comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cia y̾stat. elucubra binitur: ne oculi¬
quidam turonici territorn ci¬
ius, egritudie seua compssus: iec¬
tulo anhelus occubuit. Ex quo t abescẽs
in cõmodo: manibus pedibusqz con¬
trahitur. Qũiq uero qnnoꝵ curricu¬
la: in hac debilitate sustinuit Serto
demqz amio: ad sc̃ basilicam se effer¬
ri deposcit. In qua or̃omi decumibẽs.
ꝓdita debilitate. sospitatẽ meruit ad
antur incredibilia. quia nomina
facit hoc hec tã: quia cũ a sc̃o dei inco¬
lumitati fuerint redditr: statim re¬
cedunt: ⁊ aliquociens ita dãredeunt:
ut si dici fas ẽ a nemme uideant᷑. Cũ¬
q rumor surrexerit. btĩ antistitis ap¬
pariusse iurtutẽ: uocatis ad nos custo¬
dibus edis. que sunt acta coguo samꝰ
Nomma tamẽ; non s ꝑ ab miis disci¬
mus. Illos uo ꝑlerũa noĩatim scribi¬
mus: quos uide̾ potuerimus: aut ip̃i
discutumis ¶ Lenit ad festiuitatẽ
uir quidam̃ exbiturigo: manibus

Expanded text:
tia praestat, elucubrabuntur, ne octia praestat, elucubrabuntur, ne ocquidam, Turonici territorii civis, aegritudine saeva compressus, lectulo in suo anhelus occubuit; ex quo tabescens incommodo, manibus pedibusque contrahitur. Quinque vero annorum curricula in hac debilitate sustinuit. Sexto denique anno ad Sancti basilicam se efferri deposcit: in qua orationi decumbens, perdita debilitate, sospitatem meruit adiantur incredibilia, quia nomina facit hoc haec causa, quia, cum a sancto Dei incolomitati fuerint redditi, statim recedunt et aliquotiens ita clam redeunt, ut, si dici fas est, a nemine videantur. Cumque rumor surrexerit, beati antestitis apparuisse virtutem, vocatis ad nos custodibus aedis, quae sunt acta cognoscimus; nomina tamen non semper ab his discimus. Illos vero plerumque nominatim scribimus, quos videre potuerimus, aut ipsi discutimus. Venit ad festivitatem vir quidam ex Biturigo manibus
Abbreviated transcription (Latin):
eiecit: et ignem accendit. Quibus n
fauillam redactis: cum nichil aliud
nnisi ciueres remansissent. appariit li¬
ber illesus. De quo non lictera: nõ unũ
Ita uirtus diuma custodire digna¬
ta t̃ a lumpm quodam modo ꝓprii
saudes ut librum eius flamina nõ
ureret: quem aaileus conarpiscentie
in hoc seculo nõ adussit. Sed ne cui ĩ cie¬
duo pui de custodibus equor egrotare
ceperũt. Et unus quidẽ eorum ualitu¬
dine: alcer dissinteria laborabat. Utrũ¬
q camen a febris ualida retinebat. Las¬
satiqz taliter ut nec suꝑ caballorum
dorsa possint impositi susteri: extractu
puluerẽ quem de sepulchro sã ab stu¬
leram capsella: delibutum a qua rp̃is
haurire ꝑcipio. Mox cõpiessa febre.
restincto dolore: uterqz connaliutxlim.
Ndita sunt enĩ miracula q̃
quotidie dommnus ad laudẽ
antisticis sui oꝑari dignatur: et uc
sepe testatus sum. ame imperito nar¬
rari nõ possunt. Tamẽ ut ip̃a ĩperi¬

Expanded text:
 foras ejecit, et ignem accendit. Quibus in  foras ejecit, et ignem accendit. Quibus in favillam redactis, cum nihil aliud nisi cineres remansissent, apparuit liber illaesus, de quo non littera Colb. tutIta virtus divina custodire dignata est alumni quodammodo proprii laudes, ut librum ejus flamma non ureret, quem aculeus concupiscentiae in hoc saeculo non adussit. Sed ne cui increduo pueri de custodibus 1103 equorum aegrotare coeperunt, et unus quidem eorum valitudine, alter disenteria laborabat. Utrumque tamen febris valida retenebat, lassatique taliter, ut nec super caballorum dorsa possint inpositi susteneri. Extractum pulverem, quod de sepulchro sancti abstuleram capsella, delutum aqua, ipsis haurire praecipio. Mox, conpressa febre, restincto dolore, uterquo convaluit. 44. Inclita sunt enim miracula, quae cotidie Dominus ad laudem antistitis sui opersaepe testatus sum, haec a me imperito narrari non possunt: tamen, ut ipsa imperi
Abbreviated transcription (Latin):
Gid si ad ip̃a utẽ uite scͥpta
recurram: Non quid nõ erit
adimrabile quod sacer ille hurus y¬
storie siber. circundatus flaniiis nec
consũptus ẽ nec adustus. Monaicus
igitur maioris mona stern ex iussu
abbĩs ad cellulam aliam qͣi ꝯiuddã
oꝑaturus accessit: ac prosalute amme
et inte correctione. librum uite utĩ an¬
tistitis secum detulit. Aduemẽte nero
nocte: ĩ lectulo se duiturno oppleto stra¬
mine collocat: librũ ad caput locãs Ciu
dormẽti apparuit iur ꝑ sompnium.
dicens. Noli dormire in hys paleis. Sã¬
guine enĩ asperse sunt. Credo ego ut
mortalitas habet. a li quod ĩ hiis faci¬
mis ꝑpetratini: et ob hoc nõ pateretur
uir beatus. uerba laudis sue in ibi
uolutari. Facilis autẽ prima uso
uiro fuit. Nec secunda cõmonitio na¬
luit. Tertia eñ: terribilit̾. monachũ
quatit. At ille surgens .s ad oꝑa dilu¬
ailo progrediens: pu̾o iubet. ut paleas
a lectulo detractas. igni consumeret:
nichil de libro cõmemoians. Puer nõ

Expanded text:
uid si ad ipsa beatae vitae scripta recurram? Numquid non erit admirabile, quod sacer ille huius historiae liber circumdatus flammis, nec consumptus est nec adustus? Monachus igitur Maioris monasterii ex iussu abboperaturus, accessit, ac, pro salute animae ac vitae correctione, librum vitae beati Antistitis detulit secum. Adveniente vero nocte, in lectulo se diuturno oppleto stramine collocat, librum ad caput locans. Cui dormienti apparuit vir per somnum, dicens: Noli dormire in his paleis, sanguine enim aspersae sunt. Credo ego, ut mortalitas habet, aliquod in his facinus perpetratum, et ob hoc non pateretur Vir beatus verba laudis suae inibi volutari. Facilis autem prima visio viro fuit, nec secunda commonitio valuit: tertia autem terribiliter monachum quatit. At ille surgens, et ad operam diluculo progrediens, puero jubet ut paleas a lectulo detractas igne consumeret, nihil de libro commemorans. Puer vero i
Abbreviated transcription (Latin):
ultra perdiu̾sa nacari. Et iunctum
domni sue custodiendum digitsds
nec ibidem defuit. uirtus anglici cõ¬
fessoris. Ram cũ apphensus fuisset: sta¬
tm ab infirmitate qmͣ carerat coar¬
tatur. Et cũ pessime agẽt: iidẽs comes
nichil se in eum preualere posse: rela¬
xatum a uinculis liberum abscedere
mbet ille quoq ad basilicã regressus:
sanatus est denio.

