comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tõnes uł ypochecarias ꝯtinentem¬
uł inchiominꝰ inderi ius suũ esse eũ
ĩiudiciũ dedixxisse ⁊ esse int̾ruptatẽ¬
ꝑum curricula cũdicitur desides hões
⁊ sui iuris ꝯtẽptores odiose exceptõ¬
nes opposite sunt De allumoui
Ełminis uaturalem cursum oꝑe maͣ¬
ii scõ alio non liceat au̾te tm̃ in
ripam suam adu̾sus rapidi annis

Expanded text:
tiones vel hypothecarias continentem, nihilo minus videri ius suum omne eum in iudicium deduxisse et esse interrupta temporum curricula, cum contra desides homines et sui iuris contemptores odiosae exceptiones oppositae sunt. IUST. minis naturalem cursum opere manu facto alio non liceat avertere, tamen ripam suam adversus rapidi amnis
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. Pii quos inundatõ in li
fluimins reddidit ditõres ꝓpt̾ res
q̃s possidebant tributoꝵ̃ p̾statõnẽ
agnostant. ł qui suũ deplorant pa¬
trimioniũ mrantum aliene saltim
fũctõnis hon̾e lib̾entur ⁊ nr̃e sẽ¬
nitatis largitate defensi locoꝵ ⁊̃
possessione ꝯtẽti ꝓ agitandi census
examine respondeant deuotõni

Expanded text:
. Hi, quos inundatio nili fluminis reddidit ditiores, pro terris quas possident tributorum praestationem agnoscant. Et qui suum deplorant patrimonium imminutum, alieno saltem functionis onere liberentur et nostrae serenitatis largitate defensi, locorum etiam possessione contenti, pro agitandi census examine respondeant devotioni
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Eaptores prgiũ ułui
oriarũ uł dyaconissarũ que deo fu̾̃t
dedicate pessima crimiũ pectãtes.
coꝑitis susplitõ plectendos fuisse de
ꝯmisẜint ⁊ quieis auxiliũ tꝑ̃e ĩnasi¬
ons p̾bũnit ubi ĩuenti fu̾rit ⁊̃ ip̃a
rapina. ⁊ ad huc flaguite crnnede

Expanded text:
m Raptores virginum vel viduarum vel diaconissarum, quae deo fuerint dedicatae, pessima criminum peccantes capitis supplicio plectendos fuisse deccommiserint et qui eis auxilium tempore invasionis praebuerint, ubi inventi fuerint in ipsa r
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ post ꝯmissũ tã derestabile c̃mẽ
ant por̃tatu iaptores desfend̾e aut
fuga euad̾e potuerĩt. In hac quid̾ re¬
giamr be tã uiri excelsi p̾fecti p̾rorio
qͣm uir głosissimis p̾fc̃s urbis In
pĩtus aut̃ tã uiri euidentissini p̾sai¬

Expanded text:
autem post commissum tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio, quam gloriosissimus praefectus urbi, in provinciis autem, tam viri eminentissimi pra
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ agro ħ ftm̃ est fundus o mãcipiit ⁊ pe¬
cudib cet̾is q rebus q̃ d̾rui rustico sus¬
tinentur fisti m̾b nũdicẽtur. sinu̾o ĩ
ciuitate id fcm̃ ẽ dinudiam bonoꝵ cõnuy
ꝑtẽ p̃cipimꝰ ꝯfiscari penã angẽtes ꝙ̃ ĩt᷑

Expanded text:
in agro id factum est, fundus cum mancipiis et pecoribus ceterisque rebus. Quae cultui rustico sustinentur, fisci viribus vindicetur: si vero in civitate id factum est, dimidiam bonorum omnium partem praecipimus confiscari poen
Abbreviated transcription (Latin):
ritate uurꝑare licẽtia eid̾ derar
rig̾e̾ ⁊ hoc ĩqueremoniam dedud̾e
iiiin costituta tꝑ̃a ⁊ int̾ruptõnem
fac̾e. Sĩant̃ nlło pot̾it mõ p̾sidẽ ad̾¬
ire saltẽ ad ep̃m locoꝵ eat ⁊ suaui¬
D ̃ am demenites qͣui furiost
Lib̾i emusc̾a sexus sint possũt legii¬
mipcias donarõne acuratore eoꝵ
p̾standa extimatõne tñ in hac̃ quid̾
regia urbe excelleintissimi p̃scĩ urb̾:
uoꝵ p̾sidũ uł locoꝵ antistitũ tã op̃i

Expanded text:
ritate sua usurpare, licentia ei detur rigere, et haec in querimoniam deducere, et intra constituta tempora interruptionem facere; sin autem nullo poterit modo praesidem adire, saltem ad episcopum locorum eat et suafuriosi liberi, cujuscunque sexus, possunt leginuptias donatione a curatore eorum praestanda: aestimatione tamen in hac quidem regia urbe excellentissimi praefecti urbi, earum praesidum vel locorum antistitum, tam opi
Abbreviated transcription (Latin):
dotis ⁊ añ nupcias donatõnis statuẽ¬
da p̾sũtibus tanicuratõib dem̃tis
qͣm furiosi nec nõ hus qui exgne.
eqꝵ nobiliores sunt. ita tñ ut nlła
ex hac cansa oriatur uł ĩ hac regia
furiosi uł dem̃tis uł mẽte captis¬

Expanded text:
t ante nuptias donationis, statuenda; praesentibus tam curatoribus dementis quam furiosi, necnon his qui ex genere eorum nobiliores sunt; ita tamen, ut nulla ex hac causa oriatur, vel in hac regia furiosi,
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ditor ĩ ueniat᷑ ĩu residuo nitiꝑrã
hẽat accõnẽ. estimatõnẽ aut̃ pisno¬
ris donec ap̃ c̾ditorẽ eũdẽ q dñn ꝑ
manet. siu̾o amplioris sũ mĩoris ꝙ̃¬
tũ ad debit̾ q̃mitatis est iudiciales eẽ
uolumus disceptatõnes ut ꝙ index
suꝑ hoc statuerit ħ in estiniatõne

Expanded text:
ditor inveniatur, in residuo habeat integram actionem. Aestimationem autem pignoris, donec apud creditorem eundemque dominum permaneat, sive amplioris sive minoris quantum ad debitum quantitatis est, iudicialis esse volumus disceptationis, ut, quod iudex super hoc statuerit, hoc in aestimatione
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ mñ pignore plus in debito ĩue¬
mat᷑ ĩn hoc ꝙ noscitur habũdare sit
creditoris om̃is ratõ integra ¶ĩant̃
ex utiaq ꝑte q̃ntitas equa inueniat᷑
sũ om̃i dubitatõe totã rẽ ꝙͣ piͦs nõatã
retineat. sĩant̃ minus quid̃ in debito
ampluis aut̃ ĩ pignore fiat. it̃ m̃ħ̃
ꝙ cebitũ excedit debrtori omña iura ĩte¬
gra legt nr̃a res nabuntur. creditori¬
bus quidẽ fen̾atoris nõ sinpositũ aliis
a debitoris creditorib uł ip̃i deuitori
ẜuatũ ne ex comumione fiat aliq̃ disfi¬
timatõnem suꝑflui debitori uł credi¬
tori debitoris cũ ꝯperẽti cautela ĩ e ũ
exponẽda offerre ¶Sinu̾o creditor pꝰ¬

