comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et ep̃is ꝑgallias. salutẽ. ⁊ apłicã benodictõnẽ. Quanta
reuerentia sedis apłice cõstitutõnibꝰ debeat᷑: fr̃nitatẽ ur̃am
nõ ignorare credimꝰ. Siqua uͦ ł minꝰ dicta uł alr̃ intellec¬
ta conspicuitur: meminerint qͥ adu̾sus sc̃am .R. eccłiam con¬
qri cosueuer̃. qͥd ꝓ felicis pape scͥptis adũs acatiũ datis orien¬
talibꝰ ep̃is scẽ memorie. Gelasi papa respodĩt. lccͥco ad memori¬
a fr̃iutatis ure reducimꝰ qr clumacẽse cenobiũ ab ipso funda¬
tonis exordio sc̃ẽ.R. eccłiȩ sit oblatũ. qd ꝑfecto religiosi antisti
tes. ⁊ egregii pͥncipes ꝓ religione eximia donis ss ac possessiõibꝰ
ditiuer. Roniani uͦ põtifices tanꝗͣ ocłi sui pupilla euttodientes
loca ad se płima ꝑtiuentia fr̃m illoꝵ reganini cõmisissẽt. tã
suit ad religiouẽ monast̾ia reꝑata. Ea ꝑꝑ caritatẽ ur̃am monemꝰ ino¬
uentes rogamꝰ atq p̃cipimꝰ ne tot. tantoꝵq pontificũ pͥulegiis ob¬

Expanded text:
 per Gallias salutem & Apostolicam benectionē. Quanta reuerentia Sedis Apostolicæ constitutionibus debeatur, fraternitatem vestrā non ignorare credimus. Si qua vero vel minus dicta, vel aliter intellecta conspiciuntur, meminerint qui aduersus sanctam Rorint, quid pro Felicis pape scriptis adversus Acatium datis Orientalibus episcopis sancte memorie Gelasius papa responderit. Idcirco ad memoriam fraternitatis vestre reducimus, quia Cluniacense cenobium ab ipso fundattes et egregii principes pro religione eximia donis suis ac possessionibus ditaverunt. Romani vero pontifices tanquam oculi sui pupillam custodientes, cum loca ad se plurima pertinentia fratrum illorum regimini commisissent, tam sint ad Religionem Monasteria reperta. Eapropter caritatem vestram monemus, monentes rogamus atque præcipimus, ne tot tantorumque Pontificum priuilegiis ob
Abbreviated transcription (Latin):
tes. ⁊ plorantes. non qͥcꝗͣ gustantes. neq bibentes. aduentũ
erranta sida ⁊ stacionaria oĩa asꝑgent ex se igneas comas : qͣ¬
omnia. Sigñ none diei om̃s lapides tã magni ꝙͣ parui scĩdẽ¬
tur in.iiii.partes. ⁊ una q̃q pars colloquens ad alt̾am par
montes ⁊ om̃s colles ⁊ om̃ia edificia antiqͣ ⁊ nouit̃ construc

Expanded text:
tes et plorantes erunt, non gustantes, neque bibentes, adventum Errantia sidera, et stationaria spargent ex se igneas comas, quomnia. Signum noni diei: Omnes lapides tam parvi quam magni scindentur in quatuor partes, et unaquaeque pars collidet alteram partmontes, et colles, et omnia aedificia humana arte construct
Abbreviated transcription (Latin):
qđ occidimꝰ: agunꝰ ut peuitꝰ ñ sit. Ex eo enĩ ꝗd mordemꝰ. partẽ abstĩmus.
partẽq relĩqͥmꝰ. Quia gͦ ĩ electis suis fũditꝰ occidit mortẽ: mors mortis ex¬
tit. Quia uͦ ex inferno partẽ abstulit.⁊ partẽ reliqͥt: ñ occidit fundit̃
s niomordit ĩferñ. Ait gͦ. Ero mors tua omors. Acsi aꝑte dicat. qr ĩelectis
nũs te funditꝰ ꝑimo. Ero morsꝰ tuꝰ infernie. qr sublatis eis te ex parte tͣnᷤ¬

Expanded text:
us, partemque relinquimus. Quia ergo in electis suis funditus occidit mortem, mors mortis exstitit; quia vero ex inferno partem abstulit, et partem reliquit, non occidit funditus, sed momordit infernum. Ait ergo: « Ero mors tua, o mors! » ac si aperte dicat, quia in electis meis te funditus perimo: « Ero morsus tuus, inferne, » quia sublatis eis te ex parte t
Abbreviated transcription (Latin):
mundo mortui st̃. & deo uiuũt. sacerdotalis officii uidignos. neq
penitentiã. neq xͥanitatem largiri. neq absolu̾e posse. ꝑ sac̾dotał¬
fficii inuictã gr̃am: s oĩo labũt᷑. Nam si ex hac causa uetẽs en¬
li uera p̃dicaret᷑. apłicȩ sedis cõpar bãtꝰ gg̾orius monachico cultu
pollens : ad summũ nullatenꝰ apicẽ conscenđẽt. Augustinꝰ qͦq eiꝰd¬
marcinꝰ. aliiq q̃ płimi uiri scĩssimi p̃ciosorũ monachorũ habitu ful¬
gentes. neqͣꝙͣ anulo pontificali subarrarent᷑. s qr ionachi fuerũt
rei aliqͦsłi fuit int̃dictor. s eos scłariũ negotiorũ edix̃ exꝑtes fore¬
opanto haut idigne ãministͣri. si eos digne cõtigerit hoc ministio
iblimari. Ađ icunctãt᷑ ⁊ euident̃ affirmat. qͥsqͥs cantorũ mona¬
chorit ⁊. iabitũ potentatũq euident̃ cõsidãt. Uerbi gra. Anglsg

Expanded text:
mundo mortui sunt et Deo vivunt, sacerdotalis officii potentia indignos, neque penitentiaofficii injunctam gratiam, sed omnino labuntur. Nam si ex hac causa veteres aemuli vera praedicarent apostolicae sedis compar beatus Gregorius monachico cultu pollens, ad summum nullatenus apicem conscenderet, cui quidem oMartinus, aliique quamplurimi viri sanctissimi pretiosorum monachorum habitu fulgentes, nequaquam annulo pontificali subarrharentur. Sed quia monachi fuerunt,rei aliquomodo fuit interdictor, sed eos saecularium negotioruoperante, aut indigne administrari, si eos digne contigerit || hoc ministerio sublimari. Quod incuntanter evidenter affirmat quisquis statu monachorum et habitu potentatumq
Abbreviated transcription (Latin):
alis uelant᷑. Duc qͥppe incapicio q cap̃ tergit᷑: uerissunis demona᷑¬
cur assertionibꝰ. Illud uͦ tunice ꝗ brachiis extendi. alas ouas ẽ
asserit᷑. Detestãtes ÷ monachice ꝓsessionis prbos sacerdotał poci¬
tie arceri officio om̃nimꝰ p̃cipimꝰ. uł ab huiꝰ cemi ne fãdis ausibꝰ
repͥmant᷑ in postũ : qr qͣnto qͥsq excelsior : tanto plus poteun

Expanded text:
antur. Duae quidem in capitio quo caput tegitur verisimilibus demonstratur assertionibus. Illud vero tunicae quod brachiis extenditur, alas duas asseritur. Decertantes igitur monachicae professionis presbyteros sacerdotalis potentiae arcere officio, omnimodo praecipimus, ut ab hujuscemodi nefandis ausibus reprimantur in posterum, quia quanto quisque celsior, tanto poten
Abbreviated transcription (Latin):
dẽptor mũdi accedimꝰ. et de peccatis nr̃is ꝓ quibꝰ iuste af¬
fligim᷑. culpabiles corã te reddimus. Ad te dñe iħu uenimus.
inuastant. pauꝑes tuos cultores earũ. in dolore te fame. atq nu¬
ditate iuiu̾e faciũt torm̃tis &ẽ: et gladiis occidũt. Nrãs etiã res
uñ uiuere debirmꝰ in tuo scõ seruitio. et quas beate anime hu¬
ic loco ꝓ salute sua reliquer̃ diripiunt. nobis uolenter au¬
fer̃. Eccłia tua ħ dñe quam pͥscis tẽporibꝰ fundasti. et in ho
forta nos et auxiliare nob̾. expugna inpugnantes nos frange
etiã suꝑbiã illoꝵ qͥ hunc locũ et nos affligũt. et afflige̾ cupiũt.
Tu scis dñe qui sũt illi. & noĩa corũ. corpora et cordaᷤ añꝙͣ n
te tua. Ne despicias nos dñe clamantes ad te: s ꝓꝑ głam nõis tui
et miscd̾iam uisita nos ĩpace. & eruenos ap̃senti angustia.

