comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m hoc modo ĩ terp̃tatũ: bene se hr̃e uisum
les agnouimꝰ ĩ pris & filii cheologia. idest
uniuersi consensimus nõ sine aiaduersione. s
scđm sensus expositos. corã ipso deo amabili
examinatore ĩperatore. & p̃dictis rationib cõ¬
cordantes anathematismũ post fidem ĩ eis
prolatũ sine tristitia esse credimus: eo quod
nõ scriptis uti uocibus prohiberẽt. Unde pene
oĩs facta ẽ ꝯfusio & ĩdisciplinatio cunctis
eccłiis. N ulla siquidem scriptura diuinitus
ĩspirata dicente ex nõ extantib. aut fuit ali¬
quando qñ nõ fuit & reliquis que proferebãt
irrationabile nobis uisum est. hec dicere uel
docere. Qm̃ neq priori tp̃re huiusmodi cõ¬
suenimus uti ẜmonib. hec uob̾ necessario
scripsimus dilectissimi. iuditiũ nr̃e exami¬
natiõis & ꝯsensum uobis ĩnotescentes. & qr
rationabiliter tũc quidẽ: Qñi nos seͥpta
quedam modis aliis offendebant: Postea uͦ

Expanded text:
ipsum hoc modo interpretatum bene se habere visum ipsum hoc modo interpretatum bene se habere visum les agnovimus in Patris et Filii theologia, id estuniversi consensimus, non sine animadversione, sed secundum sensus expositos coram ipso Deo amabili examinante imperatore, et praedictis rationibus concordantes, anathematismum post fidem in eis prolatum sine tristitia esse credidimus, eo quod non scriptis uti vocibus prohiberent. Unde pene omnis facta est confusio et indisciplinatio cunctis Ecclesiis. Nulla siquidem scriptura divinitus inspirata dicente, ex non exstantibus; aut, fuit aliquando quando non fuit, et reliquis quae proferebant, irrationabile nobis visum est haec dicere vel docere: quoniam neque priori tempore hujusmodi consuevimus uti sermonibus. Haec vobis necessario scripsimus, dilectissimi, judicium nostrae examinationis et consensum vobis innotescentes. Et quia rationabiliter tunc quidem nos scripta quaedam modis aliis offendebant; postea vero
Abbreviated transcription (Latin):
refutantes. posita pre oculis nr̃is pacis ĩtentio¬
ne & ab ĩtellectu rectissimo nõ cadentes. Secũ¬
dum hoc etiã natũ & nõ factũ suscepimus.
Qm factũ cõmime ẽẽ dicebant opus reliqͣr
crcaturaꝵ factaꝵ per filiũ. quaꝵ nihil simile
habere filium cõfitemur & p̃dicamus. Unde nõ
eum esse facturã dicimus. qđ ꝯgruit his q̃ per
eum facta noscuntur. sed suꝑius quã facture
totius esse substantie quã ex pr̃e natã diuina
decere uident᷑ eloquia. Modo quippe gn̾atio¬
nis ĩ ennarrabili & ĩ cogitabili existente uniu¬
pr̃i filiũ. ratio examinata cognoscit nõ ẜm
corporũ modum. neq mortalib animalibus
proximũ. Nam neq per diuisionẽ sb̃e. neq¬
extranea ẽ. S p̃dicandũ ẽ esse ꝯsb̾stantialem
pr̃i filiũ eo qđ nullã equalitatẽ ad creaturas
factas dei filius habeat. S soli pr̃i genitori ꝑ
omnẽ modũ sit simił. & nõ sit ex alia quali¬
bet sba uel ẽentia sed ex pr̃is. Quod etiam

Expanded text:
refutantes, posita prae oculis nostris pacis intentione, et ab intellectu rectissimo non cadentes. Secundum hoc etiam natum, et non factum suscepimus: quoniam, factum, commune esse dicebant opus reliquarum creaturarum factarum per Filium, quarum nihil simile habere Filium confitemur et praedicamus. Unde non eum esse facturam dicimus, quod congruit iis quae per eum facta noscuntur, sed superius quam facturae, totius esse substantiae, quam ex Patre natam divina docere videntur eloquia; modo quippe generationis inenarrabili et incogitabili existente univPatri Filium ratio examinata cognoscit, non secundum corporum modum, neque mortalibus animantibus proximum. Nam neque per divisionem substantiae, neqextranea est, sed praedicandum est esse consubstantialem Patri Filium, eo quod nullam aequalitatem ad creaturas factas Dei Filius habeat, sed soli Patri genitori per omnem modum sit similis, et non sit ex alia qualibet substantia vel essentia, sed ex Patris. Quod etiam
Abbreviated transcription (Latin):
Uius aũt cõcertator & uitatis ꝓpugnacul
turris athanasius. successor alexandri
famosissimi presulis quando scripsit ad affros.
etiam hec adiecit. Conueniẽtes eĩ ep̃i. studue¬
runt uerbi quidẽ ĩpietatis ab arrianis ĩuẽta
perimere. Hoc est ex nõ existentib Et qđ
dicebant creaturã & facturã filium. & fuit
aliquando quando nõ fuit. Et qr mutabilis
est nature: scripturaꝵ uero manifestas ponẽ¬

Expanded text:
ujus autem concertator, et veritatis propugnaculi turris Athanasius, successor Alexandri famosissimi praesulis, quando scripsit ad Afros, etiam haec adjecit: Convenientes enim episcopi studuerunt verba quidem impietatis ab Arianis inventa perimere, hoc est, ex non existentibus, et quod dicebant, creaturam et facturam Filium; et, fuit aliquando quando non fuit; et, quia mutabilis est naturae. Scripturaru
Abbreviated transcription (Latin):
uõ clare damnatus: Ceperunt alegare sen¬
tentias. sepe ponẽtes ĩsidias eis a quib uide¬
bant᷑ esse conuicti. uolentesq zizanioꝵ ger¬
mina radicare. & tunc timentes declinãtesq
tanti ꝯcilii cognitores: occulte postea pietatis
predicatores debellare temptabãt. Sed nõ cre¬
dimus homines sine deo posse p̾ualere ꝯtra
sacram adorandamq legẽ euangłicamq do¬
ctrinã. Nam licet ad modicũ roborent᷑. rur¬
sus fortiter & mag̾fice deuincunt᷑. Scđm pro

Expanded text:
vero clare damnatas coeperunt allegare senvero clare damnatas coeperunt allegare sententias: saepe ponentes insidias eis a quibus videbantur esse convicti, volentesque zizaniorum germina radicare. Et tunc timentes declinantesque tanti concilii cognitores, occulte postea pietatis praedicatores debellare tentabant. Sed non credimus homines sine Deo posse praevalere contra sacram adorandamque legem evangelicamque doctrinam. Nam licet admodum roborentur, rursus fortiter et magnifice devincu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ opera sua. Pergo itaq iam hinc & ad ea
que gesta sũt. Cum igit᷑ propter hec sy no¬
dus maxĩa ĩ ninccã ueniss urbem. & quere¬
ret᷑ fidei modus: Aꝑta ꝗdem ĩpudentia euse¬
bii scripturã protulit blaspemie.Que coram
om̃ib lecta. repente cladem ĩportabilem causa
diuisionis audientib irrogauit. Confusionem
tamen ĩ curabilẽ suo prouidit auctori. Cum¬
ꝙ officina capta fuisset ĩdubitant eusebii di¬
rupta inꝗtatis scriptura ĩ conspectu omniu
quidam extractu nomẽ exponentes pacis com¬
pescuerũt om̃s iustã querimoniã faciẽtes. Ar¬
riani aũt inctuentes ne congregato in idem
tanto ꝯcilio pellerent᷑. ex ilientes anathematiza¬
uerũt interdictũ arii dogina. ꝯtordit subscͥ¬
bentes litteris suaq manu consennẽtes &
siniłr se sicut omnis synodus: sapere ꝓfiten¬
tes. Cumq preliis ut ita dicam mala callidi¬
tatis arte preualussent qui magis debuerãt
agere penitentiã: Tunc quidẽ latent postea

