comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc etipsi et nobis omnibus sc̃s exposuit
qualiter illum adaemonibus uidisset
agitari. seconuitiis non moueri quae
magis illi a quo essent effusa nocuis sent :
Ex inde cumidem bricchio multis apud
eum magnisq: criminibus persa epe prae¬
meretur: Coginon potuit ut eum
a presbiterio submoueret: Nesuam
persequi uideretur iniuriam, Illud
sae pe commemorans : sixp̃s iudam passus
esticur ego non patiar bricchionem
Ad haec postumianus. Audiat inquit
istud exemplum noster istede proximo.
quicumsit sapiens in memor praesentiũ
in memor futurorum. si fuerit offensus
insanit. in sua senon habens potestate
Saeuit inclericos. grassatur in laicos.
Totumq terrarum orbem in suam commo¬
uet ultionem: In qua pertriennium iugit̃
dimicatione consistens: Nec tempore
necratione sedatur. dolenda hominis et
miseranda conditio etiam si hac sola in¬
sanabilis malipeste praemeretur : Verũ
ista ei patientiae et tranquillitatis exem¬

Expanded text:
tunc et ipsi et nobis omnibus sanctus exposuit, tunc et ipsi et nobis omnibus sanctus exposuit, qualiter illum a daemonibus uidisset agitari: se conuiciis non moueri, quae magis illi, a quo essent effusa , nocuissent. exinde cum idem Brictio multis apud eum magnisque criminibus persaepe premeretur, cogi non potuit ut eum a presbyterio submoueret, ne suam persequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans: si Christus ludam passus est, cur ego non patiar Brictionem ? Ad haec Postumianus, audiat, inquit, istud exemplum noster iste de proximo. qui cum sit sapiens, immemor praesentium, immemor futurorum: si fuerit offensus, insanit in sua se non habens potestate: saeuit in clericos, grassatur in laicos, totumque terrarum orbem in suam commouet ultionem: in qua per triennium iugiter dimicatione consistens nec tempore nec ratione sedatur. dolenda hominis et miseranda condicio, etiamsi hac sola insanabilis mali peste premeretur. uerum ista ei patientiae et tranquillitatis exem
Abbreviated transcription (Latin):
modum mens subeet̃: trementibus
labiis incertoq: uultu decolore praefu¬
rore rotabat uerba peccati. se ad serens
sanctiorem quippe quia primis annis
inmonasterio intersacras ecclesiae disci¬
plinas ipso martino educante creuisset :
Martinum uero et a principio quod
ipse diffiteri non posset militiae actibus
sorduisse. et nuncper in anes superstiti¬
ones etphantas mata uisionum ridicula
prorsus inter deliramenta senuisse :
Haeccum multa atq: alia etiam quaeretice¬
re melius ẽ. a ceruiora uomuisset. Egres¬
sustandem furore saciato. quasi quis epenitis
uindicas set rapidus ea parte uenerat re
currebat: Cum interea credo permartini
orationes fugatis ab illius cordedaemonib:
reductus. in paenitentiam moxreuertit
atq admartini segenua prosternit
ueniam poscens fatetur errorem. Nec
sineda emone sefuisse tandem sanior con¬
fitetur: Nonerat apud martinum labor
istedifficilis utignosceret supplicanti

Expanded text:
modum, mens subesset : trementibus modum, mens subesset : trementibus labiis incertoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens sanctiorem, quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras ecclesiae disciplinas ipso Martino educante creuisset : Martinum uero et s principio, quod ipse diffiteri non posset, militiae actibus sorduisse, et nunc per inanes superstitiones et fantasmata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tandem furore satiato, quasi qui se penitus uindicasset, rapidis ea parte qua uenerat gressibus recurrebat, cum interea, credo per Martini orationes fugatis ab illius corde daemonibus, reductus m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini se genua prosternit : ueniam poscit, fatetur errorem nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. non erat apud Martinum labor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti.
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio supereminet rupeconsistere ÷
Indealacres aclaetos uocem istius modi
adhortationis emittere: Hei a tebriccio.
Heia tebrictio : Credo cernebant miserũ
eminus propinquantem conscii quantã
illi rabiem sp̃s suscitassent: Nec mora
bricchio furibundus inrupit. ibi plenus
insanie euomit in martinum millecon¬
uitia: Obiurgatus enim pridie ab eofuerat
Cur quinihilumquam anteclericatum
quippe qui inmonasterium ab ipsomartino
nutritus habuis sec Equos aleret.
mancipia conpararet : Namillo tempo¬
re arguebatur a multis quod non solum
ꝓueros. sed etiam puellas scitis uultibus
coemis set Quibus rebus infelicissimus
insano felle conmotus. et utcredo p̃cipue
daemonum illorum agitatus instinctu:
Martinum ita ad gressus . ẽ. ut uixmani¬
bus temperaret : Cum quidem sanctus
uultu placido mente tranquilla: Infe¬
licis amentiam permitia uerba cohiber&
sedita in eo nequam sp̃s redundabat
utne sua quidem illi quamuis uana ad¬

Expanded text:
monasterio supereminet, rupe consistere , monasterio supereminet, rupe consistere , inde alacres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. nec mora, Brictio furibundus inrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante clericatum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos aleret, mancipia conpararet. nam illo tempore arguebatur a multis non solum pueros barbaros, sed etiam puellas scitis uultibus coemisse. quibus rebus infelicissimus insano felle commotus et, ut credo, praecipue daemonum illorum agitatus instinctu, Martinum ita adgressus est, ut uix manibus temperaret, cum quidem sanctus uultu placido, mente tranquilla infelicis amentiam per mitia uerba cohiberet. sed ita in eo nequam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamuis uana ad
Abbreviated transcription (Latin):
munere solum ipsum flore purpureo
et sua ueredolentibus sparge graminib:
Dices tamen illi. sed non aspere. Non
a cerbe conpatientis allo quio non expro¬
bantis elogio: Quod siuel tequondam
uel mesemper audir euoluis set. et
martinum magis quam illum quemno¬
minare nolo fuisset imitatus : Numquã
ame tamcrudeliter disparatus ignoti
pulueris regione tegeretur: Naufragi
sorte praedonis passus in mediomari
mortem. et uix in extremo nanctus
litore sepulturamȩ uideant hoc opus
mihi nocere uoluerunt: Uideantglori¬
am suam et uel nunc aduersum me
grassari desinant uindicati: Haec cum
maxime flebiliuoce gemeremus. omni¬
um lacrimis pernostralamenta commo¬
tis : Cum magna quidem martinia dmi¬
ratione sed non minore ex nostris fletib
dolorediscessum. est :¬
UO DAM ITIDEM DIE
dum inarea quae parua admodum
tabernaculum illius ambiebat in illo suo
quod nostis omnes sed ili ligneo resedisset:
uidet duos daemones in excelsa illa quae

