comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scis apłis constitutã: maxime ut nemo quic quã propriũ
iilla societate haberet. sed eis. eeñt. omĩa communia
& distrabueretur unicuiq sicut opuserat Qđ iam ipse
prior fecerat: dum detrans marinis ad sua remeas sec:
ut sibi diumitus homo concederecur talis qui posset uerbo
dĩ & cdoctrina salubri eccłam dñi ȩdificare: Cui rei se homo
natura grecus minusq latina lingua & luteris instructus
contra usum quidem & consuetudinẽ africanarũ ȩccłiarũ:
Unde etiã non nulli ep̃i detrahebant sed ille uir uenerabi¬
lis ac puidus iorientalib ȩcdȩsus id exmore fierisciens
& certus: & utilitati eccłe consulens obtrectantiũ non cura¬
bat᷑ linguas: dum modo factitaretur a prbo qđ a se ep̃s im
plere minime possẽ cernebat Unde accensa & ardens
leuata suꝑ candelabrum lucerna: om̃ib qui in domo eran
lucebat: Et postea currente & uolante hiuusmodi fama

Expanded text:
sanctis Apostolis constitutam : maxime ut nemo quidquam proprium sanctis Apostolis constitutam : maxime ut nemo quidquam proprium in illa societate haberet, sed eis essent omnia communia, et distribueretur unicuique sicut opus erat; quod jam ipse prior fecerat, dum de transmarinis ad sua remeasset. ut sibi divinitus homo concederetur talis, qui posset verbo Dei et doctrina salubri Ecclesiam Domini aedificare: cui rei se homo natura Graecus, minusque latina lingua et litteris instructus,contra usum quidem et consuetudinem Africanarum Ecclesiarum: unde etiam ei nonnulli episcopi detrahebant. Sed ille vir venerabilis ac providus in Orientalibus Ecclesiis id ex more fieri sciens et certus, et utilitati Ecclesiae consulens, obtrectantium non curabat linguas, dummodo factitaretur a presbytero, quod a se episcopo impleri minime posse cernebat. Unde accensa et ardens elevata super candelabrum lucerna, omnibus qui in domo erant lucebat . Et postea currente et volante hujusmodi fama,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ augustini ꝓpositũ & doctrinã. manu iniecta qm̃ & idem
inpopulo securus & gnarus qͥd futurũ eẽt. ac cestabatur: Sole¬
bat autem laieus ut nobis dicebat abeis tantũ ȩxclesiis
quȩ non baberent epos suam abstinere presentiam: Qũ
qc tenuerunt ut e intalib consuctũ . ẽ. ep̃o ordinandũ
entulerunt: id uno consensu & desiderio fieri ꝑ ficiq peten¬
tibus magnoq studio & clamore flagitantibus uberton eoa
flentemon nullis quidem lacrimas eius ut nobis ipse retulit
tunt suꝑbe inter prȩtantibus & tan. quã eum consolantib
acdicentibus. quia & locus pres biterii. licet ipse maiori dig¬
nus eẽt. ꝓpinquaret tam̃ episcopatu Cum ille homo dĩ ũt
nob̾ retulit maiore consideratione intelligeret & gemeret. quã
multa & magna suȩ uitȩ pericula deregimine & gubernatione
eccłe impendere iam ac ꝓuenire speraret atq idõ
flere & corã ut uoluerunt completũ est desiderium: tac¬
dei seruis uiuere coepit scđm modũ & regulam sub

Expanded text:
doctrinam, manu injecta quoniam et idem in populo securus et ignarus quid futurum esset astabat: solebat autem laicus, ut nobis dicebat, ab eis tantum ecclesiis quae non haberent episcopos, suam abstinere praesentiam eum ergo tenuerunt, et, ut in talibus consuetum est, episcopo ordinandum intulerunt, omnibus id uno consensu et desiderio fieri perficique petentibus, magnoque studio et clamore flagitantibus, ubertim eo flente: nonnullis quidem lacrymas ejus, ut nobis ipse retulit, tunc superbe interpretantibus, et tanquam eum consolantibus ac dicentibus, quia et locus presbyterii, licet ipse majore dignus esset, appropinquaret tamen episcopatui, cum ille homo Dei, ut nobis retulit, majori consideratione intelligeret et gemeret, quam multa et magna suae vitae pericula de regimine et gubernatione Ecclesiae impendere jam ac provenire spectaret, atque ideo fleret. Et eorum, ut voluerunt, completum est desiderium. CADei servis vivere coepit secundum modum et regulam sub
Abbreviated transcription (Latin):
habitu celebrare curemꝰ. nr̃eq actionis simulae cogitationis
maculas ante diẽ extremi. discriminis ipsi solicitũs examinan¬
do diluamꝰ: neforte tunc ingrediens rex qͥ suo filio nuptias fecit.
si uiderit nos nuptialẽ caritatis uetẽ ñ habere eiciat nos. & liga-¬
tis a bene agendi facultate pedibꝰ ac manibꝰ. exteriores mittat
in tenebras. Mundemꝰ fide fortia cordiũ nr̃oꝵ uascula scđm puri-¬
ficationẽ p̃ceptoꝵ cȩlestiũ. Impleamꝰ hȩc aqua scientiȩ salutaris.
saer lectioni crebriꝰ attendendo. Rogemꝰ dm̃. ut ipsam quã nob̃
scientiȩ gr̃am contulit. neforte inflęticaritatis suȩ feruore cale¬
faciat. & ad suꝑna querenda ac sapienda conuertat : quatenus
spiritaliter in ebriati possimꝰ & ipsi cũ ꝓpħa cantare. potasti nos
uino compunctionis. Sicq fiet ut nob̃ quoq bene ꝓficientibꝰ

Expanded text:
habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis habitu, celebrare curemus, nostraeque actionis simul et cogitationis maculas ante diem extremi discriminis ipsi sollicite examinando diluamus; ne forte tunc ingrediens rex, qui suo filio nuptias fecit, si viderit nos nuptialem charitatis vestem non habere, ejiciat nos, et ligatis a bene agendi facultate pedibus nostris ac manibus exteriores mittat in tenebras. Mundemus fide fortia cordium nostrorum vascula secundum purificationem praeceptorum coelestium, impleamus haec aqua scientiae salutaris, sacrae lectioni crebrius attendendo. Rogemus Dominum ut ipsam quam nobis scientiae gratiam contulit ne forte inflet charitatis suae fervore calefaciat, et ad superna quaerenda sola ac sapientia convertat, quatenus spiritualiter inebriati, possimus et ipsi cum Propheta cantare: Potasti nos vino compunctionis . Sicque fit ut nobis quoque bene proficientibus,
Abbreviated transcription (Latin):
terrȩ elem̃ta ꝓut uoluisset conuerteret. Pulchra aũ rerũ
conuenientia qui initio signoꝵ quȩ mortalis adhuc mortalibꝰ
erat ostensurus. aquã conuertit in uinũ ipse miciũ signoꝵ
quȩ inmortalis iã ꝑ resurrectionẽ effectꝰ. inmortalis uite stu¬
dia sola sectantibꝰ ostenderet carnalẽ prius &. quasi onsipidãe
mñtẽ eoꝵ sapore scientiȩ celestis imbuit. Nam & primo coriistens
in terra sui sp̃s est mun̾e. aꝑuit illis senfũ ut intelligerem
seripturas. Et postmodũ misso eodẽ de cęlis. maiorẽ suꝑii amoris
simul a. sapientię spiritalis flagrantiã eoꝵs cordibꝰ infudit. data
infuꝑ omniũ cognitionẽ lingũarũ. qͥbꝰ uniuerso orbi eã quã
uiuerso celebrant᷑ in orbe terrarũ: tota mente diligamus.
harũ gauduis celestibꝰ indefessa bonoꝵ oꝑũ intentione iunga¬
mur. Has quia ꝑ fidẽ uocati intrauimꝰ: mundo dilectionis.

