comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti huic miraculo aliud ineodẽ loco cor¬
ungere: ut quante sc̃ĩtatis ẽẽt cuius
cinis portabatur ostenderet. Namq de¬
bilis quidã qui crectus ire nequibat. ꝑ
t̾ram rependose trahens. ut pote qͥ oĩũ
mẽbroꝵ officio destitutus erat aduenit:
implorans auxiliũ ab oĩpotente deo. ꝑfa¬
mulũ eiꝰ benedictũ. Itaq miro modo cepe¬
runt se nerui diu contracti extendere:
⁊ aridi diu meatus uenarũ. sanguinis
in undatione humectari. Atq ita dõ uo¬
lente. accepto robore letus suꝑ pedes cons¬
titit : & euratori suo magnis uocib bene¬
dreit. Qui locus hactenus basilicã retin&:
dño inhonore beati benedicti dicatã. Cumq
diolũ ad eunt. mille quingentis ferme pas¬
sibus amonasterio ad qͦd tendebant dis
cũ aliquantulũ eis requiescere placuisset:
obuiꝰ eis quidã cecus factus ẽ. Qui mag¬
no impetu ferocit̾ facto: sportã qͣ beatĩ
cinis portabat᷑ ad p̃hendit. Quẽ uir dñi

Expanded text:
ti huic miracu o aliud in eodem loco conjti huic miracu o aliud in eodem loco conjungere, ut quantae sanctitatis esset cujus corpus portabatur ostenderet. Namque debilis quidam qui erectus ire nequibat per terram, rependo se trahens, utpote qui et omnium membrorum officio destitutus erat, advenit implorans auxilium ab omnipotente Deo per famulum illius Benedictum. Itaque miro modo coeperunt se nervi diu contracti extendere, et aridi diu meatus venarum sanguinis inundatione humectari, atque ita Deo volente accepto robore laetus super pedes constitit et curatori suo magnis vocibus benedixit. Qui locus hactenus Basilicam retinet Domino in honore B. Benedicti dicatam. Caeco aediolum adeunt mille quingentis ferme passibus a monasterio quo tendebant distcum aliquantulum eis requiescere placuisset, obviam eis quidam caecus factus est, qui magno impetu ferociter facto sportam qua beati viri cinis portabatur apprehendit. Quem vir Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nati. rogabant eum. qui suoꝵ famuloꝵ
corpora eis reuelare dignatus ẽ: ut ea
libuit. Nam oĩpotentis potentia. tene¬
brarũ densitate ita eos occuluit: ut si¬
bi quidẽ mł obesset. ꝑsecutoribus uero
eoꝵ. oẽm facultatẽ se iueniendi auferret.
Sicq famuli dĩ maloꝵ timore sublato:
ocius rediere. Tandem igitur quãquã la
boriose. salubrit̾ tam̃ tanto confecto itine¬
nere: in p̃diolũ quoddã diuerter̃. bonodi¬
um nomine. situm inpago aurelianensi.
lassitudine cogente. In quo loco cũ pau¬
lisꝑ indulgerent quieti. ecce quidã sine
oculis materno fusus utero aduenit.
magnisq uocibus oris ac fidei. sem̃
interpellabat. ut que natura negaue¬
rat. sibi luminaria p̾staret. Igitꝰ dũ ĩ his uocib
ꝑstaret. paruo ĩt̾uallo atq uix una hora effiuẽte
dicusa caligine cecitatis. lum̃ diu sibi ne¬
gatũ cepit aspicere: & datorẽ illius. si¬
mulq sem̃ benedictũ. magnis laudum

Expanded text:
nati, rogabant eum qui suorum famulorum nati, rogabant eum qui suorum famulorum corpora eis revelare dignatus est, ut ea libuit. Nam omnipotentis potentia tenebrarum densitate ita eos occuluit, ut sibi quidem nil obesset, persecutoribus vero omnem facultatem se inveniendi auferret: sicque famuli Dei malorum timore sublato ocius redirenboriose, salubriter tamen tanto confecto itinere in praediolum quoddam diverterunt Bonodium nomine, situm in pago Aurelianensi lassitudine cogente. In quo loco cum paulisper indulgerent quieti, ecce quidam sine oculis materno fusus utero advenit, magnisque vocibus oris ac fidei sanctum interpellabat, ut quae natura negaverat sibi lumina praestaret. Igitur dum his vocibus perstaret, parvo intervallo atque vix uuna hora effluente discussa caligine caecitatis lumen sibi dia negatum coepit aspicere, et datorem illius simulque B. Benedictum magnis laudum
Abbreviated transcription (Latin):
riter repedantib iamq oras patrie sue
attingentib : uox allata diuinitꝰ ꝑ alta
silentia noctis. ꝓhibuit eos moras in¬
nectere ineundo. Fademq hora papam
romanũ. ꝑuisionẽ quidã assistens : talia
cõpellare uuisus ẽ. Cur te piger. somnus
temporib p̃ssis. negat stratis relictis.
custodiã tue hab̾e ꝓuincie: Et quare
dimissis publicis utilitatib ꝓpri is impli¬
caris: Namq ut qͦd dico palã sit: no¬
ueris te magnoꝵ iroꝵ patroemis ca¬
rere. benedicti scilicet. atq scolastice
sororis eius. Quoꝵ corpora. quidã agal¬
lie orie huc aduentantes: illuc ferunt
humanda. His auditis romanꝰ antistes.
rit : ac ꝑsequi conatur recedentes. uinc¬
tis sibi langobardoꝵ auxiliis. Hac itaq
famuli dĩ uisione accepta. formidantes:
alicuiꝰ incõmoditatis tristẽ acce ssum. res¬
pieunt retro : uidentq se subsequi ab os¬
tibus. Tumeq timore plem. t̾req conster¬

Expanded text:
riter repedantibus, jamque oras finium suarum riter repedantibus, jamque oras finium suarum attingentibus, vox alta divinitus per alta silentia noctis prohibuit eos moras innectere in eundo. Eadem hora papam Romanum per visionem quidam assistens talia compellare visus est: Cur te piger somnus temporibus pressis negat stratibus relictis custodiam tuae habere provinciae? et quare dimissis publicis utilitatibus, propriis implicaris? namque ut dico quod palam sit noveris, te magnorum virorum patrociniis carere Benedicti scilicet atque Scholasticae sororis ejus, quorum corpora quidam a Galliae oris huc adventantes, illuc ferunt humanda. His auditis Romanus antistes irit, ac persequi conatur recedentes, junctis sibi Langobardorum auxiliis. Hac itaque famuli Dei visione accepta, formidantes alicujus incommoditatis tristem accessum, respiciunt retro, videntque se subsequi ab hostibus: tuncque timore pleni terraeque conster
Abbreviated transcription (Latin):
locũ intrepidus ꝓꝑat. eiꝰ notator extit̾at.
Ibiq sicut longe ante obtauerat. cuncta
inueniens: ꝓsꝑatori itineris sui. grates re¬
loculũ ibidẽ mnuenit: exterius quidẽ uilẽ.
interius autẽ retinentẽ magni p̾cii marga¬
ritas. & foribus autẽ petre scilicet suꝑ po¬
site. p̃fixa erant notamina: quoꝵ interiꝰ
busta iacebant. his sicut diu obtauerat in¬
uentis : patefacto alatere euacuatoq locel¬
lo. thesaurũ inuentũ uniꝰ sportelle conclusit
sii. Que sporta hactenus penes nos qͣsi
noua habetur. Quib oĩbus patratis : im
ꝓuise ad sunt socii. quos supra sermo re
primũ sibimet mutuo patefecere sui iti¬
neris causam: quia scilicet ⁊ ipsi diui¬
te scolastice ierant deferendũ. Moxq
cum festinatione retrogradũ iter arri¬
pientes. festinato simul regredi curabant:
portantes quas inuenerant dono diuino
pciosissimas margaritas. Int̾ea illis cele¬