Expanded text:
ultra per diversa vagare'. Et vinctum ultra per diversa vagare'. Et vinctum domui suae custodiendum diregit. Sed nec ibidem defuit virtus angelici confessoris. Nam cum adprehensus fuisset, statim ab infirmitate, quam caruerat, coartatur; et cum nihil se in eum praevalere posse, relaxatum a vinculis liberum abscedere jubet. Ille vero ad basilicam regressus, sanatus est denuo.
Abbreviated transcription (Latin):
hinc uociferando atq eiulando: beati
martim basiticam uelocit expetiuit.
Ante cuius sepulchrum ĩ hoc tormẽto
per qua tuor mensiũ spacia ꝓstrata
restincto omni uapore in integritate
corꝑis solidata ẽ. Erat enim antilla cu¬
iusdam turoma. Qui medietate
preci concessa: aliam requisiuithon.
guinis fece. quartanarius efficit᷑
Atqz efferuescente humore ita om̃e
corpus eius ininitus pustulis co¬
artature ut aquisdam ieprosus pnta¬
retur. Sed ⁊ per omma in embra dolo¬
res pessimos sustinebat: amborum ocit¬
lorum nce multatus. Igitur auditã
bt̃ĩ antistitis famam. et iurtutes ii¬
uiqz mlgatas: turonicam expetit
cinitatẽ. Accedens qz ad basili camsc̃i:
per dies multos ienmans et orans
recepto lumme pristine rescituitur so¬
spitati. Erat enum ĩgeniius genere.
Audiens autẽ leodastis qui tunc turo¬
nicum regebat comitatum qd talis
artifex eẽt: ca lũpmari cepit dicẽs ke¬
fuga es tu dominoꝵ: nec tibi licebit

Expanded text:
hinc vociferando atque ejulando, beati hinc vociferando atque ejulando, beati Martini basilicam velociter expetivit; ante cujus sepulcrum in hoc tormento per quatuor mensium spatia prostrata, restincto omni vapore, in integritatem corporis solidata est. Erat enim ancilla cujusdam civis Turonici, qui medietate pretii concessa, aliam requisivit. CAPguinis fece, qatque effervescente humore, ita omne corpus eius minutis pusulis coartatur, ut a quibusdam leprosus putaretur. Sed et per omnia membra dolores pessimos snstenebat, amborum oculorum luce multatus. Igitur audita beati antestitis fama et virtutes ubique vulgatas, Turonicam expetit civitatem; accedensque ad basilicam sancti, per dies multos ieiunans et orans, recepto lumine, praestinae restituitur sospitati. Erat enim ingenuus genere. Audiens autem Leodastis, qui tunc Turonicum regebat comitatum, quod talis artifex esset, calumniari coepit, dicens: 'Refuga es tu dominorum, nec tibi licebit
Abbreviated transcription (Latin):
gestans manu: stans ante eam. ait.
Nune sana eris: ĩ nomine xp̃i redẽx¬
toris ñi. Et appͥhensa manu eiꝰ misit
digitum suum ut̾ digitos illius qui
clauserant paliam: et parumꝑ mo¬
uens. direxit eos. Dum hec in uisu ui¬
deret: euigilans deftuente adhuc san¬
gume sauam eleuauit in dei laudibz
manũ. Regressa q ad bafilicam: im¬
pieta gr̃arũ actione leta reduit . lui.
n festiuitate uero htĩ iohannnis.¬
cum ppls̃ ad missarum sollẽ¬
uma cõnu eniret: mutier quedam ac¬
cepto sarculo a grum adiit: ut scilicet
euulsa mati seminis zhania messẽ
sola purgaret. Nec enim poterat ẽe
uallata solatio: ob reuerenciam do.
precursoris. Cũqz oꝑari cepisset: pro¬
cinus manus eus diumo igne sũt
app̾hense: facies quoq eius ꝙͣi emittẽs
flãmas. tota nesicis ac pustulis ebul¬
liuit. Prebatur misera. nõ minus
pudoris dolore quam corpis, quando
ea que clãgesserat ĩ iutã predebat De¬

Expanded text:
gestans manu, stans ante eam ait: gestans manu, stans ante eam ait: 'Nunc sana eris in nomine Christi redemptoris nostri'. Et adprehensa manu eius, misit digitum suum inter digitos illius qui clauserant palmam, et parumper movens, direxit eos. Dum haec in visu videret, evigilans, defluente adhuc sanguine, sanam elevavit in Dei laudibus manum. Regressaque ad basilicam, impleta gratiarum actione, laeta redivit. 57. In festivitate cum populus ad missarum solemnia conveniret, mulier quaedam accepto sarculo, agrum adiit, ut scilicet evulsa mali seminis zizania, messem sola purgaret; nec enim poterat esse vallata divino solatio ob reverentiam dominici Praecursoris. Cumque operari coepisset, protinus manus ejus divino igne sunt apprehensae, facies quoque ejus quasi emittens flammas, tota vesicis ac pusulis ebullivit. Urebatur misera non minus pudoris dolore, quam corporis, quando ea quae clam gesserat, invita prodebat. De
Abbreviated transcription (Latin):
du ardam iimphis in iectam sicient̾
haurire liquorẽ. Repletis ergo uenis: ro¬
boratisqz neruis: rubescente cute: par¬
ndam manũ extulit sanam. loi.
tauensis mulier meruit ob¬
tnere medelam. Nam hec contractis in
nolam digitis unguibus de fixis in
ip̃is ut dicam ossibus. tota iam ma¬
nui yutrefacta: uenit ad sc̃i festiuita¬
tem deuota: obtabilem expetens me¬
dicinam. Igitur expletis ex more sol¬
lempnibz: dicit suis. Integro quidem
corde ad deposcendum beati p̾sidium
ueminus: sed obsistentibz pcc̃is non
meriumus qd petebanus accipe. Con¬
sũmata minc oĩone reu̾tanur ad
patriam: fidentes de bonitate presulis:
quod corpore ĩ uecillo pro sit amme fi¬
delis or̃o. Hec et his similia aiens ꝯͣi
scõ ualedicens. discesfit. Uergente qͦ¬
q in uesperam die: ꝓpe annis caris
ripan accepit mansionem. edio fe
Que cum maximo fletu proferret
iterum obdoninuit. Et ecce uir crine
agneo indumento purpureo. crucẽ

