comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͦds̃ qͦsi tenerã filiam uocat: qñ dilectã uniuscuiꝰq animam
riosis huiꝰ mundi seruitiis reuocat. ne dũ ext̾ioribꝰ ac
afficit᷑. ab int̾nis desidiis obduret᷑. S chaldeoꝵ filia molł &
tenera ñ uocat᷑. q mens prauis desidiis dedita. in eo quod
anxie appetit huiꝰ scłi labore relinquit᷑. ut foras mundo
uelut ancilla seruiat: quȩ intꝰ dm̃ ut filia ut amat. Unde
& molã tollere: ac farinã molere ubet᷑. Mola ingirũ u̾tit᷑
& farina ꝓfert᷑. unaquęq aũ mundi huiꝰ actio mola ẽ: quȩ
dũ multas curas c̃gerit. humanas m̃tes qͣsi ꝑgirũ u̾tit. Atq
ex se uelut farinas ꝓicit: qi seducto corde. semꝑ minutissimas
cogitationes gignit. Non unꝗͣ uͦ qui quietꝰ alicuiꝰ eẽ merui credit᷑:
ositꝰ in qualibet actioẽ denudat᷑. Vnde illic ꝓtinꝰ subinferti
Denuda turpitudinẽ tuã. discooꝑi humerũ. reuela crura: tnsi
flumina. In administratioẽ qͥppe oꝑis turpitudo denudat᷑. dũ

Expanded text:
usque animam a laboriosis hujus mundi servitiis revocat; ne dum exterioribus actibus afficitur, ab internis desideriis obduretur. Sed Chaldaeorum filia mollis et tenera non vocatur; quia mens pravis desideriis dedita, in eo quod anxie appetit hujus saeculi labore relinquitur, ut foras mundo velut ancilla serviat, quae intus Deum ut filia nequaquam amat. Unde et molam tollere, ac farinam molere jubetur. Mola in gyrum ducitur, et farina profertur. Unaquaeque autem mundi hujus actio mola est, quae dum multas curas congerex se velut farinas projicit, quia seducto corde semper minutissimas cogitationes gignit. Nonnunquam vero qui quietus alicujus esse meriti creditur, positus in qualibet actione denudatur. Unde protinus subinfertur: Denuda turpitudinem tuam: discooperi humerum, revela crus, transi flumina In administratione quippe operis turpitudo denudatur, dum
Abbreviated transcription (Latin):
ds uota tua q̃ .r. l.tͥ.Uestes esau qͥb rebecca minorẽ filiũ ue¬
stiuit: ornam̃ta st̃ p̃ceptoꝵ uet̾is legis. quib eccła gentilis
bñ interp̃tando decorat᷑. Qͦd pellib hedoꝵ manꝰ &̾ colla te-¬
gunt᷑ : designat qͦd g̃s ad fidẽ uenientes peccata m̃tis & oꝑis
conficentur dõ. Accessit ⁊ osculatꝰ ẽ eum: qñ xp̃c sibi gente¬

Expanded text:
s tibi . Vestes Esau, quibus Rebecca minorem filium vestivit, ornamenta sunt praeceptorum veteris legis, quibus Ecclesia gentilis bene interpretando decoratur. Quod pellibus haedorum manus et colla teguntur, designat quod gentes ad fidem venientes, peccata mentis et corporis confitentur Deo. Accessit et osculatus est eum, quando Christ
Abbreviated transcription (Latin):
adõ p̃ualuit. qͦd ⁊ in p̾latis ⁊ in subditis: huiꝰmodi miseriã
regnare nullus ambigit. Mediũ itẽ silentiũ in corde humano
ꝓfundissime. fit. cũ desunt qui auditũ auriũ pdicatorib
applicare uelint. nec assunt doctores qͥ pandant u̾bũ dei.

Expanded text:
adeo praevaluit, quod et in praelatis et in subditis hujusmodi miseriam adeo praevaluit, quod et in praelatis et in subditis hujusmodi miseriam regnare nullus ambigit. Medium item silentium in corde humano profundissime fit, cum desunt qui auditum vel aurium praedicatoribus applicare velint, nec adsunt doctores qui pandant verbum D
Abbreviated transcription (Latin):
Uinquietum silentium tenerent oĩa. ⁊ nox in suo cͤsu
mediũ iter hab̾et: omp̃s sermo tuus exiliens de cȩlo
ꝓsiliuit. gladiꝰ acutus insimulatũ imꝑium tuũ portans.
& stans repleũ omĩa morte.⁊ usq ad celũ attingebat stanᷤᷤ
in t̾ra. Alia translatio ht̃ mediũ silentiũ significans idẽ
qͦd quietũ. Etenĩ nocte media quietiꝰ silentiũ fieri solet.¬
rimũ silentiũ ÷ circa notionẽ dĩ uͥ deest auditor. licet assu
qͥ de dõ loqui nou̾it. uñ dd̃. Ommutui. ⁊ humiliatꝰ sũ.¬
& sił ab̾. & dolor m̃s ren̾. ẽ. Silet uͥ dĩ cũ maximo dolore.
silent alit̾ imꝓbi contẽpta sui creatoris maiestate. Cor
minirũ unius anguore ꝓt̾itur. mens aũ alt̾iꝰ inepta leticia
soluit᷑. Aliud silentiũ de dõ seq̃r cũ ad ÷ auditor. s deeh
p̃dicator. Uñ ierem̃. Paruuli petier̾ panẽ. ⁊ ñ erat qͥ frang̾et
eis. ħ cotidie uidemꝰ continge. qm̃ nequitia humanȩ uitȩ

Expanded text:
quietum silentium tenerent omnia, et nox in suo cursu medium iter haberet, omnipotens sermo tuus exsiliens de caelo a insimulatum imperium tuum portans, et stans replevit omnia morte, et usque ad coelum attingebat, stans in terra. Alia translatio habet, medium silentium, significans idem quod et quietum; etiam nocte media quietius silentium est circa nationem Dei, ubi deest auditor, licet adsit qui de Ds, et dolor meus renovatus est . Silet vir Dei cum maximo dolore: silent aliter improbi, contempta sui Creatoris majestate. Cor nimirum unius angore proteritur, mens autem alterius inepta laetitia resolvitur. Aliud silentium de Deo sequitur, cum adest auditor, sed deest praedicatoreis . Haec quotidie videmus contingere, quoniam nequitia humanae vitae
Abbreviated transcription (Latin):
Os autẽ omnẽ curam subinferentes: ministrate in fide
ur̃a uirtutẽ. Uirtutem hoc loco ñ ꝓ fortitudine ac mi¬
racuł. s ꝓ conu̾satione bona posuit. Que fidĩ recte lungenda
isaiȩ. Discite bñ facere. querite iudicium. Inscientia autẽ
abstinentiã. Ut cũ bona fac̾e didic̾int mox amał abstine¬
ant. ne in uacuũ scientia cęlestiũ cedat. si se ab illeceb
t᷑restrib quis c̃tine neglexerit. In abstinentia aũ patientiã.
Abstinentiã necesse ẽ ut semꝑ patientia comitet᷑. Uit qͥcũq
a uoluptatib mundi se c̃tinere didic̃. eiꝰ quoq adu̾sa corde
firmo sustineat. adextris uidł & asinistris. ꝑ arma iꝰticiȩ
munitꝰ. In patientia aũ pietatẽ. Ut erga eos qͦs patienter

