comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natas insulas septẽnali ira¬
uigatõe ꝑquirens. młta iui¬
raculo digna bidit. A quo¬
⁊̃ macutes qui ⁊ madouiꝰ
regłarit̾ educatꝰ. ⁊ ip̃ius
nauigatõnis sociꝰ in britan¬
nia scĩtate ⁊ miracłis cla¬
ruit. In gallia mons su ꝑ
alio monte sͥ uicino discisł
⁊ bestiis ĩ rodauũ ẽ p̃cipitat᷑¬

Expanded text:
natas insulas septennali navigatione requirens, multa miraculo digna vidit. A quo Macutes, qui et Maclovus, regulariter educatus et ipsius navigationis socius, in Britannia sanctitate et miraculis claruialio monte sibi vicino disscissus, et bestiis, in Rodanum precipitat
Abbreviated transcription (Latin):
tis ab eo młtis p̃diis eccłie re¬
mensi femigiꝰ multa eoꝵ parte
data eccłie laudunensi. sedem
pͣgatũ atq de relusione tandẽ¬
diuino iussu eductũ. sedi sue

Expanded text:
 rege multis prediis aecclesiae Femensi, Remigius, multa eorum parte data aecclesiae Laudunensi, sedem purgatum et de reclusione divino jussu eductum, sedi suae
Abbreviated transcription (Latin):
rini eod̾ die uati ⁊ pontifices
consecrati. medardꝰ ad titłm
nouiom̃sem ⁊ gildardꝰ ad Ro¬
thomagenseni. uno qͣ die
ab soluti a scło. ⁊ assũpti axp̃o.

Expanded text:
rini, uno et eodem die nati, et pontifices consecrati, Medardus ad titulum Noviomensem, Gildardus ad Rothomagensem, et uno die absoluti a saeculo, et assumpti a Christo,
Abbreviated transcription (Latin):
sartofago mͣrmoreo ipĩus pe
in quoꝵ prĩa cũ olim pestilen¬
cia fuiss: suasu xpĩanoꝵ m̃ mo¬
dũ crucis se totund̾unt. Et qr
ꝑ hoc signũ salus prĩe reddita
ẽt hũc tundendi ritũ tenu̾unt.¬

Expanded text:
sepulcro marmoreo ipsius Petin quorum patria, cum olim pestilencia fuisset, suasu christianorum in modum per hoc signum salus patriae reddita est, hunc tondendi ritum post
Abbreviated transcription (Latin):
prẽ suo ꝓiectus in fornacem
tim̃ deponens. eam telo tnͣł¬
axit . ⁊ eam ad domũ suam
abscondit. Qmͣ xpĩani defe¬
rentes. ꝑ uestigia sanguis

Expanded text:
patre suo projectus in fornacem tim deponens, eam telo transfixit; et eam clam ad domum suam abscondit. Quam christiani requirentes, et per vestigia sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
guaꝵ disꝑsũ. t̾cio ĩ abraham cͥcũ¬
cisũ. ⁊ ĩ moyse p̾ceptis in forͣtũ
sub iudicib qͦ ꝯsilio gub̾natũ.
Quarto sub regib dñatõi subie¬
ctũ. Qũito sub pontificib religi¬
oni ꝑens. Sexto sub grã u̾a bo¬
nitate illustratũ..iii. crouica

Expanded text:
um. Tertio, in Abraham circumcisum, in Moyse praeceptis informatum, sub judicibus consilio gubernatum. Quarto, sub regibus dominationi subjectum. Quinto, sub pontificibus religioni parens. Sexto, sub gratia vera bonitate illustratum. Ista
Abbreviated transcription (Latin):
se mare .xl. cubitĩs suꝑ altitu¬
dĩem montiũ stans iñ loco
suo qͣi murus. Scd̾o tm̃ descẽ¬
det: ut uix uidĩ possit. Ter¬
tiõ marine belue apparentes
suꝑ mare dabũt rugitꝰ usq
ad celum. Quarto ardebit
mare ⁊ aqua. Quinto: her¬
be ⁊ arbores dabunt rorem
sangͥneũ. Sexto. ruent edi¬
sicia. Septimo petre adin¬
uicem collident᷑᷑. Octauo: ge¬
n̾alis fiet t̾remotͦ. Nono: eqͣ¬
t̾unt loqui. Undecimo: sur¬
gent ossa mortuoꝵ: ⁊ sta-¬
bũt suꝑ sepulcra. Duodecimo:
cadent stelle. Tercio decimo:
Morĩent᷑ uiuentes: ut cũ mor¬
tis resurgant. Quartode¬

Expanded text:
se mare XL cubitis supra altitudinem montium, stans in loco suo quasi murus. Secundo tantum descendet, ut vix videri possit. Tertio marinae belluae apparentes super mare, dabunt rugitus usque ad coelum. Quarto ardebit mare. Quinto herbae et arbores dabunt rorem sanguineum. Sexto ruent aedificia. Septimo petrae ad invicem collidentur. Octavo generalis fiet terrae motus. Nono aequc mutuo poterunt loqui. Undecimo surgent ossa mortuorum, et stabunt super sepulcra. Duodecimo cadent stellae. Decimo tertio morientur viventes, ut cum mortuis resurgant. Decimo q
Abbreviated transcription (Latin):
strũ bis genimi corporis enixa
ẽ. Au̾sis uultib ⁊ corporib sͥ
coh̾ens. Añ qͥd̾ effigies erat ho¬
uniuis. iutegro corporis m̃broꝵ¬
q ordine distincta retͦ u̾o facies¬
tate integra. In bracbanto. uil¬
masculos uno ꝑtu. In gembla¬
censi ꝑrochia dũ pr̃ familias
dñica die unxt᷑am segetũ pͤ pe¬
nuria famis moleret ĩ usus fa¬
milie. subits iusta indignatõe¬
dei arsit farina cũ putoris ni¬

Expanded text:
strum bis gemini corporis enixa est aversis vultibus et corporibus sibi coherens; ante quidem effigies erat hominis integro corporis et menbrorum ordine distincta, rettate integra. In Bracbanto vilmasculos uno partu. In Gemblacensi parochia, dum paterfamilias dominica die mixturam segetum pre penuria famis moleret in usus familiae, subito justa Dei indignatione arsit farina cum putoris ni
Abbreviated transcription (Latin):
pluuie ꝯtonitruis ⁊ fuluimi¬
b ⁊ tempestatib facte sũt:
qnͣtas nlła memorat hom̃
antiquitas. lapides.n. ad qnͣ¬
ꝯ pluuia de celo cadentes. ar¬
segetes penit᷑ destrux̾unt. Uil¬

Expanded text:
pluvie cum tonitruis et fulminibus et tempestatibus facte sunt, quantas nulla memorat hominum antiquitas. Lapides vero ad quam pluvia de celo cadentes, arsegetes destruxerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Et doleat quociẽs facit illũ cła feroce
infũdat oleũ mulcẽs uinũq flagellã
Nlũc uͥgã prĩs nũc exerat ub̾a mr̃is
Sibilet et catet stimłet cũ cogit or¬
In pͥmis querat contͥtus qͦmͦ credat
Si credat corde. s ane ꝯfiteat᷑ et ore.

