comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obtutib redderetur. In tantũ enĩ dure acce¬
ꝑat que audierat:⁊ talesq fletus cũ uocib
emittebat. quasi ꝓpͥum facinus lugens:
ac si ante tribunal xp̃i et̾mi iudicis aĩa de¬
functi de eiꝰ manib reqͥreret᷑. Interea cui of¬
ficium erat ad fornacẽ ꝓꝑat succendendã:
et reꝑto cadauere rigida menbra trahe¬
re nititur. Agnitoq exanum: beato pon¬
tifici nunciat. Rursum ille terre ꝓstratus
ingemuit ⁊ fundit p̃ces: diu insuspiriis re-¬
manet. Eleuato uidelicet capite: suꝑ exanz¬
mis ossa calidã iubet fundere aqͣm. Interea
dei sacerdos sine int̾missione ꝓ eodem tun¬
so pectore dñm postulabat. Ceper̃t defuncti
menbra moueri paulatim: et famulantia ii¬
sib in officiũ pͥstinũ ossa redire. Et licet te¬
nuis in or̃one durante beato post pedes eiꝰ e¬
uoluitur: et tacto uestigio pͥstinũ collegit
robur: a famis ꝑnicie tutꝰ. hodie creditur
suꝑesse. Et eñi tẽpore multo apud nos com¬

Expanded text:
obtutibus redderetur. Intantum enim dure acceperat quae audierat, talesque fletus cum vocibus emittebat, quasi proprium facinus lugens, ac si jam ante tribunal aeterni Judicis anima defuncti de ejus manibus requireretur. Interea is cujus officium erat, ad fornacem properat succendendam et reperto cadavere rigida membra retrahere nititur agnitoque exanimi beato pontifici nuntiat. Rursum ille terrae prostratus ingemuit, fundit preces, diu in suspiriis permanet, elevatoque capite super exanimis ossa, calidam jubet perfundi aquam. Interea Dei sacerdos sine intermissione pro eodem, tunso pectore, Dominum postulabat. Coeperunt defuncti membra se movere paulatim, et famulantia usibus in officium pristinum ossa redire. Et licet tenuis, in oratione durante beato, post ad pedes ejus evolvitur, et tacto vestigio pristinum collegit robur. Sic a famis pernicie hodie creditur superesse: etenim tempore multo apud nos com
Abbreviated transcription (Latin):
se cognoscis: nullã in his suspiceris uarietatẽ
fidei tc fuisse. Una et eñi fides scõs dei in passiõe
exercuit: et diu̾so genere głarũ reddidit utros¬
q uictores. Nam qui consũptꝰ ẽ martyr exultat:
exultat. Et isayas sectꝰ martyrẽ fecit: et dani¬
el leonum rabiem morsusq contẽpnens ꝓba¬
tissimũ dei confessorẽ exp̃ssit. Quo facto: utroᷤᷤ¬
q xp̃c diaboli ostendit eẽ uictores. Unꝰ enim
moritur et triumphat: aliꝰ euadit et regnat.
Ueni iam uirgo ad thalamũ quẽ quesisti. et
ꝓ amore sponsi gladium ꝑcussoris admitte:
ut sponsã te uirginitas immaculata cõꝓbet
xp̃riet martyrem confessio ꝓbata consignet.
felix cat̾ua uirginum: quib studĩi ẽ tue seqͥ
confessionis uestigia. Habebunt eñi tecũ coro¬
nam in celo: que tecũ suꝑauerit immicũ
quenti participatio eterne re¬
munerationis apparuit: ita his te imitan¬
tib eterna credimꝰ gaudiã¬

Expanded text:
se cognoscis, nullam in his suspiceris varietatem se cognoscis, nullam in his suspiceris varietatem fidei tunc fuisse; una etenim fides sanctos Dei in passione exercuit, et diverso genere gloriarum reddidit utrobique victores. Nam qui consumptus est martyr, exsultat: ultat: et Isaiam sectum martyrem fecit, et Danielem leonum rabiem morsusque contemnentem, probatissimum Deus confessorem expressit: quo facto utrosque diaboli ostendit esse victores; unus enim moritur et triumphat, alius evadit et regnat. 11. Veni jam, virgo, ad thalamum, quem quaesisti: et pro amore sponsi gladium percussoris admitte; ut sponsam te virginitas immaculata comprobet Christi, et martyrem confessio probata consignet. Felix caterva virginum, quibus studium est tuae confessionis sequi vestigia; habebunt enim tecum coronam in coelo, quae tecum superaverint inimicum ia prosequenti participatio aeternae remunerationis apparuit; ita his imitantibus aeterna credimus gaudia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m ista mirabilia facientẽ ñ tim̃tes. excitatĩ
seditiones ignobilis uulgi: ut ratio que sua¬
debat fidẽ seditionũ clamorib pulsa. locũ in
mentib hominũ inuenire ñ posset. Pater uero
suscitati filii tͥstis abscessit: et ut legit᷑ turbis
furentib uicariũ dereliqͥd. Uirgineo itaq cor¬
pori stridentes p̃parauere flãmas ⁊ s corpus qd̃
incendia libidinũ suꝑauerat: refrigerium in
mediis flammnis inuenit. Et que ad hoc focos
ingressa fuerat ut arcderet. cepit ꝑ scãm uirgi¬
nitatẽ algere: ut disceret uirginitas flãmas
sͥ et incendia penitꝰ dñari ñ posse. Nec illos ꝑiᷤ¬
se estimes: quos ꝓ noĩe xp̃i consũpsit incendũ.
Namq cũ legeris helẏam ignib raptũ. et pu¬
eros tres in mediis ignib nulla ratione consũp¬
tos: aut qr laurentiũ craticła consũptum reco¬
lis. et agnẽ sicut teclam flãmarũ globos euasis¬

Expanded text:
Christum ista miracula facientem non timentes, excitant Christum ista miracula facientem non timentes, excitant seditionem ignobilis vulgi; ut ratio quae suadebat finem seditionum, clamoribus pulsa, locum in mentibus hominum invenire non posset. Pater vero suscitati filii tristis abscessit, et ut legitur, turbis furentibus vicarium dereliquit. Virgineo itaque corpori stridentes praeparavere flammas, sed corpus quod incendia libidinum superaverat, refrigerium in mediis flammis invenit: et quae ad hoc focos ingressa fuerat, ut arderet, coepit per sanctam virginitatem algere; ut disceret virginitas flammas sibi et incendia penitus dominari non posse. 10. Nec illos periisse aestimes, quos pro nomine Christi consumpsit incendium; nam cum legeris Eliam ignibus raptum, et pueros tres in mediis ignibus nulla ratione consumptos: aut quia Laurentium craticula consumptum recolis et Agnem sicut Theclam flammarum globos evasis
Abbreviated transcription (Latin):
S ingressus ad libidinẽ. ad orandum dñm
uirginis meritis tenebat᷑: et exibat inde des
sus. Et tot facti sunt xp̃i cultores: quot dia¬
bolus corruptores se putauerat uirginis
inuenisse. Remansit itaq uiuenis qui reꝓ¬
bationis huiꝰ auctor extiterat:qui se putabat
defensorẽ uirginis suꝑare. Hic splendorẽ dũ
ꝓuocaret ad luxũ. uitã qͣm uidebat᷑ habere
amisit: et mortẽ qͣm querebat inuenit.
Succedunt ridentib lacͥme: et insultanti¬
bus finẽ lam̃tationes imponunt. Attendit
uirgo lugentẽ udicẽ: et quẽ minantẽ ante
contẽpserat: nc̃ dep̃cantẽ exaudit. Ilico gͥ
ut cepit orare ꝓ mortuo: et amortuis excitat
saluũ qui morti fuerat deputatꝰ: et ad gaudi¬
um euocat qͥ fuerat p̃cipitatꝰ in luctũ. Nam qͥ
incestus fuerat mortuus castꝰ exurgit: et fit p̃¬
dicator castimonii. qui ꝑsecutor extiterat casti¬
tatis. Ad hec sacͥlegi conturbant᷑ intẽplis ⁊ et