Expanded text:
diu aridam lymphis injectam, sitienter diu aridam lymphis injectam, sitienter haurire liquorem. Repletis ergo venis, roboratisque nervis, ac rubescente cute pallidam manum extulit sanatam. CAPtavensis mulier meruit obtinere medelam. Nam haec contractis in volam digitis, unguibusque defixis in ipsis, ut dicam, ossibus, tota iam manu putrefacta, venit ad sancti festivitatem devota, optabilem expetens medicinam. Igitur expectatis ex more solemnibus, dicit suis: 'Integro quidem corde ad deposcendum beati praesidium venimus, sed, obsistentibus peccatis, non meruimus quod petebamus accipere. Consummata nunc oratione, revertamur ad patriam, fidentes de bonitate praesolis, quod corpore inbicillo prosit animae fidelis oratio'. Haec et his similia aiens, quasi sancto vale dicens, discessit. Vergente quoque in vespera die, prope amnis Caris ripam accepit mansionem. Medium fere quae cum maximo cum fletu proferret, iterum obdormivit. Et ecce vir crine cigneo, indumento purporeo, crucem
Abbreviated transcription (Latin):
rum atq iterum ꝓstrata: de palla q̃
scm̃ tegit tumulum oculos abstgens
⁊ uale dicens discessit. Cumqz iam
in nauim ascenderet: ait. Gratias tͥ
ago bẽ confessor: quod si nidere nõ me-¬
rui tua sancta limina: uel tactu per¬
sensi. Cum igitur hec cũ lacrimis e¬
didisset: dum de tergit oculos. lumen
recepit. Et conuersa ait. Forsitan hec
est bt̾ĩ basilica. Cui qui ꝓpmqui crãt
ita t̾e auint. Tunt illa. Non reu̾tar
inquit: insi gr̃as pro accepta referam
sanitate patrono Redeuntem autem
⁊ in laudem antistitis de clamentem:
multi uiderunt. Que completa or̃one:
gandens discessit.
de senonico puer manũ aridã
detilit. Post quartam autem diem
sollempnitatis utẽ dum stans ad
pedes oraret spectante pplõ directi sũt
digiti eus. Uiditq onius comientꝰ
plebis magnalia dei: qualit inficieba¬
tur manis a sangiũe: ascendebat qz gͣ¬
datim per arentes uenas. Et ita erat
manus bibula: ut putares spongi am

Expanded text:
rum atque iterum prostrata, de palla, quae rum atque iterum prostrata, de palla, quae sanctum tegit tumulum, oculos abstergens et vale dicens, discessit. Cumque iam in navi ascenderet, ait: 'Gratias tibi ago, beate confessor, quod, etsi videre non merui, tua sancta limina vel tactu praesensi'. Cum igitur haec cum lacrimis edidisset, dum detergit oculos, lumen recepit, et conversa ait: 'Forsitan haec est beati basilica?' Cui qui propinqui erant ita esse aiunt. Tunc illa: 'Non revertar', inquit, 'nisi gratias pro accepta referam sanitate et in laudem Antistitis declamantem multi viderunt. Quae completa oratione gaudens discessit. de Senonico puer manum aridam detulit. Post quartam autem diem solemnitatis beatae, dum stans ad pedes oraret, spectante populo directi sunt digiti ejus; viditque omnis conventus plebis magnalia Dei, qualiter inficiebatur manus a sanguine, ascendebatque gradatim per arentes venas, et ita erat manus bibula, ut putares spongiam
Abbreviated transcription (Latin):
uemens uota scõ redderet confessori.
Demde ad monasterium sͥ ꝓximũ.
humiliatis epillis. at pbr̃ ordinatus.
cepit deo strenne deseruire; nõ tam en
reddens que ꝓmiserat btõ pontifici.
Quarto igitur anno. data ut tredo
in rediuinam amenciam. Et con¬
strictus ut fuerat prius catenis: ao
scãm reducitur edem. Ii ꝑ ser mẽses
aut eo amplius de gens in uigiliis et oro¬
nibus reddens que p̾us ignane frandane¬
rat: sanus domi regreditur. Sed pc̃cis fa¬
centibus: iterum unio sepius madefc̃s. ĩ
eadem tribulacione obut  liiii.
Isingula queqz nelqz agunt᷑.
uel que acta sunt ꝑ sequannir.
magnũ cuimulum congẽninus. de mi¬
rabilibz confessoris. Paula uero erleso¬
ensi iam adulta: lumẽ amisit oculoꝵ.
Sancti quoq limina deuote adiens:
per omne tempus festiuitatis humo ꝓ¬
strata orabat. Tercia autẽ die post scãz
festiuitatẽ cum sui redire urgerẽt rogat
se ad bt̃ĩ sepulchrum deduci Ibiq ite¬

Expanded text:
veniens, vota sancto redderet Confessori. veniens, vota sancto redderet Confessori. Deinde ad monasterium sibi proximum, humiliatis capillis, ac presbyter ordinatus, coepit Deo strenue deservire, non tamen reddens quae promiserat beato Pontifici. Quarto igitur anno data, ut credo,in redivivam amentiam, et constrictus, ut fuerat prius, catenis, ad sanctam reducitur aedem; ubi per sex menses aut eo amplius degens in vigiliis et orationibus, reddens quae prius ignave fraudaverat, sanus domi regreditur. Sed, peccatis facientibus, iterum vinum saepius madefactus, in eadem tribulatione obiit. 54. Si singula quaque, vel quae aguntur vel quae acta sunt, persequamur, magnum comulum congerimus de mirabilibus confessoris. Paula vero ex Lexoensi iam adulta, lumen amisit oculorum; sancti quoque limina devote adiens, per omne tempus festivitatis humo prostrata orabat. Tertia autem die post sanctam festivitatem, cum sui redire urguerent, rogat, se ad beati sepulchrum deduci. Ibique ite
Abbreviated transcription (Latin):
ñe minero ꝑpsi talia andiẽ¬
tes; de longinquis regi ombz
yti expetunt ꝓsidia confessoris. In qͦ
illud ẽ pre ceteris ad mirandum: q̃¬
nter sensus hom̃i diaboli arte franda¬
tos restituat. ENudam ergo baioca¬
sensis ciuis. dum unio numum hau¬
sto turbatus peruiam incedẽt: subi¬
to diuersis flantibus uentis pulius
campi comnouetur: et mixtum ut
solet cum stipulis ĩ sublime leuat᷑ͦ.
fit qz totus aer. una mibes puluero
De qua hic opertus: amisso sensu
equo deicitur. Igitur post paululum
a suis inuentus: domi turbulentuᷤ
adducitur. Hinc effrens factus: co¬
nabatur fugere nemine ꝑ sequẽte.
Qui plura ͦ Artatur uinculis: con¬
scipatur catenis: ⁊ in custodia deti¬
netur. Qui dentibus fremens obne¬
gatam fuge liberta ten: ꝓpriis se mor¬
sibus lacerabat. Dum autem hec a ge¬
rentur ad moniti parentes. ad beati
eũ basilicam perduxerunt. Ibiqz oro¬
ne perlonguin tempus facta. sanus
ab scessit: nouens ut singulis annis

Expanded text:
ne numero populi talia audientes, de longinquis regionibus beati expetunt praesidia Confessoris. In quo illud est prae caeteris admirandum, qualiter sensus hominum diaboli arte fraudati restituantur. Quidam ergo Bajocassensis civis, dum vino nimium hausto 1072 turbatus per viam incederet, subito diversis flantibus ventis pulvis campi commovetur, et mixtus, ut solet, cum stipulis in sublime levatur, fitque totus aer una nubes pulveris, de qua hic opertus, amisso sensu, equo dejicitur. Igitur post paululum a suis inventus domum turbulentus adducitur. Hinc effrenis factus conabatur fugere, nemine persequente. Quid plura? Arctatur vinculis, constipatur catenis, et in custodia detinetur. Qui dentibus fremens ob negatam sibi fugae libertatem, propriis se morsibus lacerabat. Dum autem haec agerentur, admoniti parentes ad Beati eum basilicam perduxerunt: ibique oratione per longum tempus facta sanus abscessit, vovens ut singulis annis
Abbreviated transcription (Latin):
sculo carcerali fuisse resolutes. Quod
ambigi non pt: quia miꝰ confessoris
uirtus. utramqz urbem sacris potuͭ
illustrare miraculis.
cui croiuo antiquitas nomẽ indidit:
post quã renatus ex aqua et sp̃u scõ
cũ reliquis infantibus ludum ĩ pla¬
tea ex cercens ut etas illa patitur. huc
illucqz discurreret: subito commotꝰ
cum mixxtic uentus puluerẽ elenãs
gulos infantis impleuit. Qui cum
cecitate percussus doloribus crucia re
icam sc̃i martim et recipiet in sum
puer ilte. Nec morata mulier fide yle¬
na: uenit ad festiuitate: recepitqz il¬

