comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
batã adusus dñationẽ atheniensiui
sparthanorũ. int̾ tot greciȩ ciua¬
tes soliti recinuerant amiser unt
Quȩ conditio tanto amarior ill. qͦn
serior fuit. reputantib tẽꝑa illa qͥb
tantis ꝑsarũ opib domesticis uirib
restiterint. quib galloꝵ uiolentie
asiȩ. italiȩq t̾ribilẽ delphico bello
fregerint. Quȩ gloriosa recordatio
maiꝰ desider ium lib̾tatis augebat
Dũ hec agunt᷑ medio tẽꝑe int̾ mess¬
nos & acheos de pͥncipatu pͥmo dis¬
sensio. mox bellũ ortum. ẽ. In eo no¬
bilis acheor ĩꝑator philopem enẽ
aine hostium opp̃ssus. ẽ. Quẽ messe.¬
ni iacentẽ seu metu uirtutiꝰ. seu ue¬
recundia dignitatis. int̾ficere ausi
lut confecissent. captiuũ ꝑ uniũ¬
sam ciuitatẽ in modũ triũphi cir¬
eduxert᷑. effuso obiuã popło ac sisuu̾
tuerent᷑. quȩ potuisse incredibile
singłis uidebat᷑. Inde in carcerẽ
ducto. uerec̃dia magnitudinis eiꝰ
uenenũ deder. Qđ ille letꝰ ac si ui¬

Expanded text:
batam adversus dominationem Atheniensium Spartanorumque inter tot Graeciae civitates soli retinuerant, amiserunt. Quae condicio tanto amarior illis, quanto serior fuit, reputantibus tempora illa, quibus tantis Persarum opibus domesticis viribus restiterint, quibus Gallorum violentiam Asiae Italiaeque terribilem Delphico bello fregerint; quae gloriosa recordatio maius desiderium libertatis augebat. Dum haec aguntur, medio tempore inter Messenios et Achaeos de principatu primo dissensio, mox bellum ortum est. In eo nobilis Achaeorum imperator Philopoemen caatus a multitudine hostium oppressus est. Quem Messenii iacentem seu metu virtutis seu verecundia dignitatis interficere ausi lum confecissent, captivum per universam civitatem in modum triumphi circumduxerunt effuso obviam populo, ac si suus, tuerentur, quem potuisse capi incredibile singulis videbatur. Inde in carcerem ducto verecundia magnitudinis eius venenum dederunt, quod ille laetus, ac si vi
Abbreviated transcription (Latin):
aut potũ poscit. ñ deniq armoꝵ
honꝰ deposuit. s adclinis pariea¬
cũ .iiii. milia sola expugna suꝑ¬
fuisse c̃spexisset: ortatꝰ ut se ad me¬
liora rei publicȩ reseruarent tẽpo
ptolomeũ ꝓficiscit᷑. a quo honor¬
fice exceptꝰ.dui ĩ sũma dignatio

Expanded text:
aut potum poposcit, non denique armorum aut potum poposcit, non denique armorum onus deposuit, sed adclinis parieti,cum IV milia sola ex pugna superfuisse conspexisset, hortatus, ut se ad meliora rei publicae tempora reservarent,tum Ptolomeum proficiscitur, a quo honorifice exc
Abbreviated transcription (Latin):
andriq bellis & imꝑiũ macedonũ
& om̃ib metuenda arma contẽp¬
serãt. Int duas nobilissimas gentes
bellũ sũmis utrinq uiribꝰ fuit. c̃
hi puctũ macedonũ gła: illi non
solũ ꝓillibata libertate. sed etiã
ꝓsalute certarent. Uicti lacede:¬
monii: non ipsi tantũ. uerũ etiã
coniuges lib̃iq magno aĩo forta¬
nã tulere. Hemo qͥppe inacie
saluti peꝑcit: nulla amissũ con¬
iugẽ fleuit. Filioꝵ mortẽ senes
laudabant patribꝰ in acie cesis fsi¬
lii gratulabant᷑ sua in nicẽ om̃s
tẽ cecidissent. Fetentibꝰ om̃s dom¬
bꝰ. saucios excipiebant. uulnem
curabant. lassos reficiebant. Int̾
ħ nullꝰ inorbe̾ strepitꝰ. nulla tre¬
pidatio. magisq om̃s publicã qua
pͥuatã fortunã lugebant. Int̾ hȩ
cleomenes rex post multas hostiui
cedes: toto corpore parit̾ ⁊ hostiũ
cruore madens. suꝑuenit. Ingress¬
q in urbẽ ñ humi c̃sedit: ñ cibĩ

Expanded text:
andrique bellis et imperium Macedonum andrique bellis et imperium Macedonum et omnibus metuenda arma contempserant. Inter duas nobilissimas gentes bellum summis utrimque viribus fuit, cum hi pro vetere Macedonum gloria, illi non solum pro inlibata libertate, sed etiam pro salute certarent. Victi Lacedaemonii non ipsi tantum, verum etiam coniuges liberique magno animo fortunam tulere. Nemo quippe in acie saluti pepercit, nulla amissum coniugem flevit, filiorum mortem senes laudabant, patribus in acie caesis filii gratulabantur, suam vicem omnes rtate cecidissent. Patentibus omnes domibus saucios excipiebant, vulnera curabant, lassos reficiebant;inter haec nullus in urbe strepitus, nulla trepidatio, magisque omnes publicam quam privatam fortunam lugebant. Inter haec Cleomenes rex post multas hostium caedes toto corpore suo pariter et hostium cruore madens supervenitingressusque in urbem non humi consedit, non cibum
Abbreviated transcription (Latin):
tigonꝰ tutor datꝰ: accepta ĩ matri¬
moniũ matreꝰ pupilli: rege̾ se
constitui laborat. Int̾iecto dem¬
de tempore cũ seditione minaci
macedonũ clausus in regia denere¬
t᷑: inpublicũ sine satellitibꝰ ꝓcȩ
purpura. Gare ħ eos alt̾i iub&.
qui aut imꝑare illis nesciat. aut
eui parere ipsi sciant. sed ad huc
indubiosũ. illud regnũ non uolu¬
ptatibꝰ s laboribꝰ ac ꝑiculis sentire.
¶õmemorat deinde bñficia sua.
ut defectionẽ sotioꝵ uindicau̾it.
ut dardanos thessalosq exultantes
morte demetriiregis cõpescuerit.
ut deniq dignitatẽ macedonũ
ñ solũ defendit uerũ & auxerit.
Quoꝵ si illos peniteat. deponere
imꝑiũ: & reddere illi munꝰ suũ:
qr regẽ querant. cui imꝑent. Cũ
popłs pudore motꝰ reciꝑe eũ re¬
gnũ iuber&.: tã diu recusauit.
quo ad seditionis auctores suppli¬
cio trad̾ent᷑. Post ħ bellũ sparcha¬
nis infert: qui solũ philippi alex¬

