comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cebam tibi tpũs fugere. ram credere incipis.
dici neꝗt non inter oppiniones hoñm diu̾¬
sorum s unus eiũsd̃q hoĩs quid intͥsit iu¬
uenis an̾ cculos etatem habẽs longissimam
opinatur hãc ip̃am senior at ergo respici¬
ens uidet breuissimã. semꝑ futura prerer¬
tis longiora uident̾ cum uł eque sint breuia
uł eo etiam breuiora quo ad finem properan¬
tibus naturalis motus solet eẽ uehementior¬
dolor ⁊enui. R. Est unus gaudeas.
si tñ non int̾uitia senuisti aut si uł adulti¬
mũ surrexisti. bona tibi ⁊ utilis est senectus
nec exiguũ diuini fauoris inditiu memini¬
sti ut egipnium. illum senem cesar alloquit᷑
nec ingratũ deis etatis asserit argumento.
mi cõpone no illũ euge occupãt nõ uariant
anni. nisi ut formosior sit indies. deniq
semꝑ te si non tu eum neglexeris honestabit¬
D. zenui rugisq ⁊ informi situ obsitus
uix me ip̃m agnosto. R. Hat tibi iam

Expanded text:
cebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. cebam tibi tempus fugere: iam credere incipis. Dici nequit, non modo inter opiniones hominum diversorum, sed unius hominis opinionis quid intersit. Iuvenis ante oculos etatem habens, longissimam opinatur; hanc ipsam senior a tergo respiciens, videt esse brevissimam. Semper futura preteritis longiora videntur, cum vel eque sint brevia, vel eo etiam breviora, quo, ad finem properantibus, naturalis motus solet esse vehementior. Senui. Est unde gaudeas; si tamen non inter vitia senuisti, aut si vel ad ultimum surrexisti, bona tibi et utilis est senectus, nec exiguum divini favoris indicium. Meministi ut Egyptium illum senem Cesar alloquitur, nec ingratum deis, etatis asserit argumento? mi compone: non illum ruge occupant, non variant anni, nisi ut formosior sit in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam
Abbreviated transcription (Latin):
dias et zeu̾ti nolis. D. Senui ⁊ incanui.¬
R. Uoni senis uerenda canities plus ht
non mͦ auctoritatis s honeste. et uoluptatis
ꝙͣ fede om̃s iuuenũ illecebre neq uͦ mutati
colobris te peniteat/ nam ꝗs tam coruptosen¬
su tamq obliquo põt ẽe ĩuditio ut nõ can¬
didorũ calathos lilioru qͣ nigrantiũ carbo¬
num cistas aspice seq si tansformand̾ sit
cigno similem malit ẽẽ ꝙͣ coruo. d. 4e¬
nui ⁊ squalentes arant nultũ ruge. En¬
Et fellus arata fructũ fert uberius et uite
maturiores fructus bene cultam senectute.¬
Enui. R. Uiuere optabas et
iuxisse te penitet.an ꝗd aliud rei est.¬
dolor Senui. R. Ubas assidue
et ꝑuenisse te scupes/ stupendũ potius nͥ quo
semper ires aliqñ peruenres. D. Senui.¬
Ratro Quid n uiuendo senueris. et eundo
precesseris an tu etatẽ rerrogradã expectabas
ut nelox ut  instabile sit et iexemeabile
tp̃s ẽ d Uelctissime senui. R. di¬

Expanded text:
dias et reverti nolis. Senui et incanuidias et reverti nolis. Senui et incanui. Boni senis verenda canities: plus habet, non modo auctoritatis, sed honeste etiam voluptatis, quam fede omnes iuvenum illecebre. Neque vero mutati coloris te peniteat: nam quis tam corrupto sensu, tanque obliquo potest esse iudicio ut non candidorum calathos liliorum, quam nigrantium carbonum cistas aspicere, seque, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores fructus bene culta in senectuteSenui. Vivere optabas, et vixisse te penitet. An quid aliud rei est? Senui. Ibas assidue, et pervenisse te stupes. Stupendum potius nisi quo semper ires aliquando pervenires. Senui. Quidni vivendo senueris et eundo processeris? an tu etatem retrogradam expectabas? ut velox utque instabile, sic et irremeabile tempus est. Velocissime senui. Di
Abbreviated transcription (Latin):
tum tibi placuit uite labor. si cum transisse
fers graniter. D. Senui. R ꝯiuiuere
delectabat en uixisti si opportebat paruisti et
quis sane mentis uł qd̾ fieri optauerit factũ
doleat nisi male se oprasse sentiat uł qd̾ n
obmicti neq sine multo labore agi poterat
actum ẽẽ non gaudeat. undiq igit᷑ gau s¬
dum tibi est sen uoti compos delectabilis se¬
animi uoluptatibus que nec minores ⁊ ꝓfecto
stabiliores sũt nec umq̃ fugiũt nͥ cũ aia huit
erent. Hoant sequut᷑ ac corporee uoluptates
uenientes culpam ferut abeuntes penitẽtiã
pudorisq ⁊ doloris. materiã relimquũt hia
te explicitũ at liberũ gaudere debes et libe¬
rarrici tue gratiam habere que te manibus
tuoꝵ hostium eduxit tibiq debitũ munus
s neglectũ dilatumq suscepit.D. Se so¬
Litisq uoluptatib careor. R. Nouis assu¬
este hr et senectus uoluptates suas quas
gustare ubi ceperis q̃ nũc doles. amissa fasti¬

Expanded text:
tum tibi placuit vite si eum transisse tum tibi placuit vite si eum transisse fers graviter. Senui. Si vivere delectabat, en: vixisti; si oportebat, paruisti. Et quis, sane mentis, vel quod fieri optaverit factum doleat, nisi male se optasse sentiat, vel quod neque omitti, neque sine multo labore agi poterat, actum esse non gaudeat? undique igitur gaudendum tibi est, seu voti compos delectabilis, seanimi voluptatibus, que nec minores et profecto stabiliores sunt, nec unquam fugiunt nisi cum anima: huic herent, hanc sequuntur. At corporee voluptates, venientes, culpam ferunt; abeuntes, penitentiam pudorisque et doloris materiam relinquunt. His te explicitum ac liberum gaudere debes, et liberatrici tue gratiam habere, que te manibus tuorum hostium eduxit, tibique debitum munus, sed neglectum dilatumque, suscepit. Senui, solitisque voluptatibus careo. Novis assuesce: habet et senectus voluptates suas, quas gustare ubi ceperis, que nunc doles amissa fasti
Abbreviated transcription (Latin):
O genui. hac re saltem. uns ex
paucis ex tot eĩm milibus miliũ eoꝵ ꝗ nastũt᷑
quota paes illor ẽ ꝗ ad seniũ uiq perueniant
exhis ip̃is ꝑ pancissimi sũt quibus iustum sẽ¬
nectutis spatiũ explere datum sit.D. Sen¬
ui ualte. R. Prodigium ac stupor ualde senis
octursus mentienti animo. quot ille ꝑiculosi
passibus huc uenerit insignis quide̾ senum ra¬
ritas ingens casuum uite mortalis aregumẽtũ
est. d. Renui. R. Durũ ac difficile sta¬
dium cucurristi murũ nͥ iam fẽssᷤ et quietis ap¬
petens lete proximã metam spectes. d. Cito
senui. R. Uite cursus nũc breuis nũc breuisfi¬
mus longus nũq. durus semꝑ asꝑq et am¬
biguus. huiꝰ ułtia pars senectus finis aũt ẽ
mors. ꝗd hic habos querimoĩe singularis se¬
nuisti ꝑ egisse iam debes uite munus/ uenisti
ad exitum quieste amens uiatorem qui latore
uie exaustus uelit ad mitiũ remeatre. Nichil
fessis gratius hõspitio. D. Senui. Raul¬

