comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enonuunus demcorpe alitate eius quã de imortalitate sententia. Nunc uideamus quȩ sint hȩc duo nomina quoꝵ
pariter memunit cumdicit. quȩ sidera aestellas uocatss. Neque em̃ hicres una gemina appellatione mons¬
tratur. utensis & gladris. sedsunt. Stellȩ quidem singulares uterraticȩ quinque & cetere quȩ non amcete alis¬
soleferuntur. sidera uero quȩ in aliqd signũ stellarũ pluriũ conpositione formantur. ut aries taurus. andromeda
ꝑseus uel corona. & quȩ cumque uariarũ genera formarum incelum recepta treduntur Sic & apud grȩcos aster&
astron diuersa significant: & aster stellaꝰ unaest. astron signũ steliaͥs coactũ. quodnos sidus uocamus: Cũuero stelas
globosas erotundas dicat. non singularũ tantũ exprimit speciem. sed & earũ quȩ insigna formanda conuenerant.

Expanded text:
non minus de incorporalitate eius quam de immortalitate sententia. Nunc uideamus quae sint haec duo nomina quorum non minus de incorporalitate eius quam de immortalitate sententia. Nunc uideamus quae sint haec duo nomina quorum pariter meminit cum dicit: «quae sidera et stellas uocatis». Neque enim hic res una gemina appellatione monstratur, ut ensis et gladius, sed sunt stellae quidem singulares, ut erraticae quinque, et ceterae quae non admixferuntur: sidera uero, quae in aliquod signum stellarum plurium compositione formantur, ut Aries, Taurus, ut Andromeda, Perseus uel Corona, et quaecumque uariarum genera formarum in caelum recepta creduntur. Sic et apud Graecos ἀστήρ et ἄστρον diuersa significant, et ἀστήρ stella una est, ἄστρον signum stellis coactum, quod nos sidus uocamus. Cum uero stellas globosas et rotundas dicat, non singularium tantum exprimit speciem, sed et earum quae in signa formanda conueniunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mentt constare: eidõ post quã diacit hisq animus datus est ex illis sempiteriis ignibus que sidera cesteslas uocatis. mo
adiecit. quȩ diuinis animatȩ mentibus: ut ꝑ sempiternos ignes corpus stellarum.: ꝑdiunas uero mentes tarum
auimas manifesta discretione significet. & exc illis imr̃as uenire animas um mentis ostendat: Non abre est: uthec ÷
uentẽ. Ariftoteles endelicͥiã : pytha goras. & phylo laus. armoniã: possidomius. ideam: asclẽ piades. quinque sensuã
exertitium sibi consonũ: hippoerates. spiritũ tenuem ꝑcorpiis om̃ẽ disꝑsum: heraditus ponticus. lucẽ: heraditus
cus. scintillam stellaris essentię. Senon. coneretum corpori spiritur
hac facilitate motus. ut torpus illi omẽ sit ꝑuiũ. Crito laus peri pateticus. constare eã dequinta essentia. hip¬
parchis. ignẽ: anaxi menes aera. Em pedo des x eriias. sanguinẽ. Parmen idef. exterra & igne : Neno fontes

Expanded text:
empiternis ignibus, quae sidera et stellas uocatis», mox adiecit: «quae diuinis animatae mentibus», ut per sempiternos ignes corpus stellarum, per diuinas uero mentes earum animas manifesta discretione significet, et ex illis in nostras uenire animas uim mentis ostendat. Non ab re est ut haec uentem, Aristoteles ἐντελέχειαν, Pythagoras et Philolaus ἁρμονίαν, Posidonius ideam, Asclepiades quinque sensuum exercitium sibi consonum, Hippocrates spiritum tenuem per corpus omne dispersum, Heraclides Ponticus lucem, Heraclitus physicus scintillam stellaris essentiae, Zenon concretum corpori spiritum, Democritus spiritum insertum atomis hac facilitate motus ut corpus illi omne sit peruium; Critolaus Peripateticus constare eam de quinta essentia, Hipparchus ignem, Anaximenes aera, Empedocles et Critias sanguinem, Parmenides ex terra et igne, Xenophanes
Abbreviated transcription (Latin):
ras. dm̃ uis sis se commemorat. his ergo dictis. solũ homine constait exterrenis om̃ib mentis id est ani
piternis ignibus quȩ sidera estellas uocatis: nectamen ex ipsis cglestibus esempiternis ignibus nos diat¬
inmuitos lIgus enĩ licet duinũ. timen corpus est nec ex corpore quãuis duino possenus aonmari. sed inde ipla. a la
orpora quȩ diuna & sint auidentur ammatasunt. idest exea mundanȩ animȩ: parte. quã dixinus depura

Expanded text:
ras deum iussisse commemorat. His ergo dictis, solum hominem constat ex terrenis omnibus mentis, id est aniras deum iussisse commemorat. His ergo dictis, solum hominem constat ex terrenis omnibus mentis, id est anipiternis ignibus, quae sidera et stellas uocatis.» Nec tamen ex ipsis caelestibus et sempiternis ignibus nos dianimatos — ignis enim ille, licet diuinum, tamen corpus est, nec ex corpore quamuis diuino possemus animari — sed unde ipsa illa corpora, quae diuina et sunt et uidentur, animata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
&sidera spiritus intus alit idest amma sicut alibi ꝓspiramento animã dicit. quantũ ign
Et ut illius mundanȩ animȩ adsereret dignitatẽ. mentẽ eẽ testatus est. mens agitat molem. Nec non utosten¬
deret exipsa anina constare xanimariꝰ uniuersa quȩ iuuunt. addidit: inde hominũ pecudũq genus & ceter
inanima semꝑ uigorẽ. sed usũ euis hebescere inanimalibis corporis densitate. adiecit.
quantũ non noxia corpora tradant sreliqua sccłm hȩc ergo cum eax summo dõ mens. exmente anima sit
anima uero & condat & uita compleat om̃a quȩ se quuntur. cunctaq hc unus fulgor illuminet. & uniuersis
andi. inuenietur pressuis intuenti a sumo dõ usq adultimã rerũ fecẽ una mutuis
seunculis religans. &nus quã in terrupta conexio. xhȩc est homeri eatena aurea: quã pendere decȩlo inter¬

