comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hamilcar dux carthaginien¬
sium abhispanis in bello cum a¬
liud bellum adu̾sus romanos
clam pararet. occisus ẽsSequen¬
ti anno legati romanorũ ab illi¬
ricis interfecti sunt ¶ Post cũ ipsis
illiricis atrocissinũ bellum ges¬
tum ẽ: in quo multis oppidis po¬
pulisq deletis. reliqui se fuluio
postumioq consulib dediderii
¶Tercio deinceps anno: miseram
ciuitate sacrilegis sacrificiis male
potentes fiinestãuere pontifi cetd
Ilamq decẽ uiri consuetudine priᷤ¬
ce suꝑsticionis egressi. gallũ uirũ
& gallam feminam cũ muliere si¬
mul greca ini foro boario uinos¬
defoderunt. S obligam̃tum hoen
gicum: in contrarium continuo
uersum est. Nam diras illas quas
fecerant externorũ mortes: fedissi¬
mis suorũ cedib expiarunt. Siqmi¬
dem: lucio emilio catulo. gaio iti¬
lio regulo consulib: magna formi¬
dine consternatus est senatus defu
tione cisalpine gallie.cũ etiam ex
utors ore gallia ingens aduentare e¬

Expanded text:
Hamilcar dux Carthaginiensium ab Hispanis in bello, cum aliud bellum aduersus Romanos clam pararet, occisus est. Sequenti anno legati Romanorum ab Illyriis interfecti sunt. post cum ipsis Illyriis atrocissimum bellum gestum est: in quo multis oppidis populisque deletis reliqui se Fuluio Postumioque consulibus dediderunt. Tertio deinceps anno miseram ciuitatem sacrilegis saerificiis male potentes funestauere pontifices; namque decemuiri consuetudinem priscae superstitionis egressi Gallum uirum et Gallam feminam cum muliere simul Graeca in foro boario udefoderunt. sed obligamentum hoc magicum in contrarium continuo uersum est; namque diras illas quas fecerant externorum mortes foedissimis suorum caedibus expiauerunt. siquidem L. Aemilio Catulo C. Atilio Regulo consulibus magna formidine consternatione Cisalpinae Galliae, cum etiam ex ulteriore Gallia ingens adventare e
Abbreviated transcription (Latin):
berturit ad eunde bertarit ire ꝑmisit.
Selum grimoaldi adu̾sus francos & u
uictoria eius.
Qeomͦ constans augustus italiam ue ui¬
mens beneuentum obsedit.
Quomͦ grimoaldus inuitatꝰ afilio suo uni¬
romualdo beneuentũ aduenit.
Quomͦ imꝑator accepta obside romualdi uiii¬
sorore. a beneuento discessit.
Quomͦ imꝑatoris exercitũ mitola capua UIIi¬
nus comes afflixit.
Quomͦ romualdus  saburrũ abx
imꝑatore missũ cũ .xx. milib uicit.
De malis que coustans augustꝰ romanis xi¬
intulit. & de p̃dationib quas singłis

Expanded text:
rit ad eundem Perctarit ire permisit. 5. Bellum Grimualdi adversum Francos et victoriam eius. 6. Quomodo Constans augustus Italiam veniens, Beneventum obsedit. 7. Quomodo Grimuald invitatus a filio suo Romualdo Beneventum advenit. 8. Quomodo imperator, accepta obside Romualdi sorore, ad Benevento discessit. 9. Quomodo imperatoris exercitum Mitola Capuanus comes afflixit. 10. Quomodo Romualdus Saburrum ab imperatore missum cum viginti milibus vicit. 11. De malis quae Constans augustus Romanis intulit, et d
Abbreviated transcription (Latin):
Item bellum cunincbti & alachis. & xl.
de uictoria cunib̾ti. & quomͦ triuphas
tignum ingressus est. Expł capła.

Expanded text:
Item bellum Cuniberti et Alachis, et de victoria Cuniberti, et quomodo triumphans Ticinum ingressus esItem bellum Cuniberti et Alachis, et
Abbreviated transcription (Latin):
ribaldus transiturus erat. eu agi¬
natum ensem sub amictu tenens.
sumq uixta eum garibaldus ue-¬
nissit & ꝑtransisset: ipse eleuato
inceruice ꝑtussit. caputq eiꝰ pro¬
tinus amputauit. Suꝑ que qui
tum garibaldo uenerant irruenteᷤ.
multis eũ ictrium uulnerib occi¬
derunt. Qui licet occubuerit: tam̃
godeb̾ti sui dñi iniuriam insigni¬
ter ultus est. Explicit lib̃. iiiiͦ.
Incipiunt capła libri quinti.
Uomͦ grimoaldus confirmato regno
uxorem duxto filiam ariꝑti regis.
De fuga bertarit & qͦmͦ ad grimo aldum re¬
uersus ẽ: & tc̃m in franciam fugit.

Expanded text:
ribaldus transiturus erat, evaginatum ensem sub amictu tenens, cum juxta eum Garibaldus venisset, et pertransiret, ipse elevato cervicem percussit, caputque protinus. amputavit. Super quem qui cum Garibaldo venerant irruentes, multis eum ictuum vulneribus occiderunt. Qui licet occubuerit, tamen Godeperti sui domini iniuriam insigniter ultus est. FINIT LIBER QUARTUS. INCIPIUNT CAPITULA LIBRI QUINTI. 1. Quomodo Grimuald, confirmato regno, uxorem duxit filiam Ariperti regis. 2. De fuga Perctarit, et quomodo ad Grimualdum reversus est et iterum in Francia fu
Abbreviated transcription (Latin):
apud spoletũ ordinauit. eiq sũa filia
in matrimoniũ tradidit.
uomͦ in foro iulii pͦt grasulfum ago xuii¬
ducatũ tenuit. & post hunc eorũ duc¬
tor lupus effectus est.lauit.
Q uom lupus dux tontra gimoaldũ rebel xuiii
Quom ipse dux bellũ contra auares gessit. xix
De morte lupi ducis. & quomͦ auares foxx¬
rouilanoꝵ fines dẽp̃dati sunt.
Ouomͦ auares nolentes de foronilii exire.
grimoaldi astutia expulsi sunt.
De arnefrit filio lupi.xxii Iuictoria
De uuecrarit forouilanoꝵ duce. & de eiꝰ xxiii¬

Expanded text:
aput Spoletium ordinavit eique suam filiam in matrimonium tradidit. 17. Quod in Foroiuli post Grasulfum Ago ducatum tenuit, et post hunc eorum doctor Lupus effectus est. 18. Quomodo Lupus dux contra Grimualdum rebellavit. 19. Quomodo ipse dux bellum contra Avares gessit. 20. De morte Lupi ducis, et quomodo Avares Foroiulanorum fines depraedati sunt. 21. Quomodo Avares nolentes de Foroiuli exire Grimualdi astutia expulsi sunt. 22. De Arnefrit, filio Lupi. 23. De Wictari Foroiulanorum duce, et de eius vi
Abbreviated transcription (Latin):
¶S ego de his quȩ primũ cognoni
eloqͥuar: daturus oꝑam neꝰ aut fabii¬
lȩ aut turpi m̃dacio dignus efficiar
ftiam naturã animi mei cũ fueris
p̃ceptor ñ ignoras. solere me t̾minũ
equitatis custodire: & parcius loqui
qmͣ gesta sint omĩa. Et nunc spero
qͥd agnoscis nichil me tanqͣ captam̃
iactantemq: głam miliciȩ nr̃ȩ asse¬
rere. quȩ utinam minꝰ fuissent labo¬
nosa nob̾: nec tot rebus exꝑm̃ita ne¬
usse ẽet cognoscere ¶Ago gr̾as macedo¬
mȩ uiuenũ uirtitu. & inuicto exerci¬
runt. ut rex regum appellarer. Quo
tibi meo titulo misso. letari kin̾e pre¬
ceptor si dubito delinquo: & amea

