comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auttioio doti erunt᷑ ħcãn dicipot
uł citõ dau posse. s de dote uirũ
teneri q̃ mad̾m sititio iuississet
iurodocem posset delegante
ro alt̾i ꝓmutere. Et sisol dici a¬

Expanded text:
aut Titio doti erunt', hoc casu dici potest uel Titio dari posse, sed de dote uirum teneri, quemadmodum si Titio iussisset uiro dotem possit delegante eo alteri promittere, etsi dici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si sermis ordinarius ignoralset
deducecur ntegrum ꝙ ei aincario
debetur. S siancilla negõabit᷑
aduutendam dͥbutoriam dicemꝰ¬
¶ ancum institore euis. ¶ Mcis noĩe
nt̾co additur ne omins nogõatõ ẽ¬

Expanded text:
cum, si servus ordinarius ignorasset, deduceretur integrum, quod ei a vicario debetur. Sed et si ancilla negotiabitur, admittendam tributoriam dicimur an cum institore eius. "mercis nomine" merito adicitur, ne om
Abbreviated transcription (Latin):
ticuiatoris aut scĩam udolum noc̃e
debẽ domino n pomp̃. dubitat u
nos dubitamus ¶siuicaris su
meꝵ negõetur sicͥid̃ me sciente tͥbu
cute de peculio euis accõnem dandã

Expanded text:
curatoris autem scientiam et dolum nocere debere domino neque Pomponius dubitat nec nos dubitamus. Si uicarius serui mei negotietur, si quidem me sciente, tribente, de peculio eius actionem dandam
Abbreviated transcription (Latin):
gõar uelut crͣueus cpeditor exħ eccõ
int̾butum uocatur slit m̾cis appłĩs
augustior sit ut n ad seruot fulloneᷤ
uł sarcinatores uł textores. uł uena¬
licianos ꝑtincat. tũ pediꝰ. lixu. scb̃¬
ad omines negoatdes porrigñdume
Udictum. ¶ peculiarẽ autẽ m̃tem ñsi¬
cut peculium accipimus. quippe pe¬
culium deducto ꝙ dño debetur acci
luntatem s u̾t ego pito ñ uolunta¬
tem s patĩam. ñ eiũ uelled dñs s¬
ñ nollo. si gͥ scierit uñ ꝓtestatu ix
ñ cõtradicit tenebitur accõne tͥbutoria
potãtis u̾bum ad omnem sexum:
Item adomnes qui sunt alienoui¬
ri subiecto porrigadum erit. Nõ so¬
lũ adseruos ꝑtineb̾ tͥbutoria accõue¬
rum ad eos quo qui nob̾ bõa fide ser¬
munt sũ lib̾i sũ serui aliem sunt

Expanded text:
gotiari, uelut extraneus creditor ex hoc edicto in tributum uocatur. Licet mercis appellatio angustior sit, ut neque ad seruos fullones uel sarcinatores uel textores uel uenaliciarios pertineat, tamen Pedius libad omnes negotiationes porrigendum edictum. Peculiarem autem mercem non sic uti peculium accipimus, quippe peculium deducto quod domino debetur accipluntatem, sed, ut ego puto, non uoluntatem, sed patientiam: non enim uelle dn nolle. si igitur scit et non protestatur et contra dicit, tenebitur actione tributoria. Potestatis verbum ad omnem sexum, item ad omnes, qui sunt alieno iuri subiecti, porrigendum erit. Non solum ad servos pertinebit tributoria actio, verum ad eos quoque, qui nobis bona fide serviunt, sive liberi sive servi alieni sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
R̾cam scd̃m ea q̃ ꝓpon̾entur ñ
int̾cessisse. ¶ fundum uxoris ma¬
mutuam pecumã acceptam sb̾
obligõs eus fundi soluit. statĩ
semꝑmo ꝓ marito suo. q̃situm
⁊ an adutus senatus .c. obliga¬

Expanded text:
cundum ea quae proponerentur non intercessisse.Fundum uxoris suae mamutuam pecuniam acceptam sub obligatione eiusdem fundi soluit statim Sempronio pro marito suo: quaesitum est, an aduersus senatus co
Abbreviated transcription (Latin):
uidam uoluit R̃dib lutũ titu
mutuam ꝑecutuã dare.⁊ cum
eis contrahe s qm̃ facultates eoꝵ
suspectas hẽbat magis uoluit uxor
testatoris dare pecumam .iabca
pignus accipere mulier eand̾
pecuniã accep̃ dedit h̾rdib ⁊ ab
hiis pignus accep̃. q̃ro anĩt̾ces¬
sisse udeatur uanpignora q̃ ip̃a
accepit teueantur credicori. pau¬
cum hĩdib lucũ ticil eautatis
pignora. abea data ũ geñ cat
aut᷑ rec qͣs musr ab hiis ꝓ quib
int̾ced̾at ꝑignori accepit credi¬
tori mulris obligatas ñ ee s ñ¬

Expanded text:
uidam uoluit heredibus Lucii Titii mutuam pecuniam dare et cum eis contrahere: sed quoniam facultates eorum suspectas habuit, magis uoluit uxori testatoris dare pecuniam et ab ea pignus accipere: mulier eandem pecuniam dedit heredibus et ab his pignus accepit: quaero an intercessisse uideatur et an pignora, quae ipsa accepit, teneantur creditori.Paucum heredibus Lucii Titii, euitatis pignora ab ea data non teneri. eas autem res, quas mulier ab his, pro quibus intercedebat, pignori accepit, creditori mulieris obligatas non es
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtorẽ nomelioris ꝯdicõnis emꝑcor
¶sit qm fuat m̃ditor IItem si.
miur cirditori iuri fundum inĩ¬
didit i t̃didit ea conditõnie ut ẽp̃¬
tor acceptam peciñam iro refer¬
ret ⁊ hunc fundum m̃rdicat ex¬
ceptõ auidem. opponitur ei de re
emptaiitradita s replicabitur
ꝑalio debitore. ieiͣ suam foidĩt¬
¶ si mułr ne ip̃a int̾cedẽt alu mã¬
daret ut id faceret an in huiis
psona. locus huit senatus .s. sit
qmi rrgatu mulrĩs id̾ face̾ totus
enim sermo senatus .c. ad petitõ¬
nem ñ dandam adu̾sus młrem
distingũndam ut siquid̾ c̾ditor
cui me obligam mandãte mulr̃e
ħ inifuudem senatus .c. egisset
scissem. tunc mandati meagũ¬
te cum mulĩe excludend̾ eẽ.¬
q me aut̃ creditori tenĩs si mło¬

Expanded text:
melioris condicionis emptor sit, quam fuerit uenditor.Item si mulier creditori uiri fundum uendidit et tradidit ea condicione, ut emptor acceptam pecuniam uiro referret, et hunc fundum uindicat, exceptio quidem opp‹o›nitur ei de re empta et tradita, sed replicabitur alio debitore rem suam tradidit. Si mulier, ne ipsa intercederet, alii mandaret ut id faceret, an in huius persona locus huic senatus consulto sit, qui rogatu mulieris id faceret? totus enim sermo senatus consulti ad petitionem non dandam adversus ipsam distinguendam, ut, si quidem creditor, cui me obligavi mandante muliere, hoc in fraudem senatus consulti egisset,scissem, tunc mandati me agentem cum muliere excludendum esse, me autem creditori teneri. Si m
Abbreviated transcription (Latin):
dato uxori defuniti ã mr̃ pupilli
eẽt abstñto pupiro. solum sehr̃¬
dicati int̾miscuiss. uͥ słr se respon¬
dẽ . iuł. ait¶ si ex ea cã agñte pupiio
dampnũ eonomine passus ẽẽt ñ
amniliere remseruaret iꝓpõita
sp̃e n illud tͣccandum est anis qͥ mã¬
dato mułis adieritꝰ . dampuim
obid patiat᷑ q̾ debitores hr̃caru
solũndo ñ fu̾int senatꝰ .c. locus sit.

