comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pit eopotior ẽ cui postea p̾diũ ex¬
his bonis pigñi datur qͣmiuis ex ce¬
t̾is pecuniã suam relig̾e p̾sit qd̃ a
ea ouentio prioris fuit ut ĩ demũ¬
N cetera bona pignori hr̃ent᷑ si petu¬
nia de his que gu̾alit̾ accepit ser¬
uari ñ potuissi deficiẽte sccła ꝯuen¬
tõe sccfus creditor inpignore p̃ea oco
dato ñtã potior ꝙͣ solus imeniet᷑.¬

Expanded text:
pit eo potior ehis bonis datur, quamuis ex ceteris pecuniam suam redigere possit. quod si ea conuentio prioris fuit, ut ita demum cetera bona pignori haberentur, si pecunia de his, quae generaliter accepit, seruari non potuisset, deficiente secunda conuentione secundus creditor in pignore postea dato non tam potior quam solus inueniet
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm ei possõ traderet᷑ id pigñi delit
p̃traditam possdem ictẽ p̾cliũ alii
denno pigñi dedit prioris cã cẽ po¬
tiorem apparuit si ñc̾tlitor sccłus
preciũ ei qui nͦegocum gesserat
soluiss ueꝵ in ea qͣntitate qͣni sol¬
iuss cͣq usuris potiorẽ fore coͣstu¬
ret nisi forte prior ei pecuniã offe¬
rat ꝙ si debitor aliunde pocuniã
soluisset priorẽ p̾fe̾nd̾.: post
diuisionẽ regionib factã int̾ fr̃t
ꝯuenit ut si fr̃ agri portionẽ ꝓ
induuso pignori datã a credito¬
re suo ñ lib̾ass ex diuisione q̃ site
ꝑtis ꝑtem dimidiam ast̾ distra¬
heret. pignus intellegi ccͣctum ex¬
istimaui s priorẽ scdoñ eẽ potio¬
rem qm̃ sccł̃m pignus ad eamparͥ:¬
tem clirectĩ uidebatur qͣm ultral
ꝑtem suam fr̃ ñ cõsentiente so¬
cio ñ potuit ñ obligare.  op̃.¬

Expanded text:
squam ei possessio traderetur, id pignori dedit: post traditam possessionem idem praedium alii denuo pignori dedit. prioris causam esse potiorem apparuit, si non creditor secundus pretium ei qui negotium gesserat soluisset: uerum in ea quantitate, quam soluisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pe cuniam offerat: quod si debitor aliunde pecuniam soluisset, priorem praeferendum.Post diuisionem regionibus factam inter fratres conuenit, ut, si frater agri portionem pro indiuiso pignori datam a creditore suo non liberasset, ex diuisione quaesitae partis partem dimidiam alter distraheret. pignus intellegi contractum existimaui, sed priorem secundo non esse potiorem, quoniam secundum pignus ad eam partem directum uidebatur, quam ultra partem suam frater non consentiente socio non potuit obligar‹e›. 4 P
Abbreviated transcription (Latin):
utelas eciã ñ amĩttit diminuti¬
o exceptis hĩs quȩ iiurẽ alieno ꝑ¬
sonis posits definitur. Ignur te¬
stam̃to datiex̃ lege ł ex sanarus ⁊¬
sultierunt nichomuiꝰ tutores.
S legitue tutele ex duodecrm ta¬

Expanded text:
utelas etiam non amittit capitis minutio exceptis his, quae in iure alieno personis positis deferuntur. igitur testamento dati uel ex lege uel ex senatus consulto erunt nihilo minus tutores: sed legit
Abbreviated transcription (Latin):
segatum in annos singłos ł m̃ses
singulos relictumł si hĩtatio lege¬
tur: morte quidẽ legatarii legatũ
iut̃tidit. Capitis dimmutione tñ
interueniẽte ꝑscũat. uicelicet.
quia tale legatum infacto potiͣ

Expanded text:
egatum in annos singulos uel menses si‹n›gulos relictum, uel si habitatio legetur, morte quidem legatarii legatum intercidit, cap‹i›tis deminutione tamen interueniente perseuerat: uidelicet quia tale legatum in facto potius
Abbreviated transcription (Latin):
uius edicti cam nemo ñ uistissi¬
mara ẽẽ ꝯfitebitur. lesum enĩ ĩ
ꝑ id temp᷑ quoquis rei publice ꝯ¬
ꝑam dabat. ł ad u̾socasu labora¬
bat cͦorrignur. nec ñ ⁊ adu̾sus eꝰ¬
os succuritur ne uel obsit ł ꝓsit
ꝙ euenit.. uerba aũ edicti ta¬
lia sunit. si cuius quid debonis cũ
is metu aut sine dolo malo rei
publice ca ab ẽẽt. sine ĩ uincuł
siquis quod isu suũ feciss aut ꝙ¬

Expanded text:
uius edicti causam nemo non iustissimam esse confitebitur: laesum enim ius per id tempus, quo quis rei publicae operam dabat uel aduerso casu laborabat, corrigitur, nec non et aduersus eos succurritur, ne uel obsit uel prosit quod euenit. Uerba autem edicti talia sunt: 'Si cuius quid de bonis, cum is metus aut sine dolo malo rei publicae causa abesset, inue uinculis si quis quid usu suum fecisset, aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmittend̾ mͥ ẽ inbonaque ha¬
buit untti. ¶ Ite c̃ cinitas amis¬
sa ẽ. nlla restiturõis equitas ẽ ad¬
u̾sus eum qui amissis bonis ⁊ ci¬
pitate relicta nudus exułat.

Expanded text:
mittendum mihi est in bona quae habuit mitti.Item cum ciuitas amissa est, nulla restitutionis aequitas est aduersus eum, qui amissis bonis et ciuitate relicta nudus exulat.
Abbreviated transcription (Latin):
missione ciuitatis fitcapitis dimi¬
nutio ut ͥa quae ⁊ igniꝰ int̾dictõe.
¶Qui deficiunt capite minunnt᷑.
Defic̾e ã dicuntur: qui abhis quoꝵ
sub imꝑio sũt desistunt ⁊ iihostiũ
nũo se cõferiint. s ⁊ hiiquossena¬
tiis hostes iudicanit łrelegauit
utiq usq a deo ⁊ ciuitatẽ amittãt.
¶Nunc respiciendam que uira capi¬
tis ddmmutõe ꝑeant. Et primo de¬

Expanded text:
missione civitatis fit capitis minutio, ut in aqua et igni interdictione. Qui deficiunt, capite minuuntur deficere autem dicuntur, qui ab his, quorum sub imperio sunt, desistunt et in hostium numerum se conferunt: sed et hi, quos senatus hostes iudicavit vel lege lata: utique usque eo, ut civitatem amittant. Nunc respiciendum, quae capitis deminutione
Abbreviated transcription (Latin):
legib ⁊ hr̃ditates ⁊ tutele p̃lẽ rum¬
q sic deferunt᷑ ut ꝑsone natura¬
hereditatẽ scñatus osulta matri ⁊¬
filio. ¶ Inuiriaꝵ ⁊ actionum ex de¬
pite ambulãt: Si lib̾tate adẽpta¬

