comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis ꝑiculum fr̃ib indicaret. interrupto
sermone monasterii portas ingressus est. et
obstupentib monachis. ñ nisi manifacto
reu̾sus est. A quib curiose discursus quo¬
nam se pridem tam subita uelocitate ꝓri¬
peret: confessus est dicens. Sum uob̾ insa¬
nam demonis reuelarem taurellus affu¬
it ÷ ant̾iorib pedib me complectens. a su¬
is corniculis tundens ante se cepit minare᷑
et tota nocte me subrre muros coegit et ar¬
bores. Cumq nouissime me ꝑ pontem co
naretur demergere de complexib ip̃iꝰ exili¬
ui: eumq toto conamine fugiens ad por¬
tas quas euthimius eugumenus fecerat
monast̾i huiꝰ ꝑueni. Quas clausas ĩue-¬
niens: ambab manib. ambos eiꝰ anulos
app̃hendi. Et dum ab eis me luctaretur di¬
uellere quidam caluus pontifex. obliquo
latere. se int̾ portaꝵ rimas excutiens. ferula
caput taurelli ꝑcussit. eumq infugani
compellens: me ab illius ꝑsecutionib lib̾¬

Expanded text:
dis periculum fratribus indicaret, interrupto dis periculum fratribus indicaret, interrupto sermone monasterii portis egressus est, et obstupescentibus monachis nonnisi mane facto reversus est. A quibus curiose discussus, quonam se pridem tam subita velocitate proriperet, confessus est, dicens: « Dum vobis insaniam daemonis revelarem, taurellus adfuit, anterioribusque pedibus me complectens, ac suis corniculis tundens, ante se coepit minare, et tota nocte me subire muros coegit et arbores. Cumque novissime per pontem me conaretur demergere, de complexibus ipsius exilui, eumque toto conamine fugiens, ad portas quas Euthymius hegumenus fecerat monasterii hujus perveni; quas clausas inveniens, ambabus manibus ambos ejus annulos apprehendi; et dum ab eis me luctaretur divellere, quidam calvus pontifex obliquo latere se inter portarum rimas excutiens, ferula caput taurelli percussit, eumque in fugam compellens, me ab illius percussionibus libe
Abbreviated transcription (Latin):
uire. qnͣto se illiuis ad miniculo memunit
Deuerende quoq memorie nicholai pon¬
Iulias tempore reginen cuisdem mo¬
nasterii ⁊ acharia ciuitatis ananigene p̃¬
sule sicut hodie super est ꝓcurante. fundũ
barbilianum cuius suꝑius feceram men¬
tionem ꝓ incolaꝵ scelerib demon agressus
est et in similitudinem taurelli de pratis
mugiendo ad domum reu̾tens inuisibilit̾
suis corniculis uirum sentiebatur noctu
percurrere ⁊ bouesq a p̃sepiis extrahens. per
contiguos campos. et compita cursu uelo¬
cissimo fatigare. Cumq hoc diutius fac̾et.
crebroq rusticis noxiꝰ imineret huiꝰmodi
ꝑcussionib sauxulum quenidam eiꝰdem p̃¬
dii conductorem affligendo disperdidit. de¬
inde bubulcos aggressus tanta cede perdo¬
muit. ut intͣ trium mensium spatium
neminem illic nisi unum cocum ursu¬
lum noĩe quem similit̾ affligebat teliq̃¬
tit. Qui romam ueniens dum tante cla¬

Expanded text:
visse, quanto se illius adminiculo meminit visse, quanto se illius adminiculo meminit e Nicolai pontificis tempore, regimen ejusdem monasterii Zacharia civitatis Anagninae praesule, sicut hodie superest, procurante, fundum Barbilianum, cujus superius feceram mentionem, pro incolarum sceleribus daemon aggressus est; et in similitudine taurelli de pratis mugiendo ad domum recurrens, invisibiliter suis corniculis virum sentiebatur noctu percutere, bovesque a praesepiis extrahens, per contiguos campos et compita cursu velocissimo fatigare. Cumque hoc diutius faceret, crebroque rusticis noxius immineret, hujusmodi percussionibus Saxulum quemdam ejusdem praedii conductorem affligendo disperdidit. Deinde bubulcos aggressus, tanta caede perdomuit, ut intra trium mensium spatium neminem illic praeter unum tantum Ursellum nomine, quem similiter affligebat, reliquerit. Qui Romam veniens, dum tantae cla
Abbreviated transcription (Latin):
uidens latͥmas tuas suscepi oronem tuã:
et ecce germanum tuum reducam hodie
ut dies illuxerit. iussu pontificis pb̃r qͥ
hic inclusus est extrahetur. Que ille sur¬
gens matutinali tempore fr̃ib indicauit
forte tunc idem pb̃r campanus de loco qͥ
claustrum non longe a terracina uoca¬
tur: a suis ꝓ quodam crimine accusatus
in eodem monast̾io tenebatur. Et mul¬
tis temporib labentib. a sus accusatori¬
b iam contemptus. a cunctis quoq fuerat
in obluuonem deductus. cum nullum. ꝓpt̃¬
quum nullum in urbe cognitũ hr̃e potu¬
isset. qui de eo pontifici suggessisset. et mo¬
nachi quidem pro eo satagerent. s ꝓficien¬
di aditum non haberent. pontifex diuini¬
tus recordatus. eiusdem diei dilutulo hũc
ab ergastulo iussit extrahere. liberumq di¬
mittere. Nec multo post monachi fr̃ ita sa¬
nus reu̾sus est. ut uideatur: haftenus ĩ eius¬
dem pr̃is monast̾io tanto fidelius deser¬

Expanded text:
« Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; « Videns lacrymas tuas, suscepi orationem tuam; et ecce germanum tuum tibi hodie ut dies illuxerit, jussu pontificis, presbyter qui hic inclusus est extrahetur. » Qui surgens matutinali tempore fratribus indicavit. Forte tunc idem presbyter Campanus de loco qui Claustrum non longe a Terracina vocatur, a suis pro quodam crimine accusatus, in eodem monasterio tenebatur; et temporibus multis labentibus a suis accusatoribus, jam contemptus, a cunctis quoque suis fuerat in oblivionem deductus, cum nullum propinquum, nullum in Urbe cognitum habere potuisset, qui de eo pontifici suggessisset; et monachi quidem pro eo satagerent, sed proficiendi aditum non haberent, pontifex divinitus recordatus ejusdem, diluculo hunc ab ergastulo jussit extrahi, liberumque dimitti. Nec multo post monachi frater ita sanus reversus est, ut videretur hactenus in ejusdem Patris monasterio tanto fidelius deser
Abbreviated transcription (Latin):
culo subdormunt. ac denuo suscitatus. appa¬
ruisse sibi sanctum andream apłm. seqiat
ceptum ꝑhibuit ut quia sue mortis ex¬
pectationẽ suspensi monachi sc̃ĩ fabiant
munia solito more celebrare non poteranti
mox ut corpussuum sepulture traderent
acceptis a se cereis ac timiamatib ad pera¬
genda missaꝵ sollempnia festinarent.
Hora itaq tercia ep̃c letus defungitur.
ut in ip̃a uultus eiꝰ leticia com̾sio eiꝰ deo fu¬
isse placita cunctis uidentib monstraretur.
odem tempore germanus eiusdem
monachi fr̃ menus insamam passus esti
ita ut humana consortia fugiens. multo
tempore. ꝑuagus. ꝑ criptas solitarias. et ce¬
nosa monumenta discurreret. Cuiꝰ insa¬
nie fr̃ nimium condolens. cotidie sc̃m gre¬
gorium. ꝓ suis lacͥmis p̃cabatur: ut sibi fra¬
trem sospitem reddere dignaretur. Itaq
cum nocte quadam ꝓ huiꝰmodi fletus
quiesceret b̃s̃ gregorius apparuit ei dicẽs

