comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
feria post palmas transiens pontẽ
diuim fluminis uidit agñi demo¬
num gesta sua principi suo referen¬
tium et int̾ eos ethyopem in manu
sandalium p̾fe̾ntem ad iudiciũ qd̃
romanũ p̾sulem cui hoc erat per .uii.
annos impugnatũ. tandem ad laplũ
trax̾it. Qui uocas a se ethyopẽ et in
uirtute dei ⁊ scẽ crucis suꝑ enm ascẽ¬

Expanded text:
feria post palmas transiens pontem Duvii fluminis, vidit agmen demonum, gesta sua principi suo referentium, et inter eos Ethiopem in manu sandalium preferentem, ad indicium quod Romanum presulem, cujus hoc erat, per 7 annos impugnatum, tandem ad lapsum traxerit. Qui vocans ad se Ethiopem, et in virtute Dei et sanctae crucis super eum ascen
Abbreviated transcription (Latin):
stilo et facũdia p̾clarus: multa ab
aruanis ꝓ uera fide ꝑpessus aiutur¬
no in. sarcliniam exilio mac̾atur.
Ceterum in asftica olimpius quidã¬
dura in balneis scãm trinitatẽ blas¬
phemaret: ignito iaculo telitꝰ uenien¬
te ui sibilit̾ ꝯbustus ẽ. Costantinopoli¬
dum deut̾us arrianus ep̃c barbam ꝙ̃¬
dam baptizaret et male d̃istinguens
trinitatẽ dic̾e̾t baptizo te barba ĩ no¬
mine pẽis ꝑ filiũ in spu scõ: aqua ddis
ꝑuit. Alamindarus rex sarracenoꝵ
ab orthodoxis baptizatꝰ cũ eum uellẽt
entitiã seduc̾e refellit eos hac fabulosa
inductõe clicens qd̾ lict̾as acceꝑit mi¬
chaelem archangłm mortuũ ẽẽ. Illis¬
q respondentib hoc impossibile esse

Expanded text:
stilo et facundia preclarus, multa ab Arrianis pro vera fide perpessus, diutino in Sardiniam exilio maceratur. In Africa Olimpius quiddum in balneis in sanctam Trinitatem blasphemaret, ignito jaculo caelitus veniente, visibiliter combustus estdum Deuterus Arrianus episcopus Barbam quendam baptizaret, et male distinguens Trinitatem, diceret: Baptizo te, Barba, in nomine Patris per Filium in Spiritu sancto, aqua dis. Alamundarus rex Saracenorum ab orthodoxis baptizatus, cum eum vellent Euticiani seducere, refellit eos hac fabulosa inductione, dicens quod litteras acceperit, Michaelem archangelum mortuum esse; illisque respondentibus, hoc impos
Abbreviated transcription (Latin):
uenit lapidem. diu negata lux paruit
Ita frẽs illi anachorita que desid̾abant
uisitato cum ad modum fructuosa
laboris sui m̾cede redierunt qui in tes¬
timoniũ tante uirtutis admissi: fidem
uidissent. Mira clicturus sum. leenam
post dies .ui. ad actorẽ fr̃nitati bñficii
reu̾tisse eidem q ĩusitate fere pellem

Expanded text:
estiarum diu negata lux patuit. ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant uisitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt, qui in testimonium tantae uirtutis admissi fidem suidissent. mira dicturus sum, leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii reuertisse eidemque inusitatae ferae pellem
Abbreviated transcription (Latin):
altius repet̾e modo nõ uidetur u¬
e÷ qr que huius regni fu̾it antiqͥ¬
łas. qnͣta ⁊ qmͣ potens huius antigui¬
tatis nobilitas: ⁊ satis recolet lector ꝑ
antiquoꝵ hystorias. S tantũ notabo
quia sepe uictoria abusi de romanis
nunt autẽ recens ceso iuliano. et exͥ¬
citu romanoꝵ ꝓfugato ⁊ finib suis
romano imꝑio mutilato ⁊ sic ꝓ suo
posito felicitatẽ suã non temꝑant̾ fe¬
rebant ⁊ sapore rege eoꝵ in soletius
agente: xp̃ianis ⁊ romanis om̃imo¬

Expanded text:
modo non videtur utile, quia quae hujus regni fuerit antiquitas, quanta et quam potens hujus antiquitatis nobilitas, satis recolet lector per antiquorum historias. Hoc tantum notabo, quia sepe abusi victoria de Romanis, nunc autem recens caeso Juliano, et exercitu Romanorum profligato, et finibus suis Romano imperio mutilato, et sic pro suo  annos composito, felicitatem suam non temperanter ferebant; et Sapore rege eorum insolentius agente, Christianis et Romanis omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
lestiũ sacramentoꝵ mist̾iis in hostẽ
primi occurrerant u̾ba pacis loqueret᷑
signiferum in solenter resistententẽ
et iam iamq pugnam exitantem
gladio ꝑcussit in brachio. Qua ꝑcus

Expanded text:
lestium sacramentorum mysteriis in hostem primi occurrerant, pia pacis verba jactaret, signiferum quemdam insolenter obsistentem, et jam jamque pugnam excitantem gladio percussit in brachium, eumque m
Abbreviated transcription (Latin):
iustina hoste simul et impietatis con¬
scĩa ꝑurgente in fugam u̾sa. cũ filio:
exilia que dei sacerdotib ꝑabat sortita
nianus regno ꝯstitutꝰ extincto maxĩo
eiusq filiꝰ uictore quem ĩꝑatorẽ gallis
maximus reliquerat: ip̃e in galliam
tnͣsiit. Ubi cum tnͣsquillam rem publi¬
cam in pace ag̾et: apud uẽnã dolo ar¬
bogastis comitis sui ut ferunt trans¬
gnlatus. atq ut uoluntariã sibi consci¬
uisse mortem putaretur laqueo suspen¬
sus est. Mortuo gͥ ualentiniano aug̾to
arbogastis engeniũ tyrannũ mox ĩꝑa¬
torem creare ausus est .iii. Qualiter

Expanded text:
to, hoste simul atque impietatis conscientia perurgente, in fugam versa cum filio, exilia quae Dei sacerdotibus pranianus iunior regno restitutus extincto Maximo eiusque filio Victore, quem imperatorem Gallis Maximus reliquerat, ipse in Galliam transiit: ubi cum tranquilla republica in pace ageret, apud Viennam dolo Arbogastis comitis sui, ut ferunt, strangulatus atque, ut uoluntariam sibi consciuisse mortem putaretur, laqueo suspensus est mortuo Valentiniano Augusto Arbogastes Eugenium tyrannum mox creare ausus est legitque
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sũ tyrannũ sola fide maior nam
it. Aquileie maximus uictorie sue sp̃¬
sũmam belli administrabat. Qui cum
expeditõe incautũ hostem p̾uenire ⁊
⁊ ab ĩmanissimis etiã g̾manoꝵ gen¬
tib tributa ac stipendia magno t̾rore
nominis exigentẽ sine dolo ⁊ sine con¬
trou̾sia clausit. cepit ⁊ occialit. Tunc¬
ualentimanus recepta ytalia: potirus
ximi nece cõꝑata. p̾cipitem sese e naui
in undas dedit et suffocatus ẽ. Sic q¬