Expanded text:
legibus et hereditates et tutelae plerumsic deferuntur, ut personae naturahereditatem senatus consulta matri lio. Iniuriarum et actionum ex depite ambulant. Si libertate adempta
Abbreviated transcription (Latin):
Extipit᷑ ⁊ uie qui capitalẽ fraudẽ
ad misisse accipiemꝰ dolo malo ⁊ ꝑ
nequitiã cet̾m siqͥs errore siqͥs ca¬
su fet̾it cessabit edictũ uñ põp̃. ait.
ni ĩpͦub̾em neq furiosũ capitalẽ
fraudẽ iud̾i admisisse excipit᷑ ⁊ aꝯ¬
le qui in oitis sͥ ꝯsisscende cã quido
fac̃ qͦ mag̃ se reb humauis exͣhat
ut puta laq̃ũtorsit siuĩ meclica¬
mñtũ ꝓueneno bibit p̃cipite ue¬
sese ex alto mis̾it abid̃ ue quid̾ fe¬
c̃it qͦ fc̃o sꝑanit mortẽ ꝑuenturã

Expanded text:
Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: ceterum si quis errore, si quis casu fecerit, cessabit edictum. unde Pomponius ait neque impuberem neque furiosum capitalem fraudem usciscendae causa quid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto sperauit mortem peruenturam,
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ã redhibitõfit si dec̾uis mãcipior¬
ũ sũ aĩo sũ corpore ab emptore fc̃m
ẽ pr̃abit emptor uenditori ut
puta si stuparrũ sit aũ seuicia
põp̃. ut ex qͣcq̃ causa det̾uis fc̃mstr

Expanded text:
utem redhibitio fit, si deterius mancipium siue animo siue corpore ab emptore factum est, praestabit emptor uenditori, ut puta si stupratum sit aut saeuitia ut ex quacumque causa deterius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ. hũrat ⁊ qr retdendo id fiebat id¬
cͥto recdhibicõ ẽ applłata qͣi redhibi¬
cõ.: Cũ reddit᷑ ab emptore mãci¬
piũ uenditori de dolo malo ꝓmitti
cessariã ẽẽ ne forte aut pigñi da¬
t᷑ fit s̾uus ab emptore aut eius ĩ
su furtũ sũ dampnũ alicui datũ

Expanded text:
et quia reddendo id fiebat, idcirco redhibitio est appellata quasi redditio. Cum redditur ab emptore mancipium venditori, de dolo malo promitti cessarias esse, ne forte aut pignori datus sit servus ab emptore aut iussu eius furtum sive damnum cui datum
Abbreviated transcription (Latin):
uieñit dolo ue malo ł culpa eus ft̃m
sit qͦ minꝰ ꝑueniret hisd̃ dieb reo¬
di id̾ ait fut᷑i tp̃is noĩe cautõẽ eiꝰ qͣ
sciens uẽdidit fieri sołe. ÷ Si in
fuga ẽ hõ siue culpa emptoris nͥlo¬

Expanded text:
us factum sit, quo minus perueniret isdem diebus, reddi.Idem ait futuri temporis nomine cautionem ei, qui sciens uendidit, fieri solere, si in fuga est homo sine culpa emptoris
Abbreviated transcription (Latin):
ũ ampluis debito exigatur. ¶ Si
int̾ maritũ socerũ idactũ eẽt
ntł tacito ĩtellectu ut unus henꝰ ex¬
hibende uxoris ad marinim rediret
p̾stante parre dotis usuris nullã
accõnẽ suꝑfore ad recipiendũ qd̃¬
ł negetur ꝯ sumiptũ .ꝙ. si pater pu¬
elle ex hibitõem mandasse se doꝰ¬
ceatur accoẽ mãdati opet̾e. lu¬
tius ticius frĩs filio c̃ misit rex
suaꝵ ad ministratõẽ ita qͣsitñ¬

Expanded text:
non amplius debito exigatur. Si inter maritum et socerum id actum esset vel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mandasse se doceat, actionem mandati competere. Lucius Titius fratris filio commisit rerum suarum administrationem ita
Abbreviated transcription (Latin):
si maritus adn̾st̃imandatorẽ a¬
geret. analiqua exceptõe submo¬
uendus sit.: Duob quismã¬
dauit negõꝵ ad ministratiõẽ q̃¬
sitũ ẽ au unusquisq maudntii

Expanded text:
si maritus adversus mandatorem ageret, an aliqua exceptione summovendus sit. Duobus quis mandavit negotiorum administrationem: quaesitum est, an unusquisque mandati
Abbreviated transcription (Latin):
sultum quia cautio ñ unpediret᷑.
N eẽ alt̾m legatũ ueluti certralt̾m
inc̃ti. Ususf. itaq nomine ꝑtẽ pecii¬
nic pͥetendam ab eo qui satis accep̃
acoh̾ede inͣcertiq c̃ cod̾ agend̾ si sa¬
tis ñ dedissyeũ ño quisatis p̃sticitit
ac ꝑꝑ moram coħ̾edis ñ satis accep̃.
neq fructus nõie int̾mitem ei qͣsi¬
cet legatariũ crgendum ꝓmitte fi¬
nito aut̃ usuf᷑. Si coh̾rdes ex cã fi¬
de uifsoria cõuenirent᷑ cos mandati
⁊ñ actos. ñ erĩ suscepisse maudatũ
s uoluntari ꝑuisse. deniq cautõis
legato ubatoside illo nec dieͥ diu
tractandum fuit sc̃m legatum .i.
cautionis nͭ ħ edũ iud̾i s eius cui pe¬
cunie usus fructus relictꝰ Ciꝙ te¬

Expanded text:
on impediretur, et esse alterum legatum uelut certi, alterum incerti. usus fructus itaque nomine partem pecuniae petendam ab eo, qui satis accepit a coherede, incertique cum eodem agendum, si satis non dedisset. eum uero, qui satis praestitit ac propter moram coheredis satis non accepit, neque fructus nomine interim tenericet legatarium cogendum promittere. finito autem usu fructu si coheredes ex causa fideiussoria con- uenirentur, eos mandati non acturos: non enim suscepisse mandatum, sed uoluntati paruisse: denique cautionis legato liberatos. de illo nec diu tractandum fuit secundum legatum, id est cautionis, non heredum uideri, sed eius, cui pecuniae usus fructus relictus
Abbreviated transcription (Latin):
tun fieret qr neq morte neq ca¬
pitis diminutõe ꝑ iͥtur᷑ ẽ. Qua
ratõe ꝓprictas imiitis eẽtfutura
sꝑꝰ asceͣtente usufr̃. s tñ placuit.
dandam ẽẽ accõnem. Uñscquens
dubitatio ẽ quousq tuendi ẽẽt
inco usu f. muncipes ⁊ placuit .s.
aunos tuendos ẽẽ muncipes quia
is furis uite longeni hoĩsẽ. Cap̃.
gauit idq p̃dium aliqͣmdiu pͦ¬
sessum legatar uis restiti̾ie filio
qui cãm inoffõsi testam̃ti recte ꝑ¬
tusat coactus ẽ mansisseͥ fenctus

Expanded text:
capitis deminutione periturus est, qua ratione proprietas inutilis esset futura semper abscedente usu fructu. sed tamen placuit dandam esse actionem. unde sequens dubitatio est, quousque tuendi essent in eo usu fructu municipes: et placuit centum annos tuendos esse municipes, quia is finis uitae longaeui hominis est.gauit, idque praedium aliquamdiu possessum legatarius restituere filio, qui causam inofficiosi testamenti recte pertulerat, coactus est: mansisse fructus
Abbreviated transcription (Latin):
fundum mͥ uenlidisti ⁊ traclidisti
de tracto usu fructu. querosi ũ extĩt¬
it conclicõ aut extu̾it ⁊ int̾ierit u¬
sus fructꝰ ad quẽ ꝑtincat. R̾. in
tlłigo te de usu fructu quer̾e qui
legatus ẽ. Itaꝙ si canhic̃o eius lega¬
ti extitit dubiũũ ẽ quin ad legata¬
riũ iss fructꝰ ꝑtincat. ⁊ si aliquo ca¬
su ab eo amissus fu̾it ad ꝓprietatẽ
fudi reũtat᷑. Ꝙ si condicõ ñ exti¬
t̃it: usus fructus adhere dem ꝑtine¬
bit. ita ut in cius ꝑsona mea ea