Expanded text:
terrae elementa prout voluisset, converteret. Pulchra autem rerum terrae elementa prout voluisset, converteret. Pulchra autem rerum convenientia, qui initio signorum quae mortalis adhuc mortalibus erat ostensurus, aquam convertit in vinum: ipse initio signorum quae immortalis jam per resurrectionem effectus, immortalis vitae studia sola sectantibus ostenderet, car nalem prius et quasi insipidam mentem eorum sapore scientiae coelestis imbuit. Nam et primo consistens in terra, sui Spiritus munere aperuit illis sensum, ut intelligerent Scripturas: et postmodum misso eodem de coelis majorem superni amoris simul et sapientiae spiritualis flagrantiam eorum cordibus infudit, data insuper omnium cognitione linguarum, quibus universo orbi eam, quam universo celebrantur in orbe terrarum, tota mente diligamus, harum gaudiis coelestibus indefessa bonorum operum intentione jungamur. Has quia per fidem vocati intravimus mundo dilectionis
Abbreviated transcription (Latin):
totius ȩccłȩ paulus apl̃s. Et dũ talibꝰ uerbũ euangelis erẽdit᷑.¬
qͣd in litera legis & ꝓphetiȩ latebat occultũ: uinũ utiq arehitrieli
no de aqua factũ ꝓpinatur. Unde conuenient ꝑhibet᷑: quod
architriclinꝰ uocato sponso. dixerit. Ominis homo pͥmũ bonũ ui-¬
nũ ponit: & cũ inebriati fuerint tunc id qͦd deterius e. Tu
aũ seruasti bonũ uinũ usq adhuc. Quia doctorũ ẽ cognoscere¬
legis &e euangelis ueritatis & umbrȩ: cunctisq uedera b uisti¬
duttis. cunctis regni terreni ꝓmissis Mouã euangelice fidei gr̃am
d ꝑpetua cęlestis patriȩ dona ꝓreferre. Hoc fecit inieiũ rei¬
signoꝵs ihe in chana galileȩ: & manifestauit głam suã. Mani¬
festauit hoc signo. quia ipse eẽt rex głȩ: & ideo sponsus ȩcclȩ
qͥ ut homo cõmunis ueniret ad nuptias. sed quasi dñs celi &e

Expanded text:
totius Ecclesiae Paulus apostolus; et dum talibus verbum Evangelii creditutotius Ecclesiae Paulus apostolus; et dum talibus verbum Evangelii credituquod in littera legis et prophetino de aqua factum propinatur. Unde convenienter perhibetur quod architriclinus vocato sponso dixerit: Omnis homo primum bonum vinum ponit, et cum inebriati fuerint, tunc id quod deterius est. Tu autem serlegis et Evangelii, veritatis et umbrae, cunctisque veteribus institutis, cunctis regni terreni promissis, novam evangelicae fidei gratiam, et perpetua coelestis patriae dona proferre. Hoc fecit initium signorum Jesus in Cana Galilaeae, et manifestavit gloriam suam. Manifestavit hoc signo quia ipse esset rex gloriae, et ideo sponsus Ecclesiae, qui ut homo communis veniret ad nuptias, sed quasi Dominus coeli et
Abbreviated transcription (Latin):
Dicit gͦ iħc ministris. Implete hẏdras aqua: & impleuerunt
eas usq ad sũmũ. Qui ꝑ ministros qui hȩc iubent᷑ facere. nisi
xp̃i signant᷑ discipłi qͥ impleuerunt hẏdrias aqua: Non qͥdẽ
ipsi preteritas mundi ȩtates legalibꝰ ac ꝓpheticis implendo
scriptis. s ipsi intelligendo prudent̃. & aperiendo fideliter.
quia scriptura quȩ a ꝓpħis ministrata ẽ & salubris esset ad
haustũ sapientiȩ cȩlestis. & ad oꝑũ castigatione utilis. Imple-¬
uerunt aũ illas usq ad sũmũ : qͥa rectȩ intellexerunt nullũ
fuisse tempꝰ scłi a scĩs alienũ doctoribꝰ. qͥn: siue uerbis. siue
exemplis. siue etiã scriptis uiã uite mortalibꝰ panderent. Et
dicit eis. Ite. haurite nẽ : & ferte architriclino. & tulerunt.
Architriclinꝰ aliqͥs legis ꝑitus illiꝰ temporis ẽ. fortasse nichode¬
mus. uel gamaliel. uel discipłs eiꝰ. tunc saulus. nc̃ aũ magister

Expanded text:
Dicit ergo Jesus ministris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt Dicit ergo Jesus ministris: Implete hydrias aqua. Et impleverunt eas usque ad summum. Quid per ministros qui haec jubentur facere, nisi Christi signantur discipuli, qui impleverunt hydrias aqua? Non quidem ipsi praeteritas mundi aetates legalibus ac propheticis implendo scriptis, sed ipsi intelligendo prudenter et aperiendo fideliter, quia Scriptura, quae a prophetis ministrata est, et salubris esset ad haustum sapientiae coelestis, et ad operum castigationem utilis. Impleverunt autem eas usque ad summum, quia recte intellexerunt nullum fuisse tempus saeculi a sanctis alienum doctoribus, qui sive verbis, sive exemplis, sive etiam scriptis, viam vitae mortalibus panderent. Et dicit eis, inquit: Haurite nunc, et ferte architriclino, et tulerunt. Architriclinus enim legisperitus illius temporis est, fortasse Nicodemus, vel Gamaliel, vel discipulus tunc ejus Saulus, nunc autem magister
Abbreviated transcription (Latin):
& poculũ tuũ in ebrians quã preclarũ ẽ. Ergo dñs uinũ in
gaudia nuptiarũ ñ de nichilo facere uoluit. s hidrias sex
impler̾e aqua p̃cipiens hunc mirabile conuertit in uinũ.
Qiuia sex mundi ȩtates sapientiȩ salutaris largitate do¬
nauit. quã tam̃ ipse ueniens sublimioris sensus uirtute
fecundauit. Namq carnales carnalit̾ sapiebant tantũ:
ipse sp̃iritalit̾ sentienda reseruauit. Uultis audire fr̃s
qualiter de aqua fecerit uinũ : apparuit post resurrectio¬
nẽ suã duobꝰ discipłis ambulantibꝰ in uia: ibatq cũ illis.
& incipiens a moyse & omnibꝰ ꝓpħis. interp̃tabat᷑ illis in oĩbꝰ
scripturis quȩ de ipso erant. Uultis iterũ audire. qͦmͦ eodẽ
st̃ uino inebriati. post modũ cognoscentes qͥs ẽẽt qͥ eis uerbũ
uitȩ ꝓpinabat: dicebant ad inuicẽ. Non ne cor nr̃m ardens
erat in nob̾ cũ loqueret᷑ in uia. & aꝑiret nob̾ scripturas:

