comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tu. cum uxore et filiis ro¬
maii uenens. monachus
efficitur. Cui haistulfus fr̃
eius substitutus: regnauit
corum inmonachũ
tonsoratur: pippinus u̾o
princeps. aut toritate apo¬
stolica. et francorum electio¬
ne. a sancto bonefacio ma¬
goncie archiepiscopo in re¬
gem ungitur et consecrat᷑:
octo post annos circiter
octognita octo. post quam
maiores domus. ceperunt
principari sub regibus frã
tra saxones pugͣt.
Oripho frater pipim ꝓuin¬
tur. frater eiuldem pĩppi¬
in regis. remigus rodomẽ¬
lis archiepiscopus ingal¬
lia claret. Pippmus rex
galliarum ecelesias canti¬
bus romane auctoritatis
suo studio meliorauit
patur annis quinq. haistulfo
longobardorum rege contra ro¬
manos a deo exardescente ut
tributum exigeret: ab umius¬
ciuusq capite. stephanus pa¬
pa. ad expetendum pippini
regis auxilium cogitur in
franciam uenire. Cui in ue¬
mendo in una noctium
apparuit magnum signũ
in celo: globs scilicet igneꝰ

Expanded text:
tu cum uxore et filiis Rotu cum uxore et filiis Romam veniens, monachus efficitur. Cui Haistulfus frater ejus substitutus, regnat ancorum in monachum tonsoratur; Pipinus vero princeps auctoritate apostolica et Francorum electione a sancto Bonefacio Moguntiae archiepiscopo in regem unguitur et consecratur, post annos circiter octoginta octo, postquam majores domus ceperunt principari super reges Franctra Saxones pugnat. Gripho frater Pipini perimitur. Frater ejusdem Pipini regis Remigius, Rodomensis archiepiscopus, in Gallia claret. Pipinus rex Galliarum aecclesias cantibus Romanae auctoritatis suo studio melioravit.patur Saracenis annis 5. Haistulfo Langobardorum rege contra Romanos adeo exardescente, ut tributum exigeret ab uniuscujusque capite, Stephanus papa ad expetendum Pipini regis auxilium cogitur in Franciam venire. Cui in veniendo in una noctium apparuit magnum signum in caelo, globus scilicet igneus
Abbreviated transcription (Latin):
rat ÷ ibiq locum quietis¬
et mortis a deo acceperit.
episcopalis sedis pruulegis
isigniri decreuit : primumq
ibi episcopum sanc tum bur¬
chardum ordinauit. Nlaman
principatur sarracenis: amus¬
sex. karlomainius. frater pip¬
pim regis. rome azacharia
papa. in monachun attonse:
primo. inserapti monte. m
cenobio quod ip̃e fundauit:
dcinde apud castrum cassim̃
laudabili uita enituit
Iippiius griltonẽ
fratrem suum contͣ
persequitur. Sarracem. in te¬
stino bello colliduntur.
fridum. et suidiger. bello
uictos capit ⁊ et tassilonem
quidem. baioarie ducem fa¬
cit. griltom uero. in neustria
duodecim comitatus conce¬
dit: quod illi non sufficit.
sed ad gaiferum maquita¬
mam fugit. In calabria et
scicilia: fit pestilencia et
mortalitas hominum ni¬
mia. In uestibus hominũ:
et in uelis eclesiarum: ap¬
parent crucicule. quasi leo
designate
tare intitur. a zacharia papa
non solum amalo reprimi¬
tur : sed etiam eius instinc¬

Expanded text:
rat, ibique mortis et quietisrat, ibique mortis et quietis locum a Deo acceperat, episcopalis sedis privilegio insigniri decrevit; primumque ibi episcopum sanctum Burchardum ordinavit. Marvan principatur Saracenis annis 6. Karlomannus, frater Pipini regis, Romae a Zacharia papa in monachum attonsus, primo in Serapti monte in coenobio quod ipse fundavit, deinde apud castrum Cassinum, laudabili vita aenituitipinus Griphonem fratrem suum contra persequitur. Saraceni intestino bello colliduntur. fridum et Suidiger bello victos capit; et Tassilonem quidem Bajoariae ducem facit; Griphoni vero in Neustria 12 comitatus concedit. Quod illi non sufficit, sed ad Waifarium in Aquitaniam fugit. In Calabria et Sicilia fit pestilentia et mortalitas hominum nimia. In vestibus hominum et in velis aecclesiarum apparent cruciculae quasi oleo designataetare nititur, a Zacharia papa non solum a malo reprimitur, sed etiam ejus instinc
Abbreviated transcription (Latin):
sarracenis anno uno pri¬
cipatur. Constantimis ar¬
chabasdum capit ÷ et ei
multisq amicorum eius:
oculos eruit. Cinis de celo
ces principatur sar¬
raccins anno uno. Pippin
theodoaldum filium gofre¬
di ducis debellat. Persecu¬
tione post lapidacionem
step ham prothomartiris
mota: maximiius. Unus
lis ad gallias transiens ma¬
riam magdalenam secum
adduxit ⁊ eam etiam apud
aquensem urbem cui pre¬
sidebat defunctam sepeluiͭ.
Acquensi uero a sarracems
desolata: corpus ip̃ius
marie. ageraldo comite
burgundie. ad cenobium
Uiceliacum a se constructũ
transfertur. Quamꝙͣ aliqͥ
scribant quod hee apud e¬
phesum quiescat ÷ nullum
super se tegiien habens.
Petrus damascenus epũs:
longus presbiter per illa¬
tam sibi cecitatem anmo¬
initus querere corpora chi
ctus bonefacius magoncie
episcopus. ab athi longo
ad se relata castrum muzi¬
burch ad honorem chilia¬
in martiris qui ad predicã¬
dum ibi a papa co noue
episcopus ordinatus fue¬

Expanded text:
Saracenis anno uno prinSaracenis anno uno principatur. Constantinus Arthabasdum capit, et ei multisque amicorum ejus oculos eruit. Cinis de caeloces principatur Saracenis anno uno. . Pipinus Theodoaldum filium Gofridi ducis debellat. Persecutione post lapidationem Stephani prothomartiris mota, Maximinus, unus lis, ad Gallias transiens, Mariam Magdalenam secum adduxit. Eam etiam apud Aquensem urbem, cui presidebat, defunctam sepelivit. Aquensi vero urbe a Saracenis desolata, corpus ipsius Mariae a Gerardo comite Burgundiae ad cenobium Viceliacum a se constructum transfertur , Quanquam aliqui scribant, quod hec aqud Ephesum quiescat, nullum super se tegimen habens. Petrus Damascenus episcopus longus presbiter, per illatam sibi caecitatem admonitus querere corpora sancctus Bonefacius Moguntiae episcopus ab Athalongo ad se relata, castrum Wirziburch ad honorem Chiliani martyris, qui ad predicandum ibi a papa Conone episcopus ordinatus fue
Abbreviated transcription (Latin):
ne imperatore mortuo con¬
stantinus filius eius. annis¬
paccato et dilatato regno
francorum. karolus bellico¬
sus princeps. obit : et filios
suos. karlomannum et pip¬
pinum. principatus sui
successores relinquit
rem publicam. perturbatã
a longobardis mueint.
Statim benuolencia sua
bene omma composuit
et cum longobardis. in uigi¬
ti annos pacem firmauit
Hic libros dyalogorum
gregorii delatino ingrecũ
uertit. Constantmopolis
terre motu per integrum
annum minis grauatur
dat. Litprandus rex lon¬
gobardorum moritur. Hil¬
debrando. quem ip̃e regẽ
designauerat a longobardis
reprõbato: rachis regnauit
post eum annns septem.
Pippimis princeps. hunal
do aquitame duçi sibi rebel¬
lanti: obiuat. karloman¬
nus uero alcmanam de¬
uastat. Archabasdus : con
rapta sorore pippi¬
ni.contra cum rebellat :
quem pippinus. pugna ꝙͣ¬
ius dampnosa superat.
karlomannius saxomam
petit: castrum hoscoburch
capit: theodericum saxonẽ
ꝑacis obsidem accipit:
moritur. Gyzid

