comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trib p̾matib actis int̾uementib tacas
sacroscr̃s sc̃pturis edicat om̃ia se it̃te t
sibtllitate publice ꝯsc̃pto r es suscpiat¬
⁊ ĩeas scõm si opĩonem disponat spo
theoi rer̃ ad eũ ꝑtmẽciũ ad simmlitudiem

Expanded text:
tribus primatibus, actis intervenientibus, tactis sacrosanctis Scripturis, depromat, omnia se recte et subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et secundum sui opinionem disponat sub hypotheca rerum ad eum pertinentium, ad similitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
U̾ Peueriter p̾ses ꝓm̃cie exeqnetur
si anmau̾terit auũcłm tuũ pp̃ea nõiari
tutorem ut metu eiꝰ creatõis a magistintibꝰ
ĩuiriam rediniat quĩ ⁊̃ si aliq̃ excussatõ¬
ei conpetit: ⁊ non alia causa uoĩatus est
ꝙͣ ut lite fatigetui ꝙ ĩ eare assũptũ fin̾t
i̾s qui eũ noĩauit iuxͣ formã costuturõ is
ei recde̾ cogetur.S¬

Expanded text:
 Severiter praeses provinciae exsequetur, si animadverterit avunculum tuum propterea nominari tutorem, ut metu eiusmodi creationis a magistratibus iniuriam redimat. Quin etiam si aliqua ei excusatio competit et non alia causa nominatus est, quam ut lite fatigetur, quod in eam rem absumptum fuerit, is qui eum nominavit iuxta formam constitutionum ei reddere cogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ei tm̃modo ꝯpetit. pat̾na u̾ecimidia.
Dus em̃ tãlis affc̃s exrianeus ĩuẽi¬
atur ut ĩcat pat̾mĩ uł cui alii c̾dẽ¬
dum est res lib̾oꝵ gub̾nandas pa
costrensi perñlio ꝯdidit tali tractatu
ꝓpõito indeatur. ob stmre eamdem ad¬
ing̾e sentenciam tm̃ nos hoc ntĩ¬
aptissime i neroduxmiꝰ ¶Smat

Expanded text:
 paterna verecundia. Quis enim talis adfectus extraneus inveniatur, ut vincat paternum? vel cui alii credendum est res liberorum gubernandas parcastrensi peculio condidit, tali tractatu proposito videatur obscure eandem attingere sententiam, tamen nos hoc apertissime introduximus
Abbreviated transcription (Latin):
arp̃. Cum repudiãte furiolã sui
iuris costintõ marito quni sołꝰ ixpudi¬
are potuit q̃dã matre furiose maito
qũodã eꝰ instrumẽta ꝯfecisso sid̃ s cãs
intlligis nicł eã ee fnriosã dispoñe po¬

Expanded text:
. Cum repudiante furiosam sui iuris constitutam marito, qui solus repudiare potuit, quaedam matrem furiosae marito quondam eius instrumenta confecisse significas, intellegis nihil eam con
Abbreviated transcription (Latin):
nitorem aliũ fecerit ordinari eisq
ꝙ debetur ex rõne tutelegeste ꝑsol¬
int mariti quoq enis p̾t̾ite tute¬
Ie rõcimis lonanire pignoris te¬
nebiitur obnoxia. Impr̃¬
cĩmus de miectis a ꝯductore rebe

Expanded text:
tutorem alium fecerit ordinari eique quod debetur ex ratione tutelae gestae persolverit, mariti quoque eius praeteritae tutelae ratiociniis bona iure pignoris tenebuntur obnoxia. cimus de invectis a conductore rebus
Abbreviated transcription (Latin):
placuerat mancipia fuissent nec ei
spãlit̾ obligata mostrent᷑ reror ꝓ¬
m̃cie ea restitm iubebit /nec eĩ p̾tex¬
tu debiti penłionũ restitutõnẽ horͣ
morari pot̃ ¶ Eñ siq̃d sibi debidña
fundi ex pensionib uł quacũq rõe
ꝓ bare possit huiꝰ sołonem sollẽpnt̾¬

Expanded text:
placuerat, mancipia fuissent nec haec specialiter obligata monstrentur, rector provinciae ea restitui iubebit. Nec enim praetextu debiti pensionum restitutionem horum morari potest, cum, si quid sibi deberi domina fundi ex pensionibus vel quacumque ratione probare possit, huius solutionem sollemn
Abbreviated transcription (Latin):
i quis famosum liblłm¬
q loco ignarns reꝑierit aut corrũpat
pͥus q̃m alt̾ inueniat uł nlłi ꝯfireat᷑
inuentum ¶Si u̾o non statim easdem
uim earnin manifestau̾̃it sciat se qͣsi
ancrorem huiꝰ delicti capitali suĩe sub¬
ingandum : s. me siquis denotõnis
sue ac saliis publice custodiam gerit

Expanded text:
i quis famosum libelmque loco ignarus repererit, aut corrumpat prius, quam alter inveniat, aut nulli confiteatur inventum. Sin vero non statim easdem vim earum manifestaverit, sciat, se quasi auctorem huiusmodi delicti capitali sententia subiugandum. Sane si quis devotionis suae ac salutis publicae custodiam gerit
Abbreviated transcription (Latin):
D. Qm̃ lib̾i testes ad causas
postulantur alienas socii ⁊
ꝑticipes crim̃is nonͤ ducant᷑
S fides ab hus noticie postu¬
latur in exibitõne necc̃iarũ
ꝑsonarum. ħ est restiũ talis
de ber esse cautõ iudicantis uͭ
hiis uenturis adiudiciũ per
accusatorem assꝰ ab hus ꝑ qͦs
fue̾nit postulati sũpnus cõ õ¬
perentes dari precipiat Idem
uiris est ⁊ si inpecuuariã

Expanded text:
 ingenui testes ad causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione necessariarum personarum, hoc est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria
Abbreviated transcription (Latin):
erine conatõnis
driceris ita ut cuus romanus
si iam decesẜat ad lib̾tatem pue¬
nisti qm̃ placuit nõ solñ ad uẽ¬
ditos uz eciam ad donatos eaz
uere nec te potuit semł tr̃as¬
lato dm̃o in hermiam postea
alii pr̃onus uendere ⁊ iõ non
de prãnõa tibi libͣrate q̃m excos¬
titutõne: iam fu̾as aueptu lnet

Expanded text:
ermiae donationis perducereris ita, ut civis Romanus si iam decesserit, ad libertatem pervenisti, quoniam placuit non solum ad venditos, sed etiam ad donatos eam nere, nec te potuit semel translato dominio in Hermiam postea alii Patroclius vendere : et ideo non de praestanda tibi libertate, quam ex constitutione iam fueras adeptus, lit
Abbreviated transcription (Latin):
aut errore acrissimo nõ asfatato ĩ simu¬
larõe neq excã uili decepti sũt ant eratis
lubrico lapsi quos tiñitadem̃ legis nr̃e la¬
q̃is eximi placuit si aunt errore ꝯꝑto aut
ubi ad legitimos ꝑ uen̾int amios ꝯiũctõ¬

Expanded text:
aut errore acrissimo, non adfectato insimulatove, neque ex causa vili decepti sunt aut aetatis lubrico lapsi. Quos tamen ita demum legis nostrae laqueis eximi placuit, si aut errore comperto, aut ubi ad legitimos pervenerint annos, coniunctio
Abbreviated transcription (Latin):
edicti fu̾int ħ : descendentib filius filia¬
ue nepos neptis ꝓnepos ꝓneptis. de as¬
cendentib p̃r nĩr. auus auia. de lar̾e fr̾
soror. parrnus. muta. ⁊ testãdi sane ita
uris ac legũ q̃d̾ uolu̾it ar bit̾o reniq̃s
q̃s succed̾e imiꝑiał p̾cepti tenore mã¬
fũtti arceatur. si qͥs ex hus quos me¬
morauimus ĩ ccͣhendis ĩcestis imp¬

