comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rationẽ. nõ satis ꝓd̾it ab eẽ homine
inquos irascamur: cũ si pacientia pͦñ fue¬
rit ad quisita. çtiã erga res mutas exer¬
ceri similit̾ iracundie possit affectꝰ. Qui
residens incord̃ nr̃o. nec uigẽ nos possidere
tnquillitatis statum : nec residiuis uitii s
carere ꝑmittit. nͥ forte ineo putem̃ com¬
motionibꝰ nr̃is lucrum aliqd̃ uł remedium
comparari: qd̾ maledictionibꝰ uł iracundiȩ
nr̃e minimȩ resinane muteq resp̃deant.
& intemꝑantiam cordis nr̃i ad maiorẽ ne¬
dm iudebunt : ñ solum ẽ ira eñris hactibꝰ
amputada : s etiam đ uttins animȩ nr̃ȩ
radicitꝰ extirpanda. Nõ enim uald ꝓdit
iracundiȩ choibitus furor inubo nec inef¬
fectum ꝓlatꝰ.: si illum inarchano pecto¬
ris nr̃i ds̃ quẽ secreta cordis ñ latẽt ĩt eẽ
bunt: atq itamens pot̾it iugit̃ in omni
pacientia ⁊ sc̃itate durare: cum ħ nõ de suꝑ¬
fitiȩ oꝑationis & hactuum. s de cogitatio¬

Expanded text:
 non satis proderit abesse homines, in quos ira moveatur: cum si patientia prius non fuerit acquisita, etiam erga res mutas speciesque minutas exerceri similiter iracundiae possit affectus, qui residens in corde nostro, nec jugem nos possidere tranquillitatis statum, nec residuis vitiis carere permittet; nisi forte in eo putemus commotionibus nostris lucrum aliquod, vel remedium comparari, quod maledictionibus vel iracundiae nostrae, minime res inanimatae mutaeque respondeant, et intemperantiam cordis nostri ad majorem nedeum uidebunt, non solum haec c nostris actibus amputanda est, sed etiam de internis animae radicitus exstirpanda. non enim ualde proderit iracundiae cohibitus furor in uerbo nec in effectum prolatus, si illum arcanis pectoris nostri deus, quem secreta cordium non latent. , bunt : atque ita mens poterit iugiter in omni patientia a. et sanctitate durare, cum haec non de superficie operations s et actuum, sed de cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
⁊aq monachꝰ ad ꝑfectionẽ tendes.
agonem sp̃alem legitime cupies dods¬
tare ab om̃i ire fuiorisq uitio alienil
existat: & audiat qͥd sibi uas elcctionis
p̃cipiat. Omnis in qͥt ira undignanio as
damor ⁊ blasphemia tollat᷑ aub̃ cũ oi mali¬
tia. Cumdic oimnis ira tollat̃ a uob̾. nullã¬

Expanded text:
aque monachus ad perfectionem tendens et agonem spiritalem legitime cupiens decertare ab omni irae furorisque uitio alienus exsistat, et audiat quid sibi uas electionis praecipiat: omnis, inquit, ira et indignatio et clamor et blasphemia tollatur a uobis eum omni malitia cum dicit: omnis ira tollat
Abbreviated transcription (Latin):
uiste. ualibet excausa iracundie
mot᷑ efferuens excecet ocłos cordis ⁊ acumini
uisium exicialẽ ualidioris morbi ingerens
trabẽ. solẽ iustitie ñ sinat intueri. nicħ int̃¬
s̃ utrũ aurea lamina plumbeauȩ̨. seu cuius¬

Expanded text:
ex causa iracundiae motus efferuens excaecat oculos cordis et acumini uisuum exitialem ualidioris morbi ingerens trabem solem iustitiae non sinit intueri. nihil interest, utrum aurea lammina plumbeaue seu cuius
Abbreviated transcription (Latin):
consistere. umma gͥ em̃dationi
ac tranqͥllitatis nr̃ȩ ñ ẽ inałtiꝰ arbitrio
conlocãda qd̾ noquaꝗͣ nr̃e subiacet po¬
testati: s in nr̃a potiꝰ cõdctione cõsistat.
Itaq ut ñ irascam ñ debet ex altiꝰ ꝑfecto¬
ne: s ex nr̃a uirtute descẽde. q̃ ñ aliena
pacientia: s ꝓpͥa longanimitate cõqͥritur.¬

Expanded text:
nire. Summa igitur emendationis ac tranquillitatis nostrae non est in alterius arbitrio conlocanda, quod nequaquam nostrae subiacet potestati, sed in nostra potius dicione consistat. itaque at non irascamur, non debet ex alterius perfectione, sed ei nostra uirtute descendere, quae non aliena patientia, sed propria longanimitate conquiritur
Abbreviated transcription (Latin):
x uestitum.his contenti fuerimus.
XXUIIII. Remedia contra mor¬
bum filangiriȩ.Nampnatione gͦ
ananiȩ ⁊ saphux memorit᷑ retmentes: oires¬
camꝰ aliquid exhis reseruare q̃ renuntiãtẽ
penitus abdicare duouimꝰ. Giezi qͦ ꝑti¬
mescamus exemplũ: qui obfilargirie cul
pam ęt̾no supplicio lepre multatꝰ ẽ: &
aliquid ex his q̃ nec ante possedimus ca¬
ueamus ad qͥrere. Nec ñ ȩtiam iide uł me¬
ritum uł exitum formidantes qͥeꝗͣ pec¬
cunȩ resummere ꝗͣ semel a nob̾ abiecunꝰ
tota uirtute uitemꝰ. Sr̃ ħ omnia consi¬
D̾antes conditionẽ fragilis incerteq nat̾e
nr̃e. caueamꝰ ne dies dni sic̃ fur innocte
suꝑ ueniens.: macłatam uł uno obolo cõ
seientiã nr̃am de p̃hedat. qͥ om̃s fructꝰ
nr̃e renuntiationis euacuãs. illud qd in
euugło diuiti dictũ ẽ. ad nos qͦ faciat
uoce dnica dirigi. Stulte ac nocte am̃ã
tuã expe tent ate. q̃ aut̃ parasti cuiꝰ
erunt. Nicħq de crastino cogitantes.

Expanded text:
et vestitum, his contenti fuerimus . CAPUT XXX. Remedia contra morbum philargyriae. Damnationem ergo Ananiae et Saphirae memoriter retinentes, horrescamus aliquid ex his reservare quae renuntiantes penitus abdicare devovimus. Giezi quoque pertimescamus exemplum, pam aeterno supplicio leprae multatur, et aliquid ex his quae nec ante possedimus caueamus adquirere. nec non etiam Iudae uel meritum uel exitum formidantes quicquam pecuniae resumere, quam semel a nobis abiecimus, tota uirtute uitemus. super haec omnia considerantes condicionem fragilis incertaeque naturae nostrae caueamus, ne dies domini sicut fur in nocte superueniens maculatam uel uno obolo nostram conscientiam deprehendat, qui omnes fructus nostrae renuntiationis euacuans illud, quod in euangelio diuiti dictum est, ad nos quoque faciat uoce dominica dirigi: stulte, hac nocte animam tuam expetunt a te: quae autem praeparasti, cuius erunt? nihilque de crastino cogitantes
Abbreviated transcription (Latin):
d scrtum entamnes sie aouerlus syn acidie ce
de natura euis I E positum acridis. uł quẽadmo¬
dum serpat incorde monachi uł quo inferat menti dis¬
pendia iiN Iuibus generibus monachum supet occidia
nii. P accidia ercetet mentem ab onni conteplatio¬
ne uirtutum U Is duplex accidie sit impugnatio

