comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lecti illius frontem macedonicis triumphis fuisse
adornatam. Quantum ei paulo tribuerunt ꝑꝑ quem
gentis suae cladium indicia per ora uulgi ferre non
exhorruerunt. Quod spectaculum funeri. speciem
alterius triumphi adiecit. Bis enim te paule mace¬
donia urbi nr̃ae illustrem ostendit: incolumem spo¬
liis suis: fato functum humeris.Ne filii quidẽ
tui scipionis emiliani: quem in adoptionem dando
duarum familiarum ornamentum ẽẽ uoluisti ma¬
iestati parum honoris tributum est. cum eum adole¬
scentem admodum a lucullo consule petendi auxi¬
lii gratia ex hispania in asricam missum carthaginen¬
ses et massinissa rex de pace disceptatorem uelut cõ¬
sulem et imꝑatorem habuerunt. Ignara quidem fa¬
torum suorum carthago. Orientis enim illud iuuen¬
tae decus. deorum atq hominum indulgentia ad ex¬
cidium eius alebatur: ut supius cognomen africanu
capta posterius euersa corneliȩ genti daret. Quid

Expanded text:
lecti illius frontem Macedonicis triumphis fuisse lecti illius frontem Macedonicis triumphis fuisse adornatam: quantum enim Paulo tribuerunt, propter quem gentis suae cladium indicia per ora uulgi ferre non exhorruerunt! quod spectaculum funeri speciem alterius triumphi adiecit: bis enim te, Paule, Macedonia urbi nostrae inlustrem ostendit, incolumem spoliis suis, fato functum umeris. Ne fili quidem tui Scipionis Aemiliani, quem in adoptionem dando duarum familiarum ornamentum esse uoluisti, maiestati parum honoris tributum est, cum eum adulescentem admodum a Lucullo consule petendi auxilii gratia ex Hispania in Africam missum Karthaginienses et Masinissa rex de pace disceptatorem uelut consulem et imperatorem habuerunt. ignara quidem fatorum suorum Karthago: orientis enim illud iuuentae decus deorum atque hominum indulgentia ad excidium eius alebatur, ut superius cognomen Africanum capta, posterius euersa Corneliae genti daret. Quid
Abbreviated transcription (Latin):
grauetur. Haec postquam domestici scipioni retu¬
serunt. fores reserari: eosq intromuti iussit. O ui
postes ianuae tanꝗͣ aliquam religiosissimam aram sã¬
ctumq templum uenerati. cupide scipionis dextrã
appraehenderunt: ac diu osculati positis ante uesti¬
bulum donis: quae deorum immortalium numini
consecrari solent. leti ꝙ Scipionem uidisse conti¬
gisset. ad lares reuerterunt. Quid hoc in fructu
maiestatis excelsius: quid etiam iocundius: ho¬
stis iram admiratione sui placauit. Spectaculo p̃¬
sentiȩ suae latronum gestientes oculos obstupefecit.
Delapsa caelo sidera hominib si se offerant: uenera¬
tionis amplius non recipient.NLec quidem uiuo
scipioni. illud autem Emilio paulo exanimi conti¬
git. Nam cum exequiȩ cius celebrarentur. ac forte
tunc principes macedoniȩ legationis nomine romȩ
morarentur: funebri lecto sponte sua sese subiecerũt.
quod aliquanto maius uidebitur: si quis cognoscat

Expanded text:
grauetur. haec postquam domestici Scipioni retugrauetur. haec postquam domestici Scipioni retulerunt, fores reserari eosque intromitti iussit. qui postes ianuae tamquam aliquam religiosissimam aram sanctumque templum uenerati cupide Scipionis dexteram adprehenderunt ac diu osculati positis ante uestibulum donis, quae deorum inmortalium numini consecrari solent, laeti, quod Scipionem uidisse contigisset, ad † lares reuerterunt. quid hoc fructu maiestatis excelsius, quid etiam iucundius? hostis iram admiratione sui placauit, spectaculo praesentiae suae latronum gestientis oculos uidit. delapsa caelo sidera hominibus si se offerant, uenerationis amplius non recipient. Et haec quidem uiuo Scipioni, illud autem Aemilio Paulo exanimi contigit: nam cum exequiae eius celebrarentur ac forte tunc principes Macedoniae legationis nomine Romae morarentur, funebri lecto sponte sua sese subiecerunt. quod aliquanto maius uidebitur, si qui cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidem rex antiochus bello quod cum romanis ge¬
rebat. filium eius a militib suis interceptum honora¬
tissime excepit: regiisq muneribus donatum ultro
et celeriter patri remisit. quanꝗͣ ab eo tum maxime
simbus unpii pellebatur. Sed et rex etiam lacessitꝰ
maiestatem excellentissimi uiri uenerari qͣ dolorem
suum ulcisci maluit. Ad Africanum cundem in
liternina uilla se continentem complures praedonum
duces uidendum eodem tempore forte confluxerunt
Quos cum ad uim faciendam uenire existimasset:
praesidium domesticoꝵ in tecto collocauit. eratq in
iis repellendis. et animo et apparatu occupatus. qđ
ut praedones animaduerterunt dimissis militibus
abiectisq armis ianuȩ appropinquant: et clara uoce
nunciant Scipioni non uitae eius hostes: sed uirtu¬
tis admiratores uenisse. Conspectum et congressum
tanti uiri. quasi cęleste aliquod beneficium expeten¬
tes: proinde securum se nobis spectandum prebere nõ

Expanded text:
si quidem rex Antiochus bello, quod cum Romanis gesi quidem rex Antiochus bello, quod cum Romanis gerebat, filium eius a militibus suis interceptum honoratissime excepit regiisque muneribus donatum ultro et celeriter patri remisit, quamquam ab eo tum maxime finibus imperii pellebatur. sed et rex et lacessitus maiestatem excellentissimi uiri uenerari quam dolorem suum ulcisci maluit. Ad eundem Africanum in Liternina uilla se continentem conplures praedonum duces uidendum eodem tempore forte confluxerunt. quos cum ad uim faciendam uenire existimasset, praesidium domesticorum in tecto conlocauit eratque in his repellendis et animo et apparatu occupatus. quod ut praedones animaduerterunt, dimissis militibus abiectisque armis ianuae adpropinquant et clara uoce nuntiant Scipioni non uitae eius hostes, sed uirtutis admiratores uenisse conspectum et congressum tanti uiri quasi caeleste aliquod beneficium expetentes: proinde securum se † nobis spectandum praebere ne
Abbreviated transcription (Latin):
St et illa quasi priuata censura maiestas claroꝵ
uiroꝵ sine tribunalium fastigio: sine apparito¬
rum ministerio potens in amplitudine sua ob¬
tinenda. Grato enim et iocundo introitu animis ho¬
minum illabitur admirationis praetexta uellata.
recte quis dixerit longum et beatum honorem sine o¬
nere. Nam quid plus tribiui potuit consuli ꝗͣ est da¬
tum reo Metello: qui cum causam repetundarum dice¬
ret. tabul&q eius ab accusatore expostulatae: et ad¬
nomen inspiciendum circa iudices ferrentur: tatum cõ¬
silium ab earum contemplatione oculos auertit: ne de a¬
liqua re. quae in his relatae erant uideretur dubitasse.
Non in tabulis. sed in uita. Q. Metelli argumenta sin¬
cera administratȩ prouinciȩ. legenda subinde credide¬
runt: indignum rati auctoritatem taꝑti uiri exiqua
çȩra et pauculis literis perpendi. D ed quid mirũ
si debitus honos a ciuibus Metello tributus est: quẽ
supiori asticano etiam hostis praestare non dubitauit:

Expanded text:
st et illa quasi priuata censura, maiestas clarorum uirorum, sine tribunalium fastigio, sine apparitorum ministerio potens in sua amplitudine obtinenda: grato enim et iucundo introitu animis hominum adlabitur admirationis praetexto uelata. quam recte quis dixerit longum et beatum honorem esse sine honore. Nam quid plus tribui potuit consuli quam est datum reo Metello? qui cum causam repetundarum diceret tabulaeque eius ab accusatore expostulatae adnomen inspiciendum circa iudices ferrentur, totum consilium ab earum contemplatione oculos auertit, ne de aliqua re, quae in his relatae erant, uideretur dubitasse. non in tabulis, sed in uita Q. Metelli argumenta sincere administratae prouinciae legenda sibi iudices crediderunt, indignum rati integritatem tanti uiri exigua cera et paucis litteris perpendi. Sed quid mirum, si debitus honos a ciuibus Metello tributus est, quem superiori Africano etiam hostis praestare non dubitauit?
Abbreviated transcription (Latin):
carere deberet: ac tota ciuitas in honorem patris neces¬
sitatem poenȩ adolescentulo remitteret: aliquandiu
repugnauit. Ad ultimum ppłi p̃cibus euictus. suo
prius. deinde filii oculo cruto: usum utrisq uidendi
reliquit. Ita debitum supplicii modum legi reddli¬
dit: aquitatis ad mirabili temꝑamento se inter miẜi¬
cordem patrem et iustum legislatorem partitus.Ded
aliquanto Charundȩ tyrii prefractior: abscisiorq iu¬
sticia: ad uim et cruorem usq seditiosas contiones ciui¬
um pacauerat. lege cauendo: ut si quis eam cum fer¬
ro intrasset continuo interficeret᷑. Interiecto deind
tempore e longinquo rure gladio cinctus domum
repetens subito in dicta contione sicut erat: in eam
ꝓcessit: ab eoq qui ꝓxime constit̾at solutȩ a se legis
suȩ admonitus: idem inquit illam sanciam ego: ac
ꝓtinus ferro quod hẽbat districto incubuit. Cumq
liceret culpam uel dissimulare uel errore defendere:

Expanded text:
carere deberet, ac tota ciuitas in honorem patris necescarere deberet, ac tota ciuitas in honorem patris necessitatem poenae adulescentulo remitteret, aliquamdiu repugnauit. ad ultimum populi precibus euictus suo prius, deinde filii oculo eruto usum uidendi utrisque reliquit. ita debitum supplicii modum legi reddidit, aequitatis admirabili temperamento se inter misericordem patrem et iustum legislatorem partitus. Sed aliquanto Charondae Thurii praefractior et abscisior iustitia. ad uim et cruorem usque seditiosas contiones ciuium pacauerat lege cauendo ut, si quis eas cum ferro intrasset, continuo interficeretur. interiecto deinde tempore e longinquo rure gladio cinctus domum repetens, subito indicta contione sic ut erat in eam processit, ab eoque, qui proxime constiterat, solutae a se legis suae admonitus 'idem' inquit 'ego illam sanciam' ac protinus ferro, quod habebat, destricto incubuit, cumque liceret culpam uel dissimulare uel errore defendere,
Abbreviated transcription (Latin):
nutriret: in cõtione dixit hẽre se rem deliberatioẽ
sua ꝓuisam: quam si fortuna ad effectum ꝑoluci pas¬
sa eẽt: nihil maius aut potentius atheniensi ppło fu¬
turum. s eam uulgari non oportere. Postulauitq
ut aliquis sibi cui illam exponeret daretur. Datꝰ
ẽ Aristides. ls postꝗͣ recognouit classem illum la¬
cedȩmonioꝵ quȩ tota apud Githeum subducta eãt
uelle incendere: ut ea consumpta dominatio maiͬs
ipĩs cederet: ꝓcessit ad ciues. et retulit themistoelẽ
ut utile consilium: ita minime iustum animo uol¬
uere. Euestigio uniuersa contio. quod &quum nõ
uideretur: ne expedire quidem ꝓclamauit: ac pro¬
tinus themistodem incoepto iussit desistere. Niħ
illis etiam iusticiȩ exemplis fortius. Talencus
urbe locrensium a se saluberrimis atq utilissimis
legibus munita: cum filius eius adulterii crimine dã¬
natus secundum ius ab ip̃o constitutum utroq ocło

Expanded text:
nutriret, in contione dixit habere se rem deliberatione nutriret, in contione dixit habere se rem deliberatione sua prouisam, quam si fortuna ad effectum perduci passa esset, nihil maius aut potentius Atheniensi populo futurum, sed eam uulgari non oportere, postulauitque ut aliquis sibi, cui illam tacite exponeret, daretur. datus est Aristides. is postquam rem cognouit, classem illum Lacedaemoniorum, quae tota apud Gytheum subducta erat, uelle incendere, ut ea consumpta dominatio maris ipsis cederet, processit ad ciues et retulit Themistoclen ut utile consilium, ita minime iustum animo uoluere. e uestigio uniuersa contio quod aecum non uideretur ne expedire quidem proclamauit ac protinus Themistoclen incepto iussit desistere. Nihil illis etiam iustitiae exemplis fortius. Zaleucus urbe Locrensium a se saluberrimis atque utilissimis legibus munita, cum filius eius adulteri crimine damnatus secundum ius ab ipso constitutum utroque oculo
Abbreviated transcription (Latin):
ctor alioquin insolens. hoc imꝑio iustissimꝰ:
frum ne alienigenȩ iusticiȩ obliti ui deamur
Pyitacus mitylenȩus: cuius aut meritis tm̃ ci¬
ues debuerunt: aut morib crediderunt. ut eius suf¬
fragiis tyrannidem deferrent: tam diu illud impiũ
susinuit. q̃ diu bellum de Sygeo cum atheniensib¬
geiendum fuit. Postꝗͣ autem pax uictoria parta ẽ
continuo reclamantib mitylenȩis deposuit ne dñs
ciuium ultra ꝗͣ rei .p. necessitas exeg̾at ꝑmanẽt. At¬
q etiam cum recupati agri. dimidia pars consensu
omnium offerretur auertit animum ab eo munere
deforme uidieans uirtutis glĩam magnitudine p̃dȩ
minuere. Alterius mihi prudentia refenda est. ut
alterius repñtari iusticia possit. Cum saluberrimo cõ¬
silio Themistoeles migrare athenienses in classem coe¬
ꝯisset. xerxeq rege et copiis eius grȩcia pulsis rui¬
nas patriȩ in pristinum hĩtum reformaret. et opes clã¬
destinis molitionib ad pͥncipatum ꝯrȩciȩ capessendũ

