comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nt qui sub condcone relictũ
est dicẽ. ¶ Debat satifoatio¬
nem crigeiroam. corte sine
exasse siue expte quis legat
lissime queritur an hoc stip¬
ulo incrementum ex fructi¬
bus uł usuris seriat. et recte
placuit ex mora incremẽtũ
hituram stipusonem ut roi
qurocm oportebit cõprehen¬
oat. ¶Si ꝑ quis sub conoco¬
ne legitum stipulatus pen¬
oente conocõne decesẜit. stip¬
ulatio euanescit. qr nec lega¬
tum transmittitur et huic
stipuloi carroem causas et
coirocones mẽe. sciendum
est. proitoc si qua sit excep¬
tio que et petenti legitum
oppomi solet cancem exstip¬
ullatu quor agenti opponẽ¬
oam ec̃ placuit. ¶Procura¬
tori eius qui ab sens c̃ẽ dici¬
tur si stipulanti nomine le¬
giti responoeat hr̃s offilius
ait iti cau̾e deb̾eat si is curꝰ
nomine caueat inuat iide¬
l ne tencatur illo aũt defũ¬
cto. ¶Item queritur in hac

Expanded text:
 quod sub condicione relictum est, dicere debeat satisdationem exigendam.Certe siue ex asse siue ex parte quis legatulissime quaeritur, an haec stipulatio incr‹e›mentum ex fructibus uel usuris sentiat. et recte placuit ex mora incrementum habituram stipulationem, ‹ut› id quod oportebit conprehendat.Si quis sub condicione legatum stipulatus pendente condicione decesserit, stipulatio euanescit, quia ne‹c› legat‹um› transmittitur. huic stipulationi easdem causa‹s› et condiciones ines‹s›e sciendum est: proinde si qua sit exceptio, quae ‹pet›enti legatum opponi solet, eandem ex stipulatu quoque agenti opponendam esse placet. Procuratori eius, qui absens esse dicitur, si stipulanti legati nomine spondeat heres, Ofilius ait ita cauere debere, si is, cuius nomine caueat, uiuat, uidelicet ne teneatur illo ant‹e› defuncto. Item quaer
Abbreviated transcription (Latin):
cẽt. nam et si michi sub cõ¬
ocõne legita est est et tu me¬
dio tempore in possõne ciur
fcũs fueris legatorum ẜuã¬
corum causa deuroc condco
ĩpleta eẽt non denegabitin
michi cius rei integ̾ra pse¬
cutio. sic cnuim et si statu libe¬
rum ex cadem causa possidẽ
cepiss impleta coiocõne ciꝰ¬
tm̃ lib̾tatem impedire non
potest. ¶Si rel ẜuanoc cã

Expanded text:
es. nam et si mihi sub condicione legatum est et tu medio tempore in possessionem eius factus fueris legatorum seruandorum causa, deinde condicio impleta esset, non denegabitur mihi eius rei integra persecutio. sic enim e‹t› si statuliberum ex eadem causa possidere coepisset, impleta condicione iustam libertatem eius impedire non potest
Abbreviated transcription (Latin):
putabuntur. ¶ Quidamita le¬
gau̾at. si .p. cornelius ĩpensar
quam ĩ furoum scimũ feci he¬
oum meo ded̾it tĩrhr̃s meus
publio corneuo fundũ scimũ
dato cassellius aicbat eciam p̾ci¬
um fundi dari debe offilius in¬
pense u̾bo negit p̾cium signifi¬
car s cos oumtarat sumptus. Is
ĩ cum postci quam emptus cẽt
fecit io uis scribit adiccto co qd̾
nodum deductis fructib ĩpẽ
rat quas pecumas cuiq legun
cas hrs meus si m̃r mea morit᷑
cuto mortuo pr̃e famił. ticius

Expanded text:
Quidam ita legauerat: 'si Publius Cornelius impensam, quam in fundum Seianum feci, heredi meo dederit, tum heres meus Publio Cornelio fundum Seianum dato'. Cascellius aiebat etiam pretium fundi dari debere, Ofilius impensae uerbo negat pretium significari, sed eos dumtaxat sumptus, quos in eum posteaquam emptus esset fecit. idem Cinna scribit adiecto eo, quod non deductis fructibus impenrat: 'quas pecunias cuique legaui, eas heres meus, si mater mea moritur, dato': mortuo patre familias Titius
Abbreviated transcription (Latin):
Onditionum que ĩfutirrũ con¬
feruntur triplex natura est. uti
quedam adto tempus quo testa¬
tor uiuat quedam ad ro ꝙ post
mortem cius. futurum sit que

Expanded text:
ondicionum, quae in futurum conferuntur, triplex natura est, ut quaedam ad id tempus, quo testator uiuat, quaedam ad id, quod post mortem eius futurum sit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
in ea hĩtent lib̾tine de nõie ex¬
cit et ut ad illum qui nouis¬
simꝰ extit̾it pueniat.⁊ co amp¬
lnis cifocm lib̃tis dari uolo fũ¬
dum sophianum. quesitum
est an coirocõ apposita ne deno¬
mine exiret ao sequens quor
legatum ptin̾et. R ptin̾e. Id

Expanded text:
liberti, ne de nomine exeat et ut ad unum, qui nouissimus exstiterit, perueniat: et eo amplius eisdem libertis meis dari uolo fundum Sosianum'. quaesitum est, an condicio adposita, ne de nomine exiret, ad sequens quoque legatum pertineret. respond
Abbreviated transcription (Latin):
scuus scpissime statuit. ¶S̾.
gnoscit congruit reputationes
t̾utoris non improbas xom¬
tere ut puta. si dicat impen¬
disse ĩ alimta pupilli ut dis
p̾tor no est aditus promodo
facuitatum pupilli d arbi¬
trio urdicis estimari. nec cĩꝑ
mittendum est tutori enira

Expanded text:
us saepissime statuit. Idem gnoscit, congruit reputationes tutoris non improbas admittere, ut puta si dicat impendisse in alimenta pupilli vel dispraetor non est aditus, pro modo facultatium pupilli debet arbitrio iudicis aestimari: nec enim permitten
Abbreviated transcription (Latin):
ampanus scripsit non ocberc
p̾torem paci comum numur
Ioꝑas imponi ei qui ex froĩcõ¬
missi causa manumittatu. s¬
et si cum sciret posse recusare

Expanded text:
ampanus scribit non debere praetorem pati donum munus operas imponi ei, qui ex fideicommissi causa manumittatur. sed si, cum sciret posse se id re
Abbreviated transcription (Latin):
numitti uolo itaut opas he¬
di promittat nõ cogitur ma¬
numissꝰ ꝓmitt̾e. s et si pro¬
mieit. in eum actio non uat
nam iuri publico derogare ñ
ni ñ sinc in ura pr̃oni datur.