Expanded text:
Et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Ergo Dominus vinum in Et poculum tuum inebrians quam praeclarum est! Ergo Dominus vinum in gaudia nuptiarum non de nihilo facere voluit, sed hydrias sex impleri aqua praecipiens, hanc mirabile convertit in vinum, quia sex mundi aetates sapientiae salutaris largitate donavit, quam tamen ipse veniens sublimioris sensus virtute fecundavit. Nam quae carnales carnaliter tantum sapiebant, ipse spiritualiter sentienda reseravit. Vultis audire, fratres, qualiter de aqua fecerit vinum? Apparuit post resurrectionem suam duobus discipulis ambulantibus in via, ibatque cum illis, et incipiens a Moyse et omnScripturis, quae de ipso erant . Vultis iterum audire quomodo eodem sint vino inebriati? Postmodum cognoscentes, quis esset qui eis verbum vitae propinabat, dicebant ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis, cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas?
Abbreviated transcription (Latin):
cũcisione: baptisma qͦd in misteriũ dominicȩ resurrectionis
a peccatoꝵ nos morte redemit Intelligis in ductione in templũ
& oratione hostiȩ purificandis figurandũ cognoscis fideles
qͦsq de baptisterio ad altare scm̃ ingredi. ac dñici corporis &
sanguinis uictima singulari debere consecrari: Uino quidẽ de
a qua facto & qͥdã meracissimo donatꝰ es. Porro si circũcisionis
diẽ ad generalẽ humani generis resurrectionẽ. quando mortalis
ꝓpago cessabit. mortalitas totaĩ inmortalitatẽ utabit᷑ int̾preta¬
ris: Et circũcisos induci in templũ cũ hostiis intellexeris quando
post resurrectionẽ uniuersali expleto iudicio scĩ iã incorrupti-¬
biles facti. ad contemplandã ꝑpetuo speciẽ diuinȩ maiestatis
cũ bonoꝵs operũ muneribꝰ intrabunt. Mirandũ ꝓfecto uinũ
de aqua fieri uidebis: cuiꝰ conditori rectȩ ꝓtesteris & dicas

Expanded text:
cumcisione baptisma, quod in mysterium Dominicae resurrectionis cumcisione baptisma, quod in mysterium Dominicae resurrectionis a peccatorum nos morte redemit, intelligens, in inductione in templum et oblatione hostiae purificantis figuratum cognoscis, fideles quosque de baptisterio ad altare sanctum ingredi, ac Dominici corporis et sanguinis victima singulari debere consecrari, vino quidem de aqua facto, et quidem meracissimo donatus es. Porro si circumcisionis diem ad generalem humani generis resurrectionem, quando mortalis propago cessabit, et mortalitas tota in immortalitatem mutabitur, interpretaris: et circumcisos induci in templum cum hostiis intellexeris, quando post resurrectionem universali expleto judicio sancti jam incorruptibiles facti, ad contemplandam perpetuo speciem divinae majestatis cum bonorum operum muneribus intrabunt: mirandum profecto, vinum de aqua fieri videbis, cujus conditori recte protesteris et dicas:
Abbreviated transcription (Latin):
quotidie fieri aliis nimirũ a diabolo de ȩccla peccando ac¬
ciliatis uinũ de aqua factũ habet : quia ad se ꝑtinere que
scripta st̃ intelliget. Magno mox cõpunctionis ardore qͦsi
musto incalescens qͥcqͥd sibi peccati captiuantis incẽ de
prehenderit. ꝑ xp̃i gr̃am liberari deposcit. Sexta incho¬
ante scłi ȩtate dñs in carne apparens: octaua die natiuita¬
tis iuxta legẽ circũcisus ẽ. tricesima & tercia post hȩc ad
templũ delatus. & legalia ꝓ eo st̃ munera oblata. Hȩc intu¬
entes ad litterã aꝑte didiscimꝰ. quanta nob̾ diligentia sunt
euangelicȩ fidei subeundȩ misteria. quando ipsẽ benedictio¬
nẽ gr̃ȩ afferens qͥ legẽ littere dedit. ueterũ primo cerimo¬
nioꝵs ritu consecrarĩ qͥ cuncta diuinitꝰ consecrat. & sic noua¬
gr̃ȩ sacram̃ta susciꝑe simul & tradere curauit. Ecce hydria
sexta  abluenda peccati contagia. ad potenda uitȩ gaudia :¬
mundiorẽ cȩteris afferens undã. Uerũ si in octaui diei cir.¬

Expanded text:
ritque hoc quotidie fieri, aliis nimirum a diabolo de Ecclesia peccando ciliatis, vinum de aqua factum habet, qui ad se pertinere quae scripta sunt intelligens, magno mox compunctionis quasi musto incalescens; quidquid sibi peccati captivantis inesse deprehenderit, per Christi gratiam liberari deposcit. Sexta inchoante saeculi aetate, Dominus in carne apparens, octava die nativitatis, juxta legem, circumcisus est ; tricesima et tertia post haec ad templum delatus, et legalia pro eo sunt munera oblata . Haec intuentes ad litteram, aperte discimus quanta nobis diligentia sunt evangelicae fidei subeunda mysteria, quando ipse benedictionem gratiae afferens, qui legem litterae dedit, prius eam caeremoniarum ritu consecravit, qui cuncta divinitus constgratiae sacramenta suscipere simul et tradere curavit. Ecce hydria sexta ad abluenda peccati contagia, ad potanda vitae gaudia mundiorem caeteris afferens undam. Verum si in octavi diei cir
Abbreviated transcription (Latin):
ens quisq peccandi metũ corripit. & penitendi remediũ confu¬
git : aqua hydriȩ purificantis ablutꝰ ẽ. Si uͦ intelligere didi¬
cerit. iberłm & templũ dĩ ȩccłam xp̃i. babilonẽ confusionẽ
peccatoꝵ. nabuchodonosor rͣexͣ diabolũ. iħm sacerdotẽ mag

Expanded text:
ens quisque peccandi metum corripit, ad poenitendi remedium confuens quisque peccandi metum corripit, ad poenitendi remedium confugit, aqua hydriae purificantis ablutus est. Si vero intelligere didicerit Hierusalem et templum Dei Ecclesiam Christi, Babylonem confusionem peccatorum, Nabuchodonosor diabo
Abbreviated transcription (Latin):
tia debriaris aꝑuit. Quartȩ ȩtatis iniciis. dauid ꝓ salũte
regnũ isrłiticȩ gentis sortit᷑ humilis. innocens. & mitis exul
ꝓ illo cuiꝰ iniusta diu ꝑsecutione cruciabat᷑: ecce hydria qͥrta.
fonte salutari repleta. Quisquis hȩc audiens humilitati atq
innocentiȩ studere. & suꝑbiã cȩꝑit atq inuidiã suo de corde
repellere: quasi haustũ aquȩ limpidissimȩ qͦ reficiat᷑ inuenit.
ficari cognouerit. illoꝵ ob ꝑfidiã. & carnale simul imperium
poculũ utiq de aqua factũ sentiet. qͥa suãq uitã & regnũ
sed & ipsũ regẽ abscriptũ lege renouit ubi priꝰ quasi de ali¬
is ueterẽ legebat hystoriã. Quinta ȩtate scłi popłs peccans
septuaginta annos penitens & correctus patriã ꝑ iħm sacer¬
dotem magnũ reducit᷑. ubi domũ dei quȩ incensa ẽ. & ciuita.¬
tem scãm quȩ destructa erat reedificat. Hȩc legens siue audi¬

