comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
il qd̾ odoratũ irritare poterat qd̾ nõ statĩ qͣmuis re¬
motũ yel fẽtidũ nares eius offenderet uel odortitũ de¬
mulceret: et onde ista nisi de gracia: que et si necdũ
spũaliter. sorꝑaliter tñ iami ĩ eo ista usq ad multoꝵ
ãmiracionẽ oꝑabat᷑. Hospitabat᷑ in domo prĩs
sui miles quidã noĩe richerius de ãquila. uir. quidẽ
scd̃m scłm nobilis et honorabilis: canũ tñ et auiũ
exercitacioni fere semꝑ ĩtentus. Hunc thomas ad¬
huc puer. cũ per dimidiũ annũ a scolis uataret: ad
talia negocia ꝓcedentẽ liberiter frequẽterq sequeba¬
tur. plurimũq talib occupacionib delectabatur:
indeq huiusmodi traxisse credit᷑ consuetudinẽ cui e¬
tiã in maiori postea etate quoniens nacabat oꝑam
ĩpendebat. Contigit ãt ut mẽoratus miles quadã
die ad simile negociũ more solito exitet: et thomaᷤ

Expanded text:
il quod odoratum irritare poterat, quod non statim quamvis reil quod odoratum irritare poterat, quod non statim quamvis remotum vel fetidum nares ejus offenderet vel odoratum demulceret: et unde ista nisi de gratia, quae etsi necdum spiritualiter, corporaliter tamen in eo ista usque ad multorum admirationem operabatur? Hospitabatur in domo patris sui miles quidam nomine Richerius de Aquila, vir quidem secundum saeculum nobilis et honorabilis, canum tamen et avium exercitationi fere semper intentus. Hunc Thomas adhuc puer, cum per dimidium annum a scholis vacaret, ad talia negotia procedentem libenter frequenterque sequebatur, plurimumque talibus occupationibus delectabatur, indeque hujusmodi traxisse creditur consuetudinem, cui etiam in majori postea aetate, quoties vacabat, operam impendebat. Contigit autem ut memoratus miles quadam die ad simile negotium more solito exiret, et Thomas
Abbreviated transcription (Latin):
Nerũ qanon prius qd̾ spiritale sed qd̾ carnalor
qualiter primene etatis tꝑa transegerit ꝓcurra¬
mus: nichil more laudãtis uel aliquẽ cõmenda¬
re satagentis apponẽtes. sed simplitẽ peritatẽ
simplici et fideli sermone breuiter ãnotant nes.
¶ rescente itaq robore corporis augebat᷑ sunul
et intelligencia mentis: tantaꝙ ei ĩerat ĩgenꝙ⁊
memorie uiuacitas: ut et facile audita raperetot
que semel didicisset. sine difficultate qͣndo et quo¬
ciens nolebat recoleret. In sentenciis quoq edis¬
ficilimis elucidandis. et ĩ questionũ perplexaoꝵr
enodacionib multos uros graues er doctos et¬
cumine felitis ingeuii pretedere uidebat᷑ ⁊ ed et
ip̃oꝵ corporaliũ sensuũ mira ei ĩerat perspitati¬
tas et subtilitas: qd̃ nos quoq in maiori eius etate
multociens ꝓbauimꝰ. ita ut uix aliquid in eiꝰ pre¬
sencia licet lõ giuscule et sũmisse dici posset qd nõ
audiret si aurẽ apponere uoluisset. Siłiter etiã nich¬

Expanded text:
 non prius quod spirituale sed quod carnale est, qualiter primaevae aetatis tempora transegerit, procuramus, nihil more laudantis vel aliquem commendare satagentis apponentes, sed simplicem veritatem simplici et fideli sermone breviter adnotantes. Crescente itaque corpore roboris augebatur simul et intelligentia mentis, tantaque ei inerat ingenii et memoriae vivacitas, ut et facile audita caperet, et quae semel didicisset, sine difficultate quando et quoties volebat, recoleret. In sententiis quoque difficillimis elucidandis et in quaestionum perplexarum enodationibus multos viros graves et doctos acumine felicis ingenii praecedere videbatur. Sed et ipsorum corporalium sensuum mira ei inerat perspi cacitas et subtilitas, quod nos quoque in majori ejus aetate multoties probavimus, ita ut vix aliquid in ejus praesentia licet longiuscule et submisse dici posset, quod non audiret, si aurem apponere voluisset. Similiter etiam nih
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑm apud oĩm fideliũ mentes
pretiosissimi martiris thome cã¬
thuariensis archiepi passio ue¬
neranda singularẽ obtineat re¬
uerencia et deuocone: multoꝵ tñ mouet fĩos. qd decius
mitart actib musqm̃ plenti repiat historia: mar̾e ũ lio¬

Expanded text:
m apud omnium fidelium mentes pretiosissimi martyris Thomae, Cantuariensis archiepiscopi, passio veneranda singularem obtineat reverentiam et devotionem, multorum tamen movet animos, quod de ejus vita et actibus nusquam plen
Abbreviated transcription (Latin):
bemius: qui nõ uult perire pcc̃ores
in mortẽ: sed omẽs per penitẽtiã cõ¬
uerti cupit ad uitã. Audite igit᷑ mi¬
raculũ: qd̾ gestũ est in diebus nr̃is.
Uisũ est michi pcc̃ori iacobo. scribere
ut audiendo uel legendo credatis: et
aĩabus urĩs maximũ consolacionis auxiliũ acq̃ra¬
tis Misericors enĩ deus qui nlłm hoĩem uult perire:
statuit in hoc scło ut ꝑ satiffactionẽ delicta donent᷑
q̃a ĩ futuro iustũ iudiciũ erit: in quo recipiet unus¬
quisq scd̃m oꝑa sua. Nunc ergo silenciũ michipre¬
bete: et ĩtuenũ me cũ om̃i diligentia cordis: qͥa rela¬
cio nr̃a cõpũctione satis uberrima plena est. aux¬
T

Expanded text:
bemus, qui non vult perire peccatores in mortem, sed omnes per poenitentiam converti cupit ad vitam . Audite ergo miraculum quod gestum est in diebus nostris. Visum est mihi peccatori Jacobo scriberes, et animabus vestris maximum consolationis auxilium acquiratis. Misericors enim Deus, qui nullum hominem vult perire, statuit in hoc saeculo ut per satisfactionem delicta donentur, quia in futuro justum judicium erit, in quo recipiet unusquisque secundum opera sua. Nunc ergo silentium mihi praebete, et intuemini mecum omni diligentia cordis, quia relatio nostra compunctione satis uberrima plena est. VIT
Abbreviated transcription (Latin):
souiã dñe: uel quib uerbis me corã tuis cõspet¬
tibus et usabo: Non enĩ potero abscondi corãte.
qa secreta consideras. De michi pcc̃ori qui sc̃õ alta¬
la tuo indignus assistenis. uixta uolũtatẽ tuã mił¬
los mentis oruatus echibui: sed tu dñe miserator
ał isericors qui treasti tuncta ex nichilo. qui me
seroq ĩmeritũ formasti et constituisti tibi digne¬

