comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc admisit. ex quãcumꝙ actiõe
noxe fuĩt deditus. ꝑ empta est al¬
tera actiosItem siquis ancillam a
utraq actione tenebitur. Nam⁊ ẜ
ui corruptiagipot̾it.⁊ furͣti Qtem
siqłus ẜ uu uulnerauĩt quem subri¬
puerat. equae dua accõs locumha¬
que ex male fitus oriuntur. uelit
exequi. si quidem ꝓeceuniariter
ageruelit. auis orlinar pemit¬
tencluserit. neccogenelus ent m
crimen subseribe. Eñuio si extra
lit tunc subscrib̾e eum inerimẽ
oportebit. Defurͣtis. E
a furuo .i. anigro dic tumli¬
beo ait. quod elam ⁊ obseu¬
re fict plerumꝙ nocte: uł afraud
t sabinus ait huł afẽnꝰdo .i. aufen¬

Expanded text:
aec admisit, ex quacumque actione noxae fuerit deditus, perempta est altera actio. Itutraque actione tenebitur, nam et servi corrupti agi poterit et furti. Item si quis servum vulneravit, quem subripuerat, aeque duae actiones locum haquae ex maleficiis oritur, velit exsequi: si quidem pecuniariter agere velit, ad ius ordinarium remittendus erit nec cogendus erit in crimen subscribere: enimuero si extra lit, tunc subscribere eum in crimen oportebit. DE FURTIS 1 Pa furuo, id est nigro dictum Labeo ait, quod clam et obscuro fiat et plerumque nocte: uel a fraude, ut Sabinus ait: uel a ferendo et aufe
Abbreviated transcription (Latin):
sab non posse eum manifesti con¬
ueniril quia origo furti in ẜ uitu¬
te factinon fuit manifesti ¶dem
pop eleganter scͥpsit de prehensi¬
one fierimanifestum furem¶Ce¬
terum sicum tibi furtum facerem
dedomo tua ab scon distite nete

Expanded text:
 non posse eum manifesti conueniri, quia origo furti in seruitute facti non fuit manifesti. Ibidem Pomponius eleganter scripsit deprehensione fieri manifestum furem: ceterum si, cum tibi furtum facerem de domo tua, abscondisti te, ne te
Abbreviated transcription (Latin):
ti petit᷑aest bonorum possẽssro
decessirii. hr̃s eius intratem pora
petitionis ratameamꝰ habe ñ põt ᷤ¬
ex ibñdum eg̃ ⁊ cum aduersarius
absolutus ẽss. quianon possidebat
cum possessionem eius dem reinac¬
tui ess. egit cum eo dñs ad exhibñ¬
dum. Sab̃ ait. fide uissores non te¬
neri. qͦniã hec alia ressit. Nam ⁊ si
cdñs egiss⁊ moxabsoluto aduersaĩo
quianon possid̾ ex integro ager:.
non obstaturam reuudicate ex

Expanded text:
ti petita est bonorum possessio, decesserit, heres eius intra tempora petitionis ratam eam habere non exhibendum egit et aduersarius absolutus est, quia non possidebat: at cum possessionem eiusdem rei nanctus esset, agit cum eo dominus ad exhibendum. Sabinus ait fideiussores non teneri, quoniam haec alia res sit: nam et si dominus egisset, mox, absoluto aduersario quia non possideret, ex integro ageret, non obstaturam
Abbreviated transcription (Latin):
¶Auipͥatris nomine in iuriarums
ag obeam rem quod filius eius uer¬
berat᷑us. pulsatusue sit. instipulatioł¬
ne cogendus est Filuqiloꝙ płos¬
nam conprehendere: p̃ẜ tim cumfi¬
eripossit ut pat̾ ante decedat quam
scir ꝓcurato remsuum egisse: ntam.
potiiniuria facta fuit ꝓcurator aui.
ꝓphanc causam inuriarum agi nõ¬
⁊ solum filiist̃ ne potis ꝑsonam con¬
p̃hendenda erit insti pulatione. d¬

Expanded text:
patris nomine iniuriarum agit ob eam rem, quod filius eius uerberatus pulsatusue sit, in stipulatione cogendus est filii quoque personam comprehendere, praesertim cum fieri possit, ut pater ante decedat, quam sciret procuratorem suum egisse, et itapoti iniuria facta fuerit et procurator aui propter hanc causam iniuriarum aget, non solum filii, sed etiam nepotis persona comprehendenda erit in stipulatione:
Abbreviated transcription (Latin):
cosit qui contrahit derato sol sti¬
pulari ¶ Remhabrratam. hoc:
conpbare agnosceꝙ quod actum
ximo quod mag̃ intellectuꝑ
cipi: qũaelocutione exprimi pꝰ¬
sit quid ergo siquidem primo
r̃atum non habuit. poster habebit
ratum. nicħo mag̃ ꝓ ficere adin¬
pediendam actionẽ quam obied
quod primo non habrit ratumac¬
tionem saluam habe ait. Idõq si
quol ꝓ curatori fuerat solutum
exegerit ꝓiele agi exeasti pulati

Expanded text:
co sit, qui contrahit de rato solet stipulari. Rem haberi ratam hoc est comprobare adgnoscereque quod actum ximo et quod magis intellectu percipi, quam elocutione exprimi possit. quid ergo, si, quod primo ratum non habuit, postea habebit ratum? nihilo magis proficere ad impediendam actionem suam et ob id, quod primo non habuit ratum, actionem saluam habere ait. ideoque si, quod procuratori fuerat solutum, exegerit, agi perinde ex ea stipulati
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uẽelitionem ¶ siquid exhis accõib fu¬
emptorem ꝑtinz. dũmodo uenditor
eustodiam ante trachitionem pra o
do autem emptor aũt traditionem
burti nonht̃ accõe. ut sit quesitum

Expanded text:
et uindicationem, et si quid ex his actionibus fuemptorem pertinet, dummodo custodiam uenditor ante traditionem praestet. Adeo autem emptor ante traditionem furt
Abbreviated transcription (Latin):
ne põt. ut ratum hãt dñs ut possit
digiiosci utrum nech̃o condi¬
ridebeat id quod indebitum solu¬
tum sit siis ratum hãt anuero ꝓcu¬
u ratori condicendum sit sidñs ra¬
utum nor habeat. ¶ Si ꝓ curator fũ¬
dum petiss. ⁊cauiss⁊ utiassol ratã
rem dñm habiturum. pteiq dñs

Expanded text:
test, ut ratum habeat dominus, ut possit dinosci, utrumne domino condici debeat id quod indebitum solutum sit, si is ratum habeat, an uero procuratori condicendum sit, si dominus ratum non habeat. Si procurator fundum petisset et cauisset, uti adsolet, ratam rem dominum habiturum
Abbreviated transcription (Latin):
quam dies stipulationis pterieri
intra quã siclam num cdatum sit: sti¬
pulatioui eantum erit. quoduem̃
aulri ii. ads. Instipulatione q̃
ꝓcurator cauz ratamrem dñm hab¬
turum idcontinetur quod intersit
sti pulatoris Ilemo uuãs est inclai.¬
sulis omnibus dedolomalo.