Expanded text:
acit illum culpa ferocem, Infundat mulcens oleum vinumque flagellans. Hunc virgam patris non exserat ubera matris, Sibilet et cantet, stimulet cum cogit oIn primis quaerat contritus quomodo credat, Si credat corde sane fateatur et ore
Abbreviated transcription (Latin):
ex pellere nequiret. facto fede
ꝯcessit eĩs regiones que ultͣ
sequanam erant. quaꝵ incole
ꝯͣ se rebellabant. Q̾ t̃ francie¬
ꝑs: a norhmannis uorman

Expanded text:
expellere, tandem facto federe, concessit eis regiones que erant ultra Sequanam, quarum incole contra se rebellabant; que prius Francia, a Normannis est N
Abbreviated transcription (Latin):
ad mare brĩtaimicum ꝑuenien¬
tes: tandem flatu uencoꝵ in ꝓsũ¬
dũ maris dimi̾se sũt. S estu occe¬
am ad litꝰ reiecte ex putredine
sua aere corrupto multos ꝑir̃e
fec̾unt. Sequta qͦ fames uali¬
da multos ꝯsũpsit. ut pene ter¬

Expanded text:
ad mare Brittannicum pervenientes, tandem flatu ventorum in profundum maris demersae sunt; sed estu occeani ad litus rejectae, ex putredine sua aere corrupto, multos perire fecerunt. Secuta fames valida multos consumpsit ine
Abbreviated transcription (Latin):
Eo tempore ingruente in ger¬
mania pecoꝵ pestilencia. dum
canes undiq collecti cadau̾ib
incomb̾ent. ita disꝑ auerunt
ut uͭ uini. nͣ mortui reꝑirent᷑.¬

Expanded text:
edecore. Ingruente in Germania pecorum pestilentia, dum canes undique collecti cadaveribus incumberent, ita disparuerunt, ut nec vivi, nec mortui reperirent
Abbreviated transcription (Latin):
incendit. Die u̾o pentheco¬
stes cum imꝑator iñ ꝑua ec¬
rent. Bruno u̾o ep̃c qui mis¬
samn canebat. ⁊ secrecarius
imꝑatoris cũ aliis tͥb: dix̾ñt
se int̾ missaꝵ sollempuia ui
disse scm̃ am brosium imꝑa¬
tori ꝯminantem. Tũc inꝑa¬
tor ytalia discessit. ⁊ paulo¬

Expanded text:
incendit. Die pentecostes, cum imperator in parva aecrent. Bruno vero episcopus, qui missam canebat, et secretarius imperatoris cum aliis tribus dixerunt, se inter missarum sodisse sanctum Ambrosium imperatori comminantem. Tunc imperator Italia discessit. P
Abbreviated transcription (Latin):
galliam deppłant᷑ innum̾abi¬
les. cet̾is locustis maiores.
pedes. duos dentes la pidibz
duriores. ut castroꝵ acies tur¬
inatim uolantes. du ces cum
paucis itin̾e umiꝰ diei p̃mittẽ¬
tes ad metenda loca uenture

Expanded text:
Galliam depopulantur innumerabiles, caeteris locustis majores, pedes, duos dentes lapide duriores habentes, ut castrorum acies turmatim volantes, duces cum paucis itinere unius diei premittentes ad metanda loca venturae
Abbreviated transcription (Latin):
in tyb̾im iãctari fecit. In suꝑ õs
quos ip̃e ordiuau̾at. imuste
exordinauit. iniustiꝰq re ordina¬
uit. Quem .s. formosum a pis
dam scõꝵ ymagĩes adorasseac
uen̾a bilit̾ salutasse palam oĩb

Expanded text:
in Tiberim jactari fecit; et omnes quos ille ordinaverat, injuste exordinavit, et injustius reordinavit: quem Formosum a piscdam sanctorum imagines adorasse, et venerabiliter salutasse, palam omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
cui p̾sidebat alliacũ in uorh¬
mannia. ⁊ monciacũ in uiro¬
mandensi prĩa. Comitatũ
qͦ eiusdem urbis ab odone
campanie comite im̃petͣuit.
dato ei ꝓ ꝯm̃cio castͦ siũcerio
in bituricensi t̾ritorio sito ꝙ
si iũre prĩmonii competebat.

Expanded text:
i presidebat, Alliacum in Northmannia, et Montiacum in Vermandensi patria. Comitatum quoque ejusdem urbis ab Odone Campaniensi comite impetravit, dato ei pro commercio castro Syncerrio in Bituricensi territorio sito, quod sibi patrimonii jure competebat.
Abbreviated transcription (Latin):
beret dedicari: p̾cedente nocte
audite sũt uoces malignoꝵ
spũum int̾ se dolentiũ ⁊ ꝯque¬
rentiũ se a possessis diu sedib
debere expelli. In ytalis brixe

Expanded text:
beret dedicari, praecedente nocte auditae sunt voces malignorum spirituum inter se dolentium et conquerentium, se a possessis diu sedibus debere expelli. Carolus re
Abbreviated transcription (Latin):
mant᷑. hoĩes ⁊ aĩalia ictu ful¬
minũ exaniiant᷑. fruges gnͣ¬
dine uastant᷑. ⁊ cũ ip̃a gnͣdine
ueri lapides ĩm̃si pondis ca¬
mortalitas subsequit᷑. In t̾rito¬
ptꝰ sacram ꝯmunionem in pa
ses pane. deinde oĩ cibo ⁊ potu
ꝑ tͥenniũ abstinuit. ⁊ ptꝰ ad cõ¬
imimonem hoĩ uitã rediit.

Expanded text:
mantur; homines et animalia ictu fulminum examinantur; fruges grandine vastantur; cum ipsa grandine veri lapides immensi ponderis camortalitas subsequitur. In territopost sacram communionem in passes pane, deinde omni cibo et potu per triennium abstinuit, et postea ad communem hominum vitam rediit.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc tempore in gallia ante
solsticim estinale aere intẽ¬
pestatem repente ꝯu̾so. ingẽs
fragm̃tum glaciei cũ gnͣdine
cecidit. cuiꝰ longitudo hẽbat
cet̾a mim̾a detulerũt ludonico
imꝑ atori: libros dyonisii de¬
ierarchia. ex greco in latinum
tͣnͣslatos. Qui ꝑisius ĩ ipso sa¬
cri martyris festo missi. cum
gaudio recepti sunt. Qd̃ ⁊̃ gau¬
diũm uirtꝰ scĩ mͣ tyris auxĩt.
xix. egrotis in ipã nocte ibi sa-¬
sis. Qui librũ de laude crucĩs
siguraꝵ uarietate distinctum.
difficili ⁊ mirando poemata
ꝯposuit. ⁊ sergio. ppͤ. scõ petͦ
offerendũ misit. Eugenio ppͣe.¬

Expanded text:
t. In Gallia ante solstitium aestivale, aere in tempestatem repente converso, ingens fragmentum glaciei cum grandine cecidit; cujus longitudo pedes era munera detulerunt Ludowico imperatori libros Dionisii ico de Greco in Latinum translatos. Qui libri Parisius in ipso sancti martyris festo missi, cum gaudio suscepti sunt; quod gaudium virtus sancti martyris auxit, decem et novem egrotis in ipsa nocte ibi sasis. Qui librum de laude crucis, figurarum varietate distinctum, difficili et mirando poemate composuit et sergio pape sancto Petro offerendum misit. Anno aute
Abbreviated transcription (Latin):
ssorem ei menelaũ dedit. Itaq
ob sac̾dotii dignitatẽ orta seditõ¬
ue int̾ pͥncipes ingentiũ. mise¬
riaꝵ seĩa pullulau̾unt. Epyfa¬
iudeoꝵ legem impugnat.¬

Expanded text:
ssorem ei dedit. Itaque ob sacerdotii dignitatem orta seditione inter principes, ingentium miseriarum semina pullulaverunt. Aum legem impugnat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ onũ ꝯposuit. ¶ ut belli sonu̾e tube. molenta pem. ¶Eupo¬
ite tent̾nda lice: clono. cebalon. alce. ¶ Sebalon ense elo¬
non iac ulo. teut̾nda sagicta ¶ Sebalus ibat eqͦ eurus
clonus. ac pede teutras. ¶plus puo teuts. puer oebalus
ac clomis eros. E figitur ora clonꝰ. latus. cebalus. ilas
tentras. ¶ ẽpidi tentras. doracli clonꝰ. oebalꝰ yde. Earto¬
licus teutras. mes clonꝰ. oebabꝰ: archas ¶ Quartꝰ post ne