Expanded text:
datu uxoris defuncti, quae mater pupillo esset, abstento pupillo solum se hereditati miscuisse: ubi similiter se respondisse Iulianus ait, si ex ea causa agente pupillo damnum eo nomine passus esset, non  a muliere rem ser uaret.In proposita specie et illud tractandum est, an is, qui mandato mulieris adierit, si damnum ob id patiatur, quod debitores hereditarii soluendo non fuerint, senatus consulto locus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri ᷑ id loluissem nabea tuiꝰ
eam pecumam petẽt. exceptõ hus
senatus .o. ñ est ꝓ futura iuluł.¬
n enĩ ꝓ fuit eãm ꝑiclitari. neea
sem. gauis cassius sꝵ. ita demum
bideuissori exceptõm dandam. si a
qr totam obligom senatus im¬
bat. n ap̃tore restitiuitur pͥor de¬
bitor creditori.  st̃.¬

Expanded text:
ab ea Titius eam pecuniam peteret, exceptio huius senatus consulti non est profutura mulieri: neque enim eam periclitari, ne eam sem, Gaius Cassius re spondit ita demum fideiussori exceptionem dandam, si a quia totam obligationem senatus improbat et a praetore restituitur prior debitor creditori.
Abbreviated transcription (Latin):
hus s ut tutoris adusus pupillũ
ucetõs forte creditores indemꝑnẽ
hidem p̃staret. dem si põatur mb¬
lierem inemptõne hr̃ditatis eo
nominic dampnũ pati ꝗ debitores
hr̃ditarii soluñdo ñ sint nul¬
aputo dubicõ erit q̃ senatꝰ¬

Expanded text:
 sed tutoris aduersus pupillum et ceteros forte creditores indemnem heredem praestaret.Denique si ponamus mulierem in emptionem hereditatis eo nomine damnum pati, quod debitores hereditarii soluendo non sint, nulla puto dubitatio erit, quin senat
Abbreviated transcription (Latin):
si nicħ eẽt domino q̃situm nec
magis qͣm siligitigiosum p̃diũ̃
seruus aut libm hominẽ em̃t¬
Uxor debit̾cem suam iiro delegd
iit uir orxditori euił p̾ecuma᷑ sc̃i¬
ue̾t etsifidem suam ꝓ ea ꝯͣ dele¬
gauit apud unr̾ obligau̾it loc̃¬

Expanded text:
nihil esse domino quaesitum, non magis, quam si litigiosum praedium seruus aut liberum hominem emerit.Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir creditori eius pecuniam solueret: si fidem suam pro ea quam delegauit apud uirum obligauerit, loc
Abbreviated transcription (Latin):
int̾cessĩt acco inꝑͥorem debitorem
ꝯpecit ansimułr solutum condi¬
cat. puto statim uũ exspectanda᷑
¶solurõnem.¶sꝓ eo qui demꝑali
accõne dene̾tur mułr int̾cessit᷑ ̃¬

Expanded text:
intercesserit actio in priorem debitorem competit, an si mulier solutum condicat? puto statim, et non exspectandam solutionem.Si pro eo, qui temporali actione teneretur, mulier intercesserit,
Abbreviated transcription (Latin):
est si ame beslem fundi emĩs
diam fũdiate quis petierit. siq
dem si exbesse q̃m ameacceꝑas se¬
miis petĩtus fũis titius ñ tenebs¬
siuo t̾ens q̃icitus cibi tradidera
usertaus exlesse q̃m ame atce¬
pas petitus fu̾it᷑. ticius quid̃ ꝓ¬
t̾ente ego ꝓ sectante. epictõnem
tibi p̃stabimus ¶ pat̾ sciens filiũ
suum q̃mmpotate hẽbat. igno¬
rantiemptori im̃didit q̃situm¬
uͣ est an euittõnis nomine cenea¬
ꝙꝵ. qui lib̃m hominẽ sciens uł¬

Expanded text:
est. Si a me bessem fundi emeris, diam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas semis petitus fuerit, Titius non tenebs quem Titius tibi tradiderat et sextans ex besse quem a me acceas petitus fuerit, Titius quidem ptriente, ego pro sextante evictionem tibi praestabimus. Pater sciens filium suum quem in potestate habebat igranti emptori vendidit: quaesitum est, an evictionis nomine teneat: qui liberum hominem sciens
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ einsiõnus nomine ꝓpetuo ob¬
uigatur  quiseruũ uñditum trã¬
dit ⁊idicit usum fructum meo
neat sempnio usum .ẜ. petũte ꝑ¬
iide teneatur. Ac sinitrudendo dix¬
isset usust. nomine. si adu̾sus
pit fundum ame h̾ede legauerit
confestĩ fiderussores lib̾buntur

Expanded text:
esse, evictionis nomine perpetuo obligatur. Qui servum venditum tradit et dicit usum fructum in eo neat, Sempronio usum fructum petente perinde tenetur, ac si in tradendo dixisset usus fructus nomine adversus pit fundum a me herede legauerit, confestim fideiussores liberabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
cere ñ ꝯmittitur duple stipłacõ
hiis g casib. exempto agñdum
eat. ssi is ani fundũ em̾it ⁊ satis
de euittõne acceꝑit u eund̾ fun¬
⁊dum uñdidĩt i emptori suohes
ersticĩt uł excontͣrio emꝑtor hes¬
cum fideuissorib agc̾ possit. Qrͣ
ui suo hẽs exstitĩt accõ q̃dam it̾
hedem .⁊ hẽditatem ꝓponitur uii¬
telr maior he̾ditas ad debitorem

Expanded text:
cere, non committitur duplae stipulatio. his igitur casibus ex empto agendum erit.Si is, qui fundum emerit et satis de euictione acceperit et eundem fundum uendiderit, emptori suo heres exstiterit, uel ex contrario emptor uecum fideiussoribus agere possit, quaeritur. ri suo heres exstiterit, ratio quaedam inter heredem et hereditatem ponitur et intellegitur maior hereditas a
Abbreviated transcription (Latin):
cenuealit᷑ idaccum pponatur
sut reꝓmittatur qd autẽ diciͦ
duplã ꝓmitti opporae. sic eut acti¬
ꝑiend̾ ut ex ñ omni re id accum¬
acupiamus: s de hus reb q̃ ꝑ̃¬
cibsiores eẽnt si margarita for¬
te aut ornam̃ta p̃siociosa uł ues¬
tis serisa uł quid̃ aliud uł ꝯtẽp¬

Expanded text:
actum proponatur, sed ut repromittatur. Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si margarita forte aut ornamenta pretiosa vel vestis serica vel quid aliud non contemp
Abbreviated transcription (Latin):
usunif᷑ mulrĩc qd̾ si in muinuo
discessĩt uxor nich  molum̃ti ob
isi uelorem eam ñ duxiss cum fonc¬
tuane morte finitus usust̾. ad pͥ
dotis constituende gr̃a eum ded̾it.¬

