comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cios adipiscopum ciuitatis ut ueniad admr sipeluendum. Dir enim ter¬
cio abhoc rgridiar mundo. & uado in requirm distinatam quam michi
oñs repromisit. Harc eo dicenti misit prarpositus ad epm ciuitatis ni¬
censis qui harcri nuntiarent. Postharo crescrns. Quidam uinit ad fenestra
& uidens eum catenis uinctũ. uermibus plenumait. Odne mi qualiter
tam ualida tormenta tolerare tam fortiter potes: Cui ille ait. Con¬
fortat me illi procuius nomine harc pacior. Dico autẽ tibi quia iam ab¬
soluor abhis iunculis. & uado in requiem mea. Adueniente autem
dix tercio deposuit catinas quib: uinctus erat Prostrauit se inoratio¬
niͦ. & cum diutissime cum lacrimis orass&. Conlocanssi suꝑscam nũ
extensis pedibus. rleuatisque ad carlum manibus gras agens dõ tracdi¬
dit sp̃m. & statim om̃s uermes illi qui scos artus perforabant euanui¬
runt. Adueniens autẽ austadius eps. bratum corpus studiosissi¬
mi srpulturar mandauit. : Haec omĩa abipsius ori cognoui. quem

Expanded text:
sepeliendum. Die enim tertia ab hoc egredior mundo et vado in requiem distinatam , quam mihi Dominus repromisit'. Haec eo dicente, misit praepositus ad episcopum civitatis Nicensis, qui ei haec nuntiarent. Post haec Crescens quidam venit ad fenestram, et videns eum catenis vinctum, vermibus plenum, ait: 'O domine mi, qualiter tam valida turmenta tollerare tam fortiter potes?' Cui ille ait: 'Confortat me ille, pro cuius nomine haec patior. Dico autem tibi, quia iam absolvor ab his vinculis et vado in requiem meam'. Adveniente autem die tertia , deposuit catenas, quibus vinctus erat, prostravit se in orationem; et cum diutissime cum lacrimis orasset, conlocans se super scamnum, extensis pedibus elevatisque ad caelum manibus, gratias agens Deo, tradedit spiritum. Et statim omnes vermes ille, qui sanctos artos perforabant, evanuerunt. Adveniens autem Austadius episcopus, beatum corpus studiosissime sepulturae mandavit. Haec omnia ab ipsius ore cognovi, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ea die incendio domus aecclesiae concre mata est: edn
S ItA GESTIS IN SAXONES ETROMANOS BELLUAI
gestum est. Sed saxones terga uer tentes multos desuis
romanis insequentib gladio reliquerunt: Insule eorum
cũ multo populo inter empto. a francis captȩ atque subuer se
sunt Eo anno mense nono terra tremuit. Odo acrius cum
hildeRico fordus inIit . alamannos que qui par tẽ italiae. per¬
uaserant subiuga runt.
IORICHUS ATEM GOTHORUAI REX UICTORIUM
ducem suꝑ septẽ ciuitates ꝓposuit anno quarto dediror
regnisii. Quiꝓtinus ar uernus adueniens cuutatẽ addera
uoluut. U ndẽ & criptae ille usque hodre ꝑstant adba silicã
scĩ iuliani colũnas quȩ sunt in ede positȩ exiberq uuis sit
ficari fuit autẽ ar urrnus annis nouẽ .Suꝑe nelitinm uero
senatorem calum nias deuoluit quẽ incarerre pesitum nocte
extrahi iussit. ligatum que uxta pariarm antiquĩ ꝓsir

Expanded text:
ea die incendio domus ecclesiae concremata est. XIX. ea die incendio domus ecclesiae concremata est. XIX. His itaque gestis, inter Saxones atque Romanos bellum gestum 71 est: sed Saxones terga vertentes, multos de suis, Romanis insequentibus, gladio reliquerunt; insulae eorum cum multo populo interempto, a Francis captae atque subversae sunt. Eo anno mense nono terra tremuit. Adouacrius cum Childerico foedus iniit, Alamannosque, qui partem Italiae peraserant, subjugarunt. XX. Eorichus autem Gotthorum rex, Victorium ducem super septem civitates praeposuit, anno quarto decimo regni sui. Qui protinus Arvernis adveniens, civitatem addere voluit: unde et cryptae illae usque hodie perstant ad basilicam sancti Juliani, et columnas, quae sunt in aede positae, exhiberi jussit.ficari. Fuit autem Arvernis annis novem. Super Eucherium vero senatorem calumnias devolvit: quem in carcere positum nocte extrahi jussit, ligatumque juxta parietem antiquum, ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
sid acpentes estorẽ parumꝑ. Dñs enĩ nunc dirig& qui regat arđam
han histaque irantibus haec uerba subito rusticus nomine
quiint ux ipia urbis aruernis diocesi prbt aduenit ipse enm
sur mulir ꝑ uisionẽ fuerat indicatus Qua iuso ait. En ipsunt
clamauit. dignũ & iustũ esse. Qui in cathecha positus. septimus
in eodem loco pontificatus honorẽ populo gaudente suserꝑit. T̃x u.
GITUR IL DE RICHUS AURELIANIS PUGNAS EGIT
odo acrius uero cũ saxonibus andegauum uenit. magna tunc
lues populũ deuastauit. mortuus est autẽ argidius. & reliquit
filium siagrium nomine. Quode functo. odo acrius de andega uo
urlaliis locis obsides accepit. Brit tani debitoricas ago thisex¬
pulsi sunt multis apud dolensem uicũ ꝑemptis. Paulus uero com̃es.
cũ romanis ac francis. gothis belld̃ intulit & prardas argit: Vem¬
ente uero odo acrio ande gauis. hilderichus rex sequenti die ad¬
uenit. inter fectoque paulo comite ciuitatẽ obtinuit: Magno

Expanded text:
sed patientes estote parumper: Dominus enim nunc dirigit, qui regat Ecclesiam hanc. His itaque mirantibus haec verba, subito Rusticus nomine, qui erat ex ipsa urbis Arvernis dioecesi presbyter, advenit: ipse enim jam mulieri per visionem fuerat indicatus. Quo viso ait: En ipsum qclamavit dignum ac justum esse. Qui in cathedra positus, septimus in eodem loco pontificatus 68 honorem, populo gaudente, suscepit. XIV.Igitur Childericus Aurelianis pugnas egit; Adouacrius vero cum Saxonibus Andegavos venit. Magna tunc lues populum devastavit. Mortuus est autem Aegidius, et reliquit filium, Syagrium nomine. Quo defuncto, Adouacrius de Andegavo et aliis locis obsides accepit. Britanni de Biturica a Gotthis expulsi sunt, multis apud Dolensem vicum peremptis: Paulus vero comes cum Romanis ac Francis, Gotthis bella intulit et praedas egit. Veniente vero Adouacrio Andegavis, Childericus rex sequenti die advenit, interemptoque Paulo comite, civitatem obtinuit. Magno
Abbreviated transcription (Latin):
Nã & ipsos sacrorũ templorũ aditus spinis iusserat obserare. Scilic&
ut raritas ingrediendi obliuionẽ facer& fidei: maxinr tuno populane
gem mȩq: germaniae urbes ab hac tempestate de populatȩ sunt
Extat hodie quȩ & prohac causa adbasilium epm nobilis sidonii¬
ipsius epła quȩ hȩc ita loquitur. sed per

