comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eisq compatiens dñs imꝑator. ꝙ̃ cͥca antiochiã
ẽẽ connouerat. cum suis intolerabilib copiis
suꝑ iratꝰ irruat. anteqͣm ad obsessos hͥ rumor ꝑue¬
niat: de pace pͥmus missis int̾ nunciis dñm regẽ
⁊ pͥncipes suos alloquitur. dicens castrum iam
⁊ fame laborantem resistendi uires ⁊ animos a¬
misisse. suum uͦ econtͣ ex̾citum necc̃iis habunda¬
re. tñ dñi regis intuitu. qui magnꝰ ⁊ exinuꝰ ẽ pͥn¬
ceps in om̃i pͦpło xͥano dic̃. se uniu̾sos captiuos
quos paulo ante ceꝑat. tam comitem qͣm alios
restituturum: ⁊ dño regi cum suis om̃ib lib̾um
⁊ tranquillum exitum ⁊ ad ꝓpͥa reditum indultu¬
rum. si ei castrum omnib uacuũ restituere uolu¬
erint: nr̃i porronescientes tam p̃sens e̾ẽ subsidi¬
um: pret̾ea fame. uigiliis. laborib angore attͥt.
uulnerib confossi letalib. in becilles facti. ⁊ exauᷤ¬

Expanded text:
eisque compatiens dominus imperator, quem circa Antiochiam eisque compatiens dominus imperator, quem circa Antiochiam esse cognoverat, cum suis intolerabilibus copiis super se iratus irruat, antequam ad obsessos hic rumor perveniat, de pace primus missis internuntiis dominum regem et principes suos alloquitur; dicens: Castrum jam junum et fame laborantem, resistendi vires et animos amisisse; suum vero econtra exercitum, necessariis abundare; tamen domini regis intuitu, qui magnus et eximius esset princeps in populo Christiano, dicit se universos captivos quos paulo ante ceperat, tam comitem quam alios restituturum, et domino regi cum omnibus suis liberum et tranquillum exitum, et ad propria reditum, indulturum si ei castrum omnibus vacuum restituere voluerint. Nostri porro nescientes tam praesens esse subsidium, praeterea fame, vigiliis, laboribus, angore attriti, vulneribus confossi lethalibus, imbelles facti et exhaus
Abbreviated transcription (Latin):
uictu penitꝰ deficiente. nullum erat spei re¬
siduũ. ⁊ reb ip̃is edocebant᷑ quam uiolentũ
sit famis imꝑium. ⁊ quam u̾e dictum sit illd̾.
asserit urbes sola fames. Io tũ ꝑeunture q̃ẽq¬
mͦ adhuc fouebat popłm. quod pͥncipis ⁊ comitis
edessani. nͨ ñ et ierłimorum p̾stolabatur subsidi¬
um.⁊ quia animo cupienti nicħ satis festinat᷑.
omnis habebatur mora suspectior dilatione
uotum creu̾at. ⁊ hora ꝓ anno computabat uR
t̾ea dum ħ cͥca obsidionẽ sic agunt᷑. pͥnceps xx¬
raimundꝰ cum suis iã aderat legionib. comes
qͦ edessanꝰ ingentia trahens agmina ñ longe ab¬
erat. s ⁊ ierłimorum ex̾cit᷑ sauitifere lignũ cru¬
cis sequentes. unanimit̾ maturato itin̾e acce¬
lerabant. quo ꝑ nuncios fideles comꝑto. sangui¬
nus timẽs tantoꝵ aduentum pͥncipũ. idq spe¬
cialiꝰ reformidans: ne auditis obsessoꝵ molestiis

Expanded text:
victu penitus deficiente, nullum erat spei revictu penitus deficiente, nullum erat spei residuum; et rebus ipsis edocebantur, quam violentum sit famis imperium, et quam vere dictum sit illud: Asserit urbes sola fames. Id tamen pedhuc fovebat populum, quod principis et comitis Edessani, necnon et Hierosolymorum praestolabatur subsidium; et, quia animo cupienti nihil satis festinatur, omnis habebatur mora suspectior, dilatione votum creverat, et hora pro anno computabaturea dum haec circa obsidionem sic aguntur, princeps Raimundus cum suis jam aderat legionibus, comes quoque Edessanus ingentia trahens agmina non longe aberat; sed et Hierosolymorum exercitus salutiferae lignum crucis sequentes unanimiter, maturato itinere accelerabant. Quo per nuntios fideles comperto, Sanguinus timens tantorum adventum principum; idque specialius reformidans, ne auditis obsessorum molestiis,
Abbreviated transcription (Latin):
cerat alimonia. Attenuabant᷑ itaq p̾ieuinio
etiam fortium ⁊ robustoꝵ corpora. ⁊ inducta ꝑ
inediam macies. strenus ⁊̃ uires furabatur.
ẽanta p̾t̾ea erat inclusoꝵ multitudo ũͥ nͨ ciboꝵ
suffic̃ent copie: ad ħ ut unus quisꝙ modiẽ qͥd
acciperet. Ita sane obsessoꝵ multitudine uni¬
u̾sa municipii referta erant diu̾soria. ii ⁊ uicꝰ
⁊ plateȩ iacentium frequentia. qͣi iuncis strata
uid̾entur. Emissa qͦ incaute iacula. casu ⁊ sñ stu¬
dio dirigentis letalia inferebant uuln̾a. hec oĩa
sangunus nou̾at plenius. eoq ꝓt̾uiꝰ suos ad
iustandum impellebat. quo nr̃os ħ molestius
pati posse ñ dubitabat. ad ħ ⁊ cͥca opidum tã
frequentes hostium erant disposite cohortef.
⁊ tanta diligentia omnes obseruabat᷑ aditꝰ: ut
nec ad nos acced̾e quispiam nͨ de nr̃is egredi a¬
liquis quasi rem desꝑatam attemptaret. Au¬
gebatur obsessis in dies molestia singulos. et

Expanded text:
cerat alimonia. Attenuabantur itaque prae jejunio, cerat alimonia. Attenuabantur itaque prae jejunio, etiam fortium et robustorum corpora; et inducta per inediam macies, strenuis etiam vires furabatur. Tanta praeterea erat inclusorum multitudo, ut nec ciborum sufficerent copiae ad hoc, ut unusquisque modicum quid acciperet: ita sane obsessorum multitudine universa municipii referta erant diversoria, ut vicus et plateae jacentium frequentia, quasi juncis strata viderentur; emissa quoque incaute jacula, casu et sine studio dirigentis lethalia inferebant vulnera. Haec omnia Sanguinus noverat plenius, eoque protervius suos ad instandum impellebat, quod nostros haec molestius pati posse non dubitabat. Ad haec et circa oppidum tam frequentes hostium erant dispositae cohortes, et tanta diligentia omnes observabant aditus, ut nec ad nos accedere quispiam, nec de nostris egredi aliquis, quasi rem desperatam attentaret. Augebatur obsessis in dies molestia singulos, et
Abbreviated transcription (Latin):
uicissitudinis recreationẽ inducendã suffici¬
entes copias. ip̃i pͥmos. ip̃i nouissimos ꝯtinu¬
atis laborib sustinent impetꝰ. diminuebat᷑
p̃terea eoꝵ dieb singulis nũs. aliis uulnerũ
ac̃bitate. aliis egritudinum uarietate decubã¬
tibus. omnib aũt unus id̾q defectꝰ. ⁊ tolerãde
ꝑpetis molestie par inpotentia. Noctes enun
excubiis deputati trahebant in sompnes. die¬
bus uo̾ continus congressionib fatigati: nul¬
las ꝑcipiende quietis ad restaurandã corporũ
exinnanitõnem. hostias ferias indulgebant.
accedebat ⁊ ad maloꝵ cumulũ: quod nͨ ingre¬
dientes alim̃toꝵ aliquid intułant. nͨ in castro
ex pͥore obsessione erat aliquod uictꝰ residuũ.
nam quod ip̃i inferre decreu̾ant. in manꝰ hosti¬
um cum omĩ ꝑuen̾at iutegritate. Uñ statim
pꝰ ingressum suos nil aliud hñtes equos suos co¬
med̾ant: quib deficientib omius om̃ino defe¬

