comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
optare dementis ẽ Subuenre autẽ tempestati ꝙͣuis racõne
sapientis ẽ eoq magis si plus adipiscare re explicati bom ꝙͣ
ad dubitata mali Periculose autẽ reꝵ acciones ꝑtim hiis sũt
qui eas suscipiũt ꝑtim rei publice Itemq alii de uita alii de
gloria bemuolencia ciuiũ indiscrimẽ uocant᷑ ꝑmotiores igĩ
debema esse ad nra picula ꝙͣ ad coĩa dimicareq paracius d̾
honore et gloria ꝙͣ de ceteris comodis Inuenti autẽ młti
sunt qui non mõ pecuma s eciam uitam fundere pro pa-¬
tria parati essent Item glorie iacturam nec m̃ima quidẽ
facẽ uellent ne re pub ͨ ͣ quidẽ postulante ut callichraditas
qui cum lacedemomoꝵ dix fuiss peloponensiacho bello mł¬
taq feciss egregie uertit ad extremũ omniã cum consilio nõ
paruit eoꝵ qui dassem ab argninsis romoundã nec cum
athemensibꝰ dimicandũ putabant: quibꝰ ille respondit la¬

Expanded text:
optare, dementis est; subvenire autem tempestati quavis ratione, optare, dementis est; subvenire autem tempestati quavis ratione, sapientis, eoque magis, si plus adipiscare re explicata boni, quam addubitata mali. Periculosae autem rerum actiones partim iis sunt, qui eas suscipiunt; partim Reip. Itemque alii de vita, alii de gloria, de benevolentia civium in discrimen vocantur. Promptiores igitur debemus esse ad nostra pericula, quam ad communia, dimicareque paratius de honore et gloria, quam de caeceris commodis. Inventi autem multi sunt, qui non modo pecuniam, sed vitam etiam profundere pro patria parati essent; iidem gloriae iacturam ne ninimam quidem facere vellent, ne rep. quidem postulante: ut Callicratides, qui cum Lacedaemoniorum dux esset, Pelopennesiaco bello, multaque fecisset egregie, vertit ad extremum omnia, cum consilio non paruit eorum, qui classem ab Arginusis removendam, nec cum Atheniensibus dimicandum putabant. Quibus ille respondit; La
Abbreviated transcription (Latin):
taram. Nec sunt oꝑa magnamimi et excelsi et prudencia con¬
silioq fidentis. Temere aut̃ in acie u̾sari et manu cum hoste¬
conflige̾ mmimane ẽ quoddam et belluaꝵ ẽ simile S cuni¬
tp̃t necessitasq postulat d̾certandũ manu ẽ et mors serui¬
tutz curpidimiq añponenda ẽ¬
E euertendis a dripiendisq urbibꝰ ualde con¬
siderandũ ẽ/ ne quid tenie̾ ne quid crudelit̾ IId¬
q ẽ magnauini uiri rebus agitatis punire sõtes¬
multitudinẽ conseruare in om̃i fortuna recta atq honestate
retmẽ Ut enĩ sunt ꝙ̃adinodũ sup̃ diximꝰ qui urbanis rebus
bollitas am̃ponãt sic reꝑies młtos quibꝮ ꝑiculosa et calida cõ¬
S fugiend etꝭ illud ne offeramꝰ nos ꝑiculis sin causa quo ẽẽ
uioribus autem morbis piculosas curaçõnes et ançipites
adhibere cogunt᷑ Quare in tranquillo tempestatem aduersam

Expanded text:
taram. Haec sunt opera magni animi et excelsi et prudentia contaram. Haec sunt opera magni animi et excelsi et prudentia consilioque fidentis; temere autem in acie confligere, immane quiddam et belluarum simile essitasque postulat, decertandum manu est et mors servituti turpitudinique anteponenda. De evertendis autem diripiendisque urbibus valde considerandum est ne quid temere, ne quid crudeliter. Idque est magni viri, rebus agitatis punire sontesmultitudinem conservare, in omni fortuna recta atque honesta retinere. Ut enim sunt, quem ad modum supra dixi, qui urbanis rebus bellicas anteponant, sic reperias multos, quibus periculosa et calida cosed fugiendum etiam illud, ne offeramus nos periculis sine causa, quo nihil vioribus autem morbis periculosas curationes, et ancipites adhibere coguntur. Quare in tranquillo tempestatem adversam
Abbreviated transcription (Latin):
quirimꝰ totũ ẽ positũ in animi cura et cogitacõe. in quo non
minorem utilitatẽ afferũt qui togati rei pub. presunt ꝙͣ qui
bellum gerũt. Itq eoꝵ consilio sepe aut non suscepta ã confec¬
ta bella sunt non nũꝙͣ eciam illata. M. catonis bellum tertiũ
punicũ in quo et mortui ualuit auctoritas. Quare expetẽ-¬
da quidẽ magis d̾cernendi racõ ꝙͣ d̾certandi fortitudo S
cauendũ ne id bellandi magis fuga ꝙͣ utilitatis racõne fa¬
ciamꝰ bellũ a̾ ita suscipiat᷑ ut nichil aliud insi pax quesita
suideat᷑ fortis uero aĩ et constantis ẽ non ꝑturbari in rebꝯ
uti et consilio nec racõne discedere Sͣꝙͣ hoc aĩ illud inge¬
ui magni ẽ ꝑcipere cogitacoe futura et aliqũ constituere
quid accide̾ possit in utramq partem et quid agendũ sit Cũ
quid euenerit nec cõmittere aluid ut aliqñ dicendũ sit nõ pu¬

Expanded text:
quirimus, totum est positum in animi cura et cogitatione; in quo non quirimus, totum est positum in animi cura et cogitatione; in quo non minorem utilitatem afferunt, qui togati rei publicae praesunt, quam qui bellum gerunt. Itaque eorum consilio saepe aut non suscepta aut confecta bella sunt, non numquam etiam illata, ut M. Catonis bellum tertium Punicum, in quo etiam mortui valuit auctoritas. Quare expetenda quidem magis est decernendi ratio quam decertandi fortitudo, sed cavendum, ne id bellandi magis fuga quam utilitatis ratione faciamus. Bellum autem ita suscipiatur, ut nihil aliud nisi pax quaesita videatur. Fortis vero animi et constantis est non perturbari in rebus ti animo uti et consilio nec a ratione discedere. Quamquam hoc animi, ii magni est, praecipere cogitatione futura et aliquanto ante constituere, quid accidere possit in utramque partem, et quid agendum sit, cum quid evenerit, nec committere, ut aliquando dicendum sit: Non pu
Abbreviated transcription (Latin):
fuit grauiꝰ unꝙͣ nec manis odiũ Ita consiliis diligenciaq
nostra celerit̾ de manibꝰ audatissimoꝵ ciuiũ dlapsa arma ceci
lic enĩ marce fili michi apud te gloriari ad quẽ et hereditas
huiꝰ glorie. et factoꝵ iuitacõ ꝑtinet ichi quidẽ certe uir ha¬
bundãs bellicis laudibꝰ. G. pompeius multis audiẽtibꝰ hoc
tribuit ut diceret frustra se triũphũ ter̾ciũ reportaturũ fuisse
nisi meo mrem. pub. bñficio ubi t̾ũphar ess habiturꝰ Sunt
igit᷑ domestice fortitudines non inferiores mmlitaribꝰ inqui
bus eciam plusꝙͣ in hiis oꝑe studiiq ponendũ ẽ. Onmino
illud honestum ẽ quod ex aĩo excesso magnificoq querimꝰ.
aĩ efficitur non corporis uiribꝰ Ex̾ͥcendũ tamẽ corpus et ita
afficiendũ ẽ ut obedire consilio racõmq possit m exequendis
negotiis et in labore tollerando.Honestum ã id quod ex¬