Expanded text:
numitti uolo ita, ut operas heredi promittat.' non cogitur manumissus promittere: sed etsi promiserit, in eum actio non dabitur: nam iuri publico derogare non n non sine iniuria patroni dabit.
Abbreviated transcription (Latin):
simum est restaurari debere
non potest usum fruc. uelu¬
sum alienare quamins oro
nichil de nsuff. loquatin siłi
modo dici põt nec ẜuitutez
ĩponi posse fiurdo pupuni
adolescentis nec ẜuitutem
remiti quod ⁊ ĩ finydo dota¬
li placiit. ¶Si laproicinas
uł qua alia metala hirit pu¬

Expanded text:
stum est restaurari debere. non potest usum fructum vel usum alienare, quamvis oratio nihil de usu fructu loquatur. simili modo dici potest nec servitutem imponi posse fundo pupilli vel adulescentis nec servitutem remitti, quod et in fundo dotali placuit. Si lapidicinas vel quae alia metalla pu
Abbreviated transcription (Latin):
iniqũ erat om̃o cau̾e. nrdum illi
controu̾sia utis cõposuit cluso¬
rie minime fieri iõr cam rem p̾¬
tor ao cõgnitionem sim reuo¬
cat. ¶ S̾i duo ex testõ h̾roitatem
ĩ solroum si uerroicent forte qõ
ciusoem nõis sint tam ĩpossõrẽ
quim ĩpetitorem cõpetunt accõ¬
nes et credicorib et legatariis.
Hec cautio utiq nccia est. si quis
pccuniam suam soluat uł remi
tradas. ¶Si modo pecumam he¬
reditariam soluat uł rem tradat.
quidam u̾o putant cauend̃. qui
anccten̾i põt eo nõie uictus cũ
non possroeat nec dolofecit qͦ

Expanded text:
dum illata controuersia litis, cum possint ei lusoriae minae fieri: ideoque eam rem praetor ad cognitionem suam reuocat. Si duo ex testamento hereditatem in solidum sibi uindicent, forte quod eiusdem nominis sint, tam in possessorem quam in petitorem competunt actiones et creditoribus et legatariis. Haec cautio utique necessaria est, si quis pecuniam suam soluat uel rem tradat: si uero pecuniam hereditariam soluat uel rem tradat, quidam non putant cauendum, quia nec teneri potest eo nomine uictus, cum non possideat uel dolo fecerit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Sex autem mensium puto
continuum tempus nõ pos¬
sessõrium cõputanoũ. ¶ cẽ¬
satum non accipimus.Sli
pupillus tutorem ñ hãt nec

Expanded text:
 Sex autem mensum puto continuum tempus, non possessionum computandum. Cessatum non accipimus, si pupillus tutorem non habeat nec
Abbreviated transcription (Latin):
corporis ornandi causa quo exi
nũo ecum hec sunt aurum. ai¬
gentum gemime lapilli qui ali¬
amin se nullam hnt utilitatem.

Expanded text:
corporis ornandi causa: quo ex numero etiam haec sunt: aurum gemmae lapilli, quia aliam nullam in se utilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
lter filio suo cohroes sinc ulla
condcone filias ei ip̃ius ac pecut
ut furas suas emanciparet ita.
froc cõmisse piacuit ut cas sin
iuris constitutas ad h̾roitatem
si portionem filiarum iure sub
cõphensam statu lib̾ hũit iure
constituto nulli dando coseqͤ

Expanded text:
ter filio suo coheredes sine ulla condicione filias ipsius dedit ac petit, ut filias suas emanciparet, ita fidei commississe placuit, ut eas sui iuris constitutas ad hereditatem si portionem filiarum iure subscomprehensam statuliber habuerit, iure constituto nulli dando conseq
Abbreviated transcription (Latin):
tio seꝑata si morte p̾ris sui iur̾
fuissent effecti fidcicõmissum
relictum ẽe. eos emancipau̾at¬
et post emancipatõm fioĩamis¬
sum petebant dec̃̾uisse igitur
diuum marchum refert froi¬
cõmissum eis rep̾sentandum
intlłca matris uoiuntate q̃ qr
non c̃droant pr̃em cos eman¬
cipaturum distułat ĩmorte
ciꝰ frõĩcõmissum non delatu¬
ra ad mortalitatem. Si cum e¬
et recte frdicõmissum utrisiso
lutum. ¶ Non cͥc dubitandũ
cogi posse ħrocm institutum
adire et restitũc hrditatem ser¬
uis. siuc directa siue froicõmis¬
saria lib̾tas cius oata fuiss. cũ
aspnari hr̃s non oeb̾et ꝑsonam
cogentis ħ̾nt cĩ hic quoq adi¬
tum ut qui non dum pete̾ frõi¬
cõmissariam lib̾tatem possit. ñ
directam sibi uendicare p̃p̃ spẽ
cñ lib̾tatis et hr̃ditatis aditur

Expanded text:
iuris fuissent effecti, fideicommissum relictum esset, eos emancipauerat: post emancipationem fideicommissum petebant. decreuisse igitur diuum Marcum refert fideicommissum eis repraestandum intellecta matris uoluntate, quae quia non crediderat patrem eos emancipaturum, distulerat in mortem eius fideicommissum non dilatura id in mortalitatem, si eum eet recte fideicommissum utrisque solutum.Non est dubitatum cogi posse heredem institutum adire et restituere hereditatem seruis, siue directa siue fideicommissaria libertas eis data fuisset, cum aspernari heres non deberet personam cogentis: habet enim hic quoque aditum, ut, qui nondum petere fideicommissariam libertatem possit nec directam sibi uindicare, propter spem tamen libertatis et hereditatis aditum
Abbreviated transcription (Latin):
uel si duo iuicem nc̃cu sustituti
sunt ⁊ una pierint an h̾rdes ex¬
ticisse urocantur uel alter alteri
ħ est si inuicem h̃rditatem roga¬
ti fu̾int restitu̾e ĩ quib casibus
appareat quis ante spiritum emni

Expanded text:
uel si duo inuicem necessarii substituti sunt et una perierint, an heredes exstitisse uideantur: uel alter alteri hoc est si inuicem hereditatem rogati fuerint restituere. in quibus casibus appareat, quis ante spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit et hii cognati quro c̃e de¬
sierint. in cuntate tñ maneanti
dicendum deb̾i legatum cogna¬
ti enim testi fc̃ĩ tempore fl̾unt. c̃¬
te.si quis testĩ fc̃i tempore con¬
gnatus non fu̾it mortis tempo¬
re fcũs fuit ꝑ arrogationem faci¬
lius legatum consequitur.¶Si
quis cognationi est iocm legit
ac si cognatis legassec. GAius.¬

Expanded text:
tum sit et hi cognati quidem esse desierunt, in ciuitate autem maneant, dicendum deberi legatum: cognati enim testamenti facti tempore fuerunt. certe si quis testamenti facti tempore cognatus non fuit, mortis tempore factus est per adrogationem, facilius legatum consequitur.Si quis cognationi leget, idem est atque si cognatis legasset.
Abbreviated transcription (Latin):
et iuł. scribit. cciam ip̃m transfrc
actiones quio et mecianus pro¬
bat ⁊ nobis placet. ¶S quociẽs
quis rogatus duob restitu̾e ħro¬
itatem alt̾i pure uł uroicm alteri¬
pure us ĩ diem resticũe. interim
uniu̾sam ħrditatem restituere
senatus censuit. Cum aũt exsti¬
t̾it condc̃o. si uelit alius froeico¬
missarius ptem suam suscipere
transire ro eum ip̃o iure actĩoes¬
Sifilio uł fuo hr̃oc instituto ro¬
gato qi restitũe hr̃ditatem dñs
pat resticuat ex trebellimo tra¬
feruntur actionesꝙ eciam est
si suo nõie rogiti sunt resticuere.¬
iocm est et si ip̃i filio p̃r rogatus
sit restitũe ur̃dititem. tocm et si
tutor uł curator adolescentis us
furiosi rogatus sit restituere hr¬
dicatem.sinc dubio trebelimo
locus erit. ¶ Fiit quesitum si ip̃i
tutori rogatus sic restitũe pup¬
illus an ip̃o auctore restõm ficẽ̾
possit. et est decretum. ⁊ diuose¬
u̾o non posse tutori eroem aue¬
tori restitũc nrditatem. qr ĩ rẽ

