comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ si forte qñ int̾ młtos hĩc ꝙͦ mos pestifer
mualuit ut int̾ hos garrulos iniquos
heantur bere fidei ꝓfessores adi nouert
cũ om̃ib idem sencientib q̃ fũt innumei
tĩs cotron hoc illusionũ et fallaciaꝵ gnꝰ
dãpnat ridet et despiat et ad fũmã omis¬
sis que locus aste nõ capit om̃s nõ tãtũ¬
illos solos q̃ ał hinc uiunt uł ab hus se
quorũ dap̃ins acq errorib luccũ sibi
atq artem facĩt inqua illus siimmm
ac p̃cipuũ obscuritate fraudem tegere
⁊t biceps ambiguũq rñsum dare ut
p̃ccm̃ bideri põssit quitꝙ euenerit ꝙ
omĩb fucuri nociciam ꝓfegsum in cõe
ꝓuisum est qua mre nõ ars ip̃a que ulla
nudum est sed illorim calliditas et au¬
dacia et impudentia ip̃a mirablis Ende
ꝙ festine admodum ait cacho ille itgi¬
dus mirari se ꝙ non ridet aruspex arus¬
picem citm bidisset id ad om̃s cq̃ augu¬
res aruspices sertilegos cõiectores cal¬
scosq et mathomatitos at tocã quiore

Expanded text:
 si forte quando inter multos hic quoque mos pestifer invaluit, ut inter hos garrulos in questhabeantur, vere fidei professores auditi non erunt, cum omnibus idem sentientibus, qui sunt innumeri. is totum hoc illusionum ac fallaciarum genus damnat, ridet ac despicit et, ad summam, omissis que locus iste non capit, omnis noillos solos, qui vel hinc vivunt, vel ab his sequorum damnis atque erroribus lucrum sibi atque artem faciunt, in qua illud summum ac precipuum, obscuritate fraudem tegere et sic biceps ambiguumque responsum dare, ut predictum videri possit quicquid evenerit; quod omnibus futuri notitiam professis in commune provisum est, qua in re non ars ipsa, que nulla nudum est, sed illorum calliditas et audacia et impudentia ipsa mirabilis, unde quod festive admodum ait Cato ille rigidus, mirari se, quod non rideret aruspex aruspicem cum vidisset. Id ad omnes eque augures, aruspices, sortilegos, coniectores Chaldeosque et mathematicos ac totam, quam
Abbreviated transcription (Latin):
sides inposterum soquentis flat in hns
contra grauibus mille mendaciis bna leuis
at fortuita u̾tas uelũ ꝙdam et mendaci pub¬
sorce aliquid afflurerit actum est si casu
hodie celo ascra denũcient crede̾cur denus
sine ulla suspicõne mendacii mentiri pot
omĩa quisqs semel potuit nõ mentiri bñũ
om̃ illus menorat p̃ceps infuturu ꝓmi¬
nens et p̃titi sic oblita ardulitas ac decep

Expanded text:
t suspecta fides in posterum loquentis fiat, in his contra gravibus mille mendaciis una levis ac fortuita veritas velum quoddam et mendaci pubforte aliquid effluxerit: actum est, si casura hodie de celo astra denuntiet, credetur. Denique sine ulla suspitione mendacii mentiri potest omnia quisquis semel potuit non mentiri. Unum enim illud memorat preceps in futurum prominens et preteriti sic oblita credulitas ac decept
Abbreviated transcription (Latin):
menaendi aitem dicino at falsendi age
siuce que non ita fert ammꝰ et incubs
pdico aut tibi ꝙ te lucrũ ex hac arte
maneat domus tua miris hespicibus
at miris plena erit impedmmentis ecũc
tibi estores et potores id q haud inmmi̾to
quos itris excetat et cupiditas erũt
sufflacores de ceptores derisores omis a¬
gulus hebit pelues et lebetes ac phila¬

Expanded text:
mentiendi artem dicimus ac fallendi. Age mentiendi artem dicimus ac fallendi. Age autem, quando ita fert animus, et incumbe; predico autem tibi quod te lucrum ex hac arte maneat: domus tua miris hospitibus ac miris erit impedimentis plena. Erunt ibi esores et potores idque haud immerito quos ignis exiccat et cupiditas, erunt suflatores, deceptores, derisores; omnis angulus habebit pelves et lebetes et phia
Abbreviated transcription (Latin):
sunt quilt ꝓmittentib inchil credi possit
co ꝙ miꝰ si ꝓmissum in sima dũ ieligione
firmauit Sed oceti parimi ne erat ueris
in metallis que tra fert fuere insi uos me¬
daco de fosra torquerent paru ne a birtu¬
cib as errarre insi criori dapm̃ dapno
sabos et labori puder accͥsteret hic qͥ tibi
aurum spondet cum tuo auro ingimisso
affugiet᷑ nõ nicħ nario mos est publicus
ꝯmissa fraus sepe igne pugetur nichilo
tu deligd deceptoris tui supplicio nõ mdemp¬
mor sod nocor imanebis digicoq monst᷑¬
afflatus aspsus ꝙ fuligine magna ntbi
se faceantur ditare alios uolunt quasi
aliena illis ꝙͣ ꝓpria molestior sit pauꝑ¬
cas acut miseri alios imserari dicere mi
pudenter et ignotis eciam incerdũ mag¬
na ꝓmitte̾ o curpis ꝓmissio et stulta
credulitas ¶ aschnmne arcẽ didici di¬
ues fiam r mno quidem si fuisti ẽẽ de¬
mes ais nempe qua memoras nllã insi

Expanded text:
Sunt quibus promittentibus nichil credi possit Sunt quibus promittentibus nichil credi possit eoque minus si promissum iusiurandi religione firmaverint. Sed, o ceci, parumne erat veris in metallis que terra fert furere, nisi vos mendacio defossa torquerent? parumne a virtutibus aberrasse, nisi errori damnum, damno labor et labori pudor accresceret? Hic qui tibi aurum saufugiet. Novi nichil narro: mos est publicus et quamvis igne commissa fraus sepe igne purgetur, nichilo minus delusus deceptoris tui supplicio non indemnior, sed notior remanebis digitoque monstr, flammis afflatus aspersusque fuligine. Magna michi es fateantur, ditare alios volunt, quasi aliena illis quam propria molestior sit paupertas, sic ut miseri se alios miserari dicere soleant impudenter et ignotis etiam interdum magna promittere. O turpis promissio et o stulta credulitas! Alchimie artem didici, dives fiam. Immo quidem, si fuisti, esse desines; ars nempe quam memoras nullam est, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝑꝑctuo rotundetur motu que sunsa heͥa¬
tadem sucassori tua mestus forsitan ga¬
uisuro sollicitus oaoso et spasti de alio ꝓp
qued idem alii de ce sperent
ptro acchimne prosperos eritus
oirum enĩ id speras quod nec tibi
umꝙͣ accidit et nec ciuꝙͣ et si acadissen¬
ullis fama fuerit ablius ficta quid id co
erpediret i Spero alchinne successũ¬
i Et quem queso p̃der funu cinere sud¬
iem suspiria uerba dolos ignominias
illd accenditis tam blandum est spcoaue
et falli hut uos agit auaricie stimuli¬
hat ingania laboraie quosdam opulen¬
fastinos q nouitate consuiptes dume
opulencores fieri scudent et fedo questui
nihiant bene parca prodigere spuomi in
suꝑuacius effuso tandem nccͣns ecicon desci¬
tutos alios ciuilitate depoita mescos semp
aupios dum nec cogitare aluid ꝙͣ folles et
soccipes et carbones nec aliis ꝙͣ sue hẽsis
coue iuire didicerunt infiluestres pene hoies
resert ciuꝰ artis artifex quid ꝓmittat