Expanded text:
fundum mihi uendidisti et tradidisti detracto usu fructu: quaero, si non extiterit condicio, aut extiterit et interiit usus fructus, ad quem pertineat.lego te de usu fructu quaerere qui legatus est: itaque si condicio eius legati extiterit, dubium non est, quin ad legatarium is usus fructus pertineat et si aliquo casu ab eo amissus fuerit, ad proprietatem fundi reuertatur: quod si condicio non extiterit, usus fructus ad heredem pertinebit, it
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss eͥregass.¶ It sirem di¬
straxit bone fidei possõr nec p̃tio
factus sit locupletior an res si¬
gulas si ñ dumusucapte sunt uẽ¬
dicare p̾ctitor abẽptore possit: ⁊
si uendicet an excepfõe nͨ rẽpella¬
tur ꝙ p̾uidiciũ hereditati ñ fiat
int̾ actorẽ ⁊ eum qui uendidit. qͣrꝰ
ñ uidetur uenire in ꝑeticõe here
tores reu̾suri sant adeum quit
distrar̃. Et puto res posse uendica¬
re. nisi empcor regressum ad bõe
ficłi possõrem heat. quid tñ si is
qui uendidit parat᷑ sit ita defẽ
u̾i. Nam ⁊ si id quod adebitorib
exegit possõr petitori hereditatis
⁊ ip̃o uire cos lib̾ari.: Pecitõ ħe¬
drtatis ⁊ si in rẽ actio sit: ht̃ tñ pe¬
Hoc senatus ꝯsultũ ad petitõẽ h̾e¬
ditatis factũ: ⁊̃ infamilie hercis¬
cunde iudicio locum hr̃e placet.
ne res absurda sit ut q̃ peti pos¬
sunt dͦiuidi ñ possint.¶ Augẽt
hereditatẽ gregũ ⁊ pecoꝵ partus.

Expanded text:
fuisset erogasset.Item si rem distraxit bonae fidei possessor nec pretio factus sit locupletior, an singulas res, si nondum usucaptae sint, uindicare petitor ab emptore possit? et si uindicet, an exceptione non repellatur 'quod praeiudicium hereditati non fiat inter actorem et eum qui uenum dedit', quia non uidetores reuersuri sunt ad eum qui distraxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessorem habent. quid tamen si is qui uendidit paratus sit ita defendueri. nam et si id quod a debitoribus exegit possessor petitori hereditatis et ipso iure eos liberari.Petitio hereditatis, etsi in rem actio sit, habet Hoc senatus consultum ad petitionem hereditatis factum etiam in familiae herciscundae iudicio locum habere placet, ne res absurda sit, ut quae peti possint diuidi non possint.Augent hereditatem gregum et pecorum partus.
Abbreviated transcription (Latin):
nuim stricto uire nullatenean¬
tur accõe h̾edes ad monum̃tũ
faciendum. tñ pͥncipali ł pon¬
tificali aucc̃oritate oplłentur
ad obsequiũ supp̃me uolunta

Expanded text:
uis stricto iure, nulla teneantur actione heredes ad monumentum faciendum, tamen principali vel pontificali auctoritate compellitur, ad obsequium supreme volunta
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝑti accedere qͣm ip̃c tradicłit ad
cam cnĩ ꝑtem redire debet aqua ĩ¬
itio diuisa. ẽ. Nõ solũ aut̃ si du¬
ob nsufruct̾us leget᷑ ÷ uisacc̃scen¬
di. ũm ⁊ si aln̾ usust. alt̾ifund le

Expanded text:
ei parti accedere, quam ipse tradiderit: ad eam enim partem redire debet, a qua initio diuisus est. Non solum autem si duobus usus fructus legetur, est ius adcrescendi, uerum et si alteri usu
Abbreviated transcription (Latin):
cio micti creditori suo effecit
ut ip̃e lib̾ etur hac epła creditor
deceptus aquiliana stipulatio¬
ue et acceptilatione lib̾anit de¬
bitorem postea epła faisa iuł
uratu reperta creditor maior

Expanded text:
o mitti creditori suo effecit, ut ipse liberetur: hac epistula creditor deceptus Aquiliana stipulatione et acceptilatione liberauit debitorem: postea epistula falsa uel inani reperta creditor maior
Abbreviated transcription (Latin):
te fu̾int rationes ñ pruis ei tra¬
oen das ꝙ̃ cohereces de sͥpseriut¬
A.
Nam ⁊ si seruns actorinquit
fu̾it̾ legatuii nͣ alias eum tra¬
dendum qͣm rõnes redded̾int.
Nos uidebimꝰ num ⁊ cautio
sit int̾ponenda ut quotiens
desiderare fu̾uit rationes ł actor
p̃legatus copia eoꝵ fiat. plerũ¬
q enim autentice rationes st̃
necͣte actori ad instruenda caq
p̾ca eui ergunt ad noticiami ẽi
spectantia ⁊ necessariũ ẽ cauti¬
onẽ ab eo suꝑ hoc coh̾ rdib pr̃a¬
ri. ¶Idem pomp̃. ait colũbas
que cimitti solent de colum ba¬
rio uenire infamilie hertiscũ¬
de iudicium cum nr̃e sint t ain¬
dui qͣm diu consuetudinem
habeant ad nos reu̾tendi. Qr̃ si
quis eas app̾hendisset furti ub̾
competit actio. Idem ⁊ in apib
dicitur quia et ĩpr̃imonio nr̃o
computantur. S ⁊ siquid
de pecorib nr̃is abestiis ereptũ
fit uienire infanulie herciscũ¬
de iudicium putat si feram eua¬
serit. Nam magis ẽẽ ut ñ desinat

Expanded text:
es, non prius ei tradendas, quam coheredes descripserint. nam et si seruus actor, inquit, fuerit legatus, non alias eum tradendum, quam rationes reddiderit. nos uidebimus, numquid et cautio sit interponenda, ut, quotiens desideratae fuerint rationes uel actor praelegatus, copia eorum fiat? plerumque enim authenticae rationes sunt necessariae actori ad instruenda ea, quae postea emergunt ad notitiam eius spectantia. et necessarium est cautionem ab eo super hoc coheredibus praestari. Idem Pomponius ait columbas, quae emitti solent de columbario, uenire in familiae herciscundae iudicium, cum nostrae sint tamdiu, quamdiu consuetudinem habeant ad nos reuertendi: quare si quis eas adpraehendisset, furti nobis competit actio. idem et in apibus dicitur, quia in patrimonio nostro computantur. Sed et si quid de pecoribus nostris a bestia ereptum sit, uenire in familiae erciscundae iudicium putat, si feram euaserit: nam magis esse, ut non desinat
Abbreviated transcription (Latin):
gatus ꝑlane si tibi mandau̾o
quodtua int̃crat nulla erit
mandati actõ nisi mea quoq
int̾suꝑt aut si ñ cẽs facturus ni¬
si e̾go m andassem ⁊ si mea ñ ĩt̾¬
fuit tñ erit mandati acc̃. Ap̃¬