Expanded text:
munere solum ipsum flore purpureo munere solum ipsum flore purpureo et suaue redolentibus sparge graminibus. dices tamen illi. sed non aspere, non acerbe, conpatientis alloquio, non exprobrantis elogio: quod si uel te quondam uel me semper audire uoluisset, et Martinum magis quam illum, quem nominare nolo, fuisset imitatus , numquam a me tam crudeliter disparatus ignoti pulueris syrte tegeretur, naufragi sorte praedonis passus in medio mari mortem et uix in extremo nanctus litore sepulturam. uideant hoc opus mihi nocere uoluerunt, uideant gloriam suam et uel nunc aduersum me grassari desinant uindicati. Haec cum maxime flebili uoce gemeremus, omnium lacrimis per nostra lamenta commotis, cum magna quidem Martini admiratione, sed non minore ex nostris fletibus dolore discessum estuodam itidem die, dum in area, quae parua admodum tabemaculum illius ambiebat, in illo suo, quod nostis omnes, sedili ligneo resedisset, uidit duos daemones in excelsa illa, quae
Abbreviated transcription (Latin):
martyremsuum quamuis scõ illius san¬
guine consecrata miretur: Iamsi ad leuã
achaiae sinum paululum deuexus iN¬
traueris. sciat chorinthus sciantathenae
Non sapientiorem in achademia platonẽ:
nec socraten incarcere fortiorem :
Felicem quidem gretiam quaemeruit
audire a postolum praedicantem. sed
ne qua quam axpõ gallias derelictas
quibus donauerit haberemartinum :
Cum uero ada egyptum usq perueneris
quam quam illa suorum sanctorum
numero etuirtutibus sit superba
tamen non dedignetur audi requa illi
ueluniuersae asiae insolo martino
europa non cesferit :
CETERUM CUM HIE RO¬
solima indepetiturus uentis cursũ
uela commiseris. ne gotium tibi nostri
doloris iniungo ut sium quam inlustris
illius ptolomaidis litus accesseris.
sollicitus inquiras ubisitconsepultus
noster ille pomponius. nec fastidias
uisitare ossa peregrina. multas illic
lacrimas. tamexaffectutuo quam ex
nostris fundeuis ceribus : Aclicet in ani

Expanded text:
martyrem suum, quamuis sancto illius sanmartyrem suum, quamuis sancto illius sanguine consecrata, miretur. iam si ad laeuam Achaiae sinum paululum deuexus intraueris. sciat Corinthus. sciant Athenae, non sapientiorem in academia Platonem nec Socraten in carcere fortiorem: felicem quidem Graeciam, quae meruit audire Apostolum praedicantem, sed nequaquam a Christo Gallias derelictas, quibus donauerit habere Martinum. cum uero ad Aegyptum usque perueneris, quamquam illa suorum sanctorum numero sit et uirtutibus superba, tamen non dedignetur audire. quam illi uel uniuersae Asiae in solo Martino Europa non cesserit. Ceterum cum Hierosolyma inde petiturus uentis rursum uela commiseris, negotium tibi nostri doloris iniungo. ut si umquam inlustris illius Ptolemaidis litus accesseris, sollicitus inquiras, ubi sit consepultus noster ille Pomponius, nec fastidias uisitare ossa peregrina. multas illic lacrimas tam ex affectu tuo quam ex nostris funde uisceribus, ac licet inani
Abbreviated transcription (Latin):
recurris diuersasq: regiones. loca portis
insulas urbesq praeter legis. martini
nomen et gloriam sparge. perpopulos :
Inprimis memento Non praeterire ca¬
paniam Et simaxi me cursus indeuiosit.
Nonta mentibi tanti sint uel magnarum
morarum ulla dispendia quin illic ad¬
eas in lustremuirum actoto laudatum
orbepaulinum. illiqua eso teprimum
sermonis nostri quouel haesterno con¬
ficimus uel hodie diximus uolum eneuolue¬
re : Illiomnia referes: illi cuncta recitabis:
ut moxper illum sacras uiri laudes roma
cognoscat. sicut primum illum nrũm
libellum non peritaliam tantum. sed ꝑ
totum etiam diffudit illyricum. Illemar¬
tini non inuidus gloriarum sanctarumq
inxpõuirtutum piissimus a estimator.
non abnuet praesulem nostrum cum suo
felice conponere. In desiforte adafrica
tranfretabis refers audita thartagini
Licet iampridem ut ipse dixisti uirum
nouerit. tamennunc praecipue de eo
plura cognoscat: Nesolum ibicr̃prianũ

Expanded text:
recurris diuersasque oras , loca, portus, recurris diuersasque oras , loca, portus, insulas urbesque praeterlegis, Martini nomen et gloriam sparge per populos: in primis memento non praeterire Campaniam: etsi maxime cursus in deuio sit, non tamen tibi tanti sint uel magnarum morarum ulla dispendia , quin illic adeas inlustrem uirum ac toto laudatum orbe, Paulinum: illi, quaeso te, primum sermonis nostri, quod uel hesterno confecimus uel hodie diximus, uolumen euolue: illi omnia referes, illi cuncta recitabis, ut mox per illum sacras uiri laudes Roma cognoscat, sicut primum illum nostrum libellum non per Italiam tantum, sed per totum etiam diffudit Illyricum. ille Martini non inuidus gloriarum sanctarumque in Christo uirtutum piissimus aestimator non abnuet praesulem nostrum cum suo Felice conponere. inde si forte ad Africam transfretabis, referes audita Carthagini: licet iam, prout ipse dixisti, uirum nouerit, tamen nunc praecipue de eo plura cognoscat, ne solum ibi Cyprianum
Abbreviated transcription (Latin):
uelutiest istud quod nescio anita ut ges¬
tum est. a nobis possit exponi: Quidam
efratribus nomen nonignoratis sed ce¬
landa persona est. nes cõuiro uerecundiã
fecerimus: Quidam ergo cumadforna¬
culam illius carbonum copiã repperisset.
Et ad mota sibi sellula diuaricatis pedibus
superignem illum nudato inguine resi¬
deret : Continuo martinus factam sacro
tegmini sensit iniuriam. magna uocepro¬
clamans : Quis inquit nudato inguine
nostrum incestat habitaculum: Hoc ubi¬
ille frater audiuit et ex conscientia
quod increpabatur agnouit. Continuo
ad noscucurrit exanimis pudorem suũ
nonsine martini uirtute confessus.
Tumego cum iam ad. eẽ uesperum. occiduo
sole sentirem: Dies inquam abiit postumi¬
ane surgendum ẽ a nobis simul tamstudio¬
sis auditoribus caena debetur:
EMART INO AUTEM
exspectare non debes. utulla sit m&a
referendi. latius illediffunditur quã
utullo ualeat sermone concludi: Ista inter¬
im de illo uiro portabis orienti. seddũ