Expanded text:
tigonus tutor datus accepta in matritigonus tutor datus accepta in matrimonium matre pupilli regem se constitui laborat. Interiecto deinde tempore cum seditione minaci Macedonum clausus in regia teneretur, in publicum sine satellitibus procpurpura dare haec eos alteri iubet, qui aut imperare illis nesciat aut cui parere ipsi sciant;se adhuc invidiosum illud regnum non voluptatibus, sed laboribus ac periculis sentire. Commemorat deinde beneficia sua: ut defectionem sociorum vindicaverit, ut Dardanos Thessalosque exultantes morte Demetrii regis conpescuerit, ut denique dignitatem Macedonum non solum defenderit, verum et auxerit. Quorum si illos paeniteat, deponere imperium et reddere illis munus suum, quia regem quaerant, cui imperent. Cum populus pudore motus recipere eum regnum iuberet, tam diu recusavit, quoad seditionis auctores supplicio traderentur. Post haec bellum Spartanis infert, qui soli Philippi Alex
Abbreviated transcription (Latin):
locuti quã fecisse uiderent᷑: fi¬
nes epiri regni & acarnaniȩ
depopulant᷑. Iam olĩpias filiis
regna tradidat. & in locũ pirri
fr̃is defuncti ptolomeus suo¬
cesserat. Qui cũ hostibꝰ instru¬
Cto exercitu obuius ꝓcessisset.
infirmitate correptus in itine¬
re decedit. Olimpias qͦq gemi
tẽ regia sola nereis uirgo suꝑ
is nubit. geloni sicilie tirasimi
filio. Laudamia autẽ cũ marã
diane confugisset: concur su
popłi int̾ficit᷑. Qđ facinꝰ dii
in mortales assiduis cladib gen¬
tis & ꝓpe̾ int̾itu totiꝰ popłĩ iu¬
dicauer. Nam & sterelitate¬
famẽq passi. & intestina discor¬
dia uexati. ex t̃nis ad postremũ
bellis penȩ consũpti st̃. Milo
qͦq laudamie ꝑcussor in furorẽ: lis
nc̃ ferro nc̃ saxo. in sũma dentibꝰ
laceratis uisceribꝰ: duodecima
die int̾iit. his in epiro gestis:
int̾im in macedonia demetrius
rex relicto filio philippo par¬
uulo admodũ decȩdit. Can an¬

Expanded text:
locuti quam fecisse viderentur, filocuti quam fecisse viderentur, fines Epiri regni et Acarnaniae depopulantur. Iam Olympias filiis regna tradiderat, et in locum Pyrri, fratris defuncti, Ptolomeus successerat,qui cum hostibus instructo exercitu obvius processisset, infirmitate correptus in itinere decedit. Olympias quoque geminte regia sola Nereis virgo cum is nubit Geloni, Siciliae tyranni filio, Laudamia autem cum in aram Dianae confugisset, concursu populi interficitur. Quod facinus dii inmortales adsiduis cladibus gentis et prope interitu totius populi vindicaverunt. Nam et sterilitatefamemque passi et intestina discordia vexati externis ad postremum bellis paene consumpti sunt. Milo quoque, Laodamiae percussor, in furorem versus nunc ferro, nunc saxo, in summa dentibus laceratis visceribus duodecima die interiit. His in Epiro gestis interim in Macedonia Demetrius rex relicto filio Philippo, parvulo admodum, decedit,cui An
Abbreviated transcription (Latin):
urbis suȩ incendio. romanis
uniu̾sã ferme gallis occupatã
us gͥ gallos italia pellendos quã
minent᷑ ethoł pͥusq sua defen
ẽ: nĩphe pastores. Qui latͦcimo
iustis dñis adẽptã teneant: qui
uxores cũ ꝓpt̾ originis de hone¬
stam̃ta ñ in uenirent. ui publica
rapuerint. qui deniq urbẽ
ipsã parricidio condiderint. mul¬
toꝵq fundam̃ta frat᷑no sangui¬
ne asꝑserint. Echolos aute̾ pͥn¬
cipes greciȩ suꝑfuisse. & sĩc di¬
gnitate ita & uirtute cęt̾is p̃¬
stitisse. Solos deniq ẽẽ qui
macedonas imꝑio trars sẽꝑ flo¬
rentes contẽpserint : qui phi¬
lippũ regẽ ñ timuerint. qui
alexandri magni pꝰ ꝑsas in dosq
deuictos cũ om̃s nomꝰ eiꝰ horre¬
rent edicta sp̃uint. Monere
gͥ se romanos c̾tẽpti sint. fortu¬
na p̾senti nec ꝓ uocent arma
qͥb & gallos cęsos. & macedonas
contẽptos uideant. Sic dimissa
legatione romanoꝵ: ne fortiꝰ

Expanded text:
urbis suae incendio Romanis urbis suae incendio Romanis universam ferme a Gallis occupatam. Prius igitur Gallos Italia pellendos quam minentur Aetolis, priusque sua defendesse? Nempe pastores, qui latrocinio iustis dominis ademptum solum teneant,qui uxores cum propter originis dehonestamenta non invenirent,vi publica rapuerint, qui denique urbem ipsam parricidio condiderint murorumque fundamenta fraterno sanguine adsperserint. Aetolos autem principes Graeciae semper fuisse et sicut dignitate, ita et virtute ceteris praestitisse;solos denique esse, qui Macedonas imperio terrarum semper florentes contempserint, qui Philippum regem non timuerint, qui Alexandri Magni post Persas Indosque devictos, cum omnes nomen eius horrerent, edicta spreverint. Monere igitur se Romanos, contenti sint fortuna praesenti nec provocent arma, quibus et Gallos caesos et Macedonas contemptos videant. Sic dimissa legatione Romanorum, ne fortius
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus etholos auxiliũ romanoꝵ
mplorantes: obtinuerꝰ a roma¬
no senatu. ut legati mitt̾entꝰ:
qui denuntiarent ȩtholis p̾si¬
dia ab urbib acarnanie dedu¬
res originis suȩ auxilia grecis
ñ miserint. S etholi legationẽ
romanoꝵ suꝑb e audiu̾e. pęnos
illi & gallos aqͥb tot bellis occi¬
dione cȩsi sint. ex ꝓbrantes dice¬
ntesq pͥus illis portas adu̾sus car¬
taginienses aꝑiendas qͣs clause¬
rit᷑ metꝰ punici belli. quã ingre¬
ciam arma tͣnsferunda. Memi¬
nisse deinde iubent. qui qͥb
minent᷑. ad u̾sus gallos urbem
eos suã t neri ñ potuisse. cap¬
tãq ñ ferro defendisse: s auro
redemisse. Quã gentẽ se aliqͣn¬
to maiore manu greciã ingres¬
sam non solũ ullis ext̾nis uiribꝰ.
s ne domesticis qui uidẽ totis
aduitos uniu̾sã delesse. se deniq
sepulchris eoꝵ p̾buisse. quã illi
uiribꝰ imꝑioq suo ꝓposuerant:¬
contra italiã trepidis ex recenti

Expanded text:
adversus Aetolos auxilium Romanorum adversus Aetolos auxilium Romanorum inplorantes obtinuerunt a Romano senatu,ut legati mitterentur, qui denuntiarent Aetolis, praesidia ab urbibus Acarnaniae dedures originis suae, auxilia Graecis non miserint. Sed Aetoli legationem Romanorum superbe audivere, Poenos illis et Gallos, a quibus tot bellis occidione caesi sint,exprobrantes dicentesque prius illis portas adversus Karthaginienses aperiendas, quas clauserit metus Punici belli, quam in Graeciam arma transferenda. Meminisse deinde iubent, qui quibus minentur. Adversus Gallos urbem eos suam tueri non potuisse captamque non ferro defendisse, sed auro redemisse; quam gentem se aliquanto maiore manu Graeciam ingressam non solum nullis externis viribus, sed ne domesticis quidem totis adiutos universam delesse, sedemque sepulcris eorum praebuisse, quam illi urbibus imperioque suo proposuerant;contra Italiam trepidis ex recenti
Abbreviated transcription (Latin):
amici drbito. ꝗͣ hostis factꝰ. as¬
uari eũ artissima custodia uuib
hinc qͦq antiochus oꝑa cuiꝰda
meretricis ad itꝰ. quã famili¬
riꝰ nouerat: deceptis custodst
labit᷑ fugiensq alatͦnibꝰ intͦso¬
tẽporibꝰ amisso regno: equo p̾¬
cipitatꝰ. finit᷑. Sic fr̃s qͣsi &
germanis casibꝰ exules. ambo
post regna scelerũ suoꝵ per
dẽꝙͦ germano frẽ alexandrs
cũ tutelam filioꝵ exeo susca¬
toꝵ pirri & ptolomei. regniqs
administrationẽ in se recȩpi¬
set: etholis partũ arcananie
in portionẽ belli pat̾ pupillo
acceꝑat eriꝑe uolentibꝰ. ad
regem macetdonie de metris¬
de currit. eiq habenti uxore
antiochi regis siriȩ sororẽ fi¬
liã suã p̃tiam inmatrimoni
gnuptiȩ: quibꝰ & noui matͥmo¬
nũ gr̃ã adquirit᷑. & uet̾is offen¬
sa contͣhit᷑. Nlam pͥor uxor ue¬
lut matrimonio pulsa sponte.
sua adfrẽm antiochũ discessit.
eũq in mariti bellũ impellit.
⁊carnanes quoq diffisi epirotis