Expanded text:
ne imperatore mortuo, Constantinus filius ejus annisPacato et dilatato regno Francorum, Karolus bellicosus princeps obit, et filios suos Karlomannum et Pipinum principatus sui successores reliquit. rem publicam perturbatam a Langobardis invenit, statim benivolentia sua bene omnia composuit, et cum Langobardis in 20 annos pacem firmavit. Hic libros Dialogorum Gregorii de Latino in Grecum vertit. Constantinopolis terrannum nimis gravatur.ndat. Liuthprandus rex Langobardorum moritur. Hildebrando, quem ipse regem designaverat, a Langobardis reprobato, Rachis regnat post eum annis 7. Pipinus princeps Hunaldo duci Aquitaniae sibi rebellanti obviat; Karlomannus vero Alemanniam devastat. Arthabasdus contrarapta sorore Pipini, contra eum rebellat; quem Pipinus pugna quamvis damnosa superat. Karlomannus Saxoniam petit, castrum Hoscoburch capit, Theodericum Saxonem pacis obsidem accipit. moritur; Gyzid
Abbreviated transcription (Latin):
rege mortuo: uicharedus
filius eius regnat annis
quindecim. In ytalia facto
diluuio pene ultra fidem
ominum: post multam
confulionem rerum. lub¬
secuta est per cladem in¬
gumariam medicibilis
mortalitas hominum ⁊ que
primum percussit pellagiũ
papam. Gregorius ad pa¬
patum electus interim
dum imperatoris assensus
expectatur instituit per
septiformem letamam.
placare iram dei. et in pro¬
cedendo. octoginta homi¬
nibus hac plaga ꝑcussis:
tandem ira dei quieut:
tera pietatis opera. animam
traiani romanorum quondã
imperatoris. quamius paga¬
ni. a penis inferni liberari.
miseranco. et plorando a
deo optmuit. Hic inter
multa que utilia ecclesie
fecit. et instituit: ancipho¬
narum regulariter centomi¬
zauit: et utiliter compila¬
uit. Kyrieleyson. a clero ad
missas cantari precepit. Al¬
leluya. ad missas extra quĩ¬
quagesimam: dici fecit. In
canone hostie tria uerba
super addidit : diesq nros
in tua pace disponas: atq
ab eterna dampnatione nos

Expanded text:
rege mortuo, Richaredus rege mortuo, Richaredus filius ejus regnat annis 15. In Italia facto diluvio pene ultra fidem omnium, post multam confusionem rerum subsecuta est per cladem inguinariam inedicibilis mortalitas hominum, quae primum percussit Pelagium papam. Gregorius ad papatum electus, interim dum imperatoris assensus expectatur, instituit per septiformen letaniam placare iram Dei: et in procedendo octoginta hominibus hac plaga percussis, tandem ira Dei quievit.tera pietatis opera animam Trajani Romanorum quondam imperatoris, quamvis pagani, a poenis inferni liberari, miserando et plorando a Deo optinuit. Hic inter multa, quae utilia aecclesiae fecit et instituit, antiphonarium regulariter centonizavit et utiliter compilavit. Kyrrieleyson a clero ad missas cantari precepit; Alleluia ad missas extra quinquagesimam dici fecit. In canone hostiae tria verba superaddidit: Diesque nostros in tua pace disponas, atque ab aeterna damnatione nos
Abbreviated transcription (Latin):
mauricio imperato¬
re. pro expellandis ab ytalia
longobardis. peccumam
accepit ⁊ sed id frustra fuit:
quia nunc confederatus eis.
rediit: nũc eis congressus:
inferior eis cessit: nunc.
et li lupcrior eis fuit: ab
expulsione tamen corum
munimen ciitatem eum
prohibuitꝰ :
arriane commumom par¬
ticipare noluit: nocte scã
pasche. incarcere securi oc¬
cidit. Childebertus lotha¬
rii excercitui congressus:
Uictus euasit:¬
Ex longobardorũ
aucthary uxorẽ
ducit. theoderildam filiã
garibaloi regis boioarioꝵ.
Nume pluiue inundant:
Ut omnes dicerent quia a¬
que diluiui super in unda¬
rent. Et tanta clades fuit.
Ut millus grauiorem a se¬
culo fuisse memmerit:
Magnus etiam draco. m
modum ualide trabis.cũ
imimerabili serpenciũ
multitudine. Per tyberim ĩ
mare descendit: leo luffocate
ad lutus proiecte: putre¬
dine acrem corruperunt:
catum. filius eius colroe
occidit. et ad mauriciu
eiuisq uirtute perlas debel¬
lans. regnum persarum
iuigildo uuiligothorum

Expanded text:
tore pro expellendis ab Italia Langobardis pecuniam accepit. Sed id frustra fuit, quia nunc confoederatus eis rediit, nunc eis congressus inferior eis cessit, nunc etsi superior eis fuit, ab expulsione tamen eorum munimen civitatum eum prohibuit. 58Arrianae communioni participare noluit, nocte sancta paschae in carcere securi occidit. Childebertus Lotharii exercitui congressus victus evasitex Langobardorum Aucthari uxorem ducit Theudelindam, filiam Garibaldi regis Bajoariorum. Nimiae pluviae inundant, ut omnes dicerent, quia aquae diluvii superinundarent; et tanta clades fuit, ut nullus graviorem a seculo fuisse meminerit. Magnus etiam draco in modum validae trabis cum innumerabili serpentium multitudine per Tiberim in mare descendit: a quibus suffocatae ad litus projectae, putredine aerem corruperunt. catum, filius ejus Chosroe occidit, et ad Mauritium ejusque virtute Persas debellans, regnum Persarum vigildo Wisigothorum
Abbreviated transcription (Latin):
et lecute uarie clades. et
male ualitudines. cum
pustulis et uelicis popu¬
Clos afflixerunt:
remissus: guncha¬
Srich super reliquias uuan¬
dalorum regnantem cum
sius extinguit. Lothariꝰ
et childebertus fratres ob¬
lelsa in hylpaniis cesar¬
augusta: cuubus deum
orantibus et circumlata
uincencii martiris tunica
accepta ab eis pro mune¬
re ip̃ius martiris stola.
redeunt. ad quilita hys¬
pame parte maxima:
Theuda uursigochorum
rege. asus perempto:
theudegisilus regnat
post eum annis duob

