comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fcm̃ ⁊ ideo hec exceptõ locum
tum suũ delegauent creditorian
adu̾sus creditorem cnii delegatꝰ
ꝑtõne ista uti possit in deamus
⁊ cassius exstimasse ur seĩ refeit
c̾ditorem quid̾ minime ẽẽ subm¬
ouend̾ exceptõe qr suũ receꝑit
nerũptũ lib̾tum a patrono posse
cõdicͥet᷑ si ñ transigẽde ꝯtrou̾si¬
e grã id fec̾it ¶It̾ si lib̾tus debi¬
torẽ suũ patrono suo delegau̾it
nulla exceptõne subinonẽdiis
ẽ ratronus s lib̾ͥtus a patrono
ꝑ cõdicionẽ hoc repetet hec ex¬
cepto ñ tm̃ipĩ lib̾to neꝵ succes¬
sorib quo lib̾ti danda ẽ ⁊ u̾sa.¬

Expanded text:
m et ideo haec exceptio locum rtum suum delegauerit creditori, an aduersus creditorem, cui delegatus ptione ista uti possit, uideamus. et Cassius existimasse Urseium refert creditorem quidem minime esse submouendum exceptione, quia suum recepit: uerumtamen libertum patrono posse condicere, si non transigendae controuersiae gratia id fecit.Item si libertus debitorem suum patrono dele gauerit, nulla exceptione summouendus est patronus, sed libertus a patrono per condictionem hoc repetet.Haec exceptio non tantum ipsi liberto, uerum successoribus quoque liberti danda es
Abbreviated transcription (Latin):
excepto obstare debeat R si nt
ꝑ errorem ꝓmisiss locũ fore do.
m. exceptõri ¶ Anus nepotro
ex filia legauit singuł cẽtena
⁊ adieccit ħ u̾ba ignoscite nã
potuerã uobis ampliꝰ relinq̃te¬
set cii dederã mutuo xx.u. que

Expanded text:
si, ut per errorem promississet, locum fore doli mali exceptioni.Auus nepotibus ex filia legauit singulis centena et adiecit ha‹e›c uerba: 'Ignoscite, nam potueram uobis amplius relinqueset, cui ded
Abbreviated transcription (Latin):
te hr̃s scriptus a cohr̃de ex quͦa¬
drate instituto emit portionem
ret stipłanti spopõdit defimc¬
to uenditore hr̃ditatis destin fal¬
sum septiciꝰ accusare cep̃ ⁊ hĩ¬
ditatẽ ab emptore petit et
ne quid ex ea miuueret mpe¬
traint quesitũ ẽ cognitõne
fassi pẽdente an hr̃des ex stipła¬
tu retẽtes doli exceptõe subm
ante euẽtum cognitõic ꝑgãt
moueri ¶Manto ⁊ filio cõi ex

Expanded text:
te heres scriptus a coherede ex dodrante instituto emit portionem ret, stipulanti spopondit: defuncto uenditore hereditatis falsum testamentum Septicius accusare coepit et hereditatem ab emptore petit et ne quid ex ea minueret, impetrauit: quaesitum est, cognitione falsi pendente an heredes ex stipulatu petentes doli exceptione summante euentum cognitionis pergantmoueri.Marito et filio communi ex
Abbreviated transcription (Latin):
cimatore mortuo ues ex iusta cta
posst abontdeañt publice sc̃a
direi diuus adrianus ntiles eẽ in¬
t̃ pͥtatus est ex die .s. quo ferie fi¬
inte sunt ⁊ senatꝰ censuit eos dies
ced̾e quib quiss reum sinĩ repet̾e
possit hoc aũt repetẽdirei tenpus¬

Expanded text:
ortuo uel ex iusta causa possit.Abolitione autem publice facta epetendi rei diuus Traianus utiles esse interpretatus est, ex die scilicet, quo feriae finitae sunt. et senatus censuit eas dies cedere, quibus quisque reum suum re petere possit
Abbreviated transcription (Latin):
runt ⁊̃ possunt in tenpus lt cꝰ¬
nior in longnis si seuior in iͥeci ͤ¬
siic / si u̾o alii negotium gerũt¬
gesserũt ⁊ iniist̾io fuucti sut
castigari ⁊ ad opꝰ bienno dari ꝓ
si ꝑ ignorantiam aut fortuito la¬
ꝑides furati sunt sufficiat eos uer
u̾sus eos qui t̾minos statutos ad¬
ue mouerunt dolo in peccumaria
pena ꝯstituta ẽ nam int̾ inmos
agͣria qña dinus nerua tulit caue¬
tur ut si ẜuus ẜua ĩ sciẽte dño do¬
hui quo qui sirialiũ questionũ ob¬
scirandaꝵ cã faciẽ locoꝵ auertũt
Ut ꝑi arbore arbustũ aut ex silua
duale ant aliquid hꝰ faciunt pe
na plena pletẽdi sunt ꝙ ꝑsona ⁊
ꝯdicione ⁊ factoꝵ uiolẽtia. de coue

Expanded text:
runt, et possunt in tempus, ut cunior, in longius, si senior, recisius. si uero alii negotium gesserunt et ministerio functi sunt, castigari et ad opus biennio dari. quod si per ignorantiam aut fortuito lapides furati sunt, sufficiet eos uerbuersus eos, qui terminos statutos ue mouerint dolo malo, pecuniaria poena constituta est: nam in terminos agraria, quam diuus Nerua tulit, cauetur, ut, si seruus seruaue insciente domino doHi quoque, qui finalium quaestionum obscurandarum causa faciem locorum conuertunt, ut ex arbore arbustum aut ex silua nouale aut aliquid eiusmodi faciunt, poena plectendi sunt pro persona et condicione et factorum uiolentia. DE
Abbreviated transcription (Latin):
ctnarnuĩ pot̾. indicio furtisi
quis celande ꝓprictatis uł su¬
prũde cã fecit. Qecte dicẽ¬
dñ ẽ qui putauit se om̃ nolũ¬
tate rẽ ating̾e nec ee furem
quid enĩ dolo fecit qui puta
ue falso id̾ siue nereputet is
dño fac̾e putarẽ cum dm̃i uel¬
ignores ne finto sis obligatꝰ
Esi furtiua res a dño rediit ⁊¬
⁊ itim̃ cͣxtata est copetitalia
furti actõ.
ł Si dñirei subrepte qua¬
conq rõne mutatum sit dño
furtiactio ꝯpetit nelutihrdi
⁊ bonoꝵ possessori et patriad¬
optino ⁊ legatario
ip̃ Qui nas argenteñ ꝑdid̾at
eoq noĩe furti egerat de ꝑõ¬
dere uasis ꝗtrou̾sia cumeẽt
⁊ acter maius fuisse dic̃ẽt
fur uas ꝓtulit idis cuiuse¬
rat absfolit ei mi surripu¬
erat. dupli nicħonimꝰ ꝯden¬
pnatꝰ est rectisime iudicat᷑
ẽ nam in actionẽ penalẽ ñ
uetut ip̃a res que surreptaẽ
siue manifesti furti siuenec

