comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ũbum hebraicum mo¬
yn. num̃um magic
qmͣ agnos sonet. et
ex sequentib is sens
ꝓbatur. qd̾ ꝑ singulos
fetus. laban conditio¬
si uidebat uarium nas¬
ci pecus dicebat. uolo
ut in futuro nascantꝰ
mͥ uaria. Tunc iacob
uirgas in cancilib ñ
ponebat. ut fetus um¬
color nasceretur. Quo
fc̃o laban ea pecora
sue ꝑti fieri debere
dicebat. Sic usq ad
decem uices mutaita
conditioẽ: et qd̾ cũq
ꝓposuerat labati ut
sibi nasceretur inqͣ¬
rium colorem ũteba¬
tur. Nunc autem in
sex annis decem pa¬
riendi uices incredi¬
biles uidentur. Ss le¬
ge uirgilium inquo
dr᷑. bis grauide pecu¬
des. Natura autem
italicoꝵ ouiumet me¬
sopotamie ead̾ esse

Expanded text:
bum Hebraicum monim numerum magis quam annos sonat; et ex sequentibus is sensus probatur, quod per singulos fetus super Laban conditioSi videbat varium nasci pecus, dicebat: Volo ut in futuro nascantur mihi varia; tunc Jacob virgas in canalibus non ponebat, ut fetus unicolor nasceretur: quo facto Laban ea pecora suae parti fieri debere dicebat; sic usque ad decem vices mutata est conditio: et quodcunque proposuerat Laban ut sibi nasceretur, in contrarium colorem vertebatur. Nunc autem in sex annis decem pariendi vices incredibiles viderentur; sed lege Virgilium, in quo dicitur: « Bis gravidae pecudes. » Natura autem Italicarum ovium et Mesopotamiae eadem esse
Abbreviated transcription (Latin):
uerer regem seboi.¬
cõ ntia q rege m ba¬
le ip̃a est segor Om¬
nes hi conuenerunt
in uallem siluestrẽ¬
re salis Duocle cin
omim annis seruie¬
rant chodorlaomor¬
nuo tuersserunt ab

Expanded text:
eber, regem Seboicontraque regem Balae, ipsa est Segor. Omnes hi convenerunt in vallem Silvestremre salis. Duodecim enim annis servierant Chodorlahomorno recesserunt ab
Abbreviated transcription (Latin):
deum penitentia cadit aut dolor
cordis. cui ẽ de omnib tam fira
sententia qmͣ certa p̃scientia.
s utitur scͥptura usitatis ũbis

Expanded text:
Deum poenitentia cadit, aut dolor cordis, cui est de omnibus tam fixa sententia quam certa praescientia: sed utitur Scriptura usitatis verbis
Abbreviated transcription (Latin):
it elibanus fumans. et lampas ig¬
us transiens int̾ cliuisiones illas.
In die illo pepigit dominus fedus¬
cum abram clicens. Semini tuo dabo terram
hanc. a fliuuo egypti usq ad flumen magni
eufraten. cy neos. et ceneos. et cedmnoneos. et e¬
theos. et pherereos. raphayin quoq: et amorreos
saray uxor abram non genuerat li¬
beuos u hñs ancillam egiptiacam

Expanded text:
it clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter divisiones illas. In die illo pepigit Dominus cum Abram foedus, dicens: Semini tuo dabo terram hanc a fluvio Aegypti usque ad fluvium magnum Euphratem. Cinaeos, et Cenezaeos, et Cedmonaeos, et Ethaeos, et Pherezaeos, Raphaim quoque, et Amorrhaeos, Sarai, uxor Abram, non genuerat liberos; sed habens ancillam Aegyptiam
Abbreviated transcription (Latin):
Iex. Nota diligenter
qd precatio filioꝵ in he¬
bres edificio dicta est. Le¬
grꝰ enim ibi. Ingrede ad
ancilã meam. si qͦ modo
edificer ex ea. forte hoc
xit deus obstetricib. ⁊
edificauerunt domos.¬
¶Rab̾. He due mulie¬
res sunt duo testam̃¬
ta. agar uetꝰ qd̃ in sy¬
nagoga udaicum po¬
pulum seruituti nutͥe¬
bat obnoxium. Saray.
rauit. multiplicati st̃
ancille filii ut ñ nume¬
rentur ꝓ multitudine
qui sup arene comꝑan¬
bonis contrarius. maxi¬
me cum xͥanum popu¬
lũ toto orbe inuidia sti¬
mulante ꝑ sequitur.
et longe lateq disꝑ¬
sus uagando et nego¬
tiando ommibus est
onerosus.

Expanded text:
. - Diligenter nota quod procreatio filiorum in Hebraeo aedificatio scripta est. Legitur enim ibi: Ingredere ad ancillam meam, si quomodo aedificer ex ea; et ne forte hoc xit Deus obstetricibus, et aedificaverunt sat. Hae duae mulieres sunt duo Testamenta: Agar, Vetus, quod in Synagoga Judaicum populum servituti nutriebat obnoxium; Sara, Nravit. Multiplicati sunt ancillae filii, ut non numerarentur prae multitudine, qui supra arenae comparanbonis contrarius, et maxime cum Christianum populum toto orbe invidia stimulante persequitur, et longe lateque dispersus, vagando et negotiando omnibus est onerosus.
Abbreviated transcription (Latin):
uiete tem̃e uidicantes
uideos. quos idm iudas¬
sig̃cabet. qui hodie qͦ di
latis documentis nr̃e uo¬
cationis uistificationis.¬
et głificcitionis. confun¬
duntur et nos magis iu¬
stificatos eẽ qmͣ se con¬
fitentur. Pignora enim
se hr̃e refert eccłia q̃
acc̾atur auideis qi ad¬
ultera legis. s ostendit
uͥgam signum passioĩs.¬
et mouile: legitimale¬
gis. et anulum: piguꝰ¬
immortalitatis.

Expanded text:
it temere judicantes Judaeos, quos jam Judasficabat; qui hodie quoque latis documentis nostrae vocationis, justificationis,glorificationis, confunduntur, et nos magis qustificatos esse confitebuntur. Pignora enim bere refert Ecclesia, quae accusatur a Judaeis quasultera legis: sed ostendit virgam signum passioet monile legitima legis, et annulum pigimmortalitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
qd̵ num̃antib ab
abraham ꝑ esau
prẽm gentis edom.
atq ꝑ raguel fili¬
um esau. et thara
filium raguel. et
iobab filium ⁊ ara.
cui successit balas¬
uttimum regem
quem nominare¬
xtu moy ses. płes
generationes in¬
m̃antur ab abra¬
ham ꝑ iacob usq
ad moysent. Illic¬
enim inueniunt᷑
fere duodecim. Hic
autem usq ad mo¬
ysen ferme.Uũ.

