comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾o uxorm duc̃e. eque ⁊ si meem inciꝑgte
Itaq uolenti gen̾um adoptare. suadetur ut
filiũ emanciparet. similit̾ suadetur ei ꝙt
mr̃ uelit ad op̾tare ut emancipet filium¬
Amitã quo ⁊ mat̾t̾am Itẽ magnã anoq pͥ
anutã ⁊ mat̾e̾am magnã ꝓhibemur ipo¬
rem duce̾. ꝓm̃uis amita migni ⁊ mat̾t̾a qua¬

Expanded text:
ucere. aeque et si me emancipato .Itaque uolenti generum adoptare suadetur, ut filiam emanciparet: similiter suadetur ei, qui nurum uelit adoptare, ut emancipet filium.Amitam quoque et materteram, item magnam quoque amitam et materteram magnam prohibemur uxorem ducere, quamuis m
Abbreviated transcription (Latin):
ls ꝙinepos urorẽ uelit duc̾e auo furente
dĩ mado ꝑatͥs auctoritas er̃ nectia. ¶S si pat̾
furiat. auus sapiat. suffitat aui uolũtas.¬
Is cuiꝰ pat̾ ab hostib captus ÷ siñ infra tͥe¬
uiũ reu̾tatur urorẽ duc̾e pot̃¬

Expanded text:
 nepos uxorem uelit ducere auo furente, omnimodo patris auctoritas erit necessaria: sed si pater furit, auus sapiat, sufficit aui uoluntas.Is cuius pater ab hostibus captus est, si non intra triennium reuertatur, uxorem ducere pot
Abbreviated transcription (Latin):
quod ratum bt̃. uoluisse cum recro cur¬
rere ratihĩtõm ad illus tp̃s quo ꝯuenit
uolũtas & fere eor. demum seruabitur
qui ⁊ ip̃i puignori dare possunt
Si res hypotece data postea mutata st.
eqne ypothecaria actio ꝯpetit. ułtĩ de do
domus fcã sit: Itẽ de soco dado deinde
uineis ĩ eo positis ¶itẽ ĩnnendicatõẽ pi¬
gn̾is q̃r an rem de qua accum est pos¬
sideat is cum quo agitur. ram si ñ po¬
at. eque absoluendus : ¶Si uero ne¬
uti. hor. fatut. ꝯdempnatio sequet᷑
S si uelit remi restitue. nec possit forte
auod res ab÷ ⁊ longe ÷ .ł. in ꝓuntiis
solet cautoĩb res eplicari nam si ca¬
u̾it se restituturum absoluitur. Si u
dolo ꝗdem desiit possid̾e: Sũma uaũt
ope nisus ñ potuit ip̃am rein restitu̾e
canti ademꝑnabitur añti accor in litẽ
nam si canti. dem̾pnandus sit qũtum
deberetur ꝙd ꝓderit ĩ rem actio cũ
ĩ ꝑsonam agendo idem ⁊ sequeretur.
Int̾oũ ⁊̃ de fructib arbitrari d ndex

Expanded text:
quod ratum habet, voluisse eum retro recurrere ratihabitionem ad illud tempus, quo convenit. voluntas autem fere eorum demum servabitur, qui et pignori dare possunt. Si res hypothecae data postea mutata fuerit, aeque hypothecaria actio competit, veluti de domdomus facta sit: item de loco dato, deinde vineis in eo positis. In vindicatione pignoris quaeritur, an rem, de qua actum est, possideat is cum quo actum est. nam si non poat, aeque absoluendus est: si uero neutrum horum faciat, condemnatio sequetur. sed si uelit restituere nec possit forte quod res abest et longe est uel in prouinciis, solet cautionibus res explicari: nam si caueret se restituturum, absoluitur. sin uero dolo quidem desiit possidere, summa autem ope nisus non possit rem ipsam restituere, tanti condemnabitur, quanti actor in litenam si tanti condemnatus esset, quantum deberetur, quid proderat in rem actio, cum et in personam agendo idem consequeretur? Interdum etiam de fructibus arbitrari debet iudex,
Abbreviated transcription (Latin):
obligaitam &e. ña fore lutio titio uti in
id quod exceoit pͥorem obligõm res sit ob¬
an simplicit̾ ꝯuen̾it de eo quod excedit.
ut sit ypodece ⁊ solida res in oẽ ꝯuentoĩ
uidetur. cũ a pͥore creditore fu̾it lib̾ata an
ad huc ꝑs. s illud nug̃ ÷ quod dumus.¬

Expanded text:
obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit priorem obligationem res sit obsi simpliciter convenerit de eo quod excedit ut sit hypothecae? et solida res inesse conventioni videtur, cum a primo creditore fuerit liberata, an adhuc pars? sed illud magis est, quod prius
Abbreviated transcription (Latin):
tradita filit deiñ amissa sit. Ecã si
creditor iudicatum debitorem fcc̃it ypote¬
cła manet obligata. qr suas actoẽs ht̃ cõi¬
ypotecharia actio .i. si soluta ÷ pecunia.
Si c̾um defensore in ꝑsonam eg̾o lic is
mͥ sat̃ ded̾i̾t ⁊ dampnatus sit: eaue ypot¬
heca manet obligata Imulto magͥ gͦ

Expanded text:
tradita fuerit, deinde amissa sit. Etiamsi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia asi cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Abligoe gen̾ali rer̾ quas ꝗs hũ¬
it hĩturus ue sit. ea ñ prĩobuntur
ñ funisse. ut puta supellex itẽ uestis
relinqũda ÷ debitori ⁊ ex mancipiis q̃
in eo usu hẽ̾bat ut c̾cum sit eum pĩg¬
nori datur̾ ñ fitisse. ꝓmde imuist̾us eiꝰ

Expanded text:
ligatione generali rerum, quas quis habuit habiturusue sit, ea non continebuntur, non fuisse. ut puta supellex, item uestis relinquenda est debitori, et ex mancipiis quae in eo usu habebit, ut certum sit eum pignori daturum non fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
ium uir pignori dediss post oiuortiũ
mulier possom p̾dii sui recuꝑauit ⁊ idẽ
pͥdium ob debitum uiri pignori dedit.
sĩ ea dũtauat pecc̃a recte pignus a mnubrẽ
ĩ ei qñtitate. ꝓpͥum mulier negotium ge¬
ssisse ñ alienum suscepisse uidetur:¬

Expanded text:
ium uir pignori dedisset, post diuortium ium uir pignori dedisset, post diuortium mulier possessionem praedii sui reciperauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia recte pignus a muliere in ea quantitate proprium mulier negotium gessisse, non alienum suscepisse uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
omientio gen̾ał in pignor dando bono.
uł postea quesito. recepta : in sp̃e aũt
alienerei collata ꝯuentõe si ñ fu̾it ei qui
pignus dabat debita postei debitori dñio
ssito difficilius crediri qui ñ ignorauit
alienum utił actio dabitur. set facilior
erit possidenti pingnoris retentio:¬
Seruo pignon dato poculiũ ciꝰ ciroitor
tra ꝯuentõm spãlit̾ sr̃ eo ꝯceptam frustra
cum pͥdium pignori daretur nonãtim ut
fructus quo pignori eẽnt ꝯuenit. eoᷤ cõs¬
umptos bona fide emꝑtoe utili seruiana
restitu̾e ñ cogetur: prgi̾s ÷ .N. cãab int¬
entoẽ dñii seperatur quod in fructis
dissimile ÷ gnẽquam debitoris fu̾unt¬
¶ pacto placuit ut ad diem usuris ñ solut¬
is fructus. Notheca. in usuris ꝯpensarẽt¬
oẽ tñ irritam auentõm placuit cũ ad dẽ
inmore feno ñ soluto legitẽ maiares usu¬
re ĩ stipulatu recte ꝓmitti potu̾nt:¬
cũ p̾dium uror uiro donass id quor p̃d¬