Expanded text:
s ad hanc vicissitudinis recreationem inducendam sufficis ad hanc vicissitudinis recreationem inducendam sufficientes copias, ipsi primos, ipsi novissimos continuatis laboribus sustinent impetus. Diminuebatur praeterea eorum diebus singulis numerus, aliis vulnerum acerbitate. aliis aegritudinum varietate decumbentibus; omnibus autem unus idemque defectus, et tolerandae perpetis molestiae par impotentia. Noctes enim, excubiis deputati trahebant insomnes; diebus vero, continuis congressionibus fatigati, nullas percipiendae quietis ad restaurandam corporum exinanitionem, hostes ferias indulgebant. Accedebat et ad malorum cumulum, quod nec ingredientes alimentorum aliquid intulerant; nec in castro, ex priore obsessione, erat aliquod victus residuum; nam quod ipsi inferre decreverant, in manus hostium cum omni pervenerat integritate. Unde statim post ingressum, suos, nil aliud habentes, equos comederant, quibus deficientibus, omnis omnino defe
Abbreviated transcription (Latin):
subiciens. p̃dam ⁊ manubias. ⁊ quecunꝙ desid̾abilia
in urhe deppłata. in dempnis recessit. xuiii¬
anguinus int̾ea obsessos ꝯtinuis urgens
molestiis menia torm̃tis qͣciens. machinis
molares ⁊ saxa ingentia iacłatoriis inmediũ con¬
torquens p̾sidium. domos ꝓst̾nit int̾i. ñ sñ multa
inclusoꝵ formidine. Tantis enun eos cautes uiolẽ¬
ter inmissi contorta om̃unodoꝵ teloꝵ gu̾a obpͥme¬
bant angustiis: ut iam intͣ muros nullus tutus
ad occultandos saucios ⁊ debiles inueniret᷑ locꝰ. uͥq
pericłm. uͥq discͥmen. ⁊ mortis ymago trem̃de. eoꝵ
se ingerebat ocłis. ⁊ m̃tib ñ deerat repentini timor
int̾itꝰ. ⁊ casuum p̾sentia sinistroꝵ. Ad hoc uir seuissi¬
mus assult᷑ ingeminat. ⁊ destinatis ꝑuices agmminibꝰ
successionis qͦdã. ordine uires reparat. ⁊ p̃o¬
ribus defatigatis: recentes subrogat. ut conti¬
nuatum potius quam renouatũ uid̾etur

Expanded text:
subjiciens, praedam et manubias, et quaecunque desiderabilia subjiciens, praedam et manubias, et quaecunque desiderabilia in urbe depopulatus, indemnis recessit. ea obsessos continuis urgens molestiis, moenia tormentis quatiens, machinis molares et saxa ingentia jaculatoriis in medium contorquens praesidium, domos prosternit interius, non sine multa inclusorum formidine; tantis enim eos cautes violenter immissi, contorta omnimodorum telorum genera, opprimebant angustiis, ut jam intra muros nullus tutus ad occultandos saucios et debiles inveniretur locus. Ubique periculum, ubique discrimen, et mortis imago tremendae eorum se ingerebat oculis; et mentibus non deerat repentini timor interitus, et casuum praesentia sinistrorum. Ad hoc vir saevissimus, assultus ingeminat, et destinatis per vices agminibus, successionis quodam ordine vires reparat; et prioribus defatigatis, recentes subrogat, ut continuatum potius quam renovatum videretur
Abbreviated transcription (Latin):
rabili ligno. illuc impiger accełat. ⁊ undiq suffra¬
gia corrogans in eorum subsiclium mature ꝯtẽdit
is itaq cͥca dñm regem se hñtib bezeuge¬
num solito robore uacuum. regem inextͤmis regio¬
nib obsidione clausum. pͥncipes. ⁊ uniu̾sum pͦpłm
cͥca eius lib̾ationem sollicitum. ad illas partes una¬
nimit̾ conuolare ratꝰ ex tempore nocendi occasio¬
neni inuenisse optatam: cum multa milicia in
regnum ingreditur.⁊ neapolim ciuitatẽ inmuni¬
tam muro. ⁊ añ muralib. ⁊ etiam uallo carentẽ
aggredit᷑ ex inꝓuiso. ⁊ subito irruens tanqͣm fur
in nocte. inciues in cautos gladus ⁊ toto deseut
sp̃u. etati ñ parcens: aũ sexui. Tandem seriꝰ ammo¬
niti qui inuenti sunt residui. inp̾sidium quod in
medio ciuitatis ẽ. cum uxorib ⁊ lib̾is se cum mul¬
to labore recipientes. ux aũt cede uncendiis elap¬
si sunt. Ille aũt nemine ꝓhibente discursib lib̾is
uniu̾sam urbem obambulans incendiis cuncta

Expanded text:
rabili ligno, illuc impiger accelerat; et undique suffragia corrogans, in eorum subsidium mature contenditis ita circa dominum regem se habenum solito robore vacuum, regem in extremis regionibus obsidione clausum, principes et universum populum circa ejus liberationem sollicitum, ad illas partes unanimiter convolare; ratus ex tempore nocendi occasionem invenisse optatam, cum multa militia in regnum ingreditur; et Neapolim civitatem immunitam, muro et antemuralibus, et etiam vallo carentem, aggreditur ex improviso; et subito irruens, tanquam fur in nocte, in cives incautos gladiis, et toto desaevit spiritu, aetati non parcens, aut sexui; tandem serius admoniti, qui inventi sunt residui, in praesidium quod in medio civitatis est, cum uxoribus et liberis, se cum multo labore recipientes, vix a caede et incendiis elapsi sunt. Ille autem, nemine prohibente, discursibus liberis universam urbem obambulans, incendiis cuncta
Abbreviated transcription (Latin):
sionem. qui in eodem anno qͦ captꝰ ẽ. inuinculis.
⁊ scalore carceris nullilugendꝰ dr̃ obiisse. Balduinꝰ
qͦ de ramis nobił uir ⁊ potens. hugo qͦ de tyb̾iade.
domini comitis tͥpourani pͥuignꝰ. adolescens bone
indolꝰ. ⁊ acceptꝰ plurimum. ⁊ alũ multi qͦrũ nomina