Expanded text:
aximum tyrannum sola fide major, namit. Aquileiae tunc maximus victoriae suae spesummam belli administrabat. Qui cum expeditione incautum hostem praevenire et t ab immanissimis quoque Germanorum gentibus tributa ac stipendia solo terrore nominis exigentem, sine dolo et sine controversia clausit, cepit, occidit. Valentinianus recepto Italiae potitur Maximi nece, praecipitem sese de navi in undas dedit et suffocatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
N. O norius post morter ar¬
chadii cum fr̃uele suo theo¬
Uandali duce crosco gallias ꝑuaga¬
ti multas urbes et ecclesias subu̾¬
tunt. Croscus tandem a mariano p̾¬
side arelati captus et ꝑ uictas urbes
ignominiose retractus ad mortẽ tor¬
mentatur. Sub hoc turbine inter
linguonensis cum uincentio archi¬
diacono antilius uensõtiensis. Ex¬

Expanded text:
. Honorius post mortem Archadii cum fatruele suo Theoandali duce Crosco Gallias pervagati, multas urbes et aecclesias subvertunt. Croscus tandem a Mariano preside Arelati captus et per victas urbes ignominiose retractus, ad mortem tormentatur. Sub hoc turbine inter Lingonensis cum Vincentio archidiacono, Antidius Besontionensis e
Abbreviated transcription (Latin):
At ubi ad ꝯtigua miscende pugne spa¬
tia ꝑuentum est: magnus turbo uen¬
toꝵ in ora hostiũ tuit. Ferebantur q
sinebantur. Et que ip̃i uehementer in¬
tors erant: excepta uentis impetu supi¬
nata retrorsum. ip̃os infelicit᷑ ꝯfidebant.
ꝓ̾spexit itaq sibi humanus conscĩo pa
uor. Nam ꝯtinuo sese ꝑua suoꝵ ma¬
nu fusa uictoꝵ: throdosio hostilis ꝓstra¬
uit ex̾citus. Eugenius q captus atq
int̾fcũs ẽͥ arbogastes u̾o sua sese manu
ꝑtulit. Sic qz hoꝵ duoꝵ sangnine. bel¬

Expanded text:
At ubi ad contigua miscendae pugnae spaAt ubi ad contigua miscendae pugnae spatia perventum est, magnus turbo ventorum in ora hostium irruit, ferebanturque am impingerent, sinebantur; et quae ipsi vehementer intorserant, excepta venti impetu supinata retrorsum, ipsos infeliciter configebant. Prospexit itaque sibi humanae conscientiae pavor. Nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori Theodosio hostilis prostravit exercitus, Eugeniusque captus atque interfectus est. Arbogastes vero sua sese manu percussit. Sicque horum duorum sanguine bel
Abbreviated transcription (Latin):
tiniano:eugenius ⁊ arbogastes instru¬
ctas acies campis expeilierant: ⁊ alpum
alta lac̾a meuitabiles ꝙ transitus p̾missis
callide insidiis occupau̾ant ⁊ si nu̾o uł ui¬
tib imꝑes sola tñ belli positõe uictores.
At u̾o theodosius in sũmis alpib ꝯstitutꝰ
exꝑs tibi ac sõpni sciens ꝙ destitutus
ĩħ̾m solus solum qui possit om̃ia. corꝑe
humi fusus. mente celo fixus orabat.
Dehinc u̾o postꝙͣ in sõpnem noctem p̾¬
cum ꝯtinuatõe tnͣsegit: ⁊ testes prope¬
modum quas ĩ p̾ciũ p̾sidii celestis appẽ¬
d̾at lacrimaꝵ lacunas reliquiã fiduci¬
alit̾ arma corripuit. Solusq sciẽs se
ẽẽ non solum signũ crucis prelio dedit:
ac se in bellum ⁊̃ si nemo seq̃retur. uictor
titit: arbitio hostilium ꝑtiũ comes. Q
cum ignaꝵ imꝑatorẽ circumpositis
excepisset insidiis: cõu̾sus ad reu̾enti¬
am p̾sentis augusti. nõ solum a ꝑicu¬
lo lib̾auit. U̾m ⁊̃ instruxit auxilio.

Expanded text:
tiniano, Eugenius et Arbogastes instructas acies campis expedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen belli positione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus, expers somni ac cibi, sciens quod destitutus a inum Christum solus solum qui possit omnia, corpore humi fusus, mente cDehinc postquam insomnem noctem precum continuatione transegit, et testes propemodum quas in pretium praesidii coelestis appenderat lacrymarum lacunas reliquit, fiducialiter arma corripuit solus, sciens se esse non solum, signo crucis signum praelio dedit, ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, victor titit Arbitio hostilium partium comes, qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conversus ad reverentiam plo liberavit, verum etiam instruxit auxilio.
Abbreviated transcription (Latin):
tib ⁊ seculis notũ trorane ciuitatis
extudiũ uictorib gretis cedentes roli¬
quie troianoꝵ ꝑs eoꝵ cũ enea ad fun
tidas paludes ꝓuenit. Ibiq ciuitatẽ
edificau̾nt: qm obfui memoriam si¬
cãbriam uocauerũt. In qua multis
annis habitau̾nt. et in magnan gentẽ
coaluerũt: ⁊ crebris incursib romanũ
solum incessentes usq ad gallias feroci¬
tatis sue uestigia ãilatau̾nt. Hos a deo
romanis infestos ꝯstans cesar filius
magni ꝯstantin bello oppressit: ⁊ tãdẽ
romano imꝑio subiectos aliꝙͣtulũ a
sua feritate mausne fieri coigit. Post
aliquot annos rebellantib alanis ꝯtͣ
ualentiniãnũ imꝑatorẽ. eũ eos non

Expanded text:
gentibus notum Trojanae civitatis excidium, victoribus Grecis caedentes reliquiae Trojanorum, pars eorum cum Enea ad fundtidas paludes pervenit, ibique civitatem aedificaverunt, quam ob sui memoriam Sicambriam vocaverunt. In qua multis annis habitaverunt, et in magnam gentem coaluerunt, et crebris incursibus Romanum solum incessentes, usque ad Gallias ferocitatis suae vestigia dilataverunt. Hos adeo Romanis infestos Constans Caesar, filius Magni Constantini, bello oppressit, et tandem Romano imperio subjectos aliquantulum a sua feritate mansuefieri coegit. Post aliquot annos, rebellantibus Alanis contra Valentinianum imperatorem, cum eos non
Abbreviated transcription (Latin):
butis lib̾os tedd̾et. Hac pactõe troiã
illecti ⁊ fortitudĩe ⁊ prudentia confisi:
duce priamo meotidas paludes roma¬
nis inuias egressi: alanoꝵ gentem
ext̾minau̾nt: ⁊ ita ualentinano satis¬
fecerunt. Ualentinianus eoꝵ uirtute
uit. qd̾ in latina lingua int̾pretatur
feroces. Alii dicunt francos denomina¬

Expanded text:
ibutis liberos redderet. Hac pactione Trojani illecti, et fortitudine et prudentia sua confisi, duce Priamo Meotidas paludes Romanis invias ingressi, Alanorum gentem exterminaverunt, et ita Valentiniano satisfecerunt. Valentinianus eorum virtute vit, quod in Latina lingua interpretatur feroces. Alii Francos cognomina
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ .xl. dies cũ discipulis¬
⁊ postꝙͣ ascendit in celum .x. dieb
int̾positis ꝓmissum misit sp̃m sc̃m
ꝯpleto diẽ pẽtet᷑. Qui dies quiqua¬
genarius h alt̾m sac̃mentũ: quia

Expanded text:
iscipuliset posteaquam ascendit in coelum, decem diebus interpositis promissum misit Spiritum sanctum, completo die Pentecostes: qui dies quinquagenarius habet alterum sacramentum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uidebit me ꝯiunx tua hac nocte. nõ
homo dei ꝗ uisum assistens mulieri.
Fides inquit tua magna ẽ o muliere
⁊ ideo tno desid̾io ueni satiffac̾e. Te
tñ moneo ut non faciẽ corꝑalẽ seruo¬
iunificat nam caro nõ ꝓdest quicqͣm.¬
ostulans eum ait. Noli fili negare
grãm dei: ne incurras pro bono malũ
ꝓ humilitate mendatium. Cauend̾
ꝓ malo siue pro bono ꝓfri uideatur.¬