Expanded text:
amicior dedito quam hosti factus adservari eum artissima custodia iubet. Hinc quoque Antiochus opera cuiusdam meretricis adiutus, quam familiarius noverat, deceptis custodibus elabitur fugiensque a latronibus interfdiebus amisso regno equo praecipitatus finitur. Sic fratres quasi et germanis casibus exules ambo post regna scelerum suorum poodemque germano fratre Alexandro cum tutelam filiorum ex eo susceptorum, Pyrri et Ptolomei, regnique administrationem in se recepisset, Aetolis partem Acarnaniae, quam in portionem belli pater pupillorum acceperat, eripere volentibus ad regem Macedoniae Demetriumdecurrit eique habenti uxorem Antiochi, regis Syriae, sororem filiam suam Phthiam in matrimonium nuptiae, quibus et novi matrimonii gratia adquiritur et veteris offensa contrahitur. Nam prior uxor, velut matrimonio pulsa, sponte sua ad fratrem Antiochum discedit eumque in mariti bellum inpellit. Acarnanes quoque diffisi Epirotis
Abbreviated transcription (Latin):
sa legio romanoꝵ maiore dedecore
quã ꝑiculo ad castra fuger&. memi
niu̾ emiliꝰ tribunꝰ militũ ad tutelã
castrorũ relictꝰ Is ar mare ᷤ milites
suos & extͣ uallũ ꝓgredi iubce. stricu.¬
q gladiis fugientib minari. mon.¬
turos dicens. ni in p̾liũ reu̾tantur.
infestioraq sua ꝗ ostiũ cast᷑ inuen.¬
turos. Attonita tã abiguo ꝑiculo
legio comitantib cõmilitonib qui
fugere eõ ꝑhibuerant. in p̾liũ reue¬
tit᷑. Magnaq cede edita: initium
uictoriȩ fuit. Sesa hostiũ. E milia
capta .xi. antiocho pacẽ petenti ni¬
hil ad suꝑiores conditiones aditu
affricano p̾dicante. romanoꝰ neq si
uincant᷑ animis minui. neq si uin.¬
cant scidis reb insolescant Captaᷤ
ciuitates int̾ sotios diuidẽ mune¬
ros romani. aptiorẽ asiani. quã pos

Expanded text:
sa legio Romana maiore dedecore sa legio Romana maiore dedecore quam periculo ad castra fugeret, M. Aemilius, tribunus militum, ad tutelam castrorum relictus armare se milites suos et extra vallum progredi iubet strictisque gladiis fugientibus minari, morituros dicens, ni in proelium revertantur, infestioraque sua quam hostium castra inventuros. Adtonita tam ambiguo periculo legio comitantibus commilitonibus, qui fugere eos prohibuerant, in proelium revertitur, magnaque caede edita initium victoriae fuit. Caesa hostium L milia, capta XI. Antiocho pacem petenti nihil ad superiores condiciones additum, Africano praedicante, Romanos neque, si vincantur, animis minui neque, si vincant, secundis rebus insolescere. Captas civitates inter socios divisere, muneri Romano apti
Abbreviated transcription (Latin):
no.eẽt. naues uniuersã. captiuos &e
tnsfugas tradae. sũptumq omẽm
belli romanis restituer&. Quȩ cum
nuntiata antiocho essent. nondum
ita uictum se. ẽẽ. resp̃dit. ut spoliari
se regno pat̾et᷑ belliq ea irritam̃ta
ñ pacis blandim̃ta. eẽ. Igͥ cũ ab utriͦ¬
q bellũ pararet᷑. ingressiq asiã ro-¬
mani iliũ uenissent. mutua gratu¬
atos referentib Tantaq letitia om̃ib
fuit. quanta ẽẽ po st longũ tẽpꝰ
int̾ parentes & lib̾os sol&. Iuuabat
ullienses nepotes suos occidente &
affrica domita. asiã ut auitũ regñ
uendicare. optabilẽ troiȩ ruinam
fuisse dicentes. ut tã felicit᷑ renasce.¬
ret᷑. Cont᷑ romanos auitã lares &
incunabula maior. tẽplaq ac deoꝵs
simulachra. in explebile desidium
uidendi tenebat. ꝑfectis ab ilio ro¬
manis. eumenes rex c̃ auxiliis occur¬
rit. Nec multo pꝰ p̾liũ cõmittitur cũ¬
antiocho. Qũ in dext̾iore cornu pul¬

Expanded text:
no esset, naves universas, captivos et no esset, naves universas, captivos et transfugas traderet sumptumque omnem belli Romanis restitueret. Quae cum nuntiata Antiocho essent, nondum ita victum se esse respondit, ut spoliari se regno pateretur, bellique ea inritamenta, non pacis blandimenta esse. Igitur cum ab utrisque bellum pararetur ingressique Asiam Romani Ilium venissent, mutua gratuatos referentibus;tantaque laetitia omnium fuit, quanta esse post longum tempus inter parentes et liberos solet. Iuvabat Ilienses nepotes suos Occidente et Africa domita Asiam ut avitum regnum vindicare, optabilem Troiae ruinam fuisse dicentes, ut tam feliciter renasceretur. Contra Romanos avitos lares et incunabula maiorum templaque ac deorum simulacra inexplebile desiderium videndi tenebat. Profectis ab Ilio Romanis Eumenes rex cum auxiliis occurrit, nec multo post proelium cum Antiocho commissum. Cum in dexteriore cornu pul
Abbreviated transcription (Latin):
nibale uicto ꝗ̃ romano̾ in uictore
scipione hab̾e. Traicientib in asiã
scipionib exercitũ iã utrobiq ꝓfli¬
gatũ bellũ nuntiatũ. ẽ. uictũq an¬
thiocũ t̃restri hannibalẽ nauali bel
eos mittit. peculiare donũ affricano
ferentes filiũ eiꝰ quẽ rex paruo nac¬
gio traicientẽ cȩꝑat. S asfricanũ
pruiata beneficia areb publicis se¬
creta dixit aliaq patris c̃ẽ. officia
alia patriȩ iura. q̃ non libis tatũ ue¬
rũ ctiã uite ipsi p̃ponant᷑: Pinde gͣ¬
tũ se munꝰ acciꝑe. pͥuatoq ĩpendio
munificentiȩ regis responsurũ. qđ ad
bellũ pacẽ ꝑtineat. nihilq grecie
dari. neq de iure patriȩ decidi po¬
se resp̃dit. Nam neq de redim̃do fi¬
lio umꝙ tractauit. nec senatũ de
eo agere ꝑmisit sed ut dignũ maes ł¬
tate eiꝰ erat armis recepturũ se dixe:¬
rat. Post hȩc: leges pacis dicunt᷑. ut
asia romanis ceł& contentꝰ siriȩ reg¬

