comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
libri sunt uetcris testamenti. opertisiguris
allegoriarum: Aquibus dñs uenire pibet᷑:
quicbi p̃dictus fuisse. cognoscitur: Siue
septenarius numerus. ad septi formem
spĩnscm̃ refestur: Septeinsiqui demn sigil¬
lis liber signatuserat: qui cauidelicetom¬
nis scriptura ꝑ gratiam sp̃s cius demetda¬
resurgens amortuis: et ciperienssensum
discipulis ut intelligerent scripturas:
et inseptem sigillis: seprem modos locu¬
tionum intelligere: quibus et omnis constat
scriptura: Aut enimindicatiuo modo¬
loquimur ut illud: E go dñs ds̃ tuus docens
te utilia: Aut ꝓmissiuout indicabotibi
o homo quidstibonum: & c&̃ : Autim pe¬
sirtiuo: ut audi iacob seruemtus. & au¬
di isrł dñs ds̃ tuus. ds̃ unus est: autopta¬
tiuo ut ut inam attendisses uerbamea:
Autconiunctiuo: ut siaudieritis uocẽ
meam et custodreritispa ctumicum.
critis michi in peculum de cunctis ppłis
nali. utquis loquetur poten crasdñi.

Expanded text:
libri sunt Veteris Testamenti operti figuris libri sunt Veteris Testamenti operti figuris allegoriarum, a quibus Dominus venire perhibetur, quia ibi praedictus fuisse cognoscitur. Sive septenarius numerus ad septiformem Spiritum sanctum refertur. Septem siquidem sigillis liber signatus est, quia videlicet omnis Scriptura per gratiam Spiritus ejusdem et daresurgens a mortuis, et aperiens sensum discipulis ut intelligerent Scripturas, et in septem sigillis septem modos locutionum intelligere, quibus omnis constat Scriptura. Aut enim indicativo loquimur, ut illud: Ego Dominus Deus tuus docens te utilia . Aut promissivo, ut. Indicabo tibi, o homo, quid sit bonum , etc. Aut imperativo, ut: Audi Jacob, serve meus. Et: Audi Israel, Dominus Deus tuus Deus unus est . Aut optativo, ut: Utinam attendisses verba mea . Aut conjunctivo, ut Si audieritis vocem meam, et custodieritis pactum meum, eritis mihi in peculium de cunctis populis nali, ut: Quis loquetur potentias Domini?
Abbreviated transcription (Latin):
teri: conplectum constat innouo: Nam
uetus testconentum: nuntius est etuelam̃
noui: Nouum uero. reuelatio et adimplectio
estucteris : Quiliberbencintus et forisscrip¬
tus eẽ dr̃ foris scilicͥet ꝓpt̾ uetus testam̃tũ.
intus ꝓpt̃ nouũ lelforis ꝓpt̃ faciem t̾rȩ intꝰ
ꝓpt̃ allegorcossensus: Siueforis et iNtus.
quicunu mtestamentũ terram promittit
dicens. si uolueritis. et audieritis mobona
terr& commedetis: et aliamulta: Aliũd
in t̃nam regnicelestis beatitudinem̃dũ dic̃:
Beciu pcuperes spũ: qm̃ ipsorũ estregnũ ce¬
lorum: Quietiamliber septemsigillis
ostenditur signari idest sigillari: Septena¬
rius numerus ut sepedictum est : ad uniuersi¬
tatem refertur: Perseptemergo sigillaple¬¬
nitudinẽ obscuritatis. & misteriorumquę
accipere: Undeet cibacucdicit: ds̃ aliba¬
noueniet: et sc̃s demonte umbrosoet condenso
Monsquippe libanus uimbrosus et condensus

Expanded text:
tere, completum constat in Novo. Nam tere, completum constat in Novo. Nam Vetus Testamentum nuntius est et velamen Novi, Novum vero revelatio et adimpletio est Veteris. Qui liber bene intus et foris scriptus esse dicitur, foris scilicet propter Vetus Testamentum, intus propter Novum, vel foris propter faciem terrae, intus propter allegoricos sensus. Sive foris et intus, quia unum testamentum terram promittit, dicens: Si volueritis et audieritis me, bona terrae comedetis, et alia multa. Aliud internam regni coelestis beatitudinem, dum dicit: Beati pauperes spiritu, quoniam ipsorum est regnum coelorum . Qui etiam liber septem sigillis ostenditur signari, id est sigillari. Septenarius numerus, ut saepe dictum est, ad universitatem refertur. Per septem ergo sigilla plenitudinem obscuritatis et mysteriorum, quae accipere. Unde et Habacuc dicit: Deus a Libano veniet, et sanctus de monte umbroso et condenso. Mons quippe Libanus umbrosus et condensus,
Abbreviated transcription (Latin):
ta sunt inopere uisibili: & quae prius
erant in artificis uoluntate sine tempo¬
re: creata sunt scđm tempus in artecrea¬
toris ut essent intempore: Talequid et ioħs
in eugłio suo ponit. quicum dixx issec om̃ia
ꝑ ipsumfaicta sunt: et sine ipso fecctum
est nichil: continuo subiecit qđ ftictũ ẽ
inipsouita erat: et paulus apłs declecais
et foris. signatui sigillis septem: Seden¬
temin hocloco debemus intelliga s m̃ pattrẽ:
Dexterãuero illius. filiumꝑ que mom nia
faccasunt de quopsalmista dicit: dex¬
tera dñifecit uirtutẽ: Liber aut emin
dexteram sedentis: uetus et norium testa¬
mentum significat: Quibene indexterir
rectionem. ascensionem. queet scđm ad¬
uentum ad iudicium continet: De quib
omnibus ultro. sequerentibus exemplaof¬
ferunt: Idcirco autem uetus. acnouum
testamentum unus liber appellatur: quia
necnouum aueter: necuetus anouo ualet
dis iungi: S ed quicquid p̃dictum est inue¬

Expanded text:
ta sunt in opere visibili, et quae erant ta sunt in opere visibili, et quae erant prius in artificis voluntate sine tempore, creata sunt secundum quod in arte creatoris disposita erant in tempore. Tale quid et Joannes in Evangelio suo ponit, qui cum dixisset: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil , continuo subjecit: Quod factum est in ipso, vita erat. Et Paulus apostolus de electis: et foris, signatum sigillis septem. Sedentem in hoc loco debemus intelligere Deum Patrem: dexteram vero illius Filium, per quem omnia facta sunt. De quo Psalmista dicit: Dextera Domini fecit virtutem , etc. Liber autem in dextera sedentis Vetus et Novum Testamentum significat. Qui bene in dextera rectionem, ascensionemque et secundum adventum ad judicium continet. De quibus omnibus ultro se quaerentibus exempla offerunt. Idcirco autem Vetus et Novum Testamentum unus liber appellatur, quia nec Novum a Vetere, nec Vetus a Novo valet disjungi, sed quidquid praedictum est in Ve
Abbreviated transcription (Latin):
uenienti turba que illiobuiam
uenio palinas quibus uictoriꝰ significat᷑
antepedes. as me cui sedebat ꝓstrauisse
legitur : Qđ en imꝑ palmarum ramos
inuiastractos: hoc signisicatur ꝑcoro¬
nas ante thronumpositas Mittentes aut̃
coronasdicunt: Dignus es dñe ds̃ nrt̃
accipere toruiglorrã ethonorem et uir¬
die surrexit amortuis: h onorem: quan¬
do xlmo. die resurrectionis. eleuatus ẽ
addexteram pat̾nem uestatis: Virtu¬
tem: quando omnia ei subiectas unt sic̃
ipsetestatur dicens discipulissuis: Data
est michi omnisporestas incelo et interra:
Quia tu ercastiomnia ezꝓpt̃ uolumtatem
tuamerant: et creata sunt: Acsidicant:
Idcirco cunctatibi quȩ atuis geruntur
ascribenda sunt: qui aut ẽẽ possent. etea
quetua sunt agerent. ateacceperunt:
S et mirumest qđ sequitur. propt̃ uolun¬
tatemtuamerant. et essata sunt: Si enĩ
erent. quomodocreatas : sederant
in p̃destinatione omnipotentis di. & crea¬

