comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̾unt par ⁊ secͤitas. tc̃ subitꝰ ueniet int̾itꝰ. tãꝙͣ
ĩ ut̃o habnͣtis. ⁊ ñ effugie̾t. ħ nos tͥ scͥpsisse
credas ad maiorẽ cautelaͣ. Ut habita tec᷑ ra
rata. ut de correctis gaudeas: Et de gaudio tu¬
o fr̃na tͥ caritate ꝯgaudn̾tes. fructũ gaudii ⁊
uͭ clerũ psim̃ ⁊ pͥncipes suos ad ꝯciliũ su¬
u in hac solẽpnitate pẽtecostes ĩꝑator ad¬

Expanded text:
nt, pax et securitas, tunc subitus veniet interitus, tanquam in utero habentis, et non effugient. Haec nos tibi scripsisse credas ad majorem cautelam, ut habita tecum rarata, ut de correptis gaudeas, et de gaudio tuo fraterna tibi charitate congaudentes, fructum gaudii et Cum clerum plurimum et principes suos ad concilium suum if hac solemnitate Pentecostes imperator ad
Abbreviated transcription (Latin):
culte societatis scͥpulo: qͥ desuut obiuia¬
re manifesto facinori.Sicut eñi se̾nissĩe
pͥnceps ꝑua ciuitas progatuã regni pͣ¬
se̾tis ñ minuit: sic regia ur̃a potestas re¬
ugiose dispnͣsatõis mͦsura̾ minime ꝯcu¬
tere debet.uł mutare. Seͣꝑ uͦ de uire ef¬
fectuͣ eͣ sac̾dotali ꝯcilio: de sac̾dotibꝰ u¬
ditia ꝓuenire. Naͣ qͦlesꝯq poͣtifices. ⁊ si er¬
rore humanitꝰ accid̾nte. no tnͣ ꝯtͣ religi¬
oneͣ fidei. ullatenꝰ exced̾ntes. nullaten᷑ a
ꝑcelli. Boni qͥd̃ ⁊ resigiosi pͥncipis ẽ. ec¬
cłias ꝯtritas. ⁊ ꝯscissas restaurare: nouaᷤᷤ¬
q edificate. sac̾dotes d̾i honorare. ⁊ cͣ sũ¬
ma tueri reu̾ntia. ad ĩstar felicissime re¬
c̃ ad eũ refr̾et᷑ questio cłicoꝵ. uos a ne

Expanded text:
cultae societatis scrupulo, qui desinit obviacultae societatis scrupulo, qui desinit obviare manifesto facinori. Sicut enim, serenissime princeps, parva civitas praerogativam regni praesentis non minuit, sic regia vestra potestas religiosae dispensationis mensuram minime concutere debet vel mutare. Semper vero de jure effectum est, sacerdotali concilio de sacerdotibus judicia provenire. Nam qualescunque pontifices, etsi errore humanitus accedente, non tamen contra religionem fidei ullatenus excedentes, nullatenus vre percelli. Boni quidem ex religiosi principis est, ecclesias contritas et conscissas restaurare, novasque aedificare, sacerdotes Dei honorare, et cum summa tueri reverentia, adinstar felicissimae recum ad eum deferretur quaestio cleri corum, dice
Abbreviated transcription (Latin):
sac̾dotiũ nrͣm licet ĩdignũ uob̾ res huma¬
nas huiꝰ regni regnͣtibꝰ ad pͣsens deputaũ
nos c᷑a ꝯstͥngit. eo maxime qđ ad huc exili¬
i ĩ ꝯmoditate detineam᷑. m aiestati ure ꝯmo¬
nitorias. ex hortatorias. correptorias. ⁊ uttna᷑¬
ur̃oꝵ siqͥ suͣt qͥ re uera stͣ. unͥ noͣ mimimu̾
dolemꝰ. illoꝵ maxͣ dico qͥ cͥca eccłam d̾i. et
eccłiasticas ꝑsonas a uob̾ passim nulla ha¬
bita dignitatis. seu ꝑsone reu̾entia agu̾¬
t᷑. numiꝰ dissimulator exista : ne nimis ne¬
gligens ĩ aĩe mee discͥmen appareã faci¬
entis ꝓcł dubio culpa habet. qͥ qͦd debet
corrige. negligit emͣdare.Scͥptũ qͥipe est.
noͣ solũ qͥ facui̾t. sed ⁊ qͥ ꝯsentuit. ꝑticipeᷤᷤ
uidicant᷑. soͣsentĩt qͥd̾ qͥ cͣ possĩt u debe¬
ant noͣ ꝯtͣdiꝯt. uł salte̾ uõ redarguunt᷑.
Error euĩ cui noͣ resistit᷑. aꝓbat᷑. Et u̾itas
cͣ minime defensat᷑ oppͥmit᷑. nec caret oc¬

Expanded text:
sacerdotium, licet indignum, vobis res humanas hujus regni regentibus, ad praesens deputavit, nos cura constringit, eo maxime quod adhuc exsilii incommoditate detineamur, majestati vestrae commonitorias, exhortatorias, correptorias destinarui sunt, qui revera sunt unde non minimum dolemus, illorum maxime dico, qui circa Ecclesiam Dei, et personas ecclesiasticas a vobis passim nulla habita dignitatis seu personae reverentia aguntur, nimius dissimulator existam, ne nimis negligens in animae meae discrimen appaream. Facientis procul dubio culpam habet, qui quod debet corrigere, negligsentiunt, participes judicantur. Consentiunt quidem, qui cum possint et debeant, non resistunt, vel saltem redarguunt: Error enim, cui non resistitur, approbatur: et veritas, cum minime defensatur, opprimitur. Nec caret oc
Abbreviated transcription (Latin):
lore. Ue uẽ ciuitas illa ma¬
gna. que amicta erat bissino et
purpura et cocco. et deaurata
auro. et lapide precioso et mar¬
te sunt tante diuitie. Et omĩs¬

Expanded text:
e vae civitas illa magna, quae amicta erat byssino, et purpura, et cocco, et deaurata est auro, et lapide pretioso, et martae sunt tantae divitiae. Ac dei
Abbreviated transcription (Latin):
sequeris. Salutẽ tͥ peccatũ adimit¬
et ante qͣm nascereris admissum.
Nec ideo credimꝰ portasse filiũ miqͥ¬
tatem parentũ. sed potius uoluisse
dñm flagellare parentes in filio. uͭ
corꝑale filii detͥmentum parentib
fieret meroris suppliciũ. Post pau¬
cos itaq dies. ab hac luce pͥuer migͣ¬

Expanded text:
anitatem consequeris. Salutem tibi peccatum adimit, antequam nascereris admissum. Nec ideo credimus filium portasse iniquitatem parentum, sed potius voluisse Dominum flagellare parentes in filio ut corporale filii detrimentum parentibus moeroris fieret supplicium. » Post paucos autem dies ab hac puer i
Abbreviated transcription (Latin):
ro namq contracto gradiendigra¬
tiam a martyre mendicanti et
capite suꝑ sarcofagum reclinato
casu obdormienti. astitit sc̃s pat̃.
ita inqͥens. Quid iaces suꝑ mẽ Sa¬
nitatẽ non habebis. discede. nichil¬
łͥ fact᷑us sum. In his uerbis exꝑge¬
factus est. tam nobis qͣm matri
sue. non absꝙ multa cordis cont¬
tione qd audierat enarrauit Cer¬
tusq de incõmutabilitate senten¬
tie. in locũ alium tͣnsponi se fecit.
Hortantib tamen nobis ut p̃ab¬
nichilominus incumberet: acquie¬
uit sed tempꝰ absq sanitatis emolu¬
mento consumpsit. xli.¬