Expanded text:
et sidera spiritus intus alit... id est anima, sicut alibi pro spiramento animam dicit: quantum igneet sidera spiritus intus alit... id est anima, sicut alibi pro spiramento animam dicit: quantum ignes animaeque ualent... Et ut illius mundanae animae adsereret dignitatem, mentem esse testatus est: mens agitat molem... Nec non ut ostenderet ex ipsa anima constare et animari uniuersa quae uiuunt, addidit: inde hominum pecudumque genus... et cetera; utque adsereret eundem esse in anima semper uigorem, sed usum eius hebescere in animalibus corporis densitate, adiecit: ...quantum non noxia corpora tardant et reliqua. Secundum haec ergo, cum ex summo deo mens, ex mente anima sit, anima uero et condat et uita compleat omnia quae sequuntur, cunctaque hic unus fulgor illuminet et in uniuersis andi, inuenietur pressius intuenti a summo deo usque ad ultimam rerum faecem una mutuis se uinculis religans et nusquam interrupta conexio; et haec est Homeri catena aurea, quam pendere de caelo in ter
Abbreviated transcription (Latin):
sedes incapite est. Sed & geminã illã sentiendi crescendiq naturã quia caduc&m est corpus inseruit. & huest quodhomo
xrationis compos esti &esentit & crescit. solaque ratione meruit pręstare ceteris animalibus. Quȩ quia semꝑ ꝓnasunt
x exxipsa quoque suspiciendi difficultate a superis recesserunt: Nec ullã diuinorũ corporũ similitudinẽ aliqua par¬
crescere. Nãsiquid in illis simi litudinẽ rationis imitatur. nonratio sedmemoria est. Et memoria non illa ratione mix¬
ta. sed quę hebitudinẽ sensuum quinque comitatur. Dequa plura nunc dicere qm̃ adpsens opus non attinet omittemꝰ.
errenorum corporum tercus ordo in arboribus &herbisest. quȩ carent tamration
cendi tantumodo usus inhis uiget. hacsola iuuere parte dicuntur. Hunc rerũ ordinem xuirgilius expressit.
Nan̾ aemundo animã dedit. &ut puritati eius ad testaretur. mentẽ uocauit. Cȩlũ enĩ ait & terras x maria

Expanded text:
sedes in capite est, sed et geminam illam sentiendi crescendique naturam, quia caducum est corpus, inseruit. Et hinc est quod homo et rationis compos est et sentit et crescit, solaque ratione meruit praestare ceteris animalibus, quae, quia semper prona sunt et ex ipsa quoque suspiciendi difficultate a superis recesserunt nec ullam diuinorum corporum similitudinem aliqua crescere. Nam si quid in illis similitudinem rationis imitatur, non ratio sed memoria est, et memoria non illa ratione mixta, sed quae hebetudinem sensuum quinque comitatur; de qua plura nunc dicere, quoniam ad praesens opus non adtinet, omittemus. Terrenorum corporum tertius ordo in arboribus et herbis est, quae carent tam ratione quam sensu, et quia crescendi tantummodo usus in his uiget, hac sola uiuere parte dicuntur. Hunc rerum ordinem et Vergilius expressit. Nam et mundo animam dedit et, ut puritati eius adtestaretur, mentem uocauit. Caelum enim, ait, et terras et maria
Abbreviated transcription (Latin):
corpora. Nam idõ abanima natura incipit quã sapientes dedõ & meñte NO ΥÑ nominantꝰ : Ex il lo mero ac
purssimo fonte mentis quẽ nascendo deoriginis suȩ̨ hauserat copia corpora illa diuina uel si
rum quȩ prima condebat animauit. diuinȩqnentes onibus corporibus quȩ informã teretẽ idest insphere modũ
ormabantur in fusesunt. Et hoc est quod cũ destellis loquęretur ait. quȩ diuinis animatȩ mentibus. In inferiora uer
acterrena degerans. fragilitatẽ corporũ caducorũ: dep̃hendit merã diuitatẽ mentis suftinere nonposse. im mo
partẽ eius uix solis humanis corporibus conuenire. qu̾ia & sola iudent᷑ erecta Y solisq in est uel in capite¬
spherȩ similitudo. quã formã diximus solam mentis capacẽ. Sola ergo homini rationẽ idest ium mentis infudit. cui

Expanded text:
corpora — nam ideo ab anima natura incipit quam sapientes de deo et mente νοῦν nominant — ex illo mero ac corpora — nam ideo ab anima natura incipit quam sapientes de deo et mente νοῦν nominant — ex illo mero ac purissimo fonte mentis, quem nascendo de originis suae hauserat copia, corpora illa diuina uel supera — caeli dico et siderum — quae prima condebat, animauit, diuinaeque mentes omnibus corporibus quae in formam teretem, id est in sphaerae modum, formabantur, infusae sunt; et hoc est quod, cum de stellis loqueretur, ait: «quae diuinis animatae mentibus.» In inferiora uero ac terrena degenerans, fragilitatem corporum caducorum deprehendit meram diuinitatem mentis sustinere non posse, immo partem eius uix solis humanis corporibus conuenire, quia et sola uidentur erecta, tamqsphaerae similitudo, quam formam diximus solam mentis capacem. Soli ergo homini rationem, id est uim mentis, infudit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
s diuina non sub ditur. Nunc qualiter nobis animus. idest mens cũ¬
disseramus. Ds̃ qui pͥma causa x est. & uocatur unus. om̃i ũ quȩ quesunt quȩ que uident᷑ eẽ princeps &ori goest.
Hic suꝑ habundanti maiestatis fecunditati desementem creauit. Hȩc mens quȩ No ye uocatur. qua patrem in
lenã similitudinẽ seruat actoris. Animã uero dese creat. pos
partem quã intuetur indutur. ac paulatim regrediente respectu in fabricã corporum incorporea ipsa dege¬
nerat. Habet ergo & purisimã exmente dequa ẽ nata rationẽ. q̃d logicon uocatur. & ex sua natura accipit
idest logicon quod innatũ sibi exmente sũpsit sicut uere diuinũ est. ita solis diuinis aptũ: reliqua duo¬
a esthȩticon ephiticon. ut ad diuinis recedunt. ita conuenientia sunt caducis. Anima ergo creans̃ condens que

Expanded text:
mens diuina non subditur. Nunc qualiter nobis animus, id mens diuina non subditur. Nunc qualiter nobis animus, id disseramus. Deus, qui prima causa et est et uocatur, unus omnium quaeque sunt quaeque uidentur esse princeps et origo est. Hic superabundanti maiestatis fecunditate de se mentem creauit. Haec mens, quae νοῦς uocatur, qua patrem inspicit, plenam similitudinem seruat auctoris, animam uero de se creat posteriora respiciens. Rursum anima patrem qua intuetur, induitur, ac paulatim regrediente respectu in fabricam corporum incorporea ipsa degenerat. Habet ergo et purissimam ex mente, de qua est nata, rationem, quod λογικόν uocatur, et ex sua natura accipit id est λογικόν, quod innatum sibi ex mente sumpsit, sicut uere diuinum est, ita solis diuinis aptum; reliqua duo, αἰσθητικόν et φυτικόν, ut a diuinis recedunt, ita conuenientia sunt caducis. Anima ergo, creans sibi condensque
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. ꝓpter alos qui estipant nibil eẽ aliud deũ nisi cȩlũ ipsum. & celestia ista quȩ cernimus.
Ldõ ntsumtnu ominuipotentiam dĩ ostenderet posse u̾is intellegi nũ qua uderi. quic quid hum ano subicitur aspec¬
n templum eius uocauit: quisola mente concipitur. Ut qui hȩc ueneratur ut templa. cultum tamen ma¬
ximũ debent conditori. sciatq quis quis inusũ templi huius inducitur. ritusibi uiuendũ sacerdotis. Unde x quasi
quodam publico p̃conio tantã humano generi diuinitatẽ inesse testatur. ut uniuersos siderei animi cognatione no¬
hiitit. Notandum est quod hoc loco animũ & ut ꝓprie & ut abu sine dr̃ posuit: animꝰ em̃ ꝓprie mens est. quã
anima nemo dubitauit. sednon nũ quã sic &animã usurpantes uoc
Cũ uero ait retinendus animusꝰ est incustodia corporis: ipsam̃ tunc animã nominat quȩ uincitur custodia corporali.