Expanded text:
ut perpetuo rotetur motu. Quesivisti hereditatem successori tuo, mestus forsitan gavisuro, sollicitus otioso et sperasti de alio propter quod idem alii de te sperent. 111 pero alchimie prosperos exitus. Mirum unde id speres, quod nec tibi unquam vere accidit nec cuiquam, etsi accidisse nonnullis fama fuerit, ab his ficta quibus id credi expediret. Spero alchimie successum. Et quem, queso, preter fumum, cinerem, sudorem, suspiria, verba, dolos, ignominiam? illud attenditis: tam blandum est sperare et falli! Huc agit vos avaritie stimuhac insania laborare, quosdam opulentissimos hac vanitate consumptos dumque opulentiores fieri student et fedo questui inhiant, bene parta prodigere censuque omni in supervacuis effuso tandem necessariis etiam destitutos, alios civilitate deposita mestos semper atque anxios, dum nec cogitare aliud quam folles et forcipes et carbones nec aliis quam sue heresis convivere didicerunt, in silvestres pene homineRefert cuius artis artifex quid promittat.
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝙͣ hoc iufrerit difficile sicet at psrmu
parecur  machematiti scta ꝓmitant
nidomo quid inithialanio suo fiant. nesiat
sit ponitus serim est ꝙ aput tullus le¬
gis ꝙ est ante pedes nemio petit cessi
strartantur ꝑsagas magua nuciat
mathematitꝰ insignis et ueras ⁊ quo
diꝰ msgrnor. et meciendi fibtas maioi

Expanded text:
quicquid hec iusserit, difficile licet ac pessimum, paretur. Mathematici leta pronuntiant.in domo, quid in thalamo suo fiat nesciant! Sic penitus verum est quod apud Tullium legis: Quod est ante pedes nemo spectat, celi scrutantur plagas. Magna nuntiat mathematicus insignis et verax. Quo divinus insignior, et mentiendi libertas maior
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ pmiissu affluere hns qͥ careant pudore
quos mentiri autem pudet as ꝓmittendi
caidi sunt g leta spondent mathematia¬
E sponsores quere alios sea pignus ꝓ¬
missi fitigum genꝰ est nuido uerba male
cirditur g mĩta ꝑmictunt machẽtiã¬
I queie qͥ ꝓmissieñ impseat sacis est sp̃e

Expanded text:
quam promissis affluere iis qui careant pudore; quos mentiri autem pudet ad promittendum tardi sunt. Leta spondent mathematici. Sponsores quere alios seu pignus: promissifragum genus est, nudo verbo male creditur. Multa promittunt mathemati
Abbreviated transcription (Latin):
pero gliam ex quĩctu i. Nefert mł¬
tum̃ quibus quiuas sunt quis bc̃ia¬
q nõ płimi quorum quersaco sit infamis¬
si sus insi bonis artibus aut bonoꝵ ꝯtubno
michi fore .r est et id quid̃ madalescente.
et familiaritatum fere omi caura nerisq¬
libido similicudo qued age ergo si quos mũ¬
taris iquaueris bũ erit si miꝰ mõ quodinte
est nchil omiseris ip̃a uolucas dona laudis
et głie p̃iio nõ carebit pmia em̃ et madiͣ
ꝑs birtutis est bonũ uelle quod nisi p̃cesserit
nori sequetur birtus g familiaritate bonoꝵ
glor ⁊ laudo id quidem mõ uet te lucri
cuspiam nec alia spes inducat eoq cantum¬
tua ꝑgat intencõ ut similis illis fias aliaqñ
meretur c sed bonorum ꝯũictũ głiamspe
spes quidem magna uec imꝑbã quandõ
obseruando et mmitando multi obm illustree
ex ꝯuictu illustrĩ euasere Illud inde ne at
tibi ꝓ bonis ducibus malos elegeris aliqͥs
tuit bonoꝵ flebli raritate et bitucũ huis

Expanded text:
pero gloriam ex convictu. Refert multum quibus convivas; sunt quidam utinamque non plurimi!, quorum conversatio sit infamis. Scio nisi bonis artibus aut bonorum contumichi fore. Est id quidem, in adolescente ac familiaritatum fere omnium causa nexusque similitudo quedam. Age ergo: si quos imitaris equaveris, bene erit; si minus, modo quod in te est nichil omiseris, ipsa voluntas bona laudis et glorie premio non carebit. Prima enim et maxima pars virtutis est bonum velle; quod nisi precesserit, non sequetur virtus. Familiaritate bonorum glorior. Laudo id quidem, modo nec te lucri cuiuspiam nec alia spes inducat eoque tua tantum pergat intentio, ut similis illis fias. Alioquimeretur. Ex bonorum convictu gloriam spero. Spes quidem magna nec improba, quandoobservando et imitando fit. Multi olim illustres ex convictu illustrium evasere. Illud vide, ne aut tibi pro bonis ducibus malos elegeris errore aliquo aut bonorum flebili raritate et virtutum huius
Abbreviated transcription (Latin):
grauib expoia nẽc nũꝙͣ ance exitum
fecuri ꝙ̾ feue nesciũt sineserĩt e miseri
funt qͥndi nlła eni cum eriore ulla sue
socuritate felicitas est g frlix ap̃e michi
bideor r iam selicem rnsum habes su
ula quid uitas polida est error̃ tenue qͥd
et mane quod incer amplectenciũ manꝰ
Guas abigat fia q gaudia maptũ ꝓnicia¬

Expanded text:
ante exitum securi; quod sive nesciunt sive sciunt, eque miseri sunt habendi: nulla enim cum errore, nulla sine securitate felicitas. Felix michi ipse videor. Iam responsum habes: si sola quidem veritas solida est, error tenue quiddam et inane, quod inter amplectentium manus bras abigat fa
Abbreviated transcription (Latin):
ut nl aliud delli consilia licenciꝰ agicantur
libeus contrahuntur auxilia quõse bello
inuictos inducie ꝯfecere g sunt michi ai
hoscibus inducie ⁊ sgnauũ tempa uł pace
letum nec bellis ex̾citum sod dubiis utrũq
pulsum fluctil ubi et cumor paci obstat
est miferi autem et insami est uec paceni
pati porse n ͭ bellu Dl poritititatu
d pontificatu uem et de tes I¬
pestate inporcum fugi solẽt ¶l¬
⁊ tu de portu intempestatem sponce fugi
tu nurꝰ nauta  poncisicaũ sum adepto
fortis ambicõ co aios cogens ubi male sibi
futurum scũitg ad poncificiũ ascendi¬
i quo tramite bideris duplex est em ma
utraq ad laborem astera uera eciã ad mise¬
ał ut optime cesserĩs ex libero seruũ saco
sic q̃ ascendisse dixeris doscendisse bnꝰ ia
illoꝵ quib cantur ꝓpħitu illud qͥ descen