Expanded text:
 ego de his quae primum cognovi eloquar daturus operam, ne aut fabulae aut turpi mendacio dignus efficiar. Etiam naturam animi mei, cum fueris praeceptor, non ignoras: solere me terminum aequitatis custodire et parcius loqui quam gesta sint omnia. Et nunc spero quod agnoscis nihil me tamquam captantem iactantemque gloriam militiae nostrae asserere. Quae utinam minus fuissent laboriosa nobis nec tot rebus experimenta necesse esset cognoscere. Ago gratias Macedoniae iuvenum virtuti et invicto exercirunt ut rex regum appeller. Quo tibi meo titulo misso laetari, carissime praeceptor, si dubito, delinquo, et a mea
Abbreviated transcription (Latin):
rent s hisdem temporib quintus
fabius maximꝰ filium suũ adolĩ¬
centem rusrelegatum cũ duobus
seruis parricidii ministris intrt¬
fecit: ipsosq congnuo seruos. in
precium sceleris maminste. Die
dicta: gneo pompeio accusante
dampnatus ẽ. Igitur mariꝰ quat¬
to consul. cum iuxta hisarrȩ rho¬
daniq flumina ubi in se conflu¬
unt castra posuisset: teutones. cim¬
bri. & tegurini. & ambrones. posft̃
continuo triduo circa romanorũ
castra pugnarunt. si quo pacto eoᷤ
excuterent uallo. atq in equumn
funderent: trib agminib ttaliã
petere destinarunt.IMarius post
degressum hostium castra mouit. &
cou̾em occupanit: qui campo &¬

Expanded text:
rent. Isdem temporibus Q. rent. Isdem temporibus Q. Fabius Maximus filium suum adulescentem, rus relegatum, cum duobus seruis parricidii ministris interfecit ipsosque continuo seruos in pretium sceleris manumisit. die dicta Cn. Pompeio accusante damnatus est. Igitur Marius quarto consul cum iuxta Isarae Rhodanique flumina, ubi in sese confluunt, castra posuisset, Teutones Cimbri et Tigurini et Ambrones postquam continuo triduo circa Romanorum castra pugnarunt, si quo pacto eos excuterent uallo atque in aequor effunderent, tribus agminibus Italiam petere destinarunt. Marius, post digressum hostium castra mouit et collem occupauit, qui campo
Abbreviated transcription (Latin):
minia & ꝑiculo romani nominiꝰ
isiu sunt. Si quid̾e in ea pugna
martus emilius consularis captꝰ
& int̾fectus ẽ: duo filii consulis
cȩsi. Octoginta milia romanorũ
socioiũq ea tempestate truu¬
dãta: xl. in illa calonum atq
lixarum int̾fecta anthias e¬
sit. Ita ex om̃i penitus exereni¬
a ecem rantũm homines quin
serum nuntiũ ad augendas n¬
serias reportartit. suꝑ fuissen
feruntur ¶hostes binis castrisd
ingenti prȩda ꝑotiti: noua qui¬
dam atq: insolita execratione
cuncta quȩ cȩperant pessumai¬
derunt. uestis discissa & proietu
est: aurum argentũq: in flum̃
abiectum ẽ. Loricȩ. uirorũ conso¬
sȩ. falerȩ equorũ disꝑtite. equi
ipsi gurgitib immersi. homineꝰ
collo inditis laqueis ex arboribus
suspensi sunt: ita ut nichil pr
de uictor. nchil miscd̃ie unctus as¬
nosceret ¶M aximus tunc rome non
solum luctus. uerum etiam inecus
fuit: ne confestim cimbri alpes
transgrederentur. italiamq deli¬

Expanded text:
minia et periculo Romani nominis victi sunt: siquidem in ea pugna M. Aurelius consularis captus atque interfectus est. Duo filii consulis caesi, octoginta millia Romanorum sociorumque ea tempestate trucidata, quadraginta millia calonum atque lixarum interfecta, Antias scribit. Ita ex omni penitus exercitu decem tantummodo homines, qui miserum nuntium ad augendas miserias reportarent, superfuisse referuntur. Hostes, binis castris atque ingenti praeda potiti, nova quadam atque insolita exsecratione, cuncta 328 quae ceperant, pessumdederunt. Vestis discissa et projecta est, aurum argentumque in flumen abjectum, loricae virorum concisae, phalerae equorum disperditae, equi ipsi gurgitibus immersi, homines laqueis collo inditis ex arboribus suspaedae uictor, nihil misericordiae uictus adgnosceret. maximus tunc Romae non solum luctus, uerum etiam metus fuit, ne confestim Cimbri Alpes transgrederentur Italiamque dele
Abbreviated transcription (Latin):
fliuo ubi hostes sese diffuderant
miminebat. Cumq exeratu eius
ahua ad potandum deesset. quere¬
asq. om̃ium coargueretur a quã
andem in conspectu ẽe. respondie.
cam ferro uendicandam ꝓmistt.
Rcimis itaq calonib cum clamo
a mpugnam ruentib. subsecutꝰ
erertitus mox iusto certamine co¬
postis ordmib bellum gestum ẽ:¬
& uicere romani¶ Quarto die rur¬
sus productȩ utrinq acies in c̃ã¬
pum: usq ad meridicm ꝑene pari
yngnauere discrimine. Post ubi
calescente sole. fluxa gallorũ corꝑa
in modũ niuium distabuerunt:
usq ad noctem cedes potius qͣm pu¬
gua protracta ẽ. Ducenta milia ar¬
matorum in eo bello int̾fecta sunt:
octoginta milia capta. uix .uͦii. mi¬
hafugisse referuntur. Dux quoq: eo¬
rum theo dobus occisus est¶Muliȩ¬
res eorum constantiore animo qͣm
si uiussent: consuluere consulem.
ut si inuiolata castitate uirginib
sacris ac diis seruiendum eẽt. uttã
libi reseruarent. Itaq cum pertta

Expanded text:
fluuio, ubi hostes sese diffuderant, imminebat. cumque exercitui eius aqua ad potandum deesset, querellisque omnium coargueretur, aquam quidem in conspectu esse respondit, sed eam ferro uindicandam. primis itaque calonibus cum clamore in pugnam ruentibus subsecutus exercitus, mox iusto certamine conpositis ordinibus bellum gestum et uicere Romani. quarto die rursus productae utrimque in campum acies usque ad meridiem paene pari pugnauere discrimine. post ubi incalescente sole fluxa Gallorum. corpora in modum niuium distabuerunt, usque in noctem caedes potius quam pugna. protracta est. ducenta milia armatorum in eo bello interfecta sunt, octoginta milia capta, uix tria milia fugisse referuntur; dux quoque eorum Teutobodus occisus est. mulieres eorum constantiore animo quam si uicissent consuluere consulem, ut, si inuiolata castitate uirginibus sacris ac dis seruiendum esset, uitam sibi reseruarent. itaque cum petita
Abbreviated transcription (Latin):
anni consul. fines numantiorum
ingressus: accepta magxsina clade dis¬
cessit. Non solum exercitu pene om̃i
ꝓfligato: uerũ etiam plurimis nobi¬
lium qui ei milicie ad erant int̾emp¬
romanos duces atq exercitus protri¬
uisset: insidiis eorun int̾fectus est.
In hoc solum romanis circa eum forti¬
ter agentib: quod ꝑcussores eiꝰ indig¬
nos p̃mio iudicarunt At ego non mͦ
nunc: uerum euam sepe int̾texere o¬
rientis illa inextricabilia bella pote¬
ram: quȩ raro unqͣm nisi sceleribus
aut incipiunt aut terminantur.
Sed romanorũ cum quib nob actio ẽ
tanta sunt: ut iure fastidiant᷑ aliena.

Expanded text:
anni consul fines Numantinorum ingressus accepta maxima clade discessit, non solum exercitu paene omni profligato uerum etiam plurimis nobilium, qui ei militiae aderant, interempRomanos duces atque exercitus protriuisset, insidiis suorum interfectus est, in hoc solo Romanis circa eum fortiter agentibus, quod percussores eius indiguos praemio iudicarunt. At ego non modo nunc, uerum etiam saepe intertexere Orientis illa inextricabilia bella poteram, quae raro umquam nisi sceleribus aut incipiunt aut terminantur ; sed Romanorum, cum quibus nobis actio est, tanta sunt, ut iure fastidiantur aliena.
Abbreviated transcription (Latin):
nica fraude captus atq in uincu¬
lis necatus est. Quod nibi diulins
alter consul audiuit: cum trigin¬
ta nauib aduersus bannibalem
profectus est. Commisso nauali
prelio: hanmbal amissa naui
qua uehebatur. scasfa fubductus
aufugit. Riginta & una naues
eius captȩ.tredeum mersȩ:tria
milia homimim occisa. tria mi¬
lia capta referuntur. Postea kar¬
thaginienses saio aquilio floRo
subrogatum. pro sardis & corsis
defensandis. nauali prȩlio prefe¬
cerunt. Qui a scrꝑione consule me¬
tus: amisso exercitu ipse coseras¬
simis hostib se immiscuit. ibiq

Expanded text:
nica fraude captus atque in uinculis necatus est. quod ubi Duilius alter consul audiit, cum triginta nauibus aduersus Hannibalem profectus est. commisso nauali proelio Hannibal, amissa naui qua uehebatur, scapha subductus aufugit; triginta et una naues eius captae, tredecim mersae, tria milia hominum occisa, septem milia capta referuntur. Postea Carthaginiensessubrogatum, pro Sardis et Corsis defensandis, navali praelio praefecerunt; qui a Scipione consule victus, amisso exercitu, ipse confertissimis hostibus se immiscuit, ibiq
Abbreviated transcription (Latin):
seruis annitentib matr̃e sũã
interfecit. dampnatꝰ parricidii: in¬
situsq iclleumin mare pro¬
iectus est ¶Impleueruntq romani:
o facinus & penam Inde & salon
atheniensis decernere ñ ausus fue¬
rat: dum fieri posse ñ credit. Et ro¬
mani qui se ortos Aromulo scirent
etiam hoc fieri posse intelligentes.
supplicium singłare sanxerunt.
Nno ab urbe condita

Expanded text:
servis annitentibus, matrem suam interfecit, damnatusque parricidii, insutusque in culeum, in mare projectus est. Impleveruntque Romani et facinus, et poenam: unde et Solon Atheniensis decernere non ausus fuerat, dum fieri posse non credidit: et Romani, qui se ortos a Romulo scirent, etiam hoc fieri posse intelligentes, supplicium singulare sanxerunt. Anno post Urbem condita
Abbreviated transcription (Latin):
regebat᷑: tum quo rex grimo aldꝰ
pacis firmissimȩ fedus inierat.
Cuiꝰ grimoaldi uires bertarit ea¬
am apud francorũi patriam con¬
stitittus metuens. egressus ẽ gal
lia: ad britanniam insulam sa¬
xonumq regẽ ꝓperare disponit.
nono die pͦt flebotomũ in
suo palatio constitittꝰ. accepto ar
Cin ut ferunt medici uenenata
inedicamina suꝑponentes. eum
ab hac funditꝰ priuauert luceshic
in edicto qͦd rotharit rex c̃õposue¬
rat. alia quoq capttula legis que
ei utilia uisa sunt adiecit fuit̾
autẽ corꝑore p̃ualidus. audacia
primꝰ. caluo capite. barba promi¬
nenti. ñ minꝰ consilio qͣm uirib
decoratus. Sepultũ autẽ ẽ. corpꝰ
eiꝰ in basilica beati ambrosii con¬
fessoris. quã dudũ ipse intra ti¬
cinensem construxerat tiuttatẽ¬
hic post mortem ariꝑti regis exple¬
to iam anno uno & m̃sib trib

Expanded text:
regebat, cum quo rex Grimoaldus pacis firmissimae foedus inierat. Cujus Grimoaldi vires Bertaridus etiam apud Francorum patriam constitutlia, ad Brittaniam insulam Saxonumque regem properare disponit. nono die post flevotomum in suo palatio constitutus, accepto arcCui, ut ferunt, medici venenata medicamina supponentes, eum ab hac funditus privarunt luce. Hic in edicto, quod Rothari rex conposuerat, aliqua capitula legis, quae ei utilia visa sunt, adiecit. Fuit autem corpore praevalidus, audacia primus, calvo capite, barba prominenti, non minus consilio quam viribus decoratus. Sepultum autem est corpus eius in basilica beati Ambrosii confessoris, quam dudum ipse intra Ticinensem construxerat civitateHic, post mortem Ariperti regis expleto iam anno uno et mensibus trib
Abbreviated transcription (Latin):
Illud solum reuoluo. quanta fuerit
minoris amentia miles romanus
hebetatus: ut iam ue ad exꝑim̃tum
quidem belli cõhibere pedem atq
affirmare animam possit. s cons¬
pecto hispano specialiter hoste diffu¬
giens:uinci se pene prius trederet
qͣm uideri. Quo argumento patet a¬
pud utro so misera illa tempora ndi¬
cata: cum & hispani & si uincere po¬
terant᷑. iurti tam̃ desererent dul¬
cia ocia sua. & bella externa tolera¬
rent: & romani quanto impuden¬
tius aliene queti se ingererent. tan¬
to turpius uncerentur.

Expanded text:
illud solum reuoluo, quanta fuerit illud solum reuoluo, quanta fuerit timoris amentia miles Romanus hebetatus, ut iam ne ad experimentum quidem belli cohibere pedem atque offirmare animum posset, sed mox conspecto Hispano specialiter hoste diffugiens uinci se paene prius crederet quam uideri. quo argumento patet apud utrosque misera illa tempora iudicata, cum et Hispani etsi uincere poterant, inuiti tamen desererent dulcia otia sua et bella externa tolerarent, et Romani quanto inpudentius alienae quieti sese ingererent, tanto turpius uincerentur.
Abbreviated transcription (Latin):
corum qui lusitanis in auxilium ue
nerant: asꝑrimo bello & difficili qn¬
uis incautos cirtũ uenisset oppressit.
Quorũ in eo prelio .L. milia occisa: sex
milia capta referuntur. pauci fuga e¬
uaserunt. In citeriore hispania lepi¬
dus proconsul uaceos innoxiam gen¬
tem & supplicem. etiam senatu pro¬
hibente ꝑtinaciter expugnare temp¬
tauit: s mox accepta clade grauissima.
imꝓbe ꝑtinaciȩ penas luit Sex mi¬
lia quippe romanorũ in hoc in iusto
bello iustissime cesa sunt: reliqui exu¬
t castris. armis etiam ꝑdrts: euasert̃
Nec minus turpis hec sub metello cla¬
dis: qͣm sub mancino furit.¶ Ita nunc
sibi hȩc tempora loco felicttatis asscri¬
bant. ut ñ dixerim hispani tot pul¬
sati fatigatiq bellis: sed ut ipsi sal¬
tem romani tam continuis subac¬
ti cladib totiesq suꝑati. ut non ex¬
probrem quot precores eorũ. quot
legati. quot consules.quot legiones.
quantiq exertitus: consumpͣti suq̃

Expanded text:
corum, qui Lusitanis auxilio corum, qui Lusitanis auxilio nerant, asperrimo bello et difficili quamuis incautos circumuenisset, oppressit: quorum in eo proelio L milia occisa, sex milia capta referuntur, pauci fuga euaserunt. in citeriore Hispania Lepidus proconsule Vaccaeos, innoxiam gentem et supplicem, etiam senatu prohibente pertinaciter expugnare temptauit. sed mox accepta clade grauissima improbae pertinaciae poenas luit. sex milia quippe Romanorum in hoc iniusto bello iustissime caesa sunt, reliqui exuti castris, armis etiam perditis, euaserunt. Nec minus turpis haec sub Lepido clades quam sub Mancino fuit. ita nunc sibi haec tempora loco felicitatis adscribant ut non dixerim Hispani tot pulsati fatigatique bellis, sed uel ipsi saltem Romani tam continuis subacti cladibus totiensque superati; ut non exprobrem, quot praetores eorum, quot legati, quot consules, quot legiones quantique exercitus consumpti sint,
Abbreviated transcription (Latin):
infelices copias. infames illas roma¬
nis cladib apud cannas ñ disposutt
certamini: sed opposuit morti. Plus
qͣm .xͣl. milia ibi militum roma¬
norum sola impatientia sua de
qua sibi uictoriam iam dudum
bannibal p̃siimebat: amisit Col¬
lega etiam paulo quo tandẽ uiro
ꝑdito nouissime in urbe pene solꝰ.
impudentissime redire ausus est:
meruitq impudentie suȩ p̃mi¬
um. Nam gr̃e ei quod de re publi¬
ea ñ desperasset. quam tam̃ ipse fe¬
cerat desꝑatam: publice in senatu
acte sunt. Porro autẽ mancinꝰ qui¬
sorde Bellica circũuentum exercitum
ne ꝑderet laborauit: ab eodem sena¬
tu deditione dampnatus ẽsSic Ro¬
manis & illud in uarrone displicu¬
it. sed tempori concessum est: & hoc in
mancino placuit. s scd̾m tempꝰ prȩ¬
sumpͥtum ẽsAtq ideo ab inicio ꝑfidis¬
fuit: ut nec ciis consulat conuenien¬
ter ingratis. nec hostis fidelit̾ credat in¬
Nterea brutus infidis:

Expanded text:
infelices copias apud infames illas Romainfelices copias apud infames illas Romanis cladibus Cannas non disposuit certamini sed opposuit morti; plus quam XL milia ibi militum Romanorum sola inpatientia sua, de qua sibi uictoriam iam dudum Hannibal praesumebat, amisit. collega etiam Paulo — quo tandem uiro! — perdito, nouissime in Vrbem paene solus impudentissime redire ausus est meruitque impudentiae suae praemium. nam gratiae ei, quod de republica non desperasset, quam tamen ipse fecerat desperatam, publice in senatu actae sunt Porro autem Mancinusorte bellica circumuentum exercitum ne perderet laborauit, ab eodem senatu deditione damnatus est. scio, Romani, et illud m Varrone displiouit, sed tempori concessum est, et hoc in Mancino placuit, sed secundum tempus praesumptum est; atque ideo ab initio perfecistis, ut nec ciuis consulat conuenienter ingratis nec hostis fideliter credat interea Brutus in
Abbreviated transcription (Latin):
potuerant. pacto fȩdere remiserun.
Iusticia probanda erat: probauit eã¬
etiam uel tacitus senatus. cum idem
numantini ꝑ legatos suos aut inui¬
olatam solam patem aut om̃s quos
pignore pacis accepto uiuos dimise¬
rant. reposcebant. Miscd̃ia exani¬
nanda indebatur: satis docum̃tin¬
dicium dederunt. uł enrrendo
ad uitam inimicũ exerilum. uł ad
penam ñ recipiendo mancinum
Manciniis ne rog̃o dedendui fuit.
qui uicti exercitus impendentẽ tru-¬
cidationem pretento umbone pacti
federis dispulit: Qui ꝑiclitantes
patriȩ uires. in meliora tempora re¬
seruauit: Aut si displicuit fȩdus
quod pactum ẽ: cur miles hoc ꝑi¬
gnore redemptus: Aut cum reuer¬
terctur receptiis est: Aut cum repe¬
teretur reddituis ñ ẽ: Aut si placuit
seruati militis qualiscunq ꝓuisio.
cur mancinꝰ qui hoc pepigit solus
deditus fuit ꝗNuper uarro ut pre¬
propere pugna miretur collegam
paulum oblutanem iiiulit
repudiantem p reciprrauit exeritu

Expanded text:
potuerant, pacto foedere dimiserunt iustitia probanda erat? probauit eam uel tacitus senatus, cum idem Numantini per legatos suos ant inuiolatam pacem solam aut omnes, quos pignore pacis accepto uiuos dimiserant, reposcebant. misericordia examinanda uidebatur? satis documenti dederunt uel emittendo ad uitam inimicum exercitum uel ad poenam non recipiendo Mancinum. Mancinusne rogo dedendus fuit, qui uicti exercitus inpendentem trucidationem praetento umbone pacti foederis dispulit, qui periclitantes patriae uires in meliora tempora reseruauit? aut, si displicuit foedus quod pactum est, cur miles hoc pignore redemptus ant, cum reuerteretur, receptus est aut, cum repeteretur, redditus non est? aut, si placuit seruati militis qualiscumque prouisio, cur Mancinus, qui hoc pepigit, solus deditus fuit ? Nnper Varro, ut praepropera pugna iniretur, collegam Paulum obluctantem impulit, trepidantem praecipitauit exercitum,
Abbreviated transcription (Latin):
& pompeiꝰ iam aliud eque infam¬
un fame fedus. cum hisdem numai¬
tinis: paulo ante pepigisset s S mai
dissoluit fedus: & mancinũ dedi
mantinis p̃cepit. Qui mi dato or¬
pore.manib quoq pꝰt tergũ reii¬
tis: ante portas numantinorũ en¬
situs. ibiq usq in noctem mancr
a suis desertus ab hostib autẽ ne
susceptus. lacrimabile utrisq s¬
taculum p̃buttse xclamare boc
co dolor exigitiCur falso uobiin
mani magna illa nomina iustio
cans: Anumantinis hec ueriusꝰ
cite. fortitudine opus fuit: pug¬
do uicerunt. fides exigebatur tͦs¬
adeirtes aliis scd̾ m sequos occiatss¬

Expanded text:
et Pompeius iam aliud aeque infamet Pompeius iam aliud aeque infame foedus cum isdem Numantinis paulo ante pepigisset, senatus dissolui foedus et Mancinum dedi Numantinis praecepit, qui nudato corpore manibusque post tergum reuinctis ante portas Numantinorum expositus ibique usque in noctem manens, a suis desertus, ab hostibus autem non susceptus lacrimabile utrisque spectaculum praebuit. Exclamare hoc loco dolor exigit. cur falso uobis, Romani, magna illa nomina iustitie uindicatis? a Numantinis haec uerius discite, fortitudine opus fuit? pugnando uicerunt. fides exigebatur? credentes aliis secundum se, quos occi
Abbreviated transcription (Latin):
itridates siquidem rex
parthorum. sextus ab arsace uic¬
to demetei prefecto babiloñe urbem¬
finesq eius uniu̾sos:uictor inuast
Om̃s prȩt̾ea gentes quȩ int̾ hidaspa
fluuium & indum iacent: subeg
Ad indiam quoq: cruentũ extenar
iipium. Demetrium ipsum scdo:
bello oceurrentem: uicit & cȩptt . Aii
capto diothus quidam cũ alexano
filio regnũ eius & regium nom̃ usur¬
pauit. Qui postea ip̃sum alexandr̃
filium suũ quem participem pericdi
in ꝑuadendo regͣno habuerat. ne ob¬
tinendo consortem haberet: occidrt
¶Miluio emilio lepido gaio hostilio
mancino consulib: prodigia apan¬
ere diu̾sa. & quantũ in ipsis fuit ex
more curata sunt.S ñ semꝑ aucim¬
torib euentuum. & structorib fali¬
diarum aruspicib õpͣortuni casue
suffragantur¬
am mancinꝰ consul postqͣm a popli
pit: adeo infeliciter prȩlia cunctas¬
sit. atq: in id supp̃ma desꝑatione res¬
ductus ẽ: ut tupissimũ fedus cumo
mantinis facere cogeretur.Quanu

Expanded text:
ithridates tunc siquidem, rex Parthorum sextus ab Arsace, uicto Demetrii praefecto Babylonam urbemfinesque eius uniuersos uictor inuasit. omnes praeterea gentes, quae inter Hydaspen fluuium et Indum iacent, subegit. ad Indiam quoque cruentum extendit imperium. Demetrium ipsum secundo sibi bello occurrentem uicit et cepit: quo capto Diodotus quidam cum Alexandro filio regnum eius et regium nomen usurpauit. qui postea ipsum Alexandrum filium, quem participem periculi in peruadendo regno habuerat, ne in obtinendo consortem haberet, occidit. M. Aemilio Lepido C. Hostilio Mancino consulibus prodigia apparuere diuersa et, quantum in ipsis fuit, ex more curata sunt. sed non semper aucupatoribus euentuum et structoribus fallaciarum haruspicibus opportuni casus suffragantur Mancinus consul postquam a Popilio citum, adeo infeliciter proelia cuncta gessit atque in id suprema desperatione perductus est, ut turpissimum foedus cum Numantinis faceré cogeretur. quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatore ꝓuecta ẽ. ut sola rome
tot᷑ scłis miseriisq prouecte. forma
& potentia merito possit equarislẽ
lam hominũ cedem paganoru tem¬
pla claudi: mox gothorum fortissimã
gentes in ipso barbarici soli sinu hoc
est in sarmatarũ regione deleuit. ca¬
lotherum quendam in cipro aspiran¬
tem nouis rebus: oppressit. Ricenna¬
lib suis: dalmitium cesarem legit.
Cumq bellum in ꝑsas moliretur:
in uilla publica uuxta nichomediam.
dispositam bene rem publicam filiis

Expanded text:
atore, provecta est, ut sola Romae, tot saeculis, miseriisque provectae, forma et potentia merito possit aequari. Tulam hominum caedem paganorum templa claudi. Mox Gothorum fortissimas et copiosissimas gentes in ipso barbarici soli sinu, hoc est in Sarmatarum regione delevit. Calocerum quemdam, 541 in Cypro aspirantem novis rebus, oppressit. Tricennalibus suis Dalmatium Caesarem legit. Cumque bellum in Persas moliretur, in villa publica juxta Nicomediam, dispositam bene rempublicam filiis
Abbreviated transcription (Latin):
utranq pannoniam & appositam
in altera danubii ripa daciam.
histriam qͦ & liburniam atq: dal¬
matiam: exceptis maritimis cͥiui¬
tatib quas ob amiciciam & iunc¬
tum cum eo fędus constantino¬
politanũ imꝑatorem habere ꝑ¬
misit. deinde om̃s barbaras ac
feras nationes. que inter rhenũ
ac insulam flumos oceañuq ac

Expanded text:
utramque Pannoniam, et adpositam utramque Pannoniam, et adpositam in altera Danubii ripa Datiam, Histriam quoque et Liburniam atque Dalmatiam, exceptis maritimis civitatibus, quas ob amicitiam et iunctum cum eo foedus Constantinopolitanum imperatorem habere permisit; deinde omnes barbaras ac feras nationes, quae inter Renum ac Visulam fluvios, oceanumque ac
Abbreviated transcription (Latin):
lie quȩ inter rhenum & ligerim
oceanumq ac mare balearicum
iacet. & pars germaniȩ quȩ inter
saxoniam & danubium rhenũq
ac salam fluuium qui turingos
& sarabos diuidit posita a franciᷤ
qui orientales dicuntur incoltt᷑.
& preter hec alemanni atq: baio¬
arii. ad regni francorũ potestate
ꝑtinerent:. ipse ꝑ bella memo¬
rata pͥmo a quitaniam & uuasco¬
niam. totũq pirenei montis iu¬
gum. & usq ad hiberum amñe.
qui apud nauarros ortus & fer¬
tilissimos hisꝑamȩ agros secans.
sub dertose ciuitatis menia bale¬
arico mari miscetur. deinde itali¬
am totam que ab augusta pre¬
toria usq in calabriam inferio¬
rem. in qua grecorũ ac beneuen¬
tanorum constat ẽe. confinia. de¬
cies centũ & eo amplius passuũ
milib longitudine porrigitur.
tum saxoniam quȩ quide germa¬
miȩ pars ñ modica ẽ: & eius que
a francis incolitur dup lum in la¬
to habere ptitatur.cũ ei longitu¬
ame possit ẽẽ. consimilis. postꝙͣ

Expanded text:
liae quae inter Rhenum et Ligerim, oceanumque ac mare Balcaricum iacet, et pars Germaniae quae inter Saxoniam et Danubium, Hrenumque ac Salam fluvium, qui Turingos et Sorabos dividit, posita, a Francis qui orientales dicuntur incolitur, et praeter haec Alamanni atque Baioarii ad regni Francorum potestatem pertinerent, ipse per bella memorata primo Aquitaniam et Wasconiam totumque Pirinei montis iugum, et usque ad Hiberum amnem, qui apud Navarros ortus, et fertilissimos Hispaniae agros secans, sub Dertosae civitatis moenia Balearico mari miscetur; deinde Italiam totam, quae ab Augusta Praetoria usque in Calabriam inferiorem, in qua Graecorum ac Beneventanorum constat esse confinia, decies centum et eo amplius passuum milibus longitudine porrigitur; tum Saxoniam, quae quidem Germaniae pars non modica est, et eius quae a Francis incolitur, duplum in lato habere putatur, cum ei longitudine possit esse consimilis; post quam
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse plus nouem milia ferunt
Ita libere ꝑ urbem cȩdes ꝑcussorib
passim uagantib : ut quemq uł na
uł preda sollicitabat agitabantur.
Igitur cunctis iam quod singuli ti¬
mebant aꝑte frem̃tib ¶quintus
catulus palam sillȩ dixit. Cum qͥb
tãdẽ uicturi sumus: In bello arma¬
tos: in pace mnermes occidimꝰ. Lunc
silla auctore lucio forsidio pͣrimi¬
pilari primus in famem tabulam
ꝑ scripuonis induxit: Prima pro¬
s̃criptio.lxxx. hominum tuit in
quib .iiͦi. consulares erant. carbo
marius. norbanus & scipio: & iñt
eds sertorius. tunc maxime peru¬
mescendus. Item alia cum qͥngen¬
tis nominib ꝓposita ẽ. Quamꝰ cũ
lullius quippẽ secirrus nichilq
sibi consuus legeret: ubi suum ie¬
pente nom̃ offenlit. dum se trep¬
dus adoꝑto capite foro subtraxił
fides. ac finis malorum: uidebat
Namq alios quos non proscrip¬
serant: iugulabant. Alios auten
postqͣm iugulauerant: ꝓscribede¬

Expanded text:
fuisse plus quam nouem milia ferunt. fuisse plus quam nouem milia ferunt. ita liberae per. Vrbem caedes, percussoribus passim uagantibus ut quemque uel ira uel praeda sollicitabat, agitabantur. igitur cunctis iam quod singuli timebant aperte frementibus Q. Catulus palam Sullae dixit: cum quibus tandem uicturi sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? tunc Bulla auctore L. Fursidio primipilari primus infamem illam tabulam proscriptionis induxit. prima proscriptio octoginta hominum fuit, in quibus quattuor consulares erant Carbo Marius Norbanus et Scipio et inter eos Sertorius tunc maxime pertimescendus. item alia oum quingentis nominibus proposita est, quam cum Lollius, quippe securus nihilque sibi conscius. legeret, ubi suum repente nomen offendit, dum se trepidus adoperto capite. foro subtrahit,em tabulis fides ac finis malorum uidebatur. namque alios quos proscripserant iugulabant, alios autem postquam iugulauerant proscribe
Abbreviated transcription (Latin):
exutt. fugientemq insecutus: nuic
cedendo. nunc ad deditionẽ cogendo:
plurima exercitus parte priuaurt:
Mecellus norbani agmen oppressit:
ubi nouem milia marianȩ partis
occisa sunt. Lucullus cum a quintio
obsideretur erupit: & repentina pu¬
gna obsessorem deleuit exercitum.
Nam plusqͣm decem milia ibi tunc
cȩsa referuntur. Silla deinde cũ cam¬
ponio samuitiũ ducem & carrinatis
reliquis copiis ante ipsam urbem
portamq: collinam ad horaman
nonam signꝰa contulit. grauissimo¬
q: prȩlio tandem uitit. Octo guita
milia hominĩ ibi fusa dicuntiir
.XII.milia sese morti dederunt.
reliqua multitudinẽ in fugam
uersam. insaciabilis uictorũ tmm̃
ira consumpsit. Silla mox ad urb̃i
uietor intrauit: iͦͣii. milla homm̃
qui se ꝑ legatos dederunt. cortra
fas contraq fidem datam mermes
securosq int̾fecit. Plurimi tuncq
ut ñ dicam in nocentes. s eti am ipͥ¬
sius sillanȩ partis occisi sunt: quos

Expanded text:
exuit, fugientemque insecutus, nunc exuit, fugientemque insecutus, nunc caedendo, nunc ad deditionem cogendo, plurima exercitus parte privavit. Metellus Norbani agmen oppressit: ubi novem millia Marianae partis occisa sunt. Lucullus, cum a Quinctio obsideretur, erupit, et repentina pugna obsessorem delevit exercitum. Nam plus quam decem millia ibi tunc caesa referuntur. Sulla deinde cum Lamponio Samnitium duce, et Carrinatis reliquis copiis, ante ipsam Uportamque Collinam ad horam diei nonam signa contulit grauissimoque proelio tandem uicit. octoginta milia hominum ibi fusa dicuntur: duodecim milia sese dediderunt, reliquam multitudinem in fugam uersam insatiabilis uictorum ciuium ira consumpsit. Sulla mox atque Vrbem uictor intrauit, tria milia hominum, qui se per legatos dediderant, contra fas contraque fidem datam inermes securosque interfecit. plurimi tunc quoque, ut non dicam innocentes, sed etiam ipsius Sullanae partis occisi sunt, quos
Abbreviated transcription (Latin):
consulem prȩlio oppressit. Septem
milia tunc romanorũ romani int̃¬
fecerunt. sex milia eorundem ab hiͦ¬
dem capta sunt. Centum .xx.iiii.
de sillana parte cetiderunt IFabius
uero arrianus cui imꝑium ꝓ pͣtore
erat: regnum affrice seruorum ma¬
nu affectans. adñis eorum apud u¬
ticam congestis sarmentis. cũ om̃i
familia uiuus incensus ẽ. Damasi¬
pus pretor mncentore mario consu-¬
le. quintum sceuolam. carbonẽ. lu
in curiam quasi ad consulatũ uoca¬
tos crudelissime occidit. Corpora
int̾fectorum ꝑ carnifices unco trac¬
ta: atq in tiberim missa sunt. Co¬
dem tempore sille duces plurima
prelia adu̾sum marianas partes:
infeli̾ssima felicitate gesserunt. sla¬
& quintus metellus carrimatis co¬
pias cecidit. & castra ꝑuasit:& gne
us pompeius carbonis equitatum
graniter trucidauit. Sillȩ etiam &
marii adolescentis maximũ tunc
p̃lium: apud sacri pontum fuit.
In quo de exercitu marii cȩsa sunt
Pompeius carbonem etiam castris

Expanded text:
consulem praelio oppressit, septem millia tunc Romanorum Romani interfecerunt, sex millia eorumdem ab iisdem capta sunt, centum et viginti quatuor de Sullana parte ceciderunt. Fabius vero Adrianus, cui imperium propraetore erat, regnum Africae servorum manu affectans, a dominis eorum apud Uticam, congestis sarmentis, 347 cum omni familia vivus incensus est. Damasippus praetor, incentore Mario consule, Q. Scaevolam, C. Carbonem, L. in curiam quasi ad consultandum vocatos, crudelissime occidit. Corpora interfectorum per carnifices unco tracta, atque in Tiberim missa sunt. Eodem tempore Sullae duces plurima praelia adversus Marianas partes infelicissima felicitate gesserunt. Nam et Q. Metellus Carrinatis copias cecidit, et castra pervasit, et Cn. Pompeius Carbonis equitatum graviter trucidavit. Sullae etiam et Marii adolescentis maximum tunc praelium apud Sacriportum fuit, in quo de exercitu Marii caesa sunt Pompeius Carbonem etiam castris
Abbreviated transcription (Latin):
siciliam ad se retractum. compluresq
cum eo socios eius occidit Gilla dic¬
taror creatus ẽ: ut dñationis & cru-¬
delitatis libido honesti p̃ciꝑuiq: no¬
minis reuerentia examinaretur &
uelaretur. Pompeius in affricam
uansgressus: eruptione circa ic̃a
facta: decem & .uiii. milia hominũ
int̾fecit. Quo bello domicꝰ dux ma¬
nanus: dum inter primores repu¬
gnat occisus est.

Expanded text:
Siciliam ad se retractum, et complures Siciliam ad se retractum, et complures cum eo socios ejus occidit. Sulla dictator creatus est, ut dominationis et crudelitatis libido, honesti praecipuique nominis reverentia et armaretur et velaretur. Pompeius in Africam transgressus, eruptione circa Uticam facta, decem et octo millia hominum interfecit. Quo bello Domitius, dux Marianus, dum inter primores repugnat, occisus est.
Abbreviated transcription (Latin):
Nec ipsius mortis erat uia sim¬
plex aut una conditio. ut mae¬
cetuuum saltem ius hostium
seruaretur. qui nichil uictis pre¬
ter uitam exigunt. Marcũma¬
rium siquidem de caprili casa¬
extrattum. uinciri silla iussit:
inctumq trans tiberim ad lu¬
tationum sepulchrum effossis o¬
culis m̃brisq minutatim desectiꝰ.
uł giam fractis trucidari. Etꝰ hinc
nis truuuir. Occisi marci marii
caput: prenestȩ missum. Quo uiso
paiis marius ultima desꝑatione
correptus. ubi alucretio obsidebatur.
ne in manus inuderet inimicorũ. cũ
telegmo mutua morte conuirrit. Dy¬
q molentius ipse inturrente man
adegit: circa sũi uulnus manum
ꝑcutientis heberauit. Ita eo interfec¬
to: ipse leuiter uulneratus. teruices
seruo suo prebuit. Carrinatam pre¬
torem: silla iugulauit. Inde p̃neste
ꝓfecuis: om̃s marianȩ milicie pͥn¬
cpes. hoc ẽ. legatos. questores. prefec¬
tos. & tribunos: iussit occidi . Pom¬
peius carbonem acossura insula.
m egyptum fugere conantem: in

Expanded text:
nec ipsius mortis erat nia simplex aut una condicio, ut in nece ciuium saltem ius hostium seruaretur, qui nihil a uictis praeter uitam exigunt. M. Manum siquidem de caprili casextractum uinciri Sulla iussit ductumque trans Tiberim ad Lutatiorum sepulchrum effossis oculis membrisque minutatim desectis uel etiam fractis trucidari. post hunc ius triumuir occisi. M. Marii caput Praeneste missum: quo uiso C. Marius ultima. desperatione correptus, ubi a Lucretio obsidebatur, ne in manus incideret inimicorum, cum Telesino mutua morte concurrit. dumque uiolentius ipse in concurrentem manus adigit, circa suum uulnus manum percutientis hebetauit. ita eo interfecto, ipse leuiter uulneratus coruices seruo suo praebuit. Carrinatem praetorem Sulla iugulauit. inde Praeneste profectus omnes Marianae militiae principes, hoc est legatos quaestores praefectos et tribunos iussit occidi. Pompeiuin Aegyptum fugere conantem, in
Abbreviated transcription (Latin):
qui ait hoc modo. Claudius uides
imp ulsore xp̃o assidue tumultu¬
antes: roma expubit. Quod ittrĩ
contra xp̃m tum ultuantes ideos
coherceri & compͥmi iusserit. anenꝰ
xp̃ianos simul uelut cognate re¬
gionis homines uoluerit expeli.
nequaqͣm discernitur. Ueruntam
sequenti auuo tanta fames rome n¬
it: ut de medio foro imꝑator corm¬
tus a populo conuiciis. & fragin¬
minib panis turpissime infestatꝰ.
egre ꝑ seudo derum in palatium
refugiens. furorenĩ excitate plebis
euaserit. Paruo aut̃e int̾cedente
tempore: xxx. & quinq: senatores.
&.ccc. simul equites romanos. mi¬
nimis causis interfecit ꝓse aut̃t

Expanded text:
qui ait hoc modo: Claudius Iudaeos inpulsore Christo adsidue tumultuantes Roma expulit; quod, utrum contra Christum tumultuantes Iudaeos coherceri et conprimi iusserit, an etiam Christianos simul uelut cognatae religionis homines uoluerit expelli, nequaquam discernitur. Verumtamen sequenti anno tanta fames Romae fuit, nt medio foro imperator correptus a populo conuiciis et fragminibus panis turpissime infestatus, aegre per pseudothyrum in Palatium refugiens furorem excitatae plebis euaserit. Paruo autem intercedente tempore triginta et quinque senatores et trecentos simul equites Romanos minimis causis interfecit; ipse aut
Abbreviated transcription (Latin):
rogo funestissima sillani & ciuił
besli. ꝑ plurimas trarum partes
ardentes sudes sparsi sum. M ul¬
taq incendia: ex uno fomite dif¬
fuderunt. Nam lepidus & scipio
in italia. brutus in gallia. domi¬
tus cinne gener in affrica. caR¬
bo in cussura & sicilia. ꝑpenna¬
in ligurla. & post cum sertorio
in hispania om̃iumq atrocissi

Expanded text:
rogo funestissimo Sullani et civilis belli per plurimas terrarum partes ardentes sudes sparsi sunt, multaque incendia ex uno fomite diffuderunt. Nam Lepidus et Scipio in Italia, Brutus in Gallia, Domitius, Cinnae gener, in Africa, Carbo in Cossura et Sicilia, in Liguria et post cum Sertorio in Hispania, omniumque atrocissi
Abbreviated transcription (Latin):
uero postqm̃ galbam in hispania
imꝑatorem creatum ab exercitu co¬
gnouit: totus animo ac spe c̃cidit.
Cumq incredibilia ꝑturbande im¬
mo subruende rei yublice mala
moliretur. hostis a senatu ꝓnunti¬
atus & ignominiosissime fugiens.
ad quartum ab urbe lapidem sese
ipse int᷑erfecit: atq in eo cȩsarum
omnis familia consumyta ẽ.
Nno ab urbe condita. dece .xx.¬
tercio: galba apud hispanias
usurpauit imꝑium. Qui moxut
ueronis mortem comꝑit: romam
umq adolescentem in filium atq
in regnum adoptasset: cum quo
septimo m̃se imꝑii sui abothone
uigulatus ẽ. lueo roma cedib pn¬
cipum. extͦnctisq cuilib bellis:
recentes xp̃ianȩ religionis iniuri¬
as. Et signa illa legionũ quȩ sub
aduentu in urbem petri apłi
diuinitus coercita conuelli nul¬
lo modo ad extitandum ciuile
bellum ualutrant. qͦd ꝑ scribo¬
manum parabatur: petro in
urbe roma int̾fecto. & xꝑianis
penarum diu̾sitate laniatis: to¬

