comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰpiam: aꝑientib ei portas his qui uolunta¬
ti euis consentiebant. Ingressusq ciuitatẽ iero¬
solimorũ. multos int̾emit sibi contraria sapien¬
tes: necñ etiam eos qui portas aꝑientes ciuitatẽ
ei tͣliderunt ꝓpt̾ templi diuitias int̾fecit: mrul¬
tasq ab eo auferens pecunias. ad anthiochiã reu̾¬
sus ẽ. Postqͣm autem expoliauit templum. ita
ut uasa di asportaret. & lucernas aureas. & arã
auream. & m̃sam &e sactarium. neq deuelis ab
dos autem &e thesauros nichil penitus relinqͣns.
duxit. Nam & cotidianas immolationes. quas
dõ scdm leges offerebant. cȩlebrare ꝓhibuit.
Dep̃dans autem totam ciuitatẽ. quosdã int̾fe
alios captiuos cum uxorib ce filiis deduxit. ita
ut numerꝰ multitudinis captiuoꝵ. usq ad .xͣ¬
milia existere uideretur. Incendit etiã optima
eiꝰ loca. & deponens muros arcẽ edificauit in in¬
teriore parte qiuitatiᷤ. Nam alta & eminentior
erat prius a templo. & ꝓpt̾ hoc muniens eam

Expanded text:
cujuspiam, aperientibus ei portas his qui voluntati ejus consentiebant. Ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit, sibi contraria sapientes, necnon et eos qui portas ei aperientes civitatem tradiderunt, propter templi divitias interfecit, multasque ab eo templo auferens pecunias, ad Antiochiam reversus est. Postquam autem exspoliavit templum, ita ut vasa Dei asportaret, et lucernas aureas et aram auream, et mensam, et sacrarium, neque de velis abss autem et thesauros, nihilque penitus relinquens, duxit. Nam et quotidianas immolationes, quas Deo secundum leges offerebant, celebrari prohibuit. Depraedans autem totam civitatem, quosdam interfecit, alios captivos cum uxoribus et filiis deduxit, ita ut numerus multitudinis captivorum usque 10,000 existere videretur. Incendit etiam optima ejus loca, et deponens muros, arcem aedificavit in interiori parte civitatis. Nam alta et eminentior erat prius templo, et propter hoc muniens eam
Abbreviated transcription (Latin):
eaescentib passionib intlłexit qd morerecar.
sauocansq amicos. morbũ suũ eis atpocem ẽẽ in¬
acuit: confessus est hec ideo se pati qd̾ iudeorũ
sudem affugens templum spoliassec. dmꝙ. con¬
aepuise Nluo dicto. ilico expirauit. Unde muor.
polbiĩ megalopolitam. qͦd uirbonꝰ existens dic̃
udo pisse antiochum: qr uoluit templum diane
mpsida deuastare. Namqͥnullatenis egit pec¬
etum s. tantum cogitauit. nullo reatu tenetur.
diautẽ polibio uidetur ideo antiochum finisse ui
tan multo plus ueri simile creditur ꝓpt̾ templi ie¬

Expanded text:
escentibus passionibus intellexit quod moreretur. Convocansque amicos morbum suum eis atrocem esse indicavit. Confessus haec ideo se pati quod Judaeorum gentem affligens templum exspoliasset, Deumque contempsisset: quo dicto, illico exspiravit. Unde miror Polybium Megalopolitam, quod, vir bonus existens, dicit ideo periisse Antiochum quia voluit templum Dianae in Persida devastare. Nam qui nullatenus egit peccatum, sed tantum cogitavit, nullo reatu tenebatur. Si autem Polybio videtur ideo Antiochum vitam finiisse, multo plus verisimile videtur propter templi Je
Abbreviated transcription (Latin):
dñe anteposita ossa hyrrano: ex hoc conice qd̃
& pat̾ eiꝰ sic om̃em syriam denudauit: quẽ ad¬
canũ curtanta ante eum ossa iacerent: apte in¬
quit dñe. Nam canes sẽꝑossa cũ carnib deuorant.
carnes comedunt. ossa aut̃ iactant: qd̃ & ego tanqͣ
homo n̾c feci. Rex autẽ miratꝰ eiꝰ responsum. tã
sapient̾ dictum. om̃s nissit plaudere u̾bum eius
micum ꝑgens. & ad potentes aule. hos quidẽ sa¬

Expanded text:
domine, anteposita ossa Hyrcano? Ex hoc conjice quod et pater ejus sic omnem Syriam denudavit, canum cur tanta ossa ante eum jacerent: Apte, inquit, domine, nam canes semper ossa cum carnibus devorant, carnes, ossa autem jactant, quod et ego tamquam homo nunc feci. Rex autem miratus ejus responsum tam sapienter dictum, jussit omnes plaudere, verbum ejus micum pergens et ad potentes aulae, sa
Abbreviated transcription (Latin):
&e dolo philometorẽ ꝑtolomeũ circũ ueniens
egiptum occupauit. Et cum adisset loca mẽfi¬
tice ciuitatis eã. capiens. contͣ alexandriam
uit obsiendo ptolomeum caꝑet. ambulauit.
Capulsus uͦẽ ñ ab alȩxandria tantum. s etiã
atdia egipto. romanis sͥ denuntiantibꝰ. ut dis

Expanded text:
et dolo Philomitorem Ptholomaeum circumveniens, et dolo Philomitorem Ptholomaeum circumveniens, Aegyptum occupavit. Et cum adisset loca Memphiticae civitatis, eam capiens contra Alexandriam ut obsidendo Ptholomaeum caperet, ambulavit. Expulsus vero est non ab Alexandria tantum, sed etiam a tota Aegypto, Romanis sibi denuntiantibus ut dis
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝑienis. Et iesus quidem iasonem se nomina¬
uitomasantem menelaus ẽ. muincupatꝰ. Seditio¬
ie namq prꝰ princeps sacerdotum resus adu̾sꝰ
nenclaũ concitauit. & diuisa in utrumq ppli
nultitudine ꝓ parte menelai filii tobie consis
tebent. Popłi uͦ pars plurima iasonem adiuua¬
bat. inde laborantes menelaus &e filii tobie ad
antiochum discesserunt. ad noticiam eiꝰ ꝑducen¬
tesqp̃ uellent patrias relinquere leges. & con
nasum. hierosolimis. Cũq concessisset. curun¬
cisionem suã uelauerunt: ut ñ apparerent in
denudationẽ grecis eẽ. dissimiles. Ceteraq om¬
nia relinquentes. que illis mospatrius: impo¬
nebat: aliarum facta gentium ritusq seque¬
bant᷑. Antiochus autẽ ꝑ suo feliciter imꝑio ex¬
ercitũ ducere delib̾auit ad egiptum. tͣctus desi¬
d̾io eiꝰ & contempnens filios ptolomei ut debi¬
les: ac nequaqͣ. tanta negotia regere p̃ualenteᷤ.
Pueniens gͥ cum magna uirtute ad pelusiũ.