Expanded text:
uelut istud est, quod nescio an ita, ut gestum est, a nobis possit exponi. quidam e fratribus - nomen non ignoratis, sed celanda persona est, ne sancto uiro uerecundiam fecerimus - quidam ergo cum ad fornaculam illius carbonum copiam repperisset, et admota sibi sellula diuaricatis pedibus super ignem illum nudato inguine resideret, continuo Martinus factam sacro tegmini sensit iniuriam, magna uoce proclamans, quis, inquit, nudato inguine nostrum incestat habitaculum? hoc ubi frater audiuit et ea conscientia quod increpabatur agnouit, continuo ad nos cucurrit exanimis, pudorem suum non sine Martini uirtute confessus. Tum ego, cum iam adesse uesperum occiduo sole sentirem, dies, inquam, abiit, Postumiane: surgendum est: simul tam studiosis auditoribus cena debetur. de Martino autem exspectare non debes, ut ulla. sit meta referenti: latius ille diffunditur, quam ut ullo ualeat sermone concludi. ista interim de illo uiro portabis Orienti, et dum
Abbreviated transcription (Latin):
duos mortuos. Nobis unum: Et ut ipse
saepedicebat: maior eiuirtus ante epis¬
copatum fuit. quampost episcopatum:
Ergonecesseẽ . ut quod nobiscum non im¬
pleuit uiuus. expleat uel de functus
Vobis ẽ enim ablatus : Nobis a dõ donatus
Verum simos antiquitus instituta seruatir
i nurbe qua ordinatus ẽ habebit dõ iuben¬
te sepulchrum : Certesi promonasterii
priuilegio cupitis uendicare scitote quia
primo ei monasterium cum mediolanen¬
sibus fuit : Hisergo litigantibus soleruerte dies
ut manefacto apictauis peruiolentiam
auferetur: sed ds̃ omni potens noluit
urbem turonicam a proprio frustrare
patrono: Deniq: nocte media omnes
pictaui a somno fallaciae conprimuntur
Necullus superfuit qui ex hac multitudine
uigilaret : Igitur ubituronici eos conspi¬
simi glebam : Alii perfenestram eiciunt
Aliixforis suscipiunt: Positum que
in naue cumomni populo peruingennã
fluuium descendunt: Ingressiq: ligeris

Expanded text:
duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse duos mortuos, nobis unum; et, ut ipse saepe dicebat, major ei virtus ante episcopatum fuit, quam post episcopatum. Ergo necesse est, ut quod nobiscum non implevit vivens, expleat vel defunctus. Vobis est enim ablatus, nobis a Deo donatus. Verum si mos antiquitus institutus servatur, in urbe qua ordinatus est, habebit Deo jubente sepulcrum. Certe si pro monasterii privilegio cupitis vindicare, scitote quia primum ei monasterium cum Mediolanensibus fuit. His ergo litigantibus, sole ruente noxut mane facto a Pictavis per violentiam auferretur: sed Deus omnipotens noluit urbem Turonicam a proprio frustrare patrono. Denique nocte media omnis Pictava somno phalanga comprimitur, nec ullus superfuit qui ex hac multitudine vigilaret. Igitur ubi Turonici eos conspimi 36 corporis glebam, alii per fenestram ejiciunt, alii aforis suscipiunt, positumque in navi cum omni populo per Vingennam fluvium descendunt. Ingressique Ligeris
Abbreviated transcription (Latin):
RCADIO UERO ET HO
plenus uirtutibus et scĩtate. praebens iN¬
annoe piscopatus autem xxvi.
excedens a saeculo. feliciter migrauit
ad xpm̃: Transit autem media nocte
quedominica habebatur attico caesartoq
consulibus: Multi enim in eius transitu
psallentiũ uoces audierunt in caelo. quod
in libro uirtutũ eius primum plenius
ex posuimus. : Namcum primum scs dĩ
apud condatensem ut diximus uicũ egrotare
coepisset. Pictaui populi ad eius transitum
sicut turonici conuenerunt: Quomigran¬
te grandis altercatio inutrumq surrexit
populum: Dicebant enimpictaui .:
Noster ẽ monachus Nobis abba extitit :
Nos requirimus conmendatums sufficiat
firmatifuistis benedictionibus. In super
et uirtutibus iocundati: sufficiantuobis
ista omnia. Nobis liceat auferre uel cada¬
uer exanime: Adhaec turonicires pon¬
debant: Siuir tutibus nobis facta suffice¬
redicitis. scitote quia uobiscum positus ãplius ẽ
quam hic operatus : Namut praeter¬
mittamus plurima : uobis suscitauit

Expanded text:
rcadii vero et Honplenus virtutibus et sanctitate, praebens innno, episcopatus autem vigesiexcedens a saeculo feliciter migravit ad Christum. Transiit autem media nocte, quae Dominica habebatur, Attico Caesarioque consulibus. Multi enim in ejus transitu psallentium audierunt in coelo, quod in libro virtutum ejus primo plenius exposuimus. Nam cum primitus sanctus Dei apud Condatensem, ut diximus, vicum aegrotare coepisset, Pictavi populi ad ejus transitum sicut Turonici convenerunt. Quo migrante, grandis altercatio in utrumque surrexit populum. Dicebant enim Pictavi: Noster est monachus; nobis abba exstitit; nos requirimus commendatum. Sufficiat firmati fuistis benedictionibus, insuper et virtutibus jocundati. Sufficiant ergo vobis ista omnia: nobis liceat auferre vel cadaver 35 exanimum. Ad haec Turonici respondebant: Si virtutum nobis facta sufficere dicitis, scitote quia vobiscum positus, amplius est quam hic operatus. Nam, ut praetermittamus plurima, vobis suscitavit
Abbreviated transcription (Latin):
Sed quidte frater diutius occupo episto¬
la tamlo quaci demororq: uenturum
simuliam pagina in pleta non recipit
mihitamen haec fuitratio sermonẽ
istum longius proferendi. Vt quiado¬
loris Nuncium epistola deferebat
Eademtibi ex quadam nostricohfabula¬
tione praestaret carta solatium:
NCEPISTOLASEUERI
BASSULA QUALITER SC̃S