Expanded text:
locum intrepidus properat cujus notator exstiterat: locum intrepidus properat cujus notator exstiterat: ibique sicut longe optaverat cuncta inveniens, prosperatori itineris sui grates inloculum ibidem invenit, exterius quidem vilem, interius autem retinentem magni pretii margaritas. Pro foribus autem petrae scilicet superpositae praefixa erant notamina, quorum interius busta jacebant. His sicut diu optaverat inventis, patefacto a latere evacuatoque locello, thesaurum inventum unius sportellae conclusit sinu, quae sporta hactenus penes nos quasi nova habetur. Quibus patratis omnibus improviso adsunt socii, quos supra sermo retprimum sibimet mutuo patefecere sui itineris causam, quia scilicet et ipsi reve. Scholasticae ierant deferendum: moxque cum festinatione retrogradum iter arripientes, festinato simul regredi curabant portantes quas invenerant dono divino pretiosissimas margaritas. A Romani
Abbreviated transcription (Latin):
ra. continiciiq metas ꝓpinquare ꝑspexeris.
tune admodieũ indulge quieti: s teeti ad¬
ita linquens. mido sub aeris axe indefessus
spcculator ad esto. sũq solitudinis huiꝰ lo¬
cũ aliquẽ lumine clarissimo radiare conspe¬
xeris nuei montis adinstar: notato cer¬
tissime locũ. Namq ibi inueniendũ ẽ: un¬
ardens autẽ desiderio : prime quietis som¬
no ꝑcepto. stratu se excutiens. p̃ceptoꝵ senis
haud segnis obtemꝑator extitit. Demq pre¬
dicte solitudinis plagã respiciens. conspicit
eminꝰ locũ lumine claro micantẽ: ceu eũ lu¬
innarib facibusq densis. locus aliqͥs ꝑfusuꝰ
illustratur. Quib uisis reuerendus heros.
gaudio amplissimo repletus: mundi gubna¬
tori ⁊ sełoꝵ rectori benedicens. misdẽ laudi¬
bus noctis t̾minũ expectabat. Qui eũ diu
pͥstolatus affuisset. solisq glob nec dũ iuba¬
re suo mundi spacia ampla cõpleret : ad

Expanded text:
ra conticiniique metas propinquare prospexeris, ra conticiniique metas propinquare prospexeris, tu ne ad modicum quidem indulge quieti, sed tecti adyta linquens, nudo sub aeris axe indefessus speculator adesto. Cumque solitudinis hujus locum aliquem lumine clarissimo radiare conspexeris nivei montis instar, notato certa mente locum: namque ibi inveniendum est unardens autem desiderio, primo quietis somno percepto stratu sese excutiens, praeceptorum senis haud segnis obtemperator exstitit. Namque praedictae solitudinis plagam respiciens conspicit eminus locum lumine claro micante, ceu cum luminaribus facibusque densis locus aliquis perfusus illustratur. Quibus visis reverendus heros gaudio magno repletus mundi Gubernatori et saeculorum Rectori benedicens in iisdem laudibus noctis terminum exspectabat. Qui cum diu praestolatus affuisset, solisque globus, necdum jubare suo mundi spatia ampla compleret, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ret: hec ab eodem sene audiuit. Cur inquit
me secreti tui ñ efficis consciũ: Nam si dela¬
toris scandalum caues: securus esto. in me
tutã reꝑies fidẽ. Et si dictis meis fidem ac¬
cõmodaueris: fortassis etiam negotio tuo
ꝓfuturũ erit. Ista uero cũ p̾dictus dĩ famu¬
lus aurib ausisset: cogitans quia inanti¬
quis ẽ sapientia ⁊ rerum p̾teritarũ cogni¬
tio. reputans etiã sicut postea rei ꝓbauit
euentus. ꝓpt̾ hoc ipsum eũ dñm p̾misisse:
cõpellanti ex ordine rei geste texuit istorias.
t̾re defigens aspectus. uocẽq infra fauces
cõprimens: sic demũ ora resoluit. Si mͥ que
dis . des fauente. puto me ocius negotio¬
tuo finẽ ꝑfectionis impositurũ. quatenus
ꝑquibus laborem tanti itmeris assumpsisti
inquit erit in munere dando difficultas. qͥn
oiꝰa que ame poscis dem: tantũ ut tu ꝓmis¬
sionis tue memor. dicta factis recõpenses.
AThec ille. Cum inquit luci fuge noctis tẽpo¬

Expanded text:
ret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, ret, haec ab eodem sene audivit: Cur, inquit, me secreti tui non efficis conscium? Nam si delatoris scandalum caves, securus esto, in me tutam reperies fidem: et si dictis meis fidem accommodaveris, fortassis etiam negotio tuo profuturum erit. Ista vero cum praedictus Dei famulus auribus hausisset, cogitans quia in antiquis est sapientia et rerum praeteritarum cognitio, reputans etiam sicut postea rei probavit eventus, propter hoc ipsum eum Dominum praemisisse, compellanti ex ordine rei gestae texuit historias, terrae defigens aspectum, vocemque infra fauces comprimens, sic demum ora resolvit: Si mihi qudis, Deo favente, puto me ocius negotio finem perfectionis imponere, quatenus pro his quibus laborem tanti itineris assumpsisti inquam, erit in munere dando difficultas quin omnia quae a me poscis dem, tantum est ut promissionis tuae memor dicta factis recompenses. Ad haec ille: Cum, inquit, lucifugae noctis tempo
Abbreviated transcription (Latin):
moratus aigulfus int̾missis his interim que
dedit. certans ocius ꝑficere. qd sibi muinc¬
tum fuerat scm̃ mandatũ. Tandem itaq ꝑ¬
uenit ad locum castri: qͦd uocat᷑ cassinum.
Ibidemq paulis ꝑ itineri finem imponens.
expectabat euentũ rei : orans illum qͥ ui¬
sionẽ suꝑius ꝓlatã reuelare dignatus fue¬
rat. quiq se ad hoc opus destinauerat. uti
ñ inuacuum tantũ iter consum uellet: sed
sicut ꝓmiserat. thecã tesauri sui ei reuelare
causa. loca ꝑagraret. ⁊ huc illucq circum¬
spiciens. oculoꝵ orbes uolueret sedulus ex¬
plorator: conspiciens eum homo quidã mul¬
toꝵ annoꝵ crebro id agentẽ. sic eum prior
affatur. Heus tu inquit. quib ab oris nr̃as
at isti sedes. cuuꝰie negocii gr̃a : Adhec ille.
ñ indagini illius ausus ẽ ꝓpalare. cõmissum
sibi secretũ. S cum iterato suꝑ ipsa re int̾ro¬
garetur. ipse tam̃ negotiũ diuulgare metue¬

Expanded text:
moratus Aigulfus intermissis interim his quae moratus Aigulfus intermissis interim his quae dedit, certans ocius perficere quod sibi injunctum fuerat sanctum mandatum. Tandem itaque pervenit ad locum castri quod vocatur Cassinum: ibidemque paulisper itineri finem imponens, exspectabat eventum rei, orans illum qui visionem superius prolatam revelare dignatus est, quique se ad hoc opus destinaverat, ut non in vacuum tantum iter consumi vellet, sed sicut promiserat thecam thesauri sui ei revelare capiendi loca peragraret, et huc illucque circumspiciens oculorum orbes volveret sedulus explorator, conspiciens eum homo quidam multorum annorum crebro id agentem sic eum prior affatur: Heus tu, inquit, quibus ab oris nostras adisti sedes, cujusve negotii gratia? Ad haec ille non indagini illius ausus est propalare commissum sibi secretum: sed cum iterato super ipsa re interrogaretur, ipse tamen negotium divulgare metue
Abbreviated transcription (Latin):
remorari: acontrariis diuine religionis
insidias ꝑpessus ad palmã usq martirii
ꝑuenit. Cuius etiam passio: penes nos ha
cinomannica urbe apparuit uisio. ut scili¬
cet ꝑgentes & ipsi in eandẽ ꝓuinciã corpꝰ
transferrent sororis sc̃i benedicti scolasti¬
ce nomine : ut quos unius urne habe¬
bat sinus. simul transferendi ostendẽtur.
Cum igitur utrimq laboraretur. qͣtenus
uini oraculi auditores. carpebant iter ita¬
liam ducens. Diuertentesq in monasteri¬
um floriacũ hospitandi gratia: cõꝑerunt
p̾fatum uenerabilem uirũ aigulfum. p̃cep¬
tis abbatis sui obsequentẽ. idem uelle
tum opus simul statuunt ꝑagere. Lunc¬
tiq simul. tam diu indiuisibilit̾ sibi ad¬
hesere: quo usq romã uenientes. beati pe¬
tri basilicam oraturi intrarent. At cũ ineadẽ
urbe sub obtentu uisendoꝵ scõꝵ locoꝵ. ⁊ gr̃a
patet. negotiũ qͦd ceꝑant ꝑfecturi : sepe me¬

Expanded text:
remorari, a contrariis religioni divinae remorari, a contrariis religioni divinae insidias perpessus, ad palmam martyrii usque pervenit: cujus etiam passio penes nos habCenomanica urbe apparuit visio, ut scilicet pergentes et ipsi in eamdem provinciam, corpus transferrent sororis S. Benedicti, Scholasticae nomine, ut quos unius urnae habebat spatium, simul transferendi ostenderentur. Cum igitur utrinque laboraretur, quatenusaculi divini auditores carpebant iter Italiam ducens: divertentesque in monasterium Floriacum hospitandi gratia, compererunt praefatum venerabilem virum Aigulfum praeceptis abbatis sui obsequentem idem velle tum opus simul statuunt peragere, junctique simul tandiu indivisibiliter sibi adhaesere, quousque Romam venientes B. Petri basilicam oraturi intrarent. At cum in eadem urbe sub obtentu visendorum sanctorum locorum a eritas, negotium quod coeperant perfecturi; me
Abbreviated transcription (Latin):
uans. ⁊ lecciom afidͥue studiũ dans: untes
cetera repperit in libris beati ac p̾cellen¬
tissimi uiri Gregorii romani antistitis. qͦ¬
modo sc̃s ac deo dilectus Benedictꝰ. ago¬
nis sui cursum in beneuentana ꝓuincia coa¬
sũmauerit. Recordansq. quia isdẽ uenera¬
bilis pater. oraculo diuino ad monitꝰ. p̃sci¬
ensq futuros casus. p̃dixerit illud monas¬
teriũ funditꝰ euertendũ:⁊ quod ille spirita¬
libus oculis. iste oculis carneis patratũ
c srnens comspiciebat: misit ad p̃dictam
ꝓuntiã unũ ex cõmilitonib suis. nomine
aigulfum monachũ. Sic nãq diuinitꝰ sibi
Benedicti. E uit namq idem aigulfus ue¬
nerabilis uir: & dõ oĩmodis placere gesti¬
ens. Qui quante scĩtatis fuerit. cuiꝰue uir¬
tutis. finis ꝓbauit: in quo oĩs laus secure
canitur. Nam cum bonis polleret morib.
⁊ inmonasterio lirinensi obbonoꝵ studium
oꝑum peteretur aliquantisꝑ exempli grã

Expanded text:
vans et lectioni assidue studium dans, inter vans et lectioni assidue studium dans, inter caetera reperit in libris beati ac praecellentissimi viri Gregorii Romani antistitis, quomodo sanctus ac Deo dilectus Benedictus agonis sui cursum in Beneventana provincia consummaverit: recordansque quia isdem venerabilis Pater, oraculo divino admonitus praevidensque futuros casus, praedixerit illud monasterium funditus evertendum, et quod ille spiritualibus oculis, iste oculis patratum carneis conspiciebat, misit ad praedictam provinciam unum ex commilitonibus nomine Aigulfum monachum. Sic namque sibi Benedicti. Fuit namque idem Aigulfus venerabilis vir et Deo omnimodo placere gestiens: qui quantae sanctitatis fuerit cujusve virtutis, finis probavit, in quo omnis laus secure canitur. Namque cum bonis polleret operibus, et in monasterio Lirinensi ob bonorum studium operum peteretur aliquantisper exempli gratia
Abbreviated transcription (Latin):
intũ mutue uicissitudinis: usq hodie it
archius publicis nr̃i seruat᷑ monasteri i.
Pꝰ redictus autẽ uir dñi leo debodus hoc ne¬
gocio ꝑacto. nequaquã oblitꝰ sin destinati¬
onẽ desiderii : insupradicto agello cepit
edificare habitationes utiles monachis.
Qs opus sagaei insistens industria: muri¬
fico consũmauit effectu. Edificansq ibi ba¬
silieã in honore scĩ Petri. itemq aliã in ho¬
nore scẽ maRie: dño dedicari uoluit. Mox
etiam ut p̃parata habitacio ñ in anis esset.
atq sine habitatoribus. collegit ibidem
quã plures ad dño seruiendum. sub norma
regule uiuere paratos: patremq ⁊ abbatẽ
his p̃fecit nomine nũmolũ. Qui quã diu
rebus humanis int̾ fuit: ut idoneus pas¬
tor gregis sibi cõmissi sollicite curã exhi¬
tibus annis. supradictus leodebodus cor¬
pore ex emptus. sicut credimꝰ celicas re¬
cessisset ad sedes: iam dictus nũmolus
gregis sibi cõmisi custodias obtime ser¬

Expanded text:
tuae vicissitudinis usque hodie in archivis publicis nostri reservatur monasterii. Praedictus autem vir Domini Leodebodus hoc negotio peracto nequaquam oblitus suae destinationem desiderii, in supradicto agello coepit aedificare habitationes utiles monachis. Quod opus sagaci insistens industria, mirifico consummavit effectu: aedificansque ibi basilicam in honore S. Petri, itemque aliam in honore S. Mariae Domino dedicari voluit. Mox etiam tunc praeparata habitatio ut ne inanis esset atque sine habitatoribus, collegit ibidem quamplures ad Domino serviendum sub norma regulae vivere paratos, Patremque et Abbatem his praefecit nomine Mummolum, qui quandiu, rebus humanis interfuit, ut idoneus pastor gregis sibi commissi sollicite curam exhitibus annis supradictus Leodebodus corpore exemptus sicut credimus coelicas recessisset ad sedes, jamdictus Mummolus gregis commissi custodias optime ser
Abbreviated transcription (Latin):
porum. maximeq animarũ medele: que
usq hodie mortalib ꝓtanti uiri honore tri¬
buunt᷑ a dño. S ⁊ locus ipse cuiꝰ sit nobili¬
tatis: ex actib beati uiri cõphendi potest.
machinã ĩ spere modum ostendisset: creden¬
dum ẽ. eum oĩb plus locis illũ locũ dilexis
dibus transferenda. In qͦ loco hactenus tan¬
ta constat monstrari miracula : ut si scri¬
berentur ꝓprio indigerent libro. p̾stante oĩ¬

Expanded text:
porum, maximeque animarum medelae, quae porum, maximeque animarum medelae, quae usque hodie mortalibus pro tanti viri honore tribuuntur a Domino. Sed et locus isdem cujus sit nobilitatis, ex actibus beati viri comprehendi potest. machinam in sphaerae modum ostendisset, credendum est eum prae omnibus locis plus eum dilexissdibus transferenda: in quo hactenus tanta constat monstrata miracula, ut si scriberentur, proprio indigerent libro, praestante
Abbreviated transcription (Latin):
duuna pietas ei salubre consilui sugg̃s¬
reret quo nam in loco scissima mẽbra loca¬
ret. Affuit his p̾cib demens auris oĩpo¬
tentis: que seruos suos iusta petentes
audire consueuit. Nam lux subito emissa:
ante basilice frontẽ beate dĩ genitricis
MaRie in modũ facis ardens. in eũ locũ
ubi nunc ẽ conditũ corpꝰ ꝓtendi uisa est.
Qd insum uir dei mũmolus ut uidit:
oĩ dubietate post posita. certissime credi¬
dit qd hic locus aptus eẽt. scĩ uiri mẽbris
locandis. Igitur post habitis mordacib
curis. ⁊ uisioni omnimodis fidem dans.
ineodem quo sibi demonstratũ fuerat loco.¬
cũ magno studio inmelius ornata basilica.¬
subdie pridie nonas decebris cum ingen¬
ti honore ⁊ laudib diuuns. t̾re humili. t̾rã
multi p̃cii reddere studuit. Wiliq urna:
contexit celestẽ thesaurũ. Nam quantum
dilectꝰ deo amabilisq ipse thesaurus sit.
testantur innumere debilium sanitates cor¬

Expanded text:
divina pietas ei salubre consilium suggedivina pietas ei salubre consilium suggereret, quonam in loco sanctissima membra locaret. Adfuit his precibus clemens auris omnipotentis, quae servos suos justa petentes audire consuevit. Nam lux subito coelitus emissa ante basilicae frontem beatae Dei Genitricis Mariae in modum facis ardens in eum locum ubi nunc est conditum corpus protendi vis est. Quod visum vir Domini Mummolus ut vidit, omni dubietate postposita certissime credidit quod hic locus aptus esset sancti viri membris locandis. Igitur posthabitis mordacibus curis et visioni omnimodis fidem dans, in eodem loco quo sibi demonstratum fuerat cum magno studio in melius ornato sub pridie Nonas Decembris cum ingenti honore et laudibus divinis terrae humuli terram multi pretii reddere studuit, vilique urna contexit coelestum thesaurum. Nam quantum dilectus Deo, amabilisque ipse thesaurus sit, testantur innumerae debilium sanitates cor
Abbreviated transcription (Latin):
seriitio mancipar᷑. S ⁊ ipsum monas¬
terium: usq nunc magnis miraculoꝵ
in lustrationib a dño honoratur.
⁊ uero nummolus abbas. ⁊ ueneran¬
leuauer corpus beati benedieti quod adõ
sibi conlatum certis indiciis apparentib
portar᷑ & in basilica beati petri ad eus¬
todiendũ deposuer̃. Qd eximia cura ser¬
uantes: conferebant int̾ se. qͦ in loco eiꝰ¬
dem monasterii id diuine uoluntati cos¬
cordantes humarent. Suꝑ qua re: non
minima eoꝵ animos dubietas occupa¬
uerat. S ds̃ qui benigna pietate sua
sei uiri corpus deloco priori transferen¬
aum decreuit: insequenti ei locũ aptu
sepulture ꝓuidit. Nam cũ dui sic̃ iam
dictũ ẽ. beate memorie mũmolus suꝑ
hac re cogitaret. consiliũq utile que¬
reret. intẽpesta nocte consueta oratio¬
num furta requirens. stratib relictis.
sieuti consueuerat dormitoriũ egressis.
subnudo celo cepit int̾ alia p̃cari: ut

Expanded text:
servitio manciparunt. Sed et ipsum monasservitio manciparunt. Sed et ipsum monasterium usque nunc magnis miraculorum illustrationibus a Domino honoratur. vero Mummolus abbas et venerabverunt corpus S. Benedicti quod a Deo sibi collatum certis indiciis apprentibus t in Basilica B. Petri ad custodiendum deposuerunt. Quod cum eximia cura servantes, conferebant inter se quo in loco ejusdem monasterii id divinae voluntati concordantes humarent. Super qua re non minima eorum animos dubietas occupaverat. Sed Deus qui benigna pietate sua sancti viri corpus de loco priori transferendum decrevit, in sequenti aptum locum sepulturae providit. Nam cum diu, sicut jam dictum est, beatae memoriae Mummolus super hac re cogitaret consiliumque utile quaereret, intempesta nocte consueta orationis furta requirens, stratis relictis sicut consueverat dormitorium egressus, sub nudo coelo coepit inter alia precari, ut
Abbreviated transcription (Latin):
dentib rediret ad domũ. Antiquũ nãq
musitatũq post elisei actum. renouatũ
hic constat miraculũ. quia oĩpotenti.
diues manꝰ. ut demonstraret beatũ sene¬
dictũ nec noius nec antiquis carusse mi¬
quis extulit ꝓphetarũ oꝑibus. Comple¬
turq ueridica uox ueritatis ꝓmittens:
qui credidit inme oꝑa que ego facio faci¬
letis animis. magnisq uocib benedice¬
bant dñm: qui que sibi occulta fuerant.
sublata oĩ ancipiti sententia. que super
corporib discernendis dui eoꝵ ammos
oceupauerat: plebes cinomannice ad
corpus se soẽ Scolastice salubrit̾ uerter̃.
Qd sũma ccleritate leuatũ: inponentes
scapulis. cum gaudio ad ꝓprium locum
deportar̃. Ibiq magnis sumptib edifi¬
cata basilica .⁊ ordinatis queq erant ne¬
cessaria. feminis deo seruientib infra
breue spacũ tẽporis plurie nobilium
feminarũ meodem monasterio ad gre¬
gate sunt: que se relieto seculo. dñ

Expanded text:
dentibus rediret domum. Antiquum namque dentibus rediret domum. Antiquum namque inusitatumque post Elisei actum revocatum hoc constat miraculum, quia omnipotentis Dei manus ut demonstraret B. Benedictum nec novis nec antiquis Patllum extulit prophetarum operibus: completurque veridica vox Veritatis promittentis: Qui crediderit in me, opera quae ego facio flaetis animis magnisque vocibus benedicunt Dominum, qui quae sibi occulta fuerant sublata omni ancipiti sententia quae super corporibus discernendis diu eorum animos occupaverat, plebes Cenomanicae ad corpus B. Scholasticae salubriter verterunt. Quod summa celeritate levatum imponentes scapulis, cum gaudio ad proprium locum deportaverunt: ibique magnis sumptibus aedificata est ecclesia, et ordinatis quaeque erant necessaria feminis Deo servientibus infra breve spatium temporis plurimae nobilium feminarium in eodem monasterio aggregatae sunt, quae se relicto saeculo Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sitarent. ⁊ certũ quid iudicari ñ possent.
diuinitati huic ancipiti sententie talit̾ finẽ
inponere placuit. Nam cum continiis di¬
iunitatẽ p̃cib. ꝑtotũ noctis spaciũ utriq
popli ꝓtanto sibi manifestato negocio pussa¬
uissent. facto mane. conspiciunt᷑ eminus
minei. Igitur salubri accepto consilio: ad
se e animata corpora deferri iubent. Qd
cum factum eẽt: masculi corpꝰ. ꝓpe ossa po¬
m fecer. que magnitudine p̃stare indeban¬
tur. Miroq modo. mox ut mortui mor¬
tua tetigere ossa iacentis: uita ꝑmortuũ
mortuo reddita ẽ. Similiter autem eis pla¬
euit: ut penes minora. mortue puelle
corpꝰ pom deberet. Ds̃ autẽ ut demons¬
traret germanos eẽ. qui ferebant᷑ merito
p r admodũ carnis ꝓcreatione. uno eodẽ¬
q tẽpore pares merito. pares eẽ. uoluit
miniraculo: ita ut puella eade hora ab
officio funeris surgeret:⁊ que aflentib
amieis portabatur adtumulũ. isdem gau¬

Expanded text:
sitaret et certum quid judicari non posset, sitaret et certum quid judicari non posset, Divinitati huic ancipiti sententiae taliter finem imponere placuit. Nam cum continuis Divinitatem precibus noctis spatium utrique populi pro tanto sibi manifestando negotio pulsavissent, facto mane conspiciuntur eminus minei. Igitur salubri accepto consilio ad se exanimata corpora deferri jubent. Quod cum factum esset, masculi corpus prope ossa poni fecerunt quae magnitudine praestare videbantur, miroque modo mox ut mortui mortua tetigere ossa jacentis, per mortuum mortuo et vita reddita est. Similiter autem eis placuit ut penes minora mortuae puellae corpus poni deberet. Deus autem ut demonstraret germanos esse qui ferebantur merito, quemadmodum carnis una procreatione, uno eodemque tempore pares merito pares esse voluit in miraculo; ita ut puella eadem hora ab officio funeris surgeret: et quae a flentibus amicis portabatur ad tumulum, iisdem gau
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse conditos. ita insecundo indiuisibili¬
ter cõponere uelle testabatur. Tunc uero
nobiles quiq ac sapientes. his uerb con¬
tra dixere: iustũ non eẽ. dicentes. ut qͦs
diuina uoluntas participes oraculi celestis¬
pora adissent. quiq insubeundo labore pa¬
res fuerant: non etiã fructꝰ laboris eq
partirentur. Maxime uero ñ eẽ. dignum
dicebant: ut duo magna luminaria. loci
singulis locis singula. Tande igitur sepe¬
dietus uenerabilis iuraigulfus. consileane
uenerandoꝵ iuroꝵ assensum dedit: decre¬
ueto ant ĩpse cum sius retento corpore sei
Benedicti. socios suos cum corpore uene¬
rande sororis eius dimitt̾et.  quia oer¬
tum ñ erat. qualit̾ ossa discerni potuissẽt̃.
que confuse unius sportelle simnus retinebat:
facta difficultate discernendi. adhoc consi¬
lui uentĩ ẽ. ut queq minora uidentur ossa
separatim ponerentur: maiora uero altrin¬
secus congregarent᷑. Dum igitur dehis he¬

Expanded text:
fuisse conditos, ita in secundo indivisibilifuisse conditos, ita in secundo indivisibiliter componere velle testabatur. Tunc vero nobiles quique atque sapientes his contradixere verbis, justum non esse dicentes, ut quos divina voluntas participes fecerat oraculi coelestisporum adissent, quique in subeundo pares labore fuerant, non etiam fructus laboris aeque partirentur. Maxime vero non esse dignum dicebant, ut duo magna luminaria loci singulis locis singula. Taudem igitur saepedictus venerabilis vir Aigulfus consiliis venerandorum virorum assensum dedit decrevitque, ut ipse cum suis retento corpore B. Benedicti, socios suos cum corpore venerandae sororis ejus dimitteret. Reliquiaetum non erat qualiter discerni ossa potuissent quae confuse unius sportellae sinus retinebat, facta difficultate discernendi ad hoc consilium ventum est, ut ea quae minora viderentur ossa separatim ponerentur, majora vero altrinsecus congregarentur. Dum igitur dividens hae
Abbreviated transcription (Latin):
eundo nulla mora fieret: agmina mona¬
choꝵ eũ plebe territorii aurelianensis. ob¬
uiam eis ꝓcesser̃. miliario a monasterio. in
uico qui dicitꝰ uetus floriacus. Ibiq cum
gaudio ⁊ leticia atq honore magno. ex¬
ceper̃ corpora scõꝵ supͣdictoꝵ : sub die.uͫ.
iduũ. uiliarũ. Et meodẽ quoq loco: die il¬
lo eandẽ sollemnitatẽ cũ in genti leticia in
dei laudib ꝑeger̃. Cum igitur more fierent:
plebs einomannice urb̾. cuiꝰ sup̃ diximꝰ fuis¬
se ciues qui ꝓ afferendo corpore beate scolas¬
tice ier̃ ad fuit. obuiã ꝓcedens cuub suis:
quos ꝓ deportando celesti thesauro se mi¬
sisse gaudebat. S cũ ad p̃dictũ locũ ueni¬
ens cognouisset rei ueritatẽ.⁊ actus õs
uenerabilis uiri aigulfi: postulabat eũ
ut sibi munus ꝓmissum. atq adeo de¬
monstratũ concedere deb̾et. S isdẽ uene¬
rabilis uir respondit. se nequa ꝗͣ uelle
scoꝵ germanoꝵ corpora ab iucem sepa¬

Expanded text:
eundo nulla mora fieret, agmina monachorum cum plebe territorii Aurelianensis obviam eis processerunt milliario a monasterio, in vico qui dicitur vetus Floriacus: ibique cum gaudio et laetitia atque honore magno exceperunt corpora sanctorum supradictorum sub die quinto Iduum Juliarum. In eodem quoque loco die illo eamdem solemnitatem cum ingenti laetitia in Dei laudibus peregerunt. Cum igitur ibi morae fierent, plebs Cenomanicae urbis, cujus supra diximus fuisse cives qui pro afferendo corpore B. Scholasticae ierunt, adfuit obviam procedens cum civibus suis, quos pro deportando coelesti thesauro emisisse gaudebant. Sed cum ad praedictum locum veniens cognovisset rei veritatem et actus omnes venerabilis viri Aigulfi, postulabat eum ut sibi munus promissum atque a Deo demonstratum concedere deberet. Sed isdem venerabilis vir respondit, se nequaquam velle sanctorum germanorum corpora ab invicem sepa
Abbreviated transcription (Latin):
ipse scripsisti: ꝓpħas eos dictos isto loco. ex
quib agab erat. ñ illos qui uenturũ in car¬
Pastores autẽ ⁊ doctores. quos maxime ut
discerneremꝰ uoluisti. eosdem puto eẽ. sic̃
⁊ tibi uisum ẽ : ut ñ alios pastores alios
doctores intelligamꝰ. S ideo cũ p̃dixisset
Ideo ñ ait quosdam autẽ pastores. quosdã
uero doctores: s cũ suꝑiora ipso locutionis
genere distingueret. dicendo quosdã apłos.
plexus ẽ quosdã pastores ⁊ doctores. ad¬

Expanded text:
ipse scripsisti, prophetas eos dictos isto loco, ex quibus Agabus erat, non illos, qui uenturum in carPastores autem et doctores, quos maxime ut discernerem voluisti, eosdem puto esse, sicut et tibi visum est, ut non alios pastores, alios doctores intelligamus; sed ideo cum praedixisset Ideo enim non ait, Quosdam autem pastores, quosdam vero doctores; cum superiora ipso locutionis genere distingueret dicendo, Quosdam quidemplexus est, quosdam autem pastores et doctores.
Abbreviated transcription (Latin):
generis humani de latere uiri dornen
tali facto iam tunc ꝓpħari oportebat. Sopor
quippe isse uri : mors erat xp̃i. Cuiꝰ ex ani¬
mis in cruce pendentis latus lancea ꝑfora¬
tũ ẽ: atq inde sangiuis ⁊ aqua deflueit.
que saeram̃ta eẽ nouimꝰ. quib ecdificat᷑ eccła.
Nam hoc etiã uerbo scriptura usa ẽ ubi nor
legitur formauit aut finxeit: s edificauit
eim in mulierẽ:. Unde ⁊ apłs. edificationem

Expanded text:
generis humani de latere viri dormientis tali facto jam tunc prophetari oportebat. Sopor quippe ille viri , mors erat Christi, cujus exanimis in cruce pendentis latus lancea perforatum est, atque inde sanguis et aqua profluxit : quae sacramenta esse novimus, quibus aedificatur Ecclesia. Nam hoc etiam verbo Scriptura usa est, ubi non legitur, Formavit, aut Finxit; sed, Aedificavit eam in mulierem : unde et Apostolus aedificationem
Abbreviated transcription (Latin):
digneris: qua mreliqͦꝵ absolutione uinctoꝵ
sepiꝰ claruisti. Et pꝰ paululũ obdormiens: ap¬
paruit ei uir beatꝰ dicens. Quis estu qͥ nom̃
meeti ĩ muocas. aut unde nosti quis fuerit
qd̃ eũ obsecrare ñ desims: At ille causam
delicti ex ordine reserans: ad iecit. Mise¬
rere queso mͥ. si tu es uir di quẽ muoco.
sui ses ait. Surge in nomine xp̃i ⁊am¬
bula. libꝰ. a nullo enĩ cõphenderis. at ille
in hac exꝑge factꝰ uoce: se ab solutũ ca¬
thenus cõminutis. confractaq trabe mi¬
rat᷑. Nec moratꝰ nemiine retinente usq
ad eiꝰ sepuleriĩ ꝑrexit intrepidus. Tune
aiidice noxiał culpe dampnatione con¬
cessa: laxatꝰ abscessit ad aꝓperisu. Sroloctum¬

Expanded text:
digneris, qua in reliquorum absolutione 1191 vinctorum digneris, qua in reliquorum absolutione 1191 vinctorum saepius claruisti. Et post paululum obdormiens, apparuit ei vir beatus, dicens: Quis es tu, qui nomen Nicetii invocas? aut unde nosti quis fuerit, quod eum obsecrare non desinis? At ille causam delicti ex ordine reserans, adjecit: Miserere, quaeso, mihi, si tu es vir Dei quem invoco. Cui Sanctus ait: Surge in nomine Christi, et ambula liber; a nullo enim comprehenderis. At ille in hac expergefactus voce se absolutum, catenis comminutis confractaque trabe, miratur. Nec moratus, nemine retinente, usque ad ejus sepulcrum perrexit intrepidus. Tunc a judice noxialis culpae damnatione concessa, laxatus abscessit ad propria.
Abbreviated transcription (Latin):
dns gram p̾stare dignatꝰ ẽ. ut suppliciter
ad orantes. ⁊ cȩci uisum :⁊ claudi reciꝑent
gressũ. Hec dubitare poterat quis piam
p̾sentẽ confessorẽ: cũ uidebant talia infir¬
mis remedioꝵ munera ministri. Seditio
⁊ enĩ in quodã loco ex orta. cũ uulgo sei¬
ente uolantib saxis ac facib furor arma
ñ medioerit̾ ministraret: unꝰ eleuati ensis
a cumine ᷤᷤ assultu graui uirũ ꝑculit. Post
dies aũ paucos nanctus: ab int̾ empti ger¬
mano simili exitu trucidat᷑. Qđ eũ iudex
hic scelestus occumb̾e: qͥ uoluntatis ꝓp̃e
arbitrio. nec expectato iudice ausus ẽ.
temere mortẽ frĩs ulcisei. In qͣ dũ teneret᷑
miscdiam p̃caret᷑: quasi ad scm̃ di ꝓp̾e con¬
uersus. ait. Audiui de te scẽ inceti. quod
sis potens in oꝑe mmiscdię: ac pius meo¬
peditoꝵ flentium absolutione. Dep̾cor nc̃
ut me illa semꝑ eimenti pietate insitare

Expanded text:
Dominus gratiam praestare dignatus est, ut suppliciter Dominus gratiam praestare dignatus est, ut suppliciter adorantes et caeci visum et clodi reciperent gressum; nec dubitare poterat quispiam, praesentem esse confessorem, cum videbant talia infirmis remediorum munera ministrari. 7. Seditio etenim in quodam loco exorta, cum, vulgo saeviente, volantibus saxis ac facibus, furor arma non mediocriter ministraret, unus elevati ensis acumine cum adsultu gravi virum perculit. Post dies autem paucos nanctus ab interempti germano, simili exitu trucidatur. Quod cum iudhic scelestus occumbere, qui voluntatis propriae arbitrio, nec spectato iudice, ausus est temere mortem fratris ulcisci'. In qua dum teneretur misericordiam precaretur, quasi ad Sanctum Dei proprie conversus, ait: Audivi de te, sancte Niceti, quod sis potens in opere misericordiae, ac pius in compeditorum flentium absolutione. Deprecor nunc, ut me illa supereminenti pietate visitare
Abbreviated transcription (Latin):
sitisq diligent̾: domũ detulit. S statim
fidẽ homuus miracłoꝵ actio cõꝓbrauit. Nã
discerptis dehis foliis: frigoriticis cũ aquę
potu porrectis. ꝓtinꝰ cũ austu salute muexit.
S &e multis de moeps. Quando aũ nob hec
retulit: iã quatuor exmde sanos factos ab
hac infirmitate narrauit: Ioħs aũ prb̃r nr̃.
dĩ aburbe masiliensi. cũ cõmertio negotiatio¬
ns sue reddiret: ad huiꝰ scĩ sepulerũ. morati¬
one ꝓstiut᷑. De qͣ consurgens aspieit confrac¬
tos compedes. difrupta sq maculas cathe¬
narũ. quȩ culpabilium ł ad strixerant colla
uł suras ad truierant: & ad miratꝰ ẽ. Set¬
contẽplatio: ñ fuit miracłis uacua. Nam
rediens ad nos prb̃r asserebat eũ sacram̃to
tres corã se ibi cęcos fuisse lumini redditos:
ac domui redisse saluatos. Nã ⁊ apud ge¬
nabensim galliarũ urbẽ. dũ eiꝰ reliquiȩ
cũ honore psallenti i portarent᷑. tantã ibi

Expanded text:
sitisque, diligenter domui detulit; sed statim sitisque, diligenter domui detulit; sed statim fidem hominis miraculorum actio conprobavit. Nam, discerptis de his foliis frigoriticis cum aquae potu porrectis, protinus cum haustu salutem invexit, sed et multis deinceps. Quando autem nobis haec retulit, iam quattuor exinde sanos factos ab hac infirmitate narravit. Iohannis autem presbiter noster, dum ab urbe Masiliensi eum commercio negotiationis suae rediret, ad huius sancti sepulchrum in oratione prosternitur; de qua consurgens, aspicit confractos conpedes disruptasque maculas catenarum, quae culpabilium vel adstrixerant colla vel suras adtriverant, et admiratus estcontemplatio non fuit miraculis vacua. Nam rediens ad nos presbiter, adserebat cum sacramento, tres coram se ibi caecos fuisse lumine redditos ac domui redisse salvatos. Nam et apud Genabensim Galliarum urbem, dum eius reliquiae cum honore psallentii portarentur, tantam ibi
Abbreviated transcription (Latin):
cruentas ore ꝓiceret: extensis ad focũ pe¬
dib pedes cum pedulib ignis parit᷑ deuora
pignora deferebat. hic causa orationis tan¬
tum locũ qͦ sc̃s quiescit adit: ingressusq
edem dũ diu̾soꝵ miraculoꝵ opꝰ in lustre ꝑ pen¬
dit. uidit in m̃sum cat̾uatim popłm ad eiꝰ se¬
pulerũ. ac uelut feliciũ ex amina apium ad
consuetũ alueare confluere. ⁊ alios prbo qͥ
ad erat ministrante particulas cere ꝓbene¬
dictione sumere. alios parũꝑ pulueris. nod¬
nullos disruptas ab oꝑtorio eiꝰ fimbrias caꝑe:
um suleare tonsis actis mei. sac̾dotis deuotio
fecit. ut lustratis orientaliũ martirũ sepulerio
aliꝗͥd de cisde pignoris de ferre deberẽ. cur
ñ gallicam mei confessoris pignora capiã. ꝑ
que m̃ meisq salus integra reparet᷑ E t
statim accedens quandã de herbuł quas de¬
uotio popłi sacro iecit intumulo. manꝰ linteo
oꝑ ta sacdote porrigente suscepit. Repo¬

Expanded text:
cruentas ore projiceret, extensis ad focum pecruentas ore projiceret, extensis ad focum pedibus, pedes cum pedulibus ignis pariter devorapignora deferebat. Hic causa orationis tantum locum quo Sanctus quiescit adivit, ingressusque aedem, dum diversorum miraculorum opus illustre perpendit, vidit inmensum catervatim populum ad eius sepulchrum ac velut felicium examina apium ad consuetum alveare confluere, et alios, presbitero qui aderat ministrante, particulas caerae pro benedictione sumere, alios parumper pulveris, nonnullos disruptas ab operturio eius fimbrias capere um sulcare tonsis actum mei sacerdotis devotio fecit, ut, lustrata orientalium martyrum sepulchra, aliquid de eisdem pignoris deferre deberem; cur non Gallicani mei confessoris pignora capiam, per qua mihi meisque salus integra reparetur?' Et statim accedens, quaedam de herbulis quae devotio populi sacro iecit in tumulo, manus lenteo opertas, sacerdote porregente, suscepit, repo
Abbreviated transcription (Latin):
dum̃ti. ita dilatata erat. atq consuta: ut sõ¬
lent in illis candidis fieri quȩ ꝑ paschalia fes¬
ta sacdotũ humeris inponuntur. lbatq dia
eonꝰ eũ hoc uestim̃to discurrens. ac parui pen¬
dens de cuiꝰ usib remansisset: hoc habens in
lectulo. hoc utens in foro. de cuiꝰ fimbriis si
credulitas certa fuisset reddi potuit salus in¬
firmmis. Cui ait quidã. Odiacone si scires uir¬
tutẽ di. ⁊ quis fuit cuiꝰ uestim̃to uteris: cau¬
tius te cũ eo uiuere oportebat. Cui ille. Uere
in quit dico tͥ. qr ⁊ hanc capsulã tergo utar:
⁊ de capsa eiꝰ. parte ꝓlixiore decisa. tegumñ
pedũ aptabo. Fecit ilico miser quę polieit᷑
es: suscepturꝰ ꝓtinꝰ diuini iudicii ultionem.
Uerũ ubi de ciso cucullo aptatis pedulibus
pedes oꝑuit: extimplo arreptꝰ ademone.
ruit in paium̃to. Frat enĩ solus indomo: nec
erat qͥ succurreret misero. Cumq spumas

Expanded text:
dumenti ita dilatata erat atque consuta, ut sodumenti ita dilatata erat atque consuta, ut solent in illis candidis fieri quae per Paschalia festa sacerdotum humeris imponuntur; ibatque diaconus 1189 cum hoc vestimento discurrens, ac parvipendens de cujus usibus remansisset, hoc habens in lectulo, hoc utens in foro, de cujus fimbriis, si credulitas certa fuisset, reddi potuit salus infirmis. Cui ait quidam: O diacone, si scires virtutem Dei, et quis fuit cujus vestimento uteris, cautius te cum eo vivere oportebat. Cui ille: Vere, inquit, dico tibi, quia et hac casula tergo utor, et de capsa ejus parte prolixiore decisa tegumen pedum aptabo. Fecit illico miser quod pollicitus est, suscepturus protinus divini judicii ultionem. Verum ubi deciso cucullo aptatis pedulis pedes operuit, extemplo arreptus a daemone ruit in pavimento. Erat enim solus in domo, nec erat qui succurreret misero. Cumque spumas
Abbreviated transcription (Latin):
q stolidii fuisse nicetiũ. Nẽ adliqͥdũ uerũ ȩx̃.
patet: cũ nichil basilice inꝗͣ tumulatꝰ ẽ. delega¬
uit. Sequenti aũ nocte. apparuit prbo cũ duob
epĩs. idẽ. usto. atq eucherio. in ueste fulgen¬
pheniis me obruit diçens: qr nichil faculta¬
tis sẽpserim tẽplo hinc requieseo. Et nescit qr
qͥeqͥs p̃tiosius habui. ibidẽ reliqͥ: idẽ. glebam
corporis mei. At illi dixer̃. In iuste fecit: ut
pugnis palmisq guit᷑ eiꝰ illisit dicens. Peccator
conterende: desine stulte loqͥ. F.ꝑge factus
hartat᷑: ut ipsas qͦq saliuas oris cũ labore
S inuocato confessoris nomine. sanitati reddi¬
tus : nũꝗͣ ausus ẽ. ea uerba quȩ priꝰ p̃sumpse¬
rat garrulare. Et qr nouimꝰ priscũ ep̃m huic
seõ semꝑ fuisse adu̾sum. diacono ciudã huius
capsula tribuit: erat aũ ualida. eo qđ ⁊ ipse
uir di robusto fuisset corpore. Capsa aũ huiꝰ in¬