Expanded text:
Nam et ipsos sacrorum templorum aditus spinis jusserat obserari, scilicet Nam et ipsos sacrorum templorum aditus spinis jusserat obserari, scilicet ut raritas ingrediendi oblivionem faceret fidei. Maxime tunc Novempopulanae, geminaeque Germaniae urbes, ab hac tempestate depopulatae sunt. Exstat hodieque et proipsius epistola, quae haec ita loquitur. Sed pers
Abbreviated transcription (Latin):
suo restituit. Post quorũ discessũ. uoxad eum ecarlis di¬
lapsa ꝑuenit dicens. Ecdici rcdici quia rẽ hanc tibi & se¬
mini tuo panis non deerit in sempiternũ. roquod ob audieris
uerbis meis. & famẽ meam refectione pauperũ satiaueris.
Quẽ haec diciũ mire uelocitatis fuisse. multi cõmemorant. Nam
quadam uice multitudinẽ gothorũ cũ decem uiris fugasse
ꝑscribitur. Sed & sc̃s paciens lugdulensis ep̃s. simile huic in ipsa
fame populis perestitis se perhib&ur bene ficium: extat exin¬
de hodir qu eapuduos beati Sidonii episcopi epistola. r
qua rum declamatoriat conlau. oauit.
VS TEM PORF AT DE UA RIX REX GOThO¬
RuΜ EXET DENS hispanum limitem grauem
in galli is super xp̃ianos i& tulit per secutionem truncabat:
Passim ꝑuersitati suar non consencientes dericus. carceribus
sub łgebat. Sacer dotes uero alios dabat exilio alios gladio trucidabat.

Expanded text:
suum restituit. Post quorum discessum, vox ad eum e coelis suum restituit. Post quorum discessum, vox ad eum e coelis lapsa pervenit, dicens: Ecdici, Ecdici, quia fecisti rem hanc, tibi et semini tuo panis non deerit in sempiternum: eo quod obedieris verbis meis et famem meam refectione pauperum satiaveris. Quem Ecdicium mirae velocitatis fuisse 77 multi commemorant: nam quadam vice multitudinem Gotthorum cum decem viris fugasse perscribitur. Sed et sanctus Patiens Lugdunensis episcopus simile huic in ipsa fame populis praestitisse perhibetur beneficium. Exstat exinde hodie apud nos beati Sidonii epistola, in qua eum declamatorie collaudavit. us tempore et Evarix rex Gotthorum, excedens Hispanum limitem, gravem in Galliis super Christianos intulit persecutionem. Truncabat passim perversitati suae non consentientes, clericos carceribus subigebat: sacerdotes vero, alios dabat exsilio, alios gladio trucidabat.
Abbreviated transcription (Latin):
inter fici romã aufugit ibique similẽ temptans exercere luxuriã
lapidibus est obrutus. Post cuius excessũ. regnauit eori chus an nos
quat tuor. Obiit autẽ anno ige simo uii regni sui. fuit &ciam
& tunc terre motus maga us.
EM PORE SIDONII EPISCOPI MAGNA BURGUN DIÃ¬
famis oppressit. Cumq: populi diuersas regionis disꝑgerent᷑.
nec ess& ullus qui pauperibus alimoniam largiretur : Ecdi¬
dius quidã exsenatoribus huius ꝓpinquus. magnã tunc rẽ
in dño confisus fecisse ꝑhib&. Nam in ualoscente fame misit
purros suos cũ equitibus & plaustris ꝑ uicinas sib ciuita tes
ut eos quihac in opra uexabant᷑ sibi ad ducerent. At illirun¬
tes. cunctos pauperes quot quot inuenire potuerunt ad duxer̃
addomũ eius ibiq eos ꝑ om̃e tempus sterilitato pascens ab in¬
teritu famis exemit. fueruntq: ut multi aiunt amplius
quã quat tuor milia ꝓmiscui sexus. aduemente autem
uber tate. ordinata iterũ euectione. unũ quẽ que in loco

Expanded text:
interfici, Romam aufugit: ibique similem tentans exercere luxuriam, lapidibus est obrutus. Post cujus excessum regnavit Eorichus annos quatuor: obiit autem anno vigesimo septimo regni sui. Fuit etiam et tunc terraemotus magnus. tempore Sidonii episcopi magna Burgundiafames oppressit. Cumque populi per diversas regiones dispergerentur, nec esset ullus qui pauperibus alimoniam largiretur, Ecdicius quidam ex senatoribus, hujus propinquus, magnam tunc rem in Deo confisus fecisse perhibetur. Nam invalescente fame, misit pueros suos cum equis et plaustris per vicinas sibi civitates, ut eos qui hac inopia vexabantur sibi adducerent. At illi euntes, cunctos pauperes quotquot invenire potuerunt, adduxere ad domum ejus. Ibique eos per omne tempus sterili tatis pascens, ab interitu famis exemit. Fuereque, ut multi aiunt, amplius quam quatuor millia promiscui sexus. Adveniente autem ubertate, ordinata iterum evectione, unumquemque in locum
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ temporis apud spinsiam uillã publica. Quo cũ iam solo
cũbente ueniss& : regi nunciant uirũ dĩ in ibi eẽ. nec regis
domibus m & are uell&. Tunc theo dricus ait: Melius eẽ
uirũ dĩ oportunis subsidiis honorare. quã dñm ex seruorũ
eius offensa adiracundiam ꝓuocare: Iub& ergo regio cultu
cultu regio administrata. In qui rit quid sibi ista uellent. Dicun
illi tibi arege fuerunt directa abhominatus ea. ait Scriptũ

Expanded text:
 temporis apud Spinsiam villam publicam. Quo cum jam sole occumbente venisset, regi nuntiant virum Dei inibi esse, nec regis domibus metare velle. Tunc Theudericus ait, melius esse virum Dei opportunis subsidiis honorare, quam Dominum ex servorum ejus offensa ad iracundiam provocare. Jubet ergo regio cultu cultu regio administrata, inquirit quid sibi ista vellent. Dicunt illi: Tibi a rege fore directa. Abominatus ea ait: Scriptu
Abbreviated transcription (Latin):
erogandi hilarem dispensationẽ. Cessantibus quoqui ix inde tirrorib
ꝑcuntas prouincias dispersi facti fama. cimc tossacer dotes imitarr com¬
cimc tos sacer dotes imitare com¬
is isamoriit quai sacerdos fecit ix fide. quȩ usque nunc in dĩ nomine ꝑ om̃s
qualtimec dusias in conpunccione cordis & contritioni sp̃s culrbrat᷑ Saogucum
IAC ANEGITUR ALARICUS REX GOThORUM EUM UIPERET IUBU UUICUAI