Expanded text:
um mulieri. quod si in matrimonio decesserit uxor, nihil emolumenti ob si uxorem eam non duxisset, fructuariae morte finitus usus fructus adotis constituendae gratia eum dederit
Abbreviated transcription (Latin):
suo hr̃di reddatur bringna int̾¬
te suscepisset ne ase neue afilio
dos pet̾etur. ab alio u̾o qͣ filio
hẽde ut dospetecur exciptione
ꝯuñtionis filiuscuendus erit.
quippe h̾edi nr̃o cau̾e̾ concessũ
ẽ. nec quicꝙͣ obsiat quo munis
c̾te ꝑsone: si heres erit sibi caiũ:

Expanded text:
di reddatur, benigna intete suscepisset, ne a se neue a filio dos peteretur, ab alio uero quam filio herede ut dos peteretur. exceptione conuentionis filius tuendus erit, quippe heredi nostro cauere concessum est, nec quicquam obstat quo minus certae personae, si heres erit sibi, caueri
Abbreviated transcription (Latin):
ut᷑ udem dieb dos soluto mr̃imoĩo
rede̾etur. ħ enĩ pactum itau. si pr̃i
filia heres exstitisset n int̾ueniente
eã paccum ꝯuñtum fu̾it ꝑ auł:¬
res donatas quo uł a̾motas uł i¬
rensas fõas cuut fc̃a part̃o ualebit.
I rost diuortium. ¶ si post exͣneus
de sus daturus sit dotem quiead
reidicit. post qͣm u̾o dedit patisci
consentiente iuliere d.si con¬
uenĩt ne aniliere ne ne apr̃s dos
ietatur hebit ñ hẽs exceptionem.
pr̃e petatur. mortuo patre statra
exigitur Et siñ petierit mautuste¬
utbitar humil culpe nomine si dos
exigi potu̾it insi forte añ di¬
reptum sit nĩm̃i. qͣm fatultatẽ pctĩ¬

Expanded text:
ut isdem diebus dos soluto matrimonio redderetur: hoc enim pactum ita ualet, si patri filia heres exstitisset et interueniente ea pactum conuentum fuerit.  amotas uel impensas factas tunc facta pactio ualebit, id est post diuortium. Si extraneus de suo daturus sit dotem, quidqurei dicit: postquam uero dederit, pacisci consentiente muliere debet. Si conuenerit, ne a muliere neue a patre dos petatur, heres non habebit exceptionem. patre petatur, mortuo patre statim exigitur, et, si non petierit maritus, tenebitur huius culpae nomine, si dos exigi potuerit: nisi forte ante diremptum sit matrimonium, quam facultatem pet
Abbreviated transcription (Latin):
talium recce ꝑtutorẽ consatu
potest patrona dotem ꝓ lib̾ta ui¬
re ꝓmissam si exstitĩt ingrata ñ
retiebit ¶ cum res ĩ dotem estima¬
tas. solutomuĩmomo reddi pla¬

Expanded text:
talium recte per tutorem constitui potest. Patrona dotem pro liberta iure promissam, quod exstiterit ingrata, non retinebit. Cum res in dotem aestimatas soluto matrimonio reddi pla
Abbreviated transcription (Latin):
ritototis noĩe stipłanti ꝓ misi̾t
ꝑcarorõ isqui exceptõ tutusẽ¬
pt neo coluat cogetur eisoiũe
usbit condictõnem ad u̾sus mł¬
lr̃em. at pr̃em ut̾ coꝵ delega¬
uit oħ id ꝙ in debitum mauito

Expanded text:
rito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui exceptione tutus erat ne soluat, cogetur ei soluere et habebit condictionem aduersus mulierem aut patrem, uter eorum delegauit, ob id quod indebitum marito
Abbreviated transcription (Latin):
accone fructus iedde. eñte gͥ in do¬
usuris q̃ exfructib collectis im
sortem redactis ꝑcipi possunt Ego
demplatõne dos sicdata ut si obħ
maiorem docem mułr dedĩt qr
fruccus uole bat ẽẽ totis contento
marto ea pecunia q̃ exusuris red¬
ditirum colligitur: possedici ꝯm̃i¬
tionẽ ualere. nec eium iũ stilis ẽẽ
dos finge qͥdrena anuua eẽ reddi¬
tus apud eum qͥ ñ accipiar in dott̃
ñ s̃ conuenisset plus trecentis. uti
bors consulent cã ub̾em docem
coulecutus est: ¶ qd diceuuis si ꝑa¬

Expanded text:
e fructus reddere. erunt igitur in dousuris, quae ex fructibus collectis et in sortem redactis percipi possunt. ego templatione dos sit data, ut, si ob hoc ei maiorem dotem mulier dedit, quia fructus uolebat esse dotis contento marito ea pecunia quae ex usuris redituum colligitur, posse dici conuentionem ualere: nec enim uidetur sterilis esse dos. finge quadragena annua esse reditus apud eum, qui non acciperet in dotem, nisi hoc conuenisset, plus trecentum: uti boni consuleret tam uberem dotem consecutus. et quid dicimus, si pa
Abbreviated transcription (Latin):
oẽ concemꝑlatõne pat̾ne pieta¬
tes. ⁊ contrahentium uoluntatis
ut post̾ior qr̃i ꝓs comĩntioiis ad
uitam pr̃is uelata uideat ip. ne
mr̃imõis eꝑaret ꝙq indignissim̃
ẽ irdutat ut ñ hu̾isse docem oxti¬

Expanded text:
e contemplatione paternae pietatis et contrahensium uoluntatis, ut posterior quoque pars conuentionis ad uitam patris relata uideatur, ne matrimonii separet quodque indignissimum est, inducat ut non h
Abbreviated transcription (Latin):
fructum docis c̃a constituit. tunc
exmariti ꝓsona erit usuffructut¬
ꝓͥe qrim̃utũdo ip̃i ꝑeat qd̾ si acci¬
dĩt udcamus an.ĩ ñ dotata sit
tis conseqͣtur ab eo cui ꝙ ñ utũdo
amisit usumt. imꝑutari ñ pot̃:
ex quo ip̃a lutõ hant ĩo indocata
erit ꝙ si alienaui̾t uxor ꝓpͥetatẽ
q̃ sũ uillo mulr̃is emolunento ple¬
uior faita est ad huc dotata est:
qr dotis accione tem̃ d maritus.
qui qñ licuit usuł ꝓti amisit eũ no

Expanded text:
fructum dotis causa constituerit, tunc ex mariti persona erit usus fructu utendo ipsius pereat: quod si acciderit, uideamus, an etiamnunc dotata sit tis consequatur ab eo, cui quod non utendo amisit usum fructum imputari non potest, ex quo ipsa lucrum habet: ideoque indotata erit. quod si alienauerit uxor proprietatem, quae sine ullo mulieris emolumento plenior facta est: adhuc dotata est, quia dotis actione teneri debet maritus, qui quando licuit usu fructu uti amisit eum non
Abbreviated transcription (Latin):
Si tnulier debitori suo qui subusus
tõ ab ea datum ẽẽt.⁊d
do quasi dñs utitur ¶ Sosecutus
ꝑ dotem pleuam fundi ꝓͥetatesn
utendo maritus anuitat diuor

Expanded text:
Si mulier debitori suo, qui sub usutem ab ea datum esset. 78do quasi dominus utitur, consecutus per dotem plenam fundi proprietatem, utendo ma
Abbreviated transcription (Latin):
um pr̃docem pollicitus fu̾it⁊
patilcatur nec se uiuo petatur
neue constants u̾uo dos petat᷑
ita pactum int̾p̾cand̾ diuus se¬
uerus constituit qiͣ adieccũ eẽt
seiiuo ħ enĩ ita aicipiend̾.¬