Expanded text:
se; qui eodem anno quo captus est, in vinculis et squalore carceris, nulli lugendus, dicitur obiisse. Balduinus quoque de Ramis, nobilis vir et potens; Hugo quoque de Tiberiade, domini comitis Tripolitani privignus, adolescens bonae indolis, et acceptus plurimum: et alii multi, quorum nomina
Abbreviated transcription (Latin):
accessit dampnis pͥoribꝰ maior. ofusio. ut u̾e dici
p̾set. recessit abeis dñs deuseoꝵ. U̾e iudicia d̾̃i abys¬
sus multa. u̾e terribił ẽ deus in consuus suꝑ fili¬
os hominum. Nam qui tantã fidelib suis anno ꝓ¬
xime p̃tito contułat sui mun̾is ĩm̃sitatẽ. tanta eos¬
dem nunc reu̾entia indui passus ẽ. ⁊ ofusione. an
quis nouit sensum domini. aut quis consiuariꝰ
eius fuit: Quidẽ domine deus: Quia hic p̃sẽs mul¬
titudo. ⁊ nobilium numerus erat. subtraxisti gr̃a.
ue sibi ascͥb̾ent qͦdm̾itis ñ dat᷑. s grã. aut quiade
couato gratis pͥore bñficio. ñ satis ub̾es tͥ bñfacto¬
ri suo gr̃arum ꝑsoiu̾ant actiones aut quia flagel¬
las dñe fuium quẽ recipis. imples faties nr̃as ig¬
nominia. ut queramꝰ nom̃ tuũ sc̃m qͦd ẽ bñdic¬

Expanded text:
accessit damnis prioribus major confusiaccessit damnis prioribus major confusit ab eis Dominus Deus eorum. Vere judicia Dei, abyssus multa ; vere terribilis est Deus in consiliis super filios hominum . Nam qui tantam fidelibus suis, anno proxime praeterito contulerat sui muneris immensitatem, tanta eosdem nunc indui reverentia passus est, et confusione. An quis novit sensum Domini? aut quis consiliarius ejus fuit? Quid est, Domine Deus? Quia hic praesens multitudo, et nobilium numerus erat, subtraxisti gratiam, ne sibi ascribant, quod meritis non datur, sed gratia; aut quia de collato gratis priore beneficio, non satis uberes tibi, benefactori suo, gratiarum persolverant actiones; aut quia flagellas, Domine, filium quem recipis ; imples facies nostras ignominia, ut quaeramus nomen tuum sanctum, quod est benedic
Abbreviated transcription (Latin):
ut subito añqͣm nr̃is ad modicum respirare lic̾et. cas¬
trum nr̃m qͦd nuꝑ apͥli ꝓxime p̾t̃ito fuerat ꝯsumima¬
tum. obsid̾et. Traditum sane fuãt sepedictũ castrũ
frĩb malicie templi. qui omnẽ illã regionẽ de concessi¬
one regum sͥ uendicabant. statim pꝰqͣm fuerat con¬
sũmatũ: eoꝵq diugentie omissum. Quod uͥ dñore¬
gi fuit nunciatum. ꝯuocans regni robur om̃e. et
miliciam uniu̾sã. accito ꝙͦ dño henrico comite. et
aliis nobilib uiris qui aduen̾ant. ap̃tyb̾iadem ꝓꝑat.
ubi collectis uniu̾sis regni pͥmorib opem ferre ob¬
sessis hostes ab obsidione amou̾e ꝓponit. dumꝙ
expectat ⁊ indiem apparatꝰ differtur. nunciatur
castrũ p̃dictum sic̃ u̾e erat ab hostib uolent̃ captũ.
funditꝰ ꝙ usq ad solũ dirutum. occisis omnib aut
captiuatis. qui meo ad tuicionẽ relicti fua̾nt. sic q

Expanded text:
ut subito antequam nostris ad modicum respirare liceret, casut subito antequam nostris ad modicum respirare liceret, castrum nostrum, quod nuper Aprili proxime praeterito fuerat consummatum, obsideret. Traditum sane fuerat saepe dictum castrum fratribus militiae Templi, qui omnem illam regionem de concessione regum sibi vindicabant, statim postquam fuerat consummatum eorumque diligentiae commissum. Quod ubi domino regi fuit nuntiatum, convocans regni robur omne et militiam universam, accito quoque domino Henrico comite et aliis nobilibus viris, qui advenerant, apud Tiberiadem properat; ubi collectis universis regni principibus, opem ferre obsessis, hostes ab obsidione amovere proponit; dumque exspectat et in diem apparatus differtur, nuntiatur castrum praedictum, sicut vere erat, ab hostibus violenter captum, funditusque usque ad solum dirutum, occisis omnibus aut captivatis, qui in eo ad tuitionem relicti fuerant. Sicque
Abbreviated transcription (Latin):
eb gͥ nr̃is sic se hñtib ⁊ in uno couocatis. ecce
dñs henricꝰ comes trecensis uir magnificꝰ.
senioris theobaldi comitis fuiꝰ quem nos a synodo
redeuntes apud brundisium apulie curitatem
dimiseramꝰ. ap̃ acconensẽ cuutatẽ eum multo no¬
bilium comitatu applicuit. uen̾ant ut p̾misimꝰ
nobiles multum eodem transitu. dominus uide¬
licet petrꝰ de cortoniaco dñi ludonici frãcoꝵ regis
fr̃. dñs qͦ phiuppꝰ domini comitis rob̾ti euisdẽ dñi
regis. frĩs fuliꝰ. belliacensis electꝰ. quoꝵ aduentu nr̃i
ant̾iorib casib plurimum osternati aliquatenus
tam̃ in spe erecti sunt. sꝑantes qtł tot tantoꝵ q no¬
bilium patrocinio ꝓpulsare futuras. p̾t̾itasq ulcis¬
ei p̾sent inuirias. uerum adu̾sa nob̾ diuinitate. nͦ
pͥores depułunt. s ⁊̃ in maiores descendunt moles¬
tias: nã hostis nr̃ immanissimus salahadmnꝰ dextͥs
euentib ⁊ ꝓsꝑa fortuna in tantam ẽ elatꝰ suꝑbiam.

Expanded text:
 nostris sic se habentibus, et in imo collocatis, ecce dominus Henricus comes Trecensis, vir magnificus, senioris Theobaldi comitis filius, quem nos a synodo redeuntes, apud Brundusium Apuliae civitatem dimiseramus apud Acconensem civitatem, cum multo nobilium comitatu applicuit. Venerant, ut praemisimus, nobiles multi in eodem transitu, dominus videlicet Petrus de Corteniaco, domini Ludovici Francorum regisusdem domini regis fratris filius, Belvacensis electus; quorum adventu, nostri, anterioribus casibus plurimum consternati, aliquatenus tamen in spem erecti sunt, sperantes quod tot tantorumque nobilium patrocinio propulsare futuras, praeteritasque ulcisci possent injurias; verum adversa nobis divinitate, nec priores depulerunt, sed etiam in majores descenderunt molestias. Nam hostis noster immanissimus Salahadinus, dextris eventibus et prospera fortuna, in tantam est elatus superbiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nis. in rupib latentes. sequenti mane discuriẽ¬
tibus ⁊ cuncta ꝑlustrantib inimicis. inuenti. cap¬
tiauncut mancipati sunt. dñs aut̃ rex quorũ¬
dam fidelium suorum fretꝰ auxilio. euasit incolu¬
mis. comes ꝙͦ tripolitanus cum paucis tẏrum ꝑ¬
uenit. Capti sunt ibi de nt̃is odode sc̃o amantio.
milicie templi magist̾. hõ neqͣm suꝑbꝰ ⁊ arrogans.
sp̃m furoris hñs innarib nͨ dm̃ timens nͨ ad homi¬
nem hñs reu̾entiam. hic uixͣ multoꝵ assertionẽ.¬

