comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dema Cumtibi ꝓdote quã
acceꝑat resmaritus obligauit. eo
mortuohi quib eadẽpignori ded̾¬
rat. non offerentes debitũnulla
possũt ꝑsequirationenã cirogra¬
pharios cditores nec inrẽ. necinꝑso¬
nam eosquidebitori non ꝓbãtur
sue cesisseullaratione conuenire po¬
semanifestum est¬
mp̃leoᷤ Scͥ ꝑ tur᷑asq̾ sepeassolẽt
aꝗb dã secrete fiei int̾̃uenientib
amiciᷤᷤ. necne. transigendi. ut pa¬
ciscẽdi. seufenerãdi. ułsonetatis
coeũd̾ grã. seud̾ aliis iꝑbcumq cau¬
sisut contractibi confitiuntur¬

Expanded text:
 Cum tibi pro dote quam acceperat res maritus obligavit, eo mortuo hi, quibus easdem pignori dedrat, non offerentes debitum nulla possunt persequi ratione. Nam chirographarios creditores nec in rem nec in personam eos, qui debitori non probantur successisse, ulla ratione convenire posse manifestum estLeo . Scripturas, quae saepe adsolent a quibusdam secrete fieri, intervenientibus amicis nec ne, transigendi vel paciscendi seu fenerandi vel societatis coeundae gratia seu de aliis quibuscumque causis vel contractibus conficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa ͤ Cirditricem patrutui
subobligatione fundi qui ꝑ ey
rographũ nexꝰ pignorifuerat in¬
bentem eandemcautionẽ reddi
pignorisetiam uis remisiffruide¬
rimanifestum est.
dem a: S ihypotecas fisco distra¬
hente c̃ditores silentĩo tradiderũt
negotium palam est. accionem
suam remi̾sisse eos quã in rem ha¬
bebant namfiscalis astefides fati¬
le conuelli non debet.
soluisse ꝓponas. curabit p̃sespun¬
cie inrestuuenda pecunia quã ꝓco
ex solustinecñ eciam usuriseius
indemptate tue ꝓspicers Nam
sirerepta ac̃ditore mancipiaque
pignori fui̾t datahaem̃te socero
tuotradi disti ut pignorisiuĩcu¬
lum tuum dissoluatur obligatio
semel uidea exim̾ta instaurariñ
potest¬

Expanded text:
ditricem patrui tui sub obligatione fundi, qui per chirographum nexus pignori fuerat, iubentem eandem cautionem reddi pignoris etiam ius remisisse videri manifestum est. . Si hypothecas fisco distrahente creditores silentio tradiderunt negotium, palam est actionem suam amisisse eos, quam in rem habebant. Nam fiscalis hastae fides facile convelli non debet solvisse proponas, curabit praeses provinciae in restituenda pecunia, quam pro eo exsolvisti, nec non etiam usuris eius indemnitati tuae prospicere. Nam si recepta a creditore mancipia, quae pignori fuerant data, hac mente socero tuo tradidisti, ut pignoris vinculum dissolvatur, obligatio semel extincta instaurari non potest
Abbreviated transcription (Latin):
asnia ꝓpͥi iudicis ꝓuocatiotribũat̃.
nineotatũ negotio quodratione
ciuili suꝑpatrimo ĩo forteaput
ꝓpͥũ iudic̃ẽ inthoauerit scilierut
ineotatũ negotio asna eius cuipa¬
ret iudiciꝰ ꝗs ꝗ uelit officialis ipp.¬
elles qd ꝑ ꝓͥcuritorẽ pseqiure tbiũ.¬

Expanded text:
ii iudicis provocatio tribuatur ii iudicis provocatio tribuatur nisi in eo tantum negotio, quod ratione civili, super patrimonio forte, apud proprium iudicem inchoarit, scilicet ut in eo tantum negotio a sententia eius, cui paret iudici, quisquis velit officialis appellet, quod per procuratorem persequi iu
Abbreviated transcription (Latin):
tis uł minus quã oportuerat uuiͦ
sionẽ litis recꝰte factã ẽẽ cõfiteatur:
tationes delegantur: si ꝑspexei̾t ad¬
iuuandũ ẽẽ uitorem suptuũ p̃cep¬
tione etiãsine ꝓuoc̃atione eiꝰ: hoc
statuentib et iustã eordem sũp¬
tuũ quatitatẽ defimenitib s nec
occasione consultationis introdu¬
cende uictori ꝓuocare concedimꝰ:¬
nis auxilio eãdẽ consultationẽ di¬
fferente suo adu̾sariointroducẽ:
iniuriam ex suꝑuacua ꝓuocatione
uocatus eẽt condeħatus ẽ. negotio
pͥu̾sumatĩ ꝑ fenitato. appellatiore¬
cipinonpot̾:¬
nequis homicidarũ. ueneficoꝵAma
leficoꝵ ad ulteroꝵ. itẽq eoꝵ quim¬
anifestã uiolentiã conmiserunt:
uore etiã ꝓpͥa uiciũ scelusq confe̾¬
sus audiatur appellans: sicut enĩ
hec ita obẜ uari disposuimꝰ ita e¬
quũ ẽ testib ꝓductis instrum̃tis
ꝓlatis.aliꝰq argum̃tis p̃ stitis si
t̾ ẽ aut minime uocesua cõfessus
sitaut formidine torm̃toꝵt̃rtuᷤ

Expanded text:
inus quam oportuerat iussa sionem litis recte factam esse confiteatur: tationes delegantur, si perspexerint adiuvandum esse victorem sumptuum perceptione, etiam sine provocatione eius hoc statuentibus et iustam eorundem sumptuum quantitatem definientibus. Sed nec occasione consultationis introducendae nis auxilio eandem consultationem differente suo adversario introducere iniuriam ex supervacua provocatione vocatus esset, condemnatus est negotio prius summatim perscrutato, appellatio recipi non poteNleficorum adulterorum itemque eorum, qui manifestam violentiam commiserunt, voce etiam propria vitium scelusque confessus audiatur appellans. Sicut enim haec ita observari disposuimus, ita aequum est testibus productis, instrumentis prolatis aliisque argumentis praestitis, si tus est aut minsit, aut formidine tormentorum territus
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑa᷑ Siutꝓponis suspensa
ap̃ aplissimos iudices cognꝯ no¬
ne puocationis quamte obid
ĩt̃ posuisse dicis quod decuriono¬
minatus eẽs. ad duũuiratum uo¬
catut᷑ es. manifestũ ẽ p̃iudicium
future notĩoni memoratorũiu¬
dicũ fieri nõ potuisse:¬
iñprat Cũ a magistratu
datos iudices ⁊ unũ ex bis ꝓnum¬
tiasse ꝓponas non uidetur appellã¬
di necessitꝰis fuisse c̃usnãiure non
tenettz¬
Certaratioe
⁊ finemueltare p̃sides posst̃ quod
sialit ⁊ cõtralegis statutũ modũ
ꝓuinciep̃ses mucltam uob̃ irroga¬
uerit ubiũ nonẽ idꝙ cõtraius
gestusudetur firmitate nõtenere
⁊ sineabpellatione posse rescindi:
one sub mota eximegro cognoscet