Expanded text:
 Senui. Hac in re saltem unus ex paucis: ex tot enim millibus millium eorum qui nascuntur, quota pars illorum est, qui ad senium usque perveniant! Ex his ipsis perpaucissimi sunt, quibus iustum senectutis spatium explere datum sit. Senui valde. Prodigium ac stupor valde senis occursus, metienti animo quot ille periculosis passibus huc venerit; insignis quidem senum raritas, ingens casuum vite mortalis argumentum est. Senui. Durum ac difficile stadium cucurristi: mirum nisi iam fessus et quietis appetens, lete proximam metam spectes. Cito senui. Vite cursus nunc brevis, nunc brevissimus, longus nunquam, durus semper asperque et ambiguus, huius ultima pars senectus, finis autem est mors: quid hic habes querimonie singularis? Senuisti? peregisse iam debes vite munus. Venisti ad exitum? Quiesce. Amens viator est, qui labore vie exhaustus, velit ad initium remeare. Nichil fessis gratius hospitio. Senui. Mul
Abbreviated transcription (Latin):
s preturo tanto minoris rei repulsam / cum
tulisset sũmã rei .p. post adeptus et pretu¬
ras et consulatus et imꝑia non trn consea
potuit set donare/. Non debett⁊ repulsam¬
cũ tulisset spem auforre s afferre solicitu¬
dinem hac u̾tutẽ acuere. que nil tam asꝑuͣ
qd̾ non leuiat. Uͥdq etiam si qnͣ nõ fecerit nõ
tũ ideo deszenda est ne proptͥ se ip̃am suumq
propriũ finẽ culta uideatur demq hi repu¬
sas suas forti aĩo tulere At publius runili
Repulsã frio̾ audita ꝙͣ passus erat inpetitide̾
consũbatus statim morte obrit xepentina
elige utzum sẽqui malisꝰ.3.¬
¶ De iniusto dño.

Expanded text:
sed Preture tanto minoris rei repulsam cum sed Preture tanto minoris rei repulsam cum tulisset, summam Reipublice post adeptus, et preturas et Consulatus et imperia, non tantum consequi potuit, sed donare. Non debet repulsa spem auferre, sed afferre sollicitudinem ac virtutem acuere, que nichil tam asperum quod non leniat; idque etiam si quando non fecerit, non tamen ideo deferenda est, ne propter se ipsam suumque proprium finem culta videatur. Denique hi repulsas suas forti animo tulere. At Publius Rutilius repulsa fratris audita, qua erat passus in petitione consulatus, statim morte obiit repentina. Elige utrum sequi malis. 39 DE INIUSTO DO
Abbreviated transcription (Latin):
datissimo non solum ppłi amicorũ si¬
mulq hostiã iuditio. s toto etiam ci¬
ceromano uolumine/ ꝗd hic dices ut
sint grauia non sut noua que pateris.d.
Multum sperabam modicum non mereor.¬
R Ut multũ quoq merearis. dixiian
non om̃ia promeritis dari. quid qd̾ seml
negatum eidem id ip̃m mox concessum ui¬
dimus. qd̾ in ip̃o dequo loquor scipione
accidit repulsarum duritie̾ sepe ꝑtinaꝵ
uritus infĩegit restes sũt emiluis pau¬
lus metellus macedoncus lucius munu
qui confulatus repulsam passiones udemispe¬
nosissimis consulatibus ac thriumphis posmo
honestati suis ciuibus quibus contẽptui fuerat
spectaculo fuere. Numq̃ ad id peruenturi si
repulsas populi lamentis potius acerbare ꝙ
uirtunbus suꝑare uoluissent/ lulius silla
ꝙ uis infĩnem ciuilibus distordiis ireitatus
fama sua nota crudelitatis infecerit/ nobili¬
tate tn er głia insignis cuus nõ consulatus

Expanded text:
datissimo, non solum populi amicorum sidatissimo, non solum populi amicorum simulque hostium iudicio, sed toto etiam Ciceroniano volumine. Quid hic dicis? sint gravia, non sunt nova que pateris. Multum sperabam, modicum non mereor. Ut multum quoque merearis, dixi iam, non omnia pro meritis dari. Quid quod semel negatum, eidem id ipsum mox concessum vidimus? Quod in ipso de quo loquor Scipione accidit, repulsarum duritiem sepe pertinax virtus infregit. Testes sunt Emilius Paulus, Metellus Macedonicus, Lucius Mummius, qui Consulatus repulsam passi omnes, iidem speciosissimis consulatibus ac triumphis postmodum honestati, suis civibus quibus contemptui fuerant, spectaculo fuere, numquam ad id perventuri si repulsas populi lamentis potius acerbare, quam virtutibus superare voluissent. Lucius Silla, quamvis in finem civilibus discordiis irritatus, famam suam nota crudelitas infecerit, nobilitate tamen et gloria insignis civis, non Consulatus
Abbreviated transcription (Latin):
indignos dicũt pauci credunt.. D. Par¬
ue rei panior repulsam. R. Adultis par¬
ua. negata magna ultro oblataui¬
dimus. si repulsis conpensentur mu¬
nera fortune Lances equabuntur/ s uos
illas indignatione augetis hec obliui¬
one ac dissimulatione minuitis. d¬
Dignus eram. ut arbitror non repelli.¬
R ut sit ita Un tu omĩa prodigni¬
tate hoĩu dari extimas / ac negari u¬
tinam ita esset ut et plures bonos spes
premii et pauciores malos faceret / me¬
tus pene s non ita esti. Omor odium
spes cupiditas affectus inconditi cunta
per mistuere. In te uno fortune stilum
pũbcum uis mutari et non te potius ad
cõem cursum humani moris inflecti.¬
D. Quanto indignior mͥ an̾ ponitur
conpentor. R. Et .l. Flaminius mox
ob indignum facinus iudicandus et
ordine senatorio amouendus scipioui
nastite prelatus fuit uiro omium op¬
timo senatus et ppłi sententiis uidica¬
to et uatinius catoni illaudatus lau¬