Expanded text:
nibale victo quam Romanos in victore nibale victo quam Romanos in victore Scipione habere. Traicientibus in Asiam Scipionibus exercitum iam utrubique profligatum bellum nuntiatum est, victumque Antiochum terrestri, Hannibalem navali belleos mittit peculiare donum Africano ferentes filium ipsius, quem rex parvo navigio traicientem ceperat. Sed Africanus privata beneficia a rebus publicis secreta dixit, aliaque esse patris officia, alia patriae iura, quae non liberis tantum, verum etiam vitae ipsi praeponantur. Proinde gratum se munus accipere privatoque inpendio munificentiae regis responsurum. Quod ad bellum pacemque pertineat, nihil neque gratiae dari neque de iure patriae decidi posse respondit. Nam neque de redimendo filio umquam tractavit nec senatum de eo agere permisit, sed, ut dignum maiestate eius erat, armis se recepturum dixerat. Post haec leges pacis dicuntur: ut Asia Romanis cederet, contentus Syriae reg
Abbreviated transcription (Latin):
cũ in asiã p̾da romanis occupatiꝰ fu¬
giendo ꝑueniss&: penit̾e neglegen¬
ti c̃silu cepit. Reuocatoq in ami:¬
citiã hannibale. oĩa ex sententia
eiꝰ agere. Int̾im nuntiat᷑ ei uiiũ ro¬
tis nauib in bellũ nauale aduenta¬
cerent. decernere nauali p̾lio sta¬
tuit. sꝑans gladẽ in greciã acceptã
noua posse uictoria aboler i Tradi¬
ta gͥ hannibali classe p̾liũ cõmittit᷑
Sed neq asiani milite̾ romaniꝰ neq
naues eorũ pares rostratiꝰ nauib fue¬
re. minor tam̃ clades ducis sollertia
fuit. Romã ñdũ opinio uictorie ue¬
nerat. & iccirco in consulib creandis
sus pensa ciuitaᷤ erat. S adu̾s han-¬
nibalẽ ducẽ. qͥs meliꝰ quã affricani
sr̃ crearet᷑ cũ uincere penos opꝰ scipio
nis ẽet: Ereat᷑ gͥ cꝰsul luciꝰ scipio eiq
dat᷑ legatꝰ fr̃ affricanꝰ. ut intelliger&e
anthiocꝰ ñ maiorẽ fiduciã se in han¬

Expanded text:
cum in Asiam praeda Romanis occupatis fucum in Asiam praeda Romanis occupatis fugiendo pervenisset, paenitere neglecti consilii coepit revocatoque in amicitiam Hannibale omnia ex sententia eius agere. Interim nuntiatur ei Livium, Rotis navibus in bellum navalcerent, decernere navali proelio statuit, sperans cladem in Graecia acceptam nova posse victoriae gloria aboleri. Tradita igitur Hannibali classe proelium committitur. Sed neque Asiani milites Romanis neque naves eorum pares rostratis navibus fuere; minor tamen clades ducis sollertia fuit. Romam nondum opinio victoriae venerat et idcirco in consulibus creandis suspensa civitas erat. Sed adversus Hannibalem ducem quis melius quam Africani frater crearetur, cum vincere Poenos oconsul Lucius Scipio, eique datur legatus frater Africanus, ut intellegeret Antiochus non maiorem fiduciam se in Han
Abbreviated transcription (Latin):
statĩ c̃ loco fortunã belli mucatã
uic sententiȩ obtrectatorẽ amici
regis erant. ñ utilitatẽ rei cogitan¬
tes s uerente᷑ reꝓbato c̃silio eiꝰ pͥ¬
re. Et antiocho ñ tantũ consiliũ
q̃ auctor c̃silu displiceat. ne gła uid¬
toriȩ hannibał ñ sua ẽẽt. Om̃a igͥ
uariis assentationũ adulationib
corrũ pebant᷑. nihil consilio uł raci¬
one agebat᷑. Rex ipse ꝑ hiemẽ in
luxuriã lapsus. nouisscotidiȩ nup¬
tiis deditꝰ erat. Cont᷑ aciliũ roma¬
nũ c̃sul. qui ad hoc bellũ missus
erat. copias. arma. cȩt̾aq belli ne-¬
cessaria sũma industria parabat.
ciuitatẽ sotias confirmabat. dubi¬
as illiciebat. nec aliꝰ exitꝰ Belli quã
apparat᷑ utriꝰq partis fuit. Itaq pͥ¬
nia belli c̃ditione. c̃ cedentes suoꝰ rex
cerner&. ñ laborantib auxiliũ tu¬
lit. s fugientib se ducẽ p̾buit. cas¬
traq ditia uictorib reliqͥt. Deinde

Expanded text:
statim cum loco fortunam belli mutatam. statim cum loco fortunam belli mutatam. Huic sententiae obtrectatores amici regis erant, non utilitatem rei cogitantes, sed verentes. ne probato consilio eius prret. Et Antiocho non tantum consilium quam auctor displicebat, ne gloria victoriae Hannibalis, non sua esset. Omnia igitur variis adsentationum adulationibus corrumpebantur, nihil consilio vel ratione agebatur. Rex ipse per hiemem in luxuriam lapsus novis cotidie nuptiis deditus erat. Contra Acilius, Romanus consul, qui ad hoc bellum missus erat, copias, arma ceteraque bello necessaria summa industria parabat, civitates socias confirmabat, dubias inliciebat; nec alius exitus belli quam adparatus utriusque partis fuit. Itaque prima belli congressione cum cedentes suos rex cerneret, non laborantibus auxilium tulit, sed fugientibus se ducem praebuit castraque ditia victoribus relinquit. Deinde
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ & belli genꝰ aliis bellis plus¬
rimũ mom̃ti habe. in pͥorẽ aliquꝰ
cpisse occasionẽ. loci tẽporsq agrõ
rapuisse. urbes aliquas expugnasse
c̃ romanos seu occupaueris pͥora ali¬
qua seu uiceris. tam̃ &iã c̃uicto &
iacente luctandũ ẽy Quã obrẽ si¬
qs eoꝰ in italiã lacerass& suis eoꝰ opib:
suis uirib suis armis posse uincere.
sic̃ ipse fecerit. Sin uͦ qͥs illiꝰ italia
uelut fonte iuir is̃ cesserit. ꝓinde
falli. ac siqͥs om̃s ñ ab ipsis fontiũ pͥ¬
mordiis diruiare. sed c̃cretis iã aqͣr
molib au̾tere. ł exsicare uelit.
Dec & secreto se censuisse. ultroq mi¬
nistĩum c̃silu sui obtulisse. & nc̃ prȩ¬
sentib amicis ideo repetisse. ut sci¬
rent om̃s rationẽ gerendi cũ ro.¬
manis belli. eosq foris inuictoꝰ: domi
hragiles. ẽẽ. Nã pͥus illos urbe ꝙ un
uppe & a gallis captoᷤ. & a se ꝓpe
deletos. ẽẽ. neq ũq se uictũ pͥusquã
tͥris eorũ cesserit. Reu̾so carchaginẽ

Expanded text:
hominum et belli genus. Aliis bellis plurimum momenti habere priorem aliquam cepisse occasionem loci temporisque, agros rapuisse, urbes aliquas expugnasse; cum Romano, seu occupaveris prior aliqua seu viceris, tamen etiam cum victo et iacente luctandum esse. Quam ob rem siquis eos in Italia lacessat, suis eos opibus, suis viribus, suis armis posse vincere, sicut ipse fecerit. Sin vero quis illis Italia velut fonte virium cesserit, proinde falli ac si quis amnes non ab ipsis fontium primordiis derivare, sed concretis iam aquarum molibus avertere vel exsiccare velit. Haec et secreto se censuisse ultroque ministerium consilii sui obtulisse, et nunc praesentibus amicis ideo repetisse, ut scirent omnes rationem gerendi cum Romanis belli, eosque foris invictos, domi fragiles esse. Nam prius illos urbe quam quippe et a Gallis captos et a se prope deletos esse; neque umquam se victum prius quam terris eorum cesserit; reverso Karthaginem
Abbreviated transcription (Latin):
colloqͥo reconciliatã eiꝰ romanis gr̃ã
existimans. nihil ad eũ sicuti sole¬
bat referre. exꝑtẽq totiꝰ consilu.
& ueluti hostẽ ꝓditorẽq suũ odiss
⁊cep̃. Quȩ res tantũ apparatũ belli
cessante unꝑatoria arte corrupit
Senat᷑ mandata fuerant contetꝰ
terminis asiȩ ess&. ne ipsis asiã in¬
grediendi necessitatẽ ĩponerae
Quib sp̃tis. ñ accipiendũ bellũ sta¬
tuit. s inferendũ. Dicit᷑ enĩ c̃ fre¬
quent᷑ de bello c̃siliũ remoto han¬
nibale habuiss&. tandẽ eũ uocari
rogasse. qͦ ille animadũso intelli¬
gere se ꝓfessus. ẽ. Non qͥa egeat.
c̃silio. sed ad supplendũ num̃um
sententiarũ se uocatũ. Tam̃ & odio
romanoꝵ & amore regis apud qͦm
solũ tutũ exiliũ sibi relictũ sit se
uiã gerendi edissertu Seniã dem¬
de lib̾tati p̾fatꝰ nihil se aut c̃silioꝵ
aut ceptorũ p̾sentiã ꝓbare ait. ues

