comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naturã uniꝰcuiꝰq intendit : et inde se
appliccit. unde aptũ hominẽ ad pec¬
candũ inspexerit. Ex ea parte homi.¬
nes diabolus tẽptat̾. qua eos ꝑ excres¬
centem humorẽ facile incdinare ad
uitia conspicit : ut scđm humoris con¬
sparsionem adhibeat et tẽptationem.
ege balaã qui infigura diaboli contͣ
popłm dĩ ex ea parte p̃cepit ꝑniciosos
p̃tendere laqueos: exqua sensit eos
faciliꝰ eẽ lapsuros. Nam et quia quã
alicubi deducit : non eam ꝑ aliã par¬
tem mittit nisi ubi impetũ eiꝰ inten¬¬
dit. Nullus culpã non existimet quã
ex consparsione ꝓpria sustinet: sed quan¬
tum ualet contra id qđ tolerat pugnet.
Namsi consparsioni cedetur.: tẽptatio¬
ni uel uitio nequaquã resistitur. Ideo
diabolus insacris eloquiis behemoth
id ẽ animal dicitur : quia decęlis lap¬
sus ad terras cecidit. Ideo leuiathan
id ẽ serpens dẽ aquis: quia in huius
scłi mari uolubili uersatur astutia.

Expanded text:
naturam uniuscujusque intennaturam uniuscujusque intenapplicat, unde aptum hominem ad peccandum inspexerit. Ex ea parte homines diabolus tentat, qua eos per excrescentem humorem facile inclinari ad vitia conspicit, ut secundum humoris conspersionem adhibeat et tentationem. Lege Balaam, qui in figura diaboli contra populum Domini ex ea parte praecipit perniciosos praetendere laqueos, ex qua sensit eos facilius ealicubi deducit, non eam per aliam partem mittit, nisi ubi impetum ejus intendit. 272 26. Nullus culpam existimet, quam ex conspersione propria sustinet; sed, quantum valet, contra id quod tolerat pugnet. Nam si conspersioni ceditur, tentationi vel vitio nequaquam resistitur. 27. Ideo diabolus in sacris eloquiis Behemoth, id est, animal dicitur, quia de coelis lapsus ad terras cecidit. Ideo Leviathan, id est, serpens de aquis, quia in hujus saeculi mari volubili versatur astutia.
Abbreviated transcription (Latin):
in desinenter oꝑib scĩs exhauriunt:
ut de intimis puri inueniantur:. Eodem
blandim̃to decipiuntur nunc ꝑdiabolũ
homines quo ꝓthoplasti inparadiso sunt
decepti. Multis enĩ uitiorum prestigiis
enĩ ꝓmissis decipit. nunc rebus transi¬
tori is. quasi necessariis inlicit. Nunc
etiã ipsa inferni supplicia quasi leuia
ac transitoria suggerit: quatinꝰ miseroꝵ
corda incupiditate lasciuiaq dissoluat.
secũq ad tartara ducat. Argumenta
machinationũ malarũq cogitationum
semina quȩ incordibus hominũ diaboluᷤ
fundit: ita sepȩ undiq captã implicats̃
mentẽ ut exqua parte euadere quisq
tẽptauerit. sine ꝑiculo exire ñ possit.
Ueluti si uires hoc facere: qđ sifeteris
pecces. si nonfeceris reus ꝑiurii sis. In
tantõ ergo mali discrimine ut euaden¬
di aditus pateat. minora potius eli-¬
genda sunt ut maiora uitentur. Diabolũ
quando deciꝑe quequã quęrit. prius

Expanded text:
indesinenter operibus sanctis exhauriunt, indesinenter operibus sanctis exhauriunt, ut de intimis puri inveniantur. 22. Eodem blandimento decipiuntur nunc per diabolum homines, quo protoplasti in paradiso sunt decepti. Multis enim vitiorum praestigiisenim promissis decipit; nunc rebus transitoriis, quasi necessariis, illicit; nunc etiam ipsa inferni supplicia, quasi levia, et transitoria, suggerit; quatenus miserorum corda in cupiditatem, lasciviamque dissolvat, secumque ad tartara ducat. 23. Argumenta machinationum malarumque cogitationum semina, quae in cordibus hominum diabolus fundit, ita saepe undique captam implicant mentem, ut ex qua parte evadere quisque tentaverit, sine periculo exire non possit, veluti si jures hoc facere, quod si feceris, pecces; si non feceris, reus perjurii sis. In tanto ergo mali discrimine, ut evadendi aditus pateat, minora potius eligenda sunt, ut majora vitentur. 24. Diabolus, quando decipere quemquam quaerit, prius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtimescat. Diabolus suis fautoribus
blanditur. Dĩ uero seruis molitur tẽp¬
tamenta contraria. exemplo dnĩ. qui
se pꝰbaptismũ passus ẽ adiabolo per¬
tep̃tari. Diabolus scõs om̃s ñ tenendo
possidet. sedd tẽptando ꝑsequit᷑. Nam
quia ñ in eis intrinsecus regnat: cont᷑
eos extrinsecus pugnat. Et qͥ interius
amisit dominũ: exteriꝰ cõmouet bellũ.
Tunc contra eũ quẽ possidet diabolus
acrius seuit : quando se uirtute diui¬
na abeo expellendum cognoscit.
Unde inmundus sp̃s tunc decerpit gra¬
uius puerũ in quo habitabat: qndo ad
xp̃i imꝑium exire abeo coactus ẽ. Quod
factũ et ad iob uerba respicit. ubi inno¬
diuersis tẽp̃tationibus certũ est insis¬
tere. qͥ possint et aliis sua utilitate
ꝓdeẽ : ut dũ illi impediuntur ñ ꝑfi¬¬
ciant qui docendi sunt. Maligni
sp̃s hoc quod intranos mundare cu¬
pimus : sine intermissione tẽp̃tant
quicqd insemetipsis terrenũ sentiui T

Expanded text:
pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus pertimescat. 17. Diabolus suis fautoribus blanditur, Dei vero servis molitur tentamenta contraria, exemplo Domini, qui se post baptismum passus est a diabolo tentari . 18. Diabolus sanctos omnes non tenendo possidet, sed tentando persequitur. Nam quia non in eis intrinsecus regnat, contra eos extrinsecus pugnat. Et qui interius amisit dominium, exterius commovet bellum. 19. Tunc contra eum quem possidet diabolus acrius saevit, quando se virtute divina ab eo expellendum cognoscit. Unde immundus spiritus tunc discerpsit gravius puerum in quo habitabat, quando ad Christi imperium exire ab eo coactus est . Quod factum et ab Job verba respicit, ubi in nodiversis tentationibus insistit, qui possunt et aliis sua utilitate prodesse, ut, dum illi impediuntur, non proficiant qui docendi sunt. 21. Maligni spiritus hoc, quod intra nos mundare cupimus, sine intermissione tentant quidquid in semetipsis terrenum sentiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
a forcib infide ut uermis contẽpnitur.
atq ad mom̃tum ostensus repellitur.
Qui suggestiones diaboli ñ recipit: in eiꝰ
insidias minime transit. Nã facile
inconsequenti oꝑe repellitur: si pͥma
oblectam̃ta illius respuant᷑. Diabolũᷤ
enĩ serpens ẽ lubricus. Cuius sicapiti
id ẽ prime suggestioni ñ resistitur:
totus in ȩt̃na cordis. dũ nonsentitur
illabitur. Tep̃tationũ diabolicarum
initia fragilia sunt. Quȩ si ñ caueant᷑
sed ꝑusum in consuetudinẽ transean:
in nouissimis fortiter conualescunt. ita
tamen infine molitur deciꝑe łlinc
est qđ in principio contra ꝓthoplastũ
serpenti ẽ dictum. Et tu insidiaberis
calccineo eius. Quia nimirũ hominẽ
quẽ diabolus incursu p̃terite uitae
ñ decipit : in nouissimus subplantare
disponit. Proinde quãuis quisque
sit iustus. nũquã necesse ẽ ut sit in
hac uita securus sed semꝑ humilis caue¬
at . semꝑq ne infine corruat sollicitũ