Expanded text:
d sextum certamen sit aduersus spiritum acediae, et de natura eius. II. Expositio acediae, uel quemadmodum serpat in corde monachi, quaeue inferat menti dispendia. III. Quibus generibus monachum superet acedia. IIII. Quod acedia excaecet mentem ab omni contemplatione uirtutum. V. Quod duplex acediae sit inp
Abbreviated transcription (Latin):
modum ponit.XII. Id hio finis tristiie ułor
sit ut hoc quod preualet unusquisque ꝑfitia ini
lex iram non tantum de effectu sed etiam acgita¬
tione conuellat XXI. Dsuꝑflua secessione aor.
qͥ ab inem̃datis moribus non recedunt. Mis Ptimis
quillitas cordis ur̃i non in altius arbtrio ses mñta
debeat ditione consistere. XUII N stdio hertum
debamus expetere & qualtum inibi se ꝓfectus.
XUIII Qcomparatione extimandi sunt. qͥ tror
tantum pacientes sunt. cum anemine ꝓuocanes

Expanded text:
is istius modum ponit. XII. Quod hic finis tristitiae uel irae is istius modum ponit. XII. Quod hic finis tristitiae uel irae sit, ut hoc quod praeualet unusquisque perficiat. V. Quod uetus quoque lex iram non tantum de effectu, sed etiam de cogitatione conuellat. XVI. De superflua secessione eorum qui ab inemendatis moribus non recedunt. XVII. Quod tranquillitas cordis nostri non in alterius arbitrio, sed in nostra debeat dicione consistere. XVIII. Quo studio heremum debeamus expetere et qualium inibi sit profectus. XVIIII. Qua conparatione aestimandi sint qui tunc tantum patientes sunt cum a nemine prouocantur.
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ pꝰ pacientiȩ uirtꝰ quȩ ñ aliunde quã
đ humilitatis fonte ꝓcedit. ninb fuerit
firma soliditate fundata. Illa namq
nulli commotiones nouit inferre. hec
uͦ in latas sibi magnanimit̃ tolerare.¬
d quartum certamen aduersus ire sit uittum
& quanta mala generet hec ꝑturbatio I De
lis qiaicam dicunt non eõ noriam si deliquentibus
iras camir quid et ipse deus uasci dicatur i⁊ D̾ insq̃
nideo ex nostre nature consuetudine nominantur lu
Qualit̃ d affectibus membrisq humanis quẽ di¬
mutabili & incorporeo deo adscribi legimnus senci¬
dum sit U Cuius placiditatis monachum esse cn¬
uentt UI B inuiste iracundie comocione uł uista
UII In quo tantumm̃ ub̾ ira sit necessariaui suis¬
d beati dauid exemplis ira salubrit̃ ad sumatur. uiui
De ira aduersumnos metipsos suscipienda x Des
sole dicatur ut nonoccidat suꝑ iracundiam m̃t.
XI De his quorum iraciudie nec occasus solis bes

Expanded text:
 patientiae uirtus, quae non aliunde quam de humilitatis fonte procedit, in nobis fuerit firma soliditate fundata. illa namque nulli commotiones nouit inferre, haec uero inlatas sibi magnanimiter tolerare.d quartum certamen aduersus irae sit uitium, et quanta mala generet haec perturbatio. II. De his qui iram dicunt non esse noxiam, si delinquentibus irascamur, quia et ipse deus irasci dicatur. III. De his quae in deo ex nostrae naturae consuetudine nominantur. IIII. Qualiter de affectibus membrisque humanis, quae indemutabili et incorporeo deo adscribi legimus, sentiendum sit. V. Cuius placiditatis monachum esse conueniat. VI. De iniusta iracundiae commotione uel iusta. VII. In quo tantummodo nobis ira sit necessaria. VIII. Quibus beati Dauid exemplis ira salubriter adsumatur. VIIII. De ira aduersus nosmet ipsos suscipienda. X. De quo sole dicatur, ut non occidat super iracundiam nostram. XI. De his, quorum iracundiae ne occasus quidem sol
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ solꝰ ht̃ ininortalitatẽ. ⁊ lucẽ habi¬
tat maccessibilẽ. ut p̃tẽa ignorationẽ
& obliuionẽ. quȩ de ipso legunꝰ inscͥp¬
t̾is scis frequent̃ inserta. deinđ lima
& cõposito de sebuntur: capillis scibi¬
cet capite naribꝰ. ocłis. facie. manibꝰ.
brachio. digitis. ut̾o pedibꝰq. Quȩ
omnia scđm uilẽ litt̃e sonũ si uoluerimꝰ
admitte. dm̃ linuiam̃tis mẽbroꝵ. ⁊ cor¬

Expanded text:
 solus habet inmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem: ut praeteream ignorationem et obliuionem, quae de ipso legimus in scripturis sanctis frequenter inserta, deinde liniet conposito describuntur, capillis scilicet, capite et naribus, oculis ac facie, manibus et brachio, digitis, utero pedibusque. quae omnia secundum uilem litterae sonum si uoluerimus admittere, deum liniamentis membro
Abbreviated transcription (Latin):
Quam obrem ñ minore ꝓspectu. si sp̃ali¬
Sagonis c̾tamina legitime cupimu s
de sudare : hic qͦ nb curandꝰ ẽ morbꝰ. Siẽ
tinea uestim̃to. ⁊ umis ligno: ita tristitia ui¬
ri nocet cordi. Satis eiudent̃ hac ꝓpͥe. ium
siri. Quam comparationẽ habeat ani¬
ma q̃ tstitię morsibꝰ duorat᷑. uł und. uł
qͥbꝰ modis tristitia gignatur. estim̃¬

Expanded text:
Quamobrem non minore prospectu, si spiritalis agonis certamina legitime cupimus desudare, hic quoque nobis curandus est morbus. sicut enim tinea uestimento, et uermis ligno: ita tristitia uiri nocet cordi: satis euidenter ac proprie uiIII. Quam conparationem habeat anima quae tristitiae mo sibus deuoratur. IIII. Unde uel quibus modis tristitia gignatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̃ iracundiam solum ⁊ hodium. ab unuisi¬
Od̾ quintum certam set ad uersus sp̃m eristitie. ⁊ que p
ipsam menti inferantur dispendia i. Iua caucione mi¬
bus tristitie sit curandꝰ ⁊ i Iuã cõparationẽ hab̾at año
que tristitiȩ morsibꝰ deuoratur. uł und uł qͥbꝰ mnedis erili¬

Expanded text:
propter iracundiam solam et odium ab uniuersipropter iracundiam solam et odium ab uniuersiod quintum certamen sit aduersus spiritum tristitiare et quae per ipsam menti iuferantur dispendia. II. Qua cautione morbus tristitiae sit curandus. III. Quam conparationem habeat anima quae tristitiae mo sibus deuoratur. IIII. Unde uel quibus modis tri
Abbreviated transcription (Latin):
radicitꝰ d suo corde euellere. Quiꝰ morbi.
h erit medicina ꝑfecta: ut pͥmitꝰ creda¬
mus nullomͦ siue miustis seu iustis excau¬
sis licere nob̾ irasei. Scientes nos discre¬
cionis lum̃. rectiq consilii firmitatem.
ipsã qͦ honestatẽ uustitiȩ modamina
ꝓtinꝰ admissuros. si pͥncipale cordis nr̃i
ciꝰ fuerit tenebris obscuratum. Cũ dind̾
p̾itatẽ m̃tis nr̃e. mox ꝑturbanda: tẽ¬
plumq eam scĩ sp̃s effici omnino non
posse. iracundiȩ in nob̾ spũ commorãte.
Postremo ut̃ cogitemꝰ nequaꝗͣ licere nb
orare: nec iratos fundere p̾ces ad dm.
Et p̃omnibꝰ inc̾tum statum conditionis hu¬
manȩ p̃ocłis hntes. cotidie nos credamꝰ. ecor¬
pore migrat᷑os. Nicb̃q nb̃ cõtinentiȩ nich̃¬
castitatis. nicħ abrenuntiatione ommum
facultatũ. nicħ diuitiaꝵ contẽptũ. nichil
i eiunioꝵ ugiliaꝵq laboribꝰ cõfidedũ: qͥb̃

