comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dem ndu ⁊ hũantacem igitus et iusti¬
ciamn eriusa simul et ꝑiculosam bicam
et cruentami aut certe morten dubiã
eligisti infelir de quo sola pacria que te
genuit atq aluut mortem speret an nõ
ille nõ satis miser est quem miserũ uolut
om̃s an nõ ille miserrunꝰ q̃ cam miser
esse non possit qumn sit dignus oẽ mipior¬
i hebco sũmũ int̾ ciues tocũ ⁊ hes
manib tyramndem in arenis tonũ in
bopribus statimi mp̃rupeo sodem in ra¬
ꝑmis mopiam in miseris mbidiam i
cce auce iure reꝑ sum ⁊ id enuerõ¬
du occultum esse non pocerit quid
int̾sit inter regem tyraniũꝙ iam dioiq
quid aut̃ iuuat dici regemi si tyr̃anus
es nam in specõso cognomĩe fed in bera
iusticia regis regnĩ salus sita est minqͥ
mali reor bi quesicum dimuni ieforͣre
ce q de reliquo sic agere ut rex berꝯ appa¬
reas ꝙ regnum iur̃e ꝑtum inqͦ iuste succes¬
seris ꝑnti tyrannica ueracone diriꝑe pla
em uere laudis in ꝓgressu ac fine ꝙͣ in pñ¬

Expanded text:
tatem ergo et iustitiam exuisti, simul et procellosam vitam et cruentam aut certe dubiam mortem elegisti: infelix, de quo solam patria que te genuit atque aluit mortem speret! An vero non ille sat miser est, quem miserum volunt omnes? An non ille miserrimus, qui tam miser esse non possit, quin sit dignus esse miserior? Habeo summum inter cives locum. Habes in civibus tyrannidem, in arenis domum, in vepribus stratum, in prerupto sedem, in rapinis inopiam, in miseriis invidiam. 96 Ecce autem iure rex sum. Id enim vero occultum diu esse non poterit; quid intersit inter regem tyrannumque iam diximus: quid autem iuvat dici regem, si tyrannus es? non in specioso cognomine, sed in vera iustitia regis regnique salus sita est. Minus mali, reor, vi quesitum dominium reformare teque de reliquo sic agere ut rex verus appareas, quam regnum iure partum, in quo iusto successeris parenti, tyrannica vexatione diripere. Plus enim vere laudis in progressu ac fine quam in prin
Abbreviated transcription (Latin):
dictu sed dicendum tamenss̃ nar ficit suã
red nec nostint quidem quibus st se os dnfi¬
tia caros sperant ualde eos fallit apimo
nemo facile nõ amantem aniat mictuus
nexus amicoꝵ at r̾ciꝓcus est anior munc̾a
sope ncaͣti amor uero uidicio tribuitur it

Expanded text:
cet. Durum dictu, sed dicendum tamen: animal sed nec noscunt quidem; quibus si se ob beneficia caros sperant, valde eos fallit opinio: nemo facile non amantem amat, mutuus nexus animorum ac reciprocus est amor. Munera sepe necessitati, amor vero iudicio tr
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑͥma qd sencio nlła po̾ pocens est
De gloria frrrrn
es nuen magnam głiam⁊ magͣ
inexiguo quałr exp̃ticentur no intẽlligo
si temporimi si locorum angustias meciare
magnam hic gl̃am non ẽsre faceberis nõ
ingeram tibi ut terra om̃is pũctꝰ est cuiꝯ
ip̃is ꝑtem maxinam natura fecit m̃ hita¬
bilem at in accos ibilem fortua ut tyus
pñs pũcto miꝰ id q ipni semꝑ instabile fu
due relique tempꝰ ꝓces semꝑ absentes ita
ut altera nos lubrita memoria altera ex¬
spectacone anpia faciget ut om̃e fił cemp
aut diluins aut estũ inimo aut peste aliqͣ
nosti hec inꝙͣ et que sunt id genus pħime
tñseo solcrata sunt omia quibꝰ liquido cer¬
ma que nam hec mortalis aut terrem
gnie magnitudo est i quam ꝯdic̃o fert
mea głiam sum adeptus r si indigña
breuẽm hercle at si dignam gaude nan
i głia uera insi bonis cirtib nõ queritur
bnde tibi ꝑtum nome inde sit intelliges¬

Expanded text:
exprimam quod sentio, nulla potentia potens est. exprimam quod sentio, nulla potentia potens est. 92 DE GLORIA Sed inveni magnam gloriam. Magna in exiguo qualiter explicentur non intelligo: si temporum, si locorum angustias metiare, magnam hic gloriam non esse fateberis. Non ingeram tibi ut terra omnis punctus est, cuius ipsius partem maximam natura fecit inhabitabilem atque inaccessibilem fortuna, ut tempus presens puncto minus idque ipsum semper instabile fugis, due relique temporis partes semper absentes, ita ut altera vos lubrica memoria, altera expectatione anxia fatiget, ut omne simul tempus aut diluviis aut estu nimio aut peste aliqua nosci. Hec, inquam, et que sunt id genus plurima transeo: vulgata sunt omnia, quibus liquido cernitur quenam hec mortalis ac terrene glorie magnitudo est. Quam conditio mea fert gloriam sum adeptus. Si indignam, brevem hercle; at si dignam, gaude: non Gloria vera nisi bonis artibus non queritur; unde tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Tarmis acq oꝑibus pocens sum g firma
et uera potentia inbirtute fundata est fũ¬
damentum si detraxeris quo maior es picu¬
losior structura quid implere opibus domos
iiuat arua lagionibus maria classibus si
nntus intereã domescici hostes oppugnant
atq expugnant bis ut te pocencem̃ faceor
illes dogma fimibꝰq cuis pelle uince uron
uince cupiditatem uince libidinom uince te¬
ip̃m fame acq ñe hosdem tue que nã ista
pocencia binoẽ alios passionil sus unci¬
n fundata insolido potencia esti quo pac¬
to cũ uita micet assidue o quid tumos mbe¬
cillum ał de potencia disputas de aĩa inte¬
uimi ꝑiclitaris quam dicte ciciꝰ uł nature
uis occulcior uł extgui morsus aĩantis
ał exmi ꝯcemptissumq homies sepe po¬
tencissimis absculere g poteñ eggie sta¬
bilita est r ubi quesõ in arenis an influe¬
cibꝰ an muento an in ip̃a ut ꝓhibent for¬
tune ioca q̃ tu cũce male fusceptam pone
fiduciam nlła hic stabilis põ ut ꝙ ut ĩꝓp̃e

Expanded text:
Armis atque opibus potens sum. Vera et firma potentia in virtute fundata est. Fundamentum si detraxeris, quo maior, eo periculosior structura. Quid implere opibus domos iuvat, arva legionibus, maria classibus, si intus interea domestici hostes animum oppugnant atque expugnant? Vis ut te potentem fatear: illos doma finibusque tuis pelle, vince iram, vince cupiditatem, vince libidinem, vince teipsum, fame atque anime hostem tue. Quenam ista potentia est vincere alios, passionibus suis vinci? Fundata in solido potentia est. Quo pacto, cum vita ipsa mutetur assidue? O quid tumes imbecillum animal! De potentia disputas, de anima interim periclitaris, quam dicto citius vel nature vis occultior vel exigui morsus animalis vel extremi contemptissimique homines sepe potentissimis abstulere. Potentia egregie stabilita est. Ubi queso? In harenis ac fluctibus, an in vento, an in ipsa, ut perhibent, fortune rota? Quin tu, amice, male susceptam pone fiduciam. Nulla hic stabilis potentia utque
Abbreviated transcription (Latin):
sue. egeris oro te aicero ꝓfecis quid¬
libet satis est ppessos ẽẽ ⁊̃ ne aures
nr̃us odio tuo ouerabis ⁊̃ in molentis¬
sumis uerbis in sectabe̾ cedant armo
toge cũ cedat laurea lingue quasi uo
togati ⁊ nõ armatꝰ ea que glaris
ꝯfecis atq int̾ te sillã q dictatorem
quẽ minerua om̃is artis doerits. Inpi¬
sit ytalia exule humeis suis tepor¬
taiit Rogo te romule arpins. qui eg̃¬
gia tua uircute oñis parlos. fabioner
scippiones superasti quẽ tandẽ locũ
i hac cuntate optines. que tͥ ꝑtes t᷑¬
ꝑ. placent᷑ quẽ amitũ ⁊ quẽ ĩn incũ
habes eui in citate ĩsidias fecisti an¬
cillares. quo iure cũ de erilio tuo du¬
ratio redisti cũ sequeis quos tyrãnos
uotalas eoꝵ potentie faues qui tͥ añ
optimates uidebunt᷑ eosdem demẽtes
⁊suciosos uotas uatim causa agis
desestio male eistimas Sibutũ
petu santissĩs uerb̾ sed̃is sandes cesa¬
rea quẽ mariẽ odisti. ei matĩe obse¬

