comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
exammat. Hec igit᷑ omĩa disc reciori eon suigła¬
sidanda ẽẽnt. cautela. S qr̃a tuo sic in¬
ooasti arbitrio nec abhis^ mhoueri poteris
inceptis obtinatus enĩ homo es: ne aliqͥd
adulatiua p̃termiserim in isto si cõ¬
miseris suꝑ andus es p̃lio & garis opis¬
mis tiuis spoliabitur ꝙercitus. Mul¬
tis autem interfectis tu uiuus euadẽ
hoc tam̃ morieris in anno heu mͥ morte
subita. Ueterana illa in lacrimis desi¬
ciens finem loquendi fecerut cum filiꝰ
eius iactabundus sic paucis respondit.
armis. nec anmis gaiti nr̃e debeant con¬
parari. Plures enim solus ego pene ha¬
beo admiratos potentes & bellicosos. ꝙͣ
ipsi sunt cum suatota expeditionẽ.
Quis tam̃ falsus interpres hec annum¬
dauit tibi: Interim sileas uolo ne for¬
ce nr̃i exercitus animos tuis encrues
sermocinationibus. Reu̾tere gͥ mater
dulcissima euentuq rei mesora desi¬
dans expecta. Ipsi homines sunt sic̃

Expanded text:
exanimat. Haec igitur omnia discretiori essent conexanimat. Haec igitur omnia discretiori essent consideranda cautela: sed quoniam tuo sic inchoasti arbitrio, nec ab his amoveri poteris inceptis: obstinatus enim homo es: ne aliquid adulativa praetermiserim: In isto, si commiseris, superandus es praelio, et gazis opimis tuus exspoliabitur exercitus. Multis autem interfectis, tu vivus evades: hoc tamen morieris in anno, heu mihi! morte subita. » Veterana illa in lacrymis deficiens loquendi finem fecerat, cum filius ejus jactabundus sic paucis respondit: armis nec animis genti nostrae debeant comparari. Plures enim solus ego habeo admiratos potentes, bellicosos, quam ipsi sunt cum tota sua expeditione. Quis tamen falsus interpres haec annuntiavit tibi? Interim tamen sileas volo, ne forte nostri exercitus animos tuis enerves sermocinationibus. Revertere igitur, mater dulcissima, eventumque rei meliora desiderans, exspecta. Ipsi homines sunt, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
&e ex ꝑs ẽ. multum huiꝰce laboris qm̃ ad
istius nationis. Preterea. ds̃ francoꝵ re¬
uera om̃ipotes ẽ. quem uisi pͥus gratũt᷑
offenderint seꝑ eos iuctoriosos ꝓcegit.
Nr̃is in regionibus osmeum ce caro
mea nom̃ tuum satis dilatatũ est. s
in xp̃ianos brachium tuum non dum
aꝓpbatum est. Quos. si inpugnare desie¬
ris: de duobus alterum erit. stũ dexp̃i¬
anis triũphans głosior eris. seu titu¬
lum tue ꝓbitatis suꝑatus qd̃ absit
liuidabis. Porro si matri consulenti
ad qͥesceres ab hac temeritate resipiscẽs
absisteres. teq gentẽq tuam huic p̃¬
sũptiuo labori qͣlibet occasione non
in honesta subtraheres. Sin autẽ ꝑicło¬
sum ẽ. certe ancipiti te cõmutas for-¬
tune. Dubium ẽ. enĩ ciu potuis inars
arriserit parti. nr̃is tam̃ magis timeo
qm̃ ce carnificum illoꝵ ferocitas ce usus
p̃liandi eis assuetus suaq calliditas me

Expanded text:
et expers est multum hujusce laboris: quoniam et expers est multum hujusce laboris: quoniam istius nationis. Praeterea Deus Francorum revera Omnipotens est, quem nisi ipsi graviter offenderint, semper eos victoriosos protegit. Nostris in regionibus, os meum et caro mea, nomen tuum satis dilatatum est; sed in Christianos brachium tuum nondum satis approbatum est. Quo nisi impugnare desieris, de duobus alterum erit, seu de Christianis triumphans gloriosior eris; seu titulum tuae probitatis superatus, quod absit, lividabis. Porro si matri consulenti acquiesceres, ab hac temeritate resipiscens absisteres; teque gentemque tuam huic praesumptivo labori, qualibet occasione non inhonesta subtraheres. Sin autem, periculosum est certe ancipiti te committas fortunae. Dubium est enim cui potius Mars arriserit parti, nostris tamen timeo, quoniam et carnificum illorum ferocitas, et usus praeliandi assuetus, suaque calliditas me
Abbreviated transcription (Latin):
amiiis effecis in uiscerib & laxa cutis¬
erant ex I & ruga senilis. uiuacem
ad huc fouet animũ. Deniq tuum
nulli fidelius poteras reserare comiliũ
que te uel artius diligerat᷑. uel que tibi
discretius consuleret. Quid enĩ affec¬
tui mat̾no comparari poterit: Quid
igit᷑ matrem in consultam.macrem in.¬
salutatam. o hõ plũbei cordis dffugẽ
p̃sup sisti: Opectus silicinum. o iecur
ad amantinum. qđ ñ emolluit matriꝰ
memoria. qđ nõ eu̾berauit ad collo¬
qͥum affectuose matris mo reueren¬
tia. Si enĩ emarcuit corpus. unut &
uiget ad huc irreu̾hͣtus sensus. Adex¬
cremum fili dulcissime quã grande quã
inefficax aggressus es negotium. saltẽ
sine me cautus & libripens debueras
p̃ponderare. Decuerat te metiri cum
ꝙͣ insuꝑab ili dimicaturus es gente. opor¬
tuerat te ꝑpende quã in suete sunt p̃li-
tatem nullatenus tacuerim. nr̃a gens
aurea ẽ. illa ferrea. Hrã tam̃ satis ani¬
mosa ẽ. s manu miniis efficax. in exꝑta

Expanded text:
s effetis in visceribus; et laxa cutis, et ruga senilis, vivacem adhuc fovet animum. Denique tuum nulli fidelius poteras reserare consilium, quae te vel arctius diligeret, vel quae tibi discretius consuleret. Quid enim affectui materno comparari poterit? Quid igitur matrem inconsultam, matrem insalutatam, o homo plumbei cordis, aufugere praesumpsisti! o pectus silicinum et jecur adamantinum, quod non emollivit matris memoria, quod non everberavit ad colloquium affectuosae matris reverentia! Si enim emarcuit corpus, vivit et viget adhuc irreverberatus sensus. Ad extremum, fili dulcissime, quam grande, quam inefficax aggressus es negotium sine me saltem cantus libripens, prius debueras praeponderare. Decuerat te metiri, cum qua insuperabili dimicaturus es gente: oportuerat te perpendere, quam insuetae sunt praeliannim veritatem nullatenus tacuerim; nostra gens aurea est, illa ferrea. Nostra tamen satis animosa est; sed manu, minus inefficax, inexperta
Abbreviated transcription (Latin):
fuiꝰ annis Uiͦ. Alexandex phitippi
⁊ dimpiadis filius xͣx ȩtatis annoꝰ
gerens macedonib regnare cepit.
fabio ministro eqͥtũ romanoꝵ. pug¬
na c̃serante xxͣ milla samnitũ ceciđr.
Ueturio ⁊ postunio c̃silles apđ cau

