comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caciter se oñdeͣt. solucioris uite pͥmor
adolescẽtie annos egisse fertur remo¬
tos quidẽ aluxurie crimĩe sed tñ pu¬
nicis tropheis deuicte Cartaginis
cernicibꝰ ĩ poito uigo teneriores:
Arcus quoqz ualerius flaccꝰ
secũdi punici belli tpr̃ib lu¬
xii ꝑditã adolescẽtiam inchoauit.
Cetex a publio licimo põtifice maxͦ
flamẽ factus quo facilius auitiis
recetẽt. ad curiã sacroꝵ et cerimoĩaꝵ
cõuerso aiõ usus duce frugalitatis
religione ꝙͣtũ pͥus luxurie fuerat
exemplũ tãtũ postea modestie ⁊ scti¬
tatis specimen euasit:
Ichil ꝗuto fabio Maxĩo qui⁊
Gallica uictoi̾a cognomẽ alo¬
brogi sibimet. ac posteris pepit ado¬
lescẽtie magis ĩ fame nichil eodem
sene ornatius aut speciosius illo se¬
culo nrã ciuitas huit.
uis ignorat qnti catuli au¬
toritatẽ ĩmaxiõ clarissimoꝵ
uroꝵ prouectu excelsũ gradũ obti¬
nuisse: Cuiꝰ sictas supior reuoluat᷑.

Expanded text:
caciter ostenderet, solutioris uitae primos caciter ostenderet, solutioris uitae primos adulescentiae annos egisse fertur, remotos quidem a luxuriae crimine, sed tamen Punicis tropaeis, deuictae Karthaginis ceruicibus inposito iugo teneriores. C. quoque Valerius Flaccus secundi Punici belli temporibus luxu perditam adulescentiam inchoauit. ceterum a P. Licinio pontifice maximo flamen factus, quo facilius a uitiis recederet, ad curam sacrorum et caerimoniarum conuerso animo, usus duce frugalitatis religione, quantum prius luxuriae fuerat exemplum, tantum postea modestiae et sanctitatis specimen euasit. Nihil Q. Fabio Maximo, qui Gallica uictoria cognomen Allobrogici sibimet ac posteris peperit, adulescente magis infame, nihil eodem sene ornatius aut speciosius illo saeculo nostra ciuitas habuit. Quis ignorat Q. Catuli auctoritatem in maximo clarissimorum uirorum prouentu excelsum gradum obtinuisse? cuius si superior aetas reuoluatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ulcũ aĩs hõiũ. ⁊ fidu¬
cie a dicͬe et solicitudi¬
nis detrahẽ põt mor
et fortune inclaris uiris recognita
mutacio. siue nr̃os status siue proxi¬
moꝵ ĩgenia cõtemplemur. Nã cũ
alioꝵ fortunas spectãdo. et ex cõdi¬
tione abiecta atq ꝯtẽpta emersisse
claritatẽ uideamus. quid aberit qnu
⁊ ip̃i meliora de nobis semp cogitemꝰ
fouetur. interdũ certã in desperatio¬
nem conuertere:
Anilius Torquatus adeo he¬
betis atq obtusi cordis ĩter
initia uniẽte existimatus ẽ ut apa¬
tre lucio Manilio amplissimo uiro.
q et comesticis ⁊ rerpublice usibus
inutilis uidebatur. rus relegatus
agresti ope fatigaretur. Post moũ
prẽm reũ iudiciali ꝑiculo lib̾auit.
filiũ iuctore ꝙ adu̾sus imꝑiũ suũ
cũ hoste manũ ꝯseruerat securi ꝑtus¬
sit. patriã latino tumultu fessam spe¬
ciosissimo triũpho recreauit. in hoc
decus lucidius enitesceret:
Cipio aũt Affricanus supior¬
quẽ dii immortales nasciuo

Expanded text:
ultum animis hominum et fiduciae adicere et sollicitudinis detrahere potest morum ac fortunae in claris uiris recognita mutatio, siue nostros status siue proximorum ingenia contemplemur: nam cum aliorum fortunas spectando ex condicione abiecta atque contempta emersisse claritatem uideamus, quid aberit quin et ipsi meliora de nobis semper cogitemus, fouetur, interdum certam in desperationem conuertere? Manlius Torquatus adeo hebetis atque obtunsi cordis inter initia iuuentae existimatus, ut a patre L. Manlio amplissimo uiro, quia et domesticis et rei publicae usibus inutilis uidebatur, rus relegatus agresti opere fatigaretur, postmodum patrem reum iudiciali periculo liberauit, filium uictorem, quod aduersus imperium suum cum hoste manum conseruerat, securi percussit, patriam Latino tumultu fessam speciosissimo triumpho recreauit, in hoc,decus lucidius enitesceret. Scipio autem Africanus supquem di immortales nasci uo
Abbreviated transcription (Latin):
partus tot incunabula tot uiriles
toge et tã multe nuptiales fasces.
funus nullus gemitus nulla cau¬
sa tristicie. Celũ ꝯtẽplare. uix tñ ibi
talẽ statum repies. qm̃ quidẽ luctuᷤ
et dolores deoz quoq pectoribus.
amaximis uatib assignari debemu.¬
huc̃ uite actũ eius ꝯsentaneus fimiᷤ
excepit. Namq Metellũ ultĩe senec¬
tutis spatio defũctũ leniq gnͣe mor¬
tis inter oscula cõplexusq clarissi¬
moꝵ pignoꝵ extĩctũ filii et gnͣi hu¬
meris suis ꝑurbẽ latũ rogo ĩposuer̃t.

Expanded text:
partus, tot incunabula, tot uiriles partus, tot incunabula, tot uiriles togae, tam multae nuptiales faces, hm nullum funus, nullus gemitus, nulla causa tristitiae. caelum contemplare, uix tamen ibi talem statum reperies, quoniam quidem luctus et dolores deorum quoque pectoribus a maximis uatibus adsignari uidemuhunc uitae actum eius consentaneus finis excepit: namque Metellum ultimae senectutis spatio defunctum lenique genere mortis inter oscula conplexusque carissimorum pignorum extinctum filii et generi humeris suis per urbem latum rogo inposuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
plura retulimus.ꝯ
stantis et propicie
ad modũ pauca nã¬
rari possut. quo patet eã aduersas res
cupido aiõ ĩfligere. scd̃as parco tribuẽ.
Eadem ubi malignitatis obliuisci sibi
imꝑauit. nõ solũ plurima ac maxĩa
sed ⁊̃ ppetua bona cõgerit. ¶Uedeamꝰ
ergo quot gradib bñficioꝵ Quintũ
metellũ apͥmo origĩs suedie adulti¬
mũ usq fati tp̃s nũꝙͣ cessante ĩdul¬
gentia ad sĩmũ beate uitẽ cumulũ
ꝑduxent. Nasci eũ in orbe terraꝵ pͥn¬
cipem uoluit. parentes ei nobilissiõs
dedit. adiecit aĩ rarissimas cotes. et
corporis uires. ut sufficere laboribo
possẽt. uxorem puditicia et fecũdita¬
te ospicuã cõciliauit. Cõsulatus de¬
cus impatoriã potestatẽ speciosissi¬
mũ triumphi p̾textũ largita ẽ. fec̃
ut eodẽ tpr̃ tres filios cõsulares unũ
q̃ cẽsoriũ t̾umphalẽ et quartũ p̾tori¬
um uidẽt. utq tres filias nuptũ da¬
ret. eaꝵq sobolẽ sinu suo excipet. tot

Expanded text:
pla retulimus, constanter propitiae admodum pauca narrari possunt. quo patet eam aduersas res cupido animo infligere, secundas parco tribuere. eadem, ubi malignitatis obliuisci sibi imperauit, non solum plurima ac maxima, sed etiam perpetua bona congerit. Videamus ergo quot gradibus beneficiorum Q. Metellum a primo originis die ad ultimum usque fati tempus numquam cessante indulgentia ad summum beatae uitae cumulum perduxerit. nasci eum in urbe terrarum principe uoluit, parentes ei nobilissimos dedit, adiecit animi rarissimas dotes et corporis uires, ut sufficere laboribus posset, uxorem pudicitia et fecunditate conspicuam conciliauit, consulatus decus, imperatoriam potestatem, speciosissimi triumphi praetextum largita est, fecit ut eodem tempore tres filios consulares, unum etiam censorium et triumphalem, quartum praetorium uideret, utque tres filias nuptum daret earumque subolem sinu suo exciperet. tot
Abbreviated transcription (Latin):
latus ide dixit pene totũ se illi debere ꝯ¬
fitendo. ¶ Recte itaq heschines cum
ꝑp iudicialẽ ignominiã relictis athe¬
nis Rodũ petisset. atq ibi rogatu cum¬
tatis suã pͥus ĩ Tesiphont̃e deinde De¬
mostenis pro eodẽ or̃oñe clarissima
et suauissima uoce recitasset. ad mir̃ã¬
tibus cũctis utriusq columĩs eloꝙ̃¬
tiam sed aliꝙͣto magis uemostenis.
quid si ĩquit ipm̃ audissetis: Tãtus
orator et mõ tã ĩfestus adu̾sarius sic
inimici uim ardorẽq dicẽdi suspexit.
ut se scͥptor eius paz idoneũ lectorez
cẽ p̃dicaret exptus acerri: nũ uigor̃e
ocnloꝵ terribile uultus põdus accõ
et si oꝑi illius adici nicħ põt tanĩe¬
in Demostene pars Demostenis abẽ
ꝙ legitur potius ꝙͣ auditur:
Quã magni effectus artiũ sit.C. xi.

Expanded text:
latus idem dixit, paene totum se illi debere conlatus idem dixit, paene totum se illi debere confitendo. recte itaque Aeschines, cum propter iudicialem ignominiam relictis Athenis Rhodum petisset atque ibi rogatu ciuitatis suam prius in Ctesiphontem, deinde Demosthenis pro eodem orationem clarissima et suauissima uoce recitasset, admirantibus cunctis utriusque uoluminis eloquentiam, sed aliquanto magis Demosthenis, 'quid, si' inquit 'ipsum audissetis?' tantus orator et modo tam infestus aduersarius sic inimici uim ardoremque dicendi suspexit, ut se scriptorum eius parum idoneum lectorem esse praedicaret, expertus acerrimum uigorem oculorum, terribile uultus pondus, adconetsi operi illius adici nihil potest, tamein Demosthene magna pars Demosthenis abest, quod legitur potius quam auditur. QVAM MAGNI EFFECTVS ARTIVM SINT
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq nescires utrũ cupidius ad audĩẽ¬
dũ cũ an adspectãdũ cõcurreretur. sic
uerbis oratoris aspectus et rursus aspͨ¬
tui uerba seruiebant:
Onstat Esopũ hosciuĩq ludicre
artis pitissimos illo causas agente :
corona frequ̾eter astitisse ut foro peti¬
tos gestus ĩscenã referrẽt:
Am Martus sicero ꝙͣtũ ĩ utra¬
q re dequa loquimur mom̃ti
sit orõne quã pro Gallo hũit sigͥficaũ
Marco Calido accusatori exprobr̃ãdo
ꝙ p̾paratũ sibi areo uenenũ testibus
cirographis questioĩb probatuꝵ af¬
firmãs remisso uultu et languida uo¬
ce et soluto gnͣe orat̃ois usus ẽ. ꝑiter¬
q ⁊ oratoris uitiũ deterit. ⁊ cause pi¬
clitantis argum̃tis adiecit. totũ hc̃
locũ ita claudẽdo. tu istud Marce cali¬
di nisi fingeres sicageres: Ext̾na
Onsentaneũ huic uemosteĩs¬
iudiciũ. qui cũ in t̾rgaretur qd¬
nã eẽt ĩdicẽdo efficacissinĩu respondit

Expanded text:
itaque nescires utrum cupidius ad audienitaque nescires utrum cupidius ad audiendum eum an ad spectandum concurreretur: sic uerbis oratoris aspectus et rursus aspectui uerba seruiebant. constat Aesopum Rosciumque ludicrae artis peritissimos illo causas agente in corona frequenter adstitisse, ut foro petitos gestus in scaenam referrent. Nam M. Cicero quantum in utraque re, de qua loquimur, momenti sit oratione, quam pro Gallio habuit, significauit M. Calidio accusatori exprobrando, quod praeparatum sibi a reo uenenum testibus, chirographis, quaestionibus probaturum adfirmans remisso uultu et languida uoce et soluto genere orationis usus esset, pariterque et oratoris uitium detexit et causae periclitantis argumentum adiecit totum hunc locum ita claudendo: 'tu istud, M. Calidi, nisi fingeres, sic ageres?' onsentaneum huic Demosthiudicium. quidam, cum interrogaretur quidnam esset in dic
Abbreviated transcription (Latin):
loquẽtie. aũt ornam̃eta
in pronũciat᷑õe apta. ⁊ ꝯ¬
ueĩente motu corporis
cosistut. Quib cũ se instruxit t̾ͥb moĩs
hoĩes aggreditur. aiõs coꝵ ip̃a ĩuadẽ¬
do hor alteri aures alteri oculos ꝑmul¬
cendos tradẽdo. Sed ut propiti fides ĩ
ꝑsoĩs illustrib erhibeatur.
Aius Graccus eloquẽtie ꝙͣ pro¬
poĩti felicioris adolescẽs qm̃
flagrãtissimo ĩgenio cũ optime rem
publicã tueri posset ꝑturbare ĩpie i¬
maluit. quotiẽs apd̃ ppłm cõcionatꝰ
ẽ ẜuũ post se musice artis pitũ hũit.
qui occulte eburnea fistula pronũcia¬
tõnis eius modos formabat aut ni¬
mis remissos excitãdo aut plus iusto
cõcitatos reuocãdo. quia ipm̃ calor at¬
q ĩpetus actoĩs attẽtũ binusce tẽpa¬
m̃eti extimatorẽ ẽẽ nõ paciebatur.
uintus aũt Ortẽsius plurimũ ĩ
corporis decoro motu reposituz
credens pene plus studii ĩ codẽ laborã¬
do ꝙͣ ĩ ip̃a eloquẽtia affectãda ĩpendit.

Expanded text:
loquentiae autem ornamenta in pronuntiatione apta et conueniente motum corporis consistunt. quibus cum se instruxit, tribus modis homines adgreditur, animos eorum ipsa inuadendo, horum alteri aures, alteri oculos permulcendos tradendo. Sed ut propositi fides in personis inlustribus exhibeatur, C. Gracchus, eloquentiae quam propositi felicioris adulescens, quoniam flagrantissimo ingenio, cum optime rem publicam tueri posset, perturbare impie maluit, quotiens apud populum contionatus est, seruum post se musicae artis peritum habuit, qui occulte eburnea fistula pronuntiationis eius modos formabat aut nimis remissos excitando aut plus iusto concitatos reuocando, quia ipsum calor atque impetus actionis attentum huiusce temperamenti aestimatorem esse non patiebatur. Q. autem Hortensius plurimum in corporis decoro motu repositum credens paene plus studii in eodem elaborando quam in ipsa eloquentia adfectanda inpendit.
Abbreviated transcription (Latin):
discetens adiecit ita sibi credi oport̾e
si ⁊ alii idem asseuerassẽt. qm̃ unuis te¬
stimonio aliqũe credere pessimi eẽt exẽ¬
pli. ¶ Et religioni igitur sue debitam
fidem et coĩ utilitati salubre cõsiliu
reddidit. ¶ Sentio quos ciues quer
facta eoꝵ ac deta ꝙͣ angusto ambitu
orõnis amplectar. Sed cũ magna et¬
multa breuiter dicenda sit. claritate
excellentibus infinitis ꝑsonis rebus¬
q cirtũfusus utrũq p̾stare nequeo. Ita
q propoĩti nr̃i ratõ nõ laudanda sibi
oĩa sed recordanda sũpsit. Quapp bõa
cũ uenia duo Metelli Macetoĩcuᷤ et
Numidicus maxima patrie ornamẽ¬
ta stricti se narrari patientur:
Ccerrime cũ scipione Affricãõ
Macedonicus dissenserat. corq
ab emula tõne u̾ͥtutis profecta ꝯtẽtio
ad graues testatasq inimicitias pro¬
gressa fuerat. Sed tñ cũ interemptum
Scipionem pro clamari audisset in pu¬
blicum se prorpuit. mestoq uultu et

Expanded text:
discedens adiecit ita sibi credi oportere, discedens adiecit ita sibi credi oportere, si et alii idem adseuerassent, quoniam unius testimonio aliquem cadere pessimi esset exempli. et religioni igitur suae debitam fidem et communi utilitati salubre consilium reddidit. Sentio quos ciues quaeue facta eorum ac dicta quam ambitu orationis amplectar. sed cum magna multa breuiter dicenda sint, claritate excellentibus infinitis personis rebusque circumfusus utrumque praestare propositi quoque nostri ratio non laudanda sibi omnia, sed recordanda sumpsit. quapropter bona cum uenia duo Metelli, Macedonicus et Numidicus, maxima patriae ornamenta strictim se narrari patientur. Acerrime cum Scipione Africano Metellus Macedonicus dissenserat, eorumque ab aemulatione uirtutis profecta concitatio ad graues testatasque inimicitias progressa fuerat: sed tamen, cum interemptum Scipionem conclamari audisset, in publicum se proripuit maestoque uultu et
Abbreviated transcription (Latin):
eim̃ sensit tũc in cremẽtũ romano ĩꝑio
petendum fuisse cũ in fra septimũ lap¬
idem triũphi querebãtur. Maiorem ãt
tecius terraꝵ orbis ꝑtem possitenti. ut
auidum ẽẽ quicꝙͣ ultra petere. ita abũ¬
de felix si nichil ex eo quod obtiẽbat
amitteret:
Eq alia eius incensura modera¬
cio pro tribunali apparuit. Cen¬
tunas recognoscens equitũ postꝙͣ Ga
ium licinium sacerdotem citatũ proces¬
sisse aĩaduertit. dixit se scire illũ uerbis
cõceptis peierasse. proinde si quis eum
accusare uellet usux testimonio suo.
Sed nullo ad negociũ accedente. tinduc
equum inquit sacerdos ac lucrifac cen¬
soriam notam. Ne ego ĩ tua ꝑsona ⁊ ac¬
cusatoris et testis et iudicis ꝑtes egis¬
se uidear.
uod animi tempamẽtũ ⁊̃ inqn
to sceuola excellentissimo uiro
annotãtum ẽ. Testis nãq ĩreũ ꝓduc¬
tus cũ ido respondisset qd̾ salutem pi¬
clitantis magno oꝑe lesuꝵ uidebatur.

Expanded text:
enim sensit tunc incrementum Romano imperio enim sensit tunc incrementum Romano imperio petendum fuisse, cum intra septimum lapidem triumphi quaerebantur, maiorem autem totius terrarum orbis partem possidenti ut auidum esse quicquam ultra adpetere, ita abunde felix, si nihil ex eo, quod optinebat, amitteret. Neque alia eius in censura moderatio pro tribunali apparuit. centurias recognoscens equitum, postquam C. Licinium Sacerdotem citatum processisse animaduertit, dixit se scire illum uerbis conceptis peierasse: proinde, si quis eum accusare uellet, usurum testimonio suo. sed nullo ad id negotium accedente 'transduc equum' inquit, 'Sacerdos, ac lucrifac censoriam notam, ne ego in tua persona et accusatoris et testis et iudicis partes egisse uidear'. Quod animi temperamentum etiam in Q. Scaeuola excellentissimo uiro adnotatum est: testis namque in reum productus, cum id respondisset, quod salutem periclitantis magnopere laesurum uidebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
Auis quoq claudius Nero int̾
cetera p̾cipue moderatoĩs exem¬
pla numerandus est. liuii salinatorͣs
in Asorubale opprimẽdo glorie ꝑticeps
fuerat. tñ eũ tumphantem equo sequi
ꝙͣ tumpho quẽ senatus eque decreue¬
rat uti maluit. quia res ĩprou̾icia fuãt¬
Salinatoris gesta. Sine curru gͦ Nero¬
triumphauit. eo qui dẽ clarius quo il¬
lius uictoria tm̃mõ laudabatur. huiꝰ
etiam moderatio:
TAffricanus quidẽ posterior
nos de se tacere nõ patitur. Qui
censor cũ lustrũ conderet. ĩq solito sacͥ¬
ficio scriba expublicis tabulis solẽni
ei p̾catoĩs carmine p̾iret quo dii im¬
mortales ut ppli romani res meliores
ampliores q facerẽt rogabãtur. Satiꝰ
inquit bone et magne sũt. Itaq p̾cor
ut eas ꝑpetuo in columes seruẽt. Ac ꝓ¬
tinus ĩ publicis tabulis adhũc mo¬
dum carmẽ emẽdari iussit. Qua uoto¬
rum uerecondia deĩceps censores in
cõdendis lustris usi sut. ¶ ꝓrudenter

Expanded text:
C. quoque Claudius Nero inter C. quoque Claudius Nero inter cetera praecipuae moderationis exempla numerandus est. Liui Salinatoris in Hasdrubale opprimendo gloriae particeps fuerat. tamen eum triumphantem equo sequi quam triumpho, quem senatus ei aeque decreuerat, uti maluit, quia res in prouincia Salinatoris gesta erat. atque ita sine curru triumphauit, eo quidem clarius, quod illius uictoria tantummodo laudabatur, huius etiam moderatio. Ne Africanus quidem posterior nos de se tacere patitur. qui censor, cum lustrum conderet inque solitaurilium sacrificio scriba ex publicis tabulis sollemne ei precationis carmen praeiret, quo di immortales ut populi Romani res meliores amplioresque facerent rogabantur, 'satis' inquit 'bonae et magnae sunt: itaque precor ut eas perpetuo incolumes seruent', ac protinus in publicis tabulis ad hunc modum carmen emendari iussit. qua uotorum uerecundia deinceps censores in condendis lustris usi sunt: prudenter
Abbreviated transcription (Latin):
dacio Marcelli uariari nõ põt quotĩes
ip̃e nouis gradibus moderatõne ad¬
uersus socios usus est:
uam Tiberius. ⁊̃ Graccus admi¬
rabile se oñdit exhibuit. Tribu¬
nus cũm plebis cũ exprofesso inimici¬
tias cũ affricano. ⁊ Asiatico scipiõib
gereret. et Asiaticus iudicate pecunie
satisdare nõ posset. atq id̾o a osule in
uĩcula publica duci iussus eẽt. appellas¬
setq collegiu tribunoꝵ nullo uolẽ¬
te intercedere secessit acollegio decretũ¬
q cõposuit. Nec quisꝙͣ du bitauit qn
eo scribente irati hoĩs adu̾sus Asiaticũ
uerbis usurus eẽt. At is pͥmũ iurauit.
umphi sui añ currũ actos hostiũ du¬
ces incarcerem ꝯiecerit indignum
et alienũ maiestati reipublice uiden¬
die codem ip̃m duci. itaq id nõ pass¬
urum fieri. libenter tũc oppĩonẽ suam
ppłs romanus et Gracco deceptam cogͦ¬
uit. moderattẽ q eiꝰ debita laude prose¬
quutus est.

Expanded text:
datio Marcelli uariari non potest, quotiens datio Marcelli uariari non potest, quotiens ipse nouis gradibus moderationis aduersus socios usus est. Quam Ti. etiam Gracchus admirabilem se exhibuit! tribunus enim pl., cum ex professo inimicitias cum Africano et Asiatico Scipionibus gereret, et Asiaticus iudicatae pecuniae satisdare non posset atque ideo a consule in uincula publica duci iussus esset appellassetque collegium tribunorum, nullo uolente intercedere secessit a collegis decretumque conposuit. nec quisquam dubitauit quin in eo scribendo ira tinctis aduersus Asiaticum uerbis usurus esset. at is primum iurauit se umphi sui ante currum actos hostium duces in carcerem coniecerit, indignum et alienum maiestate rei publicae uideri, eodem ipsum duci: itaque id non passurum fieri. libenter tunc opinionem suam populus Romanus a Graccho deceptam cognouit moderationemque eius debita laude prosecutus est.
Abbreviated transcription (Latin):
publice cartaginẽsiũ se interponere. Al¬
tissiamq moderatõe altĩus saluti cõsu¬
luit. Alterius dignitati uictoria tenus
utͥusq hostẽ egisse contentus¬
TMarcus Marcellus qui pͥmis
et hanibalem uici et Siracusas capi
posse docuit. cũ ĩ ꝯsulatu eius. Siculi de
eo questũ in ur bem ueĩssent. ne senatũ
illa dere habuit. qr collega ualerius
leuinus forte aberat. ne obid siculi
in querendo timidiores eẽnt. et ut is
rediit. ultro dehis admitẽdis retulit.
querẽtesq dese patienter sustinuit.
Iussos ⁊̃ alucio leuino discedere rema¬
nere ut sue defensioni intereẽnt coeg̾.
Ac deĩde utraq ꝑte porata excetẽtes
curia subsecutus ẽ quo liberius senatꝰ
sentenciam ferret. Improbatis quoq
eoꝵ querellis supplices ⁊ orãtes ut ab
eo in clientelã reciperentur. clemẽter
excepit. Suꝑ hec Siciliam sortitus eã
proũiciam college cessit. Tociens lau¬

Expanded text:
publicae Karthaginiensium interponere alpublicae Karthaginiensium interponere altissimaque moderatione alterius saluti consuluit, alterius dignitati, uictoria tenus utriusque hostem egisse contentus. At M. Marcellus, qui primus et Hannibalem uinci et Syracusas capi posse docuit, cum in consulatu eius Siculi de eo questum in urbem uenissent, nec senatum illa de re habuit, quia collega Valerius Laeuinus forte aberat, ne ob id Siculi in querendo timidiores essent, et, ut is rediit, ultro de his admittendis retulit querentisque de se patienter sustinuit. iussos etiam a Laeuino discedere remanere, ut suae defensioni interessent, coegit, ac deinde, † utraque parte perorata excedentes curia subsecutus est, quo liberius senatus sententias ferret. inprobatis quoque eorum querellis supplices et orantes ut ab eo in clientelam reciperentur clementer excepit. super haec Siciliam sortitus ea prouincia collegae cessit. totiens lau
Abbreviated transcription (Latin):
darẽt. nõ ꝙ uirtutibo filii diffide̾t. erat
eim illustris. sed ne maximũ imꝑium
in una familia cõtinuaretur. ¶ Quid
hac motera tõe efficatius aut ualẽtius
que ⁊̃ patrios affectus qui potentissi¬
mi hñtur suꝑauit.
On defuit maioribus grata mẽs
ad p̾mia suꝑiori Affricano exol¬
uenda. Si quidem maxima eius meĩta
paribus ornamẽtis decorare conati sut.
cella ponere. uoluerut̾ imaginẽ eius
tumphali ornatu indutam capitolis
puluinaribus applicare. Uoluernt ei
cõtinuum ꝑ om̃s uite annos ꝯsulatũ
ppetuamq dictaturã tribuere. Quoꝵ
sibi nichil neq plebiscito dari neq se¬
natus cõsulto decerni patiendo pene
tãtum se ĩ recusandis honoribus gess¬
it ꝙͣtum egerat in emerendis:
Odem robore mẽtis causam ha¬
nibalis ĩsenatu protexit. Cũ eũ
ciues sui missis legatis tãꝙͣ seditões
apud eos mouẽtem accusarẽt. Adiecit
quoq nõ oportere patres cõscͥptos rei

Expanded text:
daret, non quod uirtutibus filii diffideret, erat daret, non quod uirtutibus filii diffideret, erat enim inluster, sed ne maximum imperium in una familia continuaretur. quid hac moderatione efficacius aut ualentius, quae etiam patrios adfectus, qui potentissimi habentur, superauit? Non defuit maioribus grata mens ad praemia superiori Africano exsoluenda, si quidem maxima eius merita paribus ornamentis decorare conati sunt. cella ponere, uoluerunt imaginem eius triumphali ornatu indutam Capitolinis puluinaribus adplicare, uoluerunt ei continuum per omnes uitae annos consulatum perpetuamque dictaturam tribuere: quorum nihil sibi neque plebiscito dari neque senatus consulto decerni patiendo paene tantum se in recusandis honoribus gessit, quantum egerat in emerendis. Eodem robore mentis causam Hannibalis in senatu protexit, cum eum ciues sui missis legatis tamquam seditiones apud eos mouentem accusarent. adiecit quoque non oportere patres conscriptos se rei
Abbreviated transcription (Latin):
grauissima orone corripuit ꝙ eã pote¬
statem bis sibi detulisset. Cuiꝰ maiores
qr nimis magna uiderctur tp̃s coarctã¬
dum iudicassẽt. ¶Yterq recte et cc̃so¬
rinus ⁊ ppłs. alter cĩ ut moderate hono¬
res crederent p̾cepit. alter se moderato
credidit.
GSe lucius ꝗntius Cincinatus qͣ¬
lem cõsulem gessit. Cũ honorem
ei patres cõscripti cõtinuare uellẽt nõ
creare conabatur. quoꝵ neutrũ uire fie¬
ri poterat utrũq discussit senatus simł
studium inhibendo et tribunos uerecõ¬
die sue exemplum sequi cogendo. Atq
unus cã fuit ut amplissimus ordo po¬
pulus q trtus eẽt abĩiusti facti repre¬
hensione:
Abius uoͣ Maximus cũ ase quĩ¬
quies et apatre auo pro auon
maioribusq siuis sepenũo cõsulatu
gestum aiãduerteret. comitiis quibus
filius eius sũmo osensu cõsul creabatur.
ꝙͣ potuit cõstanter cũ ppło egit ut aliqͣ¬
do uacatc̃em huius honoris Fabie gẽti

Expanded text:
grauissima oratione corripuit, quod eam potegrauissima oratione corripuit, quod eam potestatem bis sibi detulisset, cuius maiores, quia nimis magna uideretur, tempus coartandum iudicassent. uterque recte, et Censorinus et populus: alter enim ut moderate honores crederent praecepit, alter se moderato credidit. Age, L. Quintius Cincinnatus qualem consulem gessit! cum honorem eius patres conscripti continuare uellent non creare conabatur, quorum neutrum iure fieri poterat, utrumque discussit senatus simul studium inhibendo et tribunos uerecundiae suae exemplum sequi cogendo atque unus causa fuit, ut amplissimus ordo populusque tutus esset ab iniusti facti reprehensione. Fabius uero Maximus, cum a se quinquies et a patre, auo, proauo maioribusque suis saepe numero consulatum gestum animaduerteret, comitiis, quibus filius eius summo consensu consul creabatur, quam potuit constanter cum populo egit ut aliquando uacationem huius honoris Fabiae genti
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis ꝯdicio liberior eẽt. impium suũ
paulati destruxit. Quid. ꝙ edes suas
diruit qr excelsiore loco poĩte instar
arcis hr̃e uidebantur. nõ ne ꝙͣto domo
inferior tãto gloria supior euasit
Ix iuuat abire apublicola. sed
ueĩre ad furium Camilũ libet.
Cuius tam moderatus ex magna igno¬
minia ad sũmũ imꝑium trãsitus fuit.
ut cũ p̾sidium cius capta urbe a G̃allis
Artee exulantis petissẽt. nõ p̾us ueios
ad accipiẽdũ exercitũ iret.ꝙͣ de dictat᷑a
sua oĩa solenni iure acta cõperisset. Ma¬
gnificus samilli ueientanus t̾umphus
Egregia Gallicana uictoria. sed ista cuc̃¬
tacio longe admirabilior. Multo eĩ mł¬
toq se ip̃m ꝙͣ hostem supare oposius ẽ.
nec aduersa propera festinatõe fugiente
nec secũda effuso gaudio apprchntetẽ.
Ar furio moteratõe Marcus Rui¬
tilius censorinus. Iteꝵ eĩ censor
creatus ad ꝯcionẽ ppłm uocatũ ꝙͣ potuit

Expanded text:
uitatis condicio liberior esset, imperium suum uitatis condicio liberior esset, imperium suum paulatim destruxit. quid quod aedes suas diruit, quia excelsiore loco positae instar arcis habere uidebantur, nonne quantum domo inferior, tantum gloria superior euasit? Vix iuuat abire a Publicola, sed uenire ad Furium Camillum libet, cuius tam moderatus ex magna ignominia ad summum imperium transitus fuit, ut, cum praesidium eius ciues capta urbe a Gallis Ardeae exulantis petissent, non prius Veios ad accipiendum exercitum iret quam de dictatura sua omnia sollemni iure acta conperisset. magnificus Camilli Veientanus triumphus, egregia Gallica uictoria, sed ista cunctatio longe admirabilior: multo enim multoque se ipsum quam hostem superare operosius est, nec aduersa praepropera festinatione fugientem nec secunda effuso gaudio adprehendentem. Par Furio moderatione Marcius Rutilus Censorinus: iterum enim censor creatus ad contionem populum uocatum quam potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ransgredrar ad salu¬
berimã ꝑtem animi
moderatr̃em que m̃¬
tes nrãs ĩpotentie
temeritatis ĩcur su
trasuersas ferri nõ patitur. Quo eueĩt
ut rep̾hnsionis morsu sit uacua ⁊ lau¬
dis que sit opulentissima. Itaq effectꝰ
suos ĩ clarissimis uiris recognoscat.
Tq ut ab incunabulis summi
honoris incipiam.Publius
ualerius qui ppłi maiestatẽ uenerãdo
publicole nome assecutus ẽ. Cũ exactis
Iregibus impii eox iũ uniu̾sam oĩaq
in signia sub titulo cõsulatus ĩse trãs¬
lata cerneret. inuidiosum magr̃atus
fastigium moderatr̃e adtolerabilem
hĩtum decluxit. fasces sccurib uacue¬
faciendo et cõcione ppłm pͣmittendo.
Numex quoq eoꝵ dimidia exꝑte min¬
uit ultro Spurio lucrecio collega assũ¬
pto ad quẽ quia maior natu erat pͥor̃e
fasces trãsferri iussit. legem ⁊̃ comitiis
centuriatus tulit. ne quis magr̃atus ci¬
uem romanum adu̾sus prouocatõne
uerberare. aut necare uellet. Ita quo ci¬

Expanded text:
ransgrediar ad saluberrimam partem animi, moderationem, quae mentes nostras inpotentiae et temeritatis incursu transuersas ferri non patitur. quo euenit ut reprehensionis morsu sit uacua et laudis quaestu sit opulentissima. itaque effectus suos in claris uiris recognoscat. Atque ut ab incunabulis summi honoris incipiam, P. Valerius, qui populi maiestatem uenerando Publicolae nomen adsecutus est, cum exactis regibus imperii eorum uim uniuersam omniaque insignia sub titulo consulatus in se translata cerneret, inuidiosum magistratus fastigium moderatione ad tolerabilem habitum deduxit fasces securibus uacuefaciendo et in contione populo summittendo. numerum quoque eorum dimidia ex parte minuit ultro Sp. Lucretio collega adsumpto, ad quem, quia maior natu erat, priorem fasces transferri iussit. legem etiam comitiis centuriatis tulit, ne quis magistratus ciuem Romanum aduersus prouocationem uerberare aut necare uellet. ita, quo ci
Abbreviated transcription (Latin):
futuꝵ imꝑium credẽs si ditissimã at¬
q amenissimã ꝑtem terraꝵ orbis in
bñficio ꝙͣ infructu suo repon̾e malus¬
set.Ip̃ã uictoria donũ felicius. qr młtũ
occupasse inuidiam hr̃e potuit. tãtũ
tribuisse głia carere nõ potuit ¶Illius
uero romane liberalitatis celestẽ spm̃
nulle littere satis dignis laudibus
prosequentur

Expanded text:
futurum imperium credens, si ditissimam atfuturum imperium credens, si ditissimam atque amoenissimam partem terrarum orbis in beneficio quam in fructu suo reponere maluisset. ipsa uictoria donum felicius, quia multum occupasse inuidiam habere potuit, tantum tribuisse gloria carere non potuit. Illius uero Romanae liberalitatis caelestem spiritum nullae litterae satis dignis laudibus prosequentur
Abbreviated transcription (Latin):
re hre̾t. neq de sorte quẽꝙͣ debitoꝵ suoꝵ
neq deusura applłari asuis passus est.
Quãtũq ĩ ip̃o fuit. amaritudinẽ puͤ
ꝯfusionis pͥuata trãquillitate mitiga¬
uit. opportune mirficeq testatus se
nũmor suor nõ ciulis sangiiis eẽ
feneratorem. Nam qui nũc p̾cipue ne¬
gociatõne delectantur cũ pecuniã do¬
mũ ciuentã retulerint ꝙͣ ĩ probando
gaudio exultẽt. cognoscent. si diligẽt̾
senatus ꝯsultũ quo considio gre acte
sũt legere nõ fastidierĩt. ¶Queri mẽc
iam dudũ ppłs romanus uidet᷑. ꝙ cũ
singuloꝵ munificẽtiam ꝯsecter. de sua
taceam. adsũm̃a eim̃ eius laudem ꝑti¬
net quẽ auĩm regibus et urbibus et
gentibus p̾stitit recognosci. ꝙ omne
p̾clari fct̃i decus crebra memoria inse
ipo reuirescit.
Siam bello captam Attalo regi
muneris loco possidendã tradi¬
dit. Eo excelsius ⁊ speciosius urbi nr̃e

Expanded text:
re haberet, neque de sorte quemquam debitorum suorum re haberet, neque de sorte quemquam debitorum suorum neque de usura appellari a suis passus est, quantumque in ipso fuit, amaritudinem publicae confusionis priuata tranquillitate mitigauit, opportune mirificeque testatus se nummorum suorum, non ciuilis sanguinis esse faeneratorem: nam qui nunc praecipue negotiatione delectantur, cum pecuniam domum cruentam retulerunt, quam inprobando gaudio exultent cognoscent, si diligenter senatus consultum, quo Considio gratiae actae sunt, legere non fastidierint. Queri mecum iam dudum populus Romanus uidetur, quod, cum singulorum munificentiam consecter, de sua taceam: ad summam enim eius laudem pertinet quem animum regibus et urbibus et gentibus praestiterit recognosci, quod omne praeclari facti decus crebra memoria in se ipso reuirescit. Asiam bello captam Attalo regi muneris loco possidendam tradidit, eo excelsius et speciosius urbi nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
quidem maiore cũ ꝯmẽdatõne ꝙ pro¬
ni studii certius inditiũ ẽ supͣ iures
niti ꝙͣ uiribus exfaciliuti. Alter cĩm
noĩe. regionis aut̃ Apulie ditissiã
merito quidẽ liberalitatis testimoniũ
recepit. sed excellentes opes suas fabi¬
anis rei familiaĩs angustiis nõ cõꝑ¬
auerit. Nam ⁊ si circa dec̾e cuuum nrõꝵ
cannẽsis p̾lii reliquias benignissime
intra canusia menia alim̃tis sustẽta¬
uit. saluo tñ statu fortunax suaꝵ. mu¬
nificam se ppło romano p̾stitit. fabius
in honore patrie pauptatem in opia
mutauit¬
Nquĩto quoq Considio saluberimi
exempli nec sine ꝓuo ip̃ius fructu
liberalitas annotata ẽ. Qui cathiline
furore ita ꝯsternata republica ut ne a
locupletibus quidẽ debite pecunie ꝑꝑ
tumultum p̾̃ciis possessionũ deminu¬
tis solui creditoribus possent. cũ centi¬
es atq quĩquagies sextt̾ii sũmã ĩ feno¬

Expanded text:
quidem maiore cum commendatione, quod proquidem maiore cum commendatione, quod proni studii certius indicium est supra uires niti quam uiribus ex facili uti: alter enim nomine, regionis autem Apulae ditissima, merito quidem liberalitatis testimonium receperit, sed excellentes opes suas Fabianis rei familiaris angustiis non conparauerit: nam etsi circa x ciuium nostrorum, Cannensis proelii reliquias, benignissime intra Canusina moenia alimentis sustentauit, saluo tamen statu fortunarum suarum munificam se populo Romano praestitit: Fabius in honorem patriae paupertatem inopia mutauit. In Q. quoque Considio saluberrimi exempli nec sine paruo ipsius fructu liberalitas adnotata est. qui Catilinae furore ita consternata re publica, ut ne a locupletibus quidem debitae pecuniae propter tumultum pretiis possessionum deminutis solui creditoribus possent, cum centies atque quinquagies sestertii summam in faeno
Abbreviated transcription (Latin):
Ostrum opus pio gres¬
su ad prop̾am rem pro¬
nectum in suũ ordinẽ
reuocetur. siberalitatisq cõmemora tõi
uacemus. Cuius duo sũt maxime pro¬
babiles fontes uex iuditiũ et honesta.
beniuolentia. Nam cũ abhis orietur. tũ
demũ ei rõ cõstat. dono aũt ip̃i grã ⁊ ma¬
gnitudo quidẽ sua sed efficatiorẽ aliqͣto
opportunitas cõciliat. ¶ Açcedit ei pcio
iri ĩ extimabile momentũ occasionis q̃
fabuim Maximũ tot ante secula pua
pecunie sũma erregata ad hoc usq tp̃s
laudabilẽ fecerit. Captiuos abhaĩbale
int̾põĩta pactõne nũmoꝵ receꝑat. Qui
cũ a senatu nõ p̾starẽt. misso inurbem¬
filio fũdum quẽ unicũ possidebat uen¬
didit. eiusq p̾cium hanibali protinus
nuͣauit. Si ad calculos reuocetur puũ
utpote septẽ iugeribus et hoc ĩpupini¬
a addictis redactũ. si aiõ p̾rogantis
omĩ pecunia maus. Se eim̃ patrimo¬
nii ꝙͣ patriam fidei ĩ ope c̃ẽ maluit eo

Expanded text:
ostrum opus pio egressu ad proprium dolorem prouectum in suum ordinem reuocetur, liberalitatisque conmemorationi uacemus. cuius duo sunt maxime probabiles fontes, uerum iudicium et honesta beniuolentia: nam cum ab his orietur, tunc demum ei ratio constat. dono autem ipsi gratiam et magnitudo quidem sua, sed efficaciorem aliquanto opportunitas conciliat: accedit enim pretio rei inaestimabile momentum occasionis. quae Fabio Maximo tot ante saecula paruam pecuniae summam erogatam ad hoc usque tempus laudabilem fecit. captiuos ab Hannibale interposita pactione nummorum receperat. qui cum a senatu non praestarentur, misso in urbemfilio fundum, quem unicum possidebat, uendidit eiusque pretium Hannibali protinus numerauit, si ad calculos reuocetur, paruum, utpote septem iugeribus et hoc in Pupinia addictis redactum, si animo † praerogantis, omni pecunia maius: se enim patrimonii quam patriam fidei inopem esse maluit, eo
Abbreviated transcription (Latin):
legem ꝑromulgare ausũ morte multa¬
uit. ¶dem ut scõm legem eius ꝑt̾ũ¬
uiros ager ppło uiriti diuicẽtur egre¬
gie cẽsuit. si quidẽ grauissiẽ seditõnis
eocẽ tpr̃ et auctorẽ et causã sustulit:
¶Quã deĩde se prdẽter in rege Masinis¬
sa gessit. Nã cũ prõptissima et fidelissi¬
ma eius opera ad u̾sus sa: tagiñeses
usus eẽt cũq indilatãdo regno aui¬
diorem cernẽt legem ferri uissit qua
Masinisse ab impio ppłi rõam ĩ solutã
libertatẽ tribue̾t quo fctõ tũ optime
beniuolẽtiã meriti retinuit. tũ Mau¬
illius gentiũ nũꝙͣ fida pace quiescẽ¬
tem feritate aualius suis repulit:
Empus deficiet domestica na
exꝑte romana prudẽtia in ad miratõe
tacita reponatur: alienigeĩsqz huiuᷤ
mõi exemplis detu aditus

Expanded text:
legem promulgare ausum morte multalegem promulgare ausum morte multauit. idem ut secundum legem eius per triumuiros ager populo uiritim diuideretur egregie censuit, si quidem grauissimae seditionis eodem tempore et auctorem et causam sustulit. Quam deinde se prudenter in rege Masinissa gessit! nam cum promptissima et fidelissima eius opera aduersus Karthaginienses usus esset eumque in dilatando regno auidiorem cerneret, legem ferri iussit, qua Masinissae ab imperio populi Romani solutam libertatem tribueret. quo facto cum optime meriti beniuolentiam retinuit, tum Mautractus gentium numquam fida pace quiescentem feritatem a ualuis suis reppulit. Tempus deficiet domestica narex parte Romana prudentia in admiratione tacita reponatur alienigenisque huius generis exemplis detur aditus
Abbreviated transcription (Latin):
et inuasit Aquiloĩam .⁊ cepit. tãcito
lata religio expianda foret qua rõe
rum ꝯsulẽ religiosũ ĩꝑatorẽ strenuũ
timoris modũ pene genus spei uiaz
uno mẽtis impetu rapiendo.
Unc ad senatus acta trãsg̾diar
cũ aduersus hanibalẽ Claudi¬
um Neronem et liuiũ salinatorem
ꝯsules mittet eosq ut uirtutibus
pares ita inimicitiis acerrime int̾
se dissidẽtes ude̾t sũmo studio ĩgra¬
tias reduxit. ne ꝑꝑ priuatas dissen
in est maior aliena oꝑa interpellan¬
di ꝙͣ suadẽdi cupiditas nascitur. uͥ
teri ꝙͣ uterq ꝯtrariis castris certior
hostis proficiscitur.
Ostem senatus cũ obnimis
aspere actã cẽsurã a Gnco be¬
bio tribuno plebis pro rostris age¬
rẽtur rei cause dictõe decreto suo libe¬
rauit uacuũ oĩs iudicii metu eis
honorẽ redtẽdo qui exig̃e deberẽt
rõem nõ reddere:
Ar illa sapiã senatus. Tibr̾iũ
Graccũ trbunũ plebis agͣriã

Expanded text:
et inuasit Aquiloniam et cepit. tam cito et inuasit Aquiloniam et cepit. tam cito lata religio expianda foret, qua ratione rum, consulem religiosum, imperatorem strenuum, timoris modum, poenae genus, spei uiam uno mentis impetu rapiendo. Nunc ad senatus acta transgrediar. cum aduersus Hannibalem Claudium Neronem et Liuium Salinatorem consules mitteret eosque ut uirtutibus pares, ita inimicitiis acerrime inter se dissidentes uideret, summo studio in gratiam reduxit, ne propter priuatas dissensinest, maior aliena opera interpellandi quam sua edendi cupiditas nascitur. ubiteri quam uterque contrariis castris certior hostis proficiscitur. eosdem senatus, cum ob nimis aspere actam censuram a Cn. Baebio tribuno pl. pro rostris agerentur rei, causae dictione decreto suo liberauit uacuum omnis iudicii metu eum honorem reddendo, qui exigere deberet rationem, non reddere. Par illa sapientia senatus. Ti. Gracchum tribunum pl. agrariam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ aduersario ꝙ uir bonus eẽt fece¬
rat nũꝙͣ io iudiciũ pronũciatione
sua finire uoluit. ne aut probatũ ui¬
rum si ꝯtra eũ iudicasset fama spolia¬
ret. aut uiraret bonũ uix ẽẽ cũ ea res
ĩnuͣabilibus laudib ꝯtineat᷑. ¶ Fo¬
rensibus hec. illa militaribo stipẽdi¬
is ꝑrudẽtie exhibita.
Apirius Cursor cõsul cũ aꝗlo¬
niam oppugñas p̾liũ uellet
cõmitte̾ pullariusq nõ properãtibꝰ
aubus optimũ ei auspitiũ renũci¬
asset tefallacia illius fctͣs certior sibi
quitẽ ⁊ exercitui bonũ om̃e creoroie.
ac pugnã iñĩe. Cetex mẽdat̾e añ ipã
aciem ꝯstituit. ut haberet dii cuius
capite si quid ire scepem̃t expiarent.
Uirectũ ẽ aũt siue casu siue celestis
numinis prouitẽtia quod pͥmũ eo¬
traria pte missũ erat telũ ĩ ipm̃ pul¬
larii pectus. eũq exaninẽ prostra¬
uit. Io ut cognouit ꝯsul ficente aĩo

Expanded text:
cum aduersario, quod uir bonus esset, fececum aduersario, quod uir bonus esset, fecerat, numquam id iudicium pronuntiatione sua finire uoluit, ne aut probatum uirum, si contra eum iudicasset, fama spoliaret aut iuraret uirum bonum esse, cum ea res innumerabilibus laudibus contineretur. Forensibus haec, illa militaribus stipendiis prudentia est exhibita. Papirius Cursor consul, cum Aquiloniam oppugnans proelium uellet conmittere pullariusque non prosperantibus auibus optimum ei auspicium renuntiasset, de fallacia illius factus certior sibi quidem et exercitui bonum omen datum credidit ac pugnam iniit, ceterum mendacem ante ipsam aciem constituit, ut haberent di cuius capite, si quid irae conceperant, expiarent. directum est autem siue casu siue etiam caelestis numinis prouidentia quod primum e contraria parte missum erat telum in ipsum pullarii pectus eumque exanimem prostrauit. id ut cognouit consul, fidente animo
Abbreviated transcription (Latin):
am rei gerende facultat᷑e omittere
maxima demẽtia ẽ. et ĩ angustias
utiq pugnãdi cõpulsũ abstinere
se p̾lio pestifere ignauie affert exitũ.
eoꝵ q qui ista cõmittuit alt̾ bñ ficĩo
fortune uti alter iniurie nescit resiste̾.
uinti quoq Metelli tũ gͣuis
tũ ⁊̃ alta ĩ senatu sẽtencia. qui
deuicta Cartagine nescire se illa uicto¬
ria boni nec plus an mali romano¬
ppło attulisset asseuerauit. qmͣ̃ ut pa¬
cem restituẽdo profuisset ita haniba¬
lem sũmouẽdo nõ nichil nocuisset.
fuis eim trãsitu in italiã dormientẽ
iam rei publice iurtutẽ extitatã me¬
tuiq debere ne graui emulo liberata
ĩ eũdem sõnũ reuolueretur. In equo
igitur maloꝵ posuit uri tecta uastaĩ
agros exhauriri erariũ et pͥsci robo¬
ris neruos hebectari.
uid illud factũ licinii fimbrie
cõsularis ꝙͣ sapiẽs.a Marco
luctatio pĩthio splẽdido equite rõã¬
no iudex additus despõsione quã is

Expanded text:
ere gerendae rei facultatem omittere ere gerendae rei facultatem omittere maxima dementia est et in angustias utique pugnandi conpulsum abstinere se proelio pestiferae ignauiae adfert exitum, eorumque, qui ista conmittunt, alter beneficio fortunae uti, alter iniuriae nescit resistere. Q. quoque Metelli cum grauis tum etiam alta in senatu sententia, qui deuicta Karthagine nescire se illa uictoria bonine plus an mali rei publicae adtulisset adseuerauit, quoniam ut pacem restituendo profuisset, ita Hannibalem summouendo nonnihil nocuisset: eius enim transitu in Italiam dormientem iam populi Romani uirtutem excitatam, metuique debere ne acri aemulo liberata in eundem somnum reuolueretur. in aequo igitur malorum posuit uri tecta, uastari, agros, exhauriri aerarium et prisci roboris neruos hebetari. Quid illud factum L. Fimbriae consularis, quam sapiens! M. Lutatio Pinthiae splendido equiti Romano iudex addictus de sponsione, quam is
Abbreviated transcription (Latin):
Anc id genus felicita¬
tis explicabo quod to¬
tũ inhĩtu aĩ nec uotis
petitu sed ĩpectorib sapiã preditis
natũ dictis factisq prudentibus
enitescit:
ppium claudiũ crebro solitu
dice̾ accepimus. negotiũ po¬
pulo romano melius ꝙͣ ociũ cõmit¬
ti. Nõ ꝙ ignoraret ꝙͣ iocũdus trãql¬
litatis status eẽt sed ꝙ aĩaduerteret
potentia impia agitatõe rex ad u̾tu¬
tem capescẽdam excitari numia ꝗe¬
te indesidiã resolui. Et sane negoti¬
um noĩe hornidũ ciuitatis nr̃e mo¬
res: in suo statu cõtinuit. blãde appel¬
latoĩs quies płimis uitiis respsit:
Cipio uoͣ affricanus turpe ẽẽ
aiebat ĩ re militai̾ nõ putarã.
uidelicet q explorato et excusso ꝯsi¬
lio que ferro agũtur ad ministrari
oportẽ arbitrabatur sũma rõne. In¬
emẽdabilis eĩ ẽ error qui uiolẽtie
martis cõmittitur.
Dẽ negabat aliter cũ hoste
casio adueĩsset aut necessitas inci¬
disset. eque prudẽter. Nam ⁊ prosp¬

Expanded text:
nc id genus felicitatis explicabo, quod totum in habitu animi nec uotis petitum, sed in pectoribus sapientia praeditis natum dictis factisque prudentibus enitescit. App. Claudium crebro solitum dicere accepimus negotium populo Romano melius quam otium conmitti, non quod ignoraret quam iucundus tranquillitatis status esset, sed quod animaduerteret praepotentia imperia agitatione rerum ad uirtutem capessendam excitari, nimia quiete in desidiam resolui. et sane negotium nomine horridum ciuitatis nostrae mores in suo statu continuit, blandae appellationis quies plurimis uitiis respersit. Scipio uero Africanus turpe esse aiebat in re militari dicere 'non putaram', uidelicet quia explorato et excusso consilio quae ferro aguntur administrari oportere arbitrabatur. summa ratione: inemendabilis est enim error, qui uiolentiae Martis committitur. idem negabat aliter cum hoste casio obuenisset aut necessitas incidisset. aeque prudenter: nam et prosp
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ future cius potẽtie ppło roma¬
no rep̾sentasset impetraturus.
Eo ut comitioꝵ maximũ cͥm̃e
referã Martis portiuis cato⁊
plus moribus sius p̾ture decoris.
additurus q̃ p̾texto eius splẽdoris
ipẽ laturus cõ ⁊ illã appło aliqñ nõ
potuit. proxima demẽtie suffragia
que quidẽ satis graues penas enxeͬs
sui pependerũt. qm̃ quẽ honore Cato¬
ni negauerãt uatimo dari coacti st̃.
¶Ergo si uere extimare uolumus nõ
Catoni tuẽ p̾tura s p̾ture Cato nega¬
tus est
De Necessitate Capłm .ui.

Expanded text:
ginem futurae eius potentiae populo Romaginem futurae eius potentiae populo Romano repraesentasset, impetraturus. Sed ut comitiorum maximum crimen referam, M. Porcius Cato, plus moribus suis praeturae decoris adiecturus quam praetexto eius splendoris ipse laturus, consequi illam a populo aliquando non potuit. proxima dementiae suffragia, quae quidem satis graues poenas erroris sui pependerunt, quoniam quem honorem Catoni negauerant Vatinio dare coacti sunt. ergo, si uere aestimare uolumus, non Catoni tunc praetura, sed praeturae Cato negatus est. DE NECESSITATE Abomi
Abbreviated transcription (Latin):
mouere nõ potuerat ꝑtinatia uĩcẽt.
Arcũ aũt seliĩ Metellũ pauci
et mesti amici ꝯsulatus repul¬
sa afflictũ tristicia ac rubore plenum
domũ reduxer̃t. Fũdẽ de psendo phi¬
lipo triũphãtẽ uniu̾sus senatus letũ
⁊ alacrẽ ĩcapitolio prosecutus est.
¶Achaici ⁊ belli cui sũmã manũ luciꝰ
Mũmius adiecit. maxiã ꝑs ab hoc
iuiro profligata ẽ cine ergo ppłs ꝯ
sulat̾u negare potuit cui mox duas
clarissimas prouĩcias aut daturoᷤᷤ
erat aut cebiturus achaicã. ⁊ Ma¬
cedoĩcã. Et quidẽ hoc fctõ meliore ci
ue usus eo ẽ. In tellexit eĩ ꝙͣ ĩdustrie
sibi gerẽdus ẽẽ cõsulatus quẽ tanto
labore impetrar senseratz
uid tã excellẽs qd tã opulẽtũ:
ꝙͣ lucius Scilla diuitias ⁊ im¬
pia largitus ẽ. leges uctustas abro¬
gauit. nouas tulit. bic quoq ĩ eo cã¬
po cuius postea dñs extitit repulsa
p̾ture sugillatus ẽ. oĩa loca petiti ho¬
noris siquis mõ deoꝵ formã ⁊ yma¬

Expanded text:
mouere non potuerat, pertinacia uinceret. Q. autem Caecilium Metellum pauci et maesti amici consulatus repulsa adflictum tristitia ac rubore plenum domum reduxerunt. eundem de Pseudophilippo triumphantem uniuersus senatus laetum et alacrem in Capitolium prosecutus est. Achaici etiam belli, cui summam manum L. Mummius adiecit, maxima pars ab hoc uiro profligata est. eine ergo populus consulatum negare potuit, cui mox duas clarissimas prouincias aut daturus erat aut debiturus, Achaiam et Macedoniam? et quidem hoc facto meliore eo ciue usus est: intellexit enim quam industrie sibi gerendus esset consulatus, quem tanto labore impetrari senserat. Quid tam excellens, quid tam opulentum uam L. Sulla? diuitias, imperia largitus est, leges uetustas abrogauit, nouas tulit. hic quoque in eo campo, cuius postea dominus extitit, repulsa praeturae suggillatus est, omnia loca petiti honoris, si quis modo deorum formam et ima
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃a nobiliũ uiuenũ ĩgenia ab ĩ so¬
lentia reuocãdo magnos ⁊ utiles
ciues fecit. honoribq nõ patiẽdo
asecuturus peti debitũ autoritatis
pondus adiecit.
Ullus error talis ĩlucio fmilio
fiustra cõsulatũ petiit. Idẽq cũ iã cã¬
pum repulsis suis fatigasset bis ꝯsul

Expanded text:
nostra nobilium iuuenum ingenia ab insonostra nobilium iuuenum ingenia ab insolentia reuocando magnos et utiles ciues fecit honoribusque non patiendo eos a scurris peti debitum auctoritatis pondus adiecit. Nullus error talis in L. Aemilio frustra consulatum petiit, idemque, cum iam camp