Expanded text:
um pater dotem pollicitus fuerit et paciscatur, ne se uiuo petatur neue constante matrimonio dos petatur, ita pactum interpretandum diuus Seuerus constituit, quasi adiectum esset se uiuo: hoc enim ita accipiend
Abbreviated transcription (Latin):
am pri ad quiri potest ꝑ prẽm
filie ñ potest ssiuo sir. paitasit
filia ut uoceat ip̃i qñ filis agẽ¬
ci nocebit partum pr̃i aulło
modo nocebit pactũ. nͥ adiecta qͦ
fine ꝓsona exꝑiatur dicendum
est enĩ patiscñdo filiam pr̃is cõ¬
dicionem dec̾ĩorem faiere ũ pos¬
so eo cãu quo mortua. ula in ma¬
uł ad hostib capto filus .s. ducit

Expanded text:
ri adquiri potest, per patrem filiae non potest. si uero sic pacta sit filia, ut noceat, ipsi quandoque filiae agenti nocebit pactum, patri uero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque filiae persona experiatur. dicendum est paciscendo filiam patris condicionem deteriorem facere non posse eo casu, quo mortua ea in mael ab hostibus capto filius familias ducit
Abbreviated transcription (Latin):
uum est pcum ꝯuñtũ cum utro
gn̾m facer̾e. ꝙͣ qͣm initio dotis dã¬
imilieris is qruidat dic̾e possit s
sũ adiuncta filie ꝓsõa eisoli no¬
cebit. ⁊ ꝓd̾it pactum conuentũ.
nec si soia filia agas n ꝓdit. u¬

Expanded text:
mum est pactum conuentum cum utroque generum facere, quamquam initio dotis danmulieris is qui dat dicere possit. si siue adiuncta filiae persona, ei soli nocebit et proderit pactum conuentum nec, si sola filia aget,
Abbreviated transcription (Latin):
ue uiniu̾sa bona sua expedirst
ne obres donatas uł ammotas
agecur qr alt̾o pacto ad furãd:
mulieres uutãtur. alt̾o ius
nule imꝑtignatur. Et si quesłit
ne ob impensas nccͣas age̾cur.
puctum tale ñ est seruand̾ qrtã
les impense dotem ipõ iure minu¬
Domp̃. ait maritum ñ posse pastis¬
ci. ut dolum solũmõ in dotem p̃¬
stet. iudelicet pp̃ utilitatẽ nuben¬
tium qͣiius patisti possit ne sit
pitulo nomen debitoris qui ei do¬
tem ꝓmisit uam ⁊t sit dos ꝑi¬
culo mulũis pascisci eũ posse ꝓ¬

Expanded text:
 uniuersa onera sua expediret?ne ob res donatas uel amotas ageretur, quia altero pacto ad furandum mulieres inuitantur, altero ius ciuile impugnatur. Et si conuenerit, ne ob impensas necessarias ageretur, pactum non est seruandum, quia tales impensae dotem ipso iure minuonius ait maritum non posse pacisci, ut dolum solummodo in dotem praestet, uidelicet propter utilitatem nubentium: quamuis pacisci possit, ne sit periculo eius nomen debitoris qui ei dotem promisit: nam et ut sit dos periculo mulieris, pacisci eum posse
Abbreviated transcription (Latin):
dot̾em :⁊ a quib repeti potest. ne ei
nio ꝯuenisse ud̾i iotem remañe ⁊
sco nenisset ñ eẽt seruand̾ paitũ
contra dotemr cum mauti mortali¬
tas int̾uerit. ꝑ aut.¬

Expanded text:
dotem et a quibus repeti potest, ne ei, conuenisse uideri dotem remanere, et, si conuenisset, non esse seruandum pactum contra dotem, cum mariti mortalitas interuenit. 3 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uaniuis in bonis mariti: Esuph
sit dos mulr̃it camen. est Et m̾ito
platuit ut sit indotem fundum n¬
estimatum dedit. cuinis nom̃e dł¬
ple stipłatione cautum hñit is
obid ꝙ eumindotem hr̃e desũt huꝰ
pud maritum domĩum sit emolu

Expanded text:
uamuis in bonis mariti dos sit, mulieris tamen est, et merito placuit, ut, si in dotem fundum inaestimatum dedit, cuius nomine duplae stipulatione cautum habuit, isob id, quod eum in dotem habere desiit, huius pud maritum dominium sit, em
Abbreviated transcription (Latin):
iut̾ est sũum ñ corrumpi. Et sanẽ
siquis ħ admisĩt eueniet ut duobꝰ
accio eui corrupti competat ꝙ ÷ absbr¬
dum. s nec eum cui bona fide homo
lib̾ seruit hanc accõnem posse ex̾cẽ¬

Expanded text:
terest seruum non corrumpi: et sane, si quis hoc admiserit, eueniet, ut duobus actio serui corrupti competat, quod est absurdum. sed nec eum, cui bona fide homo liber seruit, hanc actionem posse exe
Abbreviated transcription (Latin):
ciorem oquum est insolid̾ eum
dem̃ arbit̾o iuditis ħautem expe¬
ditius ẽẽ: sioumes hẽdes unim
ꝓpuratorem ad agendu dedint
tuncusi quodet̾ior iuus culpa
uinus h̾rdis factus est uł solut᷑
est. cet̾i familie hciscunde iuditi

Expanded text:
teriorem, aequum esse in solidum eum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior servus culpa unius heredum factus est et hoc solutum est, ceteri familiae erciscu
Abbreviated transcription (Latin):
ita accipiemus. si suscepit seruũ
o agpo uł i aueno loco edificio ue:
¶ ꝑsuadere autem est ꝓlusqͣm ꝯpeni
ac cogi sibi parere s suadere .lx. q̃t̃¬
⁊ bonum ꝯsiium quib dando pocest
suadere ⁊ malum. Et iõ p̃toradiecit de¬
sibone frugi seruum pepulit ad de¬
linc̃ndum. an u̾o ͭ si malũ ortatusẽ
uł malo monstrau̾it q̃mad̾ faceret
sũus. omnino sugitur᷑ uł furtum
fcũrus. ħͥ uero iaudator huiꝰ ꝓppĩtis
extitit.tene̾. ñem̃ oportet laudando
quo decĩorem facit qui suo ꝓsua¬
det ut unuriam faceret. uł furt̃

Expanded text:
ita accipimus, si susceperit seruuo agro uel in alieno loco aedificioue. Persuadere autem est plus quam compelli atque cogi sibi parere. sed persuadere τῶν  bonum consilium quis dando potest suadere et malum: et ideo praetor adiecit 'si bonae frugi seruum perpulit ad delinquendum, an uero et si malum hortatus est uel malo monstrauit, quemadmodum faceretseruus omnimodo fugiturus uel furtum facturus, hic uero laudator huius propositi extitit, tenetur: non enim oportet laudando quoque deteriorem facit, qui seruo persuadet, ut iniuriam faceret uel furtum
Abbreviated transcription (Latin):
exsua ꝓmislione si furcum seiꝰ¬
uus fatit. esse erum ħ cãn furẽ
domino suo rel subtrax̾it intllud
estꝰ s ancalla redibeatur ⁊ qd exea
post mm̃ditõnem natum erit redͣ¬
decur sũ unnus partus sit sũpłes
tturssi peculummi q̃sut apud emp¬
torem quid de ħ dicennis Et sicurio
et re emptoris accessit dicend̾ est ꝓ̃