Expanded text:
et secutae variae clades et et secutae variae clades et malae valetudines cum pustulis et vesicis populos afflixerunt. remissus, Guintharit super reliquias Wandalorum regnantem cum suis extinguit. Lotharius et Childebertus fratres, obsessa in Hispaniis Cesaraugusta, civibus Deum orantibus et circumlata Vincentii martiris tunica, accepta ab eis pro munere ipsius martiris stola, redeunt, adquisita Hispaniae parte maxima. Theuda Wisigothorum rege a suis perempto, Theudegisibus regnat post eum annis 2.
Abbreviated transcription (Latin):
mortuus et lepultus est:
osroe. fines romanoꝵ
incursat. In campa¬
ma ytalie. benedictum unno¬
rem sanctitate clarum. rex
totila pro xp̃o persequens:
cum eum. cum cella sua com¬
burere uoluisset: nec ualuis¬
set: inclibauum ardentem.
cum proiecit: qui inde altero
die illesus ÷ illesis etiam ue
rator duos bulganĩ
reges. traciam depopulantes :¬
occidit. cum multis milibus
bulgarum:
capit. Chilocbeitus
rex. cum fratruele theodeber¬
to. in fratrem lotharium in¬
surgit ⁊ sed matre corum
rochilde. satis agente apud
deum. ne inter fratres fieret
cuule bellum: horrenda tẽ¬
pestate coherciti. cum super
locharium ne signum qui¬
dem apparuerit horroris
huiulmodi: reddiuuit se fra
romanos infestantẽ
bilisarius compellit redire
in efficacem. In diuersis
galliarum locis diuersa si¬
gͥna uisa sunt. Cometes ap¬
paret ⁊ die pasche celum
ardere uisum est uerum
langius exnube defluxit
nn uestimentis hominum
domus cuiusdam abitus
sanguine repersa apparuit:

Expanded text:
mortuus et sepultus est. mortuus et sepultus est. osroe fines Romanorum incursat. In Campania Italiae Benedictum juniorem sanctitate clarum rex Totila pro Christo persequens, cum eum cum cella sua comburere voluisset, nec valuisset. in clibanum ardentem eum projecit; qui inde altero die illesus, illesis etiam vesrator duos Bulgarum reges Traciam depopulantes occidit cum multis milibus Bulgarum. capit. Childebertus rex cum fratruele Theodeberto in fratrem Lotharium insurgit, sed matre eorum Rothilde satis agente apud Deum, ne inter fratres fieret civile bellum, horrenda tempestate coerciti, cum super Lotharium ne signum quidem apparuerit horroris hujusmodi, reddunt se fratRomanos infestantem, Bilisarius compellit redire inefficacem. In diversis Galliarum locis diversa signa visa sunt. Cometes apparuit; die paschae caelum ardere visum est; verus sanguis ex nube defluxit in vestimentis hominum; domus cujusdam ab intus sanguine respersa apparuit;
Abbreviated transcription (Latin):
posito: et iplam ab negatioe.
scripto firmare : et scriptam
signare: et signatam. sibi tra¬
dere eius seruicio. le aodixit
Qui incrastinum recuperato
uice dominatus honore: non
multo post ad se reuersus: per
tendi modo. se affligens: pri¬
mo. piam dei matrem mari¬
am. sibi reconciliauit: eaqz
sibi apparente ab remincians
dyabolo : xpristumq uerũ
dei filium. uerumq deum.⁊
honnnem ex maria uirgine
natum. et omne xp̃iamsim
propositum profitens: per
cam etiam xp̃i filii eius gra¬
tiam recepit. Adiudicium¬
uero indulte sibi uenie rur¬
sum ei doriienti. apparens
xp̃i mater etiam scriptum
ab renunciacionis. quod si¬
gnatum dyabolo dederat:
reposuit super pectus eius:
Quo theophilus recepto ÷
incrastinum. dominica sci¬
licet. coram episcopo et om̃i
ecclelia. pandens ordinem rei:
onmes adstuporem. et laude
dei. et gentricis sue marie. cõ¬
mouit: et in eodem loco quo
sibi pia xpi mater apparuerat
prestans: ibidem post triduũ

Expanded text:
posito, et ipsam abnegationem posito, et ipsam abnegationem scripto firmare et scriptam signare et signatam sibi tradere, ejus se servitio addixit. Qui in crastinum recuperato vicedominatus honore, non multo post ad se reversus, per tendi modo se affligens, primo piam Dei matrem Mariam sibi reconciliavit; eaque sibi apparente, abrenuntians diabolo, Christumque verum Dei filium verumque Deum et hominem ex Maria virgine natum, et omne christianismi propositum profitens, per eam etiam Christi filii eius gratiam recuperauit et ad iudicium indulte sibi uenie rursum ei dormienti apparensChristi mater, etiam scriptum abrenuntiationis, quod signatum diabolo dederat, reposuit super pectus ejus. Quo Theophilus recepto, incrastinum, dominica scilicet, coram episcopo et omni ecclesia pandens ordinem rei, omnes ad stuporem et laudem Dei et genitricis suae Mariae commovit; et in eodem loco, quo sibi pia Christi mater apparuerat, perstans, ibidem post triduum
Abbreviated transcription (Latin):
tura audit sibi: Multa in¬
quit mala facis. multa fe¬
cisti: iam aliquando ab ii¬
quitate compescere: Et qui¬
dem. mare transiturus es
romam ingressurus: nouẽ
anus regnabis. decimo
morieris: hoc anno: quidẽ
dicunt. cundem sanctum
benedictum obisse:
cosroe: annis trigĩ¬
ta leptem. Theodericus rer.
frater locharii. obiit. et theo¬
debertus filius eius ei succe¬
dit. Hoc tempore in una
urbium. cilicie quidam
theophilus iuce dominus
tam prudenter atq utiliter.
lecundas partes eccleliastice
dilpenlacionis. lub episco¬
po agebat. Ut mortuo epõ
oim ore. dignus episcopa¬
tu esse ad clamaretur: Q
contentus uice dommatu.
alium ordinari maluit e¬
piscopum : a quo auice¬
dominatu imuste amotus
ad cantam impacienciam
est del aplus ut conducto li¬
eum opem ad dignitatem suã
recuperandam. expeteret: a prĩ¬
cipe demomorum. Et ab eo
iussus abnegare xpm̃ filium
dei ÷ eiusq matrẽ mariam.
cum omni cristianssum pro¬