Expanded text:
suae. Egeris, oro te, Cicero, perfeceris quidlibet; satis est perpessos esse; etiamne aures nostras odio tuo onerabis, etiamne molestissimis verbis insectabere? "Cedant arma togae, concedat laurea linguae." Quasi vero togatus et non armatus ea, quae gloriaris, confeceris, atque inter te Sullamque dictatorem quem Minerva omnis artis edocuit, Iuppisit, Italia exsulem humeris suis reportavit. Oro te, Romule Arpinas, qui egregia tua virtute omnis Paulos, Fabios, Scipiones superasti, quem tandem locum in hac civitate obtines? Quae t placent? Quem amicum, quem inimicum habes? Cui in civitate insidias fecisti, ancillaris. Quo auctore de exsilio tuo Dyrrhachio redisti, eum sequeris. Quos tyrannos appellabas, eorum potentiae faves! Qui tibi ante optimates videbantur, eosdem dementes ac furiosos vocas! Vatini causam agis, de Sestio male existimas. Bibulum petulantissimis verbis laedis, laudas Caesarem. Quem maxime odisti, ei maxime obse
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝙ ꝯsuliuisti cũ legis plautie iudicia
domo faciebans ex quiratis alios pe¬
cũa gdẽp̃nabas cũ tibi alius tuscula¬
nũ aliꝯ põpeienã uillã edificabat. alig
domũ einebat qui uoͣ nicħ poteãt is eat
calũpne ꝓximꝰ Is aut domũ tuãob¬
pugnatũ uenerat aut insidias sena
momii acceꝑis. Quid tͥ litibꝰ accreuĩt
qua ex peciña domũ paraui̾s tuscula¬
nũ ⁊ pompeianũ ĩfinito sũptu edifica¬
uei̾s aut si retices cui dubiũ ẽ qnͥ opu¬

Expanded text:
 consuluisti, cum legis Plautiae iudicia domo faciebatis, ex coniuratis aliquos pecunia condemnabas, cum tibi alius Tusculanam, alius Pompeianam villam exaedificabat, alius domum emebat; qui vero nihil poterat, is erat calumniae proximus, is aut domum tuam oppugnatum venerat aut insidias senatimonii acceperis, quid tibi litibus accreverit, qua ex pecunia domum paraveris, Tusculanum et Pompeianum infinito sumptu aedificaveris, aut si retices, cui dubium p
Abbreviated transcription (Latin):
tar.p metu ꝑtulsos om̃s bonos
pare cridesitat tue cogesus enoĩa
uidicia om̃is leges in tua libidiue ẽ¬
rant cũtu sblatu lege porcia arrep¬
ta sibertate om̃i nr̃m uite necib ꝙ po¬
testatẽ ad te unũ ruocaueras atq pa¬

Expanded text:
a metu perculsos omnes bonos parere crudelitati tuae cogebas, cum omnia iudicia, omnes leges in tua libidine erant, cum tu sublata lege Porcia, erepta libertate omnium nostrum vitae necisque potestatem ad te unum revocaveras. Atque pa
Abbreviated transcription (Latin):
put ꝓ r qui ita largicoĩbꝰcorruptꝰ
ẽut se ip̃e ac fortunas suas uenales
tas turpissimo cuiq ⁊ sceleratissimo
derat᷑ quasi unꝰ reliquꝰ e fa milia uiri
clarissum scippionis affricam̃ ac non
uꝑtitiꝰ accitꝰ ac paulo añ insitꝰ huic uer¬
bicinis. anf Mtulli facta tua ac dc̃a
obseura sũt. añ nõ ita a pueritia uixist
ut nicħ flagiciosũ corpori tuo putae̾s
qd alici collibuisset aut s. istã ĩmo¬
Detatã eloquẽciã aput m pisonẽ nõ
pudicitie iaccura ꝑdidisti. Itaq nũ¬
me mirandũ est ꝙ eã flagiciose uen¬
dicas quã turpissime perasti uñi ut
opnnor splendor domesticꝰ tͥ aiõs col¬
lit uxor satrilega ac ꝑuirus debilica¬
ta filia matris pelex tͥ ioqdior atq
obse ꝙtior ꝙ parenti par ẽ domũ
tuã ip̃am ui ⁊ rapinis funestamt
ac tuis ꝯparasti uidelicz ut nos quo¬
nefacias ꝙ guersa res sit iea domo
habitares hõ flagiciosissiẽ que ꝑ tͣssi
dicit inꝯsilio deoꝵ ĩnortaliũ fuisse

Expanded text:
um? qui ita largitionibus corruptus est, ut se ipse ac fortunas suas venales tas turpissimo cuique et sceleratissimo deratur, quasi unus reliquus e familia viri clarissimi, Scipionis Africani, ac non reperticius, ac paullo ante insitus huic urbi civis? An vero, M. Tulli, facta tua ac dicta obscura sunt? An non ita a pueritia vixisti, ut nihil flagitiosum corpori tuo putares quod alicui collibuisset? At scilicet istam immoderatam eloquentiam apud M. Pisonem non pudicitiae iactura perdidicisti? Itaque minime mirandum est, quod eam flagitiose venditas, quam turpissime parasti. Verum, ut opinor, splendor domesticus tibi animos tollit, uxor sacrilega ac periuriis delibuta, filia matris paelex, tibi iucundior atque obsequentior quam parenti par est. Domum ipsam tuam vi et rapinis funestam tibi ac tuis comparasti; videlicet, ut nos commonefacias, quam conversa res sit, cum in ea domo habites, homo flagitiosissime, quae P. Crassidicit in concilio deorum immortalium fuisse,
Abbreviated transcription (Latin):
Rauit̾ e inigͦ aĩo maledc̃a tua
paterer. M tulli. si te stirẽiu¬
dicio ingꝭ ꝙͣ morbo aĩ petulã¬
cia ista uti. s cũ in te neq
modũ neq modestiã ullam aĩadu̾to rs¬
pondebot᷑. ut si quã maledice ndo uo¬
lupta tẽ ceprsti eã maledicendo amittas