Expanded text:
 tuos. Vt belli sonuere tubae, uiolenta peremit Hippolyte Teuthranta, Lyce Clonon, Oebalon Alce, Oebalon ense, Clonon iaculo, Teuthranta sagitta. Oebalus ibat equo, curru Clonus, at pede Teuthras, Plus puero Teuthras, puer Oebalus, at Clonus heros. Figitur ora Clonus, latus Oebalus, ilia Teuthras. Iphicli Teuthras, Dorycli Clonus, Oebalus Idae; Argolicus Teuthras, Moesus Clonus, Oebalus Arcas. Almo The
Abbreviated transcription (Latin):
gis salua integritate feminei genitał uirili sem̃ imiis¬
ti sicut potest eadem integritate salua ex ut̾o uigis. furcus
mestriu cruoris emitti: ¶ Eadem quippe ua possit uide
inici: qua hic potest eici. ut enĩ ad pariendũ nõ doloris
gemitus s maturitas inpulsus feminea uisca relaxatꝰ.
sic ad fetandũ et ecipiendũ. nõ libidinis appetitus. s uo¬
luntarius usus nat᷑am utramq ꝯiung̾et. Nanreũ id ꝙ¬

Expanded text:
gis salua integritate feminei genitalis uirile semen inmitgis salua integritate feminei genitalis uirile semen inmitti, sicut nunc potest eadem integritate salua ex utero uirginis fluxus menstrui cruoris emitti. Eadem quippe uia posset illud inici, qua hoc potest eici. Ut enim ad pariendum non doloris gemitus, sed maturitatis inpulsus feminea uiscera relaxaret, sic ad fetandum et concipiendum non libidinis adpetitus, sed uoluntarius usus naturam utramque coniungeret. De rebus
Abbreviated transcription (Latin):
et qñ id opus eet uoluntare motie mõ libidine ꝯcitatis. sle¬
q enĩ ea sola m̃bra mouemꝰ ad nuitum que ꝯpactis articia¬
ta sunt. ossib sicut manꝰ et pedes et digitos. Uerũ eciã illa
que mollib sunt remissa neruis. cũ uolumꝰ mouenius
agitando ⁊ porrigendo ꝓducimꝰ. et torq̃ndo flectimꝰ. ⁊ cõs¬
tringendo duramꝰ sic̃ ea st̃ que in ore ac facie qͣntũ potest
Neq enĩ deo difficile fuit sic illũ ꝯd̾e ut in eius carne eciã
illud ñ nͥ eius uoluntate mau̾ot᷑ e tũa ti uoidie nõ mo¬
uetur. ¶Quid cause est ut nõ credamꝰ aũ mobediencie
pec̃a corruptõnuisq suppliciũ ad ꝓpagandam prolem. sine
ula libidĩe seruire uoluntati humana m̃bra potuisse: Ne¬
q enĩ qr experiencia ꝓbari ño potest. ideo credendũ no ess.
qu illas corporis partes nõ ag̾et tubidꝰ calor s spontanea
potestas sic opus esser ad hiberet: ita tũc potuisse uto ꝯui¬

Expanded text:
opus esset, uoluntate motis, non libidine concitatis. Neque enim ea sola membra mouemus ad nutum, quae conpactis articulata sunt ossibus, sicut manus et pedes et digitos, uerum etiam illa, quae mollibus remissa sunt neruis, cum uolumus, mouemus agitando et porrigendo producimus et torquendo flectimus et constringendo duramus, sicut ea sunt, quae in ore ac facie, quantum potest, Neque enim Deo difficile fuit sic illum condere, ut in eius carne etiam illud non nisi eius uoluntate moueretur, quod nt: quid causae est, ut non credamus ante inoboedientiae peccatum corruptionisque supplicium ad propagandam prolem sine ulla libidine seruire uoluntati humanae humana membra potuisse? ue enim quia experientia probari non potest, ideo credendum non est, quando illas corporis partes non ageret turbidus calor, sed spontanea potestas, sicut opus esset, adhiberet, ita tunc potuisse utero coniu
Abbreviated transcription (Latin):
int hiũ qd amiserant. et m̃alũ qd̃ ceciderant. ⁊ĩ.⁊ ip̃m
retur lignũ scĩendi boni et mali. ¶ Q itaq ad u̾sus dãpia
tam culpã inobediencie uoluntatẽ libido mobedient moue.¬
bar uͥeeudia pudent᷑ tegebat. ¶ Ex hoc om̃s gentes qm db
illa stirpe ꝓcreate sunt. usq ad eo tenent insitũ pridemda
uelare. Q absit itaq ut credamꝰ illos hescgndo⁊ per nie
ꝯsilctutos.per hanc ubidme de qͥ erubescendo eadem nde¬
bra texunt iipiciut suisse ad̾ in sua benedictõne ds̃ dix
crescite et multrplicamini et replete t̾ram. ¶post pec̃m

Expanded text:
inter bonum quod amiserant et malum quo ceciderant. Unde et ipsum retur lignum sciendi boni et mali. Experta enim morbitam culpa inoboedientiae uoluntatem libido inoboedienter mouebat, uerecundia pudenter tegebat. Ex hoc omnes gentes, quoniam ab illa stirpe procreatae sunt, usque adeo tenent insitum pudenda uelare, adiso constitutos per hanc libidinem, de qua erubescendo eadem membra texerunt, inpleturos fuisse quod in sua benedictione Deus dixit: Crescite et multiplicamini et replete terram. Post peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
uñ nõ ulłi ip̃m paradisũ uͥ pͥmi hoĩes parentes generis
humani sc̃e scripture u̾itate fuisse narrant᷑. ad intelligi¬
bilia referunt. arboresꝙ illas: et ligna fructifera mutute ui¬
debantur. no qd̃ eis sua nuditas meognita esset set t̾pis
nuditas nodũ erat: qi nõdũ libido m̃bra illa ꝯmouebat.¬
neq enĩ ceci creati erant ut inperitũ uulgus opmatur.
qno quidẽ et ille uidit aĩalia quib omĩa imposuit. ⁊ de
illa legit᷑. uidit mulier qr bonũ lignũ in esca. et q pbile
dełis ad udendũ. ¶ patebant gͦ ccłi eoꝵ. s adhuc ño erãt¬
aperti. hoc est nõ erant adtenti. ut cognosc̾ent qͥd eis indu¬
mento gr̃e pr̃aret᷑. qño m̃bra eoꝵ uoluntati repugnare ⁊¬

Expanded text:
 totum ipsum paradisum, ubi primi homines parentes generis humani sanctae scripturae ueritate fuisse narrantur, ad intellegibilia referunt arboresque illas et ligna fructifera in uirtutes uiescebant. Non quod eis sua nuditas esset incognita, sed turpis nuditas nondum erat, quia nondum libido membra illa movebatNeque enim caeci creati erant, ut inperitum uulgus opinatur; quando quidem et ille uidit animalia, quibus nomina inposuit, et de illa legitur: Vidit mulier quia bonum lignum in escam et quia placet oculis ad uidendum. Patebant ergo oculi eorum, aperti, hoc est, non attenti, ut cognoscerent quid eis indumentum gratiae praestaret, quando membra eorum voluntati repugnare
Abbreviated transcription (Latin):
licet senio nõ uet̾asc̾ent. ut necessitate ꝑduc̾ent᷑ ad mortẽ.
qui status eis de ligno uite ꝙ in medio paradisi cũ arbo¬
re uctita smm̃lul erat. mirabilidei gr̃a pr̃abat᷑. tam̃ et
alio: sumebant eibos p̃t̾ unam arlmẽ q̃ fu̾at int̾dc̃a. ñ
qr ip̃a erat malũ. s ꝓpt comendandũ pure et simplicis¬
obediencie bonũ: q̃ magͣnia uͥtus est ratõnalis create sub
bitũ aig̾et᷑. sola mobedieñcia peõibat᷑. Alebant᷑ gͦ alus q̃ su¬
mebant: ne aĩalia corpora molestie aliquid esuriendo ac si¬
ciendo sentirent. ¶De ligno aũ uite ꝓpt̾ea gustabat᷑. ne n¬
mors eis uñ cũq subriperet. uł senecture ꝯfecta de cursis tẽ
mento ut sic fuisse accipiat᷑. lignũ uite in paradiso cor¬
poraui. sic̃ in spiritali. loc est intati. ioii puiaorio sapien