Expanded text:
ctuarium potest iudicio furti, si quid celandae proprietatis uel subprimendae causa fecit. Recte dictum est, qui putauit se domini uoluntate rem attingere, non esse furem: quid enim dolo facit, qui putat ue falso id siue uere putet? ino facere putarem, cum dominus uelignoret, ne furti sit obligatus. Si furtiua res ad dominum rediit et iterum contrectata est, competit alia furti actio. rei subreptae quacumque ratione mutatum sit, domino furti actio competit, ueluti heredi et bonorum possessori et patri adoptiuo et legatario Qui uas argenteum perdiderat eoque nomine furti egerit: de pon‹d›ere uasis controuersia cum esset et actor maius fuisse diceret, fur uas protulit: id is cuius erat abstulit ei: qui subripuerat dupli nihilo minus condemnatus est. rectissime iudicatum est: nam in actionem poenalem non uenit ipsa res quae subrepta est, siue manifesti furti siue nec
Abbreviated transcription (Latin):
s ¶ Dortis cã capitur cum pp̃ mor¬
tem anciis capiendi cct̃o ob¬
uenit exceptas his capiendi fign¬
ris que ꝓprio noĩe appellãtur cer¬
te enim ⁊ qui hr̃ditario aut ie¬
gati aut fid̾i ꝯmissi iuire capit
ex morte alt̾ius nanciscitur capi¬
spẽs capiendi appellãtur ⁊ id̾o
ab iac difõne seꝑantur¶ iuilo
placet ħ soluẽdo ñ sit debitoꝵe
accepto latũ sit udiei mmo¬
tis cã donatũ. ¶sñ conatone cã¬
neus sit qui accepit siue heres¬
m esd̾ nũo ẽ pecuma qͣ quis in¬
cis ca conatur aut in ꝑicło in¬
ortis datur aut cogitatõne¬
rituros intelligimꝰ. Us iuisse¬
ris cã mortis debitorem tury
inͥ aut c̾ditori meo exꝓmitt̾e

Expanded text:
ortis causa capitur, cum propter mortem alicuius capiendi occasio obuenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur. certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur capispecies capiendi appellantur, ideo ab hac definitione separantur.Iuliano placet, licet soluendo non sit debitor, cui acceptum latum sit, uideri ei mortis causa donatum.Sine donatione autem caat, siue extraneus sit qui accepit siue heres. eodem numero est pecunia, quam quis intis causa donatur, aut in periortis datur aut cogitationrituros intellegimus. Si iusseis causa debitorem tuum mihi aut creditori meo expromitte
Abbreviated transcription (Latin):
ne est. ¶appelare ẽ blanda or̃o¬
ne alt̾uis pudiciciam aceẽpta¬
reshoc .n. ñ est cõnicuum fa
c̾e ẜ adu̾sus bonos mores ac¬
teptare. ¶ qui turpib ũbis
utit non tenptat pudiciciã
s murriaꝵ tenetur Ialiud ẽ
appeliare aliud ẽ afectari. apꝑ¬
ellat .n. qui ẜmone pudiciciã
accẽptat assectatur qui tacitꝰ
quentia quasi p̾bet ñ nullam
infamiam ¶Meminisse autẽ
oportebit ñ om̃em qui asser¬
tatus est nec om̃e qui appei¬
iauit hoc edc̃o ꝯueniriposse
quo adimuriaꝵ actõne ad¬

Expanded text:
a oratione alterius pudicitiam adtemptare: hoc enim non est conuicium, sed aduersus bonos mores adtemptare. Qui turpibus uerbis utitur, non temptat pudici tiam, sed iniuriarum tenetur. Aliud est appellare, aliud adsectar‹i›: appellat enim, qui sermone pudicitiam adtemptat, adsectatur, qui tacitus quentia quasi praebet nonnullam infamiam. Meminisse autem oportebit non omnem, qui adsectatus est, nec omnem, qui appellauit, hoc edicto conueniri posse quoque ad iniuriarum actionem ad
Abbreviated transcription (Latin):
Ietita conntẽ¬
ꝙ̃tandi cuiusq cã ut seque¬
retur destinatus in rublico
prinatoue ab ductus fuit. In¬
ter conutes ntiq ⁊ pedago¬
gi crunt. abduxisse uidet᷑
Ut labeo ait ñ qui abdug̾e
comitem ceperit s qui ꝑfe¬
cit ut comes ꝯ ea ñ eẽt ab¬
duxisse aut̃ ñ tm is uidetur
aui peruinz adduxit neꝵ¬
asit comiti ut eam desereret¬
s tenct᷑ lioc edc̃o iron tm̃ qui

Expanded text:
et ita comiterequentandi cuiusque causa ut sequeretur destinatus in publico priuatoue abductus fuerit'. inter comites utique et paedagogi erunt. Abduxisse uidetur, ut Labeo ait, non qui abducere comitem coepit, sed qui perfecit, ut comes cum eo non esset. Abduxisse autem non tantum is uidetur, qui per uim abduxit, uerasit comiti, ut eam desereret. Tenetur hoc edicto non tantum qui
Abbreviated transcription (Latin):
a me uia recte utebaris fund̾ uen¬
did̾o ꝑ qũe udebaris. ⁊einde emꝑtor
de ꝓhibuit licet clam indearis
ab eo uti nam qui ꝓ hibitus itt¬
tur clam utitur tñ int̾dem̃ tͥ¬

Expanded text:
a me recte uia utebaris, fundum uendidero, per quem utebaris, deinde emptor te prohibuit: licet clam uidearis a‹b› eo uti nam qui prohibitus utitur, clam utitur, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uti qui ip̃c ꝓhibitꝰ utitur uerũ
sum que ꝑqu ͦ quis id iustene¬
bat si coͣ ꝓhibito ꝑ quẽ tetinelat
utun ᷤ plane si ignoraui ꝓhibitũ
to noc̃e dicend̾ est ¶Si quis ab acto¬
re meo ui aut clam ant p̾ca¬
rio usus est recte a me uti nia
ꝓ hibetꝰ ⁊ ntt̃dc̃m ei inccile est
qua a me uidetur ui aut clam
aut p̾cario possid̾c qui ab acto¬
re meo niciose possidet. Nam

Expanded text:
uti, qui ipse prohibitus utitur, uerum eum quoque, per quem quis id ius retinebat, si eo prohibito, per quem retinebat, utatur. plane si ignoraui prohibitum  nocere dicendum est. Si quis ab auctore meo ui aut clam aut precario usus est, recte a me uia uti prohibetur et interdictum ei inutile est, quia a me uidetur ui uel clam uel precario possidere, qui ab auctore meo uitiose possidet. nam
Abbreviated transcription (Latin):
git. ¶set si quis ip̃ mundatõẽ
ñ usus sit itiere actuq hoc an¬
no cum siꝑiore usus sitr potest
repetita die hoc int̾dco uti ꝑ in
integrum restitutõnem ex il¬
la parte si qua trͥi nista cã eẽ
portere marcelł putat ¶pet̾ el
⁊ aliis casibus int̾dcĩn repetitul
die ꝯpetit ex quib mintegͥ
ꝗs restitutõnem inpetiare sol¬
¶ Pret̾ ea sciendum est ⁊ si dila¬
tione data adisario futurum¬
iꝰ est ut cã int̾dcĩ mei det̾iorsi¬
at equissimũ est repetita diere¬
ddi int̾dãn. ¶Si tibi fundum
p̾cario ꝯcessõ cui uia debebat᷑
deinde tu a dño fundi pͥcario
rogai̾s ut ⁊ hac nia ad fund̾
utaris an nosceat tibi ex cepto¬
qͣre si adu̾sus eum uelis int̾di
et tu rogai̾is prerario ut ca ua
utaris ichilominus int̾ dcm̃i u¬

Expanded text:
gitur. Si quis propter inundationem usus non sit itinere actuque hoc anno, cum superiore usus sit, potest repetita die hoc interdicto uti per in integrum restitutionem ex illa parte 'si qua mi‹hi iu›sta causa esse portere Marcellus probat. praeterea et aliis casibus interdictum repetita die competit, ex quibus in integrum quis restitutionem impetrare solet. Praeterea sciendum est, si dilatione data aduersario futurum est, ut causa interdicti mei deterior fiat, aequissimum esse repetita die reddi interdictum. Si tibi fundum precario concessero, cui uia debebatur, deinde tu a domino fundi precario rogaueris, ut ea uia ad eum fundum utaris: an noceat tibi exceptio, si aduersus eum uelis interdiet tu rogaueris precario, ut ea uia utaris: nihilo minus uti
Abbreviated transcription (Latin):
precarium reimee non tene ita¬
⁊̃ nec ꝑ te p̾cario possid̾e intelli¬
gor quotiens enm colomis meꝰ
ant is cui p̾cario fund̾ dedi ma
utit ego ire intelligor pp̃ quod
rõ qͣuit esficit ut ut si ego p̾cario¬
inam rogau̾o ⁊ tibi fund̾ p̾cario dedo
quanuis hac mente ieris qͣiͣ fundo
ñ inm̾ito ñ .n. opinio tua s mea
querenda est tu tñ creto pot̾is
ił. ¶ Si quis supͣ dc̃o tꝑr anniũ
ꝙ ⁊ mag̃̾ est ut nichil ei noceat
ꝙ attinet ad int̾dc̃m.¬