Expanded text:
minus in pignore, plus in debito inveniatur, in hoc, quod noscitur abundare, sit creditori omnis ratio integra. Sin autem ex utraque parte quantitas aequa inveniatur, sine omni dubitatione totam rem antea pigneratam retineat. Sin autem minus quidem in debito, amplius autem in pignore fiat, tunc in hoc quod debitum excedit debitori omnia iura integra lege nostra servabuntur, creditoribus quidem feneratoris non suppositum, aliis autem debitoris creditoribus vel ipsi debitori servatum. Et ne ex communicatione fiat aliqua diffitimationem superflui debitori vel creditori debitoris cum competenti cautela in eum exponenda offerre. Sin vero creditor, p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ octanũ testem esst icapiat hb̾a potes¬
tate concedenda suas nołũtares in p̾ccm̃ mo¬
dñ ordinantib cartulam Ita sub̾sc̃ptamita¬
deniq consignatam ut ante late torme de
Narant cuinelit a restib custodiendam¬
mandare. ssic fie̾rinãq ꝯfidimus ut non¬
recipiat setãtũ int̾ens testandi licencia
s nec locũ quidẽ ulłm relinqu̾at infidi¬
is. tot ocłis spectata tot usimiata sensibꝰ¬
tot insuꝑ intuto locata manibus

Expanded text:
 octavum testem effectum capiat: libera potestate concedenda suas voluntates in praedictum modum ordinantibus chartulam ita subscriptam,denique consignatam, ut antelatae formae larant, cui velint ex testibus custodiendammandare. sic fieri namque confidimus, ut nonrecipiat se tantum in caecis testandi licentia, sed ne locum quidem ullum relinquat insids tot oculis spectata, tot insinuata sensibtot insuper in tuto locata manibus
Abbreviated transcription (Latin):
nos decidentes gu̾alit̾ scĩmus
om̃em stipulatõnem sũ ĩ dando
sñ infaciendo sũ mixta ex dando
⁊ faciẽndo inueniatur. ⁊ ad h̾rdes
⁊ contra hrdes trãsimiti sũ spałr
ħ̾rdũi fiat mẽtõ sũ non. ẽur enĩ
ꝙ inp̾ncipalib ꝑsonis iustũ est
nõ ad h̾rdes ⁊ adu̾sus eos trãsmit¬
tõnes quasi tm̃ modo in dando fu¬
erant ꝯcepte eũ nuicħominus
ħ̾rdes fc̃m posuit adimplere illa
subtili ⁊ suꝑflua scrupulofitate¬

Expanded text:
nes decidentes generaliter sancimus omnem stipulationem, sive in dando sive in faciendo sive mixta ex dando et faciendo inveniatur, et ad heredes et contra heredes transmitti, sive specialis heredum fiat mentio sive non: cur enim, quod in principalibus personis iustum est, non ad heredes et adversus eos transmitiones, quasi tantummodo in dandum fuerant conceptae, cum nihilo minus et heredes factum possint adimplere: illa subtili et su
Abbreviated transcription (Latin):
mortis. cansa instituta sñ cõditõne
faciendi ac nõ faciendi subpensa sñ
ex aliquo notato tp̃r ꝓmissa sĩi ex
aĩo donanciũ accipientũ ne senteciis.
qͣntũ ius sinit cognomĩata sub hac

Expanded text:
mortis causa instituta, sive condicionibus faciendi ac non faciendi suspensa, sive ex aliquo notato tempore promissa, sive animo dantium accipientiumve sententiis, quantum ius sinit, cognominata, sub hac
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliqͥo nectigał cansa ꝓhuis
susceꝑit eidem pene sb̾iciendo
bar bare anre gentis einnicos
⁊ loca nr̃o inꝑio sb̾iecta factos
cuctis negociatoribus ułqn¬
buscumq alus emendi incũ¬
m̃cus ⁊ uendendi ubi uolue¬
runt tribumus facł̾tatem¬
tõnis neq donatõis fitulo ue
pignoris iure aut quoli alio
modo nec sb̾ pretextu igno¬
iancie accipientes maliũ pos¬

Expanded text:
l aliquod vectigalis causa pro his susceperit, eidem poenae subiciendo. Barbarae autem gentis eunuchos extra loca nostro imperio subiecta factos cunctis negotiatoribus vel quibuscumque aliis emendi in commerciis et vendendi ubi voluerint tribuimus facultatemonis neque donationis titulo neque pignoris iure aut quolibet alio modo, nec sub praetextu ignorantiae accipientis in alium
Abbreviated transcription (Latin):
la fide emptõ irrita est: ad itꝰ
itaq nõie tuo p̾ses ꝓũcie aut¬
toritatem suam iut̾ ponet ma¬
xime ꝯparatum te ꝓponas io
ꝙ p̾cu nõie oblatum est ẽp̃to¬
ri refund̾e ¶mpr̃

Expanded text:
la fide enim emptio irrita est. Aditus itaque nomine tuo praeses provinciae auctoritatem suam interponet, maxime cum paratum te proponas id quod pretii nomine illatum est emptori refunder
Abbreviated transcription (Latin):
ri nõ potuerit iux̃ int̃p̾tatõnẽ metuere
suscepti iudeantur. ut aũ om̃is scrnpulꝰ
ut alius loco eiꝰ detur hẽbit eĩ fad̾tatẽ re¬
petẽde rõis negõꝵ gestoꝵ ab eo quifiu̾t
subtitutus. ⁊ Mpr. ¶ ib̾tinũ q̃ filio¬
suo natali ꝙ̃ ĩ ẜuitutẽ sindepat postea
imprui collocare ñ posse falsotͥ ꝑsuas ñẽ¬

Expanded text:
ri non potuerit, iusta interpretatione metuere suscepti videantur. Ut autem omnis scrupulus ut alius loco eius detur: habebit enim facultatem repetendae rationis negotiorum gestorum ab eo qui fuerit substitutus. GORD. at, postea suam nuptui collocare non posse falso tibi pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtiugerit᷑ gradu eũ seqntt̃ sũ islla dslatõ¬
ne in loco eiis subrogari hrdibus de fũca
uicł ex iñ sibi comodi acquiriposse spe¬
aiamus rat᷑is cuncus p̾uilegus que hac¬
tenus habuisse uoscuntur nec hus qui

Expanded text:
ntigerit, gradu eum sequentem sine ulla dilatione in loco eius subrogari, heredibus defuncti nihil exinde sibi commodi adquiri posse speraturis: cunctis privilegiis, quae hactenus habuisse noscuntur, nec non hi
Abbreviated transcription (Latin):
post qr tale osficisi depositũ ãnũ qr ꝯplet᷑
adnocatoꝵ ꝯ sortõ ab scede̾ conͣcomntsa cõ¬
lo. ut castrẽse sibun uẽdicare. nec pr̃i¬
bns uł aius pat̾ms ear̃ rersicomodim
acquir̾e lesis istius auctoritate. decremniꝰ
hus om̃ib ⁊̃ ad urbicarie p̾fecture aduo¬
catõnẽ trahendis

Expanded text:
postque tale officium depositum annumque completum advocatorum consortio abscedere cum comitiva conlo, ut castrense sibimet vindicare nec patribus vel avis paternis earum rerum commodum adquirere legis istius auctoritate decernimus: his omnibus etiam ad urbicariae praefecturae advocationem trahendis
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊̃ pat̾no. uł ꝓ auo simili modo
pat̾no uł mat̾no filiũ suũ cederit
inado ptõnem In hoc cosu qr ĩ unã
ꝑsonã cõcurrũt. ⁊ nataͣlia ⁊ ĩ adop¬
cõuis iura manet. Ius stabile prĩt
ad optini ⁊ nat᷑.si iñcło copłatũ
⁊ legitimo ad optõnis mõ cõfect̃¬
ut ⁊ adeũ solũ respiciat filius cͥ
eũ ⁊ natam aggregauit. ⁊ lex
ꝑ ad optõnẽ assignauit. ⁊ papini¬
am snĩa in hac spẽ ꝓcedit. ut ad
eũ mĩmõ filius ad optinus spes
om̃s extendat. iñ patris natalis su¬
ccessionẽ molestare ꝯcedat: S auia¬