Expanded text:
us scribit etiam ipsum transferre actiones, quod et Maecianus probat et nobis placet. Sed et quotiens quis rogatus duobus restituere hereditatem, alteri pure vel in diem, alteriin diem restituere, interim uniuersam hereditatem restitui senatus censuit, cum autem exstiterit condicio, si uelit alius fideicommissarius partem suam suscipere, transire ad eum ipso iure actiones.Si filio uel seruo herede instituto rogatoque restituere hereditatem dominus uel pater restituat, ex Trebelliano transferuntur actiones: quod est etiam, si suo nomine rogati sunt restituere.Idem est et si ipsi fisit restituere hereditatem. Sed et si tutor vel curator adulescentis vel furiosi rogatus sit restituere hereditatem, sine dubio Trebelliano locus erit. Fuit quaesitum, si ipsi tutori rogatus sit restituere pupillus, an ipso auctore restitutionem facere possit? et est decretum a divo Severo non posse tutori se auctore restituere hereditatem, quia in rem
Abbreviated transcription (Latin):
eo quod ex cõmodo represẽ¬
tationis ab ea frdĩcomittii
potuit. ꝓinoe ro quidem qõ
pro dote maritus ei renquid
non cogetur restitue nisi plꝰ
fu̾it in eo quam qͥuantitite

Expanded text:
eo, quod ex commodo repraesentationis ab ea fideicommitti potuit. proinde id quidem, quod pro dote maritus ei reliquit, non cogetur restituere, nisi plus fuit in eo quam in quantitate
Abbreviated transcription (Latin):
et hec uerba adiecit. uosq li¬
b̾i. karissĩ hoc frõicõmisso te¬
ñi inuicem uolo gonce bino ᷤ
libͥos coucai̾itis. Quesitum
est si quis ex lib̾is ouos fili¬
os procreau̾it ꝙͣuis supstes ñ

Expanded text:
et haec uerba adiecit: 'uosque, liberi carissimi, hoc fideicommisso teneri inuicem uolo, donec binos liberos educaueritis'. quaesitum est, si quis ex liberis duos filios procreauerit, quamuis sup
Abbreviated transcription (Latin):
de satisdatione constire nec ñ
illa cognitio ĩploranda erit.
ab hr̃oe si forte dicatur ꝑ calũ¬
pniam satispeti .ħ. eĩ cõmunc
om̃ium sacisdationum dur
cĩ pius Rpsit cum apiro q̃m
satispetitur debere explorare
unde ꝑ calumpniam satis pe¬
tatur oc qua re. summam debr
cognosce̾. ¶Si procurator sat
legitorum consid̾e̾t si qurõ
mandatum ei sit. non hc̃bit
ncc̃c de rato can̾e. s erit ei sa¬
tisdandum. si u̾o dubitctur
an mandatum sit ł non sit de
rato cauutio erit exigtiroa ¶Si
semci fu̾it satisoatum. que¬
situm est. an eciam rursus ci¬
uendum sit. si forte dicatur

Expanded text:
de satisdatione constare. Nec non illa cognitio imploranda erit ab herede, si forte dicatur per calumniam satis peti: hoc enim commune est omnium satisdationum. divus enim Pius rescripsit eum, apud quem satis petitur, debere explorare, num per calumniam satis petatur: de qua re summatim debet cognoscere. Si procurator satis legatorum desideret, si quidem mandatum ei sit, non habebit necesse de rato cauere, sed erit ei satisdandum: si uero dubitetur, an mandatum sit uel non sit, de rato cautio erit exigenda. Si semel fuerit satisdatum, quaesitum est, an etiam rursus cauendum sit, si forte dicatur
Abbreviated transcription (Latin):
Ipregnantem quis uxoremre¬
liquent et ea uentris nomine
ĩ possõnc missa fint intra cess¬
at collatio nam añquam nasca¬
tur. non potest dici inpotesta¬
te morientis fuisse s nato con¬
fertur de totis colłone .s

Expanded text:
praegnantem quis uxorem reliquerit et ea uentris nomine in possessionem missa fuerit, interim cessat collatio: nam antequam nascatur, non potest dici in potestate morientis fuisse: sed nato conferetur. DE DOTIS COLLATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
funous sit ẜm u̾ba legiti q̃ sut
i eadem causa cum dies legati
prar tibi oeb schapha nauis pa¬
uius imo ẽẽ et ei schapha nauiᷤ
non instrumtum nauis et em̃¬
est incoio critate non gn̾c ab ea
differc instrum̃tum aũt ciuus¬
q rei ncc̃e est alt̾ius gn̾is ẽe at
ea que sit quod poms. s .uii. cpi

Expanded text:
fundus secundum uerba legati quae sint in eadem causa, cum dies legati praestari tibi debet scapha nauis.Paulus: immo contra. etenim scapha nauis non est instrumentum nauis: etenim mediocritate, non genere ab ea differt, instrumentum autem cuiusque rei necesse est alterius generis esse atque ea quaequae sit: quod Pomponio li
Abbreviated transcription (Latin):
intra pub̾tatem decessit et se¬
cumdas tabulas fecit quas
nĩr eius cõmenoauit appien¬
das si impubes obiss deuroc
peciit. a priorib ut si quis cor
sinc libis decede̾t portionem
suam exceptis bomis mĩrms co
a. sinc lib̾is fr̃em scium hr̃de
instituit. poucrates froicõmiᷤ¬
sum pecierat et obtinu̾at ap̃o
aurelium proculum pro con¬
sulem achaye applłone fc̃a cũ
solus phebius egisset. uictus¬

Expanded text:
intra pubertatem decessisset, secundas tabulas fecit, quas matri eius commendauit aperiendas, si inpubes obisset. deinde petit a prioribus, ut, si quis eorum sine liberis decederet, portionem suam exceptis bonis maternis ea sine liberis fratrem Foebum heredem instituit: Polycrates fideicommissum petierat et optinuerat apud Aurelium Proculum proconsulem Achaiae: appellatione facta, cum solus Foebus egisset
Abbreviated transcription (Latin):
complectentur. at qui in incẽ
ouos illos tñ substituat. s et
noluntas ẜ pr̃is indebatur qͥ
excepat eorum bona ñrm qr
policrates aliam mrem et qͥs
supstitem hoc habebat auus ⁊
fideicõmissum erat ut legato
ci cederat intestato moriens
policrati filio suo restitũct. ꝙͣ¬

Expanded text:
complecterentur. adqui invicem duos illos tantum substituerat: sed et voluntas haec patris videbatur, qui exceperat eorum bona materna, quia Polycrates aliam matrem et quidem superstitem habebat, cuius etiam fidei commissum erat, ut legata, quae ei dederat in testamento, moriens Polycrati filio suo restitueret
Abbreviated transcription (Latin):
uidctur. qui auquio facit qͣr
hrs et generaliter. Iuł scrib
cum deinũ. pro hrde gerere
qui aliquid qͣi ħrs gerit ¶p
hroc autem gere non ẽe tar¬
fc̃i quam animi. ¶ Nami
Nam ħ animo ẽẽ debr.ut ue¬
lit c̾c hrs. ¶Ceterum si quiᵈ
pietatis causa fecit. ¶ Si qͥo
custodic ciusa fecit. si quid q̃¬
si non hr̃s gerit. s q̃i alio iur̾¬