Expanded text:
onventio generalis in pignore dando bonorum vel postea quaesitorum recepta est: in speciem autem alienae rei collata conventione, si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignoravit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentiSeruo pignori dato peculium eius creditor citra conuentionem specialiter super eo conceptam frustra Cum praedium pignori daretur, nominatim, ut fructus quoque pignori essent, conuenit. eos consumptos bona fide emptor utili Seruiana restituere non cogetur: pignoris etenim causam nentione dominii separatur: quod in fructibus dissimile est, qui numquam debitoris fuerunt. Pacto placuit, ut ad diem usuris non solutis fructus hypothecarum usuris compensarentd diem minore faenore non soluto legitimae maiores usurae stipulanti recte promitti potuerunt.Cum praedium uxor uiro donasset idque praed
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ Si apud te pectãm deposu̾ĩ ut dares
titio si fugitiuum incum redipisse nec
dederis qr ñ reduit. si peccam mͥ ñ redo¬
as melius ÷ p̾scͥptis u̾bis agde̾. n .ii. am¬
ło pect̾am ego ⁊ fugitiuarns deposunnꝰ
it qĩ apud seq̃strem sit depositum:
darem ego cũ ñ herem deoitͥ rem uendendã
ut pcio ut̾eris. si ñ uendioisti aut uenoioisti¬
quidẽ pectãm a̾ ñ accepisti mutuam utiliꝰ ÷
ita ag̾e ut labeo ait pͥscͥptis u̾bis aĩ negõ aro¬
dim int̾ nos gesto ꝓpeii cc̃tus:¬
Si ꝑdium ꝓ teobligauo. de m̃ placuit int̾
nos ut mͥ fidenissorm pͥstares. nec fatas.
piendos ded̾o ut si intͥouo displicuissent.
redd̾es. tu q desuldor ĩ hiis cupreris ⁊ iu¬
ceris. dem̃ em̾ie uolu̾is. an sit adu̾sus de
uenditi accio ⁊ ꝑuto u̾nis eẽ pscͥꝑtis ĩbis
agendũ nam int̾ nos ħ accum ut exꝑim̃¬

Expanded text:
 Si apud te pecuniam deposuerim, ut dares Titio, si fugitivum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius est praescriptis verbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitivarius deposuimus, ut quasi apud sequestrem sit depositum. darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem vendendam, ut pretio utereris. si non vendiquidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, tutius est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis uerbis, quasi negotio quodam inter nos gesto proprii contdium pro te obligauero, deinde placuerit inter nos, ut mihi fideiussorem praestares, nec facias,periendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde emere nolueris, an sit aduersus te ex uendito actio. et puto uerius esse praescriptis uerbis agendum: nam inter nos hoc actum, ut ex
Abbreviated transcription (Latin):
ayus Si tͥ p̃ollenda .ł. sartienda uest¬
im̃ta dẽderim si ꝗdem gratis hanc oꝑ¬
am de suscipiente. mandati÷ obligd̾
Si u̾o m̾cede data aut ꝯstituta. locatois
aut data aut astituta sit m̾ces si eo
aĩo negotium gestum fuit ut post
ea tm̃ m̾cedis noĩe daretur an̾tum

Expanded text:
ale Si tibi polienda sarciendave vestimenta dederim, si quidem gratis hanc operam te suscipiente, mandati est obligatio, si vero mercede data aut constituta, locationis neque protinus aut data aut constituta sit merces, sed eo animo negotium gestum fuerit, ut postea tantum mercedis nomine daretur, quantum
Abbreviated transcription (Latin):
ntłI hoꝑat fabeiles as serin fui
dedtss ut tuncas accipet mot eẽ hoc
te sint ipe repeti ñ possunt. mni aliud
dando ut ałium reddatur obligcari iure
gentium possumus. Q aũt indebitũ
datur aut ipm repeti debet. aut tm̃dẽ
ex eodem gen̾e quor. neutro modo ope
repeti possut¬
muipͣ Si tͥ. cypbos dedi ut oosoem ih
raderes cõmodati accio ÷ ¶Si ut pon¬
dus argenti michi redd̾es. qñtũ ĩ ilł
illi cipħi fi̾nunt : S si ut uł hos
cipħos ut uł eundem pond̾is argent¬

Expanded text:
i operas fabriles qui‹s› serui dedisset, ut tunicas acciperet: nec esse hoctae sunt, ipsae repeti non possunt. nam aliud dando, ut aliud reddatur, obligari iure gentium possumus: quod autem indebitum datur, aut ipsum repeti debet aut tantundem ex eodem genere, quorum neutro modo operae repeti possum Si tibi scyphos dedi, ut eosdem mihi redderes, commodati actio est: si, ut pondus argenti redderes quantum in illis illi scyphi fuerunt: sed si ut vel hos scyphos vel ut eiusdem ponderis argent
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuentõe . Es. credito accepit. nouatoẽ post¬
ea fcã. pignora pignorb addidit. sr̃ioris
tp̃ais ordinem mane pͥo creditori plicuit.
tanquã ĩ suum locum suum succedenti¬
cũ ex cã manaiti p̾dium titio cisiꝰ nego¬

Expanded text:
undus creditor accepit nouatione postea facta pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti.Cum ex causa mandati praedium Titio, cui
Abbreviated transcription (Latin):
et pianori ypocheca. finge seyum ꝑatũ
ẽẽ offetͥ sũmam pͥo oroine creditam diu
ꝯseauens ẽẽ ut seyus potior sit. in eõ
quod amplius ÷ in ꝑignore ⁊ ob̾lata ab
eo sũma pͥo ordine credita usuraꝵ. qr eiꝰ
postporatur pͥmus creditor inssima qr
postei eidem debitori credidit:¬
ex tutesa ei adempnatus erit obłigauit
pignori oñ bona que hẽbat. queq hĩtu¬
rus c̃it postea mutuatus a fisco pectãm
da similit̾ ut supra de ꝑignore ꝯuenit.
qͣsitum ÷ an seya p̃fenda sit fisco ⁊ in

Expanded text:
et pignoris hyperocha. finge Seium paratum esse offerre tibi summam primo ordine creditam. dixi consequens esse, ut Seius potior sit in eo quod amplius est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usurarumque eius postponatur primus creditor in summam, quam postea eidem, debitori crediditex tutela ei condemnatus erat, obligauit pignori omnia bona sua quae habebat quaeque habiturus esset: postea mutuatus a fisco pecuniamtione similiter ut supra de pignore conuenit. quaesitum est, an Seia praeferenda sit fisco et in
Abbreviated transcription (Latin):
cepit. sa dubio post̾ior in ypotheca ⁊ potioe
uñ si indiem ae ypotheca ⁊uenit. dudum
n aui potior sit licet ante diem cumal¬
io cretore pure de eadem re comienit.¬
dit. in pͥore pecca potior erit scdd̾. in posf̾iore
tͥtius: ¶ Si cecum de ypotheca pacisdat᷑¬