Expanded text:
erogandi hilarem dispensationem. Cessantibus inde quoque terroribus, erogandi hilarem dispensationem. Cessantibus inde quoque terroribus, per cunctas provincias dispersa facti fama cunctos sacerdotes imitari comcunctus sacerdotes imitare conmonuit, quod sacerdus fecit ex fide. Quae usque nunc in Dei nomine per omnes eclesias in conpunctione cordis et contritione spiritus caelebratur. Igitur Alaricus rex Gothorum cum viderit, C
Abbreviated transcription (Latin):
itutas suis se dum urbs illa multis terr& prodigii
tas portas ingrissa ꝑ totam ut scripsit urbrͣ nichil m&uens oberra¬
bat. Cumque hac ꝑ anni circulũ gererent᷑. Aduenientib paschalis
sollẽ pnitatis dirbus exspectabat dĩ miscđam plebstota deuotr. ut
urlhic magne sollẽpnitatis dres huic terrori terminũ daruit. Sed in ipsa
gloriosȩ noctis uigilia dum missarum carlebrarent᷑ sollõpnia. subito palacium¬
regale in tramurancum diuino igne succenditur. Pauore omibus ꝑterri¬
tis ecdam argressis credentibus nraut incendio urbs tota consum mara&ur¬
aut certe disrupta tellure dehiscer&. scs̃ sacerdos prostratus ante al¬
pen&rauit rxcelsa poli oratio pontifies ineliti. rustinexitq domus
incindium flumine pro fluencium lacrimarum. Cum que haro age¬
rintur ad ꝓpinquante asscensionis ut um diximus mairstatis domi¬
nice indixit populis iriunium instituit orandi modum: e dendi seruen

Expanded text:
statutas fuisse, dum urbis illa multis terreretur prodstatutas fuisse, dum urbis illa multis terreretur prodtas portas ingressa, per totam, ut scripsit, urbem nihil metuens oberrabat. Cumque haec per anni circulum gererentur, advenientibus paschalis sollemnitatis diebus, expectabatvel hi magnae solemnitatis dies huic terrori terminum darent. Sed in ipsa gloriosae noctis vigilia, dum missarum celebrarentur solemnia, subito palatiumregale intra muraneum divino igne succenditur. Pavore omnibus perecclesia egressis, credentibus ne aut hoc incendio urbs tota consumereturaut certe disrupta tellure dehisceret sanctus sacerdos, prostratus ante alPenetravit excelsa poli oratio pontificis inclyti, restinxitque domus incendium flumine profluentium lacrymarum. Cumque haec agerentur, appropinquante ascensione, ut jam diximus, majestatis Dominicae, indixit populis jejunium, instituit orandi modum, edendi seriem,
Abbreviated transcription (Latin):
non inrid&ur. Nrcenĩ diligit eum. qui propt̃ terrinũ regnũ
rum non confitctur in scło: ista illar ratione confusus.usque ad exi¬
tum uitar suar in hac insania ꝑdurauit. nro publici arqualitatem
trinitatis confiterq uoluit. Magna enĩ facundiar erat tunc trmpr̃
bratus auitus Namque insurgente heresi apitt urbem coni¬
stantinopolitanã . tam illam quam ruticrs quam quã sabellius
gundebado rege ipse contra ras scripsit. Ex tant exinde nuno aput uos
epistolar admirabiles. que sicuit tunc heresim oppresserunt. ita arcłam
dĩ ardificant. Scripsit enĩ omeliarum librũ unũ demundi principro
& dediuer sis condicionibus aliis librossex uersu conpaginatos. Episto¬
larum libros nouẽ in terquas supra dicta continent᷑ ar pistolar. Refert
enĩ inquadam homela quã derogationib scripsit: Hasipsas rogationes
quas ante asscensionis dominicȩ trium phum carlebramus. Ama¬
merto ipsius uiennensis urbis op̃o. cui & hic ro tempr̃ preerat in¬

Expanded text:
idetur. Non enim diligit illum qui propter terrenum regnum eum non confitetur in saeculo. Ista ille ratione confusus, usque ad exitum vitae suae in hac insania perduravit, nec publice aequalitatem tra Arrianos 1. Magnae enim facundiae erat tunc temporis beatus Avitus: namque insurgente haeresi apud urbem Constantinopolitanam, tam illa quam Eutyches, quam illa quam Sabellius stum, rogante Gundobado rege ipse contra eos scripsit. Extant exinde nune apud nos epistolae admirabiles, quae sicut tunc haeresim oppresserunt, ita nunc ecclesiam dei aedificant. Scripsit enim Homiliarum librum unum, de mundi principio et de diversis aliis. condicionibus libros sex larum libros novem, inter quas supradictae contenentur epistolae. Refert enim in quadam omilia, quam de rogationibus scripsit, has ipsas rogationes, quas ante ascensionis dominicae triumphum caelebramus, a Mamerto ipsius Viennensis urbis episcopo, cui et hic eo tempore praeerat, in
Abbreviated transcription (Latin):
Harclegati audientes. ad hildebertũ proficiscuntur aquo & in pace excep¬
ti sunt dicentes: Uult se domnus nr̃ fratertuus richaredus dehocerimi¬
ne exuere quod ei inponitur qua si m morte sororis ura srussẽ seoniset ẽ

Expanded text:
Haec legati audientes, ad Childeberthum proficiscuntur; a quo et in pace suscepHaec legati audientes, ad Childeberthum proficiscuntur; a quo et in pace suscepti sunt, dicentes: 'Vult se domnus noster, frater tuus, Richaridus, de hoc crimine exuere, quod ei inponitur, quasi in mortem sororis vestrae fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
scripturarum aecclesias dĩ conturbabat. ut putar&ur quod ipse
ess& arrius que proiecisse in secessũ exsta historiografus narrauit
eusebius. Sed cũ haec populo sectae suae credere nonsiner& & ad
consentiendũ ei paucorũ fauer& adulatio cõmotus felle ingressus
incellulã sua inclinato suꝑ lectulũ capite nequ̾a spmex alauit.
Sicq her&icorũ populus in ipsa consistens prouintia. in separa bile
trinitat᷑e confessus. ab errare discessit
Iost haec richaredus legationem ad guntr̃anũ atq hildebertũ regẽ
direx̃ pacis gr̃a. ut scilic& sicut infide se adserebat unũ ita & ca¬
ritate se prestar& unitũ. Sed aguntranoregerepulsi sunt dicente.¬
Qualemmihi fidem promittere possunt. aut qũe ad modũ ame credidebent
qui neptemmẽa ingundem. in captiuitatem tradiderunt & ꝑeorũ insidias
& uir eius interfectus est o ipsa in peregrinatione defunctac Monricipio
ergo legationẽ richaridi. donec medsulcisciuibeat dehis in imicis