Expanded text:
licet senio non ueterescerent, ut necessitate perducerentur ad mortem qui status eis de ligno uitae, quod in medio paradiso cum arbore uetita simul erat, mirabili Dei gratia praestabatur, tamen et alios sumebant cibos praeter unam arborem, quae fuerat interdicta, non quia ipsa erat maluobedientiae bonum, quae magna virtus est rationalis creaturae sub bitum tangeretur, sola inoboedientia peccabatur. Agebatur ergo aliis quae sumebant, ne animalia corpora molestiae aliquid esuriendo ac sitiendo sentirent; de ligno autem uitae propterea gustabatur, ne mors eis undecumque subreperet uel senectute confecta decursis temposacramento; ut sic fuisse accipiatur lignum uitae in paradiso corporali, sicut in spiritali, hoc est intellegibili, paradiso sapie
Abbreviated transcription (Latin):
nõ pecando soli remanent. qr siẽ putant nͥ pecassent gen̾a¬
ie nõ possẽt ꝓfecto ut nõ soli duo iusti hoĩes possent eẽ set
felicitate paradisi: si pcc̃m nõ fuisset et diligendã ꝓlẽ gig¬
nerent: et pudendam libidinẽ nõ haberent. ¶ S qũo id fĩ
posset. nũe si est quo demõstraret᷑ exẽplo ¶ Semĩaret gͥ uir¬

Expanded text:
non peccando soli remanerent, quia, sicut putant, nisi peccassent, generare non possent: profecto ut non soli duo iusti homines possent esse, sed felicitate paradisi, si peccatum non fuisset, et diligendam prolem gignerent et pudendam libidinem non haberent. Sed quo modo id fieri posset, nunc non est quo demonstretur exemplo. Nec ideo
Abbreviated transcription (Latin):
¶Clxx.
¶clxxi.
¶.Clxxii.
¶Clxxiii.
CClxxu.
¶.Clxxuii.
¶.C.lxxuiii.
¶C.lxxix.
¶C.lxxx.
¶.lxxxi.
¶.C. lxxxii.
¶Clxxxiii.
¶C.lxxxui.
CC.lxxxuii.
¶C.lxxxuiii.

Expanded text:
CLXX CLXXI CLXXII CLXXIII CLXXV CLXXVII CLXXVIII CLXXIX CLXXX CLXXXI CLXXXII CLXXXIII CLXXXVI CLXXXVII CLXXXVIII
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ mox abarbaris excisam. Eantiochꝰ seleuci filiꝰ refor¬
mauit et de noĩe domꝰ sue dixit seleuciã. cuiꝰ urb̾ cir¬
cuitus: diffundit᷑ in stadia.lixu. De hxeeule Gi
uit gigas quidã noĩe hercules. gaaitẽ.¬
apud gregos fortissimꝰ. omĩq uͥtute corporis robo¬
uno in loco. ¶ Qd̃ spaciũ sui cursus stadiũ apellauit
astando. ⁊ est octaua pars miliarii. ¶ Inde pꝰmodũ¬
in oleuͭ mos apud grecos et ꝯsuetudo diuturna: ut ex singu¬

Expanded text:
 mox a barbaris excisam Antiochus Seleuci filius reformauit et de nuncupatione domus suae dixit Seleuciam; cuius urbis circuitus diffunditur in stadia septuagi gigas quidam nomine Hercules, apud Graecos fortissimus, omnique virtute corporis robouno in loco, quod spatium sui cursus stadium appellavit, a stando: et est octava pars milliarii. Inde postinolevit mos apud Graecos et consuetudo diuturna, ut ex singu
Abbreviated transcription (Latin):
greco uocabulo brauiũ dicebat᷑. latine u̾o palme uicto¬
ria appellari potest uł corona. ¶Cũctisq astantib uiris
et mulierib ad spectacłm illud currebãt om̃s. s unus
qui pͥor currebat accipiebat brauiũ cet̾is in uanũ eur¬
tentib qr nichil utilitatis p̾stabat eis sius cursus. s
risum et cachinnũ ppłs excitabat: sͥ aũ magnã u̾ecũdi

Expanded text:
o palma victoriae appellari potest vel corona, cunctisque astantibus viris et mulieribus, ad spectaculum illud currebant omnes: sed unus qui prior currebat, accipiebat bravium, caeteris in vanum currentibus; quia nihil utilitatis praestabat eis suus cursus, nisi risum et cachinnum populis excitabant, sibi autem verecundi
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ alias gentes ad aquilonẽ. iuxta ar¬
ypboteos montes posita. uͥ tanais annis exorit᷑. nimio
frigore undiq circũuallata. int̾ oceanũ ⁊ thanain gẽs
sa. ⁊ incognita. monstruosa. idolatisi. fornicaria ĩ cũe¬
tis stupͥs. et lupanariis. truculenta. a quib ⁊ nom̃ ac¬

Expanded text:
Inter alias gentes ad aquilonem iuxta Iperboriis montibus, ubi Tanais amnes exoritur, nimio frigore undique circumvallata inter oceanum et Tanaim gens sa et incognita, monstruosa, idolatria, fornicaria in cunctis stupris et lupanariis truculenta, a qua et nomen ac
Abbreviated transcription (Latin):
se sał uenis: exundãt humorẽ affluentissimũ. ¶ Q
ꝯstrictus in calorib uelud in estiuã glaciẽ corporat᷑
p̾sidio sitit. ut tũc serpentes undiq aũno statim die:
illic ꝯfluant. ¶ Ita piculi ac difficultatis ꝯcordia: caspiꝰ
rari q̃ at. quẽ locũ cͥcũsedent lapides rinaridi ⁊ hircam¬
¶ Ex hiuc ꝓximat magene regio. inclita celi. ac solis
ꝯmodis. ad eo ũ in toto illo latifundio intib sola gau¬
deat. ad faciem theatralẽ. montib claudit᷑. ambitu sta¬
dioꝵ mille qͥngentoꝵ pene inaccessa obĩcomodũ are¬

Expanded text:
se salis uenis exundant humorem affluentissimum, qui constrictus ui caloris uelut in aestiuam glaciem corporatur: praesidio sitit. Tunc serpentes undique gentium conuenae a uerno statim die illuc confluunt. Ita periculi ac difficultatis concordia ad Casrari queat. Quem locum circumsident Lapyri, Narici et Hyrcani. Ei proximat Margine regio inclita caeli ac soli commodis, adeo ut in toto illo latifundio vitibus sola gaudeat. In faciem theatralem montibus clauditur, ambitu stadiorum mille quingentorum, paene inaccessa ob incommodum hare
Abbreviated transcription (Latin):
cut scripserũt qui nat᷑as aĩaliũ curiosiꝰ indagarũt ¶ Sa¬
uturnitate ac uetustate usq nũc as deinceps flammnis
um dedit carni pauonis mortui ne putresc̾et: ꝙ cũ
auditu incredibile uid̾et᷑: euenit ut apd̃ cartaginem.
pectore dulpaꝵ q̃ntũ sibi uissũ fuit. decertũ ẜuari iussit.
¶Qd̾ post tantũ dieꝵ spaciũ qͣntũ alia cara q̃c̃q cogta
putresc̾et. platũ atq oblatũ nichil suũ offendit olfa¬
tum. itẽq repositũ post dies ampliꝰ qͣm .xix. idẽ ꝙ añ
erat inuentũ est. ¶ Idemq post ãnũ: nͥ ꝙ aliqͣntũ corpu¬
lencie siccioris ⁊ ꝯtratioris fuit. ¶Quis palee de dit uł
tam frigidam uim. ut obrutas niues seruet: uł tam