Expanded text:
cepit, sine dubio posterior in hypotheca est: unde si in diem de hypotheca conuenit, dubium non est, quin potior sit, licet ante diem cum alio creditore pure de eadem re conuenit.derit, in priore pecunia potior est secundo, in posteriore tertius est.Si tecum de hypotheca paciscat
Abbreviated transcription (Latin):
cluderet. plinc cum tͥtius creditor pͥminñ
de sia pectã omsit. ĩ locum ei substituit᷑
in ea qñtitate auam sriori ex soluit.
funt gͥ qui dic̾ent ħͥ quo t̾cium creoit¬
orem potiorem ẽẽ debeꝑe mͥ nequaquã ħ
iustũ eẽ indebatur ¶pone pͥmam creottͥ¬
cem niditio ꝯuenisse t̾trum creditorem et
derat. t̾cius creditor ꝗ pͥmum incit. excep¬

Expanded text:
lane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam superiori exsoluit: fuerunt igitur qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebatur. pone primam creditricem iudicio conuenisse tertium creditorem et derat, tertius creditor, qui primam uicit, excep
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiccerit. ed potor ÷ citi postea p̃dium ex hus
bonis pignor ditur. quãuis ex cet̾is reccñ
sitam redigere possit. ¶ & si ea ꝯuentõ
pͥoris fu̾it. ut ita demum eecͥa bora pign̾i
habertur si peccã de hiis que gen̾aliter
ñ tã potior quã solus inuenitur:¬

Expanded text:
accepit eo potior est, cui postea praedium ex his bonis datur, quamuis ex ceteris pecuniam suam redigere possit. quod si ea conuentio prioris fuit, ut ita demum cetera bona pignori haberentur, si pecunia de his, quae generaliter non tam potior quam solus inuenietur
Abbreviated transcription (Latin):
int̾posuit ante scdm̃ creditorem diniss¬
um mlło ire cet̾a bona titulo pign̾is
uendidit. s ob eam uem in ꝑsonam
atio. cẽ eum creditori qui pignora sua
requirit ñ ꝯpetit. necutił dinda noc
finti rel. mobilium grã recteꝯnemet᷑¬

Expanded text:
interposuit, ante secundum creditorem dimissum nullo iure cetera bona titulo pignoris vendidit. sed ob eam rem in personam actio contra eum creditori, qui pignora sua requirit, non competit nec utilis danda est: nec furti rerum mobilium gratia recte
Abbreviated transcription (Latin):
ada. Si cum alio possidente pͥor creditor
uendicet. ypothecarti accõe ⁊ ille exciprit.
si ũ ħ ꝯuenit. ut sibi res sit ob̾ligata ħͥ
ĩ modũ supra relatum replicabit IS si
cum alio possessore creditor scb̃s agat. recte
aget. ⁊ aduocari ei poc̾it ypotheca at tñ
ut cum eo agendo pͥor aufferat ei rem:¬
Si qm̃ ñ restituebat uem pi̾gnoritam
possor aeinynatus ex p̾fatis modis litĩ
estumatom exsolu̾it. an pinde sedõ cre

Expanded text:
a': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem.Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis aestimationem exsoluerit, an perinde secundo cr
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cium ei qui negottum gesserat solu¬
iss Em ĩ ea qñtitate. nã soluiss cius¬
q iisurit potiorem fore ꝯstare. nͥ forte
pͥx ei pectãm offerat. ¶¶Q si debitor
post diuisõm regionib fci̾m ĩt fie̾s
suenit. ut si fr̃ agri portdm ꝓ indiu¬
tso pignori datam a creditore suo ñ li¬
berass ex dunsõe q̃site ꝑtis ꝑtem dim¬
idiam alt̃ distrahet. pignus intelligi
tra ꝑtem suam fr̾ ñ ꝯsentiente sotio
non potuit obligare:¬
eoctore rignus liberaret. idem illud ab
pectãni debitam alii pignori dedisset

Expanded text:
pretium ei qui negotium gesserat soluisset: uerum in ea quantitate, quam soluisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pe cuniam offerat: quod si debitor Post diuisionem regionibus factam inter fratres conuenit, ut, si frater agri portionem pro indiuiso pignori datam a creditore suo non liberasset, ex diuisione quaesitae partis partem dimidiam alter distraheret. pignus intellegi tra partem suam frater non consentiente socio non potuit obligareditore pignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quĩlib eiꝰ ꝑtẽ ire ag̾e licebit cunli modoꝰ
Nĩ q̃dam insermone tacite ꝑitꝙpnĩtur. ñ .N.
ꝑ uilli ipãm nec ꝑ medias uineas ire ag̾e
sinendus z. cum u eq ꝯmode ꝑ alt̾am ꝑt¬
em fic̾e possit. cũ minoꝵ fũdi seruentis deꝰ¬

Expanded text:
 quamlibet eius partem, ire agere licebit, ciuiliter modo: nam quaedam in sermone tacite excipiuntur. non enim per uillam ipsam nec per medias uineas ire agere sinendus est, cum id aeque commode per alteram partem facere possit minore seruientis
Abbreviated transcription (Latin):
debent. lic ĩ tͥbutũ uocantur¬
Qͥd tñ si dñs tͥbuere noluit. si. hanc mo¬
lestiam susciꝑe. si retulio .ł. m̾cib cede
m̾ces. peculiares: ¶ Sicuuis dolo malo
fcm̃ ÷ quo minus ita tͥbuetur. in ei
cͥbutorndatur. ut qñto miuiꝰ tͥbutũ sit
quam debu̾it. p̾stet.E actio dolũ ma¬
lũ coh̃cetom̃. minꝰ aũt tͥb̾utũ sit quam

Expanded text:
debet, licet in tributum uocatur.Quid tamen si dominus tribuere nolit nec hanc molestiam suscipere, sed peculio uel mercibus cedere merces peculiares.Si cuius dolo malo factum est, quo minus ita tribueretur, in eum tributoria datur, ut quanto minus tributum sit quam debuerit, praestet: quae actio dolum malu
Abbreviated transcription (Latin):
ute de peculis an tͥbutoera cumscit sibe
regisum adalum ñ futur᷑. plme siꝗs
uelit exaliqua eaĩ tͥbutoria age. ⁊ exaliacĩ
de peculio. audiendus est .i. erit
¶Si seruo testam̃ito manumisso pecislium¬
de legatum sit. ñ debe ħroem tͥbutoria

Expanded text:
cum scit sibi regressum ad aliam non futurum. plane si quis velit ex alia causa tributoria agere, ex alia causa de peculio, audiendus erit. Si servo testamento manumisso peculium legatum sit, non debere heredem tributoria
Abbreviated transcription (Latin):
pecẽẽ ñ soluerentur. ratem ĩ flumine sici
nccostate detimuit᷑. posteaq flum̃ creuit.
⁊̃ ratem abstulit. si inuto radotinario retin¬
uiss enis ꝑiculo ratem fuisse rdi. S si debit¬
or su uoluntate xessiss ut retin̾et culpam
diuntaxat ei p̾standam ñ nim innorem

Expanded text:
ecunia non solueretur, ratem in flumine sua auctoritate detinuit: postea flumen creuit et ratem abstulit. si inuito ratiario retinuisset, eius periculo ratem fuisse respondit: sed si debitor sua uoluntate concessisset, ut retineret, culpam dumtaxat ei praestandam, non uim maiorem
Abbreviated transcription (Latin):
int̾eos fcm̃ ⁊̃ ut crenitor ꝑignus siñ ĩ cõp¬
expletum tp̃s craitor cum supii sui ordin¬
aret. testam̃to cauit. ut alt̾ exfiliis suis hrcc
eum furdũ ⁊ id̾ddit quẽ de lutio titio emi cũ
ñ emiss ħ testamĩtum int̾ cet̾os sigunut.¬