Expanded text:
que stolidum fuisse Nicetium: nunc ad liquidum verum esse que stolidum fuisse Nicetium: nunc ad liquidum verum esse patet, cum nihil basilicae in qua tumulatus est delegavit. Sequenti autem nocte apparuit presbytero cum duobus episcopis, id est Justo atque Eucherio, in veste fulgenratres, blasphemiis me obruit dicens, quia nihil facultatis scripserim templo huic quo requiesco; et nescit quia quidquid pretiosius habui ibidem reliqui, id est glebam corporis mei. At illi dixerunt: Injuste fecit ut pugnis palmisque guttur ejus illisit, dicens: Peccator conterende, desine stulte loqui. Expergefactusarctatur, ut ipsas quoque salivas oris vix cum labore sed, invocato Confessoris nomine, sanitati redditus, nunquam ausus est ea verba quae prius praesumpserat garrulare. Et quia novimus Priscum episcopum huic Sancto semper fuisse adversum, diacono cuidam hujus casulam tribuit. Erat autem valida, eo quod et ipse vir Dei robusto fuisset corpore. Cappa autem hujus in
Abbreviated transcription (Latin):
mauit demoniũmeo:⁊ se torqueri ascõ in¬
m̃sis cruciatib c̃fitet᷑. Ipse enĩ p̃sumpse¬
rat in ȩccła canere. Cuiꝰ uocẽ ignorantib
poplis. sc̃s agnouit: & ipsum uerb̾ acer¬
rimis ñ diaconẽ exsecrauit. Tc̃ inpositis
ses̃ diacono manib : eiecto demone ꝑsonã
restituit integre m̃ti.His ⁊ aliis signis
qͥ dũ ferret᷑ ad sepeliendũ: cecꝰ quidã se sub
feretro flagitauit ad duci. Statimq ingres¬
sus : uultꝰ diu lumine uiduatꝰ reseratis ocu¬
lis ad ornat᷑. Nec distulit diuina pietas
beatos artꝰ glificare signis: cuiꝰ beatam
animã cũ choris angłicis suscipiebat ĩ astris.
Post ddies aũ qͦs lex romana sanc̾iuit. ut de¬
functi cuiꝰ piã uoluntas publice relegat᷑: hinꝰ
antisticis testam̃tũ inforo delatũ. turb eircum¬
basilies tumens felle. qđ nichil loco illi inqͦ sepul¬
tiuis fuerat reliqͥsset: ait. Aiebant semꝑ pleri¬

Expanded text:
mavit daemonium in eo, et se torqueri a sancto inmavit daemonium in eo, et se torqueri a sancto inmensis cruciatibus, confitetur. Ipse enim praesumpserat in eclesia canere, cuius vocem, ignorantibus populis, sanctus agnovit et ipsum verbis acerrimis non diac. exsecravit. Tunc inpositis sanctus diacono manibus, eiecto daemone, personam restituit integrae menti. 5. His et aliis signis Qui dum ferretur ad sepeliendum, caecos quidam se sub feretro flagitasus, vultus diu lumine viduatus, reseratis oculis, adornatur: nec distulit divina pietas beatos artus glorificare signis, cujus beatam animam cum choris angelicis suscipiebat in astris. Post dies autem quos lex Romana sancivit, ut defuncti cujuspiam voluntas 1188 publice relegatur, hujus antistitis testamentum in foro delatum, turbis circumr quoque basilicae tumens felle, quod nihil loco illi in quo sepultus fuerat reliquisset, ait: Aiebant semper pleri
Abbreviated transcription (Latin):
ut sur qͥ cont᷑ eccle utilitates quedã machi¬
nare en piunt. uris ꝓpositionib confindan¬
ture Terationabilia enĩ ñ solũ admirari:
s nee andire desidero. Obeatũ uirũ: qͥ oĩ
iitentione intare cupiebat scandalĩ do
auont an h ec illi qͥ si oͥffensi fuernt iguoes¬
cere uolunt : s totã in sua ultione cuocan¬
cer urderetia testes adhibere ñ metiun.
qͣ uocib nefariis dieant. Hȩc &e hȩc audi¬
uimꝰ de te hunc loquentẽ. Et ita fiet: ut
tatis duab antiphonis. ingressus ẽ. insa¬
craruĩ. Ubi dũ resideret: diaconꝰ respoi¬
soruĩ psalmũ canere cępit. Et ille cõmorus.
atueat sileat: nec psu̾mat canere.iis¬
tieie mimicus. & dicto citius ob pilato ore
iluit inuissitq eũ uocari adse scs. ⁊ ait. Nor¬
ne p̃ceꝑam t ne ingredereris ȩceclam di:
et cur fausu temerario ingredi p̃sumpsisti:
Aut cur uocẽ in canticis dm̃cis es ausus e¬
mittere:: Stupentib aũ oĩb qͥ ad erant.
& nichil mali de diacono nouerant: exela¬

Expanded text:
ut illi qui contra eclesiae utilitates quaedam machinare cupiunt vestris propositionibus confundantur; inrationabilia enim non solum admirare, sed nec audire desidero'. O beatum virum, qui omni intentione vitare cupiebat scandalum! Audiant autem haec illi qui, si offensi fuerint, ignoscere nolunt, sed totam in sua ultione convocantes urbem, etiam testes adhibere non metuunt, qui vocibus nefariis dicant: 'Haec et haec audivimus de te hunc loquentem'; et ita fiet, ut tatis duabus antephonis, ingressus est in sacrarium, ubi dum resederet, diaconus responsurium psalmum canere coepit. Et ille commotus, ait: 'Sileat, sileat, nec praesumat canere iustitiae inimicus'. Et dicto citius, obpilato ore, siluit; iussitque eum vocari ad se sanctus et ait: 'Nonne praeceperam tibi, ne ingredereris eclesiam Dei? Et cur ausu temerario ingredere praesumpsisti? Aut cur vocem in canticis dominicis es ausus emittere?' Stupentibus autem omnibus qui aderant et nihil mali de diacono noverant, excla
Abbreviated transcription (Latin):
ora in dumñti sui articuł arripiens. ita se co¬
lobio concludebat. ut nũꝗͣ artꝰ mei beata eiꝰ
mebra contingerent. Intuemini quęso:⁊ ad¬
uertite cautelã uiri dĩ : qđ sic ab infantuli
artub inqͦ nulli adhuc eẽ. pot̾ant stimuli c̃¬
cupiscentiȩ nullaq in citam̃ta luxuriȩ. qͥ ita
se. ne ab eiꝰ artub tangeret᷑ abstinuit. qualit̾
de loco ubi suspicio luxurie ȩẽ. potuit ille
refugit: Frat enĩ ut diximus castus cor¬
pore. mundus corde: ñ inscurrilitate uerba
ꝓferens. s semꝑ quȩ dĩ sunt loquens. Et
licet os homines in illo celestis caritatis uin¬
culo diligeret matri tam̃ ita erat subditus.
ut qͣsi unꝰ ex famuł ob audiret. Deniq egro¬
tante sac̾dote luglunensi antistite in urbe
parisiaca. cũ abchildeb̾to semore magno a¬
more diligeret᷑: uoluit rex usq ad eiꝰ lectu¬
lũ ꝓficisci. ac uisitare in firmũ. qͥ ueniente:

Expanded text:
ora indumenti sui articulis arripiens, ita se coora indumenti sui articulis arripiens, ita se colobio concludebat, ut numquam artus mei beata eius membra contingerent. Intuemini, quaeso, et advertite cautelam viri Dei! Quod si artubus, in quo nulli adhuc esse poterant stimuli concupiscentiae, nulla incitamenta luxuriae, ita se, ne ab ejus artubus tangeretur, abstinuit; qualiter de loco, ubi suspicio luxuriae esse potuit, ille refugit? Erat enim, ut diximus, castus corpore, mundus corde, non in scurrilitate verba proferens, sed semper quae Dei sunt loquens. Et licet omnes homines in illo coelestis charitatis vinculo diligeret, matri tamen ita erat subditus, ut quasi unus ex famulis obaudiret. III. Denique aegrotante Sacerdote Lugdunensi antistite in urbe Parisiaca, cum a Childeberto seniore magno amore diligeretur, voluit rex usque ad ejus lectulum proficisci, ac visitare infirmum. Quo veniente