Expanded text:
indignos dicunt, pauci credunt. Parindignos dicunt, pauci credunt. Parve rei patior repulsam. Multis parva negata magna ultro oblata vidimus. Si repulsis compensentur munera, fortune lances equabuntur, sed vos illas indignatione augetis, hec oblivione atque dissimulatione minuitis. Dignus eram, ut arbitror, non repelli. Ut sit ita, an tu omnia pro dignitate hominum dari existimas ac negari? Utinam ita esset, ut et plures bonos spes premii, et pauciores malos faceret metus pene! Sed non ita est. Amor, odium, spes, cupiditas, affectus inconditi cuncta permiscuere. In te uno fortune stilum publicum vis mutari, et non te potius ad communem cursum humani moris inflecti. Quanto indignior michi anteponitur competitor! Et Lucius Flaminius, mox ob indignum facinus iudicandus, et ordine Senatorio amovendus, Scipioni Nasice prelatus fuit, viro omnium optimo, Senatus et populi sententiis iudicato. Et Vatinius Catoni, illaudatus lau
Abbreviated transcription (Latin):
merentur hic repulse dolor hic querele iste
quibus orbis tere et omĩs uita hoium
plena est.. D. Pudendam patior repu¬
lsam. R. pdudendũ nichil pareter culpã
quem pudorem tibi inferre potuit qd̾ tui
non erat arbitrii. D. Repulsam patior
unde non credidi. R. Credulitas inçẽ¬
ta est/ certa aut xes. Non posse qd̾ petit
negare non est liberi s serui/ non posse
repulsam pati non est ciuis s tiranni¬
D Optate sꝑateq rei passus sum repul¬
sam. Rsi quicꝗd speranti cupiũtq ho¬
mines asseguerentur/ dum essent/ omes
Tu uͦ ut indignati omẽs multas ac do¬
lorem fugias repulsarum. diste optare
possibilta et honesta. non assequi uelle
quicꝗd inconsultus et inexplebilis appe¬
titus optauerit quicꝗd spes uana sugge¬
sserit. D. Non tm̃ depulsus ego. s
indignus r añ poĩtus fuit. R. Et
quonens indigni dignissima ꝑferũt
et quoniens indignos indignissimi
Iudicant Slicnarum seu̾ior suarum ꝗs¬
q fauorabilis rerum iudex. ad ulti se

Expanded text:
merentur; hinc repulse dolor, hinc querele iste, quibus orbis terre et omnis vita hominum plena est. Pudendam patior repulsam. Pudendum nichil preter culpam. Quem pudorem tibi inferre potuit, quod tui non erat arbitrii? Repulsam patior unde non credidi. Credulitas incerta est, certa autem res. Non posse quod petitur negare, non est liberi, sed servi. Non posse repulsam pati, non est civis, sed tyranni. Optate sperateque rei passus sum repulsam. Si quicquid sperant cupiuntque homines assequerentur, dii essent omnes; tu vero ut indignationes multas ac dolorem fugias repulsarum, disce optare possibilia et honesta, non assequi velle quicquid inconsultus et inexplebilis appetitus optaverit, quicquid spes vana suggesserit. Non tantum repulsus ego, sed indignus michi antepositus fuit. Et quotiens indigni dignissimis preferuntur? et quotiens indignos indignissimi iudicant, alienarum severior, suarum quisque favorabilis rerum iudex. Multi se
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis cominus in eum incubuerat ⁊ ꝗd pro¬
fecerint audisti. qͣ multos uͦ e filiis pͥncipum O¬
precertores simul conpliramos habuisse ꝯ perinꝰ
ẜ ad referti esse qui deceant si qui distat nemͦ
sit pratiente in disposito/ frustra nititur uis a¬
gentis/ certe sidectos uiros spectare ul alloqui
doctos façeret spectatores et sipancos u̾tutis a¬
ut doctrine cupidos uideamus magna tirta esᷤᷤ
esset tñ ⁊ inportuna frequentia. S
¶D insigni discipulo. Gau.

Expanded text:
verbis cominus in eum incubuerat, et quid proverbis cominus in eum incubuerat, et quid profecerint audisti. Quam multos vero e filiis principum preceptores simul complurimos habuisse comperimus! sed quid refert esse qui doceant, si qui discat nemo sit? Patiente indisposito frustra nititur vis agentis. Certe si doctos viros propius spectare vel alloqui doctos faceret spectatores, etsi paucos virtutis aut doctrine cupidos videamus, magna circa eos esset tamen et importuna frequentia. 81 DE INSIGNI DISCIPULO
Abbreviated transcription (Latin):
q famose ebrietatis euaserit notũ esti.qui solo
pr̾is uł tacentis aspectu doctus ac sobrius euasi¬
sse debuerit. plato ip̾e et siut sup̃ memini So¬
cratis magisterio gloriet maior tñ ẽ gloria soc¬
ratem excessisse qͣ sub socrate didicisse. U. Sa¬
entificus preceptor ẽ mͥ. R̾. Ocientia precep¬
toris discipulo utilis esse põti. gloriosa esse nõ
uiam exaggeret. Uactantie excusatiõib quea¬
ditum predusisti. ꝗcꝗd stiuoris preceptori dabit̃
ꝗcꝗd ignoraueris tium erit. Est ergo nõ und̾
glorieris s und̾ aspires ad gloriã. habes eti quẽ
sequi uelis atq assequi/ nõ quem te esse putes ꝙ
discipuilus eiꝰ sis ẽ deniq nõ qd̾ habeas s qd̾ hr̃c
cupias et qd̾ speres nõ sine ingenti tuo studioac
lapore. G̃ Est m preceptor assiduus uir clarus.¬
Rsat illi dequo diximus ciceronis filio duo er¬
ant sũmi uiri. quoꝵ alt̾ libris eminus alter

Expanded text:
mque famose ebrietatis evaserit notum est; qui solo mque famose ebrietatis evaserit notum est; qui solo patris vel tacentis aspectu doctus ac sobrius evasisse debuerit. Plato ipse etsi, ut supra memini. Socratis magisterio glorietur, maior tamen est gloria Socratem excessisse quam sub Socrate didicisse. Scientificus preceptor est michi. Scientia preceptoris discipulo utilis esse potest, gloriosa esse non viam exaggeret; iactantie excusationibusque aditum preclusisti. Quicquid sciveris preceptori dabitur, quicquid ignoraveris tuum erit; est ergo non unde glorieris, sed unde aspires ad gloriam. Habes et quem sequi velis atque assequi, non quem te esse putes quod discipulus eius sis. Est denique non quod habeas, sed quod habere cupias et quod speres idque non sine ingenti tuo studio ac labore. Est michi preceptor assiduus vir clarus. At illi de quo diximus Ciceronis filio duo erant summi viri, quorum alter libris eminus, alter
Abbreviated transcription (Latin):
xcellenti preceptore glorior. Ra. Alie¬
no necdum desinis glorrari ꝗd ad te e¬
cellentia preceptoris tui. crede michi
qd̾ seꝑe itero inira re sit opportet. qd̾ te faciat gl¬
oriosum .u. preceptore glorior excellenti. Ra¬
Sine illum interim xebus suis ut uidet uti. et
si liber etiã gloriari. q̃ ius si excellẽs u̾e ẽ min¬
ime id facturus sit. dete aũt post uiderimus¬
.G. Est mͥ preceptor insignis.. Re. Qualia tu
discipulus sis expecto. Añ ẽi ꝗd ꝓnũtiẽ nõ ha¬
beo q multos stultos atq hebetes habusse pu¬
tas stolam socratis ac platonis. q̃ multos ab¬
sa preceptore ullo ꝑseip̃os ialtũ euasisse. oti
preceptores fierẽt alioꝵ ꝗ preceptorib caruiss¬
ent. Nullum urgilio preceptorẽ legimdꝰ. ho¬
aũt suum Laudib ampliximis celebrare uoluit
nec ualuit. Cont᷑ huiꝰ filius q̃ztis preceptorib p
alre scilicet et cramppo illius etatis pħorum pri¬
cipe siqd ip̃i credimus ciceroni qͣrtus nebulo qͣ¬