Expanded text:
sed ingressus ad libidinem, ad adorandum Dominum sed ingressus ad libidinem, ad adorandum Dominum meritis virginis tenebatur; et exibat inde Dei sus; et tot facti sunt Christi cultores, quot diabolus corruptores se putaverat virginis invenisse. 8. Remansit itaque juvenis, qui reprobationis hujus auctor exstiterat: qui se putabat defensorem virginis superare, hic splendorem dum provocaret ad luxum, vitam quam videbatur habere, amisit; et mortem quam quaerebat, invenit. Succedunt ridentibus lacrymae, et insultantibus finem lamentationes imponunt. Attendit virgo lugentem judicem, et quem minantem ante contempserat, nunc deprecantem exaudit. Illico igitur ut coepit orare pro mortuo, et a mortuis excitat salvum, qui morti fuerat deputatus; et ad gaudium evocat, qui fuerat praecipitatus in luctum. Nam qui incestus fuerat mortuus, castus 458 exsurgit; et fit praedicator castimonii, qui persecutor exstiterat castitatis. 9. Ad haec sacrilegi conturbantur in templis, et
Abbreviated transcription (Latin):
netis in fantiã sic armauerat inimicꝰ. ut nii¬
uoce p̃ conantis ducis. popłm ad libidinẽ ii.¬
uitantis. Huncgͦ ducem fuisse diaboli ne
om̃ib notũ ẽ.Suꝑatis autẽ cum duce suo po¬
pulis: tẏrannũ tenere captiuũ oĩb patet.
Constat gͦ diabolũ suꝑatũ: quotiens contͣ uir¬
ginẽ arma corripuit. Nam expoliata uirgo
crinib tegit᷑ ⁊ et nudata ab hominib maliᷤᷤ.
uestitur ab hõib bonis: et damnata ꝓstibu¬
lo turpitudinis. in gremio apparuit castita¬
tis. Efficitur oratoriũ angłoꝵ: qui locꝰ ꝑdita¬
rum fuerat aĩarũ. Et uͥ semꝑ naufragau̾at
castitas: illic est coronata uirginitas. Deniq
popłos qͦs preco ad libidinẽ inuitau̾at: uir¬
go ad castitatẽ optinuit. Et qͦs ad eam diabo¬
lus inqͥnatos induxit: illa a se mundos eie¬
cit.Om̃s namq singillatim ingressi. unꝰ al¬
terum sustinebat ingressũ: quẽ egressum
dũ ñ credet mundũ se exhibebat immundũ

Expanded text:
netis infantiam sic armaverat inimicus, ut nuub voce praeconantis ducis, populum ad libidinem invitantis. Hunc ergo ducem fuisse diaboli nemo omnibus notum est: superatis autem cum suo duce populis, tyrannum teneri captivum omnibus patet. Constat autem diabolum superatum, quoties contra virginem arma arripuit; nam exspoliata virgo, crinibus tegitur: et nudata ab hominibus malis, vestiebatur ab angelis bonis: et damnata in prostibulo turpitudinis, in gremio apparuit castitatis. Efficitur oratorium angelorum locus, qui perditarum fuerat animarum; et ubi semper naufragaverat castitas, illic est coronata virginitas. Denique populos, quos praeco ad libidinem invitaverat, virgo ad captivitatem obtinuit: et quos ad eam diabolus inquinatos induxit, illa a se mundos ejecit; omnes namque singillatim ingressi, unus alterum sustinebat ingressum, quem egressum, dum non crederet mundum, se exhibebat immundum:
Abbreviated transcription (Latin):
placere. Turbatur uiuenis apuella contẽp¬
tus: et se munerib cõplacere posse
existimans: aurũ. gemmas congemi nanᷤ.
uestes. p̾dia p̾ciosa conuectat. S qr xp̃i cari¬
tas p̾cium pecuniarũ ñ habet ⁊ uirgo sacͣtis¬
sima in suo gradu usq ad sanguinis effusio¬
nem ꝑ mansit:q̃m suo illã sanguine subar¬
rauerat xp̃c. Ad concupiscentẽ gͣ reuertitur
census: et inconcussa uirginitas xp̃o semel
oblata ꝑdurat.Discite uirgines xp̃i normã
puellaris exempli: et oblata sub specie pie¬
tatis munuscula iuroꝵ tota intentione res¬
puite:et qͣsi rabidi canis morsus omni cum
gaudio recusate. A qͦ ñ receꝑis qd̾ timeas di. ñ
accipias qd̃ diligas mundi. Accipe accipe uir¬
go: s qd̃ amori eterno ꝓficiat. Quotienscũq
ab homine consecuta fueris censũ: sic accipe
ut te sponsam xp̃i cognoscas.Uidet ille in¬
tus inmente qͥd facias: et qͣm expetenter eiꝰ

Expanded text:
placere. 5. Turbatur juvenis a puella contempplacere. 5. Turbatur juvenis a puella contemptus, et se muneribus complacere posse existimans, aurum, gemmas congeminans, vestes, praedia pretiosa convectat. Sed quia Christi charitas pretium pecuniarum non habet, virgo sacratissima in suo gradu usque ad sanguinis effusionem permansit; quoniam suo illam sanguine subarraverat Christus. Ad concupiscentem igitur revertitur census, et inconcussa virginitas Christo semel oblata perdurat. Discite, virgines Christi, normae puellaris exempla, et oblata sub specie pietatis munuscula virorum tota intentione respuite, et quasi rabidi canis morsus omni cum gaudio recusate. A quo non receperis quod timeas Dei, non accipias quod diligas mundi: accipe, accipe, virgo, sed quod amori aeterno proficiat. Quotiescumque ab homine consecuta fueris censum, sic accipe, ut te Christi sponsam agnoscas. Videt ille intus in mente quid facias, et quam expetenter ejus
Abbreviated transcription (Latin):
uirginitatẽ p̃tulit uite ⁊ omnẽq a se amorẽ
terrenũ ꝑ amorẽ celestẽ expellens. thropheũ
crucis xp̃i arripuit: et tam contra libidineᷤᷤ
qͣm etiam contra uniu̾sa supplicia fide potiꝰ
armata qͣm ferro. fortit̾ dimicauit et uicit.
Aspicit deniq blandientẽ: et renuit minan
amare qd̃ tͣnsit. Et dum nimis uirginitatẽ
diligit: nec ludibria nec flãmas nec supplicia
nec carnifices metuit: postremo nec gladũ
furentis ꝑ cussoris expauit. Compellitur uir¬
go ornamenta susciꝑe corporis s renuit: q̃m
iam susceꝑat m̃tis. Et qr ñ de elegantia cor¬
poris humani placere studebat ⁊ qͥa timebat
de feditate aĩe dño displicere: dabat intus ꝑ
fidem sue mentis candorẽ atq pulchritudi¬
nem aĩe qͣm excolebat. Et qͣntum siciebat
ut aiãm suam pulchram faceret ⁊ tantum
in suã aĩam erubescebat se ẽẽ formosã tan¬
toq studuit displicere carnalib incarnis
aspectu ⁊ qͣnto xp̃o institit et eiꝰ angłis com¬