Expanded text:
venienti, turba quae illi obviam venienti, turba quae illi obviam venit, palmas quibus victoria significatur, ante pedes asinae super quam sedebat prostravisse legitur. Quod enim per palmarum ramos in via stratos, hoc significatur per coronas ante thronum positas. Mittentes ante coronas dicunt: Dignus es, Domine Deus noster, accipere gloriam et honorem et virdie resurrexit a mortuis: honorem, quando quadragesima resurrectionis die elevatus est ad dexteram paternae majestatis: virtutem, quando omnia ei subjecta sunt, sicut ipse testatur, dicens discipulis: Data est mihi omnis potestas in coelo et in terra . Quia tu creasti omnia, et propter voluntatem tuam erant, et creata sunt. Ac si dicant: Idcirco cuncta tibi, quae a tuis geruntur, ascribenda sunt, quia ut esse possent, et ea quae tua sunt agerent, a te acceperunt. Sed mirum est quod sequitur: Propter voluntatem tuam erant, et creata sunt. Si enim erant, quomodo creata sunt? Sed erant in praedestinatione omnipotentis Dei, et crea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcidunt xx iti senior es ante seden¬
tem inthrono: et adorab fint uiuentẽ
in scła scłorũ: hic ꝑuginti uirorseni¬
ores uniuersalis eccła intelligi¬
tur : taminprepositis quã in subiec¬
tis plebibus: Procidunt uiginti qua¬
tuor seniores. quihumiliant seipsos:
et omnebonum suum ad illum refer̃
dicentes : N on nobis dñc non nobis. set
nominituod cigłam: Nichilquedesu¬
is meritis p̾sumunt. sed omnebonũ
quando ex suis operibus non suã sed
illius głam quer̃: Alittentes coronas
sucis ante tronum: Quiacoroncon
uictores accipiunt: non in merito
hicꝑcoronas. scõrum triumphum.
et uictoriam debemus accipere:
Hocẽ itcique coronas ante tronum
ponere : qđ infaciem cadere et cid¬
orarę: Antethronũ quippeelecti
suciscoronas mittunt: qui a quio¬
quid uirtutis et fortitudinis habent.
ipsi in sccretomentis sue tribuunt:
a quout uincere possentdiabolum.
et temptamenta sue carnis. forti¬
tudinem ꝑceper̃ : hoc denique figu¬
prtum est. quando dñ ohierosolimã

Expanded text:
 seniores ante sedentem in throno, et adorabant viventem in saecula saeculorum. Viginti quatuor seniores universalis Ecclesia intelligitur, tam in praepositis quam in subjectis plebibus. Procidunt viginti quatuor seniores, qui humiliant seipsos, et omne bonum suum ad illum referunt, dicentes: Non nobis, Domine, non nobis, sed nomini tuo da gloriam . Nihilque de suis meritis praesumunt, sed omne bonum quando ex suis meritis et operibus non suam, sed illius gratiam quaerunt. Mittentes coronas suas ante thronum. Quia coronam victores accipiunt, non immerito hic per coronas sanctorum triumphum et victoriam debemus accipere. Hoc est itaque coronas ante thronum ponere, quod est in faciem cadere et adorare. Ante thronum quippe electi suas coronas mittunt, quia quidquid virtutis et fortitudinis habent, ipsi in secreto mentis suae tribuunt, a quo ut vincere possent diabolum et tentamenta suae carnis, fortitudinem perceperunt. Hoc denique figuratum est, quando Domino Hierosolymam
Abbreviated transcription (Latin):
innuersasgentes circuiuit predi¬
do. atque ad fidemsuã colligen
iuando illꝓ pħi õdicauerunt
ique Dequasessione: & ic̃ dñs
licit: Ecceegouob cum sumomni¬
bus diebus usquead consuma tionem sdi:
ł que sergo qui sc debathabebat arcum
quicpp̃  diecitionẽ doctorũ sententi is
diuini uerbi xp̃spercussit cordagenti¬
liumꝰ et interfecit exea uitia et peccatta.
ut posset resurgere sanitas uirtutum
Corone aut̃ scđm hunc sensumduplicit̃
potest intelliꝰ ueluict orici uidelicer sc̃oꝵ
dediabolo. et ꝑ secutoribus huius mun¬
di lieletiã multitudo subrectorumfi¬
regni ꝑcipiunt sicut apłs suis audito¬
ribus dicit Quod gaudium aut
que corona gaudii. mon neuosestis
Ex iuit incorde predicatorum aiudea
cum suo equite. hocẽ cumxp̃o sibidi¬
cente. i te inmundum unuersum & c&̃:¬
Uincens primumdiabolũ inse ipsorre

Expanded text:
universas gentes circuivit praedicanuniversas gentes circuivit praedicando atque ad fidem suam colligendo, quando illi profecti praedicaverunt ubique, de qua sessione etiam Dominus dicit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi . Eques ergo qui sedebat, habebat arcum, quia per praedicationem doctorum sententiis divini Verbi Christus percussit corda gentilium, et interfecit in eis vitia et peccata, ut posset resurgere sanitas virtutum. Corona autem secundum hunc sensum dupliciter potest intelligi: Vel victoria videlicet sanctorum de diabolo et persecutoribus hujus mundi, vel etiam multitudo subjectorum firegni percipiunt, sicut Apostolus auditoribus dicit : Quod gaudium aut quae corona gaudii mei, nonne vos estis? Exivit hic ordo praedicatorum a Judaea cum suo equite, hoc est, cum Christo sibi dicente: Ite in mundum universum. Vincens primo diabolum in seipso, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ciunt᷑ reprobi. ut morieent᷑ peccato:
et iiuantdõ: Vnde psalmista: Sage
uero que illidata ẽ possumꝰ intelligere
credulitatemomniũ gentium incircu-¬
itu huius scłi commorantium surre¬
xit enimamortuis. predicatus estab
apłis creditus intoromundo: Etexi¬
itundenis ia ꝑto sigillo idẽ exreue¬
lato scriptuyi rum sacram̃to: tunc
exiit desigillo. quandosicut predie-¬
tum fuesirt incarnatus esthocestquan-¬
do uerbumcarofactum ẽ: Exiit aut̃
uincens dicibolum primumainscipso ut
uinceretdeinceps illum in membris su¬
is: Possumꝰ et ꝑequũ album intellige¬
re generlit̃ unuersam eccłam: que
de albarciẽ inbaptismate. cuixp̃s p̃
sidet quȩ dicit inpsalmo A sꝑgesme
dñe y sopo et mundaborl auabme et
suꝑniuem de albabor:Speciaditaut̃
inoquo albo ordop̃dicatorum ex pri¬
mit : de quibus diciabacue: A scen¬
q suꝑ equostuos. etequitatꝰ tuussa¬
nitasent Quiuere equidm̃uo
cantꝰ: quicidñs illis p̃sidens. ꝑ illos

