comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod uincis non fit cdum At quod perdis etsi non fiat alcerius cuum tͣ
esse desinit/ m ulta sunt undiq que ab hac in sania bonam mt̃em dehortent̃
ac terrahant nisi uob imperus quidam auiritia pulsus urgeret .G. uici in lu¬
do taxillorum. Rõ. Scito autem to ab exactore impio fenud centosima accepisse
Restitues quod uicisti / et de cuo adbitios/ Et non sit qui tepetat ꝑ se ĩp̃m eua¬
nuerit tuq in somnis. feliy esse desioris: ꝙ uici et dit̾ior fcũs sum Rd. bũ
nulla sit stabilis peccunia s sua potius rotonditare u̾satilid tũ p̾cipue que
raxillis quentur. Laxillorum ludus nichil ulli donati eorum maxime qui samilia¬
rus illum collunt s mutuat aliquud et excorquet/ eo semꝑ ĩmitior quo blindior
uisus erat / nulla. enim amarior est iactura q̃ lucri dulcedinem degustaro orsor¬
Do lusi et lucratus sum /.ħõ. Eaudere lucro tapillorum taleest/ ac si dulce gaude¬

Expanded text:
quod vincis non fit tuum; at quod perdis, etsi non fiat alterius, tuum tamen quod vincis non fit tuum; at quod perdis, etsi non fiat alterius, tuum tamen esse desinit. Multa sunt undique que ab hac insania bonam mentem dehortentur ac retrahant, nisi vos impetus quidam avaritia pulsus urgeret. Vici in ludo taxillorum. Scito autem te ab exactore impio fenus centesimum accepisse: restitues quod vicisti et de tuo adicies; ut non sit qui repetat, per se ipsum evanuerit tuque in somnis felix esse desieris. Vici et ditior factus sum. Cum nulla sit stabilis pecunia sed sua potius rotunditate versatilis, tum precipue que taxillis queritur. Taxillorum ludus nichil ulli donat, eorum maxime qui familiarius illum colunt, sed mutuat aliquid et extorquet, eo semper immitior quo blandior visus erat. Nulla enim amarior est iactura quam lucri dulcedinem degustare orso. Lusi et lucratus sum. Gaudere lucro taxillorum tale est ac si dulci gaude
Abbreviated transcription (Latin):
Uuat ad raxillos ludere Ro. O uoragp ingens in explebilis/ o par¬
trimonioꝵ fluyus nistis/ ac subitus/ o aĩ tempestas et same nubel¬
et scelerum stimulus er ad desꝑandimm uia/ suꝑiores utcunq ladi
sunt hic meius est r̾blori . E. At michi prosp ludi huius euẽtꝰ
fuit . Rõ. Laxillor. mullus euentus prosꝑ / mali o mnes et miẜi/ nay etꝗ
ꝑd̾it affligitur et qui uicit illicitur inꝙ insidias ꝓ trabitur ib. prospeie
lusi . Rõ. pres ens sepe piosperitab funue ccala mitaris auspicium fuit et
sons habet bec pestis illecebras si qui calis lidunt omneb ꝑdarent nemo
usq̃ ludeien Nunc lucrantur aliqui/ s lucrum ildid arra est damni¬
.b. lusi etauc.Rõ. Bene rusi in campum redis salioqi nulus carepus
planior / nullo in campo uolubilior est foituna.G. lusi et uici. Ro. Bono nifx̾¬
mille subripient quod ꝑdideris nremo iescituet Able ꝙ si quid est iustitie

Expanded text:
vat ad taxillos ludere. O vorago ingens inexplebilis, o pavat ad taxillos ludere. O vorago ingens inexplebilis, o patrimoniorum fluxus tristis ac subitus, o animi tempestas et fame nubeet scelerum stimulus et ad desperandum via! Superiores utcumque ludi sunt, hic merus est dolor. At michi prosper ludi huius eventus fuit. Taxillorum nullus eventus prosper, mali omnes et miseri; nam et qui perdit affligitur et qui vincit illicitur inque insidias protrahitur. Prospere lusi. Presens sepe prosperitas future calamitatis auspicium fuit et suas habet hec pestis illecebras: si qui talis ludunt omnes perderent, nemo umquam luderet. Nunc lucrantur aliqui, sed lucrum illud arra est damni. Lusi et vici. Bene, nisi in campum redis: alioquin nullus campus planior, nullo in campo volubilior est fortuna. Lusi et vici. Ludes mille diripient, quod perdideris nemo restituet. Adde quod, si quid est iustitie,
Abbreviated transcription (Latin):
obur neis impenderunt curam ueris militibus impendissent iux rei ullius
ram intensum tamq ineptum studium in ueniab d est hoc in regno stulti¬
tie comune ut quaꝵ rerum minor est fructib et cupiditas et dellectatio
maior sit .G. Alea dellector . Rõ. ostendam tibi si consilio ui uoles/ ge¬
nerosam atq honestam aleam/. qua olim athenis docti homĩes usi suat
aut beatron uicam ꝑtinens dehinc collatione facta sine inuidia sipe unꝰ
qui in feuores doctiorum iuditio uisi erunt facili quidem mloicatur peoc¬
unia hec in philosoficas uertatur ce nas: sic res una hiuuio sũptum epci¬
cium studio calcar in genio mi nistrabit/ quod hino uictos exctet hinc uic¬
trs hoc alee gne quo antiqui satrnalia/ uos pia feste: et quo illi aticas
uos iomaras noces instruire habes ludum quo et ludere iuuet et lusisse
non pudeat
de ludo taxilloꝵ prospo gaudiũ¬

Expanded text:
eburneis impenderunt curam veris militibus impendissent. Vix rei ullius eburneis impenderunt curam veris militibus impendissent. Vix rei ullius tam intensum tamque ineptum studium invenias. Sed hoc est in regno stultitie commune, ut quarum rerum minor est fructus et cupiditas et delectatio maior sit. Alea delector. Ostendam tibi, si consilio uti voles, generosam atque honestam aleam, qua olim Athenis docti homines usi sunt,aut ad beatam vitam pertinens. Dehinc collatione facta sine invidia, sine ira, qui inferiores doctiorum iudicio visi erunt, facili quidem mulctentur pecunia hec in philosophicas vertatur cenas: sic res una convivio sumptum, exercitium studio, calcar ingenio ministrabit, quod hinc victos excitet, hinc victores. Hoc alee genere quo antiqui Saturnalia, vos pia festa, et quo illi Atticas, vos Romanas noctes instruite. Habes ludum quo et ludere iuvet et lusisse non pudeat. 27 DE LUDO TAXILLORUM PROSPERO Iu
Abbreviated transcription (Latin):
rum nomen/ et curuster laureas meriturum/. G. Calculis abens lado.
RR. puerile studium /.o. ꝑditum tempus o cure suꝑuacue o in epti¬
ssumi clamores stulta gaudia. neq udicule. delrros senes impendẽ alues
et pauculis lignis uagis ac furtim insidiantibus arq latrocinantibus. uñ
latruncularius ludus apiud uerereb dicebanir quo lusisse simiam auctor est
plinius Miiaris atqui propue lusus est simie miscere calculos ac tnsferie
et posti illidere raptim iactare manus ac retrahere/ in sulrare ad uersario
et collisis dentibus minari / irasci altercari fremere uicissim q iterim ut
flacci uerbo urar/ caput scabere/ ungues roddeie/ et ad sũmam oĩa facere
que uisum pcereumtibus excutiant Nũꝗd enim horum aliquid aut ullum
penitus amentie genus omittitis/ Nd ne ita torquemini quasi urã uł pri
olica salus in dubio sit multi ciedo prelio uicissent si quam ligneis aut