Expanded text:
culo subdormivit. Ac denuo suscitatus, appaculo subdormivit. Ac denuo suscitatus, apparuisse sibi sanctum Andream apostolum, seceptum perhibuit, ut quia suae mortis exspectatione suspensi monachi, sancti Fabiani munia solita celebrare non poterant, mox corpus suum sepulturae traderent, acceptisque a se cereis ac thymiamatibus ad peragenda solemnia festinarent. Hora itaque tertia episcopus laetus defungitur, ut in ipsa vultus ejus laetitia, conversio ipsius Deo fuisse placabilis cunctis videntibus monstraretur. 92. Eodem tempore germanus ejusdem monachi mentis insaniam passus est, ita ut humana consortia fugiens, multo tempore pervagus per cryptas solitarias, et coenosa monumenta discurreret. Cujus insaniae frater nimium condolens, quotidie sanctum Gregorium profusis lacrymis precabatur, ut sibi fratrem sospitem reddere dignaretur. Itaque 182 cum nocte quadam post hujusmodi fletus quiesceret, beatus Gregorius apparuit ei dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudine quoq sanissimum. salutare
curauit. Cui ep̃c ait. Iam nunc in tota ur¬
be ꝓ diuino haberis quia de his quos mori¬
turos p̾̃minciasti solus unus remansit ¶t
ille. Ntinam sicut et ille quem uiu̾e putas
defunctus est. sic ip̃e qui hunc sequi predictus
est exiliret. Cumq ep̃c de eo tota curiositate
requireret: et monachus dicere palpitaret
tandem ubi die sexto se moriturum cognonit
expalluit atq contremuit. Resumptisq
uirib contͣ monachum frenduit quem re¬
dire uolentem retinuit. Int̾iora cubiculiꝑ
uagus penetrauit: paulaum sibi fances do¬
lere ꝑsensit. Demde tacto sibi pulsu mox fe¬
bris signa cognouit monacho credidit. domũ
suam disposuit ad monast̾ium eiu p̃erate¬
isdem infulis redimitus quib a prĩarchio
reu̾sus fuerat uenit Scd̾a uero feria cunc¬
tis tam subitam conu̾sionem mirantibus
monachicum habitum suscepit ⁊ et panla¬
tim ingrauescente molestia. sexte ferie dilu¬

Expanded text:
valetudine quoque sanissimum, salutare valetudine quoque sanissimum, salutare curavit. Cui episcopus ait: « Jam nunc in tota urbe pro divino haberis, quia de his quos morituros praenuntiasti, solus unus remansit. At ille: Utinam sicut et ille quem vivere putas defunctus est, sic ipse qui hunc sequi praedictus est exiliret. » Cumque episcopus de eo tota curiositate requireret, et monachus dicere palpitaret, tandem ubi die sexto se moriturum cognovit, expalluit atque contremuit; resumptisque viribus, contra monachum frenduit; quem redire volentem retinuit. Interiora cubiculi pervagus penetravit; paulatim sibi fauces dolere persensit. Deinde sibi tacto pulsu, mox febris signa cognovit; monacho credidit; domum suam disposuit; ad monasterium cui praeerat, eisdem infulis redimitus quibus a patriarchio reversus fuerat, venit. Secunda feria cunctis tam subitam conversionem mirantibus, monachicum habitum suscepit; et paulatim ingravescente molestia, sextae feriae dilu
Abbreviated transcription (Latin):
ab ip̃is pene mortis ianius lib̾atus est eadẽ¬
q nocte contͣ spem om̃iũ matutinali¬
b hymnus int̾fuit mirantib frĩb sa¬
nitatis sue modum innotuit. quos qñ
et qualit̾ ex monast̾i familia mortturos
p̃uiderit. inilicauit: de sola int̾im ep̃imor¬
te dubitando conticuit. Euestigio mneunc¬
torum morti deputatoꝵ aurib uolans
fama discurrit. Et dum exrelatione mo¬
nachi se morituros certo dei cognoscerent
dispositis suis rebreulis se in mortem secu¬
ti sunt sic fuerant in sompno nominati.
exõtam dirum nuntium reuelare ti¬
meret tacere autem penitus non anderet
monastio se tandem proripuit. et ad domũ
ep̃i non longe a flumine tyb̾is e regione iu¬
delicet uixta basilicam scõꝵ eiri et iohis po¬
sitam sompniũ mintiaturus accessit. Quẽ
scilicet ubi cum pontifice in palatio prande¬
re cognouit. expectans redeuntem sacetdota¬
lib uestimentis indutum. colore fulgidum.

Expanded text:
ab ipsis pene mortis januis liberatus, eadeab ipsis pene mortis januis liberatus, eadem nocte contra spem omnium matutinalibus hymnis interfuit. Mirantibus fratribus, sanitatis suae modum innotuit, quos quando et qualiter ex monasterii familia morituros praeviderit, indicavit; de sola interim episcopi morte dubitando conticuit. Et e vestigio in cunctorum morti deputatorum auribus volans fama discurrit; et dum ex relatione monachi se morituros certo die cognoscerent, dispositis suis reculis, ita se in mortem secuti sunt, sicut fuerant in somnio nominati. episcopo tam dirum nuntium revelare timeret, tacere autem penitus non auderet, monasterio se tandem proripuit, et ad domum episcopi non longe a flumine Tiberi, regione videlicet juxta basilicam sanctorum Cyri et Joannis positam, somnium nuntiaturus accessit. Quem scilicet, ubi cum pontifice in palatio prandere cognovit, exspectans redeuntem, sacerdotalibus vestimentis indutum, colore fulgidum,
Abbreviated transcription (Latin):
b eiulauit: tanqͣmͣ si reuera ꝑcussus ex¬
titerit. Accurrentibq monachis. licet pa¬
uidus qd̃ pauidus uiderat inclicauit: et
deinceps ibi ulterius demonium non ac
cis tempore lucido ficulino ep̃o eidem
monast̾io p̃minente cum pestilentia fan¬
idem monachus p̃ciusisfaucib uenit ad
fore dicturum. scito te esse sanandum. Uin
uero ciciꝰ moriturum. Cumq ille se dic¬
turum tota certitudine ꝓmisisset audiuit
Id denuntia sabe ioh̃i beneclicto. martino
palumbo et antonino monachis lauren¬
tio ooco gemmoso carpentario acceptopi¬
stori. andree romano et leoni laicis: qm̃
a crastino inciptentes om̃s diatim se mo¬
riendo subsequentur. Post quoꝵ discessum
denuntia lucidum ep̃m qui tenet idem mo¬
titurum. his dc̃is monachum oscitare
precipiens duos digitos infantem cõiecit
uulnusq dirumpens ut excrearet ĩum¬
xit. Ille tussiens partem coagulati sangͥ¬
nis in morem lapidis. reuera proiecit. et