Expanded text:
tia inebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro salute tia inebriaris, aperuit. Quartae aetatis initiis David pro salute regnum Israeliticae gentis sortitur, humilis, innocens et mitis, exsul pro illo cujus injusta diu persecutione cruciabatur. Ecce hydria quarta fonte salutari repleta. Quisquis haec audiens humilitati atque innocentiae studere, et superbiam coeperit atque invidiam suo de corde repellere, quasi haustum aquae limpidissimae, quo reficiatur, invenit. ficari cognoverit, illorum ob perfidiam, et carnale simul imperium aqua factum sentiet, quia se suamque vitam et regnum, sed et ipsum regem ibi scriptum legere novit, ubi prius quasi de aliis veterem legebat historiam. Quinta aetate saeculi, populus peccans,septuaginta annos poenitens et correctus ad patriam per Jesum sacerdotem magnum reducitur, ubi domum Dei, quae incensa est, et civitatem sanctam, quae destructa est, reaedificat. Haec legens sive audi
Abbreviated transcription (Latin):
hȩ : filiũ unicũ eiꝰ quẽ diligit. in holocaustũ sibi offerri
p̃cepit. Non differt abrahã facere quȩ iubet᷑. S ꝓ filio
immolat᷑ aries: ipse tam̃ ꝓ obedientiȩ uirtute eximia
ꝑpetuȩ benedictionis hereditate donat᷑. Ecce habes hydriã
terciã. Audiens enĩ quanta uirtꝰ obedientiȩ. quanta mer¬
cede remuneret᷑: & ipse obedientiã discere atq habere
satagis. Quod si inmolationẽ filii unici dilecti passionẽ eius
intelligis de qͦ dicit pat̾. hic ẽ filiꝰ m̃s dilectꝰ in qͦ mͥ bene cõ¬
placuit: In qua qͥa diuinitate in passibili ꝑmanente sola
humanitas mortis passa ẽ dolorẽ quasi filiꝰ offertur:
s aries mactat᷑. Si intelligis benedictionẽ quȩ ꝓmissa est
abrahȩ in te de gentibꝰ credendis munꝰ eẽ cõplȩtũ: nimirũ
t de aqua uinũ fecit. qͥa spiritalẽ sensũ cuiꝰ noua flagran¬

Expanded text:
hae, filium unicum, quem diligebat, in holocaustum sibi offerre hae, filium unicum, quem diligebat, in holocaustum sibi offerre praecepit . Non differt Abraham facere quae jubetur, sed pro filio immolatur aries; ipse tamen, pro obedientiae virtute eximia, perpetuae benedictionis haereditate donatur. Ecce habes hydriam tertiam. Audiens enim quanta virtus obedientiae quanta mercede remuneretur, et ipse obedientiam discere atque habere satagis: quod si in immolatione filii unici dilecti passionem ejus intelligis de quo dicit Pater: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui ; in qua quia divinitate impassibili permanente, sola humanitas mortem passa est et dolorem, quasi filius offertur, sed aries mactatur. Si intelligis benedictionem, quae promissa est Abrahae, in te de gentibus credendis munus esse completum, nimirum tibi de aqua vinum fecit, quia spiritualem sensum, cujus nova fragran
Abbreviated transcription (Latin):
terrã quȩ aperuit os suũ & suscepit eiꝰ sanguinẽ de manu
cam. eccłam eẽ: quȩ effusũ a uideis xp̃i sanguinẽ in misteriũ
cunda ȩcate scłi inchoante deletus ẽ aquis diluuii mundꝰ.
ob peccatoꝵ magnitudinẽ: s solus noe ẽ ꝓpt̾ iusticiã cum
domo sua liberatꝰ in archa. huiꝰ plagȩ audita uisitatione hor¬
ribili paucoꝵq liberatione mirabili. qͥsqͥs emendatius uiuere
ceperit. liberari desiderans cũ electis. timens exterminari
cũ reꝓbis: hydriã ꝓfecto aquę qua mundaret᷑. uel reficere¬
baptismi quȩ peccata diluit in hominibꝰ. uel in animalibꝰ
quȩ archa continebat multifariã baptizatoꝵ differentiã:
in colunba quȩ post diluuiũ. ramũ oliuȩ intulit in archã
unctionẽ sp̃s scĩ Quia baptizati inbuunt᷑ intellexerit:
factis. suã ablutionẽ. scĩficationẽ. iustificationẽ ꝓphetari
contẽplat᷑. Tercia scłi ȩtate ds̃ temptans obedientiã abra-¬

Expanded text:
guinem de manu Cain, Ecclesiam esse, quae effusum a Judaeis Christi sanguinem in mysterium cunda aetate saeculi inchoante, deletus est aquis diluvii mundus, ob peccatorum magnitudinem; sed solus Noe per justitiam cum domo sua liberatus in arca . Hujus plagae 484 audita vastatione horribili, paucorumque liberatione mirabili, quisquis emendatius vivere coeperit, liberari desiderans cum electis, timens exterminari cum reprobis, hydriam profecto aquae, qua mundetur vel reficiabaptismi quae peccata diluit, in hominibus et in animalibus quae arca continebat, multifariam baptizatorum differentiam, in columba, quae post diluvium ramum olivae intulit in arcam, unctionem Spiritus sancti, quo baptizati imbuuntur, intellexerit, factis suam ablutionem, sanctificationem, justificationem prophetari contemplatur. Tertia saeculi aetate, Deus tentans obedientiam Abra
Abbreviated transcription (Latin):
re curauit. Carnis namq infirma ꝑpẽtiens: matrẽ de qua
hȩc suscepit piȩ cognitã ei quẽ maxime diligebat discipło
cõmendauit. Quã diuina facturus qͣsi in cognitã se nosse
dissimulat: qͥa hanc diuinȩ natiuitatis auctorẽ ñ eẽ cognos¬
cit. Erant aũ lapideȩ hydriȩ sex positȩ. scđm purificationẽ

Expanded text:
re curavit. Carnis namque infirma perpetiens, matrem, de qua re curavit. Carnis namque infirma perpetiens, matrem, de qua haec suscepit, pie cognitam, ei, quem maxime diligebat, discipulo commendavit, quam divina facturus quasi incognitam se nosse dissimulat, quia hanc divinae nativitatis auctorem non esse recognoscit. Eran
Abbreviated transcription (Latin):
Sed primo studeamꝰ indagare quid sit ꝗͦd cũ deficiente
uino diceret mat̾ iħu ad eũ. uinũ ñ habent: respondit:
quid m & tͥ est mulier ⁊ nondũ uenit hora mea. Neq enĩ
matrẽ suã inhonoraret qͥ nobis iubet honorare patrem
& matrẽ. aut eã sibi eẽ matrẽ negaret. ex cuiꝰ carne ur¬
ginea carnẽ susciꝑe ñ despexit. ẽtiã apło attestante. qui
S in eo quod miraculũ facturus ait. Quid mͥ & tͥ est mi¬
uer & significet se diuinitatis qua miraculũ erat patrandũ.
non principiũ temporaliter accepisse de matre: sed ȩterni-¬
carnẽ suscepi cõmune ẽ : nũ dũ uenit hora mea. ut fragi-¬
litatẽ sumptȩ ex te humanitatis moriendo demonstrem. Prius
ẽ: ut potentiã ęternȩ deitatis uirtutes oꝑando patefaciam.
Uenit aũ hora ut quid sibi & matri cõmune eẽt ostenderet:
cũ eam moriturus in cruce discipło uirgini uirginẽ cõmenda¬

