comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et i .b. ẽ applicata boĩtas. et diffrĩa. et
sic̃ artista deb se ad iuinare cũ istis t̾mĩs
qui sũt sb̾ .b. et si uult se ad uinare appli¬
cet alios t̾minos ĩplicatos i ip̃a qõne.
tam magͥtudĩe et et̾nitatẽ. et si nõ sũt
ĩfinita magᵈ et et̾nitas sequit᷑ ꝙ deus
nõ est. et sic habebit can̾as .b.c.d. de¬
inceps discurrat ꝑ istos t̾miuos ad ꝓbã¬
dum deum ẽẽ uel ad imꝓbãdũ. sic̃ trec
t̾num sũt discursi ꝑ pͥncipia et regłas.

Expanded text:
B est applicata bonitas et differentia; et sic artista debet se adiuuare cum istis terminis, qui sunt sub B. Et si uult se amplius adiuuare, applicet alios terminos, implicatos in ipsa quaestione, tam magnitudinem et aeternitatem. Et si non sunt infinita magnitudo et aeternitas, sequitur, quod Deus non est; et sic habebit cameram B C D. Deinceps discurrat per istos terminos ad probandum Deum esse, uel ad improbandum, sicut tres termini sunt discursi per principia
Abbreviated transcription (Latin):
siue accidens. et suũ cõcretũ siłr. sic quã¬
titas et quautũ. quantũ tñ dico ĩ quãtũ
est habitus et sic est accidẽtale. siue ac¬
dum. calidũ tu dico ĩ quantũ est habitus
ꝗa sic est accidens. Quartus ẽ qñ abstra¬
ctũ est accideus et suũ ꝯretũ est sb̾a. sicut
albedo et albũ. dico albũ sub rõne corpis
de albedĩe habituati. et sic est sba. et nõ
accidens. Om̃s isti quatuor modi sũt ĩ¬
explicari in ꝯlusiõẽ ad dcg̃ .iiiiͦʳ. modos. ut
ĩtellectꝰ nõ decipiat᷑ ꝑ uariatiõe medii.
De applicatione ꝑ primã figuran.

Expanded text:
iue accidens et suum concretum similiter. Sicut quantitas et quantum; quantum tamen dico, in quantum est habitus, et sic est accidentale siue acdum. Calidum quidem dico, in quantum est habitus, quia sic est accidens. Quartus est, quando abstractum est accidens, et suum concretum est substantia; sicut albedo et album. Dico enim album sub ratione corporis, de albedine habituati; et sic est substantia et non accidens. Omnes isti quattuor modi sunt imexplicari in conclusione ad istos quattuor modos, ut intellectus non decipiatur per uariationem medii. 3 DE APPLICATIONE
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ira ꝯ̃dicit patie. cuiꝰ remediũ ꝯsistit
ut resistat᷑ ei cũ patĩa. ¶Ira incipit cu
odire. s illa cõrumpit cũ amare. Ira nis¬
surat cũ ĩmensura. remediũ uero ꝯsistit
in mẽsurando cũ mẽsura. ¶Hullus homo
quiescit cũ ira. oĩs hõ cũ patĩa quiescit.
Maior ira absq maiori patiã est uu¬
pugnabilis. nõ aũt eꝯũso. et ĩ isto pas¬
su cognosct ĩ tellectꝰ ꝙ utus absoluto for¬
tior est itio. ¶Ira coequat actꝰ ĩtelle¬
ctꝰ et uolũtatis ĩ furore. quor remediũ
põt dari in cocquãdo illos cũ abstinẽtia. pa¬
tiẽtia. et caritate. Minor ira cũ unĩo
in furore nãq ĩtellectꝰ nullã deliberatioẽm

Expanded text:
contradicit patientiae; cuius remedium consistit, ut resistatur ei cum patientia. 13. Ira incipit cum odire; sed illa corrumpitur cum amare. 14. Ira mensurat cum immensura; remedium uero consistit in mensurando cum mensura. 15. Nullus homo quiescit cum ira; omnis homo cum patientia quiescit. 16. Maior ira absque maiori patientia est impugnabilis, non autem e conuerso. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod uirtus absolute fortior est uitio. 17. Ira coaequat actus intellectus et uoluntatis in furore; quorum remedium potest dari in coaequando illos cum abstinentia, patientia et caritate. 18. Minor ira cum maiori| in furore namque intellectus nullam deliberationem
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ sibi coessentialit. cui indendũ est ꝙ
ip̃a ht̃ suo corelatiuos cõfusos rõne sui
alio. cui dicondũ est ꝙ ip̃a est in uolũta¬
to ligani cũ quo uolũtas se ligat ad odi¬
endũ absq rõne. et ĩtellectꝰ ad ignorã¬
dum. et memoria ad reco obliuiscẽdum.
ꝑ quartã spẽm q̃r ira ꝗd ht̃ in alio ad¬
qd̾ dicendũ est ꝙ ip̃a ht̃ in uolũtate i¬
ꝑium. co ꝗa impat ei odire bomĩ et di¬
ligẽ malũ et adhuc ht̃ diuu in ĩtel¬
lectu et ĩ memoria. nã intellectui impe
nam peccatũ est. peccatũ ꝗdem nõ est de
aliquo mat̾iałr loquẽdo. ꝑ ẜam spẽ .d.¬

Expanded text:
t sibi coessentialiter? Cui respondendum est, quod ipsa habet suos correlatiuos confusos ratione sui alio? Cui dicendum est, quod ipsa est in uoluntate ligamen, cum quo uoluntas se ligat ad odiendum absque ratione, et intellectus ad ignorandum, et memoria ad obliuiscendum. Per quartam spequod dicendum est, quod ipsa habet in uoluntate imperium, eo quia imperat ei odire bonum et diligere malum. Adhuc habet dominium in intellectu et memoria; nam intellectui impernam peccatum est. Peccatum quidem non est de aliquo, materialiter loquendo. Per secund
Abbreviated transcription (Latin):
libus et ꝑficitur cũ spñalib. cura aũt
do ymagĩabilia et sensibilia ¶Inui¬
dia est m̃sura cũ qua ĩuidiosus men¬
surat iniuriã. imprudentiã et huius¬
modi. s cura ꝯsistit ꝑ mẽsurã. iustitie
prudẽtie et huimõi. Inindiosus
nõ quiescit in his que obiectat nã
cum labore desiderat. cura tñ datur
cum ille labor eutat᷑ usq qͦ ad ꝗe¬
cem pueniat. ¶Inudiosus cũ maiori
ĩuidia maiores labores ht̃. ueꝵ tñ cũ ma¬
iori caritate põt curari ut maiores actio¬
nes habẽ possit. Inuidia cũ suo actu
om̃s actus alior uitioꝵ cocquat. et hu¬
uis cura cõsistit cũ caritatis actu cũ quo
coequant᷑ onĩs alii actus uͥtutũ EIniu¬
diosus ea q̃ possidet credit ẽẽ minora
et ꝙ illa q̃ inuidet sint maiora. s cura
ꝯsistit querendo que est utilitas et finis
illius. De ĩuidia ꝑ regłas deducta.
Trũ midia sit gnͣalius pectatum
obiectine ꝙͣ auaritia. et rũdendũ

