comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ost menses aist paucos eum me¬
coram psallerent. ⁊ de seripturis
sibimet sermocinarẽtur. tanquam
srdus ñ audiebam
ope strepitus sepe salta¶ uar.¬
tiones. sepe sibilos ingesserunt ⁊¬
mẽ psallente sonus eoꝵ innoces fle
ausus ẽ dicere: ⁊ ait ad me. Quid is
ut ametibi doneare antoni: Et ego
sputa qͣm maxime mos enuis ingemi¬
nans. totum me in eum xp̃i nomine
armatus ingressi. ⁊ statim ille ꝓcerꝰ
a spectu inter medias manus exoleũ
Aeumanti eciã michi insus ẽ ut mo¬
nachꝰ. et panes offerens. hiis i̾monib su
lulum ꝯquiescat:. ne egritudo subre¬
pat. Ilico luridam faciẽ serpentis ag¬
noui. ⁊ cum ad dsueta xp̃i munim¬
ta ꝯfug̾em. tanquam ꝑfenestrã fumꝰ
laberetur euanuit.
uri quoq decipulã michi in des¬
to frequent̾ tetẽdit: qd̃ ideo offe¬
rẽbat. ut aut uisu irretirer aut tac¬
nam sepe me a demonib nõ denego
araritate xp̃i. Ad cuius uocis auditũ
in se inuicẽ defurẽtes: nõ meo s domi¬

Expanded text:
ost menses autem paucos, cum coram me psallerent, et de Scripturis sibimet sermocinarentur, ego tanquam surdus non audiebam.cabar. Saepe strepitus, saepe saltationes, saepe sibilos ingesserunt; et me psallente, sonus eorum in voces flebest dicere, et ait ad me: Quid vis, ut a me tibi donetur, Antoni? At ego sputaculum maximum in os ejus ingeminans, totum me in eum Christi nomine armatus, ingessi: et statim ille procerus aspectu inter medias manus exolevit. Jejunanti etiam mihi visus est ut monachus; et panes offerens, his sermonibus sululum conquiescat, ne aegritudo subripiat. Illico luridam faciem serpentis agnovi; et cum ad consueta Christi munimenta confugerem, tanquam per fenestram fumus laberetur, evanuit. Auri quoque decipulam mihi in deserto frequenter tetendit; quod ideo offerebat, ut aut visu irretiret me aut tacoque me a daemonibus non denego a charitate Christi . Ad cujus vocis auditum, in se invicem defurentes, non meo, sed Domi
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentes. quia du esuerus. d̾s qͥ ĩ fine
scłorum misisti filium tuum inmun¬
dum. ut credentis in te ad ueram intͦ¬
duceret reꝓmissionis tercã. Cũq fide¬
les respondissent am̃: subito erupit fõs
uiuacissimus: qui ⁊ potẽtiam diuinita¬
tis ostenderet ⁊ meritum beati uiri. liqͥ¬
do cunctis astantib demonstͣret. Tunc qͥ
iam crediderant infide sunt corroborati
qui ad huc gentilitatis errore detineban¬
tur. ad pedes sc̃i ꝓcumbunt. orantes se
sc̃e fidei sacͣmentis iniciari. Hunc ergo
fortẽ placuit centonomiũ uocitari. qr
exhibitionis eius gaudio. muitiplicato
fidei fenore num̾us credentiũ cepit mł¬
tiplicari. Multi enim in eo ꝑ baptisma¬
tis sacram̃tum uet̾em hoĩem exuerũt:
⁊ nouo qui sed̃m deum creatns est ĩ ius¬
ticia. ⁊ sc̃itate u̾itatis uestiti sunt. Itaq

Expanded text:
praesentes, quia tu es verus Deus, qui in fine praesentes, quia tu es verus Deus, qui in fine saeculorum misisti Filium tuum in mundum, ut credentes in te ad veram introduceret repromissionis terram. Cumque fideles respondissent, Amen, subito erupit fons vivacissimus, qui et potentiam divinitatis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret. 13. Tunc qui jam crediderant, in fide sunt corroborati, et qui adhuc gentilitatis errore detinebantur, ad pedes sancti procumbunt, orantes se sanctae fidei sacramentis initiari. Hunc ergo fontem  al. locum placuit Centonomium vocitari, quia exhibitionis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credentium coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismatis sacramentum veterem hominem exuerunt, et novum, qui secundum Deum creatus est, in justitia
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾endi pontificis tantas xp̃e oꝑabat᷑
tibz opẽ crueis medicamine largiret᷑
Seniq cum ad eum plurimi concur¬
rerent ꝑadypiscenda salute corporũ:
illuminati uerbo fidei. cũ salute reddi¬
bant animat̃. Porro idem uen̾abilis
mr̃ extra urbem paruo testus hospi¬
cio die noctuq in sc̃o ꝑstabat ꝓposido:
iux ullam curam hñs corporis. dotũ
se eorum impendens saluti. quos demo¬
naco nitebatur subducere errori.
Ane cum iam multi miracłoꝵ dul¬
cedine delibiti. ⁊ luce fidei radia¬
d. eius sc̃o contub̾no inhererent. ess¬
q de conuehende aq̃ penuria ñ modica
querimonia. nir dei ad locum quẽ ap¬
tum credididaccedendens. cuspidẽ ba¬
culi quẽ manu gestabat̃ humi defigẽs:
tienti ppło in heremo de dura silice po¬
tum tribuisti. adesto ⁊ nobis famulis
tius:⁊ aꝑpi thesaurũ tue pietatis.⁊ iu¬
be nobis de duricia nꝰ delluris ministra¬
ii fontẽ a que uiuentis. ut cognos cant

Expanded text:
reverendi pontificis tantas Christus operreverendi pontificis tantas Christus opertibus opem crucis medicamine largiretur. Denique cum ad eum plurimi concurrerent pro adipiscenda salute corporum, illuminati verbo fidei, cum salute redibant animarum. 11. Porro idem venerabilis vir extra urbem parvo tectus hospitio diu noctuque in sancto perstabat proposito, vix ullam sui curam habens corporis, totum se eorum impendens saluti, quos daemonico nitebatur subducere errori. 12. Sane cum jam miraculorum dulcedine deliniti, et luce Dei radiati, ejus sancto conturbernio inhaererent, essetque de convehendae aquae penuria non modica quaerimonia, vir Dei ad locum, quem aptum credidit, accedens, cuspidem baculi, quem manu gestabat, humi defigens, tienti populo tuo in eremo de dura silice potum tribuisti, adesto et nobis famulis tuis, et aperi thesaurum tuae pietatis, et jube nobis de duritia hujus telluris ministrari fontem aquae viventis, ut cognoscant
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesie statum. pietas suꝑna magnifi¬
cos atq inclustrios uiros destinaute:
lugdunensib fotinuum. arelatensibus
drophimum. narbone paulum. tolose
saturmnũ. aruernis austremoniũ. lemo¬
uicinis marcialẽ turonicis gracianum.
parisiacis dẏonisium. cenomanmcis
iulianum. Hic itaq uilians rornana
gen̾ositate clarissimus. lingua facundꝰ.
uisticia insignis. merito fidei ꝑ celebris.
primus apłs cenomannice urbi a deo
destinatur. Qui ⁊ si aliis apłs ñ est: ce¬
nomannensib tam̃ est. Nam sicut de se
quoq b̃s clamat apĩs: signum apłatꝰ
euis ip̃i sunt in dño. Is ergo uir domini
ad contulcandas demonum uanitates
ad urbe̾ supradictã accessit intrepidus.
S dum nouitas sc̃e p̾dicationis quib¬
dam incredulis inscandalũ. ñnullis u̾¬
t̾etur inderisum: miracłoꝵ potentia
reddebat atconitos. quos ad audiendaᷤ
u̾itatis mam. uetermis ⁊ innatus error
effecerat fastidiosos. Per manus enu