Expanded text:
precarium rei meae non tenet, ita nec per te precario possidere intellegor: quotiens enim colonus meus aut is, cui precario fundum dedi, uia utitur, ego ire intellegor, propter quod ratio, inquit, efficit, ut et, si ego uiam precario rogauero et tibi fundum precario dedero, quamuis hac mente ieris, quasi fundnon immerito: non enim opinio tua, sed mea quaerenda est. tu tamen, credo, poteris Iulianus. Si quis supra dicto tempore anni . et magis est, ut nihil ei noceat, quod attinet ad int
Abbreviated transcription (Latin):
uatum nam hic ead queistio
est ¶ is cinis colonus aut hos¬
pes aut alias alius ⁊ it̾ ad fun¬
dum fec̾it nsus uidet᷑ ĩtirie
actriq uł uia et idcirco int̾¬
dc̃m habebit ⁊ hoc ita pedrus
scribit ⁊ adicit ⁊̃ si ignora¬
nit cuius fumdus eẽt per¬

Expanded text:
ivatum: nam et hic eadem quaestio est. Is, cuius colonus aut hospes aut quis alius iter ad fundum fecit, usus videtur itinere vel actu vel via, et idcirco interdictum habebit: et haec ita Pedius scribit et adicit etiamsi ignoravit, cuius fundus esset, per
Abbreviated transcription (Latin):
eum l eo tẽpore quo int̾dcm
redutur usus ñ sit siũ gͥ ha¬
buit ius siu̾ ñ habuit in ea ꝯ¬
dicione est ut ad tuicionem
p̾toris ꝑtineat si modo hoc an¬
no usus ẽ uł modico tẽpore .i.¬

Expanded text:
eum, licet eo tempore, quo interdictum redditur, usus non sit. siue igitur habuit ius uiae siue non habuit, in ea condicione est, ut ad tuitionem prae toris pertineat, si modo anno usus est uel modico tempore, i
Abbreviated transcription (Latin):
de loco sacro ñ de sacrario cpetit¬
ꝙ ait p̾tor ne quid in loco sacro fiat
ñ ad hoc ꝑtinet ꝙ oriam̃ti cã
fit. s ꝙ deformitatis uł rocano¬
di s ⁊ cura eduini locoꝵ q sacro

Expanded text:
 loco, non de sacrario competit.Quod ait praetor, ne quid in loco sacro fiat, non ad hoc pertinet, quod ornamenti causa fit, sed quod deformitatis uel incommodi.Sed et cura aedium locorumque sacro
Abbreviated transcription (Latin):
cẽda signa ⁊ si forte ñ opten¬
fꝑent testes lab̾o ait coberc̃e
⁊cos aptore debeolent int ce¬
hib̾i tabulas desid̾are om̃s oĩo
ꝗ quod in testo ascriptum hñt¬
ꝙͣti int̾fuit estimari d qr̃ si he

Expanded text:
cenda signa: et si forte non optemperent testes, Labeo scribit coerceri eos a praetore debere.Solent autem exhiberi tabulas desiderare omnes omnino, qui quid in testamento adscriptum habequanti interfuit aestimari
Abbreviated transcription (Latin):
eam legem ñ incidat stputa
si n amouerit n celauerit ta¬
bulas s id c̾to cas aliĩ tradid̾it
ne eas int̾dicẽti exhib̾et i ẽ
si ñ sippͥmẽdi aĩo uel ꝯsilio fec̃
s ne huic ex hib̾et ¶hoc int̾¬
dcm exhibitorium ẽ uñ quid sit
ex hib̾e uideamꝰ exhib̾e ẽ mat̾ie

Expanded text:
eam legem non incidat, ut puta si neque amouerit neque celauerit tabulas, sed idcirco alii tradiderit, ne eas interdicent‹i› exhiberet, hoc est si non supprimendi animo uel consilio fecit, sed ne huic exhiberet.Hoc interdictum exhibitorium est.Quid sit exhibere, uideamus. exhibere hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
est ¶Si tabule destam̃ti apnd
aliꝙ̃ deposite suit a ticio ħ int̾dt̃o
agend̾ ẽ. ⁊ ⁊eo qui detinet ⁊
eo qui deposuit pinde ⁊ si custo¬
diam tabulaꝵ editus ut ͫ tabula¬
rius succeꝑit dicẽd̾ ẽ ten̾i eum
int̃dc̃o ¶Si penes ẜ uos tabu¬
le fuerint dũs nrttto tenebreᷤ¬

Expanded text:
est. Si tabulae testamenti apud aliquem depositae sunt a Titio, hoc interdicto agendum est et cum eo qui detinet et cum eo qui deposuit. Proinde et si custodiam tabularum aedituus vel tabularius suscepit, dicendum est teneri eum interdicto. Si penes servum tabulae fuerint, d
Abbreviated transcription (Latin):
Ut supplicio forte sit assiciendꝰ non
d ub̾alc indicium ei crcidi s ⁊̃ si
ntrũ nocens sit an iiotens disser¬
tar libale indiciũ donee ⁊stet de
morte eus ꝙ necatus ẽ appareb̾
.n. utrum supplicio assiciendꝰ sit an
lib̾tate in ẜuitut̾e petatur. is ꝑtem
actoris sustinet qui ẜuũ suũ dicit
gͥ cum de hec inc̾tum ẽ ut possit
parebit cum qui delib̾tate sua li¬
tigat in lib̾tate sñ dolo . in. fuisse
is qui se dñm dicit actoris ꝑtes sus
tẽ eum nr̃ fuisse aut dolo .i. fiusse
ip̃e qui de sua lib̾tate litigat d
se libum ꝓbare.

Expanded text:
ut supplicio forte sit adficiendus, non debet liberale iudicium ei concedi. sed et si utrum nocens sit an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an libertate in seruitutem petatur, is partes actoris sustinet qui seruum suum dicit. igitur cum de hoc incertum est, ut possit paruerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate sine dolo malo fuisse, is qui se dominum dicit actoris partes sute eum non fuisse aut dolo malo fuisse, ipse qui de sua libertate litigat debet se liberum probare.
Abbreviated transcription (Latin):
th s⁊ sausam in poculo suã
to quis sextariũ frum̃ti tułit
ut̃r tociꝰ hon̾is an n̾o sextarũ
tm̃i furtũ fec̾it. facilius hoc
querit᷑ in oreo pleno ⁊ durũ
ẽ dẽe tocius furtũ fi̾. ⁊̃ quid̾ si
cist̾na uini fit quid dices aut
a que cist̾ua quid deinde si de¬
naue uinaria ut sũt multe
ĩ quas uinũ infũditur quiddi¬
cemꝰ ceeo qui uinũ hausit an
tocnis n on̾is sit ⁊ magis est ut

Expanded text:
tum. Sed si ansam in poculo suam  furto quis sextarium frumenti tulerit, utrum totius oneris an uero sextarii tantum furtum fecerit? facilius hoc quaeritur in horreo pleno: et durum est dicere totius furtum fieri. et quid si cisterna uini sit, quid dicet? aut aquae cisterna? quid deinde si naue uinaria ut sunt multae, in quas uinum effunditur, quid dicemus de eo, qui uinum hausit? an totius oneris fur sit? et magis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
¶ d̾ U ulgaris est qõ an is qui exa¬
c̃uofrum̾ti modium sustusit
tocius rei furtũ faciat. innero
ac̃ni ẽẽ furẽ pudat. nam ⁊̃ qui
aurem alicꝰ tetigit in quid tre¬
bacius totũ eũ nid̾i tetigisse
de par̃ uimi abstulit umudetͤ¬

