comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
itq cołui nic quod instat diis bñ uinãtib nouũ atq integiũ de sãnitib t̾uphi
uaruĩ uetite. ¶ Nõ alias misiti familianor dux fuit. Omĩa int infimos militu
med qruuat młimia ob̾eundo in sudo p̃tẽa misitar aim uelocitatis uinũq ĩtͥ se
equases ce̾temia ĩeunt. Comit̾ facilis iũcere ac unia uultu eodem nec q̃nyͣ asꝑ¬
canꝰ parem. Qui se offeret fcis̃ benignꝰ pro  dictis hautimm lib̾tatis aliene ꝙ̃
sue digͥniius menior et qͦ nicħ popułarius est. Quib artib pecierat magrat᷑ huis¬
dem gerebut. ¶Itaq unuisus exct᷑ ĩcredibili alacritate adhortatioẽ ꝓseait ducis
aistns egredit᷑ p̃liuĩ ut qd̾ mariẽ ũꝙͣ pari spe ut̾nq equio uirib cũ fidutia sui siñ
cotep̃tu hostiũ cõmissum est sãnitib fercciã augebant noue res geste/ et paucos

Expanded text:
atque colui. nunc, quod instat, dis bene iuuantibus nouum atque integrum de Samnitibus triumphum atque colui. nunc, quod instat, dis bene iuuantibus nouum atque integrum de Samnitibus triumphum mecum petite.' non alias militi familiarior dux fuit omnia inter infimos militum haud grauate munia obeundo. in ludo praeterea militari, cum uelocitatis uiriumque inter se aequales certamina ineunt, comiter facilis; uincere ac uinci uoltu eodem nec quemquam aspernari parem qui se offerret; factis benignus pro re, dictis haud minus libertatis alienae quam suae dignitatis memor; et, quo nihil popularius est, quibus artibus petierat magistratus, iisdem gerebat. itaque uniuersus exercitus incredibili alacritate adhortationem prosecutus ducis castris egreditur. proelium, ut quod maxime unquam, pari spe utrimque, aequis uiribus, cum fiducia sui sine contemptu hostium commissum est. Samnitibus ferociam augebant nouae res gestae et paucos
Abbreviated transcription (Latin):
ucrũ andiendus dũtaxat magͥficus adhortat᷑o sit ubis tãcũ ferox oꝑum militan¬
um exꝑs an qui et ipẽ cela tracrare purede añ signa u̾san media in mose pugne
sciat stã mã nõ dc̃a uos milites inꝗt sequi uolo nec discipsinã modo s exẽplum
enã a me perere/ nõ factionib mõ nec ꝑ conctiones usitutas nobilib sed̾ suc dext᷑
michi dexͣ tres cõsulat᷑ sũmãq landẽ peper fui cum hoc dici potenic. Patricus ã
enit et a liberatorib pac̾e ortus et eod̾ẽ ãno familia ista cõfulatũ quo urbs hec cõ¬
sule hiĩt nũc iã nob̾ patrib uob̃q plebeis ꝓmiscuus cõsulat eater nec geuens¬
ut ance si mi̾tutis est p̃miũ. Proim̃ sũmũ qd̾qi specrate milicosdecus nõ si m nouũi
hioe corium cagnom̃ diis aucronbr hoĩes dedistis prbicolar uetustũ famisie nne arͥ

Expanded text:
utrum qui, audiendus dumtaxat, magnificus adhortator sit, uerbis tantum ferox, operum militarutrum qui, audiendus dumtaxat, magnificus adhortator sit, uerbis tantum ferox, operum militarium expers, an qui et ipse tela tractare, procedere ante signa, uersari media in mole pugnae sciat. 'facta mea, non dicta uos, milites' inquit, 'sequi uolo, nec disciplinam modo sed exemplum etiam a me petere. non factionibus modo nec per coitiones usitatas nobilibus sed hac dextra mihi tres consulatus summamque laudem peperi. fuit cum hoc dici poterat: patricius enim eras et a liberatoribus patriae ortus, et eodem anno familia ista consulatum quo urbs haec consulem habuit: nunc iam nobis patribus uobisque plebei promiscuus consulatus pateum. proinde summum quodque spectate, milites, decus. non, si mihi nouum hoc Coruini cognomen dis auctoribus homines dedistis, Publicolarum uetustum familiae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
morat̾ dies signũ pugne pposuit paucis suos adhortat᷑ ne nonũ bessũ eos no¬
uusq hosas cẽreret quicꝗd ab urbe longius profercet armamagis magis ꝙ
in ĩbelles gẽtes eos ꝓdire ne si dicinor cãpanor qr cladib sãnitia extimarent
uĩtutẽ qualescũq int̾ se ce̾raue necesse fuisse altam ꝑtẽ uĩci c̃panos quide hauoꝰ
dubie mag̃ nĩmio luen fiuentib reb mollitiaq sua ꝙr i hostiũ uictos eẽ d
aut̃ eẽ d̾uo pspeni in cocsccłis bella sãnitiũ adu̾sus toc decomi p̃.r. qͥ tͥũpls pe
nes plures ꝙͣ ãnos ab urbe cõdita numerer qui oiã cica se sabinos etraria satrnos
sienicos equos uulscos aurincos domita ãmis habe ãt qui gallos tot p̃liis cesos
uostremo in mare ac naues fuga cõpulerit. Cum glia belli ac mĩtute sua q̃r e
fietos ur in aciem debẽ. Cum etiã ĩtuen cui ductui anspitioq in eunda pugna sit

Expanded text:
moratus dies signum pugnae proposuit, paucis suos adhortatus ne nouum bellum eos nomoratus dies signum pugnae proposuit, paucis suos adhortatus ne nouum bellum eos nouusque hostis terreret: quidquid ab urbe longius proferrent arma, magis magisque in imbelles gentes eos prodire. ne Sidicinorum Campanorumque cladibus Samnitium aestimarent uirtutem; qualescumque inter se certauerint, necesse fuisse alteram partem uinci. Campanos quidem haud dubie magis nimio luxu fluentibus rebus mollitiaque sua quam ui hostium uictos esse. quid autem esse duone plures quam annos ab urbe condita numeret; qui omnia circa se, Sabinos Etruriam Latinos Hernicos Aequos Uolscos Auruncos, domita armis habeat; qui Gallos tot proeliis caesos postremo in mare ac naues fuga compulerit? cum gloria belli ac uirtute sua quemque fretos ire in aciem debere, tum etiam intueri cuius ductu auspicioque ineunda pugna sit,
Abbreviated transcription (Latin):
abscinẽnt. hec legatis a gẽtibr in cõcilio sãnitĩ adeo est ferocit᷑ respõsũ ut nõio¬
fectos cohortiũ uocarẽt suisq clam uorce imparet ut p̃datũ i agnĩ cĩpanũ ex tẽplo
ꝓficiscerent᷑. ¶hac legatioe romã resata positis oiũm ałiar rer cuns patres fera¬
lib ad̾ res repetendas missis belloq qr nõ redderet᷑ sollepii more indicto decreneni
tib ꝓfecti uasenus in oĩpaniã cornelsius iusãmũ ille ad mõtẽ taurũ hic ad sat̾¬
culam castin ponũt pͥon ualeno sãnitiũ segiones eo naq dem Gesli mosem ĩ dina¬
tum̃ cẽsebat occurr̃ simus in cãpanos stimulabat ina prop̃tos nuẽ ad ferenda nuc
ad accersenda adu̾sus se auxilia. Ue nõ castia romañ iudemĩt ferocit ꝑse quisq
signũ duces poscere affirmare eadẽ fortuna romanũ cãpano satur opẽ qua cãpl¬
nus sidicino culent. ualerius leuib ce̾tamib cep̃tãdi hostis ã hantꝰ ita młtos