Expanded text:
stulo carcerali fuisse resolutos. Quod stulo carcerali fuisse resolutos. Quod ambigi non potest, quia unius Confessoris virtus utramque urbem sacris potuit illustrare miraculis. cui Crovio antiquitas nomen indidit; postquam renatus ex aqua et Spiritu sancto cum reliquis infantibus ludum in platea exercens, ut aetas illa patitur, huc illucque discurreret, subito commotus cum impetu ventus, et pulverem elevans, oculos infantis implevit. Qui cum a caecitate percussus doloribus cruciaretulicam sancti Martini, et recipiet visum puer iste. Nec morata mulier, fide plena venit ad festivitatem beati
Abbreviated transcription (Latin):
mñce iudici culpabilis extitit. Quem
ĩuincula cõiectum: custodiri p̾cepit.
Aduemẽtibus autẽ dichus sc̃ĩs doĩce
resu rrectionis: iussit eum iuidex ip̃e
in ulteriore ligeris flui litore. ĩ
a lia retrudi custodia. Du cebatur
igitur nõ solum catenis colla rem̃itꝰ.
uerum etiã pꝰt in anibus colligatis.
Cũqz ad ripam nominati annis ad¬
uenissent. et nauigiũ quo transire
deberent. prestolarentur: atqz ille sãci
martim auxiliũ incessabilit flagi¬
taret: uisum ẽ repente custodibus qͣi
ab aliquo. capite u̾berati fuissent.
Protimusqz in t̾ram riuint: ac cate¬
ne que iunctũ tenebant hominem
confracte sũt. larate uero corrigie
de manu sotuũtur. Ipe autẽ se senti¬
ens: de cumbentibz ad huc solo hoĩbz
se cessit ab eis, et sc̃ẽ ecclĩe liẽ in gres¬
sus ẽ. Sicqz a iuidice relaxatur. Fere¬
bant eñi noi nille: hiis diebũs et a¬
pud uictauensem urbẽ uinctos ab erga¬

Expanded text:
nicae judici culpabilis exstitit, quem nicae judici culpabilis exstitit, quem in vincula conpactum custodire praccepit. Advenientibus autem diebus sanctis dominicae resurrectionis, iussit eum iudex ipse in ulteriorem Ligeris fluvii litus in alia retrudi custodia. Ducebatur igitur non verum etiam post tergum manibus colligatis: cumque ad ripam nominati amnis advenissent, et navigium quo transire deberent praestolarentur, atque ille sancti Martini auxilium incessabiliter flagitaret, visum est repente custodibus, quasi ab aliquo capite verberati fuissent. Protinusque in terram ruunt, ac catenae quae vinctum tenebant hominem confractae sunt, laxatae vero corrigiae de manibus solvuntur. Ipse autem liberum se sentiens, decumbentibus adhuc solo hominibus, secessit ab eis, et sanctae ecclesiae limen ingressus est, sicque a judice relaxatur. Ferebant enim nonnulli his diebus et apud Pictavensem urbem vinctos ab erga
Abbreviated transcription (Latin):
iuminaria basuice tue cũ omni sou¬
ditate dirigam. Hec effatus. cũ ad huic
tre decũberet: statim examẽ apũ suꝑ
unã arbusculam que uiro erat pro¬
xima decidit et insedit. Couectum qz
⁊ in alueari reconditum: domi de tu¬
multa congregauit. Ex quibus cum
iam ãplius ducentas iere libras. aggre¬
gatas haberet: rumor hostilitatis ob¬
ortus ẽ. At isle ne ueotum suũ perire c¬
neret: cerã fossa humo operuit. Pace
quoqz reddita: diaconum nr̃ia ut eam
peteret accersunt. Erat tunt cũ eo puer:
qui renũ grauissimũ ꝑferebat dolorem.
Qui accedens ad uirũ et cogno scens ab
ore eius que gesta fuerant: ceram que
fra latebat detegi iubet. Puer uero qui
dotorem quẽ dixiis ꝑaciebat᷑ accepto
sarculo ut terrã foderet. ait. Si tu ꝓpitiꝰ
es sc̃e martine ad hoc miniꝰ hominis
huiuis aspiciendũ: contingat iurtꝰ
statim oĩs dolor ablatus ẽ: ⁊ sicm
columis c̃ hac cera beate basilice
presentatus est. cxui.

Expanded text:
luminaria basilicae tuae cum omni soliluminaria basilicae tuae cum omni soliditate dirigam. Haec effatus, cum adhuc terrae decumberet, statim examen apum super unam arbusculam, quae viro erat proxima, decidit et insedit, collectumque et in alveare reconditum domi detumulta congregavit. Ex quibus cum jam amplius quam ducentas cerae libras aggregatas haberet, rumor hostilitatis obortus est. At ille ne votum suum perire cerneret, ceram fossa humo operuit. Pace quoque reddita, diaconum nostrum, ut eam peteret, accersivit. Erat tunc cum eo puer, qui renum gravissimum perferebat dolorem. Qui accedens ad virum, et cognoscens ab ore ejus quae gesta fuerant, ceram quae in terra latebat detegi jubet. Puer vero qui dolorem, quem diximus, patiebatur, accepto sarculo ut terram foderet, ait: Si tu propitius es, sancte Martine, ad hoc munus hominis hujus aspiciendum, contingat virtus statim omnis dolor ablatus est; sicque incolumis cum hac cera beatae basilicae praesentatus est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
de gauensis urbis tritorio bau¬
dulfi filius uia genuensis in cola:
dum humoris seui iaculo sauciatur
debilitatrs occubuit Isqz cum a pre
paupere. sine operis beneficio pascetͣ᷑
ut uasilice sc̃i martim luina oscu¬
laretur. patrem lacrinuis ab ortis ef¬
flagitat. Qui nec mora ĩnaui posi¬
tum. quia uchi altera euectione nõ
poterat: ante pedes scĩ. id ẽ foris sepul¬
chrum. filium deuotrs expo suit. S
per dies aliquot or̃om nacans. et sc̃ĩ
auxilium poscens: amiota de bilitate
sanitati resticutur: sieqz eum gem¬
tore donu ĩ coluuins restitutus ẽ xu.
N ausciensi quoqz territorio e¬
rat hono celestis nomine:
a multa erant ayum a luearia su
quibus ãt examen egressum alta cõ
prorsus capiendi. obtinẽt effectum
ystratus solo sc̃ĩ martim inuocat
nomẽ dicens. Si uͥtus tua btĩssime
confessor hoc ex amen retiie uoluerit.
eum qz ditioni mee reddiderit: que in
posterum er eo ꝓcreata fuerut mel
usibus meis simiam: ceram uero ad