Expanded text:
rulo contracto gradiendi gratiam a martyre mendicanti et capite supra sarcophagum reclinato casu obdormenti, astitit sanctus pater ita inquiens: « Quid jaces super me? sanitatem non habebis: nihil tibi facturus sumfactus est, et tam nobis quam matri suae non absque multa cordis contritione quod audierat enarravit Certusque de incommutabilitate sententiae, in locum alium transponi se fecit; hortantibus tamen nobis ut precibus incumberet, acquievit, sed tempus absque sanitatis emolumento consumpsit. Appa
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃ dum erpectat᷑ tp̃s fugit. labr̃ mauib ni re¬
dit ad uotũ. Et medicꝰ dum dolet: accipe. Ego
uo dico uobis qd̾ ñ fatile transeat aures utaᷤ
nͦ lub̾ce labat᷑ ab aĩo ur̃o. fortiuiam p̃sentem
que nuda ur̃is paret ꝯspectib p̃ssis nianib de
nete: utimini ea ꝓ tp̃r. lubca .N. ẽ: nec in uita teñ
tͥduo añ si placet nobis renuntiate. ut si forte
loco ꝯgruo occurramꝰ: ⁊ fruam᷑ desiderato col¬
loquio ur̃o. Sui autẽ qd̵ ab sit: muttamꝰ uob̾.
aliquem familarium nr̃oꝵ qui renuntiet nob̾
statum ur̃m: i quo diũtẽ disponatis. Salt nr̃iũ
inmemor:. Ut meliuis sit inde nobis et miseris

Expanded text:
r: Dum exspectatur tempus, fugit, labitur e manibus, nec rer: Dum exspectatur tempus, fugit, labitur e manibus, nec redit ad votum. Et medicus: Dum dolet, accipe. Ego vero dico vobis, quod opto non facile transeat aures nostras, nec lubrice labatur ab animo vestro, fortunam praesentem, quae nuda vestris paret conspectibus, pressi lubrica enim est, nec invita teneri triduo ante, si placet, nobis renuntiate, ut si forte loco congruo occurramus, et fruamur desiderato colloquio vestro. Sin autem, quod absit! mittamus vobis aliquem familiarium nostrorum, qui renuntiet nobis statum vestrum, et quo divertere disponatis. Valete nostri non immemor, ut melius sit inde nobis et miseris
Abbreviated transcription (Latin):
amicoꝵ nr̃oꝵ frustrati sumus: ⁊ qd̾ petebanꝰ
nr̃i successit ad uotũ. Uñ sicut sua residet iu
aĩo ur̃o gr̃a grata. petinius ob ip̃ius amorẽ ire¬
uerentiam. cuiꝰ sicut dicitis cͥca nos ⁊ negotium
tir̃m sollicitudo ñ modica ẽ. quod reͥbuat ei qͥ
facẽ pot̃ bonoꝵ retͥbutor altissimꝰ. sit nobis uĩa
gr̃atior inpensa: qm quidem ⁊ si amultis retro
t̃p̃ib affectuose affectauimꝰ. nunc ꝑcerto dnu̾ car¬
notensis ⁊ magr̃i .p. papiensis int̾uentu affectu¬
osiorem imploramꝰ. ut gaude debeamꝰ de impe¬
trata ⁊ sentiat eccł̃ia que nobiscũ uerat᷑ iuin¬
uectũ: ⁊ex ꝓuectu recipiamꝰ quod iustumẽ.
Simꝰ equidem ⁊ firmit̃ tenemꝰ. qm̃ sicut deli¬
cta paria mutua conpensatione ab olent᷑. sie
uicissitudines gr̃as deuotõne mitira connectu¬
nt᷑. Satis credimꝰ dcm̃ ẽẽ sapienti. Pret̾ra de pa-¬
ce fut᷑a spes melior nobis ꝓmuttit᷑. grãs om̃¬
tius. curantes neuana spe deludamini: ⁊ ffis ꝓ

Expanded text:
orum frustrati sumus, et quod petebamus, nostrum successit ad votum. Unde sicut sua residet in animo nostro gratia grata, petimus ob ipsius amorem et reverentiam, cujus, sicut dicitis, circa nos et negotium nostrum sollicitudo non modica est, quod retribuat ei, qui facere potest, bonorum retributor altissimus. Sit nobis vestra gratior impensa, quam quidem, etsi a multis retro temporibus affectuose affectavimus, nunc pro certo domini Carnotensis, et magistri P . . . . . . . . Papiensis interventu effectuosiorem imploramus, ut gaudere debeamus de impetrata, et sentiat Ecclesia, quae nobiscum vexatuet ex provectu recipiamus quod justum est. Scimus equidem et firmum tenemus, quoniam sicut paria delicta mutua compensatione abolentur, sic vicissitudines gratiarum devotione mutua connectuntur. Satis credimus dictum esse sapienti. Praeterea de pace futura, cujus spes melior vobis promittitur, omntius, curantes ne vana spe deludamini, et falsis
Abbreviated transcription (Latin):
orem. Quod dicitis sicut u̾r nudtis uos inuaria
ꝓpotͣta cͥca dilectõm nrãm ẽẽ distractũ. hoc fc̃m fu¬
isse utilitatis nr̃e cã uehab̾emnun suspectus are¬
benignus ad fatiendam nobiscũ paceni nouit de
qui iuspector ẽ cordiũ: ipeq rei manufestabit es¬
fẽs. Si uõ u̾c tp̃ris descendistis int̾iam suam ꝓut
uideritis ccłie. hoc certe possibile ẽ. Uĩptñ crednu̾
nos ꝓc̾to uosse ad quid ueu̾itis. ⁊ ad quid debeanꝰ¬
pos susciꝑe. Uũ est quod discretõnem uram qui
psiuiũ eroratani cupimꝰ ẽẽ indũo. ut sieuos in
hoc uegot̾o hãtis. ut inde sit horior deo. re leuam̃
sccdie. gła uobis inpopło igente. Siũ aliquidbo¬
ni ⁊ pacis uobis ⁊ anglicane eccłie ꝑ oꝑam urãm¬

Expanded text:
. Quod dicitis, sicut videtur multis, vos in varia proposita circa dilectionem nostram esse distractum, hoc factum fuisse utilitatis nostrae causa, ne haberemini suspectus a reque benignus ad faciendam nobiscum pacem, novit Deus, qui inspector est cordium, ipseque rei manifestabit effectus. Si vero nunc temporis descendistis in terram suam, prout videritis Ecclesiae, hoc certe possibile est. Verumtamen credimus nos pro certo nosse, ad quid veneritis, et ad quid debeamus suscipere. Unde est quod discretionem vestram quam plurimum exhortatam cupimus esse in Domino, ut sic vos in hoc negotio habeatis, ut inde sit honor Deo, relevamen Ecclesiae, gloria vobis in populo et gente. Si vero aliquid boni et pacis nobis et Anglican
Abbreviated transcription (Latin):
tamꝰ: de cet̃o fr̃ tuam .ro. atq mo. Ut dlectumm
silium nr̃m nobilem uirũ comitẽ flndrie ex
ꝑte tua diligent̃ conuenias. iistantiꝰ erhor¬
teris: Ut nr̃a. ⁊ eccłie nec̃citate inspecta: nob̾
maliquo lib̾alit̾ studeat subuenire. Non em̃
credimꝰ qd̵ acceptõeem d̾o elemosinã possit fã¬
cere: qmͣ sinobis ad p̃sens ad tuendam eccłie
lib̾tatem digne subuentõnis solatium sat¬

Expanded text:
 ut dilectum filium nobilem virum comitem Flandrensem ex parte nostra diligenter convenias, et instantius exhorteris, ut nostra et ecclesiae necessitate inspecta, nobis in aliquo liberaliter studeat subvenire. Non enim credimus quod acceptiorem Deo eleemosynam possit facere, quam si nobis ad praesens ad tuendam ecclesiae libertatem dignae subventionis solatium sat
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio. oleum infine. In quib continet᷑ uos ad
partes istas ñc tpris descendisse. ad t̾minandas
dire uidebitis. Non credimꝰ uos ad hoc uenisse nec
certe uos ad hoc suscipimꝰ multis ex cãis quas loco
⁊ tẽpore oportuno manifestabimꝰ. Uerumptiñ
siqͥud boni ⁊ pacis ꝑmanũ urãm nobis accidit᷑.
deo grãs ⁊ uobis. Ualeat celsitudo ur̃a: ut nob̾
e n̾abili dño ⁊ amico dem̃itis diligendo. Wilło

