comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lare ꝙͣꝙͣ illus quo uerũ sit
ꝙ sepe bona muctis eueniũt
et mala uolentib buo autẽ
bono et uirtutũ amico et passi¬
onũ hosti pluris/ est haud̾
dubie dies unus huis quod
accusas tpĩs ꝙ̃ illius alcerius¬
anus inceger U heu michi
nã senui. N Iau si ꝑstas ti¬
ui quoq cum uulgo iure dicit᷑
no seniuisse miserum ẜ uixisse
Ita ut q̃et sus uite finẽ tam
mepte dic̾es ꝑcite aut̾ ia la¬
mẽtis querusũ genus et uo¬
lentes ite sus imꝑiũ natiue
uitil flend quod illiꝯimno¬
ta lex statuit quid natiua.¬
le autem mages hom̃i nato
ꝙͣ uiuẽtem senest̾e senẽ mo¬
Ri at uos conditionis nuemio¬
res utrũq Respuitis cũ uł alte¬
rĩs ue utonuq necessariũ obe¬
udum sit ꝙ si ueutrũ uole¬
batis et tercio abstiuẽd erat
fut patum̃ seuestẽtib statĩ
miẽbris aiõs aliqñ seuestere
neꝙ semꝑ in uobis ꝓu̾bium
uerl sit posse bnũ aniuiũ
corꝑa mlta consume siuite
sne murnunie corpus sunul

Expanded text:
illud quoque verum sit, quod sepe bona invitis eveniunt et mala nolentibus; viro autem bono, et virtutum amico, et passionum hosti, pluris est haud dubie dies unus huius quod accusas temporis, quam illius alterius integer annus. Heu michi, iam senui. Iam si perstas, tibi quoque cum vulgo iure dicitur non senuisse miserum, sed vixisse, ita ut hec sub vite finem tam inepte diceres. Parcite autem iam lamentis, querulum genus, et volentes ite sub imperium nature: nichil flendum quod illius immota lex statuit. Quid naturale autem magis homini nato, quam viventem senescere, senem mori? at vos conditionis immemores utrunque respuitis, cum vel alterum vel utrunque necessario obeundum sit. Quod si neutrum volebatis, et tertio abstinendum erat: fuit. Patimini, senescentibus statim membris, animos aliquando senescere, neque semper in vobis proverbium verum sit: “Posse unum animum corpora multa consumere”; sinite, sine murmure, corpus simul
Abbreviated transcription (Latin):
arces querit quo nullũ aiat
superbius nullũq tinuidius
nui Q ui̾e optabas et
Nuixisse te putet an quid a¬
luid iei est D Senui Bꝰ¬
bas assidue et ꝑuenisse te stu¬
pes stupend̃ te potius insi te¬
sꝑues aliqñ ꝑuenires. D Senui
Q sind in uiuẽdo senuero
et enudo ꝓcesẜis an tu eta¬
teni ietrogradã expectabas ut
uelox utq instabile sic et re¬
meauile tempus est O bele¬
cissime senui S. dicebã tibi
tempus fugere ia ciede icipie
ante oculos etatem liũs oꝑi
breuissiĩa semꝑ fut᷑a p̾t̾itis lõ¬
giora bident᷑ cum ul̃ eque sit̃
breuia ñ ec etiã breuiora quo
gaudeas si tñ nõ int̾ uitia se¬
nuisti aut si ul̃ ad ultimum
surrexisti bona tibi et utilis
est senectꝰ nec exigniũ dñ
faueris iudiciũ menũsti Ete¬
giptiũ ietũ señe cesao alłoquit᷑
uec ingratum deis etatis asse¬
uit arginũto D Senui E
Hac ie sastem unus ex pautie
est qui ad senũ osq ꝑueĩãt

Expanded text:
arces querit, quo nullum animal arces querit, quo nullum animal superbius nullumque timidius. nui. Vivere optabas, et vixisse te penitet. An quid aliud rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi es aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Dicebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. ante oculos etatem habens, lobrevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo, gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? Senui. Hac in re saltem unus ex paucis: est, qui ad senium usque perveniant!
Abbreviated transcription (Latin):
sunt Dartẽ mͣ carissimia a¬
iuisi N fac tibi cariorẽ ꝗliam
quã nõ ꝑdas ccũballa aun pi¬
is intẽsionib honestis bitam
actibus prudẽciam ac fortitu¬
diuẽ ante fores loca iusticiã
atq modestiã in ꝓpugnaculis
humanitatẽ atq mãsuetudiuẽ
undiq in muris spe fidem ca¬
uitate arcie in medio ꝓuiden¬
ciã supmo turris in uertice
bonã faniã in cuicutu dei atq
honu assit amor absit metꝰ
dignos cole cetoͬs preti neq
cultos neq offensee ita nec̃
te alus nec tu aliũ ꝯtrenustas
et in domo humili tutiꝰ uiues
ꝙ in arce uixisti hanc tibi ar¬
den nemo usq nndebit hanc
tibi neme pot̾it aut bolet e¬
uiꝑe hat malos in scuporem
uouos in amorem nuitandiq
studiũ excitabis o ꝙͣ facile erat
transquillã serenãꝙ uitã ag̾e
iii uos eami inquietã ac tur¬
bidam fecissetis omia ferme
et urañ et pioximoꝵ in per¬
cuctis amiuãtib lustra suffi¬
cuit ac indi solus qoniũcio

Expanded text:
sinit. Arcem michi carissimam asinit. Arcem michi carissimam amisi. Fac tibi cariorem aliam quam non perdas; circumvalla animum piis intentionibus, honestis vitam actibus; prudentiam ac fortitudinem ante fores loca, iustitiam atque modestiam in propugnaculis, humanitatem ac mansuetudinem undique in muris, spem, fidem, caritatem arcis in medio, providentiam supreme turris in vertice, bonam famam in circuitu. Dei atque hominum adsit amor, absit metus; dignos cole, ceteros preteri, neque cultos neque offensos; ita nec te alius, nec tu alium contremisces, et in domo humili tutius vives, quam in arce vixisti. Hanc tibi arcem nemo usquam invidebit, hanc tibi nemo poterit aut volet eripere; hac malos in stuporem, bonos in amorem imitandique studium excitabis. O quam facile erat, tranquillam serenamque vitam agere, ni vos eam inquietam ac turbidam fecissetis, omnia ferme et vestram et proximorum in percunctis animantibus lustra sufficiunt ac nidi: solus homuncio
Abbreviated transcription (Latin):
eñ gratis metuit᷑ una et me¬
tuit et ꝑiculosuis uni est ñe¬
tos metite ꝙ multis unũ nõ¬
ne satcus anũlto est ꝙ nullꝰ te
metuat et tu nullũ ꝙͣ ꝙ te
nuilti tnueant et tu multos
segregan enm̃ ista uequenit
semꝑq metu metꝰ querit᷑ postis
huio dicti cam̃ illa ꝓstõ est ꝙ̃
ouidius naso ait quia quẽ me¬
tuit quisq ꝑire cupit dictum
pͥus ab ẽmo quẽ metuũt inq̃t
oderunt quẽ quisq odit ꝑisse
expetit eras in tua arce metu¬
endus sed et metuẽs et quos
inquies metuebã ymo uero qͦs
nõ omnes metuet qui ceꝑit
metuni sed illos in p̾mis a quib
ip̃e metuit᷑ nan et cyt̾o ẽnũ
sequitꝰ qui se inquit metui uo¬
lent a quib metuẽt᷑ eosd me¬
tuãt ip̃i necesse est seye idem
repeto quia ita se res habet nec
adu̾titis in hoc ceqi ut in reli¬
quis dumi supra oinnes esse
intinii ntsra omnes estis quid
est enĩ tuuore depssiue sic cona-¬
tꝰ omns uester in adu̾sum de¬