Expanded text:
us, annis sex; Alexander Philippi et Olympiadis filius, viginti aetatis annos gerens, Macedonibus regnare coepit. Fabio magistro equitum Romanorum pugnam conserente, viginti millia Samnitum ceciderunt. Veturio et Posthumio consulibus, a
Abbreviated transcription (Latin):
erudelior necis obuenit angustia. b¬
tiles illi dum ꝑiculum imminẽs en¬
gere uellent. impegerunt in xp̃ian
&e impetum euitare satagentes dum
nesciunt in repentinum cecidunt mor
discrim̃. Boamonpus quĩ animo es¬
enti nichil satis festinat᷑. morarum
impaciens uex illum suum mardatu¬
&e collocari contra municipium qđ
murbe: in editiori colle. Tanto siqͥ
eramine urbem introierant siar:
gentiq illi eircũ eist p̃ualueram.
ut in mimeris interentis qͥcqͥd resi
ȩ̃ẽ. potuit uel in castellum qđ unmua
urbi abigerent. uel in alia quelibet
cula effugarent. Nec ȩtati nec sexuis
cui uis conditioni necte illa indula
ẽ. Dox erat ambigua ꝙ idõ ꝓmiscui
xus nullum exceꝑat᷑. Dies ulltixit
ce qͥ morabant᷑ incastris tumultua
popłis &e reboantib litus excitill

Expanded text:
crudelior necis obvenit angustia. Gencrudelior necis obvenit angustia. Gentiles illi, dum periculum imminens effugere vellent, impegerunt in Christianos, et impetum evitare satagentes, dum nesciunt, in repentinum ceciderunt mortis discrimen. Boamundus, quoniam animo cupienti nihil satis festinatur, morarum impatiens, vexillum suum et collocari contra municipium quod erat in urbe, in editiori colle. Tanto siquidem examine urbem introierant Franci, gentique illi circumcisae praevaluerant, ut innumeris interemptis, quidquid residuum esse potuit, vel in castellum quod imminebat urbi abigerent, vel in alia quaelibet diverticula effugarent, nec aetati nec sexui, nec cuivis conditioni nocte illa indultum est. Nox erat ambigua et ideo promiscui sexus nullum exceperat. Dies illuxit, et qui morabantur in castris, tumultuantibus populis, et reboantibus exciti l
Abbreviated transcription (Latin):
rantes xp̃ianos. ac si suos conuoca¬
bant. Iili autẽ uͥcũq obuabant᷑. tãꝗͣ
oues ꝓcunbebant : & obtruncabarf᷑
Tunc cẽ fortuitu mactatus ẽ pynni
conterinus fr̃. Tales sunt ceca ce
intẽpesta nor tui euentus : tales stc̃
hore caliginose ur̃e tumultuacione
nterea tantus erat ꝑ sealam repen¬
tium concursus: ut ipsa scala dissi¬
uens dissolueret᷑. qd̃ & ad luctum &
magnum impedim̃tum. xpĩanis
accidisse nemo sam capitis dubitat
Falanges siqͥdem francoꝵ uisum ꝓ¬
pe muros aderant: s eis qͥ sursum
&e intus pugnabant. nullũ auxiliuĩ
conferre poterant. Orta ẽ gͥ ibi nõ
modica tristicra. Erat autẽ ñ ꝓcul
a scala auedam porta : quam retro aetis
diebus x pĩam ex plorantes uidant. Han
asinistra parte.explorantes inuenerur¬
inuenerunt: & ipsa fracta quantoci
ingressi sunt. Tunc maior ex orsus est fia¬
gor: ce ubior succreuit apĩanis dimican¬
di occasio : tcisq somno umnoq seputqs

Expanded text:
rantes. Christianos, ac si suos, convocarantes. Christianos, ac si suos, convocabant: illi autem ubicunque obviabantur, tanquam oves procumbebant, et obtruncabantur. Tunc etiam, fortuitr. Tales sunt, caeca et intempesta nox, tui eventus! tales sunt, horae caliginosae, vestrae tumultuationes! Interea tantus erat per scalam repentium concursus, ut ipsa scala dissiliens dissolveretur: quod et ad luctum et ad magnum impedimentum Christianis accidisse, nemo sani capitis dubitat. Phalanges siquidem Francorum, visum propter muros aderant: sed eis qui sursum et intus pugnabant, nullum auxilium conferre poterant. Orta est igitur ibi non modica tristitia. Erat autem non procul a scala quaedam porta, quam retroactis diebus Christiani explorantes viderant, hanc a sinistra parte palpantes invenerunt; et ipsa fracta, quantocius ingressi sunt. Tunc major exortus est fragor, et uberior succrevit Christianis dimicandi occasio, Turcisque somno vinoque sepultis,
Abbreviated transcription (Latin):
biis conuitiis lacessiebat.Descendit.
dat scalam. dixitq eminus ex pectanti
soamõdo. Qdͥ agis: Andormis: Mitce
nes optinuimus tres t᷑res. Alioqum
& nos &e ciuitatẽ & amicũ tuum qͥ totã
spem ce animam suã in sinun tuum
expandit: amisisti. Letatus ẽ & qui cũ eo
erant soamondus: ce dicto cicius festi¬
nanter cursum arripiunt: ascensum
p̃occupant. & cõmonendo iam alius
auum p̃ueniebat. Itaq iam multi ascẽ¬
dant multi ad huc ascendebant: cum
qͥ int̾ribus & in aliis menioꝵ erant ꝓ¬
pugnacłis. uocibus altisonis exclama¬
uerunt. Ocu pauerunt cẽ tͣres alias
⁊ iam discurrebant ꝑ sonantes ꝑ mino
ar plateas. Quoscunq uͦ repꝑirẽ pote¬
rant trucidabant : &e nemini obuan¬
ti parcebant. Cuies enĩ uix experge¬
facti ce ad huc somnolenti. laborib
ebant fatigatirem ignorantes domõ
suas inermes exibant. & somno &
sono clamantium stupefacti. cautis
incauti occursabant: &e suos ẽe. spe¬

Expanded text:
bus conviciis lacessiebat. Descendit bus conviciis lacessiebat. Descendit rimum ascenderat scalam: dixitque eminus exspectanti Boamundo: « Quid agis? an dormis? mitte m indemnes obtinuimus tres turres. Alioquin et nos, et civitatem, et amicum tuum qui totam spem et animam suam in sinum tuum expandit, amisisti. » Laetatus est, et qui cum eo erant, Boamundus, et dicto citius festinanter cursum arripiunt, ascensum praeoccupant; et commonendo, jam alius alium praeveniebat. Itaque jam multi ascenderant, multi adhuc ascendebant, cum qui in turribus et in aliis maeniorum erant propugnaculis, vocibus altisonis exclamaverunt. Occupaverunt etiam turres alias, et jam discurrebant personantes per muros et plateas. Quoscunque vero reperire poterant, trucidabant; et nemini obvianti parcebant. Cives enim vix expergefacti et adhuc somnolenti: laboribusebant; rem ignorantes, domos suas inermes exibant, et somno et sono clamantium stupefacti, cauti incautis occursabant, et suos esse spe
Abbreviated transcription (Latin):
cenditis : rem reliꝗͣ ꝑagite gladio. Nul¬
lus timeat : nemo stupeat. Scala mu¬
ro aduincta ẽ. & iuncta cũ ꝓpugnacłis
desuꝑ. Proꝑate igit᷑ : & intrepidĩ ascen¬
dite. Ascendit pͥmus qͥdam langobardus
nomine pagamus. ñ tam̃ omĩno intrepidꝰ.
Hec mirũ. cũ & ꝓditionẽ timeret.: atq
ad loca incognita transcendet. & de
qͥbuslibet euentib formidaret: ae mor¬
tis horrorẽ sibi p̾̃sentẽ semꝑ imaginaret.
Subsecuti sunt tam̃ eum homines.
fere liͫ. Quibus diligentissine pynuꝰ
collectis ato: insuis fribus collocatis.:
postꝗͣ uidit plures numero neqͣꝗͣ sus¬
sequentes : mat̾na dixisse fertur lingua.
Miero. francos. echome. Hoc ẽ. heu hui
paucos habemus francos. Uerebatur enĩ
qm̃ qͥdem pauci erant ad defendum ne¬
dũ ad congrediendum. ne illi cũ ipso
inmanus incid̾ent tͣcoꝵ. In so am uno um
gͦ tanꝗͣ in effeminatum. ce segnem siuam
retorquebat querelam : eumq amicabili¬