Expanded text:
in medio, oleum in fine. In quibus continetur vos ad partes istas nunc temporis descendisse ad terminandas  prout expedire videbitis. Non credimus vos ad haec venisse, nec certe vos ad hoc suscipimus, multis ex causis, quas loco et tempore opportuno manifestabimus. Verumtamen si quid boni et pacis per manum vestram nobis acciderit, Deo gratias et vobis. Valeat celsitudo vestra, ut inde Venerabili domino, et amico de meritis dili
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ sollitite satis ⁊ affuctuose rogauimꝰ. ut ad
ipius reconciliatõnẽ ꝑtes tuas efficacit᷑ uiter¬
pou̾esꝰ. ⁊ omne studiũ ⁊oꝑam qmͣ posses diligen¬
t̃ impend̾es. Q uod quidẽ ad eo diligent̃ i lauda¬
sollicitudinẽ ⁊ studium tuũ: pacem i grãm re¬
gis obtuiuit. Meuiores itaq ⁊ nr̃e ad eũ dilcõ
nis. asue ad nos deuotõnis ⁊ familiaritatis anti¬
q ipm łͥ durimus attentius conmendandũ:
pta rogantes ꝓpensius monentes atq mandante̾.
qͣtinꝰ eiꝰ inbecillitati ac senectuti ꝯpatiẽs. añ tã¬
m ip̃ius etati. qm nr̃e ineo deferens uoluntati.
simul . ĩ consid̾aus qd̵ sicut credimꝰ ⁊c̾tis cõp̾h¬
endimꝰ comect᷑is: ñ suo spũ ducit᷑. S qͣdam ob
netum pͥncipis contͣ animũ suũ neccĩate pre¬
mit᷑ iurget᷑. eũ in patiẽ acleuitatis spũ benig¬
ne supportes: iuisq ad discessum nuntioꝵ nr̃oꝵ
quos ad eundem rogẽ ꝓtua reconciliatõne tnͣs¬

Expanded text:
tatem sollicite satis et affectuose rogavimus, ut ad ipsius reconciliationem partes tuas efficaciter interponeres, et omne studium et operam, quam posses, diligenter impenderes. Quod quidem adeo diligenter et laudasollicitudinem et studium tuum pacem et gratiam regis obtinuit. suae ad nos devotionis et familiaritatis antiquae, ipsum tibi duximus attentius commendandum, sentia scripta rogantes propensius, monentes atque mandantes, quatenus ejus imbecillitati ac senectuti compatiens, et non tam ipsius aetati quam nostrae in eo deferens voluntati, simul etiam considerans, quod, sicut credimus et certis deprehendimus conjecturis, non suo spiritu ducitur, sed quadam ob metum principis contra animum suum necessitate premitur et urgetur, eum in patientiae ac lenitatis spiritu benigne supportes, et usque ad discessum nuntiorum nostrorum, quos ad eumdem regem pro tua reconciliatione trans
Abbreviated transcription (Latin):
ctis pͥs ꝑꝑ hoc fũitis euocati. ad illoꝵ p̃sentiam ac¬
cedatis: ⁊ qd inter uos erinde iudicauerint
suscipiatis firmit̾ ⁊ suetis. Int̾im autẽ si aliqm
dem ab aliquo ur̃m qui ꝓpinqͥor fũit accepto inu¬
ramento qd̵ ur̃o suꝑ hoc siconualũit debeat pa¬
coram memoratis pͥs cũ p̾sentes fũint. se iuras¬

Expanded text:
is propter hoc fueritis evocati, ad illorum praesentiam accedatis, et quod inter vos exinde judicaverint, suscipiatis firmiter, et servetis. Interim autem, si aliquam dem ab aliquo vestrum qui propinquior fuerit, accepto juramento, quod nostro super hoc, si convaluerit, debeat pacoram memoratis personis, cum praesentes fuerint, se juras
Abbreviated transcription (Latin):
ducente ꝑuenimꝰ: inimicis nr̃is undiq insidiis er¬
cubantib: eor laquei dũo fatiente contͥti sunt.
nos liberati sum̃ auenetia autẽ ñ clam s mani¬
feste cum płimo gaudio ⁊ amicoꝵ nr̃o multo sol¬
transeuntes: usq ad scm̃ michaelem de clusa.
sicut credimꝰ ꝓut uos nouistis. quẽ dñs pp̃ des¬
tinauit ꝓfecti Miitimꝰ ad uos cłicum nr̃m p̃¬
sentium latorem cui suꝑ his que uobis expar¬
te nr̃a dix̾it. tanqm nobis ip̃is firnt̾ creda¬
tis: a quod nobis significare uolũitis. tanqm ꝑ
uosmet ip̃m indu bitant̃ renuntietis. Tħ̃. can.¬

Expanded text:
cis nostris undique in insidiis excubantibus: eorum laquei Domino faciente contriti sunt, et nos liberati sumus. A Venetia autem, non clam, sed manifeste cum plurimo gaudio et amicorum nostrorum multo soltranseuntes usque ad sanctum Michaelem de Clusa, sicut credimus, prout vos novistis, quem dominus papa destinavit, profecturi, mittimus ad vos clericum nostrum praesentium latorem, cui super his quae vobis ex parte nostra dixerit, tanquam nobis ipsis firmiter credatis, et quod nobis significare volueritis, tanquam per vosmetipsum indubitanter renuntietis.
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃ali p̃rogatiua dilecctõnis amplectim᷑ pti¬
cib inclinati. iiͥtusq ꝑtis laborib i expes¬
si partẽ cupientes. ꝑsonas de lat̾̃e nr̃o ade¬
dbi regis t̾ram duximꝰ destinandas. cũ ple¬
lustudine potestatis cam̃ istam. ⁊ alias qͦ en¬
pedire ꝯgnou̾int audiendi: ꝓut sͥ dñs

Expanded text:
a dilectionis amplectimur, precibus inclinati, et utriusque partis laboribus, et expensis parcere cupientes, personas de latere nostro ad ejusdem regis terram duximus destinandas, cum plenitudine potestatis causam istam, et alias, quas expedire cognoverint, audiendi, et prout s
Abbreviated transcription (Latin):
iñ multiplicẽ. ⁊adeo p̃miumi. ⁊ corã homi¬
nib laudẽ ⁊i głam susciꝑe ualeas: hoc uõ tͣn¬
scͥptum nulli mortaliũ reueles. nͥ soloͥ mag
Guitio: quia fidem meã suꝑ hoc magr̃o s̃ q̃¬
tio ita stricte ut uoluit dedi. Alex̃.ppͣ. ep̃is a¬

Expanded text:
inde multiplicem, et a Deo praemium, et coram hominibus laudem et gloriam, suscipere valeas. Hoc vero transcriptum nulli mortalium reveles, nisi soli magistro Gunterio, quia fidem meam super hoc magistro Galtero ita stricte, ut voluit, dedi. CDXLVII. Ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙꝗͣtinus ip̃os sicut tantos uiros ⁊ apłice s¬
dis legatos. honorifice ⁊i benigne recipias: en
tes: Ut antiqmͣ deuocõnẽ tuam in filiis suoꝰ
sc̃a nom̃. ecclia recognoscat: uercellentie ti¬
e ac toti t̾re tue gubernatõni ꝯmisse. ĩ cra¬

Expanded text:
quatenus ipsos, sicut tantos viros et apostolicae sedis legatos, honorifice et benigne recipias, et ertractes, ut antiquam devotionem tuam in filiis suis sancta Romana Ecclesia recognoscat, et excellentiae tuae ac toti terrae tuae gubernationi commissae, i
Abbreviated transcription (Latin):
em ualeas cousuare: qmͣ multa pot̾is in pħ offm
paulatitim hita discretõne auelłe: que si mͦ ex¬
pm̃es uiderint aliqͥd magni contiũ̾e. Um̃ iui
am dc̃os card̾̃. potes oĩno confidere. nec deme mo¬
rato Wilło opoeteat te quoniodolib dubitare:
qm̃ nos ei ut ad pacem tuam uirib toris in¬
tenderet firmit̾ ⁊ districte uiirimus: up̃e

Expanded text:
m multa poteris in posterum paulatim habita discretione avellere, quae si modo exprimeres, viderentur aliquid magni continere. Verum in jam dictos cardinales potes omnino confidere, nec de memorato Willelmo oportet te quomodolibet dubitare, quoniam nos ei, ut ad pacem tuam viribus totis intenderet, firmiter et distincte injunximus: e
Abbreviated transcription (Latin):
air̃m illustrem regem angłoꝵ ut legatõne in
t̾ra sua cismarina fungant᷑ tmsmisimꝰ: ⁊i sp̃alit̾
ut uit̾ te ueundem regem concordiã i pacem
reformẽt. ⁊ coꝑante dũo amicabilem fatiant
ntis temꝑis statꝰ eristat. ⁊qͣutum eccłia tͥ ꝯmussa
p̃sentia ⁊ consilio tuo iudigeat consideres dili¬
gentus ⁊ attendas: iad pacem ⁊ concordiam ust̾ ce
i memoratum regem firmandã. qutũcũq salua
tua ⁊ eccłie honestate fĩ possit. aĩam ⁊ uolun¬
tatem tuam uidiues: ⁊ si tͥ iihis ñ omĩa scd̃m

Expanded text:
nostrum illustrem Anglorum regem, ut legatione in terra sua cismarina fungantur, transmisimus: et specialiter, ut inter te et eumdem regem concordiam et pacem reforment, et cooperante Domino amicabilem faciant ntis temporis status existat, et quantum Ecclesia tibi commissa praesentia et consilio tuo indigeat, consideres diligentius et attendas, ad pacem et concordiam inter te et memoratum regem fundandam, quantumcunque salva tua et Ecclesiae honestate fieri possit, animum et voluntatem tuam inclines.
Abbreviated transcription (Latin):
litt̃atos. discretos parit ihonestos. et magnũ
tos. quos uos int̾ alios fratres nr̃os caros ad¬
modũ acceptosq tenemꝰ: cũ plenitudiue po¬
resta̾tis causas qͣs tͥ in alus littis nr̃os erp̃ssi¬
mus. ⁊ alias quas erpedire uiderint cognos¬
cendi int̾ram tuam cismarinã ercellẽtie
tue legatos duximꝰ destinandos: quib uices
nr̃as inomĩb ita plene ꝯmsimꝰ ereqũdas:
sicut illis uł aliis apłice sedis eccła rona¬

Expanded text:
litteratos, discretos pariter et honestos, et magnum tos, quos nos inter alios fratres nostros charos admodum acceptosque tenemus, cum plenitudine potestatis, causas, quas tibi in aliis litteris expressimus, et alias quas expedire viderint, cognoscendi, in terram tuam cismarinam excellentiae tuae legatos duximus destinandos: quibus vices nostras in omnibus ita plene commisimus exsequendas, sicut illis, vel aliis apostolicae sedis lega
Abbreviated transcription (Latin):
cũ cleo ⁊ honestate pot̾is mitius eg̃is. gͣcum nob̃
faties ominimod̾ ⁊ acceptum. ꝓdecanatus uõ sareᷤᷤ¬
bieũ eccłle concestione quem ab ip̃o inuito ⁊ reni¬
tente Io. de oreneford̾ ad uehem̃tem regis uistan¬
tiam concessit. ĩmo magis extortum ꝑc̃to conꝑuiꝰ.¬

Expanded text:
is, mitius egeris, gratum nobis facies omnimodo et acceptum. Pro decanatus vero Saresberiensis ecclesiae concessione, quem ab ipso invito et renitente Joanni de Oxeneford ad vehementem regis instantiam concessum, imo magis extortum pro c
Abbreviated transcription (Latin):
tam̾: inde ꝓuenire cognoscas. qd̵ ꝑnunti¬
os tuos ea que ñ duximꝰ scͥptis ꝯmitt̾e. cogni¬
tõm tue uiua uoce cͤauimꝰ freqñtiꝰ intimare.
Nunc autẽ ad tue discretõnis noticiam uolumꝰ
ꝑuenire: qd nos pacem tuam uotiuis cordisaf¬
fectib eroptantes. dilectos filios nr̃os Wilłm tẽ cats¬

Expanded text:
tamus, inde provenire cognoscas, quod per nuntios tuos ea quae non duximus scriptis committere, cognitioni tuae viva voce curavimus frequentius intimare. Nunc autem ad tuae discretionis notitiam volumus pervenire quod nos pacem tuam votivis cordis affectibus exoptantes, dilectos filios nostros, Willelmum t
Abbreviated transcription (Latin):
do inpublico an excõicatus ẽẽt. S quid mirũ
sierubũit u̾sus incachitinũ: tandem ab ip̃i
legatis dum reced̾ent accepi. qd̾ etiam si contͣ
uos quod absit potestatem accepissent: ꝓmptũ
animũ inqͣntum fas eẽt. ⁊ deuotam stare ꝓ
uobis gerent uoluntatem. Decet̃o quod uolus

Expanded text:
do in publico an excommunicatus esset. Sed quid mirum, do in publico an excommunicatus esset. Sed quid mirum, si erubuerit versus in cachinnum? Tandem ab ipsis legatis, dum recederent accepi, quod etiam si contra vos, quod absit, potestatem accepissent, promptum animum, in quantum fas esset, et devotam stare pro vobis gererent voluntatem. De caet
Abbreviated transcription (Latin):
itatis ur̃e suscepi. continentes uos ad mirari
qm̃ de ad uentum cardinaliũ nicħ ꝑ me uob̾
ĩntonuit. Qui nisi ita subitꝰ eẽt qudo p̾scire ñ
potũim. qmͣ libentuis uocundius uob̾ signus¬
carẽ: nouit ille qui corda scrutat᷑ i renes. Ego a¬
utẽ ut amicũ decet ꝓ uobis sollicitꝰ. qͣmuis a¬
lio itin̾e p̃peditus fuissem: apud castrum Rͦulfi
obuiam eis occurri. diligenti ab eis ꝑquirenss
uos p̾tatem in mandatis accepissent: deniq
sicut ex unius relatu conieci. ⁊erlitt̾is legati¬
nis utusq ocłata fĩoe ꝑcepi: nichil prorsus con¬
cũ occõne accepta cepi suggerere eis ut omin¬
mod̾ p̃caũent. ne in dnm regem fraurcoꝵ aiti
in regnũ eiꝰ uł etiam inuobis aliqͥd moliren¬
tur: reducendo eis ad memoriam qmͣ egre dñs
rer tułit ab solutõnẽ illiꝰ iohis deeroneford̾.
Sui nusso arege angloꝵ cũ raginaldo archid̾
ĩ introctu ip̃ius curie cũ forte obinaren: ĩa
inqmͣ p̃tendenti oscłm pͥus deuegaui: q̃reu¬

Expanded text:
itatis vestrae suscepi, continentes vos admirari quoniam de adventu cardinalium nihil per me vobis innotuit. Qui nisi ita subitus esset, quod praescire non potuerim, quam libentius et jucundius vobis significarem, novit ille qui corda scrutatur et renes. Ego autem, ut amicum decet, pro vobis sollicitus, quamvis alio itinere praepeditus fuissem, apud castrum Radulphi obviam eis occurri, diligenti ab eis perquirens svos potestatem in mandatis accepissent. Denique, sicut unius relatu conjeci, et ex litteris legationis utriusque oculata fide percepi, nihil prorsus conmen occasione accepta coepi suggerere eis, ut omnimodis praecaverint ne in dominum regem Francorum, aut in regnum ejus, vel etiam in vobis aliquid molirentur, reducendo eis ad memoriam quam aegre dominus rex tulerit absolutionem illius Joannis de Oxeneford. Cui misso a rege Anglorum cum Reginaldo archidiacono, in introitu ipsius curiae cum forte obviarem; ipsi, inquam, praetendenti osculum prius denegavi, quaeren
Abbreviated transcription (Latin):
sua suoꝵ q douotõne ac fidelitate. ex hoc inꝑpetu¬
um plenius obtinenda. omni siqmͦ contͣ eũ ꝯte¬
pisti rancore depõito diligas. manu teneas sho
molestiam irroges. uł gͣuanien. Ip̃e ad paceui i re¬
conciliatõniẽ tuam tam ꝑse quͣi ꝑ amieoi ⁊ conͤ¬
sangneos suos efficatit laborare. ⁊ omuẽ ad ħ
sollicitudinẽ ⁊ oꝑam qmͣ pot̾it adhib̾e curabit:

Expanded text:
sua suorumque devotione ac fidelitate, ex hoc in perpetuum plenius obtinenda, omni, si quem contra eum concepisti, rancore deposito diligas, manu teneas, et molestiam irreges vel gravamen. Ipse ad pacem et reconciliationem tuam, tam per se quam per amicos, et consanguineos suos efficaciter laborare, et omnem ad hoc sollicitudinem et operam quam poterit, adhibere curabit,
Abbreviated transcription (Latin):
tute atq gła bonorũ memo¬
rans. que sibi quisq facilia
facto putat equo animo acci¬
pit: supra ea ueluti ficta pro
falsis oucit. Propugnatores

Expanded text:
tute adque gloriam bonorum memores, quae sibi quisque facilia factu putat, aequo animo accepit; supra ea veluti ficta pro falsis ducit. Nam tes
Abbreviated transcription (Latin):
totum mͥ de flurerat quod in p̃senti uide¬
bar hr̃e. Ad cĩ potentie głam uec ip̃i potenteᷤ
pot̾ant: nec ip̃i sapientes nouerant aspira¬
ulłatenꝰ appõtto. ea ꝑ xp̃o ingruente neeẽta¬
te foetiter abietistis. Et it̃mn iosebh inmauu
ut illud ꝓpħicũ ⁊ euuangłicũ in aurib meiᷤ

Expanded text:
uod in praesenti videbar habere. Ad cujus potentiae gloriam nec ipsi potentes poterant, nec ipsi sapientes noverant aspiranullatenus apposito, ea pro Christo ingruente necessitate fortiter abjecistis. Etenim iterum: Joseph in manu ut illud propheticum et evangelicum in auribus meis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sertun cũ mͥ ip̃i contrarius põitꝰ sum. ⁊ ue¬
lud in ꝑtes diuisus. illud inme sapientiser¬
ꝑiar: quia ulła pugna gͣuioe qmͣ illa inqua
idem qui uincit uincitur. hinc me p̃t̾ire fẽ¬
licitatis urit memoria: suminũ infelicita¬
tis genus ẽ fuiłse felicem. hinc p̃sentis adũ¬
sitatis ũtam p̃mit angustia. qͣm rubor con¬
fundit. ob qmͣ ⁊ frẽs ñi elongauer̃t ame.¬

Expanded text:
praesertim cum mihi ipsi contrarius positus sim, et vepraesertim cum mihi ipsi contrarius positus sim, et velut in partes divisus, illud in me sapientis experiar, quia nulla pugna gravior quam illa in qua idem qui vincit vincitur. Hinc me praeteritae felicitatis urit memoria. Summum enim infelicitatis genus est fuisse felicem. Hinc praesentis adversitatis non tam premit augustia quam rubor confundit, ob quam et fratres mei elongaverunt se
Abbreviated transcription (Latin):
borioso constitut᷑ ulłm aptius creodi mͥ ri¬
mediũ fore qmͣ uobis pr̃ aliqua scͥptitandi
tanqͣm p̃senti loqui: qui tam̃ iugi medi¬
tati one dilcõni singłari p̾sens. totum cor
Q m̃ hospitiolũ inĩto uendicastis i¬
laceat gͥ sereuitati ur̃e aseriis ad nr̃as na¬
nias ad horam conũti: ⁊ his ꝓme scͥptis paie¬
lulũ tp̃is indulgere: qui ꝑuobis in num̾a
aliis legen᷑a. itinã tam efficacit̃ qm dilig
ꝓppͥe necc̃itatis cã sugg̃it: non minimum
suo p̃rono saltem exposita reportat᷑a sola¬
tium: laboriosũ in qmͣ mͥ ẽ otiũ quod eogͦ¬
uiorib atumũ molestiis pulsat. quo min¬
or rebus g̃endis mat̾ia subẽm exrarie u¬
gotiandi me ercitat octo: ut eũ ꝓpħa m̃to
dicam. Eece in pace ista amaritudo meas
marisłima. In ip̃o .i. ut ita dicam acĩonũ
silentõ: familiari quadam inquietudine
tumultꝰ suborit᷑ cogitãtõnẽt louge multip¬
litiꝰ occupans. infestius distraheus. altiꝰ eiłte.

Expanded text:
borioso constitutus, nullum aptius credidi mihi remedium fore quam vobis, Pater, aliqua scriptitando tanquam praesenti loqui, qui tamen jugi meditacordis hospitiolum merito vindicastis. Placeat igitur serenitati vestrae a seriis ad nostras naenias ad horam converti, et his pro me scriptis paululum temporis indulgere, qui pro vobis innumera aliis legenda utinam tam efficaciter quam dilet propriae necessitatis causa suggerit, non minimum suo patrono saltem exposita reportatura solatium. Laboriosum, inquam, mihi est otium, quod et gravioribus animum molestiis pulsat, quo minor rebus gerendis materia subest, et rarior negotiandi me excitat occasio, ut cum propheta merito dicam: Ecce in pace ista amaritudo mea amarissima . In ipso etenim, ut ita dicam, actionum silentio familiari quadam inquietudine tumultus suboritur cogitationum, longe multiplicius occupans, infestius distrahens, altius evertens,
Abbreviated transcription (Latin):
quia net casus nr̃ subleuantẽ inuenit: nec que¬
rela consolantẽ ex omnib catis nr̃is: fortior
iume dedie indiem tͥbulatõnuĩ tempestas in¬
surgit ⁊ aliqͥd calamitati mee suꝑ addit hodie
geñ. aggͣuauit manũ suam suꝑ me quia
uos inꝑsecutores nr̃os iusta animadũsionẽ
urãm agͣuastis. Illud tantillum benesicii qͥd
anno p̃t̾ito mͥ gͣtis cõmserat: iup̃senti neg¬
at gͣtis dico ꝓtemꝑe: licet mͥ oebitũ de rõne.
lp̃alis pͥntipis qmͣ timet p̃tendit offensam
qui potuis et̃ni uidicis cuncta cernentis
tłi deus cor lapideũ ut ꝑcussus ñ sentiam
atłͥtꝰ ñ ooleam: nͥ ⁊ inpͥmis me digna fc̃us
reciꝑe. ⁊ pcc̃a mea multa gͣiiora m̃uisse
ꝯgnosc̃em. ⁊ ad uos pr scĩssime respectũ
hrẽm. qui uoluntarie sustinens qd̃ ego mo

Expanded text:
quia nec casus noster sublevantem invenit, nec quequia nec casus noster sublevantem invenit, nec querela consolantem ex omnibus charis nostris, fortior in me de die in diem tribulationum tempestas insurgit, et aliquid calamitati meae superaddidit hodiergensis aggravavit manum suam super me, quia vos in persecutores nostros justa animadversione vestram aggravastis. Illud tantillum beneficii, quod anno praeterito mihi gratis promiserat, in praesenti negat. Gratis dico pro tempore, licet mihi debitum pro ratione. Temporalis principis, quam timet, praetendit offensam, qui potius aeterni Judicis cuncta cernentis mihi Deus cor lapideum, ut percussus non sentiam, attritus non doleam, nisi et inprimis me digna factis recipere, et peccata mea multa graviora meruisse cognoscerem, et ad vos, Pater sanctissime, respectum haberem, qui voluntarie sustinetis, quod ego co
Abbreviated transcription (Latin):
sortem quotiens iniqus ad dit᷑ seuo gladͥus
ueneno. Et salomon. Cum impii sumpsuit
pͥncipatũ : gemet popłs. At ne forte in asflu¬
enti tͥtaq mat̾ia ꝓlixa nimis euaget᷑ or̃o.
redeunoũ ẽ ad cor. ⁊ ue d̃mo sobetatem
excedat: aut mens ascrupulosa q̃onũ crepi¬
dine inp̃cipitiũ deuoluatur erroris: utrobi¬
q cauendũ. ne forte increatorem uelle refu¬
nd̾e uideam̃. qd̾ ex nr̃a in nobis minus ẽ in¬
firmitate: Sub cuiꝰ ocłis nłłs motꝰ tem̾raruiᷤ:
nlłs euentꝰ fortuit᷑: qm̃ insapentia cuncta
disponit. ab et̾no ꝑuisa Que ꝓfecto rr̃ disposi¬
tõ ñ iõ minꝰ ordinata. quia causa eiꝰ nobis in¬
ꝯgnitaͬ. ĩ to eo maiori ꝓseqñda fidei pietate.
quo ad humane nõius cogntõne remotior.
Iudicia dei abissus multa. que solus ille no¬
uit qui abissos intuet᷑: ⁊ sedet suꝑ cherubin
tandẽ ageneralitate ad id quod me sp̃alit᷑ ꝯti¬

Expanded text:
sortem, quoties iniquo additur saevo gladius sortem, quoties iniquo additur saevo gladius veneno. » Et Salomon: Cum impii sumpserint principatum, gemet populus . Ac ne forte in affluenti, tritaque materia prolixa nimis evagetur oratio, redeundum est ad cor. Et ne sermo sobrietatem excedat, aut mens a scrupulosa quaestionum crepidine in praecipitium devolvatur erroris, utrobique cavendum, ne forte in Creatorem velle refundere videamur, quod ex nostra in nobis minus est infirmitate, sub cujus oculis nullus motus temerarius, nullus eventus fortuitus, quoniam in sapientia cuncta disponit ab aeterno provisa . Quae profecto rerum dispositio non ideo minus ordinata, quia causa ejus nobis incognita, imo eo majori prosequenda fidei pietate, quo ab humanae rationis cognitione remotior. Judicia Dei abyssus multa , quae solus ille novit, qui abyssos intuetur, et sedet super cherubin. Tandem a generalitate ad id quod me specialiter conti
Abbreviated transcription (Latin):
tuis debitam rursus eragitat: uec extirpari.
facile ẽ ad plenum. quod tam crebͥs assultib
pullulat rediuiuũ. In hac sane iustissimi cre¬
atoris area multa confuse nuror ꝯconqueror
accid̾e: inqua lib̾tas s̾uire uidẽt᷑. fortitudo suc¬
cumbe. S̾uitꝰ dñtiri ⁊ postremo uilissima pe¬
dissequar̃. uec iuinime uͥtiũ respectu digna.
fotunã dico ip̃i regine iusticie potent̾ imꝑ¬
at uim uifert. iniurias irrogat. torm̃ta
multiplicat. ꝓpͥum eiꝰ quod ẽũ unicͥq suum
redd̾e qͣntũ in ip̃a ẽ euacuat. ⁊ qd̾cũq sibi li¬
bitum in eam confidit. ⁊ arrogat inpune
lititum. dũ soluendos ligat. ligandos soluit.
nocentes eraltat. in nocentes p̃mit: suum.
quippe innocentie ẽẽ qͥs abuuat. tͥumphalis
p̃mium corone: Quid hac ds̃ bone confusio¬
lie ꝓdigiosius: o uid hoc ꝓdigio mirabilius:
Qud hoc mirabili uł efficatiꝰ ad nocendum
uł nocentius. ad subu̾tendũ: Uñ ñ ĩ tñtto
illa sapientis lacͥmosa conquestio. heu gͣuẽ

Expanded text:
tiis deditum rursus exagitat, nec exstirpari facile est ad plenum, quod tam crebris assultibus repullulat redivivum. In hac sane justissimi Creatoris area, multa confuse miror, et conqueror accidere, in qua libertas servire videtur, fortitudo succumbere, servitus dominari, et postremo vilissima pedissequarum, nec minimae virtutum respectu digna, fortunam dico, ipsi reginae justitiae potenter imperat, vim infert, injurias irrogat, tormenta multiplicat, proprium ejus, quod est unicuique suum reddere, quantum in ipsa est, evacuat, et quodcunque sibi libitum est, in eam confidit, et arrogat impune licitum, dum solvendos ligat, ligandos solvit, nocentes exaltat, innocentes premit. Suum quippe innocentiae esse quis abnuat triumphalis praemium coronae? Quid hac, Deus bone, confusione prodigiosius? Quid hoc prodigio mirabilius est? Quid hoc mirabili vel efficacius ad movendum, vel innocentius ad subvertendum? Unde non immerito illa sapientis lacrymosa conquestio: « Heu gravem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ solus laborem considerat. ⁊ dolorẽ. De cẽñ
łbulatione gͣuius sustinco impatientius
porto. uehem̃tuᷤᷤ doleo: quod cũ sepisfime u¬
untios ur̃os discurrentes uideam: nͨ litoᷤ
uisitatõnis. nͨ saltem u̾ba salutatõnis ꝑrr
sos er parte ur̃a recipiam. Statꝰ ur̃ adeo
De uobis mͥ scire datur aliqͥ. insi quod pubdi¬
cau̾it fama. ut tunc demũ mͥ uouum ad¬
ueniat: cũ apud alios fũit antiqͣtum. Me¬
mentote pr̃ quia ego sil qui uobistũ sustin
irib inconscĩa pura uobis affui. ũt tam
discrete qͣm deuote: tam felicit̃ qmͣ fidelit̃.
alii qͦt qͦt fere uobiscũ sunt in labores me¬
os introier̃t legantia p̃sentia uĩa. reficui¬
ntur u̾bo. erig̾unt᷑ exͦ. nec inuideo. Houro¬
go tẽꝑale subsidiũ. quia sufficit mͥ pauꝑtaᷤᷤ

Expanded text:
t dolorem . De caetero ribulatione gravius sustineo, impatientius porto, vehementius doleo, quod, cum saepissime nuntios vestros discurrentes videam, nec litteras visitationis, nec saltem verba salutationis per ipsos ex parte vestra recipiam. Status vester ade vobis mihi scire datur aliquid, quod non publicaverit fama, ut tunc demum mihi novum adveniat, cum apud alios fuerit antiquatum. Mementote, Pater, quia ego sum, qui vobiiribus in conscientia pura vobis aufui: utinam tam discrete quam devote, tam feliciter quam fideliter! Alii, fere quotquot vobiscum sunt, in labores meos introierunt, laetantur praesentia vestra, reficiuntur verbo, eriguntur exemplo, nec invideo. Non rogo temporale subsidiu
Abbreviated transcription (Latin):
am: aut boni ꝓpoit̾i uia forte deserit᷑. ut
i dd̃ uir scd̃m cor diui dicat. Mei autẽ pene
moti sunt pedes. pene effusi st̃ gressus nũ:
Quia zelaui suꝑ iniquos patem pcc̃oe uidens.
Quod sin his. ⁊ aliis uiridib lignis. ut pote seci
aquarum decursum plantatis. habundanti ui
qnͣtule tͣbatonis cãm c̃nimꝰ ercitisse: ihu boue
in nobis aridis. uł ut ũius dicam pittͥois. quidfi¬
et: quib illa fontis et̃ni uena tot sãroꝵ obsir¬
Nam ⁊ simagnani exscͥpt᷑e sacre lectõne. uelud