Expanded text:
scripturarum aecclesias Dei conturbabat, ut potaretur, quod ipse esset Arrius, quem proiecisse in secessum exta historiograffus narravit Eusebius. Sed cum haec populo sectae suae credere non sineret et ad consentiendum ei paucorum faverit adulatio, commotus felle, ingressus in cellolam suam, inclinato super lectulum capite, nequam spiritum exalavit. Sicque hereticorum populus in ipsa consistens provincia inseparabilem Trinitatem confessus, ab errore discessit. Post haec Richaredus legationem ad Gunthchramnum atque Childeberthum regem direxit pacis gratia, ut scilicet, sicut in fide se adserebat unum, ita et caritate se praestaret unitum. Sed ad Gunthchramno rege repulsi sunt, dicenteQualem mihi fidem promittere possunt aut quemadmodum a me credi debent, qui neptem meam Ingundem in captivitate tradiderunt, et per eorum insidias et vir eius interfectus est, et ipsa in peregrinatione defuncta? Non recipio ergo legationem Richaridi, donec me Deus ulcisci iubeat de his inimicis'.
Abbreviated transcription (Latin):
imsine laborere leuatur. ipsi quoq: qui soluti fuerant in obsequus funeris. usq: adba¬
licam inquasepultus est. liberati peruenerunt. Ad sepulchrum autem eius mul¬
is uirtutes dñotribuente. credentes ex periuntur. ita ut quisq: uista p&ierit. ue¬
citer exoptata report&. Quis autem strenuus uirtirtes illius quas incorpo¬
efecit sollicite uul inquirere. librũ uita illius quȩ a furtunato pr̃o compositꝰ¬
est legens cunctar epperi&:¬

Expanded text:
sine labore levatur: ipsi quoque qui soluti fuerant, in obsequium funeris usque ad basine labore levatur: ipsi quoque qui soluti fuerant, in obsequium funeris usque ad basilicam in qua sepultus est, liberi pervenerunt. Ad sepulcrum autem ejus mulas virtutes, Domino tribuente, credentes experiuntur: ita ut quisque, si justa petierit, veciter exoptata reportet. Si quis tamen strenuus virtutes illius, quas in corpoe fecit, sollicite vult inquirere, librum Vitae illius, qui a Fortunato presest, legens cuncta reperi
Abbreviated transcription (Latin):
cõmoratꝰ : lum̃ recipero ñ meruit. qđ ei obpeccatũ ñ prestitũ reor nis
nequidtibi deterius eueniat. Nã ꝑstiterat in hac sanitate . iudrum
non induxiss& super diuinã uirtutẽ. Talisenĩ & mon& & arguit apłs dicens.¬
plite iugũ ducere cũ infidelib. Quae enim par ticipatio iustitiae cum iniquitate.
it q̃: sotietas lucicum tenebris  Quae autẽ cõmunicatio xp̃i cũbelial: aut quȩ pars
idili cũ infidele. qui autem c̃sensus tẽplo dĩcũidolis uos estis enĩ tr̃plũ dĩ uiui.
ropterra exiti demedioro & separ amini abris ait dñs. Idro elocrat unũ quẽq
cp̃i anum haccausa ut quando celestem accipremeruit medicinam terrena ñ re¬
uirat studia
ANNO ET BEATUS GERMANUS PARISIORUM ERIS CORUS TraTISNIT INCUIOBSTEUIIS
uiltis uirtutib: quas incorpore gresserat. hoc miraculum confirmationem fecit.
am carcerarus adelamantib: corpus in platea ad grauatum est. solͥtisq ris dt̃. rur¬

Expanded text:
commoratus, lumen recipere non meruit. Quod ei ob peccatum non praestitum reor, juxta ne quid tibi deterius evenias . Nam perstitisset hic in sanitate, si Judaeum non induxisset super divinam virtutem. Tales enim admonet et arguit Apostolusim iugum ducere cum infidelibus. Quae enim participatio iustitiae cum iniquitate ? Aut quae societas luci cumtenebris? Quae autem communicatio Christi cum Belial ? Aut quae pars fideli cum infidele ? Qui autem consensus templo Dei cum idolis ? Vos estis enim templum Dei vivi. Propterea exite de medio eorum et separamini ab his, ait Dominus. Ideo doceat unumquemque christianum haec causa , ut, quando caelestem accipere meruerit medicinam, terrena non reuirat studiaanno et beatus Germanus Parisiorum episcopus transiit: in cujus exsequiis, multis virtutibus quas in corpore gesserat, hoc miraculum confirmationem fecit. Nam carcerariis acclamantibus, corpus in platea aggravatum est, solutisque eisdem, rur
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ictu turbatus. quasi amens gladium eicere temptans. ad stantibus ita
lancerum multitudine sautiatur. ut defixis in lateribus eius spiculis & sus¬
tentantibus astilibus ad terram ruere non possit. Interfecti sunt & pauci
qui cumeo erant ex positiq incamposimul proquibus uix obtentum fuit
cim principibus ut terrȩ reconderentur. Euit aut̃ hic in actuliuis auarici a
in hiansrerum alinarum ultrã modum cupidus. om̃ib: iurans & nulli promis¬
sa adimplens. Uxoraut᷑ eius cum filiis exilio data est. resq illius fisco conla¬
tȩ sunt. Multitudo aut̃ auri argentiq ac diuersarum specierum in eiꝰ
regestis reꝑta est: Sed & qua subterra absconderat stimulante conscientia

Expanded text:
hoc ictu turbatus, quasi amens, gladio eiecere temptans, ab adstantibus ita hoc ictu turbatus, quasi amens, gladio eiecere temptans, ab adstantibus ita lanciarum multitudine sauciatur, ut, defixis in lateribus eius spiculis et sustentantibus astilibus, ad terram ruere non possit. Interfecti sunt et pauci qui cum eo erant expositique in campo simul. Pro quibus vix obtentum fuit cum principibus, ut terrae reconderentur. Fuit autem hic in actu levis, avariciae inhians, rerum alienarum ultra modum cupidus, omnibus iurans et nulli promissa adimplens. Uxor autem eius cum filiis exilio data est, resque illius fisco conlate sunt. Multitudo autem auri argentique ac diversarum specierum in eius regestis reperta est. Sed et quae sub terra absconderat, stimulante conscientia
Abbreviated transcription (Latin):
scĩtua quȩcumq poposceris. Ideoq aut in pertire ueniam. aut moria¬
mursimul. Haec aut̃ eu aginato aiebat gladio. Turbatus audito rp̃s
ait. Et quid fatianisi hic ateteneor : dimitte me ut eam & depͣcer miscđa¬
regis. & fortassis miserebiturtui. Et ille: nequaqũ a sed transmnte¬
abbates & creditostuos ut hȩc quȩ loquor exponant. Ueru in tam non¬
hȩc regint erant nuntiata sunt. Seddixerunt. quod hic ab ep̃o defen
sarctur. Vnde factum est ut cõmotus rea dicera. Sie p̃s e inde
egredino luerit . pariter cum illo auctore ꝑfidię perrat. Harc audi
nus. Iniate ignẽ indomo & si eairenequi uerit ep̃s pariter con¬
cremaur. Harc audientes derici effractã uĩ ostiõ. sacerdotẽ eitiunt
foris Tunc mistrrimuscũ uider& se flammis ualidis ab utraq parte uallari. accine¬
tus gladio accedit ad ostium. Uerum ubi primum limendomus egrediens gres¬
sum foris fiocit statim unus epopulo eiecta lancea frontieius inlisit. atille

