comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderunt ei ipsum sedentẽ insede alta. &
incirtuitu cius malignitatis sp̃s stantes. Et
suscipiens missas a malefico litteras: dixit
ad miserum. Credis in me: Qui ait. Credo
Et ab negas xp̃m tuũ : Qui respondit. Abnego.
Dicit e diabolus. Perfidi estis uos xp̃iani.
Et quando quidẽ opus mehabetis.: uenitis ad
me. Quando quidem consequimim desidiũ
ur̃mx: negatis me et acceditis ad p̃m ur̃m qͥ
ẽ benignus ac clementissimꝰ et suscepit uos
S ed fac michi manu scriptam xp̃i tui etbap¬
tismatis abrenunciatione uolunttiria. et
quȩ inme ẽ in scła uoluntari a ꝓfessione. et
quia metum sis indie iudicii. condelectans
michi inp̃paratis ȩternis tormentis. et ego
statim desidium tuũ ad impleo. Qui dispo¬
suit ꝓpͥa manu scriptũ : sicut quȩsitus fuit
tatim autẽ animarum corruptor draco
tortuosus: misit qui sunt suꝑ fornicationẽ
demones. et in flãmauerunt puellam in

Expanded text:
ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et ostenderunt ei ipsum sedentem in sede alta, et in circuitu ejus malignitatis spiritus stantes, et suscipiens missas a malefico litteras dixit ad miserum: Credis in me? Qui ait: Credo. Et: Negas Christum tuum? Qui respondit: Nego. Dicit ei diabolus: Perfidi estis vos Christiani, et quando quidem opus me habetis, venitis ad me; quandoquidem consequimini desiderium vestrum, negatis me, et acceditis ad Christum vestrum, qui est benignus ac clementissimus, et suscipit vos. Sed fac mihi manuscriptam Christi tui et baptismatis abrenuntiationem voluntariam, et quae in me est in saecula voluntariam professionem, et quia mecum sis in die judicii condelectans mihi in praeparatis aeternis tormentis, et ego statim desiderium tuum adimpleo. Qui disposuit propria manu scriptum sicut quaesitus fuit. Statim autem animarum corruptor draco tortuosus misit qui sunt super fornicationem daemones, et inflammaverunt puellam in
Abbreviated transcription (Latin):
dixeris michi faciam. Et ait ad eũ. Ab re¬
nuncias ap̃o. inscripto: Dixit ei. Etiam.
niquittitis autẽ oꝑator: dicit ei. Si inisto
paratus extiteris: cooꝑator tibi fia. Qui
ait ad eum. Paratꝰ sum : tantum conse.¬
quar desidium. Et faciens malignitatis
ꝓp̃ianorum religione abstrahere. et tuȩ
tua s̃ misi tibi hunc qui p̃sentes meas de¬
ferc litteras cupiditate in puellam exar¬
sum. et postulo eum actionẽ istam con¬
sequi. ut et inisto glorier. et cũ multa
alacritate congregem placitores tuos.
T dans ei epłam: dixit. Uade scđm talẽ
horam noctis sta suꝑ monum̃tũ gentilis.
et exalta cartam in aere d et stabunt ibi qui
debent ducere te diabolo. Qui alacriter
hoc faciens: iactauit miseram uecem inuocas
diabols auxilium. Et continuo agstiterunt
ei principes potestatis tenebrarũ: spiritalia
nequitiȩ. Et adp̃hendentes errantẽ cũ gaudio
magno : duxerunt eum ubi erat diabolus. et

Expanded text:
dixeris mihi faciam. Et ait ad eum: Abredixeris mihi faciam. Et ait ad eum: Abrenuntias Christo in scripto? Dixit ei: Etiam. Iniquitatis autem operator dicit ei: Si in isto paratus exstiteris, cooperator fiam. Qui ait ad eum: Paratus sum, tantum consequar desiderium. Et faciens malignitatis Christianorum religione abstrahere, et tuae  tua, misi tibi hunc qui praesentes meas defert litteras, cupiditate in puellam exarsum, et postulo eum actionem istam consequi, ut et in isto glorier, et cum multa alacritate congregem placitores tuos. Et dans ei epistolam dixit: Vade secundum talem horam noctis, sta super monumentum gentilis, et exalte chartam in aere, et astabunt tibi qui debent ducere te diabolo. Qui alacriter hoc faciens, jactavit miseram vocem invocans diaboli auxilium. Et continuo astiterunt 659 ei principes potestatis tenebrarum spiritalia nequitiae, et apprehendentes errantem cum gaudio magno, duxerunt eum ubi erat diabolus, et
Abbreviated transcription (Latin):
Ltadius autẽ ipsius scĩssimȩ
memoriȩ uisor et minister factus
abeo ꝑfectorum miraculorũ: et succes¬
sor sedis pꝰobitum iam dictȩ memoris
apłicȩ basilii. Uir mirabilis et in om̃i
uirtute t decoratus: en arrauit michi
quia sencitor quidam fidelis nomine
ꝓterius abiit adscã et uenerabilia loca et
ibi filiã suam consetrare: ac in uno de
beneactionalib domib monasteriorum
mittere atq sacrificium dõ offerre uolenᷤ.
ed ab initio homicida diabolus inuidens
diuine uoluntati: mouit unum de suis
serus. et incendit ad puelle amorẽ. Is
autẽ cum fuisset huiꝰmodi inchoationis
in dignus et non audens appropinquare ad
ꝓpositum: alloquitur unum ab hominan¬
dorunt incantatorum. ꝓmittens se simeru¬
erit dominari ipsius puelle. multã ei
tribuere auri quantitatem. Maleficus
uero: dixit adeum. Homo: ego in istu
non p̃ualeo. Sed siuis: mitto te ad meum
ꝓcuratorem diabolum. et ipse ꝑficiat tuã
uolunttitem. Qui ait ad eum. Quȩ cumq

Expanded text:
ladius autem, ipsius sanctissimae memoriae visor et minister factus ab eo perfectorum miraculorum, et successor sedis post obitum jam dictae memoriae apostolicae Basilii, vir mirabilis, et in omni virtute decoratus, enarravit mihi quia senator quidam fidelis, nomine Proterius, abiit ad sancta et venerabilia loca, et ibi filiam suam consecrare, ac in uno de bene actionalibus domibus monasteriorum mittere, atque sacrificium Deo offerre volens. Sed ab initio homicida diabolus, invidens divinae voluntati, movit unum de servis suis, et incendit ad puellae amorem. Is autem cum fuisset hujusmodi inchoationis indignus, et non audens appropinquare ad propositum, alloquitur unum abominandorum incantatorum, promittens se, si meruerit dominari ipsius puellae, multam ei tribuere auri quantitatem. Maleficus vero dixit ad eum: O homo, ego in istud non praevaleo, sed si vis mitto te ad meum procuratorem diabolum, et ipse perficiet tuam voluntatem. Qui ait ad eum: Quaecunque
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit principi. H aec muliercula pau¬
per accessit adme: dicens posse me apd̾
te. Si ergo possum: ostende. Et dedit
mulieri cartam: quȩ abiens dedit epłam
principi. Legens quoq eam princeps: re¬
scripsit haec. Propt̾ uos opater scẽ. uolui
misereri muliercule: sed ñ potui ꝓeo qđ
tributis subiacet. Sc̃s uero rescripsit ei.
Si quidem uolens non potusti: bene ut¬
cumq se habet. Si autẽ potens noliusti:
ducet te xp̃s ad indigentiũ chorum.
ut quando uolueris non possis. Et factȩ¬