Expanded text:
 Vulgaris est quaestio, an is, qui ex acervo frumenti modium sustulit, totius rei furtum faciat, an veroacervi furem esse putat. Nam et qui aurem alicujus tetigit inquit Trebatius totum cum videtur tetigisse. nde parum vini abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
abstułit ⁊ añꝙͣ se reciꝑet quo
destinau̾at dep̾hẽsus fũit enis¬
d̾ rei manifestis net manifes¬
mos ẽẽ errãte eo quidabat ac¬
cepit putauit a m̃allic sua eẽ.¬

Expanded text:
abstulerit et antequam se reciperet, quo destinauerat, deprehensus fuerit, eiusdem rei et manifestus et nec manifesnta esse, errante eo qui dabat acceperit, putauit autem illic sua
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ nimia dep̾hẽdat᷑. alioqnim pro
modo culpe in eos statuend̾ saluͥo
quo legato equitanie Id̾ pͥnceps
Rpsit in eum qui custodiam dimsit
autita sciens habnerit ut possit pͦ¬
todia euad̾e aĩanertẽd . si tũ ꝑ ium
aut desidiam custodis id uem̾t cas¬
tigandꝰ cum ⁊ indet̾iorẽ in iliciaui
dare. si u̾o fortuito aunserit niebil
in euui statuoud̾¶ si pagani euase¬
rit custodiam id̾ puto ei querẽdum
ꝙ circa militu ꝑsonas explorãd̾ retuli

Expanded text:
mia deprehendatur: alioquin pro modo culpae in eos statuendum.Saluio quoque legato Aquitaniae idem princeps re scripsit in eum, qui custodiam dimisit aut ita sciens habuit, ut possit custodia euadere, animaduertendum: si tamen per uinum aut desidiam custodis id euenerit, castigandum eum et in deteriorem militiam dar‹i›: si uero fortuito amiserit, nihil in eum statuendum.Si paganos euaserit custodia, idem puto exquirendum, quod circa militum personas explorandum rettuli
Abbreviated transcription (Latin):
pInsE arceri rpositꝰ si p̾cio coruptus
sine in ninculis age custodiã uel
ferrũ uel uenenũ ue in carecrem
inferri passus ẽ. osficio indicis pui¬
endꝰ est. si uescit ob negligenciam
remonendus est
ainttat inandatis ita cauet᷑ si quos
ex hiis qui inciuitatib sunt cele¬
cognon̾is uinciri ibebis s hu s qͥ
soluũt multã dices nam cum sci¬
erint tͥ uel sib̾i quosq molestie
futurũ uagrãtꝰ si facile solu̾uit
uictos ñ disferẽt᷑ dec̾to facient.

Expanded text:
arceri praepositus si pretio corruptus sine uinculis agere custodiam uel ferrum uenenumue in carcerem inferri passus est, officio iudicis puniendus est: si nescit, ob neglegentiam remouendus est ›mittat, mandatis ita cauetur: 'Si quos ex his, qui in ciuitatibus sunt, celecognoueris, uinciri iubebis et his, qui solverint, multam dices. nam cum scierint sibi quoque molestiae futurum magistratus, si facile solverint vinctos, non indifferenter de cetero facient".
Abbreviated transcription (Latin):
siuero ẜuũ succeꝑit is cui he¬
reditas restituta fu̾t ip̃m ⁊¬
q̃ carta emptores custodiri
solent. an hec nera putes
nam ego discendi cupidita
te quam soiam iuuandi rõ¬
nem optimam in õꝑ ecta¬
um ⁊ septuagesimũ ami
ctatis duxi menior sũ eins
um p̾edem in sepulcro hr̃em
ad discere uelem aristo¬

Expanded text:
cui hereditas restituta fuerit, ipsum cquae circa emptores custodiri solent'. an haec uera putes? nam te, quam solam vivendi racionem optimam in octavum et septuagesimum annum etatis duxi, memor sum eius  si alterum pedem in sepulcro haberem, addiscere quidem
Abbreviated transcription (Latin):
Iaul An pupillo cui soluta ẽ
pecuma debita sũ tutoris acto¬
ntate si q̃rat᷑ an doli except̃o¬
ne sub moueri debeat illud
tempꝰ inspiciet᷑ an peͥcumna ait
⁊ alũs exceptõib nti cũ excep¬
tõe uirisiurãdi nes aliis solis p¬
lurib .ii. defensionib uti ꝑmit¬
titur.
tur nam sicut h̾res qui mum
u̾sum uis succedit submenetur
exceptõe ita ⁊ legatariꝰ debet
alios ueluti ea ȩxceptõe quam¬

Expanded text:
In pupillo, cui soluta est debita pecunia sine tutoris auctoritate, si quaeratur, an doli exceptione summoueri debeat, illud tempus inspicitur, an pecuniam et aliis exceptionibus uti cum exceptione iurisiurandi uel aliis solis: pluribus enim defensionibus uti permittitur. tuiuersum ius succedit, summouetur exceptione, ita et legatarius debet alios, ueluti ea quam
Abbreviated transcription (Latin):
Qui agͣnit i  instruũtis qͣi
u̾a eẽnt solu̾t post sui̾am iu¬
dicis. quero si post ea cognita
rei ueritate ⁊ reꝑtis falsis in
tione iudicis an p̾scritõ ei op¬
poni rõssitͣ  cn principalib
ꝯstitutõib manifeste cauet᷑¬
si res iudicata eẽt ex falsis in¬
strimũtis si pꝰea falsa inuemãt᷑
nec rei iudicate p̾scriptõnes¬

Expanded text:
Qui adgnitis instrumentis, quasi uera essent, soluit post sententiam iudicis, quaero, si postea cognita rei ueritate et repertis falsis instione iudicis, an praescriptio ei opponi possit? cum et principalibus constitutionibus manifeste cauetur, etsi res iudicata esset ex falsis instrumentis, si postea falsa inueniantur, nec rei iudicatae praescriptione
Abbreviated transcription (Latin):
ditis lib̾ cẽ inssus ẽ an ad ẽꝑto¬
rc̃ hec cdicio transcat idca¬
mus ⁊ alias sciend̾ ẽ cas demũ
ciditiones ad ẽp̃torem trausi¬
sunt in faciendo ñ transeñt
tputa si filiũ eiꝰ lit̾at edocu̾it

Expanded text:
ditis liber esse iussus sit, an ad emptorem haec condicio transeat, uideamus. et alias sciendum est eas demum condiciones ad emptorem transisunt in faciendo, non transeunt, ut puta si filium eius litteras edocuerit:
Abbreviated transcription (Latin):
d Hon puto delinquere eum
facile R.
mmi ꝑtin̾e nͥ que creditoribus suꝑ¬
futiira sunt id .ni. bonoꝵ ciunsq
ẽẽ intelligit᷑ ꝙ eri alieno suꝑ est
alutratꝰ Tuimetallũ dampnatis
lib̾tas adimit᷑ cum ⁊̃ uerberibus
pius Rpsit magisq ⁊ ideo quod
legatũ erat ei qui post ea in me

Expanded text:
 Non puto delinquere eum, facile rescum pertinere, nisi quae creditoribus superfutura sunt: id enim bonorum cuiusque esse intellegitur, us In metallum damnatis libertas adimitur, cum etiam verberibus Pius rescripsit: et ideo quod legatum erat ei, qui postea in me
Abbreviated transcription (Latin):
delator conseenturꝰ fuisset si m̃cis¬
set ¶Dunis adrianus rescriꝑsit
eand peña delatorẽ ferre debere
sicitatus ad edc̃m non resp̃õderit
qiua tenet᷑ si cãm ñ ꝓbasset ¶ Se¬
natꝰ adriani tẽporib cẽsuit cum
quis se ad errarnim dedułit quod
caꝑe ñ potu̾it ut totũ meriari¬
um colligatur ⁊ ex eopars di¬
midia scd̾m bñficiũ diuitraiani
restiaiatur mnod si trib edc̃ĩs a