Expanded text:
uidetur is, qui aliquid facit quasi heres. et generaliter Iulianus scribit eum demum pro herede gerere, qui aliquid quasi heres gerit: pro herede autem gerere non esse facti quam animi: nam hoc animo esse debet, ut uelit esse heres. ceterum si quid pietatis causa fecit, si quid custodiae causa fecit, si quid quasi non heres egit, sed quasi alio iur
Abbreviated transcription (Latin):
se gerere que gerunt. S aut
pictitis aut custodic causa aũ
pro suo. t p̃uta p̾rem sepeli¬
uit. uł iusta ei fecit. si aninu¬
o hris prohrde gessit enir¬
u̾o si pictatis ca fec̾it. ħ non
uioccur pro ħrde gessisse.

Expanded text:
se gerere quae gerunt, sed aut pietatis aut custodiae causa aut pro suo. ut puta patrem sepeliuit uel iusta ei fecit: si animo heredis, pro herede gessit: enimuero si pietatis causa hoc fecit, non uidetur pro herede gessisse.
Abbreviated transcription (Latin):
tit hr oitatem. ¶Prs istitu¬
non admittit hr̃ditatem.
Srsi quisi limus repudiau¬
erit si quro scit ħ̾rdem istitu¬
tum c̾dendum est utrũq re¬
pudiasse. ¶ Si ignorat ao
neucram repudiatio noceb̾
nrad testamentariam. q̃mi
hanc non repudiauit. n ad¬

Expanded text:
stituittit hereditatem: sed si quasi legitimus repudiavit, si quidem scit se heredem institutum, credendus est utrumque repudiasse: si ignorat, ad neutrum ei repudiatio nocebit neque ad testamentariam, quoniam hanc non repudiavit, n
Abbreviated transcription (Latin):
si ab hostious fu̾it ciptus ĩtim
soli aproni tutores simili modo
et si inẜuitutem redactus sit ap¬
paret ceteros c̃e tutores. sr et si
om̃s p̾roni decessint cunc tuce¬
la ad liberos corum ĩcipit ꝑtin̾c:

Expanded text:
si ab hostibus fuerit captus, interim soli compatroni tutores sunt. simili modo et si in servitutem redactus sit, apparet ceteros esse tutores. Sed si omnes patroni decesserint, tunc tutela ad liberos eorum incipit pertin
Abbreviated transcription (Latin):
dee. ¶Duius pius adriam
rescͥpsit eciam ĩ cum qui ele¬
ctus est ad exstimandãs tu¬
torum satiroationem actio¬
nem dandam. ¶Sunter ma¬
gistratus hoc conuen̾it ẜ al¬
tenus tantum piciuo tuto¬
res darentuz conuentiones
pupillo p̾urdicare diuus
adrianus rescripsit. conuc̃¬
tione enim duum iurorum
uis publicum mutrri non
potest. prius tñ arbitror con¬
ueniendum cum qui roc so¬
cepit. deinde excussis faciuita¬
tib eius tunc uenicrrõ
estao couegam. qmaomod
si solus dediss dicemus pͥ
cum deuroe collegapa agg¬
diendum. ¶ Siuo desint᷑ ĩ
ciuitate ex qua pupilli ori¬
umrdi sunt qui ydonei un

Expanded text:
e. Diuus Hadrianus rescripsit etiam in eum, qui electus est ad aestimandas tutorum satisdationes, actionem dandam. Si inter magistratus hoc conuenerit, ut alterius tantum periculo tutores darentur, conuentiones pupillo non praeiudicare diuus Hadrianus rescripsit: conuentius publicum mutari non potest. prius tamen arbitror conveniendum eum, qui hoc suscepit, deinde excussis facultatibus eius tunc veniendum ad collegam, quemadmodum, si solus dedisset, diceremus prius eum, deinde collegam adgrediendum. Si quando desint in civitate, ex qua pupilli oriundi
Abbreviated transcription (Latin):
tempns lib̾or iegiũt dubitu
potest an dehuis duutarat filus
sensiss testator qui post mortẽ
eius nati fuissent an de husqͥ
inuo eo ab eo suscepti fuissẽt

Expanded text:
tempus liberorum legauerit, dubitari potest, an de his dumtaxat filiis sensisset testator qui post mortem eius nati fuissent an et de his, qui uiuo eo ab eo suscepti fuissent
Abbreviated transcription (Latin):
Eo si ħ sp̃aliter testator eciam ex
alio post mortem suam ubos ꝓ
tum xomitti. ¶Curdam noso¬
irdum capienti. implius legice
cesime portionis relicta est si hr̃¬
di aliquio dediss queritur anco
ꝗd condconis iplende causa oe¬
derac consequi ex causa legiti
possit qi non capiat ro qõ erro¬
gec an uo ex̃ sit nec iõ magis
ex bonis testatoris amplius ca¬
piat quam capturus cet sinc ꝯ
dicione legitum eet et iuł recti¬
ssime scribit tanto amplius cũ
capturum qnͣtum condoois ur¬
plenoc ca cum dare oportet ĩter¬
ẽẽ hroi an ex̃ne dare. qr cõputa¬

Expanded text:
essit testator, etiamsi ex alio post mortem suam liberosatum admitti.Cuidam non solidum capienti amplius leg‹e› concessae portionis relicta est, si heredi aliquid dedisset: quaeritur, ad id, quod condicionis implendae causa dederat, consequi ex causa legati possit quasi non capiat id quod ‹e›roget an uero id extra sit nec ideo magis ex bonis testatoris amplius capiat, quam capturus esset, si sine condicione legatum esset. et Iulianus rectissime scribit tanto amplius eum capturum, quan tum condicionis implendae causa dare eum oportet, nec interesse, heredi an extraneo dare
Abbreviated transcription (Latin):
non cam mntem testatoris fu¬
isse ut quemqm hroem ao¬
hite̾t. frĩ qm̃ apte ex asse hr¬
dcm ĩstituiss. Igitur si frater
aoiss stichus aut pamphi

Expanded text:
non eam mentem testatoris fuisse, ut quemquam heredem adhiberet fratri, quem aperte ex asse heredem instituisset: igitur si frater adiit, Stichus et Pamphi
Abbreviated transcription (Latin):
ius filius ex secundo gra¬
du cxhrdatus non sit.si
quis ita scripẜit ille ꝙ̃ scio¬
is ex menatum non ẽc
ex ħrs esto hanc exhrdati¬
oncm ita nuluus momẽ¬
ti cẽ ait si probetur ex co
natus non eĩ uroi quasi fi¬
lium exhroatum eecum
elogiim prnum ⁊cum
filium ex hrdare pposuis¬
s et adictiss pp̃ ca̾m cãm¬