Expanded text:
Vos autem curam omnem inferentes, ministrate in fide vestra virtutem. Virtutem hoc loco non pro fortitudine ac miraculis, sed pro conversatione bona posuit; quae fidei recte jungenda Isaiae: Discite bene facere, quaerite judicium. In scientia autem abstinentiam. Ut cum bona facere didicerint, mox a malis abstineant, ne in vacuum scientia coelestium cadat, si se ab illecebris terrestribus quis continere neglexerit. In abstinentia autem patientiam. Abstinentiam necesse est semper, ut patientia comitetur, ut quicunque a voluptatibus mundi se continere didicit, ejus quoque adversa corde firmo sustineat, a dextris videlicet et a sinistris per arma justitiae munitus . In patientia autem pietatem. Ut erga eos quos patienter
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc in loco hu̾mana mens uirgo ñ incorrupta ut arbitror
dr̃ s infecunda. Et qr babilon confusio int̾pretat᷑: recte
infecunda mens babilonis filia uocat᷑. quȩ in eo qͦs nequaꝙͣ
bona oꝑa germinat. dũ nullo ordine rectȩ uitȩ componit᷑:
postꝗͣ statũ salutis ꝑdidit: ad c̃fusionis suȩ cumulũ appellat᷑ qͦd fuit.
Cui ap̃te ꝑ increpationẽ dr̃ diuina uoce: descende. In alto qͥppe huma¬
nꝰ animꝰ stat. quando suꝑnis retͥbutioib inhiat. S ab hstatu des-¬
cendit: cũ tͣpit̾ uictꝰ sese defluentib mundi desidus subic̾. Cui bñ
mox addit᷑: sede in pulue. Descendens enĩ in pulue residet: qr cele¬
stia deserens. t̾renis cogitationib asꝑsus in infimis uilescit. Ubi
adhuc ingeminando subiungit᷑ sede in t̾ra. Acsi aꝑte exꝓbrans
dicat. Qͥa celesti conu̾satioẽ noliusti te erig̾e. subtemetipso ꝓstratꝰ
in t̾renis actib humiliare. Uñ ⁊ necessario ꝓtinꝰ addit᷑. ñ ẽ soliũ

Expanded text:
» Hoc enim loco humana mens, virgo, non incorrupta, ut arbitror, dicitur, sed infecunda. Et quia Babylon confusio interpretatur, recte infecunda mens Babylonis filia vocatur, quae in eo quod nequaquam bona opera germinat, dum nullo ordine rectae vitae componitur,postquam statum salutis perdidit, ad confusionis suae cumulum appellatur quod fuit. Cui apte per increpationem dicitur divina voce: Descende. In alto quippe humanus animus stat, quando supernis retributionibus inhiat. Sed ab hoc statu descendit, cum turpiter victus sese defluentibus mundi desideriis subjicit. Cui bene mox additur: Sede in pulvere. Descendens enim in pulvere residet, quia coelestia deserens, terrenis cogitationibus aspersus in infimis vilescit. Ubi adhuc ingeminando subjungitur: Sede in terra. Ac si aperte exprobrans dicat: Quia coelesti conversatione noluisti te regere, sub temetipso prostratus in terrenis actibus humiliare. Unde et necessario protinus additur: Non est solium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ noi iuxta se despiciunt: ⁊ suꝑiora quȩ ultra ipsos sunt
ñ sũma ꝑting̾e sese extollendo pͣualent. Et dixi ad an
qͥ loq̃bat᷑ in me. Qͦ istȩ defer̃ amphoram: Et dixit ad me.
Ut alificet᷑ ei domꝰ in t̾ra sennaar. Sennaar qͥppe: fetor eoꝵ¬
dr̃. Sic̃ bonus odor ex uirtute ẽ paulo attestante qui ait.
dignũ ÷ ut domꝰ auariciȩ in fetore c̃struat᷑. Sciendum qͦ
ẽ qd sennaar latissima ualł ÷ in qͣ t᷑ris asuꝑbientib edifĩ¬
cari ceꝑat: quȩ linguarũ facta diu̾sitate destructa ẽ. Quȩ

Expanded text:
os juxta se despiciunt, et superiora quae ultra ipsos sunt tamen summa pertingere se extollendo praevalent. Et dixi ad angelum qui loquebatur in me: quo istae deferunt amphoram? Et dixit ad me: Ut aedificetur ei domus in terra Sennaar . Sennaar q dicitur. Et sicut bonus odor ex virtute est, Paulo attestante, qui ait: dignum est ut domus avaritiae in fetore construatur. Sciendum quoque est quod Sennaar latissima vallis est, in qua turris a superbientibus aedificari coeperat, quae, linguarum facta diversitate, destructa est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa appellat: de qͦ salomon ait.Si sp̃c potestatẽ habentis
ascendit suꝑ te: locũ tuũ ne dimiseris. Et de qͦ in eu̾głio dñs
dic̃. Cũ immnundꝰ sp̃c exierit ab hoẽ: ambulat ꝑ loca arida &
inaqͦsa. Spc̃ in alis earũ ẽ: qr suꝑbia ⁊ inanis gła ꝑ om̃e qͦd
agunt satane uoluntati famulant᷑. Et habebant alas qͣsi alaᷤᷤ
milui. Miluus sẽꝑ nat᷑e studet insidiari pulloꝵ. Istȩ gͦ mu¬
lieres alas hñt qͣsi alas milui. qi actioẽs earũ diabolo sunt
ꝓcul dubio similes. qui insidiabat᷑ semꝑ uitȩ paruuloꝵ. Et leua¬
ut eũ quẽ infec̾int in cogitatiõẽ sua suꝑ cetos hões extollant:
& mͦ ꝑ ambitũ rerũ. mͦ ꝑͦ desid̾ium dignitatũ: quẽ semel captũ
t̾ram ẽ. ⁊ una deserit. ⁊ suꝑiora minime ꝑtingit. Leuant gͦ
istȩ mulieres amphoram int̾ celũ ⁊ t̾ram: qr suꝑbia ⁊ inanu
gła m̃tem ꝑ auariciã honoris captã. ita leuant: ut qͦslibet

Expanded text:
 appellat, de quo Salomon ait: Si spiritus potestatem habentis ascenderit super te, locum tuum ne dimiseris . Et de quo in Evangelio Dominus dicit: Cum immundus spiritus exierit ab homine, ambulat per loca arida et inaquosa . Spiritus in alis earum est, quia superbia et inanis gloria per omne quod agunt Satanae voluntati famulantur. Et habebant alas, quasi alas milvi. Milvus semper naturae studet insidiari pullorum. Istae ergo mulieres alas habent, quasi alas milvi, quia actiones earum diabolo sunt ocul dubio similes, qui insidiatur semper vitae parvulorum. Et levaut eum quem infecerint in cogitatione sua super caeteros homines extollant, et modo per ambitum rerum, modo per desiderium dignitatum quem semel captum terram est, ima deserit, et superiora minime tangit. Levant igitur istae mulieres amphoram inter coelum et terram; quia superbia et inanis gloria mentem per avaritiam honoris captam ita elevant, ut quoslibet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eiꝰ p̾ceptis paremꝰ. Ipse enim dic̃. Uos amici mei estis
si feceritis quȩ p̾cipio uob̾. Et stans inquit repleũ om̃ia
morte. Cũ filius dĩ carne̾ nr̃am induit. qͣsi surgens a
lecto legis in qua diu latuerat: int̾ hoẽs apparuit. Oĩa
deniq repleuit morte. dic̃s una om̃ib. Nisi quis rer
fuerit ex aqua ⁊ sp̃u scõ. ñ pot̾ introire in regnum dei.
Repleũ oĩa morte. cũ ñ solum actu ter̃ cogitatioẽ regñ
cȩloꝵ amitti posse. stans extra contagionem totiꝰ maclş
ut pote uirgo natꝰ de uirgine mundus de munda asse¬
n corde suo. Qͥs gͥ ⁊ liber mortis imꝑio. Istud nẽi
pͥusꝙͣ stetisset nullus ferme nouat. teste apło qui ait.
S peccatũ ñ cognoui nͥ ꝑ legem. Nã c̾cupiscentiã nescie-¬