Expanded text:
abstinerent. haec legatis agentibus in concilio Samnitium adeo est ferociter responsum, ut non so legatis praefectos cohortium uocarent iisque clara uoce imperarent ut praedatum in agrum Campanum extemplo proficiscerentur. hac legatione Romam relata, positis omnium aliarum rerum curis patres fetialibus ad res repetendas missis, belloque, quia non redderentur, sollemni more indicto, decreuerunt  Cornelius in Samnium, ille ad montem Gaurum, hic ad Saticulam castra ponunt. priori Ualerio Samnitium legiones—eo namque omnem belli molem inclinaturam censebant— occurrunt; simul in Campanos stimulabat ira tam promptos nunc ad ferenda, nunc ad accersenda aduersus se auxilia. ut uero castra Romana uiderunt, ferociter pro se quisque signum duces poscere, adfirmare eadem fortuna Romanum Campano laturum opem qua Campanus Sidicino tulerit. Ualerius leuibus certaminibus temptandi hostis causa haud ita multos
Abbreviated transcription (Latin):
cõcordie ortã. S repente cum in atiẽ armati eyat ꝓoessisset salutatiõe sc̃. et per¬
mixtos dextius uinge ac cõplecti int se lacrimãtes milices cepisse coactusq cons
cũ iudet au̾sos adimicatioẽ militũ aĩos ierulisse ad patros de cõcordia recõciliã¬
da adeo nicħ p̾t̾ quã sẽditioe fuisse. Eãq cõpositã int̾ antiquo roꝵ auctores
cõstat. Et hui fama sedicionis et susceptũ cũ sãnitib gnine bellũ aliqt᷑ pplõs
ab romana scrietate aue̾tit. Et ꝑꝑ lãtinoꝵ infidum iã dui fedus pͥuernates etiã

Expanded text:
concordiae ortam sed repente, cum in aciem armati exercitus processissent, salutationem factam et perconcordiae ortam sed repente, cum in aciem armati exercitus processissent, salutationem factam et permixtos dextras iungere ac complecti inter se lacrimantes milites coepisse coactosque consules, cum uiderent auersos a dimicatione militum animos, rettulisse ad patres de concordia reconcilianda. adeo nihil praeterquam seditionem fuisse eamque compositam inter antiquos rerum auctores constat. et huius fama seditionis et susceptum cum Samnitibus graue bellum aliquot populos ab Romana societate auertit, et praeter Latinorum infidum iam diu foedus Priuernates etiam
Abbreviated transcription (Latin):
merebit̃ aũt criplex ea tẽpestate ut ea demerẽt qd̾ adu̾sati cõuiratione fuissent
p̾cer hec ĩuenio apud quosdam .l. cenutiũ.tr̃.pł. culisse ad plebẽ ne fenerare licet᷑
Icem aliis plebiscitis cautũ ne quis eundem magnãcum intra decẽ ã nos caperet
ne duos magm̃tus uno ãno gereret utiq licet᷑ coñs ambos plebeios ciean. Que
si oiã cõcessa sut plebi appareretꝰ aut paͬuas uires defecrioe huisse aliis annalib
ꝓdicũ est neq dictatorẽ ualeriũ dem̃ s ꝑ cõsules oe rẽ accã neq ance ꝙͣ romam
ueniretur. s iome eã młcitudinẽ cõuinitoꝵ ad aͥma cõste̾natã eẽ nec intiti qͥntii
uillam s in edes.c. mallii nocte impetũ fam̃. Cũq a cõuinitis cõphensũ ut dux
fierer.Inde ad qͣrtũ lapĩdẽ ꝓfecros loco niunito cõsedisse nec abduab iñcionem

Expanded text:
—merebant autem triplex ea tempestate—aera demerentur, quod aduersati coniurationi fuissent. —merebant autem triplex ea tempestate—aera demerentur, quod aduersati coniurationi fuissent. praeter haec inuenio apud quosdam L. Genucium tribunum plebis tulisse ad plebem ne fenerare liceret; item aliis plebi scitis cautum ne quis eundem magistratum intra decem annos caperet neu duos magistratus uno anno gereret utique liceret consules ambos plebeios creari. quae si omnia concessa sunt plebi, apparet haud paruas uires defectionem habuisse. aliis annalibus proditum est neque dictatorem Ualerium dictum sed per consules omnem rem actam neque antequam Romam uenireturuillam sed in aedes C. Manli nocte impetum factum eumque a coniuratis comprehensum ut dux fieret; inde ad quartum lapidem profectos loco munito consedisse; nec ab ducibus mentionem
Abbreviated transcription (Latin):
M eadẽ fid̾e ꝯua rẽ pu᷑ admĩstrare solitus eẽt cueret᷑ sibi se pͥuacĩ nicħ cauẽ. Nolle
asibi ꝙͣ in ĩnocẽtia spem habere militib cauendũ ꝙ apud patres semel. Itm le¬
gionib cautũ sit ne fraudi secessio eẽt. ¶Quĩtio collaudato ceris bonũ ãimur
Sabẽ uissis dictator canto ad urbem reuectus auctorib patrib tulit ad ppłm in
fico petillim necui militũ fiaudi seressio eẽt. Orauit erã bona uenia quintes
ne quis eã rem ioco serio ue cuiꝙͣ exꝓbraret. lex qͦ sacrata militaris lata est ne
cui misias scpti nom̃ nͥ ip̃o uolente delererͥ additũ segine quis ubi tabun mili¬
tum fuisset. Postea ordinũ ductor eẽt ẜ id ꝑꝑ.p. saloniũ postulatũ est ab cõiura
qui ablautulis fugisser̃. Itaq cum hoc unũ ꝑꝑ saloniũ ab senatu nõ ĩperire¬

Expanded text:
que eadem fide qua rem publicam administrare solitus esset tueretur: sibi se priuatim nihil cauere; nolle que eadem fide qua rem publicam administrare solitus esset tueretur: sibi se priuatim nihil cauere; nolle alibi quam in innocentia spem habere; militibus cauendum, quod apud patres semel plebi, iterum legionibus cautum sit ne fraudi secessio esset. Quinctio conlaudato, ceteris bonum animum habere iussis, dictator equo citato ad urbem reuectus auctoribus patribus tulit ad populum in luco Petelino ne cui militum fraudi secessio esset. orauit etiam bona uenia Quirites ne quis eam rem ioco serioue cuiquam exprobraret. lex quoque sacrata militaris lata est ne cuius militis scripti nomen nisi ipso uolente deleretur; additumque legi ne quis, ubi tribunus militum fuisset, postea ordinum ductor esset. id propter P. Salonium postulatum est ab coniuratqui ab Lautulis fugissent. itaque cum hoc unum propter Salonium ab senatu non impetrare
Abbreviated transcription (Latin):
loco seu uolens seu ĩ uit cõstitisti. Si dimicandũ ent. Tum in nouissimos cere¬
cipito siĩgeris eniã honestius tẽgũꝙ tui ded̾ens ꝙͣ pugnauis ꝯt̃ patam nũc
ad pacificandũ bñ acq honeste int pͥmos stabis et colloquii ⁊ hui salutaris
int̾pres fu̾is postulate equa et fe̾te ꝙͣꝙͣ uł iiiquis standũ e potius ꝙ̃ impias
int̃ nos coserm man. ¶T. quinctuis plen sacriman ad suos asus ae ay
alios duces senatus huĩt qui maxiẽ nob̾ suis milicib pãceret. Cui płimũ uos
impaton nio crderetis eũ esegit. Pacẽ enĩ qui uĩcere possũt uolũt quid̾ nos u¬
pmictum fidei. ¶ Approbãtib damore cuctis.t. quinctuis añ signa p̃gressus in po¬
cesture dictatoris milices fore dixit. Ouanit ut cãm miẜoꝵ ciuiũ susciꝑẽt susceptã¬