Expanded text:
quam dies stipulationis praeterierit, quam dies stipulationis praeterierit, intra quem si damnum datum sit, stipulation‹e› cautum erit: quod uerum ad Sabinum. In stipulatione, qua procurator cauet ratam rem dominum habiturum, id continetur, quod intersit stipulatoris. idemque iuris est in clausulis omnibus de dolo malo.
Abbreviated transcription (Latin):
dum est obligationis partemcon¬
sum pͥtam quemi admo dumsi. .x.
sti pulatus essr Iaut egiss creditorõ
nontotum s partem gesterei coni¬
ꝓbassi sideiroo si exsti pͥulatu .x. aũ
ftichum utrumego uoluero ab sen¬
rati hapitatione recte actum uidi.
gͥhãt. alter nonhãt: sine dubio con¬
mittetur stipulatio ꝓea parte pro
quaratum nonhabebitur. quia in
iel conmit tetur quodsti pulatoris
intersit Namisi ipse dñs ꝓ par te
ratumhabuerit: ꝓ parte nonhabi¬
erit: non ultra quam in partem cõ¬
mittitur stipulatio: quia iid con¬
mittitur quo dintersit agentis.
Edõ se pus exeasti pulatione agi
põt. ꝓut int̃ sit agentis: quodliti¬
gat quod consumit quod aduocat.
quo lamnatus ioluit sicũt insti¬
pulatione damni in fectiaocidere.
põt. ut is quisti pulatussit. subinde
detur. fodietr edisicabitur fin¬
qe n eo subide damnum dari. nõ
erit dubium quinagere possa Nã
sitoto damno conputato tunc asgn¬
clumest. ꝓpe modum nonanteag

Expanded text:
ionis partem consumptam, quemadmodum si decem stipulatus esset aut exegisset creditorque non totum, sed partem gestae rei comprobasset. idcirco si ex stipulatu "decem aut Stichum, utrum ego voluero" absenratihabitione recte actum videriat, sine dubio committetur stipulatio pro ea parte, pro qua ratum non habebitur, quia in id committitur, quod stipulatoris intersit. nam et si ipse dominus pro parte ratum habuerit, pro parte non habuerit, non ultra quam in partem committetur stipulatio, quia in id committitur, quod intersit agentis. et ideo saepius ex ea stipulatione agi potest, prout intersit agentis, quod litigat, quod consumit, quod aduocat, quod damnatus soluit, sicut in stipulatione damni infecti accidere potest, ut is qui stipulatus sit subinde ruet scindetur fodietur aedificabitur'. finge ergo subinde damnum dari: non erit dubium, quin agere possit: nam si toto damno computato tunc agendum est, propemodum non ante aget,
Abbreviated transcription (Latin):
nichil p̃ter impẽclia. Insti pula¬
tione ratam renideducitur. ¶ Sis¬
ꝓcuratoieius qui mortuus erat si¬
ne uidice soluta fuerint legata sti¬
pulatioconmit tetur. nisihr̃s ratũ
habuerit. Utͣiq sidebita fuerint.
tunen non dubie inter est stipulato¬
ris. ratam solutionẽ abhẽde habei̾.
nebis eacłem prest ¶ Sunsti puͣ¬
latione ratam remhab̃i actenus c̃¬
prehensum fuerit. lutium titium
ratum habiturum cũd apte agere¬
tur ut hrdis &terorumq ꝑsone
ad quas eares ꝑtiñt omiterentur.¬
difficile est estimaridoli clausulam:
conmitti.Sañ cum ꝑ inprudenti¬
am hee ꝑsone omit tantur. actio:
ex doli clausula conpetit ¶ Si pre¬
c̃urator iuditium dehr̃ditate edi¬
dit. deinde dñs fundum exea hẽ¬
ditate petierit. sti pulatioratam
rem hab̾i conmittitur: quia siuer
ꝓcurator fuiss:. exceptio reiudi¬
sti pulatioratam rem hab̾i hiscasi¬

Expanded text:
impendia in stipulatione‹m› ratam rem deducitur. Icuratori eius, qui mortuus erat, sine iudice soluta fuerint legata, stipulatio committetur, nisi heres ratum habuerit, utique si debita fuerint: tunc enim non dubie interest stipulatoris ratam solutionem ab herede haberi, ne bis eadem praestet. Si in stipulationem ratam rem haberi hactenus comprehensum fuerit 'Lucium Titium ratum habiturum?', cum id aperte ageretur, ut heredis ceterorumque personae, ad quos ea res pertineret, omitterentur,difficile est existimari doli clausulam committi. sane cum per imprudentiam hae personae omittantur, actio ex doli clausula competit. Si procurator iudicium de hereditate ediderit, deinde dominus fundum ex ea hereditate petierit, stipulatio ratam rem haberi committetur, quia, si uerus procurator fuisset, exceptio rei iudistipulatio ratam rem haberi his
Abbreviated transcription (Latin):
eanclem pecim dño si ne iuͣdice sol¬
uĩt condicturum. s cum debitor
ex sti pulatu agere ceꝑit: põt̃ diei
dñm si defũsionem ꝓcuratoris sũ¬
scipiat. non inutiliter dolimalierꝰ¬
ceptiõne aduer sus debitorem uti
quianaturaledebitum manet.¬
¶ Siquis a ꝓcuratore status contro.¬
uersiam patiatur. satis accipere
deb aꝓcuratore. nem pune sepil.
us ꝓsuostatu conueniatur ⁊ sidñs
uenientesq abeo persone ratum.
non abuerint quod ꝓcurator eũ.
in ẜuitutem petierunt uł quod¬

Expanded text:
eandem pecuniam domino sine iudice soluerit, condicturum. sed cum debitor ex stipulatu agere coeperit, potest dici dominum, si defensionem procuratoris suscipiat, non inutiliter doli mali exceptione aduersus debitorem uti, quia naturale debitum manet. Si quis a procuratore status controuersiam patiatur, satis accipere debet a procuratore, ne impune saepius pro suo statu conueniretur et, si dominus uenientesque ab eo personae ratum non habuerunt, quod procurator eum in seruitutem petier
Abbreviated transcription (Latin):
t .i.s.q. Siums exfide iussoib
obrem non defũs łm conuentussi
deinde posteares defudatur. Alt
fideiussorum obrem uidicatam cõ¬
ueniri pobest ⁊ sireus ꝓmit tendi
duobus hẽdibus telictis docessei̾t
alt̃reminon defeisdat. alt̾ defen

Expanded text:
 Si unus ex fideiusso ribus ob rem non defensam conuentus sit, deinde postea res defendatur, alter fideiussorum ob rem iudicatam conueniri potest. et si reus promittendi duobus heredibus relictis decesserit, alter rem non defendat, alter defen
Abbreviated transcription (Latin):
uidicatum est. repetionem consti¬
tuerimus eius quod solutumest.
¶Unus exfideussoribus ⁊ hẽdib
plurib alio cessante. susciꝑe defen¬
pasionem põt. ¶In haesti pulatione
quia plures cause sint unaquanta
lio con mittinon por. ¶Nune uide¬
amus quał de fensio exigatur. ne
conmittatur sti pulatio.⁊ quarum
ꝑsonarum lisiquidem ex ꝑsonis eł¬
numeratis in defensionem quissue¬
cedat. palam est recte rem defendi.
neeconmit tistipulationem. Siuõ
extrinsecͤus ꝑsona desñsoris int̾ue¬
niat. equaesti pulationon conmit¬