Expanded text:
radicitus oportet evellere. Cujus morbi radicitus oportet evellere. Cujus morbi haec erit medicina perfecta, ut primitus credamus nullo modo sive justis, sive injustis ex causis licere nobis irasci: scientes nos discretionis lumen, rectique consilii firmitatem, ipsam quoque honestatem, et justitiae moderamina protinus amissuros, si principeius fuerit tenebris obscuratum, tum deinde puritatem mentis nostrae mox proturbandam, templumque eam sancti spiritus effici omnino non posse iracundiae in nobis spiritu commorante: postremo ut cogitemus nequaquam licere nobis orare nec iratos fundere preces ad deum, et prae omnibus incertum statum condicionis humanae prae oculis habentes cotidie nos credamus e corpore migraturos, nihilque nobis continentia castitatis, nihil abrenuntiatione omnium facultatum, nihil diuitiarum contemptu, nihil ieiuniorum uigiliarumque laboribus conferendum, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
frĩ suo sine causa. re erit iuditio: suꝑfluĩ
eẽ sine causa. & adiectum ẽẽ abhis qͥ am¬
putãdã iram ꝓiustis causis minime puta¬
uer̃. cumutiq nullꝰ quãlibet ab̾q ratio¬
ne commotꝰ sine causa se dicat irasci.
Quã obrẽ apparet abeis adiectum. qui
ꝓpositum ñ intellexer̃ scͥpt̾e: uolentes
fomitẽ iracundie omnimodis aputare.
nullãq indignationis occasionẽ penitꝰ
reseruare. ne dum iub̃m̃ irasci cũ causa.
etiã sine causa trascẽdi nb̾ intromatat᷑
occasio. Fius enim pacientiȩ ñ irascẽ do
iuste: s inpenitus ñ irascẽdo cõsistit.
Licet a qͥb̾dã ħ ipsum qd dr̃ sine causa.
itta intp̃tari sciã. qd̾ scilicet sine causa
irascatur his cua expet̾e ultionẽ irato ñ
liceat. Meliꝰ tam̃ ẽ ita ten̾e. ut ⁊i nouella
exemplaria multa. ⁊ antiqua omnia in
quo iram decordibꝰ nr̃is eradicare. pos¬
sumus. ua ꝓpt̾ at letam xp̃i legiti¬
me decert̾ãtẽ: oportet iracundiȩ motus

Expanded text:
ine causa, reus erit iudicio, superfluum esse sine causa et adiectum esse ab his, qui amputandam iram pro iustis causis minime putauerunt, cum utique nullus quamlibet absque ratione commotus sine causa se dicat irasci. quamobrem apparet ab eis adiectum, qui propositum non intellexerunt scripturae uolentis - fomitem iracundiae omnimodis amputare nullamque indignationis occasionem penitus reseruare, ne, dum iubemur irasci cum causa, etiam sine causa irascendi nobis intromittatur occasio. finis enim patientiae njuste, sed penitus non irascendo consistit Licet a quibusdam hoc ipsum quod dicitur sine causa, ita interpretari sciam, quod scilicet sine causa irascatur is cui expetere ultionem irato non liceat. Melius tamen est ita tenere, ut et novella exemplaria multa et antiqua omnia invmedia quibus iram de cordibus nostris eradicare possimus. Quapropter athletam Christi legitime decertantem, iracundiae motus
Abbreviated transcription (Latin):
õnumquam tristitia ire p̾cedentis uitio
subsequi seu cõcupiscentiȩ lucͥ cuiꝰdã
minus indempti gen̾ari solet: cũ se haꝵ
reꝵ quadã spe m̃te cõcepta quis uid̾it exci¬
disse. Int̾ du uͥ etiam nullis existentibus
causis qͥbꝰ ad hãc labem coiruere ꝓuocem.
inimici subtilis instinctu tat̃o repente me¬
rore đ pͥmimur. ut nec caroꝵ qͥdẽ ac ne¬
cessarioꝵ nr̃oꝵ aduentum solita suscipere
affabilitate possimus ⁊⁊ qͥcqͥd ab eis conpe¬
tenti fuerit confabulatione ꝓlatũ inpor¬
timũ nb̃ ac suꝑfluum iudicet᷑: nullaq
eis reddatur a nb grata responsio. unuisoᷤᷤ
cordis nr̃i recessus felle amaritudinis occu¬

Expanded text:
onnumquam tamen irae praecedentis uitio subsequi ?? seu concupiscentiae lucriue cuiusdam minus indepti generari ?? solet, cum se harum rerum quadam spe mente concepta quis ?? uiderit excidisse. interdum uero etiam nullis exsistentibus causis,« quibus ad hanc labem conruere prouocemur, inimici subtilis instinctu tanto repente maerore deprimimur, ut ne carorum quidem ac necessariorum nostrorum aduentum solita suscipere. adfabilitate possimus, et quidquid ab eis conpetenti fuerit con- fabulatione prolatum, inportunum nobis ac superfluum iudicetur,, nullaque eis reddatur a nobis grata responsio, . uniuersos cordis nostri recessus felle amaritudinis occu
Abbreviated transcription (Latin):
Pedacis tristitiȩ. stimuli
retundi sũt. Quȩ si paꝰ¬
sim ꝑ singulos ingruẽta¬
ucursꝰ munc̃tos ac uarios casus obtinendi
amimnam nr̃am habuerint facultatẽ. ab oĩ
nos ꝑmom̃ta singula separãt diune cõtem¬
plationis intuitu ipsamq m̃tẽ abuniu̾so
p̃tatis statu dicctã. funditꝰ latum factãt
acdpͥmunt. Nõ orones eam explere cum
solita cordis alacͥtate ꝑmittũt. ñ sacͣrum
lectionum suiĩt remediis incubare. Crãqͥl¬
adcuncta oꝑationum uł religionis offitia.
inpaciẽtẽ ⁊ asꝑam reddũt. Omniq ꝑdito
salubri cõsilio. & cordis constantia ꝓturba¬
ta. uł ut am̃tẽ facũt ⁊ ebriã sensũq fran¬