Expanded text:
nis, in rupibus latentes, sequenti mane discurrennis, in rupibus latentes, sequenti mane discurrentibus et cuncta perlustrantibus inimicis, inventi, capti, vinculis mancipati sunt. Dominus autem rex, quorumdam fidelium suorum fretus auxilio, evasit incolumis. Comes quoque Tripolitanus, cum paucis Tyrum pervenit. Capti sunt ibi de nostris, Odo de Sancto Amando, militiae Templi magister, homo nequam, superbus et arrogans, spiritum furoris habens in naribus, nec Deum timens, nec ad hominem habens reverentiam. Hic, juxta multorum assertione
Abbreviated transcription (Latin):
loca declinare possent.⁊ in tuto se locare. ꝑ ecc̃is
nr̃is exigentib det̾iorem delib̾ationis ꝑtem se¬
cuti in angustias scrabris rupibꝰ obsitas. ⁊ penitꝰ
exitum negantibꝰ se inm̾gunt. uͥ nͨ ad ant̾iora ꝓ¬
ced̾e. nͨ nͥ cum mortis ꝑiculo. ꝑ hostrum manus
redire dabat᷑. Qui fluuium transierunt. uite et
saluti consulentes. ex maxima parte inmuni¬
cipium ꝓximum cͥ nom̃ belfort se contułunt.
Alii flum̃ transeuntes ⁊ uit̾iorem ripam secuti.
u̾sus sydonem euntes. confusi p̾lii estum ꝑic ulosũ
declinau̾unt. Quibus cum dominus rainaldꝰ sido¬
niensis cumsiuis qui ad ex̾citum festinabat occur¬
reret. intellecto qͦd accid̾at infortunio. eis etiam mo¬
nentib sẏdonem reu̾sus ẽ. Quod fcm uia die multi¬
plex dampnum credit intulisse. uerisimile ẽ eñi
quod si in castrum suum continuato itin̾e se re¬
cepisset: cooꝑantib opidaniᷤ. ⁊ rusticis locoꝵ ꝑitis.
muitos eripuisset hostib. qui nocte ilia incauer¬

Expanded text:
 declinare et in tutum se locare, peccatis nostris exigentibus, deteriorem deliberationis partem secuti, in angustias scabris rupibus obsitas, et penitus exitum negantibus se immergunt: ubi nec ad anteriora procedere, nec nisi cum mortis periculo, per hostium manus redire dabatur; qui fluvium transierunt vitae et saluti consulentes, ex maxima parte, in municipium proximum cui nomen Belfort, se contulerunt; alii flumen transeuntes et ulteriorem ripam secuti, versus Sidonem euntes, confusi praelii aestum periculosum declinaverunt. Quibus cum dominus Rainaldus Sidoniensis cum suis, qui ad exercitum festinabat, occurreret, intellecto quod acciderat infortunio, eis etiam monentibus, Sidonem reversus est. Quod factum, in illa die, multiplex damnum creditur intulisse. Verisimile est enim, quod si in castrum suum continuato itinere se recepisset, cooperantibus oppidanis et rusticis locorum peritis, multos eripuisset hostibus, qui nocte illa in caver
Abbreviated transcription (Latin):
timationem. ⁊ alii pauci inferioris manꝰ. his
uaria inordinate disꝑsi fuerant recepit. dñs uͦ
henfred̃ regiꝰ constabul ariꝰ. ingrauescentib dolori¬
bus ad castellum nouum qͦd ip̃e adhuc construe¬
bat delatꝰ ẽ fc̃m ẽ aut̃ ħ iiͦi idꝰ. apͥł. decubans
gͦ ibi ꝑͣdies qͣi decẽ. cũ dolore uitam ꝓtrahens su¬

Expanded text:
timationem; et alii pauci inferioris manus. Histimationem; et alii pauci inferioris manus. Hisvaria inordinate dispersi fuerant recepit. Dominus vero Henfridus regius constabularius, ingravescentibus doloribus, ad Castellum novum quod ipse adhuc aedificabat, delatus est. Factum est autem hoc, IV Idus Aprilis. Decubans ergo ibi
Abbreviated transcription (Latin):
fortiores. Ex subito exilientes uidentes nr̃os int̃
angustias. instant animosius. ⁊ quib satis fue¬
rat pꝰ latendo pꝰse declinare adu̾sariũ. int̃fectis e¬
quis sagntis eminꝰ missis. nrõs ꝯpͥmũt uiolent̃ ui¬
dens itaq dñs constabulariꝰ hostem ex impuiso e¬
mersisse. eis cum multo impetu se ingerit medi¬
ui. dumq de more uirilit̾ dimicat. dñmq re¬
gem in arcto positum. ne ineum ꝑ iculosuis irru¬
atur fidełr ꝓtegit. ⁊ ab iniuiriis uendicat potent̃.
crebris ⁊ uiolentis ictib lacessitꝰ. ⁊ letalib cõfossa
uuln̾ib taudem suis eum eripientib uix ĩ equo
reuocatꝰ ẽ. Cecid̾unt porro inea congressione ui¬
ri memorabiles. ⁊ pia recordatione digni. iuiuenis
quidã elegantis forme. ⁊ honestis polens mori¬
bus nobit. ⁊ diues abraham de narareth. ⁊ go¬
descalcꝰ de turolt. qui ĩ bonani suui reliquit exis¬

Expanded text:
fortiores; et subito exsilientes, videntes nostros inter fortiores; et subito exsilientes, videntes nostros inter angustias, instant animosius; et quibus satis fuerat prius latendo posse declinare adversarium, interfectis equis, sagittis eminus missis, nostros comprimunt violenter. Videns itaque dominus constabularius hostem ex improviso emersisse, eis cum multo impetu se ingerit medium; dum de more viriliter dimicat, dominumque regem in arcto positum, ne in eum periculosius irruatur, fideliter protegit, et ab injuriis vindicat potenter, crebris et violentis ictibus lacessitus, et lethalibus confossus vulneribus, tandem suis eum eripientibus, vix in equo revocatus est. Ceciderunt porro in ea congressione viri memorabiles et pia recordatione digni: juvenis quidam elegantis formae et honestis pollens moribus, nobilis et dives, Abraham de Nazareth, et Godescalcus de Turolte, qui etiam bonam sui reliquit exis
Abbreviated transcription (Latin):
onstructo gͥ castro ⁊ ꝑtib siuis absoluto. nũ¬
ciatum ẽ dño regi qͦd in eam siluam que
pan̾eadensi adiacet ciuitati. hostes incaute pas¬
cua sequentes. greges ĩmiserant ⁊ arm̃ta. ñ hñ¬
tes secum illas militum copias. quib freti. nr̃is
irruentib p̾sent resiste̾. Arbitrant᷑ gͦ nr̃i qͦd ĩmu¬
nitos eos sicut nunciatum fuerat. ⁊ p̃liarib auxi¬
liis destitutos facile pꝰsent oppͥm̾e. illuc occulte
tendunt. ⁊ ut latent̾ ⁊ ex inꝓuiso celatoq eorũ
aduentu possent irruere. de nocte it̾ aggrediũ¬
tur.⁊ de nocte accełant. Mane gͥ fc̃o ad locun
destinatum ꝑueniunt. uͥ aliis ad alia p̃liandi
gĩa ꝓperantib loca. aliis lente nimis. ⁊ de remoto
subsequentib ea acies in qͣrex erat imprudenter
nimis a quibuidam septis lapideis se inmergit.
uͥ ex hostib latebant ñ nulli. audito enim nr̃oꝵ
aduentu latẽ disposuerant. ut declinato nr̃oꝵ
uita desꝑantes. fc̃i sunt ip̃a necc̃itate urgente