Expanded text:
ciuntur reprobi, ut moriantur peccato, et vivant Deo. Unde Psalmista: Sagitvero quae illi data est, possumus intelligere credulitatem omnium gentium in circuitu hujus saeculi commorantium. Surrexit enim a mortuis, praedicatus est ab apostolis, creditus a toto mundo. Et exiit. Unde, nisi aperto sigillo, id est ex revelato Scripturarum sacramento. Tunc exiit de sigillo quando, sicut supradictum fuerat, incarnatus est, hoc est, quando Verbum caro factum est. Exiit autem vincens diabolum, primum in seipso, ut vinceret deinceps illum in membris suis. Possumus et per equum album intelligere generaliter universalem Ecclesiam, quae dealbata est in baptismate, cui Christus praesidet, quae dicit in psalmo quinquagene, hyssopo, et mundabor: lavabis me, et super nivem dealbabor. Specialiter autem in equo albo ordo praedicatorum exprimitur, de quo dicit Habacuc , Ascende super equos tuos, et equitatus tuus sanitas est. Qui jure equi Domini vocantur, quia Dominus illis praesidens per illos
Abbreviated transcription (Latin):
tatur : celestium terrestrium etinfer¬
norũ: Possumꝰ et marcallegorice intelli¬
gerc huncmundũ: in quocõ prehensis
centum quinquaginta tres pisces quib:
conprehenditur numerus electorum:
Om̃s aud iuidicentes sedenti suꝑ tronũ
et agno benedictio. et honor. gła. et potes¬
tas in scła scłorũ: Om̃s idẽ animalia
seniores et angłos. audiuidicentes sedenti
inthrono dõ patrietagnofilio illius: Quo
in lococumꝑsona pattriset filii solummo¬
doponatur: ibrpariter et sp̃ssc̃s intelli¬
gitur : quiaubi filius et sp̃ssc̃s: ibr & ic̃si¬
nedubro conp̃hendit᷑ et pccc̃: Hoc itaque
nũc scã eccła geneprliter fecit que inhis
animalibus. senioribus. et aangłis demonstu¬
tur : quialaudat crectorems uumui
solidebetur honorbenedictioleus. et gła en
scła scłorum: Et quatuor dicebantam̃:¬

Expanded text:
infernorum . Possumus et mare allegorice intelligere hunc mundum, in quo comprehensi sunt centum quinquaginta tres pisces, quibus comprehenditur numerus electorum. Omnes audivi dicentes sedenti super thronum et agno: Benedictio et honor et gloria et potestas in saecula saeculorum. Omnes, id est animalia, seniores, et angelos, audivi dicentes sedenti in throno, Deo Patri, et agno Filio ejus. Quo in loco cum personae Patris et Filii solummodo ponantur, ibi pariter et Spiritus sanctus intelligitur: quia ubi Filius et Spiritusne dubio comprehenditur et Pater. Hoc itaque nunc sancta Ecclesia generaliter facit quae in his animalibus, senioribus, et angelis demonstratur, quia laudat Creatorem suum, cui soli debetur honor, benedictio, laus et gloria in saecula saeculorum. Et quatuor anim
Abbreviated transcription (Latin):
aliis manifestarestudent: Nam ide mioħs
dicit in suo ȩugłioiquiaquot quot recepe¬
runteũ dediteis potestatẽ filiosdĩ fieri
Et psalmista: Egodixi duestis: Idemquo¬
que i neuangłio dñs ait Uosautem
quiduestis: quem̃ me cẽdicius Siergo
scĩ filiidĩ uoccont᷑. nec solum filiidĩ set &iã
diiꝰ quidmirum sicipellant᷑ angłi  De
his quippe angłis ysa ia sdicit : Angłi pa¬
cis amareflebt̃ : Et racharias : labiasa¬
cerdotis custo diunt scienciã. er legemre¬
quir̃ ex oreciꝰ : quia angłs dñi exercituũẽ¬
Istuncircuitu throni & animaliũ sunt:
quia ipse sunt et animalia. ipsi quoque
angłi et seniores : Possum̃ et hosangłos
intelligere supernos sp̃s qui incircuitu
eccłȩ consistunt ipsam quoque custodi¬
unt ĩuxta illud apłi : N onne om̃s sp̃smi¬
nistructorii sunt inministeriũ miss  ꝓpt̃

Expanded text:
aliis manifestare student: nam et idem Joannes aliis manifestare student: nam et idem Joannes dicit in suo Evangelio, quia quotquot crediderunt in eum, dedit eis potestatem filios Dei fieri , et Psalmista, Ego dixi, dii estis . Idem quoque in Evangelio Dominus ait, Vos autem qui dii estis, quem me esse dicitis ? Si ergo sancti, filii Dei vocantur, nec solum filii Dei, sed etiam dii, quid mirum si appellantur angeli? De his quippe angelis Isaias dicit: Angeli pacis amare fiebunt; et Zacharias: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirIsti in circuitu throni et animalium sunt, quia ipsi sunt throni et animalia, ipsi quoque angeli et seniores. Possumus et hos angelos intelligere supernos spiritus, qui in circuitu Ecclesiae consistunt, ipsamque custodiunt, juxta illud Apostoli: Nonne omnes spiritus ministratorii sunt, missi in ministerium, p
Abbreviated transcription (Latin):
et uelut il suꝑ subiectam terram lege uir¬
tutis regnant Queritique electorum
ceđa sicut redẽ ptaest Acxp̃o  t in illo
quiea mredemit potestatẽ ut librumꝓ
Aperiret accepit E tuidi etaudiui uocẽ
angłorũ multorũ: incircuituthroni.
et animalium & seniorum: Quo dec
uis iocota spiritalis fuerit hic manifestr¬
sime iohannes ostendic:cumdicit. Ui¬
di et audiur uocem angłorum multorũ:
N eque enimuox urideri pot est sed uide
repofitũ ẽ ꝓintelligere : sicut inexodo
dr̃ Uid ebeit populus uocesidĩ: idẽ intel¬
ligebat: Si cenimsolenmus et nosdice¬
rc. cuiquam aliquid ostendere cupientes
utrum uideat. idẽ. utrum intelligat:
ca que dicimus: Ioꝰ quippõtusus uel
Auditus iħis in spũ fuit Atque idõ
spiritalis. In hoc aut̃ loco quod signi¬
ficant animalia thronier seniores hoc
significant & angłi hoc est om̃s scõs : Nec
solũ modo illiappellant᷑ angłi quicdios