Expanded text:
alibus. Cura autem do imaginabilia et sensibilia. 14. Inuidia est mensura, cum qua inuidiosus mensurat iniuriam, imprudentiam, et huiusmodi. Sed cura consistit per mensuram iustitiae, prudentiae, et huiusmodi. 15. Inuidiosus non quiescit in his, quae obiectat; nam cum labore desiderat. Cura tamen datur, cum ille labor euitatur, usquequo ad quietem perueniat. 16. Inuidiosus cum maiori inuidia maiores labores habet. Verumtamen cum maiori caritate potest curari, ut maiores actiones habere possit. 17. Inuidia | cum suo actu omnes actus aliorum uitiorum coaequat. Et huius cura consistit cum caritatis actu, cum quo coaequantur omnes alii actus uirtutum. 18. Inuidiosus ea, quae possidet, credit esse minora, et quod illa, quae inuidet, | sint minora. Sed cura consistit quaerendo, quae est utilitas et finis ilius peccatum obiectiue, quam auaritia? Et respondendum
Abbreviated transcription (Latin):
głe .c. qr ꝗd est accidia. et nĩdendũ est
ꝙ ip̃a est peccatũ cũ quo accidiosus dolet
de bonis ꝓxini sui. et cõgandet de ma¬
accidia ĩ se coeentiałr et rũdendũ est
ꝙ ip̃a ht̃ suo corelatiuos qui sũt de co¬
relatĩs p̾natĩs caritatis. nã hõ carita¬
tiuus gaudet de honis ꝓxum sui et
ꝙ ip̃a est in boĩs pigͥtia et maliuola.
i malis aut est uelox solicita et electi
ꝙ ip̃a est de absentia caritatis ĩ sbo in
quo caritas erat sic̃ consequẽs qd̾ non
est ꝗa suñ añcedens nõ est. Pẜa spẽ¬

Expanded text:
 Quid est accidia? Et respondendum est, quod ipsa est peccatum, cum quo accidiosus dolet de bonis proximi, sed gaudet de marespondendum est, quod ipsa habet suos correlatiuos, qui sunt de correlatiuis priuatiuis caritatis. Nam homo caritatiuus gaudet de bonis proximi sui et quod ipsa est | in bonis pigra et maliuola, in malis autem uelox, sollicita et electiuquod ipsa est de absentia caritatis in subiecto, in quo caritas erat; | sicut consequens, quod non est, quia suum antecedens non est. Per se
Abbreviated transcription (Latin):
tem. et sic habet᷑ cam̾a .b.c.d. et in .b.
ẽ implicata boĩtas. et diffrĩa. et utꝵ. et
in .c. mag . ꝯcordantia. et ꝗd est. et in
d. e t̾nitas. ꝯͣrietas. et de quo est. In istis
CUlt̾uis si q̃rat᷑ utꝑ deus sit magis
actu ꝑ suũ intellectũ ꝙͣ ꝑ suã et̾nitatẽ ap¬
plicet᷑ maius ad maioritatẽ sic̃ inuiꝰ ad
mĩõritatẽ. minꝰ eim̃ est de gn̾e m̃oritatis.
maius aut de gne maioritatis. Et si q̃rat᷑
utꝵ sit ita potens ꝑ suã potãte sic̃ ꝑ suã
uoluntatẽ recurtat᷑ ad equalitatẽ in qua
ꝯꝑatio est imiplicata. sic̃ maus in ma¬
ioritate. et nimꝰ in nũoritate. et si q̃rat᷑
utꝵ deus sic iustus recurtat᷑ ad uͥtute.
uistus ꝗdeni est de gn̾e ñtutis. et recur¬
rat᷑ ad boĩtatẽ cũ sit bonũ ꝙ deuc sit iustꝰ
et sic de aliis suo mõ. De applicatioẽ ꝑ ab

Expanded text:
tem? Et sic habetur camera B C D; et in B est implicata bonitas et differentia et utrum; et in C magnitudo, concordantia et quid est; et in D aeternitas, contrarietas et de quo est. In istis Vlterius: Si quaeratur, utrum Deus sit magis actu per suum intellectum, quam per suam aeternitatem, applicetur maius ad maioritatem, sicut minus ad minoritatem. Minus enim est de genere minoritatis, maius autem de genere maioritatis. Et si quaeratur, utrum sit ita potens per suam potestatem, sicut per suam uoluntatem, recurratur ad aequalitatem; in qua comparatio est implicita, sicut maius in maioritate, et minus in minoritate. Et si quaeratur, utrum Deus sit iustus, recurratur ad uirtutem ; iustus quidem est de genere uirtutis; et recurratur ad bonitatem, cum sit bonum, quod Deus sit iustus; et sic de aliis suo modo. 2 DE APPLICATIONE PER AB
Abbreviated transcription (Latin):
unde uenit. P regłam .h. cognoscit
ĩtellectꝰ ꝙ na᷑ est in tp̃re ꝯtinue et suc¬
cessiue. ꝯtinue ꝗdem ꝑ quãtitatẽ ꝯtinuã.
successiue aut̃ ꝑ discretas quãtitates ĩ qͥb
est natã in tpre. ¶ꝑ regłam.i. natura
ẽ in loco sĩc ꝯtentũ in cõtinẽte. et agẽs
m agibili. et ẽ in sb̾o in quo ẽ sustẽtata
et mota. P regłam modalitatis naͣ
ht̃ modũ miscendi. gn̾andi. et cõrũpẽdi
natã est cũ suis instrĩs. sic̃ sb̾a cũ suis

Expanded text:
 unde uenit. Per regulam H cognoscit intellectus, quod natura est in tempore continue et successiue. Continue quidem per quantitatem continuam, successiue autem per discretas quantitates, in quibus est natura in tempore. Per regulam I natura est in loco, sicut contentum in continente et agens in agibili. Et est in subiecto, in quo est sustentata et mota. Per regulam modalitatis natura habet modum miscendi, generandi et corrumpendi, natura est cum s
Abbreviated transcription (Latin):
mũdus sit et̾uus. tũc ẜa cam̾a que est
b.c.t.b. aplicet᷑ ad canĩa suꝑiorẽ. et sic
de cam̾a que est .b. c.t.c. et sic de aliis
usq ad cam̾a .t.b.c.d. rõ huiꝰ est quia
finta aplicetͦ rñsio ad colũniã .b.c. d.
sic̃ est aplicata qõ facta de et̾nitate mũ¬
di. et teneat negatiua. nã sic̃ sequeret᷑
magnũ incõueniẽs ꝙ mũdus eẽt ab et̾¬
no sic sequeret᷑ magnũ inconueniens
si mũdus habet᷑ pot̾atẽ ufinitã. et sic̃
dixunꝰ de mũdo sic de his q̃ ꝯtinet ĩ se
dici põt. Ampliꝰ si q̃rat᷑ utꝵ unꝰ angelꝰ