Expanded text:
enim gratis metuitur, una et meenim gratis metuitur, una et metuit; et periculosius uni est multos metuere, quam multis unum. Nonne satius multo est quod nullus te metuat, et tu nullum, quam quod te multi metuant, et tu multos? segregari enim ista nequeunt, semperque metu metus queritur. Poscis huius dicti causam? illa profecto est, quam Ovidius Naso ait: Quia quem metuit quisque perire cupit, dictum prius est ab Ennio: Quem metuunt, inquit, oderunt, quem quisque odit periisse expetit. Eras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, metuebam?” Immo vero quos non? Omnes metuet, qui metui ceperit, sed illos in primis a quibus ipse metuitur. Nam et Cicero Ennium secutus. “Qui se, inquit, metui volent a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est.” Sepe idem repeto, quia ita res se habet; nec advertitis, in hoc ceci, ut in reliquis; dum supra omnes esse nitimini infra omnes estis: quid est timore depressius? sic conatus omnis vester in adversum de
Abbreviated transcription (Latin):
pariũt motꝰ B ditte fortissimã
anusi B tu fortissimã dieis
fragilen ꝓbat euetꝰ anusisti
pocius rem usu meptam diffi¬
cilemq custodia Rem mictilem
tibi uicins om̃ib ediosam iam
dormue noctib inciꝑies et dor¬
mire alios sues D Iutissiã
michi ayo disoupta est R Quo¬
cogita ego auł̃ tibi oũdã mu¬
intissimã tutissimãq arce me
nurris siue turrlb sine bllo
ꝓrorsus oꝑeso perum apparatu
si uis tute ui̾e bene biue ul
brrtute securius bñ aut̾ uiu̾ie
nõ hoc dico suꝑbe laute põ¬
patice sed iuste sed sobrie sed
medeste nullis oꝑus est abcib
non tutum te p̾scit̾uit sed soli¬
aiti fornudabilem at molestũ
que est autemi het boluptas me¬
tui nec amabi an illud laberii
uorissiniũ nõ audisti uccẽ est
niustos tnueat quẽ młti tnu̾et
het ilłe dixit i Iuliũ cesarẽ
quãto illud in alies illo et mi¬
nores et formudablĩores iectius
dici potest nestio quid est cur
tani multi cupiãt tuueri mẽo

Expanded text:
motus? Arcem fortissimam amisi. Tu fortissimam dicis, fragilem probat eventus. Amisisti potius rem usu ineptam, difficilemque custodia, rem inutilem tibi, vicinis omnibus odiosam. Iam dormire noctibus incipies, et dormire alios sines. Tutissima michi arx diruta est. Quocogita; ego autem tibi ostendam munitissimam tutissimamque arcem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum apparatu: si vis tuto vivere, bene vive. Nil virtute securius; bene autem vivere, non hoc dico superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus est arcibus, que non tutum te prestiterint, sed, sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, metui nec amari? an disti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium Cesarem: quanto id in alios, illo et minores et formidabiliores, rectius dici potest; nescio quidem, cur tam multi cupiant timeri. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
que uenit Insignis quidi seuũ
Tabitas Ingene casuũ bite
dii cucristi nuꝵo insi iam
fessus et quietis appetẽs lete
ꝓpnĩa metami syectes du
Tito senui ⁊ uite cuisd̃ auĩe
breuis nũc breuissimꝰ longꝰ
bigñꝰ/ huia ultima pars seuͨ¬
tus fuus aũt̃ est mors quid
hoc hẽs q̃rimone singularis
seniuisti ꝑegisse la debes iite
minꝰ/ uenusti ad exitũ qͥeste
amẽs uiator est/ qui labore bie
exhaustꝰ uelit ad miciũ le¬
meare nichil fessis gratius
hospicio D Senui R aultũ
tibi placuit uite labor si eum
transisse fers gͣuit᷑ O Senui¬
sti si oꝑtebat paruisti et quis
fane mẽtis ul̃ ques fiꝰ optau̾it
factum doleat nisi male se op¬
tasse senciat uel quod ueq oũti
neq siue multo labore agi po¬
fat accum eẽ nõ gaudeat eute¬
cimq agit᷑ gaudend tibi est
seu uoti compos deltãbils seu
nc̾tio et graui fũctꝰ officio es
USenin et Goluꝑtates corpis

Expanded text:
erit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite dium cucurristi: mirum nisi iam fessus et quietis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senui. Vite cursus nunc brevis, nunc brevissimus, longus biguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Multum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. Senuisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod neque omitti, neque sine multo labore agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum tibi est, seu voti compos delectabilis, seu necessario et gravi functus officio es. Senui et voluptates corporis
Abbreviated transcription (Latin):
fortine quilioꝵ aguoste Cũ
qonestis cum tuciꝰ̃ ut ciues
iam tibi trasquillior rerũ statꝰ lã
securior uita erit sine metu sine
suspitionib sine excubus sine
ferto quib in malis quenam
uite suauitas sꝑanda sit nestio
Lyrãiide ꝑdita pͥuata dego
Sflige an lamẽtis acbare
fortimiã malis an equalitate
lenue profecto enĩ si nõ bulgi
screpitum sed añi ip̃e tuũ in
silencio pretitiq memorlã int̾co¬
ges ml̃tis te explicitum atq e¬
lapsum malis muenies iã tu¬
tus uiu̾e siccusq iam mori po¬
t̾ĩs nec sangiue madidus nec
Geneno ¶ de ꝑditis artib caͫ siͫ D¬
alidis arcib spoliatꝰ sum¬
N Adhuc ergo tyrãmdis
suꝑedant semĩa que iam tandi
amissis artib abiecisti nõ est sa¬
tis: Beuenosum stipitem pͥedisse
i iadic uuls̃s qui artib fidit
hyrana ee nõ desut conta¬
na arce pͥuatꝰ sum l bbiꝙ
artes funt. compedes libtabioe