Expanded text:
rum nomen et currus et laureas meriturum! Calculis libens ludo. rum nomen et currus et laureas meriturum! Calculis libens ludo. O puerile studium, o perditum tempus, o cure supervacue, o ineptissimi clamores, stulta gaudia ireque ridicule! Deliros senes impendere alveo et pauculis lignis, vagis ac furtim insidiantibus atque latrocinantibus, unde latruncularius ludus apud veteres dicebatur! quo lusisse simiam auctor est Plinius. Miraris: atqui proprie ludus est simie miscere calculos ac transferre et post illidere, raptim iactare manus ac retrahere, insultare adversario et collisis dentibus minari, irasci, altercari, fremere vicissimque interim, ut Flacci verbo utar, caput scalpere, ungues rodere, et ad summam omnia facere, que pretereuntibus risum excutiant. Nunquid enim horum aliquid aut ullum penitus amentie genus omittis? nonne ita torquemini quasi vel vestra vel publica salus in dubio sit? Multi, credo, prelio vicissent, si quam ligneis aut
Abbreviated transcription (Latin):
ludus proceps et clamosub placet Si quidem mocus om̃is uehemẽtior
p̃ẜtim si clamore ꝑ mistus sit honestum dedecet in genium .⁊
de ludo ales et calculoꝵ. gandiuz.¬
lee ludus et calculoꝵ placet. Rõ. dap̃nosum illud hoc maner
utroq cam̃ id̾em ille sceuola/ quod q est altues augustus cestir
alcero uti solitus fertur neq rursus iõ ꝙ ille aceimoniis deouuis¬
arq hominum legibus quas excellentissime coluit, Iste acuris
magnis uiris appetitus quidam ꝑegrini et sui quox si ut in doctrinis
fac in moribus ĩmitator fueris facile labi queas noq enim om̃ium qui
laudantur laude digna sunt omnia .G. ludo aleedellector .Rõ. Quis nõ
dellecterur super pietam cabulam consignatas numeris ossium quadra¬
turas/ crispanti cubito iactare quaq ille direxerint/ trepidantib di¬
gitis rotondab in aciem tabellas mittereꝵ glorio sum ex̾cicium et precda¬

Expanded text:
ludus preceps et clamosus placet, si quidem motus omnis vehementior, ludus preceps et clamosus placet, si quidem motus omnis vehementior, presertim si clamore permixtus sit, honestum dedecet ingenium. 26 DE LUDO ALEE ET CALCULORUM Alee ludus et calculorum placet. Damnosum illud, hoc inane, utroque tamen idem ille Scevola quodque est altius, Augustus Cesar altero uti solitus fertur. Neque rursus ideo quod ille a ceremoniis deorutque hominum legibus, quas excellentissime calluit, iste a curismagnis viris appetitus quidam peregrini et sui, quorum, si ut in doctrinis sic in moribus imitator fueris, facile labi queas. Neque enim omnium qui laudantur laude digna sunt omnia. Alee ludo delector. Quis non delectetur super pictam tabulam consignatas numeris ossium quadraturas crispanti cubito iactare quaque ille direxerint trepidantibus digitis rotundas in aciem tabellas mittere? Gloriosum exercitium et precla
Abbreviated transcription (Latin):
łꝑ ille ludus dellectat. Rõ. En aliud clamandi ludibrium saltadi¬
qr o bi libentor pila lusido. Rõ. odiosa nobis ut uiderr est requies
undiq labores aucupamini decorob utinam/ nam si exercicio lu
dus queritur hic / utrum precor honestiorem facigationem furi
ouen morem sic phoꝵ quidam fecerunt suum ut hic secta famo sissima no¬
mon sumpserit an icoͣ tu d̾ionisium siracusium q stragiritem aristatiłẽ
siqui mauis quando ut studiosa deambulatione pħ̃m sic tiramnũ ludo
hoc turbido dellectari solitum accepimus/ quãuis et modestos in cerdum
animos uoluptas hec ceperit/ Itaq et ꝗntus mutius sceuola isle augur.
ellagantiss ime hoe ip̃m fecit et diuus augustus post finem ciuillium be¬
Norum / ab exerciciis ad ꝑilam transiit/ et marchus aurelius antoninus
ut do eo scribitur pila ludit appͥme/ nec tñ uł quia ille diuiui at humaĩ
ipris ꝑitissimus / ul hii doctissimi acq optimi principes fuerieit id̾eo

Expanded text:
ile ludus. En aliud clamandi ludibrium saltandique! Libenter pila lusito. Odiosa vobis ut videtur est requies: undique labores aucupamini, decorosos utinam! Nam si exercitio lud queritur, utrum, precor, honestiorem fatigationem furibQuem morem philosophorum quidam sic fecerunt suum ut hinc secta famosissima nomen sumpserit. An tu vero Dionysium Syracusium quam Stagiritem Aristotelem sequi mavis, quando ut studiosa deambulatione philosophum sic tyrannum ludo hoc turbido delectari solitum accepimus — quamvis et modestos interdum animos voluptas hec ceperit —? Itaque et Quintus Mucius Scevola ille augur elegantissime hoc ipsum fecit et divus Augustus post finem civilium bellorum ab exercitiis campestribus ad pilam transiit et Marcus Aurelius Antoninus, ut de eo scribitur, pila lusit apprime. Nec tamen quia vel ille divini atque humani iuris peritissimus, vel hi doctissimi atque optimi principes fuerant, ideo
Abbreviated transcription (Latin):
uiro forti et sublimi sic subito nauseam extoiqueret quin y mo
cum quidam exhonoratis aliquando furri reus/ ambitiose tandem fa¬
uore quorundam amicorum regum ad miliciam aspirasset et statim
in furto deprenssus esset uix enim illi uitio assueti descistere unq
sci unt quesiuit alexander aregibus qui eum ꝓromouerant quid
ap uẽ eos parerentur fures cum q illi respondissent crucem illico
eum de illorum sm̾a crucifixit .d. furtis infestor . Rõ. contra fu¬
ta bona est uigilantia atq custo dia sed optima est pauperitas ꝙͣrdm¬
aliquid eut quod furibus dulce sit eorum uel manus certe uel ee¬
culos non euales uis fures non ⁊¬