Expanded text:
delator consecuturus fuisset, si vicisset. Divus Hadrianus rescripsit eandem poenam delatorem ferre debere, si citatus ad edictum non responderit, qua teneretur, si causam non probasset. Senatus Hadriani temporibus censuit, cum quis se ad aerarium detulerit, quod capere non potuerit, ut totum in aerarium colligatur et ex eo pars dimidia sibi secundum beneficium divi Traiani restituatur. Quod si tribus edictis a
Abbreviated transcription (Latin):
arde Deferre ñ possunt milieres
pp̃ sexus infirmitatẽ ⁊ ita sacris cõs¬
titutonibus cantinnest It̃ claris¬
simi mri defe̾re ñ possunt It̃ dapna¬
ti deferre ñ possinit ut diui frẽs
de co rescripserunt qui fustibusce¬
sus in opus rublicũ erat dãpnatus

Expanded text:
 Deferre non possunt mulieres propter sexus infirmitatem, et ita sacris constitutionibus cautum est. Item clarissimi viri deferre non possunt. Item damnati deferre non possunt, ut divi fratres de eo rescripserunt, qui fustibus caesus in opus publicum erat datus
Abbreviated transcription (Latin):
posseadre ñ adfu̾it tantũ exige̾¬
d̾ quatũ apud erranũ ex ea cã¬
nĩ a detierit reman̾et si ꝓfessionem
aquo tota hr̃ditas fisco emeta est uł
umu̾sa legata atep is deferre deb̾et
a quos xars hr̃ditatis uł iegati einc¬
ta sit ¶ Si cuis agitct᷑ fassas rões
detulisse de eo p̾fcñs errarii cognos¬
cat ꝙͣtam fraudẽ inuen̾it ut tã¬
tam peccumani in errariombeat
inferri.

Expanded text:
n adfuerit, tantum exigendum, quantum apud aerarium ex ea causa quam detulerit remaneret, si professionem a quo tota hereditas fisco evicta est vel universa legata, atque is deferre deberet, a quo pars hereditatis vel legati evicta sit. Si quis arguetur falsas rationes detulisse, de eo praefectus aerarii cognoscat, quantam fraudem invenerit, ut tantam pecuniam in aerario iubeat inferri.
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ Dicit᷑ ex asse hr̃ditatẽ ex silla¬
mano cũ fiscus nẽdicasset ⁊ nod
nec libͥtates nec legata tueat᷑
hĩditatib ⁊ lib̾tates ⁊ legata
maneant
olitõnẽ petat ꝙ erraᷤse se dicat
idꝰ ider cognostat an iusta cã
abolit̃onis sit ⁊ si errasse nidebi¬
tur dec inprudencie nemam
si añt calimpinie hoc ip̃m indi

Expanded text:
am Dicitur, ex asse hereditates ex Silaniano cum fiscus vindicasset, ut nec libertates nec legata tueaturhereditatibus et libertates et legata maneant.olitionem petat, quod errasse se dicat, ut idem iudex cognoscat, an iusta causa abolitionis sit, et si errasse videbitur, det inprudentiae veniam, si autem calumniae, hoc ipsum iudi
Abbreviated transcription (Latin):
podni frẽs rescripserunt hr̃des
coꝵ quib tacite sidei ꝯmissum re¬
lictum est ita deniũ ex bñficio
traiani deferri posse si is cuidatũ
fũat morte p̾nẽtus est ⁊ ideoꝑ
angustias tẽporis deferre se non
potuerit scum ante aꝑtum test̾m
tacitũ fidei ꝯmissũ ñciatũ eẽt ab
hus qui fidem tacitã sufceꝑant
dem̃ post aꝑtas tabulas a fideim¬
murario delatũ eẽt diuus adria¬
nus recipi professionẽ eiꝰ iussitn
ficmin traiani ꝑtinet qui ex de¬
fiuicti uoluntate relictũ sibi ca¬
ꝑ eñ possent gͦ nec illud quod suo
meo relictum est deferre Pot̾o .¬
¶ eos qui quasi indigm repellũt᷑¬

Expanded text:
ipserunt heredes eorum, quibus tacitum fideicommissum relictum est, ita demum ex beneficio Traiani deferre se posse, si is, cui datum fuerat, morte praeventus esset et ideo per angustias temporis deferre se non potuerit. Cum ante apertum testamentum tacitum fideicommissum nuntiatum esset ab his, qui fidem tacitam susceperunt, deinde post apertas a fideicommissario delatum esset, divus Antoninus recipi professionem eius iussit: ficium Traiani pertinet, qui ex defuncti voluntate relictum sibi capere non possunt. ergo nec illud, quod servo meo relictum est, deferre potero. Eos, qui quasi indigni repelluntu
Abbreviated transcription (Latin):
mud indẽd̾ ẽ sub iato eo edisi¬
cio ꝙ in litore positũ erat o
ꝯdc̃onis is locus sit. ħ ẽ utrũ
mancat enis cnius edificiũ¬
fuit. an rursus in pristinam

Expanded text:
ud videndum est, sublato aedificio, quod in litore positum erat, cuius condicionis is locus sit, hoc est utrum maneat eius cuius fuit aedificium, an rursus in pristinam
Abbreviated transcription (Latin):
i isuus m̃t cũ tibi bonafide
ei ec̃t ꝓculus nec meam fĩ ẜ
ex retua sit ꝯꝑata s si libe̾r
bona sgetibi ymens em᷑it ip̃iꝰ
fieri. ¶ Si rem meam possideas

Expanded text:
i seruus meus tibi bona fide ei esset, Proculus nec meam fieri,ex re tua sit parata. sed si liber bona fide tibi seruiens emerit, ipsius fieri.Si rem meam possideas
Abbreviated transcription (Latin):
emog Pentc̃ciam de ingenuita¬
lte deam ⁊̃ collusionis p̾t̾ tu se¬
mł retractarc ꝑmtaitur. si płes
ad collusionem detegẽdam ꝑider
acccdant cã cognita quis debeat
adiuiti conparatis oĩm m̾cib
⁊ etatib ⁊ cuiis int̾est statin

Expanded text:
m Sententiam pro ingenuitate dictam collusionis praetextu semel retractare permittitur. Si plures ad collusionem detegendam pariter accedant, causa cognita quis debeat admitti, comparatis omnium moribus et aetatibus et cu
Abbreviated transcription (Latin):
michi ꝯcessa sit. deinde post ea
ana cessione diurne quoz
suitutem aq̃ ouirne qr hoc
calu ple̾s sunt ẜuitutes diu̾
hoc in suitute astituẽda ⁊p̾hẽ¬
sum sit. ñ eni rsuetudinis ẽ
suetudine eẽ solẽt ut ꝑfistul¬
as a qua ducatur ⁊̃ si nicħ̾ sit
ꝯp̾hẽsum nisꝰ uitute cõstituen¬
da fi̾ posfũt. ita tñ ut nullum
d̾ipnũ dño fũdi ex his detur.
¶uia pui int̾cedẽte ^ autus ẜuitu¬
tem aistitui posse placuit. ⁊ ẽ¬