Expanded text:
itatem praetulit vitae, omnemque a se amorem terrenum per amorem coelestem expellens, tropaeum crucis Christi arripuit; et tam contra libidines quam etiam contra universa supplicia fide potius armata quam ferro, fortiter dimicavit et vicit. Aspicit denique blandientem et renuit: minanamare, 457 quod transit; et dum nimis virginitatem diligit, nec ludibria, nec flammas, nec supplicia, nec carnifices metuit: postremo nec gladium furentis persecutoris expavit. Compellitur virgo ornamenta suscipere corporis, sed renuit; quoniam jam susceperat mentis: et quia non de elegantia corporis humani placere studebat, quia timebat de foeditate animae Domino displicere, dabat interius per fidem suae mentis candorem, atque pulchritudinem animae, quam excolebat; et quantum sciebat quod animam suam pulchram faceret, tantum in sua carne erubescebat se esse formosam: tantumque studuit displicere carnalibus in carnis aspectu, quanto Christo institit, et ejus angelis com
Abbreviated transcription (Latin):
sum sibi inuenit incelo.Hec nubes aerias
angelos. sycdaq tͣnsgrediens ⁊ uerbũ di in
ipso sinu inuenit patris: et toto hausit pe¬
ctore. Nam qͥs tantũ cũ inuen̾it relinquat
bonum: Unguentũ eñi ex inanitũ ẽ nom̃
tuũ: ꝓpterea ad oles centule dilexert̃ et at

Expanded text:
sum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, sum sibi invenit in coelo. Haec nubes, aera, angelos, sideraque transgrediens, Verbum Dei in ipso sinu Patris invenit, et toto hausit pectore. Nam quis tantum cum invenerit, relinquat boni? Unguentum enim exinanitum est nomen tuum: propterea adolescentulae dilexerunt t
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ amari potest ocłis quib nolo. Stetit. o¬
rauit. ceruicẽ in flexit.Cerneres trepidare
carnificẽ. qͣsi ipse ad dictus fuisset ⁊ treme¬
re ꝑcussoris dexterã. pallere ora alieno ti¬
mentis ꝑicło: cũ puella ñ timeret suo.ha¬
betis gͥ in una hostia duplex martẏrium:
pudoris et religionis. Et uirgo ꝑmansit:et
martyrium optinuit. Inuitat ñc integri
tatis amor. et tu soror sca uł mutis tatita
morib. ut aliqͥd de uirginitate dicamꝰ: ne
ueluti transitu quodã p̃stricta uideat᷑. que
pͥncipalis ẽ uirtꝰ. Non eñi ideo laudabił urr¬
ginitas qr et in martyrib reperitur: s qͥa
ipsa martyres faciat. Quis autẽ eã huma
no possit ingenio cõp̾hend̾e : qͣm nec natu¬
ra suis inclusit legib: Aut qͥs naturali uo¬
ce cõplecti. qd̾ supͣ usum nature sit: Ecelo ac¬
cersiuit: qd̾ imitaret᷑ in terris. Nec immeri¬
to uiuendi usum quesuit ecelo:que spon¬

Expanded text:
quod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oquod amari potest oculis quibus nolo. Stetit, oravit, cervicem inflexit. Cerneres trepidare carnificem, quasi ipse addictus fuisset: tremere percussoris dextram, pallere ora alieno timentis periculo, cum puella non timeret suo. Habetis igitur in una hostia duplex martyrium, pudoris et religionis. Et virgo permansit, et martyrium obtinuit. 149 tatis amor, et tu, soror sancta, vel mutis tacita moribus, ut aliquid de virginitate dicamus; ne veluti transitu quodam perstricta videatur, quae principalis est virtus. Non enim ideo laudabilis virginitas, quia et in martyribus reperitur, sed quia ipsa martyres faciat. 11. Quis autem humano eam possit ingenio comprehendere, quam nec natura suis inclusit legibus? Aut quis naturali voce complecti, quod supra usum naturae sit? E coelo accersivit quod imitaretur in terris. Nec immerito vivendi sibi usum quaesivit e coelo, quae spon
Abbreviated transcription (Latin):
tenu a membra poterat nerus includere.
Nouum martyrii genus. Nondũ idonea pe¬
ne: et iã matura uictorie. Certare difficiliᷤ.
facilis coronari. Magisterium uirtutis mi¬
pleuit: que p̾ iudicium uehebat etatis. N
sic ad thalamũ nupta ꝓꝑaret ⁊ ut ad sup¬
plicii locum leta successu. gradu festina
uirgo ꝓcessit: non in torto crine caput cõp
ta. s xp̃o ÷ ñ flosculis redimita s morib. Fle¬
re om̃s: ipsa sine fletu. Mirari pleriq. qd̾
tam facile uite sue ꝓdiga: qͣm nondũ hau¬
serat. iam qͣsi ꝑfuncta donaret. Stupere
uniu̾si: qd̃ iam diuinitatis testis ex isteret:
que adhuc arbit᷑ sui ꝑ etatẽ ẽẽ ñ posset.
ultra naturam ẽ. de auctore nature ẽ. Qnto
terrore egit carnifex ut timeretur: qͣntis
blandiciis ut suaderet. qͣtimis sibi ad nupti¬
as ꝓueniret. At illa. Et hec sponsi iniuria ẽ:
exceptare placiturũ. Qui me sͥ pͥor elegit:
accipiet. Qͥd ꝑcussor moraris: pereat corpꝰ

Expanded text:
tenuia membra poterat nexus includere. 8. Novum martyrii genus? Nondum idonea poenae, et jam matura victoriae: certare difficilis, facilis coronari: magisterium virtutis implevit, quae praejudicium vehebat aetatis. Non sic ad thalamum nupta properaret, ut ad supplicii locum laeta successu, gradu festina virgo processit, non intorto crine caput compta, sed Christo: non flosculis redimita, sed moribus. Flere omnes, ipsa sine fletu. Mirari plerique quod tam facile vitae suae prodiga, quam nondum hauserat, jam quasi perfuncta donaret. Stupere universi, quod jam divinitatis testis existeret, quae adhuc, arbitra sui per aetatem esse non posset. ultra naturam est, de auctore naturae est. 9. Quanto terrore egit carnifex ut timeretur, quantis blanditiis ut suaderet! quantorum vota ut sibi ad nuptias perveniret! At illa: Et haec Sponsi injuria est exspectare placiturum. Qui me sibi prior elegit, accipiet. Quid, percussor, moraris? Pereat corpus
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. cum
Et ubi diabolus ei ignominiã corruptionis
p̃parauerat: illic eam exciꝑe fecit dñs coronã
sue uirginitatis et palmã. Hoc est in suis se¬
dib hostes uincere: captiuã ductã uirginẽ
ad penetrabilia regis libidinũ. ipsũ regem
a uirgine qͣm captiuauerat uictũ: et uictq̃¬