Expanded text:
artibus suis absoluto, nuntiatum est domino regi, quod in eam silvam, quae Paneadensi adjacet civitati, hostes incaute pascua sequentes, greges immiserant et armenta, non habentes secum illas militum copias, quibus freti nostris irruentibus possent resistere. Arbitrantur ergo nostri quod immunitos eos, sicut nuntiatum fuerat et praeliaribus auxiliis destitutos, facile possent opprimere, illuc occulte tendunt; et ut latenter et ex improviso, celatoque eorum adventu possent irruere, de nocte iter aggrediuntur et de nocte accelerant. Mane igitur facto ad locum destinatum perveniunt; ubi aliis ad alia praeliandi gratia properantibus loca, aliis lente nimis et de remoto subsequentibus, ea acies in qua rex erat, imprudenter nimis quibusdam septis lapideis se immergit, ubi ex hostibus latebant nonnulli; audito enim nostrorum adventu, latere disposuerant ut, declinato nostrovita desperantes, facti sunt, ipsa necessitate urgente,
Abbreviated transcription (Latin):
tum .ui. kł. uilii obsidet. crebrisq insultib ⁊ dẽso
sagiitarum m̃bo fatigare cepit iuolent̃ inclusos.
cum ecce unꝰ de int̾iorib. cͥ nom̃ erat ut dr̃. fiaineriꝰ
demarum. unum de diciorib admiratis. sagitta
saucium int̾emit. ꝓ cuiꝰ obitu om̃s ita cõst̾natist̾:
ut infecto negocio soluta obsidione discedent. xxx¬
eet ingressus ⁊ ub̾e satis nemune cohibente. p̃dã.
locatisq castris int̾ urbem paneadensẽ. ⁊ fluui¬
um dan: excursores p̃miserat. frequent̾ qui p̾das
ag̾ent. incendia ꝓcurarent. Ipẽ ã qͣi ꝓ subsidio cas¬
tra ñ deserens. eorum reditũ ⁊ ag̾ssionum euentum
expectabat. Nunciatũ ẽ int̾ea dño regi qͦd ita ꝑ
fines nros saiahadinꝰ deseiuret. Assũpto sͥ dñice cru

Expanded text:
tum, VI Kal. Jun. obsidet; crebrisque insultibus, et denso sagittarum nimbo fatigare coepit violenter inclusos; cum ecce unus de interioribus, cui nomen erat, ut dicitur, Raynerius de Marum, unum de ditioribus admiratis sagitta saucium interemit; pro cujus obitu omnes ita consternati sunt, ut infecto negotio, soluta obsidione discederesset ingressus et libere satis, nemine cohibente, quaedamlocatisque castris inter urbem Paneadensem, et fluvium Dan, excursores praemiserat frequenter qui praedas agerent, incendia procurarent. Ipse autem, quasi pro subsidio, castra non deserens, eorum reditum et aggressionum eventum exspectabat. Nuntiatum est interea domino regi, quod ita per fines nostros Sala
Abbreviated transcription (Latin):
quantulũ ꝑterritꝰ. timens suis excursoribꝰ. qͦs
qͣi a se ⁊ suis uidebat exclusos. timensitẽ ne in
castra irruerent. impedimenta. sarcinas. ⁊ om̃em
suppellectilem uit̃ murum ⁊ ante murale ui¬
cine urb̃ comportari p̾cipit. ut ad quenilib bel¬
li euentum expeditior inueniat᷑. Suocinctꝰ gͦ ⁊
dubiꝰ plurimũ rei exitum p̾stolabat᷑. uerũ ex¬
cursores qui p̃datum ierant. audito nr̃oꝵ adu̾etu
agminb p̾sint agg̾gare̾. Transmnisso gͦ flumine
quodmedium diuidit sidoniensium agros. ⁊ pre¬
dictam plaluciem. inqͣ diximꝰ nr̃os ẽẽ. occurrũt
fuꝑiores. multisq int̾fectis ⁊ ad terrã deiectis
plurib . ĩ fugam u̾si hostes ad castra suoꝵ se cõ¬
ferre nituntur.

Expanded text:
iquantulum perterritus, timens suis excursoribus, quos iquantulum perterritus, timens suis excursoribus, quos quasi a se et suis videbat exclusos; timens item ne in castra irruerent, impedimenta, sarcinas et omnem supellectilem inter murum et antemurale vicinae urbis comportari praecipit, ut ad quemlibet belli eventum expeditior inveniatur. Succinctus ergo, et dubius plurimum, rei exitum praestolabatur. Verum excursores qui praedatum ierant, audito nostrorum adveagminibus possint aggregari. Transmisso ergo flumine, quod per medium dividit Sidoniensium agros et praedictam planitiem, in qua diximus nostros esse, occurrunt superiores; multisque interfectis et ad terram dejectis, pluribus in fugam versis, hostes ad castra suorum se conferre nituntur.
Abbreviated transcription (Latin):
cũq ad urbem ꝓperat tyb̾iadensem. Iñ ꝑ opidum
sephet ꝑ urbẽ antiquissimã naason ad p̃dẽm to¬
suo ad huc in eod̾e ꝑseu̾are loco. suos aut̾ leuioris
armature milites qͥ p̾missi fuerant. agros siloni¬
ensium hostilit̾ depͤpłari. cedes. incendia. p̃das ex¬
ercere: habita itaq delib̾atione placuit omnibꝰ:
hostib obuiamire. Iñ gͦ uixta odictũ otͣ panea¬
dem ex̾citum dirigentes perueniunt ad uicum qͥ
dr᷑ mesaphar. uñ quia in sunimis montib situm
ẽ. ꝓspice̾ erat totam subiectam regionẽ. usq ad
radices ubani. castra qͦ hostium dabatur enimꝰ
intueri. Patebant ꝙͦ nichil ominꝰ ꝓspectitꝰ singłoꝵ
mas peditum secum trahe ñ pot̾ant. fessi em̃i
erant opido aue longinquitate. nͨ pot̾ant eqͥtes
passib adequare. Uñ cum paucis peditib qui
agiliores inuenti sunt. in planiciem q̃ statimq̃
mõtib subiecta ẽ deuen̾unt. in eum locũ qui
Int̾ea saladhadinꝰ de subito regis aduentu au¬