Expanded text:
in opera sua . Pergo itaque jam hinc, et ad ea quae gesta sunt. Cum igitur propter haec synodus maxima in Nicaeam venisset urbem, et quaereretur fidei modus, aperta quidem impudentia Eusebius scripturam protulit blasphemiae, quae coram omnibus lecta, repente cladem importabilem causa divisionis audientibus irrogavit: confusionem tamen incurabilem suo providit auctori. Cumque officina capta fuisset, indubitanter Eusebii, disrupta iniquitatis scriptura in conspectu omnium, quidam ex tractatu nomen exponentes pacis compescuerunt, omnes justam querimoniam facientes. Ariani autem metuentes ne congregato ibidem tanto concilio pellerentur, exsilientes anathematizaverunt interdictum Arii dogma, concorditer subscribentes litteris, suaque manu consentientes, et similiter se, sicut omnis synodus, sapere profitentes. Cumque praesulibus, ut ita dicam, mala calliditatis arte praevaluissent, qui magis debuerant agere poenitentiam, tunc quidem latenter, postea
Abbreviated transcription (Latin):
dens barbaros depire ĩ maxima ueniens estua¬
tione. p rostrauit semetip̃m ĩ t̾ra. adiutorem
ĩuocans deum. & petitione frustratus nõ est.
Quidam enĩ baccurius magister militum
eius repente sic ꝯfortatus ẽ. ut cũ pͥmis duci¬
bus concurret ad eã partẽ qua barbari p̃me¬
bant᷑. Quo facto dirupit acies & ĩ fuga
mox uerterat inimicos. Fitq denuo ea hora
miraculãi. uentus enĩ uehementissimus ĩspirãs
hostes cũ magna fortitudine deferebat. Tan¬
tum ualuit ĩpatoris oratio. hoc itaq modo
dimicatione cõsumpta. tyrannus ꝯcurrẽs ad
pedes ĩꝑatoris exorabat promereri salutẽ. qui
circa pedes eius a militib capite sectus ẽ. hec
gesta sunt septima decima die septẽbris m̃sis
consulatu archadii tertio. & honorii secũdo.
Irbogastis autẽ tantorũ causa maloꝵ post
duos ꝯgressionis dies fuga lapsus dũ cogno¬
usset quia uiuere nõ posset ꝓprio gladiox
se peremit.

Expanded text:
dens barbaros deperire, in maxima veniens aestuadens barbaros deperire, in maxima veniens aestuatione, prostravit semetipsum in terra, adjutorem invocans Deum, et petitione frustratus non est. Quidam enim Bacurius magister militum ejus repente sic confortatus est, ut cum primis ducibus concurreret ad eam partem qua barbari premebantur. Quo facto disrupit acies, et in fugam mox vertit inimicos. Fitque denuo ea hora miraculum; ventus enim vehementissimus inspirans, hostes cum magna fortitudine deferebat. Tantum valuit imperatoris oratio. Hoc itaque modo dimicatione consumpta, tyrannus currens ad pedes imperatoris, exorabat promereri salutem. Qui circa pedes ejus a militibus capite sectus est. Haec gesta sunt septima decima die Septembris mensis, consulatu Arcadii tertio, et Honorii secundo . Arbogastes autem tantorum causa malorum, post duos congressionis dies, fuga lapsus, dum cognovisset quia vivere non posset, proprio gladio se peremit.
Abbreviated transcription (Latin):
Uin igit᷑ ĩ quodam monte oratorium
i uenisset. ibi nocte dño supplicabat. &¬
circa gallitantũ sopore cõpressus uidit ĩ som¬
nis quasi iaceret in campo. & adstarent ei
duo quidam uiri ĩ uestib albis. & equis cã¬
didissimis residentes. eũq iubentes habere fi¬
dutiã. & diluculo armare milites ad uicto¬
riam. Dicebantq se pro solatio destinatos.
quoꝵ alter ioħs euãgelista. alter se philippũ
dicebat apłm. hac uisione comꝑta nequaquã
ab or̃one cessauit. sed lacrimas uberiores effu¬
dit. Que uisio etiã alicui militi reuelata est.
& ꝑ diuersos ꝑuenit ad pͥncipem. At ille nõ
propt̾ me inquit hec iste uidit. sed ne quis
crederet quia finxi qđ ego iudi. Ideoq etiã
isti monstratũ est. nã p̾mo mͥ hoc dominus
cõmunis ostendit.
frigidum. Igit᷑ in parte qua romani cõ¬
tra romanos ꝯfligebant bella erant equalia.
Unde uͦ barbari auxiliatores ĩpatoris pars
eugenii potior esse uidebat᷑. Imꝑator aũt ui¬

Expanded text:
um igitur in quodam monte oratorium invenisset, ibi nocte Domino supplicabat, et circa galli cantum sopore compressus, vidit in somnis quasi jaceret in campo, et astarent sibi duo quidam viri in vestibus albis et equis candidissimis residentes, eumque jubentes habere fiduciam, et diluculo armare milites ad victoriam; dicebantque se pro solatio destinatos. Quorum alter Joannem evangelistam, alter se Philippum dicebat apostolum. Hac visione comperta, nequaquam ab oratione cessavit, sed lacrymas uberiores effudit. Quae visio etiam alicui militi revelata est, et per diversos pervenit ad principem. At ille: Non propter me, inquit, haec iste vidit; sed ne quis crederet quia finxi quod ego vidi. Ideoque etiam isti monstratum est; nam primo mihi hoc Dominus communis ostendit. Frigidum. Igitur in parte qua Romani contra Romanos confligebant, bella erant aequalia. Unde vero barbari auxiliatores imperatoris, pars Eugenii potior esse videbatur. Imperator autem vi
Abbreviated transcription (Latin):
xie statua argentea ꝯstituta ẽ. ĩ colũna por¬
phirea clamide circũ amicta eratq posita ne
proxime. nec longe ab eccłia sophia quã pla¬
tee tantũ modo di uidebat it̾. Illic gͦ ꝯsuete lu¬
sus publicus occurrebat. Porro ioħs ad ĩ iuiri-¬
am hoc arbitratus eccłio: consueta fidutia rur¬
sus suã armauit linguã. Et cũ oporteret pͥn¬
cipes supplicatioĩs uerbo deflectere ut a tali
lii su recederet᷑. hoc nõ fecit sed impetu sui usus
eloquii iubentes fieri talia lacerabat. Augusta
uͦ rursus ad suã hec trahebat ĩ utriã & denuo
p̃parabat ut aduersus eũ synodũs celebraret᷑
ep̃oꝵ. hoc sentiens ioħs illam famosissimã in
eccłia protulit homeliã. cuius inittũ est. rurs
herodias uesanit. rursusq turbat᷑. Denuo saltat.
Denuo caput ioħis ĩ messorio ꝯcupiscit accip̃e.
Quod factũ amplius ad iracũdiam accẽditi
augustam.