Expanded text:
cenderitis, rem reliquam peragite gladio. Nulcenderitis, rem reliquam peragite gladio. Nullus timeat, nemo stupeat; scala muro adjuncta est, et vincta cum propugnaculis desuper. Properate igitur et intrepidi ascendite. » Ascendit primus quidam Langobardus, nomine Paganus, non tamen omnino intrepidus: nec mirum, cum et de proditione timeret, atque ad loca incognita transcenderet; et de quibuslibet eventis formidaret, ac mortis horrorem sibi praesentem semper imaginaret. Subsecuti sunt tamen eum homines fere sexaginta, quibus diligentissime Pirrus collectis, atque suis in turribus collocatis, postquam vidit plures numero nequaquam subsequentes, materna dixisse fertur lingua, « Michro Francos echome, » hoc est, heu, heu! paucos habemus Francos. Verebatur enim, quoniam quidem pauci erant ad defendendum, nedum ad congrediendum, ne illi cum ipso in manus inciderent Turcorum. In Boamundum ergo tanquam ineffeminatum et segnem, suam retorquebat querelam; eumque amicabili
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ omiã castra clamosa uoce ꝑstrepebat tẽ¬
pus ad optimatibus inditi: ut irent de¬
p̃datum t̾rã inimicoꝵ suoꝵ. Secretum
autem om̃ium agendoꝵ suoꝵ boamyndꝰ
credidit duci Godsfrepo ⁊ comiti nob̃to¬
flandrensi. comitiq de scõ eoĩdio atq
lodiensi ep̃o. nob̾toq duci normannoꝵ:
ce qͥbusdam aliis optimatibus. Tanc redꝰ
enĩ suiq consiliarii: rem totam aborigi¬
ne nouerant. Stepħs autem blesiensis
tionis grãdonec conualuisset secesserat
xercitus itaq xp̃ianus huiꝰce rei ig
narus die uesꝑascente castra egressus
ẽ: ce ꝑ quedam deuia deductus aurora
uũdum illucescente ꝓpe ciuitatem ꝑ
conpendiosiora repedauit diu̾tieła.
Bo amũdus autem interim suis mandauit
illi quem cernitis prudenter apponite
scalam: & tacit̾ni sapient uos agite co
confidenter ascendite. faciet uos tutos
Putros amicus nr̃ : inq sius t̾ribus potesta¬
tiuos collocabit uos. Filium suum mecũ
obsidem abeo. Uos autem postqͣ t̾res as¬

Expanded text:
 omnia castra, clamosa voce perstrepebat tempus ab optimatibus indici, ut irent depraedatum terram inimicorum suorum. Secretum autem omnium agendorum suorum Boamundus credidit duci Godefrido, et comiti Flandrensi, et comiti de Sancto Aegidio, atque Podiensi episcopo, Robertoque Nortmanno, et quibusdam aliis optimatibus. Tancredus enim suique consiliarii rem totam ab origine noverant. Stephanus Blesitionis gratia, donec convaluisset, discesserat. Exercitus itaque Christianus, hujusce narus, die vesperascente castra egressus est; et per quaedam devia deductus, aurora nondum illucescente, prope civitatem per compendiosa repedavit diverticula. Boamundus autem interim suis familiariilli, quem cernitis, prudenter apponite scalam et taciturni sapienter vos agite, et confidenter ascendite. Faciet vos tutos Pirrus amicus noster, inque suis turribus potestativos collocabit vos. Filium suum mecum obsidem habeo. Vos autem postquam turres as
Abbreviated transcription (Latin):
& amputatum coram Boamỹdo detule¬
tur grãm. ipsiq lib̾tate donarentur &e po¬
tirentur optata. Cassiani autem uri
clarissimi finis. fuit obscurus cemise¬
rabilis. Tales sunt tue remunerationẽ
mundana ꝓsꝑitas: Huiꝰ modi sunt
tua stipendia fallax ce deceptiua fortu¬
na. Gentiles fatis &e fortune nimis adqͥ¬
escunt: ecce cassianus infelix. dux ce admi¬
festis delusus ꝑimit᷑. ecce germ̃ regium
canqͣ. qͥlibet in stercore natus in decẽ¬
ter corꝑe in humato capite pleotit᷑. Balte¬
um autem eiꝰ ce uaginam . Lxͣ. bizanteos
app̃ciauerunt. Gentes enĩ ille: huiꝰmodi
faleris ce fibulis ualde głant᷑. Piatȩe uͦ
& om̃s ciuitatis intercapedines ita den-¬
sis erant ocupate cadauerib ut liber
nemini daretur incessus. conpita nimi¬
rum & uicłi cesis inpedidiebantur corꝑib
horror itaq & fecor nimiꝰ qͥbusubet in¬
conbebat uiatoribus. Cuutas itaq anty¬
ochia excepto municipio capta ẽ & cassi¬

Expanded text:
 amputatum coram Boamundo detule amputatum coram Boamundo detuletur gratiam, ipsique libertate donarentur et potirentur optata. Cassiani autem, viri clarissimi, finis fuit obscurus et miserabilis. Tales sunt tuae remunerationes, mundana prosperitas! hujusmodi sunt tua stipendia, fallax et deceptiva fortuna! Gentiles fatis et fortunae nimis acquiescunt. Ecce Cassianus infelix, dux et admifestis delusus, perimitur. Ecce germen regium, tanquam quilibet in stercore natus, indecenter corpore inhumato plectitur. Balteum autem ejus et vaginam, sexaginta byzanteos appretiaverunt. Gentes enim illae hujusmodi faleris et fibulis valde gloriantur. Plateae vero et omnes civitatis intercapedines ita densis erant occupatae cadaveribus, ut liber nemini daretur incessus, compita nimirum et viculi, caesis impediebantur corporibus. Horror itaque et fetor nimius quibuslibet incumbebat viatoribus. Civitas itaque Antiochia, excepto municipio, capta est; et Cassi
Abbreviated transcription (Latin):
currerunt gͥ ad portas: ce introeus
si qͦs inuensrent c̾eos subt̃ fugere i¬
entes cieiderunt. & facta ẽ illadie
maxillla gentilurm strages. Hor
& mane illud letalem peꝑerunt anty oche¬
nis fortunam. Quidam etiam per portas
uiui effugerunt: am̃ impetuosis fran-¬
eis in cogniti fuerunt. Cassians autẽ
t̾eoꝵ dñs inter fugientes delituit: et
nescio qͦmͦ ñ minori tam̃ infortunios
dilato uiuus euasit. Peruenit enĩ in
tanereoi tram : ultra quã credi pocell
palpitans. Incertum habetur an tociꝰ
expers confugii dicesserit. antid disqͥ¬
rendum a contribulib suis adiutoriũ
discurrerit. Illud certum habetur:
qm̃ si castellum sium introisset sibi
susq opportuniꝰ consuluisset. Eqͥs gͦ
illiꝰ sodaliumq suoꝵ ad extremum
fatigatis coactus substitit. & in qđdã
tugurium diu̾tit. ibiq non satis fi¬
deliter delituit. Hoc & enĩ regionis
nii concursu in eũ facto suꝑ incubue¬
runt &e app̃hensi caput amputauer̃t.¬

