comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gredientem. nihil in . R. P. molientem. tantũ amino ab actionib tuis dis¬
sentientem. cum eum tu consulem in uincula duceres. & ab tabula uale¬
ria college tui mitti uiberent. feceris ne ante rostra pontem continuatis
lato auxilio. exclusis amicis. ut ꝑditorum hominũ incitatu turpissimo
miserrimoq spectaculo. non in carterem sed ad supplicium & ad necẽ du¬
ceretur. Quero num quis ante te tam fuerit nefarius qui id fecerit. ut
scianius utrum ueterũ facinorum sis imitator an inuentor nouorũ. Idẽg
tu cum his atq huiusmodi consiliis ac facmoribus nomine. G. cesaris
clementissimi atq optimi uiri scelere uero atq audacia tua. Ml. bibulũ
foro. curia. templis. locis publicis om̃bus expulisses. inclusim domi contine¬
res. cumq non maiestatem imperii. non iure legum. sed ianue presidio &
parietum custodiis consulis uita tegeretur. miseris ne uiatorem qui. Al.

Expanded text:
gredientem, nihil in re publica molientem, tantum animo ab actionibus tuis disgredientem, nihil in re publica molientem, tantum animo ab actionibus tuis dissentientem,—cum eum tu consulem in vincula duceres et ab tabula Valeria conlegae tui mitti iuberent, fecerisne ante rostra pontem continuatis lato auxilio, exclusis amicis, vi perditorum hominum incitata, turpissimo miserrimoque spectaculo non in carcerem, sed ad supplicium et ad necem duceretur? quaero num quis ante te tam fuerit nefarius qui id fecerit, ut sciamus utrum veterum facinorum sis imitator an inventor novorum; idemque tu cum his atque huius modi consiliis ac facinoribus nomine C. Caesaris, clementissimi atque optimi viri, scelere vero atque audacia tua, M. Bibulum foro, curia, templis, locis publicis omnibus expulisses, inclusum domi contineres, cumque non maiestate imperi, non iure legum, sed ianuae praesidio et parietum custodiis consulis vita tegeretur, miserisne viatorem qui M.
Abbreviated transcription (Latin):
urbem atq peruersam putares. ut augurem natiniũ ferre possemus :
Hoc loco quęro si id quod concupieras augur factus esses. in qua tua cogi¬
tatione uos qui te oderamus uix dolorem ferebamus. illi autem quib eras
in deliciis uix risum tenebant. sed quero si ad çetera uulnera quib. R.P.
putasti deleri. hanc quoq mortiferam plagam inflixisses augur atus tui:
utrum decreturus fueris id qd̃ augures omines usq ab romulo decreuerunt.
ioue fulgente cum populo agi nefas esse. an quia tu semper sic egisses au¬
spicia fueris augur dissoluturus. Ac ne diucius loquar de augur atu cuo¬
modo maiestate horum sed eciam urbe te augurem fore putasti.erunta¬
men ut somna tua relinquam. ad scelera ueniam. Uolo uti mihi responde¬
as cum. Al. bibulum Cons. non dicam bene de. R. P. sencientem ne tu mͥ
homo potens irascare qui ab eo dissensisti. sed hominem certe nusqm pro¬

Expanded text:
urbem atque perversam putaris ut augurem Vatinium ferre possemus? urbem atque perversam putaris ut augurem Vatinium ferre possemus? hoc loco quaero, si, id quod concupieras, augur factus esses,—in qua tua cogitatione nos qui te oderamus vix dolorem ferebamus, illi autem quibus eras in deliciis vix risum tenebant: sed quaero, si ad cetera vulnera, quibus rem publicam putasti deleri, hanc quoque mortiferam plagam inflixisses auguratus tui, utrum decreturus fueris, id quod augures omnes usque ab Romulo decreverunt, Iove fulgente cum populo agi nefas esse, an, quia tu semper sic egisses, auspicia fueris augur dissoluturus? ac ne diutius loquar de auguratu tuo,stante non modo maiestate horum, sed etiam urbe te augurem fore putasti: verum tamen ut somnia tua relinquam, ad scelera veniam, volo uti mihi respondeas, cum M. Bibulum consulem non dicam bene de re publica sentientem, ne tu mihi homo potens irascare, qui ab eo dissensisti, sed hominem certe nusquam pro
Abbreviated transcription (Latin):
facere conatus. quȩ quidem leges anno post sedentib in templo duobus
non consulibus sed proditorib huius ciuitatis ac pestib. una cum auspi¬
ciis. cum intercessionib. cum om̃i iure publico conflagrauerunt. & qnͣdo
dubitaris contra eas leges cum plebe agere & concilium conuocare. nunc
fiusse. ut uinqͣm contra legem ęliam aut fusiam concilium aduocaret.
Quȩro illud eciam ex te. conatus ne sis uolueris ne demq cogitaris est
eium res eiusmodi ut si tibi modo in mentem uenit. nemo sit qui te ullo
cruciatu esse dignum putetꝰ. cogitaris ne in illo tuo intolerabili non regno¬
nam cupis id audire sed latrocimo. augur fieri inq metello: cum ut quicũq
te aspexisset. duplicem dolorem genutumq susciperet. & ex desiderio claris¬
simi cuuis. & ex horiore turpissui atq improbissimi. a deo ue non labefac¬
tatam. R. P. te tribuno ueq conquassatam ciuitatem. sed captam hanc

Expanded text:
facere conatus,—quae quidem leges anno post, sedentibus in templo duobus facere conatus,—quae quidem leges anno post, sedentibus in templo duobus non consulibus sed proditoribus huius civitatis ac pestibus, una cum auspiciis, cum intercessionibus, cum omni iure publico conflagraverunt: ecquando dubitaris contra eas leges cum plebe agere et concilium convocare? num fuisse ut umquam contra legem Aeliam aut Fufiam concilium advocaret? quaero illud etiam ex te, conatusne sis, voluerisne, denique cogitaris,—est enim res eius modi ut, si tibi in mentem modo venit, nemo sit qui te ullo cruciatu esse indignum putet,—cogitarisne in illo tuo intolerabili non regno,—nam cupis id audire,—sed latrocinio augur fieri in Q. Metelli locum, ut, quicumque te aspexisset, duplicem dolorem gemitumque susciperet et ex desiderio clarissimi civis et ex honore turpissimi atque improbissimi? adeone non labefactatam rem publicam te tribuno neque conquassatam civitatem, sed captam hanc
Abbreviated transcription (Latin):
larem auctoritatem hominem ẽẽ adulescentem consecutum. Reliqui sex fu¬
erunt e quib partim plane tecum senciebant: partim medium quendã
cursum tenebant. omnes habueraut leges promulgatas inte is multas
meus necessarius eciam de mea sentencia. C. cosconius uidex ur̃ quem
tu diripueris cum ediliciũ uides. uolo uti mihi respondeas. num quis ex
toto collegio legem sit ausus ferre preter unũ te. Quȩ tanta in te fue¬
rit audacia. quȩ tanta uis. ut cum nouem tui collegȩ sibi timendũ esse
dixerĩt. id uniis tu emersus e ceno om̃ium facile omnib rebus infimus
contempnendũ. despiciendũ. irridendum. putares. Num quẽ post urbẽ
conditam scias. TR .Pl. egisse cum plebe. cum constaret seruatum esse
de celo: Sinul eciam illud uolo uti respondeas. cum te. TR. Nl. ẽẽt eciã
res debilitarunt & represserunt: quas contra preter te nemo unqͣm est