Expanded text:
 proponis, suspensa apud amplissimos iudices cognitione provocationis, quam te ob id interposuisse dicis, quod decurio nominatus esses, ad duumviratum vocatus es, manifestum est praeiudicium futurae notioni memoratorum iudicunus. Cum magistratus datos iudices et unum ex his pronuntiasse proponas, non videtur appellandi necessitas fuisse, cum sententia iure non teneatCerta ratione t fine multare praesides possunt. Quod si aliter et contra legis statutum modum provinciae praeses multam vobis inrogaverit, dubium non est id, quod contra ius gestum videtur, firmitatem non tenere et sine appellatione posse rescindi one submota ex integro inter
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ a.3 Sipat̃ tuus cũ decuno
tis agis. aditꝰ p̃ses ꝓuincie siñ ha¬
bilem te ad euindem decurionat̾
honorẽ eẽ ꝓspexerit. qͦuando huiꝰ¬
mq̃et̾ati etia p̃tmi̾sa apellatione
subuemat᷑ innꝗ̃m nominationẽ re¬
mouebit:
uexillatõe. militantes post iucesima
stipendia honestam ł causariã missi¬
onem ꝯsecuti sũt. honeꝵ ⁊ muerũ ꝑ¬
sc̃alium. uacatioẽm ꝯxessimus huii
aũt indulgencie nr̃e tenore. remu¬
nerantes fidam deuotõẽm militum
nr̃oꝵ. etiam ꝓuocandi necessitatẽ
remittimus:¬

Expanded text:
 . Si pater tuus, cum decurio tis agis, aditus praeses provinciae, si inhabilem te ad obeundum decurionatus honorem esse perspexerit, quando huiusmodi aetati etiam praetermissa appellatione subveniatur, iniquam nominationem removebit. vexillatione militantes post vicesima stipendia honestam vel causariam missionem consecuti sunt, onerum et munerum personalium vacationem concessimus. Huius autem indulgentiae nostrae tenore remunerantes fidam devotionem militum nostrorum etiam provocandi necessitatem remisimus
Abbreviated transcription (Latin):
lis calculi satifactio postulaturaut
dũ mõeuidentis atq conuicti red
ellari non posse: satis tiure ⁊ cõsti¬
tutionib cautũẽ: nͥforte ex secu¬
torsñe modũ iudicationis ex̾ce¬
dãt a quo sifuei̾t apellatũ ex secu¬
tione suspensa decernti dum
putamꝰiut sires mobilis ẽ ad qua
restituendã ex secutores oꝑafuiͣt
ĩdulta. appellatione susepta poᷤᷤ¬
sẽsorires eade detraᷝatur. ⁊id̃oneo
collocet᷑. redenda ei parti. ꝓquasaẽ
cognitoriudicaueit: quodsi depo¬
ssessione uł defuntis ex secutio ceꝰ¬
sauerit.⁊ eãsus penderit ꝓuocatio:
fructus om̃s qui t̃pr̃ ĩt posite ꝓuo¬
cationis capti ut posteanatierũt
inde posito collocentur iure fũdi
penes eũqui abpellauerit cõstituto.
sciãt aũt seꝓuocatores. ł ab executi¬
one appellantes: uł aburticiũo. fieo
ꝑperamĩtẽ tionẽ cognitoris fuꝰ

Expanded text:
lis calculi satisfactio postulatur aut debiti evidentis et convicti redhellari non posse satis et iure et constitutionibus cautum est, nisi forte exsecutor sententiae modum iudicationis excedat. A quo si fuerit appellatum, exsecutione suspensa decernendum putamus, ut, si res mobilis est, ad quam restituendam exsecutoris opera fuerit indulta, appellatione suscepta possessori res eadem detrahatur et idoneo collocetur reddenda ei parti, pro qua sacer cognitor iudicaverit. Quod si de possessione vel de fundis exsecutio concessa erit et eam suspenderit provocatio, fructus omnes, qui tempore interpositae provocationis capti vel postea nati erunt, in deposito collocentur, iure fundi penes eum qui appellaverit constituto. Sciant autem se provocatores vel ab exsecutione appellantes vel ab articulo, si eos perperam intentionem cognit
Abbreviated transcription (Latin):
nerosis ꝗn ẽt militie seu diuersis offiti¬
s facultatum.⁊ personalium nuneꝵ
obligatos suis ordinibus cuius cumq
sectesit inhertre censemus. Neuideant᷑
hoĩb execrandis cõtumelioso ambitu
ĩmunitatis benefitiũ p̃stitisse quos uo¬
lumus huius cõstitutioĩs aũctoritate
dap̃nari

Expanded text:
nerosis quin etiam militiae seu diversis officiis facultatum et personalium munerum obligatos, suis ordinibus, cuiuscumque sectae sint, inhaerere censemus, ne videamur hominibus execrandis contumelioso ambitu inmunitatis beneficium praestitisse, quos volumus huius constitutionis auctoritate damnari
Abbreviated transcription (Latin):
Seruos insuꝑ extra noxã cẽ uolumus.
fidñm sacrilegum cuitantes. ad ecc¬
sam catholicã seruitio fideliore tran¬
ficrint.
dai. ucti heretici proculdubio no¬
uertnt or̃a sibi loca actim̃da ec̃. siue sub
ecłaꝵ noĩe teneantur. siue daconica.
appellantur. siũ d̾canica. siuc inpͥratis
domib uł locis. huusmoĩcetib copiam
prebere uideantur. his edib łiocis pͥra¬
tis eccne catholioe uendicandis. ad hocĩ¬
telicatur his oĩb adlctamam faciendã
noctu ł che ꝓfanas co̾iere cõuentioĩb
statuta uideucet cõdẽp̃natiõt .c. libri¬

Expanded text:
Servos insuper extra noxam esse volumus, Servos insuper extra noxam esse volumus, si dominum sacrilegum evitantes ad ecclesiam catholicam servitio fideliore transierint. . Cuncti haeretici procul dubio noverint omnia sibi loca adimenda esse, sive sub ecclesiarum nomine teneantur sive diaconica appellantur vel etiam decanica, sive in privatis domibus vel locis huiusmodi coetibus copiam praebere videantur: his aedibus vel locis privatis ecclesiae catholicae vindicandis. Ad hoc interdicatur his omnibus ad litaniam faciendam noctu vel die profanis coire conventibus: statuta videlicet condemnatio
Abbreviated transcription (Latin):
ilias possunt habere sustantias
culũi castrensse. uł ꝙ patre uolẽ¬
tepossident: quare cessio bonot
eis de neganda fit. cũ et sinebil
ĩsuo censuhiiquun portͤtate
st̃ parẽtũ habeant. tam̃ ne patiã
tmuriam debr̃ bonoꝵ cessioad¬

Expanded text:
sint habere substantias, culium vel castrense vel quod patre volente possident, quare cessio bonorum eis deneganda sit? cum, etsi nihil in suo censu hi qui in potestate sunt parentum habeant, tamen, ne patiantur iniuriam, debet bonorum cessio ad
Abbreviated transcription (Latin):
licet reipublice edenatus de bebaᷤ.
ĩferreparatus es: frustra uereris:
ne uͣbũ bonoꝵ ce̾sionis itmereate
platũ. pͥuare te necdũ distracti
facultatib iuris rationibus possit:¬