Expanded text:
xiae statua argentea constituta est in columna porxiae statua argentea constituta est in columna porphyretica, chlamyde circumamicta; eratque posita nec proxime, nec longe ab ecclesia Sophiae, quam plateae tantummodo dividebat iter. Illic ergo consuete lusus publicus occurrebat. Porro Joannes ad injuriam hoc arbitratus Ecclesiae, consueta fiducia rursus suam armavit linguam. Et cum oporteret principes supplicationis verbo deflectere, ut a tali lusu recederetur, hoc non fecit; sed impetu sui usus eloquii, jubentes fieri talia lacerabat. Augusta vero rursus ad suam haec trahebat injuriam, et denuo praeparabat ut adversus eum synodus celebraretur episcoporum. Hoc sentiens Joannes, illam famosissimam in ecclesia protulit homiliam cujus initium est: Rursus Herodias vesanit, rursusque turbatur; denuo saltat, denuo caput Joannis in mensorio concupiscit accipere. Quod factum amplius ad iracundiam accendit Augustam.
Abbreviated transcription (Latin):
ssus ergo tũc ioħs exiliũ. ad horofitium
habitabat pont qđ uocat᷑ hieron. Cũq
ꝑ noct̃c t̾remotus ciuitatẽ regiã inuasisset lega¬
ti matutmo mittebant᷑ ad eũ rogantes ut ueloci¬
ter reuerteret᷑ ad ciuitatẽ & or̃onib eius peri¬
cula remoueret. Sed & alii post illos. & rurs
alii destinati sunt: ita ut legatis bosforus ĩple¬
ret᷑. qđ dum fidelissimus ppłs agnouisset. flu¬
lim aduenisset mortuo eius cuutatis ep̃o. nul
lamonẽ monachũ elegerũt ciues. At ille cũ cre
qđ dño placet implebit᷑. Altera uͦ die ueniẽtes
ad cellam eius cogebant eũ. Tunc nilanimo.
prius inꝗt oremus. qđ duin theophilus lau¬
dasset simul o rabat. nillammon aũt repẽte
terminũ uite cũ illa or̃one suscepit. Socrates.
Oħs itaq doctrinis occupat᷑. ordinauitq
sarapionẽ heradie tracensis ep̃m. unde
contra eũ maius odiũ excitat᷑. Post paululũ
namq hec contigisse noscunt᷑. Auguste cudo¬

Expanded text:
ssus ergo tunc Joannes in exsilium, ad orificium habitabat Ponti, quod vocatur Hieron. Cumque per noctem terraemotus civitatem regiam invasisset, legati matutino tempore mittebantur ad eum, rogantes ut velociter reverteretur ad civitatem, et orationibus suis pericula removeret. Sed et alii post illos, et rursus alii destinati sunt, ita ut legatis Bosphorus impleretur. Quod dum fidelissimus populus agnovisset, flulim advenisset, mortuo ejusdem civitatis episcopo, Nilamnionem monachum elegerunt cives. At ille cum crebquod Domino placet implebitur. Altera vero die venientes ad cellam ejus cogebant eum. Tunc Nilamnion: Prius, inquit, oremus. Quod dum Theophilus laudasset, simul orabant. Nilamnion autem repente terminum vitae cum illa oratione suscepit. SOZOMEN.s itaque doctrinis occupabatur, ordinavitque Serapionem Heracliae Thracensis episcopum. Unde contra eum majus odium excitatur. Post paululum namque haec contigisse noscuntur. Augustae Eudo
Abbreviated transcription (Latin):
Ost nicenũ namq conciliũ ĩ dedica¬
tione antiochena expositionẽ geminã
dictauerũt. Tertia uo̾ est q̃ a naxcisso apua
gallias ꝯstantio imp̃ri oblata dinoscit᷑. ⁊uar¬
ta eudoxii que ĩ italia destinato ẽ. In syr¬
mio tres dictate sunt. quaꝵ una ĩarimi.¬
no cum cõsulatu relicta ẽ. Ultima ꝯstanti
additũ ut neq sb̾sistentia diceret in deo.
ctebat᷑ fidem: Sequens theophilũ gothon¬
ep̃m: qui p̃sens ĩ concilio niceno subsci¬
pserat. Achatius igit᷑ & eudorius cu
suis ꝯstantinopoli de quibusdã alterus
pͥncipem pͥmũ ꝯdemnauerũt eũ tanꝙͣ
plurime necis auctorẽ. & quia diacorũ
ĩ fornicatione captũ ĩ cõmunioe susceꝑat.

Expanded text:
ost Nicaenum namque concilium in dedicatione Antiochena, expositionem geminam dictaverunt. Tertia vero est quae a Narcisso apud Gallias Constantio imperatori oblata dignoscitur. Quarta Eudoxii, quae in Italia destinata est. In Sirmio tres dictatae sunt, quarum in Arimino cum consulatu relecta  ed. relicta est. antia neque subsistentia diceretur in Deo. ctebatur fidem, sequens Theophilum Gothopum, qui praesens in concilio Nicaeno subscripserat. Acacius igitur et Eudoxius cum suis Constantinopoli de quibusdam alteriusprincipem, primum condemnaverunt eum, tanquam plurimae necis auctorem, et quia diaconum in fornicatione captum, in communione susceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
de anquira tũc reuocari fecit. quẽ philippꝰ
p̃fectus propt̾ inacedoniũ exilio destinatũ. ĩ cu¬
cusso armenie fecerat suffocari. qd funus cũ
honore maxĩo atq ueneratione suscipiens in
eccłia recondidit. que nũc ex eius noĩe no¬
scit᷑ appellari. Quam tunc macedoniani te¬
nuerant ab arrianis diuisi. & expulsi ab ĩ¬
ꝑatore: quia cius noluerũt sequi fidem. Sozomenꝰ
tem paulũ apłm illic iacere credũt. & ma¬
xime mulieres ac ppłi. hoc itaq tpre etiam
meletii reliquie ĩ antiochiam relate. & iuxta
sepulcrũ basilice martiris noscunt᷑ ẽẽ recon¬
dite. Fert᷑ enĩ quia ꝑ totã uiã ussu pͥncipis
ministrantib cumetis eiuitatib cũ psalmodia.

Expanded text:
c revocari fecit, quem Philippus praefectus propter Macedonium exsilio destinatum, in Cucuso Armeniae fecerat suffocari. Quod funus cum honore maximo atque veneratione suscipiens, in ecclesia recondidit quae nunc ex ejus nomine noscitur appellari, quam tunc Macedoniani tenuerant ab Arianis divisi, et expulsi sunt ab imperatore, quia ejus noluerunt sequi fidem. SOCRATES,tem, Paulum apostolum illic jacere credunt, et maxime mulieres ac populi. Hoc itaque tempore etiam Meletii reliquiae in Antiochiam relatae, et juxta sepulcrum Babylae martyris noscuntur esse reconditae. Fertur enim quia per totam viam, jussu principis, ministrantibus cunctis civitatibus, cum
Abbreviated transcription (Latin):
rursus eccł̃ias. Ammiratus nãq pͥnceps eoꝵ
ꝯcordiam circa fidem. lege p̃cepit ut ꝓpria
oratoria detinerent. & priuilegia sue eccłie
atq fidei possiderent. Uerũ aliaꝵ religionũ
antistites. ꝑꝑ discordiã suã in rep̃hensionẽ
sui ppłi uenientes estuabant. tristitiaq ꝯfusi
discedebant. & litteris ꝯsolabant᷑ alterutros:
ut nõ afflicerent᷑ cur eos plurimi relinquẽ¬
tes ad fidem ꝯsubstantialitatis accederẽt. Di¬
centes quidẽ multos uocatos. pantos aũt ele¬