Expanded text:
loco seu uolens seu inuitus constitisti, si dimicandum erit, tum tu in nouissimos te reloco seu uolens seu inuitus constitisti, si dimicandum erit, tum tu in nouissimos te recipito; fugeris etiam honestius tergumque ciui dederis quam pugnaueris contra patriam. nunc ad pacificandum bene atque honeste inter primos stabis et conloquii huius salutaris interpres fueris. postulate aequa et ferte; quamquam uel iniquis standum est potius quam impias inter nos conseramus manus.' T. Quinctius plenus lacrimarum ad suos uersus 'me alios duces senatus habuit: qui maxime uobis, suis militibus, parceret, cui plurimum uos, imperatori uestro, crederetis, eum elegit. pacem etiam qui uincere possunt uolunt: quid nos ua cognitae permittimus fidei?' approbantibus clamore cunctis T. Quinctius ante signa progressus in potestate dictatoris milites fore dixit; orauit ut causam miserorum ciuium susciperet susceptam
Abbreviated transcription (Latin):
castra ui cepistis. Ego sum.M. ualerius coruus milites cui uos nobilitatem
bñficiis enga uos nõ itinis sensistis nullus suꝑbe in uos legis nullius oui
uitus sicui eria maiestas sicui honoressuddere sp̃s potuenit. Is em natͥ id spe¬
cimen mi dedem̃ ea erate cõsulatũ adept enĩ ut potueñ tres et.xxͫ. ãnos nact᷑
audistis. Eodem cenore duosinseꝙ̃tes cõsulat gessi eodem hec ĩpiõsa dictatur
clamor pͥus incipiet. Acq ĩpet᷑ si dimicandũ est uduace in aĩi qd̾ no ĩd̾uxenĩ.
patres auiq urĩ nõ illi qui in sacrũ mõtẽ secessenũt nõ hii qui postea auentiuui
insedenit expectate dum uob singłis ut oli conolano matres cõiugesq cinibus
passis obiue ab urbe ueniãt: Tum uulscoꝵ legioes qr romanũ habelũt ducen
quieuenit. uos roman excit᷑ ne destitentis impio bello. T. quinti quõq istic

Expanded text:
castra ui cepistis. ego sum M. Ualerius Coruus , milites, cuius uos nobilitatem castra ui cepistis. ego sum M. Ualerius Coruus , milites, cuius uos nobilitatem beneficiis erga uos non iniuriis sensistis, nullius superbae in uos legis, nullius cruuirtus, si cui etiam maiestas, si cui honores subdere spiritus potuerunt, iis eram natus, id specimen mei dederam, ea aetate consulatum adeptus eram, ut potuerim taudistis? eodem tenore duo insequentes consulatus gessi, eodem haec imperiosa dictatura clamor prius incipiet atque impetus, si dimicandum est. inducite in animum quod non induxerunt patres auique uestri, non illi qui in Sacrum montem secesserunt, non hi qui postea Auentinum insederunt. exspectate, dum uobis singulis, ut olim Coriolano, matres coniugesque crinibus passis obuiae ab urbe ueniant. tum Uolscorum legiones, quia Romanum habebant ducem, quieuerunt: uos, Romanus exercitus, ne destiteritis impio bello. T. Quincti , quocumque istic
Abbreviated transcription (Latin):
ret nedum adusus pac̾am. Corum oĩ cantate aues p̃cipue misices ex añ alios
suũ ex̾citũ cõplexus ad cõloqiuiñ ꝓcessit cogto ex tẽplo riud mino ab adũsamis
uẽcundia ꝙĩ. ab suis silẽtiũ datũ. Deos inquic ĩmortales milites uros publias
moẽq ab̾ urbe ꝓficiscens ita adoraui ueniãꝙ supplex poposci ut mͥ de uob̃ cõcor¬
die ꝑce gliam nõ uiccoriã darẽt. Satisfuit eritq inde belli decuis pariat᷑ hĩe pax
petenda est ꝙ dos ĩmortales ĩt nũcupanda uota expoposai eius me cõpõtẽ uoti
uos face potestis si memĩsse uultis nõ uos ĩsãmo nec in uulsas s in romano
soso castra habẽ si illos colles quos ce̾nitis pate ur̃e eẽ. Si huc̃ excitũ ciuiũ urd
si me cõsulẽ iuim̃ cui ducru auspitiaꝵ pͥore ano bis legioes sãniciũ fudistis bis

Expanded text:
ret nedum aduersus patriam, Coruinus omnes caritate ciues, praecipue milites, et ante alios ret nedum aduersus patriam, Coruinus omnes caritate ciues, praecipue milites, et ante alios suum exercitum complexus. <is> ad conloquium processit. cognito ei extemplo haud minore ab aduersariis uerecundia quam ab suis silentium datum. 'deos' inquit 'immortales, milites, uestros publicos meosque ab urbe proficiscens ita adoraui ueniamque supplex poposci ut mihi de uobis concordiae partae gloriam non uictoriam darent. satis fuit eritque unde belli decus pariatur: hinc pax petenda est. quod deos immortales inter nuncupanda uota expoposci, eius me compotem uoti uos facere potestis, si meminisse uoltis non uos in Samnio nec in Uolscis sed in Romano solo castra habere, si illos colles quos cernitis patriae uestrae esse, si hunc exercitum ciuium uestrorum, si me consulem uestrum, cuius ductu auspicioque priore anno bis legiones Samnitium fudistis, bis
Abbreviated transcription (Latin):
nũtiantes in castia ꝑtranxenĩt imꝑator ex tẽpso ueni es appellat᷑ iisigaq honor̃s
ex teͣrico subite rei munculo defenĩt er ad urbem duce iubebat suo mag̃ inde
imperu ꝙͣ cõsilio ducis cam uulsis signis infesto agninie ad lapidẽ octauum
uia que nũe apia est ꝑuenuit. Isset̃ cõfestĩ cadꝰ urbem ni uenire ꝯtͣ excitũ dictato¬
remq adusus se.m. ualenũ coruũ dictũ audisser̃ ex magrm eqͥtũ.ł. emiliũ ma¬
mercũ ubi pͥmũ in cõspectũ uentũ est. Arma signaq agnoue ex tĩpło oĩb me¬
moria pat̾e uts ꝑmulsit nõdũ eiũc tã fortes ad sanguine cuulem nec p̃t̃ cxt̾na
nouemãt bella ultimaꝙ mbies secessio absius habebat. Itaq ia duces iã milite
utͥnq cõgssi q̃rere colloquia. Quintius quẽ ãmoꝵ etiã ꝓ pata sacietas tene¬