Expanded text:
mihi cessa fuerit, deinde postea alia cessione diurnae quoqseruitutem aquae diurnae, quia hoc cas‹u› plures sunt seruitutes diuerhoc in seruitute constituenda comprehensum sit: non enim consuetudinis est, onsuetudine esse solent, ut per fistulas aqua ducatur, etiamsi nihil sit comprehensum in seruitute constituenda, fieri possunt, ita tamen, ut nullum damnu‹m› domino fundi ex his detur. Uia publica intercedente haustus seruit‹u›tem constitui posse placuit e
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alias nͥ aut pacĩam p̾starepoͤ¬
sit aut si aliqͣm acto̾em hat
quam p̾stet cet̾um ten̾i ñ o¬
port̃e ¶Si in sepulcro a lieno
t̾ra cͥnecta fuit iussu meo agẽ¬
singuł exꝑiri opus enĩ ꝙ apl¬
urib ꝙ in diuiso fcm̃ ẽ singul¬
os insolid̾ obligare si tñ i apͥ¬
o quisq eoꝵ cõsilio hoc fecerit
alt̾o suꝑiore ⁊ eni casũ altis
pulcri quo uiolati agi pot᷑it¬

Expanded text:
n alias, nisi aut patientiam praestare possit aut aliquam actionem habeat, quam praestet: ceterum teneri non oportere. Si in sepulchro alieno terra congesta fuerit iussu meo, agensingulis experiri: opus enim, quod a pluribus pro indiviso factum est, singulos in solidum obligare. si tamen proprio quis eorum consilio hoc fecerit,altero: superiore etenim casu alterius pulchri quoque violati
Abbreviated transcription (Latin):
imĩ quintũ amim̃ ⁊ ita diuus
pius ⁊ deinceꝑs om̃s prĩcipes
Rnderunt. In hoc int̾deo tã¬
tilis estimat᷑ ꝙͣti actoris nit̾¬
est id opus fc̃m ñ ẽẽ. officio
tionem iudicatum est ut in
om̃i cã ead̾ crdicio sit acto¬
ris que firta̾ eẽt si id opꝰ de qͦ

Expanded text:
divus Pius et deinceps omnes principes rescripserunt. Hoc interdicto tanti lis aestimatur, quanti actoris interest id opus factum esse. officio tionem iudicandum est, ut in omni causa eadem condicio sit actoris, quae futura esset, si id opus, de q
Abbreviated transcription (Latin):
deditus ei cui de ditus cẽt dat᷑us
fuit si u̾o ex peculio qr nõmos
h̾rdi ded̾it qos utiadis passurꝰ
eum ñ suerit ei dare ꝯtrastatu
tiuo it̾ mostrauit.
arcelł. Ni Ion pot̾it p̾ses ꝓmnci¬
e effic̾e ut furti dampnatũ ñ ꝯse¬
quatur infamia
añ aditam hr̃ditatẽ ticiofintũ
fecit si adita hr̃ditate seins lega¬
tũ ad se ꝑtin̾e nolu̾it finti eiꝰ sui
o qr t̾ũc cum fac̾et surtum enus
fuit ut maxime quis existitnet
si fuus ẽẽ ceꝑit eins cui fui tum
fec̃at tollifunrti accionẽ ut nec
si alienatus sit agi possit eo no¬

Expanded text:
cui deditus esset, daturus fuerit: si uero ex peculio, quia nummos heredis dederit, quos utique is passurus eum non fuerit ei dare, contra statutiuo iter monstrauit.rum. Non poterit praeses prouinciae efficere, ut furti damnatum non sequatur infamia.ante aditam hereditatem Titio furtum fecit. si adita hereditate Seius legatum ad se pertinere uoluerit, furti eius serui neque tunc, cum faceret furtum, eius fuit, et ut maxime quis existimet, si seruus esse coeperit eius, cui furtum fecerat, tolli furti actionem, ut nec si alienatus sit, agi possit eo no
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ꝙ si ab substituto p̾eium acee¬
ne ad eat hr̃ditatẽ petes lega¬
tum dolo in quit fac̾e intellige̾¬
tur. acꝑ hoc doli. except̃õe rep¬
elletur.¶Quesitum ẽ si cum
d̾ uolentẽ me tu uẽdidis auñe

Expanded text:
d si a substituto pretium accene adeat hereditatem, petens legatum dolo, inquit, facere intellegetur ac per hoc doli exceptione repelletur. Quaesitum est, si, cum dum volente me vendi
Abbreviated transcription (Latin):
fcñc sit ¶pt̾ea sciend̾ est si quis qͥs
tat exceptõne eũ doli .i. repelli
solere ⁊ id̾o heres qui ũ ht̃ uobã¬
repellet᷑. ¶Si quis ex untia he¬
res sit heres sit scriptus ex qua
ducenta ꝯsequi possit potiit de
rant p̾tulit ne molestiis hr̃dita¬
riis inplicaret᷑ ansi legatũ pe¬
tat exceptõne doli .m. submoue

Expanded text:
 sit.Praeterea sciendum est, si quis quid tat, exceptione eum doli mali repelli solere: et ideo heres, qui non habet uolunrepellitur.Si quis ex uncia he heres sit scriptus, ex qua ducenta consequi potuit, deinde erant, praetulit, ne molestiis hereditariis implicaretur: an, si legatum petat, exceptione doli mali summove
Abbreviated transcription (Latin):
tore s a uenditore ꝑ uini fuudruy
eẽ ꝑ ossessum qͣ  posso eẽt ab lata
asitum ẽ an ep̃tori sucum debeat
si uolutate uenditoris colonum
post ea ni cxpuliss. din ñ treẽ iu¬
u̾and̾ qr madatum illicitum suc¬
uit ab eo cum quo int̾dc̃o nãmi po¬
tuit exꝑiri pedente iuidicio ilo

Expanded text:
o, sed a uenditore per uim fundum esse possessum, cui possessio esset ablata. quaesitum est, an emptori succurri debeat, si uoluntate uenditoris colonum postea ui expulisset. dixi non esse iuuandum, qui mandatum illicitum susuit ab eo, cum quo interdicto unde ui potuit experiri, pendente iudi
Abbreviated transcription (Latin):
arceir E Iolonꝰ eum cui locator fũ¬
iłsus eẽt ñ admisit demde colo¬
hũet̃nus ni ab alio dciectus ẽ q̃reba¬
tui quis hr̃ẽt int̾dcm uñ uisdix¬
it nich̾ int̾cẽ colonus dñm m¬
gredi uolentẽ phibuiss an cmp¬
torem cui uississet dñs tradi pos
q sili̾ init̾dc̃o locatori obstrietimi
fore ꝙ deiecisse tũc uiͦ cuiu emp¬
tori possom ñ tradidit nͥ forte

Expanded text:
rum Colonus eum, cui locator funmissus esset, non admisit: deinde colonus vi ab alio deiectus est: quaerebatur, quis haberet interdictum unde vi. dixi nihil intingredi uolentem prohibuisset an empiussisset dominus tradi possque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deiecisse tunc uideretur, cum emptori possessionem non tradidit, nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
pnͣ uti liceat ⁊ flumine pnͦ et
ne quid fat in ina publita Iur̃
sui tuẽdi cã de lib̾is exhibẽdisit̾
de lib̃to ex hibendo ¶osficu ca ce
hoĩe liƀo exhibendo reliqua uo¬
tur ¶Qr uedam int̾dc̃a rei ꝑsecir¬
tõem ꝯtinent ueluti de ĩtmere
actui q pͥuato. nã ꝓpͥetatis cãm
ꝯtiriet hoc int̾dc̃m s ⁊ illa int̾¬
dc̃ã q̃ de locos sacris uel ⁊̃ religiosis
ꝓpomĩtꝰ uelut ꝓprietatis cam cõ¬
tinet it  de lib̾is exhibendis que
sin uir̃ ⁊uendicã diximꝰ cõpet̾e
ut ñ sit mirum si qͣ int̾dcã tẽ
familiarem spectant ⁊ ꝓpͥetatis