Expanded text:
d numerantibus ab Abraham per Esau patrem gentis Edom, atque per Raguel filium Esau, et Zara filium Raguel, et Jobab filium Zara, cui Jobab successit timum regem quem potuit nominare Moyses, plures generationes inmerantur ab Abraham per Jacob usque ad Moysen. Nam illic inveniuntur fere duodecim, hic autem usque ad Moysen ferme
Abbreviated transcription (Latin):
aquas calioas in solitudine cũ
pasceret asmas sebeon prĩs sui.
Habuitq filium disan et filiã
oolibama. et isti filii disan. am
it autem filios disan: hus et a-¬
ram. Istiduces horreoꝵ. dux¬
iotha. dux iothan. dux sobal.
clux sebeon dux ana. dux disol.
duxeser. dux disan. Isti duceᷤᷤ

Expanded text:
ulos in solitudine, cum pasceret asinos Sebeon patris sui: habuitque filium Disan, et filiam Oolibama. Et isti filii Disan: Amdit autem filios Disan: Hus et Aram. Isti duces Horraeorum: dux Lotan, dux Sobal, dux Sebeon, dux Ana, dux Dison, dux Eser, dux Disan: isti duce
Abbreviated transcription (Latin):
hii popłi añ filios
y saac computan¬
tur. qui cum sint
de semine abrahe
ñ tñ computantur
in semine. qr pͥus¬

Expanded text:
Hi populi ante filios Isaac computantur, qui cum sint de semine Abrahae, non tamen computantur in semine, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ut ido ibi plares
nominairentur.
quia citꝰ moriendi
plures alt̾ alti sus¬
cesserinit: sicut
contigit ut aliũ
ordinem sequens
duas generatoẽs
plures enume

Expanded text:
ut ideo ibi plures nominarentur, quia citius moriendo plures alter alteri successerunt. sic etiam contigit, ut alium ordinem sequens duas generationesplures nume
Abbreviated transcription (Latin):
ta est ex me. non
qd̾ iusta fũit. sed
quod comꝑatione
illuis minus male¬
fecerit. non uagam¬
tur pitudinem sed

Expanded text:
ta est ex me; » non quod justa fuerit, sed quod comparatione illius minus maleerit, non vagaturpitudine, sed
Abbreviated transcription (Latin):
qͣi sit incredibile quian
coire quempiam nescioi¬
ic pͣua suggestio eod¬
lectatio. ut iuceste muili¬
eres insidiant᷑ continen¬
tib. ut a ccepta occa sions
torpentes uino fallacie
imbuant. et a statu ma¬

Expanded text:
quasi incredibile, quia coire quempiam nesciic prava suggestio et delectatio, ut incestae mulieres, insidiantur continentibus, ut accepta occasione, torpentes vino fallaciae imbuant, et a statu
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Is. T̃ rib decausĩ
hoc precipitur abra¬
he. Primo ut ꝑ obe¬
dientiam mandati
ricationem adam
displicuerat. Scd̾o
ut hoc signo a cetis
nationib secerñet᷑.
Tercio ut in eo m̃bro
cͥcumcisus quolibi¬
do solet dominari.
castitatem sibi ser¬
uandam et impu¬
dicitiam recidendã
cognosceret.

Expanded text:
. Tribus de causis hoc praecipitur Abrahae. Primo ut per obedientiam mandati ricationem Adam displicuerat; secundo, ut hoc signo a caeteris nationibus discerneretur; tertio, ut in eo membro circumcisus quo libido solet dominari, castitatem sibi servandam et impudicitiam rescindendam cognosceret.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̃. Quia in hisque de dñolo
cunt᷑. in semetipĩs uͥtutum
diuitias ostendunt. ut tan¬
to citꝰ ad q̃ rend̾ dñm inui¬
tent: qnͣto suis auditorib
inseip̃is monstnt q̃ narrãt.
locum de quo egressus es: Hirit abraha.
Caue nequando reducas filium meum
illue. Nominus cleus celi qui tulit mede
domo prĩs mei. et de t̾ra natiuitatis mer.
qui locutus est mͥ et iurauit dicens. Se

Expanded text:
c. Quia his quae de Domino loquuntur, in semetipsis virtutum divitias ostendunt, ut tanto citius ad sequendum Deum invitent, quanto suis auditoribus in seipsis monstrant quae narrant. locum, de quo egressus es? Dixit Abraham: Cave nequando reducas illuc filium meum: Dominus Deus coeli, qui tulit me de domo patris mei, et de terra nativitatis meae, qui locutus est mihi, et juravit, dicens: Se
Abbreviated transcription (Latin):
so iqueo indigners domine si loquar.¬
uod si muenti fuerint ibi trignnta. Qeᷤ¬
pondit.I on faciam si inuenero ibi .xxx.
Sia semel ait cepi: loquarad dominum meum. qd sim¬
uenti fuerint ibi. xͦx. Dixit. Non interfici

Expanded text:
so, inquit, indigneris, Domine, si loquari inventi fuerint ibi triginta? pondit: Non faciam, si invenero ibi triginta. Quia semel, ait, coepi, loquar ad Dominum meum: Quiventi fuerint ibi viginti? Dixit: Non interfici
Abbreviated transcription (Latin):
mĩe oꝑa. Quidam dum se
t̾renis abundare conspici¬
untt: ueras duitias ñ reqͥ¬
amant: quia temporalid
sufficere putant. Non est
gͦ census in cͥmine s affe¬
ctus. Cuncta enim que deꝰ
condidit bona sunt. s qui
bonis male utitur hoc ag̃
ut ꝑ edacitatis inglugui¬
em. eo quo uiuere debuit
pane moriatur. Pauꝑ ad
requiem lazarus uenerat.
suꝑbum diuitem crucia¬
bant tormenta. diues tñ
abraham fuerat qͥ laza¬
rum in sinu tenebat. ait

Expanded text:
iae opera; quidam dum se terrenis abundare conspiciunt, veras divitias non requamant, quia temporalia sufficere putant. Non est ergo sensus in crimine, sed affectus. Cuncta enim quae Deus condidit bona sunt. Sed qui bonis male utitur, hic agit ut per edacitatis ingluviem eo, quo vivere debuit, pane moriatur. Pauper ad requiem Lazarus venerat, superbum divitem cruciabant tormenta : dives tamen Abraham fuerat, qui Lazarum in sinu tenebat. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
cem xͥ designat. quia
.x. litt̃a qua denariꝰ expͥ¬
mitur: in figuram cru¬
cis formatur.
num ibi ẽẽ pret̃ loth.
niquitatis hoc dr᷑ sicut
apud iheremiam. Hide¬
te siinuemiatis homi¬
nem facientẽ iusticiã

Expanded text:
cem Christi designat quia X littera, qua denarius exprimitur, in figura crucis formatur. num ibi esse praeter Lot; niquitatem hoc dicitur, sicut apud Jeremiam: « Videte si inveniatis hominem facientem justitiam ;
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ concordie ⁊ caritati p̃po¬
namꝰ. s ꝑ dext̃am prosꝑitatis
uł ꝑ sinistram adũsitatis in
pace et dilectione ꝑseueremꝰ.
sores heticos. Unde loth here¬
siarchas sig̃cat qui declinanꝰ
censum regionem sibi elegit.
pastores eiꝰ hereticos et scis¬
matices qui pulchra et decli¬
uia petunt. nec in monte cũ
cem et unitatem contempnen¬
tes. et optionem qͦ uolunt e¬
undi accipunt. et grãm fu¬
gientes lib̾o arbitrio se com¬
ticos etiam localit̾ fugiunt
sit regnum celorum solet
ẽẽ contentio.