Expanded text:
demptor mundi, accedimus, et de peccatis nostris, pro quibus juste affligimur culpabiles contra te nos reddimus. Ad te, Domine Jesu, venimus, et vastant. Pauperes tuos cultores earum in dolore et fame atque nuditate vivere faciunt. Tormentis etiam et gladiis occidunt: nostras etiam res unde vivere debemus in tuo sancto servitio, et quas beatae animae huic loco pro salute sua reliquerunt, diripiunt, nobis etiam violenter auferunt. Ecclesia tua haec, Domine, quam priscis temporibus fundasti, et in hondjutorium nostrum, conforta nos et auxiliare nobis. Expugna impugnantes nos. Frange etiam superbiam illorum qui hunc locum et nos affligunt, et affligere cupiunt. Tu scis, Domine, qui sunt illi, et nomina eorum; corpora et corda, antequam t et misericordiam visita nos in pace, et erue nos a praesenti angustia.
Abbreviated transcription (Latin):
d absit noluerĩt: te prb̃i ex apłice sedis benignitate officia celebn¬
di licentã ꝯsequãt᷑. Eccłiar uͦ seu altariũ cõsecratones. ab ep̃is e se¬
ocesibꝰ sit̃t locoꝵ uroꝵ fr̃s accipiãt: siqͥđ gtis ac sine pͣuitate uo¬
luerit exibe. Alioqͥn: a catholico que in alueritis ep̃o cõsec̾tor̃
inquietare. s tã uiroꝵ ꝙ̃ mulier̃ oblato̾nes q̃ ad eos offerũt᷑.
usu seruoꝵ dĩ pauꝑũq ꝓfect᷑as reciꝑe liceat. Abbatias uͦ qͣs tue¬

Expanded text:
 tunc presbyteri ex apostolicę sedis benignitate officia celebrandi licentiam consequentur. Æcclesiarum vero seu altarium consecrationes ab episocorum vestrorum fratres accipiant. Siquidem gratis ac sine prauitate voluerint exhibere. Alioquin a Catholico, quem malueritis Episcopo, consecrinquietare, sed tam virorum, quam mulierum oblationes, quæ ad eos afferuntur, in vsu seruorum Dei, pau
Abbreviated transcription (Latin):
susciꝑe. Cłicos qͦq regłares qͥ uł in locis ss. saluari ñ possũt. uł
ꝓnecessitatibꝰ ad ur̃m cenobiũ cõfuguĩt: suscipiendi. ⁊ ad ur̃m ꝓ¬
ositũ ad mittendi : religiom ur̃e licentiã imꝑtim᷑. Pret̾ea de¬
nimꝰ ut nulli omnno hõiũ liceat ur̃m uen̾abile cenobiũ. & lo¬
q̃ pro aminarũ salute iã donata sũt. uł infuturũ dõ miserãte donari
ꝯtig̾it: firina uob̃ ur̃isq successoribꝰ ⁊ illibata ꝑmaneãt: qͥs ꝓfecto

Expanded text:
ri non possunt vel pro necessitatibus ad vestrum cenobium confugiunt, suscipiendi et ad vestrum propositum admitendi, religioni vestre licentiam impertimus. Preterea decrevimus ut nulli omnino hominum liceat vestrum venerabile cenobium quæ pro animarū salute iā donata sunt, vel Deo miserante donari contigerit, firma vob
Abbreviated transcription (Latin):
Nam et psaltrias cytharedas uocam̃. docto pollice
modulationes musicas expͥm̃tes. Psalmꝰ ẽ: cũ ex ipso
solo intrum̃to inusico .i. psaltis modulatio q̃dã dulcd
et canora ꝓfundit᷑. Canticũ ẽ qͣndo qͥs lib̾tate pͥe u
cis ucit̃. nec loquaci istrum̃to ciuiꝗͣ musico conso¬
na modulationẽ sociat᷑. Psalmꝰ ẽ hymnꝰ alicuus in¬
tri. lege composit᷑. qui ad similitudinẽ p̃chcti or gas¬
ni suꝑnã nob̃̾ cognoscit᷑ indicare uͥtutẽ. Is SBITIS¬

Expanded text:
Nam et psaltrias citharoedas vocamus docto pollice modulationes musicas exprimentes. Psalmus vero est cum ex ipso solo instrumento musico, id est psalterio, modulatio quaedam dulcis et canora profunditur. Canticum est, quando quis libertate propriae vocis utitur, nec loquaci instrumento cuiquam musico consona modulatione sociatur. Psalmus est hymnus alicujus metri lege compositus, qui, ad similitudinem praedicti organi, supernam nobis cognoscitur indicare virtutem.
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia delphica in templo delphici apollinis genita a
q̃ ante troiana bella uaticinata ẽ. Cuiꝰ płimos uer¬
sus oꝑi suo homerus inseruit. Auaarta cimeria in
italia. Quinta crithea noĩe: erosilia: in babiloma
orta: q̃ grecis iliũ petentib uaticinata ẽ: ꝑit̾am eẽ¬
troiam : ⁊ homerũ m̃datia scͥpturũ. dicta autẽ
erithrea qr in eadẽ insula: eiꝰ inuenta st̃ carminaa
Sexta samia q̃ phemonote dicta ẽ: a samo insula
ũn fuit cognominata. Septima cumana noĩe amalꝰ¬
thea: q̃ nouẽ libros attulit tarquinio prisco: inq de
eruit decreta romaua conscͥpta. Ipsa ẽ ⁊ cymea: tla
qua uͥgilius ultima cxmei uenit iã carmiius eta
dicta aut̃ cumana a ciuitate cumas: q̃ ẽ in campania¬
ui sepulcrũ in sicilia adhue manet. Sc tauo ellesport¬
ai inn agro trorano nato nata: que scbr solonus ⁊ ari:
fusse tepib Hona frigi a q̃ uaticinata ẽ anehren

Expanded text:
tertia Delphica in templo Delphici Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia. Quinta Erythraea, nomine Herophila, in Babylone orta, quae de Graecis Ilium petentibus vaticinata est, perituram essetertia Delphica in templo Delphici Apollinis genita, Erythraea, quia in eadem insula ejus inventa sunt carmina. Sexta, Samia, quae Phemone dicta est, a Samo Insula, unde fuit, cognominata. Septima, Cumana, nomine Amalthaea, quae novem libros attulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta: ipsa est Cumaea. De qua Virgilius: Ultima Cumaei venit jam carminis aetas. Dicta autem Cumana a cicuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona
Abbreviated transcription (Latin):
IOUT QUI Mittit lapidẽ in aceruũ mercurii.
sa qui tͥbuit insipienti honorẽ. Qui iuifipienti id ẽ he¬
raco honorẽ docendi confert: ñ nimꝰ deliuquit. qͣm
Qu dõs ac delubra gentiliũ cultu uenat̾ manis.
uod dr debanaia et ipse descendit ⁊ ꝑcuisit le
naret. adcurrebant hoĩes uidẽ qͥd ẽẽt. Et dũ banias¬
cũ aliis ad tale spectacłm adueniret. statĩ desiliuit
in cist̾nam. et adaressũ in mediis nuiub : ꝑcussit et

Expanded text:
Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, ita qui tribuit insipienti honorem. Qui insipienti, id est, haeretico honorem docendi confert, non minus delinquit, quam qui deos ac delubra gentium cultu veneratur inani. ur de Banaia: « Et ipse descendit et percussit maret: accurrebant homines videre quid esset. Et dum cum aliis ad tale spectaculum veniret Banaias, resiluit statim in cisternam, et aggressum mediis in nivibus percussit, et
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. gͦ ñ seu̾itatẽ ut in nr̃is codicib legr̃. s clem̃tiam
dĩ sonat. dũ peccator ħ ꝓ suo scełe iusitat᷑. Nñ et iratꝰ
as loquit᷑ ad quosdã. Non uisitabo filias eorũ cũ fue¬
rint forncate. et sponsas eoꝵ cũ adult̾ai̾unt. et in a¬
lio loco. Uisitabo in uͥga inmiqͥtates eoꝵ. et in fla¬
gellis peccata corũ. Uerũtam̃ miscdiam meã nõ
iuferam ab eis. Porro ne uidet᷑ eẽ ineo crudelitas qđ