Expanded text:
idebit me conjux tua hac nocte; non homo Dei per visum, et assistens mulieri: Fides, inquit, tua magna est, o mulier, et ideo veni desiderio tuo satisfacere: te tamen moneo, non ut faciem corporalem servovivificat, nam caro non prodest quidqosculatur, et dixit: Noli, fili, negare gratiam Dei, ne incurras pro bono malum, pro humilitate mendacium. Cavendum pro malo, sive etiam pro bono proferri videatur
Abbreviated transcription (Latin):
saluti sue uix sacis ꝯsule̾ pot̾ant. Nã
queꝯq gentes aut minuende domo
młtitudinis causa aut amore excẽ¬
de sue feritatis a patria sua exula¬
bant: romanũ imꝑiũ lacessebant.
⁊ de eius latissimo corꝑe uelut ꝑtes
quasdam sibi extidebant et in eis sͥ
regnandi locum statuebant.ii. DDe

Expanded text:
saluti suae vix satis consulere poterant. Nam saluti suae vix satis consulere poterant. Nam quaecunque gentes, aut minuendae domo multitudinis causa, aut amore exercendae suae feritatis, a patria sua exulabant, Romanum imperium incessebant, et de ejus latissimo corpore velut partes quasdam sibi excindebant, et in eis sibi regnandi locum statuebant. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
int̾p̾tatõem. De quarto regno sicut
ferrum ꝯminuit. domat ⁊ ꝯterit oĩa.
sic ab origine sui tutud̾it domu̾it et
contriu̾it om̃iã mũdi pene regna. No¬
uissimo u̾o temꝑe regnũ regnũ illud
qd̾ in tybiis suis ferreis cliuitissime et
firmissime sine aliqͣ lassitudine stet̾ãt
tãdem ferro sue fortituilinis cõmixto.
cum testa humane ĩ imbecillitatis ex
alto dñatõis sue gradu cum fragore
t̾nbili labare cepit. Hoc regnũ primi
ꝑse impulorunt qui semꝑ cũ roma¬
no pene ex equo se habuerunt. mͦ uͦ
uacillanite rei publice statu eos ultro
impet̾e nõ timuerũt. ⁊ insuꝑ eos suis
finib expellere potuerũt. qñ iuliano a
gato. nimis fortunati fcĩ lunt ex eoꝵ
infortunio. Ita regnũ illul qd̾ tanto
temꝑe om̃s pene mundi gentes prede
⁊ dñatõi hũit modo dei om̃ipotentia
miscente ei duplũ in potulo quo cet̾is
ludibrio patuit. ⁊ qui olim cũ alus
gentil pro sola gła. certabant. modo

Expanded text:
interpretatus est de quarto regno: quod, sicut ferrum comminuit, domat et conterit omnia, sic ab origine sui tutuderit, domuerit et contriverit omnia paene mundi regna; novissimo vero tempore regnum illud, quod in tibiis suis ferreis diutissime et firmissime sine aliqua lassitudine steterat, tandem ferro suae fortitudinis commixto cum testa humanae imbecillitatis, ex alto dominationis suae gradu cum fragore terribili labare coeperit. Hoc regnum primi Persae impulerunt, qui semper cum Romanis paene ex aequo se habuerunt, modo vero vacillante rei publicae statu, eos ultro impetere non timuerunt, et insuper eos suis finibus mutilare potuerunt, quando Juliano apiliter subjugato, nimis fortunati facti sunt ex eorum infortunio. Ita regnum illud, quod tanto tempore omnes paene mundi gentes praedae et dominationi habuit, modo Dei omnipotentia miscente ei duplum in poculo, quo ceteris dae et ludibrio patuit; et qui olim cum aliis gentibus pro sola gloria certabant, modo
Abbreviated transcription (Latin):
a sole illustrati. et qnͣtomag̾ ab eo re¬
cedit: tanto magis ab ea ꝑte q̃ t̾ris
apparet radios eius exciꝑe.⁊ qnͣto
mag̾ ad eum post dimidiũ mensem
ex alio senicirtulo ꝓpuquat: tanto

Expanded text:
ole inlustrari et, quanto magis ab eo recederet, tanto magis ab ea parte, quae terris apparet, radios eius excipere, quanto autem ad eum magis post dimidium mensem ex alio semicirculo propinquaret, tanto
Abbreviated transcription (Latin):
siticius romane ecclesie p̾sedit .xxxui.
Hic ꝯstituit h̾eticum penitentẽͥ ꝑ im¬
posisionem manus sacerdotalis ab eccle¬
sia eẽ recipienddum. Hic manicheos to
apud latinos trãstulit a grecis: apud
quos hic ritus iam iõleu̾at ex instituto
puli qui per uisionẽ in celũ raptus ⁊
audiuit et udit: quomͦ angeli ꝑ an¬

Expanded text:
Siricius Romanae ecclesiae 37u s presidet. Hic constituit, hereticum poenitentem per impositionem manus sacerdotalis ab aecclesia esse recipiendum. Hic Manicheos Romi primus ad Latinos transtulit a Grecis, apud quos hic ritus jamdudum inoleverat, ex instituto puli, qui per visionem in caelum raptus, vidit et audivit, quomodo angeli per an
Abbreviated transcription (Latin):
gretos constituta ẽ: apud elydẽ g̾ce
olimpiadem uocau̾nt. qͣdꝑiennio in
una olimpiade supputato. Dubileus¬
tur: ⁊ ad om̃s reu̾tebatur antiqua pos¬
sessio. ab soluebantur debita: ꝯfirma¬
bantur libertates. Hunc nũm ⁊̃ ĩ die¬
b pentecostes ⁊ ip̃i celebramus: post
resurrectionẽ dñi remista culpa ⁊ to

Expanded text:
Graecos constituta apud Elidem Graeciae Olympiadem vocaverunt, quadriennio in una Olympiade supputato. Detubae, et ad omnes revertebatur antiqua possessio, debita absolvebantur, confirmabantur libertates. Hunc numerum etiam in diebus Pentecosten et ipsi celebramus post Domini resurrectionem, remissa c
Abbreviated transcription (Latin):
qui pp̃ uxorẽ ⁊ liberos amans dñm
suum aure ꝑtusa secuitio subiũga¬
tus seriure iubetur ii sdm. hoc est
usq ad quinq̃gesimũ annũ. Etas
de multis scłis instruitur. Dicta ẽ aũ¬
otas quasi euitas. idẽ eui siłitudo.
Nam euus ẽ etas ꝑpetua: cuius nõ
initiũ nec extremum noscitur. ꝙ gͥai

Expanded text:
qui propter uxorem et liberos amans dominum suum aure pertusa servitio subiugatus, servire iubetur in saeculum, hoc est usque ad annum quinquagesimum. Aetas de multis saeculis instruitur. Et dicta aetas, quasi aevitas, id est similitudo aevi. Nam aevum est aetas perpetua, cuius neque initium neque extremum noscitur, quod Gr
Abbreviated transcription (Latin):
hẽo tollite tantũ mͥ ꝯscĩa fidi̾ maneat
illesa ⁊ hoc dicens ante pedes impia p̾ci¬
pientiũ angulum iecit. Ambrosius u̾o
ad u̾sus regine furorem. ñ se manu de¬
fendebat ⁊ celo: s ieiuniĩs ꝯtinuatis¬
q igiliis sub altari positꝰ. dm̃ sibi ⁊
tyranni infamia ⁊ legituum princi¬
pem gestiret ostendere datis litteris
impiũ protestatur inceptũ fidẽ dei ĩ¬
pugnari. ⁊ statuta catholice eccłie sb̾iui
Et int̾ ħ: aꝓpinquare ytaliã cepit.