Expanded text:
erunt igitur ad portas, et introeuntes, si quos invenerunt Turcos subterfugere molientes, ceciderunt, et facta est illa die maxima gentilium strages. Nox illa et mane illud lethalem peperit Antiochenis fortunam. Quidam etiam per portas vivi effugerunt, quoniam impetuosis Francis incogniti fuerunt. Cassianus autem Turcorum dominus inter fugientes delituit; et nescio quomodo, non minori tamen infortunio, sed dilato, vivus aufugit. Pervenit enim in Tancredi terram, ultra quam credi potest palpitans. Incertum habetur, an totius expers confugii discesserit, an ad disquirendum a contribulibus suis adjutorium discurrerit. Illud certum habetur, quoniam si castellum suum introisset, sibi suisque opportunius consuluisset. Equis ergo suis sodaliumque suorum ad extremum fatigatis, coactus substituit; et in quoddam tugurium divertit, ibique non satis fideliter delituit. Hoc etenim regionis nii, concursu in eum facto, superincubuerunt: et apprehensi caput amputaverunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
ag̾ẽt. religatus cer sonã ibidẽ uitã
finiuit. multis in eodẽ loco ur¬
tutũ signis usq hodie refulgens.
facta ẽ autẽ sinodus p̃fata anno
uuii imꝑii c̃stantini m̃se octobri
indic̃ uiii. Clarentius uir satis eru¬
ditus uiennensis ep̾c daruit. Uita¬
aurea gemmis alb nura magnttu
niens obtulit suꝑ altare apłoꝵ palllu
auro textile. toto exerciti c̃ cet̾is
eccłam intͣnte. Seg̃ti anno facta ẽ
gloꝵ doc trina eccłastica fundartiii
Constantuius imp̾r pꝰ plurimus de¬
p̃dationes imꝑinnciis factas occisus¬

Expanded text:
ageret, relegatus Chersonam, ibidem vitam finivit, multis in eodem loco virtutum signis usque hodie refulgens. Facta est autem synodus praefata anno nono imperii Constantini, mense Octobri indictione octava. Clarentius vir satis eruditus Viennensis episcopus claruit. Viteaurea gemmis albis mira magnitudniens, obtulit super altare apostolorum pallium auro textile, toto exercitu cum cereis ecclesiam intrante. Sequenti anno facta estglorum doctrina ecclesiastica fecundarunt. Constantinus imperator post plurimas depraedationes in
Abbreviated transcription (Latin):
go post uitellianus papa obiit̃.
Unstantintis filius
da nimia sec̃ ablata mox alexandri-¬
am redeunt. Agatho roma ne ecđe
constatitini tiberii heraclii piissimoꝵ
pͥncipũ misit in regiã urbẽ legato̾
ne dĩ eccła. Qui betugnissime sus¬
cepti afidĩ catholice defensore c̃stan¬
tno uisi st̃ remissi disputationchꝰ
philosophicis pacifico colloqͥo deue¬
ra fide ꝑqͥrere datis eis ex biblioteca
ẽstantino politana catholicoꝵ patrũ
qͦs petebant libellis. Affuerunt au̾
Conuicti sunt itaq qui unã uolũ¬
tatem ⁊ oꝑationẽ astruebant in
xp̃ofalsalie catholicoꝵ patrũ ꝑplu¬
rima dicta. finito cͥflictu georgius
correptus ẽ. macharius uͦ c̃ suis seqͣ¬
cibus simul ⁊ p̃decessorib ciro ser¬
gio. honoro. pirro.paulo. ⁊ pecro
anate matirati st̃ ⁊ in loco euiꝰ
catholice pacis comitatae. ut
unus ex ipsis dnĩco octauat u
pasche missas publice ineccła.
ui sinodus uniu̾salis c̃stantioͣpo¬
licelebrata. ⁊ greco sermone c̃scͥpta

Expanded text:
pore Vitellianus papa obiit. 669 Constantinus, filius praeda nimia secum ablata, mox Alexandriam redeunt. Agatho pontifex RomaConstantini, Tiberii, Heraclii, piissimorum principum, misit in regiam urbem legatos ne Dei Ecclesiarum. Qui benignissime suscepti a fidei catholicae defensore Constantino, jussi sunt, remissis disputationibus philosophicis, pacifico colloquio de vera fide perquirere, datis eis de bibliotheca Constantinopolitana catholicorum Patrum, quos petebat, libellis. Affuerunt auteConvicti sunt itaque qui unam voluntatem et operationem astruebant in Christo, falsasse catholicorum Patrum perplurima dicta. Finito conflictu, Georgius correctus est. Macarius vero cum suis sequacibus simul et praedecessoribus, Cyro, Sergio, Honoranathematizatus, et in locum ejus catholicae pacis comitata est, ut unus erat ex ipsis, dominica octavarum paschae missas publicas in aeclesexta sinodus universalis Constantinopoli celebrata, et Greco sermone conscripta,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdita. ꝙͣ historiã agente cicerone sa uiog lis¬
lustiꝰ descͥoit. Uirgiliꝰ maro in pago
d ander d̾r haud ꝓcul a mantua nascit̃.
Poeta qͦ lucretiuis nascit᷑: qͥ postea
sȩse furore amatorio int̾fecit.
nẽ cessit capto philippo agabino. E x
pulsus de regno ptolomeus phisa ꝑ
matrẽ cleopatiã inciprũ secedit.
Regressus de fuga regnũ optinuit anñ
UIIiͤᷤ. qr ab alexanro qͥ añ eũ fuerat.

Expanded text:
dita: quam historiam agente Cicerone Sallustius describit. Virgilius Maro in pago qui Andes dicitur, haud procul a Mantua, nascitur. Poeta quoque Lucretius nascitur qui postea sese furore amatorio interfecit.nem cessit, capto Philippo a Gabinio. 4745 Expulsus regno Ptolomaeus Phiscon per matrem Cleopatram, in Cyprum secedit. Regressus de fuga regnum obtinuit annis novem, quia Alexandrum, qui ante eum fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊Hircano ⁊ enĩ inpontificatu successit
aristobolus anno iͦ. Pꝰ quẽ iancus cog¬
nom̃to alexander. Mortuo alexandro
regnauit alexandra uxor eius. Pꝰ
cuiꝰ mortẽ aristobolus ⁊ hircanus fi¬
lii eiꝰ. int̾ se de imꝑio dimicantes oc¬
casionẽ p̃buere romanis ut iudeã
inuaderãt. Ut diximus ponpeus
ierosolima capta urbe ⁊ tẽplo resera¬
to usq ad scã scõꝵ accedit. Hinctũq
arostobolũ secũ adducit. Pontifica¬
Itũ hyrcano con¬
firmat.

Expanded text:
Hircano etenim in pontificatu successit Aristobolus anno uno, post quem Janeus, cognomento Alexander. Mortuo Alexandro, regnavit Alexandra uxor ejus. Post cujus mortem Aristobulus et Hircanus filii ejus inter se de imperio dimicantes, occasionem praebuere Romanis ut Judaeam invaderent. Ut diximus, Pompeius, Hierosolyma capta urbe et templo reserato, usque ad Sancta sanctorum accedit, victumque Aristobulum secum abducit, pontificatum Hircano confirmat:
Abbreviated transcription (Latin):
nus rome uisus iussu arupisũ in ma-¬
re mersus. Pestilentia tanta ex orta ut
ministri faciendoꝵ funerũ pͥmũ ñ
sufficerent. Demde ñ ent̃ magne domꝰ
uacue cuiꝰ plene mortuis remanser̃
largissime introsũ hereditates ⁊ nul¬
li penitus heredes. Puer rome natui