Expanded text:
raviter et iniquo animo maledicta tua paterer, M. Tulli, si te scirem iudicio magis quam morbo animi petulantia ista uti. Sed quoniam in te neque modum neque modestiam ullam animadverto, respondebo tibi, ut, si quam male dicendo vol
Abbreviated transcription (Latin):
in greco latine. D. Et recte quidem sed
que tandem est Epicharini asta sentẽcia.¬
T. emori nolo s me ẽẽ mortuũ nicħ exi¬
stimo. D. Iam agnosto gretum et quoniã
cbegisti ue concederei qui mortui essent
eos mifos non ẽẽ ꝑfice si potes. ut ne mori¬
endum quidem eẽ iniẜum putem. T. Ian
istuc quidẽ nichil negoeiĩ est et maiora
molior. D. Quomõdo hoc nicħ negotiid
auc que sunt tandem ista maiora .T. Qa
qm̃ post mortem mali nicħ est A le moro
quidem est malum eiui ꝓximum tempus
est post mortem an quo mali nichil esse
concedis q̃ta ne moriend quidem ẽẽ ma¬
lum est: id.3.tr. ꝑueniendũ esse ad id̃
qd non ẽẽ malum ꝯficem᷑. D. Uberius
ista queso. hcc emĩ spinosiora ẽẽ priuo ut
coͣlifiteao meͬ cogunt ꝙͣ ut assentiar. S
que funt ea que dicis te maiora molirĩ.¬
T. ut doceam si possun non mͦ malum
non esse. s bonum eciam ẽẽ mortem. D.¬
⁊ lon postulo ad quidem Habeo taen

Expanded text:
in Graeco Latine. Et recte quidem. sed in Graeco Latine. Et recte quidem. sed quae tandem est Epicharmi ista sententia? E/mori nolo/, sed me esse mo/rtuum nihil ae/stimo. Iam adgnosco Graecum. sed quoniam coëgisti, ut concederem, qui mortui essent, eos miseros non esse, perfice, si potes, ut ne moriendum quidem esse miserum putem. Iam istuc quidem nihil negotii est, sed ego maiora molior. Quo modo hoc nihil negotii est? aut quae sunt tandem ista maiora? Quia, quoniam post mortem mali nihil est, ne mors quidem est malum, cui proxumum tempus est post mortem, in quo mali nihil esse concedis: ita ne moriendum quidem esse malum est; id est enim perveniendum esse ad id, quod non esse malum confitemur. Uberius ista, quaeso. haec enim spinosiora, prius ut confitear me cogunt quam ut adsentiar. sed quae sunt ea, quae dicis te maiora moliri? Ut doceam, si possim, non modo malum non esse, sed bonum etiam esse mortem. Non postulo id quidem, aveo tamen
Abbreviated transcription (Latin):
In pͥmis enĩ hoc tradit᷑ omine ꝓriu̾iciatũ
sic enĩ mͥ in pñtia occurrit ut appellarẽ
as mĩser est crassus⁊ rit possis indicari ue¬
rum id falsum ne sit aut nich il dicis oĩo.¬
d. Age iam concedo non esse mifos qui.
mortui sinc qm̃ extorsisti ut facerer qui
omo non eẽnt eos ne mifos quid ẽẽ posse.¬
T. Quis qui uiuimus cum moriend sit
nõne miẜi sumꝰ que enĩ pt̃ esse in uita
iocundicas/ cũ dies ⁊ noctes cogitand sit
iam ramq ẽẽ moriend ałt qui gͦ ĩtelli¬
tis ꝙ̃tũ mali de ħuana condicõe deiẽceris¬
S Quo nãmͦ. T. Qͥa si mori etiã mdr
rius miselum eẽc infinitum quodclam et
sompiternũ malum heremꝰ in uitci nũe
uide o calcem ad quem cũ fit decursũ nich̃
sit p̾t̾ea extimescendum. E tu mͥ uideris
epicharimi acuti nec insulsi hoĩs ut sicli
sentẽtiam sequi. D. Qm̃ nõ enĩ noui¬
T. dicam si potero latine scis eñĩ megͣce
loqui In latino ẜmone non plus soleie ꝙͣ

Expanded text:
in primis enim hoc traditur: omne pronuntiatum sic enim mihi in praesentia occurrit ut appellarem cis: miser est Crassus, ut possit iudicari, verum id falsumne sit, aut nihil dicis omnino. Age, iam concedo non esse miseros, qui mortui sint, quoniam extorsisti, ut faterer, qui omnino non essent, eos ne miseros quidem esse posse. quid? qui vivimus, cum moriendum sit, nonne miseri sumus? quae enim potest in vita esse iucunditas, cum dies et noctes cogitandum sit iam iamque esse moriendum? Ecquid ergo intellegis, quantum mali de humana condicione deieceris? Qutuis miserum esset, infinitum quoddam et sempiternum malum haberemus in vita; nunc video calcem, ad quam cum sit decursum, nihil sit praeterea extimescendum. sed tu mihi videris Epicharmi, acuti nec insulsi hominis ut Siculi, sententiam sequi. Quam? non enim novi. Dicam, si potero, Latine. scis enim me Graece loqui in Latino sermone non plus solere quam
Abbreviated transcription (Latin):
istuc ip̃m non ẽẽ cũ fu̾is miẜrimũ prito
qui nõdũ nati sũt misi iam sant quia
non sunt et nos si pose mortem miseri
futuri sumꝰ miẜi fuimꝰ anteꝙͣ nati ego
aut̃ non cõmemini anteꝙͣ sum nacũs
me miẜum. Tu si meliore memoria es
uelim stire et quid de te recordare . So.¬
Ita iocciris qͣi dicam eos mifos qui nati
non sint. et non eos mifos qui mortuist.¬
T. Esse gͦ. eos dicis. D. ymo qr nõ sinc
cum fuerint eos miẜos essẽ. T. Pugnã¬
ꝙͣꝙͣ ẽẽ qui non sit an tu egressus por¬
loꝵ sepulcia uides mifos prtas illos¬
D. Quoniã me ubo p̾mis. post hac nõ
ita dicam inifos esse si tm̃̃ misos ob is
ip̃m qr non sint . T. Non dicis gͥ miser

Expanded text:
istuc ipsum, non esse, cum fueris, miserrimum putoistuc ipsum, non esse, cum fueris, miserrimum putoqui nondum nati sunt, miseri iam sunt, quia non sunt, et nos, si post mortem miseri futuri sumus, miseri fuimus ante quam nati. ego autem non commemini, ante quam sum natus, me miserum; tu si meliore memoria es, velim scire, ecquid de te recordere. Ita iocaris, quasi ego dicam eos miseros, qui nati non sint, et non eos miseros, qui mortui sunt. Esse ergo eos dicis. Immo, quia non sint, cum fuerint, eo miseros esse. Pugnannino quicquam esse, qui non sit? an tu egressus porlorum sepulcra vides, miseros putas illos? Quoniam me verbo premis, posthac non ita dicam, miseros esse, sed tantum miseros, ob id ipsum, quia non sint. Non dicis igitur: miser
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ est tam excors quem ista morieant.¬
T. Si eigo aput inferrs misr non sunt
ne sunt quidem apd inferos ulli. S.
quos inifos dicis aut quem locil ãcolũt
sr enm sunt nusꝙͣ ẽẽ non possunt.D.
no ẽẽ quidem. D. ꝓrsus asto mͦ et tam
mifos ob id ⁊p̃m quidem qr nulli funt.¬
T. Iam mallem cerberum metueres ꝙͣ
ista tam inconsiderate dice̾s. D. Quid
tandem. T. Quem ẽẽ negas eundem
esse dicis/ Ubi est acumentũ tuũ. Cum
emm mifum esse drcis, tum eũ qͥ non
sit dicis esse. D. non sum ⁊ea hebes ut
ista dicam. T. quid dicis agit᷑ .d. Mi¬
pum ẽẽ ubi ecusa/ erassum qui illas for¬
tunas morte driniẜie miẜm. cn. pdõpei¬
um qui tanta gła sit orbatus omnes
deuiq mifos/ qui hac luce careant . T.¬
Renolueris eodem sint enĩ oportet si mi¬
seri sunt Tu aut̃ modo negabas eos esse
qui mortui essent. Si gͥ non sunt ncħ¬
esse possunt, Ita ne mifi quid sũt. S.¬
Non dico fortasse etiam qͥd sencio naͣm