Expanded text:
erint, hoc est de descendentibus filius filia nepos neptis pronepos proneptis, de ascendentibus pater mater avus avia, de latere frater soror patruus amita. Testandi sane ita iuris ac legum quod voluerit arbitrio relinquat, quas succedere imperialis praecepti tenore mannitus arceatur, si quis ex his quos memoravimus in contrahendis incestis nup
Abbreviated transcription (Latin):
cogontur ĩferre ꝙ̃ modũ siquis excesserit
ip̃e quid̾̃ iudex extrigina. librar̃ auridispẽ¬
dio. s̾iacebit osficiũ n̾o eius nõ solũ simile
dispendiũ s ⁊ capitale ꝑic̾m sustmebit
uã si aliqͥ̾s exquat̃q ꝑte ausus fu̾it iuissi¬
ones nrũs exced̾e ⁊ non Restiuauit tũ dei¬

Expanded text:
cogantur inferre. Quem modum si quis excesserit, ipse quidem iudex triginta librarum auri dispendio subiacebit, officium vero eius non solum simile dispendium, sed et capitale periculum sustinebit. Nam si aliquis ex quacumque parte ausus fuerit iussiones nostras exced
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cũpta creditori sibi indebitum ꝯp̃e¬
dem p̾stiris de mancipio restituen¬
do pacti tenor ynari debet
Uem. nt̾est młtũ uttũ ne
spe futurẽ iim̾atõnis suscepisse
te ꝙ instrum̃to ꝯtinetur sc̃psisti
an accepta ñdre quãtitate tm̃i
qͣntũ leccõ ꝓbat insc̾ptura con¬

Expanded text:
sumpta creditorem sibi in debitum compendem praestitis de mancipio restituendo pacti tenor servari debetufo. Interest multum, utrumne spe futurae numerationis suscepisse te quod instrumento continetur scripsisti, an accepta minore quantitate tantum quantum lectio probat in scriptura con
Abbreviated transcription (Latin):
tolli non u̾e potuit ꝙ cyrogiaphã
q̃ fec̾at ꝓcurator tuus recepta tͥq
restituta ab ip̃nis hrde ꝓponas cum
subsc̃ptõne ꝓcuiatoris significãte
hibeat ⁊ creditorib sactiftm. ⁊ nõ¬

Expanded text:
tolli non potuit, quod chirographa, quae fecerat procurator tuus, recepta tibique restituta ab ipsius herede proponas cum subscriptione procuratoris significante, prohibeat et creditoribus sati
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r y Preses ꝓuincie uir clarissimꝰ¬
u̾is pignoris tui exeq̃ntem te audiet
nec tibr oberit sũa adu̾sus debitorẽ
dicta si eũ collusisse cũ adu̾sario suo ãf
ut dicis nõ cã cognita sed ꝓsc̾ptõne su¬

Expanded text:
mitio. Praeses provinciae vir clarissimus ius pignoris tui exsequentem te audiet. nec tibi oberit sententia adversus debitorem tuum dicta, si eum collusisse cum adversario suo aut, ut dicis, non causa cognita, sed praescriptione su
Abbreviated transcription (Latin):
dentib u̾ifimile esse ndetur. hoc
int̾ eos actũ ut ĩcipiat quid̾ or̃
morientem obligatõ iumeat at̃
hidibns eins donec ad efstm̃ ꝑ du¬
canur. Nemo eñ istitus innenit᷑
uit tali aĩo fac̾et stipłatõnẽ int pni¬

Expanded text:
tientibus veri simile esse videtur hoc inter eos actum, ut incipiat quidem contra morientem obligatio, immineat autem heredibus eius, donec ad effectum perducatur. Nemo enim ita stultus invenitur, ut tali animo faceret stipulationem, ut pu
Abbreviated transcription (Latin):
iquis in quacũq ĩi
cia dinda litigatorib arbitro
dato ip̃ius audrenciam qui
eum dedit añ litis ꝯtestatõnẽ

Expanded text:
quis in quacumque tia danda litigatoribus arbitro dato ipsius audientiam qui eum dedit ante litis contestationem
Abbreviated transcription (Latin):
mt̾ rest̾ legibus cauta sunt eͥ
custodiri conueint. si forre qui:
uñficio nr̃o eratis ueniam fut̾¬
rit ꝯsetutus ex eo die quo indł .¬
gencia mũ inindicio ꝯpetenti᷑ͤ
fu̾it intimata eiq ad mĩstratõ
rei ꝓpͥe ꝑmissa ut ad ꝑsec̃ndas

Expanded text:
 legibus cauta sunt, custodiri convenit, et si forte quis beneficio nostro aetatis veniam fuerit consecutus, ex eo die, quo indulgentia nostra in iudicio competenti fuerit intimata eique administratio rei propriae permissa, ut ad persequendas
Abbreviated transcription (Latin):
nari suo om̃s nõie inquestionẽ nocẽtur
qͣm hos solos qui in lite nati erunt
omĩeni fortunam matrũ ꝯplect̃õnem

Expanded text:
nati suo omnes nomine in quaestionem vocentur, quoniam hos solos, qui in lite nati erunt, omnem fortunam matrum con
Abbreviated transcription (Latin):
U Si deposita pecunia is qui
eam susceꝑit usus est nõ du
rus esͣ tũimodo sortis ꝯdãp
natõ scã est ultia non potes
pp̃ usuras expiri. nou enĩ

Expanded text:
 Si deposita pecunia is qui eam suscepit usus est, non duertus es, tantummodo sortis facta condemnatio est, ultra non potes propter usuras experiri: non eni
Abbreviated transcription (Latin):
Qum uxoriusus fid̾i ꝯmiss
fructꝰ bndi legatur ⁊ eius ꝓp̾etas
ami sibos habu̾it nato filio statĩ
obest si is decedat
gato insertas pentõ ĩ tp̃s legime
etatis delata indetur ⁊ ideo si elya ses¬
uerma filia restatoris cii legat᷑ relicͣ¬

Expanded text:
um uxori usus fructus fundi legatur et eius proprietas, cum liberos habuerit, nato filio statim obest, si is decedatgato inserta, sed petitio in tempus legitimae aetatis dilata videtur. Et ideo si Aelia Severina filia testatoris, cui legat
Abbreviated transcription (Latin):
sit hr̃es ex duab mmicus istiti¬
nis es eciam si ad eas hreditatem
in reliquis .x. uncus adu̾sus colr̾re¬
dem conpetit tibi petitõ siꝙ̃ adu̾sꝰ
defimtum hi̾usti accõnem

Expanded text:
sit, heres ex duabus unciis institutus es, etiamsi adeas hereditatem, in reliquis decem unciis adversus coheredem competit tibi petitio, si quam adversus defunctum habuisti actionem
Abbreviated transcription (Latin):
D. iemo deiceps tardiores
fortasis asfatus nr̃e ꝑhẽnitatis expͤ¬
tet ex seq̃ntur indices ꝙ indulg̾e ꝯsu¬
euimus. ubi p̾mũ dies pascalis exci¬
t̾it. ulłm trueat carcer indusũ oĩ
ticiam q comũem si dmuitant᷑ aĩad¬
ũtnuus. Quis eĩ sac̾lego dieb scĩs
indulgeat. quis adultõ uł stupri ul
iicesti reo tpr castitatis ignosdat: qͥs¬

