comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rex. ad saxonicum bellũ.
amnum intendit. herel¬
burcht castium saxonũ
capit: hormensul fanũ
destruit: ibiq siti laborã¬
te excercitu. lubito intor¬
rente largissime aque ef¬
fuse sunt diuino mitu
uotiq compos karolus. ob¬
sides pacis accepit a saxom
tra desiderium re¬
gem conquerente demul¬
t̾is mniusticiis. karolus y¬
taliam petit ÷ et desiderium
intra papiam clausum
obsidet.
cis federe francorũ
fines premunt igne et ce¬
de: seo tamen ecclesiam i
fritislar nequeunt incen¬
dere: quam sanctus bone¬
facius benedixit eamqz
numꝙͣ igne cremendam
predixit ⁊ Karolus rex.
offensus dissonancia ec¬
desiastici cantus. inter ro¬
manos et gallos ⁊ et iudi¬
cans iustius esse de puro
fonte bibere. quam detur¬
bato riuo: duos clericos
romam misit: ut autenti¬
romains et gallos docerent:
et per hos primo mettensis
eccliã. et per illam omnis
gallia. ad auctoritatem
romam cantus reuocata
est. Inter obsidendum.

Expanded text:
rex ad Saxonicum bellum rex ad Saxonicum bellum animum intendit, Heresburch castrum Saxonum capit, Hormensul fanum destruit; ibique siti laborante exercitu, subito in torrente largissimae aquae effusae sunt divino nutu; votique compos Karolus obsides pacis accepit a Saxonitra Desiderium regem conquerente de multis injustitiis, Karolus Italiam petit, et Desiderium intra Papiam clausum obsidet. cis foedere Francorum fines premunt igne et caede; sed tamen aecclesiam in Fritislar nequeunt incendere, quam sanctus Bonefacius benedixit, eamque nunquam igne cremandam praedixit. Karolus rex offensus dissonantia aecclesiastici cantus inter Romanos et Gallos, et judicans justius esse de puro fonte, quam de turbato rivo bibere, duos clericos Romam misit, ut autentiiscerent et Gallos docerent. Et per hos primo Mettensis aecclesia, et per illam omnis Gallia ad auctoritatem Romani cantus revocata est. Inter obsidendum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum barbis cera et pice
illitis: eos amburebat.
monachos ut uxores :
monachas ut uiros du¬
cerent. cogebat. Quod
multi uitintes: martiriũ
meruerunt ⁊ nec sub ali¬
cuius gentilis persecuti oe
plures quam sub hoc mar¬
tirizati sunt: Thelerigus
regis karoli frat
Sobit. Pars regni eius ꝑ¬
tibus karoli se uint ⁊ ux¬
or eius. cum filiis: et au¬
thorio franco. ad desideriũ
regem ytalie confugit
Hunaldus dux aquitame
romam quasi ibi perseue¬
raturus uenit : qui ad lon¬
gobardos fugiens. aposta¬
tauit: ibiq non multo
post lapidibus obrutus
male periit. Constantinus
imperator contra bulgares
nauali prelio pugnaturꝰ
nauibus suis fere duobus
milibus impetu aquilo¬
ns contritis ⁊ totum pene
Hic ad reprimendam ra¬
biem hereticorum yma¬
gmes dei sanctorum q
scripturarum inductioĩ¬
bus roborato. aduersus¬
infirmauit: fidemq rec¬
tam solidauit. Hic mn
offertoriis et offertorioꝵ
uersib quod gemiatũ
est genmauit. Karolus

Expanded text:
eorum barbis cera et pice eorum barbis cera et pice illitis, eos amburebat; monachos ut uxores, monachas ut viros ducerent, cogebat. Quod multi vitantes, martyrium meruerunt. Nec sub alicujus gentilis persecutione plures, quam sub hoc martyrizati sunt. Thelerigus regis Karoli frater, obit; pars regni ejus partibus Karoli se unit; uxor ejus cum filiis et Authario Franco ad Desiderium regem Italiae confugit. Hunaldus dux Aquitaniae Romam, quasi ibi perseveraturus, venit; qui ad Langobardos fugiens apostatavit, ibique non multo post lapidibus obrutus male periit. Constantinus imperator contra Bulgares navali prelio pugnaturus, navibus suis fere duabus milibus impetu aquilonis contritis, totum paene Hic ad reprimendam rabiem hereticorum imagines Dei sanctorumque scripturarum inductionibus roborato, erinfirmavit, fidemque rectam solidavit. Hic in offertoriis et offertoriorum versibus, quod geminatum est, geminavit Karolus
Abbreviated transcription (Latin):
sam gloria in excelsis deo:
maquitama medi¬
Etante karolus aqui tamã
petit. omnesq aquitanos.
et uuascones in deditionẽ
accipit ⁊ hunaldum uero.
qui ad lupum uuasconũ
ducem fugerat. a lupo sibi
cum uxore remissum. ab¬
ducit et sic aquitamcum
bellum funt. Desiderius
rex longobardorum sub
obtentu orandi. romam
ingressus: aliquos nobili¬
um romanorum captos
excecauit:
a deo auersus: Uirum sanc¬
tum stephanum. per sexa¬
gnita annos inclusum. e¬
tiam gentilibus reueren¬
dum: amara morte mar¬
sibi subiectos uirare coegit.
super sancte crucis lignum:
ne aliquam dei sanctorũ¬
q eius ymagmem uene¬
rarentur ÷ eõs qui dei ge¬
intricem iuocabant: eos
qui uigilias deo agebant:
eos qui ecclesiis assueti.
religiose uiuebant: eos qͥ
auiramentis et mimundi¬
ciis abstinebant : eos qui
reliquias sanctorum penes
se habebant ⁊ hos et huiul¬
modi dampnans: pacrimo¬
niis priuabat ÷ et omni¬
bus modis cruciabat Qͥ¬
uero xeuerenciores erant

Expanded text:
sam Gloria in excelsis Deo csam Gloria in excelsis Deo cin Aquitania meditante, Karolus Aquitaniam petit, omnesque Aquitanos et Wascones in deditionem accipit. Hunaldum, qui ad Lupum Wasconum ducem fugerat, a Lupo sibi cum uxore remissum abducit; et sic Aquitanicum bellum finit. Desiderius rex Langobardorum sub optentu orandi Romam ingressus, aliquos nobilium Romanorum captos excecavit. a Deo aversus, virum sanctum Stephanum per 60 annos inclusum, etiam gentilibus reverendum, amara morte marsibi subjectos jurare coegit super sanctae crucis lignum, ne aliquam Dei sanctorumque ejus imaginem venerarentur. Eos qui Dei genitricem invocabant, eos qui vigilias Deo agebant, eos qui aecclesiis assueti religiose vivebant, eos qui a juramentis et immunditiis abstinebant, eos qui reliquias sanctorum penes se habebant, hos et hujusmodi damnans, patrimoniis privabat et omnibus modis cruciabat; qui reverentiores erant,
Abbreviated transcription (Latin):
nitur: quia uuaiferus a suis
malorum ꝑtesus. in grãm
pippim ꝑuitur: et non
multo post pippinus mo¬
ritur. Karolus filius eius
profelicitatis magnitudiẽ
agnominatus magnus cõ¬
purtito cum fratre suo karlo¬
manno. regno⁊ regnauit
pleudo. per zelum fideliũ.
ab ecclesia deturbato. oculis¬
q priuato: stephanus ro
primus presidet. Hic tam
agallia: quam ab ytalia. e¬
piscoporum synodum. ro¬
me congregat : in quo oĩa
a constantino ordinata ex¬
ordinat. prepter baptilmũ
et crisma: decernente lyno¬
do. ut episcopi ab eo con¬
secrati. ad gradum quem
ante hanc consecrationem
habebant: redirent ⁊ et si
digni iudicarentur. iterũ
electi. iterum consecrarẽ¬
tur. Prelbiteri uero ac
dyacom ab illo consecrati.
similiter ad priorẽ gradũ
redirent ⁊ et ip̃i quidem
secrarentur. sed ad altiorẽ
laici uero. ab illo in dyaco¬
nos uel presbiteros ordina¬
ti. omnino degradarentur :
et in religioso habitu per
tizat. Consticuit etiam ut¬

