comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẜmea ubu stipulationisque
ate pposita sunt.fidciussoros
nontenẽtur non enim fec¬
stiioq instipulatione conue¬
n̾at. id ẽ op alui non locasti
loratio quam sccutus non es¬
punde est ac si int̾posita non
ciicto. comictus abc̃ptore. coi¬
dẽpnatus ẽ inctam qntitatẽ
quesitum ẽ. incumhr̃de uen

Expanded text:
ea uerba stipulationis, quae a te proposita sunt, fideiussores non tenentur. non enim id fecisti, quod in stipulatione conuenerat, id est opus alii non locasti, locatio, quam secutus es, perinde est, ac si interposita non euicto conuentus ab emptore condemnatus est certam quantitatem: quaesitum est, an cum herede u
Abbreviated transcription (Latin):
onstitutiombus princi¬
palibus cauetur. eaque
nfamandi alti causam
monimita publica posi¬
tasunt. tolli demedio¬
ctiam et lege cornelia iu¬
riarum actio auilit mou̾i
põt condempnatione iudi¬
eis estimatione facienda¬

Expanded text:
onstitutionibus principalibus cauetur ea, quae infamandi alterius causa in monumenta publica posita sunt, tolli de medio.Etiam ex lege Cornelia iniuriarum actio ciuiliter moueri potest condemnatione aestimatione i
Abbreviated transcription (Latin):
plu.ar. possit cogint maltam
patem aret. nẽ sula meurs a¬
grum spectirent. . nõ posse
cum ficc quominis agͣuici¬
aqua deflueret seu operiret. ꝓ

Expanded text:
ae possit cogi, ut in alteram partem araret, ne sulci in eius agrum spectarent. respondit non posse eum facere, quo minus agrum uiciaqua deflueret, hosce ut operiret,
Abbreviated transcription (Latin):
fundomco ⁊ inseriore putẽ fundi
uendid̾o ad cuius frontem insula
non respicit. nicħ insula crea ptine¬
bit ad cptorem. cad̾ex causa quia
nec abitio quid̾ eiusfict. suam¬
tunccum insula nascerctur. euisd̾
partis dominus funss. E susfilu
si upafluminis que ẜm incum
agrum sit arbor nata sit. icam ce
at quia solum ip̃r mũpͥuatum est
usus autem ciis publicus intellig
timorum fit quiaiam populus co
nontitur. Grib mois insula in fiu¬
mine fitsimocum agrum qui aluci
no fuit anmnisccum Hlurt salto cum
lotum. qui aluci eẽt sicciptlinq¬

Expanded text:
fundo meo et inferiorem partem fundi vendidero, ad cuius frontem insula non respicit, nihil ex ea insula pertinebit ad emptorem eadem ex causa, qua nec ab initio quidem eius fieret, stunc, cum insula nasceretur, eiusdem partis dominus fuisset.Celsus filius, si in ripa fluminis, quae secundum agrum meum sit, arbor nata sit, meam esse ait, quia solum ipsum meum priuatum est, usus autem eius publicus intellegiroximorum fit, quia iam populus eo non utitur.Tribus modis insula in flumine fit, uno, cum agrum, qui aluei non fuit, amnis circumfluit, altero, cum locum, qui aluei esset, sicc
Abbreviated transcription (Latin):
crmaifiumta suit mundatione.
fuminis cccuꝵitus q̃suit pauĩatim
ocupatuss̃. suienor paulatim. s co¬
dem impctu recessu fluminis resti¬
¶umina enim cesitotum uice fũ¬
guntur it ecprinato mpublicũ
adducant eͥcpublico inpriuatũ.
I sicutibic fundus cũ alueus
auiunis fc̃s eẽt fuiss publicus.
itinuie priuatus eris d c̃e cuius
non eẽtit modo memoria. ut iam

Expanded text:
men fuit, inundatione fluminis occupatus esset, siue paulatim occupatus est siue non paulatim, sed eodem impetu recessu fluminis resttinet: flumina enim censitorum uice funguntur, ut ex priuato in publicum addicant et ex publico in priuatum: itaque sicuti hic fundus, cum alueus fluminis factus esset, fuisset publicus, ita nunc priuatus eius esse debet, cuius non exstat memoria, ut iam
Abbreviated transcription (Latin):
Siego tibi comodauo. tuticio
Iquip̾utet tuum eẽ nichomi
Iego id possi debofuderit sicol¬
gonus meus fundum locau̾it
ant his apudquem deposue¬
ram. apud alium rusum de

Expanded text:
Si ego tibi commodauero, tu Titio, qui putet tuum esse, nihilo minus ego id possidebo. et idem erit, si colonus meus fundum locauerit aut is, apud quem deposueram, apud alium rursus de
Abbreviated transcription (Latin):
gulas res que in edificio sũt.
non inoctur posside ĩd dici
deb. ⁊ denauc. ⁊ armario.
multismodi uł uti. si mortu¬
um incum locũ intulimus.
que possidebamu Ipaꝙ loc̃¬
aut religiosum. aut sacrum.
nõ possumu posside ⁊⁊ sicõtẽp¬
namus ieligionem appͥuato
cum teneamus. sic̃ hõiem lib¬
um. ¶⁊tẽ cum prctoriocͥco ĩ
infecti non promittebatur.
possonem mutum dominũ
amitt̾e labeo aitfte ꝙ mari
aut flumineoccupatum sit.
posside nos desiminuᷤ saut si
isqui possidet. inalt̾ius potesta¬
tẽ. ꝓucit itemq mobile ẽ mlti
modis desimius posside̾ si a
nolum. Aut suum puta maũ

Expanded text:
s res, quae in aedificio sunt, non uidetur possedisse. idem dici debet et de naue et de armario. multis modis, ueluti si mortuum in eum locum intulimus, quem possidebamus: namque locum religiosum aut sacrum non possumus possidere, etsi contemnamus religionem et pro priuato eum teneamus, sicut hominem liberum. Item cum praetor idcirco in infecti non promittebatur, possessionem inuitum dominum amittere Labeo ait. Item quod mari aut flumine occupatum sit, possidere nos desinimus, aut si is qui possidet in alterius potestatem peruenit. Item quod mobile est, multis modis desinimus possidere: si aut nolimus, aut seruum puta ma
Abbreviated transcription (Latin):
ticio fuo stipłatus dari. deinde¬
ꝓcͥtam/ amplio ticio solui nõ p̃t.¬
qͣmius ante litẽ ꝯtestatam po
liciis bona fide soluent q̃n libe
Fratur et ait nilianꝯ cũ dũs ra¬
tum hũcrit tũc lib̾ari. ¶Idem
an condici exca causa possica
ait interesse qua mente solutõ
fc̃a ẽet. utrũ ut statim debitori
libetur an ũo cum dñs ratum
hĩusset priore enĩ casu confes¬
tim condici posse ꝓcuratori.et
tunc demũ cccingu ꝯditõnẽ
cũ dñs ratum b̃iusset: p̃ost̾io¬
re tũe deinde nasci conditõnẽ
cum dñs ratum nõ hu̾iss ũi
creditor cuiꝰ ignorantis ꝓcura¬
tori solutũ est ad arogand̃ se

