comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
morbos ueꝵ ad temꝑales qͦ hoc
edictũ ꝑtinere.¶ Trebatius ait
Impetiginosũ morbosum ñ cẽ si
co m̃bro ubi inpetigo eẽt eq̃ e̾te
utat᷑ ⁊ m̃ udetur u̾a trebatiĩ sña.¬

Expanded text:
morbos, uerum ad temporarios quoque hoc edictum pertinere.Trebatius ait impetiginosum morbosum non esse, si eo membro, ubi impetigo esset, aeque recte utatur: et mihi uidetur uera Trebatii sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
¶D no rei locatõis insolid̃ ẽẽ pꝰsunt.¬
Si lege operas locandi ꝯp̃hensũ ẽ
ut si ad diem effectũ ñ ẽẽt relocare id
liceret ñ aliaᷤ prior ꝯductor ex lo¬
cato tenebit᷑ ꝙͣ si cad lege locatũ
ẽet. nec añ relocari id pot̃ qͣm dies
efficiendi p̃tisset: Qui imple¬
to tp̃r ꝯductõis remansit ĩ cõduc¬
cõe nõ solũ reconduxisse uidebitur
s ⁊̃ pignora uidũt᷑ durare obliga
nouus o sensus erit nͣeͣcuis. Ead̾
cã erit ⁊ si reiꝰ publice p̃dia locata
utrius q ꝑtis coloñ reconluxisse
uid̾i .ĩ. accipiend̾ ẽ ut ĩ ip̃o auno
qͦ tacũunt uident᷑ eand̾ locatõẽ
renouasse ñ etiã in sequẽtib ãuis
⁊ si lustrum forte abuutio fũat
cõduccõi p̾stitum. S ⁊ si scclo quo¬
q anno pꝰfinitũ lustrũ nichu fu̾¬
it ccͣriũ actũ eandẽ uid̾i locatõe
ĩ illo anno ꝑmansisse. hoc enĩ ip
uandũ ẽ. Inuͦbauis aũ p̾tiis alioa
iure utinur ut ꝓut quisq mta¬

Expanded text:
Duo rei locationis in solidum esse possunt.Si lege operis locandi comprehensum esset, ut, si ad diem effectum non esset, relocare id liceret, non alias prior conductor ex locato tenebitur, quam si eadem lege relocatum esset: nec ante relocari id potest, quam dies efficiendi praeterisse‹t›.Qui impleto tempore conductionis remansit in conductione, non solum reconduxisse uidebitur, sed etiam pignora uidentur duranouus consensus erit necessarius. eadem causa erit et si rei publicae praedia locata utriusque partis colonum reconduxisse uideri, ita accipiendum est, ut in ipso anno, quo tacuerunt, uideantur eandem locationem renouasse, non etiam in sequentibus annis, etsi lustrum forte ab initio fuerat conductioni praestitu tum. sed et si secundo quoque anno post finitum lustrum nihil fuerit contrarium actum, eandem uideri locationem in illo anno permansisse: hoc enim ipsuandum est. in urbanis autem praediis alio iure utimur, ut, prout quisque habita
Abbreviated transcription (Latin):
se filium iõ alere ut ⁊ ip̃m aũ
tutores eius ꝯuẽnret. Pone per¬
egre pr̃em eius obisse ⁊ matrem
dum inpr̃iam reu̾tit᷑ tam fili
sĩ qͣmfiliam enis exhĩbrisse.I
si pũs antoninus constituit.I
gitur in re fta fatisus putabo
auiam ł hr̃des eius audiendoᷤ si
reputare ueliit almĩta maxi¬
me si etiam inrato eminpensa¬
rum ca retmisse auiam appare¬
bit. Illud nequaqͣm admuten¬
dum puto ut de utroq pr̃imo¬
nio errogata nid̾eantur. Sceb̾.¬

Expanded text:
se filium ideo alere, ut aut ipsum aut tutores eius conueniret? pone peregre patrem eius obisse et matrem, dum in patriam reuertitur, tam filium quam familiam eius exhibuisse: in uus Pius Antoninus constituit. igitur in re facti facilius putabo auiam uel heredes eius audiendos, si reputare uelint ali menta, maxime si etiam in ratione impensarum ea rettulisse auiam apparebit. illud nequaquam admittendum puto, ut de utroque patrimonio erogata uideantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tium siliginis que inpisblicum
empta erat curatori affuctum cẽ
qͣq accõe curator cum subcura¬
tore exꝑiri possit. ⁊ conseqm id
ut ei salum ẽẽ quod causa eius
dãpnum cepiss. Ualiauus seu̾.
rescripsit adñsus c̃otutorem ne
ioto uł amico masidant pec¬
tuniam acciꝑe miituam tui
ltc̾as creclitor secutus contraxit
o trrdit ori us fideiussori .s. ad
exemplum m̃stitorie accõis.
Int negõa semppnii que gerebat¬

Expanded text:
tium siliginis, quae in publicum empta erat, curatori adflictum esse: quaque actione curator cum subcuratore experiri possit et consequi id, ut ei saluum esset, quod causa eius damnum cepisset. Ualerius Seuerus respondit aduersus contutorem negto uel amico mandauit pecuniam accipere mutuam: cuius litteras creditor secutus contraxit o creditori uel fideiussori, scilicet ad exemplum institoriae actionis. Inter negotia Sempronii
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum ꝑiculum inopis defuncti
uno exactorib ob ea que solus gessit
quesita ẽ ꝑtĩnere. ¶d̾. ł.ii.¬
x duob trib uno quid̃ sue etatis a¬
lio uero minore annis cum hr̃ent
cominumia p̃clia rustica maior fr̃
insaltu omunihñti habitatões pr̃¬
uai ampla elificia editauerat. Cũ¬
q eundem saltum cum fc̃e uiui¬
deret sumptus sibi qͣi re meliore
ab eo fc̃a desiderabat fr̃e minoce
iam legĩtime etatis coustituco.
urg ente s uoluptatis cã fcõs
eum de quo querit᷑ accõem ñ hr̃e.
Titium sipictatis respͨtu sororis alñ¬
iquis mandato ticii nẽgõa sei ges¬
sit ticio mandati tenebitur lisq
estim ari deb qͣnti sei ⁊ ticiiit est.
Ticii autem iut̃ ẽ qñtum is seio pr̃are
deb cui uł mandati uł negõꝵ gõꝵ¬
nomine obligatus ẽ. ticio autem
accõ ꝯpetit c̃ eo tui mandauit auie¬
na negotia gerenda ⁊ ante qͣm ip̃e
quicqͣm dño pr̃et. quia id ei ab ẽe ui¬
rem ded̾it isq tutelani int̾im am̃¬

Expanded text:
bonorum, periculum inopis defuncti uno ex actoribus ob ea quae solus gessit quaesita est pertinere. 26 Ix duobus fratribus uno quidem suae aetatis, alio uero minore annis, cum haberent communia praedia rustica, maior frater in saltu communi habenti habitationes paternas ampla aedificia aedificauerat: cumque eundem saltum cum fratre diuideret, sumptus sibi quasi re meliore ab eo facta desiderabat fratre minore iam legitimae aetatis constituto.urguente, sed uoluptatis causa factos eum de quo quaeritur actionem non habere. Titium , si pietatis respectu sororis aluquis mandatu Titii negotia Seii gessit, Titio mandati tenetur lisque aestimari debet, quanto Seii et Titii interest: Titii autem interest quantum is Seio praestare debet, cui uel mandati uel negotioTitio autem actio competit cum eo, cui mandauit aliena negotia gerenda, et antequam ipse quicquam domino praestet, quia id ei abesse uirem dederit isque tutelam interim ad
Abbreviated transcription (Latin):
petẽtur nec iure fidei ꝯinissi cume
nolãntas finẽ errogationis fec̾it.
titõris hr̃s impubes filius ob ea q
tutor eiuis urreb pupille prne ges¬
sit ñ tenetur s tutor ꝓꝑrio nouũe
qͣmmr̃ fnii negõa scãm patris uo¬
luntatẽ pictatis fidutia gerat
tũ uis actoris periculosuo liciũ
cã constituendi ñ hẽbit quiã nec
ip̃a filiĩ nomine recte agit aut
res bonorum euis alienat uł debi¬
torem in ꝑuyis accipiendo pecu¬
iam lib̾ãt. ¶Uno de fendente.
causam ꝯnuinis aque sña p̃dio
datur. s qui sumptus netͣcos ac