Expanded text:
fuit gravius umquam nec maius otium. Ita consiliis diligentiaque fuit gravius umquam nec maius otium. Ita consiliis diligentiaque nlicet enim, Marce fili, apud te gloriart, ad quem et haereditas huius gloriae et factorum imitatio pertinet. mihi quidem certe vir abundans bellicis laudibus, Cn. Pompeius, multis audientibus hoc tribuit, ut diceret frustra se triumphum tertium deportaturum fuisse, nisi meo in rem publicam beneficio, ubi triumpharet, esset habiturus. Sunt igitur domesticae fortitudines non inferiores militaribus; in quibus plus etiam quam in his operae studiique ponendum est. Omnino illud honestum, quod ex animo excelso magnificoque quaerimus, animi efficitur, non corporis viribus. Exercendum tamen corpus et ita afficiendum est, ut oboedire consilio rationique possit in exsequendis negotiis et in labore tolerando. Honestum autem id, quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
a solone erat constitutꝰ licz eadẽ d̾ pausamna lisandͦq dice¬
re quoꝵ rebus gestis quamꝙͣ imperiũ late demoniis dila¬
tatũ putat᷑: tñ ne mĩma quidẽ exparte ligurgi legibus et di¬
sciplinis conferendi sunt. Qũi ecꝭ ob has ipãs causas et ꝑa-¬
ciores habuerũt ex̾citus et forciores Michi quidẽ neq puer̾ꝭ
nobis. M. staurus. G. mar̾io neq conu̾sarem᷑ in republica
.A. catulus gneo pompeio cedere uidebat᷑ P arua em̃ sũt
for̾is arma nisi ẽ consiliũ domi nec plus singularis affr¬
icanꝰ et uir et imꝑator in excidencia numãcia rei. pub.¬
ꝓfuit quam eod temꝑe publiꝰ nascita pr̾iuatus cum .t.
gr̾atum int̾ennit Quãꝙͣ hec quidã res non solũ ex dom¬
estica ẽ racõne. attingit eciam bellicam qm̃ ui manuq
ercito Illud a̾ optimũ ẽ in quo inuadi solere ab inppbis et
uroidis me audio Cedant arma toge. concedat laurea

Expanded text:
a Solone erat constitutus. Licet eadem de Pausania, Lysandroque dicea Solone erat constitutus. Licet eadem de Pausania, Lysandroque dicere, quorum rebus gestis quamquam imperium Lacedaemoniorum dilatatum putatur: tamen ne minima quidem ex parte Lycurgilegibus, et disciplinae conferendi sunt: quin etiam ob has ipsas causas, et paratiores habuerunt exercitus, et fortiores. Mihi quidem, neque, pueris nobis, M. Scaurus, C. Mario; neque cum versaremur in rep. Q. Catulus On. Cn. Pompeio cedere videbatur. parva enim sunt forisarma, nisi est consilium domi: nec plus Africanus, singularis et vir et imperator, in excidenda Numantia reip. profuit, quam eodem tempore P. Nasica privatus, cum T. Gracchum interemit; quamquam haec quidem res non solum ex domestica est ratione attingit etiam bellicam, quoniam vi maercitu. Illud autem optimum est, in quod invadi solere ab improbis et invidis audio: Cedant arma togae, concedat laurea
Abbreviated transcription (Latin):
bellicas maiores esse quam urbanas/. Amuenda ẽ hec opĩo
multi enĩ sepe bella quesierũt proppt̾ glorie cupiditatem atq
id magnis aĩs ingemisq pleꝵq contingit eoq magis si sint
ad rem militarẽ aꝑti et cupidi belloꝵ gerendoꝵ Uere aũt si
uolumꝰ iuidicare multe res exsciterũt uebane maiores clario¬
resq ꝙͣ bellice Quãuis enĩ temistodes iuire laudet᷑ et sit eiꝰ
nomẽ ꝙͣ solonis illustr̾ius Citeturq salamĩs clarissime testis
uictorie que añponat᷑ consilio solonis. ei quo p̾mũ constituit
ariopagitas non minꝯ p̃claꝵ hoc ꝙͣ illud iudicandũ ẽ Illud
enĩ semel ꝓfuit hoc semꝑ ꝓderit ciuitati. Hoc consilio leges
athenensiũ hoc magioꝵ statuta seruant᷑ Et temistodes qͥdẽ
nichil dixĩt. inqͦ ipm̃ ariopagũ adiuuerit At ille adiuuit
temistodem. Est eñ bellum gestum consilio senatus. eius qui¬

Expanded text:
bellicas maiores esse quam urbanas, minuenda est haec opinio. bellicas maiores esse quam urbanas, minuenda est haec opinio. Multi enim bella saepe quaesiverunt propter gloriae cupiditatem, atque id in magnis animis ingeniisque plerumque contingit, eoque magis, si sunt ad rem militarem apti et cupidi bellorum gerendorum; vere autem si volumus iudicare, multae res exstiterunt urbanae maiores clarioresque quam bellicae. Quamvis enim Themistocles iure laudetur et sit eius nomen quam Solonis illustrius citcturque Salamis clarissimae testis victoriae, quae anteponatur consilio Solonis ei, quo primum constituit Areopagitas, non minus praeclarum hoc quam illud iudicandum est; illud enim semel profuit, hoc semper proderit civitati; hoc consilio leges Atheniensium, hoc maiorum instituta servantur; et Themistocles quidem nihil dixerit, in quo ipse Areopagum adiThemistoclem, est enim bellum gestum consilio senatus eius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ginficencia et despiciencia adhibenda sit reꝵ humanaꝵ quã
sepe dico et tranquillitas aĩ atq securitas Si quidẽ nec anxii
futuri sint et cum grauitate constanciaq uicturi Que facilio
feriat. et quo mĩꝰ multis rebus egent etqr si quid adu̾si eue¬
miat tam grauit̾ cade̾ non possũt Quo circa nõ sine causa
maiores ammoꝵ motꝰ concitant᷑ maioraq cura efficiendi
rem publicam gerentibꝰ quam quietꝭ Quo magis hiis et
magintudo aĩ adhibenda ẽ et nacuitas ab angoribus
Drem autem autem gerendam qui accedit caue¬
at ne is modo consideret ꝙͣ illa res sit honesta S¬
ut eciam habeat efficiendi facultatem In qͦ ipõ considerand̾
ẽ ne aut tenie̾ desperet ꝓpt̾ ignauiam. aut nymis confidat
ꝓpt̾ cupiditatẽ In om̃ibꝰ aiutẽ negociis prius ꝙͣ agrediare ad¬
hibenda ẽ pp̃aracõ diligens/. Sed cum pleriq arbitrent᷑ res