Expanded text:
sed quid te, frater, diutius occupo epistused quid te, frater, diutius occupo epistula tam loquaci demororque uenturum? simul iam pagina inpleta non recipit. mihi tamen haec fuit ratio, sermonem istum longius proferendi, ut quia doloris nuntium epistula deferebat, eadem tibi ex quadam nostri confabulatione praestaret charta solacium. EPISTVLA TERTIA. Bassulae pa
Abbreviated transcription (Latin):
sine fletu: Autum quam loquens apud
te. Aliud quamde illo loqui potero:
Sed quidte in la crimas fletusq: commo¬
ueo Eccenunc consolatum eẽ tecupio
quime solariipse non possum : Nonde¬
erit nobis ille : mihi crede non deerit :
inter erit dese sermoc inantibus. Ad sta¬
bit orantibus: Quodq: iam hodie praes¬
tare dignatus ẽ. uidendum se ingloria sua
saepe praebebit etas sidua sicut ante
paululum fecit. benedictione nospro¬
teget : Inde secundum ordinem uisionis¬
qua caelum sequentib: sepatere mons¬
trauit: Quosequendus eet̃ edocuit :
quospes nra tendenda. Quo animus
dirigendus instruxit: Quid ta menfiet
frater quod mihi ipsesum conscius
conscendere arduum illum ac paenetra¬
re non potero: Ita sarcina molesta me
praegrauat. Et peccati mole de praessii
negato in astra conscensu. sȩuamisera¬
bilemducit intartara: Spestamen super¬
ẽntinsola illa poserema Vt quodpernos
optinere Nonpossumus saltimpro
nobis orante martino mereamur:

Expanded text:
sine fletu? aut umquam loquens apud sine fletu? aut umquam loquens apud te aliud quam de illo loqui potero? sed quid te in lacrimas fletusque commoueo P ecce nunc consolatum esse te cupio, qui me solari ipse non possum. non deerit nobis ille, mihi crede, non deerit: intererit de se sermocinantibus, adstabit orantibus: quodque iam hodie praestare dignatus est, uidendum se in gloria sua saepe praebebit, et adsidua, sicut ante paululum fecit, benedictione nos proteget. inde secundum ordinem uisionis caelum se sequentibus patere monstrauit et quo sequendus esset edocuit: quo spes nostra tendenda, quo animus dirigendus, instruxit. quid tamen fiet, frater? quod mihi ipse sum conscius, conscendere arduum illud iter ac penetrare non potero: ita sarcina molesta me praegrauat et peccati mole depressum, negato in astra conscensu, saeua miserabilem ducit in tartara. spes tamen superest, illa sola, illa postrema, ut quod per nos obtinere non possumus, saltim pro nobis orante Martino mereamur.
Abbreviated transcription (Latin):
doluit : Quoscandalitante non ustus. est
Quopereunte Nongemuit: Praeter illa
cotidiana illius aduersum humanae
spiritalisq: nequitiae diuersa certamina :
Dum ineo uariis temptationibus ad petito
semper ex superat fortitudo uincendi
pacientia expectandi : Aequanimitas
sustinendi: Quere in effabilem uirum :
pietate. misericordia. Caritate. Quae
cotidie etiam in scĩs uiris saeculo fri gen¬
te frigescit. In illotamen usq ad finem
aucta in dies perseuerauit: Quoe goillus
bono uel specialiter fruitus sum. Cum
mein dignum et non merentem unicedi¬
ligebat: Enrursus lacrimȩ fluunt :¬
Immoq depeciatore gemitus erumpit.
Inquomihi posthaec homine similisre¬
quies Incuiuserit caritate solacium.
memiserum meinfelicem potero Ne.
um quam siduitius uixero nondolere
quod martino superstessum. : Erit
post haec uita iocunda: erit dies authora
sine lacrimis. Aut tecum frater dilectis¬
sime potero illius mentionem habere

Expanded text:
doluit? quo scandalizante non ustus est? doluit? quo scandalizante non ustus est? quo pereunte non gemuit? praeter illa cotidiana illius aduersum uim humanae spiritalisque nequitiae diuersa certamina, dum in eo uariis temptationibus adpetito semper exsuperat fortitudo uincendi, patientia expectandi, aequanimitas sustinendi. o uere ineffabilem uirum, pietate, misericordia, caritate, quae cum cotidie etiam in sanctis uiris saeculo frigente frigescat, in illo tamen usque ad finem aucta in dies perseuerauit! quo ego illius bono uel specialiter fruitus sum, cum me indignum et non merentem unice diligebat. en rursus lacrimae fluunt imoque de pectore gemitus erumpit. in quo mihi post haec homine similis requies, in cuius erit caritate solacium? me miserum, me infelicem! poterone umquam, si diutius uixero, non dolere, quod Martino superstes sum? erit post haec uita iucunda, erit dies aut hora sine lacrimis? aut tecum, frater dilectissime, potero illius mentionem habere
Abbreviated transcription (Latin):
fecto inparprophetae serris et łãmi¬
nis disecari membratimuis set: Acsi
praecisis rupibus ab ruptisq montibus
agere felicem furor impius maluis sec
Perhibeo confisus testimonium uerita¬
tis spontececidisset: Si uere gentium
doctoris exemplo gladio deputatus in¬
ter alias ut saepe prouenit uictimas
duceretur. Primus omnium carnifi¬
ce conpulso palmam sanguinis occupas¬
set : Iamuero aduersus omnes poenas
atq: supplicia quibus plerumq: huma¬
nacessit infirmitas: Itaa confessione
dnĩ Non recedens in mobilis obstitis set:
utlaetus ulceribus: congaudensq: cruci¬
atibus. quaelibet inter tormentarisis¬
set Sed quamquã ista nontulerit. In¬
pleuit tamen etiam sinecruore marty¬
rium: Namquas ille prospe aeternita¬
tis humanorum dolorum non pertulit
passiones: fame uigiliis Nuditate
leiuniis. Opprobriis inuidorum. In¬
sectationibus in proborum. Cura pro
infirmantibus. sollicitudine properi¬
clitantibus : Quo enim ille dolente Non