Expanded text:
petetur ‹nec› iure fideicommissi, cum uoluntas finem erogationis fecerit. Tutoris heres impubes filius ob ea, quae tutor eius in rebus pupillae paternae gessit, non tenetur, sed tutor proprio nomine r filii negotia secundum patris uoluntatem pietatis fiducia gerat, tamen ius actoris periculo suo litium causa constituendi non habebit, quia nec ipsa filii nomine recte agit aut res bonorum eius alienat uel debitorem impuberis accipiendo pecuniam liberat. Uno defendente causam communis aquae sententia praedio datur: sed qui sumptus necessarios
Abbreviated transcription (Latin):
bat pignora uł hẏpotetas susce¬
pit et utrãq pecuiã creaitori sol¬
uit existimans indẽpnati sue cõ¬
fusis p̃ans consuli p̾se obcas uẽs
uilicio mandati frustra ꝯuenie¬
tur ⁊ ip̃e debitorem frustra ꝯue
erit inqualite tuipam estimari
tuendum iuclitio ꝙ de pign̾e dato
retdit᷑ eum udeat᷑ uislm uen¬
aliddisse ñ tenebitur. Ignorante
uirgine inr̃ asponso filie res dona¬
tas suscepit qr mandati uł depo¬
siti cessat accio negõꝵ gõꝵ agrtur.¬

Expanded text:
bat, pignora uel hypothecas suscepit et utramque pecuniam creditori soluit, existimans indemnitati suae confusis praediis consuli posse. ob eas res iudicio mandati frustra conuenietur et ipse debitorem frustra conuenerit: in qua lite culpam aestimari tuendum iudicio, quod de pignore dato redditur, cum uideatur ius suum uendidisse, non tenebitur. Ignorante uirgine mater a sponso filiae res donatas suscepit: quia mandati uel depositi cessat actio, negotioru
Abbreviated transcription (Latin):
intelligend̾ ẽ ut ⁊ dolus p̾titis inꝰ
pericõe heditatis ducetur. S ⁊cul¬
ꝑa. ⁊ idõ ab eo quiab alio ñ exeg̃
ł asemetĩpo si tp̃r cẽt lib̾atus peti he¬
ditatẽ posse. hoc utiq si exige re
potu̾it. ¶: Ꝙ aũ ait senat᷑ cosqͥ
bona inuasissent. Loquit᷑ de p̃¬
donib .l. de his qui c̃ scirent ad se
ñ ꝑtin̾e h̾editatẽ inuasunt bo¬
na. scił c̃ nullã cãm hr̃et possidẽdi.
s ⁊ fructus ñ quos ꝑceꝑint ĩqũit.
s quos ꝑciꝑe debu̾unt eos pr̃aturoͤ.¬

Expanded text:
intellegendum est, ut et dolus praeteritus in petitionem hereditatis deduceretur: sed et culpa. et ideo ab eo qui ab alio non exegit uel a semet ipso, si tempore esset liberatus, peti heditatem posse: hoc utique si exigere potuit. Quod autem ait senatus "eos qui bona invasissent", loquitur de praedonibus, id est de his qui, cum scirent ad se non pertinere hereditatem, invaserunt bona, scilicet cum nullam causam haberent possidendi. Sed et fructus non quos perceperunt, inquit, sed quos percipere debuerun
Abbreviated transcription (Latin):
quod durat᷑. ⁊ puto scquendã seq̃.¬
tem clausulam senatꝰ ꝯsulti. słhec
sit ambigua. ut ita demũ ꝯputet
si factus sit locupletior ꝓ inde siñ
solum p̃tium s ⁊̃ pena tardius p̃¬
tio soluto ꝑuenit: pot̾it dici quia
locupletior intotũ fc̃s ẽ deb̾e ueni¬
re licet dep̃tio solũmͦ senat᷑ sit lo¬

Expanded text:
quod durat. et puto sequentem clausulam senatus consulti, etsi haec sit ambigua, ut ita demum compet‹a›t, si factus sit locupletior.Proinde si non solum pretium, sed etiam poena tardius pretio soluto peruenerit, poterit dici, quia locupletior in totum factus est, debere uenire, licet de pretio solummodo senatus sit lo
Abbreviated transcription (Latin):
naudos qͣi possid̾ent m̃ito. Nam
is qui dolo fec̃ quo miuus p̾sid̾et:
ut possessor ꝯdempnatur accipĩes.
aũ ab alio res possideatur sũ in
totũ ñ extet. locum hẽbit hec clau¬
sula. Uñ si sit aliꝰpossõr abutͦ q
heditas peti pot̃. ⁊ si ꝑ multos am¬
błau̾it possõ om̃s tenentur utrũ

Expanded text:
nandos quasi possiderent': merito: nam is qui dolo fecit quo minus possideret, ut possessor condemnatur. accipies, re. siue autem ab alio res possideatur siue in totum non extet, locum habebit haec clausula. unde si sit alius possessor, ab utroque hereditas peti possit: et si per multos ambulauerit possessio, omnes tenebunt
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tam ad u̾sus eum quidolo fecit qͦ
nuntis possideat: quã adu̾sus pͤossi¬
dentẽ i nlitẽ uiratur. ¶ Cõsulu¬
It senatus bone ficłi possõrib ne
itorũ dampno afficiãt᷑. s in id
dum taxat tencantur: inquolo
dil apidau̾uit sꝑdid̾int dum re
sua se abuti putant ñ pr̃abunt.
nec si donau̾int iocupletiores fc̃i
uidebuntur qͣmuis ad remuu̾atõnẽ
sibi aliq̃m nat᷑ałr obligau̾int. Ola¬
eatenus locupletiores fc̃os qͣtemis

Expanded text:
m aduersus eum qui dolo fecit quo minus possideat quam aduersus possidentem in litem iuratur.Consuluit senatus bonae fidei possessoribus, ne in totum damno adfici‹a›ntur, sed in id dumtaxat teneantur, in quo ldilapidauerunt perdiderunt, dum re sua se abuti putant, non praestabunt. nec si donauerint, locupletiores facti uidebuntur, quamuis ad remunerandum sibi aliquem naturaliter obligauerunt. plaeatenus locupleti
Abbreviated transcription (Latin):
u̾satus. aup᷑ea hoc fac̃e cepit.¬
Scire ad se ñ ꝑtinere utrũ is tñi mͦ
uideatur qui fc̃m scit: an⁊ is qui
inure errau̾it. putauit enĩ rͣecte
eum alius p̾ced̾et agnatus. sibi de᷑
ferri ͦ ⁊ ñ puto hunc ẽẽ p̃donẽ qui