Expanded text:
il concordiae et charitati praeponamus, sed per dexteram prosperitatis, vel sinistram adversitatis, in pace et dilectione perseveremus. rsores haereticos. Unde et Lot haeresiarchas significat, qui declinans censum, regionem sibi elegit. Pastores ejus, haereticos et schismaticos, qui pulchra et declivia petunt, nec in montem cum cem et unitatem continentes; et optionem quo volunt eundi accipiunt; et gratiam fugientes, libero arbitrio se comticos etiam localiter fugiuntsit regnum coelorum, solet esse contentio.
Abbreviated transcription (Latin):
potuit scire caym. nͥ uera ẽ interp̃ta¬
tio theodotionis. Et inflãmauit dñs
suꝑ abel et suꝑ sacͥficiũ eiꝰ. Suꝑ cayn
autem et suꝑ sacrificium eiꝰ non inflã¬
mauit: Ignem autem ad sacͥficium
et in dedicatione templi sub salomo¬
ue legimus. et quando helyas in
monte carmelo construxit altare.¬
ad cayni uero et ad munera eiꝰnon respex̃.
iatusq: es cayim uehem̃ter et conciclit u
lirecte offeras non recte dutem diuidas. perastr: quiesce. ad te comãuo¬

Expanded text:
potuit scire Cain, nisi vera esset interpretatio Theodotionis: « Et inflammavit Dominus super Abel, et super sacrificium ejus: super Cain vero, et super sacrificium ejus non inflammavit. Ignem autem ad sacrificium et in dedicatione templi sub Salomone legimus, et quando Elias in monte Carmelo construxit altareAd Cain uero et ad munera illius non respexit: iratusque est Cain uehementer, et concidit usi recte offeras, non recte autem dividas, peccasti? Quiesce, ad te co
Abbreviated transcription (Latin):
ritur quare contristatus
sara noscere debuit. Es ex re¬
uelatione dixit hoc sara
qd̾ sibi pͥus fuerat reuela¬
tum. Ille uͦ pat̾uo affectu
reuelauit. uł forte ambo
pͥus nescierunt quid eẽt.
et ꝑsaram nescientem ꝓ¬
phatum est. cũ muliebri
anumo mota eẽt ꝓpter
ancale supbiamͣ.

Expanded text:
ritur quare contristatus magis quam Sara noscere debuit: sed ex revelatione hoc dixit Sara, quod sibi prius fuerat revelatum. Ille vero paterno affectu revelavit. Vel forte ambo prius nescierunt quid esset, et per Saram nescientem prophetizatum est cum muliebri animo mota est propter ancillae superbiam.
Abbreviated transcription (Latin):
subditorum populorum
ra multiformis est. sig
stigandi eos qui ad hoc se¬
men et fidem ꝑtinent. et
ꝓpħia est nascituri de hoe
semine saluatoris. quins
in p̃senti ꝑ baptismum
ab onni pecc̃o mundan
et in futuro post resura¬
ctionem ab omni mons
corruptione liberaret.
Octo naruis autẽ resurre¬
ctionis głe conuenit. d¬
minus enu octauo dit
.i. post septimam sabm̾
resurrexit. et nos post sȩ
temꝑe resurgemꝰ. ab õn¬
b carnał concu pis cent¬
e corruptionib et uiei¬
is inquib maxime lux

Expanded text:
subditorum populorum.ra multiformis est. Sign judicium castigandi eos qui ad hoc semen et fidem pertinerent; et prophetia nascitur de hoc semine Salvatoris, qui nos in praesenti per baptismum ab omni peccato mundaret, et in futuro post resurrectionem ab omni mortis corruptione liberaret. Octonarius autem resurrectionis gloriae convenit: Dominus enim octavo die, id est post septimam sabbati resurrexit; et nos post sex tempore resurgemus, ab omnibus carnalibus concupiscentiae corruptionibus et vitiis in quibus lux
Abbreviated transcription (Latin):
tas sig̃cat᷑. qd̾ in medio ꝑa¬
diu plantatum. et scĩe bõi
et malidcm. quia animaq̃
debet in dm̃ extendi. si deo de¬
serto ad se conũsa fu̾it: et po¬
tentia sua sine deo frui uolui¬
erit: pena sequente. exꝑim̃¬
to discit quid sit int̾̃ bonum
qd̾ deseruerit: et malumqdͥ
cecid̾it. Et hoc erit ei gustaise
de ligno scĩe boni et mali.

Expanded text:
tas signatur, quod in medio paradisi plantatum, et scientiae boni et mali dictum: quia anima, quae debet in Deum extendi, si Deo deserto ad se conversa fuerit, et potentia sua sine Deo frui voluerit, poena sequente experiendo discit quid sit inter bonum quod deseruit, et malum quo cecidit: et hoc erit ei gustasse de ligno scientiae boni et mali.
Abbreviated transcription (Latin):
xͥ reda¬
cti. Hec sunt tͥa
sata farine que
mulier in euͣn¬
głio fermenta¬
uit. Azimi sunt
panes. qͥa sine
fermento mali
qͥtie. ⁊ feruore ꝑ¬
uerse doctrine:
oportet ẽẽ credentium unitatem.

Expanded text:
ti redacti. Haec sunt tria sata farinae, quae mulier in Evangelio fermentavit: azymi sunt panes, quia sine fermento malitquitiae, et fervore perversae doctrinae, oportet esse credentium unitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nificant. a quib õe
genus hominũ disse¬
minatum est. Signi¬
ficatur gͦ eccłia. uel
eungłica doctrina
ꝑ totum mundum
disseminanda. et
in tribus mundi ꝑ¬
tib. asia. affrica.
et europa. multi¬
plicanda.

Expanded text:
 quibus omne genus hominum disseminatum est. Significatur ergo Ecclesia, vel evangelica doctrina per totum mundum disseminanda, et in tribus mundi partibus, Asia, Africa et Europa, multiplicanda.
Abbreviated transcription (Latin):
sacͦ eloquio sapientes dei consi¬
lium trahunt a sapientib se¬
culi. Sic nunc ꝓ utilitate hoĩs
ip̃e conditor hominũ sumit. c̃
constet quia qͥ cuncta pͥusqm
ueniant conspicit. nicħ fec̃it
qd penitetido resipiscat. Nt gͦ
mirum nonẽ si spũales pleꝵx
ꝙutant᷑ ũbis carnalium. sie

Expanded text:
sacro eloquio sapientes Dei consilium trahunt a sapientibus saeculi. Sic nunc, pro utilitate hominis, ipse conditor hominum sumit, cum constet quia qui cuncta, priusquam venerint, conspicit, nihil fecerit quod poenitendo resipiscat. Ut ergo mirum non est, si spirituales plerumque utantur verbis carnalium, s
Abbreviated transcription (Latin):
cares in me. adũten¬
dum est deum fecisse¬
xorem ẽẽ abrahe qmͣ
putabat sororem. Eo
notandum qd̾ indm̃
peccat᷑: cũ talia etiam¬
cõmittunt᷑. Que putãt

Expanded text:
cares in me, » advertendum est Deum fecissexorem esse Abrahae, quam putabat sororem. Et notandum quod in Deum peccatur, cum talia committuntur quae putant
Abbreviated transcription (Latin):
et amissa dei facies non a mat᷑: timor
et tumore est non ex humilitate. Su¬
ꝑbto enim qui pecc̃m si liced non puni¬
ri: non deserit. Idẽ ⁊̃ .uͦii. modis pecc̃ms¬
consuetudinem ũtit᷑. ad extͤmũ false¬
desꝑationis nutritur.