Expanded text:
tus, etiam paterno, vel proavo simili modo paterno vel materno, filium suum dederit in adoptionem: in hoc casu quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptionis iura, manet stabile ius patris adoptivi, et naturali vinculo copulatum et legitimo adoptionis modo constm: et ad eum solum respiciat filius, cui eum et natura adgregavit et lex per adoptionem adsignavit, et papiniani sententia in hac specie procedat, et ad eum tantummodo filius adoptivus spes totas extendat et non patris naturalis successionem molestare concedatur, sed avi
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾ edicto ꝑpetuo ꝑmittatur
intlłigis ꝙ si rem ue secũ aga¬
tur ꝙ possidebat uenũdedit¬
⁊ emptori tradidit qͣm eleg̾is
ꝯuemendi tibi tributam eẽ in¬
rem facłtatem

Expanded text:
titutio edicto perpetuo permittatur, intellegis, quod, si rem, ne secum agatur, qui possidebat venumdedit et emptori tradidit, quem elegeris conveniendi tibi tributam esse iure facultatem
Abbreviated transcription (Latin):
frẽm tuũ d̾idendis ħ̃rditatis boms
datus fuit ea sola ꝑtitmẽt q̃ manẽt
is uendendit. cñ ep̃toribus tibi
comña sunt ⁊ adu̾sus singłos ar:¬
bit̾um pet̾e debes si ab alłoꝵ quor
societate discedi placeat. q̃ autem
regiomibus diuidi aliquis ag̾ uon¬

Expanded text:
bonis datus fuerit, ea sola pertinent, quae manent is vendidit, cum emptoribus tibi communia sunt et adversus singulos arbitrum petere debes, si ab illorum quoque societate discedi placeat. Cum autem regionibus dividi aliquis ag
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cii eoq cui maioris p̾cii res obue¬
int cet̾is ꝯdãpuato: Ad licitatõnẽ
ũ nũqͣm ⁊̃ extraneo ep̃tore admisso
maxĩe si nõ susfic̾e se ad iusta p̾cia
alt̾ ex socus sua peciĩa uiuc̾e uiliꝰ
iliucentem ꝓficeatur

Expanded text:
cta eoque, cui maiores res pretii obvenit, ceteris condemnato, ad licitationem nonnumquam etiam extraneo emptore admisso, maxime si se non sufficere ad iusta pretia alter ex sociis sua pecunia vincere vilius licentem profiteatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Nem. E⁊ ut aponis cansa pe¬
cumaria ad emolum̃tum tuũ spectat 
siis intedebat. inta fũctus sit noni
es ꝓhib̾is si adu̾sus te instrumento qd
indubiũ nocatur u cepit accãtõne
instituere ꝙuis enĩ inꝑsona p̾ncipa¬
lis rei morte subducti causa subsis¬
tẽ non pͥossit tñ siquis nti illo uolu¬
erit intlligit se ꝑicło c̾ñs eẽ subiect̃¬
Nem Defucas reis publico
successorib eoꝵ non denegari notissi¬

Expanded text:
no. Si, ut proponis, causa pecuniaria ad emolumentum tuum spectat, tuus intendebat, vita functus sit, non prohiberis, si quis adversus te instrumento quod in dubium vocatur uti coeperit, accusationem instituere. Quamvis enim in persona principalis rei morte subducti iam subsistere non possit, tamen si quis illo uti voluerit, intellegit se periculo criminis esse subiect Defunctis reis publicorsuccessoribus eorum non denegari notissi
Abbreviated transcription (Latin):
anastasiam ꝑte aliqua diinuta ⁊̃ ħ
quid̾ tefiliis emãcipatis sancire uel¬
sororẽ utͣiuos ꝯcedimnis ĩ coguatõis
loco relinqui ꝯ eĩ tã ꝓximo gradus
merito eos fũ ulla dis disferẽcia tãꝙͣ
si ꝯsanguinei fu̾ant᷑ ꝯ legitimis fia¬
rrib ⁊ sororib uocãtos eẽ cẽsemus

Expanded text:
Anastasianam parte aliqua deminuta. et haec quidem de filiis emancipatis sancire belsororem uterinos concedimus in cognationis loco relinqui. cum enim tam proximo gradu sunt, merito eos sine ulla differentia, tamquam si consanguinei fuerant, cum legitimis fratribus et sororibu
Abbreviated transcription (Latin):
re capite fuãt diinuitꝰ attamen
In pat̾s suscessionẽ ulła dim̾mtõe
nocare mãifestũ est nõ eodẽ autem
iure ad fr̃e frñm suoꝵ successioes
ab eoͣ nocabatur s nec filu eiusin¬
relegnimo sius patrius succede¬
bant uecessarm̃ duximus ħ p̾mũ

Expanded text:
re capite fuerat deminutus, attamen in patris successione sine ulla deminutione vocare manifestissimus est, non eodem autem iure ad fratrum suorum successionem ab eo vocabatur, sed nec filii eius iure legitimo suis patruis succedebant
Abbreviated transcription (Latin):
ntilitate disposita st̃ ¶ cñ aute ĩt̾t̾io gͣ¬
du extransiisa linea fu̾it locus ubipa¬
trus ⁊ filiis frũm ⁊ soroꝵ locũ anti¬
quitas dediconit uma c̃ illis rãemãçipo¬
ti frĩs ꝙͣ emãcipate sororis filiũ tñ¬
modo ⁊ filiam suemancipatos sñ suos

Expanded text:
tilitate disposita sunt. Cum autem tertio gradui ex transversa linea fuerit locus, ubi patruis et filiis fratrum et sororum locum antiquitas dedicavit, una cum illis tam emancipati fratris quam emancipatae sororis filium tantummodo et filiam, sive emancipato
Abbreviated transcription (Latin):
restiruat cmbꝰ issũ sui̾t. assignandũ siõ obstante sratuto
mi ⁊ sororis g̾mane uł pt̾me filiũꝰ
⁊ filiam tm̃ mõ ex legitima linea ĩ¬
uicẽ nocari cẽsenins sicut iã sac̃ximi
ut om̃s qui uł ab antiquo uire uł
du sunt simili iure uocẽtur successi¬
ut siqui ĩ x scd̾o gradu uocari renĩici¬

Expanded text:
restituat, quibus visum fuerit assignandum non obstante Statuto i et sororis germanae vel uterinae filium et filiam tantummodo ex legitima linea invicem vocari censemus, sicut iam sanximus, ut omnes, qui vel ab antiquo iure vel tem tertio gradu sunt, simili iure vocentur. Successiut, si qui ex secundo gradu vocati renunti
Abbreviated transcription (Latin):
cũ: eum. eĩ possibile erat uscrad
om̃e uite tp̃s usufructuarñ non
ad suam mẽtem uenire furentẽ

Expanded text:
um. cum enim possibile erat usque ad omne vitae tempus usufructuarii non ad suam mentem venire furente
Abbreviated transcription (Latin):
turarum xpothecam uec. ex pos¬
terioribus sanccõnib nimus hr̃e
spẽalis ypothece memoriam udĩ
cũ sit iustũ uolñtates contrahen¬
inspit̾e suꝑ qua gn̾ali ypotheca
illd̾ quo ad ẜuandã conthenciũ
uolũtatem scĩmus ut si res suas
suppon̾e debitor dixit nõ adiecto.
tã p̾sentes ꝙ̃ futuus Nus tamẽ
generalis ypothece eciam ad
futuras res ꝑducatur