Expanded text:
et veluti super subjectam terram lege viret veluti super subjectam terram lege virtutis regnant. Quae utique electorum Ecclesia, sicut redempta est a Christo, ita in illo qui eam redemit potestatem ut librum aperiret accepit. Et vidi et audivi vocem angelorum multorum in circuitu throni et animalium et seniorum. Quod haec visio tota spiritalis fuerit, hic manifestissime Joannes ostendit, cum dicit: Et audivi vocem angelorum multorum; neque enim vox vidre positum est pro intelligere, sicut in Exodo legitur, Videbat populus voces, id est intelligebat . Sic enim solemus et nos dicere cui quam aliquid ostendere cupientes, utrum videat, id est utrum intelligat ea quae dicimus. Totus quippe visus vel auditus Joannis in spiritu fuit, atque ideo spiritualis. In hoc autem loco quod significant animalia, throni, et seniores, hoc significant et angeli, id est omnes sanctos. Nec solummodo illi appellantur angeli, qui alios
Abbreviated transcription (Latin):
gondiones gothi lic& quasdam
uncique quegens habeatꝓprietete
qđ autem subiungit. łtratione
idipsumc̃ quod p̃miserat et populo
quicuidelicet nullumest genus ho¬
runum. ex quoinȩccła non comp̃hen¬
intur : Nonenimẽ apud illum ꝑso¬
narum distinctio: set in omni gente.
quitimeteum. et oꝑat᷑ iusticia. accep¬
tus est illi et hos nonuili precio: sed
suordemit sanguine: Unde apłs.¬
ł mprieni mestis precromagno : & c&̃:¬
& fecistmos dõnĩ oregnũ & sacerdotes:
& regrabimꝰ suꝑterrã Om̃s electi reges
apellantur : quia tyranni dẽ uiciorũ
in se consurgerc non sinunluxuric ap¬
pecitum franguntignem furoris extin¬
gunt: et cetera huꝰ moditempramenta
inseconsurge  uolentia obruunt: Sac̃¬
dotes quo quedicunt᷑ : quia sc ipsos quoti¬
diȩ inaracordis sacrificiũ contribulatũ
offeruntut hostiauiua fiant: soc umuicus
et concupiscentus mortificantes: Hinc
unt suꝑ t̃rã reges existunt: qui a carna¬
liter et terrena desideria conprimunt.

Expanded text:
ni, Gotthi, licet quasdam unaquaeque gens habeat proprietates. Quod autem subjungit, et natione, id ipsum est quod praemiserat: Et populo, quia videlicet nullum est genus hominum, ex quo in ecclesia non comprehendatur. Non enim est apud illum personarum distinctio, sed in omni gente qui timet eum, et operatur justitiam, acceptus est illi . Et hos non vili pretio, sed suo redemit sanguine. Unde Apostolus: Empti enim estis pretio magno . Et fecisti nos Deo nostro regnum et sacerdotes, et regnabimus super terram. Omnes electi reges appellantur, quia tyrannidem vitiorum in se consurgere non sinunt. Luxuriae appetitum frenant, ignem furoris exstinguunt, et caetera hujusmodi tentamenta in se consurgere volentia obruunt. Sacerdotes quoque dicuntur, quia seipsos quotidie in ara cordis sacrificium contribulatum offerunt, ut hostia viva fiant, se cum vitiis et concupiscentiis mortificantes. Hinc unt, super terram reges existunt, quia carnaliter et desideria terrena comprimunt,
Abbreviated transcription (Latin):
deorum. medorum et ꝑscirum mace¬
donum. atquero manorum: Siue
& tamꝑqua quor partes terrȩ in
quibuspotestatẽ accepit diabolũ
intelligim hereticos paganos iuui¬
deos et ftilsos xp̃ianos: Suꝑasqua¬
tuor partes t̃re idẽ terrenorum
hominum et ꝑdesiderium terram
in habitcoit umhabetporesta¬
ton. dicih alelolus. et cum his congir
etllidiuisi istiuero inuemuntur uniti:
Incerfecit uerohas partes terregladio malȩ
suggestionis ut supr dictumest: Et fit¬
mẽ audiendi uerbumdĩ: dequa fame
audior diuerbumdi: Quo inloco quescroorit
Sids hanefamẽ immitit: quid peccat diibo¬
lus. que questio facile soluitur : quia qđ dis
sticitiusto iudicio dicibolus stcitinuesione
xmala uoluntate Et morte subedatũ ẽ
illi interficere homines spiritdo scilicet
at que iteriori Etbestiis terre: Bestie
effenuros homines etbestiales significant
fiero domiciainus & c&riꝑsequutores

Expanded text:
daeorum, Medorum et Persarum, Macedaeorum, Medorum et Persarum, Macedonum atque Romanorum. Sive etiam quatuor partes terrae, in quibus potestatem accepit diabolus, intelligamus haereticos, paganos, judaeos et falsos christianos. Super has quatuor partes terrae, id est terrenorum hominum, et per desiderium terram inhabitantium habet potestatem diabolus, et cum his contra Et illi divisi, isti vero inveniuntur uniti. Interfecit vero has partes terrae gladio malae suggestionis, ut supradictum est, et fame audiendi verbum Dei, de qua fameaudiendi verbum Dei. Quo in loco quaestio oritur: Si Deus hanc famem immittit, quid peccat diabolus? Quae quaestio facile solvitur, quia quod Deus facit justo judicio, diabolus facit in suasione et mala voluntate. Et morte, subaudis, datum est illi interficere homines, spirituali scilicet atque interiori. Et bestiis terrae. Bestiae efferatos homines et bestiales significant, Nero, Domitianus et caeteri persecutores
Abbreviated transcription (Latin):
sequunti dii bolum idest imit¬
tantur illum quiẽcapud¬
om̃is maliciȩ:n Vndescri¬
tum ẽ: imit tantur illum qui sunt
exparte eius Auctoritaqueme¬
tis. contruiuos pugnaturis saꝑequum
pallidum sedet quiorimirum ꝑofficium
corumn quosi tim spiritaliter occiditur
taelectorum extinguere querit: &
deca est illi potestas suꝑ quatuor parces
terre interficere gladio: Hicaꝑtede¬
monsticetur : quia singulis gentibus
đs ommpotens angłos scđmmeritum
suũ p̃posuit easicutbonis bonum idẽ
micha ei ꝑfecit angłm: unde ẽ nemo
est adiutormꝰ nisimichael princeps
ur itcimalis malos angłos p̃posuit
I dõ que quatuor angłi. qui quatuor
rcenis principalibus sẽp̃positi: non
hom fuerunt sed mali Dataiestilli
partibus terre morantur inorien¬
te scilre& occidente aquiloncetme¬
ridic Mel ꝑquatuor partes terrȩ
possumꝰ intelli gere quatuor roguprin¬
cipcdia assiriorum uidelicet et chal¬