Expanded text:
edacis tristitiae stimuli retundendi sunt. Quae si passim per singulos incursus et incertos ac varios casus obtinendi animum nostrum habuerit facultatem, ab omni nos per momenta singula separat divinae contemplationis intuitu, ipsamque mentem ab universo puritatis statu dejectam funditus labefactat ac deprimit. Non orationes eam explere cum solita cordis alacritate permittit, non sacrarum lectionum sinit remediis incubare, tranquilad cuncta operationum vel religionis officia impatientem et asperum reddit; omnique perdito salubri consilio, et cordis constantia perturbata, velut amentem facit et ebrium sensum fran
Abbreviated transcription (Latin):
ualitas enĩ cogitationũ quȩ di¬
stentionibꝰ ͦ diei neglegentuis
custoditur: ꝓbatur quietȩ. nocturna.
Et id circo cũ int̾cesserit aliqua tal
inlusio. nõ culpasompnii credenda
est.. sed neglegentia tpris p̃cedentis.
⁊ manifestatio morbi latentis in¬
trinsecus. quẽ nõ pͥmitus noctis.
hora parturit. sed initimis amę
recõditũ sibris. ad cutis suꝑficiẽ son¬
ni reffectio ꝓduxit: arguens &cul¬
tas estiũi febres quas ꝑtotũ diei sp¬
ciũ naxiis cogitationibꝰ pasti cõta¬
ximꝰ. ut solent male quoq uali¬
tudines corpoꝵ. ñ ea colligi tem¬
pestate inqua uident᷑ emergen.
sed neglegentia sũt p̃teriti tpis
ad quisite quo pastus quis in prl¬
dent᷑ escis contrariis. narios hurs¬
res sibimet letalesq contrarit:¬

Expanded text:
ualitas enim cogitationum, quae distentionibus diei negligentius custoditur, probatur quiete nocturna, et idcirco cum intercesserit aliqua talis illusio, non culpa somni credenda est, sed negligentia temporis praecedentis, et manifestatio morbi latentis intrinsecus, quem non primitus noctis hora parturiit, sed intimis animae reconditum fibris ad cutis superficiem somni refectione produxit, arguens occultas aestuum febres, quas per totum diei spatium noxiis cogitationibus pasti contraximus: ut solent malae quoque ualitudines corporum non ea colligi tempestate in qua uidentur emergere, sed neglegentia sunt praeteriti temporis adquisitae, quo pastus quis inprudenter escis contrariis noxios umores sibimet letalesque contraxit
Abbreviated transcription (Latin):
noluit serpentis huius cap̃ letale con¬
terere: qualit̃ eum suo ueneno ꝑeme¬
rit. ⁊ cõcupiscentie laqueis inretitum
ad ꝗͣ abrupti p̃cipicii crim̃ impegerit:
ut redemptorẽ mundi ⁊ humane salu¬
tis auctorẽ. triginta argenteis qͣsi uile¬
mancipium ꝑsuaserit uende. Qͥ neq̃ꝗͣ
ẽẽt adtam celeste ꝓditionis facinꝰ duo¬
lutꝰ: si ñ filargirie morbo fiuss infectꝰ
Nec dnice necationis reꝰ ⁊ sacͥlegꝰ extitiss
te uinci ñ possit.mane satt
xeuidẽs ty rannidis huiꝰ ẽ exẽplũ.: quę
semel ut dixinus animȩ captiuate nulli
ꝑmittit honestatis regulã c̾todire : nc
ulla questꝰ adiectione saciari. F inis em
rabiei huiꝰ ñ diuitiis: s nuditate con¬
qͥrit᷑. Deniq cum hic ipse uidas oblocdo
dispensatiori pauꝑum dputatos. &¬
sue potestati creditos accepiss ut ati
peccuniaꝵ abundantia saciatꝰ cõcupisatt
sue modũ impon̾et.: intantũ copia eori

Expanded text:
noluit serpentis huius caput letale connoluit serpentis huius caput letale conterere, qualiter eum suo ueneno peremerit et concupiscentiae laqueis inretitum ad quam abrupti praecipitii crimen inpegerit, ut redemptorem mundi et hnmanae salutis auctorem triginta argenteis persuaserit uendere. qui nequaquam esset ad tam scelestum proditionis facinus deuolutus, si non filargyriae morbo fuisset infectus, nete, vinci non possit. Immane satis et evidens tyrannidis hujus exemplum, quae semel ut diximus animae captivatae nullam permittit honestatis regulam custodire, nec ulla quaestus adjectione satiari. Finis enim rabiei hujus non divitiis, sed nuditate conquiritur. Denique cum hic ipse ob hoc loculos dispensationi pauperum deputatos, suae potestati creditos accepisset, ut saltem pecuniarum abundantia satiatus concupiscentiae suae modum imponeret; in tantum copia earum
Abbreviated transcription (Latin):
le namq ẽ etiã ñ hntẽ peccunias. neqͣ¬
quã filargirie morbo carere: nichilq
ei ꝓd eẽ benefitium nuditatis. qr cupi¬
ditatis uitium reserare ñ uoluit. Pauꝑ¬
tatis bono ñ uirtutis merito delectat᷑ꝰ
& necessitatis honere : nõ sine cordis
languore contentꝰ. Quẽadmodũ ȩtiã
corpore nõ pollutos ȩuugłicꝰ sermo ꝓ¬
nuntiat cord̃ mechatos. ita peccu¬
nie qͦ pond̾e minime sarcinatos: affec¬
tu ac m̃te cum filargiriis cõdẽpnari põ¬
sibile ẽ. Occasio enim eis habendi de¬
fuit ñ uoluntas: que semꝑ ap̃ dm so¬
let magis coronari. quam necefsita s.
Itaq festinandum nb̾ ẽ: ne inuanum
laboꝵ nr̃orũ omolum̃ta deꝑeãt. Mrise¬
rabile nãq ẽ pauꝑtatis ac nuditati÷
tolerasse. fructꝰ uero eaꝵ casse uolũp¬
ꝑͥnitiose. quã noxie fomes iste nͥ frierit
diligent̃ excisꝰ ad eiꝰ int̾itum qͥ eũ cõceꝑit
fructificet. & omnigenis pullulet ra¬
muscłis uitioꝵ : Respice udã apłoꝵ

Expanded text:
le namque est etiam non habentem eas nequaquam filargyriae morbo carere nihilque ei prodesse beneficium nuditatis, quia cupiditatis uitium resecare non ualuit, paupertatis bono non uirtutis merito delectatus et necessitatis onere non sine cordis languore contentus. quemadmodum etiam corpore non pollutos euangelicus sermo pronuntiat corde moechatos, ita pecuniae quoque pondere minime sarcinatos affectu ac mente cum filargyris condemnari possibile est: occasio enim eis habendi defuit, non uoluntas, quae semper apud deum solet magis quam necessitas coronari. itaque festinandum nobis est, ne in uanum laborum nostrorum emolumenta depereant. miserabile namque est paupertatis ac nuditatis exitus tolerasse, fructus uero earum cassae uolunerniciose, quam noxie fomes iste, nisi fuerit diligenter excisus, ad eius interitum qui eum conceperit fruticet et omnigenis pullulet ramunculis uitiorum? respice Iudam apostolorum
Abbreviated transcription (Latin):
Tantisq se occapationibꝰ noxiis ac ꝑnitiosis
inuoluunt: ut usq ad ꝓfundum inferni đ¬
uoluti duni ad quiescere illi sententię apłi
ce rennuunt. ut hñtes uictum ⁊ uestitũ.
his eẽnt contenti q̃ monasteris frugalitaᷤᷤ
exibebat. S uolentes diuites ficri : in ci

