comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deseri non potest absq peccato &đ enĩquis norit dõ
do deb& soluere. Unde qui relicta singłaricatis
ꝓfessione admilitiã. uł a dnuptias deuolutus ÷
publice penitentie satis factione puurgandis ẽ
quia & su nocens militia. & honestũ potest
eẽ. coniugim. electionẽ inelioꝵ doseruisse:
Npudicas detestabilesq ꝑsonas monachoꝵ.
scilic&e atq monacharum. ꝗ̃ se abiecto ꝓposito
sc̃itatis illicita ac sacͥ lega contagione miscuer̾
& in abrucũ conscientiȩ desꝑatione productȩ
de ilicitis conplexib lib̾e filios ꝓcreauerunt.

Expanded text:
deseri non potest absque peccato. Quod enim quis vovit Deo, debet et reddere. Unde qui relicta singularitatis professione ad militiam, vel ad nuptias devolutus est, publicae poenitentiae satisfactione purgandus est, quia etsi innocens militia, et honestum potest esse conjugium, electionem meliorum deseruisse, nscilicet atque monacharum, quae, abjecto proposito sanctitatis, illicita ac sacrilega contagione se miscuerunt, et in abruptum conscientiae desperatione perductae, de illicitis complexibus l
Abbreviated transcription (Latin):
abbas loci cũ aliis fr̃ib causasrerũ inuenta¬
rũ fatiat. & eorũ consilio siue uiditio finiat.
Obeunte quoq abb̾e ep̃s in describendis p̾ui¬
dendisq reb mon asterii aquisitis uł datis ad
quirendis ue nullatenus se ꝑmisceat. Missas
qͦ publicas ab eo incenobio fieri om̃ĩo ꝓhibe
mus. ne seruorũ dĩ recessib & eorũ receptacłis
ulla popłaris p̾beat᷑ occasio conuentus. uł mu¬
di. necaliquã ordinationẽ quãuis leuissimã
faciendi nͥ ab abbate fuerit rogatꝰ. quatinus
monachi semꝑ maneant in abbatũ suorũ po¬

Expanded text:
abbas loci cum aliis fratribus causas rerum inventaabbas loci cum aliis fratribus causas rerum inventarum faciat, et eorum consilio sive iudicio finiat. Obeunte quoque abbate, ępiscopus in describendis previdendisque rebus monasterii acquisitis || vel datis vel acquirendis nullatenus se permisceat. Missas quoque publicas ab eo in cemus: ne in Dei seruorum recessibus, & eorum receptaculis, vlla popularis præbeatur occasio Conuentus, di, nec aliquam ordinationem quamvis levissimam faciendi, nisi ab abbate fuerit rogatus; quatenus monachi semper maneant in abbatum suorum po
Abbreviated transcription (Latin):
Ssiqua causa forte int̾terrã ueniente ad par¬
eifice ui potuent ordinari apud electos abbates
aȩ alios patres cimentes um̃ siue uoluntariadi¬
D&tione medus sacroscis euangeluis fintatur
defuncto uͦ abbate cuiꝰꝗ cong̾gationis n extranẽ¬
elosanar nisi de eadẽ conggatione. que sibippa
uoluntate concors fratrũ societas elegerit
qndelectus fuerit sine dolo uł uenalitate aliq̃
ondinetur. Qđ si aptã int̾se ꝑsonã inuenite nȩ¬
qͣueunt . solleit᷑ sibi dealis monasteriis similr̃
eloeant oidinandũ. Neq milttuto abbatiqͥc̃i
ꝑsona qualibet occasione p̃ponat᷑: nisi forte
retunio q đ ab sit criminib quos sacri cano¬
nespimnire monstrant᷑: Pant̃ aũ custodiendũ
ei. ut inuito abbe adordmanda alia monas¬
eia aut ordines sacros uł clericat᷑ officiũ tolli
ex iñ monachi ñdebeant. Desmptiones quoq
rerũ : aut cartarũ monasterii ab ep̃o eccłasti¬
cas fieri omĩo denegamus.  siqñ resexigit:

Expanded text:
si qua causa forte inter terram venientem ad parcifice non potuerit ordinari, apud electos abbates et alios Patres tementes Deum, sine voluntaria dilatione, mediis sacrosanctis Evangeliis, finiantur. Defuncto vero abbateeligatur, nisi de eadem congregatione, quem sibi propria voluntate, concors fratrum societas elegeritelectus fuerit sine dolo vel venalitate aliqua ordinetur. Quod si aptam inter se personam invenire nequeunt, sollerter sibi de aliis monasteriis similiter eligant ordinandum. Nęque constituto abbati quęcumque persona qualibet occasione preponatur, nisi forte extantibus, quod absit, criminibus que sacri canones punire monstrant. Pariter autem custodiendum est ut invito abbate ad ordinanda alia monasteria aut ad ordines sacros vel clericatus officium tolli exinde monachos non debeant. Descriptiones quoque rerum aut cartarum monasterii ab ępiscopo ęcclesiasticas fieri omnino denegamus. Sed si quando res exigit,
Abbreviated transcription (Latin):
głis : istetam̃ ẽ. p̾ordinator incunctas. Hu st̃ ordi¬
nes acministia clericorũ. quȩ cam̃ auctoritate
pontificali iarchidiaconi cura & primicerii. ac
thesaurarii sollicitudine duiduntur. Archidia¬
comis enim imꝑat subdiaconis & leuitiᷤ. ad
quẽ ista minist̾i̾a ꝑtinent. ordiatio uestiendi
altare a leiutis. cura incensi & sacͥficii. necessa.¬
ria sollicitudo. quis lenitarũ apło & euangeluł
legat. quis p̃cesfundat scuresponsorium in dn̾icis
dieb aut sollempnitatib decantet. sollicitudo quoq
parrochianoꝵ & ordinatio ⁊ uirgia: ad eiis ꝑtinent
curam. Preꝑandas diocesanas basilicas ipse sug¬
gerit sacerdoti. Ipse in quirit̾ parroechias cum
uissione epĩ cẽ omam̃ta uelros basilicarũ parroecth¬
anarum. Gesta lib̾tatũ ercłasticarũ ep̃o ido̾ resert. collo¬
tãpeccumiã de cominunione ipse aacipi&. axep̃o decfelle¬
ullus prb̃r inȩcła conseorata aliud altare epõ¬