Expanded text:
 dari, deindetam, amplius Titio solui non potamuis ante litem contestatam poslienis bona fide soluerit, eretur? et ait Iulianus, cum dominus ratum habuerit, tunc liberari. idem an condici ex ea causa possit? et ait interesse, qua mente solutio facta esset, utrum ut statim debitor liberetur an uero cum dominus ratum habuisset: priore casu confestim posse condici procuratori et tunc demum extingui condictionem, cum dominus ratum habuisset, posteriore tunc demum nasci condictionem, cum dominus ratum non habuisset.Si creditor, cuius ignorantis procuratori solutum est, adrogandum s
Abbreviated transcription (Latin):
utrum ex iiũsitate id decedat.
ut quidam putant sũ soluedi
.x. inch̾ debitor dixiss an sicut
ego pouto in totis .x. ficeussori
contingit lib̾atio. quia dñdo po¬
tuit hec effic̾e debito ut ubi nõ¬

Expanded text:
utrum ex uniuersitate id decedit, ut quidam putant, si in soluendis decem nihil debitor dixisset, an sicut ego puto, in totis decem fideiussori contingit liberatio? quia hoc dicendo potuit hoc efficere debitor, ut, ubi no
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatẽ abco consequipot. silex elia sẽ¬
tia non impediat libtatẽ ⁊destsisolũc¬
do sit. ne ob id c̾ditores iideantur
fraudarh subconditione ẜuii leg¬
Atus pendcte conditione. pleno
qire hr̃ois ẽ s nullam libtatẽ ab eo¬
e consequi potꝰ nelogatirio iniuina
iquis hac lege fuum em̾it ut ma¬
numittat.⁊non manumitte eo fũ¬
Sadlibtatẽ pucnerit. exconstitutõe
diui marti anpossit ut ingratum
accusare uidcamus.⁊ dici pot eum
non sit manumissor ħ̾us cũ non
hr̃c. ¶Si filius mens ex uoluntate
mea manumiẜitanut ingratum
cum accusandi uis hc̃am dubitar

Expanded text:
libertatem ab eo consequi potest, si lex Aelia Sentia non impediat libertatem, id est si soluendo sit nec ob id creditores uideantur fraudari.Sub condicione seruus legatus pendente condicione pleno iure heredis est, sed nullam libertatem ab eo consequi potest, ne legatario iniuria quis hac lege seruum emerit, ut manumittat, et non manumittente eo seruus ad libertatem peruenerit ex constitutione diui Marci, an possit ut ingratum accusare, uideamus. et dici potest, cum non sit manumissor, hoc ius eum non habere.Si filius meus ex uoluntate mea manumiserit, an ut ingratum eum accusandi
Abbreviated transcription (Latin):
uinfraudem c̃ditor manumittĩt
lib eẽ prohibetur suic dios solũcdo
peccunie iamcessit. siuc indiẽ uł sb̃
conditione sit debitum diu̾saẽ
causa ẽ. legati sub conditione reli¬
cu. nam aut̃ quam conditio exti¬
tent int̾ cͥclitores legatarius iste ñ
lxtur. ¶Exomniaut causa crtdi¬
torib inhac parte lex eliescentia.
ẽẽ placuit. ¶ Pignori datus ẜuus
Intẽ quam debiti nomine satis¬
fiet:sine consensu c̃clitorum. maũ¬
mitti non potꝰ. s pupilli c̾ditoris
citra tutoris anctoritatẽ consẽsu
nicħ libtati prodest sicuti nõ ꝓdẽ
sifructuanus pupillus. manumi¬
ssioni similit̾ cõsentiat Aul.

Expanded text:
In fraudem creditorum manumittitur liberque esse prohibetur, siue dies soluendae pecuniae iam cessit, siue in diem uel sub condicione sit debitum. diuersa causa est legati sub condicione relicti: nam antequam condicio extiterit, inter creditores legatarius iste non habetur. ex omni autem causa creditoribus in hac parte lex Aelia Sentia esse placuit.Pignori datus seruus, antequam debiti nomine fiat satis, sine consensu creditorum manumitti non potest. sed pupilli creditoris citra tutoris auctoritatem consensus nihil libertati prodest, sicuti non prodest, si fructuarius pupillus manumissioni similiter consentiat.
Abbreviated transcription (Latin):
si saltem ĩ unum ħ comisit cum ut
Ingtum accusan. sz omniũ cõscnsũ
dnecessanum. si sint euis dẽ gͣdus si
pr̃ lib̾tum uniexfiliis asign̾ait. sol¬
um eum accusare posseiuł scͥpsit.i
solumenim pr̃onum ec̃.Trenciꝰ

Expanded text:
commiserit, eum ut ingratum accusari, sed omnium consensum necessarium, si sint eiusdem gradus.Si pater libertum uni ex filiis adsignauerit, solum eum accusare posse Iulianus scripsit: solum enim patronum esse. 31
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ deb̾e non desiitdeniq
homo adhuc abeo peti potest
S sidebitor reliquam ꝑtem
stichi soluit. ul ꝑactorem ste
tus ita suꝵ michi aut ticio
ticius nec pct̾e nec nouare.n.
acceptum fac̾e pot̾
tantũq ei solui pot. Põp
tutoris auctoritate soluẽ do
pupillo libatur ame.

Expanded text:
minem debere non desinit: denique homo adhuc ab eo peti potest. sed si debitor reliquam partem Stichi soluerit uel per actorem stetus ita sum 'mihi aut Titio', Titius nec petere nec nouare nec acceptum facere potest, tantumque ei solui potest. 11tutoris auctoritate soluendo pupillo, liberabitur a me.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi aut ticio ¶S siqui
manduit. ut ticio soluam
deinde uetuent eum acciꝑe.
sugnorãs ph̃itum cum acci¬
pere. soluamlib̾abor s siscie¬
rornon libabor alia causa est.
sim ꝓponas stipulatum aliꝙ̾
sibi aut ticio. hic eni in ⁊ si
prohibeat meticio soluere
soluendo tñ libabor. quiac̾tã
conditionem huit stipulo.¬

Expanded text:
ibi aut Titio.Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, liberabor, sed si sciero, non liberabor.Alia causa est, si mihi proponas stipulatum aliquem sibi aut Titio: hic enim etsi prohibeat me Titio soluere, soluendo tamen liberabor, quia certam condi
Abbreviated transcription (Latin):
aduso bonos moros u̾b̾a¬
uerit et ait. iudicẽ deb̾e ĩqui¬
tere quid ficiente. ẜuum
mneũ u̾b̾au̾it. nam si hono
et qui pugnicecidit q̃stioẽ
intelligere debenis torm̃ta
et corporis dolorẽ. Ad eruen¬
dam uitatẽ nũda ergo int¬
ptinet ad hoc edc̃u q̃stions
ubo etiam ca qͣnt malamͣ
mansionẽ diet ꝯtinebitur.

