comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoste nõ potãt. Qũato satius est
quid faciendum sit quã qdfc̃mi¬
sit querere ⁊c docere eos qui sua ꝑ¬
misere fertune nichil stabile ab
antra mobilior. Nescit enim qe¬
scere gaudet letis tristia sustinere¬
et utraq ꝑmiscere. Itaq sed̾is ne¬
mo considat madusis nemo ḋfi¬
ciat alt̾ne sunt uires rerum. Qͥo
exultas. Ista quib eucheris insum¬
mum nescis ubi te relictura sint
hũc suum nõ tuum finem quid
iacta s adymum delatus es nunc
est resurgendi locus in melius ad¬
u̾sa indetius optata flectũtur ita
accipienda est aĩo uarietas. ñ pri¬
uatarum tam̃ domuũ quas leuis
casus impellit s publice rei regn
ex imsimo ecorta suꝑ imꝑantes
ꝯstiterunt um̃ impia inĩpo fore
ceciterunt inueniri nõ põt nũs
quã multa abaliis fracta sĩt nẽ
cum maxime deus ext̾eruit.
alia submittit. nec mollit po¬
nic s exfastigio suo nullas na¬
tura reliquias iactat magna ⁊
quia parui sumus credimus

Expanded text:
hoste non poterat! Quanto satius est hoste non poterat! Quanto satius est quid faciendum sit quam quid factum quaerere, ac docere eos, qui sua permisere fortunae, nihil stabile ab fluere mobilius! Nescit enim quiescere, gaudet laetis tristia substituere, utique miscere; itaque secundis nemo confidat, aduersis nemo deficiat: alternae sunt uices rerum. Quid exultas? Ista, quibus eueheris in summum, nescis ubi te relictura sint: habebunt suum, non tuum finem. Quid iaces? Ad imum delatus es: nunc locus est resurgendi; in melius aduersa, in deterius optata flectuntur. Ita concipienda est animo uarietas non priuatarum tantum domuum, quas leuis casus impellit, sed publicarum. Regna ex infimo coorta supra imperantes constiterunt, uetera imperia in ipso flore ceciderunt; iniri non potest numerus, quam multa ab aliis fracta sint: nunc cum maxime deus extruit alia, alia summittit, nec molliter ponit sed ex fastigio suo nullas habitura reliquias iactat. Magna ista, quia parui sumus, credimus:
Abbreviated transcription (Latin):
scit animus quotiẽs erepti mag̾¬
tudĩem ostendit. ⁊ cogitet quan¬
tum ꝓpoĩto nõ quãtum sibi restat¬
suꝑsit. Consũpsere sequidã duz
acta regum ext̾norum ꝯponũt
queq passi muicem usiq sint
ppłi. Quanto satius est mala sua
extinguere quam aliena posteris
tradere. Quanto potius est deorũ
oꝑa celebrare quã philippi aut ale¬
xandri latrocima cet̾oꝵq qui exi¬
tio gentium darinõ minores fu¬
cre pestes mortalium quã in unda¬
tio qua planum om̃e ꝑfusum ẽ
quam com flagratio qua magna
ꝑs animãtium exaruit.Quead¬
modum hanibal suꝑiecerit alpeᷤᷤ¬
scribunt quem admedum ꝯfir¬
matum hispanie. ytalie cladib
bellum irrepinatus intulĩt fractis¬
ꝙ reb om̃ib.⁊ post cartaginem
ꝑtinax reges perrauerit contͣ ro¬
manos ducem promittens ex̾citi¬
tum penis quem admodum non
desierit senex om̃ib angelis bellũ
querẽ a deo sine pat̾a pati potãt siñ

Expanded text:
scit animus, quotiens coepti magnscit animus, quotiens coepti magnitudinem attendit, et cogitat quantum proposito, non quantum sibi supersit. Consumpsere se quidam, dum acta regum externorum componunt quaeque passi inuicem ausique sunt populi. Quanto satius est sua mala extinguere quam aliena posteris tradere! Quanto potius deorum opera celebrare quam Philippi aut Alexandri latrocinia ceterorumque, qui exitio gentium clari non minores fuere pestes mortalium quam inundatio, qua planum omne perfusum est, quam conflagratio, qua magna pars animantium exarsit! Quemadmodum Hannibal Alpes superiecerit scribunt, quemadmodum confirmatum Hispaniae cladibus bellum Italiae inopinatus intulerit fractisque rebus, etiam post Carthaginem pertinax, reges pererrauerit contra Romanos ducem promittens, exercitum petens; quemadmodum non desierit omnibus angulis bellum senex quaerere: adeo sine patria pati poterat, sine
Abbreviated transcription (Latin):
effugit.¬
On p̃terit telucili ui¬
roꝵ optime quam
magnarum rerum
fundam̃ta ponam
eius eruere atq aliis noscenda ꝓ¬
dere: quãto tam multa ꝯsequor
tam sꝑsa colligam. tam oculta
ꝓspiciam. p̾remittat ergo senec¬
tus ⁊ obiciat annos int̾uana stu¬
dia ꝯsup̃tos. Tanto mag̃ urgea¬
mur et dãpna etatis male exep̃¬
te labor sartiat. Nox addiem.ac¬
cedit occupatioes recidatur. patͥ¬
etiam cã absoluatur totus aĩus
uacet et ad ꝯdep̃natõem sui salti
ciet ac sibi instabit et cotidie b̾¬
uitatem tp̃ris metietur: quicqd
amissum est iddiligenti usum
presentis uite recolliget. fitelissi¬
poete incliti u̾sum tollimus in¬
gentes aĩos re maxima tp̈re mo
ilitur. Hoc dicerem si puer uiue¬
nisꝙ moliret.Nllum nõ tam
post mereclianas horas accessim
faciamus quod initinẽ solet ficri
quo tardus exierunt uelccitate
ꝯpensant moram. festinemꝰ ⁊ opꝰ
nescio an suꝑabile magnum c̾te
sine etatis excusatõe tͣctemus. Cre¬

Expanded text:
effugit.Non praeterit me, Lucili uirorum optime, quam magnarum rerum fundamenta ponam eius eruere atque aliis noscenda producere: quando tam multa consequar, tam sparsa colligam, tam occulta perspiciam? Premit a tergo senectus et obicit annos inter uana studia consumptos. Tanto magis urgeamus et damna aetatis male exemptae labor sarciat; nox ad diem accedat, occupationes recidantur, patriacentis cura soluatur, sibi totus animus uacet et ad contemplationem sui saltem ciet ac sibi instabit et cotidie breuitatem temporis metietur; quicquid amissum est, id diligenti usu praesentis uitae recolliget: fidelissipoetae incliti uersum: "tollimus ingentes animos et maxima paruo tempore molimur." Hoc dicerem, si puer iuuenisque molirer nullum enim non tam post meridianas horas accessimus. Faciamus quod in itinere fieri solet: qui tardius exierunt, uelocitate pensant moram. Festinemus et opus nescio an superabile, magnum certe, sine aetatis excusatione tractemus. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
amisso canali suo flumina pͥmũ
refundãtur. de inde quia ꝑdiderunt
uiam faciunt. Hoc ait accidisse ɨ¬
theophastus incorico monte ĩquo
post t̾rarum tremorem noua uis fõ¬
tiuim em̾sit sunt qui aliasquoq
cãs int̾uenire oppinãtur qui aliter
inope. hyemps. s cum gallorum
gens acassandro obscessa in illum
set ingens aquarum copia appãu¬
it. quas uidelicet malim̃tum suu
nemoã ducebãt. Quib emersis hu¬
mor qui desiit ĩ arbusta tonsura su¬
ꝑfusus est. Itm̃ ait et c̾ca magnesiã
accidisse. S parte theophrasti dixis¬
se liceat nõ est hoc simile ueri quia
fere aquosissima sunt quecũꝙ um¬
brosissima. Quod nõ cueniret si aqͣ
arbusta siccarẽt quib alim̃tum ex
ꝓximo est fluminum mõ uis exin¬
timo manat ultͣque ꝯcipitur quã