Expanded text:
clementiam Dei sonat, dum peccator hic pro suo scelere visitatur: unde et iratus Deus loquitur ad quosdam: Non visitabo filias eorum cum fuerint fornicatae, et sponsas eorum cum adulteraverint . Et in alio loco: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum, verumtamen misericordiam meam non auferam ab eis . Porro ne videretur in eo esse crudelis, quod
Abbreviated transcription (Latin):
tacłi uͥ pugnabãt. ladiatores. et m̃ ludũ gladiatorũ dic̃¬
tũ. qđ ui eo uiuenes usu armorũ diũso motu cõtendãt.
aphiteatrũ dictũ qđ ex duob teatris sit factũ. N.ĩ am̃phi:
rotundũ ẽ. Teatrũ aut̃ ex medio amplnteat᷑ ⁊ semicir¬
Antiphona ex greco inc̃p̃tat᷑ uox reciproca. duob .s.
choris alt̾natĩ psallentib ordine cõmutato. siue de uno ad
unũ. qđ genus psillendi greci inuenisse traduntͥ. Anacho

Expanded text:
ludum gladiatorium dictum quod in eo iuvenes usum armorum diverso motu condiscant, mphitheatrum dictum, quod ex duobus theatris sit factum. Nam amphitheatrum rotundum est; theatrum vero ex medio amphitheatro est, semicirAntiphona ex Graeco interpretatur vox reciproca; duobus scilicet choris alternatim psallentibus ordine commutato, sive de uno ad unum. Quod genus psallendi Graeci invenisse traduntur. Respo
Abbreviated transcription (Latin):
uidea.⁊ bibliotheca antiqͥtꝰ cõgregata int̾ alias ꝓiũ¬
cie opes hostib ẽ igne cõsũpta. Ex ꝗͣ pauci qͥ nc̃ in
scã scͥpt̾a cõtinẽt᷑ libri postͤ exre pontificis ꝓpħe ft̃
industria restiurati. Uñ scͥptũ est de eo. Ascẽdit
ezras de babilone. ⁊ ipse scba uelox idelicet qr ꝓm

Expanded text:
Judaea, et bibliotheca antiquitus congregata inter alias provinciae opes hostili est igne consumpta; ex qua pauci, qui nunc in sancta Scriptura continentur libri, postmodum Ezrae pontificis pindustria restaurati. Unde scriptum est de eo: Ascendit Esdras de Babilone, et ipse scriba velox in lege M
Abbreviated transcription (Latin):
re ñ posse. ⁊ misit illis sic̃dotẽ qͥ docet legitima t̾re.
Quiq ueniẽs ad bethleem accep̃ exẽplir legis a t̾bu uida
⁊ descͥsit illis penthateucũ. ⁊ legẽ ex posuit. Et pꝰqͣm ui¬
da ⁊ beniamin a caldis capti fuerũt. ⁊ ler mcensa: re
lit̾tis exp̃ssũ .i. scͥptũ. Inuẽta ẽ dũ nichil illis nocuerũt.
subiecti enĩ illis erãt. Edras alias reꝑit litt̾as. qr ñ nou̾at
pͥores. Nom̃ dm̃ tetragramaton. antiqͥs exp̃sũ littis iue

Expanded text:
i doceret eos legitima terrae; quique veniens Bethel, accepit exemplar legis a tribu Juda, et descripsit illis Pentateuchum, et legem exposuit. Et postquam Juda et Benjamin a Chaldaeis captivi fuerunt, et lex incensa, remlitteris expressum, scriptum, dum nihil illis nocuerunt; subjecti enim illis erant. 2. Esdras. Alias reperit litteras, quia non noverat priores. Nomen Domini tetragrammaton, antiquis litteris e
Abbreviated transcription (Latin):
auro. licincto. purpa. cocco. bissoq contextũ. Aliud e¬
phot linieũ. candore candido purissimũ qͦ induebant
alii sacerdotes. Ephot .i. lib̃tas. uł redẽptio. Ratio¬
abens magnitudinẽ pallii ꝑ q̃drũ. cui intexti erant
.xii. lipides p̃ciosi. qui pectori pontificis annectelũ¬

Expanded text:
auro, iacintho, purpura, coccino byssoque contextum; aliud ephoth linium candido candore purissimum quo induebantur alii sacerdotes. Ephoth, id est libertas uel redemptio. Est ahabens magnitudinem palmi per quadratum cui intexti erant duodecim lapides pretiosi qui pectori pontificis annecteba
Abbreviated transcription (Latin):
atq ibi ꝓtinꝰ ĩmortalit̾ atq ĩcorruptibilit̾ reuiuisc̾e̾. cũ creda¬
m̃bra sine fine uictaᷤ.tata facilitate taꝗͣ ĩestimabili uelocirate
tediturũ. antiqͥssimoꝵ cadauerũ pulu̾ẽ : Nec ab illa sentem a
ꝗͣ hõĩ dictũ ẽ. t̾ra es. ⁊ ĩ t̾rã ib̃. sut᷑os illos scõs arbitrem᷑ ĩmune̾
si eoꝵ morientiũ ĩ t̾ra ñ recedaẽ corꝑa. s sic̃ in ipso raptu moriẽt᷑
ta qd eras. auꝗͣ sum̾es uitã. id est ħ eris exanimatꝰ qd eras añꝙͣ
eẽs aĩatꝰ: t̾re qͥppe ĩsufflauit ds̃ ĩ faciẽ flatũ uite. cũ factꝰ ẽ hi¬
aĩam uiuã.tãꝗͣ drẽt᷑. t̾ra es aĩata q ñ eras. t̾ra eris exanimis
illa si morient᷑ uͥcũq moriant᷑. cũ uita carebũt. ꝗͣ continuo

Expanded text:
reuiuescere, cum credamembra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem? Nec ab illa sententia, qua homini dictum est: Terra es et in terram ibis, futuros illos sanetos arbitremur inmunes, si eorum morientium in terram non recident corpora, sed, sicut in ipso raptu morienturta, quod eras antequam sumeres uitam\': id est, hoc eris exanimatus, quod eras antequam esses animatus terrae quippe insufflauit Deus in faciem flatum uitae. cum factus est ham diceretur: <Terra es animata, quod non eras: terra eris exanimis,quod erunt et illa. si morientur. ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ. ut dõ placeat ñ faciens aĩe sue. qͦmͦi dignas ꝓpecci̾s suis elemo¬
sinas fac̾e̾ dicendꝰ ẽ : Ad ħ enũ ⁊ illud scͥptũ ẽ. Qui sͥ malignꝰ ẽ.
bonꝰ erit: Oratones qͥppe : aduuãt elemosine. Et inłuendũ est¬

Expanded text:
id est, ut Deo placeat, non faciens animae suae quo modo dignas pro peccatis suis elemoid est, ut Deo placeat, non faciens animae suae quo modo dignas pro peccatis suis elemosynas facere dicendus est? Ad hoc enim et illud scriptum est: Qui sibi malignus est, cui bonus erit? Orationes q
Abbreviated transcription (Latin):
forte talio: Id enĩ agit: ut h patiat᷑ qͥsq qͥ fec̃. Uude illud est
legis : ocłm ꝓ ocło. dentẽ ꝓdente. Fieri enĩ pot̾. ut tã bui t̃pre
qͥsq amittat ođm seu̾itate iuĩdicte: ꝗͣ tulit ipse alt̾i ĩꝓbitate pecci
illud pũcto tp̃ris feci̾t ĩ cõꝑabili horarũ spacio u̾bat᷑. ⁊ suauitas uo¬
lũptatis exigue duit᷑no dolore pimit᷑: Quid ĩ uĩcłis. nũqͥd tã diu.
sas penas seruꝰ ĩ cõpedibꝰ pendat. qͥ u̾bo aut ictu celerrie tͣnseũ¬
te. ł lacessiũ dnm. ł plagaũ : Iam uͦ dãpnaũ. ignominia. exiliũ.¬
⁊ seruitꝰ. cũ plerũq sic ĩfligũt᷑ ut nulla uenia relaxẽt᷑. ñne ꝓ huiꝰ
mosinas fac̃ : pͥꝰ eas face̾ ĩcipiat a se ipsõ. Indigñ ẽ. enĩ ut ĩse ñ fa¬
ciat. qͥ fac̃ ĩ ꝓrim̃. cũ audiat dicentẽ dm̃. diliges ꝓxim̃ tuũ tãꝗͣ te
ipsũ : itẽq audiat. miserẽ aĩe tue placens dõ. Hanc elemosimã

