comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irly ti Regid longius digrodi Uude auiur ad eo
quo s filia oius Nlagild augusta imporatare
promisimus narranda rodeamus
um igitur henricus quartus
Tormanuorum Imperaior dugustus citra Icnius
potentis sius Rox Anglorum h girritus filiã

Expanded text:
inclyti regis longius digredi videamur, ad ea quae de filia ejus Mathilde Augusta imperatrice promisimus, narranda redeamusum igitur Henricus IV Romannorum imperator augustus citra senium potentissimus rex Anglorum Henricus filia
Abbreviated transcription (Latin):
fuuit oius filius horfasłi frĩs Suimoris Comitissoe
primi Richardi Ducis Normanniae uyoris. Ilator
Ueio fut filia Rodulfi ⁊ omitis Iurercensis. Qu¬
Rodulfur frater fuit uterinus Richardi Ducis
sup daus nominati Duxit aũt u illelurus
Nbelizam filiam Rogeru dCoemo ex qua gemus
suos filios Willelium de Britolio qui posi decossua
oiuis torram quam habebat in Normanni a habuut
⁊ Rogorium comuini Comitans sorofordi
funtulo distabutionis eneuit Babuir c due

Expanded text:
it filius Herfasti fratris Gunnoris comitissae primi Richardi ducis Northmanniae uxoris. Mater vero fuit filia Rodulfi comitis Jureicensis. Quodulfus frater fuit uterinus Richardi ducis superius nominati. Duxit autem idem Willelmus Adelizam filiam Rogerii de Toenio, ex qua genuit duos filios, Willelmum de Britolio qui post decessum ejus terram, quam habebat in Northmannia habuit; et Rogerium, cui comitatus Herefordi fu
Abbreviated transcription (Latin):
aun maguo honors feria reduti in buglia licͣoe
do cellentissimi Po rincipos cirrico Romanae experti
prudentiam ipsuis ⁊ morum uenustatꝰ / oiuents
Imperatore coniuge suo eam oinimodis fibi
imperario optareut ⁊ Gac dectausa ipsam ꝑsotuti
sunt usq̃s ad curiam sui pris / id ipsum ⁊ogaturi.
uorum petitioni cum Rdx nimiuis arquiescorot
uolibar oñ illam post suam mortõ in rognum
⁊ satrapas foiuis Angliti rogui sus arctissio¬

Expanded text:
um magno honore fecit reduci in Angliam; licet excellentissimi principes curiae Romanae, experti prudentiam ipsius, et morum venustatem, vivente imperatore conjuge suo, eam omnimodis sibi imperare optarent, et hac de causa ipsam prosecuti sint usque ad curiam sui patris, id ipsum rogaturi. Quorum petitioni cum rex minime acquiesceret volebat enim illam post suam mortem in regnum et satrapas totius Anglici regni, sub arctissi
Abbreviated transcription (Latin):
Sororom E aufridi Martellis Comitis Qud aganorũ
Robatus aũĩ Sux Normanniae pator praodicti
Willelim mortuus esi in Anglia apud Bristoiã
castollum  lodrestriae Camitis Rokati nepotis
sui cui ħ arritũs Rbex eũm ad custõdiondũ tradiderar
Secostu autẽ iiii Idus fobruarũ / opultus q esi

Expanded text:
sororem Gaufridi Martelli comitis Andegavorum. Robertus autem dux Northmanniae, pater praedicti Willelmi mortuus est in Anglia apud Bristoldum castellum Roberti comitis Glocestriae nepotis sui, cui Henricus rex eum ad custodiendum tradiderat. Decessit autem IV Idus Februarii, sepultusque est
Abbreviated transcription (Latin):
dues filios Robatum ⁊ Pdilippum Robertus uodiq̃
I orosoluintanus rognomina tut quia intor fur dũ
Ierusalam a Christianis caperotur goniui Baldiuũ
qui ei sunessĩt. ⁊ odom uodio Balduino mertuo
ex uulucũ ꝓuod mn conflntu ꝗ uodam apud Uurtũ
succossu uox traditionẽ occiso situt iã dictum

Expanded text:
duos filios, Robertum et Philippum. Robertus vero Herosolymitanus cognominatus, quia interfuit, dum Hierusalem a Christianis caperetur, genuit Balduinum qui ei successit. Eodem vero Balduino mortuo ex vulnere, quod in conflictu quodam apud Aucum successit. Quo per traditionem
Abbreviated transcription (Latin):
proprium q uoas uyyi sẽcurrus possõdre. Cu
quendam Rodulfum de Waiet ex fproro ⁊ nima
mepotom Saero dom sui rasamenti ferissor Eustarhius
filur surs naturalis dum gyequias prĩs agerentur¬
omuos nuunitionsi sius occupans ⁊ mumõs onne ters
sui pris duitius hac inuasions quieto touuit don
ux or eius Iuliana filia Sourriti Rogiõ notꝭ a in¬
arrogantor ⁊ stultõ contrã uoluntats ⁊ frdeli
Regis custodos suos de nunitions̃ Britolii diecir
ua le causa RRex oxararbatus omnẽ illam
Sceroditate/ quam nõ scereditario nore sod sua
ꝑ fuatirouc̃ nrmo Rfegis clomentia hactenus ile
poss õdora nõ imorito illi abstulit. Castring
Comes ⁊ ogreostriat cum uxore sua uos tiuodũ
acrepir. Custachio prouidt Paceu oppidum
Iõlumimrodo ⁊ omausĩr. Et quia hat cantasõis¬

Expanded text:
quoad vixit securus possedit. Cum quemdam Rodulphum de Waiet, ex sorore Emma nepotem, haeredem sui casamenti fecisset; Eustachius filius ejus naturalis, dum exsequiae patris agerenturomnes munitiones ejus occupans et muniens, omnem terram sui patris diutius hac invasione quiete tenuit, donec uxor ejus Juliana, filia rcontra voluntatem et fidelitatem regis, custodes suos de munitione Britolii ejecit. Qua de causa rex exacerbatus, omnem illam haereditatem quam non haereditario jure, sed sua pervasione, imo regis clementia hactenus ille possederat, non immerito illi abstulit. Castrum scomes Legrecestriae cum uxore sua postmodum accepit. Eustachio proinde Paceii oppidum solummodo remansit. Et quia haec causa Wi
Abbreviated transcription (Latin):
Senuit aũt go ua filium ⁊ plirrdi filias. Oiiss
itag ux dixius Guuilleliuo filio Tẜberm Suuilã¬
de ritolio filius suus qui oi fuccossõiat ccepir
calimimari oppidum Iureii quia fuerat Bodulfi
Comitis prris uiz auiae suce. L abobar aũt fuit
temporit udem castrum Roboctus dux Normannias
in suo dominio sicut pator suus willelims ꝑdx
oxor in supercilio montis sidem castro iniminõtis
turrum muntissimã ꝙuce usq̃ nunt supdro st
ao dificari fetbrar. Robatus Comos Ilellenti turrin
illam rustodiõs uiceconitis offirio in praedicto oppide
fungobatur. ⁊ gri itag calliditate solita ui idẽ
rastollum Willelino de Britolio rodiditur hat
tanẽ conditions̃ quatouus ipfo pro so quod in ipis