Expanded text:
enim est tam excors, quem ista moveantenim est tam excors, quem ista moveant? Si ergo apud inferos miseri non sunt, ne sunt quidem apquos miseros dicis, aut quem locum in colunt? Si enim sunt, nusquam esse non possunt. A. ne esse quidem? Prorsus isto modo, et tamen miseros ob id ipsum quidem, quia nulli sint. Iam mallem Cerberum metueres quam ista tam inconsiderate diceres. Quid tandem? Quem esse negas, eundem esse dicis. ubi est acumen tuum? cum enim miserum esse dicis, tum eum qui non sit dicis esse. Non sum ita hebes, ut istud dicam. Quid dicis igitur? Miserum esse verbi causa M. Crassum, qui illas fortunas morte dimiserit, miserum Cn. Pompeium, qui tanta gloria sit orbatus, omnis denique miseros, qui hac luce careant. Revolveris eodem. sint enim oportet, si miseri sunt; tu autem modo negabas eos esse, qui mortui essent. Si igitur non sunt, nihil possunt esse; ita ne miseri quidem sunt. Non dico fortasse etiam, quod sentio; nam
Abbreviated transcription (Latin):
mifos ẽẽ eos qui centũ milib ãnoꝵ ante
occiderunt. uł potiꝰ oẽs quicũq nati st̃.¬
S. Ita ꝓrsus existimo. T. Dit queso
num te illa terrent triceps apd ĩferos
Cerberus i cocti fremitꝰ craueccio Ache
m̃to sũmam aquam actingens eneccus
siti tantalus. Tum illus qd Sisyphus
uersat/ saxum sudans intendo neq ꝓ¬
ficie ullum fortasse etiam inexorabi¬
les iudices minos et radamantꝰ apd̾
quos/ nec te liuiꝰ cassus defendet nec
m. Antoniꝰ. nec qm apd grecos iuꝰice ᷤ
res aget᷑ Poteris adhibere demosthenẽ
Tibi erit ꝓ te ip̃i maͣxĩa corona causa
dicenda. hec fortasse metiꝰ/ et idcirco
mortem censes ẽẽ sempit̾nũ malum¬
S. Adeo ne me deluare censes ut ⁊sta
credam. T. an tu hec non credis .D. Mi¬
nime uerd. T. Male herrule nartas/.¬
D. Cur queso. T. ¶a disertus ẽẽ posse
si contia ista dicerem. Quis enĩ nõ in
at qui pleni libri sunt ꝯͣ ista ip̃a dissen¬
tientium pħop. D. inepte sane quis

Expanded text:
ntum milibus annorum ante occiderunt, vel potius omnis, quicumque nati sunt. Ita prorsus existimo. Dic quaeso: num te illa terrent, triceps apud inferos Cerberus, Cocyti fremitus, travectio Acherontis, mento summam aquam attingens enectus siti Tantalus? tum illud, quod Sisyphus versat saxum sudans nitendo neque proficit hilum? fortasse etiam inexorabiles iudices, Minos et Rhadamanthus? apud quos nec te L. Crassus defendet nec M. Antonius nec, quoniam apud Graecos iudices res agetur, poteris adhibere Demosthenen; tibi ipsi pro te erit maxima corona causa dicenda. haec fortasse metuis et idcirco mortem censes esse sempiternum malum. Adeone me delirare censes, ut ista esse credam? An tu haec non credis? Minime vero. Male hercule narras. Cur? quaeso. Quia disertus esse possem, si contra ista dicerem. Quis enim non in Atqui pleni libri sunt contra ista ipsa disserentium philosophorum. Inepte sane. quis
Abbreviated transcription (Latin):
autcm ita ssͣccũ is qui audue uellet dixis¬
set qͥd sͥ uĩderet᷑ cũ ego cont̃ dĩcerem ͫ ħec
est enim ut scis necus ⁊ socratica ratio
contiai alt̾iꝰ oprõnem disserendi nã ita
facillime qui uĩ simillimũ ẽẽt ĩueniri
posse socirites arbititibat᷑ S quo como¬
dius disputacões nr̃e explicent᷑ sic eas
exponam qͣi agat̾ Res non qͣr narretur
Ergo ita narictur exordium. D. ara¬
lũm inͥ uedet᷑ esse mors. T. his ne qui
mortui sunt/ an his qui moriend̾ est.d.
D. Certe. T. Eigo ⁊ hñ quib euenit
iam ut morerent᷑ et hii quib euenturũ
est miseri. D. Michi ita uĩdetur. T. nc̃o
ergo non miser. S. ꝓrsus nemo. T. Et
quid si tibi constare ius omnes quicunq
nati sunt erunt ne non solam miseri
s eciam semꝑ miẜi nam se solos eos di¬
ceres misos quib moriendũm eẽc neĩem
tu quidem eoꝵ qui uiuerent exciꝑes/ Mo¬

Expanded text:
autem ita ut, cum is qui audire vellet dixisautem ita ut, cum is qui audire vellet dixisset, quid sibi videretur, tum ego contra dicerem. haec est enim, ut scis, vetus et Socratica ratio contra alterius opinionem disserendi. nam ita facillime, quid veri simillimum esset, inveniri posse Socrates arbitrabatur. Sed quo commodius disputationes nostrae explicentur, sic eas exponam, quasi agatur res, non quasi narretur. ergo ita nascetur exordium: Malum mihi videtur esse mors. Isne, qui mortui sunt, an is, quibus moriendum est? A. Certe. M. Ergo et ii quibus evenit iam, ut morerentur, et ii quibus eventurum est, miseri. A. Mihi ita videtur. M. Nemo ergo non miser. A. Prorsus nemo. M. Et quidem si tibi constare vis, omnes quicumque nati sunt, eruntque, non solum miseri, sed etiam semper miseri. Nam si solos eos diceres miseros, quibus moriendum esset: neminem tu quidem eorum qui viverent exciperes: mo
Abbreviated transcription (Latin):
eruditis. freri autẽ pt̃ ut recte qͥs sentiat
et i qͦs sentit polite eloqui non possit si
mandare quẽꝙͣ lr̃is cogitacões suas qui
ias nec disponere nͨ illustrare possit nͨͤ
delectacõe aliqua allice̾ lectorẽ hõis est
intemꝑanter abutentis et ocio et łr̃is. Itaq
sues libros ip̃i legunt cum suis nẽ quisꝙͣ
act̾ingit preter eos qui eand lcentiam
et pricdentiam cũ eloquentiã iungẽ sic nob̃
placet p̾stinum dicendĩ scudiũ de ponere ⁊
in hac maiore ⁊ uberiore arte u̾sari hãc
teq dicẽ. In quã ex̾citacõem. ita nos studi¬
ose oꝑam dedimꝰ ut iam etiã scolas gͤcopo
ut nuꝑtuũ post dicessum in cusculano
cũ essent ꝯ płes mecũ familiares tẽp̃taui
quid in eo gene̾ .s. pħĩa. possim ut enĩ
autea declamitabam cc̃ĩs ꝙ nemo duuitiꝰ
fecit sic michi hec seuilis est declamacõ
done iubebam de quo quis aud̾ar uellet
appellant in cotid libros contuli fiebat