Expanded text:
ea hoc facere coepit.Scire ad se non pertinere utrum is tantummodo uidetur, qui factum scit, an et is qui in iure errauit? putauit enim recte eum alius praecederet adgnatus, sibi potius deferri. et non puto hunc esse praedonem qui
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽt ꝑtẽ dum taxatꝰ uidicio ꝑse¬
qui s in utͣq causa humanus
facturns ur᷑ p̃tor si actorẽ cõpul¬
lit ad accipienclũ id ꝙ offerat᷑
t̃ ad officiũ eiuis ꝑtineat lite̾dc¬

Expanded text:
diceret, partem dumtaxat iudicio persequi: sed in utraque causa humanius facturus videtur praetor, si actorem compulerit ad accipiendum id quod offeratur, cum ad officium eius pertineat lite
Abbreviated transcription (Latin):
qͣs ꝓ h̾ede s ꝑ possõre defunctus pos¬
sedit utiq tenet᷑.  Siquis absẽ¬
tis uoĩe possideat heditatẽ c̃ sit ĩ¬
tertum an ille ratum habeat: pu¬
to absentis nomine petendam he¬
reditatẽ. ip̃ius uero neqͣqͣm qr ñ¬

Expanded text:
 uel pro possessore defunctus possedit, utique teneatur.Si quis absentis nomine possideat hereditatem, cum sit incertum an ille ratum habeat, puto absentis nomine petendam hereditatem, ipsius uero nequaquam, q
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis petitõe t̾enet᷑. S si aluis
nactus possõnẽ ꝙͣ ego dolo malo
amisim ꝑͣtus sit iudiciũ pati:
euanescat adu̾sus cum qui desiit
litis estimatõ⁊ mag̃ euanesc̾e a¬
itinisi petentis int̾ ẽ. certe ĩqͥd
si rẽ ꝑatus sit restitũe indubita¬
tum erit euanesc̾e. S si is qui do¬
lo desiit ante ouematur eñ qui
possidet ñ lib̾ałi.¶ It a debitore
hereditario qͣi auiris possõre.
Nã ⁊ a iuris possõrib posse here

Expanded text:
ditatis petitione tenebitur. sed si alius nanctus possessionem, quam ego dolo malo amiseram, paratus sit iudicium pati, euanesc‹a›t aduersus eum qui desiit litis aestimatio: et magis euanescere ait, nisi petentis interest: certe, inquit, si rem paratus sit restituere, indubitatum erit euanescere. sed si is qui dolo desiit ante conueniatur, eum qui possidet non liberabit.Item a debitore hereditario quasi a iuris possessore: nam et a iuri
Abbreviated transcription (Latin):
usris sidei ꝯmissarium dati accõ¬
nẽ ad herete enim peti ñ expedit
ꝑexignũ p̾tium hñte. s ⁊ si re¬
tenta certa qͣntitate restituere ro¬
gatus sit sd̾ erit dicendũ plane si
accepta c̾ta qͣutitate rescitũe roga¬
tus sit:. ñ putat pap̃. ab ħede petẽ¬
dicõis implende gr᷑a accepit ñ pͦ¬
sidet. s sabmus instatu lib̾o cͣcͣ.
⁊ id u̾iꝰ ẽ. quia pectunia ẽ ħedi¬
taria. Id̾ ⁊ in eo qui solos fructus
ex hereditate retinet dicendũ e¬
rit. Tenetur enĩ ⁊ is ħ editans pe¬
ticõe. ¶ Sicius sciens alienã e¬
mit hereditatẽ qͣi ꝑ possore pꝰ¬
sidet. ⁊ sit peti ab eo hereditatẽ
quidã putant. qͣm sñam ñ pus¬

Expanded text:
versus fideicommissarium dari actionem: ab herede enim peti non expedit perexiguum pretium habente. Sed et si retenta certa quantitate restituere rogatus sit, idem erit dicendum. plane si accepta certa quantitate restituere rogatus est, non putat Papinianus ab herede petenpit, non possidetur. sed Sabinus in statulibero contra: et id verius est, quia pecunia hereditaria est. Idem et in eo qui solos fructus ex hereditate retinet, dicendum erit: tenetur enim et is hereditatis petitione. Si quis sciens alienam emit hereditatem, quasi pro possessore possidet: et sic peti ab eo hereditatem quidam putant. quam sententiam non pu
Abbreviated transcription (Latin):
applłandi ut si yemps ingruerit
ham quo me recipiam. d̾ .ł.
uehitur ire ñ agere d̾r. Ium̃tũ
Qui ac̾tum ht̃ ⁊ plaustrum du¬
cere ⁊ ium̃ta agere pot̃. S tra¬
heni lapidem aut tignũ uen¬
tri eoꝵ ius c̃ quidam nec hastam¬
rectã ei ferre lic̾e qi neq eundi n
agrudi gr̃a id faceret ⁊ p̃ossent
fereudi si mͦ fructus nͣ ledat.
¶In rusticis ã p̾diis impediat serui
rectum octo pedes ht̃ in anfrat
eruitus aque ducende ł hauriẽdeꝰ
nisi ex caꝑite ł ex fonte constitius
posse ut aq̃m q̃rere ⁊ inuentã du¬
cere liceat. nͣ lui elificato ser¬
iututẽ constitu̾e. qr ñ eque li¬
ceat ñ dum inuenta aqua candẽ
cõstitu̾e s intutẽ. Et si q̃rere lice¬
at cedere possis ⁊ ũ inuenta
xediergo subtili rõne ñ alir̾ me¬
um fiet ius qͣm si om̃s cͤedant ⁊ no¬
uissima deinde cessione suꝑiores

Expanded text:
appellendi, ut si hiemps ingruerit, habeam quo me recipiam. 7 Idem uehitur, ire, non agere dicitur: iumentum qui actum habet, et plostrum ducere et iumenta agere potest. sed trahendi lapidem aut tignum neutri eorum ius est: quidam nec hastamrectam ei ferre licere, quia neque eundi neque agendi gratia id faceret et possent referendi, si modo fructus non laedat. In rusticis autem praediis impedit seruiturectum octo pedes habet, in anfreruitus aquae ducendae uel hauriendae nisi ex capite uel ex fonte constitui posse, ut aquam quaerere et inuentam ducere liceat: nam si liceat uitutem constituere, quare non aeque liceat nondum inuenta aqu‹a› eandem constituere seruitutem? et si, ut quaerere liceat, cedere possumus, etiam ut inuenta cedi. ergo suptili ratione non aliter meum fiet ius, quam si omnes cedant et nouissima demum cessione superiores
Abbreviated transcription (Latin):
Ugͥ arbit᷑ dandꝰ ẽ qui utroq casu
uiam det̾minare deb. Latitudo
tuend̃ ẽ. In uia aluid iursẽ. ⁊oIã
si clicta latitudo ñ ẽ legitĩa debet᷑.
¶Si loc ñ adietta latitudine nõia

Expanded text:
igitur arbiter dandus est, qui utroque casu uiam determinare debet. Latitudo tuendum est. in uia aliud iuris est: nam si dicta latitudo non est, legitima debetur. Si locus non adiecta lati
Abbreviated transcription (Latin):
tõ usuraꝵ fũ at ⁊ pꝰ quĩciuẽnũ
forte qͣmasce perat p̃tiurm ex re
obligata ĩ ttͣis eam emptori re¬
stitut c̃am᷑ medii temporis usuras
a debitore pet̾e pot̃. qr nicħ ei solut
cẽ it aufrrre ñ possit palamꝰ fc̃m ẽ
s si simplum p̃stitit doliexcepcẽe e
repellend̾ erit ad isuram peticõe.
qr hũit usum pecunie p̃cui ꝙͣ ab
emꝑtore acceperat. U lp̃ .l.¬

Expanded text:
o usurarum fuerat et post quinquennium forte, quam pretium ex re obligata victus eam emptori restituit, etiam medii temporis usuras a debitore petere potest, quia nihil ei solutum esse, ut auferri non possit, palam factum est: sed si simplum praestitit, doli exceptione repellendus erit ab usurarum petitione, quia habuit usum pecuniae pretii, quod ab emptore acceperat. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
lib at soluentẽ repb̾ uideł nñmis r̾co¬
dẽdis. ¶ Si uendicłit quid̾ c̃ditor
pignus płis ꝙͣ debitũ erat. ñ dũ ã
pͥ cium al cmptore ex egit sã pigñ¬
aticõ iudicõ ꝯueniri possit ad suꝑ¬
surm recdend̾ an u̾o sexpettare de¬
beat. quo ad emptor solu̾it ł susci¬
ꝑe actões adu̾sus emptorc̃ ⁊ arbit᷑
ñ eẽ urgend̾ adsolutõẽ c̃ditorẽ.
s aut expectare depitore deb̾e aut si
ñ expectat maudet ei accões ad ns
eĩiptorẽ ꝑiculotm̃i uẽtit ꝯis. qr si
accepit iã pecuniã nec suꝑstuũ red¬
didit ĩ pigñato iuditõ uenit. Et
si res pigñidatas maie tͣctau̾it
ẽditor i suos deblitauit. plane si
ꝑ malcficiĩs suis cohercuit s uix̃
pigñaticia c̃ditorẽ ñ teneri. Qr̃ si
ꝓsticuit ancillam ancillã s aliud
⁊ pbitum face coegit illico pignus au

Expanded text:
liberat soluentem, reprobis uidelicet nummis reddendis.Si uendiderit quidem creditor pignus pluris quam debitum erat, nondum autem pretium ab emptore exegerit, an pigneraticio iudicio conueniri possit ad superfluum reddendum, an uero uel exspectare debeat, quoad emptor soluat, uel suscipere actiones aduersus emptorem? et arbitror non esse urguendum ad solutionem creditorem, snon exspectat, mandandas ei actiones aduersus emptorem periculo tamen uenditoris. quod si accepit iam pecuniam, superfluum reddit.In pigneraticio iudicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinxit pigneraticia creditorem non teneri. quare si prostituit ancillam vel aliud improbatum facere coegit, ilico pignus anc
Abbreviated transcription (Latin):
itfinita cẽ pign̾is obligatio ⁊ acõtͣctu
recessã ĩmo utis exempto accõmo
ta fu̾it ut iuqͣntitatẽ debiticisa¬
tis fiat ł inq̃ntũ eius it̾sit cõpẽ¬
satõem hr̃e pot̾ c̃clitor si forte pig¬

Expanded text:
finita esse pignoris obligatio et a contractu recessum. immo utilis ex empto accommodta fuerit, ut in quantitatem debiti ei satisfiat vel in quantum eius intersit, et compensationem habere potest creditor
Abbreviated transcription (Latin):
dicio posse cum p̾cium repet̾e:
ꝙ deduct̃is mercedib qͣs medio
temꝑe ꝑcepit suꝑẽ. quod si do¬
nationem patronus in lib̾tum ꝯ¬
tulit uideri ⁊ p̾ea lib̾tum patro¬
nodonasse.: Simͥmandau̾is ut
rem tibi aliq̾ emaui: ego q cm̃o
meo p̃tiohẽbo mandati actõem
de p̃cio recuꝑando. S ⁊ si tuo p̃cioĩ¬
pendero tñ aliquid bonafide̾ ad ep̃

Expanded text:
dicio posse eum pretium repetere, dicio posse eum pretium repetere, quod deductis mercedibus, quas medio tempore percepit, superest: quod si donationem patronus in libertum contulit, uideri et postea libertum patrono donasse. Si mihi mandaueris, ut rem tibi aliquam emam, egoque emero meo pretio, habebo mandati actionem de pretio reciperando: sed et si tuo pretio, impender
Abbreviated transcription (Latin):
turos. ħideo. quia ñ patri dona¬
si seriuis fidenissor solu̾it dñm
mandati acturum. Idem
marcelł ibidemait. si filius fa¬
mił. ñ iussu pr̃is fideuisserit ces¬
si nich̾sit inpeculio. Quod̃ si iꝰ¬
su ł ex peculio solutum ẽ multo
magis ht̃ pr mandati. ¶ sifili¬
o fanuł mandaui ut ꝓme solu̾¬
et. patrem sine ip̃e soluerit s iue
lio familias mandaũo ut ꝓme
solueret ⁊ emancipat᷑ soluat: ue¬
rum ẽ infẽm actõnem filio dã¬
dam patrẽ aut̃ pꝰ emancipatõe
sõtrario iudicio exꝑiuntur qͥ
mandatum sisceꝑint. ut puta
qui reruim ł iei unius ꝓcuratõe
susceꝑunt ¶Inde pap̃. qͣrit. si pa¬
tromis p̃dium ꝙ emerat ꝓquo
p̃cii bessem ex soluerat uisserit¬
in lib̾to suo tradi: ut ille resi¬
duum p̃cii tedderet: de inde red¬
dito precio. uendẽti fundum pa¬
tronolib̾tus ꝯsemisif tͥentis
p̾cium anlib̾tus possit repet̾e.
zait si mandatum suscepit micõ
lib̾tus ñ donatũ accep̃ccͣrio iu¬

Expanded text:
turos, hoc ideo, quia non patri donasi servus fideiussor solverit, dominum mandati acturum idem Marcellus ibidem ait. Si filius familias non iussu patris fideiusserit, cessi nihil sit in peculio: quod si iussu, uel ex peculio solutum est, multo magis habet pater mandati. Si filio familias mandaui, ut pro me solueret, patrem, siue ipse soluerit siue lio familias mandauero, ut pro me solueret, et emancipatus soluat, uerum est in factum actionem filio dandam, pContrario iudicio experiuntur qui mandatum susceperunt, ut puta qui rerum uel rei unius procurationem susceperunt. Inde Papinianus quaerit, si patronus praedium quod emerat, pro quo pretii bessem exsoluerat, iusserit liberto suo tradi, ut ille residuum pretii redderet, deinde reddito pretio uendenti fundum patrono libertus consenserit, trientis pretium an libertus possit repetere. et ait, si mandatum suscepit initio libertus, non donatum accepit, contrario iu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tõsule sit. R c̃ cõuenisse de pig¬
norib udetur ñ ilcuto obligan¬
ouem pignor cessare qd̾ dies ⁊ cõ¬
sules additi ł tabule signate nõ
sint.: Creditor pignoꝵ accepit
a debitore quicquid inbonis hr̃et
hitut᷑ ue cẽt qͣsitum ẽ an corpora
petume qͣm idẽ debitor ab alio mu¬
tuam accepit c̃ inbonis eius fac¬
ta suit obligata c̃ditoripign̾i ec̃¬

Expanded text:
spondit, cum conuenisse de pignoribus uidetur, non idcirco obligationem pignorum cessare, quod dies et consules additi uel tabulae signatae non sint. Creditor pignori accepit a debitore quidquid in bonis habet habiturusue esset: quaesitum est, an corpora pecuniae, quam idem debitor ab alio mutuam accepit, cum in bonis eius facta sint, obligata creditori pignoris e
Abbreviated transcription (Latin):
i insula qͣm tibiex pacto ꝯuẽto
licuit uendere obuste deinde a
cebitore suo restituta ẽ idẽ ĩ nona
insula uiris hr̃e. In qͥb cũs pigñ¬
Senatiis consultũ ꝙ sub marco imi¬
ꝑatore factum ẽ pignus insule c̃¬
oitori datũ qui pecuniã obrestitu¬
tõem edificii instruendi mutuã
dedit ad eum quoq ꝑtinebit qui
redemptori dño mandante nũmoͤ¬

Expanded text:
i insula, quam tibi ex pacto convento licuit vendere, combusta est, deinde a debitore suo restituta, idem in nova insula iuris habes. II IN QVIBVS CAVSIS PIGNub Marco imperatore factum est pignus insulae creditori datum, qui pecuniam ob restitutionem aedificii exstruendi mutuam dedit, ad eum quoque pertinebit, qui redemptori domino mandante nummo
Abbreviated transcription (Latin):
gante uideant᷑ ⁊ si eas m̃ces ꝑtp̃ra
distraxerit ⁊ alias ꝯꝑau̾it easq m
eam tab̾nam intiiłit ⁊ decessit
a nomnia q̃ ibi dep̃hentlunt᷑ cͤdi¬
tor hypothecaria accõe pet̾e possit
c̃ ⁊ m̃tiũ sp̃ẽs mutate sint ⁊ resalie

Expanded text:
gasse uide‹a›tur? et si eas merces per tempora distraxerit et alias comparauerit easque in eam tabernam intulerit et decesserit, an omnia quae ibi deprehenduntur creditor hypothecaria actione petere possit, cum et mercium species mutatae sint et re
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm aũ placet eciam eum ten̾i
qui alicnũ sernũ suum fassus
ẽẽt at tm̃ rectissue placuit eũ
demũ teñi qui suum potuit hr̃e

Expanded text:
m autem placet etiam eum teneri, qui alienum seruum suum fassus esset, adtamen rectissime placuit eum demum teneri, qui suum potuit habe
Abbreviated transcription (Latin):
Si ant̾ ad itam h̾rditatẽ seruum
hereditariũ incũ eẽ respondeam
tencor qr domni loco hetur he¬
reditas.¶ Mortuo serno ꝙ̃ iu
iuire interrogat᷑ suũ cẽ cõfessus sit
ñ tenetur is qui respondit quẽad̾m
si is ꝓpriii eius fuiss pꝰ moetẽ eius

Expanded text:
Si ante aditam hereditatem seruum hereditarium meum esse respondeam, teneor, quia domini loco habetur hereditas. Mortuo seruo, quem in iure interrogatus suum esse confessus sit, non tenetur is qui respondit, quemadmodum, si proprius eius fuisset, post mortem eius
Abbreviated transcription (Latin):
dem uenia dignꝰ ẽ. S ⁊ siquis sine
dolo culpa tũ respõdit dicendũ
erit ab soluicum deb̾e. nisi cuipa
dolo malo ꝓxima sit. ¶ Celtꝰ
scribit lic̃e respondenti pemit̃e si
nulla captio euis penitentia sit
actoris ꝙ u̾issunũ mͥ uidet᷑. Maxĩe
siciuis p᷑ ea plenuis instructus qͥ d
faciat ĩstrumenti ł epłis amicoꝵ
ditate iniure int̾rogatus Rdit se
hereden ẽẽ tenebit᷑. Nã ita Rdẽto
ꝓhr̃de gessisse uidet᷑. sin ã filĩ qui
se abstinuit in t̾rogat᷑ tacu̾it suc¬
currend̾ ẽ ei qr hunc qui abstrm¬
it p̃tor ñ ht̃ loco heredif. Excep¬
tionib q̃ institutis in indicio cont
reos actionib opponunt᷑ ⁊̃ is uti po¬
t qui ex sua responsione ꝯuẽni et᷑
ueluti pasti ꝯuenti rei uidicate ⁊
õfessiõib falsis respõdentes ita
obligantur si cuis nomine de quo
quis int̾rogat᷑ c̃ aliquo sit actio sͣ
quia que cum auo actio eet si

Expanded text:
. Sed et si quis sine dolo malo, culpa tamen responderit, dicendum erit absolui eum debere, nisi culpa dolo proxima sit. Celsus scribit licere responsi paenitere, si nulla captio ex eius paenitentia sit actoris: quod uerissimum mihi uidetur, maxime si quis postea plenius instructus quid faciat, instrumentis uel epistulis amicorum ditate, in iure interrogatus responderit se heredem esse, tenebitur: nam ita resporede gessisse uidetur. sin autem filius, qui se abstinuit, interrogatus tacuerit, succurrendum est ei: quia hunc qui abstinuit praetor non habet heredis loco. Exceptionibus, quae institutis in iudicio contra reos actionibus opponuntur, etiam is uti potest, qui ex sua responsione conuenitur, ueluti pacti conuenti, rei iudicatae et onfessionibus falsis respondentes ita obligantur, si eius nomine, de quo quis interrogatus sit, cum aliquo sit actio, quia quae cum alio actio esset, si
Abbreviated transcription (Latin):
rogatus quis au ex asse heres cẽt re¬
spondit se ex ꝑte si ex dimidia ẽẽt nͣł
t̾rogatus auobscure respõdeat ut ĩ¬
certum dimittat ĩ tregatorẽ. ¶ Ex
cã succurri ei qui int̃rogatus R

Expanded text:
rogatus quis, an ex asse heres esset, responderit ex parte, si ex dimidia esset, nihterrogatus an obscure respondeat, ut incertum dimittat interrogatorem. Ex causa succurri ei, qui interrogatus r
Abbreviated transcription (Latin):
Di defensor inrudicio s.ł.u.¬
in t̾rogatus an isquem defen¬
dit hr̃s ł quota ex ꝑte sit fal
o tenebitur. Ipi aut̃ qũe de fẽ¬
dit nullum facit p̃iudicium
ñ ẽ an ergo ñ uideat᷑ defendere
defendit. Ꝙ ui t̾rogatus
heredem se Rdit nec adiec̾it
ex qͣ ꝑte exasse respondisse di¬
cencłum ẽ uisi forte ira it᷑̾ro¬
getur an ex dumidia ꝑte sit
cnim magis eum puto adin¬
t̾rogatum respendisse. ¶ Ind̾
q̃ritur anquis cogatur respõ¬
dere utrũ ex testam̃to hr̃s sit
⁊ utrum fuo nomine ei q̃sita
sit hereditas an ꝑcos quos su¬
o nomine niri subiectos hab
łꝑ cum cuiheres ex titit. Sũma¬
tim igitur p̃tor cognosc̾e debet
c̃ queritur anquis responde debe¬
at quo iure heres sit ut si ualde
beat q̃ optiñc debẽat ñ solum
iuheredib s ⁊̃ inhonorariis suc

Expanded text:
i defensor in iudicio interrogatus, an is quem defendit heres uel quota ex parte sit, falo tenebitur, ipsi autem quem defendit nullum facit praeiudicium. non est. an ergo non uideatur defendere,defendit. Qui interrogatus heredem se responderit nec adiecerit ex qua parte, ex asse respondisse dicendum est, nisi forte ita interrogetur, an ex dimidia parte heres enim magis eum puto ad interrogatum respondisse. Illud quaeritur, an quis cogatur respondere, utrum ex testamento heres sit, et utrum suo nomine ei quaesita sit hereditas an per eos quos suo iuri subiectos habet uel per eum cui heres extitit. summatim igitur praetor cognoscere debebit, cum quaeratur, an quis respondere debeat quo iure heres sit, ut, si ualde beat. quae optinere debent non solum in heredibus, sed etiam in honorariis suc
Abbreviated transcription (Latin):
t̃rogatus respondit ex ꝑte hered̾
ẽẽ sic c̃ nenictur atq si ex ea ꝑte
se ĩstituta accõe ꝯuc̃ict᷑. ¶ Si cũ
eẽt quis ex semisse hr̃s dix̃it se ex
qͣdͣnte m̃dacii hnͣc penã feret qui