Expanded text:
viro forti et sublimi sic subito nauseam extorqueret. Quin immo viro forti et sublimi sic subito nauseam extorqueret. Quin immo cum quidam ex honoratis, aliquando furti reus, ambitiose tandem favore quorundam amicorum regum ad militiam aspirasset, et statim in furto deprehensus esset vix enim illi vitio assueti desistere unquam sciunt quesivit Alexander a regibus qui illum promoverant, quid apud eos paterentur fures; cunque illi respondissent: “Crucem!”, illico eum, de illorum sententia, crucifixit. Furtis infestor. Contra furta, bona et vigilantia atque custodia, sed optima est paupertas: quamaliquid erit quod furibus dulce sit, eorum vel manus certe vel oculos non evades. Vis fures non
Abbreviated transcription (Latin):
enim inter siluas sup esset si furari liceret .d. Fures michi subtrahũt
ies meas/. Rõ. Suas freu uolunt nec tu uetas pura ergo negligentiã tũa
plecti rerum q ce tuarum custo diam hoc precio doceri utilia nõ discuntir
gratis D. mihi molestissimi fures sunt/ .Ro. Importunum planegenꝰ
bominum / uie optimo bonis omuibus odiosum/ non mõ ut pescilens
sed ut uile sic onim habe non aliter q̃ suma animi ulitate aliquẽ
ad hoc trahi haud inmerito igitur A urelius alex ander princeps uiueĩs
sed bonus tanto furium odio flagrauir ut de illo scribit elius lam¬
pudius si quem tallium ud isset paratum d̾igitum huisse ut illi cc¬
culum erueiet tantiq eum stomoci fuisse in furtorum in fami a la¬
borantes ut si eos casu aliquo uieiet cõmotione animi coleram
euomeret toto uultu in ardescente ita ut nichil loqui posset/ nobilis
prorsus indignatio generosi animi/ uere ingens furum feditas que

Expanded text:
enim inter silvas superesset, si furari liceret? Fures michi subtrahunt enim inter silvas superesset, si furari liceret? Fures michi subtrahunt res meas. Suas fieri volunt, nec tu vetas. Puta ergo negligentiam tuam plecti, rerumque te tuarum custodiam hoc pretio doceri. Utilia non discuntur gratis. Michi molestissimi fures sunt. Importunum plane genus hominum, iure optimo bonis omnibus odiosum; non modo ut pestilens, sed ut vile; sic enim habe: non aliter quam summa animi vilitate aliquem ad hoc trahi. Haud inmerito igitur Aurelius Alexander princeps iuvenis, sed bonus, tanto furum odio flagravit, ut de illo scribat Elius Lampridius, “si quem talium vidisset, paratum digitum habuisse, ut illi oculum erueret: tantique eum stomachi fuisse in furtorum infamia laborantes, ut si eos casu aliquo videret, commotione animi choleram evomeret, toto vultu inardescente, ita ut nichil loqui posset.” Nobilis prorsus indignatio generosi animi, vere ingens furum feditas, que
Abbreviated transcription (Latin):
ieus fures esse .d. uillici culpa rus ꝑditum ac desertum est. lõ.¬
hae corndie multis clarioribus. Anaxagore accidit etfichite uterq cie¬
do doluit ẜ et neucee excand uit/.⁊
D modicum quod superest a fuitis uie defendo. Rõ.¬
Sr Rure te uilli cus tuus patientiam mali buius edocut
quam in urbibus exbiberes .d. mre fures infestant/.¬
Rõ. Contra hoc malum iul querellis agitur supliciis
opus est interim custodia pioficitur uigilanti sunt qui ihil cu¬
sodiant et accusent fures / cum uetus sit ueibum ꝙ occasio furem
fcit/ .D. limen meum fures obfident/. Rõ. elaude hostium adde se¬
cam aperi ceculos atq intende si negligis temetip̃m culpa raro fur
obtentis ob fuit Illi iustius querintur quibus non sunt iomus quales
sunt quidam populi sub meridiem et sub arcton et ue̾o apud scitas
ut scriptum uides nullum scelus furto granius et sequitur rõ / quid

Expanded text:
reris fures. Villici culpa rus perditum ac desertum est. Horeris fures. Villici culpa rus perditum ac desertum est. Hoquotidie multis clarioribus; Anaxagore accidit, et Archite, uterque credo doluit, neuter excanduit. 60 d modicum quod superest a furibus vix defendo. Rure te villicus tuus patientiam mali huius edocuit, quanque in urbibus exhiberes. Me fures infestant. Contra hoc malum nil querelis agitur: suppliciis opus est; interim custodia proficit vigilanti. Sunt qui nil custodiant et accusant fures, cum vetus sit proverbium: Occasio furem facit. Limen meum fures obsident. Claude ostium, obde seram, aperi oculos et intende; si neglexeris, temet ipsum culpa: raro fur intentis obfuit. Illi iustius queruntur, quibus non sunt domus, quales sunt quidam populi sub meridiem et sub arthon, et ideo apud Scythas, ut scriptum vides, nullum scelus furto gravius; et sequitur ratio: quid
Abbreviated transcription (Latin):
ulzimos repturam ita quos sequebantur precesserunt malorumq
fuit et rusticos tribulis cunctis asperiores /. d. uillicus est hmichi
nequi ssimus . Ro. At iulici nequitiam colerare condisce aut fa¬
mem perpeti mutare enim iullicum non proierit ad unu modum
ferme omnes facti sunt nisi ꝙ semꝑ peior est ultimus . D. uilli¬
cus fur est michi . Rõ. dixisto candem quod dicturum prestolla¬
bar ita enim furtis additi sunt᷑ ut eis aliquato sit dultius id mo¬
dicum quod furantur qr quidqud ex omni iusto labore ꝑcipi¬
uur et hee ip̃m cãm ferendum est / nec queri unus debet q̃ uod
ꝯmnibus est comune/ profecto alitem etsi poetau rusticos ultimos
a iustitia derelictos faciat ut bis dixi̾ ap̾ud uos ramen hominẽ
p̃ri mam humano semine genitum/ et egricolam fiusse constat etpar¬
cidam ut fuisse somꝑ pessimi iuleantur dumq id recolis non mi¬