Expanded text:
ut nil aliud, belli consilia licentius agitantur, ut nil aliud, belli consilia licentius agitantur, liberius contrahuntur auxilia; quosdam bello invictos indutie confecere. Sunt michi cum hostibus indutie. Ignavum tempus, nec pace letum nec bellis exercitum, sed dubiis inter utrunque pulsum fluctibus, ubi et tumor paci obstat est, miseri autem et insani est nec pacem pati posse nec bellum. 107 DE PONTIFICATU Ad pontificatum veni. E tempestate in portum fugi solet; tu e portu in tempestatem sponte fugis tua: mirus nauta! Pontificium sum adeptus. fortis ambitio, eo animos cogens ubi male sibi futurum sciunt! Ad pontificium ascendi. Quo tramite videris; duplex est enim via: utraque ad laborem, altera vero etiam ad misemiserum vel, ut optime cesserit, ex libero servum scito. Sic qui ascendisse diceris, descendisti, unus iam illorum quibus canitur propheticum illud: “Qui descen
Abbreviated transcription (Latin):
hanbas ad extronũ intulit mc patimut
songe pacis masa seuior armis luxuria
certe alcus cogicant̃ poicis licet armis pax
bideri nequit᷑ ubi bello demestics biaorit᷑
insidiosissimo et carente induens appugnã¬
tur amnim bom mores mexilui pellantũr
boluptates imperant birtus oppmitur
par firma est  et pacis comites lieñ
at libido ac ut dixi dist̾iia nͨ p aucerã
nec miara ꝙ belli illa om̃ corꝑib hec aie
pestem fecunt. sepe eciam in corpibus ita¬
rior ꝙ chalamꝰ tuba ꝙͣ tibie sol ꝙ bmbra
sunt qͥbus mł tuciꝰ bello sicut iuliũ cesaie
p̃dicancem de se suis q milicili audisa pa¬
dem uero si sine bicus benret et celeste
munꝰ et scdm ulli bonũ faceor rara aut
sme bicus uenit ⁊ sed seci inducias
dedisti hosti spacui ad colligendas bires q̃¬
bus forciꝰ te ferret inducias habeo
cognate inducuis iisidie sunt mlta ꝑisidias
hoscilicer fieri bides plura eriam facta legis

Expanded text:
Hannibal, ad extremum intulit: Nunc patimur Hannibal, ad extremum intulit: Nunc patimur longe pacis mala: sevior armis luxuria Certe altius cogitanti, depositis licet armis, pax videri nequit ubi bello domestico vitiorum insidiosissimo et carente indutiis oppugnantur animi, boni mores in exilium pelluntur, voluptates imperant, virtus opprimitur. Pax firma est. Et pacis comites, licentia ac libido et, ut dixi, discrimina nec pauciora nec minora quam belli. Illa enim corporibus, hec animis pestem rior quam thalamus, tuba quam tibie, sol quam umbra. Sunt quibus nil tutius bello sit, quod Iulium Cesarem predicantem de se suisque militibus audisti; pacem vero, si sine vitiis veniret, et celeste munus et secundum nulli bonum fateor; raro autem sine vitiis venit. Sed feci indutias. Dedisti hosti spatium ad colligendas vires, quibus fortius te feriret. Indutias habeo. Cognate indutiis insidie sunt, multa per insidias hostiliter fieri vides, plura etiam facta legis:
Abbreviated transcription (Latin):
et scris uotis optauerunt belłu quid ruma
morun atq ip̃iꝰ huanitatis inci̾tum loqrͣ
quot iam bello biri optimi pato pessimi
euasere quasi cũ armis omem penitꝰ exuti
uitucem mor cũ cega bicia omĩa indussẽt
sic mc̃or hicus cum̃ exaore mutatus est
cius quidem rei et si iulta milia homi in
testmioniũ trahi possiit camẽ habunde
suffecerint cesces duo Silla et marica qͦꝵ
pare quisꝙͣ satis digne pͭ quia dũ qrit
ciuꝰ si examientur eũ uirtutib bicia hand
facile sit dcu strum bello melior an pace
pnicõsior fuit ades ꝙͣ rem publica armatꝯ
struauit eam p̾ͥmo regatus omi gn̾e frau¬
dis posciemo armis hosali euertit
pãe prĩe ꝑtani setor: quid si par mc̃d
quad in homñe optimũ est extinguit must¬
nutrit q ꝙ pessimu notu est̃ illud satina
qui tum de causis p̾sde illiꝰ romane birtutis
mlta dixisset inter quas est et ꝓxiiꝰ urbi

Expanded text:
et seris votis optavere bellum. Quid ruinam et seris votis optavere bellum. Quid ruinam morum atque ipsius humanitatis interitum loquar? Quot iam bello viri optimi pace pessimi evasere, quasi cum armis omnem penitus exuti virtutem, mox cum toga vitia omnia induissent: sic interior habitus cum exteriore mutatus est, cuius quidem rei, etsi multa milia hominum in testimonium trahi possunt, tamen abunde suffecerint testes duo, Silla et Marius. Quoperare quisquam satis digne potest, quia, dum querit cuius si examinentur cum virtutibus vitia, haud facile sit dictu utrum bello melior an pace perniciosior fuerit, adeo quam rempublicam armatus servavit, eam primo togatus omni genere fraudis, postremo armis hostiliter evertit. Pacem patrie partam letor. Quid si pax interdum quod in homine optimum est extinguit nutritque quod est pessimum? Notum est illud satyrici qui, cum de causis prisce illius Romane virtutis multa dixisset, inter quas est et proximus urbi
Abbreviated transcription (Latin):
pacem cum dño pax ista uenit melior est emi
bellicosa libertas iuris fortili ꝙͣ pacifita ser¬
cerum eet acq ꝑpetuu neutrum sane est nam
noq nouui sed comite inimisq coctidianu est
ut sus bnibra pacis bellum laceat uq pacẽ
ꝙͣuis pura dincurnã sunt aioꝵ instablitas se¬
cum affidue nõ iiꝰ ꝙͣ atui hoste pͥugnantiu¬
⁊ pax quesita est sod amissa caucõ et
distiplina militaris fida uerbum tutela q̃sita
autom lenta segindes et semꝑ ꝑiculora se¬
curitas cũ in mĩtis nempe sit melior bello
lum carthaginense mansisset par punita
romane urbis excidiũ fuit uebile qz aliis
documentũ sempiduũ non semꝑ ppłis atq
impus optinam paceni erre id ꝙ bir optid¬
male non sibi creditum meabit et uera lo¬
cutum docti om̃s facebũtur g pacem ħro
modeste btere uelle quolibet fuestior par
suꝑba et nogligens sepe armati incer gła¬
dios tuci mox cegitati in gladios incidẽrut