Expanded text:
um, cui et ubi diabolus ei ignominiam corruptionis praeparaverat, illic eam excipere fecit Dominus coronam suae virginitatis et palmam. Hoc est in suis sedibus hostes vincere, captivam ductam virginem ad penetralia regis libidinum, ipsum regem a virgine, quam captivaverat, victum, et vict
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dicant dum locuntur. Hec tredecim annoꝵ
martyrium fecisse traditur: qͦ detestabilior
crudelitas que nec iuuencule peꝑcit etati:÷
immo magna uis fidei que etiã ab illa testi¬
moniũ inuenit etate.Fuit ne in illo corpus¬
culo uulneri locus: Et que ñ habuit qͦ ferrĩ
reciꝑet: habuit in qͦ ferrũ uinceret. Ad istud
etatis puelle toruos etiam uultꝰ parentũ fer¬
re ñ possunt: et acu districta solent puncta
flere quasi uulnera. Hec inter cruentas car¬
nificũ impauida manꝰ. hec stridentiũ graui¬
bus immobilis tractib cathenarũ: ñc cruen¬
to mucroni militis totũ offerre
mori adhuc nescia s parata. Uł si ad
aras inuita raꝑetur: tend̾e xp̃o inter igneᷤᷤ
manꝰ. atq in ipsis salͥlegis focis trophe¬
um dñi  signare uictoris. ñc ferratis
colla manusq inserere nexib. S nullus tã

Expanded text:
praedicant, dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum praedicant, dum loquuntur. 7. Haec duodecim annorum martyrium fecisse 148 traditur. Quo detestabilior crudelitas, quae nec minusculae pepercit aetati: immo magna vis fidei, quae etiam ab illa testimonium invenit aetate. Fuitne in illo corpusculo vulneri locus? Et quae non habuit quo ferrum reciperet, habuit quo ferrum vinceret. At istius aetatis puellae torvos etiam vultus parentum ferre non possunt, et acu districta solent puncta flere, quasi vulnera. Haec inter cruentas carnificum impavida manus, haec stridentium gravibus immobilis tractibus catenarum, nunc furentis mucroni militis totum offerre corpus, mori adhuc nescia, sed parata: vel si ad aras invita raperetur, tendere Christo inter ignes manus, atque in ipsis sacrilegis focis tropaeum Domini signare victoris: nunc ferratis colla manusque ambas inserere nexibus: sed nullus tam
Abbreviated transcription (Latin):
ut q̃m hodie natalis ẽ uirginis de uirgini¬
bus sit loquendũ: et ex p̾dicatione liber su¬
mat exordium. Natał ẽ uirginis: integrita¬
tem seqͣmur. Natał ẽ mr̃is: hostias immole¬
mus. Natalis ẽ scẽ agnetis ⁊ mirent᷑ uiri. ñ
desꝑent paruuli: stupeant nupte. imitent᷑
innupte. S qͥd dignũ de ea loqui possumuᷤͤ.
cuiꝰ nec nom̃ quidẽ uacuũ luce laudis fuit: de¬
uocio supia etatẽ. uirtꝰ supͣ naturã: ut mͥ u¬
deatur non hõis habuisse nom̃. s oracłm mar¬
tyris ⁊ que indicauit qͥd ẽẽt futura. Habeo
tam̃ unde mͥ subsidiũ cõparet᷑. Nomen uirgi¬
nis: titulus ẽ pudoris. Appellabo martyrẽ:
p̃dicabo martyrẽ.Satis ꝓlixa laudatio ẽ. que
non querit᷑.s tenet᷑. Fatiscant gͥ ingenia. elo¬
quentia conticescat: uox una p̾coniũ ẽ. Hanc
senes. hanc iuuenes. hanc pueri canant. Ne¬
mo ẽ. laudabilior: qͣm qui ab omĩb lauda¬
ri potest. Qt hoĩes.tot p̾cones:qui martyrem

Expanded text:
ut quoniam hodie natalis est virginis, de virginibus sit loquendum, et a praedicatione liber sumat exordium. Natalis est virginis, integritatem sequamur. Natalis est martyris, hostias immolemus. Natalis est sanctae Agnes, mirentur viri, non desperent parvuli; stupeant nuptae, imitentur innuptae. Sed quid dignum de ea loqui possumus, cujus ne nomen quidem vacuum luce laudis fuit? Devotio supra aetatem, virtus supra naturam; ut mihi videatur non hominis habuisse nomen, sed oraculum martyris, quo indicavit quid esset futura. 6. Habeo tamen unde mihi subsidium comparetur. Nomen virginis titulus est pudoris. Appellabo martyrem, praedicabo virginem. Satis prolixa laudatio est, quae non quaeritur, sed tenetur. Facessant igitur ingenia, eloquentia conticescat, vox una praeconium est. Hanc senes, hanc juvenes, hanc pueri canant. Nemo est laudabilior, quam qui ab hominibus laudari potest. Quot homines, tot praecones, qui martyrem
Abbreviated transcription (Latin):
uit eosdẽ ad integrũ recepisse: baptismatiᷤ
res laboris sin fructꝰ congregans: ñ post
multũ tẽpus. ꝓ multis meritis condignam
martirii coronã ꝓmeruit. Sc̃i uͦ gemini fr̃s.
confirmati in om̃i credulitate xp̃i. seruis
sius p̃ceper̃t ut simulachrũ nemesis con
constituta erant. funditꝰ eu̾terent: ipsas
etiã idoloꝵ statuas. simul in confractionẽ
redactas ꝓtinꝰ dissiparent. fecer̃tq serui
fama citata ꝑ currens.cunctos terminos
ciuitatis lingonice ꝑagrauit:nuntians
ortos natalib. ad xp̃i cultũ deuotionis stii¬
dio. manifestissime declinasse ⁊ et iħu xp̃i
ommipotentis fiducia. deoꝵ simulachra ꝓ
nichilo habentes et in om̃i abuisione despi

Expanded text:
vit eosdem ad integrum recepisse, baptismatis vit eosdem ad integrum recepisse, baptismatis res laboris sui fructus congregans, non post multum tempus pro multis meritis condignam martyrii coronam promeruit. 11. Sancti vero gemini fratres, confirmati in omni credulitate Christi, servis suis praeceperunt ut simulacrum Nemesis confconstituta, funditus everterent; ipsas etiam idolorum statuas simul in confractionem redactas, protinus dissiparent: feceruntque servfama citata percurrens cunctos terminos civitatis Lingonicae peragravit, nuntians illustribus ortos natalibus, ad Christi cultum devotionis studio manifestissime declinasse, et Jesu Christi omnipotentis fiducia, Deorum simulacra pro nihilo ducentes et in omni abusione despi
Abbreviated transcription (Latin):
plinã. Uiderunt illuminatis ex parte ocłis.
prius dñm d̃m: quã ꝑ oris confessionẽ ple¬
niq intra se sc̃i gemini de concordationib
uisionũ ÷ predicationib sc̃i benigni ac bea¬
te leonille orationib incessanter instruch.
cogitabant attentius qͥd agere ꝓcurarent:
desid̾antes. ut detersa nube caliginis. pu¬
rum claritatis lum̃. in uisu lucis uisibilit̾
contẽplarent᷑: et d̃m uiuum et uerũ sine
ulla ambiguitate cognoscerent. Tunc dixe
runt ad auiã suã. Indica nob̃ qͥd faciamuᷤᷤ.
ut predicatio ur̃a om̃ib errorib effugatis.
deo gr̃as agens. dixit ad eos una cũ sco be¬
nigno. Custodite gͦ oĩa mandata diuina:
et regẽ regũ xp̃m d̾m eẽ. sine dubio cred¬
te. Separati a nefandis idolis: uosmet ipso ᷤ.
creatori nr̃o deo offerte. Docuit autẽ eos sc̃s
benignus: omnẽ scãm doctrinã. Et ꝑfectos
in xp̃i fide. confessionẽ credulitatis ueram
et manifestã. ꝑ infusionẽ scĩ sp̃c. cũ cogno¬