Expanded text:
si furtum servus fecit: esse enim hoc casu furem domino suo res subtraxit, intellegendum est. Si ancilla redhibeatur, et quod ex ea post venditionem natum erit reddetur, sive unus partus sit sive plutuetur. Si peculium quaesiit apud emptorem, quid de hoc dicemus? et si quidem ex re emptoris acc
Abbreviated transcription (Latin):
sentirdobere adredibendũ dare¬
q̃ unum ꝓcuratorem ne forte uñd¬
cor iniuiriam patiatur dunab
alio ꝑtem recipit homines. alii ñ
ti minoris is hõ sit ẜdem ait hoĩ¬
ne mortuo ur ⁊̃ redibito singł
forte talo᷑ sit ꝙ diuisionẽ sĩ recip¬
at ut putaantilo ꝑtus: In hoc eĩ¬

Expanded text:
sentire debere ad redhibendum dareque unum procuratorem, n‹e› forte uenditor iniuriam patiatur, dum ab alio partem recipit hominis, alii in ti minoris is homo sit.Idem ait homine mortuo uel etiam redhibito singulos forte tale sit, quod divisionem non recipiat, ut puta ancillae partus: in hoc e
Abbreviated transcription (Latin):
pediat quo mninus traderet. p̃¬
sercun si omini tp̃r ꝑatus fuit cͣ¬
d̾e item ñtm̃ opportẽt euis loci p̃ci¬
um spectari in quo agatur s
ubi uina tradi opporcet namq
uñdicõ alitu fc̃a sit brundesu tͣ¬
di opporret. p aul.¬
iseruum mͥ ignoranti sciens
qem Wstipulatu eo nontine agere
tectum ñ possum. añqͣm mͥ quid
abeẽt. ¶ si modus agri minor
inuemiatur ꝓ nuimero iugi̾mni
nor inuenitur ñ post̾ estimari
Bonicas loci qui ñ exstat s ñ sobnͣ
si modus ag̾i i totius inmor
agicum unditore potest s ⁊ de ꝑ¬

Expanded text:
pediat, quo minus traderet, praesertim si omni tempore paratus fuit tradere. item non oportet eius loci pretia spectari, in quo agatur, sed eius, ubi uina tradi oportet: nam quod uenditio alibi facta sit, Brund‹i›si tradi oportet. 4 Paulseruum mihi ignoranti, sciens quia ex stipulatu eo nomine agere tecum non possum antequam mihi quid abesset. Si modus agri minor inueniatur, pro numero iugerum nor inuenitur, non potest aestimari bonitas loci qui non exstat. sed non solum si modus agri totius minor est, agi cum uenditore potest, sed
Abbreviated transcription (Latin):
diui adriani suꝑ ħ ꝓlatam pa¬
philam ustichũm de quib ã¬
reretur. simanumissi ñ sint
larros non ẽẽ. clanduis diuus
marcus ex lege dc̃a lib̾tatis in
undendo ꝙͣ uic ñ manumissoᷤᷤ
fore uberos insañstrib ꝯstituit
lic uimortis cempus emptoriᷤᷤ

Expanded text:
divi Hadriani super hoc prolatam Pamphilam et Stichum, de quibus quaereretur, si manumissi non sint, liberos non esse. Claudius: divus Marcus ex lege dicta libertatis in vendendo quamvis non manumissos fore liberos in semenstribus constituit, licet in mortis te
Abbreviated transcription (Latin):
retipietur ut uñditor mumꝙ̃ nuĩ¬
mos recipiet qͣmius mert ad ep̃¬
torem ñ ꝑtieat ueluti cum tu¬
turum iactum reqͥis apiscatore
emimus aut indagine piaͤ¬
gis poĩtis auenatore. ił panteram

Expanded text:
recipitur, ut uenditor nummos accipiat, quamuis merx ad emptorem non pertineat, ueluti cum futurum iactum retis a piscatore emimus aut indaginem plagis positis a uenatore uel pantheram
Abbreviated transcription (Latin):
dicui potestate si in pͥmis ip̃am
rem p̃siare uñditorem opport
Id est tradems q̃ ues sibuud̾ doma¬
nosꝑamus. ¶ ammaliũ quo¬
uñditor cauered ea sana p̃stari¬
uͥginem se emere putass cum¬
imilier ueniss usciens errare e¬
um im̃dicor passussit redibitõ¬
nem quidͣ ex haccã non ẽẽ. un̾¬
tũ exempto compecere accõnem¬
ad ret foum̃dam emꝑtõnem ut
p̃tõ restituto mulier reddatur ¶c
qui uina erut aure nomine ccã
summam dedit. postea ⁊uen̾at
to agi posseait ut arra restiuat᷑
ad diauahñdam inquid emptõ¬
nem Ego iluud q̃ro si amnulus
datussit apre nomino isecuta
ditare. annulus ñ reddatur qͣas
tõne agñdũs est utrum condicã¬

Expanded text:
iudicii potestate. Et in primis ipsam rem praestare uenditorem oportet, id est tradere: quae res, si quidem dominos probamus. Animalium quoqnditor cauere debet ea sana praestarirginem se emere putasmulier uenisset, et sciens err‹a›re eum uenditor passus sit, redhibitnem quidem ex hac causa non esse, uermen ex empto competere acad resoluendam emptionem, et io restituto mulier reddatur.Is qui uina emit arrae nomine certam summam dedit: postea conuenerat, to agi posse ait, ut arra restituatur, ad distrahendam, inquit, emptionem. ego illud quaero: si anulus datus sit arrae nomine et secuta tradita re anulus non reddatur, qua actione agendum est, utrum condica
Abbreviated transcription (Latin):
lidebere hẽdem ĩstitutum siue¬
lit sepatimm duaꝵ accõnum ꝯmo¬
do uti. ante aditam he̾dicatem ꝑ¬
demde aditahe̾ditate hereditari¬
um ꝙ sipͥus adierit heriditate̾

Expanded text:
et debere heredem institutum, si uelit separatim duarum actionum commodo uti, ante aditam hereditatem deinde adita hereditate hereditarium: quod si prius adie
Abbreviated transcription (Latin):
Iimdum michi cum uñderes
deducto usuł. dixistieum ut
fructum ticũ ẽẽ cum is apce
remansurus eẽt. si ceꝑis eum
usumt. ĩdicare reuertiad

Expanded text:
dum mihi cum uenderes deducto usu fructu, dixisti eum usum fructum Titii esse, cum is apud te remansurus esset. si coeperis eum usum fructum uindicare, reuerti ad
Abbreviated transcription (Latin):
baeus quid aut ignorant undit
disfutiam facit mꝯtempnatõne
extmmpto ait enim qui pecus mor¬
tosuni aut cignum iutouim
im̃did̾it si quid ignorans fecit
qntonimoris eẽs empturus lud
itaeẽ scisset suero sciens ietitũ
tigracorruerant. edium estima¬
coner suic pecora ꝯtagioisemor¬
bosi pecoril ꝑieruntꝰ q atfeur¬

Expanded text:
sciens quid aut ignorans uendidit, differentiam facit in condemnatione ex empto: ait enim, qui pecus morbosum aut tignum uitiosum uendidit, si quidem ignorans fecit, quanto minoris essem empturus, si id ita esse scissem: si uero sciens reticuit tigni corruerunt, aedium aestimationem, siue pecora contagione morbosi pecoris perierunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Stĩ aliquid ex re ĩdita apud
nem ꝯstat. ¶Si locum sẽputri
mortuus ibi inferatur edifica
eris certam m̃suram capere. łc̃
tum pondus hr̃s exempto tecũ
agami: si muius p̃stes ¶s si uasmch
im̃did̾is itant astirmares inte¬
grum si id integrũ ñ sit mamd
tumsit omnino incegrum pr̃a¬
ridebeat. et est u̾m est ꝙ in lo¬
catis doliis p̃standum sabinũ
s̾disse mutius refert.sicibi
it̾ uendid̾o ita demum autco¬
rem me laudare potĩs si cuus
nus uicun fundi. ñ fuĩs s si
fundum tibi uũdidero .i eifũ¬
do it̾ accessurum dix̃o omni¬