Expanded text:
finem? Cum domino pax ista venit. Melior est autem finem? Cum domino pax ista venit. Melior est autem bellicosa libertas viris fortibus quam pacifica sercerum esset atque perpetuum: neutrum sane est. Nam neque novum est, sed commune nimisque quotidianum est, ut sub umbra pacis bellum lateat neque pacem, quamvis puram, diuturnam sinit animorum instabilitas, secum assidue non minus quam cum hoste pugnantium. Pax quesita est. Sed amissa est cautio et disciplina militaris, fida urbium tutela, quesita autem lenta segnities et semper periculosa securitas: cum in multis nempe sit melior bello lum Carthaginense mansisset. Pax Punica Romane urbis excidium fuit urbibusque aliis documentum sempiternum non semper populis atque imperiis optimam pacem esse idmale non sibi creditum iurabit et vera locutum docti omnes fatebuntur. Pacem habeo. Modeste utere: bello quolibet funestior pax superba et negligens; sepe armati inter gladios tuti, mox togati in gladios inciderunt,
Abbreviated transcription (Latin):
pio g post belli finem pap firmabitur
esset occursum fed nos pueri ꝯtumaces
at discali sine uerberib non sapitis in
pace bellum in Rello pacem queritis neq
bmꝙͣ insi dello afflicti pacem ał noscere
incipitis uł amare eamq ut ꝑdicam fte¬
tis sit mox redditam pari leuitate concõp
ut audise sat est sepistime et bidendum
et expiendum dicam ꝓp̾e ut distatis aliꝙ
sopissime uapulandum est. g bellũ pabꝰ
xquetur ⁊ meliꝯ p̃cessifret bello iter ad¬
structura nichil iramꝰ ꝙͣ spe remedñ.
ultro ułneri sese offerte auxiliũ nõ ca
dant fomenta buluerib egis falcẽ op¬
care natura est fano egtudinem sp̃e fasut
infana n pax futura est falet pax
urdib m̃itatonem ieꝵ afferre postiscta
optima quid ipa sed pessimis etuuallata
comitib mnĩquis legibus flaxis moribi
occustis odns aꝑta triade recordarẽ
quid ciuisi alim bello pragus ille dicit
net fefellit superes quid ꝓdest pascan

Expanded text:
pio. Post belli finem pax firmabitur.pio. Post belli finem pax firmabitur.esset occursum! Sed vos pueri contumaces ac discoli sine verberibus non sapitis; in pace bellum, in bello pacem queritis neque unquam nisi bello afflicti pacem vel noscere incipitis vel amare eamque ut perditam fletis, sic mox redditam pari levitate contemninec audisse sat est, sepissime videndum et experiendum; dicam proprie: ut discatis aliquid, sepissime vapulandum est. Bellum pax sequetur. Melius precessisset bello iter obstructura: nichil insanius quam spe remedii ultro vulneri sese offerre. Auxilium, non causam dant fomenta vulneribus: egro salutem optare natura est, sano egritudinem spe salutis insania. Pax futura est. Solet pax urbibus mutationem rerum afferre pestiferam: optima quidem ipsa, sed pessimis circumvallata comitibus, iniquis legibus, fluxis moribus, occultis odiis, aperta tyrannide. Recordare quid civili olim bello presagus ille dixit, nec fefellit: Superos quid prodest poscere
Abbreviated transcription (Latin):
sanũ ꝓius sei ꝯsilium seu pree puim.
De spe pacis c.u.¬
amplecti g pacem spera ⁊ spẽs pacis mł
cos ꝑdidit sꝑate q pacis succedens insꝑata
calamitas incaucos obruit sopices q quos.
expiectos muemiẽs nõ losirret g spero pa¬
cẽm ⁊ quid tam diu speras ꝙ mox arrequi
intua si tamen manu est rari funt q̃ pacem
non muemant si bona fide uelle coperint
set hus ip̃is quibus dulce nomen pacis pap
amara est pacem itaq pecentes paci obstãt
quatuor nobiscum hicant pacis gosdes aua¬
ricia iuidia ira suꝑbia has et̾nũ mexilium
pellice pax et̾na erit g spes pacis nõ du¬
bia est i. Iter spem pacis et pacem mlta
madunt tene uertum gestus faalis compoi¬
cani sepe turbant pacẽm Ipł tractatꝰ paa¬
fia q sermones ferro sepe frantũtus aĩos
actuit bellũq asperat pacis sp̃es sic aiacie
mencõnem irritatam qi totam dixeris odioꝵ¬
⁊ de pate agitur pax erit de pace cre
ium̃ duces qñ alius ea nłłs opp̃ssit hos sci¬

Expanded text:
Sanum prorsus seu consilium seu preceptum! 105 DE SPE PACIS Samplecti. Pacem spero. ltos perdidit sperateque paci succedens insperata calamitas incautos obruit sopitosque, quos experrectos inveniens non lesisset. Spero pacem. Quid tamdiu speras quod mox assequi in tua situm manu est? Rari sunt qui pacem non inveniant, si bona fide velle ceperint. Sed hi ipsi quibus dulce nomen pacis, pax amara est; pacem itaque petentes paci obstant. Quattuor vobiscum habitant pacis hostes: avaritia, invidia, ira, superbia; has eternum in exilium pellite, pax eterna erit. Spes pacis haud dubia est. Inter spem pacis et pacem multa incidunt: lene verbum, gestus facilis compositam sepe turbavit pacem; ipsi tractatus pacificique sermones ferro sepe franguntur animosque acuit bellumque asperat pacis spes. Sic amicitie mentionem irritam quasi cotem dixeris odiorum. De pace agitur, pax erit. De pace crebrum duces, quando illos Camillus oppressit, hoc Sci
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid famosi noticia comes effet ut pa¬
rumq accidit in buus nũt quid laudari
ꝓderit ad hus qͥ teti uideant nõ agͦsdãt
dic eni queso si homerum bideris et a¬
chilem si ungiliu et angustum niq nõ
ignoti abibunt cum tãm nota et tam claia
sint nomĩa crede michi spes ur̃e magna
ex parce duplict᷑ uana sunt ꝙ nͨ sꝑata¬

Expanded text:
aliquid forte fama, si notitia comes esset, ut plerunque accidit in vivis. Nunquid laudari proderit ab his qui te si videant non agnoscant? Dic enim, queso: si Homerum videas et Achillem, si Virgilium et Augustum, nunquid non ignoti abibunt, cum tam nota et tam clara sint nomina? Crede michi, spes vestre magna ex parte dupliciter vane sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ał mane uel durum est ut nõ in mĩto qͥd̾
sumi pontifices tedio reꝵ dicti nõ suppltũ
aliud ꝙͣ fellatatem illam hosabus suis
optauerunt nam ut paucis expedia sũs
ponaificatus si rite geritur sum¶ e hor¬

Expanded text:
vel inane vel durum est, ut non immerito quidam vel inane vel durum est, ut non immerito quidam summi pontifices, tedio rerum victi, non supplicium aliud quam felicitatem illam hostibus suis optaverint: nam, ut paucis expediam, summus pontificatus, si rite geritur, summu
Abbreviated transcription (Latin):
tificato ascendi i quo mare alciꝰ et uenti
plures ꝑiculosior cempestas i nõno
poncifri sacto simi quo maior urbi¬
bus ioma est eo maior te laborum meld
manet Erunt q̃ te colant qui aborent qui
obsident ac t̾cumscent qͥ tibi serico terram
sternant aureo nueos frenent equos qui
bnia dapesq instituant ac planbant pstis
ponafiabus mauditũ obsequii genus ex
oculos ce notent ce indicent et ꝙͣ iuste deꝯ
biderit quidq mores tuos arguant b̾ba
doscerqueant famam lacerant bicã carpat
quicꝙͥ usꝙͣ mali erit quasi de fonte bnico ma¬
louini ex ce eꝓdiisse dicent ppłi discordi¬
aꝵ scelerum q om̃i bnus tu causa bõberis
quem inqͥent sanũ erit ecc̃ĩe corpus cam
egrum ac languidum sit caput. Est ne
ou tetanti uł aureũ poculli ał cubile pue¬
pureum uł genimatꝰ bertex ut quietis
et fame p̃cem̃ queri uelit ⁊ in sũmum
pontificem sum elc̃s nerra ut libet hac¬
nre tam expedita hodie quod est totum