Expanded text:
iudicatum est, repetitionem constituerimus eius quod solutum est. Unus ex fideiussoribus uel heredibus pluribus alio cessante suscipere defensionem potest. In hac stipulatione quia plures causae sunt una quantilio committi non potest. Nunc uideamus, qualis defensio exigatur, ne committatur stipulatio, et quarum personarum. et si quidem ex personis enumeratis in defensionem quis succedat, palam est recte rem defendi nec committi stipulationem. si uero exstrinsecus persona defensoris interueniat, aeque stipulatio non co
Abbreviated transcription (Latin):
soribus qui uicdi catum solui spopõ¬
derant alter obrem non defñsam pai¬
tem sut̾m soluĩt. nichilominus res
defñci porĩt nẽc tñis quisoluit repe¬
ta est ꝑ inde acsiaaeptumei factum
funsset. ¶Quotiens exstipulatione
iuclicatum solui obiem nondefen¬
sam agitur.cum fide iuss. omb nor¬
est iniquum ea ⁊i eritum priore¬
iuditio absolui. quia omissa ciutio a¬
ne fide uissores mandati iuditioͣ.
sequẽtur saut derte siuelĩt accoe mat

Expanded text:
soribus, qui iudicatum solui spoponderant, alter ob rem non defensam partem suam soluerit, nihilo minus res defendi poterit. nec tamen is, qui soluerit, repeta est, perinde ac si acceptum ei factum fuisset. Quotiens ex stipulatione iudicatum solui ob rem non defensam agitur cum fideiussoribus, nest iniquum caueri dominum prioreiudicio absolui, quia omissa cautine fideiussores mandati iudicio sequentur aut
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝓhib: patͥrem⁊ filium ante quam
scirent ꝓcuratorem egisse decedere.
quo easu inquum est. fide uisores n
teneri. nepore inuiriarum agente.
pecuni amsatis dedit amplius non pe¬
ti. post iuditiu accptum extͣitit. qui
⁊ ipse ꝓcuratorio nomine eandem pe¬
cuniam repetẽt. Quesitum est cumis
hoc exceptionibus ꝓcuratoriis exclu
tionẽ cauet᷑ non perinirum eum cuuis
de eare actio. petitio. ꝑ secutio sit ⁊ ras¬
tum habituras om̃s ad quos eares pti¬
nebit me iutem qui ꝓ curator non est. noc
aoci munionẽ nec petitionem habere
intelligendus est. ⁊gu
ꝓore quo adhue inea causasit ut pes¬
ti possit ltađͣ post oente simũ diemꝰ
ratam habi non potest An ant̾em.
⁊ si mortiuis fuiss Quiꝰ petiss. ut fu¬
ere &ꝑit ratumꝰ habere possit iu¬
deafmus Namsi iumuerlum t¬

Expanded text:
 et patrem et filium, antequam scirent procuratorem egisse, decedere? quo casu iniquum est fideiussores non teneri nepote iniuriarum agente. pecuniam, satisdedit amplius non peti: post iudicium acceptum extitit, qui et ipse procuratorio nomine eandem pecuniam peteret: quaesitum est, cum isset et propter hoc exceptionibus procuratoriis excludtione cauetur non petiturum eum, cuius de ea re actio petitio persecutio sit, et ratum habituros omnes, ad quos ea res pertinebit: hic autem, qui procurator non est, nec actionem nec petitionem habere intellegendus est. 24 Ae eo tempore, quo adhuc in ea causa sit, ut peti possit: itaque post centensimum diem rata haberi non potest. An autem et si mortuus fuisset qui petisset uel furere coeperit, ratum haberi possit, uideamus: nam si i
Abbreviated transcription (Latin):
existẽ qui eum de fñdat. ¶ S pluẽᷤ
fuerint fideiussores. postea quã
Qcuͦmuno ls contestata est. exclau¬
sula obrem non defñsam. ipsereus
põt suscrpere defñsione

Expanded text:
existere qui defendat. Si plures fuerint fideiussores, posteaquam cum uno lis contestata est ex clausula ob rem non defensam, ipse reus potest suscipere defensione
Abbreviated transcription (Latin):
.B. I.xiIII. adpł. Am plius non
petitum esse uerbum. iab ita acci¬
piebat. siuiditio petitum non esset:
Sin autem inius eum uocauerit:¬
⁊ satis iuditio sistendi causa aoccꝑit:
uiclitium tm̃ acceptum non fuerit

Expanded text:
ium. Amplius non peti uerbum Labeo ita accipiebat, si iudicio petitum esset. si autem in ius eum uocauerit et satis iudicio sistendi causa acceperit, iudicium tamen coeptum non fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
clitio qua ꝓ curator tenetur sisti pu¬
latio int̾ posita non fuĩt.ꝑimitur.
õ.Quo tiens i ꝓcuratõi peccuniam sol¬
ucrit. ⁊ dñs eam solutionem ratam.
nonht. enistimo id
agi ut conditio ꝑimatur⁊ sola aciõ
ei qui inpecunam soluĩt. aduers
ꝓcuratorem exstipulatu conpetit᷑
Hocam plius. pstat fideussor inp̃n¬
sas que iniuditium factefuiss: Qd
sicdñs ratum habuit: fideuissores
quidem lił antit s abipso dño ea¬
dem pecã ꝑ uonditonem petipõt:
¶Quodsi ꝓcurator debitam dñone
cunam sine iuidice exegiss aclem
iuris esti hoc secus quod sidñs ra¬
tam rem habuiss:. nulla euis pecun¬
e repetitio futura est ¶quo dsiꝓcu¬
rator ꝑ iudicem nondebitam pecu¬
niam exegiss. dicipõt. siueratum:
dñs habuiss siue non habuiss:. fid:¬
iussores eiusnonteneri iuł quianul¬
la rescẽt quam dñs ratam habeie p̾si

Expanded text:
ur, si stipulatio interposita non fuisset, peremitur. quotiens enim procuratori pecunia soluitur et dominus eam solutionem ratam non habet, existimo id agi, ut condictio perematur et sola actio ei, qui indebitum soluit, aduersus procuratorem ex stipulatu competat. hoc amplius praestant fideiussores impensas, quae in iudicium factae fuissent. quod si dominus ratam habuisset, fideiussores quidem liberantur, sed ab ipso domino eadem pecunia per condictionem peti potest. Quod si procurator debitam domino pecuniam sine iudice exegisset, idem iuris est, hoc secus, quod, si dominus ratam rem habuisset, nulla eius pecuniae repetitio futura est. Quod si procurator per iudicem non debitam pecuniam exegisse‹t›, dici potest, siue ratum dominus habuisset siue non habuisset, fideiussores non teneri, uel quia nulla res esset, quam dominus ratam
Abbreviated transcription (Latin):
dogsserit is quidold malo foeĩt re¬
ne bitur hes eius uerbumu ab fu¬
turum q. esse plenissimun est. Mad
omne tem pus refertur. ut si aliquo
tempore non abfuerit dolus qm̃
uerum sit non ab fuisse ominittat᷑
hac clausula Siantem acsio tum
sit. si huius rei dolro malus non ab¬
erit quantieares est clari spondes
eciimob extranei dolum ꝓnuisͣpe
nate nebitur Doli autem malielau¬
susa. sic̃ re liquesti pulationss inꝗb¬
inet tem pus nominatim adiectum nõ
est ad prnerpnntsti pulationisre¬
eex .l.xx.d. Cum aput sempniũ
uidicem datumicus de fenderetur
sti pulatione cautum est. ut quod sẽ¬
ꝑꝓ nus iudex iudiciss. p̃stetur. Iu
us t sententia petitor sppell uit ⁊ ium
iput cn petentem appellatiõis ui¬
dicem res ageretur. defũ sore cõ¬