Expanded text:
i tuae quaecunque poposceris. Ideoque aut impetra veniam, aut moriamur simul. Haec autem evaginato aiebat gladio. Turbatus hoc episcopus ait: Et quid faciam, si hic a te teneor? dimitte me, ut eam et deprecer miseriregis, et fortassis miserebitur tui. Et ille: Nequaquam, sed transmabbates et creditos tuos, ut haec quae loquor exponant. Verumtamenhaec regi, ut erant, nunsaretur. Unde factum est, ut commotus rex diceret: 'Si episcopus exinde egredire noluerit, pariter cum illo auctore peifidiae pereat'. Haec audienus: 'Inicite ignem in domo, et si exire nequiverit episcopus, pariter concrementur'. Haec audientes clerici, effractum vi osteum, sacerdotem eieciunt foris. Tunc miserrimus, cum videret se flammis validis ab utraque parte vallare, accinctus gladio accidit ad osteum. Verum ubi primum limen domus egrediens gressum foris fixit, statim unus e populo, eiecta lancia, frontem eius inlisit. At ille
Abbreviated transcription (Latin):
guam in coldmen repperit. tantũ funtra ꝓpinquoriĩ quȩ in alis
oomib effectȩ futrant lamentabant. protexitq rum in midio
iniquorũ orxtera dñi cum domo sua. saluatusq est aptriculis
mortis urlut memoratus loth. quondam in sodomis.
tins allus adsilirnsem prouinciã morbus stpe nominat᷑
inuasit: andegauos nann&icos. atq cenomanicos ualida
famis ob pressit: Inicia sunt harc golorum iuxta illud quod dñs
fresenti gestum est tempore. Qui dam tnim exbituri¬
O ut ipse postmodũ eEt professus: oum saltus siluarũ in
imens est habitus. Unde intellegi gatur oiabolice ouissi¬
nis fuisse nrquitiã. Post hate transactis urbibus propin¬
uis arelatinsr̃ ꝓuintiã ad uit. ibiq indutus pellibus
uasi religiosus orabat. Atquem in ludendũ pars aduersa
uinandi ri tribuit facultatem ex hoc ut in maiori prosicer&

Expanded text:
suam incolumem reperit, tantum funera propinquorum, quae in aliis suam incolumem reperit, tantum funera propinquorum, quae in aliis domibus effecta fuerant, lamentabatur, protexitque eum in medio iniquorum dextera Domini cum domo sua, salvatusque est a periculis mortis, ac velut memoratus Loth quondam in Sodomis . in Galliis Massiliensem Provinciam morbus saepe nominatus invasit: Andegavos, Namneticos, atque Cenomanicos valida fames oppressit. Initia sunt enim haec dolorum, juxta illud quod Dominus aesenti gestum est tempore. Quidam enim ex Biturico, ut ipse postmodum est professus, dum saltus silvarum ingamens est habitus: unde intelligi datur diabolicae emissnis fuisse nequitiam. Posthaec transactis urbibus propinquis, Arelatensem Provinciam adiit, ibique indutus pellibus, quasi religiosus orabat: ad quem illudendum pars adversa, divinandi ei tribuit facultatem. Ex hoc ut in majori proficer
Abbreviated transcription (Latin):
qulum prȩlibass& : hic una die cum circuiss& urbem usq ad ui¬
perum & repperire non potuiss& egenum cũ quo cibũ caperi
posgit Egressus foris portã cũ nox in ruer&. repperit uri
inurste alba. cũ ouobus aliis instantem. Qurm aspiciens
quasi loth. ille antiqua memoratus historia terrore susfus an¬
tenens sudarium in manu sua ait. Non poteras õ homo dĩ cuningel¬
ui sunt. Nequic quã ex risperut. custodiuit oimte oratianse
assidua. & elrmosinȩ quas cotidir exerers in pauptros. &hȩc di¬
cins: oiscesserunt ab occulis rius. Nec ri apparͣunt ultra. Ille aut̃¬
regressus in urbem Repperit urbis medigatt̃ oirutã. atq. sub¬
uersam cũ hominibus pecoribusq ex quib non nulli aruinis
orincips extracti sunt mortui. pauci oebilitate reppertist
uiui. Vrruntamen necillcassata sunt. quȩ uiro hinc ab ipso ut
ita oicam Angrlo dñi sunt effata: Nam ueniens omnr̃ gomũ

Expanded text:
aepulum praelibasset. Hic una die, cum circuisset urbem usque ad veaepulum praelibasset. Hic una die, cum circuisset urbem usque ad vesperum et repperire non potuisset egenum, cum quo cybum capere possit, egressus foris portam, cum nox inrueret, repperit virum in veste alba cum duobus aliis stantem, quem aspiciens, quasi Loth ille antiqua memoratus historia, terrore suffustenens sudarium in manu sua, ait: Non poteras, o homo Dei, cuvi sunt, nec quisquam ex eis periit; costodivit enim te oratio assidua et elymosinae, quas cotidiae exercis in pauperes'. Et haec dicens, discesserunt ab oculis eius nec ei apparuerunt ultra. Ille autregressus in urbe, repperit urbis medietatem dirutam atque subversam cum hominibus pecoribusque, ex quibus nonnulli a ruinis deinceps extracti sunt mortui, pauci debilitate reperti sunt vivi. Verumtamen nec illita dicam, angelo Domini sunt effata. Nam veniens, omnem domum
Abbreviated transcription (Latin):
ut ntersionem antio chiȩ urbis enunciauit. ad strensse dear¬
ponsmisua in ꝑsida captiuatũ fuisse. Rextium persarũ inrup¬
lto armeniorũ termino prȩdas egit. rclisiasq igni sucamn¬
dit. & hunc sactrdotem cũ populo suo ut oiximus car
oequibus in libro miraculorũ memini. qui in illa regione
passisunt obloͥea ligni congerie picr. tergoribusq sufllinis
inmixtis. subpositis ardintibus facibus suc cendere nisi sunt.
sed iirquaquã ab igne apparatũ incendu cõprehendit.
ic que uidentes magnalia dĩ. rrcesserunt abra. Audita
prȩcium ꝑhomines suos adregem persarum. Quod illi suscrptum
Regionibus. gallias r ad gressus. ut aliquid consolationis ad ruotis
acciper&. qui nobis ut prȩfati superius sumus harc raulit.¬
Homo erat inantio chia ualde ocuotus in elrmosinis. coniugens
ac liberos habens. nrc um quã ri inomni uita suaoies pr&rrin
post quã quiddã propriũ habere corpit. quod sine pauperi