Expanded text:
alium curiosius indagarunt, satate temporis atque vetustate usque nunc ac deinceps flammis um dedit carni pauonis mortui ne putesceret? Quod cum auditum incredibile uideretur, euenit ut aput Carthaginem pectore pulparum, quantum uisutantum spatium, quanto alia caro quaecumque cocta putesceret, prolatum adque oblatum nihilo nostrum offendit olfactum. Itemque repositum post dies amplius quam triginta idem quod erat inuentum est, idemque post annum, nisi quod aliquantum corpulentiae siccioris et contractioris fuit. Quis paleae dedit uel tam frigidam uim, ut obrutas niues seruet, uel tam
Abbreviated transcription (Latin):
qͣꝵ prolixitas nimia erat ⁊ in utił dissonãeia: mirabi¬
li breuitate correxit. ¶Nam multas ꝯstitutõnes pͥn.¬
cipũ qui in multis uoluminib habebant᷑. intra .xii.
pandectaꝵ nocabulo nũcupauit. ¶ Qnatuor ⁊̃ mititu¬
tionũ libros. in quib breuit̾ uniu̾saꝵ legũ tectꝰ ꝯp̾ẽ

Expanded text:
 prolixitas nimia erat et inutilis dissonantia, mirabili brevitate correxit. Nam omnes constitutiones principum, quae utique multis in voluminibus habebantur, intra duodecim pandectarum vocabulo nuncupavit. Quattuor etiam institutionum libros, in q
Abbreviated transcription (Latin):
sula .i. anglia. nõ q̃b implitudĩe nom̃ pene
orb̾ alt̾ius meret᷑. ¶ Ectĩ gnitis eiũ ⁊ ampliꝰ milia passuũ¬
in longũ tenet. ita ut eam usq in calidonicũ angulum
¶ Quaꝵ hyb̾na ei proximat. magnitudĩe maxima. s in¬
humano incolaꝵ rĩtu asꝑa. ¶ Illic nullus anguis auis
rara. gens auhospita. et bellicosa. ¶S mare ꝙ int̾ hãc¬

Expanded text:
 amplitudine nomen paene orbis alterius mereretur: octingenta enim et amplius milia passuum longa detinet, ita ut eam in Calidonicum usque angulum r. Quarum Hibernia ei proximat magnitudine, inhumana incolarum ritu aspero, alrara, gens inhospita et bellicosa. Sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Se ip̃m nãq uidisse narrabat. ꝙ̃ atq modũ batha¬
marius qͦndã comes affrice. cũ apud ep̃m ꝯuiuaret᷑.
ep̃c eundẽ protulit lapidẽ. ⁊ nenuerit sub argento:
ferrũq suꝑ argentũ posu̾it. ¶ Demũ sic̃ subtͣ moueb̃t
manũ. q̃ lapidẽ tenebat: ita ferrũ desuꝑ mouebat᷑. atq
argento medio nichilq paciente. ꝯcitatissimo eursu
atq recursu infra lapis ab hoĩe. sup̃ ferrũ rapiebatur
¶Qñ iuxta eũ ponit᷑ lapis adamas: nõ rapit ferrũ.
et si iam rapu̾at. ut eĩ ꝓpinqͣuit: mox remͤtit. De¬

Expanded text:
 Se ipsum namque uidisse narrauit, quem ad modum Bathanarius quondam comes Africae, cum aEpiscopus, eumdem protulerit lapidem, et tenuerit sub argento, ferrumque super argentum posuerit; deinde sicut subter movebat manum, qua lapidem tenebat, ita ferrum desuper movebatur, atque argento medio nihilque patiente, concitatissimo cursu ac recursu infra lapis ab homine, supra ferrum rapiebatur Quando iuxta eum ponitur adamans, non rapit femlID. et si iam rapuerat, ut ei propinquauerit, mox remittit.
Abbreviated transcription (Latin):
hiuuitis nditicensr lubre. molarẽ hoĩs dentẽ tam ĩ geñ¬
tem: ut si in nr̃oꝵ denciũ modulos minutatĩ ꝯcid̾et᷑.
raptorẽ. ¶ Qd̃ cũ pͥmũ uidit: uehem̃t᷑ inhorruit. Qͥppe
cernebat a lapide ferreũ anulũ raptũ atq suspensum.
feciss: idem anulus alt̾i amotꝰ eundem suspendit: atq¬
sic̃ ille pͥor lapidi. sic alt̾ anulus pͥori auulo: coherebat:¬
¶ accessit eodẽ mͦ t̾ciꝰ: accessit et qͣrtus. ¶ Iamq anuli sͥ¬
ꝑ inutua cͥcuł nexi nõ implicatoꝵ intriusecꝰ. s extͥnsecꝰ

Expanded text:
um in Uticensi litore, molarem hominis dentem tam ingentem, ut, si in nostrorum dentium modulos minutatim concideretraptorem; quod cum primum uidi, uehementer inhorrui. Quippe cernebam a lapide ferreum anulum raptum adque suspensum; fecisset, idem anulus alteri admotus est eundemque suspendit, adque ut ille prior lapidi, sic alter anulus priori anulo cohaerebat; accessit eodem modo tertius, accessit et quartus; iamque sibi per mutua circulis nexis non inplicatorum intr
Abbreviated transcription (Latin):
famosissimũ et magnũ hoc bellũ apud actiũ fuit. ¶ Ab
hora qͥuta: usq in horã septimã: mẽta uincendi spe.
grauissime ut̾ͥnq cedes acte ¶ Reniquũ diei cũ subse¬
q̃nte nocte inuictoriã cesaris declinauit. ¶Cleopatra regi¬
scente iam die uictoriã cesar ꝯsũpmauit ¶antonius¬
et cleopatra ꝯmunes liberos eũ parte regie gaze. ad
rubrũ mare p̾m̾tendos censuerũt. ip̃is p̾sidiis enca
classem et copias instaurando bella parau̾ũt ¶ Cesar

Expanded text:
famosum et magnum hoc bellum apud Aotium fuit. ab hora quinta usque in horam septimam incerta uincendi spe grauissimae utrimque caedes aotae; reliquum diei cum subsequente nocte in uictoriam Caesaris declinauit. prior regiscente iam die uictoriam Caesar consummauitet Cleopatra communes liberos cum parte regiae gazae ad Rubrum mare praemittendos censuerunt. 439 Ipsi praesidiis circa classem et copias instaurando bello paraverunt. Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
sar et antonius eosdem in macedoniã magnis bel
¶ Quare ad desꝑatõnẽ adacti. brutus. et cassiꝰ in matu¬
ram sibi morte añ belli t̾minũ postulau̾ũt. ENam
inuitatis ꝑcussorib cassius capd brutus latus pͥbu¬
se. philipense. perusiñ siculũ. actiacũ. equib duo
hoc est pͥmũ et nonissimũ. adu̾sus mareũ anto¬
mũ ¶ Sedm: adu̾sus brntũ et cassiu. ¶ Terciũ:
adusus luciũ antoniũ. ¶ Q uartũ: adu̾sus sextu

Expanded text:
sar et Antonius eosdem in Macedoniam magnis bell Quare ad desperationem adacti Brutus et Cassius, immaturam sibi mortem ante belli terminum consciverunt: nam, invitatis percussoribus, Cassius caput, Brutus latus pse, Philippense, Perusinum, Siculum, Acciacum. Ex quibus duo, hoc est, primum ac novissimum, adversus M. Antonium, secundum adversus Brutum et Cassium, tertium adversus L
Abbreviated transcription (Latin):
t affirmat uarro actor diligentissimꝰ ĩpera tore¬
romã ꝯdidit. Iomulus m arte genitus. et rea
silua ueld̾ nõ nlłi marte ⁊ ilia. dictaq pͥmũ est ro¬
ma q̃drata qd̾ ad equilibriũ foret posita. Ea incipit
asilua q̃ est in area apollinis. ⁊ ad suꝑciliũ scalaꝵ ca¬
ci ht t̾minũ uͥ tuguriũ fuit faustuli. ibi romulꝰ mã¬
sitaũ ¶Qui auspicato miuroꝵ fundam̃ta iecit. duodelu¬
ginti natus annos .xi.kl̃. Maii horã post scdm ante
terciam plenam. sic̃ luciꝰ tarũcius prodidit mathe¬
maticoꝵ nobilissimꝰ. ¶Ione in piscib. sat̾uo. uen̾e. mar¬
te. mercurio. in scorpione: sole in tauro. luna in libra
ꝯstitutis et obseruatũ deinceps. ne qͣ hostia parilibus
ced̾etur. ut dies iste a sangͥne purus ẽẽt. cuiꝰ significa¬
cionẽ de partu il ie tractã uolũt. ¶ De cam̃sib egͥ pͥmũ¬
triumphũ. ⁊ actroni regi eoꝵ detraxit spolia q̃ iomi fe¬
retrio pͥmꝰ suspendit. ⁊ opima dixit. ¶ Rursus de ante¬