Expanded text:
a fortibus in fide, ut vermis, contemnitur, a fortibus in fide, ut vermis, contemnitur, atque ad momentum ostensus repellitur. 14. Qui suggestiones diaboli non recipit, in ejus insidias minime transit. Nam facile in consequenti opere repellitur, si prima oblectamenta illius respuantur. Diabolus enim serpens est lubricus, cujus si capiti, id est, primae suggestioni non resistitur, totus in interna cordis, dum non sentitur, illabitur. 270 15. Tentationum diabolicarum initia fragilia sunt, quae, si non caveantur, sed per usum in consuetudinem transeant, in novissimis fortiter convalescunt, ita tamen in fine molitur decipere. Hinc est, quod in principio contra protoplastum serpenti est dictum: Et tu insidiaberis calcaneo ejus, quia nimirum hominem, quem diabolus in cursu praeteritae vitae non decepit, in novissimis supplantare disponit. Proinde quamvis quisque sit justus, nunquam necesse est ut sit in hac vita securus; sed semper humilis caveat, semperque, ne in fine corruat, sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
et malũ p̃diti ratione di udicent:
ne eos diabolus ꝑspeciem boni fallat.
Haec ẽ enĩ ꝑcontatio iosuȩ dicentis. Noster
es aduersariorũ: ꝓpt̃ hoc ethicremiȩ
dicitur. Si scparaueris p̃ciosũ auili:
quasi osmeũ eris. Tunc enĩ bene dese ui
tẽptam̃ta facit intelligi. Multi decipiun¬
tur adiabolo: et ignorant se eẽ decep¬
tos. ꝓpħȩ oseae testimonio declarante.
Comederunt inquit alieni robur eiꝰ: et
ipse ignorauit. Alieninãq malignisp̃s
significcint᷑. qͥuirtutes mentis comeduis :
sedhoc corda neglegentiũ ñ intelleguis.
Tamquã in ermis diabolus iuincitur:
qnͣdo deaꝑta inqͥtate hominẽ depͦuare
conatur. Armatꝰ uͦ tunc incedit. dũ
ꝑspeciem scĩttitis et uirtutis ea quae
scã sunt destruit: qnͣdo et qͥdecipitur
sua detrim̃ta ñsentit. sed tamꝗͣ sint
uirtutes quȩ sunt uitia : sectat᷑ et dili¬
git. In oculis carnaliũ diabolus terri¬
uilis est. Ab incredulis ut leo timetur.

Expanded text:
et malum praediti ratione dijudicent, et malum praediti ratione dijudicent, ne eos diabolus per speciem boni fallat. Haec est enim percunctatio Josue dicentis: Noster es? an adversariorum ? Propter hoc et Jeremiae dicitur: Si separaveris pretiosum a vili, quasi os meum eris . Tutentamenta facit intelligi. 11. Multi decipiuntur a diabolo, et ignorant se esse deceptos, Oseae prophetae testimonio declarante: Comederunt, inquit, alieni robur ejus, et ipse ignoravit . Alieni namque maligni spiritus significantur, qui virtutes mentis comedunt; sed hoc corda negligentium non intelligunt. 12. Tanquam inermis diabolus vincitur, quando aperta iniquitate hominem depravare conatur; armatus vero tunc incedit, dum per speciem sanctitatis et virtutis ea quae sancta sunt destruit, quando et qui decipitur sua detrimenta non sentit, sed, tanquam sint virtutes, quae sunt vitia sectatur et diligit. 13. In oculis carnalium diabolus terrivilis est. Ab incredulis, ut leo, timetur;
Abbreviated transcription (Latin):
xerit. Quas si a nob̾ sꝑnimꝰ. sine dubio
ille confusus abscedit: statimq frangun¬
tur iacula concupiscentiȩ eiꝰ. contemp¬
teq iacent et sine luce faces illiꝰ. Sollici¬
te hostis insidias intelligere pariter &
cauere dĩ seruũ oportet : sicq in inno.¬
centia uitȩ existere simplicẽ. ut tamen
oporteat cum simplicitate eẽ prudentẽ.
Q ui prudentiã simplicitati ñ miscet iux¬
ta ꝓpħam colũba est seducta ñ habens
cor. Sed ideo colũba: quia simplex.
deo autẽ cor ñhabens. quia ignara
prudentia ẽ. Sepe fraussat̾anȩ scõrũ
cordibus aꝑitur : quando ꝑspeciem
boni angelũ se simulans lucis. dũ niti.¬
tur electos deciꝑe: de tegitur atq con-¬
tempnitur. Sic et uerba fallacis doc¬
trinȩ. ds̃ scõs suos facit intelligere :
quatinꝰ diabolicũ errorẽ interiꝰ cognos¬
cant ac sollicite caueant. Discretio
scõrum tanta eẽ debet. ut int̾ bonum

Expanded text:
xerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio xerit; quas si a nobis spernimus, sine dubio ille confusus abscedit; statimque franguntur jacula concupiscentiae ejus: Contemptaeque jacent, et sine luce faces illius. 8. Sollicite hostis insidias intelligere pariter, et cavere Dei servum oportet; sicque in innocentia vitae existere simplicem, ut tamen oporteat cum simplicitate esse prudentem. Qui prudentiam simplicitati non miscet, juxta prophetam, columba est seducta, non habens cor . Sed ideo columba, quia simplex; ideo autem cor non habens, quia ignara prudentiae est. 9. Saepe fraus Satanae sanctorum cordibus aperitur, quando per speciem boni angelum se simulans lucis, dum nititur electos decipere, detegitur atque contemnitur. Sic et verba fallacis doctrinae Deus sanctos suos facit intelligere, quatenus diabolicum errorem interius cognoscant, ac sollicite caveant. 10. Discretio sanctorum tanta esse debet, ut inter bonum
Abbreviated transcription (Latin):
nequiciã demonũ ñ frenaret: Et
licet diabolus tẽp̃tationẽ mentibus
iustorũ semꝑ inferre cupiat: tam̃
si adam potestatẽ ñ accipit. nulla¬
tenus ad ipisci potest qđ appetit
unde et om̃is uoluntas diaboli in¬
iusta ẽ : & tam̃ ꝑmittente dõ om̃is
potestas iusta. Exse enĩ tẽptare
quos libet iniuste appetit. sed eos
gui tẽptandi sunt et ꝓut cẽptandi
sunt: ñ nisi tẽptare dẽ iuste ꝑmittĩ
Unde etiam in libris regũ dediabolo
scriptum ẽ : quia sp̃s dñi malus irruebat
insaul. Ubi iustequeritur si dñi quur
malus : simalus quurdñi. Sed duobus
uerbis cõprehensa ẽ et dĩ pocestas iusta :
et diaboli uoluntas iniusta. Nã spiritus
malus ꝑ nequissimã uoluntttẽ. et idem
sps dñi ꝑ acceptam iustissimã potestatẽ.
Di abolus ñ est in missor. sed incentor po¬
tius uitiorum. Neq enim alibi concu-¬
piscentiȩ fom̃ta succendit: nisi ubi priꝰ
prauȩ cogitationis delectationes aspe.¬