Expanded text:
gatus. Plane si tibi mandavero quod tua intererat, nulla erit mandati actio, nisi mea quoque interfuit: aut, si non esses facturus, nisi ego mandassem, nisi mea non interfuit, tamen erit mandati actio. Ap
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuratorẽ suũ certam pecumã
sum̃e ⁊ fenerare ꝑiculo suo. Ita
ut certas usuras dño pend̾et dñ¬
taxat. si pluris fenerare potuiss
ip̃e lucraretur. iñcreditum petu

Expanded text:
curatorem suum certam pecuniam sumere et faenerare periculo suo ita, ut certas usuras domino penderet dumtaxat, si pluris faenerare potuisset, ipse lucraretur, in creditam pecu
Abbreviated transcription (Latin):
it mandatum ut negocia ad¬
ministraret hac actione erit
oueniendꝰ. noc recte negor gõr¬
res des
ẽ obligatus. ꝙ negoagessit. ue¬
rũ idcirco ꝙ mandatũ suscepit
deniq tenetur ⁊ si ñgessiss.
Si passus sim aliquẽ ꝓ me fide¬
iubere ł alias int̾uenire man¬
dati tencor ⁊ nͥ ꝓ inuito quis
int̾uen̾it. aut donandi anĩo
aut negotiũ g̾enserit manda¬
ti actio.Reiturpis nullũ
mandatum ẽ. ⁊ idoo hac ac̾tione
ñ agetur. ¶ Sitibi mandauero

Expanded text:
it mandatum, ut negotia administraret, hac actione erit conveniendus nec recte negotiordeo est obligatus, quod negotia gessit, verum idcirco quod mandatum susceperit: denique tenetur et si non gessisset. Si passus sim aliquem pro me fideiubere vel alias intervenire, mandati teneor et, nisi pro invito quis intercesserit aut donandi animo aut negotium gerens, erit mandati actio. Rei turpis nullum mandatum est et ideo hac actione non agetur. Si tibi mandavero
Abbreviated transcription (Latin):
similiter uendicare eam dñs
pot̃. nec ulla exceptõe summo¬
uetur. nisi incempnitas ei pr̃e:¬
tur. melior autem causaman¬
dantis fieri potest si cum tibi¬
mandassẽ ut stichum .x. em̃¬
es. tu cum minoris emeris ł
tantumdẽ u̾alud quicq̃m sep¬

Expanded text:
similiter uindicare eam dominus potest nec ulla exceptione summoueri, nisi indemnitas ei praestetur.Melior autem causa mandantis fieri potest, si, cum tibmandassem, ut Stichum decem emeres, tu eum minoris emeris uel tantidem, ut aliud quicquam se
Abbreviated transcription (Latin):
i ñ fu̾it remissũ in suitand̾ ab co qͥ
detulit. s de calupir añ iurabit᷑
ꝯsequẽsẽ ut debeat de negari ei
attio. Sibi enĩ imputet qui ꝓces¬
lsit ad electionẽ uirisiuranli nec
prius detalupnia uirauit ut sit

Expanded text:
i non fuerit remissum iusiurandum ab eo qui detulerit, sed de calumnia non iuratur, consequens est, ut debeat denegari ei actio: sibi enim imputet, qui processit ad delationem iurisiurandi nec prius de calumnia iurauit, ut sit
Abbreviated transcription (Latin):
cendũ ẽ. nã sũ ꝓ pacto sui ꝓ solu¬
pelluit᷑ rome uidiciũ acciꝑe nec
iuirare cõplłendis ut legati ꝓiuĩ ÷ͣ:¬
Si actor deferat i̾iurãd̾ de sola ꝯsti¬
tuta pecunia ⁊ rẽ iuraũit excep¬
cõe utet᷑ si de ꝯstituta ꝯuc̃iat᷑. s si
de sorte .i. de priore obligatẽe ꝯue¬

Expanded text:
 solupelluntur Romae iudicium accipere, nec iurare compellendi sunt, ut legati prouinrat iusiurandum de sola constituta pecunia et reus iurauerit, exceptione utetur, si de constituta conueniatur: sed si de sorte, id est de priore obligatione conue
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ꝑ oĩa ref̾riꝰiꝰuuirand̃. qͣle
deferant᷑ forsitaiiex diu̾sitate rer
uarietatẽ inducunt. Idõq siquid
res ĩuꝰurand̾ dunissa sit uidex iã¬
tẽ absoluat referẽtẽ aueliet: si at¬
tor iuret. cõdempnet reũnolẽtẽ.
ã uirare. reñ si soluat absoluit.
ñ soluentẽ condempnet. ex rela¬
tide ñ iurãte actore absoluat reũ.

Expanded text:
urandum quale defertur, forsitan ex diversitate rerum varietatem inducunt: ideoque si quid res in iusiurandum demissa sit, iudex iurantem absolvit: referentem audiet et, si actor iuret, condemnet reum: nolentem iurare reum si soluat, absoluit, non soluentem condemnat: ex relatione non iurante actore absoluit reum.
Abbreviated transcription (Latin):
Extipit᷑ ⁊ uie qui capitalẽ fraudẽ
ad misisse accipiemꝰ dolo malo ⁊ ꝑ
nequitiã cet̾m sicͥs errore siqͥs ca¬
su fet̾it cessabit edictũ uñ põp̃. ait.
n ĩpͦub̾em neq furiosũ capitalẽ
fraudẽ uidi admisisse excipit᷑ ⁊ ng¬
le qui moitis sͥ ꝯsisscende cã quido
fac̃ qͦ mag̃ se reb hunauis exͣhat
ut puta laq̃ũtorsit siũ meclica¬
m̃tũ ꝓueneno bibit p̃cipite ue¬
sese exalto mis̾it alid̃ ue quid̾ fe¬
cit qͦ fc̃o sꝑanit mortẽ ꝑuenturã¬

Expanded text:
Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: ceterum si quis errore, si quis casu fecerit, cessabit edictum. unde Pomponius ait neque impuberem neque furiosum capitalem fraudem uidis consciscendae causa quid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit siue medicamentum pro ueneno bibit praecipitemue se ex alto miserit aliudue quid fecerit, quo facto sperauit mortem peruentura
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ omnis rationis ẽ p̃positio
dici ⁊osulis. ¶ Edfaut ẽ ł dic¬
tare ł trade libłłlui ł codicẽ ꝓ¬
ferre. ¶ Pretor ait. argentario
eiue. quiit̾m edi pꝰtulai̾t cã
egnita. edi iubebo ꝓbĩbs argẽ¬

Expanded text:
positio diei et consulis. Edi autem est uel dictare uel tradere libellum uel codicem proferre. Praetor ait: 'Argentario eiue, qui iterum edi postulabit, causa cognita edi iubebo'. Prohibet argen
Abbreviated transcription (Latin):
uidetur ad me rõ si ñiodo eã trac¬
tau̾is me mandante. s si ꝑcura¬
tor mẽ absente manda̾u̾uit. an
mͥ edenda sit qͣi ad me ꝑtiueat
⁊mag̃ ẽ ut edatut ꝓcuratoriꝙͦ¬

Expanded text:
idetur ad me ratio, si modo eam tractaveris me mandante. sed si procurator meus absente me mandaverit, an mihi edenda sit, quasi ad me pertineat? et magis est ut edatur. procuratori
Abbreviated transcription (Latin):
eluti si ꝑogre hr̃e quod primũ edi¬
tis ẽ deceat ł muius plene edit̾
łeas rationes. qͣs casn maiore. nõ
uͦ neglegentia ꝑdid̾it. nã ⁊ si co
casu amisit. cui ignosci debeat
ex integro eli ubebit ħ uox itũ
duas res sig̃cat. alt̾a ẽ qua de¬