Expanded text:
nitur, quia Waiferus a suis nitur, quia Waiferus a suis malorum pertaesis in gratiam Pipini perimitur; et non multo post Pipinus moritur. Karolus, filius ejus, pro felicitatis magnitudine agnominatus Magnus, compartito cum fratre suo Karlomanno regno, regnat pseudopapa per zelum fidelium ab aecclesia deturbato oculisque privato, Stephanus 89u s  presidet. Hic tam a Gallia quam ab Italia episcoporum sinodum Romae congregat, in qua omnia a Constantino ordinata exordinat preter baptismum et chrisma; decernente sinodo, ut episcopi ab illo consecrati ad gradum, quem ante hanc consecrationem habebant, redirent, et si digni judicarentur, iterum electi iterum consecrarentur; presbiteri vero ac diaconi ab illo consecrati similiter ad priorem gradum redirent; et ipsi si secrarentur; sed ad altiorem Laici vero ab illo in diaconos vel presbyteros ordinati, omnino degradarentur, et in religioso habitu perstizat. Constituit etiam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Constantinus insuper egre
ferens gloriam sanctoru
miraculis choruscancium.
etiam lipsana eorum. Ubi¬
q iubet effodi ÷ et iactari
in profundum. In presen¬
cia pippi regis. inter gre¬
cos et romanos celebratur
synodus de sancta trinitate
et sanctorum ymaginibus
fratrem eudomis. patruum
scilicet uuaiferi. qui a uuai¬
fero ad se. et adse ad uuai¬
ferum transfugerat. captũ
a suis in bello suspendit
in patibulo. Rex sarracenoꝵ
amirmonon ab hyspania
missis legatis. et munerib
datis et acceptis affectat gra
regis :
exterimino aquita¬
mam atterit ⁊ scõnas capit:
ibiq uiiaiferi matrem. so¬
rores et neptes captas. secũ
ab ducit. Rome paulo pa¬
pa mortuo: constantimis
quidam subito ordinatus
lacerdos et laico: tyrauinca
umbitione papatu inuaso:
ecclesie dei. magno fuit
scandaso. Contra hunc phi¬
lippus aquibusoam roma¬
norum papa constituitur:
et non multopost depomi
tur. Longa contencio ĩter
pippinum et uuaiferum fi¬

Expanded text:
Constantinus insuper aegre Constantinus insuper aegre ferens gloriam sanctorum miraculis coruscantium, etiam lipsana eorum ubique jubet effodi et jactari in profundum. In praesentia Pipini regis inter Grecos et Romanos celebratur sinodus de sancta Trinitate et sanctorum imaginibus.fratrem Eudonis, patruum scilicet Waiferi, qui a Waifero ad se et a se ad Waiferum transfugerat, captum a suis in bello suspendit in patibulo. Rex Saracenorum Amyrmonon ab Hyspania missis legatis, et muneribus datis et acceptis, affectat gratregis. 7exterminio Aquitaniam atterit, Sanctonas capit, ibique Waiferi matrem, sorores et neptes captas secum abducit. Romae Paulo papa mortuo, Constantinus quidam subito ordinatus sacerdos ex laico, tyrannica ambitione papatu invaso, aecclesiae Dei magno fuit scandalo. Contra hunc Philippus a quibusdam Romanorum papa constituitur, et non multo post deponi. Longa contentio inter Pipinum et Waiferum fi
Abbreviated transcription (Latin):
maginem ihesu saluatoris
nostri muementes in do¬
mo. cuiusdam uidei ibi re¬
lictam a quodam xp̃iauo
qui ibi manserat: eam in¬
iuriose deposuerunt: et
omma opprobria. que iu¬
ymagi eius inferebant.
illudentes ei: in faciem¬
conspuentes eam percuciẽtes:
criminose conuicientes: ma¬
nus et pedes eius. claus con¬
figentes ⁊ acetum et fel. ei
porngentes. Tandem lancea
latere eius aperto: exiut de
eo sangius et aqua: quod
illi subꝰ posita ampulla sus¬
cipientes ad experimentum
utrum fuerint uera miracu¬
la. que ihm̃ fecisse audierãt.
omnes infirmos insynago
ga collectos. Hoc sanguine
omnes concurrerunt: eiqz
enarrata. ymagnem cum
sangume ei dederunt. Qui¬
bus baptizatis.episcopus
sanguinem per ambulas
diuisum. longe lateq diri¬
gens: predicabat magnalia
dei: obtestatus ommes. Ut
singulis annis. quinto idꝰ
nouembris: celebretur pas
rator. et habdalas
amyras. pari uesama. mor¬
todoxos deseuiunt multos¬
q corum pro xpõ pimunt.

Expanded text:
maginem Jesu salvatoris maginem Jesu salvatoris nostri invenientes in domo cujusdam Judaei, ibi relictam a quodam christiano, qui ibi manserat, eam injuriose deposuerunt, et omnia opprobria, quae Juimagini ejus inferebant, illudentes ei, in faciemconspuentes, eam percutientes, criminose convitiantes, manus et pedes ejus clavis configentes, acetum et fel ei porrigentes; tandem lancea latere ejus aperto, exivit de eo sanguis et aqua. Quod illi supposita ampulla suscipientes, ad experimentum, utrum fuerint vera miracula, quae Jesum fecisse audierunt, omnes infirmos in synagoga sua collectos hoc sangomnes cucurrerunt, eique rem narrantes, imaginem cum sanguine reddiderunt. Quibus basanguinem per ampullas divisum longe lateque dirigens, predicabat magnalia Dei; obtestatus omnes, ut singulis annis 5. Idus Novembris celebretur passrator et Habdallas amiras pari vesania in orthodoxos deseviunt, multosque eorum pro Christo perimunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ritum tondendi tenuerunt.
Duaiferus diffidens sius
rebus muros urbium aqui¬
tame subuertit solotenus.
quas restaurans pippinus
ad suorum tutelam. fidis
commisit principibus
bruarium. Pippinus rex
lemouicinani regionem ce¬
de et incendio depopulatur.
Sabinus bulgar. cum ro¬
manis fedus init: pro quo
a sius repudiatus: aompe¬
ratorem fugit. Paganus
bulgarib dommnatur. Stel¬
le subito iuise decelo cecidis¬
se. ita omues exterruerunt.
Ut putarent finem mundi
corpora martirum
gorgonii. naboris et nazarii¬
a roma ad gallias transtulit:
et gorgonium quidẽ ingor¬
zia: naborem uero in hyla
canthuir comes illustrẽs
a se fundatum. mettensi ec¬
Eclesie priori anno tradiderat:
mun. petrogoricas
et engolismam urbes aqui¬
tame deuastat ÷ mulcamq
aquitame partem sibi sub¬
uigat. Crodegangus met¬
tenlium archiepiscopus
obit
Empore constanti¬
i imperatoris et
Hyrene uxoris eius: in sy¬
ria ciuitate beritho. que sub¬
iacet anthiochie: uidei y¬