Expanded text:
nequitiam daemonum non frenaret? Et nequitiam daemonum non frenaret? Et licet diabolus tentationem justis semper inferre cupiat, tamen, si a Deo potestatem non acceperit, nullatenus adipisci potest quod appetit. Unde et omnis voluntas diaboli injusta est, et tamen, permittente Deo, omnis potestas justa. Ex se enim tentare quoslibet injuste appetit, sed eos, qui tentandi sunt, et prout tentandi sunt, non nisi tentari Deus juste permittit. 6. Unde etiam in libris Regum de diabolo scriptum est quia Spiritus Domini malus irruebat in Saul . Ubi juste quaeritur: si Domini, cur malus? si malus, cur Domini? Sed duobus verbis comprehensa est et Dei potestas justa, et diaboli voluntas injusta. Nam spiritus malus per nequissimam voluntatem, et idem Dominus per acceptam justissimam potestatem. 268 7. Diabolus non est immissor, sed incentor potius vitiorum. Neque enim alibi concupiscentiae fomenta succendit, nisi ubi prius pravae cogitationis delectationes aspe
Abbreviated transcription (Latin):
inhat uita pulsatur. Unde et ob¬
tat abhoc scło funditus euelli: quo
et erumnis careat. et fixam illuc se¬
curittitem inueniat. Inter easpęnas
quas iustus incorpore patitur atq eas
quas mente ꝑ fraudẽ diaboli tolerat:
multũ inter ẽ Nã grauiꝰ fert. quas
in terius luget: quã eas quas exteriꝰ
sustinet. Has enĩ et loco ẽuĩtat et
tempore: illas nec loco potest eui-¬
tare nec tempore. Non amplius
tẽptat electos diabolus: quã dĩ uo¬
luntas ꝑmittit. Tẽptando autẽ scõꝵ
ꝓfectibus seruit. Ꝙ si nolens utilitati
tam̃ scõrum seruit di abolus: quando
eos tep̃tationib sius ñ decipit. sed po¬
tius erudit. Nã tẽp̃tationes quasille
litate conuertit. Insidiȩ diaboli atq
astutiȩ : quã uis huc atq illuc quȩ¬
rentes quẽ deuorent diffundantur
a potestate tam̃ diuina ñ egrediunt᷑
ne tantũ noceant quantũ maliciose
contendunt. Nam quando scõrum
uirtus tanta tolerare potuisset. si
suꝑna dispensatio pio moderamine

Expanded text:
in hac vita pulsatur; unde et optat ab hoc saeculo funditus evelli, quo et aerumnis careat, et fixam illic securitatem inveniat. 2. Inter eas poenas quas justus in corpore patitur, atque eas 267 quas mente per fraudem diaboli tolerat multum interest. Nam gravius fert, quas interius luget, quam eas quas exterius sustinet. Has enim et loco evitat, et tempore: illas nec loco potest evitare, nec tempore. 3. Non amplius tentat electos diabolus quam Dei voluntas permittit. Tentando autem, sanctorum profectibus servit. 4. Etsi nolens, utilitati tamen sanctorum servit diabolus, quando eos tentationibus suis non dejicit, sed potius erudit. Nam tentationes, quas ille litate convertit. 5. Insidiae diaboli, atque astutiae, quamvis huc atque illuc quaerentes quem devorent diffundantur , a potestate tamen divina non egrediuntur, ne tantum noceant, quantum malitiose contendunt. Nam quomodo sanctorum virtus tanta tolerare posset, si superna dispensatio pio moderamine
Abbreviated transcription (Latin):
Nam sicut scriptũ est. ex corde exeun
cogitationes male : Ideoq si prius
prauȩ cogitationi resistimus. illap.¬
sum oꝑis non incurrimꝰ. Non ẽ ti¬
mendum si bona malaq incogita.¬
tionem ueniant: sed magis glorian¬
dum ẽ si mens mala abonis intellec¬
tu rationis discernat. Itẽ nil iuuat
qđ interbonũ et malũ sensu pruden¬
tiore discernimus: nisi oꝑe aut mala
cognita caueamꝰ. aut bona intel¬
sis uitiositatib m̃tem contur¬
bat. etiã ante penas gehennę. per
in conditũ animȩ appetitũ iãpenas
asẽ quisq recedere. ubi cũq enim
abierit: reatus sui conscientia illũ
ñ derelinquit. Quãuis humana
iudicia subter fugiad omĩs qͥ male
agit : iudicium tamen conscientię
suȩ effugere ñpotest. Nã et si aliis
cęlat quod agit. sibi tam̃ celare
non potest: qui plene nouit malũ
eẽ qđ gessit. Duplex fit ergo in eo
iudicium. quia et hic suȩ̨ conscien.¬

Expanded text:
nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt nam, sicut scriptum est: Ex corde exeunt cogitationes malae. . Ideoque si prius pravae cogitationi resistimus, in lapsum operis non incurrimus. 9. Non est timendum si bona malaque in cogitationem veniant; sed magis gloriandum, si mens mala a bonis intellectu rationis discernat. 10. Item nihil juvat quod inter bonum et malum sensu prudentiori discernimus, nisi opere aut mala cognita caveamus, aut bona intelsis vitiositatibus mentem conturbat, etiam ante poenas gehennae per incognitum animae appetitum jam poenas a se quisque recedere. Ubicunque enim abierit, reatus sui conscientia illum non derelinquit. 3. Quamvis humana judicia subterfugiat omnis qui male agit, 226 judicium tamen conscientiae suae effugere non potest. Nam etsi aliis celat quod egit, sibi tamen celare non potest, qui plene novit malum esse quod gessit. Duplex fit ergo in eo judicium, quia et hic suae conscien
Abbreviated transcription (Latin):
uienire. lacere autẽ in animo cogi¬
tationes : nr̃e attinet uoluntati.
Illud gͦ ad culpam ñ redigitur: istud
culpe ꝓpͥe imputatur. Nam cogitati:¬
ones illicitas ingererẽ : demonum ẽ.
Cogitationibus oblectare peruersis
nr̃m est. Plerumq fieri solet. ut in¬
munda corporalium rerũ species
quas didicimus nr̃is mentib obpo¬
nantur : Et nolentes eas cogitemꝰ.
quantũq ab eis aciem mentis aues¬
tere nitimur. tantomagis illese
animo ingerunt: obscenisq in nob̾
motibus obrepunt sed fit hoc pro
conditione mortali quã meruit pͥmus
homo inpenam sui peccati. Dũ unus¬
quisq diuina illuminatione p̾uenit᷑
stati molestiis turpium cogitatio¬
num pulsatur: sed dĩ seruus iudicio
timoris dĩ. earũ tẽptamenta a sẽmet¬
ipso reicit: bonisq contra obiectis
cogitationib turpes ase repellit.
Magna obseruantia cirta cordis ẽcus¬
todiam adhibenda. quia aut bone
aut male rei ibi consistit origo.