Expanded text:
uit, ad urbem properat Tiberiadensem: inde per oppidum Sephet, per urbem antiquissimam Naason, ad praedictum Tosuo adhuc in eodem perseverare loco; suos autem levioris armaturae milites, qui praemissi fuerant, agros Sidoniensium hostiliter depopulari, caedes, incendia, praedas exercere. Habita itaque deliberatione, placuit omnibus, hostibus obviam ire. Inde ergo, juxta condictum contra Paneadem exercitum dirigentes, perveniunt ad vicum qui dicitur Mesaphar; unde quia in summis montibus situm est, prospicere erat totam subjectam regionem usque ad radices Libani; castra quoque hostium dabatur eminus intueri. Patebant quoque nihilominus prospectibus singulorum, mas peditum secum trahere non poterant; fessi enim erant oppido viae longinquitate, nec poterant equites passibus adaequare. Unde cum paucis peditibus, qui agiliores inventi sunt, in planitiem quae statim montibus subjecta est, devenerunt in eum locum, qui Interea Salahadinus de subito regis adventu al
Abbreviated transcription (Latin):
um ħita se hñt. od o magist̾ milicie tem¬
pli.⁊ cumeo comes tͥpolitanꝰ. dem̃ alii se¬
quentes. collẽ quendã sibi obuiũ ascend̾unt. flu¬
men hñtes adleuam. ã dextͥs uͦ erat eis planici¬
es maxima. ⁊ castra hostium. Audiens gͦ salaha¬
dinus suos grauari. expositos ꝑicło. neci qͦ datos.
parat eis subsidium ministrare. in qͦ ꝓposito dũ
fixꝰ man̾et. ecce suos qui euaserant. fugientes
uidet. Quib occurrens cognito rei statu. aios
u̾b̾ addit. in aciem reuocat. nr̃is qͦ insequenti¬
bus ⁊ nimium securis. subito se int̾ngit. at u̾o
pedites nr̃i de spouis eorum qui int̾fecti fuerãt
ditati. putantes nichil suꝑẽe ad osummatã uicto¬
riam.secꝰ ripam fluminis castra metati. quieti cõ¬
sederant. Equites nͦ hostes suꝑ se quos deuictos
putabant. reꝑatis uiribꝰ uidentes irruere. ñ ha¬
bentes ferias uł ocium. ut iuxta militarẽ disci¬
plinam acies instruerent̃. ordinarent̃ agmina.

Expanded text:
 ita se haberent, Odo magister militiae Templi et cum eo comes Tripolitanus, deinde alii sequentes, collem quemdam sibi obvium ascenderunt, flumen habentes ad laevam; a dextris vero erat eis planities maxima et castra hostium. Audiens ergo Salahadinus suos gravari, expositos periculo, neci quoque datos, parat eis subsidium ministrare; in quo proposito dum fixus maneret, ecce suos qui evaserant, fugientes, videt: quibus occurrens, cognito rei statu, animos verbis addit, in aciem revocat; nostris quoque insequentibus et nimium securis, subito se immergit. At vero pedites nostri de spoliis eorum qui interfecti fuerant, ditati, putantes nihil superesse ad consummatam victoriam, secus ripam fluminis castrametati, quieti consederant; equites vero hostes super se, quos devictos putabant, reparatis viribus videntes irruere, non habentes ferias vel otium, ut juxta militarem disciplinam, acies instruerentur, ordinarentur agmina,
Abbreviated transcription (Latin):
ludouicus de monson. cono de monte acrito. ⁊
lambertus filiuĩ eiꝰ. ⁊ alii plures. quoꝵ nume¬
rum ce nonrina nor tenenus. Quos onines
postuͣm Uux cognorit se infra urbem recpisse
incolumes. quosilam ex cis ad portam sep¬
tentͥonalem que hodie dicitur sc̃ĩ stephani.
cum honesto dirigit comitatu. ut portam aꝑi¬
ant. ⁊ ppłm introducant deforis ex pectantẽ.
Qua sub om̃i celeritate reserata: ingressus ẽ
passim. ce sine cdelectu uniuersus exerentus.
Erat autem frĩa.uͭi: ce hora nona. uideturq
ꝓctratum diuinitꝰ. ut qͣ die. & qua hora.
ꝓ mundi salute in eadem urbe passus ẽ dñs.
eadem ce ꝓ saluatoris gła fidelis decertans
ppłs. desiderii fui felicem impetratet confum¬
mationem. Eadem enim die. ⁊ primꝰ homo
conditus. & scd̃s ꝓ primi salute morti tradit᷑
esse legitur. Unde ce decuit. ut eius membra
& imitatores in ip̃is nomine de hostib eius¬
dem triumpharent.

Expanded text:
Ludovicus de Monson, Conon de Monte acuto et Ludovicus de Monson, Conon de Monte acuto et Lambertus filius ejus, et alii plures, quorum numerum et nomina non tenemus. Quos omnes, postquam dux cognovit se infra urbem recepisse incolumes, quosdam ex eis ad portam septentrionalem, quae hodie dicitur Sancti Stephani, cum honesto dirigit comitatu, ut portam aperiant et populum introducant, deforis exspectantem: qua sub omni celeritate reserata, ingressus est passim, et sine delectu universus exercitus. Erat autem feria sexta et hora nona. Videturque procuratum divinitus, ut qua die et qua hora pro mundi salute in eadem urbe passus est Dominus, eadem et pro Salvatoris gloria fidelis decertans populus, desiderii sui felicem impetraret consummationem. Eadem enim die et primus homo conditus et secundus pro primi salute morti traditus esse dicitur. Unde et decuit ut ejus membra et imitatores in ipsius nomine de hostibus ejusdem triumpharent.
Abbreviated transcription (Latin):
china. nec pons predictus plures posset sustinẽ.
uidentes gͦ hostes qd̾ nr̃i murum iã occupane¬
rant. ce. dux suum iam introduxetat uex illũ.
turres deserunt &e menia. ad uicoꝵ angustias
se conferentes. Porro nr̃i uidentes qd dux ⁊ maxi¬
ma pars nobilium turres sibi uendicauerant.
iam non expectato ꝑ machinam ascensu. scalas
certatim ad murum applicant. quoꝵ illis maxi¬
ma erat copia. Nam bim e bini equites ex
edicto publico singłas sibi p̃para terant. per
quas ascendentes unanimiter. aliis qui supͣ
murum᷑ ducis mandatum p̃stolantes. se ad¬
ungebant. Ingressi sane statim pꝰ ducem st̃
flandrensium comes. ce dux normannorum
uir strenuus. & ꝑ oĩa ꝯmendabilis dñs tancre¬
dus. hugo senior comes de scõ paulo. baldumꝰ
de butrgo. Gasto de beart. õastus debeders.
rardus or rossallon. thoma de firia. conantis
brito. Comes raimboloꝰ. de ci uitate oringis.

Expanded text:
china, nec pons praedictus plures posset sustinere. china, nec pons praedictus plures posset sustinere. Videntes ergo hostes, quod nostri murum jam occupaverant, et dux suum jam introduxerat exercitum, turres deserunt et moenia, ad vicorum angustias se conferentes. Porro nostri videntes, quod dux, et maxima pars nobilium turres sibi vindicaverant, jam non exspectato per machinam ascensu, scalas certatim ad murum applicant, quorum illis maxima erat copia; nam bini et bini equites ex edicto publico singulas sibi praeparaverant, per quas ascendentes unanimiter, aliis qui supra murum erant, ducis mandatum praestolantes, se adjungebant. Ingressi sane statim post ducem sunt, Flandrensium comes et dux Normannorum; vir strenuus et per omnia commendabilis, dominus Tancredus, Hugo senior, comes de Sancto Paulo, Balduinus de Burgo, Gasto de Beart, Gastus de Beders, Girardus de Rosseillon, Thomas de Feria, Conanus Brito, comes Raimboldus de civitate Oringis,
Abbreviated transcription (Latin):
teruiꝰ qui murum tenebantur defendere. ora
uł ocłos non ualentes aꝑire. stupidi ⁊ fumide
caliginis uoragine turbati: muri deseruere cus¬
todiam. Quo cognito. dux sub omni celeritate
trabes quas ab hostib eripuerant. sursum fer¬
ri precepit: quib ex una parte in machina.
ex altera suꝑ murum locatis. latus castelli qd̃
moueri poterat deponi precepit. Quo suꝑ tra¬
bes predictas collocato: uicem pontis p̾buit
congrua soliditate subuyxum. Sic gͦ qd̾ hostes
ꝓ se introduxerant: in eoꝵ uersum ẽ lesionẽ.
Ponte gͥ sic ordinato. primus omnium uir
melitus ce illustris dux godefridus reliquos
ut subseqͣfntur exhortans. cum fratre suo eustachio
urbem ingressiisẽ. Quem continuo subsequiti
sunt: littolfus. & gislebertꝰ uterini fratres. iuri
nobiles. ⁊ ꝑpete digni memoria. ortum hñtes de
ciuitate tornaco. Conseqnter uero infinita tã
equitum qͣm peditum manus. ita ut nec ma¬