Expanded text:
us bonos mores uerberauerit. et ait iudicem debere inquirere, quid facientem seruum meum uerberauerit: nam si honoret qui pugnis ceciderit. 'Quaestionem' intellegere debemus tormenta et corporis dolorem ad eruendam veritatem. nuda ergo intpertinet ad hoc edictum. quaestionis verbo etiam ea, quam malam mansionem dicunt, continebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ctum sit. ut it cursus flumini
detior fiat. tollere de moslir
purgare restitue iur boni ar¬
bitratu possit. Etatione dici¬
mus astando/ hisigitin. locus
demostratur ubicumꝙ naue
tute stait possunt. ¶At prctor
itẽꝙ nauigii det̾ius fiat. hoc
ꝓnaugatione positumẽsimm¬
mo nauigium solemus dice
⁊ ipam nauem q̃ tem ergo na¬
tius fiat naugii appellatione
⁊ rates continentur: quia ple¬
rumꝙ ratium usus nccessa¬
nus est. ¶Sĩpeoestre it impel¬

Expanded text:
ctum sit, ut iter cursus fluminis or sit fiat, tollere demolirpurgare restituere uiri boni abitratu possit'. Stationem dicimus a stando: is igitur locus demonstratur, ubicumque naues tuto stare possunt. Ait praetor: 'iterque nauigii deterius fiat'. hoc pro nauigatione positum est: immo nauigium solemus dicere etiam ipsam nauem, iter ergo naterius fiat'. nauigii appellatione etiam rates continentur, quia pleet ratum usus necessarius est. si pedestre iter impe
Abbreviated transcription (Latin):
Inpe tuende cansa factum sitis
taecopiendum ait. ectraqu̾a
siquid ita factum sit. nti de lege
fienlicuit. Uunman aliquio
fat labeo. ait. conpet̾e tale int̾¬
dictum. nequid inmart inuc
litore. quoportus statio it ne
nauigio detenus fiat. ¶s et
influmine publico. non tñ na¬
iugabili fiat. idẽ putatsdeinde
ut pretor ꝙ influmine publi¬
co.ripaue ciusfiat. siue quio ĩ
id fiume ripaue eius in missũ
habes. quo statio it̾ ne nauigio
det̾ior sit. fiat. restituas. Suꝑi
int̾dictum phibitoriumẽ. hoc
restitutorum ad eanõ cansã
ꝑtinens ⁊̃ ubeturaut isqui fc̃m¬
simodo idꝙ h stationẽ uł nani¬
gium det̾ius faciat. ¶Lec uerba
factum h uł imissum habes.
qui focit uł inmisit. s ⁊ eum qui
factum uł inmissum h deniq
labeo scbit. si auctortuus aqu̾.a
denuauit. tenerite hoc intdic¬
ducatur aqua. nicħ impedit
nisi imꝑator. aut senatus neter
simo cã aqua musu
publico nõ eritis si
aut nauigbile ẽ aut exeo. a

Expanded text:
ipae tuendae causa factum sit', sed ita excipiendum ait: 'extra quam si quid ita factum sit, uti de lege fieri licuit'. Si in mari aliquid fiat, Labeo competere tale interdictum: 'ne quid in mari inue litore' 'quo portus, statio iterue nauigio deterius fiat'. Sed et si in flumine publico, non tamen nauigabili fiat, idem putat. Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue eius fiat siue quid in id flumen ripamue eius immissum habes, quo statio iterue nauigio deterior sit fiat, restituas'. Superius interdictum prohibitorium est, hoc restitutorium, ad eandem causam pertinens. Iubetur autem is, qui factsi modo id quod habet stationem vel navigium deterius faciat. Haec verba "factum habes" vel "immissum habes" qui fecit vel immisit, sed qui factum immissum habet. denique Labeo scribit, si auctor tuus aquam deriuauerit, et hoc interdicducatur aqua, nihil impedit nisi imperator aut senatus uetet, si modo ea aqua in usu publico non erit: sed si aut nauigabile est aut ex eo aliud
Abbreviated transcription (Latin):
idemputo dicendum ẽ⁊simin¬
or duodecim amus indomum
quasi uxor deducta sit lz nodũ
lidum consequi. ut etate ꝑmi¬
tgente nub̾e possit. xp̃.¬
Abimusꝙ ex isguisis. ip̃i mulie¬
In pruulegium Isiquis cũ tutor
noneẽt.protutore negocia gessit.
priuilegio locu ẽẽ manifestũ
e nec int̾ ẽ ip̃e debeat quigessit
siue hrs eius ceteriꝙ successore
Ipe autẽ pupillus. h priuiłin.
S cius successores non hu ¶Sz
equissimum ent. cctens quoqi
quib curatores quasi debilib
uł prodigis dantur.P Auł.¬

Expanded text:
idem puto dicendum etiam, si minor duodecim annis in domum quasi uxor deducta sit, licet nolidum consequi, ut aetate permittente nubere possit abimusque ex his causis ipsi mulieri privilegium. Si quis, cum tutor non esset, pro tutore negotia gessit, privilegio locum esse manifestum est: nec interest, ipse debeat qui gessit sive heres eius ceterique successores. ipse autem pupillus habet privilegium, sed eius successores non habent. sed aequissimum erit ceteros quoque, quibus curatores quasi debilibus vel prodigis dantur, Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uifilium inpuberem hrdẽ insti¬
tuit. stichum rõne argenti qd̃
tc̃ti cum curatore diuisit. atq
ita tutor ei paem rone ad scbit.
consulutus. in stichis libcẽt .x. ñ¬

Expanded text:
ui filium impuberem heredem instituit, Stichum ratione argenti, quod tracta cum tutore diuisit atque ita tutor ei parem rationem adscripsit. consultus, an Stichus liber
Abbreviated transcription (Latin):
tx. statim qu̾a adita fu̾it hrdita:
Cł ib uno exhrdib ¶ sindiẽ aut̃
lib̾tas data c̃. uł sub cõditionẽ tẽ
qui ułex artificio. ułex officio. uł
quolz aliomo euident donata es

Expanded text:
fuerit hereditas uel ab uno ex heredibus: si in diem autem libertas data est uel sub condicione, tunc qui uel ex artificio uel officio uel quolibet alio modo euidenter denotati es
Abbreviated transcription (Latin):
dłe ⁊ usus. in quem modum in¬
telligẽdus sit nisi ꝯclitioni pani¬
issi. ⁊ dẽm an siquedam uasasinc
culpi eiuspenennt. atꝙita reliq̃
uasa brdi bona fide asignau̾it.

Expanded text:
e iussus in quem modum intellegendus sit condicioni paruisse, id est an, si quaedam uasa sine culpa eius perierint atque ita reliqua uasa heredi bona fide adsignauerit,
Abbreviated transcription (Latin):
cumuo stipulatur ꝑ ꝓmiss¬
orem non fi quomimis sib̾i
ut ag̾e liceat. non ius stiploi
inquit. s factum u̾satur ¶s ni¬
detur mͥlicet nins u̾ba conti¬
neat. ⁊ hoc stipulatio h̾re lic̾e

Expanded text:
cum uero stipulatur per promissorem non fieri, quo minus sibi ire agere liceat, non ius stipulationis, inquit, sed factum uersatur. sed uidetur mihi, licet iuris uerba contineat haec stipulatio 'habere lice
Abbreviated transcription (Latin):
non aconditione cepit ucl¬
utisipamphilum non dedi
ꝑta sit stipulatiopamphilũ
dart spondos. sinon dedis tm̃¬
crit. cum io actum ꝓbatur. ũ
si homo datus non fuit ⁊ hõ
utum sit. ut sola peccuma nõ
soluto homie debcatur de
defendendum ent qm fuisse
uoluntas probaturut homo
soluatur. aut pecciña petat᷑.¬

Expanded text:
non a condicione coepit, ueluti 'si Pamphilum non dederis, epta sit stipulatio: 'Pamphilum dari spondes? si non dederis, terit, cum id actum probatur, ut, si homo datus non fuerit, et homo utum sit, ut sola pecunia non soluto homine debeatur, idem defendendum erit, quoniam fuisse uoluntas probatur, ut homo soluatur aut pecunia petat
Abbreviated transcription (Latin):
tastipulatuꝰ sumte sisti in
cum id agetur ut cto die siste
dan nõ adiecto nomine.
A si abmitio id agebatur: ũ
quocũq die sisteres. uel si ñ¬

Expanded text:
ta stipulatus sum: 'te sisti in ‹c›um id ageretur, ut certo die sisterdari non adiecto nomine. quod si ab initio id agebatur, ut quocumque die sisteres et, si n
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatio quelibet subcõd¬
tione concepta uires hẽbit
noc ante ꝯmittetur. ꝙͣ fu̾it
declaratumatum promitten¬
di sisti non posse. ¶G isũta
scipulatus fu̾o. si incapitoliũ
no ascenderis. uł alecandriã
statim comittetur scipuło
quamnis capitolium ascen¬
dere ul alexandriam pudire
potuen P cum c̾tum ẽẽ cepe¬
nt. te capitolium acendere
ul alccandriam ire non p̾f
htcm̃ siqui itastipulatur. si
pamphilum nõ dederis .c. da
r: te spondes pegasus Nndit. no
ante conriti itipulonem. qm̃¬
d desiss pamphilus dãn posse.
dibimis aut̾ ceistimabat. ex

Expanded text:
stipulatio sub condicione concepta uires habebit, nec ante committetur, quam fuerit declaratum reum promittendi sisti non posse.Sed et si ita stipulatus fuero: 'si in Capitolium non ascenderis' uel 'Alexandriam statim committetur stipulatio, quamuis Capitolium ascendere ucum certum esse coeperit te Capitolium ascendere vel Alexandriam ire non posse. Item si quis ita stipuletur: "si Pamphilum non dederis, centum dari spondes?" Pegasus respondit non ante committi stipulationem, quam desisset posse Pamphilus dari. Sabinus autem existimabat ex
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ticurs ciusoem obligdni s
menius sub conditione d
siaticio eciginon potithgit
necticio conuento meuins
libatur qui In debituru s sit
mecitum ẽfisoluente ticio:
nec libatu meuuis qui nec

Expanded text:
tius eiusdem obligationis, sed Maeuius sub condicione debet, si a Titio exigi non poterit: igitur nec Titio conuento Maeuius liberatur qui an debiturus sit, incertum est et soluente Titio non liberatur Maeuius qui nec
Abbreviated transcription (Latin):
libiut ꝑmissũ fu̾it se excusart.
excusat̃on̾s appellatõm int̾pone
debent. et qui tp̃ra p̾finita mor¬
dinc cuismodi appellatõncm ꝑ¬
agendo nõ suai̾nt. m̃ito pescp¬
tõe repelluntir Qui excusatons

Expanded text:
libuerit, permissum fuerit se excusare, excusationem, appellationem interponere debent: et qui tempora praefinita in ordin‹e› eiusmodi appellationum peragendo non seruauerint, merito praescriptione repelluntur
Abbreviated transcription (Latin):
Squi inputeum uicun aliqd
infudent.ut ħ fc̃õ aquam corũ¬
pat. ait labeo. int̾dicto. ꝙ maut
clam cum teneri porcio enĩ ag¬
n uidetur aqua iuuaque ad¬
modum. siquid opens inia qua
fecisset. ¶D.uesitum ẽ si statu a
in municipio exloco pu. quis
sustulit. uel ii.uł clam. an hoc
int̾dicto teneatur. ⁊exitat ca¬
ssii sñi .a. cum cuius statua ĩlo¬
co publico in municipio sit po
sita: q ui. aut clamagere posse
quia int̾ fuit cuis eam nõ col¬
li. MMunicipes aut̃ ⁊ furti ac¬
turos. quia res corum sit. quasi
publicata sitũ decid̾it. ip̃i eam
lerit. an ei ad quem is seꝑulc
ꝑtinet agere ꝑmittaturs ipla¬
cet in his int̾dicto locum ẽc̃. et
auellat ⁊ effrĩgat. ¶ Siquis mnui¬
neas meas uenerit. ⁊inde radice
abstulit. hoc int̾dicto tenebr̃.
D̾ait pretor. ꝙ ni aut clam fc̃m

Expanded text:
qui in puteum uicini aliquid effuderit, ut hoc facto aquam corrumperet, ait Labeo interdicto quod ui aut clam eum teneri: portio enim agri uidetur aqua uiua, quemadmodum si quid operis in aqua fecisset. Quaesitum est, si statuam in municipio ex loco publico quis sustulerit uel ui uel clam, an hoc interdicto teneatur. et exstat Cassii sententia eum, cuius statua in loco publico in municipio posita sit, quod ui aut clam agere posse, quia interfuerit eius eam non tolli: municipes autem etiam furti acturos, quia res eorum sit quasi publicata: si tamen deciderit, ipsi eam lerit, an ei, ad quem ius sepulchri pertineret, agere permittitur? et placet et in his interdicto locum esse. et auell‹a›t uel effringat. Si quis in uineas meas uenerit et inde ridicas abstulerit, hoc interdicto tenebitur. Quod ait praetor: 'quod ui aut clam factum
Abbreviated transcription (Latin):
sitaẽ. ait cnim in hoc int̾dicto:
presentis tpr̃is significatione
accipi debere s tñ inquit sicx
coꝑe dãpnum datum fu̾it. aut
dominus. aut iscuius funco no¬
atum erit. sua impensa ro sustu¬

Expanded text:
o praesentis temporis significationem accipi debere. si tamen, inquit, ex opere damnum datum fuerit aut dominus aut is, cuius fundo nocitum erit, sua impensa id sustu
Abbreviated transcription (Latin):
Lurib reb ppositi. itastipulo
ft̾a ẽ. ca omnia que supra scͥp¬
ta sunt dariꝓpͥus ẽ. ut tot stip¬
ulationes quot res sĩt. ¶ehace
stipulatione annua binatri¬
na die argenti quaꝙ die dan
aꝑud ueteros uariatum fint
summaꝵ stipulationes isiplace¬
at extingui obligõnem al sti¬
pulationem. si incum casum
inciderit aquo inciꝑe no pot:
non tñ hoc momnibuez est.
Ecce stipulari uamater. actũ
aofundum comunem socuis

Expanded text:
luribus rebus praepositis, ita stipulatio facta est: "ea omnia, quae supra scripta sunt, dari?" propius est, ut tot stipulationes, quot res sint. De hac stipulatione: "annua bima trima die id argentum quaque die dari?" apud veteres varium fuit. summarum stipulationes. Etsi placeat extingui obligationem, si in eum casum inciderit, a quo incipere non potest, non tamen hoc in omnibus verum est. ecce stipulari viam iter actum ad fundum communem socius
Abbreviated transcription (Latin):
estipulone nonteñe. ¶tẽ  ipd
arbore̾ui itpestatis ꝯfracte in
nicum agrum decideñt. coꝙ
stipulor istam in qua ħom̃ia¬
ꝯprchenduntur. si quid arbo¬
rum. loci uc uicio accidit. non
cc̃ utile quia non arborum
num datum ẽ. ¶ planc siue¬
tustite arborum ħ fiebat po¬
ssumꝰ dicc.uicio arborum

Expanded text:
stipulationem non tenere. Item apud arbores vi tempestatis confractae in meum agrum deciderint eoqustipulationem istam, in qua haec comprehenduntur "si quid arborum locive vitio acciderit", non esse utilem, quia non arborum mihi datum est. plane si vetustate arborum hoc fiebat, possumus dicere vitio arborum
Abbreviated transcription (Latin):
uicio dãpnum tincatur.mi¬
stipulone int̾pom oportert
quis crum dubitat ncĩci esse
aquo stipubetur. cũ nẽie nich̾
ꝯfacicit locus ip̃s publicus da¬
pnũ inftrat sui naturdea
quid facitmusfiplancul pn¬

Expanded text:
amnum timeatur, mistipulationem interponi oportere: quis enim dubitat neminem esse, a quo stipuletur, cum nemine nihil faciente locus ipse publicus damnum inferat sui natura? Ad eaquid faciemus? et plane vel prin
Abbreviated transcription (Latin):
omnc dãpnũ. ꝙ extrinsccus
ꝯtingat ilabeo quidẽ scbit.d
dipn̾o dato non posse igi si
fluminũ. alio uequo casu for¬
tuito accidit. ¶senius quop
putat. siex edib ꝓmissoris
uẽto teguic deiecte dãpnum
uicino dederntiti cum teñ.
sicclificu uicio id. accidit. non
simolc̃tia uẽtorum. ul quã i¬
alia rõne que ium ht dina.
admittatur iniqum c ꝙ eĩ
tam firmum edificumm est
ut flumĩs. aut mans. aut tc̃pe¬
statis. aut ruine. ant incendn.
aut trcmotus ium sustingre
possit. ¶d fuius purat. si ꝯtro¬
uisra aque insulam subũterit.
deinde stipulatoris edificia
decidint. nicħ cum cestipłatu
ꝯscquturum qui a idncc oꝑi
nec loci ucio factũ crit. ¶Si.⁊
iqua uiciet fundam̃cta. et
sic edificium ruissi. ꝯmitti sti¬
lapsum sit protinu an ucro
net.sanum quis homincm
occidit. anu̾o fictum in beci¬
lliorcm ¶qua quam aut̃ stipu¬
latio tũc ꝯmittitur. cum uicio
opis dãpnum fc̃m sit. tñ si¬

Expanded text:
omne damnum, quod extrinsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si fluminis aliove quo casu fortuito acciderit. Servius quoque putat, si ex aedibus promissoris vento tegulae deiectae damnum vicino dederint, ita eum teneri, si aedificii vitio id acciderit, non si violentia ventorum vel qua alia ratione, quae vimadmittatur, iniquum erit: quo enim tam firmum aedificium est, ut fluminis aut maris aut tempestatis aut ruinae incendii aut terrae motus uim sustinere possit?Idem Seruius putat, si controuersia aquae insulam subuerterit, deinde stipulatoris aedificia ceciderint, nihil eum ex stipulatu consecuturum, quia id nec operis nec loci uitio factum est. si autem aqua uitiet fundamenta et sic aedificium ruisset, committi stilapsum sit protinus, an uero net, sanum quis hominem occidat an uero factum inbecilliorem.Quamquam autem stipulatio committitur, cum uitio op
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ adptem ediumptinet. uta¬
Uicium autem edium⁊ locise
labeo ut q accidens extrncec
nfirmiores eaᷤ facdeniꝙ
nẽo dicit. pilustris loci. uł. art¬
nosi nominc quasi uicion
mitti stiplonem quia natua¬
int̾ponitur nec intposita ꝯme¬
uittur. ¶ He stipulatio utrum
io solum dãpnum ꝯtincit

Expanded text:
 partem aedium pertinet. vitium autem aedium et loci esse Labeo ait, quod accidens extrinsecus infirmiores eas facit: denique nemo dixit palustris loci vel harenosi nomine quasi vitiosi committi stipulationem, quia naturainterponitur neque interposita committetur. Haec stipulatio utrum i
Abbreviated transcription (Latin):
uti fructuano nisi contulent.
idezꝙ fructuario p̾standũ ẽ.
ut ꝓprictanus cogatur ei con¬
ferrt ergo ⁊ solumꝰ retincbit
fructumus. siedes ceciderunt.
donce psteturei dãpnum ũ
ꝙ hr̃et uicinus missus in po¬
ssõne. id fructuanus ħeit. qui¬
io dãpnum iuucino sutiat.i
cad crunt a si minimũ detur.¬
Plautius. si.ibco que dñm oe
negrẽ. uelle sub hac excepti¬

Expanded text:
um uti, nisi contulerit: idemque fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre. ergo et solum retinebit fructuarius, si aedes ceciderint, donec praestetur ei damnum, ut, quod haberet vicinus missus in possessionem, id fructuarius habeat, qui damnum vicino sarciit. eadem erunt et si minimum damnPlautius.Si ab eo, quem dominum esse negarem uellem sub hac excepti
Abbreviated transcription (Latin):
Dem̃ ẽ asiquis armis deiect
est. ꝙ exfacinorib defumctor
de eoꝙ ad hħrdem pucnit. act̾o
datin sufficit enim nõ ilue
um subire. ¶ xc actio que ad¬
u̾sus hrdem cetosq successor¬
es ptinet. ꝓpetuo conpetit. qr
mea rei ꝑsecutio continetur
Cnnis deiectum quo modo
accipimus armasunt. om̃ia
tela. hoc ẽ fustos ⁊ lapides. non
solum gladii aste frame ⁊ dẽ
fustemuł gladium tenuit
mis deiectus possessor moctur¬
plusdicitur ⁊ simhermes uen̾¬
ant. siimpsa concertatione.
qui inhermos uen̾ant copro¬
cesserunt. ut fu̾tes aut lapide
sumerẽnt. uis eritarmata.
Qarmati uenerunt.⁊ si armi¬
is non sunt ũisi addeicienoũ
sideiecerũt. amatauis fc̃a ẽẽ
iudetun suffic̃ enim terror ar¬
moꝵut uideant᷑ ui armis de¬
caecisse / Si quis aut̃ iusis armatis
qui alibi tendebant metu hoc
deterritus profugit. nonui¬
det in deiectus. quia nõ hoc
animo fuerunt quiarmati

Expanded text:
est et si quis armis deiectus est, quia ex facinoribus defunctorum de eo, quod ad heredem peruenit, actio datur: sufficit enim non in lucro um subire. Haec actio, quae aduersus heredem ceterosque successores pertinet, perpetuo competit, quia in ea rei persecutio continetur. Armis deiectum quomodo accipimus? arma sunt omnia tela, hoc est et fustes et lapides, non solum gladii hastae frameae, id est fustem uel gladium tenuit, armis deiectus possessor Plus dicitur, et si inermes venerant, si in ipsa concertatione qui inermes venerant eo processerunt, ut fustes aut lapides sumerent, vis erit armata. Qui armati venerunt et si armis non sunt usi ad deiciendum, sed deiecerunt, armata vis facta esse videtur: sufficit enim terror armorum, ut videantur armis deiecisse. Si quis autem visis armatis, qui alibi tendebant, metu hoc deterritus profugerit, non videtur deiectus, quia non hoc animo fuerunt qui armati
Abbreviated transcription (Latin):
non admisit. deinde colonus
ii.ab alio deiectus est quereba᷑
quis heret in t̾clictum unoe i
dixinichil int̾ ẽe. colonus dñm
ingͥdi uolentem prohibuiss.
anc̃ptorem cuississ domini
uit dictum unde ii colono co¬
petitur ip̃m q simili int̾dicto
locatori obstrictum fore. que
deiecisse. tunc ud̾etur. cũ c̃pto

Expanded text:
non admisit: deinde colonus ui ab alio deiectus est: quaerebatur, quis haberet interdictum unde ui. dixi nihil interesse, colonus dominum ingredi uolentem prohibuisset an emptorem, cui iussisset dominus interdictum unde ui colono competi‹tu›rum ipsumque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deieci
Abbreviated transcription (Latin):
eul uticum qͥstionis hnce aut
um ate iudeiectus sim. sialiuꝰ
cad iẽ ir possidere cepentinon
quotiens uł non dominus. cũ
non inamplins quam adeuz
ꝑuen̾it tenetur qua decausa
int̾dum insolidum tenebit᷑.
is ad que totum ꝓuenent. qũa¬
uis expͣte hr s sit. ¶Deiectum a¬
ab usufructu. mead̃ causa ap̾¬
tore restitui debet Idẽ inqua
futurus ẽẽt sideiectus non ce̾t¬

Expanded text:
us um a te ui deiectus sim, si Titius eandem rem possidere coeperit, non quotiens uel non dominus, cum non in amplius, quam ad eum peruenerit, tenetur. qua de causa interdum in solidum tenebitur is ad quem totum peruenerit, quamuis ex parte heres sit. Deiectum ab usu fructu in eandem causam praetor restitui iubet, id est in qua futurus esset, si deiectus non e
Abbreviated transcription (Latin):
expulerit. atꝙ obid fructuari.
constituto tempore non usus.
ꝑdid̾it uissium nemodubita
retin̾e debeat reu̾sum ad se usũ
fructums et ꝙ fructuarius per
tem. eo ꝙ possiceat. uti arbito
suo suic inserendo siuercligẽ¬

Expanded text:
expulerit atque ob id fructuarius constituto tempore non usus perdiderit ius suum, nemo dubitat, retinere debeat reuersum ad se usum fructum et, quod fructuarius perdntem eo, quod possidebit, uti arbitrio suo, siue inserendo siue fodie
Abbreviated transcription (Latin):
os ꝑtinebit ⁊̃ adeum quibe¬
dificiis uti prohibetur. ¶⁊ on¬
siquent᷑ ant dicemus. adres
mobiles hoc int̾lictum non
ꝑtinere. siquis uti fru prohi¬
bitus est it mobilisnisi reiso¬
li cedebant res mobiles sig
ibi fuernt. dicenonme̾ ⁊ at
eas referrihec int̾chitin de¬
bere. ¶tem sinonusus frucruᷤ
susus sit relictus conpxtir hec
int̾lictum ex quacumꝙ
causa constitlitus est. usuffrt
uł usus. hoc int̾dictum locum
hebit. ¶r nsusfructus nomĩs
qualit cumq fu̾it. quasi mnpo¬
Sessio ne uittur hoc int̾dicto

Expanded text:
tinebit etiam ad eum, qui aedificiis uti frui prohibetur. consequenter autem dicemus ad res mobiles hoc interdictum non pertinere, si quis uti frui prohibitus est re mobili, nisi si rei soli accedebant res mobiles: si ibi fuerunt, dicendum est etiam ad eas referri hoc interdictum debere. Item si non usus fructus, sed usus si relictus, competit hoc interdictum. ex quacumque causa constitutus est usus fructus uel usus, hoc interdictum locum habebit. Qui usus fructus nomine qualiterqualiter fuit quasi in possessione, utetur hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
eint s alio tendebanip̃niex
⁊ sicum annatos audisset uc̃i¬
re. metu dicesserit depossessio¬
ne siue ueꝵ sine falsum audi¬
sset:dicendum ẽ non ẽe cum
ariiis deiectum insi possessio
ab hͣ fuit occũpat  ¶N autẽ cũ
dñs ueniret mnpossõnem. ar¬
matieum probbuerut qui
muaserant possessioncm au¬
deneum aius deiectũ. En
igitur qui cum apmusuenit
possumus amurtpesseresh¬
confestim. non interuallos
mus non solum resist̾e ꝓmis¬
sum nedeiciatur. ¶ isi deice¬
tus quis fint. eundem deicere
nonex int̾uallo. s ex contiñ¬
ti. Cum procirator armar
uenit. up̃e dominus armis t
cum familia sine me.arma¬
tauenit. ego non indeorne¬
nisse s fimilial nisi iussi uł
ratum hui. ¶ Hoc int̾lictu
⁊ adusus cumꝓponitur qui
dolo malo fecit quo quisar
tuario apparet. si prohibeatur
ntifrui fructu funoi sotifrin
aut̃ ꝓhibuisse is uidetur qui
iudeiecit utenter fruentẽ. u
non admisit cumex funco
exiss. non psus fructus deserẽ¬

Expanded text:
nt, sed alio tendebant. Proinde et si, cum armatos audisset uenire, metu decesserit de possessione, siue uerum siue falsum audisset, dicendum est non esse eum armis deiectum, nisi possessio ab his fuerit occupata. Si autem, cum dominus ueniret in possessionem, armati eum prohibuerunt qui uaserant possessionem, uideri eum armis deiectum. Eum igitur, qui cum armis uenit, possumus armis repellere, sconfestim, non ex interuallo, mus non solum resistere permissum, ne deiciatur, sed et si deiectus quis fuerit, eundem deicere non ex interuallo, sed ex continenti. Cum procurator armatus uenit, et ipse dominus armis decum familia sine me armata uenit, ego non uideor uenisse, sed familia, nisi iussi uel ratum habui. Hoc interdictum etiam aduersus eum proponitur, qui dolo malo fecit, quo quis armtuario apparet 'si prohibeatur uti frui usu fructu fundi'. Uti frui autem prohibuisse is uidetur, qui ui deiecit utentem et fruentem aut non admisit, cum ex fundo exisset non usus fructus deseren
Abbreviated transcription (Latin):
ficent.si omñe pecuniam ab om̃ĩ¬
bus cxrgit ⁊ h̃rdi soluit. ulco noĩc
sat̾ fecerint. ⁊ si inexactione nouũ
cessauit ante ui. m̾eses lib̾tas illis
sitam igitur ita demum liberos fo¬
re si aut ciparcant. aut ꝑ hrdẽ stet
quominus partant. ¶Iabeo libi pith
libesto paulus. si quis liber ẽẽ iussu
issio nullam habitur ẽ. tñ promi¬
tendo lib̾abr.¬

Expanded text:
ificent 'si omnem pecuniam ab omnibus exegerint et heredi soluerint uel eo nomine satisfecerint' et, si in exactione nominum cessauerint intra sex menses, libertas illis sitam: igitur ita demum liberos fore, si aut ei parea‹n›t aut per heredem stet, quo minus pareant. 41 Labeo libro liber esto'. Paulus. Si quis liber esse iussusissio nullam rem habitura est, tamen promittendo liber
Abbreviated transcription (Latin):
tionem. si m̾o rõ rectlctur ticius ti¬
stõ suos actores singulos duisis
psonis legauit. cum aidiectione. si
capite itascͥpsit.omnes actores q
legaui ul manumiso intra grͣtum
m̃s est mortis mec rõnes rectlcre
uolo dñis quib amc legati sunt¬

Expanded text:
cionem, si modo ratio redderetur. Titius testamento seruos actor‹e›s singulos diuersis personis legauit cum adiectione 'si capite ita scripsit: 'omnes actores, quos legaui uel manumisero, intra quartum mensem mortis meae rationes reddere uolo et dominis, quibus a me legati s
Abbreviated transcription (Latin):
que inferantur. liber foreqte que¬
ro in caque ceacta sunt p̾ad uito¬
res cius. ncꝙ kłdario illata fu̾it
aut fraudulent acta huic as sebi po¬
ssunt. cum eẽt isprepositus .R. suo

Expanded text:
que inferantur, liberum fore. Item quaero, an ea, quae exacta sunt per adiutores eius neque kalendario illata sunt aut fraudulenter acta, huic adscribi possint, cum esset is praepositus. respo
Abbreviated transcription (Latin):
ncrato et antomino uero con
tor er arbors. cu ramũ deiecert
nõ proclaman̾it. ⁊ p̾tercunte:
occiderit. ad huiꝰ icgis cohrtoem
n̾o ꝑtinet.

Expanded text:
co et Annio Uero constor, ex arbore cum ramum de‹i›ceret, non praeclamauerit et praetereuntem occiderit, ad huius legis coercitionem non pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
ait. nuos specus. sep̃ta re¬
ficere purgare aque
ducende causa quominus lice¬
at illi. dum ne alraquam duca
quam uti priore estate. noc .iii.
nec clam. nec precario. ate dux̃.
cui refic̃e.alia rõne usus incomo¬
abitur. ¶it ergo pretornuum

Expanded text:
Rivos specus septa reficere purgare aquae ducendae causa quo minus liceat illi, dum ne aliter aquam ducat, quam uti priore aestate non vi non clam non precario a te duxit,cui reficere, alia ratione usu incommodabitur. Ait ergo praetor
Abbreviated transcription (Latin):
ne factam. fundus precario tͣ¬
ditus sit. putẽ ẽptore int̾clictu
ꝙui aut clam hrc. ¶Suo aut
nondum traditio fc̃a ẽ. Autq̃
sc̃a ẽ precari rogõnonputo
dubitindum quin uenditor
int̾dictum heat cienim cõpe¬
te debet ⁊si res ip̃ius piculo no
sit nec multum fac̾ ꝙ its c̃ptor

Expanded text:
nem factam fundus precario traditus sit, putem emptorem interdictum quod ui aut clam habere. si uero aut nondum traditio facta est aut etiam facta est precarii rogatio, non puto dubitandum, quin uenditor interdictum habeat: ei enim competere debet, etsi res ipsius periculo non sit, nec multum facit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
facti ẽ tn exẽpto actione
cp̃tori tenebr urpmne enim
comodum ⁊ incomodum ad
indiem addictus sit.cui cõpe
fuit op non fieri. Fundo eĩ
ioiem adoicto. ⁊ cõmodum
⁊incomodum omne.io c̃pto¬
itm inquit ꝑtinetante quar
uendicio tͣnsferatur. ⁊ ideo si

Expanded text:
tione emptori tenebitur: omne enim et commodum et incommodum ad in diem addictus sit, cui compeerfuit opus non fieri: fundo enim in diem addicto et commodum et incommodum omn‹e› ad emptorem, inquit, pertinet, antequam uenditio transfer
Abbreviated transcription (Latin):
nemo est. qui prĩs noĩc er po¬
riatur et hoc casui ꝙiͣ patrem
familie ꝯstitin. qͣr sue emã¬
manente prĩa potãte Actio¬
pr̃i. f.ulcionẽ miuriaꝵ suar
cripi et tranfferri ad pr̃em.
qui cũ qͣntũ in ip̃o est omise¬
rit aut ꝙ est. indignꝰ ad ħrde̾
patri .f. ad quos ñ ꝑtin̾e inir¬

Expanded text:
nemo est, qui patris nomine experiatur, et hoc casu quasi patrem familiae constitui. quare sive emanmanente patria potestate ad actio ultionem iniuriarum suarum eripi et transferri ad patrem, qui eum, quantum in ipso est, omiserit, aut, quod est indignius, ad heredes patris, ad quos non pertinere iniur
Abbreviated transcription (Latin):
Iuli anoplacuit. in patrem
neq depeculio. neq notale
dandam ẽe accioneni. s cũ
ip̃o filio agendun Iꝑtem cca¬
tornani aut acaupone aut¬
stabuli. de dãpno iut finto q
inaue autcaupona. aut sta¬
bulo factuz ẽ quasi ex male¬
ficio tencriuideti. si modor
ipius nullum est maleficium¬
ꝑ iut cauponamaut stabulũ¬
ceccttcum enim nem e

Expanded text:
Iuliano placuit ‹in› patrem neque de peculio neque noxalem dandam esse actionem, sed cum ipso filio agendum. Item tor nauis aut cauponae autstabuli de damno aut furto, naue aut caupona aut stabulo factum sit, quasi ex maleficio teneri uidetur, si modo ius nullum est maleficiumaut cauponam aut stabulueret: cum enim neque
Abbreviated transcription (Latin):
admisso decimonũ filn a misit¬
honorẽ. non posse in pems cuitã¬
dis. docimonis filii honorẽ uen¬
dicare. De bonis dampnato

Expanded text:
admisso decurionum honorem amisit, non posse in poenis euitandis decurionis filii honorem uindicare. DE BONIS DAMNATO
Abbreviated transcription (Latin):
ante exͣneus insituit accusa¬
tionẽ. an supucĩente manto
punttatur accusatio qͥntũ ⁊
magis arbitror ħ qͦꝓ cañ ma¬
ritum audiendꝰ. sinon negh¬
gencia p̾uentus est et ideo ⁊
Si accusatione instituta ab¬
soluita sit mulier extraneo
accisante. tñ marito d ꝑ
micti restaurare accusatice
Si ydoncascãs allegare po¬
ssit. quib impeditũs noin¬
stituit accusationẽ. ¶uł.
trimonio ꝯmissi dubium
nõ est. cũ aꝑte lege ulia de
adultiis coeixendis cauent
siquidem iudua sit. de ciiꝰ¬
de adultio agetur accusator
lib̾m arbitriũ ent ħt adulte¬
rum an adultam prius ac¬
cusare malit si uo impta sit
lit prius adutterinn pagas.

Expanded text:
instituerit accusationem, an superuenient‹i› marito permittatur accusatio, quaeritur. et magis arbitror hoc quoque casu maritum audiendum, si non neglegentia praeuentus est. et ideo et si accusatione instituta absoluta sit mulier extraneo accusante, tamen marito debet permitti restaurare accusationem, si idoneas causas, allegare possit, quibus impeditus non instituit accusationem. 5 Iultrimonio commissi dubium non est, cum aperte lege Iulia de adulteriis coercendis caueatur, si quidem uidua sit, de cuius adulterio agetur, ut accusator liberum arbitrium habeat, adulterum an adulteram prius accusare malit: si uero nupta sit, ut prius adulterum peragat,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊idco possõnẽ quoꝙ ear seꝑatim
nãscisci oport̾e i longam possõne
ea integro staro tp̃re impleri.¬
Seruuspis ticio mandauit. ut fũ¬
dum cienicret.ciq manumisso
ticius possonẽ tradioit quesitũ
ẽ anlonga possone capet / n. si su
m̃s mandauit ticio ut fund em̃
ctamanumissoticius fimdum
iet peculium concessum nõ ẽe.
possõne cape quia aut scit suu
pctulium sibi concessum non
&. uit scire debet. ⁊ ꝑ hoc similis
c̃ ei qui se c̾ditore simulat ẽẽ.
¶ꝙͣ siscient ticius poculium ma¬
numisso concessum nõ eẽ. dõa¬
it pocius. quam in debitũ fund̾
soluere. intelligendꝰ ẽ. Situtor
rẽ pupilli subripint. ⁊ uendide¬
rit. usu capio non contingit. pͥ¬
quam ros in potestatẽ pupilli re¬
deat. IN mitutor inre pupilli
tunc dni loco hetur cum tutelã¬
⁊ administrat ño cumpupillu
spoliat. Q. bona fide aliemim
fundumemit. ⁊ possonẽ cius a

Expanded text:
ideo possessionem quoque earum separatim nancisci oportere et longam possessionem earum integro statuto tempore impleri.Seruus meus Titio mandauit, ut fundum ei emeret, eique manumisso Titius possessionem tradidit: quaesitum est, an longa possessione caperet. s mandauerit Titio, ut fundum emeret, et manumisso ei Titius fundum  cum ignoraret peculium concessum non esse, possessione capere, quia aut scit seruus peculium sibi concessum non esse aut scire debet et per hoc similis est ei, qui se creditorem esse simulat. quod si scierit Titius peculium manumisso concessum non esse, donare potius quam indebitum fundum soluere intellegendus est.Si tutor rem pupilli subripuerit et uendiderit, usucapio non contingit, priusquam res in potestatem pupilli redeat: nam tutor in re pupilli tunc domini loco habetur, cum tutelam administrat, non cum pupillum spoliat.Qui bona fide alienum fundum emit
Abbreviated transcription (Latin):
nis. uicio nõ carebit sũ disi mił ẽ
ei qui c̃ptionis quid tp̃re putat
fimdum uendentis eẽ. s cũ tra¬
ditur scit alicnum ẽccim enĩ
semel amissa fint possessio. ini¬
tium ruisus iecupate possõnis
spectareor qũare sico tp̃re iech¬
ibeatur hom quo ẽptor scit alic¬
numẽt. ui sucipio non contĩg̃
quamuis antequam uendet.
niris ẽ. inco qui defundo deiectꝰ¬

Expanded text:
sionis uitio non carebit, nec similis est ei, qui emptionis quidem tempore putat fundum uendentis esse, sed cum traditur, scit alienum esse: cum enim semel amissa fuerit possessio, initium rursus reciperatae possessionis spectari oportet. quare si eo tempore redhibeatur homo, quo emptor scit alienum esse, usucapio non contingit, quamuis antequam uenderet, iuris est in eo, qui de fundo deiectu
Abbreviated transcription (Latin):
prcatucr ħrdẽ si moram fidei com¬
isse lib̾tati fcc̾. conpellendum partũ
ticius ita testõ cauit. medicos tͥ com̃¬
do. illum ⁊ illum. intuo udicio erit
ut ħcas bonos libtos ⁊ medicos qd
siego lib̾titẽ cis dedissem. ucritus sũ¬

Expanded text:
rum heredem, si moram fideicommissae libertati fecit, compellendum partum Titius ita testamento cauit: 'medicos tibi commendo illum et illum: in tuo iudicio erit, ut habeas bonos libertos et medicos. quod si ego libertatem eis dedissem, ueritus su
Abbreviated transcription (Latin):
rectlitis manumitti nolostichus a¬
charius ꝓbante dño nomina fecit.
postea nome ullum fecit. quero an
siqui minus soluendo fu̾int de¬
bitores. quib alii ex actores eãnt
plicati nondum uiocatur cõditiõi

Expanded text:
itis manumitti uolo.' Stichus arcarius probante domino nomina fecit et postea nomen ullum fecit: quaero, an, si qui minus soluendo fuerint debitores, quibus alii exactores erant a‹p›plicati, nondum uideatur condicioni
Abbreviated transcription (Latin):
ia qͦ sꝑerote. ilib̾tos ydoneos hitu¬
testm̃ faciat. filius natus anorum
fucrat nouem aticius pr bicnguũ
⁊ sec menses decessit. anii .uiiͦi. in
octo dilate lib̾tatis conprchendisf.
qui conputandi sunt adie testĩ fc̃i.
nisi aliud uoluisse testatorem cos¬
annos probarctur ¶pendo forn. cũ
ci filia infamilia nup̾serit. sirõnes
ydonce filic mec ad ministratas re¬
uccłlid̾it. lib̃ esto. filia cu ⁊̃ pubes cẽt.
iuo pr̃e decessit ⁊ exsb̾stitutione
seuis hr̃ s cͣctitit qucro cum spoido¬
forus rõnes pupille non adm̃stra

Expanded text:
 te et libertos idoneos habitutestamentum faciebat, filius natus annorum fuerat novem et Titius post biennium et sex menses decesserit, anni octo, in octo dilatae libertatis comprehendisse, qui computandi sunt a die testamenti facti, nisi aliud voluisse testatorem probaretur. "Spendophorus, cum filia mea in familia nupserit, si rationes idonee filiae meae administratas reddiderit, liber esto": filia cum adhuc pubes esset, vivo patre decessit et ex substitutione Seius heres extitit: quaero, cum Spendophorus r
Abbreviated transcription (Latin):
uigus ad quicuit. iltius peticio
actio uł desensio primimis
conpetit. scqũett̃ agepatiatur
uł uti debitor expin passus
sit. eclitorẽ deppctate pignoris
aut maritus. Foco uclirxorẽ.
deppͥctaterei indotẽ accepte.
Aut possessor uenditore deppͥe¬
tate iti ẽpte ⁊ hoc iti et multis
constitutionib intelligenda
sũtIcurãt hiiꝰ quid sñia noc.
supiorib u̾o non nocet illa
umagcit. prohibert cum quo
mini s utiuelit ꝓp̾a accõns. uł
defensione utatur no pot̾is
uero quipriorem dñm defẽ¬
dcit causam patitura deo pꝑter
int̾ alios udicate. sub mone

Expanded text:
uictus adquieuerit, alterius petitioni nsio primum sibi competit, sequent‹em› agere patiatur, ueluti si creditor experiri passus sit debitorem de proprietate pignoris, aut maritus socerum uel uxorem de proprietate rei in dote acceptae, aut possessor uenditorem de proprietate rei emptae: et haec ita ex multis constitutionibus intellegenda sunt. cur autem his quidem scientia nocet, superioribus uero non nocet, illaum agere, prohibere eum, quo minus uti uelit propria actione uel defensione utatur, non potest: is uero, qui priorem dominum defendere causam patitur, ideo propter inter alios iudicatae summoue
Abbreviated transcription (Latin):
dicatum c̃snam ⁊ silib̾tus m̃s
me int̾ueniete. suus. ullib̾tus
altius iudiecturm prciudicat᷑
diũisa cansi. si fundum atetici
pecierit. que ego quor. s nõ cx
ꝑsona ticu aome ptiñe dico
nam quamius otraticiũ me
sciente iudicatum sit. nullur:
tñpreiudicium patior quian
exco unt quo ticius uictũs est

Expanded text:
 si libertus meus me interueniente seruus uel libertus alterius iudicetur, mihi praeiudicatur. diuersa causa est, si fundum a te Titius petierit, quem ego quoque, sed non ex persona Titii ad me pertinere dico: nam quamuis contra Titium me sciente iudicatum sit, nullum tamen praeiudicium patior, quia neque ex eo iure, quo Titius uictus est,
Abbreviated transcription (Latin):
nocetinam scic̃tib nicħ pre¬
iudicatuluti siceduob br̃o¬
ibꝰ debitoris. alt̾ condẽpnat᷑
nam alti integra defensio ẽ.
⁊ sicum cohroe suo agiscierit
Item sieeduob petitorib. E¬

Expanded text:
nocet. nam scientibus nihil praeiudicat, ueluti si ex duobus heredibus debitoris alter condemnatur: nam alteri integra defensio est, etiamsi cum coherede suo agi scierit. item si ex duobus petitoribus