Expanded text:
enit. Et Jesus quidem Jasonem se nominavit. Onias autem Menelaus est nuncupatus. Seditionem itaque princeps sacerdotum Jesus adversus Menelaum concitavit, et divisa in utrumque populi multitudine, tebant, populi verbo pars plurima Jasonem adjuvabat. Unde laborantes Menelaus et filii Tobiae ad Antiochum discesserunt, ad notitiam ejus producentes quod vellent patrias relinquere leges, et connasium Jerosolymis: cumque concessisset, circumcisionem suam velaverunt ut non apparerent in denudatione Graecis esse dissimiles; caeteraque omnia relinquentes quae illis mos patrius imponebat, aliarum facta gentium ritusque sectan. Antiochus pro suo feliciter imperio exercitum ducere deliberavit ad Aegyptum, tractus desiderio ejus et continens filios Ptholomaei, ut debiles ac nequaquam tanta negotia regere praevalentes. Perveniens igitur cum magna virtute ad Pelusium,
Abbreviated transcription (Latin):
qͣstlam milites. ussit eis expugnare eos qui arcem
custodiebant: dum & ipse templum a ruine fedi¬
tat puirgaret. Qd̃ diligent emundans intͦduxit
nona uasa: candelabrum & mensam arãq ex au¬
io factam. Recõposuit autẽ & uela in ingressir.

Expanded text:
s milites, qui expugnarent eos qui arcem praesidii custodiebant, dum ipse templum a foeditate purgaret. Quod diligenter emundans, introduxit vasa nova, candelabrum, et mensam, aram quoque ex auro factam. Et posuit vela in ingressu,
Abbreviated transcription (Latin):
regem timens celabat. Cõmittentib uͦ aduersus eũ
fr̾ib pugnam. multoseoꝵ qͥ eos sequebantur oc¬
cidit: cum duob fr̾ib suis. Cet̾i autẽ ad patrẽ ie¬
rosolimã confugerunt. ¶ postꝙͣ ad ciuitatem ue¬
nit. nullo se suscipiente. discessit tͣnsiordanen flu

Expanded text:
regem timens, iram celabat. Committentibus autem adversus eum fratribus pugnam, multos eorum qui sequebantur occidit cum duobus fratribus suis; ceteri autem ad patrem Hierosolimam confugerunt. Qui postquam ad civitatem venit, nullo se suscipiente, discessit trans Jordanem fl
Abbreviated transcription (Latin):
uirum eum noĩare fas ẽ. Erat enum inirabiluro
oꝑum effector ce doctor hominum. eoꝵ qͥ libenter
multos etiam ȩegentib sͥ adiunxit. Ap̃s hic erat
Hunc accusatione pͥmoꝵ nr̃e gentis unroꝵ eum pi¬
latus in crucem agendũ ẽẽ decreuisset ñ deseruer̾t
hi qͥ ab initio eum dilexe runt. Apparuit enum eis
ipso nuncupatisunt: & nom̃ ꝑseuerat ae genꝰ. Eis

Expanded text:
virum eum nominare fas est; erat enim mirabilium operum effector et doctor hominum eorum qui libenter multos etiam ex gentibus sibi adjunxit; Christus hic erat. Hunc accusatione primorum nostrae gentis virorum cum Pilatus in crucem agendum decrevisset, non deseruerunt hi qui ab inicio eum dilexerunt. Apparuit enim eis ipso nuncupati sunt, et nomen perseverat et genus
Abbreviated transcription (Latin):
ħ herodes scribit ad tyberium. Ille autem incdig
eum uĩctum adduceret. aut certe mortui caput
auferret. Tybertus quidem ut hec ageret rectori
syrie demandabat. Aquibdam autem nideoꝵ ui¬
debatur. ideo ꝑisse herodis exercitũ. qd̃ in eum satis
ruste indignatio diuina cõmota sit: ꝓuindicta io¬
hannis qͥ uocabatur baptista. Hunc enim herodes
occidit. uirum ualde bonum: qui p̃cipiebat iude¬
demum enim baptismum acceptabilem fore. si ñ
solum ad abluenda peccata sumatur. uerũ etiam
ad castimoniam corꝑis atq ad anime iusticiam
purificationemq seruetur:omĩumq pariter uirtu¬
tutũ uelut signaculum & custodia quedam fideliᷤᷤ
concurreret: ueritus herodes ne forte doctrine eiꝰ
ꝑsuasione ppłi a suo regno discederent: uidebat
aliquid fieret. p̃uenire hominem nece: qͣmpost mo¬
dum turbatis reb seram penitudinem gerere. Ex
sola suspicione herodis uinctus in castellum ma¬

Expanded text:
haec Herodes scribit ad Tyberium. Ille autem indignahaec Herodes scribit ad Tyberium. Ille autem indignaeum vinctum adduceret aut certe mortui caput auferret. Tyberius quidem, ut haec ageret, rectori Syriae demandabat. A quibusdam autem Judaeorum videbatur ideo perisse Herodis exercitum, quod in eum satis juste indignatio divina commota sit pro vindicta Johannis, qui vocabatur baptista. Hunc enim Herodes occidit, virum valde bonum, qui penim pacto baptismum acceptabilem fore, si non solum ad abluenda peccata sumatur, verum et ad castimoniam corporis atque ad animae iusticiam purificationemque servetur omniumque pariter virtutum velud signaculum et custodia quaedam fidelis hconcurreret, veritus Herodes, ne forte doctrinae eius persuasione populi a suo regno discederent – videbat aliquid fieret, anticipari hominem nece quam postmodum turbatis rebus seram penitudinem gerere. Ea sola igitur suspicione Herodis vinctus in castellum Ma
Abbreviated transcription (Latin):
hsla. anteqm eam ille cuncta cognouisse sen¬
llł iogat uirum ut in macheronta. ubi limes
erat arethe herodisq regionis. ab eo mitteret᷑. nicħ
sue uoluntatis aꝑiens. hoc herodes libenter acci¬
piens. mittit uxorem: nichil eam sensisse penitus
arbitratus. Illa uͦ p̃miserat enim ante multũ tẽpꝰ
ad patrem. ut ei apud macheronta om̃ia pararent᷑.
que itieris usus exposcerent: a ductorib areche fus¬
cipitur. Confestimq intra arabiam atq ibi ab illis
ductorib ad alios. ab illisq rursus ad alt̾os tͣnsmis¬
sa. cum summa celeritate patri ꝑducitur. cui cunc¬
ciarum sumpsit initiũ. atq ab utroq exercitu con
gregato. in regione gamalicia bello confligit᷑. ñ qͥ¬
dem ipsis p̃sentib. s: ductorib ab utraq parte tͣns¬
missis. Pugna itaq facta & exercitu herodis afflic¬
to ꝓditione ꝓfugarum. qͥ ex philippi tetrarchia ad
herodem quasi auxiliandi causa conuenerant:

Expanded text:
posita, antequam eam ille cuncta cognovisse senposita, antequam eam ille cuncta cognovisse sentiret, rogat virum, ut in Macherunta, ubi limes erat Arethae Herodisque regionis, ab eo mitteretur, nichil ei suae voluntatis aperiens. Hoc Herodes libenter accipiens, mittit uxorem, nichil eam sensisse penitus arbitratus. Illa vero--premiserat enim ante multum tempus ad patrem, ut ei apud Macherunta omnia pararentur quae itineris usus exposceret--a ductoribus Arethae suscipitur, confestimque Arabiam intrat, atque ibi ab illis ductoribus ad alios, ab illisque rursus ad alteros transmissa, cum summa celeritate patri perducitur, cui cuncciarum sumpsit inicium, atque ab utroque congregato exercitu, in regione Gamalica bello confligitur, non quidem ipsis presentibus, sed ductoribus ab utraque parte transmissis. Pugna itaque facta, et exercitu Herodis afflicto proditione perfugarum, qui ex Philippi tetrarchia ad Herodem quasi auxiliandi causa convenerant,
Abbreviated transcription (Latin):
i seruari. his quoq temꝑib inter aretham
panum & herodem regem simultatio magna
umqt: ꝓpt̾ huiꝰ modi causam. Herodes techrar¬
ihsparem habuit areche filiam: cum qua ñ par¬
iumn tempus aduuixerat. S cum romam euoca¬
slui. insiens indomo herodis exceptus ẽ. Frater
iuserat etiam ipse. s ñ ex una matre ꝓgenitus.
andes enim ex filia symonis sac̾dotis fuerat pro¬
iaus. Cumq ibi ẽet. herodiadis amore captus ẽ.
uis alterius herodis. filia enim erat ista auisto¬
ili.soror autem agrippe maioris. Audet gͥ cum
iliere de nuptiis ineundis miscere sermonem.
uu̾ suscipiente pacta firmantur: ut cũ roma re¬
issus fuiset. illa conubii iura susciꝑet. Erat enĩ
lpadis. ut filiam arthe regis excluderet. Et he¬
hles quidem romam talib pactis firmatis ad¬
lͥntur. S cum reu̾sus fuisset. ꝑagens rome ꝓpt̾
sii fuerat euocatris. uxor erus fideliter cuncta
ddioscens quȩ int̾ eum fuerant herodiadẽq cõ¬

Expanded text:
 modum: His quoque temporibus inter Aretham Petreum et Herodem regem simultatio magna contigit propter hujusmodi causam. Herodes tetrarches uxorem habuit Arethae filiam, cum qua non parvum tempus advixerat. Sed cum Romam evocaretur, transiens in domo Herodis exceptus est. Frater ejus erat etiam ipse, sed non ex una matre progenitus; Herodes enim ex filia Symonis sacerdotis fuerat procreatus. Cumque ibi esset, Herodiadis amore captus est, uxoris alterius Herodis; filia enim erat ista Aristoboli soror Agrippae majoris. Audet igitur cum muliere de nuptiis ineundis miscere sermonem. Illa vero suscipiente, pacta firmantur, ut, cum Roma reversus fuisset, illa conubii jura susciperet. Erat enim in pactis ut filiam Arethae regis excluderet. Et Herodes quidem Romam, talibus pactis firmatis, advehitur; sed cum reversus fuisset, peragens Romae propter quae fuerat evocatus, uxor ejus fideliter cuncta cognoscens quae inter eum fuerant Herodiademque com
Abbreviated transcription (Latin):
noscens. mittit ad nepotis sui pedagogũ iubens.
ut pͥmo mane puerum at se ꝑduceret: putans ul¬
la re numinis suꝑare sententiam. S ds econtra¬
es illuxit. iubens euodum ut qͥsqͥs foris eẽt infan¬
tuloꝵ: eum ad se pͥmitus euocaret. Ille autẽ egressꝰ
gaium ante tab̾nacłm reꝑit. Nam tyberiꝰ necdum
aderat. cyboꝵ acceptione tardatus. Ille autẽ ig¬
nacłm intͦduxit. Tyberius autem ut uidit gaiũ.
tum pͥmum intellex̃ maiestatis suꝑne potentiam.
& qd̾ ñ sit in hominum potestate de imꝑii consti¬

Expanded text:
nisset, misit ad nepotis sui paedagogum, jubens ut primo mane puerum ad se perduceret, putans ulla re numinis superare sententiam. Ces illuxisset, jussit Evodum, ut quisquis foris esset infantulorum, ad se primitus evocaret. Ille autem egressus Gaium ante tabernaculum reperit; nam Tyberius necdum aderat, ciborum acceptione tardatus. Ille vero igcens: Tyberius autem, ut vidit Caium, tunc primum intellexit maiestatis supernae potentiam, et quod non sit in hominum potestate de imperii consti
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianam conu̾sationẽ exiguam habeuis
poecere cõpta sunt illa secuntur: p̃positis nullomͦ
elictantur. maiores natu cõpetenti honore uene¬
antur. ita ut nec contrartum qͥddam alicui aliqͣn¬
ad respondeant. fato geri omĩa credunt.s neq li¬
hetum arbitrium hominis auferunt. iudicium dĩ
situitum eẽ sentiunt. illic cunctos homines ꝓpria
menta iecepturos. tam eos quidem qͥ scđ̃m iurtu¬
en utrennt. qm̃ illos qui nequicia dep̃uati sunt.
Inmas autem ĩmortales dicunt. s etiam in infer
io conguia unicuiq habitacula ꝓ merito uł uir¬
nias uł inquitatis attͥbui. sicut imicuiq uiuenti
gcrebatur studiũ: & alias quidem animas ȩt̾nis
imidi carcerib. alias autem facultatem reiuiiis¬

Expanded text:
otidianam conversationem exiguam habent, portere comperta sunt, illa sequuntur. Praepositis nullo modo reluctantur; majores natu competenti honore venerantur, ita ut nec contrarium quiddam aliquando respondeant. Fato geri omnia credunt; sed neque liberum arbitrium hominis auferunt. Judicium Dei futurum esse sentiunt; illic cunctos homines propria merita recepturos, tam eos qui secundum virtutem vixerint, quam illos qui nequitia depravati sunt. Animas autem immortaleso congrua unicuique habitacula pro merito vel virtutis vel iniquitatis attribui, sicut unicuique viventi gerebatur studium: et alias quidem animas aeternis retrudi carceribus; alias autem facilitatem revivis
Abbreviated transcription (Latin):
centes. Cultu uero moꝵ atq conu̾sationis opti¬
ni ad colendam t̾ram & exer cendam om̃i
studio intenti. Illud etiam habent dignũ & ualde
muabile qd̃ in aliis ñ inuenias gentib. tam gͣcoꝵ
ini osditior fruitur. nichil pauꝑior defrauda¬
tur.as sinchil omnino possileat. Et illi quidem¬
minũ numero. Uxores ñ ducunt: neq sertios habere
festinant. Aliud qͥppe inquitatis. aliud sedicionis
oportunitatẽ estimant. Isti gͦ semotim apud semet¬
ipsos adiuuunt. mutuas sibi uicissitudines. minis¬
trantes:. susceptores autem redituuim ꝓmouent. cu¬
ratoresq constituunt. qui cuncta que t̾ra ꝓfert in
usus necessarios administrent. Sacerdotes autem
optimos uiros eligunt. cyb illis simplex ẽ: habitꝰ