Expanded text:
decavensis urbis terreturio, Baudecavensis urbis terreturio, Baudulfi filius, vici Geinensis incola, dum humoris saevi iaculo sauciatur, debilitatus occubuit. Isque cum a patre paupere sine operis beneficio pasceretur, ut basilicae sancti Martini limina oscularet, patrem lacrimis obortis efflagitat. Qui nec mora in navi positum, quia vehi altera evectione non poterat, ante pedes sancti, id est foris sepulchrum, filium devotus exposuit. Qui per dies aliquos orationi vacans et sancti auxilium poscens, amota debilitate, sanitati restituitur; sicque cum genitore domi incolomis restitutus est. 15. In Ausciensi quoque terrrat homo, Coelestis nomine, cui multa 1124 erant apum alvearia: ex quibus cum examen egressum alta consprorsus suscipiendi obtineret effectum, prostratus solo sancti Martini invocat nomen, dicens: Si virtus tua, beatissime Confessor, hoc examen retinere voluerit, eumque ditioni meae reddiderit, quae in posterum ex eo procreata fuerint, mel usibus meis sumam, ceram vero ad
Abbreviated transcription (Latin):
cmomãnici territorii iullã
que mũc in ip̃ius sc̃e basilice ditiomi¬
bus retiuetur: multer quedã duitur¬
na cecitate detenta. et senio p̾grana¬
ta: ad oratoriũ iulle ip̃ius resideus.
dũ scipem querẽt. ac assidue sancti
martini nomẽ inuocaret: quadam
nocte dominica. ceperũt oculi eus a do¬
lore cõpungi. Tunc illa ꝓstrata coram
scõ altari: erũrente sanguine lumen
recepit. Uerinuptaiẽ reliquie ĩ ip̃o
Ioco beatissimoꝵ aplõrum id ẽ petri
et pauli habentur. Sed hec asserebat
uirtute se sc̃ antistitis fuisse sanatã
Derumptamẽ fides nr̃a retinet. ĩ mul¬
torum scõrum uͥtutibus unsi dominũ
oꝑari: et nec illos disunctos uͥtutibus.
quos celo pares miratulis dominus
dequales reddit in terris. 1xiii.
O festiuitatem uero illam
cui anna tharius aucisio¬
derensis urbis pontifex affuit: quidã
nianũ andam contractamqz detu¬
lit: sed pꝰt diem tertiam festiuitatis.
redintegratam doniũ reportati xiiii.
Audegisilus quidam ex an¬

Expanded text:
turii villam, quae nunc in ipsius sanctae basilicae ditionibus retenetur, mulier quaedam diuturna caecitate detenta et senio praegravata, ad oratorium villae ipsius resedens, dum stipem quaereret ac assidue sancti Martini nomen invocaret, quadam nocte dominica coeperunt oculi eius a dolore conpungi. Tunc illa prostrata coram sancto altare, erumpente sanguine, lumen recepit. Verumtamen reliquiac in ipso loco beatissimorum apostolorum, id est Petri et Pauli, habentur; sed haec asserebat virtute sancti antistitis fuisse sanatam. Verumtamen fides nostra retenet, in multorum sanctorum virtutibus unum Dominum operari, et nec illos disiunctos virtutibus, quos caelo pares, miraculis Dominus aequales reddit in terris. 13. Ad festivitatem vero illam, cui Aunacharius Autisioderensis urbis pontifex adfuit, quidam manum aridam contractamque detulit, sed post diem tertiam festivitatis redintegratam domum reportavit. 14. audegisilus quidam ex An
Abbreviated transcription (Latin):
iudeor: ⁊ hoc tantũ exinde utar᷑ ut
de hiis dum uixero alax. Consignͣ¬
tisqz rebus: coegit aubatẽ in anere
ibi. Mirum dictu. Post .xxx. ut di¬
ximus annorum curricula: in ip̃a
res suas basilice tradidit nocte. cog¬
nouit suai. Que concipiẽs: peperit
filiũ. Sed et deinceps alios habuit. Qd
nõ ambigitur hoc uͥtute sancti p̾stitũ
huic iuiro fuisse. Uerũptanẽ non re¬
fragatus ẽ acceptis fi lis ꝓmissionẽ
homo ille: sed eis alia loca tribuens
q̃ pͥmũ scõ largitus fuat. cõfirmauͭ¬

Expanded text:
videor, et hoc tantum exinde utar, ut videor, et hoc tantum exinde utar, ut de his dum vixero alar. Consignatisque rebus coegit abbatem manere ibi. Mirum dictu! post triginta, ut diximus, annorum curricula, in ipsa qua res suas basilicae tradidit nocte cognovit uxorem suam, quae concipiens peperit filium. Sed et deinceps alios habuit. Quod non ambigitur hoc virtute Sancti praestitum huic viro fuisse. Verumtamen non refragavit acceptis filiis promissionem homo ille, sed eis alia loca tribuens, quae primum Sancto largitus fuerat confirma
Abbreviated transcription (Latin):
Ed quid mirum si sensa
aduersitate turbata. reddat hominibz.
qui sepius sterilitatẽ infecunditatõ
conuertit᷑. Eudericus quidam. car¬
notem territorn tiuis. accepta ireoꝵe
ut dono dei ꝓcreatioinis sue prole di¬
taretur orabat: sed nchil ex ea germi¬
nis merebatur accip̾e. Tricesimins et¬
em̃ annus curriculum expedierat u¬
xore stenli ꝓmanente: cũ iuir salub¬
rime ꝓ anne commodo tractans ait.
uxori. Ecce seculum quod utimiur pre¬
teriens ẽ; ⁊ muilla int nos sobo les gi¬
gnitur. que nobis deficientibus con¬
gestum l aboris nr̃i debeat possidere.
Accedam in quit ad uasilicam sãcti
martim. et eam faciam heredem iͥ
ut libenis ab negatis. nel cum eadem
que hr̃e potero possideam ĩ futuro cõ¬
sensit mulier sapiens. iuiri prudenti
consilio. Nec moraz ꝓceditur ad basili¬
cam sc̃i fusaqz or̃one: ĩuitat ab ba¬
tem secum domi accedere, Quo acce¬
dente; tradidit et omnẽ possessionem
suam. dicens. Sint hecomma pe¬
nes sc̃i marti ditionem que habe̾

Expanded text:
ed quid mirum, si sensum adversitate turbatum reddat hominibus, qui saepius sterilitatem in fecunditatem convertit? Blidericus quidam, Carnoteni territorii civis, accepta uxore, ut dono Dei procreationis suae prole ditaretur orabat; sed nihil ex ea germinis merebatur accipere. Tricesimus etenim annus curriculum expedierat, uxore sterili permanente, 1122 cum vir saluberrime pro animae commodo tractans, ait uxori: Ecce saeculum quo utimur praeteriens est, et nulla inter nos soboles gignitur, quae, nobis deficientibus, congestum laboris nostri debeat possidere. Accedam, inquit, ad basilicam sancti Martini, et eam faciam haeredem mihi, ut, liberis abnegatis, vel cum eodem quae habere potero possideam in futuro. Consensit mulier sapiens viri prudentis consilio. Nec mora, proceditur ad basilicam Sancti, fusaque oratione invitat abbatem domi secum accedere. Quo accedente, tradidit ei omnem possessionem suam, dicens: Sint haec omnia penes sancti Martini ditionem quae habere
Abbreviated transcription (Latin):
uillam. Quam prosequẽs sc̃s: ait. Red¬
dam tibi pro mercede heneficiũ: quia
ad a quasti afinũ meũ. Et positis
genibz intercã. orauit ad dominum:
ut in loco illo fontis oscendẽt uenam.
Ic statim cõ sũmata or̃one disrup¬
ta terra. fontem nimensum pplĩs
admirantibz pacefecit: qui usqz ho¬
die beneficium p̾bet hominibz com¬
inauentibz in agro illo In huius eñ
fontis ore ẽ lapis ĩ testĩonium: qui
uestigiũ retinet a seli illius suꝑ quẽ
sanctus sedit antistes.uex
LCXXII.