Expanded text:
is filius secundo gradu exheredatus non sit.Si quis ita scripserit: 'ille, quem scio ex me natum non esse, exheres est‹o›', hanc exheredationem ita nullius momenti esse ait, si probetur ex eo natus: non enim uideri quasi filium exheredatum esse. cum elogium pater, cum filium exheredaret, proposuisset et adieciss
Abbreviated transcription (Latin):
currois pͥteritus fu̾it si al¬
ter ex ĩsticutis omisit qmͣ¬
is postumꝰ excł ardatur
non tñ magis substicutũ
aomitti. ¶ Quoo ulgo
dicitur cum graoum a qͤ
filius preg̾itus sit nõsere
nam si primo graou hr̃s
stitutus sit fuius nõ debe
cum a sub stitutis exħrda¬
ri rõoq si fuio et ticio hrd¬
ib istitutitis ticio me

Expanded text:
cundis praeteritus fuerit, si alter ex institutis omiserit, quamuis postumus excludatur, non tamen magis substitutum admitti.Quod uulgo dicitur eum gradum, a quo filius praeteritus sit, non ualere,se ait: nam si primo gradu heres institutus sit filius, non debere eum a substitutis exheredari: ideoque si filio et Titio heredibus i
Abbreviated transcription (Latin):
fic̾e opinatus est nec uolut qͣ¬
si codicillos id ualc urd̾i. nec co¬
dicillos fecisse. iõr ꝙ in illo .s.¬
et anͥ codicillos scriptos natus
ẽ et codicillis ꝑfro̾icomissũ ali¬
diciculorum us singulare est
ut quecumq inhus scriberen¬
tur pinde ħrentur ac si ĩcestõ
scripta e̾ent. No ẜuo qui .t.i¬
fc̃i tp̃r cestatoris fuisset codicil¬
lorum tp̃r alienus non recteu
cillor tempore cestatoi̾s incelli¬
gitur alieno ẜuo lib̾tas oata. ⁊

Expanded text:
e opinatus est nec uoluit quasi codicillos id ualere, uideri nec codicillos fecisse: ideoque quod in illo teet ante codicillos scriptos natus esset, codicillis per fideicommissum alidicillorum ius singulare est, ut quaecumque in his scribentur perinde haberentur, ac si in testamento scripta ecti tempore testatoris fuisset, codicillorum tempore alienus, non recte cillorum tempore testatoris, intellegitur alieno seruo libertas data.
Abbreviated transcription (Latin):
diuus seu̾us uipio ruphino
om̃em me rom rohibe subue¬
mendi s pupilus cum ad cu¬
ram puplicim ptineat lique

Expanded text:
Diuus Seuerus Cuspio Rufino. Omnem me rationem adhibere subueniendis pupillis, cum ad curam publicam pertineat, lique
Abbreviated transcription (Latin):
bonorum meorum us oũ fui¬
corum quam urbanor et mã¬
tur om̃ium ꝑtin̾e. ¶dem.
ri mec quo xomuet dari uo¬
Io. quero an possit tutor surdis
funoum uende et legitario
offerre quantitatem annuar
possesitem quero.an hitare in¬
pune ꝓhib̾i possit. sendi non
c̃ẽ obstrictum ẜrocm ad hĩta¬

Expanded text:
bonorum meorum, usque dum filicorum quam urbanorum et mantur omnium pertinere. ri meae quoad uiuat dari uolo': quaero, an possit tutor heredis fundum uendere et legatario offerre quantitatem annuam,posse. item quaero, an habitare impune prohiberi possit. respondit non esse obstrictum heredem ad h
Abbreviated transcription (Latin):
gitaru supioris hr̃dis uice fũ¬
gi ei cui fro̾ĩcõmissum relict᷑ ẽ¬
Eitotam hr̃oitatem rogunti
restitue tu sponte aoicris ⁊ sñ
oconctione qͣrte ptis restitĩus
difficue quidem crediõis ꝑ ig¬
noranciam magis non exple¬
oi froicõmissi causa hoc fecissc.
Sr si probau̾is ꝑ errorem teqͣr¬
tm non retiniusse recupare

Expanded text:
 superior‹e› heredis uice fungi eum, cui fideicommissum relictum est.Si totam hereditatem rogatus restituere tu sponte adieris et, sine deductione quartae partis restitueris, difficile quidem crederis per ignorantiam magis, non explendi fideicommissi causa hoc fecisse: sed si probaueris per errorem te quartam non retinuisse, reciperare
Abbreviated transcription (Latin):
ue cor ut mittant. Si uelinc quͥ
In quo cõclaui mulicrpitura
erit ibi nec plures roitus sut
quam unus. sierunt exutra
pte tabule p̾figintur añ hosti¬
um eius cõcluui lib̃i tres et trc
ub̾e cum bonis comicibus custo¬
diant. ¶Quociens cumq cai
mulier in ro cum clane auuro¬
ue qd̾ siuc ĩ balncum ibit custo¬
des si uolunt to ita prospicunt
et cos qui itroirent excucunt
custodes. qui an cum claue po¬
siti erant. Si uolunt om̃s qui
cum claueaut domum ĩtroie¬
rint excucunt. mulier cum p¬
turre inciputis ao quos cire
ptinet procuratoribr ue coru
denunciet ut mittant quib
obstetrices ouas in eo cũ claui.
ne plueres mulieres lib̾e sinc
quam .x. ancille quam .ui. hec
que ĩtus future crunt excuci¬
antur om̃s ĩco cum clauine

Expanded text:
ue eorum, ut mittant, si uelint, qui in quo conclaui mulier paritura erit, ibi ne plures aditus sint quam unus: si erunt, ex utraque parte tabulis praefigantur. ante ostium eius conclauis liberi tres et tres liberae cum binis comitibus custodiant. quotienscumque ea mulier in id conclaue aliudue quod siue in balineum ibit, custodes, si uolent, id ante prospiciant et eos qui introierint excutiant. custodes, qui ante conclaue positi erunt, si uolunt, omnes qui conclaue aut domum introierint excutiant. mulier cum parturire incipiat, his ad quos ea res pertinet procuratoribusue eorum denuntiet, ut mittant, quibuobstetrices duas in eo conclaui ne plures mulieres liberae sint quam decem, ancillae quam sex. hae quae intus futurae erunt excutiantur omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpit exigetur ab co ountaxat
et si mortis causa accepto ci qua¬
oringinta ferantur unde elegã¬
ter dicitur acceptiłom ĩpentẽ¬
ti fore ut si quidem mortis tp̃ris
qua dringenta tota inueniant᷑
drigenta acceptiło proficiet ꝙ
si debitor iste quadringentor
dumtarat .c. face̾ potest. qr sibi
soluendo ẽ ncc̃e habebit .c. refũ¬
õe cum igitur debitores sibi sol

Expanded text:
it, exigentur ab eo dumtaxat et si mortis causa accepto ei quadringenta ferantur. unde eleganter dicitur acceptilationem in pendenti fore, ut, si quidem mortis tempore quadringenta tota inveniantur, adringenta acceptilatio proficiet. quod si debitor iste quadringentorum dumtaxat centum facere potest, quia sibi solvendo est, necesse habebit centum refundere. cum igitur debito
Abbreviated transcription (Latin):
Ege .xii. tabular pro¬
digo interoicitin bor
suorum ad ministra.¬
ctio q morib quroem ab
initio introouctum ẽ. ¶S
solent hodie p̾tores uł pre¬
sides si talem hoĩem ĩuenc¬
rint qui nr tempus n finẽ
erpensarum h s bona sua
dilacerando et disspensãdo
profunoit curatorem cis i
darc exemplo furiosi et tã¬
diu erunt ambo ĩcuratione
qnͣroui uł fuosus sanita¬
temuł ille sanos mores re¬
cepit ꝙ si euenit ip̃o iure de¬
sinunt ẽc ĩ potestate curato¬
rum curitio eiꝰ cui bonis ĩ¬
teroititur filio negabitur
ꝓmittenda. ¶S exstat oi¬