Expanded text:
rotervius, qui murum defendere tenebantur, ora rotervius, qui murum defendere tenebantur, ora vel oculos non valentes aperire, stupidi et fumidae caliginis turbati voragine, muri deseruere custodiam. Quo cognito dux, sub omni celeritate trabes, quas ab hostibus eripuerant, sursum ferri praecepit, quibus ex una parte in machina, ex altera super murum locatis, latus castelli, quod moveri poterat, deponi praecepit: quo super trabes praedictas collocato, vicem pontis praebuit congrua soliditate subnixum. Sic ergo quod hostes pro se introduxerant, in eorum versum est laesionem. Ponte igitur sic ordinato, primus omnium vir inclytus et illustris dux Godefridus, reliquos ut subsequantur exhortans, cum fratre suo Eustachio urbem ingressus est; quem continuo subsecuti sunt Ludolfus et Gislebertus uterini fratres, viri nobiles et perpete digni memoria, ortum habentes de civitate Tornaco; consequenter vero infinita tam equitum quam peditum manus: ita ut nec ma
Abbreviated transcription (Latin):
de optinenda uictoria securiores. Uidebat᷑ porro
utriusq exercitus equis passib ꝓced̾e negociũ.
tanqͣm qd̾ ab eodem auctore pari diligentia ꝓ¬
curabatur. qui mercede condigna seruoꝵ suoꝵ
deuotionem remunerare decreuerat. Tempus
enim erat. ut tanti laboris fructum. & milicie
fideliter exhibite stipendia reportarent. xuiii
Gitur ducis ⁊ comitum legiones. que ut pre¬
diximꝰ in parte septentͥonali urbem impug¬
nabant. eousq opitulante dño ꝓfecerant. qd̾
hostib defatigatis ce resistere ñ ualentib ⁊ fractsᷤ
antem᷑alib ⁊ uallo penitꝰ ꝯplanato ad nurũ im¬
pune pot̾ant acced̾e. raro audentib adu̾sariis ꝑ cã
cellos eis aliquid irrogare iniurie. Qui uero ĩ cas¬
tello erant hortante duce. in culcitram bombice
pleniam. ce saccos plenos stramine. ignem mie¬
cerant. qui flante borea accensus fumum infra
urbem intorquebat caliginosum. Quo instante ꝓ¬

Expanded text:
de obtinenda victoria securiores. Videbatur porro de obtinenda victoria securiores. Videbatur porro utriusque exercitus aequis passibus procedere negotium, tanquam quod ab eodem auctore pari diligentia procurabatur, qui mercede condigna, servorum suorum devotionem remunerare decreverat. Tempus enim erat, ut tanti laboris fructum, et militiae fideliter exhibitae stipendia reportarent. CAPUT gitur ducis et comitum legiones, quae, ut praediximus, in parte septentrionali urbem impugnabant, eousque opitulante Domino profecerant, quod hostibus defatigatis et jam resistere non valentibus, effractis antemuralibus et vallo penitus complanato, ad murum impune poterant accedere, raro audentibus adversariis eis per cancellos aliquid irrogare injuriae. Qui vero in castello erant, hortante duce, in culcitram bombice plenam, et saccos plenos stramine ignem injecerant, qui flante Borea accensus, fumum infra urbem intorquebat caliginosum: quo instante p
Abbreviated transcription (Latin):
cerunt soliditatem. Ex fragilib enim pons
contextus erat lignis. nec nist hoꝵ subiecto
ãminiclo. ppłm tͣnseuntẽ sustine potusset.
Nterea uero dum hec in septentrionali plaga xuii¬
tanto studio tractarentur. comes tolosanus ⁊ qͥ
cum eo eratit in parte australi. qͣnta poterant in¬
stancia eodem zelo feruentes. urbem impugnabãt.
Completoq uallo circa qd̾ opus ꝑ continuum de¬
sudauerant triduum. castellum in manu forti
uxta murum locauerant. ita ut qui in tͣrib
erant ⁊ ni machina pene possent se mutuo lan¬
ceis uulnerare. Erat gͦ par utrobiq popłi feruor.
ce instancia non dissimilis. eoq diligentiꝰ insta¬
bant oꝑi. qd̾ ea cit dies qua quidam xp̃i seruꝰ
qui in monte oliueti habitabat. confidenter ꝓmi¬
serat urbem ẽẽ capiendam. S ce signum qd̃ ⁊
ip̃i agitati clipei ab eodem monte oliueti uide¬
rant. eos uehementer accenderant.⁊ reddiderat

Expanded text:
cerunt soliditatem. Ex fragilibus enim pons cerunt soliditatem. Ex fragilibus enim pons contextus erat lignis, nec nisi horum subjecto adminiculo, populum transeuntem sustinere potuisset.Interea vero, dum haec in septentrionali plaga tanto studio tractarentur, comes Tolosanus, et qui cum eo erant in parte australi, quanta poterant instantia, eodem zelo ferventes, urbem impugnabant, completoque vallo, circa quod opus per continuum desudaverant triduum, castellum in manu forti, juxta murum locaverant, ita ut qui in turribus erant et in machina, pene possent se mutuo lanceis vulnerare. Erat ergo par utrobique populi fervor, et instantia non dissimilis; eoque diligentius instabant operi, quod ea esset dies, qua quidam Christi servus, qui in monte Oliveti habitabat, confidenter promiserat urbem esse capiendam. Sed et signum, quod et ipsi agitati clypei ab eodem monte Oliveti viderant, eos, vehementer accenderat et reddiderat
Abbreviated transcription (Latin):
animosius. Porro principes &e qui colũpne
uidebant᷑ exercitus. hii alios precedebant. ⁊
suo exemplo reddebant anmosiores. S ⁊ muli¬
eres. ne tanti ex ꝑtes laboris ẽẽ uiderentur.
uiris in agone desudantib. potum ne de¬
ficerent ministrabant in uasculis. ce uer¬
bis efficacib eos ad certamen animabãt.
Porro tanta erat in castͥs leticia. ut iam
quasi certi de uictoria infra hore spacium
uallo complanato. &e effracto antemurali.
castellum muro iuolenter applicarent. Ci¬
ues autem ut prediximꝰ trabes ꝓcere lon¬
gitudinis. soliditatis in ulte. a muro sus¬
penderant: ut machinarum ictus elude¬
rent. quarum duas nr̃i qui erant in cas¬
tello precisis funib quib erant religate.
deiecerunt ad terram. quas qui erant in¬
ferius cum multo ꝑicło suscipientes. infra
machinam detulerunt. easq demum ponti
quem. statim ut dicetur in seq̃ntib de castello
suꝑ murum erexerunt. ⁊ ad maiorem subie¬