Expanded text:
nuntiantes, in castra pertraxerunt. imperator extemplo adueniens appellatus, insigniaque honoris nuntiantes, in castra pertraxerunt. imperator extemplo adueniens appellatus, insigniaque honoris exterrito subitae rei miraculo deferunt et ad urbem ducere iubent. suo magis inde impetu quam consilio ducis conuolsis signis infesto agmine ad lapidem octauum uiae, quae nunc Appia est, perueniunt; issentque confestim ad urbem, ni uenire contra exercitum dictatoremque aduersus se M. Ualerium Coruum dictum audissent et magistrum equitum L. Aemilium Mamercum . ubi primum in conspectum uentum est <et> arma signaque agnouere, extemplo omnibus memoria patriae iras permulsit. nondum erant tam fortes ad sanguinem ciuilem nec praeter externa nouerant bella, ultimaque rabies secessio ab suis habebatur; itaque iam duces, iam milites utrimque congressus quaerere ac conloquia: Quinctius, quem armorum etiam pro patria satietas tene
Abbreviated transcription (Latin):
grũ albanũ ꝑueniũt et sub uigo albe longe castra uallo cĩgũt ꝑfecro inde ore
reliquũ diei de imꝑatore sumdo suis dece̾tant ulli ex p̃sentib satis fide̾res. Quẽ
aut ab rona posse excui quẽ pattũ aut ꝑl eb eẽ qui aut se tãto piculo sciẽs offemt
Aut cui ex ĩuiria ĩsamentis excit᷑ cã recre cõmictat᷑. Postõ die cum eadem delibera¬
tio tenẽt ex p̃datonb uagis quidã cõptũ attusere citũ ꝗutiũ i tusculano agñi
colere urb honorq ĩmemorẽ pat̾ͥcie hie uirgẽtis euit. Cui cũ militie magna cũ
glia aece finẽ pos alt̾ ex uulnẽ clanduis frcisser nuri agẽ uitã ꝓcul ambitione ac
foro cõstituit. Noĩe audito ex templo agnonẽ uirũ et qd̾ bñ u̾teret acciri iuxerũt
nich medium aut imꝑium atq honorem auc ubi resticaret mortẽ inseq̃retur de¬

Expanded text:
grum Albanum perueniunt et sub iugo Albae Longae castra uallo cingunt. perfecto inde opere grum Albanum perueniunt et sub iugo Albae Longae castra uallo cingunt. perfecto inde opere reliquum diei de imperatore sumendo sententiis decertant, nulli ex praesentibus satis fidentes: quem autem ab Roma posse exciri? quem patrum aut plebis esse qui aut se tanto periculo sciens offerat aut cui ex iniuria insanientis exercitus causa recte committatur? postero die cum eadem deliberatio teneret, ex praedatoribus uagis quidam compertum attulerunt T. Quinctium in Tusculano agrum colere, urbis honorumque immemorem. patriciae hic uir gentis erat; cui cum militiae magna cum gloria actae finem pes alter ex uolnere claudus fecisset, ruri agere uitam procul ambitione ac foro constituit. nomine audito extemplo agnouere uirum et, quod bene uerteret, acciri iusserunnihil medium aut imperium atque honorem aut ubi restitaret mortem ni sequeretur de
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ałios griues iã enice aut iurib paꝵ ualidos quidã ĩ cõmeat᷑ micrebant᷑ sigłi
pͥmo dem̃ er cohortes queda qr ꝓcul adomo ac reb suis hib̾nasser̃/ ꝑ spẽm etiam
militariũ usuũ cũ alii alio micrent̾ magna ꝑs ablegati quã multitudinẽ con¬
sul alt̾ rome p̃corq alias ex aliis fingendo mois irtinebat. Et pͥmo quidem
ignan ludificatioĩs minime ĩuiti domos reuiselut̃. Postꝙͣ neq rou̾ti ad signa
pͥmos nec fe̾me aliũ quẽꝙͣ qui in cãpania hibernasset p̃cipueq ex his sedictioĩs
auctores micti udem̃t pͥmũ adminitio de iyhaus dubius cimor ĩcessit aĩos cõsilia
sua emanasse iã qõnes ia indicia iã cuẽta sigłoꝵ supplicia ĩpotẽsq et anidele con¬
sulum ac patrũ in se regnũ passuros. Cher qui in castris enĩt accriltis ẜmonib
anxir eẽr ad lautulos salcu angusto int mare ac mõtes cõsedit ad excipiendos

Expanded text:
meatus mittebantur, singuli primo, deinde et cohortes quaedam, quia procul ab domo ac rebus suis hibernassent; per speciem etiam militarium usuum, cum alii alio mitterentur, magna pars ablegati. quam multitudinem consul alter Romae praetorque alias ex aliis fingendo moras retinebat. et primo quidem ignari ludificationis minime inuiti domos reuisebant; postquam neque reuerti ad signa primos nec ferme alium quam qui in Campania hibernassent praecipueque ex his seditionis auctores mitti uiderunt, primum admiratio, deinde haud dubius timor incessit animos consilia sua emanasse: iam quaestiones, iam indicia, iam occulta singulorum supplicia impotensque et crudele consulum ac patrum in se regnum passuros. haec qui in castris erant occultis sermonibuAnxure esset, ad Lautulas saltu angusto inter mare ac montes consedit ad excipiendos
Abbreviated transcription (Latin):
exiscimatum uob̃ ambi cãpan ager uob̾ capua nrbs frequẽtabit᷑ cõo̾itoꝵ parẽtũ
deor ĩmortasui nuõ nob̃ entis. Nussa cosoma ur̃a est que nes obseqͥo erga uos
icosum capuã futinã. Qua freꝙ̃cia oĩum generũ multitudĩs ꝓsaỹte credius
nos illic̃ ꝓfecros ꝙͣ oĩa uocoꝵ sacrmaꝵq plena resiquisse in qua nũc expecta¬
ad portas uam hic ferẽte ꝓspectãtes cc̾tũ habeo quid ilłis nos. pc. solliatis¬

Expanded text:
equentabitur; conditorum, parentium, deorum immortalium numero nobis eritis; nulla colonia uestra erit, quae nos obsequio erga uos incolumem Capuam futuram. qua frequentia omnium generum multitudinis prosequente creditis nos illinc ad portas uiam hinc ferentem prospectantes certum habeo. quid illis nos, pat
Abbreviated transcription (Latin):
r. dedimꝰ quicquid dem̃ patiem̃ dedicii urĩ passim. ¶ Sub̾ h̾ee dcã os̃ manus
ad cons̃ tendentes pleni sacitmaꝵ in uestibulo auie ꝓcubueñt. Cõmoti patreᷤ
uice fortunaꝵ humãꝵ si ilse p̃potens opib ppłs luxuria suꝑbiaq clanis aqͦ
paulo añ auxiliũ finituni perissent. Adeo ĩfractos gererer aĩos ut se ip̃e suaq
oiã potãcis aliene facet. Cum iã fides agi iusa dedicos nõ prodi nec scũtum¬

