comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Haec sunt illae fibrȩ stirpium quasinitio dixi:
persequendae & omnes eligendae :
Neumquam ulla possit existere
Magnum opus. & difficile quisnegat
Quid autem praeclarum nonidem arduum
S ed tam̃ id se effecturam philosophia ꝑfit& ur
N osmodo curationem eius recipiamus
uerum quidem haec actenus
Eatra quotiens cumque uol&is. & hodoco & ali¬
is parata uobis erunt
peditumque discriptio tota res militaris di¬
uinitus essẽ constituta : tum progressio ad¬
mirabilis incredibilis que cursus ad omnem
excellentiam factus est:
Dominatu regio res ꝑliberata.
N et uero hidocus est : ut demoribus institutisq
maiorum & disciplina ac temperatione uui¬
tatis loquamur:
Aliis haeclocis satis accurate a nobis dicta sunt
Maximaeq in his sex libris quos dere publica
scripsimus :
Hoc autem loco considerantimihi studia doc¬
trinȩ multa sanȩ occurrunt. curea quoq ar¬
cessita aliunde neque solum exp&ita sed

Expanded text:
haec sunt illae fibrae stirpium, quas initio dixi, haec sunt illae fibrae stirpium, quas initio dixi, persequendae et omnes eligendae, ne umquam ulla possit existere. magnum opus et difficile, quis negat? quid autem praeclarum non idem arduum? sed tamen id se effecturam philosophia profitetur, nos modo curationem eius recipiamus. Verum haec quidem hactenus, cetera, quotienscumque voletis, et hoc loco et aliis parata vobis eruntpeditumque discriptio, tota res militaris divinitus esset constituta, tum progressio admirabilis incredibilisque cursus ad omnem excellentiam factus est dominatu regio re p. liberata. nec vero hic locus est, ut de moribus institutisque maiorum et disciplina ac temperatione civitatis loquamur; aliis haec locis satis accurate a nobis dicta sunt maximeque in is sex libris, quos de re publica scripsimus. hoc autem loco consideranti mihi studia doctrinae multa sane occurrunt, cur ea quoque arcessita aliunde neque solum expetita, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Hocd& racto quod totum est uoluntariũ aegri¬
tudo erit sub lata illa maerens: morsus tam̃
& contratiunculȩ quaed amanimi relinquent᷑
Hancdicant sane naturalem. dum aegritudi¬
nis nomen absit graue ta&rum funestum
quod cum sapientia esse. atque utita dicam
habitare: nullomodo possit
Atque stirpessunt aegritudinis quam multae
quamamare. quae ipso trunco euerso omnes
eligendae sunt
Etsin ecesse erit singulis disputationibus
Super est enim nobis hoccui cuimodi estotium
Sedratio una omnium est aegritudmum plura nõa
Nam & inuidere aegritudinis est & emulari &
obtrectare & misereri. &angi lugere maerere
a erumna ad fici. lamentari. sollicitari. dolere¬
in molestia esse : ad flictari desperare
haccomnia definiunt stoici
Eaque uerba quaed ixi. singularum rerum sun
Nonutuidentur easdemres significant sedali¬
quid differunt
Q uod alio loco fostasse tractabimus

Expanded text:
Hoc detracto, quod totum est voluntarium, aegriHoc detracto, quod totum est voluntarium, aegritudo erit sublata illa maerens, morsus tamen et contractiuncula quaedam animi relinquetur. hanc dicant sane naturalem, dum aegritudinis nomen absit grave taetrum funestum, quod cum sapientia esse atque, ut ita dicam, habitare nullo modo possit. At quae stirpes sunt aegritudinis, quam multae, quam amarae! quae ipso trunco everso omnes eligendae sunt et, si necesse erit, singulis disputationibus. superest enim nobis hoc, cuicuimodi est, otium. sed ratio una omnium est aegritudinum, plura nomina. nam et invidere aegritudinis est et aemulari et obtrectare et misereri et angi, lugere, maerere, aerumna adfici, lamentari, sollicitari, dolerein molestia esse, adflictari, desperare. Haec omnia definiunt Stoici, eaque verba quae dixi singularum rerum sunt, non, ut videntur, easdem res significant, sed aliquid differunt; quod alio loco fortasse tractabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Separatim cestȩ scolae sunt. deexilio. demte¬
ritu patriae. deseruitute. dedebilitate. decȩ¬
citate. de omni casu: in quonomen ponisol&
calamitatis
Haecgraeti insingulasscolas. & insingulos li¬
bros: dispestiunt
Opusenim quaerunt quam quam planȩ dispu¬
tationis delectationis sunt
Et tamen ut medici toto corpore curando mini¬
me &iam pasti si condoluit medentur: siꝓ hi¬
losophia cumuniuersam aegritudinem sustulit.
tamen siquis error aliunde extitit si paupestas
momordit. sugnominia puplgit siquidtene¬
brarum obfudit exilium. auteorum quaque
modo dixi si quid extitit : &si singularum rerum
sunt proprie consolationes
Dequibus audies tuquidemtum uoles
S edadeundem fontẽ reuestendum est.
Aegritudinem omnem procul ab esseas apien¬
tei quodinanissit quod frustra suscipiatur:
quod nonnatura exoriatur
Sediudicio sed opmione sed quadam inuita¬
tione ad dolendum tumid detreuerimus ita
fieri opostere

Expanded text:
separatim certae scholae sunt de exilio, de inteseparatim certae scholae sunt de exilio, de interitu patriae, de servitute, de debilitate, de caecitate, de omni casu, in quo nomen poni solet calamitatis. haec Graeci in singulas scholas et in singulos libros dispertiunt; opus enim quaerunt quamquam plenae disputationes delectationis sunt; et tamen, ut medici toto corpore curando minimae etiam parti, si condoluit, medentur, sic philosophia cum universam aegritudinem sustulit, sustulit etiam, si quis error alicunde extitit, si paupertas momordit, si ignominia pupugit, si quid tenebrarum obfudit exilium, aut eorum quae modo dixi si quid extitit. etsi singularum rerum sunt propriae consolationes, de quibus audies tu quidem, cum voles. sed ad eundem fontem revertendum est, aegritudinem omnem procul abesse a sapiente, quod inanis sit, quod frustra suscipiatur, quod non natura exoriatur, sed iudicio, sed opinione, sed quadam invitatione ad dolendum, cum id decreverimus ita fieri oportere.
Abbreviated transcription (Latin):
Sic in aegritudine lenienda. namquam quisq
curationem recipere possit uidendum est
Sednescio quo pacto ab eo quoderat ate propo¬
situm: aberrauit oratio
Tuenim de sapiente quaesieras cui aut malũ
uideri nullum potest quod uac& turpitudi¬
ne : aut ita paruum malum ut idobru a¬
tur sapientia
U ixque appareat quinihil opinione ad fin¬
gat ad sumatque ad aegritudinem. nec id pu¬
t& esse ratũ sequã maxum eexcruciariluctuq c̃fici
Q uoprauius nihil esse possit edocuit. tamenra:¬
tio ut mihi quidem uid&ur cum hocipsum ꝓ¬
priȩ non quacrer&ur hoctempore : nuncqđ
ess& malum : nisi quodidem dici turpe poss&
Tamen utuideremus quicquidess& in aegritu¬
dinemali id nonnaturale esse: sed uoluntario
tudinis. quod unumest omnium maxumũ:
uteo sublato reliquorum remedia. nemag¬
nopere quaerenda arbitraremur
S untenim cesta. quaedepaupestate. cesta
quaȩ deuita in honorata. & ingloria dici
soleant