Expanded text:
scripsit principi: « Paupercula haec accessit ad me, dicens, posse me apud te. Si ergo possum, ostende. » Et dedit mulieri chartam. Quae abiens dedit epistolam principi; legensque eam princeps, rescripsit haec: « Propter vos, o Pater sancte, volui misereri mulierculae, sed non potui, pro eo quod tributis subjacet. » Sanctus vero rescripsit ei: « Siquidem volens non potuisti, bene utcunque se res habet; si autem potens noluisti, ducet te Christus ad indigentium chorum, ut quando voles, non possis. » Se
Abbreviated transcription (Latin):
iuina quidem misteria au¬
illo agente : hebreus quidam se
sicut xpĩanum popło cõmiscuit. officu
masteriũ. et muneris explorare uoloh¬
t uidit infcintm pairtiri inmanib basilii.
Et cõmunicintib om̃ib: uenit et ipse dataq
ẽ ei uere carofacta. Inde accessit ad ca¬
licem. sanguine repletum ut uere ẽ. et ipsiꝰ
factus ẽ particeps. Atq de utrisq seruans
reliquias. habiensq indomũ suã: osten¬
dit uxori suȩ ad confirmationẽ dictorũ.
et narrauit quȩ ꝓpriis oculis uiderat.
Credens ergo ut uere quia horribile et
ad mirabile ẽ xp̃ianorum misterium an
crastino uenit adbasilium. postulans se
eucharistiam uolenti om̃s saluare offerens:
baptiz auit eũ cum omĩdomo credente dño

Expanded text:
vina qui dem mysteria illo agente Hebraeus quidam se sicut Christianus populo commiscuit, officii mysterium et muneris explorare volens, viditque infantem parari in manibus Basilii, et communicantibus omnibus venit et ipse dato, quod est ei vere caro facta. Inde accessit ad calicem sangfactus est particeps, atque de utrisque servans reliquias, abiensque in domum suam, ostendit uxori suae ad confirmationem dictorum, et narravit quae propriis oculis viderat. Credens ergo ait: Vere quia horribile et admirabile est Christianorum mysterium. In crastino venit ad Basilium, postulans se Eucharistiam volenti omnes salvare offerens, baptizavit eum cum omni domo sua credentem Do
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ: exciltauit plnem sine incermissi¬
one orans et dicins. Respice dñe iħu xp̃e
seteciudum nos. qui sursum patri conse.¬
des et hic nob̾ inuisibilit̾ coes. Dignare
potenti manu tua tradere nob: et ꝑnos
om̃i popło scã scis. Popłs respondit: unꝰ
dĩ patris amen. Et diuidens panẽ intres
partes: un a quidem cõmunicauit cum
timore multo. alteram autẽ reseruauit
consepeliri sibi. Terciam uero imponens
columbȩ aureae. pependit suꝑ altare:

Expanded text:
orationum exaltavit panem, sine intermissiorationum exaltavit panem, sine intermissione orans et dicens: Respice, Domine Jesu Csanctificandum nos, qui sursum Patri consedes, et hic nobis invisibiliter coes. Dignare potenti manu tua tradere nobis, et per nos omni populo sancta sanctis. Populus respondit: Unus i Patris, Amen. Et dividens panem in tres partes, una quidem communicavit cum timore multo; alteram autem reservavit consepeliri sibi; tertiam vero imponens columbae aureae, pependit super altare.
Abbreviated transcription (Latin):
ne elegerunt basilium ad episcopatꝰ sedẽ.
et consecratꝰ: gub̾nabat eccłam. dĩ ꝓuiden¬
tia. Post quoddam tempus. postulauit
dm̃ ut daret illi grãm. et sapientiã. atq
intellectum: ꝓpriis sermonib offerre in¬
sanguineũ sacrificium illi. et uenire suꝑ
sicut in extasi factꝰ. aduentũ scĩ sp̃s septi¬
ma die adp̃hendenti: cȩpit ministrare dõ
ꝑ singulos dies. Et pꝰ aliqđ tempꝰ. fide et
oratione cepit ꝓpria mainu scrib̾e ministra¬
tionis misteri. Atꝙ inuna nocte adue.¬
niens ei dñs inuisione cũ apłis: ꝓpositionẽ
panis faciens inscõ altari. excitauit basili¬
um dicens ei. Scd̾m tuã postulationem
replecitur ostuum laude. ut ꝑꝓpͥos sermo¬
nes offeras insanguineum sacrificiũ. Qui
ñ ferens oculis uisionẽ: surrexit cũ tremore.
t accedens ad scm̃ altare : cępit dicere scri¬
bens menta sic. Repletitur os meũ lau
creasci nõs. et ad duxisti inuitã hanc: et
ceteras orationesi scĩ miasteru. Et pꝰfina̾m

Expanded text:
ne elegerunt Basilium ad episcopatus sedem; et consecratus gubernabat Ecclesiam Dei providentia. Post quoddam autem tempus postulavit Deum, ut daret illi gratiam atque intellectum, propriis sermonibus offerre insanguineum sacrificium illi, et venire supesicut in exstasi factus, adventu sancti Spiritus septima die apprehendente, coepit ministrare Deo per singulos dies. Et post aliquod tempus fide et oratione coepit propria manu scribere ministrationis mysteria; atque in una nocte adveniens ei Dominus in visione cum apostolis, propositionem panis faciens in sancto altari, excitavit Basilium dicens ei: Secundum tuam postulationem repleatur os tuum laude, ut per proprios sermones offeras insanguineum sacrificium. Qui non ferens oculis visionem, surrexit cum tremore, et accedens ad sanctum altare, coepit dicere, scribens in charta sic: Repleatur os meum lauds, qui creasti nos et adduxisti in vitam hanc, et caeteras orationes sancti ministerii. Et post finem
Abbreviated transcription (Latin):
et interrogatione discens mirabilia opera
beati patris nr̃i basilii. sine int̾missione
postulabat reuelari sibi qualis eẽt magnꝰ
basilius. In extasi ergo factus: uidit co¬
lumpnam ignis cuius caput ꝑtingebat
Effrem effrem.quẽ admodum uidisti
colupnam istam ignas s talisẽ et magnus
basilius. Et denliruo. ãc ciplens int̾pretẽ.