Expanded text:
um filium et plures filios. Occiso itaque, ut diximus, Willelmo filio Osberni, Wilde Britolio filius suus, qui ei successerat, coepit calumniari oppidum Jureii, quia fuerat Rodulfi comitis, patris videlicet aviae suae. Habebat autem tunc temporis idem castrum Robertus dux Northmanniae in suo dominoberti in supercilio montis eidem castro imminentis turrim munitissimam, quae usque nunc superest, aedificare coeperat. Robertus comes Mellenti turrim illam custodiens, vicecomitis officio in praedicto oppido fungebatur. Egit itaque calliditate solita, ut idem castellum Willelmo de Britolio redderetur, hac tamen conditione, quatenus ipse pro eo quod i
Abbreviated transcription (Latin):
Lecalicui uel ipsi imperatrici uguste
oĩo nndignum uideatire ꝙuod̃ post Horum Imperatta¬
couingium sortita dse Comitis Nui sy auorum
Licor om̃ multo minoris dignitatis sir Como
Audegaueus ib qs Imperator Rromanus taius
siquis consular qesta Rogum frautiãt iuemi st
& q̃s qeuorosa strpẽ se scãndant Comitos
Reges frantorum qui nrãis temporibus ul
tiegnum ad inel steans de prie dictorum Comitum
prepagint deriucntur. Sit dm̃ postq̃s de merte

Expanded text:
Nec alicui, vel ipsi imperatrici Augustae omnino indignum videatur, quod post thorum imperatorconjugium sortita est comitis Andegavorum. Licet enim multo minoris dignitatis sit comes Andegavensis, quam imperator Romanus; tamen si quis consulat gesta regum Franciae, inveniet de quam generosa stirpe descendant comites reges Francorum, qui nostris temporibus idem regnum administrant, de praedictorum comitum propagine deriven
Abbreviated transcription (Latin):
W illeliuo sororam suam uxoram dedir officiẽq
ꝑ maritum sunm uot ndem Comos flaudrent ñ
constitueretur. Secossd̃rat cm̃ Carolus absii
filio N et tamõ idam wuillelims longe aberat
a cognatione Comitum flandrias ILam Magildi
Royma Auglorum auia ipsuis fuit filia. Baldi
mm barrba C omiis flandronsium. S it uoro
Balduimus duos filios habuit Balduiũ ⁊

Expanded text:
suam uxorem; efficiens per maritum suum ut idem comes Flandrensium constitueretur. Decesserat enim Carolus absque filio. Nec tamen idem Willelmus longe aberat a cognatione comitum Flandriae. Nam Mathildis regina Anglorum avia ipsius fuit filia Balduini cum Barba comitis Flandrensium. Hic vero Balduinus duos filios habuit, Balduinum et
Abbreviated transcription (Latin):
rateruis morẽ pugnantiũ uot nõ ⁊ eguitibus ⁊ Iagnterĩs
quorum mibi Sxdocitus regius maximã multituꝰ iuẽ
sabebari on dextrao xte hostium prcemissio clauior
ot in mntio bellorum solor fior utruinq attollitur
S od anteqs nulitum tunci iungerentur pari Conitis
instantia sagittariorum qui eam in dixtris ubi
carebant p rotections ⁊ lyxcotum abss interuallo
sagittabant poue de fororas patiosum esser
erõ ꝓ singula sed uos ad roetera fostmantor rop
euentum succiuntẽ enodamus. Imito itags certanius
postmuodum caplus ꝙł Comos Wallerannus capti
smuir etiam omnoi illi famosi ⁊ diites muilitos q ui
bius sigua sõ quebantur liror a liogui postiẽ
in manus hostum uendenus consentientibus
quibusd̃am suorium neress a riotum quos in gacila¬
riegio Sabebanto fuga claborentur. De quorum
nncio fuit Oemaltits Comos ⁊ broitensis ⁊¬
U illeluurt Rouellios de Iurcio. S q fum q
aũi hoc bollum a ducibus Souriri Rtogis Angles

Expanded text:
atervis more pugnantium, necnon et equitibus sagittariis, quorum inibi exercitus regius maximam multitudinem habebat, in dextra parte hostium praemissis, clamor ut in initio bellorum solet fieri, utrinque attollitur. Sed antequam militum cunei jungerentur, pars comitis instantia sagittariorum, qui eam in dextris, ubi carebant protectione clypeorum, absque intervallo sagittabant, pene defecerat. Spaciosum esset ire per singula, sed nos ad caetera festinantes rei eventum succincte enodamus. Inito itaque certamine, postmodum captus est comes Walerannus; capti sunt etiam omnes illi famosi et divites milites qui ejus signa sequebantur, licet aliqui, postquam in manus hostium veperunt, consentientibus quibusdam suorum necessariorum, quos in exeregio habebant, fuga elaberentur. De quorum numero fuit Almaricus comes Ebroicensis et Willelmus Lovellus de Jurei. Gestum est autem hoc bel
Abbreviated transcription (Latin):
orrum de fensorom iustitia ⁊ miquitatis
accirimũ punitordm. Esi uellor redemptionẽ
accipers̃ pro tot homrũ impiorum memibris
quanta milia talentorum poss et inde lucrari
sod ui sixmurs spiouiꝵ pecumã amord̃ instiia

Expanded text:
ensorem justitiae et iniquitatis acerrimum punitorem! O si vellet redemptionem accipere pro tot hominum impiorum membris, quanta millia talentorum posset inde lucrari! Sed, ut diximus, sprevit pecuniam amore justitia
Abbreviated transcription (Latin):
rencrentiõ atqss gloriam setulatium at sprritualiũ
retum singulari pectia an ordiũs menas tire
singulari obsauantia. Huunc pliorimi potẽtor¬
tam sõtulari q̃s ⁊crlastita digulate fulgentos
intima familiaritatõ colobaur Uor pr̃om uenerãtos
erental ur prareptorem diligentot ur gee manum
aut prolem. Illi tonsulta aĩarum suarum illĩ
speulam quandam unil rdimbus occlarticis
prospiceretior committobant. Ponuis namq̃s urre
talis uigilaus trra tur maxintã ꝓtam aut̾ oritato
sapientio paritor at santitatĩ prao Rogatiua rẽparauir

Expanded text:
reverentiam atque gloriam, saecularium ac spiritualium rerum singulari peritia, an ordinis monastici singulari observantia. Hunc plurimi potentestam saeculari quam ecclesiastica dignitate fulgentes, intima familiaritate colebant, ut patrem venerantes, verentes ut praeceptorem, diligentes ut germanum ac prolem. Illi consulta animarum suarum, illi speculam quamdam, unde ordinibus ecclesiasticis prospiceretur, committebant. Potuit namque viri talis vigilans cura, cui maxima auctoritatem sapien
Abbreviated transcription (Latin):
propuiquib oppomebat qui cos a rapiua Eplatum
oss uor raro etiam illa terra mrliti augus to
Sontici quae in confino exteratum prouintia tũ
orar aliqua hos lili lasiõns lo doretur nedum illde¬
abla quo as es longo aberas quia ui sirtur
ost mulnitudo nulitum quod exgellentis sumuos ꝑreta¬

