comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ex ciuitate senatum cedem spectare. sed ꝑ cedem senatus uacuam rẽpublicã
tradere hannibali ac penis esẜe. uelle eo se ꝑiculo posse liberare eos si ꝑmictãt
sib et certaminu ĩ re publica oblitum credant. Cũ om̃s uicti metu ꝑmicteñt
daudam in curia uos inquit et tamꝙ̃ ip̃e cgitati facinoris particeps approbando
consilia quib nequicipaia aduersarer uam saluti ur̃e inuenia ĩ hoc fidem
quã uultis ip̃i accipite. Fide data egressus claudi curiam iubet p̃sidi
uestibulo relinquit nequis adire curiam inuissu suo neue inde egredi possit

Expanded text:
ex ciuitate senatum plebem spectare sed per caedem senatus uacuam rem publicam ex ciuitate senatum plebem spectare sed per caedem senatus uacuam rem publicam tradere Hannibali ac Poenis uelle; eo se periculo posse liberare eos si permittant sibi et certaminum in re publica obliti credant,—cum omnes uicti metu permittere, 'claudam' inquit 'in curia uos et, tamquam et ipse cogitati facinoris particeps, approbando consilia quibus nequiquam aduersarer uiam saluti uestrae inueniam. in hoc fidem, quam uoltis ipsi, accipite.' fide data egressus claudi curiam iubet praesidiumque in uestibulo relinquit ne quis adire curiam iniussu suo neue inde egredi possit.
Abbreviated transcription (Latin):
Cetoꝵ malis artib nactus opus. Is cum eo forte anno quos res male gesta
ad transimenu est. ĩ sumo mãgratu mag̃ ẽẽt: iam diu infesta senatiu
plebem ratus ꝑ atasione nouandi res magnum ausurã facinus ut si ĩ ea
a hannibal cum uictore excitu uenisset tratidato senatu tradẽt cap
penis. Improbus ħo sed nõ ad extremum ꝑditus tum mallet ĩ columi ꝙ cũsa
re publica dominari. Nullam aute incolume ẽe orbatam publico consilio
crederet. rationem iniit. qua et seruatum seruaret et obnoxiu sibi ac plebi
faceret. uitato senatu cum si ui defectiõĩs aromanis consiliu platiturum
llo modo nisi necessariu fuisset. p̃fatus esset. quippe qui liberos ex
el audii filia haberet filiamq romam nuptum luuo dedisset. Ceteꝵ maiorẽ
multo rem magisq timendam instare. Non eni ꝑ defectione ad tollendũ

Expanded text:
ceterum malis artibus nanctus opes. is cum eo forte anno, quo res male gesta ceterum malis artibus nanctus opes. is cum eo forte anno, quo res male gesta ad Trasumennum est, in summo magistratu esset, iam diu infestam senatui plebem ratus per occasionem nouandi res magnum ausuram facinus ut, si in ea loca Hannibal cum uictore exercitu uenisset, trucidato senatu traderet Capuam Poenis, improbus homo sed non ad extremum perditus, cum mallet incolumi quam euersa re publica dominari, nullam autem incolumem esse orbatam publico consilio crederet, rationem iniit qua et senatum seruaret et obnoxium sibi ac plebi faceret. uocato senatu cum sibi defectionis ab Romanis consilium placiturum nullo modo, nisi necessarium fuisset, praefatus esset, quippe qui liberos ex Ap. Claudi filia haberet filiamque Romam nuptum M. Liuio dedisset; ceterum maiorem multo rem magisque timendam instare; non enim per defectionem ad tollendum
Abbreviated transcription (Latin):
hatrret bi sines ncagolitanoꝵ mtrauit. numidas partua. Considuis uet
plereq caue sunt iue sinusq anilti quacumꝙ arte potot desposuit. Alias
pre se actam pdam ex agris ostentantes obequitare portier unsite Inquos
Qr nec multi et in compositi uidebant᷑ cum turma equitum erupuret: acedetu
coniestotracta inĩsidias airccuuenta ẽ. nec euasisset quisꝙ nĩ mare xoiquũ
uid ꝓtil litore naues piscatorie plereq conspete peritis nandi dẽdiesse
p̃fectus equitum intemperantius cedentes secutꝰ cecidit. Aburbr eppriquandoi
penu abstnnuere conspecta menia shaud quaꝙͣ ꝓmpta oppugnanti. Inde capũ
flectit᷑ iter luxuriantem longa felicitate ac m̃dulgentia fortune ⁊ maxime
tamen int̾ corrupta om̃ia licentia plebis sine modo libertate excentis sena
et sibi ⁊ plebi obnoxium fecerat. Pacuuus nobilis idem ac popularis hõ.

Expanded text:
haberet. ubi fines Neapolitanorum intrauit, Numidas partim in insidiis—et haberet. ubi fines Neapolitanorum intrauit, Numidas partim in insidiis—et pleraeque cauae sunt uiae sinusque occulti—quacumque apte poterat disposuit, alios prae se actam praedam ex agris ostentantes obequitare portis iussit. in quos, quia nec multi et incompositi uidebantur, cum turma equitum erupisset, ab cedentibus consulto tracta in insidias circumuenta est; nec euasisset quisquam, ni mare propinquum et haud procul litore naues, piscatoriae pleraeque, conspectae peritis nandi dedissent Hegeas, praefectus equitum, intemperantius cedentes secutus cecidit. ab urbe oppugnanda Poenum absterruere conspecta moenia haudquaquam prompta oppugnanti. inde Capuam flectit iter, luxuriantem longa felicitate atque indulgentia fortunae, maxime tamen inter corrupta omnia licentia plebis sine modo libertatem exercentis. senatum et sibi et plebi obnoxium Pacuuius Calauius fecerat, nobilis idem ac popularis homo,
Abbreviated transcription (Latin):
tpeͣ ip̃o adeo magno animo cuutas fuit ut consuli extanta clade cui
ip̃e caũa maxima fuisset redeunti et obiuam itum frequẽnter ab oĩb ordib
fiusset: nichil recus andum supplicii foret᷑:¬
ex apulia ĩ Samniu mouerat: accitus ĩ hirpinos a statio
pollicente se compsam traditur. Compsanus erat. Trebuis
nobilis int᷑ sucs. scd p̾mebat cum compsanoꝵ factio failie
ꝑ gram romanor potentis post famam cannensis pugne
uulgatumq trcbii sermonib aduentu hannbalis cun
compsam urbem excessissent siñe certamĩe tradita urbs
peno. p̃sidiumq acceptum est. Ibi p̃da om̃i impedom̃tisq
relictis exercitu partito m agone regionis cius urbes aut. de ficĩ entest um
romanis accipere/ aut detrectantes ageread defegtionẽ iubet. Irẽ ꝓ atgruam
companu mare inferum petit oppugnaturꝰ neapolim ut urbe maritunam

Expanded text:
; quo in tempore ipso adeo magno animo ciuitas fuit ut consuli ex tanta clade, cuius ; quo in tempore ipso adeo magno animo ciuitas fuit ut consuli ex tanta clade, cuius ipse causa maxima fuisset, redeunti et obuiam itum frequenter ab omnibus ordinifuisset, nihil recusandum supplicii foretex Apulia in Samnium mouerat, accitus in Hirpinos a Statio ltTrebiogt pollicente se Compsam traditurum. Compsanus erat Trebius nobilis inter suos; sed premebat eum Mopsiorum factio, familiae per gratiam Romanorum potentis. post famam Cannensis pugnae uolgatumque Trebi sermonibus aduentum Hannibalis cum Mopsiani urbe excessissent, sine certamine tradita urbs Poeno praesidiumque acceptum est. ibi praeda omni atque impedimentis relictis, exercitu partito Magonem regionis eius urbes aut deficientes ab Romanis accipere aut detractantes cogere ad defectionem iubet, ipse per agrum Campanum mare inferum petit, oppugnaturus Neapolim, ut urbem maritimam
Abbreviated transcription (Latin):
e iis dedendis magnã ꝯtentione ⁊ĩctii ĩ senatũ esre uictos ꝙ pai
sententiis qui dedendos censuerit. Ceteꝵ ꝓximis densorib adeo omib
notis ignominus q confectos esse: ut quidam eoꝵ mortem sibi ip̃i ꝯscuĩemt
Airati mag̃ adeo discrep are int̾ autore̾s ꝙͣ quid uerius sit discer nc̃
ueas. Quanto aute maior clades suꝑiorib cladib fũt. uł eax
pferto alia de re ꝙ̃ ꝙ desperare çeperant de impio. defecere autez ad
penos hi ppłi Atellani Calati hirpini. Apuloꝵ pars. Sam nites
p̃ter pentros. Brutii om̃s lucani p̃t̾ hos Surrentini et Grecoꝵ oĩs
me ora. Tarentini/ Metapontini Crotonẽses lariq ex his a
Om̃s galli. Nec tamen hee clades defectionesq sorioꝵ mouerunt
ut patis umꝙͣ mentio apud romanos fieret. Neq ante Consulis nõani
aduentum nes postꝙ̃ is rediit renouauitq memoriam accepte cladis

Expanded text:
de iis dedendis magna contentione actum in senatu esse uictosque paucis de iis dedendis magna contentione actum in senatu esse uictosque paucis sententiis qui dedendos censuerint; ceterum proximis censoribus adeo omnibus notis ignominiisque confectos esse ut quidam eorum mortem sibi ipsi extemplo cmirari magis adeo discrepare inter auctores quam quid ueri sit discernere queas. quanto autem maior ea clades superioribus cladibus fuerit uel ea res profecto alia de re quam quod desperauerant de imperio. defecere autem ad Poenos hi populi: Atellani, Calatini, Hirpini, Apulorum pars, Samnites praeter Pentros, Bruttii omnes, Lucani, praeter hos Uzentini, et Graecorum omnis ferme ora, Tarentini, Metapontini, Crotonienses Locrique, et Cisalpini omnes Galli. nec tamen eae clades defectionesque sociorum mouerunt ut pacis usquam mentio apud Romanos fieret neque ante consulis Romam aduentum nec postquam is rediit renouauitque memoriam acceptae cladis
Abbreviated transcription (Latin):
m axime huiꝰce rei ut fama erat egente lauplectari uolebant. Cũ triste
responsum nõ rediii captiuos redditum esset. nouus q suꝑ ueterem
Luctus tot iactura ciuiu adiectus eẽt. ai mognis fletib questibq legatoᷤᷤ
portum ꝓsequti sunt. Unus exiis domu abiit. ꝙ fallaci redditu
iure iurando se exoluisset. qd̾ ubi innotuit relatumq ẽ ad senatu om̃s
censuerunt comp̃hendendum et castodib publice datis deducendum ad
hamubalem esse. Est et alia de captuud fama. decem pͥmos uenisst. de
eis cum dubitatum ĩ senatu ẽẽt admicterent᷑ ĩ urbem necͥne ita adĩssis
ie tam̃ iis senatꝰ daretur. Morantib deinde longius oñi spe alia
insuꝑ tee legatos uenisse L. scriboniũ.⁊. ł M laniliu ⁊.C. calphurim̃.
reuertisse / detem ueteres remansisse. qd̾ ꝑ caua cognoscendi nomina
captiuoꝵ ad hanuibale exitiuere regressi religione se exolussent.

Expanded text:
maxime huiusce rei, ut fama erat, egentem, locupletari uolebant. cum triste maxime huiusce rei, ut fama erat, egentem, locupletari uolebant. cum triste responsum non redimi captiuos redditum esset nouusque super ueterem luctus tot iactura ciuium adiectus esset, cum magnis fletibus questibus legatos ad portam prosecuti sunt. unus ex iis domum abiit, quod fallaci reditu in castra iure iurando se exsoluisset. quod ubi innotuit relatumque ad senatum est, omnes censuerunt comprehendendum et custodibus publice datis deducendum ad Hannibalem esse. est et alia de captiuis fama: decem primos uenisse; de eis cum dubitatum in senatu esset admitterentur in urbem necne, ita admissos esse ne tamen iis senatus daretur; morantibus deinde longius omnium spe alios tres insuper legatos uenisse, L. Scribonium et C. Calpurnium et L. Manlium ; reuertisse, decem ueteres remansisse, quod per causam recognoscendi nomina captiuorum ad Hannibalem ex itinere regressi religione sese exsoluissent;
Abbreviated transcription (Latin):
senuidam horani nullam fortuna certamĩs exꝑti tradidert̃ arina ac se ipcs.
Hec uob̾ ip̃oꝵ ꝑ biduũ militia fuit. cum aciẽ stare ac pugnare detuerat
tum ĩ castra refugerunt cum ꝓ uallo pugnandu erat castta tradiderũt
neq ĩ acie neq in castris utiles: quos redimam cum erumpc̃ castris op
cunctamini ac manetis/ cum manere et castra tutari armis nece est. et
stra et arma et uos ip̃s traditis hosti. Ego nõ istos magis redimẽ
patres conscripti çenseo ꝙ̃ illos dedendos hambali qui ꝑ medios hostes
ecastris cruperunt ac ꝑ sum̃a uirtute patrie se restituerunt: Postꝙ᷑ Manli
dixit quamꝙͣ patrum qua plerosq captiiu cnatione attingebant. p̃ter
oxemplum cuutatis minime ĩ captiuos iã indc antiquitꝰ indulgentis pecaĩe
iuq sũma homin̾es mouit. quam nec herariu exhaurire magna
suma eregata ĩ seruos ad militiam emendos armandosq. ñ hamubale

Expanded text:
secundam horam, nullam fortunam certaminis experti, tradiderunt arma ac se ipsos. haec uobis istorum per biduum militia fuit. cum in acie stare ac pugnare decuerat, cum in castra refugerunt; cum pro uallo pugnandum erat, castra tradiderunt, neque in acie neque in castris utiles. et uos redimam? cum erumpere e castris oportet, cunctamini ac manetis; cum manere <et> castra tutari armis necesse est, et castra et arma et uos ipsos traditis hosti. ego non magis istos redimendos, patres conscripti, censeo quam illos dedendos Hannibali qui per medios hostes e castris eruperunt ac per summam uirtutem se patriae restituerunt.' postquam Manlius dixit, quamquam patrum quoque plerosque captiui cognatione attingebant, praeter exemplum ciuitatis minime in captiuos iam inde antiquitus indulgentis, pecuniae quoque summa homines mouit, quia nec aerarium exhauriri, magna iam summa erogata in seruos ad militiam emendos armandosque, nec Hannibalem,
Abbreviated transcription (Latin):
trãs fugiendum simulabat. Erat uuenis acer et socioꝵ ea tempes
b eius gr̃ãm meriti rem nolana ĩ ius ditionemq dare uoluãt
Anxiumq cum et solicitum cura nouandi ros ptor cernebat. Ceterum
cum aut pena cohibendꝰ esset aut bencficio conciliandus: sib assũpsisse.
p̃ hosti ademisse fortem ac strenuu in aluit sicium. accitumq ad
tenigne appellat. multas cum iniudos int̾ populares habere. Inde existi
nõ posse obscuram eius uirtutem esse: multos sibi qui cũ eo scipendia
abstiterit ꝙ̃ ꝓpe exangius riuina supeciñtidentiũ uiroꝵ equoꝵ armoꝵq¬

Expanded text:
transfugiendum stimulabat. erat iuuenis acer et sociorum ea tempeob eius gratiam meriti rem Nolanam in ius dicionemque dare uoluerat Poeno, anxiumque eum et sollicitum cura nouandi res praetor cernebat. ceterum cum aut poena cohibendus esset aut beneficio conciliandus, sibi adsumpsisse quam hosti ademisse fortem ac strenuum maluit socium, accitumque ad se benigne appellat: multos eum inuidos inter populares habere inde existimaposse obscuram eius uirtutem esse. multos sibi qui cum eo stipendia abstiterit quam prope exsanguis ruina superincidentium uirorum equorum armo
Abbreviated transcription (Latin):
hambal ingressus urbem senatum extemplo postulat. p̃cantib q inde pͥmoib¬
cuutatis campanoꝵ nequid eo die fere gereret. diemq ut ipe aduentu suo

Expanded text:
Hannibal ingressus urbem senatum extemplo postulat, precantibusque inde primoribHannibal ingressus urbem senatum extemplo postulat, precantibusque inde primoribus Campanorum ne quid eo die seriae rei gereret diemque ut ipse, aduentu suo
Abbreviated transcription (Latin):
elata hannibali essent. pͥmo unsit qui uccarẽt magium ad se ĩ ca
Drinde cum is ferait᷑ negasset se ituꝵ nec eniz hanmibali ius c̃ẽ ĩ ciue
sit. ueritus deinde nequid int̾ uim tumultus atq excitatiõe animor
inconsulti certaminis oriretur / ip̃e p̃misso nunctio ad a lariu blosium
p̃torem campanum postero die se capue futuri ꝓficiscit᷑ ecastris cũ modico
p̃sidio. Marius contione aducrata editit ut frequentes cum cõiugib ac
liberis obiuam irent haumbali. Ab uniu̾sis id nõ hobedient modo s enixe
ruore ctiã uulgi et studro uisendi tot iam uictoriis clarũ imꝑate
factum est. Decius magius nec obuiam egressus est / nec quo timore aliquẽ
ex conscientia significare posset pͥuatun se tenuit ĩ foro cum filio clientibq
p̾aucis cciose ptrambulauit trepidante tota ciuitate ad excipiendũ penũ iusc̃dũq

Expanded text:
relata Hannibali essent, primo misit qui uocarent Magium ad sese in castra; relata Hannibali essent, primo misit qui uocarent Magium ad sese in castra; deinde, cum is ferociter negasset se iturum nec enim Hannibali ius esse in ciuem e iussit. ueritus deinde ne quid inter uim tumultus atque ex concitatione animorum inconsulti certaminis oreretur, ipse praemisso nuntio ad Marium Blossium, praetorem Campanum, postero die se Capuae futurum, proficiscitur e castris cum modico praesidio. Marius contione aduocata edicit, ut frequentes cum coniugibus ac liberis obuiam irent Hannibali. ab uniuersis id non obedienter modo sed enixe, fauore etiam uolgi et studio uisendi tot iam uictoriis clarum imperatorem, factum est. Decius Magius nec obuiam egressus est nec, quo timorem aliquem ex conscientia significare posset, priuatim se tenuit; in foro cum filio clientibusque paucis otiose inambulauit trepidante tota ciuitate ad excipiendum Poenum uisendumque.
Abbreviated transcription (Latin):
que pacta erant facinora campani ediderunt. Nam fectos scciũ auesq
om̃anos alio partim aliquo militie munẽ ocupatos partim pri
negotiis implicitos plebs repente om̃is comp̃hensts uelut custodie causa
balneis ineludi iussit/ ubi feruore atq estu anima int̾clusa fedum in
modimi expirarent. Ea ne fierent ne ue legatio nuctẽtur ad penũ sum̃a
ope dedus magius uir cui ad sum̃a auctoritate nichil p̃ter sanã ciuiu
mente defuit. restiterat. Ut uõ p̃sidiu micti ad hanmbale audiuit.
pirri superbam domiatiõe miẜabilemq tarentiuoꝵ ẜuitute exempla
referens. pͥmo ne ⁊cciperet᷑ p̃sidium palam uaiferatus ẽ.deude ut receptũ
defetissent forti ac memorabli facinore purgare uellent ut int̾fecto
punico p̃sidio restituerent se romanis. Hec nec enim atulte agebant̃

Expanded text:
quae pacta erant facinora Campani ediderunt: nam praefectos socium ciuesque quae pacta erant facinora Campani ediderunt: nam praefectos socium ciuesque Romanos alios, partim aliquo militiae munere occupatos, partim priuatis negotiis implicitos, plebs repente omnes comprehensos uelut custodiae causa balneis includi iussit, ubi feruore atque aestu anima interclusa foedum in modum exspirarent. ea ne fierent neu legatio mitteretur ad Poenum, summa ope Decius Magius , uir cui ad summam auctoritatem nihil praeter sanam ciuium mentem defuit, restiterat. ut uero praesidium mitti ab Hannibale audiuit, Pyrrhi superbam dominationem miserabilemque Tarentinorum seruitutem exempla referens, primo ne reciperetur praesidium palam uociferatus est, deinde ut receptum onsanguineisque defecissent forti ac memorabili facinore purgare uellent, ut interfecto Punico praesidio restituerent Romanis se. haec— nec enim occulta agebantur—cum
Abbreviated transcription (Latin):
amen auctoritati b senioꝵ per paucas dies res est. Postremo uicit sen
pluriu ut iidem legati qui ad consule romanũ ierunt ad hannibalem
micterent᷑. Quo prius ꝙ̃ iretur certumq defectionis consiliu cet romani
legates missts a campanis ĩ quibdam annalib inuenio postulantes ut alt̾
consulum campanus fieret si rem romanam adiuuari uellent. Indignatiõe
rta sumoueri acuria iu̾ssos ẽẽ. missumq lictorẽ qui ex urbe educẽt
eo die manere ẽx fiues romanos iuberet. qr urinis compar latinoꝵ ꝯdam
pcrto sum ueritus. Legati ad hanibale uener̃t. pacemq cum eo ꝯditiõis
t. neue cuus campanus in uitus ilitaret munus ue facẽt ut s
leges sui magistratus campanie essent. Ut trecentos ex romanis captiuis
penus daret campanis quos ip̃i elegissent cum quib equitum campanoꝵ
qui ĩ sicilia stipendia facent ꝑ mutatio fieret. hec pacta illa iusuꝑ ꝙ̃ ꝙͣ

Expanded text:
amen auctoritatibus seniorum per paucos dies est res. postremo uicit sententia plurium ut iidem legati qui ad consulem Romanum ierant ad Hannibalem mitterentur. quo priusquam iretur certumque defectionis consilium esset, Romam legatos missos a Campanis in quibusdam annalibus inuenio, postulantes ut alter consul Campanus fieret, si rem Romanam adiuuari uellent; indignatione orta summoueri a curia iussos esse, missumque lictorem qui ex urbe educeret eos atque eo die manere extra fines Romanos iuberet. quia nimis compar Latinorum quondam ptores, ponere pro certo sum ueritus. legati ad Hannibalem uenerunt pacemque cum eo condicionibus um haberet neue ciuis Campanus inuitus militaret munusue faceret; ut suae leges, sui magistratus Capuae essent; ut trecentos ex Romanis captiuis Poenus daret Campanis, quos ipsi elegissent, cum quibus equitum Campanorum, qui in Sicilia stipendia facerent, permutatio fieret. haec pacta: illa insuper quam
Abbreviated transcription (Latin):
hominui. Ceteꝵ lcontinoꝵ militũq alioꝵ nemo post captam urbem
iuolatus fuerat . suaq onia eis insi que pͥmus tumultus capte urbss
ab sumpserat. restituebant᷑. Nec ut leontinos irẽt ꝓditos ad cede ꝯmilit
querentes ꝑpelli potuere: ne ut codem lao certiore nuntium espectatẽt.
um ad defectione incliuatos aĩos cernerẽt p̃tores secundu eit
haud diuturnum fore. si duces amentie sublati essent. ex̾citũ ducũt
megaram. ip̃i cum paucis equitib herbesum ꝓficiscunt᷑. Spe terĩtis oĩb¬
ꝑditione urbis potumde. qd̾ ubi frustra eis fuit inceptum ui aga
rati. postrro dic megaris castra mouent: ut herbesum oĩb copiis
oppugnarent. Hiparates et Epitides nõ tam tutu pͥma specie q unũ¬
spe undiq abscissa consilium ẽẽ rati. ut se militib ꝑmicterent. et assuctis
magna ex parte sibi ⁊ cum fama cedis cõmilitonu accensis obuã aꝯmimi

Expanded text:
hominum; ceterum Leontinorum militumque aliorum nemo post captam urbem hominum; ceterum Leontinorum militumque aliorum nemo post captam urbem violatus fuerat, suaque omnia eis, nisi quae primus tumultus captae urbis absumpserat, restituebantur. nec ut Leontinos irent, proditos ad caedem commilitones querentes, perpelli potuere, nec ut eodem loco certiorem nuntium expectarent. cum ad defectionem inclinatos animos cernerent praetores, sed eum motum haud diuturnum fore, si duces amentiae sublati essent, exercitum ducunt Megara, ipsi cum paucis equitibus Herbesum proficiscuntur spe territis oditionem urbis potiundae. quod ubi frustra eis fuit inceptum, ui agendum rati postero die Megaris castra mouent, ut Herbesum omnibus copiis oppugnarent. Hippocrates et Epicydes non tam tutum prima specie quam unuspe undique abscisa consilium esse rati, ut se militibus permitterent et adsuetis magna ex parte sibi et tum fama caedis commilitonum accensis, obuiam agmini
Abbreviated transcription (Latin):
sese defuturas ei tello: ita ut ĩ potestatem redacti sue rursus ditionis cẽt
sicut pay conuenisset. M arcellus cum om̃i excitu ꝓfectus ĩ lcont̾inos
Appio quaq accĩto ut altera parte aggreaeret. tanto ardore militam
at usus abira int᷑ conditione patis int̾ fecte statidus ut primo inpeti
urbem expugnaret. hipctates atq Epicides postꝙ̃ capi muros restriargi q
itas iudere: in arcem sese cum pautis recepere. inde lam nate herli
ꝑfugiunt. Siracusanis octomulliu armatoꝵ agmine ꝓfectis demo. ad milan
cedem ꝓmiscuam militum atq opidanoꝵ factam. nec quẽquã p̾uterem
arbitrari suꝑesse. direptam urbe bona locupletium donata. Adnũtiu
tracem constitit agmen.concitatis q om̃ib duces erant aũt Si
ac dinoninis quid agerent consultabant. Errõis spẽm haud uanam
endatio p̃buerant uerberati ac senuri ꝑcussi transsuge ad duomili

Expanded text:
sese defuturos ei bello, ita ut in potestatem redacti suae rursus dicionis essent, sese defuturos ei bello, ita ut in potestatem redacti suae rursus dicionis essent, sicut pax conuenisset. Marcellus cum omni exercitu profectus in Leontinos Appio quoque accito ut altera parte adgrederetur, tanto ardore militum est usus ab ira inter condiciones pacis interfectae stationis ut primo impetu urbem expugnarent. Hippocrates atque Epicydes pportas videre, in arcem sese cum paucis recepere; inde clam nocte Herbesum perfugiunt. Syracusanis octo milium armatorum agmine profectis domo ad Mylan ferens: caedem promiscuam militum atque oppidanorum factam, nec quicquam puberum arbitrari superesse; direptam urbem, bona locupletium donata. ad nuntium tam atrocem constitit agmen, concitatisque omnibus duces—erant autem Sosis ac Dinomenes—quid agerent consultabant. terroris speciem haud vanam mendacio praebuerant verberati ac securi percussi transfugae ad duo milia
Abbreviated transcription (Latin):
cernebat uertere etiam asiracusis cepit. Nam ita eos pacem pepigisse cũ
romanis. ut quicũq ppłi sub regib fussent. et suc ditioĩs essent. Nec iam
certatis contentos esse ni etiam regnent ac dominent᷑. Renĩtia
igit᷑ eis ẽẽ. Lcontinos quoq equu censere liberos esse uł ꝙ ĩ solo urbis
regiis ducib siracusas concursum. Itaq aut exuuendũ id de federe esse
aut legen cam federis nõ accipiendam. facile multitudini perfuasu.
atq Eyicidem abire seu locros seu quo alio mallent dũ modo sicilia
cederent. uibentib feratter responsum ẽ/. Neq mandasse se se siracasais
ut paaem ꝓ se cum romanis facerent. neq tenẽi alienis fedecib Hec
ad romanos siracusani dctulerunt. abmuentes leontinos ĩ sua potestate
esse. Itaq integro secum federe bellum romanos cũ hiis gesturos neq

Expanded text:
cernebat, auertere etiam ab Syracusanis coepit: nam ita eos pacem pepigisse cum cernebat, auertere etiam ab Syracusanis coepit: nam ita eos pacem pepigisse cum Romanis ut quicumque populi sub regibus fuissent ei suae dicionis essent, nec iam libertate contentos esse nisi etiam regnent ac dominentur. renuntiandum igitur eis esse Leontinos quoque aequum censere liberos se esse, uel quod in solregiis ducibus ad Syracusanos concursum <sit>. itaque aut eximendum id de foedere esse aut legem eam foederis non accipiendam. facile multitudini persuasum; atque Epicydem abire seu Locros seu quo alio mallent, dummodo Sicilia cederent, iubentibus ferociter responsum est: neque mandasse sese Syracusanis ut pacem pro se cum Romanis facerent neque teneri alienis foederibus. haec ad Romanos Syracusani detulerunt, abnuentes Leontinos in sua potestate esse: itaque integro secum foedere bellum Romanos cum iis gesturos neque
Abbreviated transcription (Latin):
exponendam ducesq eius ablegandos. hupparates p̃tor duce̾ es trassugas
iussus secuti multi exmercennaĩs ouxiliis quatuor muillia armator ⁊
effererunt. Et mict̾etib ⁊ missis ea leta expeditio fuit. Nam ⁊ illis qd̾
iam diũ cupiebant nouandi reg atasio data est. et hii sentiuã quãda
cum ad tuendos sccior agros missum ab Appio presidium esset
om̃ib copiis impetum ĩ oppositam stationo cũ cede maltor  fent. Que
cũm essent nuntiata marcello legatos ex timplo siratusas misit: qui pacis
fidem ruptam ẽẽ dicerent. Nes belli defututam uniꝙͣ ciuism nisi hipparates
Epicides nõ asiracusis modo sed tota ꝓcul sicilia ablegarent᷑. Epic
aut reus crimĩs absentis fratris p̃sens esset. aut deesset ꝓparte sua xitãdo
bello. ꝓfectus et ip̃e ĩ leontinos qr satis eos aduersus ppłm rom anũ ꝯtitatas

Expanded text:
exonerandam ducesque eius ablegandos. Hippocrates praetor ducere eo transfugas exonerandam ducesque eius ablegandos. Hippocrates praetor ducere eo transfugas iussus; secuti multi ex mercennariis auxiliis quattuor milia armatorum effecerunt. et mittentibus et missis ea laeta expeditio fuit; nam et illis, quod iam diu cupiebant, nouandi res occasio data est, et hi sentinam quandam cum ad tuendos sociorum agros missum ab Appio praesidium esset, omnibus copiis impetum in oppositam stationem cum caede multorum fecit. quae cum essent nuntiata Marcello, legatos extemplo Syracusas misit, qui pacis fidem ruptam esse dicerent nec belli defuturam unquam causam, nisi Hippocrates atque Epicydes non ab Syracusis modo sed tota procul Sicilia ablegarentur. Epicydes, ne aut reus criminis absentis fratris praesens esset aut deesset pro parte sua concitando bello, profectus et ipse in Leontinos, quia satis eos aduersus populum Romanum concitatos
Abbreviated transcription (Latin):
esse. S tamen hieroniuis potuis ꝙ hieronimi auctoritate sequendam
incognite quõdam ĩ fideli ỹferendam esse. etiam monenti ad cõsilium
aliquid ꝙ cartaginẽsib ita pax negari possit ut nõ utiq ĩ p̃sentia
bellum cum cis gerat᷑: cum romanid̾ extimplo aut pacc habendam
aut bellum habendu. quominus cupiditatis ac studii uisa ẽ or̃o hr̃e.
plus co auctoritatis hũit. Adicctum est p̃torib ac delectis senatoꝵ
militare etiam consilum uissi et duces ħ ordinũ pfectiq auxilioꝵ
simul consulere. Cum sepe acta res esset. mediis certaminib postremo
elli cum romanis gerendi nulla ratio apparebat: pacen fic̃ii
mictiq cum eis legatas ad rem confirmandam. Dies haudita multi
int̾cesẜunt cum exleontans legati p̃sidium finib suis orantes uener̃t
Legatio poportuna uisa ut multitudine inconditam ac tumultuosam

Expanded text:
esse; sed tamen Hieronis potius quam Hieronymi auctoritatem sequendam esse; sed tamen Hieronis potius quam Hieronymi auctoritatem sequendam incognitae, quondam infideli praeferendam. esse etiam momenti aliquid ad consilium quod Carthaginiensibus ita pax negari possit, ut non utique in praesentia bellum cum eis geratur; cum Romanis extemplo aut pacem aut bellum habendum. quo minus cupiditatis ac studii uisa est oratio habere, eo plus auctoritatis habuit. adiectum est praetoribus ac delectis senatorum militare etiam consilium; iussi et duces ordinum praefectique auxiliorum simul consulere. cum saepe acta res esset magnis certaminibus, postremo, quia belli cum Romanis gerendi ratio nulla apparebat, pacem fieri placuit mittique legatos ad rem cum eis confirmandam. dies haud ita multi intercesserunt, cum ex Leontinis legati praesidium finibus suis orantes uenerunt; quae legatio peropportuna uisa ad multitudinem inconditam ac tumultuosam
Abbreviated transcription (Latin):
est. dempto tuore huparates et Eꝑicides nunc apud mer cennaris
mlttes/ nunc apud transfugas ꝓdi romano siracusas criminabant᷑
At uõ appius naues ad hostium portus quid alie ꝑtis ħomib animi acẽet
ĩ statione hr̃c cepit. Ingens ĩ spem crimib uanis accesserat fides at p̾mo
iam tumultuose decũt crat multitudo ad phibendos si ĩ terra ci
nec ꝓcul seditione res esset. Apollim des pͥncipum unus oratione salutate
t ĩ tali tpc̃ hũit net spem salutis nec ꝑnitie ꝓpide umꝙͣ caut
fuisse. Si eni uno animo om̃s uł ad romanos uel ad cartaginenses
inclinent nulliꝰ ciuitatis statu fortimatiorẽ gratiore fore. Si alia alio
siracusanos/ cum intra cosdem muros pars una que sus excitus sua arma
suos hĩtura sit duces. itaq ut idem om̃s seictiant sum̃a ui agendũ ẽt.
utra sttictas sit utilior longe̾ minoris adeo rem monenti ꝯsultatione

Expanded text:
est, dempto timore Hippocrates et Epicydes nunc apud mercennarios milites, nunc apud transfugas prodi Romano Syracusas criminabantur. ut uero Appius naues ad ostium portus, quid† aliae partis hominibus animus accederet, in statione habere coepit, ingens in speciem criminibus uanis accesserat fides; ac primo etiam tumultuose decurrerat multitudo ad prohibendos si in terram egrnec procul seditione res esset, Apollonides, principum unus, orationem salutarem ut in tali tempore habuit: nec spem salutis nec perniciem propiorem unquam fuisse. si enim uno animo omnes uel ad Romanos uel ad Carthaginienses inclinent, nullius ciuitatis statum fortunatiorem ac beatiorem fore; si alii alio m inter ipsos Syracusanos, cum intra eosdem muros pars utraque suos exercitus, sua arma, suos habitura sit duces. itaque, ut idem omnes sentiant, summa ui agendum esse. utra societas sit utilior, eam longe minorem ac leuioris momenti consultationem
Abbreviated transcription (Latin):
cum ĩ castra ceteras reciperet copias/ nunudas adĩuadendos ex mĩorib
castris romanoꝵ aquatores trans flumen mitit. Quam nĩconditam
turbam cum iuxdum ĩ ripam egressi damore ac tumultu fugassent
statione quoq ꝓ uallo litatam atq ip̃as ꝓpe portas euecti sunt. Id uõ
dignum uisum atumultuario auxilio iam ctiã romana castra teri
ut ca medo una caũa ne extemplo transirent flumen dirigerentq acic
tenuerit romanos. ꝙ sum̃a imperii eo die penes paulu fuerit. Itaq barro

Expanded text:
cum in castra ceteras reciperet copias, Numidas ad inuadendos ex minoribus cum in castra ceteras reciperet copias, Numidas ad inuadendos ex minoribus castris Romanorum aquatores trans flumen mittit. quam inconditam turbam cum uixdum in ripam egressi clamore ac tumultu fugassent, in stationem quoque pro uallo locatam atque ipsas prope portas euecti sunt. id uero indignum uisum ab tumultuario auxilio iam etiam castra Romana terreri, ut ea modo una causa ne extemplo transirent flumen dirigerentque aciem tenuerit Romanos quod summa imperii eo die penes Paulum fuerit. itaque po
Abbreviated transcription (Latin):
uiriũ m̃uictus erat facturos copiam pugnandi anisules dirigit atie. lacess
numidaꝵ ꝓtursatione hostg. Inde rursus solititari seditione militari ac
discordia militu siue consulum romana castra cum Paulus Sempromi
flamiuii temeritate uarroni. uarro spetiosum timidis ac segni
ducib exemplum fabii obiiceret. testareturq deos ⁊ homines hic nulla
penes se culpam esst ⁊ ꝙ hanmbal uelut suam cepisset italia se ꝯsc̾ctam
collega teneri.ferrum atq arma iratis et pugnare cupientib adi
militib . Ille siquid ꝓiectis ac ꝓditis ad inconsultam atq inproiudam
pugnam legionib accidẽt st om̃is culpe exortem. om̃is tamen cuentus
participem fore diceret. iuderet ut quib lingua ꝓmpta ac temeratia
eque ĩ pugnam iugerent ittanus. Dum altercationib magis ꝙͣ ꝯsiliis
tp̃s terit᷑. Haunibal ex aciẽ quam ad multum dicitenuerat insti

Expanded text:
uirium inuictus erat, facturos copiam pugnandi consules, dirigit aciem lacessiuirium inuictus erat, facturos copiam pugnandi consules, dirigit aciem lacessitque Numidarum procursatione hostes. inde rursus sollicitari seditione militari ac discordia consulum Romana castra, cum Paulus Sempronique et Flamini temeritatem Uarroni Uarro speciosum timidis ac segnibus ducibus exemplum Fabium obiceret testareturque deos hominesque hic nullam penes se culpam esse, quod Hannibal iam uel<ut> usu cepisset Italiam; se constrictum a collega teneri; ferrum atque arma iratis et pugnare cupientibus adimi militibus; ille, si quid proiectis ac proditis ad inconsultam atque improuidam pugnam legionibus accideret, se omnis culpae exsortem, omnis euentus participem fore diceret; uideret ut quibus lingua prompta ac temeraria, aeque in pugna uigerent manus. dum altercationibus magis quam consiliis tempus teritur, Hannibal ex acie, quam ad multum diei tenuerat instructam,
Abbreviated transcription (Latin):
utriusq consulis cadem esset que ante semꝑ fusset sententia. Ceteꝵ uarrom
fere om̃s : pauło nemo p̃ter Seriulium prioris anni consule assentiret. maioii
partis sententia ad nobilitandas clade romana cannas urgente fato ꝓfecti
sunt. prope eum uicum hannibal castra posuerat auersa auulturno uento
qui campis tõridis siccitate nubes pulueris uchit. Id cum ip̃is castͥs ꝑ comodũ
tantu afflante uento ĩ gcetatum es puluere effuso hostem pugnaturi.
msules satis expłoratis itierib sequentes penum ut uentu ad ca
est. ubi ĩ conspectu penum habebant bm̃a castra cõmuniunt eodem ferme
int̾uallo quo ad gerione sicut ante copiis diuisis. Aufidus amnis utrisq
castris affluens/ aditum aquatorib ex sua cuiusq oportunitate haud sine
cectaminẽ dabat. Ex minorib tamen castris que posita trans aufidũ
ant liberus aquabant roniam qr ripa ulterior nullu hostiu

Expanded text:
utriusque consulis eadem quae ante semper fuisset sententia, ceterum Uarroni utriusque consulis eadem quae ante semper fuisset sententia, ceterum Uarroni fere omnes, Paulo nemo praeter Seruilium, prioris anni consulem, adsentiretur, <ex> maioris partis sententia ad nobilitandas clade Romana Cannas urgente fato profecti sunt. prope eum uicum Hannibal castra posuerat auersa a Uolturno uento, qui campis torridis siccitate nubes pulueris uehit. id cum ipsis castris percommodum tantum adflante uento in occaecatum puluere offuso hostem pugnaturi. consules satis exploratis itineribus sequentes Poenum, ut uentum ad Cannas est et in conspectu Poenum habebant, bina castra communiunt, eodem ferme interuallo quo ad Gereonium sicut ante copiis diuisis. Aufidus amnis, utrisque castris adfluens, aditum aquatoribus ex sua cuiusque opportunitate haud sine certamine dabat; ex minoribus tamen castris, quae posita trans Aufidum erant, liberius aquabantur Romani, quia ripa ulterior nullum habebat
Abbreviated transcription (Latin):
utes solum mistos ex colluuione oñiu gentiu s etiam apud duce ĩp̃m¬
oriebantur. Nam cum ĩ initio fremitus demde aperta uetiferatio suisset expo¬
scentium stipendiu debitum querentiumq annonam pͥmo postremo famem.
eraennaris milites maxime hispani generis de traditione consiliu fa
esset ip̃e ctiam int̾dum hannibal de fuga ĩ galliam dicitur cogitasstata ut
aiuimoꝵ esset ĩ castris mouere inde statuit calidiora atq eo maturiora messib
ulie lata simul quo longius ab hoste rccessisset transfugia inpediti
leuib ingeniis essent. ꝓfectus ẽ nate ignib simiłr factis tabernatulis ꝙ pautis
ĩ spc̃m ⁊clictis : ut insidiaꝵ par priori metus ꝯtm̃ẽt romanos. S ꝑ eumdem
Incanĩis statilium  om̃ib ultra castra transq montes expleratis cũ relatũ
esset iusum ꝓcuł hostium agmnen tum die sequenti consilia agitai tepta cũ

Expanded text:
apud milites solum mixtos ex conluuione omnium gentium sed etiam apud ducem ipapud milites solum mixtos ex conluuione omnium gentium sed etiam apud ducem iporiebantur. nam cum initio fremitus, deinde aperta uociferatio fuisset exposcentium stipendium debitum querentiumque annonam primo, postremo famem, et mercennarios milites, maxime Hispani generis, de transitione cepisse consilium fama esset, ipse etiam interdum Hannibal de fuga in Galliam dicitur agitasse ita ut hic habitus animorum esset in castris, mouere inde statuit in calidiora atque eo maturiora messibus Apuliae loca, simul ut, quo longius ab hoste recessisset, eo transfugia impeditiora leuibus ingeniis essent. profectus est nocte ignibus similiter factis tabernaculisque paucis in speciem relictis, ut insidiarum par priori metus contineret Romanos. sed per eundem Lucanum Statilium omnibus ultra castra transque montes exploratis, cum relatum esset uisum procul hostium agmen, tum de insequendo eo consilia agitari coepta. cum
Abbreviated transcription (Latin):
e est passus. Flamuui tamen recens cañs Claudii qͦ ꝯsulis p̃
punico bello meniorata naualis clades religione aĩo incussit. Dii ppe
Nam forte ita euerut ut cum ⁊ cferre signa ĩ castris ibenti ꝯsuli
milites nõ parerent Serui duo formiani unus alter sidicini /equitii
seruilio atq actilio consulib int̾ pabulatores excepti antinud
fucrant. ꝓfugerant eo die ad dños qui deducti ad consule nuntiant om̃e ex̾citũ
hantib alis trans ꝓxmios̾ rontes sedere ĩ insidiis. hoꝵꝵ oportunus aduentus
es imperii potentes fecit. cum ambitio alt̾ius suam primu apud eos praũ.
indulgentia maiestate soluisset. Hannibal postꝙͣ matos magis incosulte romãos
ad ultimum temere euectos iudit. nequicꝙͣ detecta fraude ĩ castra rediit.
plures dies ꝑꝑ inopiam frumenti inanere ncquit. nouaq consilia indies non

Expanded text:
aegre est passus, Flamini tamen recens casus Claudique consulis primo aegre est passus, Flamini tamen recens casus Claudique consulis primo Punico bello memorata naualis clades religionem animo incussit. di prope nam forte ita euenit ut, cum referri signa in castra iubenti consuli milites non parerent, serui duo Formiani unus, alter Sidicini equitis, qui Seruilio atque Atilio consulibus inter pabulatores excepti a Numidis fuerant, profugerent eo die ad dominos; deductique ad consules nuntiant omnem exercitum Hannibalis trans proximos montes sedere in insidiis. horum opportunus aduentus consules imperii potentes fecit, cum ambitio alterius suam primum apud eos praua indulgentia maiestatem soluisset. Hannibal postquam motos magis inconsulte Romanos quam ad ultimum temere euectos uidit, nequiquam detecta fraude in castra rediit. ibi plures dies propter inopiam frumenti manere nequit, nouaque consilia in dies non
Abbreviated transcription (Latin):
erat᷑. Paulus etiam atq etiam dicere ꝓuidendum p̃tauendumq esse
Postremo cum aliter neq seditione neq duce seditiõĩs sustine posset. Mati
statilium p̃fectum cum turma lucana exploratum misit. qui ubi adeꝗt̾auit
portis subsistẽ ex munimẽta ceteris iubet: ip̃e cum duob equitib uallũ
auit sperulatusq omĩa cut cura renũtiat iusidias ꝓfecto c̃er u
in parte castroꝵ que uergerat ĩ hostem ⁊ elictos tabernacula aꝑta. et
om̃ia cara ĩ ꝓiptu ⁊clicta. Argentũ quibda locis temere ꝑ uias obiectu
ea accenderunt. et clamore sublato amilitib ni signu det sinc ducib
ituros haud quaꝙͣ defuit. Nam ex templo uarro signum dedit ꝓficisicdi.
Paulus cum ei sua sponte cunctanti pulli q auspitia nõ adduxissẽt
nũtiari iam efferenti porta signa college uissit. Qd̾ quãꝙͣ uarro

Expanded text:
erat: Paulus etiam atque etiam dicere prouidendum praecauendumque esse; erat: Paulus etiam atque etiam dicere prouidendum praecauendumque esse; postremo, cum aliter neque seditionem neque ducem seditionis sustinere posset, Marium Statilium praefectum cum turma Lucana exploratum mittit. qui ubi adequitauit portis, subsistere extra munimenta ceteris iussis ipse cum duobus equitibus uallum intrauit speculatusque omnia cum cura renuntiat insidias profecto esse: ignes in parte castrorum quae uergat in hostem relictos; tabernacula aperta et omnia cara in promptu relicta; argentum quibusdam locis temere per uias uel<utea accenderunt, et clamore orto a militibus, ni signum detur, sine ducibus ituros, haudquaquam dux defuit; nam extemplo Uarro signum dedit proficiscendi. Paulus, cum ei sua sponte cunctanti pulli quoque auspicio non addixissent, nuntiari iam efferenti porta signa collegae iussit. quod quamquam Uarro
Abbreviated transcription (Latin):
premtes apnblice pͥuateq ⁊ eliquit. tt msq proximoes mortes eleua gedites
instructes condit. dextra equites impedimenta ꝑ cornu⁊̃ medius ⁊ꝯmen
traduusit : ut dicipiendis uelut deẜtis fuga dñoꝵ castrisne capa sades
ipeditumꝙ hostem oppͥmneret. Crebri ⁊clicti ⁊̃ castris ignesꝰ ut st
fieret dum ipe lonquis spatim fuga yçipẽt falsa ymagine ascosse
Ubi il hixit subducte pͥmo stationes/ deide ꝓpius adeuntib ĩsobtã silẽtiũ
admiratione fedit᷑. Iam satis comꝑta solitudine ĩ castris concursus futt
ad p̃toria consulum nuntiantiu fugam hõstui adeo trepidũ ue tabenados
stantib ⁊astra reliquerint quoq fuga obscuirior espet crebros etiã ed bstiu
ignes Clamor inde ortus ut signa ꝓferri iuberent. ducerentq ad est̃ndoo
hostes ac ꝓtimis castra diripienda. Et consul alt̾ uelut unus turbe mulitãpo

Expanded text:
nae publicae priuataeque relinquit, transque proximos montes laeua pedites nae publicae priuataeque relinquit, transque proximos montes laeua pedites instructos condit, dextra equites, impedimenta per conuallem mediam traducit, ut diripiendis uelut desertis fuga dominorum castris occupatum impeditumque hostem opprimeret. crebri relicti in castris ignes, ut fides fieret dum ipse longius spatium fuga praeciperet falsa imagine castrorum, sse. ubi inluxit, subductae primo stationes, deinde propius adeuntibus insolitum silentium admirationem fecit. tum satis comperta solitudine in castris concursus fit ad praetoria consulum nuntiantium fugam hostium adeo trepidam ut tabernaculis stantibus castra reliquerint, quoque fuga obscurior esset, crebros etiam relictos ignes. clamor inde ortus ut signa proferri iuberent ducerentque ad persequendos hostes ac protinus castra diripienda et consul alter uelut unus turbae militaris
Abbreviated transcription (Latin):
p̃łio ac ꝓtarsu magis militum ꝙͣ ex p̃parato aut uissu imꝑatoꝵ orto
Haud quaꝙͣ par penis drinicatio fuit. Ad mille ⁊ septingentos cesi. non
lus centum romanoꝵ scioꝵq atisis. Ceteꝵ iuctorib effise sequ
metu insidiaꝵ adstitit paulus consuł. cuius eo die nam alt̾nis imꝑitabãt¬
imperium erat. Uarrone ĩ dignante ac iictiferante emissu hostem d
ianib debellariq in cessatum foret potiusset. Hamubal id dãpniuam au
egatine pati. quinꝰ potius ccedere uelut ĩ escatam temeritate ferociõis ꝯsulis
at nouoꝵ maximẽ milita ẽe. et omĩa ei hostim haud secus ꝙ sua oninã
nota erant dissimiles discordesq imperitare duas ꝓre partes tiraomupñe
militum ⁊̃ cxtitu ciseꝰ. Itaq laum et tp̃e ĩsidus aptum. se habere ratiss : nete
pxia nichil pter arma secmi ferentes milites castra plena onris spedue¬

Expanded text:
proelio ac procursu magis militum quam ex praeparato aut iussu imperatorum orto proelio ac procursu magis militum quam ex praeparato aut iussu imperatorum orto haudquaquam par Poenis dimicatio fuit. ad mille et septingenti caesi, non plus centum Romanorum sociorumque occisis. ceterum uictoribus effuse sequentibus metu insidiarum obstitit Paulus consul, cuius eo die—nam alternis imperitabant—imperium erat, Uarrone indignante ac uociferante emissum hostem e manibus debellarique ni cessatum foret potuisse. Hannibal id damnum haud aegerrime pati; quin potius credere uelut inescatam temeritatem ferocioris consulis ac nouorum maxime militum esse. et omnia ei hostium haud secus quam sua nota erant: dissimiles discordesque imperitare, duas prope partes tironum militum in exercitu esse. itaque locum et tempus insidiis aptum se habere ratus, nocte proxima nihil praeter arma ferente secum milite castra plena omnis fortu
Abbreviated transcription (Latin):
primorib patrum. plebeiu consule sua plebe ꝓsequit a turba ꝯspectior
dignitates deẽssent. Ut ĩ castra uenerunt/ ꝑmixto nouo exerciti
ac uetere tastris bifariam factis ut noua muinora essẽt ꝓpuis hanibali
⁊ ueterib maior pars et om̃e robux urium esset: Consulem tum
anm prioris. M. atiliu etatem extusante romã miẜunt. Geminũ
seruilium ĩ minorib castris legioni romane et sitiu peditũ cquitũq
copias cernebat tamen aduentu consulum mire gaudere .Non solum
enim nichil ex raptit in diem cõmcatib suꝑabat s ne unde raperet ꝗͣde
quicꝙ̃ reliquerat. om̃ib undiq frumento postꝙͣ ager pariam tut ꝰ erat᷑
i urbes numitas conuecto. ut iix decem diert qd comꝑtiun postea est
umentũ suꝑesset hispanoꝵq ob obinopiam tranisite parcta fi
ingenio materiam etiam fortuna dedit ꝙ ĩ ꝓhibendis p̃datorib tumłtuat᷑

Expanded text:
primoribus patrum; plebeium consulem sua plebes prosecuta, turba conspectior, primoribus patrum; plebeium consulem sua plebes prosecuta, turba conspectior, cum dignitates deessent. ut in castra venerunt, permixto novo exercitu ac vetere, castris bifariam factis, ut nova minora essent propius Hannibalem, in veteribus maior pars et omne robur virium esset, consulum anni prioris M. Atilium aetatem excusantem Romam miserunt, Geminum Servilium in minoribus castris legioni Romanae et socium peditum equitumque copias cernebat, tamen aduentu consulum mire gaudere. non solum enim nihil ex raptis in diem commeatibus superabat sed ne unde raperet quidem quicquam reliqui erat, omni undique frumento, postquam ager parum tutus erat, in urbes munitas conuecto, ut uix decem dierum, quod compertum postea est, frumentum superesset Hispanorumque ob inopiam transitio parata fueingenio materiam etiam fortuna dedit, quod in prohibendis praedatoribus tumultuario
Abbreviated transcription (Latin):
ueram halrbit. siue tumdum ꝓ cauto. tardum ꝓ considerate inbelle pro
perito belli uaem. malo te sapiens hostis metuat / ꝙ̃ stulti cuies laudent
Omĩa audente ꝯtẽpnet hanubal nił temẽ agente metuet. ⁊lec ego
ut nichil agatur. s ut agente te ratio ducat. nõ fortuna/ tue potatis
semp tuaq omĩa sint. armatus intentusq sis. Neq atasiomi tue desis
ncq suam atasionẽ hosti des. Omĩa nõ ꝓperanti clara certaq erunt.
festinatio inprouida est et ceca: Aduersus ta oro consulis haud sone
leta fuit magis fatentis ea que diteret uera ꝙ̃ facilia actu esser dictatõi
magrum cquitum iũtolerabilem fuisse. quid consibi aduersus ctolligan
seditiosum atq temerariũ uirũ aut auctoritatis fore: se populare ĩcindiũ
pͥore consulatu semiustum effugisse. optare ut omĩa ꝓspere uenitent
caput obiectur. Ab hec sermone ꝓfectum paułũ tradunt ꝓseq̃ntib

Expanded text:
veram habebit. sine timidum pro cauto, tardum pro considerate, imbellem pro veram habebit. sine timidum pro cauto, tardum pro considerate, imbellem pro perito belli vocent. malo te sapiens hostis metuat quam stulti cives laudent. omnia audentem contemnet Hannibal, nihil temere agentem metuet. nec ego ut nihil agatur suadeo, sed ut agentem te ratio ducat, non fortuna; tuae potestatis semper tu tuaque omnia sint; armatus intentusque sis; neque occasioni tuae desis neque suam occasionem hosti des. omnia non properanti clara certaque erunt; festinatio improvida est et caeca. adversus ea oratio consulis haud sane laeta fuit magis fatentis ea quae diceret vera quam facilia factu esse. dictatori magistrum equitum intolerabilem fuisse: quid consuli adversus collegam seditiosum ac temerarium virium atque auctoritatis fore? se populare incendium priore consulatu semustum effugisse; optare ut omnia prospere evenirecaput obiecturum. ab hoc sermone profectum Paulum tradunt prosequentibus