Expanded text:
et interrogatione ediscens miranda nobis nostri Patris Basilii, sine intermissione rogabat revelari sibi, qualis esset Magnus Basilius. In exstasi ergo factus, vidit columnam ignis, cujus caput pertingebat Ephraem, Ephraem, quemadmodum vidisti columnam hanc ignis, talis est et magnus Basilius. Et statim tollens interpretem,
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nomine sororem autẽ usu et instupore¬
facta. tremore etiã comp̃hensa cetidit
interram clamans et dicens. Scẽ dĩ ora
ꝓme peccatrice : quia magnas et admi¬
eam orationem: coram om̃ib dixit ei.
Extende pannum : interbrachia tua. &
cum extendisset: iussit effundi carboneᷤ
de turibulo inpannũ. et suꝑ ponems incen.¬

Expanded text:
ret nomine, soror vero usu, et stupefacta, tremoreque concussa, cecidit in terram, clamans et dicens: Sancte Dei, ora pro me peccatrice, quia magna et miedictione, coram omnibus dixit ei: Extende pannum inter brachia tua. Et cum extendisset, jussit effundi carbones de thuribulo in pannum, superponens incen
Abbreviated transcription (Latin):
dñm. Potest enim facere uoluntatẽtuã.
S criptum ẽ enim. Uoluntatẽ tim̃tium
se faciet et dep̃cationẽ eorũ exaudiei.
et saluos faciet eos. Et facientes ora¬
eis dixit magnus basilicis. Cur donne
effrem. non aocipis ordinationẽ. prb̃is.¬
quia decet̾tãt. Sicit si ꝑ interp̃cem sc̃s
effrem. Quta precttor sum Respondit
ei sc̃s. Utinam peccata tii ego habuis¬

Expanded text:
tem tuam. Scriptum est enim: Voluntates timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos faciet eos . Et facientibus oras dixit magnus Basilius: Quare, domine Ephraem, non accipis consecrationem presquia decet te: Dicit ei per interpretem sanctus Ephrem: Quia peccator sum: Respondit ei: Utinam peccata tua ego habuis
Abbreviated transcription (Latin):
terũ ad contumelias reuerteris basili.
Ion decet tẽ. Nicit ei sc̃s. D ecet me pro
mias: fteit barbarismum. Deqͦ ait sc̃s.¬
riis cogitare: ñ dogmata diuina de¬
quoquere. Qui mox confusus : obticuit.
inter eos: sed non scđm immoderatum

Expanded text:
terum ad contumelias reverteris, o Basili. Non decet te. Et ille: Decet me pro eis, fecit barbarismum; cui ait Basgis cogitare, non dogmata divina decoquere. Qui mox confusus tacuit. Dixiinter eos, sed non secundum immoderatum
Abbreviated transcription (Latin):
tiranni et dicens. quia cũ secus eufraten
fluuum eẽt et relicta nocte septima
quidam ignotus miles eur armorũm¬
uasis et lancea. ualide et terribili imꝰ¬
petu ꝑ fodit cum: et nusquã cõparuit
sibito abscedens. Ipse uero miserrimꝰ¬

Expanded text:
Iuliani, dicens cum secus Eufraten fluuium esset et nocte septima quidam ignotus miles cum armis suis et lancea ualide et terribili impetu perfodit eum et nusquam conparuit, subito ascendens. Ipse uero miserrim
Abbreviated transcription (Latin):
sctum. Nos qui portauimꝰ pondus diet
et estus. nichili consecuti sumꝰ : et hic in
mano colũpna ignis ẽ: Miror. Ista igit᷑
eo sic ꝑloquente.: mttit scs archidiaconem
suum dicens. U ade cirea portam occiden¬
talem : et in angulo ecclesit inuenies abba
uocat tepat̾tius archiep̃s. Et dicens bea¬
respondit dicens. Errasti frat̃. Nosꝑegri¬
ni sumus. Ee abut archidiaconꝰ. reculit¬

Expanded text:
tipso: Nos qui portavimus pondus diei et aestus, nihil proficimus; et hic in mano, columna ignis exstitit! miror. Haec eo dicente, mittit sanctus archidiaconum suum, dicens: Vade contra portam occidentalem, et in angulo ecclesiae invenies abbatinvitat te pater tuus archiepiscopus. Et discens respondit dicens: Errasti, frater, nos hospites sumus. Et pergens archidiaconus renunt
Abbreviated transcription (Latin):
et multorum bonorum plebem. Ipsius
uidens: benigne factussum. et isto duc¬
tussum o̾ eubole. Sunt enĩ in nobis
ñ imagines. neq enigmata. secd ipsa
gemus et enim om̃s. hi iuitã et̃nam:¬

Expanded text:
et multorum bonorum plebem. Sensus videns delectatus sum, et in hoc ductus sum, o Eubule. Sunt quippe in nobis non imagines neque aenigmata, sed ipsa gemus enim omnes, hi in vitam aeternam
Abbreviated transcription (Latin):
uelata fuit tunc ep̃o ipsius ciuitatis euse.
ad uocat principem ecdesiasticȩ ministra¬
sit eos ad orientalem portencuutatis di¬
cens ei uisionem. Abcuntes autt̃ adportã.
factus insimilitu dinc̃ uisioni. dõ gr̃as egit.
nterrogauit etiam eos unde uenirent. et

Expanded text:
velatus est tunc episcopo ipsius urbis, Eusebiocavit principem ecclesiasticae administrasit eos ad orientalem portam urbis, dicens eis, visionem; cumque irent ad portam, factus in similitudine visionis, Deo gratias egit. Interrogavit autem unde venirent, et
Abbreviated transcription (Latin):
tum̃. sicut erat solitum mouere uideli¬
cet columbam quę̧ cum sacramento
domiuioo pendebat suꝑ altare. semꝑ
ad exaltationem scĩ sacrificu moueri
ter solens. Et cogitante eo quid hoc
tẽt : uidit unum uentilantiũ diaconẽ
in nuentem mulieri inclinate deorsũ.
Et transponens eum de altari: infra
eccłam uissit custodiri. et ita iudens
scĩ sps aduentum ortatꝰ ẽ omẽm popłm
septem ditb ibedem in oratione manere¬

Expanded text:
tum sicut erat solitum, moveri videlicet columbam, quae cum sacramento Dominico pendebat super altare, semper ad exaltationem sancti sacrificii moveri ter solens. Et cogitante eo quid hoc esset, vidit unum ventilantium diaconem innuentem mulieri inclinatae deorsum; et transponens eum de altari, infra ecclesiam jussit custodiri; et ita videns sancti Spiritus adventum, hortatus est omnem populum septem diebus ibidem in oratione manere
Abbreviated transcription (Latin):
indomo pb̃ri. Et accipientes ascam
thesaurus iste : et quȩ ẽ uita tua. Dic̃
publicis tributis habens iuga boum duo
unũ quidẽ : ego mino. Aiterũ uero
mercennarius meus Et unũ est admini¬

Expanded text:
in domum presbyteri, et sumentes escam, thesaurus iste, et quae est vita tua? Dixitm, subjacens publicis tributis. Habeo juga boum duo, unum quidem ego duco, alterum autem mercenarius meus, et unum qui
Abbreviated transcription (Latin):
t descendens in aquam orabat. Descen¬
dens etiã sacerdos: baptizauit eum.
t ecce fulgor ignis uenit suꝑ eos. et
facti: glorifictiuerunt dm̃. Baptizatꝰ
autẽ basilius: exiuit de aqua. Admi¬
rans quoq maximinus. basilii indm̃¬
surrectionis indumentis. Baptizauit
autẽ et cubolum. atq ungens eosscõ
crismate: tradidit illis uiiuficam com

Expanded text:
 descendens in aquam orabat, et accedens sacerdos baptizavit eum. Et ecce fulgur ignis praefulsit eis, et facti glorificaverunt Deum; baptizatus autem Basilius exivit ab aqua. Admirans autem Maximinus Basilii dsurrectionis Christi. Baptizavit autem et Eubulum, et ungens etiam sancto chrismate, tradidit vivificam comm
Abbreviated transcription (Latin):
um et habibit interficere iulianum:
infiliũ meũ et dm̃ tumida blaspheman¬
tem. Sc̃s autẽ cũ armatura sua ad¬
magnũ basilium: dedit ei librũ haben¬
tem inbistoria omẽm mundi facturã.
Dex trorsum uͦ. hominem plasmaitum¬
adõ. In principio. iutẽ libri: super¬
scriptio erat dic. Infinc autẽ eius ubi
plasmatur homo parce. Suscipiens