Expanded text:
 dedimus, quidquid deinde patiemur dediticii uestri passuri'. sub haec dicta omnes, manus ad consules tendentes, pleni lacrimarum in uestibulo curiae procubuerunt. commoti patres uice fortunarum humanarum, si ille praepotens opibus populus, luxuria superbiaque clarus, a quo paulo ante auxilium finitimi petissent, adeo infractos gereret animos, ut se ipse suaque omnia potestatis alienae faceret. tum iam fides agi uisa deditos non prodi; nec
Abbreviated transcription (Latin):
in hiisdem oppidis et ãno post p̃sidia hibnatum diuisa enĩ eiãt ꝑ cãpanie urbis
manauenint᷑a capua cõsilia in excicũ cem. Colaxam̃to cogitationib dato qͥenie¬

Expanded text:
in iisdem oppidis et anno post praesidia hibernatura—diuisa enim erant per Campaniae urbes in iisdem oppidis et anno post praesidia hibernatura—diuisa enim erant per Campaniae urbes manauerantque a Capua consilia in exerc
Abbreviated transcription (Latin):
antianis custonb. Ademissẽt noq ĩmi̾to suũ ip̃or exemplum in eos uersuꝵ. Cur
ant rpot̾i añs pini agrũ italie ubĩmũ digna agro urbem qui nec se nec sua tucan pos¬
sent ⁊̃ uuctor excit̾ habet᷑ qui suo sudore ac sangiine ĩde sãnites depulisset. an
enũi ee ded̾itios suos illa fe̾tilitate atꝙ amenitate ꝑfitu se militando fessos in pesti¬
sentia ati arido cuni urbem solo luctam. auc in urbe ĩsidentẽ labẽ arscẽtis ĩdie feuõis
riti. siee agitata arustis cõimcioib ne dũ uułgata in c̃õ cõsisia ĩuenit nonus ⁊¬
oño .e. martius intilus. Cuu cãpania sorte ꝓuĩtia euenat᷑. Qnco ẜuilio collega
ad uibem resicro.: Itaq cũ oĩa ea sic̃ gesta eũt ꝑ trbunos cõꝑta habet᷑. Et erate
et usu docrus quitpe qui iã qrͣro cõsul eẽt dictatorq et cẽsor fuisset optimũ int̾
differendo sp̃ẽ ꝯñcũq uellens cõsili excꝙͣdi militarẽ ĩpetiĩ frastiare rumoie dissint

Expanded text:
antiquis cultoribus ademissent: neque immerito suum ipsorum exemplum in eos uersurum; cur autem potius Campani agrum Italiae uberrimum, dignam agro urbem, qui nec se nec sua tutari possent, quam uictor exercitus haberet qui suo sudore ac sanguine inde Samnites depulisset? an aequum esse dediticios suos illa fertilitate atque amoenitate perfrui, se militando fessos in pestilenti atque arido circa urbem solo luctari aut in urbe insidentem labem crescentis in dies fenoris pati? haec agitata occultis coniurationibus necdum uolgata in omnes consilia inuenit nouus consul C. Marcius Rutulus , cui Campania sorte prouincia euenerat, Q. Seruilio collega ad urbem relicto. itaque cum omnia ea, sicut gesta erant, per tribunos comperta haberet, et aetate et usu doctus quippe qui iam quartum consul esset dictatorque et censor fuisset, optimum ratus differendo spem quandocumque uellent consilii exsequendi militarem impetum frustrari, rumorem dissipat
Abbreviated transcription (Latin):
bunas ꝑoit. mumiciq sulpitio nõ turbã mag̃ ꝙͣ turbe pͥnapẽ tulliũ imꝑiis cbe¬
dientissimũ milicẽ si licer dictator ĩquis codeỹnatũ se uniu̾sus ex̾at᷑ a tẽ ignaue
intus ec ppe ignomũe cã descitut᷑ sm̃ ãmis orauit me ut suam cam̃ apud̾te age¬
rem. Qquidem sicubi loco cessum si terga duea hosti si sigua fede amissa obia nob
possent tam̃ hoe ace ipetiun equũ censere ut nos ui̾tute culpã nr̃am congere et
abosere flagitii memonam noua glia paceris et ad alia fuse legiones eandẽ qua
ꝑ rore amiserãe patam ꝑferre postea abueis uitute recuꝑaue̾ nob̾ deũ benignita¬
te felicitate tua ppłiq romaĩ er res et głia est itegra quãquã de głia uix dicere au¬
su si nos er hostes hand setus quã feminas abditos initra uallũ oĩb cõtumeliia

Expanded text:
ibunal pergit mirantique Sulpicio non turbam magis quam turbae principem Tullium, imperiis oboeibunal pergit mirantique Sulpicio non turbam magis quam turbae principem Tullium, imperiis oboedienratus et prope ignominiae causa destitutum sine armis orauit me ut suam causam apud te agerem. equidem, sicubi loco cessum, si terga data hosti, si signa foede amissa obici nobis possent, tamen hoc a te impetrari aequum censerem ut nos uirtute culpam nostram corrigere et abolere flagitii memoriam noua gloria patereris. etiam ad Alliam fusae legiones eandem quam per pauorem amiserant patriam profectae postea a Ueiis uirtute reciperauere. nobis deum benignitate, felicitate tua populique Romani, et res et gloria est integra; quamquam de gloria uix dicere ausim, si nos et hostes haud secus quam feminas abditos intra uallum omnibus contumeliis
Abbreviated transcription (Latin):
tes egre id̾ pacientes pͥmo in stacionib uigiliisq int̾ se dictatorẽ ẜmonib
catpere interdum pacres cõĩt increpait qd nõ iussisset̃ ꝑ cõsules gen bellum¬
electũ cẽ exuniũ imꝑatorem unicũ ducem qui nich agenti sibi de celo deuo¬
satum̃ in suiũ uictoriam censeat. Eadem dein hec int̾du ꝓpulam ac fercciora hie
iactare se in uissu impatons aut dimicaturos auc a inime romã ituros ĩmisd¬
nq mulitib centuriones nec in ciculis mod̾o fiemẽ s iã in pͥncpiis ac p̃torio in
uiri ẜmones cõfundi in cõtionis magnitudine crescẽ turba et uociferare ex oĩb
lois ur ce tempło ad dictatorem uxs̾ uerba ꝑ eiritu faicer seỹ. tullius ut ui̾tute
erus dignũ eẽt septimũ pͥmũ piłũ iã tulsius ducelut Neq erat in excitu qui
quidb̃ pedestͥa stipendia feasser uir factis nobilior. Is p̃cedens militũ agm̃ ad en¬