Expanded text:
cum ejus mandatis paremus. Ipse enim dicit, Vos amici mei estis, si feceritis quae ego praecipio vobis . Et stans, inquit, replevit omnia morte. Cum Filius Dei carnem nostram induit, quasi surgens a lecto legis, in qua diu latuerat, inter homines apparuit. Omnia denique replevit morte, dicens una omnibus, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest introire in regnum Dei . Replevit omnia morte, cum non solum actu, verum cogitatione, regnum coelorum amitti posse, stans extra contagionem totius maculae, utpote virgo natus de virgine, mundus de munda, assen corde suo . Quis igitur est liber mortis imperio? Istud nempe priusquam stetisset, nullus ferme noverat, teste Apostolo, qui ait, Sed peccatum non cognovi, nisi per legem . Nam concupiscentiam nescie
Abbreviated transcription (Latin):
Der plũbũ cuiꝰ nat᷑a grauis ÷ pondis. peccatũ auariciȩ spãlit̾
designat᷑. qͦd m̃tem quã infecerit ita grauẽ reddit. ut ad ap¬
petenda stillimia attolli nequaꝗͣ possit. Hinc enĩ ĩ ⁊ acharia
quidnã ÷: Et ait. Hȩc ÷ amphora ẽgrediens. Et dix̃. hic est.
ecce mulier una sedens in medio amphorȩ: Et dix̃. Hec s̃
impietas. Et ꝓiec̃ eam in medio amphorȩ: & misit massã
plumbeam mos eiꝰ. Qͥn de hac uisione amphore ⁊ molieris
& plũbi. ut latius qͥd cognouisset ostenderet: ad huc secutus
adiunx̃. Et leuaui ocłos meos ⁊ uidi. ⁊ ecce duȩ mulieres
egredientes: ⁊ sp̃c in alis earũ.⁊ habebant alas qͣsi alaᷤᷤ nilui.¬

Expanded text:
e, cujus natura gravis est ponderis, peccatum avaritiae specialiter designatur, quod mentem quam infecerit ita gravem reddit, ut ad appetenda sublimia attolli nequaquam possit. Hinc enim apud ZachariaQuidnam est! et ait: Haec est amphora egrediens. Et dixit: Haec est dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae, et misit massam plumbeam in os ejus . Qui de hac visione amphorae, et mulieris, et plumbi, ut latius quid cognovisset ostenderet, 461 adhuc secutus adjunxit: Et levavi oculos meos, et vidi; et ecce duae mulieres egredientes, et spiritus in alis earum,
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce mulier una sedens in medio amphorȩ. Quã mulierem
ne fortasse quȩ eẽt dubitari pdossemꝰ: ilico angłs innotuit.
Nã illic max seq̃r. Et dix̃. hȩc ÷ impietas. Et ꝓiecit eã in medio
amphorȩ. Impietas in medio amphorȩ ꝓicit᷑: q nimirũ in
auaricia sẽꝑ impietas tenet᷑. Et misit massã plũbi in os eiꝰ.
Massa plũbi in os mulieriᷤᷤ mittit᷑: qr scił impietas auariciȩ pec¬
cati sui ponde grauat᷑. Si enĩ ad ea q̃ deorsũ st̃ non ambiret:
gͦ dm̃ ac ꝓximum impia neqͣꝙͣ existeret. Et leuaui ocłos meoᷤ¬

Expanded text:
Et ecce mulier una sedens in medio amphorae : quam mulierem ne fortasse quae esset dubitaremus; mox innotuit Nam illic mox sequitur: Et dixit: Haec est impietas. Et projecit eam in medio amphorae. Impietas in medio amphorae projicitur, quia nimirum in avaritia semper impietas tenetur. Et misit massam plumbi in os ejus. Massa plumbi in os mulieris mittitur, quia scilicet impietas avaritiae peccati sui pondere gravatur. Si enim ad ea quae deorsum sunt non ambiret, erga Deum ac proximum impia nequaquam existeret.  Vet.
Abbreviated transcription (Latin):
platea portȩ ephraim. In domate dic̃ .i. in tecto domorum.
Nam in palestina ñ hñt culmina in domib. s eguales sunt
nacła in domate.i. in tecco domus suȩ: cũ habitaculum
suȩ carnis animo tͥnscendens. affectꝰ eiꝰ noxios sedula suꝑnȩ lucu
ac lib̾tatis meditatioẽ calcau̾it. Qͥa ipsũ ⁊ in atͥis nr̃is facimꝰ¬
nos cũ m̃te ad cȩlestia flagrante. qͦsi extͦ mundũ consistimus¬
cuiꝰ mansionẽ nos ociꝰ relinq̾re desidamꝰ. facimꝰ ⁊ in atͥis domꝰ
dni. qñ ⁊ si necdũ aulã suꝑnȩ habitatioĩs licet ing̾di. in eiꝰ
tñ uicinia totã nr̃ȩ cogitatioĩs memoriã sedẽq collocamus.
.ꝑ.p. ephrai̾.i. frugiferi siue crescentis: q̃n in eadẽ ãplitudine
lib̾i corde ita ꝓficimꝰ. ut patefacta nob̾ ad nõ porta iusticiȩ
sẽꝑ in illo crescamꝰ in salutem. ac maiorib ꝑ dies bonę
actionis frugib abundare mereamur.

Expanded text:
lerunt, etc. In domate dicit, in tecto domorum. Nam in Palaestina non habent culmina in domibus, sed aequales sunt rnacula in domate, id est, in tecto domus suae, cum habitaculum suae carnis animo transcendens, affectus ejus noxios sedula supernae lucis ac libertatis meditatione calcaverit. Quod ipsum et in atriis nostris facimus, cum mente ad conem nos ocius relinquere desideramus. Facimus et in atriis domus Dei, quando etsi necdum aulam supernae habitationis licet ingredi, in ejus tamen vicinia totam nostrae cogitationis memoriam sedemque collocamus.  est, frugiferi sive crescentis, quando in eadem amplitudine liberi cordis ita proficimus, ut, patefacta nobis a Domino porta justitiae, semper in illo crescamus in salutem, ac majoribus per dies bonae actionis frugibus abundare mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
mus.:Ait enĩ. Leua ocłos tuos ⁊ uide. qͥd ⁊ ħ qͦd egditur. Et
dixi Qͥdnã ẽ: Etait. hȩc ÷ amphora egrediens. Uolens deuᷤ
ꝓpħȩ ostende humanum genꝰ ex qͣ ab eo maxime culpa dele¬
bat᷑ : ꝑ imaginẽ amphorȩ quasi os patens auariciȩ designauit.
uaricia qͥppꝰe uelut amphora ẽ: quȩ os cordis in ambitu as
tenet. Et dix̃. hic ÷ ocłs eoꝵ in uniu̾sa t̾ra. Multos obtusi sensus
honunes eẽ c̾nimus: ⁊ tñ eos in malis actib astutos uidemus.
ꝓpħa qͦ attestante qͥ ait. Sapientes st̃ ut faciant mala: bñ aut̃
face nescier̃. li itaq sensu torpent: s in his quȩ appetunt aua

Expanded text:
r? Et dixi: Quidnam est? Et ait: Haec est amphora egrediens . Volens Deus prophetae ostendere humanum genus, ex qua ab eo maxime culpa dilabatur, per imaginem amphorae quasi patens os avaritiae designavit. Avaritia quippe velut amphora est, quae os cordis in ambitu apertum tenet. Et dixit: Haec est oculus eorum in universa terra . Multos obtusi sensus homines cernimus, et tamen eos in malis actibus astutos videmus; propheta quoque attestante, qui ait: Sapientes sunt ut faciant mala, bene autem facere
Abbreviated transcription (Latin):
oliuȩ .i. fructꝰ mĩȩ. quib pauꝑes recreando nos simul ab ȩstu
tẽptationũ ⁊ uicioꝵ obũbremꝰ. Et frondes ligni pulcherrimi
qͦd iudĩ cytrũ uocant. Fructꝰ nimirũ caritatis. quȩ int̾ om̃s
pulcherrima ⁊ eximia ÷ uirtutes. ꝑ quã ⁊ dñs nr̃ lignum
crucis ꝑ nr̃a salute conscendit. Cuius passionẽ dũ ⁊ nos in
qͣntum possibile ÷ imitam᷑: frondib ꝓfecto ligni pulcher¬
rimi ꝓtegim᷑. afferamꝰ ⁊ frondes mirti. in mortificationẽ
libidinũ ⁊ uicioꝵ oĩu. Nã ⁊ magi dño myrrã offerentes iti