Expanded text:
t adfirmat Varro auctor diligentissimus, Romm condidit Romulus, Marte genitus et Rea Siluia, uel ut nonnulli Marte et Ilia; dictaque primum est Roma quadrata, quod ad aequilibrium foret posita. Ea incipit a silua quae est in area Apollinis, et ad supercilium scalarum Caci habet terminum, ubi tugurium fuit Faustuli. Ibi Romulus mansitauit, qui auspicato murorum fundamenta iecit duodeuiginti natus annos, XI k. Mai., hora post secundam ante tertiam plenam, sicut L. Tarruntius prodidit mathematicorum nobilissimus, Ioue in piscibus, Saturno Venere Marte Mercurio in scorpione, Sole in tauro, Luna in libra constitutis. Et obseruatum deinceps, ne qua hostia Parilibus caederetur, ut dies iste a sanguine purus esset, cuius significationem de partu Iliae tractam uolunt. Idem Romutriumphum, et Acroni regi eorum detraxit spolia, quae Ioui Feretrio primus suspendit et opima dixit. Rursum de Ante
Abbreviated transcription (Latin):
dũ duas colũpnas mire magnitudĩs. et portas et li¬
minã. et seras. ⁊ minans minauit p̾dc̃as gentes et
omnẽ sobolem eaꝵ: et inclusit ad ub̃a aquilonis. in
anno uno et m̃sib q̃tuor. ¶ Erexit portas et limina.
et seracula mire magnitudĩs. et induxit eas ac lini¬

Expanded text:
fudit colomnas mirae magnitudinis et portas et limina et seras et minans minavit eos et omnem subolem eorum et inclusit eos ad ubera aquilonis in anno uno et mensibus quattuor erexitque portas et limina et serracula mirae magnitudinis et induxit ac lini
Abbreviated transcription (Latin):
tam: in t̾ra fenice ꝙ̃ ꝯdidit sydon filiꝰ chanaan a qͦ sydo¬
nes. ¶ Ex hin sareptã sydonie. ¶ De hinc inuen̾ũt tirũ
ciuitatẽ ꝑ obtimã. un fuit apolloniꝰ de qͦ legit᷑. ¶ De hiis
eciã duab eũngłista legit᷑ sonat. ¶ In partes tr̃i⁊ si¬
donis. ¶Nũc a regionis incole pͥorẽ sagittã: alt̾am u̾o
surnoĩant. ¶ Nam ebraice scor drͣ ⁊ in sorte neptalim.
pꝰ has transierũt tholomaidã pͥus a con dicta. qͣm qͥdã
philistea. int̾ azotũ ⁊ iamniã ꝓpe ascalonẽ. ¶ accon u̾o
.i. ptholomaida ab austro ht carmeli montẽ. ¶Iusta ꝙ̃
transeuntes ad dext̾am reliq̃rũt opidũ cayphan dictũ¬
¶ Ex hin iuxta dorã uł pirgiũ. ¶ post ħ: iuxta ces aueã
palestine incessimꝰ. que quidẽ dicebat᷑ ⁊ alt̾onõe turris
stratonis. in q̃ herodes dictus agrippa nepos illiꝰ herodẽ
u̾mib infelicit̾ expirauit. ¶ Tum qͥdem a dext̾a parte
reliq̃rũt maritima.⁊ ꝑ urbem noĩe iramulã ꝑrex̾unt.

Expanded text:
Chanaan, a quo Sidones; exinde, Sareptam Sidoniae. Dehinc invenerunt Tyrum civitatem peroptimam, unde fuit Apollonius, de quo legitur . De his etiam duabus evangelista sonat: In partes Tyri et Sidonis . Nunc autem regionis incolae priorem Sagittam, alteram vero Sur nominant. Nam HebraicePost has transierunt Ptolemaidam, prius Achon dictam; quam quidam Philisthae inter Azotum et Jamniam, prope Ascalonem. Acon vero, id est Ptolemaida, ab austro habet Carmeli montem, juxta quem transeuntes, ad dexteram reliquerunt oppidum, Caypham dictum, exhinc juxta Doram, vel Pirgul; post haec, juxta Caesaream Palaestinae incessimus, quae quidem dicebatur et altero nomine Turris Stratonis: in qua Herodes, dictus Agrippa, nepos illius Herodivermibus, infeliciter exspiravit. Tum quidem a dextera parte reliquerunt maritima, e
Abbreviated transcription (Latin):
st̃ tentoria extendi. ¶ Est nẽpe antiochia ciuitas ma¬
gna ambitu. situ fortis ⁊ muro ualida. que ⁊̃ ab hosti¬
bus ext̾nis nũꝙͣ pot̾it ꝯp̾hendi: si tantũ inhabitãtes
pane muniti. eani defend̾e̾ uoluint. ¶ Est q̃ iñ ea
basilica una satis uen̾anda in honore sc̃i petri. a.
dedicata uͥ sedit in cathedra in ep̃m sublimat᷑. post¬
ꝙͣ a dño pͥncipatũ ecc̃e clauib acceptis regni celestis
suscepit ¶ Est et alt̾a in honore beate marie fabrica¬
ta ¶ Sũtq alie płes ecc̃e : decent̾ ꝯposite. ¶Tresdecim¬
fere miliariis distat mare ab antiochia. ¶ Et qr fernꝰ
fluuiꝰ inibi mare incidit. ꝑ eiusdem alueũ fluuii usq
ꝓpe antiochia naues de longinquis partib bonis
referte oĩb deducunt᷑. ¶ Itaq tam ꝑ t̾ram ꝙ̃ ꝑ mare

Expanded text:
ochia civitas magna ambitu, situ fortis, et muro valida; quae et ab hostibus externis nunquam poterit comprehendi, si tantum inhabitantes pane muniti eam defendere voluerint. Estque in ea basilica una satis veneranda, in honore sancti Petri apostoli dedicata, ubi sedit in cathedra, in episcopum sublimatus, postquam a Domino principatum Ecclesiae, clavibus acceptis regni coelestis, suscepit. Est et altera in honore beatae Mariae fabrefacta. Suntque aliae plures ecclesiae decenter compositae. fere milliariis distat mare ab Antiochia. Et quia Fernus fluvius inibi mare incidit, per ejusdem alveum fluvii usque prope Antiochiam naves de longinquis partibus bonis refertae omnibus deducu
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃a. inuentor laucee ꝑ mediũ rogi flãmantis ultro cełit̾
transmeauit. ¶ Quo trãsacto: illũ hoĩem qͣi reũ ĩ cute flã¬
mis crematũ uiderũt. ⁊ in int̾ioris corporis parte lesum
morti intellex̾unt. ¶ O rei exitus monstrauit: cũ die
.xii. ip̃o angore obiit. ⁊ qr ob honorẽ dei. ⁊ amorẽ om̃s lã¬
ceam uen̾ati fu̾ant. hoc iuditio ꝑacto facti incrudeli:
ꝯstristati sunt ualde. ¶ Comes tñ raymũdꝰ tãdiu eã ser¬
uauit: donec eã nescio quo euentu ꝑdidit. ¶ factũ est

Expanded text:
facta, inventor lanceae per medium rogi flammantis ultro celeriter transmeavit. Quo transacto, illum hominem quasi reum in cute flammis crematum viderunt, et in interiori parte corporis laesum mori intellexerunt. Quod rei exitus monstravit, cum die duodecimo ipso angore obiit. Et quia ob honorem Dei et amorem omnes lanceam venerati fuerant, hoc judicio peracto, facti increduli, contristati sunt valde. Comes tamen Raimundus tandiu illam servavit, donec eam nescio quo eventu perdidit. Nunc aut
Abbreviated transcription (Latin):
qui hispaniã ꝓfundit. hib̾icꝰ fertur ⁊ balearicꝰ. Qͥ uar¬
bonensen ꝓuĩciã: gallic̾ moxq ligusticꝰ. ¶ ab eo ad si¬
ciliam: tuscꝰ. quẽ greci yoniũ uł tirrenũ. itali u̾o inferũ:
pͥus lat̾e. an fractib magnis. iuxta grecias ⁊ iliricũ: per
helles pontũ. in angustias stͥngit᷑ ꝓpontidis. ¶ Que. ꝓ¬
pontis europã asiamq discrimĩãs ad paludes meoti
incipit: meostis hostio t̾mĩat᷑. ¶ Nota qr omĩs ħ latitu¬
do que europam asiãq diuidit: in .uni. stadioꝵ ãgusti¬
as stringit᷑. ¶hic est elespontꝰ. ¶has angustias xͥses põ¬
mo rursus stringit᷑ in ꝓpontidẽ. ¶ Mox inquingẽtos pa¬
ssus cohartatꝰ. fit bos forꝰ traciꝰ qͦdariꝰ copias trãsportaũ.