Expanded text:
ecim tabularum prodigo interdicitur bonorum suorum administratio, quod moribus quidem ab initio introductum est. sed solent hodie praetores uel praesides, si talem hominem inuenerint, qui neque tempus neque finem expensarum habet, sed bona sua dilacerando et dissipando profudit, curatorem e‹i› dare exemplo furiosi: et tamdiu erunt ambo in curatione, quamdiu uel furiosus sanitatem uel ille sanos mores receperit: quod si euenerit, ipso iure desinunt esse in potestate curatorum. Curatio autem eius, cui bonis interdicitur, filio negabatur permittenda: sed ex
Abbreviated transcription (Latin):
est rocm eciam cognatus fict nã
ubicumq de cognatis agituri
sic accipiemus ut ⁊ acopcione
cognati fcĩ continemtur eueĩt
igitur ut is qui ĩ acopcõne ort
est. tim ĩ familia naturalis prĩs
iura cognatiõis retincat quĩĩ

Expanded text:
est, isdem etiam cognatus fiet: nam ubicumque de cognatis agitur, ibi sic accipiemus, ut etiam adoptione cognati facti contineantur. euenit igitur, ut is qui in adoptionem datus est tam in familia naturalis patris iura cognationis retineat qu
Abbreviated transcription (Latin):
um p̃r płibus fi pimaꝰ.¬
ius syroibr scriptis ouobus
ces p̾dior que greco uacab¬
ulo. grece appellantur cum
non ĩstructa. legantur. lega

Expanded text:
um pater pluribus filiis heredibus scriptis duobus tes praediorum, quae Graeco vocabulo ἐνθῆκαι appellantur, cum non instructa legantur, lega
Abbreviated transcription (Latin):
um legato ẜuo alquid legat᷑
dies cius legati ꝙ ẜuo oatur
non mortis tm̃ pr̃ et adita he¬
reditate cedit. et iõ ĩpedim̃to
non est regula uiris quomi¬
nus manumisso legatum de¬
beatur. qr et si cõfestim pater

Expanded text:
d legatur, dies eius legati quod seruo datur non mortis tempore, sed aditae hereditatis cedit: et ideo impedimento non est regula iuris, quo minus manumisso legatum debeatur, quia etsi confestim pater
Abbreviated transcription (Latin):
tum uͥbrditate retineat tũc n ad¬
u̾sus cohrdem daindam eilegati pe¬
titõne scd̃m. aristonis sñam consta
cũ iyifilio nõ ude̾t esse soluẽdo ẜr¬
ditas ⁊ h̾ita est l nõ cõdon. aliter

Expanded text:
 hereditatem retineat, tunc neque aduersus coheredem dandam ei legat‹i› petitionem secundum Aristonis sententiam constat, cum ipsi filio non uideretur esse soluendo hereditas: et hoc ita est, licet non condicionaliter
Abbreviated transcription (Latin):
lissem ueniet. aut̾ atq si ita sc̃¬
psiss expicto asse ex reliqua
reuqum est ex nulia ꝑte ħrs
istitucus est. ¶ Sr si asse exp
icto duo sinc ptibus scribãt᷑
utrum ĩ singulos asses istu
duo lunum assem cõuingĩ¬
tur queritur. et putit labco ⁊
ũius est. ĩ unũ assem uenire.
Nim et si unus sũ ꝑte duo ꝯ¬
iunctun sñ ꝑte instituantir
non tres trientes fi̾ celsus. ł

Expanded text:
ssem ueniet. aliter atque si ita scripsisset expleto asse: 'ex reliqua reliquum est, ex nulla parte heres institutus est. Sed si expleto asse duo sine partibus scribantur, utrum in singulos asses isti duo an in unum assem coniungantur, quaeritur. et putat Labeo, et uerius est, in unum assem uenire: nam et si unus sine parte, duo coniunctim sine parte instituantur, non tres trientes fieri Celsus l
Abbreviated transcription (Latin):
tantem ita diuidi oportet. ũ
uius alterum quuncucem
habeant. MAuriã.
incus ĩpussimus malc oe
me mitus ħrs esto pure hr̃s¬
.N. institiutur cum male di

Expanded text:
tantem ita dividi oportet, ut vius alterum quincuncem habeant. Marcianusmeus inpiissimus male de me meritus heres esto": pure heres instituitur cum maledict
Abbreviated transcription (Latin):
xouitu accusatum non iu¬
re test̾o manumissum añ
sĩnam ab ca muliere urõi q̃
rea fu̾at ciusdem criminis
postulata rõnis est/ qͣr sequi¬
lata istitutio mom̃ti habeit¬
Si in pre uł pria ui alra si¬
mili asumptione fłm scri¬
ptum est. dum de co qui te¬
monstratus sit constet ins¬
titutio uaict. Alor.

Expanded text:
i accusatum non iure testamento manumissum ante sententiam ab ea muliere uideri, quae rea fuerit eiusdem criminis postulata, rationis est'. quare sequilata institutio nihil momenti habeat.Si in patre uel patria uel alia simili adsumptione falsum scriptum est, dum de eo qui demonstratus sit constet, institutio ualet.
Abbreviated transcription (Latin):
tit recte pctionem ĩstituta
cucludere non pot̾it. ¶Qtu
torib remunante froi causa
testõ parentis reuinqũtur
post excusationem ab Brdi¬
bus extrancis quor retinea
placuit. ꝙ non Rebit locum
in psona filii quem p̃r ĩpubi
fri coherede̾ et rutorem ded̾
cum iudicium p̃ris ut filus
non ut tutor prom̾unt tũ¬
torem ad tempus exulare
iussum excusari oportest. s
ꝑ tempus exilii curator in
locum ip̃ius deb dari.
cusare si imppetuum datꝰ
sit facilius aut exulis igno¬
rancia qui cum tutorem so¬
pectum fice̾ non potuit ue¬
nam habebit. Pap̃ .ł.¬

Expanded text:
t, recte petitionem institutam excludere non poterit. Quae tutoribus remunerandae fidei causa testamento parentis relinquuntur, post excusationem ab heredibus extrariis quoque retineri placuit. quod non habebit locum in persona filii, quem pater impuberi fratri coheredem et tutorem dedit, cum iudicium patris ut filius, non ut tutor promeruit. Tutorem ad tempus exulare iussum excusari non oportet, sed per tempus exilii curator in locum ipsius debet dari.cusare, si in perpetuum datus est. Facilius autem exulis ignorantia, qui contutorem suspectum facere non potuerit, veniam habebit. Papinian
Abbreviated transcription (Latin):
pater mat̾ sobrinus sobrina.
nc diffinitur penti suo sobri¬
nus ut trebicius ait. rõm q i
nom̃is hanc reodroit ꝙ ult̾ico¬
gritionum gridus sobrino¬
rum fiunt. Itiq sobrini filiũ
recte proximum nõm ab coip¬
se huiꝰ sobrim filius dicetum.
et rõo cos qui ex sobrinis nat
sunt int̾ se. ꝓprium nõm appł¬
nõm quo int̾ se uocentur pa