Expanded text:
tantisque se occupationibus noxiis ac perniciosis tantisque se occupationibus noxiis ac perniciosis inuoluunt, ut usque ad profundum inferi deuoluti, dum adquiescere illi apostolicae sententiae rennuunt, ut habentes uictum et uestimentum his sint contenti quae monasterii frugalitas exhibeat, sed uolentes diuit
Abbreviated transcription (Latin):
unq̃ uł inmonasterio resid̾e uł uiuere
sib regłari insitutione ꝑmutunt: cũ
eride cum ulit feralis queda bestia
de cetu gregis separans peccꝰ oportunum
p̃de destitutione sodalium fecerit. & de¬
uorationi facile contubnii pͥuatione red¬
did̾it. eum qui priꝰ oꝑa monasterii le¬
uia exerc̾e despexerat: die ac nocte
spe questus infatigabilit̾ laborare cõpellit.
Nõ orationum sollempnia. ñ ienumoꝵ
modum. ñ uigiliarum regulã cꝰtodire
ꝑ mittit. ñ honestarum int̾cessionũ ex¬
plere offitia sinit. dum modo uł auari¬
tiȩ rabiem saciare. uł cotidianis usibus
possit occiurere. cupiditatis ignẽ dum
ad quirẽdo extinguẽdũ credit accedẽs.
XI. Qd̃ occasione custodiẽde peccu¬
nie feminarum contubnia requirantuR
me iam ñ nulli ꝑ abruptum p̃cipi¬
cium lapsi. in reuocabili ruina fe¬
runt᷑ ad mortẽ: & ñ contenti soli possi¬
malo reseruauerant peccunias inqͥrũt
contubnia feminarũ. cum quas debeant

Expanded text:
um uel in monasterio residere uel uiuere sub regulae institutione permittunt. cumque exinde eum uelut feralis quaedam bestia de coetu gregis separans pecus oportunum praedae destitutione sodalium fecerit et deuorationi facilem contubernii priuatione reddiderit, eum, qui prius opera monasterii leuia exercere despexerat, die ac nocte spe quaestus infatigabiliter laborare conpellit: non orationum sollemnia, non ieiuniorum modum, non uigiliarum regulam custodire permittit, non honestarum intercessionum explere officia sinit, dummodo uel auaritiae rabiem satiare uel cotidianis usibus possit occurrere, cupiditatis ignem, dum ad-\' quirendo extinguendum credit, accendens.CAPUT XI. Quod occasione custodiendae pecuniae, feminarum contubernia requirantur. Hinc jam nonnulli per abruptum praecipitium lapsi irrevocabili ruina feruntur ad mortem, et non contenti soli possimalo reservaverant pecunias, inquirunt contubernia feminarum, quae debeant
Abbreviated transcription (Latin):
posito postulent pacẽ: i. ut ne initiũ
quidẽ renuntiationis amiprant potius
quã tepide eã post exequentes : maiori
asemine semet inuoluant. Meliꝰ ẽ enim
ñuonere : quã uou̾e & ñ redde. Pulere
ait hic cum decẽ milibꝰ ⁊ille eũ iuginti¬
nlibꝰ uenire descbitur. Amplio enim
impugnantium nos uitioꝵ numerꝰ est:¬

Expanded text:
itium quidem renuntiationis arripiant potius quam tepide eam post exsequentes maiori discrimine semet inuoluant. melius est enim non mouere, quam uouere et non reddere. pulchre autem hic cum decem milibus et ille cum uiginti uenire describitur. amplior enim inpugnantium nos uitiorum numerus est
Abbreviated transcription (Latin):
fructꝰ apło ducebat᷑. si saltim abidoloꝵ
cultu ⁊ fornicatione. & suffocatis isan¬
guiẽ reuocati fidẽ xp̃i cum suis facłta¬
tibꝰ suscepissẽt. an illi qui euuglice satis¬
facientes sententiȩ. crucẽ dni cotidie
portantes. nicħ sibi de ꝓpriis facultins
suꝑ eẽ uoluerunt cum ipse bãtus apł n¬

Expanded text:
o ducebatur, si saltim ab idolorum cultu et fornicatione et suffocatis et sanguine reuocati fidem Christi cum suis facultatibus suscepissent, an illi qui euangelicae satisfacientes sententiae crucem domini cotidie portantes nihil sibi de propriis facultatibus superesse uolueruntr cumque ipse beatus apos
Abbreviated transcription (Latin):
hȩc ꝑ gradus singulos crescat. ut¬
&ĩa idoloꝵ uł simulacroꝵ seruitus
apłi uoce ꝓnunciet᷑. eo qd̃ figura dͥi
quã deuote seruiens dõ inmacłiti
insemetipso debuit custodire. honi¬
in deteruus crescens monadus.
nullã deincebs himulitatis. nuli
haritatis. nullã obedientiȩ. nõ dia
uirtutẽ. sed ne umbrã quide rea¬
nere contentus. indignat᷑ ad omu
⁊ ad singula oꝑa murmurat atq sis¬
putit. Nullaq iã reuerentia serua¬
ta. ułut equs durissimꝰ. ad pcipicus
fertur infrenis. nec uictu cotidiano
nec solito indum̃to cõtentus. nõ se
diutius hec toleraturũ esse ꝓclans
dm̃q nõ ibi solũmodo esse ꝓͥclami.
nec salitẽ suã inillo tantũ les
esse cõclusam. Et nisi quoqua se

Expanded text:
haec per gradus singulos crescat, uthaec per gradus singulos crescat, utetiam idolorum uel simulacrorum seruitus apostoli uoce pronuntietur, eo quod figura dei quam deuote seruiens deo inmain semetipso debuit custodire homiin deterius crescens, nullam deinceps humilitatis, nullam caritatis, nullam oboedientiae non dicam uirtutem, sed ne umbram quidem retinere contentus indignatur ad omnia et ad singula opera murmurat atque suspirat, nullaque iam reuerentia reseruata uelut equus durissimus ad praecipitium fertur infrenis: nec uictu cotidiano nec solito indumento contentus non se diutius haec toleraturum esse testatur deumque non ibi solummodo esse proclamat nec salutem suam in illo tantum loco esse conclu
Abbreviated transcription (Latin):
infelix am̃a. serpentinis nerib
obligata. dũ matheriã male cõ¬
cretam nequiore cura cõ cupisscit
augere: pestẽ sibi qua diriꝰ infla¬
met᷑ ipsa parturiẽs. totaq lucri
cogntaitione possessa nichil aliud
respicit cordis intuitu. quã unde
peccumia parare ualeat ꝑquã
lare. nullã exibens fide̾ ubi po¬
tuerit nimu spes aliqua reful¬
gere. Pro hac nõ indatii. nõ ꝑui¬
rͦii. nõ furti facinus admittere ꝑ¬
orresscit. nõ fidẽ frangere. non
iracundiȩ noxio furore suppleri.
Si quoquã aspe questus decide¬
rit. nõ honestatis ñ humilitatis mo¬
dũ transcendere ꝑtumescit. Fitq
ei ꝑ om̃ia ut aliis uent̾. ita hiuic
aurũ ⁊ spes lucri ꝓdeo. Unde &¬
b̾atus apłs huuis morbi noxia uene¬
na ꝓspiciens nõ solũ eã radicẽ esse
seruitutẽ ꝓmuciauit dices. Et
auaricia. qd̃ in greco dicitur filar¬
giria. quȩ est simulacroꝵ serutis
Cernis igit᷑ ad quantã labiẽ rabies