Expanded text:
tificatus ascendi. Quo mare altius, et venti plures et periculosior tempestas. Romanus pontifex factus sum. Quo maior urbibus Roma est, eo maior te laborum moles manet. Erunt qui te colant, qui adorent, qui obsideant ac circumstent, qui tibi serico terram sternant, auro niveos frenent equos, qui vina dapesque instruant ac prelambant, priscis pontificibus inauditum obsequii genus; ex oculos, te notent, de te iudicent et quam iuste Deus viderit, qui denique mores tuos arguant, verba distorqueant, famam lacerent, vitam carpant, quicquid usquam mali erit, quasi e fonte unico malorum, ex te prodiisse dicent: populi discordiarum scelerumque omnium unus tu causa vocaberis. “Quomodo” inquient “sanum erit ecclesie corpus, cum egrum ac languidum sit caput?” Estne, oro te, tanti vel aureum poculum vel cubile purpureum vel gemmatus vertex, ut quietis et fame pretio queri velit? In summum pontificem sum electus. Versa ut libet: in re tam expetita hodie, quod est totum
Abbreviated transcription (Latin):
g ebrois cuos es ut ait ilłe que felicitue
ut diti insera et aut butute qi fesu
que net ip̃a fesicitas plena est ꝙͣuis sit
tissimi Nomnĩes in multis a hac in parte
cecissimĩ nã suis omi cumusꝰi donor ad
felicitacem isq deficiens ac stabilis rꝰqͣ¬
ritur Et ꝙ młta defuit homi uice scad̾iũ
hoc agenti ꝓse quisq sonat et h ͨ ip̃e q̃
assunt ꝙͣ incerca ꝙͣq labilia suit ag̾sat¬

Expanded text:
 errore tuo es, ut ait ille, que felicitas, ut dixi, miseria est; aut virtute animi felix, que nec ipsa felicitas plena est, quamvis stissimi homines in multis hac in parte cecissimi: nam sive omnium cumulus honorum ad felicitatem isque indeficiens ac stabilis requiritur — et quam multa desint homini vite studium hoc agenti pro se quisque sentit et hec ipsa que adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
monita uiluerunt sed hoc pessimũ hab
tyrannoꝵ uita ut quib fidendũ est me¬
tuant semꝑ fidantq quib fidei inchilẽ
tocumq ho maͬũ qnic in mineritis in to¬
gate iiuore facuit hint indignis uerogata

Expanded text:
monita viluerunt! Sed hoc pessimum habet monita viluerunt! Sed hoc pessimum habet tyrannorum vita, ut quibus fidendum est metuant semper fidantque quibus fidei nichil est totumque hoc malum hinc immeritis irrogate iniurie faciunt, hinc i
Abbreviated transcription (Latin):
ũ̃ s cicq neronem domicianũ et ꝯmodum
et bassianũ reliquos eius ordims solo noĩe
pñcipes quoꝵ mens tyramica et tyrãm¬
cus fiis fuit sed ad illos quos auorum
patrũ q memoria seu eacon quos etas ac
ugio pñs bidit hos ego no discantibus
tẽ fasaigem circumspid̾e et contemplari.
iubes bidebis usitatum et queni tyiãnoꝵ
exitum aut gladiũ aut denenũ bere q
illud a satirĩco dictum dices ad generum
cereris sine cede et bulnerem paua destẽ¬
dunt reges et sicca morte tyrannĩ g cy¬
ramudem in ciues ebces r p̃dam atq car¬
inficinani auix implendus et sanguinẽ
aurificiens monedula cenax q nec missura
cucem insi plena cruoris hirudo sed qua
fronte quo ue aio seu sargiuem illũ fudis
ꝓ quo seruando si homo ees sangius tuꝰ
ultro tibi fundendꝰ erat seu auib tiuis
aurum rapis quod diris p̃domb cargi¬
aris spolians qͥ tius pascendi opib fuisset
dicans q aquibus omi ingenis excerque¬
dum legis sit maiorum ict exempla ał

Expanded text:
et Commodum ac Bassianum reliquosque eius ordinis, solo nomine principes, quorum mens tyrannica ac tyrannicus finis fuit —, sed ad illos quos avorum patrumque memoria, seu etiam quos etas ac regio presens vidit. Hos ego, ne distantibus te fatigem, circumspicere et contemplari iubeo: videbis usitatum et communem tyrannorum exitum, aut gladium aut venenum vereque illud a satyrico dictum dices: Ad generum Cereris sine cede et vulnere pauci, descendunt reges et sicca morte tyranni. Tyrannidem in cives exerceo. Predam atque carnificinam, auro implendus et sanguine, auri sitiens monedula tenaxque nec missura cutem nisi plena cruoris hirudo. Sed qua fronte quove animo seu sanguinem illum fundis, pro quo servando, si homo esses, sanguis tuus ultro tibi fundendus erat, seu civibus tuis aurum rapis quod diris predonibus largiaris, spolians qui tuis pascendi opibus fuissent ditansque a quibus omni ingenio extorquendum legis: sic maiorum vel exempla vel
Abbreviated transcription (Latin):
sorran hoscis deerit et pugnanci mĩꝙͣ¬
g bictes sum ⁊ caue ne sis frustͣ uti sũ¬
tib uictoria fructuora est uti aũt dico nõ
eo mo mahcie bal hambali red quo anno
fructꝰ q uictorie optimis par est neq ad
aliũ ꝙͣ pacis finem iusta bella suscipũt¬
P bictoeria metũ est l bnde ne ã nolet
alama et De mimici morte eimi¬
O nmia morte letus sum r spare de
mina morte aliquid seu cuiqcuq hõis
uł gaudere illi forsitan sit ꝑmissia si quis
uqͣ at mortalis sꝑare tuicem alt̃ꝰ mortem
que tibi possit ance contingere ał gaudere
ie hosa aduenispe quod tibi ncło aduenturũ
sit sculta spes mane gaudiũ n xaudeo¬

Expanded text:
forsan hostis deerit, at pugnanti nunquforsan hostis deerit, at pugnanti nunquam. Victor sum. Cave ne sis frustra: uti scientibus victoria fructuosa est; “uti” autem dico non eo modo quo Maharbal Hannibali, sed quo anno fructusque victorie optimus pax est neque ad alium quam ad pacis finem iusta bella suscipiuntur. Victoria mecum est. Vide ne evolet: alata est. 104 DE INIMICI MORTE De inimici morte letus sum. Sperare de inimici morte aliquid seu cuiuspiam hominis vel gaudere, illi forsitan sit permissum, si quis usquam esset immortalis: sperare autem alterius mortem, que tibi possit ante contingere, vel gaudere id hosti evenisse, quod tibi necessario eventurum sit, stulta spes, inane gaudiu
Abbreviated transcription (Latin):
i uix p̃t magna uictoria p̃cio ꝑuo ꝯstare
q mars fuit ut ꝓp̾us piculo fuerint qͥ bice¬
rint g ꝓlene bici r non est plena uicto¬
ria ubi armatꝰ hoscis suꝑest ꝙͣꝙͣ et si hũc
opp̃ssis alii renascentur quasd̃ nempe bictori¬
as seu seiuentem dicas erre belloꝵ sic odio
ferro trunca repululant dencanturq et re¬
dimimi in aciem descenderunt redeunt bella¬
cores non ut forcassis ymagnaco olm ue¬
hemons cassio a se cesi hoscis ꝓmaginem sup¬
pͥmo illo suo dic obiuam dedit tam tremcto
a spũ ut audacissimũ uirum q̃ uiuenc̃e illu
non tue ciuereat defuncti spes infugam
uerceret sed ita ut ꝓ bno mła redditi uerio
manib berum serrũ moueant i illos qui
uicisse bidebantur g bia iam recurq sine
hosce sumr sculte dum crũt homies nõ
decrunt hostes tu romane urbi pꝯ ĩnoͣs
tumphos ecomicũq orbem defiusse hostẽ
legis et tibi de futurũ speras quiescenti