Expanded text:
um, et abibit interficere Julianum, in Filium meum, et Deum tumide blasphemantem. » Sanctus autem cum armatura sua adMagnum Basilium, dedit ei librum habentem in historia omnem mundi facturam, dextrorsum vero hominem a Deo plasmatum. In principio autem libri superscriptio erat, Dic. In fine, homine jam plasmato, Parce. Suscipiens
Abbreviated transcription (Latin):
et omẽm locum sacrum. fide et amo¬
omĩa dm̃ ad orantes: manifesti fiunt
ep̃o ciuitatis nomine maximino. Et se¬
diuinam regenerationẽ in iordane fluuio.
et cum lacrimis ac clamore forti. postu¬

Expanded text:
amoomnia est, adorassent, manifesti facti sunt episcopo civitatis, nomine Maximino. Et hudivinam regenerationem in Jordane flumine.et cum lacrymis et clamore valido pete
Abbreviated transcription (Latin):
est diffinitio philosophię. Qui ait.
rima diffinitio philosophiȩ ẽ: meditatio
ĩmortis. Ille admirans: dixit. Quis eft
mundus : ait. Qui ẽ suꝑ mundũ. Et
Idulces quidem sunt mundi sermones:

Expanded text:
sili? Qui ait: Prima definitio philosophiae, meditatio mortis. Ille vero admirans, ait: Quis est mundus? Ait: Qui est super mundum. Et dulces quidem sunt mundi sermones,
Abbreviated transcription (Latin):
urbs. et magnitudo signi insclanis quoq¬
intelligens senex. inbreui lembolã
nõcte fugit: et inuenta pꝰbiduũ onera.¬
ria naui ꝑrexit ciprum. Cui cũ inter
maleas et crara pirate derelicta classe
in littore quȩ ñ antemna sed conto regit᷑.
duob aut parius. mio paronib occurris¬
sent: denuo hinc inde adsunt fluctꝰ sur.¬
gentes. Remigis om̃squi innaui erant
trepidare. flere. discurrere : p̃parare con¬
tos cȩꝑunt. Et quasi ñ sufficeret unus
nuncius: certatim seni piratas ad eẽ di¬
cebant. Quos ille ꝓtinus intuens subrisit.
et conuersus addiscipłos dixit. Modice
fidei. quare trepidasti : Numꝗd plures
sunt hi quã pharaonis exercitus: Et tam̃
om̃ s̃ dõ uolente : demersi sunt. Loquebat᷑.
et nichilominꝰ spumantib rostris hostiles
carine imminebant: iactu tantũ lapidis
inquit uenisse sufficiat. Omira rerum
fides. Statĩ resiliere nauiculȩ. et inpel¬
lentibus contra remis: ad pupem in¬
pectus rediit. Mirabantur pirate post

Expanded text:
s, et magnitudo signi Salonis quoqQuod intelligens senex, in brevi lembo clam nocte fugit, et inventa post biduum oneraria navi, perrexit Cyprum. Cumque inter Maleam et Cytheram piratae derelicta classe in littore, quae non antemna, sed conto regitur, duobus haud parvis myoparonibus occurrissent, et denuo hinc inde fluctus occurrerent, remiges omnes qui in navi erant trepidare, flere, discurrere, praeparare contos, 37 et quasi non sufficeret unus nuntius, certatim seni piratas adesse dicebant. Quos ille procul intuens subrisit. Et conversus ad discipulos dixit: Modicae, inquit fidei, quare trepidatis ? Numquid plures sunt hi quam Pharaonis exercitus? tamen omnes Deo volente submersi sunt. Loquebatur his, et nihilominus spumantibus rostris hostiles carinae  Al. turbae imminebant, jactu tantum lapidis e, ait, venisse sufficiat. O mira rerum fides! statim resiluere naviculae, et impellentibus contra remis, ad puppim impetus redit. Mirabantur piratae post
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum in hoc contentus qđ se dõ ȩqͦlem
existimcins cecidit. insuꝑ etiam suꝑiort̃¬
supͣ om̃e qđ dicitur ds̃ aut qđ colitur ap¬
iabolus ideo ñpetit ueniam. quia ñbo
compungitur ad pęnitentiã. Membra
uͦ eius sepe ꝑ ypocrism dep̃cantur: quod
tam̃ ꝓmala conscientia ad ipisci non
merentur. Diseat humana mistria: qđ
ea causa citius ꝓuocetur dõ praro ueni¬
am. dum infirmo compatitur liogm.
quia ipse homo traxit exparõ dis¬
rem infirmitatem peccandihu
firmittite grauati sunt ut pecocrł.
omines autẽ pꝰ peccatum id circo rei¬
uertuntur adueniam. Propt̃ qđ ex
lutea materia pondus traxerunt in¬
firmitatis. Ideoq ꝓinfirma carnis
conditione reditũ patet homini ad
salutem. Sicut et psalmus. dicit.
ipse scit figm̃tum nr̃m. Memento dñe
qđ terra sumus. et iterum memorare
inquit que sit mea substantia. Post quã
apostate angeli ceciderunt reliqui ꝑ¬

Expanded text:
non solum hoc contentus quod se Deo aequalem non solum hoc contentus quod se Deo aequalem existimans cecidit, insuper etiam supersupra omne quod dicitur Deus, aut quod colitur. Diabolus ideo jam non petet veniam: quia non compungitur ad poenitentiam. Membra vero ejus saepe per hypocrisin deprecantur, quod tamen pro mala conscientia adipisci non merentur. Discat humana miseria, quod ea causa citius provocetur Deus praestare veniam, dum infirmo compatitur homini: quia ipse homo traxit ex parte inferiori infirmitatem peccandi, hoc nfirmitate gravati sunt ut peccarent. Homines autem post peccatum idcirco revertuntur ad veniam, propter quod ex lutea materia pondus traxerunt infirmitatis, ideoque pro infirma carnis conditione, reditus patet homini ad salutem. Sicut et Psalmus dicit: Ipse scit figmentum nostrum. Memento, Domine, quod terra sumus; et iterum: Memorare, inquit, quae sit mea substantia. Postquam apostatae angeli ceciderunt, reliqui p
Abbreviated transcription (Latin):
naturalis substantiȩ sed diuerse ac
dĩsonȩ uoluntatis. Iste igitur iuuenis:
cũ ei iã tam innormes cibos. mater
ꝓpria pa rare non posset: edebat
frequent̃ egestionẽ sui corporis. ac
bibebat. Ob qđ flens mat̃ infrlax de
intolerabili calamitate filii sui: scm̃
illum ut miscrabilem iuuenẽ curaret
orabat. Cumque continuas apd eum
p̃ces. plurimasq fudisset : orante suꝑ
illum dm̃q p̃cante uiro sc̃isimo. post
unum uel alterum diem. cȩpit tanti
mali medicina ꝓcede. Ait autem.
matri ipsius. Quantũ uis ut cõmedat
filius tuus: Atilla decem inquit pa¬
nes. Quam ex hoc sc̃i ille rep̃hendens.
quid inquit locuta es: Septẽ itaque
dies ieiunans et orans peo. tres eum
libras panis. accipere: ita tamen. ut et¬
opus ppriis faceret manibus. Quem
hoc modo ꝑ grãm dĩ curatum. et ad
pristinam sanitatem reductũ: ꝓpria
reddit matri. Hoc quoq miraculũ per
scm̃ famulum suum ds̃ fecit. Quem