Expanded text:
sic in aegritudine lenienda, quam quisque sic in aegritudine lenienda, quam quisque curationem recipere possit, videndum est. Sed nescio quo pacto ab eo, quod erat a te propositum, aberravit oratio. tu enim de sapiente quaesieras, cui aut malum videri nullum potest, quod vacet turpitudine, aut ita parvum malum, ut id obruatur sapientia vixque appareat, qui nihil opinione adfingat adsumatque ad aegritudinem nec id putet esse rectum, se quam maxume excruciari luctuque confici, quo pravius nihil esse possit. edocuit tamen ratio, ut mihi quidem videtur, cum hoc ipsum proprie non quaereretur hoc tempore, num quod esset malum nisi quod idem dici turpe posset, tamen ut videremus, quicquid esset in aegritudine mali, id non naturale esse, sed voluntario tudinis, quod unum est omnium maxumum, ut eo sublato reliquorum remedia ne magnopere quaerenda arbitraremur. sunt enim certa, quae de paupertate certa, quae de vita inhonorata et ingloria dici soleant;
Abbreviated transcription (Latin):
Quid illa lyconis quaba sunt quia a egritudinem
extenuans paruis aiteam rebus moueri. fostu¬
nae & corporis in commodisnonanimi mali
Quidergos illud quod alcibi adesdolebat. non ex
animimalis uitiisque constabat.
Adepicuri consolationem: satis est ante dictum
Ueilla quidem firmissima consolatio est:
Quam quam &usitata est & saepe prodest.
Nontibi hoc soli prodest haec quidem utdixi: sed
nec semper ne comnibus
St untenim quires puant: sed refest quomodo
adhibeatur
Vtenimtulerit quisque eorum qui s apienter tu¬
lerunt non quoquisque in commodo ad fec¬
tussit praedicandum est
Crysippi adueritatem firmissimaest adtem¬
pus a egritudinis difficilis. magnum onus est
probare mȩrenti illum suo iudicio : & quod se
ita put& opostere facere maerere
Nimirum igitur ut in causis non semper utimur
eodem statu. sicenim appellamus controuer¬
si arumgenera. sed ad tempus ad controuersi ae
naturam ad personam ac cõmodamus :

Expanded text:
quid? illa Lyconis qualia sunt? qui aegritudinem quid? illa Lyconis qualia sunt? qui aegritudinem extenuans parvis ait eam rebus moveri, fortunae et corporis incommodis, non animi malis. quid ergo? illud, quod Alcibiades dolebat, non ex animi malis vitiisque constabat? ad Epicuri consolationem satis est ante dictum. ne illa quidem firmissima consolatio est, quamquam et usitata est et saepe prodest: non tibi hoc soli. prodest haec quidem, ut dixi, sed nec semper nec omnibus; sunt enim qui respuant; sed refert, quo modo adhibeatur. ut enim tulerit quisque eorum qui sapienter tulerunt, non quo quisque incommodo adfectus sit, praedicandum est. Chrysippi ad veritatem firmissima est, ad tempus aegritudinis difficilis. magnum opus est probare maerenti illum suo iudicio et, quod se ita putet oportere facere, maerere. Nimirum igitur, ut in causis non semper utimur eodem statu—sic enim appellamus controversiarum genera—, sed ad tempus, ad controversiae naturam, ad personam accommodamus,
Abbreviated transcription (Latin):
Mederi posse ratione. ratione iracundiae :
Respondit siquidem quitem pestiuammedi¬
si quid sit deipsius quimȩreat disputandum
Testia summamesse stultitiam frustra confici
maerore : cum in tellegas nihilposse profici
Nam deantes quidem sapientem consolatur: qui
consolatione non eg&
Nihilenim esse malum quod turpe nonsit silu¬
genti persuaseris. nontuilliluctum : sed stultiti¬
amd& raxeris
Alienum autem tempus docendi. & tamen non sa¬
tis mihi uid&ur uidisse hoc deanthes. suscipi ali¬
quando aegritudinem posse exeo ipso: quodeẽ
summum malum :cdeanthes ipse fateatur
Quidenim dicemus cum socrates alcibiadi per¬
suasiss& ut accepimus. eum nihil hominis cẽ
necquicquam inter alcibiadem summolo cona¬
tum & quemuis baiolum inter esse
Cum se alcibiades ad flictar& lacrimansque
socrati supplex: ess& ut sibi uistutem trader&.
turpitudinem que depeller&:¬
Quid dicemus deanthe tuminillare quae a egri¬
tudinem alobiadem ad ficiebat. malinihil fuisse :

Expanded text:
Mede/ri posse ra/tionem iracu/ndiae, respondit: Siquide/m qui tempesti/vam medisi quid sit de ipsius qui maereat disputandum, tertia summam esse stultitiam frustra confici maerore, cum intellegas nihil posse profici. nam Cleanthes quidem sapientem consolatur, qui consolatione non eget. nihil enim esse malum, quod turpe non sit, si lugenti persuaseris, non tu illi luctum, sed stultitiam detraxeris; alienum autem tempus docendi. et tamen non satis mihi videtur vidisse hoc Cleanthes, suscipi aliquando aegritudinem posse ex eo ipso, quod esse summum malum Cleanthes ipse fateatur. quid enim dicemus, cum Socrates Alcibiadi persuasisset, ut accepimus, eum nihil hominis esse nec quicquam inter Alcibiadem summo loco natum et quemvis baiolum interesse, cum se Alcibiades adflictaret lacrimansque Socrati supplex esset, ut sibi virtutem traderet turpitudinemque depelleret,—quid dicemus, Cleanthe? tum in illa re, quae aegritudine Alcibiadem adficiebat, mali nihil fuisse?
Abbreviated transcription (Latin):
Tumuicssitudines dierum acnoctium commuta¬
tionesq temporum quadrupestitas ad maturi.¬
tatem temporui frugum & ad temperationũ corpo¬
rum aptas eorumq omnium moderatorem & ducẽ
solem lunamq: ad cr&ione & deminutione lumi¬
nis quasi fastorum notantem & significantẽ dies
Tumin eodem orbe induodecimpastes distributo
quinque stellas ferri eosdem cursus constantissi me
seruantis disparibus interse motibus nocturna¬
que caeli formamundiq: si deribus ornatam
Tumglobum terrae eminentem e marifixum in me¬
diomundi uniuersi loco duabus oris distantibus
habit abilem &cultam quarum altera quã nosincolim:
Subaxe posita ad stellas septem unde horriferaqui¬
lonis stridor gelidas moliturniues
Altera australis ignota nobis quamuocant graeci an¬
tixoona c&eras pastis incultas quod aut frigore
rigeant aut urantur calore hicaute mubihabi¬
tamus non intermittit suo tempore caelũnites¬