Expanded text:
licet rei publicae condemnatus debebas, inferre paratus es, frustra vereris, ne verbum bonorum cessionis temere a te prolatum privare te necdum distractis facultatibus iuris rationibus possit
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃a. Cumstatus questi¬
onẽ tibi mouẽri et te debita
ułie petere cõmemores: ordina¬
rium est: prius sollẽnib int̃ po¬
sitis sihoc uiris admiserit rat̾io
causam lib̾alẽ apud p̃sidem pro¬
uncie dedicidi ut silib fueris. ł
ẜuus nonẽẽ ꝓnũtiatus tunc
tibi iure debita restinnui beat
cum hoc incerto. utrum neti¬
bi lib̾o cõstituto: an dñotuo si
debeatur. ad solunonẽ debi iorẽ
tuum urguerinon oportet᷑:¬
de .a. S ures tuas raptas ł
amotas ẽẽ di cis: abhis quos ẜ¬
uos tuos ẽẽ contendis. hiꝙ in
libtate pela mauerint: causali¬
b̾alis p̾rius aduͣsus eos et rũc
dampnidari rerũꝙ am motaꝵ
lis apud p̃sidẽ prouineie cõ te̾¬
tandaẽ ut siquidem lidi uł ẜui
non ẽe promuntientur tuned̾¬
mum dampnidati et amotarũ
rerum procedere possit ad hibi¬

Expanded text:
Alpheo. Cum status quaestionem tibi moveri et te debita velle petere commemores, ordinarium est prius sollemnibus interpositis, si hoc iuris admiserit ratio, causam liberalem apud praesidem provinciae decidi, ut, si liber fueris vel servus non esse pronuntiatus, tunc tibi iure debita restitui iubeat, cum hoc incerto, utrumne tibi libero constituto an domino tuo, si debeatur, ad solutionem debitorem tuum urgueri non oportee. Si res tuas raptas vel amotas esse dicis ab his, quos servos tuos esse contendis, hique in libertatem proclamaverunt, causa liberalis prius adversus eos et tunc damni dati rerumque amotarum lis apud praesidem provinciae contestanda est, ut, si quidem liberi vel servi non esse pronuntientur, tunc demum damni dati et amotarum rerum procedere possit adhib
Abbreviated transcription (Latin):
nec libertatem ei matrem tuã
dedisse: s solam ingenuitat̃e cũ
nude uolumtis mendario pro¬
ducere: enrea ad seueress ũu
eẽ palam est: quando etiamdi¬
u̾ipii rescrip̃tum suꝑcaptiuita¬
te emissum quam non int̃ces¬
sisse si gnificas: ingenuum
fecisse non uideat᷑ nec aseuera¬
no cõsensus tui genuitatis ius
tribuere potuit:¬

Expanded text:
nec libertatem ei matrem tuam dedisse, sed in solam ingenuitatem eum nudae voluntatis mendacio producere enisam adseveres, servum esse palam est, quando etiam divi Pii rescriptum super captivitate emissum, quam non intercessisse significas, ingenuum fecisse non videatur, nec adseveratio consensus tui ingenuitatis ius tribuere potuit
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ quin quẽnũ furert. strtus tuus
exp̃scripnone que exsenatus
cosulto emanat: protec tus est:
ẜuitui sinullo iusto inulo int̃cede
te corpora abaliquo possideantur:
nulla tẽporis p̃s criptione muti¬
labit᷑. nec enim senatus cosultũ
quod suꝑ non retractandis defũc¬
torũ statib sãccitum est infuenit.
sidefũctus infugim conuersarus.
atq latitans decessit.

Expanded text:
eius quinquennium fluxit, status tuus eius quinquennium fluxit, status tuus ex praescriptione, quae ex senatus consulto emanat, protectus est. Dservi tui, si nullo iusto titulo intercedete corpora ab aliquo possideantur, nulla temporis praescriptione mutilabitur. nec enim senatus consultum, quo super non retractandis defunctorum statibus sancitum est, intervenit, si defunctus in fuga conversatus atque latitans decessit.
Abbreviated transcription (Latin):
formãsenatus consulti facerepoᷤ¬
se quod si prius quam idtempo.¬
ris spacium excederet agere cepiꝰ¬
n. et peculium euis more iudici¬
oꝵ ꝑsequi. et cum manu missi
ordinata lite scd̾m formam edic¬
ti ex periri non pro hiberis:
post qui inquennium destatu
defũctorũ questionem incipere
non posse adspeciem emañcipa¬
nonis uire nec ne ꝑfecta sit. mun¬
nua cominun oppinione uixit
et quinquiennium adiemortis
eiud excẽsit. po tes rempublicã
etpupillos sitibistatis quesnionẽ
mouere tẽptauerit nota p̃seripti¬
one repellerez an aut̃ ꝓut ingenua
indiemortis egent. inudicioreꝗ¬
retur:
quod siuarietas urt ueniat. poste¬
riora tempora spectari cõuenit.
genuus uien ec status cõtrouersi¬
am. quasi fiscis uus. ẽẽt. aput p̃si¬
dem prouincie qui suꝑ huuismo¬
di questionib iudicare solet. s ap̃
ꝓcuratorem rei płice noncom̃ p̃etẽtẽ
iudicem passus est.postq mor

Expanded text:
formam senatus consulti facere posformam senatus consulti facere posse. Quod si prius, quam id spatium temporis excederet, agere coepisti, et peculium eius more iudiciorum persequi et cum manumissis ordinata lite secundum formam edicti experiri non prohiberis. post quinquennium de statu defunctorum quaestionem incipere non posse, ad speciem emancipationis, iure nec ne perfecta sit, minnua communi opinione vixit et quinquennium a die mortis eius excessit, potes rem publicam et pupillos, si tibi status quaestionem movere temptaverint, nota praescriptione repellere. An autem pro ingenua in diem mortis egerit, in iudicio requiretur. quod si varietas interveniat, posteriora tempora spectari convenit. genuus vixit nec status controversiam, quasi fisci servus esset, apud praesidem provinciae, qui super huiusmodi quaestionibus iudicare solet, sed apud curatorem rei publicae non competentem iudicem passus est, postque mortem
Abbreviated transcription (Latin):
ditus conp̾etẽs uidex
causam p̃scriptionis examina¬
bit: et sidominie patronum qui
ciuis romanus indiemorris ui¬
xit ante quinq annos quanlis
bonoꝵ mulieris in ehoaretur
uita decessisse constiterit. liberte
status ex ꝑsona manumissoris
propt̃ matris conditionem ser¬
uus dicitur etmat̃ ante quinq
annos lites mote uitadecessit.
pscriptioni locus eiͣt: cum queri
destatu non possit: nisidecondit¬
one matris detraretur: hecita siꝗͣ
dĩuureit sine ĩt pellatione ut ei¬
uis romana egit.
mp̃.a. Quamuis dẽfũctuᷤ
sit maritus quondam tuus cui
stanis questio inferebutur: Quisa
tamen post obitum eius propt̃
emo lumentuum sucessionisdu¬
rat eamq apudeũ quide heredi¬
tate uł de sĩgu lis reburdicatuniᷤᷤ
at ꝙ heredem scriptum piyponiᷤ.
ut ciuisromanus ureit: nec ĩ¬
tra quinquen nium post mortẽ
euis status questionem mouere
cepisti. intelligisd neq heredibus
ab eoscriptis: neq his quos lib̾os
ẽẽuoluit: controu̾siam te contra