Expanded text:
propinquis opponebat, qui eos a rapina ecclesiarum, est ut raro etiam illa terra inclyti Augusti Henrici, quae in confinio caeterarum provinciarum erat, aliqua hostili laesione laederetur, ne dum illa, quae ab eis longe aberat; quia, ut dictum est, multitudo militum, quos excellentissimus pr
Abbreviated transcription (Latin):
funiculo creciutirca fuissõ mensuratam ⁊ eod̃
fune in uinglia de lato lengã Touoburgos tantum de
spatu in merta meticuis ⁊ecopiss& quantum hacton
Suioneusẽ miliariũ probatur retinore.  crid
post alio uantum temporis ur Doellus d bedh
Srdcꝭorii ualle dominũ suum willblinũ de Ea¬
S titonio dolose caperdt  m iy sa rap lione ouni¬
filiam suam noham cum ipso castello Fueceii oactus
illi concederet ⁊ x qua ille uir Belial suscopir
filios Willelmum Rnollum ⁊̃ Rogerium Balbum ⁊
alios in q uibus nequitia pr̃is eotum ⁊ fandultutia¬
Uoolur in malo garminis ad xutĩo nuox icrum ad hut
ꝓhoubrar W illolimus aũr de Britolio a noxibus
liber memor murcice ⁊ xfido sibi illatee quaud ã
rem dignam memoria ausus esi incipers. Ilam Rog̃s
Crancorum Is hilippium cum plirruuo ex docitu or
Robertum Durem Normannat ad sẽ mmens it

Expanded text:
funiculo circum circa fuisse mensuratam et eodem funiculo circum circa fuisse mensuratam et eodem fune in Anglia delato, leucam Toneburge tantumdem spatii in metiendo recepisse, quantum hactenus Brionense milliarium probatur retinere. Accidit, post aliquantum temporis, ut Goellus de Breherii-Valle dominum suum Willelmum de Britolio dolose caperet et in ipsa captione filiam suam notham cum ipso castello Jureii coactus illi concederet. Ex qua ille vir Belial suscepit filios, Willelmum Luvellum et Rogerium Balbum et alios in quibus nequitia patris eorum et fraudulvelut in malo germine, ad perniciem innoxiorum adhuc perseverat. Willelmus autem de Britolio a nexibus liber, memor injuriae a perfido sibi illatae, quamdam rem dignam memoria ausus est incipere. Nam regem Francorum Philippum cum plurimo exercitu et Robertum ducem Northmanniae a
Abbreviated transcription (Latin):
largitione Duris Roberti ꝓpetuo possudoror. Erar
õm ab antiquis temporibus idem nurinti piumᵘx xs
proprus sõbidus Ducum Normanns uiide somyor
illud in suo dominio Sactonus Sabubear excopto quod
somudud Richardus ipsum comiti Sodefado frĩsuo
naturali dederat ⁊ comds Sislobertus filius eius
posi ipsum idem habubiar ẜad codom occiso adt
Rogerus filius Richardi ibom castrum ropetobat
quia amns suus ⁊ omos Siflobortꝰ adipsum sirur
dictum osi autea possedorar. Robortus Comes
Mollenti omni inq uietudiunt tarers gostiõs egir
apud Ducim Robortum ut quoedam inuncipiũm
nuncupatum huietum situm in Constantinonii
comitatu daretur Rogoriõ filio Richardi non solur
pro illa calumma sqpienda uerum otia pro nõ muui
pocniae summa quam Rogorus hac de causard̃¬
tuueꝯtuleras. Suur Antiguorum plurimi ⁊ ii
dicant quod Richardus pata Rogerii pro ropotite¬
aut ciusdem casta dudum in anglia arcoperar
oppidum Conoburgas asserõtos eongã Brionii tũ

Expanded text:
is Roberti perpetuo possideret. Erat enim ab antiquis temporis idem municipium una ex propriis sedibus ducum Northmanniae. Unde semper illud in suo dominio hactenus habuerunt, excepto quod secundus Richardus ipsum comiti Godefrido fratri suo naturali dederat, et comes Gislebertus filius ejus post ipsum idem habuerat, sed eodem occiso, ad Rogerius filius Riquia avus suus comes Gislebertus idipsam, sicut dictum est, antea possederat, Robertus comes Mellenti omni inquietudine carere gestiens, egit apud ducem Robertum, ut quoddam municipium nuncupatum Humetum situm in Constantiniensi comitatu, daretur Rogerio filio Richardi, non solum pro illa calumnia sopienda, verum etiam pro minima pecuniae summa quam Rogerius hac de causa duci contulerat. Sunt antiquorum plurimi qui dicant quod Richardus pater Rogerii pro repetitione ejusdem castri dudum in Anglia acceperat oppidum Toneburge, asserentes leucam Brionii cum
Abbreviated transcription (Latin):
dassiyaudras q̃ uod praotor cuntatẽ Rolẜo magonsiun
ntius poluid transisus atꝯs nõ multo posł nõ pariũ
ex dontum tongregaus obsob̃ra tiuitato Baioras
camq citus rapiõt fors̾ omne sostiuxyia. Dand
coepit. Cadomũ. ost aliguantim uoro temporis
mii obsideror queddam castrum Comitis Mloritol¬
Iuad quod uoratur T ousr hebrai angr in chlidoni
laboraror ul illus capdidr frator sius Comos Robart

Expanded text:
dissipaverat; quod praeter civitatem Rothomagensem citius potuit transiens, atque non multo post non parvum exercitum congregans, obsedit civitatem Bajocas; eamque citius capiens, fere omnem destruxit. Deinde cepit Cadomum. Post aliquantulum vero temporis, cum obsideret quoddam castrum comitis Moritolii, quod vocatur Tenerchebrai, atque in obsidendo laboraret ut illud caperet, frater ejus co
Abbreviated transcription (Latin):
irse fareros si adesler. Uxxi aũt in rtormãma
paruo temyore iuuudia ⁊ factiont quarundam nobilũ
fogminarum decoxta. ̃ radictus dodro Willoluoꝰ
silius Rfoberti Ducis procedonti temporo C omos
suil flamdrensĩs. Quod quomodo arciderir pantis
app eriamus. Cum igiire illo icrm iutuis multre
probitaus in frantia exultaretur pĩo suo ui iam
dixnnus in uinculis heuriti Ragis potito accidit

Expanded text:
se faceret si adesset. Vixit autem in Northmannia parvo tempore, invidia et factione quarumdam nobilium feminarum decepta. Praedictus vero Willelmus filius Roberti ducis procedenti tempore comes fuit Flandrensis. Quod quomodo acciderit, paucis aperiamus. Cum igitur ille jam juvenis multae probitatis in Francia exularetur, patre suo, ut jam diximus, in vinculis
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. R alond O ctobris. Sodiꝰ aute anno mẽ
fobrnario Cometos apparudrar Regibus et
Dacibus mutationẽ rognorum terribilis. I
aũt Robertus Comos Ducatum Normanioe yi
anuis ox copto sp̃atio quo in itundis Iorus als
domoratus oso. Furi Sic Rosdans milorlos