Expanded text:
ctor alioquin insolens, hoc imperio iustissimus. Verum ne alienigenae iustitiae obliti uideamur, Pittacus Mitylenaeus, cuius aut meritis tantum ciues debuerunt aut moribus crediderunt, ut ei suis suffragiis tyrannidem deferrent, tam diu illud imperium sustinuit, quam diu bellum de Sigeo cum Atheniensibugerendum fuit. postquam autem pax uictoria parta est, continuo reclamantibus Mitylenaeis deposuit, ne dominus ciuium ultra quam rei publicae necessitas exegerat permaneret. atque etiam cum recuperati agri dimidia pars consensu omnium offerretur, auertit animum ab eo munere deforme iudicans uirtutis gloriam magnitudine praedae minuere. Alterius nunc mihi prudentia referenda est, ut alterius repraesentari iustitia possit. cum saluberrimo consilio Themistocles migrare Athenienses in classem coegisset Xerxeque rege et copiis eius Graecia pulsis ruinas patriae in pristinum habitum reformaret et opes clandestinis molitionibus ad principatum Graeciae capessendum
Abbreviated transcription (Latin):
Celerius tu mĩhi cȩsar omnes filios meos eripies: qͣ ex
his ego unum nota mea pellam. Habebat aũt duos
p̃terea optimȩ indolis filios: quib cȩ̨sar se increm ẽta
dignitatis benigne daturum pollicebatur. Hunc pa¬
trem tametsi summa diuini pͥncipis demẽtia tutũ
p̃stitit: quis tam non humano ingenio mais ausu
putet:ꝙ cui totus t̾rarum orbis succubuerat nõ ces¬
sit. D ed nescio an octauius balbus cõncitatioris
et ardentioris erga filium beniuolentiȩ fuerit. pro¬
scriptus a triumuiris cum domo postico clam ẽẽt e¬
gressus:iamq fugȩ expeditum initium haberet ptꝰ¬
ꝗͣ filium intus trucilari falso clamore uicinie accep̃
ei se necĩ quam euaserat obtulit: occidendumq militi¬
bus tradidit.pluris nimirum illud momentum: quo
illi praeter spem incolumem uidere filium contigerat.
ꝗͣ salutem suam existimans. Miseros adolescentis ocłos

Expanded text:
'celerius tu mihi, Caesar, omnes filios meos eripies quam ex 'celerius tu mihi, Caesar, omnes filios meos eripies quam ex his ego unum nota mea pellam'. habebat autem duos praeterea optimae indolis filios, quibus Caesar se incrementa dignitatis benigne daturum pollicebatur. hunc patrem tametsi summa diuini principis clementia tutum praestitit, quis tamen non humano ingenio maius ausum putet, quod cui totus terrarum orbis succubuerat non cessit? Sed nescio an Octauius Balbus concitatioris et ardentioris erga filium beniuolentiae fuerit. proscriptus a triumuiris, cum domo postico clam esset egressus iamque fugae expeditum initium haberet, postquam filium intus trucidari falso clamore uiciniae accepit, ei se neci, quam euaserat, obtulit occidendumque militibus tradidit, pluris nimirum illud momentum, quo illi praeter spem incolumem uidere filium contigerat, quam salutem suam aestimans. miseros adulescentis oculos,
Abbreviated transcription (Latin):
Et nunc uela pii. et placidi affectus paren¬
tum erga liberos indulgentia: salubriq
aura prouecta gratam suauitatis dotem
secum afferat.Fabius Rutilianus quinq con¬
sulatib summa cum gliã pactis. omnib q uirtuti¬
bus et uite meritis stipendiis legatus. ire cum fa¬
bio gurgiti filio. dd bellum difficile et piculosu
conficiendum grauatus non est:pene ip̃o perse dũ¬
taxat animo sine corpore militaturus. utpote pp
ultimam senectutem lectuli ocio qͣ labori p̃liorum hu¬
milior. Idem triumphantis equo insidens sequi que:
ip̃e paruulum triumphis suis gestauerat in maxima
uolutate posuit. nec accessor glĩosȩ illius pompȩ:s
auctor spectatus est.Non tam speciosa ceseti equitis
romani sors patria. s par indulgentia. qui a cęsare
omnium iam et externoꝵ. et domesticoꝵ hostium
uictore: cum abdicare filium suum iuberetur: ꝙ is
tr.pl. cum marulo cõllega inuidiam ei tanꝗͣ regnu:
affectanti in hunc modum respondendo sustinuit:

Expanded text:
et nunc uela pii et placidi adfectus parentium erga liberos indulgentia salubrique aura prouecta gratam suauitatis dotem secum adferat. Fabius Rullianus quinque consulatibus summa cum gloria peractis omnibusque et uirtutis et uitae emeritis stipendiis legatus ire Fabio Gurgiti filio ad bellum difficile et periculosum conficiendum grauatus non est, paene ipso per se dumtaxat animo sine corpore militaturus, utpote propter ultimam senectutem lectuli otio quam labori proeliorum habilior. idem triumphantem equo insidens sequi, quem ipse paruulum triumphis suis gestauerat, in maxima uoluptate posuit, nec accessio gloriosae illius pompae, sed auctor spectatus est. Non tam speciosa Caeseti equitis Romani sors patria, sed par indulgentia. qui ab Caesare omnium iam et externorum et domesticorum hostium uictore cum abdicare filium suum iuberetur, quod is tribunus pl. cum Marullo collega inuidiam ei tamquam regnum adfectanti fecerat, in hunc modum respondere sustinuit:
Abbreviated transcription (Latin):
ti adeo ut p̾mus in conuentu poscere qua de re qs¬
q audire uellet. ausus sit in uniuersa grȩcia intem¬
plo delphici apollinis statuam solido ex auro posu¬
it: cum cȩterorum ad id tempus auratas collocass:.
Eadem etiam gens summo consensu ad Amphi¬
araum decorandum incubuit. Locum quo huma¬
tus est in formam conditionemq templi redigen¬
do atq inde oracula capi instituendo. Cuius ci¬
neres idem honoris possident. quod phyticȩ cor¬
tinȩ quod athenȩ dodonȩ quod Ainmonis fonti
datur. Brenices quoq non uulgaris honos: cui
soli omnium foeminaꝵ gymnico spectaculo interẽe
pmissum ẽ:cum ad olympia filium enclea certamen
ingressum aodduxiss. olympionico patre genita fra¬
tribus eandem palmam assecutis latera eius cingenti¬
bus:¬

