comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sratute lib̾tatis s eamdũ taxat
quã ꝓnuntiau̾it. excepisseuide¬
bitur.suelici si quis hominen
dix̾it decem dair uissumisq post
annum adub̾tatem ꝑuen̾it hoc
quia modolib̾tas data fu̾it. stic¬
hus post annummilib̾ estor eiuic¬
tionis obligatione cenebitur.
quid ergo suussum decem dare.
ne ĩconditione mentitur. uiiii.
ẽ hunc quoq ĩ conditione memꝰ¬
tiriq et ideo quidam estimau̾nt.
ħ quaꝵ cau euictionis stipulaꝵ¬
cionem contrahi. ¶s auccoritas
seruii preualuit. existimãtis hͦ¬
decem casu exempto actionẽ eẽ.
iudelicet quia putabat eum qͤ
ꝓnuntuͦs seruuuiginti da¬
re uissumm: conditionem excep¬
isse que ẽet iudando: ¶ Seruus
hr̃s cradidit. ⁊ dixit centum da¬
re uissum: si milia reliqua sunt
ita hr̃ditate lib̾ factus ẽ. obligatõ

Expanded text:
statutae libertatis, sed eam dumtaxat quam pronuntiaverit excepisse videbitur: veluti si quis hominem dixerit decem dare iussum isque post annum ad libertatem pervenerit, quia hoc modo libertas data fuerit: "Stichus post annum liber esto", evictionis obligatione tenebitur. Quid ergo, qui iussum decem dare ne in condicionem mentitur? verum est hunc quoque in condicionem mentiri et ideo quidam existimaverunt hoc quoque casu evictionis stipulationem contrahi: sed auctoritas Servii praevaluit existimantis hoc casu ex empto actionem esse, videlicet quia putabat eum, qui pronuntiasset servum viginti dare iussum, condicionem excepisse, quae esset in dando. Servus heres tradidit et dixit centum dare iussum. si nulla reliqua sunt ita hereditate liber factu
Abbreviated transcription (Latin):
pignus anuero pro sua dumi¬
taxat portione: cum coheredis
emptorẽ ut publitiana potius
uł ea accõe que de fundo uecti¬
gali ꝓpoĩta e ẽxperiretur. emꝑ¬
tor idfacẽ suꝑsed̾it. omnimo¬
do nocebit ei dolus suus nec
cõmittitur stipulos non idem
ĩ seruiana quoq accõe ꝓbari
potꝰ. hec enim et sũ rem accõẽ
nudam tamen possĩonẽ auo:¬
Rat᷑ et soluta pecunia uendito¬
¶ i soliutur imde fit ut emꝑto¬
risuo nomine ñ campetat ¶Si
is qui rei ꝑublice aͣb fuit fun¬
dum petat utilis possori ꝓ ẽiuc¬
cione compet it acc̃o. fitem si p̾¬
uatus a milite petat: e ad̾ equi¬
tas ẽ emptori restituende pro
ciuctione actionis: ¶ si secun¬
dus emptor uenditore cundẽ¬
q eipͣtoreͣm ad litem hominis
ded̾it puratorem añ restituto
eͣ dampnatio fũit subsecuta¬

Expanded text:
pignus an uero pro sua dumtaxat portione? cum coheredis emptorem, ut Publiciana potius uel ea actione quae de fundo uectigali proposita est experiretur, emptor id facere supersedit, omnimodo nocebit ei dolus suus nec committitur stipulatio. non idem in Seruiana quoque actione probari potest: haec enim etsi in rem actio est, nudam tamen possessionem auocat et soluta pecunia uenditori dissoluitur: unde fit, ut emptori suo nomine non competat. Si is qui rei publicae causa afuit fundum petat, utilis possessori pro euictione competit actio. item si priuatus a milite petat, eadem aequitas est emptori restituendae pro euictione actionis. Si secundus emptor uenditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit procuratorem et non restituto eo damnatio fuerit s
Abbreviated transcription (Latin):
auis ꝙ Qui alienam rem uẽ¬
didĩt post longi temporis p̾scrip¬
cionem:uł usucapioneni: desin¬
it emptori tem̃ de euictione. ¶ Si
hr̃s statulib̾um qui sub conditi¬
one pecunie daude ub̃ ẽẽ uissus
eẽ uendid̾it. ⁊ maiorem pecuniã
inconditione ẽẽ dix̾it. quam da¬
re eiuissus ẽ. exempto cenetur.
simodotalis ẽconditio ut adem¬
ptorem cransseret. ide̾ si hr̃di da

Expanded text:
ienam rem venienam rem vendidit, post longi temporis praescriptionem vel usucapionem desinit emptori teneri de evictione. Si heres statuliberum, qui sub condicione pecuniae dandae liber esse iussus est, vendiderit et maiorem pecuniam in condicione esse dixerit quam dare ei iussus est, ex empto tenetur, si modo talis est condicio, ut ad emptorem transiret, id est si heredi da
Abbreviated transcription (Latin):
ceneatur hr̃s quainius definictus
non similr fu̾it obstrictus : cumet
aliis quibdam casib plenior ad¬
u̾sus hr̃demur hr̃dicompetat ob¬
ligatio: quam competierat defũ¬
ctor ut cum seruus post mortem
emptoris hr̃s ĩ stitutus ẽiussuq
hr̃dis emptoriocadiit hrditate
nom accõne cxempto: pr̃are de¬
bet hrditatem quamuis defũc¬
to inħ tantum fuit utilis exẽp¬
to actior ut seruus trade̾tur ¶ Si
plures michi ĩsolidum ꝓ eiuic¬
tione teneantur deinde post eiu¬
ctionem aimuno fũo exꝑtus si
agam cum cet̾is: exceptione ũ
me eẽ repellendum labro ait.
terpoi̾ta: utrum ex causa emptio¬
euincatur. si singuia ‸  emerĩt
certo pretio tunc ñ ꝓbonitate.
s quanti singuia uenierint que
euicta fu̾int prandum etiamsi
caque eiucta meliora fu̾int. eii¬
cta faint. ¶ Sicum possit emꝑtor
auccori denuntiare ñ demuntias¬
srr ideoꝵ uictus fuiss qͣm parum
instructus eẽt. ħ ip̃õ uidetur dolõ
fecisse ex et stipiuatu age̾ ñ pot:¬

Expanded text:
eneatur heres, quamuis defunctus non similiter fuerit obstrictus, cum et aliis quibusdam casibus plenior aduersus heredem uel heredi competat obligatio, quam competierat defuncto: ut cum seruus post mortem emptoris heres institutus est iussuque heredis emptoris adiit hereditatem: nam actione ex empto praestare debet hereditatem, quamuis defuncto in hoc tantum fuit utilis ex empto actio, ut seruus traderetur. Si plures mihi in solidum pro euictione teneantur, deinde post euictionem cum uno fuero expertus, si agam cum ceteris, exceptione me ‹e›sse repellendum Labeo ait. terposita, utrum ex causa emptioeuincatur, si singula iugera uenierint certo pretio, tunc non pro bonitate, sed quanti singula uenierint quae euicta fuerint, praestandum, etiamsi ea quae meliora fuerint euicta sint. Si cum possit emptor auctori denuntiare, non denuntiasset idemque uictus fuisset, quoniam parum instructus esset, hoc ipso uidetur dolo fecisse et ex stipulatu agere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
edicti equitas naruraus ẽsquid
emnitam congruum est fidertu¬
⁊ humane quam ea quȩ placues
autem a pactõne dicitur ude q̃
placitum ⁊ consensus comuenti qnꝰ¬