Expanded text:
106, V Kal. Octobris. Eodem autem anno, mense Februario, cometes apparuerat, regibus et ducibus mutatione regnorum terribilis. Rexit autem Robertus comes ducatum Northmanniae 19 annis, excepto spatio, quo in itinere Hierusalem demoratus est. Fuit hic Robertus miles
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝗs oĩo de torra de lerc̃ tum magno npetu irruccũt
in eum. Sod̃ iditio dsi super cos uoeniento.
capti sunt ambo ⁊ multi aliĩ cum sis ab hoĩbus
Soirici Rogis atris aute cum ad ducti. Contessia¬
Soc modo Dous Rogi Ie tineuti uitoriã
intrucntam sicut quondam Tseoso sio impera
soruo suo fecorar. In hot om confentu ex suu
nullus ex aduse sã parte  eaginta torruer ius
Funto itars confactu ⁊ pare roddita muisora ꝓq̃¬
quio pdue per imptudentiã Comitis prad̾it
aosticta ciar Iox heuricus fotã Norinam
Domura castella ⁊omitis Moritoli in suum
dominiũ suscẽpir. Atqs omn torra ita sõdi
rodiõs in ulugliã Robertum Comite Ir̃em sun
Or C omĩtem Moritolũ ⁊ quoseam alios quos
placuit sc̃turo adduxx it sosps in libera tus tũ
q̃s ad torunũ ditaꝵ sorum Iomus e farti

Expanded text:
mnino de terra delere, cum magno impetu irruerunt in eum. Sed judicio Dei super eos veniente, capti sunt ambo et multi alii cum eis ab hominibus Henrici regis atque ante eum adducti. Concessic modo Deus regi se timenti victoriam incruentam, sicut quondam Theodosio imperatori servo suo fecerat. In hoc enim conflictu ex suis nullus, ex adversa parte vix sexaginta corruerunt. Finito itaque hoc conflictu et pace reddita miseramprudentiam comitis praedicti destructa erat, rex Henricus totam Northmanniam et omnia castella comitis Moritolii in suum dominium suscepit. Atque ita omni terra sedata, rediens in Angliam, Robertum comitem fratrem suum et comitem Moritolii et quosdam alios quos ei placuit, secum adduxit, eosque in libera custodia usque ad terminum vitae eoru
Abbreviated transcription (Latin):
Duns munitrs Baldumo feandron se atqe
super Seluas fauuũ ad dotostandum placitum
courituos ueuir.  E tontra quors Dux ex altora
aqua parte sedra num militaori manu Cupieutꝰ
autem scrre qua apud Regom ꝯecerentur mi sir de
suis renuitiaturos qui agerõt cum eo de cius
contubetualibus amicis. Logati praenominatĩs
illit ropatis Comitibus super Ducẽ roruera
desponentibus confostm puiti cutsu regresse
Purery Sortantur uor aͥ loro retedas ne dum regia
praoccupatur praditious iimii sius aduee sũm se
rongrodientor gaudeaur de illius morte. Continuo
Dux tompellentibus suis faiuũ deppa frausĩout
aliquaudua suoseistia ⁊ aabo aquec inse q̃nõtar

Expanded text:
 Flandrensi atque super Helnae fluvium ad detestandum placitum concitus venit. E contra quoque dux ex altera aquae parte sedit cum militari manu. Cupiens autem scire quae apud regem gererentur, misit de suis renuntiaturos, qui agerent cum eo de ejus contubernalibus amicis. Legati, praenominatis illic repertis comitibus super ducem irruere disponentibus, confestim pernici cursu regressi ducem hortantur ut a loco recedat; ne, dum regia praeoccupatur proditione, inimici ejus adversum se congredientes gaudeant de illius morte. Continuo dux, compellentibus suis, fluvium Deppae transiens aliquandiu substitit, et a vado aquae insequentes
Abbreviated transcription (Latin):
infostiss ñuorum Sostium compofiuz. Uexum
ploui dissimus at fortissimus Dux intempostre
noctis silentro alueum Sequanae trausmear ot
dilutulõ supde cos iruis otruõs tanta illos strage
Ipse ⁊ yebaldus turpitoe fugiõs cum paucis latitãdo¬
uu por doma saltirs E aruotum ueuit coufusus
Ad eurs fugae suffragium Chrristo illi robdente
Doitem filus curs ipsa die moritur totaq ratoma
C arnotena dorbl intendio consumnitur. Sux
aũt Rormname ad tampum bosdi ⁊ogressus mortos
reperi¬
repers ⁊ nusentordia motus sopeliri eos iusłir
ulueratos ucio mpoear Rothomagum de ferri
lenitor ibiqq̃ a ncditĩs mrari sanatos quoqs¬
⁊ hobaldo temitti¬
⁊̃nod Ricardus Dux auxilium Serald
rogis Dauorum contra frantos polust
⁊ effirantor impeteauirx
Dnars̃ itaqp Sux tantarum ⁊ daudium Rroge
molumna. supor se iminere gomites p̃s
Fr antorum nontra se unamimitiꝵ sceurro
Sor aldo Sauorum Regi logatos drrgil ol

Expanded text:
infestissimorum hostium composuit. Verum infestissimorum hostium composuit. Verum providissimus ac fortissimus dux intempestae noctis silentio alveum Sequanae transmeavit, et diluculo super eos irruens tanta illos strage Ipse vero Thebaldus turpiter fugiens cum paucis, latitando per devia saltus, Carnotum venit confusus. Ad ejus fugae suffragium, Christo illi reddente vicem, filius ejus ipsa die moritur, totaque Carnotena urbs incendio consumitur. Dux autem Northmanniae ad campum belli regressus mortuos reperit, et misericordia motus sepeliri eos jussit. Vulneratos vero imperat Rothomagum leviter deferri, ibique a medicis curari, sanatos quoque Thebaldo remittiQuod Richardus dux auxilium Heraldi regis Danorum contra Francos petiit et efficaciter impetravit. Videns itaque dux tantarum fraudium regis molimina super se imminere, comitesque Francorum contra se unanimiter saevire, Heraldo Danorum regi legatos dirigit, et
Abbreviated transcription (Latin):
quod ⁊ ẜobaldurs ad ⁊ rmentand̃s uillã
tum ox ee citu uoniẽs ignomunio sẽ mle agẽtie
Sutẽ cum magno damuo auffugir .xu.
cespiciens eego Rey propositum sui uoti
fiompensum fore Laud̾unũ ⁊ egieditur fuubũd
nõ multo posi ⁊ hedbaldõ suogerente Normaniã
Restilitor petitutire. Uixom ad cons ilurm
contras endum rospitã s rongrogalrs Sugguudicn
Prancorumq mulitum copirs cuutatẽ ⁊broitam
agꝯ rossus nubus intantrs cam obsidions cugẽt¬
iingit dolisis isleberti aguomiento Machel
tapit or ad oxpugnandam prĩam ⁊ hedbaldo
Comiti statun tradida. Roge uero ab urla¬
recedente Ricandus Dux euestigio cum ꝓsoquitur
cungtum Dimensãm sinis ⁊ cructonsõm comitatũ
pradis Dincendiis de populatur: Consumptrs
ominbus qua Thebaldi exaut cum innumora
prada reuortitur ad proptia. Haud mora Tedoaes/
tenpreta doitissitudiuus lam exxocituum agiue
collogir ⁊ ad dedatus Ducis apud̃ samentendis
Uillam papilionos ⁊ magalia froit stationemq