Expanded text:
res fortassis affatus nostre perhennitatis expectet; exequantur iudices, quod indulgere consuevimus. Ut primum dies pascalis extiterit, nullum teneat carcer indusum, quaticiamque communem, si dimittantur, animadvertimus. Quis enim sacrilego diebus sanctis indulgeat? Quis adultero et stupri et incesti reo tempore castitatis ingnoscat?
Abbreviated transcription (Latin):
int empiorem ⁊ uenditorem
hñtom ꝯuentõnem in tegram
Suarisi abca posterire non
nendiõnis uł ahienatõnes cõ¬
tractu ut nouo dñio ulło moͣ
licent in loco uendito uł alio
erodo Si ꝯcesso monimĩetũ
ertruere uł alo modo hñami

Expanded text:
inter emptorem et venditorem habitam conventionem integram servari, si ab ea posteriore non venditionis vel alienationis contractu, ut novo domino nullo modo liceat in loco vendito vel alio modo sibi concesso monumentum extruere vel alio modo
Abbreviated transcription (Latin):
mancipia sub demĩciatõne ma¬
mis nucienfe lib̾tatẽ ab ep̃tore
uł qui successit in locum eius
Añ qͣm fides rũpatur acciꝑe po¬
ssunt Que tam̃ẽ fisco post
manimulsionẽ nendicantur
⁊ in ppetuam ẜuitutem ead̾ le¬
ge ueneunt ꝯ in huscuutati¬
bus ꝯu̾santur quas contrahẽ

Expanded text:
mancipia sub denuntiatione manus iniciendae libertatem ab emptore, vel qui successit in locum eius, antequam fides rumpatur, accipere possunt. Quae tamen fisco post manumissionem vindicantur et in perpetuam servitutem eadem lege veneunt, cum in his civitatibus conversantur, quas
Abbreviated transcription (Latin):
isseris manimmisisti. nõ ꝑ minte¬
grim iestitotõem s ip̃o mir̃ ꝑseqͥ
potestis. ꝙ si ꝓbata cansa lib̾tas
p̾stita est. restitutõ inintegrim
ccͣ db̾tatem locum hr̃e nõ potest¬
.Si tñ mea re cłpa sen flande lib̾ta¬
ti einsdemq curatoris rõ ur̃a lesa
sit sarciri dãpnũ abeo ꝙ innlit

Expanded text:
manumisistis, non per in integrum restitutionem, sed ipso iure persequi potestis. quod si probata causa libertas praestita est, restitutio in integrum contra libertatem locum habere non potest. Si tamen in ea re culpa seu fraude liberti eiusdemque curatoris ratio vestra laesa sit, sarc
Abbreviated transcription (Latin):
sesse forenciũ. pena eĩ feriendis tem̃¬
sitorib p̾sentis sanctonis qu̾iqua¬
snita librar̃ auri inec eñi ꝯcedeoũ
est ut suppͥma nota deficientis euͥ¬
cõnis auicqnam ex mꝯs: na insinũ¬
acõne contrahat. dñ res ab moginis
nsir. ꝑatur. audacter u¬

Expanded text:
ndis temeratoribus praesentis sanctionis quinquaginta librarum auri. Nec enim concedendum est, ut suprema vota deficientium eversionis quicquam ex incongrua insinuatione contrahant, dum res ab incongruis usurpatur audacte
Abbreviated transcription (Latin):
deficiens malint ꝑtiñe. om̃ib enĩ
p̃uatis aic militãtib int̾dicimus nͥ
b᷑ modi ꝓhibeant testimoĩa ⁊ falsie
Smũs ieos teneri p̃cipimus si cũsc̾p¬
te ire hac sollẽpint̾ desficiencium
extiterñt uolsitates nõ sc̃ptũ aliq̾d
sub nroꝵ noĩciũ mẽtõne falso ab¬
stinere moliantur nemo itaq re¬
lictus hres uł legib ad successionẽ
nocatus nr̃m uł potentũ no mẽ
horescat. nemo ferre testiõma. I
hũt mod̾ nł susciꝑe gestis huuimõi
buoces audeat. nostro uł ⁊̃ p̾natoꝵ

Expanded text:
e. Omnibus enim privatis et militantibus interdicimus, ut huiusmodi perhibeant testimonia, et falsi criminis reos teneri praecipimus, si, cum scriptae iure ac sollemniter deficientium extiterint voluntates, non scriptum aliquid sub nostrorum nominum mentione falso adstruere moliantur. Nemo itaque relictus vel legibus ad successionem vocatus nostrum vel potentium nomen horrescat; nemo ferre testimonia in hunc modum vel suscipere gestis huiusmodi voces audeat nostro vel etiam
Abbreviated transcription (Latin):
disset sũ ilładintuntõne recipiat
spõsa aut̃ nõ duplũ sicut hacten
s hoc tñi sponso restituat ꝙ arrar̃

Expanded text:
disset, sine ulla imminutione recipiat, sponsa autem non duplum, sicut hactenus, sed hoc tantum sponso restituat, quod arrar
Abbreviated transcription (Latin):
uirandũ iudiciale sit onũbus
notum. ⁊ romanis legib op¬
tũ a nobis accedat increm̃t̃
⁊ au om̃ibus iudicib obẜuã¬
ꝑicłosum ¶ patroni aut̃ cãr̃¬

Expanded text:
urandum iudiciale sit omnibus notum et Romanis legibus optimum a nobis accedat incrementum et ab omnibus iudicibus observanpericulosum sit. Patroni autem ca
Abbreviated transcription (Latin):
quidem sit qui petimias mim̾i¬
asse uł alias res dedisse sc̃ptus
est aliꝙͣ u̾o adm̃istratõnẽ isł¬

Expanded text:
quidem sit qui pecuniam numerasse vel alias res dedisse scriptus est, aliquam vero administrationem i
Abbreviated transcription (Latin):
bus que suꝑ p̾uatis debitis i
creditore ꝯscribũtur ꝑtem
debiti sorns uł ułu arum nõie
solitam eẽ significantẽ uł. id¬
huc fen̾aticia cautõe ap̃c̾¬
dicorem manente solidi m̃
debiti solutõneui stãm demo¬
strantes uł eciam futurũ eẽ
redibitõnẽ instr̃i feneuiti¬
cuiuscũq contractus gm̃ ĩ qua
tarum specierum scripta est
es post hiꝰ securitastis excep¬
nõ ninn̾ate petume posse obi¬
ci ut si hu tr̃acsancti fim̾nt
eadem securitas adiudicanti¬
bus om̃bus modis admit¬
tatur nec licent ei qui secu¬
ritatemexponit. post exces¬
sum memoratoꝵ dierũ nõ¬
ẽẽ sibi solutas pecinnas uł¬

Expanded text:
bus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente, solidi tamen debiti solutionem factam esse demonstrantes, vel etiam futuram esse redhibitionem instrumenti feneraticuiuscumque contractus gratia, in qua tarum specierum scripta est, es post huiusmodi securitatis exposnon numeratae pecuniae posse obici, ut, si hi transac ti fuerint, eadem securitas ab iudicantibus omnibus modis admittatur, nec liceat ei qui securitatem exposuit post excessum memoratorum dierum noe sibi solutas vel pecunias
Abbreviated transcription (Latin):
suu̾ restam̃to su̾i ab intestõ uocẽtur.
⁊ conatõnes. sũ alias lib̾alicares.
hus accede possunt qui orthodoxoꝵ
uenembili noĩe sũt ordinati: cer̾is
lib̾is eoꝵ qui ñ dẽi oĩporñtis amorem
S pat̾nam uł mat̾nam inpiã asfc̃tõ¬
nem securi sunt: ab oĩ bũfitio repel¬
ledis: lib̾is at̃ orthodoxis ũ existũtibꝰ

Expanded text:
ex testamento sive ab intestato vocentur et donationes seu alias liberalitates ab his accipere possint, qui orthodoxorum venerabili nomine sunt decorati: ceteris liberis eorum, qui non dei omnipotentis amorem, sed paternam vel maternam impiam adfectionem secuti sunt, ab omni beneficio repellendis. Liberis autem orth
Abbreviated transcription (Latin):
cemꝑis. S qr hunismõi diutire
absemte comenta callide adibi¬
ta atq ꝯposita obẽẽ om̃mo nõ
debent decermimis ut si talis
mulier dom̃ ad se ꝑtin̾e mos¬
dita est rẽfuso p̾cio ꝙ re ueraso

Expanded text:
temporis: sed quia huiusmodi diutinae absentiae commenta callide adhibita atque composita obesse omnino non debent, decernimus, ut, si talis mulier domum ad se pertinere monsdita est, refuso pretio, quod re vera so
Abbreviated transcription (Latin):
uolĩatibus concessis data fui̾t patro¬
natus ta tam̃ ut in om̃ib casib nata¬
lũ restitutõnes exqnib pene sõlis
igenitas mera lib̾tis cõpetit tum
obtineant ꝙ̃ in ma re publica polleãt
xiui uob̾ cordi est ingenuis mag̃hĩb
gratos lib̾tos patronis ꝯpetit inte
ius patronatꝰ fui̾t amissũ. cũ ⁊̃ hes
ingenintatis p̾mio tollũtur ꝙͣ pene

Expanded text:
 data fuerit patronatus: ita tamen, ut in omnibus natalium restitutiones, ex quibus paene solis ingenuitas mera libertis competit, tam obtineant quam in nostra re publica polleant, cum nobis cordi est ingenuis magis homigratos libertos patronis competit, inteius patronatus fuerit amissum, cum etiam haec ingenuitatis praemio tolluntur, quam paene
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. Nilio delatam bonoꝵ posẜo¬
nem pat̾ ad frandẽ filu repudiare
mpr̃. Emancipatos lib̾os testamẽ¬
to ħides sc̾ptos. ⁊ ex eo fuccessionẽ
obtinẽtes. a patre donata frĩ ꝯfer¬
re nõ oportere si pat̾ nt ħ fiat su¬
p̃mis iudiciis nõ cau̾it mãĩfesti

Expanded text:
. Filio delatam bonorum possessionem patri ad fraudem filii repudiare . Emancipatos liberos testamento heredes scriptos et ex eo successionem obtinentes a patre donata fratri conferre non oportere, si pater, ut hoc fiat, supremis iudiciis non cavit, manifesti
Abbreviated transcription (Latin):
2. Dactũ cotali instrinñto cõ¬
p̾hensũ ut ꝯtẽta dote que in mat᷑¬
monio collocabatur ulłin ad bona
pat̾na regressum hab̾et. uiris aut¬
toritatẽ inpbatui: nec intestato pa¬
tri succed̾e filia ea ratõne ꝓhibetͤ
dorẽ sane ꝙͣ accepit fr̃ib qui po
tẽstate mãsut ꝯferre deber
nec dubiũ est ꝓfectiam seu ad nẽti
eẽ his ⁊ eĩ qui in tamilia defũcti
nõ sũt ꝓfecticiam tãtũõ dotẽ post

Expanded text:
. Pactum dotali instrumento comprehensum, ut contenta dote quae in matrimonio collocabatur nullum ad bona paterna regressum haberet, iuris auctoritate improbatur nec intestato patri succedere filia ea ratione prohibetur. dotem sane quam accepit fratribus qui in potestate manserunt conferre debet. nec dubium est profecticiam seu adventicesse. his etenim, qui in familia defuncti non sunt, profecticiam tantummodo dotem post
Abbreviated transcription (Latin):
quos sipplitas monet᷑ aro es ne¬
tsͣ de prĩs successione filius tuus rãdi¬
tat restitintõnem postulari. ẽ ñsi
in pupillari ꝑmaneat etate scd̾m¬
u fornam edci carboniani darabonoꝵ
possone satudatõne impleta tt̃ denĩ

Expanded text:
quos supplicas movetur quaet de patris successione filius tuus vindicat, restitutionem postulari, cum, si in pupillari permaneat aetate, secundum formam edicti Carboniani data bonorum possessione satisdatione impleta tunc demum
Abbreviated transcription (Latin):
int̾est ntͥͫ quis suis nĩmis ẽp̃tus ac
mamimissus sit ab ep̃tore an a dñosuo
dara pecĩna mereatur lib̾tatemr. p̾ore. ei
casu adccͣ tabulas admitti patromĩ uõ
licet placz: p̾t̾iore om̃ia iuia patroua¬
tus retͣmet. ⁊ iõ cũ sabiuiani pr̃oni
filii qui plenũ ius habuit. ut hostis
publico bona a fisco uindicata sũt. scd̃
ea q̃ diuo ꝑtinaci placuerũt ⁊ nos secu¬
ti simꝰ. in ima lib̾toꝵ eiꝰ fiscꝰ nr̃ successit

Expanded text:
interest, utrum quis suis nummis emptus ac manumissus sit ab emptore, an a domino suo data pecunia mereatur libertatem. priore enim casu ad contra tabulas admitti patronum non placet, posteriore omnia iura patronatus retinet. Et ideo cum Sabiniani patroni filii, qui plenum ius habuit, ut hostis publici bona fisco vindicata sunt, secundum ea, quae divo pertinaci placuerunt et nos secuti sumus, in iura libertorum eius fiscus noster successit
Abbreviated transcription (Latin):
Iureoꝵ usus anuloꝵ bñficio
p̾ncipali tribuͣtus lib̾tatis quoad
uiũt. ymaginẽ nõ statũ ingemuta¬
tis p̾stat. Natalib autẽ antiquis
restituti lib̾tĩ ingenui nr̃o bñfĩcio.

Expanded text:
ureorum usus anulorum beneficio principali tributus libertinitatis quoad vivunt imaginem non statum ingenuitatis praestat, natalibus autem antiquis restituti liberti ingenui nostro beneficio
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ta ubi uołunt ꝯmorandi arbit̾um
hant: nec a patronoꝵ filiis quib so¬
lam reu̾entiam debeant ad ẜmendi neces¬
sitatẽ redigi possunt nisi ingrati ꝓbẽtur
eñ neq ꝯ prõno habitare lib̾tos iura

Expanded text:
liberum ubi voluerint commorandi arbitrium habent nec a patronorum filiis, quibus solam reverentiam debent, ad serviendi necessitatem redigi possunt, nisi ingrati probentur, cum neque cum patrono habitare libertos iura
Abbreviated transcription (Latin):
pilli noĩe agnosce̾ nntorẽ potnisse aꝑrede¬
clnatur. ip̃e antẽ pnpiscus bonoꝵ pos¬
sessionẽ sñ turgris auctoritate ampłc¬
ti non pot̃. nisi ⁊̃ inpub̾i sũ tutoris
anctoritate ħ postulamti. sciens hoc
ꝯpetens uidex dedit bonoꝵ possonẽ

Expanded text:
e agnoscere tutorem potuisse aperte declaratur. Ipse autem pupillus bonorum possessionem sine tutoris auctoritate amplecti non potest, nisi etiam impuberi sine tutoris auctoritate hoc postulanti sciens hoc competens iudex dedit bonorum possessionem:
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃r. Simorem petinam te
accepisse ⁊ maiorem cautõ¬
uem int̾posuisse si ap̃ eii
qui suꝑ ea re cogniturus ẽ
costix̾it nicħ ultra ꝙͣ accepis¬
ti ꝯusuris iustipulatũ deduc̃¬
tis restiru̾e te ubebit
Uemi. Si ex cautoue tua
licet ypotheca data ꝯueniri
ceꝑis exceptõne opposita seu
doli seu nõ nuu̾ate petimie
ꝯpellitur retitor ꝓbare pe

Expanded text:
. Minorem pecuniam te accepisse et maioris cautionem interposuisse si apud eum qui super ea re cogniturus est constiterit, nihil ultra quam accepisti cum usuris in stipulatum deductus . Si ex cautione tua, licet hypotheca data, conveniri coeperis, exceptione opposita seu doli seu non numeratae pecuniae compelletur petitor probare pe
Abbreviated transcription (Latin):
tracrus nsi in hiis tĩi modo
casib in quib constutõnum
auctoritas uł testatoris uolũ¬
tas uł pactõmim tenor quia¬
lienatõne int̾drxit aliquid
tale fieri ꝑmisẜit

Expanded text:
 nisi in his tantummodo casibus, in quibus constitutionum auctoritas vel testatoris voluntas vel pactionum tenor qui alienationem interdixit aliquid tale fieri permiserit
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ i aucipia pr̃is qui fundũ
a philipo ꝯduxerit successione
tibi quesita dño finidi ꝓ debi¬
stiratum oblato debito si non
hoc locator ire pignoris ob¬
ngatasibi uendid̾it pet̾e pot̾is
uem. S⁊ fundum tuum pr̃
post emacipatõnem te nõ ꝯse¬
ciente uendididit neciz ei sus¬
ꝓtinentes nõ obligatas sibi uͦ
ex osficõ uendendi potestate
noc̾e potuit ¶dem
mhibuerit siu̾̃ testator hoc fe¬
cerit. sũ pacc̃o contrahenciũ
hoc admisserit non solũdñi
alienarõnem uł mancipiorũ
mamimissionẽ ẽẽ ꝓhibendam

Expanded text:
 Mancipia patris, qui fundum a Philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere poteris. Si fundum tuum pater post emancipationem te non consentiente venumdedit neque ei sucpertinentes non obligatas sibi nec ex officio vendendi potestatem nocere potuit. inhibuerit sive testator hoc fecerit sive pactio contrahentium hoc admiserit, non solum dominii alienationem vel mancipiorum manumission
Abbreviated transcription (Latin):
uideatur accẽpisse ꝙ nou ac¬
ceꝑit. p̾ore. eĩ caũ donato
non inpeditur ⁊ res que ĩ
ea causa funt esfecte dotis ui¬
iudicio. de dote peti possunt. pꝰt¬
iore antemcãu. Nicħ actum estdo¬
potest repeti appr̃¬

Expanded text:
non accepit. Priore enim casu donatio non impeditur, et res, quae in ea causa sunt, dotis efiudicio de dote peti possunt: posteriore autem nihil actum est dopotest repeti
Abbreviated transcription (Latin):
dam tuo sponsaliũ causa fcã ⁊
si instipulatõne deducta iõq
p̾standa nõ fuit qm̃ in doten
xor maritũ fefellit exceptõe
recre obicies. Impr̃ Sce

Expanded text:
dam tuo sponsalium causa facta, et si in stipulationem deducta ideo praestanda non fuerit, quoniam in dote uxor maritum fefellit, exceptionem recte obicies. Imp. Gordi
Abbreviated transcription (Latin):
U c mãcipatõne fiã. ⁊ si acto¬
rum tenor nõ existat si tñ
aliis indubiis ꝓ barõnib uł
ex ꝑsonis uł ex instrim̃ĩtoꝵ
incorupta fide fcãm cẽ enãci¬
patõnib ꝓbari possit actorsi

Expanded text:
 Emancipatione facta, etsi actorum tenor non existat, si tamen aliis indubiis probationibus vel ex personis vel ex instrumentorum incorrupta fide factam esse emancipationem probari possit, actorum
Abbreviated transcription (Latin):
ex p̾ore ꝯuigio sibi acqusitas quo quo¬
nĩo uolu̾it alienare uł am̃istrare. si queu̾o
eaꝵ mĩme sunt alrenate possint lib̾i ⁊̃
uonadeñtes. prnam᷑ uł mat̾nam ħ̾rdita¬
tem eas uendicare c̾tũ ẽẽ scñmis ꝙ ⁊̃ illa

Expanded text:
ex priore coniugio sibi adquisitas quo modo voluerit alienare vel administrare, si quae vero earum minime sint alienatae, possint liberi etiam non adeuntes paternam vel maternam hereditatem eas vind
Abbreviated transcription (Latin):
uł filie ex anter iorib iipcuĩs ꝓgenitis quiꝑ
tem mĩmam hĩturus est reliuquerit ma¬
xmia iniquitas ex hac scĩone ccͣ genitores
esficiebat᷑. lib̾i eĩ scientes ꝙ om̃imõ aliq̃d sibi
a genitorib sius ⁊ nolentib relinq̃ndumẽ¬

Expanded text:
 filiae ex anterioribus nuptiis progenitis qui partem minimam habiturus est reliquerit, maxima iniquitas ex hac sanctione contra genitores efficiebatur. Liberi etenim scientes, quod omnimodo aliquid sibi a genitoribus suis et nolentibus relinquendum
Abbreviated transcription (Latin):
ullis asfici ĩ iuriis patiuir uñ gẽitores q̃
sese scdĩs npcũs denouerũt irr̃oabile odiũ
ad p̾ores lib̾os forsitã hñtes sũ uista rõne
eos ingratos uocare ꝯcedantur. eos ⁊ eĩ lib̾os
hiꝰ bñfitõ defraudari nolumus qui re ipã
ĩginti c̾ta suam antiquitatẽ ab genitoꝵ hr¬
dibus liquidis ⁊ indubitatis ꝓbõnibr ꝯuic¬

Expanded text:
ores, qui sese secundis nuptiis devoverunt, inrationabile odium ad priores liberos forsitan habentes sine iusta ratione eos ingratos vocare concedantur. Eos etenim liberos huiusmodi beneficio defraudari volumus, qui re ipsa ingrati circa suam antiquitatem ab heredibus genitorum liquidis et indubitatis probati
Abbreviated transcription (Latin):
tes quas olim habu̾unt domus ł
ex nouo edificare cogantur iltis
bibus inquib domus possident
easdẽ domus dirutas neglecras q

Expanded text:
tes quas olim habuerint domus vel ex novo aedificare cogantur, illicbibus, in quibus domus possident, easdem domos dirutas neglectasq
Abbreviated transcription (Latin):
tõnis intia utrasq ꝑtes ꝯflig̾ẽtiũ
leuior examĩatõ ꝓcedat cũ ndex
qui p̾erit qõni inrẽtõnes accoris fã.¬
lsas ⁊ ꝯiucta crimĩa reoꝵ ex legib
penis ꝯpetentib possit ulcisci. P

Expanded text:
s inter utrasque partes confligentium lenior examinatio procedat, cum iudex, qui praeerit quaestioni, intentiones actoris falsas et convicta crimina reorum ex legibus poenis competentibus possit ulcisci P
Abbreviated transcription (Latin):
t nuamo ẜ̃m sit index mediꝰ
nec ulla itlotutone dinulget q̃ ẽ
¶senciar s tamꝙ̃ adiutatõnem re¬
latonis q̃ solum audiendi mãdat
officiũ p̾beat notõnem postrema
sm̃a ⁊uid sibi liqu̾at ꝓditurus uilreget¬
timũ aut̃ finem strepitus c ĩalis
ꝯpendioso spacio limiramꝰ ꝙ̃ lun¬
gaure disceptautẽq fas nõ sit ex¬
cedẽ cuius exordiũ nastitur aspicio
ꝯtestate accãtõnis ap̃ iudicẽ ꝯpe¬
tentem capirali post ꝓbarõnem
supplicio si id exigat᷑ maguinido
ꝯmissi uł deportatõne ei qui falsũ