Expanded text:
plinam. Viderunt illuminatis ex parte oculis prius Dominum Deum, quam per oris confessionem plenique infra sancti Gemini de concordationibus visionum, praedicationibus sancti Benigni ac beatae Leonillae orationibus incessanter instructi, cogitabant attentius quid agere procurarent; desidrum| claretatis lumen in uisu lucis . uisibiliter contempla| rent . et deum uiuum et uirum . sine ulla ambiguetate| cognrunt ad aviam suam: Indica nobis quid faciamus; ut praedicatio vestra, omnibus erroribus effugatis, Deo gratias agens, dixit ad eos una cum sancto Benigno: Custodite ergo omnia praecepta divina, et Regem regum Christum Deum esse sine dubio credite, separati a nefandis idolis, vosmetipsos Creatori vestro Deo offerte. Docuit autem eos sanctus Benignus omnem sanctam doctrinam, et perfectos in fide Christi confessionem credulitatis veram et manifestam, per infusionem sancti Spiritus, ut cogno
Abbreviated transcription (Latin):
ei ꝓdesse poterat sermo diuinꝰ cuiꝰ interiora cor¬
dis incredulitatis malitia ad integrũ posside¬
bat ⁊ et lum̃ uerũ circũ septus idoloꝵ caligi¬
ne uidere ñ poterat: Ipse mͥ fecit hactenus
taciturnitatis silentium custodire: dum ti¬
mui ne sua inimica suasione uos faceret
a recto tramite ꝑpetualiter deuiare. Uolunta¬
te eñi dei eo deficiente: oĩa impedim̃ta sul¬
lata sunt. Ecce nunc tempꝰ acceptabile: aꝑite
oculos cordis et corporis. celũ potiꝰ intuentes.

Expanded text:
ei prodesse poterat sermo divinus, cujus interiora corei prodesse poterat sermo divinus, cujus interiora cordis incredulitatis malitia ad integrum possidebat, et lumen verum circumseptus idolorum caligine videre non poterat? Ipse fecit mihi hactenus taciturnitatis silentium custodire, dum timui ne sua inimica suasione vos faceret a recto tramite perpetualiter deviare. Voluntate enim Dei eo deficiente omnia impedimenta sublata sunt. Ecce nunc tempus acceptabile. Aperite ergo oculos cordis et corporis,
Abbreviated transcription (Latin):
diuina credite tͣnsmissũ fuisse. Attendite ad
uerba oris eiꝰ: dei eñĩ sunt p̾cepta que de ip¬
sius ore ꝓcedunt. Discite ab eodẽ scãm doctri¬
nam plus om̃i munere copiosã: et ur̃e salua¬
tioni suꝑ oĩa oportunã. Cum hec salub̃ri¬
ma alloquia cum sco benigno beata leonil¬
la suis nepotib p̾dicaret. et in corda eoꝵ iam
inspirata gr̃a diuinitus conualesceret ⁊ mi¬
ro pariter astitert stupore defixi:et se inui¬
cem intuentes. considerantesq oĩa que eis di¬
cta fuerant. conu̾si ad auiam suã unanimi
uoce dixer̃t. Quare tantã et tam p̾cipuam
rem tam duturno tectam silentio tenuisti:
Cur nob̾ ueritatis uiam et lum̃ preclarũ tan¬
tis tẽporib occultastiꝰ Quib illa blando ser¬
mone respondens: eleuans ocłos. et manꝰ ad
intartarea sede demersus. delictoꝵ obũbratꝰ
caligine. desolatus om̃i sapientia et intelle
crediderit. nec umqͣm uoluerit confiteri. Qd

Expanded text:
diuina credite fuisse transmissum Adtendite| ad diuina credite fuisse transmissum Adtendite| ad uerba oris eius . dei enim sunt praecepta que de| ipsius ore . procedunt. Discite ab eodem sanctam doctrinam| plus omni munere cupiosam . et uestrae saluacione| super omnia oportunam. Dum haec saluberrima| alloquia cum sanctum benigno beata leonilla suis| nipotibus praedicaret . et in corda eorum iam inspirat| gratia deuinitus conualiscerit. Miro pariter adstete| runt stupore defixi . et se inuicem intuentes . considerantes| que omnia quę eis dicta fuerant. Conuersis ad auiam| suam unianime uoce dixerunt . quare tantam| et tam praecipuam rem . tam diu tectam silentio tenuisti .| qur nobis ueritatis uiam . et lumen preclarum tantis| temporibus occultasti. Quibus illa blando sermone| rein tartarea sede demersus, delictorum obumbratus caligine, desolatus omni sapientia et intelleccredidit nec unquam voluit confiteri. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
hoc sapĩe et intelligentie singulari dono
locupletauit. ut tantã mundane magni¬
tudinis fabricã. uł omĩa que patͣuit dili¬
gentiꝰ reqͥrat: ne ꝑ ignorantie desidiam¬
post ponat auctorẽ. s ut discernat bonũ a
ex diu̾sis metallis sensu carentib et omni ui¬
tali spiramine desolatis. ad humanã decepti¬
onem diabolica ad inuentione figuratis. ñ
solum culturã uenerationis exhibere ñ debe¬
at: uerũ etiã ut immunda in om̃i abusione
despiciendo diffugiat. Ipsiꝰ eñi ꝑu̾sa ad in¬
uentio in hoc mundo idola figurauit: qui
adam pͥmũ hominẽ in paradyso constitutũi
ꝑ p̾uaricationẽ decepit. Derelinqͥte gͦ dulcis¬
simi nepotes oĩa idola demonib consecrata:
et creatorẽ omniũ rerum dñm nr̃m ih̾m xp̃m
sine ulla ambiguitate confitemin. Hunc ui¬
rum scm̃ benignũ quẽ stantẽ corã uob̾ cer¬
nitis. de longinqua regione ad uos pietate