Expanded text:
eluti si peregre habere quod primum editum est doceat: vel minus plene editum: vel eas rationes, quas casu maiore, non vero neglegentia perdiderit. nam si eo casu amisit, cui ignosci debeat, ex integro edi iubebit. Haec vox "iterum" duas res significat: alteram, qua de
Abbreviated transcription (Latin):
malo fec̾it. s siei añ qͣm eas lega¬
torio trad̾et demintiatũ fu̾it. neañ
cas tradat tenebitur q̃i dolo fec̾it.
t̃ añ qͣm eas tradat tenebitur qd
si dolo nich fecerit. c̃a ꝯgnita lega¬
taruis cogend̾ ẽ ed̾e. ¶ Nñmnui¬
larios quoq ñ ẽe iniquum cogi
ratões ed̾e pompoñ scbit. qr ⁊hui
nummularii. sic̃ argentarii rões¬

Expanded text:
m eas legatario traderet, renuntiatum fuerit, ne ante eas tradat, tenebitur quasi dolo fecerit: item antequam eas tradat, tenebitur. quod si nihil dolo fecerit, causa cognita legatarius cogendus est edere. Nummularios quoque non esse iniquum cogi rationes edere Pomponius scribit: quia et hi nummularii sicut argentarii r
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ. S c̃ dolo malo socuis nego¬
tiagessit p̾tor ꝑhanc clausulã ũ
int̃uenit. Est enĩ ꝓsocio acc̾io. s
nec tutorem cogit p̾tor pupillo
ed̾e rõẽs. S ĩudicio tutele sol cogi
ed̾c. ¶. Nichil int̾ẽ si sucessores
aut pater aut dñs argentarii cioᷤ
fu̾it ꝓ̃fessõnis. Quia c̃ in locũ
⁊ inius succedant argentarii ꝑti¬
b eius fungi debeant Is aut̃ cui
argentarius rationes suas lega¬
uit nonuidetur ꝯtĩneri. qr uiriͦ¬

Expanded text:
dolo malo socius negotia gessit, praetor per hanc clausulam non intervenit: est enim pro socio actio. sed nec tutorem cogit praetor pupillo edere rationes: sed iudicio tutelae solet cogi edere. Nihil interest, si successores aut pater aut dominus argentarii eiusdem fuerunt professionis: quia cum in locum et in ius succedant argentarii, partibus eius fungi debent. is autem, cui argentarius rationes suas legavit, non videbitur
Abbreviated transcription (Latin):
pomip̃. q̃rit. ⁊ putat de ea restitu¬
cõne. sensum ꝙͣ princeps ł seu̾at᷑
indulsit. anaũt ⁊ p̾tor restitu̾e
possit q̃ritur ⁊ michi uidet᷑ talia
p̃torum dec̾tͥa n ee seruauda n si

Expanded text:
it: et putat de ea restitutione sensum, quam princeps uel senatus indulsit. an autem et praetor restituere possit, quaeritur: et mihi uidetur talia praetorum decreta non esse seruanda, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
to edicto docreto principum pla¬
citonisi ꝓcertis ꝑsonis postula¬
re ꝓhibentur. hũ ꝑ alio qͣm ꝓ quo
licebit iniure apud me ne ptti¬
lent. ¶hoc edicto otinentur ⁊̃
alii om̃s quĩ cdlicto p̾toris ut in¬
fames notantur. qui om̃s nisi ꝓ
se ⁊ certis ꝑsom̃s ne pꝰtulent.
De iñ adic̃ p̃tor. qui ex his omni¬
b qui supͣscͥpti sunt in integrum
restitutus ñ erit. Enͣm qui ex hil
qui supͣscͥpti sunt. sic accipimꝰ
si fu̾ĩt int̾ cos qui tͤcio edicto ꝯti¬
uent᷑. ⁊ nisi ꝓcertis ꝑsonis p̾tu¬
lare ꝓhibentur. E etm siex suꝑ¬

Expanded text:
to, edicto, decreto principum nisi pro certis personis postulare prohibentur: hi pro alio, quam pro quo licebit, in iure apud me ne postulent.' hoc edicto continentur etiam alii omnes, qui edicto praetoris ut ‹in›fames notantur, qui omnes nisi pro se et certis personis ne postulent. Deinde adicit praetor: 'Qui ex his omnibus, qui supra scripti sunt, in integrum restitutus non erit, eum.' 'Qui ex his, qui supra scripti sunt' sic accipe: si fuerit inter eos, qui tertio edicto continentur et nisi pro certis personis postulare prohibentur:
Abbreviated transcription (Latin):
reꝵ dominiũ hẽmus. Non eciã
hereditatis.: De pũteo q̃r an
cominum diuidundo uiditio a¬
gi possit ⁊ ait mela ita demum
posse si solum enis commune
sit.: Hoo uidicium bone fi¬
dei c̃. qr siuna res indiuisa relic¬
ta sit ualebit utiq ⁊ cet̾aꝵ reꝵ
diusio ⁊ pot̾it it̾m communi di¬
indiuisa mausit.s ic̃aitẽ
ipsuis rei dirifio uenit in cõ¬
muni diudundo uidicio. ita

Expanded text:
rum dominium habemus, non etiam hereditatis.De puteo quaeritur an communi diuidundo iudicio agi possit: et ait Mela ita demum posse, si solum eius commune sit.Hoc iudicium bonae fidei est: quare si una res indiuisa relicta sit, ualebit utique et ceterarum diuisio et poterit iterum communi diindiuisa mansit.Sicut autem ipsius rei diuisio uenit in communi diuidundo iudicio, ita
Abbreviated transcription (Latin):
dundo iudicio nicħ ꝑuenit uit᷑
diuisionem reꝵ ip̃aꝵ q̃ cõmu¬
nes sunt. ⁊ siquid ruhis dampni
datum fcm ue ẽ siue quid eo no¬
mĩne aut ab ẽ alicui socioꝵ aũ
ad eum ꝑuenit ex re comuni.¬
Siquid ip̃i sine dolo malo int̾
se pepigeꝵ id in primis ⁊ famili
do uidex seruare debet. d̾ .ł.

Expanded text:
cio nihil peruenit ultra diuisionem rerum ipsarum quae communes sint et si quid in his damni datum factumue est siue quid eo nomine aut abest alicui sociorum aut ad eum peruenit ex re communi.Si quid ipsi sine dolo malo inter se pepigerunt, id in primis et familiae do iudex seruare debet. 4 Idem
Abbreviated transcription (Latin):
cum societate an siũ societate
res int̾ aliquos communis sit
nã utroq casu locus ẽ cõmũi
diuidundo iudicio cum socie¬
tate res commiunis ẽ ueluti
int̾ eos qui parit̾ eandem rem
em̃unt sie societate cominu¬
nis ẽ ueluti inter eos quib ead