Expanded text:
tura audit sibi. Multa, intura audit sibi. Multa, inquit, mala facis, multa fecisti, jam aliquando ab iniquitate compescere. Et quidem mare transiturus es, Romam ingressurus; novem annis regnabis, decimo morieris. Hoc anno quidam dicunt eundem sanctum Benedictum obiisse.Chosroe annis 37. Theodericus rex frater Lotharii obiit; Theodebertus filius ejus ei succedit. Hoc tempore in una urbium Cilitiae quidam Theophilus vicedominus tam prudenter et utiliter secundas partes ecclesiasticae dispensationis sub episcopo agebat, ut mortuo episcopo omnium ore dignus episcopatu esse acclamaretur. Qui contentus vicedominatu, allum ordinari maluit episcopum. A quo a vicedominatu injuste amotus, ad tantam impatientiam est delapsus, ut conducto sieum opem ad dignitatem suam recuperandam expeteret a principe demoniorum; et ab eo jussus abnegare Christum filium Dei ejusque matrem Mariam cum omni christianismi pro
Abbreviated transcription (Latin):
uiutigis in regno substitiu¬
tur. Bilisarius. neapoli
exterimnat: romam fugiẽ¬
tibus gothis intrat iunti¬
gis. romam obsidet. fames
ytaliam urget. Uuitigis
capitur. et imperatori diri¬
gitur. Syluerius. quia an¬
thennum reuocare noluit:
exiliatus defecit. Eldepadus.
ab ostrogothis rex ordinatꝰ:
regnat anno uno. Theode¬
ricus abbas. discipulus
sancti remigii ⁊ et theodul¬
tus abbas. discipulus ip̃iꝰ
theoderici: in francia clarẽt:¬
Igilius romane ec¬
sextus prelidet: El depado
pempto: erarius regnat:
anno uno. In galliis clarẽt
fratres uterimi. Uno et eodẽ
die nati: et pontifices con¬
secrati. medardus. ad tytu¬
lum nouiomensem : gyl¬
dardus. ad rothomagensẽ
et uno die absoluti a seculo
et allumpti a xpõ: In yta¬
lia episcopi sabius camis¬
mus: callius nariuensis:
fulgencius utricolensis:
cerbomus populonii:
la. que et baduilla.
super ostrogothos regnat
ytaliam inuadit. et a sanc¬
to benedicto casfinensi. fu¬

Expanded text:
Witigis in regno substituiWitigis in regno substituitur. Bilisarius Neapolim exterminat; Romam, fugientibus Gothis, intrat. Witigis Romam obsidet; fames Italiam urget. Witigis capitur, et imperatori dirigitur. Silverius, quia Anthemium revocare noluit, exiliatus defecit. Eldepadus ab Ostrogothis rex ordinatus regnat anno uno.  Theodericus abbas, discipulus sancti Remigii, et Theodulphus abbas discipulus ipsius Teoderici, in Francia clarentigilius Romanae aecs presidet. Eldepado perempto, Erarius regnat anno uno. In Galliis clarent fratres uterini, uno et eodem die nati, et pontifices consecrati, Medardus ad titulum Noviomensem, Gildardus ad Rothomagensem, et uno die absoluti a saeculo, et assumpti a Christo, in Italia episcopi Sabinus Canusinus, Cassius Narniensis, Fulgentius Utricolensis, Serbonius Populonii.la, qui et Baduilla, super Ostrogothos regnat Italiam invadit, et a sancto Benedicto Casinensi fu
Abbreviated transcription (Latin):
gressus carthaginem cepit:
peccumasq infinitas rece¬
pit Gylimerem exfuga.
ad dedicionem reducstum:
imperatori constantinopo¬
lim duxit. Sic uuandaloꝵ
regnum destructum est sic
tandem. illa uuandalica
rabies cum ipsosuo noĩe
funditus extincta est: Dtor¬
heodatus rex reginã
amalsumdam. impe¬
ratorie tutule commissam:
exiliat⁊ eaq non multo
post in balneo strangulata.
minissu theodati: solus su¬
per ostrogothos anno uno
regnat. Qui sciens. pro
hoc se iram imperatoris
incurrisse: agapitum. pa¬
pam. constantinopolim
misit: pro impetranda
huius facti inpunitate.
Agapitus. muemiens ibi
anthennum. constanti¬
nopolitanum episcopũ.
euticiane esse heresis: eo
ex communicato et exrlia¬
to: menam fecit ei sub¬
stitu. Agapitus ibi mo¬
ritur. romamq refertuiz
Iustimanus imperator
constantinopoli ecclesiã
sancte sophie. incompa¬
rabili opere edificat:
tuitur. Bilisarius contra
theodatum imictitur: theo¬
datus a gothis extinguit᷑.

Expanded text:
gressus. Carthaginem cepit, gressus. Carthaginem cepit, pecunias infinitas recepit, Gilimerem ex fuga ad deditionem reductum imperatori Constantinopolim duxit. Sic Wandalorum regnum destructum est; sic tandem illa Wandalica rabies cum ipso nomine funditus extincta est. Theodatus rex reginam Amalsuindam, imperatoriae tutelae commissam exiliat, eaque non multo post in balneo strangulata immissu Theodati, solus super Ostrogothos anno uno regnat. Qui sciens per hoc se itam imperatoris incurrisse, Agapitum papam Constantinopolim misit, pro impetranda hujus facti impunitate. Agapitus inveniens ibi Anthemium Constantinopolitanum episcopum Eutitianae esse heresis, eo excommunicato et exiliato, Menam fecit ei substitui. Agapitus ibi moritur Romamque refertur. Justinianus imperator Constantinopoli aecclesiam S. Sophiae incomparabili opere exedificattuitur. Bilisarius contra Theodatum mittitur, Theodatus a Gothis exstinguitur;
Abbreviated transcription (Latin):
transferens ad nobilitatẽ
diume seruitutis : incleri¬
cali gradu. preminet ex¬
emplo sanctitatis Neda¬
stus. primus atrabatensi¬
um episcopus ordinatur.
a sancto remigio
a xp̃i natiuitate. ma¬
Ab hoc etiam anno dyomsi¬
us abbas. orditur cydum
suum cydorum quinq
decemnouenalium: et qr
secundus annus operis
huius concordare debet.
in ratione compoti. primo
aimo natiuitatis xpristi: de¬
nus cycli dyonisii. concor¬
dare in ratione compoti.¬
cima luna aprilis. occurrat
ta feria: passio xpristi. oc
ria: resurrectio. sexto si
aprilis in dominica die:
Sed quia non ita occurrit:
feria donnunca uero dies
ideo improbatur: quia re¬
pugnat euangelice uerita¬
ti: Iustimanus imperator
libros legum romanarum
ab breuiauit. in uno uolu¬
mine. quod iustinanum
uoratur
Gapitus. romane
Bilisarius patricius a
iustimano imperatore. ex
dei iussu. ad affricam libe¬
randam. de manu uuan¬
dalorum. missus: nocte
cum plaustris rusticorũ
Urbem in troriuitibus in¬