Expanded text:
conloquio reconciliatam eius cum Romanis gratiam conloquio reconciliatam eius cum Romanis gratiam existimans nihil ad eum, sicuti solebat, referre, expertemque totius consilii et veluti hostem proditoremque suum odisse coepit. Quae res tantum apparatum belli cessante imperatoria arte corrupit. Senatus mandata fuerant, contentus terminis Asiae esset, ne ipsis Asiam ingrediendi necessitatem inponeret. Quibus spretis non accipiendum bellum statuit, sed inferendum. Dicitur, cum frequenter de bello consilium remoto Hannibale habuisset, tandem eum vocari rrogasse. Quo ille animadverso intellegere se professus est, non quia egeat consilio, sed ad supplendum numerum sententiarum se vocatum; tamen et odio Romanorum et amore regis, apud quem solum tutum exilium sibi relictum sit, se viam gerendi belli edisserturum. Veniam deinde libertati praefatus nihil se aut consiliorum aut coeptorum praesentium probare ait, neque
Abbreviated transcription (Latin):
nito carchaginenses. ultore romã
ꝑ legatũ deferc̃. Romani qͦq lega¬
tos ad anthiocũ misere qͥ sub spe¬
tie legationis. & regis apparatum.
specularent᷑. & hannibale aut ro¬
manis mitigarent. aut assiduo col¬
loqͥo suspectũ aut inuisũ reddđent
regi Itaq legati c̃ ephesi c̃uenisset̃
antiochũ mandata ei senatꝰ tradt̃
Dũ responsũ expectant: om̃ib dieb
assidui circa hannibalẽ fuere. di¬
centes tinide a patria recessisse. c̃
pacẽ romani tantũ cũ re publica
eiꝰ. qͣ cũ eo factã sũma fide custodi.¬
ant. Nec bella eũ romanoꝵ magi
odio ꝗͣ patrie amore gessisẽ. cui ab
obtimo qͦq etiã sp̃s ipse debeat᷑. Haͦ
enĩ publicas int̾ popłos ñ pͥuatas
int duces bellandi causas. eẽ. inde
res gestas eiꝰ laudare. Quare sermo¬
ne lecꝰ. sepiꝰ cupidꝰq c̃ legatis collo¬
quebat᷑ ignarꝰ qđ familiaritate
romana odiũ sibi apud regẽ crea¬
r&e. Quippe antiochꝰ tã assiduo

Expanded text:
rem Romam per legatum deferunt. Romani quoque legatos ad Antiochum misere, qui sub specie legationis et regis apparatum specularentur et Hannibalem aut Romanis mitigarent aut adsiduo conloquio suspectum invisumque redderent regi. Itaque legati cum Ephesi convenissent Antiochum, mandata ei senatus tradunt. Dum responsum expectant, omnibus diebus adsidui circa Hannibalem fuere, dicentes eum timide a patria recessisse, cum pacem Romani non tam cum re publica eius quam cum eo factam summa fide custodiant;nec bella eum Romanorum magis odio quam patriae amore gessisse, cui ab optimo quoque etiam spiritus ipse debeatur. Has enim publicas inter populos, non privatas inter duces bellandi causas esse. Inde res gestas eius laudare. Quarum sermone laetus saepius cupidiusque cum legatis conloquebatur, ignarus quod familiaritate Romana odium sibi apud regem crearet. Quippe Antiochus tam adsiduo
Abbreviated transcription (Latin):
nensiũ dee̾e. asiã & uirẽ belli. & sũp¬
tũ p̾biturã. Hec c̃ relata cartha¬
ginẽ. ẽẽnt. nuntiꝰ ipse ab inimicis
hannibalis c̃p̃hendit᷑. Eductꝰq in
senatũ c̃ int̾rogaret᷑ ad quẽ missus
ẽet. punico ingenio respondit. se
ad uniu̾sũ seuatũ missũ fuisse. Nec
enĩ opꝰ hoc singłorũ sed uniu̾sorũ eẽ
Dũ multis dieb delib̾ant. an eũ ro-

Expanded text:
ensium deesse: Asiam et vires belli et sumptum praebituram. Haec cum relata Karthaginem essent, nuntius ipse ab inimicis Hannibalis conprehenditur perductusque in senatum cum interrogaretur, ad quem missus esset, Punico ingenio respondit se ad universum senatum missum; nec enim opus hoc singulorum, sed universorum esse. Dum multis diebus deli
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ insignis industriȩ uirũ consꝰtitu¬
tuit. ut opinione om̃ino flamituno
romano ĩꝑatori cooꝑaret᷑. Eodẽ tẽ¬
pore hannibal cũ ad antiochũ ꝑue¬
niss&. uelut dõr munꝰ excipitur.¬
Tantꝰq eiꝰ aduentu ardor animis regi
nota romana uirtꝰ erat negabat
oppͥmi romanos nisi in italia posse.
Ad hoc sibi centũ naues & decẽ milia
peditũ mille eqͥtũ poscebat. ꝓmit¬
tens hac manu ñ minꝰ bellũ qđ ges¬
serit italie restaurat᷑um. & in asia
regi sedenti aut uictoriã de roma¬
nis. aut ȩquas pacis conditiones
relat᷑um. qͥppe & hispanis bello
flagrantib ducẽ tantũ de ẽe. ex
italia notiorẽ sibi. nunc ꝗͣ. pͥdie fu.¬
isse. S nec carthaginẽ qͥeturã so

Expanded text:
nem, insignis industriae virum, constitutuit, ut opinione omnium Flaminino, Romano imperatori, conpararetur. Eodem tempore Hannibal, cum ad Antiochum pervenisset, velut deorum munus excipitur,tantusque eius adventu ardor animis regisnota Romana virtus erat, negabat opprimi Romanos nisi in Italia posse. Ad hoc sibi centum naves et decem milia peditum mille equitum poscebat, promittens hac manu non minus bellum quam gesserit Italiae restauraturumet in Asia regi sedenti aut victoriam de Romanis aut aequas pacis condiciones relaturum;quippe et Hispanis bello flagrantibus ducem tantum deesse, et Italiam notiorem sibi nunc quam pridem fuisse; sed nec Karthaginem quietu
Abbreviated transcription (Latin):
migib occultis. occulto sinu littoriꝰ
absconditas. erat & graudis in eo agro
pecunia p̃parata: ut cũ res exegiss&e
nec facultas fugã nec faro pia morare¬
tur. Lecta gͥ seruorũ iuuentute. quo¬
rũ copiã italicoiũ captiuoꝵ numerꝰ
augebat. nauẽ conscendit. cursũq
ad antiochũ dirigit. Postera die ei¬
uitas pͥncipẽ suũ actum tẽꝑis con
sulẽ expectabat. Quẽ ut ꝓfectum
nuntiatũ. ẽ: non alit̾ quã si urbs
capta ess&. om̃s trepidauere exiti¬
osãq sibi fugã eiꝰ ominati st̃. Legatꝰ
uͦ romanus qͦsi iã bellũ illatũ italiȩ
a hannibale ess& tacit᷑ romã regre¬
dit᷑. trepidũq nuntiũ refert.Int̾i
in grecia flaminiꝰ iuncta qͥbdã ci¬
uitatib societate. nabidẽ tyran¬
nũ duob continus p̾lus subigit.¬