Expanded text:
ditus competens iudex causam praescriptionis examinabit et, si Domitiae patronum, qui civis Romanus in diem mortis vixit, ante quinque annos, quam lis bonorum mulieris inchoaretur, vita decessisse constiterit, libertae status ex persona manumissoris propter matris condicionem servus dicitur et mater ante quinque annos litis motae vita decessit, praescriptioni locus erit, cum quaeri de statu non possit, nisi de condicione matris retractaretur. haec ita, si, quamdiu vixit, sine interpellatione ut civis Romana egit.mpiadi. Quamvis defunctus sit maritus quondam tuus, cui status quaestio inferebatur, causa tamen etiam post obitum eius propter emolumentum successionis durat eamque apud eum, qui de hereditate vel de singulis rebus iudicaturus atque heredem scriptum proponis, ut civis Romanus vixit nec intra quinquennium post mortem eius status quaestionem movere oepisti, intellegis neque heredibus ab eo scriptis neque his, quos liberos esse voluit, controversiam te contra
Abbreviated transcription (Latin):
tiesatis fieret destatu controu̾¬
siam mouit: necessitatem habe¬
bit: et sine satis danone easdẽ
res reddere et tũc causamlibe
suam: et turpis cõuitͤionis
maculam ex cogitande inge¬
nuitatis collusione acfalse
caͬnuitatis ułamento apud
con petentem iudicem ob¬
tegere uoluisse proponas¬

Expanded text:
tiae satisfieret, de statu controvetiae satisfieret, de statu controversiam movit, necessitatem habebit et sine satisdatione easdem res reddere et tunc causam libesuam et turpis coniunctionis maculam excogitandae ingenuitatis collusione ac falsae captivitatis velamento apud competentem iudicem obtegere voluisse proponas
Abbreviated transcription (Latin):
us cõsideriri placeat u̾rum de
possessione ẜuitutis in libtatẽ
reclamandum putet: anũo ex
possesiẽs lib̃tatis inẜumtem
uocatur: ac sieũ de obseq̃uiis
ẜuib ub̃ tatem costiterit flagi¬
tare: ante decidi status conue¬
nit causã. atq itap̃beri direptoꝵ
negõꝵ si re̾ exegerit auroiẽnã. ꝙ
siei quiad ẜuitutem uõcatuir
quic quam direotum ẽẽ memo¬
retur: unulsa que cõstiterit
ablata.itademũ reddi couenit
ei quiẜuus ẽe contenditur. si
modo saluã remfuturam ꝑi¬
doneos fidĩussores ꝓmiseri
nam sitales ñpotuerit dare :
tunc eaconueuenit: dequi buᷤ
ĩuidicio trac tabitur sequestra¬
riineumdiẽ in quo contro uer¬
sia sopietur: itaut ex bis dem¬
sialiqua facultas eẽ ñ potuerit.
tantum litis sumptus: et alimo¬
mie homini sub ministeritur.
quantum moderato iudicis
arbitrȩo fuerit estimatum
res abaliquodirepte sint: et
sẽteñtia derestituenda posses¬
sionererum lata: ille nescẽtẽ¬

Expanded text:
us considerari placet, utrum de possessione servitutis in libertatem reclamandum putet an vero ex possessione libertatis in servitutem vocatur. Ac si eum de obsequiis servilibus libertatem constiterit flagitare, ante decidi status convenit causam atque ita praeberi direptorum negotiorum, si res exegerit, audientiam. Quod si ei qui ad servitutem vocatur quicquam direptum esse memoretur, universa quae constiterit ablata ita demum reddi convenit ei, qui servus esse contenditur, si modo salvam rem futuram per idoneos fideiussores promiserit. Nam si tales non potuerit dare, tunc ea convenit, de quibus in iudicio tractabitur, sequestrari in eum diem, in quo controversia sopietur, ita ut ex si aliqua alia facultas esse non poterit tantum litis sumptus, et alimonia homini subministretur, quantum moderato judicis arbitrio fuerit aestimatum. res ab aliquo direptae sint, et sententia de restituenda possessione rerum lata ille, ne senten
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ.a. Libertine conditio¬
nis constitutis: priuatus pactiᷤᷤ
mutarestatum nonlicere. ui¬
unianosenatus consulto con¬
tra collusorerem penastatuta
p̃mioq detegendi promissio
in ani feste declaratur

Expanded text:
esio. Libertinae condicionis constitutis privatis pactis mutare statum non licere Ninniano senatus consulto contra collusorem poena statuta praemioque detegenti promisso manifeste declaratur
Abbreviated transcription (Latin):
dã. U etutcli nunculi cius dẽ¬
ꝙ tutoris cui falsõ etate ꝓb̃ta.
p̃sticisti libationem: quem ignirũ
ctatis tuc nõfuisse: tã offituraru¬
tele: quã sãgumas ꝓximitas ᷤ isgͣiuit.
smecctum statutũ tẽpus excessit. x

Expanded text:
ae. De tutela avunculi eiusdemque tutoris, cui falso aetate probata praestitisti liberationem, quem ignarum aetatis tuae non fuisse tam officium tutelae quam sanguinis proximitas arguit, si necdum statu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ tue potestatis ees suꝑ rebrmatrisob¬
tinuistipotes eos qui t ꝯdẽłiati sunt
cõuenĩre ꝙ siextitit quite filium in sua
potestate ẽẽ contẽndit. int̃ dictoineã
rẽpposito defide intentionis eiꝰ quereł:¬

Expanded text:
cum tua e potestatis esses, super rebus matris obtinuisti, potes eos qui tibi condemnati sunt convenire. Quod si extitit, qui te filium et in sua potestate esse contendit, interdicto in eam rem proposito de fide intentionis eius quaere
Abbreviated transcription (Latin):
auã quamdã actione adrecipiendã
talȩ possessionẽ deffiniebũt. iuolẽ¬
tia mablata possessionẽminime
p̃cedente. nisi dño tantũmodomr̃e
actionẽ exercere ꝑmitentes: nos nõ
ꝯcedentes alique alienas resul pos¬
sessiones ꝑsua auctoritatemusur¬
papare. sancim̃ talempossesforem
ut p̃done intelligi⁊ generaliuirisdi¬
ctione eateneri. que ꝓrestituenda po̾¬
sessione ꝯtrabuiusmodi ꝑsoras uete

Expanded text:
dam actionem ad recipiendam talem possessionem definiebant, violentia in ablatam possessionem minime praecedente, nisi domino tantummodo in rem actionem exercere permittentes: nos non concedentes aliquem alienas res vel possessiones per suam auctoritatem usurpare sancimus talem possessorem ut praedonem intellegi et generali iurisdictione ea teneri, quae pro restituenda possess
Abbreviated transcription (Latin):
chp̃p aren Nec imperialerespon¬
sum quod suplicatiolitigatoris obti¬
nebit necint locutio cogni̾toris ex qͣ¬
ua cũq parte ĩnouare possessionis statũ
eoquirem tenet absente ꝓmitaturqa
negonioꝵ merita partiũ assertione
mp̃. dioct.Utpossidetis fundũ
deqͦ agit᷑ cũ abalĩo necũ. necela nec
trans fecetide possessionis edicti ppe¬
tui form᷑as uata deppͥetate cognoser:¬
m̃ps uats S̾ ⁊inpotestate patris
fuerunt inpuberes filii.⁊uoseiᷤ estis
substitutĩ. atq̃ ĩta aduosĩtra pubertatẽ
illis cdceden tib cepit brẽditas ꝑtinere.
deexibendis testam̃titabulisint̃ dicto