Expanded text:
t. Vix potest magna victoria parvo pretio constare;t. Vix potest magna victoria parvo pretio constare;que Mars fuit, ut propius periculo fuerint qui vicerunt”. Plene vici. Non est plena victoria, ubi armatus hostis superest, quanquam etsi hunc oppresseris alii renascentur; quasdam nempe victorias ceu sementem dicas esse bellorum: sic odia ferro truncata repullulant densanturque et redivivi in aciem redeunt bellatores, non ut fortassis imaginatio vehemens olim Cassio a se cesi hostis imaginem supremo illo suo die obviam dedit, tam tremendo aspectu, ut audacissimum virum qui viventem illum non timuerat, defuncti species in fugam verteret, sed ita ut pro uno multi redditi, veris manibus verum ferrum moveant in illos qui vicisse videbantur. Vici, iam securus sine hoste sum. Stulte, dum erunt homines, non deerunt hostes. Tu Romane urbi post innumeros triumphos edomitumque orbem non defuisse hostem legis: et tibi defuturum speras? Quiescenti
Abbreviated transcription (Latin):
ioruni ieꝵ dapis afficitur g binccon¬
r ut ad sumã redigam et an uincas et
conites et bictorum hostes inbisibiles et hor¬
ridi a quibus sepe clarissimi uictores turpi¬
sime bicti sunt g uici mundũ ⁊ ad cal
candum te uocat fertuna longa et ꝑplexa
qua tibi nũc qͣ negocu multum rescat mutiũ
repostere solita ẽst magno cum feruore i
magno p̃lio bici ⁊ uictor p̃lio fepe bictus
est bello g uici autem ⁊ quociẽs uiaere
carchaginenses quocens galli gentes q alle
quotiens aũt uicti sunt romami. sod spectan¬
bus est reꝵ fis carum max ͭ q̃ uoluũtur
et stare nestũt g bici certe ⁊ et sictus
belli exitus adhuc euentus est dubius et
de letis triscicia et tristicia de letis crumpunt¬
T magnam uictariam quesiui ml tam
magnũ ut nõ nimo queri possit est ubi
plus bulnerum et fimerum bicteriosa pars
ꝯpucat si non credis xersam atq chcem¬
philas mtroga g magne bictorie sors fũ¬

Expanded text:
inorum rerum damnis afficitur. Vincaminorum rerum damnis afficitur. Vincam. Ut ad summam redigam: et an vincas et comites et victorum hostes invisibiles et horrendi, a quibus sepe clarissimi victores turpissime victi sunt. Vici. Nondum te vocat ad calculum fortuna, longa et perplexa qua tibi nunc quoque negotii multum restat: mutuum reposcere solita est magno cum fenore. Magno prelio vici. Victor prelio sepe victus est bello. Vici autem. Quotiens vicere Carthaginenses, quotiens Galli gentesque alie? Quotiens autem victi sunt Romani? Sed spectandus est rerum finis, earum maxime que volvuntur et stare nesciunt. Vici certe. Etsi certus belli exitus, adhuc eventus est dubius; et de letis tristia et leta de tristibus erumpunt. Magnam victoriam quesivi. Nil tam magnum ut non nimio queri possit: est ubi plus vulnerum ac funerum victoriosa pars computat; si non credis, Xerxem atque Thermopylas interroga. Magne victorie sors fui
Abbreviated transcription (Latin):
descendit  bello suꝑior euadam .n fu¬
turi bcebĩi tꝑis om̃is em̃ de fuco spes
et futura om̃ia semper ambigua g
q mter gladios iter acri deuocũ classico
mara cãput q esse bictor spers. est
qͥ conteariũ speret ut falli utrũq uł ał¬
meminerini thebis ulcio inter fratres
impios congressu et rome p̾mo pꝯ exactos
reges acadisse ꝓdicum est bello ubi suꝑbi
iẽgis filiũ brũtus ꝯsul ad inferos consetute
seruato sepe tamen exacie pari marce dis¬
cesrum tenes ucrobiq igitur ambes duces
sope bictorie firiudatõs qstat bnũ nemꝑe
fraudari tam q̃ẽ tamq cocidianũ est ꝙͣm
aciem ꝓficisdi quid scis auce an bnꝰ ille tu
stis ac qua tibi blandiris bictorie spe frau¬
dandus g bello uincami ⁊ ut anceps
semꝑ cr̃isas sic sepe tristis et sangͥnolẽca
Bictoria est non hetur gratis quad inte
ducem ꝑdat ita tius bncentili uona potes
quid dẽ uictore sceserib dicam nõ sunt tõt

Expanded text:
descendit. Bello superior evadam. Fudescendit. Bello superior evadam. Futuri verbum temporis: omnis enim de futuro spes et futura omnia semper ambigua. Bque inter gladios iter, acri devotum classico Marti caput. Esse victor spero. Est qui contrarium speret, ut falli vel utrunque meminerim, Thebis ultimo inter fratres impios congressu et Rome primo post exactos reges accidisse proditum est bello, ubi Superbi regis filium Brutus consul ad inferos prosecutusservato, sepe tamen ex acie pari Marte discessum tenes; utrobique igitur ambos duces spe victorie fraudatos constat. Unum nempe fraudari tam commune tamque quotidianum est quam in aciem proficisci. Quid scis autem, an unus ille tu sis hac qua tibi blandiris victorie spe fraudandus? Bello vincam. Ut anceps semper, sic sepe tristis et sanguinolenta victoria est: non habetur gratis quod vite ducem perdat: ita tuis vincentibus vinci potes. Quid de victorie sceleribus dicam? Non sun
Abbreviated transcription (Latin):
ille suo hosti bicam donauit hic in brdĩt
morteni elige quid hoꝵ potiꝯ ace dictũ
dit uelis an tranquillu al illus ue pn¬
apis an issud asceram mane cabnisicis
face et quis hus abia porsit incellige dis¬
ficillꝰ in fius ꝙ malienis niuons intem
cẽ difficile Fateor sod bom̃t de Rons aut
at difficili omeũ esse birtutem nec tu
neges birtutis amatorib sũc cucta facilia¬
g fixum est ulcisti uniat ꝑs decior obsta illi
dim ad huc poces bictoriam q illi pͥus ꝙͣ ea
uti cepit eripe stratamq mansuetudinem
actolle Memenco te hõiem mlcos quid unidi¬
casse peiicuit nemñem pepcisse  ultus
sum t bnici ab hoste prescabat᷑ hoscis bic¬
Ello bictariãm sperd r cum fallax.
prudencissimus atq excitacissimꝰ milicariũ
rerum fuit qͥ dirisre fertur nusꝙͣ mꝰ ꝙͣm
⁊ pacem heas utiliꝰ ouisdem ducis uerbu
⁊ quid si uictus hec spes młtos mexicum
egit sine bictorie spe nemo bolens maciem