Expanded text:
a metuitur, et amissa Dei facies non amatur, timor ex tumore est, non ex humilitate: superbit quippe, qui peccatum, si liceat non puniri, non deserit. Sicut quatuor modis peccconsuetudinem ducitur, ad extremum rationis enutritur,
Abbreviated transcription (Latin):
in suꝑna sustol¬
cum pudendum¬
in m̃bris motũ
sissent. Sic gͦ affecti sunt ut solent
homines sub oculis hominũ qd̃ e¬
quem nichil potest lat̾e. ⁊ carnem
cogitationib suis: et obscuratum
est insipiens cor eoꝵ ⁊ c̃. Ss deo faciẽ¬

Expanded text:
in superna sustolum, pudendumbris motum sissent. Sic ergo affecti sunt ut solent affici homines sub oculis hominum. Ere nihil potest, et ab eo carnem cogitationibus suis et obscuratum est insipiens cor eorum? se qui
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad senem omnis popłs
simul. Uocaueruntq loth:
et clixerunt ei. Ybisunt ui¬
ri qui introierunt ad te nͣo¬
noscamus eos. Egressus ad
eosloth post tergum acclu¬
dens hostium ait. Nolite
queso frẽs mei:nolite ma¬
lum hoc facere. hab̾eo lui

Expanded text:
usque ad senem, omnis populus simul; vocaveruntque Loth, et dixerunt ei, Ubi sunt viri qui introierunt ad te nonoscamus eos. Egressus ad eos Loth, post tergum occludens ostium, ait, Nolite, quaeso, fratres mei, nolite malum hoc facere; habeo du
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. et mausole¬
um eiꝰ ibi usq hodie
mam dicit iacob
p̃cipuam sedare
filio suo ioseph.
et addit qd̾ posse¬
d̾it eam ingładio
nis possessionẽ
illam. ñ cepit ui¬
re belli. anquia
salem cuutatem
siccimoꝵ filii eꝰ
expugnauerunt.
et uire belli potũ¬
amorrei. ingladio et

Expanded text:
e ad et Mausoleum ejus ibi usque hodie mam dicit Jacob praecipuam se dare filio suo Joseph, et addidit quod possederit eam in gladio nis possessionem illam, non cepit jure belli. An quia Salem civitatem Sichimorum filii ejus expugnaverant, et jure belli potuAmorrhaei in gladio et
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃s tuos qm
accepi de inci¬
nibs amorre¬
oꝵ in gladio
meo et sagco¬
ta. Siccuna
iuxta grecã
et latinam
consuetudi¬
nem decli
uiciose sichar legat.¬
tar in humerum pł¬
chre aulusit ad no¬
men dicens. ego dedi
tibi hum̃um unum.
arcu et gladio posse¬
disse. arcum et gla
to sichem et emorde
pida et castelia ob
eũsionem fed̾ate ur

Expanded text:
tribus tuis, quam accepi de manibus Amorrhaeorum in gladio meo et sagitta. Sichima, juxta Graecam et Latinam consuetudinem, declinvitiose ut Sichar legattur in humerum, pulchre alludit ad nomen, dicens, Et ego tibi dabo humerum unum. arcu et gladio possedisse, arcum et gladto Sichem et Hemor ppida et castella, ob eversionem foederatae ur
Abbreviated transcription (Latin):
.B. Eicce dediuo .o. h ⁊cͥ. Patet qd̵ auͦ pecc̃m hominis i
cħ noxium t̾ia ꝓtulit. non ħbam uenenatã. ñ arborem
st̾ilem. Omĩs enim ħba et ligna data sunt hominib
et uolatilib et ammnantib t̾re in escam. Nñ patet qd̃
tunc animalia aĩalium esu non uiuebant. s concor¬
dit̃ h̾bis et fructib uescebant᷑.¬
Notandum qͥd ubid at᷑ potestas hommi hbas et bru¬
ctus comedendi: subinfert᷑ et fcm̃ est ita. in quo sig̃cat᷑
quia hoc dicente deo. hec sͥ in esum concessa. cognouit

Expanded text:
 Ecce dedi, » etc. Patet quod ante peccatum hominis terra nihil noxium protulit, non herbam venenatam, non arborem sterilem. Omnis enim herba et ligna data sunt hominibus, et volatilibus, et animantibus terrae in escam. Unde patet quod tunc animalia animalium esu non vivebant, sed concorditer herbis et fructibus vescebantNotandum quod ubi datur potestas homini herbas et fructus edendi, subinfertur, « et factum est ita: » in quo significatur quod hoc dicente Deo, haec sibi in esum concessa cognovit
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis forma. s lu¬
minis magnitudĩe.
quid luminare mi¬
nꝰ et stellas illustͣt.
inaiorem etiã in ca¬
lore q mundum ca¬
lefacit. cum pretĩtis
añ eiꝰ creationem di¬
eb nich caloris ha¬
buisset. & auteme¬
quał uniusq mag¬
nitudinis luna cũ
sole cernit᷑. Hine eẽ
aiunt qd multolon¬
ginquior a tris atq
attior qmͣ luna in¬
cedit. id̾o qi magnitu¬
bis dinosci. om̃ia
enim longius porita uident᷑ breuiora.
¶Lamimare. in .u.p.d. tc̃. Et si lunam ⁊
stetias maiores in die aliqñ uideri con¬
tingat. non tñ diei s nocti lucis solati

Expanded text:
corporis forma, sed luminis magnitudine, quia luminare minus et stellas illustrat. Major est etiam in calore, quia mundum calefacit, cum praeteritis ante ejus creationem diebus nihil caloris habuisset. Quod autem aequalis uniusque magnitudinis luna cum sole cernitur, hinc esse aiunt quod multo longinquior a terris atque altior quam luna incedit, ideoque magnitusset dignosci. Omnia enim longius posita videntur breviora. « Et luminare minus, » etc. Et si lunam et stellas majores in die aliquando videri contingat, non tamen diei, sed nocti lucis solati
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipem uinarioꝵ in he¬
bum qd̾ in noĩe serui a¬
brahe dudum legimꝰ qd̃
nos possumꝰ more uulgi¬
uocare piic̃uam. et us
hodie apud barbaros ina¬
xime dignitatis ẽ regi

Expanded text:
pem vinariorum » in Herbum quod in nomine servi Aae dudum legimus, quem nos possumus more vulgicare pincernam, et usque hodie apud barbarximae dignitatis est, regi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ go sum cleui bethel ubi
unxisti lapidem: et uotum
uouisti mͥ. Nuncergo surge
et egredere cle terra hac re¬
uertens int̾ram natiuitati
tue. Respondunt rachel
et lya. Nunquid habemꝰ re¬
siclui quicquam in faculta¬
tib et herecditate domꝰ prĩs
ut̃e onne quaualienas
reputauit nos. et uendidit.
comeditq p̃cium nr̃m:. Sed
deus tulit opes prĩs nr̃i. et
nob̾eas traclidit ac filiis no¬
stris. U ncle omnia que p̃cep̃
tibi dñs fac. Surrexit itaq
iicob. et impositis lib̾is ac cõ¬
iugib suis suꝑ camelos abi¬
it. Tulitq omnem substan¬
tiam. greges. et quicquid in
mesopotamia acquisierat
ꝑgens ad ysaac piẽm suum.
int̾ram chanaan. Eo temꝑe
erat laban ad tondendas o

Expanded text:
go sum Deus Bethel, ubi unxisti lapidem, et votum vovisti mihi. Nunc ergo surge, et egredere de terra hac, revertens in terram nativitatis tuae. Responderuntque Rachel et Lia: Numquid habemus residui quidquam in facultatibus et haereditate domus patris nostri? Nonne quasi alienas reputavit nos, et vendidit, comeditque pretiuDeus tulit opes patris nostri, et nobis eas tradidit ac filiis nostris. Unde omnia quae praecepit tibi Dominus fac. Surrexit itaque Jacob, et impositis liberis et conjugibus suis super camelos abiit; tulitque omnem substantiam, et greges, et quidquid in Mesopotamia acquisierat, pergens ad Isaac patrem suum in terram Chanaan. Eo tempore Laban ierat ad tondendas o
Abbreviated transcription (Latin):
h factitabatur. Nec ccͣ p̃ep¬
tum: qi nulla lege ꝓ hibeba¬
contempserit. etiam si tm̃mꝰ
causa generandi utat᷑ płi
necessaria est ꝓpagatio
lectari uxoꝵ multitudinenͥ
libidinis magnitudine:
putant ha¬
Ubb̾i potuisse