Expanded text:
inter eos factum est, ut creditor pignus suum in conpexpletum tempus creditor cum suprema sua ordinaret, testamento cauit, ut alter ex filiis suis haberet eum fundum et addidit 'quem de Lucio Titio emi', cum non emisset: hoc testamentum int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑicło tñ uenditoris. Q si. icepit um pecu¬
tio iuiditio uenit et sires pign̾i datas
male tractau̾it creduor .ł. seruos debilitau̾¬
itͣ ¶ plane si ꝓ mͦfitiis suis coh̾cuit. uł
uincut .ł. optulit. p̃fecture .ł. pͥsidi. dd̾. est

Expanded text:
iculo tamen uenditoris. quod si accepit iam pecucio iudicio uenit et si res pignori datas male tractauit creditor uel seruos debilitauit. plane si pro maleficiis suis coercuit uel uinxit uel optulit praefecturae uel praesidi, dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
et̃ ⁊ sequi fuam pot̾it. ¶S si sti pulado nsur¬
at p̾cium exre obligata. eiuctus eam ẽp̃¬
tori resticuit aũmedii tp̃ris usuras a de¬
bicore ꝑet̾e pot̃. qr nͥl ei solutum eẽ ut
simpłm p̾stit̾it. doli exceptoẽ repenendᷤᷤ
pͥtii. qd̾ ab emptore acceperat.

Expanded text:
sequi poterit. sed si stipulatio usurtium ex re obligata uictus eam emptori restituit, etiam medii tem poris usuras a debitore petere potest, quia nihil ei solutum esse, ut simplum praestitit, doli exceptione repellendus pretii, quod ab emptore acceperat.
Abbreviated transcription (Latin):
tor sicut .ni. neglig̾entem creditorẽ dolus
e ⁊ culpa quam pͥstat. ñ. patiatur ita nͥ t̃¬
lem affic̾e̾ rem pignoritam ut grauius
sit debitori ad recipiend̾. puta saltum graoni¬
dem pignari datum ꝓb hoꝵ̾ qͥ uix lue pot̃
ne dũ excosere: cumitu aceptum pigo̾ ex¬
straħ̾re. qd̾ uelĩ receptũ aut muir corũ ti

Expanded text:
neglegere creditorem dolus et culpa quam praestat non patitur, ita nec talem efficere rem pigneratam, ut grauis sit debitori ad reciperandum: puta saltum grandem pignori datum ab homine, qui uix luere potest, nedum excolere, tu acceptum pignori exstrahere quod uelim receptum aut tibi
Abbreviated transcription (Latin):
lỹ pign̾e subreptoꝰ fuiti eg̾it creditor
ssecutus : ¶ S qd̾ ipẽ debitor fuiti actoẽ
pͥstit̾it creditori .ł. xcoẽ. an debito sit ĩxut¬
andum uidermus s⁊ ꝗdem ñ oport̾e id restit¬
uit qdͥ ip̃e ex furti actoẽ p̾stit̾it. ꝑeque reĩ¬

Expanded text:
 pignore subrepto furti egerit creditor,secutus est. sed quod ipse debitor furti actione praestitit creditori uel condictione, an debito sit imputandum uideamus: et quidem non oportere id ei restitui, quod ipse ex furti actione praestitit, peraeque rel
Abbreviated transcription (Latin):
q si cã fundus transeit sicu in ꝑti
Si es̃ cauerit ut silua sibi pĩgnori eẽt
nauem ex ea mat̾a factã ñ eẽ ꝑignorica¬
sius ait. cum aliud sit mat̾ai. alus naiti
⁊ ioeo notãtim ĩ dando pignore adiciend̾¬

Expanded text:
sa fundus transeat, sicut in partu uis cauerit, ut silua sibi pignori esset, nauem ex ea materia factam non esse pignor‹i› Cassius ait, quia aliud sit materia, aliud nauis: et ideo nominatim in dando pignore adiciend
Abbreviated transcription (Latin):
pͥstire solet. a creditore engũtur
d debitori repmite̾e. ⁊ si p̾diũ fu̾it pĩgn¬
orrtum ⁊ de iure eiꝰ reꝓmitoẽdũ÷ ne focte
seruitutes cessante uti creditore a misse sũt
rĩgnori cuendus erit .s. si ĩ rem pupilli
peccãm accepit. idẽ ÷ ⁊ ĩ curatore adolosdc̃ti

Expanded text:
praestare solet, a creditore exigunturdebet debitori repromittere: et si praedium fuit pigneratum, et de iure eius repromittendum est, ne forte seruitutes cessante uti creditore amissae sint.pignori, tuendum erit, scilicet si in rem pupilli pecuniam accipiat. idem est et in curatore adules
Abbreviated transcription (Latin):
Sũ aũt usure ĩ stipulatũ deducte sũ ñ¬
sint si tuĩ pigans. ĩ eas obligitũ fuit
auĩdiu ꝗd ex hiis debetur. rign̾atitra ces¬
te sunt. ¶ Si creditori płxes ħrdes eist¬
it̾int. ⁊ uni ex hiis ꝑs asoliitur. ñ de¬
bent cet̾ ħrdes creditoris ĩ uiri affici¬
s pot̾i possunt cocũ fimdu uende̾. oblato
iend̾ ÷. ñ solũ si ip̃i cui obligata res: s
⁊ si alii sit soluta uolũtate eiꝰ .ł. ei cin he¬
res exstitit. ł. ꝓcuratori eiꝰ .ł. feruo pocu¬
nũs engendit ꝓposito uñ si domũ doux̾is

Expanded text:
deductae siue non, si tamen pignus et in eas obligatum fuit, quamdiu quid ex his debetur, pigneraticia cesitus illicitae sunt.Si creditori plures heredes exstiterint et uni ex his pars eius soluatur, non debent ceteri heredes creditoris iniuria adfici, sed possunt totum fundum uendere oblato iendum non solum, si ipsi, cui obligata res est, sed et si alii sit soluta uoluntate eius, uel ei cui heres exstitit, uel procuratori eius, uel seruo pecuniis exigendis praeposito. unde si
Abbreviated transcription (Latin):
usti siꝗs pignus alicuidedit. ut ꝓ se fidei¬
ubent. ¶ Ab̾e pignus dicuis. qd̾ ad cre¬
ditorẽ tmͣ sit. ypothecã. cũ ñ trausit pis
sõ ad creditorẽ. ¶ omĩs peccã ex soluta eẽ
debet. ant eo noĩe ĩ t̃stũi eẽ ut naseatur
pignoratitia accio ¶ Sit̃ fcm̃ aũt accixi

Expanded text:
si quis pignus alicui dederit, ut pro se fideiubeat. Proprie pignus dicimus, quod ad creditorem transit, hypothecam, cum non transit nec possessio ad creditorem. Omnis pecunia exsoluta esse debet aut eo nomine satisfactum esse, ut nascatur pigneraticia actio. satisfactum autem accipi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s pensoẽs de monstrarentur. nec sm est
sua quiq die. ñ soluta peccam. añq om̃s
uenire S si ita scͥptũ sit. siqm peccã sui
die soluti ñ erit stitĩ ꝯpetit ei pacti ꝯuentõ
de uendendo pĩgnore in rem pactio accipiẽ¬
da ÷ ut om̃s ꝯtinentur S ⁊ si crcoidris
Cũ pignus expictõe uenire pot᷑.ñ solimm