Expanded text:
ritum tondendi tenuerunt. ritum tondendi tenuerunt. Waiferus diffidens suis rebus, muros urbium Aquitaniae subvertit solo tenus; quos restaurans Pipinus, ad suorum tutelam, fidis commisit principibus.bruarium. Pipinus rex Lemovicinam regionem coede et incendio depopulatur. Sabinus Bulgar cum Romanis foedus init, pro quo a suis repudiatus ad imperatorem fugit, paganus Bulgaribus dominatur. Stellae subito visae de caelo cecidisse, ita omnes exterruerunt, ut putarent finem mundi corpora martyrum Gorgonii, Naboris et Nazarii Roma ad Gallias transtulit, et Gorgonium quidem in Gorzia, Naborem vero in HylirCanthuyr comes illustris a se fundatum, Metensi aecclesiae priori anno tradiderat. num, Petrogoricas et Engolismam urbes Aquitaniae devastat, multamque Aquitaniae partem sibi subjugat. Chrodegangus Mettensium archiepiscopus obit. Tempore Constantii imperatoris et Hyrenae uxoris ejus, in Syria civitate Beritho, quae subjacet Anthiochiae, Judaei i
Abbreviated transcription (Latin):
milibus sub terra per edi¬
ficia cementaria in palaciũ
eus aque ductus influe¬
bat ÷ et ipsam diuidens a¬
quam in basilicam sancti
iohanins baptiste per fer¬
rum et es introduxit: ita
Ut sub cyborio per marmo¬
ream columpnam interiꝰ
concauam ebulliret: ibi¬
q sacri bapcisiatis ablu¬
tio. in honore domini nr̃i
baptiste fieret: atq iterũ
in ipã lacunatia remearet.
hoc cenobium angelis¬
et uocatur:¬
constantino im¬
peratore multi
martiriz antur: Telezas
constantio imperatori con¬
gressus cum multo bulga¬
rum dampno et opprobrio
uincitur. et obhoc abulga¬
ribus reprobatus: cum prĩ¬
cipibus gentis ab eis peri¬
mitur. Tassilo dux a rege
pippmo onnimo auertitur
Sabinus. bulgarib domi¬
natur. Turci a caspiis por¬
tis erumpentes armeniam
infestant. In quorum pat̾a
cum antiquo tempore pesti¬
lencia orta fuisset: suasu
xpianorum in modum
crucis se totonderunt et qr
per hoc signum. salus pa¬
trie reddita fuerat: hunc

Expanded text:
milibus sub terra, per edimilibus sub terra, per edificia cementaria, in palatium ejus aqueductus influebat, et ipsam dividens aquam, in basilicam sancti Johannis baptistae, per ferrum et aes introduxit, ita, ut sub ciborio per marmoream columnam interius concavam ebulliret, ibique sacri baptismatis ablutio in honore domini nostri baptistae fieret, atque iterum in ipsa lacunaria remearet. Hoc cenobium Angelisz vocaturConstantino imperatore multi martyrizantur. Theletzis Constantino imperatori congressus, cum multo Bulgarum damno et opprobrio vincitur, et ob hoc a Bulgaribus reprobatus, cum principibus gentis ab eis perimitur. Tassilo dux a rege Pipino omnino avertitur. Sabinus Bulgaribus dominatur. Turci a Caspiis portis erumpentes, Armeniam infestant. In quorum patria cum antiquo tempore pestilentia orta fuisset, suasu christianorum in modum crucis se totonderunt, et quia per hoc signum salus patriae reddita fuerat, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
hmnis baptiste
ab alexandria in aquitam¬
am transtertur hoc modo.
Quidam laudabilis uite
monachus nomine felici¬
anus. ex galliarum partib
cum paucis sociis. iheroso¬
limani. gratia orõnis adiit.
et post expleta pie deuotio¬
nis obsequia. angelica col¬
locutione ammonitus. a¬
lexandriam expetit. et ca¬
hannis. a loco in quo olim
atheophillo eiuldem urbis
episcopo reconditum fue¬
rat eodem angelo reuelãte
sustulit: et ad aquitamam
interritorio engolismo
deculit. Pippinus rex tũc
morabatur ibidem in pala¬
cio quod angiriacum dici¬
tur: cernensq per eum quo¬
tidiana indigems beneficia
Sibi q crebras ex hostibus
aquitamcis uictorias pro¬
uenire: regi operis basili¬
cam construxit non longe
auulturm fluminis litore:
et in ea cyborio constructo
mirifici operis caput decẽ¬
ter adornatum recondidit.
precursoris. Monachorũ
etiam cenobium illic cõ¬
stituit ⁊ et prediis regiis
magnifice dicauit.Idem¬
rex fecit fontem lacrima¬
rium. de quo a duobus fere

Expanded text:
hannis baptistae ab Alexandria in Aquitaniam transfertur hoc modo. Quidam laudabilis vitae monachus, nomine Felicianus, ex Galliarum partibus, cum paucis sociis Hierosolimam gratia orationis adiit, et post expleta piae devotionis obsequia, angelica allocutione commonitus, Alexandriam expetivit, et caannis a loco, in quo olim a Theophilo, ejusdem urbis episcopo, reconditum fuerat, eodem angelo revelante sustulit, et ad Aquitaniam in territorio Engolismo detulit. Pipinus rex tunc morabatur ibidem in palatio, quod Angiriacum dicitur, cernensque, per eum cotidiana indigenis beneficia, sibique crebras ex hostibus Aquitanicis victorias provenire, regii operis basilicam construxit, non longe a Vulturni fluminis litore, et in ea ciborio constructo mirifici operis, caput decenter adornatum recondidit precursoris. Monachorum etiam coenobium illic constituit, et prediis regiis magnifice ditavit. fecit fontem lacunarium, de quo a duobus fere
Abbreviated transcription (Latin):
sticutam auxilio terram¬
muadentes usq pictaiuis
omma uastando uenunt:
quos redeuntes. rex laro¬
lus prosecutus. brittann¬
am intrat et pugna con¬
serta: franci uincuntur.
brittones incede eorum
grassantur:
tonum. dum insta¬
Fret reg̾num francorum de¬
populari. uisum est ei assi¬
stere sibi sanc tum mauri¬
lionem andegauensis urbis
olim episcopum : a quo
in capite baculo percussus.
iram dei morte persensit
Hoc tempore. leutulfus
dux saxonum. pater otto¬
nis ducis: auus autem
henrici regis: corpus inno¬
cencii pape. a roma in saxo¬
niam transtulit : edrote
¶numener: dux
brittonum. krarolo regi
confederatur ⁊ et munera¬
tus eius se dominationi