Expanded text:
ratum, nisi forte talio? Id enim agit, ut hoc patiatur quisque quod fecit. Unde illud est legis: Oculum pro oculo, dentem pro dente. Fieri enim potest, ut tam breui tempore quisque amittat oculum seueritate uindictae, quam tulit ipse alteri inprobitate pecillud puncto temporis fecerit, inconparabili horarum spatio uerberatur et suauitas uoluptatis exiguae diuturno dolore punitur? Quid, in uinculis numquid tamdiu sas poenas seruus in compedibus pendat, qui uerbo ant ictu celerrime transeunte uel lacessiuit dominum uel plagauit? iam uero damnum, ignominia, exilium, seruitus cum plerumque sic infliguntur, ut nulla uenia relaxentur, nonne pro huius e non faciat, qui facit in proximum, cum audiat dicentem Deum: Diliges proximum tuum tamquam te ipsum: itemque audiat: Miserere animae tuae placens Deo. Hanc elemosynam,
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i talia corꝑa habebt̃. ut ñ possit ocłos elauđe. ł aꝑire cũ uol&̃: du¬
riꝰ aũ qͤ ibi dm̃ qͥsqͥs ocłos clauserit.ñ uidebit. Si enĩ ꝑpħa eliseꝰ puer̃
suũ giczi. absẽs̃ corꝑre uidit. accipiẽtẽ mim̾a q̃ dedit ei naaman syrus
quẽ ꝑpłia memioratꝰ a leprȩ deforntate mũdau̾at. qͥ seruꝰ neꝗͣ dñõ suo
ni uidẽte latent̾ se fecisse putauat: qͥnto mag̃ ĩ illo corpore sp̃ali uide

Expanded text:
 ut non possint oculos claudere adque aperire cum uolent; durius autem, quod ibi Deum, quisquis oculos clauserit, non uidebit. Si enim propheta Helisaeus puerum suum Giezi absens corpore uidit accipientem munera, quae dedit ei Naeman Syrus, quem propheta memoratus a leprae deformitate mundauerat, quod seruus nequam domino suo non uidente latenter se fec
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ : s corꝑoꝵ. S ꝗd contͣ apłm dicũt. qͥ eã resurrectonẽ apellat: Nĩ
scđm int̾iorẽ ñ scd̾̃m u te ext̾iorẽ hoĩem utiq resurrȩxerãt. qͥbꝰ ait.
Si resurrexistis cũ ĩ ñ nuxͦ : q̃ sursum sũt sapite. Quem. sensu
u̾bis aliis alibi posũ it dicẽs ut quem admodũ x resurręxit
amortius ꝑ głã patͥs: sic ⁊ nos in nouitate uite ãbulemꝰ. Ninc est¬

Expanded text:
esurrectionem appellat? Nam secundum interiorem, non secundum exteriorem hominem utique rosurrexerant, quibus ait: Si resurrexistis cum Christo. quae sursum sunt sapite. Quem sensum uerbis aliis alibi posuit dicens: Ut, quem ad modum Christus resurrexit a mortuis per gloriam Patris, sic et nos in nouitate uitae ambulemus.
Abbreviated transcription (Latin):
tus ẽ. Antea qͥppe ex qͦ debabilome captiuitate reu̾si st̃ tẽplũ q in¬
stauratũ ẽ. ñ reges s duces. ł pͥncipes habuer̃ : ꝗͣuis ⁊ qͥ rex ẽ. dici poᷤ¬
sit pͥnceps apͥncipatu ĩꝑandi: ⁊ dux eo ꝗ sit ductor exercitꝰ. S non
suos regnasse t̾ͥdit᷑. Post hiĩc uxor eiꝰ alexandra. regiia uidoꝵe furt
Ex cuiꝰ tp̃r deuiceps mala sũt eos secuta guiora. F ili qͥppe hus ale¬
xandix aristobol ⁊ hircanꝰ. int se de ĩpio dimucates: iures adñsus
is:siticã gentẽ ꝓuocau̾e romanas. Hircanꝰ nãq ab eis contͣ fr̾em

Expanded text:
ea quippe, ex quo de Babyloniae captiuitate reuersi sunt templumque instauratum est, non reges, sed duces uel principes habuerunt; quamuis et qui rex est possit dici princeps a principatu imperandi et dux eo, quod sit ductor exercitus; sed noin suos regnasse traditur. Post hunc uxor eius Alexandra regina Iudaeorum fuit, ex cuius tempore deinceps mala sunt eos secuta grauiora. Filii quippe huius Alexandrae Aristobolus et Hyrcanus inter se de imperio dimicantes uires aduersus Is
Abbreviated transcription (Latin):
utau̾it dõrũ ꝓfecto falsoꝵ numositate muniendã. ĩ cãd̃ tu¬
bã referri mortuꝰ ipse ñ meruit: tãꝗͣ iti putatꝰ sit celũ mult¬
tudine numinũ costipasse. ut locũ ibi reꝑire ñ possec. ħ reg¬
nãte rome.⁊ apđ hebreos in inicio regni manasse : a qͦ ĩpiore
e ꝓpħa isaxas ꝑhibet᷑ occisꝰ. samiã fuisse sibillã fer̃. R egnãti¬
uͦ apđ hebreos sedechia. ⁊ apđ romanos tarqͥmo pͥsco qͥ successẽ¬
rat ancomarcio. ductꝰ ẽ captiuꝰ ĩ babi loniã ppłs iudõrũ : eu̾sa ie¬

Expanded text:
utauerit deorum profecto falsorum numerositate muniendam, in eandem turbam referri mortuus ipse non meruit, tamquam ita putatus sit caelum multitudine numinum constipasse, ut locum ibi reperire non posset. Hoc regnante Romae et aput Hebraeos initio regni Manasse, a quo inpio rege propheta Esaias perhibetur occisus, Samiam fuisse Sibyllam feruntuero aput Hebraeos Sedechia et aput Romanos Tarquinio Prisco, qui successerat Anco Marcio, ductus est captiuus in Babyloniam populus Iudaeorum euersa Hie
Abbreviated transcription (Latin):
ci filii ĩ taliũ dõꝵ num̾ũ receꝑer̃: quẽ p̃clar̃ augurẽ et belli¬
p̃ntrẽ fuisse asser. Picꝰ faunũ genuit. laurentũ regẽ sedm̃. Et
iste ds̃ ilł uł ẽ uł fuit. hos añt tͦianũ bellũ diuinos honores:
puerisq notissimo q̃ ⁊ magnitudine sui ⁊ sq̃ptoꝵ excellent lꝰ liu¬
gus isignit diffamatũ atq uulgatũ ẽ. gestũq: regnãte iã latio
fauni filio. ex qͦ latinoꝵ regnũ dici cepit. laurentũq cessaũ. gre¬
et ulores delatã fiã reliquẽtes ⁊ ad ppͥa remeantes : diusis ⁊ or¬

Expanded text:
lium in talium deorum numerum receperunt, quem praeclarum augurem et belligeratorem fuisse adserunt. Picus Faunum genuit, Laurentum regem secundum; etiam iste deus illis uel est uel fuit. Hos ante Troianum bellum diuinos honores puerisque notissimo, quod et magnitudine sui et scriptorum excellentibus linguis insigniter diffamatum adque uulgatum est gestumque regnante iam Latino Fauni filio, ex quo Latinorum regnum dici coepit Laurentumque cessauit, Graeci uictores deletam Troiam relinquentes et ad propria remeantes diuersis et hor
Abbreviated transcription (Latin):
fallacis b̾itudinis paciẽt expectãt. ħ ait ĩfortitudine et ñ ĩcõfusi¬
psalmꝰ. Et enĩ qͥ te expectãt. ñ confũdent᷑. ¶ S it̾ plurinia t̾rar
mũdi huiꝰ unusali uocabulo nũcupamꝰ : diio regna ceriiniꝰ lõge
cet̾is ꝓuenisse clariora. assẏrioꝵ pͥm̃ denide romanoꝵ: ut tp̃ribꝰ.
ita locis int̾ se ordinata atq distincta. Nã qͦmͦ illud pͥꝰ l postiꝰ : conͦi¬