Expanded text:
edicti aequitas naturalis est. quid enim tam congruum fidei humanae, quam ea quae inter autem a pactione dicitur inde eplacitum ‹et› consensus.Conuention
Abbreviated transcription (Latin):
liamus quoq scribit si pr̾ p̃ãgus:
sit ne ase neue a fili.opetatur ẽ
mag̾ ut pacti ex ceptõ filio fam¬
ilias danda nonsit. s doli prosit. iͥ¬
¶ siliã familias pͥacͣisci pot̾ ne de
dote agat cum sui iuris eẽ crꝑit.
item filius familias te eo ꝙ sp̃co¬
dicone legatum ẽ recte paciscit᷑

Expanded text:
lianus quoque scribit, si pater pactus lianus quoque scribit, si pater pactus sit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit. Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris esse coeperit. Item filius familias de eo, quod sub condicione legatum est, recte paciscetur.
Abbreviated transcription (Latin):
auis Sinẽ d̾e eo paciscãtur qd̾ cũ
ip̃is siuie ccͣ eꝯ quod cum ꝑre año
ĩdemẽa ĩhuis qui bona fide ser¬
uiunt. ¶item si filius familias
pactus fu̾it ne a se petatur prode¬
rit cĩa prĩ quoq si de peicuło ⁊ ueĩ¬
mortem u̾ofilii nec prĩ nec hr̃di
cius quia ꝑsonale pactum est¬
¶ qd si seruus ne a se pet̾etur ꝑ¬
pactum de doli exceptõne uide᷑¬
amus ⁊ si ĩ rem paciscatur. pro¬
derit domino br̃diꝗ eus pacto
conuenti excͣcptõ qd̃ si ĩ ꝑsona
pactum coñã ptumẽ cunc do¬
mino toli suꝑ e excepto. ¶nos
auͣtem biis qui ĩ nr̃a potestate.
sunt paciscendo ꝓdeẽ non possuꝰ ᷑¬
mus s nob̾ id profuturum si no¬
mine eorum conueĩannir ꝓcu¬
lus ait qđ ita recte dicitur si i pa¬
tiscendõ id actumsit ¶ cetum sips
paciscar ne atͥcõ petas dem̃ acc̃o¬
nem adu̾sum me nomine eius
ĩstituas non ẽ danda pacti con¬
uenti exceꝑtõ nam ꝙy ip̃i ĩutue
¶ẽ nec defensori cuis compet ¶uĩ¬

Expanded text:
ale. siue de eo paciscantur, quod cum ipsis, siue de eo, quod cum patre dominouidem est et in his, qui bona fide seruiunt. item si filius familias pactus fuerit ne a se petatur, proderit ei, et patri quoque, si de peculio conuemortem uero filii nec patri nec heredi eius, quia personale pactum est.Quod si seruus, ne a se peteretur, ppactum: de doli exceptione uideamus. et si in rem paciscatur, proderit domino et heredi eius pacti conuenti exceptio: quod si in personam pactum conceptum est, tunc domino doli superest exceptio.Nos autem his, qui in nostra potestate sunt, paciscendo prodesse non possumus: sed nobis id profuturum, si nomine eorum conueniamur, Proculus ait: quod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas, deinde actionem aduersus me nomine eius instituas, non est danda pacti conuenti exceptio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit.Iu
Abbreviated transcription (Latin):
es debeant conueire quid ergo si
quidam ab sentes sint nũquid
exemplum p̾sẽtium ab sẽtes se¬
qui debeant s an priuilegiariis
ab sentib hec pactio noceat clega
ium pium rescripssisse fiscu¬
nioq ĩ hiis casib ĩ quib ypothe

Expanded text:
es debeant conuenire. quid ergo si es debeant conuenire. quid ergo si quidam absentes sint? num exemplum praesentium absentes sequi debeant? sed an et priuilegiariis absentibus haec pactio noceat, elegauum Pium rescripsisse fiscin his casibus, in quibus hypothe
Abbreviated transcription (Latin):
au̾lus Si plures sint qui eams
acc̃onem hñt unius loco hñtur
ut puta plures sunt rei scipulã¬
diux plures argentari quorũ
nomina simul factã sunt. unsͦ
loco mnim̾abuntur quia uimͣ
debitumẽ ⁊̃ cumtutores pupil
li creditoris plures cõuenissent.
unius lcco num̾antur quian¬
mus pupiu nomine couen̾ant.
nec ñ auinus cutor plurium ͤ¬
pupillorum nomine unum
debitum p̾tendẽtium si cõuene¬
rit placuit unius loco cẽ nañ
difficile est ut iius homo duo¬
crum uicem substineat nam nec
is qͣmi pͣlures accõnes ht adu̾sũ
cum qui unam accõnem hab
plurium ꝑsonarum loco accip¬
itui¶ cuiulum debitii ad pl¬
iues summas refẽmus. si cui
forte inimte sũme centũ au¬
demnua  rebriim debeantur aliiu̾o una
¶esũma alireorum quinquagin¬
⁊ cõ s etanam ĩ hanc cãm spectabimꝰ
summas plures quia ille congee¬
tlunt ĩ unam sm̃am co aduna¬
etesũme autem applicare debem
ci sic loquitur quasi om̃s c̾litor¬

Expanded text:
um Si plures sint qui eandem actionem habent, unius loco habentur. ut puta plures sunt rei stipulandi vel plures argentarii, quorum nomina simul facta sunt: unius loco numerabuntur, quia unum debitum est. et cum tutorli creditoris plures conuenissent, unius loco numerantur, quia unius pupilli nomine conuenerant. nec non et unus tutor plurium pupillorum nomine unum debitum praetendentium si conuenerit, placuit unius loco esse. nam difficile est, ut unus homo duorum uicem sustineat. nam nec is, qui plures actiones habet, aduersus eum, qui unam actionem habet, plurium personarum loco accipitur.Cumulum debiti et ad plures summas referemus, si uni forte minutae summae centum aureorum debeantur, alii uero una summa aureorum quinquaginta: nam in hunc casum spectabimus summas plures, quia illae excedunt in unam summam coadunatae.Summae autem applicare debemuci sic loquitur, quasi omnes creditor
Abbreviated transcription (Latin):
ue silib̾am preculii ad inunstͥ¬
tionem hñt a ea res de qua pacti
sunt petuliaris sit quod ⁊ ip̃m
non est exͣ peditum nam cum
maxime qͣuis ad ministratõe
peculii hãt concessam donãdi
ius eum nonhre sequitur et si
donandi causa de non petenda
pecunia pactus sit non debeat ra¬
tumbr̃i paccum conuentum:
quod si proco ut ita paciscẽtur a¬
iiquid ĩ quo ñ minus uł etiams¬
¶  amplius eẽt consequutus fu̾it
ulp Sinͦ antem dominicam ꝑe¬
cuniam credid̾it quid credendi
tio quia aliqnͣ filius familias
ht̃ acc̃cem ueluti ĩ iuriarum si
cum pp̃ĩ iuriam filiofactam ha¬
beat ⁊ pr̃ accõem quͣm pactõ filii¬