Expanded text:
Sed primo studeamus indagare quid sit cum deficiente Sed primo studeamus indagare quid sit cum deficiente vino diceret mater Jesu ad eum: Vinum non habent. Respondit: Quid mihi et tibi est, mulier? nondum venit hora mea. Neque enim matrem suam inhonoraret, qui nobis jubet honorare patrem et matrem: aut eam sibi esse matrem negaret, ex cujus carne virginea carnem suscipere non despexit, etiam Apostolo teste qui escendit? Sed in eo quod miraculum facturus ait: Quid mihi et tibi est, mulier? significat se divinitatis, qua miraculum erat patrandum, non principium temporaliter accepisse de matre, sed aeternicarnem suscepi, communis non est. Nondum venit hora meo, ut fragilitatem sumptae ex te humanitatis moriendo demonstrem: prius est ut potentiam aeternae deitatis virtutes operando patefaciam. Veniet autem hora ut quid sibi et matri commune esset ostenderet, cum eam moriturus in cruce discipulo virgini virginem commenda
Abbreviated transcription (Latin):
in qͦ dñs & saluator nr̃ ꝓ redemptione generis humani in
carne natus apparuit. S & hoc qͦd in ebana galileȩ id
In zelo transmigrationis ꝑpetratȩ esdẽ nuptiȩ facte ꝑhibęnt̾:
trpia denunciat eos maxime grã xp̃i dignos existere. qͥ relo
norunt sꝑando & amando transmigrare. Dis cũbente autẽ
ad nuptias dño uinũ defecit: ut uino meliore ꝑ ipsũ mira¬
bili ordine facto manifestaretur gła latentis in homine
dei & credentiũ in eũ fides auta ꝓficeret. Quod si mistei¬
rium querimꝰ: apparente in carne dño meraca illa legalis
sensus suauitatis paulatim ceperat obcarnalẽ phariseoꝵ
interp̃tationẽ a prisca sua uirtute deficere. Qui mox ea
quȩ carnalia uidebant᷑ mandata ad spiritalẽ conuertes
doetrinã. cunctamq littere legalis suꝑficiẽ euangeliea ce¬
lestis gr̃ȩ uirtute mutauit: quod ẽ uinũ fecisse de aqua

Expanded text:
in quo Dominus et Salvator noster, pro redemptione generis humani in in quo Dominus et Salvator noster, pro redemptione generis humani in carne natus apparuit. Sed et hoc quod in Cana Galilaeae, id est in zelo transmigrationis perpetratae, eaedem nuptiae factae perhibentur, typice denuntiat, eos maxime gratia Christi dignos existere, qui zelonorunt sperando et amando transmigrare. Discumbente autem ad nuptias Domino vinum defecit, ut, vino meliore per ipsum mirabili ordine facto, manifestaretur gloria latentis in homine Dei, et credentium in eum fides aucta proficeret. Quod si mysterium quaerimus, apparente in carne Domino, meraca illa legalis sensus suavitas paulatim coeperat ob carnalem Pharisaeorum interpretationem, a prisca sua virtute deficere, qui mox ea quae carnalia videbantur mandata ad spiritualem convertit doctrinam, cunctamque litterae legalis superficiem evangelicae coelestis gratiae virtute mutavit, quod est vinum fecisse de aqua.
Abbreviated transcription (Latin):
de cȩlo descendit ad terrã. Cuiꝰ quidẽ thalamꝰ incorrup¬
tȩ uirginis uterus fuit : in qͦ ds̃ humanȩ naturȩ con¬
iunctus ẽ. ex qͦ ad sociandã sibi ȩccłam tanꝗͣ. sponsus
ꝓcessit. Primꝰ nuptiarũ locus iudȩa exticit: in qua filiꝰ
dei homo fieri. & ȩccłam sui corporis participatione con¬
secrare. sui sp̃s pignore in fide confirmare dignatꝰ est.
Sed uocatis ad fidẽ gentibꝰ usq ad fines orbis terrȩ.earũdem
nuptiarũ uotiua gaudia ꝑuenerunt. Nec udcatꝰ miste¬
rio qͦd die tercio postea quȩ superior euangelii sermo
descripserat nuptiȩ facte referunt᷑ : sed tercio tempore
scłi dñm ad adoptandã sibi ȩccłam uenisse designat. Pri-¬
mum qͥppe scłi tempꝰ ante legẽ patriarcharũ exemplo:
scđm sub lege ꝓphetarũ scriptis. terciũ sub gr̃ã preconiis
euangelistarũ. quasi tercia diei luce mundo refulsit.

Expanded text:
de coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorrupde coelo descendit ad terram: cujus quidem thalamus incorruptae genitricis uterus fuit, in quo Deus humanae naturae conjunctus est, et ex quo ad sociandam sibi Ecclesiam tanquam sponsus processit. Primus nuptiarum locus in Judaea exstitit, in qua Filius Dei homo fieri, et Ecclesiam sui corporis participatione consecrare, suique Spiritus pignore in fide confirmare dignatus est: sed vocatis ad fidem gentibus, usque ad fines orbis terrae earumdem nuptiarum votiva gaudia pervenerunt. Nec vacat a mysterio quod die tertia, post ea quae superior Evangelii sermo descripserat, nuptiae factae referuntur, sed tertio tempore saeculi Dominum ad aptandam sibi Ecclesiam venisse designat. Primum quippe saeculi tempus ante legem patriarcharum exemplo, secundum sub lege prophetarum scriptis, tertium subevangelistarum, quasi tertia diei luce mundo refulsit,
Abbreviated transcription (Latin):
libus ait. Nunqͥd posst̃ filii sponsi lugere. quã diu. eumũ
illis ẽ sponsus: Uenit aũ dies cũ auferet᷑ ab eis sponsus.
& tunc ieiunabunt. Quia nimirũ incarnatio nr̃i saluatoris
ex qͦ patribꝰ cepit ꝓmitti: multis scõꝵ ẽ lacrimis & luctu
semꝑ expectata. donec ueniret. Similiter ex qͦ post resur-¬
rectionẽ ascendit ad cęlũ: omnis scõꝵ spes ad eiꝰ pendet re¬
ditum. Solũ aũ qͦ cũ hominibꝰ conuersatꝰ ẽ tempore flere
ac lugere nequiuerunt. qͥa iam secũ etiã corporaliter eũ
quẽ spiritaliter dilexerunt habebant. Sponsus gͦ xp̃e. spon-¬
sa eiꝰ ẽ ȩccła: filii sponsi uel nuptiarũ. singuli quiq fideli¬
um eiꝰ st̃. tempꝰ nuptiarũ ẽ tempꝰ illud. qͣndo ꝑ incarna
tionis misteriũ scãm sibi ȩccłam sociauit. Non gͥ casu.
s certi gr̃a misterii uenit ad nuptias in t̾ra. carnali mo¬
re celebratas : qui ad copulandã sibi spiritali amore ȩccła