Expanded text:
fortune humilioris agnosce; cum honestius, tum tutius inter cives Iam tibi tranquillior rerum status, iam securior vita erit, sine metu, sine suspitionibus, sine excubiis, sine ferro; quibus in malis, quenam vite suavitas speranda sit nescio. Tyrannide perdita privatus dego. Elige an lamentis acerbare fortunam malis, an equabilitate lenire. Profecto enim si non vulgi strepitum, sed animum ipse tuum et in silentio preteritique memoriam interroges, multis te explicitum atque elapsum malis invenies. Iam tutus vivere, siccusque iam mori poteris, nec sanguine madidus nec veneno. 82 DE PERDITIS ARCIBUS Validis arcibus spoliatus sum. Adhuc ergo tyrannidis supererant semina, que iam tandem amissis arcibus abiecisti? non est satis venenosum stipitem precidisse, ni radicem vulseris: qui arcibus fidit, tyrannus esse non desiit. Montana arce privatus sum. Ubique arces sunt compedes libertatis,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ potestis fniẽ facite si nẽ
husticie salte becũdie hoc p̾¬
state ut mutatis morib et no¬
uo hĩtu nẽtis assumpto aĩssio¬
ne diuitiaꝵ ditiores faca ꝙͣ
ini tebra manũ ariiu̾ib suis
plenã / et extẽdit et ietrahit
Aiftis et congregabit inquit
quasi hareña captiitatẽ et
ipe de Regibus triũphabit et
tyxãm udiculi eius eũt crap¬
tate añii fortitudine/ seu dine
pocius uolũtati et taue udi¬

Expanded text:
non potestis, finem facite; si non non potestis, finem facite; si non iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut mutatis moribus et novo habitu mentis assumpto, amissione divitiarum ditiores facti, qin terra, manum muneribus suis plenam et extendit et retrahit, vistis: “Et congregabit, inquit, quasi arenam captivitatem. Et ipse de regibus triumphabit, et tyranni ridiculi eius erunt?” Coaptate animum fortune, seu divine potius voluntati, et cave
Abbreviated transcription (Latin):
est siceat Dlonga tyrãuide
idi quibus forsitan te ẜuire
Signis fuit nñt iniuiriã pa¬
c longi et nusti ẜuicii fi¬
nem uotas cum Iusticie p̃n¬
cpiũ iniustitie finis sit ut si
mẽtoꝵ calamitates populoꝵ
uniꝰ honũs pauisse licẽtiam
tuxpe fuit paltonmn sit pa¬
ste desusse deq hoc terqueri
impudẽtie sit extreme lon¬
ga tyuãnide sum duecto. Q
Syõte destendisses melius
optuue ueis nõ ascendisses
ñe qualittimq descendissẽ
orq coacta uisticia ꝙͣ uolũta¬
uia miuistia est audite ipii
tem distite Iusticiã moniti
audite et me apud superos
exoitãtem distite Iusticiam
ut coacti hec enm tempesti¬
na hec utilis qr in respuit᷑
illa ibi admonitio utiq sera
est frustra enim distit᷑ quod
fieri amplius nõ p̃t posite ue
Iam tinuẽtes anmos suꝑblĩq̃
et fecipo duãndi uotũ ponite
et se nõ prius saltem post ty¬
rãmdẽ amissã tyrãm ẽẽ desini¬
te Et optand quod iã assequi

Expanded text:
est sileat. Longa tyrannide est sileat. Longa tyrannide tibi, quibus forsitan te servire dignius fuit; nunc iniuriam longi et iniusti servitii finem vocas, cum iustitie principium iniustitie finis sit, ut si multorum calamitates populorum unius hominis pavisse licentiam turpe fuit, pulchrum sit pascere desiisse, deque hoc conqueri impudentie sit extreme. Longa tyrannide sum deiectus. Sponte descendisses melius optime vero non ascendisses. Nunc qualitercunque descendisse, orque coacta iustitia, quam voluntaria iniustitia est. Audite, impii, tem: Discite iustitiam moniti. Audite et me apud superos exhortantem: “Discite iustitiam vel coacti”. Hec enim tempestiva, hic utilisque ni respuitur, illa ibi admonitio utique sera est: frustra enim discitur, quod fieri amplius non potest. Ponite vero iam tumentes animos, superbumque et ferox dominandi votum ponite, et, si non prius, saltem post tyrannidem amissam, tyranni esse desinite, et optandi, quod iam assequi
Abbreviated transcription (Latin):
de Rege sine filio loquemar
pene omña Regna tyrãuides
fimũt tempore tamẽ q̃scerũt
fobur et obliuone hem̃i be¬
luim sibi iusticie texue tyrãm¬
dis misticia sinũ et nouitas
odiosa est D yrãnidem de¬
posin L Sartmã iei publi¬
te grauem tib ꝑiclõsam nulli
bono utilem damynosã nul¬
tis omnib odiosam O Tyoã¬
udẽ exii Nne sis iudus
uidue iusticiam modestiam
lemiẽciam yietatem uestes
optimas quibus comꝑandis
nullo opus est auio s sola aũ
uolũtate uestes ꝑatas uonis oib̃
tobanis uel incognitas uel
nuisas qui margaritis ac pur¬
pura obnoluti humanitate in¬
sim ac uirtutib nud sunt¬
H Cuies mͥ tyraniud extor¬
sermnt K lib̃tatem sibi de¬
ditam ieceꝑmit uitam tibi¬
ndebitam reliquerunt hauc
tu ciiib tuis debes qui tibi
piet᷑ odium nichil debent
Ita ꝓ graciaꝵ accõne qumio¬
niã iustituis ac iam pridẽ
mes iste ꝑciebrint ut qͥ fecit
muipiã quexat᷑ qui passus

Expanded text:
de rege sine filio loqueremur, de rege sine filio loqueremur, pene omnia regna tyrannides fuerunt, tempore tamen quesierunt robur, et oblivione hominum velum sibi iustitie texuere; tyrannidis iniustitia simul ac novitas odiosa est. Tyrannidem deposui. Sarcinam Reipublice gravem, tibi periculosam, nulli bono utilem, damnosam multis, omnibus odiosam. Tyrannidem exui. Ne sis nudus, indue iustitiam, modestiam, clementiam, caritatem, vestes optimas, quibus comparandis, nullo opus est auro, sed sola animi voluntate; vestes paratas bonis omnibus, tyrannis vel incognitas vel invisas, qui margaritis ac purpura obvoluti, humanitate interim ac virtutibus nudi sunt. Cives michi tyrannidem extorserunt. Libertatem sibi debitam receperunt, vitam tibi indebitam reliquerunt: hanc tu civibus tuis debes, qui tibi preter odium nichil debent; ita pro gratiarum actione querimoniam instituis, at iam pridem mos iste percrebruit, ut qui fecit iniuriam queratur, qui passus
Abbreviated transcription (Latin):
ul Reges ul regib altiores
et quis ꝓditos loquor quasi
qu̾endi sit quis aut̾ nõ ꝑdit᷑
et in ꝑius quotidie et in ma¬
gns insi cui nullue est ueni¬
tus a quo ꝓrodi possit ꝓditus
peste t̾restrmm celestis illerex
illẽ cuiꝰ ꝑximo memmi sese
tritum nõ tam mortis metu
qͣr insidiatum asius apud c¬
niiũ tangi debes quando
emm ita iacta sors est bt lie¬
coum ac ꝑfidia ꝑditoꝵ. bo¬
na fides dampnũ ꝙ sic pio¬
diti elige utrum malllo
ꝓditor me fefellit E ylus iͤ
sad nocuit ꝙͣ tid te ꝓdidit¬
se prodidit te pupugit se cõ¬
fodit te dum spoliat se peri¬
quietem ꝯuictũq hom̃i exipuit
nil scelestius pioditore mł tp̃iꝯ
sol uidet cuiꝰ obstenitas tãta
est ut et qui artificio eius e¬
gent gxecient᷑ artificem. et
ꝑuis dampine adiuoniti ma¬
gnis occurie didit̾iit ¶ de a¬
yramudem amisi H Si ba¬
le dampnũ est amisisse de¬
guũ quãto est utilia tyectindi
amisisse et si emm ut dipi ꝯ