Expanded text:
pater mater sobrinus sobrina: ne definitur parentis sui sobrinus, ut Trebatius ait, rationemque nominis hanc reddit, quod ultimi cognationum gradus sobrinorum fiunt itaque sobrini filium recte proximum nomen. ab eo ipso huius sobrini filius dicetur, et ideo eos, qui ex sobrinis nati sunt, inter se proximum nomen appenomen, quo inter se uocentur. pa
Abbreviated transcription (Latin):
lici qui ĩcipite puiri
merunt testm̃ fac̾e con¬
ceoendum. pauł ⁊ meñ
scribunt. cius q bona incestiti
si punitus sit xo cognatos cius
ptin̾e si tñ ex militrri celicto ñ
ex commnuni punitus e Pp̃¬

Expanded text:
liti, qui capite puniri meruit, testamentum facere concedendum Paulus et Menander scribunt eiusque bona intestati, si punitus sit, ad cognatos eius pertinere, si tamen ex militari delicto, non ex communi punitus e
Abbreviated transcription (Latin):
mum si dati oꝑa ħ fecit. quio
ta erit mr̃. quro si ĩdignos .i.
minꝰ hiles ad tutelã pecierit
qm̃ sciebat p̾torem cis ñ datu

Expanded text:
mum, si data opera hoc fecit. Quid ergo,ta erit mater. Quid si indignos, id est minus habiles ad tutelam petierit, quoniam sciebat praetorem eos non datu
Abbreviated transcription (Latin):
recte ꝑrohibere. ¶Unocum¬
textu actionis testari opor¬
tet. c aũc uno contextu nr¬
lum actum alienum testo
nens ad testam̃tum facrat
test̾m nõ uiciaturdem.

Expanded text:
recte perhibere. Vno contextu actus testari oportet. est autem uno contextu nullum actum alienum testamnens ad testamentum faciat, testamentum non vitiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ecusare autem non tm̃ qui p̾sẽ¬
tes s eciam absentes uł ꝑ cpłaz
possunt. Nam eciam adusus ab¬
sentes postulatur decretum sũ
certior fit sit quoroam uolũtas
recusancium adire et resticuere
ħroitatem siue inc̾tasit ad qd
presencia corum non est ncc̃a.¬
Meminisse aut oportebit tehe¬
de instituto senatum loqui ro¬
quo tractatum est apiro iula¬
num. an ao intestatos locum

Expanded text:
ecusare autem non tantum praesentes, sed etiam absentes uel per epistulam possunt: nam etiam aduersus absentes postulatur decretum, siue certior sit eorum uoluntas recusantium adire et restituere hereditatem siue incerta: adeo praesentia eorum non est necessaria.Meminisse autem oportebit de herede instituto senatum loqui: ideoque tractatum est apud Iulianum, ad intestatos locum
Abbreviated transcription (Latin):
non sit de legatumo tantũ.
nam si existentis conocõis
tempore sui iuris sunt non
¶ent cautum. PApimanus.

Expanded text:
non sit de legato cautum: nam si existentis condicionis tempore sui iuris sunt, non erit cautum. Papinianus
Abbreviated transcription (Latin):
dem si nc̃citate id fec̾it non
ꝙ alioqun uell obligarii¬
hroem ita ĩstitu̾it ticius qͣ ex
pte michi socius est ĩuerti¬
gali saliuar pro capte michi
hrs esto. quidam putint si
asse descripto ro adiectumi
sit ut maxime socius fu̾̃it ti¬
cium non ẽẽ ħrdem sr si q̃

Expanded text:
it, non quod alioquin uellet obligari.heredem instituerit: 'Titius qua ex parte mihi socius est in uectigali salinarum, pro ea parte mihi heres esto', quidam putant, si asse descripto id ad‹ie›ctum sit, ut maxime socius fuerit Titius, non esse heredem, sed si q
Abbreviated transcription (Latin):
admittentis suplectuem argẽ¬
team bodic pp̃usum ĩperatoꝵ
si ͥ argento celatum sit candela¬
brum argenteũ eciam arge̾tieẽ
urdetiur et error ius facit. ¶ Dem

Expanded text:
admittentis supellectilem argenteam hodie, propter usum imperitorum si in argento relatum sit candelabrum argenteum, argenti esse videtur, et error ius facit. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
postulante me sus Paulus¬
pectam hr̃ditatem ex oc creto
pretoris adicris et non ego pꝰ¬
ea cam mͥ restitui uelim nec

Expanded text:
postulante me suspectam hereditatem ex decreto praetoris adieris ‹nec› ego postea e‹a›m mihi restitui uelim nec
Abbreviated transcription (Latin):
adoptionem oato quiõ non
alias uingitur nisi instituto
et alio cõmitente ¶ E manci¬
pato aũt siue sit institutus
pr̃i unciam alaturum. ¶ Si
pater emancipatus ex hrdat
sit nepotibus ex eo p̾teritus
qui erant in potestate reten¬
ti. nepotes admittuntur. ab¬
suroum enim est cum pr̃i p̾¬
terito iungantur ĩstituto co

Expanded text:
adoptionem quidem dato non alias iungitur nisi instituto et alio committente edictum, emancipato autem, siue sit institutus patri unciam ablaturum. Si pater emancipatus exheredatus sit nepotibus ex eo praeteritis qui erant in potestate retenti, nepotes admittuntur: absurdum enim est, cum patri praeterito iungantur, instituto eo
Abbreviated transcription (Latin):
testõ suus ħrs cẽt. s pater su¬
us hr̃s non eẽc bonorũ possõ
defertur. ¶Is cuius filius in
acoptionem crit nepotem
nepos ex edicto bonorum. po
tuerrous exemplo pentum
et liberorum quib legata p̾¬

Expanded text:
set, si pater suus heres non esset, bonorum possessio defertur. Is, cuius filius in adoptione erat, nepotem,nepos ex edicto bonorum poen exemplo parentium et liberorum, quibus legata pr
Abbreviated transcription (Latin):
gr̃a ibi sunt istrumento con¬
si colonus ĩ agro erat instru¬
mento legato contincatur
et labeo et pegasius recte ne

Expanded text:
a ibi sunt, instrumento consi colonus in agro erat, instrumento legato contineatur. et Labeo et Pegasus recte ne
Abbreviated transcription (Latin):
nuitum siłimodo excipimꝰ
fuit furiosos excipe nȩqua
ge que prosiccarus lata est
facinoris noxiꝰ fu̾it. ¶ Si
exstipulatu ẜuus debatur
stipłatu accio stipulicori ñ
datur:. nam si supplitio affe¬
ctus fuiss non daretur ꝙ¬
si si sub eod tecto non fuit
ex stipulatu actio ẽxistima¬
tionem ẜui utilis erit creo¬
itoriutrum aũt is solus iu¬
sc qui ad ħ prosilit ultro
ant ecum is qui cum accusa¬
retu ip̃e octorsit ĩ aluro cri¬
men et magis est. ut ilic ħ
ymio dignus sit qui uit̾
ad accusationem ꝓsiluit.:
Hn quor qui non potunt
alias ro libtatem puenire u
puta si hac lege distractus
cet quis manumict̾etur po