Expanded text:
decesserit is, qui dolo fecerit, tenebitur heres eius: uerbum enim 'afuturumque esse' plenissimum est et ad omne tempus refertur, ut, si aliquo tempore non afuerit dolus, quoniam uerum sit non afuisse, committatur haec clausula. Si autem adiectum sit: 'si huius rei dolus malus non aberit, quanti ea res est, dari spondes?', et ob extranei dolum promissor poena tenebitur. Doli autem mali clausula, sicut reliquae stipulationes, in quibus tempus nominatim adiectum non est, ad prestorum. Cum apud Sempronium iudicem datum reus defenderetur, stipulatione cautum est, ut, quod Sempronius iudex iudicasset, praestaretur: a cuius sententia petitor appellauit et, cum apud competentem appellationi iudicem res ageretur, defensore con
Abbreviated transcription (Latin):
siacoõe locati dedñdᷤ libatus ẽ. ne¬
gat eum furtirecte acturum labo.
Item si furtieguł pͥus qũa ex locato
cũ eo ageretur.⁊ añt quã dlefurtso
indicaretur. ⁊ocati adẽ libatusent

Expanded text:
actione locati de domino liberatus est: negat eum furti recte acturum Labeo. item si furti egisset, priusquam ex locato cum eo ageretur et, antequam de furto iudicaretur, locati actione liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
sbit nimc furti plerũq criminalit̃
Uagi.⁊ eum quiag̃ inerim̃ sub sc̃ribe.
non quaĩ prblicum sit iuditium. S⁊
qui auisumẽ temeritatem agñtiũ
⁊̃ extraordinaĩa animadũsione coħ¬
cendam. nonõtũ minus siquis uelit
potĩt cuuliteragere.

Expanded text:
bit nunc furti plerumque criminaliter agi et eum qui agit in crimen subscribere, non quasi publicum sit iudicium, sed quia uisum est temeritatem agentium etiam extraordinaria animaduersione coercendam. non ideo tamen minus, si qui uelit, pot
Abbreviated transcription (Latin):
fur ab co ab soluideb. Quod si nich
eoꝵ añ accidiss. furem ei condẽp
ht̃ accõem. quatenus eius int̾ẽ. ¶No¬
mo opẽ aut conscilium alii prãe põt
qui aip̃e furti faciendicon silium ca¬
pere non põt.itunfans ⁊ furiosus.¬
scir. quad sibi surmpinon ꝓhibuit
Nlamsiquis scit sibirapi.⁊ quia nõs̃
põt ꝓhibiꝰ quieuit. furti agẽ põt¶t̃
Sipotuit ꝓhibe nec ꝓhibuit. nichi¬

Expanded text:
fur ab eo absolui debet. quod si nihil eorum ante accidisset, furem ei condemnahabet actionem, quatenus eius interest. Nemo opem aut consilium alii praestare potest, qui ipse furti faciendi consilium capere non posciret quis sibi subripi, non prohibuit, nam si qui‹s› scit sibi rapi et, quia non potest prohibere, quieuit, furti agere potest. at si potuit prohibere nec prohibuit, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
iõ possessionẽ quoꝙ eaꝵ seꝑati nã ci¬
seioporte.⁊ longa possessionẽ eaꝵ in¬
tegro suostatũ tp̃r im pleri ¶Seruus
m̃s titiomãdauit. ut fundueieme¬
r. eiq̃ manumissotitius possessiõ e
tradidĩt quȩ sitũ ẽ anlongapꝰsessio¬

Expanded text:
o possessionem quoque earum separatim nancisci oportere et longam possessionem earum integro statuto tempore impleri.Seruus meus Titio mandauit, ut fundum ei emeret, eique manumisso Titius possessionem tradidit: quaesitum est, an longa possessio
Abbreviated transcription (Latin):
sioinitiũrursuᷤtecuꝑate pꝰsesiõiꝰᷤ specta¬
re oport. Qr̃ sieo tp̃r iedibeadir hõ
quoemptor sed alienũ cẽ usucapio
fũdo deioctus ẽpossessionẽ ꝑ int̃dic¬
tũ recũꝑauĩt. sciensiã ilienuẽẽ. q
sclens emit abeo que ptor ut suspecͣ¬

Expanded text:
sio, initium rursus reciperatae possessionis spectari oportet. quare si eo tempore redhibeatur homo, quo emptor scit alienum esse, usucapio fundo deiectus possessionem per interdictum reciperauit, sciens iam alienum esse.Qui sciens emit ab eo, quem praetor ut suspec
Abbreviated transcription (French):
Q⁊ discedẽtib ẜuis h tͦp̃s hr̃di ꝓͥ¬
cedere. Si fundũ cornelianũ ꝓ
emptore longaposses sione capiã.
⁊ partẽ exuicmifundo eiaditiã u¬
emptore capiã an integro statuto
tp̃r. R partes que empto fundo a

Expanded text:
am discedentibus seruis hoc tempus heredi procedere.Si fundum Cornelianum pro emptore longa possessione capiam et partem ex uicini fundo ei adiciam, uemptore capiam an integro statuto espondi: partes, quae emptioni fundi a
Abbreviated transcription (Latin):
uũ diutina possessione caꝑelquia¬
au̾scit ẜuus peculiũ sibi ẽcessũ ñeẽ.
peculiu manumisso c̃&essũ nee. dõr¬
re põtius. quã indebitũ fundũ soluẽ
intelligendus e. ¶Situtor rẽ pupil

Expanded text:
uum diutina possessione caperaut scit seruus peculium sibi concessum non esse peculium manumisso concessum non esse, donare potius quam indebitum fundum soluere intellegendus est.S
Abbreviated transcription (Latin):
exceptionẽ cdari. Namsicum quid edi¬
ficauĩs ui aut clam. egoidẽ demolitꝰ¬
fuero ui aut clam ⁊ utãis adũsus me ĩ¬
t̃ clicto hanc ex ceptionẽ ꝓfut᷑urã ꝙ ñ¬
alit̃ ꝓcedẽ debeat. nͥ ex magra ⁊ satis¬
necessaĩa causa. Alioꝗn hec oĩa offiti¬
o iudic̾is celebrarioportet ¶Est¬
alia exceptio dequacel sus dubitat. an¬
sit obicienda. Ut puta simcendii¬
arcen di causa uicini edes intercidi.
ꝙ ui aut elam mecũagatur: aut dãp¬
nimiurie. Gallus ndubitat: mexci¬

Expanded text:
exceptionem dare: nam si tu, inquit, aediui aut clam, ego idem demolitufuero ui aut clam et utaris aduersus me irdicto, hanc exceptionem profuturam. aliter procedere debet, nisi ex magna et satisecessaria causa: alioquin haec omnia officio iudicis celebrari oportet. Estalia exceptio, de qua Celsus dubitat, ansit obicienda: ut puta si iarcendi causa uicini aedes intercidi d ui aut clam mecum agatur aut dainiuria. Gallus enim dubitat, an e‹xci
Abbreviated transcription (Latin):
Neratius qͦ scͥpsit. eũ cuius ẜuus ui
aut clam fecĩt aut sua m pñsa ex ħ¬
int̃ dicto opus restiture deħe. aut
paciemtiam restituendip̃stare ẜuũei
nore dede debere. Et plane si mortuo
alienato ue ẜuo int̃ clicetur. pacien¬
emptor eo interdicto possit conu̾e¬
niri.: ut in pnsam p̃st⁊. aut noxam
det dñoꝙ opussua im pñsam resti¬
tuente aut dampnito quiañ effitt¬
er emptorẽ libait. Et calem si contrasi.