Expanded text:
us misericordiae, quibus pauperes recreando nos simul ab aestu tentantium vitiorum obumbremus; et frondes ligni pulcherrimi, quod Judaei cedrum vocant, fructus nimirum charitatis, quae inter omnes pulcherrima et eximia est virtutes, per quam et Dominus noster lignum crucis pro nostra salute conscendit. Cujus passionem dum et nos, in quantum possibile est, imitamur, frondibus profecto ligni pulcherrimi protegimur. Afferamus et frondes myrti, in mortificatione libidinum et vitiorum omnium. Nam et magi Domino myrrham offerentes, in
Abbreviated transcription (Latin):
cognominat᷑. Qo si uerũ est: p̃dicte intpͣtationi famulat᷑. Magdalus
eñi curris dr̃. & humilitati coaptatur. Hic uͦ ñ nõiat᷑. s tantũ qͦddã dr̃
qͥd indiscussũ preterire ñdebemꝰ. Qddã singulare castellũ uirgo¬
maria fuit. Qnuis eñi multȩ alie & multe iuirginitatis habeant &
turrẽ humilitatis. id÷ & uirgines sint᷑ humiles. tñ salua uirginita¬
te matres. ẽẽ. ñ possunt. neq filios generare. qͦd ista sola fecit. Uideo
castello hoc merito qͦdã id : singulare drͦ. qͥa ista singularit̾ & uirgo &
mat᷑ fuit. qͦd nulla alia ẽẽ. potuit uł potit. Uerũ ec̃edamꝰ aliqͣm pos¬

Expanded text:
cognominatur: quod si verum est, praedictae interpretationi famulatur. Magdalus cognominatur: quod si verum est, praedictae interpretationi famulatur. Magdalus enim turris dicitur, et humilitati coaptatur. Hic vero non nominatur, sed tantum quoddam dicitur: quod indiscussum praeterire non debemus. Quoddam, id Maria. Quamvis enim multae aliae et murum virginitatis habeant, et turrim humilitatis, id est, virgines sint et humiles, tamen salva virginitate matres esse non possunt, neque filios generare, quod ista sola fecit. Et ideo castellum hoc merito quoddam, id est singulare, dicitur, quia ista singulariter et virgo et mater fuit, quod nulla alia potuit vel poterit. Verum concedamus aliquam pos
Abbreviated transcription (Latin):
suo nub̾e disponenti diceret᷑. filiũ habeb̾: ñ miraret᷑ur. neq int̾rogaret
qͦm illuo fieret. ut pote quȩ se desponsatã & imꝓximo iã nupt᷑am sciret: &
uro grauidari usu nat᷑e sꝑaret. Hec aũñ inmerito mi
ꝓmittebat᷑ fieret scicitata: quon iã qnͣius desponsatam. tñ se nunqm nup¬
turã neq uirũ cogniturã certissime sciebat. Hoc deuirginitate. De
humilitate u̾ dicencdũ. qͦd cũ ab angło salutaret᷑. mater dĩ eligeretur.
qm fieret salua uirginitate cui tantũ timebat doceret᷑. benedicta suꝑ
om̃s mulieres predicaret᷑: respondit. Ecce ancilla dñi. E ialio loco. Qͥa
respex̃ humilitatẽ ancillȩ sue. Osullimis uirgo: mat᷑ dĩ. Omat᷑ humił.
ancilla dĩ. Quid sullimis eẽ. posset. Quid humilius dese sentire. posse
Sunt qui castellũ hoc maglalũ fuisse arbitͣntur. aqͦ maria magdalena

Expanded text:
suo disponenti nubere diceretur, Filium habebis, non miraretur, neque interrogaret suo disponenti nubere diceretur, Filium habebis, non miraretur, neque interrogaret quomodo istud fieret, ut pote quae se desponsatam, et in proximo nupturam sciret, et a viro gravidari usu naturae speraret: haec autem non immerito mimittebatur fieret, sciscitata: quoniam quamvis desponsatam, tamen se nunquam nupturam, neque virum cognituram certissime sciebat. Hoc de virginitate. De humilitate autem dicendum quod cum ab angelo salutaretur, mater Dei eligeretur, quomodo fieret salva virginitate, cui tantum timebat, doceretur, benedicta super omnes mulieres praedicaretur, respondit: Ecce ancilla Domini. Et in aliohumilitatem ancillae suae . O sublimis virgo mater Dei! o mater humilis ancilla Dei! Quid sublimius esse posset? Quid humilius de se sentire posset? Sunt qui castellum hoc Magdalum fuisse arbitratur, a quo Maria Magdalena
Abbreviated transcription (Latin):
& mur incircũitu eiꝰ Quȩ duo sese inuice̾ defendunt:
ita ut hostes ꝑmurũ ab arce. & amuro ꝑarcẽ aiceant᷑. Huiꝰ¬
modi castello ñm congrue uirgo maria assimilatur.
qũe uirginitas m̃tis & corporis quasi murꝰ ita undiq ual¬
lauit. ut nullus unqua libidini ẽẽt. adeã accessus. nec sens
eiꝰ aliqua corrupent᷑ illecebra. Et qͥa uirginitatẽ cũ libido
n̾ possit solet impugnare suꝑbia ÷ in eadẽ uirgine turris
humilitatis. quiȩ amuro uirginitatis om̃em repellit suꝑ¬
bia. Equia humilitatẽ cũ suꝑbia ñ possit: solet impugnare¬
chuo mur udelicet uirginitatis & turris humilitatis ab al¬
terucro muniuntur. ut nunqm in humili iurgine fuerit nec
suꝑbia uirginitas. nec inquinata humilitas. s. seꝑ in eadẽ ꝑmanserit. & humił
& humilitatis testimonia. Qppe cũ angło filiꝰ ei ꝓmitteret᷑: respondit.

Expanded text:
et murus in circuitu ejus. Quae duo sese invicem defendunt, et murus in circuitu ejus. Quae duo sese invicem defendunt, ita ut hostes per murum ab arce, et a muro per arcem arceantur. Hujusmodi castello non incongrue Viquam virginitas mentis et corporis quasi murus ita undique vallavit, ut nullus unquam libidini esset ad eam accessus, nec sensus ejus aliqua corrumperentur illecebra. Et quia virginitatem, cum libido non possit, solet impugnare superbia, est in eadem virgine turris humilitas, quae a muro virginitatis omnem repellit superbiam. Et quia humilitatem cum superbia non possitduo, murus videlicet virginitatis et turris humilitatis ab alterutro muniuntur; ut nunquam in humili Virgine fuerit nec superba virginitas, nec inquinata humilitas: sed semper in eadem permanserit et humilis et humilitatis testimonia. Quippe cum ab angelo filius ei, promit
Abbreviated transcription (Latin):
sacra res una & eadẽ multotiens inuenit᷑ diusa significare.
sic̃ leo. hedꝰ ignis. aqua. uł etia sol. & alia multa. Est eni leo
detͥbii iuda. est leo qui circu̾it querens quẽ deuoret. Est hel
emissarius qui peccata nr̃a portauit: ÷ hedꝰ asinistris qui
dãpnatur. Est ignis qu̾e dñs misit int̾ram. & qu̾e uult
ut ardeat. est ignis qui suꝑ impios cadit ut ñ uideant sole̾.
Est aqua cuiꝰ flumina fluunt deuentre credentis: ÷ aqua
cuiꝰ tẽpestas ñ nos demergat. Est soluisticie qui nos illumi
n&: est sol qui nos ñurat ꝑdiem Licet gͦ castellũ alias
malũ significet. ut illud dequo dr̃. ite incastellũ. ubi &c
addit᷑ quod contrauos ÷: plane manifestat qͥd significet.
tñ hic castellũ in qͦd int̾uit iħc: singularẽ & intemeratam
uirginẽ eiꝰdẽ iħu genitricẽ salua scripturarũ regula
psimilitudinẽ accipimꝰ. Castellũ en̾i dr̃ quelibet curris