Expanded text:
cum societate an sine societate res inter aliquos communis sit: nam utroque casu locus est communi diuidundo iudicio. cum societate res communis est ueluti inter eos, qui pariter eandem rem emerunt: sine societate communis est ueluti inter eos
Abbreviated transcription (Latin):
nec si iuurem pactus sit alt̾i nõce
T añtum enĩ ostitutumẽ ut solid̾
alt̃ pet̾e possit. Idẽ lab̾o. Nam uͦ
nõuare alium posse qͣmius ei ret¬
te soluatur. Sic .ni. ⁊ his qui ĩ nr̃d
pͣtate sunt. recte solui ꝙ credid̾¬
uit. licet nouare ñ possint quod
ẽ uerum. It̃q in duob reiᷤ stĩpn¬
landi dicend̾ẽ.¶ Si c̃ reo adcer¬
tum temp᷑ pact̾io fc̃a fit ultͣ neq
reo nẽq fideussori ꝓd̾it. Q si sine
sideussori putant᷑ qͣmqͣm id rei
exceptõ q̃ ⁊ reo. Ego didici ꝓdc̃e si
deussori exceptõem. ñ sic enĩil¬
li ꝑ lib̾am ꝑsonam acquiri qͣm
ĩpi qui pactus sit ꝯsuli uĩdemus
quo ure utim̃. ¶ Pactus ne pe
pactum ꝑ p̾terins elidetur ñ qͥdẽ
ip̃o iure sic̃ tollit᷑ stip̃ularõ ꝑsti¬
pulationem si hoc actum ẽ. qͥa
instipulatõib iũs ꝯtinetur. Inͣ
pactis factum u̾satur ⁊ ideo rep¬

Expanded text:
m pactus sit, alteri nocere: tantum enim constitutum, ut solidum alter petere possit. idem Labeo: nam nec nouare alium posse, quamuis ei recte soluatur: sic enim e‹t› his, qui in nostra potestate sunt, recte solui quod crediderint, licet nouare non possint. quod est uerum. idemque in duobus reis stipulandi dicendum est. Si cum reo ad certum tempus pactio facta sit, ultra neque reo neque fideiussori prodest. quod si sine  putant, quamquam id rei exceptio, quae et reo. ego didici prodesse fideiussori exceptionem: non sic enim illi per liberam personam adquiri, quam ipsi, qui pactus sit, consuli uidemur. quo iure utimur. Pactus, ne pepactum per posterius elidetur, non quidem ipso iure, sicut tollitur stipulatio per stipulatiin stipulationibus ius continetur, in pactis factum versatur: et ideo re
Abbreviated transcription (Latin):
dem in dnob reis ꝓmittendi. ⁊
duob argentariis sociis.¶ꝑsõ¬
nale pact̃um ad alium ñ ꝑtin̾e
ꝙ̃ ad mod̾ nec adheredẽ lab̾o ait
¶S qͣmuis fideuissoris pactu reo

Expanded text:
dem in duobus reis promittendi et duobus argentariis sociis. Personale pactum ad alium non pertinere, quemadmodum nec ad heredem, Labeo ait. Sed quamvis fideiussoris pactum reo
Abbreviated transcription (Latin):
cedenti serius huit. q forte mĩ¬
dẽ petume ticio debuit. quodsi
q̃i fideiũssor int̾uenit ex qua cã
ĩ peculium accio ũ daretur ñ ẽẽ iu¬
hibend̾ c̃ditorẽ quo minus atĩcio
petat. Eq̃ nullo mͦ ꝓhib̾i cum de¬
b̾e sienm scruũ lib̾um ẽẽ credidis¬
s. ¶ Si sub odicõe stipulatus fu̾mm
ate. quod titius mͥ pure deb̾ ande¬
ficiente ꝯtlitõe. si atitio petam ex¬
ceptione pacti ꝯuenti ⁊ p̾sim ⁊ de¬
beam submou̾i.⁊ magis ẽ excep¬
tionẽ ñ ẽẽ op̃ponendam. U lp̃ .ł.¬

Expanded text:
rcedendi servus habuit, quia forte tantandem pecuniam Titio debuit: quod si quasi fideiussor intervenit, ex qua causa in peculium actio non daretur, non esse inhibendum creditorem, quo minus a Titio petat: aeque nullo modo prohiberi eum debere, si eum servum liberum esse credidisset. Si sub condicione stipulatus fuerim a te quod Titius mihi pure deberet: an deficiente condicione si a Titio petam, exceptione pacti conventi et possim et debeam summoveri? et magis est exceptionem non esse opponendam. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
gnou̾unt petuniã aurcã a fr̃e
suo eẽ subreptam cͦ nulla m̃tio in¬
instrim̃to diuisionis ꝯtinebat᷑.
Quero an pꝰ pactum diuisionis
de sub repta pocuma frĩb ad u̾¬
sus fr̃em opetit actio modest̃. R¬
subrepta a ticio dicit᷑ gn̾ał
pacti ouenti exceꝑtio his qui fra¬
udem. aticioo missã ignorãtes
trauseg̾unt obiciatur dedolo uti¬
i liter replicari posse. Pauł. ł .u.

Expanded text:
niam auream a f‹r›atre suo esse subtractam, cuius nulla mentio instrumento diuisionis continebatur. quaero an post pactum diuisionis de subrepta pecunia fratribus aduersus fratrem competit actio. Modestsubreptum a Titio dicitur, generalis pacti conventi exceptio his, qui fraudem a Titio commissam ignorantes transegerunt, obiciatur, de dolo utiliter replicari posse. Proculus
Abbreviated transcription (Latin):
pot̃. qr ñ dum is dñs sit s si
iuirem pactum ꝯuc̃tũ fc̃msit
ot iuris cuuł regulas pacta.ꝯ
te pactus sit ne adebitore suo
pet̾et. aut ne intͣ certũ tp̃s ue¬
Nã nec solui ei sine tutoris auc¬
t̾oritate pot̃. Ex diu̾so aut̃ si pu¬
pillus paciscatur. ne q debeat
a se pet̾ẽt᷑. ratũ habetur pactũ
ꝯuentũ. qr meliorẽ dicionẽ su¬
ã fac̾e᷑ ⁊̃ sine tutoris auctorita¬
te. ꝯcessimmi ẽ ¶ Sicurator furi¬
osi ant̃ ꝓdigi pactus sit ne a
furioso aut ꝓdigo pet̾etur. lõ¬
ge utile ẽ curatori recipi pactões
tus sit ne ip̃c pet̾et nͣutile ẽ pac¬
tuni.siuͦ in rempacti sunt .i.
ne ea pecunia pet̾etur ita pactõ
coꝵ. rata hñdaerit adu̾sus pit
dñm ue si lib̾am pecillii adm̃ĩst᷑¬

Expanded text:
potest, quia nondum is dominus sit: sed si potest, quia nondum is dominus sit: sed si in rem pactum conventum factum sit,  iuris civilis regulas pacta cote pactus sit, ne a debitore suo peteret aut ne intra certum tempus, venam nec solui ei sine tutoris auctoritate potest. ex diuerso autem si pupillus paciscatur, ne quod debeat a se peteretur, ratum habetur pactum conuentum: quia meliorem condicionem suam facere ei etiam sine tutoris auctoritate concessum est. Si curator furiosi aut prodigi pactus sit, ne a furioso aut prodigo peteretur, longe utile est curatoris recipi pactiones: tus sit, ne ipse peteret, inutile est pactum. si uero in rem pacti sunt, id est ne ea pecunia peteretur, ita pactio eorum rata habenda erit aduersus patrem dominumue, si liberam peculii administ
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ.x. exig̃e debeam s si stipulat᷑
.x. aut stichum .x. pactus. sim. ⁊
petam stichũ. aux .x. exceptõen
pacti ꝯuenti intotã obstaturã
Nam ut solutõe ⁊ peticõe ⁊ accepti¬
latione unius rei tota obligatio
resolu̾etur. Ita pacto quoq ꝯuẽ¬
to de una re ñ petenda int̾põit o
totã obłigatõẽ submom̾. s sud
accum int̾uos sit. ne mͥ decẽ sed
stichus pr̃etur. p̾sum efficacit̾
de stico ag̾e. nulla exceptione
oppoñda. Ide ẽ ⁊ si destico ñ petẽ
nem debeas ⁊ paciscar ne stichũ
petam. stic̃ quidẽ petendo pacti
exceptio mnichi op̃ponetur. Aliũ ã
hominẽ sipetam recte agam.
It̃ si p̃actus ne heditatẽ pet̾em
singulas res ut heres petamex eo
ꝙ pactũ erit pactionenti exceptio
aptandaerit. Qmad̾m sĩc uen̾it
ne fundum petam. ⁊ nsũ fructũ
pet̾em ⁊ dissolutis his singulas
res petã nͥ sp̃alit̾ aliudactumc̃
Si acceptilatõ ituitilis suit taci¬
ta pactione id actum iuidetur