Expanded text:
hoc sapienciae et intellegentiae singolari| dono hoc sapienciae et intellegentiae singolari| dono locopletauit . ut tante mundi magnitudinis| fabrecę . uel omnia quę parauit diligencius requerat| non per ignorantiae desidiapostponat auctorem| ut ex diversis metallis, sensu carentibus, et omni vitali spiramine desolatis, ad humanam deceptionem diabolica adinventione figuratis, non solum culturam venerationis iis exhibere non debeat, verum etiam ut immunda in omni abusione despiciendo diffugiat. Ipsius enim perversa adinventio in hoc mundo idola figuravit, qui Adam primum hominem in paradiso constitutum, per praevaricationem decepit. Derelinquite ergo, dulcissimi nepotes, omnia idola daemonibus consecrata, et creatorem omnium rerum Dominum nostrumsine ulla ambiguetate con| fetimeni. Hunc uerum sanctum benignum quem stantem| coram uos cernetis . de longinqua regione ad uos a pie| tate
Abbreviated transcription (Latin):
residua reseruauerant. Quã inuitantes ad
conuiuium: seruata ꝓtulert. Illa autẽ oĩa
ꝓ iciens canib: respuit tanquam stercus.
Tunc accedens ad eos eminus cũ sc̃o be¬
bent seruitutẽ: qui mundũ omnẽ constitu¬
it.omnẽq rerũ materiã libratã uerbi subi¬
ta dispositione cõposuit.Celi altitudinẽ ea¬
dem iussione extendit ⁊ terrarũ spacia mul¬
tiplicia late latius dilatauit: imm̃sũ abys¬
si pelagꝰ congregari et littorib eoartari mo¬
mentanea sententia ordinauit. Puxit ce¬
lum stellis⁊ et duo luminaria p̾cipua con¬
stituens. qͤ omĩa succidua uicissitudine qͦ fe¬
cerat exornarent: ut uestita lumme cuncta
detegerent omĩno decreuit. Mare omne in
pisciũ habitatione ad ꝑ ambulandũ con¬
cessit ⁊ diu̾sis arborib et graminib tellurẽ
omnẽ uestiuit: omniaq mundi qͦq animai¬
tia crescentia uł uiuentia sunt. eadẽ consti¬
tutione creauit. Postremo hominẽ adima

Expanded text:
residua reseruauerant. Quam inuitan| tes ad residua reseruauerant. Quam inuitan| tes ad conuiuium . seruata protulerunt. Illa omnia| proiciens canibus Tunc accedens ad eos eminus cum sancto Bebent servitutem, qui mundum omnem constituit, omnemque rerum materiam libratam verbi subita dispositione composuit; coeli altitudinem eadem visione extendit; terrarum spatia multiplicia late latius dilatavit; immensum abyssi pelagus congregari et littoribus coarctari momentanea sententia ordinavit: pinxit coelum stellis, et duo luminaria praecipua constituens, quae omnia succidua vicissitudine quae fecerat exornarent, ac detegerent omnino decreuit Mare omne in pis| cium habitacione . ad perambulandum concessit.| Diuersis arboribus et graminibus tellorem omne uesti| uit . omniaque mundi quęque animancia criscentia uel uiuen| \\tia\\ sunt . eadem constitucione creauit. Postremum omnem| ad ima
Abbreviated transcription (Latin):
pietas diuina ꝑduxxit. Tunc ait eis. Est mͥ
trona.cuuis urbis lingonice cui sunt nepo¬
tes ex filio tres gemini fr̃s. uno partu simul
elitis litteris lib̾alib eruditi. pat̾na tam̃
traditione adhuc gentili errore uiuentes:
nite scĩsimi sacenlotes suis deuocionib:
et nobilissime nobilitatis familie qͣm cepi¬
stis. His dictis. sci uiri ꝓ re qua uenerant at¬
tentius ꝑtractantes : placuit utrisq consi
lium: ut sc̃s benignꝰ ad t̾ritoriũ lingonicĩi
si diocesi in uilla sedeloco plurimũ indi¬
uinis p̾dicationib augm̃tantes: ñ post
multũ spacium sub aureliano pͥncipe feli¬
diuino sicut erat de p̾sente transmisit. Il¬
la eum scilicet ueluti manna qd̃ de celo des¬
cendit: cũ omni ueneratione suscepit. Ine¬
adem gͥ die memorati nepotes sun in agro cui
pasmasus no nom̃ est ad simulachrũ dee
nemesis. ritu solito ꝓfana sacͥficia offere¬
bant: et de suꝑsticiosis libaminib auie sue

Expanded text:
divina pietas perduxit. Tunc ait eis: Est mihdivina pietas perduxit. Tunc ait eis: Est mihtrona, civis urbis Lingonicae; cui sunt nepotes ex filio tres gemini fratres uno partu simul editi, litteris liberalibus eruditi, paterna tamen traditione adhuc gentili errore viventes; nite, sanctissimi sacerdotes, suis devotionibus, et nobilissimam nobilitate familiam, quam coepistis. His dictis, sancti viri, rem pro qua venerant attentius perlium . ut sanctus benignus ad terreturium lingonacum se . in uilla sede| loco plurimum in diuinis praedicationibus augmen| tantes . non post multum spacium sub auriliano| principe felidiu\i/no sicut erat de praesenti transmisit. Illa| eum scilicet ueluti manna quae de caelo discendit| cum omne ueneratione suscepit. In eadem igitur die| memorati nepoti sue in agro cui pasmasus nomen est| ad simulagrum deae nimisis . ritu solitu profana| sacrificia offerebant . et de supersticiosis libaminibus| auiae suae
Abbreviated transcription (Latin):
ro senatoria dignitate conspicuo et p̾toria¬
nis fascib sullimato: gratissime ab eodẽ hos¬
picio st̃ recepti. Quos cum cõꝑisset ẽẽ prb̃ros:
supplicit̾ postulauit ut amicos uł familiã
suam ꝑ ablutionẽ baptismatis efficerent
cutionẽ xp̃m colebat occulte. Optulit etiã et
filium suũ simphorianũ ad olestentẽ: scõꝵ
p̾dicationib uł diuina p̾destinatione suc¬
cidius tẽporib p̾clarũ mrẽm futurũ. Et
scĩs tradens manib ut ascõ baptira ret᷑ be¬
nigno. et de sacro fontis lauachro a scõ susci¬
ꝑetur andochio: attentiꝰ dep̾catꝰ ẽ. Illi uͦ opꝰ
ad qd̾ uenerant alacres ꝑagentes: et tanti
uiri obtẽꝑantes p̾cib ⁊ ꝑ baptismi grãm uo¬
luntatis sue desidiis in om̃ib satisfecer̃t. pt
hec cũ p̾fatus faustꝰ causã peticionis ꝑcolla¬
tionẽ sermonũ sc̃oꝵ sacerdotũ diligentius
ex plorasset: sororẽ nepotesq eiꝰ in memoriã

Expanded text:
ro, senatoria dignitate conspicuo, et praetoriaro, senatoria dignitate conspicuo, et praetorianis fascibus sublimato, gratissime ab eodem hospitio sunt recepti. Quos cum comperisset esse praesbyteros, suppliciter postulavit ut amicos vel familiam suam per ablutionem baptimatis efficerent cutionem, Christum colebat occulte. Obtulit etiam et filium suum, Symphorianum adolescentem, sanctorum praedicationibus vel divina praedestinatione succiduis temporibus praeclarum martyrem futurum. Et sanctis tradens manibus, ut a sancto baptizaretur Benigno, et de sacro fontis lavacro a sancto susciperetur Andochio, attentius deprecatus est. Illi vero opus ad quod venerant alacres peragentes, et tanti viri obtemperantes precibus, per baptismi gratiam, voluntatis suae desideriis in omnibusec cum praefatus Faustus causam petitionis per collationem sermonum sanctorum sacerdotum diligentius explorasset, sororem nepotesque ejus in memoriam
Abbreviated transcription (Latin):
lares. ac parentes ꝓ religione xp̃i gratanter
relinquere: penarũ supplicia uł beate mor¬
tis passiones desidare potiꝰ qͣm timere. Qui
iuri tres obedientes scĩs monitis nauicłam
ascendentes: scĩs sõs ualedicens policarpus
itatradidit in mandatis. Ite uiri fortes in
fortitudine xp̃i fortiter dimicantes ⁊ ꝑ scãm
xp̃i confessionẽ plures cõmilitones acqui¬
rite: cũ qͥb de uictoria triumphantes. no¬
men et dignitatis gloriã possitis adipisci
sempit̾nam. Fructꝰ laboris ur̃i multiplici o¬
pulentia cumulent᷑ iustoꝵ: paradysi sedes
ꝑ uos plurimũ de sc̃arũ animaꝵ acqͥsitione
letentur. His et aliis multis eos sc̃s policarpꝰ
feliciter gub̾natione diuina: ad massiliensi¬
um littora celerius ꝑuener̃t. Egressiq ad ter¬
ras. dei angelo precedente ꝓsꝑum iter agen¬
tes: eduã ciuitatẽ ingrediuntur. Ibiq dei ꝓ
uisione reꝑto fansto nobilissime familie ui¬