Expanded text:
Ecclesiae statum, pietas superna magnifiEcclesiae statum, pietas superna magnificos atque industrios viros destinavit, Lugdunensibus Photinum, Arelatensibus Trophimum, Narbonae Paulum, Tolosae Saturninum, Arvernis Austremonium, Lemovicinis Martialem, Turonicis Gatianum, Parisiacis Dionysium, Cenomanicis Julianum. 9. Hic itaque Julianus Romana generositate clarissimus, lingua facundus, justitia insignis, merito fidei percelebris, primus apostolus Cenomanicae urbi a Deo destinatur: qui etsi aliis apostolus non est, Cenomanensibus tamen est. Nam sicut, de se quoque beatus clamat Apostolus, signum apostolatus ejus ipsi sunt in Domino. 10. Is ergo vir Domini ad conculcandas daemonum vanitates, ad urbem supradictam accessit intrepidus. Sed dum novitas sanctae praedicationis quibusdam incredulis in scandalum, nonnullis verteretur in derisum, miraculorum potentia reddebat attonitos, quos ad audiendam veritatis viam veternus et innatus error effecerat fastidiosos. Per manus enim
Abbreviated transcription (Latin):
primum contra pietatẽ habens
ipietatis ministrũ. dem̃ ꝑ suceedẽtes
sibimet principes malicie sue au¬
gens increm̾tum. ꝑ trecentes.⁊ eoam¬
plius annos ecclesiam xp̃i ꝯeussit.
s nullatenus eu̾t̾e ualuit. sum enĩ
placuit ei qui fideles suos igne tem¬
ꝑlationis ꝑmisit excoqui: ut serenus
dies post tot turbines familie sue illu¬
cesceret: lux u̾itatis eulm̃ imꝑii subi
it. ⁊ mundi gloria sibi substrata eos ce
asꝑitatẽ nimbose hyemis cum placidas
ĩmi elem̃tia tẽꝑat auras. redolentes ar¬
busta ꝓrumpunt inflores.⁊ nuidata du¬
dum roseta rediuiuis adornantur rosis.
mirantesq oculos erũpentiũ candor reũ¬
berat lilioꝵ. sic pace ecclesie reddita di¬
uersi ꝑ mundũ effulsere uiri qui uirꝰ¬
tutum luce mirabiles. fulgore fidei in¬
signes. ad sequenda xp̃i nestigia man¬
suetis corde ꝑarẽtur mutabiles. Ad col¬
locandĩugitur in galliis noue fidei fũ¬
dam̃tum. ad erigendum rudis ad huc

Expanded text:
primum contra pietatem habens impietatis ministrum; dehinc per succedentes sibimet principes malitiae suae augens incrementum per trecentos et eo amplius annos, Ecclesiam Christi concussit, sed nullatenus evertere valuit. Cum enim complacuit ei, qui fideles suos igne tentationis permisit excoqui, ut serenus dies post tot turbines familiae suae illucesceret, lux veritatis culmen imperii subiit, et mundi gloria sibi substrata, eos coasperitatem nimbosae hyemis. Cum placidas verni clementia temperat auras, redolentes arbusta prorumpunt in flores, et nudata dudum roseta redivivis adornantur rosis, mirantesque oculos erumpentium candor reverberat liliorum; sic pace Ecclesiae reddita, diversi per mundum effulsere viri, qui virtutum luce mirabiles, fulgore fidei insignes, ad sequenda Christi vestigia mansuetis corde pararentur imitabiles. INClocandum igitur in Galliis novae fidei fundamentum, ad erigendum rudis adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. In de est qd plurum ea ĩscri¬
ta sensib ferunt:⁊libentissime ad
testimoniu amoris sui ꝓserunt. De¬
niq quis umqͣm tantos sibi amicorũ
psentib alligauit officuis. qͣntos qͥ
se diligerent.⁊aiuidissime desiderar

Expanded text:
rentur. Inde est quod plurimi ea inscrirentur. Inde est quod plurimi ea inscripta sensibus ferunt, et libentissime ad testimonium amoris sui proferunt. Dique quis umquam tantum sibi amicorum praesentibus illigavit officiis, quantos ille, qui se diligerent et avidissime desiderar
Abbreviated transcription (Latin):
bat.⁊ fides sua qͣi cõmunis quidam
fons ⁊ dantib ⁊ accipientib pluri¬
mis ꝓfluebat. Nullius pene angus-¬
die ad ip̃m ꝑuenersit que ultra ip̃m
ꝓtenderẽtur. ac ñ in ip̾̃o medam reꝑi¬
rent. hinc iam cerdatim ad illu ut
putabat. aut certe ut optabat latẽ¬
tẽ: undiq lict̾aꝵꝵ officia ꝑ lata sunti
Quib ille quam nouis atfatib ua¬
riada reddebat: qͣm grauia. quam
blanda. qͣm dulcia. Unde pulcher¬
rime splendidus mundo.splendi¬
dior in xp̃o. emulus uirtutis sue b̾s
eucherius cũ ab heremo intabuł
ut assolet cera illitis. in proxima
ab ip̃o degens insula litteras eiue cꝰ¬
cepiss: mel inquit suũ ceris reddi¬
disti. Quid itaq ñ beatũ. se beatam
domum. beata scrmia credidit. in
paruo ⁊ ore ip̃ius munere manna
benedictionis ditatus: Et sane tan¬
tum inscriptis illius salis. tantł
dulcedinis erat: ut non scrmiisaũ
armariis.s archa pestoris ꝯdimere¬

Expanded text:
bat, et fides sua, quasi communis quidam bat, et fides sua, quasi communis quidam fons, et dantibus et accipientibus plurimis profluebat. Nullius angustiae ad ipsum pervenerunt, quae ultra ipsum protenderentur, aut non in ipso metam reperirentputabat, aut certe ut optabat, latentem undique litterarum officia perlata sunt, quibus ille quam novis affectibus variata reddebat, quam gravia, quam blanda, quam dulcia! Unde pulcherrime splendidus mundo, splendidior Christo aemulus virtutis suae beatus Eucherius cum ab eremo in tabulis, ut assolet, cera illitis, in proxima ab ipso degens insula, litteras ejus suscepisset: Mel, inquit, suum ceris reddidisti. Quis itaque non beatum se, beatam domum, beata scrinia sua credidit, in parvo ex ore ipsius munere magna benedictione ditatus? Et sane tantum in scriptis illius salis, tantum dulcedinis erat, ut non scriniis aut armariis, sed arca pectoris condi mere
Abbreviated transcription (Latin):
retꝰ S quid cotidie ĩ alieno ñ fac̾et.
qđ in suo semel fecerat. Hoc est ichil
sibi nichil sius p̾t̾ p̃sentiũ dierum io¬
tum ⁊ uestrtũ reseruaret: Exhausta ẽ
aliqͣndo dispensationis substantia: fides
numqͣm. Quadam enĩ uice cũ unsi
iam ex multis milib aureũ nũmũ
ꝓflua ac munifica archa retineret:
huno ip̃m ⁊ inmultarũ rerum defec
tu: si iam nõ habet munificentia
nr̃a qd fecerat. uix trium aut qͣtu¬
or horarum spacium die fluente tͣn¬
sierat: ⁊ continuo qui uerbis suis
fidẽ faceret occurrit. Ofelix muni¬
ficentia. cui fides ministrauite. O fe¬
lix fides: cui munificẽtia numqͣm
moram fecie. Et uere qͣntum fides :¬
sua suppetebat dispensare sua:tan¬
tum manu si occurrte. Plurimos mł¬
tis in locis ꝓbatissimos iuros hũit:
quoꝵ sẽper manib quod sibi defere¬
batur expenderet. Sic unius dispen¬
satoris gra dispensatores multos h̾e¬