Expanded text:
fallacis beatitudinis patienter exspectant. Hoc ait: In fortitudine, et non in confusipsalmus: Etenim qui te exspectant, non confundentur. Iam uero canticum mundi huius uniuersali uocabulo nuncupamus, duo regna cernimus longe ceteris prouenisse clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, ita locis inter se ordinata adque distincta. Nam quo modo illud p
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ͦ ꝓpt̾ea et isaac sic̃ dñs crucẽ suã : ita s ligna ad uictune loc̃
qͥbꝰ fuerat ĩponẽdꝰ ipse portaũ. Postremo qr isaac occidi ñ oporte¬
bat. p ea ꝗͣ ẽ. pat̾ ferire ꝓhibitꝰ. qͥs erat ille aries. q̾ ĩmolato ĩple¬
tũ ẽ significatõ sanguine sacͥficiũ : Nẽpe qͣn eũ udit abrahã:
Ait qͥppe scͥpta. Et extendit abhã manũ sum̾e macherã. ut¬

Expanded text:
eum? Propterea et Isaac, sicut Dominus crucem suam, ita sibi ligna ad uictimae locum, quibus fuerat inponendus, ipse portauit. Postremo quia Isaac occidi non oportebat, postea quam est pater ferire prohibitus, quis erat ille aries, quo immolato inpletum est significatiuo sanguine sacrificium? Nempe quando eum uidit Abraham, Ait quippe scriptura: Et extendit Abraham manum suam sumer
Abbreviated transcription (Latin):
sede res q sapientiu dios fitiũ mag̃ huic obfuer: ⁊ ꝓfiuit ipsa sap
ccelastes ⁊ cantieũ cãticorũ. Alii uͦ duo qͦrũ unꝰ sapia att eccłara¬
Ar̃ ꝑꝑ eleqͥi ĩ nullã sunalitudinẽ. ut si lomonis dicatur: obtisuitt con¬
suetudo. Nõ aũt eẽ ipsiꝰ ũ dubitãt doctores. Eos tam̃ ĩ auctoritit̃ unu¬
xiiie occidentał antiqͥtꝰ recepit eccła. qͦꝵ in uno qͥ appellat᷑ sapieit
salomionis: passio xͥ aꝑtissine ꝓpħat᷑. In eccłastico aũ fides getiũ suta

Expanded text:
secundae res, quae sapientium animos fatigant, magis huic obfuerunt, quam profuit ipsa sapiecclesiastes et canticum canticorum. Alii uero duo, quorum unus sapir eloquii nonnullam similitudinem, ut Salomonis dicantur, obtinuit consuetudo; non autem esse ipsius non dubitant doctiores; eos tamen in auctoritatem maxime occidentalis antiquitus recepit ecclesia. Quorum in uno, qui appellatur sapientia Sal
Abbreviated transcription (Latin):
t appellabãt. Int̾ ħ tẽptat᷑ abrahã de ĩmolãdo dilectissimo filio ip¬
so isaac ut pia eiꝰ obedientia ꝓbaret᷑. scłis ĩnotitiã ꝓferenda: ñ dõ.
ꝗeq eñ oiꝰ ẽ culpanda tẽptatoᷤ. qr ⁊ gͣtulãda ẽ. qͣsit ꝓbato. ⁊ plerũꝗ¬
mñto tẽptatͥone qͦdã mͦ int̾rogãte respõdeat. Ubi si dĩ iunꝰ agnou̾it.
tẽ pius ẽ. tũc solidat᷑ firmitate gr̾ae: ñ ĩflat̾ ĩ anitate iactãtie. Nũqͥ

Expanded text:
 longum est, tentatur Abraham de immolando dilectissimo filio ipso Isaac, ut pia ejus obedientia probaretur, saeculis in notitiam proferenda, non Deo. Neque enim omnis est culpanda tentatio: quia et gratulanda est, qua fit probatio. Et plerumento tentatione quodam modo interrogante respondeat; ubi si Dei munus agnouerit, tunc pius est, tunc solidatur firmitate gratiae, non inflatur inanitate iactantiae. N
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ appellãs ae ut̾cedẽs ne siul t̾tũ cũ ĩpio ĩ sodomis ꝑd̾et. il¬
los aut duos sic suscep̃ loth ut etiã ipse ĩ colloqͥo cũ at sũo siglari¬
t̃ dnm̃ appellet: Nã cũ eis płalit̃ dixisset. ecce dñi declinate ĩ do¬
m pueri u̾ri. ⁊ cet̾a q̃ ibi dñr: pꝰ ea tauĩ ita legit᷑. & tenuerũt
angłi manũ eiꝰ. ⁊ manũ uxoris eiꝰ. ⁊ manꝰ duarũ filiar̾ eiꝰ : uie
qđ parc̾et tlñs ipsi. Et factũ ẽ mox ut eduxer̃ eũ foras. ⁊ dixe¬
rũt. Saluã fac aĩam tuã. Ne respexeris ret: nͨ stet̾is ĩ tota regio¬
ne. In monte faluũ te fac: ne qͣndo cõplnĩdaris. dix̃ aũt loth ad
los. Oro dñe qr ĩuenit puer tuꝰ miscdiã añte.⁊ q̃ sequntur. Demi¬

Expanded text:
Dominum appellans et intercedens, ne simul iustum cum inpio in Sodomis perderet? Illos autem duos sic suscepit Loth, ut etiam ipse in conloquio cum illis suo singulariter Dominum appellet. Nam cum eis pluraliter dixisset: Ecce, domini, declinate in domum pueri uestri, et cetera quae ibi dicuntur, postea tamen ita legitur: Et tenuerunt angeli manum eius et manum uxoris eius et manus duarum filiarum eius, ip eo quod parceret Dominus ipsi. Et factum est, mox ut eduxerunt illum foras, et dixerunt: Saluam fac animam tuam, ne respexeri} retro, nec steteris in tota regione; in monte saluum te fac, ne quando conprehendaris. Dixit autem Loth ad illos: Oro, Domine, quia inuenit puer tuus misericordiam ante te, e
Abbreviated transcription (Latin):
Sigãtes iũ erat suꝑꝰ trã: ĩdieb iłł. & pꝰ illd. Cũ intͣret̃ fili
di ad filias hõnũ. i gn̾abãt sͥ: illi crãt gigãtes. a scło hoĩes no¬
minati. Hec libri u̾ba duumsatis indicat. iã iłł diebꝰ fuisse
gigates suꝑ t̾rã. qͣndo filii dĩ acceper̃ uxores filias hõmũ: cũ
cas auiaret̃ bonas .a. pulcs. Consuctudo qͥppe scͥpt̾e huiꝰ ẽ: etiã spe¬
tiosos corꝑe. bonos uocare. s ⁊ p̾ꝗ ħ factũ ẽ: nati sũt gigãtes. Sic it.

Expanded text:
 post illud, cum intrarent filii Dei ad filias hominum, et generabant sibi; illi erant gigantes a saeculo homines nominati. Haec libri uerba diuini satis indicant iam illis diebus fuisse gigantes super terram, quando filii Dei acceperunt uxores filias hominum, cum eas amarent bonas, id est pulchras. Consuetudo quippe scripturae huius est, etiam speciosos corpore b
Abbreviated transcription (Latin):
& ĩ bonis caro. ⁊ ĩ mał m̃bͣ. ł cadau̾a noĩant᷑: ꝓfecto ꝑ resiurata¬
nẽ carnis. cuiꝰ fides his rer̃ uocabł oĩo firmat᷑.  illud q̃uo boni et
mali suis finibꝰ dirim̃t᷑: fut᷑m eẽ iudicium declarat᷑. S qͦmͦ eg̃¬
dient᷑ boni ad uidendas penas malorum: nũqͥd corporis motũ
hãs illas relicturi st̃ sedes.⁊ ad loca penalia ꝑrecturi. ut mal
torm̃ta conspiciant p̾sentia corporali : absit: s eg̃dient᷑ ꝑ scien
tiã. Stabit gͦ in illa beatitudine sc̃orũ. sem̃ et nom̃. Sem̃ scili
tĩqͣ luna ex luna. ⁊̃ reqͥes ex reqͥe. qͦꝵ utrũq ipsi er̃ cũ ex his
ubris uet̾ibꝰ. ⁊ tẽpralibꝰ in illa lumnina noua ac sẽpit̾na tͣnsibt̃.