Expanded text:
sequuntur diabolum, id est imisequuntur diabolum, id est imitantur illum qui est capomnis malitiae. Unde scriptum est, Imitantur illum qui sunt ex parte ejus . Auctor itaque mortis contra vivos pugnaturus, super equum pallidum sedet, quia nimirum per officium eorum, quos jam spiritualiter occidit, vitam electorum exstinguere quaerit. Et data est illi potestas super quatuor partes terrae interficere gladio. Hic aperte demonstratur, quia singulis gentibus Deus omnipotens angelos secundum meritum suum praeposuit, et sicut bonis bonum, id est Michaelem praefecit angelum. Unde est, Nemo est adjutor meus, nisi Michael princeps vester, ita malis malos angelos praeposuit, ideoque quatuor angeli qui quatuor regnis principalibus sunt praepositi, non boni fuerunt, sed mali. Data est illipartibus terrae morantur, in oriente scilicet, occidente, aquilone et meridie. Vel per quatuor partes terrae, possumus intelligere quatuor regna principalia, Assyriorum videlicet et Chal
Abbreviated transcription (Latin):
Ad peccttũ ptyrhat: & cumci peruiset
sigillum quas tum audiui uocem quar¬
tianimalis dicentis uenietuide: łtec¬
ce equus pallidus: Qui supius per
equiunru fumet nigrum ipsi desig&tur
ethicꝓ pcillidum idẽ om̃s repbr ad pallo¬
rẽ uet̾ne mortis uenturi : Alortuis
enimꝓprie peillor accidit: Nec mirũ
su pc̃ quipollorem mors ex primitur
cum &iam ipse sessormors ucat᷑:
Unde subdit᷑: & qui sedebat superil¬
lum nomen illimors: Quo noc̃ dic̃¬
bolus intelligitur : qui c inuidiadiabo¬
limors introruit in orbem terrarum:
Qui super eos sedet qui pallidist̃. hocẽ
quioꝑamortis habent: ꝙ cumipsisint
morim & iamalios ex tinguerc quer̃ :
Ande & sequitur Quicinfernus
sequebcr eum: Ipse enimbenc in fe¬
rus appellat᷑ quiasicut infernus ne¬
quaquam dicit suffici. sed semꝑ ad
recipiendas animas sinũlaxat
itaetistimentẽ dilatantadambien¬
da terrena: nectantum adquirere
possunt quantum cupiunt: Vnde

Expanded text:
ad peccatum pertrahat. Et cum aperuisset ad peccatum pertrahat. Et cum aperuisset sigillum quartum, audivi vocem quarti animalis dicentis, Veni et vide. Et ecce equus pallidus. Qui superius per equum rufum et nigrum, ipsi designantur et hic per pallidum, id est omnes reprobi ad pallorem aeternae mortis venturi, mortuis enim proprie pallor accidit. Nec mirum si per equi pallorem mors exprimitur, cum etiam ipse sessor mors vocetur. Unde subditur: Et qui sedebat super illum, nomen illi mors. Quo nomine diabolus intelligitur, quia invidia diaboli mors introivit in orbem terrarum; qui super eos sedet, qui pallidi sunt, hoc est, qui opera mortis habent: et cum ipsi sint mortui, etiam alios exstinguere quaerunt, unde et sequitur, quia et infernus sequebatur eum. Ipsi enim bene infernus appellantur, quia sicut infernus nequaquam dicit Sufficit, sed semper ad recipiendas animas sinum laxat, ita et isti mentem dilatant ad ambienda terrena, nec tantum acquirere possunt quantum cupiunt. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
V el pdenariũ possumusi ntelligere ip sum
munenrtione : labor cortes eniminui¬
nect : denarium acceperunt: Si uep
denarium uita ȩternei intelligitur
quecunctis electis dabitur cumcudi¬
erint uenite benedicti patris mei ÷ cã¬
ẽ. p̃tum frumenti et or dei quiccesi
alius aliumfortitudine & dignitatte
recipiunt: Ets ienimerit ibidiuersicas
mansionum t amenuna erit remunenr¬
tio : quia omnes incommunc unum possĩde¬
buntdm̃: Et quodinse quisque non habe¬
bit. habebitutique in aliero : quiaerit il¬
lis ds̃ ommai nomibus: Et uinumet holeũ
neleseris: Qđ suꝑius significat᷑ ꝑfrum̃¬
tum hoc hic intelligit᷑ ꝑuinum : Et qđ
suprac ꝑhordeum: hocrucꝑ oleum idẽ.
omnes scĩ ineccła genenrli : Rectcenim
ꝑuinum etꝰ leum ipsi exprimuntur quici
sicut uinumetoleum ex multis botris in
pxlo pressisꝑducit᷑ it cillis multis tribula¬
s istius uite premuntur. et in a pothe cisdo¬
minici cellari i condunt᷑: Etquicuibnũs
led cit uit suidendomala aliquan docos

Expanded text:
. Vel per denarium possumus intelligere ipsum Dmuneratione. Laborantes enim in vinea denarium acceperunt. Sive per denarium vita aeterna intelligitur, quae cunctis electis dabitur, cum audierint: Venite, benedicti Patris mei . est frumenti et hordei, quia etsi alius alium fortitudine et dignitate recipiunt. Etsi enim erit ibi diversitas mansionum, tamen una erit remuneratio: quia omnes in commune unum possidebunt Deum, et quod in se quis non habebit, habebit utique in altero, quia erit illis Deus omnia in omnibus. Et vinum et oleum ne laeseris. Quod superius significatur per frumentum, hoc hic intelligitur per vinum: et quod supra per hordeum, hoc nunc per oleum, id est, omnes sancti in Ecclesia generali. Recte enim per vinum et oleum ipsi exprimuntur, quia sicut vinum et oleum ex multis botris in praelo pressis producitur, ita illi multis tribulationibus istius vitae premuntur, et in apothecis Dominici cellarii conduntur. Et quia vinum, sunt laedat, ut suadendo mala aliquando eos
Abbreviated transcription (Latin):
quiedoquoruobis: Actione cum scqstiꝵꝰ
faciam uolurta temtuã ds̃mꝰ : Quc̃
opationemidẽ quoque filius. su conẽe
ostendit: cum in eugłio loquitur dicens
Meus cibus est ut fticiam uoluntatem
eius quimisitme idest patris : C&erum
ut breuit̃ diccimꝰ: Tunc agnus septem
etmori. et amortuis resurgere nec nonadͥ
celos ascendere uoluit: et seadiudicium uen¬
turum eẽ p̃dixit: Vnde et surgens amor¬
tius aperuit discipulis sensumutintellige¬
re omnia quedeipso continebant in scrip¬
turis scis dicens : quiasicoportuit pati pm
etesurgere comortuis: Inde ẽ etiã qđ disci¬
pulis sp̃m scm semisurum ꝓmissit :
qui cosdoceret omniaetquieis quȩ uen¬
tusirerent adnuntiaret: E taudiui
unum ex quatuor animalibiis dicentem᷑ tã¬
quamuocẽ tonitrui: uenietuide: In hoc
loco unumanimal primitiua mȩcđam signi¬
ficat ex iudeis de quibus scriptumẽ : qđ una
dic credider̃ triamilic. alia .u.mił. etde in-¬