Expanded text:
ti, adeo ut primus in conuentu poscere qua de re quisti, adeo ut primus in conuentu poscere qua de re quisque audire uellet ausus sit, uniuersa Graecia in templo Delphici Apollinis statuam solido ex auro posuit, cum ceterorum ad id tempus auratas collocasset. Eadem gens summo consensu ad Amphiaraum decorandum incubuit, locum, quo humatus est, in formam condicionemque templi redigendo atque inde oracula capi instituendo. cuius cineres idem honoris possident, quod Pythicae cortinae, quod aheno Dodonae, quod Hammonis fonti datur. Berenices quoque non uulgaris honos, cui soli omnium feminarum gymnico spectaculo interesse permissum est, cum ad Olympia filium Euclea certamen ingressurum adduxisset, olympionice patre genita, fratribus eandem palmam adsecutis latera eius cingentibus
Abbreviated transcription (Latin):
retur. et ex omnib matronis centum. ex centum au¬
tem decem ducte ut de sanctissima foemina iudi¬
cium facerent. cunctis castitate p̾lata ẽ Exrenna.
Eterum quia sine ulla diminutione romanȩ
maiestatis extera quoq insignia respici possũt
ad ea transgrediemur.Pythagorȩ tanta uenerato
ab auditorib tributa ẽ: ut quȩ ab eo acceꝑant in dis¬
putationem deducere nefas existimarent: qui netiã
int̾pellati ad reddendam cãm. hoc solum responde¬
bant ip̃m dixisse. Magnus honos sed scholatenꝰ
illa urbium suffragiis tributa. En
studio. ab eo petierunt. ut senatum ip̃oꝵ qui mille
hominum numero constabat consiliis suis uti pat̾e¬
tur. Opulentissimaq ciuitas tam frequent̾ uenerati
post mortem domum eius cȩreris sacrarium fecert
ꝗͣq illa urbs uiguit: et dea in hominis memoria
et homo in deȩ religione cultus ẽ. Gorgię uero
leontino studiis litterarum ętatis suȩ̨ cunctos p̃stã¬

Expanded text:
retur, et ex omnibus matronis centum, ex centum auretur, et ex omnibus matronis centum, ex centum autem decem sorte ductae de sanctissima femina iudicium facerent, cunctis castitate praelata est. Ceterum quia sine ulla deminutione Romanae maiestatis extera quoque insignia respici possunt, ad ea transgrediemur. Pythagorae tanta ueneratio ab auditoribus tributa est, ut quae ab eo acceperant in disputationem deducere nefas existimarent. quin etiam interpellati ad reddendam causam hoc solum respondebant, ipsum dixisse. magnus honos, sed schola tenus: illa urbium suffragiis tributa. enixo Crotoniatae studio ab eo petierunt ut senatum ipsorum, qui mille hominum numero constabat, consiliis suis uti pateretur, opulentissimaque ciuitas † tam frequentem uenerati post mortem domum Cereris sacrarium fecerunt, quoadque illa urbs uiguit, et dea in hominis memoria et homo in deae religione cultus est. Gorgiae uero Leontino studiis litterarum aetatis suae cunctos praestan
Abbreviated transcription (Latin):
ulo equauit. Põt et. M. Catonis ex cypro cum
regia pecunia reuertentis appulsus ad ripam urbis
memorabilis uideri. Cui naue egredienti. consules
et cȩteri magr̃ãtus: et uniuersus senatus ppłsq roma¬
nus officii gratia p̾sto fuit nonꝙ magnum pondus
auri et argenti: sꝙ. M. Catonem classis illa incolu¬
mem aduexerat: lȩtatus. D ed nescio an p̃cipuum
l. marci in usitati decoris exemplum: quem equite
ro. duo exercitus.p. et en. scipionum int̾itu uicto¬
riaq annibalis lacerati. ducem legerunt. quo tem¬
pore salus eorum in ultimas anguitias deducta nullũ
ambitioni locum relinquebat. Merito uiroꝵ cõme¬
morationi sulpicia seruii paterculi filia. O. fuliui flac¬
ci uxor adiicitur. Quȩ cum senatus libris sibyllinis ꝑ
decem uiros inspectis censuiss ut ueneris uerticordiȩ
simulacrum consecraret᷑: quo facilius uirginum mu¬
lierumq mens. a libidine ad pudiciciam conu̾te¬

Expanded text:
tulo aequauit. Potest et M. Catonis ex Cypro cum tulo aequauit. Potest et M. Catonis ex Cypro cum regia pecunia reuertentis adpulsus ad ripam urbis memorabilis uideri, cui naue egredienti consules et ceteri magistratus et uniuersus senatus populusque Romanus officii gratia praesto fuit, non quod magnum pondus auri et argenti, sed quod M. Catonem classis illa incolumem aduexerat laetatus. Sed nescio an praecipuum L. Marcius inusitati decoris exemplum, quem equitem Romanum duo exercitus P. et Cn. Scipionum interitu uictoriaque Hannibalis lacerati ducem legerunt, quo tempore salus eorum in ultimas angustias deducta nullum ambitioni locum relinquebat. Merito uirorum commemorationi Sulpicia Serui Paterculi filia, Q. Fului Flacci uxor, adicitur. quae, cum senatus libris Sibyllinis per decemuiros inspectis censuisset ut Veneris Verticordiae simulacrum consecraretur, quo facilius uirginum mulierumque mens a libidine ad pudicitiam conuerte
Abbreviated transcription (Latin):
noctis nuncius ꝑuenit. nemo fuit. qui non illi tanꝗͣ
diis immortalib apud sacra mensȩ suȩ libauerit.
Iamq in en. pompeium. et ampla et noua conge¬
sta sunt: hinc assensione fauoris: illinc fremitu in ui¬
ꝓcons. in hispaniam aduersus sertorium pari im¬
perio cum pio metello pͥncipe ciuitatis missus est.
nondum illum honorem auspicatus. bis triumpha¬
uit. Inicia magr̃ãtuum a summo imꝑio cepit. t̾tium
consulatum decreto senatus solus gessit. De mithry¬
date. et tigrane de multis p̃terea regibus plurimis¬
q ciuitatib et gentib et p̾donib u̾num duxit tri¬
int̾rogaretur. si in uno pompeio magno omnia repo¬
nere ꝑseuerasset. absumpto illo subiti casus incursu
in quo spem cẽt hĩturus. sum mo consensu acclama¬
uit in te. uim honorati iudicii admirabilem. siqui¬
dem magnum pompeium cum omnib ornam̃tis
quȩ retuli duarum syllabarum spacio inclusum Ca¬