Expanded text:
villam. Quam prosequens Sanctus ait: Redvillam. Quam prosequens Sanctus ait: Reddam tibi pro mercede beneficium, quia adaquasti asinum meum. Et positis genibus 1133 in terra oravit ad Dominum, ut in loco illo fontis ostenderet venam. Ac statim consummata oratione, disrupta terra fontem immensum populis admirantibus patefecit. Qui usque hodie beneficium praebet hominibus commanentibus in agro illo. In illius enim fontis ore est lapis in testimonium, qui vestigium retinet aselli hujus super quem sanctus sedit Antistes. CAPUT XXXII.
Abbreviated transcription (Latin):
ad huc suꝑstes. in corpe adiret: obuiũ
habuit uirum erhibentem aquam cũ
uasculo. Erat eñi putens ille de quo h ͨ
exhibebat situs ĩualle: qͣt nulle passus
a uilla. Ey eo incole haustam defere¬
bant a qmͣ. Tunt ait uir dei: homini
a quã ferenti. Queso dilectissime. con¬
tine manũ tuam: ⁊ huic asello au sedeo
paululũ aque ad bibendũ indulge. Sͥ
ait. Si necessariũ ducis amnal tuũ
ad aquare: accede ad puteũ: ⁊ hauriẽs.
dabis ei. llam ego ꝯd̾ cũ labore detuli.
nõ prebeo. Et hec dicens: p̾terit. Quo
discedente: uemẽs mulier et ip̃a de ferẽs
aquam in illua: dixit ei. sumliter ure
dei. Que ac si rebeca quondam audiõs
minciũ dei: ⁊ tibi p̾beo ait. et asmo tu¬
o potum: nec in labor ẽ ut iterũ hauriã:
tm̃ uolintas tua fiat. qui it ꝑgens
necessitatẽ ꝑateris. Et poĩto uãsculos
dedit asmo illi bibere. que iterũ hausta
a qua. impleto nasculo: reu̾cebatur ad

Expanded text:
adhuc superstes in corpore adiret, obvium adhuc superstes in corpore adiret, obvium habuit virum exhibentem aquam cum vasculo. Erat enim puteus ille, de quo haec exhibebat, situs in valle quasi mille passus a villa, ex eo incolae haustam deferebant aquam. Tunc ait vir Dei homini aquam ferenti: 'Quaeso, dilectissime, contene manum tuam et huic asello, quem sedeo, paululum aquae ad bibendum indulge'. Qui ait: 'Si necessarium ducis animal tuum adaquare, accede ad puteum et hauriens dabis ei. Nam ego quod cum labore detuli non praebebo'. Et haec dicens, praeteriit. Quo discedente, veniens mulier et ipsa deferens aquam in ulnam; dixit ei similiter vir Dei. Quae acsi Rebecca condam audiens nuntium Dei: 'Et tibi praebeo', ait, 'et asino tuo potum, nec mihi labor est, ut iterum hauriam. Tantum voluntas tua fiat, qui iter pergens necessitatem pateris'. Et posito vasculo, dedit asino illi bibere. Quae, iterum aqua, impletoque vasculo revertebatur ad
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Hic te heate confessor ad ẽẽ tredo:
me te moituũ suscitasse testificor Confi¬
do emm ꝙ si uolueris poteris me salua¬
re acsantati rescituere: sĩc quondã
disrupcis inferm faucibus defuncti
aĩam reduxisse. Hec effata: genas la¬
crimis rigabat uhertm. Ac statim ĩ¬
pleta or̃one: quicquid aridum. quicqͥd
contractũ. quicqͥd dissolutum fuit. re¬
dintegratum ẽ mulieris in corpore.
a bt̃i antiscitis i̾ctute. Simili sorte ⁊
alius paralyticus ad hoc accedens. mo¬
nascerium: ut uelum ip̃ius cancelli
accigitz amota omni debilitate sanus
abscessit. Distac autẽ ab urbe puttaua:
quasi scadia quadraguita. Rlxxxii.
xe inde egressi: scõnicum territo¬
num ingressi sumus Cũqz
in quodam cõunuo de uti martim u̾¬
tutibz fabularemur: hec mͥ unus ex ci¬
uibus. affirmãtibz alliis aliis uera ẽẽ
fideliter retulit. Haiogialo. iuilla ẽ ĩ hoc
territorio sita. Quam cũ sc̃s martimis

Expanded text:
dicens: „Hic te, beate confessor, adesse credo, dicens: „Hic te, beate confessor, adesse credo, hic te mortuum suscitasse testificor. Confido enim, quod, si volueris, poteris me salvare ac sanitati restituere, sicut quondam, disruptis inferni faucibus, defuncti animam reduxisti". Haec effata, genas lacrimis rigabat ubertim, ac statim impleta oratione, quicquid aridum, quicquid contractum, quicquid dissolutum fuit, redintegratum est mulieris in corpore a beati antistitis virtute'. Simili sorte et alius paralyticus ad hoc accedens monasterium, ut velum ipsius cancelli attigit, amota omni debilitate, sanus abscessit. Distat autem ab urbe Pectava quasi stadia quadraginta. 31. Exinde egressi, Sanctonicum terreturium ingressi sumus. Cumque in quodam convivio de beati Martini virtutibus fabularemur, haec mihi unus e civibus, adfirmantibus aliis vera esse, fideliter retulit. Naiogialo villa est in hoc terreturio sita, ad quam cum sanctus Martinus
Abbreviated transcription (Latin):
chorum caterua locauerat uir bt̃s. Ibi em̃
mortuũ pͥmũ suscitasse legitur: ⁊ ex illo
ad ep̃atum ductus scribitur. Ergo de¬
sideratum ego expetens locũ: ꝓ sternor ad
cancellos anguli. ĩ quo dr̃ deffũcti sp̃m
redurisse. Post effusas uero cũ oĩone
lacrimas. accelebratas sollempnniter
missas: ꝓcunctor abbatem. si ali qd̃ ibi
domimis miraculum ostendisset Asser¬
uitqz ille corã qui aderant frĩbus: ꝑle¬
rimmqz ibi illiuari cecos: ac debiles inte¬
grari. Quid tantẽ miper sit gestũ ĩquit
tibi domie quia sollicite ĩqͥris euoluam.¬
Ulier quedam iuciaxxxi.
loci huius. paralysi humore
ꝑculsa: officia membroꝵ omniũ usq̃¬
quaqz perdiderat. Quecaruce impoĩta:
bubus trahentibus ferebatur: circiumẽs
donos duitum: ut in opie sue expleret
necessitatem. Ergo dum delata adhũc
iocum paimento ꝓsternitur: lento
conamine accedens. uelum quod scm̃
tegebat cancellum deuote osculatur.