Expanded text:
tum vicissitudines dierum ac noctium commutatum vicissitudines dierum ac noctium commutationesque temporum quadrupertitas ad maturitatem frugum et ad temperationem corporum aptas eorumque omnium moderatorem et ducem solem, lunamque adcretione et deminutione luminis quasi fastorum notantem et significantem dies, tum in eodem orbe in duodecim partes distributo quinque stellas ferri eosdem cursus constantissime servantis disparibus inter se motibus, nocturnamque caeli formam undique sideribus ornatam, tum globum terrae eminentem e mari, fixum in medio mundi universi loco, duabus oris distantibus habitabilem et cultum, quarum altera, quam nos incolimus, Sub a/xe posita ad ste/llas septem, unde ho/rrifer, Aquilo/nis stridor ge/lidas molitu/r nives, altera australis, ignota nobis, quam vocant Graeci anti/xqona, ceteras partis incultas, quod aut frigore rigeant aut urantur calore; hic autem, ubi habitamus, non intermittit suo tempore Caelu/m nites
Abbreviated transcription (Latin):
Obeamq. rem adernumsit necesseest
Necuero deus ipse qui intellegitur a nobis aliomo¬
do intelligi potest nisimens soluta quaedam & li¬
bera segregata a b omni concr&ione mostali
Hocegenere Atque eadem enatura est humana mens
Vbugitur aut qualis est istamens ubitua autqualis
potes nedicere
Ansiomnia ad intellegendum non habeo quae habe¬
reuellem neis quidem quae habeo mihi ꝑte uti
licebit
Non ual& tantum animus ut seipsum ipse uideat at
ut oculus si canimus senon uidens alia cernit
Non uid& autem quodminimum est formã suam
fostasse quamquam id quoque sed relinquamus uim
ceste sagacitatem memoriam motum celeritatem
uid& haec magna
Haecdiuina haec sempi terna sunt
Qua facie quidem sit aut ubi habit& nequaerendum
quidemest
Vtcumuidemus speciem primum candorem que
caeli deinconuersionis celeritatemtantam quan¬
tam cogitare non possumus

Expanded text:
ob eamque rem aeternum sit necesse est. ob eamque rem aeternum sit necesse est. nec vero deus ipse, qui intellegitur a nobis, alio modo intellegi potest nisi mens soluta quaedam et libera, segregata ab omni concretione mortali,motu sempiterno. hoc e genere atque eadem e natura est humana mens.' Ubi igitur aut qualis est ista mens? —ubi tua aut qualis? potesne dicere? an, si omnia ad intellegendum non habeo quae habere vellem, ne is quidem quae habeo mihi per te uti licebit? non valet tantum animus, ut se ipse videat, at ut oculus, sic animus se non videns alia cernit. non videt autem, quod minimum est, formam suam quamquam fortasse id quoque, sed relinquamus; vim certe, sagacitatem, memoriam, motum, celeritatem videt. haec magna, haec divina, haec sempiterna sunt; qua facie quidem sit aut ubi habitet, ne quaerendum quidem est. Ut cum videmus speciem primum candoremque caeli, dein conversionis celeritatem tantam quantam cogitare non possumus,
Abbreviated transcription (Latin):
Namut illa natura caelestis & terrauacat & humore
sic utriusq harum rerum humanus animus est expers
Sinautem est quinta quaedam natura ab aristotele
inducta primum haec& deorum est & animorum
Hanenos sententiam secuti in sipsis uerbis in consola¬
tione hocex pressimus animorum nulla interris
origo inueniri potest
Dihi lenimest mnanimis mixtum atq concr&ũm aut
quod ex terra natum atq fictum esse uideatur
Nibilne aut umidum quidem aut flabile autigneum
his eniminnaturis nihil in est quoduim me moriae
mentis cogitationis habeat.
Q uod & praerita teneat & futura prouideat & com¬
plecti possit praesentia quae sola diuina sunt
Vec inueni&urumquam inde ad hominẽ uenire
possint nisi adeo
Singularis estigitur quaedam natura atqueuis ani¬
mise iuncta ab his usitatis notisque naturis ita
quicquid est illud quod sentit. quod sapit. quod
uiuit quoduig& caeleste & diuinum

Expanded text:
nam ut illa natura caelestis et terra vacat et umore, nam ut illa natura caelestis et terra vacat et umore, sic utriusque harum rerum humanus animus est expers; sin autem est quinta quaedam natura, ab Aristotele inducta primum, haec et deorum est et animorum. Hanc nos sententiam secuti his ipsis verbis in Consolatione hoc expressimus: 'Animorum nulla in terris origo inveniri potest; nihil enim est in animis mixtum atque concretum aut quod ex terra natum atque fictum esse videatur, nihil ne aut umidum quidem aut flabile aut igneum. his enim in naturis nihil inest, quod vim memoriae mentis cogitationis habeat, quod et praeterita teneat et futura provideat et complecti possit praesentia. quae sola divina sunt, nec invenietur umquam, unde ad hominem venire possint nisi a deo. singularis est igitur quaedam natura atque vis animi seiuncta ab his usitatis notisque naturis. ita, quicquid est illud, quod sentit quod sapit quod vivit quod viget, caeleste et divinum
Abbreviated transcription (Latin):
minum quodsitum est in generis humani soc& a¬
te tum ad modestiam magnitudinemq animi eru¬
diuit
Eademq ab anio tamquam ab oculis caliginẽ dispulit.
Vtomnia supera. infera. prima ultima media.
uideremus
Prorsus haecdiuina mihi uid&ur uis quae tot res
efficiat & tantas
ꝗuidestenim memoria rerum & uerborum quid
porro inuentio
Pro fecto id quone indeo quicquam maius intelligipotest
Non enim ambrosia deos aut nectare aut iuuentate
pocula ministrante la&are arbitror
N ec homerum audio qui ganymeden abdis raptũ ait
propter formam utioui bibere ministrar&
Non iusta causa curla o medonti tanta fierit iniuria
F ingebat haechomerus & humanaaddeos transfe¬
rebat diuina mallem ad nos
Quae autem diuina uigere. sapere: inuenire.
meminisse
Ergo animus quiut ego dico diuinus est ut euripi¬
des dicere aud& deus
Et quidem sids̃ autanima. autignis est idemest
animus hominis