Expanded text:
beo tollite: tantum mihi conscientia fidei duret illaesa. Haec dicens, ante pedes impia praecipientium cingulum jecit. Ambrosius vero adversum Reginae furorem, non se manu defensabat, aut telo, sed jejuniis continuatisque vigiliis sub altari positus: per obsecrtyranni infamia, et legitimum principem gestiret ostendere, datis litteris impium protestatur incoeptum, fidem Dei impugnari, et statuta catholicae Ecclesiae subrui, et inter haec appropinquar
Abbreviated transcription (Latin):
cãtur ã om̃s ad illã requiem alt̾ius
uite qͦ ab ista transitur. ꝙ pascha si
catus. addito ad eminẽtiã sacram̃ti
ip̃o t̾nario. in illis magnis piscib in¬
uenitur: quos dñs iã post resurrectõ¬
nẽ noutã uitam de monstrans a dext̃

Expanded text:
cantur autem ad requiem alterius uitae, quo ab ista uita transitur, quod pascha sigcatus addito ad eminentiam sacramenti ipso ternario in illis magnis piscibus inuenitur, quos dominus iam post resurrectionem nouam uitam demonstrans a dextera
Abbreviated transcription (Latin):
pr̃es nr̃i censuerũt: ut nr̃a festiuitas
ab illo qui oportunã sacramento qd̾
ꝯmendare instituerat horam expecta¬
bat c̃ dic̾e̾t nodũ uenit hora mea: in
ãniu̾saria passionis eiꝰ celebratõne
um: crucifixi. sepulti. suscitati. Ꝙ

Expanded text:
nostri censuerunt, ut et nostra festiuitasm, sed opportunam sacramento quod commendare instituerat, horam exspectabat, cum diceret, Nondum venit hora mea , in anniversaria passionis ejus celebratione um crucifixi, sepulti, suscitati. ho
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ter exignas ad mod̃ circa corda guitas mi
ta nuitat᷑ nõ mͦ tant̾ more mat̾ia suffusa
uerum ad singłos animi habitꝰ. pudore ira
metu. pallorib plurib modis sitũ ruboris.
Alius enim ire ⁊ alius n̾ecundie. Nam ĩ me-¬
tu refug̾e ⁊ nusqͣm ẽẽ certũ ẽ multisq tnͣffoᷤ¬

Expanded text:
aeter exiguas admodum circa corda guttas, mita mutari, non somno tantum minore materia suffusi, verum ad singulos animi habitus, pudore, ira, metu, palloris pluribus modis, item ruboris: alius enim irae et alius verecundiae. 225 nam in metu refugere et nusquam esse certum est multisque no
Abbreviated transcription (Latin):
Upos ethyopia mittit c̾uice iubatos lxxxuii.¬
⁊ tanto uarios ut nullũ colorẽ abẽe di¬
saliendo ita nisus alitis hñt ut ñ mag̃ ꝓficiãt
tunt. Oruma comati s̃ estatenudi ho̾aũt thoas
frica et egyptus gignunt. asꝑsosq trucesq fri-¬
tradit arrbadas scrib̾e̾ ex gente anticuiusdã sor¬
de familie lectũ ad stagnũ ꝙdam regionis eiꝰ
duci uestituq ĩ q̃rcu suspenso tranare ⁊ abire ĩ
deserta tranffigariq in lupũ ⁊ cũ cet̾is euisdẽ ge-¬
nĩs concreari ꝑ annos .ix. Qͦ in temꝑe si hoĩe
se abstinu̾it reu̾ti ad idẽ stagnũ. ⁊ cũ tͣnau̾it
litas Nullũ tam impudẽs mendatiũ ẽ ut te¬

Expanded text:
upos Aethiopia mittit cervice jubatos, et tantum varios, ut nullum colorem illis disaliendo ita nisus habent alitis, ut non magis proficiant tunt. Bruma comati sunt, aestate nudi: thoas frica et Aegyptus gignunt, asperos trucesque friscribit Arcadas tradere ex gente Anthi cuiusdam sorte familiae lectum ad stagnum quoddam regionis eius duci vestituque in quercu suspenso tranare atque abire in deserta transfigurarique in lupum et cum ceteris eiusdem generis congregari per annos VIIII. quo in tempore si homine se abstinuerit, reverti ad idem stagnum et, cum tranaverit, litas! nullum tam inpudens mendacium est, ut te
Abbreviated transcription (Latin):
abortꝰ qͣntum in hac ꝑte multo nocentores ꝙͣ
fe̾ sumus. Uiros auicliores uen̾is in hyeme fe¬
minas in estate hesiodus ꝓdidit. Tradunt snẽ¬
spumam ore fund̾e̾. U̾rem sub antis audita
noce nisi admittat᷑ cibum nõ caꝑe usq ĩ ma-¬
ciem. feĩas aũt in tm̃ efferari ut hoĩem lac̾ent
candida ueste maxĩe ueste indutũ. Rabies ã¬
tus putat᷑ ex cibis fi̾ sicut uiro eruca pecorecepa.

Expanded text:
abortus. quantum in hac parte multo nocentiores quam ferae sumus! viros avidiores veneris hieme, feminas aestate Hesiodus prodidit. 173 spumam ore fundere, verrem subantis audita voce, ni admittatur , cibum non capere usque in maciem, feminas autem in tantum efferari , ut hominem lancinent, candida maxime veste indutum. rabies tus putatur et cibis fieri, sicut vero eruca, pecori caepa.
Abbreviated transcription (Latin):
ustela bestiola ingenio subdola. catu .iii.¬
los sedule nuiͥt. eosq de loco ad locũ sepiꝰ
cũ serpente pugnare uult ag̾sti ruta se munit.
mortuos fetꝰ suos uiueniat ꝑ ħ̾bam nalit̾ no¬
tã rediuiuos faciat. De hac clem̃s pp̃ hoc dicit ꝙ¬
ore ꝯcipit ⁊ aure parit. In ꝓselena insula mꝰte¬
le ñ transeunt ⁊ si fu̾int illate moriunt. In
boetia qͦ q̃ lebedia dr̃. illate statim fugiuint.
Haꝵ gn̾a duo sunt quoꝵ maius. Hare gn̾a¬
ĩ dorso rubet. Mustela ut dcm̃ ẽ serpentes ꝑse¬
quit᷑ adeo uit ip̃m ⁊̃ basiliscum int̾imat. s

Expanded text:
stiola est ingenio subdola, catulos sedulo nutrit, eosque de loco ad locum sepius cum serpente pugnare vult, agresti ruta se munit. mortuos fetus suos inveniat, per herbam naturaliter notam redivivos faciat. De hac Clemens papa dicit quod ore parit. In Proselena insula mustele non transeunt et si fuerint illate moriuntur. In Boetia quoque, que Lebedia dicitur, illate statim fugiunt. Harum genera duo sunt quorum maius icin dorso rubet. Mustela, ut dictum est, serpentes persequitur, adeo ut etiam ipsum basiliscum interimat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
enim solida haurũt si iam fauces capiunt q̃ de
mina excutiunt aut si tem̾or ẽ catulis adhuc
ꝑstringunt ut amputata ꝑte qͣi ferro et reliꝙ̃ͣ
que amplexu tenet᷑ sorbeant. Silĩ mͦ et auib de¬
uoratis solidis ꝯtentõe plumas ⁊ ossa reuomũt