Expanded text:
Hispanias perfundit, Hibericus fertur et Balearicus: qui Narbonensem provinciam, Gallicus: mox Ligusticus: ab eo ad Siciliam Tuscus, quem Graeci Ionium vel Tyrrhenum, Itali inferum prius latere, anfractibus magnis iuxta Graecias et Hillyricum per Hellespontum in angustias stringitur Propontidis: quae Propontis Europam Asiamque discriminans ad Macotincipit, Maeotis ostio terminatur, atque omnis haec latitudo, quae Europam Asiamque dividit, in septem stadiorum angustias stringitur. Hic est Hellespontus, quem Xerxes ponmo rursus stringitur in Propontidem: mox in quingentos passus coartatur fitque Bosphoros Thracius, qua Darius copias transportavit.
Abbreviated transcription (Latin):
de qͣ qui ibi u̾sant᷑: piscatores audito regis aduẽtu
egressi sunt: et intrantes nauiculas suas in mare illud se pa¬
ꝙ illuc sabula ⁊ lapilli rubri hãnt᷑. infundo. un intuentib. nc¬
rubrũ apparet. ꝙ tñ inuase qͣlib austũ c̾nit᷑. tanꝙͣ aliud ma¬
re limpidũ ⁊ albũ. ¶ Diriuat᷑ aũ a magno mari .s. oceano
ut dicũt a parte australi q̃i linga eruptũ. ⁊ usq ad helĩ.
iam dictũ u̾sus septẽ trionẽ ꝓtentũ. faciens ibi finẽ non
longe a monte synai: s qͣncũ pͭ eq̃s aliqͥs uno die ꝓficisci¬
¶ a rubro u̾o mari uł ab helim iam memorata usq ad
mare magnũ quo a ioppe uł aschalone siue siue gaza ꝯ̃t
damiath ꝑgit᷑. it̾ eundo dieꝵ .iiii. uł .u. eqͥtis ambulatõe

Expanded text:
De qua qui ibi versabantur, audito regis adventu, egressi sunt: et intrantes naviculas suas, in mare pavidi se  quod saburra et lapilli rubri sint in fundo. Unde intuentibus rubrum patet; quod etiam in vase quolibet haustum, tanquam aliud mare, limpidum est et album. Dicunt illud a mari Oceano derivari a parte australi, quasi lingua eruptum, et usque ad Elim jam dictam versus Septentrionem protentum, ubi finem facit non longe a monte Sinai, sed quantum potest equo aliquis uno die proficisci. A Rubro vero mari, vel ab Elim memorata, usque ad mare Magnum, quo ab Joppe, vel Ascalone, vel Gaza, versus Damiath pergitur, iter eundo dieru
Abbreviated transcription (Latin):
in montano loco sita. riuis. siluis fontib q carens
excepto fonte si lce. uͭ sufficient̾ int̾dũ aq̃ habet᷑. ¶ Cist̾ue
ab occasu soł turrĩ dauiticã utroq lat̾e murũ urb̾ supp¬
lentẽ que usq ad medietatẽ sui a parte inferiori solide⁊
massata sũt ⁊ de lapidib cem̃tata qͣdratis ⁊ plũbo fusili:
sigillatis. ¶ Est in eadem urbe tẽplũ dñncũ rotũdũ: ꝯposi¬
dem loco quo salomo alt̾um pͥus instituit mirificũ ¶ In¬
cuiꝰ medio est rupis natiua ⁊ ingens. de q̃ de t᷑pat᷑ satis ⁊
inpedit᷑ ip̃m tẽplũ. ¶ Nescio q̃re ab et̾no pñicit᷑ locũ ocu¬
pare qͥn ꝓrsus excidit᷑. s dicũt illũ esse locũ uͥ stetit an¬
gelus ꝑeuciens. eui dauit intulit paiidꝰ nimis. ¶ Ego
quidem sum qui pecaui. isti. qͥ .o.s.q. fec̾unt: Caiunt¬
q in ip̃a rupe archã fed̾is dñi esse. cũ uͥga et tabuł testa¬
m̃ti bñ sigillatã. eo ꝙ iosias rex iuda poni iussit eam

Expanded text:
in montano loco sita, rivis, silvis, fontibusque carens, excepto fonte Siloe, ubi sufficienter aqua interdum habetur, inteab occasu solis turrim Davidicam, utroque latere murum civitatis supplentem, quae usque ad medietatem sui a parte inferiori solide massata est, et de lapidibus caementata quadratis, et plumbo fusili sigillatis. dem loco quo Salomon alterum prius instituit mirificum; de qua deturpatur satis et impeditur ipsum templum. Nescio quare ab aeterno permittitur locum occupare, quin prorsus exciditur. Sed dicunt illum esse locum, ubi stetit angelus percutiens, cui David intulit pavidus nimis: Ego quidem sum qui peccavi; isti, qui oves sunt, que arcam foederis Domini esse, cum virga, et tabulis testamenti, bene sigillatam, eo quod Josias rex Juda poni jussit eam
Abbreviated transcription (Latin):
nus anna appesiatꝰ. ab ordĩe fiuenti: ꝓpontis. ¶ Egipciꝰ
pelagus: dat᷑. Gallicꝰ: europe affricꝰ. libie. ¶hus ut que
ꝓxima sunt: uen̾unt in partes parciũ ħ in gͥmiis t̾raꝵ.
horas aũ extremas: oceanꝰ amplectit᷑. ¶ eluia litoribus
suis: arabitꝰ. ꝑsicꝰ. indicꝰ. euous. sericꝰ. hyrcanꝰ. caspius.
senticꝰ. Germanicꝰ. gallicꝰ. athlantic̃. libicꝰ. egipciꝰ. dr᷑. ¶cuĩ
accessus increm̃ta cͥca littora in die uehem̃tissime ꝓruunt:
maximos q ibi exitus faciũt. sine qd̃ suspensiꝰ alcius tol¬
latur in caloris: seu ꝙ in ea parte orb̾ fonciũ et fluminũ
copia sit effusior. ¶ Non est omittendũ uñ medit̾ranea ma
ria capud attollant. ¶ Estimant enĩ quidã sinꝰ istos agͣ¬
ditanos freto nasci. nec aliam eẽ originẽ ꝙͣ eliquia irrũ¬
pentis oceani. ¶Qui ꝯͣriũ senciũt: dicũt omnẽ. illũ flu
orem a ponti faucib mundare. ¶Idq fulciũt argum̃to