Expanded text:
migibus occulto sinu litoris migibus occulto sinu litoris absconditas; erat et grandis in eo agro pecunia praeparata, ut, cum res exegisset, nec facultas fugam nec inopia moraretur. Lecta igitur servorum iuventute, quorum copiam Italicorum captivorum numerus augebat, navem conscendit cursumque ad Antiochum dirigit. Postera die civitas principem suum ac tum temporis con expectabat. Quem ut profectum nuntiatum est, non aliter quam si urbs capta esset, omnes trepidavere exitiosamque sibi fugam eius ominati sunt. Legatus vero Romanus, quasi iam bellum inlatum Italiae ab Hannibale esset, tacitus Romam regreditur trepidumque nuntium refert. Interim in Graecia Flamininus iuncta cum quibusdam civitatibus societate Nabidem tyrannum duobus continuis proeliis subigit
Abbreviated transcription (Latin):
doniã aphilippo. ita & gretiã a
nabide lib̾&. Ob ꝙͣ. causã. imꝑiũ ꝓ
rogatũ. Terribile quippe antiochi
bellũ hannibał nom̃ faciebat. quẽ
emuli eiꝰ occultis mandatis. c̃ antio¬
cho emisse sotiecatẽ apud roma¬
uo criminabant᷑. negantẽ eũ ȩqͦ
animo sub legib uiuere. assuetum
imꝑio. & inmodata licentia mili¬
tari sẽꝑq tedio qͥetis urbane. no¬
uas belli causas circ̃inspicere. Quȩ
& si falsa nuntiata fuissent. apud
timteᷤ tam̃ ꝓueris habebantur.
eniq senat᷑ metu ꝑcussꝰ. ad specu¬
landum actꝰ hannibalis legatũ
minꝰ in scdis aduersa ꝙͣ in adu̾sis
scđa cogitantẽ Igͥ cũ tota die in
ocłis pͥncipũ lȩtantibq romanis
in foro carthaginensiũ obũsatꝰ insu¬
ymũ fuiss&. appinquante uesꝑe eqͣ
conscendit. & rus urbanũ qđ ꝓpt̃
littꝰ maris habebat. ignaris seruis
uisisq ad portã deuercentẽ opii
contendit. Habebat ibi naueꝰ cũ re¬

Expanded text:
doniam a Philippo, ita et Graeciam a doniam a Philippo, ita et Graeciam a Nabide liberet. Ob quam causam imperium ei prorogatum. Terribile quippe Antiochi bellum Hannibalis nomen faciebat, quem aemuli eius occultis mandatis cum Antiocho inisse societatem apud Romanos criminabantur,negantes eum aequo animo sub legibus vivere adsuetum imperio et inmoderata licentia militari; semperque taedio quietis urbanae novas belli causas circumspicere. Quae etsi falsa nuntiata fuissent, apud timentes tamen pro veris habebantur. Denique senatus metu perculsus ad speculandos actus Hannibalis legatum minus in secundis adversa quam in adversis secunda cogitantem. Igitur cum tota die in oculis principum legatique Romani in foro Karthaginiensium obversatus in supremum fuisset, adpropinquante vespere equum conscendit et rus urbanum, quod propter litus maris habebat, ignaris servis iussisque ad portam revertentem opperiri, contendit. Habebat ibi naves cum re
Abbreviated transcription (Latin):
urbib ueluti regni m̾briꝰ extͣ t̾mi¬
nos antiqͦ possessionis amissis. solã
macedoniã retinuit. Offensi tamꝰ
etholi qi ñ arbitrio eoꝵ macedo¬
nia qͦq adẽpta. regi. & data sibi.
in p̾miũ belli. ẽẽt. legatõ ad antio¬
chũ mittunt: qͥ eũ adulatione
magnitudinis in romana bella
relictꝰ p̃dei etiã domestici erat.
antiochꝰ rex syriȩ. bccupare egyi¬
tum statuit. Itaꝙ senicẽ cet̾asq
syriȩ qͥdẽ s uris tgypti ciuitate
cum inuasiss&. legatos ad eũ sena¬
tus misit. ut dentiarent᷑ abstiner
regno pupilli postremis patris ps¬
omissa pupilli ꝑsona ciuitatẽ iure
belli fractaᷤᷤ popłi rei publicȩ in inte¬
grũ restitui iubebat. Abnuenti:
bellũ denuntiatũ. Qđ ille facile
susceptũ: infelicit̾ gessit. Eodẽ tẽ¬
pore. & nabis tyrannꝰ multã grȩ¬
tiȩ ciuitates occupauerat. Igitur
senat᷑ ne uno tẽpre duplici bello
romanȩ uires detinerent᷑. scribit
flaminio si ei uideat᷑ sicuti mace¬

Expanded text:
urbibus, velut regni membris extra terminos antiquae possessionis, amissis solam Macedoniam retinuit. Offensi tamen Aetoli, quia non arbitrio eorum Macedonia quoque adempta regi et data sibi in praemium belli esset, legatos ad Antiochum mittunt, qui eum adulatione magnitudinis in Romana bella relictus praeda etiam domesticis erat, Antiochus, rex Syriae, occupare Aegyptum statuit. Itaque Phoenicen ceterasque Syriae quidem, sed iuris Aegypti civitates cum invasisset, legatos ad eum senatus mittit, qui denuntiarent ei, abstineret regno pupilli postremis patris promissa pupilli persona civitates iure belli factas populi Romani in integrum restitui iubebat. Abnuenti bellum denuntiatum, quod ille facile susceptum infeliciter gessit. Eodem tempore et Nabis tyrannus multas Graeciae civitates occupaverat. Igitur senatus, ne uno tempore duplici bello Romanae vires detinerentur, scripsit Flaminino, si ei videatur, sicuti Mace
Abbreviated transcription (Latin):
rit bellũ gerãt. s cũ philippo pue¬
ro inmat᷑e etatis. qͥ regni t̃minos
adũsꝰ finitimos egre defendat. Et
cũ his macedonib qͥ non ita pͥdem
p̾de dardanis fuerint. illos maiors
nibalẽ & penos & totum ferme oc¬
cidentẽ de hisipsis in acie habeat
militib subactõ. Nis adhortatio.¬
nib utrinq c̾citati milites. ꝓelio
c̃currẽ alt̾i orientis ĩꝑio głantes¬

Expanded text:
rit, bellum gerant, sed cum Philippo, puerit, bellum gerant, sed cum Philippo, puero inmaturae aetatis,qui regni terminos adversus finitimos aegre defendat, et cum his Macedonibus, qui non ita pridem praedae Dardanis fuerint. Illos maiorumnibalem et Poenos et totum ferme Occidentem, sed his ipsis, quos in acie habeat, militibus subactos. His adhortationibus utrimque concitati milites proelio concurrunt, alteri Orientis, alte
Abbreviated transcription (Latin):
donũ uota dat᷑um. Int̾im a senatu
repudiata pace. philippꝰ in societatẽ
belli nabidin tirannũ sollicitat.
Atq ita c̃ in aciẽ exercitũ instructĩ
e diũso hostib ꝓduxiss&: hortari suo
cep̃. referendo ꝑsas bactros indosq
& omem asiã orientis finẽ. amace¬
donib ꝑdomitã. tantoq hoc bellũ
fortiꝰ ꝙ illa sustinendũ. qͣnto sit iꝑio
lib̾tas carior. Sed & flaminiꝰ romano¬
rũ c̃sub relatione rer̃ gestarũ recen¬
tissime suoꝰ stimulabat in ꝓeliũ: os.¬
tendere hinc carthaginẽ cũ sicilia
inde italiã & hispaniã romana uir.¬
tute ꝑdomitã. Ne hannibalẽ qͥdẽ
alexandro magno pꝰponendũ. qͦ ita¬
lia pulso. affricã ipsã t̾tiã partem
mundi suꝑauerint. Sed nec mace.¬
donẽ uet̾i fama. sed p̾sentib uirib¬
estimandos. quia ñ c̃ alexandro mag.¬
no quẽ deuictũ audiant. nec cum
exercitu eiꝰ qͦ totũ orientẽ deuice.¬