Expanded text:
quod Thebaldus ad Ermentrudis villam cum exercitu veniens, ignominiose inde, agente duce, cum magno damno aufugit. Perspiciens ergo rex propositum sui voti flocci pensum fore, Laudunum regreditur furibundus; non multo post, Thebaldo suggerente, Northmanniam hostiliter petiturus. Vix enim ad consilium contrahendum respirans, congregatis Burgundionum Francorumque militum copiis, civitatem Ebroicam aggressus, civibus incautis eam obsidione cingit, dolisque Gisleberti agnomento Machel capit, ac ad expugnandam patriam Thebaldo comiti statim tradit. Rege vero ab urrecedente, Richardus dux e vestigio eum prosequitur, et cunctum Dunensem seu Carnotensem comitatum praeliis et incendiis depopulatur. Consumptis omnibus quae Thebaldi erant, cum innumera praeda revertitur ad propria. Haud mora, Thebaldus reciproca vicissitudine clam exercituum agmen collegit, ac ad dedecus ducis apud Hermentrudis villam papiliones et magalia fixit, stationemque
Abbreviated transcription (Latin):
nuauuiẽ sropondor : Qnud plura ⁊ Iustũ
ieg iõ nauõi ad maro p ropelliutuor D d tẽta
do ꝓoditionis nogetium paganita Inuentus
p raeparatur tlypois at locitis ⁊ galoub ini¬
armorum apparatu nnmmer abilis exonitut ͥᵒ¬
munitur. Indẽ statuto die eleuantirr u oxilla

Expanded text:
 spopondit. Quid plura? Jussu regio naves ad mare propelluntur. Ad tantae expeditionis negotium paganica juventus praeparatur, clypeis et loricis ac galeis oarmorum apparatu innumerabilis exercitus munitur. Inde statuto die elevantur vexilla
Abbreviated transcription (Latin):
uontulos deuceps ꝓ nutuã comtordia fenauu
competentibus commodis⁊ Saud datqsi Rdx tanto
suo duce ⁊ Dux ds fua sariis mo Rloge. Quisꝰ
simulata logationis ambagibus Dux illoctus
illics iogixmandar se ulteionto libitu affuturũ

Expanded text:
vinculis, deinceps per mutuam concordiam fruamur competentibus commodis; gaudeatque rex de tanto suo duce, et dux de suo charissimo rege. » Quibus simulatae legationis ambagibus dux illectus, illico regi mandat se ultroneo libitu affuturu
Abbreviated transcription (Latin):
rege uictus ⁊ postea ocasũs est
Seot nred .i. am̃io reg nuu fenunit i os
alid̃ꝰ eum anfrgauit
ffa xxxix anuis reguauit  fs R ozom
A meuolt bello minorauit  C entenies
Nordhmbras.
Egfred filius Offe rogis uno ad plonũ anno uinere
nõ suffecir
comuui morte
Ceoltol .iii. annus rognũ Renant temuiri quod tunt
ei Banulf forox dicupit
Seornulf.iͦ. anno roguauir Et ab E gbeoto nego¬

Expanded text:
rege victus, et postea occisus est. Beornred uno anno regnum tenuit, sed Offa validus eum aufugavit. Offa XXXIX annis regnavit. Is regem Kinewolf bello minoravit, et Centenses, Nordhumbras. Egferd, filius Offae regis, uno ad plenum anno vivere non suffecit. communi morte. Ceolwolf tribus annis regnum tenuit, quod tunc ei Beornulf ferox diripuit. Beornulf uno anno regnavi
Abbreviated transcription (Latin):
In huius historiae principio.u. plagis
percussam̃ eixmus Britanuã: quarum de
guarta quar per Satos est facta: prce son ti
libro tractabimus. Hacc saqunt̃ long̃ie ññanior
longe caubolior cae teris fuide Romam namqs sibi
I delred filius Mlol rognauit .iii . anuri ⁊ fugili
facie ducum suorum rebellantiũ.
lbbold reguant .x. annis: Qñt Sigga du
proditione octidia
sred̃ nepos regio pradnti roguaut i. anno
rogno Ingaius est a suis or post tutumũ eca¬

Expanded text:
In hujus historiae principio quinque plagis percussam diximus Britanniam: quarum de quarta, quae per Dacos facta est, praesenti libro tractabimus. Haec siquidem longe immanior, longe crudelior caeteris fuit. Romani namque sibi Aedelred, filius Mol, regnavit tribus annis, et fugit a facie ducum suorum rebellantium. Alfwold regnavit X annis, quem Sigga dux proditione occidit. Osred, nepos regis praedicti, regnavit uno anno et a regno fugatus est a suis, et post trie
Abbreviated transcription (Latin):
Irdult reguiauit xni annio ⁊̃ ao sũs fugam
a regino suo. osteao Norgsmbri ut arpars
nus cia nequitie pra orcupati aliqnantis pd̃re sa
regi fuorunt ⁊ E gbrigto regi tontorda ti iu
Hac est abbreuiatio Regum Merch
in soc libro prardictõrum¬

Expanded text:
egnavit XII annis, et a suis fugatus est a regno suo. Postea Nordhumbri, ut apparet, insania nequitiae praeoccupati aliquantisper sine rege fuerunt, et Egbrichto regi concordati sunt. Haec est abbreviatio regum Merce in hoc libro praedictorum
Abbreviated transcription (Latin):
ux ucro nocturnos praeranos qx mrisis
hestũ inchoantibus tenotris ad gratis/ nũa usq lũ¬
Salbatẜi legionos militum in tribus or diuibis
disposuri ⁊ Sorrem hosłi intrepidus obmã
procossit. Cum quo sũbẜora diei tertia bel
comunsit ẽ in tcedibus ab utrags parti meus
primuo militum congroslu uulueris ꝰ lehaaiui

Expanded text:
ux vero, nocturnos praecavens excursus hostis, inchoantibus tenebris ad gratissimam usque lucSabbati, legiones militum in tribus ordinibus disposuit, et horrendo hoste intrepidus obviam processit. Cum quo, sub hora diei tertia bellum commisit et in caedibus ab utraque parte morientium primo militum progressu vulneribus
Abbreviated transcription (Latin):
omin potiõs dtus pridio Ibus Sctobus iuumeros poratoros
utrus q̃s phalangis ꝓuniit duiersis modis Nañ uesma
saeuiente Normanuorum in die Sabbathe multauin
multa nulia Auglorum qui longe aute inuocente/
Alure dim miuste necanoruns ac pracodenti Sabbanso
horaldum Regom ⁊ Tolistum Comito/ alios q̃q multos
abs q̃a pietate trundaueriur ⁊ dbui q noq mntoꝵ sequẽti
nocte Aug̃los Uindicauit ⁊ furentos Normannos

Expanded text:
omnipotens Deus pridie Idus Octobris innumeros peccatores utriusque phalangis puniit diversis modis. Nam vesania saeviente Northmannorum in die Sabbati multavit multa millia Anglorum, qui longe ante innocentem Aluredum injuste necaverunt, ac praecedenti Sabbato Heraldum regem et Tosticum comitem aliosque multos absque pietate trucidaverunt. Idem quoque judex sequenti nocte Anglos vindicavit et furentes Northmannos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓduxmugos soriatin ab ꝓpal ꝯnuasios̃ estitamice que ⁊ saponos
facta est usqz dũ smgula regna suo regib illuserata et Reges
guinguli fulgore fider gune deradrati. Nunc dgitᵘ libeꝵ hic licet
uerbis urenis sit Gesta tamen multa euentus ⁊ bella contineat
toemino donandus est. Seribendum namꝙ attentius est in libro
segnente: Qui predicatores quorum ehortatu quibus mnraculis
qua poredicatoo. quod Reges. quo ordine ad fidem domim nri
conuertorint hac aut bella gesta sunt tempore xxini Impe.¬
ratorum amus drrcit oc. ⁊ x uii. Tempora Martiam: qͥ ⁊egnauit
Uii am̃. Tempore Reomis÷ qui regnaues xebni ami. Tpo ᷤ genonis.