Expanded text:
mundus sit aeternus, tunc secunda camera, quae est B C T B, applicetur ad cameram superiorem. Et sic de camera, quae est B C T C; et sic de aliis usque ad cameram T B C D. Ratio huius est, quia finita, applicetur responsio ad columnam B C D; sicut est applicata quaestio, facta de aeternitate mundi. Et teneatur negatiua; nam sicut sequeretur magnum inconueniens, quod mundus esset ab aeterno, sic sequeretur magnum inconueniens, si mundus haberet potestatem infinitam. Et sicut diximus de mundo, sic de his, quae continet in se, dici potest. Ampli
Abbreviated transcription (Latin):
tior. ¶Accidia pu̾tit pͥncipia positiua
in pͥuatiua. quapꝑ accidiosus ĩmurmu¬
rat et fingit se naticnatorẽ. et dat
cõsiliũ qñ nõ est necesse. et rephendit
de bonis. et ẽ minncꝰ fiui. Ad huc for¬
mã ligat mat̾iam cõrumpit. ut ipe
de pig̾tia sit habituatꝰ. Accidia ĩpe¬
dit mediũ ut pͥncipiũ debitũ nõ inue¬
miat finẽ in quo quiescat. ¶Accidios
ꝯtra finc̃ quiescit s in fiue laborat. nã
Maior accidia est fons oñi uitioꝵ.
CAccidiosus cũ sua accidia coequat
actus uitioꝵ. ut accidia sit fortis ꝯ
diligentiã uͥtutũ. Mmor accidia
est circa nimorẽ diligentiã. cta maio
sic. ip̃a ci impedit om̃s actuc uͥtutũ.

Expanded text:
itiorum. 13. Accidia peruertit principia positiua itiorum. 13. Accidia peruertit principia positiua in priuatiua. Quapropter accidiosus murmurat et fingit se uaticinatorem, et dat consilium, quando non est necesse, et reprehendit de bonis, et est inimicus fini. Adhuc formam ligat et materiam corrumpit, ut ipse agens de pigritia sit habituatus. 14. Accidia impedit medium, ut principium debitum non inueniat finem, in quo quiescat. 15. Accidiosus contra finem quiescit, sed in fine laborat; nam is. 16. | Maior accidia est fons omnium uitiorum. 17. Accidiosus cum sua accidia coaequat actus uitiorum, ut accidia sit fortis contra diligentiam uirtutum. 18. Minor accidia est circa minorem diligentiam, circa maiorsic. Ipsa enim impedit omnes actus uirtutum.
Abbreviated transcription (Latin):
Accidiosus ad enitandũ utile cõe est so¬
licitus. ¶Accrdia durat cũ suꝑbia. pigͥ¬
tia.ira. et huiꝰmoĩ. Accidia impedit ho¬
mĩes qui ꝓponũt age̾ bonũ et euitare ma¬
lũ.et nõ possut nã eoꝵ potestas ab acci¬
dia est ꝯcatenata. ¶Accidia alterat et
inficit intellectũ ut ip̃a ab illo alt igno¬
retur. Accidia facit uolũtatẽ pigra
ad diligendũ bonũ. solicitã añt ad amã¬
dũ malũ ¶Accidia iudicat pigͥtiã pro
u̾tute. s diligentiã boni ꝓ uitio. Accidia
ĩ ueris est pigra. s in falsis solicita. E
Accidiosus nõ se delectat cũ habitib po¬
sitinis. s cũ pͥnatĩs. Accidiosus rõne ac¬
cidie et pigͥtie sui intellectꝰ nõ distĩguit
ĩ faciendo scĩa. s ꝯfundit illaui. EActi¬
diosus gõdat suas potẽtias suꝑiores et
inferiores in oĩb peccatis. nã cũ ipĩs ẽ
piger in aquirendo uͥtutes. Accidiosꝰ
ꝯdicit diligẽtie u̾tutũ cũ solicitudĩe u¬

Expanded text:
ad euitandum | utile commune est sollicitus. 3. Accidia durat cum superbia, pigritia, ira, et huiusmodi. 4. Accidia impedit homines, qui proponunt agere bonum et euitare malum, et non possunt; nam eorum potestas ab accidia est concatenata. 5. Accidia alterat et inficit intellectum, ut ipsa ab illo ignoretur. 6. Accidia facit uoluntatem pigram ad diligendum | bonum, sollicitam autem ad amandum malum. 7. Accidia iudicat pigritiam pro uirtute, sed diligentiam pro uitio. 8. Accidia in ueris est pigra, sed in falsis sollicita. 9. Accidiosus non se delectat cum habitibus positiuis, sed cum priuatiuis. 10. Accidiosus ratione accidiae et pigritiae sui intellectus non distinguit in faciendo scientiam, sed confundit illam. 11. Accidiosus concordat suas potentias superiores et inferiores in omnibus peccatis; nam cum ipsis est piger in acquirendo uirtutes. 12. Acciddicit diligentiae uirtutum cum sollicitudine u
Abbreviated transcription (Latin):
iidioso habitus cũ quo ĩnidiosus semp
laborat cũ tstitia et dolore. ꝑ quãtã¬
spez qr niuidia ꝗd ht in anio ad podic¬
dum est ꝙ ip̃a ht̃ in iuidioso altitudie:
et p̃iacẽtiã sic̃ tapa ĩ capato. na miu¬
diosus semꝑ ꝯsequit᷑ iuidiã. ꝑ pͥm

Expanded text:
uidioso habitus, cum quo inuidiosus semper laborat cum tristitia et dolore. Per quartatur: Inuidia quid habet in alio? Ad quod dicendum est, quod ipsa habet in inuidioso altitudinem et praeiacentiam, sicut capa in capato; nam inuidiosus semper consequitur inuidiam. Per
Abbreviated transcription (Latin):
gat cam. Inuidia deuiat uolũtatẽ
a sumo obiecto. uer tũ curari pot redi¬
cendo uoluntatẽ seꝑe ad sumiu obiectũ
obiectando illud. Unuidiosus nõ ht
nͥtutes s intia. idc̾co si uoluerit hre uͥ¬
ad huc ni eis nõ quiescit. nã ip̃mn cõ¬
tinẽtia mordet s cius cura cõsistit in
tot actus ht̃ diu̾sos ꝑ ũndiã quot sũt actꝰ