Expanded text:
spiciam Domine, vel quibus verbis me coram tuis conspectibus excusabo, nec enim potero abscondi ante te, qui secreta cordis consideras. Vae mihi peccatori, qui sancto altari tuo indignus assistens, nullum apud voluntatem tuam mentis ornatum exhibui: sed tu Domine miserator, et misericors, qui creasti cuncta ex nihilo, qui me quoque immeritum formasti. et
Abbreviated transcription (Latin):
percit helias. Qui relic¬
to obsequio regis helie
disciplus factus est. Cuꝰ
sepulcrũ usq hodie cum
mansoleo helidei et iohis
baptiste in sabaste uene

Expanded text:
percit Elias, qui relicto obsequio regis, Eliae discipulus factus est. Cujus sepulcrum, usque hodie cum mausoleo Elisaei, et Joannis Bap
Abbreviated transcription (Latin):
digue meret᷑ attolli. cuiꝰ
professores mũdanis a se
relegatis illecebris celesti¬
ũ comtemplacõe uacãtes
insistunt iugiter profecti¬
b aĩaꝵ. ⁊los autẽ ad
dictũ ordinem quẽ in sta¬
tu firmo solido et stabili
decreuinus et uolumus
permanere aplice consi¬
derationis intuitũ dirigẽ¬
tes ad ea libent̾ intendi¬
mus per que professores
interne pacis paciant᷑
excidiũ nullũ q status
religionis perferant de
trimentũ. s eo deuotius
dĩno culcui ac salutis in¬
sistant oꝑib quo quieci¬
or fuerit status eorudem
libertate dotan. Ea ꝓo¬

Expanded text:
digne meretur attolli cujus professores, mundanis a se relegatis illecebris, coelestium contemplationi vacantes, insistunt jugiter profectibus animarum. Nos autem ad dictum ordinem quem in statu summo, solido et stabili decrevimus et volumus permanere, apostolicae considerationis intuitum dirigentes, ad ea libenter intendimus per quae professores verae pacis patiantur excidium, nullumque religiontrimentum, sed eo devotius divine cultui ac salutis insistant operibus, quo quietior fuerit status eorumdem, libertate donati. Eapro
Abbreviated transcription (Latin):
premonstrata iam q none gracie
sole exorto in iohẽ baptista ĩstanra¬
ta ⁊ renonata ab ip̃o dño Ihñ sami¬
liarissime celebrata. ab enis disciplĩs
ip̃o presente concupita hec bernarda

Expanded text:
praemonstrata, jamque novae gratiae sole exorto, in Joanne Baptista instaurata et innata; ab ipso Domino familiarissime 202 celebrata, ab ejus discipulis ipso praesente concupita: cujus tra
Abbreviated transcription (Latin):
aplĩcis gracus digne meret᷑ aitolli
emꝯ ꝓfessores uindaĩs a se religat
illecebris celestm̃ cõtemplacõi ua¬
cantes insistũt ingit᷑ ꝓ fettil aĩãꝵ¬
¶ nos añ ad dcm ordinẽ quẽ ĩ fram¬

Expanded text:
licis gratiis digne meretur attolli cujus professores, mundanis a se relegatis illecebris, coelestium contemplationi vacantes, insistunt jugiter profectibus animarum. Nos autem ad dictum ordinem quem in sta
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et nsra set hec nomtas nõ est
nonella uanitas Res em̃ ãtique
ligionis ꝓfecto fundate in xo
pietatis Antiqua hereditas eccĩẽ
dei a temꝑe ꝓphãꝵ premonstrata
iam q none grẽ sole exorto ⁊ m¬

Expanded text:
tur. Sed haec novitas non est novella vanitas. Res enim est antiquae religionis, perfecte fundatae in Christo pietatis, antiqua haereditas Ecclesiae Dei, a tempore Prophetarum praemonstrata, jamque novae gratiae sole exorto,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩam unũ teliberaui: ut prĩs mei sequerer u̾itã
certa per ĩeffabilẽ miscd̃iam dei: que pene repo¬
site sunt hiis qui maligne uiuere uolũt. Tali¬
a siquidẽ illa bt̃a uirgo ex ipsa uisione cognos¬
cens: multã a deo esse bonoꝵ operũ retribucio
nẽ: et maloꝵ actuũ et turpis uite maximaᷤ
esse penas ãnũciauit. I deoq efficiamur melio.¬
ris consilii nobismetipsis ⁊ ut possimus beati

Expanded text:
etiam unum hoc deliberavi, ut patris mei sequerer vitam, etiam unum hoc deliberavi, ut patris mei sequerer vitam, certa facta per ineffabilem misericordiam Dei, quae poenae repositae sunt his qui maligne vivere volunt. Siquidem illa beata virgo ex ipsa visione cognoscens, multam esse et bonorum retributionem operum, et malorum actuum turpis vitae maximas esse poenas renuntiabat; ideoque efficiamur melioris consilii nobismetipsis, ut possimus beati
Abbreviated transcription (Latin):
la. Nunc tẽpus auxilii filia: nũc recordare nu-¬
trimẽtoꝵ que a me consecuta es: nũc tribue be-¬
neficiũ : si quid boni aliqͣndo a me accepisti:
miserere ĩquit mei. qͣa ardeo in igne et ab ip̃o
consumor. Miserere mei que in huiusmodi tru-¬
ciatib examinor: miserere mei filia. et porri¬
gens manũ tuã educ me de isto loco Ne aũt
recusante hoc facere ꝓpter eos qui ibi astabãt.
rursus cũ lacrimis tlamabat ÷ filia mea aid¬
iuua me: et noli despicere fletũ ꝓprie mr̃is tue.
Memento doloris mei in die qua ꝑturiebã te:
et ne me despicias. que in ghehenna igne depe-¬
reo. Ego ãt a uoce eius lacrimis cõmota hu-¬
manũ aliquid patiebar: et cepi cũ clamore cõ¬
dolens ei ĩgemiscere. Exurgentes uero hii qui
erant in domo metũ : et accendentes ignem
causa mugitus mei: ĩterrogabant me quid
haberẽ. Ego ãt narraui eis ea que uiderã. Sic

Expanded text:
la. Nunc est tempus auxilii, o filia; nunc recordare nula. Nunc est tempus auxilii, o filia; nunc recordare nutrimentorum quae a me consecuta es; nunc retribue beneficium si quid boni aliquando accepisti. Miserere, inquit, mei quae ardeo igni et ab ipso consumor; miserere mei quae in hujusmodi cruciatibus exanimor; miserere mei, filia, et porrigens manum tuam educ me de hoc loco. Me autem recusante hoc facere propter eos qui ibi astabant, rursus cum lacrymis clamabat: Filia mea, adjuva me, et noli despicere fletum propriae matris tuae: memento doloris mei in die parturientis te, et ne me despicias quae gehennae igne depereo. Ego autem a voce ejus lacrymis commota, humanum aliquid patiebar, et coepi cum clamore condolens ei ingemiscere. Exsurgentes vero hi qui erant in domo mea, et accendentes ignem, causam mugitus mei interrogabant me: ego autem narravi eis quae videram. Et sic
Abbreviated transcription (Latin):
tuens ãt me in domo tenebrosa atq obscura.
oĩo stridore ꝑturbationeq repleta: ostendit mich¬
i fornatẽ ignis ardentẽ et pice feruentẽ: et quos¬
dã illic terribiles aspectu stantes supra forna¬
tẽ Ego ãt inspiciens deorsũ uidi nr̃em meã in
fornace usq ad collũ demersam: stridentẽ dẽti-¬
bus et igni ardentẽ: et uermiũ multũ fetorem
fieri. Uidens ãt me illa cũ ululatu clamabat
filiã me uocans. Heu me filia de ꝓpriis oꝑib
hec pacior: qͣa quasi deliramẽta michi uidebã¬
tur oniuersa que de sobrietate erãt. oꝑa aũt
fornicationis et adulterii nõ michi credebant̃
esse tormenta. Ebrietatẽ uero et luxuriã: nõ ar¬
bitrabar esse penas. Et ecce ꝓpter ꝑuã libidinẽ: qn¬
ꝓpter exiguas delicias: et qͣnta ex solito ocio tor¬
menta: et qͣnͣtas pro cõtẽptu dei recipio mercedeᷤᷤ
Apprehenderũt enĩ me uniuersa ĩmobilia ma-¬