Expanded text:
utum simili modo excipimusfuit. Furiosos excipi nequaquge quae de sicariis lata est facinoris noxius fuerit. Si ex stipulatu seruus debeatur stipulatu actio stipulatori non datur: nam et si supplicio adfectus fuisset, non daretur. quod si sub eodem tecto non fuit, ex stipulatu actio in aestimatione serui utilis erit creditori. Utrum autem is solus use, qui ad hoc prosilit ultro, an etiam is, qui, cum accusaretur ipse, detorsit in alium crimen? et magis est, ut ille hoc praemio dignus sit, qui ultro ad accusationem prosilit. Hi quoque, qui non potuerunt alias ad libertatem peruenire, ut puta si h‹a›c lege distractus erat quis, ne manumitteretur, po
Abbreviated transcription (Latin):
net quamius pronon scripto es¬
set. idem est et ĩ testõ militis. De hii
quib indignis auferũtur Re

Expanded text:
net, quamuis pro non scripto esset. idem est et in testamento militis. DE HIS QUAE UT INDIGNIS AUFERUNTUR
Abbreviated transcription (Latin):
ro edictum p̾toris attinet
semisses . bo. fient. nunc no
post consticutionem dim
pn.si conẜuatur ꝑs nepo¬
ti uteruirilis an quarta de¬
beat ẜuari. nam si in aui na

Expanded text:
 edictum praetoris attinet, semisses bonorum fient: nunc uero post constitutionem diui Pii si conseruatur pars nepoti, utrum uirilis an quarta debeat seruari? nam si in aui na
Abbreviated transcription (Latin):
post mortem testacoris añ
aoitam hroititem. institui
occesserint contra ip̃os quor
uoeri petisse ueruptñ ab ciꝰ
relicta legata non eẽ p̾stanõ
& que a substitutis relicta

Expanded text:
oris ante aditam hereditatem instituti decesserint, contra ipsos quidem uideri petitam, uerumtamen ab eis relicta legata non esse praestanda, sed quae a substitutis relicta
Abbreviated transcription (Latin):
I quis bonor parte legauit ut
hectie fit in fructibus restituit᷑
sse ucluti quid quid ueluti illa
añciua pepisset ostitit uł itaer
uno quod in fudo meonatumi
cet ur fctus tindato. Siusum fr¬
uctum ham eum qr legaucum
nisi postea proprictatem eius i¬
nãtus simi mutue est legatur.
¶Siquis post testin fcm fundo
ticianolegato partẽ aliq̃mad
et simuil est ea aliuionis et mar¬
une si ereo ali agro qui fuitierꝰ
cum testm̃n facet eam partem ad
petiturus sit. an hoc minus qͣii
funditiciam ẽẽ defierit cum n¬
ostra destinatõne fundor noĩa
iegiuero et syealiter cam ascrip

Expanded text:
i quis bonorum partem legauerit, ut hodie fit, sine fructibus restituitur, sse, ueluti 'quidquid illa ancilla peperisset', constitit: uel ita 'ex uino quod in fundo meo natum est' uel 'fetus tantum dato'. Si usum fructum habeam eumque legauerim, nisi postea proprietatem eius nactus sim, inutile legatum est. Si quis post testamentum factum fundo Titiano legato partem aliquam aet similis est causa alluuionis et maxime si ex alio agro, qui fuit eius cum testamentum faceret, eam partem adipetiturus sit an hoc minus, quasi fundi Titiani esse desierit, cum nostra destinatione fundorum nomina legauero et specialiter meam adscrip
Abbreviated transcription (Latin):
Rege legito ⁊ que post ea acce
aliqua peccora miuo testatore
mortua eẽt̾ in eor que locum. ali¬
qua essent substituta cundem
gregem iudi et si diminutur
er cogrege pecus eet urunus
bos sreet eu uendicare posse qͣm
ius desisset eẽ grerqdmodum

Expanded text:
rege legato et quae postea accedaliqua pecora uiuo testatore mortua essent in eorumque locum aliqua essent substituta, eundem gregem uideri: et si deminutum ex eo grege pecus esset et uel unus bos superesset, eum uindicari posse, quamuis grex desisset esse: quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
nõium pr̃nor piculum que pͦ
pubtatem adolescentis ydonca
fuant p̾stars cogendi non erũt
cum actionem inferre non po¬
tũnt. ¶Curitor a pr̃e testõ da¬
tus imp̾ubis negotus se ꝑ er.¬
rorem imiscuit. postea a preto¬
re tutoribus alus datis picu¬
ium futuri temporis ile qui¬
pt  postea nichil gessit. ¶ Quisein
negõnis impubis non iure tu¬
tor datus ẜm pr̃is uoluntatez
ĩmiscuit. errore cõpto tutorẽ
ap̾tore constitui consulcius pe¬
tet. ne forte si rem ceptam des¬
uierit fraudis uł culpe cã con¬
oempnctur non roem ẜuatur
si quis uitro negocium alien¬
um gesẜit cum satis hlinde q
sufficuat us in una sp̃e ꝑamici
laborem dño consuli. ¶Hrs in¬
stitutus qui non hũit substi¬
tutum priusqmͣ h̾rditatem ad¬
iret quam ĩpubi restitũe deb¬
uit uita decessit cum ħrditas
in italia c̃et. scriptus a ħrs in
prouincia uita occessiss tuto¬
res prouincialium rerum cul¬
pe noĩe condempnandos cxi¬
stimaui si cãm testĩ non igno¬

Expanded text:
norum periculum, quae post pubertatem adulescentis idonea fuerunt, praestare cogendi non erunt, cum actionem inferre non potuerunt.Curator a patre testamento datus impuberis negotiis se per errorem immiscuit: postea a praetore tutoribus aliis datis periculum futuri temporis ille, qui postea nihil gessit, nnegotiis impuberis non iure tutor datus secundum patris uoluntatem immiscuit, errore comperto tutorem a praetore constitui consultius petet, ne forte, si rem coeptam deseruerit, fraudis uel culpae causa condemnetur. non idem seruatur, si quis ultro negotium alienum gesserit, cum satis abundeque sufficiat uel in una specie per amici laborem domino consuli. Heres institutus, qui non habuit substitutum, priusquam hereditatem adiret, quam impuberi restituere debuit, uita decessit: cum hereditas in Italia esset, scriptus autem heres in prouincia uita decessisset, tutores prouincialium rerum culpae nomine condemnandos existimaui, si causam testamenti non igno
Abbreviated transcription (Latin):
quid quid ad cum ex bonis ꝑ¬
ueniss sorori ꝑfidĩcõmissum
relictum erat decessit posthu¬
ma ħroc insticuta et substitu¬
tis alus quesitum est cũ uxor
oe functi pregnantem se dicit
ansorori procuratori ue cius
sm formam coicti uentrem

Expanded text:
dquid ad eum ex bonis peruenisset, sorori fideicommissum relictum erat, decessit postuma herede instituta et substitutis aliis: quaesitum est, cum uxor defuncti praegnatem se dicat, an sorori procuratoriue eius secundum formam edicti uentrem
Abbreviated transcription (Latin):
iquis sempronium le¶dẽ.¬
redem istituerit sub haccondi¬
ctone siticius ĩ capitolium
ascenõit quamiuis non aliaᷤ
brs esse possit sempronius
nisi ticius ascendiss ĩ cipito

Expanded text:
i quis Sempronium heredem instituerit sub hac condicione 'si Titius in Capitolium ascenderit', quamuis non alias heres esse possit Sempronius, nisi Titius ascendisset in Capito