Expanded text:
ue, si liberam peculii administrationem habeant et ea res, de qua pacti sint, peculiaris sit. quod et ipsum non est expeditum: nam cum maxime quis administrationem peculii habeat concessam, donandi ius eum non habere: sequitur ut, si donandi causa de non petenda pecunia pactus sit, non debeat ratum haberi pactum conuentum. quod si pro eo ut ita pacisceretur aliquid, in quo non minus uel etiam amplum.Sin autem dominicam pecuniam crediderit, quod credendi tio: quia aliquando filius familias habet actionem, ueluti iniuriarum. sed cum propter iniuriam filio factam habeat et pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sensu conuenire ĩ telliguntui ito
q si debitorimeo redlidim caũ¬
tionͣem utetur int̾ues ꝙueĩ ses̃
ne pete pro futuramq ei ccuen¬
tͣiomo ex ceptõnem placuit
rirectiãtur si pecuma soluta nõ
fu̾iti debitum peti posse dubium
etiam tacite ualent. plagt ĩ urba¬
nis hĩtatõ iblocatis inũecta ulla¬
ta pigno ri esselccatori etiam¬
sinicb̾ nominatim cõuen̾it se¬
stipulato dotis causa fcã est nam¬
t̃ aũt nuptias male pẽtitur quasi
consultꝰ tũ prius conuenisset
ut donec usure solu̾entur sors ñ
pet̾etur aͥ stipulatõpure concepta
siuss ⁊ conditõnẽ messe stipula¬
ti oͣm atͣq sił exp̾ssum fuiss.¬
sunt speties aut enim cx publica
cã. ar exleena fiunt aut ex prĩua¬
ta priuata aut ex legitima aut
uiris gẽtuii publica cõuentioẽ
que fit ꝑ pacem quotiens ĩterse
int̾dum ex pacto acc̃o nascitur
uł tollitur quotiẽs lege uel sena¬
tus consuito. adiuiat᷑¬

Expanded text:
sensu conuenire intellegitur: et ideo si debitori meo reddiderim cautionem, uidetur inter nos conuenisse ne peterem, profuturamque ei conuentionis exceptionem plari reddatur, si pecunia soluta non fuerit, debitum peti posse dubium ‹et›iam ‹t›acite ualent, placet in urbanis habitationibus locandis inuecta illata pignori esse locatori, etiamsi nihil nominatim conuenerit.Sestipulatio dotis causa facta est: nam ante nuptias male petitur, quasi consultus, cum convenisset, ut donec usurae solverentur sors non peteretur, et stipulatio pure concepta fuisset, condicionem inesse stipulationi, atque si hoc expressum fuisssunt species. aut enim ex publica causa fiunt aut ex priuata: priuata aut legitima aut iuris gentium. publica conventio est, quae fit per pacem, quotiens inter se interdum ex pacto actio nascitur vel tollitur, quotiens lege vel senatus consulto adiuvat
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Sit sicantum ad accio¬
nem ꝓcurator factus sit. cõuen¬
tio facta domino non nocctet
quia nec solui ei possit s si ĩ rez
suam datus sit procuratoricco
domini habetur ⁊ ideo seruans
erit pactum conuelitum.̃¬
ulp. Ntem magrĩ scrietatum pͥs¬
accum  prodee et obesse cõstatazo
pactum sit factum. ⁊ ueditorhr̃¬
litatis petat. doli exceptõ ei ncg¬

Expanded text:
m.Sed si tantum ad actionem procurator factus sit, conuentio facta domino non nocet, quia nec solui ‹ei› possit.Sed si in rem suam datus sit procurator, loco domini habetur: et ideo seruandum erit pactum conuentum.um Item magistri societatium pactum et prodesse et obesse constat. Paupactum sit factum et venditor hereditatis petat, doli exceptio no
Abbreviated transcription (Latin):
diuidatur non uidetur conueĩs¬
se nec asccietate haieatur quid
tamen sil conuenit ne ab eatur
anualeat: clegant᷑. pomp̃ scripsit.
frustra ħ comienire nam et si nõ
cumꝰuenit. si tamenincempestiue
renuntietur sccietati ec̃ pro sccio
actionem. ¶ Sz et si conuenit nẽ
intra c̾tum tempus a scrietate. ab¬
eatur.a ante tempus renuntietur.
potest rationem hr̃e renuintiatio.
nec tenebitur. prosocio quiideo fe
socius sit. ut non expediat eum p᷑at
liceat. cuius grã negitiatio susceͣ
renuntiau̾it scrietati: qui rri pub¬
lice causadiui ut inuitus sit ab fu¬
turus: quamuis ñ miniquam ei
obici possit. quia potuit et ꝑ aliun
sccietatem administrare. uł sccio
cominittẽ. s ħ non alias. nisi ual¬
de sit ydoneus socius aut facilis
affuturo etiamꝑ aluinn: scicta¬
tis ad ministratio ¶quuig̾itur pa¬
ciscitur nediuidat. insi aliquan
iusta int̾cedat. nec uendere potĩt
ne alia rõne effitiat. ut diuicdatur
s sane pot̾ dici uenditionẽ quid

Expanded text:
conuenisse, ne societate abeatur. quid tamen si hoc conuenit, ne abeatur, an ualeat? eleganter Pomponius scripsit frustra hoc conuenire: nam et si non conuenit, si tamen intempestiue renuntietur societati, esse pro socio actionem. sed et si convenit, ne intra certum tempus societate abeatur, et ante tempus renuntietur, potest rationem habere renuntiatio. nec tenebitur pro socio qui ideo resus et damnosus socius sit, ut non expediat eum pati?liceat, cuius gratia negotiatio susceptrenuntiaverit societati, qui rei publicae causa diu turus: quamuis nonnumquam ei obici possit, quia potuit et per alium societatem administrare uel socio committere: sed hoc non alias, nisi ualde sit idoneus socius aut facilis afuturo etiam per alium societatis administratio.Qui igitur paciscitur ne diuidat, nisi aliqua iusta ratio intercedat, nec uendere poterit, ne alia ratione effici‹a›t, ut diuidatur. sed sane potest dici uenditionem quidem
Abbreviated transcription (Latin):
R. non uidĩ mandati condictõi
paritum cuminmandato ad¬
iectum sit ut ydonea cautio a
debitore exigeretur. sineq fide¬
uissor. nss pignora accepta st̃
conuenit. is condẽpnatus ꝓuo¬
cauit. querendumẽ an manẽ¬
te applłatione debitor a credito¬
re conueniri pot̾. R possesad euł
qui uxorem ducturus erat ut¬
teras feci tales titius seio salute

Expanded text:
 non videri mandati condicioni paritum, cum in mandato adiectum sit, ut idonea cautio a debitore exigeretur, si neque fideiussor neque pignora accepta sint. conuenit: is condemnatus prouocauit: quaerendum est, an manente appellatione debitor a creditore conueniri potest. respondi posse.Ad eum qui uxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius Seio salute
Abbreviated transcription (Latin):
ueniunt. ħ ẽ. si quod lucrum ex ep
ui legatum ul. donationes mor¬
tis causasiue ñ mortis causa / for¬
tassis hec iteo quia ñ sine causa ob¬
ueniunt. s ob meritum aliꝙ acce.¬

Expanded text:
ueniunt, hoc est si quod lucrum ex empuel legatum uel donationes mortis causa siue non mortis causa, fortassis haec ideo, quia non sine causa obueniunt, sed ob meritum aliquod acce
Abbreviated transcription (Latin):
D Etͣ quicquid fu̾it de sccietatẽ
nra consecutus: cumillo qui eũ
assũpsit cõmunicabit/ nos cum
eo noncõmunicabimus. Sr fac¬
cumeius p̃stabitur societati: cd̾
aget sccius et sccietatiprestabit.
sicuti suum quia ip̃e adũsus eos
ht actionẽatem certum ẽ nichil
uetare prius int̾ eum qui ad mi¬
serit a cum qui admissus fu̾it so¬
cictatis iui tio agiquamagi in
utrum actionem eum manda¬
re scciis sufficit ut siface̾ ilłe noͣn
uidemnes prestare eos debeat. et
puto omnimodo eum teneri eiu
nomine quẽ ip̃e solus admisit.
quia difficue ẽ negare culpa ip¬
sius l admissumce̾. Nid̾ querit.¬