Expanded text:
 eversionem Antiochiae urbis enuntiavit, asserens se de Armenia in Perside captivatum fuisse. Rex enim Persarum, irrupto Armeniorum termino, praedas egit ecclesiasque igni succendit et hunc sacerdotem cum populo suo, ut diximus, captivum cto martyrum, de quibus in libro Miraculorum memini, qui in illa regione passi sunt, obpleta ligni congeriae, pice tergoribusque suellinis inmixtis, subpositis ardentibus facibus, succendere nisi sunt; sed nequaquam ab igne apparatum incendii conpraehendit, sicque videntes magnalia Dei, recesserunt ab ea. Audita pretium per homines suos ad regem Persarum. Quo ille suscepto, rdens regionibus, Gallias est aggressus, ut aliquid consolationis a devotis acciperet: qui nobis, ut praefati sumus superius, haec rHomo erat in Anthiccia valde devotus in elymosinis, coniugem ac liberos habens, nec umquam ei in omni vita sua dies praeteriit, postquam quiddam proprium habere coepit, quod sine paupere
Abbreviated transcription (Latin):
quod scilic& tali fuiss& affectus interitu. ad aucta secũ adhuc multi¬
tudine hominũ quȩ ad se pertinere uidebãt᷑ : in fra castrũ uabren¬
sim qua uilla ursionis propinquuerat cum reb: om̃ibus sẽmuniunt
consilii conscusui tractantes ut si rex hildibertus aliquid contra ros

Expanded text:
quod scilicit tali fuissit affectus interitu, adaucta adhuc secum multitudinem hominum, quae ad eos pertenere videbatur, infra castrum Vabrensim, quae villae Ursionis propinquuconscii consilii sui, tractantes ut si rex Childebertus aliquid contra eos
Abbreviated transcription (Latin):
reperiunt ut ꝑ multas dies uix eacuaretur adeportantio
ex hoc ille amplius hilaris erogatione dispensauit egenis. IU.¬
UAC QUA NOC hQS britto insumma abstientia abrittanis urnit
tdronus hitro solimis ac cedere cupiens: Nullũ aliũ uestimentũ
nisi depellibus ouium lana priuatis habens qur̃ nos quo
facilius teneremus qui nobis religiosus ualde uidebatur
rȩs bit triigraciam honerauimus : In gytrudis autẽ religiosa
consu& udint᷑ habebat aquã desepulch&o scĩ martini
colligere. Qua aqua deficiente rogat uas cũ uino albeati
tumulũ dẽportari. Trasis acta autem nocte : cum ex¬
in de hoc presbitero presente ad sumi mandauit. & ad
se dilatam ait presbitero Aufer hunc uinũ & unam
tantũ guttam deaqua benrdicta undeparũ super ist
funde. Quod cum feciss& mirũ dictu uasculũ quod simi¬
plenũ erat. ad unius gut tar discensum implrtum est
Idem bis aut ter quippe uacuatu ꝑ unã tantũ gut tam

Expanded text:
repperiunt, ut per multos dies vix evacuaretur a deportantibus. repperiunt, ut per multos dies vix evacuaretur a deportantibus. Et ex hoc ille amplius hilari erogatione dispensavit egenis. Iunc Vuinnochus Britto in summa abstinentia a Britanniis venit Turonis, Hierosolymam accedere cupiens, nullum aliud vestimentum nisi de pellibus ovium lana privatis habens: quem nos quo facilius teneremus, quia nobis religiosus valde videbatur, presbyterii gratia honoravimus. Ingitrudis autem religiosam consuetudinem habebat, aquam de sepulcro sancti Martini colligere: qua aqua deficiente, rogat vas cum vino ad beati tumulum deportari. Transacta autem nocte, eum exinde hoc presbitero praesenti adsumi mandavit; et ad se delatum, ait presbitero: 'Aufer hinc vino et unam tantum guttam de aqua benedicta, unde parum superest, effunde'. Quod cum fecisset, mirum dictu, vasculum, quod semeplenum erat, ad unius guttae discensum impletum est. Idem bis aut tertio vacuatum, per unam tantum guttam
Abbreviated transcription (Latin):
larsis ille dux italiȩ cum inquadam ciuitate domũ magnã
haber& italiã cũ multis thes aurissegressus ad supra memorata
urbem aduenit : ibiq in domo sua oculte cisternã magnam
fodit in qua multa milia centenariorũ. auri. argentiq repo suit .¬
idq interfectis conscus unꝙ tantum modo senꝑꝑ iuramentum
condita cõmendauit. Defuncto quoq: nars&e. haec subterra latebans
umq: supra dictus senex huius arlemosinis assiduȩ cerner& ꝑgit
adeum dicins. Si inquid aliquid michi prodẽ magnaẽ tibi rem cesa
edicam: Cui ille: dic ait . Quod uolutris proderit enĩ tibi siquid¬
damnobis profuturũ eẽ narraueris: thesaurã inquid narsctis
Ri conditum habro : quod ixtremo uitȩ positus celare ñ possum
unc carsar tybrrius gauisus. mittit usq ad locũ pueros suos
prar eente utro sene. hi qui secuntur ad toniti perunientisq
adcisternã dt opertãq: ingrediuntur. in quatantũ aurũ argentuq

Expanded text:
arsis ille dux Italiae, cum in quadam civitate domum magnam haberet, Italiam cum multis thesauris egressus, ad supra memoratam urbem advenit ibique in domo sua occultae cisterna magna fodit, in qua multa milia centenariorum auri argentique reposuit idque, interfectis consciis, uno tantummodo seni per iuramentum condita conmendavit. Defuncto quoque Narsites, haec sub terra latebant. Cumque supradictus senex huius aelymosinas assidue cerneret, pergit ad eum, dicens: 'Si', inquid, 'mihi aliquid prodest, magnam rem tibi caesar, edicam'. Cui ille: 'Dic', ait, 'quod volueris. Proderit enim tibi, si quiddam nobis profuturum esse narraveris'. ' Thesaurum', inquid, 'Narsitis reconditum habeo, quod in extremum vitae positus caelare non possum'. Tunc caesar Tiberius gavisus, mittit usque ad locum pueros suos; praecedente vero sene, hi secuntur attoniti. Pervenientesque ad cesternam deopertamque ingrediuntur, in qua tantum aurum argentumque
Abbreviated transcription (Latin):
gundiar ꝑuagat᷑. c̃siliũ assiduae iniens priore̾ inimicitiam quã
cordis archano diu celautrat memorans. uuillibadũ patricium
interficere oisponebat.
XC
uillibadus cũ e& opibus abundans. & plurimoru᷑ facultates
triciatus gradũ & nimia facultate. elatione suꝑbiae e& deditꝰ ad¬
uersus flaochadũ tumebat rũq: dispictre conar&᷑ : flaochadis col¬
lectis secũ pontificib & ducib deregno burgundiae. cabillono ꝓuti

Expanded text:
gundiae pervagatur, consilium assidue iniens, priorem inimicitiam, qua cordis arcana diu celaverat, memorans, Willebadum patricium interficere disponebat. XC. Willebadus cum esset opibus abundans, et plurimorum facultates triciatus gradum, et nimiarum facultatum elationem superbiae esset deditus, adversus Flaochatum tumebat, eumque despicere conabatur. Flaochatus collectis secum pontificibus et ducibus de regno Burgundiae, Cabillono
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetrass inopore nouaque st̃ ꝑ adledendũ populũ ingenua ꝑ quirebat : tiã siquos hostemp̃r cul pabiles repperi
oculoseꝰ in brbaterui & preceptionib: quas ad iudices prosuis utilitatibus dirigebat haat ad debat. SiqVIs prari
nostra contempserit . oculoruai a uulsione multetur. Nullum umeuam pure oilexit. An¬
lo uilectis est. ldeo que cvii spiritvaa exalissit. om nes eum reliquerunts