Expanded text:
uocatur, propter illos qui aestimant nihil esse aliud deum nisi caelum ipsum et caelestia ista quae cernimus. uocatur, propter illos qui aestimant nihil esse aliud deum nisi caelum ipsum et caelestia ista quae cernimus. Ideo ut summi omnipotentiam dei ostenderet posse uix intellegi, numquam uideri, quidquid humano subicitur aspectui templum eius uocauit qui sola mente concipitur, ut qui haec ueneratur ut templa, cultum tamen maximum debeat conditori, sciatque quisquis in usum templi huius inducitur ritu sibi uiuendum sacerdotis; unde et quasi quodam publico praeconio, tantam humano generi diuinitatem inesse testatur ut uniuersos siderei animi cognatione nobilitet. Notandum est quod hoc loco animum et ut proprie et ut abusiue dicitur posuit. Animus enim proprie mens est, quam diuiniorem anima nemo dubitauit; sed nonnunquam sic et animam usurpantes uocaCum uero ait: «retinendus animus est in custodia corporis», ipsam tunc animam nominat quae uincitur custodia corporali, cui
Abbreviated transcription (Latin):
receptus incȩlum. nisi ꝑfectȩ puritati celoftis habitaculi aditum non patere : Pari autẽ constantia mors
iec ueniens ꝑnaturã timenda est: nec contra ordinem cogenda naturȩ. Ex hisquȩ platonẽ quȩ que plotinũ
deuoluntari& morte ꝓnuntias se regtulimus. ni hil in uerbis ciceronis quibus hanc phibet renanebrt obi¬
curum: sedilla uerba quȩ p̃ter hoc sunt in serta repetamus.  Homines enĩsuitt baclege generati.
quituer eie ur illum obum quẽ intẽplo hoc medium uides quȩ terra dicitur. hisque animus dit ẽ
ebulis semprternis igribus quesidera estellas uocitisquȩ gdobose erotundę diuinis animate men¬
tibus. crtos suos orbesq conficiunt celeritate mirabili Seterae carglobus dicatur animia tuns
positus plenius dis serenusa cũ denouem sphȩris loquęmur. Bene autem uniuersus mundus. dĩ temipli

Expanded text:
receptus in caelum, nisi perfectae puritati caelestis habitaculi aditum non patere. Pari autem constantia mors receptus in caelum, nisi perfectae puritati caelestis habitaculi aditum non patere. Pari autem constantia mors nec ueniens per naturam timenda est, nec contra ordinem cogenda naturae. Ex his quae Platonem quaeque Plotinum de uoluntaria morte pronuntiasse rettulimus, nihil in uerbis Ciceronis quibus hanc prohibet remanebit obscurum. Sed illa uerba quae praeter hoc sunt inserta repetamus. «Homines enim sunt hac lege generati qui tuerentur illum globum quem in templo hoc medium uides, quae terr rotundae, diuinis animatae mentibus, circos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili.» De terra cur globus dicatur in medio mundo positus, plenius disseremus cum de nouem sphaeris loquemur. Bene autem uniuersus mundus dei templum
Abbreviated transcription (Latin):
unde numquã facultasit resur gendi. Ideo gͦ utendum conces sis uitȩ spatiisi urt sit ꝑfatsa psurti¬
nisi smaior facultas. Ergo inquies quiiam ꝑfecte pur gatus est manã sibi deb& interfr tmpunet ci
cusa remanendi. quia ꝓfectũ ulterius non requirit qui ad supera ꝑuenit. Sed hoc ipso quosibi celerem
fiuem spe feuende beatitatis artessit inretitur laqueo passionis. quia spes sicut timor passio est. sed & ce
tera quę superior ratio disseruit incurrit. Et hocest quod paulus filium spr uite uerioris adse uinire
ꝓperantem ꝓhibet aerepellit: nefestinatum ab solitionis ascenlionisq desiderium. magis eum hac ipsa pasione uin¬
ciat acretardet. Nerdicit quodnisi mors naturalis aduenerit emori non poteras. sed huc uenire non poteris.
isi enĩ cũds̃ in quid̃ istis tecorporis aistodus liberauerit. buc tibi aditus patere non potest: quia sĩt iam

Expanded text:
unde numquam facultas sit resurgendi. Ideo ergo utendum concessis uitae spatiis ut sit perfectae purgaunde numquam facultas sit resurgendi. Ideo ergo utendum concessis uitae spatiis ut sit perfectae purgationis maior facultas. Erit ei causa remanendi, quia profectum ulterius non requirit, qui ad superna pervenit. Sed hoc ipso, quo sibi celerem finem spe fruendae beatitudinis accersit, irretitus laqueis passionis: quia spes sicut timor passio est. Et hoc tera quae superior ratio disseruit incurrit. Et hoc est quod Paulus filium spe uitae uerioris ad se uenire properantem prohibet ac repellit, ne festinatum absolutionis ascensionisque desiderium magis eum hac ipsa passione uinciat ac retardet, nec dicit quod nisi mors naturalis aduenerit «emori non poteris», sed «huc uenire non poteris». «Nisi enim cum deus» inquit, «istis te corporis custodiis liberauerit, huc tibi aditus patere non potest», quia scit, iam
Abbreviated transcription (Latin):
el natura uel sponte soluendi. Anima enĩ cumacorpore deseritur. potest inse nihł retinere corporeum. siscpure
cũ in bac uita ec̃ẽ instituit. Cum uero ipsa decorpore uiolenter extruditur. quia exxit rupto uinculo non soluto
fit et ipsa necessitas oc casio passionis. & malis uinculis dumrũpit inficitur: hanc quoque superioribus aduit
Cum constet in quid remunerationẽ animis illic eẽ tribuendam ꝓ modo ꝑsictionis
ad quã in hac uita una quȩ que ꝑuenit. nonest p̃cipitandus uitȩ finis. cũ ad huc ꝓficiendi etꝰ possit ac cessio
Nee frustra hoc dictũ est: nam inarcanis deanimȩ reditu disputationibus fertur in hac uita delinquentes
similes et̃ suꝑ equale solum cadentibus. quibus denuo sine difficultate prȩstosit sur gere. Animas uero echac
unta cumdelictorum sordibus retedentes. ae quandas his qui in abruptum ex alto pcipiti que delapsisint.