Expanded text:
im aliquid ex re vendita apud nem constat. Si locum sepulchri mortuus ibi inferatur, aedificeris certam mensuram capere vel certum pondus habere, ex empto tecum agam, si minus praestes. sed si vas mihi vendideris ita, ut adfirmares integrum, si id integrum non sit, etitum sit, omnimodo integrum praestari debeat: et est verum. quod et in locatis doliis praestandum Sabinum respondisse Minicius refert. Si tibi iter vendidero, ita demum auctorem me laudare poteris, si tuus nus vicini fundi non fueris. Sed si fundum tibi vendidero et ei fundo iter accessurum dixero, omni
Abbreviated transcription (Latin):
uent᷑ citra stipioneli. ut pe¬
nam pr̃aret emptoꝵ uix est ut
eonomine umdicte rõne ur̃¬
ditor age̾ possit. acturus utisitñ
siñ su̾ata lege in penam qͣm a¬
lu ꝓmisit incid̾it. huic conseꝙ̃ᷤ
erit ut actoenus agere possit qͣ¬
tenus alliꝰ pretur pr̃aro cogetur
quicquid enim exced̾ penuͦ nõ
rei ꝑsecutõ est. ¶ꝙ suit in anu
retur ⁊uenit. ñ affc̃onis r̃one rei¬
ce agetur. nec udeqntur ħ mẽ
se contraria ẽẽ cum bñficõ affi¬
ci hominem int̾ sit homimus. E¬
nim u̾o pene ñ irrogate indigna¬
cõ solamduritiam ctin.̃ de

Expanded text:
uenit citra stipulationem, ut poenam praestaret emptor. uix est, ut eo nomine uindictae ratione uenditor agere possit, acturus utiliter, si non seruata lege in poenam quam alii promisit inciderit. huic consequens erit, ut hactenus agere possit, quatenus alii praestare cogitur: quidquid enim excedit, poena, non rei persecutio est. quod si, ne retur, conuenit, etiam affectionis ratione recte agetur. nec uidentur haec inter se contraria esse, cum beneficio adfici hominem intersit hominis: enimuero poenae non inrogatae indignatio solam duritiam contine
Abbreviated transcription (Latin):
admodum si falso existimans
se dãpnacum dare ꝓmisssset
agñtem doli mali exceꝑtõne
dicere eum posse ait ut ubecur
norem fundi modũ eẽ. ¶ siuũ¬
diditibi insulam c̾ta pecuma
ut aliam insiuam mea̾ refi¬
ceres agam ex mñdico ut refici¬
as ssiaut̃ ħ solum ut reficias
eam conuemiss ñ intelłi. ẽp̃¬
scͥpsit s isiaream cibi uũdidi
cco p̃tõ ⁊ tradidi itant insula
edificata ꝑtem dimidiam mͥ
retiadas smi est cut edifices
agero me posse exuũditoiut
odificatam n retradas qͣmdiu

Expanded text:
existimans se damnatum dare promis‹is›set, agentem doli mali exceptione dicere eum posse ait, ut liberenorem fundi modum esse. Si uendidi tibi insulam certa pecunia et ut aliam insulam meam reficeres, agam ex uendito, ut reficias: si autem hoc solum, ut reficeres eam, conuenisset, non intellegitur emptscripsicerto pretio et tradidi, ita ut insula aedificata partem dimidiam mihi retradas, uerum est et ut aedifices agere me posse ex uendito et ut aedificatam mihi ‹r›etrad‹a›s: quamdiu
Abbreviated transcription (Latin):
sugnorans mũdid̾it fugitiuũ
ñ eẽ pr̃are emptori opꝑortere.
neꝵ. ait ¶dem neratuit etiã si
aliemim clium nñdidĩs furtis
noxisq solutum p̃stare debẽ
abomuib receptum ẽẽ ait nex
ompto actõnem eẽ ut hr̃e licere
emptori caueatur. s uit cradat
erposso. Idemait ñ cradentem
esnti int̾sit ꝯdempnaret catis
autem ñdantem qͣntiplurntũ

Expanded text:
ignorans uendiderit, fugitiuum non esse praestare emptori oporte‹re› Neratius ait.Idem Neratius, etiamsi alienum seruum uendideris, furtis noxisque solutum praestare te debere ab omnibus receptum ait et ex empto actionem esse, ut habere licere emptori caueatur, sed et ut tradatur ei possessio.Idem ait non tradentem quanti intersit condemnari: satis autem non dantem, quanti pl
Abbreviated transcription (Latin):
in cam accõnem. q ciqui fun¬
dum dari stipularetur. uacua̾
quo possõnem tradi opportere.
stipulati incelłr. nectam̃ fruc¬
tuum p̃statio ea stipułone ꝯti¬
necur. n ruesuf plus d eẽ in
stipułone. s exempto suꝑẽe ad
fructuum p̾stacõnem. ¶si it̾ ac

Expanded text:
in eam actionem, quia et qui fundum dari stipularetur, vacuam quoque possessionem tradi oportere stipulari intellegitur nec tamen fructuum praestatio ea stipulatione continetur, neque rursus plus debet esse in stipulatione. sed ex empto superesse ad fructuum praestationem. Si
Abbreviated transcription (Latin):
istam deberi. cum ẽẽt ab eo q̃sitũ
la quidem seruitus debetur. uex.
si enĩgat in opmata seruitus ñ
tenebor. puto enim exempco ceni¬
stisset. s. si id eg̃ necognosceret
emptor aliqͣm seruitutem deb̾i
oppinoreum exempto tem̃. Et gͣnͣ¬
lit᷑ dixerim utimꝓbato more
certõrari debuit ꝙ ñ ignora uit

Expanded text:
istam deberi, cum esset ab eo quaesitum. la quidem seruitus debetur, uerum ne emergat inopinata seruitus, non teneor', puto eum ex empto tenscisset. sed si id egit, ne cognosceret emptor aliquam seruitutem deberi, opinor eum ex empto teneri. et generaliter dixerim, si improbato more certiorari debuit qui non ignorauit
Abbreviated transcription (Latin):
Atitius suum uñdid̾it ea lege
ut sirome moratus ẽẽ manuꝰ
uncere liceretur. Cmnptor aui
eadem lege ũdidit seruus fu¬
git ascd̾o emptore ⁊ rome mo¬
batus q̃ro ansit manus miec
cõ acuisꝵ. Infugitiuo ñ est du¬
bitandum incħ ꝯtralegem fcm
uderi qrn domino aufferre se
potest necqui infuga ÷ ibi mo¬
ratur ꝙ si uoluntate scdĩ emp¬
coris ꝯͣ legem moratus sit pocior
hẽndus est is qui auccor fuit le
legem repecierit nec poti̾t auqͦ
modo aufferre legem sui mĩdi¬
coris cuius conditio exstitĩt. nã
uisi penam ꝓmississet cenẽcur
licet ip̃e quo stipulatus eẽt s¬