Expanded text:
eveniri; jacere autem in animo cogieveniri; jacere autem in animo cogitationem nostrae attinet voluntati. Illud ergo ad culpam non redigitur, istud culpae propriae 225 imputatur. Nam cogitationes illicitas occurrere, daemonum est; cogitationibus oblectari perversis, nostrum est. 6. Plerumque fieri solet ut immundae corporalium rerum species, quas didicimus, nostris mentibus opponantur, et nolentes eas cogitemus; quantumque ab eis aciem mentis avertere nitimur, tanto illae se magis animo ingerunt, obscenisque in nobis motibus obrepunt. Sed fit hoc pro conditione mortali, quam meruit primus homo in poenam sui peccati. 7. Dum unusquisque divina illuminatione praevenitur, statim molestiis turpium cogitationum pulsatur. Sed Dei servus judicio timoris Dei earum delectamenta a semetipso rejicit, bonisque contra objectis cogitationibus turpes a se repellit. 8. Magna observantia circa cordis est custodiam adhibenda, quia aut bonae, aut malae rei ibi consistit origo,
Abbreviated transcription (Latin):
necesse ẽ ut penitendo accuset quod
peccandi. id ẽ oꝑis et cogitationis:
quorum unum iniquitas dicit᷑. quod
opere geritur: aliud in iusticia qđ cogi¬
tatione admittitur. Prius autẽ actio
resecanda ẽ. postea cogitatio: prius
praua opera. pꝰmodum desideria.
uicissim autẽ et acogitatione opera
ꝓcedunt. et ab oꝑe cogitatio nascitur.
quã uis et si aboꝑe malo quisq uacet
ꝓsolius tamen prauę cogitationis ma-¬
licia non erit in nocens. Vnde et dñs¬
ꝑisaiam ꝓpħam. auferte inquit malum
cogitationũ ur̃arum ab oculis meis. Non
enim solũ factis sed et cogitationibus
delinquimus: si eis illicite occurrentib
delectemur. sicut uipera afiliis in utero
positis lacerata ꝑimitur. ita nos cogita.¬
tiones nr̃ȩ intranos enutritȩ occidun
et concepte interius ui pereo ueneno
consumunt. animãq nr̃am crudeli
uulnere ꝑimunt. Non ẽ arbitrii nr̃ĩ
cogitttionis prauȩ suggestiones prȩ¬

Expanded text:
necesse est ut poenitendo accuset quod necesse est ut poenitendo accuset quod peccandi, id est, operis et cogitationis, quorum unum iniquitas dicitur, quod opere geritur; aliud injustitia, quod cogitatione admittitur. 2. Prius autem actio resecanda est, postea cogitatio; prius prava opera, postmodum desideria. Vicissim autem et a cogitatione opera procedunt, et ab opere cogitatio nascitur, quamvis etsi ab opere malo quisque vacet, pro solius tamen pravae cogitationis malitia non erit innocens. Unde et Dominus per Isaiam: Auferte, inquit, malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . 3. Non enim solum factis, sed et cogitationibus delinquimus, si eis illicite occurrentibus delectemur. 4. Sicut vipera a filiis in utero positis lacerata perimitur, ita nos cogitationes nostrae intra nos enutritae occidunt, et conceptae interius vipereo veneno consumunt, animamque nostram crudeli vulnere perimunt. 5. Non est arbitrii nostri cogitationis pravae suggestionibus pra
Abbreviated transcription (Latin):
est homini semꝑ datione.
ante oculos ꝓpria adhibe delicta:
scđm psalmi sententiã. & peccatũ
meum ante me ẽ semꝑ. Sicut enim
non oportet reminiscere peccati af¬
fectũ. sic semꝑ necesse ẽ unum quẽq
suum indeflendo cõmemorare pecca.¬
tum. Apud iustum: recordatio pec¬
cati facit tedium animi. Qui autẽ
luxuriȩ et cupidittiti subditisunt.
contumaci suꝑbia etiã de ipso peccati
opere gloriantur. Seruo dĩ tanta
recordatio eẽ debet peccati. ut ea
quȩ gessit semꝑ lacrimans confiteat᷑.
Unde et psalmus dicit. Conuersus sũ
in erumpna dũ confringitur spina.¬
Et peccatũ meũ cognitũ tibi feci. dixi.
Prouunciabo aduersũ me in iusticiaᷤᷤ
meas dño. Supra enĩ dixerat. Qm̃
tacui hoc ẽ non sum confessus. locut᷑¬
in ueterauerunt omĩa ossa mea dũ
clamarem tota die. Quid gͦ tacu¬
isse se pęnitet nisi confessionẽ pec¬
catorum : Quid clamasse se dolet.
nisi defensionem malorũ : Qui ergo
peccatorũ suorũ defensor extitit.

Expanded text:
est homini semper ante oculos propria adhibere delicta, secundum psalmi sententiam: Et peccatum meum ante me est semper . Sicut enim non oportet reminisci peccati affectum, sic semper necesse est unumquemque suum in flendo commemorare peccatum. 2. Apud justum recordatio peccati facit taedium animi. Qui autem luxuriae et cupiditati subditi sunt, contumaci superbia etiam de ipso peccati opere gloriantur. 3. Servo Dei tanta recordatio esse debet peccati, ut ea quae gessit semper lacrymis confiteatur. Unde et psalmus dicit: Conversus sum in aerumna, dum configitur spina. Peccatum meum cognitum tibi feci. Dixi: Pronuntiabo adversum me injustitias meas Domino . Supra enim dixerat: Quoniam tacui, hoc est, non sum confessus, inveteraverunt omnia ossa mea, dum clamarem tota die. Quid ergo tacuisse se poenitet, nisi confessionem peccatorum? Quid clamasse se dolet, nisi defensionem malorum? Qui ergo peccatorum suorum defensor exstitit,
Abbreviated transcription (Latin):
culus hominis. mentis.¬
intentio oꝑis eiꝰ est. Si ergo
intentio eiꝰ bona ẽ: et opus intentio¬
nis ipsius bonũ est. Alioquin male
intentionis. etiã sibonũ infactis appa
tione aut pbatur bonũ. aũt̃ reꝓbat᷑
indignum. Bona ẽ ergo intentio:
Qui opus bonũ bona intentione non
faciunt: ꝑ hoc magis cecantur oꝑẽ.
ꝑ qđ illuminari potuerunt. Unꝰquisq
bonũ opus qđ agit. intentione bona
agat: qm̃ ꝓmala intentione ple¬
rumq opus bonũ qđ agimus ꝑdimꝰ.
et minꝰ aculpa uacamꝰ. Sepe quae
apđ hominũ iudiciũ bona pateÑ:
a pd̾ examen diligentissimi et acu¬
tissimi iudicis rȩꝓba de teguntur.
deoq om̃is sc̃s ueretur. neforte bonũ
qđ agit: ꝓaliqua animi intentione