Expanded text:
lugere quandiu cum illis est sponsus? Venient autem dies, cum auferetur ab eis sponsus, et tunc jejunabunt . Quia nimirum incarnatio nostri Salvatoris ex quo patribus coepit promitti, multis est sanctorum lacrymis et luctu semper exspectata donec veniret. Similiter ex quo post resurrectionem ascendit ad Patrem, omnis sanctorum spes ad ejus pendet reditum. Solo autem quo cum hominibus conversatus est tempore, flere ac lugere nequiverunt, quia jam secum etiam corporaliter eum quem spiritualiter dilexerunt habebant. Sponsus ergo Christus, sponsa ejus est Ecclesia, filii sponsi vel nuptiarum singuli quique fidelium ejus sunt: tempus nuptiarum est tempus illud quando per incarnis mysterium sanctam sibi Ecclesiam sociavit. Non igitur casu, sed certi gratia mysterii, venit ad nuptias in terra carnali more celebratas, qui ad copulandam sibi spirituali amore Ecclesiam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ impiis dampnari: & cupientes benedici. eũ impiis omniũ
odiorũ. & inuidiȩ fomitẽ abiciunt. deo placere ꝑ sacrificiũ
iusticiȩ. modestiȩ. innocentiȩ. ac pacientiȩ curant: uas ple¬
num aquȩ in scriptura inueniunt unde salubriter abluti
potatiq gaudeant. S si intellexerunt cam homicidam
uidȩoꝵe eẽ ꝑfidiã. occisicnẽ abel passionẽ ẽẽ dñi saluatoris

Expanded text:
cum impiis damnari, cupientes benedici cum piis, omnium cum impiis damnari, cupientes benedici cum piis, omnium odiorum et invidiae fomitem abjiciunt, Deo placere per sacrificium justitiae, modestiae, innocentiae ac patientiae curant, vas plenum aqua in Scriptura inveniunt, unde salubriter abluti potatique gaudeant. Sed si intellexerint Cain homicidam Judaeorum esse perfidiam, occisionem Abel passionem esse
Abbreviated transcription (Latin):
trmitate : sed quantũ inter aquã & uinũ. tantũ distarẽ
inter sensũ illũ qͦ scriptȩ ante aduentũ saluatoris intelli¬
gebantur. & eũ quẽ ueniens ipse reuelauit apłis. eoꝵq
discipłis. ꝑpetuo sequendũ reliquit. Et quidẽ potuit dñs uas
cuas impłere hydrias uino. qͥ in exordio mundane creationis¬
cuncta creauit ex nichilo: s maluit de aqua facere uinũ.
quo typice doceret. non se ad soluendũ in ꝓbandũq sed ad.
gelicam gr̃am facere & docere. quã quȩ legalis & ꝓphica
scripturã eũ facturũ. docturũq signaret. Uideamus gͦ fro
sex hydrias scripturarũ. aqua salutari repletas: uideamus
eandẽ aquã in suauissimũ uini odorẽ gustũq conuersam.
In prima ȩtate scłi abel iustũ fr̃ inuidens occidit: & ob hoc
ipse ꝑpetua martrrii gła beatꝰ etiã in euangelicis &e apłicis
literis iusticiȩ laudẽ accepit. fratricida impiꝰ ȩternę
maledictionis pęnas luit. Quicũq his auditis metuunt.

Expanded text:
Trinitatem. Sed quantum inter aquam et vinum, tantum distare inter sensum illum quo Scripturae ante adventum Salvatoris intelligebantur, et eum quem veniens ipse revelavit apostolis, eorumque discipulis perpetuo sequendum reliquit. Et quidem potuit Dominus vacuas impcuncta creavit ex nihilo; sed maluit de aqua facere vinum, quo typice doceret, non se ad solvendam improbandamque, sed ad igelicam gratiam facere et docere quam quae legalis et prophetica Scriptura eum facturum docturumque signaret. Videamus ergo sex hydrias Scripturarum aqua salutari repletas, videamus eamdem aquam in suavissimum vini odorem gustumque conversam. In prima aetate saeculi, Abel justum frater invidens occidit , et ob hoc ipse perpetua martyrii gloria beatus, etiam in evangelicis et apostolicis litteris justitiae laudem accepit . Fmaledictionis poenas luit. Quicunque his auditis metuunt
Abbreviated transcription (Latin):
uocantur uasa aquarũ receptui parata. Grece enĩ aqua:
ydor dicit᷑. Aqua aũ scripturȩ sacrȩ scientiã designat:
quȩ suos auditores. & a peccator sorde ablueret. & diuinȩ
cognitionis solet fonte potare. Uasa sex quibꝰ continebatur
corda st̃ deuota scõꝵ: quors ꝑfectio uitȩ. & fidei exẽplũ
rectȩ credendi ac uidendi. ꝓposita ẽ generi humano ꝑ sex¬
scłi ętates. id ÷ usq ad tempꝰ dñicȩ p̃dicationis. Et bene la¬
pidea st̃ uasa: quia fortia st̃ precordia iustoꝵ. ut pote
illius fide & dilectione solidata lapidis : quẽ uidit daniel
p̃cisum de monte sine manibꝰ. factũq in montẽ magnũ.
& implesse omnẽ terrã. Et de quo dicit zacharias. in lapi¬
tualis inhabitat. Cuiꝰ & hapostolus petrus meminit : ita di-¬
cens. Ad quẽ accedentes lapidẽ uiuũ : & ipsi tanꝗͣ lapides
uiui suꝑ ȩdificamini. Bene scđm purificationẽ iuideoꝵ¬
tantũ positȩ erant hẏdriȩ: quia iudȩoꝵ tantũ popło lex

Expanded text:
aqua hydor dicitur. Aqua autem scripturae sacrae scientiam designat: quae suos auditores et a peccatorum sorde abluere, et divinae cognitionis solet fonte potare. Vasa sex, quibus continebantur, corda sunt devota sanctorum, quorum perfectio vitae et fidei ad exemplum recte credendi ac vivendi praeposita est generi humano, pes aetates, id est, usque ad tempus dominicae praedicationis. Et bene lapidea sunt vasa, quia fortia sunt praecordia justorum, ut pote illius fide et dilectione solidata lapidis, quem vidit Daniel praecisum de monte sine manibus, factumque in montem magnum, et implesse omnem terram ; et de quo dicit Zacharias: In lapitualis habitat. Cujus et apostolus Petrus meminit, ita dicens: Ad quem accedentes lapidem vivum, et ipsi tanquam lapides vivi, superaedificamini . Bene secundum purificationem Judaeorum positae erant hydriae, quia Judaeorum tantum populo lex
Abbreviated transcription (Latin):
peccatrici femine fontẽ contulerat lacrimarũ: & fons ꝑse deficiens ñ deficiebat. quia
fons naturalit̃ indeficiens illũ abundant̃ irrigabat. Capillis suis tersit pedes :
quos lacrimis lauit. In quo nob̃ fortitudinis exẽplũ monstrauit. Dũ eñi humilit̃
flendo peccata & crimina nrã abluimꝰ: multũ necesse. ẽ. ut mentis ratione qđ . ẽ. nr̃a
oꝑe peccatoꝵ predicant extinctionẽ : & terño capilloꝵ qua post modũ peccata intare debemꝰ
fortitudinis indicat actienẽ. Capilli licet suꝑ fluere corpori uideant᷑. iipsis tam̃ aliꝗdo
hominis fortitudo figurat᷑. Quod infansone illo fortissimo aꝑte monstrat᷑ : cuiꝰ maxima
forcitudo incapillis fusie refert᷑. Unde saluator etia discipłis suis loqͥt᷑ dicens. Capilli.