Expanded text:
nus Romae visus, jussu aruspicum in mare mersus est. Pestilentia tanta exorta, ut ministri faciendorum funerum primum non sufficerent, deinde non essent, magnae domus, vacuae vivis plenae mortuis remanserunt: largissimae introrsum haeretitates, et nulli penitus haeredes. Puer Roma
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ antiqͣ congeries uentus autẽ
urens suppeditabat incitam̃tũ &r
tati fuerant spoliis suis uix ereptis
ad duces suos coacti confugiebant qui
ad portas ciuitatis excubandi causa
sibi unusqͥsq locum acceꝑant. Ab hora
dium ñ defecit: & cõbuste uel domus¬

Expanded text:
 antiqua congeries: ventus autem urens, suppeditabat incitamentum ettati fuerant, spoliis suis vix arreptis, ad duces suos coacti confugiebant, qui ad portas civitatis excubandi causa sibi unusquisque locum acceperant. Ab hora dium non defecit; et combustae
Abbreviated transcription (Latin):
uniu̾sus popłs deficiens ad filios eiꝰ se tͣnstulit.
Ipse tantꝰ sub custodia indecent̃ rectudit᷑. ac
arma eiꝰ auferunt᷑. Uxor illius in italia ser¬
uanda c̃mittit᷑. S nutu diuino pꝰ hec ad u̾sa
scła succedunt. Popłi u̾si ad peratentiã causa
facti inmelius c̃mutant. ⁊ eũdem ipsũ impatora
in honore pͥstino pont̃ ⁊ pͥstina dignitate i¬
bente piissimo patre eiꝰ nullo pacta ꝓceilet
c̃ponendam aquitatiã una cũ uxore quam
tri it̃m adu̾sus pͥmos germane ꝑfide sibi uira¬
re uirare c̃pellit. hoc misso imp̾ator accep¬
to c̃misso aqͥtame regno maior fraticoꝵ ⁊
inclito harolo filio suo rege aquitatus dato
uxoieq sua gͣcissima ibi dimissa ocius ipse
occursurus filio ingerinanias exercitus sui co¬
pias ibi tͣnsponens ingredit᷑ ibi pacẽ regni ali
qͥbus disponens adu̾sa ualitudine fatigatus
diẽ clasit ultimũ anno abincarnatione duĩ¬

Expanded text:
universus populus deficiens, ad filios ejus se transtulit: universus populus deficiens, ad filios ejus se transtulit: ipse tentus sub custodia, indecenter recluditur, ac arma ei auferuntur: uxor ipsius in Italia servanda committitur. Sed nutu divino post tot adversa secunda succedunt. Populi versi ad poenitentiam causa facti in melius commutant, et eumdem ipsum imperatorem in honore pristino reponunt, et pristina dignitate rbente piissimo patre ejus, nullo pacto procederet componendam Aquitaniam una cum uxore quam tri iterum adversus, primos Germaniae perfide sibi jurare compellit. Hoc misso imperator accepto, commisso Aquitaniae regno majoribus Francorum et inclyto Carolo filio suo rege Aquitanis dato, uxoreque sua gratissima ibi dimissa, ocius ipse occursus filio in Germanias exercitus sui copias transponens ingreditur. Ibi pacem regni aliquibus diebus disponens, adversa valetudine fatigatus diem clausit ultimum, anno ab Incarnatione D
Abbreviated transcription (Latin):
ixpianoꝵ regłarũ obseruantionẽ udiq fieri
decreuit. S eus piis studũs malignoꝵ insidie
impedire plerũq moliunt᷑. Nam longa qͥes
ꝑfidiã⁊ ꝑfidia rebellionẽ: rebellio discͥm̃ im¬
ꝑii paruint. huic piissimo imꝑatori ex erm̃gar¬
de regina. tres filii quor pͥmogenitũ lotarui
pͥmo cesarẽ deinde c̃sortẽ imꝑii ascribit. ciui
⁊ italiam at regendũ c̃misit. At pipinum aqͥ¬
tanie regem facit. Terciũ ludoicũ baioariis
regẽ c̃stituit. Cum igͥ omĩs potestas francoꝵ¬
sũma ac modato ocio studet. ⁊ regim̃ uicinis
gentib impon̾et quidã tam spẽ boni ñ feren¬
tes uxorẽ nomine uidith dilectã imꝑio factione
sua arripiunt. eamq e lat̾e uiri in aquitaniã
sub custodia tͣnsponũt. Que licet ad uirum
redierit. ebulliens tam̃ quoꝵdã malitia ñ qͥe¬
int. Que usq adeo creuit. ut una cũ pontifice
romana non solũ ꝓceres regna s eciã noto:
eius adu̾sum imp̾rẽ ꝓmotierint. Nam ab co

Expanded text:
ianarum regularum observationem ubique fieri decrevit. Sed ejus piis studiis malignorum insidiae impedire plerumque moliuntur. Nam longa quies perfidiam, perfidia rebellionem, rebellio discrimen imperii pariunt. Huic piissimo imperatori ex Hermengarde regina tres filii, quorum primogenitum Chlotharium, primo Caesarem, deinde consortem imperii adscribit: cui et Italiam ad regendum commisit: Pippinum, Aquitaniae regem facit: tertium Ludovicum Bajovariis regem constituit. Cum igitur omnis potestas Francorum sub moderato otio studeret, et regimen vicinis gentibus imponeret, quidam tantam spem boni non ferentes, uxorem nomine Judith dilectam imperatori factione sua abripiunt, eamque ex latere viri in Aquitaniam sub custodia transponunt. Quae licet ad viri thorum redierit, ebulliens tamen quorumdam malitia non quievit. Quae usque adeo crevit ut una cum pontifice Romano non solum proceres regni, sed etiam natos ejus adversus imperatorem permoverit. Nam ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
Bernardus uiennensis ep̾c erat. ⁊ leidradus
lugdunensis. qui initio imꝑii ludouici imꝑa¬
toris. suesionis monasterii locũ peciit. ⁊
lentes dixer̾ eundẽ uenerabilẽ agobardũ atͥ¬
bus ep̃is. in sede lugdunensi iubent leidrado
fuisse ordinatũ. s canonica auctoritas ẽ. in
una ciuitate duos epõs ñ ȩẽ. Nec uiuente
ep̃o successorẽ sibi debe erige. ac idcirco ulla
fixi ñ debent.

Expanded text:
Bernardus Viennensis episcopus erat, et Leidardus Lugdunensis, qui initio imperii Ludovici imperatoris Suessionis monasterii locum petiit, et lentes, dixerunt eumdem venerabilem Agobardum a tribus episcopis in sede Lugdunensi, jubente Leidrado, fuisse ordinatum. Sed canonica auctoritas est, in una civitate duos episcopos non esse, nec vivente episcopo successorem sibi debere eligere. Ac idcirco illa fixae non debent.
Abbreviated transcription (Latin):
kegnauit annos paulo minus ue
xxuiii. amator tocius pietatis ⁊ relionic or
omem dinc in eccłasticũ pio studio exor¬
nans. Hic ingressũ imꝑii scđa ⁊ placida qͥe¬
te habuit. Porro finis eiꝰ multis iuc̃ modita¬
tibus ⁊ adu̾sitatit tatigat᷑. Hic iut̾ alia mi¬
rifica ⁊ ni as honorand ꝯꝑa sua uiou

Expanded text:
egnavit annis paulo minus octo et viginti, amator totius pietatis et religionis, omnem ordinem ecclesiasticum pio studio exornans. Hic ingressum imperii secunda et placida quiete habuit: porro finis ejus multis incommoditatibus et adversitatibus fatigatur. Hic inter alia mirifica et nimis honoranda
Abbreviated transcription (Latin):
patris mortuo frẽ fuo karolo minore ⁊ lu¬
dum sepulto in monasterio scĩ setri in
lotario regnũ fr̃is mortui partit᷑. Accepit
attẽ tͣns urensis bugundie sunul it
uinciã. Reliꝗͣ partẽ lotharius rex sibi
recinuit. Anno incarnationui dm̃ decei.
beneuentanoꝵ c̃tra p̃siclia saraacenoꝵ
exercitũ mouet. Et int̾fecto duce sarrace.¬
noꝵ amaliat̃ beneuentũ recepit. At lo¬
tharius rex fr̾ euis apͣuis csiliariis decep¬
tus. diu de cluartĩ feminarũ contibio ua¬