Expanded text:
chorum catervam locaverat Vir beatus. Ibi enim chorum catervam locaverat Vir beatus. Ibi enim mortuum primum suscitasse legitur, et ex illo ad episcopatum ductus scribitur. Ergo desideratum ego expetens locum, prosternor ad cancellos anguli, in quo dicitur defuncti spiritum reduxisse. Post effusas vero cum oratione lacrymas, ac celebratas solemniter missas, percunctor abbatem, si aliquod ibi Dominus miraculum ostendisset. Asseruitque ille coram qui aderant fratribus, plerumque ibi illuminari caecos, ac debiles redintegrari. Quid tamen nuper sit gestum, inquit, tibi, domMulier quaedam vicina loci huius, paralysi humore perculsa, officio membrorum omnium usquequaque perdiderat. Quae carrucae inposita, bubus trahentibus, ferebatur, circumiens domos divitum, ut inopiae suae expleret necessitatem. Ergo dum delata ad hunc locum pavimento prosternitur, lento conamine accedens, velum quod sanctum tegebat cancellum devote osculatur,
Abbreviated transcription (Latin):
licam bc̃i martim turonus occurrissem.
Siri: quod quomͦi in austria ãbularem.¬
sic ibi me p̾sentassem. Dicit mͥ: qualebe¬
nefitiũ domni martu senserat. Dum
mettis salem n egociasset. ⁊ ad põtẽ met¬
tis applicuisset: dicit. Domne martine:
me ⁊ puricellos quos habeo. et n auicellã
meã tibi cõmendo. Int̾ hec recumibẽtes ĩ naui-
onmes condorimummus. Alane extitans me
cum puricellis quos mecũ habebam: ĩue¬
nims nos ante portam treuericam nes¬
cientes quon uenissemus: qͥ nos ad huc¬
mettis credeba mus consistere: qͣ ratione
aut nauigatum ẽ aut uolatũ. Solacõ¬
mendatione btĩ martim. nec fluuiũ
sensmins: ⁊ moselle tumescentes undas
nanfragas euitamus. Et quod satis est
columes nõ nauta iugile: nõ nẽto flẽte:
non reno ducente. xxx.¬
Empore pt habito cum usqz
Ipictauam accessissemus urbem: libuit
gr̃a tantum oromis monasteriũ loco ti¬
giaccense adire: ꝯd̃ congregata mona¬

Expanded text:
licam beati Martini Turonus occurrissem. licam beati Martini Turonus occurrissem. Dixi, quod, quomodo in Austria asic ibi me praesentassem. Dixit mihi quale beneficium domni Martini senserat. Dum enim Mettis salem negotiasset, et ad pontem Mettis applicuisset, dixit: Domne Martine, me et puericellos quos habeo, et naviculam meam tibi commendo. Inter haec recubantes in navi, omnes obdormivimus. 1131 Mane excitans me cum puericellis, quos mecum habebam, invenimus nos ante portam Trevericam, nescientes quomodo venissemus, qMettis credebamus consistere; qua ratione aut navigatum est aut volatum; sola conmendatione beati Martini nec fluvium sensimus et Mosellae tumescentes undas naufragas evitacolumes, non nauta vigilante, non vento flante, non remo ducente. empore post habito, cum usque Pictavam accessissemus urbem, libuit gratia tantum orationis monasterium Locociagense adire, quo congregatam mona
Abbreviated transcription (Latin):
bitam. quã illi fretum uocant a se
fuisse reis indultam. hoc aut fcñ
ẽ ante quatiior festiuitatis dies: mã¬
no meorati regis serto et decimo. xxuii.
uon nichius nam neci corĩ
pontifer ad basilicam sc̃i aduenit: ex¬
hibens secum puerũ membris debilẽ.
nomine baudegisilum. Celehrata ig̃r
soll empina sã: hunc artubus rescitutio.
tibis: claudius quidam can¬
cellarns regalibus. afebre corripitur.
Cumqz cibum potum qz mima oꝑ¬
pressus febre exhorruisset: nobis que
ꝑa tiebatur q̃stus ẽ. Delutũqz pulu erẽ
quem de scõ ht̃i sepulchro ꝓ salua cione
l euauimius: ut hausit: mox compressa
febre sanatus est. . xxix¬
nerabilis uero agnes picta¬
uaruiii sanctinonialium abbatissa:
relatam sͥ ab ip̃o cui contigit. treuerico
negociatore. rem miraculi prouenisse sic
retulit. Dum iouit mectis accessissem:
appellat me negociator unde ẽem. Dixi.
de pictauis. Dicit mͥ: si aliqñ ad basi¬

Expanded text:
bitam, quam illi fretum vocant, a se bitam, quam illi fretum vocant, a se fuisse reis indultam. Hoc autem factum est ante quattuor festivitatis dies in anno memorati regis sexto et decimo. 27. Martini, Nonnichius Namneticorum 1130 pontifex ad basilicam Sancti advenit, exhibens secum puerum membris dissolutum, nomine Baudegisillum. Celebratis igitur solemniis Sancti, hunc artubus restitutis, tibus, Claudius quidam ex cancellariis regalibus a febre corripitur. Cumque cibum potumque nimia oppressus febre exhorruisset, nobis quae patiebatur quaestus est, delutumque pulverem, quod de sancto beati sepulchro pro salvatione levavimus, ut hausit, mox conpressa febre, sanatus est. 29. Venerabilis vero Agnes Pectavarum sanctimonialium abbatissa relatum sibi ab ipso cut contigit Treverico negotiatore, rem miraculi provenisse, sic retulit: 'Dum', inquit, 'Mettis accessissem, appellat me negotiator, unde essem. Dixi: „De Pictavis". Dicit mihi, si aliquando ad basi
Abbreviated transcription (Latin):
qui no bis relatu suo patefecit pates ac
tum carcerem huius urbis: in quo
inter reliquos unctos huius famulꝰ
tenebatur. martim uͥtute fuisse iũc¬
tos q ab ergasculo ab solutos. liberos
ab scessisse. Erat enim hunis modi car¬
cer: ut suꝑscruem tignorum axes ua¬
udi superpoĩti pulpitarentur: ac de¬
suꝑer qui eun dẽ oppͥmerent. insignes
fuerãt laꝑides collocati. Nichil mimre
et ostiũ carceris: sera ferro inimita
obducto el aue pessulo. obserabatur
Ded uͥtus antistitis uc ip̃e relator asse¬
at catenas confregit; et trabem q̃ iunt¬
corum coartabat pedes aperuit: ac nec
reserato ostio homines ꝑ a era subleua¬
tos foris tecto patente produxit dicens.
Ego sum martinus miles xp̃i: ab¬
solutor ñr albscedite cum pace: et abl¬
te securi. Sed cum nos ad regem ac¬
cedentes. huius uͥtutis diffamaremꝰ
miracutum: affirmauit rex qsdã
exhis qui absoluti fuerant ad se ne¬
nisse; atqz composicionem fisco de¬