Expanded text:
gulis, hic tamen est praeordinator in cunctis. Hi sunt ordigulis, hic tamen est praeordinator in cunctis. Hi sunt ordines ac ministeria clericorum, quae tamen auctoritate pontificali in archidiaconi cura et primicerii, ac thesaurii sollicitudine dividuntur. Archidiaconus enim imperat subdiaconis et levitis, ad quem ista ministeria pertinent. Ordinatio vestiendi altare ad levitas, cura incensi, et sacrificii necessaria sollicitudo quis levitarum Apostolum et Evangelium legat, quis preces dicat, seu responsorium in Dominicis diebus aut solemnitatum decantet, sollicitudo quoque parochianorum et ordinatio. et jurgia, ad ejus pertinent curam. Praeparandas dioecesanas basilicas ipse suggerit sacerdoti. Ipse jussione episcopi, et ornamenta et res basilicarum vel parochiarum, gesta libertatum ecclesiasticarum idem episcopo refert; collectam pecuniam de communione ipse accipit, et eullus presbiter in ecclesia consecrata aliud altare eri
Abbreviated transcription (Latin):
orcistam: ꝑtin& exorcismos memorit̃ retinett:
manusq suꝑ inergumi nos cẽ cathe cumino sin
enoreitando simponere. Ad accolitũ ꝑtinae pͥptai
luminarioꝵ insãcrario. ipsedereum partat ipe
suggesta peucharistia calicis p̃parat. To subo¬
deferie. ce leuias cͣdere eisq ministrare. urccoli
aquam pb̃e. Ad diaconum ꝑtince assistere sa¬
cerdoib e ministrare in om̃ĩb quȩ agantur in
in patena & calice. oblationes quoq inferre
&e disponere in altari. conponere etiã m̃sam
anĩ arq uestire cruoc̾ serre. & p̃dicare euan¬
głium & apłm. Nãsic̃ lectorib uetus testam̾tum:
itadiaconib norium p̾dicare p̃ceptum.ẽ. Ad ipsũ
quoq ꝑtinae officium precum. & rccitatio nõiũ.
clamat. & ipse pacem annutiat. Ad pbrm
ꝑtinae sacram̃tum corꝑis & sanguinis dm̃. in al¬
care dñi conficere. & orationem dicere. &e bñdic̾e
taofficia & ordines ȩxcłasticos distribuit. ipse sacras
uirgines bñdic̃ & dum p̾cedit imus quisq insin¬

Expanded text:
tam pertinet exorcismos memoriter retinere, manusque super energumenos et catechumenos in exorcizando imponere. Ad acolythum pertinet praeparatio luminariorum in sacrario. Ipse cereum portat, ipse suggesta pro eucharistia calicis praeparat. Ad subddeferre, et levitis tradere, eisque ministrare; urceolum coram praebere. Ad diaconum pertinet assistere sacerdotibus, et ministrare in omnibus quae aguntur in in patena et calice; oblationes quoque inferre et disponere in altari, componere etiam mensam ni atque vestire, crucem ferre, et praedicare Evangelium et Apostolum. Nam sicut lectoribus Vetus Testamentum, ita diaconibus Novum praedicare praeceptum est. Ad ipsum quoque pertinet officium precum et recitatio nominum.clamat, et ipse pacem annuntiat. Ad presbyterum pertinet sacramentum corporis et sanguinis Domini in altari Dei conficere, et orationem dicta officia et ordines ecclesiasticos distribuit, ipse sacras virgines benedicet; et dum praecessit unusquisque in sin
Abbreviated transcription (Latin):
oonno scõ meritisq beato fr̃i lanfredo epõ :¬
i sidorus ep̃s. Perlectis scitatis tuę litt̾is gaui¬
sus sum. quod optatã salutẽ cuam earum rela¬
tu cognoui. De his autẽ quȩ: inseqnͣtib insinua¬
re eloquiitui sermo studuit. grãs agodõ qđ solli¬
citudinẽ osticii pastoralis cibi impendis. qualiterq
excłastica officia ordinent᷑ ꝑquiris. & licoe omĩa
prudentiȩ tuȩ. sint cognita.: tam̃ quia asfectu
fr̾no me consulis. ex parce qua ualeo expediã.
eloquar. Ad psalmistã. ꝑtin& officiu canendi
dicere benedictiones. laudes. sacrificiũ. responsoru
&e quicquid ꝑtii& ad cantandiꝑitiam. Aa hosti¬

Expanded text:
omino sancto, meritisque beato fratri Lantfredo episcopo, Isidorus episcopus. Perlectis sanctitatis tuae litteris, gavisus sum quod optatam salutem tuam earum relatu cognovi. De his autem quae in sequentibus insinuare eloquii tui sermo studuit, gratias ago Deo, quod sollicitudinem officii pastoralis tibi impendis, qualiterque ecclesiastica officia ordinentur perquiris. Et licet omnia prudentiae tuae sint cognita: tamen quia affectu fraterno me consulis, ex parte qua valeo, expediam:eloquar. dicere benedictiones, laudes, sacrificium , responsoria, et quidquid pertinet ad cantandi peritiam. Ad lect
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in regno ur̃o iudeos xp̃iana mancipia
posside ꝑmitatis. luid enĩ sunt xp̃iani hoĩes
nisi menbra xp̃i: Quorũ uidelicet menbro¬
ram caput cuncti nouimus. quia fideliter
honoratis. S quã diũsum sit excellentia
ura ꝑpendat. caput honorare. &m̃bra ipsi
hostib calcanda ꝑmittere: Atq ido petimꝰ
ut excellentiae ur̃e constittio deregno suo
huiꝰ p̃auitatis mala remoueat: ut in hoc
uos amplius dignos cultores omĩpotentis
dnĩ demonstreas. quod fideles illius ab ini

Expanded text:
 in regno vestro Judaeos Christiana mancipia possidere permittitis. Quid enim sunt Christiani omnes, nisi membra Christi? Quorum videlicet membrorum caput cuncti novimus quia fideliter honoratis; sed quam diversum sit excellentia vestra perpendat caput honorare, et membra ipsius hostibus calcanda permittere. Atque ideo petimus ut excellentiae vestrae constitutio de regno suo hujus pravitatis mala removeat, ut in hoc vos amplius dignos cultores omnipotentis Domini demonstretis, quod fideles illius ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
mittitur coniux obeausã fornicationis:s ma-¬
net iunculũ pͥoris. Propt̾ qđ fit reus adulteru
qui dimissã duxerit: &iã obcausã fornicationis.
Pariergo forma &e uir alligatꝰ ẽ. quãdu mulier
eius in corꝑẽ. Unde siuult dimittere adult̾am
ñducat altam: neqđ in illa rͦulpat ipse com¬
muittat. Similr̃ & mulier sidimitat adulterũ.

Expanded text:
mittitur coniux ob causam fornicationis; sed manet uinculum pudoris, propter quod fit reus adulterii, qui dimissam duxerit etiam ob hanc causam fornicationis. pari ergo forma et uir alligatus est, quamdiu mulier eius in corpore est. unde si uult dimittere adulteram, non ducat alteram, ne quod in illa culpat, ipse committat. similiter et mulier, si dimittit adulterum,
Abbreviated transcription (Latin):
tua mom̃i loco quẽ uiđis: s in loco quẽ
olegerit dñs ds tuus nesacdos c̾baculo aut capite
aut dia conus ad celebrandũ missarũ
soliẽpnia p̃sumat cum baculo introire
aut uelato capite orare in ȩccła. & siteme
bet uiros uelato capite orare in ȩccła

Expanded text:
tua in omni loco quem videris, sed in loco quem tua in omni loco quem videris, sed in loco quem elegerit Dominus Deus iaconus ad celebrandum missarum solemnia praesumat cum baculo introire, aut velato capite altario Dei assistere, bet viros ve
Abbreviated transcription (Latin):
crnq diuinis singłarit̃ officus in sistentr
pnitiosa passio. uł corꝑis queliba inuali¬
mu occatrauit ue ur eorepus subito sub¬
rari fatiat. aut mentẽ alienatione ul ter¬
iore confundat. Pro huiꝰ mõt ergo ausibi
precauientes. necessariũ duxims institu¬
ene ut ubi cemporis uł loci siue clerico¬
pia siufragat᷑. habeat quisqͥs ille canens
dõ aq sacrificans post se uicini solami¬
nis aduitorẽ ut si aliquo casu ille qui of¬
fita implecurꝰ accedit. turbatꝰ fuerit. uł
al certam elisus. a t̾go semꝑ habeat quia
uicem exequatur intrepidus. & offitium
Ioequoq statutũ e. ut nullus p̃sbitor ũ
imssarũ sollempnia celebrare p̃sumat.
nisiduob psentib sibiq respondenteb ipse
me. aptissime conuenit ut ce ipsius respon¬
acerdotes quando sacrificant non soli
hoc agere debent. s cestes socum habe¬
ant. ut dõ ꝑfecte in sac̃tis dnõ locis sa¬
cͥficare ꝓbentur. Ait namq auctoritas
legis diuine. Uide ne offeras olo causta