Expanded text:
rursus ecclesias. Admiratus namque princeps eorum rursus ecclesias. Admiratus namque princeps eorum concordiam circa fidem, lege praecepit ut propria oratoria detinerent, et privilegia suae Ecclesiae atque fidei possiderent. Verum aliarum religionum antistites propter discordiam suam in reprehensionem sui populi venientes aestuabant, tristitiaque confusi discedebant, et litteris consolabantur alterutros, ut non affligerentur cur eos plurimi relinquentes ad fidem consubstantialitatis accederent: dicentes multos quidem vocatos, paucos autem ele
Abbreviated transcription (Latin):
rauit ut ex scripto una queq religio t̾mi¬
nũ sue fidei declararet. Tunc callidi uiri
singular heresum subtiliter sua uerba tra¬
ctantes: dogna propriũ ꝯscripserũt. Erat
etiã definitus dies: quo singuli ẽpoꝵ ad pa-¬
latiũ ꝯuenirent. Aderant gͦꝰ nectarius. & age¬
lius ꝯsubstantialitatis fidei p̃sidentes. Arria¬
noꝵ uõ dimofilus. eunomianot ip̃e eunomiꝰ.
Macedonianoꝵ eleusius cizici. Igit᷑ ĩꝑator
eos qui ꝯuenerant. & unius cuiusq dogna.¬
tis scripta suscipiens. seorsũq recedens. ora¬
uit ĩtente ut ei cooꝑaret᷑ deus ad ueritatis
electionẽ. Deinde unius cuiusq dogmatis re¬
legens scripturã. alia quidẽ oĩa tanꝙ̃ diui¬
sionẽ trinitatis ĩtroducentia culpans repẽte
dirupit. & solũ ꝯsubstantialitatis dogma.
cũ laude suscepit. hec enĩ occasio fuit᷑ ut no¬
uatiani bene agentes ĩtra ciuitatẽ haberent

Expanded text:
ndavit ut ex scripto unaquaeque religio termindavit ut ex scripto unaquaeque religio terminum suae fidei declararet. Tunc callidi viri singularum haeresum subtiliter sua verba tractantes, dogma proprium conscripserunt. Erat enim definitus dies quo singuli episcoporum ad palatium convenirent. Aderant ergo Nectarius et Agelius consubstantialitatis fidei praesidentes, Arianorum vero Demophilus, Eunomianorum ipse Eunomius, Macedonianorum Eleusius Cyzici. Igitur imperator eos qui convenerant et uniuscujusque dogmatis scripta suscipiens, seorsumque recedens oravit intente ut ei cooperaretur Deus ad veritatis electionem. Deinde uniuscujusque dogmatis relegens scripturam, alia quidem omnia tanquam divisionem Trinitatis introducentia culpans, repente disrupit, et solum consubstantialitatis dogma cum laude suscepit. Haec enim occasio fuit ut Novatiani bene agentes intra civitatem haberent
Abbreviated transcription (Latin):
ptores honorantib. rursus ĩꝑator ĩ terroga¬
uit. si eis hor testimonia xp̃iani dogmatis
cõplacarent. hec audientes p̃sules heresum
atq disputatores eoꝵ: Erant enĩ plurimi ad
disputationis certamina p̃parati: ĩ responso ue-¬
hement heserũt. Irruit enĩ in om̃s magna
discordia: Aliis dicentib bonũ imꝑatoris ẽẽ
ꝓpositum. aliis uõ cogitantib quia nõ corũ
expediret ĩtentioni dum alii aliter de libris
ueterũ sentire uiderent᷑. & ne quaꝙ̃ ĩter se
conspirabant sed erant diuisi: Non solũ
aduersus alias hereses. sed etiã inter semet¬
ip̃os qui dudũ unius heresis ẽẽ uidebant᷑.
Quam ob rem ꝯsors malitia sicut linguegi¬
gantũ ueterũ est diuisa. & turris eoꝵ fu̾¬
ditus ẽ subuersa. Cognoscens igit imꝑator
eor ꝯfusione. & quia ĩ disputatione solum¬
modo & nõ in antiquis expositionib ꝯfi¬
debant: alio ꝓperauit itinere. eisq decla¬

Expanded text:
ptores honorantibus, rursum imperator interrogaptores honorantibus, rursum imperator interrogavit si eis horum testimonia Christiani dogmatis complacerent. Haec audientes praesules haeresum atque disputatores eorum erant enim plurimi ad disputationis certamina praeparati, in responso vehementer haeserunt. Irruit enim in omnes magna discordia; aliis dicentibus bonum imperatoris esse propositum; aliis vere cogitantibus quia non eorum expediret intentioni, dum alii aliter de libris veterum sentire viderentur. Et nequaquam inter se conspirabant; sed erant divisi, non solum adversus alias haereses, sed etiam inter semetipsos, qui dudum unius haeresis esse videbantur. Quamobrem consors malitia sicut linguae gigantum veterum est divisa, et turris eorum funditus est subversa. Cognoscens igitur imperator eorum confusionem, et quia in disputatione solummodo, et non in antiquis expositionibus confidebant, alio properavit itinere, eisque ma
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ ex traditione ueter adhiberet. Utq
p̃sules heresum requireret ĩꝑator. utrũ ser¬
monẽ uellent facere de antiquis eccłie do¬
ctorib: qui ante diuisionẽ floruerũt. An
certe illos uelut alienos axp̃ianitate respue¬
rent. Et si quidem eos ab negarẽt: obiceret
cis. Ergo eos anatematizare p̃sumite. Et si
hoc ꝑpetrare p̃sumerẽt: a pp̃ło pellerent. Qͦ
factũ aꝑtũ fore uictoriã ueritatis: si uõ de
inquit ẽ prebere ueteꝵ libros: ꝑ quos nr̃m
dogma eoꝵ testinionio roboret᷑. Inter hec
cum nectarius sisinnio dicente libenter au¬
disset. festinus ad palatiũ ꝓperauit. Dixitq
pͥncipi consiliũ sibi datũ. It ille ꝯsiderata sẽ¬
tentia: causam sapient̾ ĩstituebat. Deinde cõ.¬
uotatis heresiarchis. requisiuit si susciperent
magistros eccłie qui ante tpr̃a diuisionis ex¬
titissent. Illis uͦ nõ ab negantib sed tanꝙͣ p̾ce¬

Expanded text:
monium ex traditione veterum adhiberet, atque monium ex traditione veterum adhiberet, atque praesules haeresum requireret imperator, utrum sermonem vellent facere de antiquis Ecclesiae doctoribus qui ante divisionem floruerunt, an certe illos velut alienos a Christianitate respuerent. Et siquidem eos abnegarent, objiceretur eis: Ergo eos anathematizare praesumite. Et si hoc perpetrare praesumerent, a populo expellerentur. Quo facto apertam fore victoriam veritatis. Si vero de libros per quos nostrum dogma eorum testimonio roboretur. Inter haec cum Nectarius Sisinnium dicentem libenter audisset, festinus ad palatium properavit, dixitque principi consilium sibi datum. At ille, considerata sententia, causam sapienter instituebat. Deinde convocatis haeresiarchis, requisivit si susciperent magistros Ecclesiae qui ante tempora divisionis extitissent. Illis vero non abnegantibus, sed tanquam praece
Abbreviated transcription (Latin):
Nter hec theodosius impator filiũ suũ
archadiũ designauit augustũ. cõ sulatu
merobaudis scđo & saturnini. sexta decima ia¬
nuarii mensis die: nõ longo post tp̃re ade¬
rant undiq totius religiõis ep̃i. eodem ꝯsula¬
tu iunio mense.
Nter hec euocans imꝑator nectariũ. tra¬
ctabat cũ eo quid fieret. ut nõ xp̃ianitas
discordaret. sed tota uniret᷑ eccł̃ia. dicebant
aũt: oportet examinari questionẽ eȩclesias
segregantem. quia dũ discordia recederet. cõ¬
cordia ecełias ꝯgregaret. hoc audiens uecta¬
rius cogitabat & euocans agelium. Tũc no
uenerandus. de dogmate tñ nõ ualebat red¬
dere rationẽ. Sed lectorẽ suoꝵ suũ si sinnium
noĩe statuit. qui pro eo deberet proferre
sermonẽ. uirũ eloquentẽ & reb expertum
sciebat quia ueteres patres pͥncipiũ subsistẽ¬
tie filio dei dare uitabant. qm̃ ꝑcepissent eũ
patri cocternũ. Qua propt̾ dedit ꝯsilium
ut disputatiuas fugeret ĩtentiones. & testi¬