Expanded text:
petrasset in opere, novaque semper ad laedendum populum ingenia perquirebat; nam si quos hoc tempore culpabiles reperisset, oculos eis jubebat erui. Et in praeceptionibus, quas ad judices pro suis utilitatibus dirigebat, haec addebat: « Si quis praecepta nostra contempserit, oculorum avulsione 326 multetur. » Nullum unquam pure dilexit, a nullo dilectus est; ideoque cum spiritum exhalasset, omnes eum reliquerunt
Abbreviated transcription (Latin):
dicens Nichilꝑme fici nisi quar michi a domoͥnis & senioribus nris imp¬
tasunt : Custodubat᷑ igit᷑ sacerdos incellula. nic ꝑmit tebat᷑ aecclesiar pro¬
quari. Quadam uero nocte dũ ad tencius orar& ad dnͣm refulsit ci¬

Expanded text:
feci, nisi quae mihi a domnis nostris et senioribus impa sunt. Custodiebatur igitur sacerdus in cellula nec permittebatur eclesiae propinquare. Quadam vero nocte, dum adtentius oraret ad Dominum, refulsit ce
Abbreviated transcription (Latin):
potius intes rir&. tũ ꝑ ripas Sigonȩ usq octanũ mart
ꝑ pagos & ciuitatrs fiscum inquirendum oirigunt
.x. hec comperirns ehlotharius. filiũ suũ mtroueũ & lan¬
iricum maiorem domus cum exercituꝰ. berto aldũ praem̃dũ
uirexit. & maximã partem intersigonã & liger̃ẽ pagos &
iuitates oe&egno thruderici p̃sumpsit coñtra pactũ pra¬
undere. Bertoaldus bro andens. cum sasfinort i piualeroe¬
terga uertenss aurelianis in greditur. ibiq auiro bratiss¬
mo austrino ep̃o suscipitur. Landricus cũ ixercitu aurclulde:
circum dans. uocabat berto aldum ut exir& ad preliũ. Berto&ix in
ormuro erspondens. Nos ouo singulare tertamen si me mu¬
pectare oeliberas Rrliqua multitudinr procul suspensa uinꝗras. ł¬
mur ad p̃lium adño iudicemur. Sed hare landricu s si ssed¬

Expanded text:
potius interiret, eum in ripam Sigonam usque Oceanum mare per pagos et civitates fiscum inquirendum dirigunt. XXV. ret, haec comperiens Chlotharius, filium suum Meroveum et Landericum majorem domus cum exercitu ad Bertoaldum premendum direxit; et maximam partem inter Sigonam et Ligerem pagos et civitates de regno Theuderici praesumpsit contra pactum pervadere. Bertoaldus haec audiens, cum sustinere non praevalereterga vertens, Aurelianis ingreditur, ibique a viro beatissimo Austrino episcopo suscipitur. Landericus cum exercitu Aurelianis circumdans vocabat Bertoaldum, ut exiret ad praelium. Bertoaldus de muro respondens: 606 Nos duo singulare certamen, si me exspectare deliberas, reliqua multitudine procul suspensa, jungamus ad praelium. A Domino judicemur. Sed haec Landericus face
Abbreviated transcription (Latin):
lotharii filiihel perici consingensse quasi tranctaturũ depace
ut interterminum utriusq regni nulla intentio aut direptio
Ursio uero acbert fredus uiniorẽ filium nuper genitum quitheodoricus
cognominatur in sesusceptam exclusoguntram norege reliquum regni
tenera Multi &iam contrabrunhildem reginã fremintes ut ramin

Expanded text:
lotharii filii Chilperici, confingens se quasi tractaturum de pace, ut inter terminum utriusque regni nulla intentio aut direptio Ursio vero ac Berthefredus, juniore filio nuper genito, qui Theodoricus cognominabatur, ad se suscepto, et excluso Guntchramno rege, reliquum regni tenerent. Multa etiam contra Brunichildem reginam 427 frementes, ut eam in
Abbreviated transcription (Latin):
ratorem deducti furs
predam agros ꝑuadunt. untas acfructos uacuant & captiuos adducunt
ad quos cum felix epis copus legationem misis set emendare promit tentes
nihil de promissis implere uoluerunt.¬
NNO QINTO HILDE BERTI REGIS. ARUER NORUM REGIONEMDI¬
luuia magna prȩsserunt ita ut ꝑ dies .xii. non cessar& a pluuia. tan¬
taq inundetione linne ẽ in fusum ut multos ne sementem iacerent ꝓ

Expanded text:
ratorem deducti sunt.praedam, agros pervadunt, vineas a fructibus vacuant et captivus adAd quos cum Felix episcopus legationem misisset, emendare promittentes, nihil de promissis implere volueruntnno quinto Childeberti regis Arvernorum regionem diluvia magna presserunt, ita ut per dies duodecim non cessaret a pluvia: tantaque inundatione Limane est infusum, ut multos ne sementem jacerent
Abbreviated transcription (Latin):
cialia conuenientia inter oomd̃ guntramnũ & hildebertĩ
fuit  conurntũ. ut regnũ guntramni post tius oiscessum
chil debirtus adsumer&¬
psoq: tempore Rauhingus & boso guntramnus. ursio. &
brrfridus optimateschil deberti regis. toquod tũ tuectaur¬
intersicrar: Ipso rege ordinente inttrfectisunt. Sed &

Expanded text:
 convenientia inter domnum Guntchramnum et Childebertum fuit conventum, ut regnum Guntchramni post ejus discessum Childebertus assumereIpsoque tempore Rauchingus, et Boso Guntchramnus, Ursio, et Bertefridus optimates Childeberti regis, eo quod eum tractainterficere, ipso rege ordinante interfecti sunt. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
reliquis & interfeciss& utiq sinon intermanꝰ cedentium elapsus ecclesiã
exp&iss&. Quẽ nos postea indutũ uestim̃tis. obtenta uita. pictauo remisimꝰ
Mero uechus uero depatre atq: nouerca. multa crimina loq batur. Quaȩ cũ
exparte ueraessent. credo acceptũ ñ fuiss& dõ. ut haecꝑ filiũ uulgarent᷑.
sicut insequentib: cognoui. Quadã enĩdie ad c̃iuuium ei: accessi. dũ par¬
trr sederem. supplicit᷑ p&ut. aliqua ad instructionẽ animȩ legi. ł gouer
reserato libro salomonis uersiculũ qui primꝰ occurrit. arripui quihaec ca¬
nebat. Oculũ qͥ uersus dispexerat patrẽ effodi ant eũ corui dec̃uallib: Ib
quq ñ intellegente. considerani hunc ũsiculũ ad nõ p̃paratũ. Tunc dires
guntranꝰ puerũ admulierẽ quandã sibi cognitã. atẽpore hariberti reos