Expanded text:
cam, nec ex prioribus sanctionibus minus habere speciali hypothecae memoria videri, cum sit iustum voluntates contraheninspicere. Super qua generali hypotheca illud quoque ad conservandam contrahentium voluntatem sancimus, ut et, si "res suas" supponere debitor dixerit, non adiecto" tam praesentes quam futuras", ius tamen generalis hypothecae etiam ad futuras res producatur
Abbreviated transcription (Latin):
Rior quid̃ crediti cõnpetai non
potet. cibi am posteuore loco piguꝰ
acteꝑrti Rebitũ offerre. sed situ al
Om̃e ꝙ debetur soli̾us pignoris tui
cansa firmabitur. m p̃r
hres ami sp̃ałr pignoridentur. qm̃ey
gn̾ali obligatone potõr hẽtiuu credi¬
tor qui añ ꝯtrax̾it si ab illo p̾ore.¬
ti conꝑasti non oportet te ab eo
qui postea credidit inquietari

Expanded text:
rior quidem creditor compelli non potest tibi, qui posteriore loco pignus accepisti, debitum offerre: sed si tu ei omne quod debetur solveris, pignoris tui causa firmabitur. PP. res alii specialiter pignori dentur, quoniam ex generali obligatione potior habetur creditor qui ante contraxit, si ab illo tu comparasti, non oportet te ab eo qui postea credidit inquietari
Abbreviated transcription (Latin):
Ius suũ firmate potest beantim¬
t̾poncreditori deuitã peciñam sor¬
u̾it aut cum obtulisset is ꝙ acaꝑe
noluiss eam obsiguanit et deposu¬
sit nec in usus suos comu̾tit
Mp̃r. ⁊ decreto p̾toris qui desi¬
diꝯmiionis dixit in postessionẽ
fundi hrditarii fidiꝯmissi ꝯditd̃a¬
lis fiudi ẜuandi grã prius indu
int insbui eius qmiiuire scienciam
exequeuatuir tp̃r potores estis niã

Expanded text:
ius suum confirmare potest, si priori creditori debitam pecuniam solverit aut, cum obtulisset isque accipere noluisset, eam obsignavit et deposuit nec in usus suos convertitSi decreto praetoris, qui de fideicommisso ius dixit, in possessionem fundi hereditarii fideicommissi condicionalis servandi gratia prius inducvit iussu eius, qui iure sententiam exsequebatur, tempore potiores estis. nam
Abbreviated transcription (Latin):
Noĩes ꝓ pecĩa qͣm nob̾ credebast
pignoris tralo accepit disstimila¬
tõne iuris se circĩmemt cũsit mãi¬
fostũ obligatõnem pignoris non
ꝯsist̾e nisi in hus queqͥs de bonis
sins fecit ob noxia.mp̃r
exigenda debita que cinsit᷑ postũe
sernos aratores bones arpotorie¬
cã de possessionib non abstrahũt
ex quo tributoꝵ illar retardat᷑
N igitur int̾cessor aut creditor uł p̾¬
fc̃s pasi uł uiciuł detũario inhac re

Expanded text:
homines pro pecunia quam vobis credebat pignoris titulo accepit, dissimulatione iuris se circumvenit, cum sit manifestum obligationem pignoris non consistere nisi in his, quae quis de bonis suis facitexigenda debita ea, quae civiliter poscuntur, servos aratores aut boves aratoria de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum inlatio retardatur. Si quis igitur intercessor aut creditor vel praefectus pacis vel decurio in hac re
Abbreviated transcription (Latin):
ammonemꝰ ea qr de falcidie portõne nõ
ꝑ redditus s ꝑ ip̃os res hrditarias re¬
supradc̃mi est ꝯcedenda diximus uon
tis restiturõnẽ ꝙ pupillo relict̃ est
⁊ fũ honere fideussiois ubi tũ pupillꝰ
fari nõ possit uł abeẽ noscitur nedũ
nintia subtilitate c̾ta res utimur pri¬
pillares ip̃a sb̾tilitas ad ꝑniciẽ &ar
reuertatur ħdẽq uiris ẽẽ oportet¬
⁊ si furioso fid̾i ꝯmissaria debeatur
h̾̾ditas ut restituto curatori eius soli
noĩe scil furiosi celebretur. Qng eĩ
sensus que uox c̃ta in furioso ẽẽ ĩtlłi¬
gitur. ⁊ eũ inu̾troq casu restiruentes
plenissimã seꝙ̃tur ex nr̃a lege secu

Expanded text:
admonemus ea, quae de falcidiae portione non per reditus, sed per ipsas res hereditarias resupra dictum est concedenda diximus, non tis restitutionem, quod pupillo relictum est, et sine onere fideiussionis, ubi tamen pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia subtilitate circa res utimur pupillares, ipsa subtilitas ad perniciem eorum revertatur. Idemque iuris esse oportet, et si furioso fideicommissaria debeatur hereditas, ut restitutio curatori eius soli, nomine scilicet furiosi, celebretur. Quis enim sensus, quae vox certa furioso esse intellegitur, cum in utroque casu restituentes plenissimam consequantur ex nostra lege secu
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ut ead̾ satisd at̃o ꝓ legñ ordine
p̾beatur Sĩant̃ is qui fidĩꝯmisoria
restitutõne granatus ẽ uno filio suꝑstis¬
te uł nepote ex fllio seu ex filia nata
uł ꝓ nepote uł postinno relicto deces¬
serit nõ uidetur extitisse ꝯdito et

Expanded text:
 ut eadem satisdatio pro legum ordine praebeatur. Sin autem is, qui fideicommissaria restitutione gravatus est, uno filio superstite vel nepote ex filio seu ex filia nato, vel pronepote vel postumo relicto decesserit, non videtur extitisse condicio et
Abbreviated transcription (Latin):
mpr Si filius fam̃ finsti ⁊ res
mobiles uł se mouentes que
castrẽsis peculii ẽẽ possũt donate
tibia pr̃e sunt eas quo incet̾o
peculio castrensi nõ ꝯmunes ꝯ
fr̃ibus tins hs̃. p̾dia aut̃ licet

Expanded text:
 Si filius familias fuisti et res mobiles vel se moventes, quae castrensis peculii esse possunt, donatae tibi a patre sunt, eas quoque in cetero peculio castrensi non communes cum fratribus tuis habes. Praedia autem, licet
Abbreviated transcription (Latin):
mpr̃. U xor tua si mortuo iri¬
pr̃e ruo cui dotem numu̾au̾at cũ
ei hes extit̾as adhuc in mat̾mo¬
es eam q retines ⁊̃ si postea dimi
tibi nupta est decessit
ditatis uiditõ scd̾m iuris formã
exꝑire index datus si quid ab hĩe¬
code ⁊̃ tue portõnis ex h̾editate sub
nabit expilate .ii. ħ̾iditatis cͥm̃
frustra cohedi intend ꝯuditõ¬

Expanded text:
. Uxor tua si mortuo patre tuo, cui dotem numeraverat, cum heres ei extiteris, adhuc in matrimoes eamque retines, etiam si postea, dum tibi nupta est, decessitditatis iudicio secundum iuris formam experire. Iudex datus, si quid a coherede etiam tuae portionis ex hereditate sublnabit. Expilatae enim hereditatis crimen frustra coheredi intendit
Abbreviated transcription (Latin):
appareat ⁊ exniã nolũtare ꝯpositũ uemii¬
ne andente ꝯꝑare ea que antiqutas ha¬
bebat ⁊ huis q̃ nr̃a auccoritas introdux̃
qr̃ młta ⁊ maxima sũt. q̃ ꝓpt̃ utilitatem
rerum trasfornata sũt ado̾ ut si pͥncipał
costitutõ fu̾at net̾ib libris relata neq