Expanded text:
naturalis substantiae, 951 sed diversae ac naturalis substantiae, 951 sed diversae ac dissonae voluntatis. Iste igitur juvenis, cum ei tam enormes cibos mater propria parare non posset, edebat frequenter egestionem sui corporis ac bibebat. Ob quod flens mater infelix de intolerabili calamitate filii sui, sanctum illum, ut miserabilem juvenem curaret, orabat. Cumque continuas apud eum preces plurimasque fudisset, orante super illum, Deumque precante viro sanctissimo, post unum vel alterum diem coepit tanti mali medicina procedere. Ait autem matri ipsius: Quantum vis ut comedat filius tuus? At illa, Decem inquit, panes. Quam ex hoc sanctus ille reprehendens: Quid, inquit, locuta es? Septem itaque diebus jejunans et orans pro eo, tres eum libras panis jussit accipere, ita tamen ut opus propriis faceret manibus. Quem hoc modo per gratiam Dei curatum, et ad pristinam sanitatem reductum, propriae reddidit matri. Hoc quoque miraculum per sanctum famulum suum Deus fecit, quem
Abbreviated transcription (Latin):
bat ergo nobis quidam. de studiosis
ipsus aliquando discipłis. tđ qͣiens
depnansi uncula sua ire ad fpeluncam
solebat. uiginti et quatuor orationes¬
eundo et tondem redeundo faciebat
De hoc ipso fama uulgauit. qđ et mor¬
tuum suscitarit: dum quend ĩ hereticũ
uult docere qui resurrectionẽ corporũ
negabat futuram. Quȩ fama indeser¬
tis illis locis sicut ẽ uera ꝑmansit.
dhurc aliquando filiũ iuuenẽ
demone laborantem. lamentans mat̾
exibuit. Cumqͦ duo insingulis laterib.
uincti attinebantur uiri. Cuiꝰ demonis
hanc oꝑam eẽ dicebant. p̾tea quã in¬
felicem hominẽ trium modiorũ panes
bibere coegiset: ructando uniuersa que
deuorauerat. in aerem quendã fumũq
conuertere consueuerat: atq ita om̃a
uel comesta uel potata. quasi quodã
ignis ardore solebat ab sumere. Est
autẽ et legio demonũ: quȩ flãmea
nominatur. Sicut enim int̃ homines
ita et int̃ illos multa distantia non

Expanded text:
bat ergo nobis quidam de studiosis bat ergo nobis quidam de studiosis ipsius aliquando discipulis, quod quoties de mansiuncula sua ire ad speluncam solebat, viginti et quatuor eundo orationes, et totidem redeundo faciebat. De hoc ipso fama vulgavit, quod et mortuum suscitarit, dum quemdam haereticum vult docere, qui resurrectionem corporum negabat futuram. Quae fama in desertis illis locis, sicut est vera, permansit. Ad hunc aliquando filium juvenem daemone laborantem, lamentans mater exhibuit, eumque duo in singulis lateribus vinctum tenebant viri. Cujus daemonis hanc operam esse dicebant: Posteaquam infelicem hominem, trium modiorum panes bibere coegisset, ructando universa quae devoraverat, in aerem quemdam fumumque convertere consueverat, atque ita omnia vel comesta vel potata quasi quodam ignis ardore solebat absumere. Est autem et legio daemonum, quae flammea nominatur. Sicut enim inter homines, ita et inter illos multa est distantia, non
Abbreviated transcription (Latin):
ui detur: nisi eorũ oculis qui p̃stigii
uanittte falluntur. Confestim que
benedictam a capite ipsius nude in¬
fundens aquam : oratione completa
subito uideri eam om̃ib feminã fecit.
Iussitq eam refici: et grãs agentem
dõ. cũ coniuge suo remeire p̃cepit
hoc dicens. Numquã omĩno a com¬
munione scõrum misteriorũ separetur¬
et nũquã ab eccłȩ oratione discedit.
Hoc enĩ id eirro ꝑpessaẽ: qui a ꝑsepti¬
manas quinq misteriadiuma ñ atcigit
Liuo iterũ ipsius factum. prõ¬
loquor. Per longũ temporis spa¬
tium. cuniculum quendam sub obscuro
tire ꝑsundo a cella sua duxit ꝑdimi¬
isp̾atium stadi: usq adsoli alteri
sunitete. Ubi speluncã sib ꝓprio.
suidore ꝑficit: ut quotiens ferre non
poterat molestias frequentatiũ. relic¬
lincella sua ꝑoccultum iter se adsp̾e¬
lince lãtebras conferret: eo qđ anuul¬
lo unquam se uoliuisset uideri. Refere¬

Expanded text:
videtur, nisi eorum oculis qui praestigii videtur, nisi eorum oculis qui praestigii vanitate falluntur. Confestimque benedictam capiti ipsius nudae infundens aquam oratione completa, subito videri eam omnibus feminam fecit, jussitque eam refici, et gratias agentem Deo cum conjuge suo remeare praecepit, haec dicens: Nunquam omnino a communione sanctorum mysteriorum separetur, nunquamque ab ecclesiae oratione discedat. Hoc enim idcirco perpessa est, quia per septimanas quinque mysteria divina non attigit. Aliud iterum ipsius factum proloquar. Per longum temporis spatium, cuniculum quemdam sub obscuro terrae profundo a cella sua duxit, per dimidii spatium stadii usque ad soli alterius summitatem: ubi speluncam sibi proprio sudore perfecit, ut quoties ferre non poterat molestiam frequentantium, relicta cella sua per occultum iter se ad speluncae latebras conferret, itaque a nullo unquam se voluisset videri. Refere
Abbreviated transcription (Latin):
iam ꝑtriduũ nec ut equa feno. nec
pane ut homines utebatur: ut rusq
escȩ alimoniis destituta. Ad pꝰtremũ
ut magnificaretur gła dĩ et ut scĩ
illius macharii uirtus in notesceret
cunctis : subito incor mariti eiꝰ ascen¬
dit. ut cum ea loca deserta pęnitraret
lligatam igitur eam ita ut iumenta
uinciri solent. ad deserta deduxit.
Cumq iamscĩ macharii cellulȩ appro¬
pinquaret. uixta quã monãchi sta¬
bant : obiurgare ceꝑunt memoratũ
uirũ eius. cur cum equa ad monaste
XI
quid mali haberet: uxor inquit mea
fuit. sed hec in equam uidetur eẽ con¬
uersa. Habet autẽ hodie terciũ diem.
ex quo nullum penitꝰ cibum sumit. Qđ
cũ supradicti fr̃s̃ oranti scõmachario.
cui etiam et hoc ipsum ds̃ ̃inocũ
fecerat. retulissent. uto
pro eadem instanter oraret: hȩc frĩb
dixit. Uos inquit equi estis: qͥeqͦrũ
habetis oculos Illa enim mulier est
nec transfigurata in aliã naturam