Expanded text:
omnes pensiones demonstrarentur: nec uerum est sua quaque die non solutam pecuniam, antequam omnes uenire. sed si ita scriptum sit: 'si qua pecunia sua die soluta non erit', statim competit ei pacti conuentio. De uendendo pignore in rem pactio concipienda est, ut omnes contineantur: sed et si creditoris c
Abbreviated transcription (Latin):
si ita uendid̾it creditor ut ciuctõm eoꝵ
pstaret ⁊ cuoitũ suũ hẽbat. reliqua man¬
cipia pot̾ retiũe. donec ei cauertur ꝗ enic¬
toĩs noĩe ꝓmisit. ĩ dempnẽ eũ futurum
accexim ꝑĩgnus. pactusq sim ut nͥ sua
quaq dic peccĩ soluti eẽt. uende mͥlic̾e̾t.¬

Expanded text:
s ita uendiderit creditor ut euictionem eorum praestaret, et creditum suum habeat, reliqua mancipia potest retinere, donec ei caueatur, quod euictionis nomine promiserit, indemnem eum futurum.acceperim pignus pactusque sim, ut nisi sua quaque die pecunia soluta esset, uendere
Abbreviated transcription (Latin):
uictor hũit. aget furti: plane si ĩ hone¬
sta cã spõsoĩs fuit sui anmilidũtarat
repetitio erit:

Expanded text:
uictor habuit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio erit
Abbreviated transcription (Latin):
usqr ⁊ dolum ⁊ culꝑam mͥ prandam eẽ
dico. pp̃. utilitatẽ. ꝑiculũ ñ Si u̾o mei
dũtaxat tĩ datum ÷. dolum solum. ar
ꝓpe depositum hoc accidit:
Sicũ unum bouem hrẽm ⁊ uitiuꝰ un¬
um placuit int̾ nos ut ꝑ denos dies ego
ei ÷ ille mͥ bouem ꝯmodaremnis ut opus
fac̾ent. ⁊ apud alt̾um bos piit. ⁊moda¬
ti ñ ꝯcerit actio. qr ñ fuit gratuitum. E
moditũ s̾ioum pͥscͥptis u̾b̾ erit agendũ
sicum tͥ uestim̃ta mͥ uenderes rogau̾o
ut eas ap̃ me relinanas ut ꝑiciorib ost¬
enderem mor her pierunt ui ignisau
alta ui maiore. ꝑiculum me munne p̾¬
staturumex quo aꝑetutiq custodtã adme
ꝑtine. ¶ Si quis sponsionis cã inmiłoᷤ
accepit. nec reddit uictori p̾scͥptis u̾bis
actio ĩ eum ꝯpecit. nec .ii. recipienda ÷¬

Expanded text:
andam esse dico propter utilitatem, periculum non: si vero mei dumtaxat causa datum est, dolum solum, quia prope depositum hoc accedit. Si, cum unum bovem haberem et vicinus unum, placuerit inter nos, ut per denos dies ego ei et ille mihi bovem commodaremus, ut opus faceret, et apud alterum bos periit, commodati non competit actio, qmmodatum, uerum praescriptis uerbis agendum est.Si, cum mihi uestimenta uenderes, rogauero, ut ea apud me relinquas, ut peritioribus ostenderem, mox haec perierint ui ignis aut alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere.Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda
Abbreviated transcription (Latin):
lo tenetur ¶s: ÷ si seruum ꝗs alienum
spolnuit. is qr frigore mortuus sit. de
uestim̃tis ꝓdem fiiti agi pot̾it. de seruo
u̾o ĩfcm̃ agendim cͥmirali pena adu̾sus
eum seruata ¶ S si calicem argentes̃
ꝗs alieinim ĩ ꝓfundũ abiec̾it. dimpni
dindi cã non lucri fatiendi pomp̃. ł .iii.
scͥbit. n furti n dampni ĩiurie accio¬
nem ẽẽ in factum tamen agendum:¬

Expanded text:
lo tenetur.Sed et si seruum quis alienum spoliauerit isque frigore mortuus sit, de uestimentis quidem furti agi poterit, de seruo uero in factum agendum criminali poena aduersus eum seruata.Sed et si calicem argenteum quis alienum in profundum abiecerit damni dandi causa, non lucri faciendi, Pomponius libro scripsit neque furti neque damni iniuriae actionem esse, in factum tamen agendum.
Abbreviated transcription (Latin):
s yassio int̾cessit. ob iuditium hoc ÷ ut
siiudicass adpͥhensus qr eẽt. fugitiuus.
c̾tum aliꝗd auetur. uideamus an possit.
ag̾e. ⁊ ꝗdem ꝯuentio ista ñ ÷ͥ mida ut ꝗs dicit
ex pacto actõm ñ oriri s ht̃ ĩ se negotium
u̾bis nͥ ꝗs ⁊ ĩ spe̾ de dolo accom ꝯpet̾e dicat.
ubi dolus aliauis argiatur
ro tuo itaut eum locũ im̃ exemissem rep¬
dito ages quodsi post erempcõm crete re¬
pleuo fossam nec pitieris me cretam
tolłe. tunc. agam adexhibendũ qr mea
facta est cum uoluntate erempta sit
ꝑ misisti mͥ ut sercrem ĩ fundo tuo ⁊ ut

Expanded text:
 pactio intercessit ob incidium, hoc est ut, si indicasset adprehensusque esset fugitiuus, certum aliquid daretur, uideamus, an possit agere. et quidem conuentio ista non est nuda, ut quis dicat ex pacto actionem non oriri, sed habet in se negotium uis et in hac specie de dolo actionem competere dicat, ubi dolus aliquis arguatur.ro tuo ita, ut eum locum, unde exemissem, repdito ages. quod si post exemptionem cretae replevero nec patieris me cretam tollere tu, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum voluntate tua exempta sit. Permisisti mihi, ut sererem in
Abbreviated transcription (Latin):
nemo sodietatẽ cc̃hendo rei sue dñs ẽẽ des¬
ut.S si pu̾um docendũ.ł. pecus pas¬
cendum tͥ dedo uł pũm mitͥendũ itaut
si post c̾cos annos ueniss p̃tiũ int̾nos
coĩcaretur. ab orrere ħ ab arrea co qd̾¬

Expanded text:
nemo societatem contrahendo rei suae dominus esse desinit. sed si puerum docendum vel pecus pascendum tibi dedero vel puerum nutriendum ita, ut, si post certos annos venisset, pretium inter nos communicaretur, abhorrere haec ab area eo, q
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ħrdes stichũ tabellis hrditarias ĩtleuis¬
se dicant .l. corupisse. ⁊ pp̃. hoc dem̃tiu̾ut̃
ne optaretur seruus. dem̃ optatus uendie¬
ctur. pot̾int si ab eis uendicetur doli mal
⁊ de morte uioris liłix. qr suor hebunt

Expanded text:
et heredes Stichum tabulas hereditarias interleuisse dicant uel corrupisse et propter hoc renuntiauerint, ne optaretur seruus, deinde optatus uindicetur, poterunt, si ‹ab› eis uindicetur, doli maluel de morte uxoris liberorumque suorum habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
manẽ gm sit eam sustalisle
ens sustułat. cab̃nari cum ꝯsetutus lu¬
cernam reposcebat. ⁊ fugientẽ retine¬
bat. ⁊ ille flagello quos ĩ mami hẽbat.
ĩ quo dolor ĩ erit. ub̾are tab̾mtiũ cepat
ut se dimitt̃et. ex eo maiore rixa fcãca¬