Expanded text:
is singulariter officiis insistenti, perniciosa passio vel corporis quaelibet valetudo occurrat, quae aut corpus subito subrui faciat, aut mentem alienatione vel terrore confundat. Pro hujusmodi ergo ausibus praecaventes, necessarium duximus instituere ut, ubi temporis vel loci, sive cleri copia suffragatur, habeat quisquis ille canens Deo atque sacrificans post se vicini solaminis adjutorem: ut si aliquo casu ille qui officia impleturus accedit turbatus fuerit, vel ad terram elisus, a tergo semper habeat qui ejus vicem exsequatur intrepidus, et officium oque statutum est ut nullus presbyterorum Missarum solemnia celebrare praesumat, nisi duobus praesentibus sibique respondentibus ipse me, » aptissime convenit, ut et ipsius responacerdotes quando sacrificant, non soli hoc agere debent, sed testes secum habeant, ut Deo perfecte in sacratis Domino locis sacrificare probentur. Ait namque auctoritas legis divinae: Vide ne offeras holocausta
Abbreviated transcription (Latin):
ues eue faszori suo commissȩ fuerint eũ
nec rep̾hendere nisi afide recta exorbitaue¬
rit debent. necullatenus accusare possunt qr.
facta pastorum eoꝵ gladio ferienda ñ sunt.
quãq recte rep̾hendenda uideantur deexpoliaas in p̃
ullus qui suis ẽ. reb expoliatꝰ: aut asede ꝓͥa fatione
ui aut terrore pulsus. antequã omĩa ablata
eilegib restituantur. & ipse patifice dui suis fru¬
atur honorib. sediq ꝓpͥe regularit̾ restitucus
eius multo tꝑ̃e lib̾e potiatur honore. uixta
canonicam accusari. uocari. iudicari. aut
dampnari institutionẽ potẽ. Unde & eccłastica
muliere quadam quȩ ꝓcastitate amarito ac¬
cusabatur : ait. Preceptũ uł indictũ ẽ. ab im¬
ꝑatore lege data ut pͥmo ꝑmitteretur ei rẽ
familiarẽ habere diutius ordinare. cum dein
respondẽ obiectis. Haec omĩs leges tam ȩccłasticȩ

Expanded text:
uae pastori suo commissae fuerint, eum nec reprehendere, nisi a recta fide exorbitaverit, debent, nec ullatenus accusare possunt: quia facta pastorum eorum gladio ferienda non sunt, quanquam recte reprehendenda videantur. CAP. ullus qui suis rebus est spoliatus, aut a sede propria vi, aut terrore pulsus, antequam omnia sibi ei legibus restituantur, et ipse pacifice diu suis fruatur honoribus, sedique propriae regulariter restitutus, ejus multo tempore libere potiatur honore, juxta cdamnari institutionem non potest. Unde et ecclesiastica muliere quadam quae pro castitate a marito accusabatur ait: « Praeceptum, vel interdictum est ab imperatore lege lata, ut primo permitteretur ei rem familiarem libere diutius ordinare, tum deinde responderet objectis. » Hae omnes leges tam ecclesiasticae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonis accusantiũ &e testificantiũ subtiliter
querendũ ÷. cuius conditionis. cuius ue opini¬
onis & ne mnopes sint: ne forte aliqͣs contrapfa¬
tum pastorem mimicitias habuissent utrĩ
testimoniũ ex auditu dixerint. aut certe pet¬
alit̾ sẽ scirte testati sunt si scriptis uidicatũ.
&e partib p̃sentib sententia recitata ẽ. Ed̃ s for¬
ce hacc solempnit᷑ acta st̃. neq causa ꝓbata e¬

Expanded text:
accusantium ac testificantium subtiliter quaerendum est cujus conditionis, cujusve opinionis, et ne inopes sint, ne forte aliquas contra praefatum pastorem inimicitias habuissent, utrum testimonium ex auditu dixerint, aut certe specialiter se scire testati sunt, si scriptis judicatum est, et partibus praesentibus sententia recitata est. Quod si forte haec solemniter acta
Abbreviated transcription (Latin):
iqui monasteria &e loca deosacrata
ce ȩccłas infregerint. & deposita uł alia
quelibet ex inde abstrarerint: aamnum no-¬
uies comporiant ummunitatẽ qͥplicit᷑ &e ue¬
lut sacrilegi canonice sententiȩ subigant᷑.¬

Expanded text:
qui monasteria et loca dicata qui monasteria et loca dicata et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quilibet exinde abstrahunt, dampnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonice sententie subjugent
Abbreviated transcription (Latin):
potussent eu̾ti. aut summoueri. quia si hoc
facile concederur secularib & malis homi¬
nibus aut nullus aut uix inueniretur¬
& ꝓpauci remanerent. qm̃ semꝑ fuit
& est. & quod peius e̾. nimis uiget ut
mali bonos ꝑsequant᷑. & carnales spuale
infestent. Id̾circo ut p̃dictũ ẽ. statuere
ne accusarent᷑. aut si alit̾ fieri non posse
ꝑ difficilis fierte eorum accusatio. & aqui¬
b lib&e ut sup̃dictum est. non p̃sumeretur
compulsus in suoclero. aut ubi forte non
est pbit. de reb ecclesasticis aliquid p̾si¬
cogatur. & in iuditio eporũ deiciatur
auditus. & tanquã fura aut latrocuni ex¬
ulli licẽat ignorare. ⁊d om̃e qiđ am̃e¬
mal. siue ager. uł quicauid semel fuerit
consecratũ scm scõrum erit dnõ. & adius
ꝑtinet sacerdotum. Propt̾ quod in excu¬
sabilis omis homo. quia dnõ &ẽ ȩccła cui
conpecit aufert. uastat. inuadit uel eripit :
usq ademendationẽ eccłȩq satisfactionẽ. ut
sacrilegus diuidicetur. & si emendare nolue¬