Expanded text:
fecto inpar profetae serris et lammifecto inpar profetae serris et lamminis desecari membra timuisset ac si praecisis rupibus abruptisque montibus agere felicem furor impius maluisset, perhibeo confisus testimonium ueritati, sponte cecidisset. si uero gentium doctoris exemplo gladio deputatus inter alias, ut saepe prouenit, uictimas duceretur, primus omnium. carnifice conpulso, palmam sanguinis occupasset. iam uero aduersus omnes poenas adque supplicia quibus plerumque humana cessit infirmitas, ita a confessione Domini non recedens, inmobilis obstitisset, ut laetus ulceribus congaudensque cruciatibus quaelibet inter tormenta risisset. Sed quamquam ista non pertulerit, inpleuit tamen sine cruore martyrium. nam quas ille pro spe aeternitatis humanorum dolorum non pertulit passiones, fame, uigiliis, nuditate, ieiuniis, opprobriis inuidorum, insectationibus inproborum, cura pro infirmantibus, sollicitudine pro periclitantibus? quo enim ille dolente non
Abbreviated transcription (Latin):
rare : quindoleam: Praemisi quidem
patronum sed solacium uita eprae¬
sentis amisi Et sirationem ullam dolor
admitteret: gauderedeberem:
Est enim ille ut est consertus a postolis
acprophetis: et quod pace scõrum
omnium dixerim: In illo iustorum
grege: Nulli secundus. ut spero.
credo. Confido. illis potissimum qui
stolas suas insanguine lauerint ad gre¬
gatus: Agnum ducem ab omni integer
labe comitatur : Namliceteiratio tẽporis
non potuerit praestare martrrium.
gloriatamen martyris. Non carebit:
Quia uoto atq: uirtute. Et potuit eẽ
marter. et uoluit: Quod si ei neroni¬
anis decianisq: temporib: in illa quae
tunc extitit dimicare congressione
licuis set: Testor dm̃ caeli atqueter¬
rae sponte eculeum ascendis set. anin gni¬
ultrose ignibus intulisset Hebrae¬
isq: pueris aequandus. Inter flamma¬
rum globos: medialicet hymnum
dnĩ infornace cantas set: Quod sie sa¬
anum illud supplicium per secutori
forte placuis set : Num quam pro¬

Expanded text:
rare, quin doleam. praemisi quidem rare, quin doleam. praemisi quidem patronum, sed solacium uitae praesentis amisi: etsi, si rationem ullam dolor admitteret, gaudere deberem. est enim ille consertus apostolis ac profetis, et, quod pace sanctorum omnium dixerim, in illo iustorum grege nulli secundus: ut spero, credo et confido, in illis potissimum, qui stolas suas in sanguine lauerunt, adgregatus agnum ducem ab omni integer labe comitatur. nam licet ei ratio temporis non potuerit praestare martyrium, gloria tamen martyris non carebit, quia uoto adque uirtute et potuit esse martyr et ueluit. quodsi ei Neronianis Decianisque temporibus in illa. quae tunc extitit, dimicare congressione licuisset, testor Deum caeli atque terrae, sponte eculeum ascendisset, ultro se ignibus intulisset.. Hebraeisque pueris aequandus inter flammarum globos media licet hymnum Domini in fornace cantasset. quodsi Esaianum illud supplicium persecutori forte placuisset, numquam pro
Abbreviated transcription (Latin):
non possim subi to mihi in sublime sub¬
latus eripitur : donec inmensa aeris istus
uastitate: Cumta men rapida nube
subuectum aciesequeremur oculorũ
patenti caeloreceptus: uideriultra
non potuit: Nec multum post scm̃
quinuper excesserat: uideo eadem
quã magistrum uiamscandere :
Ego inpudens sequicupiens dumaltos
gressus molior etconitor euigelo
somnoque excitus congratulari coepe
loquentis pariter et dolentis. Quid
num martinum obissenunciant:
Concidi fateor obortisq: lacrimis.
fleui uberrime: Quinetiam dum haec
ad tefrater scribimus flu ant lacrimȩ
Nec ullum in pacientissimi doloris ad¬
mitto solacium. Teuero ubi hoc nuncia¬
tum est. participemeẽ uoliui luctus mei
queras socius amoris Veniergo adme
statim ut pariter lugeamus. quem pari¬
ter amamus: Quam quam sciamuirũ
illum noneẽ lugendum: Cupost euic
tum trium phatumq: saeculum. Nunc
daemum reddita ẽ corona iustitiae
Sed tamen egononpossum mihuimpe¬

Expanded text:
non possem, subito mihi in sublime subnon possem, subito mihi in sublime sublatus eripitur: donec emensa aeris istius uastitate, cum tamen rapida nube subuectum acie sequeremur oculorum, patenti caelo receptus uideri ultra non potuit. nec multum post sanctqui nuper excesserat, uideo eadem qua magistrum uia scandere. ego inpudens sequi cupiens, dum altos gressus molior et conitor, euigilo: somnoque excitus congratulari coeperloquentis pariter et dolentis. quid num Martinum obisse nuntiant\'. concidi, fateor, obortisque lacrimis fleui uberrime. quin etiam dum haec ad te, frater, scribimus, fluunt lacrimae, nec ullum inpatientissimi doloris admitto solacium. te uero, ubi hoc mihi nuntiatum est, participem esse uolui luctus mei, qui eras socius amoris. ueni ergo ad me statim, ut pariter lugeamus, quem pariter amamus: quamquam sciam uirum illum non esse lugendum, cui post euictum mundum triumphatumque saeculum nunc demum reddita est corona iustitiae. sed tamen ego non possum mihi impe
Abbreviated transcription (Latin):
angore animi in lectulo membra posu¬
issem. Vt plerumq: ex maestitudine
solet somnus obrepsit Quiut semper ma¬
tutinis horis leuior incertusq ltasus¬
pensus ac dubius permembra diffun¬
ditur: Vt quod in alio sopore noneuenit
Peneuigilans. dormire tesentias
Cum repente scm̃ martinum episcopũ
uidere mihi uideor: praetextum toga
candida. uultuigneo: stillantibus ocu¬
lis. crinepurpureo Atq: ita mihi in ea
habitudine corporis: formaqua noue¬
ram uidebatur : ut quodeloqui nobis
pene difficileẽ Non possit a spicicum
possit agnosci: Arridensq: mihi paulu¬
lum. libellumquem deuita illius scrip¬
seram : dexter a praeferebat: Ego
scã genuaeius complexus: benedictio¬
nem proconsuetudine flagitabam:
Super positamq: capitime omanum.
Tactublandissimo senciebam: Cum int̃
benedictionis uerba sollemnia familia¬
re illudoris uocrucis nomeniteraret:
Mox in eum luminibus intentis. cum
ex satiari uultu illius conspectuque