Expanded text:
 et quidquid fuerit de societate nostra consecutus, cum illo qui eum adsumpsit communicabit, ‹nos› cum eo non communicabimus. sed factum eius praestabitur societati, id est aget socius et societati praestabit qsicuti suum, quia ipse aduersus eos habet actionem. item certum est nihil uetare ‹prius› inter eum qui admiserit et eum qui admissus fuerit societatis iudicio agi, quam agi incutrum actionem eum mandare sociis sufficit, ut, si facere ille non indemnes eos praestare debeat. et puto omnimodo eum teneri eius nomine, quem ipse solus admisit, quia difficile est negare culpa ipsius admissum. Idem quaerit
Abbreviated transcription (Latin):
factum: cominune eẽ sinsccietate
autem coeunda nichil attinet de
renuntiatione cauere quia ip̃o
iure societatis: ĩ cempestatiua
renutiatio: ĩ estimationemñ
uenit.
non sufficiet siubeatur a dũo ser¬
uus abiir ascrietate. s socio renũ¬
tiandum ẽ.¬
lp̃ Qui ad mmititur sccius: eitã¬
cum scrius ẽ qui admisit. arecte.
cum enim sccietas consensu con¬
go si socus meus cum ad misit.
ei soli scrius ẽ¬

Expanded text:
factum commune esse.In societate autem coeunda nihil attinet de renuntiatione ‹cauere›, quia ipso iure societatis intempestiua renuntiatio in aestimationem uenit. non sufficiet, si iubeatur a domino seruus abire a societate, sed socio renuntiandum eQui admittitur socius, ei tantum socius est qui admisit, et recte: cum enim societas consensu congo si socius meus eum admisit? ei soli socius e
Abbreviated transcription (Latin):
ancomincdum quod pp̃ ad missũ
sauum accessit. compensari cum
dampno quod culpa p̾buit debeat.
etait compensandum: quod nõ
sociis sccietatis a domino p̃poĩtus
negligent᷑ uersatus sit. dominum
dampnum prestãturum: nec cõreͥ¬
sandum commodum quod ꝑ ser¬
iuinn sccietati accessit: cum dani¬
puo q̃ ĩta diuum marcum pro¬
nuntiasse/nec posse dicisocio absti¬
nere commodo: quod ꝑ seruum ac¬
ait̾ius p̃posucrĩt ñ cenebitur dñs
eius nomins insi dumtarat de ⁊¬
poculioꝵ cominune enim ꝑiculũ
cẽ oportet: cum ambo eum prepo
namus.
ad ꝑiculum scruptinet. quod ne¬
gligentia eius piss ꝙ implerisn¬
q aliis: ĩ dustria eius scrietas auc¬
ta fuiss et ħ ex appelłone imperi¬
cor pronunnauit.
lpͦ. E tudeasi socius quedam ne¬
gligent᷑ ĩ sccietate egisset. impleris¬
q autemscrieratem auxisset. non
compensatur compendium cunrue¬
manente scrietate coniractum est.
de cominuni soluẽdumẽ. licet post¬

Expanded text:
an commodum, quod propter admissum socium accessit, compensari cum damno, quod culpa praebuit, debeat, et ait compensandum. quod non sociis societati a domino praepositus neglegenter uersatus sit, dominum erit praestaturum nec compensandum commodum, quod per seruum societati accessit, cum damno: et ita diuum Marcum pronuntiasse, nec posse dici socio: 'abstine commodo, quod per seruum acalterius praeposuerint, non tenebitur dominus eius nomine, nisi dumtaxat de peculio: commune enim periculum esse oportet, cum ambo eum praeponamus. ad periculum socii pertinet quod neglegentia eius perisset, quod in plerisque aliis industria eius societas aucta fuisset: et hoc ex appellatione imperator pronuntiavit. Et ideo si socius quaedam neglegenter in societate egisset, in plerisque autem societatem auxisset, non compensatur compendium cum nemanente societate contractum est, de communi solvendum est, licet post
Abbreviated transcription (Latin):
aulus  Eccietas com potest. uel cͥ
imppetiuim id ẽ dumuiuunt ui.
ad tempus uł ex tempore uł sub
condictione. ¶i scrietate om̃ium
honorum omnes res que coeun¬

Expanded text:
um.Societas ‹co›iri potest uel in perpetuum, id est dum uiuunt, uel ad tempus uel ex tempore uel sub condicione.In societate omnium bonorum omnes res quae coeun
Abbreviated transcription (Latin):
ritur sit coitaut si qua nistabr̃di¬
tas alt̾utri obuenit. cõmunis sit.
que sit iusta br̃ditas utrumque
iure legitimo obuenit anetiam
eaque testamemo: et prohabiliuꝰ
ẽ adlegitmam hr̃ditate tantui
b̾ ꝑtiners ¶ Sccietas si tolomalo
aut fraudandi causa coita sit ip̃o
iure nullius momentiẽ. quia
fides bona  contraria ẽ. fraudi er¬
.i. auerbis. et ꝑ mͣitum posse
Inos: dubium non esclissocianur.
ue innũsorum bonorum siuie so¬
cietates negcriationis alicuius
sine uectigalis. siue etiam reiiniꝰ¬
¶ Societas autem coiri potest ⁊ua¬
let. etiam int̾eos qui ñ sunt cquis
facultatib eum plerumꝰ pauꝑior.
opera suppleat. quantum ei ꝑcom¬
parationẽ pr̃imonii deã donatio

Expanded text:
ita› societas, ut, si qua iusta hereditas alterutri obuenerit, communis sit, quae ‹sit› iusta hereditas, utrum quae iure legitimo obuenit an etiam ea quae testamento? et probabilius est ad legitimam hereditatem tantum  tit. II. Societas si dolo malo, aut fraudandi causa coita sit, ipso jure nullius momenti est, quia fides bona contraria est fraudi eet uerbis et per nuntium posse nos dubium non est. Dissociamur ue uniuersorum bonorum siue negotiationis alicuius siue uectigalis siue etiam rei unius. Societas autem coiri potest et ualet etiam inter eos, qui non sunt aequis facultatibus, cum plerumque pauperior oper‹a› suppleat, quantum ei per comparationem patrimonii deest. donatio
Abbreviated transcription (Latin):
aulus Quod fiuo familias
ut peteret mandaui:emancipa¬
tus exegit. de pecuuo ĩtra annũ
utilit̾ agam: paulus s et cum.
filio agendum ẽ.¬
ceuola Cun controu̾sia eẽt
de hr̃ditate defuncte int̾ scriptũ
hr̃tem et patruum menium et
amiittas meuiꝰs littĩs ad soro¬
res suas factis: declarauit com¬
mune fututurum quicquid
ad eum ex euentu litis hr̃ditarie
ꝑueniss neq stipulatiolitteras
secuta ẽ quesitum ẽ cum transe¬
gerit. id̃ meuius cum scripto he¬
rede. itaut predia: ⁊ alie queda
res ex ea transactione ad eum ꝑ¬
uenirẽt. an ex littĩs siuis. a sorori¬
bus conueniri: respondi possec¬
¶mandauit. in bu̾ba: lutius titiꝰ
gaio suo saluts̃ peto et mando ti¬
bi ut ei fidem dicas ꝓpublico ñ¬
meino: aput semppnium queq¬
bsa publio solutatibi nonfu̾int:
me representaturum: hac epla
manumea scripta notumtibi
facio: quero si non fideuississ s
hmandasset creditori et alias egis¬
sieia set quam quod cimandatum ect.¬