Expanded text:
transferens ad nobilitatem transferens ad nobilitatem divinae servitutis, in clericali gradu preminet exemplo sanctitatis. Vedastus primus Atrabatensium episcopus ordinatur a sancto Remigio.a Christi nativitate maAb hoc etiam anno Dyonisius abbas orditur ciclum suum ciclorum quinque decennovennalium. Et quia secundus annus operis hujus concordare debet in ratione compoti primo anno nativitatis Christi, denus cycli Dyonisii concordare in ratione compo6ma luna Aprilis occurrat 5 feria; passio Christi 8 ria, resurrectio 6 Kal. Aprilis in dominica die. Sed quia non ita occurrit, feria, dominica vero dies ideo improbatur, quia repugnat evangelicae veritati. Justinianus imperator libros legum Romanarum adbreviavit, in uno volumine, quod Justinianum vocaturgapitus Romanae Bilisarius patritius a Justiniano imperatore ex jussu Dei ad Africam liberandam de manu Wandalorum missus, noctu cum plaustris rusticorum urbem introeuntibus in
Abbreviated transcription (Latin):
Assyodorus senator
post monachus :
arator poeta: prisciamis
grammaticus ⁊ uictor ca¬
puamis episcopus: qui cy¬
dos pascales scribens uic¬
torn errores redarguit :
gregorius linguonensĩs: in¬
cetius treuerensis: comici¬
aunis tungrensis: florent:
Rylemer perimens hylde¬
ricum regem: amus qua
tuor regnat post eum super
uuandalos : qui tante crude¬
litatis fuit. ut nec parenti
xandriam est delatum:
Ifranci. extorquent de ma¬
mi athalarici: quicquio
galliarum auus eius theo¬
dericus rex ytalie tenerat
In affrica quidam ortho¬
doxi episcopi linguis
sibi radicitus a ubandalis¬
excilis: post modum clare
loquendo multis miracu¬
lo fuere. Quod miraculum
Unus eorum auxit: qui in
luxuriam uersus: statim pri
lie et ostrogõthoꝵ
mortuo: a malsuuida ma¬
ter eius. theodatum. theode¬
rici patris sui ex sorore ne¬
potem asciscit lecum in
regnum. Clodoaldus filius
clodomeris regis ⁊ fratrib
suis impie a patruo suo
lothario. olim extincstis:
mundanam nobilitatem.

Expanded text:
assiodorus senator, post monachus, Arator poeta, Priscianus grammaticus, Victor Capuanus episcopus, qui cyclos paschales scribens Victorii errores redarguit, Gregorius Lingonensis, Nicetius Treverensis, Domitianus Tungrensis florent. Gylemer, perimens Hildericum regem, annis 4 regnat post eum super Wandalos; qui tantae crudelitatis fuit, ut nec parentibxandriam est delatum. u s presidet . Franci extorquent de manu Athalarici, quicquid Galliarum avus ejus Theodericus rex Italiae tenuerat. In Africa quidam orthodoxi episcopi, linguis sibi excisis radicitus a Wandalis, postmodum clare loquendo multis miraculo fuere; quod miraculum unus eorum auxit, qui in elationem versus, statim privliae et Ostrogothorum mortuo, Amalsuinda mater ejus Theodatum, Theoderici patris sui ex sorore nepotem, asciscit secum in regnum. Chlodoaldus filius Chlodomeris regis, fratribus suis impie a patruo suo Lothario olim extinctis, mundanam nobilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
hyspamia a fratre rothildis
chil deberto. Theuda regna
fratre childeberto
augustidinum burgundie
urbem obsidens ÷ cũnctã
fugato godemaro burgũ¬
diam occupat. Dualtarith
longobardorum rege mor¬
tuo. andom nonus regna¬
Acefalorum heresis abdi¬
catur: qui dicunt paulum¬
apostolum mepistolis sius
precepilse. feminas dyaco¬
nas debere fieri : quia cõ
memorat post dyaconos:
et dicuntur acefali. sine
capite: quia actor huius
erroris nescitur: kabades
rex persarum dolens fili¬
um suum plathsuarsan.
in manicheoꝵ sec tam esse¬
inductum: omnibus ma¬
nncheis quasi a se munerã
rismodum regem gepida¬
rum. et audohin regem
longobardorum conserto
prelio: albumus filius au¬
dohm thurisindum. filiũ
thurismodi extinguit: et
uictoria. longobardis ce¬
dit. Thurismedus. pre¬
ponens fidem ire et dolori:
eidem albumo postea ad
se subfide uementi. dedit
arma filii sui thurisindi
Sab eo perempti.
Onefacius romane
Iustinus iustimano suo

Expanded text:
Hispania a fratre Rothildis Hispania a fratre Rothildis Childeberto. Theuda regnavfratre Childeberto Augustidunum Burgundiae civitatem obsidens, cunctam fugato Godemaro Burgundiam occupat. Gualtarith Langobardorum rege mortuo, Audohin 9u s regnahalorum heresis abdicatur, qui dicunt Paulumapostolum in epistolis suis precepisse feminas diaconas debere fieri, quia eas commemorat post diaconos; et dicuntur acephali, sine capite, quia auctor hujus erroris nescitur. Kabades rex Persarum, dolens filium suum Phatsuarsan in Manicheorum sectam inductum, omnibus Manicheis quasi a se munerandrismodum regem Gepidarum et Audohin regem Langobardorum conserto prelio, Albuin filius Audohini Thurinsindum filium Thurismodi extinguit, et victoria Langobardis cedit. Thurismodus preponens fidem irae et dolori, eidem Albuino postea ad se sub fide venienti dedit arma filii sui Thurisindi ab eo perempti.onefacius Romanae Justinus, Justiniano suo
Abbreviated transcription (Latin):
millus: ante portã orbis.
cecum illuminauit et cõ¬
pos peticionis. ad theoderi¬
cum regressus rauenne ab
eo in carcere ex cruciatus
fame detẽcit. Post dies
subico defunctus a quodã
lancto heremita uisus est
nudus et discalciatus. a
iohanne papa. et syminaco
patricio in olla uulcam
elle detrusus. Athalaricꝰ
theoderici ex filia nepos re
gno ytalie et ostrogothoꝵ
succedens regnat amns oc
to: felix romane ecclesie¬
sidet. Hĩc gregorii pape
actauus fuit.
çens ab ermenfredo
rege pac tum cum fratre lotha¬
rio. insurgit in eum: eoꝙ
post minam suorum strage̾.
de bello fugato. et non mul¬
to post mortuo totam tu¬
ringiam sibi subdunt. Cap¬
tiuatam inter alios rade¬
gundem filiam berthaarii:
regis. olmi a fratre ermen¬
fredo perempti: lotharius
rex. suo sõciauit matrimo¬
nio:¬
lmaricus rex uuili¬
gothorum cum ux¬
orem suam rothildem. in¬
digne tractaret: eo quod
arriane secte secum inser¬
iure nollet: permntur in