Expanded text:
ille suo hosti vitam donavit, hic invidit ille suo hosti vitam donavit, hic invidit mortem. Elige quid horum potius a te dictum velis dici, an tranquillum illud vere principis, an illud alterum immane carnificis. facere, et quid obici possit intelligo: difficilius in suis quam in alienis iniuriis mitem esse; difficile, fateor, sed bonum; de bono autem ac difficili omnem esse virtutem nec tu neges. Virtutis amatoribus sunt cuncta facilia. Fixum est ulcisci. Vincit pars deterior: obsta illi, dum adhuc potes, victoriamque illi priusquam ea uti ceperit eripe stratamque mansuetudinem attolle. Memento te hominem: multos quidem vindicasse penituit, neminem pepercisse. Ultus sum. Vinci ab hoste prestabat, hostis vicello victoriam spero. Cum fallax uprudentissimus atque exercitatissimus militarium rerum fuit, qui dixisse fertur nusquam minus. Pacem haberes utilius; eiusdem ducis verbum . Quid si victus? Hec spes multos in exitium egit: sine victorie spe nemo volens in aciem
Abbreviated transcription (Latin):
cesis hostidus ad huc rabiam pirantes ne¬
quitꝙ᷑ us in nõ censura cadauera semerũt
d huic cecũ elige quoꝵ simłis ese maas ne
actus solos sud et uerba confert ꝑs eñi nõ
ꝑua coetulitas berbis est crudełis pes aru¬
delior manꝰ crudeassima lingua est repe
annini seuiciã quas manꝰ nõn equauerat
singua tũdendit illa ueio optima ut cre¬
dulitatio sit clemencie testis est / sonet t̃
ad am̃e tibi ilła cuiꝰ nõ młto au mem̃ns
adriamn uox simł ꝙ illa tibern de que sc̃p¬
tum est ꝙ cum audisset uñũ ereis carmt
aũ nõĩe aiticipanciũ moroem ex clama¬
uit carmeliꝰ me euasit o łes feros et ⁊ dia
pt̃ ip̃o uotis auctore ferocior ꝙ usitati sup¬
psicii coticabat quem se mb̾niculis inau
sua ꝑrm̃ens euarisset. ecce dus go status
sed menciũ diu̾sarum bns et codem nerlo
ꝙ uarie sisi sunt ille ad pncem hoscem
euasisti ait hit de abrence euasit inquit

Expanded text:
cesis hostibus, adhuc rabiem spirantes, necesis hostibus, adhuc rabiem spirantes, nequicquam in non sensura cadavera sevierunt: dehinc tecum elige quorum similis esse malis neque actus solos, sed et verba confer. Pars enim non parva crudelitatis in verbis est: crudelis pes, crudelior manus, crudelissima lingua est. Sepe animi sevitiam, quam manus non equaverat, lingua transcendit. Illa vero optima ut crudelitatis sic clementie testis est. Sonet igitur ad aurem tibi illa cuius non multo ante meminimus Hadriani vox simulque illa Tiberii, de quo scriptum estum nomine, anticipasse mortem, exclamavit: “Carnulius me evasit”. O vox ferox et, si dici potest, ipso vocis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogitabat, quem se in vinculis manu sua perimens evasisset? Ecce duo igitur unius status sed mentium diversarum: uno et eodem verbo quam varie usi sunt! Ille ad presentem hostem “evasisti” ait, hic de absente “evasisti” inquit;
Abbreviated transcription (Latin):
dam cui is ipe quẽ memoraui docter accedit
nam quid aluid senciebat ubi ait memento
banssimoꝵ et desme mimitari sit est em̃.
nilq inmiacias magis alit ꝙͣ ꝯdicõis oba¬
uio siquid aste ciuꝰ mortem sis no dubita mo¬
uiturꝰ haud dubie est Et idip̃m forsitan:¬
exspecta paulułũ subsiste et si quid sĩ optas
et ꝙ metius fiet cecerũ mors ꝙͣ hosti paras
sie tuo illi scelere ꝓpaca est quid uiuat fãti
cur sum ꝓperantis impellere et morituri sã¬
quie moricuras manus insiscere nõ celesd̃
mõ sod suꝑuacuũ et impietate cua ꝓrmiũ
ac festinans tempꝰ arcessere ꝙ si ualde uelis
ulła possis pretate reppelle aut difserre ꝙͣ¬
co tranquissiꝰ atq honostiꝰ ilłe mpeger Et
illeso tu siccus et in nocens ꝙͣ uety cruenta
et tu nexius huit abilis t Bigror ulas¬
cendi stimulis r. taue nẽ cesseris sod op¬
pone ilsis memoriã corum qͥ non tantum
mites hoscibus sed fauentes ac benesĩai
fuere contra ꝙ illos tͥ pone q̃ membratim

Expanded text:
da, cui is ipse quem memoravi doctor accedit. Nam quid aliud sentiebat, ubi ait: “Memento novissimorum et desine inimicari”? Sic est enim nilque inimicitias magis alit quam conditionis oblivio. Si quidem iste cuius mortem sitis, ne dubita, moriturus haud dubie est et id ipsum citexpecta paululum, subsiste: fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. Ceterum mors quam hosti paras, sine tuo illi scelere preparata est: quid iuvat fati cursum properantis impellere et morituri sanguine morituras manus inficere? Non scelestum modo, sed supervacuum est impietate tua proximum ac fesnulla possis pietate repellere aut differre; quanto tranquillius atque honestius ille integer et illesus, tu siccus et innocens quam uterque cruentus, et tu noxius hinc abibis. Urgeor ulciscendi stimulis. Cave, ne cesseris; sed oppone eis memoriam eorum qui non tantum mites hostibus, sed faventes ac benefici fuere contraque illos tibi propone, qui membratim
Abbreviated transcription (Latin):
nõ inponco radicata nãdo est ut fundata
debiliter feuiter q aucta buccer dilabat᷑
ut sic fama durabls aut bice stitas aut
trestorum claritas aut insignis sepcoru
p̃stabit elegancia racũ dccus aquaces
isci et urbam q̃ togati et gemati ꝓpłoꝵ
digitis ostendnr nõ iisi quantũ loqui
põterunt paulo amplꝰ cognostentur
durum hos appatus tam̃ celerit̾ et has
pompas hanc sc̃e nudem ħ uerboru
fatror sed sit est nam nec ip̃i dose cestio¬
mum p̃buerunt ambicom aut lucro a
sompno dediti net qͥ p̃beat meruerunt¬
q famam mugnia pꝰ morcem no fa¬

Expanded text:
est ut fundata debiliter leniterque aucta breviter dilabantur. Ut sit fama durabilis, aut vite sanctitas aut gestorum claritas aut insignis scriptorum prestabit elegantia. Rarum decus! Loquaces isti et urbani, qui togati ac gemmati populorum digitis ostenduntur, nonnisi quantum loqui poterunt aut paulo amplius cognoscentur: durum hos apparatus tam celeriter et has pompas, hanc scientie nubem, hec verborum fateor, sed sic est; nam nec ipsi de se testimonium prebuerunt, ambitioni aut lucro aut somno dediti, nec qui prebeat meruerunt. Famam inveniam post mortem. Fa
Abbreviated transcription (Latin):
cui nõ natura opus sit qua negata qs tam
mitos c̾minũ et culparuom excritabit mõs
aut dissutũ dirumpcum ꝙ societatis huane
sodus sarciet semp inter se se honnes semp¬
q in illos decertabit ira dei nlłs erit aut a¬
cicũ aut penarũ finis nec ceffabunt arma
indignans homo homi seruat irã et a deo
querit medelam in hoĩem sibi silẽm nõ ut̃
istricordiam et de pccĩs suis dep̃catur
non insero muria fed ulastor 1 quid rest
tam sequi fieriq illi fiłis morib cũs dissi¬
milmis nou sis quodꝙ ille pessimũ halet
tium facere ⁊ uolo quidem et acitũ est
ulasti ⁊ net debes uese net ussa ad sicitũ
sage est ut defensio licita sit ustio uetita sq¬