Expanded text:
potuissent averti aut submoveri. Quia si hoc facile concederetur saecularibus et malis hominibus, aut nullus, aut vix perpauci remanerent. Quoniam semper fuit, et est, et quod pejus est semper viget, ut mali bonos persequantur, et carnales spirituales infestent. Idcirco, ut praedictum est, statuerunt ne accusarentur; et si aliter fieri non posset, perdifficilis fieret eorum accusatio, et a quibus, ut supra dictum est, ne praesumeretur; compulsus, in suo clero inscio clero, aut ubi forte non est presbyter, de rebus ecclesiasticis aliquid praesucogatur, et in judicio episcoporum dejiciatur auditus, et tanquam furti aut latrociniulli liceat ignorare quod omne, quod Domal sive ager vel quicquid semel fuerit consecratum, sanctum sanctorum erit Domino ad ius pertinet sacerdotum; propter quod inexcusabilis erit omnis, qui ea Domino et ecclesicompetunt, aufert, vastat, invadit vel eripit, usque ad emendationem, Ecclesiaeque satisfactionem, ut sacrilegus dijudicetur; et si emendare nolue
Abbreviated transcription (Latin):
Penesiquidẽ maiorũ regulis diffinitũ ÷:
ut demonus alusq passionibꝰ irretitis.
ministia sacra tͣctare non liceat. Cui p̾cepto
consensu rationis adhibito. id cõmuniter
diffinmus. ut nullus dehis quiant intͣra
arrepti ademonio deliduntur. aut quoli¬
b&ꝰ mͦ uexationis incursib efferuntur. uł
sacris audeant ministrare altarib uł in¬
discussus se diumis ingerat sacramͣtis. excep¬
tis illis qui corpoꝵ incominoditatib dediti.
sine huiꝰmoi passionib int̾ram aprobantur
elisi. sui tam̃ &e ipsi tamdiu erunt aboffitio
psaueanon quo scribit ue soli. quiaeil
uerened it non haboe sublerantẽ. sumoꝑe
uerendũ ẽ. nob̾. &e cauendũ ne horisitos

Expanded text:
Bene siquidem majorum regulis diffinitum est, ut daemoniacis aliisque passionibus irretitis ministeria sacra tractare non liceat. Cui praecepto, consulto rationis adhibito, id communiter diffinimus, ut nullus de his qui aut in terra arrepti a daemonibus eliduntur, aut quolibet modo vexationis incursibus efferuntur, vel sacris audeant ministrare altaribus, vel indiscusse se divinis ingerant sacramentis: exceptis illis qui corporum incommoditatibus dediti, sine hujusmodi passionibus in terram probantur elisi, qui tamen et ipsi tandiu erunt ab officiopraecaveant quo scribitur: Vae soli, quia cum ceciderit non habet sublevantem . Summopere verendum e
Abbreviated transcription (Latin):
quidam ft de falsis secapitulis accusatũ
neq aliauid ordinabilit̃ factũ. s in iuste
easserit ⁊dempnatũ. diligent᷑ querendũ ẽ. pn¬
mo suuidititiũ ordinabilit ẽ habitũ. si alii aci¬
satores. alii testes fuerint. demae qualitas cau

Expanded text:
a et de falsis se capitulis accusatum neque aliquid ordinabiliter factum, sed iniuste se asserit condemnatum, diligenter quaerendum est pimo si judicium ordinabiliter est habitum, si alii accusatores, alii testes fuerunt. Deinde causarum qua
Abbreviated transcription (Latin):
benc homines. S ecce conpla cuit continencia
mulieri uiro ñplacuit. Discessit abeo mulier.
&̾ cepit uuiere continent̃. ipsa scilicoe casta
mansura. s factura quod ds̃ non uult adulterũ
uirum: quiacum se non continuerit: alt̾am que¬
rit. Quid sumus dicturi mulieri. nisiqd̾ dicit
ȩccłȩ sana doctrina. redde debitũ uiro. nedũ
tu queris amplius unde̾ honoreris. ille unde
sice nolente continere uoluisset. Nonem̃ habes
pocestatẽ corꝑis cui s ille : sicut necille hab&e po¬
e. a beo manent int̾ uiuentes semel inita
iura nuptiarũ: ut potius sint int̾se con¬
uiges quise ab alterutro separati st̃. quã cũ
his quib ad heserunt. Cũ aliis quippe adulti
ñ eẽnt: nisi ad alc̾utrũ ꝯiuges ꝑmanerent
deniq morcuo uiro cũ quo uerũ conubium
fuit: fieri uerum conubiũ non pote̾. cum
quo pͥus adultiũ fuit. lta mance inter
uiuentes quiddã conuigale. qđ nec sepa¬
cio. nec cũ adultero copulatio possit aufer¬

Expanded text:
excepit? Item . Ecce placuit continentia mulieri, viro non placuit; discessit a viro mulier, et coepit vivere continenter, ipsa scilicet casta mansura, sed factura quod Dominus non vult adulterum virum: qui cum se non continuerit alteram quaeret. Quid sumus dicturi mulieri, nonne quod dicit Ecclesiae sana doctrina: Redde debitum viro , ne dum tu quaeris unde amplius honoreris, ille unde si te nolente continere uoluisset. non enim habes potestatem corporis tui, sed ille; sicut nec ille habet poe adeo manent inter uiuentes semel inita iura nuptiarum, ut potius sint inter se coniuges qui ab alterutro separati sunt quam cum bis quibus aliis adhaeserunt. cum aliis quippe adulteri non essent, nisi ad alterutrum coniuges permanerent. denique mortuo uiro cum quo uerum conubium fuit fieri uerum conubium potest cum quo prius adulterium fuit. ita manet inter uiuentes quiddam coniugale, quod nec separatio nec cum altero copulatio possit aufer
Abbreviated transcription (Latin):
& male agentes adrecatudinẽ reuocare
Quadere nimis contristamur quia ediũso
in nepotis tui folicis pͣuitate tria eiudenter
qui calẽ nutristi culpa monstrata ẽ. Perue¬
dum putauerit. districtius ac corꝑalit᷑ casti¬
acus. ex communicatusq in monastĩo inauo
penitentiam ꝑagat retrudat᷑. de quo einulla
st egrectiencti sine nr̃a ꝑceptione̾ licentia Seuidia pͥana¬

Expanded text:
et male agentes ad rectitudinem revocare. Qua de re nimis contristamur, quia e diverso in nepotis tui Felicis pravitate, tua evidenter, qui talem nutristi, culpa monstrata est. Pervedum putaverit, districtius ac corporaliter castigatus excommunicatusque, in monasterium, ubi poenitentiam peragat, retrudatur, de quo ei nulla sit egrediendi sine nostra praeceptione licentia. Ita
Abbreviated transcription (Latin):
calicis memoratur comĩdatio. Nam intiuetũ
panem aliis xp̃m p̾buisse ñlegimus excepto
illo cantum discipło quẽ intincta becella ma¬
gistri ꝓditorẽ ostendẽt. neq sacram̃ti huius
institutionẽ signaret. Nam quod de exp̃sso
bocro idẽ de uuarum granis popłis cõmu¬
nicatur ualde ẽ. omĩo confusũ.s si necẽe. fuerit:
botrus incalice comprimat᷑ & aqua misceat᷑.
quia calix dñicꝰ iuxta canonicũ pͣceptũ uino

