comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
legati. uił hiditatis. snie nõ sit mͥ legat.
h̾rditatem adire nolui. uł no potuino
issꝰ adierit. siam ⁊ hoc c̾ni secrita res est
¶d obrem datur ex bono ⁊ equo dat᷑ ht
repeticionẽ uła sigem tibi ut aliꝗd fa¬
cias. nec fec̾is. ¶s̾iꝗ incebitũ reperit.⁊
fructꝰ ⁊ ꝑtus resticui deberit deducta ĩ¬
pensa ¶ingunto indebito soluco. et

Expanded text:
legati uel hereditatis, siue non sit mihi legatum hereditatem adire nolui uel non potui. issus adierit: nam hoc casu secuta res est. Quod ob rem datur, ex bono et aequo habet repetitionem: ueluti si dem tibi, ut aliquid facias, nec feceris. Ei, qui indebitum repetit, et fructus et partus restitui debet deducta impensa
Abbreviated transcription (Latin):
cuis cũ multes credicores ħ̾ret. in quib
tseui. bona sua priuatim fc̃a uendici¬
one me̾i̾us ocessit. ut sat̾ creditorib face¬
ret. s ineuiꝰ soluit pecinam seio tanꝙͣ
debicam que iam a ticio solnta fu̾at E

Expanded text:
us cum multos creditores haberet, in quibus et Seium, bona sua priuatim facta uenditione Maeuio concessit, ut satis creditoribus faceret: sed Maeuius soluit pecuniam Seio tamquam debitam, quae iam a Titio fuerat
Abbreviated transcription (Latin):
seciis. ac̃ eo ut si prel egatu silio eide̾q
debiteri id fuiss de ductis huiꝯ debiti afr
et ar eo post mort̾e patris exactũ ess t̾m
indempne̾ esse prand̾. ¶ Q situm est sip̾r̾
filie credidis isq em̾acipatꝰ soluat an re
patrem remanẜit. nõ iepetitur. nama¬
n̾c naturalem oblig̾oem argum̾to ẽo
ꝙ extraneo agente intra annũ depecu

Expanded text:
consecutus, adeo ut, si praelegatum filio eidemque debitori id fuisset, deductio huius debiti a fret ab eo post mortem patris exactum esset, taindemnem esse praestandum. Quaesitum est, si pater filio crediderit isque emancipatus solvat, an repatrem remanserit, non repetiturum: nam manere naturalem obligationem argumento esse, quod extraneo agente int
Abbreviated transcription (Latin):
mus icꝙ aliuo ꝯdicimo. ut puta utadꝰ
in debitũ dedi ⁊ fructo ⁊ dico .uł. xiam ĩ¬
debitũ ⁊ himc sinc fituide modico distra¬
uisti. slempe hec sou̾i reunde̾ debes ꝙ ex
sic inpposte ait pesse dici qͣnti oꝑas

Expanded text:
aliud condicimus: ut puta fundum indebitum dedi et fructus condico: vel hominem indebitum, et hunc sine fraude modico distraxisti, nempe hoc solum refundere debes, quod ex sic et in proposito, ait, posse condici, quanti operas
Abbreviated transcription (French):
nus seneratiant. rescripsert. que ure:
utim repetiꝗd̾ noͥ posc.s sora imputand¬
est. et si pestea sorte̾ solu̾it. sortẽ qͣi uide¬
soluta usurc sup̃p legitin̾ mod̾ selute
nͣ sors indebita repetunt᷑. Q sisimł solͥ¬
it ꝑot̾it dici ⁊ tunc repento̾em licũ me
¶Sup duplum au̾t usuae. tusura uͥ
nsure ne c stipłatum deduci ne exigi
credens. usuras solu̾is. petest ꝯdic̾e nec iiͦ
sciens in debitũ soluisse ¶ Indebitum

Expanded text:
uo iure utimur repeti quidem non posse, sed sorti imputandum et, si postea sortem solvit, sortem quasi indesoluta, usurae supra legitimum modum solutae quasi sors indebita repetuntur. quid si simul solverit? poterit dici et tunc repetitionem locum habere. Supra duplum autem usurae et usurarum usurae nec in stipulatum deduci nec exigicredens usuras solverit, potest condicere nec videtur sciens indebitum solvisse. Indebitum
Abbreviated transcription (Latin):
pars comus que uidiem ꝑ fideiꝯissinti
relicta est arẜit an diem fidei ꝯisso ce¬
dent̾e ⁊ eam hrs sua ipensa refecit. de¬
duccudam esse ĩpensam ex fidei ꝯisso
stat. et si sine deduetoe denin̾ cradid̾it
posse inc̾ti ꝯdici cum plus debite dedi̾t.
Si pactus fu̾it patronus cu̾libto ne oꝑe

Expanded text:
pars domus, quae in diem per fideicommissum relicta est, arserit ante diem fideicommissi cedentem et eam heres sua impensa refecerit, deducendam esse impensam ex fideicommisso constat et, si sine deductione domum tradiderit, posse incerti condici, quasi plus debito dederit. Si pactus fuerit patronus cum liberto, ne operae
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit. uł hoc ip̃m inc̾tum sit. anui¬
dicatu sit aił ansnu̾a ualeat magis est
ut transacrio uires ħ̾at. ¶Cunc en̾i
rescriptis locũ esse credend̾ est cum de
 sñia indubitata que ulło regedio at¬
temptari potest gransis ¶ It̾ si obins

Expanded text:
tum sit uel hoc ipsum incertum sit, an iudicatum sit uel an sententia ualeat? magis est, ut transactio uires habeat: tunc enim rescriptis locum esse credendum est, cum de sententia indubitata, quae nullo remedio adtemptari potest, transigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
S reoi recte defendi ne̾ tam curp̾e̾ c̾am
mat̾monii gr̾ã datum esse. Nouerca pͥ¬
uigno. nurꝰ secero pecu̾iam indotẽ dedit¬
uł magis inea sp̃e nulla ciuisa tand̾ cot¬
is fuit. ꝯdictio igitur competit. Explicit¬

Expanded text:
: sed recte defendi non turpem causam matrimonii gratia datam esse. Noverca privigno, nurus socero pecuniam dotis nomi magis in ea specie nulla causa dotis dandae fuit, condictio igitur competit. LI
Abbreviated transcription (Latin):
secuta nõ est dicend̾ est ꝯdito̾em locũ
h̃e: Siue au̾t abuncio sine c̾a ꝓmissũ
est. siue fu̾it c̾a ꝓmitendi que finiti ẽ.
uł secnta no̾ est. dicend̾ est ꝯdicoi locũ
fore ꝯstat id demũ posseꝯdia aliau uł¬

Expanded text:
secuta non est, dicendum est condictionem locum habere. Siue ab initio sine causa promissum est, siue fuit causa promittendi quae finit‹a› est uel secuta non est, dicendum est condictioni locum fore. Constat id demum posse condici alicu
Abbreviated transcription (Latin):
c. Surbana predia locau̾it prede qd̾
m̾cedis nõie accepit. abeo ꝗ soluit non
repetet᷑ s dño erit obligatus. It̾q uir
erit imuecturis nauium qͣs ipse locau̾it
eꝑt ꝑ ipsum fius locate ¶ Nam siẜuus
no locatus icecem ut dñs preconi re¬
tirtusit. nic fiet accipientis pocmia ꝙsiuec¬
sicne insulaꝵ acceit ob indebitũ eĩ tẽ¬

Expanded text:
Si urbana praedia locauerit praedo, quod mercedis nomine ceperit, ab eo qui soluit non repetetur, sed domino erit obligatus. idemque iuris erit in uecturis nauium, quas ipse locauerit er ipsum fuerint locatae. nam si servus non locatus mercedem ut domino praedoni rettulit, non fiet accipientis pecunia. quod si vecs insularum acceperit, ob indebitum ei te
Abbreviated transcription (Latin):
conditione nouandi aĩs ꝓmifit.
psiq putant penante nouatõne solut̃
repetere posse qr ei qua obligat̾oe sol
⁊ sub dic̾ce nouandi a̾ĩo ꝓmifisse. set
ħ dissimile est instipłone eñi pura ⁊ ꝯ¬