Expanded text:
vel reges, vel regibus altiores. vel reges, vel regibus altiores. Et quid proditos loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus est penitus a quo prodi possit? Proditus peste terrestrium, celestis ille rexille, cuius proxime memini, sese territum, non tam mortis metu quam insidiarum a suis, apud Cicnimium tangi debes, quando enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodiditse perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se periquietem, convictumque hominum eripuit. Nil scelestius proditore, nil turpius sol videt, cuius obscenitas tanta est, ut et qui artificio eius egent, execrentur artificem, et parvis damnis admoniti, magnis occurrere didicerunt. 81 DE Ayrannidem amisi. Si utile damnum est amisisse regnum, quanto est utilius tyrannidem amisisse? Etsi enim, ut dixi, cum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ uelit et trãffeire nõ possa
uide aut̃ ne piet̾ trãffentes uo¬
lũtatem / q̃ sola sufficiẽs est a ͤ
etiam cause fu̾i̾it tranffendi
ille stilicet quas quid sapiens
uii exp̾ssit Regnũ inquit
a gente in gentẽ tranffert᷑
ꝓpt̃ iuiusticias et ñĩibias et
contumelias et diu̾sos dolos¬
D fex ẽẽ desii H homo esse
essent nõ te pioden̾t Da fa¬
guũ nomen et familiar a
micꝰ et familiaris hostis di¬
cit᷑ quo ꝑiculum maiꝰ uita
hoñn nõ habet D ꝑdita sum
ab hus quib ante alios fide¬
bam Nuix fallit᷑ qͥ nõ fidit¬
enui ueio quo maior quisq eo
minꝰ p̃t tuto fidere eoq plus
fide̾ ac ꝑlurib est necesse bnĩ
fit ut cũ cõminie cũ ił ma¬
unue regiũ sit ꝑdi neq onio
ullum genus tam obuoxium
huic malo ꝑdicꝰ a suis ut fa¬
ma est p̾amꝰ ꝑdita minos
nsus celhes agamẽnon ale¬
uander et ante ipm darius
pͥstus sermꝰ tullius affrrca¬
nus minor magnꝰq pompeiꝰ⁊
et Iuluis cesar et mille alii

Expanded text:
lit et transferre non possit? Vide autem ne preter transferentis voluntatem, que sola sufficiens est, alie etiam cause fuerint transferendi; ille, scilicet, quas quidam sapiens vir expressit: “Regnum, inquit, a gente in gentem transfertur, propter iniustitias et iniurias et contumelias et diversos dolos.” Rex esse desii. Homo esse essent, non te proderent. A faguum est nomen: et familiaris amicus, et familiaris hostis dicitur, quo periculum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fiditEnimvero quo maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minos, Nisus, Ethes, Agamennon, Alexander, et ante ipsum Darius, Priscus, Servius Tullus, Africanus minor, magnusque Pompeius et Iulius Cesar, et mille alii,
Abbreviated transcription (Latin):
q hot uicio saborãtes iudignissi¬
ini honoie et imꝑio Iuditant᷑
uidiguãt᷑ homĩẽs illi subiq qui
auanicie sit subiectꝰ atq illum
alienũ in corpus ius habe̾ ꝙ su
ñ nõ gabeat in metallum belle
sisi licitum alioꝵ uitã ne dicã
pecniuã extorq̃ie suã tangeie
nõ audenti p̃ma quid̃ igitur
ad securitatem et quietem uia
est nõ m ͦ tyrãmdis appetitum
P omuẽ regriãdi Cupidinẽ abie¬
cisse nam quid̃ stultiꝰ quid
labouosius quid be ꝑiclosius
ꝙͣ tocius in se unũ poyã sarci¬
nas tyãfferre ftagilẽ forsitan

Expanded text:
oque hoc vitio laborantes, indignissimi honore et imperio iudicantur. Indignantur homines illi subici, qui avaritie sit subiectus, atque illum alienum in corpus ius habere, quod suum non habeat in metallum, velle sibi licitum aliorum vitam, ne dicam pecuniam extorquere, suam tangere non audenti. Prima quidem igitur ad securitatem et quietem via est, non modo tyrannidis appetitum, sed omnem regnandi cupidinem abiecisse; nam quid stultius, quid laboriosius, quidve periculosius, quam totius in se unum populi sarcinas transferre, fragilem forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
bidi et quen desie et nuran
noxiam desme s duraie iua¬
bile est d sĩnuũ et ieges et
tyram omnes et quicũq in yo¬
cẽtatu aquo sunt debent si ie¬
quaie diu uol̾t acoit̾ epcut̾e
meoritq dictum illud̃ Cathonis
apud lnuũ auaricia et supuria

Expanded text:
desine et mirari; noxiam desinere, sed durare mirabile est. Ad summam, et reges et tyranni omnes, quicunque in potentatu aliquo sunt, debent, si regnare diu volunt, acriter excutere memoriterque dictum illud Catonis apud Livium: “Avaritia et luxuria
Abbreviated transcription (Latin):
loãrs scolas tenuisse dicit᷑ ot
quã in cues nõ pot̾at in pu̾is
tprãmd ex̾ceret toux ingeni¬
a affixũq ꝓpoĩto honestiq in¬
stiũ atq equi uiris impaciens¬
B ꝑprãnid̃ amissam balde
doleo ⁊ quiatu doles iuste
possissionis amssionẽ qui tã
doleas inruste quãtun doleres
te ia spoliari qui sic doleas
allena. G Ayrãndẽ me deiec¬
ti goauit fero N feies le¬
mꝰ si causam libres ml̃ti qͥd
tprãnors soso nom̃s odio ceci¬
deonut plures tañ c̾tas ca¬
dendi causas habusse notissi¬
iuu et et quotidie fit notiue

Expanded text:
las tenuisse dicitur, ut quam in cives non poterat, in pueros tyrannidem exerceret: Trux ingenium affixumque proposito, honestique inscium atque equi iuris impatiens. Tyrannidem amissam valde doleo. Quantum doleres iuste possessionis amissionem, qui tam doleas iniuste? Quantum doleres re propria expoliari qui sic doleas aliena? Tyrannide me deiectum graviter fero. Feres levius, si causam libres; multi quidem tyrannorum, solo nominis odio ceciderunt; plures tamen certas cadendi causas habuisse notissimum est et quotidie fit notius.
Abbreviated transcription (Latin):
placet et michi Ilt durabilior p̃n¬
cipata Ita taniẽ talem Gideri
expedit ut be etiam talis sit si¬
mulatõ tot sub otulis qomii qͦs
res tangit qualib arte uł inge¬