Expanded text:
calicis commendatio memoratur. Nam intinctum calicis commendatio memoratur. Nam intinctum panem aliis Christum praebuisse non legimus, excepto tantum illi discipulo quem intincta buccella Magistri traditorem ostenderet, non quae sacramenti hujus institutionem signaret. Nam quod de expresso botro, id est de uvarum granis populus communicat, valde est omnino confusum, sed si necesse fuerit botrus in calice comprimatur, et aqua misceatur, quia calix Dominicus, juxta canonum praeceptum, vino
Abbreviated transcription (Latin):
uetentos contͣ diinos ordines & apłicas in¬
stitutiones. lac ꝓaruo indiuinis sacrifi¬
cus dedicare. Alios quoq intinctam
eutharistiam populis ꝓcomplem̃to com¬
moͣmonis porrigere : quosdã etiã non
exp̃̾ssum uinum insacram̃to dñici calici ᷤᷤ
ofteruonsi oblatis uui sppłis comunicare : alios
ͦnpanum lineum musto intinctũ ꝑtotam
annum reseruare. & int̾pe sacͥficii cimaqua
partẽeus lauare. & sc offerre. ⁊uod quam
sĩt enanglice atq apsicȩ doctrinȩ contrium
& consuetudini ȩccłasticȩ adũsum. n faeile
abipso fonte ueritatis ꝓbat᷑. aquo or aimata
ips sacram̃torũ mistĩa processerunt reg̃o
enĩ ineuangłica ueritate. Accepit iħspa
ne cecalicẽ. & bñdicens dedit discipulis suis
Cess&e engo lac sacrificando offerri. quia ma¬
nifestum & euidens exemplum euangelice
ueritatis illuxit. qđ pt᷑ panẽ & uinum aliud
munionis intinctam tradant eutharistiã
populis ne hoc ꝓlatũ exeuangelio testimonũ

Expanded text:
etentos, contra divinos ordines et apostolicas institutiones, lac pro vino in divinis sacrificiis dedicare. Alios quoque intinctam Eucharistiam populis, pro complemento communionis porrigere. Quosdam etiam non expressum vinum in sacramento Dominici calicis offerre, sed oblatis uvis populos communicare. Alios vero pannum lineum musto intinctum, per totum annum reservare, et in tempore sacrificii cum aqua partem ejus lavare, et sic offerre. Quod quam sit Evangelicae atque apostolicae doctrinae contrarium, et consuetudini ecclesiasticae adversum, non difficile ab ipso fonte veritatis probabitur, a quo ordinata ipsa sacramentorum mysteria penim in evangelica veritate: Accepit Jesus panem et calicem, et benedicens dedit discipulis suis . Cesset ergo lac sacrificando offerri, quia manifestum et evidens exemplum evangelicae veritatis illuxit, quod praeter panem et vinum aliud lemento communionis intinctam tradunt eucharistiam populis, nec hoc prolatum ex Evangelio testimonium
Abbreviated transcription (Latin):
cum uille eccłe suȩ anequissimis p̃donibꝰ
sint de pͣdate. atq nocturnis incendiis mo¬
re furũ conbuste.& dũ idẽ maligni uixca
nr̃i p̃decessoris bonefacu decreca ꝓmimu¬
nitate illud emendare noluerint: dum oe
scłi leges haec eadẽ ita habere uoluerint
lege uulgari teste. inqua sic scͥbitur. Siqͥs
manu armata usq adiuͦ. homnies inuicũ
alt̾ius admalefatiendũ uenerit. ille qui pͥor
est ꝓillicita p̃sũtione componat soł. decco.
pͣdã uero in quadruplũ restituant
i scłi leges talẽ iusticiã hr̃e uoluerĩt. lex diuina cur
inferior eẽ. debebit. cũ in ipniꝰ ueritatis p̃sentia a tha¬
cheo collaudatũ sit. si alique defraudaret ut in q̃dru płi
sinere. quod̃ potestatis ẽ. steri.s quod equu
uistodiri quod & uosdi ligere & orio confidim
studẽ excellentiȩ ur̃ȩ mense nouenbri p̃sen¬
immuitas i p̃sũptio. & saclegiũ. canonica
auctoritate. & ura regia dignitate talem
tounum accipiant. nec post hȩo m̃brabia¬

Expanded text:
cet ecclesiae, a nequissimis praedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more furum combustae; et dum iidem maligni juxta nostri praedecessoris Bonifacii decreta, pro immunitate illud emendare noluerint; dum et saeculi leges haec eadem ita habere voluerint, lege vulgari teste in qua sic scribitur: « Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille qui prior est pro illicita praesumptione componat solidos DCCCpraedam vero in quadruplum restituant. » Si saeculi leges talem justitiam habere voluerint, lex divina cur inferior esse debebit? Cum in ipsius veritatis praesentia a Zachaeo collaudatum sit, si aliquem defraudaret, ut in quadruplusinere quod potestatis est fieri, sed quod aequum est custodiri; quod vos et diligere et omnino confidimter excellentiae tuae mense novembri praesenemunitas et praesumptio et sacrilegium canonica autoritate, et vestra regia dignitate talem terminum accipiant, ne posthac membra dia
Abbreviated transcription (Latin):
a cerdotibus necessaria sunt addiscendũ
lib̵ sacram̃torũ. lectionariꝰ. antiphodia¬
rius. baptisteriũ cõpotus. canon peniten¬
tialis ꝓsalt̾ium. omeliş ꝑcirculũ anni do¬
imincis dieb. & singłis feitiuitatib aptȩ.

Expanded text:
acerdotibus necessaria sunt ad dicendum, id est sacramentarius, lectionarius, antifonarius, baptisterium, compotus, canon penitentialis, psalterium, homeliae per circulum anni dominicis diebus et singulis festivitatibus aptae,
Abbreviated transcription (Latin):
non est. dubiũ ꝑtinere: expientiȩ tuȩ p̾cipimꝰ
ut diligenti inquitione discutiat. ne forte eius
uoluntate conũsus sit: ł ipsa se mutare ꝓmise¬
rit. & si hoc reppererit: & illum inmonastĩo
ꝑmare ꝓuideat. & hãc sicͥꝓmisit mutare com¬
pellat. Siuͦ nichil horũ ẽ. nec ciuoddã forni¬
cationis crimen ꝓpt̃ qđ licet uiro uxorẽdimi¬
p̃dictam mulierẽ commisisse cognoueris: ne
sonon consoratus est. redde debcas. om̃i ex eua¬
done aessante. quia & simundana sex pciptis
comier sonis gratia ut roliboe inuito solut posses
ream excepta forncationis causa irumuxo¬
peni dimittere nulla ratione concedit. qua
poiten copulatione coniugii uir atq mulie
unum corpus esficitur: ñ pocest exparte con

Expanded text:
onversum. Quapropter experientie tue precipimus, ut diligenti inquisitione discutiat, ne forte eius voluntate conversus sit vel ipsa se mutare promiserit, et si hoc reppererit, et illum in monasterio permanere provideat et hanc, sicut promisit, mutare compellat. Si vero nihil horum est nec quoddam fornicationis crimen, propter quod licet uxorem dimipredictam mulierem commisisse cognovisses, ne si iam tonsoratus est, reddere debeas omni excusatione cessante, quia etsi mundana lex precipit conversionis gratia utro libet invito solvi posse cNam excepta fornicationis causa virum uxorem dimittere nulla ratione conceditur, quia postquam copulatione coniugii viri atque mulieris unum corpus efficitur, non potest ex
Abbreviated transcription (Latin):
enalit̾ quicumq res ȩccłȩ confiscare aut con-¬
petere. aut ꝑuadere ꝑiculosa aut sua in¬
festatione p̾supserit. nisi se citissime. ꝑ eccłe de
qua agit᷑ satis fationẽ correxit. ꝑpetuo ana¬
themate feriatur. capͬd¬

Expanded text:
ero quicunque res ecclesiae confiscare aut impetere, aut pervadere periculosa aut sua infestatione praesumpserit, nisi se citissime per ecclesiae, de qua agitur, satisfactionem correxerit, perpetuo anathemate feriatur.
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem ducci sunt ꝑcinebant. inuis alienum
teaussire potuerunt: & tam̃ plenũ iuistiaȩ
eũ ut isdẽ reuersis ꝓpͥa reformentur: Qa siinman¬
cipis uł magris. aut ñ in domib ac posselsioib
rite seruatur. quanto magis in coniugior um
redinte grationem fatiendum e. ut qđ bellica
necessitate turbatum est pacis remedio resos¬
metur. Siaũ aliquȩ mulieres ita posterorum
uirarũ amore sunc capte. ut malint his cohe
quam adlegitimum redire consortiũ: merto
sunt notande. ita ut etiã eccłastica cõmunione
triomo funt inuenti. sinescientꝰ fecerint¬
ce iaminulta curricula annorum sintreno¬
luta. uaut filios hãnt : in ui. qui inuentit.
aut forcasse in .u. huius mõi non separeutur.