Expanded text:
icione nouandi animo promisit, plerique putant pendente nouatione solutum repetere posse, quia ex qua obligatione soluet sub condicione nouandi animo promisisse. sed hoc dissimile est: in stipulatione enim pura
Abbreviated transcription (Latin):
repeti possit.p4. si is ꝗ pignori accepiss
magide̾ alien̾a scit apud se pignori de¬
poni. furti eĩ se obligasse. Iteo sipecu¬
mam aẜuulo accepiss redimendi fur¬
ti causa repeti posse. S si nescisset alienã
ap̾se deponi non esse fure̾. It̾ si pecumia
ci ꝯ nole a quo pignꝰ accepit. a seruule
cuniãq tͥ solui cam meate repetiturum
⁊ eo noĩe ꝯ dictoem m̾ esse onnodo puto
siue scisses fiu̾i meum esse siue ignorasse

Expanded text:
respondit, si is qui pignori accepisset magidem alienam scit apud se pignori deponi, furti eum se obligasse ideoque, si pecuniam a servulo accepisset redimendi furti causa, posse repeti: sed si nescisset alienam apud se deponi, non esse furem, item, si pecunia eius nomine, a quo pignus acceperat, a seruo cuniamque tibi solui: eam me a te repetiturum et eo nomine condictionem mihi esse omnimodo puto, siue scisses meum esse siue ignorasse
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ id ꝙ dedit repet̾e̾ pot̾it. ꝙͣuis eĩ debitu̾
sibi ꝗs recipiat. m̃ si is qui dat no debitũ
.dat repeticie ꝯpetit. ¶Si fallo existimas
debe numos soluero. ꝗpro ꝑte alieni peo
ꝑte mi fũint. eiꝯ sũme ꝑtem diudiam
no coepoꝵ ꝯdicam. ¶Si putẽ me sticrmm s¬
ant panphilu deb̾e cum stichũ tebeam
⁊ panphilum soluam repetam qͣi in ce¬
bitum solutum. nec eĩ ꝓ eo ꝙ debeo ude¬

Expanded text:
it repetere poterit: quamuis enim debitum sibi quis recipiat, tamen si is qui dat non debitum dat, repetitio competit. Si falso existimans debere nummos soluero, qui pro parte alieni, pro parte mei fuerunt, eius summae partem dimidiam, non corporum condicam. Si putem me Stichum aut Pamphilum debere, cum Stichum debeam, et Pamphilum soluam, repetam quasi indebitum solutum: nec enim pro eo quod debeo uide
Abbreviated transcription (Latin):
mandare ui ut soluas creditori. n postea
expectand̾ sit ut racum hat. It̾ lab̾o ait
si pcuraitori indebitũ solutũ sit. ⁊ dñs rat̾
nd h̾at posse repeti. C̃elso ait. eum ꝗ pro¬
cunitori debitum soluit ꝯtinuo libari.
hoc ẽ dehot nole exigendo mandasse uidetur.
colosoluentes repet̾e pessẽ n intesse pecu̾iam

Expanded text:
mandare videtur, ut solvat creditori, neque postea exspectandum sit, ut ratum habeat. Idem Labeo ait, si procuratori indebitum solutum sit et dominus ratum non habeat, posse repeti. Celsus ait eum, qui procuratori debitum solvit, continuo liberari de hoc nomine exigendo mandasse uidereturcuratorem soluentes repetere posse neque interesse,
Abbreviated transcription (Latin):
rib sinib raptorib recept᷑oribus
aut sustib castigat eos qui necligẽ¬
cuis ignem habuerunt. aut seuera
int̾locutone ꝯminatus fustiu̾ casti¬
gat̾cem remictit. ẽffracture fiunt
płmq ininfulis in orreisq ubi hõies
p̾ciosissima ꝑtem fortunaꝵ suaꝵ
reponũt. cũm uł cella effringitur
uł armariu uł arcam ⁊ custodes ple¬
euricio clarorescͥpsit. ait cͥ enm pꝰse
re calciatum cum armis ⁊ dolabris
ut caͣm adhibeant o̾s inquilinos ã¬
mon̾e. ne necligentia aliqͣ incendu
casꝯ oriat᷑. pret̾ea ut aqͣm imꝯquisq
inquilmꝰ incenacło ħret usbetur¬

Expanded text:
ribus raptoribus receptatoribus, aut fustibus castigat eos qui neglegentius ignem habuerunt, aut seuera interlocutione comminatus fustium castigationem remittit. Effracturae fiunt plerumque in insulis in horreisque, ubi homines pretiosissimam partem fortunarum suarum reponunt, cum uel cella effringitur uel armarium uel arca: et custodes pleErucio Claro rescripsit. ait enim posse eum re calciat‹u›m cum hamis et dolabris, ut curam adhibeant omnes inquilinos admonere, ne neglegentia aliqua incendii casus oriatur. praeterea ut aquam unusquisque inquil
Abbreviated transcription (Latin):
uetustiores incendus arcendis trium¬
nii preerant. qui ab eo ꝙ excubias age¬
banc. nocturni dc̃i sunt. int̾uemebãt
nõ nũꝙͣ ⁊ ediles ⁊ tribim pleb̾. erar
au̾c familia publica cͥca portam pub

Expanded text:
uetustiores incendiis arcendis triumuiri praeerant, qui ab eo quod excubias agebant nocturni dicti sunt: interueniebant nonnumquam et aediles et tribuni plebis. erat autem familia publica c
Abbreviated transcription (Latin):
cuo. Halere licere rem u̾rlait.
emptor⁊ si is ꝗ emꝑtore̾ ineiuctione
rei iuncit antẽ oblatam uł al ductam
rem sine successore decessis.ita ut n ad
fiscum bona ꝑuenire possint. n pͥuatim
ꝗuicit donata legacaue res fu̾it cͥpter.
eq dicend̾ sit ex stipłatu acc̾dem ñ nascd.
scilioet siante ꝙͣ abduceret. uł auferret.
conau̾nt aut legau̾is. Alioꝗn semel co¬
musa itpło reso lui pecest non.¬

Expanded text:
um.Habere licere rem uidetur emptor et si is, qui emptorem in euictione rei uicerit, ante ablatam uel abductam rem sine successore decesserit, ita ut neque ad fiscum bona peruenire possint neque priuatim qui uicerit donata legataue res fuerit emptori, aeque dicendum sit ex stipulatu actionem non nasci, scilicet si antequam abduceret uel auferret donauerit aut legauerit: alioquin semel commissa stipulatio resolui non
Abbreviated transcription (Latin):
nenic inꝙͣ dixit dandam ineos acc̾cem
re euicta s si dolo remuiliori p̃cio ꝓiecit
cunc ts dolo accio datur adusꝰ eos dño rei
d̾. Siꝑ in prudentia uidicis ant errorẽ
emptor rei eincto est negamꝯ auctoris:
campnu esse deb̾e aut ꝗd refert sordibus
iudicais anstulticia resꝑierit. in iuria el q̃
sit emptori auctorẽ no d ꝯstringe̾. ¶ Si
ticiꝰ sticũ post mortẽ suam lib̾m esse ius¬
sum uendid̾it. mortue deuide es d̾sticus
adlib̾tat̾e̾ ꝑuen̾it. anstipło de eiuctione
int̾posita teneat. et ait uił comiti stipł