Expanded text:
Titius seruum uendidit ea lege, ut, si Romae moratus esset, manus inicere liceret: emptor alii eadem lege uendidit: seruus fugit a secundo emptore et Romae moratur: quaero, an sit manus iniecondi: in fugiti‹u›o non est dubitandum nihil contra legem factum uideri, quia nec domino auferre se potest nec qui in fuga est ibi moratur. quod si ex uoluntate secundi emptoris contra legem moratus sit, potior habendus est qui auctor fuit leglegem repetierit nec poterit aliquo modo a‹u›ferre legem sui uenditoris cuius condicio exstitit: nam et si poenam promisisset, tenetur, licet ipse quoque stipulatus es
Abbreviated transcription (Latin):
consequi qͣnti minimo defungi
potinx sidemq putat .isi ex stipia¬
tͥu ageret sine defñderet noxaliui¬
ditio siue non: qr manifm̃ fuit
noxium seruum fuisse. nichoni
cum. sipotior in possõne emptor
saturus nonsit. eot igitur oxep̃to
actõ nisi ħ p̃stetur ¶ caslius ait eñ

Expanded text:
consequi, quanti minimo defungi potuit: idemque putat et si ex stipulatu aget: et siue defendat noxali iudicio, siue non, quia ‹mani›festum fuit noxium seruum fuisse, nihilo mtum, si superior in possessione emptor futurus non sit: erit igitur ex empto actio, nisi hoc praestetu
Abbreviated transcription (Latin):
oanus autẽ mieccõ in sium
competit. ꝙsi pͥor ita uñdidit u̾
ꝓstituta lib̾a eet postĩor eẽt ut
manum micere siberet. põtior
est lib̾tas hli manus nueccb̃.
plane si pͥor lex manus ht̃ nuiͦ¬
cõnem postĩor lib̾tatem fauora¬
nsicut manuͣs in iecc̃o italib̾¬
tas exnuuit eam ab iniuria

Expanded text:
o in servum competit. quod si prior ita vendidit, ut prostituta libera esset, posterior, ut manus inicere liceret, potior est libertas quam manus iniectio. plane si prior lex manus habeat iniectionem, posterior libertatem, favoraet sicut manus iniectio, ita libertas eximit eam iniuria
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃ditor mũditori heres extirit
id demum deduci ꝙ̃ p̃stari ⁊ ue¬
uit. cum emĩ sit bone fidei i¬
ditium nicħ magis bone fidei
contrahentes actum estꝰ. ꝙ si

Expanded text:
si uenditor uenditori heres exstiterit, id demum deduci, quod prestari convenit, cum sit bone fidei iudicium. Nihil magis bone fidei contrahentes actum est et ei
Abbreviated transcription (Latin):
te dimimitus. uł mortuus fu̾it
dituus reũti potero ad ce uñditorẽ
Idemq uiris est si dicas cum usũ
fruitum citii ẽẽ cum sit seir. ua
cum seruens tradere deb̾em con
fecero ꝙ libm tibi craders debui
exempto hẽbis accõnem remittĩ¬

Expanded text:
te deminutus uel mortuus fuerit Titius, reuerti potero ad te uenditorem. idemque iuris est, si dicas eum usu‹m› fructum Titii esse, cum sit Sei. 8 Pacum seruiens tradere deberem, etfecero, quod liberum tibi tradere debui, tu ex empto habebis actionem remitt
Abbreviated transcription (Latin):
seruanda detur. Et sirem meam
fur qmͣ me ignorante surripuit
apud me munc ñ delictum eius
fide bona rem suam dnm̃ p̃doni
rissimum indetur ¶nam isic̾s
ñ ad eum mod̾ q̃m homiũ nat᷑a
desid̾at diligense nͥ cã ad suũ mo¬
dum curam᷑ in depoĩto pr̃ẽt. frab¬
de ñcaret necem̃ salua fide mi¬
norem His ꝙͣ suis reb dilm̃am¬

Expanded text:
seruanda detur. et si rem meam fur, quam me ignorante subripuit, apud me etiamnunc delictum eius fide bona rem suam dominum praedoni rissimum uidetur. nam et si quis non ad eum modum quem hominum natura desiderat diligens est, nisi tamen ad suum modum curam in deposito praestat, fraude non caret: nec enim salua fide minorem is quam suis rebus dil
Abbreviated transcription (Latin):
suiꝰ pecuniam. mutuatꝰ sine cłpa
cum sticho uicario seruitui ꝑam¬
phili contrax accõ depeculio nĩn
u̾so itadari d ut qd̾ uł intuam
ipũis rem. uł in ꝑetuliuum pãphi¬
li u̾sum sit conp̾hñdatir. scil etiã¬
simortuo ub̾ alienato sticho agat᷑
Q si pamphilo mortuo agam ma¬
gis est ut quamuns sachus uiuat
tamen de eo qud̃ inpeculio ꝑamphi¬
li u̾sum ÷ ñ nͥ intͣ anium qͥmis de¬
cessit accodari debeat. Et enim qͥu¬
dammͦ depeculio pamphili cunt
exꝑiri uidebor. sicuti. si qd̃ iuissu eiꝰ
credidissemt exꝑiret. nec uos mon̾e
d qd̾ stichus de cuuis ꝑtełs agitim¬
eẽ potest qm si paniphili peculium
mancat. Cadem rõ esficiet ut id qd̃
inpeculio pamphili u̾sum sit. ita
p̃stari debere dicamus ut p̾us eius
qud̾ tibi pamphił debu̾it deductõ
fiat qudi in tuam remi u̾sum

Expanded text:
surus pecuniam mutuatus sine culpa Cum Sticho uicario serui tui Pamphili contraxi: actio de peculio et in rem uerso ita dari debet, ut, quod uel in tuam ipsius rem uel in peculium Pamphili uersum sit, comprehendatur, scilicet etiamsi mortuo uel alienato Sticho agatur. quod si Pamphilo mortuo agam, magis est, ut, quamuis Stichus uiuat, tamen de eo, quod in peculio Pamphili uersum est, non nisi intra annum quam is decessit actio dari debeat: etenim quodammodo de peculio Pamphili tum experiri uidebor, sicuti si, quod iussu eius credidissem, experirer: nec nos mouere debet, quod Stichus de cuius peculio agitse potest, quam si Pamphili peculium maneat. eadem ratio efficiet, ut id, quod in peculio Pamphili uersum sit, ita praestari debere dicamus, ut prius eius, quod tibi Pamphilus debuerit, deductio fiat, quod uero in tuam rem uersum
Abbreviated transcription (Latin):
Canus in eam uem ꝓ seruo meo fi¬
deuisseris q̃ ita contratta est ut in rẽ
frum̃tum emiss quo fam̃. aleret᷑
uenditori frumenti fideuissi̾s ꝓͥus
est ut depeculio ut de peculis eo no¬
uune ñ de iuurem u̾so age̾ possit ut
unius dunitaxat cum quo contͣt

Expanded text:
s in eam rem pro servo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem frumentum emisset quo familia aleretur, venditori frumenti fideiusseris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem verso agere possis, ut unius dumt
Abbreviated transcription (Latin):
cum iuste putaret prẽm cius ii¬
iustratur cm̃ salarium qͣntum da
illamusus ncc̃arios sibi in suos
quos secum hẽbat consumpsit ali¬
ꝙͣtulum Et cum ei res familiaris
credita eẽt ex peciuua mariti ineaᷤ
expleret. moritur filia pr̃ impñsaͥ
iecusat maritus res mulr̃is retinz
Quero an denirem u̾so adu̾sus prẽm
tum est erogatum est sineqnib au̾