Expanded text:
tes aegre id patientes primo in stationibus uigiliisque inter se dictatorem sermonibus tes aegre id patientes primo in stationibus uigiliisque inter se dictatorem sermonibus carpere, interdum patres communiter increpare quod non iussissent per consules geri belluelectum esse eximium imperatorem, unicum ducem, qui nihil agenti sibi de caelo deuolaturam in sinum uictoriam censeat. eadem deinde haec interdiu propalam ac ferociora his iactare: se iniussu imperatoris aut dimicaturos aut agmine Romam ituros. immiscerique militibus centuriones nec in circulis modo fremere sed iam in principiis ac praetorio in unum sermones confundi atque in contionis magnitudinem crescere turba et uociferari ex omnibus locis ut extemplo ad dictatorem iretur; uerba pro exercitu faceret Sex. Tullius , ut uirtute eius dignum esset. septimum primum pilum iam Tullius ducebat neque erat in exercitu, qui quidem pedestria stipendia fecisset, uir factis nobilior. is praecedens militum agmen ad tr
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse acq inde c̃ca pedũ cõsedisse auditũ est dictatorẽ dici.c. sulpiciũ placuit
Cosus ad id accit᷑.c̃. planci dixit magr̃ eqͥtũ dictatori addit᷑ .m. ualenus hii
robon milicũ ex duob cõsułanb exatib electa adusus gallos duxenĩt. ¶len¬
tuis id aliꝙͣto bellũ qͣr ꝑti ut̾q płacebat fuit cum pͥmo galli tantũ auidi cer¬
canis fuisser deu̃ roman miles iuendo in arma ac dimicationt̃ aliꝙͣtũ gallicã
ferociam uinceret dicratori ne utiq placebat. Quãdo nlla cogerer res fortune
se cõmicte̾ adusus hostem quẽ tõs dec̾iorem in dies et locis alienis facet sine
p̃parato cõmeatu siñ firmo munim̾to morãtem. Ad hoc his corponb aĩsq
quoꝵ omĩs ui ĩpetu ius ẽẽt ꝑua eadem sanguesceret mora. his cõsiliis dictator
bellum trahebat gnauẽq edixent penã siquis in uissu in hostẽ pugnasset mili¬

Expanded text:
uenisse atque inde circa Pedum consedisse auditum est. dictatorem dici C. Sulpicium placuit; uenisse atque inde circa Pedum consedisse auditum est. dictatorem dici C. Sulpicium placuit; consul ad id accitus C. Plautius dixit; magister equitum dictatori additus M. Ualerius . hi robora militum ex duobus consularibus exercitibus electa aduersus Gallos duxerunt. lentius id aliquanto bellum quam parti utrique placebat fuit. cum primo Galli tantum auidi certaminis fuissent, deinde Romanus miles ruendo in arma ac dimicationem aliquantum Gallicam ferociam uinceret, dictatori neutiquam placebat, quando nulla cogeret res, fortunae se committere aduersus hostem, quem tempus deteriorem in dies faceret, locis alienis sine praeparato commeatu, sine firmo munimento morantem, ad hoc iis corporibus animisque quorum omnis in impetu uis esset, parua eadem languesceret mora. his consiliis dictator bellum trahebat grauemque edixerat poenam, si quis iniussu in hostem pugnasset. mili
Abbreviated transcription (Latin):
utͥnq aciem subeũtiũ iã muros aggrediunt᷑. Apparuit accafioẽ mag̃ ꝙͣ uĩtu¬
te fietos uenisse. Adeo uix pͥmũ ĩperũ romanor suscinue̾. Quin et bono fuis¬
se romanis aduẽtũ cõstabat. Onencẽq iã sẽditioe it̾ patres et pleb̾e metu
tũ ꝓpinqui belli cõyssam. ¶alius aduẽt᷑ hostiũ fuit ꝓximo bello agris ꝙͣ
etruriã adiacet̃ ꝑagnu̾e̾ rebq nequicꝙͣ repetitis noui cons̃ hiis tũ.q. fabius
et .c. plauti uissu ppłi bellũ indixere fubioq ea ꝓiuĩtia plaucio heͬnici euenere
gallia qͦ belli fuma increbescebat sed int̾ młtos ce̾rores solatio fuit rux latinis
potentib data er magna uis militũ abhis ex fẽde uetusto quod młtis ĩtmiserat
ãnis accepta quo p̃sidio cũ fulta res romañ eẽt leui fuit qd̾ galłos mox penestre

Expanded text:
utrimque aciem subeuntium iam muros adgrediuntur; apparuitque occasione magis quam uirtuutrimque aciem subeuntium iam muros adgrediuntur; apparuitque occasione magis quam uirtute fretos uenisse: adeo uix primum impetum Romanorum sustinuere. quin etiam bono fuisse Romanis aduentum eorum constabat orientemque iam seditionem inter patres et plebem metu tam propinqui belli compressam. alius aduentus hostium fuit proximo bello agris qEtruriam adiacent, peragrauere rebusque nequiquam repetitis noui consules C. Fabius et C. Plautius iussu populi bellum indixere; Fabioque ea prouincia, Plautio Hernici euenere. Gallici quoque belli fama increbrescebat. sed inter multos terrores solacio fuit pax Latinis petentibus data et magna uis militum ab his ex foedere uetusto, quod multis intermiserant annis, accepta. quo praesidio cum fulta res Romana esset, leuius fuit quod Gallos mox Praeneste
Abbreviated transcription (Latin):
exͣ portas egressas poscꝙͣ in se qͦ fieri imperũ uiderant et siñ discͥmine obuios
cedi recepisse se intra urbem eã rem triũpho dignã uisam romanis ne nimis mir
inagnũq censerent tumultum exciere in hostiũ poͣcis maiorẽ ip̃os trepidationem
añ menia sua iusiuos. ¶Itaq in seꝙ̃ti anno.in. pompilio senate. crĩ. mallio cõ¬
susib pͥmo silẽtio noctis a tibure agmine ĩfesto ꝓfecti ad urbẽ romã uenerunt
te̾rorẽ repente ex sop̃no excitatis subita res er noctũnus pauor p̾b̾uit. Ad hoc
multoꝵ inscitia quiꝰ cud uñ hostes aduenissent cõclamatũ tam̃ celerit ad aͬmo
est et porta stationib muriq p̾sidiis firmati er ubi pͥma lux mediocrẽ młti¬
tudinẽ añ menia neq aliũ ꝙͣ ciburtẽ hostem ostendit duab poͣtis egssi coñs

Expanded text:
extra portas egressos, postquam in se quoque fieri impetum uiderint et sine discrimine obuios extra portas egressos, postquam in se quoque fieri impetum uiderint et sine discrimine obuios caedi, recepisse se intra urbem; eam rem triumpho dignam uisam Romanis. ne nimis mirum magnumque censerent tumultum exciere in hostium portis, maiorem ipsos trepidationem ante moenia sua uisuros. itaque insequenti anno M. Popilio Laenate Cn. Manlio consulibus primo silentio noctis ab Tibure agmine infesto profecti ad urbem Romam uenerunt. terrorem repente ex somno excitatis subita res et nocturnus pauor praebuit, ad hoc multorum inscitia, qui aut unde hostes aduenissent; conclamatum tamen celeriter ad arma est et portae stationibus murique praesidiis firmati. et ubi prima lux mediocrem multitudinem ante moenia neque alium quam Tiburtem hostem ostendit, duabus portis egressi consules
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cũ subiecta oculis simus uẽcundia miẜicordiaq militẽ accendebũt. Magi
utͥnq edica cẽde au̾tit᷑ tñdem acies galloꝵ fuga tibur sic̃ arcẽ besli gallici
petũt palati a coñs petilio hand̃ pcul cibure excepti egressis ad opemꝰ feren¬
dum tib̾urrib simł cum hiis inna portas cõpesfuntͥ. Egregie tum ab dictatore
tum a coñs res gesta est er coñs altꝰ fabus p̃liis pͥmũ parus postremũ una
quii pugna cum hostes totis adorti copiis eẽnt hernicos deuĩcit. Dictator cõsulib
in senatu ex apud ppłm magnifice cõlaudatis et suaꝵ qͦ reꝵ illis remisso honore
dicatura se abdicauit. Petilus de gallis tiburtibꝙ geminũ triũphũ egit
fabio satis uisum est ut ouans urbem iniret. ¶ Irridere pensiitriumphũ tiburtes
Ubi enĩ eũ secum acie cõflixisse spectatores paucos fuge crepidationisq galloꝵ