Expanded text:
bus ejulavit, tanquam si revera percussus exsbus ejulavit, tanquam si revera percussus exstiterit; accurrentibusque monachis, licet pavidus, quod viderat indicavit, et deinceps ibi ulterius daemonium non acificis tempore, Lucido Ficulino episcopo eidem monasterio praeminente, cum pestilentia fauidem monachus, praeclusis faucibus, venit ad fore dicturum, scito te esse sanandum; sin vero, citius moriturum. Cumque ille se dicturum tota certitudine promitteret, audivit: Ito, denuntians Sabae, Joanni, Benedicto, Martino, Palumbo et Antonio monachis, Laurentio coco, Gemmoso carpentario, Accepto pistori, Andreae, Romano, et Leoni laicis, quoniam a crastino incipientes omnes dietim se moriendo subsequentur. 181 Post quorum decessum denuntia, Lucidum epîscopum, qui tenet id moriturum. » His dictis, monachum oscitare praecipiens, duos digitos in faucem conjecit, vulnusque disrumpens, ut excrearet injunxit. Ille tussiens, partem coagulati sanguinis in modum lapidis re vera projecit; et
Abbreviated transcription (Latin):
oratorio sc̃e barbare. ubi sc̃s gregoris laudes
dño celebrare solebat coniuncti demon ap¬
paruit ⁊ sibiq in antro qd̃ illic cernitur.
hospicium faciens. nocturus horis tanto
crepitabat fragore: ut omĩa fundamenta
monast̾ii putaretur conuellere. Nom nrĩ¬
qmͣ equos destabulis auferens. audiebatur
tota nocte discurrere. quoꝵ duos p̾cipitio
demersisse ꝓbatus est. Cumq pauore tan¬
ti sonitus monachos atͥclimo quo ad an¬
ram ꝓpt̾ fauorem caumatis solebant ia
te dei omĩpotenti ante foramen decumbẽs
or̃one fc̃a cepit dormire. Cui demon i limi¬
litualine catti apparuit. eumq ungnib
est aogressus decerpere. Quo monachus
or̃one depulso. scentidem sepori se tradi¬
dit: cum subrto demon insimilitudĩe
cuiꝰdam ethiopis lancea minando appa¬
riuit dicens. Ego quidem huic nado: si te
uulneratum dimitto. Quo dicto lanceã
uibrauit. monachumq sicuti uidebat᷑
in sompnis ꝑcussit. Quitantis clamori¬

Expanded text:
oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes oratorio sanctae Barbarae, ubi Gregorius laudes Domino celebrare solebat, conjuncti, daemon apparuit, sibique in antro, quod illic cernitur, hospitium faciens, nocturnis horis tanto crepitabat fragore, ut omnia fundamenta monasterii putaretur convellere. Nonnunquam equos de stabulis auferens audiebatur tota nocte discurrere, quorum duos praecipitio demersisse probatus est. Cumque pavore tanti sonitus monachos a triclinio, in quo ad auram propter fervorem caumatis jacere solebant, te Dei omnipotentis ante foramen decumbens, oratione facta, coepit dormire. Cui daemon in similitudine catti apparuit, eumque unguibus est aggressus discerpere. Quo monachus oratione repulso, identidem sopori se tradidit, cum subito daemon in similitudine cujusdam Aethiopis lancea minando apparuit, dicens: Ego quidem hinc vado, sed te vulneratum dimitto. Quo dicto, lanceam vibravit, monachumque sicut videbatur, in somnis percussit. Qui tantis clamori
Abbreviated transcription (Latin):
nomus ut audiuit primo quidem contre¬
muit ÷ post uero tantominus credidit
tendi. Et ecce sub ip̃is albis pascalib i o¬
ratorio scĩ seuerini cum fr̃ib uesꝑtinis as¬
sistens officiis aidere parietem iudit quẽ
frĩb extinguere iussit. Quib hunc uo¬
lentum credentib. ip̃e tandem ferulam qmͣ
tenebat ꝓuiens manumq ꝑ parietem cir-¬
cumducens conabatur foris flãmas extingue¬
re. quas constabat intima eiꝰ depascere. De¬
niq ad hospitiũ rediens. tanto febris atdo¬
re succensus est. uit peruenire ad diem sep¬
timum nuillatenus potuiss. Quia gͦ dũ
consuluisse se putauit monachis. pauꝑib
nocere non timuit ac ꝑ hoc qd̃ se placere
posse gregorio credidit ꝓrsus offendit: ac¬
frustra flammas parietis extingnere uola¬
it ⁊ qui tenacitatis sue flãmas extingue¬
re recusauit.
odem nichilominus tempore post ab¬
si dem oratorii sc̃e marie semꝑ uirgĩs

Expanded text:
menus ut audivit, primo quidem contremenus ut audivit, primo quidem contremuit, post vero tanto minus credidit, tendi. Et ecce sub ipsis albis Paschalibus in oratorio sancti Severini cum fratribus vespertinis assistens officiis, ardere parietem vidit, quem fratribus exstinguere imperavit. Quibus hunc vinolentum credentibus, ipse tandem ferulam quam tenebat projiciens, manusque per parietem circumducens conabatur foris flammas exstinguere, quas constabat intima ejus depascere. Denique ad hospitium rediens, tantae febris ardore succensus est, ut pervenire ad diem septimum nullatenus potuisset. Quia ergo dum consuluisse putavit se monachis, pauperibus nocuisse non timuit, ac per hoc quo se placare posse Gregorium credidit, prorsus offendit: frustra flammas parietis exstinguere voluit, quia tenacitatis suae flammas exstinguere recusavit. 89. Eodem nihilominus tempore post absidem oratorii sanctae Mariae semper Virginis
Abbreviated transcription (Latin):
gorii de semetip̃is utiq sperare in exini ui¬
psius queq pontificis tempore eusdem
patris monast̾io athanasius p̃fuit ⁊ uir
quidem castitate conspituus et sui mona¬
sterii cautissimus executor. Qui cum seni¬
entis mopie tempus agnosceret: ne mo¬
nachis necessitas fortassis incum beret qͣ¬
dragnita pauꝑum quos bs̃ gregorius pas¬
ci semel manno decreuerat. refectionem
subduxit. Quod impune fecisse se ꝓpendẽs.
etiam duodecim pauꝑum prandium. to¬
tidemq denarios qui die depositõis bĩgre¬
goru ꝓ cõmemoratione duodecim ab eo
quondam inuitatoꝵ quoꝵ t̾cius decimꝰ
angłm se esse ꝓfessus est. consuetudina lit̾
pascebantur penitus int̾clixit: cum eius¬
dem quadragesime tempore. b̃s̃ gregorius
eidem pb̃ro cui supͣ et monacho in sompnis
apparuit dicens. Uade et dic echononio qr
diminuit consuetudinem qmͣ ego consti¬
tui dñs quoq eius dies cõminuit. Qd̃ echo¬