Expanded text:
infelix anima serpentinis nexibus infelix anima serpentinis nexibus obligata, dum materiam male concretam nequiore cura concupiscit augere, pestem sibi qua dirius inflammetur ipsa parturiens, totaque lucri cogitatione possessa nihil aliud respicit cordis intuitu quam unde pecuniam parare ualeat, per quam lare, nullam exhibens fidem, ubi potuerit nummi spes aliqua refulgere. pro hac non mendacii, non periurii, non furit facinus admittere perhorrescit, non fidem frangere, non iracundiae noxio furore suppleri, si 1 quoquam a spe quaestus deciderit, non honestatis, non humilitatis modum transcendere pertimescit, fitque ei per omnia, ut aliis uenter, ita huic aurum et spes lucri pro deo. unde beatus apostolus huius morbi noxia uenena prospiciens non solum eam radicem esse seruitutem pronuntiauit dicens: et auaritia quod in Graeco dicitur φιλαργυρία, quae est simulacrorum seruitus. cernis igitur 1 ad quantam labem ra.bies
Abbreviated transcription (Latin):
turũ. Inopemi quoq se semꝑ ac
nudũ nõ sine imꝓperio aliena sub¬
stantia sustentandũ. Itaq eũ huuiꝰ¬
cemodi cogitationibꝰ in laque auerit
um ad quirere possit excogitat. T̃ũ
pecculiare opus qd̵ exerceat. abbatȩ
nescio & fr̃ibus sollicita m̃te ꝑqͥrit
Nd̾ uendens clam. ⁊ obtato tandẽ
potitus numo qualit̾ eũ duplicet
acrius uehem̃tiusq torquet᷑ ubi re¬
ponat. cuiue eũ credat ambiguus:
deinde quid exeo coemere. qualiq
illũ comercio ualeat duplicare cura
gnauiori distendit᷑. Cũq illi ⁊ hec
ex uoto cesserit. auidior famis ad¬
crescit auri. Tantoq uehem̃tior sus¬
citatur. quanto oeĩa summa
luc maior adponit᷑. Cũ peccumȩ
⁊ eñi increm̃to. rabies cupiditati
augetur. Tum deinde uita lon¬
geu̾a ꝓmittat᷑ senectus ĩ curua.
infirmitates diu̾se atq ꝓlire.
Quȩ nisi maior summaᷤ iuuen¬
tutę fuerit p̃parata. tolerari in
senecta ñõ possint. Agit᷑ itaq

Expanded text:
turum, inopem quoque se semper ac turum, inopem quoque se semper ac nudum non sine inproperio aliena substantia sustinendum. itaque cum huiuscemodi cogitationibus laqueauerit um adquirere possit excogitat. tum peculiare opus, quod exerceat abbate nescio, sollicita mente perquirit. quod uendens clam et optato tandem potitus nummo, qualiter eum dupbcot, acrius uehementiusque torquetur, ubi reponat cuiue eum credat ambiguus. deinde quid ex eo coemere qualique illum commercio ualeat duplicare, cura grauiore distenditur. cumque illi et hoc ei uoto cesserit, auidior fames adcrescit auri tantoque uehementior suscitatur, quanto etiam summa lucri maior adponitur. cum pecuniae etenim incremento rabies cupiditatis augetur. tum deinde uita longaeua promittitur, senectus incurua, infirmitates diuersae atque prolixae, quae, nisi maior summa in iuuentute fuerit praeparata, tolerari in senecta non possint. agitur itaque
Abbreviated transcription (Latin):
remissam tepidãq monachi poss de¬
it mentẽ: pͥmitꝰ eũ inexigua. de¬
mde adsumma sollicitans. uistos quoᷤᷤ¬
lam ⁊ ułut ricionabiles ei colores
ooquos uł reseruare sibi aliquid pe¬
cumie debeat uł parare describit.
iam ⁊ ea quȩ prebentur in mona¬
sterio. cõqueritur no esse sufficiẽtia
⁊ sano robustoq corpore uix posse
tolerari. Quid faciendũ si ualitudo
mala carnis emerserit. ⁊ recõditũ
nõ fuerit aliquid pecculiaire quo su
tantes maxima si ꝓpͥum aliquid ñ
fuerit. quo cura corporis ualeat ad¬
iberi. miserere esse moriendũ. Ip¬
sum ꝯĩa uestim̃tũ nõ sufficere qd̾
p̃bet᷑ . nisi ꝓcurauerit unde sibi
aliud ualeat exibere. Postremo nec
dui posse in eodẽ loco monasterii cõ¬
morari. ⁊ nisi parauerit sibi uia¬
tici sũptus. euectionisq trans mari¬
nȩ mercedẽ: nõ posse cũ uoluerit
transinigrare. ⁊ necessitate ĩopiȩ
choartatũ. laboriosã ac miserabilẽ
absq ullo ꝓfectu uitã iugit̾ tolera¬

Expanded text:
remissam tepidamque monachi possederit mentem, primitus eum in exigua summa sollicitans . iustos quosdam et uelut rationabiles ei colores, ob quos uel reseruare sibi aliquid pecuniae debeat uel parare, describit. nam et ea quae praebentur in monasterio queritur non esse sufficientia et sano robustoque corpore uix posse tolerari. quid faciendum si ualitudo mala carnis emerserit et reconditum non fuerit aliquid peculiare, quo sutantes maximam. si proprium aliquid non fuerit quo cura corporis ualeat adhiberi, misere esse moriendum. ipsum etiam uestimentum non sufficere quod praebetur, nisi procurauerit nde sibi aliud ualeat exhibere. postremo nec diu posse in eodem loco uel monasterio commorari, et nisi parauerit sibi uiatici sumptus euectionisque t-ransmarinae mercedem, non posse cum uoluerit transmigrare, et necessitate inopiae coartatum labsque ullo profectu uitam iugiter tolera
Abbreviated transcription (Latin):
iuare ũ desinit. Qd si etiã t̃pris asꝑitaᷤᷤ
mueris seu nauigationis eiꝰ int̾ cluserit
comineatũ. ꝑ omne illd̾ tempꝰ suspẽso.
inxiq residens cord̃ tristitias inserere.
ił excitare ñ cessat. Discessꝰ solatiũ &
Neusationẽ leuitatis ñ se alit̾ credẽs ꝗͣ
uta uł macła monasterii reꝑturum.

Expanded text:
prauare non desinit. quodsi etiam temporis asperitas prauare non desinit. quodsi etiam temporis asperitas itineris seu nauigationis eius intercluserit commeatum, per omne illud tempus suspenso anxioque residens corde tristitias serere uel excitare non cessat, discessus solacium et excusationem leuitatis non se aliter credens quam nota uel macula monasterii reperturum.
Abbreviated transcription (Latin):
litatis suę uiaticũ habens iumo.
inquoꝵ p̾sidio alarũ sibi instar
aptauit. iamq adtrans migitindũ
peratus. insolent᷑ ad om̃ia p̾certa.¬
extrancumq se gerens. quecumq indigẽ¬
tia correctione ꝑspexerit. neglegit atq
contempnit. Cumq furtim possideat re¬
cõditam peccuniã. ne calciam̃ta qͥdẽ
ac uestumñta se hab̾e conquirit̾ clariq sibi
tardiuis in dignatur. Ac si forte dispensa¬
tione semoris ei pͥ qui nicħ penitꝰ hab̾e
cagnoscitur. aliquid hoꝵ fuerit imꝑtitũ
maioribꝰ ire stimulis mardescit. seq des¬
pici ulut extraneum putat. Nec ad ul¬
lum opꝰ manus suas ad commodare con¬
tentꝰ: rephẽdit onnia q̃ necessario of¬
ferri monasterii compellit utilitas. Dem¬
de occasiones quibꝰ offendi uł irasci de¬
beat studiose ꝑquirit. ne leuit̃ motus
de cenobi disciplina uideatur exire. nec
b tam̃ transmigrare contentꝰ. ne tãꝗͣ
suo uitio deserusse credatur: quantos
potuerit susuirationibꝰ clanclestinis de¬