Expanded text:
res una et eadem multoties invenitur diversa significare, sicut leo, haedus, ignis, aqua, vel etiam sol, et alia multa. Est enim leo de tribu Juda ; et est leo, qui circuit quaerens quem devoret . Est haedus emissarius , qui peccata nostra portavit, est haedus a sinistris , qui damnatur. Est ignis quem Dominus misit in terram, et quem vult ut ardeat : est ignis, qui super impios cadit, ut non videant solem . Est aqua cujus flumina fluunt de ventre credentis ; est aqua cujus tempestas non nos demergat . Est Sol justitiae, qui nos illuminet Eccli, XLII, et sol qui nos non urat per diem . Licet ergo castellum alias malum significet, ut illud de quo dicitur: Ite in castellum: ubi, additur , quod contra vos est, plane manifestatur quid significet; tamen hic castellum, in quod intravit Jesus, singularem et intemeratam Virginem ejusdem Jesu genitricem, salva Scripturarum regula, per similitudinem accipimus. Castellum enim dicitur quaelibet turris,
Abbreviated transcription (Latin):
posito affuit. sic̃ scriptũ est. Stabat aũ iuxta crucẽ iħumater eiꝰ. Inter hec
aũ sollicita erat & turbabat᷑ eũ fugeret inegyptũ a fatie herodis qui suũ
balem filitũ adeo ꝑsequebatur. ut multos etatis suspectȩ pueros occideret
Turbabat᷑ cũ udeos in sidiantes. & mort̾e inferre molientes cognoscerit.
Adultimũ turbata: ualde. & uxta sẏmeonẽ suã ipsiꝰ animã ptnssuit
gladius. eũ uideret suũ talem filiũ comp̃hendi. ligari. flagellari. conspui
somis coronart derideri colaphiari. crucifigi. mori sepcliri. Vinde e¬
bene congruit eũ dr̃. Marcha mardhua sollicita es &e turbaris eiga pluri

Expanded text:
posito adfuit, sicut scriptum est: Stabat autem juxta crucem Jesu mater ejus . Inter haec posito adfuit, sicut scriptum est: Stabat autem juxta crucem Jesu mater ejus . Inter haec t sollicita erat cum fugeret in Aegyptum a facie Herodis, qui suum talem filium adeo persequebatur, ut multos suspectae aetatis pueros occideret. Turbabatur cum Judaeos insidiantes et mortem ei inferre molientes cognosceret. Ad ultimum turbata est valde, et juxta Simeonis vocem, suam ipsius animam pertransivit gladius , cum videret suum talem filium comprehendi, ligari, flagellari, conspui, spinis coronari, derideri, colaphizari, crucifigi, mori, sepeliri. Unde bene ei congruit quod dicitur: Martha, Martha, sollicita es et turbaris erga pluri
Abbreviated transcription (Latin):
coniciamtꝰ cont̾ẽplation̾e huiꝰ mariȩ. W ut plamꝰ id faciamꝰ.: qͥd alii ꝑmar¬
thã oꝑantur. & qd ista oꝑata ÷ conferamꝰ. Ali hospitẽ qu̾e libet indomo sua¬
suscipiunt. ista ñ quenlibet. sed ꝑꝓpriui dei filiũ qui ñ habet ubi caput redi¬
net ñ indomo si inutero suscepit. Alii nudũ quenlibet ueste mutabili atq¬
psit. que sine fine incõmutabił atq incorruptibilis ꝑmanebit. Alii
minẽ dm̃ humanitꝰ indigentẽ non solũ exterioribꝰ cibis uł potibus paũ
libet ex minimis. s sũ mũ dei filiũ hospitẽ iut᷑o suscepit. nudũ carne
uł etiã pannis oꝑuit. esurientẽ pauit. sicientẽ lacte potauit. infirmũ ꝑ
infantiam & iacentẽ ñ solũ uisitauit. sed etiã balneando. fouendo. leni¬
endo. gestando frequentauit ut mertto de eadicat᷑. Marcha aũ satage¬
bat cirra frequens ministeriũ. Comphenso & cruci fixo quasi in careerẽ

Expanded text:
amus, quid alii per Martham operantur, et quid ista operata sit, conferamus. Alii quemlibet hospitem in domo suscipiunt, ista non quemlibet, sed proprium Dei Filium, qui non habet ubi caput reclinet, non in domo, sed in utero suscepit. Alii nudum quemlibet veste mutabili atqpsit, quae sine fine incommutabilis atque incorruptibilis permanebit. Alii minem Deum humanitus indigentem, non solum exterioribus cibis vel potibus pavit, libet ex minimis, sed summum Dei Filium hospitem in utero suscepit, nudum carne vel etiam pannis operuit, esurientem pavit, sitientem lacte potavit, infirmum per infantiam jacentem non solum visitavit, sed etiam balneando, fovendo, leniendo, gestando frequentavit, ut merito de ea dicatur: Maria autem satagebat circa frequens ministerium . Comprehenso, et crucifixo, quasi in carcere
Abbreviated transcription (Latin):
ITRart iħo in quodã castellũ. Quio ad głiosã uirginẽ
dĩ genitrice̾ lectio istaꝑtineat. utͣ eiꝰ festiuitate legat᷑. pleriq so¬
lent querere. Unde qͥd sentirẽ: inconuentu fr̃m. ꝓut potui uul¬¬
gariter iam plussemel exposui. E qr qͦd dixi auditorib placuit.
dicta litt̃is maudare ab eisdẽ & maxime adõnis abbitibꝰ. Giu¬
Umo fiscannensi. arnulfo troarnensi uissus immo coactꝰ sum.
didõ p̾dixi. ut expositiuncła ista tanqͣm ap̾sumptuoso edita

Expanded text:
d gloriosam Virginem Dei Genitricem lectio ista pertineat, ut in ejus festivitate legatur, plerique solent quaerere: unde quid ego sentirem, in conventu fratrum prout potui vulgariter jam plusquam semel exposui. Et quia quod dixi auditoribus placuit, dicta litteris mandare ab eisdem et maxime a dominis abbatibus Willelmo Fiscanensi, Arnulpho Troarnensi, jussus, imo coactus sum. Quod ideo praedixi, ut expositiuncula ista tanquam a praesumptuoso edita
Abbreviated transcription (Latin):
sariũ. Plurima auferunt᷑. unũ manet.Singulariter gͥ partẽ marthȩ ꝑ¬
egit. singularit᷑ optimã mariȩ partẽ elegit. Sed pars marthe ei aufertur.
Iam eñi ñ erit sollicita ut ministret ei sic̃ puero. cui om̃s angłorũ ordines

Expanded text:
sarium, plurima offeruntur, unum manet. Singulariter igitur partem Marthae sarium, plurima offeruntur, unum manet. Singulariter igitur partem Marthae egit, singulariter optimam partem Mariae elegit: sed pars Marthae ei aufertur . Jam enim non erit sollicita ut ministret ei, sicut puero, cui omnes ordines
Abbreviated transcription (Latin):
u qualis inbeata maria fuerit quis digne loquat Sitalis ut đi iinausimo
quia melior ÷ quã diximꝰ inbeata maria pars marthe que tñ ad ño ñnisi
laudat᷑ ut ab ea ñ auferri dicat᷑: Oqͣm magna multitudo dulcedinis dĩ fuit
odẽ sp̃u scõ concepit. Qui de dõ ñ sapiebat. inqua dĩ sapientia latebat. & in cuius
entia. & om̃s chesauri sapientie & scientie in maria. Hec non tantũ ad pe¬
des .s etiã ad caput dñi sedens. audiebat u̾bũ exore eiꝰ. Hec conseruabat
om̃ia u̾ba angłorũ. pastorũ magorũ. nec non ipsiꝰ filii sui. conferens in corde
suo. Nemo ũqm sic̃ istagustauit qu̾a suauis ÷ dñs. In ebriabatur abub̾tate
domꝰ dĩ. & torrente uoluptatis eiꝰ potabat᷑. Nec mirũ. qm apud eã imo intra
eã erat fons uite. dequo mane̾bat tanta ꝑfectio utriꝰq uite. Circa plurima
ut martha occupabatur. cirxa unũ ut marta delectabat᷑. quia unũ : neces¬