Expanded text:
nter haec Theodosius imperator filium suum Arcadium designavit Augustum, consulatu Merobaudis secundo et Saturnini , sexta decima Januarii mensis die. Non longo post tempore aderant undique totius religionis episcopi eodem consulatu, Junio  ms.nter haec evocans imperator Nectarium, tractabat cum eo quid fieret, ut non Christianitas discordaret, sed tota uniretur Ecclesia. Dicebat autem: Oportet examinari quaestionem Ecclesias segregantem: quia dum discordia recederet; concordia Ecclesias congregaret. Hoc audiens Nectarius cogitabat, et evocans Agelium, tunc Novvenerandus, de dogmate tamen non valebat reddere rationem; sed lectorem suum, Sisinnium nomine, statuit qui pro eo deberet proferre sermonem, virum eloquentem et rebus expertum,sciebat quia veteres Patres principium subsistentiae Filio Dei dare vitabant, quoniam percepissent eum esse Patri coaeternum. Quapropter dedit consilium ut disputativas fugeret intentiones, et testi
Abbreviated transcription (Latin):
sicam. aliasq philo sophic disciplinas didicit
animoq recondidit. ita ut celeriter obuiaue¬
rit eis: qui oculis ĩspectorib talia didicissent.
Sed etiã uetus nouũq testamentũ sic ꝑfecte
cognouit: ut multos ederet libros. qui & de
trinitate tres libros fecit. Et origenis opus
de pͥncipiis idem periarchon ĩterp̃tatus: ĩ eis
explanationes reliquit eximias. Fext᷑ enĩ cu
antonius ualentis tp̃re ꝓpter arrianos ueĩsset
ĩ alexandriã: uidisse didimũ ciq dixisse. Nõ
te ꝯturbet: O didime amissio sensibiliũ ocłor
tales & enĩ oculi tibi desunt: quib & musce
& pulices nocere possunt. Sed gaude potiꝰ
qm̃ habes ocłos quib etiã angeli coutuntur
ꝑ quos iudet deus & eius lumen ĩspicitur.

Expanded text:
sicam, aliasque philosophiae disciplinas didicit sicam, aliasque philosophiae disciplinas didicit animoque recondidit, ita ut celeriter obviaverit eis qui oculis inspectoribus talia didicissent. Sed etiam Vetus Novumque Testamentum adeo perfecte cognovit, ut multos ederet libros. Qui et de Trinitate tres libros fecit, et Origenis opus De Principiis, id est Περὶ Ἀρχῶν, interpretatus, in eis explanationes reliquit eximias. Fertur enim cum Antonius Valentis tempore propter Arianos venisset in Alexandriam, vidisse Didymum, eique dixisse: Non te conturbet, o Didyme, amissio sensibilium oculorum; tales etenim oculi tibi desunt quibus et muscae et pulices noscere possunt. Sed gaude potius quoniam habes oculos quibus etiam angeli contuentur, per quos videtur Deus, et ejus lumen inspicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
hinc nos expellere: suis or̃o nib liberatã pr̃i
restituũt. & ad xp̃ianitatẽ sacerdotẽ simul
& reliquos habitantes ĩ insula ꝑduxerũt. Q
mox simulatra proitientes formã templi in
eccłia inutauerũt. Baptizabant᷑ enĩ & offitia
oꝑibus ostenderunt fidem.
O siquidem tempore uirũ aliũ fidełẽ ꝓdu¬
xit deus. ut ꝑ eum fidei testimoniũ ꝓhi¬
beret. didimũ mirabilẽ uirũ: qui õi tuc doctͥna
florebat. Is cũ paruus adhuc pͥma litteraru
elementa daceret᷑: passione oculoꝵ ꝑdidit ui¬
sum. Cui deus pro uisibilib ocłis ĩtelligibiles
condonauit. Nam qđ ꝑ ocłos doceri nõ potuit.
auditu uigilanti cognouit. Qui dũ a puero fu¬
isset ĩgeniosus. uincebat etiã acute ꝯspitiẽtes
facile namꝙ regulas grãmatice atq rethori¬
ce artis didicit. Cumq uenisset ad phyloso¬
phiam: mirabiliter dialeticã arismeticã mu¬

Expanded text:
hinc nos expellere? suis orationibus liberatam patri hinc nos expellere? suis orationibus liberatam patri restituunt, et ad Christianitatem sacerdotem simul et reliquos habitantes in insula perduxerunt. Qui mox simulacra projicientes, formam templi in ecclesiam mutaverunt. Baptizabantur enim, et officia operibus ostenderunt fidem.o siquidem tempore virum alium fidelem produxit Deus, ut per eum fidei testimonium perhiberet, Didymum, mirabilem virum, qui omni tunc doctrina florebat. Is cum parvus adhuc prima litterarum elementa doceretur, passione oculorum perdidit visum. Cui Deus pro visibilibus oculis intelligibiles condonavit. Nam quod per oculos doceri non potuit, auditu vigilanti cognovit; qui dum a puero fuisset ingeniosus, vincebat etiam acute conspicientes. Facile namque regulas grammaticae atque rhetoricae artis didicit. Cumque venisset ad philosophiam, mirabiliter dialecticam, arithmeticam, mu
Abbreviated transcription (Latin):
it. Que cantica triumphator martiꝵ festi¬
uitates actenus effitiũt clariores
Um igitur imp̃r ualens lege p̃cepisset
ꝑsequendos esse ĩ alexandriã & egyptũ
cunctos ortodoxos: oĩa uastabant. Alii nãq
ad iuditia trahebant᷑. Alii mittebant᷑ ĩ uincła.
Alii uerberib agebant᷑. Plurimaq supp litia
aduersus quietis amatores agebant᷑. Et dum
hec ĩ alexandriã fierent scđ̃m lutii uolũtate.
fuissetq ĩ antiochiã reuersus euzoius: mox ad
monasteria ꝑ egyptũ ꝯstituta ꝓcesserũt. Magi¬
ster militum cũ multitudine armatoꝵ & lu¬
tius arrianus. Cũq plurima uiris scĩs ma¬
la facerent. nec cos ullo modo suꝑare ꝑsuasio¬
ne lucii. patres monachoꝵ nuttunt᷑ ĩ exilium.
Inter quos macharius egyptius & alter ale¬
xandrinus. Cumq uenissent ĩ insulam. quã¬
dam abrepta cuiuusdam filiã sacerdotis a de¬
mone clamantẽq illis uiris. Cur uenistis &