Expanded text:
qui nobis relatu suo patefactum qui nobis relatu suo patefactum tum carcerem huius orbis, in quo inter reliquos vinctos huius famulus tenebatur, Martini virtute fuisse, vinctosque ab ergastulo absolutes liberos abscessisse. Erat enim huiusmodi carcer, ut super struem tignorum axes validi superpositi pulpitarentur, ac desuper, qui eosdem obpremerent, insignes fuerant lapides collocati. Nihil minus et ostium carceris, sera ferro munita, obducto clave pessulo obserabatur; sed virtus antistitis, ut ipse relator assea, catenas confregit et trabem, quae vinctorum coartabat pedes, aperuit ac, nec reserato ostio, homines per aera sublevatos foris tecto patente produxit, dicens: 'Ego sum Martinus, miles Christi, absolutor vester. Abscedite cum pace et abite securi!' Sed cum nos ad regem accedentes huius virtutis diffamaremus miraculum, adfirmavit rex, quosdam ex his qui absoluti fuerant ad se venisse, atque conpositionem fisco de
Abbreviated transcription (Latin):
Sed et harimũdus ex brici loiior
debilis nemens: uirtute beati antisti¬
ris redintegratus est.
Pius etiam sollempinitatis
operante ep̃i gr̃a persenserunt nã
et tres insuꝑ alni ceci. hac festiuitate
iusum per opem bt̃i autistitis receper̾t:
ĩ ergiunm pleriq mũdati sũt xxu.
Eonis pbr̃i nr̃i uerna cula.
crĩ ad iullulam urbi pro¬
cimam parentũ ulius deportata se¬
cessisset: ui febris oppͥmitur et die ac
nocte ualde ĩ mortis discriiiue cer¬
intur. Quam indens pbr ex amia¬
ri molentia morbie nocte ascenso
in qua editius qui esce bat: uirum
susatare nequiuit. Cũqz uasiicã
scam in gredi non ualeret, coram
absida sepulcri fudit orgnem Colle¬
gitqz parumper de pulu̾e terreno:
quod secum fide pienus euexit. Cũ¬
qz dilutũ. rit pueltue ad bibendum
chil de herti regis adire p̾sẽ¬
ciam. Per gentibus quoq nobis. it
ꝑ pagum remẽsem aggressi sumus.
d epperimusqz hominem quẽdam:

Expanded text:
Sed et Charimundus ex Bricilonno Sed et Charimundus ex Bricilonno debilis veniens, virtute beati antestitis redintegratus est. 24. In huius etiam solemnitatis operante Christi gratia, persenserunt. Namet tres insuper alii caeci in hac festivitate visum per opem beati antistitis receperunt; inergumini plerique mundati sunt. 25. Leonis presbiteri nostri vernacula, cum ad villulam urbi proximam parentibus· ulnis deportata secessisset, vi febris obpremitur et die ac nocte valde in mortis discrimine cernitur. Quam videns presbiter exanimari violentia morbi, nin qua aedituus quiescebat, virum suscitare nequivit. Cumque basilicam sanctam ingredi non valeret, coram absida sepulcri fudit orationem, collegitque parumper de pulvere terreno, quod secum fide plenus evexit, eumque dilutum, ut puellulae ad bibendum Childeberti regis adire praesentiam. Pergentibus quoque nobis, iter per pagum Rhemensem aggressi sumus, reperimusque hominem quemdam,
Abbreviated transcription (Latin):
fractum posuit in eo. Quod ubi
mulier illa de bachabatur q̃ accepit:
mox cum sangume eiecto demomo
saluata ẽ. Aua meo loco multer
que duui a frigoribus egrotabat:
accepto ab hac bene dictione modico.
ut sumꝑ sit sanata est. xxn.
Iinuus in cola baiocas¬
simus. aim n rure positus
quidam operaretur. cõmoto uenco pa¬
nore ꝑculsus tremere cepit. ac mẽbs
omiibz destitii: uociferare etiam: ets
mortem ĩmmere testabatur Interea
concurrentibz uicinis ad spectatulũ
tale: ip̃e int̾ uoces ⁊ utulatus contiac¬
tis neruis debilitatur ad in tegre.
non solum et usus aurium denega¬
tur: uerum etiam ⁊ ip̃o lumine caru¬
it oculoꝵ. Post quĩdecim n ero amios:
dum ĩ hac in felicitate deget ad fes-¬
tiuitatẽ sancti martim uemẽs. soli¬
daitis in embris oculis qz receptis abs¬
iurtute. mulier ermẽgũdis
andecauensis ciunis. uici in cola cro¬
mensis. contratta et ceca: in hac fes¬
tiuitate directa illiũataqz disceffit.

Expanded text:
fractam posuit in eo. Quod ubi fractam posuit in eo. Quod ubi mulier illa quae debacchabat accepit, mox cum sanguine eiecto daemonio salvata est. Alia in eo loco mulier, quae diu a frigoris aegrotabat, accepto ab hac benedictione modico, ut sumpsit, sanata est. 22. illuvius incola Baiocassinus, cum in rure positus quiddam operaret, commoto vento, pavore perculsus, tremere coepit ac membris omnibus distitui, vociferare etiam et sibi mortem inminere testabatur. Interea concurrentibus vicinis ad spectaculum tale, ipse inter voces et ululatus, contractis nervis, debilitatur ad integre; non solum ei usus aurium denegatur, verum etiam et ipsum lumen caruit oculorum. Post quindecim vero annos, dum in hac infelicitate degeret, ad festivitatem sancti Martini veniens, solidatis membris oculisque receptis, absvirtute mulier Ermegundis Audecavensis civis, vici incola Croviensis, contracta ac caeca, in hac festivitate directa inluminataque discessit.
Abbreviated transcription (Latin):
A hac eti am festiurtate. ⁊ leu¬
dardus seruus cumeri n amnetic ur¬
uis diacom, cum per sex annos ceci¬
tatis fuisset atena constrittus: ad
ba filitam accedens. uirtute beati cõ¬
fessoris illiuĩatus ẽ. ꝓer iuisione em̃
sompim admonitus fuerat: ut hu¬
iuis. aurilia flagitaret antisciti s
Didam de ciuibus cuxxi.¬
romas. dum ad regis occur¬
sum ꝓperaret. uas cum uino. unũ¬
qz panem. ad sepulchrũ unia mã¬
surimi nocte deposuit: ut salicet
mitine̾ poĩtus: hoc haberet salutis
p̾ sidium. Que exinde assumpta.
iter carpere cepit Factum ẽ aute
ut metatũ requirens. hominis cu¬
iusdam ingrederetur hospiciũ. De¬
positis sarcinis: multer que habebat
sp̃m inimindũ. btĩ martim ad¬
uẽtum nocibus ĩmensis ãnuciare
cepit. ac dicere. Quid nos ꝑ sequeri
scẽ Quid nos crucias seniẽ dei Qũc
hospes ille qui uenerat. accepto cali¬
ce paululum ium deuase illo au¬
ferens; frustum beneditti panis ef¬

Expanded text:
In hac etiam festivitate et LeuIn hac etiam festivitate et Leudardus, servus Eumerii Namnetici urbis diaconi, cum per sex annos caecitatis fuisset catena constrictus, ad basilicam accedens, virtute beati confessoris inluminatus est. Per visionem enim somnii admonitus fuerat, ut huius sancti auxilia flagitaret antistitis. Quidam de civibus Turonicis, dum ad regis occursum properaret, vas cum vino unumque panem ad sepulchrum una mansurum nocte deposuit, ut scilicet in itinere positus hoc haberet salutis praesidium. Quae exinde adsumpta, iter carpere coepit. Factum est autem, ut metatum requirens, hominis cuiusdam ingrederetur hospitium, depositisque sarcinis, mulier, quae habebat spiritum inmundum, beati Martini adventum vocibus inmensis adnuntiare coepit ac dicere: 'Quid nos persequeris, sanctae? Quid nos crucias, serve Dei?' Tunc hospes ille qui venerat, accepto calice, paululum vini de vase illo auferens, frustram benedicti panis ef