Expanded text:
 ab ordine fluenti Propontis. Aegyptium pelagus Asiae datur, Gallicum Europae, Africum Libyae; his ut quaeque proxima sunt uenerunt in partes partium. Haec in gremiis terrarum. Oras autem extimas Oceanus amplectitur, qui a litoribus suis Arabicus Persicus Indicus Eous Sericus Hyrcanus Caspius Scythicus Germanicus Gallicus Atlanticus Libycus Aegyptius dicitur. Cuius accessus incrementa circa litora Indiae uehementissime proruunt maximosque ibi exitus faciunt, siue quod suspensius sustollatur ui caloris, seu quod in ea parte orbis et fontium et fluminum copia sit effusior. caput extollat. Existimant enim quidam sinus istos a Gaditano freto nasci, nec aliam esse originem quam eliquia erumpentis Oceani. Qui contrarium sentiunt omnem fluorem aiunt e ponticis faucibus inundare, idque fulciunt argumento
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatis: remissus int̾ nũciꝰ ab eo qui ciuitatẽ redde¬
bat dixit. ¶ Expectate paulisꝑ dũ lampas trausent.⁊
enĩ tres uiri .uł .iiii.cũ lampadib ꝑ muros ciuitatis
tota nocte ꝑgebant excitando ⁊ ꝯmonendo uigiles.
post ħ aũ appropinq̃ntes ad murũ. ⁊ erecta scala
fulcherius. frat̾.s. budelli carnot̾ muros intrepidꝰ ꝯscẽdit.
quos comes flandrensis secutus: boamũdo et duci godefre¬
do mandauit ut ascenderent. ¶Iam enĩ .xl. nulites ꝑ cordas

Expanded text:
civitatis, remissus internuntius ab eo qui civitatem reddebat, dixit: Exspectate dum lampas transeat. Etenim tres viri vel quatuor cum lampadibus per muros civitatis tota nocte pergebant excitando et commonendo vigiles. Post haec autem appropinquantes ad murum, et erecta scala,Fulcherius, frater scilicet Budelli Carnotensis, murum intrepidus conscendit; quem comes Flandrensis consecutus, Boimundo et duci mandavit ut
Abbreviated transcription (Latin):
die ita rec̾rit. ut int̾ montes ⁊ fluuiũ: transitꝰ nullus
sit. ⁊ sic mari medit̾.meo ꝙ antiochie ꝓxiniũ ẽ: influit.
¶In angustiis aũ ilł qͣs fluuius tam adħens sup̃deĩs
montib facit. antiochia sita est. ut ab occidñ fuuius
inferiori muro influens. qͣndã in modũ sagnte par¬
tem t̾re int̾ se ⁊ ip̃am ciuitatẽ relinqͥd ¶ hoc modo ab o¬
riente urbs sita surgit in orientẽ: atq suo ambitu triũ
monciũ iuga ꝯplectit᷑. ¶ Ille u̾o mons ꝙ̃ a seꝑtẽ tricẽ
h̃t: qͦdam maximo pͥrrupto ab aliis diuidit᷑. ut ab illo
ad alios nulłs uł difficillimꝰ aditꝰ hẽat᷑ ¶ In colle autẽ¬

Expanded text:
die, ita recurrit ut inter montes et fluvium transitus nullus sit, et sic mari Mediterraneo, quod Antiochiae proximum est, influit. In angustiis autem illis quas fluvius jam adhaerens supradictis montibus facit, Antiochia sita est ut ab occidente fluvius, inferiori muro influens, quamdam in modum sagittae partem terrae, inter se et ipsam civitatem relinquit. Hoc modo ab oriente urbs sita, surgit in orientem, atque suo ambitu trium montium juga complectitur. Ille vero mons quem a septentrione habet, quodam maximo praerupto ab aliis dividitur, ut ab illo ad alios nullus vel difficillimus accessus habeatur. In colle aute
Abbreviated transcription (Latin):
saluo ⁊ incolumi ex̾citu reu̾titur. ¶p̾t̾ ꝙ ĩ ip̃o pirinei iugo
uasconiã ꝑfidiã parũꝑ in redeundo ꝯtigit exꝑiri. ¶ Nam
cũ agñe longo ut loci ⁊ angustiaꝵ situs ꝑm̃tebat porrec
tunᷤ. extremã inpedim̃toꝵ partẽ. et eos qui nouissimiag¬
minis incendentes subsidio p̾cedentes tuebantur. desuꝑ
incur santes: in subiectã uallẽ deiciũt. Consertoq eũ eis
ardus regie ħ m̃se p̾positus. ¶ anselinꝰ comes palacii. hur
uodland britãnici limitis p̾fectus. cũ alus płib int̾fu̾it᷑.¬

Expanded text:
ter quod in ipso Pyrinei iugo Wasconicam perfidiam parumper in redeundo contigit experiri. Nam cum agmine longo, ut loci et angustiarum situs permittebat, porrecttunus extremam impedimentorum partem, et eos qui novissimi agminis incedentes subsidio praecedentes tuebantur, desuper incursantes in subjectam vallem dejiciunt; consertoque cum eis hardus regiae mensae praepositus, Anshelmus comes palatii et Hruodlandus Brittannici limitis praefectus cum aliis conpluri
Abbreviated transcription (Latin):
lica dei genitricis. qͣm ip̃e ꝯstrux̾at. ¶Corpꝰ u̾o aromati¬
zatũ et in sede aurea sedens: positꝰ est in curuat᷑a sepul
pite erecto: honeste. ligata aurea cathena: ad diadem̃
¶ Indiademate u̾o lignũ crucis positũ est. ⁊ sepulerũ
dario sub diademate facies eius coopta est. ¶ Sceptrũ
aureũ. ⁊ scutũ aureũ. ꝙ leo ppͣ ꝯsec̃u̾at. añ eũ posita¬
sunt et sigillatũ est sepulcrũ eius. ¶ emo enĩ refferre

Expanded text:
lica Dei genitricis, quam ipse construxerat. Corpus ejus aromatizatum, et in sede aurea sedens positus est in curvatura sepulpite honeste erecto, ligato aurea cathena ad diadema. Et in diademate lignum crucis positum est. Et repleverudario sub diademate facies ejus operta est. Sceptrum aureum et scutum aureum, quod Leo papa consecraverat, ante eum posita, et sigillatum est sepulchrum
Abbreviated transcription (Latin):
incedem stupͥ in eũ ꝑpetrati ꝯstituerat. nupcias in co¬
pulando ei filiã suã cheopatrã celebrare decreuit. ¶ Qͥ
eũ pͥdie qͣm occid̾etur int̾rogatꝰ fuiss quis finis magis ho
mini ẽẽt optandꝰ: respondisse fert᷑. ¶ eũ ẽẽ optimũ qui
uiro forti post uirtutũ suaꝵ głam in pace regnãti: sine
ꝯflictione corporis. et decore animi subitus ⁊ celer ĩopina
to potuiss accid̾e. ¶ E ip̃i mox ꝯtigit. ¶ Nam die nupeia¬
rum cũ ad ludos magnifice apparatos int̾ duos alexãdros.
filiũ et gen̾um ꝯtend̾ent. a pausania nobili macedonũ
adolescente. phillippꝰ int̾ angustias sine custodib cͥcumi¬

Expanded text:
mercedem stupri in eum perpetrati constituerat, nuptias in copulando ei filiam suam Cleopatram celebrare decreuit. qui cum pridie quam cocideretur interrogatus fuisset, quis finis homini magis esset optandus, respondisse fertur, eam esse optimum, qui uiro forti post uirtutum suarum glorias in pace regnanti sine conflictatione corporis et dedecore animi subitus et celer inopinato ferro potuisset accidere: quod ipsi mox obtigit. nec ab irum cum ad ludos magnifice apparatos inter duos Alexandros filium generumque contenderet, a Pausania nobili Macedonum adulescente in angustiis sine custodibus circum
Abbreviated transcription (Latin):
tib. et nili modo exultare ꝯtendũt. ¶alii uolu̾t asci¬
ticis montib exoriri. ¶huspanis eciã ibi nobilissiniꝰ
fuuiꝰ qui alexandri magni it̾ t̾mĩauit. sicuti are ĩ rip¬

Expanded text:
nasci et Nili modo exultare contendunt: alii volunt a Scynasci et Nili modo exultare contendunt: alii volunt a Scythicis montibus exoriri. Hypanis etiam ibi nobilissimus fluvius, qui Alexandri Magni iter terminavit, sicuti arae in ri