Expanded text:
gorii de semetipsis utique sperare debuigorii de semetipsis utique sperare debuiIpsius quoque pontificis tempore, ejusdem Patris monasterio Athanasius praefuit, vir quidem charitate conspicuus et sui monasterii cautissimus executor. Qui cum saevientis inopiae tempus agnosceret, ne monachis necessitas fortassis incumberet, quadraginta pauperum, quos beatus Gregorius pasci semel in anno decreverat, refectionem subduxit. Quod impune se fecisse perpendens, etiam duodecim pauperum prandium totidemque denarios qui die depositionis beati Gregorii pro commemoratione duodecim ab eo quondam invitatorum, quorum tertius decimus angelum se esse professus est, consuetudinaliter pascebantur, penitus interdixit: cum ejusdem 180 Quadragesimae tempore beatus Gregorius eidem presbytero cui supra et monacho in somnis apparuit, dicens: Vade et dic hegumeno: Quia diminuit consuetudinem, quam ego constitui, Dominus quoque ejus dies diminuet. Quod hegu
Abbreviated transcription (Latin):
hunc nullatenus incurrisse. Quem flen¬
do curauit inquirere. ut qm̃a moriente
p̃posito frustra uocari non pot̾at. quid cũ
ipo ꝯmiserat monachis reuelaret: si forte
dñs eus confessionem recipienseum a
tantis cruciatib liberaret. At ille cognos¬
cens malum qd̵ fecerat latere non posse
monast̾ii monachos conuocari rogauit eis¬
q confessus est cum eodem p̃posito quasdã
monastii cartulas rapuisse ⁊ ac susceptis
p̃ciis extraneis tradidisse seseq certum ex¬
istere. qr ꝓ hoc flagitio mori non posset. quo¬
usq coram om̃ib reuelaret. Quod un¬
delicet uerum fuisse rei exitus eudent̾
ostendit: Nam mox ut tantum facinꝰ
cunctis innotuit is qui dudum mori uo¬
lens non poterat: int̾ u̾ba sue confessi¬
onis sp̃m exflauit. Quem id circo deus oĩ¬
potens deus dui cruciari uoluit mori
aut̃ donec reatum suum confiteretur ñ
posse ꝑmuisit ut exemplo su cruciatus
ostenderet. quid consumptores rerum gre¬

Expanded text:
hunc nullatenus incurrisse. Quem flenhunc nullatenus incurrisse. Quem flendo curavit inquirere, ut quoniam a moriente praeposito frustra vocari non poterat, quid cum ipso commiserat monachis revelaret, si forte Dominus ejus confessionem recipiens, eum a tantis cruciatibus liberaret. At ille, cognoscens malum quod fecerat latere non posse, monasterii monachos convocari rogavit, eisque confessus est cum eodem praeposito quasdam monasterii chartulas rapuisse, ac receptis pretiis extraneis tradidisse, seque certum existere quia pro hoc flagitio mori non posset quousque hoc coram omnibus revelaret. Quod videlicet verum fuisse rei exitus evidenter ostendit. Nam mox ut tantum facinus cunctis innotuit, is qui dudum mori volens non poterat, inter verba suae confessionis efflavit. Quem idcirco Deus omnipotens diu cruciari voluit, mori autem, donec reatum suum confiteretur, non posse permisit, ut exemplo sui cruciatus ostenderet, quid consumptores rerum Gre
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. et inexcremis faucib sp̃m ꝑmissũ
retinuo continuo moriturus Gantum
psallite ut reuideam angłos quos ante¬
udebam et innuens uob̃ ostendam. Quib
orantib totꝰ cepit tremere palescere: suisũ
desiderant̾ aspicere. cum subito sp̃e aduen¬
tare conspiciens reuolutis terribilit̾ ocłis
monachis innuit. et abscessit ⁊ eos q tanto
terrore ꝑculsos dimisit: ut multis noctib
soli iacere tumerent.
odem die sicut postea dep̃hensum est.
andree ꝑiculum fuerat imprecatts. idem
andreas fundi barbiliani positi scilicet ura
ostiensi conductor in lectulum decidit in
quo ꝑ multum temporis continuo languo¬
re correptus. ita totꝰ emarcuiti ut om̃e cor¬
pus eĩ partitulatim uideretur dissolui. sc̃¬
q defluentib carnib consumi posset mo¬
ri autem non posset uxorq fetorem uul¬
nerum uiriq cruciatus iam sustinere
non poterat. intellexit. tanti langoris in¬
commoda. sine diuine ultionis sentencia.

Expanded text:
tuum, in extremis faucibus spiritum permissum tuum, in extremis faucibus spiritum permissum retineo, continuo moriturus; tantum psallite, ut revideam angelos quos videbam, et innuens vobis ostendam. » Quibus orantibus, totus coepit tremere, pallescere, sursum desideranter aspicere: cum subito spiritus adventare conspiciens, revolutis terribiliter oculis, monachis innuit, et abscessit; eosque tanto terrore perculsos dimisit, ut multis noctibus soli jacere timuerint. 87. Eodem die sicut postea deprehensum est,Andreae periculum fuerat imprecatus, idem Andreas, fundi Barbiliani, positi scilicet via Ostiensi, conductor, in lectulum decicit; in quo per multum temporis continuo languore correptus, ita totus emarcuit, ut omne corpus ejus particulatim videretur dissolvi. Cumque defluentibus carnibus consumi posset, mori autem non posset, uxor, quae foetorem vulnerum virique cruciatus jam sustinere non poterat, intellexit tanti languoris incommoda sine divinae ultionis sententia
Abbreviated transcription (Latin):
conu̾sus est dicens. Omĩa in quib michi
decraxistis: fr̃s audiui ⁊ qmqmͣ respond̾e
nequiuerim et impedimentum mͥ ñ mo¬
dicum generastis. quia tam a uob̃ qmͣ a dy¬
abolo sub uno tempore accusatus nesciebam
quemilibet migrantem uideritis compatim¬
ini sorti ꝯmuni. et nolite de eo iudicare qui
ad tam districti iudicis cum cͥminatore suo
iudicium nadit. his expletis cunctos iubet
abscedere: solum pbr̃m qui sibi mortem
p̃nuntiauerat secum tenens. Qui solus
remanere expauescens alterum secum teni¬
it hortatusq est ut cãm pro qua conflixe¬
rat. saltun sibi pandere non timeret. At ille
me prauo consilio ad ꝑicłm compulisti E
uestigio zacharias medicus qui anno p̃t̾cto
ad suos iudelicet sarracenos a postatando
reu̾sus est affuit: tactisq timporib uirare
cepit pb̃rum ex eadem ualitudine mini¬
me moriturum. Quem langnidus ut au¬
diuit cum ingenti aĩadu̾sione reppulit
dicens. fr̃s iam om̃e corpus meuum est mor¬