Expanded text:
atium.Quod filio f‹am›ilias ut peteret mandaui, emancipatus exegit: de peculio intra annum utiliter agam.Paulus: sed et cum filio agendum eum.Cum controuersia esset de hereditate defunctae inter scriptum heredem et patruum Maeuium et amitas, Maeuius litteris ad sorores suas factis declarauit commune futurum, quidquid ad eum ex euentu litis hereditariae peruenisset, neque stipulatio litteras secuta est: quaesitum est, cum transegerit idem Maeuius cum scripto herede ita, ut praedia et aliae quaedam res ex ea transactione ad eum peruenirent, an ex litteris suis possit a sororibus conueniri. respondit posse.Mandaui in haec uerba: 'Lucius Titius Gaio suo salutem.Peto et mando tibi, ut fidem dic‹a›s pro Publio Maeuio apud Sempronium: quaeque a Publio soluta tibi non fuerint, me repraesentaturum h‹a›c epistula manu mea scripta notum tibi facio.' quaero, si non fideiussisset, sed mandasset creditori et alias egisset quam quod ei mandatum e
Abbreviated transcription (Latin):
semproniam ꝑtiĩe ad antinimi
meũ cognoiusti. ideoq cũ ex uo¬
to meo nuptura tibi sit. uelim ca¬
tus sis secundum dignitatẽ tuã
puelle dotem sciam: tom̃t an et
ip̃e magis quominus cõncilie
aninũ cuum domuimee fide̾
meam int̾ponere non clubitor¬
atri itatitia que neq ticio mã¬
dauerat neq ratum babu̾at.q
scripsãt. docem seio promisit. q¬
rosihr̃s citii ex causa mandati
p̃stitĩt auactione mandati hr̃d
quesitum ẽ. arnec negociorum
agẽ possespolam enun face̾ tin¬
sum ũ tamtitie nomine quãqd̃
si bi consultumuellet mandasse
item si maritus adu̾sus manda¬
quis mandanit negniorum¬
gestorum admniuistrationem
tum eẽt ił tacito ĩtellactu ut ho¬
uis exhił rade uxoris adma¬
ritum reduet. p̾stante pr̃e dotis
usuras: nuam actionem suꝑ¬
fore a diecipiendum quoo nege¬
Itur consuptũ ou od sipr̃ pua¬
le exhibitiontm mandasse se do

Expanded text:
Semproniam pertinere ad animum meum cognouisti: ideoque cum ex uoto meo nuptura tibi sit, uelim certus sis secundum dignitatem tuam puellae dotem sciam, tamen et ipse quo magis conciliem animum tuum domu‹i› meae, fidem meam interponere non dubitoatque ita Titia, quae neque Ti‹ti›o mandauerat neque ratum habuerat quod scripserat, dotem Seio promisit. quaero, si heres Titii ex causa mandati praestiterit, an actione mandati heredquaesitum est, an nec negotiorum agere posse: palam enim facere Titium non tam Titiae nomine, quam quod consultum vellet, mandasse. item si maritus adversus mandaquis mandavit negotiorum administrationem: tum esset vel tacito intellectu, ut onus exhibendae uxoris ad maritum rediret praestante patre dotis usuras, nullam actionem superfore ad recipiendum quod negetur consumptum: quod si pater puellae exhibitionem mand
Abbreviated transcription (Latin):
querit᷑ psene quid̃ s quatenꝰ
res ex fide agendaeẽt. mãdasse
item quero ancum seius magi¬
stratu funictus debitor extiterit.
lutius titius eius nomine cõue¬
niri possit. ub res eius obligate

Expanded text:
quaereretur, plene quidem, sed quatenus res ex fide agenda esset, mandasse. item quaero, an, cum Seius magistratu functus debitor exstitisset, Lucius Titius eo nomine conveniri possit vel res eius oblig
Abbreviated transcription (Latin):
causa iudicati singulos pro ꝑte
dimidia comieniri posse ⁊ debere¬
¶creditor pignus uendidit. quero
ansi euicta sit possid emptorr re¬
gressum creditori ad mandatorẽ
brẽ possit. et an quero iutsit. crecdi¬
sicreditor ex pretio pignorũ debi¬
tum consecutus non sit. manda¬
torem librͣm noniud̾i. exħ res¬
ponso apparet. si euictionis noĩe
ñ teneatur ꝓ fice̾ cam rem ad li¬
beratione issie illi salutem: man¬
do tibi ut blesio seuero affimi m̃o
artoaginta cͥedas sub pignore illo
et illo: inquam pecuniam et quic¬
quid usurarum nomine acces¬
serit ĩ deminem rõnemtuam ine
cẽ ex cã mandatuĩ eum diem ad
uix̾it quoblesiius sen̾us p̾statu

Expanded text:
e dimidia conueniri posse et debere.Creditor pignus uendidit: quaero, an, si euicta sit possessio emptori, regressum creditor ad mandatorem habere possit et an intersit, credispondit, si creditor ex pretio pignorum debitum consecutus non sit, mandatorem liberum non uideri. ex hoc responso apparet, si euictionis nomine non teneatur, proficere eam rem ad liberationem. 'Ille illi salutem.Mando tibi, ut Blaesio Seuero adfini meo octoginta credas sub pignore illo et illo: in quam pecuniam et quidquid usurarum nomine accesserit indemnem rationem tuam me esse ex causa mandati in eum diem, quoad uixerit Blaesius Seuerus, praestatu
Abbreviated transcription (Latin):
diuidundo uiditios si absexti
retumtiata sccietas sit. quo aͣdis
ad quisiuit qui renuntiauit. ĩ cõ
mune redigi detruentum aũt.
solius eius eẽ: quirenuntiau̾it G̃r¬
et quod absens ad quisluit. ad so¬
lumeum ꝑtinere detrĩtũ ab co

Expanded text:
diuidundo iudicio.Si absenti renuntiata societas sit, quoad is adquisiuit qui renuntiauit in com mune redigi, detrimentum autem solius eius esse qui renuntiauered quod absens adqu‹i›siit, ad solum eum pertinere, detrimentum ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Titius seruumuendi¬
dit ealege ut si rome moratus
eet manus inicere licẽt emptor
alii ead legͣe uendidit. seruus
sugit a secundo emptore ⁊ rome
moratur. quero an sit manus
ĩectioet cui: respondi ĩ fugi¬
tiuonon ẽẽ dubitandum nich
contralegem factum urd̾iquia
nec domino auferre se pot᷑ nec
qui in fuga ẽ ibimoratun quod
si ex uoluntate secundi empto¬
ris contra legem moratus sit
potior hñdus qui auctor fuit
legis ꝯposti̾or magis admonẽ¬
di emptoris .i lib̾andi se camd̃
legemre recierit. nec potit aliquo
modo auferre suilegem uendi