Expanded text:
et 'flumine publico' et 'ne quid fiat in uia publica': iuris sui tuendi causa de liberis exhibendis, item de liberto exhibendo: officii causa de homine libero exhibendo: reliqua tur.Quaedam interdicta rei persecutionem continent, ueluti de itinere actuque priuato: nam proprietatis causam continet hoc interdictum. sed et illa interdicta, quae de locis sacris et de religiosis proponuntur, ueluti proprietatis causam continent, item illa de liberis exhibendis, quae iuris tuendi causa diximus competere, ut non sit mirum, si, quae interdicta ad rem familiarem pertinent, proprietatis,
Abbreviated transcription (Latin):
tunt ut hominũ cã uet dimni
nñ ut rͣ eligione sic̃ ẽ ne quid
in loco sacro fiat. net quod fcm̃
est restituat᷑ ⁊ de mortuo inferẽ¬
do uel de sepulcro medificando.¬
utilitatẽ ꝑtinẽcia uł su iuiristu¬
endi cã uel osficii tuẽdi cã uel te¬

Expanded text:
inum causa uel diuini iuris aut de religione, sicut est 'ne quid in loco sacro fiat' uel 'quod factum est restituatur' et de mortuo inferendo uel sepulchro aedificando.utilitatem pertinentia uel sui iuris tuendi causa uel officii tuendi ca
Abbreviated transcription (Latin):
sum intelligit᷑ ⁊ ideo ad eum ani
causariͤ amissus est pot̾ dici ꝑdn̾e
cum huic que pͥnuum pͥstatin¶mis¬
sionĩ gn̾ales cãe sunt tres honesta
caria ignomimosa boncsta est q̃
tẽpore milicie ni pleto dat᷑ cãria
cum quis inscio aiͥ uel corꝑis mi¬
nus ydoneus milicie renũciat ig¬
nomnosa cã est cum quis pp̾
delictum sacramũto soluit᷑ ⁊ is qui
ignominia missus est neq ronie
n saero comitatu ag̾e pot̾ ⁊ si sũ
ignonuine m̃t i oue missisunt nch¬
ominus ignominia mussi intelligũ¬
uł cẽturione s ⁊̃ a pͥncipe coher¬
cẽdus est nam eum qui cẽturioni
castigare se uolenti restit̾it uet̾es¬

Expanded text:
sum intellegitur: et ideo et ad eum, qui causaria missus est, potest dici pertinere, cum huic quoque praemium praestatur.Missionum generales causae sunt tres: honesta causaria ignominiosa. honesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, cum quis uitio animi uel corporis minus idoneus militiae renuntiatur: ignominiosa causa est, cum quis propter delictum sacramento soluitur. et is, qui ignominia missus est, neque Romae neque in sacro comitatu agere potest. et si sine ignominiae mentione missi sunt, nihilo minus ignominia missi intellegunuel centurione, sed etiam a principali coercendus est. nam eum, qui centurioni castigare se uolenti restiterit, uete
Abbreviated transcription (Latin):
tem ñ ꝑtat̾e nam in disciplitia
angusti ita canct᷑ E⁊ si scio fabrili¬
b oꝑibus ex̾cere milida ñ eẽ alieñ
nereor tñ si quicquam ꝑmisero
ꝙ iti usũ meum aut tuum siat ue
modus in ea re ñ adhibeat᷑ qui
mͥ sit tollerandus ¶officium tribu¬
noꝵ est ut eoꝵ qui exetai pͥsunt
milites in castris retin̾e᷑ a ex̾cita¬
herc̾e delicta scdm sue actoritatis
mod̾ castigare pͥncipis freꝙ̃der in¬
terẽẽ querelas c̃cmi litoni audi¬
re ualitudinarios inspic̾e
suad adnocẽt᷑ ⁊ ideo domũ cõꝑa¬
re ñ ꝓhibent᷑ s ⁊ agros in aliaꝵ
mireia cõꝑare possiuit cet̾um in ea
runt nec sub alieno noĩe quid̾ eis
agrũ cõꝑare licet alioquum fisco
uendicabit᷑ is aut qui cͣ discipli¬
nam agrũ cõꝑauit si nulla de ea
re questione mota aimissi ꝯuẽ acce¬
ꝑit in quietari ꝓhibet᷑ ¶Illud cõs

Expanded text:
tem non mittere. nam in disciplina Augusti ita cauetur: 'Etsi scio fabrilibus operibus exerceri milites non esse alienum, uereor tamen, si quicquam permisero, quod in usum meum aut tuum fiat, ne modus in ea re non adhibeatur, qui mihi sit tolerandus'.Officium tribunorum est uel eorum, qui exercitui praesunt, milites in castris continere, ad exercitaercere, delicta secundum suae auctoritatis modum castigare, principiis frequenter interesse, querellas commilitonum audire, ualetudinarios inspiceresua auocentur. et ideo domum comparare non prohibentur. sed et agros in alia prouincia comparare possunt. ceterum in ea runt, ne sub alieno quidem nomine eis agrum comparare licet: alioquin fisco uindicabitur.Is autem, qui contra disciplinam agrum comparauerit, si nulla de ea re quaestione mota missionem acceperit, inquietari prohibetur.Illud cons
Abbreviated transcription (Latin):
catõ enis ꝓñtiata ẽ quesit̃
ẽ. cum ꝑ ħrdem pupille mora
ui t̾cesserit a nominꝰ peccimia
in stipłane deducta ab hrdetu¬
toris solueretur nec unꝙͣ pe¬
ciit an ei hodie debeantii. uͦs¬

Expanded text:
nuntiata est. quaesitum est, cum per heredem pupillae mora intercesserit, quo minus pecunia in stipulationem deducta ab herede tutoris solueretur nec umquam petierit, an ei hodie debeantur us
Abbreviated transcription (Latin):
diciposse s cornelia ꝯueniri ¶pretͥca
illo spectat dici certum de miuria
quam passlic qnis sit ut ex quali¬
tate imuris stiamꝰ an in ꝑatronũ
libto reddend̾ sit muiriaꝵ uidieuun
⁊ .ni. memimise oportebit lib̾toad

Expanded text:
dici posse Cornelia conueniri? Praeterea illo spectat dici certum de iniuria, quam passus quis sit, ut ex qualitate iniuriae sciamus, an in patronum liberto reddendum sit iniuriarum iudicium. etenim meminisse oportebit
Abbreviated transcription (Latin):
actortate stichũ ꝓmittat et fi
moram a pupillo fc̃am de̾¬
cedut nec fidemissor erit pp̃ pu¬
ꝑilli moram obligatus tilla
enim intelligitur mora ibifĩ
ubi milla peticio est ¶ eẽ gñt
fideuissorem obligatũ ob hoc
ut uuo hemine qꝯueniatur
ł ex mora sua post eͣ.
titissent ut alt̃ utiłr alt̾ mni

Expanded text:
auctoritate Stichum promittat et fidst moram a pupillo factam decedat, nec fideiussor erit propter pupilli moram obligatus: nulla enim intellegitur mora ibi fieri, ubi nulla petitio est. esse autem fideiussorem obligatum ad hoc, ut uiuo homine conueniatur uel ex mora sua postea. 1titissent, ut alter utili
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃odes si nec nams uenit nͨ ti¬
ans ꝯsul fc̃s sit exigend̾ eritnt
neutrumft̃m sit ⁊ huicsim

Expanded text:
spondes, si nec nauis uenit nec Titius consul factus sit?' exigendum erit, ut neutrum factum sit. huic sim
Abbreviated transcription (Latin):
quo erat acturus estimatonẽ a dibe¬
atdumi dam̃ licitum hon̾arium cͥͦ¬
titas ñ egrediat᷑ ĩta .n. rescripto
imꝑatoris nr̃i ⁊ patris enis cotine¬
tur uba rescripti ita sehñt si uiliꝰ
isti fidem susceptam exib̾e est ꝑatꝰ
cam dimi tarat peccumam que
aduocatos acciꝑe debemus om̃e
or̃o qui cais agendis quo quo studi
aduocatoꝵ m̾i̾o erunt ¶Si cui
cautum est honorarnun uł si quis