Expanded text:
appareat et ex nostra voluntate compositum: nemine audente comparare ea quae antiquitas habebat his quae nostra auctoritas introduxit, quia multa et maxima sunt, quae propter utilitatem rerum transformata s unt. Adeo ut et si principalis constitutio fuerat in veteribus libris relata, neque
Abbreviated transcription (Latin):
ed̾e natura nouas deꝑꝑeat. nõ despeumni
quedã poste emergi negocia q̃ adhuc le¬
gum laq̃is non sunt ĩ nodata. ¶Si quid s̃
um qr idõ inꝑilem fortimam reb hũa¬
uis d̾s ꝓposint ut possit omĩa q̃ nouiter
dis ⁊ regulis ⁊ ꝯperentib tuid̾e̾. ⁊ ħ nõ p̃¬
imim a nob̾ dicrũ est. s ab antiqua descẽ

Expanded text:
edere natura novas deproperat, non desperamus quaedam postea emergi negotia, quae adhuc legum laqueis non sunt innodata. Si quid igitum, quia ideo imperialem fortunam rebus humanis deus praeposuit, ut possit omnia quae noviter dis et regulis competentibus tradere. et hoc non primum a nobis dictum est, sed ab antiqua descend
Abbreviated transcription (Latin):
id̾. neq simile ĩ ea ĩueniatur ⁊ nege¬
mĩe leges ꝑ reb singuł põire unq̃m
appareant. nãq ħ celestis quid̃ ꝓni¬
dencie pecisliare fuit hũane u̾o inbel¬
cillitari ulło mõ possibile suos itaq mo¬
re solito adminortalitatis respexiiiͦ
p̾sidiũ ⁊ sũmo iimĩe ĩnocato deum
auccorem ⁊ rocius oꝑis p̾sulem fieri
optamimis. ⁊ oẽ studiũ t̾buniano ui¬
ro excelso magr̃o officõꝵ ⁊ exq̃stori
sacri nr̃i palacii ⁊ exꝯsuili credidimiꝰ
eiq õe mĩsteriũ huiꝰ ordinatõis in

Expanded text:
idem neque simile in ea inveniatur et ne geminae leges pro rebus singulis positae usquam appareant. Namque hoc caelestis quidem providentiae peculiare fuit, humanae vero imbecillitati nullo modo possibile. Nos itaque more solito ad immortalitatis respeximus praesidium et summo numine invocato deum auctorem et totius operis praesulem fieri optavimus et omne studium Triboniano viro excelso magistro officiorum et ex quaestore sacri nostri palatii et ex consule credidimus eique omne ministerium huiuscemo
Abbreviated transcription (Latin):
sũ except̃õnes ad int̾cessores ex¬
tendi quib rens p̾ncipalis inte¬
gro manente statu munitꝰ ẽ cosfat
mp̃r E⁊ quis aduocatus int̾
ex ordialitis p̾t̾missam dilatoriani
ꝓseu̾et atq p̾post̾e deffensioni ĩsti¬
terit imꝰ libre auri ꝯdẽpnatõne

Expanded text:
ve exceptiones ad intercessores extendi, quibus reus principalis integro manente statu munitus est, constat Si quis advocatus inter exordia litis praetermissam dilatoriam pperseveret atque praeposterae defensioni institerit, unius librae auri condemnatione
Abbreviated transcription (Latin):
.exhus causa ꝓcedente prõcinãd̾
eẽ crediderint quidam recussine¬
runt exeant. quidẽ recussantes
uolentes autẽ remaneant cãe
qui timidius quiq audacins iu¬
rit nec in hac ꝑte lttigato¬
ribus danda licencia alios ꝓ

Expanded text:
ex his causa procedente patrocinandum esse crediderint, quidam recusaverint, exeant quidem recusantes, volentes autem remaneant: causae qui timidius quique audacius iurint: nec in hac parte litigatoribus danda licentia alios
Abbreviated transcription (Latin):
et omissa ꝓfessio ꝓlutõnẽ gn̾is
excludit nec falsa simulatõ uerita¬
tem niminit ueri Cũ iaq ad exami¬
natõnem om̃is uen iure ꝓdita debe¬
at admiti. ꝓbatõ aditus p̾ses ꝓm̃cie
sollenpnibus ordinatis ꝓut uiris

Expanded text:
ec omissa professio probationem generis excludit nec falsa simulata veritatem minuit. Cum itaque ad examinationem veri omnis iure prodita debeat admitti probatio, aditus praeses provinciae sollemnibus ordinatis, prout iuris
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħ que acceꝑmit recuꝑare ꝯ satis
absurdimiest creditorib quid̾ suũ
ins ꝑseq̃mib legitinũ anxiliũ de ne¬
gari. legatarii u̾o qui plucro c̾tãt
sas ꝑtes legem acomodare Si.
n̾o hides res h̾rduarias creditõib
h̾rditariis ꝓ debito dederint insolut̃
liceat aluis creditorib qui exante¬
riorib nemũt ypothecis a dñsus eo ᷤ
nenire ⁊ a post̾ioribus creditoribus
nõ lege isi uoluerint debitũ eis offe̾re

Expanded text:
quae acceperint recuperare, cum satis absurdum est creditoribus quidem suum ius persequentibus legitimum auxilium denegari, legatariis vero, qui pro lucro certant, suas partes legem accomodare. Sin vero heredes res hereditarias creditoribus hereditariis pro debito dederint in solutuliceat aliis creditoribus, qui ex anterioribus veniunt hypothecis, adversus eos venire et a posterioribus creditoribus  lege, nisi voluerint debitum eis offerre
Abbreviated transcription (Latin):
taruĩ ab ip̃o ꝯficiatur. uit intua . xxx
dies. post aꝑtas tabłas uł post ꝙͣ no¬
ta fui̾t ei aꝑtura tabular uł delatã
sibi ab intestato ħrditatẽ cognou̾it.
nm̾andas exordiũ capiat inuẽto¬
intra alios sexazinta dies modis
om̃ib ꝯpleatur. sb̾ p̾sũcio tabula¬
necessaru sunt subsc̾ptõnẽ tñ sup¬
cas ab eo fcã uł facienda res ap̃ eũ
remanẽt. uł si isnarus sit lit̾aꝵ
adħ solñ adhibñdo. ut ꝓ eo łras su¬
pponat nenerabili signõ añea ma¬
ñ mi hrdis p̃posito fenib indelicet ad

Expanded text:
ciatur, ut intra triginta dies, post apertas tabulas vel postquam nota ei fuerit apertura tabularum vel delatam sibi ab intestato hereditatem cognoverit numerandos, exordium capiat inventahoc inventarium intra alios sexaginta dies modis omnibus impleatur sub praesentia tabulanecessarii sunt. 2beas ab eo facta vel facienda res apud eum remanent, vel si ignarus sit litteraad hoc solum adhibendo, ut pro eo litteras supponat, venerabili signo antea manu heredis praeposito, testibus videlicet ad
Abbreviated transcription (Latin):
mandimm damus ad huiiꝰmõi ĩuẽtaru
ꝯsumatõnem. susficit. eĩ p̃fatũ tp̃s ⁊¬
si longissinus spacũs distant tũ dare
ubi res sũt põite mittẽdos s⁊ si p̾fatã.¬
obẜnatõnem ĩuẽtarñ facie̾ndi solida¬
perĩt ⁊ h̾rdiratẽ siñ ꝑicło heant ⁊ le¬
gis falcidie ad u̾sus legatarios urat¬