Expanded text:
anno, mortuo fratre suo Carolo minore, et Lugduni sepulto, in monasterio sancti Petri, in Lothario regnum fratris mortui partitur. Accepit autem partem Transjurensis Burgundiae simul et Provinciam: reliquam partem Lotharius rex sibi retinuit. Anno Incarnationis Domini octiBeneventanorum contra praesidia Saracenorum exercitum movet, et, interfecto duce Sarracenorum, Amalmater Beneventum recepit. At Lotharius rex, frater ejus, a pravis consiliariis deceptus, diu de duarum feminarum connubio va
Abbreviated transcription (Latin):
Sane iiii. eiꝰ anno germanicꝰ arusi
filius gallicłe pat̾. de germatiis ad
qͦs abaugusto missus fuerat tͥhun¬
phauit. Ipse aũ tiberiꝰ plurima
imꝑii pate c̃ magna ⁊ graui modeib
rei publice p̃fuit. ad eo ut qͥbꝰ dã
p̃sidib augenda ꝓunciis tributa
suadentib scͥpserit. boni pastoris g̃.
tonde peccus ñ declutire. Huiꝰ anus

Expanded text:
erii eius anno Germauicus Drusi filius Caligulae pater de Germanis, ad quos ab Augusto sene missus fuerat, triumphauit. ipse autem Tiberius plurima imperii sui parte cum magna et graui modestia reipublicae praefuit, adeo ut quibusdam praesidibus augenda prouinciis tributa suadentibus scripserit boni pastoris esse tondere pecus, non deglubere. at pos
Abbreviated transcription (Latin):
fiandrensi. In scd̃a dux Goureo us cũ
suo bellicoso exercitu. In tereia dux
ensis ep̃s secũ portans lanceam. quã
siclium & tutam̃tũ ibi magnum cre¬
debant. Raimondys quoq comes
seĩ eoron remansit. quatinus obserua¬
ret nec᷑ci de castello descendent &e in
ciuitatem pede libero irruerent.
Aciem qͥntam regebat tancreous
pͥnceps &rmiles stłenuus. Aciei serte
atq singłoꝵ in necessitatibiis totus
⁊ signo reuerende erucis editiori¬
biis stantes in locis oms consigna¬
bant. Exibant autem ordinate ꝑ
portam que ẽ.ante macho mariã.
& eqͥtes ita lecificauit. ut equi tanqͣ. ex¬
hilarati hinnire ceꝑint: eqtum du

Expanded text:
Flandrensi: in secunda, dux Godefridus cum Flandrensi: in secunda, dux Godefridus cum suo bellicoso exercitu: in tertia, Robensis episcopus, secum portans lanceam, quam aesidium et tutamentum sibi magnum credebant: Raimundus quoque comes Sancti Aegidii remansit, quatenus observaret ne Turci de castello descenderent, et in civitatem pede libero irruerent. Aciem quintam regebat Tancredus, princeps et miles strenuus: aciei sextae atque singulorum in necessitatibus totus et signo reverendae crucis, in editioribus stantes locis, omnes consignabant. Dum ordinate per portam, quae est ante Machomariam, det equites laetificavit. Unde equi velut exhilarati hinnire coeperunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
nugacissimam sectam ur̃am deceptos
seduxit. Porro & t̾̃ra nrĩ uiris ẽ. ab an¬
tiqͦ. & uirtus nr̃ã uobis erasis nobis
eam mor resticuet. Quodsi nobiseñ
uelletis t᷑ci fieri qđ uobis ad uitam
tutandam ẽẽt. ꝑnecessarium. & istã
cuutatem & multas alias regiones
uobis cõmitteremus : & qͥcũq pedi¬
tes sunt eqͥtes sublimaremus &e pro
uob̾ uͥq pugnaremus. Qđsi & hoc
respuitis: uos cogitate de fuga. nos enim
ꝓuidebimus nobis de t̾ra subigenda
ĩmo iam subacta. Interim fames in
ualescebat. & timor tͣmo tcoꝵ corda
pauitantium rp̃ianoꝵ aD huc aliqͣ denꝰ
euuabat. Tandem. sac erdotum edier¬
bo. triduanis ex plecis ieiuniis. ꝓcessi¬
onibusq ꝑ eccłas cum letanii s celebra¬
tis. & xp̃ianoꝵ singłis sacro scõ uiatico
munitis. pugnã ordinauerunt. Sex
igitur acies in ipsa ciuitate stabiliue¬
runt. In acie prima fuit huõ o mag¬
nus cũ francigenis ce comite rob̾to¬

Expanded text:
nugacissimam sectam vestram deceptos nugacissimam sectam vestram deceptos seduxit. Porro, et terra nostri juris est ab antiquo, et virtus nostra, vobis erasis, nobis eam mox restituet. Quod si nobiscum velletis Turci fieri, quod nobis ad vitam tutandam esset pernecessarium, et istam civitatem, et multas alias regiones vobis committeremus: et quicunque pedites sunt equites sublimaremus; et pro vobis ubique pugnaremus. Quod si et hoc respuitis, vos cogitate de fuga: nos enim providebimus nobis de terra subigenda, imo jam subacta. valescebat; et timor Turcorum corda pavitantium Christianorum adhuc aliquatenus evirabat. Tandem, sacerdotum edicto, triduanis expletis jejuniis, processionibusque per ecclesias cum laetaniis celebratis, et Christianorum singulis sacrosancto viatico munitis, pugnam ordinaverunt. Sex igitur acies in ipsa civitate stabiliverunt. In acie prima fuit Hugo Magnus cum Francigenis et comite
Abbreviated transcription (Latin):
Si autem qd meluis e̾e̾t. ad baptismum
suspiraretis : sacram̃tũ illud uobis libẽ
nobis tãꝗͣ ucerini fr̃s opponerent. Smn
autem: accingimini gladio. & siaudetiᷤ
cogitate de plio. Pugnabit securius:
quem eiusdẽ cause ꝓ qua pugnatur
iusticia tuetur. S nos in uoluntate
dei &e dm̃ ꝓ merebimur adiutorem:
& iusticiam habebimus assistricem.
S siqͥd respondẽ habetis respondenteᷤᷤ
audiemus. Te corbarannus toruo uul¬
tu respondisse fert᷑. Longe aliter
trutimmur. Ap̃ĩanitatem enĩ uram
que idolatrya ce abhominatio ẽ. oĩno
respuimus &eabhominamur. Cru¬
cifixus ur̃ quem p̃tenditis qui se
erucis imꝑꝑio non potuit eripere.
uos nrĩs eripiet manibus: Miramͣ
quo hiatu t̾ram quã diu possediꝰ
uram uocare p̃sumitis quã ante Es¬
trum illum suꝑsticiosum ur̃m ꝓge-¬
nicores nr̃i possedunt.s illos fallaciiᷤᷤ
suis adeitittis sue cult᷑a au̾tit eosq in