Expanded text:
eruditis. fieri autem potest, ut recte quis sentiat eruditis. fieri autem potest, ut recte quis sentiat et id quod sentit polite eloqui non possit; sed mandare quemquam litteris cogitationes suas, qui eas nec disponere nec inlustrare possit nec delectatione aliqua allicere lectorem, hominis est intemperanter abutentis et otio et litteris. itaque suos libros ipsi legunt cum suis, nec quisquam attingit praeter eos, qui eandem licentiam et prudentiam cum eloquentia iungere, sic nobis placet nec pristinum dicendi studium deponere et in hac maiore et uberiore arte versari. hanteque dicere; in quam exercitationem ita nos studiose operam dedimus, ut iam etiam scholas Graecorum er tuum post discessum in Tusculano cum essent complures mecum familiares, temptavi, quid in eo genere possem. ut enim antea declamitabam causas, quod nemo me diutius fecit, sic haec mihi nunc senilis est declamatio. ponere iubebam, de quo quis audire vellet; appellant, in totidem libros contuli. fiebat
Abbreviated transcription (Latin):
das pͥnces meo iudicõ grecis fidib p̾clare
cecinisse dicit᷑. Themĩstalesq aliquot añ
annos cũ in epulis recusaret liram est ha¬
bitus indoccior Ergo in gcia musicĩ floru¬
erunt discebantq id d̾mͥis nec qui nestie¬
bat sacis excultus doccrina pritabat᷑ In
sũmo apud illos honore geometrica fuit
Itaq nicħ mathematicis illustriꝰ at nos
metiendi Racõnandĩq utilitate huiꝰ artis
ternũauimꝰ modlm nt contit oratorẽ
celerit compsexi sumꝰ nec eũ ptimoeruꝰ¬
Situm aptum ctimen addicend post autem
etudicum. nam galbam affricanũ. leliũ
Dotos fuisse traditũ est Studiosũ aut̃ eutm
qui his etate añ ibat Catonem post uero
lepidum Catonem giactos inde ⁊ea mago
latinaꝵ que illustranda ⁊ excitanda nõb̃
gis est nobrs elaborandum qd multirã
isse libri latini dicũt᷑ scripti incõsi derate
ab op̾tins illis quidem uiris s non satis

Expanded text:
das, princeps meo iudicio Graeciae, fidibus praeclare das, princeps meo iudicio Graeciae, fidibus praeclare cecinisse dicitur, Themistoclesque aliquot ante annos cum in epulis recusaret lyram, est habitus indoctior. ergo in Graecia musici floruerunt, discebantque id omnes, nec qui nesciebat satis excultus doctrina putabatur. in summo apud illos honore geometria fuit, itaque nihil mathematicis inlustrius; at nos metiendi ratiocinandique utilitate huius artis terminavimus modum. At contra oratorem celeriter complexi sumus, nec eum primo eruditum, aptum tamen ad dicendum, post autem eruditum. nam Galbam Africanum Laelium doctos fuisse traditum est, studiosum autem eum, qui is aetate anteibat, Catonem, post vero Lepidum Carbonem Gracchos, inde ita magnos Latinarum; quae inlustranda et excitanda nobis gis nobis est elaborandum, quod multi iam esse libri Latini dicuntur scripti inconsiderate ab optimis illis quidem viris, sed non satis
Abbreviated transcription (Latin):
sit poetap siquid homerus fuit echefiodus
ante Romam conditam Archalocus Regnã¬
te Romulo Serius poeticam nos acce pr̃ius
anius enĩ feit. ccceo. post Romam ꝯdi¬
Ennium qui fuit maior natu ꝙͣ plautus
et nenius/ Fero gͥ a nr̃is poete uelcogniti.
uł Recepti. Eaꝙ est in orĩginib sõlitaͥ
esse in epulis canere quiuas ad tibicinẽ de¬
ut ꝓbrum axato noblłiori quod is in ꝓiũ¬
ciam poetas auxisset. Duxerat aut̃ ꝯsul
igit᷑ honoris erat portis eo minora studia
fuerunt, nec tamen sie qui magnis inge¬
mĩs in eogene exciterũt non satis grẽcoꝵ
glorie responderunt/ ancensemꝰ si fabio
nobrlissimo hõr laud̃i ditũ esset qd pig̾e̾t
non młtõs etiam apd nos fucos. policlica
et parrhasios fuisse, honos alit artes oẽsꝙ
incenduntur., ad studia gla iacentep. ea sꝑ
que apud quosq imꝓbant᷑. Sũmam eru¬
dicõem greci sitam censebant in nuorũ
quocumq cantib Igie neruors epaminõ¬

Expanded text:
s Poetarum. si quidem Homerus fuit, et Hesiodus s Poetarum. si quidem Homerus fuit, et Hesiodus ante Romam conditam, Archilochus regnante Romulo: serius Poeticam nos accepimus: annus enim fere CCCCCX post Romam condiEnnium: qui fuit maior natu, quam Plautus et Naevius. Sero igitur a nostris Poetae, vel cogniti, vel recepti. Quamquam est in Originibus, solitos esse in epulis canere ut probrum M. Nobiliori, quod is in provinciam poëtas duxisset; duxerat autem consul igitur honoris erat poëtis, eo minora studia fuerunt, nec tamen, si qui magnis ingeniis in eo genere extiterunt, non satis Graecorum gloriae responderunt. an censemus, si Fabio, nobilissimo homini, laudi datum esset, quod pingeret, non multos etiam apud nos futuros Polyclitos et Parrhasios fuisse? honos alit artes, omnesque incenduntur ad studia gloria, iacentque ea semper, quae apud quosque improbantur. summam eruditionem Graeci sitam censebant in nervorum vocumque cantibus; igitur et Epaminon
Abbreviated transcription (Latin):
pħra grecis ⁊ lr̃ĩs ⁊ doctorib ꝑcipi nõ posset
sed meum semꝑ iudicium fuit om̃ia nr̃os
aut inuenisse ꝑ sepe saprentiꝰ ꝙͣ grecos. aut
accepta ab illis fecisse meliora que qͥ dem
digna statiussent in quib elaborarent nã
mores et institata uice Reeq modesticas ac
familiares. nos ꝓ fecto et melius tuemur ⁊
lautiꝰ Rem ueid priblicam nr̃i maiores
certe meliorib temꝑauerũt et inscicutis
et legib. Quid loquar de militari in qua
cũ uir ͭ nr̃i mltum ualuerunt tũ plus etiã
disciplina Iam illa q̃ naturti non lecteris
assecuti sunt neq cũm grecia neq ullacũ
gente sunt conferenda. Que enim tantagͣ¬
nitas que tanta constantia magnitudõ
animi ꝓbitas fides que tam excellens in
om̃ii genere dirtus in ullis fuit ut sit cum
maiorib nr̃is comparanda Dogrina gcia
nos et oĩii liccertip gen̾e suꝑabat In quor
erat facile uincẽ non aepͣgantes. Namcũ
apud grecos artiquissimum e doccis genus¬

Expanded text:
phia Graecis et literis, et doctoribus percipi non posset: sed meum iudicum semper fuit, omnia nostros aut invenisse per se sapientius, quam Graecos, aut accepta ab illis fecuisse meliora, quae quidem digna statuissent, in quibus elaborarent. Nam mores et instituta vitae, resque domesticas ac familiares nos profecto, et melius tuemur, et lautius. Rem vero publicam nostri maiores certe melioribus temperaverunt, et institutis, et legibus. Quid loquar de re militaris? in qua cum virtute nostri multum valuerunt, plus etiam disciplina, iam illa, quae natura, non literis assecuti sunt, neque cum Graecis, neque cum ulla gente sunt conferenda, quae enim tanta gravitas, quae tanta constantia, magnitudo animi, probitas, fides, quae tam excellens in omni genere virtus in illis fuit, ut sit cum maioribus nostris comparanda: doctrina Graecia nos, et omni literarum genere superabat, in quo erat facile vincere non repugnantes. Nam cum apud Graecos antiquissimum doctis sit genu
Abbreviated transcription (Latin):
umi defenfionum laborib sena¬
tornsq munerib. aut omĩno
aut magna ex ꝑte eom aliqñ
liberritus retulline brute tehor¬
tante maxrine ad ea studia q̃
Retenta ammo remissũ tem¬
porib longo int̾uallo int̾missa
reuocaui Etieum oĩm artiũ que ad rectam¬