Expanded text:
 qualis in B. Maria fuerit, quis digne loquatur? Si talis est, ut diximus, imo quia melior est quam diximus, in beata Maria pars Marthae, quae tantum a Dominolaudatur, ut ab ea non auferri dicatur. O quam magna multitudo dulcedinis Dei fuit eodem Spiritu sancto coacepit! Quid de Deo non sapiebat, in qua sapientia Dei latebat, et in cujus entia et omnes thesauri sapientiae et scientiae in Maria. Haec non tantum ad pedes, sed etiam ad caput Domini sedens, audiebat verbum ex ore ejus. Haec conservabat omnia verba angelorum, pastorum, magorum, necnon ipsius filii sui, conferens in corde suo. Nemo unquam sicut ista gustavit quam suavis est Dominus. Inebriabatur ab ubertate domus Dei, et torrente voluptatis ejus potabatur . Nec mirum, quoniam apud eam, imo intra eam erat fons vitae, de quo manabat tanta perfectio utriusque vitae. Circa plurima vero ut Martha occupabatur, cujus unum ut Maria delectabatur, quia unum est neces
Abbreviated transcription (Latin):
coror noie maradue iste sorores sic̃ scĩpatres plenissime nob erxposuert.
dua sois aacta uitas designant. martha scilicet actiua maria contẽ¬
platui Na saborat adexhibenda in digenti oĩa humanitatis officrio
illa uacat & uidet qm̃ ds est. Ita circa exteriora occupatur illa interiora
istarilue sorores typũ tenent inea extitit singularis. Hunqͣm in aliqua
ꝑsona ĩmo inom̃ibꝰ martha sic oꝑata ẽ. Nũqͣm sic alias maria contẽplationi
uacauit. Hũqͣm sic alias hec uł illa qͦd siuiꝰ ÷ exhibuit. Cũ martha uł mariã

Expanded text:
soror nomine Maria. Duae istae sorores, sicut Patres sancti plenissime nobis exposuerunt, duas in S. Ecclesia vitas designant: Martha scilicet, activam; Maria, contemplativam. Ista laborat ad exhibenda indigenti omnia humanitatis officia; illa vacat et videt quoniam Deus est. Ista circa exteriora occupatur; illa interiorarum effectus, quarum istae duae sorores typum tenent, in ea exstitit singularis. Nunquam in aliqua persona, Martha sic operata est; nunquam alias, sic Maria contemplationi vacavit. Nunquam sic alias, vel haec, vel illa, quod suum e
Abbreviated transcription (Latin):
illux̃. cũ ds suȩ hoẽm imagini c̾figuratũ. ut int̾ pisces ⁊ uo¬
latilia rursumq reptiliã discreturꝰ intellectualẽ qͣndam
cathedrã hab̾et. iura iudiciĩ possid̾e uississet. qͣtinꝰ quib tn¬
sitorie uti. qͥb ue ȩt̾nalit̾ frui deb̾et sciret.⁊ quȩ in se raꝑe
qͥb se informare: quȩ sibi subige qͥbꝰue dnãri oporteret
agnosceret. qͥd eminentiꝰ pꝰ dignitatẽ sp̃ualẽ dare ei potuit.
nͥ ut angłoꝵ quodã mͦ suppares fac̾et: Si enĩ dicimꝰ qͦd in hoc
bestus p̾minemꝰ. qd loqui possimꝰ: respondeo quið̃ ex parte uerũ
fore.s si adutimꝰ ꝓfecto inuenimꝰ. q uix nob̾ aliqͥd inuicẽ disertiꝰ¬

Expanded text:
illuxit. Cum Deus suae hominem imagini configuratum, ut inter pisces et voilluxit. Cum Deus suae hominem imagini configuratum, ut inter pisces et volatilia, rursumque reptilia discreturus intellectualem quamdam cathedram haberet, jura judicii possidere jussisset, quatenus quibus transitorie uti, quibusve aeternaliter frui deberet, sciret; et quae in se rapere, quibus se informare, quae sibi subigere quibusve dominari oporteret, agnosceret. Quid eminentius post dignitatem spiritualem dare ei potuit, nisi ut angelorum quodammodo suppares faceret? Si enim dicimus quod in hoc bestiis praeeminemus quod loqui possumus, respondeo quidem ex parte verum fore, sed si advertimus, profecto invenim
Abbreviated transcription (Latin):
sũma uitȩ c̃templatiuȩ in qua pauci lict̾atoꝵ. illit̾atoꝵ uͦ
nescio an qͥs m̃tis pedem affig̾e possit. Hoc in deut̾ono mio
oua seu pullos capiens innido. matrẽ his incubantẽ pariter
rapiat. ut longo mereat᷑ uiuere tp̃r. Et ẽ sententia. Nr̃a menꝰ
cũ aut oua bonȩ cogitatioĩs. ⁊ ꝓpositi fouet. aut bonȩ sed
tenerȩ adhuc oꝑationis pullos usq ad c̾gruũ ꝑfectioĩs robur
cepto dimouere aut dehortari nͦ debet. si itiet̾nũ feliciter
uiuere uolet. Per t̾ram aũ actuał. ꝓ arborẽ uͦ signat᷑ uita
c̃templatiua. qd istic ꝑ herbã ⁊ arborem diximiis figurari.
qr dũ sũmã uirtutis attingimꝰ.ita in nat᷑am u̾titur bom
amor. ut si etiã impune ꝓeccare licexret. nũꝙͣ animꝰ a rectituame
gradũ deflect̾et. Uidemꝰ gͦ bona q̃ ds̃ indidit nob̾ .i. intelliꝗmiꝰ
U ñ ⁊ sextꝰ dies occurrit.⁊ parit̾e regioẽ sexta grã spc̃ intellectꝰ

Expanded text:
summa vitae contemplativae, in qua pauci litteratorum, illiteratorum vero nescio an quis mentis pedem affigere possit. Hoc in Deuteronomio ova seu pullos capiens, in nido matrem his incubantem pariter rapiat , ut longo mereantur vivere tempore. Et est sententia: Nostra mens cum aut ova bonae cogitationis et propositi fovet, aut bonae sed tenerae adhuc operationis pullos usque ad congruum perfectionis robur coepto dimovere, aut dehortari non debet, si aeternum feliciter vivere volet. Per terram autem actualis, per arborem vero vita contemquia dum summam virtutis attingimus, ita in naturam vertitur boni amor, ut, si etiam impune peccare liceret, nunquam animus a recti tenore gradum deflecteret. Videmus ergo bona quae Deus indUnde et sextus dies occurrit, et pariter e regione sexta gratia Spiritus intellectus
Abbreviated transcription (Latin):
replete sensib ⁊ hi qͦs penna specłatioĩs sulleuat. & in discre¬
tione sp̃uum ⁊ c̃templatioẽ tnist̾ioꝵ cȩlestiũ. sp̃uał amoris