Expanded text:
donum voraturum. Interim a senatu donum voraturum. Interim a senatu repudiata pace Philippus in societatem belli Nabim tyrannum sollicitat. Atque ita cum in aciem exercitum instructis e diverso hostibus produxisset, hortari suos coepit referendo Persas, Bactros Indosque et omnem Asiam Orientis fine a Macedonibus perdomitam;tantoque hoc bellum fortius quam illa sustinendum, quanto sit imperio libertas carior. Sed et Flamininus, Romanus consul, relatione rerum gestarum recentissime suos stimulabat in proelium, ostendendo hinc Karthaginem cum Sicilia, inde Italiam et Hispaniam Romana virtute perdomitas. Ne Hannibalem quidem Alexandro Magno postponendum, quo Italia pulso Africam ipsam, tertiam partem mundi, superaverint. Sed nec Macedonas veteri fama, sed praesentibus viribestimandos,quia non cum Alexandro Magno, quem invictum audiant, nec cum exercitu eius, qui totum Orientem device
Abbreviated transcription (Latin):
Cont᷑ philippꝰ adduci se posse ut roma¬
nis pareat concedebat. cȩt̾ũ indig¬
nũ. ẽẽ. grecõ aphilippo &e alexandro
maiorib suis uictõ. & sub iugũ mace¬
donici imꝑii subactoᷤ. ueluti uicto.¬
res leges pacis sibi pacis dicere. qͥb
pͥus sit seruitutis ratio reddenda ꝙͣ
lib̾taᷤ uindicanda. Ad pstremũ tm̃
petente eo induciȩ duoꝵ m̃siũ da¬
tȩ. ut pax quȩ in macedonia non
conueniebat romȩ a senatu pet̾et᷑.
Eeodẽ antio int̾ insulas t̾emonẽ &¬
terasiã medio utͥusq rippe & ma¬
ris spatio t̾rȩmotꝰ fuit In qͦ cũ ad¬
miratiõe nauigantiũ repente ex
ꝓfundo: cum calidiꝰ aqͥs insula em̃¬
sit In asia qͦq ead̾ die idẽ motꝰ
t̾re rhodiũ multãq alias ciuita¬
tes gͣui riunarũ labe concussit.
qͣsdã solidas absorbuit. Quo ꝓdigio
t̾ritis om̃ib uatẽ cecinere oriensro.¬
manorũ ĩꝑiũ uotis grecorũ ac mace¬

Expanded text:
Contra Philippus adduci se posse, ut RomaContra Philippus adduci se posse, ut Romanis pareat, concedebat; ceterum indignum esse Graecos a Philippo et Alexandro, maioribus suis, victos et sub iugum Macedonici imperii subactos veluti victores leges pacis sibi dicere, quibus prius sit servitutis ratio reddenda quam libertas vindicanda. Ad postremum tamen petente eo indutiae duorum mensium datae, ut pax, quae in Macedonia non conveniebat, Romae a senatu peteretur. Eodem anno inter insulas Theram et Therasiam medio utriusque ripae maris spatio terrae motus fuit,in quo cum admiratione navigantium repente ex profundo cum calidis aquis insula emersit. In Asia quoque eadem die idem motus terrae Rhodum multasque alias civitates gravis ruinarum labe concussit, quasdam solidas absorbuit. Quo prodigio territis omnibus vates cecinere, oriens Romanorum imperium vetus Graecorum ac Mace
Abbreviated transcription (Latin):
reputantib ꝗͣntũ motũ pirrꝰ parua
macedonũ manu in italiã feciss&e.
qͣntãq res macedone̾ in oriente
gessissent. Mittunt᷑ itaq legati. qͥ
philippo & antiocho denuntient. reg¬
no egypti abstineant. Mitit᷑ & mar
cuͦ lepidꝰ in egyptũ. qͥ tutorio nomi¬
ne regnũ pupilli administr&e. Dũ ħ
agunt᷑. int̾im legationẽ attali regi
herodiorũ iniuiriaᷤ philippi q̃rentes
roma uener̃. Que res om̃e cunc tatio¬
nẽ macedonici belli senatui eximit
Statĩ gͥ titulo referendi sotiis auilium
bellũ adũsus philippũ decernit᷑. lega¬
nia mittunt᷑. Mec multo pꝰ tẽpore
fidutia romanoꝵ tota gretia adu̾suꝰ
philippũ. spe pͥstine lib̾tati erecta
bellũ ei intulit: atq ita cũ undiq
rex urgueret᷑. pacẽ pet̾e cõpellitur
Dehinc cũ expositȩ conditione̾ paciꝰ
aromanis ẽent. repet̾e sua & attalꝰ
& herodii & achei & etholi cȩpere

Expanded text:
reputantibus quantum motum Pyrrus parva reputantibus quantum motum Pyrrus parva Macedonum manu in Italia fecisset, quantasque res Macedones in Oriente gessissent. Mittuntur itaque legati, qui Philippo et Antiocho denuntient, regno Aegypti abstineant. Mittitur et M. Lepidus in Aegyptum, qui tutorio nomine regnum pupilli administret. Dum haec aguntur, interim legationes Attali regis et Rhodiorum iniurias Philippi querentes Romam venerunt. Quae res omnem cunctationem Macedonici belli senatui eximit. Statim igitur titulo ferendi sociis auxiliis bellum adversus Philippum decernitur, legmittuntur. Nec multo post tempore fiducia Romanorum tota Graecia adversus Philippum spe pristinae libertatis erecta bellum ei intulit; atque ita cum undique rex urgeretur, pacem petere conpellitur. Dehinc cum expositae condiciones pacis a Romanis essent, repetere sua et Attalus et Rhodii et Achaei et Aetoli coepere.
Abbreviated transcription (Latin):
regebat: eribunat᷑. & p̃fec turã. &
ducatꝰ mulieres ordinabãt nec qͥs¬
ꝗͦ in regno suo minꝰ pot̾at: quã rex
ipse. Cũ int̾im relicto qͥnqͤnnio ex
euridice uxore. sorore filio: morit᷑.
S mors eiꝰ dũ pecuniã regiã mulierẽ ra¬
piunt. & ĩꝑiũ inita c̃ꝑditissimiᷤᷤ sotie¬
tate occupare conant᷑: diu occultata
fuit. Re tam̃ cognita: concur su
multitudiniᷤ. & agathodes occidit᷑.
& muliere in ultionẽ euridicen pati.¬
bulĩ suffigunt᷑. Morte regiꝰ suppliciũ
meretric̃ uelut expiata regni infamia.
legato alexandrini ad romanõ mise.¬
re. orantes ut tutelã pupilli suscipe¬
rent. tuerent᷑q regñ egypti. qđ ĩã
philippũ & antiochũ facta int̾ se
pactione diuisisse dicebant. Grata
legatio romanis fuit. Eausas belli
ad usus philippũ q̃rentib qͥ insidiat᷑
tẽporib belli punici fuerat. Huc
accedebat qđ penis & hannibale
suꝑatĩ. nulliu̾ arma magiꝰ metuebãt