Expanded text:
it; quae cantica triumphatorum martyrum festiit; quae cantica triumphatorum martyrum festivitates hactenus efficiunt clarioresum igitur imperator Valens lege praecepisset persequendos esse in Alexandria et Aegypto cunctos orthodoxos, omnia vastabantur. Alii namque ad judicia trahebantur, alii mittebantur in vincula, alii verberibus agebantur, plurimaque supplicia adversus quietis amatores ingerebantur. Et dum haec in Alexandria fierent secundum Lucii voluntatem, fuissetque in Antiochiam reversus Euzoius, mox ad monasteria per Aegyptum constituta processerunt magister militum cum multitudine armatorum, et Lucius Arianus. Cumque plurima viris sanctis mala facerent, nec eos ullo modo superarent, persuasione Lucii Patres monachorum mittuntur in exsilium. Inter quos Macarius Aegyptius, et alter Alexandrinus. Cumque venissent in insulam quamdam, arreptam cujusdam filiam sacerdotis a daemone, clamantemque illis viris: Cur venistis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ: sollitudini p̃ponere ciuitates:¬
cepsenias ĩ cella reclusus. & sexaginta annis
neq uisus. neq locutus. Ceumatius quoq mira¬
bilis. qui licet oculor acie priuaret᷑. oĩa circuibat
ꝯfortans oues lupisq resistens. Propt̾ quã cau¬
sam monachitam eius cellulã concremarũt. S
traianus magister militũ fidelissimus. aliã ei
fabricatus multo eũ fouit auxilio. hoc itaq tẽ¬
pore fuit efrem ĩ edissa. In alexanadria uero
didimus. Et. effrem syra usus lingua spirital
gr̃e radios emittebat. Qui licet nescire doctͥ¬
nam grecam multos grecor eruditos q re-¬
darguit. & totius heretice prauitatis ĩ firmi¬
tate nudauit. Et qm̃ tũc armonius bardi¬
sanus quedam cantica cõponẽs. & ĩpietatẽ
melodice suauitati ꝑ miscens illitiebat audĩe¬
tes & capiebat ĩ peste. Ite sumens inde con¬
centus pietatẽ cantilene ꝑmiscuit. & audiẽ¬
tib suaue niinis & utiłe medicamẽ apposu¬

Expanded text:
sarium solitudini preponere civitatessarium solitudini preponere civitatescepsemas in cella reclusus, et sexaginta annis neque visus neque locutus est. Zeugmatius quoque mirabilis, qui licet oculorum acie privaretur, omnia circumibat, confortans oves lupisque resistens. Propter quam causam monachicam ejus cellulam concremaverunt; sed Trajanus magister militum fidelissimus aliam ei fabricavit, multoque eum fovit auxilio. Hoc itaque tempore fuit Ephraem in Edessa, in Alexandria vero Didymus. Et Ephraem Syra usus lingua, spiritalis gratiae radios emittebat. Qui licet nesciret doctrinam Graecam, multos Graecorum cruditosque redarguit, et totius haereticae pravitatis infirmitatem nudavit. Et quoniam tunc Harmonius Bardisanus quaedam cantica componens, et impietatem melodicae suavitati permiscens, illiciebat audientes, et capiebat in peste, iste sumens inde concentus, pietatem cantilenae permiscuit, et audientibus suave nimis et utile medicamen apposu
Abbreviated transcription (Latin):
hunc uirũ sue dicerent cẽ prauitatis: miserũt
ad eũ lumẽ ueritatis: Flaiuanus atq diodorꝰ
pariter & afrates acatiũ uirtute florentẽ. qui
postea berie fuit cp̃s. Rogantes ut multis ho¬
minũ milib subueniret. & aduersariorũ falla¬
tiam redargueret. Ueritatisq doginata cõfir
cerit. in historia deo amabilia nobis ꝯscripta
retulimꝰ. Quia uͦ totius ppłs ciuitatis ad col¬
legia nr̃a ꝯuenit: nullũ scłm dubitare cõf̾ido.
Res enĩ inopinabiles ad se probant᷑ uniu̾sos
attrahere. Sed quia maxima miracula ille uir
oꝑatus ẽ. etiã ueritatis hostes nequeñt denega¬
re. hoc enĩ & ĩ alexandria tp̃rib ꝯstantii fe-¬
cit magnus antonius. Deserens enĩ solitudinẽ
totas circuibat urbes. satisfaciens uniu̾sis. qm̃
athanasius doctrine apłice p̾dicator extaret:
& hostes eẽnt ueritatis ꝑticipes arrii. Sic igit᷑
sciebant illi sacratissimi uiri ꝗd tp̃i unicuiq
grueret. & qñ opus erat frui quiete. qñ neces¬

Expanded text:
e pravitatis, miserunt ad cum lumina veritatis Flavianus, atque Diodornos, pariter et Aphraates, Acacium, virtute florentem, qui postea Bersae fuit episcopus: rogantes ut multis hominum millibus subveniret, et adversariorum fallaciam redargueret, veritatisque dogmata confirmcerit, in historia Deo  al. Philotheo amabili a nobis conscripta retulimus. Quia vero totus populus civitatis ad collegia nostra convenit, nullum saeculum dubitare confido. Res enim inopinabiles ad se probantur universos attrahere. Sed quia maxima miracula ille vir operatus est, etiam veritatis hostes nequeunt denegare. Hoc enim et in Alexandria temporibus Constantii fecit magnus Antonius. Deserens enim solitudinem, totas circumibat urbes, satisfaciens universis, quoniam Athanasius doctrinae apostolicae praedicator exstaret, et hostes essent veritatis participes Arii. Sic igisciebant illi sacratissimi viri quid tempori unicuique congrueret, et quando opus esset frui quiete, quando neces
Abbreviated transcription (Latin):
urbe cõprehẽdentes arrii quosđã religio-¬
nis pie pb̃ros. eosq mittentes ĩ nauẽ inher¬
mem & trahentes ĩ pelagus. aliis quippe ĩ alia
naue sequentib ĩ misso igne cremauer̃t. Quo
facto sc̃i uiri cũ igne atq mare pugnãtes.
nouissime sũt absorti. & triũpho martirii¬

Expanded text:
ehendentes Ariani quosdam religionis piae presbyteros, eosque mittentes in navem inermem, et trahentes in pelagus, aliis quippe in alia nave sequentibus, immisso igne cremaverunt. Quo facto, sancti viri cum igne atque mari pugnantes, novissime sunt absorpti, et triumpho mart
Abbreviated transcription (Latin):
easq necessitate saluare. Sed die michi trãql¬
lissime imp̃r. si puella eẽm ĩ cubiculo residens
& ad lanam uacans uiderẽq paternã domũ
ignib ꝯcremari. ꝗd me fatere ꝯgruebat:
Sedere intus & ardentẽ otempnere domum
an certe discurrere ubiq. aquã ferre. & flã¬
mas extinguere: Credo quia dicis hoc poni
fuisse faciendũ. Id enĩ puelle sapiẽtis ẽ opus.
Hoc gͦ nũc agit̾ imp̃r te namq ĩ pat̾nam
doniũ nr̃am mittente flammas: discurrimus
ut eas uelocit᷑ extinguamus. hec illo dicente
ĩterminatus quidẽ tacuit ĩꝑator. Uns enĩ
cubicularius ĩꝑatoris aspere respondes iuro
scĩssimo: huiusmodi cladem noscit᷑ ꝑtulisse.
S enĩ habebat balnei curã. Ubi post hec u̾ba
descendens ut imꝑatori ꝑ aret ĩgressus: & mẽ¬
te pcussus ĩ aquam feruentẽ descendit. ibiq
defunctus ẽ. Sedebat imp̃r expectans ut eo