Expanded text:
enim solida hauriunt, si iam fauces capiunt, quae mina extussiunt, aut si tenerior est catulis adhuc que praestringunt, ut amputata parte ceu ferro e reliqua, quae amplexu tenetur, sorbeant. simili modo avibus devoratis solidis contentione plumam excitam revomunt
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ oua pennas ułsqͣmas aut corticẽ ut testu-¬
dines aut cutem puram ut serpentes. penna¬
i caules oĩm auium p̃cise ñ crescunt. uulse
renascuntur. Membrams uolant fragilib
insecta. humentib yrundĩes ĩ mari siccis ĩt̾
acute exeunt crassi. hyrcis feĩs tenuiores.
Equis in uiba largis ĩ armis leoni. dasipo¬
di ⁊ ĩ bucis intꝰ ⁊ in pedib. Q utraq trogꝰ
Pubescit homo solus. ꝙ nͥ ꝯtingat st̾ilis est

Expanded text:
 ova, pinnas aut squamas aut corticem , ut testudines, aut cutem puram , ut serpentes. pinnarum caules omnium cavi. praecisae non crescunt, evulsae renascuntur. membranis volant fragilibus insecta, umentibus hirundines in mari, siccis inter e cute exeunt crassa hirti, feminis tenuiores; equis in iuba largi, in armis leoni, dasypodi et in buccis intus et sub pedibus, quae utraque Trogus pubescit homo solus, quod nisi contigit , st
Abbreviated transcription (Latin):
hec potentia tres h̃t gradus sicut ⁊̃ potentia
sciendi. Dicitiu enim potentia sciendi sic̃
in puero qui ẽ de num̾o scientium scd̃m
passibilitatẽ nateͣ tantum. Et hec poten¬
tia dr̃ remota ⁊ mat̾iał ⁊ ĩꝑfc̃a ⁊ indispo

Expanded text:
haec potentia tres habet gradus, sicut etiam potentia sciendi. Dicitur enim potentia sciendi sicut in puero, qui de numero scientium est secundum possibilitatem naturae tantum; et haec potentia dicitur remota et materialis
Abbreviated transcription (Latin):
Anima brutoꝵ sanguis est. Sanguis ã ge¬
latus conu̾ti solet in carnem ⁊ caro corru¬
pta redit in t̾ram. Merito gͦ tabida est a¬
nima ium̃toꝵ. Est aũt sanguis humidi-¬
tas naturalis semꝑremanens in hñtib sã¬
guinem. Et non est sanguisus uitalis ni¬
si in uenis ⁊ incorde. Gustus eius ẽ dulcis
⁊ coloreuis rubeus nisi sit corruptus. O m̃e
animal hñs sanguinẽ ht c̾ebrum dormit ⁊
malium quoꝵ dam medicinalis est ut sã-¬

Expanded text:
Anima brutorum sanguis est. Sanguis autem gelatus converti solet in carnem et caro corrupta redit in terram: merito ergo tabida est anima iumentorum. Est autem sanguis humiditas naturalis, semper remanens in habentibus sanguinem et non est sanguis vitalis, nisi in venis et in corde. Gustus eius est dulcis et color eius rubeus, nisi sit corruptus. Omne animal habens sanguinem, habet cerebrum; dormit et mali
Abbreviated transcription (Latin):
ptõem nimiam in eo sentiant. Nam in hõĩe
sano nobiliorẽ ac bene digestum sanguinẽ
extrahunt. Meliores ã ac nimis nociue dñr
ille q̃ rugate ac lineate sunt in dorso sunt de¬
t̾iores uͭ q̃ nigre. Sangͥsuga c̃ urticis ac tͥblis pũ¬
git᷑ ut uenenum euomat si qd̃ in bestiis aut
bufonib aut serpentib aqͣticis hauserit. a¬

Expanded text:
ptionem nimiam in eo sentiant. Nam in homine sano, nobiliorem ac bene digestum sanguinem extrahunt. Meliores autem ac minus nocive dicuntur ille, que rugate ac lineate in dorso sunt. Deteriores vero, que nigre. Sanguisuga cum urticis ac tribulis pungitur, ut venenum evomat, si quod in bestiis, aut bufonibus, aut serpentibus aquaticis hauserint.
Abbreviated transcription (Latin):
guinẽ haurit. ⁊ cum nimio truore madu̾it.
euomit ꝙ hausit: ut recensiorẽ denuo sug
aqͣtilis ossib carens ẽ peclib ac pẽnis homi¬
nẽ impetit. ac bestias ut sanguinẽ eoꝵ sug
gat cuiꝰ sacietate nimia mortẽ sͥ sepuis ac¬
cersit. Os ht̃ ad mod̾ triangłi unde ⁊ trian-¬
głare uulnus relinquit. Cumq carm ad¬
heserit: qnͣto mag̃ trahit᷑ tanto fortiꝰ insidet

Expanded text:
guinem haurit; et cum nimio cruore maduerit, evomit quod hausit, ut recentiorem denuo sugaquatilis, ossibus carens et pedibus, ac pennis: homines impetit, ac bestias, ut sanguinem eorum ugat, cuius satietate nimia mortem sibi sepius accersit. Os habet ad modum trianguli, unde et triangulare vulnus relinquit. Cumque carni adheserit, quanto magis trah
Abbreviated transcription (Latin):
Aluearia meliora s̾ q̃ cortex formabit raptꝰ
ex sube̾ qr ñ transmittunt uim frigoris aut
caloris. Posst̃ tam̃ et ferulis fi̾. si hec desint sa¬
lignis uiminib fabricent᷑ uł ligno cauate ar¬
boris aut tabulis more cupaꝵ fictilia det̾rima
sunt ⁊ hyeme gelant᷑ ⁊ estate feruescũt. S po¬
hec podia aluearia collocent᷑ ita ut ñ possint
ymbre penetrari spatiolis int̾ se patentib se¬
gregata. Angustus tam̃ aditꝰ admittat exa-¬
mina pp̃ frigoris ⁊ caloris ĩiuriam. Saneuẽ¬
tis frigidiorib altus ꝑies resistat qui locũ
possit defẽsis sedib appricare. Aditꝰ om̃s soli
opponant hyb̾no qui in uno cortice duo uł
tres ẽẽ debebunt ea magnitudĩe q̃ apis for¬
mam non possit excede̾. Sic enim noxiis
aĩalib ing̾ssu resistet᷑ angto uł si apes ob¬
sidere uolu̾int exeuntes alio cũ ñ defu̾int

Expanded text:
Alvearia meliora sunt que cortex formabit raptus ex subere, quia non transmittunt vim frigoris aut caloris; possunt tamen ex ferulis fieri. Si hec desint, saliginis viminibus fabricentur, vel ligno cavate arboris; aut tabulis more cuparum. Fictilia deterrima sunt et hyeme gelantur et estate fervescunt. Sed pohec alvearia collocentur, ita ut non possint imbre penetrari, spatiolis inter se patentibus segregata. Angustus tamen aditus admittat examina, propter frigoris et caloris iniuriam. Sane ventis frigidioribus altus paries resistat, qui locum possit defensis sedibus apricare. Aditus omnes soli opponantur hyberno, qui in uno cortice, duo vel tres esse debebunt, ea magnitudine que apis formam non possit excedere. Sic enim noxiis animalibus ingressu resistetur angusto; vel si apes obsidere exeuntes, alio cum non defuerint
Abbreviated transcription (Latin):
corrump̃r usus fauoꝵ ⁊ papiliones qͥ u̾mi¬
culos st̃core suo fatiunt nasci. Tunc fumꝰ in-¬
censi sicci bubuli st̾coris adhibeat᷑ qui ap¬
tus ẽ apum saluti. q̃ purgatõ freq̃nt̾ usq
in autumpni temꝑa celebret᷑. Hec oĩa cet̾a q̃