Expanded text:
xcellenti preceptore glorior. Alieno necdum desinis gloriari: quid ad te excellentia preceptoris tui? Crede michi, quod sepe reitero: intra te sit oportet quod te faciat gloriosum. Preceptore glorior excellenti. Sine illum interim rebus suis ut videtur uti et, si libet, etiam gloriari, quamvis, si excellens vere est, minime id facturus sit; de te autem post viderimus. Est michi preceptor insignis. Qualis tu discipulus sis expecto; ante enim quid pronuntiem non habeo. Quam multos stultos atque hebetes habuisse putas scholam Socratis ac Platonis? Quam multos absque preceptore ullo per se ipsos in altum evolasse, ut preceptores fierent aliorum qui preceptoribus caruissent? Nullum Virgilio preceptorem legimus, Hoautem suum laudibus amplissimis celebrare voluit, nec valuit. Contra huius filius quantis preceptoribus, patre scilicet et Cratippo, illius etatis philosophorum principe si quid ipsi credimus Ciceroni, quantus nebulo qua
Abbreviated transcription (Latin):
trames agis. ad ignauiã deuexa et fãcilis ĩa ẽ
deniq quisꝗs nastitur ad laborẽ nascitur nec regũ
filios excipio labor et uirtus ur̃e artes sunt non
onum et uoluptas quib qui se applicant hi de¬
mum anatura hoium degenerant atq inpecu¬
dem sẽtransformant. d. Traui acteror labo¬
re. R u̾dem cedentibus grauis habor qui nite¬
tibus leuis est. perfer mͦ forti animo et assurge
presentiq molestie finem confer multos. quidẽ
¶ De duro itmere dolor.

Expanded text:
trames agit. Ad ignaviam devexa et facilis via est. trames agit. Ad ignaviam devexa et facilis via est. Denique quisquis nascitur, ad laborem nascitur, nec regum filios excipio. Labor et virtus vestre artes sunt, non otium et voluptas quibus qui se applicant, hi demum a natura hominum degenerant, atque in pecudem se transformant. Gravi atteror labore. Idem cedentibus gravis labor, qui nitentibus levis est, perfer modo forti animo, et assurge presentique molestie finem confer. Multos quidem 57 DE DURO ITINERE Dur
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur hinc pauꝑtas Optabiles corporũ mo¬
lestie que ledent᷑ molestiis animoꝵ. D. Duruꝰ
est labor. R. Dura uirtus dutus labor mo¬
slis uolupras mollis in ertra similia bene co¬
habitat int̾ adusa diuortiũ est. D̾. Nimi¬
um laboriosa sos̃ ẽ mea. R. Honoratumte
ingrate accipis. nestis ut nocte media dũ
dicate deo uͥgines siratis surgunt Algent ui¬
gilat et diuinis obsequiis exercent᷑ adultere
suis interim ꝑ fruũt illecebris dum prode¬
fendenda patria miles incastas pro augenda
dux in tabernaculo pro ornanda studiosus int̾
libros excubat. leno infamis intͥ sũas acies¬
inq suis tentoriis conquiestit quibus u̾o sit me¬
lius diffinere nemo cui ul modicũ in genui sit
pudoris hesitet. D Aabore urgeor acerrimo.R
dene spera ca tm̃ laboris honestasit honestas est la¬
bor quo ue uno claris ascribare noib. om̃es ꝗdẽ
qui ad głiam nituntur laboriosus atq aeduus

Expanded text:
ponitur, hinc paupertas; optabiles corporum moponitur, hinc paupertas; optabiles corporum molestie, que medentur molestiis animorum. Durus est labor. Dura virtus, durus labor, mollis voluptas, mollis inertia; similia bene cohabitant, inter diversa divortium est. Nimium laboriosa sors est mea. Honoratum te ingrate accipis. Nescis ut nocte media dum dicate Deo virgines stratris surgunt, algent, vigilant, divinis obsequiis exercentur, adultere suis interim perfruuntur illecebris? Dum pro defendenda patria miles in castris, pro augenda dux in tabernaculo, pro ornanda studiosus inter libros excubat, leno infamis inter suas aciesinque suis tentoriis inquiescit? Quibus vero sit melius diffinire nemo, cui vel modicum ingenui sit pudoris, hesitet. Labore urgeor acerrimo. Bene spera; causa tantum laboris honesta sit. Honestus est labor, quove uno claris ascribare nominibus: omnes quidem qui ad gloriam nituntur, laboriosus atque arduus
Abbreviated transcription (Latin):
dus est labor sine quo ad eam quã amant
et qu̾a cupiũt gliam ꝑuenire fas nõ ẽ/. D¬
La bor exerceor continuo. R. parum pro¬
fecerit magnus labor nͥ sit iugis nam et ip̃a
que labore queritur głia nͥ sit ꝑpetua nec ma¬
gna uidebitur. d. Rimis crebris exagitor
Taborib. R. Nimium ⁊ parum prouarie¬
tate patientiũ accipitur Ugnauo labor onsis
ẽ nimius nullus industrio. D aulti me cru¬
trant mabores. R. Non te crucrant si uires
sed acctuu̾t et exercent uis aũt nosse ꝗd intlabo¬
rem arq dilitias intersit/. Sardanapellũ confer
cun alcide sergium oratam cũ altilio regulo Api¬
tium cũ .G. mario/. D. Aabor me ingis extenu¬
at. R. Multis proremedio labor fuit et quos
quies infẽcerat defẽtauit derrasitq nancurare
illũ aĩos cõnstat et orientib uitiis obstare et ra¬
dicara conuellere. deniq int̾ priste u̾tutis ac
seculi exemplaris causas hinc labor ascaiptoit