Expanded text:
ionum Titius servum vendidit ea lege, ut, si Romae moratus esset, manus inicere liceret: emptor alii eadem lege vendidit: servus fugit a secundo emptore et Romae moratur: quaero, an sit manus iniectio et cui. respondi: in fugitivo non est dubitandum nihil contra legem factum videri, quia nec domino auferre se poqui in fuga est ibi moratur. quod si ex uoluntate secundi emptoris contra legem moratus sit, potior habendus est qui auctor fuit legis, et posterior magis admonendi emptoris et liberandi se eandem legem repetierit nec poterit aliquo modo a‹u›ferre legem sui
Abbreviated transcription (Latin):
didit. ut ꝓstitura lib̾a eẽt postĩ¬
utu. or ut manumlicẽt inicere: potio
ͣioitt e uu̾tas quam manus imectio
plane si priorsi priorlex manus
ħt iniectionẽ. postĩorlib̾tatem:
fauor habilius dicetur lib̾am fo¬
re qm utraq conditio promanci¬
pio ad ditur. ⁊ sicut manus inec¬
tio ita lib̾tas eximit ea ab ĩiuna.¬
ceuola. Cuniuendet pamiħilã
et stichum: uenditioni ĩ seruit
pactum conuentum ut ne ead
mancipia pampbila astichus ⁊¬
stichus quos minorato pretioi
uendidit. altĩus seruitutẽ mo
paterentur poit mortemq ĩ liber¬

Expanded text:
didit, ut prostituta libera esset, posterior, ut manus inicere liceret, potior est libertas quam manus iniectio. plane si prior lex manus habeat iniectionem, posterior libertatem, fauor‹a›bilius dicetur liberam fore, quoniam utraque condicio pro mancipio additur et sicut manus iniectio, ita libertas eximit eam iniuum. Cum uenderet Pamphilam et Stichum, uenditioni inseruit pactum conuentum, uti ne eadem mancipia Pamphila et Stichus, quos minorato pretio uendidit, alterius seruitutem paterentur post mortemq
Abbreviated transcription (Latin):
ulp̃. Set ĩ nhĩns rei capitalis añ
condempnatus iutitio fiste̾ se no
polutr iarud iyuc ĩgnoscituꝰ rei
capitans condempnatum accipe
debess qui morte exilio ne co¬

Expanded text:
ed et si quis rei capitalis ante condemnatus iudicio sistere se non potuit, merito huic ignoscitur: rei capitalis condemnatum accipere debemus, qui morte exiliove co
Abbreviated transcription (Latin):
intecͣ ntͣrum ꝑerrorem satis dato
ꝓmissumest. au ex cõuentione ⁊¬
siꝑerrorem. dandam fideuissorib
exceptionem si cõuentione. mi̾nie¬
dandaminã ⁊ iulianus scribit. si
It pan E delo

Expanded text:
trum per errorem satisdato promissum est an ex conventioneerrorem, dandam fideiussoribus exceptionem: si ex conventione, minidandam. nam et Iulianus scribit, si i
Abbreviated transcription (Latin):
sasi eo loco retĩnuerit. ñ ab du¬
xit hus ilbis cenebitur item
si quis cum qui ꝑ᷑ calumpnia
uocabatur ex emerit. constat eũ
ħ edicto teñeri. ¶ ptor ait nene
faciat dolo malo quo magis exͣ¬
ĩ meretur. nam ⁊ potest sine do¬
lo malo idfĩueluti cum̃ iustacã
est cremptionis.
ulxs ꝑ alium quis exem̾it. hac
clausula tenetur siue p̾sẽs fuit
nue absens ¶ ineum autem
quiui ex imit. ĩ factum iuditi¬
um datur quo ñ id continetur
ꝙͣ ĩuitate ẽ s quanti eares est
ab actore extimata de qua con¬
trou̾sia est ħ enim ad dictum
e᷑ ut appareat ̃ si calumpĩatoꝵ
quis sit tnͣ hanc penam eum

Expanded text:
si eo loci retinuerit, non abduxit, his verbis tenetur. Item si quis eum, qui per calumniam vocabatur, exemerit: constat eum hoc edicto teneri. Praetor ait "neve faciat dolo malo, quo magis eximeretur": nam potest sine dolo malo id fieri, veluti cum iusta causa est exemptionis.per alium quis exemerit, hac clausula tenetur, siue praesens fuit siue absens.In eum autem, qui ui exemit, in factum iudicium datur: quo non id continetur quod in ueritate est, sed quanti ea res est ab actore aestimata, de qua controuersia est. hoc enim additum est, ut appareat etiam si calumniator quis sit, tamen hanc poenam eum
Abbreviated transcription (Latin):
iagͣro ur ĩ cuntate urrem son
possidet. aut erasse aut proꝑtes
ticum agrum possidet. possessor.
intelligitur itẽm qui solam ꝓ¬
prietatem ht possessor ĩtelligen¬
dus esti euniu̾o qui tantum u¬
sum fructum ħt possessorcm ũ. su¬
traditam aut p̾catorio tebitori.
concessam. ¶ Si funclus ĩ dotemlat
datus ftꝰ tamuxor quam ma En
cã eius qui fundi petitiẽm ꝑso¬
nalem ht. ¶ cutores siic pupilli
¶ Si fimndum qͣm possi debam ã ᷤͤ.ꝰ i⁊¬
me peticris c̾em̃ cum secundũ sułx
te eẽt iudicatum applłau̾im an pͣit¬
possessor ciusd̃ fundisim a iecte. Sx¬
dicetur possessorem me ẽẽ. quia eu e.¬
inch̾ominus possidronec ad rez
ꝑtinet quia euinͣti michi ca poᷤ¬
sessio possit spossẽssor anter quis
nec ne fu̾it tempus cautionis spe¬
ctandum ẽ namsicuti ei qui pꝰ
cautr̃em possõnem uendidit n ͦx.¬
ichił õbẽita nec prõdcest qͥui post ꝯpͣ¬

Expanded text:
agro vel civitate rem soli possidet aut ex asse aut pro partt emphyteuticum agrum possidet, possessor intellegitur. item qui solam proprietatem habet, possessor intellegendus est. eum vero, qui tantum usum fructum habet, possessorem traditam aut precario debitori concessam. Si fundus in dotem datus sit, tam uxor quam maritueius, qui fundi petitionem personalem habet. Tutores, sive pupilli  Si fundum, quem possidebam, a me petieris, deinde cum secundum te esset iudicatum, appellaverim: an possessor eiusdem fundi sim? et recte dicetur possessorem me esse, quia nihilominus possideo, nec ad rem pertinet, quod evinci mihi ea possessio possit. Possessor autem quis nec ne fuerit, tempus cautionis spectandum est: nam sicuti ei, qui post cautionem possessionem vendidit, nihil obest, ita nec prodest ei, qui post
Abbreviated transcription (Latin):
uincipium eucet s quibdam
ħ iuouiranum de calumpmaᷤ
remttitir uelut ꝑentib ⁊ patr.¬
muintipium remittitur rõine
se satis dare ñ põsse ⁊ ibiposse quo
postulat iriminsidq se sine calũ¬
pnie cã face̾ nam sic ĩr eit comp̃a¬
lendus uirare alibise quain eol
satis darc non posse quiasitome
nou pot̾ plurib antemlecis posfñ
coͣgitim ꝑiurare. ¶ẜ autcm̃ cũe
ĩmpetrabitur cum ustacã esse
uidebitm quid enim sicirm̃ erat
ñ debet impctrare cum ꝑeumste