Expanded text:
Neratius quoque scribit eum, cuius seruus ui aut clam fecit, aut sua impensa ex interdicto opus restituere debere aut patientiam restituendi praestare et seruum noxae dedere: plane si mortuo alienato‹u›e seruo interdiceretur, patienemptor eo interdicto possit conueniri, ut impensam praestet aut noxam det: dominoque operis sua impensa restituente aut damnato, quia non restitueret, emptorem liberari. eadem et si contra
Abbreviated transcription (Latin):
neri putit. Hd̾ ait ⁊ adu̾sus ꝓ curatorẽ
tutorẽ curatorẽ municipũ uł sindi¬
dic̾iposse ¶ Si quid ẜuus m̃s fecit. ñ
obid mecũ actio ẽ. s obid ꝙ meo noĩe
aut suofecit. Nam si tuũ ẜuũ mercera¬
riũ habuero: quicquid habeo factum
fu̾it meonomine: obid ñtecum s
mecũcuiꝰ iussu aut noĩe obid opus ser¬
uotuo factũ fiu̾t.: agendũ erit hoc int̃¬
dicto. dimilit̃ ꝙ iussu cuiꝰ factũerit.
obid ñc̃eo s cuius noĩe uisserit hac ac¬
tio ẽ. Nam si ꝓcurator. tutor. curator.
agendũerit cũeo cuius noĩe factũ ꝗd
erit. ñ cueo qui itauisserit. Et si tibi
mancdauõ ut opus fici iubes.⁊ in eare
mͥ parueris. mecũ in quid ñ t̾e cũ erit
actio ¶ Et cũint̃dictũ sic sit scͥptũꝙ
ui: aut clam fac̾tũ ẽ. ñ ita ꝗ.ui. aut
clam fecistilatius porrigi quã ad
has ꝑ sonas quas suprame morãtum
Laibeo putat. ⁊ ħune utimur. ut siue
ego fecissẽ: siue fiẽiuissi: int̃ dicto ꝙ.

Expanded text:
duersus procuratorem ‹tutorem curatorem› municipumue syndidici posse. Si quid seruus meus fecit, non ob id mecum actio est, sed ‹si› id meo nomine aut suo fecit: nam si tuum seruum mercennarium habuero, quidquid ab eo factum fuerit meo nomine, ob id non tecum, sed mecum, cuius iussu aut nomine id opus a seruo tuo factum fuerit, agendum erit hoc interdicto. Similiter quod iussu cuius factum erit, ob id non cum eo, sed cuius nomine iusserit, haec actio est. nam si procurator tutor curator agendum erit cum eo, cuius nomine factum quid erit, non cum eo, qui ita iusserit. et si tibi mandauero, ut opus fieri iuberes et in ea re mihi parueris, mecum, inquit, non tecum erit actio. Et cum interdictum sic sit scriptum 'quod ui aut clam factum est', non ita 'quod ui aut clam fecisti', latius porrigi quam ad has personas, quas supra numerauimus, Labeo putat. Et hoc iure utimur, ut, siue ego fecissem siue fieri iussi, interdicto quod
Abbreviated transcription (Latin):
functoĩe. aut obscure dicẽ: aut denũti¬
are. Neq tã ar tare adu̾sariũ ut intra
diem occurte ad ꝓhibendũ nõposf.
Et si forte ñsit cuideninẽtur:. neꝙ
dolomalo factũ sit. neq sit amic is
Sdeniq aut ꝓcuratõi. aut ad domum
denumtiantũ est. ¶ Sed ⁊ ẜuiꝰ recte
ait. sufficẽ fgmine uiro notũ facere
opusse fac̾turam uł deniq sciente eo
face̾. quã quã ⁊ illud suffitiat celandi

Expanded text:
fusorie aut obscure dicere aut denuntiare: neque tam artare aduersarium, ut intra diem occurrere ad prohibendum non possit. Et si forte non sit, cui denuntietur, neque dolo malo factum sit ne sit, amicis denique aut procuratori aut ad domum denuntiandum est. Sed et Seruius recte ait sufficere feminae, uiro notum facere opus se facturum: uel denique sciente eo facere: quamquam etiam illud sufficiat celandi
Abbreviated transcription (Latin):
Remissione aũt facta intelligendus¬
erit ñui aut clam facere quãius ꝓhib̃¬
atur. Licere i deb edificare ei quisa
tis dedit. cũ possor h ipso ẽftitam.¬
clumq facere fec unt remissionem
nec postea estimandus ẽ ꝯtũis ꝗ opͥ
nouũ nuntiat. ñ poss iuderi celatus.
⁊ p̃occ̃uprtus. ante quã controu̾sim
facerr. ¶ Bellissime ap̃iulianũ q̃rit᷑.
an hac exceptionoceat in ħint̃ dicto ꝙ
ñ tuui aut clam fec̃is. Ut pͣutautor

Expanded text:
remissione autem facta intellegenduerit ui aut clam facere, quamuis prohibeatur: licere enim debet aedificare ei, qui dederit, cum possessor hoc ipso constitclamque facere nec ante remissionem nec postea existimandus est, cum is, qui nouum nuntiat, non possit uideri celatus et pr‹ae-› occupatus, antequam controuersiam faceret. Bellissime apud Iulianum quaeritur, an haec exceptio noceat in hoc interdicto 'quod non tu ui aut clam feceris'. ut puta utor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibitiohaec demonstrat uĩtate fa¬
cere. Quidmirũ cũ ⁊ siclam tuułiu
fec̃is. habeamtm̃ actionẽ. Ergoma¬
gis factotuo de linquentis:. quã ali¬
enoacquiritur maccio Illud scien¬
dumẽ ñ omĩb momentis uĩ ẽẽ fa¬
cicmdã. s semelint̃ initia factaꝑ
seuẽrat Sedsiꝑmiserit. adũsus en
quiutitur int̾clictõ enceptio erit
necessai̾a¶ õtantũ aũt siego ꝑmise

Expanded text:
monstrat ui te facere, quid mirum, cum et si clam tu me feceris, habeam actionem? ergo facto magis tuo delinquentis quam alieno adquiritur mihi actio. Illud sciendum est non omnibus momentis uim esse faciendam, sed semel inter initia facta perseuerat. Sed si permiserit, aduersus eum, qui utatur interdicto, exceptio erit necessaria. Non tantum autem si ego permise
Abbreviated transcription (Latin):
inquid publicoꝵ ꝓcuratiodataẽ. ẽ¬
oessio tm̃dat᷑a nonest. Hocitiuerũ ẽ
sinõler municiꝰpalis curatorixi. pa
etit ꝓbandũ. ¶ Siquis ꝑatus sit iu
ditio sedefendere. adũsus eas qui ĩ¬
t̃ dic̃endũ putant ne opus fiat. an
uideatur iuĩ facẽ desine: magis ẽ ut
desinat: si mõsatis offerat.⁊ defendẽ
paratus: siquis agat. ⁊ ita sabinus sc̃¬
bit st i siquis dãpniinfecti ꝑatussit¬

Expanded text:
inquit, publicorum procuratio data est, concessio tamen data non est. hoc ita uerum est, si non lex municipalis curatori rei puerit probandum. Si quis paratus sit se iudicio defendere aduersus eos, qui interdicendum putant, ne opus fiat: an uideatur desinere ui facere? et magis est, ut desinat, si modo satis offerat et defendere paratus est, si quis agat: et ita Sabinus scribit. Sed et si quis damni infecti
Abbreviated transcription (Latin):
at ͣ fac̃e quiẽsti mare debeat sibuoon¬
melioris conclitionis sint stulti: quã
quã denuntiat. uł quidecepto eo fa¬
tẽ denuntiat adũ saĩo: cũ eũ sce ñ p̾se
phib̾e. uł tã sero denuntiat: ut obiua¬
re ꝓhibiturus pͥrs quã fiat ñ possi.⁊
hec ita ꝓbare labeonẽ aristo ait¶ Si
quis denuntiauĩt se opus facturũ: ñ