Expanded text:
amisso canali suo flumina primum amisso canali suo flumina primum refundantur, deinde quia perdiderunt uiam faciant. Hoc ait accidisse Theophrastus in Coryco monte, in quo post terrarum tremorem noua uis fontium emersit. Sicut alias quoque causas interuenire opinatur, quae aliter inops Haemus, sed cum Gallorum gens a Cassandro obsessa in illum set, ingens aquarum copia apparuit, quas uidelicet in alimentum suum nemora ducebant; quibus euersis umor, qui desiit in arbusta consumi, superfusus est. Idem ait et circa Magnesiam accidisse. Sed pace Theophrasti dixisse liceat: non est hoc simile ueri, quia fere aquosissima sunt quaecumque umbrosissima; quod non eueniret, si aquas arbusta siccarent, quibus alimentum ex proximo est fluminum uero uis ex intimo manat ultraque concipitur qua
Abbreviated transcription (Latin):
recursus sunt. Quicqd altĩ ꝑerit ĩ
alt̾um tñsit ⁊ natura ꝑtes alias ue¬
lut inpenterib ꝯstitutas examĩat
ne portionum equitate turbata
mundus p̃ponderet. Oĩa in om̃ibꝰ
sunt. Non tantum aer mnignem
transit.S numquam sine igne
est. Detrahe illi calorem rigescet.i
magis umquam sine aqua ẽ q̃m
sine aere et ioeo facilior est ĩuice
tnsitus quia ilł in que tnͣseũdũ est
iam mixta sũt. Hab⁊ ergo t̾ra hu¬
morem. hũc exp̃mit. habet aera hẽ
umbra hyberni frigoris dempsat
ut faciat humorem. Ip̃a quoꝙ mu¬
tabilis ẽ inhumorẽ natura sua uti¬
tur. Quid ergo inquis. si ppetues
cause quib flumina oriuntur ac
fontes.qrͣ aliq̃n sicc̃at. aliq̃n quib
sepe mo t᷑rarum itinera turbat᷑ ⁊ rin¬
na int̾scindit cursum aquis. Que
recentes nouos exitus querunt ⁊ali¬
quem impetum faciunt aut ip̃iꝰ
quassatone terre aliũde. alio tnͣsfe¬
rũtur. apud nos solet cuenire ut

Expanded text:
recursus sunt; quicquid alteri perit, in recursus sunt; quicquid alteri perit, in alterum transit, et natura partes suas uelut in ponderibus constitutas examinat, ne portionum aequitate turbata mundus praeponderet. Omnia in omnibus sunt: non tantum aer in ignem transit sed numquam sine igne est detrahe illi calorem: rigescet, ed non magis umquam sine aqua est quam sine aere. Et ideo facilior est inuicem transitus, quia illis, in quae transeundum est, iam mixta sunt. Habet ergo terra umorem, hunc exprimit; habet aera, hunc umbra hiberni frigoris densat, ut faciat umorem; ipsa quoque mutabilis est in umorem: natura sua utitur. Quid ergo?, inquit, si perpetuae sunt causae, quibus flumina oriuntur ac fontes, quare aliquando siccantur, aliquando quibus Saepe motu terrarum itinera turbantur et ruina interscindit cursum aquis, quae retentae nouos exitus quaerunt et aliquo impetum faciunt aut ipsius quassatione terrae aliunde alio transferuntur. Apud nos solet euenire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
crascesscit ꝓtinus et ĩ humorem
ꝯutit̾ hẽs primã aq̃rum subterra
nascẽtium cãm adicias hec licet
quod funt omĩa exoñb. exa¬
quaaer exaere aqua. Ignisexaere
Exigne aer. Quare tra fiat ex
⁊ inaquam.Immo maxiẽ in hanc.
utͣq enim cogna res ẽ utͣqͣ grauis
ut᷑q densa. utraque mnextremum
mundi ꝯpulsa. Exaqua t̾ra sit. cũ
nõ a qua fiat et̾ra. At magna flumi¬
na sunt cum uideris qũata sunt
rursus exquãto ꝓdeant aspice. oira¬
ris cum labãtur assidue quedamu̾o
excitata rapiãtur ꝙ p̃sto sit illis aqͣ
semꝑ noua. Quid simiraris qd̾ cũ
uetiti totum aera impellãt nõ defi¬
cit sp̃c. s ꝑdies ⁊ noctes equaliter
fluit. nec ut flumina cͥto alueo feꝵ¬
tur s ꝑ uastum celi spacium lato
impetu uadit. Quid siullã unda
suꝑ ẽẽ niueris que suꝑueniat tot
fluctib fractis. Nichil deficit qr in
se redlit. Omĩum helem̃toꝵ alt̾ni

Expanded text:
crassescit protinus et in umorem crassescit protinus et in umorem conuertitur: habes primam aquarum sub terra nascentium causam. Adicias etiam licet quod fiunt omnia ex omnibus, ex aqua aer, ex aere aqua, ignis ex aere, ex igne aer: quare ergo non ex etiam in aquam, immo maxime in hanc: utraque enim cognata res est, utraque grauis, utraque densa, utraque in extremum mundi compulsa. Ex aqua terra fit: cur non aqua fiat e terra? At magna flumina sunt. Cum uideris quanta sint, rursus ex quanto prodeant adspice. Miraris, cum labantur assidue, quaedam uero concitata rapiantur, quod praesto sit illis aqua semper noua: quid, si mireris, quod, cum uenti totum aera impellant, non deficit spiritus sed per dies noctesque aequaliter fluit, nec ut flumina certo alueo fertur sed per uastum caeli spatium lato impetu uadit? Quid, si ullam undam superesse mireris, quae superueniat tot fluctibus fractis? Nihil deficit quod in se redit: omnium elementorum alterni
Abbreviated transcription (Latin):
habundae̾ aquis dulcib nec mi¬
nus illas stagnare quam apud
nos occcanum et sinus eius ĩmo
etiam latius qr plus t̾ra maltũ
patet. Ergo exilla ꝓfunda copia i¬
sti amnes egeruntur. Quos quit
miraris sit̾ra de tctos nõ sentis cũ
adiectos maria nõ sentiant. Q
hr̃e t̾ram intrasse recessus cauo
⁊ multum spc̃ qui necessaĩo fri¬
gescit umb̃ gͣui p̃ssus. D̾ ind̾pi¬
geret im motus inaquam cu
se desiit ferre ꝯu̾titur. Quemad¬
modum supͣ nos mutatio ac¬
ris ymbrem facit ita infra fras
flumem aut riuum supͣ nos ñ
põt stare segnis dui ⁊ g̃ius. Aliq̃n
enĩ a soletenuat᷑. aliqñ uetitis ⁊¬
expanditur.Itaq int̾ualla ma¬
gna ymbrib sunt. Subt̾ra uero
quicquid ẽ quod illum inaqͣm
conu̾tat idem semꝑ ẽ umbra ꝑ¬
petua frigus et̾num in ex̾citata
ergo p̾bebit fonti aut flumini
causas. placet nobis t̾ram eẽ
mutabilez. Hec quoꝙ quicꝙͣ
efflauitq nõ libõ acre ꝯcipitur i