Expanded text:
nvasione Britanniae, quae per Saxones facta est, usque dum singula regna suis regibus illustrata, et reges singuli fulgore fidei sunt irradiati. Nunc igitur cum liber hic, licet verbis brevis sit, gesta tamen multa, eventus et bella contineat, termino donandus est. Scribendum namque attentius est in libro sequente, qui praedicatores, quorum hortatu, quibus miraculis, qua praedicatione, quos reges, quo ordine ad fidem Domini nostri converterint. Haec autem bella gesta sunt tempore XIV imperatorum, annis circiter 218; tempore Marciani, qui regnavit VII annis; tempore Leonis,
Abbreviated transcription (Latin):
dimi ssa obsidione. ues maturius decodõtor
Normañua ab ᶜͤo suuꝵ porsetuti gladus perunẽtos
Uol por diuer sa itiuera reporirentur prostra ti
quasi bidentos  Plirrnui aũs illorum dum
ꝑ deua soluarum aiuortia obeerarẽt rapti
2 Normannorum prĩam sunt distracti. Hit¬

Expanded text:
dimissa obsidione. Quos maturius discedentes. dimissa obsidione. Quos maturius discedentes. Northmanni adeo sunt persecuti, gladiis perimentes, ut per diversa itinera reperirentur prostrati quasi bidentes. Plurimi autem illorum, dum per devia silvarum divortia oberrarent capti, per Northmannorum patriam sunt distracti. Hi
Abbreviated transcription (Latin):
t prostrato super pontẽ mepote Rogio uix elalberõt
Ludonitus Itex ⁊ Uruultus feaudroufis
ab obsadions Rohhomagi fugerunt or de
morte ipsurs Ludouiti nui successit Lotfatu
Porro tox Icho cum Rtege Nudouico atis
flaudranti A⁊ nuefo lento gradu subsetutũs disposus
militum logionibus cum accessissõr ad olsidondã
orbem camqs xspeissor mexpugnabilẽ audita
morte sui nepotis de distrahendo Arnulto
Normanus cum suuis clain caepir consultari
intra occłam saucti ⁊ dota Alinqs Uudoem que
in suburbio sita esi tiuitatis. So regrossũ
q uoqs in tcrastino pauudo mibi dispõ suir consilio
ecum Oruulfus eo traditionis laguoo
deprohaniõ papiliombus tentoru qs compliatis
D sagmariis oueratis in contituuio noctis cum
suo eydecitu fostiurs autugir in maximo tremore
ꝑ sistentibus alus equorum stropitu abenutiũ
Rerritis. ho uoio atq̃s ⁊nbo uicus dilumulo
consurgontoli¬
illico quõ uenezant itiuere grossus retorquõs

Expanded text:
ut, prostrato super pontem nepote regis, vix elaberentuut, prostrato super pontem nepote regis, vix elaberentuLudovicus rex et Arnulphus Flandrensis ab obsidione Rothomagi fugerunt; et de morte ipsius Ludovici cui successit Lotharius Porro rex Otho cum rege Ludovico atque Flandrensi Arnulpho lento gradu subsecutus, dispositis militum legionibus, cum accessisset ad obsidendam urbem, eamque perspexisset inexpugnabilem, audita morte sui nepotis, de distrahendo Arnulpho Northmannis cum suis clam coepit consultare intra ecclesiam Sancti Petri almique Audoeni, quae in suburbio sita est civitatis. De regressu quoque in crastino pavido inibi disponit consilio. Verum Arnulphus eo traditionis laqueo deprehenso, papilionibus tentoriisque complicitis et sagmariis oneratis, in conticinio noctis cum suo exercitu festinus aufugit, in maximo tremore persistentibus aliis, equorum strepitu abeuntium territis. Otho vero atque Ludovicus diluculo consurgentillico quo venerant itinere gressus retorquent,
Abbreviated transcription (Latin):
prrocldubio Lothariens ⁊̃ rggnum illi tentradors
quod̃ patr suo Sairato RRggi uĩz Trans chenans
fuar prouu ssum prortor prcoluum suessico cãpo
⁊ii gauisus audito quoi diu optandrar praparatis
ominiburs quee tantum ad negotiuum congeua de auz
ar necos saria uelut tempostas ualida a rogno
suo egrossus ad unttio sioi Eudouit ttogis ⁊
Arliulti flandrensis qx eocitilus cum logionib¬
mulitum mulitum multis super hugonẽ magnũ
ioruir. Consumptisq̃ omiub ꝰ quoe illuis
deaut ex tra oppida omne tobur belli supor
Nlormannos a patria goturbandos mum sir p̃mittõr
tum milite multo quendam suum nepotem ad toriodã
Rohhomagensem utbam. Euam cum aggressus
fuissor Normannos intra muros roperiõs
dolitescontor suspitatus esi omnes Iors mbollor
Iraqsa militibus concitalis uchamẽtoe por tas
eypugnare caspir Mormanui udio ports repẽtino¬
impom patofactis proruontos cũs oftdeats tanta
adueesaries turbino deporoꝵ de popũlati suur

Expanded text:
illi contraderet, quod patri suo Henrico regi videlicet Transrhenano at promissum, propter praelium Suessico SuessQui gavisus, audito quod diu optaverat, praeparatis omnibus quae tantum ad negotium congrua erant ac necessaria, velut tempestas valida a regno suo egressus, adjunctis sibi Ludovici regis et Arnulphi Flandrensis exercitibus, cum legionibus militum multis super Hugonem Magnum irruit. Consumptisque omnibus quae illius erant extra oppida, omne robur belli super Northmannos a patria exturbandos immisit; praemittens cum milite multo quemdam suum nepotem ad terrendam Rothomagensem urbem. Quam cum aggressus fuisset, Northmannos intra muros reperiens delitescentes, suspicatus est omnes fore imbelles. Itaque mexpugnare coepit. Northmanni vero, portis repentinimpetu patefactis, proruentes animis efferatis, tanto adversarios turbine depopulati sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
subuati. libi mulitarõ cupientos torde Uolonti. Qnare
ego in nod xxͥͣ milidut beclatotum acmas ti Sugonõ
tuum mimicum. IT onno tibi sauper ipse infensus
sy tuit ⁊ toutra te assidus rixatur: his ⁊
Sniusmadi RRex plaratus uerbis cum fostina tiono
Hugomi maguo legates nittir qui cum compellaur¬
exrre a Normannorum teeminis ot dirigõs ⁊ hat
Stolidum ꝙuut̃ fore in alus tanta. potestatom donar
quibus ad sui supplementum quieto urrõ nullo ad nasat
posse potrri. Quo rolato Sugo magnus ualil
ex acorbatus celorrims rocessĩt omissã gxpeditioue
militer tosibes a Nlorin auira uastations. ⁊lx
otõm aliquaudiu apud RRochomagum moras prafoctum
C omitatui pacefite prae fecia Rodulfum agnomento Tortã
qui uoctigalia anuatim a subditis ꝯxigerer ot tota
hat in prouintiao iuira at qualibor negotia detoenorer
ui pagaurs deterior cuucta monastoria as ipsĩs
Aruẽs a fundamentis ad roparandam roiomagoni e
nuitatꝰ petram asportauin. Ed Senmentũ uoro tum