Expanded text:
jam per triduum, nec ut equa feno, nec jam per triduum, nec ut equa feno, nec pane ut homines utebatur, utriusque escae alimoniis destituta. Ad postremum ut magnificaretur gloria Dei, et ut sancti illius Macarii virtus innotesceret cunctis astantibus, subito in cor mariti ejus ascendit, ut cum ea loca deserta penetraret. Illigatam igitur eam ita ut jumenta vinciri solent, ad deserta deduxit; cumque jam sancti Macarii cellulae appropinquaret, juxta quam monachi stabant, objurgare coeperunt memoratum virum ejus, cur cum equa ad monasterti tibus quid mali haberet: Uxor, inquit, mea est haec, sed in equam videtur esse conversa: habet autem hodie tertiam diem ex quo nullum penitus cibum sumit. Quod cum supradicti fratres oranti sancto Macario cui jam et hoc ipsum Deus notum fecerat retulissent, et pro eadem instanter oraret, haec fratribus dixit: Vos, inquit, equi estis, qui equorum habetis oculos; illa enim mulier est, nec transfigurata in aliam naturam
Abbreviated transcription (Latin):
amplius quam terr̾enis negociis int̾¬
esse. Inquo et diuina quedã miracula:
fuisse memorantur. Nam egiptius qͥdã
cũ amore uesano aliene uxoris ardet.
nec posset ad effectũ tam sceleste cu¬
piditatis ꝑuenire. eo qđ illa pudicitiȩ
dedita uirginitatis suȩ coniuigẽnimis
amaret.: maleficum p̾catꝰ ẽ dut se a¬
mari ab ea faceret. aut quocũq illã
modo: amarito ꝓprio repudiari. Ma¬
leficus autẽ multis munerib illectus:
solito ꝓpriȩ artis ingenio fecit illam
equam uideri eẽ. ñ onfeminã. Quam
ubi talem uir eiꝰ domũ regressus as¬
pexit: tam monstrosa nouitate tur¬
batus. qđ iacere in lectulo suo equam
uideret: ingemiscebat ac flebat. eo qđ
ipsum alloquens animal. nullũ loquen¬
tis poterat audire responsum. Rogat
igitur pbros ipsius uici: ducitq
eos domum. et quid illa pateret᷑ often¬
dit : et ne tunc quidem causam tantę
calamitutis agnoscit. Quȩ tamen

Expanded text:
amplius quam terrenis negotiis interamplius quam terrenis negotiis interesse; in quo et divina quaedam miracula fuisse memorantur. Nam Aegyptius quidam cum amore vesano alienae uxoris arderet, nec posset ad effectum tam scelestae cupiditatis pervenire, eo quod illa pudicitiae dedita, virginitatis suae conjugem nimis amaret, maleficum precatus est, ut aut se amari ab ea faceret, aut quocunque illam modo a marito proprio repudiari. Maleficus autem multis muneribus illectus, solito propriae artis ingenio, fecit illam equam videri, non feminam. Quam ubi talem vir ejus, domum regressus, aspexit, tam monstruosa novitate turbatus quod jacere in lectulo suo equam videret, ingemiscebat ac flebat, eo quod ipsum alloquens animal, nullum loquentis poterat audire responsum. Rogabat igitur presbyteros ipsius vici, duxitque eos domum, et quid illa pateretur ostendit. Et ne tunc quidem causam tantae calamitatis agnoscit. Quae tamen
Abbreviated transcription (Latin):
Tuont igitur ut pꝰ obitum beati uiri tam
salubria eius dic̾ta contẽpneret: post
quindecim uel uiginti annos. Unde eũ
ita totũ ille execrabilis morb inuasit.
eo qđ in pauꝑes fr̃s more uidȩfurti cri¬
men ad miserat. ut ñ posset incolomis
ued una hora pars. eiꝰ corporis inueniri.
ne intali quidem sp̃atio. qđ unꝰ alicuius
digitus occuparet. Est ergo et hoc. ẽx
his quȩ sc̃s machariꝰ longe ante p̃dixerat.
e cibo autẽ eiꝰ et potu. referre suꝑfluũ
puto. p̃sertim cũ etiam a negligentib
monachis. uideamus ista seruari: ne aut
deliciosis aut secularib pares eẽ dican¬
tur. maxime in illis locis ubi uix neces¬
saria ipsis alimenta sufficiunt. et ubi
sunt tantorũ ꝗͤ imitam student exem¬
pla scõrum. De aliis igit᷑ meritis ip¬
sius loquar. Sine intermissione semꝑ
inquãdam ẽẽ translatione animȩ pu.¬
tabatur: immo magis plurimũ uitę
suȩ tempus. cũ dõ agere. et celestib

Expanded text:
Evenit igitur ut post obitum beati viri, tam Evenit igitur ut post obitum beati viri, tam salubria ejus dicta contemneret post quindecim vel viginti annos: unde eum ita totum ille exsecrabilis morbus invasit eo quod in pauperes fratres, more Judae, furti crimen admiserat, ut non posset incolumis vel una pars ejus corporis inveniri, ne in tali quidem spatio quod unus alicujus digitus occuparet. Est ergo et hoc ex iis quae sanctus Macarius longe ante praedixerat. De cibo autem ejus et potu referre superfluum puto, praesertim cum etiam a negligentioribus monachis videamus ista servari, ne aut deliciosis aut saecularibus pares esse dicantur, maxime in illis locis, ubi vix necessaria ipsis alimenta sufficiunt, et ubi sunt tantorum quae imitari student exempla sanctorum. De aliis igitur meritis ipsius loquar. Sine intermissione semper in quadam esse translatione animae putabatur, imo magis plurimum vitae suae tempus cum Deo agere, et caelestibus
Abbreviated transcription (Latin):
tia p̃munitꝰ. senis puer nom̃ acciperet.
eo qđ uelocius ad matura conscendit
certamina. Ubi enim primũ eẽ qua¬
dragenariꝰ cepit. et contra sp̃s it̾rios. et
incurationib hominum. et inde nunci¬
ationibus futuriur̃ diuinã gram meruit
ostremo etim secerdotis ut dignꝰ erat no¬
men accepit. Discipłos hic secũ habebat
duos. indesertis interiorib quȩ scycin
uocantur : quorũ unus minister ipsius
erat. nec ab eiꝰ latere recedebat p̃ropt̃
eos qui causa curationis frequentare
consueuerant: alter autẽ separatim in
ꝓpria cella manebat. Post aliquantum
autẽ temporis. dum ꝓuidentib futura
oculis intuetur : ait ioħi nomine mimi¬
stro suo. qui pmodum etiam ad pres¬
biteratum loco eiꝰdem scĩ macharii
ꝓderit ad quiesce. Temptaris enĩ: et
te cupiditatis atq auariciȩ sp̃s uexat.
ñ appropinquabit tab̃naculo tuo. Sin
uero me audire nolueris giezi
tibi sinis adueniet. cuiꝰ et morbo laboraᷤᷤ