Expanded text:
cientes; cultu vero morum atque conversatione opticientes; cultu vero morum atque conversatione optimi, ad colendam terram et exercendam omni studio intenti. Illud etiam habent dignum et valde mirabile, quod in aliis non invenias gentibus, tam Graecinter eos ditior fruitur, nihil pauperibus defraudatur, ac si nihil omnino possideatur. Sunt autemminum numero. Uxores non ducunt; neque servos habere festinant; aliud quippe iniquitatis, aliud seditionis opportunitatem aestimant. Isti ergo semotim apud semetipsos adjuvant, mutua sibi vicissitudine ministrantes. Susceptores autem redituum promovent, curatoresque constituunt, qui cuncta quae terra profert in usus necessarios administrent. Sacerdotes autem optimos viros eligunt: cibus illis simplex est, habitus
Abbreviated transcription (Latin):
titiones expositionib suis facienda eẽ p̃dicant. Nã
tantum untutib eoꝵ p̃latum ẽ testimoniũ. ut ad
as plurme cuntates & maxima multitudo cum
studio gndi confluerent: opinione ad ducti. qͣ me¬
liores cet̾is estimantur. Saducei autem animas
mortales existimant: simulq cũ corꝑe interire. Nul¬
las uͦ alias obseruationes ꝑ̃ter legem custodiunt.
Adi̾sus aucem doctores philosophie sue certare.
& reniti głosum annumerant: s ad paruos at mo¬
dum doctima ꝑuenit. uł modus exertitationis. P¬
mates autẽ apd̾ eos dignitatib honoribq celebran¬
ti. E sseni autem ad dm̃ cuncta redigunt. Im¬
mortalem animam dicunt: iusticiam autem rem
p̃ciosam. ꝓqua usq admortem pugnandum ẽẽ
p̃liant. In templo autem anathemata ꝓponen¬
ia ꝓponenda ꝓhibent. Sacrificia uł hostias cum
ppło ñcelebrant. qd̃ se plurimum ab eis putant
mundicia uł sc̾itate differre: & merito se a cõmu¬
ni congregatione discernunt. remotim sacͥficia fa¬

Expanded text:
edicant. Nam tantum studii eorum praelatum est testimonium, ut ad eos plurimae civitates, et maxima multitudo, cum studio grandi confluant, opinione adducti qua meliores caeteris aestimantur. Sadducaei autem animas mortales existimant, simulque cum corporibus interire; nullas vero alias observationes praeter legem custodiunt: adversus doctores autem philosophiae suae certare et reniti gloriosum annumerant; sed ad paucos admodum doctrina pervenit, vel modus exercitationis. Primates autem apud eos dignitatibus honoribusque celebrantur. Esseni autem ad Deum cuncta redigunt. Immortalem animam dicunt: justitiam autem rem pretiosam, pro qua usque ad mortem pugnandum esse praedicant. In templo autem anathemata prohibent. Sacrificia vel hostias cum populo non celebrant, quod se plurimum ab eis putant munditia vel sanctitate differre et merito: se a communi congregatione discernunt, in remotis sacrificia fa
Abbreviated transcription (Latin):
oblati suꝑ sacram m̃sam ponunt᷑ seni ad
att̾utros conu̾si: duab pateris aureis suꝑ¬
positis thure plenis que ꝑmanent usq ad
aliud sabbatum &e tunc ꝓ illis alii depor¬
tantur. Illi uͦ sac̾dotib exhibentur. & thu¬
re incenso inigne sacro. in quo omĩa holo¬
causta fiunt. aliud thus suꝑ alios panes ad

Expanded text:
m ponuntur, sibi ad alterutrum conversi, duabus pateris aureis superpositis thure plenis, qui permanent usque ad aliud Sabbatum, et tunc pro illis alii deportantur. Illi vero sacerdotibus exhibentur, et thure incenso in igne sacro, in quo omnia holocausta fiunt, aliud
Abbreviated transcription (Latin):
nificabat uͦ qualit̾ theopompꝰ uolens in histo¬
ria aliqͥd de his conscribere. sit m̃te turbatꝰ plꝰ
plicabat: dum inde sͥ dementiã factam suspi¬
catus ẽẽt. Necñ & in somnis uidit qd̃ ei hoc
conscribere quieuisset: recepit sensum. Refe¬
rebat autem & de theotẽcto tͣgediarũ poeta.
dicens qr cum nisus fuisset in aliquo drag¬
matheoꝵ meminisse. q̃ in diuino uolumine
c̃tinent᷑. odis obscuratis recognouit causam
sue cecitatis. & ita lib̾atus ẽ. apassione dea u
indulgente. Hȩc gͦ rex pure suscipiens peni
intp̃tes freqͥnter ao se de iudea ꝓficisti. harg
enim eis ad honorẽ &e addonationẽ ab eoꝑsi

Expanded text:
nificabat vero qualiter Theopompus, volens in historia aliquid de his conscribere, sit mente turbatus plplicabat, dum inde clementiam sibi factam suspicatus esset. Nec non et in somniis vidit quod ei hoc conscribere quievisset, recepisset sensum. Referebat autem et de Theotecto, tragoediarum poeta, dicens, quia cum nisus fuisset in aliquo dramate horum meminisse quae in divino volumine continentur, oculis obscuratis, recognovit causam suae caecitatis, et ita liberatus est a passione, Deo veniam indulgente. Haec ergo rex pure suscipiens, petivit interpretes frequenter ad se de Judaea proficisci. Hoc enim honorem et donationem ab
Abbreviated transcription (Latin):
post multum anthiochꝰ schopam uicit. confligens
contͣ᷑ eum iuxta fontẽ iordanis. & multos ab exer¬
citu eiꝰ prostrauit. Postea uͦ antiocho capiente sy
te gens iudeoꝵ ad eum tͣnsiens: & in ciuitatẽ om¬
nem eius exercitum suscepit: & elefantis abim¬
dant̾ alim̃ta p̃buerunt. & obsidenti eos qͥ ab sco¬
pa in arce ierosoltmoꝵ relicti sunt custodes. pro¬
no animo auxilium p̃stiterunt. Igitur antiochꝰ
iustũ arbitratꝰ udeoꝵ ergase studium liberalit̾
remunerandum: scripsit magistratib & amicis
testimonium exhibens. qd̾ ab eis bene tͣctatus ẽ.
Si & donationes qͣs eis ꝓgr̃a retribuere cogita¬
uit. manifeste illis innotuit. Referam uͦ epłas¬
gentem iudeoꝵ. Dicit namq & in eodem uolu¬
mine qͣlit̾ schoꝑam anthiochꝰ deuincens. batha¬
niam & samariã & abella & gadara cepisset. Pau¬
lo post uͦ tͣdiderunt se ei iudei. qͥ circa templũ ha¬

Expanded text:
post multum, Antiochus Scopam vicit, confligens contra eum juxta fontem Jordanis, multosque de exercitu ejus stravit. Postea vero Antiocho capiente Samte gens Judaeorum ad eum transiens, in civitatem omnem ejus exercitum suscepit, et elephantis abundanter alimenta praebuit, et obsidenti eos qui ab Scopa in arce Hierosolymorum relicti sunt custodes prono animo auxilium praestiterunt. Igitur Antiochus, justum arbitratus Judaeorum erga se studium liberaliter remunerandum, scripsit magistratibus, et amicis, testimonium exhibens, quod ab eis bene tractatus est. Sed et donationes, quas eis pro gratia retribuere cogitavit, manifeste illis innotuit, id est, ut gentem Judaeorum. Dicit namque et in eodem volumine qualiter Scopam Antiochus devincens, Bathaniam et Samariam, et Abella et Cedar cepisset. Paulo post vero tradiderunt se ei Judaei, qui circa templum ha
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiã acerbam ȩmulationẽ suis fr̾ib exo¬
ret. Iosepho uolente cognoscere. qͥs de filis
uirtute melior existeret. unũquẽq ad dotͥa¬
dia disciplinarũ indocti fatuiq redierunt
illos autẽ. ad olescentulũ hyrranũ. dans eia