Expanded text:
easque a necessitate salvare. Sed dic mihi, tranquileasque a necessitate salvare. Sed dic mihi, tranquillissime imperator: Si puella essem in cubiculo residens, et ad lanam vacans, videremque paternam domum ignibus concremari, quid me facere congrueret? Sedere intus, et ardentem contemnere domum; an certe discurrere, ubique aquam ferre, et flammas exstinguere? Credo quia dicis hoc potius fuisse faciendum; id enim puellae sapientis est opus. Hoc ergo nunc agitur, imperator. Te namque in paternam domum nostram mittente flammas, discurrimus, ut eas velociter exstinguamus. Haec illo dicente, interminatus est quidem, sed tacuit imperator. Unus enim cubicularius imperatoris aspere respondens viro sanctissimo, hujusmodi cladem noscitur pertulisse. Is enim habebat balnei curam: ubi post haec verba descendens, ut imperatori pararet ingressum, et mente perculsus in aquam ferventem descendit, ibique defunctus est. Sedebat imperator exspectans, ut, eo
Abbreviated transcription (Latin):
diq turres excelsas habens: int̾ palatiũ uõ
& flumẽ. platea est: que egredientes ex ur¬
be mittit ad suburbanos agros. Per hanc pla¬
tram dum transisset afrates ad hostilia c̾ta¬
mina propabat. ut sacris ouib curas neces¬
sarias exhiberet. hũc de palatio respitiẽs ĩꝑa¬
tor uillissimo pallio uidit ĩdutũ. & ĩ longe¬
ua senectute celerit̾ ꝓperantẽ. Cũq dixisset
quidam quia iste eẽt afrates ĩ quo ciuitas
uniu̾sa penderet: Dicit ei imꝑator. Die michi
ubi uadis. At ille sapient̾ respondit. & grue.
pro tuo ĩ quit oraturus imꝑio. Tunc ĩꝑator.
Oportebat te domi ĩquit orare scđm mona¬
chicum morẽ. At ille sc̃issimus. Optime ĩquit
dicis. si sic quoq ꝑmitteres hoc me fac̾e opor¬
tebat. Et hoc actenus egi: donec xp̃i oues pa¬
ce pͥstina fruerent᷑. Quia uͦ tumultu ma¬
xiino cõmouent᷑ & ꝑiculi onus impedit. ne
captiue teneant᷑. necesse ẽ. ubiq discurrere.

Expanded text:
dique turres excelsas habens. Inter palatium vero dique turres excelsas habens. Inter palatium vero et flumen platea est quae egredientes ex urbe mittit ad suburbanos 326 agros. Per hanc plateam dum transisset Aphraates, ad hostilia certamina properabat, ut sacris ovibus curas necessarias exhiberet. Hunc de palatio respiciens imperator, vilissimo pallio vidit indutum, et in longaeva senectute celeriter properantem. Cumque dixisset quidam, quia iste esset Aphraates, in quo civitas universa penderet, dicit ei imperator: Dic mihi, ubi vadis? At ille sapienter respondit, et congrue: Pro tuo, inquit, oraturus imperio. Tunc imperator: Oportebat te domi, inquit, orare secundum monachicum morem. At ille sanctissimus: Optime, inquit, dicis, si sic quoque permitteres, hoc me facere oportebat. Et hoc hactenus egi, donec Christi oves pace pristina fruerentur. Quia vero tumultu maximo commoventur, et periculi onus impedit, ne captivae teneantur, necesse est ubique discurrere,
Abbreviated transcription (Latin):
uianus uir optimus & ip̃e gn̾e nobilissimus.
honestatẽ solam uidicabat ẽẽ pietatẽ. Et uelut
q tp̃r nõ cõtionabat᷑ inter eccliastica col¬
legia. Sed hoc agentib multa solatia ꝯfere¬
res quide otra arrianas blasphemias tende¬
bant arcus. Iste uõ uelut ex quibusdã pha¬
retris sue mẽtis sagittas cõgruas offerebat.
Et nõ solũ domi sed etiã pũblite hereticis re¬
sistens: retia cor facilius erũpebat. & labores
ostendebat arancas.¬
Um his itaq laborabat a frates cuiꝰ con¬
uersationẽ alio loco ꝯscripsimus. Is eni
ouium salutẽ sue quieti p̃ponens. & spelũcam
deserens propriã. pastorales sudores aggres¬
sus ẽ. Quantas uͦ uirtutis diuitias ꝯgrega¬
uit nũc referre suꝑfluũ est. Unũ tantũ mͦ
eius debet dici: qđ hiuc historie ualde xur¬
rit. Aboree ꝑte fluuius currit orantes tirca
palatiũ. a meridie uͦ est maxima porticus im¬

Expanded text:
vianus vir optimus, et ipse genere nobilissimus, vianus vir optimus, et ipse genere nobilissimus, honestatem solam judicabat esse pietatem, et velut que tempore non concionabatur inter ecclesiastica collegia; sed hoc agentibus multa solatia confereres quidem contra Arianas blasphemias tendebant arcus: iste vero, velut ex quibusdam pharetris, suae mentis sagittas congruas offerebat; et non solum domi, sed etiam publice haereticis resistens, retia eorum facilius erumpebat, et labores ostendebat araneaum his itaque laborabat Aphraates, cujus conversationem alio loco conscripsimus. Is enim ovium salutem suae quieti praeponens, et speluncam deserens propriam, pastorales sudores aggressus est. Quantas vero virtutis divitias congregavit, nunc referre superfluum est. Unum tantummodo ejus debet dici, quod huic historiae valde congruit. A Boreae parte fluvius currit Orontes nomine circa palatium; a meridie vero est maxima porticus, un
Abbreviated transcription (Latin):
tib resistebant. Nam cũ melitius eoꝵ pastor
hibebant. Lupos quidẽ obitientes ꝓpriã forti¬
tudinẽ & sapientiã suã. oiub aũt curã con-¬
gruã uigit̾ offerentes. De mõtanis igͦ locis
expulsi. stra ripas uicini fluminis pascebant
oues. Non eẽm patiebant᷑ scđni israelitas capti¬
uos ĩ babilone organa sua suspendere: Sed
laudabant creatorẽ & largitore deũ ĩ oĩ loco
dñationis cius. Sed neq ĩ hoc loco ꝯciliũ pioꝵ
quietũ ẽẽ ꝑmisit hostis ẜuoꝵ xp̃i. uerũtamen
ꝯcordiã illoꝵ minibiliũ pastoris magni disci¬
pulor ad exercitiũ scas oues enutriens spi¬
ritalia pascua ministrabat. Et diodorus sapiẽ¬
tissimus atq fortissimꝰ uelut quiđa fluuius
ꝑspicuus atq torrens. oues quidẽ propͥas
irrigabat. Lupor uõ blasphemias penitus di¬
luebat. & gn̾is sui nobilitatẽ spernẽs. libent̾
sustinebat qualibet pro fide calamitatẽ. Fla¬