Expanded text:
us alienum transire potuerunt, et tamen plenum justitiae est ut iisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis, vel in agris, aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur; quanto magis in conjugiorum redintegrationem faciendum est, ut quod bellica necessitate turbatum est pacis remedio refort. Sin autem alique mulieres, ira posteriorum virorum amore sunt capte, ut maluerint his coherere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notande, ita ut ecclesiastica communione onio sunt inventi, si nescientes fecerintm multa curricula annorum sint revoluta, ita ut filios habeant, in sexto qui inventi sunt, aut fortasse in quinto, hujusmodi non separentur,
Abbreviated transcription (Latin):
uroine suam. oectuxerit aliam: mechat: Similr
de nuidinisam duxert mechatur: Ec ldõ om̃sitiles
nis mcentuises illiati consortii fuisse decegantuor
procelle barbarice facultati lages intulit cali
Nam bñ constituto matrimonium nt̃ fortumum
& ursam. captiuitatis incursus fecerat neuumi:
nisi scẽ religionis statuta ꝓ uiderent. Cum enim
in captiuitate p̾dicta ursa mulier tencretur:
aliud conuigium cum restituta fortumum. me¬
moratus in isse cognoscitur. Uerum fauore dnĩ
reu̾sa ursa nos adut. & nullo diffidente uxorẽ
se memorati eẽ. ꝑ docuit. Quadere dñe fili me
rito statuimus fide catholica suffrangante
illud eẽ. conuignim. qđ erat pͥmitus gratia diui¬
na fundatum. conuentumq scłȩ mulieris

Expanded text:
uxorem suam, et duxerit aliam, moechatur: Similiter et qui dimissam duxerit, moechatur: et ideo omnes nisi incentores illiciti consortii fuisse deteganturprocellae barbaricae facultati legis intulit casum. Nam bene constituto matrimonio inter Fortunium et Ursam captivitatis incursus fecerat naevum, nisi sancta religionis statuta providerent. Cum enim in captivitate praedicta Ursa mulier teneretur, aliud conjugium cum Restituta Fortunius memoratus inisse cognoscitur. Sed favore Domini reversa Ursa adiit. Et nullo diffidente uxorem se memorati esse perdocuit. Qua de re, dito illustris, statuimus, fide catholica suffragante illud esse conjugium, quod erat primitus gratia divina fundatum conventumque secundae mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
Udepo. De coniugali uiolatione requisisti coides¬
porisatã ali puellam alt̾ in macrimonium post
accipe. Hoc ne fiat moĩs om̃ib inhibemꝰ. qͣua
ala benedictio quã nupturȩ sac̃dos impont
apud fideles cuꝰdam saclegu instar.ẽ. Puilla
transgressione uoletur. ep̃ uii.ia¬
requisiuit dilectio tua. quunt᷑ ueniente repudio
alio se matͥmnomo copularunt quos inutraq.
parct adulteros eẽ maifestũ e. duiuꝰ ut urore
uuence quamiis dissotiatum uideatur conuigũ.
adaliñ copulã fellmarunt. nom possiunit adulteri¬

Expanded text:
. De conjugalium autem violatione requisisti, si desponsatam alii puellam alter in matrimonium possit accipere? Hoc ne fiat, modis omnibus inhibemus, quia illa benedictio quam nupturae sacerdos imponit, apud fideles cujusdam sacrilegii instar est, si ulla transgressione violetur. De hirequisivit dilectio tua, qui interveniente repudio alio se matrimonio copularunt, quos in utraque parte adulteros esse manifestum est. Qui viro vel uxore vivente, quamvis dissociatum videatur esse conjugium, ad
Abbreviated transcription (Latin):
Comunctiones sanguineoꝵ fieri ꝓhibite.
quando has & diuine &e seculi leges ꝓhibent.
leges ergo diuine hec agentes. & eos quiex
cis ꝓ deunt. nonsolum eituint: s & maledictoᷤᷤ
appellant. leges ergo scłi infames tales uo¬
guineos diñs. quodiuine & imꝑatorũ ac roma¬
norum leges. ac grecorum consanguineos aꝑ¬
pellant & inhereditate suscipiunt. nec repelłe
posunt. talium enim coniunctiones nec legi
cuȩ sunt: nec manere possunt. s sunt repellen¬
de. Quisciuis ergo ñ est legitime comunetus. uł ab¬
sq dotali ticulo acbenedictionesacerdotis con¬
stat copulatꝰ: sacerdoces uł legitimȩ coniune¬
tos criminari. uel in eos cestificari minime potẽ.
qm̃omis in cesti macula pollutꝰ. infamis est.¬

Expanded text:
Conjunctiones consanguineorum fieri prohibete, quando has et divinae et saeculi prohibent leges. Leges ergo divinae hoc agentes, et eos, qui ex eis prodeunt, non solum ejiciunt, sed et maledictos appellant. Leges vero saeculi infames tales voguineos dicimus, quos divinae et imperatorum, ac Romanorum, atque Graecorum leges consanguineos appellant, et in haereditatem suscipiunt, nec repellere possunt. Talium enim conjunctiones nec legime sunt nec manere possunt, sed sunt repellende. Quisquis ergo non legitime coniunctus, vel absque dotali tistat copulatus, sacerdotes vel legitime conjunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃is. Septeni ebdomadas plenas ante scm̃
pascha omisclerici in sorte dnĩ uocate acar¬
ne ieuinent. quia sicut discreta eẽ. debet uita
elericorum alaicorum conu̾satione. ita ce in
ieuinio debet eẽ. discretio. Has gͦ uii. ebdoma¬
das om̃s clerici acarne ieuinent. & delicus¬

Expanded text:
e, ut septem hebdomadas plenas ante sanctum Pascha omnes clerici in sortem Domini vocati a carne jejunent. Quia sicut discreta debet esse vita clericorum a laicorum conversatione, ita et in jejunio debet fieri discretio. Has ergo septem hebdomadas omnes clerici a carne et delic
Abbreviated transcription (Latin):
afenitace cua frustra se ex communicatum ma¬
thematitatũ q conquestus ẽ. Qđ quam obre ax¬
cũ fuerit: dũ alero tuo qui p̃sens erat uoluis¬
semus aadiscere. ꝓnulla alia causa nisi pos
qd ie inuainauerat fictũ mnocuit. ⁊ ueros nos
uehem̃t᷑ asflixit. quia siita ẽ. nil cecogitare
quł sacris regulis ꝑ hibetur. maledictionẽ ana¬
themats muexiiti. Uñ de cetero om̃io estoer¬
cuinspectus atq sollicitus. &e talia cuiquã ꝓde
fensione inurie tuȩ inferre denuo non plu¬
mas. Namsitale aliquid feceris: inte scias
postea uindicandũ.