Expanded text:
 in bonis caro et in malis membra uel cadauera nominantur: profecto post resurrectionem carnis, cuius fides his rerum uocabulis omnino firmatur, illud, quo boni et mali suis finibus dirimentur, futurum esse iudicium declaratur. CAPUT dientur boni ad uidendas poenas malorum? Numquid corporis motu beatas illas relicturi sunt sedes et ad loca poenalia perrecturi, ut malorum tormenta conspiciant praesentia corporali? Absit; sed egredientur per scien Stabit ergo in illa beatitudine sanctorum semen in nomen; semen scilicet tamquam luna ex luna et requies ex requie, quorum utrumque ipsi erunt cum ex his umbris ueteribus et temporalibus in illa lumina
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta sententiar̃ bũitate cõplęxi sũt. Nichil aũt monuntorũ
qđ ad littas attinet post̾i̾s reliq̃r̃ : nͥ qđ solon qͣsdã leges atheni¬
ensibꝰ dedisse ꝑ hibet᷑. Tales uͦ phisicꝰ fuit: ⁊ suoꝵ dogmatũ libͦs
reliqͥt. Eo captiuitatis uidaice tp̃r. ⁊ anaxinander. ⁊ anaxime¬
nes. ⁊ xenophanes: phisici claruer̾. Tũc ⁊ plry̧tagoras: ex qͦ cepe¬
instaurandũ tẽplũ regredi fec̃: aqͥbꝰ tãtũ pͥma cepta fundam̃t
altare constructũ ẽ. Iucursantibꝰ aũt hostibꝰ neqͣꝗͣ ꝓgredi edificãdo
ualuer̃ : dilatũq opꝰ ẽ.usq ad dariũ. ꝑidẽ tp̃s ÷ illa st̃ gesta q̃
p̃dixat. reddita ẽ uidĩs soluta captiuitate lib̾tas: regnãte roma¬
norũ. uiIͦ. rege tarqͥno. Qͦ expulso: etiã ipsi a regũ suorũ anatone

Expanded text:
praecepta sententiarum breuitate conplexi sunt. Nihil autem monumentorulon quasdam leges Atheniensibus dedisse perhibetur; Thales uero physicus fuit et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captiuitatis Iudaicae tempore et Anaximander et Anaximenes et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coepeinstaurandum templum regredi fecit. A quibus tantum prima coepta fundamina et altare constructum est. Incursantibus autem hostibus nequaquam progredi aedificando ualuerunt, dilatumque oppraedixerat, reddita est Iudaeis soluta captiuitate libertas, regnante Romanorum septimo rege Tarquinio. Quo expulso etiam ipsi a regum suorum dominatione
Abbreviated transcription (Latin):
assitioꝵ regno dicioniq parerẽt: ⁊ qͥc qͥd ĩꝑaret᷑ effic̾ent. Abrabã¬
attuit sit᷑: tꝑpoꝵ seriẽ deduxer̃. qͥ gentẽ ppłi romani in originis ei
antatett rimat st̾: ob b debemus uͥ opꝰ ẽ. assirios nõiare reges e
apparea quẽadinodũ lubilonia q̃i pͥma roma cũ ꝑegna ĩ si m̃do

Expanded text:
Assyriorum regno dicionique parerent et quidquid imperaretur efficerent. AbrahaAssyriorum regno dicionique parerent et quidquid imperaretur efficerent. AbrahaLatini sunt, temporum seriem deduxerunt qui gentem populi Romani in originis eius antiquitate rimati sunt: ob hoc debemus, ubi opus est, Assyrios memorare reges, ut appareat quem ad modum Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
dixim. Ninꝰ gͦ iã scds̃ rex erat assirioꝵ qͥ pat̾ suo belo successerat reg¬
ni illiꝰ pͥmo regi. qͣndo ĩt̾ra caldõꝵ uatꝰ ẽ. abraã. E rat ⁊ĩ tp̃r illo reg¬
nũ ficionioꝵ. ad modũ paruũ. a qͦ ille im̃cũq doctissimꝰ marcꝰ uar
cõditã romã ĩ cõꝑatono regni asfyrioꝵ. ꝑ exigua ista memorat᷑. q̃ uis a¬
thenierses ĩ gretia plurunũ claruisse fateat᷑ etiã salustiꝰ romanꝰ histori¬
pͥmis tp̃ribꝰ q̃ assorioꝵ fuit : nͨ tam̃ lõge. liteq diffusũ. E ppe uͥ nuiꝰ
rex beli filiꝰ uuu̾sã asiã q̃ totiꝰ orb̃ ad num̾ũ partiũ t̾ta dr̃ ad mag¬
nitudinẽ uͦ dunidia reꝑit᷑: usq ad libie fines subegisse tͣdit᷑. Sot qͥp¬
pe. uidis ĩ partibꝰ oriẽtis ñ dĩabat᷑. Eͦs tam̃ co defũcto samiranus upor
eiꝰ aggressa bellãdo. Ita factũ ẽ ut qͥcũq ĩ iłł t̾ris pͦpłi suie reges erãt.

Expanded text:
dixerim. Ninus ergo iam secundus rex erat Assyriorum, qui patri suo Belo successerat, regni illius primo regi, quando in terra Chaldaeorum natus est Abraham. Erat etiam tempore illo regnum Sicyoniorum admodconditam Romam in conparatione regni Assyriorum perexigua ista memorantur; quamuis Athenienses in Graecia plurimum claruisse fateatur etiam Sallustius Romanus historiprimis temporibus quam Assyriorum fuit, nec tam longe lateque diffusum, quippe ubi Ninus rex, Beli filius, uniuersam Asiam, quae totius orbis ad numerum partium tertia dicitur, ad magnitudinem uero dimidia reperitur, usque ad Libyae fines subegisse traditur. Solis quippe Indis in partibus Orientis non dominabatur, quos tamen eo defuncto Samiramis uxor eius est adgressa bellando. Ita factum est, ut, quicumque in illis terris populi siue reges erant,
Abbreviated transcription (Latin):
Aete uorro etirie de tra sennahar qͥ ꝑtinebat ad regũ nẽrotd
xisse asfur. et edificasse niniuen.⁊ alias qͣs contexiit ciuitates.
no niniue uocaret᷑. Assur aũ. uñ assiriĩ. ñ fuit ĩ filus cã med
filii noc : s ĩ filiis sem reꝑit᷑. qͥ fuit noe mnaximꝰ filiꝰ. Uñ apparet
Spgenie semi exortos fuisse qͥ pꝰ ea regñ gigãtis illiꝰ obtinent. ⁊ in

Expanded text:
a illa, id est de terra Sennaar, quae pertinebat ad regnum Nebroth, exisse Assur et aedificasse Nineuen et alias quas contexuit ciuitates, no Nineue uocaretur. Assur autem, unde Assyrii, non fuit in filiis Cham, medii filii Noe, sed in filiis Sem reperitur, qui fuit Noe maximus filius. Unde apparet de progenie Sem. exortos fuisse, qui postea regnum gigantis illius obtinerent et in
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ. gͦ ñ seu̾itatẽ ut in nr̃is codicib legr̃. s clem̃tiam
dĩ sonat. dũ peccator ħ ꝓ suo scełe iusitat᷑. Nñ et iratꝰ
as loquit᷑ ad quosdã. Non uisitabo filias eorũ cũ fue¬
rint forncate. et sponsas eoꝵ cũ adult̾ai̾unt. et in a¬
lio loco. Uisitabo in uͥga inmiqͥtates eoꝵ. et in fla¬
gellis peccata corũ. Uerũtam̃ miscdiam meã nõ
iuferam ab eis. Porro ne uidet᷑ eẽ ineo crudelitas qđ
nos ad agẽdã penitẽtiã. Nõ gͥ humana uita ut