Expanded text:
am facere, qui existimare debeat sibi conmelioris condicionis si‹n›t stulti quam pquam denuntiauit: uel qui decepto fatum denuntiat aduersario, cum eum scit non posse prohibere: uel tam sero pronuntiat, ut u‹en›ire prohibiturus, prius quam fiat, non possit. et haec ita Labeonem probare Aristo ait. Si quis se denuntiauerit opus facturum, non
Abbreviated transcription (Latin):
animũ ñ hab̾e. ¶ Dait. di quis in ꝑ¬
co. uelit municipiũ facẽ. sufficẽ eisi
cũratõi rei.p. denunti ¶ Sĩquis
dũ pritat locũtuũ oẽ. quiest m̃s cełã¬
di tuiñ meicausa fecit. mͥ int̃ dic̾tũ
c̃petere idẽ dicitur. ⁊ si ẜiumei uł ꝓ¬
curatõis celandicausa factũ sit. min¬

Expanded text:
animum non habere. Item ait, si quis in publico municipii uelit facere, sufficere ei, si curatori rei publicae denuntiet. Si quis, dum putat locum tuum esse, qui est meus, celandi tui, non mei causa fecerit, mihi interdictum competere. Idem dicit et si serui mei uel procuratoris celandi causa factum sit, mi
Abbreviated transcription (Latin):
publicanus publicani nomi
ne ademĩt᷑ quod ue familia
p̃ubliemioꝵ. sudrestitutum
nonerit induplum aut si post annum¬
s aget᷑ insim plum iuclitiudabo Si ni acd¬
quos ea res ꝑtinebit nonenbebuerit
ĩ dños sine nnoxe deditione uiditium
dabohic titulus al publiemos ꝑtinet
publicani autem sunt qui publicofru¬
untur. nam incleꝰ nom̃ hñt siue fiscoue¬
tigal pndatit. uł tributum consequã¬
tur ⁊õs quidquid afiseo conducuntur
reete appł lantur publicãi dixĩt aliquis
s bene putaͤuit. ⁊ sp̃alit̃ aduersus pu¬
tuase quippe id induplum datur.
cũ iubonoꝵ raptorum in qua druplũ
sit ⁊ furti manifestieque inquadru¬
plum ⁊ restituendiendi facultas pu¬
blicanoui areptumdatur. Qđ si feci̾t
omĩ onere exuitur ⁊ penali actione
exhac parte edicti lib̾atur suinquent᷑
siquis uelit uelit cum publieano non
ex hoc dictos: exgũal uibonorũ rap¬
torum damini in uiriae. ut furtiagẽ
anpossit.⁊ plae: posse Id̾q põp quo¬

Expanded text:
publicanus eius public‹i› nomine ui ademerit quodue familia publicanorum, si id restitutum non erit, in duplum aut, si post annum agetur, in simplum iudicium dabo. iquos ea res pertinebit non exhibebitur, in dominos sine noxae deditione iudicium dabo'.Hic titulus ad publicanos pertinet. publicani autem sunt, qui publico fruuntur nam inde nomen habent, siue fisco uectigal pendant uel tributum consequantur: et omnes, qui quod a fisco conducunt, recte appellantur publicani.Dixerit aliquissed e re putauit et specialiter aduersus puius est, quippe cum in duplum datur, cum ui bonorum ‹rap›torum in quadruplum sit et f‹u›rti manifesti aeque in quadruplum, et restituendi facultas publicano ui abreptum datur, quod si fecerit, omni onere exuitur et poenali actione ex hac parte edicti liberatur. unde quaeritur, si quis uelit cum publicano non ex hoc edicto, sed ex generali ui bonorum raptorum, damni iniuriae uel furti agere, an possit? et placet posse, idque Pomponius quo
Abbreviated transcription (Latin):
trans ferr idmuniti ficium sit norb
uectigalibus fere consuetudo specta¬
Ari sola. idq ⁊̃ principalibus constitu¬
tionibus caueatur.
nis. Hoc edicͣto efficitur. ut antȩ
acceptum̃ quidem iudicium restituta
re actio euane scat. Post a ccepͣtumuõ eͣ
uidicium nichilominus penaduret
s tam̃ absoluendus est: etiam qui post
acceptum uidicium restituere paratissẽ.¬
querentibus autem nobis. utrum du

Expanded text:
transferet, id munificum sit. In omnibus transferet, id munificum sit. In omnibus vectigalibus fere consuetudo spectari solet idque etiam principalibus constitutionibus cavetur. nis.Hoc edicto efficitur, ut ante acceptum quidem iudicium restituta re actio euanescat, post acceptum uero iudicium nihilo minus poena duret. sed tamen absoluendus est etiam qui post acceptum iudicium restituere paratus est.Quaerentibus autem nobis, utrum du
Abbreviated transcription (Latin):
lp.l.l. Cumsi exibuiss noxaliiu¬
ditio conuenirentur: Idcirco autẽ tam
dura conditio eoͥrum effecta est. ꝗa
Sdebent bonos ẜuoͣs. adhoc misteri¬
Lum eligere QQuod a̾it indñofsie ae¬
cipiendum est. in socios uect᷑igalis
lic dñinonsint ante autem actorẽ
dicere oportet. quemuel quos deside¬
ret exhiberi. ut sinon exibeantur.
hinic ag antur s sidicatur exibe om̃s.
ut possit dinoscere quissit. puto au
diendums Siplures ẜuiid furtum
uł damnum ad misint hoc debent
seruari. ut sitm prestetur quantũ
siunus liber feciss abͦ tiofiat.
sademit decesserit. labeoait. inhere¬
demeius quilocupletior factussit
dandã actionem derebus quiã quãi
inusus aduehendas sibi mandant
presides.diuus adrianus p̃sidibus
scͥpsit. ut quotiens quisiusus aut¬
eorũm qui ꝓunitiis exercitibus ue
presunt. aut procuratorum suorum
usus sũi ca mit tet quendam emptu¬
Frum. signific libello manusua scͥpto
Seum q ad publicanum mit tat. ut
siquid amplius quam mandatum ẽ

Expanded text:
. cum, si exhibuissent, noxali iudicio conuenirentur. idcirco autem tam dura condicio eorum effecta est, quia debent bonos seruos ad hoc ministerium eligere. Quod ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis', licet domini non sint. Ante autem actorem dicere oportet, quem uel quos desideret exhiberi, ut, si non exhibeantur, hinc agatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinodiendum.Si plures serui id furtum uel damnum admiserint, hoc debet seruari, ut, si tantum praestetur, quantum, si unus liber fecisset, absolutio fiat. ui ademit, decesserit, Labeo ait in heredem eius, quo locupletior factus sit, dandam actionem. De rebus, quas in usus aduehendas sibi mandant praesides, diuus Hadrianus praesidibus scripsit, ut, quotiens quiseorum, qui provinciis exercitibusve praesunt, aut procuratorum suorum usus sui causa mittet quendam empturum, significet libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam mandatum est
Abbreviated transcription (Latin):
soluere cogiur sicut expacticon uẽ¬
priotitulo non numerate ꝓsolutis
exarbitrio ꝑcipientis non habeͦbũt
surasse accipe. utrum ꝓrata ⁊ sorti ⁊ u¬
suris dececlit. anuõprius inusuras.⁊ si
quid suꝑ est in sortẽ. S⁊ ego non dubi¬
to quinea cautio in sortem ⁊ inusuras.
uidetur. quodex famosa causa debe¬
ur. ꝓnidesiquad excausa iudicati
⁊ non iudicati deheatur. id putẽ so¬
lutum qͣuod ex causa iudcati debe
quainfitiatione creserr ł penalo
iuderi quod pene ht lib̾at᷑ionẽ.¬