Expanded text:
catum anathematizatumque conquestus est. Quod quam ob rem factum fuerit dum a clerico tuo, qui praesens erat, voluissemus addiscere, pro nulla alia causa nisi pro eo quod te injuriaverat factum innotuit. Quae res nos vehementer afflixit. Quia si ita est, nil te ostendis quod sacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis invexisti. Unde de caetero omnino esto circumspectus atque sollicitus, et talia cuiquam pro defensione injuriae tuae inferre denuo non praesumas. Nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicandum.
Abbreviated transcription (Latin):
nem uident᷑ hab̾e. & aquib custoditur.
uxor petat᷑. & aparentib ꝓpin quiorib
sponsetur & legib det᷑. & suo tẽꝑe sacerdo¬
calit̃ ut mos est cump̃cib & oblationib a sa¬
cerdote bencdicaturꝰ: & a para nimphis ut con¬
suetudo docet custodita & sotiata apximis
tem ꝑeꝰ congruo pecita legib decur. & sol¬
leminit᷑ accipiatur: cebiduo &e cͥduo orati¬
onib uacent. & castitatẽ custo diant. ut
bonẽ soboles genãntur. cedno suis in ac
aib placeat. Talit̾ enĩ ae dnõ placebunt. ce
filios non spurios s legitmos atq hereditabiles

Expanded text:
e videntur; et a quibus custoditur, uxor petatur, et a parentibus propinquioribus sponsetur et legibus dotetur, et suo tempore sacerdotaliter, ut mos est, cum praecibus et oblationibus a sacerdote benedicatur, et a paranimfis, ut consuetudo docet, custodita et sociata a proximis, et tempore congruo petita legibus detur et solemniter accipiatur. Et biduo onibus vacent et castitatem custodiant, ut bonae soboles generentur, et Domino in actibus suis placeant. Taliter enim et Domino placebunt, et filios non spurios, sed legitimos, atque haereditabiles
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cia peccatorũ atq ad p̾dictũ opus explendĩ
dno cradite. Siquis aut̃ qđ absit secus aegerit
iudeat ne dap̃nationeꝰ ananiȩ & saphirȩ ꝑ¬
cipiat. & reus sacͥlegii efficiatur. & sinon¬
corꝑe ut ananias &e saffira fecerunt mor¬
cui ceciderunt. anima tamen que potior
est corꝑe. mortua &e alienata a consortio si¬
delium cadat. & inbaratri ꝓfundum ruat¬
oblate: cũ sũmo timore. ñ inalios quã in pfa¬
tos usus sunt fidelit̾ dispensande: nesacle¬
gii reatũ incurrant. qui eas inde abstra¬
hunt ubi cradite funt. & qđ peius ẽ. ana¬
chema maranatha fiant. epͣ.
trant. & sunt alui qui hac inre emopia
delin quunt. Unde necẽe. e̾. ut quidã dam¬
nis. quidã uero u̾b̃̾ib: &e quidã districtius¬
& quidã uero leuiꝰ corrigant᷑. Si quid orã¬
agenitiuo recipiat quod deterrenis rebus
uidet᷑ amittere. & luc̃ deuanis querat: excorui ednsce¬

Expanded text:
pauperum, atque ad praedictum opus explendum Domino traditae. Si quis autem, quod absit, secus egerit, videat ne damnationem Ananiae et Saphirae percipiat, et reus sacrilegii efficiatur sicorpore, ut Ananias et Saphira fecerunt, qui mortui ceciderunt, anima tamen, quae potior est corpore, mortua et alienata a consortio fidelium cadat, et in profundum infoblatae cum summo timore non in alios, quam in praefatos usus sunt fideliter dispensandae, ne sacrilegii reatum incurrant qui eas inde abstrahunt ubi traditae sunt, et quod pejus est anathema maranatha fiant, et trant, et sunt alii qui in hac re ex inopia delinquunt. Unde necesse est ut quidam damnis, quidam verberibus, quidam districtius, quidam vero levius corrigantur. Sed aargumento recipiat quod de terrenis rebus idetur amittere, et lucra de vanis quaerat. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
Dex quo est. religio xpĩana uelcerte dec
exemplũ inȩccła dĩ. aquib liboe pontisi¬
cib aut abipsis apłis. abipsodeniq salua¬
tore ueniam nͥ corrigentib fuisse concessã
Auditũ autẽ subisto cęlo nec legitur omĩo
nec dr̃. Mortuos suscitasse leginus dnm̃.

Expanded text:
ex quo est religio Christiana, vel certe detur exemplum in Ecclesia Dei a quibuslibet pontificibus, aut ab ipsis apostolis, ab ipso denique Salvatore veniam non corrigentibus fuisse concessam. Auditum autem sub ipso coelo, nec legitur omnino n
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Cum pastoris uita eẽ. disciplis seꝑ
debeat in exemplo. płumq clerici qualis in
secreto sit uita sui pontificis nesciunt: quam
eciam exmonachis clecai ministio cubiculi
pontificalis obsequantur. ut his qui in loco
regiminis habeat tostes tales quiueram eiꝰ
in secreto conu̾sationem uideant. quiq exui¬
sionȩ sedula exemplũ ꝓfectus sumant. dediu̾sis dic

Expanded text:
et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplo, plerumque clerici qualis in secreto sit vita sui pontificis nesciunt, quam etiam ex monachis electi ministerio cubiculi pontificalis obsequantur, ut is qui in loco est regiminis habeat testes tales qui vitam ejus in secreta conversatione videant, et ex visione sedula exemplum profectus sumant. 3. C
Abbreviated transcription (Latin):
&e incęlo. & quecumq solueris suꝑ terrã
erunt soluta oe incęlo. Suꝑterrã inquit. Nã
in hac ligatione definitũ nusquã dixit absol¬
ui. Qd ergo numquã factũ est uł mente con¬
ciꝑe formidamus scientes indiuino iuditio
non posse penitus excusari. capł .xxx.ii.¬

Expanded text:
in coelo, et quae solveris super terram erunt soluta et in coelo . » Super terram, inquit, nam in hac ligatione defunctum nunquam dicit absolvi. Quod ergo nunquam factum est vel mente conspicere formidamus, scientes in divino judicio non posse penitus excusari. Si a
Abbreviated transcription (Latin):
aixit. Alansuro cũ dĩnrͣi considatione de¬
creto sancimus. ut nulli apłicȩ sedis p̾suli
apͣsenti die doneo disponente dnõ catholiq
fidei manserit doctrina salutaris. liceat
p̃diũ rusticũ quã tecumq fuerit uł mag¬
nitudmis uł exiguitatis. sub ꝑpetua alię¬
natione uł cõmutatione ad cuiꝰ lib& iura tran¬
lege custodes. quia nefas dictũ ẽ. obligatione
quase ꝑcaritatẽ xp̃i conectit sũmus pontifex
ea hominẽ scdi ineccła ordinis ñ teneri. Puiõq
acuenditoꝵ. honoris sui amissione multetur.
Preterca quippetierit aut acceꝑit. uł quicͣq
prb̃oꝵ. aut diaconorũ seu defensorũ danti sub¬
scripserit. quo iratus ds̃ animas ꝑcucit: a nathe¬