Expanded text:
missus, ante portam urbis missus, ante portam urbis caecum illuminavit; et compos petitionis ad Theodericum regressus, Ravennae ab eo in carcere excruciatus, fame defecit. Post dies subito defunctus, a quodam sancto heremita visus est nudus et discalceatus a Johanne papa et Simmaco patricio in olla Vulcani esse detrusus. Athalaricus, Theoderici ex filia nepos, in regno Italiae et Ostrogothorum succedens, regnat annis 8. Felix Romanae aecclesisidet. Hic Gregorii papae atavus fuit. cens ab Ermenfrido rege pactum, cum fratre Lothario insurgit in eum; eoque post nimiam suorum stragem de bello fugato et non multo post mortuo, totam Thuringiam sibi subdunt. Captivatam inter alios Radegundem, filiam Bertharii regis olim a fratreErmenfrido perempti, Lotharius rex suo sociavit matrimoniolricus rex Wisigothorum cum uxorem suam Rothildem indigne tractaret, eo quod Arrianae sectae secum inservire nollet, perimitur in
Abbreviated transcription (Latin):
onmes catholicos. ab exiliis
uissit reuocari ⁊ et episc̃opis
ecclelias refõrmari: sic ꝙ sus¬
cepto regno regnauit amus
octo ÷ euolutis septuagnita
quatuor annis ex quo gen¬
sericus auus eius: statum ec¬
cdesie in affrica prophanauit
huade rege persarũ
mortuo ⁊ gabades
post eum regnauit amus¬
sedecim. Clodomeris xex. li¬
gismundo rege. cum uxore
et filiis perempto: iterum
congressus fratri eius go¬
demaro: perimitur ab eo.
Boetius. longo exilio fati¬
gatus: a theoderico gothoꝵ
rege permutur:
Shac etate. scilicet tẽ¬
pore iustim semoris et hyl¬
derici uuandalorum regis
reuera floruit sanc tus bene¬
dictus. Sed nec de uita nec
de morte eius ratio proce¬
dit secundum cydum dyo¬
insii: zatus rex lazorum
constantiopoli baptizatus
et aiustino imperatore sus¬
ceptus: nimeratur. Sym¬
Ubiꝙ extermmari
edicit: Ad quod editum
dedicendum: iohannes
papa. a rege ytalie theoderi¬
co arriano. et arrianorum
defensore constantinopoli

Expanded text:
omnes catholicos ab exiliis omnes catholicos ab exiliis jussit revocari, et episcopis aecclesias reformari. Sicque suscepto regno, regnavit annis octo, evolutis septuaginta quatuor annis, ex quo Gensericus avus ejus statum aecclesiae in Africa profanavithuade Persarum rege mortuo, Kabades post eum regnavit annis 16. Chlodomeris rex, Sigismundo rege cum uxore et filiis perempto, iterum congressus fratri ejus Godemaro, perimitur ab eo. Boetius longo exilio fatigatus, a Theodorico Gothorum rege perimitur. hac aetate, scilicet tempore Justini senioris et Hilderici Wandalorum regis, revera floruit sanctus Benedictus. Sed nec de vita, nec de morte ejus ratio procedit secundum cyclum Dionisii. Zathus rex Lazorum Constantinopoli baptizatur, et a Justino imperatore susceptus muneratur. Simubique exterminari edicit. Ad quod edictum dedicendum Johannes papa a rege Italiae Theoderico Arriano et Arrianorum defensore Constantinopolim
Abbreviated transcription (Latin):
ohannes romane ec¬
primus prelidet. Uuachone
longobardorum rege defunc
tharii regis et fratres
eius. instinctu rochilidis
matris sue insurgunt insi¬
gismundum. et godemarũ.
filios gundebaudi regis. ad
uindicandam necem auie
sue. et aui sui chilꝑici. In
congressu sigismundus
capitur: godemarus fuga
clabitur: Bello inter ro¬
manos et persas orto. chua¬
des. rex persarum. zeliohẽi
regem hunorum. uementẽ
libus auxiliari sibi contra
romanos. mimsso excerci¬
tu occidit. et totũ pene eius
exercitum deleuit: suspec¬
tum eum habens. quod u¬
trumq mumera acceperit
et a se contra romains et
a romains contra se. Ab¬
hinc. regnum hunorum
annotare cessabo: quia oms
gentes illius reges. kaganos
uocatos lego. et nuillam di¬
stinguendi proprietatem
kasamundus rex
dericum filium suum ex eu¬
doxia filia ualentimani impe¬
ratoris. a gensẽrico captiuata.
astringit sacramento: ne ca¬
tholicis in regno suo con¬
luleret: Qui patre mortuo
antequam regnum suscipe̾t:

Expanded text:
ohannes Romanae aecs presidet. Wacheone Langobardorum rege defuncttharii regis, et fratres ejus, instinctu Rothildis matris suae insurgunt in Sigismundum et Godemarum, filios Gundebaudi regis, ad vindicandam necem aviae suae et avi sui Chilperici. In congressu Sigismundus capitur, Goderamus fuga elabitur. Bello orto inter Romanos et Persas, Chuades rex Persarum Zeliobem regem Hunorum, venientem libus auxiliari sibi contra Romanos, inmisso exercitu occidit, et totum paene ejus exercitum delevit, suspectum eum habens, quod utrinque munera acceperit, et a se contra Romanos, et a Romanis contra se. Abhinc regnum Hunorum annotare cessabo, quia omnes gentis illius reges Kaganos vocatos lego, et nullam distinguendi proprietatem Trasamundus rex dericum filium suum ex Eudoxia, filia Valentiniani imperatoris a Genserico captivata, astringit sacramento, ne catholicis in regno suo consuleret; qui patre mortuo, antequam regnum susciperet,
Abbreviated transcription (Latin):
lenter et luxuriose se agen¬
tem: franci regno deturbat.
Qui data aurei medietate
annico suo uuidiomaro. qd̾
esset signum reuocatioms
sue. si aliquando intercederet
reconsiliacio: apud basimũ
regem torigorum. latuit
amnis octo. Franci uero egi¬
dium ducem romanorum.
regem ducem sibi preficuit.
Hummundus rex sueuoꝵ
fultus scyroꝵ auxilio. ostro¬
gothos aggreditur: in quo
bello. rex uualamer ꝑmiitur.
Cui succedens frater eius
thuidemer: regnauit amns
dimimuto. tum exgentium
lubiec tarum discellione᷑
tum expugnandi infelici¬
tate: regnauerunt quidem.
seo non in priori fortitudĩe:
donec longo post tempore.
a karolo magno uicti: cũ
ip̃o suo nomine disperiere.
His ab hinc filii attiler et
post cos zeliobes regnaue¬
A pud tolosam urbem gal¬
lie ex eius medio tota die
sangius largissimo fluxit
riuo. quoo gochi pro por
tus presidet. Hoc iubente uic¬
torius cyclum magni auni
conscribit. Thuidemer. sue¬
uos. et scyros in ultionem fra¬