Expanded text:
replete sensibus, et hi quos penna speculationis sublevat, et in discrereplete sensibus, et hi quos penna speculationis sublevat, et in discretione spirituum, et contemplatione mysteriorum coelestium spiritualis amoris
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb alioꝵ succurrit credulitas. ⁊ hi qͦs xp̃ianis exciꝑe mortiᷤᷤ
urget necessitas. St̃ ⁊ alii quos ad recte uiuendi studium
instigat pura uoluntas. ⁊ et̾ni p̾mii cupiditas. Illigͥ uiuen-¬
tes. isti motabiles. S om̃s ex aquis oriundi st̃. qr ex sacre
sc̃pt᷑ȩ p̃dicationib.⁊ affectũ bñ cogitandi concipiunt
& ad effectũ quȩ bñ c̾ceꝑant duct̾. Habent ⁊ reptilia hȩc
spes suas. ⁊ uolatilia genꝰ suum. qͥa qͥq ibñ credentes u⁊ iꝰte
uiuentes.⁊ subtilit̾ contemplantes uaria possident ꝓ suo
replete aquas maris. auesq multiplicent᷑ suꝑ t̾ram. Ac si
d̾s attendens exercitia nr̃a quib de bonis meritis ad potiora
merenda in ardescimꝰ. patent̾ dicat. Crescite intelligentia.
& alt̾ altm sacͥs eloqͥis imbuendo ꝓpagamuni. ⁊ aqͥs mariᷤ.
id ÷ plenitudinẽ scͥpt᷑aꝵ allegoricis ⁊ moralib cõmentando

Expanded text:
quibus aliorum succurrit credulitas, et hi quos Christianismum excipere mortis quibus aliorum succurrit credulitas, et hi quos Christianismum excipere mortis urget necessitas; sunt et alii quos ad recte vivendi studium instigat pura voluntas, et aeterni praemii cupiditas. Illi igitur viventes, isti motabiles. Sed omnes ex aquis oriundi sunt, quia ex sacrae Scripturae praedicationibus, et affectum bene cogitandi concipiunt, et ad effectum, quae bene conceperant, ducunt. Habent et reptilia haec species suas, et volatilia genus suum, quia quique et bene credentes, et juste viventes, et subtiliter contemplantes varia possident pro suo replete aquas maris, avesque multiplicentur super terram. Ac si Deus attendens exercitia nostra, quibus de bonis meritis ad potiora merenda inardescimus, patenter dicat: Crescite intelligentia, et alter alterum sacris eloquiis imbuendo propagamini, et aquas maris, id est plenitudinem Scripturarum, allegoricis et moralibus commentando
Abbreviated transcription (Latin):
r tauit dis̃ cete grandia.⁊ omnem aiãm uiuentẽ atq motabilẽ
quã ꝓduxerant aquȩ iuxta sp̃ẽs suas. ⁊ uolatile scđm genꝰ suũ.
Qͥ dcetegͥndia. nͥ doctores clarissimi. qͦꝵ capacissima plꝰ om̃ib
dicã ñ dico tot ⁊ tanta inuen̾i ⁊ tet̾u. s qͦd mirabiliꝰ ÷ tã in¬
numera potuere c̃scribi. quȩ uix media possint a nob̾ ñ
dico capi. s simplicit̾ legi. Qs glosi origenis dicta in qͥnq
libroꝵ milib relegat.e Q sariopagite dionisii misteria
digne intelligat. cͦ S ħ diuina spectacła lectoris aĩo rectiꝰ
pensanda omittimꝰ. quã pauca immo nulla qͣntum ad id
qd̾ se res ht̃ ꝓferamꝰ. Fãc̃ ds̃ huiꝰmodi in signia. s iaĩam
uiuentẽ .i. eos qͥ ex fide uiuunt. qͥ ⁊ si ñ oꝑͦant᷑. fides tñ eis
ñ solũ ad credendũ uiuere. s adbñ agendũ motus alacres
dare nouer̃. St̃ nãq qͥ fidĩ soliꝰ sacram̃to saluent᷑. ut infanteᷤᷤ

Expanded text:
tque motabilem, quam produxerant aquae juxta species suas, et volatile secundum genus suum. Quid cete grandia, nisi doctores clarissimi, quorum capacissima plus omnibudicam, non dico tot et tanta inveniri et teneri, sed, quod mirabilius est, tam innumera potuere conscribi quae vix media possint a nobis non dico capi, sed vel simpliciter legi? Quis gloriosi Origenis dicta in quinque librorum millibus relegat? Quis Areopagitae Dionysii mysteria digne intelligat? Sed haec divina spectacula lectoris animo rectius pensanda omittimus, quam pauca, imo nulla, quantum ad id quod se res habet proferamus. Facit Deus hujusmodi insignia, sed et animam viventem, id est eos qui ex fide vivunt, qui et si non operantur, fides tamen eis, non solum ad credendum vivere, sed ad bene agendum motus alacres dare noverunt. Sunt 19 namque qui fidei solius sacramento salventur, ut infantes,
Abbreviated transcription (Latin):
ater uirtatũ aritas. uͥq magnifica nusꝗͣ ÷ solitaria. nusꝗͣ oci¬
osa Hec suis contenta cunctis beniuola nec rapit aliena:
nec uult habere pͥuata. Hȩc in ea domo ꝑhennit᷑ regnat.
quã sapientia colũpnis gr̃ȩ septiforiis exaltat. quã luminis ȩc̃n
splendore darificat. ⁊ bonis om̃ib plene ꝑornat. Eius bona omĩa
filix concordia seruat. diues beniuolentia dispensat. diuina copiose
ministrat. Quo magis erogata eo pocius fiunt augnentata. hȩc
semꝑ noua. semꝑ integ̃. nouos parit filios. om̃s libos. simul ĩgenuos.
Morib insignes uirib p̾cellentes. hos enĩ humilitas nutrit. patien¬
tia ꝓuehit obedientia regit. horũ militia uiciis infesta. sumit ar¬
ma uictoriȩ de manu sapientiȩ. Constant᷑ ad bella ꝓcedit. qua ordi¬
nis uͥtus inuicta custodit. Ibi prudentia consulit. iusticia decernit.
fortitudo dꝑagit. tẽꝑantia cõponit. His ita ꝓcedentib. ecent᷑ uitioꝵ

Expanded text:
ater virtutum charitas, ubique magnifica, nusquam est solitaria, nunquam otiosa. Haec suis contenta, cunctis benevola, nec rapit aliena, nec vult habere privata. Haec in ea domo perenniter regnat, quam sapientia columnis gratiae septiformis exaltat, quam luminis aeterni splendore clarificat, et bonis operibus plene perornat. Ejus bona omnia felix concordia servat, dives benevolentia dispensat, divina gratia copiose ministrat: quo magis erogata, eo potius fiunt augmentata. Haec semper nova, semper integra, novos parit filios, omnesque liberos, simul ingenuos, moribus insignes, viribus praecellentes. Hoc enim humilitas nutrit, patientia provehit, obedientia regit. Horum militia vitiis infesta, sumit arma victoriae de manu Sapientiae. Constanter ad bella procedit, quam ordinis virtus invicta custodit. Ibi prudentia consulit, justitia decernit, fortitudo peragit, temperantia componit. His ita procedentibus e contra vitiorum
Abbreviated transcription (Latin):
magne hȩc differentia laudanda ÷. s illa sũmoꝑe. qͣ ꝑ intelligen¬
tiam dĩ ⁊ bonoꝵ angłis c̃cordamꝰ. Hȩc ÷ quȩ ab apło appellatur
discretio sp̃uum. qua uidł intellectuali palato sapimꝰ. quid
a dõ nob̾ suꝑueniat. qͥd spc̃ malignꝰ suggerit. qͥd carnis petu¬
lantia ex se nat᷑alit̾ parit. Oꝑi itaq diei huius nil om̃ino aptiꝰ
applicant᷑. Terra ꝑficit᷑. cũ totis sopitis ꝑu̾sis motib rationis
uoluntati caro subicit᷑. S quis in carne mortali positꝰ hȩc
ad ꝑfectũ expleat: Nemo paulo melior. qͥ uidet aliam legem
in m̃bris suis repugnantẽ legim̃tis. qui seq̃r si comp̃hendat.
qr se ñ arbitratur cõp̾hendisse. Et quis socors paulũ ꝑfectum
neget  Ipse enĩ nicħ sibi c̃scius. ẽ. s ñ in ħ iꝰtificatꝰ. Per fectoᷤᷤ aũ¬