Expanded text:
noctis nuntius peruenit, nemo fuit, qui non illi tamquam noctis nuntius peruenit, nemo fuit, qui non illi tamquam dis immortalibus apud sacra mensae suae libauerit. Iam quae in Cn. Pompeium et ampla et noua congesta sunt, hinc adsensione fauoris, illinc fremitu inuius pro consule in Hispaniam aduersus Sertorium pari imperio cum Pio Metello principe ciuitatis missus est. nondum ullum honorem curulem auspicatus bis triumphauit. initia magistratuum a summo imperio cepit. tertium consulatum decreto senatus solus gessit. de Mitridate et Tigrane, de multis praeterea regibus plurimisque ciuitatibus et gentibus et praedonibus unum duxit triinterrogaretur, si in uno Pompeio Magno omnia reponere perseuerasset, absumpto illo subiti casus incursu in quo spem esset habiturus, summo consensu adclamauit 'in te'. uim honorati iudicii admirabilem! si quidem magnum Pompeium cum omnibus ornamentis, quae retuli, duarum syllabarum spatio inclusum Ca
Abbreviated transcription (Latin):
crassus in consulatu collegam h̃uit. glia parum illusts
oqui asiam tam sancte. et tam fortiter obtinuit: ut seãt
ideinceps in eam prouinciam ituris magr̃atib exẽplũ
atq formam officii scȩuolam decreto suo proponeret.
In herent illi uoci posterioris africani. septem .c. ma¬
rii consulatus ac duo amplissimi triumphi.Ad rogũ
enim usq gaudio exultauit. qui cum apud numanti¬
am sub eo duce equestria stipendia mereret᷑. et forte
int̾ coenam quidam scipionem int̾rogass si quid illi
accidisset quemnam res.p. ȩque magnum habitura eẽ
imꝑatorem respiciens se supra ip̃m marium cubante
uel hunc dixit. quo augurio ꝑfectissima uirtus maxĩa
orientem uirtutem uiderit ne certius an efficacius ac¬
ciderit ꝑpendi uix pot. Illa nimirum coena militaris
speciosissimas tantas in urbe mario futuras coenas o¬
minata est. Postꝗͣ enim cymbros ab eo deletos initio

Expanded text:
Crassus in consulatu collegam habuit, gloria parum inlustris, Crassus in consulatu collegam habuit, gloria parum inlustris, qui Asiam tam sancte et tam fortiter obtinuit, ut senatus deinceps in eam prouinciam ituris magistratibus exemplum atque normam officii Scaeuolam decreto suo proponeret. Inhaerent uni uoci posterioris Africani septem C. Marii consulatus ac duo amplissimi triumphi: ad rogum enim usque gaudio exultauit, quod, cum apud Numantiam sub eo duce equestria stipendia mereret et forte inter cenam quidam Scipionem interrogasset, si quid illi accidisset, quemnam res publica aeque magnum habitura esset imperatorem, respiciens se supra ipsum cubantem 'uel hunc' dixerit. quo augurio perfectissima uirtus maximam orientem uirtutem uideritne certius an efficacius accenderit perpendi uix potest: illa nimirum cena militaris speciosissimas tota in urbe Mario futuras cenas ominata est: postquam enim Cimbros ab eo deletos initio
Abbreviated transcription (Latin):
da. Emylianum enim ppłs ex candidato edilitatis con¬
sulem fecit. Eundem cum quȩstoriis comitiis suffraga¬
tor. Qfabii maximi frĩs filii in campum descendis¬
set cõnsulem iterum reduxit: Eidem senatus bis siẽ
sorte ꝓuinciam pͥus africam. deĩn hispaniam dedit.
atq hȩc neq: ciui cupido. neq: ambitioso senatori:
quemadmodu: non solum uitȩ eius seuerissimus cur¬
sus. sed etiam mors clandestinis illata insidiis declara¬
uit. Marcum quoq: ualerium. duab rebus insi¬
gnibus dii pariter. atq ciues speciosum reddiderũt
iui cum quodam gallo cominus pugnanti coruum
ꝓpugnatorem subiicientes: hi t̾tium et uigesimum
annum ingresso consulatu: largiti: quorum alterum
decus uetustȩ originis optimi ominis gens coruinia
amplexa cognomen usurpat:alterum summo subiun¬
gitur ornamento tam celeritate. ꝗͣ pͥncipio consulatꝰ
gliando. Ac ne quinti quidem scȩuolȩ quem.L

Expanded text:
da: Aemilianum enim populus ex candidato aedilitatis conda: Aemilianum enim populus ex candidato aedilitatis consulem fecit. eundem, cum quaestoriis comitiis suffragator Q. Fabi Maximi, fratris filii, in campum descendisset, consulem iterum reduxit. eidem senatus bis sine sorte prouinciam, prius Africam, deinde Hispaniam dedit, atque haec neque ciui ambitioso senatori, quem ad modum non solum uitae eius seuerissimus cursus, sed etiam mors clandestinis inlata insidiis declarauit. M. quoque Valerium duabus rebus insignibus di pariter atque ciues speciosum reddiderunt, illi cum quodam Gallo conminus pugnanti coruum propugnatorem subicientes, hi tertium et uicesimum annum ingresso consulatum largiti. quorum alterum decus uetustae originis, optimi nominis gens, Coruini amplexa cognomen usurpat, alterum summo subiungit ornamento tam celeritate quam principio consulatus gloriando. Ac ne Q. quidem Scaeuolae, quem L.
Abbreviated transcription (Latin):
quod Corneliȩ gentis celebrandum est inde petitur
uniq illi instar atrii capitolium ẽ. am hercule
ꝗͣ curia suꝑioris catonis effigies illius ad eius geneiͬs
officina expromit᷑. Gratum ordinem: qui utilissimũ
rei.p. senatorem tueri et semper secum hĩtare uoluit
omnib numeris uirtutis diuitem magisq suo meri¬
to ꝗͣ fortunȩ beneficio magnum. Cuius prius con¬
silio qͣ scipionis imꝑio deleta carthago est.U̾ erum
specimen honons scipioni quoq nassicȩ oboritur.Cius
nanq: manib et penatib nondum quęstoris senatus
phytii apollinis monitu pessimũti accersitam deam ex¬
cipi uoluit: quia eodem oraculo p̃ceptum erat: ut haec
ministeria matri deum a sanctissimo uiro p̃starentur.
Explica totos fastos: constitue om̃s currus triumphales.
nihil tamen moꝵ pͥncipatu speciosius reꝑies. Aradũt
subinde nobis ornam̃ta sua scipiones commemoran¬