Expanded text:
umquam dixit dandam in eos actionem re euicta: sed si dolo rem uiliori pretio proiecerunt, tunc de dolo actio datur aduersus eos domino reiper imprudentiam iudicis aut errorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere.Si Titius Stichum post mortem suam liberum esse iussum uendiderit, mortuo deinde eo Stichus ad libertatem peruenerit, an stipulatio de euictione interposita teneat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ alienii fund̾ michi niam ꝯstitueris
euictois nõĩe te obligari ait. Steĩ d̾ cau
a aecte ꝯsticu̾etur es cͥau si ꝑ auenum
tͥ sticum uendem dixieum statu lib̾m esse
sẜ hac ꝯdit̾oe manumissum sinauis ex a¬

Expanded text:
per alienum fundum mihi uiam constitueris, euictionis nomine te obligari ait: etenim quo caa, recte constitueretur, eo casu, si per alienum  Stichum uenderem, dixi eum statuliberum esse sub hac condicione manumissum 'si nauis ex A
Abbreviated transcription (Latin):
uenditor. ¶Si pͥsente ꝓmusore ꝗ de e¬
iucc̾ce ꝓmiẜit et no̾ ignorante ꝓcura¬
ten̾r. sinuli modo tenetur ꝗ curauit
ne sibi tenu̾ciari pessit. s ⁊ si nich ue̾¬
ditore faciente emꝑtor cognosc̾e ubi es¬

Expanded text:
sore qui de euictione promisit et non ignorante procuratenetur.Simili modo tenetur et qui curauit, ne sibi denuntiari possit.Sed et si nihil uenditore faciente emptor cognoscere ubi es
Abbreviated transcription (Latin):
musq est emptus est et alicuiꝰ ẜuitucis
enictois nõie aliꝗo emptor aue̾ditore ꝯse¬
est. Nam si aliuo ebẜuanumꝰ ẜuitucibꝰ
aliꝗb et mox ꝓprietate euicta ampliꝰ dn¬
plo emꝑtor qͣnci emit ꝯsequeretur.

Expanded text:
musque est' emptus est et alicuius seruitutis euictae nomine aliquid emptor a uenditore conseest: nam si aliud obseruabimus, seruitutibus aliquibus et mox proprietate euicta amplius duplo emptor quam quanti emit consequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
d. S̾ciend est nicħ int̾ esse exqua lait¬
cansa enple stipło fuit int̾posita ntr̃ ex
singsa uenierint que euicta fu̾int prand̾
est. ⁊ siea que meliora fu̾ins euctasint.
¶Sicum pessit emptor arictori denu̾cia¬
re nõ denunciass. idemq uicto fuisset
qm parum ustructo esset. ħ ipso uidet᷑¬

Expanded text:
 Sciendum est nihil interesse, ex qua causa duplae stipulatio fuerit interposita, utrum ex singula uenierint quae euicta fuerint, praestandum, etiamsi ea quae meliora fuerint euicta sint. Si cum possit emptor auctori denuntiare, non denuntiasset idemque uictus fuisset, quoniam parum instructus esset, hoc ipso uidet
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. ei ꝓpon̾e ꝗ ꝑtem hrditatis petit. Ius
no ex eo metitur ꝙ posser occupauit.Set
ex suo uire ⁊ idec siue exasse h̾s sit. totam
h̾rditatem uendicabit. hoet tu nnã rem
possideas. siue ex ꝑte. ꝑtem licet tutttam
hrditate̾ possideas. ¶Qn ĩmo. si duo possi¬
deant hrditate̾ ⁊ dnc sint ꝗ ad se partes
ꝑtin̾e ticant. no singłi asingłis peteres
ztenti esse cebent. puta primꝰ. aprimoᷤ

Expanded text:
uel partem hereditatis petit, is non ex eo metitur quod possessor occupauit, sed ex suo iure: et ideo siue ex asse heres sit, totam hereditatem uindicabit, licet tu unam rem possideas, siue ex parte, partem, licet tu totam hereditatem possideas.Quin immo si duo possideant hereditatem et duo sint, qui ad se partes pertinere dicant, non singuli a singulis petere contenti esse debent, puta primus a primo
Abbreviated transcription (Latin):
um possõrem. s pegasi sn̾a ucilior est.¬
¶At sicum me er ꝑte dimidia h̾rdem di¬
oem ⁊ trientẽ heditatis possid̾em. de ind̾
residnũ sertantem uelim ꝑseꝗ. qͣlit̾
agam intennꝰ. Et labos scribit. uti qp
ꝑte dimidiam me pet̾e̾ tebe̾ asingulis
Sic fi ut singłis sextantẽꝯ seqͣr. ⁊ habe̾te
bessem ꝙ u̾m puto. S ip̃e tenctor ad res¬
titut̾dem sextantis extͥente qͣm possidebã
tideo ofts uidicis inuic̾e̾ ⁊pensatio erit
admitenda eio ꝙ possidee.si forte coh̾r
idoneis cͥais int̾uenientib ut puca est
de functi fr̾is filiꝰ. sunt et uxores tefu̾c¬

Expanded text:
est.Item si, cum ne ex parte dimidia heredem dicerem, trientem hereditatis possiderem, deinde residuum sextantem uelim persequi, qualiter agam uideamus. et Labeo scribit u‹t›ique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sextantem consequar, et habebo bessem: quod uerum puto: sed ipse tenebor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis inuicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte cohereidoneis causis interuenientibus: ut puta est defuncti fratris filius, sunt et uxores defunc
Abbreviated transcription (Latin):
F alt̾m ex his uidicatũ est. q̃ris ol utrum
ꝑinde ei hĩditate̾ restitui oeꝑtet. acq. por¬
teret.si adu̾so alium defensa no ess.ut .s.
is cum quo actũ est. qr n doł possidet.
n dolo malo fecioo quo minꝯ possid̾et.
ꝙ iudicio uictꝰ restituit.anqi possit. ⁊ ẜ

Expanded text:
 alterum ex his iudicatum est, quaeri solet, utrum perinde ei hereditatem restitui oporteat, atque oporteret, si aduersus alium defensa non esset: ut sis cum quo actum est, quia neque possideat neque dolo malo fecerit, quo minus possideret quod iudicio reuictus res
Abbreviated transcription (Latin):
pur lice insoric inꝗetari debitores ned
rent. et maxime si parient usuras si n̾
ꝓiuncie dum modo nõ acbum se exac¬
torẽ nec ꝯtumeliosum p̾beat simod̾atu
⁊ cum efficacia benignum ⁊ cum rsta¬
cia hn̾anum. Nlam iit̾ insoler tam
incuriosam ⁊ diligentiam nẽ amibiao¬
sam młtum int̾est p̃pea ꝓspicere deb

Expanded text:
publicae, in sortem inquietari debitores non debent et maxime, si parient usuras: si noprouinciae, dummodo non acerbum se exactorem nec contumeliosum praebeat, sed moderatum et cum efficacia benignum et cum instantia humanum: nam inter insolentiam incuriosam et diligentiam non ambitiosam multum
Abbreviated transcription (Latin):
accione usure ueniunt simutuatus
sum pecm̾am. ut creditore tuu̾abselu̾a
ꝗ aut in possẽ̾e mittendꝰ erat bonoru̾
tuoꝵ aut pignora uenditurꝯ ꝙ si domi
magno incomodo deb̾e dici usuras ue¬
nire eas au̾t que ui regione freq̃ntant᷑.
ut est inbone fidei iudicus ꝯstitutum.
s si mutuatus dedi hec uenient usure
di quam usure iste colligunt.
que est iꝑsonam ⁊i fruetꝯ uement. ⁊
ꝗdem si fundꝰ obrem datus sit. ułuti
dotis causa ⁊ renunciata est affinicas
fructꝰ q̾a restituendi sunt. utiq hi qu
ꝑcepti sunt eo tp̃r quo sꝑabatur affini¬
tas. s ⁊ postiores si inrem mora fuit ut
fructus licuerat ei uegligere fimd̾n.
¶It siindebitũ fund̾ selui ⁊ repeto.f.¬
q̃ꝗ repet̾e debeo. ¶ Iq est si mortis c̃a
fundꝰ sit donatꝰ ⁊ renalu̾it ꝗ donau̾it
atq ita ꝯdiccio nascatur. ¶ Infaiua
fructꝰ qa restituunt᷑. Nam p̾tor idag̾
ut ꝑ inde sint omĩa acq si nicħ abienãt᷑¬