Expanded text:
lares ac parentes pro religione Christi gratanter lares ac parentes pro religione Christi gratanter relinquere, poenarum supplicia vel beatae mortis passionem desiderare potius quam timere. 4. Qui viri tres obedientes sanctis monitis, naviculam ascendentes, sanctis sanctus valedicens Polycarpus, ita tradidit in mandatis: Ite, viri fortes, in fortitudine Christi fortiter dimicantes, per sanctam Christi confessionem plures commilitones acquirite, cum quibus de victoria triumphantes, nomen et dignitatis gloriam possitis adipisci sempiternam. Fructus laboris vestri multiplici opulentia cumulentur; justorum paradisi sedes per vos plurimum de sanctarum animarum acquisitione laetentur. His et alifeliciter . gobernatione diuina ad massiliensium| litora celerius peruenerunt . egressique at terras . dei| angelo praecedente . prospero iter agentes . eduam| ciuitatem ingrprovisione, reperto Fausto, nobilissimae familiae vi
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit ratione. Ad mirandũ satis est et dei
omĩpotentis p̾ destinatione multiplicit̾ p̃fe¬
rendũ. Ergo huiꝰ rei ordinẽ ꝓsequentes ⁊ et be¬
blicemꝰ. Deniq sc̃s policarpꝰ ephesi urbis an¬
tistes.doctrina beatissimi ioħis apłi et euange¬
liste ꝑfecte instructꝰ. sp̃u scõ repletus. fideli du¬
catu cupiens xp̃i miliciã ampliare: ꝑ diu̾sas
mundi partes suos dirigebat discipulos uer
dicare. Audiens itaq aurelianũ imꝑatorẽ post
discessum seueri impii ꝑsecutoris. crudelissimã
cuncto popło sibi subdito ꝓmulgasse edicto. et
dei sacerdotes. io: andochium et benignũ pres¬
biteros. et tẏrsũ diaconẽ illuc p̾dicationis stii¬
dio destinauit: uiros scilicet uirtutib p̾stantis¬
simos in dei amore diffusos.ad certaminis ago¬
nem festinos. ꝓ xp̃i noĩe itinerũ laborẽ assume¬
re omnino deuotos⁊ ꝑicula maris sustinere ñ
tardos. ꝑegrinationẽ ambienter expetere hy¬

Expanded text:
conue| nit racionem. Admirandum satis est . et dei conue| nit racionem. Admirandum satis est . et dei omnipo| tentis praedistinacione multipliciter praeferendum| Ergo huius rei ordinem prosequentis . et blicemus. 3. Denique sanctus Polycarpus Ephesi urbis episcopus, doctrina beatissimi Joannis apostoli et evangelistae perfecte instructus, Spiritu sancto repletus. fidei ducatu cupiens Christi militiam ampliare, per diversas mundi partes suos dirigebat discipulos, verdicare. Audiens itaque Aurelianum imperatorem post discessum Severi impii persecutoris crudelissimam cuncto populo sibi subdito promulgasse edictum et Dei sacerdotes, id est, Andochium et Benignum presbyteros, et Thyrsum diaconum, illuc praedicationis causa destinavit, viros scilicet virtutibus praestantissimos, in Dei amore diffusos, ad certaminis agonem festinos, pro Christi nomine itinerum labores assumere omnino devotos, pericula maris sustinere non tardos, peregrinationes ambienter expetere hi
Abbreviated transcription (Latin):
assidue coequari meritis ñ desistens. in omni
conu̾satione sacerdotii sc̃a cotidie exornari re¬
ligione festinans: diuinarũ scͥpturarũ legen¬
di studio uniu̾sa dogmata ꝑagrasti: nunc
scõꝵ martyrũ gesta ad laudis tue cumulũ ꝓ a
more religionis congregare in urbe parisiaca
deuotꝰ intendis. Unde scõ eusebio cesariensi in e¬
mulationis studio coeqͣndus es: et parigłe do¬
si facundia succurreret p̾ferendus. Gesta scõꝵ
geminoꝵ qͥ insuburbio lingonice ciuitatis p̃¬
ciosam adepti sunt consũmationẽ martyrii ⁊¬
uł beatissimi desiderii martyris et antistitis ip¬
sius ciuitatis sicut deuotionis studio imꝑastis:
ita desiderantissime mee famulationis obedi
studiosiꝰ reserare xp̃o auctore cõpelli¬
mur: in cuiꝰ fidei amore acta fuisse
ꝓculdubio confitem᷑. Igit᷑ sc̃i tres ge¬
mini fr̃s. speusippus. eleusippus. meleusippus.
cũ qͣntis ad martytirii dignitatẽ p̾miis ꝑue¬
nerint: ex planare potiꝰ qͣm p̃terire plenissima

Expanded text:
assidue coaequari meritis non desistens, in omni conversatione sacerdotii, sancta quotidie exornari religione festinans, divinarum litterarum legendi studio universa dogmata peragrasti: nunc sanctorum martyrum gesta, ad laudis tuae cumulum, pro amore religionis congregare in urbe Parisiaca devotus intendis. Unde sancto Eusebio Caesariensi in aemulationis studio coaequandus es, et pari gloriae dosi facundia succurreret praeferendus. Gesta sanctorum geminorum, qui in suburbio Lingonicae civitatis pretiosam adepti sunt consummationem martyrii vel beatissimi Desiderii martyris et antistitis ipsius civitatis, sicut devotionis studio imperastis, ita desiderantissime me famulationis obediestudiosius reserare Christo auctore compellimur, in cujus fidei amore acta fuisse procul dubio confitemur. Igitur sancti tres gemani fratres Speu| sippus . euleusippus . et meleusippus. Cum quan| tis ad martyrii Dignitatem praemiis peruenent| explanare pocius no+ praeterire plenissime
Abbreviated transcription (Latin):
runt. Flãma et eñi in modũ camere curuata:
specie qͣsi ueli nauis uento sinuati supͣ corpꝰ
mr̃is stetit. Qd̾̃ corpꝰ inmediũ positũ ñ erat
ut caro ardens: s tanqͣm si aurũ aut argen¬
tũ infornace candesceret. Tum pretiia odo
mum uidentes scelerũ ministri igni corpus
ñ posse consumi: usser̃t ꝓpiꝰ accedere
confectorẽ: et corpꝰ cui ignis cesserat mucrone
transfodere. Quo facto. tam largus ꝓfusus ẽ
sanguis: ut restingueret rogũ. popłs autem
miracłi stupore discessit attonitũs erga dile