Expanded text:
ad huiusmodi inventarii consummationem: sufficit enim praefatum tempus, etsi longissimo spatio distant, tamen dare ubi res positae sunt mittendos. Et si praefataservationem inventarii faciendi solidaverint, et hereditatem sine periculo habeant et legis falcidiae adversus legatarios utan
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib creditorib suppõitns est. nͣt¬
pote ħ̾reditare ei ex fua nolñtate i¬
fixa sinuiliq mõ. sinõ titubant aĩo
respuendã uł abstiñẽdam eẽ credid̾it
h̾rditatem ⁊ aꝑtissime intͣ t̾ũ mẽsiũ
spaciũ ex quo ei cognitũ fuit sc̾ptũ
sse uł nocatũ ħr̾dem remĩciet. nlło nͨ
ĩuenrario faciendo nec alio c̾cintu ex¬
pectondo ⁊ sit alienꝰ buꝰmõĩ h̾editate

Expanded text:
ibus suppositus est, utpote hereditate ei ex sua voluntate infixa. 1b . Similique modo, si non titubante animo respuendam vel abstinendam esse crediderit hereditatem, ei apertissime intra trium mensuum spatium, ex quo ei cognitum fuerit scriptum se esse vel vocatum heredem, renuntiet nullo nec inventario faciendo nec alio circuitu expectando, et sit alienus huiusmodi hereditate,
Abbreviated transcription (Latin):
D. un aliquis sc̾psit hrdem
eũ qui desua ꝯditõe e qm domiiũ
enis iñdicãbat mruudicio ad ñsabat.
Is antẽ qui dnĩmn sese dicebat a dire
eũ hrditatẽ imꝑabat ut adquisitõ
h̾rditatis ꝑ eñ celebretur indignat᷑
ẽ qnasi dño ei parare dubitatõ ue¬
t̾ib exorta est si qua pena ei ĩpõat
Uiiimoĩ in sosencie riet̃es in uałtas
rethũtur sentencias S nos eoꝵ
discordiam sic ẽẽ decidendam censemꝰ.
ut distinccõ subtilis caui̾e inponat.
⁊ si quidẽ ita sc̃pta est institutõ illũt
ẜuũ illiꝰ hĩdem instituo quia ilꝑtis¬
simũ est intutũ dm̃i ẽẽ institutõe
ꝯsc̾ptam necc̃e est omĩmodo ꝑ cpe¬
tentem uidicem eũ adire ꝯpeli: qͥmã

Expanded text:
dem eum, qui de sua condicione ei qui dominium eius vindicabat in iudicio adversabatur, is autem qui dominum sese dicebat adire eum hereditatem imperabat, ut adquisitio hereditatis per eum celebretur, indignatus est quasi domino ei parere. Dubitatio veteribus exorta est, si qua poena ei imponitur huiusmodi insolentiae Veteres in multas retrahuntur sententias, sed nos eorum discordiam sic esse decidendam censemus, ut distinctio subtilis causae imponatur. Et si quidem ita scripta est institutio: " illum servum illius heredem instituo" , quia apertissimum est intuitu domini esse institutionem conscriptam, necesse est omnimodo per competentem iudicem
Abbreviated transcription (Latin):
nipuissis debitis ⁊ inc̾to exitu ꝑ diu̾sas
bͥspõs ei impõitas. or eciam net̃em cos s¬
titutõnem nõ ignoramus. ꝙͣ diiuis
Eegordiamis ad platonẽ sc̃psit de militibꝰ
dqui ꝑ ignoranciam hrditatẽ adierint
quatenus ꝓ hiis tñmodo rebus ꝯue¬
mantur quas inħ̾rditate defũcu in¬
uenerint. ipõraut̃ bona a creditori
milites sacratissinuis legis lator exi¬
stimauit. ex om̃ib ꝯ taq istie imam
legem collige̾ nob̾ apparint ẽẽ hũa¬
nũ ⁊ nõ solũ milites adunare huii

Expanded text:
 diversas species eis imposito. Sed etiam veterem constitutionem non ignoramus, quam divus gordianus ad platonem scripsit de militibus, qui per ignorantiam hereditatem adierint, quatenus pro his tantummodo rebus conveniantur, quas in hereditate defuncti invenerint, ipsorum autem bona a creditoribm iura scire milites sacratissimus legislator existimavi Ex omnibus itaque istis unam legem colligere nobis apparuit esse humanum et non solum milit
Abbreviated transcription (Latin):
tan uenditõne ¶Sr u̾o creditores qͥ
¶ post emsũ pat̾ moniũ necdũ ꝯpłcti
inquietare ꝯcedantur neq eos qui
abeo ꝯꝑauerint res quar̃ p̃cia in le¬
gata uł fid̾rꝯmissa uł alios creditores
ꝓcesserunt. Licencia creditorib non
deneganda adu̾sus legararios uẽire

Expanded text:
o creditores, qui ex post emensum patrimonium necdum completi inquietare concedantur neque eos qui ab eo comparaverunt res, quarum pretia in legata vel fideicommissa vel alios creditores processerunt: licentia creditoribus non deneganda adversus legata
Abbreviated transcription (Latin):
Si hou̾osam quis ĩueniat eẽ ꝙͣ od̾¬
ierit ħ̾rdicarem Ita em̃ nec sans ne¬
cessarnĩ delib̾atõnis erit auxiliũ. uͥ x
hom̃ib formidolosis qui ita timen
que nlła digna sunt suspitõne Eñ
igitur ħ̃iditas ad qũdã sin̾ ex restam̃.¬
to sũi ab intestato fuĩt delata fu̾ ex
asse sui ex ꝑte.Si quid̃ recta uia adirẽ

Expanded text:
si onerosam quis inveniat esse quam adierit hereditatem. Ita enim nec satis necessarium deliberationis erit auxilium, nisi hominibus formidolosis, qui et ea timent, quae nulla digna sunt suspicione 1a . Cum igitur hereditas ad quendam sive ex testamento sive ab intestato fuerit delata, sive ex asse
Abbreviated transcription (Latin):
xponas curatorẽ e pli eut¬
pr̃is tui nõ int̾põito p̾sidis decreto
p̾diũ rnitic ħrdi creditoris sentu¬
toris enis testinasse nẽmĩdare: eam¬
q nẽditonẽ deceptũ prẽm tuũ iutũ¬

Expanded text:
ponas curatorem patris tui non interposito praesidis decreto praedium rusticum heredi creditoris seu tutori eius destinasse venumdare eamque venditionem deceptum p
Abbreviated transcription (Latin):
D Si p̾diũ rusticũ ł suburba¬
mĩ ꝙ ab urbanis nõ loco s qualita¬
te secer nitin. in pupillari etatecos¬
tituta tutore anctore uł adulta fũ de¬
creto p̾sidis ꝓuĩcie in qua sitũ est
potuit. s uendicatonem eius ⁊ fru¬
potnerit ex cet̾is facłtatibus obedi¬
rete mim̾ib sñ hoñib nõ potuisse
ad utilitares p̾t̾ea tuas cessise pecimi¬
am qũa p̾cii noĩe sũpseras doli excep¬
tõnis auxilio p̾ciũ cũ usuris quas p̾s¬
tatura es ⁊ sũptus meliorati p̾dii
seruare tm̃modo potest
Rem Luter om̃s iores nec
comme p̾diũ fñ decreto p̾sidis smĩa
senatus ꝯsulti distrahi patitur. San
ad diuissionis cãm ꝓuocante tm̃ iñ
iore socio eius alienatõnem. ⁊ sine
decreto fieri iam p̃dem obiimuit
reppiantur obuoxui decreti int̃po¬
sitõ ꝯstantimano p̾tore celebranda ẽ
ꝓbatis exannãtis q cansis ut pa¬
tefacta rerũ fide sũma uẽditõ ꝑse¬
ꝓbare potes
patrem pupilli