Expanded text:
actione usurae ueniunt, si mutuatus sum pecuniam, ut creditorem tuum absoluam, quia aut in possessionem mittendus erat bonorum tuorum aut pignora uenditurus. quid si magno incommodo, debere dici usuras uenire, eas autem, quae in regione frequentantur, ut est in bonae fidei iudiciis constitutum: sed si mutuatus dedi, hae uenient usurae di, quam usurae istae colligunt.quae est in personam etiam fructus ueniant. Et quidem si fundus ob rem datus sit, ueluti dotis causa, et renuntiata adfinitas, fructus quoque restituendi sunt, utique hi qui percepti sunt eo tempore quo sperabatur adfinitas, sed et posteriores, si in re mora fuit, ut fructus, licuerat ei neglegere fundum. Item si indebitum fundum solui et repetoque repetere debeo. Idemque est, si mortis causa fundus sit donatus et reualuerit qui donauit atque ita condictio nascatur. In Fabianafructus quoque restituuntur: nam praetor id agit, ut perinde sint omnia, atque si nihil alienat
Abbreviated transcription (Latin):
Sfure uicem fructuũ obtinent ⁊ m̾i¬
tono debent afructibus seꝑari. ⁊ i ta in le¬
gatis ⁊ fideicomissis ⁊ tutele accione ⁊ in
cen̾s uidiciis bone fidei ẜuatur hec idem
gͥ incet̾is obuentionib dicemꝰ.

Expanded text:
surae uicem fructuum optinent et merito non debent a fructibus separari: et ita in legatis et fideicommissis et in tutelae actione et in ceteris iudiciis bonae fidei seruatur. hoc idem igitur in ceteris obu
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾it obligo̾is ⁊ alio casu pignꝰ amissum
fũit uł uiliꝯ distractũ uł si nanis postea
ꝑierit ꝙͣ dies prefimtꝰ ꝑiculo exactꝰ fu̾it.
cia ut sasua nane sorte̾ cum cen̾s usuris re¬
penam peti no̾ posse si ꝑ creditorẽ stetisset.
qno minꝯ eam intra ẽtum t̾pͥs p̃stitu̾ acci

Expanded text:
stiterit obligationis et alio casu pignus amissum fuerit uel uilius distractum uel si nauis postea perierit, quam dies praefinitus periculo exactus fuerit. cia, ut salua naue sortem cum certis usuris reenam peti non posse, si per creditorem stetisset, quo minus eam intra certum tempus praestitutum acci
Abbreviated transcription (Latin):
illud facias siñ qualuero ⁊ cet᷑a nec du¬
uitab sipisaca tori erogaturo in aꝑtratũ.
ciss redd̾et. In his au̾t om̃ib ⁊ pactu̾ sine
stipłone ac angendam oblig̾cem prodest.
aul. Eenerator. pe. usuris maricimis
mueuiam dando quasd̾a m̃ces innaue ꝑ¬
ignori accepit ex ꝗbus sinc potuiss tot̾
debitum ex solui aliaꝵ m̾cium aliis na¬
nib im positoꝵ ꝓpriisq fen̾atorst obli¬
gatoꝵ siꝗd suꝑfuiss pigtiori accipiat q̃si¬
tum est naue ꝓpria ꝑeuipta ex qua tot᷑

Expanded text:
illud facias', 'si non conualuero' et cetera. nec dubitabis, si piscatori erogaturo in apparatum icisset, redderet. In his autem omnibus et pactum sine stipulatione ad augendam obligationem prodest.um. Faenerator pecuniam usuris maritimis mutuam dando quasdam merces in naue pignori accepit, ex quibus si non potuisset totum debitum exsolui, aliarum mercium aliis nauibus impositarum propriisque faeneratoribus obligatarum si quid superfuisset, pignori accepit. quaesitum est nau
Abbreviated transcription (Latin):
fecit sudiciu̾ au̾t acciꝑt ꝑatus sit ne uidet᷑
fecisse morã utiq siuiste adiuidicũ ꝓuo¬
conit. ¶Cum reus mer̾a fucit. et fidenis¬
sor tenetur. ¶Mora u̾r creditori fi siue
ipsi siue ei cui mandau̾at siue ei ꝗ nego¬
leri. sicuti eĩ cum ꝗs michi furt̾ facientẽ
tep̃hendit. negom meũ agens manifesti
farti accoem michi parat. it cum ꝓcator
int̾peslau̾it ꝓmisserem hominis ꝑpetu

Expanded text:
fecit, iudicium autem accipere paratus fuit, non videtur fecisse moram: utique si iuste ad iudicium provocavit. Cum reus moram facit, et fideiussor tenetur. Mora videtur creditori fieri, sive ipsi sive ei cui mandaverat sive ei qui negoleri, sicuti, cum quis furtum mihi facientem deprehendit, negotium meum agens manifesti furti actionem mihi parat: item cum procurator interpellaverit promissorem hominis, pe
Abbreviated transcription (Latin):
testator sensit. paulus ne. ante diem
fidei ꝯmisso cedente ꝑtus ancillaꝵ edi
ita refert. Eum ꝗ siłr rogatus ess ut
młrem restituet ꝑtus eius restiuie cogde¬
dum no essersi tunc editus ess cum
infidei qͥisso restituendo moram focises.
n int̾ esse existimo anancilla sp̃alit̾
anhiditas infidei ꝯ̾isso sit fd. lib xxi.l¬

Expanded text:
testator sensit. Paulus respondit ante diem fideicommissi cedentem partus ancillarum editro primo ita refert eum, qui similiter rogatus esset, ut mulierem restitueret, partum eius restituere cogendum non esse, nisi tunc editus esset, cum in fideicommisso restituendo moram fecisset. neque interesse existimo, an ancilla specialiter an hereditas in fideicommisso sit. 15 I
Abbreviated transcription (Latin):
s. Hauis seis ꝗrem publicama ge¬
bat. fen̾auit pecu̾iam publicam sub
usuris sõł ͥtis. fuit aũt ꝯsuetudo ut intͣ
c̾ta ip̃ra nõ illatis usuris gramores infli¬
ge̾ncur ꝗdam debitores cessauerunt in
soluendis usuris ꝗdam plꝯ incullert. et
sic effc̾m esti ut om̃e ꝙ usuraꝵ noĩe ꝯ¬
petebas c̾i ꝓ his ꝗ cessau̾ant unusus su¬

Expanded text:
s Seius qui rem publicam gerebat faenerauit pecuniam publicam sub usuris solitis: fuit autem consuetudo, ut intra certa tempora non inlatis usuris grauiores infligerentur: quidam debitores cessauerunt in soluendis usuris, quidam plus intulerunt et sic effectum est, ut omne quod usurarum nomine competebat etiam pro his, qui cessauerant
Abbreviated transcription (Latin):
nõ id inẜuiana q̃q accione ꝓbari potest
hec ei ⁊ si iurem accio est. nudam t̾n i
pessc̾em anecat. ⁊ soluta pe. uenditori
eꝗtas est emptori restituence ꝓ eniate
acc̃õis. ¶ Si scd̾s emptor uenditore̾ eũd̾q
emptore ad litem hoĩs dedi̾t ꝓcuratore̾
⁊ no̾ resticutt eo dampnatio fu̾it secuta
ꝙ cumq ex c̾a uidicati prestit̾it ꝓcurator
ut inrem suam datus exstipsatu ꝯseꝗ nͥ
pot̾it. s qr tampnũ enictõis ad ꝑsonam
ꝑtinuit emptoris ꝗ mandati udicio ni¬
chil ꝑcepturꝰ est nõ imicilit ad ꝑcipie̾¬
ram litis estimat̾oem agr̾ ex uendͤito ¶
diuisiene int̾ ceh̾ides it̾a spꝓcurator ab¬
sentis int̾fuit et dñs ratam hu̾it euiens
p̾dus in dnm accio dab que daret ineu̾
⁊nego̾ni absentis gessit ut qͣnͣti sua in¬
terest accor ꝯseq̃tur. at scil ut melioris
aut det̾ioris agrifc̃i ca fine̾ precu quo
fũat tp̃i indiuisionis estimatꝰ dimin