Expanded text:
ibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, velut parentibus et patromunicipium remittitur "Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere": nam sic non est compellendus iurare "alibi se quam eo loco satisdare non posse", quia si Romae non potest, pluribus autem locis possit, cogitur peierare. Hoc autem tunc impetrabitur, cum iusta causa esse videbitur. quid enim si, cum erat non debet impetrare, c
Abbreviated transcription (Latin):
contrarium pro patrono non
haberor si contra nie ncdicatũ
ẽ aut si me defente uilicauit
se lib̾tum nõn eq̃s si adius ur. Es¬
randum ad coegi ne uxorem
dlucat ne nubat impune. in
sus uccabora celius quid ait iꝑ
tali lib̾to uis ad filium meume se

Expanded text:
contrarium pro patrono non habebor, si contra me iudicatum est aut si me deferente iuraverit se libertum non esse. Sed si ad iusiurandum adegi, ne uxorem ducat, ne nubat, impune in ius vocabor. et Celsus quidem ait in tali liberto ius ad filium meum me v
Abbreviated transcription (Latin):
si misso iam legatario ĩ possc̃em
decedat paratimq selicat ĩmu¬
intipio cau̾e impetrare ñ dẽbebii
di̾sum si sine culpa aut dõlo he¬
red̾ missus sit ĩ possõem ¶uibet i
rare de calumpina. nequis uer¬
t̾andi magis adu̾sarii cã forsitan

Expanded text:
si misso iam legatario in possessiodecedat paratumque se dicat in municipio cavere: impetrare non debebit. diversum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem. Iubetur iurare de calumnia, ne quis vexandi magis adversarii causa, forsi
Abbreviated transcription (Latin):
cipiatur. ¶qd ait p̾tor ub̃os ue su¬
os accipiemus ⁊ ex feminino sex¬
u descendentes libe̾s parentiq¬
dabimus ħ bñficium ñ solum
uiris sui s etiam si ĩ potestate sit

Expanded text:
cipiatur". Quod ait praetor "liberosve su", accipiemus et ex feminino sexdescendentes liberos. parentiqdabimus hoc beneficium non solum uris, sed etiam si in potes
Abbreviated transcription (Latin):
anͣlus. S decessit qui fide ins¬
sorem ded̾it iuditio sistendica
nͭ debebit ptor uibe̾ ẽxhibe ei
qd si igͣnorans iussĩt crhib̾i.
uł post decretum ẽius ante diẽ
exhibitõis decessĩt denegã da᷑
erit ci accq sin autem post d̾icm
erbibitõis decessit. aut amisĩt

Expanded text:
 Si decesserit qui fideiussorem dederit iudicio sistendi causa, non debebit praetor iubere exhibere eum. quod si ignorans iusserit exhiberi vel post decretum eius ante diem exhibitionis decesserit, deneganda erit actio. si autem post diem exhibitionis decesserit aut
Abbreviated transcription (Latin):
corum constitutumĩ ius sit uo¬
saturus ¶ ułos pentesq patroi
patroneq utriusq serus acaꝑe
debemus ¶S siꝑ penam deporta¬
tionis ad pegrinitatem redactꝰ
sit patronus. putat pomponius
cum ad mississe honorem s si fu¬
crit restitutus erit eiã huiusmõi
edicti commodum saluum ¶Pa¬
irutes p̾atrõni⁊ iam ad optiui
ercipiant᷑ur s canidiu qmͣ diu
ad optio durat. ¶ Si filius meus
l̃adoptõem datus sit uocari aui¬
u̾to meo ĩius ñpot̾i̾t s nec nepos
ĩ ad optiua familia susceptus s
si filius meus emancipatus ad¬
optau̾it filiumhic nepos ĩ ius
uocaripotit nam michi alienus
est. ¶ ułos autem scłm cassium¬
eͣut ĩ pͣeͣnti aultra crinepotem
accipimuo / silib̾ta ex patrono
fu̾it enixa mutuose ip̃a ⁊ filius
cius ĩuus ñ uocabunt. ¶sin autẽ
lib̾i patroni capitis accusau̾unt
lib̾tum ꝑat̾num ł ĩ seruitutem
petierint mullus cis honor cebetuir
p̾tor ait ut ĩius isi ꝑmissunco

Expanded text:
titutum in ius sit vocaturus. Liberos parentesque patroni patronaeque utriusque sexus accipere debemus. Sed si per poenam deportationis ad peregrinitatem redactus sit patronus, putat Pomponius eum amississe honorem. sed si fuerit restitutus, erit ei etiam huius edicti commodum salvum. Parentes patroni etiam adoptivi excipiuntur: sed tamdiu quamdiu adoptio durat. Si filius meus in adoptionem datus sit, vocari a liberto meo in ius non poterit: sed nec nepos in adoptiva familia susceptus. sed si filius meus emancipatus adoptaverit filium, hic nepos in ius vocari poterit: nam mihi alienus est. Liberos autem secundum Cassium, ut in parentibus, et ultra trinepotem accipimus. Si liberta ex patrono fuerit enixa, mutuo se ipsa et filius eius in ius non vocabunt. Sin autem liberi patroni capitis accusaverunt libertum paternum vel in servitutem petierunt, nullus eis honor debetur. Praetor ait: "i
Abbreviated transcription (Latin):
quamius om̃ia ĩ genaitatis e s¬
munia ht̃. aliud ẽ siyatalibus
sit restitutus nam princeps m¬
genium facit. ¶ qui maĩmt᷑¬
titur a corpore aliquo uł collegio
uł cuntate singulos ĩiuo uctab¬
¶it. nam non ẽ illorum lib̾tus s
reipublice honorem hre debeatã
fi adũsus rem publicãur uniũ¬
sitatem uelit experiri ueniam

Expanded text:
quamvis omnia ingenuitatis munia habet. aliud si natalibus sit restitutus: nam princeps ingenuum facit. Qui manumittitur a corpore aliquo vel collegio vel civitate, singulos in ius vocabit: nam non est illorum libertus. sed rei publicae honorem habere debet et si adversus rem publicam vel universitatem
Abbreviated transcription (Latin):
dare detẽ cuius int̾est uł affi¬
nitate cognationene defunc¬
sit. ip̃i ꝑpetua erit actio.¶ Gr si a¬
lius uelit experiri: amiuaerit
ħ actio nec enim hr̃clib uur he¬
reclitario competit quippe qd̃
ĩ corpore libõ dampni datur. ⁊¬
nux br̃ditario transue ad suc¬
cessores non debet quasinõ sit
dampnum pecuniarium nã
ex bonoet equooritur. ¶ ptor
ait nequis insugrundaur ꝓ¬
cecto supra cumiccum quor
uulgoit̾ fiet uł ĩ quo cõsistetͣ
id poĩtum hãt. cuius casus no¬
cere cuiuis possit. qui adu̾sus
ea fecĩt. ineum solitorum .x.
ĩ factum uiditium dabo ¶St
seruus insciente domino fe

Expanded text:
debere cuius interest uel qui adfinitate cognationeue defuncsit, ipsi perpetua erit actio: sed si alius uelit experiri, annua erit haec actio, nec enim heredibus iure hereditario competit, quippe quod in corpore libero damni datur, iure hereditario transire ad successores non debet, quasi non sit damnum pecuniarium, nam ex bono et aequo oritur. Praetor ait: "Ne quis in suggrunda protectove supra eum locum, quo vulgo iter fiet inve quo consistetur, id positum habeat, cuius casus nocere cui possit. qui adversus ea fecerit, in eum solidorum decem in factum iudicium dabo. si servus inscien
Abbreviated transcription (Latin):
extructo seruiuenit neq enim
ecte seri clicetur noxa cum
oportẽ s extra ordinem offitẽ
uidicis corrigendum ¶bĩta. e
autem clicims ut in suouẜ ĩ
ẽ̾lucto uyĩ gratuitos hypes pla¬
re ne non tenetur. quia non ibi hĩ¬
tat. s tantissꝑ hospitatur. s
is tenetur: qui hospitumidedit.
multum autem int̾est int̾ hĩ¬
tatorem ⁊ hospitem quantum
int̾est uit̾ domicilium hñtem
⁊i pegrinãtem:. ¶Siplures ĩ eod
cenaculo hĩtent unde deiectimr¬

