comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
irad aquã lata uenit qd oppidũ Barnnone abet
paulo plustinere diei : grauius ggrotare cepit. Nuc
propere accarrit. Aifonsus filiꝰ. Nam Petrus aderat
Duo serudus ac terhus In castella cũ patruele degrebat᷑
S anitiu pauris antra diebus ./ sos pator ignorabat
caltulo deressrrat paterno morbo. Nunc. Deus Uta
prgemisit ut mortuũ patrẽ Ir alio seculo excipere
Iorũdus ac gratꝰ post morte qui moriens nulla Illi
doloris uulnus inflixisse̾. Magnũ Itaq patri mo-¬
nent soltatiũ fuit. nesciste Santtiũ de funitũ. Ses
maras agfussse Alfonsum. In huisore. in huiꝰ alogisto
In huiꝰ pietate acquiescebat: Nuiꝰ se pñtra exichipiat¬

Expanded text:
i ad Aquamlatam venit, quod oppidum Barcelona abest paulo plus itinere diei, gravius egrotare cepit. Quem ad locum occurrit Alfonsus filius, nam Petrus aderat; duo, secundus ac tertius, in Castella cum patruele degebant. 2 Sancius paucis antea diebus, sed pater ignorabat, calculo decesserat, paterno morbo. Hunc Deus ideo premisit, ut mortuum patrem in alio seculo exciperet, iocundus ac gratus post mortem; qui moriens, nullum illi doloris vulnus inflixisset. Magnum itaque patri morienti solatium fuit, nescisse Sancium defunctum; sed maius affuisse Alfonsum. In huius ore, in huius alloquio, in huius pietate, acquiescebat. Huius se presentia existima
Abbreviated transcription (Latin):
codes. unde fugerat. si fugiste est e carcere in
laqueñ Iuciderez alq quoq luelibrys nõ caruit¬
donec Rege fordinado posconto. por legatũ sicũ.
uinstus ꝓductꝰ ẽ. ac legato traditꝰ: a quo so¬
lutus ad rege ꝓlinꝰ in Catalonia Harnnonẽ
se Condit: de in pristino apud Illũ honore a¬
bitus est. Nunc exitaẽ habuot sonatꝰ occupã dę
sirilie. Caprere. Cui si res ꝓspero cesliflet haud
mines inter hispanos Italicosꝗ bellũ suscitastet.
sĩ olii pro cadom Insula inter łaenos atq to=¬
manos aut Intor Athoniẽses. lace dęmontosꝙ¬
prius exarserat. Recepta Itaq Insuta ferdi¬
nãddus Siiliȩ queq rege se nerucarsolar
quod antra no luassa. hauo in postrema epuue xonra¬

Expanded text:
ceptus vesperi eodem unde fugerat si fugisse est e carcere in ceptus vesperi eodem unde fugerat si fugisse est e carcere in laqueum incidere, aliisquoque ludibriis non caruitdonec, rege Ferdinando poscente per legatum suum, iunctus productus est ac legato traditus. A quo solutus, ad regem protinus in Cataloniam Barcelonamque se contulit et in pristino apud illum honore habitus est. 14 Hunc exitum habuit conatus occupande Sicilie Bernardi Caprere: cui si res prospere cessisset, haud minus inter Hispanos Italicosque bellum excitasset, quam olim pro eadem insula inter Penos atque Romanos, aut Athenienses Lacedemoniosque exarsit. 15 Recepta itaque insula, rex Ferdinandus Siciliequoque regem nominari voluit, quod antea noluisse haud in postrema e
Abbreviated transcription (Latin):
siliũ urgente ad łdescrndẽdã. tanes anxio ne su
fuga depreliẽderot: Ile noctis paritor & hino¬
res tonebris cõfusq dug celeres. q manꝰ foruut
lubniro fune delabit᷑ adaptato adio notibus ex¬
apit u ritu fore cassibus captȩ. hysit: Itas ut
neq sese deisceres desi prygeps cusus forot: nec in¬
fuifert. mocte fortalte sibi iple Lonsasiet : seo
mors un eo loco pudenda qua prat. atqi inimiro
Iocũda: & auiditas Iniurie alegñ u lnistendȩ
cõtumacõ uitã̀ ad ꝑpelienda dedecora facielat
Mocturnũ frigus. d postra Sole adurĩto Corpus
nõ sensit: c animĩẽ inagis dolor. uroret. Non
tam e tenebris sistorne produsi in lucõ opta¬
terio Deneris. rediculũ simul ac misandun
plurimis spectaculẽ fuit. Cuiꝰ turpitudirq hic¬
quoq Cumudus accoftit. ut cũ ao transituos¬
nõtar atq honostor uiroꝵ fucie uellot auor.¬
torez prohiberit᷑. ne Iles posteriora on dere.
ec ꝙ cibo te potu caruerie eo die. doluit. fedq

Expanded text:
silium, urgente ad descendendum tanquam anxius esset ne fuga deprehenderetur. 9 Ille noctis pariter et timoris tenebris confusus, dum celerius quam manus ferunt lubrico fune delabitur, adaptatis ad id retibus induitur, et ritu fere cassibus capte hesit: ita ut nec sese deiicere, et si preceps casus erat, ptem fortassis sibi ipse conscisset, sed mors id loci pudendaquoque erat atque inimico iocunda, et aviditas iniurie aliquando ulciscende contumacem vitam ad perpetienda dedecora faciebat. 11 Nocturnum frigus et postea solem adurentem corpus non sensit, cum animum magis dolor ureret. Non tam e tenebris cisterne produci in lucem optaterio Veneris, ridiculum simul ac miserandum plurimis spectaculum fuit. Cuius turpitudini hicquoque cumulus accessit, ut cum ad transituatque honestorum virorum faciem vellet avertere, prohiberetur, ne illis posteriora ostenderet. Nec quia cibo ac potu caruerit eo die doluit, sed quia
Abbreviated transcription (Latin):
imposita est. Sachasq ne quã ansam pryberet
denda su Iuanne. Conssq ab it ad sua de Regus
Infurias ỹ instenday Et dui hie. atq Ille aDuo¬
borandas pro se quusq y ires elaboranti laga u
Interim e latalonia Drepaniẽ appulerant miss
ad reconciliandũ hernardin suz regina e Saltor
Con sulydumꝗ reguo ne quio tate ha Sinle gu

Expanded text:
ne in navem imposita est. Sanciusque, nequam ansam preberet dendam, cum Ioanne sociisque abiit ad suam et regine iniuriam ulciscendam. 11. Et dum hic atque ille ad roborandas pro se quisque vires elaborant, legati interim e Catalonia Drepanum appulsi sunt, missi ad reconciliandum Bernardum cum regina et Sancio consulendumque regno, nequid tale
Abbreviated transcription (Latin):
destitit: ⁊andez Antoniꝰ Moncata. rẽ suis trĩ uo
capi S ancsq secd ut direbat austiri Regine tanig̃
sur in Iusula magi stratꝰ obuiam uenit. ce per
nuntios agit: ut a panornitans aras obsirdite
dissrdat: quas urbes queꝙ oprida cepit restitaae¬

Expanded text:
ndem Antonius Moncada cum suis tum vero copiis Sancii, sed, ut dicebat, auspiciis regine, tanquam summi in insula magistratus, obviam venit ac per nuntios agit, ut a Panormitane arcis obsidione discedat, quas urbes, queque oppida recepit, restitua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtaui rerũ iuutis  adislaũ regẽ Neapoe +feras
ues ueneno pauris diebus q illus Iangues applicuerat
demortaue essi. i simuł de ferainãdie audierat
deciaratũ fegẽ legaros miserat qui ergnarto axentn
Entorra de federatione contra u douicaẽ cõmane
antora posto agerẽt. ferdira dus abigratias
egit ꝙ legatos ad gnatulãdũ ille misiscer. quos col see¬
deratione atines amintiã. In quit. Ladisas carai
quiat sui esse e experenda: faderationẽ exero
adxsus L.uouicũ inire nõ este sue eqisatin

Expanded text:
tus est nuntius. Ladislaum regem Neapoli vel febri, vel veneno paucis diebus quam illuc languens applicuerat, demortuum esse. Is simul ac Ferdinandum audierat declaratum regem, legatos miserat, qui gratularentur, preterea de federatione contra Ludovicum communem amborum hostem agerent. 3 Ferdinandus ubi gratias egit, quia legatos ad gratulandum ille misisset, «Quod ad federationem attinet, amiciciam,» inquit, «Ladislai caram quidem sibi esse et expetendam, federationem vero adversus Ludovicum inire non esse sue equita
Abbreviated transcription (Latin):
Fanormũ uonsũt: quos Bernardus Imani spe
pascons Regiña nũo blancitiis. nũr torroribꝰ
adoriebat: adeo. ut arce panormitana. quȩ palaliu
dicit. castris sircũdata. Soloento se Confonroti
ostontans se Regine uti strenuũ in equitando
es amani dignũ. Cum tamen. ut Constat. robasas
egtaret quã decontius. E Iam nomini pro am¬
biguo erat. pum de Reginã In Coniugom uregnu
petere. A erati quoꝙ caueret quid agerot: none¬

Expanded text:
anormum veniunt; quos Bernardus quotidie inani spe pascens, reginam nunc blanditiis, nunc terroribus adoriebatur, adeo ut arce Panormitana, que palatium dicitur, castris circundata, Soloentum se conferret, ostentans se regine ut strenuum in equitando et amari dignum, cum tamen, ut constat, robustius equitaret quam decentius. 13 Iam nemini pro ambiguo erat, eum et reginam coniugem et regnum petere; legatiquoque caveret quid ageret mone
Abbreviated transcription (Latin):
se deferret marit En ipso Ionere: Uxorẽ naplse
agcepit Iacobo Comiti Marchie uiro in primis
Strgnuo. d qui sub ferdinãdo. In utraq ex peditione
aduersus Granatonses militauenar Nusus fach
culpã. nestio an ipsi assribã. an suasonba quo Ea
galliçanã & In hispanã grntẽ ꝓpensiores gallirũ

Expanded text:
se conferret maritus, in ipso itinere uxorem nupsisse se conferret maritus, in ipso itinere uxorem nupsisse accepit Iacobo comiti Marcie, viro in primis strenuo et qui sub Ferdinando in utraque expeditione adversus Granatenses militaverat. 7 Huius facti culpam nescio an ipsi ascribam an suasoribus, qui in Gallicanam quam in Hispanam gentem propensiores, Gallicum
Abbreviated transcription (Latin):
nũc sublata Ias emulationez agnoscere se atrẽq̃i
damicũ & ꝓpinquũ. Quot pater cõsobrint uħ
ellet filius ex Consobrina eadem natus. ꝓmptbreq
se esse ad aminhaz Inter ambos reges soncilianta
p ae inimititiai foueda: suadere u trisq ne tobuer
In fortunares uisteq ueniãt alegi: ne ue urbro suas
absami. euertiꝙ uelint potius. ꝙ alequãtidũ de fuo
iure deredere. Miha pace Iurũ deus nilril bello tẽ
tristius. Qued aut ad se ac regnũ são ꝓhiieas ma¬
gis e Cõmodo suo fore utrãq resẽ aũt ⁊ humo¬
habere. aut fucere sib amirũ: neutri faue noo
hoc poso ut neuter ostendat: g̃ altri fauẽ do alsto¬
To aua 2 fato quodas intra briue spania tot regnis
ad faminas recidentibi quẽ ad modũ paulopost
Contigit de regno Nauarre. quod postea Tognnes
ferdinãdi seninoꝰ al Alfonso filiꝰ. matri monis surr
sortitus est: cù nrapolitaniẽ spera uissit. Nam de
coniugiio sui Ioanosi regina Couenerat: ao quã ru

Expanded text:
nunc sublata emulatione, agnoscere se utrunque et amicum et propinquum. Quorum pater consobrine vir esset, filius ex consobrina eadem natus, promptioremque se esse ad amiciciam inter ambos reges conciliandam, quam ad inimiciciam fovendam. 4 Suadere utrisque ne totiens in fortunarum viteque veniant aleam, ne urbes suas absumi evertique velint potius quam aliquantulum de suo iure decedere. Nihil pace iocundius, nihil bello esse tristius. Quod autem ad se ac regnum suum pertineat, magis e commodo suo fore utrunque regem aut habere aut facere sibi amicum, neutri favendo, hoc ipso ut neuter offendatur, quam alteri favendo altnna, fato quodam intra breve spatium tot regnis ad feminas recidentibus, quemadmodum paulo post contigit de regno Navarre, quod postea Ioannes Ferdinandi secundus ab Alfonso filius matrimonii iure sortitus est, cum Neapolitanum speravisset; nam de coniugio cum Ioanna regina convenerat. Ad quam cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝟbis homine a seontzia reuocare nõ postrt: clam
armates soris. salutato duce ac retmore lonãte
erupie e Castris. nõnullis. qui yteros ad idem ageo.¬
suaderit rrlictus. Ad eu se in tutiara Iasule
loca recipiẽzẽ sanciani confliut : Itẽꝙ alqi. sey
incls de re satalana sentiebant Rebernarai
nouis motibꝰ infonsi erant. Intraq pautos
dios ex icmposito. sub exorhui Lurorx R amũdꝰ
suz sua trirpmi ante portiꝰ syracusanũ prꝑsto
fuit. t Ioanes Honcata luz tricẽtis egtibres
tisaemq peditbꝰ ligones. dolabrasq ferontibue
Castoa qͥmiadit. fostas iuplet y allũ restindit presi¬
due deiiat atq in ipsa Castra Irmĩpit. Accr¬

Expanded text:
erbis hominem a sententia revocare non posset, clam armatis sociis, salutato duce ac retinere conante, erupit e castris, nonnullis, qui ceteros quosuaderent, relictis. 2 Ad eum se in tutiora insule loca recipientem Sanciani confluunt itemque alii, qui melius de re Catalana sentiebant et rebus novis Bernardi infensi erant. Atque paucis diebus, ex composito, sub exortum aurore Raimundus cum sua triremi ante portum Syracusanum presto fuit, et Ioannes Moncada cum trecentis equitibus totidemque peditibus, ligones dolabraque ferentibus, castra invadit, fossas implet, vallum rescindit, presidium deiicit atque in ipsa castra irrumpit.
Abbreviated transcription (Latin):
tela aduexerat. Aragoniã. ⁊alentrã. Catatonian. Ideos:
egre ferebat. nõ posse munifitẽtias consuerã exenere
In tanta prouẽtuũ exigustate ea sius regnis. Dicere
solitus non agere regem eum. qui rõ plusqͫ postret
donaret. Statura fuit supra Iustã : asprstu graui¬
ac suaui. Colore candido: satis plenis ac robustis mẽbris
suu ab Aqua lata remotũ est templũ s. Marie al
populetũ. ubi reges Aragonie sepeliunt: Ita fers¬
dinãdus hex nõ in sepulera regũ Castelle suons
maiotl. sed in regũ Arayonię monom̃ta esuatus est
Illiie. nemo requy qui ex ea familia fuit. abest

Expanded text:
stella advexerat, Aragoniam, Valentiam, Cataloniam. Ideoque egre ferebat, non posse munificentiam consuetam exercere in tanta proventuum exiguitate ex suis regnis: solitus dicere, non agere regem, qui non plusquam posceretur donaret. ac suavi, colore candido, satis plenis membris ac satis robsum ab Aqualata remotum est templum sancte Marie ad Populetum, ubi reges Aragonie sepeliuntur. Ita Ferdinandus rex non in sepulcra regum Castelle suorum maiorum, sed in regum Aragonie illatus est. Illinc nemo regum, qui ex ea familia fuit, abest,
Abbreviated transcription (Latin):
que plir multa possidebat. Ptyr Fanormũ &sus
patrrot. Toq Petrũ Martini. qui postea fuie scrita
portionis. nunciũ legator iubenhiẽ tiromes. quȩ ae
Panormũ osset q̃ primũ̃ ad se uenore: duobues
diebus d demedio apud se retinuit Iro oppido Alramo.
Sea nimiriẽ fraudis ac scelorũ plenũq Comes est

Expanded text:
que illic multa possidebat, iter Panormum versus patuit. Eoque Petrum Martini, qui postea fuit scriba portionis, nuntium legatorum iubentium triremim, que ad Panormum esset, primoquoque die ad se venire, duobus diebus et dimidiato apud se retinuit in oppido Alcamo. 4 Sed nimirum fraudis ac sceleris plerunque comes est
Abbreviated transcription (Latin):
aalu sitatt hute du partꝰ ualli quieaha nuros
enlt sirtũ as Gtationes recognostie Ionprauiseho¬
qup regno cuꝗredo oꝑam dabat: Iam tantũ de
anittonihi bonis de fustate sua. de norte Cegita¬
bat taradis enis in manꝰ sãcti. dustusq I+
saseellu cui nom̃o Motta. atgi ibi ab Animi u Ia
forte an immesay pluuiã laxatis caddunes. tãq.
fortuto u acsise et. Cnuĩ ex Imperio factũ eẽtꝰ¬
nu affati In cisternã defluebat tamꝙ re=¬
plebant Rernardo intoroz Identide uonferate
augibuq implorãte: nꝑmo ei donechcore reston:¬
audiret A ad colius quẽ das locũ quo Imber pe¬
motrares occupati uẽnt. Donce Innafate Laz
quidas ue lues tũt promio audisiet. ab one
nstorne indet. ar fostinabã dus domino reg¬
nuntiat. gug mifunti similis propere succuris
imꝑauit. Educit᷑ e ꝓfundo lacae. obscuraq
testudine Hornardus. modo Siriliȩ Regulus:
ueste capillo totoq serpe madent. Fo iusania¬

Expanded text:
alliditate hostis, dum partem valli, qui extra muros est, circuit ac stationes recognoscit, improviso hoqui regno acquirendo operam dabat, iam tantum de amittendis bonis, de servitute sua, de morte cogitabat. Traditus enim in manus Sancii ductusque ita, atque ibi ab inimico in t ad immensam pluviam laxatis cadurcis, tanquam fortuito id accidisset, cum ex imperio factum esset, rivi in cisternam defluebant eamque replebant. Bernardo identidem vociferante auxiliumque implorante, nemo ei domesticorum responaudirent et ad alium quendam locum, quo imber penetraret, occupati essent, donec in natante iam veluti tunc primum audisset, ab ore cisterne respondet ac festinabundus domino nuntiat, qui miseranti similis propere succurri imperavit. Educitur e profundo lacu obscuraque testudine Bernardus, modo Sicilie regulus, veste, capillo, toto corpore madenti
Abbreviated transcription (Latin):
exaudirẽt pauii famuli. quibꝰ Regina. nõ nalle s
alie innitebant: uocatũ ꝙ auarchus orabãt:. ut pẽpi¬
clitantibꝰ adeshet: Statimꝙ Ile a uigzilib qui rem
uidebanti admonitꝰ obuoluta uerte. e Cubicuto
Stupefastus exiluit : Iussisq remigibꝰ ad mouere
miromõ de deiecta scapha. heginã. a terasq tanꝙ̃

Expanded text:
exaudirentur. Pauci famuli, quibus regina nonnulleque alie innitebantur, vocatum nauarcum orabant ut periclitantibus adesset. Statimque ille a vigilibus, qui rem videbant, admonitus, obvoluta veste, e cubiculo stupefactus exiliit iussisque remigibus admovere triremim et deiecta scapha, reginam ceterasque tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
regine porcoxit Intrauitq. ubi tornẽs fubde
turbatuz. qualo solet ad subitu timorẽ rolinqus
perdicey ait ꝓdidi: sed nidũ toneo. Prohuusꝗ
deposins uectibꝰ. listũ. ut adhue erat: tepidu
subit. ac per totũ se uolutas. r subinde spinitus
natici sanis ad lustrũ frro sese odore dolettari.

Expanded text:
regine perrexit intravitque; ubi cernens cubile turbatum, quale solet ad subitum timorem relinqui, â€ ̃Perdicem, ait, perdidi, sed nidum teneo.â€TM Protinusque depositis vestibus, ut adhuc erat tepidum, subit, ac per totum se volutans et subinde spiritum natici canis ad lustrum fere ipso se odore delectari.
Abbreviated transcription (Latin):
ex gteris lociẽ exportatũ sit: quid Agrigiẽto. quid Lulybgo :
quid tanormo: quid Thermis: qued Halesa: quid Catada :
maxime tutũ arbitrabatꝭ ubi animo semꝑ soluto liberoq
erat: ꝙ sibi Mamertinos delegerat. ad quos onca quȩ acet
dibginn seruãda. aut occultius exportãda erãt. deportaret.

Expanded text:
ex ceteris locis exportatum putetis, quid Agrigento, quid Lilybaeo, quid Panhormo, quid Thermis, quid Halaesa, quid Catina, qmaxime tutum esse arbitrabatur, ubi animo semper soluto liberoque erat, quod sibi iste Mamertinos delegerat ad quos omnia quae aut diligentius servanda aut occultius exportanda erant deportaret.
Abbreviated transcription (Latin):
miror ior. ac tan disertos. uel uni esrum nen
insuflare scagtors. Nullo enim retro timperi:¬
bus talii. ac tanta seribindi fui otcasio. doctis
parttir e indoctis. Mer anino reuduens nor
mibinee ipe confido. quem exilii ingerq̃ ades
paupertao angustat:. ui dificalo hili uideatas
Fristolia Rorrinchi ingresus. labanosus ualle
Iulliari palati aumis. faccor me nanguian
conscendiure carules quadriuii rotas. Niuil a
me iguter cansime quisqius es prear quoa
pelicess erigas. uidelai uerbis prolatã cicus
simslicem petoru narranonea que nam se
sẽs norriq genere Ponesfices nautri quos cona:¬
ues in uibt̾. Mediolana. uel extra. compamnas

Expanded text:
el uni eorum non insufflare scriptores. Nullis enim retro temporibus talis ac tanta scribendi fuit occasio doctis pariter et indoctis. Hec animo revolvens non michimetipse confido, quem exilis ingenii adeo paupertas angustat, ut difficilis michi videatur Aristotelici laberinthi ingressus, laboriosus valde Tuliani palacii accessus. Fateor me numquam conscendisse curules quadruvii rotas. Nichil a me igitur, carissime quisquis es, preter quod polliceor exigas, videlicet verbis prolatam communibus simplicem gestorum narrationem, que nostri reges nostrique gessere pontifices, nostri quoque concives
Abbreviated transcription (Latin):
Roma ia. fpontolo. en utis sed nec spernendam
Medisanũ in Anbiaio. certr ceito nor adꝗ Rec
sorgta suni hȩe in Remanis annaleb. dicetir min
iñporeru. utiectum Rome Medidanui. cite Metro¬
politanas uester pre slico Romanam uotattis ad
lynodũ abii. sed conera nosuras afecius praper fie
isli ad cuncta successis. Decibultir equide cuia:¬
nr ab fpotdlico Iislao. cuius dertro potaerin
pegenti synodo latere. ad que accusanda cã hu:¬
dus he delaror assurgeres. pestisus ex aduerss
stantes Mtrnsis. Moulirienss es Paurererns ae rell

Expanded text:
Roma in apostolo. Est utique, set nec spernendum Roma in apostolo. Est utique, set nec spernendum Mediolanum in Ambrosio. Certe, certe non absque re scripta sunt hec in Romanis annalibus. Dicetur enim in posterum subiectum Rome Mediolanum. Ecce metropolitanus vester pre solito Romanam vocatur ad synodum. Abiit, set contra vestros affectus prosper fit illi ad cuncta successus. Decibiliter equidem tractatur ab apostolico tunc Nicolao, cuius dextro potitus est in presenti synodo latere. Ad quem accusandum cum Arialdus ille delator assurgeret, protinus ex adverso stantes Astensis, Novari
Abbreviated transcription (Latin):
perpendit etam mos probitates. ac dipertita sr¬
qulis competintir officia tistatus est ad uerũ nun:¬
quam talen uidisse Reui. ramen in presenti cęru.
quia Romanus erai. Arhuepiscspo presidere con¬
cendũ Inde subito factas popularis in uebretanus¬
ius urnisi cesisset Mias humilita. quod suueras
feciser impetus non quidẽ qratia Suidonis. sed im¬
oraniani causa hon oris. prcarea cu pereiperes quali¬
da enx clero creatus seruaia sibi supor ancos parsiti:¬
ti prout. sibi complacuuit cuspas diudicaui. ue
enim caueatur mendaciu. non ex toro ffierant antes
i obiectis immunes. Ueinde cude consuitutum
abalito uercri. Medeolanensi Calore a sefauts
indidit siueris. cui. Anhiepiscopas cũ ODar:
cogente. ac uoti ferade poulo ubirigit inuitus.
Aysensati. Mediolarenses quis uos fascinauil here
hamastis unius sele prircipatĩ hotte cnfindiais
tomas Ecelię stacu uere ciblitem liquanas et
camellum glutientes. noune suncaus hot ueeua
grocuralue epucepus. frtr dicetis uenerandaer

Expanded text:
perpendit etiam morum probitates ac dispertita singulis competenter officia, testatus est ad verum nusquam se talem vidisse clerum. Tamen in presenti cetu, quia Romanus erat, archiepiscopo presidere contendit. Unde subito factus est popularis in urbe tumultus, et nisi cessisset illius humilitas, quod suum erat, fecisset impetus non quidem gratia Vuidonis set Ambrosiani causa honoris. Preterea cum perciperet quorundam ex clero reatus servata sibi super omnibus potestate, prout sibi complacuit, culpas diiudicavit. Ut enim caveatur mendacium, non ex toto fuerant omnes ab obiectis immunes. Deinde rude constitutum abolito veteri Mediolaindidit litteris. Cui archiepiscopus cum ordinariis cogente ac vociferante populo subscripsit invitus. 13. O insensati Mediolanenses, quis vos fascinavit? Heri clamastis unius selle primatum, hodie confunditis totius ecclesie statum vere culicem liquantes et camelum glutientes procuraret episcopus? Forte dicitis: veneranda est
Abbreviated transcription (Latin):
et sunenanes ogporentes. ac Canones. quę de¬
piciens omnia nihilominus instal. ino die una
solemni ad Etlesiam ueniers cũ turbi afo=¬
ro gallentes onnes uictentir prorecie a Choroin¬
sequens per angulos et diuersoria. diinde praui¬
des edide soribi ꝑ sytuuua de castitate seruar:¬
da neglecto Canone mondaris exnuui a legibus
in quo omnes sacri ordines. Ambraiani diecesis
inuiti subcribunt angauant ipo cu lanceis. Pp:¬
tirn predores cuuiiauis preter̃ edes aliquas in uebi
dirutas lustrabani parochias donos deriegi soru¬
tantis escumꝗ diriperas subianiam. Ceris iguir
multiplicierr affuictus legarime humili conguutus
ent primo cu Prouinadlis Episcosis. deinde Romano
Pontifici. Preerat cune Rome sceytianus. qui audita
perperdens. populũ quiescere. et trehugguin superhãt

Expanded text:
et sanctiones opponentes canonicas. Quae despiciens omnia, nichilominus instat. Imo die una solempni ad ecclesiam veniens cum turbis a foro psallentes omnes violenter projecit a choro, insequens per angulos et diversoria. Deinde providit callide scribi phytacium de castitate servanda neglecto canone mundanis extortum a legibus, in quo omnes sacri ordines Ambrosianae dyocesis inviti subscribunt, angariante ipso cum laycis. Interim praedones civitatis praeter aedes aliquas in urbe dirutas lustrabant parochiam domo clericorum scrutantes, eorumque diripientes substantiam. Clerus igitur multipliciter afflictest, primo conprovincialibus episcopis, deinde Romano pontifici. Preerat tunc Rome Stephanus. Qui audita perpendens populum quiescere et archiepiscopum super hac
Abbreviated transcription (Latin):
Chiscopi aula preciosa queq decerpii. In crasti:¬
nu uisa canta crudelitate euues hoerescuni nouita:¬
re consisi. comnuniter iguur. statuunt. aui tantũ
gunire facinuis. aut uiiiere nole ampllus. Inde
factum es. ut fugiens. Mialdus ab urbe dicbisla:¬
teres aliquot. cum diersas erares per luardras.
solls gradiens noctibus proditus a commeunedus
inadie in marus guerentiuanimam cils. Cuen
tenento. et nocti tota ila seidi ducenti. facto
mane precisis aurilis. et in quuture linquacũ
naribus geminos sifoso luntine penirus intesta:¬
uat. Quo perempro disuimular Merlembaldus madi:¬
cu reseruans ura in pasterui. Eauebani. enim tue
Ponrefei pens cuitas uniuera sed moesuo

Expanded text:
 decerpit. In crastinum visa tanta crudelitate cives horrescunt mente confusi. Communiter igitur statuunt, aut tantum punire facinus, aut vivere nolle amplius. Unde factum est, ut fugiens Arialdus ab urbe diebus lateret aliquot. Cumque diversas erraret per latebras, solis gradiens noctibus, proditus a comeantibus incidit in manus quaerentium animam ejus. Quem tenentes et nocte tota illa secum ducemane precisis auribus et in guture lingua cum narribus geminoque suffosso lumine penitus interficiunt. Quo perempto dissimulat Arlembaldus modicum reservans iram in posterum. Favebat enim tunc pontifici pene c
Abbreviated transcription (Latin):
Hio diebus decdirantr auere mersis unus pruto
dirum parsere iubar ardenti in celo comere:
prquentii ques ceugnotus mundo fuere. adeq ue
die ixo resuoractionis Dominiue bi fircet mare
salicer. et uespore. Pcerat tunc uimpais Nme
Merandor. Rposeolicus ex. Medicanonsi dero ce¬
dose lucensis grimo factus Episcopus. cumq.
sacis foret idoneus. Fpostolicam deinde prome.¬
ruuẽ dignitatin Meaander de Mraelmo uocatuis.
Tuce statim surrexcit adiuersarius Candolus
Parmensis Episcagus. institutione Regis. ac matris

Expanded text:
His diebus declinante iam vere mensis unius spacio dirum sparsere iubar, ardentes in celo comete, frequentes quoque terre motus mundo fuere, adeo, ut die ipso resurrectionis dominice bis fieret, mane scilicet et vespere. 17. Preerat tunc temporis Rome Alexander apostolicus ex Mediolanensis clero ecclesie Lucensis primo factus episcopus. Cumque satis foret ydoneus, apostolicam deinde promeruit dignitatem, Alexander de Anselmo vocatus. Huic statim surrexit adversarius Cadalous Parmensi
Abbreviated transcription (Latin):
sibus. Iali igitar confortato suffugio consula pro¬
uidene: sex propinqua uesi munire preudia in
quibas cum onni cohabitantis familia funisi:¬
mam circunquaque obidionen consriture
die. noccuq cede crassantis. sex enim ercun:¬
pardbus Nec minas ciuilio turba sgye pontis
cumpens nane se pugnando defindi. nuno
ultro illa aggredi fuabunda conuendit. rara
nams irdesue adque sanquire dies. Gung
crenaio partes si baccharentur ueraegiie
uicartudine quadan quid contra se iaui¬
cem pooene prequenuer eaperei uenures
as Higusto legati trequam inuichabilen
induceras. quam totius Regri uirtute. ae

Expanded text:
s. 19. Tali igitur confortati suffragio, consulte provident sex propinqua urbi munire praesidia, in quibus cum omni cohabitantes familia, firmissimam circumquaque obsidionem constituunt, die noctuque caede crassantes. Sex enim exeuntpartibus. Nec minus civilis turba serumpens, nunc se pugnando defendit, nunc ultro illos aggredi furibunda contendit. Rara namque transit absque sanguine dies. Cumque triennio partes sic bacharentur, utreque vicissitudine quadam, quid contra se invicem possent, frequenter experte, veniunt ab augusto legati treguam inviolabilem indicentes, quam totius regni virtute et
Abbreviated transcription (Latin):
praxino quosq cedentes. Camg per dies aliquor
hec excrcerers pedudia facram̃ e in dee S Uni:
nide. Mcensionis Cacsariani onnes suo suo cum¬
acaure castris erunguni. leuores in dextro. spal
in sinistro bella cientis. ciuibas uero oceurrentis
ex aduersis ingrauataun es undiq bilun sliueris
in dicea yaguantibas. sa pudra parte nbilui¬
quidam Ieatonicus statura procerus. ce Suido
stalicus Mardio signifer Regus inter mediacila
confone cunt. quibus cadintibus. nultioq aliis
in proprio crugre iacentibas. paulatin diLte:
pescũ amor Demum Caesaũani collecto agni:¬
ne ad cistra connigrani: Mrfani quoꝗ teluto
castris propria tecta gequirant Igtur recedees
ab urti Caesar iubit cuncra R cirauitu arpe
longes uastari loca. cumq. famnis uniuersa co¬
Smieret crebris fulmenum iaccitas. et grandinea
angestati comintus a oeoto deuutns receueme
reñs. quia etiam Bertãldus Regiuis a secretis
cuius cuncta fiebare consilio ixsane mox mentis
fficitur. De quo cum Rese leniri debuerus. magis

Expanded text:
ot hec exercerent proludia, factum est in die sancto dominice ascensionis, cesariani omnes suo cum cesare castris erumpunt, Teutones in dextro, Itali in sinistro bella cientes. Civibus vero occurrentibus ex adverso ingravatum est undique bellum diversis in diversa pugnantibus. In prima fronte nobiliquidam Theutonicus statura procerus et Vuido Italicus marchio, signifer regius, inter media tela confixi sunt. Quibus cadentibus multisque aliis in proprio cruore iacentibus paulatim belli tepescit amor. Demum cesariani collecto agmine ad castra commigrant, urbani quoque relictis campis propria tecta requirunt. Igitur recedens ab urbe cesar iubet cuncta in circuitu prope longeque vastari loca. Cumque flammis universa consumeret, crebris fulminum ictibus et grandinea tempestate correptus a cepto desistens recessit merens. Quin etiam Bertaldus, regius a secretis, cuius cuncta fiebant conscilio, insane mox mentis efficitur. 14. De quo cum rex leniri debuerat, magis
Abbreviated transcription (Latin):
fcisse. et su uocasè leguntur. Tempare iHo
Caesar Henricus scchiduui staliam ueniers cde¬
braco Papia synodali concilio Romam tendis
cui Papa obuauit Placenne uiuente alttro
ai concetente intronuzatus. Tacto auir Rome
generali conuencu Resulli uisum er Regi
cenere lachedram. quo staun abiecto unum
ex Peutonibus Presulem illius loco suburtuue
in stalta Sinodum deuorissime colebrauie Pa:¬
pia sullies. at. Mantue abente Cuesare. Cui
cum miserĩcorditer displiceres oppresio illa uobe:¬
mens. qua imgiicimi Mormani misera afligune
Mulia pradicatione misea precis tintat allar
a cantis reuocare Plagitis. cumq. nil proftceret

Expanded text:
se et sic vocasse leguntur. 2. Tempore illo cesar Heinricus Italiam veniens, celebrato Papie synodali concilio Romam tendit, cui papa obviavit Placentie vivente altero ac concedente intronizatus. Facto autem Rome generali conventu presulum visum est regi tenere cathedram. Quo statim abiecto unum ex Teutonibus presulem illius loco substituit, in Italia synodum devotissime celebravit, Papie scilicet atque Mantue absente cesare. Cui cum misericorditer displiceret oppressio illa vehemens, qua impiissimi Normanni miseram affligunt Apuliam, predicatione mixta precibus temptat illos a tantis revocare
Abbreviated transcription (Latin):
ras in Cedesia nouetati. lecanias illas quasta:¬
brosiani posi Mcensione Uominica antiquutus
bat audinribus esemañdas Inde iesinrara en:¬
dus discedentib. inter se curbio factus est in urse
conffictus. in. quo Deo est qperante fugatus. et
uuictus cesis suis. et intespectis dliquib. ciuusta:¬
men consulta Mrlentaldus preter innumeras.
defincto Abbate s2 Celi alteru nore predareg

Expanded text:
rat in ecclesiam, novitates letanias illas, quas Amrat in ecclesiam, novitates letanias illas, quas Ambrosiani post ascensionem dominicam antiquitus bat auditoribus execrandas. Unde ipso instante triduo, discidentibus inter se turbis factus est in urbe conflictus, in quo deo est operante fugatus et victus cesis suis et interfectis aliquibus. Cuius tamen consultu Arlembaldus preter innumeras, defuncto abbate Sancti Celsi alterum ex more
Abbreviated transcription (Latin):
cũ promuteret Domino Sage deinde obidientia
acceyto do es annuo Apostolice. qratie. ac rotius
ratus reuertitar ultra prqyerare non udlens Pur
lee non cessat prosequi grauius solito ca clero Ponti:¬
ficem ca uero placiu Irsimo. qui renos seruta¬
au. et corda ille qui aliena du medutatus fueral
lasitudine inopina subito doluie suã igns eppritui:¬
dine. cumꝗ. lanquerei biernio pulrionis lurio uo:¬
cis priuãtur oficio. ui in quõ multas affirerai in
co quoq deficeres dicentr: screprura: Ser que quispe
at per hasc a torquetur. sed ne marsuos atũuure
uideamur de iHo penitus raceamus. ccuus uite mo.¬
asg ratio Duuino est reliaquenda unlicio. Miudu
assidue defincti frarris uice uscipere quicum
sumgie in debitun mnalli uerbis adeo credulus
uẽ quo frater flagells occiderar qre percutius suor:¬
pionibus et residiui locusti comedat Brustusad
placitum si qua sunt derunù peccata diudicars
Maerea. Mraldus inter plures alias quas iadure:¬

Expanded text:
ret domino pape deinceps obedientiam, accepto ab eo anulo apostolice gratie ac totius ratus revertitur ultra properare non valens. Post hec non cessat persequi gravius solito cum clero pontificem. 14. Cum vero placuit altissimo, qui renes scrutatur et corda , ille, qui alienam diu meditatus fuerat lassitudinem, inopinam subito doluit suam ipsius egritudinem. Cumque langueret biennio pulmonis vicio, vocis privatur officio, ut, in quo multos affecerat, in eo quoque deficeret dicente scriptura: Per que quisque peccat, per hec et torquetur . Set ne mortuos accusare videamur, de illo penitus taceamus. Cuius vite mortisque ratio divino est relinquenda iudicio. Arialdus assidue defuncti fratris vicem suscipere. Qui cusumpsit indebitum, Arialdi verbis adeo credulus, ut, quos frater flagellis ceciderat, ipse percutiat scorpionibus et residuum locuste comedat bruchus ad placitum, si qua sunt clericorum peccata, diiudicans. lat. 15. Interea Arialdus inter plures alias, quas induxe
Abbreviated transcription (Latin):
coruenorni. siniliter ab angulo uog argulum. ac
prino quiden inpetu guodum pemun aggerdirar
municipiua nomen lanariana. quio impagnans
in modico demolitur. Unde uel inde applicuu
Mediolanum tercis ab urbe nillario fiocis tenidiis
castranetatus. MediSanenses auten prampse reuate¬
re. ques prarima ciuitati muniune lora. e quitũs
electi uiuenes armnis cumpti. bello esoiti. udlarti

Expanded text:
convenirent simul ab angulo usque ad angulum . Ac primo quidem impetu quoddam firmum aggreditur municipium, nomine Landrianum, quod oppugnans in modico demolitur. Inde applicuit Mediolanum tertio ab urbe miliario fixis tentoriis castrametatus. Mediolanenses autem prompti resistere queque proxima civitatis muniunt loca. E quibus electi iuvenes armis compti, be
Abbreviated transcription (Latin):
trahilae. segultus est auicm ad Uanatum
Gionyium ubi degans sundauera hee
Monasterium Frouidie etiam uiueno uni¬
uensis Ctdeste ordinibas plures conferens fa:¬
cultaae ao presentium. futurorumque sub-¬
sidia. Nuus in diebuo cuidam Senuenni
urbis inedle reuellari suna Pannii. Inbi¬
episcopi sacrasancade reliquie De eo cum
sufficienter sit dictum ceset noster
noster
ab ilo salus cote ian renia subtilicir aca¬
endus.
Memui ne nuper dixise propter ciuile uipiun
muratum urbio. et Fedesie statũ: utrum ue.¬
ro in melius. an detenus dicere non sportut.
cum facta colatione prettritora. ad presentia
facilio fer inde cognitio. atq urina nescure
que iamen omnia melius senbendo paretune
Defuncco autom Heriberco uarie tractatiura
multis de restituendo Poncisice. Henricus uero
ac spienai primi ordiuis ddero idiotam. es a
rure uenientem elegie. Mtistiten. cui nomea
fuerae Suuido. Re Lera sustulue eum de gregis¬

Expanded text:
um Dionisium, ubi elegans fundaverat ipse monasterium. Providit etiam vivens universis ecclesie ordinibus plures conferens facultates ad presentium futurorumque subsidia. Huius in diebus cuidam Genuensis urbis incole revelate sunt Iohannis archiepiscopi sacrosancte reliquie. De eo cum sufficienter sit dictum, cesset amodo noster ab illo stilus, cote iam tertia subtiliter accuendus. e me nuper propter civile jurgium mutatum urbis et ecclesiae statum. Utrum vero in melius an deterius, dicere non opportuit, cum facta collatione praeteritorum ad praesentia, facilis fiet inde cognitio. Atque utinam nescirem. Quae tamen omnia melius scribendo patebunt. 2. Defuncto autem Heriberto varie tractatur a multis de restituendo pontifice. Heinricus veroac sapienti primi ordinis clero, idiotam et a rure venientem elegit antistitem, cui nomen fuerat Wido. Revera sustulit eum de gregi
Abbreviated transcription (Latin):
trrasas ureumpens aditus municipia qlides
progtiupat e uiano aium stalie cum ipina¬
nsis cetrns uelue Duces incelant. Preis¬
onim sseriirtus. et egregius Mantio Rauie¬
auo duo sunira Regne egloranar accesus
ulst que reddunrl meables preduia sana
inexuignabilis epridi Bara per uon ducer

Expanded text:
trusos irrumpens aditus municipia queque preoccupat. E vicino autem Italie cum obtimatibus ceteris electi duces incedunt presul Heribertus et egregius marchio Bonifacius, duo lumina regni, explorantes accessus illos, quos reddunt meabiles precisa saxa i
Abbreviated transcription (Latin):
pum presderte Uomno Paya Iobarai. Snminera
itaque Pashhali solemnitate cun Rede Conradus in
Basica. Mpostolorun. ad cusmer Inpery. Ineralica
forri consecratione sublimandus Henbirtus Nauer¬
nas Ardiegiscopus amrane deatra Regis inia:¬
se. ac renut faciens quod. Medidanrs cure
cenet in ocalis commonebani cum Meules ceten
quatinas ab inceeto desisterit. nitilominus elle
peranacuer anebar. Herbirius auum helio¬
Larcnas. Mnsts. ne ia die fisto tumaltas fie¬
cum cuncia suoo aduersari uolentes ab onui
conrtradictiore corrcins. Rex igitun iumulluunaa
uiꝰ eos Hoatodice sedis consẽtracio Inperualls
ia inbiaiane sedu prulegun es eliato el
comnsceratio Segalis. Inde ratum uiadetor u me¬
y presens aftuerit reyresenti agem adi hparuese
re quia ibrariana congararone didlcr es
qp̃ut iegnan. Cum hec Regs omritto ea¬
leaes sentencia dextran Raliernass austrtas
ducta uitarde cumultus causa uenire dostili.
Ipcur corsulente Uomino Festdlco ee du¬
no euocopis dexteram deda Haerao Pataler

Expanded text:
pum presidente domino papa Iohanne. 3. Imminente itaque pascali solempnitate, cum rex Chuonradus in basilica apostolorum ad culmen imperii apostolica foret consecratione sublimandus, Heribertus Ravennas archiepiscopus temerarie dexteram regis invasit ac tenuit faciens, quod Mediolanensi iure iceret in occulis, commonebant eum presules ceteri, quatenus a non suo desisteret. Nichilominus ille pertinaciter tenebat. Heribertus die festo tumultus fietum, cunctos suos adversari volentes ab omni contradictione cohercens. 4. Rex igitur tumultuantium egium est apostolicae sedis consecratio imperialis, ita Ambrosianae sedis privilegium est electio et consecratio regalis. Unde ratum videtsi presens affuerit, representet regem ad imperium re, qui Ambrosiana consecratione didicit et cepit regnare". Cumque hec regis omnibus et sententia, dexteram Ravennati auferens dicta vitandi tumultus causa venire distulit. 5. Igitur consulente domino apostolico et universis episcopis dexteram dedit Arder
Abbreviated transcription (Latin):
Prinayzes tui infideles soy furd. omres dulgune
manera. sequuntar retrbucioris. Quog corsillo
Ferricus dierexie in Stalid suum cù exeraittae
Dacem. cui occurcens iuriliter trduinus facta
congresione in canpo fatrice quamplures ura:¬
re non lorgo par cum ualida Ieuumicos militra
properauil. Eencus a Sernania iuo Saliẽ carra¬
mentatus in limire. Ex adueso Melunusfiders
iuribus. nec minus arnis insrrucrus non tartan
defindere quantum super eũ paratus insuigete

Expanded text:
unt munera, secuntur retributiones . Quorum conscilio Heinricus direxit in Italiam suum cum exercitu ducem. Cui occurrens viriliter Ardoinus facta congressione in campo Fabrice quamplures stravre non longo post cum valida Teutonicorum militia properavit Heinricus a Germania ipso Italie castrametatus in limite. Ex adverso Ardoinus fidens viribus nec minus armis instructus, non tantum defendere quantum super eum paratus insurgere,
Abbreviated transcription (Latin):
uargaciens cacca in ciecaua lta ad ceua
introattam Pema concutitas unileda Surcio¬
ipo misericordiam damat. Crescennius uero ue¬
arce hut Inperaior undis obidione urcundas
cmrchus belli macdinis quotidie oppaguans. ames
pacto arcunq conpesũo ilius se tradidie potis¬
rati qui statim in prato Meroniano uissuses
decgsllar. Stighania auten usor cius traduur
adulteranda Teuionibus. pseudo Papa uero Srę¬
cus efosis ocalis. absasis naco. et̃ auridas dors
asine rerrouersus manu caudam terens coran
disrratitur per urtim su Noma aute mabillo
Resis quicaue in oculls PTenpori aucem pra¬
terito decreuerai Mpcrator materre gerto. squa¬
ri coniugio huus causa conulyi prefatus . I.¬
nalgtis uenerabilli Ardicpiscgnis Regia uino:¬
lser conuerraras est in urte Regia ua canus
ue quidquid oposceret. facile ingetrarer
comaonso tanden propter quoo ueuirat nȩgtas

Expanded text:
faciens cuncta in circuitu loca. Ad cujus introitum Roma concutitur universa. Graecipse misericordiam clamat; Crescentius vero rearce. Hunc imperator undique obsidione circumdat, omnibus belli machinis cottidie oppugnans, donec pacto utcumque composito, illius se tradidit potestati. Qui statim in prato Neroniano jussus est decolari. Stephania autem uxor ejus traditur adulteranda Teutonibus. Pseudopapa vero Graecus effossis oculis, abscisis naso et auribus, dorso asinae retroversus manu tenens cdistrahitur per urbem. Sic Roma ante mobilis regis quievit in oculis. 13. Tempor preterito decreverat imperator materne gentis sociari coniugio. Huius causa conscilii prefatus Arnulfus venerabilis archiepiscopus, regia jussioaliter conversatus est in urbe regia, ita carus ut quicquid poposcerat facile impetraret. Com
Abbreviated transcription (Latin):
partibuos agmini conflirere cisde uu ciuibio
in campo Cartonañe. ubi facta est plurima cedes
utrinq. a quo bello egre diuersu hac etian uite.
Inciiutatt autrn quedan uernila audisa Pomi¬
ni sui nece accurns patren Piesulli lecto ia¬
centem cultro tranfirit. Posi hee es alia nul¬
ta iaspirante Ueo. et inciruenienti consulta
sapientum partis utriusq noua pax uetera
dissduit odia Anhicpiscopus eñim menor pusto¬
ralis diligentię. spullis uero recondarus douilis
obedientie. donanus preterita spdesati suent
pace perpetua. Pręuerea sentiens se Praesus
disperas facultatib ofindiue lelena. ui lle¬
rum lenires. ac pepulum. sanchi Mariyno lelsi
fndauit Monastirium. mustisq ditauit ggis
ubi completo dieru numero morens suo quiea
in tumulo lui alar suermi. Mrusptuo. de
quo ditetur pasenan. Esnttrim rȩinane: sao¬
ne anto cum natre Preca quidum Sexau

Expanded text:
partibus agmine conflixit eisdem cum civibus in campo Carbonarie. Ubi facta est plurima cedes utrimque, a quo bello egre divertit hac etiam vice. In civitate autem quidam vernula audita domini sui nece accurrens patrem presulis lecto iacentem cultro transfixit. Post hec et alia multa inspirante deo et interveniente consultu sapientum partis utriusque nova pax vetera dissolvit odia. Archiepiscopus enim memor pastoralis diligentie, populus vero recordatus ovilis obedientie, donantes preterita federati sunt pace perpetua. Preterea sentiens se presul dispersis facultatibus offendisse ecclesiam, ut clerum leniret ac populum, sancti martyris Celsi fundavit monasterium multisque ditavit opibus, ubi completo dierum numero moriens suo quievit in tumulo. Cui alter successit Arnulfus, de quo dicetur posterius. 11. Interim regnante Ottone tertio cum
Abbreviated transcription (Latin):
la sini uobis uestigia ueriraris. pro luce paspa¬
tis tenebras ceci omnes efftiai. quonia cea surt
duces uestri. sed numquid potisi cecu cęcun
ducere. nonne ambo in foueam caduni: abundul
enim stugra maltimoda: Reresis quoque ila simo¬
niaca in sacerdotibas. leuitis. dc reliquis saceg
ministris. qui cum Miedaite sini. et. Simoraici
merito debine abyici. a quibtis. si salutem a
saluarori seratis. deiaceg omnino cauea nla
egrum ueserantes oficiã. suorui sacrificia idem
est. ae si canina sine steregra. enunq baslier
iumentoz presȩpia. Qamdien isis amoto regroda¬
o bona corum̃ omnia pusicentir su facultu
uel enra nan ei eso placanda plura camus
ed quos peius omuium fue indigais usg modo
communicando Rezen celuà ꝯfendi naue auie
propua Diunuite ago peniterua talia prorue¬

Expanded text:
la sint vobis vestigia veritatis. Pro luce palpala sint vobis vestigia veritatis. Pro luce palpatis tenebras ceci omnes effecti, quoniam ceci sunt duces vestri. Sed numquid potest cecus cecum ducere? Nonne ambo in foveam cadunt? Abundant enim stupra multimoda, heresis quoque illa symoniaca in sacerdotibus et levitis ac reliquis sacrorum ministris, qui cum nicholayte sint et symoniaci, merito debent abici. A quibus, si salutem a salvatore speratis, deinceps omnino cavete, nulla eorum venerantes officia, quorum sacrificia idem est, ac si canina sint stercora eorumque basylice iumentorum presepia. Quamobrem ipsis amodo reprobatis bona eorum omnia Publicentur; sit facultas vel extra. Nam et ego plectenda plura commisi, sed quod peius omnium fuit, indignis usque modo communicando regem celorum offendi. Nunc autem propicia divinitate ago penitentiam talia provis
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũ modue soet auccontatis lumiliter uestto
nasces prouidu aplicare ui landassum quas
Factus asecla. landuffus uero cum enes eax¬
dicions linque. ac uouis. nimisq. fauoris amator
espener duxx uerbi eficitur usuepato sibi cor¬
tra morem Etcdene prediçanonis ofteio. Fic ca
nullis. Ecclesiasticis gradisus altiratris graue
ugum lanccori imponebas ceruicittis. cum
inter alla que quotidie plesis auribus incusca¬
bae die una taliter concionatur la ꝓgpelo.
Carisimi seniores conceptui in corde scumore
altra retinere non ualeo ndute Pomireme no¬
litr adolescentis. et imperit uerba concemrert:
Reuelar enim sege Deus minori. quod derest
maion. dicitẽ nili credias ia Pcum mnuui. et
unum. seppanderane omues cedinus. et adleai
pou hec ait. Condelecta uestre deuotioni: con¬
patior tamen inminenti magne perdenori. mul:¬
ais enim cetro temporibus non est agrirus hac
in uibe̾. saluator: diu ese quod etratis. cun nal:¬

Expanded text:
Qui cum modicae foret auctoritatis, humiliter utpote Qui cum modicae foret auctoritatis, humiliter utpote natus, praevidit aplicare sibi Landulfum, quasi factus assecla. Landulfus vero cum esset expeditioris lingue ac vocis nimiusque favoris amator, repente dux verbi efficitur usurpato sibi contra morem ecclesie predicationis officio. Hic cum nullis esset ecclesiasticis gradibus alterat cervicibus, cum inter alia, que cottidie plebis auribus inculcabat, die una taliter concionatur in populo: "Carissimi seniores, conceptum in corde sermonem ultra retinere non valeo. Nolite, domini mei, nolite adolescentis et imperiti verba contempnere. Revelat enim sepe deus minori, quod denegat maiori. Dicite mihi: Creditis in deum trinum et unum?" Respondent omnes: "Credimus." Et adiecit: Post hec ait: "Condelector vestre devotioni, compatior tamen imminenti magne perditioni. Multis enim retro temporibus non est agnitus hac in urbe salvator. Diu est, quod erratis, cum nul
Abbreviated transcription (Latin):
dem timgus ad instar Papiensi. Munses
quoꝗ gacum sibi reprobauerune Epscgum set
prudencia Comll Adeleide militaris asno
du luus pos longi uempons conflicstis. incen¬
a candem uebr concimoro alitro. qui elsperene¬
yriorem suscigiune. Hac cadem tempestate
horror nimius Ambrosianum inuasie llerun
inourgente populo noruter in cũ ingnientis
uerihiq peccatis. Emnes enim peccaruti et egeue
gloria Dei. Ierum calii hic horro mutarta cũ
aspiratione lutera multorii concegit errorem.
cuus inicum. et seriem cũ res nattris adhuc
ulersetur ia occulio prouie possumus enarremus
finem ixe prouideai. qui cũsit ascla. et
mirabiliter cuncra dispensat. Quida igiur ca
Decumanis diaeonis nonine. Mialdũs penes sui :¬
donem Ancistitem multis freras delitos. malnoss
cumulatus honorsus dum suurarum uacart ui¬
dio seuerisimus es diuine legis henonbus factus
incerpres. dura escercens in dericos soloo uidicia

Expanded text:
idem tempus ad instar Papiensium Astenses idem tempus ad instar Papiensium Astenses quoque datum sibi reprobarunt episcopum, set prudentia comittisse Adeleide, militaris admodum domine, post longi temporis Conflictus, incensa tandem urbe, contempto altero quem elegepriorem suscipiunt. 8. Hac eadem tempestate horror nimius Ambrosianum invasit clerum insurgente populo noviter in eum, ingruentibus utrimque peccatis. Omnes enim peccaverunt et egent gloria Dei Verum talis hic horror mutata cum aspiratione littera multorum concepit errorem. Cujus initium et seriem, cum res nostris adhuc versetur in occulis, prout possumus ennaremus. Finem ipse provideat, qui cum sit alpha et omega, mirabiliter cuncta dispensat. Quidam igitur ex decomanis diaconus nomine Arialdus, penes Widonem antistitem multis fotus deliciis multisque cumulatus honoribus, dum litterarum vacaret studio, severissimus est divinae legis factus interpres, dura exercens in clericos solos judicia.