Expanded text:
Si autem, quod melius esset, ad baptismum Si autem, quod melius esset, ad baptismum suspiraretis, sacramentum illud vobis libentvobis, tanquam uterini fratres, opponerent. Sin autem accingimini gladio et si audetis cogitare de praelio, pugnabit securius, quem ejusdem causae, pro qua pugnatur, justitia tuetur: sed nos, in voluntate Dei, et Deum promerebimur adjutorem, et justitiam habebimus assistricem. Si quid respondere habetis, respondentes audiemus. » Tunc Curbarannus torvo vultu respondisse fertur: « Longe aliter trutinamus: Christianitatem enim vestram, quae idololatria et abominatio est, omnino respuimus et abominamur. Cruxcifixus vester, quem praetenditis, qui se crucis improperio non potuit eripere, vos nostris eripiet manibus? Miramur, quo hiatu terram, quam diu possedimus, vestram vocare praesumitis, quam ante Petrum illum superstitiosum vestrum, progenitores nostri possederunt: sed illos fallaciis suis, a Deitatis suae cultura avertit; eosque in
Abbreviated transcription (Latin):
ferrent. Miserunt autẽ duos secuum he¬
remittam &e quẽdã herbaaium lingue
t᷑cane nõ expertem. hiiduo fatisnari ce
industrii uiri. ex xp̃ianis corbaranno
siusq ita dixerunt. Miccunt nos ad uos
rogantes ab eoꝵ infestatione dem abfista¬
tis. xp̃ianos insectati amͦ desinatis.
It qͥd enĩ contra eos tentona locastis.
& arma bellat᷑i uibrando paratis. Qͥd
uos de antiochia ꝓ qua congregati estis.
Si iuditio contende uultis nunqͥd t̾ra
ista dictante iusticia xp̃ianoꝵ non ẽ:
Nunqͥd nõ eã p̃dicatione sua beate
xp̃iamtati destinauit setrus: Nũqͥd¬
ñ in ipsa eadem ipse p̃sedit ep̃s: Uos
autem freti suꝑba tirannide fribus
nr̃is ꝑentis. ipsam ur̃o coagulastis im¬
ꝑio. Eece iterum ausu temerario ĩ
eos militare disponitis: Itane uobis
iustum uidetur qđ si fua tantũ modo
nobis aͥferre moliunt᷑. uos eregione
gladiis accinti ut insonces assunrgatis:
Mandant gͥ qđ si pacifici recedetis.

Expanded text:
ferrent. Miserunt autem duos, Petrum Heremitam, et quemdam Herluinum, linguae Turcanae non expertem. Hi duo, satis gnari et industrii viri ex Christianis, Curbaranno suisque ita dixerunt: « Mittunt nos ad vos rogantes ut ab eorum infestatione dein absistatis: et Christianos insectari a modo desinatis. Ut quid enim contra eos tentoria vestra locastis, et arma bellaturi vibrando parastis? Quid vos de Antiochia, pro qua congregati estis? Si judicio contendere vultis, nunquid terra ista, dictante justitia, Christianorum non est? Nonne eam praedicatione sua beatus Christianitati destinavit Petrus? Nunquid in ipsa eadem ipse praesedit episcopus? Vos autem freti superba tyrannide, fratribus nostris peremptis, ipsam vestro coagulastis imperio. Ecce iterum ausu temerario in eos militare disponitis. Itane vobis justum videtur, quod si suam terram modo vobis aufferre moliuntur, vos e regione gladiis accincti in insontes insurgatis? Mandant igitur quod si pacifici recederitis
Abbreviated transcription (Latin):
ce idẽ nollo: sũmus gͣdus ẽ. Casus qͦs¬
ubet imminentes urbi: post hac mͥ
p̃tendas nolo. Non sumus qͥ minisũriꝰ
decerreamur. Ciuitas enĩ ut uides.
in expugnabilis ẽ. De xpĩanitate tua
ad ꝗͣ uehem̃ter suspiro: qͣ. in uictis
loqͣris uolo. Deniq ut conpendiosius
loqͣr. utq tͥ satiffaciam: &e animam
meam in manib unici mei pono: &
ciuitatem istam inmatut amici mei
colloco. Sunt sub mea custodia tres
t̾res satis munite : qͣs tuis reddam ap¬
paritoribus. Ne ue mͥ in aliqͦ discredas
filium meũ obsidem tͥ tͣnsmittam:
ut qͦs miseris securiores accelerent.
At ne ꝓditionis redarguar : qͥdo age̾
dispono. dotũ xp̃ianitati ur̃e imputo.

Expanded text:
et idem nolle summus gradus est. Casus quoset idem nolle summus gradus est. Casus quoslibet imminentes urbi, posthac mihi praetendas nolo. Non sumus qui minis vestris deterreamur. Civitas enim, ut vides, inexpugnabilis est. De Christianitate tua, ad quam vehementer suspiro, quam invictissloquaris volo. Denique, ut compenditiosius loquar, utque tibi satisfaciam, et animam meam in manibus unici mei pono; et civitatem istam in fide amici mei colloco. Sunt sub mea custodia tres turres satis munitae, quas tuis reddam apparitoribus. Neve mihi in aliquo discredas, filium meum obsidem tibi transmittam, ut quos miseris, securiores accelerent. At ne proditionis redarguar, quidquid agere dispono, totum Christianitati vestrae imputo.
Abbreviated transcription (Latin):
adeum multa ͦ de tulerat. & de pruden¬
tia ipsius ne utiꝗͣ ambigebat. Frequi
gͥ ꝑ fidos interp̃tes. & nota inter signa
loquebant᷑ ad inuicem. Hunc Boaan
aliꝗͣ. do ad rp̃ianitatẽ in citabat. aliqͥ
ad ciuitatem reddendam multimos
pollicitationibus suadebat: &ntu
callens. nichil intep̃tatum relinau¬
bat. Nunc enĩ eũ ꝓ infortuniis ciuito
ĩminentibus deterrebat: nc̃ eum ꝑ
p̃miis głosis que a dõ głose desti nan
xp̃ianitati auicebat. Aiebat itaq Si
amititie agas omia. ut scilicet omĩa¬
amico. unicus unico diseredas fa
demonstrabis. his uel huiꝰsemoi
legationib aurẽ crediuã accõtus
tandem in hec ꝓrupit mandas
Iam ce enĩ ei dis aspirauerat aͥs
deberet: & ut uoam ỹpo ꝓuoliuntare
respondet: in aure cordis eiꝰ stillaue¬
rat. Assentior inqͥo mandatis tiuis mi
im̃e:. Noui enĩ te iurum modestum
ir honestum. Deinde non incognitum
yabeo ꝗͣti defi debeamus face̾ nͦmen
& uratutem amiticie. cuiꝰ idẽ uelle

Expanded text:
ad eum multa bona detulerat, et de prudentia ipsius neutiquam ambigebat. Frequenter igitur per fidos interpretes, et nota intersigna loquebantur ad invicem. Hunc Boamundus aliquando ad Christianitatem incitabat; aliquando ad civitatem reddendam multimodis pollicitationibus suadebat: et ut vir callens, nihil intentatum relinquebat. Nunc enim eum pro infortuniis civitati immineniibus deterrebat; nunc eum pro praemiis copiosis, quae a Deo gloriose destinantur Christianitati, alliciebat. Aiebat itaque Boamicitiae agas omnia: ut scilicet amico, unicus unico discredas. Fademonstrabis. » His vel hujuscemodi legationibus aurem credulam accommodans, tandem in haec prorupit mandata. Jam etenim ei Deus aspiraverat quid agere deberet; et ut Boamundo pro voluntate responderet, in aure cordis ejus stillaverat: « Assentior, inquit, mandatis tuis, mi charissime. Novi enim te virum modestum et honestum. Deinde non incognitum habeo quanti debeamus facere nomen et virtutem amicitiae, cujus idem velle
Abbreviated transcription (Latin):
contigerat ex pauefacti t̾ga ferientib
nec mora p̃buerunt cȩ fugiendo elabi
ł oluerunt. fuga igitꝰ intta legio tota
rrfuerent̃ eft̾minabat᷑. Oyeerat ipsis
fugientibus seu pons angustus seu fli¬
uius rapidus & ꝓfũdus. Nam uel ꝑutrũq
uel ꝑ aiterũ instabat eis tanseundut.
fulũ circa potem euade nomo. enatare
uinr aliqͥs poteran. Tanta multiauoo eqͥ¬
tantium pontem  conscenderunt . ut