Expanded text:
paniarum. Nec imperiale responsum, quod supplicatio litigatoris obtinuit, nec interlocutio cognitoris ex quacumque parte innovare possessionis statum eo qui rem tenet absente permittitur, quia negotiorum merita partium adsertione . Uti possidetis fundum de quo agitur, cum ab altero nec vi nec clam nec transferendae possessionis edicti perpetui forma servata de proprietate cognoss . Si in potestate patris fuerunt impuberes filii et vos eis estis substituti atque ita ad vos intra pubertatem illis decedentibus coepit hereditas pertinere, de exhibendis testamenti tabulis interdicto
Abbreviated transcription (Latin):
ũquicutus libi rẽpossessioẽ pͥuatisũt.
ritatis sue form̃idabile mini¬
stenum obiciãt atq ita tuanturab¬
sentes. ut id solũ diligent̃ inquirãt
aneiꝰqui quolibr modoperegri¬
natur possessio ablata ẽ. quãꝓpin¬
ut colonus. ułlibertuᷤ. seus iiᷤ. quo¬
ubrtituloretinebat. nec̾eos quide ie¬
c̃tisunt absentiũ nõe possidentis ꝗa
minime ipsis decisio causae mãdata
sit. ab experiunda rese dudant. nẽc
siẜuisunt. ẽoꝵ reiciant iniure ꝑ so¬
naͣ. quiahuus modiꝯ dicionis hõib
causas ortare fasnonsit. s post elap¬
sa quoq spac̾ia recuperande possessol¬

Expanded text:
uiuslibet rei possessione privati sunt, ritatis suae formidabile ministerium obiciant atque ita tueantur absentes, ut id solum diligenter inquirant, an eius, qui quolibet modo peregrinatur, possessio ablata est, quam propinvel colonus vel libertus seu servus quolibet titulo retinebat, nec eos, qui deiecti sunt absentium nomine possidentes, quia minime ipsis dictio causae mandata sit, ab experiunda re secludant, nec, si servi sint, eorum reiciant in iure personas, quia huiusmodi condicionis hominibus causas orare fas non sit: sed post elapsa quoque spatia recuperandae possess
Abbreviated transcription (Latin):
perare sedmleges ualentib cũmu¬
lla sibimet cognita legib allegatio
cõpeteret. duxerint resistendũ ⁊ño¬
ptimisidẽ ñ expectato iudit̃oꝵ ordin̾e:
aliena possessionẽ recte eãrecuperãti¬
b cẽdere patiãt᷑. ¶ Foonãq iubemꝰ
ꝓtanta sue iniquitatisimpudentia
sicognitionis iudicarie euentufuit¬

Expanded text:
perare secundum leges volentibus, cum nulla sibimet cognita legibus adlegatio competeret, duxerint resistendutinus, id est non expectato iudiciorum ordine, alienam possessionem recte eam recuperantibus cedere patiantur. Eos namque iubemus pro tanta suae iniquitatis impudentia, si cognitionis iudiciariae eventu fu
Abbreviated transcription (Latin):
indicio fu̾t patefacta deiñ suꝑre
impetꝰ questi pponatur. si nonpo¬
tuerit quium sustinuit que ꝑ¬
liceat ultͣtatione auidice factam
iurare quodhuiꝰmodi iure uirã¬
do datofui̾t declaratũ iudice cõdẽ¬
pnare̾ opoitet¬

Expanded text:
iudicio fuerit patefacta, dein super impetus quaestio proponatur, si nontuerit qui vim sustinuit quae pliceat ultra taxationem ab iudice factam iurare: et quod huiusmodi iureiurando dato fuerit declaratum, iudicem condemnare oportet
Abbreviated transcription (Latin):
sip̃ceptanra implereneglexerint.oĩ
negonio dequo iurgare ceperant.
cuãtoe̾s. ⁊ tutores minoꝵ his remd̃¬
b̾itã ea occassione. puadãt. utpupilts
uł ad ultisuirgandicopia ⁊ fructad
imatur bis eatenus subuenimꝰat
eosdẽ ñ atterat dãpno eulpa teme¬
ritatis aliene s illic̾o ꝗdẽ possessio
eia quo ẽ oblata reddatu curato¬
res aũt uł tutores etna deportatiõe
punitos. bonoꝵ queq publicacioꝑ
sequatur

Expanded text:
stra implere neglexerint, omni negotio, de quo iurgare coeperant, curatores vel tutores minorum his rem debitam ea occasione pervadant, ut pupillis vel adultis iurgandi copia et fructus adimatur, his eatenus subvenimus, ut eosdem non atterat damno culpa temeritatis alienae, sed ilico quidem possessio ei a quo est ablata reddatur, curatores autem vel tutores aeterna deportatione punitos bonorum quoque publicatio persequatur
Abbreviated transcription (Latin):
cõstitutarũ aneuentũ iudicialis.
arbitͥi uiolenter inuaserit. dñs quid̾
cõstititus possessionẽ quã abstulit.
restituat possessori. ⁊ dominiumeiꝰ¬
dẽrei amittati Sinũo alienaꝵ rerũ
possionẽ inuasit. non solũẽa possi¬
dentib reddat. uerũ estim̾atiõe eaꝵ¬

Expanded text:
constitutarum ante eventum judicialis arbitrii violenter invaserit, dominus quidem constitutus possessionem, quam abstulit, restituat possessori, et dominium ejus rei amittat. Sin vero alienarum rerum possessionem invasit, non solum eam possidentibus reddat, verum etiam a
Abbreviated transcription (Latin):
cinui crusa dedifse de iput cõpe¬
tentẽ ndicem ei dequoquc̃ris
includia ꝓbationis luce cõstite¬
rit: instantia cius secipies. qui
ine̾mor cenfure publice postir¬
stitutionem pecie. etũ cõcus¬
sionis crim̃ muitũ eẽ ñ pacrt᷑¬
d̾aã. Puoticus suscipientis nõ
ettã dintis turpis mucniture
ausalicet hec secuta fuĩt. datũ
condicitantũ. nonctiã ufirix pe

Expanded text:
cinii causa dedisse te apud competentem iudicem ei de quo quereris indubia probationis luce constiterit, instantia eius recipies: qui memor censurae publicae post restitutionem pecuniae etiam concussionis crimen inultum esse non pat. Quotiens accipientis, non etiam dantis turpis invenitur causa, licet haec secuta fuerit, datum condici tantum, non etiam usurae pe
Abbreviated transcription (Latin):
ñuit: ut pote ꝓtridimali cognoscẽs
⁊ mintegrũ dire restitutionẽ. ⁊ ciu¬
sam eius cxmuna re sic ⁊ cm̃ nõdif¬
r̃icilis erit ciutarũ examrnatio Sed
nẽqius ita effuse intellectũ nrẽ con¬
stitutionis audeit cẽ. trahendirm:
ut etũ aput cõpmissanĩos iudices.
łarbitros excõmura senttutu cloc¬
tos. uł xp̃ eos quidantur nudicib
tantũmodo iudicindi ficultitem:
putet huus moĩ cxtendi sinctionẽ.
cũbos generilit uolumus tiles cru¬
sas derimere: qui ł certe administriti¬
om cuitiuris dictio adͥeret. p̃posi¬
tisunt. ł abbis fuerint datĩ multom¬
gis si antĩ muestite delegiti cis cui¬
⁊ uũ sit aud̾entu sed neqilpenitus
ctubitantũ relinquatir ⁊ hoc addẽ