Expanded text:
ultimos reperturam: ita quos sequebantur precesserunt, maiorumquultimos reperturam: ita quos sequebantur precesserunt, maiorumqufuit et rusticos tribulis cunctis asperiores. Villicus est michi nequissimus. Aut villici nequitiam tolerare condisce, aut famem perpeti; mutare enim villicum non proderit: ad unum modum ferme omnes facti sunt, nisi quod semper peior est ultimus. Villicus fur est michi. Dixisti tandem quod dicturum prestolabar; ita enim furtis addicti sunt, ut eis aliquanto sit dulcius, id modicum quod furantur, quam quicquid ex omni iusto labore percipiunt; et hoc ipsum tandem est ferendum, nec queri unus debet, quod omnibus est commune. Profecto autem etsi Poeta rusticos ultimos a iustitia derelictos faciat, ut bis dixi, apud vos tamen hominem primum humano semine genitum, et agricolam fuisse constat et parricidam, ut fuisse semper pessimi videantur, dumque id recolis non mi
Abbreviated transcription (Latin):
furem bene tecum agitur .d. uilicus malus est mͥ.¬
.Rõ. malum fer equanimis/ uilicus non petimus lo¬
ms est/. D. uillicum durum egre fero . Rõ. oxlle
delicatum q forres egrius durities rusticoꝵ ephithetum est du¬
ris cum bobus cum stiua et nomere cum ligonibus et rastris dura
deniq cum tellure luetantur quid i ip̃ eciam duri fuit si ml
aliud est dr̃ duas bonus est iullicus .d. Rusticum importun ferre
nequeo . Rõ. Atqui uel feras ui licum/ uel ip̃e uillicus sis oportet
uel in cultum rus Ellige dura sunt omnia/ .d. Rusticus in tracta¬
bilis in digestus est michi. Rõ. Nil horum impremoditatum tibi
esse debuerat mor ut terram habuisti / labores uauos presagire
sterelitatem et uillici fastidia debiusti dixi dum rure gloriaris ex¬
culto rusticos ultimos hominumꝰ terris abeuntem iustitiam reli¬
quisse/ si unq̃ genus humanum reuiuiscerẽt eofdem illos puto

Expanded text:
furem? Bene tecum agitur. Villicus malus est mfurem? Bene tecum agitur. Villicus malus est michi. Malum fer equanimis: villicus, nisi pessimus, bonus est. Villicum durum egre fero. Mollem delicatumque ferres egrius: durities rusticorum epitheton est, duris cum bobus, cum stiva et vomere, cum ligonibus et rastris, dura denique cum tellure lucrantur, quid ni ipsi etiam duri sint? Si nil aliud est quam durus, bonus est villicus. Rusticum importunum ferre nequeo. Atqui vel feras villicum, vel ipse villicus sis oportet, vel incultum rus; elige: dura sunt omnia. Rusticus intractabilis, indigestus est michi. Nil horum impremeditatum tibi esse debuerat: mox, ut terram habuisti, labores varios presagire, sterilitatem et villici fastidia debuisti. Dixi, dum rure gloriareris, excultos rusticos, ultimos hominum, terris abeuntem iustitiam reliquisse; si unquam genus humanum revivisceret, eosdem illos puto
Abbreviated transcription (Latin):
hanc et copiam uudicares / cantum in iuiꝰio rerum semꝑ consuetudo. pre¬
uidꝰicar. cnc̃am q uimht̃. nunc quid mnirum si temperata fastidiunt qui su¬
peruac ius asueutre/ qua nulla maior procella modestie est. .d. Sterelitas
inget insolita/. Rõ. Sepe quidem fortiores uirossterelior plaga ferr
feuilior molliores neq fert mõ sed facit arq alibi natos durat aut
mollit/ sic molliuit gallos primũ post romanos asia Alexandrum ba¬
bilon hanibalem capua  Contra uero aomanam indolem d urauit et
cotis in morem accuir. illa arens et scopulosa pars ligurum/ Ceques
copia molliebar/ diuiet in epia/ sobuetatem redocearager riuis. et quos¬
e quod libri ulries noquiuere glebe faciant audule nemo despiciendus est
magister discipline utilis/ disce bene uiuere disce uel senex disce
uel nolens disce deniq uel tudignans/
Ilicum insolentem patior. Rõ. Insolentem tm̃ et nõ

Expanded text:
hanc et copiam iudicares; tantum in iudicio rerum semper consuetudo prehanc et copiam iudicares; tantum in iudicio rerum semper consuetudo preiudicat, tantamque vim habet: nunc quid mirum si temperata fastidiunt, qui supervacuis assuevere? Qua nulla maior procella modestie est. Sterilitas urget insolita. Sepe quidem fortiores viros sterilior plaga fert, fertilior molliores; neque fert modo, sed facit atque alibi natos durat aut mollit; sic mollivit Gallos primum, post Romanos, Asia, Alexandrum Babylon, Hannibalem Capua; contra vero Romanam indolem duravit et cotis in morem acuit illa arens et scopulosa pars Ligurum. Te quem copia molliebat, duret inopia. Sobrietatem te doceat ager tuus, et quod libri uberes nequivere, glebe faciant aridule. Nemo despiciendus est magister discipline utilis: disce bene vivere, disce vel senex, disce vel nolens, disce vel indignans. 59 licum insolentem patior. Insolentem tantum et non
Abbreviated transcription (Latin):
nisi teriani cogitatis/. ceriam q diligitis Nolite has sacras uoces ut sole¬
tis spernere / nolite auras pluuias q et tempestares idneas auclipari
ant precari molite in terra spem habere sed in illo qui respicit terram
et facit eam tiemere qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit/ qui te
deuiq ab agello tuo falli passus est/ ut in illo spem poneres qui noͣ fallit¬
T. Mulcum solita de copia demptims ost. Rõ. Id modo subducit᷑ quod
plus equo. uel deberunt anni precedenres/ uel sequentes dabunt modestie
quantulumqͣ sat est/ auaritia lucro crescit eoq fit pauꝑior quo plus¬
çiescit haber/ magna uiciorum. ge nitrix/ magna nutrix ati ꝗrtatrix
est copia/. patere malis ruis demi aliquid. quo minus copie mi nus erit
insolentie minusq libidinis adde ꝙ. hec tui ⁊uris inuiria. apud multos
beneficium ac largitis habererur tuq ip̃e si assueuisses mopie. uberta tep