Expanded text:
ut etiam acerbam aemulationem fratribus excitaret. Josephus vero cupiens scire quis de filiis suis virtute melior existeret, unumquemque ad doctodia disciplinarum indocti redierunt. Post illos autem adolescentulum H
Abbreviated transcription (Latin):
frr du̾sis calamitatib subiaceret: cũ illis qui
hunissem synam habitare uidebantur. Nam
es almochus pugnasset contra eupatorem
uroiomeũ &e eꝰ filium ptolomeũ cognomine
oal. de iuct̃o eadem pati. ut pares existẽnt
bauint bate & tempestatib fluctuanti. aũ
si elctatem e calamitatẽ anthiochi fuissent

Expanded text:
rsis calamitatibus subjaceret, cum illis qui humilem Syriam habitare videbantur. Nam cum Antiochus pugnasset contra Eupatorem Ptholomaeum, et ejus filium Ptholomaeum, cognomine ocho vincente eadem pati, ut pares existerent navi turbatae et tempestatibus fluctuanti, dum inter felicitatem et calamitatem Antiochi fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
ad demetriũ sermones facere ceꝑit. qd̃ ita mi¬
ra existente legis latione. nemo neq historio¬
graphꝰ nec poeta meminisset eiꝰ. Cui demetriꝰ
respondit neminẽ fuisse ausum harum legum
tangere conscriptionẽ. qd̃ diina &e uenerabilis

Expanded text:
ad Demetrium sermones facere coepit: quod tam miad Demetrium sermones facere coepit: quod tam mira existente legislatione, nemo neque historiographus, nec poeta meminisset ejus. Cui Demetrius respondit, neminem ausum fuisse harum legum tangere conscriptionem, quod divinae et venerabiles
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq tͣnscͥpta lege & oꝑe int̾pretationis ad ef
demetriꝰ iudeos om̃s ad locum in qͦ translate
leges fuerant. p̃sentib etiam int̾p̃tib legit eas.
Cumq multitudo amplexa legẽ. uł semores eiꝰ
int̾p̃tes. demetriũ eo quod magnarũ rerum
inuentor ẽẽ. uideret᷑ laudassent: rogauit etiã
ut p̃sidib suis daret᷑ legenda: &e petierunt õs
sac̾dotes int̾p̃tes seniores. & p̃positi gentis ut
bene int̾p̃tata ꝑmaneret. ĩmobilis. Cũq om̃s
sententiam laudassent. iusserunt si qͥd aut suꝑ¬
fluum aut minꝰ aliqͥd scͥptum uiderent in lege.
hoc respicerent & manifestũ facientes em̃dareñs.
hoc caste agẽtes ut qd̃ semel iudicatũ fuerat be¬
ne se habere. semptt̾na memoria remaneret. Cia¬
uisus gͦ yex. & uidens uoluntatẽ suam ad utilẽ
rem eẽ. ꝑfectam. & delectatus relectis legib &
sensum &e sapientiã. & legis latores obstupescenᷤ:

Expanded text:
Itaque transcripta lege, et opera interpretationis ad effItaque transcripta lege, et opera interpretationis ad effDemetrius Judaeos omnes, ad locum in quo translatae leges fuerant, praesentibus etiam interpretibus legit eas. Cumque multitudo amplexa legem et seniores ejus interpretes, Demetrium eo quod magnarum rerum inventor esse videretur, laudasset, rogavit etiam ut praesidibus suis daretur legenda. Et petierunt omnes sacerdotes, interpretes, seniores et praepositi gentis, ut bene interpretata permaneret immobilis. Cumque sententiam laudassent omnes, jusserunt si quid aut superfluum, aut nimis aliquid scriptum viderent in lege, hoc respicerent, et manifestum facientes emendarent: hoc castigantes ut quod semel judicatum fuerat, bene se habere sempiterna memoria permaneret. Gavisus ergo rex, et videns voluntatem suam ad utilem rem esse perfectam, et delectatus relictis legibus, et sensum et sapientiam et legis labores obstupescens,
Abbreviated transcription (Latin):
dicisset ab illis. quem ad modũ deb̾e̾t regnare.
Iussitq cdari singulis talenta tria. & deputauit
illis qui eos ꝑducere ad diu̾soria deberent. Post¬
qͣm uͦ tres excesserunt dies: congregans eos de¬
tem. abiit ad partes aqͥloni comunctas. Conci¬
liumq fec̃ indomũ ꝓpe litus stantẽ. & aptã se¬
cretis ad cogitationẽ negotioꝵ. Ubi eos ꝑdu¬
cens petebat omĩa que opus habebant ad le¬
gis int̾p̃tationẽ ipsis p̃sentib. ut incessanter
opꝰ implerent. Cumq illi munificent̾ & la¬
boriose cautam int̾pretationẽ facerent. usq ad
horam nonã in hoc sedentes ad curam corꝑis
uertebant᷑: ita eos inuitante dorotheo uł opu¬
lent̾ conu̾sationis salubria p̾hente. multaq e¬
tiam ex his etiam ex his que regi parabantur.
Mane autem ad aulam uenientes ptolomeũ
salutabant. & iursus ad eundem locum redi¬
bant: & manus in mari lauantes & seipsos
purificantes. ita legis int̾p̃tationi uacabant.

Expanded text:
 didicisset ab illis quemadmodum deberet. Jussit autem singulis dari talenta, ac deputavit illis qui eos perducere ad diversorium deberent. Postquam vero tres excesserunt dies, congregans eos Detem, abiit in partes Aquiloni conjunctas, conciliumque fecit in domo prope littus stante et apta secretis ad cogitationem negotiorum. Ubi eos perducens petebat omnia quae opus habebant ad legis interpretationem ipsis praesentibus, ut incessanter opus implerent. Cumque illi munificenter et laboriose cautam interpretationem facerent, usque ad horam nonam in hoc sedentes ad curam corporis vertebantur. Ita eos invitante Dorotheo et opulenter conversationis salubria praebente, multaque etiam ex his quae regi parabantur, mane ad aulam venientes, Ptholomaeum salutabant, et rursus ad eumdem locum redibant, et manus in mari lavantes, et seipsos purificantes; ita legis interpretationi vacabant.
Abbreviated transcription (Latin):
tͣnsmisit eos donans unicuiq rex optinas
las &e auri talenta duo. & calicem unus taz¬
ti. tocumq conuiuii thoꝵ. Principi autẽ si¬
dotum eleazaro destinauit ꝑ eos lectoscĩs
genteis pedib x. & conuenientẽ eis siupa¬
lectilem. & calicẽ talentoꝵ axxx. insuꝑssi

Expanded text:
e optimas stolas, et auri talenta duo, et calicem unius talenti, totumque convivii thorum. Principi autem sacerdotum Eleazaro destinavit per eos lectos cum argenteis pedibus decem, et convenientem eis supellectilem, et calicem talentorum triginta: i
Abbreviated transcription (Latin):
nim ium delectaret᷑ cum eruditis semplies
sermonẽ. & diuitias suas libenter talibĩt
fieri contigit. Impetͣuerunt autẽ & a regili
asye honorẽ. qñ cum eis castra metati sui
Nam seleucus noĩe nichanor in ciuutais
ipsa metropoli anthiochia. republica sur
nos eos effecit: & ȩquum eis honorẽ cũl
tatorib macedonib ce grecis deputau¬