Expanded text:
ret. Sed quid quotidie in alieno non faceret, ret. Sed quid quotidie in alieno non faceret, quod in suo semel fecerat? Hoc est, nihil sibi, nihil suis praeter praesentium dierum victum et vestitum reservabat. 21. Exhausta est aliquando dispensationis substantia, fides numquam. Quadam enim vice cum unum jam ex multis millibus aureum nummum proflua ad munificentiam arca retineret, hunc ipsum, etiam in multarum rerum defecat, si non habet munificentia nostra quod proferat. Vix trium aut quatuor horarum spatium, die fluente, transierat, et continuo qui verbis suis fidem faceret, occurrit. O felix munificentia, cui fides ministravit! O felix fides, cui munificentia numquam moram fecit! Et vere quantum fides sua suppeditabat, dispensare sua tantum manu non occurrit. Plurimos multis locis probatissimos viros habuit, quorum semper manibus, quod sibi deferebatur, expenderet. Sic unius dispensatoris gratia, dispensatores multos habe
Abbreviated transcription (Latin):
qͣmlbet ꝓsꝑam nauigationẽ. qͣmlib
cõmodi sui ꝯtẽptor abrupit: Aut sĩ
sulam tenere ñ licuit: molentũ secun¬
de nauigationis obsequiũ acerbissi¬
mam tempestatẽ cõputauit. Nemo il¬
luc ñ festinus accessit. nemo illic mo¬
ras suas sensit. nemo illine ñ securis¬
simus soluit. ꝓseq̃nte ip̃o amore sũp¬
tib uotis.⁊ tunc primũ agnitos tanꝙͣ
dudum suos emitẽte in squalore he¬
mi delicias ꝯspectu suo ministrabat:
cũ tanto omnes gaudio ⁊ alacritate sꝰ¬
tass. Aderat p̾t̾ea munificentie ani¬
mo par substantia: pari fide ministͣ¬
me. huic libentissime unus quisq si
ingerebat. securus illi sua cuncta cõ¬
mittens. cuius in relinq̃ndis omnib
secitus fuerat exemplum. Hine ad eũ
freq̃ns ex diu̾sarũ regionũ uastitate
ꝯcursus. Et quis ille erat qui ñ pareꝰ
dispensator aut timidus respector si¬
bi credite. ⁊ crescentis cotidie ꝯgrega¬
tionis aliqͣ retribueret. plura serua¬

Expanded text:
mlibet prosperam navigationem, quoslibet commodi sui contemptor abrupit? aut si insulam tenere non licuit, violentum secundae navigationis obsequium, acerbissimam tempestatem computavit. Nemo illuc non festinus accessit; nemo illic moras suas sensit; nemo illinc non securissimus solvit, prosequente ipso amore, sumptibus, votis, et tunc primum agnitos tamquam dudum suos emittente. In squalore eremi delicias conspectu suo ministrabat, cum tanto omnes gaudio et amore sutasset: aderat praeterea munificentiae animo par substantia, pari fide ministrame ; huic libentissime unusquisque, siispensandum ingerebat; securus illi sua cuncta committens, cujus in relinquendis omnibus secutus fuerat exemplum. Hinc ad eum frequens ille ex diversarum regionum vastitate concursus. Et vere is ille erat qui, non ut parcus dispensator aut timidus, respectu sibi creditae et crescentis quotidie congregationis aliqua tribueret, plura serva
Abbreviated transcription (Latin):
ad dñm ꝑ passionis fidem se intellex̃
elidi. ꝯsueta adu̾sus omnes adolescẽ¬
tes arma corripiens. nocturnis eum
inquietabat illecebris. ꝑ diẽ ⁊̃ tam a¬
ꝑtis in eum telis irruebat: ut mułs
ambigeret quin antonius otra dyabo¬
lum dimicaret. Nam ⁊ ille cogitatio¬
nes sordidas conabatur inserere: ⁊hic
eas oratu submonebadassiduo. Illeti¬
tillabat sensum naturali carnis ar
uatiarat. Ille ꝑ noctẽ inpulchre muli¬
eris u̾tebatur ornatũ. nulla omittens
sigm̃ta lascuue: hie ultrices gehẽne
mis recordans: cogitationib libidinũ
obruiabat. Ille lubricum adolescentie
tcer ad rumam facile ꝓponebat: Hic et̾¬
na futuei iudicii tormẽta osiderans.
aiesam anumi puritatẽ ꝑ teptam̃ta
seruatat. Ista aut̃ omniã ad ꝯfusionẽ
dẏaboli fiebare. Q enum simuẽ se deo
fieri posse existimabat: nunc abadoles¬
cente ut miserrimus deludebatur. Et
qm contra carnẽ. ⁊ sanguinẽ magna c̃¬

Expanded text:
ad Deum, per passionis fidem se intellexit ad Deum, per passionis fidem se intellexit elidi, consueta adversum omnes adolescentes arma arripiens, nocturnis eum inquietabat illecebris. Et primum pertis in eum telis irruebat, ut nullus ambigeret, quin Antonius contra diabolum dimicaret. Nam et ille cogitationes sordidas conabatur inserere, et hic eas oratu submovebat assiduo. Ille titillabat sensus naturali carnis ardvallabat. Ille per noctes in pulchrae mulieris vertebatur ornatum, nulla omittens figmenta lasciviae; hic ultrices gehennae m recordans, ingestae sibi libidini opponebat. Ille lubricum adolescentiae iter, et ad ruinam facile proponebat; hic aeterna futuri judicii tormenta considerans, illaesam animae puritatem per tentamenta servabat. Ista autem omnia ad confusionem diaboli fiebant; qui enim similem se Deo fieri posse existimabat, nunc ab adolescente ut miserrimus deludebatur; et qui contra carnem et sanguinem sa
Abbreviated transcription (Latin):
tur expͥmere. Neq uero adu̾sus coenos
aliquando mouebatur: s ea tantũ flã¬
ma egregio uiro crescebat in pectore.
ne secundus cuiqͣm in p̾dictis oꝑib in¬
ueniretur. Et hoc ita faciebat: ite cum
omnes gloria ante iret omnib tamen
carus ess. Nam ⁊uicini ⁊monachiad
quos sepe ueniebat: antonuu̾ uidẽtes
deicolam nuncupahant. Inclulasq na¬
ture uocabulis: quidam ut filium. a
õi in se prouocaret affectum.
inimicus nõis xp̃iam dẏabolus ĩpati¬
enter ferens tantas madolescente uir¬
dutes uet̾ans eum ag̾gssus est fraudi¬
o. Et pͥmo quidem temptans siqũo
poss eum ab arrepdo ĩstituto detrah̾e:
ĩmittebat ei memoriã possessionum.
sororis defensationẽ gen̾is nobiita¬
tẽ. amorẽ rerum. fluxam scłi gloriã.
escarum uaxiam delectationẽ. ⁊ reliqͣ
uite remissioris blanduñta: postire¬
mo uirtutis arduum finẽ. ⁊ maxim̃
ꝑuemendi la borẽ: nee non corporis