Expanded text:
 Si praedium rusticum vel suburbanum, quod ab urbanis non loco, sed qualitate secernitur, in pupillari aetate constituta tutore auctore vel adulta sine decreto praesidis provinciae in qua situm est potuit, sed vindicationem eius et frupotuerit ex ceteris facultatibus oboedire te muneribus sive honoribus non potuisse, ad utilitates praeterea tuas cessisse pecuniam, quam pretii nomine sumpseras, doli exceptionis auxilio pretium cum usuris, quas praestatura esses, et sumptus meliorati praedii servare tantummodo potest Inter omnes minores nec commune praedium sine decreto praesidis sententia senatus consulti distrahi patitur. Nam ad divisionis causam provocante tantum maiore socio eius alienationem et sine decreto fierepperientur obnoxii, decreti interpositio a Constantiniano praetore celebranda est, probatis examussim causis, ut patefacta rerum fide firma venditio bare potes patrem pupilli,
Abbreviated transcription (Latin):
mpletã mĩorem etatem. id est
hr̃s euis m̃ime renahi eam oc¬
catonem p̾t̾missiois decreti: s ed
sic ten̾e quasi ab initõ leginino
decreto fuisset alienata res uł
subpõita ¶Cim aut̃ donatões
a miorib nec cũ decreto celebrari
possũt. Si nĩor uł post ueniani
eratis rẽ inmobilem donatõnis
titulo inaliũ excepto ap̃ nuꝑ¬
cias donatõe tr̃ascͥpserit nõ ałi
hoc firmitarẽ hũbit nisi post
p̾sentes quidẽ decẽmũ: int̾ ab sẽ¬
ltes aute incẽriĩ donatorẽ ad qͥes

Expanded text:
impletam minorem aetatem  id estheres eius, minime retractari eam occasione praetermissionis decreti, sed sic tenere, quasi ab initio legitimo decreto fuisset alienata res vel supposita. Cum autem donationes a minoribus nec cum decreto celebrari possunt, si minor vel post veniam aetatis rem immobilem donationis titulo in alium  excepta propter nuptias donatione transscripserit, non aliter hoc firmitatem habebit, nisi post praesentes quidem decennium, inter absentes autem vicennium donato
Abbreviated transcription (Latin):
tere ⁊uri prudentissimi papim¬
ceptõnem opꝑon̾e p̃cnĩ obeoꝵ debit̃
solutũ ꝓbans si forte ꝯ isuris crue
fisco debentur pupilli nõ offerẽtes
finidos ꝓnĩciales citra decret p̾si¬
dis uemidatos ꝯ fructib petat

Expanded text:
tere viri prudentissimi papinceptionem oppone, pretium ob eorum debitum solutum probans, si sortem cum usuris, quae fisco deberentur, pupilli non offerentes fundos provinciales citra decretum praesidis venumdatos cum fructibus petant.
Abbreviated transcription (Latin):
lienari sñ decreto p̾sidis insi pa¬
rẽtis uolũtas seu testatoris ex cuiꝰ
bonis ad iiõrem ꝑuenit suꝑ alie¬
nando eo aliquid mandasse de p̾hẽ¬
datur nlła ratõne potest

Expanded text:
lienari sine decreto praesidis, nisi parentis voluntas seu testatoris, ex cuius bonis ad minorem pervenit, super alienando eo aliquid mandasse deprehendatur, nulla ratione potest
Abbreviated transcription (Latin):
curatoris inplemr abeo ĩ t̾põitõ decre¬
roꝵ quippe ꝯ ap̃eũ quo ad ipiscidebeat
patronoꝵ iudicio sedula ẜitus lib̾tatẽ
nec saue debita filioꝵ iuotis patrũ no¬
ea cenabũt ut ratẽte copia hbos suo
exuat potãte magis ꝓp̾us obsequisłe
mãcipatos. cum se se intlłigant hus
obsegunis plus deb̾e a quib se merne¬
runt iuicłis sacris exutos

Expanded text:
curatoris, impleatur ab eo interpositio decrecuratoris, impleatur ab eo interpositio decretorum: quippe cum aput eum quoque adipisci debeat patronorum iudicio sedula servitus libertatem, nec sane debita filiorum votis patrum vota cessabunt, ut patente copia liberos suos exuant potestate, magis propriis obsequiis mancipatos, cum sese intellegant his obsequii plus debere, a quibus sese meminerunt vinculis sacris exutos
Abbreviated transcription (Latin):
ordinarioꝵ sub se uidicũ examian¬
diflagitia ⁊ suꝑhus terendis non
amonendi ł pumẽdi heat potĩcem¬
incarios comitib militum officio¬
quenit añ fer̾e militaribus iucaru¬
negociis comites iucarus añ poni
quociẽs societas ĩ indicando ꝯtĩgers
p̾ore loco intarius pet̾etur comes
adm̃ctus accedat. si quid̃ p̾fecture.
m̾it̾ cet̾is dignitatib aũ stet uica¬
ria dignitas ip̃o noĩe eius se trah̾e
iudicet portõnem ⁊ sacrecos mtõie
leat rep̾sentare reu̾enciam
D̾. Helatõnes iucarioꝵ si q̃ndo
usus attułit ad mãm adnrãm mã¬
suerudinem resfãntur. Relatõnep
eĩ iudicũ libent̾ audimus mec ad¬
nũstratoꝵ decresce̾ uideatur aucco¬
ritas si eoꝵ ꝯsulta ueluti ꝓfanoꝵ p̃¬
ces a nrĩs aditis repellamus
mpr̃. Pretori desfertur
U iuriditõ sancientib nob̾ ut lb̾ale
ĩiuregrũ restitutõ resfenda est ꝓbã¬
tis dũ raxat causis abeod̾ ⁊̃ ĩtponat᷑
dec̾rũ sen turoris dandi seuordmãdi

Expanded text:
ordinariorum sub se iudicum examinandi flagitia et super his referendi, non amovendi vel puniendi habeat potevicarios comitibus militum convenit anteferri, in militaribus negotiis comites vicariis anteponi, quotiensque societas in iudicando contigerit, priore loco vicarius ponderetur, comes adiunctus accedat: si quidem cum praefecturae meritum ceteris dignitatibus antestet, vicaria dignitas ipso nomine eius se trahere indicet portionem et sacrae cognitionis leat repraesentare reverentiampp. Relationes vicariorum, si quando usus attulerit, ad nostram mansuetudinem referantur. relationes enim iudicum libenter audimus, ne administratorum decrescere videatur auctoritas, si eorum consulta veluti profanorum preces a nostris adytis repellamusm. Praetori defertur haec iurisdictio sancientibus nobis, ut liberale in integrum restitutio deferenda est, probatis dumtaxat causis ab eodem interponatur decretum, seu tutoris dandi seu ordinandi
Abbreviated transcription (Latin):
am diu societas duratꝙ̃
ꝓ socio nata est acc̃o cam
inferre ap̃ cum cuiꝰ suꝑ
ca re nocio est nõ ꝓhib̾is
U De socierate apud ue¬
res dubitatum est si s̾
couditõne contrahi potest
puta si ip̃c ꝯsul fu̾it societa¬
tem esse contractam. s ne¬

Expanded text:
amdiu societas durat, qpro socio nata est actio, eam inferre apud eum, cuius super ea re notio est, non prohiberis. De societate apud veteres dubitatum est, si sub condicione contrahi potest: puta " si ille consul fuerit" societatem esse contractam. Se
Abbreviated transcription (Latin):
te aut nõ idoneñ forstã exisente ⁊ indi¬
cialia elc̃tõne caratorẽ ei dare necc̃e fun̾it
tũc nõ ẜ p̾fatã diuissionẽ inhac quidem
nobłis sit furiosi psona ⁊̃ florẽtissio
senatu ꝯuocando ut ex inquisione cina¬
tor optime atq integre opĩonis noiet᷑
dĩ uo nõ talis ꝑsona sit. ⁊̃ solo mro