Expanded text:
m uerum sit eam sustulisse.ens eam sustulerat: tabernarius eum consecutus lucernam reposcebat et fugientem retinebat: ille flagello, quod in manu habebat, in quo dolor inerat, uerberare tabernarium coeperat, ut se mitteret: ex eo maiore rixa fac
Abbreviated transcription (Latin):
bit ut si ĩmaturam agł ceneatur.
Q si maturã iut̾ceꝑit furti ten̾i eũ ⁊ ar¬
lus. furcĩ cesi. Si salictũ maturũ
ita nestirpes led̾es tisis cessare apłiam
Et si puerũ castrau̾it is ⁊ pͥciosiorem

Expanded text:
bit, ut, si immatura, Aquilia teneatur, quod si matura interceperit, furti teneri eum et arborum furtim caesarum. Si salictum maturum ita, ne stirpes laederes, tuleris, cessare Aquiliam. Et si puerum quis castraverit et pretiosiorem
Abbreviated transcription (Latin):
iinp̃ u erui quo. nora cipud seꝗtur ibi
defendendi siit. uibi deliꝗsse arguentur.
itiq seruos dñs cod̾ loco exlułx. d ubi uĩ
ĩtulisse dicuntur. et carere ouintum do¬
minio pot̾. si cos non defendat

Expanded text:
arum. Serui, quorum noxa caput sequitur, ibi defendendi sunt, ubi deliquisse arguentur: itaque seruos dominus eodem loco exhibere debet, ubi uim intulisse dicentur et carere omnium dominio potest, si eos non defendat.
Abbreviated transcription (Latin):
malo focerit quomuus laberet
Eos quor. noiẽ noxale iudicio agͥ. ⁊̃ abscutes
defendi posse placuit. S boc ita deniñ si ꝓpͥ
sint serui. nã si alieni xsentes cẽ oport aut si
dubitetur utr̃ ꝓpͥt suit an alicm. ad̾ ita puco
acciꝑiend̾ ut si ꝯstet ⁊ ħonefidei serunt ⁊ ab̾se
ndes posse defendiẜcor ait si is ĩ cuĩ pot̾¬
date cẽ dicetur. negabit se in sia pot̾ate hrẽ
seruum utr̃ actor uolet utrare iussxbo in

Expanded text:
malo fecerit, quo minus haberet. Eos, quorum nomine noxali iudicio agitur, etiam absentes defendi posse placuit, sed hoc ita demum, si proprii sint serui: nam si alieni, praesentes esse oportet, aut si dubitetur, utrum proprii sint an alieni. quod ita puto accipiendum, ut si constet uel bona fid‹e› seruire, entes possint defendi. Praetor ait: 'Si is in cuius potestate esse dicetur negabit se in sua potestate seruum habere: utrum actor uolet, uel deierare iubebo in
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑe honꝰ nissus ÷S ⁊ legita q̃ ab utro
a ꝙ doce data clecta doce retinentur. ĩ com¬
endio coh̃rois eẽ. ꝗ debito leuitur. ñ oportet
uideli ut cohrs ꝗ honꝰ heris alieni susceꝑi.
offõ iudicis legatũ ꝯsequatur. ⁊ xm ħ. nͥ de

Expanded text:
egata, quae ab utroque pro dote data electa dote retinentur, in compendio, coheredis esse, qui debito leuatur, non oportet, uidelicet ut coheres, qui onus aeris alien‹i› suscepit, officio iudicis legatum consequatur. et uerum e
Abbreviated transcription (Latin):
cet dñit adquisidõe exstingui ususs.¬
accõm iussu .N. p̃toris ductus. in bonis
fit eius qui durit.
pe noluit. ꝓconsulem int̾uenturum.
negaturũ.quo casu dicipos. ip̃o iute¬

Expanded text:
cet dominii adquisitione extingui actionem: iussu enim praetoris ductus in bonis fit eius qui duxit. pere noluerit, proconsulem interuenturum negaturum. quo casu dici potes‹t› ipso iure
Abbreviated transcription (Latin):
quoauo modo se res hrẽt. cũ dño post̾ia
mulaꝵ agi ñ posse. am̃ ñ su spõte sec
ꝑcusse retro redissent. ¶ Qͥ dam bou¬
es uendidit. ea lege uti daret expiundos
postea dedit exꝑundos emptoris feruut¬

Expanded text:
quoquo modo res se haberet, cum domino posteriorum mularum agi non posse, quoniam non sua sponte, sed percussae retro redissent. Quidam boues uendidit ea lege, uti daret experiundos: postea dedit experiundos: emptoris ser
Abbreviated transcription (Latin):
pcł. si ĩpot̾ate nauta fu̾nit. ne id accid̾it.
⁊ culꝑa eo. ftm̃ sit lege aqł cũ nautis ag¬
end̾ qr ꝑui ref̃t an nauẽ ĩmittendo aũ
faculũ ad nauẽ ducendo an tua manu
dãpnum ded̾is. qr oĩb hus modis ꝑ de
dampno afficior S si fune rupto. aut
cũ a ulło reg̾etur mus. ĩcurriss cum
ui uentor. nnuis ĩpista sit. ĩ funes ancor¬

Expanded text:
 si in potestate nautarum fuit, ne id accideret, et culpa eorum factum sit, lege Aquilia cum nautis agendum, quia parui refert nauem immittendo aut serraculum ad nauem ducendo an tua manu damnum dederis, quia omnibus his modis per te damno adficior: sed si fune rupto aut cum a nullo regeretur nauis incur‹r›isset, cum ui uentor
Abbreviated transcription (Latin):
effud̾int. uUñ in eũ locum quo uulgo
it᷑ fiet uł ĩ quo ꝯtist et᷑ deiectũ uł
effusum qr erit anͣtum ex ea re ompu¬
um datũ factũ ue erit in eum ꝗ ibt hĩ¬
tiũ it in duplum iuditiu dabo

Expanded text:
effuderint: "Vnde in eum locum, quo volgo iter fiet vel in quo consistetur, deiectum vel effusum quid erit, quantum ex ea re damnum datum factumve erit, in eum, qui ibi habitaverit, in duplum iudicium dabo.
Abbreviated transcription (Latin):
gatus. ũ. alias eũ trad̾e quã roẽs redoid̾it.
nos uidebimꝰ nũcqd ⁊ cautio sit ĩt̾ponẽda
ut quotient dend̾ate fsunt rões .ł. accor pl¬
egatur. copti eor. frat. plerũ qr .ii. auctẽti¬
ce roẽs sunt necessarie accori ad ĩstruendaca

Expanded text:
gatus, non alias eum tradendum, quam rationes reddiderit. nos uidebimus, numquid et cautio sit interponenda, ut, quotiens desideratae fuerint rationes uel actor praelegatus, copia eorum fiat? plerumque enim authenticae rationes sun
Abbreviated transcription (Latin):
in dñm edium cuł ꝑa .n. penes eum
est. nec adicitur culpe m̃tio .ł. ĩfitia¬
tionis ut indupłm detur accio quãuis
dampni ⁊ ĩ surie utrumq engit.
S cum homo lib̾ ꝑiit dampni esdimi¬
tio ñ fit ĩ cuꝑlũ. qr in ħoe̾ libero es¬
ꝯdẽꝑnatio fit.:ħ aũt u̾ͥba si uurit
nocitũ q ei dicetur. ñ ꝑtinent ad dãp
m q̃ in rem hoĩs liber facta sunt.
si forte uestim̃ta el .ł. ad aliud scissu