Expanded text:
stistiinvadentes, usque Pictavis omnia vastando veniunt. Quos redeuntes rex Karolus prosecutus, Britanniam intrat, et pugna conserta Franci vincuntur, Brittones in caede eorum grassantur. tonum dum instaret regnum Francorum depopulari, visum est ei asistere sibi sanctum Maurilionem, Andegavensis urbis olim episcopum; a quo in capite baculo percussus, iram Dei morte persensit. Hoc tempore Leutulfus dux Saxonum, pater Ottonis ducis, avus autem Heinrici regis, corpus sancti Innocentii papae a Roma in Saxoniam transtulit. 861. 6. Numenei, rex Brittonum, Karolo regi confederatur, et muneratus ejus se dominationi
Abbreviated transcription (Latin):
fruges in unum coacerua¬
tas incendit ⁊ qui ubicũ¬
q intrasset statim domus
illa exurebatur: ut iam
ei insi magris. locus ma¬
nendi nullus esset: Pro¬
ꝑter hoc pbris letamas a¬
gentibus et benedictam
aquam spargentibus: mi¬
micus. multis lapides ia¬
ciendo cruentatis ÷ tandem
aliquamdui quieuit. Pres¬
biteris recendentibus mi¬
micus flebiliter ululans:
tandem presbiterum quẽ¬
dam. nominatum expri¬
mens. se quando aqua
benedicta spargebatur.
sub capa illuis quasi fa¬
miliaris sui latiusse pro¬
fessus est accusans cum
cum filia procuratoris cõ¬
cubuisse. Sic per triemm¬
um institit donec ibidem
cuncta edificia incendio
consumeret:
Robus presbiter¬
obiit: Cuius cõ¬
uerlacio et studium: ma¬
guntinam ecclesiam illu¬
Strauit. Ludouicus rex
germaniẽ plurmia p̃lia
contra sclauos strenue ges¬
nommne rastrix: propter
uiolatam fidem oculos ei¬
eruere uissit. Prmcipibꝰ
karoli regis inter se dis¬
cordantibus brittones de¬

Expanded text:
fruges in unum coacervafruges in unum coacervatas incendit; qui ubicunque intrasset, statim domus illa exurebatur, ut jam ei nisi in agris locus manendi nullus esset. Propter hoc presbiteris letanias agentibus et benedictam aquam spargentibus, inimicus multis lapides jaciendo cruentatis, tandem aliquandiu quievit. Presbiteris recedentibus, inimicus flebiliter ululans, tandem presbiterum quendam nominatim exprimens, se, quando aqua benedicta spargebatur, sub cappa illius quasi familiaris sui latuisse professus est; accusans eum cum filia procuratoris concubuisse. Sic per triennium institit, donec ibidem cuncta aedificia incendio consumeret. robus presbiterobiit, cujus conversatio et studium Moguntinam aecclesiam illustravit. Ludowicus rex Germaniae plurima prelicontra Sclavos strenue gesebatur Rastrix; cui propter violatam fidem oculos erui jussit. Principibus Caroli regis inter se discordantibus, Brittones de
Abbreviated transcription (Latin):
Sarchiepiscopus: obiit
Magniradus heremita
martirizatur. Apud cõ¬
stantinopolim. michael
solus miperat amus du
Emane ecclelie presidet. Cu¬
ius ordinationem ludouicꝰ
imperator sua presencia
roborauit. Colome orta
tempestate. populo in ba¬
silicam sancti petri confu¬
star ignei draconis basilicã
scidit ac penetrauit⁊ et tres
homines. diuersis quidã
locis. sed uno ictu ĩ mor¬
tem deiecit. alios etiam sex.
eodem impetu seninu uos
delitate karoli re
et cum ad regnandum su¬
per se contra karolum in¬
uitant. Quod ille in con¬
sulte agressus. turpiter
alicnis excessit finibus:
In parrochia moguntina:
malignus spiritus: euidẽs
nequicie sue indicium de¬
dit. Nam primo. lapides
iaciendo. et parietes domoꝵ
quasi malleis pulsando:
inde magnifeste loquendo:
furta etiam prodendo: dis¬
cordias inter uicinos se¬
minando. homines inqͥe¬
tabat. Demq ammos om¬
hominem commnouit. qua¬
si pro eius pectatis. ceteri
talia paterentur: ciuus

Expanded text:
archiepiscopus obiit. archiepiscopus obiit. Maginradus eremita martirizatur. Apud Constantinopolim Michael solus imperat annis 12 manae aecclesiae presidet; cujus ordinationem Ludowicus imperator sua presentia roboravit. Coloniae orta tempestate, populo in basilicam sancti Petri confustar ignei draconis basilicam scidit ac penetravit, et tres homines diversis quidem locis, sed uno ictu in mortem dejecit. Alios etiam sex eodem impetu semivivos rdulitate Karoli reg eum ad regnandum super se contra Karolum invitant. Quod ille inconsultu aggressus, turpiter alienis excessit finibus. In parochia Moguntina malignus spiritus evidens nequitiae suae indicium dedit. Nam primo lapides jaciendo, et parietes domorum quasi malleis pulsando, inde manifeste loquendo, furta etiam prodendo, discordias inter vicinos seminando, homines inquietabat. Denique animos ohominem commovit, quasi pro ejus peccatis caeteri talia paterentur. Cujus
Abbreviated transcription (Latin):
infranciam claret ÷ qui
uitam sancti renigu
scripsit. Benedictus
mane ecclesie presidet
hoc conspiratione quo¬
rumdam malignorum
deposito: anastasius pre¬
sulatum muadit sed ana¬
stasio a legatis imperato¬
ris lotharii deiecto. et ĩ
carcere truso : benedicłꝰ
honorifice relocatur. Nor¬
mauni qui per uigniti
annos franciam minis at¬
triuerant. in patriam su¬
am reuersi: intestino inter
se bello. usq ad interincio¬
nem delentur: Ut de regia
eorum strrpe. millus insi
Uinis puer remaneret.
ris in solita com¬
motio: turbines ⁊ tempe¬
states. grandines fulmina:
multa multis modis ĩ¬
commoda hominibus
inferunt ⁊ quidam etiã
homo. igni celesti consũ¬
Ptus est ueste illesa ma¬
nenti Lotharius mipe¬
rator. partito inter filios
regno. ab reminciat seculo.
et in priuma monasterio
habitu monachi suscepto:
non multo post dormiuͭ.
in domimo. Ludouicus
filius eius. olii asergio
papa in regem unctus :
Lotharius uero frater eiꝰ
lotharingiam tenet:
uite et sciencie