Expanded text:
tur exprimere. Neque vero adversum coaevos tur exprimere. Neque vero adversum coaevos aliquando movebatur, sed ea tantummodo flamma egregio viro crescebat in pectore, ne secundus cuiquam in praedictis operibus inveniretur. Et hoc ita faciebat, ut cum omnes gloria anteiret, omnibus tamen charus esset. Nam et vicini et monachi, ad quos saepe veniebat, Antonium videntes, Deicolam nuncupabant; indultisque naturae vocabulis, quidam ut filium, alomnium in seprovocaret affectum, inimicus nominis Christianidi abolus, impatienter ferens tantas in adolescente virtutes, veteranis eum aggressus est fraudibus. Et primo quidem tentans, si quo modo posset ab arrepto eum instituto detrahere, immittebat ei memoriam possessionum, sororis defensionem, generis nobilitatem, amorem rerum, fluxam saeculi gloriam, escae variam delectationem, et reliqua vitae remissioris blandimenta; postremo virtutis arduum finem, et maximum perveniendi laborem, necnon et corporis
Abbreviated transcription (Latin):
ñ oꝑatur non manducet. Mercedem
sane oꝑis sui p̾cio panis excepto. egẽ¬
tib largieratur. Orabat freq̃nter: qp¬
pe qui didicerat qd̃ oporteret sine int̾¬
missione dñm rogare. Auditioni  ⁊̃
scripturarũ ita studiũ cõmodabat.
ut nichil ex eius animo laberetiu:
s uniu̾sa dñi p̾cepta eustoliens. me¬
moriã prolibris haberet. Sic suam
uitã inscituens: ab uniu̾sis fr̾ius
puro diligebatur affectu. Et omnib
ad quos studio ꝑgebat obediens:. ꝓ¬
prias singuloꝵ gr̃as hauriebat. Hꝰ
ꝯtinentiam. iocunditatẽ illius secta¬
batur. Istius lenitatẽ ⁊ illius ingiltas:
alt̾ius legendi emulabatur industã.
Istum ieuinantẽ: illum humi quies¬
centẽ mirabatur. Alt̾ius pacientiam.
alt̾ius mansuetudinẽ p̃dicabat. Oim
quoq iuicariã erga se retinens carita¬
tẽ: atꝙ uniu̾sis uitutũ ꝑtib irrigattꝰ.
ad sedem ꝓpͥam regrediebatur. Ibi secum
uniu̾sa ꝑtractans: oĩm in se bona niteba¬

Expanded text:
non operatur, non manducet . Mercedem non operatur, non manducet . Mercedem tamen operis sui, pretio panis excepto, egentibus largiebatur. 37 Orabat frequenter, quippe qui didicerat quod oporteret sine intermissione Dominum orare . Auditioni etiam Scripturarum ita studium commodabat, ut nihil ex ejus animo laberetur; sed universa Domini praecepta custodiens, memoriam pro libris haberet. Sic suam vitam instituens, ab universis fratribus puro diligebatur affectu; et omnibus, ad quos studio discendi pergebat, obediens, proprias singulorum gratias hauriebat: hujus continentiam, jucunditatem illius sectabatur; istius lenitatem, illius vigilantiam, alterius legendi aemulabatur industriam; istum jejunantem, illum humi quiescentem mirabatur; alterius patientiam, alterius mansuetudinem praedicabat. Omnium quoque vicariam erga se retinens charitatem, atque universis virtutum partibus irrigatus, ad sedem propriam regrediebatur. Ibi secum universa pertractans, omnium in se bona niteba
Abbreviated transcription (Latin):
culis uiber. aspersi atq arduũ arripu¬
it ĩstitutu. Nec dum aut̃ tam crebra e¬
rant in egypto monast̾ia : neq om̃ĩo
quisqͣm auiam solitudinẽ nouerat:
s quicumq in xp̃i seruitute sibimet
la seꝑatus ĩstituebatur. Erat gͥ in a¬
gello iucino senex quidam uitã soli¬
tariã a prima sectatus etate. Hunc an
mo quidem incipiens: eciam ipse in
locis paululum auilla remotiorib¬
cõmanebat. Exinde aut̃ si quẽ iugi¬
lantẽ in hoc studio comꝑerat ꝓcedens
querebat ut apis prudentissima: nec
ad ħĩtacłm suum anteremeabat. nisi
eius quem cupiebat frueretur aspec¬
tib. ac sic tanqͣm munere mellis ac¬
cepto redibat ad sua. Tali ibidẽ insti¬
tutus exordio. cum ꝑ dies singulos
ita animum roboraret.ut nec opum
pat̾narũ nec suoꝵ meminiss affiniũ:
omne eciã desid̾ium ⁊ sollicitudinẽ
erga id quod ceꝑat excens. oꝑabatur
manib siuis: sciens scriptum esse qui

Expanded text:
culis liber, asperum atque arduum arripuculis liber, asperum atque arduum arripuit institutum. Necdum autem tam crebra erant in Aegypto monasteria, neque omnino quisquam aviam solitudinem noverat; sed quicunque in Christi servitute sibimetipsi la separatus instituebatur. Erat igitur in agello vicino senex quidam, vitam solitariam a prima sectatus aetate: hunc Antimo quidem incipiens etiam ipse, in locis paululum a villa remotioribus manebat: exinde autem, si quem vigilantem in hoc studio compererat, procedens, quaerebat ut apis prudentissima; nec ad habitaculum suum ante remeabat, nisi ejus quem cupiebat frueretur aspectibus; et sic, tanquam munere mellis accepto, abibat ad sua. Tali ibidem institutus exordio, cum per dies singulos ita animum roboraret, ut nec opum paternarum, nec suorum meminisset affinium, omne etiam desiderium et sollicitudinem erga id quod coeperat exerceret, operabatur manibus suis, sciens scriptum esse: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
cidit ut tunc enungłm leg̾etur in
quo dñs dicit ad diuitẽ. Si uis ꝑfet¬
tus esse uade ⁊ uende omnia quecũq¬
⁊ habebis thesaurum in celis. Oͦ au¬
dito qͣi diuinitus hͦi ante memoriam
concepiss et uelicti p̃o se hec ess scrip¬
tura recidata: ad se dominicũ traxit
imꝑnim. Statĩq regressus: posses¬
cmis largitus ẽ: ne in aliquo aut sͥ
aut sorori molestie gignerẽtur. Cet̾a
u̾o que in mollib possidebat. unu̾¬
sa uendidit: et ag̾gato non exiguo
p̾cio indigẽtib dedit: parius ob so¬
rorẽ reseruatis. q̃ ⁊ sexu ⁊ etate uide¬
batur infirrmior. Rursus aũ ecclesia¬
ingressus ẽ: cum audiss dñm in euuͣn¬
geuo dicentẽ. nolite cogitare de crasti¬
no. relictã quoq portionẽ pauꝑib
distribuie. Neq se uersari passus est
domi: s sorore fidelib ac notis uirgi¬
nib cõm̃data. ut ad earũ nutrirecur
exẽplum: ip̃e iam omnib seculi uin¬