Expanded text:
quod Corneliae gentis celebrandum est, inde petitur, quod Corneliae gentis celebrandum est, inde petitur, unique illi instar atrii Capitolium est: tam hercule quam curia † superioris Catonis effigies illius ad cuius generis officia expromitur. gratum ordinem, qui utilissimum rei publicae senatorem tantum non semper secum habitare uoluit, omnibus numeris uirtutis diuitem magisque suo merito quam fortunae beneficio magnum, cuius prius consilio quam Scipionis imperio deleta Karthago est. Rarum specimen honoris in Scipione quoque Nasica oboritur: eius namque manibus et penatibus nondum quaestori senatus Pythii Apollinis monitu Pessinunte accersitam deam excipi uoluit, quia eodem oraculo praeceptum erat ut haec ministeria Matri deum a sanctissimo uiro praestarentur. explica totos fastos, constitue omnes currus triumphales, nihil tamen morum principatu speciosius reperies. Tradunt subinde nobis ornamenta sua Scipiones conmemoran
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes atq: honoꝵ contemplatio iuidicanda ẽ ipsa
natura nobis alacritatem subministrante cum hono¬
rem industriȩ appeti. et exsolui grȩ uidemus. Uerum
etsi mens hoc loco protinus ad angustam domum be¬
neficentissimum et honoratissimum templum omni
impetu fertur: melius cohibebitur: quoniam cui ascẽ¬
sus in celum patet qͣuis maxima debito tamen mĩo¬
ra sunt. quȩ̃ in terris tribuunt᷑. Supiori africano
consulatus citerior legitimo tempore datus est: quod
fieri oportere exercitus litteris senatum admonuit. ita
nescias utrum illi plus decoris patrum conscriptorũ
auctoritas: an militum consilium adiecerit.Toga ẽi
scipionem ducem aduersus poenos ereauit. arina po¬
poscerunt. Cui quȩ uita p̾̃cipua assignata sunt. et lon¬
gum est referre: quia multa et non necessarium qa
Maiore ex parte iam relata sunt.Itaq: quod hodie
eximium capit adiiciam.Imaginem in cella louis o¬

Expanded text:
uirtutis atque operum contemplatio iucunda est, ipsa uirtutis atque operum contemplatio iucunda est, ipsa natura nobis alacritatem sumministrante, cum honorem industrie appeti et exsolui grate uidemus. uerum etsi mens hoc loco protinus ad Augustam domum, benificentissimum et honoratissimum templum, omni impetu fertur, melius cohibebitur, quoniam cui ascensus in caelum patet, quamuis maxima, debito tamen minora sunt quae in terris tribuuntur. Superiori Africano consulatus citerior legitimo tempore datus est, quod fieri oportere exercitus senatum litteris admonuit. ita nescias utrum illi plus decoris patrum conscriptorum auctoritas an militum consilium adiecerit: toga enim Scipionem ducem aduersus Poenos creauit, arma poposcerunt. cui quae in uita praecipua adsignata sint et longum est referre, quia multa, et non necessarium, quia maiore ex parte iam relata sunt. itaque quod hodieque eximium capit adiciam. imaginem in cella Iouis o
Abbreviated transcription (Latin):
scio an in p̾mis fausanias debet referri. Nam cum
Hermoclen ꝑcunctatus eẽt. quonammodo subito cla¬
rus posset euadere: atq is respondiss. si aliquem ui¬
rum illustrem occidiss: futurum ut glĩa eius ad ip̃
redundaret: continuo philippum interemit.Et qui¬
dem quod petierat assecutus ẽ tamse parricidio q̃
philippus uirtute. notum posteris reddidit. illa
uero głiȩ cupiditas sacrilega. Io nuentus ẽ enim
qui diane Ephesiȩ̨ templumꝰ incendere uellet: ut
ope pulcherrimo consumpto nomen eius per totũ¬
orbem terrarum disceretur. Quem quidem men¬
tis furorem eculeo impositus detexit. Ac bñ consu¬
luerant ephesii decreto memoriam teterrimi hoĩs
abolendo nisi theopompi magnȩ facundiȩ ingeni¬
um historiis eum suis comp̃hendisset:
Quae cuiq magnifica contigerunt.
Andidis autem animis uoluptatem prebue¬
runt in conspicuo posita. quȩ cuiq magni¬
fica merito contigerunt:quia eque p̾mioꝵ

Expanded text:
scio an in primis Pausanias debeat referri: nam cum scio an in primis Pausanias debeat referri: nam cum Hermoclen percontatus esset quonam modo subito clarus posset euadere, atque is respondisset, si aliquem inlustrem uirum occidisset, futurum ut gloria eius ad ipsum redundaret, continuo Philippum interemit, et quidem quod petierat adsecutus est: tam enim se parricidio quam Philippus uirtute notum posteris reddidit. Illa uero gloriae cupiditas sacrilega: inuentus est enim qui Dianae Ephesiae templum incendere uellet, ut opere pulcherrimo consumpto nomen eius per totum terrarum orbem dissiceretur, quem quidem mentis furorem eculeo inpositus detexit. ac bene consuluerant Ephesii decreto memoriam taeterrimi hominis abolendo, nisi Theopompi magnae facundiae ingenium historiis eum suis conprehendisset. QVAE CVIQVE MAGNIFICA CONTIGERVNT Candidis autem animis uoluptatem praebuerint in conspicuo posita quae cuique magnifica merito contigerint, quia aeque praemiorum
Abbreviated transcription (Latin):
deorum omnium domicilio sufficit. Regis et iu¬
uenis stagrantissimȩ cupiolitati similem aristotelis
in capessenda laude sitim subnectam.Is nanq the¬
odocti discipulo. oratoriȩ artis libros. quos ederet
donauerat. molesteq postea ferens titulum eorum
sic alii cessisse propͥo uolumine quibusdam rebus in¬
sistens planius sibi de iis in theodoctis libris dictũ
eẽ adiecit. Nisi me tantȩ. et tam late patentis scĩȩ
uerecondia teneret. dicerem dignum ph̃m cuius
stabilendi mores altioris animi phõ traderent᷑. Ce¬
terum głia. ne ab iis quidem. qui contemptum eius
introducere conant̾ negligitur: quoniam quidem
ipis uoluminib nomina sua diligenter adiiciunt.
ut quod ꝓfessione eleuant usurpatione memoriȩ
assequantur. S: qualiscunq horum dissim ulatio
proposito illorum longe tolerabilior ẽ qui dum
eternam memoriam assequerent᷑ etiam sceleribus
innotescere non dubitarunt. Quorum e numero ne¬