Expanded text:
tuens autem me in domo tenebrosa atque obscura, tuens autem me in domo tenebrosa atque obscura, omni stridore perturbationeque repleta, ostendit mihi fornacem ignis ardentem et picem ferventem, et quosdam illic terribiles aspectu stantes super fornacem. Ego autem inspiciens deorsum video matrem meam in fornace usque ad collum demersam, stridentem dentibus et igne ardentem, et vermium multum fetorem fieri. Videns autem me illa, cum ululatu clamabat, filiam me vocans: Heu me, filia, de propriis operibus haec patior; quia quasi deliramenta mihi videbantur universa quae de sobrietate erant: opera autem fornicationis et adulterii non mihi credebam esse tormenta; ebrietatem vero et luxuriam non arbitrabar esse poenas; et ecce propter parvam libidinem, quanecce propter exiguas delicias quanta exsolvo tormenta; ecce pro contemptu Dei, quales recipio mercedes; apprehenderunt enim me universa immobilia ma
Abbreviated transcription (Latin):
dissoluta et oẽm oblita cogitatũ. nichil esse dicebã.
Ille uero negãte me: reuotabat in mẽoriã uniu̾¬
sa que in corde meo meditauerã. Ego ãt cõuit¬
ta : ad pretẽ cõuersa. supplicabã ueniã consequi
et causã ei narrabã huiusmodi cogitatus. Qui
ait michi. Ueni itaq et iide utrosq. pr̃em ⁊ mr̃e.
et quã uolueris uitã deinde elige tibi. Et appre
diuersos fructus ⁊ uariasq arbores. et pulchritu¬
dinẽ inenarrabilẽ: ĩtroduxit me ĩtus illus. Ot¬
currens ãt michi pr̃ meus: amplexatus est et
ostulabatur me: filiã me uocans. Ego uero cir¬
cũplexa eũ rogabam: ut manerẽ cũ ipso. At ille.
Nunt inquit nõ potes hic esse: si uero mea ues¬
tigia sequi uolueris. uenies huc nõ post multũ
tẽporis. Cũ ãt ego ad huc depretarer manere cũ
ipso: trahens me rursũ per manũ qui ibi me
duxerat: ueni ait et ostendã tibi mr̃em tuã. Sta

Expanded text:
dissoluta, et omnes oblita cogitatus, nihil esse dicebam. dissoluta, et omnes oblita cogitatus, nihil esse dicebam. Ille vero negante me revocabat universa ad memoriam, quae in corde meo meditata eram. Ego autem convicta et ad precem conversa, supplicabam veniam consequi, et causam ei narrabam hujusmodi cogitatus. Qui ait mihi: Veni et vide utrosque, patrem et matrem, et quam volueris vitam deinde elige tibi; et apprehdiversos fructus, et varias arbores, et pulchritudinem inenarrabilem, introduxit me intus illic. Occurrens autem mihi pater meus, amplexatus est me, et osculabatur, filiam me vocans. Ego vero circumplexa eum, rogabam ut manerem cum ipso. At ille, Nunc, inquit, non potes hic esse; si vero mea sequi vestigia volueris, venies huc non post multum tempus. Cum autem adhuc ego deprecarer manere cum ipso, trahens me rursum manu, qui me ibi duxerat: Veni, ait, ostendam tibi et matrem tuam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
ac sobrie uixit. Sed rursus recogitabã illud q̃a
nichil in uita sua consecutus est boni: sed per
oẽ tẽpus ĩ infirmitate et tribulacione consũꝑ¬
tus est. Et ita finẽ inte sue accepit: ut nec sepul¬
turã terre reciperet. Si igitur bona esset huuismo
uere elegit. Sed sicut mater inqͣm cogitans
termisit. In ebrietate at õe tẽpus ĩcolumis
atq prosꝑe degens: ita uitã suã expleuit.
Quid ergoͦ Sic oportet me uiuere sicut mr
manifesta cognita st̃: et nichil pretermittere.
Et cũ placuisset michi misere eus mã con¬
stituere uite: suꝑuenit nox et continuo michi¬
sopor accedit. Post hos sermones astitit mi-¬
chi quidã grandis corpore: aspectu ãt terri-¬
bilis. Deinde ĩnuendo me ꝑterrens: iracũda
uisione et asꝑa uoce ĩterrogabat me. Dit
michi ĩquit puella: qui sunt cogitatus
cordis tui. Ego ãt ab aspectu eius et habi-¬
placuerant ꝓmũciarẽ. Ego ãt pre timore

Expanded text:
et sobrie vixit; sed rursum recogitabam illud, quia et sobrie vixit; sed rursum recogitabam illud, quia nihil in vita sua consecutus est boni, sed per omne tempus in infirmitate et tribulatione consumptus esset, ita finem vitae accipiens, ut nec sepulturam ejus terra reciperet. Si igitur bona esset hujusmodere elegit? Sed sicut mater, inquit cogitatus termisit; in ebrietate autem omne tempus incolumis atque prospere degens, ita vitam suam explevit. Quid ergo? Sic oportet me vivere, sicut mamanifeste cognita sunt, et nihil praetermittere. Et cum placuisset mihi miserae eidem me constituere vitae, supervenit nox, et sopor continuo mihi accessit. Post hos sermones astitit mihi quidam grandi quidem corpore, aspectu autem horribilis; deinde intuendo me perterrens, iracunda visione et aspera voce interrogabant me: Dic mihi, inquit ille, quae sunt cogitationes cordis tui? Ego autem ab aspectu ejus et habiplacuerant pronuntiarem. Ego autem prae timore
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtes. Sic enĩ dei ĩimicus erat iste: ut nec terra
eũ recipiat ad sepulturã. Sed tamẽ ne ĩtra domũ
rent: ĩminẽte ad huc aere turbido et plunia des¬
tendente: uix aliq̃n eũ sepulture tradidimus.
At uero mater mea post hec licẽtia pluruma ac¬
cepta: cũ ĩprobitate maxĩa corꝑis sui libidinẽ
utebatur: et prostibulũ deinceps faciẽs domũ
urãm. in tanta luxuria uixit atq deliciis: ut
dũ ad huc ꝑuula essem deficeret nobis substan-¬
tia nr̃a. Hix ãt aliqnͣdo tũ timore sicut michi
uidebatur inorte illi adueniẽte: tantã meruit
funeris prosperitatẽ: ut eciã putaretur aer si¬
mul exequiis deseruire funeris eius. Ego autẽ
post obitũ eius. puellarẽ egressa etatẽ: et deside¬
bus: in quadã die ad uesperã ut fieri solet cogi¬
tare cepi atq considerare: tuiꝰ uitã eligerẽ se-¬
quendã: utrũ prĩs qui modeste et mansuete