Expanded text:
corrumpitur usus favorum; et papiliones, qui vermiculos stercore suo faciunt nasci: tunc fumus incensi sicci bubulli stercoris adhibeatur, qui aptus est ad purgandum que purgatio frequenter usque in autumni tempora differtur. Hec omnia, cet
Abbreviated transcription (Latin):
dio ẽ in ip̃o. Et pp̃ hoc sensibile ꝙ ẽ in medio
nõ est nisi in potentia sed scd̃m ꝙ ẽ in mat̾i̾a
⁊ sensu ẽ in actu. Aliꝙ tam̃ sensibile in aliqͦ
⁊ som et odores in aere sunt sicut intransitu
⁊ inuia in sensu aũt ⁊ obiecto scd̃m actũ qr
sensibile ⁊ sensus unus ẽactus ut dicit phs.¬

Expanded text:
est in medio, non est nisi in potentia, sed secundum quod est in materia et sensu, est in actu. Aliquod tamen sensibile in aliquos quod colores et soni et odores in aëre sunt sicut in transitu et in via, in sensu autem et obiecto secundum actum, quia sensibilis et sensus est unus actus, ut dicit Ph
Abbreviated transcription (Latin):
tunc mediũ ẽ in iatõe obiti ⁊ ñ ĩ rõe medii ⁊ t̃c sẽsi¬
bile ĩ ip̃o est in actu. Duo ã sensꝰ qui s̃ ꝑ me
dium intra. hñt sensibilia q̃ in actu sunt ⁊
in obiecto ⁊ in medio ⁊ in organo ⁊ sensibi¬
lia illoꝵ ẽẽ sp̃uale acqͥrunt ꝑ sp̃m animalẽ
attrahentẽ ⁊ detrahentem ⁊ deferentẽ inten¬
tões ip̃oꝵ sensibilium ad cebrum. Et hoc pa¬
tet qi intentio calidi ꝑ sp̃m attractuũ aĩa

Expanded text:
tunc medium est in ratione obiecti et non in ratione medii, et tunc sensibile in ipso est in actu. Duo autem sensus qui sunt per medium intra, habent sensibilia, quae actu sunt et in obiecto et in medio et organo, et sensibilia illorum esse spirituale acquirunt per spiritum animalem abstrahentem et deferentem intentiones illorum sensibilium ad cerebrum. Et hoc patet, quia intentio calidi abstracta
Abbreviated transcription (Latin):
est ut in mat̾i̾a ñ tam̃ agit in auditum
actione mat̾ie s actõe medii. Et siłr ẽ de odo¬
terie ꝓprie est actio qualitatum transmutã¬
tium mat̾iam siue nalit̾ siue iuolent̾. uł
si ñ transmutat mat̾iam. tam̃ disponit eã

Expanded text:
est ut in materia, non tamen agit in auditum actione materiae, sed actione medii. Et similiter est de odo actio materiae proprie est actio qualitatum transmutantium materiam sive naturaliter sive violenter; vel si non transmutat materiam, tamen disponit
Abbreviated transcription (Latin):
stiua ad gn̾andum etas q̃ solidas hñt un¬
głas singłos. q̃ bisulcas geminos paruĩt.
Quoꝵ in digitos ped̾ fissura diuisa eo nui-
mosiora infetu ẽ s suꝑiora omnia ꝑfc̃os
edunt ꝑtus hec inchoatos. In quo gen̾e s̃ et
raꝵq ẽ uid̾e ꝑientes. Postea lambendo cale-
qͣternos. Cecos autẽ gignũt canes luꝑi pã-¬
duitius cecos hñt. Dapsipodes õi mense ꝑ¬
iunt ⁊ suꝑfetant sicut lepores. Nam dap¬
tur concipiuntq qͣmuis ubera siccante fecu
in capita gignũt curumamicto fetu sb̾eni-¬
xum. Alia in ut̾o porrecta qͣdrupedes ge¬
stantur extensis ad longitudinem crurib
⁊ ad aluũ suã applicat᷑. Homo uͦ in sem
ꝯglobatus: int̾ duo genua narib sitis. si¬

Expanded text:
das habent ungulas, singulos; quae bisulcas, et geminos pariunt; quorum in digitos pedum fissura divisa est, et numerosiora in fetu. sed superiora omnia perfectos edunt partus, haec in- choatos , in quo sunt genere rumque est videre parientem . postea lambendo calefaquaternos. caecos autem gignunt canes, lupi, panis senis . dasypodes omni mense pariunt et superfetant, sicut lepores. a tur; concipiunt quamvis ubera siccante fetu. in capita gignunt circumacto fetu sub enixum, alias in utero porrecto . quadripedes gestantur extentis ad longitudinem cruribus et ad alvum suam adplicatis; homo in semet conglobatus inter duo genua naribus sitis.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa intra se parit oua unius coloris
⁊ moslia ut pisces. Tercia die intͣut̾um ca¬
tulos excludit denide singłos singlis de die¬
b parit .xx. fere nũo. Itaq cet̾i tarditatis
ĩpatientes lat̾a ꝑrumpũt occisa parẽtes Ce-¬
tere serpentes ꝯtexta oua ĩ terra ĩcubant.
⁊ fetum anno sequente excludũt. Ocissĩe

Expanded text:
a intra se parit ova, unius coloris et mollia, ut pisces. tertio die intra uterum catulos excludit, dein singulis diebus singulos parit, XX fere numero. itaque ceteri tarditatis inpatientes perrumpunt latera occisa parente. ceterae serpentes contexta ova in terra incubant et fet
Abbreviated transcription (Latin):
tis hoĩs sͥ medet᷑ ⁊ alias tam auida eoꝵ ut a
postius ex industria in aliquo uase suspẽsa
altius ꝙͣ ut q̃at saltu ⁊tinge̾ iacłando ea petẽ¬
doq defigi ⁊ postremo expirare alioqͥn ua ui¬
uacitatis ẽ tã lẽte ut eiectis int̾aneis dui pug¬
net. Tradit demetrius physicus iacentẽ in qͥt¬
media uia pantherã hõĩs desid̾io repente appa¬
ruisse pr̃i cuiusdam philinis assectatoriis sa¬
pĩe. Illumq pauore cepisse regredi feram uͦ
curumuolutari pieblandientẽ seseq merore¬

Expanded text:
i medetur, et alias tam avida eorum, ut a pastoribus ex industria in aliquo vase suspensa altius, quam ut queat saltu attingere, iaculando se appetendoque deficiat et postremo expiret, alioqui vivacitatis adeo lentae, ut eiectis interaneis diu pugera tradit Demetrius physicus: iacentem in media via hominis desiderio repente apparuisse patri cuiusdam Philini, adsectatoris sapientiae; illum pavore coepisse regredi, feram vero circumvolutari non dubie blandientem seseque co
Abbreviated transcription (Latin):
bilis qͥ pp̃ hoc qd̃ oritur ab int̾iori cella q̃ me-
ctione sui ad õs petrosum ⁊ ex ꝓlongatõe ĩ
tib rotund̾ caput uie sensuum ab organis
ad ant̾iorẽ cellam ꝓpinq̃ sunt ⁊ pp̃ hoc immũ¬
tatões sensuum de facili uenunt ad sensum
communẽ ⁊ phantasiam sicut ẽ in auib
⁊ homine ⁊ symia. Et ideo ñ fuit necesse:
ut mou̾ent᷑ aures eoꝵ. Sz in animalib cũ
longis capitibz aures sunt retro ĩ capite. ⁊
difficilis ẽ reflexus a retro in ante ad locum
sensus ꝯmunis ⁊ phantasie. Et pp̃ hoc opor¬
tuit ꝙ aures hr̃ent mobiles ⁊ multum ꝓmi-¬
nentes ut ex mobilitate possent eas dirig̾e
in onmẽ ꝑtẽ unde uenirẽt sonus ⁊ ex ꝓmi¬
nentia multum caꝑent de ⁊motõe som. Qñz¬