Expanded text:
larem auctoritatem hominem esse adulescentem consecutum. reliqui sex fularem auctoritatem hominem esse adulescentem consecutum. reliqui sex fuerunt, e quibus partim plane tecum sentiebant, partim medium quendam cursum tenebant: omnes habuerunt leges promulgatas, in iis multas meus necessarius, etiam de mea sententia, C. Cosconius, iudex noster, quem tu dirumperis cum aedilicium vides. volo uti mihi respondeas num quis ex toto conlegio legem sit ausus ferre praeter unum te? quae tanta in te fuerit audacia, quae tanta vis ut, quod novem tui conlegae sibi timendum esse duxerint, id unus tu emersus e caeno, omnium facile omnibus rebus infimus contemnendum, despiciendum, inridendum putares? num quem post urbem conditam scias tribunum plebis egisse cum plebe, cum constaret servatum esse de caelo. simul etiam illud volo uti respondeas, cum te tribuno plebis esset res debilitarunt et represserunt, quas contra praeter te nemo umquam est
Abbreviated transcription (Latin):
sit auctoritas eius qui se alterius facto non suo defendat. Pemde erũpet
enim aliqnͣdo ex me uera uox. & dicam sine cunctatione quod sentio. si
iam uiolentior aliqua ni re. G. cesar fuisset. si eum maguitudo con¬
tentionis. studium glorie. prestans anmus. excellens nobilitas aliquo ĩ¬
pulisset. quod in illo uiro & tum ferendum esset & maximis reb quas
postea gessit oblitterandum: id tu tibi furtifer sumes. & uatim latiois
ac sacrilegi uox audietur hoc postulantis. ut idem sibi concedatur quod
cesari: Sic enin ex te quęro. ER. Pl. fiusti. Seiunge te a consule. Colle¬
gas habuisti uiros fortis nouẽ Ex his tres erant quos tu cotidie siciebas
seruare de çelo. quos irridebas. quos priuatos esse dicebas. de quib duos¬
pretextatos sedentes uides. te ȩdiliciã pretextam togam quam frustra con¬
feceras uendidisse. tercium scies ex illo obsesso atq afflicto tribunatu consu¬

Expanded text:
sit auctoritas eius qui se alterius facto, non suo defendat? deinde,— erumpet sit auctoritas eius qui se alterius facto, non suo defendat? deinde,— erumpet enim aliquando ex me vera vox et dicam sine cunctatione quod sentio,—si iam violentior aliqua in re C. Caesar fuisset, si eum magnitudo contentionis, studium gloriae, praestans animus, excellens nobilitas aliquo impulisset, quod in illo viro et tum ferendum esset et maximis rebus quas postea gessit oblitterandum, id tu tibi, furcifer, sumes, et Vatini latronis ac sacrilegi vox audietur hoc postulantis, ut idem sibi concedatur quod Caesari? sic enim ex te quaero. tribunus plebis fuisti,—seiunge te a consule: conlegas habuisti viros fortis novem. ex iis tres erant quos tu cotidie sciebas servare de caelo, quos inridebas, quos privatos esse dicebas; de quibus duospraetextatos sedentis vides,—te aediliciam praetextam togam, quam frustra confeceras, vendidisse!—tertium scis ex illo obsesso atque adflicto tribunatu consu
Abbreviated transcription (Latin):
tanta prauitas mentis tenuerit. qui tantus furor. ut cum maudita ac
nefaria sacra susceperis. cum inferoꝵ animas eligere. cum pueroꝵ extis
deos mamis mactari soleas: auspicia quib hec urbs condita est. quibus
om̃is. R. P. atq imperiũ tenetur contempseris micioq tribunatus tui
senatui denunciaris. tuis actionib augurum responsa atq eius collegia
ariogauciam ĩpedimento non futiura. Secundum ea quȩro. seruate ne
in eodem fidem nunc qnͣdo tibi moram adtulerit. quominus concilium
aduocares legeniq ferres qd̾ eo die scires de celo ẽẽ seruatum. & qmam
hic locus est imus quem tibi cum cesare cõmunem esse dicas: seuingam
te ab illo non solum. R. E causa uerum ȩciam cesaris: ne qua ex tua
summa indiguitate. labes illius dignitati aspera iudeatur. Primũ que¬
ro num tu senatui causam tuam ꝑmittas: quod facit cesar. Pemde q̃

Expanded text:
tanta pravitas mentis tenuerit, qui tantus furor ut, cum inaudita ac tanta pravitas mentis tenuerit, qui tantus furor ut, cum inaudita ac nefaria sacra susceperis, cum inferorum animas elicere, cum puerorum extis deos manis mactare soleas, auspicia quibus haec urbs condita est, quibus omnis res publica atque imperium tenetur, contempseris, initioque tribunatus tui senatui denuntiaris tuis actionibus augurum responsa atque eius conlegi adrogantiam impedimento non futura? secundum ea quaero servarisne in eo fidem? num quando tibi moram attulerit quo minus concilium advocares legemque ferres, quod eo die scires de caelo esse servatum? et quoniam hic locus est unus quem tibi cum Caesare communem esse dicas, seiungam te ab illo, non solum rei publicae causa verum etiam Caesaris, ne qua ex tua summa indignitate labes illius dignitati adspersa videatur. primum quaero num tu senatui causam tuam permittas, quod facit Caesar? deinde, quae
Abbreviated transcription (Latin):
sosi. ueneris ue ad fretum ꝑ mauritanam. Quem scias uinqm̃ legatum
hispaniensem istis itineribus in illam prouinciam ꝑuenisse : Factus es.
.¶ R. Pl. Quid enim te de hispamensib flagiciis tuis sordidissimisq furtis
interrogem: Quęro abs te primũ uniuerse quod genus improbitatis &
sceleris in eo magistratu preterimseris. Ac tibi iam inde perscribo. ne tu¬
as sordes cum clarissimorum uirorũ splendore ꝑmisceas. Ego te quȩcũq
rogabo de teipõ rogabo. Neq te ex amplissimi uiri diguitate. sed ex tuis
tenebris extraham. Omĩaq mea tela sic in te conicientur. ut uenio ꝑ tuũ
latus quod soles dicere saucietur. in tuis pulmonib ac uscerib herebũt.
& qm̃ omium rerũ magnarum ab diis inimortalib principia ducuntur.
uolo ut mihi respondeas. tu qui te pythagoricum soles dicere. & hominis
doctissimi nomen tius inimanib & barbaris morib pretendere. que te