Expanded text:
centes: Sic enim Dei erat inimicus, ut nec terra centes: Sic enim Dei erat inimicus, ut nec terra eum recipiat ad sepulturam. Sed tamen ne intra domum ntibus, imminente adhuc aere turbido et pluvia descendente, vix aliquo modo eum sepulturae tradidimus. At vero mater mea post haec licentia plurima accepta, cum improbitate maxima corporis sui libidine abutebatur, et prostibulum deinceps faciens domum nostram in multa luxuria vixit atque deliciis. Et dum adhuc parvula essem, et deficeret nobis substantia nostra, vix aliquando cum timore, sicut mihi videtur, morte illius adveniente tantam meruit funeris prosperitatem, ut etiam putaretur aer simul in exsequiis deducere funus ejus. Ego vero post obitum ejus puellarem egressa aetatem, et deside in quadam die ad vesperam, ut fieri solet, cogitare coepi atque considerare cujus vitam eligerem imitandam; utrum patris, qui modeste, et mansuete,
Abbreviated transcription (Latin):
ni cũ uiris luxuriosis demorabat᷑. Dispensabat
ãt et ea que domi erãt tanqͣm meretrix pessima
ut eciã substãtia multa ualde. nõ potuisset nob̃̾
sufficere Nam et huic a pr̃e meo delegata erat cu-¬
ra domus. Corpus ãt suũ ita ĩtupitudinẽ abute¬
batur: ut pauci de uico ip̃o. potuissent effugere libi¬
dinẽ eius. Nũqͣm corꝑi eius morb occurrit: net
dolorẽ aliquẽ sensit: sed a natiuitate usq ad ul¬
timũ diẽ suũ. integrũ sanũq corpus suũ posside¬
bat. Inter hec cõtigit ut p̃r meus longa egritudi¬
ne fatigatus moreretur: et continuo aer cõmotuᷤ
est et pluuia: et choruscaciones et tonitrua aerẽ
cõturbauerũt: et neq nocte neq die ꝓmber cessanͤ.
triduo suꝑ lectũ sine sepultura fecit eũ manere:
ita ut om̃es nicini illius mouẽtes capita sua.¬
ãmirarent᷑ qđ tantũ malũ uniuersis lateret di¬

Expanded text:
ni, cum viris luxuriosis demorabatur. Dispensabat ni, cum viris luxuriosis demorabatur. Dispensabat autem et ea quae intus domi erant tanquam meretrix pessima, ut etiam substantia multa valde non potuerit nobis sufficere; nam huic a Patre meo delegata erat dispensatio domus: corpore autem suo ita in turpitudine abutebatur, ut pauci de vico ipso potuerint effugere libidinem ejus. Nunquam corpori ejus morbus occurrit, nec dolorem aliquem sensit vel aliquantutimum diem integrum sanumque corpus suum possedit. Inter haec contigit ut pater meus longa aegritudine fatigatus moreretur, et continuo aer commotus est, et pluvia et coruscationes atque tonitrua aerem conturbabant, et neque nocte neque die imber cessando triduo super lectum sine sepultura fecit eum manere, ita ut homines vici illius moventes capita admirarentur quod tam malum universos lateret, di
Abbreviated transcription (Latin):
arrauit quidã senex dicens qd̃ ẽait
quedã uirgo ꝓuecta etate: ualde.
q profecerat in timore dei: et ĩter
ita cepit dicere. Nichi quidẽ o mirabilis uir. cum
adhuc essem ꝑuula erat pr modestuͤ ac mansue¬
tus morib: debilis uero et infirmus corꝑe. Qui
ita uixit turã sui agens: ut uix aliqnͣdo uideret᷑
ab hiis qui in eodẽ habitabant uico. Terrã aut
suã assidue oꝑabatur: et ibidẽ occupabat uitã suã
Si qnͣdo fortasse sanus fuisset: fructus culture do-
mũ portabat. Plurimũ ãt tẽporiͤ in lecto languo¬
ribus detinebatur. Tantaq ei erat taciturnitas:
ut ab ignorãtib eũ. sine uoce crederetur esse. ¶¬
Mater michi erat econtrario. curiosa absq modo:
et que ultra oẽs que erãt in regione hac turpior e¬
rat. Sermones uero eius ita ad oniuersos mouebãt᷑.
ut putaret᷑ õe corpus ip̃ius lingua esse. lites frequẽ¬
ter cõmittebant᷑ ad oẽs sib ipsa. In ebrietate ãt ui¬

Expanded text:
arravit quidam senex, dicens: Quia erat quaedam virgo provecta aetate valde, quae profecerat in timore Dei. Et interrns coepit dicere: Mihi quidem, o mirabilis vir, cum adhuc essem parvula, erat pater modestus ac mansuetus moribus, debilis vero et infirmus corpore: qui ita vixit curam sui agens, ut vix aliquando videretur ab his qui in eodem habitabant vico: terram autem suam assidue operabatur, et ibidem semper occupabat vitam suam. Si quando fortasse sanus fuisset, fructus culturae suae domi portabat; plurimum autem temporis in lecto et languoribus detinebatur, tantaque ei erat taciturnitas, ut ignorantibus eum sine voce crederetur esse. Mater vero mihi erat e contrario curiosa absque modo, et quae ultra omnes quae erant in regione hac turpior esset; sermones vero ejus ita ad universos movebantur, ut putaretur omne corpus ipsius lingua esse: lites frequentius commovebantur ad omnes ab ipsa; in ebrietate autem vi
Abbreviated transcription (Latin):
de ẽmendacione sua. Ego sũ ĩquit angelus ad
custodiã tui deputatus: qui quondã sampsoni
illi quẽ liber iudicũ describit: ab eiuꝰ ortu a deo
sum ordinatus: et in om̃i conatu operũ mirã¬
dorũ deo cooperator fauente. existens: usq dũ
carnis illecebris emollitus: in dalida dei offen¬
sam ĩturrens: et consecracionẽ suã scorto uen-¬
dens a deo derelictus est. tũt recessi ab eo. Tu er¬
go in puericia tua michi bene placuisti: sed post¬
de displicuisti. Nunt uero in merore et penitudi-¬
ne cordis ad deũ cõuersus. iterũ places. In ceno¬
biis etenĩ monachoꝵ ãmonendũ est. ut uicioꝵ
arefactis radicibͥ uirtutũ possint germina
pullulare: qa maioris numeri frequencia reꝑit
eoꝵ qui mũdanis necessitatib incũbũtꝰ qm qͥ
spiritu dei acti: ad hec spiritalia castra se con-¬
ferãt. Aĩalis ãt hõ nõ ꝑcipit ea que st̃ sp̃s dei