Expanded text:
um defensionum laboribus senatoriisque muneribus, aut omnino, aut magna ex parte aliquando liberatus, retuli me, Brute, te hortanre, maxime, ad ca studia quae retenta animo, remissa temporibus longo intervallo intermissa revoca
Abbreviated transcription (Latin):
cremo cesar in aĩm adduxeãt labo¬
rae uigilae negotus amicoꝵ intẽta
sua mneglig̾e nicħ denegae̾ qd dono
dignũ eẽt. sibimnagnũampiũ exci¬
tum nonũ bellũ exoptabat ubi
uirtꝰ einteste̾ posset ac catho in stu¬
dio modestie decoris s maxĩe seue¬
ritatis erat nõ diuitus cũ dunte ne¬
q factoe oũ factioso s cũ strẽnuo
uirtute cũ modestoepudoe cũ motẽ

Expanded text:
remo, Cesar in animo induxerat laborare et vigilare negotiis amicorum intentus, sua negligere. Nichil denegare quod dono dignum esset; sibi magnum imperium exercitum bellum novum exoptabat ubi sua virtus enitescere posset. At Catoni studium modestie, decoris, et maxime severitatis erat. Non divitiis cum divite, nec factione cum factioso, sed cum strenuo virtut
Abbreviated transcription (Latin):
duo res gerit. uete rai p̾stin uireuti
memores quo miꝰ acrit᷑ instae̾ illi aut
tiundi obsistũt maxĩa in ctat᷑ Inteã
catilina eũ expeditis ĩ pͥma atie uer¬
sari laborantibꝰ succure Integios
tũ ip̃e pugnae̾ sepe hostẽ ferire. strẽ¬
nii militꝭ ⁊ bom imꝑatoris officia
sił exequebat᷑. petreius ubi bidet
cohortẽ p̃toriã ĩ medios hostes ĩducit

Expanded text:
eterani pristinae virtutis memores comminus acriter instare, illi haud timidi resistunt: maxuma vi certatur. interea Catilina cum expeditis in prima acie vorsari, laborantibus succurrere, integros tum ipse pugnare, saepe hostem ferire: strenui militis et boni imperatoris officia simul exequebatur. Petreius ubi videt cohortem praetoriam in medios hostis inducit
Abbreviated transcription (Latin):
lio ẽ. S alia fuere que illos magnos
neq delicto neq libidim obnoxius. ꝙ
hus nos hẽmꝯluxuriã atq auariciã
⁊ malos nullũ disc̾ien. Omĩa u̾tutꝭ
aut grẽ ẜuitꝰ. eo fit ut impetꝯfiat

Expanded text:
lis est. Sed alia fuere, que illos magnos neque delicto neque libidini obnoxius. Pro hiis nos habemus luxuriam, avariciam, et malos nullum discrimem. Omnia premia aut g
Abbreviated transcription (Latin):
deo iudicar tuͣtꝰ ꝯsilio tantam rẽ ẽẽt
mentitꝰ Etant eo tpe q estimarẽt ĩdicũ
illus a publico antomo macinatũ quo
faciliꝰ appellato crasso ꝑ societatẽ ꝑicli
reliquos illiꝰ potencia tege̾t gilu tar¬
quiniũ a eicerone ĩmissũ aiebant ne
crassuo more suo suscepto maloꝵ patͦ¬

Expanded text:
m rem esset mentitus. erant eo tempore qui existumarent indicium illud a P. Autronio machinatum, quo facilius appellato Crasso per societatem periculi reliquos illius potentia tegeret. alii Tarquinium a Cicerone inmissum aiebant, ne Crassus more suo suscepto malorum patr
Abbreviated transcription (Latin):
Iã pͥdẽ equidem nos u̾a̾ uocabula
reꝑ amisimꝰ q bona aliena largire
libealitas malaz/ rep audatia forti¬
ta ẽ. Sint sane qm̃ ita semores h̃
libe̾ales ex sõcioꝵ fortunis suit mi¬
ẜicordes in furibꝰ erarii. ne illi sã¬
guinẽ nr̃inlargiant᷑ ⁊ dũ paneis
sdeleratis ꝑcũt bonos om̃s ꝑdicũ
erant. Bene⁊ ꝯpoĩte G cesar pau
doflasa exrstimas ea q̃ de ĩfmis me¬
morãt᷑ diu̾so itiue̾ malos a bonis
loca tetra niculta poeda atq formi¬
dolosa hr̃e. Itaq censint pecumas
eoꝵ publicandas ip̃os ꝑ mumcipia
rome sinc aut a popularibꝰ quĩra¬
coĩbꝰ aut a multitudiẽ ꝯducta ꝑ uĩ
empiant᷑. quasi i małiatq strlesti
tm̃ in urbe ⁊ nõ ꝑ totã ytaliã sint

Expanded text:
iam pridem equidem nos vera vocabula rerum amisimus: quia bona aliena largiri liberalitas, malarum rerum audacia fortita est. sint sane, quoniam ita se mores habent, liberales ex sociorum fortunis, sint misericordes in furibus aerari: ne illi sanguinem nostrum largiantur et, dum paucis sceleratis parcunt, bonos omnis perditum eant. Bene et conposite C. Caesar pauldo falsa existumans ea, quae de inferis memorantur: divorso itinere malos a bonis loca taetra, inculta, foeda atque formidulosa habere. itaque censuit pecunias eorum publicandas, ipsos per municipia Romae sint, aut a popularibus coniurationis aut a multitudine conducta per vim eripiantur; quasi vero mali atque scelesti tantummodo in urbe et non per totam Italiam sint,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ prĩe parencibꝰ aris atq sius
focis bellũ pareauere res aũt
monet caue̾ ab illis ng ꝙͣ quid
in illos statuamꝰ ꝯsultare nã ce¬
tea maleficia tñ ꝑ sequae̾ ubi fca
sũt hõc insi puideris ne accidat
ubi euenit frustra iudicia ĩplores
Capta urbe ichil fie reliqi uictis
s ꝑ deos ĩmortales uos ego appello
ciuxũq mõi sũt que ampleranuim
retine̾ si uoluptatibꝰ uris octũ p̃be̾¬

Expanded text:
qui patriae, parentibus, aris atque focis suis bellum paravere; res autem monet cavere ab illis magis quam, quid in illos statuamus, consultare. Nam cetera maleficia tum persequare, ubi facta sunt; hoc, nisi provideris, ne accidat, ubi evenit, frustra iudicia inplores: capta urbe nihil fit reliqui victis. Sed, per deos inmortalis, vos ego appello,cuiuscumque modi sunt, quae amplexamini, retinere, si voluptatibus vostris otium prae
Abbreviated transcription (Latin):
ĩmortales quo illa or̃o ꝑtiuint. dm̃ uti
uos infestos cõniracõi face̾. Seilit ꝙ̃
res tanta ⁊ tam atrou nõ ꝓmorit eũ
Si quid iracundia delique̾ pauẽi seũt
forma atq fortuna eoꝵ pares sũt
Qin magno imꝑro pditi in excelsõ e¬
tritẽ agunt eoꝵ facta cũcti mortałes
nque̾ Ita in maxĩa fortuna mĩma
licencia est Neq stude̾ neq odisse s muĩ
irasci decet que aput illos iracũdia
dicunt. ea in imꝑio suꝑbia atꝙ cru¬
delitas appellatꝰ equidem ego sic euis