Expanded text:
danda est, sed illa summopere, qua per intelligentiam Dei et bonorum angelis concordamus. Haec est quae ab Apostolo appellatur discretio spirituum, qua videlicet intellectuali palato sapimus quid a Deo nobis supervenit, quid spiritus malignus suggerit, quid carnis petulantia ex se naturaliter parit. Operi itaque diei hujus nil omnino aptius applicantur. Terra perficitur, cum, totis sopitis perversis motibus, rationis voluntati caro subjicitur. Sed quis in carne mortali positus haec ad perfectum expleat? Nemo Paulo melior, qui videt aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis , qui sequitur si comprehendat, qui a se non arbitratur comprehendisse . Et quis adeo socors Pauli perfectioni deroget? Ipse enim nihil sibi conscius est, sed non in hoc justificatus est
Abbreviated transcription (Latin):
pacẽ. quã aut hñt angłi aut habit᷑i st̃ pꝰ resurrectionẽ sc̃i.
Ornatꝰ aũ eoꝵ ẽ quicquid ad uirtutẽ animi aut honestatẽ
corꝑͦis. aut ꝑ hoꝵ oꝑa dierũ innuit᷑. aut alias legendo reꝑit᷑.
ignificat qd̾ ds ñ sexta s septima die oꝑa explicat. nͥ qͦd uitȩ p
ustas. s in septima in qua sabbatismꝰ aĩãrum popło dĩ restat.
Icũ pͥmiũ reddidis tc̃ t̾minat: Nũ ꝙͣ diu in ħ degimꝰ scło abene
agendo ociũ ñ possumꝰ hr̃e nec debemꝰ. In septima aũ mundi etate
alabore laxam᷑. qr uxta illd̾ iob in septima ñ tanget nos malũ.
tẽpꝰ÷ agonitandi. illic nob̾ restat et̾nitas coronandi. Uanũ enĩ

Expanded text:
quam aut habent angeli, aut habituri sunt post resurrectionem sancti. Ornatus autem eorum est quidquid ad virtutem animi aut honestatem corporis, aut per horum opera dierum innuitur, aut alias legendo reperitusignificat quod Deus non sexta, sed septima die opera explicat, nisi quod vitaeaetas, sed in septima, in qua sabbatismus animarum populo Dei restat, cum praemium reddiderit, tunc terminat? Nam quandiu in hoc degimus saeculo, a bene agendo requiem non possumus habere, nec debemus. In septima autem mundi aetate a labore laxamur, quia juxta illud Job: In septima non tanget nos malum ;tempus est agonizandi, illic nobis restat aeternitas coronandi. Vanum enim
Abbreviated transcription (Latin):
tatioes qͥb tanto qͥsq sullimiꝰ euolat. qͣnto uanis inflatus
euentib de segłosiora cogitat. Animantia uͦ qͥd st̃ nͥ aĩositate ᷤᷤ¬
cR̾ milia infinita cordib solent humanis obreꝑe: Cui c̃sonat
qd anmꝰ ũn animositas ⁊ grecã hñs ethimologiã a nõe qͣd :
uentꝰ deriuat᷑. Et qͥd aĩositates qͣs tot tãq uarias ineptasq
patim᷑. nͥ uencositateᷤᷤ c̃gruentissime dici debent. q̃ quidem
inania nos appet̾e faciendo usq ad crepitũ nos inflant.
Suꝑ enĩ crebro ponit᷑ inuet̾i pagina.ꝓ.in.ut ẽ. Si memor fui tui
suꝑ stratũ meũ. ħ ÷ in stratu meo. Mouent᷑ animantia in terra¬

Expanded text:
tationes, quibus tanto quisque sublimius evolat, quanto vanis inflatus eventibus de se gloriosiora cogitat. Animantia vero quid sunt nisi animositates, quarum millia infinita cordibus solent humanis obrepere? Cui consonat quod animus, unde animositas est, Graecam habens etymologiam, a nomine quod est ventus derivatur. Et quid animositates, quas tot tamque varias ineptasque patimur, nisi ventositates congruentissime dici debent, quae quidem inania nos appetere faciendo usque ad crepitum nos inflant, super enim crebro ponitur in veteri pagina pro in, ut est: Si memor fui tui super stratum meum , hoc est in stratu meo. Moventur animantia in terra
Abbreviated transcription (Latin):
int̾iaciendũ qͦd om̃ino añ diluuiũ illi pͥmo tẽpori esus car-¬
mũ in usu ñ fuit. Significatiue aũ licet scd qͦd diximꝰ intra-¬
ctatu diei t̾cii possint᷑ ħ intelligi. nuxta ea q̃ in aliis ex posita
sc̃ dieb. quȩ aduescendũ illi qui iã noua creat᷑a ⁊ data dñt.¬
expone pot̾imꝰ. herba qr breuis ⁊ admanũ c̾tigua ÷ quȩlibet
corꝑalia bona possumꝰ acciꝑe. ut ẽ ieiunare. hospitio induce.
elemosinã dare. nescios erudire.⁊ cęt̾a quȩ humanitas habet
egentib exib̾e. q̃ quid̃ satis bona st̃. s tñ sine ãminicło aliqͦrũ
spualiũ uirtutũ nulla. Posst̃ enĩ i bono ⁊ malo aĩo fieri. ⁊ idõ
sibñ .i. ñ amore laudis. aut ꝑ inuidiã. ut scił alt̾iꝰ obnubiletur
bonũ. ista ac similia fiant: ualde utilia st̃. S tñ sem̃ afferre
debent. q̃ uictũ boni exempli sp̃uali creat᷑e p̃bent. Semen
Qͥ dherba nͥbonũ opꝰ. quid herbȩ sem̃ nͥboni oꝑis p̃miũ. cuiꝰ intui

Expanded text:
interjaciendum quod omnino ante diluvium illi primo tempori esus carnium in usu non fuit. Significative autem licet, secundum quod diximus in tractatu diei tertii, possint haec intelligi, et juxta ea quae in aliis exposita sunt diebus, quae ad vescendum illi qui jaexponere poterimus. Herba, quia brevis et ad manum contigua est, quaelibet corporalia bona possumus accipere, ut est jejunare, hospitio inducere, eleemosinam dare, nescios erudire, et caetera quae humanitas habet egentibus exhibere; quae quidem satis bona sunt, sed tamen sine adminiculo aliquarum spiritualium virtutum nulla. Possunt enim et bono et malo animo fieri, st non amore laudis, aut per invidiam, ut scilicet alterius obnubiletur bonum, ista ac similia fiant, valde utilia sunt. Sed tamen semen afferre debent, quae victum boni exempli spirituali creaturae praebent. Semen Quid herba, nisi bonum opus; quid herbae se
Abbreviated transcription (Latin):
Confitebitꝰ cũ bñ fecisqi. Et uideis carnalib nicħ in lege nisi
temporale ꝓmittit᷑. Hec herba ut sem̃ habeat mute̾tui
patescere etiã in p̃senti. ⁊ idõ fructꝰ indo nuliꝰ ẽ. Pligna pomifera
sp̃uales ꝗ̃ ñ nͥ bono idõ fuint signant᷑ inrtutes. nec malis cõ¬
munes ẽẽ queunt. ut st̃ caritas. humilitas. patientia. ⁊ aliȩ qͣ
& magnũ in se robur hñt cͦstantiȩ.⁊ głam excellentie ⁊ uti¬
litatem fructꝰ de initatioẽ. Et q̃q tñ harũ sem̃tem ł fructu¬

Expanded text:
ibi, cum benefeceris ei . Et Judaeis carnalibus nihil in lege nisi temporale promittitur. Haec herba ut semen habeat, mutetur patescere etiam in praesenti, et ideo fructus inde nullus est. Nspirituales, quae non nisi bono animo fiunt, signantur virtutes; nec malis communes esse queunt, ut sunt charitas, humilitas, patientia, et aliae, quae et magnum in se robur habent constantiae, et gloriam excellentiae, et utilitatem fructus de imitatione. Et quaeque tamen harum sementem