Expanded text:
am . Aut boni propositi via forte deseritur, ut am . Aut boni propositi via forte deseritur, ut et David, vir secundum cor Domini, dicat: Mei autem pene moti sunt pedes, pene effusi sunt gressus mei, quia zelavi super iniquos, pacem peccatorum videns . Quod si in his et aliis viridibus lignis, utpote secus aquarum decursum plantatis , abundanti vidquantulae turbationis causam cernimus exstitisse, Jesu bone! in nobis aridis, vel, ut verius dicam, putridis quid fiet, quibus illa fontis aeterni vena tot saxorum obstrNam,
Abbreviated transcription (Latin):
us ẽ fc̃ĩ sumꝰ obꝓbrium uicus nr̃is iudica¬
ntib ad ocłm. subsannatõ ⁊ illusio his quiĩ
ccuitu nr̃o sunt. Nou̾at hoc qui dixit. hil
ht̃ infelix pauꝑtas durius uise: qmͣ quod
ridicłos homines facit: ad exaggerandam
demũ tante confusionis ignominiã oppo¬
qui suam uistitiam statuere uolentens: iu¬
stitie regis uolunt ẽe subiecti: ꝓpt̾ea dati
sunt incaptiuitatẽ ⁊ possessiones eoꝵ ĩma¬
nus inimici: ob quos mundane ꝓtuitatis
motus sub eqͥtatis irormam redigendos. cũ
uet̾̃mn auͤtoritas exqͥsitissimis assertionibuᷤ
multimodo labore desudaũit. dementie a¬
rguendus eẽt siqͥs eoꝵ rationib uł auderet
refragari. ĩmo uł approbare detrectaret. U¬
m̃ptũ cũ ad ipm passĩonis dolorem recurri¬
tur. sensus p̃pond̾at auditui. sensualitas
p̃iudicat rõni: ⁊ sic aut incrurrit᷑ tedi¬
um uite: ut signipotens ille ꝓpħarũ er¬
uuiꝰ clamet. Obsecro dñe tolle aimãme¬

Expanded text:
obrium vicinis nostris, judicantibus ad oculum, subsannatio et illusio his qui in circuitu nostro sunt . Noverat hoc, qui dixit: Non habet infelix paupertas durius in se, Quam quod ridiculos homines facit. . Ad exaggerandam demum tantae confusionis ignominiam oppoqui suam justitiam statuere volentes, justitiae regis noluerunt esse subjecti . Propterea dati sunt in captivitatem, et possessiones eorum in manus inimici. » Ob quos mundanae protervitatis motus sub aequitatis normam redigendos, cum veterum auctoritas exquisitissimis assertionibus multimodo labore desudaverit, dementiae arguendus esset, si quis eorum rationibus vel auderet refragari, imo vel approbare detractaret. Verumtamen cum ad ipsum passionis dolorem recurritur, sensus praeponderat auditui, sensualitas praejudicat rationi, et sic aut incurritur taedium vitae, ut signipotens ille prophetarum eximius clamet: Obsecro, Domine, tolle animam me
Abbreviated transcription (Latin):
go Girardus refuto ⁊ auatħatuao oͥninem
ħrsim. extollentẽ se adu̾sus scãm eccłiam
catholicam̃: ⁊ p̃cipue scisma ⁊ heresim octaui¬
ani i Guidonis cremensis. ordinatõnes quas
eq irritas ẽẽ ꝓnuntio:⁊ amodo uantea q¬
ediens. ⁊ fidelis ero dño pp̃ alexandro eiꝰq sur¬
cessorib catholicis: sic me ds̃ ad iuuet. ⁊ her

Expanded text:
go Girardus refuto et anathematizo omnem esim extollentem se adversus sanctam Ecclesiam Catholicam, et praecipue schisma et haeresim Octaviani et Guidonis Cremensis. Ordinationes quoque eorum irritas esse pronuntio, et a modo ut antea obediens et fidelis ero domino papae Alexandro ejusque successoribus Catholicis. Sic me Deus adjuvet, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
ignificatũ ẽ nobis ⁊ exꝑte tua mostra¬
tũ. quod sirardus puella suũ recogn¬
oscens ercessuad obedientiam  mandatũ
lictis nonaginta nouẽ ĩ dẽsto ꝓpͥs hum̾is re¬
cis collatũ nłło modo debeat reniu̾e. nisi feett

Expanded text:
ignificatum est nobis, et ex parte tua monstratum, quod Girardus Puella, suum recognoscens excessum, ad obedientiam et mandatum lictis nonaginta novem in deserto propriis humeris recis collatum nullo modo debeat retinere, nisi forte
Abbreviated transcription (Latin):
hac tempestate suꝑ aurũ. ⁊ lapidem p̃cio¬
sum multũ desiderabilior ⁊ dulcior suꝑm
i fauum: liceat mͥ saltem ꝑ interminti¬
um audire. qd̾ aliis uid̾e datur̾. uł afflic¬
tio dũo meo condoleam: uł consolatõuis ⁊
spei siqua ÷ ꝑticeps existam. sicut uerũp¬
ne. sicut. laboris. Me sepius ad uos ire uo¬
lentem reuecat ds̃ scit ñ tam iti̾is difficu¬
ltas. qmͣ ne his apud quos ut cũq sustenta:¬
mini oñi sim: cũ mrag̃ uobis expediat pau¬
cis ẽẽ contentum. qm tumultu cͥcum strepen¬
tiũ inquietari. agite gͦ pr̃ agite constant̃
q ñ inchoanti set ꝑficienti corona debet᷑:
uixta illud. finis non pugna coronat: asaeri¬
fito ur̃o cum abraham aues abigatis. usq
in uesꝑm ne laborem ur̃m uolatilis głia tal¬
lat: ne qñ dicat imit᷑ ur̃ p̃nalui ad u̾sus e¬

Expanded text:
urum et lapidem pretiosum multum desiderabilior et dulcior super mel et favum. Liceat mihi saltem per internuntium audire, quod aliis videre datur, ut vel afflicto Domino meo condoleam, vel consolationis et spei, si qua est, particeps existam: Sicut et aerumnae, sic et laboris . Me saepius ad vos ire volentem revocat, Deus scit, non tam itineris difficultas, quam ne his, apud quos utcunque sustentamini, oneri sim, cum magis vobis expediat paucis esse contentum, quam tumultu circumstrepentium inquietari. Agite ergo, Pater, agite constanter, quia non inchoanti, sed perficienti corona debetur. Juxta illud: « Finis, non pugna coronat. » A sacrificio vestro cum Abraham aves abigens usque in vesperum, ne laborem vestrum volatilis gloria tollat, ne quando dicat inimicus
Abbreviated transcription (Latin):
cłie nuustr̃e humił. Salt. meminisle pt̃ ur̃a di¬
lectõ quod situt iutransitu magr̃i Gerardi dici
⁊ amici ur̃i tͣbati fueramꝰ. ita ꝑ uos audita re¬
ũsione eiꝰ ad modũ exhilarati sumꝰ. Eigͦ ꝑte
te honoriꝰ utilitati sue̾ tp̃r magis ereddimuᷤ
expedire. Ip̃e uõ motũ animi sui sequi p̃fe
ligans se sicut ꝓceto accepinus fidelitatis et
iuramenti uincło ⁊ utinam sic ũset᷑ sibi ut
nec clm offendat: nec ledat fãmam. Nouit
redditi sumꝰ indistcͥto examuine rõnem: qͦtie
ns ꝑlitt̾as inuntios i qͣnta affeone iustitimꝰ
sũmo pontisici. ut nobis eũ reuocandi licenti¬
am daret. ertꝰantes recessum eiꝰ sub p̃tertu
licentie: qm se memorat᷑ Girardus dicebat a
sede apłica impetrasse. S dñs ppͥ se hanc dedis¬
se constant᷑ infitiatꝰ ẽ. Tandem uõ redieĩt n¬
untii. nr̃i ab apłica sede qui nobis reuocandi
eũ licentiam attułunt. ⁊ formam iuram̃ti
p̃scriptã: quo p̾stito p̃cipit᷑ ab solui: ⁊ in pͥsti