Expanded text:
gat eam. 6. Inuidia deuiat uoluntatem a summo obiecto. Verumtamen curari potest, reducendo saepe ad summum | obiectum, obiectando illud. 7. Inuidiosus non habet uirtutes, sed uitia. Idcirco si uoluerit habere uiradhuc in eis non quiescit; nam ipsum conscientia mordet. Sed eius cura consistit in | tot actus habet diuersos per inuidiam, quot sunt actus
Abbreviated transcription (Latin):
et ubi degerinnt᷑. et utꝵ ꝑ eundẽ mo¬
dũ digerant᷑ in sensitiua sic̃ in negeta¬
tiua. et xmagĩatiua sic̃ in sensitiua.
c̃ aplicabilis. ¶Que sũt signa expulsio
fantasina. sic̃ in negetatĩa foliũ nouũ
expellit foliũ antiquũ. ¶Ut actus
uniꝰ habitus expollat actũ alt̾uis ha

Expanded text:
ntur, et utrum per eundem modum digerantur in sensitiua, sicut in uegetatiua; et in imaginatiua, sicut in sensitiua; | est applicabilis? 1652. Quae sunt signa expulsionphantasma, | sicut in uegetatiua folium nouum expellit folium antiquum? 1654. Vtrum actus unius habitus expellat actum alterius ha
Abbreviated transcription (Latin):
xuria cũ quo est. et rũdendũ est ꝙ ip̃a ẽ
cũ pusis moribus. sic̃ aqua calida q̃ est
cũ sua calida et ꝑu̾sa et ꝯtraria natura.
u cũ caliditate. et sic̃ intellectꝰ cũ igno¬
est. sic̃ humilitas facit ascẽde̾ sb̃m in
quo est. Mag̾tudo suꝑbie ꝑ uficat su

Expanded text:
dendum est, quod ipsa est cum peruersis moribus. Sicut aqua calida, quae est cum sua peruersa et contraria natura, uidelicet cum caliditate, et sicut intellectus cum ignoest, sicut humilitas facit ascendere subiectum, in quo est. 2. Magnitudo superbiae paruifica
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗdeni seipãs difforniãt cũ auaritia bo¬
noꝵ sensibiliũ. et ymagĩabiliu.
Oino gulolus cu nma comestione
et potatione facit sibi malũ. et tñ cre¬
dit sibi bñfatẽ. Homo gulosus cũ mag̾¬
tudĩe mag̾ficat suũ malũ. ¶Labores hoĩs
gulosi plus durant ꝙ sue delectatioẽs.
Gulosus eñ potãte gule nõ põt contra gulã.
¶Gula est peccatũ qd̾ dispoĩt ĩtellectũ ad
credendũ ꝙ ip̃a nõ sit peccatũ. Gula est
peccatũ qd̾ disponit uoluntatẽ ad appecc̃dũ

Expanded text:
auaritia bonorum sensibilium et imaginabilium. | Homo gulosus cum nimia comestione et potatione facit sibi malum, et tamen credit sibi bene facere. 2. Homo gulosus cum magnitudine magnificat suum malum. 3. Labores hominis gulosi plus durant, quam suae delectationes. 4. Gulosus cum potestate gulae non potest contra gulam. 5. Gula est peccatum, quod disponit intellectum ad credendum, quod ipsa non sit peccatum. 6. Gula est pec
Abbreviated transcription (Latin):
bia est pͥncipiũ qd̾ id qd̾ est suꝑius
facit descende̾. qd̾ aũt est inferius
facit ascendẽ. ¶Suꝑbia ĩpedit me¬
dium exñs nit̾ pͥncipiũ et finẽ. qua¬
ꝓp ip̃a descendit et nõ ascendit.

Expanded text:
bia est principium, quod id, quod est superius, facit descendere. Quod autem est inferius, facit ascendere. 14. Superbia impedit medium, existens inter principium et finem; quapropter ipsa descendit et non ascendi
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝗ credit hr̃e sua bona nata᷑lia. et
suas diitias a senietipo. Honio di¬
tuosus. et corrigens ꝙ sit uitiosus.
bus nõ quiescit cũ aliquo. nec aliquis
cũ co. Suꝑbus nõ distinguit int̾
sui suꝑbiã et alt̾ius humilitatẽ. ¶
Suꝑbia cũ oĩb uitiis ꝯcordantiã ht̃.

Expanded text:
qui credit habere sua bona naturalia et suas diuitias a semet ipso. 6. Homo dituosus, et corrigens, quod sit uitiosus. erbus non quiescit cum aliquo, nec aliquis cum eo. 10. Superbus non distinguit inter sui superbiam et alterius humilitatem. 11. Superbia cum omnibus ui
Abbreviated transcription (Latin):
¶Luxuria minor ẽ ꝑ cõpus maior aũt
ꝑ aĩam. nam ꝑ corpus est in fieri. ꝑ aĩas
aũt in facto ẽẽ. De luxuria ꝑ regulas de
Trũ luxuria añ ĩcipiat ducta.¬
ꝑ umagĩatiõe ꝙͣ ꝑ sensu. et rñden

Expanded text:
18. Luxuria minor est per corpus, maior autem per animam; nam per corpus est in fieri, per animam autem in facto esse. 2. De luxuria, per regulas deducta Vtrum luxuria ante incipiat per imagina
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd̾ dicendũ est ꝙ cũ sua cã sic̃ capa
cũ suo capato. q̃ ꝑ illã est facta siuo arti¬
ficiata. De luyuria ꝑ pͥncipia deducta.
¶Dycuria rõne boĩtatis tactine ma¬
lificat et ĩculpat boĩtatẽ castita¬
tis. Lururia rõno magne dulcedĩs tac¬
tiue mag̾ficat mag̾tudĩe et penã rõ
natine. et ĩ isto passu cognoscit ĩtellectꝰ
ꝑ quẽ modũ orit᷑ ꝯtinẽtia. ¶Luxuria
rõne durõnis delectabiliũ corporaliũ cãt
durabiles penas in ĩferno.Luxuria sb̃¬
mittit potate spñale potãti corporali. et
i isto passu cognoscit ĩtellectꝰ ꝑ quẽ mo¬
dũ luxuriosus ẽ ligatus. ¶Luxuria per¬