Expanded text:
uel natura uel sponte soluendi. Anima enim, cum a corpore deseritur, potest in se nihil retinere corporeum, si se pureuel natura uel sponte soluendi. Anima enim, cum a corpore deseritur, potest in se nihil retinere corporeum, si se purecum in hac uita esset, instituit. Cum uero ipsa de corpore uiolenter extruditur, quia exit rupto uinculo, non soluto, fit ei ipsa necessitas occasio passionis, et malis uinculi, dum rumpit, inficitur. Hanc quoque superioribus adicit remunerationem animis illic esse tribuendam pro modo perfectionis ad quam in hac uita unaquaeque peruenit, non est praecipitandus uitae finis cum adhuc proficiendi esse possit accessio. Nec frustra hoc dictum est. Nam in arcanis de animae reditu disputationibus fertur in hac uita delinquentes similes esse super aequale solum cadentibus, quibus denuo sine difficultate praesto sit surgere; animas uero ex hac uita cum delictorum sordibus recedentes aequandas his qui in abruptum ex alto praecipitique delapsi sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ut diaimus philosophiȩ ratione non ferro. prudentia nonueneno. Addit &iam illam solam eẽ natura lẽ mortẽ.
ubi corpus animam. nonanina corpus relinquit. Constat enĩ numerorum certam constitutam que rationem.
sotiare corporibus. Hinumeri dũ suꝑsunt. ꝑseuerat corpus animari. Cu
bus. Hinumeri dũ suꝑsunt. ꝑseuerat corpus aninari. Cum uero deficiunt. mox artana lla uis
soluitur. qua societas ip̃sa constabat. Et hoc est quod fatum xfatalia uitȩ tempora uocamus. Anima er go ipsa non
deficit. quippe quȩ inmortalis atq ꝑpetua est. sed impletis numeris corpus fatiscit. nec anima las satur animan do.
sed offit̾ium suum deserit corpus. cum iam nonpossit animari: Hin illud est doctissimi uatis. ex plebo nuimerum¬
reddarq tenebris. Hȩcest igitur naturalis ueremors. cumfinẽ corporis solus numerorum suorum defectus ad¬
portat. non cum extor queturꝰ uita corpori adhuc idoneo ad continuationẽ ferendi. Necleuis est differentia uita

Expanded text:
ut diximus, philosophiae ratione, non ferro; prudentia, non ueneno. Addit etiam illam solam esse naturalem mortem ubi corpus animam, non anima corpus relinquit. Constat enim numerorum certam constitutamque rationem animas sociare corporibus. Hi numeri dum supersunt, perseuerat corpus animari; cubus. Hi numeri dum supersunt, perseuerat corpus animari; cum uero deficiunt, mox arcana illa uis soluitur qua societas ipsa constabat, et hoc est quod fatum et fatalia uitae tempora uocamus. Anima ergo ipsa non deficit quippe quae immortalis atque perpetua est, sed impletis numeris corpus fatiscit; nec anima lassatur animando, sed officium suum deserit corpus cum iam non possit animari. Hinc illud est doctissimi uatis: ... explebo numere tenebris. Haec est igitur naturalis uere mors, cum finem corporis solus numerorum suorum defectus apportat, non cum extorquetur uita corpori adhuc idoneo ad continuationem ferendi. Nec leuis est differentia uitam
Abbreviated transcription (Latin):
teoba ralieno eriminer monaresbie ⁊it a enim quifimne sibe dno nec dũ uibente quȩsiuerit. Mon ad so lutione no eon

Expanded text:
torquet alieno, crimine non carebit, ita eum qui finem sibi domino necdum iubente quaesiuerittorquet alieno, crimine non carebit, ita eum qui finem sibi domino necdum iubente quaesiuerit
Abbreviated transcription (Latin):
insidias reliquas quȩ om̃s excuitur passiones. Et hoc est quod superius exfetundo iurtutũ ordine quȩ
solis philosopꝰantibus aptȩ sunt euenire signauimus. Hanc ergo mortem dicit plato sapientibus
lam uer̾o quã omnibus natura constituit cogiuel inferri uelacersiri uetat. docens ex¬
pic̾tandam eũ. naturam. Et has causas huius aperiens sanctionis. quas exusit perumque incotidiana con¬
uersationesunt mutuatur. Ait enĩ eos qui potestatis imperio truduntur icarcerem: non oportere
inde diffu gerȩ priuis quã potestis ipsa que dauset abire ꝑmiserit. Non enĩ uitari poenam furtiua discessione.
sederescere. Hoc quoque addit noseẽ in dominio deorum. quorum tutela & ꝓiudentia gibernanur. Ninl aut
eẽ iuito dño dehis quȩ possidet exeo loco in quo suum conflituerat auferendum. Etsicut quiuitam mancipio et¬

Expanded text:
insidias reliquasque omnes exuitur passiones. Et hoc est quod superius ex secundo uirtutum ordine, quae insidias reliquasque omnes exuitur passiones. Et hoc est quod superius ex secundo uirtutum ordine, quae solis philosophantibus aptae sunt, euenire signauimus. Hanc ergo mortem dicit Plato sapientibus esse appetendam, illam uero quam omnibus natura constituit cogi uel inferri uel accersiri uetat, docens expectandam esse naturam, et has causas huius aperiens sanctionis quas ex usu rerum quae in cotidiana conuersatione sunt mutuatur. Ait enim eos qui potestatis imperio truduntur in carcerem non oportere inde diffugere priusquam potestas ipsa quae clausit abire permiserit: non enim uitari poenam furtiua discessione, sed crescere. Hoc quoque addit, nos esse in dominio dei, cuius tutela et prouidentia gubernamur; nihil autem esse inuito domino de his quae possidet ex eo loco in quo suum constituerat auferendum; et sicut qui uitam mancipio ex
Abbreviated transcription (Latin):
ex homi num uita mi gandim est: nemunus ad signatum adeo diffu gisse uideamini. Hȩc secta & p̃ceptio pla¬
tonis est. qui in phȩdrone definit homini non esse sua sponte moriendum. Sed ineodem tamen dialogi
idem dicit mortem phiosophantibus adpetendam. xipsam philosophiam meditationẽ ẽẽ moriendi.
ec sibi ergo contraria uidentur sednon itaest. N amplato duas mortes hominis nouit. Nȩc hoc nunc
repeto quod superius dictũ est. duas eẽ mortes: unã animę. animalis alteram. sed ip̃ suis quo que
animalis hoc est hominis duas adserit mortes. quarum unã natura. uirtutes alteram prȩstant.
Homo enĩ moritur. cũanima corpus relinquit solutum lege naturȩ: Morietiam dititur. cum anima
uc incorpore constituta corporeas in lecebras philosophi& docente contẽpnit. & cupiditatum dulces