Expanded text:
 in Seruiana quoque actione probari potest: haec enim etsi in rem actio est, nudam tamen possessionem auocat et soluta pecunia uenditori aequitas est emptori restituendae pro euictione actionis. Si secundus emptor uenditorem eundemque emptorem ad litem hominis dederit procuratorem et non restituto eo damnatio fuerit secuta, quodcumque ex causa iudicati praestiterit procurator ut in rem suam datus, ex stipulatu consequi non poterit: sed quia damnum euictionis ad personam pertinuit emptoris, qui mandati iudicio nihil percepturus est, non inutiliter ad percipiendam litis aestimationem agetur ex uendito. Diuisione inter coheredes facta si procurator absentis interfuit et dominus ratam habuit, euictis praediis in dominum actio dabitur, quae daretur in eum qui negotium absentis gessit, ut quanti sua interest actor consequatur, scilicet ut melioris aut deterioris agri facti caus‹a› finem pretii, quo fuerat tempore diuisionis aestimatus, deminu
Abbreviated transcription (Latin):
nores addiem solute n̾oͥ fu̾int. nc̾ e̾i pena
m̾ pest mort̾e̾ creditoris nemo fu̾is cui. pe.
solueret᷑ eius cpͥtis inculpatam esse mor̾a
ꝯstitint. ideo simaiores usure pricrib pe¬
tant᷑ exceptio doli no unłr opponetur

Expanded text:
nores ad diem solutae non fuerint': non enim poenatamen post mortem creditoris nemo fuit cui pecunia solueretur, eius temporis inculpatam esse moram constitit: ideo si maiores usurae prioribus petantur, exceptio doli non inutiliter opponetur
Abbreviated transcription (Latin):
ut uenditor p̃cium restitu̾et. usure qͥa
post enict̃oem prabunt᷑. ꝙͣuis emꝑtor pͥ
oñi litem incehatam fructꝰ adu̾sario
restitu̾it.nam incomod̾ medii tp̾ts ẽpͥ¬
toris tampnũ est. ¶ ꝑest rraditam pes¬
sessionẽ defimcto uenditore cui successer
inc̃tus fuit. medu qͥꝙ tp̃ris usure precii

Expanded text:
itueret, usurae quoque post evictionem praestabuntur, quamvis emptor post dominii litem inchoatam fructus adversario restituit: nam incommodum medii temporis emptoris damnum est. Post traditam possessionem defuncto venditore, cui successor incertus fuit, medii quoque temporis usurae pretii,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ꝙ ticio disceptatori placet. id serꝰ
ꝓnimciet ꝗs sit cogendꝰ.⁊ puto tale
arbitriũ nõ uałe. in quo hba facłtas
arbit᷑ sũie ne est futura. s siitasit ꝯ¬
ꝓmissum arbitratu ticii. au sei. fieri.
põp. scribit. ⁊ nos putamꝰ ꝓmissum
uałe. t̃ is erit cogendꝰ sin̾ani dicere
mꝙ̃ litigatores ꝯsenẜint. ¶ Fiinduos
fu̾it sic ꝯpmissum ut si dissentirent.
t̾cium assumant. pute tale ꝯpmissũñ
uase. Nam iassumendo possunt dis¬
sentire. s suta sit. ut t̾cuis assu̾et᷑.¬

Expanded text:
ut quod Titio disceptatori placet, id Seius pronuntiet, quis sit cogendus? et puto tale arbitrium non ualere, in quo libera facultas arbitri sententiae non est futura.Sed si ita sit compromissum arbitratu Titii aut Seii fieri, Pomponius scribit et nos putamus compromissum ualere: sed is erit cogendus sententiam dicere, in quem litigatores consenserint.Si in duos fuerit sic compromissum, ut si dissentirent, tertium adsumant, puto tale compromissum non ualere: nam in adsumendo possunt dissentire. sed si ita sit, ut eis t
Abbreviated transcription (Latin):
sumendo. ¶ principałr tñ q̃ramus.
sunduos arbitros sit ꝓꝓmissũ. anceg̾e
eos pretor debeat. sin̾am dic̾e̾. qr res fe¬
re sine ex itu fut᷑a est. p̾pnacuuale̾ hoi¬
nii addiscensiend̾ facilitate̾. In impan
qͣm ꝯsentire om̃s facile est. s qr et si
dissentiant. inuenit᷑ pars maior ciuꝰ

Expanded text:
sunt.Principaliter tamen quaeramus, si in duos arbitros sit compromissum, an cogere eos praetor debeat sententiam dicere, quia res fere sine exitu futura est propter naturalem hominum ad dissentiendum facilitatem. in impari sentire omnes facile est, sed quia et si dissentiant, inuenitur pars maior, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
et uniꝯ⁊trou̾si: solũ ꝯpmissũ est. nila
intie est. lice̾t eĩ ⁊ de unare ꝯꝓmitt̾e
Siuiero ideo. qr ex alt̾a dum tarat ꝑte
stipsatio int̾uenit. est ratie. ꝯ̃ ꝙͣ si pen¬
ter fuit ꝗ stipłatꝰ est. possit diçi plenũ

Expanded text:
la ratio est: licet enim et de una re compromittere: si uero ideo, quia ex altera dumtaxat parte stipulatio interuenit, est ‹ratio›. quamquam si petitor ‹fuit› qui stipulatus est, possit dici plenum
Abbreviated transcription (Latin):
implende gr̾a relicta suns. ad huc idem
dicemꝮ ¶plane de alimencis que nͥ mor¬
tis causa donaca sunt licebit. ⁊ sine pͥ¬
tore accore transigl. S uiegͥ inmenses
singłos. siue indies siue inannos fu̾int
tuo relicta s usq ad annos certos id̾ est.¬
s integra qͣncitas alicui fu̾it relica
cut exusuris eiꝰ sese alat. ⁊ mortis tp̃r
pocciuas restitu at. nocessabit or̃o. licet
noͣ in annos singłos uideat᷑ relictu̾. Sec
et si sit crca qͣntitas relicta ticic. uł res ut¬
tcem or̃o imꝓbat. que id crto fit. ut ꝗs
epresentatam pecu̾iam ꝯsumat q ꝯ gͦ si qͥs
scitra pretoris aũctatem transegͥłł. ut ꝙ
ꝑ singłes annes ei eras relictum. mox

Expanded text:
adhuc idem dicemus. plane de alimentis, quae non mortis causa donata sunt, licebit et sine praetore aucto‹re› transigi.Siue igitur in menses singulos siue in dies siue in annos fuerint tuo relicta, sed usque ad annos certos, idem est.Si integra quantitas alicui fuerit legata, ut ex usuris eius se alat et mortis tempore pecunias restituat: non cessabit oratio, licet non in annos singulos uideatur id relictum.Sed et si sit certa quantitas relicta Titio uel res tionem oratio improbat, quae idcirco fit, ut quis repraesentatam pecuniam consumat. quid ergo si quis citra praetoris auctoritatem transegerit, ut quod per singulos annos erat ei relict
Abbreviated transcription (Latin):
to petunt. scriptum hĩ dem ꝯuenire debẽt.
ꝗ intransactiene ħ̃iditacis aut cauit s
fideiomissum fc̃a esset. ⁊ postea codicil¬
li reꝑti sunt. quero anqͣncominꝰ ex tnͣs¬
accione ꝯsecuta mat̾ de functi fu̾it qͣm
timum creditoris hedem esse iactabat.
muuino transegit. postea testam̃to ꝓla¬
to. septiciũ h̾rdeni esse apparuit. q̃sicũ
est si agas pignorancia debicor cũ sep¬
ticio.an is uti possit except̾te transacci