Expanded text:
litatis suae uiaticum habens nummos, in quorum praesidio alarum sibi instar aptauit, iamque ad transmigrandum paratus insoleuter ad omnia praextraneumque se gerens, quaecumque indigentia correctione perspexerit, neglegit atque contemnit. cumque furtim poesideat reconditam pecuniam, ne calciamenta quidem ac uestimenta se habere conqueritur darique sibi tardius indignatur. ac si forte dispensatione senioris ei prius, qui nihil penitus habere cognoscitur, aliquid horum fuerit impertitum, maioribus irae stimulis inardescit seque despici ueluti extraneum putat, nec ad ullum opus manus suas adcommodare contentus reprehendit omnia quae necessario fieri monasterii conpellit utilitas. deinde occasiones quibus offendi uel irasci debeat studiose perquirit, ne leuiter motus de coenobii disciplina uideatur exire. nec solus tamen trausmigrare contentus, ne tamquam suo uitio deseruisse credatur, quantos potuerit susurrationibus clandestinis de
Abbreviated transcription (Latin):
sut adcauendũ. ⁊ oportima ad declina¬
ndũ. tantĩ occupatã mentẽ atq pos¬
sessam miserã faciunt. uexq ad sanita¬
tis cõcedunt remedia ꝑuenire. Siue
qd̾ nõ merent᷑ cintri celeri mediciua
qui abipsis sauciati sunt. quos uł
ignorare. uł iutarȩ. uł facillime un¬
cere potuer̃ uł certe qd male funda¬
ti. uirtutũ structurã ⁊ ꝑfectionis sus¬
cipere culm̃ indigni sunt. ui De
cepus simul filargirię morbiꝰ qua dif¬
fialepellat: Quam obrem nulli uilis dis¬
patusq uideat᷑ hic morbus. qui sic̃
petest ꝑfacile declinari: ita siqu ẽquã
possiderit adsanitatis remedia uix ꝑ¬
uenire cõcedit. Receptaculũ nãq
est uicioꝵ. maloꝵq om̃ium radix.
& inextricabilis nequiciȩ fomes effi¬
atur. Dicente apło. Radix om̃iũ
maloꝵ est filargiria. id est amor

Expanded text:
sunt ad cavendum, et opportuna ad declinasunt ad cavendum, et opportuna ad declinandum, tantum occupatam mentem atque possessam miseram faciunt, vixque ad sanitatis concedunt remedia pervenire: sive quod non merentur curari celeri medicina, qui ab his sauciati sunt, quae, vel ignorare, vel vitare, vel facillime vincere potuerunt; vel certe quod male fundati, virtutum structuram et perfectionis suscipere culmen indigni sunt. CAPUT VI. Receptus semel philargyriae morbus quam difficile pellatur. Quamobrem nulli vilis despectusque videatur hic morbus: qui sicut potest perfacile declinari, ita si quemquam possederit, ad sanitatis remedia vix pervenire concedit. Receptaculum namque est vitiorum, malorumque omnium radix, et inextricabilis nequitiae fomes efficitur, dicente Apostolo, Radix omnium malorum est philargyria , id est, amor
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ in esse nb̾ naturalia uicia sine
creatoris dicamꝰ in uiria. Non
ergo sidixerimꝰ hos totos acreater
ille uidebitur. sine qui ter his ashb
maluerimꝰ eos ad naxia potius nuin¬
steria detorquere. ⁊ uelimꝰ ꝓufrue¬
tuosis ac scłaribꝰ lucris. nõ ꝓsaliti¬
ri penitentia ⁊ uicioꝵ corectione
tristari. Uł certe si nõ nb̾ metipsa
utilit̾. sed contra int̾ dictũ dĩi.
nr̃is fr̃ibus irascam᷑. ut siquis fer
rũ adnecessariũ ⁊ utile ministerũ
cõtributũ adnecẽ uoluerit insontiu
detorquere. nõ erhoc infamauit
matheriȩ cõditorẽ. si qd̾ ille adus
bene uiuendi aptũ ac necessarius
p̃stitit. iste hoc usus est ad nocenl¬
motũ in nr̃o uicio cõtrabunt᷑
D icimus tam̃ queda uicia ll
ulla p̃cedente naturaili occasione
cõcrescere sed soluis corrupte
male uoluptatis arbitrio. ut est auari¬
Que cũ nulla habeant innb denai¬
tinali instinctu pͥncipia. extrinsecus
cõtrahunt᷑. Quę tam quantũ facilia

Expanded text:
is quaedam naturalia vitia sine creatoris dicamus injuria. Non ergo si dixerimus hos motus a Creatore ille videbitur, si nequiter his abusi maluerimus eos ad noxia potius ministeria detorquere, et velimus pro infructuosis ac saecularibus lucris, non pro salutari paenitentia et uitiorum correctione tristari, uel certe si non nobismet ipsis utiliter, sed contra interdictum domini nostris fratribus irascamur. et si ferrum quis ad necessarium et utile \'ministerium contributum ad necem uoluerit insontium detorquere uere, non ex hoc infamabit materiae conditorem, si, quod ille ad usum bene uiuendi aptum ac necessarium praestitit, iste hoc usus est ad nocendmotum nostro vitio contrahuntur. Dicimus tamen quaedam vitia sine ulla praecedente naturali occasione concrescere, sed solius corruptae ac malae voluntatis arbitrio, ut est quae cum nulla habeant in nobis de naturali instinctu principia, extrinsecus contrahuntur. Quae tamen quantum facilia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ iracundꝰ omnia agit sine cõsilio. S
iee qeti eẽ aꝑturbationibꝰ noxiis. nec
pot̾imꝰ carere peccatis. tam ⁊ si ne quaꝗͣ
lob inquictudinis ab aliss inferat᷑ ꝑiłm.
quia uir animosꝰ parit rixas : uir aut̃
iracundꝰ effodit peccata. Fii. Dhis qͥrrã¬
dieunt. ñ eẽ noxiã si delinquentibꝰ iras¬
aumur: qr & ipse ds̃ irasci dicatur.
õnullos audiuimus huc̃ animi ꝑnitio¬
sissimum morbum ita excusare tẽp¬
tantes : ut eum de stabiliori intp̃tatio¬
ne scͥpt᷑aꝵ extenuare gestirent. dicen¬
tes nõ eẽ noxium si de linquentibus
ut ibi. Et iratus ẽ furore dñs inppło
qd̃ dũ hominibꝰ occasionẽ pestiferi ui¬
tii uolunt cõced̾e: inm̃sitati diuine