Expanded text:
cidit ut tunc evangelium legeretur, in cidit ut tunc evangelium legeretur, in quo Dominus dicit ad divitem: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia tua qet habebis thesaurum in coelo . Quo audito, quasi divinitus hujusmodi ante memoriam concepisset, et veluti propter se haec esset Scriptura recitata, ad se Dominicum traxit imperium; statimque regressus, possesis largitus est, ne in aliquo aut sibi aut sorori molestia gigneretur. Caetera vero, quae in mobilibus possidebat, universa vendidit; et aggregato non exiguo pretio, indigentibus dedit, paucis tamen ob sororem reservatis, quae et sexu et aetate videbatur infirmior. ingressus, cum audisset Dominum in Evangelio dicentem: Nolite cogitare de crastino , reliquam quoque portionem pauperibus distribuit; neque se versari passus est domi, sed sorore fidelibus ac notis virginibus commendata, ut earum nutriretur exemplo, ipse jam omnibus saeculi vin
Abbreviated transcription (Latin):
litt̃is erudiri. ñ ineptis infantiũ
iungi passus est fabulis: s dñi
desiderio flagrans scd̃m qd̃ serip¬
tum est innocenter ħitabat in do
mo.deccam quoq cum patẽ¬
tib sepe ꝯueniens. nec infantum
¶lascuuas nec pueroꝵ negligentiã
sectadetur. s tantum ea que legebant᷑¬
auscultans utilitatẽ p̾ceptoꝵ uite ĩsti¬
tutione seruabat. Nõ suis ut solet illa
etas ꝓuariis ⁊ delicatis cibis unqͣm te¬
dio fu̾it: ñ esce mollioris blandimẽta
sectatus ẽ. Hiis solum q̃ dabantur cõ
pariila d̾elictus: ⁊ domus ⁊ sororis
honestã curam gerebat. Nec dum u̾o
sex fluxerant menses. quib ut sole
batur quomodo ⁊ apłi om̃ib spretis
seciti fuissent saluatorẽ. ⁊ multi ĩ ac¬
⁊ib apłoꝵ facultatib suis uenditis
p̾cia ad pedes eorum detulissent egẽ¬
tib partienda: que ue ac qͣnta spes
his dem reposita ess in celis. Talia se¬
cum uoluens intrauit ecclesiã: ⁊ ac¬

Expanded text:
litteris erudiri, non ineptis infantium litteris erudiri, non ineptis infantium jungi passus est fabulis; sed Dei desiderio flagrans, secundum quod scriptum est , innocenter habitabat domi. Ad ecclesiam quoque cum parentibus saepe conveniens, nec infantum lascivias, nec puerorum negligentiam sectabatur; sed tantum ea quae legebantauscultans, utilitatem praeceptorum vitae institutione servabat; non suis, ut solet illa aetas, pro variis et delicatis cibis unquam taedio fuit; non escae mollioris blandimenta sectatus est; his solum quae dabantur contparvula derelictus, et domus et sororis honestam curam gerebat. Necdum vero sex fluxerant menses, quibus ad ecclbatur quomodo et apostoli, omnibus spretis, secuti fuissent Salvatorem : et multi,  , facultatibus suis venditis, pretia ad pedes eorum detulissent egentibus partienda, quaeve aut quanta spes iisdem reposita esset in coelis . Talia secum volvens, intravit ecclesiam, et ac
Abbreviated transcription (Latin):
rus.S ⁊uos omnes hinc nauigãtes
studiose ꝑeunctamim: quo singulis
q̃ norunt referentib ꝯgrua dignaq
tanti nominis relatio cõpleatur. Dis¬
ponebam itaq post lectionẽ litt̾arũ
ur̃arum. aliquos ad me monachos ĩ¬
uitare: et maxime eos qui crebro ad
eum ire ad eum osueuerant: ut ꝑle¬
portitor uehem̾̃tissime festinabat:
ideo que ip̃e nou̾am frequent̾ enim
eum uisitam. ⁊ que ab eo didici qui
ad p̾bendam ei aqͣm ñ paululũ tem¬
poris cum eo fecit. dilectioni ur̃e
indicare ꝓperaui: utrobiq eurã
u̾itatis habens. ut neq plus ali¬
quis audiens miraculoꝵ ꝯgestio¬
nẽ nõ credat. nec rursum m̾itis
eius inferiora ognoscens. ñ putet
dignum esse miracło pro dantino¬
nobilib religiosisq parẽtib natꝰ c
egypto oriundus fuit: tanta su¬
oꝵ nutritus cura. ut nichil ali¬
ud p̾t̾ parentes domumq cognos¬
ceret. Et eum iam puer ess nõ se

Expanded text:
rus. Sed et vos omnes hinc navigantes rus. Sed et vos omnes hinc navigantes studiose percontamini, quo, singulis quae norunt referentibus, congrua dignaque tanti nominis relatio compleatur. Disponebam itaque post lectionem litterarum vestrarum aliquos ad me monachos invitare, et maxime eos qui crebro ad eum ire consueverant, ut pleportitor vehementissime festinabat, ideo ea quae et ipse noveram frequenter enim eum visitavi et quae ab eo didici, qui ad praebendam ei aquam non paululum temporis cum eo fecit, dilectioni vestrae indicare properavi: utrobique curam veritatis habens, ut neque plus aliquis audiens, miraculorum congestionem non credat, nec rursum meritis ejus inferiora cognoscens, non putet dignum esse miraculo pro tanti nonobilibus religiosisque parentibus natus, in Aegypto oriundus fuit, tanta suorum nutritus cura, ut nihil aliud praeter parentes domumque cognosceret. Et cum jam puer esset, non se
Abbreviated transcription (Latin):
thanasius ep̃c ad ꝑegrinos
istis certam̃. aut equari egỹpti mon¬
achis. aut suꝑare nitẽtes uretutis u¬
ur̃am iuste quisq mirabitur. orantib¬
ꝙ nobis optatũ deus trionet effectũ
Qm̃ igttur exegistis ame ut uobis
scriberẽ de conuersatione beati anto¬
nii uolentib dicere quẽadmod̾ ceꝑit
qui ue fu̾it ante sc̃m ꝓposicłi qualem
sent ea que de ip̃o fama disꝑstaut ad
enis emulationẽ atq exẽplum uos in¬
sttuere possitis: magna cum leticia
suscepi ur̃e caritatis imꝑium. Et mi
chi enim ingens lucrũ est. atq itcui¬
das. hoc ip̃m qd recordor antonu. ⁊ uos
cum admiratione audientes scio eniꝰ
ꝓpositum tupe sectari. ꝑfecta es siqõ
ad uirtutẽ uia. antoniũ scire quis fu̾it
Ergo ut breutt̃ dicam.⁊ omnib qui de
eo resexentũ sermo iactauit credite.⁊
minimauosestunate audisse de maxi¬
mis: quia nõ ambigo nec eos omnia
potuisse cognose̾e. cum ⁊ ego exoratus
non equalia sim eius m̾itis narratu¬