Expanded text:
debeam. Sed si stipulatus decem aut Stichum de decem pactus sim et petam Stichum aut decem: exceptionem pacti conuenti in totum obstaturam: nam ut solutione et petitione et acceptilatione ‹un›ius rei tota obligatio solueretur, ita pacto quoque conuento de una re non petenda interposito totam obligationem summoueri. sed si id actum inter nos sit, ne decem mihi, Stichus praestetur: pde Sticho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo nem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam. Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conventi exceptio aptanda erit, quemadmodum si convenerit ne fundum peterem et usum fructupeterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum est. Si acceptilatio inutilis fuit, tacita pactione id actum videtur,
Abbreviated transcription (Latin):
opetit Iuł quoq scb̾. si pater pac¬
tus sit. ne ase neue a filio peta¬
tmagis ẽ ut pacti except̃o filio
familias danda ñ sit s doli ꝓsit.
filia familias pacisci pot̾. ne de
dote agat. cum sui uiris oẽ ceꝑ¬
it. ¶It filius familias de eo ꝙ
sub ꝯdicõe legatum ẽ recte patis¬
pacti exceptõ querit᷑ ⁊ mrẽ pact̾a
omnib ꝓsunt. quoꝵ obligatõẽ
desolatã cẽ ens qui pas cisceba.¬
tur int̾fiũt. Itaq debitoris ꝯ¬

Expanded text:
ianus quoque scribit, si pater pactus sit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit. Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris esse coeperit. Item filius familias de eo, quod sub condicione legatum est, recte pacispacti exceptio, quaeritur. et in rem pacta omnibus prosunt, quorum obligationem dissolutam esse eius qui paciscebatur interfuit. itaque debitoris
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ. licet p᷑ea qͣm societã dist¬
cta ẽ solutũ sit. Igitur ⁊ si subcõ¬
dicõe ꝓmiserat ⁊ clistrasta socie¬
tate dditio extitit ex cominumi
soluendũẽ. ideoq si int̾ m societat
nã debeat cliuidat᷑ societas. ñ de¬
quas eas ẽẽ ostat. si u̾o placuit ut
quis duas ꝑtes ł tres habeat. alis
unã an ualeat. ⁊ placet uałe si ua
nullam ꝑtem dampni altͤ sentix¬
at lutrũ uͦ c̃mune sit cassius

Expanded text:
cietas distracta est solutum sit. igitur et si sub condicione promiserat et distracta societate condicio exstitit, ex communi solvendum est: ideoque si interim societas iam debeat et dividatur societas, non deaequas eas esse constat. si uero placuerit, ut quis duas partes uel tres habeat, alius unam, an ualeat? placet ualere, si nullam partem damni alter sentiat, lucrum uero commune sit, Cassius
Abbreviated transcription (Latin):
t sit ꝑsocio accio societatẽ int̾ce¬
dere oͣꝑtet. nͨͦ enĩsuffici t rẽeẽ¬
cõiniinẽ nisi societas intercedat.
Cõmunit᷑ aũ res agi pot̃ ⁊̃ citra
socictatẽ ut pirta c̃ ñ affectio¬
ue societatis incidim᷑ incõmuni¬
onẽ ut euenit in reduob legata
Itẽ si duob simul empta res sit.
aut sih̾rditas ł donatio ꝯmut᷑
nob̾ obueniat aut si ad iluob se¬

Expanded text:
ocio actio, societatem intercedere oportet: nec enim sufficit recommunem, nisi societas intercedit. communiter autem res agi potest etiam citra societatem, ut puta cum non affectione societatis incidimus in communionem, ut evenit in re duobus legata, item si a duobus simul empta res sit, aut si hereditas vel donatio communiter nobis obvenit, aut si a duobus se
Abbreviated transcription (Latin):
se contend̾e sol ꝑ nunciũ rẽ em̾e
in cõmune quod asocietate lõge re¬
motum ẽ ⁊ idoo socictate sine tuto¬
ris auc̃toritate coita pupuł ñ te¬
netur at tñ oͣmunt gͣesto teneꝰ¬

Expanded text:
se contendere, solent per nuntium rem emere in commune, quod a societate longe remotum est. et ideo societate sine tutoris auctoritate coita pupillus non tenetur, attamen communiter gesto tene
Abbreviated transcription (Latin):
sab̾ scͥb. si tanti sit bꝑa qͣnti dãp¬
nũ ẽ płmq enĩtanta ẽ industͥa
socii nt plus societati c̃ ferat qͣm
pecuma. itẽ si solus naiugi si solꝰ
ꝑegrinetur si pericuia solũ subeat.
¶aristorefert cassiũ respondisse
societatẽ talẽ coiri ũ p̃se ut ai tͥ
lucrũ tm̃i alt̾ dampnũ senturet. ⁊¬
hanc societatẽ lconinã solitũ ap¬
plłare ⁊ nos cõsentimus talẽ socie
mutii ait. nec posse societatẽ ita
R pcͣcͣhineq enĩ lucrũ intelligitur
nisi omni dampno deducto neq
dampnũ nisi om̃i lucro deducto
s pot̃ coiri societas ita ut eius
lucri ꝙ reliquũ insocietate sit.
tur pars alia capiatur.lp̃ .ł.¬

Expanded text:
scribit, si tanti sit opera, quanti damnum est: plerumque enim tanta est industria socii, ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus naviget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus. Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse, ut alter lucrum tantum, alter damnum sentiret, et hanc societatem leoninam solitum appellare: et nos consentimus talem societs in notatis Mucii ait nec posse societatem ita contrahi, neque enim lucrum intellegitur nisi omni damno deducto neque damnum nisi omni lucro deducto: sed potest coiri societas ita, ut eius lucri, quod reliquum in societate sit er relinquatur, pars alia capiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
di ⁊ fructus condico ł hoĩem ĩ debitũ
Munc sine fraude modico distͣristi
nẽpe hoc solum refumd̃e debeꝙy ex
p̃tio ħ abes ł si meissumptib p̾tiosi¬
lorẽ hoĩem feci ũ existimari ħ deb
sic ⁊ inꝓpõitoͣ ait posse concliti qͣnti
operas eẽt conqu̾ctln. S si delegat᷑
sit a pr̃o no offales oꝑas ap̃ marcũ.¬
⁊ .xx. dig̃. q̃rit᷑ ⁊clic marc̃ ñ teñi
eum mũ forte ĩ araificiount. Hee
enim uibente prõno ⁊ alii edende s̃.
s si solu̾it officiales delegatus ñ po¬
t̃ condic̾e neq ei cui solu̾it õcditori
cui alt̾uis contẽplatõe solutũ
ẽ quiq suũ recipit neq apr̃ono¬
dt quia natura ei debẽtur. ¶ Si
decẽ aut stichũ stĩpiuat᷑ soluã¬