Expanded text:
Francia claret, qui vitam sancti Remigii scripsit. Benedictus manae aecclesiae presidet. Hoc conspiratione quorumdam malignorum deposito, Anastasius presulatum invadit. Sed Anastasio a legatis imperatoris Lotharii dejecto et in carcere truso, Benedictus honorifice relocatur. Northmanni qui per 20 annos Franciam nimis attriverant, in patriam suam reversi, intestino inter se bello usque ad internecionem delentur, ut de regia eorum stirpe nullus nisi unus puer remaneret. ris insolita commotio, turbines, tempestates, grandines, fulmina, multa multis modis incommoda hominibus inferunt. Quidam etiam homo igne caelesti consumptus est, veste illesa manente. Lotharius imperator partito inter filios regno abrenuntiat saeculo, et in Prumia monasterio habitu monachi suscepto, non multo post dormivit in Domino. Ludowicus, filius ejus, olim a Sergio papa in regem unctus, Lotharius vero frater ejus Lotharingiam tenet. vitae et scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ita etiam. Ut aliquos sa¬
cri ordinis ad se melma¬
ret. Que ab archiepõ
correpta: confessa est se
per suggestionem cuius¬
dam pbri questus cau¬
sa hoc fecisse.
piscopo rationabiliter
Ut multis uisum est. cõ¬
iuncitur. sed tamen in
suo perseuerauit errore.
Sancta helena imperatx
a filio suo constantmo
magno. primo huius
nominis imperatore. ro¬
me in eccliã sanctorum
marcellim et petri mrͣm
in mausoleo purpureo
sepulta: ad franciam a
theogiso monacho trans¬
fertur ⁊ et in diocesi remẽ¬
si. magna francorum ue¬
neratione excolitur. recõ¬

Expanded text:
ita ut etiam aliquos saita ut etiam aliquos sacri ordinis ad se inclinaret; quae ab archiepiscopo correpta, confessa est, se per suggestionem cujusdam presbiteri quaestus causa hoc fecisse. piscopo rationabiliter, ut multis visum est, convincitur; sed tamen in suo perseveravit errore. Sancta Helena imperatrix, a filio suo Constantino Magno primo hujus nominis imperatore Rome in ecclesia sanctorum Marcellini et Petri martyrum in mausoleo purpureo sepulta, ad Franciam a Theogiso monacho transfertur, et in diocesi Remensi magna Francorum veneratione excolitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Udouicus rex ger¬
maine. abrotidos
ale deficere molientes. bel¬
lo per domuit. occiso rege
eorum: eorumꝙ terram
et populum sibi diuinitus
subiugatum. per duces
ordinauit. Apud constã¬
tinopolim michael et che¬
odora imperant amns un
nauigio uenunt ⁊ cum
fresombus tribus preliis
confligunt: in primo iuc
ti duobus uictores exi¬
stunt. Karolus cum brit¬
tonibus infeliciter pug̃t
Ludouicus rex quatuorde¬
cim duces boemanorum
cum sus baptizari fecit:
eo quintus huius
nonnins papa ro¬
prelicet. Hic decreuit.
Ut dum missarum sol
lemna sacra celebrantur
nillus ex laicis ĩ pbrĩo
stare aut sedere. uel ingre¬
di presumat: insi tantũ
sacra plebs. que admim¬
stracionem sacri officii cõ¬
stituta est. Decreuit etiã
Ut octaue assumpcionis
abanus abbas
fuldensis. ordina¬
tus moguncie archiepus:
celebrata synodo mogũcie.
ris: multa ecclesie utilia
decreuit. Quedam pseu¬
do prophetissa. dicens ĩ¬
starc diem iudicii: mo¬
gunciam sollicitabat ⁊

Expanded text:
udowicus rex Germaniae Abrotidos a se deficere molientes, bello perdomuit, occiso rege eorum, eorumque terram et populum sibi divinitus subjugatum per duces ordinavit. Apud Constantinopolim Michael et Theodora imperant annis 11navigio veniunt; cum Fresonibus tribus preliis confligunt, in primo victi, in duobus victores existunt. Karolus cum Brittonibus infeliciter pugnat. Ludowicus rex quatuordecim duces Boemanorum cum suis baptizari fecit. eo quintus hujus nominis papa, Ropresidet. Hic decrevit, ut dum missarum sacra solemnia celebrantur, nullus ex laicis in presbiterio stare vel sedere vel ingredi presumat, nisi tantum sacra plebs, quae ad ministrationem sacri officii constituta est. Decrevit etiam, ut octavae assumptionis abanus abbas Fuldensis, ordinatus Moguntiae archiepiscopus, celebrata synodo Moguntiae gis, multa aecclesiae utilia decrevit. Quaedam pseudoprophetissa dicens instare diem judicii, Moguntiam sollicitabat,
Abbreviated transcription (Latin):
unctus est. Alauri bene¬
uentum occupant. Des¬
cripto intres partes regͦ.
fratres adurbem gallie Ui¬
ridumum comiemunt.
et inter se paciticantur ⁊
et datis et acceptis iiu¬
cem la cramentis: quilqz
ad descriptas sibi partes
regni tuendas reuertũtur
Karolus accepit occidenta¬
lia regna: a britaunico oc¬
ceano usq ad mosam flu¬
uium: in qua parte extũc
et modo nomen francie re¬
mansit. Ludouico orien¬
talia regna cesserunt ⁊ om¬
nis scilicet germama. Usq
ad rheni fluenta: et alique
trans rhenum cuutates cũ
adiacentibus pagis pro¬
pter ium copiam. Lo¬
tharius qui maior natu
erat. et imperator appella¬
batur: omma ytalie re¬
gna tenuit. cum ip̃a ro¬
ma: necnon et prouin¬
ciam: mediam quoq par¬
tem francie inter sealdñ
et rehenum ⁊ que muta¬
to nomine. ab eo deno¬
nimatur lothoringia.
nem ⁊ karolus regnat
infrancia. annis triginta

Expanded text:
unctus est. Mauri Beneunctus est. Mauri Beneventum occupant. Descripto in tres partes regno, fratres ad urbem Galliae Viridunum conveniunt, et inter se pacificantur; et datis et acceptis invicem sacramentis, quisque ad descriptas sibi partes regni tuendas revertuntur. Karolus accepit occidentalia regna a Britannico occeano usque ad Mosam fluvium; in qua parte extunc et modo nomen Franciae remansit. Ludowico orientalia regna cesserunt, omnis scilicet Germania usque ad Rheni fluenta, et aliquae trans Rhenum civitates cum adjacentibus pagis, propter vini copiam. Lotharius, qui major natu erat et imperator appellabatur, omnia Italiae regna tenuit cum ipma; nec non et Provinciam, et mediam partem Franciae inter Scaldim et Rhenum, quae mutato nomine ab eo denominata est Lotharingia. nem Carolus regnat in Francia annis 34,
Abbreviated transcription (Latin):
lothario. debita regn ꝑte
priuari: contra eum insur¬
gere parant:
aquarii apparet
tribus fratribus de regni
particione discordantibus:
conseritur inter eos pugna
in pago altiodorense. apud
Uillam fontimacum : et
tanta sedes utrimq facta
est: ut nilla etas menmie¬
rit tantam stragem hom̃n
factam fuisse. ingente
Francorum÷ et ita corum
uires attenuate sunt: Ut
iam nec suos terminos ab
exterius tueri possint
Dictoria tamen karolo
a bello desistentib:
consilio optimatum: tan¬
dem de pace agitur. et de
partibus singulorum.
eliguntur. qui in unum
conuementes regnun
equaliter diuiderent: et
ita pax inannum sequen¬
tem induciatur. Ludoui¬
cus interim pergens in
saxomam:. ualidi ssimam
liberorum conspiratione
dommos suos opprimere
Uolencium fortiter com¬
pescuit. actorib factio¬
nis capitali sentencia dã¬
Erguis romane
mus nonus presidet.Ad
hiuius electionem confir¬
mandam. ludouicus filius
milsus. ab codem papa in
regem longobardorum