Expanded text:
conversus est, dicens: Omnia in quibus mihi detraxistis, fratres, audivi, quamquam respondere nequiverim, et impedimentum mihi non modicum generastis, quia tam a vobis quam a diabolo sub uno tempore accusatus, nesciebam quemlibet migrantem videritis, compatimini sorti communi, et nolite de eo judicare, qui ad tam districti judicis cum criminatore suo judicium vadit. » His expletis, cunctos jubet abscedere, solum presbyterum qui sibi mortem praenuntiaverat secum tenens. Qui solus remanere pavescens, alterum secum retinuit, hortatus ut causam pro qua conflixerat saltem sibi pandere non timeret. At ille me pravo consilio ad periculum compulisti. » E vestigio Zacharias medicus, qui anno praeterito ad suos, videlicet Sarracenos, apostatando reversus est, adfuit, tactisque temporibus, jurare coepit presbyterum ex eadem valetudine minime moriturum. Quem languidus ut audivit, cum ingenti animadversione repulit, dicens: « Fratres, jam omne corpus meum est mor
Abbreviated transcription (Latin):
ture. Cum gͦ beata famula dei geretru¬
dis matre defuncta om̃e onus reginĩs
suꝑ se sola suscepisset. infra se cogitabat
de celesti contemplatione qm sine sibi
secłarium strepitu habere optauerat bo¬
nis ac fidelib dispensatorib foris de frĩb
infra uero septa monast̾ii sp̃ualib so¬
rorib curam familiarem cõmendauit᷑.
qtius dieb ac noctib. in agone sc̃o ui¬
contra sp̃ualia nequitie potuiss dimi¬
care ita ex̾citus rei apparuit in illa ut pe¬
ne omnem bibliotecham diuine legis
memorie reconderet. et obscura allegorie
misteria sp̃u scõ reuelante aꝑte auditori¬

Expanded text:
lturae. Cum ergo beata famula Dei Geretrudis, matre defuncta, omne onus regiminis super se sola suscipisset, infra se cogitabat de celeste contemplatione, quam sibi sine secularium strepitu habere optaverat. Bonis ac fidelibus dispensatoribus foris de fratribus, infra vero septa monasterii spiritalibus sororibus curam familiarem commendavit, quatenus diebus ac noctibus in agone sancto vicontra spiritaliam nequitiam potuisset demicare. Ita exitus rei pervenit, ut pene omnem bibliothecam divini legis memoriter recondit et obscura allegoriae misteria, Spiritu sancto revelante, aperte auditori
Abbreviated transcription (Latin):
erant. non paruam sustineret temptatio¬
nem. Quales iniurias nel ignobilitates
cum filia sua ꝓpessa est. Scribere longum
est. si ꝑ singula narratur. S hoc tantum
qnͣtam deuotionem. et quale desiderium
habebat in se diuinum. ut non molatores
aĩaꝵ filiam suam ad illecebras huiꝰ mun¬
di ac uoluptates ꝑ uim raperent ferrũ
tonsoris arripuit: et capillos sc̃e puelle
ad instar corone abseidit. Sc̃a aut̃ faml
a xp̃i geretrudis agens deo gr̃as gaudebat
co qd meriuss in hac breui uita pro xp̃o
in capite coronam accipere: ut illic per¬
petuam coronam corporis et aĩe integrita¬
tem digna esset habere. Deinde misericor
deus. et aduitor michi intͥbulationibus:
ip̃os adu̾sarios ad patis concordiam tenio¬
cauit. Cessarunt uirgia pars dyaboli uic¬
ta est. Mat̾ uero familias itta filiam suã

Expanded text:
erant, non parvam sustinuit temptationem. Quales iniurias vel ignobilitates cum filia sua perpessa est, scribere longum est, si per singula narretur; sed hoc tantum, quantum devotionem et qualem desiderium habebant in se divinum. Ut non violatores animarum filiam suam ad inlecebras huius mundi voluptates per vim raperent, ferrum tonsoris arripuit et capillos sanctae puellae ad instar coronae abscisit. Sancta autem famula Christi Geretrudis agens Deo gratias, gaudebat, eo quod meruisset in hac brevi vita pro Christo in capite coronam accipere, ut illic perpetuam coronam corporis et animae integritatem digna esset habere. Deinde misericors Deus, adiutor in tribulationibus ipsos adversarios ad pacis concordiam revocavit. Cessaverunt iurgia, pars diaboli victa est. Materfamilias Itta fili
Abbreviated transcription (Latin):
cum matre fuiss euocata. Illis autẽ igno
lum puerum auro fabricatum sericis
indutum uoluiss habere sponsum. Illa
autem quasi furore repleta respuit illũ
cum iuramento: et dixit quia nec illũ nec
alium terrenum nisi xp̃m dñm uolo ha
ualde mirarentur. suꝑ hiis que a pana pui¬
ella ex dei iussione dicta erant. Ille uero pu¬
er iecessit confusus: iracundia plenus.
Sc̃a aut̃ dei puella ad suam se conu̾tit
genitricem: et exilla die parentes eius
cognouerunt a quali rege adamata fu̾at.
cum pat̾ eiꝰ pippinus de hac luce mi¬
grasset: matrem ĩuduitate socuta est:
eiq in obsequio atq in dei mandatis so¬
brie et caste ꝑseuerabat. Cum cotidie supͣ¬
dicta mat̾familias tam de se qmͣ de sua
orphana filia. quid eẽt factura cogitaret.
adueniens uir dei ad domum suam aman¬
dus ep̃c u̾bum dei predicans ex dm̃ iussione
rogabat ut monast̾ium sibi sueq filie d̾i
famule geretrudi. et xp̃i familie construe¬

Expanded text:
cum matre sua fuisset evocata. Illis autem ignorcum matre sua fuisset evocata. Illis autem ignorlum puerum auro fabricatum, siricis indutum voluisset habere sponsum, at illa quasi furore repleta, respuit illum cum iuramento et dixit, nec illum nec alium terrenum nisi B. sancta valde mirarentur super his, quae a parva puella Dei iussione dicta erant. Ille vero puer recessit confusus, iracundia plenus. Sancta puella ad suam convertit genetricem, et ex illa die parentes eius cognoverunt, a quali Regi amata fuerat. 2. cum pater eius Pippinus de ac luce migrasset, matrem in viduitate secuta est eique in obsequium adque in Dei mandatis sobrie casteque serviebat. Cum cotidie supradicta materfamilias Itta, de se vel de sua orfana filia quid esset factura, cogitaret, adveniens vir Dei ad domum suam Amandus episcopus, verbum Dei praedicans, de Domini iussione rogabat, ut monasterium sibi seu suae filie Dei famulae Geretrudi et Christi familiae construe
Abbreviated transcription (Latin):
uidebatur postulante: scribendo conabor
caritati ũre intimare. S quo ordine de
tetrena origine genealogiam assumpse¬
uit: huic sermoni inserere longum est. Qͥs¬
nam in europa habitans huius ꝓgentei al¬
titudinem noĩa ignorat et loca.:
Gitur cum esset in domo parentum sc̃a der
puella geretrudis secus pedes beate memo¬
ne genitricis sue ite. die ac nocte u̾bo et
minib amata suꝑ suas coetaneas cresce¬
bat. Hoc pͥmum electionis sue in xp̃i ser¬
uitio initium fuit. sieut ꝑuistum et ue¬
racem hominem. comꝑimus qui pre¬
sos ibi aderati quia dum pipinus gem¬
tor suus regem dagobertum in domo
sua ad nobile prandium inuitass : ad¬
ueniens ibi unnus pestifer homo. filuis du¬
cis austrasioꝵ duma rege et parentibus
puelle. postulass ut sibi ip̃a puella ĩ ma¬
trimonium fuisset ꝓmissa. scd̃m morẽ
seculi ꝓpt̾ terrenam ambitionem et
mutuam amiciciam: placuit regi et
patͥ puelle suasit. ut in sua p̃sentia illa