Expanded text:
cum iuste putaret patrem eius ministraturum tantum salarium, quantum dailla in usus necessarios sibi et in seruos quos secum habebat consumpsit, aliquantum et cum ei res familiares creditae essent ex pecunia mariti in easdem expleret, moritur filia: pater impensam recusat: maritus res mulieris retinet: quaero, an de in rem uerso aduersus patrem tum est er
Abbreviated transcription (Latin):
gatum eẽt sũ quib aut setui au̾
seruos ꝑr̃nos exibere nõ cosset da̾¬
dam denrem u̾so utilem accõnẽ.¬
seruis absentis rei .p. cã pupilli ẽ¬
uis pecumam credidit subsc̾bũte
tutore stipłone inꝑsonamcutoris
tͣuslata. q̃situm eit anadu̾sus pup¬
illum competat acco. s̾. ꝙ si cum in
uem pupilli daretur. idmrem enis
u̾sum est u quo magis ÷ accus s̃¬
uoꝵ confirmaretur rutor spopon¬
dit posse nncħonunus dici deĩrem
ũso cum pupillo accõnem fore. D¬

Expanded text:
sine quibus aut se tueri aut seruos paternos exhibere non posset, dandam de in rem uerso utilem actionem.Seruus absentis rei publicae causa pupilli seruis pecuniam credidit subscribente tutore stipulatione in personam tutoris translata: quaesitum est, an aduersus pupillum competat actio. respondi, si, cum in rem pupilli daretur, id in rem eius uersum est et, quo magis actu‹s› seruorum confirmaretur, tutor spopondit, posse nihilo minus dici de in rem uerso cum pupillo actionem fore.
Abbreviated transcription (Latin):
nos actum est. ut ꝑ expuntum
gͥtutum accipes ñ ut ̃ certares
Item apud melam q̃ritur. simb¬
las tibi dedero ut exꝑaris isi platu¬
issent emes: si displiciussent. ut
moies singulos auiquid p̃stare̾s
dem̃ mułe agrassatorib fu̾it ab¬
empcõ iamerat contracta an
futum. ut sifacta p̃cium petat᷑
sifinura m̃ces petatur. s ñ cxp¬
init de actõnib puto aut̃ sicru¬
dem ꝓfecta fu̾it accõ emptio
competere ex uñdito accionem
agentum uelles. nasciuait

Expanded text:
nos hoc actum, ut experimentum gratuitum acciperes, non ut etiam certares. Item apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint abemptio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: sed non exprimit de actionibus. puto autem, si quidem perfecta fuit emptio, competere ex uendito actionem,argentum uelles, uascularius
Abbreviated transcription (Latin):
iuseruandax m̃tium suaꝵ cã a
lienas m̃cec imare ꝓiocis milla
cenetur accõne. ssisme c̃ id
deuestim̃tis quid̃ surti agi potĩt
dum abiecerit dampindandi cã
ñ lucri fatiendi. ẜ omp̃¬
cam. aristo seͥbit nontibi occurre¬
ie segitimam actõnem qͣ ex¬
ꝑiri pͥossit. namn exlege .xiu

Expanded text:
i seruandarum mercium suarum causa alienas merces in mare proiecit, nulla tenetur actione: sed si sine causa id de uestimentis quidem furti agi poterit, dum abiecerit damni dandi causa, non lucri faciendi, Pompcam: Aristo scribit non sibi occurrere legitimam actionem, qua experiri possim: nam neque ex lege du
Abbreviated transcription (Latin):
ut ap̃me ea relinqͣs ut ꝑiõrib os¬
cũterem mox ħ ꝓieriñt. iu igns
ut murius p̃staturum ex quos
aparet utiq custodiam ad mep¬
timeie ¶sicuis sponsionis causa
anulos accepat net reodit uittori
p̃scͥptis uͥb aitõ meum competit.
si mhonesta cã sponsionis fuit
lus amui dum taxat repetitõ eĩ dẽ
reduxisiet nec ded̾it qr ne redux
p̃scͥptis ub̃ agẽ ñ eim ambo pecu¬
ia ego ⁊ fugitiuarius deposui¬
mus. ut q̃i apud seq̃strem sit de¬
ogasti me ut cibi nummos ui¬
duos darem uego cum ñ hõem de
utilius staagere ut labeo ait.
p̃scͥptis u̾b. qĩ negõ quodam in¬
t᷑ nos gesto pͥũ contraccus ¶sip̃¬
dium ꝓte obliganero. deiũ pis

Expanded text:
relinquas, ut peritioribus ostenderem, mox haec perierint vi ignis me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere. Si quis sponsionis causa anulos acceperit nec reddit victori, praescriptis verbis actio in eum competit: si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio erit. 18reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: praescriptis uerbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitiuarius deposuimus, ut quasi apud sequestrem sit deogasti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, detutius est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis uerbis, quasi negotio quodam inter nos gesto proprii contractus. Si praedium pro te obligauero, de
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝑlibãm ꝑsonam possõnem ad¬
quiri. nam ħ eo ꝑtinebit ut possr¬
mus pignoris nob̾ obligati possõi
dere. ipãm obligõnem libã ꝑ sona
nob nonsemꝑ ad quiret s suꝑxira¬
tor meus uł cutor rempignoride

Expanded text:
 liberam personam possessionem adquiri: nam hoc eo pertinebit, ut possimus pignoris nobis obligati possessidere, ipsam autem obligationem libera persona nobis non semper adquiret. Sed si procurator meus vel tutor rem pign
Abbreviated transcription (Latin):
omnel dies uenirẽt. s omnib¬
re ssitascͥptum sit siqua ꝑecuĩa
sua die soluta nĩ erit. Bat̃im com¬
petit ei pacti. ꝯuentõ ꝑx uendendo
pignore ꝓarem ꝑactõ ecpienda¬
estꝰ ut omnel ꝯtineãtur ¶ .si

Expanded text:
sed omnibusi ita scriptum sit: "si qua pecunia sua die soluta non erit", statim copetit ei pacti conventio. De vendendo pignore in rem pactio concipiendest, ut omnes contineantur: s
Abbreviated transcription (Latin):
didit ntradidit. tuqei num¬
mos c̾oidisti quos ile sount ei c̾¬
ditori cui pignus ded̾at tibiq cũ
co ꝯuenit ut eares ꝙͣꝵ iam uendid̾a᷑
pignoritibi cibi eẽt. nich ceegis¬
emptorem pignus lib̾atum hrẽ
core cuo conmus pecumam. redd¬
idisti ei ꝑignus. isq ꝑfenestram di
misit excepturo eo q̃lnde industͥa
Adid posũt. laueoait furti teag̾e
cum debitore posse.⁊ a d ͧbñdum
usiagñte ^ de ꝯtraria pignoraticia
excipiat. debitor depignore sibi ied¬
dico replicabitur cedolo i fraude.
Ablatum id intelligitur. U ip̃.
sũ abinitio sũ postea uenditio ñ
tor dominiũ rei habere sisiñ
simodo ñ ꝯuenit neliceat ubi
uero ꝯuenit nedistra hetuͣr. crs¬
ditor si distraxit. furti obligatur
atum ut souiat ucessam̃t᷑.¬

Expanded text:
et tradidit tuque ei nummos credidisti, quos ille solvit ei creditori, cui pignus dederat, tibique cum eo convenit, ut ea res, quam iam vendiderat, pignori tibi esset, nihil te egisemptorem pignus liberatum habetore tuo comminus pecuniam reddidisti ei pignus isque per fenestram id misit excepturo eo, quem de industria ad id posuerit, Labeo ait furti te agere cum debitore posse et ad exhibendumsi agente te contraria pigneraticia excipiat debitor de pignore sibi reddito, replicabitur de dolo et fraude, ablatum id intellegitur. 4 Ulpiasiue ab initio siue postea, non tor dominium rei habere. sed etssi modo non convenit, ne liceat. ubi vero convenit, ne distraheretur, creditor, si distraxerit, furti obligatur, atum ut solvat et cessa