Expanded text:
qui et loquor vobis. Actione, cum sequitur, ut qui et loquor vobis. Actione, cum sequitur, ut faciam voluntatem tuam, Deus meus. Quam operationem idem quoque Filius suam esse ostendit cum in Evangelio loquitur, dicens: Meus cibus est ut faciam voluntatem ejus qui misit me Patris . Caeterum ut breviter dicamus, tunc agnus septem et mori et a mortuis resurgere, nec non ad coelos ascendere voluit, et se ad judicium venturum esse praedixit. Unde et resurgens a mortuis, aperuit discipulis sensum ut intelligerent omnia quae de ipso continebantur in Scripturis sanctis, dicens quia sic oportuit pati Christum et resurgere a mortuis . Inde est etiam quod discipulis Spiritum sanctum se missurum promisit, qui eos doceret omnia, et qui eis quae ventura erant annuntiaret. Et audivi unum ex quatuor animalibus dicens tanquam vocem tonitrui: Veni et vide. In hoc loco unum animal primitivam Ecclesiam significat ex Judaeis, de quibus scriptum est, quod una die crediderunt tria millia, alia
Abbreviated transcription (Latin):
uer̃ uiuentem in sđa scłorum: Sicut
sȩpedictumẽ hoc st̃ animalia. qđ senio¬
res: idẽ totumcor pus ecłȩ: Quam¬
obrem et seniores cumani malibus am̃
respondent: et animalia cum senior¬
bus adorantetcadunt: Unaenĩca¬
dem que ȩcła diuersis uocabulis figura¬
ta. etdm̃ collaudat. et ipsamfidem int̃¬
posito am̃uerẽ eẽ confirmat: et eum
quemuero laudis preconio attollit
cadens humilit̃ adorat: Quissitautem
iste casus. ethaccadoratio: supͣiamex
gilli: reuelatioẽ sacram̃tiꝰ: C erũꝑseo
tem sigilla sicut supͣ dictũẽ plenitudomof¬
teriorũ ab scc̃ dicorũ designat : quȩla tebcã
fariae multis que modis olimds̃ loquens
patribus i ꝓpħis : possunt tam̃ uniuersa
tribus modis cõprehendi. loquutioncio¬
loquutio ẽ: Incapite libri scrip̾tumẽ deme.
cognitio ẽ p̃misse loquutionis xp̃mdemon¬
sthuns: de quo ꝓpħa: Ecceuenia desidera¬
tus cunctis gentib & cã. Namet inccptie
dit in cugłio: dicens iudeis: Ego principiũ

Expanded text:
ntem in saecula saeculorum. Sicut saepe dictum est, hoc sunt animalia quod seniores, id est totum corpus Ecclesiae. Quamobrem et seniores cum animalibus Amen respondent, et animalia cum senioribus adorant et cadunt. Una enim eademque Ecclesia diversis vocabulis figurata, et Deum collaudat, et ipsam fidem interposito Amen veram esse confirmat, et eum quem vero laudis praeconio attollit, cadens humiliter adorat. Quid sit autem iste casus et haec adoratio, supra jam gilli revelatio est sacramenti. Verum per septem sigilla, sicut supradictum est, plenitudo mysteriorum absconditorum designatur, quae latebat ifariam multisque modis olim Deus loquens patribus in prophetis , possunt tamen universa tribus modis comprehendi, scilicet loculocutio est: In capite lutionis, Christum demonstrans, de quo propheta: Ecce veniet desideratus cunctis gentibus . Nam et in capite dit in Evangelio, dicens Judaeis: Ego principium
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ etdicenciũ: Gła in excelsis dõ et int̾ra
pax hominibus bone uoluntatis: Siue autẽ
hocde omibrsscĩs. si uedecelestibus
spiritibus dictt᷑ ostenditͣmultitudo
innume raebilis cum subiungitur: Et ertet
numerus eorum milia milũ : dicencium
uote magna: Sienim cestum numerũ
posuisseo summã corum exprimens
Axdiceret decemmilia. autcentũ
.milia. autsiquid huius modi uti¬
que finitũ ostenderet numerum:
Talequidlegimꝰ indanihelis uolumine :
quidicit: Ailiamiliũ minis hirbant
ei : & c& : Innu merabilis itaquenu-¬

Expanded text:
sis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Sive hoc de hominibus sanctis sive de coelestibus spiritibus dicatur, ostenditur multitudo innumerabilis, cum subjungitur: Et erat numerus eorum millia millium, dicentium voce magna. Si enim certum numerum posuisset, summam eorum exprimens, et diceret decem millia, aut centum millia, aut si quid hujusmodi, utique finitum ostenderet numerum. Tale quoque legimus in Danielis volumine, qui dicit, Millia millium ministrabant ei . Innumerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
qui ciugiter hocrẽ colit ettcilia eum
ꝓseꝑegisse cognoscit: Ipsis quoque
oꝑibus hocconfitetur. duminnomi¬
ne eius fontebaptismatis regenerat᷑:
seque cumuitiis . et concupiscentiis morit¬
ficat spoet fide cumillore surgit : cta
uenturã ꝓfitet᷑ Quidautẽ ipsa iso¬
lia et seniores dicantiaudia. ñ: Da
laeiꝰ soluit: quaondo factus homoca
set acetũdixit Consumatum est:
Omne scilicet qđ in me oportebat ficri
usqueadmortem: Ac sidicerent: ad
comparationem uictoriarum nr̃arũ:
tuasola iudicatur uictoria cuius
singulari passione demortis principe.
amaledicto legssumꝰ redempti: Siqui
autem dubitauerit inquatuor ani¬
malibus ł .XX. IIII. or senioribus
tot amreccłam posse conprehendi:
sicut supͣ dictumẽ: Ad tendat istoꝵ
uerba quibus dicunt: Redemisti
nosdõ. quicaptiui tenebam diabolo:
Ex omnitribri idest exomniordine:q
sicut sup᷑ dictum est tribus a tribus

Expanded text:
quia hoc jugiter recolit, et talia eum quia hoc jugiter recolit, et talia eum pro se peregisse cognoscit. Ipsis quoque operibus hoc confitetur, dum in nomine ejus fonte baptismatis regeneratur, seque cum vitiis et concupiscentiis mortificat, spe et fide cum illo resurgit, et adventuram profitetur. Quid autem ipsa animalia et seniores dicant, audiamus: Dignus, la ejus solvit, quando factus homo, ea set acetum, dixit: Consummatum est , omne scilicet quod in me oportebat fieri usque ad mortem ac si dicerent, Ad comparationem victoriarum nostrarum tua sola digna judicatur victoria, cujus singulari passione, de mortis principe a maledicto legis redempti sumus. Si quis autem dubitaverit in quatuor animalibus vel viginti quatuor senioribus totam Ecclesiam posse comprehendi, sicut supradictum est, attendat istorum verba, quibus dicunt, Redemisti nos Deo, quia captivi tenebamur a diabolo. Ex omni tribu, id est ex omni ordine. Quia sicut supradictum est, tribus a tribus
Abbreviated transcription (Latin):
ccitum : Et sua passione tcilit̃ ostenditlati¬
tudinẽ caritatis: dumpsuis orauit cruci¬
fix oribus dicens pat̾ nestatuas illis hocpec¬
catũ : quitinesciunt quidftacrunt Habent
it cique sci cyta poes: quia imit int̃ passio¬
nẽ xp̃i: habent et phyalas: quia non solũ
ꝓamicis sedetiam ꝓipsis orant inimicis
positis genibus orabat dicens: dñc nesta¬
tua sillis hoc peccatũ: Aromatibus cõ¬
quã eaquẽ ꝓinimicofunditur: utdñ ip̃
ceptum impleatur qͦ& dr̃: Diligiteini¬
micosuros : & c& : Itcantabant canticũ
nouum dicentes: dignus esdñc accipere
librum. et aperire signacula ei: qm̃ oc¬
cisuses. et redemistinos dõ insanguine
tuo: Canticumnouũ: nouũ est testa¬
mentũ : in quonouares continet᷑. In¬
carnatioscilicet ciꝰ et passio. mors. resur¬
rectio ascensio adcelos: missio sp̃isscĩ:
Mandatum nouum douob: Dehoc
cantico: psalmista diẽ: Cantatedno
canticumnorium: cantat edño oninis
terra: Hoccanticũ sc̃a ȩccła cantat