Expanded text:
abundare aquis dulcibus nec miabundare aquis dulcibus nec minus illas late stagnare quam apud nos oceanum et sinus eius, immo eo latius, quo plus terra in altum patet. Ergo ex illa profunda copia isti amnes egeruntur: quos quid miraris, si terra detractos non sentit, cum adiectos maria non sentiant? CAhabere terram intra se recessus cauos et multum spiritus, qui necessario frigescit umbra graui pressus, deinde piger et immotus in aquam, cum se desiit ferre, conuertitur: quemadmodum supra nos mutatio aeris imbrem facit, ita infra terras flumen aut riuum; supra nos non potest stare segnis diu et grauis aliquando enim sole tenuatur, aliquando uentis expanditur, itaque interualla magna imbribus sunt, sub terra uero quicquid est, quod illum in aquam conuertat, idem semper est, umbra perpetua, frigus aeternum, inexercitata ergo praebebit fonti aut flumini causas. Placet nobis terram esse mutabilem. Haec quoque quicquid efflauit, quia non libero aere concipitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ aut saciata siquid supra desideri¬
um cecidit et cxclusit. ⁊ ideo pͥmic
ymbrib nõ augentur amnes. qr
totos inse t̾ra sitiens tͣbit. Quic
quid quedam flumina erũpũt
saxis et montibo.hiis quid con¬
ferunt plume que ꝑnudas rupe
deferuntur. nec h̃nt t̾ram cui in¬
sidiant.Adice ꝙsiccissimis locis
putei ĩ altum acti ultra ducento¬
rum aut trecẽtorum pedam spa¬
cium inueniunt aq̃rum uberes
uenas mea altitudine inquã nõ
penetrat aqua ut scias illic nec ce¬
lestem eẽ nec collctium humo¬
rem.sz quod dici solet uiuam aq̃
Ilo queꝙ argumento hoc optĩe
refellitur. ꝗd quidam fontes ĩsũ¬
mo montis cacumine redundat
Apparet ergo illos sursum agi a¬
ant ibi cum omĩs pluuia¬
lis aqua decurrat. ¶Quidam exi¬
stimant quem. admodum mext̃i¬
ori parte t̾rarum uaste paludes
iacent magniꝙ ⁊ nauigabiles
lacus quemadmoclum ingenti
spatio maria porrecta sunt infu¬
sa uallib sit mext̾iora trarum⁊

Expanded text:
est, aut satiata, si quid supra desideriest, aut satiata, si quid supra desiderium cecidit, excludit, et ideo primis imbribus non augentur amnes, quia totos in se terra sitiens trahit. Quid, quod quaedam flumina erumpunt saxis et montibus? His quid conferent pluuiae, quae per nudas rupes deferuntur nec habent terram, cui insidant? Adice quod siccissimis locis putei in altum acti ultra ducentorum aut trecentorum pedum spatium inueniunt aquarum uberes uenas in ea altitudine, in quam aqua non penetrat, ut scias illic non caelestem esse nec collecticium umorem, sed, quod dici solet, uiuam aquam. Illo quoque argumento haec opinio refellitur, quod quidam fontes in summo montis cacumine redundant: apparet illoibi concipi, cum omnis pluuialis aqua decurrat. CAPUT 8 Quidam existimant, quemadmodum in exteriore parte terrarum uastae paludes iacent magnique et nauigabiles lacus, quemadmodum ingenti spatio maria porrecta sunt infusa uallibus, sic interiora terrarum
Abbreviated transcription (Latin):
ta soli uarietate saporis exiuit et in
sinteus aquam tñsit. Quidã existi¬
mant quicquã exymbrib terra o¬
cepit adillam rursus cmittere. Etħ
argum̃ti locoponũt paucissima
fiumina inhiis sunt locis quibo
rarus c ymber. Iõ siccas aiunt ethy¬
opie solitudĩes cẽ pancocq ĩuenra
mint̾iore affrica fontes qr feruida
natur celi sit ⁊ pene semꝑ estiua. Sa¬
talide itaq siue arbore. siue cultore
am galliamꝙ et pxime abillisr
hoc multa posse dici uides. pͥmur
ego tibi uincarum diligens fossõ
affirmo. nullam pluuiam ẽc̃ ta
magnam que t̾ram ultͣ decem ĩ
altitudinem pedes madefaciat. ⁊¬
oĩs humor intͣ prima crustamo¬
suĩtur. nec in ĩ feriora descendit.⁊
Quom̃o ergo ymber suggere põt
amnib uires qui sunmam hu¬
mum tinguit. Pars maior eĩ ꝑ
fluminũ alucos in mare affertũ
Exiguum est qd̃ sorbeat t̾ra nec
id seruat. aut eium arida est ⁊ as¬
sumit inse quicquam imfusum

Expanded text:
ta soli uarietate saporem exuit et in ta soli uarietate saporem exuit et in sinceram aquam transit. Quidam existimant, quicquid ex imbribus terra concepit, id illam rursus emittere et hoc argumenti loco ponunt, quod paucissima flumina in his sunt locis, quibus rarus est imber. Ideo siccas aiunt Aethiopiae solitudines esse paucosque inueniri in interiore Africa fontes, quia feruida natura caeli sit et paene semper aestiua; squalidae itaque sine arbore, sine cultore am Galliamque et proxime ab illis hoc multa posse dici uides. Primum ego tibi uinearum diligens fossor affirmo nullam pluuiam esse tam magnam, quae terram ultra decem in altitudinem pedes madefaciat; omnis umor intra primam crustam consumitur nec in inferiora descendit: quomodo ergo imber suggerere potest amnibus uires, qui summam humum tinguit? Pars maior eius per fluminum alueos in mare aufertur; exiguum est quod sorbeat terra, nec id seruat: aut enim arida est et absumit in se quicquid infusum
Abbreviated transcription (Latin):
nõ fluit. colligitur exymbrib. exsuo
fonte natiua est. nichiltam̃ ꝓhibet
codem loco aquam colligi ⁊ nasci ꝙ
insuccino uidemus inquã mõtec
circumiecti quicꝙͣ fudit fluuii di¬
riuãtur. s et magne inip̃o latẽtesq
unde sunt. Itaq ⁊̃ cum hyberni de¬
flurere corrẽtes facie suam ẜuanc
Primum gͦ q̃ramus quomoco
adꝯtinuandos fluminum cũ sus
t̾ra sufficiat. undetin aquarum ere¬
at.miramur ꝙ accessionem
fluminum maria nõ sentiant eq̃
rum exeuntium t̾ra nõ sentiant. i¬
Quid ẽ quod illam ante sic imple¬
uerit ut prebere tantum exrecondi¬
to possit aut subinde sicsuppleat q̃¬
cumq ratoẽm redditerimus de flu¬
mine cadem erit riuorum ac fonti¬
um. Quidam iudicant t̾ram ꝗcꝗd
suum uertunt. s ꝓtinus redclunt.
Occulto enĩ itinere sb̾it t̾ras. ⁊pala
uenit secretoq reu̾titur. colaturq
intransitu mare quod ꝑmultipli¬
cest̾rarum qui fractus ubatum ama¬
ritudĩem ponit et pͣuitatem intan¬