Expanded text:
hoc factitabatur: si praeceptum, nulla lege prohibebacontempserit, etiamsi tantummodo causa generandi uti possitnecessaria est propagatilectari uxorum multitudine nisi libidinis magnitudine, putant haon potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
care uuit ab omni negotio.
et idͥo sterił. Affectando enĩo
tium. qͦ studia contempłois
S ed quia ip̃a precreandi ca¬
et dolet potiꝰ eurrere hoĩes ad

Expanded text:
care uult ab omni negotio et ideo sterilis. adfectando quippe otium, quo studia contemplationis sed quia et ipsa procreandi caet dolet potius currere homines ad
Abbreviated transcription (Latin):
Q uatuor reges quinq¬
iuyant. dum contrarie¬
potestates quinq sensi
est rex sodomo¬
scientis: cum
eisqui uestusta malicia ꝑ seuerant mo¬
re pecudum cecitatem libinis sequi ꝑ¬
suãdent. llincunt et bersa .i. mangu¬
stia constitutum. regem gomorre .i.
płͥ tumentis et sediciosi. cum eos qͥt᷑
s seuli angustiant᷑. ac nephas rapi¬
eos qui tm̃ t̾rena sapi¬
unt. in luxuria ꝑma ani¬
cant. Comedamꝰ eo bi¬
semeber qui interpr᷑ sr̃fluitate¬
ibiꝑditio. et est rex serui¬
us. cum ꝑ iracundi nane sẽstiti

Expanded text:
Quatuor reges quinqerant, dum contraripotestates quinque sensiest rex Sodomlentis, cum eis qui in vetusta malitia perseverant, more pecudum caecitatem libidinis sequi persuadent. Vincunt et Bersa, id est in angustia constitutum, regem Gomorrhae, id est populi tumentis et seditiosi, cum eos qui curis saeculi angustiantur ac nefas rapieos qui terrena taunt in luxuria permcant: « Comedamus et biSemeber, qui interpretatrditio, et est rex Sebois, cum per iracundiam et i
Abbreviated transcription (Latin):
Altam pr̃is. qr filium unicum
ĩmolauit. Terciam q̃ in ħ loco
apparet. scõꝵ qui in aduentũ
xͥ cum gaudio suscepunt. Tab̾¬
dentib exceptꝰ. et ab increduł
in ligno suspensus est.

Expanded text:
atris, quia Filium unicum immolavit; tertiam quae in hoc loco apparet, sanctorum qui adventum cum gaudio susceperunt. Taberdentibus exceptus, ab incredulis in ligno suspensus est.
Abbreviated transcription (Latin):
cdullam terre. Precipe etiam
ut tollant plaustra le t̾ra e¬
gypti ad subuectionẽ ꝑuuloꝵ
suoꝵ. ac coniugum. et dicito.
totꝰ uenientes nedimittatis
quioꝗͣ de suppellectili ur̃a qͥa
omnes opes egyptiurẽ erunt.
Necerunt filii ił ut eis man¬
nis imꝑium et cibaria initiñe.
singue qͦ ꝓferri iussit bĩnas

Expanded text:
dullam terrae. Praecipe etiam ut tollant plaustra de terra Aegypti, ad subvectionem parvulorum suorum ac conjugum: et dicito:  venientes ne dimittatis quicquam de supellectili vestra quia omnes opes Aegypti vestrae erunt fecerunt filii Israhel ut eis mannis imperium et cibaria in itinere lisque proferri iussit binas
Abbreviated transcription (Latin):
homo non qd̃ statim ederet.Si enim ad omia supͣdicta
referimꝰ qd̾ ait. et fcm̃ est ita: consequens erit ut di¬
camꝰ eos multiplicatos sexta die. qd̾ post multos an¬
nos factum est.

Expanded text:
homo, non quod statim ederit. Si enim ad omnia supradicta referimus quod ait « et factum est ita, » consequens erit ut dicamus eos jam multiplicatos sexta die, quod post multos factum est
Abbreviated transcription (Latin):
entib a sycdone geram. usq
gazam donec ingrecdiaris¬
sodomami et gomorram. et a¬
damaim. et seboim.usq le¬
sa. Hisunt filii cham incog¬
nationib et linguis. et ge¬
nerationib terrisq et gen¬
tib suis. De senuiu uce qua

Expanded text:
entibus a Sidone Geraram usque Gazam, donec ingrediarisSodomam et Gomorram, et Adamam, et Seboim, usque Lesa. Hi filii Cham in cognationibus, et linguis, et generationibus, terrisque et gentibus suis. De Sem quoque na
Abbreviated transcription (Latin):
ioseph. qd̃ cum illo ma¬
le egerant. et hoc eis di¬
uno iudicio redderetur
qd̃ se ꝑiclitari uidebant
ioseph. int̾pres enim int̃
uidebant interp̃tem qͥ
int̾ illos erat. nichil ei
estis: fr̃ur̃ unus liget᷑ in carcere. Uos autem
abite et ferte frumenta que emistis in cdomoᷤ
ur̃as. et frẽm ur̃m minimũ ad me adducite.
ut possim urõs ꝓbare sermones. et non mori¬
amini. Iecerunt ut clixerat et locuti sunt ad
inuicem Merito hec pati quia peccauim in

Expanded text:
Ioseph, quod cum illo male egerint et hoc eis diuino iudicio redderetur, quod se periclitari uidebant,Ioseph; interpres enim inter uidebant interpretem, qui inter illos erat, nihil eiester unus ligetur in carcere: vos autem abite, et ferte frumenta quae emistis, in domos vestras, et fratrem vestrum minimum ad me adducite, ut possim vestros probare sermones, et non moriamini. Fecerunt ut dixerat, et locuti sunt ad invicem: Merito haec patimur, quia peccavimus in
Abbreviated transcription (Latin):
pħ. expł. estis. huic sentẽ¬
tie int̾posuit iuirationẽ.
quia siũa ñ dixissent ex¬
ploratores eẽnt .i. explo¬
raitoꝵ pena digni eẽnt.
qͦs tñ uera dr̃e sciebat.
castissimũ nouit dicab.
Si hoc adult̾ium de qͦ adu
argueris cõmisisti: damp¬
net te deus. ⁊ his ubis adhi¬
besit uirationem: um oĩno
uirat. Ibi enim conditio ẽ
quia dixit. si fecisti. quem
tñ ñ fecisse certum habet.
s dicit aliquis. Herum ẽ
quia si fecit adult̾ium dõp¬
ctum ẽẽt. exploratoꝵ pe¬
na digni estis. hoc ẽ explo¬
ratores deputamini m̃i¬
to mendacui ur̃i. Estis aũ
potuisse dici ꝓ habemini
et deputamini. innum̃e
similes locutioneᷤ docent.
Inde etiam illa helye.
Quicũq exaudierit erit

Expanded text:
es estis. Huic sententiae interposuit jurationem, quia si vera non dixissent, exploratores essent, id est, exploratorum poena digni essent; quos tamen vera dicere sciebat. castissimum novit dicat: Si hoc adulterium de quo argueris commisisti, damnat te Deus, et his verbis adhibuit jurationem, verum omnino jurat. Ibi enim est conditio, quia dixit, si fecisti, quem tamen non fecisse certum habet. Sed ait aliquis: Verum est, quia si fecit adulterium, damctum esset, exploratorum poena digni estis, hoc et exploratores deputamini merito mendacii vestri. Estis autem potuisse dici pro habemini et deputabimini, innumerae similes locutiones docent. Unde est illa Eliae: Qui cunque exaudierit in
Abbreviated transcription (Latin):
inore sacculi dixit fr̃ĩ¬
b suis. Reddita est
mͥ pecunia. En hr in sacco:
et obstupefc̃i turbatiq dixer̃t̃
mutuo. Quid nam ẽ hoc qd̃
fecit nob̾ cdẽ: Ueneruntq ad
iacob prẽm suum infram cha¬
naan. et narrauer̃t ei om̃ĩa
que sͥ accidissent dicentes.
Locutꝰ ẽ nob̃ dñs terre dure.
et putauit nos exploratores
ẽẽ ꝑuintie. Cui respondimꝰ
pacifici sumꝰ: nec ullas moli¬
mͦ insidias. Ouodecim frẽs