Expanded text:
is, mansuro cum Dei nostri consideratione decreto, sancimus, ut nulli apostolicae sedis, praesuli, a praesenti die donec, disponente domino, catholicae fidei manserit doctrina salutaris liceat praedium rusticum, quantaecunque fuerit vel magnitudinis, vel exiguitatis sub perpetua alienatione vel commutatione ad cujuslibet jura tranlege custodis, quia nefas dictu est obligatione, qua se per caritatem Christi conectit summus pontifex, ea hominem secundi in ecclesia ordinis non teneri. quicumque ac venditor honoris sui amissione multetur. Praeterea qui petierit aut acceperit vel qui presbyterorum aut diaconorum seu defensorum danti subscripserit, quo iratus deus animas percutit anathe
Abbreviated transcription (Latin):
frib. Predia diumis usib tͣdita quidã humanᷤ
applicant usib. & dño deo cuicͣdita st̃. ea subtͣhunt
ut suis usib inseriant. Iua ꝓpt̾ ab om̃ĩb illius ufur¬
pationis contumelia depellenda eͥ. ne p̾dia serius
secretorũ cęlestiũ dicata aquibꝰdã irruentib uexen¬
tur. Iđ siquis p̃sũpserit : ut sacͥlegꝰ habeat᷑. &e sic̃

Expanded text:
 praedia divinis usibus tradita quidam humanis applicant usibus, et Domino Deo, cui tradita sunt, ea subtrahunt, ut suis usibus inserviant. Quapropter ab omnibus illius usurpationis contumelia depellenda est, ne praedia usibus secretorum coelestium dicata, a quibusdam irruentibus vexent
Abbreviated transcription (Latin):
libae titulis atq distractionib uł sub quocumq
argum̃to non patimur : nͥ forsitan aut clericis¬
honorẽ merias. aut monasterus religionis in¬
ilitui aut certe ꝑegrinis sinecossitas largiri
suaserit. sic tamen ut hec ipsa ñ ꝑpetuo .s

Expanded text:
slibet titulis atque distractionibus vel sub quocumque argumhonorum meritis, aut monasteriis religionis intuitu, aut certe peregrinis, si necessitas largiri suaserit, sic tamen, ut haec ipsa non perpetuo sed
Abbreviated transcription (Latin):
tismo spualit̾ regnꝰauit. Ergo qui xp̃i peccunias. &¬
ȩçcłȩ rapit aufert. uł fraudat homicida ÷. atq ho¬
micida ante conspectũ iusti uidicis eẽ. deputabitͤ
sui rapit peccuniã ꝓximi sui: miquitatẽ oꝑat᷑
siu aũ peccumã. uł res ȩccłȩ abstulerit: sacͥlegiũ¬

Expanded text:
tismo spiritaliter gt ecclesiae rapit aufert umicida ante conspectum justi judicis esse deputabitur. Qui rapit pecuniam proximi sui , iniquitatem operatur: qui autem pecuniam vel res ecclesiae abstulerit, sacrilegiu
Abbreviated transcription (Latin):
dentur: uire sĩbi uindicent qđ cͥcenualis lexcon¬
clusit. qͥa ultra criginta annos. nulli licee peo
appellare. quod longũ tẽpus excludit. arguitiu¬
nonicis quasmos latinus formatas appellat
aliqua fraus falsitatis temere p̃sumerentur
hoc apatͥb ccc.xuiii. nicea cong̾gatis. salib¬
rime inuentũ ÷. & constitutũ. ut formate eplȩ
hanc calculationis seu supputationis habeant

Expanded text:
ure sibi vindicent quod tricennalis lex conclusit, quia et ultra triginta annos nulli liceat pro eo appellare, quod legum tempus excludit. nonicis quas mos Latinus formatas appellat, aliqua fraus falsitatis temere praesumeretur, hoc a Patribus 318 Nicaeae congregatis saluberrime inventum est et constitutum, ut formatae epistolae hanc calculationis seu supputationis habeant
Abbreviated transcription (Latin):
onlicae miquas obseruationes agere &ealens¬
darum. & ocus uacare. neq lauro aut um¬
sate arboꝵ cingere domos. Om̃is hȩç obseruatio paga¬
Si quis bealendas ianuarũ ritu paganorum cołe
Dud aliqͥd plus noui facere ꝓpt̾ noriũ anmnim
aut mensas cum lampadib uł epulis in domib Nus
p̃pare. & ꝑuicos & plateas cantores &e choros ducere
psumpserit anathema sit expenitentiali bede¬
uicq ꝓcuriositate fut̃orũ. uł inuocatorem
demonũ uł diuinos quos ariolos apellant. uł
aruspices qui auguria colligunt consuluerint: le¬

Expanded text:
on licet iniquas cogitationes agere kalendarum et ociis vacare, neque lauro aut viriditate arborum cingere domos. Omnis enim hec observatio pagaSi quis kalendas ianuarii ritu paganorum colere vel aliquid plus novi facere propter novum annum aut mensas cum lampadibus vel epulis in domibus preparare et per vicos et plateas cantationes et choros ducere presumpserit, anathema sit. Item  curiositate futurorum vel invocatorem daemonum vel divinos, quos hariolos appellant, vel haruspicem, qui auguria colligit, consuluerit,
Abbreviated transcription (Latin):
peccante uł incestuoso accipiat. ut ep̃o x andrip.¬
uł ministriseius peccatum illius reticeat
nec ꝓrespectu auuscumq ꝑsone aut consangui¬
nitatis uł familiaritatis aliems cõmunicans
peccatis. epo hoc innotescere detrect&. nec aqͦ¬
quam penitente gratia aut fauore. aut mimꝰ
susciꝑe p̾sumat. aut minus penitentẽ ad recon¬
ciliationẽ adducat. & ei testimontũ reconci¬
liationis ferat. uł quocumq luore. alium
quemlib& dignius pęnitentẽ a reconcilationẽ
remoueat. quia ħocꝰ simomiacum & dõ oe hõib¬

Expanded text:
peccante, vel incestuoso accipiat, ut episcopo, vel ministris ejus peccatum illius reticeat: nec pro respectu cujusque personae, aut consanguinitatis, vel familiaritatis, alienis communicans peccatis, hoc episcopo innotescere detrectet, nec a quoquam poenitente, aut gratia, aut favore, aut munus suscipere praesumat, aut minus digne poenitentem ad reconciliationem adducat, et ei testimonium reconciliationis ferat, vel quocunque livore alium quenlibet dignius poenitentem a reconciliatione removeat: quia hoc symoniacum, et Deo et homi
Abbreviated transcription (Latin):
egrotans ad quemlib& prb̃oꝵ. baptismi gr̃a
de auis libae parrochia allatus fuerit: ei baptis¬
mi sacram̃tum nullo mͦ deneget᷑. Siqͥs hoc munus
penitenti concedẽ detractauit. & ille paruulus abs-¬
q baptismatis grã mortuus fuerit: nouerit se ꝓeiꝰ¬

Expanded text:
egrotans ad quemlibet presbiterum baptismi gratia de cujuslibet parrochia allatus fuerit, ei baptismi sacramentum nullomodo non negetur. Si quis hoc munus petenti concedere detractaverit, et ille parvulus absque baptismatis gratia mortuus fuerit, noverit se i