Expanded text:
minum, quod situm est in generis humani societaminum, quod situm est in generis humani societate, tum ad modestiam magnitudinemque animi erudivit, eademque ab animo tamquam ab oculis caliginem dispulit, ut omnia supera infera prima ultima media videremus. prorsus haec divina mihi videtur vis, quae tot res efficiat et tantas. quid est enim memoria rerum et verborum? quid porro inventio? profecto id, quo ne in deo quidem quicquam maius intellegi potest. non enim ambrosia deos aut nectare aut Iuventate pocula ministrante laetari arbitror, nec Homerum audio, qui Ganymeden ab dis raptum ait propter formam, ut Iovi bibere ministraret; non iusta causa, cur Laomedonti tanta fieret iniuria. fingebat haec Homerus et humana ad deos transferebat: divina mallem ad nos. quae autem divina? vigere, sapere, invenire, meminisse. ergo animus qui ..., ut ego dico, divinus est, ut Euripides dicere audet, deus. Et quidem, si deus aut anima aut ignis est, idem est animus hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
titum quiteta quicultum uitae qui praesidia
contraferas inuenerunt
A quibus mansue facti & excultia necessariis artificuis
adelegantiora defluximus
E tastra suspeximus
Tumea quae sunt in fixacestis locis tumilla non re
seduo cabulo errantia quorum conuersiones
omnisque motus quianimus uidit. is docuit si¬
milem animum suum eius esse quiea fabricatus
Namcum archimedes lunae solis quinque errantiũ¬
motus inspheram inligauit effecit idem quod
ille qui intimeo mundum aedificauit platonis
Quod siin hoc mundo fieri sinedeo non potest neis
uino ingenio potuiss& imitari
plenumq carmensinec aelesti aliquomentis ins¬
tinctu putem fundere
Auteloquenti am sinemaiore quadamuifluere abun¬
dantem sonantibus uerbis uberibusq sententuis¬
Philo sopinauero omnium mat a stium quid est ali¬
ud nisiut plato donum ut ego inuentum deorum
Haec nos primum ad illorum cultum deinde adius ho¬

Expanded text:
titum, qui tecta, qui cultum vitae, qui praesidia titum, qui tecta, qui cultum vitae, qui praesidia contra feras invenerunt, a quibus mansuefacti et exculti a necessariis artificiis ad elegantiora defluximus.et astra suspeximus cum ea quae sunt infixa certis locis, tum illa non re sed vocabulo errantia, quorum conversiones omnisque motus qui animo vidit, is docuit similem animum suum eius esse, qui ea fabricatus esset in caelo. nam cum Archimedes lunae solis quinque errantiumotus in sphaeram inligavit, effecit idem quod ille, qui in Timaeo mundum aedificavit, Platonis quod si in hoc mundo fieri sine deo non potest, ne ino ingenio potuisset imitariplenumque carmen sine caelesti aliquo mentis instinctu putem fundere, aut eloquentiam sine maiore quadam vi fluere abundantem sonantibus verbis uberibusque sententiisphilosophia vero, omnium mater artium, quid est aliud nisi, ut Plato, donum, ut ego, inventum deorum? haec nos primum ad illorum cultum, deinde ad ius ho
Abbreviated transcription (Latin):
moputamus esse quotam quam in aliquoduas
ea quae meminimus infundantur
Absurdum id quidem
q uienim fundus aut quae talis animifigura in¬
telligipotest. Autquae tanta omnino capacitas
An in primi quasiceram animum putamus & esse
memoriam signatarum rerum in mente uestigia
Quaepossunt uerborum quaererũ ipsarũ eẽuestigia
Quae porro tam immensa magnitudo quae illa tã
multa possit effingere
quidillauis quae tandem est quaein uestigat occulta
qua einuentio atque ex cogitatio dicitur
Eyhacn&ibi terrenam ostaliq nat
A ut qui primus quod summae sapientiae pythago¬
raeui sum est omnibus rebus imposuit nomina
aut quidissipatos homines congregauit & ad socie¬
tatem uitae conuocauit autquisomos uocis quiin¬
finiti uidebantur paucis litterarum notis termi¬
nauit aut qui errantium stellarum cursus prae¬
gressiones institutiones notauit
Omnes magni&iam superiores qui fruges quiues¬

Expanded text:
mo putamus esse, quo tamquam in aliquod vas mo putamus esse, quo tamquam in aliquod vas ea quae meminimus infundantur? absurdum id quidem; qui enim fundus aut quae talis animi figura intellegi potest aut quae tanta omnino capacitas? an inprimi quasi ceram animum putamus, et esse memoriam signatarum rerum in mente vestigia? quae possunt verborum, quae rerum ipsarum esse vestigia, quae porro tam inmensa magnitudo, quae illa tam multa possit effingere? Quid? illa vis quae tandem est quae investigat occulta, quae inventio atque excogitatio dicitur? ex hacne tibi terrena mortalique nataut qui primus, quod summae sapientiae Pythagorae visum est, omnibus rebus imposuit nomina? aut qui dissipatos homines congregavit et ad societatem vitae convocavit, aut qui sonos vocis, qui infiniti videbantur, paucis litterarum notis terminavit, aut qui errantium stellarum cursus praegressiones institutiones notavit? omnes magni; etiam superiores, qui fruges, qui ves
Abbreviated transcription (Latin):
Quantatheo dectes quantas quia prrrbo legatus
ad senatum est missus cemeas quanta nuper char¬
madas quanta quimodo fuit sec spius m&rodo¬
rus quanta noster hortensius
De communiomnium memorialoquor &torum
maxume quinaliquo maiore studio & ãste uersant᷑
Quorumquanta menssit difficile est existimare
itamultamem inerunt
Quorsus igitur haecspeci¬
Quorsus igitur haets pectat oratio quaesit illauis
&undesit intellegendum puto
Non est ceste nec cordis nec sanguinis neccerebri
necatomorum
Animasit igni sue nescio
Necmepud& ut stos fateri nescire quod nesciam:
llud siulla aliadere obscura ad firmare possẽ
siue anma si ueignissit animus eũ iurarem es¬
se diuinum
Quidenim obsecrote terrane tibi hoc nebuloso
& caliginoso caelo autsata. aut concr&a uid&
tantauis memoriae siquid sit hoc non uides
at qualesit uides¬
ineid quidem atquantum sit profecto uides
uidigitur utrum capacitatem aliquam in ani¬