Expanded text:
placet, et michi, fit durabilior principatus. Ita tamen talem videri expedit, ut vere etiam talis sit. Simulatio enim, tot sub oculis hominum, quos res tangit, qualibet arte vel inge
Abbreviated transcription (Latin):
infanuã omuẽq suspitõnem
nichil est enĩ quidẽ odiosum eq̃
faciat tyrãnũ eq̃ p̾sidẽtia acdo¬
mimo indignũ Relqua int̾dũ
Magnannutas aut Iusticie se¬
se belo tegunt hoc bnũ beri¬
bilitatẽ am̃imi imiẜiãq dõ exuit
et contra cõem humain mors
euorem ut nl miẜuie tredit᷑

Expanded text:
infamiam omnemque suspitionem: nichil est enim quod odiosum eque faciat tyrannum, eque presidentia ac dominio indignum. Reliqua interdum magnanimitatis aut iustitie sese velo tegunt, hoc unum vilitatem animi miseriamque non exuit, et contra communem humani moris errorem, ut nil miser
Abbreviated transcription (Latin):
poscebat gaiũ uo taligulam
et neionem et donuceanũ ad
Suppliciũ traxit et muidia qua
mauas tornitum nõ iuenisse
syculos trrãnos flaccꝯ ait neq
soquit᷑ postiemo nulla ꝙtãnoꝵ
ant maior pestis aut ciefuiel
auapitia est Itaq feliq̃ fiugu¬
sorũ hec est om̃i reliq̃ singlos
euies afficiũt hec populũ Gnud¬
sinm suꝑbia et nuidia Ipsos
nis tyrãnos fegnãt Coudesitas
int pancos seuit auaricia it̾
omnes quiestit Ila nõ unqũã

Expanded text:
poscebat, Gaium vero Caligulam, poscebat, Gaium vero Caligulam, et Neronem, et Domitianum ad supplicium traxit. Et invidia, qua maius tormentum non invenisse Siculos Tyrannos Flaccus ait, neque loquitur. Postremo nulla tyrannorum aut maior pestis aut crebior, avaritia est, itaque relique singulorum, hec est omnium; relique singulos cives afficiunt, hec populum universum. Superbia et invidia ipsos inter tyrannos regnant, crudelitas inter paucos sevit, avaritia inter o
Abbreviated transcription (Latin):
Meua uero naudẽ lacedemo¬
uũ ꝙuãnũ qui am ipe sibł
suõditos spolia et ad spolian¬
bas corp bxoree auabissimã
sua quigẽ destmnabat que si¬
bi causa nõ bstnna ẽẽ petu¬
it muatuãdã casamitatis ꝓ̃ie
qic arasto  notꝰ ee nequerit¬
qui etate fioruit a lexandoi
neq tam longeuꝰ fuit btad
quis etaten ꝑuenue petuisse
Gideat᷑ Cum tamen eisdem
ini libris nõ sine adnuracoẽ
quad̃ siyeionis ac gelonis no¬
me inueniã qui q̃ualit̃ sibi
noti esse potuerunt accenta
Ratõne tym nõ satis expedio¬
D yrec ego alienis nuriosꝰ
bxorib nec mea uxor alicui
tprãnde taniẽ excidi R Sepe
se nocẽtissim iuocẽtes pucãt
Sunt taluẽ et alie nõ mino¬
res caẽ p̾cipitãde tyrãnidis iniso¬
Reucia .s. que Iulio cesari apud
hystonces obicit᷑ Illa p̾stim q
senatim se qouonficentissiẽ ade¬
sti nõn assurrexit que hodie
nec quid tausa ulla esset/. sru¬
defitab quoq que metzenciũ
ayus uibgillũ ad suppliciũ re¬

Expanded text:
undi vero Agidem Lacedemonum tyrannum, qui cum ipse sibi subditos spoliasset, ad spoliandas eorum uxores avarissimam suam coniugem destinabat, que sibi causa non ultima esse potuit maturande calamitatis; quamvis hic Aristoteli notus esse nequiveritqui etate floruit Alexandri, neque tam longevus fuit, ut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, cum tamen eisdem in libris, non sine admiratione quadam, Hieronis ac Gelonis nomen inveniam, qui qualiter sibi noti esse potuerint, attenta ratione temporum, non satis expedio. Nec ego alienis iniuriosus uxoribus, nec mea uxor alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. Sunt tamen et alie non minores cause precipitande tyrannidis: insolentia scilicet, que Iulio Cesari apud Historicos obicitur, illa presertim, quod senatui se honorificentissime adeunti non assurrexerit, que hodie nec causa quidem ulla esset. Crudelitas quoque, que Mezentium apud Virgilium ad supplicium re
Abbreviated transcription (Latin):
Redditi quelas p̾mere uotaꝙ sol¬
ueie D Regni falicitatẽ ꝑdidi¬
R Seu felicitatem misã seu
felicem niẜiam dici mauis
hauc fateor ꝑdidisti seu utrũq
suũt falsam felicitatẽ berãq
miẜiam d. Regnũ suũt ac po¬
teilciã fegias qͣ opes perdidi¬
L Gaudend̃ ꝑditis que te ꝑd̃e
potuissent. P Regni p̃tate careo
Et Regni Curis et casibus
que tedio atq odio quid solio
extid̾e uoluerunt quod ut
uellet angustum modestia, ne¬
ronem metꝰ impulit non¬
iuilli etiam excesse ᷠ ͥ ͭ ut paule
ante memorain, id qui uelle
et indomute uolũtates ncc̃ita¬
ti saltem uittori ꝙ suo gracias
agat ad eum statum ui reda¬
itꝰ quem optasse debuerit
deget honesta cõsiliã libent
amplecti ꝓximũ uł coacte
quos maguũt illum syrie re¬
gem nõ piet̾nt anchiotũ

Expanded text:
redditi querelas premere, votaque solredditi querelas premere, votaque solvere. Regni felicitatem perdidi. Seu felicitatem miseram, seu felicem miseriam dici mavis, hanc fateor perdidisti, seu utranque simul falsam felicitatem veramque miseriam. Regnum simul ac potentiam, regiasque opes perdidi. Gaudendum perditis que te perdere potuissent. Regni potestate careo. Et regni curis et casibus, quorum tedio atque odio quidam solio excedere voluerunt; quod ut vellet Augustum modestia, Neronem metus impulit. Nonnulli etiam excesserunt, ut paulo ante memoravi. Id qui velle et indomite voluntates, necessitati saltem victorique suo gratias agat, ad eum statum vi redactus, quem optasse debuerit. debet, honesta consilia libenter amplecti, proximum vel coacte. Quod magnum illum Syrie regem non preterit Antiochum,
Abbreviated transcription (Latin):
tantis sedibus et Ruysus obla
ip̃e plantanat post habendum¬
Censut GLlegia abce detru¬
sus sum. B latẽtiũi illa distri¬
nunũ pleua erat int̾q dud̃
cecꝰ anmi quibusd uelut au¬
ieis nec inmꝰ urgẽtib ꝙͣ fulgi¬
dis maiicie atq comyedibus
tenebaꝵ quib nũc solutꝰ liuẽ
reddito quod fortua suis aufferie
sequatib solita est Illius circu¬
latricis instabiles ludos uides
Quis auabus adeo ut nõ auro
uisu ieduuat eligatq moyem
magis integͥtatẽ nobilissim
seusus ꝙ diuitem cecitatẽ dit¬
qui nõ ninꝰ nobilis sed suie
comꝑatõne nobilior anuu bisa
est ꝙͣ corꝑis Illum gaude regni
ntãtis impẽdio rediuusse tem
tñĩ nõ mͦ enĩ cecitas ꝯ Regno
auut sed libertas redut yubli¬
co ẜuicio libata es E Regia ex¬
uor maiestate E Flanue regra
sceptoumq et dyadema ciede ex¬
aplici leuatꝰ faste queri desue¬
O Regnũ amisi Nd ymo quid
euasisti et nudus ex ingenti
uaufoagio enatasti soleut tie