Expanded text:
nisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut solenisi terram cogitatis, terramque diligitis? Nolite has sacras voces, ut soletis, spernere. Nolite auras pluviasque et tempestates ydoneas aucupari aut precari, nolite in terram spem habere, sed in illo qui respicit terram, et facit eam tremere, qui de saxo durissimo fontes liquidos elicit, qui te denique ab agello tuo falli passus est, ut in illo spem poneres qui non fallit. Multum solita de copia demptum est. Id modo subducitur quod plus equo vel dederunt anni precedentes, vel sequentes dabunt: modestie quantulumcunque sat est. Avaritia lucro crescit, eoque fit pauperior, quo plus habet. Magna vitiorum genetrix, magna nutrix atque hortatrix est copia; patere malis tuis demi aliquid, quo minus copie, minus erit insolentie, minusque libidinis. Adde quod hec tui ruris iniuria, apud multos beneficium ac largitas haberetur, tuque ipse si assuevisses inopie, ubertatem
Abbreviated transcription (Latin):
iubere quod agirur et laudate si iite opificem operari et unius artificii peri¬
to homini exhibendam reuerentiam non negetis deo puleat tenea uascula
celestem figulum arguere sed in omnibus illi uoce atq animo gr̃as agi¬
re qui necessitatum conscius uestrarum/ neq cupiditatum nescius alis
succurit his occurit / utrobiq miẜicors utrobiq terubilis in consiliis
super filios hominum ait de illo scriptum est/ sꝑate iam tandem nõ ĩ agris
uesris sed in domino otfacite lonatatem. et in habitate t̾ram et pascemini
n d̾iuitiis ẽius / dellectamini in domino et dabit uobis petitiones cordis uri
que ubii cepertis in domino dellectari / auare esse non poterunt ueq ĩ iuiste
Reuellate domino uiam urãm ot spaerare in eo et ipe faciet iactate super
dominum curam ur̃am / et ip̃e uos enutrier/. quid celesti manu edici nõ

Expanded text:
videte quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perividete quid agitur et laudate; sinite opificem operari, et unius artificii perito homini exhibendam reverentiam non negetis. Deo pudeat, terrea vascula, celestem figulum arguere, sed in omnibus illi voce atque animo gratias agite, qui necessitatum conscius vestrarum, neque cupiditatum nescius, illis succurrit, his occurrit. Utrobique misericors, utrobique terribilis, in consiliis super filios hominum, ut de illo scriptum est. Sperate iam tandem non in agris vestris, sed in domino, et facite bonitatem, et inhabitate terram, et pascimini in divitiis eius. Delectamini in Domino et dabit vobis petitiones cordis vestri, que ubi ceperitis in Domino delectari, avare esse non poterunt, neque iniuste. Revelate Domino viam vestram, et spectate in eo, et ipse faciet. Iactate super Domino curam vestram, et ipse vos nutriet. Quid, celesti manu editi, non
Abbreviated transcription (Latin):
ini quissimi omnium int̾petres cum illam grate ac sobrie hanc pacienter
ac fortiter ferie debuertis illam contemnitis h anc deflenis illa cumu̾os
facit hec queiulos/ . D. Ager melioia pollicitus me feffelit. Rõ. Eeuam bobꝰ
ac rastris celum uoris ac precibus fatigatis / uentorum sp̃s/ oportunitus
imbrium germinum decor agri species puluis hibernus lutum uernũ esti¬
ui soles maturitas autunalis/ grĩa cupidos in spem trahunt/ ut arẽtem
stupam flanima omnis intendit ut manem pulueiem flatus omnis in¬
pellit sit auarum animum lucrum omne suspendit atq eugit omnis q no
rei mõ sed uel tenius spei iacrura confundit ac deicit/ sed frenare misi
morus inconditos infinitam concupiscentiam cohercete/ et spem credula
mille tandem delusam successibus castigate/ quid nunc celum terram q
respicitis/ non aliunde fertilitas q adeo est / illum mortales ageie sinites et

Expanded text:
iniquissimi omnium interpretes, cum illam grate et sobrie, hanc patienter iniquissimi omnium interpretes, cum illam grate et sobrie, hanc patienter ac fortiter ferre debueritis, illam contemnitis, hanc defletis, illa tumidos facit, hec querulos. Ager meliora pollicitus me fefellit. Terram bobus ac rastris, celum votis ac precibus fatigatis. Ventorum spiritus, opportunitas imbrium, germinum decor, agri species, pulvis hibernus, lutum vernum, estivi soles, maturitas autumnalis, omnia cupidos in spem trahunt. Ut arentem stupam flamma omnis incendit, ut inanem pulverem flatus omnis impellit, sic avarum animum lucrum omne suspendit atque erigit, omnisque non rei modo, sed vel tenuis spei iactura confundit ac deicit. Sed frenate, miseri, motus inconditos, infinitam concupiscentiam coercete, et spem credulam mille tandem delusam successibus castigate! Quid nunc celum terramque respicitis? Non aliunde fertilitas quam a Deo est. Illum mortales agere sinite, et
Abbreviated transcription (Latin):
blii notissimum/ Comes facundus in uiapro uehiculo est/ ⁊
de sterilitate annua. dolor.¬
Ceulitate piemor anuas Rõ. Iam tebi fertilitas grata erit op¬
time res omnis contrarii collatione cognoscitur/ .d. Feffe¬
lit ager meam spemi. Rõ. Non ce ager fallit sed inprobitas
cupuditas q animi. Cuncta uobis ad nuptum successuraꝑ
mittitis insolentes uestro digni uu̾icio quibus ip̃a rerum paret natura q̃
si suum ius ẜ uare ausa/ profundam semel auaritie ur̃e p̾ruptamq uora¬
gi nem cui nichil est satis in expleram liquent in solens uobis et auara atq
in uiriosa uidebitur/ non sunt he autem iuste nec modeste spes sed ĩ modiai
figmienta de sideri/ ea quidem fingitis euentura que cupitis si quu ̃ deest
Damnum dicitur/ cuus ager sium morem tenuit et tu tuũm tenes Rie
et enim ubertas ac steulitas alterna: sed cupiditas uestra peipetua est uos

Expanded text:
blii notissimum: Comes facundus in via pro vehiculo est. 58 blii notissimum: Comes facundus in via pro vehiculo est. 58 DE STERILITATE ANNUA Sterilitate premor annua. Iam tibi fertilitas grata erit: optime res omnis contrarii collatione cognoscitur. Fefelit ager meam spem. Non te ager fallit, sed improbitas cupiditasque animi. Cuncta vobis ad nutum successura promittitis insolentes, vestro digni iudicio, quibus ipsa rerum pareat natura; que, si suum ius servare ausa, profundam semel avaritie vestre perruptamque voraginem, cui nichil est satis, inexpletam liquerit, insolens vobis et avara atque iniuriosa videbitur. Non sunt he autem iuste nec modeste spes, sed immodici figmenta desiderii: ea quidem fingitis eventura que cupitis; si quid deest, damnum dicitur. Tuus ager suum morem tenuit. Et tu tuum tenes! Terre etenim ubertas et sterilitas alterna, sed cupiditas vestra perpetua est. Vos,
Abbreviated transcription (Latin):
ped̾iranti siquidem nichil ad collerantiam asperarum ieium efficatius qͣ co¬
girare eadem multos foitibus animis fuisse perpessos pudet enim genero¬
sum spiricum / non posse unum quod in numerabiles potuere/ que cogi¬
tatio non in laboribus mõ qui difficiles sed in his quoq qui miẜimiui¬
dentur cruciatibus doloribus q corporeis maxime in ip̃a demũ morte pio¬
fueut/ .d. dinum ego longum q iter pedibus mestis ago. Rõ. Nil eque
durum iter liuit mestum q auimum ẜenat ut nobiles ac suaues cure
que nisi boni ac docti uiri pectus incolere/ uiasq omnes comittari nesci¬
unt his si grata societas amici leti et eloquentis accesserit/ non tm̃ leue
iter sed̾ et breue iudebitur multos iocunda confabulatio sic affecit ut a
uie duritiem non sentirent et de bieuitate longi licet itineris quererent᷑
neq iuisse sed uectos esse se credeient est et illuiꝰ enim inter mimos pu¬