Expanded text:
Ad quod dicendum est, quod cum sua causa; sicut capa cum suo capato; quae per illum est facta siue artificiata. 3 De luxuria 1. Per principia deducta 1. Luxuria ratione bonitatis tactiuae malificat et inculpat bonitatem castitatis. 2. Luxuria ratione magnae dulcedinis tactiuae magnificat magnitudinem et poengnoscit intellectus, per quem modum oritur conscientia. 3. Luxuria ratione durationis delectabilium corporalium causat durabiles poenas in inferno. 4. | Luxuria submittit potestatem spiritualem potestati corporali. Et in isto passu cognoscit intellectus, per quem modum luxuriosus e
Abbreviated transcription (Latin):
dum ut ip̃a nõ sit pectatũ. et in isto pas¬
su cognoscit ĩtellectꝰ ꝗd est obstinatio pec¬
catoris. Luxuna rõne pulcͥtudĩs facier
nukeris filocapit luxuriosũ ad amãdũ
tupitudiẽs. et fertores inferiores. qua
mulier ht̃ in se. ¶Homo multũ filo¬

Expanded text:
dum, quod ipsa non sit peccatum. Et in isto passu cognoscit intellectus, quid est obstinatio peccatoris. 6. Luxuria ratione pulchritudinis faciei mulieris filocapit luxuriosum ad amandum turpitudines et foetores inferiores, quos mulier habet in se. 7. Homo multum filo
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝗa incipit cũ pulcͥtudĩe. et quiescit
ĩ timpitudĩe. et hoc qd̾ est malũ habet
ipm ꝓ bono. ¶Luxurosꝑ delectatiõo
quã habet uidendo. aud iendo. ymagi¬
nando. et cogitando. et tangendo. ĩ uia
dĩes et tipitudĩes mulioris. nã ex isti
facit unũ fuiem. et unã quietẽ.L
Uuriosus xõdat pulc̾tudĩes et turpitudic
ad unũ finem. ¶Luxuriosus qͣd icit ca¬
stitati cũ luxuria. ut ꝑ castitatẽ ip̃o nõ
habeat felicitatẽ. noꝵ tũ hoc nõ credit
facẽ. Luxuria ĩcipit cũ sensitua et
multiplicat tantũ cũ ymagĩatiua usq¬
quo ui rõnatiua sit poccatũ ¶ Finis lu¬
xurie influit sensitiue. et sensitiua reflu¬
it fui. et hoc med iãte ymagĩatiua usq¬
qͦ in ꝑuersa rõnatiua sit peccatũ. Ilu
xuriosus pͥmo ꝗescit ĩpulcͥtitud ĩbus. et.

Expanded text:
e et quiescit in turpitudine. Et hoc, quod est malum, habet ipsa pro bono. 9. Luxuriosus per delectationem, quam habet, uidendo, audiendo, imaginando, cogitando et tangendo in uia,dines et turpitudines mulieris; nam ex istis facit unum finem et unam quietem. 11. Luxuriosus concordat pulchritudines et turpitudines ad unum finem. 12. Luxuriosus contradicit castitati cum luxuria, ut per castitatem ipse non habeat felicitatem; uerumtamen hoc non credit facere. 13. Luxuria incipit cum sensitiua, et multiplicat tantum cum imaginatiua, | usquequo in rationatiua sit peccatum. 14. Finis luxuriae influit sensitiuae, et sensitiua refluit | fini. Et hoc mediante imaginatiua, usquequo in peruersa rationatiua sit peccatum. 15. Luxuriosus primo quiescit in pulchritu
Abbreviated transcription (Latin):
losus cõdolet ꝗa plus nõ potau̾it et come
ht̃ pͣticã. et etiã futuro utit᷑. nã qñ de¬
siderat comede̾ et bibere. Iteꝵ in ĩfero
utet᷑ illo. ĩ quo ip̃e patiet᷑ famẽ et sitim
ĩ extimabiles et sempit̾nas. Pregła
est in suis corelatĩs p̾natĩt. et in his ex
quib est. et hoc ꝑ regłam .c.d. h. si gͥfi¬
catũ est. ¶ P pͥmã regłam .k. qrͣ gula

Expanded text:
losus condolet, quia plus non potauerit et comedhabet practicam. Et etiam futuro utitur; nam semper desiderat comedere et bibere. Item in inferno utitur illo, in quo ipse patietur famem, sitim inextimabiles et sempiternas. Per regest in suis correlatiuis priuatiuis, et in his, ex quibus est. Et hoc per regulam C D K significatum est. Per primam regulam K qua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ pͥmã spẽ regłe .f. qr̃ gula quãta est
ꝯtime. et huic dicẽdũ est ꝙ ip̃a ht̃ in
tantũ magnã quãtitatẽ cõtinuã ꝙ ipa
ĩd iisibilis est et gulosus cũ ip̃a saturti
gula discretiue. ad qd̾ rñdendũ est ꝙ ip̃a
ẽtanta quot nicibus gulosus utit᷑ illa.
augm̃tando aut dimimiẽdo actus su

Expanded text:
ta est continue? Et huic dicendum est, quod ipsa habet in tantum magnam quantitatem continuam, quod ipsa indiuisibilis est, et gulosus cum ipsa saturarigula discretiue? Ad quod respondendum est, quod ipsa est tanta, quot uicibus gulosus utitur illa, augmentando aut diminuendo actus suos
Abbreviated transcription (Latin):
losus nãq cũ nolũtate appetit cibũ et
potũ. s cũ intellectu dic̾uit int̾ mauis
et niniꝰ. Unde sequit᷑ꝙ intellectꝰ dispoĩt
gulam ꝑ ignorãtiã. et nolũtatẽ ꝑ apeti
gula. et iñdendũ est ꝙ gula est peccatũ
cũ quo gulosus niinis comedit et bibit.

Expanded text:
losus namque cum uoluntate appetit cibum et losus namque cum uoluntate appetit cibum et potum, sed cum intellectu discernit inter maius et minus. Vnde sequitur, quod intellectus disponit gulgula? Et respondendum est, quod gula est peccatum, cum quo gulosus nimis comedit et bibit.
Abbreviated transcription (Latin):
Gula est habitus mẽdax. nã cũ ip̃a homo
decipit se ip̃m. et ꝑ ip̃am ad ĩfirmitatẽ et
ad mortẽ se disponit. ¶Gula cansat delecta¬
tiõem in gustu. labores aũt et dolores ĩ tactu.
Gulos cõfundit et ĩtenebrat om̃s potẽtias
supiores et ĩferiores ¶Gulosus xõdat nimiã
comestioe cũ nnnapotatioẽ. Gula cõ¬
tradicit curialitati et sanitati et diuitiis.
¶Gula ĩ pͥnçipio dat letitiã s in fine t̾sti¬
tiam. Gulosus nõ mẽẜat cibũ neq
potũ. ¶ Gulosus cũ gula nõ inuenit qe¬
tem. Maiores delectatioẽs et ꝓpͥetates
gulosi sũt ninna comestio et poratio.
¶Gulosus nõ niẽẜat cũ equali mẽsura.
nõ cũ coeqnat suã digestiuã et retẽtiuã
cũ appetituia. Homo minꝰ gulosus
ẽ cͥca sanitatẽ. ꝗ aut̃ est magis gulosus
est cͥca infirmitatẽ. De gula ꝑ regłas d̾ducta
Trũ gula sit maior habitꝰ uolũtatis
ꝙͣ intellectꝰ. et rñdendũ est ꝙ sic. gu¬