Expanded text:
ex hominum uita migrandum est, ne munus adsignatum a deo diffugisse uideamini.» Haec secta et praeceptio Plaex hominum uita migrandum est, ne munus adsignatum a deo diffugisse uideamini.» Haec secta et praeceptio Platonis est, qui in Phaedone defìnit homini non esse sua sponte moriendum. Sed in eodem tamen dialogo idem dicit mortem philosophantibus appetendam et ipsam philosophiam meditationem esse moriendi. Haec sibi ergo contraria uidentur, sed non ita est. Nam Plato duas mortes hominis nourepeto, quod superius dictum est, duas esse mortes, unam animae, animalis alteram; sed ipsius quoque animalis, hoc est hominis, duas asserit mortes, quarum unam natura, virtutes alteram praestant. Homo enim moritur, cum anima corpus readhuc in corpore constituta, corporeas illecebras philosophia docente contemnit, et cupiditatum dulces
Abbreviated transcription (Latin):
N unc ipsa uel consulentis uel p̃cipientis uerba tractemꝰ. Quęso in quã pater scĩsime atq optime. qm̃ hȩc est
uita ut africanum audio dicere. quid moror interris quinhuc aduos uenire ꝓpero. non est ita inquit.
Nisi enũ cũ ds hic cuius hoctem plum est omne quod conspibis istis tecorporis custodiis liberauerit. huc tibi¬
aditus patere non potest. homines enĩ hacle ge ge̾nerati. quituerentur illum globum quem intem plo hocmediũ
uides quȩterr ꝑdicitur. hisq animus datus est̾ excillis sempit̾nis ignibus quę sidera astellas uocatis. quȩ g
de urotund E ducunis animate mentibus. crcos suos orbesq conficiunt celeritate nirabili. Quare xtibi
publi xepiis omnibus retinendus animus est incustodia corporis. nec inuissu eius aquo ille est uobis datus

Expanded text:
Nunc ipsa uel consulentis uel praecipientis uerba tractemus. «Quaeso, inquam, pater sanctissime atque optime, quoniam haec est Nunc ipsa uel consulentis uel praecipientis uerba tractemus. «Quaeso, inquam, pater sanctissime atque optime, quoniam haec est uita, ut Africanum audio dicere, quid moror in terris? Quin huc ad uos uenire propero?» — «Non est ita,» inquit ille. «Nisi enim cum deus is, cuius hoc templum est omne quod conspiaditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides, quae terra dicitur, iisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, q rotundae, diuinis animatae mentibus, circos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili. Quare et tibi, Publi, et piis omnibus retinendus animus est in custodia corporis nec iniussu eius, a quo ille est uobis datus,
Abbreviated transcription (Latin):
non extin gutur. sed ad tempus obruitur. Nertem porali demersione beneficum ꝑpetiutatis eximitur.
imrur sus ecorpore ubi meruerit contagione uiciorũ penitus elimacta pur garit ad ꝑennis uite lucem
restituta in inte grum renertatur. Plene ut arbitor deuita &morte animȩ difinitio liquet. quãde
abdytis phyloso pbiȩ. doctrina & sapientia ciceronis elicuit. Sedscipio ꝑ quietẽ & cęlo quod inp̃mi um
cedit beaus e pmissione immortalitatis animatus. tam gloriosam spẽtamq inclitam magis magisq
firmauit iuso patre. dequo utrum uiueret. cum ad huc uideretur dubitare quęsiuerat: mortem igitur
malle cepit utuiueret. Nec flesse. contentus niso parente quem crediderat extinctum. ubi loqui pos se
quȩ desiderabat facienda constituit. qua ante consuleret. Quorũ unũ prudentię. alterũ pietatis ad sertio est

Expanded text:
non extinguitur, sed ad tempus obruitur, nec temporali demersione beneficium perpetuitatis eximitur, non extinguitur, sed ad tempus obruitur, nec temporali demersione beneficium perpetuitatis eximitur, cum rursus e corpore, ubi meruerit contagione uitiorum penitus elimata purgari, ad perennis uitae lucem restituta in integrum reuertatur. Plene, ut arbitror, de uita et morte animae definitio liquet, quam de adytis philosophiae doctrina et sapientia Ciceronis elicuit. Sed Scipio per quietem, et caelo quod in praemium cedit beatis, et promissione immortalitatis animatus, tam gloriosam spem tamque inclitam magis magisque firmauit uiso parente, de quo utrum uiueret, cum adhuc uideretur dubitare, quaesiuerat. Mortem igitur malle coepit, ut uiueret, nec flesse contentus uiso parente quem crediderat extinctum, ubi loqui posse coepit,  eo iam moraretur. Nec tamen apud se quae desiderabat facienda constituit quam ante consuleret: quorum unum prudentiae, alterum pietatis adsertio est.
Abbreviated transcription (Latin):
aiso adidundutm re uertendo emundi im plet osficia e naturȩ sue arcana nondeserit usioe es en
is amicitur accessu. sed esingulos motus quos in excercitio est habitura ꝓducit
sola dint urto qn mlartis animositatiss ardorẽ. quod tym micon nuncupatur. Insolis sentiendi opinandiq naturam.
qued esthenicom e& pantasticon apellant. desiderii uero motũ quod epttymetien uocitur.
corpora uningres su gobi lunaris exercet. Etest hec sicut adiuinis ultimna: ita in ñis terrenisq om̃ibus pͥma.¬
Corpas eñ hoc sicut faex rerum diunarũ est. ita animalũ est pͥma substantia. Ethȩ
adanimȩ. sedem: & in mortaitĩ ex ipsa natura regionis & sublimitatis imitatione meruerunt. Ad hȩc uero
terrena corpora. anima iplã : ducitur. &ideo mori creditur. cũ in caducã regionẽ & in
et moueat quoddeanima quã eẽ in imortalẽ dicim̃ mortem totiens nominamus. Et onĩ sua morte anima

Expanded text:
uiso ad indiuiduum reuertendo et mundi implet officia et naturae suae arcana non deserit. Hoc ergo puiso ad indiuiduum reuertendo et mundi implet officia et naturae suae arcana non deserit. Hoc ergo polum, ut iam diximus, luminosi corporis amicitur accessu, sed et singulos motus, quos in exercitio est habitura, producit: ικόν dicitur; in Martis, animositatis ardorem, quod quod aestheticon et phantasticon appellant; desiderii vero motum , quod epithymeticon vocatcorpora, in ingressu globi lunaris exercet’. 14 Corpus enim hoc, sicut faex rerum diuinarum est, ita animalis est prima substantia. Et haad animae sedem, et immortalitatem ex ipsa natura regionis et sublimitatis imitatione meruerunt. Ad haec uero terrena corpora anima ipsa deducitur et ideo mori creditur, cum in caducam regionem et in sedem mortalitatis includitur. Nec te moueat quod de anima, quam esse immortalem dicimus, mortem totiens nominamus. Et enim sua morte anima
Abbreviated transcription (Latin):
naturaliter noueramus. prius quam matherialis influxio incorpus uenientes animas ebriaret. hec est aut̃
hẏle. quȩ omne corpus mundi quod ubi cumque cernimus idaeis in pressa formauit. Sed altissima & puris¬
sima parf eius quauel sustentantur diuina uel constant. nectar uocatur. & creditur eẽ potus deorum:
nferior uero &tui bidior. potus animarũ. choc est quod ueteres letheum fluuiũ uocauerunt
Ipfam autem liberi putrem or phra ici uor dl p at ois suspicant litelo gir qu abillo induudus ntus uisu¬
fo apse duuditut. ldco mulorum sacis traditur ttano farore in uenbra disarptus afrustis se pultis rursus n¬
ulos arse d uidensis se ÷ quta q oye quem diaxinus mentem uocari ex indiuduo pbendo sa diuidendu. & rursus itedi¬