Expanded text:
Oculus hominis intentio operis ejus est. Si ergo intentio ejus bona est, et opus intentionis ipsius bonum est. Alioquin malae intentionis etiam si bonum in factis opus appartione aut probatur bonum, aut reprobatur indignum. Bona est ergo intentio, . 227 2. Qui opus bonum bona intentione non faciunt, per hoc magis caecantur opere per quod illuminari potuerant. 3. Unusquisque bonum opus, quod agit, intentione bona agat; quoniam pro mala intentione plerumque opus bonum, quod agimus, perdimus, et minus a culpa vacamus. 4. Saepe quae apud hominum judicium bona apparent, apud examen diligentissimi et acutissimi judicis reproba deteguntur. Ideoque omnis sanctus veretur ne forte bonum quod agit, pro aliqua animi intentione
Abbreviated transcription (Latin):
mus. et salutẽ non ad ipiscamur.
Ergo studeamus aut ñ cadere aut
cito conuersi. a lapsu consurgere
omĩno peccare cauendũ est. Qđ
si humana fragilitate peceatũ
subrepserit confestim erit corri¬
gendum : qđ nequiter sentitur
commissum. Cito enĩ corrigitur
culpa : quȩ cito cognoscit᷑. ł ardi¬
us autẽ sanatur uulnus qđ iam
putrescentibus membris longo
pꝰ tempore curationibus adhĩbet᷑:¬
mora peccandi immanitatem
facit sceleris. Vnde et propħa.
Uae inquit qui trahitis iniquitatem in
funiculis uanitatis. et qucsi uinculum
plaustri peccatũ. Trahit enĩ iniqͥtatẽ
in funiculũ qui tardat conuerti ad
dm̃. trahere ẽ enim iniqͥtatẽ: morã
facere iniquitati. Unde et psalmus.
Pro longauerunt iniquitates suas.
Dñs iustus concidet ceruices peccatorũ.¬

Expanded text:
mus, et salutem non adipiscamur. mus, et salutem non adipiscamur. Ergo studeamus aut non cadere, aut cito conversi a lapsu consurgere. 10. Omnino peccare cavendum est, quod si humana fragilitate peccatum subrepserit, confestim erit corrigendum, quod nequiter sentitur commissum. Cito enim corrigitur culpa quae cito cognoscitur; tardius autem sanatur vulnus quod jam putrescentibus membris longo post tempore curationibus adhibetMora peccandi immanitatem facit sceleris, unde et Propheta: Vae, inquit, qui trahitis iniquitatem in funiculis vanitatis, et quasi vinculum plaustri peccatum ! Trahit enim iniquitatem ut funiculum, qui tardat converti ad Deum. Trahere enim iniquitatem est moram facere iniquitati. Unde et psalmus: Prolongaverunt iniquitates suas; Dominus justus concidet cervices peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
quo ꝓtegente fit ne indeterius
peccando eatur. Nequissimũ est
peccare peius est peccandi con¬
suetudinem facere. Ab illo facile.
abhoc cũ labore resurgit᷑ : dum
male consuetudini repugnatur.
male agendi consuetudine̾ recessũ
quasi quadam. lege homo tenetur
adstrictus ut etiam quando non
uult percatũ admittat. Alapsu
membris nr̃is. quę lex consuetudo
est quã peccando concipimꝰ. et nõ
ab ea cũ uolumus discedimꝰ quia
iam necessitatis uinculo ꝑ consue¬
tudinem retinemur. Multũ ueri
amor agit in homine. sed resultat
caro male consuetudinis legi.
Bene autẽ au dacter ꝓbona consci¬
entia exultat. qui ualenter in se
reprimit qđ in solenter inpugnat.
requenter peccare cauendum ẽ:
nã hoc ipsum qđ demalo nr̃o ple¬
rumq ds̃ nob salutẽ oꝑatur. qͣnto
mirabile ẽ tanto ꝑ rarum ẽ. Propter¬
ea metuendũ est confidere ita sal¬
uariͥ. neforte dũ expectamus. a
uitiis sanari et uitia multiplice.¬

Expanded text:
quo protegente fit ne in deterius quo protegente fit ne in deterius peccando eatur. 5. Nequissimum est peccare, pejus est peccandi consuetudinem facere. Ab illo facile, ab hoc cum labore resurgitur, dum malae consuetudini repugnatur. 6. Male agendi consuetudinem recessum quasi quadam lege, homo tenetur astrictus, ut etiam quando non vult, peccatum committat. A lapsu membris nostris , quae lex consuetudo est, quam peccando concipimus, et non ab ea, cum volumus, discedimus, quia jam necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. 8. Multum veri amor agit in homine, sed resultat caro malae consuetudinis lege. Bene autem audacter pro bona conscientia exsultat, qui valenter in se reprimit quod insolenter impugnat. 9. Frequenter peccare cavendum est; nam hoc ipsum, quod de malo nostro plerumque Deus nobis salutem operatur, quanto mirabile est, tanto perrarum est. Propterea metuendum est confidere ita salvari, ne forte dum exspectamus a vitiis sanari, et vitia multiplice
Abbreviated transcription (Latin):
est peccatũ cauere: quam
emendare. Facilius enim resistimꝰ
osti aquo nondum uicti sumꝰ. quã
ei a quo iam suꝑati sumꝰ ac deuicti
cognoscimur. Omẽ peccatũ anteꝗͣ
amittatur. amplius ꝑtimescitur:
quã uis autẽ graue sit dum in usu
uenerit leue existimatur. et sine
ullo metu cõmmittitur. Istis fomi¬
tibus quasi quibusdam gr̃adibus
co alescit om̃e peccatũ. Cogitatio
namq praua delectationẽ parit:
delectatio consensionẽ. consentio
actionem : actio consuetudinem.
consuetudo necessitatẽ. Sic que
his uinculis homo implicatus
quadã cathena uitiorũ tenetur
adstrictus: ita ut abea euelli ne.¬
quaꝗͣ ualeat. nisi diuina gratia
manũ iacentis app̃hendat. Pecca.¬
tum ammittere. cadere ẽ inpu-¬
trum. Consuetudinẽ uͦ peccandi
facere. os putei ẽ coangustare:
ne his qui cecidit ualeat exire.
sed interdum etiam tales ds̃ libe.¬
rat dũ eorũ desꝑationẽ ad conuer¬
sionem libertatis cõmutat. Ipso
enĩ miserante peccata dimittunt᷑:

Expanded text:
est peccatum cavere quam emendare. Facilius enim resistimus hosti a quo nondum victi sumus, quam ei a quo jam superati ac devicti cognoscimur. 2. Omne peccatum, antequam admittatur, amplius pertimescitur. Quantumvis autem grave sit, dum in usu venerit, leve existimatur et sine ullo metu committitur. 3. Istis fomitibus, quasi quibusdam gradibus, coalescit omne peccatum. Cogitatio namque prava delectationem parit, delectatio consensionem, consensio actionem, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicque his vinculis homo implicatus, quadam catena vitiorum tenetur astrictus, ita ut ab ea evelli nequaquam valeat, nisi divina gratia manum jacentis apprehendat. 222 4. Peccatum admittere cadere est in puteum; consuetudinem vero peccandi facere, os putei est angustare, ne is qui cecidit valeat exire. Sed interdum etiam tales Deus liberat, dum eorum desperationem ad conversionem libertatis commutat. Ipso enim miserante, peccata dimittuntur
Abbreviated transcription (Latin):
igitur scopulo mentis uelut colũpna cȩ-¬
lestis stecit paulus immobilis. et his in
uides qui subpontio pilato crucifixus es.
qđ ñ ante ego ex hac rupe descendam.
ñ cibum sumã ante ñpotũ. sic ꝓfecto mori.¬
turus : quã ex hoc homine inmundũ sp̃m
pellas. lib̾umq eũ atali morte digneris
efficere. Quo ista dicente : antequã ipsa
hȩc uerba sui horis implesste. maxima dȩ¬
mon uoce ꝓclamains ista dicebat. Uade.
uade. exeo. uimpatior: ecce discedo ab
homine. nec accedo ulterius. Simplicitas
me pauli urget ac ꝑsequitur: et qͦ eam
nescio. Moxq in mundus sp̃s egressus ex
homine. atq in immanem draconẽ tubitoꝵ
est : ut impleretur qđ dictũ est ꝑ spm̃ scm̃¬