Expanded text:
tribunali cognoscens et in integrum dare restitutionem et causas eius examinare: sic etenim non difficilis erit causarum examinatio. Sed ne quis ita effuse intellectum nostrae constitutionis audeat esse trahendum, ut etiam apud compromissarios iudices vel arbitros ex communi sententia electos vel apud eos, qui dantur a iudicibus, tantummodo iudicandi facultatem, putet huiusmodi extendi sanctionem, cum hos generaliter volumus tales causas dirimere, qui vel certae administrationi, cui et iurisdictio adhaeret, praepositi sunt vel ab his fuerint dati, et multo magis si a nostra maiestate delegata eis causarum sit audientia. Sed ne quid penitus dubitandum re
Abbreviated transcription (Latin):
one. ł cruenditione. ⁊ exilio cõ¬
trctu hoc restituere debetis
sunt cfsor m᷑inor iugrnti quinq
annis ptuenerit ĩueterem debite¬
rtm ddebet restitui actio sed⁊ cũa¬
dut minor heredititẽ. ⁊ restiturtur:
rit: debet: pr̃are: ucrũ. ⁊ siquid doloe¬
tus factũ. c̃. hoc cũ pr̃ire cõuenit.
stitutionis siqua cõptit: ctũ pciꝓͥ¬
curitorem agiposse plicci integrũ
restitutione. ora insuo statũ et̃ dcbe
donecres finutur: ꝑspicui iuric̃.
idq curibit is adcuius partes cart̃¬

Expanded text:
ione vel ex alio contractu, hoc debet restituere. Sed et si intercessor minor viginti quinque annis intervenit, in veterem debitorem debet restitui actio. Sed et cum adiit minor hereditatem et restituitur, nit, debet praestare. Verum et si quid dolo eius factum est, hoc eum praestare convenit.stitutionis, si qua competit, etiam per procuratorem agi posse placet. D. XIII RESTITVTIONdonec res finiatur, perspicui iuris est, idque curabit is, ad cuius partes ea
Abbreviated transcription (Latin):
strense appellatur: quib dã ꝑso¬
nis licentia conceditur: cõdere
quidẽ testam̃ta. s nõquasi ma¬
litib. quo uoluerint modo. set
cõmuni ⁊ licito ⁊ cõfueto ordi¬
ne obẜuando. quẽ ad modum
constitutũ fuat incõsulib. ⁊
nistrationid positi. anrãcon¬
secuntur manu. uł cxpublicl
salarnis. quasdã largitites. s¬

Expanded text:
strense appellatur, quibusdam persostrense appellatur, quibusdam personis licentia conceditur condere quidem testamenta, sed non quasi militibus pro voluerint modo, sed communi et licito et consueto ordine observando, quemadmodum constitutum fuerat in consulibus et nistrationibus positi a nostra consequuntur manu vel ex publicis salariis quasdam largit
Abbreviated transcription (Latin):
expeditus ⁊ cm̃ ita trictitus in¬
ducitur filio. memoratã moue¬
re querclã Sinuõ scriptus he¬
res intrastituta tẽpora minime
adierit: ꝑ offitiũ quid̃ tudicis.
sceriptum heredem cõpelli hoc
facere inmedio tum̃ idẽ amor¬
te quidẽ testitoris. ⁊ m aditã
heredititẽ: ⁊ fi decesserit
filius: huiufmoĩ querelã licet
nõse p̃parunt ad fuã posterita¬
tem trins mittet: ad extranco
uero heredes. tũc tantũ modo
quãdo antiquis libris inẜtam
ficiat p̃parationẽ.
d̾.ã.  um antiquis legib de¬
daratũc̃. ut militaria teͦstam̃¬
ta de mosfitioso querelã eua¬
dant multi alii castis emerg¬
unt. inquil dubitationes ex¬
ortas: sopiri necefseẽ Incistrẽ¬
sib ⁊ em̃ peculus. introducta
ẽ ⁊ ilia subdiuisio: ⁊peculutri¬
plex inuenit᷑ causa uł enĩ pa¬
ganũ est peculium. uł castrense:
uł ꝙ medietatẽ int̃utrũq opti¬
net: ꝙ quasi castrense nũcupat᷑.
Intalugitur peculio. ꝙ quasica¬

Expanded text:
expeditus etenim ita tractatus inducitur filio memoratam movere querellam: sin vero scriptus heres intra statuta tempora minime adierit, per officium quidem iudicis scriptum compelli hoc facere. In medio tamen, id est a morte quidem testatoris, ante aditam autem hereditatem, etsi decesserit filius, huiusmodi querellam, licet non se praeparaverit, ad suam posteritatem transmittet, ad extraneos vero heredes tunc tantummodo, quando antiquis libris insertam faciat praeparationem.. Cum antiquis legibus declaratum est, ut militaria testamenta de inofficioso querellam evadant, multi alii casus emergunt, in quibus dubitationes exortas sopiri necesse est. In castrensibus etenim peculiis introducta est et alia subdivisio et peculii triplex invenitur causa. vel enim paganum est peculium vel castrense vel quod medietatem inter utrumque obtinet, quod quasi castrense nuncupatur. In tali igitur peculio, quod quasi ca
Abbreviated transcription (Latin):
si castrense peculiũ habent te¬
sr in hoc poffint. quia nõ tnoĩ¬
b passim. ẜ quibdã ꝑsonis hoc
pͥuilegii loco cõcessũ est. quia
militatib quidẽ. ⁊ueterins
testam̃ta facere incistrensi pe¬
culio undiq cõ cefstĩ fuaͣt. smi
litib quidem inexpeditione cõ¬
stitutis. iuire suo. ueteranis aũt
iure commutri: deilũs aũt pso¬

Expanded text:
castrense peculium habent testari in hoc possint, quia non omnibus passim, sed quibusdam personis hoc privilegii loco concessum est: quia militibus quidem et veteranis testamenta facere in castrensi peculio undique concessum fuerat, sed militibus quidem in expeditione constitutis iure suo, veteranis autem iure communi: de aliis autem perso
Abbreviated transcription (Latin):
tur tñne uo lentibus temere
lcͣcat fed are conbia ꝓximis ne¬
ce sũisꝙ ꝑ sonis solumõplacet
deferricopiã accusidi ħ ẽ pat fri. ne
ñpatruo ⁊ auũcło quos ueru dolor
Daccusationẽ ĩpellit s a n ꝑsonis

Expanded text:
tamen ne volentibus temere liceat foedare conubia, proximis necessariisque personis solummodo placet deferri copiam accusandi, hoc est patri fratri nec non patruo et avunculo, quos verus dolor ad accusationem impellit. Sed et his
Abbreviated transcription (Latin):
cũiure maĩti accusare uet̾es retͦ pͥn¬
ceri abacusatioe cẽsemus nã ⁊ sicẽ
genus accusatioĩ neceᷤ sitas in scͥp
id faciũt ⁊ falsis contumeliis
mat̾monia deform nt sacͥlegoᷤᷤ
aũt nuꝑtiaꝵ gladio puniri opõtet

Expanded text:
cum iure mariti accusaret, veteres retro princeri ab accusatione censemus: nam etsi omne genus accusationis necessitas inscriptve id faciunt et falsis contumeliis matrimonia deformant. Sacrilegos autem nuptiarum gladio puniri oportet
Abbreviated transcription (Latin):
nescrĩpturi placuissc: fritrũ tu¬
orũ successiones: equis cxpartib
diuidi ⁊ trans actionis caisa ꝓba¬
ri possit. hanc intercessisse coucn¬
tionem excepuone teruen potes fi
possides ꝙ naduersanus tuus t̃e¬
nert: ex hoc placito nullã accionẽ
cẽ nr̃ti ntibi stipulatione nõ pro¬
spexisti debes intcilegert. necad¬
uersariotuo transactione uticõ¬
cedendũ raisici queplaciti sunt :¬
paratus ẽ adimpiere.
dnor amactũ curitors recpire
dominore quãtititt̃ paciscentis.
adulte etitis suffrigiũ nenoce¬
at efficict tutores eñ ⁊ curatoes
cxigentes pupillis ⁊ idultis dcbi¬
tũ. nõctiã remitĩentes. p̃stant
obligationis lib̃ationẽ.
bitũ ãbcͣipͥiendo. nichil detrihit
patris obligationi.