Expanded text:
era discimus, ea recognoscimus quae naturaliter noueramus, priusquam materialis influxio in corpus uenientes animas ebriaret. Haec est autem era discimus, ea recognoscimus quae naturaliter noueramus, priusquam materialis influxio in corpus uenientes animas ebriaret. Haec est autem hyle, quae omne corpus mundi quod ubicumque cernimus, ideis impressa, formauit. Sed altissima et purissima pars eius, qua uel sustentantur diuina uel constant, nectar uocatur et creditur esse potus deorum, inferior uero atque turbidior potus animarum, et hoc est quod ueteres Lethaeum fluuium uocauerunt. Ipsum autem Liberum Patrem Orphaici νοῦν ὑλικόν suspicantur intellegi, qui ab illo indiuiduo natus in singulos ipse diuiditur. Ideo in illorum sacris traditur Titanio furore in membra discerptus et frustis sepultis, rursus unus et integer emersisse, quia νοῦς, quem diximus mentem uocari, ex indiuiduo praebendo se diuidendum, et rursus ex di
Abbreviated transcription (Latin):
liberi patris ille sidereus. in regłone quȩinter cranrum est &leonem locatus. ebrietatem illic primũ descen¬
suris animis euenire silua influente significans. Unde & comes ebrieratis obliuo illic animis incipit iamli¬
tenter obrepere. Nam si animȩ memoriã rerũ diuinarũ quarum incęlo erant conscię ad corpora usq
deferrent. nulla inter homines foret dediuitati dissensio. Sedobluuonem quidem om̃s descen
hauriint. Aliȩ uero magis. minus aliȩ. Et ideo interris uer̃
tam̃ opinantur omnes. quia opinionis ortus est memoriȩ defectus. hitam̃ hoc mdgis inueniunt. qui
minus obliuionis hauserunt. Quia facile reminis cuntur. quid illic ante cognouerint. Hinc est quod
nid latinos lectio. apud gręcos uocatur repetita cognitio. Quia cum u

Expanded text:
Liberi patris ille sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, ebrietatem illic primum descenLiberi patris ille sidereus, in regione quae inter Cancrum est et Leonem locatus, ebrietatem illic primum descensuris animis euenire silua influente significans, unde et comes ebrietatis, obliuio, illic animis incipit iam latenter obrepere. Nam si animae memoriam rerum diuinarum, quarum in caelo erant consciae, ad corpora usque deferrent, nulla inter homines foret de diuinitate dissensio; sed obliuionem quidem omnes descendendo hauriunt, aliae uero magis, minus aliae. Et ideo in terris uerum cum non omnibus liqueat, tamen opinantur omnes, quia opinionis ortus est memoriae defectus. Hi tamen hoc magis inueniunt qui minus obliuionis hauserunt, quia facile reminiscuntur quid illic ante cognouerint. Hinc est quod, quae apud Latinos lectio, apud Graecos uocatur repetita cognitio, quia, cum u
Abbreviated transcription (Latin):
aduersum feratuir. Iilincergo. ide a confinio quose zodiatus. lacte usq contingunt anima descendens. atereti
quȩ sola sorma duinaẽ. in conum defluente ꝓdicitur. sicut apuncto nascitur linea & in longum ex indunduo
ꝓcedit. ibiq apuncto Cuo quodest monas uenit indyadem quȩ est prima ꝓtractio. & hȩc est essentia. quã
indi uiduã eandemq diuiduam plato intimȩo cũdemundanę. animȩ fabrica loqueretur ex pres sit. Am̃
ũ sicut mundi ita & hominis unius modo diuisionis reperientur ign
gitetur. modo capaces. cum illa ꝑmundi. hȩc ꝑhominis mbra diffunditur: Anima ergo cũ trahitur ad corpiis
materialis allu uionis intellegi. quo delibuta & grauata deduaturi Arcani huuis indicium est erat̃

Expanded text:
aduersum feratur. Illinc ergo, id est a confinio quo se zodiacus lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, aduersum feratur. Illinc ergo, id est a confinio quo se zodiacus lacteusque contingunt, anima descendens a tereti, quae sola forma diuina est, in conum defluendo producitur, sicut a puncto nascitur linea et in longum ex indiuiduo procedit, ibique a puncto suo, quod est monas, uenit in dyadem, quae est prima protractio. Et haec est essentia quam indiuiduam eandemque diuiduam Plato inTimaeo, cum de mundanae animae fabrica loqueretur, expressit. Animae enim, sicut mundi, ita et hominis unius, modo diuisionis reperientur ignarae, si diuinae naturae simplicitas cogitetur, modo capaces, cum illa per mundi, haec per hominis membra diffunditur. Anima ergo, cum trahitur ad corpus, , uolens nouum potum materialis alluuionis intellegi, quo delibuta et grauata deducitur. Arcani huius indicium est et Crater
Abbreviated transcription (Latin):
nere. & deuerris incęlum remeare credunitur. Ideo honinũ un& altera detrum uocatur. Homissũ cancer: qui&
hune aninserera descensus est. Capre cornus deorã. quia ꝑillũ animȩ in ꝑpriȩ.b mortalitatis sedem xiscorũ
ncineru reuertuntur. Et hoc est q̃d homeri diuunta prudentia in antri itha cessii destraptione significat. Hinꝰ xpy¬
tha goras putat alaeteo cutulo deorsum incere ditis imperiũ: quia animę inde lipse uidentur ian asuperis.
recessis se. Ideo pruia. nastentibus offerri. ait lactis almoniã. quia primus eis motus. alacteo incipit in corpora
entibus. Unde &scipioni. deanimis beatorũ ostenso lacteo dictuest.
um uero adłeonẽ labendo ꝑuenerint. illic condicionis futurȩ auspicantur exordium
occidit. Ideo cumsol aquarum tenet manibus parentatur. ut pote insigno quod humanę uite contririum uel