Expanded text:
peditanti; si quidem nichil ad tolerantiam asperarum rerum efficacius, quam copeditanti; si quidem nichil ad tolerantiam asperarum rerum efficacius, quam cogitare eadem multos fortibus animis fuisse perpessos; pudet enim generosum spiritum non posse unum, quod innumerabiles potuere; que cogitatio non in laboribus modo qui difficiles, sed in his quoque qui miserrimi videntur cruciatibus, in doloribus corporeis, maxime in ipsa demum morte profuerint. Longum ego durumque iter pedibus mestus ago. Nichil eque durum iter lenit, mestum animum serenat, ut nobiles ac suaves cure, que nisi boni et docti viri pectus incolere, viasque omnes comitari, nesciunt. His si grata societas amici leti et eloquentis accesserit, non tantum leve iter, sed et breve videbitur. Multos iucunda confabulatio sic affecit, ut et vie duritiem non sentirent, et de brevitate longi licet itineris quererentur, neque ivisse, sed vectos esse se crederent. Est et illud enim inter Mimos Pu
Abbreviated transcription (Latin):
hostium / castra in dies circuscepta/ nocturnis ab insultibus tegerentur uñ ellegat᷑
cioeio noster quodam loco de militibus romanis agens cum fortibus uiris ce¬
terarum gentium arma non impedimentum sed quasi uestimentum osse dixi¬
sset hoc precipuum illis ledit ut diceret romanis solis arma non ut ueste
esse sed ut humeios et lacertos At cum eas quas d icebam militares sarcinas
subiissent tum demum uideri sibi esse uestitos neu quis moderni ẜ monis
consuetu dine labi possit militum appellatione milit pedires accipi eos q ab
equitibus quãuis utriq militent hoc secerni nomine solitos multis roma¬
ne histoue locis ad uertere est pioinde magnum tibi lenimen acsolatium labo¬
us horum recordacio prestare potest/ non in ermi tm̃ ac uacuo et duro l
tuto tamen calle ꝑgenti sed armato eciam atq onusto et peuculoso tramite

Expanded text:
hostium castra in dies circumsepta nocturnis ab insultibus tegerentur. Unde eleganter hostium castra in dies circumsepta nocturnis ab insultibus tegerentur. Unde eleganter Cicero noster, quodam loco de militibus Romanis agens, cum fortibus viris ceterarum gentium arma non impedimenta, sed quasi vestimentum esse dixisset, hoc precipuum illis dedit ut diceret. Romanis solis arma non vestem esse, sed ut humeros ac lacertos. At cum eas quas dicebam militares sarcinas subiissent, tum demum videri sibi esse vestitos; neu quis moderni sermonis consuetudine labi possit, militum appellatione pedites accipi, eosque ab equitibus, quamvis utrique militent, hoc secerni nomine solitos, multis Romane historie locis advertere est. Proinde magnum tibi lenimen ac solatium laboris horum recordatio prestare potest, non inermi tantum ac vacuo et duro, licet tuto tamen calle pergenti, sed armato etiam atque onusto et periculoso tramite
Abbreviated transcription (Latin):
seita lustrabant nuntii dei omnipotentis appłi mundi climata circuibant ħ
ad orientem ille ad octidentem bic ad arcton ille ad merdiem nauig̾ãtes intdũ
rmo id quidem neq aliter q̃ cogente locorum fini sed quem piecor equirem le¬
gis preter unum ex omnibus ioh̾e̾m neq ud ampluis q̃ semel idq pexiguo
uie spacio dum quod clemens scripfit et ecclesiastica bt istoria/ ad recupan¬
dam perditi ado loscenis animam. pia illum festinatio purgeret quomodo aũt
equitarent quorum dominus pedes ibat / uix asellum semel quidem ille mox ĩ
crucem ascensurus ascendit Ꝙ si sanotitare in accessibili hec exempla te pregra¬
uant at romaue legiones que orbem teriarum subegeie magna exparte pede¬
stres fuisse noscuntur/ in quibus non se solum atq arma suis pedibus quisq
portabat se̾ multorum panem ac uiaticum dierum uallum quoq quo in fimb

Expanded text:
serta lustrabant, nuntii Dei omnipotentis Apostoli, mundi climata circuibant, hic serta lustrabant, nuntii Dei omnipotentis Apostoli, mundi climata circuibant, hic ad orientem, ille ad occidentem, hic ad arthon, ille ad meridiem, navigantes interdum; raro id quidem, neque aliter quam cogente locorum situ. Sed quem, precor, equitem legis, preter unum ex omnibus Ioannem? Neque id amplius quam semel, idque perexiguo vie spatio, dum, quod Clemens scripsit, et ecclesiastica habet historia, ad recuperandam perditi adolescentis animam, pia illum festinatio perurgeret. Quomodo autem equitarent, quorum dominus pedes ibat? Vix asellum semel quidem, ille mox in crucem ascensurus ascendit. Quod si sanctitate inaccessibili hec exempla te pregravant, at Romane legiones, que orbem terrarum subegere, magna ex parte pedestres fuisse noscuntur, in quibus non se solum atque arma suis pedibus quisque portabat, sed multorum panem ac viaticum dierum, vallum quoque, quo in finibus
Abbreviated transcription (Latin):
lis arq intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt ped̾ibus suis ne quibus
quoso quid aliud q̃ diuitem cupias podagram/ hoc est pedes in utiles equos
multos .d. longum iter pedes ibo. Rõ. Ibis pio libito nemote transuebet ne¬
mo morabitur nemo apncutiet nemo aget in preceps nemo deicier unus tibi
laloi uie unum opus ire nil tibi tuo cum uectore negocii non cogeris enim
equum frenare non pungeie/ non adaquore/ non substernere non circunducẽ
non fricare/ non pascere / non aut tergum ungere/ aut arentem pedis ungulam. et
ractare digiris ancipites clauos / aut noctur nos sudibus arcere concursos et sup¬
no excrri nepidus semꝑq sollicitus quid bellua ꝑuigil cum uicinis agat/ salte
noctibus quiesces nam qui equitant noctu eciam laborant .d. pedibus iter¬
longum ago. Rõ. Calceatus forsitan sancti autem patres nudis pedibus de¬