Expanded text:
clementiam Dei sonat, dum peccator hic pro suo scelere visitatur. Unde et iratus dicit Deus ad quosdam: Non visitabo filias eorum cum fuerint fornicatae, et sponsas eorum, cum adulteraverint . Et in alio loco: Visitabo in virga iniquitates eorum, et in flagellis peccata eorum: verumtamen misericordiam meam non auferam ab eis . Porro ne videretur in eo esse crudelis, quod nos ad agendam poenitentiam. Non igitur humana vita, ut
Abbreviated transcription (Latin):
nieconias filiꝰ saphan. stabat ĩ medio eoꝵ stan¬
bli ante picturas ⁊ unꝰ qͥsq habebat tut iou¬
lũ in manu sua. ⁊ uapor nebule de ture con¬
surgebat. Qnd̃o dic̃ septtiaginta utros fuisse
de senioribꝰ domꝰ isrł qͥ tenebant turibula
manibꝰ ostendit multos ⁊ alios fcusse p̃soitero
qui hoc nõ fatrebat̃. s forfitan peccatis aliis
tenebant᷑. Unũ ꝙ nom̃ ieconiã filiũ safan es¬
se ĩ medio eoꝵ. quasi pͥncipẽi sceleris coꝵ atq
la.⁊ in tẽplo nõ adorabat dm̃ cuiꝰ erat tẽpł
s picturas parietũ. Pulchreq dr̾. Stabat iechonit ĩ
filius saphan. noc est iucticii & cõdemnationis sue in
medio staneniim p̃ĩ boritmo: quia & princeps ⁊ hũ q̃t¬

Expanded text:
io eorum stantium ante picturas, et unusquisque habebat thuribulum in manu sua, et vapor nebulae de thure consurgebat . Quando dicit septuaginta viros fuisse de senioribus domus Israel, qui tenerent thuribula manibus, ostendit multos alios fuisse presbyteros qui hoc non faciebant, sed forsitan peccatis aliis tenebantur: unumque nomine Jezoniam filium Saphan stetisse in medio eorum quasi principem sceleris atque et in templo non adorabant Deum, cujus erat templum, sed picturas parietum. Pulchreque dicitur: « Stabat Jezonias filius Saphan, » id est « judicii » et condemnationis suae, « in medio stantium presbyterorum, » quia et princeps, et hi q
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ĩ corpore s ĩ spũ ẽẽ tͣnsiatũ. Iuxta ꝗͣ uisionem
possumꝰ ce celos &e ꝓfunda maris & inferna cõsor¬
cere. dũ rationes singuloꝵ cogitatione complecti¬
mur. Primũ autẽ uenit ad uestibulũ qđ respicit
ad aquilonẽ: ut ubi uideat statuã idoli reli ad ꝓ¬
uocandã ennilationẽ ut de illo loco possit adinte¬
riora penetͣre. & oernere reliqͣ quȩ post ea discri¬
bunt᷑. Statuã autẽ idoli bahal in templo di posi¬
tã narrat historia Pulchre q appellat᷑ idolis ⁊eli

Expanded text:
sionem possumus et coelos, et profunda maris, et inferna conspicere, dum rationes singulorum cogitatione complectimur. Primum autem venit ad vestibulum, quod respicit ad Aquilonem, ut ibi videat statuam idoli Zeli ad provocandam aemulationem; ut de illo loco possit ad interiora penetrare, et cernere reliqua, quae postea describuntur. Statuam autem idoli Baal in templo Dei positam, narrat historia. Pulchreque appellatur idolum Zeli.
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtie destinato. OSciendũ tn qđ ap̃ hebreos om̃s psil¬
mi ꝑmixti fueruit et mordinati. Quos pͥmꝰ esdras
in unũ uolum̃ coeg̃. et mordinẽ num̃ĩq disposuit.
ac ꝑ occultũ sacͣm̃ti mist̾iũ aliis alios p̃tulit ordine:
dũ post̾iores uideaut᷑ in t̃pr. Nam scđ̾m historiã: t̾ciꝰ¬

Expanded text:
t organum. Sciendum tamen, quod apud Hebraeos omnes psalmi permixti fuerint et inordinati, quos quidem primus Esdras in unum volumen coegit, et in ordinem numerumque disposuit, ac per occultum sacramenti mysterium aliis alios praetulit ordine, dum posteriores videantur in tempore. Nam secundum historiae c
Abbreviated transcription (Latin):
qa endptat̾ doloꝵ. bubastꝰ aute iurta lingua egn¬
tiaca oris expim̃tũ. Oĩs isti ꝙͥ dolore scł ferre nen
pot̾ant si delitias diopoleos sectabant᷑ & cõfidebant
sibi in uolubilitate sermonũ ⁊⁊ aduersũ cetera
dogmata disputantes. habuer experim̃ta uictoui
gladio sermonis dñi cõcident. & qui neqͣquã uua¬
nes si in becillitate mentis mulieres appellant ca¬
tiui ducent᷑ siue ipse lirbes dolore et oris iactãtia
ducent᷑ in captiuitatẽ. & intafnis inquit iigrosat

Expanded text:
utem juxta liugnam Aegyptiacam oris experimentum. Omnes isti, qui dolorem saeculi ferre non poterant, sed delicias Diospoleos sectabantur et confidebant sibi in volubilitate sermonum, et adversum caetera dogmata disputantes habuerant experimenta victoriae, gladio sermonis Domini concident, et qui nequaquam juvenes, sed imbecillitate mentis mulieres appellantur, captivi ducentur, sive ipsae urbes dolore et oris jactantia ducentur in captivitatem. « Et in Taphnis, inquit, nigrescet
Abbreviated transcription (Latin):
IOUT QUI Mittit lapidẽ in aceruũ mercurii.
sa qui tͥbuit insipienti honorẽ. Qui iuifipienti id ẽ he¬
raco honorẽ docendi confert: ñ nimꝰ deliuquit. qͣm
Qu dõs ac delubra gentiliũ cultu uenat̾ manis.
narrat aꝑciꝰ qr uidelicet cist̾na fuit nimiũ ꝓfunda.¬
tẽpe hiemis cũ c̾ent oĩa niuib plena. ipsa uimio ni¬
nũ aggesto fuerit cocqͣta. quam cũ leo suꝑueniens ꝑi¬
ui nescius in cidisset. ibi conclusus grandi rugitu cla¬
naret. adcurrebant hoĩes uidẽ qͥd ẽẽt. Et dũ banias¬
cũ aliis ad tale spectacłm adueniret. statĩ desiliuit
in cist̾nam. et adaressũ in mediis nuiub : ꝑcussit et

Expanded text:
Sicut qui mittit lapidem in acervum Mercurii, ita qui tribuit insipienti honorem. Qui insipienti, id est, haeretico honorem docendi confert, non minus delinquit, quam qui deos ac delubra gentium cultu veneratur inani. narrat apertius: quia videlicet cisterna fuerit nimium profundaent omnia nivibus plena, ipsa quoque nimio nivium aggestu fuerit coaequata; quam cum leo superveniens periculi nescius incidisset, ibidemque conclusus grandi rugitu clamaret, accurrebant homines videre quid esset; et dum cum aliis ad tale spectaculum adveniret Banaias, desilivit statim in cisternam, et aggressum mediis in nivibus percussit et
Abbreviated transcription (Latin):
Tertia delphica in templo delphici apollinis genita a
q̃ ante troiana bella uaticinata ẽ. Cuiꝰ płimos uer¬
sus oꝑi suo homerus inseruit. Auaarta cimeria in
italia. Quinta crithea noĩe: erosilia: in babiloma
orta: q̃ grecis iliũ petentib uaticinata ẽ: ꝑit̾am eẽ¬
troiam : ⁊ homerũ m̃datia scͥpturũ. dicta autẽ
erithrea qr in eadẽ insula: eiꝰ inuenta st̃ carminaa
Sexta samia q̃ phemonote dicta ẽ: a samo insula
ũn fuit cognominata. Septima cumana noĩe amalꝰ¬
thea: q̃ nouẽ libros attulit tarquinio prisco: inq de
eruit decreta romaua conscͥpta. Ipsa ẽ ⁊ cymea: tla
qua uͥgilius ultima cxmei uenit iã carmiius eta
dicta aut̃ cumana a ciuitate cumas: q̃ ẽ in campania
ui sepulcrũ in sicilia adhue manet. Sc tauo ellesport¬
ai inn agro trorano nato nata: que scbr solonus ⁊ ari:
fusse tepib Hona frigi a q̃ uaticinata ẽ anehren