Expanded text:
to petunt, scriptum heredem conuenire debent: qui in transactione hereditatis aut cauit sifideicommissum facta esset et postea codicilli reperti sunt: quaero, an quanto minus ex transactione consecuta mater defuncti fuerit quam timum creditoris heredem esse iactabat, minimo transegit: postea testamento prolato Septicium heredem esse apparuit. quaesitum est, si agat pigneraticia debitor cum Septicio, an is uti possit ex
Abbreviated transcription (Latin):
na stipłacio inc̾ponitur. que ey ꝯsensu
redditur lices de quib nõ est cogitatũ.
insuo statu retiuentur. lib̾alitatem eĩ
captiosam interpretanio prudẽtũ freg̃.¬
aiꝰ .i. xxxi. De his ꝯtrouersus que ex
testamento ꝓficiscuntur.n transigin
exquiri u̾itas ałi. pot̾. ꝙͣ inspectis cogͥnsꝑ
transaccio ualet. sius appłło int̾cesẜitͤ¬

Expanded text:
na stipulatio interponitur, quae ex consensu redditur, lites, de quibus non est cogitatum, in suo statu retinentur. liberalitatem enim captiosam interpretatio prudentium fregaius: De his controversiis que ex testamento proficiscuntur, neque transigi neque exquiri veritas aliter potest quam inspectis cognitisque transactio valet, si vel appellatio interces
Abbreviated transcription (Latin):
sit ut ase peti liceat. an ualitas prioris pas¬
ti frlata sit ficciuslori. quesitum est. Set
ueriꝰ est semel acquifitam sideussori
pacti except̾cem ult̾iꝰ ci. inuico ex toq̃ni
nõ posse. de transactoibus.R¬
Aite inc̾ta n finica transigat. Qut si
pacise icur donac̾eis causa rem c̾tam ⁊
ta.s. ⁊si pactum ꝯuentum s̾t factum.

Expanded text:
an utilitas prioris pacti sublata sit fideiussori, quaesitum est. sed uerius est semel adquisitam fideiussori pacti exceptionem ulterius ei inuito extorqueri non posse. DE TRANSACTIONIBUSet lite incerta neque finita transigit. qui vero paciscitur, donationis causa rem certam et ta, sed et si pactum conventum fuerit factum.
Abbreviated transcription (Latin):
alimenta rolita erant. facile cransige¬
rent. ꝯtenti modico inpresenti. diuus
marcus. or̃one insenatu reatata efecit.
si actore pretore st̃a est. Sob gͥ pretor int̾¬
uenire. ⁊ int̾ ꝯsentientes ar bicrari. an¬
trans actioꝰ. uł que admit celeat. cidẽ
preters nocio obtransagtõem erit siue
labitatio. siue uestrarium. suie de p̃diis
alimtum legabr. ¶hec oratio ad alimẽ
ta ꝑtin que testamnto ułcediclł suu̾nt¬

Expanded text:
alimenta relicta erant, facile transigerent contenti modico praesenti: diuMarcus, oratione in senatu recitata, effecit, si auctore pretore facta esset. Solet igitur pretor intervenire et inter consentientes arbitransactio uel quae admitti debeat.Eiusdem praetoris notio ob transactionem erit, siue habitatio siue uestiarium siue de praediis alimentum legabitur.Haec oratio pertinet ad alimenta, quae testamento uel
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ p̃stitis ate inreni uenditam omibus
que eo cibi prestitissẽ. precium mͥnõ da¬
res. tuq m prestitusses p̃cium i⁊ debere
desine. qr done fidei. ad ꝙͣ om̾ia hec redi¬
gunt᷑. int̾pretatio hanic quoq ꝯuencͥo¬
ut adeo nog̾o  cedetur. an incegrum resti¬
tutis his que ego tͥ prestitusem ꝯsentire

Expanded text:
re uendita omnibus, quae ego tibi praestitissem, pretium mihi non dares tuque mihi ea praestitisses: pretium te debere desinere, quia bonae fidei, ad quam omnia haec rediguntur, interpretatio hanc quoque conuentiout ab eo negotio discederetur, an in integrum restitutis his, quae ego tibi praestitissem, consentire
Abbreviated transcription (Latin):
acredicore qĩ debitoris negõm gͥeret em̃¬
it. placuit.ut ħ̾ita ꝯpensat̾o ne fructu¬
ui solutoq ꝙ reliqũ deb̾et᷑. fundꝰ dẽbi¬
tori restitu̾erar: ⁊ h̾rs pacto ꝙ defimetus
fecit fidem prare debet. ¶ pactum ut
nexi st̾as creditor soluiss a debitore reci¬
ꝑet aet ut tributa eiꝯdẽ predu debitor
pend̾et nistum est. ĩ o ẜuandum est¬
¶de in offo̾so patris testam̾te acaun ut

Expanded text:
is negotium gereret emerit, placuit ut habita compensatione fructuum solutoque, quod reliquum deberetur, fundus debitori restitueretur: etiam heres pacto, quod defunctus fecit, fidem praestare debet.Pactum, ut nexi factas creditor soluisset, debitore reciperet, et ut tributa eiusdem praedii debitor penderet, iustum ideoque seruandum est.De inofficioso patris testamento acturis,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ int̾est. ¶ Cum alio ꝯuentio fc̃a ꝓdeft
s t̾c demum cum ꝑeum cui excepto dat᷑
principasr ei qui pactꝰ est ꝓficiat. sĩc ĩ roo
ꝓmittendi ⁊ inhis qui preo obligati sint.
cipiendꝰ est. ⁊ pactum cum eo fc̃m. cum

Expanded text:
 interest, cum alio conventio facta prodest, sed tunc demum, cum per eum, cui exceptio datur, principaliter ei qui pactus est proficiat: sicut in reo promittendi et his qui pcipiendus est et pactum cum eo factum cum
Abbreviated transcription (Latin):
pacto est. ꝓduci ao ꝑpetuam pr̾atonem
id pactum postulabatui: n. ũest. n
au̾t ut nõ qͣnticas eo nõie expensa cum
usuris licitis resticuat᷑. s ꝑs dimidia ciꝰ
ꝙ ex ca lite dat̾ eris nõ licet. ¶ Seenł. ap̃¬

Expanded text:
pactus est: produci ad perpetuam praestationem id pactum postulabatur: rescriptum esautem, ut non quantitas eo nomine expensa cum usuris licitis resti‹tu›atur, sed pars dimidia eius, quod ex ea lite datum erit, non licet. 54 Scaeuola ap
Abbreviated transcription (Latin):
c̾cem hr̃ditatem int̾se diuiscrt᷑ in strit
int̾pesitis quib diuisisse mat̾nam hr di¬
tris sue. cognouert pecuniam auream
afre̾ suo esse sttractam. cuiꝯ nlla m̃tio
ininstro diuisienis ꝯtinebatur. q̃ro an
post pactũ diuisionis de stiracta pecuma

Expanded text:
em hereditatem inter se diuiserunt instrumentis interpositis, quibus diuisisse maternam hereditris suae, cognouerunt pecuniam auream a f‹r›atre suo esse subtractam, cuius nulla mentio instrumento diuisionis continebatur. quaero an post pactum diuisionis de subrepta pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
obscuram. uł ambigliam uendicori¬
⁊ ei quilocanit nocere inquoꝵ fuit
nõ teneri. ñ inꝑsonam dirigitur. set
cum gu̾ale sit. locum intͦ hr̃edes
quar litigantes habebit. ¶ Q ꝓuata¬
uit pactꝰ est int̾ diem c̾tum pecu¬
nia de qua cnͣsegerat no̾ soluta indi¬
caris se satisfacturum index applłenis
nllo alio de principali ca discusso ius
singli credicores singłis hĩ dibus nõ
ꝑNint̃positis delegõib insolidum ut ꝯ¬