Expanded text:
animi angore in leetulo\'membra posuanimi angore in leetulo\'membra posuissem, ut plerumque ex maestitudine solet, somnus obrepsit — qui ut semper matutinis horis lenior incertusque, ita suspensus ac dubius per membra diffunditur, ut quod in alio sopore non euenit, paene uigilans dormire te sentias —: cum repente sanctum Martinum episcopum uidere mihi uideor, praetextum toga candida, uultu igneo, stellantibus oculis, crine purpureo: adque ita mihi in ea habitudine corporis formaque, qua eum noueram, uidebatur, ut, quod eloqui nobis paene difficile est, non posset aspici, cum posset agnosci. adridensque mihi paululum libellum, quem de uita illius scripseram, dextera praeferebat. ego sancta genua eius conplexus benedictionem pro consuetudine  flagitabam, superpositamque capiti meo manum tactu blandissimo sentiebam, cum inter benedictionis uerba sollemnia familiare illud ori suo crucis nomen iteraret. mox in eum luminibus intentis, cum exsatiari uultu illius conspectuque
Abbreviated transcription (Latin):
Ceterum ut uerbis meis dñs ẽ testis.
mibhi ipse referebat. et nonsine gemitu
fatebatur. In hoc sediaboli artedeceptũ
ut excussus esomno.: Consilium non ha¬
beret quoperfidem etorationem pe¬
riculo repugnaret: Denique tamdiu
circase saeuisse ignem. Quamdiu erũ¬
pere ostium turbatus mente temptaue¬
rit : Ubiuero auxilium crucis etora¬
tionis arma repetisset: mediascessis¬
se flammas seque tum sensisse rorantes.
quasmale eet̃ expertus urentes. Vn¬
de intellegat quisquis haeclegerit.
Temptatum quidem illo martinum
periculo sed probatum¬
AD AURELIUM DIACONẼ
OSTEAquAM AMeMaxE
degressus es eram residens solus
incellula : subieratq: meilla quaesae¬
pius occupat cogitatio: spes futurorũ.
praesenciumq: fastidium: iudicii
metus: formidopoenarum: et quod
consequens erat. atq: unde cogitatio
tota descenderat: Peccatorum meorũ
recordatio : Tristem me confectumq
reddiderat: De inde. cum fatigata

Expanded text:
ceterum — uerbis meis Dominus est testis — ceterum — uerbis meis Dominus est testis — mihi ipse referebat et non sine gemitu fatebatur, in hoc se diaboli arte deceptum, ut excussus e somno consilium non haberet, quo per fidem et orationem periculo repugnaret: denique tam diu circa se saeuisse ignem, quamdiu erumpere ostium turbatus mente temptauerit. ubi uero uexillum crucis et orationis arma repetisset, medias cessisse flammas, seque tum sensisse rorantes, quas male esset expertus urentes. unde intellegat quisquis haec legerit, temptatum quidem illo Martinum periculo, sed uere probatumAD AVRELIVM DIACONVM. Posteaquam a me mane digressus es, eram residens solus in cellula, subieratque me illa quae saepius occupat cogitatio, spes futurorum praesentiumque fastidium, iudicii metus, formido poenarum, et, quod consequens erat adque unde cogitatio tota descenderat, peccatorum meorum recordatio tristem me confectumque reddiderat. deinde cum fatigata
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse uterat moris : Nuda humolassi¬
tudine Itineris urguente requieuit:
Ad mediam fere noctem per interrup¬
tum ut supra diximus pauimentum
ignis aestuansarescentes paleas ad prae¬
hendit: Martinus somno excitus.
re inopinata. Ancipiti periculo. Et ma¬
xime utreferebat diabolo insidiantẽ
atq: urguente praeuentus : tardius
quain debuit ad orationis confugitauxi¬
lium : Namerumpere forascupiens
cum pessulo quem ostio obdiderat.
Diu multumq: luctatus : grauissimũ
circase sensit incendium. Ad eo utuestẽ
qua indutus erat. Ignis ad sumpserit:
Tandem insere uersus. Non in fuga. sed
orationis arripiens: medus flammis
totus addnm̃ conuersus incubuit: Tum
uero diuinitus ignesubmoto. In noxio
sibi orbe flammarum orabat: Mona¬
chiautem qui proforib: erant. Crepi¬
tante et conluctante incendis ono.
obserattis effringunt fores demotoq:
igni: medis flammis. martinum
auferunt. Cumiam penitus eẽ consump¬
tus tam diuturno incendio putaretur:

Expanded text:
ipse, ut erat moris nuda humo ex lassiipse, ut erat moris nuda humo ex lassitudine itineris urguente requieuit. ad mediam fere noctem per interruptum, ut supra diximus, pauimentum ignis aestuans arentes paleas adprehendit. Martinus somno excitus re inopinata, ancipiti periculo et maxime, ut referebat, diabolo insidiante adque urguente praeuentus, tardius quam debuit ad orationis confugit auxilium. nam erumpere foras cupiens, cum pessulo, quem ostio obdiderat, diu multumque luctatus, grauissimum circa se sensit incendium, ita ut uestem, quam indutus erat, ignis absumpserit. tandem in se reuersus, non in fuga, sed orationis arripiens mediis flammis totus ad Dominum conuersus incubuit. tum uero diuinitus igne submoto, innoxio sibi orbe flammarum, orabat. monachi autem, qui pro foribus erant, crepitante et conluctante incendii sono, obseratas effringunt fores, demotoque igne de mediis flammis Martinum auferunt, cum iam penitus esse consumptus tam diuturno incendio putaretur.
Abbreviated transcription (Latin):
conplexum: Quia si persequi uniuersa
uoluis sem In mensum uolumen legenti¬
bus edidis sem: Neque sunt tamparua
quae gessit : Vt omnia potuerint con¬
praehendi: Sed tamen hoc dequo quaes¬
tio incidit. latere non patiar. Et rem
omnem ut gestaẽ referam: Neforte¬
in consultum hoc quod aduituperatio¬
nem beatiuiri poterat opponipraet̃¬
misise uideamur:
CUM ADDIOCESEQUANDÃ
Prosolemni consuetudine sicut episco¬
pis uisitare ecclesiassuas moris. ẽ.
media fere martinus hie me uenis set :
mansionem ei insecretario ecclesiae
clerici parauerunt : Multumq: ignem
scabro iampertenui pauimento subdi¬
derunt: lectum ei plurimo stramine
extruxerunt: De incumsemartinus
cubitum conlocasset. insuetã molliciẽ
stratimaleblandientis horrescit
Quippe quinuda humo unotantum
cilicio superiecto occupare consueue¬
rat: Itaq: qua si accepta permotus in¬
iuria stramentum omne proiecit:
Casu superfornaculã partem paleae
illius quamremouerat aggessit.