Expanded text:
bilis, qui propter hoc quod oritur ab anteriori cella, quae meductione sui ad os petrosum et ex prolongatione in ntibus rotundum caput viae sensuum ab organis ad anteriorem cellam propinquae sunt, et propter hoc immutationes sensuum de facili deveniunt ad sensum communem et phantasiam, sicut est in avibus et homine et simia; et ideo non fuit necesse, ut moverentur aures. Sed in animalibus cum longis capitibus aures sunt retro in capite et difficilis est reflexus a retro in ante ad locum sensus communis et phantasiae; et propter hoc oportuit quod aures haberent mobiles et multum prominentes, ut ex mobilitate possent eas dirigere in omnem partem unde veniret sonus, et ex prominentia multum caperent de commotione soni. Q
Abbreviated transcription (Latin):
nẽt aures qr n̾ui motiui qͥ s̾ in mustulis ma¬
xillarib ꝑtingunt ail aui s radices ĩ ip̃is.
Sicut et quidam mouẽt suꝑiorẽ ꝑtẽ capitis
ex hoc ꝙ nerui motiui qͥ sunt ĩ musculis frõ¬
tis ꝑtingũt in ip̃is us ad pellẽ crinosam q̃
est suꝑ caput. De¬

Expanded text:
in musculis maxillaribus, pertingunt ad radices auris in ipsis, sicut etiam quidam movent superiorem partem capitis ex hoc quod nervi motivi, qui sunt in musculis frontis, pertingunt in ipsis usque ad pellem crinosam, quae est super caput.
Abbreviated transcription (Latin):
chum hñtib. cet̾is sũpplex. ruminã¬
tib geminꝰ. sangũie carentib nullus.
Intestinꝰ enim ab ore ĩcipiẽs qͣdam uia
eodẽ reflectit᷑ ut sepie ⁊ polippo. In hoĩe ad-¬
nexus ẽ infimo stom acho similis canino
hiis solis animaliũ inferiore ꝑte ang̾tii¬
or liqr q̃ sola uomũt qr repleto pp̃ angꝰ¬
tias supprimit᷑ cib. Qd̾ accidere ñ potest
hiis quoꝵ spatiosa laxitas eum ad infi̾o¬

Expanded text:
chum habentibus, ceteris simplex, ruminantibus geminus, sanguine carentibus nullus. intestinum enim ab ore incipiens quibusdam eodem reflectitur, ut saepiae et polypo. in homine adnexus infirmo stomacho similis canino. his solis animalium inferiore parte angustior; itaque et sola vomunt, quia repleto proptias supprimitur cibus, quod accidere non potest iis quorum spatiosa laxitas eum in inferio
Abbreviated transcription (Latin):
depascitur. Cura tempꝰ septembris celesti ro-¬
re uł ymbre ꝑfusus mutare subito colorẽ
⁊ formam dr̃ ut qui pedib repebat innum̾is
mitatib arboꝵ instar bombacis ꝯtexta reli¬
qͥt q̃ seq̃nti estate u̾mib coalescunt. N dã
uͦ tecta domoꝵ intrantes mutata forma pe¬
nitus ⁊ colore sub aura ĩ ꝑietib pendent ibi¬
q in nichilum redigunt᷑. Eruca ꝑ carnẽ ho¬
m̃is transiẽs eam inficit ac pt se pustulas
relinquit ⁊ hoc ẽ ueneni signũ ⁊ si nõ est¬
efficacis ad magnum malum. ysid̾. Eruca
uoluta ab erodẽdo dc̃a. De qͣ meminit plantꝰ
Imitatꝰ neqͣm bestiam ⁊ maleficam inuolu-
ut locusta ut hec huc illucqz discurrẽs semi¬
pasta dimittaͭ s ꝑmanet ꝑituris frugib ⁊
tardo lapsu pigͥsq morsib uniu̾sa ꝯsumit.

Expanded text:
depascitur. Circa tempus septembris celesti rore, vel imbre perfusus, mutare subito colorem et formam dicitur, ut qui pedibus repebat innumerismitatibus arborum instar bombacis contexta reliquit, que sequenti estate vermibus coalescunt. Quedam vero tecta domorum intrantes, mutata forma penitus et colore, sub aura in parietibus pendent, ibique in nihilum rediguntur: eruca per carnem hominis transiens eam inficit, ac post se pustulas relinquit et hoc est veneni signum et si non efficacis ad magnum malum. Formica voluta, ab erodendo dicta, de qua meminit Plautus Eruca nequam bestiam et maleficam involutaut locusta, ut huc illucque discurrens, semipasta dimittat, sed permanet perituris frugibus et tardo lapsu pigrisque morsibus universa consumit.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯtradicit. S illa p̃paratõ ñ pot̃ fac̾e ut illamͣ¬
tĩa possit ẽẽ cib anteqͣm recipiat formã a ca¬
lore cordis. qr sicut cor formale principium
ẽ ⁊ effectiuũ uite in oĩb m̃bris ita ẽ ⁊̃ for¬
male principium nut̾menti. S in stoma¬
cho q̃ est p̾paratõ in hoc ꝙ seꝑat᷑ succositas
ptisanaria ab impuro eitiendo qr succositas
ꝑuenas qͣsdã q̃ miseraice dñr atcrahit᷑ ad
Et qͦ ad hoc gustus ⁊ tactus dñr hr̃e instru¬
m̃ta sua circa cor

Expanded text:
paratio non potest facere, ut illa materia possit esse cibus antequam recipiat formam a calore cordis, quia sicut cor formale principium est et effectivum vitae in omnibus membris, ita est etiam formale principium nutrimenti; sed in stomacho quaedam est praeparatio in hoc quod separatur succositas ptisanaria ab impuro eiciendo, quae succositas per venas quasdam, quae miseraicae dicuntur, attrahitur ad et quoad hoc gustus et tactus dicuntur habere instrumenta sua circa cor
Abbreviated transcription (Latin):
xta cor est instrum̃tum ut̾usq scilicet gustͥ¬
om̃i pene actoꝵ qui ꝯmunit̾ dicunt n̾uos sẽ¬
sibiles orir a cebro sicut sp̃m animalẽ ⁊ gꝰ¬
tum ẽẽ in n̾uo expanso in lingua. Hoo ⁊̃ ꝓbat
⁊ non circa cor. Si forte dicat aliqͥs ꝙ gustꝰ¬

Expanded text:
xta cor eorum instrumentum, scilicet gustus etomnium auctorum qui communiter dicunt nervos sensibiles oriri a cerebro sicut et spiritum animalem, et gustum esse in nervo expanso in lingua. Similiter hoet non circa cor. Si forte aliquis dicat
Abbreviated transcription (Latin):
scit nõ ita ẽẽ aut nescit ita ẽẽ. In qͦgn̾e ca¬
uẽclũ ẽ ne aut m̃tiat᷑ ut decipiat aut opi-¬
net᷑ ut decipiat᷑. Quib duob malis euita¬
tis nich̃ ei obsunt ymaginata phantasma¬
ta sicut nicħ obsunt exꝑta sensiblia retẽta
memorit̾ si neq cupide appetant᷑ si iuuãt
nez tͣpiter fugiant᷑ si offendũt. Cum ã in
hiis uoluntas relictis meliorib auida uo-¬
luptat᷑ immunda fit atq ita ⁊ cũ ad sũt
ꝑmtiose. ⁊ cũ absunt ꝑnitiosiꝰ cogitat᷑. ma-¬