Expanded text:
thanasius episcopus ad peregrinos istis certamen; aut aequari Aegypti monachis, aut superare nitentes virvestram juste quisque mirabitur; orantibusque vobis optatum Deus tribuet effectum. Quoniam igitur exegistis a me ut vobis scriberem de conversatione beati Antonii, volentibus discere quemadmodum coeperit, quive fuerit ante sanctum propositum, qualem sint ea quae de ipso fama dispersit, ut ad ejus aemulationem atque exemplum vos instituere possitis, magna cum laetitia suscepi vestrae charitatis imperium. Etenim mihi ingens lucrum est atque utilitas hoc ipsum quod recordor Antonii , et vos cum admiratione audientes, scio ejus propositum cupere sectari: perfecta est siquidem ad virtutem via, Antonium scire quis fuerit. Ergo ut breviter dicam, et omnibus, quae de eo referentium sermo jactavit credite, et minima vos existimate audisse de maximis; quia non ambigo nec eos omnia potuisse 36 cognoscere, cum et ego rogatus non aequalia sim ejus meritis narratu
Abbreviated transcription (Latin):
ratione aliqua aut disceptatione fc̃oꝵ
ag̾e festinẽ. uobis enim me ut iudeo
iam tunc ꝑ illum deus genuit: uobis
licet indignũ p̾paraute. uobis illeme
nesciens tanto labore q̃siuit: uou̾ tan
da ꝓpensa sollicitdine ⁊ cura ut cũq
erudiuit: q̃rens in me fidei sicut san
ab insula. cui me directis episcopatufu
principiis secreti amore reddiderã non
sedem in amore nr̃o patriã couo caret.
Sed quid agimus. qd̃ in maturũ me
maturo excessu tradidit: Nõ est nt̃m

Expanded text:
ratione aliqua, aut disceptatione factorum ratione aliqua, aut disceptatione factorum agere festinem. Vobis enim me, ut video, jam tunc per illum Deus genuit. Vobis licet indignum praeparavit. Vobis ille me nesciens tanto labore quaesivit. Vobis tam propensa sollicitudine et cura utcumque erudivit, quaerens in me fidei, sicut sangab insula, cui me derelictis episcopatus sui principiis secreti amore reddideram non sedem in amore vestro patriam collocaret. Sed quid agimus, quod immaturum me maturo excessu tradidit? Non est nostr
Abbreviated transcription (Latin):
te. Quẽ enĩ ilo die sua tecta tenuersit:
Aut quẽ nõ tam peculiari iuctu obru¬
tum. basilice huic menia urbis huius
dederunt: Pro magno mune ħitum
est: lectice aut manum admouisse. au̾
ceruicẽ subiecisse. uidistis nõ sine ur̃a
gloria gloriã suã. Nam ⁊ illa exequiar̃
religio fidei deuotio erat. ⁊ tam lautsi
erat habuisse talẽ. qͣm graue talem a¬
misisse. Nec parum fiducie dat sepulc̃
sui gr̃a. Nam cuius hic ossa ꝯdidimꝰ.
in celo utiq patrocinia p̾sumimus. ꝓ¬
lata tunc ante feretrũ eius aromata ⁊
incensum uidimus: s maiora de ur̾is
m̃tib deus in tanto erga tantũ pasto¬
rẽ affectu ur̃o odoram̃ta suscepit. presul¬
tauit ingloria sua dei gloria: ⁊ĩ dissoniꝰ
diu̾sarum linguarũ choris amor cõso¬
os uestros ad dilectionẽ prauitatis mte
dedit nea sepulchro illius longius ab¬
essem. illud eciam orantib uobis aa¬
bit. nec aniis illius longe recedã: s qͥe
quid illum egisse cognou̾o. sine explo¬

Expanded text:
te. Quem enim illo die sua tecta tenuerunt? Aut quem non tamquam peculiari luctu obrutum basilicae huic moenia hujus urbis dederunt? Pro magno munere habitum est lecticae manum admovisse, aut cervicem subjecisse. Vidistis non sine vestra gloria gloriam suam: nam et illa exsequiarum religio, fidei devotio erat, et tam laetum erat habuisse talem, quam grave talem amisisse. Nec parum fiduciae dat sepulcri sui gratia: nam cujus hic ossa condidimus, in coelo utique patrocinia praesumimus. Praelata tunc ante feretrum ipsius aromata et incensum vidimus; sed majora de vestris mentibus Deus, in tanto erga tantum pastorem affectu vestro, odoramenta suscepit. Praesultavit in gloria sua Dei gloria, et in dissonis diversarum linguarum choris amor consoos vestros ad electionem parvitatis meae, dedit ne a sepulcro illius longius abessem, illud etiam vobis orantibus dabit ne a viis ejus longe recedam: sed ut quidquid illum egisse cognovero, id sine explo
Abbreviated transcription (Latin):
sus. aut quib cũq membris ip̃us ĩ¬
na fidei ambitione uestitu est: maio¬
re fide postmnod̾ dum sepulchro adm¬
ouetur pene nudatũ. Nec enim peper¬
cit sc̃itatis amictu suo palliis fides que
p̾ciosissimi mun̾is loco habuit. aliꝙͣ¬
de uelaminib illius fimbriã decerꝑsis¬
se.Certauit inexequiis ilius uraffectꝰ
Refecistis infunere suo. latentẽ ad hue
int̾ uos ꝑegrinationẽ meã. Pͥaistis
me : tamꝰ effusa iip̃m animĩ cartta

Expanded text:
ori aut quibuscumque membris ipsius imori aut quibuscumque membris ipsius imna fidei ambitione vestitum erat, majore postmodum, dum sepulcro admoveretur, pene nudatum. Nec enim pepercit sanctificatis amictu suo palliis fides, quae pretiosissimi muneris loco habuit aliquam velaminum illius fimbriam decerpsisse. Certavit in exsequiis illius vester affectus. Refecistis in funere suo latentem adhuc inter vos peregrinationem meam. Pavistis me tam effusa in ipsum animi charita
Abbreviated transcription (Latin):
ompno deinde ultimo exceptꝰ.
Inmortis quiete sub quiete dor¬
uentis transiit: sine ullo ut se hñt
suprema luctamine. Nullas diffi¬
cilis obitus moras sensit. Angłicis
choris anma illa sc̃a generosa since¬
ra. ⁊ ab omni contractu mundunꝯ¬
taminata suscipitur. Multoꝵ int̾ea
uarus uisionib sompnus incutitur.
Quarũ tam̃ facies erat: quod seui¬
cet sco illi occurrent officia sc̃orum
et uere ille in eodem medie noctis p¬
puncto ecclesiam in occursũ sc̃i cor¬
poris conuentus impleuit. ut ñ nisi
angelicis nuntiis suscitatus putare¬
tur. Relinquitur uegetatũ semꝑ sp̃u
plenum gr̃e. corpus exammũ. Inte¬
grum siquidẽ uultus decorẽ. facies õi¬
b grata seruauit. P robe uos ita nos¬
tis: ⁊ multoplenius uobis quam g̃¬
mo sufficit animoꝵ meditatione de¬
scribitis. Neq ulłs ñ magno subi dãp¬
no affici uisus est. si conspectu corꝑis
sui caruit. si non ut quẽq aute reuerẽ¬
tia aut amor suaserit osculum oriꝑ