Expanded text:
quanta Theodectes, quanta is, qui a Pyrrho legatus quanta Theodectes, quanta is, qui a Pyrrho legatus ad senatum est missus, Cineas, quanta nuper Charmadas, quanta, qui modo fuit, Scepsius Metrodorus, quanta noster Hortensius: de communi hominum memoria loquor, et eorum maxume qui in aliquo maiore studio et arte versantur, quorum quanta mens sit, difficile est existimare; ita multa meminerunt. Quorsus igitur haec spectat oratio? quae sit illa vis et unde sit, intellegendum puto. non est certe nec cordis nec sanguinis nec cerebri nec atomorum; animae sit ignisne nescio, nec me pudet ut istos fateri nescire quod nesciam: illud, si ulla alia de re obscura adfirmare possem, sive anima sive ignis sit animus, eum iurarem esse divinum. quid enim, obsecro te, terrane tibi hoc nebuloso et caliginoso caelo aut sata aut concreta videtur tanta vis memoriae? si quid sit hoc non vides, at quale sit vides; si ne id quidem, at quantum sit profecto vides. quid igitur? utrum capacitatem aliquam in ani
Abbreviated transcription (Latin):
sermone quem habuit coipsodie quo excessit euita
Doc& enim quemuis qui omnium rerum rudis esse
uideatur
Bene interro ganti respondem declararese non
tum illa discere sed reminiscendo recognoscere
Necuero fieri ullomodo posse ut a pueris totrerũ
atque tantarum insitas & quasi cognsignatas in
animis notiones qua fenno ias uocant haberemus
nisianimus antequam in corpus in trauiss& : in
seritur nihi lenimputat esse quodoriatur & in:¬
tereat idque solumess& quod semꝑ talesit quale
EIA EΑΝ appellat ille nosspeciem
Vonpotuit animus haec incorpore indusus ad gnos¬
cere cognita attulit. ex quotam multarũ rerum
cognitionis admiratio tollitur
grauit sed cum secolligit atque recreauit tum
adn oscit illa reminiscendo
admiror
Quidestenim illud quod meminimus autquȩ hab&
uim aut undenaturam non quaero quanta
memoriaCIMΩ ΑΗC fuisse dicitur

Expanded text:
sermone, quem habuit eo ipso die, quo excessit e vita; sermone, quem habuit eo ipso die, quo excessit e vita; docet enim quemvis, qui omnium rerum rudis esse videatur, bene interroganti respondentem declarare se non tum illa discere, sed reminiscendo recognoscere, nec vero fieri ullo modo posse, ut a pueris tot rerum atque tantarum insitas et quasi consignatas in animis notiones, quas ennoi/as vocant, haberemus, nisi animus, ante quam in corpus intravisset, in rseritur—nihil enim putat esse, quod oriatur et intereat, idque solum esse, quod semper tale sit quale est ide/an appellat ille, nos speciem—, non potuit animus haec in corpore inclusus adgnoscere, cognita attulit; ex quo tam multarum rerum cognitionis admiratio tollitur.gravit, sed cum se collegit atque recreavit, tumadgnoscit illa reminiscendo.admiror. quid est enim illud quo meminimus, aut quam habet vim aut unde naturam? non quaero, quanta memoria Simonides fuisse dicatur,
Abbreviated transcription (Latin):
dum interirent uiderem
N amsanguinem bilempituitam. ossa. neruos. uenas.
omnem deniq membrorum & totius corporis
figuram uideor posse dicere unde concr&a &
quomodo facta sint
Animumi psum sinihil esse & in eo nisud ut percum
uiueremus tam naturam putarem hominis uitã
sustentari quamuitis quam arboris.
Haecenim &iam dicimus uiuere
Item sinihilhaber& animus hominis nisi ut appe¬
ter& aut fuger& id quoque ess&ci commune
cum bestus
Hab& primum inemoriã & eam in finitam rerũ
innumerabilium quam quidem platorecorda¬
tionem esse uolt uitae supcrioris
Namin illo libro qui inscribitur me nom pusionem
quendam socrates interrngat quaedam geom& ri¬
ca dedimensione quadrati. ad ea sicille respondit
ut puer & tamen ita faciles in terrogationes st̃
ut gradatum respondens codem ꝑueniat quosige¬
om&rica didiciss&
Ex quo effici uolt socrates ut discere nihilaliud sit
nisi recor dari
Quemlo cum multo &iam accuratius explicat in eo

Expanded text:
dum interirent viderem. dum interirent viderem. nam sanguinem bilem pituitam ossa nervos venas, omnem denique membrorum et totius corporis figuram videor posse dicere unde concreta et quo modo facta sint: animum ipsum—si nihil esset in eo nisi id, ut per eum viveremus, tam natura putarem hominis vitam sustentari quam vitis, quam arboris; haec enim etiam dicimus vivere. item si nihil haberet animus hominis nisi ut appeteret aut fugeret, id quoque esset ei commune cum bestiis. Habet primum memoriam, et eam infinitam rerum innumerabilium. quam quidem Plato recordationem esse volt vitae superioris. nam in illo libro, qui inscribitur Menon, pusionem quendam Socrates interrogat quaedam geometrica de dimensione quadrati. ad ea sic ille respondet ut puer, et tamen ita faciles interrogationes sunt, ut gradatim respondens eodem perveniat, quo si geometrica didicisset. ex quo effici volt Socrates, ut discere nihil aliud sit nisi recordari. quem locum multo etiam accuratius explicat in eo
Abbreviated transcription (Latin):
Quin &iam c&eris quaemouentur hicfons. h. ec
principium est mouendi
Principi autem nulla est origo.¬
Name principio oriuntur omnia: ipsum autem
nulla exre alia n a scipotest
Nccenimess& id principium quod gignere¬
tur aliunde
Quodsinum quam oritur neoccidit quidẽ ũ quã
Nam principium extinctum nec ipsum ab alio
renasc&ur nec se aliud creabit
Si quidem neces seest a principio oriri omnia
I ta sit ut motus principium exeosit quod ip
Uel concidatomne caelum omnisque natura
Cumpateat igitur a&ernumidesse quod seip
pulsa moueatur
mis esse tributam neg&
Nam haecest proprianatura animiatq uis quȩ
si est una ex omnibus quȩ scipsam semꝑ moueat
Sednehocquidem ipsum quam suptiliter condu
Sentitigitur animus semoueri. quod cum sen
sum sit intellegent
ccaccidere posse ut ipscum quam ad sedeseratur.
rant inesse in animis hominum diumna quȩ doã
quae si cernerem quemadmodum nascipossent &i ã¬