Expanded text:
elicto serui uenit? neque enim recte serui dicitur noxa, cumoportere, sed extra ordinem officio iudicis corrigendum.Habitare autem dicimus uel in suo uel in conducto uel gratuito. hospes plane non tenebitur, quia non ibi habitat, sed tantisper hospitatur, sed is tenetur, qui hospitium dederit: multum autem interest inter habitatorem et hospitem, quantum interest inter domicilium habentem et peregrinantem.Si plures in eodem cenaculo habitent, unde ‹de›iectum
Abbreviated transcription (Latin):
incdium sibi hospitium re¬
tinu̾it. residuum sibi locau̾it
nebuntur. quasi inħ cenacu¬
lo bĩtantes unde deiectumẽ
effusimiue est int̾clum tñ
quo sine captione actoris fi¬
at. oportebit pretorem equi¬
tate motum ĩ eum potius da¬
re actionẽ ex cuius cubiculo
uł ex edra. deiectumẽ. licet plu¬
res ineod̾ ceͣnaculo bĩtent. qd̾
si ex mediano cenaculo quid
deiectum sit u̾ius ẽ omnes te¬
nerr. ¶Si horꝰterarius aliqd
deiecĩt ur effird̾it. aut conduc¬
tor apothece. ur quuĩ ħ climita¬
xat canductum locum habeb¬
at. ut ibiopus faciat. uu doceat
ĩ factum actiomilorus ẽ ⁊iam
si quis operantium deiecĩt uꝑ
effud̾it ur siquis discͥcͣntium¬
¶ cumantem legis aquilie ac¬
tione pp̃ħ quis condẽpnãtus
quis alius decenaculo deiecit¬
dam ec̃. labeo dicit. adu̾sus de¬
iectorem quod i̾im ẽ. plane si
licau̾it driectori enam ex loca¬
to babebit actionem. ¶ħ autẽ
ałnio que competit de effusis
et de iectis ꝑpetua ẽ et hr̃dicõ¬

Expanded text:
spitium retinuerit, residuum locauerit nebuntur quasi in hoc cenaculo habitantes, unde deiectum effusumue est.Interdum tamen, quod sine captione actoris fiat, oportebit praetorem aequitate motum in eum potius dare actionem, ex cuius cubiculo uel exedra deiectum est, licet plures in eodem cenaculo habitent: quod si ex mediano cenaculi quid deiectum sit, uerius est omnes teneri.Si horrearius aliquid deiecerit uel effuderit aut conductor apothecae uel qui in hoc dumtaxat conductum locum habebat, ut ibi opus faciat uel doceat, in factum actioni locus est, etiam si quis operantium deiecerit uel effuderit uel si quis discentium.Cum autem legis Aquiliae actione propter hoc quis condemnatus hospes uel quis alius de cenaculo deiecidam esse Labeo dicit aduersus deiectorem, quod uerum est. plane si locauerat deiectori, etiam ex locato habebit actionem.Haec autem actio, quae competit de effusis et deiectis, perpetua est et heredi com
Abbreviated transcription (Latin):
lp. De hus qui deiecefe¬
uulgo iter fiet uy ĩ quocon R¬
sistetur. teiectumur effussĩ co¬
quid erit. quantum ex earr dãp¬
num datum factum neerit ł
cͣum qui ibi hĩtau̾it i suditium
duplum dabo.¶Si co ictu homo
lib̾ perisse dicctur .i. auirorum
uiditium daloqͥ siiiuet nccitũ¬
q ei et cucetur quantum obrẽ
cam equum uidici u debitur cũ
cũ quo agetur condẽprari: tan¬
a iuditium dabo: ¶ Siserunsi¬
sciente dornno fecisse diccturĩ
uiditio adiciam aut noxe trtr̃.
¶Simimacum utilitate id p̃torẽ¬

Expanded text:
 de his, qui deiecuolgo iter fiet uel in quo consistetur, deiectum uel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumue erit, in eum, qui ibi habitauerit, in duplum iudicium dabo. si eo ictu homo liiudicium dabo. si uiuet nocitumque ei esse dicetur, quantum ob eam rem aequum iudici uidebitur eum cum quo agetur condemnari, tanti iudicium dabo. si seruus insciente domino fecisse dicetur, in iudicio adiciam: aut noxam dedere.' Summa cum utilitate id praetore
Abbreviated transcription (Latin):
solet fĩ eamt̾ securitate. n deuẽt
hr̃es cct̾um s aliquando uulgus
ĩ illama non comieabat et
cunc deiertum quidul effusiĩ
amadhuc secreta lera ẽẽtit:
modo cepit commeari:ñ deba
ħedictotenẽri. ¶ qd̾ cum sus c¬
penteretui decidit magis deiec¬
tmuio. IS et qd srspensum
decic̾it. ꝓteiecto hr̃i magis est
ꝓinde et si quid pendens effusũ
sit quamius nemol̾ effudit:
edictum tam̃ miccum habe̾
dicendum ẽ. ¶ ħ infactum ac¬
tiꝯ ĩ eum datur. quũbĩtat. cũ
quid deiec̾e̾ruꝵ uł effud̾etiur:
ñ ĩ domininr cclium culpa

Expanded text:
solet fieri, eandem securitatem debent habere. ceterum si aliquando uulgus in illa uia non commeabat et tunc deiectum quid uel effusum, cum adhuc secreta loca essent, modo coepit commeari, non debet hoc edicto teneri.Quod, cum suspenderetur, decidit, magis deiectum uideri, sed et quod suspensum decidit, pro deiecto haberi magis est. proinde et si quid pendens effusum sit, quamuis nemo hoc effuderit, edictum tamen locum habere dicendum ‹est›.Haec in factum actio in eum datur, qui inhabitat, cum quid de‹i›ceretur uel effunderetur, non in dominum aedium: culpa
Abbreviated transcription (Latin):
homme lus̾ nulla corporis esti¬
matio fieripot̾. s quingqua gr̃ta
aureorũ condẽpnatio fit. ¶ hec
menta eius ur quid alud sciͤ
filius familias cenaculũ cc̃duc¬
tum habuit ⁊ inde deiectũ uei¬

Expanded text:
 nulla corporis aestimatio fieri potest, sed quinquaginta aureorum condemnatio fit. Haec menta eius uel quid aliud scissfilius familias cenaculum conductum habuit et inde deiectum ue
Abbreviated transcription (Latin):
aulus P erceptione ũ litis cõ¬
cestatione pre staturi ꝑtem dãp̾¬
t in sccietatis uditio uł utili es¬
tione ei qui soluit.
cenaculo hĩtent actioĩeuiuso.¬
lum datur. quim hĩtabat eam̃
ꝑteniunde effusumẽ ¶ S. quis
gratuitas habitationes ded̾it.¬

Expanded text:
 perceptione, non litis contestatione, praestaturi partem damni societatis iudicio uel utili actione ei qui soluit. cenaculo habitent, actio in eum solum datur, qui inhabitabat eam partem, unde effusum est.Si quis gratuitas habitationes dederit