Expanded text:
peccatrici feminae fontem contulerat lacrymarum, et fons per se deficiens non deficiebat, quia peccatrici feminae fontem contulerat lacrymarum, et fons per se deficiens non deficiebat, quia fons naturaliter indeficiens illum abundanter irrigabat. Capillis suis tersit pedes, quos lacrymis lavit. In quo nobis fortitudinis exemplum monstravit. Dum enim humiliter flendo peccata et crimina nostra abluimus, multum necesse est ut mentis ratione, 393 quod est opere peccatorum praedicant exstinctionem, et tersio capillorum, quia postmodum peccata vitare debemus, fortitudinis indicat actionem. Capilli licet superfluere capiti videantur, in ipsis tamen aliquando hominis fortitudo figuratur. Quod in Samsone illo fortissimo aperte monstratur, cujus maxima fortitudo in capillis fuisse refertur. Unde Salvator etiam discipulis suis loquitur, dicens: Capilli
Abbreviated transcription (Latin):
lingua silebat. lacrima melius confitebat᷑ & decentius ꝑ orabat. Merito sc̃ã peccatrio dũ
fleuit tacuit: ne forte minꝰ diceret quod nequit̃ egit. Satis sunt utiq meliores ł crimari
p̃ces: qua uerboꝵ. Nã qui uerbis precat᷑ interdũ offendit : lacrima aut̃ offendẽ mi-¬
mme nouit. Uerba aliquando non proferunt totũ negotiũ : lacrima sẽꝑ totit
mentis ostendit affectũ. Et idõ mulier iã ñ utit᷑ uerbis ꝑque multos deceꝑat. ac
decipiendo multũ peccauerat : ne ꝑuerba. minꝰ illi credat᷑ ad confitendũ. quib uti
consueuerat ad peccandũ. Multa em̃ hominis falsitas: eũ reddit etia inueritate suspec-¬
tũ. Unde malutt causa suã ante iudicẽ quẽ nec cordis archana latent fletib agere :¬
& quod uoce deliquerat. lacrimis confitendo delere. Certe ds̃ ipse fons miscđiarũ:

Expanded text:
lingua silebat, lacryma melius confitebatur, et decentius perorabat. Merito sancta peccatrix dum lingua silebat, lacryma melius confitebatur, et decentius perorabat. Merito sancta peccatrix dum flevit, tacuit, ne forte minus diceret quod nequiter egit. Satis sunt utique meliores lacrymarum preces, quam verborum. Nam qui verbis precatur interdum offendit; lacryma autem offendere minime novit. Verba aliquando non proferunt totum negotium; lacryma semper totum mentis ostendit affectum. Et ideo mulier jam non utitur verbis, per quae multos deceperat, ac decipiendo multum peccaverat, ne per verba minus illi credatur ad confitendum, quibus uti consueverat ad peccandum. Multa enim hominis falsitas eum reddit etiam in veritate suspectum. Unde maluit causam suam ante judicem, quem nec cordis arcana latent, fletibus agere, et quod voce deliquerat, lacrymis confitendo delere. Certe Deus ipse fons misericordiarum
Abbreviated transcription (Latin):
dos ipsoᷤ pedes multũ benigni saluatoris adducunt : ubi illã deuotione ꝓst̾nentes . felicit᷑
cõm̃darunt. Beati tales duces qͥ semꝑ ducunt ad xp̃m : & beata peccatrix que talẽ
meruit habere ducatũ. Spẽ atq timorẽ dilectissimi ita alterũ alteri nece siariũ. eẽ. cognos¬
camꝰ: quod unũ sine altero nũquã nob ꝓdessẽ eredamꝰ. Timor utiq sine spe. ẽ. desꝑatio : &
spes sine timore stulta presũptio. Ecce muler peccatrix pedes tenec quos tenere diu
desidaint : suꝑ ipiõs lacrimas fundit. Nonibi eã locutã fuissẽ legimꝰ sđ lacrimatã : &
tam̃ optime socutã credimꝰ sđ lacrimis potiusq uerbis. Walde naq fructuosa ẽ. apud
bonũ dm̃ locutio lacrimarũ. Dũ mulier orȩ tenet silentiũ. lacrima agit negotiũ : & dum

Expanded text:
dos ipsos pedes multum benigni Salvatoris adducunt, ubi illam devotione prosternentes feliciter dos ipsos pedes multum benigni Salvatoris adducunt, ubi illam devotione prosternentes feliciter commendarunt. Beati tales duces, qui semper ducunt ad Christum! et beata peccatrix, quae talem meruit habere ducatum! Spem atque timorem, dilectissimi, ita alterum alteri necessarium esse cognoscamus, quod unum sine altero nunquam nobis prodesse credamus. Timor utique sine spe, est desperatio; et spes sine timore, stulta praesumptio. Ecce mulier peccatrix pedes tenet, quos tenere diu desideravit; super ipsos lacrymas fundit. 392 Non ibi eam locutam fuisse legimus, sed lacrymatam; et tamen optime locutam credimus, sed lacrymis potius quam verbis. Valde namque fructuosa est apud bonum Deum locutio lacrymarum. Dum mulier ore tenet silentium, lacryma agit negotium, et dum
Abbreviated transcription (Latin):
rnti saris ueilis psasoimte coriebit. ẽ abea tinei pentus dedigabat᷑.
Sed fons bonitatis & pietatis origo ds humlis qui humiles peccatores querebat. non ut
dã pnaret sed ut ustificaret : mulierẽ peccatricẽ non despexit. nec ei suos subtraxit pedes
sđ tradidit : & eiꝰ obsequiũ multũ gratant̃ suscepit . Illa uero quando pͥmũ accessit ad
dñm : attentiꝰ audiamꝰ quid fecit. Retro secus pedes stetit & flebat. quia quãuis de
na miscdia dñi plurimũ presumeret. accusatrix peccatoꝵ conscientia eã uehem̃ter urge¬
bat. Hȩc itaq peccatrix dũ dilectio dat ei spẽ. & memoria peccatoꝵ suoꝵ incutit: timorẽ.
dubitauit pene quid faceret. qm̃ & adxpm accedere propiꝰ recordatio criminũ & timor eã
retardabant. & ab illo abstinere diutus. spes & dilectio ꝓhibebant. Limore tandẽ boni
spei concordit̃ sotiato. ambo duces peccatricis mulieris fiunt. & eã parit̃ usq ad tenen¬