Expanded text:
iptura placuisse fratrum tuorum successiones aequis ex partibus dividi, et transactionis causa probari possit hanc intercessisse conventionem, exceptione te tueri potes, si possides: quod si adversarius tuus teneat, ex hoc placito nullam actionem esse natam, si tibi stipulatione non prospexisti, debes intellegere: nec adversario tuo transactione uti concedendum, nisi ea quae placita sunt paratus est adimplere.o. Pactum curatoris recipere minorem quantitatem paciscentis adultae aetatis suffragium, ne noceat, efficiet. tutores enim et curatores exigentes pupillis et adultis debitum, non etiam remittentes praestant obligationis liberationem.bitum accipiendo nihil detrahit patris obligationi.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃.uł. Sicummilitarib la¬
bo rib oꝑã dares creditors tui
heredes. possegiões tuas fibioblig¬
atas distraxer: poteris adito pͤ¬
side ꝓuintit: mintegrũ restitu¬
tionẽ inpetrire tretractata uen
cdicione: recipies possesfiõnes. ob¬
lato a te debito.ł p̃t̾i̾o: simmnꝰ

Expanded text:
. Si, cum militaribus laboribus operam dares, creditoris tui heredes possessiones sibi obligatas distraxerunt, poteris adito praeside provinciae in integrum restitutionem impetrare retractataque venditione recipies possessiones, oblato ante debito vel pretio, si minus
Abbreviated transcription (Latin):
dã.cCumiquis legitum uł fi¬
dĩ commissum ut p̾ote sibi relic¬
tũ exigebat: ⁊ testam̃to forte nõ
apireute: ꝓ cosacram̃tum ei abhere¬
de delitumẽ: tis religionẽ su¬
am p̃stiit. ad firmans sibi le¬
gatum. ut fidĩ conmnissũ dere¬
lictum eẽ. ⁊ cxbunus mocdi cesti¬
m̃to. idꝙ petebat consccutus ẽ
postra aut̃ minifestum factũ
est nchil ci penitus fuisse de¬
relictum: apud antiquos que¬
rebatur. utrũ uuix uurandostĩ¬
dũ est: aurestituere debet hoc
ꝙ accepit ut fireuera cirelic¬
tum fuĩ̾t legatum. uł fidĩcon¬
mifsum: fidemus licentiã he¬
redi falcidiam sicompͣctat. ex
hoc retinere nob̃ itiq iclui
uisum c̃. repeti ab eo legitum.
ut ficłĩ conmissum: nullumq ex
huius moĩ ꝑurriolucrũ ciacce¬
dere s ⁊suerum fuit inucn¬
tum: quarte detentionẽ intro¬
duci. fitam̃ locum lubeat. neꝗs¬

Expanded text:
. Cum quis legatum vel fideicommissum utpote sibi relictum exigebat et testamento forte non apparente pro eo sacramentum ei ab herede delatum est et is religionem suam praestavit, adfirmans sibi legatum vel fideicommissum derelictum esse, et ex huiusmodi testamento id quod petebat consecutus est, postea autem manifestum factum est nihil ei penitus fuisse derelictum, apud antiquos quaerebatur, utrum iureiurando standum est, an restituere debet hoc quod accepit: vel, si re vera ei relictum fuerat legatum vel fideicommissum, si demus licentiam heredi Falcidiam, si competat, ex hoc retinere. Nobis itaque melius visum est repeti ab eo legatum vel fideicommissum nullumque ex huiusmodi periurio lucrum ei accedere, sed et si verum fuerit inventum, quartae detentionem introduci
Abbreviated transcription (Latin):
tione uditialem ꝑmanere cẽ¬
semus scꝰm ꝑsonarum qualita¬
tẽ: siuc fubipõ tucdict p̃stario¬
portet iurĩtum: fiuc indotm¬
b nue sacris scͥpturis tictis. fi¬
ue insicroscĩs oratorus fumu¬
q modo insua firmitatt ma¬

Expanded text:
tionem iudicialem permanere censemus secundum personarum qualitatem, sive sub ipso iudice praestari oportet iuramentum sive in domibus, sive sacris scripturis tactis sive in sacrosanctis oratoriis. Similique modo in sua firmitate ma
Abbreviated transcription (Latin):
iusacrẽ notarioportet: neq
id̾ oculte aut p̾uatim. s ut̾ tab
ule ãut quocumq aliudmate¬
sors m i nistrauerit ꝑsenbatur:
ac̃tis ⁊ adnectendis queaput
iud̾icem ut magistratus confi¬
cienda st̃ ubi hoclegis expostulãt
dem.a.Siquis inemancipa¬
tum minorem pͥusꝗ̃ fariposs
aut habere reique sibidonat᷑ a fec¬
tũfũdũẽdiderit conferendum
ut ꝑeum infan tiacqͣ rat᷑ur
dema. Iataiampdẽ legesta¬
niente actorum testificatioẽ cõnfi¬
ciant᷑ quodut maxime int̾necessan¬
asconiũctissimasq ꝑsonas couenit
custodiri: Siquidẽ. cła destinis acdo

Expanded text:
ius ac rem notari oportet, neque ius ac rem notari oportet, neque id occulte aut privatim, sed ut taut quodcumque aliud matesors ministraverit perscribatur: actis etiam adnectendis, quae apud iudicem vel magistratus conficienda sunt, ubi hoc leges expostulante. Si quis in emancipatum minorem, priusquam fari possit aut habere rei quae sibi donatur adfectum, fundum crediderit conferendum, ut per eum infanti adquiraturm. Data iam pridem legeniente actorum testificatione conficiantur. Quod vel maxime inter necessarias coniunctissimasque personas convenit custodiri, si quidem clandestinis ac do
Abbreviated transcription (Latin):
habito pacto. huicrei ꝓspexisti
c̃ditorib quidẽ ñcõt᷑ eũ ex placi
tourõ. s adu̾sus te cõpetit actio:
Cũ aũcuicerta lege p̾̃dia dona¬
stiincerta ciuili actioẽ ad platitoꝵ
obsequium urgreri scđm legẽ
donationib dictã conuenit:¬
dema. Si ea quedonaueras po¬
steriore placitoꝗ acceꝑatdono
tibͥ reddiclit: donatioĩs anced¬
ns istrum̃ntũ. actis seqũenbus
abeoliberalitate iuulodonatior̃.
ñposse iiratua le dimanifestissi¬
mi iuiris ẽ.¬
t̾asit siũmõtis cã instituta siue
ꝯditiõe faciendi acñfaciendisus¬
pensa. suie exaliqͦnotatõ tp̃r ꝓmus¬
sa. siue exanimo clannũ accipiẽ¬
tĩiue sententin quãtũius sinit.
cognõmina ta subhac fieride¬
bet obẜuatione ut quas legeᷤᷤ
indulgent actiones condic̃tiõ¬
nes pactionesq contineat. h̾ts¬
q penitus cͥognitis ut recipiãt᷑
siconplãcite sunt ut rc̃ctiant᷑
sist̃ molesteᷤ. In conscriberdis
aũdonationib nom̃donatori