Expanded text:
scit non ita esse, aut nescit ita esse. In quo genere cavendum est, ne aut mentiatur ut decipiat, aut opinetur ut decipiatur. Quibus duobus malis evitatis, nihil ei obsunt imaginata phantasmata: sicut nihil obsunt experta sensibilia et retenta memoriter, si neque cupide appetantur si juvant, neque turpiter fugiantur si offendunt. Cum autem in his voluntas relictis melioribus avida volutatur, immunda fit: atque ita et cum adsunt perniciose, et cum absunt perniciosius cogitantur. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
um causa utendoꝵ peꝑit. Nullus eĩ eis uti
posset etiam bene nisi sensaꝵ rere ymagĩes
memoria ten̾entur. Et nisi ꝑs maxĩa uolũ¬
tatis in suꝑioribz atq int̾iorib hĩtet eaq
ip̃a q̃ commodat᷑ suie foris corꝑib sine ĩtꝰ
ymaginib eoꝵ nisi qͥcqͥd in eis capit ad
meliorẽ ⁊ u̾iorẽ uitam uitã referat atq ĩ
eo fine cꝰ intuitu hec agenda iudicat acqui¬

Expanded text:
um causa peperit. Nullus enim eis uti posset etiam bene, nisi sensarum rerum imagines memoria tenerentur: et nisi pars maxima voluntatis in superioribus atque interioribus habitet, eaque ipsa quae commodatur, sive foris corporibus, sive intus imaginibus eorum, nisi quidquid in eis capit ad meliorem verioremque vitam referat, atque in eo fine cujus intuita haec agenda judicat, acqui
Abbreviated transcription (Latin):
qͣ in hiis inherescit accõmodat. Sicut ã cũ
forma ⁊ sp̃es corꝑis int̾ierit ñ potest ad eã
ymago qmͣ memoria gerit. obliuione de-¬
leta est non erit quo anmi aciẽ forman¬
dam uoluntas recordando retorq̃at. Sz qr
p̃ualet animꝰ nõ solũ oblita uere ⁊̃ nõ sẽ-¬
sa nec exꝑta confing̾e ea q̃ nõ excideĩt aug-¬

Expanded text:
cum forma et species corporis interierit, non potest ad eam imago quam memoria gerit, oblivione deleta est, non erit quo aciem animi formandam voluntas recordando retorqueat. Sed quia praevalet animus, non solum oblita, verum etiam non sensa nec experta confingere, ea quae non excide
Abbreviated transcription (Latin):
astor ẽ animal ad mod̾ canis ponti xxhaii
ci .s. et gracile. Dentes ht̃ acutissimos pel-¬
lem delicatã ac nobilẽ q̃ qnͣto nig̾or ẽ. tanto p̃¬
ciosior. Colores in pilis ht̃ uelut taxꝰ. S pi¬
li sb̃tiles s̃ ⁊ płchri. Nõ pot̃ diu sb̃siste̾ nͥ cau¬
dam in aqͣteneat qͣm h̃t uriq piscium caude
similẽ saporẽq eius ⁊ sp̃em. Unde et a xͥanis
in ieiuno comedr̃. ꝑs tam̃ caude ipsius esi
bilis ẽ ꝑs usib interdicta. Residuũ a eiꝰ est
caro. Ip̃aq cauda longitudĩs cubitalis est pĩ¬
guedinẽ mltã hñs. Pedes ã post̾i̾ores ht ut an¬
ser ⁊ si maiores ⁊ cũ ungnibz. antĩores ã ut
canis. hec enim illi naͣ ꝑauit et ut post̾ĩorib¬
uelut anis in aqͣ nataret ⁊ ant̾iorib in t̾ra
uelut qͣdrupes ambularet. ysidorꝰ. Castores a¬
castrando dc̃ĩ s̃. Nam testicłi eoꝵ apti sunt me

Expanded text:
astor animal ad modum canis pontici, longum scilicet et gracile, dentes habet acutissimos, pellem delicatam ac nobilem, que quanto nigrior est, tanto pretiosior, colores in pilis habet velut taxus, sed pili subtiles sunt et pulchri; non potest diu subsistere nisi caudam in aqua teneat, quam habet utique piscium caude similem, saporemque eius et speciem: unde et a christianis in ieiunio comeditur. Pars tamem caude ipsius est usibus interdicta, residuum autem eius est caro; ipsaque cauda longitudinis cubitalis est, pinguedinem multam habens. Pedes autem posteriores habet ut anser, sed maiores et cum unguibus; anteriores autem ut canis. Hoc enim illi natura paravit, ut et posterioribus in aqua nataret et in anterioribus in terra velut quadrupes ambularet. Castorcastrando dicti sunt. Nam testiculi eorum apti sunt me
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ compositõ illius organi apta ẽẽt adgn̾a
dici ꝙ ꝑ duo organa diu̾soꝵ sensuũ accipi¬
atur unum sensibile qr hoc ẽẽt suꝑfluũ po¬
n̾e in natura. Prete̾a hoc ꝓbatur ꝑ incluctõ¬
nẽ qr in nullo animali inueniunt᷑ ples ꝙͣ
quinq sensus licet pauciores in aliquo in¬
Si quis alih̾ais uellet dr̃e posset ꝓbare

Expanded text:
c compositio illius organi apta esset ad divedici quod per duo organa diversorum sensuum accipiatur unum sensibile, quia hoc esset superfluum ponere in natura. Praeterea, hoc probatur per inductionem, quia in nullo animali inveniuntur plures quam quinque sensus, licet pauciores in aliquo inSi quis aliter vellet dicere, posset pr
Abbreviated transcription (Latin):
ne ẽẽ ut dicit arx. in .iiiͦ. de aĩa. Si primo
mͦ aut ẽ adesse ꝯstituendo ⁊ sͦ est tactus
ant ⁊ seruando ⁊ sic ẽ gustus. Si ad bene
ẽẽ aut scd̾m regimen in cibo aut scd̃m urgim̃
ĩ motu ꝓtessiuo. Si primo mͦ tunc ẽ odorat᷑.
S̾i scd̃o modo aut scd̃m rectum modum. aut
scd̃m motum circularẽ. Si primo mͦ tunc est
isti tres sensus alio mͦ sunt ad bene ẽẽ ut beĩ ł.
mine c̾ebrum multum frigid̃ ⁊ hor humid̃
⁊ ad illius conseruatõnẽ ẽ odoratus ut sͣ o
stensum ẽ. uisus aũt et auditus ꝓficiunt
diffe̾ntias rerum ostendit ut hẽtur in prin¬
cipio metaphisice. Scd̃m aũt ꝙ est ꝑ doctri-¬
nam acceptuam ⁊ cognitõe nominum ⁊
signoꝵ uocalium sic ꝓficit ad ip̃am auditꝰ.

Expanded text:
 in tertio de anima. Si primo modo, aut est ad esse constituendo, et sic est tactus, aut conservando, et sic est gustus. Si ad bene esse, aut secundum regimen in cibo, aut secundum regimen in motu processivo. Si primo modo, tunc est odoratus . Si secundo modo, aut secundum motum rectum, aut secundum motum circularem. Si primo modo, tunc est isti tres sensus alio modo sunt ad bene esse, ut probat mine cerebrum multum frigidum et humidum , et ad illius conservationem est odoratus, ut supra ostensum est. Visus autem et auditus proficiunt multas differentias rerum ostendit, ut habetur in principio metaphysicae. Secundum autem quod est per doctrinam acceptam ex cognitione nominum et signorum vocalium, sic proficit ad ipsam auditus.