Expanded text:
sit iudex medius nec ulla interlocutione divulget quae sentiat, sed tamquam ad imitationem relationis, quae solum audiendi mandat officium, praebeat notionem, postrema sententia quid sibi liqueat proditurus. Ultimum autem finem strepitus criminalis compendioso spatio limitamus, quem litigantem disceptantemque fas non sit excedere, cuius exordium nascetur auspicio testatae actionis apud iudicem competentem: capitali post probationem supplicio, si id exigat magnitudo commissi, vel deportatione ei qui falsum
Abbreviated transcription (Latin):
mict̾e  crim̃ falsi publice notũ est
de uirore suo tibi p̾diumi uendidit
fłm ꝯmissit ⁊ tibi nich officit s se
dupłx nia lingandi tributa est ꝙ̃
pͥuara de eiuis fide queri nõ ꝓhibis¬
¶Tum reus ita ꝯuentus nõ tm̃
cilloꝵ scriptura ip̃as int̾uallo
firmari non potest. Ita uera q̃
iuire sb̃sistit non euanescit. ꝯta
a p̾us de cer̾is iudicuis fu̾it ꝯmo
ꝯmissi iusta połẜo non cõꝑatur
Uñ contra eos quos de dm̃o sim¬
subsc̃ pẜas te argu̾e ꝯtendens
ac. cũ mułribiis. in aliena causa
falsi non sit ꝯcessum accussare tu
autẽ ħ eadem p̾dia te p̾us alus do¬
nalse ꝓponas fi tibi facłtatem ac¬
cussandi ꝯtra uiris postulas form̃

Expanded text:
mittere crimen falsi publice notum est.debitore suo tibi praedium venumdedit, falsum commisit et tibi nihil officit, sed se duplex via litigandi tributa est. quvata tamen de eius fide queri non prohiberiscum reus ita conventus non tantum cillorum scriptura temporis intervallo firmari non potest, ita vera quae iure subsistit non evanescit. Si si prius ceteris indiciis fuerit comissi iusta possessio non paratur. unde contra eos, quos de dominio funsubscripseras arguere contendens. At cum mulieribus in aliena causa falsi non sit concessum accusare, tu autem haec eadem praedia te prius alii donasse proponas, fieri tibi facultatem accusandi contra iuris postulas for
Abbreviated transcription (Latin):
sc̾bentis publicis uł p̾uatis q
instr̃is p̾buit officim si fłĩ q̃l¬
no moueatur decurionatus lo¬
ẽẽ decurio aui in huiꝰ mõi fc̃o fu̾it
Quãtũ eĩ ad mimcipales ꝑtinr
ad rem gestam ⁊ intate reẜnãdã
liti decurionatus honore nõ pot̾it
nec u̾o is qui añ fui̾t tabellio ad
deludenda q̃onem suꝑ hus qui
añ ꝯsc̃psit fc̃s decurio defendi ħẽ
pot̾it digintate. Q m̃ scͥpture
iuras sura res poposc̾it ꝑ ip̃m

Expanded text:
cribendis publicis privatisque instrumentis praebuerit officium, si falsi quaestio moveatur, decurionatus hoesse decurio, qui in hujus modi facto fueritQuantum enim ad municipales pertinet ad rem gestam et veritatem reserandam, uti decurionatus honore non poterit. § 1. Nec vero is qui ante fuerit tabellio, ad eludendam quaestionem super his quae ante conscripsit, factus decurio defendi hac poterit dignitate, quoniam scripturae veritas, si res poposcerit, per ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
ucie ab intestate re ħ̃idem eximisse¬
liũ est codicillos falsos argu̾e ¶ Ed
si crimnałr ceptum int̾uentu indulgẽ¬
Icie sopnum est hẽs tamẽ residuam in¬
dagatõnem ⁊ pot̃ de fide scͥpture cuułi
crimen pat̾rui tui uxori moneas. apd
Rectorem ꝓuincie nstituta accãtoue id

Expanded text:
ciae ab intestato te heredem eius elium est codicillos falsos arguere. Quod si criminaliter coeptum interventu indulgentiae sopitum est, habes tamen residuam indagnationem, pocrimen patrui tui uxori moveas, apud rectorem provinciae instituta accusatione id
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ penes quos mat̾nar̃ rer̃ utẽdisrn¬
sendi tãtum potestas ẽ om̃eni debent
tuend̾ reid̾iigea ł adhibe ⁊ ꝙ uneã
ratorem posce ⁊ sũp̃tus ex fructib
ĩ pigre fac̾e ⁊ lttẽ nife̾ntib resist̾eat¬
gerãt legitimã ira ut siq̃d̾ rẽ alieũre
uolumt epͣcor uł is cui res donatur
obẜ uet neũquã ꝑtẽ ear rer̃ quas alie¬
nari ꝓhibit̃ ẽ sciens acopiat nłigno¬
rans doce eĩ pat̾ deb pp̃i iuris eã reẽẽ u
.quꝙͣrẽ suam uendicantibus

Expanded text:
, penes quos maternarum rerum utendi fruendique potestas est, omnem debent tuendae rei diligentiam adhibere et, examine poscere, et sumptus ex fructibus impigre facere, et litem inferentibus resistere, atgerant legitimam, ita ut, si quando rem alienare voluerint, emptor vel is cui res donatur observet, ne quam partem earum rerum, quas alienari prohibitum est, sciens accipiat vel ignorans. Docere enim pater debet proprii iuris eam rem esse quandoque rem suam vindicantibus
Abbreviated transcription (Latin):
 in suꝑstite sobole lib̾oꝵ ⁊ fr̃ibus
ad huc inuentib qui ad ħ̾r̾ditatẽ defust¬
ti pr̃em antecedũt usu fruciu rermy
quar̃ dominiũ ad eos ꝑuenit ap̃ parẽ¬
tes remansuro ⁊. Be bonis ma
ex matris successione sũ ex testam̃to¬
te ita suit in parentũ porestate nt fri¬

Expanded text:
s, in superstite subole liberorum et fratribus adhuc viventibus, qui ad hereditatem defuncti patrem antecedunt, usu fructu rerum, quarum dominium ad eos pervenit, apud parentes remansuro. IUST. Aex matris successione fuetae, ita sint in parentum potestate at
Abbreviated transcription (Latin):
titulo largitõis. uł ⁊̃ intestati succes¬
sioͣ nõ ꝯtulerit. pat̾ filio filie ne in¬
tegra illibataq custodiat. ut uẽd̾e dona¬
re relinquere alt̾̃i obligare sic̃ eĩt᷑ ma¬
t̾na bona nõ possit usufr nctu dr̃taxat

Expanded text:
titulo largitionis vel etiam intestati successione contulerint, pater filio filiaeve integra illibataque custodiat, ut vendere donare relinquere alteri obligare, sicut nec materna bona, non possit usu fructu dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
ioreni ⁊ anpliorem expos¬
c̃e indagineni eas qmid ali
iuditõ reseruent litemai
p̾stinam iani pene expedita

Expanded text:
iorem et ampliorem exposcere indaginem, eas quidem alii iudicio reservent, litem autem pristinam iam paene expedita
Abbreviated transcription (Latin):
młta forte uariaq certanũa
ꝯ res ioui fu̾at aꝓpbata tũc.
ex alta ꝑte que iam poue cõ¬
ucta est opponi ꝯpensatõnẽ:
incerto ⁊ indubitato de bno¬