Expanded text:
obscuram vel ambiguam venditori et qui locavit nocere, in quorum fuit non teneri" non in personam dirigitur, sed cum generale sit, locum inter heredes quoque litigantes habebit. Qui provocavit, pactus est intra diem certum pecunia, qua transegerat, non soluta iudicatis se satisfacturum: iudex appellationis nullo alio de principali causa discusso iustsinguli creditores a singulis heredibus non interpositis delegationibus in solidum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut abhĩditate patris alstincretur. tutor
cumpłisq creditorib decidit ut c̾tam por¬
cienem acciꝑent. id̾ anatores cum aliis
fecerunt. quero an ⁊ tutor idꝙ creditor
patris eand̾ portoem retinere debeat. r

Expanded text:
ut ab hereditate patris abstineretur, tutor cum plerisque creditoribus decidit, ut certam portionem acciperent: idem curatores cum aliis fecerunt. quaero, an et tutor idemque creditor patris eandem portionem retinere debeat. r
Abbreviated transcription (Latin):
debiti ꝑtem michi solius acceptumtͥ¬
i residuum feram.⁊ te libate. licet ac¬
debitori constituit.
łius arsbuci predi pig̾tati nõ agnoscet
rsas cuis solnendi neccͣitas debitorem spͦ¬
aũ sditaret talem ꝯuent̾cem ꝙͣtum ad fici

Expanded text:
debiti partem mihi si solueris, acceptum tibi residuum feram et te liberabo.' licet acdebitori constitit. 4nus tributi praedii pignerati non adgnosceret, sed eius soluendi necessitas debitorem spectaret. talem conuentionem quantum ad fisci
Abbreviated transcription (Latin):
Auł .ł.i. ad.plau̾t. Quoddc̾m est. si
cum rec pactum sit. ut no̾ petat᷑. fiderꝰ
gͥ si mandati acio illa sit. forte si donã¬
di aĩo ficcuissit dicend̾ eit no̾ pdosse ex¬
ceptionem sidenissori.
filio ħ̾ebas dotem ꝓmisis. ⁊ pacta ne ase
neue a filio sus tos pet̾ectur. si acohred
filii dos petatit.ipse ꝗd̾ except̾re de onẽ¬
cione tuenda ne̾ erit. filia uero .x irt̃ce

Expanded text:
io ad Plautium.Quod dictum est, si cum reo pactum sit, ut non petatur, fideiuigitur si mandati actio nulla sit, forte si donandi animo fideiusserit, dicendum est non prodesse exceptionem fideiussori.filio habebat, dotem promisit et pactus est, ne a se neue a filio suo dos peteretur, si a coherede filii dos petatur, ipse quidem exceptione conuentionis tuendus non erit, filius uero exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
ntile est curatoris recipipact̾tes s no
cͣcͣ. ¶ Sifiliꝰ aut ẜuꝰ pactꝰ sit ne ipse
pet̾et. mutile est pactum. Siuͦ nirem
pacti sint.i. ne ea pecũia peteret᷑. ita pac¬
eo coꝵ rata hñda erit adũsꝯ patrẽ dnꝰm¬
I si lib̾am poculii ad miniaintõnem

Expanded text:
tile est curatoris recipi pactiones: sed non contra.Si filius aut seruus pactus sit, ne ipse peteret, inutile est pactum. si uero in rem pacti sunt, id est ne ea pecunia peteretur, ita pactio eorum rata habenda erit aduersus patrem dominumue, si liberam peculii administrationem
Abbreviated transcription (Latin):
habeas ꝯcessam conandi iꝯeum nõ h¬
ase. Sequitit. uc si donandi ca̾ deno pe¬
cenda peciua pactus sit. no̾ deltat iacum
pacisce̾tur aliqͥd inquo nõ mina uł ÷ am
plio esset asetutus fu̾it rata hnda ẽ pacs¬

Expanded text:
habeat concessam, donandi ius eum non habere: sequitur ut, si donandi causa de non petenda pecunia pactus sit, non debeat ratum pacisceretur aliquid, in quo non minus uel etiam amplius esset, consecutus fuerit, rata habenda est pac
Abbreviated transcription (Latin):
pacta ꝯuenta rata nõ hnt᷑. ułuci si pu¬
pillꝰ sñ cutoris auctate pactꝯsit. ne a
tebitore suo pet̾et.auc ne intra c̾tam
nec solui ei sinc tutoris auͣctate potest
Ex diũso au̾t si pupillꝯ paciscat᷑ ne ꝙ
debeat a se petetur.a acum b̾et᷑ pactũ.
ꝯuentũ. qr meliore ꝯditionem suam rͥas¬
⁊ sme tutoris auc̃tate ꝯcessum est ¶
Si curator furiosi aut ꝓdigi pactꝰ sit
ne afurioso aut ꝓdigo pet̾etur. longe

Expanded text:
pacta conuenta rata non habentur: ueluti si pupillus sine tutoris auctoritate pactus sit ne a debitore suo peteret, aut ne intra certum nec solui ei sine tutoris auctoritate potest. ex diuerso autem si pupillus paciscatur, ne quod debeat a se peteretur, ratum habetur pactum conuentum: quia meliorem condicionem suam fa sine tutoris auctoritate concessum est. Si curator furiosi aut prodigi pactus sit, ne a furioso aut prodigo peteretur, longe
Abbreviated transcription (Latin):
c̃spenne. tunc magis et udet᷑ dubuim sic.s. ꝙ me is .l. siui.
cum int̾cesẜit. S ut mumieret. pos¬
terius pactum potest renouare qͣctum.
presenti die dos reddetur. de m̾ pacisci
ut tp̃r ei legib dato dos redde̾tur. inai¬
pit dos redur adius suum. siec dice̾d̾
est det̾iorem ꝯdicione̾ docis fi̾ ꝑ pactum
quociens ẽi aduisq lexnẽ eiꝯ atͬͥbuit

Expanded text:
um. tum intercessit, sed ut imminueret, posterius pactum potest renouare primum cpraesenti die dos redderetur, deinde pacisci, ut tempore ei legibus dato dos reddatur: incipiet dos redire ad ius suum. nec dicendum est deteriorem condicionem dotis fieri per pactum: quo
Abbreviated transcription (Latin):
de .x. pactꝰ sim ꝓctam sticum aut .x.
except̾oem pacti ꝯuena incotum õb sta
Ata pacto quoq quento de una re nͥ pe¬
tenda int̾posico totam oblig̾tem sb mo¬
ueri. S si id pactum int̾ nos sit. ne .x.¬

Expanded text:
decem pactus sim et petam Stichum aut decem: exceptionem pacti conuenti in totum obstaturueretur, ita pacto quoque conuento de una re non petenda interposito totam obligationem summoueri. sed si id actum inter nos sit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ssticus pr̾̃aret᷑. possum efficact᷑ de sti¬
co agere. nlla exceptione epponenda.
Id̾ est ⁊ si destico nõ petendo ꝯuen̾it. ¶
s sign̾ałr nichi hoĩem debeas. ⁊ pacis¬
cor ne sticimi petam sticum quid̾ petẽ¬
do pacti exceptio mͥ opponetur. alumi
au̾t hõiem sipetam recte agam. ¶ It̃ si
pacta sun ne ħ̾rditatem peterem singłas
res ut hr̃es petam ex eo ꝙ paccum erit.
pacti ꝯuenti exceptio abtanda erit. ꝙ̃¬
admod̾ si ꝓuen̾it ne fund̾ pet̾e̾m ⁊ usũ
f. petam aut ne nauem. edificunnue
pet̾em. ⁊ dissolucis his singłas respetam
nsi sp̃ałr est aliud accum ¶ Si accepsi¬
lacie imitis fuit tacita ꝑaccõne is actũ
iudetur᷑ ne pec̾etur. ¶ Seriuis hr̾dicariꝰ¬