Expanded text:
rei prospexisti, creditoribus quidem non contra eum ex placito vestro, sed adversus te competit actio. Eum autem, cui certa lege praedia donasti, incerta civili actione ad placitorum obsequium urgueri secundum legem donationibus dictam convenitdi. Si ea quae donaveras posteriori placito qui acceperat donum tibi reddidit, donationis antecedens instrumentum actis sequentibus ab eo liberalitate titulo donationis non posse iura tua laedi manifestissimi iuris eta sit sive mortis causa instituta, sive condicionibus faciendi ac non faciendi suspensa sive ex aliquo notato tempore promissa, sive animo dantium accipientiumve sententiis quantum ius sinit cognominata, sub hac fieri debet observatione, ut quas leges indulgent actiones condiciones pactionesque contineat, hisque penitus cognitis vel recipiantur, si complacitae sunt, vel reiciantur, si sunt molestae. In conscribendis autem donationibus nomen donatoris,
Abbreviated transcription (Latin):
fuit aq̃uo pecumam petis eus¬
dem c̾riminis tricum facere
⁊discrim̃ ⁊iculi petie leg̃łs cor¬
nelie sibũt onoberit senͣtẽ¬
tia. aqir nec is contriguã da¬
tiest apeutuit. noc tu quitĩ
crim̃mi non eras subiectus io¬
pellae debinsti

Expanded text:
quo pecuniam petis, eiusdem criminis te reum facere et discrimen periculi poenae legis Corneliae subire, non oberit sententia, a qua nec is contra quem data est appellavit nec tu, qui tunc crimini non eras subiectus, appellare debuisti
Abbreviated transcription (Latin):
te interuemiente discutnur: capi¬
tis diminimopat̃na querẽda ñ ẽ¬
Tunc enĩ inhuꝰ modi hereditatib
filiorum starus aut ꝑsonaspectat᷑:
quotiẽs d̾ eĩ bonis quipotestatẽ fami¬

Expanded text:
eniente discutitur, capitis deminutio materna quaerenda nTunc enim in huiusmodi hereditatibus filiorum status aut persona spectatur, quotiens de eius bonis, qui potestatem fami
Abbreviated transcription (Latin):
ñsolũ aũt sũtestatus auus: auiaue.
defeceit hec nȩpotib que sãcimus
unus modinepores erant: testanobi¬
erint ⁊ p̃terierint nepotes aut ex he¬
redamͣnt: eadẽ ⁊ de ĩ iusto auorum testi¬
mto ⁊ siq̃ filie poterãt łde rt.
rdelĩie competere actiones nepon.¬
b deferimus. scd̃m iustum nr̃e legiꝰ
modum quedeparẽtũ mofficiosi
testam̃tis cõpe tunt filiis:

Expanded text:
status avus aviave defecerit, haec nepotibus quae sancimus uiusmodi nepotes erunt, testati obierint et praeterierint nepotes aut exheredaverint, easdem et de iniusto avorum testamento et si quae filiae poterant vel de re vel de lite conpetere actiones nepotibus deferimus secundum iustum nostrae legis modum quae de parentum inofficiosis testamentis conpetunt filii
Abbreviated transcription (Latin):
potes exeadẽ filia. t̃tiapars fr̃b soro¬
rib ucei que defimeta ẽ ide filiis fi¬
liabq eĩ decuiꝰ bonis agrt᷑ auuncu¬
lis scilioi siue maĩ teris eorum quoꝵ
comodolegẽ sancimus ad crescat:
in᷑i. ide auie materne sue etiã pat̃¬
ne simili equitate sancimus. i

Expanded text:
lia, tertia pars fratribus sororibusve eius quae defuncta est, id est filiis filiabusque eius, de cuius bonis agitur, avunculis scilicet sive materteris eorum, quorum commodo legem sancimus, adcrescat. imus, de aviae maternae sive etiam paternae simili aequitate s
Abbreviated transcription (Latin):
stiuu hunc fuit adeptus honorẽ:
defendi pot̃:
tus in potestare ñ prohibe t᷑ cũob
p̃teritum statumn legntimis mu¬
pius ingenuorum ex emplofilios
habere liberto ñ sit ĩt̃ dictum:¬
deã. Ap̃hoste̾ patre desũcto filia
comunis uob̾ quocasu scic̃tiamortĩ
ñ postulatur. heres exstuit sua:⁊
adte tnsmisit successionem

Expanded text:
utus hunc fuit adeptus honorem, defendi potesttus in potestate non prohibetur, cum ob praeteritum statum ex legitimis nuptiis ingenuorum exemplo filios habere liberto non sit interdictume. Apud hostes patre defuncto filia communis vobis, quo casu scientia mortis non postulatur, heres extitit sua et ad te transmisit successionem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Piaceat rationabilis conciui
tenore ꝑpẽ so destruta moderati¬
ne piribere aquib sꝑgaserot¬
necessitatu ecclesie urbium singu¬
iarum hallantur immunes.
prima quippe illius nsurpationis
contumelia depeilenta ẽ ne pir¬
idia usibus. celestum secretoꝵ d̾oi¬
cata. sordib̾orum mimerum fe¬
ce uẽscentur⁊ nichil cxtia ordinã
cetar: nulla tram lationum solli¬
citudo signetur. postremo inchril¬
ͥ p̃t̾er canocnicam illationem quam¬
I at uentitit netessitatis sartina re¬
pentina poposeterit. eius fõctioni¬
l adscribantur. si quis contra ue¬
nerit post debite uitionis acti¬
moniam que erga sacrilegos inre
demo nni in nouatioe cessã¬
ce. netustatem ⁊ canones pristino
ecclasticos. qui nunc usq tinuer̃
S⁊ per omnes illirici ꝓ unitias ser¬
uan p̃cipimus. ut siquit dubieta¬
tis emersent᷑ icoꝰ o porteat nõ absq
scientia uin reuerentissimi sacro¬
scẽ eccłe antistitis urbis rome ꝯ¬
stantino poilitane que rome ue¬

Expanded text:
Placet, rationabilis concilii tenore perpenso, districta moderatione praescribere a quibus snecessitatibus ecclesiae urbium singularum habeantur immunes. Prima quippe illius usurpationis contumelia depellenda est, ne praedia usibus caelestium secretorum dedicata sordidorum munerum faece tetur, nulla translationum sollicitudo gignatur; postremo nihil preter canonicam illationem, quam adventitiae necessitatis sarcina repentina poposcerit, eius functionibus ascribatur. Si quis contravenerit, post debitae ultionis acrimoniam, quae erga sacrilegos iure Omni innovatione cessante vetustatem et canones pristinos ecclesiasticos, qui nunc usque tenuerunt, et per omnes illyrici provincias servari praecipimus, ut, si quid dubietatis emerserit, id oporteat non absque scientia viri reverentissimi sacrosanctae legis antistitis urbis Constantinopolitanae, quae Romae ve
Abbreviated transcription (Latin):
nit defent sc̾itatis peryratium⁊ de¬
metrium. b̾anssimos ep̃os ut net nĩã
scitat̃ iateati que ac quibzcam paucis
monactiᷤ. male ⁊ iudaice scd̾m nesto¬
rii ꝑfidiam tenegatasunt. petimns

Expanded text:
 sanctitatis per Hypatium et Demetrium, beatissimos episcopos, ut nec vestram sanctitatem lateat, quae a quibusdam paucis monachis male et iudaice secundum nestorii perfidiam denegata sunt. Petimus