Expanded text:
in ore sacculi dixit frbus suis reddita est mihi pecunia en habetur in sacco et obstupefacti turbatique dixerunt mutuo quidnam est hoc quod fecit nobis Deus veneruntque ad Iacob patrem suum in terra Chanaan et narraverunt ei omnia quae accidissent sibi dicentes locutus est nobis dominus terrae dure et putavit nos exploratores provinciae cui respondimus pacifici sumus nec ullas molimur insidias duod
Abbreviated transcription (Latin):
ueniat: An ĩ bono et fide
ip̃i qͥ eum intanto hono¬
bat. si illi seruabat qͥ eũ
seruum empticium pos¬
sidebat: ad̾ si ñ curabet
phartionis salutem: ñ¬
hominis salute uitare
ñ debuit Anñ est ꝑuiri¬
ums Tenuit enĩ unũ eoꝵ
doñ ueniret beniamin:
Ad omnes enĩ potuio ꝑti¬
nere qd̾ dcm ẽ. Namqͥm̾¬

Expanded text:
ueniret? an etiam bono et fidelipsi, qui eum in tanto honoat, si illi seruauit, qui eum seruum emticium possidebat! quodsi non curabat Pharaonis salutem, nuhominis salute uitare non debuit? an non est periurium? tenuit enim unum eorum, donec ueniret Beniamin, ad omnes enim non potuit pertinere quod dictum est; nam
Abbreviated transcription (Latin):
fre ntafplis uendebant᷑.
Cumq: adoassent eum fr̃s¬
alienos duriꝰ loquebat᷑ inter¬
rogans eos. Unde uenistis:
Qui responłunt. De t̾racha¬

Expanded text:
enta populis vendebantur. Cumque adorassent eum fralienos durius loquebatur, interrogans eos, Unde venistis? Qui responderunt: De terra Cha
Abbreviated transcription (Latin):
famulitui machinant᷑ mali.
Quib ille respondit. Ilst ẽ.
Immunita tre huiꝰ consicłare
odedecim inquiunt serui tui
fr̃s sumꝰ. et filii uiri unꝰ int̾ra
chanaan Minimus cum pait
nr̃o ẽ: alius nonẽ suꝑ Hoc ẽ
fut qd̾ locutꝰ sum: exploraito¬
res estis. I am nunc exꝑim̃¬
tum ur̃icapiam. Per salutẽ
pharaonis non egrediemini

Expanded text:
mali quibus ille respondit aliter est inmunita terrae huius considerare odecim inquiunt servi tui fratres sumus filii viri unius in terra Chanaan minimus cum patre nostro est alius non est super hoc est ait quod locutus sum exploratores estis iam nunc experimentum vestri capiam per salutem Pharaonis non egrediemini
Abbreviated transcription (Latin):
lumpniantur qd̾ in
aliquib u̾bis ñ oĩno
nconsentiunt. cumreᷤ
et sententide. hunc
enim librum unus scͥo¬
sit. qui ea que supͣdĩ
cum mandaret abra¬
ham. uel reliqua po¬
tuit pouere si ad rem
ꝑtinere iudicaret cũ
ũitas narrationis᷑ exi¬
git. nͥ ut rerum sen¬
tentiaꝵq u̾itas sit.
quib uoluntas ꝓpt̾
quam intimandã
uerba fiunt satis ap

Expanded text:
lumniantur quod in aliquibus verbis non omnino conveniunt, cum res et sententia eadem; hunc enim librum unus scripsit, qui ea quae supra dixit, cum mandaret Abraham, vel reliqua ponere potuit, si ad rem pertinere judicaret: cum veritas narrationis non exigit, nisi ut rerum sententiarumque veritas sit, quibus voluntas propter quam intimandam verba fiunt satis ap
Abbreviated transcription (Latin):
itinere dormire est: in p̃sentis ui¬
te tñsitu a rerum temꝑaliũ amo¬
re qͥescere.⁊ in rdierum labentiũ
cͤsu ab appetitu uisibiliũ m̃tis ocu¬
tor aꝑuit. Culpa enim oculos con¬
cupiscentie aꝑuit. qͦs innocentia
clausos tenebat. Angłos ascendũ¬
tes ⁊ descendentes cerñe ẽ: ciues
suꝑne patͥe contemplari. qnͣto a¬
quanta compassione caritatis.
nr̃is infirmitatib condescendant.
slotandum autẽ qd̾ ille dormieis
angsos conspicit: qͥ in lapide ca¬
tenta m̃te imitationem redemp¬
toris obseruat. qr caput ponit in

Expanded text:
tem dormire est, in praesentis vitae transitu, a rerum temporalium amore quiescere, et in dierum labentium cursu, ab appetitu visibilium corum . Culpa quippe oculos concupiscentiae aperuit, quos innocentia clausos tenebat. Angelos vero ascendentes et descendentes cernere, est cives supernae patriae contemplari inhaereant, vel quanta compassione charitatis nostris infirmitatibus condescendant. Notandum valde est quod ille dormiens angelos conspicit qui in lapide catenta mente imitationem Redemptoris observat. Caput ponit in
Abbreviated transcription (Latin):
dei satiͤfac̃.¬
dm̃ quen
audit confitetur: p̃dicatori
offert. Et notandum qd̾ hy¬
driam ab humero inclinanᷤ
posuit. quia illa confessio
placita est que abonooꝑe
in eo qd̾ credidit uacua ñ re¬
mansit. Mox enum p̃dica¬
uit qd̾ audiuit. et docendo
multos ex se p̃dicatores ꝓ¬
tulit. Aqua enim in hyd̾a:
scĩa p̃dicationis in m̃sura
Studet enim non plus sa¬
ꝑe qm oportet saꝑe. Hyda
in ulna: mensura p̃dicd
p̃bet. quia ũbum uite non
solum prudentib s et stul¬
tis p̃dicatur. Hñ. Sapienti¬
b et insipientib. d .s. Nel¬

Expanded text:
dei satisfacum, quem audit, confitetur, praedicatori offert. Et notandum quod hydriam ab humero inclinans posuit, quia illa confessio placida est quae a bono opere in eo quod credidit, vacua non remansit. Mox enim praedicavit quod audivit, et dicendo multos ex se praedicatores protulit. Aqua enim in hydria, scientia praedicationis in mensura. Studet enim non plus sapere quam oportet sapere. Hydria in ulna, mensura praedicpraebet, quia verbum vitae non solum prudentibus, sed etiam stultis praedicatur. Rom. I: « Sapientibus et insipientibus de
Abbreviated transcription (Latin):
et laespomilit: Gibe. quir et camelis
tuis potum tribuam. ipa est quam pre¬
pasti seruotuo ysaac. et ꝑ hoc intelli¬
gam quod feceris misccłiam cum dño
meo. Necdum intra se puer uerba com¬
pleuerat: et ecce rebedra egrecdiebatur

Expanded text:
it, bibe; quin et camelis tuis dabo potum: ipsa est, quam praeparasti servo tuo Isaac: et per hoc intelligam quod feceris misericordiam cum domino meo. Necdum intra se verba compleverat, et ecce Rebecca egrediebatur
Abbreviated transcription (Latin):
deus uocem
pueri deloco
ubierat. Et
dixit angłs¬
ueat. in hebͤo
ñ uidebo mor
contra puerũ
et leuaũit uo¬
cem et fleũtt¬