Expanded text:
meare et de terris in caelum remeare creduntur. Ideo hominum una, altera deorum uocatur: hominum, Cancer, quia meare et de terris in caelum remeare creduntur. Ideo hominum una, altera deorum uocatur: hominum, Cancer, quia per hunc in inferiora descensus est; Capricornus, deorum, quia per illum animae in propriae immortalitatis sedem et in deorum numerum reuertuntur. Et hoc est quod Homeri diuina prudentia in antri Ithacensis descriptione significat. Hinc et Pythagoras putat a lacteo circulo deorsum incipere Ditis imperium, quia animae inde lapsae uidentur iam a superis recessisse. Ideo primam nascentibus offerri ait lactis alimoniam, quia primus eis motus a lacteo incipit in corporaentibus. Vnde et Scipioni de animis beatorum ostenso lacteo dictum estCum uero ad Leonem labendo peruenerint, illic condicionis futurae auspicantur exordium.Leoni est et illo oriente mox occidit, ideo, cum sol Aquarium tenet, Manibus parentatur, utpote in signo quod humanae uitae contrarium uel
Abbreviated transcription (Latin):
xlongiorem simꝑlicis & absolutis simȩ ptritatis reces sĩt. in quȩ dam siderei corporis in crementa tur gescit. In singn¬
lis ent spbheris quȩ celo subiectęsunt etheria obuolutione uestitur. utꝑeas gradatim soaetia huuis indumti testes
idietur Xideo totidẽ mortibus quod spberas transit. ad hanc ꝑuenit q
ẽ mortibus quoð spberas transit. ad hanc ꝑuenit quȩ interris uta uocitatur. Descere ful
uero ipsius quo anima decȩlo in huius utȩ inferna delabitur. Eordo digeritur. Todia cum ita lacteus cirtulas
obliquȩ cirium flexionis occursu ambiendo complectitur. ut eum quaduo tropita capricornus & caoncer feruntur¬
t. has solis portas phisicis uocauerunt. quia inutraq obuiante. sol
is portas phisicis uocauerunt: quia in utraq obuiante solstitio ulterius solis in hibetar acce¬
sio exfit ei regresus ad xonȩ iuam. cuius terminos nũquã relinquit. Perhas portas animȩ decȩlo interras

Expanded text:
longiorem simplicis et absolutissimae puritatis recessum, in quaedam siderei corporis incrementa turgescit. In singulis enim sphaeris quae caelo subiectae sunt aetheria obuolutione uestitur, ut per eas gradatim societati huius indumenti testei concilietur, et ideo, totidem mortibus quot sphaeras transit, ad hanc peruenit qem mortibus quot sphaeras transit, ad hanc peruenit quae in terris uita uocitatur. Descensus uero ipsius, quo anima de caelo in huius uitae inferna delabitur, sic ordo digeritur. Zodiacum ita lacteus circulus obliquae cirt . Has solis portas physici vocaverunt, quia in utraque obviante solis portas physici uocauerunt, quia in utraque obuiante solstitio ulterius solis inhibetur accessio, et fit ei regressus ad zonae uiam cuius terminos numquam relinquit. Per has portas animae de caelo in terras
Abbreviated transcription (Latin):
unũ tamen circũ auctor uocabulorum dici uoluit antiquitas. Quinq alii circuli paralleli uocantur: horum
medius & maximus est ȩqui nocti alis duo ex tremitatibus uicmi. atq ideo breues. quorũ unus septentrionalis dr̃.
alter australis. Inter̃ hos xmedium duosunt tropici maioris ultimis. medio minores. & ipsi exutraq parte ronae
ustȩ terminũ faciunt. Preter hos alii duosunt cosuli quibus nomen dedit imperfecta con uersio. Ambien

Expanded text:
unum tamen circum auctor uocabulorum dici uoluit antiquitas. Quinque alii circuli paralleli uocantur. Horum unum tamen circum auctor uocabulorum dici uoluit antiquitas. Quinque alii circuli paralleli uocantur. Horum medius et maximus est aequinoctialis, duo extremitatibus uicini atque ideo breues, quorum unus septentrionalis dicitur, alter australis. Inter hos et medium duo sunt tropici maiores ultimis, medio minores, et ipsi ex utraque parte zonae ustae terminum faciunt. Praeter hos alii duo sunt coluri, quibus nomen dedit imperfecta conuersio. Ambien
Abbreviated transcription (Latin):
uocatar. Qua cum eursũ suum in eadem linea pariter sol &lima conficiunt. alterius eorũ neces sẽ est euenire defectum.
Solis. sier tuncluna succedat. Lunȩ. situnc aduersa sit soli. Ideo nec sol. umquã deficit nisi cumtricesimꝰ lunȩ dies est.
into decimo curs sui die nescit luna defectũ. Sic euenit ut autlunę com
solitũ lumen subeadem inuentus linea terrę conusobsistat. aut solupsa succedens. obiectu suo ab humano aspectu lum̃
cius repellat. Indefectu ergo solipse nilpatitur. sednr̃ fraudatur aspectus. Luna uero circa ꝓprium defectũ laborit.
i piendo solis lumen. cuus benesitio noctẽ colorat. Quod sciens uirgilius disciplinarum omi ũ peritssimis
ait. Defectus solis uarios lunȩq labores. Quãuis igitur triũ linearũ ductus zodiacũ & clandat &diuidat.

Expanded text:
uocatur, quia, cum cursum suum in eadem linea pariter sol et luna conficiunt, alterius eorum necesse est euenire defectum: uocatur, quia, cum cursum suum in eadem linea pariter sol et luna conficiunt, alterius eorum necesse est euenire defectum: solis, si ei tunc luna succedat; lunae, si tunc aduersa sit soli. Ideo nec sol umquam deficit nisi cum tricesimus lunae dies est, et nisi quinto decimo cursus sui die nescit luna defectum. Sic enim euenit ut aut lunae contra solem positae ad mutuandum ab eo solitum lumen sub eadem inuentus linea terrae conus obsistat, aut soli ipsa succedens obiectu suo ab humano aspectu lumen eius repellat. In defectu ergo sol ipse nil patitur, sed noster fraudatur aspectus, luna uero circa proprium defectum laborat non accipiendo solis lumen cuius beneficio noctem colorat. Quod sciens Vergilius, disciplinarum omnium peritissimus, ait: defectus solis uarios lunaeque labores. Quamuis igitur trium linearum ductus zodiacum et claudat et diuidat,
Abbreviated transcription (Latin):
coactȩ spatiis quȩ an gustissima inter iacent oꝑtis. uitinȩ sibi undiq Et idõ passim diffusȩ lucis asꝑgine. con¬
timium uincti luminis corpus ostendunt: sed possedonius cuius definitioni pluriũ consensus accessit. ait lac
aci excedendo terminos exꝑtem feruoris sui partẽ celi reliquã deserebat. hic cirtus auia solis in obliqũũ recedens.
unmersitatẽ. Fluxu calido temperaret. Quib aut̃ partibus ttodiaeũ inter secet. superiis iãrelatu est. Hȩc delacteo
referemus adipisci. Natura cȩlestix circulorũ incorporalis est linea. quȩita mente concipitur. ut sola longitudine
censeatur. latum habere nonpossit: sed in todiaco latitudinẽ signorũ capacitas exi gebat. Quantũ igitur spacii
rrectis sideribus occupabat. duabus lineis limitatũ eft. & tertia ducta ꝑmedium. eclyptica