Expanded text:
nimium delectaretur cum eruditis semper habere sermonem, et divitias suas libenter talibus ifieri contigit. Impetraverunt autem et a regibus Asiae honorem, quoniam cum eis castrametati sunt. Nam Seleucus nomine Nicanor in civitatibipsa metropoli Antiochia republica sua dignos eos effecit, et aequum eis honorem cum habitatoribus Macedonibus et Graecis deputa
Abbreviated transcription (Latin):
miorib nomine heliseum sacerdotẽ existentem.
rex petiuit facere orationem. Qͥ in medio stans
regi bona & subiectis enus optauit. Et post plau¬
sus: cum gaudio & clamore om̃ium furrexit. &¬
uisum ẽ. cepit. philosophari: & unũ quẽq eorũ
naturales ꝑcunctari sermones. & ad contẽpla¬
tionẽ questionis accẽdere. Caute illis ad om̃ia
Et qui uult singula cognoscere que in conui¬
uio p̃parata st̃: legat uolumina aristei qͦ ꝓpt̾
hec conscͥpserat. & agnoscet. Mirante uͦ eos ñ
tantũ rege. s etiã menedimo philosopho dicen¬

Expanded text:
nioribus nomine Heliseum sacerdotem existentem nioribus nomine Heliseum sacerdotem existentem repetivit facere orationem. Qui in medio stans, regi bona et subjectis ejus optavit, et plausus cum gaudio et clamore omnium surrexerunt, et visum est, coepit philosophari, et unumquemque eorum naturales percontari sermones, et ad contemplationem quaestionis accendere. Caute illis ad omnia construxit. Et qui vult singula cognoscere quae in convivio praeparata sunt, legat volumina Aristaei quae propter haec conscripserat, et agnoscet. Mirante vero eo non tantum rege, sed etiam Menedimo philosopho, de
Abbreviated transcription (Latin):
arirari. Dichanoi autem suꝑ susceptionẽ ꝑe¬
qunoꝵ consuitutꝰ. dorotheum uocans qͥde his
uau habebat iussit singulis necessana p̃para
.Sm ua dispositum a rege fuerat. ut alim̃
aisdoe singule cuutates utuntur erhib̾etur
ilgenta consuetudine ꝑegrinoꝵ ad eos
leoueniũ. e eis omia pararentur. q̃tmꝰ cibis
solitis magis delectarent᷑. ne forsan cormpti
extraneis grauarent᷑. Qd̃ & cura istos effectũ
ẽ. Iorotheo uͦ quem ꝓ sinceritate uite suꝑ hȩc
rex constituerat. ꝑ quem ꝙ p̃parauerat om̃ia q̃
ad huiusmodi conuriua conuenirent. hec im¬
plente. in duas partes eos discumb̾e p̃cepit: par¬
tem quidem mediam eoꝵ ad dext̾am suam. re¬
liquos autem post eiꝰ accubitum. nichil p̃termit¬
tens. qd̃ ad eoꝵ honorificentiã ꝑtineret. Postꝗͣ
antẽ ita discubuerunt: iussit dorotheo solita
ministrare: quib om̃s iudei ad eum uenientes u¬
tebantur. Tunc itaq sacros p̃cones & ĩmolatorẽ
e alios qui uota faciunt recusauit. & unũ de se¬

Expanded text:
icanor autem, super susceptionem peregrinorum constitutus, Dorotheum vocans qui de his curam habebat, jussit singulis necessaria praeparare. Nam ita dispositum a rege fuerat ut alimenta quibus singulae civitates utuntur, exhiberentur indulgentia consuetudini peregrinorum ad eos venientium, et eis omnia pararentur, quatenus cibis solitis magis delectarentur, ne forsan corrupti extraneis gravarentur. Quod et circa istos effectum est. Dorotheo vero, quem pro sinceritate vitae super hoc rex constituerat, per quem et praeparaverat omnia quae ad hujusmodi convivia convenirent, hoc implente, in duas partes eos discumbere praecepit, partem quidem mediam eorum ad dexteram suam, reliquos autem post ejus accubitum, nihil praetermittens, quod ad eorum honorificentiam pertineret. Postquam autem ita discubuerunt, jussit Dorotheo solita ministrare, quibus omnes Judaei ad eum venientes utebantur. Tunc itaque sacros praecones et immolatores et alios qui vota faciunt recusavit, et unum a se
Abbreviated transcription (Latin):
pectabant. Dumq seniores cum donis que regi
ieportanda pͥnceps sacerdotum eis dederat ad
eas de codicib ꝑcunctatur. sum uͦ reuelarent
e ostenderent tenuitatem m̃brane. uł in cõpre¬
hensibilem eoꝵ cõpaginẽ. rex miratus ẽ. qͦd ita
fiunssent cõpacta. Dumq hoc diu fecisset. gr̃as¬

Expanded text:
dixerunt. Dumque seniores cum donis quae regi deportanda princeps sacerdotum eis dederat adveos de codicibus percontatus est. Cum revelarent et ostenderent tenuitatem membranae, vel incomprehensibilem eorum compaginem, rex miratus est quod ita fuissent compacti. Dumque hoc diutius fecisset, Gra
Abbreviated transcription (Latin):
intus euenire. nimium delectatus ꝓrupit ad
lacnas. Iam sepius natura hoc sũmo gaudio
patitim qd̵ etiam dolentib solet accidere. Tunc
iussit codices pͥmatib officii designari: uiros
autem osculatus. ȩquum duxit eẽ pͥmum ad

Expanded text:
nitus evenire, nimium delectatus, prorupit in lacrymas. Nam saepius natura hoc pro summo gaudio patitur, quod etiam dolentibus solet accidere. Et tunc jussit codices primatibus officii designari. Viros autem osculatus, aequum dixit esse primum ad
Abbreviated transcription (Latin):
monsfret: scripsit pͥncipi sacerdotum gentis iu¬
de. hec fien demanidans. Aristeus autẽ amicꝰ
tus cum sepius ante nisus eẽt petere ptolomeũ.
qͣtinus dimitt̾et captiuos iudeos. qui sub imꝑio
qus ẽẽnt. tempꝰ hoc petitionis ꝓsꝑum arbit̃tus.
ante loquitur pͥmatib custodum regii corꝑis
sosibio tarentino & andreȩ: ut simul laborarent

Expanded text:
s, scripsit ad principem sacerdotum gentis Judaeae, hoc fieri demandans. Aristeus autem, amicutus est, cum saepius ante nisus esset petere Ptholomaeum quatinus dimitteret captivos Judaeos qui sub imperio ejus essent; tempus hoc petitionis prosperum arbitratus, ante loquitur primatibus custodum regis corporis, Sosibio, Tarentino et Andreae: quorum sent
Abbreviated transcription (Latin):
dignim industria uł uoluntate regis. quem er¬
ea collectionem codicũ munisicent̾ accendi cog¬
osceret int̾rogatus a ꝑtolomeo qͦt milia co¬
Acũ haberet. cum ꝯx milia iam respondisser.
s anco post temꝑe: usq ad.lmilia posse ꝓue
nie & nunciatum sͥ diceret multa apud iude¬
es legũ eoꝵ eẽ. conscripta studio uł bibliotheca

Expanded text:
dignum industria vel voluntate regis, quem erga collectionem codicum munificenter accendi cognoverat: interrogatus a Ptholomaeo quot millia codicum haberet, cum viginti millia jam respondisset, sed pauco poet nuntiatum sibi diceret multa apud Judaeos legum eorum esse conscripta, studio et bibliotheca
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Propt̾ea uoluntas d̃i affuit. ꝑ qm ñ tantũ
illos qui a patre eius uł exerciti illiꝰ tͣnsiati fu¬
issent: uertm etiã illos qui sub regno eiꝰ extitis¬
sent. absolutiom donaret: uł si qui postea suꝑ¬
lenta sunt a rege largita. Unde exemplum sanc¬

Expanded text:
ret. Praeterea voluntas Dei adfuit, per quam non tantum ret. Praeterea voluntas Dei adfuit, per quam non tantum illos qui a patre ejus vel exercitu ejus translati fuissent, verum etiam illos qui sub regno ejus erant, absolutioni donaret, vel si qui postea suplenta sunt a rege largita. Ex cap
Abbreviated transcription (Latin):
lientib Quos benignitati tue munificentie
deset a p̃senti iugo seruitutis absoluere: ac dõ
Sleges exposuit ꝓtui regni tutela remittere.
Iam cũ nulta sepius idagassem. cognouifac¬
tiorem osomitim dm̃ colere: quem nos zena. id
pauitere. Quappt̾ ad honorem cłi quẽ maxima
elgtone plasant. lib̾os eos patrie moribq sus
uestiue s ognosce tam̃ pͥnceps me. nec affinẽ
nsu tee a eadem genitum natione. ut ꝓ illis
pationẽ pnem. Postqm ħͥ anstess locittus et¬
& rex in eum hylari ce ridenti uultu conspexit.
qͣnta inqͥt arbitiaris milia posse dimitti: Tunc
andreas respondit dum int̾fuisset: & dix̃. Paulo
plusqͣm .c. milia possunt existere. Non paruã
inquit a nob̃ aristee donationem poscis. Sosi¬
bio uͦ cum p̃sentib dicente. dignũ eẽ. munificen¬
tia sua. si dõ qui regnum ei donauit has gr̃arũ
uices offerret: ꝓpt̾ ea letatus iussit ut demilitibꝰ
merces annone p̃staretur. & ꝑ singulocaptiuo

Expanded text:
uos benignitatem tuae magnificentiae decet a praesenti jugo servitutis absolvere, ac Deo qui leges eis posuit pro tui regni tutela mittere. Nam cum multa saepius indagassem, cognovi factorem eos omnium Deum colere, quem nos Zena, id est, vivere. Quapropter ad honorem Dei, quem maxima religione placant, liberos eos patriae moribusque suis restituere. Cognosce tamen, princeps, me nec affinem eis esse, nec ab eadem genitum natione, ut pro illipetitionem perveni. Postquam hoc Aristaeus locutus t rex in eum hilari et ridenti vultu conspexit: Quanta, inquit, arbitraris millia posse dimitti? Tunc Andreas respondit, cum interesset, et dixit, Paulo plus quam centum millia possunt. Non parvam, inquit, a nobis, Aristaee, donationem poscis. Sosibio vero cum praesentibus dicente dignum esse munificentia sua si Deo, qui regnum ei donavit, has gratiarum vices offerret, propterea laetus jussit ut militibus merces annonae praestaretur et pro singulo captivo
Abbreviated transcription (Latin):
erꝓbrans ei socordiam: & dicens qr ꝑid qd̾ noluerat
ad cȩsarem nauigare: careret potestate maiore.
Nam cum agrippam expͥuato regem fecisset. qͦmͦ
aubitaret illum ex thettarcha eodem honore dona¬
rec his adcductus herodes: uenit ad gaium. A qͦ
ob auariciã uehem̃ter increpatus. ad hispaniam
fugit. Secutus quippe fuerat accusator a grippas:
cui etiam tetrarchiam illiꝰ gaius adiecit. Atq ita
herodes quidem in hyspaniam ꝑegrinante secum
etiã uxore. decessit. Ei aiꝰ uero cęsar in tantum con

Expanded text:
exprobrans ei concordiam, et dicens quia per id quod noluerat exprobrans ei concordiam, et dicens quia per id quod noluerat ad Caesarem navigare careret potestate majore. Nam cum Agrippam ex privato regem fecisset, quomodo dubitaret illum ex tetrarcha eodem honore donare. His adductus Herodes venit ad Gaium, atque ob avaritiam vehementer increpatus in Hispaniam fugit: secutus quippe fuerat accusator Agrippas, cui et tetrarchiam illius Gaius adjecit; atque ita Herode quippe in Hispania peregrinante, secum et uxor Herodias decessit. Ponti
Abbreviated transcription (Latin):
ob hoc accusator herodis tetrarche agrippas qui¬
fuit filrus aristoboli quẽ pater herodes int̾fecit. ad
tyberiũ uenit. Illo autem ñ suscipiente accusatio¬
nem. residens rome ad aliquoꝵ quidem potentiũ
noticias ambiebat: maximis autem colebat officiis.
germanci filium gaium cũ ad huc ẽẽt pͥuatus.¬
Et quodã die int̾ copiosum epularũ apparatum
quib eum merebatur. ad ultimum ex tensis manibꝰ
tib eius tybeno nunciasset. statim concludi iussit
agrippam. Qͥ & sub grandi erumna usq ad mor¬
tem tybem in carcere ꝑ m̃ses ui. tenebatur.S de¬
functo eo post regnum annoꝵ duoꝵ & xͣx. dierũ
trium: succedens in imꝑium gaius cȩsar. absoluit
agrippam uinculis. e tetrarchiam philippi. iam enĩ
iste decesserat ei tradidit regẽq appellauit. Cũ
autem uenisset in regnum agrapas: herodis tetrar¬
che. cupiditates ꝑ inindiam suscitauit. Irritabat
autem eum maxime in spem regni herodias uxor

Expanded text:
 Accusato Herode tetrarcha, Agrippa filius Aristoboli, quem pater Herodes interfecit, ad Tiberium venit: illo autem non suscipiente accusationem, residens Romae aliquorum quidem potentum notitias ambiebat; maximis autem colebat officiis Germanici filium Gaium, cum adhuc esset privatus. Quodam autem die inter copiosum epularum apparatum, quibus apud eumdem edebatur, ad ultimum extentis manibus Quod cum Tiberio nuntiatum esset, statim concludi jussit Agrippam, qui sub grandi aerumna usque ad mortem Tiberii in carcere per menses sex tenebatur: sed defuncto eo post regnum annorum decem, dierum trium, succedens in imperium Gaius Caesar absolvit Agrippam a vinculis et tetrarchiam Philippi jam enim iste decesserat ei tradidit regemque appellavit. Cum autem venisset in regnum, Agrippas Herodis tetrarchae cupiditates per invidiam suscitavit: irritabat autem eum maxime in specie regni Herodis uxor
Abbreviated transcription (Latin):
ne discessit: belloq iam congredi cũ pompeio cogi¬
tabat. Ille autem nec enim temptis apparati dan¬
dum putauit: statim eum sequitur. Multũ qͥppe
alacutati eius ad diderat cura ihericontem iitri¬
regio & palmarum plurimũ &e balsamum nutrit.
Cuiꝰ incisio lapidib acutis robore. stillantem lacri¬
set. mane in ierosolimam ꝓꝑabat. Itaq hoc eiꝰ im¬
pecu ꝑt̾ritus aristobolus. supplex occurrit. pecum¬
amq pollicitus. qd̾ ꝙ semetipsum ei cum ciutatẽ
ꝑmitteret.: põpeium mitigat seuientem. Hoc tam̃
quicq̃m eoꝵ quȩ ꝓmisit effectum ẽ. Rauinium
enim qͥ ad suscipiendam pecuiam missus fuerat.
nec in oppidum quidem aristoboli socii receꝑunt.
hic cõmotus pompeiꝰ austobolum incustodiam

