comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dñs hẽat quid est hr̃e facultatẽ repetendi. Si hẽat
xeccũia ex qua lib̾ari pot̾ miã nõ d cogi uende̾ ressu¬
arut soluat peccuniã ⁊ repetat ẜuũ. ¶ Dñs qui ser¬
nũ ĩ sua pot̾̃ate eẽ cõsitetur aut exhibere eũ debet
aut absentẽ defendere. ꝙ nisi faciat purit̾ atq si
p̾sẽte: ns̃ noꝵe dederit. ¶ Si negauit dñs in sua po¬
testate ẽẽ ẜuũ: ꝑmuitit p̃tor actori arbitriũ mtr̃ iu¬
renirãdo id detidere an iudicmĩ dictare siue noxe dedi¬
cone uelit ꝑ ꝙ uincet si ꝓbau̾it eũ ĩpt̃ate ẽe uł do¬
lo eiꝰ fc̃m quonimꝰ eẽt qui aus nõ ꝓbau̾it ĩpt̃ate

Expanded text:
re facultatem repetendi? habeat pecuniam, ex qua liberari potest: nam non debet cogi uendere res suas, ut soluat pecuniam et repetat seruum.Dominus, qui seruum in sua potestate esse confitetur, aut exhibere eum debet aut absentem defendere: quod nisi faciat, punitur atque si praesentem non noxae dederit.Si negauit dominus in sua potestate esse seruum, permittit praetor actori arbitrium, utrum iureiurando id decidere an iudicium dictare sine noxae deditione uelit, per quod uincet, si probauerit eum in potestate esse uel dolo eius factum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ ĩpt̃ate hr̃et accõ locum hẽar noxalis: si ex do¬
lo enis accid̾it ut cess noxał accõ fortesi ẜuo suo fu¬
gam mãdauit au ⁊ si possit incb̾d̾ cũ alio agi ꝙ acci¬
dit õ alienatꝰ mãumiss ꝯ ue est. ꝙ est ueriꝰ in quo
cãn eleccõ est actoris cum quo uent agere. Iulia̾
ute ait. de eo qui mãumisit si ꝑatus sit defende
semãumissꝯ: ex cepcõnez danda ei qui mãiuisit
ħ ⁊ labeo ait. Gams. ¶demest ⁊ si nouus dñs ser
iniudiciũ paciatur. ꝓqulꝰ.¶Lectio u̾o alteru
lib̾ant. id enĩ p̃tor introduxit ne eludereturac¬
tor nõ ut ⁊̃ lucr̃ faceret ideoq excopõõe a seꝙ̃ti s¬
ꝯieire. ¶It̃ si explurib dñis quidã dolo melo ꝑteᷤ
luas desierint. possidere: eleccõ erit actoris nrĩ
diretro ag̾e uelit cũ eo quipossidet: anp̾toria c̃
toqui desiit possidere. ¶ Si ẜuũ alienu alius ĩ
dicio accipiendo. ¶ Neꝙ hr̃di neꝙ inhr̃eder ĩ ex

Expanded text:
minus in potestate haberet, actio locum habeat noxalis, si ex dolo eius acciderit, ut cesset noxalis actio forte si servo suo fugam mandavit an et si possit nihilo minus cum alio agi quod accidit, cum alienatus manumissusve est. quod est verius: in quo casu electio est actoris, cum quo velit agere. Iulianus autem ait de eo qui manumissit, si paratus sit defendere se manumissus, exceptionem dandam ei qui manumisit. hoc et Labeo. Gum.Electio uero alterum liberabit: id enim praetor introduxit, ne eluderetur actor, non ut etiam lucrum faceret: ideoque exceptione a sequenti sumconuenire.Item si ex pluribus dominis quidam dolo malo partes suas desierint possidere, electio erit actoris, utrum directo agere uelit cum eo qui possid‹e›t an praetoria cum eo qui desiit possidere.Si seruum alienum alius in udicio accipiendo.Neque heredi neque in heredem, quod
Abbreviated transcription (Latin):
suo. ꝑtim ꝓcuratorio noĩe agatut. Suͥ tu eo agat᷑
ꝑtim suo ꝑtim ꝓcuratorio noĩe couenatuͣt. Nã
licet lib̾a potas maneat creditorib cum singłic ex¬
ꝑ unoi tamẽ. ⁊ hiis lib̾a pot̾at est suo loco sb̾ctituẽdi
eos. inquos honera accionit offõiudias trauflatas
Ei auter nomen ni exhr̾edib legatũ sit: moicõ
familie hr̃ciscunde: hec heres consequitur. ¶ Mala
medicamẽta ⁊ uenena ueniũt quidem ił moiciũ¬
di uidexoło int̾pon̾e se ihiis nõ dz. bom enĩ ⁊ ĩnorẽ¬
ͣtis uiti officõ euui fungio tantũde debebit facere
⁊ inlibris ĩꝓbate lectõnis magicis forte uł. huc si¬
ex peculatu uł ex sacrilegio qͥsitũ ecͣcͣtͣ:. uł ui aut
latrocimo aut aggͥssura. ħ nõ ouudetur. ¶ S ⁊ ta¬
błas testĩ debebit aut apud eũ qui exmaiori ꝑtebe¬
res est: iubere manere ant in edeͣm deponi snã ⁊ lałt
scribit. undita hr̃editate tabulas tebarat descͥptas

Expanded text:
orio nomine agat, sive cum eo agatur, partim suo partim procuratorio nomine conveniatur. nam licet libera potestas esse maneat creditoribus cum singulis experiundi, tamen et his libera potestas est suo loco substituendi eos, in quos onera actionis officio iudicis translata sin autem nomen uni ex heredibus legatum sit, iudicio familiae erciscundae hoc heres consequitur. Mala medicamenta et uenena ueniunt quidem in iudiciuiudex omnino interponere se in his non debet: boni enim et innocentis viri officio eum fungi oportet: tantundem debebit facere et in libris improbatae lectionis, magicis forte vel his siex peculatu vel ex sacrilegio quaesitum erit vel vi aut latrocinio aut adgressura, hoc non dividetur. Sed et tabulas testamenti debebit aut apud eum, qui ex maiore parte heres est, iubere manere aut in aede deponi. nam et Labeo scribit vendita hereditate tabulas testamenti descriptas
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit ⁊ impleta ꝯdicõne statute lib̾tatis ꝯdẽpria¬
oelniꝗd si aute c̃ altero qui nesciebat actũ sit ⁊¬
⁊ noxe dederit ẜuũ iniquũ eit uilissii hominis
dedicõne alterũ quoq lib̾ati. igit̾ aget̾ ⁊ cũ alto.¬
⁊ siquid ãpliꝯ ẽ in dãpi ꝑsequcõne ꝯsequetur.
ꝯputato p̾cio hõis uoxe dediti ip̃i tamen int̾ se sic de¬
rent pensare cõi diududo iudicis ut sulle quo soi¬
ente fecit p̾stint non cocius partẽ ferat. si ꝑtẽ eiꝰ qͣti

Expanded text:
acceperit: et impleta condicione statutae libertatis condemnadeliquit, si ante cum altero qui nesciebat actum sit et noxae dediderit servum, iniquum est vilissimi hominis deditione alterum quoque liberariamplius est in damni persecutione, consequetur computato pretio hominis noxae dediti. ipsi tamen inter se sic debent pensare communi dividundo iudicium, ut, si ille quo sciente fecit praestiterit, non totius partem ferat, sed partem eius, quanti
Abbreviated transcription (Latin):
suo delicto dãpnũ paciatur. ¶ Si płtes enisde ẜuinõie
noxali met̃ agͥe nol̃t uł si mniꝰ plr̾ib iudicus eiusaẽ
ẜm noĩe agat in quonsꝯfr̾crus tuus ꝓpͥetas mea sit :
officio iuditis cõtinebit᷑ cum eñ noxe dedero ut ⁊̃ nsũ
frnctũ actoris faciã. s ⁊ ꝑp̾torẽ id couseq̃r ego dñs ꝓp̾e¬
tatis ut aut cogat p̾to ͬ te. pͣ extunacõe us fr̃ctꝰ cõfre
ad litis extimacioner aut usũfr̾itũ cedere si hoc expedi¬
at. ⁊ siego dñs ꝓprietatis eũ ẜuii nolui defẽde: defeu¬
sio nbri ꝑunttenda est. Et si dãpnatꝰ hõier tradas adu̾s

Expanded text:
iatur. Si plures eiusdem servi nomine noxali mecum agere velint vel si unus pluribus iudiciis eiusdem servi nomine agat, in quo usus fructus tuus, proprietas mea sit, officio iudicis continebitur, cum eum noxae dedero, ut etiam usum fructum actoris faciam: sed per praetorem id consequar ego dominus proprietatis, ut aut cogat praetor te pro aestimatione usus fructus conferre ad litis aestimationem aut usu fructu cedere, si hoc expediat. et si ego dominus proprietatis eum servum nolui defendere, defensio tibi permittenda est, et si damnatus hominem tradas, et adversus
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾o ꝯuento: alt̃ lib̾abitur. s si ait scit alt̾ ignoret
solum illa est : ꝙ quis scit insondum tenetnr. uiu
aut᷑ accõ non alias datur nisi apud mẽ sit ẜuus ⁊
si apud me sit lic eo tpẽ nõ fuit quo delinãbat: te¬
neor⁊hĩs meus tenetur si noxiq uiuat. ¶ ꝓbmpõ
ait si ẽptor ẜm nox ali iudicõ ꝯuẽtꝰ sit uẽditore
quo sciente fcm̃ sit. ꝯuenirinõ posse Id. Pi ẜuus

Expanded text:
altero conuento alter liberabitur: sed si alter scit, alter ignorauit, ionum non solum illa est, quod qui scit in solidum tenetur, uerum autem non alias datur, nisi apud me sit servus: et si apud me sit, licet eo tempore non fuit, quo delinquebat, teneor, et heres meus tenetur, si noxius vivat. Pomponius ait, si emptor servi noxali conventus sit, venditorem, quo sciente factum est, con
Abbreviated transcription (Latin):
ulp̃. HEt accio ꝑtinet ad p̾dia rustica
int̾e t. arbo res ꝗs inꝯfimo an edistia¬
um ponat. ¶ Iudici fumũ regundoꝵ
ꝑmitit᷑. ut ubi ns̃ possit onimere sͥ¬
nes: adiudicacõe cõtrousiã oiimant i ponte la mo¬

Expanded text:
dia rustica, interest, arbores quis in confinio an aedificium ponat. Iudici finium regundorum permittitur, ut, ubi non possit dirimere fines, adiudicatione controversiam dirimat: et si forte amo
Abbreviated transcription (Latin):
scĩa dñi ꝙͣ ad̾m accipienoa ẽ. utr̃ c̃ consilio. an ⁊ si ui¬
derit tantũ ꝙͣuis plbere non potu̾it. quid eĩ siad li¬
b̾tat᷑e ꝓclamãs dño sciente faciat. aut quid si cõtep¬
nat oiłm .uł c̃ trãsfluinẽ sit ẜuus indente quid s in¬
est curta sciencie u̾bũ. ¶ Si exͣneus fuul sciente me
fet̾it. euq redem̾o noxa  accio ĩue dabit᷑ur. qr ñ
uidebitur dño sciente fecisse : c̾ eo tp̃e dñs nõ fa̾mm¬
¶ Cũ dñs obscĩam t̾eneatut an ẜui quor uoĩe dĩdi
sit accõ uidend̾ est iuai forte p̾tor uuã penã a dño
acta ꝙͣ actor elegͥit alta̾ tollitui. ¶ Si detracta
noxe dedicõne qͣ ẽ conscio dño accum  tͤ qui ñ ert

Expanded text:
admodum accipienda est? utrum cum consilio? an et si uiderit tantum, quamuis prohibere non potuerit? quid enim si ad libertatem proclamans domino sciente faciat aut qui con‹t›emnat dominum? vel cum trans flumen sit servus, vidente quidem, sed inest circa scientiae verbum. Si extraneus servus sciente me fecerit eumque redemero, noxalis actio in me dabitur, quia non videtur domino sciente fecisse, cum eo tes ob scientiam teneatur, an serui quoque nomine danda sit actio, uidendum est: nisi forte praetor unam poenam a domino acta, quam actor elegerit, altera tollitur.Si detracta noxae deditione quasi cum conscio domino ac
Abbreviated transcription (Latin):
ne enis noĩe qui sñ dũo sit: furti sit accõ ¶ Si ẜnͣ
exp̾tõ hebat ei exrisser .s. lo er  furti accõm ul¬
tro citroq. Iam ⁊ tu adu̾sꝯ me adu̾sꝯ me finti ages
⁊ si ẜuo creditoris mei soluerĩ nũmos ut is eos oñs
suo det: eque locus erit furti accõm. si is ñmos ac¬
ceptos. int̾ceꝑit. Iulianꝰ. SIplurm ẜuꝯ fuitũ

Expanded text:
ne eius nomine, qui sine domino sit, furti sit actio. Si servus ex pretio habebat ei excusseris, lotro citroque: nam et tu aduersus ‹m›e furti ages et si seruo creditoris mei soluerim nummos, ut is eos domino suo det, aeque locus erit furti actioni, si is nummos acceptos interceperit. 39 Iulianus libro
Abbreviated transcription (Latin):
gatur.¶Qui statu libeꝵ tradit uisi dix̾it eũ ttatu¬
libeꝵ ẽẽ eniccõnis noĩe ppetuo obligatur. ¶ Qui sermĩ
dixiss usꝯfr̃ctꝰ nõie adu̾sꝰ senun nõ teneri. Et si reu̾a
susset: sempini ẽet sempnio usũfr̾ctũ petente tene¬
tis ame de eincrõne accepit fund̾ a me hr̃edem lega¬
u̾it confestim ficenissores lib̾abuntur quia ⁊̃ si enictꝰ

Expanded text:
 statuliberum esse, euictionis nomine perpetuo obligatur.Qui seruum dixisset usus fructus nomine aduersus Seium non teneri. et si re uersisset, Sempronii esset, Sempronio usum fructum petente tenetis a me de euictione accepit fundum a me herede legauerit, confestim fideiussores liberabuntur, quia, etiamsi euic
Abbreviated transcription (Latin):
a creditorib distrahi. tunc eĩ milla competit ẽptori
quin semel ꝯmissa stipulacõ resolui nõ potest.
ta sit a me nõ pt̃ legatariꝰ ꝯuentꝰ a dño rei. uẽdi¬
tori meo denãciare. nisi cesse ei fu̾nnt accõnes uel qͦ¬

Expanded text:
a creditoribus distrahi: tunc enim nulla competit emptori a creditoribus distrahi: tunc enim nulla competit emptori quin semel commissa stipulatio resolui non potest.ta sit a me, non potest legatarius conventus a domino rei venditori meo denuntiare, nisi cessae ei fuerint actiones. vel qu
Abbreviated transcription (Latin):
ditorẽ nulla eĩ ncc̃tate cogente id feci. ¶ Instipłacde
duple cͣh̃o uenditur. ꝑtis adieccõ nccͣria est qr nõ pot̃
idĩ homo euctꝰ cum ꝑs eius euicta est. ¶ Si cũ potest
usncaꝑe empt̾or nõ usucepit. culpa sua ħ fecisse inde̾
uñsi euictꝰ est ẜuus non tenetur uenditor. ¶ Si p̾¬
sente ꝓmissore qui de enccõe ꝓmisit m õ ignorãte
ꝓcuratori denũtiatũ sit ꝓmissor nicħ̾oꝰ tenet᷑ simli
modo tenetur. ⁊ qui curau̾it ne sibi deuũciari possit
Si ⁊ si nich̾ uenditore faciente ẽptor cognost̾e̾ il ẽet
nõ potuent: nnicħ̾ominꝰ ꝯmittitm. stipulacõ ¶ ꝓu¬
pillo ⁊ sine tutoris aucͣte posse denĩciari. si tutor uõ
apparet exduple stipłatõne beniginꝰ receptũ eẽ tre¬
ri ⁊̃ si es qui ẽptore in einccõne rei enicerit aute ab¬
latam. uł abducta tẽ sine successore decesẜit ita ut
neq ad fiscum. bona ꝑuenire possint neq p̾uatim

Expanded text:
i. In stipulatione duplae cum homo uenditur partis adiectio necessaria est, quia non potest uideri homo euictus, cum pars eius euicta est. Si, cum possit usu capere emptor, non cepit, culpa sua hoc fecisse uidetur: unde si euictus est seruus, non tenetur uenditor. Si praesente promissore qui de euictione promisit et non ignorante procuratori denuntiatum sit, promissor nihilo minus tenetur. Simili modo tenetur et q.Sed et si nihil uenditore faciente emptor cognoscere ubi esset non potuit, nihilo minus committitur stipulatio.Pupillo etiam sine tutoris auctoritate posse denuntiari, si tutor non apparet, ex duplae stipulatione benignius receptum esse Trer et si is, qui emptorem in euictione rei uicerit, ante ablatam uel abductam rem sine successore decesserit, ita ut neque ad fiscum bona peruenire possint neque priuatim
Abbreviated transcription (Latin):
Paulꝰ. Euicta re exempto accõ nõ ad p̾ciũ dũ¬
taxat recipiend̾. s ad id ꝙ int̾est compenit. Ergo ⁊
si mĩor eẽ ceꝑit camꝑnũ ẽꝑtoris erit Idem:
empto accõ nł ouple stipło ꝯmittatir. qͣi si pater
dampnũ paciatur nõ ĩerito dubitat᷑ nõ eĩ sio
młris dos est ita patris ẽẽ dici pos nec confetre fr̃ib
rogitur dotẽ a se ꝓfectã manente mat̾iõio. Sed
indeamꝰ ue ꝓbabiliꝯ dicatur oditti ħ quoq cãu
stipłacõne. Int̾est eĩ patris filiã dotem hr̃e ⁊ spem
qñ recipiende dotis utiq si inpot̾ate sit. Qd̃ si emã¬
cipata est ix pot̾it defendi statĩ ꝯmitti aipłone:. õ
imo cãu adeũ dos reg̾di possit micquid gͦ tunc demũ
ag̾e possit c̃ mortua ĩ mio filia potuit dotẽ roper̾e
si enictꝰ fudꝰ nõ ẽẽt. an ⁊ ħ cãuint̾est patris dota¬
tam filiam hr̃e ut statim cõuenire ꝓmissorẽ possit
ꝙ magis pat̾na affeccõ inducit. Calistutus.¬

Expanded text:
um.Euicta re ex empto actio non ad preti‹um› dumtaxat recipiendum, sed ad id quod interest competit: ergo et, si minor esse coepit, damnum emptoris erit. 71 empto uel duplae stipulatio committatur, quasi pater damnum patiatur, non immerito dubitatur: non enim sicut mulieris dos est, ita patris esse dici potest nec conferre fratribus cogitur dotem a se profectam manente matrimonio. sed uideamus, n‹e› probabilius dicatur committi hoc quoque casu stipulationem: interest enim patris filiam dotatam habere et spem quandoque recipiendae dotis, utique si in potestate sit. quod si emancipata est, uix poterit defendi statim committi stipulationem, cum uno casu ad eum dos regredi possit. numquid ergo tunc demum agere possit, cum mortua in matrimonio filia potuit dotem repetere, si euictus fundus non esset? an et hoc casu interest patris dotatam filiam habere, ut statim conuenire promissorem possit? quod magis paterna affectio inducit. 72 Callistratus
Abbreviated transcription (Latin):
Euictꝰ ant̃ a creditore tuuc uidet᷑. cum fere spes
habendi. abscisa est. itaq si ẜuiana accõne eictus.
sit cõmittitur quidem stipłacõ. S qũ soluta adebito¬
re peccũia pot̃ ẜuũ hr̃e. si soluto pignore nenditor cõ¬
ueniatur. poterituti doli extepcõne. Idẽ. Q Aue aut¬

Expanded text:
Euictus autem a creditore tunc uidetur, cum fere spes habendi abscisa est: itaque si Seruiana actione euictus sit, committitur quidem stipulatio: sed quoniam soluta a debitore pecunia potest seruum habere, si soluto pignore uenditor conueniatur, poterit uti doli exceptione. 36 Idem libro u
Abbreviated transcription (Latin):
mox allumo ꝑ aliã ꝑtẽ fundi ducenta actuliss ac ꝑo¬
stea ꝓ indinso quinta ꝑs eiuita ẽẽt ꝓ q̃ ꝑte auͣctor te¬
nerenir dixi conseꝙ̃.s ẽẽ suꝑiorib ut neq ꝑs quea nul¬
le iugeꝵ. neq q̃rta debeatur euiccõnis noĩe s ꝑuide
temenur auctor ac si de accingentis illis residuis so¬
la ceutũ sexagnita fiussent enicta. nã renq̃ qͣoragiti
que unu̾so fido decesẜit ꝓrata noue regionis ẽẽ ĩ
bonitate regionis pstatu. eiocõ ¶ Qm umĩ ingeꝵ ꝓ
indiniso solũ hũit ħ tradidit secund õiĩ sentencias
nõ totã dñiũ transtulit s ꝑten dumidiã iugeri ꝙ̃ ad̾.
silocmin c̾tum aut fund̾ sumlr̃ tradidiss. Idem.

Expanded text:
mox alluuio per aliam partem fundi ducenta attulisset ac postea pro indiuiso quinta pars euicta esset: pro qua parte auctor teneretur. dixi consequens esse superioribus, ut neque pars quinta mille iugerum neque quarta debeatur euictionis nomine, sed perinde teneatur auctor, ac si de octingentis illis residuis sola centum sexaginta fuissent euicta: nam reliqua quadraginta, quae uniuerso fundo decesserunt, pro rata nouae regionis bonitate regionis praestatur euictio.Qui unum iugerum pro indiuiso solum ha buit, tradidit, secundum omnium sententias non totum dominium transtulit, sed partem dimidiam iugeri, quemadmodum si locum certum aut
Abbreviated transcription (Latin):
ast pignus ꝓ ꝑte sua libass rẽ creditor eincit qͥrebat᷑
an utͥq heredũ cõueniri possit ioq placebat. ꝓp̃ ĩduu¬
sã pignoris cãm nec remedio locꝯ ẽẽ indebatur. ui ꝑ
doli excepcõnẽ aciones ei qui peccũis creditori dedit
pstaretur. qr nõ duo rei facti ꝓponerent᷑ s fuuais ħr¬
ciscride mdiciũ. eo noĩe ntile est. nã quid ĩtest unꝰ
taxat porcone cũ cohredis negłia dãpnosa nẽ deb̾et
ẽptore ut publiciana pociꝯ uł ea accõne q̃ defundo
uectigal. ꝓpoĩta est exꝑiretur. eptor io fac̾e ss sedit
oĩmodo nocebit ei dołꝰ siuis. nec ꝯmictitur ã ipio

Expanded text:
 creditor euicit: quaerebatur an uterque heredum conueniri possit? idque placebat propter indiuisam pignoris causam. nec remedio locus esse uidebatur, ut per doli exceptionem actiones ei qui pecuniam creditori dedit praestarentur, quia non duo rei facti proponerentur. sed familiae herciscundae iudicium eo nomine utile est: nam qtaxat portione? cum coheredis neglegentia damnosa non debet emptorem, ut Publiciana potius vel ea actione quae de fundo vectigali proposita est experiretur, emptor id facere supersedit, omnimodo noceb
Abbreviated transcription (Latin):
dicõne ex p̾terito possit obuing̾e: ⁊ ideo si p̾se i s testõ
lib̾tas data fucrit: menditor stam libeꝵ ꝓnũciauir:
euiccõis noĩe tenerm. I Rursis qui statu libeꝵ tra¬
didit si certã condicõne ꝓnũtiauit sb̾ qua dicit ei
lib̾tate catam. dereriorẽ condicõnẽ suã fecisse ex a¬
mabitur qr nõ õm̃e cã statute lib̾tatis. s eã dum

Expanded text:
dicione ex praeterito possit optingere: et ideo si praesens testamento libertas data fuerit et uenditor statuliberum pronuntiauit, euictionis nomine tenetur.Rursus qui statuliberum tradit, si certam condicionem pronuntiauerit, sub qua dicit ei libertatem datam, deteriorem condicionem suam fecisse existimabitur, quia non omnem causam statutae libertati
Abbreviated transcription (Latin):
Herẽnꝯ mod̾stinꝰ .R2. sñ ꝙ alienꝯ fuit cum ueuitet
sũ ꝙ trnc obligatꝰ eiuuctꝰ est nicħ ꝓponi tur ẽpt̾ci
aduersꝰ uenditorẽ accõ nõ competat. ¶Herẽmꝰ upd̾
actulit. CSi totꝰ fiuidꝰ ꝙ flumẽ diminuerat enictꝰ
sit iure nõ diiiet᷑ enocõis obligõ nõ mag̃ ꝙͣ si in
getur ꝓtitas eicdõis si res melior fu̾it effecta. ¶ Qg̾
si mo t̾re integro qui fu̾at tradita ducenta iugera

Expanded text:
uit cum ueniret siue quod tunc obligatus, euictus est, nihil proponi, cur emptrici aduersus uenditorem actio non competat.Herennius Modesattulit. si totus fundus quem flumen deminuerat euictus sit, iugetur quantitas euictionis, si res melior fuerit effecta.Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus ducenta iugera
Abbreviated transcription (Latin):
hũit ¶Quid ergo si ille contra ꝙ quide iudicatũ est ad
iudiciã nõ affuit aliꝯ aut̃ affint ⁊ c̾am egit quid di¬
cemꝰ: ut puta acceptũ quidem eum pupillo tntore au¬
ctore fuit moiciũ. s ab sente pupillo tutor cãm egit
⁊ iudicatũ est contra tutorẽ qrͣe nõ diceniꝰ ꝯuutti stipła¬
cõnẽ ⁊ euĩactã ẽẽcam palam est ⁊ satis est ab eo cui nis
agenoi fuit tã ẽe actam. ¶ Presenti at̃ uenditori de¬
nũciand̾ est ¶ Su̾ aut̃ ab fit. Sñ p̾sens sit ⁊ si ꝑeum fi¬

Expanded text:
uit. quid ergo, si ille quidem contra quem iudicatum est ad iudicium non adfuit, alius autem adfuit et causam egit: quid dicemus? ut puta acceptum quidem cum pupillo tutore auctore fuit iudicium, sed absente pupillo tutor causam egit et iudicatum est contra tutorem: quare non dicemus committi stipulationem? etenim actam esse causam palam est. et satis est ab eo cui ius agendi fuit causam esse actam.Praesenti autem uenditori denuntiandum est
Abbreviated transcription (Latin):
de euocõne. ¶Si hr̃s statu libeꝵ qui sẜ̾ condicõne peccu¬
me dande lib̾ ẽẽ nissꝰ est uenoidit ⁊ maiorẽ peccuniq
in ꝯdoue ẽẽ dixit ꝙͣ dare ei iussꝰ est: exẽpto tenetur si
modo talis est condicõ ut. ad emptorẽ transirer .i. si he¬
redis dare uissꝰ est ẜnꝯ. Inam si alii  dare iissꝰ ẽ ꝙͣuis
pecĩie uerã ꝙͣtitate dix̾it tamen si nõ ãmonuerit
alii dare issũ eniccõnis noĩe tenebit᷑. ulp̃. Si deo¬

Expanded text:
 condicione pecuniae dandae liber esse iussus est, uendiderit et maiorem pecuniam in condicione esse dixerit quam dare ei iussus est, ex empto tenetur, si modo talis est condicio, ut ad emptorem transiret, id est si heredi dare iussus est seruus: nam si alii dare iussus, quamuis ueram pecuniae quantitatem dixerit, tamen, si non admonuerit alii dare iussum, euictionis nomine tenebitur. 55
Abbreviated transcription (Latin):
si tunc usꝯfr̃ctꝰ alienꝰ nõ fuiss ¶ Si ꝑ aliemĩ
fudũ mich uia ꝯstitu̾is einccois noie te obligar
ant᷑. Et eĩ quo cãn si ꝑ ꝓprium cõstituentis fundũ a̾¬
cessa ẽet ma recte ꝯstitu̾et᷑ eo cãu si ꝑ alienũ ꝯcedet
eniccõis obligacõnẽ contrahi. ¶ Cum t̾ͥ stichũ uẽ¬

Expanded text:
si tunc usus fructus alienus non fuisset.Si per alienum fundum mihi uiam constitueris, euictionis nomine te obligari ait: etenim quo casu, si per proprium constituentis fundum concessa esset uia, recte constitueretur, eo casu, si per alienum concederetur, euictionis obligationem contrahi
Abbreviated transcription (Latin):
S ꝑ imprudencid iudicis aut err᷑orẽ ẽptor rei mam
est negarnꝰ auctoris dampuũ ẽe debere. at quid
refert sordib indicis an stulticia res ꝑierit ¶ Inuniã
enĩ que fit emptori aucͨtote nõ d contingere. ¶Si
ticꝰ. stichũ post morte suã lib̾ũ ee mssũ nẽoidit: mor¬
tuo demde eoͣ aichꝰ ad lb̾tare ꝑuenerit anltipło

Expanded text:
 imprudentiam iudicis aut errorem emptor rei uictus est, negamus auctoris damnum esse debere: aut quid refert, sordibus iudicis an stultitia res perierit? iniuria enim, quae fit emptori, auctorem non debet contingere.Si Titius Stichum post mortem suam liberum esse iussum uendiderit, mortuo deinde eo Stichus ad libertatem peruene
Abbreviated transcription (Latin):
pecculio agere poterit. Sin aut̃ ẜuus detessit tunc do¬
nims denũciand̾ est ¶ Se a me bessem fuudi em̾is
a ticis trientem deinde ꝑtem dimedia fundi a te quis
pecierit siquide exbesse quẽ a me exteꝑas femis petimꝯ
fu̾it. ticiꝯ uon tenebitur. Si uerotriens quem ticiꝰ
iͥ tra diderit ⁊ sextaus ex besse ꝙ ame acceꝑas petitꝰ fu¬
ent ticine quid ꝓtriente ego ꝓsextante eiuccõnẽ
t̃ pstabiniꝰ ¶Pater sciẽs filiũ suũ queni in pot̃ate ha¬
bebat ignoranti ẽptori ueuoidit quesit̃ est an euicrõ¬

Expanded text:
e poterit: sin autem seruus decesserit, tunc domino denuntiandum est.Si a me bessem fundi emeris, a Titio trientem, deinde partem dimidiam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas semis petitus fuerit, Titius non tenebitur, si uero triens quem Titius tibi tradiderat et sextans ex besse quem a me acceperas petitus fuerit, Titius quidem pro triente, ego pro sextante euictionem tibi praestabimus.Pater sciens filium suum quem in potestate habebat ignoranti e
Abbreviated transcription (Latin):
ut sarisdet᷑ nisi sp̃alr̾ id actũ ꝓponatur s ut repenie¬
tat᷑ ¶ Qd̾ aut̃ diximꝯ dupplam ꝓmini oportere sic
erit accipiend̾ ut nõ ex om̃i re io accipiamo. s de
hus reb que p̾ciosiores ẽent si margarita forte aut
oruam̃ta p̾ciosa ułuests serica uł quid aliud uõ cõ¬
temptibile nemẽt ꝑ edc̃m autẽ currilua ⁊̃ de ẜuo ca¬
uere uenditor inbetur ¶ Si simplã ꝓdupla ꝑ er¬
rorẽ stipłatꝰ sit emptor re eiita ꝯscqutuꝵ eũ ex
ẽpto neratiꝰ ait quãtotum ꝯ stipłatꝰ sit si modo oĩa
fac̾ ẽptor q̃ ĩstipła cõe cõtientur. Qd̾ si nõ fet̃ ex
empto tant̃ consequenꝵ ut ei ꝓnuitat᷑ ꝙ nmꝯ isti¬
re qui pignus uendidit tractari pot̃ an re emcta.
uł ad hoc teneatur exempto ut ꝙͣ ht̃ adu̾sꝰ debitorẽ
accõne: eam p̾stet. ht̃ aut̃ contrariã pignoraticiã

Expanded text:
 nisi si specialiter id actum proponatur, sed ut repromittatur.Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si margarita forte aut ornamenta pretiosa uel uestis Serica uel quid aliud non contemptibile ueneat. per edictum autem curulium etiam de seruo cauere uenditor iubetur.Si simplam pro dupla per errorem stipulatus sit emptor, re euicta consecuturum eum ex empto Neratius ait, quanto minus stipulatus sit, si modo omnia facit emptor, quae in stipulatione continentur: quod si non fecit, ex empto id tantum consecuturum, ut ei re qui pignus uendidit tractari potest, an re euicta uel ad hoc teneatur ex empto, ut quam habet aduersus debitorem actionem, eam praestet: habet autem contrariam pigneraticiam
Abbreviated transcription (Latin):
futuꝵ est. Iuhanꝰ. ¶ Inor xxu. ãmis fund̾ uẽdidit
dicit ⁊ impetrat cognicõne non tantũ adu̾sꝰ ticiũ
s ⁊̃ adu̾sꝰ senĩ. Seiꝯ postulabat apd̾ p̾torẽ utilẽ sibi
de emocõe stipulacõne in ticiũ dari. ego dandã pu¬
tabam . iz. iustã rẽ seiꝰ postulabat. nã si ei fundꝰ
p̾toria cognicõne ablatꝰ fu̾it equũ erit ꝑemidẽ
p̾torẽ ⁊ emccõnẽ restitui. ¶ Si ẜnꝰ tnus emerio

Expanded text:
inque annis fundum uendidit dicit et inpetrat cognitionem non tantum aduersus Titium, sed etiam aduersus Seium: Seius postulabat apud praetorem utilem sibi de euictione stipulationem in Titium dari: ego dandam putabam. respondi: iustam rem Seius postulat: nam si ei fundus praetoria cognitione ablatus fuerit, aequum erit per eundem praetorem et euictionem restitui.Si seruus tuus emerit
Abbreviated transcription (Latin):
ex ͤ dc̃o edilium carriliu ꝓmittiuit᷑. utf una sapłatõ
est an plures Et racõfacit ut pluressint ergo ⁊ iᵈ
minoris pp̾ fͥngam ẜui deinde agit ꝓp̾morbũ idagẽ¬
dum ẽ inquid ne lucrũ faciat emptor ⁊ bis eius¬
dem uncii extimacõne ꝯseqͣtur. Fingamꝰ ẽptũ
.x. inmoris aute ẽptuꝵ fuisse du ob sitam̃ fugiti¬
uũ ẽe scus emptor ħ consequium pp̾fugan ẜui
mox comꝑisse ꝙ nõ eet sanus. Sumłr. enobꝰ mĩoris
epturũ fuisse sidemorbo non ignorass. rurfus
consequi debebit duo. Nã ⁊ si deutroꝙ simł egisset¬
hoꝵ q̃tor ẽet consequiurꝰ qr enm forte qui ueq sa¬
nus ⁊ fugitiuus ẽet sex tantũ ẽẽt ompturꝰ scd̾m ħ

Expanded text:
ex edicto aedilium curulium promittuntur, utrum una stipulatio est an plures? et ratio facit, ut plures sint.Ergo et iminoris propter fugam serui, deinde agit propter morbum: id agendum est, inquit, ne lucrum faciat emptor et bis eiusdem uitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitiuum esse scisset emptor: haec consecutum propter fugam: mox comperisse, quod non esset sanus: similiter duobus minoris empturum fuisse, si de morbo non ignorasset: rursus consequi debebit duo: nam et si de utroque simul egisset, quattuor esset consecuturus, quia eum forte, qui neque sanus et fugitiuus e
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt indãpno. ¶ Seruꝰ. tõsb redditas. lib̾ ẽẽ nissũs
est. hut ħeres tndidit ⁊ dixit .c. dare uissu
Si nulla reliqua st̃ q̃ ẜmis care debeat. ⁊ ꝑ hoc
adita hereditate lib̾ factꝰ est: obligatõ einttõnis
contrahitur eoꝙ lib̾ homo tanꝙͣ statn lib̾ traditur
qd̾.si .c. in reliquis ht̃ potest iuderi hr̃s nõ ẽe mẽ¬
titus qm̃ rõnes reoderemssꝰ uah sũmã peccũie

Expanded text:
ssus est: hunc heres tradidit et dixit centum dare iussum. si nulla reliqua sunt quae seruus dare debeat et per hoc adita hereditate liber factus est, obligatio euictionis contrahitur, eo quod liber homo tamquam statuliber traditur. si centum in reliquis habet, potest uideri heres non esse mentit
Abbreviated transcription (Latin):
expossõne petitor fg̃ euictꝰ sit ꝙͣ rẽ si possideret ren¬
uere potu̾t peti aut̃ mils. nõ pot̾it uł ipõ uire ꝓmissor
duple iutꝯerit uł certe doli mali excepcõne se tue¬
ri pot̾it. S ita si culpa uł sponte duple stipłatoris pos¬
sessio amissa fu̾t. ¶ Quol tp̃e uenditori denũciari
põt ut de eare agenda ad sit qr nõ pͥfuitur c̾tũ tẽpꝰ
ĩ ea stipłacõne dũ tñ ne ꝓpe ip̃am cõdempnatõnem
id fiat. Idem. Si emptori qui saipłatꝰ sit furtis.
noxiisq solutũ ee hrs exuterit. is cui ẜuus furtũ
fecerit incipit is exstipulatu actone hr̃e ꝙad̾m si¬
dam udetur. quia siquis estinhat cã impossibile est
ꝙ ꝓmittitur. Si nõ est frustra est. S ego puto
u̾uis ẽẽ hant stipulacõne furẽ nõ ẽe sanũ eẽ uelꝑ¬
tilionẽ nõ eẽ utilẽ ẽẽ. ħ eĩ continere ꝙ mierest hoꝵ¬

Expanded text:
et victus sit, quam rem si possideret retinere potuerit, peti autem utiliter non poterit, vel ipso iure promissor duplae tutus erit vel certe doli mali exceptione se tueri poterit, sed ita, si culpa vel sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit. Quolibet tempore venditori renuntiari potest, ut de ea re agenda adsit, quia non praefinitur certum tempus in ea stipulatione, dum tamen ne prope ipsam condemnationem id fiat. Idem noxisque solutum esse, heres exstiterit is, cui seruus furtum fecerit, incipit is ex stipulatu actionem habere, sdam videtur, quia si quis est in hac causa, impossibile est quod promittitur, si non est, frustra est. Sed ego puto verius hanc stipulationem furem non esse, sanum esse, vespertilionem non esse utilem e
Abbreviated transcription (Latin):
utuu ut extepcõnes ex ꝑsona ẽptoris obiecte si obstat
uenditor ei nõ teneatur. Si nero ad ꝑsonã uẽditoris
respicient contra c̾te nec exempto nec stipłacõne du¬
ple nec simple acc̃o compent emꝑtori si exceptõ ei
ex fc̃o ip̃i oppoĩta obstiterit ulp̃. EEd si exutrus¬

Expanded text:
ones ex persona emptoris obiectae si obstant, uenditor ei non teneatur, si uero ad personam uenditoris respicient, contra: certe nec ex empto nec ex stipulatione duplae nec simplae actio competit emptori, si exceptio ei ex facto ipsius opposita obstiterit. 28 Ulpianus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ciũ acceꝑunt enidis hiis quero an cohrẽdes exẽp¬
to accõe teneantur 2ꝵ. si quos heredes p̾sentes ad¬
funt nec dissẽserut uideri uiũ ꝙ̃q ꝑtẽs suãs nẽ¬
uendicõnis temꝑe nõ cum euĩteret᷑. ulpianus.
quo accedit inspitiend̾. ¶ Si usꝯ fr̾ctꝰ enĩtat᷑ pro
bonitate fructũ exstimacõ facienda eib. S ⁊ si

Expanded text:
acceperunt: evictis his quaero, an coheredes ex empto actione teneantur. respondi, si coheredes praesentes adfuerunt nec dissenserunt, videri unumquemque partem suam venvenditionis tempore, non cum evinceretur: Vlpianus quo accedit inspiciendum. Si usus fructus evincatur, pro bonitate fructuum aestimatio facienda est. sed et si
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ ip̃e uenoioit exceptione doli posse st mom̾ ueniim
dubium est. ꝙͣuis alio iure dñiũ quesierit imple eĩ
rem a se distraitã euint̾e conatur elig̾e aut̃ emptor
potest uir̾ rẽ uelit recin̾e intencõne ꝓ exceptõne elisa
an pocius te ablata ex c̃ã stipłacõnis duplũ cõsequi.

Expanded text:
quam ipse vendidit, exceptione doli posse summoveri nemini dubium est, quamvis alio iure dominium quaesierit: improbe enim rem a se distractam evincere conatur. eligere autem emptor potest, utrum rem velit retinere intentione per exceptionem elisa, an potius re ablata ex causa stipulationis duplum consequi.
Abbreviated transcription (Latin):
tit ꝓturatorẽ isq uictꝰ litis excimacõne sustilerit
stipłacõne duple nõ cõmitti qr nec mãdati accõnẽ
ꝓcurator hic idemq uenditor ht ut ab emptore li¬
tis extimacõ e consequat᷑. Cũ gͥ neq corpꝰ noꝙ pe¬
cuma ẽptori absit nõ o cõmiti stipłacõne ꝙͣiis
empoõne idest exlius extimacõne emptori hr̃e l
testata fug̾it homo culpa posso̾ris. campnq̃dꝰ qͥdẽ
erit posso̾r. s nõ statĩ eũ aduenditorẽ reg̾ssuꝵ ex ou
ple stipłatõne actuꝵ. quia interĩ nõ ꝓp̾ euiccõnem

Expanded text:
 isque uictus litis aestimationem sustulerit, stipulationem duplae non committi, quia nec mandati actionem procurator hic idemque uenditor habet, ut ab emptore litis aestimationem consequatur: cum igitur neque corpus neque pecunia emptori absit, non oportet committi stipulationem: quamuis, emptione, id est ex litis aestimatione emptori habere lite contestata fugerit homo culpa possessoris, damnatus quidem erit possessor, sed non statim eum ad uenditorem regressurum et ex duplae stipulatione
Abbreviated transcription (Latin):
utrũ cum einctꝰ sit cum meꝯ ft̃s nõ ẽe̾t an tunt c̃ meͦ
fc̃s ẽet in eo eĩ cãu quoineꝰ factꝰ est statim mea ĩte̾
ꝙͣto obid deterior est ⁊ ꝙͣ acc̃ouez semel exaipulatu ha¬
bere cepi eaui net ob emccõnez nec morte uet maini¬
missione nec fuga ẜui nec ulla simili cã amiti. At
si in bouit meis fc̃s nou sit nicħ obea ꝙ fugitinus sio
pauꝑior sim ut pote cum ĩ bonis meis nõ sit. Qd̃ si
sanũ ẽẽ errone nõ ẽẽ stipulatꝰ ẽẽm tautũ mea ĩt̾eet
ꝙͣtum ad p̾sentẽ usum ꝑtineret tam ⁊ si id ĩobsciuro
futuꝵ ẽẽt ut eũ quisꝙͣ aut a meant ab eo cui uẽdidis¬
seni cui ue dils ꝓmisissẽ ounc̾et. Sũmã at̃ opĩonis
sue hauc ẽẽ ut tantũ exea stipłacõne ꝯsequar quãti

Expanded text:
utrum tum euictus sit cum meus factus non esset, an tum cum meus factus esset: in eo enim casu quo meus factus est statim mea interest, quanto ob id deterior est, et quam actionem semel ex stipulatu habere coepi, eam nec euictione nec morte nec manumissione nec fuga serui nec ulla simili causa amitti: at si in bonis meis factus non sit, nihil ob ea quod fugitiuus sit pauperior sim, utpote cum in bonis meis non sit. quod si sanum esse, erronem non esse stipulatus essem, tantum mea interesse, quantum ad praesentem usum pertineret, tametsi in obscuro futurum esset, ut eum quisquam aut a me aut ab eo cui uendidissem cuiue similiter promississem euinceret. summam autem opinionis suae hanc esse, ut tantum ex ea stip
Abbreviated transcription (Latin):
minis ẽptori p̾stare d quanti eiꝯ interest hõiem
uẽditoris fuisse Qrͣe siue ꝑtus antille siue heredi¬
tas quãsuꝰ uissu ẽptoris adierit eucta fint agi ex
empto pot̾ ⁊ sic̃ obligatꝰ ẽ uenditor ut p̃stet lic̾e
hre houimiẽ ꝙ̃ uendidit ita ea quo que ꝑ eum
adquiri potu̾nt pstare dr emptori ut habeat.
hr̃edẽ ie roliquerit sabinꝰ ait amissam accõnẽ
ꝓ enictione quĩ ẜuꝰ nõ pot̾ eninci. s ĩ exempto ac¬

Expanded text:
quanti eius interest hominem venditoris fuisse. quare sive partus ancillae sive hereditas, quam servus iussu emptoris adierit, evicta fuerit, agi ex empto potest: et sicut obligatus est venditor, ut praestet licere habere hominem quem vendidit, ita ea quoque quae per eum adquiri potuerunt praestare debet emptori, ut habeat.heredem me reliquerit, Sabinus ait amissam actionem pro euictione, quoniam seruus non potest euinci: sed in ex empto ac
Abbreviated transcription (Latin):
omͣpoꝰ. S tñ sine culpa acͥtons familiene eiꝰ
uł ꝓcuratoris mortinis sit. ¶audiendꝰ est is qui de
nido uł morbo sni querẽs retinere es̃ uent. ¶ As¬
ẽ nocebit emptori si sex mensiũ exceptõne redibito¬
ria exclusꝯᷤuelit intra ãmĩ exstimatoria agere
¶Ei quiẜ nũ uactũ uendidit ediciũ editũ remit¬
ti equũ est młto eĩ ampliꝯ est i dfacere ꝙͣ ꝓmitiare
ĩ iñculis fuisse. ¶In edilien̾s accõnib excepcõnẽ op¬
poni equũ est. si emptor scirẽt ut de fuga aut uĩ¬
tulis aut cet̾is reb siłibꝰ. ut uenditor ab soluatur¬
¶ E delicie accõues ⁊ hereoi ⁊ iberedẽ ꝯpetunt
ut tai¬

Expanded text:
m. si tamen sine culpa actoris familiaeue eius uel procuratoris mortuus sit. Audiendus est is, qui de uitio uel morbo serui querens retinere eum uelit. Non nocebit emptori, si sex mensum exceptione redhibitoria exclusus uelit intra annum aestimatoria agere. Ei, qui seruum uinctum uendiderit, aedilicium edictum remitti aequum est: multo enim amplius est id facere, quam pronuntiare in uinculis fuisse. In aediliciis actionibus exceptionem opponi aequum est, si emptor sciret de fuga aut uinculis aut ceteris rebus similibus, ut uenditor absoluatur. Aediliciae actiones et heredi et in heredem competunt, ut ta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cum cõsẽsũ unitno uondicõni dedisse ꝓpouantur. in¬
uitem pignoraticia accõne eos nõ hr̃e ¶ Ticius sc̃io
peccuma sẜpignore fundi dederat. qui fundꝰ s eẽ p
rei pͥublice ante obligatus. Secdꝰ croditor pẽccui¬
mani rei pͭ ͤ ca soluiss. s memiꝰ extat qui dicebiat
anterẽ publitã sibi finid̾ obligatũ fu̾isse. iuẽiebat᷑ ÷
se ⁊ b̾stripsisse. quo cauerat seiꝯfinis milli alii ee obłi.¬
gatum. Euero an acco aliquainrem menio cõpetere
mimine eũ retinere posse. Pͥaulus. U Oluntate cre

Expanded text:
nditioni dedisse proponantur, inuicem pigneraticiam actionem eos non habere. Titius Seio pecuniam sub pignore fundi dederat: qui fundus cum esset rei publicae ante obligatus, secundus creditor pecuniam rei publicae eam soluit: sed Maeuius exstitit, qui dicebat ante rem publicam sibi fse et subscripsisse, quo cauerat Seius fundum nulli alii esse obligatum: quaero, an actio aliqua in rem Maeuio competere minime eum retinere posse. 10 Paulus libro te
Abbreviated transcription (Latin):
pͥcrũ int̾nenit. Quid gͦ sites ab eo cui donat᷑a eix iue᷑¬
lior fc̃a sit. nõqd quauti eiꝯ qui meliorẽ fect int̾est do
ncte nõ erit ea reꝓmiitere. q̃ in reb uenalib ediles
repuiti iubent. Sane de dolo donator obligare de
⁊ d ⁊ solet. ne ꝙ henigno cõtułit: fraudis cõsilio reuo¬

Expanded text:
pretium interveniat? quid ergo si res ab eo cui donata est melior facta sit, numquid quanti eius qui meliorem fecit interest donnecesse non erit ea repromittere, quae in rebus venalibus aediles repromitti iubent. sane de dolo donator obligare se et debet et solet, ne quod benigne contulerit fraudis consilio revo
Abbreviated transcription (Latin):
fet̾it tem detenorez equũ est insolidũ eũ ten̾i arbit̾o
iditis. ħ ante expedicius ẽẽ si om̃es heredes unũ
ꝓcuratorem ad agend̾ dederunt trant ⁊ siqͣno ᷤ det̾ior
fuꝯ culpa uniꝰ heredũ factꝰ est ⁊ hoc solutũ est. ce¬
teri famike ħeciscunde iudiciũ aduersꝰ eũ hebuu¬

Expanded text:
orem, aequum esse in solidum eum teneri arbitrio iudicis: hoc autem expeditius esse, si omnes heredes unum procuratorem ad agendum dederunt. tunc et si quo deterior seruus culpa unius heredum factus est et hoc solutum est, ceteri familiae herciscundae iudicium aduersus eum hab
Abbreviated transcription (Latin):
¶Ciam infundo uẽoito redibicõne ꝓted̾e ueqͣquã
nicertũ est ueluti si pestileus fuudꝰ distractasit. naiei
redibendꝰ erit ⁊ benignũ est dicere uectigał exactõ¬
nem futti temꝑis post redibicõnẽ aduersꝯ emptorẽ¬
cessare. ulp̃. Uaricosꝰ sanus uõ est. Affricanus.
¶Uni mancipiũ morbosũ uł uicõsũ ẜuꝯ emat ⁊ re¬
dibitoria uł exempto dũs exꝑiatur om̃modo scĩam
serui non domini spectandã ẽẽ ait. tc̃ ncħ int̾sit au pe¬
culiari. an dñi uoĩe ement ⁊ c̾tum ĩcertũ ue mandãte
eo emerit qr tunc ⁊ illud exbona fide est .ẜnũ cũ quons¬
gocium sit gestum deceptũ nõ ẽe ⁊ rursꝰ delictũ eiꝰ se

Expanded text:
iam in fundo uendito redhibitionem procedere nequaquam incertum est, ueluti si pestilens fundus distractus sit: nam redhibendus erit. et benignum est dicere uectigalis exactionem futuri tem. Cum mancipium morbosum uel uitiosum seruus emat et redhibitoria uel ex empto dominus experiatur, omnimodo scientiam serui, non domini spectandam esse ait, ut nihil intersit, peculiari an domini nomine emerit et certum incertumue mandante eo emerit, quia tunc et illud ex bona fide est seruum, cum quo negotium sit gestum, deceptum non esse, et rursus delictum eiusdem,
Abbreviated transcription (Latin):
lidum. redibendũ. Si tamen ꝑtes ẽpte iẜ a singłis
recte dicet᷑ alti̾ quide posse redib̾i cũ alt̾o aut̃ agi
ꝙͣto minoris. ¶ It sipbires singłi ꝑtes ab uno emãt
tc̃ ꝓ ꝑte quisq eoꝵ experietur. d si insolidũ emãt
umisqͥsq infolidimi redibebit ¶ Si mancipiũ ꝙ
redib̾i oꝑteret mortnũ erit. hec qͣuerit᷑ mĩtad cul¬

Expanded text:
dum: si tamen partes emptae sint a singulis, recte dicetur alteri quidem posse redhiberi, cum altero autem agi quanto minoris. item si plures singuli partes ab uno emant, tunc pro parte quisque eorum experietur: sed si in solidum emant, unusquisque in solidum redhibebit. Si mancipium quod redhiberi oportet mortuum erit, hoc quaer
Abbreviated transcription (Latin):
retendo compete Actone ⁊̃ ex ouple stipłacione de
rebꝰ ꝑ furtum ab latis iam ixnsũ est. ¶ Sernũ dupla
enni qui reb ab latis fugit mox ĩuentꝰ p̾sentibꝰ hone¬
stis uiris int̾rogatus. an ⁊ ĩdomo uẽ ditoris fugiss. ix̃
fugisse Quero anstand̾ sit genso ẜi. PPaulꝯ r̃. sui

Expanded text:
petendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de per furtum ablatis iam responsum est. Seruum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inuentus praesentibus honestis uiris interrogatus, an et in domo uenditoris fugisset, respondit fugisse: quaero, an standum sit responso serui. Paulus res
Abbreviated transcription (Latin):
modo insimplũ condempnatur uenditor. nã simͦ
p̾tiu neq accessione soluat.m̃eũ qui eo noĩe ob¬
liganis erit uberet. dupli p̾cii ⁊ accessionis ꝯdẽpua
rimbetur. Si uero reddat p̾cum ⁊ accessioẽm uł
eum qui eonoĩe obligatiu est ułet᷑. simpli iubet᷑
minoris deneganda tibi lab̾o ait. sic̾ duple accõ ꝑi¬
ret.¶Ergo ⁊ siquid adu̾sꝰ dictũ ꝓmissũ ue fiteañ

Expanded text:
condemnatur uenditor. nam si neque pretium neque accessionem soluat neque eum qui eo nomine obligatus erit liberet, dupli pretii et accessionis condemnari iubetur: si uero reddat pretium et accessionem uel eum qui eo nomine obligatus est liberet, simpli uidetur minoris denegandam tibi Labeo ait, sicut duplae actio periret: ergo
Abbreviated transcription (Latin):
liqñ ⁊̃ redibi mancipiũ debebit licet extimatoria
erit: officõ tamẽ ioitis coniuebitur. ut redibito mã¬
cipio p̾ciũ recipiatur. ¶ Siquis c̾ cõsinum inissẽt
fraudancoꝵ creditoꝵ redibu̾t nõ redibitumꝰ alias.
nͥ uellet eoͣituudare. tenetur creditorib ꝓp̾ mãcipi¬
ũ uenditor. ¶pignu manebit obłigatũ ⁊̃ si redibi¬

Expanded text:
i mancipium debebit, licet aestimatoria, erit, officio tamen iudicis continebitur, ut reddito mancipio pretium recipiatur. Si quis, cum consilium inisset fraudandorum creditorum, redhibuerit non redhibiturus alias, nisi uellet eos fraudare, tenetur creditoribus propter mancipium uenditor. Pignus manebit obligatum, etiamsi redhibi
Abbreviated transcription (Latin):
ac arcõnes competeres ne cog̾etur ẽptor ẽ młus litiga¬
re. ꝙͣms acc̃o ex ẽpto cumi singulis sit ꝓporcõne qͣ so¬
cii fu̾t suã id genus homnũ ad lucrũ pociq uł a¬
pit̾ faciend̾ ꝓuiꝯꝰ est. ¶ In redibitoria uł e estima¬
toria pot̃ dubitari an qualienũ ẜuũ uendidit ⁊
ob eniccõne ⁊ pp̾ morbũ forte uł sugã simł tem̾¬

Expanded text:
etur emptor cum multis litigare, quamuis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lucrum potius uel turpiter faciendum pronius est. In redhibitoria uel aestimatoria potest dubitari, an, quia alienum seruum uendidit, et ob euictionem et propter morbum forte uel fugam simul te
Abbreviated transcription (Latin):
m confugit: nõ est fugitinus ĩmos si ea m̃te sit
ut nõ impetrato auxilio domũ nõ reu̾tat᷑. nõ dũ
fugiinus est q nõ solũ consilii s ⁊ facti fugere ẽ¬
¶Qui ꝑfuasu att̾iꝰ a domino recessit: fugitnus ẽ.
licet iõ nõ fuerit factumꝰ cura cp̃siliũ eis qui per¬
suasit. ¶Siẜnus meꝰ bona fie t̾ iuiens fug̾it.
uelsciens se meũ ẽe uł ignorãs: fugitiuus ẽ. nͥ aĩo
ad me reu̾tendi id fecit. ¶ Conscisgendemoruis cã
sͥ facit qui pp̃ nequicias iualosq mores flagiciũ¬
ue aliꝙ ad missĩs mortẽ sͥ consciscere uoluit. nõ
si dolorem corꝑis. ns̃ sustiuendo. id fecerit. ¶ Si ꝗs
fuũ emerit ⁊ rapto eo ui bonoꝵ raptoꝵ accione.
quadruplũ ꝯsequtꝰ ẽ. deide ẜuũ redibet. ⁊ edde
debebit ꝙ accepit ¶d si ꝑ eũ ẜuũ ĩiuriã paił miris¬

Expanded text:
s confugit, non est fugitiuus: immo etiamsi ea mente sit, ut non impetrato auxilio domum non reuertatur, nondum fugitiuus est, quia non solum consilii, sed et facti fugae uasu alterius a domino recessit, fugitiuus est, licet id non fuerit facturus citra consilium eius qui persuasit. Si seruus meus bona fide tibi seruiens fugerit uel sciens se meum esse uel ignorans, fugitiuus est, nisi animo ad me reuertendi id fecit. Mortis consciscendae causa sibi facit, qui propter nequitiam malosque mores flagitiumue aliquod admissum mortem sibi consciscere uoluit, non si dolorem corporis non sustinendo id fecerit. Si quis seruum emerit et rapto eo ui bonorum raptorum actione quadruplum consecutus est, deinde seruum redhibeat, reddere debebit quod accepit: sed si pe
Abbreviated transcription (Latin):
ditorhẽat ulpianꝰ. ¶um autẽ redibicõ fit si dete
emptor uenditori. ut puta si sup̾tum sit aut seuicia
emptoris fugitinũ ẽẽ ceꝑit ⁊ideo inquid pompoꝰ ut¬
⁊ uenditori p̾stetur ¶ Grõ si sine iudice ħo redibitꝯ
sit. reliqua aut̃ q̃ diximꝰ nolit ẽptor reddere suasic̃
uenditori exuendito acc̃o. ¶ Iubent ediles restitui
⁊ ꝙ uenditor accessit. ⁊ siquas accessiones ipẽ p̾strut
ut uterq resoluta uendo̾ne᷑. incħ ampliꝯ conseq̃tur
ꝙͣ ꝙ hr̃et di uendicõfca nõ eẽt ¶ Excipitur ⁊ ille qͣ
capitalena fraude adintit  Capitalẽ fraude adm ͭ¬
dem adiisisse dicenia dolo malo ⁊ ꝑ nequiciã. Cete¬
rũ siquis errore. siquis cãu fecerit: cessabit edictũ uñ
pompoꝰ ait neq ĩpub̾e neq furiosũ capitalẽ fraudẽ
uid̾i admisisse ¶ Excipit᷑ ille qͥ mortis ꝯsciẽde tã quid
fecerit. Malꝰ ẜinis creditus est qui aliquid fet̃ quo ͤ¬
mag̃ sereb hũanis extrahat. ut puta laqueũ torsit

Expanded text:
dilium curulium. Cum autem redhibitio fit, si deteremptor uenditori, ut puta si stupratum sit aut saeuitia emptoris fugitiuum esse coeperit: et ideo, inquit Pomponiuet uenditori praestetur. quod si sine iudice homo redhibitus sit, reliqua autem quae diximus nolit emptor reddere, sufficiat uenditori ex uendito actio. Iubent aediles restitui et quod uenditioni accessit et si quas accessiones ipse praestiterit, ut uterque resoluta emptione nihil ampl si uenditio facta non esset. Excipitur etiam ille, qui capitalem fraudem admisit. capitalem fraudem admitaudem admisisse accipiemus dolo malo et per nequitiam: ceterum si quis errore, si quis casu fecerit, cessabit edictum. unde Pomponius ait neque impuberem neque furiosum capitalem fraudem uideri admisisse. Excipitur et ille, qui mortis consciscendae causa quid fecerit. malus seruus creditus est, qui aliquid facit, quo magis se rebus humanis extrahat, ut puta laqueum torsit
Abbreviated transcription (Latin):
laͣꝵ sit quaꝵ  ałte Incõsa est᷑ nõ ex p̾cio tm̃ itiose: S
ex itriusq erio cõponẽd̾ quãti mĩoris sit Cum enĩ
noris cũ ueniret utrũq fuitinõ alteꝵ ꝙ erat uicõsũ
¶Cum aute nuerta paria ueneunt edcõ exp̾ssũ
est ut cum alteꝵ ĩea cã sit ut redibi debeat uttũq te¬
dibeatur. inqua re tã emꝑtori ꝙͣ uenditori ꝯsulitur
redibeatur ¶S si duo paria mulaꝵ sĩt ⁊ una mula u¬
ciosa sit. uł pir̾ solum par redibebiur alteꝵ non.
Si tamẽ nõ dũ sint paria conaituta. s simplĩ iiiiͦʳ.¬

Expanded text:
larum sit, quarum altera uitiosa est, non ex pretio tantum uitiosae, sed ex utriusque erit componendum, quanti minoris sit: cum enim noris cum ueniret utrumque fuit, non alterum quod erat uitiosum. Cum autem iumenta paria uen‹e›unt, edicto expressum est, ut, cum alterum in ea causa sit, ut redhiberi debeat, utrumque redhibeatur: in qua re tam emptredhibeatur. sed si duo paria mularum sint et una mula uitiosa sit uel par, solum par redhibebitur, alterum non: si tamen nondum sint paria constituta, sed simplici