Expanded text:
 Stichus praestetur: possum efficaciter de Sticho agere, nulla exceptione opponenda. idem est et si de Sticho non petendo conuenerit.Sed ed si generaliter mihi hominem debeas et paciscar, ne Stichum petam: Stichum quidem petendo pacti exceptio mihi opponetur, alium autem hominem si petam, recte agam. Item si pactus, ne hereditatem peterem, singulas res ut heres petam: ex eo, quod pactum erit, pacti conuenti exceptio aptanda erit, quemadmodum si conuenerit ne fundum peterem et usum fructum petam, aut ne nauem aedificiumue peterem et dissolutis his singulas res petam: nisi specialiter aliud actum est. Si acceptilatio inutilis fuit, tacita pactione id actum uidetur, ne pe
Abbreviated transcription (Latin):
stro placuart. ¶Mud nlła paccione effi¬
a pot̾. ne tolꝰ malꝰ prestitur ꝙͣuis siqͥs
paciscat᷑. ne depositi agat. re ipsa id pacͣ¬
tus iutatur ne dedolo agat ꝙ pactum
nõ sunt obfuanda. ułti si paciciscar ne
furti agam uł inuiriaꝵ si fec̾is. expedic
c̃itimere furti uł uuuriaꝵ penam.s
post admissa hec pacisci possinnꝰ ¶Ni
ne exꝑtar inc̾dc̾o unde in qͣtenꝰ pub¬
licam cͥam ꝯtingit pacisi nõpestũꝰ
Et uistima si pactum ꝯuentũ aie ꝑti¬
uata remotum sit. no̾ est ẜuand̾. ¶ Añ
mnña eĩ amaduertend̾ est. ne ꝯuentio
ialia re fc̃a aut cumalia ꝑsena ĩ alia
re auene ꝑsone noceat. ¶Si cam .x.
nͥi defes pepigero ne ate .xx. petam. in
.x. ꝓdesse cibi pacti ꝯuenci. uł doliexcep¬

Expanded text:
ud nulla pactione effici potest, ne dolus praestetur: quamuis si quis paciscatur ne depositi agat, ui ipsa id pactus uideatur, ne de dolo agat: quod pactum non sunt obseruanda: ueluti si paciscar ne furti agam uel iniuriarum, si feceris: expedit enim timere furti uel iniuriarum poenam: sed post admissa haec pacisci possumus. item ne experiar interdicto unde ui, quatenus publicam causam contingit, pacisci non possumus. et in summa, si pactum conuentum a re priuata remotum sit, non est seruandum: ante omnia enim animaduertendum est, ne conuentio in alia re facta aut cum alia persona in alia re aliaue persona noceat.Si cum decem mihi deberes, pepigero, ne a te uiginti petam: in decem prodesse tibi pacti conuenti uel doli excep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcuł ait. ꝙ ita rocte d̾r si in paciscendo. id
actum sit.cet̾m si paciscar. neaticio pe¬
tas. tem̃ accoem adu̾sꝯ me noĩe eiꝰ insticu¬
as. nõ est danda pacti ꝯuenti excepto. siam
ꝙ ipi utił est. nec defensori apetit iuł quor᷑
scrib̾. si pat̾ pactꝰ sit. ne ase neue afuo filio¬
suo petat᷑. niag̾ esse ut pacti exceptio silio
fanł canda nõ sit. s doli ꝓsic. ¶ filiafamł
pacisa pot. ne dedote agat. cum sui uiris
sibi legatum est rocte paciscitur. ¶I husqͥ

Expanded text:
us ait: quod ita recte dicitur, si in paciscendo id actum sit. ceterum si paciscar, ne a Titio petas, deinde actionem adversus me nomine eius instituas, non est danda pacti conventi exceptio: nam quod ipsi inutile est, nec defensori competit. Iulianus quoque scribit, si pater pactus sit, ne a se neve a filio petatur, magis est ut pacti exceptio filio familias danda non sit, sed doli prosit. Filia familias pacisci potest, ne de dote agat, cum sui iuris  legatum est, recte paciscetur. In his,
Abbreviated transcription (Latin):
puto in ꝯͣctib depositi. ꝯmodati.⁊ locati
⁊ incet̾is siłib hec pactum. ne facias fu
sollicites ut fur fiat. nł fugitui ꝯ fi at ne
itu necligas ẜuꝯum ut sur efficiat᷑. sĩc
legati deb̾e debitori cuo existimans pactꝰ
sis. ne ab eo peteres n uut ip̃o lib̾abit᷑
debitor n te petentẽ sũmouebit. excep
sisti solu̾e ticio cui legatũ falso debere
existimas ⁊ debicor pactꝰ sit cum ticio
suo debitore ꝯsticuto. n tibi adu̾sꝰ ciciũ

Expanded text:
contractibus depositi, commodati et locati et ceteris similibus hoc pactum: "ne facias furest: ne sollicites ut fur fiat, ut fugitivus fiat: ne ita neglegas servum, ut fur efficiatur. sicut legati debere pacisci debitori tuo existimas, pactus sit ne ab eo peteres: neque iure ipso liberatur debitor neque petentem summouebit exceptisisti soluere Titio, cui legatum falso debere existimas, et debitor pactus sit cum Titio suo debitore constitu‹to›: neque tibi aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
labeo ait. siam nec nouare alium possc
ꝙͣuis ei recte soluati. Sic eͥ ⁊ his qui
ĩ nr̃apt̃ate sunt. rocte soluit᷑ qd crodi¬
d̾int. licet nouait no̾ possint.ꝙ ẽ ĩmi
¶Si cum reo acc̾tum q̃s paccio sc̃a sit.
ultra n reo. n fideuissoa ꝓdestãp si sine
debeat excepͥn  o qͣue ⁊ reo. ego didic pro
sit ꝯsuti uidemꝰ. quouire uamm ¶ Pac¬
tus ne pet̾et postoa ꝯuennit ut peteret.
prins pact̾ ꝑ post̾iꝰ elidet᷑. nõ quid̾ iꝑso
uire. sic tolłr stipło ꝑstipłoncti. si hoc¬
tis factm u̾sat᷑. ⁊ ideo replicat̾re excep¬
nem ꝑandam in efficax est. Noneĩ ex
pacto in piriaꝵ accio nascitim. s ex ꝯtu¬
melia ¶ Idem dicemꝰ ⁊ inbone ficer
ꝯͣcaib si pactum ꝯuencum totam ob¬
ligoem sustulit. ułti empti. no̾ eͥ eyno¬
uo pacto prior obligo resuscitatin: s ꝓ¬

Expanded text:
alium posse, quamuis ei recte soluatur: sic enim e‹t› his, qui in nostra potestate sunt, recte solui quod crediderint, licet nouare non possint. quod est t.Si cum reo ad certum tempus pactio facta sit, ultra neque reo neque fideiussori prodest. quod si sine debeat exceptio, quae et reo. ego didici prosit, consuli uidemur. quo iure utimur.Pactus, ne peteret, postea conuenit ut peteret: prius pactum per posterius elidetur, non quidem ipso iure, sicut tollitur stiptis factum uersatur: et ideo replicatione excepnem parandam inefficax est: non enim ex pacto iniuriarum actio nascitur, sed ex contumelia. idem dicemus et in bonae fidei contractibus, si pactum conuentum totam obligationem sustulerit, ueluti empti: non enim ex nouo pacto prior obligatio resuscitatur, sed p