Expanded text:
lenter et luxuriose se agenlenter et luxuriose se agentem Franci regno deturbant. Qui data aurei medietate amico suo Widiomaro, quod esset signum revocationis suae, si aliquando intercederet reconciliatio, apud Basinum regem Thuringorum latuit annis 8. Franci vero Egidium ducem Romanorum regem sibi preficiunt. Hunimundus rex Suevorum, fultus Schyrorum auxilio, Ostrogothos aggreditur, in quo bello rex Walamer perimitur. Cui succedens frater ejus Thiudemer regnat annis diminuto cum ex gentium subjectarum discessione, tum ex pugnandi infelicitate, regnaverunt quidem, sed non in priori fortitudine, donec longo post tempore a Carolo Magno victi, cum ipso suo nomine disperiere. His abhinc filii Attilae, et post eos Zeliobes regnaveApud Tolosam urbem Galliae, ex ejus medio tota die sanguis largissimo fluxit rivo; quod Gothi pro ports presidet. Hoc jubente Victorius cyclum magni anni conscribit. Theudemer Suevos et Scyros in ultionem fra
Abbreviated transcription (Latin):
truelem eius puerũ octen¬
nem. obsidem accepit.
ulꝙ prosper chro¬
nicam suam perduxit:¬
Troueco francoꝵ
rege mortuo: Hyl¬
dericus filius eius regnauit
lius attile. hunorum rex. o¬
strogothos. quasi refugas do¬
minationis sue. bello repe¬
tens: super uualamerẽ irru¬
it ÷ a quo uicti hum. in ul¬
timas scichie partes fugere
sunt compulli. Mortuo aui¬
to: maiorianus imperat an¬
nis quatuor. Symeon. qui
ĩ colompna stetit: mira sanc¬
titate anthiochie laruit.
Qui inter cetera mouebat
ne quis per dei. aut sancti
alicuius nomen ĩmo per
nomen symeoins iuraret:
promittens impunitatem.
in se peuiranti. se a deo po¬
stulaturum
demere. suenos bello
iuncunt ÷ et hummundum
regem eorum capiunt: sed
eum liberum remittunt. O
alanorum regem. cũ
excercitu suo in uenecia extĩ¬
gunt: Dinzihx filius attile.
hunorum rex: ostrogothos
iterum bello prouocat: a
quibus humi ita sunt deui¬
csti. ut eis postea semper
ostrogothi fuerunt terro

Expanded text:
truelem ejus puerum octentruelem ejus puerum octennem obsidem accepit. Hucusque Prosper chronica sua perduxitrovecho Francorum rege mortuo, Hildericus filius ejus regnavit lius Attilae, Hunorum rex, Ostrogothos quasi refugas dominationis suae bello repetens, super Walamerem irruit; a quo victi Huni, in ultimas Scythiae partes fugere sunt compulsi. Mortuo Avito, Majorianus imperat annis 4. Symeon, qui in columna stetit, mira sanctitate Antiochiae claruit; qui inter caetera monebat, ne quis per Dei aut sancti alicujus nomen, imo per nomen Symeonis juraret; promittens impunitatem in se pejuranti se a Deo postulaturum.demere Suevos bello vincunt, et Hunimundum regem eorum capiunt, sed eum liberum remittunt. 46Alanorum regem cum exercitu suo in Venetia extinguunt. Dintzich filius Attilae, Hunorum rex, Ostrogothos iterum bello provocat; a quibus Huni ita sunt devicti, ut eis postea semper Ostrogothi fuerint terror
Abbreviated transcription (Latin):
hec: paulmꝰ nolanus dũ
pro captiuo. filio uidue.
se uicarium. inseruitutẽ
barbari subicit. ommes
captiuos lue urbis recipͭ.
Auitus. a romainis impe¬
rator constitutur: Cheo¬
dericus rex uuisigothoꝵ.
luenos in hysrainia uĩcit:
et regno eorum destructor
regnum suum. eo usq ex¬
tendit. His martiam tem¬
poribus iohannẽ baptistã
caput suum.duobus mo¬
nachis reuelasse. quidem
scribunt: Ardarico regi
gepidarum qui primus a
seriucio hunorum resiliuit.
hellac filius attile. bellum
indixit. Cum quo ardari¬
cus conflixit ⁊ eoq cum
perempto: hunos grauiter
afflixit: sicq recep̾ta liber¬
tate lue gentis⁊ et terris
eorum muasis: ceteris gẽ¬
tibus exemplum dedit re¬
petende libertatis. Mortuo
martiano. succedens leo.
sep̾tem. Hic super lynodo
calcedonense. singulorũ
patrum singulas requili¬
ominum unam esse cogno¬
uit: eam fideliter tenuit.
Hic. cum uuala mere ostro¬
gothorum rege. fedus pe¬
pigit. et theodericum fra¬

Expanded text:
haec Paulinus Nolanus, dum haec Paulinus Nolanus, dum pro captivo filio viduae se vicarium in servitutem barbari subjicit, omnes captivos suae urbis recipit. Avitus a Romanis imperator constituitur. Theodericus rex Wisigotharum Suevos in Hispania vincit, et regno eorum destructo, regnum suum eo usque extendit. His Martiani temporibus Johannem baptistam caput suum duobus monachis revelasse quidam scribunt. Ardarico regi Gepidarum, qui primus a servitio Hunorum resiluit, Hellac filius Attilae bellum indixit. Cum quo Ardaricus conflixit, eoque cum perempto, Hunos graviter afflixit; sicque recepta libertate gentis suae, et terris eorum invasis, caeteris gentibus exemplum dedit repetendae libertatis. Mortuo Martiano succedens Leo 17. Hic super synodo Calcedonense singulorum patrum singulas sententomnium unam esse cognovit, eam fideliter tenuit. Hic cum Walamare Ostrogothorum rege foedus pepigit, et Theodericum fra
Abbreviated transcription (Latin):
est offocatus. Hernac filius
eius post eum regnat. Dalẽ¬
timanus imperator: etium
patrici interficit
hurismodus rexuui¬
sigothorum. a fratri¬
bus suis. freterico. et theoderi¬
co iugulatur. Theodericus
frater eius. in regno ei succe¬
dens: regnauit amnis tride
Ilu attile dum con¬
tendunt de regno:
Ssubiecte hiuus gentes: ab
himorum se excutĩt iugo.
Consilio maxum tyrannnidẽ
meditantis: Ualentimanꝰ
imperator. a transila milite
ctitate claret per gallias.
Maximus tyranindem ar¬
ripit ⁊ eudoxiam relictam
ualentimam. ui rapit. Il¬
la gensericum ex affrica in¬
uitat. ut se a maximo eripi¬
at. Gensericus romã capit
omnia diripit. ut tamen
ab igne. cede. et suppliciis
hominum abstineret: leo
papa. ab eo obtinuit. Ma¬
xiius tyrannus. a popu¬
lo membratim discerpit᷑.
per quatuor decim dies. ro¬
ma despoliata: gensericus
eudoxiam cum duabus
filiabus et multo populo
captiuat. et campanie ur¬
hes. omni uastacionis ge¬
nere extermiat. Inter