Expanded text:
homo decipit semet ipsum, et per ipsam ad infirmitatem et ad mortem se disponit. 9. Gula causat delectationem in gustu, labores aut dolores in tactu. 10. Gulosus confundit et intenebrat omnes potentias superiores et inferiores. 11. Gulosus concordat nimiam comestionem cum nimia potatione. 12. Gula contradicit curialitati, sanitati et diuitiis. 13. Gula in principio dat laetitiam, sed in fine tristitiam. 14. Gulosus non mensurat cibum neque potum. 15. Gulosus cum gula non inuenit quietem. 16. Maiores delectationes et prosperitates gulosi sunt nimia comestio et potatio. 17. | Gulosus non mensurat cum aequali mensura; non enim coaequat suam digestiuam et retentiuam | cum sua appetitiua. 18. Homo minus gulosus est circa sanitatem; qui autem est magis gulosus, est circa infirmitatem. 2. De gula, per regulas deducta Vtrum gula sit maior habitus uoluntatis, quam intellectus? Et respondendum est, quod sic; gu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qua capa est supͣ capatũ. ¶ Memoria
cũ minoritate ht̃ recole̾. cã maioritate
aut spare. et ideo qñ appetit cleuaro suũ
recole̾ siue sꝑare suns ꝗdem appetitꝰ est
difforiatꝰ. ascensus eñn est de generi
maioritatis. et idco memoria qñ crodit
ascende̾ ip̃a descendit. et in isto passu
cognoscit ĩtellectꝰ ꝑ quẽ modũ poctatões
cadũt in desꝑatioe. potẽtia cĩm cũ mĩo¬

Expanded text:
e montis, in qua capa est supra capatum. 18. Memoria cum minoritate habet recolere, | cum maioritate autem sperare. Et ideo, quando appetit eleuare suum recolere siue sperare, suus quidem appetitus est difformatus; ascensus enim est de genere maioritatis. Et ideo memoria, quando credit ascendere, ipsa descendit. Et in isto passu cognoscit intellectus, per quem modum peccatores cadunt in desperationem; potentia enim cum mi
Abbreviated transcription (Latin):
quaꝑꝑ intellectꝰ põt ꝑ pͥmã cãm crede̾ in cã.
s ꝯd̾ põt ꝑ se est intellige̾ deñ. ad iimante
tñ credere ad suũ intellige̾ sic̃ dix̃ ysaias.
nisi credideritis nõ intelligetis. sic̃ aliꝗs
hõ qui nõ erat pħs. et in posteꝵ fuit pħus¬

Expanded text:
 intellectus potest per primam causam credere in eam. Sed quid potest per se, est intelligere Deum, adiuuante tamen credere ad suum intelligere; sicut dixit Isaias: Nisi credideritis, non intelligetis. Sicut aliquis homo, qui non erat philosophus, et in posterum fuit p
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos co ꝗa aqua ẽ ꝯͣtians illi usq q̃ iecor¬
dat᷑ scalã xõdantie in scd̾a figũ desigiiatã.
nã iguis descẽdit sic dando de sua calidi¬
tate aeri et ꝯueĩt cũ eo descẽdendo. et aer dãdo
de sua huĩditate aque.et ꝯueĩt cũ ea descẽ¬
dendo. et sic trãsit ignis in aquã ꝑ hũidi¬
tatẽ calefactã. et aqua descẽdit ad tr̃m
dando ei de sua frigiditate. calefacta hũa
sua siccitate. calefacta hume facta et fri¬
gefactu. et qm̃ qualitates nõ duitũt
suĩ ꝓpͥum sb̃iectũ qualitatib ascẽdẽtibus
et descendẽtib ideo ascendũt et descẽdũt.
et sic seꝗt᷑ cͥtularis motio et mixtio.ꝑ
mixta et ꝯpõita ex quatuor elem̃tis. sed

Expanded text:
qua est contrarians illi? Vsquequo recordatur scalam concordantiae, in secunda figura designatam. Nam ignis descendit, sic dando de sua caliditate aeri, et conuenit cum eo descendendo, et aer, dando de sua humiditate aquae, et conuenit cum ea descendendo; et sic transit in aquam per humiditatem calefactam. Et aqua descendit ad terram, dando ei de sua frigiditate calefacta, humefsua siccitate calefacta et humefacta et frigefacta. Et quoniam qualitates non dimittunt suum proprium subiectum, qualitatibus ascendentibus et descendentibus, ideo ascendunt et descendunt |; et sic sequitur circularis motio et mixtio. Pmixta et composita ex quattuor elementis? Sed
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd̾ dicẽdũ est ꝙ t̾stitia. nã t̾stitia est
forma coĩs. et sic de caritate. hũilitate.
et sic de aliis suis signis. Pregła .h.
spẽm regłe.c. ꝙ ip̃a est in tp̃re qñ ꝑ sua si¬
gna est sigͥficata et sic de aliis ꝑ reglas¬
loco pietatis. et rñdendũ est ꝙ pietas est
in hoĩe pio. et est in illis siguis cũ quibus
est si g̾ficata. ꝑ pͥmã regła.k. qrͣ pie¬

Expanded text:
Ad quod dicendum est, quod tristitia; nam tristitia est forma communis. Et sic de caritate, humilitate; et sic de aliis suis signis. Per regulam speciem regulae C, quod ipsa est in tempore, quando per sua signa est significataloco pietatis. Et respondendum est, quod pietas est | in homine pio, et est in illis signis, cum quibus est significata. Per primam regulam K quaeri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quarcã spẽm .c. est in illo successina ip̃a
exute in uno tp̃re sb̃ uia passione. et in
alio tẽpore sb̾ alia. et sic de aliis. ẜm ꝙ ꝑ
sut bilitates pͥncipioꝵ. ut cũ ip̃is et in
ipis sit i pecitiat utus t¬