Expanded text:
t, et sua passione taliter ostendit latitudinem charitatis, dum pro suis oravit crucifixoribus, dicens: Pater, ne statuas illis hoc peccatum, quia nesciunt quid faciunt . Habent itaque sancti citharas, qui imitantur passionem Christi, habent et phialas, quia non solum pro amicis, sed etiam pro ipsis orant inimicis positis genibus orabat, dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum . Aromatibus comquam ea quae pro inimico funditur, ut Domini praeceptum impleatur, quod dicit: Diligite inimicos vestros, etc. Et cantabunt canticum novum, dicentes: Dignus es, Domine, accipere librum, et aperire signacula ejus, quoniam occisus es, et redemisti nos Deo in sanguine tuo. Canticum novum Novum est Testamentum, in quo nova res continetur, incarnatio scilicet ejus, passio, mors, resurrectio, ascensio ad coelos, missio Spiritus sancti, Mandatum novum do vobis . De hoc cantico Psalmista dicit: Cantate Domino canticum novum, cantate Domino, omnis terra . Hoc canticum sancta Ecclesia cantat
Abbreviated transcription (Latin):
sio fitinsalutem: Etrequiem non habebant.
Sc̃s sc̃s sc̃s dñs ds̃om̃ psquierat et quiest. et
quiuenturus est: Omnis ecła quicinhis
animalibus designatur: hocfticit die et noc¬
te: qui aetimꝓsperis. et in aduersis. siue etiã
ꝑ continuumilaudes creatorisuo ageresata¬
qui alicet trinatassit in ꝑsonis : unit as est
in iarestate: Qui erat ante omnia scła.
et quiest inmutaibilis: sicut psalmistadicit:
Tuciutẽ idem ipse es: Etquiuenturus estadiu¬
dicium: utredd at unicuique iuxta oꝑasua:
Quoinlo coquestio oritur:curuidelicet scã ani¬
malia cumtrinitatemp̃miserint. subiungunt.
quiuenturus est: Nam qui ppesides habet. qđ
iniudiciosolum modo ꝑsona filii uidebit᷑:
quicinea forma quaudicatꝰ ẽ iudicabit
& paternoniudicat quemquam: setonine

Expanded text:
sio fit ad salutem . Et requiem non habebant sio fit ad salutem . Et requiem non habebant qui erat, et qui est, et qui venturus est. Omnis Ecclesia quae in his animalibus designatur, hoc facit die ac nocte, quia et in prosperis et in adversis sive etiam per continuum laudes Creatori suo agere satamnipotens, quia licet trinitas sit in personis, unitas est in majestate, qui erat ante omnia saecula, et qui est immutabilis, sicut Psalmista dicit: Tu autem idem ipse es . Et venturus est ad judicium, ut reddat unicuique juxta opera sua. Quo in loco quaestio oritur cur videlicet sancta animalia cum trinitatem praemiserint, subjungunt qui venturus est. Nostra quippe fides habet, quod in judicio solummodo persona Filii videbitur, quia in ea forma qua judicatus est judicabit: et Pater non judicat quemquam, sed omne
Abbreviated transcription (Latin):
lem intelligentiã. ꝑfectiores instruunt:
Que sienimforis habebat oculos paulus:
cum dicebat quibusdam: Nonpotui uobis
lo qui quasi spiritalibus. set tamquam car¬
nalibus. & c&̃ : quasi intus habebattocu¬
los: cumalibi diceret: Sapientiã loquimꝰ
in t̃ꝑfectos : Velin circuituet intus plenasua
oculis: quicet cogitacione et opemundos
sccusto diunt alios quede ꝑfectronesi deiet
oꝑis informant: Quod utrumque psalmista
brcuit̃ conprehendẽdicens : Omnisgłacius
filicregis abintus: infimbriis aureis circũ¬
amicta uarietate : quiauidelicet ȩcđa
interiora cordis sollicite incõspectudĩ man¬
darc studet. et exteriora. & iconsua in rer¬
prchensibilia custodirȩꝓbatur : quat inꝰ
ꝑutramque sentenciam. et aliis pulchra su
forisi etintussibi Velincircuituetintus
plenasunt oculis quiafidem quam habera
incordeforis manifestant in ore. iuxteillud:
Corde cseditur adiustitia i oris aut̃ẽ confes¬

Expanded text:
lem intelligentiam perfectiores instruunt. lem intelligentiam perfectiores instruunt. Quasi enim foris habebat oculos Paulus, cum dicebat quibusdam: Non potui vobis loqui quasi spiritualibus, sed quasi carnalibus . Quasi intus habebat oculos cum alibi diceret: Sapientiam loquimur inter perfectos . Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia et in cogitatione et opere mundos se custodiunt, alios quidem perfectione fidei et operis informant. Quod utrumque Psalmista breviter comprehendit, dicens: Omnis gloria ejus filiae regis ab intus in fimbriis aureis circumamicta varietate . Quia videlicet Ecclesia interiora cordis sollicite in conspectu Dei mundare studet, et exteriora etiam sua irreprehensibilia custodire probatur, quatenus per utramque sententiam, et aliis pulchra sit foris et intus sibi. Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia fidem quam habent in corde, foris manifestant ore, juxta illud: Corde creditur ad justitiam, ore autem confes
Abbreviated transcription (Latin):
ot ad uram natunimłqͣue exqua tuor humo¬
tairibus constat: Quat tuor ergosenis
osalis utuntur scĩ: quiaquam diu in hac
uitũ consistunt. e tantum possunt cõ¬
prehendere que ꝑsex huius scłi aetates
ꝑaguntur : Hincest qđ apude saramche¬
rubin. capud et pedes alis uelare referunt᷑
Qui ciidelicet scĩ neque eaquefuer ante
mundi constitutionem. neque ea que post
finem scłi futura sunt: cognoscere possunt: Hiete¬
chiel adiungit : Vnasimilitudo ipsorum
quatuor: qui ai uidelicet unamfidem docent
ꝑqua driꝑtitumorbem: & & iam in uno¬
eugłio inueniunt᷑. IIIIor: sicui et concordia
texta aꝑtemanifestatur: It in circuituet
intus plena sunt oculis : Hacc animalia sicut
supͣ diccum est: om̃sscõs p̃dicatores significaN:
qui incircuitu et intus plena sunt oculis: quia
sua p̃dicatione et eos inluminant: qui in me¬
dio ecđȩ consistunt et eosqui infines terremo.
yoentur: Vel incircuiuaetintus. plenasua
oculis: quia ꝑlitterã simplices. et ꝑspirita¬

Expanded text:
turam pertinent, quae ex quatuor humoribus constant. Quatuor ergo senis alis utuntur sancti, quia quandiu in hac vita consistunt, ea tantum possunt comprehendere, quae peaguntur. Hinc est quod apud Isaiam cherubin caput et pedes velare alis referuntur, quia videlicet sancti neque ea quae fuerunt ante mundi constitutionem, neque ea quae post finem saeculi futura sunt cognoscere possunt. Et Ezechiel adjungit, una similitudo ipsorum quatuor, quia videlicet unam fidem docent quadripartitum orbem. Et etiam in Evangelio uno inveniuntur quatuor, sicut in concordia textus aperte manifestatur. Et in circuitu et intus plena sunt oculis. Haec animalia, sicut supradictum est, omnes sanctos praedicatores significant, qui in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia sua praedicatione et eos illuminant qui in medio Ecclesiae consistunt, et eos qui in finibus terrae morantur. Vel in circuitu et intus pleni sunt oculis, quia per litteram simplices, et per spiritua
Abbreviated transcription (Latin):
in nomnibus angłorini ordinibus
ipsi sc̃ĩ locum habebunt Dignusest
agnus quioccisusest accipere uirtutẽ.
et lium itatemet sa prenciã. et fortitu¬
dinem. ethonoremet gła mẽtbenedicti

Expanded text:
in omnibus angelorum ordinibus ipsi sancti locum habebunt. Dignus est agnus qui occisus est, accipere virtutem et divinitatem et sapientiam et fortitudinem et honor
Abbreviated transcription (Latin):
accipere uirtutẽ utedẽ silic& uir¬
et fortitudo: que c̃ in uerbo. su o
homine assumpto: utomnia gossit
deus ethomo: Etdiuinitatgnquia
in ipso habitat omnis plenitudo dni¬
tans corporalit̃: Et sapienoiã ut
sicut omnia scituerbum antesła a pa¬
tregenitum it authoc sciat ipseo¬
mo inunitatẽ ꝑsone uerbo coniun¬
ctus: nec quicquã sit qđ eum late¬

Expanded text:
accipere virtutem, ut eadem, scilicet virtus, quae est in verbo, sit in homine assumpto, ut omnia possit Deus et homo – et divinitatem, quia in ipso habitat omnia plenitudo divinitatis corporaliter, et Sapientiam, ut, sicut omnia scit verbum ante saecula a Patre genitum, ita hoc sciat ipse homo in unitate personae verbo coniunctus, nec umquam sit, quod eum a
Abbreviated transcription (Latin):
cio tamenibi cumilloerit pariter pat̃.
tã filiihum cont atẽ iudicabit reꝓbos:
Etcumdarentilla animalia głamaetho¬
nore maetbenedictionem. sedenti suꝑtro¬
numãuuenti in scła scłorũ: In hoc loco
animalia non generaliter uniuersã
eccłã significant sicut supͣ: settantunr¬
modo quattuor ȩ uangłistas. quidant
gła methonore metbenedictionẽ. omni¬
potentidõ:iquando omnia queadõ
bant in his uerbis dertaẽ. magnificentiã:
eternitatem dominationẽ: Set qđ illifa¬
ciebant ad monet utique ut nosfaaciamꝰ:
laudantes dm̃ ꝓ omnibus que ab ipsoper¬
fidci. ethonoris. oꝑationis. et spei et inbene¬
dictionesupnȩ remuneriacionis ad ipsũ
referamus : Paulus a płs dicit. gła ethonor
omnioꝑ antibonũ: iudeo primum et grec:
non quoda iudȩo. etgieco. idest gentilisit¬

Expanded text:
tamen illic cum illo erunt pariter Pater tam Filii humanitatem judicabit reprobos. Et cum darent illa animalia gloriam et honorem et benedictionem sedenti super thronum, viventi in saecula saeculorum. In hoc loco animalia non generaliter universalem Ecclesiam significant, sicut supra, sed tantummodo quatuor evangelistas, qui dant gloriam et honorem et benedictionem omnipotenti Deo, quando omnia quae a Dbant in his verbis deitatem, magnificentiam, aeternitatem et dominationem. Sed quod illi faciebant, admonent utique ut et nos faciamus, laudantes Deum pro omnibus quae ab ipso perfidei et honoris, operationis et spei, et in benedictione supernae remunerationis ad ipsum referamus. Paulus apostolus dicit: Gloria et honor omni operanti bonum, Judaeo primum et Graeco . Non quod a Judaeo et Graeco et gentili si
Abbreviated transcription (Latin):
pulos intrauit: nullu sitaq: qualit̃
adĩ filio conpleret̾ rationem̃tis poterat
conpresendene sicuc qt illud: generrtio¬
nemeius quisen arabit: Et ego flebã
interra aperirclibrum. necuidere cum:

Expanded text:
ulos intravit? Nullus itaque qualiter a Dei Filio compleretur ratione mentis poterat comprehendere, sicut et illud: Generatioejus quis enarrabit? . Et ego flebam in terra aperire librum, nec videre eum.
Abbreviated transcription (Latin):
uide : qui cuudelicet eccła primitiua.
suadoctrina. et p̃dicatione. inuitat ȩcđã
sequentem dicens uenrad fidẽ scilic& xp̃i.
non gressibus corporis sed fideretm̃tiset
tuensiens amisticolegis. et ꝓpħarumelo¬
quio. Ad cognitionis intellectum etuide
ea que conte st̃ p̃dicta iam a ꝑte compl&a:
Hincẽ illud: Audi filiciet uide: audiser¬
lic& predicta: uide completa: ł tecce
equus albus: et qui sed ebat suꝑ illum
habetarcum et data ẽ eicorona: Per
equum clbum debemus intelligere cor¬
pus dñicũ: ab homni peccato mundum:
Perse ssoremillius. diuinitatẽ uerbi:
Q uȩtuncutique suꝑhunc equũ ascendit :
quando uerbum dĩ carnemetanimam.
sibi intui uterũ uirginis coniunexi
Unde etipse ꝓpsalmistamloquiti
ad patrem utiumentũ faccussum
ccitur testcmenta ex qułtor ꝓ¬

Expanded text:
vide, quia videlicet Ecclesia primitiva sua doctrina et praedicatione invitat Ecclesiam sequentem, dicens: Veni ad fidem scilicet Christi, non gressibus corporis, sed fidei et mentis, et transiens a mystico legis et prophetarum eloquio ad cognitionis intellectum, et vide ea quae ante sunt praedicta, jam aperte completa. Hinc est illud, Audi, filia, et vide . Audi scilicet praedicta, vide completa. Et ecce equus albus, et qui sedebat super illum, habebat arcum, et data est ei corona. Per equum album debemus intelligere corpus Dominicum ab omni peccato mundum: per sessorem illius, divinitatem Verbi, quae nunc utique super hunc equum ascendit, quando Verbum Dei carnem et animam sibi intra uterum virginis conjunxit. Unde ipse per Psalmistam loquitur ad Deum Patrem, ut jumentum factus sum nificantur Testamenta, ex quo