Expanded text:
videbatur, postulante, scribendo conabor caritati vestrae intimare. Sed quo ordine de terrena origine genealogiam sumpserit, huic sermoni inserere longum est. Quisnam in Europa habitans, huius progenie altitudinem, nomina ignorat et loca? 1. Igitur cum esset in domo parentum sancta Dei puella Geretrudis, secus pedes beatae memoriae genetricis suae Ittane die noctuque verbo et minibus amata super suas coaetaneas crescebat. Primum electionis sibi in Christi servitio initium fuit, sicut per iustum et veracem hominem conperi, qui praesens aderat. Dum Pippinus, genitor suus, regem Dagobertum domui sue ad nobilem prandium invitasset, adveniens ibidem unus pestifer homo, filius ducis Austrasiorum, qui a rege et a parentibus puellae postulasset, ut sibi ipsa puella in matrimonium fuisset promissa secundum morem saeculi propter terrenam ambitionem et mutuam amicitiam. Placuit regi, et patri puellae suasit, ut in sua praesentia illa
Abbreviated transcription (Latin):
grãm dupplicit̾ melib̾auit. Prius quidẽ
ꝑaqmͣ. nunc autem ꝑ sanguinem. si ꝑ¬
seuerauero in eiꝰ confessione. Preses dixͣ
P̾ro qua gͦ causa uenisti huc: Sõs lon¬
ui seculo. Nunt autem milito xp̃o. Pre
Sõs longinus respondit. fr̃s meos roggaui
ut tollerent substantiam meam ⁊ ut
ego adquirerem animam meam et con¬
re. sumptus solidoꝵ centum in anno et
ip̃os sumptus expendebam in pauꝑes xp̃i.
Nunc autem deprecatus sum dñm me
carnali ⁊ et mittat in spnalem. Preses
dixit. Ergo tanqmͣ uir ingentius. et
benenatus sacrifica diis et manduca de
nus dixit. Nemo pot̾ duob dñis serui¬
re. Contraria enim sapuunt. Meus itaq¬
tui contraria sapiunt. Amatores enim¬
sunt omnis malicie. auaritie. impieta¬
tis. et suꝑbie et spurcicit. Numquid pos¬
us ustus est: Sõs longuus dixit. Dii
ur̃i impedimenta sunt sobrietatis. dam¬
pnum pietatis corruptores uirginitatis.
uentrs et gule delectatio ⁊ pauꝑtatis effu¬

Expanded text:
dulcem dupliciter| me liberauit. Prius quidem per aquam. Nunc au| tem per sanguinem si persiuerauero in eius confsionem.| Presis dixit . pro qua causa uenisti huc. Lonin seculo. Nunc autem milito christo|. Longinus dixit| fratres meos rogaui ut tollerent substantiam| meam ut ego quererem animam meam . et conresumptus solidus centum annuos| quos et ipsus expendibam in pauperis christi. Nunc| autem depraecatus sum domincarnali et darit mihi spiritale| Presis dixit ergo tamquam uir ingenuos et bene nat| sacrifica diis et manduca de oenis. Longinus dixit. Nemo potest duobus| dominis seruire . contraria enim sapiunt . meus itaqtui| contrarii sapiunt . amatoris sunt omnes maliciae| Auariciae. Impietatis Superbiae . et spurciciae| Numquid posus iustos est. Longinus dixit. Dii uestri| inpedimenta sunt Subrietatis. Damnatoris pie| tatis . corruptures uirginitatis . uentris et gulae| delectacios . paupertatis effu
Abbreviated transcription (Latin):
Et stans sõs dei longinus orauit tanꝙͣ
ad corpꝰ bĩssimi martyris longini. et pro¬
ierit se in faciem cum genutu et lacrimuis
dicens. Peccaui dñe peccaui ÷ agnosco pec¬
statim recepit uisum: et sanatꝰ fc̃s est in
illa hora. Et accipiens corpus bĩssum lõ¬

Expanded text:
et stans sanctus dei longinus orauit quasi et stans sanctus dei longinus orauit quasi ad corpus beati martyris longini| et proiecit se in faciem cum gemito et lacrimas dicens| peccaui domine peccaui agnusco iillico recipit uisum et sanus factus est in illa hora| Et accipiens ipsi oc
Abbreviated transcription (Latin):
rupit cor nequissimi iudicis: et expug¬
deus fecit ciuitatiͤ. hunc it̾um torque¬
re incipies : Preses dixit. fantasma fcc
et illusit sensus nr̃o. Afrodisius dixit.
pud eum fantasma nec dolus. Nichil
deterius contingat. Tunc cõmotus fu¬
tim manus dñi fc̃a est suꝑ presidem et
dissolutis membris factus est cecus. Et ni¬
dens eum asfrodisius cecum: exclamauit
dicens. Iustus es dñe et iustum iudicium
tuum. Tunc p̃ses dixit ei. fr̃at̃ affrodisi
roga dñm meum longinum ut oret ꝓ
me: quia młtum iniq gessi in seruum
dei. Affrodisius dixit. son ne dicebam tͥ
noli inicere mants in seruos dei ÷ quia
indignum lingua incisa loquentems
preses dixit. Non solum oculos perdidi.
s et cormeum et iuscera mea male cru¬
ciantur. Tunc sc̃s longinus dixit ei. Si
uis miscd̃iam consequi celerius me pu¬
ni: ut post mortem meam deprecer dñm
tauiꝰ p̃ses iussit eũ capitalẽ sb̃ire sententã.