Expanded text:
tantis cedibus, rursus oblattantis cedibus, rursus oblatipse plantaverat, post habendumcensuit. Regia arce detrusus sum. Latentium illa discriminum plena erat, inter que dudum cecus animi, quibusdam velut aureis nec minus urgentibus quia fulgidis manicis atque compedibus, tenebaris; quibus nunc solutus, lumine reddito, quod fortuna suis auferre sequacibus solita est, illius circulatricis instabiles ludos vides. Et quis avarus adeo, ut non auro visum redimat, eligatque inopem magis integritatem nobilissimi sensus, quam divitem cecitatem? Atqui non minus nobilis, sed sine comparatione nobilior animi visus est quam corporis. Illum gaude regni nutantis impendio redemisse, rem tantum: non modo enim cecitas cum regno abiit, sed libertas rediit: publico servitio liberatus es. Regia exuor maiestate. Chlamys regia sceptrumque et diadema, crede exiplici levatus fasce, queri desine. Regnum amisi. Immo quidem evasisti, et nudus ex ingenti fastigio enatasti: solent terre
Abbreviated transcription (Latin):
cudie sed birtutis exqua uera
dyademata Regum nõ ex geni¬
nus auroq fieri. nemo cã aure
cupidus aut grduaꝵ est qui
neget quis autem queso qom̃i
tumi humanitati debitũ non
opibz que opulẽtum hommẽ
facuit nõ quinanũ magis
atq ita uec meliorẽ certe uet
homĩb altiorem S hic uius
ex multis eurrib urĩs est in
diẜtos eloquẽcia sic piofecto ĩt̾
homiẽs quãnitate p̾cellit᷑ O
Regia de sede cecidi H. Si nico¬
limus ꝑuarum solent emmi
qui sic decidunt ꝑue Regnoi
suũ atq amia spoliari qui¬
bus illa ieluiquit᷑ trãsquillior
gratiorq si sapuint bita est
Quod illos com̃ne la tuit qui
nõ collapse aut depulsi sedr
stãtes ⁊ uoleuces aut imꝑio cesse
aut pontificatum Iam subl¬
orem Regnis ⁊ imꝑus beliqu̾e
In quib dyoclecio anꝰ clarum
nonẽ habet qui dnuissii ultro
ad imꝑiũ Reuocatꝰ sꝑint opes
turbidas ancepsꝙ fastigiim
et q̃setum ab alus querend ꝙ

Expanded text:
centie, sed virtutis, ex qua vera centie, sed virtutis, ex qua vera diademata regum, non ex gemmis auroque fieri, nemo tam auri cupidus aut gemmarum est qui neget. Quis autem queso hominum tum humanitati debitum, non opibus, que opulentum hominem faciunt, non humanum magis, atque ita nec meliorem certe nec hominibus altiorem? Sed hic unus ex multis erroribus vestris, est in disertos eloquentia, sic profecto inter homines humanitate precellitur. Regia de sede cecidi. Si incolumis, perrarum. Solent enim qui decidunt perire, regnoque simul atque anima spoliari; quibus illa relinquitur, tranquillior gratiorque si sapiunt vita est. Quod illos minime latuit, qui non collapsi aut depulsi sed et stantes et volentes, aut Imperio cessere, aut Pontificatum iam sublimiorem regnis et imperiis reliquere. In quibus Diocletianus clarum nomen habet, qui, dimissum ultro ad Imperium revocatus, sprevit opes turbidas, ancepsque fastigium et quesitum ab aliis, querendumque
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ nõ assimnit᷑ et se post Reg¬
nũ illi foite filiꝰ aiatꝰ sit statĩ
Regno cedit neq enĩ prrdẽcissimi
biri possibile opinati sunt utid
aĩa sił et popłm̃ curet et filum
Egno excia Iam sola¬
cii genus est filium non
hãbere O Reguo excidi S
utilis casus in p̾apiti sedebas
saluus in plano deposicꝰ et ꝑr¬
culosam altitudiuẽ post terga
Respiciens uidebis ce regni fo¬
lio destendẽtem/ ad p̾uate uite
Requiem ascẽdisse ⁊ si nulla est
siue secubitate iocũditas nulla
felicitus aliquãto iocundiue te
aliquãtoq felĩcius atq ita altiꝰ
durum aurib aĩo liquidum
quod Iubeo depulsus enini ẽs
unde erat abemud̃ et quod srõ¬
te debu̾as coactꝰ facis / optada
uis equid̃ non deflenda nau
quie pudor hominẽ natã aut̃
Regnũ suꝑ honnẽs oytare aut
se parem sanccu homimibz
indignari si excellelit pust
atq optabile quid in omni
pulchbune iei excelletĩa optã¬
da sit nõ suꝑbie igit᷑ uep le¬

Expanded text:
 et si post regnum illi forte filius natus sit, statim regno cecidit. Neque enim prudentissimi viri possibile opinati sunt, ut idem animus, simul et populum curet et filium. egno excidi. Iam solatii genus est filium non habere. Regno excidi. Utilis casus: in precipiti sedebas. Salvus, in plano depositus, et periculosam altitudinem post terga respicens, videbis te, regni solio descendentem, ad private vite requiem ascendisse, et, si nulla est sine securitate iucunditas, nulla felicitas, aliquanto iucundius te, aliquantoque felicius atque ita altiusDurum auribus, animo liquidum quod iubeo: depulsus enim es unde erat abeundum; quod sponte debueras, coactus facis. Optanda vis, equidem, non deflenda. Nam quis pudor, hominem natum aut regnum super homines optare, aut, se parem factum, hominibus indignari? Si excellere pulchrum atque optabile, quid ni omnium pulcherrime rei excellentia exoptanda sit? non superbie igitur, neque li
Abbreviated transcription (Latin):
a maioro suorũ talle s discedũt
tyrãnus et Iurguta miridicꝰ
qui Romanoꝵ anuciciã tanta
fide ab auis tam ꝙ feliciter dui
cultã ꝯ sua uterq ꝑuiciẽ alter
insolẽcia alt̾ ꝑfidia uiolauit
nõ habes igit᷑ successoiẽ regni
nõ habebis tuoꝵ actuũ eu̾sorẽ
sed habebis popłm̃ tur nomũs
antatore ⁊ cultorẽ tui mẽore
libertatis tibi ꝑ sella debitorẽ
unde tecum egisse fortuuam¬
bene credito et melio mlto ꝙ fi¬
liũ tibi uẽ abstiilit uẽ negauit
ꝙͣ ꝙ iegnũ dedit U Sine filio
Rex sum N nũc honestiꝰ atq l¬
biũs Regna sepe amor filiorũ
aamore uirtutis añi defrexit
legisti ut apud tol tophonem
insulam ingẽtem que longe
trans idiam in oriẽtali sedet
oceano ꝑ trãsũsum dyanetoũ
obiecto brytame Rex arbitrio
populĩ consẽcientis eligit᷑ bir
ex om̃ib optimꝰ nichil san¬
guis nichil opes prosunt om̃e
suffragiũ de uirtute orit᷑ Ita
ut nũꝙͣ Iudicio fauor officiat