Expanded text:
inister humilis, salutem. Meminisse potest vestra dilectio, quod sicut in transitu magistri Gerardi clerici, et amici nostri, turbati fueramus, ita per vos, audita reversione ejus, admodum exhilarati sumus. Ei ergo, per te, te, honori et utilitati suae pro tempore magis credidimus expedire. Ipse vero motum animi sui sequi praefligans se, sicut pro certo accepimus, fidelitatis et juramenti vinculo. Et utinam sic versetur ibi, ut nec Deum offendat, nec laedat famam! Novit i sumus in districto examine rationem, quoties per litteras et nuntios, et quanta affectione institerimus summo pontifici, ut nobis eum revocandi licentiam daret, excusantes recessum ejus sub praetextu licentiae, quam se memoratus Girardus dicebat a sede apostolica impetrasse. Sed dominus papa se hanc dedisse constanter inficiatus est. Tandem vero redierunt nuntii nostri ab apostolica sede, qui nobis revocandi eum licentiam attulerunt, et formam juramenti praescriptam, quo praestito praecipitur absolvi, et in pristin
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ piissimi patris nostri gratia qͦt¬
dam uotũ preuenit. et ad uoties
obligationem compellit. quordã
sponsionem statim cũ salute sub¬
sequit᷑. qͥbusdam occurrit initins¬

Expanded text:
d piissimi Patris nostri gratia quorumdam votum praevenit, et ad voti obligationem eos compellit; quorumdam sponsionem statim cum salute subsequitur; quibusdam occurrit in itin
Abbreviated transcription (Latin):
a iuncentio scriba que constituta fue¬
rant leg̾entur: cognitor dixit. Qm̃
iste homo tantũ in eadem confessione
undem felicẽ ep̃m gladio animadirai
constituo. felix ep̃c eleuans ocłos ad ce¬
lum: dixit. Deus gr̃as tibi ago: qui per
meã in me custodire dignatus es. Do¬
mine deus celi ⁊ terre ih̃u xp̃i dñi nr̃i¬
tuo hos patior. ⁊ ceruice meam flecto
ad uictimã. Accipe sp̃m meum de hoc
mortali scło: solus enim es deus uiuẽs
decollatus est die octauo decimo kl̃. fe¬
bruarii. Ibiq nola corpus enuis positũ
est. ⁊ reliquie euis ad alinam karta¬
ginẽ per religiosos dei seruos.⁊ matͥs
ecelesie filios prolade sunt:⁊ posite ft̃
in uia q̃ d̾r scillitanoꝵ. In eodem aut̃
uenerabili loco multa mirabilia fi¬
uite:. ⁊ languores uniu̾si eurantur in
sc̃o ꝑ omnia scła scłorum amen. Ex¬

Expanded text:
a Vincentio scriba quae constituta fuea Vincentio scriba quae constituta fuerant legerentur, cognitor dixit: Quoniam iste homo tantum in eadem confessione umdem Felicem episcopum gladio animadverti constituo. Felix episcopus elevans oculos ad coelum dixit: « Deus, gratias tibi ago, qui per meam in me custodire dignatus es. Domine Deus coeli et terrae, Domini ntuo hoc patior, et cervicem meam flecto ad victimam. Accipe spiritum meum de hoc mortali saeculo. Solus enim es Deus vivens decollatus est die octavo decimo kalendas februarii, ibique in Nola corpus ejus positum est, et reliquiae ejus ad almam Carthaginem per religiosos Dei servos et matris Ecclesiae filios perlatae sunt et positae in via quae dicitur Scillitanorum. In eodem autem venerabili loco multa mirabilia fiunt, et languores universi curantur in sancto per omnia saecula saeculorum. Amen. E
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtuor noctib iacens sub pedib eqͦꝵ
panem ñ comedens. nec aque quip¬
piam bibens. Ieiuniis aut̃: uenit
nolum. Tunc cognitor enisdẽ ciui¬
datis. uenientẽ felicẽ ep̃m sibi p̾sen¬
tari constituit: iunculis grauiorib
innodatũ. Cuiidem cognitor sicate.
felix quomodo huc uenisti: felix ep̃e
dixit. Os modo deus uoluit. Cognitor
dixit. Si intua ꝓpͥa ciuitate uł apd̃
kartaginẽ scripturas deificas tradi¬
disses: ad me huc usq minime adue¬
nisses. felix epe dixit. Habeo. Sed si
eut illa du̾sis inquirẽtib me respõ¬
disse nescis:hoc eciam tibi p̾sens mo¬
do certissime manifesto: quia septu¬
ras diuinas nullomodo trado. Cogni¬
tor dixit. Si scripturas deificas trade¬
re nou̾us: capite plecteris. felix ep̃e
dixit. plus ꝑatus sum plecti capite:
qͣmlibros dominieos sacrilegio trade¬
re. Tune memoratus cognitor iussit:
ut sacra imꝑadoꝵ recitarẽtur. Cumq

Expanded text:
quatuor noctibus jacens sub pedibus equorum, quatuor noctibus jacens sub pedibus equorum, panem non comedens, nec aquae quippiam bibens. Jejunus autem venit Nolam. Tunc cognitor ejusdem civitatis venientem Felicem episcopum sibi praesentari constituit vinculis gravioribus innodatum. Cui idem cognitor sic ait: Felix, quomodo huc venisti? Felix episcopus dixit: Quomodo Deus voluit. Cognitor dixit: Si in tua propria civitate vel apud Carthaginem Scripturas deificas tradidisses, ad me huc usque minime advenisses. Felix episcopus dixit: Habeo quicut diversis inquirentibus me respondisse non nescis, hoc etiam tibi praesens modo certissime manifesto, quia eas nullo modo trado. Cognitor dixit: Si Scripturas deificas tradere nolueris, capite plecteris. Felix episcopus dixit: Plus paratus sum plecti capite quam libros dominicos sacrilegio tradere. Tunc memoratus cognitor jussit ut sacra imperatorum recitarentur. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
merear susciꝑe immortale. In te domi
habebit mors potestatẽ. post dies aut̃
sedecim hora nocus qͣrta de carcere pro¬
ductus selix ep̃e: anulii proconsulis
ilico est p̾sentatus aspectoo. Cui amu
quo nomine nuncuperis. felixepe
dixit. Sieut aibi iam dixi. hoc nune ⁊
iratus anulinus ꝓconsul qd ei suum
nom̃ dicere uoluiss: ait illi. Habes
scripturas suꝑuacuas: felix episcopꝰ
dixit. Habeo scͥpturas. s non sunt ut
asseris suꝑuacue: qͣs cognosce ame
nequaqͣm esse tradendas. Tune am¬
limis ꝓconsul transmisit eum rome
ad p̾fectum p̾torii. Cũq felix ep̃e ibi¬
dem adueniss. ⁊ eidem p̾fecto oblatꝰ
fuiss. uissit eum incarcere recipi.⁊
maiorib uincul alligari. Post dies
aut̃ duodecim iussideum p̃fectus p̾¬
tori post imꝑatores nauigare. T̃rĩc
selix epe nauem conscendit cathena¬
rum duris nexib colligatus: ⁊ fuit
in subsanio nauis quatuor dieb:⁊

Expanded text:
merear suscipere immortale. In te enim merear suscipere immortale. In te enim habebit mors potestatem. Post dies autem sedecim, hora noctis quarta, de carcere productus Felix episcopus Anulini proconsulis illico est praesentatus aspectibus. Cui Anquo nomine nuncuperis. Felix episcopus dixit: Sicut tibi jam dixi, hoc nunc etiratus Anulinus proconsul quod ei nomen suum dicere noluisset, ait illi: Habes Scripturas supervacuas? Felix episcopus dixit: Habeo Scripturas; sed non sunt, ut asseris, supervacuae: quas cognosce a me nequaquam esse tradendas. Tunc Anulinus proconsul transmisit eum Romae ad praefectum praetorii. Cumque Felix episcopus ibidem advenisset, et eidem praefecto oblatus fuisset, jussit eum in carcere recipi et majoribus vinculis alligari. Post dies autem duodecim jussit eum praefectus praetorii post imperatores navigare. Tunc Felix episcopus navem conscendit catenarum duris nexibus colligatus, et fuit in subsanio navis quatuor diebus et