Expanded text:
in dominum aedium: culpa enim penes eum est. nec adicitur culpae mentio uel infitiationis, ut in duplum detur actio, quamuis damni iniuriae utrumque exiget. Sed cum homo liber periit, damni aestimatio non fit in duplum, quia in homine libero ntio fit. Haec autem uerba 'si uiuet nocitumque ei esse dicetur' non pertinent ad damna, quae in rem hominis liberi facta sunt, si forte uestimenta eius uel quid aliud scissum
Abbreviated transcription (Latin):
cłm ñ ind̾i damꝑnũ ĩ uiria dedisse. cu¬
lya .n. penes eum ꝗ pͥor flagello ꝑcus¬
sit resid̾e. s si ab eo ñ pͥoe uapulass
tabernarii culpa fem̃ uideri
In diuo capito  duo plaustti honusta mu¬
le ducibant. pͥoris plaust̾ muliones du̾s¬
um plaistrũ subseuabant. quo fac̃e

Expanded text:
ulum, non uideri damnum iniuria fecisse, culpam enim penes eum, qui prior flagello percussit, residere: sed si ab eo non prior uapulasset, t‹a›bernarii culpa factum uideri. In cliuo Capitolino duo plostra onusta mulae ducebant: prioris plostri muliones conuersum pl
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib̾e ñ poti̾nt. Qͥd .ii. si ad lib̾titẽ ꝓclm¬
aus dño sciente fatiebat. aut ꝗd si ddempn¬
at dñm .ł. cũ tranifum̃i sit seruus. uidente
ꝗdẽ. s ĩuito dño noxã noceat. rectiꝰ itaq di¬
cetur. scientiam eĩ iccipiendã. ⁊ ꝓhib̾e pot̃.¬

Expanded text:
d enim si ad libertatem proclamans domino sciente faciat aut qui con‹t›emnat dominum? uel cum trans flumen sit seruus, uidente quidem, sed inuito domino noxiam noceat? rectius itaque dicitur scientiam eius accipiendam, qui p
Abbreviated transcription (Latin):
ricta nore dedidoe̾ ag̾c possit cũe cũ quo noxali
iditio expiri potuiss si seruus exhiberetur.
Qͥ alienũ seruũ sinĩ fatetur. quĩuis noxili
ligetur accõe. nͥlo̾ cã coguita satis dire debet.
siis dicit dum̃ doło focisse quonus ĩ poc̾ate el¬

Expanded text:
racta noxae deditione agere possit cum eo, cum ‹quo› noxali iudicio experiri potuisset, si seruus exhiberetur. Qui alienum seruum suum esse fatetur, quamuis noxaliligetur, nihilo minus causa cognita satisdare debet: Si quis dicet dominum dolo fecisse, quo minus in potestate e
Abbreviated transcription (Latin):
or ĩ anno ꝓiimo quo uita excessit in
quo p̾tiũ quo ħrditatis erit: Seĩdẽ
idisse hõm intelligatur ¶Q. si quis
absurde a nobis ħ ꝯstitui plitau̾it.
cogite̾lꝰ songe ab̃surduis ꝯstitui ne¬
utrũ lege aꝗł deñi aut alt̾ũ potius
cũ n ĩ punita malefitia eẽ oportent.ni
facile ꝯstitui possit ut̾ potiꝰ lege aqł te¬
ueit᷑. multa .ni. iure ciuli eẽ rõm

Expanded text:
it in anno proximo, quo uita excessit, in quo pretium quoque hereditatis erit. eiusdem idisse hominem intellegatur. quod si quis absurde a nobis haec constitui putauerit, cogitet longe absurdius constitui neutrum lege Aquilia teneri aut alterum potius, cum neque impunita maleficia esse oporteat nec facile constitui possit, uter potius lege teneatur. multa autem iure ciuili contr
Abbreviated transcription (Latin):
uitiosas hũt sic pot̾ eẽ extusatus ⁊ ideo
plerũq artifices ouenire solent cũ cidẽ
mit̾ie dantur ñ ꝑicul suo se fac̾e̾. que
res ex locito tollit accõm ⁊ aqlie.
Si aũt maritus uyori margaritas extͥ¬
citas dediss in usu easq ĩiuto ⁊ inscio mi¬
rito ꝑforass ut ꝑtusis in sinci ut̾etur
teñi eĩ lege aqł. sũ ouitit. sũmꝑta ÷ adbẽ
ficiũ onu̾t. lege aqł tenet᷑. ¶ Sigs aque
duccũ meũ dirru̾it. licet cem̃ta mea sit̃
que diruta sunt dã qr t̾ra mei ñ sit qui ai¬
im duco melius ÷ drẽ accõm utilẽ dã¬
dam ¶Si expliustro lapis cecid̾it ⁊ qd
nͥn placet. Si male ꝯpossit laꝑides ut la
psi sint. ¶Si ꝑs seruum ꝯductũ hñs¬
ad mulũ raxend̾ comodau̾it ei mulũ ⁊ ille
ad pollicem suum mulũ alligau̾at. de loe¬
is ⁊ mulus crupit sic ut pollicẽ euellet
seruo ⁊ se p̾cipitaret. mela scͥbit si ꝓꝑi
do inꝑitus locitus sit ex ⁊ducto agend̾¬

Expanded text:
eo plerumque artifices conuenire solent, cum eiusmodi materiae dantur, non periculo suo se facere, quae res ex locato tollit actionem et Aquiliae. Si cum maritus uxori margaritas extricatas dedisset in usu eaque inuito uel inscio uiro perforasset, ut pertusis in linea uteretur, teneri eam ficium diruit, lege Aquilia tenetur. Si quis aquae ductum meum diruerit, licet cementa mea sunt, quae diruta sunt, tamen quia terra mea non sit, qua aquam duco, melius est dicere actionem utilem dandam. Si ex plostro lapis ceciderit et quid neri placet, si male composuit lapides et ideo lapsi sunt. Si quis seruum conductum ad mulum regendum commendauerit ei mulum ille ad pollicem suum eum alligauerit de loro et mulus eruperit sic, ut et pollicem auelleret seruo et se praecipitaret, Mela scribit, si pro perito imperitus locatus sit, ex conducto agend
Abbreviated transcription (Latin):
Sutor inꝙ puero discenti ĩgenuo fil
iende in iure cã ꝑcussent. s admonẽ¬
di ⁊ docendicã. an ex locato dubitat.
qr leuis dũtarat castigatio xessi : doc¬
enti s lege aqlia posse agi ñdubito

Expanded text:
sutor, inquit, puero discenti ingenuo filiiendae iniuriae causa percusserit, sed monendi et docendi causa: an ex locato, dubitat, quia leuis dumtaxat castigatio concessa est docenti: sed Aquilia posse agi non dubito
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ruł ui atidit adult̾ũ deẜhensũ ser¬
nũ alienũ hac lege ñ cenebitur
rĩgñi daitus serius si occisussit. debit
titat̾e. ⁊ ad amplius ꝯsecutur᷑ sit ab eo
uab ĩ itio in id qd̾ amꝑłiꝰ sit quã ĩ debito
debitori dandã accõm. ⁊ ideo ĩ hiis casib
debitoris .i. ꝗ litẽ amisit. creditor ꝗdem
us q admod̾ debiti hebit aqł actõm ut
ꝓ sit hoc debitori ip̃i aũt debitoei ĩ id quod
debitũ eireoit. competit aꝗłia actio
segetẽ .ł. uincim leserit reqrini nũ ĩꝑit¬
ia eiꝰ aut negligentia idaccioit. nã si die
uentoso id fecit. culpe rens ÷ nã ꝙ occom̃
iret. Lat si oũ que oportuit obseruauit.