Expanded text:
inus vocem pueri de coelo, ubi erat, et dixit angveat. In Hebraeo Non videbo mortcontra puerum, et levaverit vocem, et fle
Abbreviated transcription (Latin):
to sus: clixit ao eam. Ngar
ancilla saray. unde uenis aut
quo uadis: Que respondit.
Nfacie saray domine mee e¬
go fugio. Dixitq ei angelu
dñi. Reuert̾e ad dnãm tu¬
am: et humiliare sub ma¬
nu illius. Et rursum. Mul¬
tiplicansinquit multi plica¬
bo semen tuum. et non nu¬
merabitur pre multitucli¬
ne. Ac cdeinceps. Ecce ait
concepisti et paries filiũ:.
uocabisq nomen eiꝰ hyg¬
mael. eo quod audierit do¬
minus afflictionem tuã.
manus eiꝰ¬
contra om¬
nes. et ma

Expanded text:
to, dixit ad illam: Agar, ancilla Saray, unde venis aut quo vadis? Que respondit: A facie Saray domine mee e Dixitque ei angelus Domini: Revertere ad dominam tuam et humiliare sub manu ipsius. Et rursum: Mutiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum, et non numerabitur prae multitudine. Ac deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. manus econtra omnes, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
rusticus scd̾m alios. In heba¬
o hrͦ phara quod interpi
nager. Significat semenb
bitat᷑um in deserto .i. sar
cenos. uagos incertis sedib
qui omnes gentes quib de¬
sertum ex latere uingitur
incursantes impugnant᷑¬

Expanded text:
, secundum alios. In Hebraeo habetur phara quod interpretatur onager. Significat semen ejus habitaturum in deserto, id est, Saracenos vagos, incertisque sedibus, qui omnes gentes quibus desertum ex latere jungitur incursantes, impugnant
Abbreviated transcription (Latin):
tem fames interra. Descen¬
ditq abram in egyptum ut
ꝑegrinaretur ibi. p̃ualue¬
rat enim fames in terra.
Cumq prope eẽt ut ingre¬
deretur egyptum: dixit
saray uxori sue. Noui qd̾
pulchra sis mulier. et quod
cum uicle. rint te egyptii
dicturi sunt uxor ip̃ius est
et interficient me ⁊ te re
eitur cur patarcha menti¬
ri uoluit ut diceret so
porem suam. et non po¬
A do cõmisit. qui siuelli
e pudiciciam apud pha¬
raonem conseruare poᷤ¬
set s ũitatem uoluit ce¬
lari non mendatiũ dici.
Soror enim dr᷑ quia filia
fris. et in hoc oftendit᷑
qd nemo debet tempta¬
re d̾m suum. dum habr
quid faciat: rõnabili
consilio fecit enim qd̾
autem non potuit d̾o cõ¬
misit in quem sꝑauit.¬
tides aut spes fefellit.¬

Expanded text:
tem fames in terra, descenditque Abram in Egyptum ut peregrinaretur ibi; praevaluerat enim fames in terra. Cumque prope esset ut ingrederetur in Aegyptum, dixit Sarai uxori suae: Novi quod pulchra sis mulier, et quod cum viderint te Aegyptii, dicturi sunt: Uxor ipsius est; et interficient me, et te reritur, cur Patriarcha mentri voluit, ut diceret Saram sororem suam, et non potius Deo commisit, qui, si vellet, ejus pudicitiam apud Pharaonem servare posset. Sed veritatem voluit celari, non mendacium dici. Soror enim dicitur, quia filia fratris erat. Et in hoc ostenditur, quod nemo debet tentare Deum suum, dum habet quod rationabili consilio faciat. Fecit quod uod non potuit Deo commisit, in quem sfides aut spes fefellit.
Abbreviated transcription (Latin):
Et sullata est mulier in
domum pharaonis. abram
uero bñ usi ꝓpͥter illam.
Cueruntq ei oues. et boueᷤ.
et asini. et serui. et famule
et asme et cameli. Flagella¬
uit autem dñs phardonẽ
aptagis marimis et domũ eiꝰ¬
Uocauitq pharao abram:
et clixit ei. Quid nam est
quod fecisti mͥ: Quare non indicasti qd̾
uxor tua eẽt: Quam ob causam dixisti ẽẽ
lorore m tuam ut tolłem eam mͥ in uxorẽ.¬

Expanded text:
et sublata est mulier in domum Pharaonis. Abram vero bene usi sunt propter illam: fueruntque ei oves, et boves et asini, et servi et familiae, et asinae, et cameli. Flagellavit autem Dominus Pharaonem plagis maximis, et domum eVocavitque Pharao Abram, et dixit ei: Quidnam est quod fecisti mihi? quare non indicasti quod uxor tua esset? Quam ob causam dixisti esse sororem tuam, ut tollerem eam mihi in uxore
Abbreviated transcription (Latin):
leruabunt. Oic engo ol serto te quod soror
meaͣ sis ut bñ sit mͥ ꝓpt̾ te. et uiuat anima
mea ob grãm tui. Cum itaq ingressus eẽt
abram egyptum: uidunt egyptii mulie¬
rem qd eẽt pulchra nimis. et nuntiauert̃

Expanded text:
ervabunt. Dic ergo, obsecro te, quod soror mea sis: ut bene sit mihi propter te, et vivet anima mea ob gratiam tui. Cum itaque ingressus esset Abram Aegyptum, viderunt Aegyptii mulierem quod esset pulchra nimis. Et nunciaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
um neo. Respondit ephron.
Domine mi audi. Terram
quam postulas qͣdringen¬
tos argenti siclos ualet.
Istito ẽ p̃cium int̾ me et te.
Sed quantum ẽ hoe. Sepe¬
li mortuũ tuum. Quod cũ

Expanded text:
um in eo. Respondit Ephron: Domine mi, audi: Terram quam postulas, quadringentos argenti siclos valet: istud est pretium inter me et te: sed quantum est hoc? sepeli mortuum tuum. Quod cu
Abbreviated transcription (Latin):
et hyras opilio gregis ocdollami¬
ta in tamnas. Nuntiatumq tba¬
mar quod socer illius ascenderet
intamnas ad tondendas oues.
Que depositis uiduitatis uestibus
assumpsit theristrum. et muta¬
toꝰ bebitu seclit in buuo itineris
quod ducit ad tamnam. eo quod
creuisset sela. et non eum accepi¬
set maritum. Quam cum uidis¬
set uidas suspicatꝰ ẽ ẽẽ meretri¬
cem. Oꝑuerat enim uultum su¬
um ne agnosceret᷑. In grediens¬
q dio eam: ait. Dimitte me ut co¬
eam tecum. I esdiebdrt enui qd̃

Expanded text:
et Hiras opilio gregis Odollamita in Thamnas nuntiatumque est Thamar quod socer illius ascenderet in Thamnas ad tondendas oves quae depositis viduitatis vestibusassumpsit theristrum: et mutato habitu, sedit in bivio itineris, quod ducit Timnatham: eo quod crevisset Sela, et non eum accepisset maritum. Quam cum vidisset Judas, suspicatus est esse meretricem: operuerat enim vultum suum, ne agnosceretur. Ingrediensque ad eam, ait: Dimitte me, ut coeam tecum: nesciebat enim quod
Abbreviated transcription (Latin):
s irascentis et minantis
accipiamꝰ: nulla questio ẽ.
humano enĩmore ad hoĩe
loquitur deus. et ira el sñ
ꝑturbatione est: quia im¬
nitabił est. Sepe autem
sic minando dicimꝰ. uidea¬
m̾ si ñ tͥ facio. et siñ potero
ar utrum ñ possim. s ꝑtͦ¬
batio ñ cadit ind̾m. mos
autem humane locutoĩs
ẽ cui deus se coaptat. ut
humane infirmitati con¬
ueniat.