Expanded text:
quin etiam ceteris quae moventur hic fons, hoc quin etiam ceteris quae moventur hic fons, hoc principium est movendi. principii autem nulla est orignam e principio oriuntur omnia, ipsum autem nulla ex re alia nasci potest; nec enim esset id principium, quod gigneretur aliunde. quod si numquam oritur, ne occidit quidem umquam; nam principium extinctum nec ipsum ab alio renascetur nec ex se aliud creabit, siquidem necesse est a principio oriri omnia. ita fit, ut motus principium ex eo sit, quod ivel concidat omne caelum omnisque natura cum pateat igitur aeternum id esse, quod se ippulsa moueatur.mis esse tributam negetNam haec est propria natura animi atque uis; qusi est una ex omnibus quae se ipsa semper moveae hoc quidem ipsum quam subtiliter conclusum sit intellegent. sentit igitur animus se moveri; quod cum sensum sit intellegent.nec accidere posse ut ipse umquam a se deseratur.rant inesse in animis hominum divina quaedam? quae si cernerem quem ad modum nasci possent,
Abbreviated transcription (Latin):
Etnimirumh anchab&uim preceptum a pol¬
linis quo mon& ut sequisque noscat
Nonenimcredo id p̃cipit ut membra nostra
aut staturam figupamue noscamus
Nequenos corpora sumus
Necoro tibi haec dicens corporituo dico
Cumigitur nosce tedicit hodiat nosccanimũtuũ
Uam iorpus quidem quasiuas est aut aliquod ani¬
mi receptaculum ab animotuo: quidquid agi
tur idagitur ate
tum adeosit hoc seipsum posse cognoscere:
edsi qualissit animus ipse animus nesci&
Sicquaeso neesse quidem sesu& nemoueri qui¬
demse ex quo illa rationataest platonis quaeaso¬
crateest inphedro explicata. ame autem posita est
in sexto libro dere .p. quod sempermo u&ur &
a& ernumest : quod autem motum ad fest alicui
quodque ipsum agitatur alicunde quando finẽ
hab&. motus uiuendi finem habeat necesse est
olum igitur quod scipsum mou& quianum quã
deseritur a se numquam nemoueri quidẽ desinit

Expanded text:
et nimirum hanc habet vim praeceptum Apolet nimirum hanc habet vim praeceptum Apollinis, quo monet ut se quisque noscat. non enim credo id praecipit, ut membra nostra aut staturam figuramve noscamus; neque nos corpora sumus, nec ego tibi haec dicens corpori tuo dico. cum igitur nosce te dicit, hoc dicit: nosce animum tuum. nam corpus quidem quasi vas est aut aliquod animi receptaculum; ab animo tuo quicquid agittur, id agitur a tetum deo sc. hoc se ipsum posse cognoscere . Sed si, qualis sit animus, ipse animus nesciet, dic quaeso, ne esse quidem se sciet, ne moveri quidem se? ex quo illa ratio nata est Platonis, quae a Socrate est in Phaedro explicata, a me autem posita est in sexto libro de re p.: “Quod semper movetur, aeternum est; quod autem motum adfert alicui quodque ipsum agitatur aliunde, quando finem habet motus, vivendi finem habeat necesse est. solum igitur, quod se ipsum movet, quia numquam deseritur a se, numquam ne moveri quidem desinit;
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi uero intellegant qualissit in ipsocor
pore qua e conformatio quae magnitu¬
do qui locus ut suam possent in homine uno
cerniomnia quaen unc tecta sunt casurus ne
in conspectum uideatur animus
Antanta sit eius tenuitas ut fugiat aciem
Haec reputent isti qui negant animum sine
corpore se intellegere posse uidebunt
quem inipsocorpore intellegant
Mihi quidem naturam animi intuenti multo
difficilior occurrit cogitatio multo obscu¬
rior qualis animus incorpore sit tam quã
alienȩ domui quam qualis cum exierit &¬
in liberum caelum quasidomũ suã uenerit¬
Nisi enim quodnumquam uidimus id quale
sit intellegere non possumus certe & de¬
um ipsum & diuinum animum corpore.
liberatum cogitatione complecti possum:
Dice archus quidem & aristoxenus quia dif¬
ficiliserat animi quid aut qualis ess& intel¬
legentia nullum omnino animũ eẽ dixer̃
Est illud quidem uel maxumum animo
ipso animum uidere

Expanded text:
Quasi vero intelligant, qualis sit in ipso coQuasi vero intelligant, qualis sit in ipso copore, quae conformatio, quae magnitudo, qui locus; ut, si iam possent in homine vivo cerni omnia quae nunc tecta sunt, casurusne in conspectum videatur animus, an tanta sit eius tenuitas, ut fugiat aciem? haec reputent isti qui negant animum sine corpore se intellegere posse: videbunt, quem in ipso corpore intellegant. mihi quidem naturam animi intuenti multo difficilior occurrit cogitatio, multo obscurior, qualis animus in corpore sit tamquam alienae domi, quam qualis, cum exierit et in liberum caelum quasi domum suam venerit. si enim, quod numquam vidimus, id quale sit intellegere non possumus, certe et deum ipsum et divinum animum corpore liberatum cogitatione complecti possumus. Dicaearchus quidem et Aristoxenus, quia difficilis erat animi quid aut qualis esset intellegentia, nullum omnino animum esse dixerunt. est illud quidem vel maxumum animo ipso animum videre,
Abbreviated transcription (Latin):
nontimeat & quod falsa esse comouerit.
e quo in telligi potest quamacuti natura sint
quoniam haec sinedoctrina credituri fuer̃
Praeclarum autem nescio quid adepti sunt: qđ
didicerunt sȩcum tempus mostis ueniss& totos
esseperituros
uoditasit nihi lenimpugno quidhab & ista
res autlo&abile autgloriosum
Nect amen mihisane quicquam occurrit cur
non pythagorȩ sit & platonis uera sententia
Vtenim rationem platonullam ad ferr& ui¬
de quid homini tribuam ipsa auctoritate me
franger&
Tot autem rationes attulit ut uelle c&eris
sibi ceste persua sisse uideatur
Sed plurimi contranituntur animosq quasi ca¬
pite damnatos moste multant
Neque aliud est quicquam cur incredibilis his
animorum uideatur a &ernitas nisi quod ne¬
queunt qualis animussit uacans corpore intel¬
legere & cogitatione comprehendere
Quasi uero intellegant qualis animussit uacans
corpore intellegere & cogitatione cõp̃hender

Expanded text:
non timeat et quod falsa esse cognoverit? non timeat et quod falsa esse cognoverit? e quo intellegi potest, quam acuti natura sint, quoniam haec sine doctrina credituri fuerunt. praeclarum autem nescio quid adepti sunt, quod didicerunt se, cum tempus mortis venisset, totos esse perituros. quod ut ita sit —nihil enim pugno—, quid habet ista res aut laetabile aut gloriosum? Nec tamen mihi sane quicquam occurrit, cur non Pythagorae sit et Platonis vera sententia. ut enim rationem Plato nullam adferret—vide, quid homini tribuam—, ipsa auctoritate me frangeret: tot autem rationes attulit, ut velle ceteris, sibi certe persuasisse videatur. Sed plurimi contra nituntur animosque quasi capite damnatos morte multant, neque aliud est quicquam cur incredibilis is animorum videatur aeternitas, nisi quod nequeunt qualis animus sit vacans corpore intellegere et cogitatione comprehendere. quasi vero intellegcorpore, intelligere, et cogitatione comprehendere.
Abbreviated transcription (Latin):
quae patent adanimum a corpore calidissi¬
mo astificio natura fabricata est. tamen ter¬
renis concr&isque corporibus sunt inter sep¬
ta quodammodo
Cum autem nihilerit pra&er animum nulla
res obiecta impedi& quominus percipiat
quale quidque sit
Quamuis copiose haec diceremus si respostula¬
r& quammulta quam uaria quanta specta¬
cula animus in locis caelestibus essẽ habiturus
Quaequidem cogitans solo saepe mirari non
nullorum in solentiam philosophorum qui
naturae cognitionem admirantur. eius que
inuentori & principigratias exultantes agunt
cum que uenerantur ut deum
Liberatos enimse pereum dicunt grauissimis
dominis. terrore sempit̃ nõ & diurno a noct᷑ nom&u¬
Q uoterrore quom&u. quacestanustam deli¬
ra quactimeat ista quaeuos uidelic& siphysi¬
ca nondidicis s&is timer&is
Acherunsia templa alta orcipallida l&io
nubila tenebris loca
N on pud& philosophum in eogloriari quodhaec

Expanded text:
quae patent ad animum a corpore, callidissiquae patent ad animum a corpore, callidissimo artificio natura fabricata est, tamen terrenis concretisque corporibus sunt intersaepta quodam modo: cum autem nihil erit praeter animum, nulla res obiecta impediet, quo minus percipiat, quale quidque sit. Quamvis copiose haec diceremus, si res postularet, quam multa, quam varia, quanta spectacula animus in locis caelestibus esset habiturus. quae quidem cogitans soleo saepe mirari non nullorum insolentiam philosophorum, qui naturae cognitionem admirantur eiusque inventori et principi gratias exultantes agunt eumque venerantur ut deum; liberatos enim se per eum dicunt gravissimis dominis, terrore sempiterno et diurno ac nocturno metuquo terrore? quo metu? quae est anus tam delira quae timeat ista, quae vos videlicet, si physica non didicissetis, timeretis, Acherunsia templa alta Orci, pallida leti, nubila tenebris loca? non pudet philosophum in eo gloriari, quod haec
Abbreviated transcription (Latin):
Vos enim nenunc quidem oculis cernimus
ea quaeuidemus
Neque est enimullus sensus in corpore
Sedut non phisici solum docent uerum &iam
medici quiista apesta & pate facta uide¬
runt uiae quasi quaedam sunt adoculos
adauris. adnaris. a sede animi ꝑforatȩ
taq saepe aut cogitatione aut aliqua ui
morbi impediti. apestis atque integris & o¬
culis & auribus necuidemus nec audimus
ut facile intelligi possit animũ & uidere daudire
Non eas pastis quaequasi fenestrȩ sint. animi
quibus tamen sentire nihil quaeat mens nisi
idagat & ad sit qui quod ea demmente res dis¬
simillimas comprendimus
Vtcolorem saporem calorem odorẽ sonũ
Quaenumquam quinq nuntiis animus cog¬
noscer& nisi ad eum omnia referrentur
Etisomnium iudex solus ess& atq ea profec¬
to tummulto puriora & dilucidiora cernent᷑
cum quo natura fest liber animus ꝑuenerit:
Namnunc quidem quam quam foramina illa

Expanded text:
nos enim ne nunc quidem oculis cernimus nos enim ne nunc quidem oculis cernimus ea quae videmus; neque est enim ullus sensus in corpore, sed, ut non physici solum docent verum etiam medici, qui ista aperta et patefacta viderunt, viae quasi quaedam sunt ad oculos, ad auris, ad naris a sede animi perforatae. itaque saepe aut cogitatione aut aliqua vi morbi impediti apertis atque integris et oculis et auribus nec videmus nec audimus, ut facile intellegi possit animum et videre et audire, non eas partis quae quasi fenestrae sint animi, quibus tamen sentire nihil queat mens, nisi id agat et adsit. quid, quod eadem mente res dissimillimas comprendimus, ut colorem, saporem, calorem, odorem, sonum? quae numquam quinque nuntiis animus cognosceret, nisi ad eum omnia referrentur et is omnium iudex solus esset. atque ea profecto tum multo puriora et dilucidiora cernentur, cum, quo natura fert, liber animus pervenerit. nam nunc quidem, quamquam foramina illa,
Abbreviated transcription (Latin):
&orȩ ipsȩ locorum illorum quoper ueneri¬
mus quo faciliorem nobis cognitionem rerũ
caelestium eo maiorem cognoscendi cupidita¬
temdabunt
haecenimpulchritudo &iam interris patriã
illam & auitam ut ait theophrastus philosophi¬
am cognitionis cupiditate incensam excitauit
Praccipue uero fruenturea quitum &iam cũ has
terras in colentes circum fusierant caligine ta¬
men aciementis dispicere cupiebant
tenim sinunc aliquid ad sequi seputant qui osti¬
um ponti uiderunt & eas angustias perquas pe¬
n& rauit ea quae est nominata argo quia ar¬
giui in ea dilecti uiri uectip& ebant pellem in¬
auratam ari&is.
Authiquio ceani fr&a illa uiderunt
Euro pam brbiamq rapax ubi diuidit unda
Q uodtandem spectaculum fore putamus cum
totam terram contuerilicebit. eiusq cumsitũ
formam circum scriptionem.
Tum & habitabiles regiones & rursum omni
cultu propteruim frigoris aut caloris uacantis