Expanded text:
um Qui occidit adulterum deprehensum servum alienum, hac lege non tenebitur. Pignori datus servus si occisus sit, debitet quod sit amplius consecuturus sit ab eo, uel ab initio in id, quod amplius sit quam in debito, debitori dandam actionem: et ideo in his casibus, debitoris uel quod item amisit, creditor quidem usque ad modum debiti habebit Aquiliae actionem, ut prosit hoc debitori, ipsi autem debitori in id quod debitum excedit competit Aquiliae actio. segetem uel uineam laeserit, requiramus, num imperitia eius aut neglegentia id accidit. nam si die uentoso id fecit, culpae reus est nam procederet. At si omnia quae oportuit obseruauit
Abbreviated transcription (Latin):
scius ab solutõe fcã ⁊ finito iuditio. amꝑłiꝰ
agendo cum nore deditõe. exceptoẽ rei indici¬
de submonebitur. q pes ĩ sr̃uis inditiñ dedi¬
agitatur. licentia agẽti:÷ si cumide sciã diũ
nignõdi peniter. tũc ad naxilẽ cãm cransire
Contra. qo si cũ eo ꝗs sit. cũ noxe dedidoe act¬
um sit ampliꝰ in dñm decractanore aitũ
dainda actio ñ ÷ In ip̃o aũt idã si uołuit¬

Expanded text:
scius: absolutione facta et finito iudicio amplius agendo cum noxae deditione exceptione rei iudicatae summouebitur, quia res in superius iudicium deduagitatur, licentia agenti est, si eum de scientia domini arguenda paeniteat, tunc ad noxalem causam transire. contra quoque si cum eo qui scit cum noxae deditione actum sit, amplius in dominum detracta noxae deditione danda actio non est: in ipso autem iudicio si uolu
Abbreviated transcription (Latin):
pliustia fu̾antͥ. cmedio cusent. post̾u
plaustrũ a pͥore ꝑcusstĩ recro redierit.
duuissent. ⁊ ideo fcm̃ eẽt ut mule plaust¬
ertur. cum diso mulaꝵ. nssam ẽẽ ictoĩn¬
cũ agitass ñ denuiss eq siꝗs ex manu
⁊ muliones timore ꝓmoti ne oppͥm̾ãt᷑.
plaustr̃ reliꝗssent. cũ hoĩa accõm nu¬
llã &ẽ. cum domino mularum eẽ¬

Expanded text:
nt, posterius plostrum a priore percussum retro redierat duxissent et ideo factum esset, ut mulae plostentur, cum domino mularum nullam esse actioncum agitasset non retinuisset, aeque si quis ex manu  muliones timore permoti, ne opprimerentur, plostrum reliquissent, cum hominibus actionem nullam esse, cum domino mularum e
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ siꝗs frum̃to. arenã.ł. aliud ꝗd ĩmiscũ¬
it ut difficił selatiosit qĩ de corupto agi
pot̾it. ¶ Si ꝗs de mani mͥ mĩmos excusse¬
rit sab̾ enstiat ampni ĩ iurie eẽ act̃
si ita pierint ne ad altquẽ ꝑuenirent.
puta si ĩ fumũ .ł. ĩ mare .ł. ĩclobacã ceci¬
eiꝰ furtum factũ oẽ agendũ qd̃ ⁊ antias
placuit idẽ ⁊ ĩ fcm̃dari posse accõmait:
Si mulier pugno .ł. eaua ictu ade ꝓcus¬
Et si mulũ plus tusto hon̾auit ⁊ aliquid
m̃bri ruꝑit aqł locum fore.
Si nauẽ uenilium m̃tiũ as ꝑforiss apł¬

Expanded text:
Item si quis frumento harenam uel aliud quid immiscuit, ut difficilis separatio sit, quasi de corrupto agi poterit. Si quis de manu mihi nummos excusserit, Sabinus existimat damni iniuriae esse actionem, si ita perierint, ne ad aliquem peruenirent, puta si in flumen uel in mare uel in cloacam cecilio furtum factum agendum, quod et antiquis placuit. Idem etiam in factum dari posse actionem ait. Si mulier pugno uel equa ictu a te percusEt si mulum plus iusto onerauerit et aliquid membri ruperit, Aquiliae locum fore. Si nauem uenaliciarum mercium perforass
Abbreviated transcription (Latin):
sũ añti płimũ fu̾it ĩspicit᷑.
Ideo iuł scͥbit estumtõm hoĩs acisl ad
i tẽs refr̾i quopłimũ ĩe anno fuit.
et idõ si p̾cioso seruo pictori pollex fu̾it pͥsc¬
sis ⁊ ĩtra aunũ . iuo p̾cind̾e̾tur fu̾it occ¬
mandum añti fu̾it pͥus quã attẽ cũ pol¬
lice a misisset. ¶ S si seruus ꝗ magnas
fruides ĩ meis roĩb ꝯmisent. fu̾it occis
scbit. tm̃ estimandũ qñti mei int̾fulit.
fraudes serui ꝑeũ missis detegi. ñ. qñ¬
ti nora ip̃i serui ualeat. S ⁊ si bone fidei
seriuus intriannũ mutitis morib occis¬
sus fit. pͥciũ id estimabitur. qñci plur¬
naset pͥusaiã mores mutaret.:
Insũma omnia anoda q̃ intra anniur¬
sĩauo ĩt̾fect᷑ ÷ pciosiorem serum facet¬

Expanded text:
nti plurimi fuit inspicitur. Idem Iulianus scribit aestimationem hominis occisi ad id tempus referri, quo plurimi in eo anno fuit: et ideo et si pretioso pictori pollex fuerit praecisus et intra annum, quo praecideretur, fuerit occmandum, quanti fuit priusquam artem cum pollice amississet. Sed et si seruus, qui magnas fraudes in meis rationibus commiserat, fuerit occisuscribit tanti aestimandum, quanti mea intererat fraudes serui per eum commissas detegi, non quanti noxa eius serui ualeat. Sed et si bonae frugi seruus intra annum mutatis moribus occisus sit, pretium id aestimabitur, quanto ualeret, priusquam mores mutaret. In summa omnia commoda, quae intra annum, quo interfectus est, pretiosiorem seruum face
Abbreviated transcription (Latin):
i tamilutus ÷ seriuis ut eo ictu
pore ħrs ĩstitutꝰ ÷ ⁊ postea ab alio ictu
decesserit. q̃ro ancũ utroqi de otiso
lege aꝗł agi possit. Iħi. occidisse ꝗdemi
milgo dr̃ ꝗ mortis cãm quolibet mͦ
p̾buit. s lege aꝗł is demũ ten̾i iusus
÷ qui adhibita ui ⁊ aĩ manucãm mo¬
itis p̃buit. tracta uidelicet int̾pta¬
toe̾ uocis accedendo a cede⁊ russus
lege a qł ten̾i exstimandi sunt ñ solũ
qui ita nuilñassent. ut ꝯfestĩ uita pͥu

Expanded text:
atus est seruus, ut eo ictu pore heres institutus est et postea ab alio ictus decessit: quaero, an cum utroque de occiso lege Aquilia agi possit. respondit: occidisse dim, qui mortis causam quolibet modo praebuit: sed lege Aquilia is demum teneri uisus est, qui adhibita ui et quasi manu causam mortis praebuisset, tracta uidelicet interpretatione uocis a caedendo et a caede. rursus Aquilia lege teneri existimati sunt non solum qui ita u