Expanded text:
regebat, tribunatus et praefecturas et regebat, tribunatus et praefecturas et ducatus mulieres ordinabant; nec quisquam in regno suo minus poterat quam rex ipse,cum interim relicto quinquenni ex Eurydice sorore filio moritur. Sed mors eius, dum pecuniam regiam mulieres rapiunt et imperium inita cum perditissimis societate occupare conantur, diu occultata fuit. Re tamen cognita concursu multitudinis et Agathocles occiditur et mulieres in ultionem Eurydices patibulis suffiguntur. Morte regis, supplicio meretricum velut expiata regni infamia legatos Alexandrini ad Romanos misere, orantes ut tutelam pupilli susciperent tuerenturque regnum Aegypti, quod iam Philippum et Antiochum facta inter se pactione divisisse dicebant. Grata legatio Romanis fuit causas belli adversus Philippum quaerentibus, qui insidiatus temporibus belli Punici fuerat. Huc accedebat, quod Poenis et Hannibale superatis nullius magis arma metuebant,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥeti arripuit. reuolutꝰq in luxu.¬
riã occisa euridice uxore. eadẽq
sorore sua. agathoclie meretricis
illecebris capit᷑. Atq ita omni
magnitudine nominis & maresta.¬
tis oblitꝰ. noctẽ in stupͥs. diẽ in
conuiuns consumit. Addunt᷑ ins.¬
trum̃ta luxurie. tĩpana & cre-¬
pundia. etiã spectatur rex. s ma¬
gist᷑ neqͥtiȩ neruoꝵ oblectam̃ta
modulat᷑ Hec pͥmo laborantiꝰ re.¬
giȩ tacitȩ pestes. & occulta fuere.
em crescente licentia. iã nec parie.¬
tib regiȩ domꝰ contineri: meretͥcis
audatia potest. ꝙͣ ꝓt̾uiorẽ sotiata
c̃ agathocle fr̃e abitiose pulchritu.¬
dinis scorto. cotidiana regiꝰ stupͣ fa¬
ciebant. Accedebat & mat̾ oenã¬
the ꝗͣ gemine soboł illecebriꝰ deuĩc
tũ tenebat. Itaq ñ c̾tẽpti rege. iã
etiã regñ possident. iã in publico
uisunt᷑. iã salutant᷑. iã comitant᷑.
gathocle regiꝰ lat̾i iunctꝰ. ciuitatẽ

Expanded text:
quietis adripuit revolutusque in luxuquietis adripuit revolutusque in luxuriam occisa Eurydice, uxore eademque sorore sua, Agathocliae meretricis inlecebris capitur,atque ita omissa magnitudine nominis ac maiestatis oblitus noctes in stupris, dies in conviviis consumit. Adduntur instrumenta luxuriae, tympana et crepundia; nec iam spectator rex, sed magister nequitiae nervorum oblectamenta modulatur. Haec primo laborantis regiae tacita pestis et occulta mala fuere. Dehinc crescente licentia iam nec parietibus regiae domus contineri meretricis audacia potest,quam proterviorem sociata cum Agathocle fratre, ambitiosae pulchritudinis scorto, cotidiana regis stupra faciebant. Accedebat et mater Oenanthe, quae geminae subolis inlecebris devinctum regem tenebat. Itaque non contenti rege iam etiam regnum possident, iam in publico visuntur, iam salutantur, iam comitantur. Agathocles regis lateri iunctus civitatem
Abbreviated transcription (Latin):
animoꝰ sollicitare didicerat: insidis
p̾tendit. Quib ille cognitis uita¬
tiq: disceđẽ ab eo acheo auc torita¬
te sua coegit.
nis reb intento. in egypto
ptolomei duisi morẽ erant. Quii¬
pe regno parricidio parto. & ad no¬
cẽ utriꝰq parentis. cȩde etiã pa¬
tris astructa. uelut reb felicit᷑ ge¬
tis. luxurie se tradiderat. regisi
mores. om̃is secuta regio erat Itl
non amici tantũ p̾fectiq uerua
diis. otio ac desidia corrupti marce.¬
bant. Quib reb cognitis. antio chꝰ
rex sẏriȩ uet̾e int̾ se regnoꝵ odio
stinulante. repentino bello mul¬
tas urbẽ eiꝰ opp̃ssit. ipsã egyptũ ag¬
gredit᷑. Trepidare gͥ ptolomeu le¬
gationib missis. qͦ ad uire̾ parar&.
morari antiochũ. Magno deinde
exercitu in gretiã conducto. scđm
p̃liũ fac̾ spoliass&q regno antio¬
chũ: si fortuna uirtutẽ iuuiss&. S
contẽptꝰ recuꝑatione urbiũ qͦs
amiserat. facta pace. auide mat̾iã

Expanded text:
animos sollicitare didicerat, insidias animos sollicitare didicerat, insidias praetendit. Quibus ille cognitis vitatisque discedere ab eo Achaeos auctoritate sua coegit. nis rebus intento in Aegypto Ptolomei diversi mores erant;quippe regno parricidio parto et ad necem utriusque parentis caede etiam fratris adstructa, veluti rebus feliciter gestis luxuriae se tradiderat, regisque mores omnis secuta regia erat. Itaque non amici tantum praefectique, veilitiae studiis otio ac desidia corrupti marcebant. Quibus rebus cognitis Antiochus, rex Syriae, vetere inter se regnorum odio stimulante repentino bello multas urbes eius oppressit ipsamque Aegyptum adgreditur. Trepidare igitur Ptolomeus, legationibus missis, quoad vires pararet morari Antiochum. Magno deinde exercitu in Graecia conducto secundum proelium facit, spoliassetque regno Antiochum, si fortunam virtute iuvisset. Sed contentus reciperatione urbium, quas amiserat, facta pace avide materiam
Abbreviated transcription (Latin):
lippũ susciꝑe. Philippꝰ qͦq ached̾
in romanors bella sollicitat. Int̾ea
& dardani macedoniȩ fines uas.¬
tare ceꝑunt. Aaductisq xx.mi¬
lib captiuorũ. philippũ aromano
ꝑculse ciuitates auxiliũ petentes
philippũ legationib fatigant. Nec
non & illiriors rege̾ lat̾i eiꝰ adheren¬
tes. assiduis p̾cib ꝓmissa exigebaĩ
Suꝑ ħ uastati macedonẽ: ultionem
flagitabant. Quib tot tantisq
reb obsessus. cui rei pͥmũ occurre¬
r& abigebat. Omñib tam̃ ꝓpe diq̃
auxilia se missur uͭ pollicetur. Pon
quia facere poss& q̃ ꝓmittebat . s un
spe impletoᷤ in sotietatiꝰ uire retine¬
ret. Prina tam̃ illi expeditio ad us
dardano᷑ fuit. qͥ absentiã eiꝰ aucu¬
pante̾. maiore belli more macedo¬
niȩ ĩminebãt. Euͭ romanis qͦq pa¬
cẽ facit. Contẽptꝰ int̾im bellũ ma¬
cedonicũ distulisse. philippo meni
acheorũ duci. quẽ ad romanõ sotio

Expanded text:
lippum suscipere. Philippus quoque Achaeos lippum suscipere. Philippus quoque Achaeos in Romanorum bella sollicitat. Interea et Dardani Macedoniae fines vastare coeperunt, abductisque XX milibus captivorum Philippum a Romano  perculsae civitates auxilium petentes Philippum legationibus fatigant;nec non et Illyriorum reges lateri eius haerentes adsiduis precibus promissa exigebant. Super haec vastati Macedones ultionem flagitabant. Quibus tot tantisque rebus obsessus, cui rei primum occurreret, ambigebat; omnibus tamen propediem auxilia se missurum pollicetur, non quia facere posset quae promittebat, sed ut spe inpletos in societatis iure retineret. Prima tamen illi expeditio adversus Dardanos fuit, qui absentiam eius aucupantes maiore belli mole Macedoniae inminebant. Cum Romanis quoque pacem facit, contentis interim bellum Macedonicum distulisse. Philopoemeni, Achaeorum duci, quem ad Romanos sociorum