Expanded text:
terrogatus responderit ex parte heredem esse, sic conuenietur, atque si ex ea parte sem instituta actione conuenietur. Si, cum esset quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc
Abbreviated transcription (Latin):
Iõ alicnũ ẽ eum aquodampni ĩfec¬
ti uelimus stipulari interrogare
iniure an edes enis ł locus sit ex qͦ
sineget suum p̃dium eẽ nec ca¬
ueat dampni ifecti aut ced̾e aũ¬
si resistendum putau̾it qͣidolo
u̾satꝰ trad̾e cõpellatur.lp̃ .ł.¬

Expanded text:
on alienum est eum, a quo damni infecti stipulari uelimus, interrogare in iure, an aedes eius uel locus sit, ex qusi neget suum praedium esse nec caueat damni infecti, aut cedere aut, resistendum putauerit, quasi dolo uersatus tradere compellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ri dum se minoris portõis hr̃dẽ as¬
se uerabat. Int̃dum tm̃ usta rõe
Qͥd cñ si nescit sibi ꝑtem actrenis¬
se ł ex incerta ꝑte fuit iustitutus
cur ei responsum noceat. Qͥ
tacuit q̃q̃ ap̃ p̾torẽ inea cã ẽ ũĩsti¬
tuta accõe iusolidũ oueniantur
qͣi ne gau̾it se heredem ẽẽ. Nam

Expanded text:
portionis heredem adseuerat. interdum tamen iusta ratione quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noceat? Qui tacuit quoque apud praetorem, in ea causa est, ut instituta actione in solidum conueniatur, quasi negauerit se h
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a confimus fi sieum qui in po¬
testate patris ẽẽt respondissẽ fi¬
luni meũ eẽ itame obligari
si ctas euis pat̾etur ut filius me̾
ẽẽ possit quia false confessiones
naturalib ꝯuenire debent ꝓpter
que fiet ut patris familias nõĩe
respondendo ñ obligari
Eũ qui patrem fam̃. suñ cẽ re¬
spondit suumm ñ teñi noxali ac¬
tione. Ac nͦ si bona fide lib̾ homo
michi sermat mec̃ noxali ui¬
dicio agi pot̃ ⁊ si astum fu̾it ma¬
nebit integra actio cum ip̃oqui
admisit.

Expanded text:
eum, qui in potestate patris esset, respondissem filium meum esse, ita me obligari, si aetas eius pateretur, ut filius meus esse possit, quia falsae confessiones naturalibus convenire deberent. propter quae fiat, ut patris familias nomine respondendo non obliger. Eum, qui patrem familias suum esse responderit seruum, non teneri noxali actione: ac ne, si bona fide liber homo mihi seruiat, mecum noxali iudicio agi potest et, si actum fuerit, manebit integra actio cum ipso qui admisit.
Abbreviated transcription (Latin):
singuł ꝓportõe hĩditaria pot̾it
id̾ erit dicendũ nã si unus apłi¬
b ł plures ab uno apłra manci¬
a ab umoemant᷑ uerius ẽ dic̾eꝰ
siq̃i plures rei fu̾ũt uenditores
singiis ĩ solidũ reclhibend̾ si tñ
ꝑtes ẽpte sunt asiguł recte
clicet᷑ alt̾i quid̃ posse reclhib̾i c̃¬

Expanded text:
ditaria poterit idem erit dicendum: nam si unus a pluribus vel plures ab uno vel plura mancipia ab uno emantur, verius est dicere, si quasi plures rei fuerunt venditores, singulis in solidum redhibendum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhib
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquis exhis comuentus li¬
tis estimatõem p̾stit᷑̾it id ꝓꝑte a
cet̃is conscquanir. id̃ dicendim
ẽ⁊ si testator uiam legauerat
In illa quoq stipulatõe ẜspiiẽ¬
dum ẽ coberecii huius. Si testa¬
tor ꝓmiserat. neq ꝑse neq ꝑ he¬
redem suũ fieri quo minus ire
agrre posit. qm̃ umno ꝓhibente
insolidim committitur stipu¬
latio. Neunius factum cet̾is
dampnosum sit ĩdem iuuiri e. ĩ
petunia iuris ꝓmissa a testato¬
re.si sub pena ꝓmissa sit. Nã
licet hec obligatio diuidatur
ꝑͣtem suam soluere siue non dii
soluta ẽ pecunia nec dies uenit
ꝓspiciendum ẽ ꝑcautionem

Expanded text:
ut, si quis ex his conuentus litis aestimationem praestiterit, id pro parte a ceteris consequatur. Idem dicendum est et si testator uiam legauerit. In illa quoque stipulatione prospiciendum est coheredibus, si testator promiserat 'neque per se neque per heredem suum fieri, quo minus ire agere possit', quoniam uno prohibente in solidum committitur stipulatio, ne unius factum ceteris damnosum sit. Idem iuris est in pecunia promissa a testatore, si sub poena promissa sit: nam licet haec obligatio diuidatur partem suam soluere, siue non‹d›um soluta est pecunia nec dies uenit, prospiciendum est per cautionem
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tralitus michi fu̾it agente te
familiertiscunde uidicio ñ ue¬
niet ũ solum hoc ꝙ ꝓ herede p̾¬
sidetur. s nec id quos ꝓ emptore
cum enum ꝑ udicem priorem
apparuit totam uẽẽ hereditatis
quemad̾in infamiliertis cunde
udicium ueniat an eastipila¬
tio qͣ singuli heredes in solidũ
halent accionem ueniat in
hoc iudicium dulutatur. ue¬
lutisi is qui uiam it̃ actũ sti

Expanded text:
 traditus mihi fuerit, agente te familiae erciscundae iudicio non ueniet non solum hoc quod pro herede possidetur, sed nec id quod pro emptore: cum enim per iudicem priorem apparuit totam non esse hereditatis, quemadmodum in familiae erciscundae iudicium ueniat? An ea stipulatio, qua singuli heredes in solidum habent actionem, ueniat in hoc iudicium, dubitatur: ueluti si
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ritur ⁊ ẽ u̾m ut ⁊ põp̃. scͥbit eũ
ñ teñi qr debita uirib ñ ẽ pecuĩa
q̃ cõstitutaẽ.Si is qui ⁊ iureci¬
uili ⁊ p̾torio debebat indiẽ sit o¬
potissumũ pecũiasq̃ ñdũ peti p̾s
constituta iuducta qͣm st̃am ũ¬

Expanded text:
 scribit, eum non teneri, quia debita ‹iu›ribus non est pecunia quae constituta est. Si is, qui et iure ciuili et praetorio debebat, in diem sit opotissimum pecunias, quae nondum peti possunt, constituta inducta: quam
Abbreviated transcription (Latin):
riũ cẽ ouenit. Si tñ p̃r dotis ac pe¬
cuhii otemplacionc filiã exħedauit
⁊ ca rõne rẽddita nicħ ei testam̃to
reliquid aut cominꝰ loganit fili

Expanded text:
rium esse convenit. si tamen pater dotis ac peculii contemplatione filiam exheredavit et ea ratione reddita nihil ei testamento reliquit aut eo minus legavit, fili
Abbreviated transcription (Latin):
Di culpa ñ fraude quis possõuẽ a
ut adu̾sarius accõnes suas cedat.
sit quolib alio possidente ut mil
la captõe afficiat᷑ ip̃o quoq qui
lit̾is estrmationẽ ꝑcep̃ pꝰsidẽte de¬
b aduiuari nec fatile auiliendꝰ
erit ille. si uelit p̾ea pocuniã qͣm
ex sña indicis ꝑiculo uilicati re
exceptione uoli opposita ñ ałr
restitu̾e dño cogetur qͣm si pocu¬
uiam c̃ditori enis solutam qͥ pig¬
nori datũ p̃diũ hu̾it usuraꝵ q
si minus infruct̾ib añlitẽ ꝑcep¬
tis fu̾rt. Nameos usuris nouis
dñ tarat ꝯpensari sumptuũ in
p̾diuin fcoꝵ exemplo equũ ẽ.¬
Ancillam que ñ ẽ indotẽ data s
ĩpeculium filie ꝯtessa peculio fi¬