Expanded text:
quo erat acturus, aestimationem adhibeat, dummodo licitum honorarium quantitas non egrediatur: ita enim rescripto imperatoris nostri et patris eius continetur. uerba rescriisti, fidem susceptam exhibere paratus est, eam dumtaxat pecuniam, quae .Aduocatos accipere debemus omnes omnino, qui causis agendis quoque studio aduocatorum numero erunt.Si cui cautum est honorarium uel si quis
Abbreviated transcription (Latin):
nec de houestanda dum nrudicio
menti osferri debuit quedam .ii.
tam ⁊ si honeste accipiant᷑ in ho¬
rii magr̃is licet ñ sint ꝓfessores
tñ usurpatum est ut hus quo iꝰ
dicat᷑ tam ⁊ si lbrariis ⁊ notarsis
⁊ caiculatorib sine tabulariis et
cet̾aꝵ arcium opificib siue artisi¬
cibus que sunt extralit̾as uł nodas
posite necaꝙ exͣ ordinẽ nis dic̾e de

Expanded text:
ehonestanda, dum in iudicio menti offerri debuit. quaedam enim tametsi honeste accipiantur, inhorii magistris licet non sint professores, tamen usurpatum est, ut his quoque ius dicatur: iam et librariis et notariis et calculatoribus siue tabulariis.Sed ceterarum artium opificibus siue artificibus, quae sunt extra litteras uel notas positae, nequaquam extra ordinem ius dicere
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ E quis sui alieui ne houoris
cã quis fcũrum se in aliqͣ ciuita¬
te ꝓmiserit ad ꝑficiend̾ tam ip̃e
ꝙͣ hr̃s euis ex cõstitutõne diuit᷑¬
iani obligatꝰ est S si quis ob
bouorem opus fcũrim se mei¬
uidate aliqͣ ꝓmiserit atq incho
id opꝰ fac̾e instituerat si ita mal¬
let ciuitati in qua id opus fieri
ceptum est dare is aũt̃ qui ex nu¬
m̾o lib̾oꝵ est sihr̃s extit̾it non
quinde ꝑtis s decime cõcedende
necessitate asficit᷑ ⁊ hoc diuus a¬

Expanded text:
 quis sui alieniue honoris causa opus facturum se in aliqua ciuitate promiserit, ad perficiendum tam ipse quam heres eius ex constitutione diui Traiani obligatus est. sed si quis ob honorem opus facturum se ciuitate aliqua promiserit atque inchoid opus facere instituerat, si ita mallet, ciuitati, in qua id opus fieri coeptum est, dare: is autem, qui ex numero liberorum est, si heres exstitit, non quintae partis, sed decimae concedendae necessitate adficitur. et haec diuus A
Abbreviated transcription (Latin):
O his quo extra ordinẽ uis dici deb
s si obtetrixcem audiant que utiq¬
medicinam exib̾e uidet᷑ medicos
fortassis qui accipient ⁊̃ cos quialic̾ꝰ
ꝑtic corporis uł certis doloris sainta¬
dem pollicẽt᷑ ut pnta si auriculari¬
us si fistule uł dencrum ñ tñ si incã¬
tabunt in p̾catꝰ est siut uulga¬
ri u̾bo ipost̾n utar si ex orcitane¬
rit ñ sunt ista medicine gn̾a tũ ⁊¬
si fuit qui hoc sibi ꝓfuisse cum pre
non qr religiosa est res s ꝯma hoc
pͥmũ ꝓfiteri eos eꝑt mercẽnauam

Expanded text:
o his quoque extra ordinem ius dici debet. Sed et obstetricem audiant, quae utiqmedicinam exhibere uidetur. Medicos fortassis quis accipiet etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut pus, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, si inprecatus est, si, ut uulgari uerbo impostorum utar, si exorcizauit: non sunt ista medicinae genera, tametsi sint, qui hos sibi profuisse cum praenon quia non religiosa res est, sed quia hoc primum profiteri eos oportet mercennariam
Abbreviated transcription (Latin):
x Tn p̾uatis oꝑib inuitis hus ci
fec̾unt statuas alias in pon̾e ñ
possumꝰ ut rescͥpto dini seu̾. cõti¬
net᷑ ¶cum quidam ne honorib
sug̾et᷑ opus ꝓiisiss honorer
subire cogend̾ ꝙͣ oꝑis instructõem
diuus aut̾ rescripsit

Expanded text:
ibus inuitis his qui fecerunt statuas aliis ponere non possumus, ut rescripto diui Seueri continetur.Cum quidam, ne honoribus fungeretur, opus promisisset: honores subire cogendum quam operis instructionem diuus Antoninus rescripsit
Abbreviated transcription (Latin):
e nidicu id̾q ⁊ si ip̃i cui as
indicatus est res fun̾it adit s
si ẽptor ciu pignora sunt ad¬
dicta exeauẽte indice. pre¬
cium ñ soluat utaradusus
ep̃torem pͥorig emanuis ei¬
beant. id iudice nu siũ̾am¬

Expanded text:
 iudicum? idemque et si ipsi, cui quis iudicatus est, res fuerit addicta. Sed si emptor, cui pignora sunt addicta exsequente iudice, pretium non solvat, utrum adversus emptorem porrigere manus debeant idem iudices, qu
Abbreviated transcription (Latin):
indẽd̾ est an sic distrahi pos¬
sit ut dimisso c̾ditore super¬
siuũ in cã iudicati qu̾tatur
⁊ ꝙͣuis ñ cogatir c̾ditor rem
quam pignori accepit distra¬
here tñ ^iudicati execut̃oe ser¬
uatur. ut si emptorẽ inuene¬
rit res que capta est. qui dimi¬
sso pͥore c̾ditore suꝑfliñ solu̾e
quoq rei distractõ. nec nide¬
tur det̾ior dc̃o c̾ditoris secu
noris dimissuri ꝙͣ si eifuerit
sat̾ft̃m. ¶Si post aditũ pis¬
nus ali qua c⁊ troisia ẽp̃tori
moueatur: an sit cogintõ e¬
fu̾it nidẽd̾ ẽ. ⁊ cũ semel eny¬
tõ ꝑftã sit eiusq qui ꝯꝑauit
ꝑicutũ u̾satur. non ꝑuto io¬
cum ẽẽ cognitõni ⁊ c̾te post¬

Expanded text:
videndum est, an sic distrahi possit, ut dimisso creditore superfluum in causam iudicati convertatur non cogatur creditor rem, quam pignori accepit, distrahere: tamen in iudicati exsecution‹e› seruatur, ut, si emptorem inuenerit res quae capta est, qui dimisso priore creditore superfluum soluere quoque rei distractio. nec uidetur noris dimissuri, quam si ei fuerit satisfactum.Si post addictum pignus aliqua controuersia emptori moueatur, an sit cognitio efuerit, uidendum est. et cum semel emptio perfecta sit eiusque qui comparauit periculum uertatur, non puto locum esse cognitioni: certe post
Abbreviated transcription (Latin):
dite rõis in testo data hr̃s ñ solũ
scriptam rõnem ex igit nerũ
⁊̃ que iñ scriꝑtura ab eo adimi¬
nubrata ẽ ¶Serus issus red¬
dita rõne ad ub̾tatẽ ꝑuenire
ħ nullam ad muistrauerit rõem
it statu lib̾m oum q rursus aliĩ
uc̃ didit nouissimo emptori da¬
bit. Iam enĩ cũ ap̃ eñ cui da

Expanded text:
ditae testamento data heres non solum scriptam rationem exigit, uerum etiam quae sine scriptura ab eo administrata est.Seruus iussus reddita ratione ad libertatem peruenire, licet nullam administrauerit rationrit statuliberum eumque rursus alii uendiderit, nouissimo emptori dabit: iam enim cum apud eum, cui da
Abbreviated transcription (Latin):
cie ⁊ De uitdco de acma estiua it̃
cotidiana querentes primum
estiua de qua ꝓpͥum int̾dc̃m ad
prioris estatis tenpus relatũ ted

Expanded text:
e interdicto de aqua aestiua, item cottidiana quaerentes primum estiua, de qua proprium interdictum ad prioris ae‹s›tatis tempus relatum red