Expanded text:
lis atque intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibus suis ire; quibus, lis atque intractabilis et caduci equi fiducia dediscunt pedibus suis ire; quibus, queso, quid aliud quam divitem cupias podagram, hoc est pedes inutiles, equos multos? Longum iter pedes ibo. Ibis pro libito, nemo te transvehet, nemo morabitur, nemo concutiet, nemo deiciet, nemo aget in preceps; unus tibi labor vie, unum opus ire, nil tibi tuo cum vectore negotii. Non cogeris enim equuum frenare, non pungere, non adequare, non substernere, non circumducere, non fricare, non pascere, non aut tergum ungere, aut arentem pedis ungulam et tractare digitis ancipites clavos, aut nocturnos sudibus arcere concursus, et somno exciri, trepidus semperque sollicitus, quid belua, pervigil, cum vicinis agat; saltem noctibus quiesces: nam qui equitant, noctu etiam laborant. Pedibus longum iter ago. Calceatus forsitan. Sancti autem patres nudis pedibus de
Abbreviated transcription (Latin):
ustare noq alienis naribus ultis olfacere quidꝰ boc unu sin¬
gulare habet ut tanrum pedibus ambulare dellecres alienis/ .d. pedes co¬
.Ro. An uero in hunc mundum intrasti eques an exibis quid permũdum
ire nisi eques doles/ o prncipium bumile et ofinis humilior q superba
inter utrumq sunt media et in breui cursũ quanta piorsus obliuio t̾mi¬
norum nec unde certe nec quo pergitis meministis .d. Iter longum cogor
podes agere .Rõ. Cogi quidem durum fateor cogi᷑ autem uolens nequit
ind ignatio et dolor necesitatis pondus exagerant/ pacientia et consensi
auimi fortune cusxis obtiunditua uis mon ogi fae siõnte quod eagensi
uia ut iter longum breue fiat uolens .I..d. Equitare uelim pedes ambulo.¬
.Ro. in in sane parum est/ unum ob quadrupedem cuius usum nescis q̃rdiutͥ
foituna concesẜ ist nature numerum obliuisci quod multi faciunt qui i¬

Expanded text:
ustare, neque alienis naribus vultis olfacere: quid hoc unum sinustare, neque alienis naribus vultis olfacere: quid hoc unum singulare habet, ut tantum pedibus ambulare delectet alienis? Pedes eo. An vero in hunc mundum intrasti eques, an exibis? quid per mundum ire nisi eques doles? O principium humile! et o finis humilior! Quam superba inter utrunque sunt media, et in brevi cursu, quanta prorsus oblivio terminorum, nec unde certe, nec quo pergitis meministis. Iter longum cogor pedes agere. Cogi quidem durum fateor; cogi autem volens nequit. Indignatio et dolor necessitatis pondus exaggerant; patientia et consensu animi fortune cuspis obtunditur. Vis non cogi? Fac sponte quod cogeris. Vis ut iter longum breve fiat? Volens i. Equitare velim, pedes ambulo. An insanie parum est, unum ob quadrupedem cuius usum nescis, quamdiu tibi fortuna concesserit nature munerum oblivisci? Quod multi faciunt, qui vi
Abbreviated transcription (Latin):
de labore urgeor acerrimo. Rõ. Rene spera causa tm̃ honesta sit houestus
est labor/ E uo ue uno claris ascribare nominibus omnes quidem qui adglo¬
riam nituntur/ laboriosusatq ardiuis tramesagit. Ad ignauiam deuera et
facilis uia est deniq quisquis nascitur ad laborem nascitur nec regufi¬
lios excipio/ labor et uirtus uestre artes sunt/ non ocium eruoluptas ꝗ¬
bus qui se aplicant hi demum a natura hominum degenerant atq in ꝑe¬
cudem se transformant .d. Graui atteror labore.Rõ. Idem cedentibus
grauis labor qui iitentibus leuis est perfer modo forti animo et assia¬
ge/ prosentiq molestie finem confer m ultos quidem labor extullir muls
industria/ sopor nullum/. n
de duro itinere. dolor.¬
Urum ĩter pedibus meis ago . Rõ. Quuꝰ tu igitur alionienua¬
lłs at qui neq alienis manibus oporari neq alionis oculis ui¬
dere neq alienis auribus audire neq alieno palato deg¬

Expanded text:
. Labore urgeor acerrimo. Bene spera; causa tantum laboris honesta sit. Honestus . Labore urgeor acerrimo. Bene spera; causa tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove uno claris ascribare nominibus: omnes quidem qui ad gloriam nituntur, laboriosus atque arduus trames agit. Ad ignaviam devexa et facilis via est. Denique quisquis nascitur, ad laborem nascitur, nec regum filios excipio. Labor et virtus vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, hi demum a natura hominum degenerant, atque in pecudem se transformant. Gravi atteror labore. Idem cedentibus gravis labor, qui nitentibus levis est, perfer modo forti animo, et assurge presentique molestie finem confer. Multos quidem labor extulit, multos industria, sopor nullum. 57 DE DURO ITINERE Durum iter pedibus meis ago. Quid, tu igitur alienis malles? Atque neque alienis manibus operari, neque alienis oculis videre, neque alienis auribus audire, neque alieno palato deg
Abbreviated transcription (Latin):
gis extenuar/ .Rõ. Mulris pro remedio labor fuit/ et quos quies ĩfe¬
cerat defe cauis dete rsit ꝙ nam curtre illum animos constat et oriẽtib¬
uiciis obstare et rudicatu conuellere deniq intei prisce uirtutus et seculi s¬
emplaris causas/ h inc labor ascriptoribus ponitur hine paupertas optabiles cor¬
porum molestie que medentur molestiis aui morum/ d. durus est labor/.ħo
uersa diuortium est/ .d. Ni mium laboriosa est sois mea .Rõ. honeratum rei¬
grare accipis nescis ut nocte media/ dum dicate deo uirgines stratis sur¬
gunt algent uigilant et diuinis obsequiis excentur ad ultere suis in¬
terim ꝑfriuntur illecebris dum pio defendenda patriamiles in castris du
pro augenda dux intabernaculo/ pio oinanda studiosus inter libios excu¬
bar leno in famis inter suas acies/ inq suis tentoriie conquiescit quibus
uoͣ sit melius diffinre / nemo cui uel modicum ingeni sit pudouis hesitet¬