Expanded text:
solvere cogitur: et sicut ex pacti conveprio titulo non numeratae pro solutis ex arbitrio percipientis non habebuntursuras se accipere", utrum pro rata et sorti et usuris decedat an vero prius in usuras et, si quid superest, in sorte‹m›. sed ego non dubito, quin haec cautio 'in sorte‹m› et in usuras' uidetur, quod ex famosa causa debetur. proinde si quid ex causa iudicati et non iudicati debeatur, id putem solutum, quod ex causa iudicati debetquae infitiatione crescit uel poenali ideri, quod poenae h
Abbreviated transcription (Latin):
Scci ł .a.R. Ubicumo reus italiba¬
tinꝰ acieditore ut natura debitum mae¬
nent teneri fide uissorem.R Cuuero¬
gnẽ nouationis transeat obligõ. fide¬
iussorem aut uire: aut exceptione li¬
berandum.
pecciuã mutua daretur: itaconuenit
ut initalia solueretur: intelligendũẽ
mamdatorem quoq si milimodo con¬
tra uisse.
Scẽs ł .x.R. Si fideuissor creditori
denumtiauerit utdebitorem ad sol¬
uendam pecuniam compeller. uł pi¬
gnus distraher. isq eessaiũt. anpossit¬
rem pactum int̾cesserat. ut si.e. q̃ mi
soluerentur: ornamenta pignõĩ dati
intracertum tempus licer⁊ ei uendẽ
⁊ si quo minoris ueniss: quam quodso¬
tis uł usuraꝵ nomine deberetur: id:
creditriei redderetur.⁊ fideuissor ae¬
ceptus est. Quesitum ẽ anfide ussor

Expanded text:
sorum. Ubicumque reus ita liberatur a creditore, ut natura debitum mat, teneri fideiussorem rre nouationis transeat obligatio, fideiussorem aut iure aut exceptione liberandum.pecunia mutua daretur, ita conuenit, ut in Italia solueretur, intellegendum mandatorem quoque simili modo contraxisse.responsorum Si fideiussor creditori denuntiaverit, ut debitorem ad solvendam pecuniam compelleret vel pignus distraheret, isque cessaverit, an possirem pactum intercesserat, ut, si centum, solverentur, ornamenta pignori data intra certum tempus liceret ei vendere et si quo minoris venissent, quodque sortis vel usurarum nomine deberetur, id creditrici redderetur, et fideiussor ac
Abbreviated transcription (Latin):
¶iꝑ.ł .x. Siusus fructus debitotem̃
mẽum delegauõ tibi nõ mouatur o dͦ¬
bligatiome aquamuis exceptione ÷¬
doli. uł in factum tutus debeat eẽ ad¬
uersus me. Istidelegatus fuerit mõ
solum donce man eius usus fructus
uidelegaui str̃ post interitum eͤnuᷤᷤ
uidebimus. quia ⁊ hoc in conmodum
sent si post mortem meam maneat
eiusus fruetus ⁊ hec eadem dicenda s̃
nouã ꝑ⁊ prius quanidies aduenerit.
generaliter constat exstipulatio ne
uindiem facta nouationem contige̾.o
S nonstatim exeasti pulatione agipꝰ tit¬
se ante quam dies uenerit. ñoppralet uio ac¬
s.l. xluii. Sita fuerostipulatus.
quantominus atitio debitore eregi¬
sem. tañifide iubess non fit nouatio sd
quia non hoc agit᷑ ut nou̾etur ¶ Cũ dnte¬
pecuniam mutuam cledit quissiie fłi at :¬
pulatione.⁊ ex continenti fecit stipi ontno¬
latonemanius contractus est sidem et¬
rit dicendum ⁊ siante strpulatio facta
ganoẽm ex nuãtione nasci⁊ demde cxato.

Expanded text:
inum. Si usus fructus debitorem meum delegauero tibi, non nou‹a›tur obligatio mea: quamuis exceptione doli uel in factum tutus debeat esse aduersus me is qui delegatus fuerit, et non solum donec manet ei usus fructus cui delegaui, sed etiam post interitum eius: uidebimus quia etiam hoc incommodum sentit, si post mortem meam maneat si usus fructus. et haec eadem dicenda sunnouari potest et prius quam dies aduenerit, et generaliter constat et stipulatione in diem facta nouationem contingere, sed non statim ex ea stipulatione agi posse, antequam dies uenerit. 6 Idem li. Si ita fuero stipulatus: 'quanto minus a Titio debitore exegissem, tantum fideiubes?', non fit nouatio, quia non hoc agitur, ut nouetur. Cum pecuniam mutuam dedit quis sine stipulatione et ex continenti fecit stipulationem, unus contractus est. idem erit dicendum et si ante stipulatio facta gationem numeratione nasci et deinde eam
Abbreviated transcription (Latin):
auł .⁊. ads. Pu pillo soluisinetu¬
tois auetõĩtate non põt ¶nec dele¬
gare pot quia nec alienare ullamrẽ
põt. ¶Sitñ solũt eidebitor ⁊ nũmi
saluisist petentem pupillum doli
exceꝑtione de bitor sũmouebit.
Pop t ids. Sub conditione debitor
siei acceptum feratur postea conditi¬
one enstente. i ptelligitur iamolim
aristo dicebat. Scpsit i siqius qui
suꝑ conditione peccuinair ꝓmi¬
sit de dit eamconditione ut si con¬
ditio extitiss insolutum cederet.
existente conditione. libari . nec ob¬
am dedi ut eamcreditoi meo solũ.¬

Expanded text:
ad Sabinum. Pupillo solui sine tuad Sabinum. Pupillo solui sine tutoris auctoritate non potest: sed nec delegare potest, quia nec alienare ullam rem potest. si tamen soluerit ei debitor et nummi salui sint, patentem pupillum doli mali exceptione debitor summounum. Sub condicione debitori si acceptum feratur, postea condicione existente intellegitur iam olimAristo dicebat. scripsit enim, si quis, qui sub condicione pecuniam promisit, dedit eam ea condicione, ut, si condicio exstitisset, in solutum cederet, existente condicione liberari eum nec obam dedi, ut eam creditori meo solu
Abbreviated transcription (Latin):
Namsunterclicta est. nan recte solui¬
tur. Idem dico ⁊ si quis sciens suspec̾tiꝰ
postulatis solu̾at. Namhis interim
uidetur int̾dicta administratio q̃d
petuum. uł ad tem pus. dicosi ante sol¬
uit quam si substitueretur curãtor.
Oportere libai. S⁊ ⁊ si ab futuro rei. pͭ.
causa soluit: recte soluit. Quin ĩ mo
⁊ siabsenti: simodonon est alius in lo¬
sũm eu .s substitutusssiueat legitimis.
siue testam̃tariisiue ex inquisitione
datisunt. recte uł iͥnisoluituis Eiꝗ
noticie grãdatus est: anrecte soluatur
tuidendum est. quia ad instruendos¬
̃ contutores datur. s cumtutor sit nͥ
ꝑhibitum fuit idei solui. puto lib̾atio¬
nem contin᷑gere. Curatõi quoq furao.¬
si recte soluitur. Itemcuratori sibiñ
sufficiemtt uł petatem: uł ꝑ aliam
iustam causam s⁊ ⁊ pupillicuratori
recte solui constat. ¶Iupillum sine
tatoĩs auetõitate nec soluere pͥosse pa¬
accipientis uedicũq poterunt l¬
ne si fuerint consumptilibabitur.