Expanded text:
non fluit. Colligitur ex imbribus, ex suo fonte natiua est. Nihil tamen prohibet eodem loco aquam colligi et nasci; quod in Fucino uidemus, in quem montes circumiecti, quicquid fudit pluuia, deriuant, sed et magnae in ipso latentesque uenae sunt: itaque etiam cum hiberni defluxere torrentes, faciem suam seruat. Primum ergo quaeramus quomodo ad continuandos fluminum cursus terra sufficiat, unde tantum aquarum exeat. Miramur, quod accessionem fluminum maria non sentiant; aeque tum exeuntium terra non sentit. Quid est, quod illam aut sic impleuerit, ut praebere tantum ex recondito possit, aut subinde sic suppleat? Quamcumque rationem reddiderimus de flumine, eadem erit riuorum ac fontium. Quidam iudicant terram quicquid suum uertunt sed protinus reddunt. Occulto enim itinere subit terras et palam uenit, secreto reuertitur, colaturque in transitu mare, quod per multiplices terrarum anfractus euerberatum amaritudinem ponit et prauitatem: in tan
Abbreviated transcription (Latin):
mauit Nec bonuz
nec mnalum uagina gladium
facit. Ergo decorpore quoq rõ
tibi respondeo. Supturu. quid
me si decur electio et sanitatem
⁊ uires. bonum aũt futuru iudi¬
cium deillic meum. nõ ip̃a. est
inquid quide sapiens beatus ⁊
summum tam̃ illud bonum
iurtutem ht̃ nõ põt. beatissimꝰ
aũt ñ est qui qui naͣlib bonis
destituitur. ut ualitudĩe nt m̃bre¬
rum integͥtate. Qui incredibiliꝰ
uidetur. id ꝯcedis.aliquẽ inma¬
ximis et ꝯtimus dolorib ñ ẽẽ
miserum eẽ. ctiam beatum. Ꝙ
leuius est negas beatissimu eẽ.
At qui si põt uirtus efficẽ. ne mi¬
ser aliquis sit facilius efficiet ⁊
ut beatissimus sic. ¶ Mmus
enĩ int̾ualli abeato ad beatissim
restat. quã amisero aobeatũ.an
que res tm̃ ualet. ut ereptum ca¬
lamitatib int̾beatos locet nõ

Expanded text:
a ? Nec bonum nec malum vagina gladium facit. Ergo de corpore quoque idem tibi respondeo: sumpturum quidem me, si detur electio, et sanitatem et vires, bonum autem futurum iudicium de illis meum, non ipsa. "Est quidem," inquit, "sapiens beatus; summum tamen illud bonum virtutem habet, non potest, beatissimus autem non est, qui naturalibus bonis destituitur ut valitudine, ut membrorum integritate." Quod incredibilius videtur, id concedis, aliquem in maximis et continuis doloribus non esse miserum, esse etiam beatum; quod levius est, negas, beatissimum esse. Atqui si potest virtus efficere, ne miser aliquis sit, facilius efficiet, ut beatissimus sit. Minus enim intervalli a beato ad beatissimum restat quam a misero ad beatum. An quae res tantum valet, ut ereptum calamitatibus inter beatos locet, no
Abbreviated transcription (Latin):
asꝑa fortius cũ assueu̾e patiũtur
Ideo sapiẽs assuescit futuris mal
et que alii diu patiendo leuia
faciunt. hicleuia facit diu co¬
cgitando. audim aliqn uoces ĩ¬
yitorum dicentium.sciebam
hec michi restare. ¶Sapiẽs
scit sibi omĩa restare. quicqͥd
fcin est dicit sciebam. hec michi

Expanded text:
a, fortius, cum assueuere, patiuntur. Ideo sapiens assuescit futuris malis et quae alii diu patiendo leuia faciunt, hic leuia facit diu cogitando. Audimus aliquando uoces imperitorum dicentium 'Sciebam hoc mihi restare'; sapiens scit omnia sibi restare; quicquid factum est, dicit 'Sciebam'. Non est
Abbreviated transcription (Latin):
cio cognoscitur ei quipunir debu
quam erigẽ debet donat. set ei qd̾¬
tribuit. Parcit eĩ sapies ꝯsulit ꝯcori¬
git. Item faciet quod si ignosceret
nec eil ignoscet qͥm qui ignosceti
sisse aliquem uerbis tm̃ amõebit
penano efficient. ctatem eius emẽ¬
dabilez intuens. Aliquẽ in uidie c̾
lapsus. Hostes dimitet saluos ali¬
accicti sunt. Hec om̃ia ñ uenie. s
clomentic oꝑa sũt. Clem̃tia lib̾u
arbitrium ht. nõ subformula. set̃¬

Expanded text:
ignoscitur, qui puniri debuiquam exigere debet, non donat. Sed itribuet; parcet enim sapiens, consulet et corriget; idem faciet, quod, si ignosceret, nec ignoscet, quoniam, qui ignoscit, sisse. Aliquem verbis tantum admonebit, poena non adficiet aetatem eius emendabilem intuens; aliquem invidia crimlapsus ; hostes dimittet salvos, aliacciti sunt. Haec omnia non veniae, sed clementiae opera sunt. Clementia liberum arbitrium habet ; non sub formula
Abbreviated transcription (Latin):
Epe ad aures me
nect̃re necpella¬
gi subsidus uti uos asẜunt nunci¬
antes. Que res quia sui nouitate
dicã hoc facitis incũctant̾ expedias
quocercior effectus ego quoq si fi̾
põt huiꝰ discipline sectator exista
semꝑenim uirtutum studus ab

Expanded text:
 ad aures meanec terrae nec pelagi subsidiis uti vos asserunt nuntiantes. Quae res sui novitatedi causa hoc facitis, incunctanter expedias; quo certior effectus, ego quoque, si fieri potest, disciplinae sectator hujus existam. Semper enim virtutum studiis ab
Abbreviated transcription (Latin):
dubitat. Nec enim opus eẽt mit
tur homineadconẜuationem ⁊¬
hec duratur ut torm̃tis nõ sũmit¬
nepilo quidem inicumbat.qu ia
solet obreꝑe intim sompnus. in
aliquod ammĩculum reclinatis
Mors nullum habet inꝯmedum
eui tenet. cogita nichileorum que
ab occłis abrunt et inrerum na¬
turam ex qua ꝓclierunt ac mox
ꝓcessura sunt reconduntur cõ¬
summi: Desinunt ista nõ ꝑcũt
et mors qua m ꝑtimescimus. ac
recusamus: int̾mittit uitam nõ
cripit. ueniet intum qui nos in
lucem reponat dies quam młti
recusarent nisi oblitos reduce̾t.
S postea diligeti us docebo.omĩa
que uit̾ctur ꝑire mutari. equo ⁊¬
nimo debet redcliturus exite. O¬
ẜua orbem rerum inse remeãtiu¬
et uidebis nichil in hoc mundo
extingui: S nicib descendere ac
surgere. Estas abit. set alt̾ illã
anmus reducit. yemps occidit.