Expanded text:
Lothario debita regni parte Lothario debita regni parte privari, contra eum insurgere parant. Aquarii apparuit. Tribus fratribus de regni partitione discordantibus, conseritur inter eos pugna in pago Alciodorense, apud villam Fontiniacum; et tanta cedes utrimque facta est, ut nulla aetas meminerit tantam stragem hominum factam fuisse in gente Francorum, et ita eorum vires ibi attenuatae sunt, ut jam nec suos terminos ab externis tueri possint. Victoria tamen Karolo a bello desistentibus, consilio optimatum tandem de pace agitur, et de partibus singulorum eliguntur, qui in unum convenientes regnum aequaliter dividerent; et ita pax in annum sequentem induciatur. Ludowicus interim pergens in Saxoniam, validissimam libertorum conspirationem dominos suos opprimere volentium fortiter compescuit, auctoribus factionis capitali sententia daergius Romanae 03u s presidet. Ad hujus electionem confirmandam Ludowicus filius missus, ab eodem papa in regem Langobardorum
Abbreviated transcription (Latin):
nouem urbis fabricam so¬
lemnter dedicauit: eãꝙ
Urbem leomnam appella¬
quartus dictus est
grauiter infestãt.
dorestadum uastant. Ando¬
nerpum oppidum et iuut¬
lant emporium. situm uix¬
ta hostium mose. incendt:
a fresombus tributum ac¬
cipiunt. Gregorius papa
plures ytalie urbes aut
uetustate aut hostilitate
dirutas: nouis bricis aut
muris restaurat. Sarracenis
ad depredandum usq ad ro¬
romam instancia gregorii
pape auxiliantib sibi ctiã
neapolitanis. eos bello exci¬
piunt et cooperante sibi di¬
iunitus graui turbine ue¬
torum: Usq adintericio¬
nem pene uictos delent:
lam uastant et tributum¬
tor filio suo lotha¬
Erio. lubfide ad se uementi.
reconciliatur. eiq dignita¬
tem imperii. et regm coro¬
nam tribuit. Cometes i
signo auetis. apparet⁊ et
per aliquot dies. plurimi ĩ¬
star stellarum igniculi. per
celum discurrere uidentur.
tharius solus impenum
Arolus et ludoui¬
cus filii imperato¬
Gris. dolentes se a fratre suo

Expanded text:
novae urbis fabricam sonovae urbis fabricam solemniter dedicavit, eamque urbem Leonianam appellaquartus dictus est.graviter infestant, Dorestatum vastant; Andoverpum oppidum et Witlant emporium situm juxta ostium Mosae incendunt, a Fresonibus tributum accipiunt. Gregorius papa plures Italiae urbes aut vetustate aut hostilitate dirutas novis fabricis aut muris restaurat. Saracenis ad depredandum usque ad poRomani instantia Leonis papae, auxiliantibus sibi etiam Neapolitanis, eos bello excipiunt, et cooperante sibi divinitus gravi turbine ventorum, usque ad internetionem paene victos delent. lam s imperator filio suo Lothario sub fide ad se venienti reconciliatur, eique dignitatem imperii et regni coronam tribuit. Cometes in signo Arietis apparet, et per aliquot dies plurimi instar stellarum igniculi per caelum discurrere videntur. tharius solus imperium 1. 11. Karolus et Ludowicus, filii imperatoris, dolentes se a fratre suo
Abbreviated transcription (Latin):
os magis contra se exacer¬
Regorius papa.
in galliam uemẽs.
contra imperatorem cum
filiis agebat. Imperator
uxorem suam iudich. qua¬
si causam malorum abdi¬
Uouicus impera¬
tor a sius desertus
Pac proditus. et in potestatẽ
filiorum redactus: episco¬
porum iudicio. arma depo
suit. et ad agendam penitẽ¬
ciam inlusus est. Sol et
lima per eclipsim deficiĩt.
tor relaxatus : ar¬
ma. imiperium et uxorem
papa et omnbus
episcopis assentientibus.
ludouicus imperator sta¬
tuit. Ut in gallia et ger¬
mania festiuitas ominum
sanctorum. in l̾ nouem¬
bris celebraretur. quam
romani ex instituto bone¬
facii pape celebrabant
Hoc tempore. reliquie uiti
martiris aparisius ad cor¬
beiam saxome transferũtur
Unde ipĩ franci testati sũt.
quod ab illo tempore gliã
francorum ad saxomam
translata sit. Ebbo remoꝵ
archiepiscopus deponitur.
aliiq multi. qui cum eo
indeiectionem ludouici
imiperatoris conspiraue¬
rant. dampnantur et exi
consiunmatam

Expanded text:
os magis contra se exaceros magis contra se exacerGregorius papa in Galliam veniens, contra imperatorem cum filiis agebat. Imperator uxorem suam Judith, quasi causam malorum abdiLudovicus imperator a suis desertus ac proditus et in potestatem filiorum redactus, episcoporum judicio arma depsuit, et ad agendam poenitentiam inclusus est. Sol et luna per eclypsim deficiunt. tor relaxatus, arma, imperium et uxorem papa et omnibus episcopis assentientibus, Ludowicus imperator statuit ut in Gallia et Germania festivitas omnium Sanctorum in Kalendis Novembris celebraretur, quam Romani ex instituto Bonefacii papae celebrabant. Hoc tempore reliquiae Viti martyris a Parisius ad Corbeiam Saxoniae transferuntur; unde ipsi Franci testati sunt, quod ab illo tempore gloria Francorum ad Saxones translata sit. Ebbo Remorum archiepiscopus deponitur; aliique multi, qui cum eo in dejectionem Ludowici imperatoris conspiraverant, damnantur et exilconsummatam
Abbreviated transcription (Latin):
motio et simultas filioꝵ¬
tur. Hoc anno qui est
quadrimillesimus. sep¬
tingentus octogesimus
nonuis. finitur/ nonus
magnus annus ab mitio¬
mundi qui est annorum
Pud constantino¬
polimi theophilꝰ
Gregorius papa dolens
crebris sarracenorum in¬
ri sub urbium romane
Urbis: circa ecclesiam a¬
postolorum principis
petri. intendit illic no¬
uem urbem edificare. Ad
quod consilio et auxilio
imperatorum amniatus:
nouam fabricam cepit
incursantes. etiã
lipparim insulam uastãt
ubi corpus sancti bar¬
tholomei apostoli quie¬
scebat quod olim plum¬
in mare demersum a pa¬
gams non ferentibus
illud propter mimam
signorum claritatem ab
ommbus uenerari: ab
india. usq ad hanc insulã.
ultro delatum fuerat.
Ciius ossa. a sarracems¬
modo huc illucq disp¬
sa: et a quodam mona¬
cho ipõ reuelante collecta
beneuentum transferuntur
Ludouicus miperator ad
uersantes sibi alios exauc¬
torauit: alios bomis priua¬
uit. alios exiliauit ac per
hoc filios et optimiates su¬