Expanded text:
 fructus condico: uel hominem indebitum, et hunc sine fraude modico distraxisti, nempe hoc solum refundere debes, quod ex pretio habes: uel meis sumptibus pretiosiorem hominem feci, nonne aestimari haec debent? sic et in proposito, ait, posse condici, quanti operas essem conducturus. sed si delegatus sit a patrono officiales operas, apud Marcn teneri eum, nisi forte in artificio sint hae enim iubente patrono et alii edendae sunt: sed si solverit officiales delegatus, non potest condicere neque ei cui solvit creditori, cui alterius contemplatione solutum est quique suum recipit, neque patrono, quia natura ei debentur. Si decem aut Stichum stipulatus solva
Abbreviated transcription (Latin):
transactiõe alim̃toꝵ testam̃to re¬
lictoꝵ datũ sit apparet ppsse repeti
ꝙ datũ ẽ qr trãs actio senat᷑ ꝯsul¬
to infirmatur. ¶: Siqͥs p̃ tnͣsac¬
cionẽ nichillomin᷑ condempt᷑
let. Potuit aũ quit siqͥd̾ ante li¬
tem contestatã tnͣsegit uolẽti li¬
tẽ cõtestari oppoñe doli excepti¬
onem s si pꝰ litem contestatã tnͣt¬
actum ẽ nͥlõinͣ pot̾it exceptiõe
doli uti p᷑ secuti. dolo enĩ fãt¬
ñscet᷑. Cũ igitur repeticigorit᷑.
transaccõis excẽptio lec̃ ñħ̃t̃ ne¬

Expanded text:
transactionem alimentorum testamento relictorum datum sit, apparet posse repeti quod datum est, quia transactio senatus consulto infirmatur.Si quis post transactionem nihilo minus condemnatus let. potuit autem quis, si quidem ante litem contestatam transegerit, uolenti litem contestari opponere doli exceptionem: sed si post litem contestatam transactum est, nihilo minus poterit exceptione doli uti pnon stetur. cum igitur repetitio oritur, transactionis exceptio locum non habe
Abbreviated transcription (Latin):
ñcͥ stipulatõẽ licet .N. placuit
rẽ ꝓ pecunia solutã ꝑere lib̾atiõẽ
tt̃ si ex̃ falsa debiti qͣntitate maio¬
ris p̾tii res soluta ẽ ñ fit cõfusio
tegre rei manet. ⁊ obligatio ĩ corrp̃¬
ta. ageraut̃ rẽtinebit᷑ donec debi¬
ta petunia soluatur.Id̾. marc̃. an
si pecuniã debens ołm decłit pluris ⁊¬
p̃tii qͣi plus debens ł c̃ ołm deb̾et
olm decsit qͣi maiorẽ modũ debẽs
suꝑfiuĩ olei ẽẽ repetẽdũ ñ to¬

Expanded text:
nere stipulationem: licet enim placuit rem pro pecunia solutam parere liberationem, tamen si ex falsa debiti quantitate maioris pretii res soluta est, non fit confusio tegrae rei manet et obligatio incorrupta: ager autem retinebitur, donec debita pecunia soluatur.Idem Marcellus ait, si pecuniam debens oleum dederit pluris pretii quasi plus debens, uel cum oleum deberet, oleum dederit quasi maiorem modum debens, superfluum olei esse repetendum, non to
Abbreviated transcription (Latin):
creditor s recte uenisse dicenqũ ẽ
heẽ enim subtilitates aiudicib ñ
ad muttiuit᷑. ¶ Si debitor forte cõ¬
cessa uendicõe desierit possid̾e et
nouus possõr uendicłit anduret
pignus qͣi ꝑsone ꝑmisit creditor qd̃
⁊ magis ẽ nam si nouo possõr⁊ ñ de¬
bitori a quo his hypotocã accepit
cõcessit creditor uendere dicendũ
ẽ nocere ei excͥeptionem. ¶: Si ci¬
R nutra annũ aũ bienniũ consensit
creclitor uend̾e p̾ hoc temp᷑uendẽts
ñ aufert pignꝰ c̃ditori.: Sic̃ditor
hẏ pothecaria usus ap̃sestdre litic
estimatõei consecutus fuit ⁊ ade¬
bitore petat debitũ puto doli mali
exceptõe ei obstaturam. ¶ od̾.ł. iiii.¬

Expanded text:
creditor. sed recte venisse dicendum est: creditor. sed recte venisse dicendum est: hae enim suptilitates ab iudicibus non admittuntur. Si debitor forte concessa venditione desierit possidere et novus possessor vendiderit, an duret pignus, quasi personae permiserit creditor? quod et magis est: nam si novo possessori, non debitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor vendere, dicendum est nocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor vendere, post hoc tempus vendendo non aufert pignus creditori. Si creditor hypothecaria usus a possessore litis aestimationem consecutus fuerit et a debitore petat debitum, puto doli mali exceptionem ei obstaturam. Modesti
Abbreviated transcription (Latin):
uero donauit an exceptõe ullum
sumoueat anftĩ sit magis q̃stio
numquid ĩo uenire uoluit ut p̾¬
cio accepto ip̃i quoq resexpediat.
quo casu ñ nocebit cõsensus ꝙ si ĩ
dote dedit uendidisse inboc casu
recte uiderur ꝓpt̾ hoña mr̃imõii
inetrium si cancessit donare doy⁊
uendid̾it debitor repelletur cre¬
ditor nisi quisdicat i dõ concetsisie
donari ꝙamic᷑ erat treditoris cui
donabatur quod si consensit decem
uentłe ille quĩq uendid̾it dicend̃ ẽ
ñ cẽ replłend creditorem ĩccͣrium
ñ erit q̃rendũ quĩ recte uencłit si
pluris uendidit qͣm concessit cre¬
ditor. ¶ Nõ udet᷑ aũ ꝯsensisse
creclitor si sciente eodebitor rem
uendicłit c̃ id̾o passus ẽ uenire qs
sciebat ubiq pignus sibi cfurare.
s si subscͥpsit forte intabuł empt̃o¬
nis consẽnsse uidebit᷑ nisi m anifẽ
ꝑtet ⁊ si sine scͥptis consensit ¶ si
debitori contessum sit ⁊ hrs eius uẽ

Expanded text:
ero donaverit, an exceptione illum summoveat? an facti sit magis quaestio, numquid ideo veniri voluit, ut pretio accepto ipsi quoque res expediat? quo casu non nocebit consensus. quodsi in dotem dederit, vendidisse in hoc casu recte videtur propter onera matrimonii. in contrarium, si concessit donare et vendiderit debitor, repelletur creditor, nisi si quis dicat ideo concessisse donari, quod amicus erat creditori is cui donabatur. Quod si concesserit decem vendere, ille quinque vendiderit, dicendum est non esse repellendum creditorem: in contrarium non erit quaerendum, quin recte vendit, si pluris vendiderit, quam concessit creditor. Non videtur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem vendiderit, cum ideo passus est veniri, quod sciebat ubique pignus sibi durare. sed si subscripserit forte in tabulis emptionis, consensisse videtur, nisi manifeste ari oportet et si sine scriptis consenserit. Si debitori concessum sit et heres eius v
Abbreviated transcription (Latin):
Di is cum quo fundum cominũẽ
hẽs ad edictum ñ Rdit. ⁊ ob id¬
diruta ẽ aut arbusta succisa st̃
p̃stabitur tibi detrim̃tum iuidi¬
tio cominuni diuidundo quic¬
quid enun culpa socii ad missũ

Expanded text:
i is, cum quo fundum communem habes, ad delictum non respondit et ob iddiruta est aut arbusta succisa sunt, stabitur tibi detrimentum iudicio communi diuidundo: quidquid enim culpa socii amissu