Expanded text:
animi tum subiecta oculis simul uerecundia misericordiaque militem accendebant. magna animi tum subiecta oculis simul uerecundia misericordiaque militem accendebant. magna utrimque edita caede auertitur tandem acies Gallorum. fuga Tibur sicut arcem belli Gallici petunt; palati a consule Poetelio haud procul Tibure excepti, egressis ad opem ferendam Tiburtibus, simul cum iis intra portas compelluntur. egregie cum ab dictatore tum ab consule res gesta est. et consul alter Fabius proeliis primum paruis, postremo una insigni pugna, cum hostes totis adorti copiis essent, Hernicos deuincit. dictator consulibus in senatu et apud populum magnifice conlaudatis et suarum quoque rerum illis remisso honore dictatura se abdicauit. Poetelius de Gallis Tiburtibusque geminum triumphum egit: Fabio satis uisum ut ouans urbem iniret. inridere Poeteli triumphum Tiburtes: ubi enim eum secum acie conflixisse? spectatores paucos fugae trepidationisque Gallorum
Abbreviated transcription (Latin):
ãno.c. poeriluis bulbus cõsul cũ college eius fabio ambusto heͬnia ꝓiũtia
euenisset adrisus ciburtes uissu ppͥ ex̾citũ duoet ad qͦꝵ auxiliũ cũ galli ex
campania redissent fede ppłatiots in sabicano casculanq er albano agro
haud dubie tiburrib ducib sũt fr̃e et cũ adu̾sus tibu̾tem hostem duce coñt
cõtenta res pͣ. eẽt gallicus tumłt dicratorẽ crean coegit. Creat᷑ quĩcus sẽ¬
uilius ahła titũ ꝗntiũ magrmn equitũ dixit et ex auccontate patrũ si ꝓspere
id̾ bellum euenisset ludos magnos uouit dictator ad cõtinendos ꝓpͥo bello
tiburtes cõsulan excitu usso manẽ os uiniores nlło detiactãte militiam
sacͣm̃to ad egit pugnatũ haut ꝓcul porta collina est toti uinb urbis in
cõspectu parentũ cõiugũq ac liboꝵ que magna etiã absentib hortamta

Expanded text:
anno C. Poetelius Balbus consul, cum collegae eius M. Fabio Ambusto Hernici prouincia anno C. Poetelius Balbus consul, cum collegae eius M. Fabio Ambusto Hernici prouincia euenisset, aduersus Tiburtes iussu populi exercitum duceret. ad quorum auxilium cum Galli ex Campania redissent, foedae populationes in Labicano Tusculanoque et Albano agro haud dubie Tiburtibus ducibus sunt factae; et, cum aduersus Tiburtem hostem duce consule contenta res publica esset, Gallicus tumultus dictatorem creari coegit. creatus Q. Seruilius Ahala T. Quinctium magistrum equitum dixit et ex auctoritate patrum, si prospere id bellum euenisset, ludos magnos uouit. dictator ad continendos proprio bello Tiburtes consulari exercitu iusso manere, omnes iuniores nullo detractante militiam sacramento adegit. pugnatum haud procul porta Collina est totius uiribus urbis in conspectu parentum coniugumque ac liberorum; quae magna etiam absentibus hortamenta
Abbreviated transcription (Latin):
uulneris fact᷑ ĩsinuasset se int̾ corpus armaq uno alcoq subuide in ictu uẽ¬
trem atq inguina ausit er in spatiũ ingens ruentẽ poͬrexit hostẽ. Iacen¬
tis iñ corpus ab oĩ alia uexatioẽ ĩtactũ uno corque spoliauit quẽ resꝑsum
ciuore collo cicũdedit suo. Defixerat pauor cuĩ admiratioe gallos romani ala¬
cres abstatice obuiã miliai suo ꝓgressi gratulãtes laudatesq ad dictatorem
ꝑducũt. Int̾ caͣminũ ꝓpe modũ ĩconditu quedam militant ioculãtes coquati
addidit donũ mirisq ꝓ cõtioẽ eã pugnã saudib tulit er hecule tãci ea ad
unu̾si belli cuentum momĩti dimicatio fuit ut galloꝵ excitus ꝓxima nocte ie¬
lictis trepide castris in tiburtẽ agiũ acq inde sotietate belli fta cõmeatu be
nigne a tiburtib aduit̾ moxin cãpaniã trãsierit. ¶ Ea fuit cã air ꝓximo

Expanded text:
uolneris factus insinuasset se inter corpus armaque, uno alteroque subinde ictu uenuolneris factus insinuasset se inter corpus armaque, uno alteroque subinde ictu uentrem atque inguina hausit et in spatium ingens ruentem porrexit hostem. iacentis inde corpus ab omni alia uexatione intactum uno torque spoliauit, quem respersum cruore collo circumdedit suo. defixerat pauor cum admiratione Gallos: Romani alacres ab statione obuiam militi suo progressi, gratulantes laudantesque ad dictatorem perducunt. inter carminum prope modo incondita quaedam militariter ioculantes Torquati addidit donum mirisque pro contione eam pugnam laudibus tulit. et hercule tanti ea ad uniuersi belli euentum momenti dimicatio fuit, ut Gallorum exercitus proxima nocte relictis trepide castris in Tiburtem agrum atque inde societate belli facta commeatuque benigne ab Tiburtibus adiutus mox in Campaniam transierit. ea fuit causa cur proximo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ignũ anciquis uisum est linguã et ab inisu exerẽtẽ ꝓducũt reapuit᷑ inde
se ad statioe et duo in medio armati specraculi mag̃ more quã lege belli de¬
sticuũt᷑. Neqͣꝙͣ uisu ac spẽ extimãtib pares corpus alt̾i magnitudine eximiũ
ue̾si coson ueste picrisq et auro celatis resulges amis media in alto milita¬
ris statura modicaq in aͥmis habilib mag̃ quã decoris spẽs nõ cãtus nõ exul¬
tatio armoꝵq agitatio uana ẜ pectͥ aiõꝵ ireq tucte plenũ oẽm ferociã ĩ discͥ¬
men ip̃m ce̾tanũs distulenat u̾bi cõstitere init̾ duas acies cot cica mortaliũ
ãs spe meruq pendentib. Gallus uelud moles suꝑne imines ꝓiecto leua scu¬
to in aduenientis arma hostis uanũ cesĩ cũ ingẽti sonitu ensem deiecit. Roma¬
nus mucrone subrecco cũ scuto scitũ unũ ꝑculisset totoq corpore incior ꝑicdõ