Expanded text:
gnificentia et despicientia adhibenda est rerum humanarum, quam gnificentia et despicientia adhibenda est rerum humanarum, quam saepe dico, et tranquillitas animi atque securitas, siquidem nec anxii futuri sunt et cum gravitate constantiaque victuri. Quae faciliorferiat, et quo minus multis rebus egent, et quia, si quid adversi eveniat, tam graviter cadere non possunt. Quocirca non sine causa maiores motus animorum concitantur maioraque studia efficiendi rem publicam gerentibus quam quietis, quo magis iis et magnitudo est animi adhibenda et vacuitas ab angoribus. Ad rem gerendam autem qui accedit, caveat, ne id modo consideret, quam illa res honesta sised etiam ut habeat efficiendi facultatem; in quo ipso considerandum est, ne aut temere desperet propter ignaviam aut nimis confidat propter cupiditatem. In omnibus autem negotiis, prius quam aggrediare, adhibenda est praeparatio diligens. Sed cum plerique arbitrentur res
Abbreviated transcription (Latin):
recesserũt cum eiꝰ admĩstnͣde potestatem aliis laudẽq con¬
ceder̾ent Q uibꝰ a̾ talis nulla sit cã si d̾spice̾ se dicant eaq ple¬
riq mirent᷑ imꝑia et magistratꝰ hiis non mõ laudi ueꝵ etꝭ¬
et ꝓ nichilo putant difficile factũ ẽ non ꝓbare S uident᷑ la¬
bores et molestias tũ offensionũ et repulsaꝵ qiͣ quandam
ignominia tnne̾ ⁊ infamia Sunt enĩ qui in rebus contͣriis
paꝵ sibi conscent uoluptatẽ seuerissime contepnãt in dolo¬
re suit molliores. gloriam negligant frangant᷑ infanna
atq ea quidem nõ satis constant̾ S hiis qui habent a natu-¬
ra adiumẽtũ reꝵ gerendaꝵ abiecta om̃i cunctacõne adipi¬
scendi magistratꝰ et gerenda res publica ẽ Neq enĩ alit̾ ã
regi ciuitas a̾ d̾cdarari aĩ magnitudo pt̃ Capescentibꝰ aũt rẽ
publicam nichil minꝰ ꝙͣ pħis haud scio an magis eciã Et ma¬

Expanded text:
recesserunt, cum eius administrandae potestatem aliis laudemque conrecesserunt, cum eius administrandae potestatem aliis laudemque concederent. Quibus autem talis nulla sit causa, si despicere se dicant ea, quae plerique mirentur, imperia et magistratus, iis non modo non laet pro nihilo putent, difficile factu est non probare: sed videnturlabores et molestias, tum offensionum, tum repulsarum, quasi quandam ignominiam, timere, et infamiam, sunt enim, qui in rebus contrariis parum sibi constent; voluptatem severissime contemnant, in dolore sint molliores: gloriam negligant, frangantur infamia: atque ea quidem non satis constanter. Sed iis; qui habent a natura adiumentarerum gerendarum, abiecta omni cunctatione, adipiscendi magistratus sunt, et gerenda resp. est. Nec enim aliter, aut regi civitas aut declarari animi magnitudo potest. Capessentibus autem rem publicam nihilo minus quam philosophis, haud scio an magis etiam et ma
Abbreviated transcription (Latin):
nulli in agr̃is delectati re sua familiari hiis idem ꝓpositum
fuit quod regibus ut ne quare egerint nec cui parerent li¬
bertate uterent᷑ cuiꝰ ꝓp̾iũ ẽ sic uiuere ut uelis Quare cũ hoc¬
cõmũe sit potencie cupidoꝵ cum hiis quos dixi ociosos altei
se adipisci id posse arbitrant᷑ si opes magnas habeant. Altẽi
si contenti sunt et suo et paruo in quo quidem neutꝵ oiõ
contẽpnenda ẽ sentençia S et facilior et tucioraet minꝯ aliis
grauis et molesta uita et ociosoꝵ fructuosior a hom̃ generi
et ad claritatem amplitudiẽ q apcior eoꝵ qui se ad rem. pub.
et magnas ad res gerendas acõmodauerũt Qua ꝓpt̾ et hiis for-¬
sitan concedendũ sit rem publicam nõ capescentibꝰ qui exce¬
llenti ingenio doctrine se se dederũt Et hiis qui se aut uali¬
tudinis inbecillitate aut aliqͣ grauiori causa inpediti a re.p.

Expanded text:
nulli in agris delectati re sua familiari. His idem propositum nulli in agris delectati re sua familiari. His idem propositum fuit, quod regibus, ut ne qua re egerent, ne cui parerent, libertate uterentur, cuius proprium est sic vivere, ut velis. Quare cum hoccommune sit potentiae cupidorum cum iis, quos dixi, otiosis, alteri se adipisci id posse arbitrantur, si opes magnas habeant, alteri, si contenti sint et suo et parvo. In quo neutrorum omnino contemnenda sententia est, sed et facilior et tutior et minus aliis gravis aut molesta vita est otiosorum, fructuosior autem hominum generi et ad claritatem amplitudinemque aptior eorum, qui se ad rem publicam et ad magnas res gerendas accommodaverunt. Quapropter et iis forsitan concedendum sit rem publicam non capessentibus, qui excellenti ingenio doctrinae sese dediderunt, et iis, qui aut valetudinis imbecillitate aut aliqua graviore causa impediti a re publica
Abbreviated transcription (Latin):
angusti animi tamq parui ꝙͣ amare diuicias inchil hone¬
stiꝰ magnificentiꝰq quã peciuã contẽpnere si non habeas
si habeas adbenficenciã liberalitatẽq conferre. Cauenda ẽ
eciam glorie cupiditas ut supͣdixi Eripit eñ liberalitatem
ꝓ qua magnaninis uiris deb esse contencõ nec uero imperia
expetenda hac pocius aut non accipienda int̾dũ aut depo
nenda non miquam. Uacandũ autẽ oĩ ẽ animi ꝑturbacõe
cum cupiditate et metu tum ecꝭ egritudĩe et uoluptate aĩ
et iracundia ut tranquillitas animiꝰ et securitas ad sit que
afferat animi constanciam tum eciã dignitatem.
Ulti autem et sunt et fuerũt qui eam quã dico tr̾¬
anquillitatẽ expetentes a negociis publicis se rem¬
ouerint ad ociũq ꝓfugerint In hiis et nobilissimi
philosophi longeq pñcipes et quidẽ hoĩes seueri et graues
nec ppłi nec pu̾cipũ mores ferre potuerũt Uixerũtq non