Expanded text:
 irascentis et minantis accipiamus, nulla est quaestio. Humano enim more ad homines loquitur Deus, et ira ejus sine perturbatione est, quia immutabilis est. Saepe autem sic minando dicimus: Videamus si non tibi facio, et si non potero ar utrum non possim. Sed perturbatio non cadit in Deum. Mos autem humanae locutionis est, cui Deus se coaptat, ut humanae infirmitati conveniat.
Abbreviated transcription (Latin):
sumq ꝓmittit᷑ ysaac in
gentẽ magnam futurus.
et qd in eo benedicentur
omnes gentes terre. quibꝰ
ũbis duo illi ꝓmittuntur
gens uideoꝵ scd̾m carnẽ:
eros gentes i cd̾m fidem.

Expanded text:
sumque promittitur Isaac, « in gentem magnam futurus, » et quod « in eo benedicentur omnes gentes terrae. » Quibus verbis duo illi promittuntur: gens Judaeorum secundum carnem, et omnes gentes per fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
lt. Rurius mulier proue¬
cte etatis. et si adhue muli¬
ebia contingant ei. de se¬
niore parere non potest. de
uuene potest. Miraculũ
qͦ fuit. quia utenq senex
et ꝓuecte etatis. et desie¬
rant sare muliebria.¬

Expanded text:
t. Rursus mulier provectae aetatis, etsi adhuc muliebria contingant ei, de seniore parere non potest, de juvene potest. Miraculum ergo fuit, quia uterque senex et provectae aetatis, et desierant muliebria
Abbreviated transcription (Latin):
mamet abraham isimũl gradiebatur declucent eos. Nrcit¬
q clominus. N um celare potero abraham
que gesturus sum. cum futurus sit ingen¬
tẽ magnã ac robustissimã. et benedicen¬
cde sunt in illo omnes nationes terre: Sc̃io
emim qus i ecepturins sit faliis suis et do¬
mui sue post se ut custocliant iuam dm̃.¬

Expanded text:
mam, et Abraham simul gradiebatur, deducens eos. Dixitque Dominus: Num celare potero Abraham quae gesturus sum, cum futurus sit in gentem magnam, ac robustissimam, et benedicendae sint in illo omnes nationes terrae? Scio enim quod praecepturus sit filiis suis, et domui suae post se, ut custodiant viam D
Abbreviated transcription (Latin):
nerare nonͣ poterat
De cethura enim pꝰe
gñauit. quia iuuen¬
cula futt. Tradure
nm phisici quia se¬
nex de femina ꝓue¬
ctioris etatis. et si
lieb̾a contingante
generare non poss
dns abrahe secreta suã
cõmittit. quem uolunta¬
tlsue ⁊ secretorum fidelẽ
ancutione cognouit. De qͦ
in carne nasciturus erat.
inquo sunt om̃s thesauri
sapĩe et scĩe dei abicondi¬

Expanded text:
nerare non poterat: de Cethura enim postea generavit, quia juvencula fuit. Tradunt enim medici quia senex de femina provectioris aetatis etsi muliebria contingant ei generare non posss Abrahae secreta sua committit, quem voluntatis suae et secretorum fidelem exsecutorem cognovit; de quo ipse carne nasciturus erat « in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
Durĩs tam uernaculuii qm empticius circum cide.¬
tur. et ͤ quiiiq: non fuerit de stir¬
pe uestra. Eritq pactum meum in
carne ur̃a in fedus eternum Hasculꝰ¬
ciuu iiepucii caro circumcisa non
fuerit: qdelebitu anma illa le po¬

Expanded text:
ris. Tam uernaculus quam emptitius circumcidetur, et quicumque non fuerit de stirpe uestra: eritque pactcarne vestra in foedus aeternum. Masculuraeputii caro circumcisa non fuerit, delebitur anima illa de po
Abbreviated transcription (Latin):
eccłia ht̃ secum minoris meriti animas
que ipsam morib secuntur. Sed ald con¬
templationis thorum non ꝓuehunt᷑.
puer quoq quosdam habuit in comi¬

Expanded text:
Ecclesia habet secum minoris meriti animas, quae ipsam moribus sequuntur: sed ad contemplationis thorum non provehuntur. Pueros quoque quosdam habuit in comi
Abbreviated transcription (Latin):
iasiinseste uater pretationem
congruam sibi. Nd quos cũ
introisset ioseph mane ⁊ ui¬
disset eos tristes: sciscitatꝰ ẽ.
dicens. Cur tristior ẽ hodie
solito facies ur̃a: Qui respon¬
cd̃unt. Sompnium uidimꝰ et
non est qui interprete tur no¬
quid non dei ẽ interp̃tatio:

Expanded text:
a iuxta interpretationem congruam sibi ad quos cum introisset Ioseph mane et vidisset eos tristes sciscitatus est dicens cur tristior est hodie solito facies vestra qui responderunt somnium vinon est qui interpretetur noquid non Dei est interpretatio
Abbreviated transcription (Latin):
filii sebeon uxoris esau. quos genuit ei hieus. et
cit pͥmogenitie sau: dux theman. dux omar. dux
sepbua. dux ceneth. lux chore. dux gathan. dux¬
dathar. cdux amalech. Hi filii eliphat in terra e¬
dom. et hifilii ade. Hiquoq filii rahuhel. filiie¬
sau. clux naath. dux zarath. dux semma. dux
mera. Hi cduces rahuhel interra edom. Isti filii
bethsemath uxoris esau. Hiautem filii ooliba¬
ma uxoris esau. dux hieus. dux hielom. dux cho¬
re. Hiduces oolibama filie ane uxoris esau. Isti¬
sunt filii esau. et hiduces eoꝵ ipse eit edom.¬
sti filii seyr hoirei habitatoreᷤᷤ¬

Expanded text:
filiae Sebeon, uxoris Esau, quos genuit ei, Jeus et Jaz primogeniti Esau: dux Theman, dux Omar, dux Sephu, dux Cenez, dux Core, dux Gatham, dux Amalech. Hi duces Eliphaz in terra Edom, et hi filii Adae. Hi quoque filii Rahuel filii Esau, dux Nahath, dux Zara, dux Semma, dux Miza. Hi autem duces Rahuel in Terra Edom: isti filii Basemath uxoris Esau. Hi autem filii Oolibama uxoris Esau: dux Jeus, dux Jalam, dux Core. Hi duces Oolibama filiae Ana uxoris Esau. Isti filii Esau, et hi duces eorum: ipse est Edomnt filii Seir Horraei, habitatore
Abbreviated transcription (Latin):
dc̃a quio de x credere debeat in¬
telligo. que se mor pallio o¬
netrat: tacto de ante acta ui¬
ta confuitoitur. Unde infirmi¬
tatem suam pallio oꝑire niti¬
tur. et que pͥus in camelo lib̾e
gestabatur: descendens uere¬
tundia tegitur. cui qͣi uecun¬

Expanded text:
quid de Christo credere debeat, intelligit. Quae se mox pallio conetrat, tanto de anteacta vita confunditur. Unde infirmitatem suam pallio operire nititur; et quae prius in camelo libere gestatur, descendens verecundia tegitur, cui quasi verecun
Abbreviated transcription (Latin):
ac quity puᷤᷤ
dñi fuit. ad orõnem qi uirũ
iustum tunc domo egressum¬
ip uł nona hora añ soł occasũ
spũales uictimas deo obtuli̾se.

Expanded text:
ac, qui typus Domini fuit, ad orationem quasi virum justum a domo egressum nona hora, vel ante solis occasum, spirituales victimas Deo obtulisse.