Expanded text:
dus est labor, sine quo ad eam quam amant dus est labor, sine quo ad eam quam amant et quam cupiunt gloriam pervenire fas non est. Labore exerceor continuo. Parum profecerit magnus labor nisi sit iugis. Nam et ipsa que labore queritur gloria, nisi sit perpetua nec magna videbitur. Nimis crebris exagitor laboribus. Nimium et parum pro varietate patientium accipitur; ignavo labor omnis est nimius, nullus industrio. Multi me cruciant labores. Non te cruciant si vir es, sed acuunt et exercent. Vis autem nosse quid inter laborem et delitias intersit? Sardanapalum confer cum Alcide, Sergium Oratam cum Attilio Regulo, Apicium cum Gaio Mario. Labor me iugis extenuat. Multis pro remedio labor fuit, et quos quies infecerat, defecavit, detersitque. Nam curare illum animos constat, et orientibus vitiis obstare, et radicata convellere. Denique inter prisce virtutis ac seculi exemplaris causas, hinc labor a scriptoribus
Abbreviated transcription (Latin):
requier uoliptatu. mil sine labore laudabile
nil excelsum proin laudis herculee fundamentũ
lalor. Nulla re magis ulixes ꝙͣ labore cognostĩt
quantalibt prudentia fingeret᷑ si otiosa fuisset
ignota eẽt. labor romulos duces. Sçipiadas
et camillũ. labor fabios labor carios labor sa¬
britium et metellos labor magnũ quoq pom¬
perum labor anibalẽ. laboruliũ cesarẽ Illusir¬
auit labor catonibo labor mario fama dedit
Papiriũ cursorem ac pesteniũ nigrũ labori¬
osa militia claros fecit ut pħos ut pcetas
Lis labor ẽ qd deartificib dicam. quibus ip̃a qͦ¬
liscũq ẽ głia quo studio querenda sĩt nostia
quib industria et antilucana uigilia preue¬
niri. deq hac queri solitum demostene accep¬
imus qui profecto non ꝑuus samulus ẽe põt
magna tractantib qn̾ mĩma quoq sic animos
acuu̾t atq exercent proiñ om̃e genus ho¬
minũ ꝑcurre u̾bi fame multũ et plurimum
est laboris et oĩo uirtutũ amatoribus aman¬

Expanded text:
requies voluptatum. Nil sine labore laudabile, nil excelsum. Proinde laudis Herculee fundamentum, labor; nulla re magis Ulyxes quam labore cognoscitur: quantalibet prudentia fingeretur, si otiosa fuisset, ignota esset. Labor Romuleos duces, Scipiadas et Camillum, labor Fabios, labor Curios, labor Fabritium et Metellos, labor Magnum quoque Pompeium, labor Hannibalem, labor Iulium Cesarem illustravit, labor Catonibus, labor Mario famam dedit, Papyrium Cursorem ac Fescennium Nigrum laboriosa militia claros fecit. Ut Philosophos, ut Poetas it, quid de artificibus dicam, quibus ipsa qualiscunque est gloria, quo studio querenda sit nosti; a quibus industria et antelucana vigilia preveniri, deque hoc queri solitum Demosthenem accepimus; qui profecto non parvus stimulus esse potest magna tractantibus, quando minima quoque sic animos acuunt atque exercent. Proinde omne genus hominum percurre: ubi fame multum et plurimum est laboris, et omnino virtutum amatoribus aman
Abbreviated transcription (Latin):
dictum credas.atq ad omem u̾tutẽ intelligas
referendum. D. Ualde quidem ẽẽ cupio nec
sum bonus. R. An ualde cupias res decebit
intense uoluntatis indicium ꝑseuerãtia ẽ. Di¬
ne aũt granutũ dei donũ u̾tus et ꝓfecto ea
largitor ille sidereus nͥ cõstant̾ optantib instant¬
q p̾cantib uix tribuit siue tanta inre ulle sut
partes ingenii humani. et cum intentione fer¬
uida res egeat. tum ⁊ cõtinua eget.et diutũ¬
na. Nam qd̾ studio querit᷑ repente non proue¬
nit. Sic quocũq te u̾teris ꝑseueranti ꝯpus
ẽ aĩo. Omissis ergo neglectisq om̃ib hic
incumbe. Udq fiet abacrius si memineris sẽꝑ¬
qs destͥptu añ ocłos habueris ad ht unũ atq ad
nichil aliud teuenisse inhãc t̾rena habitatide
et he ate unũ exigi ut u̾tutũ gradibus celuma.
petas. ita ut ꝗcqd agis aliud uł suꝑ uacuũ uł
dãpnosum sit.ꝰ

Expanded text:
dictum credas, atque ad omnem virtutem intelligas referendum. Valde quidem esse cupio, nec sum, bonus. An valde cupias, res docebit; intense voluntatis indicium, perseverantia est. Sive autem gratuitum Dei donum virtus et profecto eam largitor ille sidereus, nisi constanter optantibus instanterque precantibus vix tribuit, sive in tanta re ulle sunt partes ingenii humani, et cum intentione fervida res egeat, tum et continua eget et diuturna nam quod studio queritur, repente non provenit, sic, quocunque te verteris, perseveranti opus est animo. Omissis ergo neglectisque omnibus, hic incumbe, idque fiat alacrius, si memineris semperque descriptum ante oculos habueris, ad hoc unum atque ad nichil aliud, te venisse ad hanc terrenam habitationem, et hoc a te unum exigi, ut virtutum gradibus celum petas, ita ut quicquid agis aliud, vel supervacuum vel damnosum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
anarum rerum spes affixa et tenax
multos in exitium traxit qui abscissa
utiq et abiecta spe incolumes et na¬
uissent sepe igit subtrahenda. spei an¬
chora uł si hereat auellenda. si ne id
quidem liceat abscindenda rerumq sb
fluctib zelimquenda esti. ut liberam
uite proram gubernaculo prouidentie
dirigas. ad salutis portum.S. Lexne
spero . R. bxne sperando et male ha¬
bendo transit uita mortaliũ .S. .¬

Expanded text:
anarum rerum spes affixa et tenax anarum rerum spes affixa et tenax multos in exitium traxit, qui abscissa utique et abiecta spe incolumes evasissent. Sepe igitur subtrahenda spei ancora vel, si hereat, evellenda; si ne id quidem liceat, abscindenda rerumque sub fluctibus relinquenda est, ut liberam vite proram gubernaculo providentie dirigas ad salutis portum. Bene spero. Bene sperando et male habendo transit vita mortalium. 11
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uenerit/. .S. Humanum sapio et d̾
hiis loquor que hoĩes uocant bona. la¬
Huius noĩs detos oli int̾ homines lo¬
ngalis fuit que adhuc pendet. pendebit¬
q euum in om̃e hiis unum inxebus. ꝯtͣ
aut̃ illis bona multa ponentib.s. Ri¬
inquamus ista pħis ego que uulgus bo¬
speras qd uł dilatione te crutiet ul faste
opprimat exoptato. fac succedat eĩ quod
adcorpus actinet. hosti arma paraueris
qd ad fortunam uarie ⁊ immitis dñẽ
agna etiam pars incladem ac pernitie
uerti queat qm̃ q̃ delectant animũ sepe
et ledumt. SNeci ego spei anchora
nec mouebo a R. Atqui solẽt naute te¬
inpestate orta nauis anchoram p̾cidere.
si diuelli nequit. relictaq illa fugam
capere nõ ei ꝙ tramquillo mari apud
poetam dente tenaci anchora fundabat
naues in magnis quoq pelagi motibus
accidit ubi non naues fundat illa
s alligat et naufragio iunctas rradit
nec bercde aliter inter procellas hum¬