Expanded text:
a maiorum suorum calle discedunt. a maiorum suorum calle discedunt. tyrannus, et Iugurtha Numidicus, qui Romanorum amicitiam tanta fide ab avis tamque feliciter diu cultam, cum sua uterque pernicie alter insolentia, alter perfidia, violavit. Non habes igitur successorem regni? Non habebis tuorum actuum eversorem, sed habebis populum, tui nominis amatorem et cultorem, tui memorem, libertatis tibi per secula debitorem. Bene tecum egisse fortunam credito, et melius multo, quod filium tibi vel abstulit vel negavit, quam quod regnum dedit. Sine filio rex sum. Nunc honestius atque liberius regna; sepe amor filiorum ab amore virtutis animum deflexit. Legisti ut apud Taprobanem insulam ingentem, que longe trans Indiam in orientali sedet Occeano, per transversum diametrum obiecta Britannie, rex arbitrio populi consentientis eligitur vir ex omnibus optimus: nil sanguis, nil opes prosunt, omne suffragium de virtute oritur, ita ut numquam iudicio favor officiat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶de Rege sine filio ca u O¬
Egnũ est mͥ nõ filiꝰ. B
parum ne tibi igit᷑ solicitu¬
diuũ et curaꝵ regii opus im¬
posuit insi fllii in suꝑ pondus
accesẜit sartinie bus delecta¬
nun et dulce est uobis sus
faste subcũbere nullũ publicũ
pondus regno grauiꝰ iuilla pͣ¬
nata sarcina grauior ꝙͣ filus
⁊ si nulla carior DQui Regꝰ
dinuctã nulłꝰ est filius H Si¬
nucte ciuib libertatem iui illis
gratius il te digniꝰ potes fu¬
orint qui uiuẽtes nec successo¬
ie carentes hoc ipũ face̾ mea¬
tati sunt hyero ẜracusiꝰ ⁊ au¬
gustus cesar quãto uo sacius
fuit multis uitfac̾e̾ ꝯ possis ꝙͣ
optaie ut uni male facias quid
est autem allis meliꝰ quid dulciꝰ
ꝙ̃ in libertate bii̾e quid ꝑeius
quid ꝑiculosio ꝙ regnare . Onõ
est filius quem he dom regni
faciam S nõ est tibi materia
ppotuã de tyrãnidis nã quid sũt
aliud Regna ꝙ̃ uetuste trrãni¬
natura est malum adde qr ꝑ
sepe qui in regna succedunt

Expanded text:
DE REGE SINE FILIO Regnum est michi, non filius. Parum ne tibi igitur sollicitudinum et curarum regni onus imposuit, nisi filii insuper pondus accesserit? Sarcinis vestris delectamini, et dulce est vobis sub fasce succumbere. Nullum publicum pondus regno gravius; nulla privata sarcina gravior, quam filius, etsi nulla carior. Cui regnum dimittam? Nullus est filius. Dimitte civibus libertatem: nil his gratius, nil te dignius potes. Fuerunt qui viventes, nec successore carentes, hoc ipsum facile meditati sunt: Hiero Syracusius et Augustus Cesar. Quanto vero satius fuerit multis benefacere, cum possis, quam optare ut uni malefacias? Quid est autem melius, quid dulcius, quam in libertate vivere? Quid peius, quid periculosius quam regnare? Non est filius quem heredem regni faciam. Non est tibi materia perpetuande tyrannidis. Nam quid sunt aliud regna quam vetuste tyranninatura est malum. Adde quod persepe qui in regna succedunt,
Abbreviated transcription (Latin):
esono Rasstendi N dicibar
supie impudẽtis addaee
amecie negligẽtis ẽẽ condiõ¬
nis oblitum fastidue quod sis
esse Selle quod neq̃as non
pñt omnes homiẽs ieges eẽ
sit fatis esse homies quid
nõ sui Regni aiidis sua sord
humanitas quiescite mi ẜi bnĩ
secum agi putent hui qui
Reges esse desierint cũ enĩ
onii dura mortalium tum du¬
rissima Regnm sors quoꝵ ⁊
uita iuocẽs labori et stelata
nnfanue atq utraq ꝑiculis ex¬
posita queo se uert̾it difflãta¬
tum scopulos rerũq nausuagia
certa se uidet huic erupissẽ
tu imẜ̾um ducis ml unꝙ̃ tibi

Expanded text:
e solio descendi. Dicebam superbie impudentis, addam et amentie negligentis esse, conditionis oblitum, fastidire quod sis, esse velle quod nequeas. Non possunt omnes homines reges esse; sit satis esse homines. Quid non sui regni avidis sua sordet humanitas? Quiescite, miseri. Bene secum agi putent hi, qui reges esse desierint. Cum enim dura omnium mortalium, tum durissima regum sors, quorum et vita innocens labori, et scelerata infamie, atque utraque periculis exposita, quocunque se verterit difficultatum scopulos, rerumque naufragia circa se videt. Hinc erupisse tu miserum ducis: nil unquam tibi
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua in me ꝑaipi aut sperari
potest ad ad marie respexi ne ab¬
mariũ euolu̾e ad omnne hostis
suspitõne ac strepitũ sit nccẽ quĩ
mali onũs et nocẽtis bomi atq
utriusq fortuue temediũ bieue
sed anuca ꝯfettã manu quasi du¬
plicis morbi ut̃ nõ mefficax ãti¬
otraq tolanda ẽ Et hec quid fie¬
no iudiget illa solacio hit ai ela¬
tio repmẽda illit iefouẽda acsus¬
leuãda fatigatie/ hant eigo uabie¬
tatẽ cogitãti sũ nõ ueͦ cũ de hot
uelle aliquid stribe̾ tu occiurebas
dignus eo aun̾e quo bt̾q no¬
tu me solus ut scrioem gotita¬
bas nõ qued uerbo ut qui ceptoꝵ¬