Expanded text:
dubitat; nec enim opus esset in dubitat; nec enim opus esset in tur omnes ad conservationem  sed in hoc duratur, ut tormentis non summitne pilo quidem incumbat, quia solet obrepere interim somnus in aliquod adminiculum reclinatis. Mors nullum habet incommoduaevi tenet, cogita nihil eorum, quae ab oculis abeunt et in rerum naturam, ex qua prodierunt ac mox processura sunt, reconduntur, consumi; desinunt ista, non pereunt. Et mors, quam pertimescimus ac recusamus, intermittit vitam, non eripit; veniet iterum, qui nos in lucem reponat dies, quem multi recusarent, nisi oblitos reduceret. Sed postea diligentius docebo omnia, quae videntur perire, mutari. Aequo animo debet rediturus exire. Observa orbem rerum in se remeantium; videbis nihil in hoc mundo extingui, sed vicibus descendere ac surgere. Aestas abît, sed alter illam annus adducet; hiemps cecidit
Abbreviated transcription (Latin):
uertoum opus est negocianti na¬
ingatõne ꝓspa. Agrum colenti rib¬
tate cuisquam colit terre celi fa¬
uore. Ille quod debet sola põt uoly¬
tate psolucre. In mores fortuma
ius nõ habet. Hos disponat. at ꝙͣ
tranquilissimus ille animus
ad ꝑfectum ueniat. qui nec abla¬
tum sibi quicquã sentit nec ⁊o¬
iectum. set inco habitu est quomͦ¬
cumq res cedunt siuc aggerũtur
uulgaria bona sup̃ res suaseminz
siue aliquid existis. uł omĩa casus
excussit minor nõ fit: sumpatria
natus cẽt. arcum infanc statun
tenderet. si ingermania ꝓtinus ⁊¬
puer tenerum hastile ibraret.
Si auorum nr̃õrum tprib fuiss
equitare et hostem quo minus
ꝑcutere didiciss. Hecsinglis di¬
sciplina gentis sue suadet. atq
impat. Quid ergo meditandũ
est quod aduersus omiã tela qd̃
aduersus omẽ hostium genus.
bnfacit mortem contẽpnere. Que
quin habeat aliꝗd in se terribile ut
et animos nostros quos mamore
suinatura formauit offendat. ncõ

Expanded text:
endum opus est negotianti navigatione prospera, agrum colenti ubertate eius, quam colit, terrae, caeli favore; ille quod debet, sola potest voluntate persolvi. In mores fortuna ius non habet. Hos disponat, ut quam tranquillissimus ille animus ad perfectum veniat, qui nec ablatum sibi quicquam sentit nec adiectum, sed in eodem habitu est, quomodocumque res cedunt. Cui sive adgeruntur vulgaria bona, supra res suas eminet, sive aliquid ex istis vel omnia casus excussit, minor non fit. Si in Parthia natus esset, arcum infans statim tenderet; si in Germania, protinus puer tenerum hastile vibraret; si avorum nostrorum temporibus fuisset, equitare et hostem comminus percutere didicisset. Haec singulis disciplina gentis suae suadet atque imperat. Quid ergo huic meditandum est ? Quod adversus omnia tela, quod adversus omne hostium genus bene facit, mortem contemnere, quae quin habeat aliquid in se terribile, ut et animos nostros, quos in amorem sui natura formavit, offendat, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
pore queq repellet ant eliget s
nec que repellit timet nec miri¬
tur q̃ eligit. si modo magnus⁊
inuitus animus est. Sũ mitti
te ac depͥmi ueto. Iaborem si nõ

Expanded text:
pore quaeque repellet aut eliget. Sed nec quae repellit timet, nec miratur quae elegit, si modo magnus illi et invictus animus est. Summitti te ac deprimi veto. Laborem si no
Abbreviated transcription (Latin):
põt breuissima adduncias ꝑ cõ¬
tep̃tum diuiciarum uia est. de¬
metrius aũt noster sic uiuit nd
taiquã contepserit omnia. set

Expanded text:
 Brevissima ad divitias per contemptum divitiarum via est. Demetrius autem noster sic vivit, non tamquam contempserit omnia, se
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ inuẽtorum ab aliis scientia
et dispositio. puta relicta nobis
medicamta quib sanarentur
occuli nõ est michi alia querere
set hec tam̃ modis ⁊ tp̃rib ap¬
tanda sunt. hec asꝑitas occłoꝵ
colleuatur. hoc palpebrarũ crossi¬
tudotenuat. hoc us subita ⁊ hũor
au̾titur. hoc acuitur usus teras
ista oportet. ⁊ eligas tp̃s. adhibeas
singlis modum. animi reme¬
dia inuecta sunt. abantiquis
gerunt. qui ante nos fuerunt
Set nõ pegerunt. suspiciendi tñ
sunt.⁊ ritu deoꝵ colendi. Quid¬
niego maiorum uirorum ⁊
ymagines ham incitam̃ta aĩ
et naturales celebrẽ. Quid ni
ego illos honoris cã semꝑ appelle
quam uenãtione p̃ceptorib me¬
is debeo eandem illis p̃ceptorib
gn̾shumani aquib tanti bõi
micia fluxerũt siosulem uideo
aut p̃torem omĩa quib honor
hrĩ honori solet. faciam equo desi¬
liam capud adapiam. semita
cedam. Quid eigo marcum ca

Expanded text:
et inventorum ab aliis scientia et inventorum ab aliis scientia ac dispositio. Puta relicta nobis medicamenta, quibus sanarentur oculi; non opus est mihi alia quaerere, sed haec tamen morbis et temporibus aptanda sunt. Hoc asperitas oculorum conlevatur; hoc palpebrarum crassitudo tenuatur; hoc vis subita et umor avertitur; hoc acuetur visus; teras ista oportet et eligas tempus, adhibeas singulis modum. Animi remedia inventa sunt ab antiquis;gerunt, qui ante nos fuerunt, sed non peregerunt. Suspiciendi tamen sunt et ritu deorum colendi. Quidni ego magnorum virorum et imagines habeam incitamenta animi et natales celebrem ? Quidni ego illos honoris causa semper appellem ? Quam venerationem praeceptoribus meis debeo, eandem illis praeceptoribus generis humani, a quibus tanti boni initia fluxerunt. Si consulem videro aut praetorem, omnia, quibus honor haberi honori solet, faciam; equo desiliam, caput adaperiam, semita cedam. Quid ergo ? Marcum Ca
Abbreviated transcription (Latin):
querit ubi seexpiatur ubi iir¬
tutem suam ostenda spuman¬
temq dari peccora inter ĩ her¬
cia uotisoptat aprum aut sul¬
uum descente monte leonez
libet aliquid hrẽ quod uĩca
cuiuspatientia exercear. Na
hor quaq egregium sextius ht
quod ⁊ ostendit tibi bt̃e uite mag̾¬
tudinem et desꝑatõem eius faciet
scies illam eẽ ĩ excelso. Set uolenti
bit ut illam admireris et tam̃
speres michi certe multum au¬
ferre tpr̃is solet ꝯtemplatio ip̃a
sapientie nõ alif illam intucor
obstupefc̃s quam ip̃m int̾im i¬
mũdum. quẽ sepe tanquã spec¬
tator nouus uideo. ueneror itaq̃
inuẽta sap̃ie muẽtoresq adire
s agamus bonum patrem fa¬
milie faciamus ampliora que
accepimus maior ista h̾rditas¬
mea ame ad posteros transeat.
Multum adhec restat. multũ¬
q restabit. nec ulli nato post
mille scła p̾cludetur occasio ali¬
quid adiciendi adħ. Set etiam
ta hoc semꝑ nouum erit usus

Expanded text:
quaerit, ubi se experiatur, ubi virquaerit, ubi se experiatur, ubi virtutem suam ostendat, Spumantemque dari pecora inter inertia votis Optat aprum aut fulvum descendere monte leonem. Libet aliquid habere quod vincam, cuius patientia exercear. Nam hoc quoque egregium Sextius habet, quod et ostendet tibi beatae vitae magnitudinem et desperationem eius non faciet; scies esse illam in excelso, sed volenti bit, ut illam admireris et, tamen speres. Mihi certe multum auferre temporis solet contemplatio ipsa sapientiae; non aliter illam intueor obstupefactus quam ipsum interim mundum, quem saepe tamquam spectator novus video. Veneror itaque inventa sapientiae inventoresque; adire Sed agamus bonum patrem familiae; faciamus ampliora, quae accepimus. Maior ista hereditas a me ad posteros transeat. Multum adhuc restat operis multumque restabit, nec ulli nato post mille saecula praecludetur occasio aliquid adhuc adiciendi. Sed etiam t, hoc semper novum erit, usus
Abbreviated transcription (Latin):
uisti heri nob̾cum. põt queri si
heri tãtum ideo adieci nobis¬
cum. mecum enim semꝑ es
int̾uenerant quidem amicis
ꝓpt̾ quod maior fumꝰ fieret
ut hic qui erumpe ex lautorum
culuus et trere uigiles solet. set
hic modicus qui hospites neis¬
se significet. Uarius nob̾ fuit ser¬
mout inouiuio rem nullam
usq ad exitum adducẽs. s ali¬
unde. alio trãsiliẽs. lectus est de¬
indeliber quĩti sextii patris ma¬
gni. Siquid michi credis uiri
et licet negent stoici quãtus ĩ
illo dii boni uigor est quan¬
tum animi hoc nõ ĩomibo ph¬
losophis inueles. quoꝵdam scp¬
exanguia sunt. instituũt dis¬
putant cauillãtur nõ facust
aĩum qr nõ habẽt. Cũ legei̾s
sextium dices uiuit uiget
liber est. supra hoĩem estdi¬
mittit me plenum ingentis
fiducie. In quac̃q positione si¬
mentis cum huc lego fatebor
tibi. libet omẽs casus ꝓuocare.
libet exclamare quio cessas
fortuna congredere ꝑatum
uides illius aium urouo ꝗd

Expanded text:
uisti here nobiscum. Potes queri, si here tantum. Ideo adieci "nobiscum." Mecum enim semper es. Intervenerant quidam amici, propter quos maior fumus fieret, non hic, qui erumpere ex lautorum culinis et terrere vigiles solet, sed hic modicus, qui hospites venisse significet. Varius nobis fuit sermo, ut in convivio, nullam rem usque ad exitum adducens, sed aliunde alio transiliens. Lectus est deinde liber Quinti Sextii patris, magni, si quid mihi credis, viri et, licet neget, Stoici. Quantus in illo, di boni, vigor est, quantum animi! Hoc non in omnibus philosophis invenies; quorundam scripexanguia sunt. Instituunt, disputant, cavillantur, non faciunt animum, quia non habent; cum legeris Sextium, dices: " Vivit, viget, liber est, supra hominem est, dimittit me plenum ingentis fiduciae." In qua positione mentis sim, cum hunc lego, fatebor tibi: libet omnis casus provocare, libet exclamare: " Quid cessas, fortuna ? Congredere; paratum vides." Illius animum induo, qui
Abbreviated transcription (Latin):
um uõ om̃ium int̾ uos facit
amicicia. nec scd̃i quicquam
utilitates suas ꝯuertit alteri
Hec societas diligent̾
et iudicat a liquod eẽ cõe
uis gñs humani.płimum
adillam queqr dequa loqbar
int̾iorem sccietatom amicicie
colentam ꝓficit. Omĩa enĩ

Expanded text:
um omnium inter nos facit amicitia. Nec secundi quicquam utilitates suas convertit; alteri Haec societas diligenteret iudicat aliquod esse commune ius generis humani, plurimum ad illam quoque, de qua loquebar, interiorem societatem amicitiae colendam proficit. Omnia eni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qui cum sic du̾sus sit iam sui
ꝑte maxime uarius. ⁊ inostans
Sic mirabilis ẽ circa t̾ras płimũ
audet. płimum patitur exagitat̃
modo afficitur. S alit̾ alibi. ꝑtib
inquietus acturbidus est. causas
aũc illius mutatõis ⁊ inꝯstantie ał
t̾ra ꝓhibet cuius positoes aut ħillou̾¬
se magna aderis tempiem monie¬
tasunt. alias syderum cursus exꝗb
soli płimum imputes. illum seq̃
annus ad illius flexum hyems e¬
statesq u̾tutur lune ꝓximum ure
est s cetere quoq stelle. Non
minus t̾rena quã uncũbentem c̃¬
ris spm afficuit et ortu suo occasu
ueꝯtrario mõ frigora. mõ ymbres
aliasq t̾ris turbide iniurias mouẽt
inaere fiant: natam eius explicaĩ
oportebat: quo facilius apparet qd
accidunt fulguroes. fulmina to¬
nitrua que una fcã seruis audiũt
fulguratio ostendit igne. fulmiã¬
tio enuttit. Illa ut ita dicã commni¬

Expanded text:
est. CAPUT 11 Qui cum sic diuisus sit, ima sui est. CAPUT 11 Qui cum sic diuisus sit, ima sui parte maxime uarius et inconstans ac mutabilis est. Circa terras plurimum audet, plurimum patitur, exagitat et totus afficitur, sed aliter alibi et partibus inquietus ac turbidus est. Causas autem illi mutationis et inconstantiae alias terra praebet, cuius positiones hoc aut illo uersae magna ad aeris temperiem momenta sunt, alias siderum cursus, ex quibus soli plurimum imputes; illum sequitur annus, ad illius flexum hiemes aestatesque uertuntur. Lunae proximum ius est. Sed ceterae quoque stellae non minus terrena quam incumbentem terris spiritum afficiunt et cursu suo occursuue contrario modo frigora, modo imbres aliasque terris turbide iniurias mouent.in aere fiant, naturam eius explicari oportebat, quo facilius appareret quid accidunt, fulgurationes, fulmina, tonitrua, quae una facta serius audiuntur. Fulguratio ostendit ignem, fulminatio emittit. Illa, ut ita dicam, commi
Abbreviated transcription (Latin):
ignium et illos tot motus syderũ
assiduumq celi c̾tum actum Illa
pars una et uicima tris dempsa⁊
caliginosa ẽ quia trenas exalatio¬
nes receptat: media pars temꝑa¬
tior sisumis unisq ꝯferas quãtu
adsiccitatem tenuitatẽq ꝑtineat
cet̾um utraq parte frigidior. Na
sꝑioracius calorem iucinorum sẽ¬
tiunt. syderum imferiora quoq te¬
pent. Primum t̾rarum alteri qui
qui multum secum calidi affert
deinde quia radii solis replicãtur
et quousq redire potuerunt io
duplicato calore benignus fouẽt
ẽ. Nichil enim nueret sine ca¬
lore. Adice nunc ignes nõ tãtu
manu feoͣs ⁊ cet̾os: S oꝑtos terris¬
tris quorum aliqui cruperunt ĩ¬
nũabiles ⁊ obscuro et abscondito
flagrant semꝑ. Hectot ꝑtes eius
fertiles rerum hñt quiddam tp̃is
quoniã quidẽ sterile frigus est.
calor gignit. Media ergo pars ae¬
ris abbissum mota infrigore suo
manet. Natura enĩ aeris gelida

Expanded text:
ignium et illos tot motus siderum ignium et illos tot motus siderum assiduumque caeli circumactum; illa pars ima et uicina terris densa et caliginosa est, quia terrenas exhalationes receptat; media pars temperatior, si summis imisque conferas, quantum ad siccitatem tenuitatemque pertinet, ceterum utraque parte frigidior. Nam superiora eius calorem uicinorum siderum sentiunt. Inferiora quoque tepent; primum terrarum halitu, qui multum secum calidi affert; deinde quia radii solis replicantur et, quousque redire potuerunt, id duplicato calore benignius fouent; est, nihil enim uiueret sine calore. Adice nunc ignes, non tantum manufactos et certos, sed opertos terris, quorum aliqui eruperunt, innumerabiles in obscuro et condito flagrant semper. Hae tot partes eius fertiles rerum habent quiddam teporis, quoniam quidem sterile frigus est, calor gignit. Media ergo pars aeris ab his summota in frigore suo manet; natura enim aeris gelida
Abbreviated transcription (Latin):
inpiscinam missus. nõ descendit¬
dum nisi spũ referiẽte: uox aute
qua rõe ꝑparictum munim̃tum
tñsm ittitur. nisi quã sodali quoꝙ
aermẽ qui solum extrinsecus mis
dita et inclusa qd̾ illi facere expedi¬
tum ẽ. qr nusquam diuisum est
s ꝑ illa ip̃a quibꝰ seꝑari uidetur co¬
it secum. Int̾ponas licet muros et
media altitudinem mõtium ꝑ
omia ista ꝓhibetur nob̾ eẽ ꝑuius
nõ sibi. Id enim inf̾cluditur cm̃ per
quod illum nos sequi possumus
ip̃e ꝙ ꝑip̃m transit quod scind¬
dũtur.⁊ media nõ circumfundit
tantum ⁊ utrumq cingit s ꝑmea
abethere lucidissimo aer interras
usq diffusuc. Agilior quid tenu¬
orqd et altior t̾ris.nec minus aꝗᷤ.
Cet̾um ethere spissior grauiorꝙ fri¬
gidus pse ⁊ obscurus lum̃ illi co¬
lorq aliuum sunt.set nõ ꝑ omẽ
spacium suisimilis est mutatur a
ꝓximis.suma ꝑs eus siccissima
issima est ꝓpt̾ uiciniam et̾noru

Expanded text:
in piscinam missus non descenditin piscinam missus non descenditdum, nisi spiritu referiente? Vox autem qua ratione per parietum munimenta transmittitur, nisi quod solido quoque aer inest, qui sonum extrinsecus missdita et inclusa, quod illi facere expeditum est, quia nusquam diuisus est sed per illa ipsa quibus separari uidetur coit secum? Interponas licet muros et mediam altitudinem montium, per omnia ista prohibetur nobis esse peruius, non sibi. Id enim intercluditur tantum per quod illum nos sequi possumusper ipsum transit quo scinditur, et media non circumfundit tantum et utrimque cingit, sed permeat. Ab aethere lucidissimo aer in terram usque diffusus est, aggilior quidem tenuiorque et altior terris nec minus aquis, ceterum aethere spissior grauiorque, frigidus per se et obscurus. Lumen illi calorque aliunde sunt. Sed non per omne spatium sui similis est; mutatur a proximis. Summa pars eius siccissima issima est propter uiciniam aeternorum
Abbreviated transcription (Latin):
gis credatur exse ip̃o hr̃e intentõi
quam spẽ hũc intendi quis ne¬
gabit cum uiderit iactari t̾ram.
cum mõtib tecta murosq płes¬
⁊ magnas cum populis sius urbe̾
cum totis maria litorib ostendit
aciem suam mittunt. uox una tm̃
urbes similis ꝑcutis. lumen non
paulatim ꝓrepit. s semel uniuer¬
sis reb infunditur. aqua autem
quemadmodũ sine spu poss in¬
tendi numꝗd dubitas quin spã¬
sio illa que exfudam̃tis medie a¬
renc crescẽs insumã usq anphi¬
teatri altitudinem ꝑuenit cumĩ¬
tensione aque fiat. Atqui nec ma¬
nus. necullum aliud torm̃tum.
aquam põt mittẽ aut agere qm
sp̃e. huic se ꝯmodat. Hccꝰ attolli¬
tur inserto et cogente q̃naturam
suam multa conatur et abscedit
nata defluere. qd̃ nauigia sarcina
dep̾ssa partim ostẽdunt. Non
aqua sibi resistẽ quo minus mer
nec posset pondera sustine̾. nisi ip̃a
sustinẽtur discus exloco suꝑiore

Expanded text:
gis credatur ex se ipso habere intentionem gis credatur ex se ipso habere intentionem quam spiritus? Hunc intendi quis negabit, cum uiderit iactari terram cum montibus, tecta murosque, magnas cum populis urbes, cum totis maria litoribus? CAPUT 9aciem suam mittunt; uox una totas urbes simul percutit; lumen non paulatim prorepit sed semel uniuersis rebus infunditur. Aqua autem quemadmodum sine spiritu posset intendi? Numquid dubitas quin sparsio illa quae ex fundamentis mediae harenae crescens in summam usque amphitheatri altitudinem peruenit cum intentione aquae flat? Atqui nec manus nec ullum aliud tormentum aquam potest mittere aut agere quam spiritus; huic se commodat; hoc attollitur inserto et cogente; contra naturam suam multa conatur et ascendit, nata defluere. Quid? Nauigia sarcina depressa parum ostendunt non aquam sibi resistere, quo minus mergederet nec posset pondera sustinere, nisi ipsa sustineretur. Discus ex loco superiore
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ corꝑa nr̃a int̾ se coherent quio
enim est aliud quod tenẽt illa ꝙ̃
mus noster agitetur que duri
aliud ꝓlucit fruges et segetem
ibecillam autem uirtutes ar¬
bores erigit aut distendit in ra¬
mos aut maltum exigit quam
spc̃ intentio et unitas. Quidam
acradiscrepant et in particulas
deducunt. ita ut illi mane ꝑmi¬
sccant. argum̾tum aũt existũt
nõ plem corporis. s multum ua¬
cui habentis quod auib ĩ illo
tam facilis motꝰ qd maximis
minimisq pillum transcurs
est. s falluntur. Nam aquarũ
quoq similes facultas est. Nec
deunitate illarum dubium ẽ
que sic corpora accipuint ut sep̃
istas appellant que mnaere quoq
sicut mnaqua. circum sistit enim
om̃c corpus a quo impellitur. ⁊¬
Nilgͦ opus erit admixto manis.
hercules quam nichilintendi ab
abalio potĩc nisi aliquid ꝑsemet
fuerit intẽtum. Dicimus enim
eodẽ mõ nõ possequicquã abalio
mouen nisi aliquid fui̾t mobile
exsemet. Quidaũt est quod ma¬

Expanded text:
d corpora nostra inter se cohaerent. Quid enim est aliud quod teneat illa quam mus noster agitetur? Quis estaliud producit fruges et segetem imbecillam ac uirentes exigit arbores aut distendit in ramos aut in altum erigit quam spiritus intentio et unitas? Quidam aera discerpunt et in particulas diducunt ita ut illi inane permisceant. Argumentum autem existimant non pleni corporis sed multum uacui habentis quod auibus in illo tain facilis motus, quod maximis minimisque per illum transcursus est. Sed falluntur. Nam aquarum quoque similis facilitas est, nec de unitate illarum dubium est, quae sic corpora accipiunt ut sempeistasin appellant. Quae in aere quoque sicut in aqua fit; circumsistit enim omne corpus a quo impellitur. Nihil ergo opus erit admixto inani. hercule quam nihil intendi ab alio poterit, nisi aliquid per semet fuerit intentum, – dicimus enim eodem modo non posse quicquam ab alio moueri, nisi aliquid fuerit mobile ex semet; – quid autem est quod ma
Abbreviated transcription (Latin):
torsit arbusta siluasq connolint
et hedificia tota corripiẽs malt
frangit hic mare ꝑse langurouz
⁊ iaccns incitat. adminora ueiam
Quis sine intensione sp̃s cantus ẽ
Cornua et tube.⁊ que aliqua inp̃ssr
maiorez sonum formant quam
qui ore redli põt. Non neacris
intentõe partes suas explicãt. Cõ¬
sit̃emus que ingentem uim poc¬
cultum agunt paruula admodũ
semina ⁊ quorum exuitas in cor¬
conualescunt ut ingentia saxa
deturbent ⁊ monumẽta dissol¬
uant. scopulos int̾im rupesq ra¬

Expanded text:
torsit, arbusta siluasque, conuoluit torsit, arbusta siluasque, conuoluit et aedificia tota corripiens in altum frangit; hic mare per se languidum et iacens incitat. Ad minora ueniamus. Quis sine intentione spiritus cantus est? Cornua et tubae et quae aquarum pressura maiorem sonitum formant quam qui ore reddi potest, nonne aeris intentione partes suas explicant? Consideremus quae ingentem uim per occultum agunt: paruula admodum semina et quorum exilitas in comin tantum conualescunt ut ingentia saxa deturbent et monumenta dissoluant; scopulos interim rupesque ra
Abbreviated transcription (Latin):
uasit. pusillum tibi exemplar ma¬
ꝗne rei pona. Ouatiũ complectãtur
humoris quatum ad affectum ałio
sic appositus ut statim ibi futurus
sit unde illa discessit pars tocius est
s idem tam̃ quicquid t̾ra inalime¬
tum celestium misit. recepit ut .s.
mat̾ia nõ pars intelligi debeat. exħ
omĩs mostantia ciuc tumultusq
est. Hunc quidam exdistantibus
corpculis ut puluem struunt płi¬
mumꝙ aucro recedunt. Num¬
quam enim nisi ꝯterti punitatem
corporis uisus est. cum partes cor¬
sentire adintentionem debeant et
ꝯferre uires.aeraũt si mathomos
incidr̃ sparsuc est. Tenen uõ disiec¬
ta non possunt. intentõem a eris¬
tibi ostendent inflata. nec adiectũ
redlentia ostendũt pondera ꝑma
gnum spatium ablata gestante i¬
audiat̃ lingue formata ꝑcussor.⁊
Quid cursus et motus omĩs. Nõ¬
ne intenti spẽ opasunt. Hii fac̃ iũ
hic uelocitate ñm currentib. Hic
cum uehenĩetius ocitatus ip̃e se

Expanded text:
uasit. Pusillum tibi exemplar mauasit. Pusillum tibi exemplar magnae rei ponam: oua tantum complectuntur humoris quantum ad effectum animalis sic appositus ut statim ibi futurus sit unde illa discesserit. Pars totius est mundi; sed tamen, quicquid terra in alimentum caelestium misit, recipit, ut scilicet materia, non pars, intellegi debeat; ex hoc omnis inconstantia eius tumultusque est. Hunc quidam ex distantibus corpusculis, ut puluerem, struunt plurimumque a uero recedunt. Numquam enim nisi contexti per unitatem corporis nisus est, cum partes consentire ad intentionem debeant et conferre uires. Aer autem, si in atomos inciditur, sparsus est; tendi uero disiecta non possunt. Intentionem aeris ostendent tibi inflata nec ad ictum cedentia; ostendent pondera per magnum spatium ablata gestante audiatur, linguae formata percussu? Quid? cursus et motus omnis, nonne intenti spiritus opera sunt? Hic facit uim, neruis, uelocitatem currentibus; hic, cum uehementer concitatus ipse se
Abbreviated transcription (Latin):
genus aĩalium arbustorumq ꝑe
uniu̾si est. quia mosumatõe tociu
adsũptum. ⁊ qr nõ est sine hoc u¬
niusum. unum aũt aĩal ⁊ una
arbor. qiͣ̃ ps est. quia quamuis pe¬
rierit tamen id exquo pit totum
est aerautem ut dicebam et celo
et t̾ris coheret utriq innatus est
Habrt aũt unitatem quicquam
alicuius rei natiua pars est. nich¬
sinc unitate. Terra ⁊ꝑx
c̃mundi ⁊ mat̾ia. ꝑs q̃re sit. Nõ pu¬
to te int̾ogaturum ut cque int̾oges
quasi celum ꝑs sit quia scłm ñ ma¬
gis sinc hoc quam sine illa uniu̾suz
põt eẽ quod cum hiis uniu̾sis est
satis omibo stellis diuidũtur. Hĩc
quicquid ẽ uiritim singulis hu¬
ic ip̃i mundo tam multa poscen¬
di subm inistrãtur hĩc ꝓfertur qͦ
substineãtur tot sydã tam excitata
tam auida ꝑdiem noctemq ut in
ope ita ⁊ in pastu. Et õium ꝙ reru
natura qu̾atum innutͥmẽtum sui
satis sit app̾hendit. mudus autem
quãtum met̾num desiderabat in¬

Expanded text:
genus animalium arbustorumque pars genus animalium arbustorumque pars uniuersi est, quia in consummationem totius assumptum et quia non est sine hoc uniuersum. Vnum autem animal et una arbor quasi pars est, quia, quamuis perierit, tamen id ex quo perit, totum est. Aer autem, ut dicebam, et caelo et terris cohaeret; utrique innatus est. Habet autem unitatem quicquid alicuius rei natiua pars est. Nihsine unitate. Terra et pars est mundi et materia. Pars quare sit, non puto te interrogaturum, aut aeque interroga quare caelum gis sine hoc quam sine illa uniuersum potest esse, quod cum his uniuersum estsatis, omnibus stellis diuiduntur. Hinc quidquid est uirium singulis, hinc ipsi mundo tam multa poscenti subministrantur; hinc profertur quo sustineantur tot sidera tam exercita tam auida per diem noctemque ut in opere ita in pastu. Omnium quidem rerum natura, quantum in nutrimentum sui satis sit, apprehendit, mundus autem, quantum in aeternum desiderabat, in