Expanded text:
cum venerit. Humanum sapio et de cum venerit. Humanum sapio et de his loquor que homines vocant bona. Huius nominis doctos olim inter homines longa lis fuit, que adhuc pendet pendebitque evum in omne, his unum in rebus, contra autem illis bona multa ponentibus. Linquamus ista philosophis; ego que vulgus disperas, quod vel dilatione te cruciet, vel fasce opprimat exoptato. Fac succedat enim: quod ad corpus attinet, hosti arma paraveris; quod ad fortunam, varie et immitis domine iugum agna etiam pars in cladem ac perniciem verti queat, quoniam que delectant animum sepe et ledunt. Ieci ego spei bone anchoram nec movebo. Atqui solent naute tempestate orta navis anchoram precidere si divelli nequit relictaque illa fugam capere; non enim quod tranquillo mari apud poetam: Dente tenaci ancora fundabat naves in magnis quoque pelagi motibus accidit, ubi non naves fundat illa sed alligat et naufragio vinctas tradit. Nec hercle aliter inter procellas hum
Abbreviated transcription (Latin):
arce reponitis. Si. Opem bonam usq ad
ultimũ nõ deseram. R. Quid si diu an
illa te deserit. An ne illa retrahes an sequ¬
eris. an expectabis ut redeat. Sige autẽ
spera gn̾ nicħ est dulcius qͣ falli. Non
ego tibi spem q mordicus tenes eripiaz
tra ilłd admoneo non esse spem bonã qua
tueris. nõ est spes bona que bonũ sibi ꝓ¬
posuit s que bene honum ei sperare scele¬
stissimi quoq homines possũt imo et so¬
lent. dere itaq bona spes est que de
uero bono rite cõcepta est. hãc qui habt
stringat teneat neq abire eam uł in ulti¬
mis sinat sororesq illi siras iungat car¬
itatem. fidem. hec spes leta dulcis ueraꝵ
felix esti queq nec sperantẽ fallit nec
confundit s ad optimũ prouehit anim¬
umq interim sperati boni auticipatione
letificat. At uos seu uerum bonum mali
meriti speratis. seu malis ueris falsum
boni nomen inponitis. Iure igr uea ex¬
pectatio añq ueniat mesta est mestiorq

Expanded text:
arce reponitis. Spem bonam usque ad arce reponitis. Spem bonam usque ad ultimum non deseram. Quid si diu ante illa te deseruit? Anne illam retrahes, an sequeris, an expectabis ut redeat? Age autem, spera, quando nichil est dulcius quam falli. Non ego tibi spem quam mordicus tenes eripiam; tantum illud admoneo, non esse spem bonam quam tu reris: non est spes bona que bonum sibi proposuit, sed que bene. Bonum quidem sperare scelestissimi quoque homines possunt, immo et solent; vere itaque bona spes est, que de vero bono rite concepta est. Hanc qui habet stringat, teneat neque abire eam vel in ultimis sinat sororesque illi suas iungat, caritatem, fidem. Hec spes leta, dulcis, verax, felix est queque nec sperantem fallit nec confundit, sed ad optimum provehit animumque interim sperati boni anticipatione letificat. At vos seu verum bonum male meriti speratis, seu malis veris falsum boni nomen imponitis, iure igitur vestra expectatio, antequam veniat, mesta est mestiorque
Abbreviated transcription (Latin):
m tollat spem .ł. Nemo tibi tollat te¬
dium at laborem animi. Qudisti uetere di¬
ci solitum prouerbio magnus labor expe¬
ctare .s. Rei bone expectatio blanda
est. R. q et fallax ⁊ anceps ⁊ anxia.
sibanegas nũq aliquid expectasti s se
fallentiu in extimabilis turba est quib
ad id qd̾ agunt nichil prorsus in efficax se¬
se offert nichil respuit nulli se negat
flecti facilis et falli prona credulitas ars¬
um̃tum uͦ lenitatis ingens atq amentie
dixͣrim possum obuias spes ampleti his
illico certis ut bonis pasci adquas docti
om̃es et experti rerum tardi sũt.. S¬
Nonam interim spem habro .la. Unterĩ
dicis credo dum te illa fefellerit. hic ẽ
eĩ mos inuiti spem deponitis nũqͣ illa
relicturi nisi uos illa zelimqueret quim
tum uos sepe zeliqueriti. mirum dictu
iteruz atq iteru redeunte cupide semꝑ exci¬
pitis progressiq obuiam quasi obliti uetu
nouis annatam dolis indusi totiẽs cordis

Expanded text:
michi tollat spem. Nemo tibi tollat temichi tollat spem. Nemo tibi tollat tedium ac laborem animi: audisti vetere dici solitum proverbio: “Magnus labor expectare”. Rei bone expectatio blanda est. Sed fallax et anceps et anxia; si hoc negas, nunquam aliquid expectasti. Sed se fallentium inextimabilis turba est, quibus ad id quod agunt nichil prorsus inefficax sese offert, nichil respuit, nulli se negat, flecti facilis et falli prona credulitas. Argumentum vero levitatis ingens atque amentie dixerim passim obvias spes amplecti et his illico certis ut bonis pasci, ad quas docti omnes et experti rerum tardi sunt. Bonam interim spem habeo. Interim dicis: credo dum te illa fefellerit. Hic est enim mos: inviti spem deponitis, nunquam illam relicturi nisi vos illa relinqueret; quin cum vos sepe reliquerit, mirum dictu!, iterum atque iterum redeuntem cupide semper excipitis progressique obviam quasi obliti veterum novis armatam dolis in clusi totiens cordis
Abbreviated transcription (Latin):
omĩs boni absentis expectatio sit conse¬
quens est sperantem pro ea salutemi
parte qua sperat mali aliꝗd pati. S. do̾¬
ulce est sperare. R. Andio quidẽ mul¬
tos hoc dicere set hãc ego dulcedinem
non agnosco. Nam sisperare. et optato ca¬
rere etrã dulce est quod qd dixerit haud
dubie gustu caret/. ¶. Sperare delectab¬
ile est. R. Reigo et pendere et affici et
torqueri. speties ⁊ longi supplitii. longa
spes nil sic animũ fatigat nil sic seuium
precipitat.itaq sepe uir sapiens spem ꝑ¬
ditam lucrum uecat. seq infinita cupidi¬
ne liberatum abexpectatiõib uanis adga¬
udendum bonis sus cogi gaudes. M. de
euentu sors uiderit ego inspe gaudeo:lo
Uide aute neqñ forsam in re doleas et opta¬
sse ⁊ sperasse ⁊ sperata consequtũ esse peni¬
teat multos quos suspensa diu rorserat
adexitum spes ducta pessundedit. Multi
uoniuis et ualde licet non sat seris lon¬
ge spei periere successibus. .N. Aemo