Expanded text:
certamina, cum res iam fuerit approbata, tunc ex altera parte, quae iam cta est, opponi compensationem certo et indubitato deb
Abbreviated transcription (Latin):
pellatur uisi ꝙ ꝓbuta fu̾it accepisse
nã ⁊ maritis ⁊ uxoribus qui scło re¬
nũciant iã anteriore lege a nobis
puissũ est ut siun̾ maritus sunĩ uxor
religionis cã ꝯuigio recessit ⁊ solita¬
riam uitã elegerit imusqͥsque eoꝵ¬

Expanded text:
ompellatur, nisi quod probata fuerit accepisse. Nam et maritis et uxoribus qui saeculo renuntiant iam anteriore lege a nobis provisum est, ut, sive maritus sive uxor religionis causa a coniugio recesserit et solitariam vitam elegerit, unusquisque eo
Abbreviated transcription (Latin):
U. Si sollenpnibz stipendi¬
is honeste saciamẽto solutꝰ
es. licz ⁊ sup hunismõi re
insti uñta ut dicis fca ꝑdita
sinit tũ ⁊ si aliis eiudentib
ꝓbatõnib u̾itas ostendi po¬
usinr pare posse dubiũ nõ est

Expanded text:
. Si sollemnibus stipendiis honeste sacramento solutus es, licet super huiusmodi re instrumenta, ut dicis, facta perdita sunt, tamen, si aliis evidentibus probationibus veritas ostendi pousurpare posse dubium non est
Abbreviated transcription (Latin):
ceposuisse dicis cum adu̾sa¬
rio tuo ut residua pecũia
que ex ꝯduccõne de lebatur
dissoluta ea retiꝑes. Si id ꝙ
placñat inplesti sequestr̃e
potes ꝯuenire. qͣuins autẽ
hec reddita nõ fu̾unt tñ
adu̾sus enm a quo fundũ

Expanded text:
eposuisse cum adversario tuo dicis, ut residua pecunia quae ex conductione debebatur dissoluta ea reciperes, si id quod placuerat implesti, sequestrem potes convenire. quamvis autem haec reddita non fuerint, tamen adversus eum a quo fundu
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Qui filios uros uł kb̾os
Noĩes ꝓ pecĩa qͣm nob̾ credebast
pignoris tralo accepit disstimila¬
tõne iuris se circĩmemt cũsit mãi¬
fostũ obligatõnem pignoris non
ꝯsist̾e nisi in hus queqͥs de bonis
sins fecit ob noxia.mp̃r
exigenda debita que cinsit᷑ postũe
sernos aratores bones arpotorie¬
cã de possessionib non abstrahũt
ex quo tributoꝵ illar retardat᷑
N igitur int̾cessor aut creditor uł p̾¬
fc̃s pasi uł uiciuł detũario inhac re

Expanded text:
. Qui filios vestros vel liberos homines pro pecunia quam vobis credebat pignoris titulo accepit, dissimulatione iuris se circumvenit, cum sit manifestum obligationem pignoris non consistere nisi in his, quae quis de bonis suis facitexigenda debita ea, quae civiliter poscuntur, servos aratores aut boves aratoria de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum inlatio retardatur. Si quis igitur intercessor aut creditor vel praefectus pacis vel decurio in hac re
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑis ad oleuit p̾ses ꝓũcie restitu tibi
eas efficiet.¶Dem
st̃ iuisto titulo optenta ꝓdesse ad p̾scͥp¬
tõnem hac sola ꝑatõne nõ potest
cui petentis soluis error causam posse¬
ssionis sũ u̾o titulo p̾stitit silencu lon¬
gi tp̃is p̾sc̾ptõne depelli uiris eiudentissĩ ẽ¬

Expanded text:
 adolevit, praeses provinciae restitui tibi eas efficiet. a. sine iusto titulo obtenta prodesse ad praescriptionem hac sola ratione non potest.cui petentis solus error causam possessionis sine vero titulo praestitit, silentii longi praescriptione depelli iuris evidentissimi e
Abbreviated transcription (Latin):
erubeseat gͥ tale legũ uirgi¬
um hoc tũimo costituatur
ꝙ debitum est ⁊ omĩa q̃ de re¬
cepticia iudiu̾sis libuis legis¬
latoꝵ posita sũt aboleantur
ꝯsit pocũie costitute acc̃o om̃s

Expanded text:
erubescat igitur tale legum iurgium, hoc tantummodo constituatur, quod debitum est, et omnia, quae de recepticia in diversis libris legislatorum posita sunt, aboleantur et sit pecunia constituta om
Abbreviated transcription (Latin):
alib priuilegus mĩme de frau¬
des conpetat ut neq recepti¬
cie acc̃onis neq alio indige¬
ar res publica huiusmõi cãi¬
b amincło. s si peciũe costitu¬
te acc̃o ꝑ ur̃am costitutõnem
sibi in omĩa susficiens ita tñ ut
ħ ei nhereat ut ꝓ debito fiat cos
accõnem exigebatur. ⁊ si quid
nou fu̾at debitimi ꝯ saris absur¬

Expanded text:
alibus privilegiis minime defrauedes competat, ut neque recepticiae actiones neque alio indigeat res publica in huiusmodi casibus adminiculo, sed sit pecuniae constitutae actio per nostram constitutionem sibi in omnia sufficiens, ita tamen, ut hoc ei inhaereat, ut pro debito fiat consactionem exigebatur et si quid non fuerat debitum, cum satis absur
Abbreviated transcription (Latin):
nora que hiiusmõi causa m¬
terierint pr̃are nou ꝯplłit᷑
nec a petitõe debiti sb̾̃mone¬
tur⁊ iusinit̾ contrahentes pla¬
cu̾it ut amissio pignoꝵ libe

Expanded text:
usa interierunt, praestare non compellitur nec a petitione debiti submovetur, nisi inter contrahentes placuerit, ut amissio pignorum liber
Abbreviated transcription (Latin):
solliram renactõem ad huc ħ¬
lis mũe speratur it sat̃ durũ
est. hniꝰ querele indulgeri ne
niifinitũ cause retractentur
⁊ sopita iam negocia ꝑhuiꝰ¬

Expanded text:
solitam retractationem adhuc lis vivere speratur, tunc satis durum est huiusmodi querellae indulgeri, ne in infinitum causae retractentur et sopita iam negotia
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃tõnẽ ꝯtmente rei dãpnati p̾ncipa¬
les int̾cessores eligendi creditori po¬
testatem ia int̾cessorem postulant
ilbicedi ypothece fu̾ pignoris obli¬
gata iure non p̾us ad sołonẽ nisisu¬

Expanded text:
emptionem continente rei damnati principalis intercessores eligendi creditori potestatem, ita intercessorem postulantem cedi sibi hypothecae sive pignori obligata iure non prius ad solutionem, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. missus quoz pigno¬
ribus fidenissorem a creditoribus
utilit̾ cõueniri uisi uishus tm̃ ꝙ ex
de msłor acceptus sit explorati im iẽ
debitũ obligatũ nõ iusto p̾çio nẽdi¬
disti residuam q̃nitatem ꝙ̃ ex p̾cio
eiusdẽ ẜuare potusset refuidi tibi
a fideuissore non iure reposcis

Expanded text:
. omissis quoque pignoribus fideiussorem a creditoribus utiliter conveniri, nisi in id quod ex acceptus sit, explorati iuris debitum obligatum non iusto pretio vendidisti, residuam quantitatem, quam ex pretio eiusdem servare potuisses, refundi tibi a fideiussore non iure poscis
Abbreviated transcription (Latin):
mus nĩme pati tale sacram̃tũ
reuniti s in orm̃ modo hoc
ab attore ⁊ afugiente exigi ne
parslatim iudeatur hinismodi
res defraudari ⁊ sacram̃tũ uł
principaliũ ꝑsonar̃ uł aduoca¬
uam firmau̾it ne uł ex hac ma¬
chinatõne lex cricuinsc̾bi uide¬
atur. Sanc timus si ꝙͥ tale inpo¬
sterum em̾serit sui ꝓ una ꝑsoã
que litem mou̾e uolu̾it siu̾ aliqͦ
corꝑe uł nico uł alia uniu̾sitate
fideuissonem quidem solitam p̾