Expanded text:
sosi, venerisne ad fretum per Mauretaniam? quem scias umquam legatum sosi, venerisne ad fretum per Mauretaniam? quem scias umquam legatum Hispaniensem istis itineribus in illam provinciam pervenisse? factus es tribunus plebis—quid enim te de Hispaniensibus flagitiis tuis sordidissimisque furtis interrogem? quaero abs te primum universe quod genus improbitatis et sceleris in eo magistratu praetermiseris? ac tibi iam inde praescribo ne tuas sordis cum clarissimorum virorum splendore permisceas. ego te quaecumque rogabo de te ipso rogabo, neque te ex amplissimi viri dignitate, sed ex tuis tenebris extraham; omniaque mea tela sic in te conicientur ut nemo per tuum latus, quod soles dicere, saucietur; in tuis pulmonibus ac visceribus haerebunt. et quoniam omnium rerum magnarum ab dis immortalibus principia ducuntur, volo ut mihi respondeas tu, qui te Pythagoreum soles dicere et hominis doctissimi nomen tuis immanibus et barbaris moribus praetendere, quae te
Abbreviated transcription (Latin):
no clamore aquaria prouincia sorte obtigisset. missus ne sit a me cõsu¬
le puteolos ut inde aurum exportari argentũq prohiberes. In eo negocio
cum te non custodem ad continendas sed portitorem ad partiendas mer¬
ces missuni putares. cumq om̃ium domos. apotecas nauis furacissime
scrutarere. hominesq negociigerentes iudiciis inquissimis inretires. mer¬
catores e naui egredientis terreres. conscendentis morares. teneas ne me¬
moria tibi in conuentu puteolis manus esse allatas. ad me consulẽ que¬
relas puteolanorũ esse telatas. Post quęsturam exieris ne legatus ĩ ul¬
teriorem hispaniam. C. cosconio proconsule cũ illud iter hispaniense pe¬
dibus fere confici soleat: aut si qui nauigare uelit certa sit ratio nau̾i¬
gandi. ueneris ne in sardimam atq inde in affricam. fueris ne qd̃ sine. S̾
C.tibi facere non licuit in regno hiempsalis. fueris ne in regno mastane¬

Expanded text:
no clamore aquaria provincia sorte obtigisset, missusne sis a me consuno clamore aquaria provincia sorte obtigisset, missusne sis a me consule Puteolos, ut inde aurum exportari argentumque prohiberes? in eo negotio cum te non custodem ad continendas, sed portitorem ad partiendas mercis missum putares, cumque omnium domos, apothecas, navis furacissime scrutarere, hominesque negoti gerentis iudiciis iniquissimis inretires, mercatores e navi egredientis terreres, conscendentis morarere, teneasne memoria tibi in conventu Puteolis manus esse adlatas, ad me consulem querelas Puteolanorum esse delatas? post quaesturam exierisne legatus in ulteriorem Hispaniam C. Cosconio pro consule? cum illud iter Hispaniense pedibus fere confici soleat, aut, si qui navigare velit, certa sit ratio navigandi, venerisne in Sardiniam atque inde in Africam? fuerisne, quod sine senatus consulto tibi facere non licuit, in regno Hiempsalis, fuerisne in regno Mastane
Abbreviated transcription (Latin):
me ciuem in hac ciuitate nasci an te. Cum mihi hoc responderis: aut
ita impudenter. ut manus a te honmnes uix abstinere possint: aut ita
dolenter ut aliqnͣdo ista quȩ sunt rogante inflata rumpantur. tũ me¬
moriter respondeto ad ea que de terpõ rogaro. Atq illud tenebricosissimũ
tempus meuntis ętatis tue paciar latere. Licet impugne per me parie¬
tes in adulescencia ꝑfoderis. uicinos cõpi laris. mnatrem uerberaris. Ha¬
beat hoc premii tua indignitas. ut adulescencię turpitudo. obscuritate
& sordib tuis obtegatur. Quęsturam petisti cum. P. Sestio. cum hic
inhil loqueretur isi quod agebat. tu de altero consulatu gerendo te di¬
ceres cogitare. Quero abs te. teneas ne memoria cum. P. Sestius quȩs¬
tor sit cunctis suffragiis factus. tunc te uix inuitis om̃ib non populi
beneficio sed consulis extremũ adhesisse. in eo magistratu. cum tͥ mag¬

Expanded text:
me civem in hac civitate nasci an te? Cum mihi hoc responderis, aut me civem in hac civitate nasci an te? Cum mihi hoc responderis, aut ita impudenter ut manus a te homines vix abstinere possint, aut ita dolenter ut aliquando ista quae sunt inflata rumpantur, tum memoriter respondeto ad ea quae te de te ipso rogaro. atque illud tenebricosissimum tempus ineuntis aetatis tuae patiar latere. licet impune per me parietes in adulescentia perfoderis, vicinos compilaris, matrem verberaris: habeat hoc praemi tua indignitas, ut adulescentiae turpitudo obscuritate et sordibus tuis obtegatur. quaesturam petisti cum P. Sestio, cum hic nihil loqueretur nisi quod agebat, tu de altero consulatu gerendo te diceres cogitare. quaero abs te teneasne memoria, cum P. Sestius quaestor sit cunctis suffragiis factus, tunc te vix, invitis omnibus, non populi beneficio sed consulis, extremum adhaesisse? in eo magistratu cum tibi mag
Abbreviated transcription (Latin):
tremum. Quid quisq nr̃m de se ip̃e loquatur: non est sane requirẽdũ.
Bom uiri iudicent. Id ẽ maximi momenti & ponderis. Nuo sunt tempora¬
a quib nr̃õrum ciuiũ spectentur iudicia de nobis. unũ honoris. alterum
salutis. Honos talis . P. R. uoluntate paucis est delatus: ac mihi. Salus
tanto studio ciuitatis nemini reddita. De te autem homines quid sentiãt
i honore exꝑti sumus: in salute expectamus. Sed tamen de me cum
his principibus ciuitatis qui adsunt .P̾. Sestio. Sed ut tecum cũ homĩe
uno non solum impudentissimo atq infimo conferam de te ipo homine
& abrogantissimo & mihii mimicissimo quęro uatim. utrum tandem
putes huic ciuitati. huic. R.P. huic urbi. his templis. erario. curiȩ. iuris
his quos uides. horum bonis. fortums. liberis. ciuib. ceteris demq deorum
immortaliũ delubris. auspiciis. religionib melius fuisse & prestabilius

Expanded text:
tremum. quid quisque nostrum de se ipse loquatur, non est sane requirendum: tremum. quid quisque nostrum de se ipse loquatur, non est sane requirendum: boni viri quid dicant, id est maximi momenti et ponderis. duo sunt tempora quibus nostrorum civium spectentur iudicia de nobis, unum honoris, alterum salutis. honos tali populi Romani voluntate paucis est delatus ac mihi, salus tanto studio civitatis nemini reddita. de te autem homines quid sentiant in honore experti sumus, in salute exspectamus. sed tamen ne me cum his principibus civitatis qui adsunt P. Sestio, sed ut tecum, cum homine uno non solum impudentissimo sed etiam sordidissimo atque infimo, conferam, de te ipso, homine et adrogantissimo et mihi inimicissimo, quaero, Vatini, utrum tandem putes huic civitati, huic rei publicae, huic urbi, his templis, aerario, curiae, viris his quos vides, horum bonis fortunis liberis, civibus ceteris, denique deorum immortalium delubris auspiciis religionibus melius fuisse et praestabilius
Abbreviated transcription (Latin):
graius uultus. superba responsa. isolens uita. nemo consuetudinẽ mneã.
nemo humanitatem. nemo consilium. nemo auxilium requirebat: cuiꝰ
desiderio ut hec miniia dicam. forum mestum. muta curia. omĩa de¬
nq bonarum arciũ studia siluerunt. Sed nihil sit factum mea causa.
omnia illa senatus consulta. populi uissa. italiȩ tocius. cunctarũ societa¬
tum. collegiorum ommũ decreta de me. R .ꝑ. causa esse facta fateamur.
Quid ergo homo imperitissime solide laudis ac uere diguitatis prestan¬
cius inhi potuit accidere: Quid optabilius ad inmortalitatem głie
atq in memoriam mei nominis sempit̾nam quam omms hoc
ciuis ineos iudicare ciuitatis salutem cũ iea salute esse conuinctam:
Qd̾ quidem ego tibi reddo tuum. Nam ut tu me carum esse dixisti sena
diritate atq immanitate teterrimus: tamen dico esse odio ciuitati nõ tam

Expanded text:
gravis vultus, superba responsa, insolens vita; nemo consuetudinem meam, gravis vultus, superba responsa, insolens vita; nemo consuetudinem meam, nemo humanitatem, nemo consilium, nemo auxilium requirebat; cuius desiderio, ut haec minima dicam, forum maestum, muta curia, omnia denique bonarum artium studia siluerunt. sed nihil sit factum mea causa: omnia illa senatus consulta, populi iussa, Italiae totius, cunctarum societatum, conlegiorum omnium decreta de me rei publicae causa esse facta fateamur. quid ergo, homo imperitissime solidae laudis ac verae dignitatis, praestantius mihi potuit accidere? quid optabilius ad immortalitatem gloriae atque in memoriam mei nominis sempiternam, quam omnis hoc civis meos iudicare, civitatis salutem cum unius mea salute esse coniunctam? quod quidem ego tibi reddo tuum; nam ut tu me carum esse dixisti senat omni diritate atque immanitate taeterrimus, tamen dico esse odio civitati non tam
Abbreviated transcription (Latin):
luntate tũ optimi cuiusq singulari studio magnificentissime post hominũ
memoriam consulem factum. om̃aq ea quȩ a me prudenter iuuendo cõ¬
secutum esse. que tu imprudenter uaticinando sperare te sepe dixisti. Nã
qd̃ mihi discessum obietisti meũ. & qd̾ horum quib ille dies acerbissi¬
mus fuit qui idem tibi lȩtissimus. luctum & genitum renouare uoluisti
tantum tibi respondeo. me cum tu cętereq. R.P. pestes armorum causa
quęreretis. & cum per meum nomen fortumas locupletiũ diripere. san
bonos iam mueteratum habebatis saturare cuꝑetis. scelus & furorẽ ur̃m
cedendo maluisse frangere qmͣ resistendo. Quare peto a te ut mihi ig¬
noscas uatim. & cum patriȩ peperterim quã seruaram. & si ego te per
causa homnes de meo reditu laborasse. quasi uõ quisqmͣ iuir excellenti
cuub. R. P. causa diligi. Scilicet aspera mea natura. difficilis aditus.

Expanded text:
umma voluntate tum optimi cuiusque singulari studio magnificentissime post hominum umma voluntate tum optimi cuiusque singulari studio magnificentissime post hominum memoriam consulem factum, omniaque ea me pudenter vivendo consecutum esse quae tu impudenter vaticinando sperare te saepe dixisti. nam quod mihi discessum obiecisti meum, et quod horum, quibus ille dies acerbissimus fuit qui idem tibi laetissimus, luctum et gemitum renovare voluisti, tantum tibi respondeo me, cum tu ceteraeque rei publicae pestes armorum causam quaereretis, et cum per meum nomen fortunas locupletium diripere, sangbonos iam inveteratum habebatis saturare cuperetis, scelus et furorem vestrum cedendo maluisse frangere quam resistendo. qua re peto a te ut mihi ignoscas, Vatini, ei cum patriae pepercerim quam servaram, et, si ego te perdcausa homines de meo reditu laborasse: quasi vero quisquam vir excellenti  civibus rei publicae causa diligi! scilicet aspera mea natura, difficilis aditus,
Abbreviated transcription (Latin):
contra auspicia tulerit. num eliam. nũ fufiã legem neglexerit. num
consuli uim attulerit. num armatis hominib templũ tenuerit:
num intertessorem ui deiecerit. nũ religiones polluerit. erarium exhause¬
rit. R.P. compilarit. Tua sunt tua sunt hec omĩa. Cornelio euismodi
nhil obiectum est. Codicem legisse dicebatur. Sefendebatur testib collegis
sius non se recitandi causa legisse sed recognoscendi. Constabat tamen
cornelium concilium illo die dimisisse. intercessiom paruisse. Cu uo̾ cui
cornelii defensio displicet. quam causam ad patronos tuos aut quod os
afferes. quibus iam prescribis quanto illis probro futurum sit si te defẽ¬
derit. cum tu mihi cornelii defensionem in maledictis obiciendam puta¬
ris : At tamen hoc uatini memento paulo post istam defensionem meã
quam tu bonis uiris displicuisse dicis. me cum uinuersi. P.R. summa uo

Expanded text:
contra auspicia tulerit, num Aeliam, num Fufiam legem neglexerit, num contra auspicia tulerit, num Aeliam, num Fufiam legem neglexerit, num consuli vim attulerit, num armatis hominibus templum tenuerit, num intercessorem vi deiecerit, num religiones polluerit, aerarium exhauserit, rem publicam compilarit? tua sunt, tua sunt haec omnia: Cornelio eius modi nihil obiectum est. codicem legisse dicebatur: defendebat testibus conlegis uis non se recitandi causa legisse, sed recognoscendi. constabat tamen Cornelium concilium illo die dimisisse, intercessioni paruisse. tu vero, cui Corneli defensio displicet, quam causam ad patronos tuos aut quod os adferes? quibus iam praescribis quanto illis probro futurum sit si te defenderint, cum tu mihi Corneli defensionem in maledictis obiciendam putaris. ac tamen hoc, Vatini, memento, paulo post istam defensionem meam, quam tu bonis viris displicuisse dicis, me cum universi populi Romani s
Abbreviated transcription (Latin):
piurio ĩplicam refellisti. cum quem a te alienissimum esse dixisses. eum
domi tuȩ fecisse. quem p̾uaricatorem ẽẽ ab imcio iuidicasses. ei te quos ro¬
gasset ad accusandum libros dixeris dedisse. Nimis es uehemens ferox q
natura. Non putas fas esse uerbum ex ore exire cuiusqͣm: quod non io¬
cundum & honorificũ ad auris tuas accidit. Uensti iratus om̃ib. quod
ego simulac te aspexi priusqm loqui coepisti. cum ante gelluis nutricula
sediciosorum om̃ium testimonium diceret. sensi atq prouidi. Repente enĩ
te tanqͣm serpens e latibulis. oculis emiuentib. inflato collo. tumidis cer¬
uicibus intulisti: ut mihi renouatus ille ciuis in te ueterem meum anricũ
sed tamen tuũ familiarem defenderim. cum in hac ciuitate oppugnatio so¬
leat qua tu nunc uteris non nũqͣm. defensio munquã uituꝑari. Sed quȩ¬
ro a te cur. C. cornelium non defenderem : Nũ legem aliquam corneliꝰ

Expanded text:
periurio implicatam refellisti, cum, quem a te alienissimum esse dixisses, eum periurio implicatam refellisti, cum, quem a te alienissimum esse dixisses, eum domi tuae fuisse, quem praevaricatorem esse ab initio iudicasses, ei te quos rogasset ad accusandum libros dixeris dedisse. nimium es vehemens feroxque natura: non putas fas esse verbum ex ore exire cuiusquam quod non iucundum et honorificum ad auris tuas accidat. venisti iratus omnibus; quod ego, simul ac te aspexi, prius quam loqui coepisti, cum ante Gellius, nutricula seditiosorum omnium, testimonium diceret, sensi atque providi. repente enim te tamquam serpens e latibulis oculis eminentibus, inflato collo, tumidis cervicibus intulisti, ut mihi renovatus ille tuus in to veterem meum amicum, sed tamen tuum familiarem, defenderim, cum in hac civitate oppugnatio soleat qua tu nunc uteris non numquam, defensio numquam vituperari. sed quaero a te cur C. Cornelium non defenderem: num legem aliquam Cornelius
Abbreviated transcription (Latin):
mbus inretitam rctardarem. Ꝙ enim debuisti uatini eciam si falso ue¬
uisses in suspicionem. P. Sestio. tamen mihi ignoscere. si in tanto hoĩs
de me optime meriti ꝑiculum & tempori eius & uoluntati parere uolu¬
issem. Sed hesterno protestimonio esse mentitũ cum adfirmares uullũ
tibi om̃ino cum albino uano sermonem: non modo de Sestio accusando sed
nulla umqͣm de re fuisse: paulo ante imprudens indicasti. quia & .I. clau¬
dium tecum cõmunicasse. & a te consilium. P. Sestii accusandi petisse. &
albiuũ uanũ quem antea uix tibi notum esse dixisses domũ tuam ue¬
uisse. multa tecum locutum dixeris. Nemq contiones . P. Sestii scriptas
quas ueq uosset neq reperire posset te albino uauo dedisse. casq in hoc
iudicio esse recitatas. In quorum altero es confessus a te accusatores esse i¬
structos & subornatos. in altero inconstantiam tuam cũ leuitate. tũ eciã

Expanded text:
nibus inretitam retardarem. etenim debuisti, Vatini, etiam si falso venibus inretitam retardarem. etenim debuisti, Vatini, etiam si falso venisses in suspicionem P. Sestio, tamen mihi ignoscere, si in tanto hominis de me optime meriti periculo et tempori eius et voluntati parere voluissem. sed te hesterno die pro testimonio esse mentitum, cum adfirmares nullum tibi omnino cum Albinovano sermonem non modo de Sestio accusando, sed nulla umquam de re fuisse, paulo ante imprudens indicasti, qui et T. Claudium tecum communicasse et a te consilium P. Sesti accusandi petisse, et Albinovanum, quem antea vix tibi notum esse dixisses, domum tuam venisse, multa tecum locutum dixeris, denique contiones P. Sesti scriptas, quas neque nosset neque reperire posset, te Albinovano dedisse easque in hoc iudicio esse recitatas. in quo alterum es confessus, a te accusatores esse instructos et subornatos, in altero inconstantiam tuam cum levitate tum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
i. lanTUMAODO. natimi. quid indig̾¬
nitas postularet spectare uoluissem. fecissem id qd̃
his uehementer placebat. ut te cuius testimoniũ
propter turpitudinem uitȩ sordesq domesticas nul¬
lius momenti putaretur tacitus dimitterẽ. Nemo
enim horum aut ita refutandum ut grauem adũ¬
sarium. aut rogaudum ut religiosum testem arbitrabatur. S fui pau¬
lo ante intemperatior fortasse qm̃ debui. Odio enim tui. in quo & si oĩs¬
propter tuum in me scelus superare debeo. taien ab om̃ĩbus pene uin¬
cor. sic sum incitatus: ut cum te non minus contempnerẽ qm odissem.
tamen uexatum potius qmͣ despectum uellem dimittere. Qua re ne tͥ
hunc honorem a me haberi forte mirere qd int̾rogem. quem nemo con¬
gressu. nemo auditu. nemo suffragio. nemo ciuitate. nemo luce diguum
putet: nulla me causa impulisset. nisi ut ferotitatem tuã istam compͥ¬
merem: & audaciam frangerẽ. & loquacitatem paucis meis int̾rogatio¬

Expanded text:
i tantum modo, Vatini, quid indignitas postularet spectare voluissem, fecissem id quod his vehementer placebat, ut te, cuius testimonium propter turpitudinem vitae sordisque domesticas nullius momenti putaretur, tacitus dimitterem; nemo enim horum aut ita te refutandum ut gravem adversarium aut ita rogandum ut religiosum testem arbitrabatur. sed fui paulo ante intemperantior fortasse quam debui; odio enim tui, in quo etsi ompropter tuum in me scelus superare debeo, tamen ab omnibus paene vincor, sic sum incitatus ut, cum te non minus contemnerem quam odissem, tamen vexatum potius quam despectum vellem dimittere. qua re ne tibi hunc honorem a me haberi forte mirere, quod interrogem quem nemo congressu, nemo aditu, nemo suffragio, nemo civitate, nemo luce dignum putet, nulla me causa impulisset nisi ut ferocitatem istam tuam comprimerem et audaciam frangerem et loquacitatem paucis meis interrogatio
Abbreviated transcription (Latin):
honestius sit illis ducib errare qmͣ hoc magistro erudiri. Sed si de certo.
de perspituo. de utili. de probato. te iudicato nobis iure esse constituendũ
iudetis. nolite cõmittere ut in re tam mueterata quicqmͣ noui sencia¬
tis. Siul & illa uidices omĩa ante oculos ur̃os ꝓponite. Frimũ esse oẽs
eciam post mortem reos clarissimos illos uiros qui federatos ciuitate
donarunt. Demide senatum qui sc̃ hoc iudicauit populũ qui iussit. iu¬
dices qui adprobarunt. Tum ęciam illud cogitate sic uiuere ac uxisse
cornelium. ut cum om̃ium pcc̃orum questiones sint non de uiciorum
suorũ poena sed de uirtutis prenio in iudicium uocetur. Accedat ȩciam
illud. ut statuatis hoc iudicio utrum posthac amicicias clarorũ uirorũ
calamitati hominib. an ornamento ẽẽ malitis. Postremo illud iudices
fixum in animis ur̃is tenetote uos in hac causa non de maleficio. L

Expanded text:
honestius sit illis ducibus errare quam hoc magistro erudiri. sed si de certo, honestius sit illis ducibus errare quam hoc magistro erudiri. sed si de certo, de perspicuo, de utili, de probato, de iudicato vobis iure esse constituendum videtis, nolite committere ut in re tam inveterata quicquam novi sentiatis. simul et illa, iudices, omnia ante oculos vestros proponite: primum esse omnis etiam post mortem reos clarissimos illos viros qui foederatos civitate donarunt; deinde senatum qui hoc iudicavit, populum qui iussit, iudices qui adprobarunt. tum etiam illud cogitate, sic vivere ac vixisse Cornelium ut, cum omnium peccatorum quaestiones sint, non de vitiorum suorum poena, sed de virtutis praemio in iudicium vocetur. accedat etiam illud, ut statuatis hoc iudicio utrum posthac amicitias clarorum virorum calamitati hominibus an ornamento esse malitis. postremo illud, iudices, fixum in animis vestris tenetote, vos in hac causa non de maleficio L.
Abbreviated transcription (Latin):
rint apud uos. non intelligo qd̾̃ bonm quicqmͣ sit apud talis uiros ꝓ¬
futurum. Sed qm̃. O. cesar abest longissime. atq in his est ñc locis
que regiones orbem terrarũ rebus illus gestis imperiũ. P. R. defimunt
nolite per deos iimortales iudices hunc illi acerbum nunciũ uelle per¬
ferri. ut suum prefectũ fabrum. ut hominem sibi carissimũ non ob ip¬
suis aliquod delictum. sed suam famliaritatem ur̃is obpiessum senten¬
ciis audiat. Aliseremini euis qui non de suo peccato. sed huius sumim
& clarissimi uiri facto. non de aliquo crimine sed periculo suo de publico
iure disceptat. Quod us si. GN. pompeuis igunorauit. si. A. crassus
si. Q. metellus. si. GN. pompeus pater. si. L. Silla. si. D. crassus.
si . C. marius. si senatus siue. P. R. si qui de re simili iudicarunt. si
federati populi. si socii. si illi antiqui latim. udete ne utilius uobis &

Expanded text:
rint apud vos, non intellego quod bonum cuiquam sit apud talis viros print apud vos, non intellego quod bonum cuiquam sit apud talis viros profuturum. sed quoniam C. Caesar abest longissime, atque in iis est nunc locis quae regione orbem terrarum, rebus illius gestis imperium populi Romani definiunt, nolite, per deos immortalis, iudices, hunc illi acerbum nuntium velle perferri, ut suum praefectum fabrum, ut hominem sibi carissimum, non ob ipsius aliquod delictum, sed ob suam familiaritatem vestris oppressum sententiis audiat. miseremini eius qui non de suo peccato sed de huius summi et clarissimi viri facto, non de aliquo crimine sed periculo suo de publico iure disceptat. quod ius si Cn. Pompeius ignoravit, si M. Crassus, si Q. Metellus, si Cn. Pompeius pater, si L. Sulla, si P. Crassus, si C. Marius, si senatus, si populus Romanus, si qui de re simili iudicarunt, si foederati populi, si socii, si illi antiqui Latini, videte ne utilius vobis et
Abbreviated transcription (Latin):
semel suspectum sit quos uideo esse non nullos: cum ducib ip̃is non cũ
conitatu aspectatoribusq confligunt. Illam enim fortasse pertinaciam
non nulli. urtutem alii putabunt. Hanc u̾o miquitatem om̃s cum
aliqua crudelitate conuuuictam. Sed si ceteioꝵ hominũ mentes nulla ra¬
tione iudices placare possumus: ur̃os quidem ammos certe confidimꝰ
non oracione nr̃a sed humanitate ur̃a esse placatos. Quid enĩ est
cur non potius ad sũmam laudem huic qͣm ad minimã fraudem ce¬
saris familiaritas ualere debeat: Cognouit adulescens. Placuit hom̃i
prudentissimo in summa amicorum copia. Cum familiarissimis eius
est adequatus. In pretura. in consulatu. prefectum fabrum deculit. C̃¬
silium hominis probauit. Fidem est complexiis. Officia obseruanciaq
dilexit. Fuit hic multorum illi laborũ socuis aliquando. Est fortasse
nunc non nullorũ particeps cõmodorum. Que quidem si huic offue¬

Expanded text:
semel susceptum sit, quos video esse non nullos, cum ducibus ipsis, non cum semel susceptum sit, quos video esse non nullos, cum ducibus ipsis, non cum comitatu adsectatoribusque confligant. illam enim fortasse pertinaciam non nulli, virtutem alii putabunt, hanc vero iniquitatem omnes cum aliqua crudelitate coniunctam. sed si certorum hominum mentis nulla ratione, iudices, placare possumus, vestros quidem animos certe confidimus non oratione nostra, sed humanitate vestra esse placatos. quid enim est cur non potius ad summam laudem huic quam ad minimam fraudem Caesaris familiaritas valere debeat? cognovit adulescens; placuit homini prudentissimo; in summa amicorum copia cum familiarissimis eius est adaequatus. in praetura, in consulatu praefectum fabrum detulit; consilium hominis probavit, fidem est complexus, officia observantiamque dilexit. fuit hic multorum illi laborum socius aliquando: est fortasse nunc non nullorum particeps commodorum. quae quidem si huic obfue
Abbreviated transcription (Latin):
tentio tam diu sapiens est qͣmdiu aut ꝓficit aliquid. aut si non proficit
non obest cuutati. Uoluimus quędam. contendimꝰ. ex perti sumus. obten¬
ta non sunt. dolorem alii. nos luctum meroremq suscepimꝰ. Cur ea q̃
mutare non possumꝰ. conuellere malumꝰ qmͣ tueri: G. cesarem senatꝰ
& genere supplicationũ amplissimo ornauit. & numero dierum nouem.
Idem in angustiis exarii uictorem exercitum stipendio adfecit. Imperatori
decem legatos decreuit. lege sempronia succedendũ non censuit. Harum
ego sententiarũ & princẽps & auctor fui. Neq me dissensiom mee pristi¬
conuenire. Non idem aliis uidetur. Sunt fortasse i sentencia firmio¬
res. reprehendo neminẽ. sed assentior non om̃ib. Neq esse inconstantis
puto in sentenciam tanqm aliquod nauigium atq cursum ex. R.ꝑ.
tempestate moderari. Sed si qui sunt quibus infinitum sit odiũ in quo