Expanded text:
cui non misericordia opus sit: qua negata, quis tam multos criminum et culparum extricabit nodos aut dissutum diruptumque societatis humane fedus sarciet? Semper inter sese homines semperque in illos decertabit ira dei. Nullus erit aut litium aut penarum finis, nec cessabunt arma indignans: “Homo homini iram servat et a Deo querit medelam. In hominem sibi similem non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur.” Non infero iniuriam, sed ulciscor. Quid refert, tam sequi fierique illi similis moribus, cui dissimilis animo sis quidque ille pessimum habet, tuum facere? Volo quidem et licitum est ulcisci. Nec debes velle nec ulla id licitum lege est: ut defensio licita, sic ultio vetita. S
Abbreviated transcription (Latin):
ea ne peiora ne quero insi quia pciores ẽti
bomios quod et magni diuinarũt dir et
iptis indicus res declarat sbi nos morles
bone semꝑ spei magni aliquid de uẽa nã¬
bia at madesta inuentute conspiatis aqͣ
ato quid opione songe absum inth̾ cm̃ Roi

Expanded text:
tius ne peiora. Cur, queso, nisi quia peiores erunt tius ne peiora. Cur, queso, nisi quia peiores erunt homines? quod et magni divinarunt viri et apertis inditiis res declarat, nisi vos mortales bone semper spei magnum aliquid de vestra nobili ac modesta iuventute concipitis, a qua ego quidem opinione longe abs
Abbreviated transcription (Latin):
pas uras rebus asc̾iicis fat ut haico
bom sunt et cemꝑa bona erũt g eꝑa
hec siare nequñt lecaru succedent
ulłm tempus stat cũcta pceunt cũq tnͣsie¬
rint non redeunt birtuce et industria boͣꝵ¬
q artui scudus frenari pũt non qñ fugi¬
ant sod ne peant nichil aũt dultiq impẽ¬
ut opcet bbi omem bitam uł insopmum
at derideria ał in sollicitudine acq urus
pessios effudiitis tempus in nopui accu¬
atis nuꝙͣ moncor infunciam at pueritia
nuanos ludos adolencia acq iuentã in
abidinem acq auariciam senectant at se¬
muni inqueresas et sac̾menta ꝯsumitis q̃¬
non het cempori culpa est fliuit ilła fatode
fet ratiua est uos issa dum datur occupa¬
non setora cibi spanda erre sed tentora
ppendes si ad etatem ip̃e tuam respicis que
indies triscior et a poeta dost̾bitus et ple¬
rip insembus muenitur et sane si oculos
morrtia itfseueris et nuaie atq extimare
peres. nõ mellora instant cemꝑa beoi po¬

Expanded text:
bus ascribitis. Fac ut homines boni sint: et tempora bona erunt. Tempora hec stare nequeunt, letiora succedent. Nullum tempus stat, cuncta pretereunt cumque transierint, non redeunt; virtute et industria bonarumque artium studiis frenari possunt, non quin fugiant sed ne pereant. Nichil est autem dulut oportet, ubi omnem vitam vel in somnum ac desidiam, vel in sollicitudinem atque usus pessimos effudistis, tempus innoxium accusatis. Nunquid mentior? Infantiam ac pueritiam in vanos ludos, adolescentiam ac iuventam in libidinem atque avaritiam, senectam et senium in querelas ac lamenta consumitis: quenam hec temporum culpa est? Fluunt illa, fateor, hec natura est; vos illa dum datur occupanon letiora tibi speranda esse, sed tristiora perpendes, si ad etatem ipse tuam respicis, que in dies tristior, ut a poeta describitur et plerisque in senibus invenitur; et sane si oculos in terga reflexeris et numerare atque extimare speres: non meliora instant tempora; vereor po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmietit asperius ꝙ si dĩs uind̾te momi dulce
est ondam tibi quo mĩta cũ głia uti possis
nobilissimũ uidõe gnꝰ et ꝑccie  ulcisa
iniurias obliuisci nichil aũt ꝓhilet unus
laudem illi non ereptam ad plimos ꝑueui
g et tu tibi nobilissmiã hant obluuonẽ
cecurram que ce mlto faciet clariorẽ qͣ
omocou charmandam q sua memorĩa ill
em̃ uature fuĩt hec uirtutis  ulasci
uiuat i. ulcionis moniẽtanca delectacõ
est est misericordie sempit̾na. duoꝵ nepe
delcãbiliũ illud p̃serendum quod diucius
delcat fac tu hadie quo ꝑpetus delat de¬
lectaris ulla uers maior nlła firmior
delcaco quam que ostie puritate et ierũ¬

Expanded text:
committit asperius. Quod si omnino vindicte nomen dulce est, ostendam tibi quo multa cum gloria uti possis: nobilissimum vindicte genus est parcere. Ulcisci iniurias oblivisci. Nichil autem prohibet unius laudem illi non ereptam ad plurimos pervigitur et tu tibi nobilissimam hanc opinionem cesaream, que te multo faciet clariorem quam Cyneam Carmadamque memoria sua. Illa enim nature fuerit, hec virtutis. Ulcisci iuvat. Ultionis momentanea delectatio est, misericordie sempiterna: duorum nempe delectabilium, illud preferendum quod diutius delectat. Fac tu hodie quo perpetuo delecteris; nulla vero maior, nulla firmior delectatio est quam que de puritate conscient
Abbreviated transcription (Latin):
hut pocio ietuendum młtos pauidos et
inbelles om̃s tiidos ac suꝑbes ñm pei¬
tus birum fortem fecerunt diuicie g mai¬
nũ michi thesaurum agg̾gaui ⁊ cibi cueas
et muidiam hoscibus stimulos furib sollia¬
tudmem addidisti De buida C¬
oscis uenit ulcõnis obsata qst facustas¬
r ymo erpimentũ tiu aniire manapu
cie fines sunt decoris atui non ꝙ possis sõd
quid deceat eocniand est ne si quantũ po¬
tes uelis ril posre sit meliꝰ t ulasa possã
nil dulaꝰ est unidca ira nchil amaciꝰ quan¬

Expanded text:
hinc potius metuendum multos pavidos et hinc potius metuendum multos pavidos et imbelles, omnes tumidos ac superbos, nullum penitus virum fortem fecere divitie. Magnum michi thesaurum aggregavi. Tibi curas et invidiam, hostibus stimulos, furibus sollicitudinem addidisti. 101 s venit, ultionis oblata est facultas. Immo experimentum tui: an ire mancipium . Alii potentie fines sunt, decoris alii: non quid possis, sed quid deceat extimandum est ne, si quantum potes velis, nil posse sit melius. Ulcisci possum, nil dulcius est vindicta. Ira nichil amarius, qua