Expanded text:
est offocatus. Hernac filius est offocatus. Hernac filius ejus post eum regnat. Valentinianus imperator Etium patricium interficithurismodus rex Wisigotharum a fratribus suis Friterico et Theoderico jugulatur. Theodericus frater ejus in regnum ei succedens, regnavit annis 13. ii Attilae dum contendunt de regno, subjectae Hunis gentes ab Hunorum se excutiunt jugo. Consilio Maximi tyrannidem meditantis Valentinianus imperator a Transila milite ctitate claret per Gallias. Maximus tyrannidem arripit; Eudoxiam, relictam Valentiniani, vi rapit. Illa Gensericum ex Africa invitat, ut se a Maximo eripiat. Gensericus Romam capit, omnia diripit; ut tamen ab igne, caede et suppliciis hominum abstineret, Leo papa ab eo obtinuit. Maximus tyrannus a populo membratim discerpitur. Per quatuordecim dies Roma despoliata, Gensericus Eudoxiam cum duabus filiabus et multo populo captivat, et Campaniae urbes omni vastationis genere exterminat. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
ex angeli monitu. romam tẽ¬
tendes ÷ ad urbem basileam
nauib: a basilea. romam
usꝙ pedibus profecte ⁊ codẽ
eundi tenore. colomam sunt
reuerse: ab huius undiq ob¬
sessam : a quibus cuncte mar¬
tirizate. nouo et mirabili
modo triumpharunt: et co¬
lomam. sangumne. et sẽpul¬
tura sua. clariorem reddidert
Eciuitates. aut diruit. aut diru¬
puit. aut intendit. Ad eũ
leo papa uenit : et non solum¬
salutem: sed etiam ut rediret
obtinuit. Rex attila. requisi¬
tus asius. cur ei tam fuisset
placabilis: respondit. se nõ
eum esse reueritum sed senẽ
quendam uenerabilem. e¬
uaginato gladio. mortem
sibi muitantem: insi eius
in ominbus expleret uolũ
bellare agressus athu¬
rismodo uic tus. rediit in glo¬
rius. Marciano imperatori
apparens dominis in sonnnis:
arcum attile. frac tum esse
ostendit: nec id uanũ fuit.
Cadem quippe nocte. athila
n nupciis sius crapullatus:
erumpente per apoplexiam
sangumne de naribus in lecto

Expanded text:
ex angeli monitu Romam tenex angeli monitu Romam tendentes, ad urbem Basileam navibus, a Basilea Romam usque pedibus profectae, eodem eundi tenore Coloniam sunt reversae, ab Hunis undique obsessam. A quibus cunctae martyrizatae, novo et mirabili modo triumpharunt, et Coloniam sanguine et sepultura sua clariorem reddideruncivitates aut diruit, aut diripuit, aut incendit. Ad eum Leo papa venit, et non solumsalutem, sed etiam ut rediret obtinuit. Rex Attila requisitus a suis, cur ei tam fuisset placabilis, respondit, se non eum esse reveritum, sed senem quemdam venerabilem, evaginato gladio sibi mortem minitantem, nisi ejus in omnibus expleret voluntbellare aggressus, a Thurismodo victus rediit inglorius. Martiano imperatori apparens Dominus in somnis, arcum Attilae fractum esse ostendit. Nec id vanum fuit. Eadem quippe nocte Attila in nuptiis suis crapulatus, erumpente per apoplexiam sanguine de naribus, in lecto
Abbreviated transcription (Latin):
nubilis. a filio cuiusdam fe¬
rissimi tyranni. admipcias
expeteretur et patrem suũ.
super hoc auxiari uideret:
qui deum metuebat. si fili¬
am. deo iam deuotam. mi¬
bere cogeretz et tyrannum
metuebat. si filiam ei dene¬
garet. duunitus inspirata
mitanti patri luasit. ut tr¬
ranno assentiret ⁊ ca tamẽ¬
uirgines. genere. forma.
et etate electas. sibi traderet ÷
et tam sibi. quam singulis
illarum mille uirgines sub¬
scriberent: et comparatis ad
numerum ipsarum. Undecim
terib. iducias tricimii si¬
bi darent. ad exercitium uir¬
gmitatis sue : nouo usa cõ¬
silio. Ut aut. difficultate pro¬
posite conditionis. animũ
eius auerteret a se aut hac
opportunitate. onmes coe¬
uas luas. deo secum dicaret.
Et ex hoc condicto. uirgimib
trieribus et sumptibus com¬
paratis: per triennum. belli
preludia.cunctis mirantib¬
ducentes tandem sub uno die.
agente uento ad portum gal¬
lie qui ticda dicitur. et inde
coloniam apulse sunt: ibiq

Expanded text:
nubilis a filio cujusdam fenubilis a filio cujusdam ferissimi tyranni ad nuptias expeteretur, et patrem suum super hoc anxiari videret, qui Deum metuebat, si filiam Deo jam devotam nubere cogeret; et tyrannum timebat, si filiam ei denegaret: divinitus inspirata nutanti patri suasit, ut tyranno assentiretur, ea tamevirgines genere, forma, et aetate electas sibi traderent, et tam sibi quam singulis illarum mille virgines subscriberent, et comparatis ad numerum ipsarum undecim trieribus, inducias triennii sibi darent ad exercitium virginitatis suae, novo usa consilio, ut aut difficultate propositae conditionis animum ejus a se averteret, aut hac oportunitate omnes coaevas suas secum Deo dicaret. Et ex hoc condicto virginibus trieribus et sumptibus comparatis per triennium, belli preludia cunctis mirantibunt, tandem sub uno die agente uento ad portum Gallie qui Thiela dicitColoniam appulsae sunt. Ibique
Abbreviated transcription (Latin):
perlonis. Uinus et equalis
ẽẽ substancie: nec debere ab
indignis de duunitate trac¬
tari. Nam uasatensi urbe ab
hunorum obsidione libera¬
ta per diuinum auxilium:
cum epũs. pro gratiarum
actione. missam populo ce¬
lebraret ÷ respiciens sursum.
uidit de super altare. quasi
decamera templi. cadere eqͣ¬
liter tres guttas. equalis ma¬
gntudinis: cristallo clario¬
res: que simul defluentes
et in unum comuncte. qua¬
si unam geminam pulcher¬
rimam effecerunt. Quam.
cum in medio crucis auree
et geminate posuissent: alie
gemme ceciderunt. Seorsũ
uero posita. infirmis dabat
saitatem: adorantibus ue¬
ro ymaginem sancte crucis.
augebat deuotionem: quia
piis et mundis clara: mi¬
piis uero et immnundis. ob¬
scura uioebatur.
Mmbus bellis fa¬
mosius fuit bellum
quod candidatus sanctarũ
undecim milium uirginum
exercitus bellauit: duce san¬
cta uirgine ursula. Que fi¬
lia uinca nothi. nobilissi¬
ni et ditillum britannoꝵ
principis: cum nondum

Expanded text:
personis unius et aequalis personis unius et aequalis esse substantiae, nec debere ab indignis de divinitate tractari. Nam Vasatensi urbe ab Hunorum obsidione liberata per divinum auxilium, cum episcopus pro gratiarum actione missam populo celebraret, respiciens sursum vidit desuper altare quasi de camera templi cadere aequaliter tres guttas aequalis magnitudinis, cristallo clariores; quae simul defluentes et in unum conjunctae, quasi unam gemmam pulcherrimam effecerunt. Quam cum in medio crucis aureae et gemmatae posuissent; aliae gemmae ceciderunt, seorsum vero posita, infirmis dabat sanitatem, adorantibus vero imaginem sanctae crucis augebat devotionem, quia piis et mundis clara, impiis et immundis obscura videbatur. Omnibus bellis famosius fuit bellum, quod candidatus sanctarum undecim milium virginum exercitus bellavit, duce sancta virgine Ursula. Quae filia unica Nothi, nobilissimi et ditissimi Britannorum principis, cum nondum