Expanded text:
tentio tam diu sapiens est quam diu aut proficit aliquid, aut, si non proficit, tentio tam diu sapiens est quam diu aut proficit aliquid, aut, si non proficit, non obest civitati. voluimus quaedam, contendimus, experti sumus: obtenta non sunt. dolorem alii, nos luctum maeroremque suscepimus. cur ea quae mutare non possumus convellere malumus quam tueri? C. Caesarem senatus et genere supplicationum amplissimo ornavit et numero dierum novo: idem in angustiis aerari victorem exercitum stipendio adfecit, imperatori decem legatos decrevit, lege Sempronia succedendum non censuit. harum ego sententiarum et princeps et auctor fui, neque me dissensioni meae pristi concordiae convenire. non idem aliis videtur: sunt fortasse in sententia firmiores. reprendo neminem, sed adsentior non omnibus; neque esse inconstantis puto sententiam tamquam aliquod navigium atque cursum ex rei publicae tempestate moderari. sed si qui sunt quibus infinitum sit odium in quos
Abbreviated transcription (Latin):
facultate huius. pro loco facta sunt & grata esse uobis & probata. Non
igitur a suis quos uullos habet. sed a suorum qui & multi & potentes
sunt urgetur minicis. Quos quidem hesterno die. ¶N. põpeuis copio¬
sa orõne & graui secum si uellent contendere iubebat ab hoc impito cer¬
tamine atq iniusta contentioẽ auocabat. E erat equa lex & uobis iudi¬
ces atq om̃ib qui nr̃is familiaritatib implicantur uehementer ut nr̃as
nucicias ipi inter nos geramus. amicis nr̃orum inunicorũ temperemꝰ.
Ac si mea auctoritas satis apud illos in hac urbe ponderis haberet. cum
me prȩsertim rerũ uarietate atq usu ip̃o iam ꝑdoctum uiderẽt. eciam ab
illis eos maiorib discordiis auocarem. Id enm contendere de . R.P. cum
id defendas quod esse obtimũ sentias & fortiũ uirorum & magnoꝵ homi¬
num semꝑ putaui. neq huit uinqͣmͣ labori officio munĩ defui. Sed con¬

Expanded text:
facultate hominis, pro loco facta sunt, et grata esse vobis et probata. non facultate hominis, pro loco facta sunt, et grata esse vobis et probata. non igitur a suis, quos nullos habet, sed a suorum, qui et multi et potentes sunt, urgetur inimicis; quos quidem hesterno die Cn. Pompeius copiosa oratione et gravi secum, si vellent, contendere iubebat, ab hoc impari certamine atque iniusta contentione avocabat. et erit aequa lex et nobis, iudices, atque omnibus qui nostris familiaritatibus implicantur vehementer utiliscitias ipsi inter nos geramus, amicis nostrorum inimicorum temperemus. ac si mea auctoritas satis apud illos in hac re ponderis haberet, cum me praesertim rerum varietate atque usu ipso iam perdoctum viderent, etiam ab illis eos maioribus discordiis avocarem. etenim contendere de re publica, cum id defendas quod esse optimum sentias, et fortium virorum et magnorum hominum semper putavi, neque huic umquam labori officio muneri defui. sed con
Abbreviated transcription (Latin):
illo immico sed hoc malo dente carpunt. Qui amici. I cornelii aut
minnci sunt aut muident. hi sunt huic multo uehementius ꝑtimes¬
cendi. Nam huic quidem ip̃i quis est uniqm inuentus iniuucus. aut
quis iure esse potuit: Quem bonũ non coluit. Cuius fortune digni¬
tatiq non concesit. Uersatus in ntima fanuliaritate hominis potentissi¬
nii In maximis nr̃is malis atq discordiis. ueminem uniqmͣ alteruis ra¬
cionis ac partis. nou re. non uerbo. non uultu deniq offendit. Fuit hoc
siue meum siue. R.P. factum. ut ni me unũ ominis illa indinatio
cõniũ temporũ incumberet. Non modo non exultauit in riums
cione omĩs me absente meos subleuauit. quorum ego testimonio ac p̃¬
cibus numus hoc meritum huic ut & principio dixi iustam & debitam
grãm refero. Speroq iudices ut eos qui principes fuerunt conseruande
salutis aut dignitatis meȩ diligitis & caros habetis. sic quȩ ab hoc pro

Expanded text:
illo inimico, sed hoc malo dente carpunt. qui amicis L. Corneli aut illo inimico, sed hoc malo dente carpunt. qui amicis L. Corneli aut inimici sunt aut invident, ii sunt huic multo vehementius pertimescendi. nam huic quidem ipsi quis est umquam inventus inimicus aut quis iure esse potuit? quem bonum non coluit, cuius fortunae dignitatique non concessit? versatus in intima familiaritate hominis potentissimi, in maximis nostris malis atque discordiis neminem umquam alterius rationis ac partis non re, non verbo, non vultu denique offendit. fuit hoc sive rei publicae fatum, ut in me unum omnis illa inclinatio communium temporum incumberet. non modo non exsultavit in ruinitione,—omnis me absente meos sublevavit. quorum ego testimonio ac precibus munus hoc meritum huic et, ut a principio dixi, iustam et debitam gratiam refero, speroque, iudices, ut eos qui principes fuerunt conservandae salutis aut dignitatis meae diligitis et caros habetis, sic, quae ab hoc pro
Abbreviated transcription (Latin):
libidins sed cõmum maledicto notabatur. tum tusculanũ quod. Q. ine¬
telli fuisse meminerat &.L. crassi crassum enusse de libertino homine
soterico marcio ad metellum peruenisse debent nomi iudici boms non
tenebat simul illud nesciebat prediorũ uullam ẽẽ gentem emptionib
ea solere sepe alienos homines. sepe ad infimos non legib tanqm tute¬
las ꝑuenire. Obiectum est eciam qd̾ in tribum clustuminam perue¬
uerit. qd̃ hic assecutus est legis de ambitu. prenno minus iniudioso
qm qui legum preniis prxtoriam sententiam & pretextã togam con¬
sequũtur. &̾ adobtatio theopham agitata est per quã corneluis inhil ẽ
preter ꝙͣ ꝓpinquorũ suoruni hereditates assecutus. Qm̃ͣqmͣ istorũ am¬
mos qui ip̃i cornelio inuident. non est difficilimũ mitigare. More ho¬
minũ inuident. in cominuis rodunt. in cirtulis idcuto uellicant. non