Expanded text:
reliquit. Et interfecisset utique, si non inter manus caedentium elapsus, ecclesiam reliquit. Et interfecisset utique, si non inter manus caedentium elapsus, ecclesiam expetisset: quem nos postea indutum vestimentis, obtenta vita Pictavum remisimus. Merovechus vero de patre atque noverca multa crimina loquebatur: quae cum ex parte vera essent, credo acceptum non fuisse Deo, ut haec per filium vulgarentur, sicut in sequentibus cognovi. Quadam enim die ad conviiter sederemus, suppliciter petiit aliqua ad instructionem animae legi. Ego vero, reserato Salomonis libro, versiculum qui primus occurrit arripui, qui haec contenebat: Oculum, qui aversus aspexerit patrem, effodiant eum corvi de convallibus. Illo quoque non intellegente, consideravi hunc versiculum ad Dominum praeparatum. Tunc direxit Gunthchramnus puerum ad mulierem quandam, sibi iam cognit
Abbreviated transcription (Latin):
nt udigt liberatione intentum. ad sũpto secũ guntrã noduce adbruni hildẽ ꝑ
siuriuer cogitat dicens. absitut ꝓpt̃ mrã ꝑsonã basilica elõni martini iuolenꝰ¬
nuisiuai ꝑferat. autregio eiꝰ ꝑ me captiuitati subdatur. Etingressus basilicã
igilias ager& res quas secũ habebat. ad sepulcrũ bratimar tini exibuit.
eis ut scs sibi succurrer& atq: eic̃ceder& gramsuã ut regnũ accipere possit
iredlastis tc̃comis cũmultas ei in amore fredegunđ in sidias tender&. adex¬
nũ pueros eiꝰ quiinpago egressi fuerant circũ uentꝰ doł gladio truci¬
ut ipsũq: interimere cupiens sirtperire loco oportuno potuis s&¬
Sedille consilio usus guntr̃ani & seipsum ulcisci desiderans. redeunte are leifo
archiathro depresentia regis. conprebendip̃cepit : Cesumq grauissime
ablato auro argentoq ei: uelreliquis reb: quas secum exhibebat. nudu

Expanded text:
in hac deliberatione intentum, assumpto in hac deliberatione intentum, assumpto pergere cogitat, dicens: 'Absit, ut propter meam personam basilica domni Martini violentiam perferat aut regio eius per me captivitate subdatur'. Et ingressus basilicam, dum vigilias ageret, res quas secum habebat ad sepulchrum beati Martini exhibuit, orans, ut sibi sanctus succurrerit atque ei concederit gratiam suam, ut regnum acceperLeudastes tunc comes cum multas ei in amore Fredegundis insidias tenderet, ad extremum pueros ejus, qui in pago egressi 216 fuerant, circumventos dolis gladio trucidavit, ipsumque interimere cupiens, si reperire loco opportuno potuissetSed ille consilio usus Guntchramni, et se ulcisci desiderans, redeunte Marileifo archiatro de praesentia regis, comprehendi praecepit: caesumque gravissime, ablato auro argentoque ejus, et reliquis rebus quas secum exhibebat, nudum
Abbreviated transcription (Latin):
uod nonrecte eum a cõmunione sine frm conibentia suspenderrmꝰ. Ilo
itẽ dicente . cũ consensu fr̃is qui presens erat. contestatã causam canonicã.
ilogias a nobis accepit . Ueritus autemsum nedũ unum a cõmunione sus¬
in debã in multis ex isterẽ homicida. Minabatur autem aliquos depopulo
õ int̃ficere si cõmunionem nram non meriuss&. Multas tamen pro hac
snunusa tdronica rrgio sustinuit clades. His dieb: nicetius uir neptis meae ꝓ
t albide ⁊am habens casam adhilperichum regem habut cumdiacono nr̃o quire
undi su fuga mero uechi narrar&. Quibus uisis. fredegunð regina ait. Ex plorato¬
ut quls sunt & ad sciscitandũ quidagatrex aduenerunt. ut sciant quilmero¬
unt iupichorenuntient & statim exploliatis. in ex ilioretrudi precepit.
quo mense septimo relaxati sunt. Igit᷑ hilperichiis nuntios ad nos direx̃.
i transir die dirigit. Anno autẽ siđo hildib tiregis cũ uider & merouechus patrẽ in

Expanded text:
uod non recte eum a communione sine fratrum conibentia suspenderemus. Illo autem haec dicente, cum consensu fratris qui praesens erat, contestatam causam canonicam, eulogias a nobis accepit. Veritus autem sum, ne, dum unum a communione suspendebam, in multos existerem homicida. Minibatur enim aliquos de populo nostro interficere, si communionem nostram non meruisset. Multas tamen pro hac causa Toronica regio sustenuit clades. His diebus Necetius, vir neptis meae, propriam habens causam, ad Chilpericum regem abiit cum diacono nostro, qui regi fugam Merovechi narraret. Quibus visis, Fredegundis regina ait: 'Exploratores sunt et ad sciscitandum quid agat rex advenerunt, ut sciant, quid Merovecho renuntient'. Et statim expoliatis in exilio retrudi praecepit; de quo mense septimo relaxati sunt. Igitur Chilpericus nuntius ad nos direxit, et illuc dirigit. Anno autem secundo Childeberti regis, cum videret Merovechus patrem suum
Abbreviated transcription (Latin):
ei todem tempore dediũsis uxorib filiu .iiuͬ. ex ceptos filiab:. Cũ ans¬
hȩc in posterũ in pletafuissent tuncaliquidum cognoui falsa esse quȩ promise¬
rant arioli Igitur cõmorantib: his aputi basilicã scĩ martini misit ad guntrã¬
nũ bosonẽ fredegunđ regina. quaȩ iã ei ꝓ morte theud eb̃ti patrocinabat᷑
lipsiss occulte dicens. Simero uechũ eicere poteris debasilica ut int̾fitiat᷑. mag¬
unũ deme accipies munꝰ. Atille presto putans. eẽ interfectores ait ad mero¬
uẽchũ. Vt qiđ hic quasi segnes & timidi residem & ut heb&es circabasilicã
occultam̃ : uenient enĩ aequinri &acceptis accipitrib cũ canib exerceam̃¬
mei un uenatione. expecta culis que patuł iocundem᷑. Hoc enĩ auebat callide. ut
iẽ annt eũ a scã basilica se parar&. Guntrãnus uͦalias bonꝰsane nã in periuriis nimiũ¬

Expanded text:
ei eodem tempore de diversis uxoribus filii quattuor, excepto filiabus. Cum ahaec in posterum inpleta fuissent, tunc a liquidum cognovi, falsa esse quae promiserant arioli. Igitur commorantibus his apud basilicam sancti Martini, misit ad Guntchramnum Bosonem Fredegundis regina, ur occulte, dicens; Si Merovechum ejicere potueris de basilica ut interficiatur, magnum de me munus accipies. At ille praesto putans esse interfectores, ait ad Merovechum: Ut quid hic quasi segnes et timidi residemus, et ut hebetes circa basilicam hanc occulimur? Veniant enim equi nostri, et acceptis accipitribus, cum canibus exerceamur venatione, spectaculisque patulis jocundemur. Hoc enim agebat callide, ut eum a sancta basilica separaret. Guntchramnus vero alias sane bonus. Nam ad perjuria nimiu