Expanded text:
si qua ex me percipi aut sperari si qua ex me percipi aut sperari potest: ad id maxime respexi, ne armarium evolvere ad omnem hostis suspitionem ac strepitum sit necesse, quin mali omnis et nocentis boni atque utriusque fortune remedium breve sed amica confectum manu, quasi duplicis morbi velut non inefficax antiutraque toleranda est et hec quidem freno indiget, illa solatio: hic animi elatio reprimenda, illic refovenda ac sublevanda fatigatio. Hanc ergo varietatem cogitanti michi, non modo cum de hoc vellem aliquid scribere, tu occurrebas dignus eo munere, quo uterque notu me solus ut scriberem excitabas, non quidem verbo, ut qui cepto
Abbreviated transcription (Latin):
Rẽb intẽto net com̾e aliena n
tus et bentas publice sunt udq
studiũ antiqͥtatis obesse deb post̾i¬
tatis industrie cui gotitãde atq
adiuuãde noscit᷑ iusticutũ de hot
ip̃o tetũ soqui asiquid. Quodq
ille tunc. Galliomi suo p̾stitit
id ac̾oni meo nũt. Quãtũ hoc
defesso iam et otcuyato semper
ingenio dabit᷑ p̾stare ꝓpositũ est
iuͣ Iusuper et partẽ ast̾am ab
illo seu obluuoue seu iudicio p̾¬
ens pauca ꝑnustui no fortuẽ
ciudpiã sed u̾ibtutis/ aut uicii
eocellenie aut destũs qd et si
extra ꝓpositũ ip̃a quid̃ effectu
tauie huos dissimlĩ et letos quo
mestos q aĩos fattura uiderent᷑
quib in rebus quo me gesserun
iugenio tu tẽsebis/ occũpatõnũ
meor at tpĩs qui paucissis dieb
cptũ ꝑfectũq opus admitãs ui¬
dis Ego soluis fidei udeo sum
studu hercle nõ bt uuũquodꝙ
iͥ speciosus ẜ ut tib atq alus
si tam̃ alius quisꝙͣ hec actigent
utilius uisum est conquire demq

Expanded text:
ec comere aliena nec tus et veritas publice sunt neque studium antiquitatis obesse debet posteritatis industrie, cui excitande atque adiuvande noscitur institutum, de hoc ipso loqui tecum aliquid quodque ille tunc Gallioni suo prestitit, id Azoni meo nunc, quantum hoc defesso iam et occupato semper ingenio dabitur, prestare propositum est michi, insuper et partem alteram, ab illo seu oblivione seu iudicio priens pauca permiscui, non fortune cuiuspiam sed virtutis aut vitii excellentie aut defectus, quod, etsi extra propositum, ipsa quidem effectu tamen haud dissimili et letos quoque mestosque animos factura viderentur. Quibus in rebus quo me gesserim ingenio tu censebis, occupationum memor ac temporis, qui paucissimis diebus ceptum perfectumque opus admirans videris; ego solius fidei iudex sum. Studui hercle non ut unumquodque michi speciosius, sed ut tibi atque aliis — si tamen alius quisquam hec attigerit — utilius visum est conquirere; denique
Abbreviated transcription (Latin):
lit amico quãtulũq est pleno
anucicie fucto est mune am̃i
enĩ spectat anuicitia non tem
q̃ parua licet magni amoris
indiciũ esse potest/. Ego quid
ut magnfitũ quidq tib opto
sic quod aptiꝰ hoc tp̃e labgrar
nõ habeo quod si ualidũ cẽẜis
ipa que p̾tiũ t̾ebus facit uti¬
litas cõmẽdabit/. uii inuali¬
dum/ excusabit amor nostri
sic autem ad legend bences
quasi qua tuor famosiores cs ille¬
et ꝯ sangiinee passiones ã
Syes seu cupiditas et gaudiũ
metas et dolor, quas dice soio¬
yes equis ꝑthub ysꝑitas et ad¬
u̾sitas pepe̾ huic illuit hũao
aĩo insułtẽt. que no abti p̾sidet
Ratio hus aĩb bna iespondeat
clipeoq i galea. sius qr abtibus
et ꝓa ui sed celesti magis
auxilio argfrementia hõstiũ
tela discutiat/. Ea nichi de tuo
iugenio spes est. Et unde uitto¬
nã stet facile iudices nõ te
duitiꝰ traham/ ħ ut ppesitimi
meũ nosses noffes uidex opie
epla p̾muittẽda erat / quan si

Expanded text:
lit amico, quantulumcumque est, pleno amicitie functus est munere. Animum enim spectat amicitia, non rem, que parva licet magni amoris indicium esse potest. Ego quidem, ut magnificum quodque tibi opto, sic quid aptius hoc tempore largiar non habeo. Quod si validum senseris, ipsa que pretium rebus facit utilitas commendabit; sin invalidum, excusabit amor noster. Sic autem ad legendum venies, quasi quattuor ille famosiores et consanguinee passiones animi, spes seu cupiditas et gaudium, metus et dolor, quas due sorores equis partubus prosperitas et adversitas peperere, hinc illinc humano animo insultent: que vero arci presidet ratio, his omnibus una respondeat clipeoque et galea, suisque artibus et propria vi, sed celesti magis auxilio circumfrementia hostium tela discutiat. Ea michi de tuo ingenio spes est, ut unde victoria stet facile iudices. Non te diutius traham, sed ut propositum meum nosses, index operis epistola premittenda erat, quam si
Abbreviated transcription (Latin):
npes fu̾is nũt accliuis aut ẜuo¬
nũ manib equi tergo impositus
aut huius iuo sentis terra passi¬
bus metiaris / puã tua buo ꝓpe
tpe te dominiũ sdit atq exulem
Ita taiiẽ ut no  obsturioꝵ coillo
utder̾e nulli fere ñõrũ hom̃i ꝑar
pucipũ fauor nusli par fult nu¬
na ut cũ paulo ante certatim in
d nussa asia re concordes ni tuũ
mor coiciũ quasi coĩtato cõsilio
cõspiraiẽt. Et pais quid tuũ ca¬
put insidus pete̾t auro p̃us ac gẽ¬
mis largifliusq munib tot ꝑ
amnos ꝓpitie at fauẽtis fortune
et que hus om̃ib grauior iacta
est/ omicis atq tłietib uniusaq
familia duris quidẽ et diu̾sis
torniẽtorũ ac moitiũ gn̾ib spo¬
liatũ pars que cleuiẽtior fuit
issatd igẽs pat̾ioniũ terras
hoies. domos et opida mãderet ut
qui ueͦ te uida̾nt mox essuuie
opib ad mopĩa iedactũ feu ade

Expanded text:
eripes fueris, nunc acclinis aut servoeripes fueris, nunc acclinis aut servorum manibus equi tergo impositus aut humeris nixus lentis terram passibus metiaris. Patria tua uno prope tempore te dominum vidit atque exulem, ita tamen, ut nichil obscurior exilio viderere. Nulli fere nostrorum hominum par principum favor, nulli par fuit iniuria ut, cum paulo ante certatim in de nulla alia re concordes, in tuum mox exitium quasi communicato consilio conspirarent et pars quidem tuum caput insidiis peteret, auro prius ac gemmis largifluisque muneribus tot per annos propitie ac faventis fortune et — que his omnibus gravior iactura est — amicis atque clientibus universaque familia, duris equidem sed diversis tormentorum ac mortium generibus, spoliatum, pars que clementior fuit illud ingens patrimonium, terras, homines, domos, oppida invaderet, ut qui modo te viderant mox e summis opibus ad inopiam redactum ceu aliquod