Expanded text:
libidinis, sed communi maledicto notabatur; tum Tusculanum, quod Q. Melibidinis, sed communi maledicto notabatur; tum Tusculanum, quod Q. Metelli fuisse meminerat et L. Crassi, Crassum emisse de libertino homine, Soterico Marcio, ad Metellum pervenisse de Vennoni Vindici bonis non tenebat. simul illud nesciebat, praediorum nullam esse gentem, emptionibus ea solere saepe ad alienos homines, saepe ad infimos, non legibus tamquam tutelas pervenire. obiectum est etiam quod in tribum Clustuminam pervenerit; quod hic adsecutus est legis de ambitu praemio minus invidioso quam qui legum praemiis praetoriam sententiam et praetextam togam consequuntur. et adoptatio Theophani agitata est, per quam Cornelius nihil est praeterquam propinquorum suorum hereditates adsecutus. quamquam istorum animos, qui ipsi Cornelio invident, non est difficillimum mitigare. more hominum invident, in conviviis rodunt, in circulis vellicant: non
Abbreviated transcription (Latin):
senatus sentencia in .C. ualerium flaccum. PR. urbi ᷤᷤ nominatim ad
populum de calliphiana uelliense ut ea ciuis. R. esset tulisse. Num gͥ
aut fundos factos uellienses. aut sacerdotem illam ciuem. R. factã non
iudices in causa aperta minmeq dubia multo & plura & a pluribus
peritissimis esse dicta. qmͣ res postularet. Sed id factum est̾ non ut
uobis rem tam ꝑspicuam dicendo probaremꝰ. uerum ut om̃ium mali¬
uolorum. imquoꝵ. inuidiosorũ animos frangeremus. Quos ut accusa¬
tor accenderet ut aliqui sermones hominũ aliens bonis męrentiũ ęciã
ad ur̃as aures ꝑmanarent. ꝙ in iudicio ip̃o redundarent. idcuto illa m
onii parte orationis arte aspergi uidebatis. Ium pecumã. L. Cornelii
que neq inuidiosa est. & qnͣtacũq est eiusmodi est ut conseruata ma¬
gis qmͣ cõrrepta esse uideatur. tum luxuriam que non crimine aliqͦ

Expanded text:
senatus sententia C. Valerium Flaccum, praetorem urbanum, nominatim ad senatus sententia C. Valerium Flaccum, praetorem urbanum, nominatim ad populum de Calliphana Veliense, ut ea civis Romana esset, tulisse. num igitur aut fundos factos Veliensis, aut sacerdotem illam civem Romanam factam non iudices, in causa aperta minimeque dubia multo et plura et a pluribus peritissimis esse dicta quam res postularet. sed id factum est, non ut vobis rem tam perspicuam dicendo probaremus, verum ut omnium malivolorum iniquorum invidiosorum animos frangeremus; quos ut accusator incenderet, ut aliqui sermones hominum alienis bonis maerentium etiam ad vestras auris permanarent et in iudicio ipso redundarent, idcirco illa in omni parte orationis summa arte adspergi videbatis; tum pecuniam L. Corneli, quae neque invidiosa est et, quantacumque est, eius modi est ut conservata magis quam correpta esse videatur; tum luxuriam, quae non crimine aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
iudicia ĩꝑatoꝵ ualent: Num fundos igitur factos populos latmos ar¬
bitramur. aut seruilia lege aut cęteris quib latmis homĩb erat ꝓpositũ
aliqua ex re pixnnũ ciuitatis : Cognoscite nũc iudiciũ senatus quod sẽꝑ¬
est iuditio popłi cõprobatũ. Sacra cereris iudices. suuima maiores nr̃i re¬
ligione cõfici cęrimomiaq uoluerũt. Quȩ cũ essent assũpta de grȩcia
& ꝑ grecas curata sũt semꝑ sacerdotes & greca oĩa noĩata. Sed cũ illã
que grecũ illud sacrũ monstraret & faceret ex gretia diligerent. tamen¬
sacra pro ciuib ciuem facere uoluerunt. ut deos mimortales sciencia peregri¬
ia et externa. mente domestica & ciuili p̃caretur. Has sacerdotes udeo
fere aut neapolitana ᷤᷤ aut uellienses fuisse federatarum sine dũbio ciuita¬
tum.. Uicto uetera. proxima dico. ante ciuitatem uelliensibus datam de

Expanded text:
iudicia imperatorum valerent? num fundos igitur factos populos Latinos ariudicia imperatorum valerent? num fundos igitur factos populos Latinos arbitramur aut Serviliae legi aut ceteris quibus Latinis hominibus erat propositum aliqua ex re praemium civitatis? cognoscite nunc iudicium senatus, quod semper iudicio est populi comprobatum. sacra Cereris, iudices, summa maiores nostri religione confici caerimoniaque voluerunt; quae cum essent adsumpta de Graecia, et per Graecas curata sunt semper sacerdotes et Graeca omnino nominata. sed cum illam quae Graecum illud sacrum monstraret et faceret ex Graecia deligerent, tamensacra pro civibus civem facere voluerunt, ut deos immortalis scientia peregrina et externa, mente domestica et civili precaretur. has sacerdotes video fere aut Neapolitanas aut Veliensis fuisse, foederatarum sine dubio civitatum. Mitto vetera; proxime dico ante civitatem Veliensibus datam de
Abbreviated transcription (Latin):
& dignitate nepotes .I. &. C coponius nostis damnato.C. masone. ciuis .R.
est factus. Au lingua & ingenio patefieri aditus ad ciuitatem potuit. manu
& iurtute nõ potuit: An ne de nobis trahere spolia federatis licebat. de ho¬
stib nõ licebat: An quod adipisci poterant dicendo. id eis pugnãdo assequi nõ
licebat : An accusatori uiaiores nr̃i maiora p̃mia. ꝙͣ bellatori eẽ uolerunt:
Qd̾ si acerbissima lege seruilia principes uiri ac grauissimi et sapientis¬
sum cuies. hanc latims id est federatis uiam ad ciuitatẽ popłi iussu patere
passi sũt. neq his est hoc rep̾hensũ licima & mucia lege. cũ p̃sertim genꝰ
ip̃m accusationis & nomẽ eiusmodi p̃miũ qd̃ nemo assequi possit insi ex
senatoris calamitate. neq senatore neq bono ciuiꝙͣ nmis iocundũ ẽẽ pos¬
set. dubitandũ fuit quin quo ĩ genere iudicũ premia rata eẽnt in eodem

Expanded text:
et dignitate,—nepotes T. et C. Coponios nostis,—damnato C. Masone civis Romanus et dignitate,—nepotes T. et C. Coponios nostis,—damnato C. Masone civis Romanus est factus? an lingua et ingenio patefieri aditus ad civitatem potuit, manu et virtute non potuit? anne de nobis trahere spolia foederatis licebat, de hostibus non licebat? an quod adipisci poterant dicendo, id eis pugnando adsequi non licebat? an accusatori maiores nostri maiora praemia quam bellatori esse voluerunt? quod si acerbissima lege Servilia principes viri ac gravissimi et sapientissimi cives hanc Latinis, id est foederatis, viam ad civitatem populi iussu patere passi sunt, neque ius est hoc reprehensum Licinia et Mucia lege, cum praesertim genus ipsum accusationis et nomen et eius modi praemium quod nemo adsequi posset nisi ex senatoris calamitate neque senatori neque bono cuiquam nimis iucundum esse posset, dubitandum fuit quin, quo in genere iudicum praemia rata essent, in eodem