Expanded text:
angusti animi tamque parvi quam amare divitias, nihil honeangusti animi tamque parvi quam amare divitias, nihil honestius magnificentiusque quam pecuniam contemnere, si non habeas, si habeas, ad beneficentiam liberalitatemque conferre. Cavenda etiam est gloriae cupiditas, ut supra dixi; eripit enim libertatem, pro qua magnanimis viris omnis debet esse contentio. Nee vero imperia expetenda ac potius aut non accipienda interdum anenda nonnumquam, vacandum autem est omni animi perturbatione, tum cupiditate, et metu, tum eriam aegritudine, et voluptate animi, et iracundia, ut tranquillitas animi adsit et securitas, quae afferat tum constantiam, tum etiam dignitatem. Multi autem, et sunt, et fuerunt, qui eam, quam dico, tranquillitatem expetentes, anegotiis publicis se removerunt, ad otiumque perfugerunt, in his et nobilissimi Philosophi longeque pnec populi nec principum mores ferre potuerunt, vixeruntque non
Abbreviated transcription (Latin):
dixi res geras magnas illas quidẽ que ad uitam ꝑtinent haꝵ¬
inposteriore ẽ Causa autem et racõ efficiens ẽ magnos uiros
ẽ inpriore In eo ẽ enĩ illud quod excellentes animos et hum-¬
ana contẽpnentes facit Id autẽ ip̃m cerint᷑ in duobus et si
solum id qd honestum sit bonũ iudices et ab omi animi ꝑ¬
turbatoẽ liber sis nam et ea que eximia plerisq et p̃clara ui¬
dent̾ ꝑua duce̾ eaq racõne stabili firmaq contẽpne̾ fortis
amini magniq ducendũ ẽ s ea que uident᷑ acerba que mł¬
ta et uaria in hon uita fortunaq uersant᷑ ita ferre ut nł
a statu nature discedas nichil a dignitate sapientis robusti
animi et magneq constancie Non ẽ autẽ consentaneũ qui
metu non frangat᷑ eũ frangi cupiditate nec qui se inuictũ
a labore p̾stitei̾t uinci a uoluptate Quam obrem et hec uid¬
enda sunt et pecume fugienda cupiditas nichil enĩ ẽ tam

Expanded text:
upra dixi, res geras magnas illas quidem et maxime utiles, upra dixi, res geras magnas illas quidem et maxime utiles, posteriore; caussa autem, et ratio efficiens magnos viros est in priore. In eo enim est illud, quod excellentes animos, et humana contemnentes facit. Id autem ipsum cernitur in duobus, si et solum id quod honestum sit, bonum iudices; et ab omni animi perturbatione liber sis, nam et ea, quae eximia plerisque, et praeclara videntur, parva ducere eaque ratione stabili firmaque contemnere, fortis animi magnique dicendum est: et ea quae videntur acerba, quae multa et varia in hominum vita fortunaque versantur, ita ferre, ut nihil a statu naturae discedas, nihil a dignitate sapientis, robusti animi est magnaeque constantiae. Non est autem consentaneum, qui metu non frangatur, eum frangi cupiditate nec, qui invictum se a labore praestiterit, vinci a voluptate. Quam ob rem et haec vitanda et pecuniae fugienda cupiditas; nihil enim est tam
Abbreviated transcription (Latin):
habendi non qui faciũt s qui ꝓpulsant in iuria Uera autẽ
et sapiens añm magnitudo honestũ illud quod maxie nataͬ
sequit᷑ in factis positum non ĩ gloria iudicat pn̾cipẽq esse
se mauul ꝙͣ uideri Et enĩ qui errore imꝑite multitudĩs pen¬
det hic in magnis uiris non ẽ habendus facilime ã ad res
iniustas impellit᷑ ut quisq ẽ altissimo animo et glorie cup¬
iditate Qui lotus ẽ sane lubricus ꝙ uix inuenit᷑ qui labori¬
bus susceptis ꝑiculisq aditis non quasi mercedẽ reꝵ gestaꝵ
desideret gloriam
Anno fortis animꝰ et magnꝰ duabꝰ rebus max¬
ime cerint᷑ Quaꝵ una in reꝵ exsternaꝵ d̾spiciẽda
ponit᷑ cum ꝑsuasum sit nichil hominẽ uisi quod¬
honestum decoꝵq sit aut admirari aut optare aut expetẽ
oportere nulliq neq homii neq ꝑturbatõi anmi nec fortu¬
ne succumbere Altera ẽ res ut cum ita sis ammo affectus ut sͣ

Expanded text:
habendi, non qui faciunt, sed qui propulsant iniuriam. Vera autem habendi, non qui faciunt, sed qui propulsant iniuriam. Vera autem et sapiens animi magnitudo honestum illud, quod maxime natura sequitur, in factis positum, non in gloria iudicat principemque se esse mavult quam videri; etenim qui ex errore imperitae multitudinis pendet, hic in magnis viris non est habendus. Facillime autem ad res iniustas impellitur, ut quisque altissimo animo est, gloriae cupiditate; qui locus est sane lubricus, quod vix invenitur, qui laboribus susceptis periculisque aditis non quasi mercedem rerum gestarum desideret gloriam. Omnino fortis animus et magnus duabus rebus maxime cernitur, quarum una in rerum externarum despicientia ponitur, cum honestum decorumque sit, aut admirari, aut optare, aut expetere oportere; nullique neque perturbationi animi, nec fortunae succumbere, altera est res, ut, cum ita sis affectus animo, ut s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ fortitudĩs Itaq uiros fortes magnanimos cosdem bonos
et simplices ueritatis amicos minimeq fallaces esse uolumꝰ¬
que sunt exmedia laude iusticie S illud odiosũ ẽ ꝙ in hac ela¬
cõne et magnitud̾e aĩmi facilime ꝑtinacia ⁊ mimia cupiditas
pn̾cipatꝰ m̃ascit᷑ Ut enĩ apud platonẽ ẽ omẽ morẽ lacedem¬
omoꝵ ĩ flãmatũ esse cupiditate uincendi sic ut quisq aĩmi
magnitudĩe maxiẽ excellit ita maxĩẽ uult pn̾ceps oĩm uel
pocius solus esse. Difficile a̾ ẽ cum p̃stare oĩbꝰ concupiueris
seruare equitatẽ que ẽ iusticie maxiẽ ꝓpĩa Ex quo fit ut neq
disceptacõne uinci se nec ullo pub ͭ ͤ ac legutiõ iure paciant᷑
Existuntq in re pub ͨ ͣ pleꝵq argitores et facciosi ut opes ꝙͣ
maximas consequãt᷑ et sint pocius uiꝰ suꝑiores quam iusticia
pares S quo difficilius hoc p̾clariꝰ Nullum emĩ est tempus
quod iusticia uacare debeat. fortes igit᷑ et magnammes sunt

Expanded text:
 est, itaque viros fortes, magnanimos, eosdem bonos et simplices veritatis amicos, minimeqquae sunt ex media laude iustitiae. Sed illud odiosum est, quod in hac elatione et magnitudine animi facillime pertinacia et nimia cupiditas principatus innascitur. Ut enim apud Platonem est, omnem morem Lacedaemoniorum inflammatum esse cupiditate vincendi, sic, ut quisque animi magnitudine maxime excellet, ita maxime vult princeps omnium vel potius solus esse. Difficile autem est, cum praestare omnibus concupieris, servare aequitatem, quae est iustitiae maxime propria. Ex quo fit, ut neque disceptatione vinci se nec ullo publico ac legitimo iure patiantur, exsistuntque in re publica plerumque largitores et factiosi, ut opes quam maximas consequantur et sint vi potius superiores quam iustitia pares. Sed quo difficilius, hoc praeclarius; nullum enim est tempus, quod iustitia vacare debeat. Fortes igitur et magnanimi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tñ ei potissimũ inseruiũt/. Optime a societas hom̃ coniũtõq
sernabit᷑ si ut quisq erit comũctissimꝰ ita in eũ benignitatis plu

Expanded text:
tamen ei potissimum inserviunt. Optime autem societas hominum coniunctioque tamen ei potissimum inserviunt. Optime autem societas hominum coniunctioque servabitur, si, ut quisque erit coniunctissimus, ita
Abbreviated transcription (Latin):
dubitabimꝰ officia conferre quales in eos esse debemꝯ qui iam
ꝓfuerunt Nam cum duo genera liberalitatis sint unũ dandi
benificiũ alteꝵ reddendi. demus nec ne in nr̃ã potestate est
non reddere uiro bono non licet si mõ id facere possit sine in¬
iuria Acceptoꝵ aũt bñficioꝵ sunt delectus habendi nec dubiũ
animo scudio bñuolentia fecerit ponderandũ ẽ Multi em̃ faci¬
unt młta temeritate quadã sine iudicõ uł mõ in om̃s uł repen¬
tino quodã qͣ uento impetu ann̾mi incitatiꝰ Que bñficia eq̃mag¬
na non sunt habenda ita atq ea que iudicõ considerate constãt᷑¬
q delecata sunt S in collocando benificio et in referenda gr̾acia
si cetera paria sunt hoc maxime officii ẽ ut quisq maxime oꝑis
indigeat. Ita ei potissimũ opitulari: quod contra fit a plerisq¬
Aquo enĩ plurimũ sperant etiam si ille hiis fauoribus non eg

Expanded text:
dubitamus officia conferre, quales in eos esse debemus, qui iam dubitamus officia conferre, quales in eos esse debemus, qui iam profuerunt? Nam cum duo genera liberalitatis sint, unum dandi beneficii, alterum reddendi, demus necne, in nostra potestate est, non reddere viro bono non licet, modo id facere possit sine iniuria. Acceptorum autem beneficiorum sunt dilectus habendi, nec dubium, animo, studio, benivolentia fecerit, ponderandum est. Multi enim faciunt multa temeritate quadam sine iudicio vel morbo in omnes vel repentino quodam quasi vento impetu animi incitati; quae beneficia aeque magna non sunt habenda atque ea, quae iudicio, considerate constanterque delata sunt. Sed in collocando beneficio et in referenda gratia, si cetera paria sunt, hoc maxime officii est, ut quisque maxime opis indigeat, ita ei potissimum opitulari; quod contra fit a plerisqua quo enim plurimum sperant, etiamsi ille iis non eget,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ qua iam mlta dicta sunt iusticia. Nam fortis animꝰ et magnꝰ
in hoĩe non ꝑfecto nec sapiente feruencior pleꝵq ẽ Ille autẽ
uirtutes bonũ uirũ uident᷑ pocius attinge̾ Atq hec in moribꝰ¬
considerant᷑/ De bemuolencia a quã quisq habeat erga nos
p̾mũ illud ẽ in officio ut ei płimũ tribuamꝰ: aquo płimũ di¬
ligim᷑ S beniuolenciã non adolescentuloꝵ more ardore quodã
amoris s stabilitate potius et constancia iudicemꝰ Sin erunt
merita ut non meunda s referenda sit gracia maior quedã
cura adhibenda ẽ Nullũ enĩ officiũ referenda magis necessa¬
riũ ẽ Quod si ea que acceperis utenda maiore mensura si mõ
possis iubet redere hesyodus Quid nam bñficio ꝓuocati facere
deberemꝰ iutari an non agros fertiles qui młto plus afferũt
ꝙͣ acceperũt Et enĩ si in eos quos speramꝰ nobis ꝓfuturos nõ

Expanded text:
de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam fortis animus et magnus de qua multa iam dicta sunt, iustitia. Nam fortis animus et magnus in homine non perfecto nec sapiente ferventior plerumque est, illae virtutes bonum virum videntur potius attingere. Atque haec in moribus. De benivolentia autem, quam quisque habeat erga nos, primum illud est in officio, ut ei plurimum tribuamus, a quo plurimum diligamur, sed benivolentiam non adulescentulorum more ardore quodam amoris, sed stabilitate potius et constantia iudicemus. Sin erunt merita, ut non ineunda, sed referenda sit gratia, maior quaedam cura adhibenda est; nullum enim officium referenda gratia magis necessarium est. Quodsi ea, quae utenda acceperis, maiore mensura, si modo possis, iubet reddere Hesiodus, quidnam beneficio provocati facere debemus? an imitari agros fertiles, qui multo plus efferunt quam acceperunt? Etenim si in eos, quos speramus nobis profuturos, non
Abbreviated transcription (Latin):
młta. que ꝓficisti ab ostantacõe magis quã a uoluntate uidet᷑
Talis aͥ simulacõ uanitati ẽ conũctior ꝙͣ aut liberalitati aut
honestati
Erciũ autem ꝓpositũ: ut in benificencia d̾lectꝰ esset
dignitatis. in quo et mores eiꝰ erant spectandi in ꝙ̃
beneficiũ conferatur ⁊ animꝰ erga nos et coĩtas ac
soçietas uite/ et ad nostras utilitates offiçia añ collata Que si con¬
corrant oiã optabile ẽ Si minꝰ ple̾s cause maioresq plus pon¬
deris habebunt
Womam aũt uiuit᷑ non cum ꝑfectis hõibus pleneq
sapientibus s cum hiis in quibꝰ non p̃clare agitur s
sunt simulacr̾a uirtutis Etiam hoc intelligendo puto
neminẽ oĩo esse negligendũ in quo aliqͣ significacõ uirtutꝭ appa¬
reat. Colendũ namq esse ita ꝙ̃ꝙͣ maxime ut quisqͥs maxĩe hiis¬
uirtutibꝰ lemoribꝰ erit ornatus. Modestia temꝑancia hac ipa

Expanded text:
multa, quae proficisci ab ostentatione magis quam a voluntate videantur. multa, quae proficisci ab ostentatione magis quam a voluntate videantur. Talis autem sinulatio vanitati est coniunctior quam aut liberalitati aut honestati. Tertium est propositum, ut in beneficentia dilectus esset dignitatis; in quo et mores eius erunt spectandi, in quem beneficium conferetur, et animus erga nos et communitas ac societas vitae et ad nostras utilitates officia ante collata; quae ut concurrant omnia, optabile est; si minus, plures causae maioresque ponderis plus habebunt. Quoniam autem vivitur non cum perfectis hominibus planeque sapientibus, sed cum iis, in quibus praeclare agitur si sunt simulacra virtutis, etiam hoc intellegendum puto, neminem omnino esse neglegendum, in quo aliqua significatio virtutis appareat, colendum autem esse ita quemque maxime, ut quisque maxime virtutibus his lenioribus erit ornatus, modestia, temperantia, hac ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
benficos in suos amicos fieri si locuplent eos qͣcũq racõne.
D aũt tm̃ abest ab officio ut nichil magis possit offĩ¬
cio esse contͣriũ Uidend̾ ẽ igit᷑ ut ea liberalitate uta¬
mur que ꝓsit amicis nemini noceat Quare lucii sille¬
et gay cẽsaris pecuĩa tnͣslatõ a iustis dñis/ ad alienos non d
liberalis uideri nichil eñ ẽ liberale ꝙ non idem iustum Alter
locus erat caucoĩs ne benignitas maior esset ꝙͣ facultates quod
qui benigniores uolunt esse ꝙͣ res patit᷑ P̾mũ in eo pectant ꝙ
in iuriosi sunt inꝓximos Quas enĩ copias/ hiis suppeditari eqͥus
est et relinꝙ̃ eas tnͣsferũt ad alienos In est autem in tali libera¬
litate cupiditas pleꝵq rapiendi ⁊ auferendi ꝑ in iuria: ut ad
largiendũ suppetũt copie Uidere etiam lic plerosq non tam nã
liberales. quã quadam gloria ductos: ut benefici uideant̾ face̾

Expanded text:
beneficos in suos amicos visum iri, si locupletent eos quacumque ratione. beneficos in suos amicos visum iri, si locupletent eos quacumque ratione. Id autem tantum abest ab officio, ut nihil magis officio possit esse contrarium. Videndum est igitur, ut ea liberalitate utamur, quae prosit amicis, noceat nemini. Quare L. Sullae, C. Caesaris pecuniarum translatio a iustis dominis ad alienos non debet liberalis videri; nihil est enim liberale, quod non idem iustum. Alter locus erat cautionis, ne benignitas maior esset quam facultates, quod, qui benigniores volunt esse, quam res patitur, primum in eo peccant, quod iniuriosi sunt in proximos; quas enim copias his et suppeditari aequius est et relinqui, eas transferunt ad alienos. Inest autem in tali liberalitate cupiditas plerumque rapiendi et auferendi per iniuriam, ut ad largiendum suppetant copiae. Videre etiam licet plerosque non tam natura liberales quam quadam gloria ductos, ut benefici videantur, facere
Abbreviated transcription (Latin):
nulla capitabilior ꝙͣ eoꝵ qui tũ cum maxime fallunt id agunt
uiri boni esse uideant᷑ De iusticia satis dictum est̃.
Eiceps ut erat ꝓpositum de benificẽtia ac liberasita¬
te dicat᷑ Qua quidẽ nichil ẽ nẽ humane accõmoda¬
cius. s h młtas caucõnes. Uidendũ ẽ enĩ p̾mũ ne
obsit benignitas ⁊ hiis ipĩs quibꝰ benigne uidebit᷑ fieri et cete¬
ris. Deinde ne maior benignitas sit ꝙͣ facultas Tum uero ut ꝓ
dignitate cuiq tribuat᷑ Id enĩ ẽ iusticie fundam̃tũ ad ꝙͣ hec
referenda sunt oia Nam et qui gratifficant᷑ cuipia qd̾ obsit il
assentatores iudicandi sunt Et qui aliis nocent ut in alios
liberales sint. in ead̾ sũt iniusticia ut si in suam rem alienam
conuertant. Sũt a̾ mlti et quidẽ cupidi splendoris et glorie
qui eripiũt ab aliis quod aliis largiant᷑ hii qui arbitrant᷑ se

Expanded text:
nulla capitalior quam eorum, qui tum, cum maxime fallunt, id agunt, nulla capitalior quam eorum, qui tum, cum maxime fallunt, id agunt, ut viri boni esse videantur. De iustitia satis dictum. Deinceps, ut erat propositum, de beneficentia ae de liberalitate dicatur, qua quidem nihil est naturae hominis accommodatius, sed habet multas cautiones. Videndum est enim, primum ne obsit benignitas et iis ipsis, quibus benigne videbitur fieri et ceteris, deinde ne maior benignitas sit quam facultates, tum ut pro dignitate cuique tribuatur; id enim est iustitiae fundamentum, ad quam haec referenda sunt omnia. Nam et qui gratificantur cuipiam, quod obsit illassentatores iudicandi sunt, et qui aliis nocent, ut in alios liberales sint, in eadem sunt iniustitia, ut si in suam rem aliena convertant. Sunt autem multi, et quidem cupidi splendoris et gloriae, qui eripiunt aliis, quod aliis largiantur, iique arbitrantur se
Abbreviated transcription (Latin):
ue uir̾tuti belli fortuna peꝑcit eoꝵd̾ me libertati parcere cer¬
tum ẽ dono ducite doq nolentibꝰ cum magnis diis Regalis
sane et digna eaçidaꝵ genere smã Atq etiam si quid singul
temporibꝰ adducti hosti ꝓmiserũt Est in eo ip̃o fides conseruã¬
da Et p̾mo punico bello regulus captꝰ a penis cum d capti¬
uis conmutandis romam missus esset Iurassq se reddituꝵ
P̾mũ ut cenit captiuos nõ esse reddendos in senatu censint
Demde cum r̾tineret᷑ a ꝓpinquis et ab amitis ad suppliciũ re¬
officiis satis dictum est
dam Est aũt infima condicõ et fortuna seruoꝵ qͥbꝰ
non male p̃cipiũt qui ita iubent uti ut mercenatis¬
ad oꝑam exigendam ad iusta p̃benda.
Ui autem duobus modis ⁊ a ui aut sraude fiat
muiria fraus qiͣ uulpecule Uis leoms uidetur utꝵq ab hoĩe¬
est alienssimũ S fraus odio digna maiore tociꝰ a̾ m iusticie

Expanded text:
rum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere cerrum virtuti belli fortuna pepercit, Eorundem libertati me parcere certum est. Dono, ducite, doque volentibus cum magnis dis. Regalis sane et digna Aeacidarum genere sententia. Atque etiam si quid singuli temporibus adducti hosti promiserunt, est in eo ipso fides conservanda, ut primo Punico bello Regulus captus a Poenis cum de captivis commutandis Romam missus esset iurassetque se rediturum, primum, ut venit, captivos reddendos in senatu non censuit, deinde, cum retineretur a propinquis et ab amicis, ad supplicium reodam. Est autem infima condicio et fortuna servorum, quibus non male praecipiunt qui ita iubent uti, ut mercennariis: operam exigendam, iusta praebenda. Cum autem duobus modis, id est aut vi aut fraude, fiat iniuria, fraus quasi vulpeculae, vis leonis videtur; utrumque homine alienissimum, sed fraus odio digna maiore. Totius autem iniustitiae
Abbreviated transcription (Latin):
petustas A peregrino eñ recessit et ꝓpi̾e in eo qui arma contra
ferret remansit
Um uero de imperio certat᷑ belloq querit᷑ gloria¬
causas oĩo subesse tñ oꝑtz et easdẽ quas dixi paulo
añ iustas causas esse belloꝵ S ea bella quibꝰ imꝑn
contendiniꝰ alit̾ si ẽ mimitus alit̾ si conpetitor. cum alte̾o certa¬
men honoris et dignitatꝭ ẽ cum alte̾o capitꝭ ⁊ fame Sic cum
celtiberis. cum timbris bellũ ut cum ĩ imicis gerebat᷑ ut uter es¬
set non ut uter imperar Cũ latinis sabinis samnitibꝰ penis
piro de imꝑio dnnicabat᷑. Peinfedifrangi crudelis hanibal
reliqui iustiores pirri quidem de captiuis reddendis illa p̃¬
deritꝭ nec cauponantes bellũ s belligerantes ferro non auro
pitam cer̾tamꝰ utrĩq uos ne uelit an me regnare hera quid¬
ne ferat fors/ uirtute exꝑiam᷑ Et hoc simul accipe dictum qͦꝵ¬

Expanded text:
vetustas; a peregrino enim recessit et proprie in eo, qui arma contra vetustas; a peregrino enim recessit et proprie in eo, qui arma contra ferret, remansit. Cum vero de imperio decertatur belloque quaeritur gloriacausas omnino subesse tamen oportet easdem, quas dixi paulo ante iustas causas esse bellorum. Sed ea bella, quibus impcontendimus, si est inimicus, aliter, si competitor cum altero certamen honoris et dignitatis est, cum altero capitis et famae, sic cum Celtiberis, cum Cimbris bellum ut cum inimicis gerebatur, uter esset, non uter imperaret, cum Latinis, Sabinis, Samnitibus, Poenis, Pyrrho de imperio dimicabatur. Poeni foedifragi, crudelis Hannibal, reliqui iustiores. Pyrrhi quidem de captivis reddendis illa pderitis, Nec cauponantes bellum, sed belligerantes Ferro, non auro vitam cernamus utrique. Vosne velit an me regnare era, quidve ferat Fors, Virtute experiamur. Et hoc simul accipe dictum: Quo
Abbreviated transcription (Latin):
tiro militabat Cum a pompilio uideret᷑ unã dimitte̾ legionẽ
Cathomis qͦq filiũ qui in eadẽ legione militabat dimisit S
cum amore pugnandi in ex̾citu r̾mansiss cato ad pompiliũ
rat Adeo sũma erat obseruacõm bello mouendo Marti qͥdẽ
catonis senis ẽ epistula ad martũ filiũ in qua scp̾sit se audi¬
uisse eũ missũ factũ esse a consule cum in macedonia bello ꝑ¬
sico miles esset. Monet igit᷑ ut caueat ue p̃lium meat negat
eñ ius esse qui miles non sit cũ hoste pugnare Equidem iᵈ
lenitati uerbi trĩsticiam rei imtigante hostis enĩ apud maio¬
r̾es nostros is dicebat᷑ quẽ nũc ꝑeg̾nũ dicimꝰ iudicant xii tabu¬
le aut statutus dies cum hoste Itemq aduersus hostem eterna au¬
ctoritas Quid ad hanc mansuetudiẽ addi p̃t eũ cum qͦ bellum
geras tam molli noĩe appellare ꝙͣꝙͣ id nomẽ duriꝰ efficit iam

Expanded text:
tiro militabat. Cum autem Popilio videretur unam dimittere legionem, tiro militabat. Cum autem Popilio videretur unam dimittere legionem, Catonis quoque filium, qui in eadem legione militabat, dimisit. Sed cum amore pugnandi in exercitu remansisset, Cato ad Popilium rat.Adeo summa erat observatio in bello movendo. M. quidem Catonis senis est epistula ad M. filium, in qua scribit se audisse eum missum factum esse a consule, cum in Macedonia bello Persico miles esset. Monet igitur, ut caveat, ne proelium ineat; negat enim ius esse, qui miles non sit, cum hoste pugnare. Equidem etlenitate verbi rei tristitiam mitigatam. Hostis enim apud maiores nostros is dicebatur, quem nunc peregrinum dicimus. Indicant duodecim tabulae: aut status dies cum hoste, itemque: adversus hostem aeterna auctoritas. Quid ad hanc mansuetudinem addi potest, eum, quicum bellum geras, tam molli nomine appellare? Quamquam id nomen durius effect iam
Abbreviated transcription (Latin):
S credo illos secutos oportuntatẽ loci maxime/ ne possunt ali¬
qñ ad bellũ faciendũ locus ip̃e adhortari Aea quidẽ sentencia¬
est pati qui nichil habitura sit insidiaꝵ semꝑq consulendũ: inqͦ
si michi esset obtemꝑatũ si non oꝑtimã saltem aliꝙͣ rem publicã
que nũt nulla ẽ haberemꝰ Et cum hiis quos ui deuiceris cons¬
ulendũ ẽ tũ hni hii qui arimis positis ad imꝑatoꝵ fidem confu¬
gient ꝙͣuis murum aries ꝑcussit recipiendi sunt In quo tanto¬
pere apud nostros insticia culta ẽ ut hii qui ciuitates aut na¬
coẽs deuictas bello in fidem recepissent eaꝵ pat̾m essent more
maioꝵ At belli quidẽ equitas sanctissime feciali ppłi roman
iuire p̾scripta ẽ Ex quo intelligi pt nullũ bellũ esse iustum insi
quod ã rebus repetitis gerat᷑ aut d̾nũctiatũ añ sit ⁊ indictum
Pompilius imꝑator tenebat ꝓuinciam In cꝰ ex̾citu cathonis filiꝰ

Expanded text:
sed credo aliquid secutos, opportunitatem loci maxime, ne posset alised credo aliquid secutos, opportunitatem loci maxime, ne posset aliquando ad bellum faciendum locus ipse adhortari. Mea quidem sententia paci, quae nihil habitura sit insidiarum, semper est consulendum. In quo si mihi esset optemperatum, si non optimam, at aliquam rem publicam, quae nunc nulla est, haberemus. Et cum iis, quos vi deviceris, consulendum est, tum ii, qui armis positis ad imperatorum fidem confugient, quamvis murum aries percusserit, recipiendi. In quo tantopere apud nostros iustitia culta est, ut ii, qui civitates aut nationes devictas bello in fidem recepissent, earum patroni essent more maiorum. Ac belli quidem aequitas sanctissime fetiali populi Romani iure perscripta est. Ex quo intellegi potest nullum bellum esse iustum, nisi quod aut rebus repetitis geratur aut denuntiatum ante sit et indictum. Popilius imperator tenebat provinciam, in cuius exercitu Catonis filius
Abbreviated transcription (Latin):
Uut aũt quedã officia etiã aduersus eos seruanda
a quibꝰ iniuriã acceperis Est enĩ ulcscendi et puni¬
endi modus atq haud scio an satis sit eum qui la¬
cessierit iiurie sue pentere ut et ip̃e ne quid tale faciat post hac
et ceterĩ sint adiiuriam tardiores. atq eciam in re publica max¬
imie conseruanda sunt iaͬ belli Nam cum sint duo genera decer¬
tandi unũ ꝑ disceptacõe alteꝵ ꝑ uimi Cumq illud ꝓp̾iũ p̾mũ sit
hoĩs hoc beluaꝵ confugiendũ ẽ ad posteriꝰ si utine licet suꝑiore
Quare suscipienda quidẽ bella sunt ob eam causam ut sine ĩ iur¬
ia in pace uiuatur Parta a uictoria conseruandi hii sunt qui
non crudeles inbello non ĩ manes fuerũt ut maiores nostriꝰ tus¬
culanos equos uolscos sabinos hernicos in ciuitatem eciã ceper̃t
at cartaginẽ et numauciã funditꝰ substulerũt nollem chor̾intũ

Expanded text:
Sunt autem quaedam officia etiam adversus eos servanda, Sunt autem quaedam officia etiam adversus eos servanda, a quibus iniuriam acceperis. Est enim ulciscendi et puniendi modus; atque haud scio an satis sit eum, qui lacessierit, iniuriae suae paenitere, ut et ipse ne quid tale posthac et ceteri sint ad iniuriam tardiores. Atque in re publica maxime conservanda sunt iura belli. Nam cum sint duo genera decertandi, unum per disceptationem, alterum per vim, cumque illud proprium sit hominis, hoc beluarum, confugiendum est ad posterius, si uti non licet superiore. Quare suscipienda quidem bella sunt ob eam causam, ut sine iniuria in pace vivatur, parta autem victoria conservandi ii, qui non crudeles in bello, non immanes fuerunt, ut maiores nostri Tusculanos, Aequos, Volscos, Sabinos, Hernicos in civitatem etiam acceperunt, at Carthaginem et Numantiam funditus sustulerunt; nollem Corinthum,
Abbreviated transcription (Latin):
liciosa iuiris int̾p̃tacõe. ex quo illud sũmũ ius sũma inurria fcaĩ
est iam tritum sermone ꝓuerbiũ Quo in genere eciam in rep.
multa pectant᷑ Ut ille qui in trignita dieꝵ essent cum hoste pac¬
te inducie noctu populabat᷑ agros: ꝙ dieꝵ essent pacte non no¬
ctium nducie Nec noster quidẽ ꝓbandus si uerum ẽ Quĩtũ
fabiũ labeonẽ siue quẽ altũ Nichil enĩ habeo p̃ter auditũ Arbi¬
trũ ꝙ nolanis et neapolitanis d̾ finibꝰ agroꝵ a senatu datum
Cum ad locum uenisset cum utrisq seꝑatim locutum ne cupi¬
de quid agerent nec appeterent atq ut regredi ꝙͣ ꝓgredi ma¬
lle ut id cum utriq fecissent aliquãtulũ agri in mediũ relictũ
est itaq illoꝵ fines sicud ip̃i dixerant terminauit in medio
relictum quod erat populo romano adiudicauit d̾ciꝑe hoc
quidem ẽ non uidicae̾ Quo tir̃ca in om̃i re fugienda est talis
solercia

Expanded text:
litiosa iuris interpretatione. Ex quo illud Summum ius summa iniuria factum litiosa iuris interpretatione. Ex quo illud Summum ius summa iniuria factum est iam tritum sermone proverbium. Quo in genere etiam in re publica multa peccantur, ut ille, qui, cum triginta dierum essent cum hoste indutiae factae, noctu populabatur agros, quod dierum essent pactae, non noctium indutiae. Ne noster quidem probandus, si verum est Q. Fabium Labeonem seu quem alium nihil enim habeo praeter auditum arbitrum Nolanis et Neapolitanis de finibus a senatu datum, cum ad locum venisset, cum utrisque separatim locutum, ne cupide quid agerent, ne appetenter, atque ut regredi quam progredi mallent. Id cum utrique fecissent, aliquantum agri in medio relictum est. Itaque illorum finis sic, ut ipsi dixerant, terminavit; in medio relictum quod erat, populo Romano adiudicavit. Decipere hoc quidem est, non iudicare. Quocirca in omni est re fugienda talis sollertia.
Abbreviated transcription (Latin):
ei cui ꝓmissum sit uel ei qui ꝓmiserit Nam si ut in fabulis ẽ
ess orbatus ex tribus eñ optatis ut scribit᷑ hoc erat tertiũ ꝙ
de ypoliti interitu iratꝰ optauit. quo impetrato in maximos
luctus incidit Nec ꝓmissa igit᷑ seruanda ea que sunt hiis qui¬
bus ꝓmiseris inutilia nec si plus tibi noceant ea ꝙͣ illi ꝓsint
cui quod ꝓmiseris Contra officiũ est maiꝰ aut̃ dampnũ añpoi
minori Ut si constitueris cuipiam te aduocatum in rem pñtem
esse uenturũ atq interim grauit̾ egrota̾e filius ceperit non sit
contͣ officiũ non facere quod dixeris magisq ille cui ꝓmissũ
sit ab officio discedat si se d̾stitutũ queratur
Am illis ꝓmissis standũ non esse quis non uidet que
coactus quis metu aut deceptus dolo ꝓmiserit que qͥd̾
pleraq iuire p̃torio liberant᷑. non nulla legibus Exis¬
tunt eciam sepe iniurie calupnia quadã et nimis calida s ma-¬

Expanded text:
ei, cui promissum sit, vel ei, qui promiserit. Nam si, ut in fabulis estei, cui promissum sit, vel ei, qui promiserit. Nam si, ut in fabulis estesset orbatus; ex tribus enim optatis, ut scribitur, hoc erat tertium, quod de Hippolyti interitu iratus optavit; quo impetrato in maximos luctus incidit. Nec promissa igitur servanda sunt ea, quae sint iis, quibus promiseris, inutilia, nec, si plus tibi ea noceant quam illi prosint, cui promiseris, contra officium est maius anteponi minori; ut, si constitueris cuipiam te advocatum in rem praesentem esse venturum atque interim graviter aegrotare filius coeperit, non sit contra officium non facere, quod dixeris, magisque ille, cui promissum sit, ab officio discedat, si se destitutum queratur. Iam illis promissis standum non esse quis non videt, quae coactus quis metu, quae deceptus dolo promiserit? quae quidem pleraque iure praetorio liberantur, non nulla legibus. Exsistunt etiam saepe iniuriae calumnia quadam et nimis callida, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
temporis officiũ sit poterimꝰ insi nosmetipõs ualde amabi¬
mus iudicare Est enĩ difficilis cura reꝵ alienaꝵ ꝙͣꝙͣ teren
quia magis ea ꝑcipimꝰ atq sentimꝰ que nobis ip̃is aut ꝓsp¬
era aut aduersa euemũt quam illa que ceteris que quasi lõ¬
go int̾uallo int̾iecto uidemꝰ alit̾ d̾ illis at de nobis iudica¬
mus Quo circa bene p̃cipiũt qui uetant quidꝙͣ agere quod¬
Ed incedunt sepe tempor̾a cum ea que maxime
uident᷑ digna esse iusto homine eoq quem ui¬
rum bonũ dicimꝰ conmutant᷑ fiũtq contrai̾a
cere q̃q etiam ꝑtinẽt ad ueritatem ⁊ ad fidem ea migraẽ
int̾dũ et non seruare sit iustum Referri em̃ docet ad ea q̃
posui in pn̾cipio fundamenta iusticie primũ ut ne tui no¬
ceatur. Deinde ut comiũ utilitati seriat᷑ ea cum tempore cõ
missum aliquod et conpentũ esse tale ut id effici sit in utile uł

Expanded text:
temporis officium sit, poterimus, nisi nosmet ipsos valde amabitemporis officium sit, poterimus, nisi nosmet ipsos valde amabimus, iudicare; est enim difficilis cura rerum alienarum. Quamququia magis ea percipimus atque sentimus, quae nobis ipsis aut prospera aut adversa eveniunt, quam illa, quae ceteris, quae quasi longo intervallo interiecto videmus, aliter de illis ac de nobis iudicamus. Quocirca bene praecipiunt, qui vetant quicquam agere, quodSed incidunt saepe tempora, cum ea, quae maxime videntur digna esse iusto homine eoque, quem virum bonum dicimus, commutantur fiuntque contraria, quaeque pertinent ad veritatem et ad fidem, ea migrare interdum et non servare fit iustum. Referri enim decet ad ea, quae posui principio, fundamenta iustitiae, primum ut ne cui noceatur, deinde ut communi utilitati serviatur. Ea cum tempore commmissum aliquod et conventum, ut id effici sit inutile vel