Expanded text:
tibus resistebant. Nam cum Meletius eorum pastor tibus resistebant. Nam cum Meletius eorum pastor hibebant, lupis quidem objicientes propriam fortitudinem, et sapientiam suam, ovibus autem curam congruam jugiter offerentes. De montanis igitur locis expulsi, contra ripas vicini fluminis pascebant oves. Non enim patiebantur secundum Israelitas captivos in Babylone organa sua suspendere; sed laudabant creatorem et largitorem Deum in omni loco dominationis ejus. Sed neque in hoc loco concilium piorum quietum concordia illorum mirabilium pastoris magni discipulorum ad exercitium sanctas oves enutriens, spiritualia pascua ministrabat. Et Diodorus quidem sapientissimus atque fortissimus, velut quidam fluvius perspicuus, atque torrens, oves quidem proprias irrigabat: luporum vero blasphemias penitus diluebat; et generis sui nobilitatem spernens, libenter sustinebat quamlibet pro fide calamitatem. Fla
Abbreviated transcription (Latin):
Nantiochia uõ ualens plurimo tp̃re
cõmoratus omnib licentiã dedit genti
nistrantes. Et post uilianũ a iouiano idola¬
trie uanitates extinctas: forere xursus per¬
misit. Et ioius cultũ atq dionisii sacraq
ceteris iam nõ ĩ occulto tanꝙͣ sub pio ĩpa¬
tore celebrabãt. sed ꝑ medĩa platram uagã¬
tes ubiq currebant. Illis tantũ modo tũc pͥn¬
ceps erat inimicus: qui apłicam doctrinã p̃di¬
care udebant᷑ Et qui pͥmũ quidẽ: a sacris ba¬
silicis fecit expelli: quib iouianus famosissi¬
inus imp̃r nouã dedicauit eccłiam. Cumq
ĩ monte sacra celebrarent hymnis laudantes
deũ & diuinis illic eloquiis ꝑfruentes. licet
aeris aduersitatẽ sepius sustinerẽt aliqñ plu¬
uiis. aliqñ niuib. aliqñ gelu. frequẽter igͥs
ardore macerati. neq ĩ huiusmodi locis lau¬
dib diuinis eos frui ꝑmisit: Sed missis mi¬
litib effugauit. Tunc flauianus atq diodo¬
rus ueluti q̃dam ꝓpugnacula iaculis ĩminẽ¬

Expanded text:
Antiochia vero Valens plurimo tempore commoratus, omnibus licentiam dedit gentilnistrantes, et post Julianum a Joviano idololatriae vanitates exstinctas, florere rursus iste permisit; et Jovis cultum, atque Dionysii, sacraque Cereris jam non in occulto, tanquam sub pio imperatore celebrabant; sed per mediam plateam bacchantes, ubique currebant. Illis tantummodo tunc princeps erat inimicus qui apostolicam doctrinam praedicare videbantur; et eos primum quidem a sacris basilicis fecit expelli, quibus Jovianus famosissimus imperator novam dederat ecclesiam. Cumque in monte sacra celebrarent, hymnis laudantes Deum, et divinis illic eloquiis perfruentes; licet aeris adversitatem saepius sustinerent, aliquando pluviis, aliquando nivibus, aliquando gelu, frequenter ignis ardore macerati, neque in hujusmodi locis laudibus divinis eos frui permisit, sed missis militibus effugavit. Tunc Flavianus atque Diodorus, veluti quaedam propugnacula, jaculis imminen
Abbreviated transcription (Latin):
Clictis gͦ theodosius ambobus filiis ĩ
urbe ꝯstantinopolim. cũ ꝑgeret contra
eugeniũ bellaturus. plurimi trans hystrũ bar¬
bari sunt secuti cũ eo pugnaturi ꝯtra tyran¬
nũ. paruoq tp̃re cũ manu maxima uenit
ad gallias. Illic enĩ p̃parabat bellũ ubi iam
multa milia habebat exercitus¬

Expanded text:
lictis ergo Theodosius ambobus filiis in urbe Constantinopoli, cum pergeret contra Eugenium bellaturus, plurimi trans Istrum barbari sunt secuti, cum eo pugnaturi contra tyrannum; parvoque tempore cum manu maxima venit ad Gallias. Illic enim praeparabat bellum, ubi jam multa millia habebat exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
diis imbuti. apłicis dogmatib pascebantur.
Cõmunio ĩquit unius doginatis firmiorẽ
facit & pacem hoc ualens laudans a ducib
gothor exegit: ut dogmatũ quoq xcordi¬
am retinerent. Illi uõ dicebant paternã se
mutare nõ posse doctrinã. Et cũ illo tp̃r
uerba quasi leges ĩmobiles estimabant: hũc
uerbis pecunisq flectens eudoxius. egit ut
barbari cõmunionẽ amplecterent᷑ imꝑatoris:
sic decipiens eos ac dicens: Certamen ẽẽ uer¬
bor nõ differentiũ dogmatũ. Quã obrem
actenus gothi maiorẽ quidem patrẽ filio
dicunt. Creaturã uͦ filium ne quaquã dicere
patiunt᷑. Licet hoc asserentib cõmunitare
uideantur.

Expanded text:
diis imbuti, apostolicis dogmatibus pascebantur. diis imbuti, apostolicis dogmatibus pascebantur. Communio, inquit, unius dogmatis firmiorem faciet pacem. Hoc Valens laudans, a ducibus Gothorum exegit ut dogmatum quoque concordiam retinerent. Illi vero dicebant paternam se mutare non posse doctrinam. Et cum illo tempoverba quasi leges immobiles aestimabant, hunc verbis pecuniisque flectens Eudoxius, egit ut barbari communionem amplecterentur imperatoris; sic decipiens eos, ac dicens certamen esse verborum, non differentiam dogmatum. Quamobrem hactenus Gothi majorem quidem Patrem Filio dicunt: creaturam vero Filium nequaquam dicere patiuntur; licet hoc asserentibus communicare videantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tra te barbaros mouit qm̃ & tu adu̾sus
eũ blasphemas linguas plurimas ĩcitasti.
Et qui ei psallent sacra: domib &xpulisti.
Quiesce gͦ rebellare. & ille facit bella ces¬
sare. R ed̃de gregib pastores eximios. &
unctoriã sine bello ꝑcipies. Si uo̾ nichil horũ
sic agenti pugnare ꝯtendis. expimento cogno¬
sces ꝙͣ durũ est contra stimulũ calcitrare. Nã
neq reuerteris & exercitũ uehement̾ amittis.
Betranion aũt oĩ uirtute claruis uniuerse sci¬
thie p̃sul habens zelo fidei cor accensũ. pro cor¬
ruptione dogmatũ & inquitatib quas ꝯtra
scõs agebat. ualentẽ sepe redarguit: clamãs
cũ sacratissimo dauid. Lo quebar de testimo¬
niis tuis ĩ ꝯspectu regũ. & nõ ꝯfundebar
Qua tamẽ gr̃a barbari arriano sint uitia¬
ti languore. narrabo. Tempore quo transcun¬
tes histrũ pacẽ cum ualente fecerunt: Tunc
cõmunicarent. Dudũ enĩ diuine scientie ra¬

Expanded text:
tra te barbaros movit, quoniam et tu adversus tra te barbaros movit, quoniam et tu adversus eum blasphemas linguas plurimas excitasti, et qui ei psallunt a sacris domibus expulisti. Quiesce ergo rebellare, et ille faciet bella cessare. Redde gregibus pastores eximios, et victoriam sine bello percipies. Si vero nihil horum sic agens pugnare contendis, experimento cognosces quam durum est contra stimulum calcitrare . Nam neque reverteris, et exercitum vehementer amittes. Betranion autem omni virtute clarus, universae Scythiae praesul, habens zelo fidei cor accensum, pro corruptione dogmatum et iniquitatibus quas contra sanctos agebat, Valentem saepe redarguit: clamans cum sacratissimo David: Loquebar de testimoniis tuis in conspectu regum, et non confundebar . Qua tamen gratia barbari Ariano sint vitiati languore narrabo. Tempore quo transeuntes Histrum, pacem cum Valente fecerunt, tunc communicarent. Dudum enim divinae scientiae ra