Expanded text:
de volenti. Quare ergo viginti millibus bellatorum in nos armasti Hugonem tuum inimicum? Nonne tibi semper ipse infensus exstitit, et contra te assidue rixatur? » His et hujusmodi rex placatus verbis, cum festinatione Hugoni Magno legatos mittit, qui eum compellaexire a Northmannorum terminis, ei dirigens et haec: stolidum quidem fore tanta in alius potestatem donare, quibus ad sui supplementum quieto jure nullo adversante posset potiri. Quo relato, Hugo Magnus valde exacerbatus celerrime recessit, omissa expeditione, milites cohibens a Northmannica vastatione. Rex etenim aliquandiu apud Rothomagum morans praefectum comitatui praefecit Rodulphum agnomento Tortam, qui vectigalia annuatim a subditis exigeret, et tota hac in provincia jura ac quaelibet negocia decerneret. Qui paganis deterior, cuncta monasteria ab ipsis iruens a fundamentis, ad reparandam Rothomagensem civitatem petram asportavit. Ad Gemmeticum vero cum
Abbreviated transcription (Latin):
sub mouiẽto stotuor unus mortẽ Eauibor tuo
animis ad dimitandum suꝑde Sauot rep entius inuu
p roruiut. Quos pagami uirilitor ex npiduts
aliis gladiis tauicatos ignuonio trãtim t̾tiuir es
Alu udio se occuluore fostinantos ꝑ diude sã
latibula hac illatꝰ s nntabiundi uitte ꝓuaerda
suffugia Rox qora ⁊udonitus paurio ot uiei

Expanded text:
sub momento sternit. Cujus mortem Lambertus, animis ad dimicandum super Danos repentino impetu proruunt. Quos pagani viriliter excipientes, aliis, gladiis truncatos, ignivomo transmittunt orco. Alii vero, se occulere festinantes, per diversa latibula hac illacque nutabundi vitae quaerebant suffugia. Rex quoque Ludovicus pernici
Abbreviated transcription (Latin):
pucrum Rbicardum Urribus conualos cõrs
consensũ B ee nardi Siluanoctons is saccauiẽ tẽ¬
ab utraqs partoꝰ urratis filiam uam nomus
⁊nmã illi dospondir ut pubostõus frore
muentutis mugoror eam sibi lego couingali
⁊ucs ros ⁊udouicum Rogem plurimo /q̃ p fiãtoũ
procoros ualdi ꝑtorrut Iod maxime  ruultum
Flandronsem totuis frandis incentors I. ⁊udonitus
siquidem dor sos magnarum doitiud ucos
amoris uintulo conuexos ossẽ didiriti tunõs ne
dorum conatu depondre tur a culmine Shonoris¬
Lol rogni nusit Aruulfum flandrousem cõsulte
omsdom ad Sthone trantios traus chenanũ rog̃

Expanded text:
ribus convalescere, consensu Bernardi Silvanectensis, sacramentab utraque parte juratis, filiam suam nomine Emma illi despondit, ut pubescens flore juventutis jungeret eam sibi lege conjugali. Quae res Ludovicum regem plurimosque Francorum proceres valde perterruit, sed maxime Arnulphum Flandrensem totius fraudis incentorem. Ludovicus siquidem ut hos magnarum virium duces amoris vinculo connexos esse didicit, timens ne eorum conatu deponeretur a culmine regni, misit Arnulphum Flandrensem consultu ejusdem ad Othonem Transrhenanum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊nomodo indus trĩa. Beruard Sau ⁊
S aigroldo Roge Sauorum Ludouitus llox
rancorum captus ⁊ Rtotẜomagonsi Urbẽ
sub arcta custodas rotontus est uii
Entererea Bernardus Danus. motuos.
myrgrossũ Ludonicus Rox cum Sugono d uti
Ntotin amnios pressirris gtamotibus opptunaot hag¬

Expanded text:
omodo industria Bernardi Dani, agente Heroldo rege Danorum, Ludovicus rex Francorum captus Rothomagensi urbe sub arcta custodia retentus est. Interea Bernardus Danus metuens ne in regressu Ludovicus rex cum Hugone duce Northmannos pressuris gravioribus opprimeret, H
Abbreviated transcription (Latin):
Corbouit Salma atora appulir qua rabido meatu
sẽ procelloso mari diua infundir. Snimucro fama
solito mors uolans frantorum auror illico ꝓcolluit
pagauos maritimna litora occapass c̃ num nauiium
nuiltitudine grant Sdenardas etiam Sams ⁊

Expanded text:
Corbonis salinae littora appulit, qua rapido meatu se procelloso mari Diva infundit. Enimvero fama solito more volans Francorum aures illico percelluit, paganos maritimas littora occupasse cum navium multit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ Rir contimia oratio as E ccla pro eo ad So mnuum
⁊nmuero Esnundus mito consiliõ cum Iuour pro
Willclim de Belismopuerum hortabatur ut simulata
cegritudiue letto decumberet ita ȩgre ui ab omnis
Dosyeraretur. Cuurs monitrs puse haud sõguiter
obtemydrãs quasi in ex tesmo mortis positus rõtinuo
stratu prostoruitur Euod tustodos uidentos ngglerta
eurs castodia de suis ꝓrocurandis tebus huc illurꝗ
iner tuntur forto in area domuis iatebar herboe fasunis
en quo Usmuudus pueeum colligatum Suiunerre Imponõt
Uelur pabulum equo laturus toenante Roge muidatisq̃s
peateis a tuubus motuia uorbos trãs q̃reditur. Uom̃s
autõ in domũ scu Pospitis supee equum festins insicir
Latrepto puero fugiõs quantotiurs Coditiatum appulis
In puo tastellauus puorum tõmendauit Sipsẽ noctõ
equitãs dilutuls syluauettis uouir. Sornardus