Expanded text:
ulae C est in illo successiua, ipsa existente in uno tempore sub una passione, et in alio tempore sub alia. Et sic de aliis, secundusunt -bilitates principiorum, ut cum ipsis et in | ipsis sit pacifica uirtus
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipia positiua ĩ pͥuatiua. et sic quãto
magis credit ꝗescẽ tãto magis labo¬
rat sĩc aliquis hõ credens meluis in¬
dere cũ oculis obcecatis ꝙͣ cũ uidentib.
¶Homo auarus cũ sua auaritia oĩa
ꝯuingit et mẽsurat. Homo auarꝰ
cũ fine pͥnatioĩs quiescit. sic̃ homo pa¬
tiens famẽ. et illi placet pati illani.
¶Homo auarus cũ maiorib diuitiis
ẽ magis auarus. unde patet ꝙ quãto
magis ht̃ tãto magis appetit hẽre

Expanded text:
principia positiua in priuatiua; et sic quanto magis credit quiescere, tanto magis laborat; sicut aliquis | homo, credens melius uidere cum oculis obcaecatis, quam cum uidentibus. 14. Homo auarus cum sua auaritia omnia coniungit et mensurat. 15. Homo auarus cum fine priuationis quiescit, sicut homo, patiens famem, et illi placet pati illam. 16. Homo auarus cum maioribus diuitiis est magis auarus. Vnde patet, quod quanto magis habet, tanto magis
Abbreviated transcription (Latin):
gens ͤ recolens deũ sine spe nõ inuenit
requiẽ in suo recolero. rõ huiꝰ est ꝗa suũ
recolõ nõ est in illo gradu in quo ĩuenit᷑.
reꝗes. quãdo aut spes iũgit᷑ tũc ascẽdit
recole̾ cum spe ad illũ gradũ in quo ĩue¬
uit᷑ quies. ¶ Illa spec q̃ est maior rõne
boĩtatis mag̾tudĩs ẽ siguũ et lumẽ uere
fidei siuo legis. nã minor fides siue lex nõ
põt stare ui miaiori spe. s maior spec stat
in maiori fide sine lege. alioquiu cet dare
oppositũ in obiecto. et ĩ isto passu cog̾scit
ĩtellectꝰ quis ppłus est ui lege uera. Spa

Expanded text:
gens recolit Deum sine | spe, non inuenit gens recolit Deum sine | spe, non inuenit requiem in suo recolere. Ratio huius est, quia suum recolere non est in illo gradu, in quo inuenitur quies. Quando autem spes iungitur, tunc ascendit recolere cum spe ad illum gradum, in quo inuenitur requies. 16. Illa spes, quae est maior ratione bonitatis, magnitudinis, est signum et lumen uerae fidei siue legis; | nam minor fides siue lex non potest stare in maiori spe. Sed maior spes stat in maiori fide siue lege; alioquin esset dare oppositum in obiecto. Et in isto passu cognoscit intellectus, quis populus est in lege uera.
Abbreviated transcription (Latin):
re fac̃ ascende̾ recolõ gradatun.ut sꝑare per
ascensimi recolendi possit ascẽdẽ sic capa q̃
ascẽdit ui mõte ꝑ ascensin capati. ¶ Spec
legiptima et spes spuria opponũt᷑ in tñi ꝙ in
eodem obiecto stare nõ possũt. nã alias da¬
ret᷑ oppõĩtũ in obiecto. Spes legiptĩa est illa
q̃ cͤum bõĩtate uitate. et huimõi. et ẽ con¬
tra malitiã et falsitatẽ. Spes aũt spuria
ẽ illa q̃ est cũ malitia. et falsitate. contra
boĩtatẽ et ueritatẽ. et in isto passu dolet me¬
nioria q̃ tot peccatoros iccolit habi tuatos spe
spuria et diformata. In pͥncipio hõ spanç
ui deo est efficiẽs et spes est forua. et illa
q̃ hõ recolit sũt mat̾ia et sũmũ obiectũ est
fiis. recolẽ sb̾listẽte ad sꝑare. ¶ Spos Et
mediũ exĩis int̾ pecatorẽ et dcũ. co ꝗa ip̃a
ẽ nũtius ambor. deo ĩfluc̃te spem peccatori
et peccatore refluẽte luñ bonũ et magnũ
recolẽ deo. Quando peccator siue hõ iudi¬

Expanded text:
re facit ascendere recolere gradatim, ut sperare per ascensum recolendi possit ascendere; sicut cappa, quae ascendit in montem per ascensum cappati. 12. Spes legitima et spes spuria opponuntur in tantum, quod in eodem obiecto stare non possunt; nam alias daretur oppositum in obiecto. Spes legitima est illa, quae est cum bonitate, ueritate, et huiusmodi; et est contra malitiam et falsitatem. | Spes autem spuria est illa, quae est cum malitia et falsitate contra bonitatem et ueritatem. Et in isto passu dolet memoria, quae tot peccatores recolit, habituatos spe spuria et difformata. 13. In principio homo sperans in Deo est efficiens, et spes est forma; et illa, quae homo recolit, sunt materia. Et summum obiectum est finis, recolere subsistente ad sperare. 14. Spes est medium, existens inter peccatorem et Deum, eo quia ipsa est nuntius amborum, Deo influente spem peccatori, et peccatore refluente suum bonum et magnum recolere Deo. 15. Quando peccator siue homo indi
Abbreviated transcription (Latin):
o dons cũ fine quiescit. s imprudens cũ fine
ĩꝑfectioĩs laborat. Prudẽtia cũ maiori¬
tate boĩtatis. magͥtudĩs est maior. Impͥ¬
dontia aũt cũ maioritate malitie ẽ maior.
¶Prudẽtia cũ equalib caĩs equalificat su¬
& actus. s ĩprudẽtia cũ in equalib uult il¬
los cocquare. Prudẽtia cũ maioritate fu¬
gat ĩprudẽtia. imprudẽtia aũt fugat pru¬
dentiã cum mĩoritate. De prudentia per re

Expanded text:
onis quiescit, sed imprudens cum fine imperfectionis laborat. 16. Prudentia cum maioritate bonitatis et magnitudinis est maior; imprudentia autem cum maioritate malitiae est maior. 17. Prudentia cum aequalibus causis aequalificat suos actus, sed imprudentia cum inaequalibus uult illos coaequare. 18. Prudentia cum maioritate fugat imprudentiam; imprudentia autem fugat prudentiam cum minoritate. 2. De prudentia, per re
Abbreviated transcription (Latin):
regle .d. qr̃ auaritia de quo est et nĩ¬
hõĩs. sic̃ ẜditas ex defectu nature. nã
sic̃ ẜditas ẽ habitꝰ pͥnatiuus ꝯ̃ habitũ
posituiũ anditus. sic auaritia ẽ cõtra ha¬
bitu positum laigitatis. et iuto passu co¬
gnoscit ĩtellectꝰ de quo ẽ peccatũ. Pt̾tia