Expanded text:
coactae, spatiis quae angustissima interiacent opertis, uicinae sibi undique et ideo passim diffusae lucis aspergine, concoactae, spatiis quae angustissima interiacent opertis, uicinae sibi undique et ideo passim diffusae lucis aspergine, continuum iuncti luminis corpus ostendunt. Sed Posidonius, cuius definitioni plurium consensus accessit, ait lacaci excedendo terminos expertem feruoris sui partem caeli reliquam deserebat, hic circus, a uia solis in obliquum recedens, uniuersitatem flexu calido temperaret. Quibus autem partibus zodiacum intersecet, superius iam relatum est. Haec de lacteoreferemus adipisci. Natura caelestium circulorum incorporalis est linea, quae ita mente concipitur ut sola longitudine censeatur, latum habere non possit; sed in zodiaco latitudinem signorum capacitas exigebat. Quantum igitur spatii lata dimensio porrectis sideribus occupabat, duabus lineis limitatum est; et tertia ducta per medium ecliptica
Abbreviated transcription (Latin):
anbiunt celũ. & sunt p̃ter eum numero decẽ. Dequibus quȩ dicendasunt ꝓferamus. cũ de hoc competens sermo
D̾ehoc lasteo multi interse duusa senserunt. causasq eius alii fabulosas. naturales alii ꝓtulerunt Sednos
fibulosa reticentes. ea tantũ quȩ adnaturã eus nisa sunt ꝑtinere dicemus. Tnco fraistus lacteũ diait
cẽ compigem. quã deduobus hemis phȩriis. cęlispbera solidata est. Et ideo ubi orȩ utrinq conuenerant
nota bilem daritatẽ iuideri. diodorus ignẽ eẽ densetȩ concretq naturȩ inima curuilinitis semitã. discretione
muindanȩ fabricę coacerbante concretũ: Etidõ uisum untuentis ad nittere. reliquo igne celesti lucẽ suam nimia subti¬
liate diffusam non subiciente conspectu. Demoesitus innumeras stellas breuesq om̃s quȩ spisso tractu inunũ

Expanded text:
ambiunt caelum. Et sunt praeter eum numero decem, de quibus quae dicenda sunt proferemus cum de hoc competens sermo ambiunt caelum. Et sunt praeter eum numero decem, de quibus quae dicenda sunt proferemus cum de hoc competens sermo De hoc lacteo multi inter se diuersa senserunt, causasque eius alii fabulosas, naturales alii protulerunt; sed nos, fabulosa reticentes, ea tantum quae ad naturam eius uisa sunt pertinere dicemus. Theophrastus lacteum dixit esse compagem qua de duobus hemisphaeriis caeli sphaera solidata est, et ideo ubi orae utrimque conuenerant, notabilem claritatem uideri. Diodorus, ignem esse densetae concretaeque naturae in unam curui limitis semitam discretione mundanae fabricae coaceruante concretum, et ideo uisum intuentis admittere, reliquo igne caelesti lucem suam nimia subtilitate diffusam non subiciente conspectui. Democritus, innumeras stellas breuesque omnes, quae spisso tractu in unum
Abbreviated transcription (Latin):
errire dixcerunt. quia ecursusuo feruntur. & contra sphȩrę maximȩ idest ipħius celi
sednon om̃s eodem tempore circos suos orbesq conficiunt. Et idõ est cęleritas ipsa mirabilis. quia eũsit
eadem omi ũ nec ulla ex illis aut contitatior eẽ possit aut segnior. non eodem tamen
ambitũ suũ ꝑagunt. Causam uero sub eadem celeritate dis paris spaciss. aptius nos sequentia docebunt.
is desiderũ natura esiderea hominũ mente narratis. rursus filiũ aetindeos pius. ut in homines iustus ec̃
hortatus. p̃miũ rursus adiecit ostendens lacteñ circulũ uirtutibus debitũ & beatorũ coctu refertũ. cuius memint
his uerbis. Erat aut̃ issplendi dissimo candore int̃ flamas curtulus elucens. quem uos ut agais ac cepistis. orbẽ
lacteũ nunc cupatis. Orbis hic idẽ quod circus inlactei apellatione significat. Est aut̃ lacteus unus etircis qui

Expanded text:
errare dixerunt quia et cursu suo feruntur et contra sphaerae maximae, id est ipsius caeerrare dixerunt quia et cursu suo feruntur et contra sphaerae maximae, id est ipsius caesed non omnes eodem tempore circos suos orbesque conficiunt. Et ideo est celeritas ipsa mirabilis quia, cum sit eadem omnium nec ulla ex illis aut concitatior esse possit aut segnior, non eodem tamen temporis spatio omnes ambitum suum peragunt. Causam uero sub eadem celeritate disparis spatii aptius nos sequentia docebunt. His de siderum natura et siderea hominum mente narratis, rursus filium pater ut in deos pius, ut in homines iustus esset hortatus, praemium rursus adiecit, ostendens lacteum circulum uirtutibus debitum et beatorum coetu refertum, cuius meminit his uerbis: «erat autem is splendlacteum nuncupatis.» Orbis hic idem quod circus in lactei appellatione significat. Est autem lacteus unus e circis qui
Abbreviated transcription (Latin):
formatasunt. Dicuintur p̃terea sperȩ & aplanes illa quȩ maxima est. & sub iectȩ septẽ. ꝑ quas duo lumina. & uage
Circi uero & orbes duarũ sunt rerũ duo nomina: his nominibus quidẽ alibi aliterest
usus. Nam xorbem ꝓ circulo posuit ut orbẽ lacteum. xorbẽ ꝓshpera. ut nouem tibi orbibus uel potius gobis.
ed & cir̃ci uocantur qͣui sphera maximã cingunt. ut eos sequens tractatus inueniet. quoꝵ unus est lacteus.
dequo ait int̃ flamas circus elucens. Sed hic horũ nihil. neq circi neq orbis nomine uoluit intellegi
S ed est orbis in hoc loco stellȩ una integra xꝑacta conuers gio. dest ab eodem loco post emensũ sphȩro
mouetur ambitũ. in eundem locũ regressus. Cirtus ẽ aut̃ hclinea ambiens sphęrã. aueluti semitã saci¬
ens. ꝑ quã lum̃ utrũq discurrit. & intra quã uagantiũ stellarũ error letimus coertetur. Quas idõ ueteres

Expanded text:
formata sunt. Dicuntur praeterea sphaerae et ἀπλανής illa, quae maxima est, et subiectae septem, per quas duo lumina et uagae quinque discurrunt. Circi uero et orbes duarum sunt rerum duo nomina; et his nominibus quidem alibi aliter est usus. Nam et orbem pro circulo posuit, ut «orbem lacteum», et orbem pro sphaera, ut «nouem tibi orbibus uel potius globis». Sed et circi uocantur qui sphaeram maximam cingunt, ut eos sequens tractatus inueniet; quorum unus est lacteus, de quo ait: «inter flammas circus elucens». Sed hic horum nihil neque circi neque orbis nomine uoluit intellegi, sed est orbis in hoc loco stellae una integra et peracta conuersio, id est ab eodem loco post emensum sphaerae per quam mouetur ambitum in eundem locum regressus. Circus est autem hic linea ambiens sphaeram ac ueluti semitam faciens per quam lumen utrumque discurrit, et intra quam uagantium stellarum error legitimus coercetur. Quas ideo ueteres