Expanded text:
i culpa, non fraude quis possessionemut adversarius actione sua cedat: sit quolibet alio posside adficietur. ipso quoque, qui litis aestimationem perceperit, possidente debet adiuuari: nec facile audiendus erit ille, si uelit postea pecuniam, quam ex sententia iudicis periculo iudicati recexceptione doli posita non aliter restituere domino cogetur, quam si pecuniam creditori eius solutam, qui pignori datum praedium habuit, usurarumque si minus in fructibus ante litem perceptis fuit: nam eos usuris nouis dumtaxat compensari sumptuum in praedium factorum exemplo aequum est.Ancillam, quae non in dotem data, sed in peculium filiae concessa e
Abbreviated transcription (Latin):
rei si scias alienatõem int̾ctictã¬
ẽe. ut sacra aut religiosi loca aũ
quoꝵ om̃tiũ ñ sit. ut publica ꝑ
q̃ ñ inpecuma ppłi s in publico
usu hñtur. ut ẽ campus marciꝰ.¬
Nsi fandus annia. bima tͥma
die ea lege ueniss ut si iudiẽ
tor pr̃aret. ad diẽ pecunia ñ so¬
luta placet uenditor ex uendi¬
to eo nonune actionẽ cẽ. nec ot᷑¬
bari debennus coꝙ inempto fũ¬
dofc̃o dicatur accõem ex uencli¬
to futuram ẽẽ. In emptis enĩ ⁊ uẽ¬
dicis potirs id ꝙ actum qͣm id ꝙ.
dictũ sit seqͣuẽdumẽ ⁊ c̃ in loge
id dictum sit apparet hoc dumn clũ
taxat actum eẽ uenditor emptori
pecunia ad diẽ ñ soluta obligat᷑:
ẽẽt. ñ ut omnis obligatio ẽpri ⁊
uenditi utrĩq solu̾etur: Con¬
ditio que micio cͣcͣctus dicta ẽ pꝰ ca
alia pactõe mutari pot̾. Sicuti

Expanded text:
rei si scias alienationem esse: ut sacra et religiosa loca aut quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeantur, ut est campus Mar‹ti›Si fundus annua bima trima die ea lege uenisset, ut, si in diem tori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine actionem esse. nec conturbari debemus, quod inempto fundo facto dicatur actionem ex uendito futuram esse: in emptis enim et uenditis potius id quod actum, quam id quod dictum sit sequendum est, et cum lege id d‹i›ctum sit, appa‹re›t hoc dumtaxat taxat actum esse, ne venditor emptori pecunia ad diem non soluta obligatus esset, non ut omnis obligatio empti et venditi utrique solveretur. Condicio, quae initio contractus dicta est, postea alia pactione immutari potest, sicuti
Abbreviated transcription (Latin):
Namut aliucd ͤ uendere..aliud
ci̾̃e. alius emptor aluis uenditor:
sic aliud ẽ p̾̃cium aliud mers.
hħꝙ in ꝑmutatõem disc̾ni ũ potest
ut̃ emptor ut̃ nenditorsit.  ẽ

Expanded text:
nam ut aliud est uendere, aliud emere, alius emptor, alius uenditor, sic aliud est pretium, aliud merx: quod in permutatione discerni non potest, uter emptor, uter uenditor sit. Est
Abbreviated transcription (Latin):
matͥmoniũ solutũ foret c̃ sua cã
dotem recuꝑari scił ut ea ł aliĩ ua¬
rito dari possit. nͣec si prior mari¬
tus fac̾e ñ poss denuo de societate
ostituendam dotẽ nisi nominatim
ita ꝯueniss uerum in ꝓposito lar¬
giter int̾ ẽe iudebitur dos nu̾ata
ẽet anu̾o ꝓmissa nam si filia datã
dotẽ p᷑ea qͣm patri heres extitit ui¬
re suo recepiss ñ ẽẽ referendã pocu¬
niam societi ꝙͣ. muliet hĩtura fint
⁊ si alius hr̃s extitiss . ꝙ si acceptox
a marito libataeẽt neꝗͣq̃m impii¬
cius ñ obligatur. nisi ĩ ꝯmunẽ ar¬

Expanded text:
mat‹rimonium› solutum foret, cum sua causa dotem reciperari, scilicet ut ea uel alii marito dari possit. nec, si prior maritus facere non posset, denuo de societate constituendam dotem, nisi si nominatim ita conuenisset. uerum in proposito largiter ‹inter›esse uidebatur, dos numerata esset an uero promissa: nam si filia datam dotem, posteaquam patri heres exstitit, iure suo recepisset, non esse referendam pecuniam societati, quam mulier habitura fuit, etsi alius heres exstitisset: quod si accepto a marito liberata esset, nequaquam impucius non obligatur, nisi in communem ar
Abbreviated transcription (Latin):
Origo enĩcli uendendiq a ꝑmu¬
tatõib cepit. olĩciũ ñita erat
nũmus. neq aliud mers : aliud
p̃ciũ uocabatur. s umsquisq se¬
tuncdũ nect̃atẽ tempoꝵ ac rerũ¬
e Iutilib mutilia ꝑmutabat. Qm̃
plerumq euenit ut ꝙ alt̾i suꝑ¬
ẽ alt̾i desit. s q ñ sẽper nec facile
ꝯcurrebat ut c̃ tu hr̃es quod ego
desid̾arem inucẽ hr̃em quod tiͣf
acciꝑe uelles. electa mat̾ia ẽ. cuns
publica ac ꝑpetua estimatio dif¬
ficultatib ꝑmutationũ eqͣlita¬
te qͣntitatis subuenisset.ea q
mat̾ia forma publica ꝑcussa. u
utrũq erit. s alt̾m p̾tium uocͤa
s anst̃i nũmis uendicio di¬
cil die possit. dubitatur. ueluti

Expanded text:
Origo emendi uendendique a permutationibus coepit. olim enim non ita erat nummus neque aliud merx, aliud pretium uocabatur, sed unusquisque secundum necessitatem temporum ac rerum utilibus inutilia permutabat, quando plerumque euenit, ut quod alteri superest alteri desit. sed quia non semper nec facile concurrebat, ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, inuicem haberem quod tu accipere uelles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subueniret. eaque materia forma publica percussa uutrumque, sed alterum pretium uocatur. Sed an sine nummis uenditio dici hodieque possit, dubitatur, uelu
Abbreviated transcription (Latin):
au nicħ̾ lominus exequis partibz
socii sinus: existimo ã melius ce q̃¬
siturũ fuisse utrum ex his partib
socii eẽmus quas is ꝯstitiuss an ex
his quas uirũ bonũ ostituere opor¬
tuiss arbĩtor enĩ gña sunt duo.
uñ huius mͦut sine equũ sit siue
iniquũ parere debcamus ꝙ obser¬
uatur c̃ exdꝓmisso ad arbitriũ łꝰ¬
tum ẽ alt̾m eius mͦiut aduuiboniar
bitrium redigi debeat. eciã si noĩatĩ
ꝑsonasit ꝯp̾hens a cunus arbitͣtu fi
bom existimo sequend̾ ẽẽ eom ag̃
qd̃ uidiciũ ꝓ socio bone fidei ẽ.¬