Expanded text:
t. Flamma etenim in modum camerae, curvata specie, quasi velum navis vento sinuatum supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tunc praeterea omum videntes scelerum ministri, corpus igni non posse consumi, jusserunt propius accedere confectores et corpus, cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto, tam largus profusus est sanguis, ut restingueret rogum. Populus autem cum miraculi stupore discessit. Sed ae
Abbreviated transcription (Latin):
mus. cum nos mundos ẽẽ nescimꝰ: et ad
ipsum altare dñi accedentes. audacter sc̃m cor¬
pus eiꝰ et sanguinẽ cum simꝰ actu polluti. potiꝰ
ad iuditium sumimꝰ. qͣm ut ueniã consequam.
Nam recolo: que in adolescentia mea gesta
audiui. Dies passionis erat policarpi mr̃is mag¬
ni et in ricomagensi uico ciuitatis aruerne ei
sollennia celebrabant᷑. Lecta gͥ passione cũ
reliquis lectionib quas canon sacerdotalis in¬
uexit: tẽpus ad sacͥficiũ offerendũ aduenit. Ac¬
cepta quoq turture diaconꝰ in qua misterium
dñici corporis habebat᷑: ferre cepit ad ostium.
Ingressusq tẽplum ut eam altari suꝑpone¬
ret. elapsa de manu eiꝰ ferebatur in aera: et
qͥa pollutus erat in conscientia. Sepiꝰ eñi abe
eodem ad ulteria ferebantur admissa. Uni tai
runt. Aderam fateor et ego tunc tẽporis huic
festiuitati: s hec uidere non merui. Explicit.¬

Expanded text:
mus, cum nos mundos esse nescimus, et ad ipsum altare Domini accedentes, audienter sanctum corpus eius et sanguinem, cum simus actu polluti, potius ad iudicium sumimus, quam ut veniam consequamur. Nam recolo, quae in adolescentia mea gestum audivi. Dies passionis erst Policarpi martyris magni et in Ricomagensi vico civitatis Arvernae eius solemnia celebrabantur. Lecta igitur passione cum reliquis lectionibus, quas canon sacerdotalis invexit, tempus ad sacrificium offerendum advenit. Accepta quoque turre diaconus, in qua mysterium dominici corporis habebatur, ferre coepit ad ostium, ingressusque templum, ut eam altari superponeret, elapsa de manu eius ferebatur in aera, et quia pollutus erat in conscientia. Saepius enim ab eodem adulteria ferebantur admissa. Uni tantrunt. Aderam, fateor, et ego tunc temporis huic festivitati, sed haec videre non merui. 86. Si
Abbreviated transcription (Latin):
implebitur infuturo. S ille emulus totiꝰ boni
et adu̾sarius omniũ iustoꝵ ⁊ postqͣm uidit
qd̾ et ꝓ martẏrii gła et ꝓ uite egregie uirtuti¬
bus coronatus ẽ. et ꝑmortẽ p̾mia immortalita¬
tis indeptꝰ. satis agere cepit ut reliqͥas eiꝰ ad se¬
pulturã nr̃is desidantib nemo concecłet. In¬
stigabatur gͦ niceta herodis pat̾. fr̃ autẽ dal¬
ce adire uidicẽ. et petere ab eo ne humandum
concederet corpꝰ: ne forte inqͥt relinquentes illũ
qui crucifixus ẽ xp̃iam hunt colere incipiat̃.
iudeis maxime ista machinantib: cͥ
e flãmis adhuc ardentib raꝑent: ignorante
miserrimi. qͥa neq xp̃m aliquando possumꝰ
derelinquere ⁊ qͥ mortẽ ꝓ totius mundi salute
d̾̃m et qui solus colendus sit nouerimꝰ. Mr̃es¬
uero tanqͣm e¬

Expanded text:
itur : « Sed ille aemulus totius boni, et adversarius omnium justorum, postquam vidit quod et per martyrii gloriam et pro vitae egregiae virtutibus coronatus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qu, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes miserrimi quia neque Christum aliquando possumus derelinquere, qui mortem pro totius mundi salute qui verum Deum, et qui solus colendus sit, noverimus; martyvero tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
um adhuc mundus erroꝵ tenebriᷤ
inuolutus claritatẽ uere lucis pe¬
nitꝰ ignoraret. et antiqui hostis

Expanded text:
um adhuc mundus errorum tenebris involutus claritatem verae lucis penitus ignoraret, et antiqua hostis
Abbreviated transcription (Latin):
uicali uidit impleri. Que cum dicto citiꝰ gereren¬
tur. ipsis popłis ligna uł de balneis uł de publi¬
cis quibq locis et sarm̃ta congregantib ⁊ p̃ci¬
pue iuideis ardentiꝰ ad hec ex more feruentib: cũ
om̃i uelocitate extructus ẽ rogͦ. Tunc depositis se¬
nior uestim̃tis ac zona resoluta: calciam̃ta qͦq
pedib tẽptabat educ̾e: que nunqͣm nͥ a religio¬
sis qͥbq fide. et deuotione semet ipsos inuicẽ
p̃uenientib resolui consueuerant Ita nãq in
om̃i etiã reliqͣ uita sua uenerabiliter ab om̃ib
colebatur. Ut gͦ expedita st̃ que ad ignẽ ꝑti¬
nebant: cũ eñ uellent rogo ĩpositũ etiã clamiꝰ af¬
fig̾e. ait. Sinite me. Qui eñi dedit mͥ ignis suf¬
ferre supplicium: dabit ut et sine clauoꝵ affi¬
grege assũptus ⁊ acceptabile holocaustũ omni¬

Expanded text:
umeretur. Quae cum dicto citius gererentur, ipsis populis ligna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affigrege assumptus, acceptabile holocaustum omni
Abbreviated transcription (Latin):
uero tanqͣm discipłos dñi diligimꝰ et uenera¬
murꝰ quasi integre fidẽ magistro seruantes et
dño: quoꝵ nos qͦq infide et ꝑseuerantia ca¬
ritatis optamꝰ ẽẽ participes. Ubi autẽ uidit
centurio tam obstinatã iudeoꝵ contentionẽ.
positum in medio ipsũ corpꝰ exussit: et ita noᷤ
post modũ ambusta ossa p̃ciosissimis geminis
cariora. et omni auro ꝓ babiliora
facta collegimꝰ: ac sicut
conueniebat
ex more condidimus. Q¬
Quo in loco
etiam ñc prestante dũo sollennes agimꝰ ce¬
lebresq conuentꝰ. et maxime quidẽ in die paᷤ¬
sionis eiꝰ: s et cum eoꝵ memorias qui pͥus paᷤ¬
ad p̃ces eoꝵ ad uiam uite exẽplis insignib suᷤ¬

Expanded text:
vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis optamus esse participes. Ubi autem vidit centurio tam obstinatam Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos postmodum ambusta ossa, pretiosissimis gemmis chariora, et omni auro probabiliora facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus. Quo in loco etiam nunc praestante Domino solemnes agimus celebresque conventus; maxime quidem in die passionis ejus. Sed cum eorum memorias, qui prius pasad praedecessorum viam exemplis insignibus sus