Expanded text:
rupit cor nequissimi iudicis . unde| et expugrupit cor nequissimi iudicis . unde| et expugdeus fecit ciuitate huic| et iterum torquere incipies . cum preses dixit fantasma| fecit et inlusit sensus nostros afrodisius dixitput eum fantasma nec do| lus . nihil deterius contingat. Octauius ptim manus domini facta est super presi| dem et desolutis membris factus est cecus et uidens eum| afrodisius cecum etclamauit dicens. Iustus es domine| et iustum iudicium tuum. Preses dixit frater afrodisii| roga dominum meum longinum ut oret pro me quia multum| iniqui gessi in seruum dei. Afrodisius dixit nonne dixi| tibi . noli iniecire manus in seruiss dei quia indignum linguam incisam loquen| tem. Praeses dixit non solum oculos perdedi sed et cor meum| et uiscera mea male cruciantur. Sanctus longinus dixit+ si uis| misericordiam consequi celerius me pone ut post mortem| meam depraecer domtauius praeses iussit eum capitale subire| sentenciam .
Abbreviated transcription (Latin):
spondit. Insensate non uides quia tan¬
ta tormenta michi intulisti ⁊ et nichil
p̃ualiusti: Da mͥ gͦ potestatem ut con¬
teram deos tuos. Et si me aliquit nocue
rint: credo quia dii sunt. Si aut̃ nichil
statem. Et accipiens sc̃s longinꝰ securim
tuas lapideas eu̾tit ⁊ et libationes effu¬
dit. Et statim demones qui manebant
sit p̃sidi ⁊ alius principi ⁊ alius cõmen¬
nos ante tempus eiciat de habitacuilis
nũs : Et cadento ante pedes sc̃i longini di¬
tur. et eiꝰ signum non est impositum.
spumantem: et ꝓstratum subpedib
meis. Popls autem clamabat dicens̾.
habitare in cruitate nr̃a. ad int̾itum ⁊¬
impietatem hominum. Hec audiens
bs̃ longinus intuens in celum dixit. Do¬
tuam pietatem. Scio enim quia semꝑ
me audis: et crido anteqmͣ postulem qr
exire de corporib istis. quia oꝑa mantiũ
tuaꝵ sunt omnes. Et cum hec dixisset
sõs longuius exclãmauerunt demones
sunt omnez in illa hora. Et fc̃m est gau
dium magnum in illa cruitate. Et credi

Expanded text:
s dixit insensati| non uidis quanta tormenta mihi intulisti et non| praeualuisti Da mihi ergo potestatem ut conteram| deos tuos et si mihi aliquid rint, credam quod ueri dii sunt. Si autem nichil statem». Et accipiens securim tuas lapideas auer| tit et libamina effudit et statim demonis qui mane| bant sit praeside| Alius principale . alius commennos ante tem| pus euellat de habitaculis istis . et cadentes ante| pedes sancti longini ditur . nec eius signum| adest inpositum .spumantem| et prustratum sub pedibus meis. Tunc populus clama| bat dicens. habitare| in ciuitate nostra ad interitum inpietatis hominum| Haec audiens beatus longinus intuens in caelo dixit| Dotua pietate . scio enim| quia semper me audes et credo antequam postolem| exire de corporibus istis quia| opera manuum tuarum sunt omnes. Et cum haec dixis| sets longinus exclamauerunt daemones sunt omnes ex illa hora . et factum est gau| dium magnum in illa ciuitate et credede
Abbreviated transcription (Latin):
a latinitate ingrecitatem potius necessita
te qmͣ uoluntate com̾sum. ita fidelit̾ p̃stola¬
retur in latinitatis cultum fauente dño de¬
N cuiꝰ uenerabilis monasterii atͥo iussu
gregorii iuxͣ nimphum due ycome uet̾rune

Expanded text:
a Latinitate in Graecitatem necessitate a Latinitate in Graecitatem necessitate potius quam voluntate conversum, ita fideliter praestolatur in Latinitatis cultum favente Domino deIn cujus venerabilis monasterii atrio, jussu Gregorii, jux
Abbreviated transcription (Latin):
ut dum ueritatem studiose quereremus.
eius que latebat unquitas nulgaretur:
et tanta in eo sunt reperta qnͣta nec de
scelerato quocumq laico crederent᷑. Et qr
int̾ diu̾sa mala. aliquos etiam sermones
scͥpsit. atq eos ex nr̃o noĩe titulauit. et sus¬
pecti sumus ne eos alicubi tnͣsmiserit: fra¬
ternitas ur̃a sollicitudinem gerat.et siqͥd
tale repꝑerit: eos excindi et om̃io faciat
aboleri ut qd̃ imꝑitus licteraꝵ et scͥpture
diuine nescuis. tir̃o siõ dixinus noĩe p̃no¬
tauit: quoriudam animos non possit
inficere. Nam nos nec grece nouumus nec
uod uero monachi qui a gregorio
in saxoniam missi sunt sci benedicti
regule fuerint mancipati. int̾ alia etiam
uiud ostendit quod ex ip̃ius discipuilis ux
pot̃ in ilł partib monachus aliquis inue¬
niri a quo non obseruetur: tam inꝓposito
qmͣ in habitu regula sc̃i benedicti. Qua ꝓpt̾
sicut constat gregorianum monast̾ium

Expanded text:
ut dum veritatem studiose quaereremus, ut dum veritatem studiose quaereremus, ejus quae latebat iniquitas vulgaretur: et tanta in eo reperta sunt, quanta nec de scelerato quocumque laico crederentur. Et quia inter diversa mala aliquos etiam sermones scripsit, atque eos ex nostro nomine titulavit, et suspecti sumus ne eos alicubi transmiserit, fraternitas vestra sollicitudidem gerat; et si quid tale repererit, eos exscindi et omnimodo faciat aboleri, ut quod imperitus litterarum et Scripturae divinae nescius, nostro, sicut diximus, nomine praenotavit, quorumdam animos non possit inficere. Nam nos nec Graece novimus, nec s. » 82. Quod vero monachi, qui a Gregorio in Saxoniam missi, sancti Benedicti regulae fuerint mancipati, 176 inter alia etiam illud ostendit, quod ex ipsius discipulis vix potest in illis partibus monachus aliquis inveniri a quo non observetur tam in proposito quam in habitu regula Benedicti. Quapropter sicut constat Gregorianum monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
monachos benetlicti utiq regulis man¬
caꝑatos. in saxoniam destinauerit.
i quidem quod grecam linguam nes.¬
cuit: ip̃e testatur in epła eusebio thes¬
salonicensi ep̃o scͥbens. Lator p̃sentium
uus haberetur incognitus. andree mo¬
nacho qui ad sc̃m paulum inclusus fue¬
rat. res et cartas quas deculit. ut reuera
olim noto ĩnocent̾ deposuit credens qd̃
mens ip̃ius. sicut et uos ante putauera¬
mus cum habitu concordaret. S tante
ille pͣuitatis inuentus est. ut si eiꝰ stul¬
titie sub incdusionis specie paulo adhuc
ampluis liciusset multoꝵ anunas ma¬
litie sue falsitate deciꝑet. et quocumq po¬
tussz non lena seandala generaret. Nã
int̾ alia que isdem andreas pessime cogi¬
tauit et fecit. eam quoq qmͣ ad nos mi¬
sisti. dum apd̃ a p̃fato lectore. esset depo¬
sita: infalsauit epłam: ut quicumq e¬
am legeret: uos nec catholica nec recta sa¬
pere euident̾ argueret. Ex qua re contigit

