur petii, alimentorum nomine in menses singulos certam pecuniam dato'. quaesitum est, an Damae et Pamphilo cerent eo animo circa se patrout his quoque legatum dari uelr. Damae et Pamphilo, quos testamento ma numiserat, fundum ut Pamphilam manumiterat Pamphili: idem Pamphilus post diem legati sui cedentem testamento heredem instituit Maevium eiusque fidei commissit, ut hereditatem suam, id est fundi supra scripti parte
Abbreviated transcription (Latin):
tum detur. quo¬
lu̾m loco petet᷑ dari d. sic̃
ex snipulatu aut nomiue
fundo. si minitõ anni quo co¬
lere delerem. mora fec̃it l
postea paciatur. quia cultu¬
ra sini exclusus. tñ totus an¬
ni nomme mͥ tenebit᷑. quẽ¬
ad̾m sidiusrnas oꝑas fchi s¬
dare dampnanus. nõ amanes

Expanded text:
 detur: quocumque loco petetur dari debet, sicuti ex stipulatu aut nomine fundo si initio anni, quo colere deberem, moram fecerit, licet postea patiatur, quia cultura sim exclusus, tamen totius anni nomine mihi tenebitur: quemadmodum si diurnas operas Stichi dare d
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ. sb̾stitutꝰ eiꝰ utr̃ ex iicia
legata pr̃et. anuͦ ex semis¬
se. ⁊ uerius ẽ exsemisse. s
exuncia om̃ib ex reliquis.
lib̾is ⁊ ꝑentib. ccͣ quo si ex
dodrande ĩ stitutus ꝯmisso
edc̃o semissem acceꝑit

Expanded text:
stitutus eius utrum ex uncia legata praestat an uero ex semisse? et uerius est ex semisse sed ex uncia omnibus ex reliquis liberis et parentibus. Contra quoque si ex dodrante institutus commisso edicto semissem acceperit