Expanded text:
continua oratio ab ecclesia pro eo ad Dominum. Enim vero Osmundus, inito consilio cum Yvone patre Willelmi de Belismo, puerum hortabatur ut, simulata aegritudine, lecto decumberet, et ita aegre ut ab omnibus desperaretur. Cujus monitis puer haud segniter obtemperans, quasi in extremo mortis positus, continuo stratu prosternitur. Quod custodes videntes, neglecta ejus custodia, de suis procurandis rebus huc illucque divertuntur. Forte in area domus jacebat herbae fasciculus, in quo Osmundus puerum colligatum humeris imponens, velut pabulum equo laturus, coenante rege, nudatisque plateis a civibus, moenia urbis transgreditur. Veniens autem in domum sui hospitis, super equum festinus insilit, et, arrepto puero, fugiens quantocius Codiciacum appulit. In quo castellanis puerum commendavit, et ipse nocte equitans di
Abbreviated transcription (Latin):
nõ Ciuglia Seros fartus es. Semur aũrt exeu plurior
fidios ⁊ficias. Mir autom Otephauus factus est
Rex iuglorum post extessum Añculi sui Souriti
Regis. Nam cuus detoderor idem Rrexini rormania
Marpiedis filia ipsurs quondam Imnpeatuꝵ quã
sudum tonscituerat Scoredem sui rogui i Pandogauẽsi
pago tum tomuigo sus Saufrido Duce iy suis Couitatꝰ¬
⁊ filus morabatur. Rctosserat om̃ a Normaniua
paulo aute mortom sui prĩs orga ip sum aliquantule

Expanded text:
glia, haeres factus est. Genuit autem ex ea plures filios et filias. Hic autem Stephanus factus est rex Anglorum post excessum avunculi sui Henrici regis. Nam cum decederet idem rex in Nortmannia, Mathildis filia ipsius quondam imperatrix, quam dudum constituerat haeredem sui regni, in Andegavensi pago cum conjuge suo Gaufrido duce ipsius comitatt filiis morabatur. Recesserat enim a Nortmannia paulo ante mortem su
Abbreviated transcription (Latin):
Saite : Ipse autem RRegeius nalus ost ex quadam
nepͥtium Sumoris Comitis cẽ uua d iosẽ ingonios
possessiones habuit in dainorsis ⁊ogiomibus Rlormãnice
Seuuit autem ex ipsã Mlabrria quinq filiot ⁊ ii.
silias Sucossũ uoro didam Robalus de Belismo
Pontim sicut iam dixuinat̃ qͥomur. Suilleenũ Talanatiũ
suictes sora suum. Hit Talauatius habuir ex
alia uxorẽ sua queo fucrar antea oxor ducis
Burgundia duos filios ⁊ totidem filias. Filio ruus
Dsio prinos ouilus Wilo pr̃e uiuente factus ost
Condi  untium filiorum aũt una Ius ello filio
Walteru¬
waltem̃ de Motirana mpsi ox qua habuis pairros
filios. Altora odio tertio Willoliuo d Warsuna
Counti dot. Suroice. PP raodictus aũi Regonius
de Montogummeria bello ingliro intarfus or a¬

Expanded text:
Ipse autem Rogerius natus est ex quadam neptium Gunnoris comitissae ; unde et ipse ingentes possessiones habuit in diversis regionibus Northmanniae. Genuit autem ex ipsa Mabilia quinque filios et quatuor filias. Successit vero eidem Robertus de Bellismo Pontivi, sicut jam diximus, genuit Willelmum Talavatium successorem suum. Hic Talavatius habuit ex Ala uxore sua quae fuerat antea uxor ducis Burgundiae, duos filios et totidem filias. Filiorum vero primogenitus Wido patre vivente factus est comes Pontivi. Filiarum autem una Ivhello filio Walterii de Meduana nupsit, ex qua habuit plures filios. Altera vero tertio Willelmo de Warenna, comiti videlicet Surreiae. Praedictus autem Rogerius de Monte Gummerici bello Anglico int
Abbreviated transcription (Latin):
yis poenas cum complossent iuoo cemina librãt
uncquid em̃ Rogod ꝓuicquud ꝰ dopuli medi tẽtur
Ut faciant si xficiunt fidri facis illud
Panficansq maluq creans fostante prophe ta
En solus tantusq maneus quãtus uoliuisti :
Ex quo per quem sunt in quo sunt oĩas sõlo.
Duꝗs paterpatria Pñceps a Regeset
Mit oges populosq̃z uidees quos alea fati
E xtulit ⁊ prossir. Sod ab his metrrs futura¬
I sp̃ico magus Patee quo deuendro potentor

Expanded text:
is poenas cum complessent sua crimina librans. Quidquid enim reges, quidquid populi meditantur, Ut faciant, si perficiunt, fieri facis illud, Pacificansque malumque citans testante propheta, Ens solus, tantusque manens, quantus voluisti: Ex quo, per quem sunt, in quo sunt omnia solo. Tuque pater patriae, princeps a rege secHic reges populosque vides, quos alea fati Extulit et pressit, sed ab his metire futura. Aspice, magne Pater, quo devenere potentes:
Abbreviated transcription (Latin):
surit in superio nbus cominemo ratum ese. Ocris s̃ aũt
⁊ traditionr̃ E aufrido nartello Urr̃o magnae ꝓbitatid
prnuogento filio praediti fultouis Comitis Aulogauorã
surcossir alter filus sus fulto nõĩe natus ex alia
romiuge nomine Borta sororo uiz Amalriti Comitis
⁊ brouensis. Su postq̃s artbpir filiam Comitis
Hclya Cmnomannorum cum ip̃sus Comitatu et
gomir ex da duot filios Saufeidum sclitor Martolłũ¬
de quõ iam ꝑtinta sũpẽtius sixinos ⁊ helyam er¬

Expanded text:
us commemoratum est. Occiso autem per traditionem Gaufrido Martello, viro magnae probitatis, primogenito filio praedicti Fulconis comitis Andegavorum, successit alter filius suus Fulco nomine, natus ex alia conjuge nomine Bertha, sorore videlicet Almarici, comitis Ebroicensis. Hic, postquam accepit filiam comitis Heliae Cenomannorum, cum ipsius comitatu, et genuit ex ea duos filios, Gaufridum scilicet Martelde quo jam pauca superius diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
Seusu diuitirs aditu feritate deconti
Nrre paus dctu uii pocpessis scẽlerosis¬
⁊ x rellars lomuplos haut affinlis reuerendios¬
B ellorum patis scelerum regi bonitãtis
Continel Sxaur locuium Rex notus Iobiq locotun
Harritus  pridem tunt teoror nunt tiuis idem¬
iam aliqua ⁊orousurnurs libor Suic opustulo cans
D amore frĩs ipsuis eatim an ralte libri insorers
Pruuogeuita igitur carum Cecilia nomius uixg
oppidi pose Matsilden ipsurs loci primã abbatissan
illi raenobio pluribꝰ annis prcefuit. Secund
Batamnice filio sr̃z hoelli qui Conauo succos sẽrar
matriuonio nunta absq̃s liberis mortua oss. Uua
factum est ut udum ⁊ omos post ipsam encordi filiã¬

Expanded text:
Sensu, divitiis, aditu feritate decenti Mire, plus dictu, vim perpessis, scelerosis, Excellens, locuples, haud difficilis, reverendBellorum, pacis, scelerum, regni, bonitatis, Continet hunc loculum rex notus ubique locorum, Henricus pridem, tunc terror, nunc cinis idemus, libet huic opusculo causa et amore ipsius fratris earum, in calce libri inserere. Primogenita igitur earum, Cecilia nomine, virgo oppidi, post Mathildem ipsius loci primam abbatissam, illi coenobio pluribus annis praefuit. Secundaitanniae, filio scilicet Hoelli, qui Conano successerat, matrimonio juncta, absque liberis mortua est. Unde factum est ut idem comes post i