Expanded text:
an nihilo minus ex aequis partibus socii simus. existimo autem melius te quaesiturum fuisse, utrum ex his partibus socii essemus quas is constituisset, an ex his quas uirum bonum constituere oportuisset. arbitrorum enim genera sunt duo, unum eiusmodi, ut siue aequum sit siue iniquum, parere debeamus quod obseruatur, cum extum est, alterum eiusmodi, ut ad boni viri arbitrium redigi debeat, etsi nominatim persona sit comprehensa, cuius arbitratu fiaboni existimo sequendum esse, eo magis quod iudicium pro socio bonae fidei e
Abbreviated transcription (Latin):
lati ea ita dari fieri spondes. s si
ea ita daft̃a ñ ee̾nt decẽ dari ñ ui¬
deri sibi rem instipulationem ꝑ ue¬
nisse. s dum taxat penã. ñ enim
utriusq rei ꝓͥ missorẽ õb̾ligari ut¬
ea daret. facet. sitͥ ñ feciss penã
suffĩtet. ⁊ ilco societans udiciõ ag̃iꝰ¬
posse. ¶: Duo cõlib̾ti societatẽ co¬
ierunt. lucri. pestus q̃ stus openii.
p̾eaunͣ ex his apatrono heres insti¬
tutus c̃. alt̾i legatum datũ ẽ. neutr̃
coꝵ in medium ꝯferre debe Rdi.¬

Expanded text:
lati 'ea ita dari fieri spondes?' sed 'si ea ita facta non essent, decem dari?' non uideri sibi rem in stipulationem per uenisse, sed dumtaxat poenam non enim utriusque rei promissorem obligari,ea daret faceret et, si non fecisset, poenam sufferret et ideo societatis iudicio agposse. Duo colliberti societatem coierunt lucri quaestus compendii, poste‹a› unus ex his a patrono heres instutus est, alteri legatum datum est. neutrum horum in medium referre debe
Abbreviated transcription (Latin):
pacto ꝯuento inter eos de societa¬
te fc̃o ita stipulati sunt. ħ ita darip
fieri ue spondes futurũ fu̾isset si
nouationis cã id fecissent ꝓ socio
ñ posse. s totares instipulatõe tnͣs¬

Expanded text:
pacto conuento inter eos de societate facto ita stipulati essent 'haec ita dari fieri spondes?', futurum fuisse, ‹u›t, si nouationis causa id fecissent, pro socio agi non possit, sed tota res in stipulationem trans
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ad exattissimã diligentiã dirigen¬
da ẽ. suffic̃ enĩ talem diligentiã ꝯ¬
munib reb ad exhib̾e qͣlẽ ss̃ reb
ad hib̾e solet. quia qui parũ dili¬
gentẽ sibi socium ad quirit de se

Expanded text:
entiam dirigenda est: sufficit etenim talem diligentiam communibus rebus adhibere, qualem suis rebus adhibere solet, quia qui parum diligentem sibi socium adquirit, de se
Abbreviated transcription (Latin):
alienare ⁊ si totoꝵ bonorum sociiti
sunt.: Illud qͤr utrum id de¬
mũ facere uidetur quo minus fa¬
c̾e possit qui erogat bonasua in
fraudẽ fut᷑e accõnis an quia si¬
one ad quirendi ñutitur. s ueriꝰ
ẽ de eo sentire ꝓ osulẽ qui errogat
bona sua. id q ex inͣt̾dictis collig̾e

Expanded text:
ienare, etsi totorum bonorum socii sint. Illud quaeritur, utrum is demum facere uidetur quo minus facere possit, qui erogat bona sua in fraudem futurae actionis, an et qui occasione adquirendi non utitur. sed uerius est de eo sentire proconsulem, qui erogat bona sua, idque ex interdictis colligere
Abbreviated transcription (Latin):
Ii socius ꝓfilia dotẽ ꝓmisi̾t. ⁊ prins
qͣ solu̾et herede ea relicta decessit᷑.
que p̾ea cͤ in arito de exigenda do¬
te egit accepto lib̾ã ẽ. q̃ sitũ ẽ ansi
ꝓsocio ag̾et dotis qͣntitatẽ perciꝑe
deb̾et. si forte ꝯuenisset int̾ socios
ut de cõi dos ołtitu̾rt᷑ dixi pactum
ñ ẽt ĩ niquũ utiq siñ de alt̾uis tm̃
filia oueñ. namsi ꝯuune hoc pac¬
tum fuit ñ int̾eẽ ꝙ alt̾ solus filiã
hũit. cet᷑m sim̃iatã dotẽ ꝑater defũ¬
ct̾a in mat̾monio filia recliꝑass:
reddi pecuniã societati debuiss.
pactum exequitate sicͣ int̾p̃tanti¬
b quod si salua societate diuortio

Expanded text:
i socius pro filia dotem promisit et prius quam solueret herede ea relicta decessit: quae postea cum marito de exigenda dote egit, accepto liberata est. quaesitum est, an, si pro socio ageret, dotis quantitatem praecipere deberet, si forte conuenisset inter soci‹o›s, ut de communi dos constitueretur. dixi pactum non esse iniquum, utique si non de alterius tantum filia conuenit: nam si commune hoc pactum fuit, non interesse, quod alter solus filiam habuit. ceterum si numeratam dotem pater defuncta in matrimonio filia reciperasset, reddi pecuniam societati debuisse, pactum ex aequitate sic nobis interpretantibus. quod si salua societate diuortio
Abbreviated transcription (Latin):
tem a du̾sus exceptionẽ replica¬
tione ad unari uił. putat. c̃
inq̃druplo ⁊ simplum itus sit
tione sũmouendũ eũ qui ium
nitulit dicebat. ꝙ c̃ durũ ẽẽ¬
iudebatur. ita temꝑandũ ẽ ut
tam tripli ꝯ dep̃nacõs plectat᷑
qͣm acceptulationẽ omimꝰ fa¬
c̾e compellatur. ¶ Qt tẽnus aũ
diximus qͣdruplo simplũ ineẽ
sic hoc disponend̃ ẽ ut in cõdẽp¬
natione qͣdrupli resquidẽ om̃i¬
mn ꝯtineatur ⁊ eius restitutio fi¬
at pena aũ usq ad triplum st.¬

Expanded text:
tem aduersus exceptionem replicatione adiuuari Iulianus putat, cum in quadruplo et simplum sit reus tione summouendum eum, qui uim intulit, dicebat: quod cum durum uidebatur, ita temperandum est, ut tam tripli condemnatione plectatur, quam acceptilationem omnimodo facere compellatur.Quatenus autem diximus quadruplo simplum inesse, sic hoc disponendum est, ut in condemnatione quadrupli res quidem omnimodo contineatur et eius restitutio fiat, poenae autem usque ad triplum stet
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ tenus et ꝑseqͣtur ⁊ ommmͦ eum
restituat ⁊ nichilomimus irẽ
ład exhibendum ł si qͣ alia ei cõ¬
petit accio ad eum recipiendũ
integra ei qui ium passus ẽ ser¬
uabitur. Ita ut si dominus cñqͥ¬
qͦ mͦ receperit is qͥui ex scĩpuiatiõ¬
ne ꝯuenitur exceptione tutus
fiat. ħ si p᷑ ꝯdẽpnatõẽ. Sin aũ¬

Expanded text:
s et persequatur et omnimodo eum restituat: et nihilominus in rem uel ad exhibendum uel si qua alia ei competit actio ad eum recipiendum integra ei qui uim passus est seruabitur, ita ut, si dominus eum quoquo modo receperit, is qui ex stipulatione conuenitur exceptione tutus fiat. haec si post condemnationem: si au