Expanded text:
motio et simultas filioem. Hoc anno, qui est quadrimillesimus septingentesimus tricesimus octavus, finitur nonus magnus annus quimundi, qui est annorum pud Constantinopolim Theophilus Gregorius papa, dolens, crebris Saracenorum inri suburbium Romanae urbis circa aecclesiam apostolorum principis Petri, intendit illic urbem novam aedificare; ad quod consilio et auxilio imperatorum animatus novam fabricam coepitincursantes, etiam Lipparim insulam devastant, ubi corpus Bartholomei apostoli quiescebat; quod olim locin mare demersum a paganis, non ferentibus illud propter nimiam signorum claritatem ab omnibus venerari, ab India usque ad hanc insulam ultro delatum fuerat. Cujus ossa modo a Saracenis huc illucque dispersa, et a quodam monacho ipso revelante collecta, Beneventum transferuntur. Ludowicus imperator adversantes sibi alios exauctoravit, alios bonis privavit, alios exiliavihoc filios et optimates su
Abbreviated transcription (Latin):
Ranci a boemanis
prelio grauiter
Uincinitur. Cui bello sp̃s
malignus se prefuisse per
os abꝰ reptitii publice pro¬
cestatus est: et per le. et¬
se: ut franci terga uerteret
Eliquie sancti
hermetis mr̃is.
per lochatium imperato¬
rem in gallias mittuntꝰ.
et apud indam monaste¬
rium honorifice condun¬
tur. Fames ualida germa¬
mam attriuit: Ut c̾tiam
pater filium suum deuo¬
rare uoluerit. Quo tem¬
pore rabanus archiẽps
multam piuperibus be
iuolenciam exhibuit
sii pippim regis. pippi¬
num et karolum regnum
inquietantes capit : et mn
monachum attonsos in
monasterium trudit:
re britamnicum.
ostia lygeris ingressi urbẽ
namnetem muadunt ⁊
episcopum sabboͣ sancto
pasche. baptismum cele¬
brantem. trucidant: clerũ
et populum perimunt :
inde andegaius. deinde tu¬
roms occupant. et ut tem¬
pestas. omma diruunt z¬
templum etiam sancti
martim incendunt

Expanded text:
ranci a Boemanis prelio graviter vincuntur. Cui bello spiritus malignus se prefuisse, per os abreptitii publice protestatus est, et per se ut Franci terga verterent. Reliquiae sancti Hermetis martyris per Lotharium imperatorem in Galliam mittuntur, et apud Indam monasterium honorifice conduntur. Fames niam attrivit, ut etiam pater filium suum devorare voluerit; quo tempore Rabanus archiepiscopus multam pauperibus benivolentiam exhibuit.sui Pipini regis, Pipinum et Karolum, regnum inquietantes capit, et in monachum attonsos in monasterium trudit. re Brittannicum ostia Ligeris ingressi, urbem Namnetem invadunt, episcopum sabbatho sancto paschae baptismum celebrantem trucidant, clerum et populum perimunt. Inde Andegaronis occupant, et ut tempestas omnia diruunt templum etiam sancti Martini incendunt
Abbreviated transcription (Latin):
et syndulfus pbr̃. et redu¬
sus: infrancia clarent:
sibi ascitis: et pannoma ex
condicsto commendata. a¬
micis longobardorum hu¬
ius ÷ ad ytaliam contendit.
cum omnibus longobar¬
dorum familiis: ibiꝙ sex
amus regnauit. Sigibeitꝰ
rex. desertas saxonum ter¬
ras peruadit ⁊ easq sueius
ad habitandum tradit. Hac̃
mali nouitatem. noua in
celo signa. multo ante tem¬
pore portenderant,
tus rex fratri luo chilpico
repugnat : et suessioms. se¬
dem regni eius occuppat:
theobertum filium eius. ibi
captum exiliat: ipsum chil¬
pericum prelio uictum
fugat: et terminos suos. ab
eius insolencia liberat: Ipẽ
uxorem ducit. brumam fi¬
liam athanagildi regis
Uuisigochorum : que et
peruersa atteritur: in suꝑ
fame et pestilencia cõsu
tibus pene uictoriam adep¬
ti. recedunt. ligeberto in oĩ
uita eius confederati

Expanded text:
et Sindulfus presbiter et recluet Sindulfus presbiter et reclusus in Francia clarent.sibi ascitis et Pannonia ex condicto commendata amicis Langobardorum Hunis, ad Italiam contendit cum omnibus Langobardorum familiis, ibique 6 annis regnavit. Sigebertus rex desertas Saxonum terras pervadit, easque Suavis ad habitandum tradit. Hanc mali novitatem nova in caelo signa multo ante tempore portenderant. tus rex fratri suo Chilperico repugnat, et Suessionis sedem regni ejus occupat. Theodebertum filium ejus ibi captum exiliat; ipsum Chilpericum prelio victum fugat, et terminos suos ab ejus insolentia liberat. Ipse uxorem ducit Brumam, filiam Athanagildi regis Wisigothorum, quae et pervasa atteritur; insuper fame et pestilentia consumtibus pene victoriam adepti, recedunt, Sigeberto in omni vita ejus confoederati
Abbreviated transcription (Latin):
ture locum accepit:¬
Ustimano impe¬
ratore mortuo u¬
stinus minor: imperat
annis duodecim. Multa
signa in sole et luna appa
accusacione romanorum
patriciatu degradatus: et
quia eumichus erat ⁊ ex¬
probrante sibi sophia au¬
gusta ut iret in geneceũ
d̾undere pensa puellis: res¬
pondens talem se eidem or¬
diturum telam. qualem.
ipsa dum uiueret. deponeᷤ
non posset: muitat longo¬
baroos ad possidendam yta¬
liam. Sanctus columba
presbiter ueniens descotia:
cdarus habetur in britan¬
ma. Sanson dolensis ar¬
chiepiscopus. consangui¬
neus sancsti macloui: et
successor sancti sansonis.
maclorius. qui detransma¬
rma britannia. ad cisma¬
riam transierant britan¬
mam: clarent sanctitate
et doctrma:
partes francorum de¬
populantes: inturingia
bello deiuncit. Chilpericus
frater eius. interim terii¬
nos illius incursat: et re¬
mil urbem occupat. Haste
ignee. in celo uise sunt:
portendentes irruptionẽ
longobardorum in ytaliã.
Sanctus basolus abbas