Expanded text:
igitur scopulo montis, velut columna coeigitur scopulo montis, velut columna coelestis stetit Paulus immobilis, et his in Jesu Christe, qui sub Pontio Pilato crucifixus es, quod non ante ego ex hac rupe descendam, non cibum ante sumam, non potum, sic profecto moriturus, quam ex hoc homine immundum spiritum pellas, liberumque eum a tali morte digneris efficere. Quo ista dicente, antequam ipsa haec verba sui oris complesset, maxima daemon voce proclamans, ista dicebat: Vade, vade; exeo, vim patior: ecce discedo ab homine, nec accedo ulterius. Simplicitas me Pauli urget ac prosequitur, et quo eam nescio. Moxque immundus spiritus egressus ex homine, atque in immanem draconem cubitoruest, ut impleretur quod dictum est per S
Abbreviated transcription (Latin):
de testabilis senex. Arrepta gͦ pelle quae
humeros suos tegebat : uerberabat eum re¬
petens ac dicens. Exi quia hoc abbas anto¬
nius dixit. In uiriosa autẽ et insc̃m̃ anto¬
nium demon ꝓtulit uerba: uehem̃tioresq
paulo contumelias irrogabat hoc elamitars.
De testtindi senes quos obliuio nr̃a p̃terut in¬
satiabiles. qui ꝓpͥis contenti ñ estis : quid
nobis uobiscum cõmune ẽ: Qd innos
exercetis ur̃am. tirannidem : Ad
pꝰtremum sic ad eum locutꝰ ẽ paul
E grederis ab isto: aut uado et hoc ame
audiet xp̃s. Per iħm inquit si exire no-¬
lueris : iam nunc t̾am et hoc xp̃o loquar.
et ue tibi erit. Iterũ aut̃ de monferotior:
contra diuinitatem uociferari cępit et di¬
cere. Non egredior. Iratꝰ itaq tunc pau¬
lus contra demonẽ. reluctantẽ : egredit᷑
cellam suã in ipsis mediis flãmis diei. Tales
autẽ sunt aestus egiptiorũ: ut babiloniȩ
fornacis ardorib p̾cem credant᷑. In ipso

Expanded text:
detestabilis senex. Arrepta ergo pelle, qua detestabilis senex. Arrepta ergo pelle, qua humeros suos tegebat, verberabat eum, repetens ac dicens: Exi, quia hoc abbas Antonius dixit. Injuriosa autem et in sanctum Antonium daemon protulit verba, vehementioresque Paulo contumelias irrogabat, hoc clamitans: Detestandi senes, quod oblivio nostra praeteriit; insatiabiles, qui propriis contenti non estis; quid nobiscum vobis commune est? quid in nos exercetis vestram tyrannidem? Ad postremum sic ad eum locutus est Paulus: Egredieris ab isto, aut vado, et hoc a me audiet Christus. Per Jesum, inquit, si exire nolueris, jam nunc ibo et hoc Christo loquar, et vae tibi erit. Iterum autem daemon ferocior contra Divinitatem vociferari coepit, et dicere: Non egredior. Iratus itaque tunc Paulus contra daemonem reluctantem, egreditur cellam suam in ipsis mediis flammis diei: tales autem sunt aestus Aegyptiorum, ut Babyloniae fornacis ardoribus praeesse credantur. In ipso
Abbreviated transcription (Latin):
bitus quem scele̾tꝰ dirissime demori
urgebat. tenens int̾ ceteros impuros sp̃s
principatũ. qui et contra ipsũ sacrilega
cȩlum uerba iaciebat. Uiso eosc̃s anto.¬
nius. hoc is qui eũ ꝑduxerant dix̃. Non
ẽ istud opꝰ meũ: necdum enĩ diuinam
grãm contra principem diabolicȩ legi¬
onis accepi. Est hoc qđ querit᷑ simplicis
pauli. Ipse tunc igitur benedictꝰ anto¬
nius admemoratum paulum cum eis
qui aduenerant ꝑgit: dicitq ei. Abba
paule pelle hunc demoñe abhominis
istius anima : ut in columis adppria
reuertatur. et dñm benedicat᷑. Res¬
pondit adhoc paulus. Tu enĩ qͥd: Dic̃
antoniꝰ. Michi ñudcat : aliud opꝰ exer¬
ceo. Relictoq eo: sc̃s̃ antoniꝰ rursus
ad ꝓpriã reuertitur cellam. Tunc gͥ
assurgens senex et orationem intentis¬
sime faciens. hȩc adeũ locutꝰ ẽ. qͥdemone
laborabat. Abbas antoniꝰ dixit ut
clamando multa dicebat. Non exeo

Expanded text:
bitus, quem scelestus dirissime daemon bitus, quem scelestus dirissime daemon urgebat, tenens inter caeteros impuros spiritus principatum, qui et contra ipsum sacrilega coelum verba jaciebat; viso eo sanctus Antonius, hoc iis qui eum perduxerant, dixit: Non est istud opus meum; necdum enim divinam gratiam contra principem diabolicae legionis accepi: est hoc quod quaeritur Simplicis Pauli. Tunc ipse igitur benedictus Antonius ad memoratum Paulum cum eis qui advenerant pergit; dicitque ei: Abba Paule, pelle hunc daemonem ab hominis istius anima, ut incolumis ad propria revertatur, et Dominum benedicat. Respondit ad hoc Paulus: Tu enim quid? Dicit Antonius: Mihi non vacat, aliud opus exerceo. Relictoque eo sanctus Antonius rursus ad propriam revertitur cellam. Tunc igitur assurgens senex, et orationem intentissime faciens, haec ad eum locutus est qui daemone laborabat: Abbas Antonius dixit ut clamando multa dicebat: Non exeo,
Abbreviated transcription (Latin):
psallendo et orando uigilauit. Uidens¬
gͦ sc̃ĩ antoniꝰ tã paratum ad omĩa senẽ:
ait illi. Ecce frat̃ si huiꝰmodi cotidie
agere uitã potes: mecũ manebis. Cu
paulus hoc dixit. Si forte aliquid
amplius iubeas ignoro. nam ista quas
uidi facile me impleturũ eẽ confido.
Sequenti igitur die: dixit ei. Ecce inno¬
mine dñi iamfactus es monacꝰ. Tum
igitur sc̃s antoniꝰ pꝰtea quã in omĩbus sibi
abeo credit satis factum pꝰcertos m̃ses
quia ꝑfectam iam eẽ animã cõpbasset.
eo qđ habittiret in eouera et tota simpli¬
citas gr̃a iuuante ditina: unã ei cellu¬
lam fecit. a tercio lapide uel quarto.
Dicitq ei. Ecce quia iammonacꝰ effec¬
tus es: solus maine ut possis etiã demont̾
experiri. Intra unum gͥ annũ illic ma¬
nens paulus : diuinã grãm meruit cont᷑
ȩgritudines hominum et contra demo¬
num potestatem. Una igitur dierum
cũ ad scm̃ antonium quidã fuisset exhi¬