Expanded text:
gis extenuat. Multis pro remedio labor fuit, et quos quies infegis extenuat. Multis pro remedio labor fuit, et quos quies infecerat, defecavit, detersitque. Nam curare illum animos constat, et orientibvitiis obstare, et radicata convellere. Denique inter prisce virtutis ac seculi exemplaris causas, hinc labor a scriptoribus ponitur, hinc paupertas; optabiles corporum molestie, que medentur molestiis animorum. Durus est labor. versa divortium est. Nimium laboriosa sors est mea. Honoratum te ingrate accipis. Nescis ut nocte media dum dicate Deo virgines stratris surgunt, algent, vigilant, divinis obsequiis exercentur, adultere suis interim perfruuntur illecebris? Dum pro defendenda patria miles in castris, pro augenda dux in tabernaculo, pro ornanda studiosus inter libros excubat, leno infamis inter suas acies, inque suis tentoriis inquiescit? Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum ingenui sit pudoris, hesitet
Abbreviated transcription (Latin):
qui profecto non parius stimulus esse potest magna tractantibus qͣn
mi ni ma quoq sic animos accuunt et exercent/ proinde genus oẽ
bominum pae curre ubi fame multum ot plurimum est laboris et
omĩno uirtutum amatoribus amandus ost labor / sine quo ad eam
quam amant et cupiunt gloriam peruenire fas non est/ .d. la¬
bore exerceor continuo. Rõ: parum profecerit magnus labor nisi sit
iuigis nam oripa que labore queritur gloria nisi sit perpetua nec
magna iudebitur .D. Nimis crebris exagitor laboribus . Rõ. Nimiũ
et parum pro uarietare pacientium accipitur ignauo labor omnis est
ni mius nullus industrio .d. m ulti me cruciant labores/. Rõ. nd̃ tecru¬
ciant si uir os  sed accuunt ot exercent uis autem nosse quid inter
labores ac delicias mrersit Saidanapalum confer cum alcu̾e/ Seigiu
oiaram cum Acilio regulo Apitium cum gaio mario .D. labor me iui¬

Expanded text:
qui profecto non parvus stimulus esse potest magna tractantibus, quando qui profecto non parvus stimulus esse potest magna tractantibus, quando minima quoque sic animos acuunt atque exercent. Proinde omne genus hominum percurre: ubi fame multum et plurimum est laboris, et omnino virtutum amatoribus amandus est labor, sine quo ad eam quam amant et quam cupiunt gloriam pervenire fas non est. Labore exerceor continuo. Parum profecerit magnus labor nisi sit iugis. Nam et ipsa que labore queritur gloria, nisi sit perpetua nec magna videbitur. Nimis crebris exagitor laboribus. Nimium et parum pro varietate patientium accipitur; ignavo labor omnis est nimius, nullus industrio. Multi me cruciant labores. Non te cruciant si vir es, sed acuunt et exercent. Vis autem nosse quid inter laborem et delitias intersit? Sardanapalum confer cum Alcide, Sergium Oratam cum Attilio Regulo, Apicium cum Gaio Mario. Labor me iu
Abbreviated transcription (Latin):
gloria/ nulla uirtus / in excelso habitant haud facile adeunde
confrago sum huc durumq et scrupeum est iter .d. Nimio
la bore conficior . Rõ. Labor aiea est iurtutum/ requies uol¬
upttum  nil sine labore laudabile/ nil excelsum ꝓ inde laudis herculee
findanentum labor nulla re magis ulixes q̃ laboro cognoscitur quan¬
caliber piudentia fingeretur si ociosa fuisset ingnota fuisset labor
iomuleos Duces/ scipiadas et Camillum labor fabios labor curios la¬
bor fabricium/ et metellos/ labor magnum quoq pompeium / labor hani¬
balem /. labor iulium cesaiem illustrauit. labor catonibus. labor mario
famam dedit papirium cursorem ac pescenium nigrum/ laboriosa mi¬
lina claros fecit ut pħos ut poetas saleam/ quorum uita omnis nisi
qualiscunq ost gloriã/ quo studio querenda sit nosti aquibus industria
et antilucana preueniri hora / deq hoc queri de mosthenem accopimus

Expanded text:
gloria; nulla non virtus in excelso habitat, haud facile adeunda, gloria; nulla non virtus in excelso habitat, haud facile adeunda, confragosum huc durumque et scrupeum est iter. Nimio labore defatigor. Labor area est virtutum, requies voluptatum. Nil sine labore laudabile, nil excelsum. Proinde laudis Herculee fundamentum, labor; nulla re magis Ulyxes quam labore cognoscitur: quantalibet prudentia fingeretur, si otiosa fuisset, ignota esset. Labor Romuleos duces, Scipiadas et Camillum, labor Fabios, labor Curios, labor Fabritium et Metellos, labor Magnum quoque Pompeium, labor Hannibalem, labor Iulium Cesarem illustravit, labor Catonibus, labor Mario famam dedit, Papyrium Cursorem ac Fescennium Nigrum laboriosa militia claros fecit. Ut Philosophos, ut Poetas sileam, quorum vita omnis, quidqualiscunque est gloria, quo studio querenda sit nosti; a quibus industria et antelucana vigilia preveniri, deque hoc queri solitum Demosthenem accepimus;
Abbreviated transcription (Latin):
arsit ephesie/ quo nil secula illa formosius uiderunt Arsit et templu
celi deo sacrum yerosolimis ip̃is eciam qui illud in cenderant mi ẜan¬
dum hostibus/ et erate hac lateranen arx illa relligionis/ ac decus exi¬
mi um orbis terre/ bis flam mis exusta est eiudens et aꝑtum ut michi
uideturire celestis indicium/ non mirabile fateor sed tremendum ad es¬
tre mum ut minores taceam. Saguntum numantiam / et corinchum in¬
numeras q alias et sepe tentauit romam/ et non nunq̃ pene ad ulti mum
Et cartaginem semel/ et t roiam bis flam ma combusit/ arsore uibes
arsurum q mudum ip̃m credimus Cu tuam in domum ausum iggnem
quod in celum ac terras ausurus est quereris . D. Ex in cendio uix euasi¬
o. Guasisti igitur/ an u doles/ nisi euasisses siluissed nune autem ui¬
iuis cinis/ ci nerem fles extinctum. ⁊
de graui negotio et labore. dolor.¬
Raui nego cio defatigor. Rõ. Nulla sine difficultatibus

Expanded text:
arsit Ephesie, quo nichil secula illa formosius viderunt; arsit et templum arsit Ephesie, quo nichil secula illa formosius viderunt; arsit et templum celi Deo sacrum Hierosolymis, ipsis etiam qui illud incenderant miserandum hostibus; et etate hac Lateranensis arx illa religionis ac decus eximium orbis terre, bis flammis exusta est, evidens et apertum, ut michi videtur, ire celestis indicium, non mirabile fateor, sed tremendum. Ad extremum, ut minores taceam, Saguntum, Numantiam et Corynthum, innumerasque alias, et sepe tentavit Romam et nonnunquam pene ad ultimum, et Carthaginem, semel et bis Troiam flamma combussit. Arsere urbes, arsurumque mundum ipsum credimus: tu in tuam domum ausum ignem, qui in celum ac terras arsurus est, quereris? Ex incendio vix evasi. Evasisti igitur; an id doles? Nisi evasisses, siluisses; nunc autem vivus cinis, cinerem fles extinctum. 56 DE GRAVI NEGOTIO AC LABORE Gravi negotio defatigor. Nulla sine difficultatibus