Expanded text:
monachos Benedicti utique regulis manmonachos Benedicti utique regulis mancipatos in Saxoniam destinarit. 81. Siquidem quod Graecam linguam nescierit, ipse testatur in epistola Eusebio, Thessalonicensi episcopo, scribens: Lator praesentium novus haberetur incognitus, Andreae monacho, qui ad sanctum Paulum inclusus fuerat, res et chartas quas detulit, ut re vera olim noto, innocenter deposuit, credens quod mens ipsius sicut et nos ante putaveramus cum habitu concordaret. Sed ille tantae pravitatis inventus est, ut si ejus stultitiae sub inclusionis specie paulo adhuc amplius licuisset, multorum animas malitiae suae falsitate deciperet, et quaecumque potuisset non levia scandala generaret. Nam inter alia quae idem Andreas pessime cogitavit et fecit, eam quoque quam ad nos misistis, dum apud ipsum a praefato lectore esset deposita, infalsavit epistolam, ut quicumque eam legeret, vos nec catholica nec recta sapere evidenter argueret. Ex qua re contigit
Abbreviated transcription (Latin):
ria. sed et baltheus ꝯsuetudinalit̾ oscu¬
lantur. Que sigillatim considerata: et
antiquitatem iuri. et medioctitatem
habitus. et spetiem regularis ꝓpositi. sig¬
nis ꝑspicuis rep̃sentant. Nam in eo quod
paslium eiusbisso cadente contextum nlłis
fuisse cernitur. acub ꝑforatum ⁊ sic ip̃m
cira scapulas obuolutum fuisse non aui¬
tem confixum dinoscitur. sicuti uetustis¬
simis musiuis uel picturis ostenditur. Qd̃
autem reliquiaꝵ philateria. tenu argẽ¬
to fabricata uiliq pallio suspensa de collo
susse uidentur. habitus eius mediocritas
demonstratur. Porro in exilitate balthei
que uniꝰ pollicis mensuram numqmͣ exce¬
dit. spetiem ꝓpositi regularis olim a sc̃o bñ¬
dicto statuti. cuiꝰ ip̃e uitam describens in
dyalogo regulam quoq laudaueratieũ
seruasse luce clarius manifestat. p̾resert
cum idem uenerabilis doctor gregorius gre¬
cam linguam nescierit. et sui monasterii

Expanded text:
ria, sed et balteus ejus consuetudinaliter oscuria, sed et balteus ejus consuetudinaliter osculantur. Quae sigillatim 175 considerata, et antiquitatem viri, et mediocritatem habitus, et speciem regularis propositi signis perspicuis repraesentant. Nam in eo quod pallium ejus bysso candente contextum nullis fuisse cernitur acubus perforatum, sic ipsum circa scapulas obvolutum fuisse, non autem confixum dignoscitur, sicuti vetustissimis musivis vel picturis ostenditur. Quod autem reliquiarum phylacteria tenui argento fabricata, vilique pallio, de collo suspensa fuisse videntur, habitus ejus mediocritate demonstratur. Porro in exilitate baltei, quae unius pollicis mensuram numquam excedit, speciem propositi regularis olim a sancto Benedicto statuti, cujus ipse vitam describens, in dialogo regulam quoque laudaverat, eum servasse luce clarius manifestat, praesertim cum idem venerabilis doctor Gregorius Graecam linguam nescierit, et sui monasterii
Abbreviated transcription (Latin):
humano nec parui desunt qui dictis meis
debeant instittu. nec magni desunt qui cog¬
nite mee debeant infirmitati misereri
ꝑh̾ utraq aliis fratrib qnͣtum possum
curam confero ab aliis quero. Illis dixi ex¬
ponendo qd̵ facianti istis aꝑio confitendo
qd̃ pairant. Illis uerboꝵ mnedicamenta ñ
subtraho: istis lacerationem uulnerum ñ
abscondo. Igitur queso ut quisquis hec lege¬
rit. apud distͥctum iudicem solatium mu¬
chi sue oronis impendat. et omne qd̃ in
me sordidum deprehendit fletib diluat.
Orationis aut̃ atq expositionis uirtute
collecta. lector m̃s in recompensatione
me suꝑat: si cum ꝑ me u̾ba accipit pro
post annos cuciter: quinqͣginta transla¬
tum: ante nouellum secretarium cõ¬
structis obsidib sicriti mgdo cernitur sub
altare sui nomĩs collocat᷑ ⁊ quo eiꝰ anni¬
uersaria sollempnitas cunctis certatũ
ꝑnoctantib ueneratione gratissua ce¬
lebratur: in qua pallium eiꝰ et philate¬

Expanded text:
genere, nec parvi desunt qui dictis meis genere, nec parvi desunt qui dictis meis debeant instrui, nec magni desunt qui cognitae meae debeant infirmitati misereri, per haec utraque aliis fratribus quantum possum curam confero, ab aliis spero. Illis dixi exponendo quod faciant, istis aperio confitendo quod parcant. Illis verborum medicamenta non subtraho, istis lacerationem vulnerum non abscondo. Igitur quaeso ut quisquis hoc legerit, apud districtum Judicem solatium mihi suae orationis impendat, omne quod in me sordidum deprehendit fletibus diluat. Orationis autem atque expositionis virtute collata, lector meus in recompensatione me superat, si, cum per me verba accipit, propost annos circiter quinquaginta translatum, ante novellum secretarium constructis absidibus, sicuti modo cernitur, sub altari sui nominis collocatur: quo ejus anniversarie solemnitas cunctis certatim pernoctantibus veneratione gratissima celebratur, in qua pallium ejus, et phylacte
Abbreviated transcription (Latin):
recte incipitur occulte subiuncta et eã
uelut initinere comprehendes intentio
te quidem cibus assumitur. s in ip̃o esu
dum furtim gula subrepit. edendi delec¬
tatio ꝑmiscetur. Unde plerumq contin¬
git ut refectionem corporis qmͣ salutis
causa cepimꝰ cã uoluptatis expleamus. fa¬
tendum est gͥ qd̃ rectam quidem intenti¬
onem nr̃am que soli d̾o placere appetit.
non numqmͣ intentio minꝰ recta que de
donis dei placere hominib quenit. insidi¬
ando comitatur. Si aut̃ de hiis diuinitꝰ
districte discutimur ⁊ quis int̾ ista rema¬
net: salutis locus qnͣdo et mala nr̃a pura
mala sunt et bona que nos hr̃e credimꝰ
pura bona esse nequaqm possunt. U hoc
aurib. om̃e qd̃ in me latent̾ ip̃e rep̃hen¬
do incunctant̾ aꝑio. Quia enim expo¬
nendo non celaui qd̃ sensi: confitendo ñ
abscondo qd̾ patior. Per expositionem pa¬
tefeci dona: ꝑ confessionem detego uul¬
nera. Et quia in hoc tam magno gen̾e

Expanded text:
recte incipitur, occulte subjuncta, et eam recte incipitur, occulte subjuncta, et eam velut in itinere comprehendens, humanaessitate quidem cibus sumitur, sed in ipso esu, dum furtim gula subripit, edendi delectatio permiscetur; unde plerumque contingit ut refectionem corporis, quam salutis causa coepimus, causa voluptatis expleamus. Fatendum est igitur quod rectam quidem intentionem nostram, quae soli Deo placere appetit, nonnunquam intentio minus recta, quae de donis Dei placere hominibus quaerit, insidiando comitatur. Si autem de his divinitus districte discutimur, quis inter ista remanet salutis locus, quando et mala nostra pura mala sunt, et bona quae nos habere credimus pura bona esse nequaquam possunt? Sed hoc auribus omne quod in me latenter ipse reprehendo, incunctanter aperio. Quia enim exponendo non celavi quod sensi, confitendo non abscondo quod patior. Per expositionem patefeci dona, per confessionem detego vulnera. Et quia in hoc tam magno humano