Expanded text:
de emendatione sua. Ego, inquit angelus, ad de emendatione sua. Ego, inquit angelus, ad custodiam tui deputatus sum, qui quondam Samsoni illi quem liber Judicum describit, ab ejus ortu a Deo sum ordinatus, et in omni conatu operum mirandorum Deo favente cooperator illi exstiti, usque dum carnis illecebris emollitus, in Dalila Dei offensam incurrens, et consecrationem suam scorto vendens, a Deo est derelictus. Tunc autem recessi ab eo. Tu ergo in pueritia tua mihi placuisti: mihi placuisti: nunc vero in moerore et poenitudine cordis ad Deum conversus, iterum places. 14. In coenobiis etenim monachorum admonendum est, ut vitiorum radicibus arefactis, virtutum possint germina pullulare: quia majoris numeri frequentia reperitur eorum, qui mundanis necessitatibus, quam qui Spiritu Dei ad haec spiritalia castra se conferant. Animalis enim homo non percipit ea quae sunt Spiritus Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
culũ uertatur in delubra demonũ. Non solũ enĩ
inquit hic morb uirulenta cõtagione irrepẽs:
inficit aĩas inter se concubitu masculoꝵ pollu¬
tas: sed eciã in cõiugatis multipliti peste con-¬
cretus ĩuenitur: dũ in rabiem rexacione libidi¬
nis uersi: ⁊ instinitu demonũ agitati: nature bo¬
in thoro ĩmaculato in stupri maculã uerso: am¬
bo cõiuges prostituti demonibus fiant Unde pre¬
cipio tibi ex auctoritate diuina ut hec publice
predices: etiã qnͣtũ discrimẽ in luxuria cõcubi-¬
narũ ĩhereat nõ celes. Qͣm diu enĩ in illa ob-¬
scenitate polluũtur: regni celorũ aditũ nũꝙͣ
merentur. Cui ait. Dñe hec ꝓferre ĩ mediũ nõ
audeo: qa ꝓpter uilitatẽ mee persone ad hoc
me aptũ non aspicio. Cui angelus cũ magna
indignacione respondit. Qd̃ d̾s uult. et per
me tibi iubet ⁊ tu nõ audes proferre: cxcuu¬
Dost hec cepit eũ ãmonere modo diuerso

Expanded text:
culum vertatur in delubra daemonum. Non solum enim, culum vertatur in delubra daemonum. Non solum enim, inquit, hic morbus virulenta contagione irrepens inficit animas, inter se concubitu masculorum pollutas, sed etiam in conjugatis multiplici peste concretus invenitur, dum in rabiem vexatione libidinis versi, et instinctu daemonum agitati, naturae bo thoro immaculato in stupri maculam verso, ambo prostituti daemonibus fiant. Unde praecipio tibi ex auctoritate divina, ut haec publice praedices: etiam quantum discrimen in luxu concubinarum haereat non celes. Quandiu enim in illa obscenitate polluuntur, regni coelorum aditum non merentur. Cui ait: Domine, haec proferre in medium non audeo, quia propter vilitatem meae personae ad hoc me aptum non sentio. Cui angelus magna cum indignatione respondit: Quod Deus vult et per me tibi jubet, tu non audes proferre? Post haec coepit eum admonere modo diverso
Abbreviated transcription (Latin):
ad intercessionẽ apud deũ pro longiturna uita
premittere debemius. Hiis dictis eodẽ modo ut ã¬
te ꝓstrauerũt se ante eas Ille ãt statĩ sub om̃i
festinacione ad thronũ tendentesͥ pro longitur¬
na uita eius postulabant: ipsis ĩterĩ ut prius in
parte stantibus. Anteqͣm uero solo ad preces pro¬
sternerent᷑ ⁊ apparuit maiestas dñi obuiã: et ele¬
uans eas dixit eis.Si bona doceat et exempla bo¬
na agat᷑ et eos quib mala exempla prebuit
corrigat: ur̃a peticio erit. Post hec inde recedẽ¬
tes cepit angelus exponere in qnͣtis uicioꝵ sordib
polutat᷑ hũanitas: licet enĩ ĩquit in diuersa crimi¬
nũ numerositate ab auctore suo recedat genus hu-
manũ. dyabolo se mancipando in nullo tñ ds
magiꝰ offenditur: qm qd̃ contra naturã peccatur.
Et ideo multa uigilancia certandũ est om̃ĩbus¬
modis in locis: ne scelere sodomitico dei habita¬

Expanded text:
ad intercessionem apud Deum pro longiturna vita ad intercessionem apud Deum pro longiturna vita praemittere debemus. His dictis, ut ante, prostraverunt se ante eas. Illae statim sub omni festinatione ad thronum tendentes, pro longiturna ejus vita postulantes, ipsis interim ut prius in parte stantibus. Antequam vero solo ad preces prosternerentur, apparuit majestas Domini obviam. Et elevans eas, dixit eis: Si bona doceat, et exempla bona agat, et eos quibus mala praebuit corrigat, erit petitio vestra. 13. Post haec inde recedentes, coepit ei angelus exponere in quantis vitiorum sordibus volutatur humanitas. Licet enim, inquit, in diversas criminum numerositates ab auctore suo recedat humanum genus, diabolo se mancipando, in nullo tamen Deus magis offenditur, quam cum contra naturam peccatur. Et ideo multa vigilantia certandum est omnibus locis, ne scelere sodomitico Dei habita
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ sine ulla dilacione ad thronũ diuine maiesta¬
eius poscebant. Quibz a throno nox ut antee¬
missa est dicens. Si eos quos male docendo. exem-¬
plo sue prauitatis illexerat: et a uia ueritatis ĩ
uiã erroris. deprauando eos deduxerat. correxe¬
rit: et ad uiã ueritatis reduxerit. remissa siuit.
tiusset᷑. ut ad remissionẽ postulatã ꝑuenixe potu¬
isset: iteꝵ uox de throno ad eoᷤ facta est. C h̃uocet ĩ qͥt
dẽs quos suo exemple aut doctrina ad illicita a¬
genda illaqueauertit: et ꝓsternat se añ pedes eo¬
riũ. et ꝓfiteatur se male egisse ⁊ docuisse: et postu¬
interim in parte delonge stantib: sicut in priori
sacerdotũ ĩtercessione. iter quos scõs scbastianũ.
ualentinũ se agnouisse fatebatur. In de ergo ã¬
bili dignitate et splendore chorusci lunĩs fulgẽs:
hee sũt ĩquit scẽ femine: quib uos famulatum
ecclesiasticũ ad honorẽ nois dñi ĩpenditis. Has

Expanded text:
tim sine ulla dilatione ad thronum divinae majestatim sine ulla dilatione ad thronum divinae majestascerunt. Quibus a throno vox ut ante emissa est dicens: Si eos quos male docendo, exemplo suae pravitatis illexerat, et a via veritatis in viam erroris depravando eos deduxerat, correxerit, et ad viam veritatis reduxerit, remissa sunt. Iab eo fieri potuisset, ut ad remissionem postulatam pervenire potuisset, iterum vox de throno est ad eos facta: Convocet, inquit, omnes quos suo exemplo aut doctrina ad illicita agenda illaqueaverat, prosternat se ante eos, et profiteatur se male egisse aut docuisse, et postuinterim in parte de longe stantibus, sicut in priori sacerdotum intercessione. Inter quos sanctos Sebastianum et Valentinianum agnovisse fatebatur. 12. Inde ergo anmparabili dignitate et splendore corusci luminis fulgens. Hae, inquit, sunt sanctae feminae, quibus vos famulatum ecclesiasticum ad honorem nominis Christi impenditis. Has
Abbreviated transcription (Latin):
surgentes prexerũt ad thionũ: et prostrati ante
uero angelus cũ eodẽ simul fre illis ĩtercedentib:
delonge in ꝑte stetit. Quib ante thronũ suppliciter
pro miscd̃ia postulantib: uox de celo audita estĩ
responsũ eis data. Exempla edificacionis aliis fa-¬
cere debuit: sed nõ fecit. Nichili eis ãplius in respõ¬
sis additũ est. In illo tã preclaro ordine sacerdotũ:
scõs dionisiũ. Martinũ. Auianũ. hylariũq cogno¬
uisse se asseruit. Quc iteꝵ cohortante ange¬
lo: simul prexerũt ubi btoꝵ mrͣm multitudo ĩnu-¬
merabilis. ĩestimabili gła prefulgebant. Isti sunt
ait quos gloriosus certamĩs triũphus ad tãtã
głam ꝑuexit : quos uos honore in ecclesia exco¬
litis ad honorẽ et laudẽ sei: quos ĩtercessores ꝓ
indulgencia pcc̃oꝵ tuoꝵ querẽ debemꝰ. Quos cũ
silĩ supplicatione humi prostratos cernerent: sta¬