Expanded text:
Nero postquam Galbam in Hispania Nero postquam Galbam in Hispania imperatorem creatum ab exercitu cognouit, totus animo ac spe concidit. cumque incredibilia perturbandae, immo subruendae reipublicae mala moliretur, hostis a senatu atus, ignominiosissime fugiens ad quartum ab Urbe lapidem, sese ipse interfecit, atque in eo Caesarum omnis famAnno ab Vrbe condita DCCCXXIIII Galba apud Hispanias usurpauit imperium. qui mox, ut Neronis mortem conperit, Romam umque adulescentem in filium atque in regnum adoptauit: cum quo septimo mense imperii sui ab Othone iugulatus est. Luit Roma caedibus principum excitatisque ciuilibus bellis recentes Christianae religionis iniurias, et signa illa legionum, quae sub aduentu in Vrbem Petri apostoli diuinitus cohercita conuelli nullo modo ad excitandum ciuile bellum ualuerant, quod per Scribonianum parabatur, Petro in Vrbe interfecto et Christianis poenarum diuersitate laniatis to
Abbreviated transcription (Latin):
ne destituerit. S ne parricidiis
quidem abstinuit: matrem. fr̃ẽm.
sororem. uxorem.cȩterosq opis
cognatos & ꝓpinquos sine Geita¬
done ꝓstrauit sauxit banc inolẽ
ficinorum eiꝰ: temeritas impieta¬
nos supplicis e monib affecit: Ac
ꝑ om̃s ꝓuintias pari ꝑsecutione ex¬
cruciari imꝑauit. Ipsumq nomen
extirpare conatus: beatissimos xp̃i
apłos. petrum cruce. paulũ gladio
occidit. Mox acerbissime mmiserant
ci uutatem oborte undiq oppressere
clades. Nam subsequente autum no
tanta urbi pestilentia incubuit: ut
exx. ipilia funerum in iationem
sibitiam uenirent. Brttanca aͥe¬
inde cladis e uestigio accidit: qua
duo precipue oppida mogna ciui¬
um sociorumq clade & cede ⁊ĩrep¬
ta sunt sPreterea in oriente inig̃¬
nis armenie ꝓunitiis amissis: ro¬
mane legiones sub igũ parthicum
misse. egreq syria retenta ẽ. In asia
tres urbes. hoc ẽ. laudicie. hierapoł
colosse. t̾remotu c̃ciderunt IAt uͦ

Expanded text:
ne destituerit. sed ne parricidiis ne destituerit. sed ne parricidiis quidem abstinuit, matrem fratrem sororem uxorem ceterosque omnes cognatos et propinquos sine haesitatione prostrauit. auxit hanc molem facinorum eius temeritas impietanos suppliciis et mortibus affecit ac per omnes prouincias pari persecutione excruciari imperauit ipsumque nomen exstirpare conatus beatissimos Christi apostolos Petrum cruce, Paulum gladio occidit. moi aceruatim miseram ciuitatem obortae undique oppressere clades. nam subsequente autumno tanta Vrbi pestilentia incubuit, ut triginta milia funerum in rationem Libitinae uenirent. Britannica deinde clades e uestigio accidit, qua duo praecipua oppida magna ciuium sociorumque clade et caede direpta sunt. praeterea in Oriente magnis Armeniae prouinciis amissis Romanae legiones sub iugum Parthicum missae, aegreque Syria retenta est. in Asia tres urbes, hoc est Laudicia Hierapolis Colossae, terrae motu conciderunt. at uero
Abbreviated transcription (Latin):
ueterum insulȩ qua discurrens flã
ma adire ñ potuerat: magnis ma¬
chinis quondam ad externa bella
preparatȩ labefactȩ atq: inflãma¬
qr chiuersoria: infelici plebe compul¬
sa. Quod ipse ex altissima illa macͥe¬
naciana turre prospectans. letusq
słame ut aiebat pulcbritudine: tra¬
igico habitu eliadam decantabat. A¬
uaricie aut̃ẽ tam prerupte extrut:
ut pꝰt hoc incendium urbis qua se
augustus ex latericio marindeani uoicis est muet
reddidisse iactauerat: neminẽ ad re¬
liquias rerum suarũ adire ꝑmiserit.
sunctaq flaminȩ quoquo modo suꝑ¬
fuerant abstulto: centies centena mi¬
lia sestertium annua a senatu con-¬
ferri sibi imꝑauit. Plurimos sena¬
torum nulla extante causa bonis p̾¬
uauit: negotiatorũ om̃ium sub ri¬
na die tormeptis qͦ adhibitis omñe
penitus censum abstersit. Crudeli¬
tatis autem rabie ita effrenatris
est: ut plurim̃a senatus partem
int̾ficeret. equestrem ordinem pe¬

Expanded text:
veterum infulae, quas discurrens adire veterum infulae, quas discurrens adire flamma non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis, labefactae atque inflammaumque diversoria infelici plebe compulsa, quod ipse ex altissima illa Moecenatina turre prospectans, laetus flammae ut aiebat pulchritudine, tragico habitu Iliada decantabat. Avaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium Urbis, quam se Augustus ex latericia marmoream reddidisse jactreddidisse iactauerat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit; cuncta, quae flammae quoquo modo superfuerant, ipse abstulit; centies centena milia sestertium annua ad expensas a senatu conferri sibi imperauit; plurimos senatorum nulla exstante causa bonis priuauit; negotiatorum omnium sub una die, tormentis quoque adhibitis, omnem penitus censum abstersit. crudelitatis autem rabie ita efferatus est, ut plurimam senatus partem interfecerit, equestrem ordinem pae
Abbreviated transcription (Latin):
manifestis ueneni signis ẽ. mortuul
Nno ab urbe condita
cȩsar ab augusto quintus pͥncipai
tor: immo trani gressor¶ Petulam¬
am.libidiñe. luxuriam. auaricũ.
crudelitatem: nullo ñ scelere en¬
cuit. Si quidem petulantia ꝑciul
omĩa pene ttalie ac grecie theat
ꝑ lustrans. assumpto etiam uan
uestitus dedecore. ceritas. ettharit
tragedos. & aurigas sepe sibi suꝑal
uisus est̃. Libidinib porro tantis
exagitatus ẽ: ut ne a matre quid̃
uł sorore ullaue consangunttan
reuerentia abstinuisse referatur.
Hirum in uxorem duxerit: ipse
auiro ut uxor acceptus sit̃. Lixi¬
riȩ uͦ tam effrenate fuit: ut relb
aureis spiscaretur. quȩ purpu¬
reis funib extrahebantur: hig
& calidis lauaret unguentis. Qui
ctiam nunqm̃ minis mille carr¬
eis. confecisse trer traditii. Demiq¬
urbis rome inceudium uolun¬
tatis sue spectaculum fecit. Per sex
dies septemq noctes: ardens ciui¬
tus regios pautt aspectus. horrea
quadro structa lapide. magneq illȩ

Expanded text:
manifestis ueneni signis est mortuus. nno ab Vrbe condita Caesar ab Augusto quintus principattor immo transgressor, petulantiam libidinem luxuriam auaritiam crudelitatem nullo non scelere exercuit; siquidem petulantia percitus omnia paene Italiae ac Graeciae theatra perlustrans, adsumpto etiam uarii uestitus dedecore cerycas citharistas tragoedos et aurigas saepe sibi superasse uisus est. libidinibus porro tantis exagitatus est, ut ne a matre quidem uel sorore ullaue consanguinitatis reuerentia abstinuisse referatur, uirum in uxorem duxerit, ipse a uiro ut uxor acceptus sit. luxuriae uero tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaretur, quae purpureis funibus extrahebantur, frigidis et calidis lauaret unguentis. qui etiam numquam minus mille carrucis confecisse iter traditur. deniqurbis Romae incendium voluptatis suae spectaculum fecit. Per sex dies septemque noctes ardens civitas regios pavit aspectus. Horrea quadro structa lapide, magnaeque illae