Expanded text:
t alienam a salute credebat, et ab ea tangi penitus dedignabatur. Sed fons bonitatis et pietatis origo Deus humilis, qui humiles peccatores quaerebat, non ut damnaret, sed ut justificaret, mulierem peccatricem non despexit, nec ei suos subtraxit pedes, sed tradidit, et ejus obsequium multum gratanter suscepit. Illa vero quando primum accessit ad Dominum, attentius audiamus quid fecerit. Retro secus pedes stetit, et flebat, quia, quamvis de misericordia Domini plurimum praesumeret, accusatrix peccatorum conscientia eam vehementer urgebat. Haec itaque peccatrix dum dilectio dat ei spem, et memoria peccatorum suorum incutit timorem, dubitavit pene quid faceret, quoniam et ad Christum accedere propius recordatio criminum et timor eam retardabant, et ab illo abstinere diutius spes et dilectio prohibebant. Timore tandem bonae spei concorditer sociato, ambo duces peccatricis mulieris fiunt, et eam pariter usque ad tenen
Abbreviated transcription (Latin):
latur pudicitia sim̃te seruatur: qm̃ nec incarne uoladire qbaseh
uoluntas patientis sua turpiter carne non uritur : sed sine consen¬
sione tolerat qđ alius oꝑatur: Magis toneamꝰ nelapides iuurex¬
tmguant᷑ deserentib nob̾ quãne lapides ec ligna trenoreme
edificiorũ incendant᷑ p̃sentib nobis: Oagis timeamꝰ nemen¬
bra corporis xp̃i destituta spiritali uictu netentum quãt
menbra corporis nr̃ĩ oppressa hostili impetu torqueant̃:
non quia ista non sunt uitanda cũ possunt. sed quia poiuis.
ferenda sunt quando uitarisine impietate non possuntciuist
forte quisquã contenderit non esse ministrũ impĩ quituc
sub trahit ministeriũ pietati necessariũ quando mag̾is eftir
necessariũ. An non cogitamus cũ ad istorũ ꝑiculorũ ꝓuenatur
extrema. nec est potẽstas ulla fugiendi quantus inȩccła fieri
soleat abutroq sexu atq abomũ etate concursus elns enp¬

Expanded text:
latur pudicitia, si mente seruatur, quoniam nec in carne uiolatur, quando latur pudicitia, si mente seruatur, quoniam nec in carne uiolatur, quando uoluntas patientis sua turpiter carne non utitur, sed sine consensione tolerat, quod alius operatur; magis timeamus, ne lapides uiui extinguantur deserentibus nobis, quam ne lapides et ligna edificiorum incendantur presentibus nobis. Magis timeamus, ne membra corporis Cristi destituta spirituali victu necentur, quam membra corporis nostri oppressa hostili impetu torqueantur, noferenda sunt, quando vitari sine impietate non possunt: nisi forte quisquam contenderit non esse ministrum impium, qui tunc subtrahit ministerium pietati necessarium, quando magis est necessarium. 8. An non cogitamus, cum ad istorum periculorum pervenitur extrema, nec est potestas ulla fugiendi, quantus in Ecclesia fieri soleat ab utroque sexu, atque ab omni aetate concursus; aliis Bap
Abbreviated transcription (Latin):
iub deniet enĩ lupus non homo sed diabolus quiplerũq side¬
les apostatas eẽ. ꝑsuasit quib quotidianũ misteruẽ dominaci
corporis defuit. et ꝑibit infirmus intua non aiscieneos sed toe
qui inhac renon fallunt᷑ errore sed formidine suꝑ erqntulru
quare non potius contra suũ timorẽ dño miserante atqua dliu¬
uante forait̃ dimicant. nemala sine comparatione graiuora
Paritas dĩ flagrat. non mundi cupiditas fumat. Raritasenim
dicit: Quis infirmatur et ego non infirmors qui scandalitatuo
&ego non uror: Sed haritas exdõ est. O remus ergo ut abulo¬
detur a quo iubet᷑ & ꝑhanc magis taneamꝰ ne oues xpi spudia¬
lis nequitiȩ: gladio incorde. quam ne ferro incorpore trucidint᷑
Ubi quando tũq. quocũq mortis genere moritura sindemadis
timeamꝰ ne sensu interiore corrupto pereat castitas sidei qnam
nefemine uolent̃ constuprentu incarne. quia uiolentia. non ino¬

Expanded text:
de ovibus? Veniet enim lupus, non homo, sed diabolus, qui plerumque fidede ovibus? Veniet enim lupus, non homo, sed diabolus, qui plerumque fideles apostatas esse persuasit, quibus quotidianum ministerium dominici corporis defuit; et peribit infirmus in tua non scientia, sed ignoqui in hac re non falluntur errore, sed formidine superantur; quare non potius contra suum timorem Domino miserante atque adjuvante fortiter dimicant, ne mala sine comparatione graviora, bi Dei charitas flagrat, non mundi cupiditas fumat. Charitas enim dicit: Quis infirmatur, et non ego infirmor? quis scandalizatur, et non ego uror ? Sed charitas exdetur, a quo iubetur. et per hanc magis timeamus, ne oues Christi spiritalis nequitiae gladio in corde, quam ne ferro in corpore trucidentur. ubi quandocumque quocumque mortis genere morituri sunt; magis timeamus, ne sensu interiore corrupto pereat castitas fidei, quam ne feminae uiolenter constuprentur in carne, qua uiolentia non uio
Abbreviated transcription (Latin):
fuga sinitur aut iubetur. alterã ubi arguit᷑ atꝗcculpatur sic sutet¬
ligere student ut inter se repperiantur non eẽ ccendu superu
disputaui. tunc delocis in quib sumꝰ prem̃te ꝑsecutione sugien cdr̃e
cẽ xp̃i ministris quando ibi aut plebs xp̃i non fuera eib. radetre¬
cur. aut potest impleri ꝑ alios necessariũ ministeriu uuii racheon
non iẽ. causa fugiendi sicut insporta submissus quod supra menio
utiq necessitatẽ similẽ non habentib aquub illie raius te¬
riũ absi ut desererecur eccłe sicut fugeen teb ponsstu
alexiidrinus ep̃s cũ eũ specialit apprehenderstconste¬
tis cuperet imꝑerator. nequaquã aceteris ministris deferca
plebe catholica qͣuȩ in alexandria cõmanebati ssua aũt pilebs
manet et ministri fugiunt ministeriũq subitrabatuo iAeleo
nisi mercennariorũ illa fuga dãnabilis. quib curanorie deo

Expanded text:
fuga sinitur aut iubetur, alteram, ubi arguitur atque culpatur, sic intelfuga sinitur aut iubetur, alteram, ubi arguitur atque culpatur, sic intellegere student, ut inter se reperiantur non esse contrariae, sdisputaui, tunc de locis, in quibus sumus, premente persecutione fugiendum esse Christi ministris, quando ibi aut plebs Christi non fuerit. cui ministretur, aut potest impleri per alios necessarium ministerium, quibus eadem non est causa fugiendi, sicut in sporta submissus. quod supra memorutique necessitatem similem non habentibus, a quibus illic ministerium absit utAlexandrinus episcopus, cum eum specialiter apprehendere Constantius cuperet imperator, nequaquam a caeteris ministris deserta plebe catholica quae in Alexandria commanebat? Cum autem plebs manet, et ministri fugiunt, ministeriumque subtrahitur; quid erit nisi mercenariorum illa fuga damnabilis, quibus non est cura