Expanded text:
inmortalis, quo illa oratio pertinuit? an uti vos infestos coniurationi faceret? scilicet, quem res tanta et tam atrox non permovit, eum si quid iracundia deliquere, pauci sciunt, fama atque fortuna eorum pares sunt; qui magno imperio praediti in excelso aetatem agunt, enovere. ita in maxuma fortuna minuma licentia est; neque studere neque odisse, sed minume irasci decet; quae apud alios iracundia dicitur, ea in imperio superbia atque crudelitas appellatur. equidem ego sic exis
Abbreviated transcription (Latin):
tinã ꝯflurerũt. Deñ multa memores
sillane uictorie qđ ex gregarus militibꝰ
alios senatores uidebãt alios ita diui¬
tes ut rego uictu atq uictu etatẽ age¬
rent. sibi qͥsꝙ ĩaruuis foret ex uictoria
cita urbanũ ociũ pĩgrato labori p̃tu¬
lerat. eos atq alios pub ͨ ͬ malũ ale¬

Expanded text:
tinam confluxerant. deinde multi memores tinam confluxerant. deinde multi memores Sullanae victoriae, quod ex gregariis militibus alios senatores videbant, alios ita divites, ut regio victu atque cultu aetatem agerent, sibi quisque, si in armis foret, ex victoria cita urbanum otium ingrato labori praetulerat. eos atque alios omnis malum
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a re corrigi. qm̃ uerba ꝯtẽpnntis s
ritiq c̾cũuenti sumꝰ. catilma cũ exel¬
tu in faucibꝰ uiget ałi int̾ menia at¬
g in sinu urbis sunt hostes neq pa
censeo. cũ ne fai̾o ꝯsilio sceleratoꝵ ei¬

Expanded text:
erba contemnitis. Sed undique circumventi sumus. Catilina cum exercitu faucibus urget, alii intra moenia atque in sinu urbis sunt hostes; neque pcenseo: Cum nefario consilio scelerato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ siłio q cetis efficiebat᷑ s̃ maxĩe adoles¬
les ⁊ etate fluxi dolis aut difficulter ca¬
prebant᷑ nã ut cuꝰq stud̃iũ ex etate
flagrabat alus scorta p̃be̾ alus canes
ita euistimarẽt iunẽtutõ que domiũ ca¬
thelme freꝙ̃tabat parũ honeste pudi¬

Expanded text:
 similisque ceteris efficiebatur. sed maxume adulesles et aetate fluxi dolis haud difficulter capiebantur. nam ut quoiusque studium ex aetate flagrabat, aliis scorta praebere, aliis canes ita existumarent iuventutem, quae domum Catilinae frequentabat, parum honeste pudi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstituerat uti. cũ catilma inagꝵ fes¬
sulanũ cũ excitu ueniss .l. bestia cͥ¬
brmꝰ plebrs ꝯtione hĩta quetur de
actibꝰ eiceronis belli q grarussimã
ꝓrima nocte cet̾a młtitudo ꝯuiracor̃s
suũ quẽq negociũ exequetur. S ea
diuisa hoc modo dicebantur statibꝰ.
gabuuo ita cũ magna manri duo¬
decimi sił oportũa loca urbis incen¬
de̾t quo tumultu facilior additꝰ ad ꝯ¬
sulẽ foret. cetosq quibꝰ incidie para

Expanded text:
erant, uti, quom Catilina in agrum Aefulanum cum exercitu venisset, L. Bestia tribunus plebis contione habita quereretur de actionibus Ciceronis bellique gravissumi proxuma nocte cetera multitude coniurationis suom quisque negotium exequeretur. sed ea divisa hoc modo dicebantur: Statilius et Gabinius uti cum magna manu duodecim simul opportuna loca urbis incenderent, quo tumultu facilior aditus ad consulem ceterosque, quibus insidiae para
Abbreviated transcription (Latin):
n florentes siĩ metu etatẽ ate. ceteos¬
q iudicus terre quo plebem in ingr̃a¬
tũ placidiꝰ tractarent. s ubi pͥmum
dubiis rebꝯnouandis spes oblata est
uetus ctamẽ aĩos eoꝵ ẽrreͣxit. ꝙ si
pͥmo p̃imo catilmna suꝑioꝵ aut equa
manu dissecesset ꝓfecto magna cla
eidea uti licuisset. qnͥ defensis ⁊ exan¬
gũibꝰ ille pł posset imꝑnũ atq liber¬
tatẽ excorque̾t fuere tñ ex quiracõnẽ¬

Expanded text:
ii, florentes, sine metu aetatem agere ceterosque iudiciis terrere, quo plebem in magistratu placidius tractarent. sed ubi primum dubiis rebus novandis spes oblata est, vetus certamen animos eorum adrexit. quod si primo proelio Catilina superior aut aequa manu discessisset, profecto magna cladtius ea uti licuisset, quin defessis et exanguibus qui plus posset imperium atque libertatem extorqueret. fuere tamen extra
Abbreviated transcription (Latin):
uo egregis hõ nouus adeptꝰ foret
si eibi ꝑiculũ adueĩt in idia atq
ror minuebat᷑ s in dies pła augitie
atima ꝑ ytaliã locis oportuns pa¬
tae̾ pecumã sua aut amicoꝵ fid̾e
sup̃tam mutuã fesulas ad malliũ
quẽdam portae̾ qui postra fuit pn̾cep
belli faciendi. ea tẽpestate płimos

Expanded text:
 novos adeptus foret. sed ubi periculum advenit, invidia atque ror minuebatur, sed in dies plura agitare: arma per Italiam locis opportunis parare, pecuniam sua aut amicorum fide sumptam mutuam Faesulas ad Manlium quendam portare, qui postea princeps fuit belli faciundi. ea tempestate plurumos
Abbreviated transcription (Latin):
eo fe ꝯsule initiũ agendi factuꝵ. Ad hoc
male dc̃ĩs increpãt om̃s bonos. suoꝵ unũ
quẽq noĩa laudue̾ amonebat aliũ eges¬
tatis aliũ cupiditatis sue eũ płes ꝑi¬
eure habent quentũ dimisit. Fuere itẽ¬
ea tepestate qui dicent cathelmã orõe
hĩta eũ ad iusirandũ populares sce¬
leis ꝯsocios sin adicet hũam corpois c̾cũ¬

Expanded text:
ulem initium agundi facturum. ad hoc maledictis increpabat omnis bonos, suorum unum quemque nominans laudare: admonebat alium egestatis, alium cupiditatis suae, compluris pericurae haberent, conventum dimisit. fuere ea tempestate qui dicerent Catilinam oratione habita, quom ad ius iurandum popularis sceleris sui adigeret, humani corporis
Abbreviated transcription (Latin):
tum effice Igit᷑ ꝑtritis ac dubitan¬
tibꝰcetis o corneliq eques p. opera
suã pollicitꝰ ⁊ cũ eoł uargunteus
senator ꝯstitue̾. ea nocte pauso pꝯͣ
cũ armat᷑ hoĩbꝰ sicuti salutatũ in¬
troire ad ciceronẽ ac de in ꝓiuso domi
sue imꝑatũ sue ꝯfode̾. Curiꝰ ubi ĩtel¬
ligit ꝙͣtũ ꝓiculum ꝯsuli impendebut
enũciat Ita usi iama ꝓhibiti tã¬
tũ facimꝰ frustta susceꝑat Intea
malliꝰ in etruria plebem sollicitae̾
egestate ał ac dolore ĩurie nouara
rez cupdum qm̃ sysse dñatione agros
ouũa ꝙͣ bona anuserat p̃terea latrones
cuias gũis quor in ia regione magua
copia eoat nõnullos ex sylsanis colomo
quibꝰ libido atq luxuria ex magnisr