Expanded text:
e memoria dignum antiquis uisum est—linguam etiam ab inrisu exserentem producunt. recipiunt inde e memoria dignum antiquis uisum est—linguam etiam ab inrisu exserentem producunt. recipiunt inde se ad stationem; et duo in medio armati spectaculi magis more quam lege belli destituuntur, nequaquam uisu ac specie aestimantibus pares. corpus alteri magnitudine eximium, uersicolori ueste pictisque et auro caelatis refulgens armis; media in altero militaris statura modicaque in armis habilibus magis quam decoris species; non cantus, non exsultatio armorumque agitatio uana sed pectus animorum iraeque tacitae plenum; omnem ferociam in discrimen ipsum certaminis distulerat. ubi constitere inter duas acies tot circa mortalium animis spe metuque pendentibus, Gallus uelut moles superne imminens proiecto laeua scuto in aduenientis arma hostis uanum caesim cum ingenti sonitu ensem deiecit; Romanus mucrone subrecto, cum scuto scutum imum perculisset totoque corpore interior periculo
Abbreviated transcription (Latin):
int. Tum eximia corpona magͥtudine in uacuũ põtẽ gassus ꝑcessit et ꝙͣtũ maxi¬
ma uoce potuit quẽ nuc inꝗt roma uinĩ fortissimũ ht̃ ꝓceddit age dum ad pug᷑
noꝵ silentiũ fuit cum et abnuere ce̾tam̃ uere ret᷑ et p̃aipuã sortẽ piaili perẽ nos¬
sent. Tum .t. mallius .l.f. qui patrẽ a uexatiõe tribuntia indicanãt exstatiaẽ
ad dictatorẽ ꝑgit in uisu tuo inquit ĩꝑator exͣ ordinẽ nũꝙͣ pugnau̾m nõsi c̾tã
uictonã uideam si tu ꝑmietis uolo ego illi besue ostendeꝰ qñ adeo ferox p̃sustat
hostiũ signis me ex ea familia ortum que galloꝵ agmen ex iupe tarpeia de¬
iecit. Tum dictator macre uiͬtute inquit ac piecate in patrem patͥamq.C.
malli esto pge et nom̃ romanũ ĩuictum uiuãtib diis p̃sta. Armant inde
iuuenem equales pedestre scutũ capit hispano cĩgit᷑ gladio ad ꝓpiorẽ habili

Expanded text:
rat. tum eximia corporis magnitudine in uacuum pontem Gallus processit et quantum maxirat. tum eximia corporis magnitudine in uacuum pontem Gallus processit et quantum maxima uoce potuit 'quem nunc' inquit 'Roma uirum fortissimum habet, procedat agedum ad pugnamnorum silentium fuit, cum et abnuere certamen uererentur et praecipuam sortem periculi petere nollent; tum T. Manlius L. filius , qui patrem a uexatione tribunicia uindicauerat, ex statione ad dictatorem pergit; 'iniussu tuo' inquit, 'imperator, extra ordinem nunquam pugnauerim, non si certam uictoriam uideam: si tu permittis, uolo ego illi beluae ostendere, quando adeo ferox praesultat hostium signis, me ex ea familia ortum quae Gallorum agmen ex rupe Tarpeia deiecit.' tum dictator 'macte uirtute' inquit 'ac pietate in patrem patriamque, T. Manli , esto. perge et nomen Romanum inuictum iuuantibus dis praesta.' armant inde iuuenem aequales; pedestre scutum capit, Hispano cingitur gladio ad propiorem habili
Abbreviated transcription (Latin):
penũ eoãno fuisse satis cõstat et magim equitũ sergiũ cornelium maluginẽsẽ
tia bello p̃fe̾re festinãte uc cõtinuant cõsules obuiã oñdum piuue cupiditati
fuent q̃sita ea ꝑpa familie laus leuiorẽ auctorem liciniũ facit cũ mẽtioe ed rei
in uetustionb añalib nulla ĩueniã mag̃ ut belli gallia cã dictatore creatum
arbitrer inclinat aũis. Eo cẽte ãno galli ad tertũ sapidem sasania ua trãspõ¬
tem antenis castin habue̾ dictator cũ tumultus gallia cã iustitiũ cdixisset os
uimores sacͣm̃to a degie ĩgẽtiq ex̾citu ab urbe ꝑfect in aitenore nꝑa amenis ca¬
stra posuit. Pons in medio erat neutris enĩpentib ne timons indiciũ cẽt p̾lia
de acrupando ponte ciebra em̃t nec qui potirẽt᷑ in ce̾tis uirib satis disce̾ni pote¬

Expanded text:
Poenum eo anno fuisse satis constat et magistrum equitum Ser. Cornelium Maluginensem . Poenum eo anno fuisse satis constat et magistrum equitum Ser. Cornelium Maluginensem . tia bello praeferre festinante ut continuaret consulatum, obuiam eundum prauae cupiditati fuerit. quaesita ea propriae familiae laus leuiorem auctorem Licinium facit: cum mentionem eius rei in uetustioribus annalibus nullam inueniam, magis ut belli Gallici causa dictatorem creatum arbitrer inclinat animus. eo certe anno Galli ad tertium lapidem Salaria uia trans pontem Anienis castra habuere. dictator cum tumultus Gallici causa iustitium edixisset, omnes iuniores sacramento adegit ingentique exercitu ab urbe profectus in citeriore ripa Anienis castra posuit. pons in medio erat, neutris rumpentibus ne timoris indicium esset. proelia de occupando ponte crebra erant, nec qui potirentur incertis uiribus satis discerni pote
Abbreviated transcription (Latin):
perua fortuna ut̾usq poli et excollere aĩos et minuere potiut¶ usq ad castra fugi¬
entes heruicos romañ seqͥt᷑ castroꝵ oppugnatioẽ qr serũ eit diei abstinuẽ diũ nõ
plicatu cenuent dictatorem ne añ mendiem signũ dare posset es ĩ noctẽ tractũ eric
aͥrni. Postero die deẜta fuga castra he̾nicoꝵ et saucii resicti quidã ĩ uẽti agmenao
fugẽtiu absignis cum p̃t̾ menia eoꝵ ĩ freꝙcia cõspecta signa eẽnt fusum ac ꝑagroᷤᷤ
trepida fuga palatũ est. Nec romanis ĩciuenta uictona fuit ni ꝑs militũ amis¬
agro hostib ferentinũ urbem coꝵ ui cepissẽt̃ reu̾tentib iñ eis tyburtes portas i¬
clauserr. Ea ultima fuit cã cum mlte aña quenmonie ultro aitroq iactute eẽnt
cur per feciales reb repetitis bellũ tibuͣti ppło indiceret᷑ dictatoiẽ .t. quintiũ

Expanded text:
quod perpetua fortuna utriusque populi et extollere animos et minuere potuit. usque ad castra fugiquod perpetua fortuna utriusque populi et extollere animos et minuere potuit. usque ad castra fugientes Hernicos Romanus sequitur: castrorum oppugnatione, quia serum erat diei, abstinuere;—diu non perlitatum tenuerat dictatorem, ne ante meridiem signum dare posset; eo in noctem tractum erat certamen.—postero die deserta fuga castra Hernicorum et saucii relicti quidam inuenti; agmenque fugientium ab Signinis, cum praeter moenia eorum infrequentia conspecta signa essent, fusum ac per agros trepida fuga palatum est. nec Romanis incruenta uictoria fuit: quarta pars militum amisagro hostibus Ferentinum urbem eorum ui cepissent, reuertentibus inde eis Tiburtes portas clausere. ea ultima fuit causa, cum multae ante querimoniae ultro citroque iactatae essent, cur per fetiales rebus repetitis bellum Tiburti populo indiceretur. dictatorem T. Quinctium