Expanded text:
psallendo et orando vigilavit. Sipsallendo et orando vigilavit. Siomnia senem, ait illi: Ecce, frater, si hujusmodi quotidie agere vitam potes, mecum manebis. Cui Paulus hoc dixit: Si forte aliquid amplius jubeas ignoro; nam ista quae vidi facile me impleturum esse confido. Sequenti igitur die dixit ei: Ecce in nomine Domini jam factus es monachus. Tum igitur sanctus Antonius posteaquam in omnibus sibi ab eo credidit satisfactum, post certos menses, quia perfectam jam esse animam comprobasset, eo quod habitaret in eo vera et tota simplicitas, gratia eum juvante divina, unam ei cellulam fecit a tertio vel quarto lapide; dixitque ei: Ecce quia jam monachus effectus es, solus mane, ut possis etiam daemones experiri. Intra unum igitur annum illic commanens Paulus, divinam gratiam meruit contra aegritudines hominum et contra daemonum potestatem. Una igitur dierum cum ad sanctum Antonium quidam fuisset exhi
Abbreviated transcription (Latin):
rursus cũ eo patient̾ ac libent̃ orauit.
ligebat enĩ ut arbitror cũ scorpionib¬
se quã cumadultera uictitare. Post
xii. uͦ orationes: ꝓfunda uixtanidem
ad manducandũ nocte sederunt. Ab¬
sup̃to igit᷑ uno paximate sc̃is antonius
ñ contigit alium. Senex uͦ tardius
comedens cũ adhuc hab̾et ex uno pa¬¬
ximate aliquantulã partẽ: expectat᷑
ab antonio ẽ dum totũ qđ edebat ab¬
sumerit. Cui rursus hoc dix̃ antonuis.
Manduca senex. et alterũ paximatem.
Respondit hoc paulus. Manducabo et
hoc alterũ: si idem facerete uidebo.
Te ñ edente: ñ edam. Ab hoc dic̃ anto.¬
nius. Michi hoc satis ẽ monacꝰ enĩsum.
Respondit adhoc paulus. Michi quoq
sufficit: nã et ego monacꝰ eẽ desidero.
ostq surrexit antomꝰ. et dictis xxii. psal¬
mis totidemq orationib factis: paulisꝑ
in principio noctis quieuit. Rursusq
consurgens a medio noctis usq in lucẽ

Expanded text:
rursus cum eo patienter ac libenter oravit. rursus cum eo patienter ac libenter oravit. Eligebat enim, ut arbitror, cum scorpionibs quam cum adultera victitare. Post vero duodecim orationes, profunda vix tandem ad manducadum nocte sederunt. Sumpto igitur uno paximate, sanctus Antonius non contigit alium. Senex vero tardius comedens, cum adhuc haberet ex uno paximate aliquantulam partem, exspectatus ab Antonio est, dum totum quod edebat absumeret. Cui rursus hoc dixit Antonius: Manduca senex et alterum paximatem. Respondit ad hoc Paulus: Manducabo et hunc alterum, si idem facere te videro; te non edente, non edam. Ad hoc dicit Antonius: Mihi hoc satis est; monachus enim sum. Respondit ad hoc Paulus: Mihi quoque sufficit; nam et ego monachus esse desidero. Post quae surrexit Antonius, et dictis duodecim psalmis, totidemque orationibus factis, paulisper in principio noctis quievit. Rursusque consurgens a medio noctis usque in lucem
Abbreviated transcription (Latin):
Uidens gͥ antoniꝰ qđ eiꝰ ista p̃cepta et libent̃
senex et patient̾ audisset: neq ȩgre ite¬
ratum suscepisset laborem. aut in aliquo
saltem ad mom̃tum tristem uultũ secũ
murmurando monstrasset : compuncta
mens eiꝰ est. et occidente iam sole sic affa.¬
tur senem. Dic senex. Uis ed mus panẽ :
Paulus ait. Ut placet tibi abba. Talis aut̃
rursus et ista responsio flexit antonium:
qđ ad nom̃ cibi ñ ꝑtinꝰ accurrit. sed quod
omĩa in ipsiꝰ qui uidebat posuit potestate.
Pone gͦ mensam inquit antoniꝰ : et panes
affer. Qđ cum obedient̾ fecisset : posuit
cidem scĩ antonius eos qͦs egyptii paximatt̾
uoccint habentes senas uncias. et suam
quidem partem ꝑfudit aqua. sicti enim
ipsi paximates erant. ante illũ autẽ tres
posuit portiones : et psalmũ sc̃s antonius
quẽ consueuerat dicens. orationes qͦdragin¬
tas fecit. ut et sic paulum ꝓbaret. Qui

Expanded text:
Videns igitur Antonius quod ejus ista praecepta et libenter Videns igitur Antonius quod ejus ista praecepta et libenter senex et patienter audisset, neque aegre iteratum suscepisset laborem, aut in aliquo saltem ad momentum tristem vultum secum murmurando monstrasset, compuncta mens ejus est, et occidente jam sole, sic affatur senem: Dic, senex, vis edimus partem panis? Paulus ait: Ut placet tibi, abba. Talis autem rursus et ista responsio flexit Antonium, quod ad nomen cibi non protinus accurrit, sed quod omnia in ipsius qui jubebat posuit potestate. Pone ergo mensam, inquit Antonius, et panes affer. Quod cum obedienter fecisset, posuit eidem sanctus Antonius eos quos Aegyptii paximates vocant, habentes senas uncias, et suam quidem partem perfudit aqua, sicci enim ipsi paximates erant; ante illum autem tres posuit portiones. Et psalmum sanctus Antonius quem consueverat dicens, orationes quadraginta fecit, ut et sic Paulum probaret: qui
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi ex hoc relinqueret maculam: tandem
suscepit eum. Tali autem conuersatione
uitȩ ꝑ om̃s degere dies cepit antonius.
qualem se nonsciebat exꝑtum: nec cum
adhuc uuenis uideretur. Infusos itaq
cortices dactilorum. obtulit ei dicens.
Accipe et intexe funes. sic̃ me ipsũ facere
uides. Qđ cũ arripuisset senex. et xͦu.
numero quas orgias uocant. nonã usq
horam cũ maximo labore fecisset : ait
illiꝰ. M ale in qͥt intexusti. Solue qđ
factum ẽ: et rursus intexe. Et hoc seni
pondus imponens : ut cũ ille tanto la¬
bori im̃parem se uideret. a scõ tandem
antonio necessitate tali compulsus abs¬
cederet: sutãq desereret monachorum.
Qui econtra fortior ad opussurgens. rede¬
texuit funes eosdem et rursus intexuit.
mixime cum difficilior iterati oꝑis eẽt
labor. eo qđ tortũ semel restem retorquẽ¬
re prius et reuocare ad formã priorem:
et sic iterum intexere aliter cogeretur:

Expanded text:
sibi ex hoc relinqueret maculam, tandem sibi ex hoc relinqueret maculam, tandem suscepit eum. Tali autem conversatione vitae per omnes degere dies coepit Antonius, qualem 958 se non sciebat expertum, nec cum adhuc juvenis videretur. Infusos itaque cortices dactylorum obtulit ei, dicens: Accipe, et intexe funes sicut meipsum facere vides. Quod cum arripuisset senex, et quindecim numero, quas orgyias vocant, nonam usque horam cum maximo labore fecisset, ait illi: Male, inquit, intexuisti; solve quod factum est, et rursus intexe. Et hoc seni pondus imponens, ut cum ille tanto labori imparem se videret, a sancto tandem Antonio, necessitate tali compulsus abscederet, vitamque desereret monachorum. Qui econtra fortior ad opus surgens, detexuit funes eosdem, et rursus intexuit, maxime cum difficilior iterati operis esset labor, eo quod tortum semel restem retorquere prius et revocare ad formam priorem; et sic iterum intexere aliter cogeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
hic sedeo. pꝰquinq dies. et hoc summa cum
in opia cibum sumens. His gͦ et talib uerbis:
excludẽ paulũ uolebat. Qui cum ille non
ad quiesceret. intͣ hostiũ celle se recdudit an¬
tonius ꝓpt̃̾ ipsũ ꝑtriduũ iuge: nec inde pro¬
gressus ẽ etiam cũ necessitas corporalis urgeret.
neq tamen ille deforib tamdiu exclusus
abscessit. Quarto igit᷑ die. sc̃ s antoniꝰ cum
necessitate naturȩ cõpelleret᷑: egressus ẽ
iterum dicens ei. Uade inqͥt hinc senexi
qd molestꝰ esmichi : habittre ñ potesmecũ.
Atiquẽ paulus hoc dix̃. Aliud ñ potest fieri:¬
nisi ut hic uiuã inqͥt et moriar. Circũ spici¬
ens igitur huc atq illuc sc̃s antoniꝰ uidens¬
q qđ nichil secũ aduitȩ alim̃ta portaret.
ñpanem. ñ aquam. ñ aliud quicquam :
et qđ quarto tam̃ die continuo ieuinio
ꝑmaneret. timensq neignarus longi
ieuinii nimia defectione moreret᷑. et aliꝗ̃

Expanded text:
 sedeo, post quinque dies, et hoc cum summa  sedeo, post quinque dies, et hoc cum summa inopia, cibum sumens His ergo et talibus verbis excludere Paulum volebat. Cui cum ille non acquiesceret, intra ostium cellulae se recludit Antonius propter ipsum per triduum juge, nec inde progressus est, etiam cum necessitas corporalis urgeret. Neque tamen ille de foribus tandiu exclusus, abcessit. Quarto igitur die sanctus Antonius cum necessitate naturae compelleretur, egressus est, iterum dicens ei: Vade, inquit, hinc senex, quid molestus es mihi? habitare non potes mecum. Ad quem Paulus hoc dixit: Aliud fieri non potest, nisi ut hic vivam, inquit, et moriar. Circumspiciens igitur huc atque illuc sanctus Antonius, vidensque quod nihil secum ad vitae alimenta portaret, non panem, non aquam, non aliud quidquam, et quod quarto tamen die in continuo jejunio permaneret, timensque ne ignarus longi jejunii nimia defectione moreretur, et aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
respicit iuro: qđ ego hanc ulteriꝰ ñ habeo.
U ade igit᷑ erit tua cumfiliis sius. Ego enĩ
inquit ibo. et de reliqͦ me monaichũ ꝓfiteor.
Et p̾hȩc nulli quicꝗͣ dicens: ascendit octo ꝓ¬
ximas mansiones. et ad scm̃ antoniũ ꝑgit.
Qui cũ fores eiꝰ ab eo ꝑcuterent᷑. egressus est ẽt
quicqđ cuꝑet sciscitanti ait illi. Monachus
fieri uolo. Respondit antonius dicens. Cum
sis admodũ senex sexaginta homo annos a¬
gens. monacꝰ hic fieri ñpotes: sed magis uade
ad uictũ tuũ et oꝑi cultoris incũbe. ut et
uiuere oꝑariorũ uita et gr̃as ageredõ possis:
in parẽ te enĩ miseriis ac labori solitudinum
scias. Rursum adhȩc senex illerespondit
hoc dicens. Quic qͥd me docueris. id faciam.
nec uales implere qđ queris. Discede et si
monacꝰ eẽ desid̾as: ad leuiora monasteria
magis ꝑge. ad eos frs qͥpossint infirmitatem
tui corporis tolerare pacient̃. Ego enĩsolus¬

Expanded text:
respicit juro, quod ego hanc ulterius non habebo. respicit juro, quod ego hanc ulterius non habebo. Vade igitur, erit tua cum filiis suis; ego enim, inquit, ibo, et de reliquo me monachum profiteor. Et post haec nulli quidquam dicens, ascendit octo proximas mansiones, et ad sanctum Antonium pergit. Qui cum fores ejus ab eo percuterentur, egressus est, et quid cuperet sciscitanti, ait illi: Monachus fieri volo. Respondit Antonius, dicens: Cum sis admodum senex, sexaginta annos agens, monachus hic fieri non potes, sed magis vade ad vicum tuum, et operi cultoris incumbe, ut et vivere operariorum vita, et gratias agere Deo possis; imparem te enim miseriis ac labori solitudinum scias. Rursum ad haec senex ille respondit, hoc dicens: Quidquid me docueris, id faciam. nec vales implere quod quaeris: discede, et si monachus esse desideras, ad leviora monasteria magis perge, ad eos fratres qui possunt infirmitatem tui corporis tolerare patienter; ego enim hic solus
Abbreviated transcription (Latin):
manib ipsius reꝑcusse fuissent mergeban-¬
turinlacum. Uocem autẽ tunc sibi talem
uenisse referebat. Has om̃s animas quas
quȩ in partidisi habitatione requiescunt:
ille autẽ animȩ ad inferna mittuntur
Q d patiuntur qͥcũq carncili obȩdierint
tes reddere malis paria tẽptauerint. Re¬
ferebant autẽ nob̾ tã chronius quã sc̃s
uerax : atq alii plures uicini fr̃m ista
et agriculturȩ uacans ultra om̃s
obtimus ac satis simplex. puld. errimo
quidem uultu sed morib male conuincꝰ¬
tus uxori: cum eam ꝑplurimũ tempuᷤ
occulta fraude peccantẽ. quadam die
ex agro reuertens turpit̃ inuenisset :
subitoq cũ alio iacentẽ uiro dep̃hen¬
disse. unde tam̃ diuina ordinatio me¬
moratũ paulum admeliorẽ uitȩ tramitẽ
ꝓuocabat. uerecunde aliquantulũ risit
tali loquens ad utrosq sermone. Bene
inqͥ bene. Unde certũ sciatis ad me hoc
nichil pęnitꝰ ꝑtinere. Et ꝑtħm qui hȩc

Expanded text:
manibus ipsius repertae fuissent, mergebanmanibus ipsius repertae fuissent, mergebantur in lacum. Vocem autem tunc talem sibi venisse referebat: Has omnes animas, quas quae in paradisi habitatione requiescunt; illae autem animae aliae ad inferna mittuntur, quod patiuntur quicunque carnali obedierint tes, reddere malis paria tentaverint. Referebant autem nobis tam Chronius, quam sanctus Hierax, atque alii plures vicini fratrum, ista et agriculturae vacans, ultra omnes optimus ac satis simplex, pulcherrimae quidem vultu, sed moribus malae conjunctus uxori. Cum eam per plurimum temporis occulta fraude peccantem, quadam die ex agro revertens turpiter invenisset, subitoque cum alio jacentem viro deprehendisset unde tamen divina ordinatio memoratum Paulum ad meliorem vitae tramitem provocabat, verecunde aliquantulum risit, tali loquens ad utrosque sermone: Bene, inquit, bene; unde certum sciatis ad me hoc nihil penitus pertinere, et per Jesum qui haec