Expanded text:
nterdicta est, non recte soluitur. idem dico et si quis sciens suspectis postulatis soluat: nam iis interim uidetur interdicta administratio. Quod perpetuum uel ad tempus? dico, si ante soluit, quam substitueretur curator; oportere liberari: Sed et si afuturo rei publicae causa soluit, recte soluit: quin immo et si absenti, si modo non est alius in locum eius substitutus. Siue autem legitimi sunt siue testamentarii siue ex inquisitione dati, recte uel uni soluitur. Ei, qui notitiae gratia datus est an recte soluatur, uidendum est, quia ad instruendos contutores datur. sed cum tutor sit, nisi prohibitum fuerit ei solui, puto liberationem contingere. Curatori quoque furiosi recte soluitur, item curatori sibi non sufficientis uel per aetatem uel per aliam iustam causam. sed et pupilli curatori recte solui constat. Pupiltoritate nec soluere posse paaccipientis uindicarique poterunt. plane si fuerint consumpti, liberabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
bero segerer: num mos mihi sub rep¬
tos credidit tibi obligaitemihi lab̾o
ait. Set si eumi libm existi manssoliũs¬
ei. libarite qͦme. S si alii soluasses uis¬
sueius. ł is ratum habuiss nonlibũ.
Quia priore casu ⁊ mei nũmi factiẽet
quãĩ mihi solutum intelligeretur.
Et io ẜuus m̃s quod peculiari nõe ere¬
dicłit engendolib̾abit debitorem
ris uomine alii eẽt obligata: debitã
tibisoluo non libabor. Quia auocari
tibires ꝑossit. abeo qui pignõi acẽpis

Expanded text:
bero se gereret, nummos mihi subreptos credidit tibi: obligari te mihi Labeo ait et, si eum liberum existimans soluei, liberari te a me, sed si alii solvisses iussu eius vel is ratum habuisset, non liberari, quia priore casu mei nummi facti essent et quasi mihi solutum intellegeretur. et ideo servus meus quod peculiari nomine crediderit, exigendo liberabit debitorem, ris nomine alii esset obligata, debitam tibi soluero, non liberabor, quia auocari tibi res possit ad eo, qui pignori accepis
Abbreviated transcription (Latin):
primũ certior factus est. s hoc eͥnita gre¬
at et cum quodam spatio temporis acci¬
pideb. sicut in legato ẽ de repellendo q̃¬
reretur spaciumqd d ipris adsumtur. nec
minimũ nec maximũ.⁊ quod mag in¬
delle citi ꝑcipi. quã ex locutione expri
ut nisiratum habeatur ẽdicatur. sidñs
solutionem ratam non habiũt condi̾tio
quisoluit conpͤetit ¶ Sunt quidam tuto¬
res quihonararii appellintur sunt quirei
toꝵ uniconmit titur gestus. ł p̃tor ita
dc̃nit. dico igitur uimque ex gutoib fũt¬

Expanded text:
primum certior factus est. sed hoc ἐν πλάτει et cum quodam spatio temporis accipi debet, sicut in legato, cum de repellendo quaereretur, spatium quoddam temporis adsumitur nec minimum nec maximum et quod magis intellectu percipi quam ex locutione exprimut, nisi ratum habeatur, condicat: si dominus solutionem ratam non habuerit, condictio ei qui soluit competit. Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt qui reitorum uni committitur gestus, uel praetor ita decernit. dico igitur, cuicumque ex tutoribu
Abbreviated transcription (Latin):
torem. hisque ab costipulatus fuit.
aut mulier funꝰdum uisse̾rit doti
ꝓ mittere uiro uł nuptũã ip̃ado¬
ticum ꝓmiserit: Nam debitor abu
ab altõ nouandi causa. itaꝙ te aut se¬
ĩ dare oport utrumq nouatur.
Pauł merito quiautrumq inpostio¬
rem deducitur stipulationem.
suolens delegatus ame creditõimeo
sti pulanti spo pondit non habebit
ad uersus eum ullam exceptionem
ut quate nus facere põt condemp̃ne¬
tur. Nam aduersus me tali de fũsio¬
ne merito ute batur ꝗa donatum
ꝑ sequitur.
b quin filius ẜ uusue.: ciuadministi¬
o peculi i ꝑmissa est. nouandiguoꝙ
peculiaria debita iꝰ hãt.Utiq sub stip¬

Expanded text:
torem isque ab eo stipulatus fuerit? aut mulier fundum iusserit doti promittere uiro, uel nuptura ipsi doti eum promiserit? nam debitor ab uab altero nouandi causa ita: 'quod te aut Seium dare oportet': utrumque nouatur. Paulus: merito, quia utrumque in posteriorem deducitur stipulationem. uolens delegatus a me creditori meo stipulanti spopondit, non habebit aduersus eum illam exceut quatenus facere potest condemnetur: nam adversus me tali defensione merito utebatur, quia donatum persequibet, quin filius seruusue, cui administratio peculii permissa est, nouandi quoque peculiaria debita ius habeat, utique si
Abbreviated transcription (Latin):
I quam quod ꝓalio fide iussorio noĩe
debco. ⁊ potius quod cum pena quã
sine pena debetur ⁊ potuis qd eu sand¬
die debentur. constat ⁊̃ quotiens indi¬
stincte quod soluitur. ingraiuorem
dausam iuderis olutum. Si autem nulla
p̃grauz idest siomĩa nomina similia¬
⁊ fuerĩt i nantiquiorem. Grauior iu¬
detur.: que ⁊ subsatis datione dibet.
quam ea que puraest ¶Siduos quis
dederit fideuissores : ꝑot ita soluere
ut unum lib. ¶ Imꝑator antoninus
cũdiuo fatre suo rescripsit. Cumdi¬
stractis pignoib creditor pecunan
redeg̃. si sint usure ddebite.⁊ alie inde¬
bnte. quod soluitur inu suras. ad utrũ¬
q causam usuraꝵ tam debitaꝵ quan
indebitaꝵ ꝑtinere puta. Cumque¬
dam eaꝵ exsti pulatione: quedimer
pac to naturaliter debͤantur. diuen

Expanded text:
iussorio nomine debeo: et potius quod cum poena, quam quod sine poena debetur: et potius quod satdie debentur, constat, quotiens indistincte quid soluitur, in grauiorem causam uideri solutum, si autem nulla praegrauet, id est si omnia nomina similia fuerint, in antiquiorem. grauior uidetur, quae et sub satisdatione uidetur, quam ea quae pura est. Si duos quis dederit fideiussores, potest ita soluere, ut unum liberet. Imperator Antoninus cum diuo patre suo rescripsit, cum distractis pignoribus creditor pecuniam redigit: si sint usurae debitae et aliae indebitae, quod soluitur in usuras, ad utramque causam usurarum tam debitarum quam indebitarum pertinere: puta quaedam earum ex stipulatione, quaedam ex pacto naturali