Expanded text:
omno deinde ultimo exceptus, in mortis quietem dormiens transiit sine ullo, ut se habent suprema, luctamine. Nullas difficiles obitus moras sensit. Angelicis choris anima illa sancta, generosa, sincera, et ab omni contactu mundi incontaminata suscipitur. Multorum interea variis visionibus somnus incutitur, quarum tamen una omnium facies erat, quod scilicet sancto illi occurrerent officia sanctorum. Et vere illico in eodem mediae noctis puncto ecclesiam in occursum sancti corporis conventus implevit, ut nonnisi angelicis nuntiis suscitatus putaretur. Relinquitur vegetatum semper spiritu, plenum gratiae corpus exanime: integrum siquidem vultus decorem facies omnibus grata servabat. Probe vos ista nostis, et multo plenius vobis quam sermo sufficit animorum meditatione describitis. 35. Neque ullus non magno sibi damno affici visus est, si conspectu corporis ejus caruit, si non, ut quemque aut reverentia aut amor suaserat, osculum aut
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m inficulnea magis fructũ requifis¬
se qͣm folia. Et ideo uitatis fructũ suꝑ
lucerne candelabꝵ ad edificationẽ mł¬
corumq ꝓfectum ꝑ patefacere. ⁊ ñ occł¬
tare decreuimis. Minus licet ꝑtti sco-¬
lastica. s magis studere uolumus patere
edificationi plurimoꝵ. qui uelut apes
prudentes duice requirunt ex florib¬
nectar. Io est ex u̾bis simplicib u̾itatis
angm̃tum. qd̾ magis edificat audientẽ
qͣm inflat. ut imitari cupientib cõpendi¬
um pietatis aꝑte ostendat. Hic ergo nõ
tam detractorib s pocius fidelib quam
potuimus u̾itatẽ ostendimus. Explicit

Expanded text:
m in ficulnea magis fructum requisisse quam folia. Et ideo veritatis fructum super lucernae candelabrum ad aedificationem multorumque profectum perpatefacere et non occultare decrevimus. Minus licet periti scholastica, sed magis studere volumus patere aedificationi plurimorum, qui velut apes prudentes dulce requirunt ex floribnectar, id est ex verbis simplicibus veritatis augmentum, quod magis edificat audientem, quam inflet, ut imitari cupientibus compendium pietatis aperte ostendat. Hic ergo non tam detractoribus, sed potius fidelibus, quam potuimus, veritatem ostendimus. EXPLICIT
Abbreviated transcription (Latin):
edificatur: quocienscũq
sc̃orum gesta deuotissime
replicantur. Et licet de
hus teneat maximũ gaudiũ qui ab
ad effectũ
toru indigena fuit. Genere quidem
ñ senatorio: ingenuo tam̃. Oe ab iriit̃o
deum in pectoretenens cum si floreret
rataliu. gioriosis tafi itas p̃fulgͥẽ¬
bat. Qui tẽpore debito tum reliqͥs pu̾is
mis memorie cõm̃dauit. Et nesciens
se cleritum esse futurũ. iam ad domi¬
nicum parabatur ĩnocens minist̾iũ
Q cum ad legitimã ꝑuenisi etatera
cogentib iuxta ꝯ suetudinẽ huma¬
nam parẽtib arram puelle quasi
uxorẽ accepturus dare impellitur.
Illo quoq respuente: ait pater. Cur
dulcissime fili uoluntatẽ paternam
men excites nr̃o degenere seculic se¬
q̃ntib ꝓfuturłi. Casso enim labore
ex̾cemur ad oꝑandũ: si possessor dee¬
dato p̾cio nr̃is ditionib subuigamꝰ.
si rursũ alienis debent dñationib
subiacere: Obedire filiis uoci paren¬
tum scͥpture testantur diuine. Et c̃

Expanded text:
edificatur, quotienscumque sanctorum gesta devotissime replecantur; et licet de his teneat maximum gaudium, quod had effectum.torii indigena fuit , genere quidem non senatorio, ingenuo tamen, qui ab initio Deum in pectore tenens, cum non floreret natalibus, gloriosis meritis praefulgebat. Qui tempore debito cum reliquis pueris mis memoriae commendavit, et nesciens se clericum esse futurum, jam ad Dominicum parabatur innocens ministerium. Sed cum ad legitimam pervenisset aetatem, cogentibus juxta consuetudinem 1252 humanam parentibus, ut arrham puellae, quasi uxorem accepturus, daret impellitur. Illo quoque respuente, ait pater: Cur, dulcissime fili, voluntatem paternam men excites nostro de genere saeculis sequentibus profuturum? Casso enim labore exercemur ad operandum, si possessor deedato pretio nostris ditionibus subjugamus, si rursum alienis debent dominationibus subjacere? Obedire debere filios voci parentum Scripturae testantur divinae ; et
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ capistro ligatus ut ium̃tum. ⁊ qͣsi
mancipiũ fugitiuum iunctus circulo
⁊ armilia labia ꝑforatus. nullũ oĩo
sideliu deuorare ꝑ mittitur. Nune
miserabił ut pas ser ad lutłi irretitꝰ
est a xp̃o. Nunc conuites suos qua¬
si scorpiones ⁊ serpentes. calcaneo
xp̃ianoꝵ substratos gemit. Ille qͥ
uniu̾sa maria a se deleta p laudebat
ille qui orbẽ terrar manu sua den̾i
pollicitabatur. ecce auobis iuncit᷑
ecce me adu̾sus se ꝓhibere ñpotest
disputantẽ. Cõtẽpnenda est silioli
penitus cum manib uerbis super¬
ba iactatio. fulgor ille quo lucere
se simulat. ñ uerisplendor est lu¬
minis: s quib arsurus est indicat
flãmas. Nam dicto eicius recedens
suarum secum refert simulaera pe¬
narum. Solent ⁊ cum modula¬
tione non apparẽtes psallere:proh
turaꝵꝵ eloquia meditantur. ¶re¬
quenter ec iam legentioz nobis: qͣi

Expanded text:
et capistro ligatus ut jumentum, et quasi et capistro ligatus ut jumentum, et quasi mancipium fugitivum vinctus circulo, et armilla labia perforatus , nullum omnino fidelium devorare permittitur? Nunc miserabilis ut passer, ad ludum irretitus a Christo est, nunc comites suos quasi scorpiones et serpentes, calcaneo Christianorum substratos gemit. Ille qui universa maria a se deleta plaudebat, ille qui orbem terrarum manu sua teneri pollicebatur, ecce a vobis vincitur, ecce me adversum se prohibere non potest disputantem. Contemnenda est, filioli, penitus cum inanibus verbis superba jactantia; fulgor ille, qui lucere se simulat, non veri splendor est luminis, sed quibus arsurus est indicat flammas. Nam dicto citius recedens, suarum secum refert simulacra poenarum. Solent etiam cum modulatione nonnunquam apparentes psallere, prohturarum eloquia meditantur. Frequenter enim legentibus nobis, q
Abbreviated transcription (Latin):
antonius talẽ a se uisum dẏa¬
bolum᷑ asserebat. qualẽ ⁊ iob beatus
dño reuelande eognouerat. Oculi eiꝰ
ac si speties luciferi. Ex ore eius ꝓce¬
dunt lampades succense. Crines qͦ
incendiis sparguntur. ⁊ ex narib eiꝰ
fumus egreditur qͣi fornacis estuan¬
tis ardore carbonũ. Anima eius itt
ingentia ut dixi sepe ꝓmittens. m¬
pietatis iue desurie lingua maliloqͣ.
de qua dñs triumphauit ad iob di¬
cens. Aebtcͣcur enim ferrũ ut pale¬
as. eram̃tum ut lignum putridum.
maria ut terras:. ⁊ tartarum ꝓfun¬
dum tanqͣm captiuum estimabita
byssum deambulatoriũ. per ꝓpħam¬
aut merepat dicens. Persequens eõ
ueas euomens uoçes: bene iuuentum
aliquos frequent̾ illaqueat. S nos
nec pollicitationib eius credere. nec
minas formidare debemus. fallit eĩ
sẽper: nichilq u̾m ꝓmittit. Nam si ñ
mendacia cuncta loqueretur: quomͦ
talia ⁊ tam infinita ꝓmittens.hamo
crucis ut dracho aduncatus a dño ẽ.