Expanded text:
tia praemunitus, senis puer nomen acciperet, tia praemunitus, senis puer nomen acciperet, eo quod velocius ad matura conscendit certamina. Ubi enim primum esse quadragenarius coepit, et contra spiritus aerios, et in curationibus hominum, et denuntiationibus futurorum divinam gratiam meruit, postremo etiam sacerdotis ut dignus erat nomen accepit. Discipulos hic secum habebat duos, in desertis interioribus quae Scythim vocantur: quorum unus minister ipsius erat, nec ab ejus latere recedebat, propter eos qui causa curationis frequentare consueverant; alter autem separatim in propria cella manebat. Post aliquantum autem temporis dum praevidentibus futura oculis intuetur, ait Joanni nomine ministro suo qui postmodum etiam ad presbyteratum, loco ejusdem sancti Macarii proderit acquiesce. Tentaris enim, et te cupiditatis atque avaritiae spiritus vexat; non appropinquabit tabernaculo tuo ; sin vero me audire nolueris, Giezi tibi finis adveniet, cujus et morbo laboras .
Abbreviated transcription (Latin):
Si autẽ quędam resista tẽptatio est.
iam minc dñsms aspiciat. et suã
faciens uoluntatem. non me ex ea
lȩdi concedat ulterius. Tuncelau¬
so ostio se recepit. Confusus autẽ de mon
et uictus. resolu̾tꝰ ẽ. inturbinẽ uenti.: etin
quȩ dedͥbdã pita incredibilia. dubito re¬
ferre uel scribere: neforte etiã mendacis
nom̃ incurram. Qđ autẽ apđ dm̃ ꝑeont.
om̃s qui locuntur mendaciũ: sententia
scĩ sps̃ declarauit. Me: itaq fidelissime
tu quoq scõrum triumphis incredulus
xhis duobus machariis
unus quidem genere ȩgiptius:
alter uero iunioris tempꝰ aetatis uincens
uirtutib alexandrin us negocutor
qui uixit non aginta oñssimul annos.
E x quib sexiginta in desercis impleuit lociꝰ.
adqͣ uiuenis fuenit. ingressustricesimo
sȩtatis suȩ anno. T antoq abstinentiȩ mo¬
nachilis intradecẽ annos uixit certams¬
ne: ut iam tunc discretionis sapien¬

Expanded text:
Si autem quaedam res ista tentatio est, Si autem quaedam res ista tentatio est, jam nunc Dominus meus aspiciat, et suam faciens voluntatem, non me ex ea laedi concedat ulterius. Tunc clauso ostio, se recepit. Confusus autem daemon et victus, resolutus est in turbinem venti, et in que infidelibus incredibilia dubito referre vel scribere, ne forte etiam mendacis nomen incurram. Quod autem apud Deum pereant omnes qui loquuntur mendacium, sententia sancti Spiritus declaravit . Metu quoque 950 sanctorum triumphis incredulus is duobus Macariis unus quidem genere Aegyptius, alter vero junioris tempus aetatis vincens virtutibus, Alexandrinus negotiator qui vixit nonaginta omnes simul annos: ex quibus sexaginta in desertis implevit locis, ad quae juvenis fuerat ingressus trigesimo aetatis suae anno; tantoque abstinentiae monachilis intra decem annos vixit certamine, ut jam tunc discretionis sapien
Abbreviated transcription (Latin):
eidem panes porto: quia ipsẽ frater
tuus agapem facturus ẽ. Enistino
autẽ illucescente sabbati die. necessa¬
ria ẽ hȩc oblatio spãlis. Quȩso igit᷑
nedespicias iacentẽ: ac ferarũ morfib
tradas. Multȩ enim beluȩ int̾ illa
semꝑ deserta noscuntur. Stabat autẽ¬
sc̃s nathanahel uelut aeneus uehem̃¬
ter incertis cogitationib stupenssen¬
suq turbato: secum ista uersabat. He¬
cesse ẽ me aut miscdł̾iam. qđ ẽ maximũ
inp̃ceptis diuinis ñ facere: aut apposi¬
to deuiare. Ad post tremũ rationabili
confirmatꝰ ingenio: satis eẽ melius iu¬
dicauit. si et diabolus erubesceret. ẽt
tantũ ei ac tot annorum meritum
ñ ꝑiret. Oratione igitur addeum
facta. respondit ei qui quasi pariui¬
lus loquebatur. Audi infans. Crecdo
in ipso cui seruio. qui dominat᷑ om̃i
spui : quia si necessariũ habes alicuiꝰ
auxilium. ipse pr̃abit: nec tͥ aũferas
dut quẽquam aliũ nocere patietur.

Expanded text:
eidem panes porto, quia ipse frater eidem panes porto, quia ipse frater tuus agapen facturus est. Crastino autem illucescente Sabbati die, necessaria est haec oblatio spiritualis. Quaeso igitur ne despicias jacentem, ac ferarum morsibus tradas; multae enim belluae illa esse per deserta noscuntur. Stabat sanctus Nathanael velut aeneus, et vehementer incertis cogitationibus stupens, sensuque turbato secum ista versabat: Necesse est me aut misericordiam, quod est maximum in praeceptis divinis, non facere, aut a proposito deviare. Ad postremum autem rationabili confirmatus ingenio, satis esse melius judicavit, si et diabolus erubesceret, et tantum ei ac tot annorum meritum non periret. Oratione igitur ad Deum facta, respondit ei, qui quasi parvulus loquebatur: Audi, infans, credo in ipso cui servio, qui dominatur omni spiritui, quia si necessarium habes alicujus auxilium, ipse praestabit, nec tibi aut feras aut quempiam alium nocere patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
monis tẽptatione uenerunt: cũ ep̃os
ipsos pꝰ orationẽ factã egredientes ne
uno quidem passu ꝓsequeretur. dicui
ep̃os. Quibus hoc ille responsũ dedit.
go et dominos meos ep̃os ueneror:
et omẽm clerum. debita honorificentia
pro sa sequor: cunctorumq om̃iũ
me extremũ eẽ ñ dubito. Sed echis
et uniuerso scło mortuus ium. Oc cul¬
tum autẽ ppositũ meũds̃ nouit mei
de sp̃e p̾sentis ingenii. aliã contra ipsũ
ante nouem menses obitus eiꝰ arcem
machina tur. et fit sũbito ꝑaruulus
puer. ueluti annoꝵ decemsininans.
punes in.cista ferentem. Qui cũ ad
cellam ipsius multa satis nocte uenis¬
set: asinum in terra ruissẽ simulauit.
et clamantem paruulum finxit. Abba
inqͥt nathanahel miserere mei. et ma¬
num michi porrige. Audita ille
quasi pueri pariuili uoce: intͣhostiũ
cuiꝰ parte se recluserat. statidicens ei.
Quis tues uel quid a me cupisfieri:
puer sum inquit illius monachi et