Expanded text:
omnis boni absentis expectatio sit, conseomnis boni absentis expectatio sit, consequens est sperantem pro ea saltem parte qua sperat mali aliquid pati. Dulce est sperare. Audio quidem multos hoc dicere; sed hanc ego dulcedinem non agnosco. Nam si sperare, et optato carere etiam dulce est; quod qui dixerit haud dubie gustu caret. Sperare delectabile est. Ergo et pendere et affici et torqueri spes est et longi supplicii longa spes est: nil sic animum fatigat, nil sic senium precipitat. Itaque sepe vir sapiens spem perditam lucrum vocat seque infinita cupidine liberatum ab expectationibus vanis ad gaudendum bonis suis cogi gaudet. De eventu sors viderit; ego in spe gaudeo. Vide autem ne quando forsan in re doleas et optasse et sperasse et sperata consecutum esse peniteat: multos quos suspensa diu torserat, ad exitum spes ducta pessumdedit, multi votivis et valde, licet non sat, seris longe spei periere successibus. Nemo
Abbreviated transcription (Latin):
Uicquid in re sit spem michi nu¬
llus eripiat.Ro. Hanc aufer¬
re poͬstmemo ip̃a sese sensume¬
ripit et mopinis euentib sepe lusa cos¬
nsumitur .S. Epero multa. R. Et m¬
ulta metuas opportet sine meta ei spes
nõ habitat .S. Spero bona ala. Ma¬
la igit times ut eĩ oppoĩta spes timori ẽ.
sic adu̾so de fonte oritur et neçesse est
quod sperare ceperis eius ꝯtrarium ut fo¬
rmides .̃. spero leta..R. aet incerta
quorum studio certa negligere dementia
certa est. qui equidem qd̾ non habet spe¬
rat qd ht̃ obliuscitur .. S. Sperare me¬
liora non prohibeor R. Quid si difficil¬
ia quid si in possibilia ueritur amq nulla
numq̃. quid si peiora. si pessima sũt que
speras et meliora tibi fingis.õ. yuat ĩ
spe uiue̾. .R. Dic uerius in spe mori nã
et futura cogitantibo presentia dillabu¬
ntur. et qui longinqua prospiciunt q̃
suboculis sunt non uident. et qui eras
uiue̾ destinãt hodĩe non uiuunt. nõ dũ
est cuiꝰ initium speratur. ita cum spes

Expanded text:
uicquid in re sit, spem michi nullus eripiat. Hanc auferre potest nemo, ipsa sese sensim eripit et inopinis eventibus sepe lusa consumitur. Spero multa. Et multa metuas oportet; sine metu enim spes non habitat. Spero bona. Mala igitur times; ut enim opposita spes timori est, sic adverso de fonte oritur et necesse est, quod sperare ceperis, eius contrarium ut formides. Spero leta. Sed incerta, quorum studio certa negligere dementia certa est; qui equidem quod non habet sperat, quod habet obliviscitur. Sperare meliora non prohibeor. Quid si difficilia, quid si impossibilia venturaque nunquam? Quid si peiora, si pessima sunt que speras et meliora tibi fingis? Iuvat in spe vivere. Dic verius: in spe mori; nam et futura cogitantibus presentia dilabuntur et qui longinqua prospiciunt, que sub oculis sunt non vident, et qui cras vivere destinant hodie non vivunt. Nondum est cuius initium speratur; ita, cum spes
Abbreviated transcription (Latin):
subsidũt de his cumq tu pelago tribuis ut ꝯsi¬
stat simulatus torpor. Noli fidere sepe fortuna
retentare dementia ẽ .u. Auc saltem placide
nauigaui.R. Nullum fere aĩał sic in laqueos
ruit et non aliquid dulce presentiat.G. Pro¬
spere nauigaui. R. Et sacrilegii prospere na¬
iugãt et uiri scissimi naufragant. G. Na¬
ugaui feliciter. La. Erede mͥ sipergis infeli¬
citer naiugabis. .h.
¶ S̾uotiua portus aprehe

Expanded text:
subsidunt dehiscuntque: tu pelago tribuis ut consisubsidunt dehiscuntque: tu pelago tribuis ut consistat simulatus torpor! Noli fidere: sepe fortunam retentare dementia est. Nunc saltem placide navigavi. Nullum fere animal sic in laqueos ruit, ut non aliquid dulce presentiat. Prospere navigavi. Et sacrilegi prospere navigant et viri sanctissimi naufragantur. Navigavi feliciter. Crede michi: si pergis, infeliciter navigabis. 88 DE VOTIVA PORTUS APPRE
Abbreviated transcription (Latin):
Nugatione utor proffera. R. Gentio
Neptunus tibi laqueos tendit .S.
Tramquillũ mͥ se prebet mare. R.¬
Insidiosa tramquilitas utq ita dixerim esca na¬
nfragii si semꝑ turbidũ esset mare nullus ho¬
minu nauigaret . G. aare mͥ blandum et
suaue ẽ. R. Suspecta sunuitas. predonum
blanditie mine sũt hec facies maris repẽte
mutabrͣ esse aliud putes monstroq gelidꝰ q¬
ueras. ubi ẽ equor illud quod laudabam. un̾
uͦ hi tam multi tamq horribiles aquarũ mo¬
ntes. un hac pendentiũ fremitus procellarũ
et minacib spumis surgentes fluctus innu¬
bila nesciũt nisi exꝑti ꝗd ẽ mare et qͣ feror
belua quid ue illi apoeta monstri nomen inpo¬
situm nichil eĩ monstruotius in rerum natã
nichil cui sit minꝰ fidei minus ue cõstantie
nullius rei transformatio tam crebra. tam ꝑi¬
culosa. tam subita. nichil deniq seu mollius
dum iacet seu dum surgit imitius. G. Pla¬
cidum nuc equor inmotũq ẽ. ła. Terre ip̃e

Expanded text:
gatione utor prospera. Sentio: Neptunus tibi laqueos tendit. Tranquillum se michi prebet mare. Insidiosa tranquillitas utque ita dixerim, esca naufragii. Si semper turbidum mare, nullus hominum navigaret. Mare michi blandum et suave est. Suspecta suavitas, predonum blanditie mine sunt: hec facies maris repente mutabitur; esse aliud putes monstroque gelidus queras: “Ubi est equor illud quod laudabam?” Unde vero hi tam multi tamque horribiles aquarum montes, unde hic pendentium fremitus procellarum et minacibus spumis surgentes fluctus in nubila? Nesciunt nisi experti, quid est mare et quam ferox belua quidve illi a poeta monstri nomen impositum: nichil enim monstruosius in rerum natura, nichil cui sit minus fidei minusve constantie, nullius rei transformatio tam crebra, tam periculosa, tam subita; nichil denique seu mollius dum iacet seu dum surgit immitius. Placidum nunc equor immotumque est. Terre ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ffecerit nͥ hũc plausum par sequatur in¬
famia. Sant limgue quib quies ac
sĩlentiuz pena est nũq̃ uo nͥ dealiis lo¬
qui iutiat aut falso laudãt aut liuide
de trahunt et quorũ nequeũt mordere
diuitias famam mordent. Una est hi¬
strionu ac parasitorũ lex. utriq blandi¬
tiis armati post fortunã eunti. Ueru
illis uentrem impresse sat ẽ. hiis alia fa¬
mes cibi mentio inIurie genus est imple¬
nda cupiditas fundo carens. S¬