Expanded text:
Antonius talem a se visum diabolum asserebat, qualem et beatus Job, Domino revelante, cognoverat . Oculi ejus ac si species Luciferi, ex ore ejus procedunt lampades incensae. Crines quoque incendiis sparguntur, et ex naribus ejus fumus egreditur, quasi fornacis aestuantis ardore carbonum. Anima ejus ut ingentia saepe, ut dixi, promittens, impietatis suae defurit lingua magniloqua. De qua Dominus triumphavit, ad Job dicens : Arbitratur enim ferrum ut paleas, aeramentum ut lignum putridum, maria ut terram, tartarum profundi tanquam captivum aestimavit, abyssum ut deambulatorium. Per pue increpat, dicens: Persequens compreas evomens voces, bene viventium aliquos frequenter illaqueat, sed nos nec ejus pollicitationibus credere, nec minas formidare debemus; fallit enim uenter, nihilque verum promittit. Nam si non mendacia cuncta loqueretur, quomodo talia et tam infinita promittens, hamo crucis ut draco aduncatus a Domino est,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ studio requirendi ante ostum
euuis ꝑ noctantib. audiebantur ut mil¬
gi uoces adu̾sus antoniu̾ tumultusq
dicentiũ. Quid denr̃is ingeris habita¬
culis: Quid tibi ⁊ desecto: Abscede
erant. estimabant aliquos hoĩes scał
tio ꝓpinqͣns ad osolandos fr̃es ne tume¬
rent. atq ut inde recederent p̾cabatur.
trepidantib q asserebat a demonib ĩ¬
cuti metũ. Signate uos inquiens ⁊
abite securi: istosq semedip̃os sinite
deludere. Itaq ilł reu̾tentib is rema¬
nebat illesus: nec unqͣm in certamĩe
lassabatur. Accedentisi enim augmẽ¬
ta ꝓfectuum. uł debilitas repugnan.¬
tum. maximũ in ꝯtentione leuamen

Expanded text:
et studio requirendi, ante ostium et studio requirendi, ante ostium ejus pernoctantibus, audiebantur ut vulgi voces adversum Antonium, tumultusque dicentium: Quid te nostris ingeris habitaculis? quid tibi et deserto? Abscede erant existimabant aliquos homines scalis ostio propinquans ad consolandos fratres, ne timerent, atque ut inde recederent, precabatur, trepidantibusque asserebat cunctis a daemonibus incuti metum: Signate vos, inquiens, et abite securi, ipsosque semetipsos sinite deludere. Itaque illis revertentibus, hic remanebat illaesus, nec unquam in certamine lassabatur. Accedentium autem augmenta profectuum, vel debilitas repugnantium, maximum ejus contentioni levamen
Abbreviated transcription (Latin):
e hinc ñ utante fantasiã: sed in¬
nere conspexit. Uerum hanc utrum
dyabolus simulau̾it an ad antoniu
cõꝓbandu. quia nec uerisopib mes¬
caretur. uirtus scelestis ostenderit. ig¬
noratur. Hoc taritũ agnouimus: quia
qd̃ iisum est aurum fuit. At ille mag¬
rutudinẽ admiratus radiantis metal¬
u. rapido cursu qͣi quoddam utaret ĩ¬
cenduim. ad montẽ usq ꝑrexit. Idiq
fumine transuadato. inuenit castel¬
lum desertum: plenũ ob tẽpus ⁊ soli¬
tud inẽ uenenatoꝵ ammali̾i. In quo
se ꝯstituens: nouus hospes hitaute.
Statimq ad enis aduentũ: ingens
turba serpentiũ qi ꝑsecutorẽ passa ꝓ¬
fugit. At ille obstructo lapidib in¬
droitu panes mensium sex ut thebeis
mos est secum recondens. nam crebͦ
ꝑ annum incorrupti durare solent. nec¬
non ⁊aque exiguum habens: solitariꝰ
ꝑduradat. Nus qͣm inde ꝓcedens. mim¬
quam aliquẽ suscipiens: in tantum
ut cum bis manno ꝑtectũ desuper pa¬
nes acciꝑet nullum cum deferentib

Expanded text:
ehinc non ut ante in phantasmate, sed innere conspexit. Verum hanc utrum diabolus simulaverit, an ad Antonium comprobandum, quia nec veris opibus inescaretur, virtus coelestis ostenderit, ignoratur. Hoc tamen agnovimus, quia quod visum est, aurum fuit. At ille magnitudinem admiratus radiantis metalli, rapido cursu, quasi quoddam vitaret incendium, ad montem usque perrexit, ibique flumine transvadato, invenit castellum desertum, plenum ob tempus et solitudinem venenatorum animalium, in quo se constituens novus hospes habitavit. Statim ad ejus adventum ingens turba serpentium, quasi persecutorem passa, profugit. At ille obstructo lapidibus introitu, panes mensium sex, ut Thebaeis mos est, secum recondens nam crebro per annum incorrupti durare solent necnon et exiguum habens aquae, solitarius perdurabat; nusquam inde procedens, nunquam aliquem suscipiens, intantum ut cum bis in anno per tectum desuper panes acciperet, nullum cum deferentibus
Abbreviated transcription (Latin):
nec non ⁊ patientũ infinita se caterua
glomeraret: tandẽ pene iam foribus
enulsis. qͣi ex aliquo celesti ħ̃itu ꝯseeͣt᷑
apparuit. Obstupuerunt uniu̾si.⁊ oris
tamine macies.⁊ pallor obsederat: sed
econtͣrio qͣi nichil tẽporis egiss. antiqꝰ
membroꝵ decor ꝑseuerabat. Proh qͣrta
miracula que in illo animi puritas fu¬
it. Numqͣm hylaritate numma resolutꝰ
in risum est. num qͣm recordatione pec¬
cati tristia ora contraxit. ñ magnis stu¬
pentũ se eleuatus est laudib. Nichil
millo indecens solitudo: nichil asper̃
cotidiana cum hostib bella ꝯtisłant.

Expanded text:
necnon et patientium infinita se caterva conglomeraret, tandem pene jam per vim foribus evulsis, quasi ex aliquo coelesti aditu consecratus apparuit. Obstupuerunt universi et oritamine faciem ejus pallor obsederat; sed e contrario, quasi nihil temporis exegisset, antiquus membrorum decor perseveravit. Pro quanto miraculo! quae in illo animi puritas fuit! Nunquam hilaritate nimia resolutus in risum est, nunquam recordatione peccati tristitia ora contraxit, non magnis stupentium se elatus est laudibus. Nihil in illo indecens solitudo, nihil asperum quotidiana cum hostibus bella cont