Expanded text:
deorum omnium domicilio sufficit. Regis et iudeorum omnium domicilio sufficit. Regis et iuuenis flagrantissimae cupiditati similem Aristotelis in capessenda laude sitim subnectam: is namque Theodecti discipulo oratoriae artis libros quos pro suis ederet donauerat, molesteque postea ferens titulum eorum sic alii cessisse, proprio uolumine quibusdam rebus insistens, planius sibi de his in Theodectis libris dictum esse adiecit. nisi me tantae et tam late patentis scientiae uerecundia teneret, dicerem dignum philosophum, cuius stabiliendi mores altioris animi philosopho traderentur. Ceterum gloria ne ab his quidem, qui contemptum eius introducere conantur, neglegitur, quoniam quidem ipsis uoluminibus nomina sua diligenter adiciunt, ut quod professione eleuant usurpatione memoriae adsequantur. sed qualiscumque horum dissimulatio proposito illorum longe tolerabilior, qui, dum aeternam memoriam adsequerentur, etiam sceleribus innotescere non dubitarunt. Quorum e numero ne
Abbreviated transcription (Latin):
tota oꝑis colligatio solueret᷑. S melius aliquanto
si aliena imitatione capiebat᷑ themistoclis ardorẽ
eẽt xmulatus: quem ferunt stimulis uirtutum agita¬
tum et ob id noctes inquietas exigentem: quȩrenti¬
bus quid ita eo tempore in publico uersaret᷑. respõ¬
disse: quia me trophea Melciadis de somno excitãt
Marathon nimirum animum eius et Artimisiũ
et salamina naualis głię fertilia nomina illustran¬
da tacitis facibus incitabant. Idem theatrum
petens cum int̾rogaret᷑ cuiiis uox aulitu illi futã
eẽt gratissima dicit eius. a quo artes meȩ̨ optime ca¬
nerentur. dulcedinem glĩȩ pene adiecit głiosam.
Nam alexandri pectus in saciabile laudis: qui
Anaxarco comiti suo ex auctoritate demoeriti prȩ¬
ceptoris. innumerabiles mundios ẽẽ referenti: heu
me inquit miseꝵ ꝙ ne uno quidem adhuc sum
potitus. Angusta hominis possessio gliȩ fuit: quȩ

Expanded text:
tota operis conligatio solueretur. Sed melius aliquanto, tota operis conligatio solueretur. Sed melius aliquanto, si aliena imitatione capiebatur, Themistoclis ardorem esset aemulatus, quem ferunt stimulis uirtutis agitatum et ob id noctes inquietas exigentem quaerentibus quid ita eo tempore in publico uersaretur respondisse: 'quia me tropaea Miltiadis de somno excitant'. Marathon nimirum animum eius ad Artemisium et Salamina, naualis gloriae fertilia nomina, inlustranda tacitis facibus incitabat. idem theatrum petens cum interrogaretur cuius uox auditu illi futura esset gratissima, dixit 'eius, a quo artes meae optime canentur'. dulcedinem gloriae, paene adieci gloriosam! Nam Alexandri pectus insatiabile laudis, qui Anaxarcho comiti suo ex auctoritate Democriti praeceptoris innumerabiles mundos esse referenti 'heu me' inquit 'miserum, quod ne uno quidem adhuc sum potitus!' angusta homini possessio gloriae fuit, quae
Abbreviated transcription (Latin):
se negante id facturum. ne castrensis honos in eo q
pauloante seruiss. uiolaretur ip̃e ex prȩda gallica
aurum equiti largitus est. Nec tacite id scipio tu¬
lit. Nanq equiti hẽbis inquit ddonum uiri diui¬
tis. Quod ubi ille accepit proiecto ante pedes labi¬
eni auro. uultum demisit. Idem ut audiuit Scipio¬
nem dicentem imꝑator te argenteis armillis te do¬
nat. alacer gaudio abiit. Nulla est ergo tanta hũi¬
litas. quę dulcedine glĩę nontangat᷑. Illa uero ẽt
a claris uiris interdum ex humillimis rebus petita ẽ.
am quid sibi uoluit. C. fabius nobilissimus ciuis
parietes pinxisset nomen iis suum inscripsit. Iol ẽi
demum ornam̃ti familiȩ consularib sacerdotiis
et triumphis celeberrimum dederat. Cȩterum sor¬
dido studio deditum ingenium qualecunq illũ
laborem suum silentio obliterari noluit. Externa¬
Idelicet phidiȩ secutus exemplum: qui clipeo
mineruę effigiem suam inclusit: qua conuulsa

Expanded text:
se negante id facturum, ne castrensis honos in eo, qui se negante id facturum, ne castrensis honos in eo, qui paulo ante seruisset, uiolaretur, ipse ex praeda Gallica aurum equiti largitus est. nec tacite id Scipio tulit: namque equiti 'habebis' inquit 'donum uiri diuitis'. quod ubi ille accepit, proiecto ante pedes Labieni auro uultum demisit. idem, ut audiit Scipionem dicentem 'imperator te argenteis armillis donat', alacer gaudio abiit. nulla est ergo tanta humilitas, quae dulcedine gloriae non tangatur. Illa uero etiam a claris uiris interdum ex humillimis rebus petita est: nam quid sibi uoluit C. Fabius nobilissimus ciuis, icauerat, parietes pinxisset, nomen his suum inscripsit? id enim demum ornamenti familiae consulatibus et sacerdotiis et triumphis celeberrimae deerat. ceterum sordido studio deditum ingenium qualemcumque illum laborem suum silentio obliterari noluit, uidelicet Phidiae secutus exemplum, qui clypeo Mineruae effigiem suam inclusit, qua conuulsa
Abbreviated transcription (Latin):
prompta laudatione delectatus uersibus temploꝵ¬
aditus. quȩ ex suis manubiis consecrauerat adorna¬
uit. Ne pompeius quidem magnus ab hoc affcu
glĩȩ auersus. qui theophanem mithyleneum scripto¬
rem rerum suarum in contione militum ciuitate do¬
nauit. Beneficium per se amplum: accurata etiam
et testata orõne ꝓsecutus. Quo effcm ẽ ut ne quis
dubitaret: quin referret potius gr̃am ꝗ choaret.
Lucius autem Sylla. et si ad neminem scriptorẽ
animum direxit: tamen uigurtha a boccho rege
ad marium ꝑducto totam sibi lauodem cupide as¬
seruit: ut annulo quo signatorio utebatur inscul¬
ptam illam traditionem hẽret. Et quantus postea
ne minimum quidem glĩę uestigium contempsit.
Atq ut imꝑatorib militis glĩosum sp̃m sub ne¬
ctam. Scipionem dona militaria iis qui strenuam o¬
peram ediderant diuidentem . Tlabienus: ut forti
equiti aureas armillas tribueret admonuit: eoq:

Expanded text:
prompta laudatione delectatus uersibus templorprompta laudatione delectatus uersibus temploraditus, quae ex manubiis consecrauerat, adornauit. Ne Pompeius quidem Magnus ab hoc affectu gloriae auersus, qui Theophanen Mitylenaeum scriptorem rerum suarum in contione militum ciuitate donauit, beneficium per se amplum accurata etiam et testata oratione prosecutus. quo effectum est ut ne quis dubitaret quin referret potius gratiam quam inchoaret. L. autem Sulla, etsi ad neminem scriptorem animum direxit, tamen Iugurthae a Boccho rege ad Marium perducti totam sibi laudem tam cupide adseruit, ut anulo, quo signatorio utebatur, insculptam illam traditionem haberet. † et quantus postea ne minimum quidem gloriae uestigium contempsit. Atque ut imperatoribus militis gloriosum spiritum subnectam, Scipionem dona militaria his, qui strenuam operam ediderant, diuidentem T. Labienus ut forti equiti aureas armillas tribueret admonuit, eoque
Abbreviated transcription (Latin):
an melius a uirtute uelut non necessaria
negligatur: uiderint ii quoꝵ in contemplandis
cuismodi rebus: cura teritur: quibusq: etiam quȩ
prudenter animaduerterunt. facunde contingit
eloqui. Ego in hoc ope factis auctores et auctoribꝰ
facta sua reddere contentus. quanta cupilitas eius
ẽẽ soleat ꝓpriis exemplis demonstrare conabor.Du¬
pior africanus Ennii poetȩ effigiem in monumentis
corneliȩ gentis collocari uoluit. ꝙ ingenio eius oꝑa
sua illustrata idicaret. non quidem ignarus qͣdiu
romanum impium Noreret et africa italiȩ pedibus
eẽt subiecta totiusq terrarum orbis: sũmum colum
arx capitolina possideret: eorum memoriam extin¬
gui non posse:si tamen luterarum quoq: illis lum̃
accessisset: magni existimans uir homerico ꝗͣ rudi
atq impolito p̃conio dignior. D imiliter hono¬
ratus animus erga poetamꝰ actium D. bruti suis tẽ¬
poribus clari ducis extitit. Cuius familiari cultu et

Expanded text:
an melius a uirtute uelut non necessaria an melius a uirtute uelut non necessaria neglegatur uiderint hi, quorum in contemplandis eius modi rebus cura teritur quibusque quae prudenter animaduerterunt facunde contigit eloqui. ego in hoc opere factis auctores et auctoribus facta sua reddere contentus, quanta cupiditas eius esse soleat propriis exemplis demonstrare conabor. Superior Africanus Enni poetae effigiem in monumentis Corneliae gentis conlocari uoluit, quod ingenio eius opera sua inlustrata iudicaret, non quidem ignarus, quam diu Romanum imperium floreret et Africa Italiae pedibus esset subiecta totiusque terrarum orbis summum columen arx Capitolina possideret, eorum extingui memoriam non posse, si tamen litterarum quoque illis lumen accessisset, magni aestimans, uir Homerico quam rudi atque inpolito praeconio dignior. Similiter honoratus animus erga poetam Accium D. Bruti suis temporibus clari ducis extitit, cuius familiari cultu et
Abbreviated transcription (Latin):
libro centum illum et .xxx. annos explesse comme¬
morat. et ip̃e neruosa uiuacitatis haud paruum ex.
Nuius regis consumationem annoꝵ minus admĩ¬
rabilem faciunt aethiopes. quos herodotus scribit
centesimum et uicesimum annum transgredi. t
indi de quib Ethesias quidem tradit. Et Epi¬
menides gnosius. quem Theopompus dicit septe:
et quinquaginta. et centum annos uixisse. It he¬
lanicus uero ait. quosdam ex gente eꝑipoꝵ: quȩ
Demasthes. hoc amplius affirmans litthorium quẽ¬
annum cumulasse. Alexander uero in eo uolumine
quod de illyrici tractu composuit. affirmat Dandoẽ:
quendam ad ꝗngentesimum usq annum nulla ex
parte senescentem ꝓcessisse. S ed multo liberalius
octingentis uitȩ annis donauit Ac ne pater eus
parum benigne acceptus uideretur ei quoq: sexcen¬
tos assignauit annosDe eupiditate głig¬
loria uero aut unde oriatur: aut cuius sit
habitus: aut qua rõne debeat comparari.⁊

Expanded text:
libro centum illum et xxx annos explesse commelibro centum illum et xxx annos explesse commemorat, et ipse neruosae uiuacitatis haud paruum exemplum. Huius regis consummationem annorum minus admirabilem faciunt Aethiopes, quos Herodotus scribit centesimum et uicesimum annum transgredi, et Indi, de quibus Ctesias idem tradit, et Epimenides Cnosius, quem Theopompus dicit septem et l et centum annos uixisse. Hellanicus uero ait quosdam ex gente Epiorum, quaeDamastes, hoc amplius adfirmans, Litorium quenecentesimum annum cumulasse. Alexander uero in eo uolumine, quod de Illyrico tractu conposuit, adfirmat Dandonem quendam ad quingentesimum usque annum nulla ex parte senescentem processisse. sed multo liberalius rum regem octingentis uitae annis donauit. ac ne pater eius parum benigne acceptus uideretur, ei quoque sescentos adsignauit annos. DE CVPIDITATE Gloria uero aut unde oriatur aut cuius sit habitus aut qua ratione debeat conparari et
Abbreviated transcription (Latin):
ram quoq: quam uastam et desertam accepat per¬
petuȩ cultux studio frugiferam reliquit.  orgial¬
ptor sua sententia felicissimus. nam cum centesimum
et septimum annum ageret: int̾rogatus quapꝑ tam
diu uellet in uita remanere: quia nihil inquit hẽo
quod senectutem meam accusem. Quid isto tractu
etatis. aut longius. aut beatius: iam alteꝵ scłm in¬
gressus neq in hoc querelam ullam inuenit.neq: in
illo reliquit. Biennio minor Xenophilus calcidẽ¬
sis pythagoricus. sed felicitate non inferior si quidẽ
ut ait Aristoxenus musicus. omnis in commodi hu¬
mani exꝑs in summo ꝑfectissimȩ doctrinȩ splendo¬
re extinctus est. Arcatonius autem gaditanus
tam diu regnauit q̃ du etiam ad sacietatem uixisse
abunde fõret.lxxx. enim annis patriam suam rex̃
cum ad imꝑium xl: annos natus accessisset. Cuiꝰ
rei certi sunt auctores. Asinius etiam pollio nõ mi¬
nima pars romani stili in ttio historiarum suarũ

Expanded text:
ram quoque, quam uastam et desertam acceperat, perram quoque, quam uastam et desertam acceperat, perpetuo culturae studio frugiferam reliquit. Gorgiaptor, sua sententia felicissimus: nam cum centesimum et septimum ageret annum, interrogatus quapropter tam diu uellet in uita remanere, 'quia nihil' inquit 'habeo, quod senectutem meam accusem'. quid isto tractu aetatis aut longius aut beatius? iam alterum saeculum ingressus neque in hoc querellam ullam inuenit neque in illo reliquit. Biennio minor Xenophilus Chalcidensis Pythagoricus, sed felicitate non inferior, si quidem, ut ait Aristoxenus musicus, omnis humani incommodi expers in summo perfectissimae doctrinae splendore extinctus est. Arganthonius autem Gaditanus tam diu regnauit, quam diu etiam ad satietatem uixisse abunde foret: lxxx enim annis patriam suam rexit, cum ad imperium xl annos natus accessisset. cuius rei certi sunt auctores. Asinius etiam Pollio, non minima pars Romani stili, in tertio historiarum suarum