Expanded text:
animosius. Porro principes, et qui columnae animosius. Porro principes, et qui columnae videbantur exercitus, hi alios praecedebant et suo exemplo reddebant animosiores. Sed et mulieres, ne tanti expertes laboris esse viderentur, viris in agone desudantibus, potum, ne deficerent, ministrabant in vasculis et verbis efficacibus eos ad certamen animabant. Porro tanta erat in castris laetitia, ut jam quasi certi de victoria, infra horae spatium vallo complanato et effracto antemurali, castellum muro violenter applicarent. Cives autem, ut praediximus, trabes procerae longitudinis, et soliditatis multae a muro suspenderant, ut machinarum ictus eliderent, quarum duas nostri qui erant in castello, praecisis funibus, quibus erant religatae, dejecerunt in terram: quas, qui erant inferius, cum multo periculo suscipientes, infra machinam detulerunt, easque demum ponti, quem statim, ut dicetur in sequentibus, de castello super murum erexerunt, ad majorem subje
Abbreviated transcription (Latin):
&e ꝓuocantib ułtro ad p̾lia nimis ꝓcaciter
& amplius solito: cum ecce affuit uirtus
diuina que rebus desꝑatis necessariam ⁊ ꝓ
uotis fidelium intulit consolationem. Nam
de monte oliueti miles quidam qui tamen
postea non comparuit. splendidum oe re¬
fulgentem uentilando clipeum. signum
dabat nr̃is legionib ut redirent in idip̃m.
⁊ congressionem iterarent. Quo signo exhila¬
ratur animo dux godefridus. qui cum fr̾e
suo eustachio in suꝑiore castelli nr̃i cenacło.
ad urbem impugnandam. &e ad cautiꝰ tuen¬
dum edificium erat constitut᷑. ppłm ⁊ maio¬
res cepit ingentib reuocare clamorib. factũq
tatione ad pugnam reuersus ẽ ppłs cum
tanto feruore. ut tanqͣm urib integris
de nouo uideretur inciꝑe p̾lium. Deniq qͥ
prius aut fessi. aut lesi uulnerib oꝑam
subtraxerant. nunc receptis animis &e uiri¬
b geminatis. ultro se offerebant instantes

Expanded text:
et provocantibus ultro ad praelia nimis procaciter et provocantibus ultro ad praelia nimis procaciter et amplius solito, cum ecce adfuit virtus divina, quae rebus desperatis necessariam, et pro votis fidelium intulit consolationem. Nam de monte Oliveti miles quidam, qui tamen postea non comparuit, splendidum et refulgentem ventilando clypeum, signum dabat nostris legionibus, ut redirent in id ipsum et congressionem iterarent. Quo signo exhilaratus animo dux Godefridus, qui cum fratre suo Eustachio, in superiori castelli nostri coenaculo ad urbem impugnandam et ad cautius tuendum aedificium erat constitutus, populum et majores coepit ingentibus revocare clamoribus. Factumqutatione ad pugnam reversus est populus, cum tanto fervore, ut tanquam viribus integris de novo videretur incipere praelium. Denique qui prius aut fessi, aut laesi vulneribus, operam subtraxerant, nunc receptis animis et viribus geminatis ultro se offerebant, instantes
Abbreviated transcription (Latin):
ut eam fascinnarent. &e magicis carminib
redderent impotentẽ. Que dum suis p̾stigiis
instarent suꝑ murum ce incantationib.
repente ex eadem machina molaris ĩmis¬
sus. utranq illarum cum trib puelł
que illarum gressum fuerant comitate.
obtriuit. &e excussis animab. de muro infe¬
rius deiecit exanimes. Unde in castͥs factus
ẽ plausus ce ingens exultatio. Cuib autẽ
ingens ex aduerso accreuit mesticia. xui.¬
Uin gͥ usq in horam diei septimam sine
certa uictoria. anceps &e dubium satis
ꝓtractum esset negocium. desꝑantes nr̃i. ⁊
immensitate laboris defatigati supra uires.
ceperunt instare remissius. ita ut iam ꝓpo¬
situm haberent castellum continuis ictib¬
pene confractum. & alias machinas igne re¬
cepto.iam fumantes reducere pusillum. &e
conflictum usq in diem differre crastinam.
ce iam paulatim diffidens dilabebat᷑ popłs
animis pene dissolutis. & hostib insultãtib

Expanded text:
ut eam fascinarent et magicis carminibus ut eam fascinarent et magicis carminibus redderent impotentem; quae dum suis praestigiis instarent super murum, et incantationibus, repente ex eadem machina molaris immissus utramque illarum cum tribus puellis, quae illarum gressum fuerant comitatae, obtrivit, et excussis animabus, de muro inferius dejecit exanimes: unde in castris factus est plausus et ingens exsultatio; civibus autem ingens ex adverso accrevit moestitia. igitur usque in horam diei septimam, sine certa victoria anceps et dubium satis protractum esset negotium, desperantes nostri et immensitate laboris defatigati supra vires, coeperunt instare remissius, ita ut jam propositum haberent castellum continuis pene ictibus confractum, et alias machinas igne recepto jam fumantes, reducere pusillum, et conflictum usque in diem differre crastinam; et jam paulatim diffidens dilabebatur populus, animis pene dissolutis, et hostibus insultantibus
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Alii enim machinarum iactu in frus¬
ta conterebantur minutissima. Alii enim¬
trans loricas ce clipeos sagitis & teloꝵ mul¬
tiplicitate confossi: subito deficiebant corru¬
entes. alii pugillarib manumissis uł fun¬
da cautib elisi. aut moriebantur ꝓtinꝰ. aut
attritis membris. ꝑ multos dies aut imper.¬
petuum reddebantur in utiles. Nec tñ his
omĩb ꝑiculis ab oꝑe deterrebant᷑ incepto.
nec congrediendi febuor. his omĩb in eis
poterat mitigari. Nec erat facile discern̾e.
utrum cum maiore studio decertaret popłs:
S nec silentio pretereund̾ credimꝰ. qd̾ eadẽ
diẽ relatione dignum dicitur accidisse. Erat
sane nr̃is eteriꝰ una inter ceteras machina.
que saxa miri pond̾is in urbem̃. multa ui¬
olencia ce impetu immittebat horribili.
que stragem in ppło ciuium oꝑabat᷑ multi¬
plicem. Contra quam cum nulla arte pos¬
sent ꝓficere. duas adduxerunt maleficas.

Expanded text:
tur. Alii enim machinarum jactu in frustur. Alii enim machinarum jactu in frusta conterebantur munitissima; alii trans loricas et clypeos, sagittis et telorum multiplicitate confossi, subito deficiebant corruentes; alii pugillaribus, manu missis vel funda, cautibus elisi, aut moriebantur protinus, aut attritis membris, per multos dies, aut in perpetuum reddebantur inutiles. Nec tamen his omnibus periculis ab opere deterrebantur incepto, nec congrediendi fervor his omnibus in eis poterat mitigari: nec erat facile discernere uter cum majore studio decertaret populus Sed nec silentio praetereundum credimus, quod eadem die relatione dignum dicitur accidisse. Erat sane nostris exterius una inter caeteras machina, quae saxa miri ponderis in urbem multa violentia et impetu immittebat horribili, quae stragem in populo civium operabatur multiplicem: contra quam cum nulla arte possent proficere, duas adduxerunt maleficas,