Expanded text:
is ac dubitantibus ceteris C. Cornelius eques Romanus operam suam pollicitus et cum eo L. Vargunteius senator constituere ea nocte paulo post cum armatis hominibus sicuti salutatum introire ad Ciceronem ac de inproviso domi suae inparatum confodere. Curius ubi intellegit, quantum periculum consuli inpeenuntiat. Ita illi ianua prohibiti tantum facinus frustra susceperant. Interea Manlius in Etruria plebem sollicitare egestate simul ac dolore iniuriae novarum rerum cupidam, quod Sullae dominatione agros bonaque omnis amiserat, praeterea latrones cuiusque generis, quorum in ea regione magna copia erat, nonnullos ex Sullanis coloniis, quibus lubido atque luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
corpora ura ab ĩiuiria tuta forẽt. qui mi¬
seri egentes uiolencia atq crudelica¬
te feneratoꝵ s pleriq prĩam s om̃o
fama atq fortuna exꝑtes sumꝰ neq¬
cuꝙͣ nr̃m more maiorũ licuit lege ieti
neq amusso patrĩonio libeꝵ corꝯ hr̃e
tanta seuicia fenetatoꝵ atq p̃toris
fuit. se pe maiores nr̃i iiẜti plebis
romane decretis sius mopie eꝰ opi¬
tulati sunt. Ac nouissĩẽ memoriam
nrãm ꝑꝑmagnitudinẽ eris aliem uo¬
lentibꝰ om̃ibꝰ bonis arcẽtũ ꝯĩ ere
solutũ est Sepe ip̃a plebs aut dnan¬
di stidio ꝑmota aut suꝑbia magis¬
tranciũ armata a patribꝰ secessĩt
dit nos nõ imꝑiũ acͣqͣ diuicias peti¬
mꝰ quaꝵ rep causa bella atq omĩa
c̾taĩa int̾ mortales sunt. s libertatẽ
quã nemo bonꝰ nͥ cũ aĩa sił amictit
Te atq senatũ obtestam̃ ꝯsulatis mi¬
ẜis cuubꝰ legis p̃sidiũ qd imquitas

Expanded text:
corpora nostra ab iniuria tuta forent, qui micorpora nostra ab iniuria tuta forent, qui miseri, egentes violentia atque crudelitate faeneratorum plerique patria, sed omnes fama atque fortunis expertes sumus. neqmore maiorum lege uti neque amisso patrimonio liberum corpus habere: tanta saevitia faeneratorum atque praetoris fuit. saepe maiores vostrum, miseriti plebis Romanae, decretis suis inopiae eius opitulati sunt, ac novissume memoria nostra propter magnitudinem aeris alieni volentibus omnibus bonis argentum aere solutum est. saepe ipsa plebs, aut dominandi studio permota aut superbia magistratuum, armata a patribus secessit. at nos non imperium neque divitias petimus, quarum rerum causa bella atque certamina omnia inter mortalis sunt, sed libertatem, quam nemo bonus nisi cum anima simul amittit. te atque senatum obtestamur, consulatis miseris civibus, legis praesidium quod iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ ab insidus pͥuato ꝯsiłio lougria te¬
noi̾ poteat. neq excitꝰ mallu ꝙͣtq̃ aut qͥ
ꝯsilio foret sacis ꝯꝑtũ habebat. rẽ ad
senatũ refert ia antea uelgi rumoribꝰ
exagitatã. Itaq ꝙ plerq in atroci ne¬
ptãs more romano magistratiu mabĩa
donimilicie ꝙ imꝑiũ atq udiciũ sũ¬
mũ hr̃e. alit̾ sine populi uussu nulłi
eaꝵ rero ꝯsuli ius ẽ pꝯ pautos dies lu
ciꝰ semꝰ senator in senatu lr̃as teai¬
tauit quus fesulis ablatas sibidicebat
In quibꝰ soͥptũ eat .G. malłiũ arma
cepissi cũ magna młtitudũ tñ diem
ui lił nouẽbris sił id qd̃ in aĩ re solet
aln portenta alu ꝓdigia mĩciabant
at in apulia seriule bellũ mouei I git᷑
senatꝰ decreto ꝙ marciq res fe sulas
ꝙ metellus creticus in apułia. ecitas
pliatent calũpna paucor quib ꝰ oĩa

Expanded text:
urbem ab insidiis privato consilio longius tueri poterat neque, exercitus Manli quantus aut quo consilio foret, satis compertum habebat, rem ad senatum refert, iam antea volgi rumoribus exagitatam. itaque, quod plerumque in atroci netum more Romano magistratui maxuma domi militiaeque imperium atque iudicium summum habere; aliter sine populi iussu nullius earum rerum consuli ius est. Post paucos dies L. Saenius senator in senatu litteras recitavit, quas Faesulis adlatas sibi dicebat, in quibus scriptum erat C. Manlium arma cepisse cum magna multitudine ante diem VI Kalendas Novembris. simul, id quod in tali re solet, alii portenta atque prodigia nuntiabant, atque in Apulia servile bellum moveri. igitur senati decreto Q. Marcius Rex Faesulas, Q. Metellus Creticus in Apuliam circumque pharent calumnia paucorum, quibus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
liꝯ quẽ retractũ ex atine ptens ne¬
cari misit. husdẽ temporibꝰ rome lẽ¬
tulꝯ sicut catilma p̃ceperat qsquq
moribꝰ aut fortuna noiuis rebꝰ põo¬
neos ẽẽ credebat aut ꝑ seaut ꝑ alios
ciũ dat uti legatos qlborum allobro¬
gũ requirat ẽosq si posset impellat
ad societatẽ belli existimans pubte
pͥuatiq ere alieno oppressos p̃teã
quod natura genꝰ gallica bellicosa
⁊ qͣ dolens eiꝰ casum require cepit
quẽ exitũ malis tantis sperarẽt¬
quo postꝙͣ illos uidet queri de aua¬
remediũ mortẽ exspectae̾. dit ego inqͥt
dixie alobroges in maximã spem ad¬
ducti ñbrenũ orae̾ ut smmiserẽtut
nichil tam aspep neq tã difficile ẽẽ
quod nõ cupidissie facturies set. uñ
ares cuutatẽ ere alieno libetar
Ille eos in domũ decii bruti pducit qd

Expanded text:
ex itinere parens necari iussit. Isdem temporibus Romae Lentulus, sicuti Catilina praeceperat, quoscumque moribus aut fortuna novis rebus idoneos credebat, aut per se aut per alios tium dat, uti legatos Allobrogum requirat eosque, si possit, inpellat ad societatem belli, existumans publice privatimque aere alieno oppresses, praeterea quod natura gens Gallica bellicosa et quasi dolens eius casum requirere coepit, quem exitum tantis malis sperarent. postquam illos videt queri de avaremedium mortem expectare, 'at ego' inquit dixit, Allobroges in maxumam spem adducti Umbrenum orare, ut sui misereretur: nihil tam asperum neque tam difficile esse, quod non cupidissume facturi essent, dum ea res civitatem aere alieno liberaret. ille eos in domum D. Bruti perducit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
seuro loco atq fatinoribꝰ flagitus¬
q cooptut quẽ censores cenatu ob¬
ꝓbrii cã grã amouerãt huic hõr nõ
minor uanitas meat̾ ꝙ̃ audacia
neq retice̾ que audierat neq suã
ea cũ fuluia muliore nobili stupri
uetꝰ ꝯsuetudo cui cũ miꝰ gratꝰ esset
qr mopia iiꝰ largiri põteat repẽ¬
te głians marea montis qr polłe¬
ceri cepis. ⁊ in mai̾ int̾dũ ferro insi

Expanded text:
us coopertus, quem censores senatu probri gratia moverant. Huic homini non minor vanitas inerat quam audacia: neque reticere, quae audierat, neque suamet ei cum Fulvia, muliere nobili, stupri vetus consuetudo. Cui cum minus gratus esset, quia inopia minus largiri poterat, repente glorians maria montisque polliceri coepit et minari interdum ferro, ni sibi