Expanded text:
monis tentatione venerunt, cum episcopos monis tentatione venerunt, cum episcopos ipsos post orationem factam egredientes, ne uno quidem passu prosequeretur, dicunt episcopos. Quibus hoc ille responsum dedit: Ego et dominos meos episcopos veneror, et omnem clerum debita honorificentia prosequor, cunctorumque hominum me extremum esse non dubito; sed et his et universo saeculo mortuus sum: occultum autem propositum et mei de spe praesentis ingenii, aliam contra ipsum ante novem menses obitus ejus artem machinatur. Fit subito parvulus puer veluti annorum decem, minans asinum, panes in cista ferentem: qui cum ad cellam ipsius multa satis nocte venisset, asinum in terram ruisse simulavit, et clamantem parvulum finxit. Abba, inquit, Nathanael, miserere mei, et manum mihi porrige. Audita ille ista quasi pueri parvuli voce, intra ostium, cujus partem recluserat, stat dicens ei: Quis es tu? vel quid a me cupis fieri? Puer sum, inquit, illius monachi, et
Abbreviated transcription (Latin):
ea cẽpit habiture: pꝰtres uelquatuor
menses. ꝑ noccẽ ad eũ demon accessit in
specie militis: imaginemq carnificis
figurat᷑. qui pannis obsitus sordere de¬
formiter. sonumq flagris facere uide¬
batur. Adquem beatus nathanahel
hec dixitꝰ. Quis nam inquit tues qͥtalia
in hospitio meo facere conaris: ille res¬
pondit. Egosum quite expriore cella
fugaui: quiq nunc ueni. ut ex hac qu oq
mansione te pellerem. Quo audito ille.
ubi illusum se uidit a demone. reuersus ẽ
statim adhabitticulum prius: ac t̾rigin¬
ta et septẽ annos. in eadem mansione cõ¬
pleuit: ne ipsum quidem limen egredi¬
ens contendendo cũ demone. quẽ suꝑare
cupiebat. Qui quidem tantis eũ machi¬
nationib impugnando uexabat. ut
quocũq modo cellã suã cogeretur ex¬
rea quantas singulatim referre ñ pos¬
sum. Inte.  immundus ille sp̃s. hocqͦt
aggreditir : ut eum appositi sũi de
dum eum siue ꝓuidentia dĩseu dae-¬

Expanded text:
ea coepit habitare, post tres vel quatuor ea coepit habitare, post tres vel quatuor menses per noctem ad eum daemon accessit in speciem militis, imaginemque carnificis figuratus, qui pannis obsitus, sordere deformiter, sonumque flagris facere videbatur. Ad quem beatus Nathanael haec dixit: Quisnam, inquit, tu es, qui talia in hospitio meo facere conaris? Ille respondit: Ego sum qui te ex priore cella fugavi, quique nunc veni, ut ex hac quoque mansione te pellam. Quo audito, ille ubi illusum se vidit a daemone, reversus est statim ad habitaculum prius, ac triginta et septem annos in eadem mansione complevit, ne ipsum quidem limen egrediens, contendendo cum daemone quem superare cupiebat. Qui quidem tantis eum machinationibus impugnando vexabat, ut quocunque modo cellam suam cogeretur exire, quantas singulatim referre non possum. Inter quae immundus ille spiritus hoc quoque aggreditur, ut eum a propositi sui lege dum eum sive providentia Dei, seu dae
Abbreviated transcription (Latin):
quidam de antiquis uiris nobi¬
lissimus a gonista nomine nathanael:
quem ego suꝑstitem quidem audere non
potui. quieourat enim ante quindecĩ
aduentus mei annos. Ab illis tamen
qui una cũ ipso ꝑmultũ tempꝰ uyxerant
monachis : uirtutẽ ipsius uiri diligentiꝰ
requisiui. Ostenderunt autẽ mͥ et cellã
ipsius. in qua quidem̃ pꝰ ipsum nullus¬
habitauit: eo qđ uicinia ipsius loci
homines incolebant. Tunc enĩcellam
suã ille beatꝰ construxerat: quando ad
huc aliquise adsecreta solrtidinũ non¬
conferebant. Hoc autẽ ab illis magnũ
continentiȩ bonũ. de memorate cõgnõ¬
cebam uiro: qđ tantȩ incella sua pati-¬
entie fuit. ut inpposito suo numquam
om̃ino titubauerit. ex quib primum
irr̾isus atq tẽptatꝰ uidebat᷑ ademontie.
qui om̃s et illudit et fallit. Cuiꝰ frau¬
deti expriore accidiam ꝑpessus
cella dicitur rt̾cessisse: aliãq uci¬
nam uico ciuidam fabricare cępisse.
At ubi et ꝑfecit alterã mansionẽ. et in

Expanded text:
quidam de antiquis viris nobilissimus agonista, nomine Nathanael , quem ego superstitem quidem videre non potui; quieverat enim ante quindecim annos adventus mei: ab illis tamen qui una cum ipso per multum tempus vixerant monachis virtutem ipsius viri diligentius requisivi. Ostenderunt autem mihi et cellam ipsius, in qua habitavit, eo quod viciniam ipsius loci homines incolebant. Tunc enim cellam suam ille beatus construxerat, quando raro adhuc aliqui se ad secreta solitudinum conferebant. Hoc autem ab illis magnum continentiae bonum de memorato agnoscebam viro, quod tantae in cella sua patientiae fuit, ut in proposito suo nunquam omnino titubaverit, ex quo primum irrisus atque tentatus videbator a daemone, qui omnes et illudit et fallit, cujus fraude ex priore, acediam perpessus, cella dicitur recessisse, aliamque vicinam vico cuidam fabricare coepisse. At ubi et perfecit alteram mansionem, et in
Abbreviated transcription (Latin):
fuimus. semꝑ iratus es. ut de terius
peccaremꝰ. Quid enim sit ira dei
ea quȩ meretur. Nam meremur
quando ignorando peccamꝰ. ꝓuo¬
camus. quando scimus bonum
facere nec uolumꝰ. Nunc irã dĩ dũ
uiuimꝰ uitare possumus. Timeamꝰ
ergo ne ueniente illo terrore iudi¬
AIONIS ẽ culpe manifeste quã
occulte peccare. Dupliciter
enim reus ẽ qui aperte delinquit.
quia et agit et docet. Detalibus
isaiasdait. Et peccata sua quasi
sodoma p̃dicauerunt: nec abscon¬
derunt. Multi enim publice delin¬
quentes sine ullo pudore sua flagi¬
tia p̃dicant : nec ulla mutantur
sceleris uerecundia. Quedã enim
iam iusticię portio ẽ. in iqͥtatem
suã hominẽ abscondere. et insemet¬
ipso depeccatis ꝓpriis erubescere.
Peccatũ perpetrare crimen ẽ. pec.¬
catũ predicare clamor ẽ. De quo
feratur auobis cũ omĩ malicia.
id est cũ ipsis peccatis. Ex eo ipso
quo quisq peccatum qđ agit abs¬
condit. iudicii iam eẽ uidicium:

Expanded text:
fuimus, iratus es, ut deterius fuimus, iratus es, ut deterius peccaremus. 7. Quid enim sit iram Dei a quae meretur. Nam meremur, quando ignorando peccamus; provocamus, quando scimus bonum facere, nec volumus. 8. Nunc iram Dei, dum vivimus, vitare possumus. Timeamus ergo ne, veniente illo terrore judiMajoris est culpae manifeste quam occulte peccare. Dupliciter enim reus est qui aperte delinquit, quia et agit et docet. De talibus Isaias dicit: Et peccata sua, quasi Sodoma, praedicaverunt, nec absconderunt . 2. Multi enim publice delinquentes, sine ullo pudore sua flagitia praedicant, nec ulla utuntur sceleris verecundia. 3. Quaedam enim jam justitiae portio est iniquitatem suam 220 hominem abscondere, et in semetipso de peccatis propriis erubescere. 4. Peccatum perpetrare crimen est, peccatum praedicare clamor est, de quo feratur a vobis cum omni malitia , id est, cum ipsis peccatis. 5. Ex eo ipso quo quisque peccatum quod agit abscondit, judicii jam est indicium,