Expanded text:
 existente ex iudiciali electione curatorem ei dare necesse fuerit, tunc secundum praefatam divisionem in hac quidem nobilis sit furiosi persona, etiam florentissimo senatu convocando, ut ex inquisitione curator optimae atque integrae opinionis nominetur. sin vero non talis persona sit, etiam solo viro
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ in testanĩto fm̾ ioso relmꝙ̃da st̃
uł susticutõne eoꝵ in suo robore
tuus sui iuris sit it in pat̾na qͥd̾
hrditate que quasi debitr ad post̾ira¬
tem suam denoluit᷑ nlła ẽ iuris
net᷑ in dubitatõ. ꝯ illico apparet
⁊ sinis hr̃es suis extat parẽtib ESĩ
aut̃ ex alia quac̃q cã ħrditas ad eñ
uił successio ꝑueniat tũc magna ⁊
in extricabilis uetutissimo iuris
dubitatõ exorta est Sii adire ħre¬
ditatem uł bonoꝵ possessionẽ pat̾ fu¬
riosus possit siu̾ nõ ⁊ siturator eꝰ
ad bonoꝵ posonẽ petendam admitti
debeat ⁊ nuis anttoris ex utro q
lat̾e mazm̃i habu̾e c̾tamẽ. Nosita¬

Expanded text:
n testamento furioso relinquenda sunt vel substitutione eorum, in suo robore iosus sui iuris sit, tunc in paterna quidem hereditate, quae quasi debita ad posteritatem suam devolvitur, nulla est iuris veterum dubitatio, cum ilico apparet et suus heres suis extat parentibus. Sin autem ex alia quacumque causa hereditas ad eum vel successio perveniat, tunc magna et inextricabilis vetustissimo iuri dubitatio exorta est, sive adire hereditatem vel bonorum possessionem petere furiosus possit, sive non, et si curator eius ad bonorum possessionem petendam admitti debeat. et iuris auctores ex utroque latere magnum habuere certamen. Nos ita
Abbreviated transcription (Latin):
endam. s man̾e quidẽ eũ donet tolie
furiosus ⁊iut quia non est pene tẽ¬
pus in quo huiꝰmõi morbus desꝑit᷑
furiosũ dum sapit ⁊ hrditatẽ ad¬
ire ⁊ omĩa alia fac̾e̾ que sanis hõi¬
biis conpetũt. smautẽ firor stinui¬
lis sins it̾m eũ accẽdit. cinntorẽ in
ꝯͣctiis uocarĩ ut nom̃ cidẽ curatoris
in om̃e tp̃s h̾eat esft̃m antẽ enioti¬
ens morbus redierit: ne crebra ił
quasi ldibriosa fiat cu̾a̾toris creatõ

Expanded text:
endam, sed manere quidem eum, donec talis furiosus vivit, quia non est paene tempus in quo huiusmodi morbus desperatfuriosum, dum sapit, et hereditatem adire et omnia alia facere, quae sanis hominibus competunt: sin autem furor stimulis suis iterum eum accenderit, curatorem in contractus vocari, ut nomen quidem curatoris in omne tempus habeat, effectum autem, quotiens morbus redierit, ne crebra vel quasi ludibriosa fiat curatoris creatio
Abbreviated transcription (Latin):
ei tm̃modo ꝯpetit. pat̾na u̾ecimidia.
Dus em̃ tãlis affc̃s exrianeus ĩuẽi¬
atur ut ĩcat pat̾mĩ uł cui alii c̾dẽ¬
dum est res lib̾oꝵ gub̾nandas pa¬
rentib delicts licet silliam̃ iuris
antiqui in t̾ps libro singłari ꝙ̃ de
costrensi perñlio ꝯdidit tali tractatu
ꝓpõito indeatur. ob stmre eamdem ad¬
ing̾e sentenciam tm̃ nos hoc ntĩ¬
aptissime i neroduxmiꝰ ¶Smat

Expanded text:
 paterna verecundia. Quis enim talis adfectus extraneus inveniatur, ut vincat paternum? vel cui alii credendum est res liberorum gubernandas parentibus derelictis? Licet Tertullianus iuris antiqui interpres libro singulari, quem de castrensi peculio condidit, tali tractatu proposito videatur obscure eandem attingere sententiam, tamen nos hoc apertissime introduximus
Abbreviated transcription (Latin):
cansa abfutu ⁊ sunt ad tẽpus excus¬
sare se debent a tutela ne ⁊̃ medu tẽ¬
fecisti eius int̾ualli quo ab finsti ꝑi¬
cł̾m nõ debes ꝑtimesc̾e ꝙ si id p̾t̾mi¬
ssisti ut p̾ore loco is cõueniatur qui
admnistrauit de ure postulabit¬

Expanded text:
causa afuturi sunt, ad tempus se excusare debent a tutela, ne etiam medii temfecisti, eius intervalli quo afuisti periculum non debes pertimescere. quod si id praetermisisti, ut priore loco is conveniatur qui administravit, de iure postulabi
Abbreviated transcription (Latin):
Abus datus es ꝯ quib disceptatõnem hr¬
diratis ribi ẽẽ ꝓponis ⁊ tẽꝑa antiquitus
excussatõnbus p̾stita ⁊̃ nũc opiulẽt᷑
adire ꝓ̾sidem ꝓmĩcie potes forme suꝑ
eare statutoꝵ principaliũ obtemꝑari ꝓ
sua grauitate iussurum. Amp̃¬
icet orarõnis sub diuo marto habice
u̾ba defficiant hu tñ qui post contrac¬
ras nupcias nurui sue cuator datur
excusare se debet ne maĩfestam siũam
eis ostenait ⁊ labẽ pudoris cpltore in

Expanded text:
tor datus es, cum quibus disceptationem hereditatis tibi esse proponis, et tempora antiquitus excusationibus praestituta etiam nunc opitulantur, adire praesidem provinciae potes, formae super ea re statutorum principalium obtemperari pro sua gravitate iussurum. Picet orationis sub divo Marco habitae verba deficiant, is tamen, qui post contractas nuptias nurui suae curator datur, excusare se debet, ne manifestam sententiam eius offendat et labem pudoris con
Abbreviated transcription (Latin):
dere uolebant non cõpe¬
tentib allegatõnib. qui uob̾ tutores aut
curatores danerant lib̾ati eẽ a minĩe iͦsi
sunt ne eis cͥciiuenisse iudicis religionẽ
uistũ decretũ extorsise eos apparne¬

Expanded text:
dere volebant, non competentibus adlegationibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant, liberati esse a munere visi sunt, ne eis circumvenisse iudicis religionem iniustum decretum extorsisse eos apparue
Abbreviated transcription (Latin):
De. Nestamiẽto turor datus ut
abonis hus extusseris que pupilli
tui in alia ꝓiũcia ꝙͣ mide est ubiq
moraris possident intͤ quĩquagesi¬
nũ dieui postulare debuisti ꝙ si facẽ
.cessasti excussatõ quid̾ tꝑ̃is p̃sc̾ptõne sb̾¬
mouetur: s pp̃ late disfũsũ pr̃imoniũ an
tibi ad iũgi aliquos cinmtores oporrat p̃ses
ꝓĩcie si te infusficientẽ dep̾hend̾it estimab̾¬

Expanded text:
e. Testamento tutor datus, ut a bonis his excuseris, quae pupilli tui in alia provincia quam unde es ubique moraris possident, intra quinquagesimum diem postulare debuisti. Quod si facere cessasti, excusatio quidem temporis praescriptione submovetur, sed propter late diffusum patrimonium an tibi adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te insufficientem deprehenderit, aestimab