Expanded text:
ciderat expavefacti, terga ferientibus, nec mora, praebuerunt, et fugiendo elabi voluerunt: fuga igitur inita, legio tota irreverenter effeminabatur. Oberat ipsis fugientibus seu pons angustus, seu fluvius rapidus et profundus. Nam vel per utrumque vel per alterum instabat eis transeundum. Fluvium circa pontem evadare nemo, enatare vix aliquis poterat. Tanta multitudo equitantium pontem pariter conscenderunt, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Unde merito credit᷑ si ñ uerior sententia ui
crucifixũ. decebat enĩ iͣma eadẽq ñ solũ ebdo

Expanded text:
Unde merito creditur, si non verior sententia viccrucifixum. Dicebat enim una eademque non solum hebdo
Abbreviated transcription (Latin):
breuitate notauinis. ad icientes elaterẽ
decendentem lineam itẽꝑũ cuiꝰ inditio sũ¬
ma p̃teriti scłi cognoscat᷑ quedã cẽ. ex diuni¬
nis libris ad eruditionẽ legentiũ uͥ oportu¬
nũ duximꝰ subnotantes. ut exbreui lector
rerũ creat᷑am deus formauit.
Primo die condidit lucẽ. Scđo
firmam̃tũ celi ĩ medio libia¬
uit aqͣrum ipsis aqͥs ac tia c̃ celo suꝑiore
ac iurtutib que in ea c̃ditorem laudarent
ante hoꝵ sex dierũ exordiũ creatis. Tercio
cõgregatis in siuim locũ aqͥs que cuncta con¬
texerant aridã uissit apparere. Quarto sida
edͥ noctii colligit᷑ xiiͦ kłarũ apͥliũ uocatur.
Qnto natatilia ⁊ uolatilia animantia creauit.
Sexto animantia t̾restria ⁊ ipsũ hominẽ adã
formauit de cuiꝰ latẽ dormientis ipsã matrẽ

Expanded text:
brevitate notavimus, adjicentes e latere descendentem lineam temporum, cujus indicio summa praeteriti saeculi cognoscatur. Quaedam etiam ex divinis libris ad eruditionem legentium, ubi opportunum duximus, subnotantes, ut ex brevi lector rerum creaturam Deus formavit. Primo die condidit lucem. Secundo, firmamentum coeli medio libravit aquarum, ipsis aquis ac terra cum coelo superiore ac virtutibus, quae in ea Conditorem laudarent, ante horum sex dierum exordium creatis. Tertio, congregatis in suum locum aquis, quae cuncta contexerant, aridam jussit apparere. Quarto, sidera ctura aequinoctii colligitur, XII Kalendarum Aprilium vocatur. Quinto, natatilia et volatilia animantia creavit. Sexto, animalia terrestria, et ipsum hominem Adam formavit: de cujus latere dormientis matrem
Abbreviated transcription (Latin):
dõ laborans ĩ septima sabb̃i fut᷑i głam dedi¬
cationis erpectat. At reꝓbi sola p̃senti st̃ feli¬
citate contenti cam ciuitatem ꝙͣ statuit ñ in
uIIͦ. generatione s inꝓͥmogenito enoch filio
lamec. Cui sr̃ uix̃ anñ dec Lxxxi. idẽ. usq
ad diliunũ. Sept̾ añ nat̾ lamec clxxuii ãnͤb¬
ponunt. Postea dccc iii. lusta ebraicam ueri

Expanded text:
bus, in septima Sabbati futuri gloriam dedicationis exspectat. At quia reprobi sola praesenti sunt felicitate contenti, Cain civitatem quam statuit non in septima generatione, sed in primogenito Enoch filio Lamech; cui supervixit annis DCCLXXXII, id est, usque ad diluvium. Septuaginta ante natum Lamech CLXVII ponunt
Abbreviated transcription (Latin):
ce sic me omĩa bona fide ꝓsecutum
suꝑ hec sacro scã uiro. Sic uirauit.
&e abiit. Credidit enĩ ei musticudo:
& de reditu accelerando omĩs popłs
eũ obnixius obtestabat᷑. Abiit autem:
s male ꝑuirus ñꝗͣ rediit. Tali enim
occasione consuluit miserrime uite
sue. Gens interim pauꝑata furci
disceoebat: uadens quo iuiuere se pu-¬
tabat. Ad mare nullus audebat ꝓce
illis possent ꝓdeẽ. si accessus ad eas
patefieret. Ecce iterum fama recens
ꝑcrebuit t̾eos in mimeros auentare:
&e ingruentiam necis confestim omĩbꝰ
im minere. Tot enĩ erant qđ multoꝵ

Expanded text:
 sic me omnia bona fide prosecuturum super haec sacrosancta juro. » Sic juravit, et abiit. Credidit enim ei multitudo, et de reditu accelerando omnis populus eum obnixius obtestabantur. Abiit autem, sed male perjurus nunquam rediit. Tali enim occassione consuluit miserrimae vitae suae. Gens interim pauperata furtim discedebat, vadens quo vivere se putabat. Ad mare nullus audebat procerant, quae illis possent prodesse, si accessus ad eas patefieret. Ecce iterum fama recens percrebuit Turcos innumeros adventare, et ingruentiam mortis confestim omnibus imminere. Tot enim erant, quo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibebat. Nocte insecuta tͣcis era
inierunt fugam. Habitatores aut
cuntatis illiꝰ sub ipso noctis artio
post tͣtos ciuitatem egressi: alta uo¬
ni. Cur tardatis: Hec castroꝵ et¬
bitores audiebant illos. nec clam
sub misse uoc iferantes. S. qm̃ n
dilatum ẽ. Aurora illucescente
funt iuitatis maiores seq fuaq. xp̃ĩa¬
nis dedentes. Uolentes igit᷑ qł audiebãt
litigantium conpesce simultates: ñ
in consulte respondẽrunt. Otimates in¬
cditi: abhis inp̾sentiarum absistite cõ¬
trouersiis. Nobis uolumus ce oramus:
pacifici ueniatis. Sin autẽ ille tancas
iys nobis duetur qͥ heri tam głose nob̾
admirantibus contͣ tcos dunicauit.
oluit balduinus adqͥescere: s uolebat
uel eam sibi dimidiare. uel saltem eã
totam cõmuniter diripiendo publi¬
care. Absit inqͥd tancresꝰ ut frm̃ meoͣꝵ

Expanded text:
ohibebat. Nocte insecuta, Turci exeohibebat. Nocte insecuta, Turci exeivitatem, inierunt fugam. Habitatores autem civitatis illius sub ipso noctis articulo, post Turcos civitatem egressi, alta vni: cur tardatis? » Haec castrorum excubitores audiebant illos, nec clam nec submisse, vociferantes; sed quonidilatum est. Aurora illucescente, runt civitatis majores, seque suaque Christianis dedentes. Volentes igitur, quas audiebant litigantium compescere simultates, non inconsulte responderunt: « Optimates inclyti, ab his in praesentiarum absistite controversiis. Nos volumus et oramus, pacifici veniatis; sin autem, Tancredus ille nobis dominetur, qui heri tam gloriose, nobis admirantibus contra Turcos dimicavit. » Noluit Balduinus acquiescere, sed volebat vel eam sibi dimidiare, vel saltem eam totam communiter diripiendo publicare. « Absit, inquit, Tancredus, ut fr