Expanded text:
surgentes perrexerunt ad thronum; et prostrati ante surgentes perrexerunt ad thronum; et prostrati ante i. Ille vero angelus cum eodem fratre, illis intercedentibus, de longe in parte stetit. Quibus ante thronum suppliciter pro misericordia postulantibus, vox de throno audita est in responsum eis data: Exempla aedificationis aliis facere debuit, sed non fecit: Nihilque amplius in responsis auditum est. In illo ergo tam praeclaro ordine sacerdotum sanctos Dionysium, Martinum, Annianum, Hilariumque se cognovisse asseruit. 11. Tunc iterum cohortante angelo simul perrexerunt, ubi beatorum martyrum multitudo innumerabilis inaestimabili gloria fulgebat. Isti sunt, ait, quos gloriosus certaminis triumphus ad tantam gloriam provexit, quos vos in Ecclesia honore excolitis ad honorem et laudem Dei, quos inter intercessores pro indulgentia peccatorum tuorum quaerere debemus. Quos cum simili supplicatione humi prostratos cernerent, sta
Abbreviated transcription (Latin):
diistilo currente extlusimus : duxit eũ ad loc a
pulcherrima. naturali constructione fundata: tũ
discreta: que tanta magnitudine et altitudine
eciã pulthritudine incredibili clara erant: ut nec
mente cõcipi. nec ore hũano ꝓfiteri tanti ĩmensitaᷤ
ut homo corporeiͤ oculis iubar tanti lumĩs: et digni¬
tatẽ glorie sc̃oꝵ. que ibidẽ apparuit: sufferre nequiue¬
rit. Tunc ip̃e angelus qui eius ductor et ostensor fu¬
rat: dixit ad eũ. Crastina migrare debes. sed ĩterĩ ter¬
temꝰ pro miscd̃ia. Tunc preeũte angelo prexerunt:
ubi consessus scõꝵ sacerdotũ in gła et dignitate ĩ¬
estimabili fuit. Tũc dixit ei. Isti sũt apud deũ meri¬
tis bonoꝵ operũ coronati: quib uos officia eclesi¬
astica ĩpenditis. Rogemus illos: ut tibi miscd̃iam
apud deũ ĩpetrent. Hiis dictis supplites fũ. orabant
eos intercessores fieri. Sc̃i uero sacerdotes sine mora

Expanded text:
dii stylo currente exclusimus, duxit eum ad loca dii stylo currente exclusimus, duxit eum ad loca pulcherrima naturali constructione fundata, cum discreta: quae tanta magnitudine et altitudine et tam pulchritudine incredibili claruerant, ut nec a mente concipi, nec ore humano proferri tanti immensitas ate fulgidus, ut homo corporeis oculis jubar tanti luminis et dignitatem gloriae sanctorum, quae ibidem apparuit, sufferre nequiverit. Tunc ipse angelus, qui ejus ductor et ostensor fuerat, dixit ad eum: Crastina migrare debebas; sed interim certamus pro misericordia. Tunc praeeunte angelo perrexit ubi consessus sanctorum sacerdotum in gloria et dignitate inaestimabili fulgebat. Tunc dixit ei: Isti sunt apud Deum meritis bonorum operum coronati, quibus vos officia ecclesiastica impenditis. Rogemus illos, ut tibi misericordiam apud Deum impetrent. His dictis, supplices facti, orabant eos intercessores fieri. Sancti vero sacerdotes sine mora
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpetrandã ueniã subuenire debuisset: sicut ei ĩ ui¬
sione apparens: per quẽdã cleritũ eius mãdaiue¬
rat. Prescriptus uero ep̃s hoc negligenter ꝑtrac¬
tans ⁊ caritatis ardorẽ non adhibuit. ut ẽi certa.¬
mine exhibito sucturreret: et id cirto nec sibi iã
ait nec illi subuenire poterit. Et ubi est inquit
ille. Ecce ait ex altera parte ip̃ius montis.
dãpnationis sue penas luit. De uisione uero
quã pantis prelibauimꝰ ab ip̃o qui hec ante
triẽniũ sõpniauerat audiuimꝰ. Beni inquit
in qd̾dã habitaculũ ambitu parietũ destitutũ
in quo idẽ abbas residens cruentatus. uocauit
sorduit. qã duob hic comitib in thermis se la¬
uantib in tolerabilis fetor inde consurgens: pe
nachico diuersoꝵ tenobioꝵ et regionũ: aliquos ĩ
gła. et quostã eoꝵ pena depressos. Hiis ergo
et ceteris ĩnumeris conspectis. que causa cõpen¬

Expanded text:
impetrandam veniam subvenire debuisset; sicut ei in viimpetrandam veniam subvenire debuisset; sicut ei in visione apparens per quemdam clericum ejus mandaverat. Praescriptus vero episcopus hoc negligenter pertractans, charitatis ardore non condoluit, ut ei certamine adhibito succurreret. Et idcirco nec sibi jam, ait, subvenire poterit. Et ubi est? inquiens ille. Ecce, ait, ex altera parte ipsius montis suae damnationis poenas luit. 7. De visione vero quam paucis praelibavimus, ab ipso qui haec ante triennium somniaverat audivimus. Veni, inquit, in quoddam habitaculum ambitu parietum destitutum, in quo idem abbas tibiis residens cruentatis vocavit msorduit, quia duobus hic comitibus in thermis se lavantibus intolerabilis fetor inde consurgens, penachico diversorum coenobiorum et regionum, aliquos in gloria, quosdam eorum in poena depressos. 10. His ergo et caeteris innumerabilibus conspectis, quae causa compen
Abbreviated transcription (Latin):
tremitate uite per excessũ rapto. ante decẽnii tp̃c
ostensũ fuerat sicut tũc fama uulgauerat: iã¬
q diũ oblitteratũ obliuioni fuerat᷑: isto fr̃e hec
ante minime audiente: et ad mẽoriã eandẽ cau-¬
sã siłi uisione reuocante. Unde apparet in una
re bina iteracione repitita: hoc qd̃ male pullu¬
lat crebrius succidi debere: ne hiis qui mona¬
choꝵ noĩe censent᷑: opus peculiare ibitẽ reuer¬
tatur in plumbi grauedinẽ. Ibi etiã ostensa
ẽ ei cuiuscã montis altitudo: et dt̃m est ab ange¬
lo dequodã abbate ante decẽniũ defũcto: qd̾ in
sũmitate eius esset ad purgationẽ suã teputa¬
tus: non ad dãpnationẽ ꝓpetuã: ibidẽq eũ oẽm
intlemenciã aeris. et uentoꝵ ĩcõmoditatẽ ymbri¬
ũq pati. Adiũxitq idẽ angelus de eo qd̵ quilã ep̃s
nuꝑ defũctus. ip̃ abbati solatio precũ suaꝵ ad