Expanded text:
turae locum accepitturae locum accepitustiniano imperatore mortuo, Justinus minor imperat annis 12. Multa signa in sole et luna apparaccusatione Romanorum patriciatu degradatus, et quia eunuchus erat, exprobrante sibi Sophia augusta, ut iret in geneceum dividere pensa puellis, respondens, talem se eidem orditurum telam, qualem ipsa dum viveret, deponere non posset, invitat Langobardos ad possidendam Italiam. Sanctus Columba presbiter veniens de Scotia, clarus habetur in Britannia.  Sanson Dolensis archiepiscopus, consanguineus sancti Maclovi, et successor Sansonis Maclorius, qui de transmarina Britannia ad cismarinam transierant Britanniam clarent sanctitate et doctrina.partes Francorum depopulantes in Thuringia bello devincit. Chilpericus frater ejus interim terminos illius incursat, et Remis urbem occupat. Hastae igneae in caelo visae sunt, portendentes irruptionem Langobardorum in Italiam.  Sanctus Basolus abbas
Abbreviated transcription (Latin):
douus. regulariter educatus:
et ip̃ius nauigatione socius
in britanma.sanc titate et
miraculis claruit: Quia bri¬
tannis exacerbatus. eis ma¬
ledicstis. transiuit ad gallyas:
Britanns uero. propter lu¬
am maledictionem uariis
cladibus addictis: data rur
dam imperatorem ex¬
tinguere moliti: extingun¬
tur. Ciius criminis. bilisa¬
rius quoq accusatus: ab
imperatore ab soluitur. In
gallia. mons super rodanũ
fluuium multis dieb dãs
mugitum: tandem. ab alio
monte sibi uicino. discillus:
cum ecclesiis et domibus ho¬
minibus. et bestus. in roda
mala in regno facientem ĩ
britanma prosecutus ei eius¬
q auxiliario duci britonũ
chonobro. bello occurrit: et
chonobrum quidem pemit:
chramnum uero captum
cum uxore et filiabus ign¬
consium fecit:¬
O hannes romane
Lothario francorum rege
mortuo: chilpicus filius
eius. compartito regno cũ
fratribus sius. heriberto
guntranno. et sigiberto:
duobus. Hic lotharius.
cenobium sancti medar¬

Expanded text:
clovus, regulariter educatus clovus, regulariter educatus et ipsius navigationis socius, in Britannia sanctitate et miraculis claruit; qui a Britannis exacerbatus, eis maledictis transivit ad Gallias, Britannos vero propter suam maledictionem variis cladibus addictos, data rursdam imperatorem extinguere moliti, extinguntur. Cujus criminis Bilisarius quoque accusatus ab imperatore absolvitur. In Gallia mons super Rodanum fluvium multis diebus dans mugitum, tandem ab alio monte sibi vicino disscissus, cum aecclesiis et domibus, hominibus et bestiis, in Rodanmala in regno suo facientem in Britannia prosecutus, ei ejusque auxiliario duci Brithonum Chonobro bello concurrit; et Chonobrum quidem peremit, Chramnum vero captum igni cum uxore et filiabus consumi fecitohannes Romane Lothario Francorum rege mortuo, Chilpericus filius ejus, compartito regno cum fratribus suis Heriberto, Guntranno et Sigiberto, 564. Hic Lotharius cenobium sancti Medar
Abbreviated transcription (Latin):
turngos. graui pugna et ex
sis. et suessionis sepelitur:
Uxor quondam lo¬
tharii regis: mutata ueste.
claret sanctitatis nobilita
diam senatoris. rome adole¬
scit. Qui sex monasteriis
in sicilia fundatis ÷ et septi¬
mo rome. in domo sua exp̾¬
tore urbano factus mona¬
chus ⁊ sapiencia et sciencia.
doc tria et sanctitate cla¬
ruit. Terre motus terribi¬
lis nimis: per decem dies
Seius lothario
transfixit ⁊ et eam clam ad
domum suam deferens: cũ
eam flamiis uellet exurere:
se sangune ymagnns cruẽ¬
tatum uidens prestupore
eam abscondit. Quam xp̃i¬
ani requirentes: et per ue¬
stigia sangiunis muenientes:
eam sangui nolentem recepe¬
runt: uideum uero lapida¬
uerunt. Miserabilis in yta¬
lia mortalitatis pestilencia.
Nglorum mnbritan¬
ma tercius edibbertꝰ
sex. Hoc tempore. inscotia :¬
brandanus claruit: qui for¬
tunatas insulas septennali
naiuigatione requirens ÷ mł¬
ta miraculo digna uidit.
A quo macutes qui et ma¬

Expanded text:
Thuringos gravi pugna et excThuringos gravi pugna et excs episcopus, et Suessionis sepelitur. uxor quondam Lotharii regis, mutata veste claret sanctitatis nobilitatdiani senatoris  Romae adolescit; qui, sex monasteriis in Sicilia fundatis, et septimo Romae in domo sua, ex pretore urbano factus monachus, sapientia et scientia, doctrina et sanctitate claruit Terremotus terribilis nimis per decem dies jus Lothario.transfixit; et eam clam ad domum suam deferens, cum eam flammis vellet exurere, se sanguine imaginis cruentatum videns, pre stupore eam abscondit. Quam christiani requirentes, et per vestigia sanguinis invenientes, eam sanguinolentam receperunt, Judeum vero lapidaverunt. Miserabilis in Italia mortalitatis pestilentia.nglorum in Britannia tertius Edilbertus 56. Hoc tempore in Scottia Brendanus claruit; qui Fortunatas insulas septennali navigatione requirens, multa miraculo digna vidit. A quo Macutes, qui et Ma
Abbreviated transcription (Latin):
mouabus substanciis se¬
parans. ad impietatis ꝑ¬
fidiam cecidisse cõiunci¬
tur. Nx usq iordams
episcopus hystoriam
contexut
Hic insimulatus de mor¬
te ugilii pape: tenens scã e¬
uangelia et crucem. iure ui¬
rando publice satisfecit. Hoc
tempore m oriente. puer qui¬
dam. uideorum filius. cum a
quoeuis siuis xp̃ianorum fi¬
liis. ad hoc adducstus fuisset:
Ut in ecclelia laucte matris
xpĩ ihesu. corpus et sangui¬
nem perciperet: propter hoc
a patre suo proiectus infor¬
nacem ardentem÷ illesus inde
axp̃ianis extractus est: alle¬
rens: quod mulier que mil¬
la ecclesia. puerum tenens.
depicta erat: pallio suo. flã¬
mas ignis. a se euentilasset:
ter in suos ageret:
athanagildus. auxiliantib
sibi romanis. eo pemipto: re
et glacie ita ex asperatur: ut
anarsete perimuntur. Qua¬
li species lancee in celo appa¬
ruit. aseptentrione in occi
lotharius rex franco¬
rum. rebellantes contra se
saxoues. et auxiliantes eis

Expanded text:
in duabus substantiis sein duabus substantiis separans, ad impietatis perfidiam cecidisse convincitur . Hucusque Jordanis episcopus hystoriam contexuitHic insimulatus de morte Vigilii papae, tenens sancta evangelia et crucem, jurejurando publice satisfecit. Hoc tempore in oriente puer quidam Judaeorum filius, cum a coevis suis christianorum filiis ad hoc adductus fuisset, ut in aecclesia sanctae matris Christi Jesu corpus et sanguinem Christi perciperet, propter hoc a patre suo projectus in fornacem ardentem, illesus inde a christianis extractus est, asserens quod mulier, quae in illa aecclesia puerum tenens depicta erat, pallio suo flammas ignis a se eventilasset. ter in suos ageret, Athanagildus, auxiliantibus sibi Romanis, eo perempto, reet glacie ita exasperatur, ut a Narsete perimuntur. Quasi species lanceae in coelo apparuit a septemtrione in occidLotharius rex Francorum rebellantes contra se Saxones et auxiliantes eis