Expanded text:
ffecerit nisi hunc plausum par sequatur inffecerit nisi hunc plausum par sequatur infamia. Sunt lingue quibus quies ac silentium pena est, numquam vero nisi de aliis loqui iuvat: aut falso laudant aut livide detrahunt et quorum nequeunt mordere divitias famam mordent. Una est histrionum atque parasitorum lex: utrique blanditiis armati post fortunam eunt. Verum illis ventrem implesse satis est; his alia fames: cibi mentio iniurie genus, est implenda cupiditas fundo carens. 2
Abbreviated transcription (Latin):
lita agilitate animi fieri. hec posse conseri
rt siquis usq Roscius affluerit nõ tibi
forte sit uetitã qd cicerqni licitũ fuit. nõ
solũ ludis int̾dũ s familiaritate eius et
ingenio uti est eĩ ingeniis int̾ se ꝙͣrqͣ
studio et ꝓfessione distantib cõgnatio.
Ubi uo hũc querimus multũ brentpr̃e.
nobilissime artium retrocessare ne dicam
histronia q̃ eo rediit. ut nũc illi deditos
corupto gustu falsoq indicio ẽẽ nõ sit
dubium ꝓfecto eĩm ꝯsequẽs est ut ꝗb
mala bene sapiũt bona illis ignota sint
et curis nobilib in suetos esse quiuulib
delectant᷑. G. M ulti quotidie me frequẽ¬
tant histriones. R̾. Srequentare te desi¬
nent cumtu diues aut bargus dicam re¬
ctius cũ tr stultus ac prodigus ẽẽ desi¬
eris .G. adagna mͥ acies histrionũ est.
R. Imo muscaru que te unctũ comictẽ¬
tur sic cũq destituant nec destituisse su¬

Expanded text:
lita agilitate animi hoc fieri posse consenserim, lita agilitate animi hoc fieri posse consenserim, ut si quis usquam Roscius affuerit, non tibi forte sit vetitum quod Ciceroni licitum fuit, non solum ludis interdum sed familiaritate eius et ingenio uti; est enim ingeniis inter se, quamquam studio et professione distantibus, multa cognatio. Ubi vero hunc querimus? multum brevi tempore nobilissime artium retrocessere, ne dicam histrioniam, que eo rediit ut nunc illi deditos corrupto gustu falsoque iudicio esse non sit dubium. Profecto enim consequens est ut quibus mala bene sapiunt, bona illis ignota sint et curis nobilibus insuetos esse qui vilibus delectantur. Multi quotidie me frequentant histriones. Frequentare te desinent, cum tu dives aut largus, dicam rectius, cum tu stultus et prodigus esse desieris. Magna michi acies histrionum est. Immo muscarum, que te unctum comitentur siccumque destituant nec destituisse su
Abbreviated transcription (Latin):
q abditos quos cicero u̾bis ormalis ua¬
ne pronũtiaret ip̃e alio mͦ s effectu pari
gestib actis expͥmeret/ et sane fuit ille
mirus artifex nec scio ꝗd tam durũ esse
u tam friste potuerit qd nõ facile lemisset
nõ dico qui facilimi atq mitissimi cce¬
zonis amicitiã ingenio meruit dignus¬
ꝓ proquo tantus orator u̾ba faceret et
de quo scͥptũ opus memorie posteroru
traderet est habitus s qui tetricã ac su¬
perbum. Sille aiu inflexit et adinlo
oĩu contẽptore ad missus ingiam anes¬
loq aureo donatus est. qui tot graues
at seueros senes senatũq illũ ꝑ quem
frenai orbis agebantꝰ quotiẽs uoluitad
risum ac letina coegit qui populu roma¬
num tantũ et tam untiũ sĩt illexit ut
duritiuz falarium de publico mille denar¬
ios sine gregalib ac ministris solus per¬
ciperet magna merces qͣ ins exigua fingit᷑
moneta. Non sine mira quadam et inso¬

Expanded text:
usque abditos, quos Cicero verbis ornatis vausque abditos, quos Cicero verbis ornatis varie pronuntiaret, ipse, alio modo sed effectu pari, gestibus aptis exprimeret. Et sane fuit ille mirus artifex nec scio quid tam durum esse vel tam triste potuerit, quod non facile lenisset; non dico qui facillimi atque mitissimi Ciceronis amicitiam ingenio meruit dignusque pro quo tantus orator verba faceret et de quo scriptum opus memorie posterorum traderet est habitus, sed qui tetricum ac superbum Sille animum inflexit et ab illo omnium contemptore admissus in gratiam anuloque aureo donatus est; qui tot graves ac severos senes senatumque illum per quem frena orbis agebantur quotiens voluit ad risum ac letitiam coegit; qui populum Romanum tantum et tam varium sic illexit, ut diurnum salarium de publico mille denarios sine gregalibus ac ministris solus ipse perciperet: magna merces, quamvis exigua fingatur moneta. Non sine mira quadam et inso
Abbreviated transcription (Latin):
Elector histrionum iocis. Ratio.¬
Nobilior multo delectatio illa est¬
que demodulatione musiça liber¬
ali scilicet quada arte percipit᷑ꝰ. hec so¬
lius uanitatis et inpudentie plena est/.¬
G Mistrionib delector. R̾. adalim pri¬
uperib malim amicis humilib mali
randem solitudine delecteris .G. Hist¬
ones mͥ risum mouent .R. Quid tui¬
llis quotiens de se dñm ridentem ⁊isu
histro. quotiens se mirantis amentiam
ad miratus finsit. aliquid qd̾ falsumt
illum uere se qũt delectaret. G. Histuo¬
nes doctos habeo. Re. Habes dequibus
rideas quisq te rideant et qui ⁊odantł
pestio diuitu peruetusta quie ab ettustos
orta rome creuit adeo eoq fiducie este¬
uecta ut esopus hinc quesitũ patato¬
nium incredibile atq inmensu filio di¬
miserit et Roscius uagam sparsamqr
rem arte collegerit. de histrionica librũ
sc̾tens in quo artem suam oratorie seq
ꝑinde ciçeroni equare nõ erubuit eami
scilicet obcam ꝙ affectus animi sonceyt¬

Expanded text:
elector histrionum iocis. Nobilior multo delectatio illa est, de modulatione musica; liberali scilicet quadam arte percipitur, hec solius vanitatis et impudentie plena est. Histrionibus delector. Malim pauperibus, malim amicis humilibus, malim tandem solitudine delecteris. Histriones michi risum movent. Quid tu illis? Quotiens de se dominum ridentem risit histrio, quotiens se mirantis amentiam admiratus finxit aliquid, quo falso illum, vere se autem delectaret! Histriones doctos habeo. Habes de quibus rideas quique te rideant et qui rodant. Pestis divitum pervetusta que ab Hetruscis orta Rome crevit adeo eoque fiducie est evecta ut Esopus hinc quesitum patrimonium incredibile atque immensum filio dimiserit et Roscius vagam sparsamque rem arte collegerit de histrionica librum scribens, in quo artem suam oratorie seque perinde Ciceroni equare non erubuit, eam scilicet ob causam, quod affectus animi concept