Expanded text:
quia iracundus agit sine consilio, sed quia iracundus agit sine consilio, sed nec quieti esse a perturbationibus noxiis, nec poterimus carere peccatis, tametsi nequaquam nobis inquietudines ab aliis inferantur, quia uir animosus parit rixas, uir autem iracundus effodit peccata. Nonnullos adicunt iram non esse noxiam, si delinquentibus irascamur, quia et ipse Deus irasci dicatur. Nonnullos audivimus hunc animae perniciosum morbum ita excusare tetantes, ut eum detestabiliore interpretatione Scripturarum extenuare gestirent, dicentes non esse noxium, si delinquentibus ut ibi: Et iratus est furore Dominus in poquod, dum hominibus occasionem pestiferi uitii uolunt concedere, inmensitati diuinae
Abbreviated transcription (Latin):
cordibꝰ nr̃is insidente ⁊ oculum m̃tis no¬
xiis tenebris obcecante. nec uditium
iecte discretionis ad qͥrere: nec honeste
contemplationis intuitum nec mat̾itatẽ
consilii possid̾e. nec uite participes. nec
iustitie te naces: s ne spãlis qͥd ẽ ac ue¬
sapientes omnium ꝓnũtiari opuuone
uidam̃ : qr ira insinu insipientiũ reqͥ̾ec̾it.
S ne uitã qͥdẽ inmortalitatis cõseqͥ po
timꝰ. qͣuis potẽs uid̾amur dfinitioñ ho¬
minũ iudicari: qr ira ꝑdit etiã prudẽteᷤᷤ
Lec iustitie mod̾amine ꝑspicatiꝰ disere¬
nonẽ cordis ualebimus obtin̾e. licet ꝑ¬
fecti scĩq cunctoꝵ opmationibꝰ estime¬
mur: qr ira uiri iustitiam dĩ ñ oꝑatur.
huius solet familiaris existere nullom
possid̾e potimus. licet nbiles ⁊ honesti
natalium p̾rogatua putem᷑ : qr uir
racundꝰ in honestꝰ ẽ. Cõsili ȩtiã ma¬
tĩtatẽ nullatenꝰ ualebimꝰ obtine: ꝗͣuis
gues ⁊ scientia summa p̃diti uid̾amur

Expanded text:
cordibus nostris insidente, et oculum mentis noxiis tenebris obcaecante, nec judicium rectae discretionis acquirere, nec honestae contemplationis intuitum, nec maturitatem consilii possidere, nec vitae participes, nec justitiae tenaces, sed ne spiritalis quidem ac vesapientes omnium pronuntiari opinione videamur, quia ira in sinu insipientium requiescit . Sed ne vitam quidem immortalitatis consequi pofinitione hominum iudicari, quia ira perdit etiam prudentes. nec iustitiae moderamina perspicaci discretione cordis ualebimus obtinere, licet perfecti sanctique cunctorum opinationibus aestimemur, quia ira uiri iustitiam dei non operatur. huius solet familiaris exsistere, nullo modo possidere poterimus, licet nobiles et honesti natalium praerogatiua putemur, quia uir iracundus inhonestus est. consilii etiam maturitatem nullatenus ualebimus obtinere, quamuis graues et scientia summa praediti uideamur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ gͥ defilargiria ꝑfecta uictoria: ut
paruissime euuslibet stipis incorđ nr̃o
resid̾e ñ sinamꝰ igniculum: certi qd̾ restin¬
guẽdũ eũ ñ hab̃bimus ultiꝰ facultatem
si quantulũ cumq scintille huiꝰ in nob̾
mat̾iã fouerimus.XUIII. Quẽad

Expanded text:
e philargyria perfecta victoria, ut parvissimae cujuslibet stipis in corde nostro residere non sinamus igniculum, certi quod restinguendi eum non habebimus ulterius facultatem, si quantulamcumque scintillae hujus in nobis materiam foverimu
Abbreviated transcription (Latin):
tia quã dix̃. Et mulierẽ inquid ig¬
noro. ⁊ tam̃ uirgo nõ sũ. Intantũ¬
enĩ intellex̃ incorruptionẽ carnis.
nõ tam in mulieris esse abstinentia.
quã integritate cordis. quȩ uere
in corruptã ꝑpetuo scĩmoniã corpo¬
ris. uł timore dĩ uł castitatis amore

Expanded text:
ierem, inquit, ignoro, et uirgo non sum. in tantum intellexit incorruptionem carnis non tam in mulieris esse abstinentia quam in integritate cordis, quae uere in-\' corruptam perpetuo sanctimoniam corporis uel timore dei uel castitatis amore
Abbreviated transcription (Latin):
est integritatis finis ac ꝑfecta ꝓba¬
tio. si quiescentibꝰ. nob̾ titillatio uo¬
luptatis nulla subrepserit: ac ꝓnes
cessitate nature nob̶ incõscientiis
cõcretiones egerantur obscene. Qua
sic̃ abscidere ꝑ omĩa ⁊ in ꝑpetiũi
amputare supͣ naturã est. ita re¬
uocare ad in eutabilẽ rarissimãq
naturȩ necessitatẽ summȩ uirtutis
est. aquę pulsare monachũ duob
int̾ positis mensibꝰ solet. Qd tam̃
dictũ sit scdm nr̃am experientiã.
nõ scđ̾m sententiã senioꝵ. aquibꝰ¬

Expanded text:
est integritatis finis ac perfecta probatio, si quiescentibus nobis titillatio uoluptatis nulla subrepserit ac pro necessitate naturae nobis inconsciis concretiones egerantur obscenae. quas sicut abscidere per omnia et in perpetuum amputare supra naturam est, ita reuocare ad ineuitabilem rarissimamque naturae necessitatem summae uirtutis est, quae pulsare monachum duobus interpositis mensibus solet. quod tamen dictum sit secundum nostram experientiam, non secundum sententiam seniorum, a quib
Abbreviated transcription (Latin):
Et eni hanc ut seniores auint
udp̃hendi nõ posse. nisi pͥus humi¬
liatis in corde fundam̃ta fuerint
collocata. ita nec ad fontẽ quidẽ
uere scientiȩ ꝑueniri posse definiũt.
donec penetitibilibꝰ am̃ȩ nr̃e radrx
uici huius uisederit. Et possibile
quidẽ eẽ integritatẽ sinȩ scientiȩ
gtim reꝑire: inpossibile uero
scientiã spalẽ sine integritatis casti¬
tũq p̾buerit. Deniq cũ in om̃ibus
apłis scĩs. uirtus integritatis ꝑfecta
fuisse credatur: abiuidantius tam̃
scientiȩ donũ exuberauit in paulo.
quia se hanc aptũ sollerti studio atq
industria p̃parauit. XUIII. Senten

Expanded text:
t enim hanc seniores aiunt adprehendi non posse, nisi prius humilitatis in corde fundamenta fuerint conlocata, ita ne ad fontem quidem uerae scientiae perueniri posse definiunt, donec penetralibus animae nostrae radix uitii huius insederit, et possibile quidem esse integritatem sine scientiae gratia repperiri, inpossibile uero scientiam spiritalem sine integritatis castitumque praebuerit. denique cum in omnibus apostolis sanctis uirtus integritatis perfecta fuisse credatur, abundantius tamen scientiae donum exuberauit in Paulo, quia se ad hanc aptum sollerti studio atque industria praeparauit. Fertur
Abbreviated transcription (Latin):
utũ sublimȩ cȩlesteq est p̃miũ castita¬
ts. tanto grauioribus adu̾sarioꝵ ui
abus adibenda. ut clibanus carniᷤ
m̃y quẽ rex babilonius incentuus
suggestionũ carnaliũ succendere nõ
desifsit. descendente incorda nr̃a ro¬

Expanded text:
ntum sublime coelesteque est praemium castitatis, tanto gravioribus adversariorum tibus adhibenda, ut clibanus carnis nostrae, quem rex Babylonius incentivis suggestionum carnalium succendere non desistit, descendente in corda nostra ro
Abbreviated transcription (Latin):
tendat oratio. aliud ad hue simile
biuc p̃ter missũ eiusdẽ apłi testimo¬
nu̾ pona. Ad ebreos nãq scribens.:
corporis appellare. ꝓninciauit dm̃
penitus uideri nõ posse. Siquidem

Expanded text:
tendat oratio, aliud adhuc simile huic praeter promissum eiusdem apostoli testimonium ponam. ad Hebraeos namque scribens pacorporis appellare, pronuntiauit deum penitus uideri non posse. siquidem