Expanded text:
tremitate vitae per excessum rapto ante decennii tempus tremitate vitae per excessum rapto ante decennii tempus ostensum fuerat, sicut tunc fama vulgaverat, jamque diu obliteratum oblivione fuerat, isto fratre haec ante minime audiente, et ad memoriam eamdem causam simili visione revocante. Unde apparet in una re bina iteratione repetita hoc quod male pullulat, crebrius succidi debere; ne his qui monachorum nomine censentur, opus peculiare ibidem vertatur in plumbi gravedinem. 6. Ibi etiam ostensa est ei cujusdam montis altitudo. Et dictum est ab angelo de quodam abbate ante decennium defuncto, quod in summitate ejus esset ad purgationem suam deputatus, non ad damnationem perpetuam; ibidemque eum omnem inclementiam aeris et ventorum incommoditatem imbriumque pati. Adjunxitque idem angelus de eo, quod quidam episcopus nuper defunctus ipsi abbati solatio precum suarum ad
Abbreviated transcription (Latin):
non ĩnigilant: deliciis affluentes in scorta ꝓruũt
et ita euenit ut nec sibi nec aliis ĩtertessores esse
possint Seculo enĩ pestilencia et fame laboranti.
sua prece succurrere potuissent: si lucrũ deo tota
pirtute conferre uoluissent: et ideo tali remunera¬
cione in fine donãt᷑. qa precedentib meritis talia
et lapide ualde ĩordinate cõiectũ: et fuligine defor-¬
me se bidisse fatebatur: fumo ex eo in altũ rapo¬
rante. Cui ĩterroganti qͥd esset: rñsũ est ab ange¬
lo habitationẽ fuisse quorũdã monachoꝵ: de di¬
uersis locis et regionib in unũ congregatorũ. ad
purgacionẽ suã. Qui de eodẽ nũmero unũ spe-¬
cialit̾ noĩauit᷑. quẽ dixit ibidẽ in archa plũbea
petuliare qd̾ in anania et saphira ad corrũpen-¬
tam cõmunis uite ĩtegritatẽ precesserat. De quo
fr̃e dãpnabiliter incluso: cuidam peregrino ĩ ex¬

Expanded text:
non invigilant. Deliciis affluentes in scorta proruunt; non invigilant. Deliciis affluentes in scorta proruunt; et ita evenit, ut nec sibi, nec aliis intercessores esse possint. Saeculo enim pestilentia et fame laboranti sua prece succurrere potuissent, si lucrum Deo tota virtute conferre voluissent. Et ideo tali remuneratione in fine damnantur, quia praecedentibus meritis talia et lapide valde inordinate conjectum, et fuligine deforme vidisse fatebatur, fumo ex eo in altum vaporante. Cui interroganti quid esset, responsum est ab angelo, habitationem fuisse quorumdam monachorum de diversis locis et regionibus congregatorum ad purgationem suam. Qui de eodem numero unum specialiter nominavit, quem dixit ibidem in arca plumbea peculiare, quod in Anania et Saphira ad corrumpendam communis vitae integritatem praecesserat. De quo fratre damnabiliter incluso, cuidam peregrino in ex
Abbreviated transcription (Latin):
Nunerũ enĩ inquit preuẽtione cetati: pro mercade
futuroꝵ nil agunt ⁊ sed cũ mũdanas leges pro exer.¬
tenta mali audacia ã mĩstrant: dãpna legalia q̃
doctoribus infligũt absq ulla miscd̃ia quasi iu¬
re sibi debita sue auaricie reponũt. hic iterũ ĩueni¬
enda Iusticiã uero ob sꝑem futuoꝵ nũqͣm agunt:
sed cũ eã gratis offerre om̃ĩbus pro eternitatis mex¬
cede debeant: semꝑ eã uenalẽ situt et aĩam suam
portant. Quostã enĩ iã iudicatos noĩatĩ dixerat .
sicut euangeliũ de incredidis ꝓloquit᷑: qui ãt nõ
tercia semꝑ in locis genitalib uirgis cederentur.
Plures eoꝵ sue cognicioni notos dicebat. xu¬
acerdotũ inqͣt angelus maxima pars mũ¬
tanis lucris inhiandor et palatinis turis in ser¬
uiendo: cultu uestiũ et pompa fecculoꝵ se extollen-¬
do. questũ putant esse pietatẽ: aĩab lucrandis

Expanded text:
Munerum, inquit, praeventione caecati, pro mercede Munerum, inquit, praeventione caecati, pro mercede futurorum nihil agunt. Sed cum mundanas leges pro coercenda mali audacia administrant, damna legalia, quae debitoribus infligunt, absque misericordia et quasi sibi debita, suae avaritiae reponunt, hic iterum invenienda. Justitiam vero spe futurorum nunquam agunt: sed cum eam gratis offerre omnibus pro aeternitatis mercede debeant, semper eam venalem, sicut et animam suam, portant. Quosdam enim jam judicatos nominatim dixerat, sicut Evangelium de incredulis proloquitur: Qui autem non tertia, semper in locis genitalibus virgis caederentur. Plures eorum suae agnitioni notos dicebat. Sacerdotum, inquit angelus, maxima pars muanis lucris inhiando, et palatinis curis inserviendo, cultu vestium et pompa ferculorum se extollendo, quaestum putant esse et pietatem. Animabus lucrandis
Abbreviated transcription (Latin):
fragilitati libertas: mole tantoꝵ bonoꝵ obrui ⁊
aibsumi potuisset. Qui tamen inquit in sorte electoꝵ
ad uitã predestinatus est. Illic etiã dona premag.¬
nifica et ĩnumerabilia põpatice a malignuiᷤ spi-¬
ritib ad ꝑferendũ ordinata uiderat: in ꝑalliis
et in uasis argenteis:. equis et lintheaminũ subti¬
angelus diuersarũ ꝓuinciaꝵ iura regenciũ st̃ hec:
ut uenientes huc hic ea ĩueniant. et sciant quia ꝓ¬
munerib. rapinis et auaricia congesta sũt. Quoꝵ
aliquos noĩatim exprimens ⁊ dixit esi nũqͣm defes¬
tura aut delenda: priusqͣm ip̃i uenirẽt ut et in sinũ
suũ recperent. Qm terribilẽ uero sentenciã decõ¬
uersacione cõmĩtũ ĩtulerit: qͣs enarrare sufficiat:
tũ quostã eoꝵ nõ uindices criminũ esse dixerit. sed
uice dyaboli ꝑsecutores hõi: iustos dãpnando et
reos iustificando: furib et sceleratis cõmunicando:

Expanded text:
fragilitati humanae libertas mole tantorum bonorum obrui et fragilitati humanae libertas mole tantorum bonorum obrui et absumi potuisset. Qui tamen, inquit, in sorte electorum ad vitam praedestinatus est. 9. Illic etiam dona praemagnifica et innumerabilia pompatice a malignis spiritibus ad proferendum ordinata viderat in palliis aureis et argenteis, equis, et linteaminum subtiangelus, diversarum provinciarum jura regentium sunt haec: ut huc venientes ea inveniant, et sciant quia muneribus, rapinis, et avaritia congesta sunt. Quorum aliquos nominatim exprimens, dixit ea nunquam defectura aut delenda prius quam ipsi venirent, et ea in sinum suum reciperent. Quam terribilem vero sententiam de conversatione comitum intulerit, quis enarrare sufficiat? cum quosdam eorum non vindices criminum esse dixerit, sed vice diaboli persecutores hominum, justos damnando, et reos justificando, furibus et sceleratis communicando.
Abbreviated transcription (Latin):
eciã a mortuis cõuentus nõ subnũ strauit. Ipsi
uero fr̃i qui hec quasi de inferis ad suꝑos reporta-¬
bat: prescitũ ante nõ fuerat. Illic eniã quẽdã prin¬
cipẽ qui italie et pplĩ romani sceptra quondã rex-¬
erat uidisse se stantẽ dixerat: et uerenda eius cuins¬
dã aĩalis morsu laniari: reliquo torꝑe ĩmuni ab
hac lesione manẽte ¶tupore igit᷑ uehementi atto¬
uitus ãmirabatur : quomodo tantus uir qui de
fensione catholite fidei et regimine sce ecclesie.
moderno scło pene inter ceteros singularis appa¬
ruit: ĩuri tanta deformitate pene potuisset. Cui
ab angelo ductore suo ꝓtinus responsũ est: qd̃
qͣmuis multa miranda et laudabilia ⁊ deo accep¬
ta fecisset÷ quoꝵ mercede priuandus nõ est tamẽ
stupri illecebris resolutus: cũ ceteris bonis deo obla¬
tis. longeuitatẽ uite sue in hoc terminare uoluis¬
set: ut quasi ꝑua obscenitas et concessa hũane¬

Expanded text:
etiam a mortuis conventus non subministravit. Ipsi etiam a mortuis conventus non subministravit. Ipsi vero fratri, qui haec quasi de inferis ad superos reportabat, praescitum ante non fuerat. 8. Illic etiam quemdam principem, qui Italiae et populi Romani sceptra quondam rexerat, vidisse stantem dixerat, et verenda ejus cujusdam animalis morsu laniari, reliquo corpori immuni ab hac laesione manente. Stupore igitur vehementi attonitus admirabatur quomodo tantus vir, qui in defensione catholicae fidei et regimine sanctae Ecclesiae moderno saeculo pene inter caeteros singularis apparuit, puniri tanta deformitate poenae potuisset. Cui ab angelo ductore suo protinus responsum est, quod quamvis multa miranda et laudabilia et Deo accepta fecisset, quorum mercede privandus non est, tamen stupri illecebris resolutus, cum caeteris bonis Deo oblatis longaevitatem vitae suae in hoc terminare voluit, quasi prava obscenitas et concessa
Abbreviated transcription (Latin):
meris tormentis diuersi generis cruciatus aspexera:
in quib plurimos tã minoris quã maioris ordiui:
sacerdotes stantes. dorso scipitib in herentes: in igne
strictis loris ligatos uiderat⁊ ipsasq feĩas ab eis stu¬
pratas siłi modo constrictas: ante eos in eodẽ igne
usq ad loca genitalia dimersas. Dictũq est ei ab ã¬
gelo ⁊ qd̾ sine ĩtermissione uno die tm̃ ĩtermisso: die
ne eã nobis ob hoc inhabitabilẽ reddidit: et ĩ¬
deo certet quomodo collectis undiq sũptibus
patencia claudat. Qd̃ si per se sũptus ad cõclu¬
dendũ ea nõ habuerit ⁊ legationẽ dirigat ad mo-¬
nasteria denoĩata: et inde solaciis gratant ãmi¬
nistratis subplebunf᷑ oĩa. clausure huit necessaria
Qd̾̃ audiens ep̃s: deliramenta ĩquit sõpnioꝵ non
sũt attendenda. Sed ipsa eadẽ angelus in presenti
pisione remonuit: qd̃ ep̃c solacia precũ suarũ

Expanded text:
meris tormentis diversi generis cruciatos aspexerat: meris tormentis diversi generis cruciatos aspexerat: in quibus plurimos tam minoris quam majoris ordinis sacerdotes stantes, dorso stipitibus inhaerentes, in igne stricte loris ligatos viderat: ipsas quoque feminas ab eis stupratas, simili modo constrictas ante eos, in eodem igne usque ad loca genitalium dimersas. Dictumque est ei ab angelo, quod sine intermissione, uno die tantum intermisso, diene eam nobis inhabitabilem reddidit. Et ideo quoquo modo collectis undique sumptibus patentia claudat. Quod si per se sumptus ad concludendum ea non habuerit, legationem dirigat ad monasteria denominata. Inde solatiis gratanter administratis, supplebunt omnia clausurae huic necessaria. Quod audiens episcopus: Deliramenta, inquit, somniorum non sunt attendenda. Sed et ipsa eadem angelus in praesenti visione remonuit, quod episcopus solatia precum suarum
Abbreviated transcription (Latin):
ad caput stans splendore in credibili fulgidus ⁊ eũ q
blandis alloquens sermonib laudauit confugiũ eiꝰ.
qd̃ ad deũ in angustiis positus ⁊ tã studio psalmodie
qͣm lectionis fecerat. hortans eũ de cetero sine defectu si¬
repetendũ ãmonuit: seq ualde delectari. cũ aliquẽ in¬
stantia lectionis et iteracione psalmodie intentũ ui-¬
derit⁊ deũq ob hoc placabilẽ fieri posse: si usus iste
peraciter et nõ ficte teneat᷑. Hiis igit᷑ dictis sũpsit
eũ idem angelus et duxit eũ per uiã amenitatis ĩmẽ¬
se preclarã. In qua cũ pergerent: ostendit ei monteᷤ
ĩmense altitudinis. et incredibilis pulchritudinis: qui
quasi essent marmorei udebant᷑ ⁊ quos circuibat
maximus fluuiꝰ igneus ⁊ in quo ĩnumerabilis mł¬
titudo dãpnatoꝵ penaliter in clusa tenebat᷑. quorũ
multos se agnouisse fatebat᷑ Et in ceteris locis ĩnui¬

Expanded text:
ad caput stans, splendore incredibili fulgidus, eumque ad caput stans, splendore incredibili fulgidus, eumque blandis alloquens sermonibus, laudavit confugium ejus, quod ad Deum in angustiis positus, tam studio psalmodiae quam lectionis fecerat, hortans eum de caetero sine defectu sirepetendum admonuit: seque valde delectari, cum aliquem instantia lectionis et iteratione psalmodiae intentum viderit, Deumque ob hoc placabilem fieri posse, si usus iste veraciter et non ficte teneatur. His igitur dictis, assumpsit eum idem angelus, et duxit per viam amoenitatis immensitate praeclaram: in qua dum pergerent, ostendit ei montes immensae altitudinis et incredibilis pulchritudinis, qui quasi essent marmorei videbantur, quos circumibat maximus fluvius igneus, in quo innumerabilis multitudo damnatorum poenaliter inclusa tenebatur, quorum multos se agnovisse fatebatur; et in caeteris locis, innu