Expanded text:
conplexum: quia si persequi uniuersa conplexum: quia si persequi uniuersa uoluissem, inmensum uolumen legentibus edidissem. neque enim sunt tam parua, quae gessit, ut omnia potuerint conprehendi. sed tamen hoc, de quo quaestio incidit, latere non patiar et rem omnem, ut gesta est, referam, ne forte consilio hoc, quod ad uituperationem beati uiri poterat opponi, praetermisisse uideamur. Cum ad dioecesim quandam pro sollemni consuetudine, sicut episcopis uisitare ecclesias suas moris est, media fere hieme Martinus uenisset, mansionem ei in secretario ecclesiae clerici parauerunt, multumque ignem scabro iam et pertenui pauimento subdiderunt: lectum ei plurimo stramine extruxerunt. dein, cum se Martinus cubitum conlocasset, insuetam mollitiem strati male blandientis horrescit, quippe qui nuda humo, uno tantum cilicio superiecto cubare consueuerat. itaque quasi accepta permotus iniuria stramentum omne proiecit. casu super fornaculam partem paleae illius, quam remouerat, aggessit.
Abbreviated transcription (Latin):
tituit: Atque utscio anpeneplus fuerit
uixisse in profundo. An supramaris pro¬
funda transisse: Sed haectu ut arbitror
stulte non legeras:: Autlecta non audieras:
Neq: enim absq: diuino consilio istius modi¬
exemplum beatus euangelista sacris
litteris protulis set : Nisi ut ex his huma¬
namens erudiretur: naufragiorum
atq: serpentiũ casus. Et sicut a postolus
refert. Qui nuditate fame. latronum¬
q periculis gloriatur: Omnia haec.
tiendum quidem eẽ communia. sed his
tolerandis atq: uincendis: praecipuã
semper iustorum fuis seuir tutem
dumperomnia tempta menta pacientes
semper inuicti: Tanto fortius uince¬
rent. Quanto grauius pertulissent
Vnde hoc quod ad martini infirmitatẽ
uocatur. plenum ẽ dignitatis et gloriae:
siquidem periculo sissimo ca su tempta¬
tus euicerit: Ceterum omissum
ame. in libello illoquem deuita illius scrip¬
simus nemomiretur. Cum ibidem sim
professus : me non omnia illius facta

Expanded text:
tituit. adque nescio an paene plus fuerit tituit. adque nescio an paene plus fuerit uixisse in profundo an supra maris profunda transisse. sed haec tu, ut arbitror, stulte, non legeras aut lecta non audieras. neque enim absque diuino consilio istius modiexemplum beatus Euangelista sacris litteris protulisset, nisi ut ex his humana mens erudiretur naufragiorum adque serpentium casus, et, sicut Apostolus refert, qui nuditate et fame latronumque periculis gloriatur, omnia haec tiendum quidem esse communia, sed his tolerandis adque uincendis praecipuam semper iustorum fuisse uirtutem, dum per omnia temptamenta patientes et semper inuicti tanto fortius uincerent, quanto grauius pertulissent. unde hoc, quod ad Martini infirmitatem uocatur, plenum est dignitatis et gloriae, siquidem periculosissimo casu temptatus euicerit. ceterum omissum hoc a me in libello illo, quem de uita illius scripsimus, nemo miretur, cum ibidem sim professus me non omnia illius facta
Abbreviated transcription (Latin):
debet homicida. eẽ quem saluum factum
demari: fa tauiuere non sinuerunt
At ille excus sa uipera inignem : Nihil
mali paciebatur: Illiautem  subito casu¬
rum et repente moriturum eumputaban:
Sed cum uiderent. nihilmali contingere
ei : Conuertentes sedicebant eumd m̃
eẽ : Alioquin. uelhorum exemplo. om¬
nium mortaliũ infelicissime: Perfidiã
tuam coarguere ipsedebueras: utsi tibi
scandalum mouerat. Quod martinus
flamina ignis uidebatur ad tactus.
huncrursum ad tactum ad merita illius
etuirtutem referres: Quod circum¬
septus ignibus Nonperisset: Agnosce
enim miser agnosce quod nescis: Om¬
nes ferescõs. magis insignispericulorũ
suorum fuis seuir tutib:: Video quidẽ
petrum fide potentem rerum obstante
natura. mare pedib: super gressum.
et instabiles aquas corporeo pressisse.
uestigio: Sed non ideo minor mihi uide¬
tur gentium praedicator quem fluctus
obsorbuit. Et postriduum totidẽ que
noctes emergente eprofundo unda res¬

Expanded text:
debet homicida esse, quem saluum factum debet homicida esse, quem saluum factum de mari fata uiuere non siuerunt. at ille excussa uipera in ignem nihil mali patiebatur. illi autem subito casurum et repente moriturum eum putabant, sed cum uiderent nihil mali contingere ei, conuertentes se dicebant eum Deum esse. adquin uel horum exemplo, omnium mortalium infelicissime, perfidiam tuam coarguere ipse debueras, ut si tibi scandalum mouerat, quod Martinus flamma ignis uidebatur adtactus, hunc rursum adtactum ad merita illius et uirtutem referres, quod circumsaeptus ignibus non perisset. agnosce enim, miser, agnosce quod nescis, omnes fere sanctos magis insignes periculorum suorum fuisse uirtutibus. uideo quidem Petrum fide potentem rerum obstante natura mare pedibus supergressum et instabiles aquas corporeo pressisse uestigio. sed non ideo mihi minor uidetur gentium praedicator, quem fluctus absorbuit et post triduum totidemque noctes emergentem e profundo unda res
Abbreviated transcription (Latin):
ESTER UADIE CUMAD¬
ME PLERIQUEMO UACHI
UENISSENT: IN TER
fabulas iuges longumque sermonem:
mentio incidit libellimei quem deuita
beatiuri martini edidi: studios eque
eum amultis legi libentissime audiebã :
Interta indicatur mihi dixisse quendã
malospũ suscitatum : Curmartinus
qui mortuos suscitasset: flammas do¬
mibus depulisset : ipsenuper adustus
incendio: periculose fuisset obnoxius
passioni: Distum quisquis ẽ miserum
iuda eorum in uerbis eius perfidiam
et dicta cognoscimus: Qui incruce posi¬
tum dnm his uerbis increpat: Alios
saluos fecit: seipsum saluum facere non
potest: uereplane istequicum que est:¬
si illis temporibus natus. eẽt̃. Et indnm̃
hacuocedicere potuisset : Quisimili
quisquis es: Martinus ldeo non potens
ldeo non sc̃s quia ẽpericlitatus incendio.
Obeatum et peromnia similema postolis
etiam in his conuitus uirum: Nempehoc
et depaulo gentiles cumuipera momor¬
disset: sensis sereferuntur: Hic homo:

Expanded text:
Hesterna die, cum adme plerique monachi uenissent, inter fabulas iuges longumque sermonem mentio incidit libelli mei, quem de uita beati uiri Martini episcopi edidi, studioseque eum a multis legi libentissime audiebam. interea indicatur mihi dixisse quendam malo spiritu suscitatum, cur Martinus, qui mortuos suscitasset, flammas domibus depulisset, ipse nuper adustus incendio periculosae fuisset obnoxius passioni. o istum, quisquis est, miserum! Iudaeorum in uerbis eius perfidiam et dicta cognoscimus, qui in cruce positum Dominum his uerbis increpabant: alios saluos fecit, se ipsum saluum facere non potest. uere iste, quicumque est, illis temporibus natus esset, ut in Dominum hac uoce potuisset dicere, qui simili quisquis es, Martinus ideo non potens, ideo non sanctus, quia est periclitatus incendio? o beatum et per omnia similem Apostolis etiam in his conuiciis uirum! nempe hoc et de Paulo gentiles, cum eum uipera momordisset, sensisse referuntur : hic homo
Abbreviated transcription (Latin):
umquam cilicio tectum. quis cineribus
crederet inuolutum.:Ita uitropuri¬
futurae resurrectionis gloria. et natu¬
ra demutatȩ carnis ostensus. ẽ.: Iamuero
in obsequium funeris credinonpotest:
Quanta hominum multitudo conuenerit:
Tota obuiam corpori ciuitasruit : Cuncti
exagris atq uicis. multiq: ex uicinis
etiam urbibus ad fuerunt O quantus
luctus omnium : quanta praecipue mae¬
rentium lamenta monachorum: Qui
eo die fere ad duomilia conuenisse di¬
cuntur: specialis martinigloria eius
exemplo in dnĩ seruitutem. stirpstanta
fructificauerat: Agebat nimirum ante
sepastor extinctus greges suos scãe illius
multitudinis pallida sturbas agmina
palliata : Et aut emeritorum laborum
senes autiurato sxpĩ insacramenta tirones:
Tamuirginum choros fletuabstinens praȩ

Expanded text:
umquam cilicio tectum, quis in cineribus crederet inuolutum? iam enifuturae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, specialis Martini gloria: eius exemplo in Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens prae
Abbreviated transcription (Latin):
nem suepere grinationis historiaã
qualiter inoriente fides xpĩ florecit.
quaesit scõrum quies: Quae instituto
monachorum. Quantisque signis
acuirtutibus inseruis suis xp̃s opereti¬

Expanded text:
nem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in semis suis Christus operet
Abbreviated transcription (Latin):
uerit : nec moritimuit: Nec uiuere
recusauit : Itaq: cumiam peraliquot
dies uifebrium teneretur : Nontam̃
adĩo perecessabat : Pernox in orationi¬
bus etuigilus. fatescentes artus spiri¬
tui seruire cogebat : Nobili illo stratu
suo incinere et cilicio recubans: Et cũ
adiscipulis rogaretur. ut saltim uilia sibi
sineret stramenta supponi: Nondecet
inquid filixpĩanum. Nisi incine remori:
Egosi aliud uobis exemplum relinquo.¬
ipse peccaui. Oculis acmanibus incaelũ
semper intentis. inuictum ab oratione
spm̃ nonrelaxabat: Et cum a presbite¬
risquitum ad eum confluxerant roga¬
retur : ut corpusculum lateris muta¬
tione releuaret : sinite inquit. sinite me
fratres: Caelum potius respicere quã
terrã. Et suo iamitinere iturus ad dnm̃
sp̃s dirigatur: Haec locutus. diabolum
uidet propteradsistere: Quid hic iN¬
quit adstas cruenta bestia Nihil inme
funeste reperies Abrahae mesinus reci¬
pit : Cum hac ergo uoce flagitatum

Expanded text:
uerit, nec mori timuerit nec uiuere uerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium teneretur, non tamen ab opere Dei cessabat: pernoctans in orationibus et uigiliis fatiscentes artus spiritui seruire cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, non decet, inquit, Christianum nisi in cinere mori: ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
pondit: Dnẽ siadhuc populotuo sum
necessarius. Non recuso laborem. fiat
uoluntastua : Nimirum inter spem a mo¬
remq positus dubitauit paene quid mal¬
let : Quia nec hos deserere. Nec EXpo
uolebat diutius seperari: NihiltameN
inuoto suo poners Aut uoluntati relinquens
Totum sed nĩ arbitrio potestatiq: commit¬
dicereuidetur: grauisquidem ed nẽ cor¬
poreae pugna militiae. Et iam satis .ẽ. quod
hucusq certaui. Sed siadhuc in eodem
labore procastris tuorum staremeprae¬
cipis Non recuso : Nec fatescentem caus¬
bor aetatem. munia tua deuotus imple¬
bo  subsignistuis quo ad ipsetuius seris
militabo: Et quamuis optata sit senimes¬
si o postlaborem : est tamen animus uictor
annorum. et cedere nescius se nectuti:
Atsiiam parcis aetati: bonum mihi est
dnẽ uoluntastua : hosuero quibustimeo
ipsecustodies: Oui rum in effabilem.
Nec labor euictum. Nec morte uincendũ:
Qui innullã separtem pronior inclina¬

Expanded text:
pondit: Domine, si adhuc populo tuo sum pondit: Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem: fiat uoluntas tna.nimirum inter spem maeroremque positus dubitauit paene quid mallet, quia nec hos deserere nec a Christo uolebat diutius separari. nihil tamen in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique commitdicens: grauis quidem est, Domine, corporea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclina