comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ieuersusq de monte
descendi & posui tabulas in ar¬
cham quam feceram: quȩ huc usq ibi
sunt. sicut michi precepit dñs. filii au¬
tem isrł castra mouerunt ex beroth fi¬
liorum iacham in mosera. ubi aaron
mortuus ac sepultus est: ꝓ quo sacer¬
dotio functus est filius enis elearas.
Inde uenerunt in gadlad: de qͦ loce
ꝓfecti castra metatisunt in iethabad
in terra aquarũ atq torrentum:
o tempore separauit
tribũ leui ut portaret archã fedis
dñi: & staret coram dño in ministerid
ac benediceret in nomine illius usq
in presentem diem. Quam obrem nol
habiit leui partem neq possessi onail
cum fratri

Expanded text:
reversusque de monte reversusque de monte descendi et posui tabulas in arcam quam feceram quae hucusque ibi sunt sicut mihi praecepit Dominus filii autem Israhel castra moverunt ex Beroth filiorum Iacan in Musera ubi Aaron mortuus ac sepultus est pro quo sacerdotio functus est filius eius Eleazar inde venerunt in Gadgad de quo loco profecti castrametati sunt in Ietabatha in terra aquarum atque torrentium eo tempore separavit tribum Levi ut portaret arcam foederis Domini et staret coram eo in ministerio ac benediceret in nomine illius usque in praesentem diem quam ob rem non habuit Levi partem neque possessionem cum fratri
Abbreviated transcription (Latin):
picias duriciam popłi huiꝰ. & impieta
tem atq peccatum: ne forte dicant¬
habitatores terrȩ de qua eduxisti nos.
non poterat dñs introducere eos in ter¬
ram quam pollicitus est eis & oderat
illos: iccirco eduxit ut interficeret eos
in solitudine: qui sunt popłs tuus &
hereditas tua quos eduxisti in forti¬
Itudine tua magna & in brachio tuo ex
In tempore illos stento:
Idixit dñs ad me. Dola tibi duas tabi¬
las lapideas sicut priores fuerunt.: &
Cascende ad me in moutemͥ faciesq ar¬
cham ligneam: & scribam in tabulis uer¬
ba quȩ fuerunt inhis quas ante con¬
fregisti: ponesq eas in archa:. eli¬
cci igit᷑ archam de lignis secthim.
Cumq dolassem duas tabulasl¬
pideas. tabulas instar prioꝵ: ascendi
inmontem habens eas in manib. sc̃ͥp¬
sit q in tabulis uxta id quod prius
scͥpserat uerba decem quȩ locut᷑ est dĩs
aduos inmonte de medio ignis. qͣndopo¬
pulus congregatꝰ est: & zedit cas michi:

Expanded text:
picias dpicias dtem atque peccatum: ne forte dicanthabitatores terrae, de qua eduxisti nos: Non poterat Dominus introducere eos in terram, quam pollicitus est eis, et oderat illos: idcirco eduxit, ut interficeret eos in solitudine. Qui sunt populus tuus et haereditas tua, quos eduxisti in fortitudine tua magna, et in brachio tuo exIn tempore illo dixit Dominus ad me: Dola tibi duas tabulas lapideas, sicut priores fuerunt, et ascende ad me in montem: faciesque arcam ligneam, et scribam in tabulis verba, quae fuerunt in his quas ante confregisti, ponesque eas in arca. Feci igitur arcam de lignis settim.cumque dolassem duas tabulas lapideas instar priorum ascendi in montem habens eas in manibus scripsitque in tabulis iuxta id quod prius scripserat verba decem quae locutus est Dominus ad vos in monte de medio ignis quando populus congregatus est et dedit eas mihi
Abbreviated transcription (Latin):
menter iratus uoluit eum conte¬
rere: & ꝓillo similit᷑ depͥcatꝰ sum:xx¬
eccatum autem ur̃m qͦd feceratis
id est uitulum arripiens igne cõ¬
bussi: & infrusta comminuens. omni¬
noq in puluerem redigens. ꝓieci intor¬
rentem qui de monte descendit: xxix¬
N incendio quoq ꝙ intẽptatiõe & inse¬
pulchris concupiscentiȩ ꝓuocastis dñm.
t quando misit uos
de cades barne dicens. ascendite
& possidete terram quam dedi uob̾: &
contẽpsistis imꝑium dñi dei nr̃i. & non
credidistis ei. neq uocem illiꝰ audire
uoluistis: sed semꝑ fuistis rebelles: a
die qua nosse uos cepi:
t iacui coram dño quadraginita
dieb ac noctibꝰ: quib eũ suppli¬
citer deprecabar ne deleret uos ut fue¬
rat comminatus. Et orans dixi. Dñe
deus ne disꝑdas popłm tuum. & here¬
ditatem tuam quam redemisti in ma¬
gnitudine tua: quos eduxisti de egyp¬
to in manu forti. Recordare seruoꝵ.
tuoꝵ. abraham. ysaac. & iacob. Ne as¬

Expanded text:
menter iratus voluit eum conterere et pro illo similiter deprecatus sum peccatum autem vestrum quod feceratis id est vitulum arripiens igne conbusi et in frusta comminuens omninoque in pulverem redigens proieci in torrentem qui de monte descendit in Incendio quoque et in Temptatione et in sepulchris Concupiscentiae provocastis Dominum et quando misit vos de Cadesbarne dicens ascendite et possidete terram quam dedi vobis et contempsistis imperium Domini Dei vestri et non credidistis ei neque vocem eius audire voluistis sed semper fuistis rebelles a die qua nosse vos coepi et iacui coram Domino quadraginta diebus ac noctibus quibus eum suppliciter deprecabar ne deleret vos ut fuerat comminatus et orans dixi Domine Deus ne disperdas populum tuum et hereditatem tuam quam redemisti in magnitudine tua quos eduxisti de Aegypto in manu forti recordare servorum tuorum Abraham Isaac et Iacob ne as
Abbreviated transcription (Latin):
in omnib iuis eiꝰ adherentes ei: disper¬
det dñs om̃s gentes istas ante faciem
urãm: & possidebitis cas quȩ maiores
& fortiores uobis sunt. Omnis locus
quem calcauerit pes uester: ur erit.
Adeserto & libano. a flumine magno
euphrate usq ad mare occidentale:
erunt termini ũri. Nullus stabit contͣ
uos. Terrorem ur̃m atq formidinẽ cia¬

Expanded text:
disperdet Dominus omnes gentes istas ante faciem vestram et possidebitis eas quae maiores et fortiores vobis sunt omnis locus quem calcaverit pes vester vester erit a deserto et Libano a flumine magno Eufraten usque ad mare occidentale erunt termini vestri nullus stabit contra vos terrorem
Abbreviated transcription (Latin):
cum ac seruias dño deo tuo in toto cor¬
ic tuo. & in tota anima tua. custodias¬
q mandata dm̃ & cerimonias eius qͣs
go hodie precipio ut bene sit tibi:
Ei domini dei tui celum est & celũ cęli:
erra et omnia quȩ in ea sunt. Et tam̃
patrib tuis conglutinatus est dñs & a¬
mauit eos: elegitq semeneorum post coᷤ
id est uos de cunctis gentib sicut hodie

Expanded text:
o in toto corde tuo et in tota anima tua custodiasque mandata Domini et caerimonias eius quas ego hodie praecipio ut bene sit tibi en Domini Dei tui caelum est et caelum caeli terra et omnia quae in ea sunt et tamen patribus tuis conglutinatus est Dominus et amavit eos elegitque semen eorum post eos id est vos de cunctis gentibus sicut hod
Abbreviated transcription (Latin):
uoliusti: Nonne ꝓ rachel seruiui tibi:
Quare imposuisti michi: Respondit
laban. Non est in loco nr̃o consuetudo:
ut minores ante tradamus ad nup¬
tias. Imple ebdomadam dierum huiꝰ
copulȩ: & hanc quoq dabo tibi pro
ope quo seruiturus es michi septem
aanis alis. Ad quieuit placito. Et eb¬
domada transacta. rachel duxit uxo¬
rem: cui pater seruam balam dederat.
Tandemq potitus optatis nuptiis. a¬
morem sequentis priori pretulit: ser¬
uiens apud eum septem annis aliis:

Expanded text:
voluisti? Nonne pro Rachel servivi tibi? voluisti? Nonne pro Rachel servivi tibi? quare imposuisti mihi? Respondit Laban: Non est in loco nostro consuetudinis, ut minores ante tradamus ad nuptias. Imple hebdomadam dierum hujus copulae: hanc quoque dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis. Acquievit placito, et hebdomada transacta, Rachel duxit uxorem: cui pater servam Balam dederat. Tandemque potitus optatis nuptiis, amorem sequentis priori praetulit, serviens apud eum septem annis aliis
Abbreviated transcription (Latin):
filiꝰ rebeces
At illa festinans: nuntiauit hȩc pa¬
tri suo. Qui cum audisset uenisse
iacob filium sororis suȩ: cucurrit
obuiam ei. Complexusq eum & in
oscula ruens: duxit in domũ suam.
dit. Os meum es & caro mea. Et post¬
quam expleti sunt dies mensis uniꝰ:
dixit ei. Num quia frater m̃s es. gratis
seruies michi: Dic quid mercedis ac
rachel. Sed lia lippis erat ocłis: rachel
decora facie. & uenusto aspectu. Quam
diligens iacob: ait. Seruiam tibi pro
rachel filia tua minore septẽ annis.
Respondit laban. Melius est ut tibi
eam dem:quam uiro alteri. Alane
apud me. Seruiuit igitur iacob ꝓ
rachel septem annis: & uidebant᷑ illi
pauci dies pre amoris magnitudine.
Dixitq ad laban. Da michi uxorem
meam: quia iam tempus expletum
est. ut ingrediar ad eam. Qui uocatis
multis amicorum turbis ad conuiui¬
um: fecit nuptias: & uesꝑe filiã suã
liam introduxit ad eum: dans ancil¬
lam filiȩ zelpham nomine. Ad quam
cum ex more iacob fuisset ingressus:

Expanded text:
filius Rebeccae: at illa festinans nuntiavit patri suo. Qui cum audisset venisse Jacob filium sororis suae, cucurrit obviam ei, complexusque eum, et in oscula ruens, duxit in domum suam. dit: Os meum es, et caro mea. Et postquam expleti sunt dies mensis unius, dixit ei: Num quia frater meus es, gratis servies mihi? dic quid mercedis acc appellabatur Rachel. Sed Lia lippis erat oculis: Rachel decora facie, et venusto aspectu. Quam diligens Jacob, ait: Serviam tibi pro Rachel filia tua minore, septem annis. Respondit Laban: Melius est ut tibi eam dem quam viro alteri, mane apud me. Servivit ergo Jacob pro Rachel septem annis: et videbantur illi pauci dies prae amoris magnitudine. Dixitque ad Labam: Da mihi uxorem meam: quia jam tempus expletum est, ut ingrediar ad illam. Qui, vocatis multis amicorum turbis ad convivium, fecit nuptias. Et vespere filiam suam Liam introduxit ad eum, dans ancillam filiae, Zelpham nomine. Ad quam cum ex more Jacob fuisset ingressus,
Abbreviated transcription (Latin):
tui: & cesset indignatio eiꝰ: obliuiscat᷑q
eorum quȩ fecisti in eum. Post ea mit¬
tam & adducam te inde huc. Cur utro¬
q orbabor filio. in una die: Pixit qͦq
rebecca ad ysaac. Tedet me uitȩ meȩ:¬
ꝓpter filias eth. Si acceꝑit iacob uro¬
rem de stirpe huius terre: nolo uiuere:
ocauit itaq ysaac XLII¬
iacob. & benedixit: precepitq eidi¬
cens. Noli acciꝑe conugem de genere
chanaan: sed uade & ꝓficiscere in meso¬
potamiam syriȩ. ad domum batuel
patris matris tuȩ: & accipe inde tibi
uxorem de filiab laban auunculi tui.
Us autem omp̃s benedicat tibi: & cres

Expanded text:
tui et cesset indignatio eius obliviscaturque tui et cesset indignatio eius obliviscaturque eorum quae fecisti in eum postea mittam et adducam te inde huc cur utroque orbabor filio in una die dixit quoque Rebecca ad Isaac taedet me vitae meae propter filias Heth si acceperit Iacob uxorem de stirpe huius terrae nolo vivere vocavit itaque Isaac Iacob et benedixit praecepitque ei dicens noli accipere coniugem de generChanaan: sed vade, et proficiscere in Mesopotamiam Syriae in domum Bathuel patris matrisque tuae, et accipe tibi inde uxorem de filiabus Laban avunculi tui. Deus autem omnipotens benedicat tibi,
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit ysaac. Dñm tuum illum
constitui: & omnes fratres eius serui¬
tuti illius subiugaui. frumento & ui¬
no stabiliui eum: & tibi post hec fili
mi ultra quid faciam: Cin esau ait:
Num unam inquit tantum benedi¬
ctionem habes pater: Michi quoq
obsecro: ut benedicas Cumq eiulatu
magno fleret: motus ysaãc dix̃ ad¬
eum. In pinguedine terrȩ. & in rore
celi desuꝑ: erit benedictio tuã. uiues
gladio: & fratri tuo seruies. Tempusq
ueniet. cum excutias & soluas iugum
eius de ceruicib tuis. Oderat ergo sẽꝑ
esau iacob: ꝓ benedictione qua bene¬
dixerat ei pater. Dixitq in corde suo.
Henient dies luctus patris mei: ut oc¬
cidam iacob fratrem meum. Nuntiata
sunt hec rebeccȩ. Quȩ mittens & uocats
iacob filium suum: dixit ad eum. Ecce
esau frater tuus minatur ut occidat
te. Nunc ergo fili audi uocem meam:
& consurgens fuge ad laban fratrem
meum in haran. Habitabisq cum eo.
dies paucos. donec requiescat furor fr̃is

Expanded text:
m tuum illum constitui, et omnes fratres ejus servituti illius subjugavi: frumento et vino stabilivi eum, tibi post haec, fili mi, ultra quid faciam? Cui dixit Esau: Num unam inquit, tantum benedictionem habes, pater? mihi quoque obsecro ut benedicas. Cumque ejulatu magno fleret, motus Isaaeum in pinguedine terrae et in rore caeli desuper erit benedictio tua vives gladio et fratri tuo servies tempusque veniet cum excutias et solvas iugum eius de cervicibus tuis oderat ergo semper Esau Iacob pro benedictione qua benedixerat ei pater dixitque in corde suo veniant dies luctus patris mei ut occidam Iacob fratrem meum nuntiata sunt haec Rebeccae quae mittens et vocans Iacob filium suum dixit ad eum ecce Esau frater tuus minatur ut occidat te nunc ergo fili audi vocem meam et consurgens fuge ad Laban fratrem meum in Haran habitabisque cum eo dies paucos donec requiescat furor fratris
Abbreviated transcription (Latin):
melis tuis potum tribuam. Bibi: et
adaquauit camelos. Interrogauiꝙ
eam: & dixi. Cuius es filia: Quȩ re¬
spondit. filia batuelis sum filii nacho
quem peꝑit illi melcha. Suspendi itas
maures ad ornandam faciem eius: & ar¬
millas posui in manibus: ꝓnusq ado
lio eius. Quam obrem si facitis miseri¬
cordiam & ueritatem cum dño meo:
indicate michi. Sin autem aliud pla
& non possumus extra placitum eiuꝰ
quicquam aliud tecum loqui. En i¬
beccha coram te est: tolle eam & ꝓfis¬
cere & sit uxor filio dñi tui.sicut lo¬
cutus est dñs. Quod cum audisser
puer abraham. ꝓcidens adorauit¬

Expanded text:
melis tuis potum tribuam. Bibi, et melis tuis potum tribuam. Bibi, et adaquavit camelos. Interrogavique eam, et dixi: Cujus es filia? Quae respondit: Filia Bathuelis sum, filii Nahor, quem peperit ei Melcha. Suspendi itaque inaures ad ornandam faciem ejus, et armillas posui in manibus ejus. Pronusilio ejus. Quamobrem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo, indicate mihi: sin autem aliud placo, non possumus extra placitum ejus quidquam aliud tecum loqui. En Rebecca coram te est, tolle eam, et proficiscere, et sit uxor filii domini tui, sicut locutus est Dominus. Quod cum audisset puer Abraham,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑges. & de cognatione mea accipies uxo¬
rem filio meo. Ego uero. respondi dño
meo. Quid si noluerit aenire mecum
muliere Ait. Deus in cuius conspectu
ambulo. mittet angelum suũ tecum:
&e diriget uiam tuam: accipiesq uxorẽ
filio meo de cognatione mea. & de do¬
mo patris mei. Innocens eris. a maledi¬
ctione mea: cum ueneris ad ꝓpinquoᷤ
meos. & non dederint tibi ueni ergo
uiam meam in qua nunc ambulo:
ecce sto iuxta fontem aquȩ. & uirgo
quȩ egredietur ad hauriendam aqͣm
audierit a me. da michi paxillum
aquȩ ad bibendum ex ydria tua. & di¬
xerit michi. & tu bibe & camelis tuis
hauriam: ipsa est mulier quam pre¬
parauit dñs filio dñi mei. Dum hec
mecum tacitus uoluerem: apparuit
rebeccha ueniens cum ydria. quam
portabat inscapulis. Descenditq ad
fontem: & hausit aquam. Et aio ad
eam. Da michi pauxillum bibere.
Quȩ festina deposuit ydriam de hu¬
mero: & dixit michi. Et tubibe et ca¬

Expanded text:
perges et de cognatione mea accipies uxoperges et de cognatione mea accipies uxorem filio meo ego vero respondi domino meo quid si noluerit venire mecum mulier Dominus ait in cuius conspectu ambulo, mittet Angelum suum tecum, et diriget viam tuam: accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non dederint tibi. Veni ergo viam meam, in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier quam praeparavit Dominus filio domini mei. Dum haec mecum tacitus volverem, apparuit Rebecca veniens cum hydria, quam portabat in scapula, descenditque ad fontem, et hausit aquam. Et aio ad eam: Da mihi paululum bibere. Quae festinans deposuit hydriam de humero, et dixit mihi: Et tu bibe, et ca
Abbreviated transcription (Latin):
ubi erat fons. Cumq undisset in aureᷤ
& armillas in manib sororis suȩ: &
audisset cuncta uerba referentis. hȩc
locutus est michi homo: uenit ad
uirum qui stabat iuxta camelos. et
Ingredere benedicte dñi. Cur foris
stas: Preparaui domum & locum ca¬
melis. Et introduxit eum in hospiciũ
ac destrauit camelos: deditq paleas
& fenum. & aquam ad lauandos pe¬
des camelorum. & uirorum qui uene¬
rant cum eo: & appositus est in conspe¬
ctu eius panis. Qui ait. Non comedã
donec loquar sermones meos. Respon
dit ei. Loquere. At ille. Seruus inquit
abraham sum: & dñs benedixit dño
meo ualde: magnificatus est & dedit
ei oues. & boues. argentum. & aurum.
seruos. & ancillas. camelos. & asinos. Et
peꝑit sara uxor dñi mei filium domino
meo in senectute sua: deditq illi omnia
quȩ habuerat. Et adiurauit me dominꝰ
meus dicens. Non accipies uxorem filio
meo de filiab chananeorum in quorum
terra habito: sed ad domum patrimei

Expanded text:
ubi erat fons. Cumque vidisset inaures ubi erat fons. Cumque vidisset inaures et armillas in manibus sororis suae et audisset cuncta verba referentis: Haec locutus est mihi homo, venit ad virum, qui stabat juxta camelos, et ingredere benedicte Domini cur foris stas praeparavi domum et locum camelis et introduxit eum hospitium ac destravit camelos deditque paleas et faenum et aquam ad lavandos pedes camelorum et virorum qui venerant cum eo et adpositus est in conspectu eius panis qui ait non comedam donec loquar sermodit ei: Loquere. At ille: Servus, inquit, Abraham sum: et Dominus benedixit domino meo valde, magnificatus est: dedit ei oves et boves, argentum et aurum, servos et ancillas, camelos et asinos. Et perit Sarra uxor domini mei filium domino meo in senectute sua deditque illi omnia quae habuerat et adiuravit me dominus meus dicens non accipies uxorem filio meo de filiabus Chananeorum in quorum terra habito sed ad domum patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
bibisset: adiecit. Quin & camelis tuiˢ
hauriam aquam: donec cuncti bibañ.
Effundensq ydriam in canalibus: re¬
cucurrit ad puteum ut hauriret aqͣm.
Et haustam: omnib camelis dedit. Ille
autem contemplabatur eam tacitus.
scire uolens utrum ꝓsꝑum fecisset iter
berunt cameli: ꝓtulit uir maures au¬
reas. appendentes siclos duos: & armil¬
las totidem pondo siclorum decem.
Dixitq ad eam. Cuius es filia: Indica
michi. Est in domo patris tui locus
ad manendum: Quȩ respondit. Filia
quoq & feni plurimum est apud nos:
& locus spatiosus ad manendum. In¬
clinauit se homo: & adorauit dñm
dicens. Benedictus dñs deus dñi mei
abraham qui non abstulit miscłiam
& ueritatem suam adomino meo: et
recto me itinere ꝑduxit in domum
fratris domini mei. Cucurrit itaq pu¬
ella: & nunciauit in domum matris
suȩ omnia quȩ audierat. Habebat au¬
tem rebeccha fratrem nomine laban:¬
qui festinus egressus est ad hominẽ

Expanded text:
bibisset, adjecit; Quin etiam et camelis tuis bibisset, adjecit; Quin etiam et camelis tuis hauriam aquam, donec cuncti bibant. Effundensque hydriam in canalibus, recurrit ad puteum ut hauriret aquam: et haustam omnibus camelis dedit. Ille autem contemplabatur eam tacitus, scire volens utrum prosperum fecisset Dominus berunt cameli, protulit vir inaures aureas, appendentes siclos duos, et armillas totidem pondo siclorum decem. Dixitque ad eam: Cujus es filia? indica mihi: est in domo patris tui locus ad manendum? Quae respondit: Filia quoque et feni plurimum est apud nos, et locus spatiosus ad manendum. Inclinavit se homo, et adoravit Dominum, dicens: Benedictus Dominus Deus domini mei Abraham, qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo, et recto itinere me perduxit in domum fratris domini mei. Cucurrit itaque puella, et nuntiavit in domum matris ae audierat. Habebat autem Rebeccqui festinus egressus est ad hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
mulieres egredi ad hauriendam aqͣm:
mei abraham occurre hodie obsecro
michi: & fac miscdłiam cum dño meo
abraham. Ecce ego sto ꝓpter fonten
aquȩ: & filiȩ hac tatorum huius ciui¬
tatis egredientur ad hauriendam
aquan. Igitur puella cui ego dixero
inclina ydriam tuam ut bibam: et
illa responderit bibe. quin & camelis
tuis dabo potum: ipsa est quam pre¬
parasti seruo tuo ysaac: & ꝑ hoc intel¬
ligam quod feceris miscđiam cum
domino meo. Nec dum intra se uerba
impleuerat: & ecce rebecca egredieba¬
tur filia batuhelis filii melche uxoris
nachor fratris abraham. habens ydriã
in scapula: puella decora nimis. ugoq
pulcherrima:& incognita uiro. Descen¬
derat autem aid fontem aque. & im¬
pleuerat ydriam. ac reuertebatur. Oe
curritq ei seruus: & ait. Paxillum mi¬
chi ad bibendum prebe aquȩ de ydria
tua. Quȩ respondit. Bibe dñe mi. Cele¬
riterq deposuit ydriam suꝑ ulnam
suam: & dedit ei potum. Cumq ille

Expanded text:
mulieres egredi ad hauriendam aquam mulieres egredi ad hauriendam aquam mei Abraham occurre obsecro hodie mihi et fac misericordiam cum domino meo Abraham ecce ego sto propter fontem aquae et filiae habitatorum huius civitatis egredientur ad hauriendam aquam igitur puella cui ego dixero inclina hydriam tuam ut bibam et illa responderit bibe quin et camelis tuis dabo potum ipsa est quam praeparasti servo tuo Isaac et per hoc intellegam quod feceris misericordiam cum domino meo necdum intra se verba conpleverat et ecce Rebecca egrediebatur filia Bathuel filii Melchae uxoris Nahor fratris Abraham habens hydriam in scapula puella decora nimis virgoque pulcherrima et incognita viro descenderat autem ad fontem et impleveracurritque ei servus, et ait: Pauxillum mihi ad sorbendum praebe aquae de hydria tua. Quae respondit: Bibe, domine mi; celeriterque deposuit hydriam super ulnam suam, et dedit ei potum. Cumque ille
Abbreviated transcription (Latin):
sed ad terram & cognationem meam
ꝓficiscaris: & inde accipies uxorem fi¬
lio meo ysaac. Respondit seruus. Et si
noluerit mulier uenire mecum inter¬
ram hanc. num reducere debeo filium
tuum ad locum de quo egressus es:
Pixit abraham. Caue nequando redu¬
cas illuc filium meum. Dñs ds cęli
& terrȩ qui tulit me de domo patris
mei. & de terra natiuitatis meȩ: qui lo¬
cutus est michi. & iurauit dicens. semi
ni tuo dabo hanc terram: ipse mittet
angelum suum coram te: & accipies in¬
de uxorem filio meo. Sin autẽ nolue¬
rit mulier sequi te: non teneberis iu¬
ramento: filium tantum meum ne re¬
ducas illuc. Posi it ergo seruus manũ
sub femore abraham dñi sui: & iura¬
uit illi suꝑ sermone hoc. Tulitq de¬
cem camelos de grege domini sur: &
abiit ex omnib bonis eius portans se¬
cum. ꝓfectusq ꝑrexit mesopotamiã:
ad urbem nachor. Cumq camelos fe¬
cisset accumbere extra oppidum iuxta
puteum aque uesꝑe. eo tẽpore qͦ solent

Expanded text:
am proficiscaris, et inde accipias uxorem filio meo Isaac. Respondit servus: Si noluerit mulier venire mecum in terram hanc, num reducere debeo filium tuum ad locum, de quo egressus es? Dixit Abraham: Cave nequando reducas illuc filium meum: Dominus Deus coeli, qui tulit me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae, qui locutni tuo dabo terram hanc: ipse mittet Angelum suum coram te, et accipies inde uxorem filio meo: sin autem noluerit mulier sequi te, non teneberis juramento: filium tantum meum ne reducas illuc. Posuit ergo servus manum sub femore Abraham domini sui, et juravit illi super sermone hoc. Tu itque decem camelos de grege domini sui, et abiit, ex omnibus bonis ejus portans secum, profectusque perrexit in Mesopotamiam ad urbem Nachor. Cumque camelos fecisset accumbere extra oppidum juxta puteum aquae vespere, eo tempore quo solent
Abbreviated transcription (Latin):
pecora congregentur. & amouea ronis
lapidem de ore putei: ut adaquemu
greges. Adhuc lo quebantur etrecce
rachel ueniebat cum ouib patris sul
Nam gregem ipsa pascebat. Quã cum
uidisset iacob & sciret consobrinã suan
ouesq laban auuncłi sui: amouit la¬
pidiem quo puteus claudebat & ad
aquato grege. osculatus est eam. Nle¬
uataq uoce fleuit: & indicauit ei qͦs
trater esset patris enus: & filiꝰ rebecet¬

Expanded text:
pecora congregentur, et amoveamus pecora congregentur, et amoveamus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban avunculi sui: amovit lapidem aquato grege, osculatus est eam: elevataque voce, flevit, et indicavit ei quod frater esset patris ejus, et filius Rebec
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Si fuerit dñs mecum. & custo¬
dierit me in uia ꝑ quam ambulo. &
dederit michi panem ad uescendũ.
& uestimentum ad induendum: re¬
uersusq fuero ꝓsꝑe ad domũ patris
mererit michi dñs in deum: & lapis
iste quem erexi in titulum uocabitur
domus dei: cunctorumq quȩ dederis
michi. decimas offeram tibi: CA a
ram orientalem: & uidit puteũ
in agro: tresq greges ouium accuban¬
tes iuxta eum. Nam ex illo adaq̃banł
pecora: & os eꝰ grandi lapide clauedebat
Morisq erat ut cunctis ouib congre¬
gatis deuoluerent lapidem: & refect
gregib rursum suꝑ os putei ponerent.
Diritq ad pastores: fr̃s unde estis. Qu
responderunt. De haran. Quos interto¬
gans: numquid ait nostis laban fili¬
um nachore Dixerunt Iloiumꝰ. Sanus¬
ne est inquit ualet inquiunt. Et ecce
rachel filia eius uenit cum grege suo
est: nec est tempus ut reducantur as
caulas greges. Pate ante potum ouib
& sic ad pastum eas reducite. Qui re¬
sponderunt. Non possumꝰ donec onia

Expanded text:
dicens: Si fuerit Deus meus mecum, et custodierit me in via per quam ambulo, et dederit mihi panem ad vescendum, et vestimentum ad induendum, reversusque fuero prospere ad domum patris mei: erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste, quem erexi in titulum, vocabitur Domus Dei: cunctorumque quae dederis mihi, decimas offeram tibi. B. Xram Orientalem. Et vidit puteum in agro, tres quoque greges ovium accubantes juxta eum: nam ex illo adaquabantur pecora, et os ejus grandi lapide claudebatur. Morisque erat, ut cunctis ovibus congregatis, dgregibus, rursum super os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Haran. Quos interrogans, Numquid, ait, nostis Laban, filium Nahor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit. Valet, inquiunt: et ecce Rachel, filia ejus venit cum grege  Vuest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia
Abbreviated transcription (Latin):
Dansit itaq ysaac in geraris. Qui cĩ
interro: areur a uiris loci illius suꝑ
uxore lua: respondit. Soror mea est.
Tunuerat enyn confiteri q iod sibi
esset sociata comugio: rep.ans nefs¬
te nterficerent eum ꝓpter illius pul¬
cl ritudinem. Cumq ꝑtransissẽt dies
plurimi. & ibidem moraretur: ⁊ si no¬
ens abimelech palestinor: amn
fenestram. u¬

Expanded text:
nsit itaque Isaac in Geraris qui cum interrogaretur a viris loci illius super uxore sua respondit soror mea est timuerat enim confiteri quod sibi esset sociata coniugio reputans ne forte interficerent eum propter illius pulchritudinem cumque pertransissent dies plurimi et ibi demoraretur prospiciens Abimelech Palestinorum rex fenestram
Abbreviated transcription (Latin):
nationem attulit michi: & comedier
omnib prius quam tu uenires: Bene¬
dixiq ei: & erit benedict᷑us. Auditis
esau sermonib patris. irrugiit cla¬
more magno: & consternatus ait.
Benedic etiam & michi pater mi.
Qui ait. Uenit germanus tuus frau¬
dulenter: & accepit benedictionem
tuam. At ille subiunxit. Iuste uoca

Expanded text:
comedi ex omnibus, priusquam tu venires? benedixique ei, et erit benedictus. Auditis Esau sermonibus patris irrugiit clamore magno, et consternatus ait: Benedic etiam mihi, pater mi. Qui ait: Venit germanus tuus fraudulenter, et accepit benedictionem tuam. At ille subjunxit: Juste
Abbreviated transcription (Latin):
ma quoq & duma. & massa. adad. &
themaithur & naphis. & cedma. Isti st̃
filii ismahel: & hȩc nomina ꝑ castella
& oppida eorum. duodecim pͥncipes
tribuum suarum. Anni uitȩ ismahe¬
lis centum triginta septem: deficiensq
mortuus est. & appositus ad popłm
suum. Habitauit autem ab euila usꝙ
sur. que respicit egiptum: introeuntib
assyrios. Coram cunctis frib suis obiit:
ee quoq sunt hii¬
generationes ysaac filii abrahã.
Abraham genuit ysaac. Qui cum qua
draginta esset annorum: duxit uxo¬
rem rebeccam filiam batuelis sẏri de
mesopotamia. sororem laban. Depre¬
catusq est ysaac dñm ꝓ uxore sua eo
quod esset sterilis. Qui exaudiuit eũ:
& dedit conceptum rebecce. Sed colli¬
debantur in utero eius paruuli.Que
ait. Si sic michi futurum erat: quid
necesse fuit conciꝑe: Prexitq ut con¬

Expanded text:
ma quoque et Duma et Massa Adad et ma quoque et Duma et Massa Adad et Thema Itur et Naphis et Cedma isti sunt filii Ismahel et haec nomina per castella et oppida eorum duodecim principes tribuum suarum anni vitae Ismahel centum triginta septem deficiens mortuus est et adpositus ad populum suum habitavit autem ab Evila usque Sur quae respicit Aegyptum introeuntibus Assyrios coram cunctis fratribus suis obiit hae quoque sunt generationes Isaac filii Abraham Abraham genuit Isaac qui cum quadraginta esset annorum, duxit uxorem Rebeccam filiam Bathuelis Syri de Mesopotamia, sororem Laban. Deprecatusque est Isaac Dominum pro uxore sua, eo quod esset sterilis: qui exaudivit eum, et dedit conceptum Rebeccae. Sed collidebantur in utero ejus parvuli; quae ait: Si sic mihi futurum erat, quid necesse fuit concipere? Perrexitque
Abbreviated transcription (Latin):
opher. & enoch. & abida. heldaa. Om̃es
hii filii cethurȩ. Ueditq abraham cun¬
cta quȩ possederat ysaac. filiis autem
concubinarum largitus est munera:
& separauit eos ab ysaac filio suo.dũ
adhuc ipse uiueret ad plagã orientalẽ:
dies uitȩ abrahȩ centum septua¬
ginta quinq anni: & deficiens mor¬
tuus est in senectute bona ꝓuecteq
etatis. & plenus dierum. Congregatꝰq
Test ad popłm suum: & sepelierunt eũ
ysaac & ismahel filii sui in spelunca
duplici. que sita est in agron
filii soor ethei. e regione mambre:
quem emerat a filiis eth. Ibi sepultus
est ipse. & sara uxor eius. Et post obitũ
illius. benedixit deus ysaac filio eius:
qui habitabat iuxta puteum nomi¬
ne uiuentis & uidentis:xlxi¬
eȩ sunt generationes ismahel
filii abraham quem peperit ei
agar egyptia famula sare: & hec nomina
filioꝵ eiꝰ in uocabulis & generationibus
suis. Primogenitus ismahelis nabaioth:
deinde cedar. & abdael. & massam. mas¬

Expanded text:
Opher et Enoch et Abida et Eldaa omnes Opher et Enoch et Abida et Eldaa omnes hii filii Cetthurae deditque Abraham cuncta quae possederat Isaac filiis autem concubinarum largitus est munera et separavit eos ab Isaac filio suo dum adhuc ipse viveret ad plagam orientalem dies vitae Abrahae, centum septuaginta quinque anni. Et deficiens mortuus est in senectute bona, provectaeque aetatis, et plenus die rum: congregatusque est ad populum suum. Et sepelierunt eum Isaac et Ismael, filii sui, in spelunca duplici, quae sita est in agfilii Soor Hetthei e regione Mambre quem emerat a filiis Heth ibi sepultus est ipse et Sarra uxor eius et post obitum illius benedixit Deus Isaac filio eius qui habitabat iuxta puteum nomine Viventis et videntis hae sunt generationes Ismahel filii Abraham quem peperit ei Agar Aegyptia famula Sarrae et haec nomina filiorum eius in vocabulis et generationibus suis primogenitus Ismahelis Nabaioth dein Cedar et Abdeel et Mabsam Mas
Abbreviated transcription (Latin):
tur ad dñm suum. Eo tempore ysa¬
ac deambulabat ꝑ uiam quȩ ducit
ad puteum: cuius nom̃ est uiuentis
& uidentis. Habitabat enim n terra
australi: & egressus fuerat ad medi¬
tandum in agro inclinata iam die.
Cumq leuasset ocłos: uidit came¬
los uenientes ꝓcul. Rebecca quoq
conspecto ysaa: descendit de came¬
Io: & ait ad puerum. Quis est ille ho¬
mo qui uenit per agrum in occur
sum nobis: Dixit ei. Ipse est dñs m̃s:
At ila tollens cite palliumioꝑuit se.¬
Serius autem cuncta quȩ gesserat.
narrauit ysaac. Qui introduxit eam
in tabernacłm sarȩ matris suȩ & acce¬
pit uxorem: & in tantum dilexit eam
ut dolorem qui ex morte matris acci¬
derat temꝑaret. Abraham uero aliam¶x.
duxit uxorem nomine cethuram:
quȩ peꝑit ei zamram. & ieran. & madan.
& madian. & iesboch. & suȩ. Iexan qͦq
genuit saba & dadan.filii dadan fue¬
runt. asurim. & latusim. & loommin.
At uero ex madian ortus est epha. &

Expanded text:
tur ad dominum suum eo tempore Isatur ad dominum suum eo tempore Isaac deambulabat per viam quae ducit ad puteum cuius nomen est Viventis et videntis habitabat enim in terra australi et egressus fuerat ad meditandum in agro inclinata iam die cumque levasset oculos vidit camelos venientes procul Rebecca quoque conspecto Isaac descendit de camelo et ait ad puerum quis est ille homo qui venit per agrum in occusum nobis? Dixitque ei: Ipse est dominus meus. At illa tollens cito pallium, Servus autem cuncta, quae gesserat, narravit Isaac. Qui introduxit eam in tabernaculum Sarae, matris suae, et accepit eam uxorem, et in tantum dilexit eam, ut dolorem, qui ex morte matris ejus acciderat temperaret Abraham vero aliam duxit uxorem nomine Cetthuram quae peperit ei Zamram et Iexan et Madan et Madian et Iesboch et Sue Iexan quoque genuit Saba et Dadan filii Dadan fuerunt Assurim et Lathusim et Loommim at vero ex Madian ortus est Epha et
Abbreviated transcription (Latin):
in terra dñm. Platisq uasis argenteis
& aureis ac uestibus: dedit eas rebeccȩ
ꝓ munere. Fratrib quoq eius & matri:
dona optulit. Initoq conuiuio: ues¬
centes pariter & bibentes manserun
ibi. Surgens autem mane. locutꝰ est
puer. Dimittite me: ut uadam ad
dominum meum. Responderunt
fratres eius & mater. Maneat puella
saltim decem dies apud nos: & post¬
ea ꝓficiscetur. Ait. Nolite me retine¬
re: quia dñs direxit uiam meam. Di¬
mittite me: ut ꝑgam ad dñm meum.
Dixerunt. uocemus puellam: & que¬
ramus rosius uoluntatem. Cumq
uocata uenisset: sciscitati sunt. Uis ire
cum homine isto: Quȩ respondit.
Uadam. Dimiserunt ergo eam & debo¬
ram nutricem illius: seruumq abra¬
ham & comites eius: imprecantes
ꝓsꝑa sorori suȩ. atq dicentes. Soror
nostra es. crescas in mille milia: et
possideat semen tuum portas inimi
corum suorum. Igitur rebecca & pi¬
ella illius ascensis camelis: secute
sunt uirum. Qui festinus. reuerteba¬

Expanded text:
in terra Dominum. Prolatisque vasis argenteis, et aureis, ac vestibus, dedit ea Rebeccae pro munere; fratribus quoque ejus et matri dona obtulit. Inito convivio, vescentes pariter et bibentes manserunt ibi. Surgens autem mane, locutus est puer: Dimitte me, ut vadam ad dominum meum. Responderuntque frater ejus et mater: Maneat puella saltem decem dies apud nos, et postea proficiscetur. Nolite, ait, me retinere, quia Dominus direxit viam meam: dimittite me ut pergam ad dominum meum. Et dixerunt: Vocemus puellam, et quaeramus ipsius voluntatem. Cumque vocata venisset, sciscitati sunt: Vis ire cum homine isto? Quae ait: Vadam. Dimiserunt ergo eam, et nutricem illius, servumque Abrahae, et comites ejus, imprecantes prospera sorori suae, atque dicentes: Soror nostra es, crescas in mille millia, et possicorum suorum igitur Rebecca et puellae illius ascensis camelis secutae sunt virum qui festinus reverteba
Abbreviated transcription (Latin):
moriar. Nunc ergo fili mi aciquiesce
consiliis meis: & ꝑgens ad gregem.
affer michi duos hedos optimos. ut
faciam ex eis escas patrituo quibus
libenter uescetur. Quas cum intule¬
ris & comederit: benedicat tibi ante¬
quam moriatur. Cui ille respondit.¬

Expanded text:
esce consiliis meis, et pergens ad gregem affer mihi duos haedos optimos, ut faciam ex eis escas patri tuo, quibus libenter vescitur; quas cum intuleris et comederit, benedicat tibi antequam moriatur. Rebecca plena Spirit
Abbreviated transcription (Latin):
rta autem fame XEUI¬
suꝑ terram. post eam sterilitatĩ
quȩ acciderat in dieb abraham: abii
ysaac ad abimelech regem palestinoꝵ
Ne descendas in egiptum: sed quiesce
interra quam dixero tibi: & ꝑ egrinan
in ea: eroq tecum & benedicam tibi.
Tibi enim & semini tuo dabo uniuer¬
sas regiones has: complens iuramenti
quod spopondi abraham patri tuo.
& multiplicabo semen tuum sicut sti¬
las celi: daboq posteris tuis uniuer¬
sas regiones has. Et benedicentur in
semine tuo omnes gentes terrȩ. eo
quod obedierit abraham uoci mes¬

Expanded text:
rta autem fame super terram post eam sterilitatem quae acciderat in diebus Abraham, abiit Isaac ad Abimelech regem Palaestinorum Ne descendas in Aegyptum, sed quiesce in terra quam dixero tibi, et peregrinare in ea; eroque tecum et benedicam tibi; tibi enim et semini tuo dabo universas regiones has, complens juramentum meum quod spopondi Abraham patri tuo: et multiplicabo semen tuum sicut stellas coeli, daboque posteris tuis universas regiones has, et benedicentur in semine tuo omnes gentes terrae, eo quod obedierit Abraham voci me
Abbreviated transcription (Latin):
ex uentre tuo diuidentur: popłsq po¬
pulum suꝑabit: & maior seruiet mi¬
nori. Iam tempus pariendi uenerat:
& ecce gemini in utero eiꝰ reꝑti sunt.
Qui primꝰ egressus est rufus erat: &
totꝰ in morem pellis hispidus. uocatũ¬
q est nomen eius esaii Ptinus alter
egrodiens. plantam fr̃is tenebat ma¬
nu: & iccirco appellauit cũ iacob Bȩxa¬
genariꝰ erat ysaac: quando nati sunt
paruuli. Quib adultis: factꝰ est esau
nir gnarus uenandi: & homo agͥcola.
I.u autem uir simplex. l. abitabat
II.t. hernaculis. Isaac amahat elau eo
quo: de uenationib illius ues.cret:
& rebece: A: ligebat iacob. Cixit autem
iacob pulmentum. Ad cem cum ue¬
nisset esau de agro lassus: it. Da mi¬
chi de coctione tua hac rufa: qͥa oppidi
lassus sum. Quam obcausam uocatĩ
est nomen eius edom. Cui dixit iacob
Uende michi primogenita tua. Ille .e¬
spondit. En morior: quid michi ꝓde
runt primogenita: Ait iacob. Iura er¬
go michi. Iurauit esau: & uendidit pr¬

Expanded text:
uo dividentur, populusque populum superabit, et major serviet minori. Jam tempus pariendi advenerat, et ecce gemini in utero ejus reperti sunt. Qui prior egressus est, rufus erat, et totus in morem pellis hispidus: vocatumque est nomen ejus Esau. Protinus alter egrediens, plantam fratris tenebat manu, et idcirco appellavit eum Jacob. Sexagenarius erat Isaac, quando nati sunt ei parvuli. Quibus adultis, factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola: Jacob autem vir sin tabernaculis. Isaac amabat Esau, eo quod de venationibus illius vesceretur: et Rebecca diligebat Jacob. Coxit autem Jacob pulmentum: ad quem cum venisset Esau de agro lassus, ait: Da mihi de coctione hac rufa, quia oppido lassus sum. Quam ob causam vocatum est nomen ejus Edom. Cui dixit Jacob: Vende mihi primogenita tua. Ille respondit: En morunt primogenita ait Iacob iura ergo mihi iuravit Esau et vendidit pr
Abbreviated transcription (Latin):
culum: precepitq seruis suis ut fode¬
rent puteum. Ad quem locum cum
uenisent de geraris abimelech & ocho¬
zat amici illius. & pbicol dux militũ:
locutus est eis ysaac. Quid uenistis
ad me hominem quem odistis &e expu¬
listis a uobis: Qui responderunt. Ui¬
quam mali: sicut & nos tuorum ni¬
chil attigimus. nec fecimus quod te
lederet: sed cum pace dimisimus ac¬
cum benedictione dm̃. fecit ergo eis
conuiuium: & post cibum & potum
surgentes mane iurauerunt sibi mu-¬
tuo. Dimisitq eos ysaac pacifice in lo¬
cum suum. Ecce autem uenerunt in
ipso die serui ysaac: annuntiantes ei
de puteo quem foderant atq dicentes.
Inuenimꝰ aquam. Qui appellauit eũ
abundantiam: & nomen urbi imposi¬
tum est bersabee usq in presentẽ diẽ.
Esau uero quadragenariꝰ duxit uxoreᷤᷤ¬
duas. iudith filiam beeri hecthei. & hasc¬
math filiam helom eiusdem loci: quȩ
ambe offenderant animũ ysaac & rebeccȩ:¬

Expanded text:
culum; praecipitque servis suis ut fodeculum; praecipitque servis suis ut foderent puteum. Ad quem locum cum venissent de Geraris Abimelech, Ochozath amicus illius, et Phichol, dux militum, locutus est eis Isaac: Quid venistis ad me, hominem quem odistis, et expulistis a vobis? Qui responderunt: Viquam mali, sicut et nos nihil tuorum attigimus, nec fecimus quod te laederet: sed cum pace dimisimus auctum benedictione Domini. Fecit ergo eis convivium, et post cibum et potum, surgentes mane, juraverunt sibi mutuo, dimisitque eos Isaac pacifice in locum suum. Ecce autem venerunt in ipso die servi Isaac, annuntiantes ei de puteo quem foderant, atque dicentes: Invenimus aquam. Unde appellavit eum, Abundantiam, et nomen urbi impositum est Bersabee, usque in praesentem diem. Esau vero quadragenarius duxit uxores, Judith, filiam Beeri Hethaei, et Basemath, filiam Elon ejusdem loci, quae ambae offenderant animum Isaac et Rebecc
Abbreviated transcription (Latin):
rursum fodit alios puteos quos fo¬
derant serui patris sui abraham. et
quos illo mortuo olim obstruxerant
philistum. Appellauitq eos isdem no¬
minibus: quib ante pater uocau̾iat.
foderunt in torrente: & repꝑert̃ aquã
uiuam. Sed & ibi iurgium fuit pasto¬
rum gerare. aduersum pastores ysaãc:
dicentium nr̃a est aqua. Quã obrem
nomen putei ex eo quod acciderat
uocauit calumpniam. foderunt et
alium: & ꝓ illo quoꝙ rixati sunt. Ap¬
pellauitq eum inimicitias Pfectus
inde E dit alium puteum: ꝓ quo non
conterderunt. Itaq uocauit nomen
eus latitudo dicens. Nunc dilatauit
nos dñs: & fecit crescere suꝑ terram.
Ascendit autem ex illo loco inbersa¬
bee: ubi apparuit ei dñs in ipsa nocꝰte
dicens. Ego sum deus abraham patris
tui: noli metiere: quia tecum sum. Be¬
nedicam tibi & multiplicabo semen
tuum: ꝓpter seruum meum abrahã.
Itaq edificauit ibi ysaac altare. & in¬
uocato nomine dñi extendit taberna¬

Expanded text:
rursum fodit alios puteos, quos forursum fodit alios puteos, quos foderant servi patris sui Abraham, et quos, illo mortuo, olim obstruxerant Philistiim: appellavitque eos eisdem nominibus quibus ante pater vocaverat foderunt in torrente et reppererunt aquam vivam sed et ibi iurgium fuit pastorum Gerarae adversum pastores Isaac dicentium nostra est aqua quam ob rem nomen putei ex eo quod acciderat vocavit Calumniam foderunt et alium et pro illo quoque rixati sunt appellavitque eum Inimicitias profectus inde fodit alium puteum pro quo non contenderunt itaque vocavit nomen illius Latitudo dicens nunc dilatavit nos Dominus et fecitAscendit autem ex illo loco in Bersabee, ubi apparuit ei Dominus in ipsa nocte dicens: Ego sum Deus Abraham patris tui; noli metuere, quia tecum sum. Benedicam tibi et multiplicabo semen tuum propter servum meum Abraham. Itaque aedificavit ibi altare, et invocato nomine Domini, extendit taberna
Abbreviated transcription (Latin):
fenestram. uidit eum iocantem cum
rebecca uxore sua. Et accersito ait.
Pspicuũ est quod uxor tua sit. Cur
mentitus es sororem tuam esse: Re.¬
spondit ysaac. Timui. ne morerer ꝓp¬
ter eam. Dixitq abimelech. Quare im¬
posuisti nobis: Potuit coire qͥspiam
de popło cum uxore tua: & in duxeraᷤᷤ
suꝑ nos grande peccatum. Precepitꝙ
omni popło dicens. Qui tetigerit ho¬
minis istius uxorem: morte moriet᷑.
Seminauit autem ysaac in terra illa:
& inuenit in ipso anno centuplum.
Benedixitq ei deus: & locupletatꝰ est
homo: & ibat ꝓficiens atq succrescers:.
donec magnus uehementer effectus
est. Habuit quoq possessionem ouium
& armentorum: & familiȩ plurimum.
Ob hec inuidentes ei palestini: omnes
puteos quos foderant se:ui patriᷤ illiꝰ
abraham. illo tempore obstruxerunt
implentes humo: in tantum ut ipse
abimelech diceret ad ysaac. Recede a
nobis: q̃m potentior nobis factus es
ualde. Et ille discedens ut ueniret
ad torrentem gerare habitaretq ibi:

Expanded text:
fenestram, vidit eum jocantem cum Rebecca uxore sua. Et accersito eo, ait: Perspicuum est quod uxor tua sit: cur mentitus es eam sororem tuam esse? Respondit: Timui ne morerer propter eam. Dixitque Abimelech: Quare imposuisti nobis? potuit coire quispiam de populo cum uxore tua, et induxeras super nos grande peccatum. Praecepitque omni populo, dicens: Qui tetigerit hominis hujus uxorem, morte morietur. Sevit autem Isaac in terra illa, et invenit in ipso anno centuplum: benedixitque ei Deus. Et locupletatus est homo, et ibat proficiens atque subcrescens, donec magnus vehementer effectus est: habuitque possessiones ovium et armentorum, et familiae plurimum. Ob hoc invidentes ei Palaestini, omnes puteos, quos foderant servi patris illius Abraham, illo tempore obstruxerunt, implentes humo: in tantum, ut ipse Abimelech diceret ad Isaac: Recede a nobis, quoniam potentior nobis factus es valde. Et ille discedens, ut veniret ad torrentem Gerarae. habitaretque ibi:
Abbreviated transcription (Latin):
ciens mambre. tam ipse quam spelun¬
ca. & omnes arbores eius. in cunctis
terminis ꝑ circuitum. abrahe in pos¬
sessionem. uidentib filiis eth: & cunctis
qui intrabant portam ciuitatis illius.
Atq ita sepeliuit abraham saram uxo¬
rem suam. in spelunca agri duplici qͥ
respiciebat mambre. hec est hebron in
terra chanaan. Et confirmatus est ager
& antrum quod erat in eo. abrahȩ in
possessionem monumenti: afiliis eth
uat autem abraham
senex dierumq multorum: & do¬
minus in cunctis benedixerat ei. Dix̃q
ad seruum seniorem domus sue qui
preerat omnib quȩ habebat. Pone
manum tuam subter femur meum:
ut adiurem te ꝑ dñm deum celi & teris.¬

Expanded text:
ciens Mamre, tam ipse quam spelunciens Mamre, tam ipse quam spelunca, et omnes arbores ejus in cunctis terminis per circuitum, Abrahae in possessionem, videntibus filiis Heth et cunctis qui intrabant portam civitatis illius. Atque ita sepelivit Abraham Saram uxorem suam in spelunca agri duplici qui respiciebat Mambre haec est Hebron in terra Chanaan et confirmatus est ager et antrum quod erat in eo Abrahae in possessionem monumenti a filiis Heth erat autem Abraham senex dierumque multorum et Dominus in cunctis benedixerat ei dixitque ad servum seniorem domus suae qui praeerat omnibus quae habebat pone manum tuam subter femur meum ut adiurem te per Dominum Deum caeli et ter
Abbreviated transcription (Latin):
ham & adorauit popłm terrȩ. filios ui¬
delicet heth: dixitq ad eos. Si placet ani¬
mȩ uestre ut sepeliam mortuum meum:
audite me. & intercedite ꝓ me apud
parte agri sui. Pecunia digna tradat mͥ
eam coram uobis: in possessionẽ sepul¬
chri. Habitabat autem ephron in me¬
dio filiorum eth. Respondit ephron
ad abraham: cunctis audientibus qui
ingrediebantur portam ciuitatis liꝰ
trado tibi & speluncam que in eo est
presentibus filiis popłi mei: sepeli
mortuum tuum. Adorauit abrahã
coram popło terrȩ: & locutus est ad
ephron. circumstante plebe. Queso
ut audias me. Dabo pecuniam ꝓ agro:
suscipe eam: & sic sepeliam mortuum
meum in eo. Respondit ephron. Dñe
mi:audi. Terra quam postulas. qua¬
est pretium inter me & te. Sed qͣntum
est hoc: Sepeli mortuum tuum. Quod
cum audisset abraham: appendit pe¬
cuniam quam ephron postulauerat
audientib filiis eth. quadringentos
nis in quo erat spelunca duplex respi¬

Expanded text:
ham, et adoravit populum terrae, filios viham, et adoravit populum terrae, filios videlicet Heth: dixitque ad eos: Si placet animae vestrae ut sepeliam mortuum meum, audite me, et intercedite pro me apud parte agri sui: pecunia digna tradat mihi eam coram vobis in possessionem sepulcri. Habitabat autem Ephron in medio filiorum Heth. Responditque Ephron Hetthaeus ad Abraham cunctis audientibus qui ingrediebantur portam civitatis illitrado tibi et speluncam quae in eo est; praesentibus filiis populi mei, sepeli mortuum tuum. Adoravit Abraham coram populo terrae. Et locutus est ad Ephron, circumstante plebe: Quaeso, ut audias me: Dabo pecuniam pro agro; suscipe eam, et sic sepeliam mortuum meum in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quaest pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cum audisset Abraham, appendit pecuniam, quam Ephron postulaverat, audientibus filiis Heth, quadringentos nis, in quo erat spelunca duplex, respi