Expanded text:
minime pati tale sacramentum remitti, sed omnimodo hoc et ab actore et a fugiente exigi, ne paulatim videatur huiusmodi res defraudari et sacramentum vel principalium personarum vel advocanam firmaverit, ne vel ex hac machinatione lex circumscribi videatur, sancimus si quid tale in posterum emerserit, sive pro una persona quis litem movere voluerit sive pro aliquo corpore vel vico vel alia universitate, fidei
Abbreviated transcription (Latin):
honoratis. ⁊ curialibus. Si ains ant̃ ex
hus nat᷑ali sorre fu̾it assũptus alt̾ ĩ
euis locũ ꝓ uolũptate eiusd̃ sac̾cotis
exceptis honoratis. ⁊ cͣialibiis sb̾roget᷑
Ita nt hũ sex centi uiri reuentissmu
sacͥcotis p̾ceptis ac dispõibiis obsecũdẽt̃
⁊ sb̾ eius curãt cõsistant reliqͥs quidudũ
late legis forma ꝯpłctitur. Eĩ. hnis pa¬
cetis qr sic̃ iã statutũ est custodiẽdis

Expanded text:
Si quis autem ex his naturali sorte fuerit absumptus, alter in eius locum pro voluntate eiusdem sacerdotis exceptis honoratis et curialibus subrogetur, ita ut hi sescenti viri reverentissimi sacerdotis praeceptis ac dispositionibus obsecundent et sub eius cura consistant: reliquis, quae dudum latae legis forma complectitur, super his paceterisque sicut iam statutum est cu
Abbreviated transcription (Latin):
sarttoto fulcinit᷑ uł cłicatiis. honore cẽ¬
sentur extiaear̃. sibi mułierũ ĩ ticũ
ꝯsorcia cos nostant hac eis tmñ facłta¬
te ꝯceisa nt matres filias. ata g̃nia¬
uns int᷑ comiũ fuarũ septa ꝯtiieaut

Expanded text:
rdotio fulciuntur vel clericatus honore censentur, extranearum sibi mulierum interdicta consortia cognoscant: hac eis tantum facultate concessa, ut matres filias atque germanas intra domorum suarum saepta contineant
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ siꝑ om̃s gentes inbellicis uicconis
posint ne lutuosũ momiñtũ lera se¬
cła inunbrare ꝯcedatin. QQue sextade¬
iũ ꝑs digestoꝵ exoritur in quib om̃s
ronoꝵ posẜones poĩte sunt q̃ mã ad m̃¬
gemios ꝙͣ ad libtinos respiciuĩt ⁊ ius¬

Expanded text:
ictoriis posuit, ne luctuosum monumentum laeta saecula inumbrare concedatur. Sexta deinde pars digestorum exoritur, in quibus omnes bonorum possessiones positae sunt, quae ad ingenuos, quae ad libertinos respiciunt: u
Abbreviated transcription (Latin):
amis iuꝯpõiti edc̃ĩ ⁊ senatus ꝯsulto ꝙ ean
secutũ est. hoc aꝑtissime disfimiit ut siq̃
ĩ eccõ põito nõ m̃ematur hoc ad eius re¬
głas eiisq ꝯiecturas ⁊ ĩmutatõnes pos¬
sit noua instruere auctoritas. ¶ Qħ omña

Expanded text:
edicti et senatus consulto, quod eam secutum est, hoc apertissime definivit, ut, si quid in edicto positum non inveniatur, hoc ad eius regulas eiusque coniecturas et imitationes possit nova instruere auctoritas. Ha
Abbreviated transcription (Latin):
recitatd̃e sussiciente uisi ex hot raro ex husd
causis quib similitudo assiunta est q̃ ullm¬
ꝯ̃riũ autẽ aliꝙ ĩ hoc codice põitũ sibilocũ
uendicanit nec ĩuenitur si quis sb̾tilis
aĩo diu̾sitatis rõnes excutiet. S si ẽ aliꝙ̾
q̃relaui dissoluit ⁊ aliam naturã inducit
discordie fines esfugientẽ. s ⁊ sicnid for¬
sitan p̾t̾missũ est. ꝙ ĩ tãtis milib qͣsi ĩꝓfũ

Expanded text:
iciente: nisi et hoc raro ex isdem causis, quibus similitudo adsumpta est. Contrarium autem aliquid in hoc codice positum nullum sibi locum vindicabit nec invenitur, si quis subtili animo diversitatis rationes excutiet: sed est aliquid querellam dissoluit et aliam naturam inducit discordiae fines effugientem. Sed et si quid forsitan praetermissum est, quod in tantis milib
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpatõ pareat tãditõrib ꝙͣ tẽniorib mĩmo
p̾cio magna prudencia reꝑandaq ¶siq̃at̃
ĩ tãtã legũ ꝯpõiõnẽ quie ab ĩmẽso libroꝵ
nu̾o collecta est sumłe raro forsitã ĩueni
⁊ penitus ĩ ulło pctare duunitatis magis
q̃ni mortalitatis ẽ ꝙ maiorib dcm est.¬

Expanded text:
o pretio magna prudentia reparanda. Si quid autem in tanta legum compositione, quae ab immenso librorum numero collecta est, simile forsitan raro inveniaet penitus in nullo peccare divinitatis magis quam mortalitatis est: quo
Abbreviated transcription (Latin):
excelsi nt tm̃ nob̾ opus nob̾ auctorib
postint ꝯfice̾ deo ꝓpicio ĩ qũi aiuagĩta libͦs
opuis ꝯsumiatũ est tãta nob̾ antiquitati
hubita est reu̾encia ut noĩa prudequĩ
tatitur nitati trade ulło pacianu uͦ. si
uusqͣsq eox qui uictor legis fuit nr̃is di¬

Expanded text:
s nobis auctoribus possint conficere, deo propitio in quinquaginta libros opus consummatum est. Tanta autem nobis antiquitati habita est reverentia, ut nomina prudentium taciturnitati tradere nullo patiamur modo: sed unusquisque eorum, qui auctor legis fuit, nostris di
Abbreviated transcription (Latin):
sen ⁊ defidenissorib ⁊ mãdatorib nec nõ
de pͥtonis stipilatõib oẽ ꝙ ius ĩuenitur ge¬
mino uolumĩe sc̃ptũest ꝙ ĩ libris antigiiᷤ
uec uõ mim̾ari possibile fuit. ¶ et post h
duolibri t̾ribiles poĩti sunt ꝓ delicus. p

Expanded text:
andatoribus, nec non de praetoris stipulationibus omne quod ius invenitur gemino volumine inscriptum est, quod in libris antiquis nec numerari possibile fuit. Et post hoc duo terribiles libri positi sunt pro delictis p
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ cottantinũ uirũ illustr̃e comitẽ sacia¬
crarũq cognitõnũ qui sꝑ̃ nob̾ ex bona opi
lũ mi s̃ illustr̃e magr̃m urisq ꝑitũ in
hanc splendidissimam cuutatẽ laudabilit̾
optinã legũ int̾p̾tatõnez exrẽdeutem ⁊

Expanded text:
llustrem comitem sacracrarumque cognitionum, qui semper nobis ex bona opinlum virum illustrem magistrum iurisque peritum in hac splendissima civitate laudabiliter optimam legum