Expanded text:
ne discessit, belloque jam congredi cum Pompeio cogitabat. Pompeius autem nec ei tempus apparatui dandum putavit, sed statim eum sequitur, multum quippe alacritati ejus addiderat circa Hiericunta mors Mitriregio et palmarum plurium, et balsamum nutrit. Cujus inciso lapidibus acutis robore, stillantem lacryset, mane in Hierosolymam properabat. Itaque hoc ejus impetu perterritus Aristobolus, supplex occurrit pecuniamque pollicitus, quodque semetipsum ei cum civitate permitteret, Pompeium mitigat saevientem, nec tamen quidquam eorum quae promisit, effectum est. Gabinium etiam, qui ad suscipiendam pecuniam missus fuerat, nec in oppidum quidem Aristoboli socii receperunt. His commotus Pompeius Aristobolum in custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
instaurauit. & duplum t̾re spacium qͣm fuerat cir¬
ca templũ muro amplexꝰ ẽ: ingenti sumptu & mu¬
nificentia singulari. Argum̃to crant in ambitu fa¬
ni magne porticus: eiq iunctũ. a septemtrione
castellum. Et illas quidem a fundam̃tis erex̃. hoc
autẽ nulla re minus qͣm regni sedes laigis oꝑib
renouatum. antoniã uocauit. in honorem antonii.
Qͥn etiã domo sibi regia in suꝑiore parte ciuitatis
extiucta: duas edes in ea maximas atq pulcherri¬
mas. quib netemplum qͥdem usꝙͣ. conferri posset
edificauit. Eas amicoꝵ uocabulis unam cesareã.
agrippiã alteram noĩauit. Nec uͦ solis tectis me¬
moriam eoꝵ &e cognomina curũscͥpsit. s in totas
etiam ciuitates studium lib̾alitatis extendit. Nã¬

Expanded text:
instauravit, et duplum terrae spatium quam fuerat circa templum muro amplexus est, ingenti sumptu et munificentia singulari, argumento erant in ambitu fani magnae porticus, eisque conjunctum a Septentrione castellum, et illas quidem a fundamentis erexit. Hoc autem nulla re minus quam regni sedes largis opibus renovatum Antoniam vocavit, in honorem Antonii. Quin etiam domo sibi regia in superiore parte civitatis exstructa, duas aedes in ea maximas atque pulcherrimas, quibus ne templum quidem usque conferri posset, aedificavit, easque amicorum vocabulis, unam Caesarium, Agrippium alteram nominavit. Nec vero solis tectis memoriam eorum et cognomina circumscripsit, sed in totas etiam civitates, studium liberalitatis extendit.
Abbreviated transcription (Latin):
pensalitis de uirtute p̾sumens. & ne in examen ad¬
uiut ꝓperans qualis amicus alicuiꝰ fuerĩ. Ad
xrasat. immo uͦ salius esto in quit. & nc̃ regnato
stns. N am meritꝰ es qͥ plurimos regas cũ amici
sendetua mͥ magnanimitate ꝓmitto. Recte
es ficit antoniꝰ qui magis cleopatre qͣm tͥ paru
T̃t namq lucrati sumus ꝓpt̾ eiꝰ amentiam. Pri¬

Expanded text:
pem salutis de virtute praesumens, et ne in examen duceretur properans qualis amicus et cujus fuerim. Ad haec Caesar: Imo vere salvus esto, inquit, et nunc regnato certius. Nam meritus es ut plurimos regas, cum amicispem de tua quidem magnanimitate promitto. Recte tamen fecit Antonius, qui magis Cleopatrae quam tibi paruit. Te namque lucrati sumus propter ejus amicitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solũ ne fieret obstitit: s ⁊̃ regi uelocit̾ ñtiauit. Ii¬
le aũ fortiꝰ exclamãs. qͣm uires egͦtãtis ualebãt: c̃ti¬
nuo satellitibꝰ missis occidit ãtipatiũ: mortuũq
sepelire p̃cepit ĩ hurania. Deinde rursũ corrig̃ testam̃¬
tum. & successorem quidem archelaum natu ma¬
ximum antipatu frẽm scͥpsit: techrarcam uͦ anti¬
pã. Post interitum autem filii .uͭ dieb exactis. mo

Expanded text:
non solum ne fieret obstitit, sed et regi velociter nuntiavit: ilnon solum ne fieret obstitit, sed et regi velociter nuntiavit: ille autem, fortius exclamans quam vires aegrotantis valebant, continuo, ssepeliri jussit. Deinde rursum corrigit testamentum et successorem quidem Archelaum, natu maximum Antipatris fratrem, scribit; tetrarcham vero Antipam. Post interitum autem filii sex diebus exactis mori
Abbreviated transcription (Latin):
Siluos qͥ habentur in custodia. cum animã
uero statim militib cucundatis occidite: ut
E simul his mandatis. legatoꝵ qͦs romam
natũ eẽ. iudicabat᷑. Qum &e si pater eum in
exilium dare mallet. idq ꝑmisisse cȩsarem. scͥp¬
tum erat. Herodes autẽ paululum hoc ñcio re¬
creatus. rursumq dolorib uictus: nam in ȩdia
tussisq parit̾ iolentia distendebat᷑. fatum pre¬
uenire conatus ẽ. Sumptoq malo. etiam cultel¬
lũ poposcit. Sectũ enĩ comedere consuerierat. De¬
inde cucumspecto ne qͥs arbiter impediret: tanꝙͣ.¬
se ꝑcussurꝰ. dexteram sustulit. Cum uero consobri¬
nus eius aciabꝰ accurisset. manũq continusset:u¬
lulatus maximus in regia statim quasi rex eẽt.¬
mortiuis excitatus ẽ. Eoq ꝓꝑe audito. ãtipat fidu¬
ciã repetit. letꝰq iã custodes ꝓmissa etiã pecunia ro¬
gabat. ut se solu̾ent atq dimitt̾ent. Qd̃ eoꝵ pͥncepᷤᷤ

Expanded text:
hos viros quos habetis in custodia, cum animam hos viros quos habetis in custodia, cum animam efflavero, statim militibus circumdatos occidite, ut et simul, his mandatis, legatorum quos Romamnatum esse indicabatur, quem an pater in exsilium dare mallet, id permisisse Caesarem scriptum erat. Herodes autem, paululum hoc nuntio recreatus, rursumque doloribus victus, tussisque pariter violentia distendebatur, fatum praevenire conatus est, sumptoque malo, etiam cultellum poposcit. Sectum enim comedere consueverat. Deinde circumspecto ne qse percussurus dexteram sustulit. Cum vero Aciabu consobrinus ejus accurrisset et manum continuisset, ululatus maximus in regia statim exortmortuus; excitatus est eoque propere audito Antipater, fiduciam reperit, laetusque jam custodes, promissa etiam pecunia, rogabat ut se solverent atque dimitterent, quod eorum princeps