Expanded text:
tertia Delphica in templo Delphici Apollinis genita, quae ante Troiana bella vaticinata est, cuius plurimos versus operi suo Homerus inseruit. Quarta Cimmeria in Italia. Quinta Erythraea, nomine Herophila, in Babylone orta, quae de Graecis Ilium petentibus vaticinata est, perituram essetertia Delphica in templo Delphici Apollinis genita, Erythraea, quia in eadem insula ejus inventa sunt carmina. Sexta, Samia, quae Phemone dicta est, a Samo Insula, unde fuit, cognominata. Septima, Cumana, nomine Amalthaea, quae novem libros attulit Tarquinio Prisco, in quibus erant decreta Romana conscripta: ipsa est Cumaea. De qua Virgilius: Ultima Cumaei venit jam carminis aetas. Dicta autem Cumana a civitate Cumas, quae est in Campania, cuius sepulchrum in Sicilia adhuc manet. Octava Hellespontia in agro Troiano nata, quae scribitur Solonis et Cyri fuisse temporibus; nona
Abbreviated transcription (Latin):
et q̃ pars mundi a toto significatati qͣtuiꝰ ꝑisse sit dicta. et qͥ
li repositi igni reseruãdi ĩ diẽ udicĩi. ⁊ ꝑditionis hõiũ ĩpioꝵ. E
ĩeo d pauloꝰ pꝰdit. ueniet dies dñi ut fur. in qͦ celi magno ĩpe
accipi arsura q̃ ĩ hac mia mũdi parte subsistũt ꝓcellosi ⁊ t̾b
futũ. qe ĩ uidicio suo ñ ĩ digie testibꝰ eũq uelocẽ siue qr repẽte uẽ¬
tur ẽ. eritq uidiciũ ipso inopinato eiꝰ aduentu celerrimũ. qͣ tardiin¬
niũ uidehat᷑ : siue ꝗe ipsas conuĩcet sine ulla sermonis ꝓlixitate
cõscientias. In cogitato̾ibꝰ enĩ sic̃ scͥptũ ẽ. ĩpii : int̾rogato eit. E
apłs. Cogitatõnibꝰ in qͥd ac cusantibꝰ. ł ⁊̃ excusantibꝰ ĩ die ꝗͣ udica

Expanded text:
et quae pars mundi a toto significata. et quatenus perisse sit dicta, et qui caeli repositi igni reseruandi in diem iudicii et perditionis hominum inpiorum; et in eo quod paulo post ait: Veniet dies Domini ut fur, accipi arsura. quae in hac ima mundi parte subsistunt procellosa et tuia in iudicio suo non indiget testibus, eumque uelocem, siue quia repente uenturus est eritque iudicium ipso inopinato eius aduentu celerrimum, quod tardissimum uidebatur, siue quia ipsas conuincet sine ulla sermonis prolixitate conscientias. In cogitationibus enim, sicut scriptum est, inpii interrogatio erit; et apostolus: Cogitationibus, inquit, accusantibus
Abbreviated transcription (Latin):
timꝰ amirari: qͣnto mag̃ iłli aqͥbꝰ ueniũt si eos facillimos aiñt
si forsitan iñit ut nos calcẽ ꝗͣ nos miro mͦ aqͣ feruernteraslcili¬

Expanded text:
timus admirari, quanto magis illi, a quibus ueniunt, si eos facillimos habent, timus admirari, quanto magis illi, a quibus ueniunt, si eos facillimos habent, sic forsitan habent, ut nos calcem, quam miro modo aqua feruesc
Abbreviated transcription (Latin):
dit : atqi ille pͥor lapidi. sic alt̾ anułꝰ pͥori anulo colierebat. Accessit
int̾isecꝰ s extͥnsccꝰ adlierẽtiũ qͣsi cathena pependat auuloꝵ. Es istam
iñ lapidis ñ stuꝑae q̃ illi ñ solũ ĩ erat u̾ũ ⁊̃ ꝑ tot suspensa tͣnsibat. et
ĩisibilibꝰ ea iũcłis subligabat: S młto ẽ iurabiliꝰ qͥ a frẽ et coepo
mo seuero mileuitano. de isto lapide cõꝑi. Seipfũ nãq iudisse uar¬
posuerit. Pemũ sic̃ subt̃ mouebat manũ qͣ lapidẽ tenebat. stu fer¬
rũ desuꝑ monebat᷑: atq argento medio nicħq patiente. c̃oettatissimo
cursui ac recsu. ĩ fra lapidis ab hoĩe: supͣ ferrũ rapiebat a lapide ri¬
xi qͣ ipse conspexi. dixi qͥ ab illo audiui: cui tãꝙͣ ipse udim oor¬
didi Quid etiã &̾ isto magnete legerĩ dicã. Endo uixtae iñ poui¬
t᷑ ad amas: ñ rapit ferrũ. & si iã rapuerat: ut eiꝓpĩqu̾ i mesi
remutat. India nttit hos lapides. ẜ si eos nos cognitos aa desis¬

Expanded text:
dit, atque ut ille prior lapidi, sic alter annulus priori annulo cohaerebat: accessit ium quasi catena pependerat anulorum. Quis istam uim lapidis non stuperet, quae illi non solum inerat, uerum etiam per tot suspensa transibat et inuisibilibus ea uinculis subligabat? Sed multo est mirabilius, quod a fratre et coepiscopo meo Seuero Mileuitano de isto lapide comperi. Se ipsum namque uidisse narposuerit; deinde sicut subter mouebat manum, qua lapidem tenebat, ita ferrum desuper mouebatur, adque argento medio nihilque patiente concitatissimo cursu ac recursu infra lapis ab homine, supra ferrum rapiebatur a lapide. Dixi quod ipse conspexi, dixi quod ab illo audiui, cui tamquam ipse uiderim credidi. Quid etiam de isto magnete legerim dicam. Quando iuxta eum ponitur adamans, non rapit femlID. et si iam rapuerat, ut ei propinquauerit, mox remittit. India mittit hos lapides; sed si eos nos cognitos iam desis
Abbreviated transcription (Latin):
atq ibi ꝓtinꝰ ĩmortalit̾ atq ĩcorruptibilit̾ reuiuisc̾e̾. cũ creda¬
m̃bra sine fine uictaᷤ.tata facilitate taꝗͣ ĩestimabili uelocirate
tediturũ. antiqͥssimoꝵ cadauerũ pulu̾ẽ : Nec ab illa sentem a
ꝗͣ hõĩ dictũ ẽ. t̾ra es. ⁊ ĩ t̾rã ib̃. sut᷑os illos scõs arbitrem᷑ ĩmune̾
si eoꝵ morientiũ ĩ t̾ra ñ recedaẽ corꝑa. s sic̃ in ipso raptu moriẽt᷑
ta qd eras. auꝗͣ sum̾es uitã. id est ħ eris exanimatꝰ qd eras añꝙͣ¬
aĩam uiuã.tãꝗͣ drẽt᷑. t̾ra es aĩata q ñ eras. t̾ra eris exanimis
illa si morient᷑ uͥcũq moriant᷑. cũ uita carebũt. ꝗͣ continuo

Expanded text:
reuiuescere, cum credamembra sine fine uictura tanta facilitate tamque inaestimabili uelocitate rediturum antiquissimorum cadauerum puluerem ? nec ab illa sententia, qua homini dictum est: terra es et in terram ibis, futuros illos sanctos arbitremur immunes, si eorum morientium in terra non reccident corpora, sed sicut in ipso raptu morienturta quod eras, antequam sumeres uitam", id est hoc eris exanimatus quod eras, anmquam diceretur: ,,terra es animata, quod non eras; terra eris exanimis,uod erunt et illa, si morientur, ubicumque moriantur, cum uita carebunt, quam continuo