Expanded text:
et orae ipsae locorum illorum, quo perveneriet orae ipsae locorum illorum, quo pervenerimus, quo faciliorem nobis cognitionem rerum caelestium, eo maiorem cognoscendi cupiditatem dabant. haec enim pulchritudo etiam in terris patritam illam et avitam, ut ait Theophrastus, philosophiam cognitionis cupiditate incensam excitavit. praecipue vero fruentur ea, qui tum etiam, cum has terras incolentes circumfusi erant caligine, tamen acie mentis dispicere cupiebant. Etenim si nunc aliquid adsequi se putant, qui ostium Ponti viderunt et eas angustias, per quas penetravit ea quae est nominata Argo/, quia Argivi i/n ea delecti/ viri Vecti/ petebant pe/llem inauratam a/rietis, aut i qui Oceani freta illa viderunt, Europam Libyamque rapax ubi dividit unda, quod tandem spectaculum fore putamus, cum totam terram contueri licebit eiusque cum situm, formam, circumscriptionem, tum et habitabiles regiones et rursum omni cultu propter vim frigoris aut caloris vacantis?
Abbreviated transcription (Latin):
sui similem contigit & ad gnouit iuncas ex a¬
nima tenui & ex ardore solis temperato ig¬
nibus insistit & finem altius se ecferendi facit
Cumenim suisimilem & leuitatem & calorem
adeptus tamquam paribus examinatus pon¬
deribus nullam in pastem mou&ur.
Eaq cidemum naturalis est sedes cum ad sui si
mile pen&rauit in quonullare egens al&cur
& sustentabitur hisdem rebus quibus astra
sustentantur & aluntur
Cumque corporis facibus in flammari soleam:
adomnis ferecupiditates eoq magis incendi
quod his aemulemur qui ea habeant quaenos
habere cupiamus. profecto beati erimus cũ
corporibus relictis &cupiditatum & aemulati¬
onum erimus expestes
Q uod que nunc facimus cumlaxati curis sumus
ut spectare aliquid uelimus & uisere id multo
tum faciemus liberius.
Totos que nos in contemplandis rebus perspicien¬
disque ponemus
Propterea quod & natura in est inmentibus nr̃is
insatiabilis quaedam cupiditas ueri uidendi

Expanded text:
sui similem contigit et agnovit, iunctus ex asui similem contigit et agnovit, iunctus ex anima tenui et ardore solis temperato ignibus insistit, et finem altius se efferendi facit. Cum enim sui similem, et levitatem, et calorem adeptus est, tamquam paribus examinatus ponderibus, nullam in partem movetur, eaque illi demum naturalmile penetravit; in quo nulla re egens aletur et sustentabitur isdem rebus, quibus astra sustentantur et aluntur. Cumque corporis facibus inflammari soleamus ad omnis fere cupiditates eoque magis incendi, quod is aemulemur, qui ea habeant quae nos habere cupiamus, profecto beati erimus, cum corporibus relictis et cupiditatum et aemulationum erimus expertes; quodque nunc facimus, cum laxati curis sumus, ut spectare aliquid velimus et visere, id multo tum faciemus liberius totosque nos in contemplandis rebus perspiciendisque ponemus, propterea quod et natura inest in mentibus nostris insatiabilis quaedam cupiditas veri videndi
Abbreviated transcription (Latin):
Nihilemm habent haec duo genera proni & supe¬
ra semꝑ p&unt ita siue dissipantur procul a ter¬
ris ideuenit siue ꝑmanent & conseruant habi¬
tum suum hoc&iam magis necesseest ferantur
ad caelum & ab his perrum patur & diuidat᷑
crassus hic& concr&us aer quiest terrae proxi¬
mus
Calidior estenim uel potius ardentior animus
quam est hic aer quemmodo dixi crassum
atque concr&um
Quodexeo sciripotest quia corpora nr̃a terreno
principiorum genere confecta ardore animi
concalescunt
Acadit ut eo facilius animus euadat ex hoc aere
quem sȩpeiam appello eumq perrumpat qđ
nihilest animo uelocius. nulla est celeritas quȩ
possit cumanimi ceberitate conendere
Quisi ꝑman& incorruptus suique similis neces¬
seest ita feratur. ut pen&r& & diuidat omne
caelum hoc in quo nubes imbres uentiq: cogunt᷑
Quod &łimidum & caligino sumest propter ex¬
halationes terrae
quam regionem cum superauit animus naturãq

Expanded text:
nihil enim habent haec duo genera proni et supenihil enim habent haec duo genera proni et supera semper petunt. ita, sive dissipantur, procul a terris id evenit, sive permanent et conservant habitum suum, hoc etiam magis necesse est ferantur ad caelum et ab is perrumpatur et dividatur crassus hic et concretus aër, qui est terrae proximus. calidior est enim vel potius ardentior animus quam est hic aër, quem modo dixi crassum atque concretum; quod ex eo sciri potest, quia corpora nostra terreno principiorum genere confecta ardore animi concalescunt. accedit ut eo facilius animus evadat ex hoc aëre, quem saepe iam appello, eumque perrumpat, quod nihil est animo velocius, nulla est celeritas quae possit cum animi celeritate contendere. qui si permanet incorruptus suique similis, necesse est ita feratur, ut penetret et dividat omne caelum hoc, in quo nubes imbres ventique coguntur, quod et umidum et caliginosum est propter exhalationes tquam regionem cum superavit animus, naturamque
Abbreviated transcription (Latin):
Quorum alternac condoluisse quidemumquã
uid&ur qui animum sehabere non sentiat.
Alterita delectatur suis cantibus ut eos &iam
adhaectrans ferre con&ur
Harmonian autem ex interuallis sonorum
nosse possumus. quorum uaria compositio
&iamhar monias efficit pluris.
Membrorum uero situs & figura corporis ua¬
cans. animo quam possit harmoniã effice¬
re non uide o
Sedhic quidem quamuis eruditussit sicut est
haec magistro concedat aristoteli. canere ip¬
sedoceat
Bencenim illo graccorum prouerbio praecpit᷑
quam quisq norit astem in hac se exerceat
Illam uero funditus eiciamus indiui duorum
corporum leuium &rutundorum concur¬
sionem fostuitam
Quamtamen democritus concale factam &spr¬
rabilem id est animalem esse uolt.
Is autem animus quisi est horum quattuor gene¬
rum ex quibus omnia constare dicuntur ex in¬
flammata anima constat ut patissimum uideo
pana&io superiora capessat necesse est:

Expanded text:
quorum alter ne condoluisse quidem umquam quorum alter ne condoluisse quidem umquam videtur, qui animum se habere non sentiat, alter ita delectatur suis cantibus, ut eos etiam ad haec transferre conetur. harmonian autem ex intervallis sonorum nosse possumus, quorum varia compositio etiam harmonias efficit pluris; membrorum vero situs et figura corporis vacans animo quam possit harmoniam efficere, non video. sed hic quidem, quamvis eruditus sit, sicut est, haec magistro concedat Aristoteli, canere ipse doceat; bene enim illo Graecorum proverbio praecipitur: quam quisque norit artem, in hac se exerceat. illam vero funditus eiciamus individuorum corporum levium et rutundorum concursionem fortuitam, quam tamen Democritus concalefactam et spirabilem, id est animalem, esse volt. is autem animus, qui, si est horum quattuor generum, ex quibus omnia constare dicuntur, ex inflammata anima constat, ut potissimum videri video Panaetio, superiora capessat necesse est.