Expanded text:
eritur: Auaritia de quo est? Et resipsa est ex defectu naturae; nam sicut surditas est habitus priuatiuus contra habitum positiuum auditus, sic auaritia est contra habitum | positiuum largitatis. Et in isto passu cognoscit intellectus, de quo est peccatum. Per tertiam
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ est ꝙ ip̃a est ut memoria possit
eleuare suũ recolere in tp̾re nectitatis.
ꝯsulendo aduiuãdo ꝯfortando. et cõsolã¬
do ĩtellectui suñ intellige̾. et nolũcati
suũ uelle. ut ascẽde̾ possint ad sumũ ob¬
iectũ. P pͥmã spẽm regłe .f. qr̃ spec¬
ht̃ quãtitatẽ magnã et ꝯtuuiã. officiũ
enn magnũ ht̃ ꝯsolando. ꝯfortãdo. et elo¬
nando alias potẽtias ad sũniũ obiectu.
sua ꝗdem quãtitas ĩdiuisibilis est cum
dicendũ est ꝙ ip̃a ht̃ quãtitatẽ discretã
respectu suoꝵ corelatiuor cũ ꝗbus habet
differẽtias. cũ ꝗbus crescit aut decrescit

Expanded text:
pondendum est, quod ipsa est, ut memoria possit eleuare suum recolere in tempore necessitatis, consulendo, adiuuando, confortando et consolando intellectui suum intelligere, et uoluntati suum uelle, ut ascendere possint ad summum obiectum. Per primam speciem regulae F quaerihabet quantitatem magnam et continuam; officium enim magnum habet, consolando, confortando et eleuando alias potentias ad summum obiectum. Sua quidem quantitas indiuisibilis est, cumdicendum est, quod ipsa habet quantitatem discretam respectu suorum correlatiuorum, cum quibus habet differe
Abbreviated transcription (Latin):
et suspirat. Illa lex cũ qua maior pictas
põt haberi oportet eẽ uera. ¶Honio pius
langores suos coequat cũ langorib ꝓximi
sui. Pictas cũ mĩorib siguis ostendit se
ẽẽ minorẽ. De pietate ꝑ regłas deducta.

Expanded text:
et suspirat. 16. Illa lex, cum qua maior pietas et suspirat. 16. Illa lex, cum qua maior pietas potest haberi, oportet esse uera. 17. Homo pius langores suos coaequat cum langoribus proximi sui. 18. Pietas cum minoribus signis ostendit se esse minorem. 2. De pi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ caritate. humilitate. patĩa. et mãsuetu¬
dĩe. Uoliuitas cũ potãte pietatis põt auu¬
saro ni corde suspiria. et i oculic lac̾mas
et fletus. et in aĩa t̾sticiã. ¶Incelleetꝰ in¬
telligit ꝙ signa pietatis sut caritas. hu¬
militas. patiã. mãsuetudo. suspiria et fletꝰ.
Pietas ẽ amabilis. eo ꝗa uolũtas cum
pã destruit suã crudelitatẽ. ¶Pictas cumi
¶ Uolũtas cũ pietate putat ꝙ suns langor
et sua t̾stitia sint sua głia. et sua delectatio.
Pictas modiante habitu caritatis non
distinguit int̾ ꝓp̾um et comune. ¶Homo
pius cũ pietate ꝯcõdat et pacificat inini¬
cos. Pietas cũ caritate et humilitate. patĩa
et mãsuetudĩe qͣdicit impietati que ẽ sua
huile. suspiria et fletꝰ sũt sua mat̾ia. et actꝰ
est suus finis. Pictas in medio caritatis
consistit ¶ Pietas sine actu nõ quiescit.
et ĩ isto passu cognoscit ĩtellectꝰ ꝙ uolũtas
cũ pietate se delectat qñ pus dolet. et flet

Expanded text:
itate, humilitate, patientia et mansuetudine. 4. Voluntas cum potestate pietatis potest causare in corde suspiria, et in oculis lacrimas et fletus, et in anima tristitiam. 5. Intellectus intelligit, quod signa pietatis | sunt caritas, humilitas, patientia, mansuetudo, suspiria et fletus. 6. Pietas est amabilis, eo quia uoluntas cum ipsa destruit suam crudelitatem. 7. Pietas cum9. Voluntas cum pietate putat, quod suus langor et sua tristitia sint sua gloria et sua delectatio. 10. Pietas, mediante habitu caritatis non distinguit inter proprium et commune. 11. Homo pius cum patientia concordat et pacificat inimicos. 12. Pietas cum caritate et humilitate, patientia et mansuetudine contradicit impietati; quae est set suspiria et fletus sunt sua materia, et actus est suus finis. 14. Pietas in medio caritatis consistit. 15. Pietas sine actu non quiescit. Et in isto passu cognoscit intellectus, quod uoluntas cum pietate se delectat, quando pius dolet, flet
Abbreviated transcription (Latin):
gͥficatũ est. ¶ꝑ pͥmã regłam .k. q̃ritur
caritas quõ est. et rñdendũ est ꝙ est ꝑ illũ
modũ ꝑ quẽ est silitudo colecta a uolũtate
deducta ꝑ pͥncipia exceptis ꝯͣrieiate et i¬
muĩoritate. et etiã est in spẽb regłaꝵ su¬
stentata deo exñte sua causa. et nolũtate
exñte suo sbiecto. cũ dispositiõe sine peccato.

Expanded text:
er | primam regulam K quaeritur: | Caritas quo modo est? Et respondendum est, quod est per illum modum, per quem est similitudo, collocata a uoluntate, deducta per principia, exceptis contrarietate et minoritate. Et etiam est in speciebus regularum sustentata, Deo existente sua causa, et uoluntate existente suo subiecto cum dispositione sine peccato.
Abbreviated transcription (Latin):
guã iustitiã dei est ctͥa desꝑatiõe ꝑ intelligẽ
et recolere. s spes que est habitꝰ meniorie ascẽ¬
dit ad diuinã nus icordiã deo obiectante se pec¬
catori hñti spen. et tũc pectator plongat se
a dosꝑatiõe. hoc aut face̾ nõ poss nisi spes cẽt
habitus meniorie. ¶Quando homo ẽ in bel¬
lo aut in mari. cũ magna fortuna aut habet
magnã indigẽtiã alicuiꝰ tũc tẽporis sua uo¬
lũtas ẽ in tantũ remissa et cõfracta ꝑꝑ nimi¬
un timorẽ ꝙ ip̃a nõ pot eleuare suũ amare
ad dcũ. s memoria ob iectãs deũ cñ spe exci¬
tat noluntatẽ ad amãdũ illũ cũ caritate.
et tuõ uolũtas cõfortata et cõsolata ẽ. per
memoriã. et sic de intellectu põt dici qui nõ
ĩuenit aliud remediũ nisi sꝑare in deo
Memoria cũ spe est uͥtuosa sic̃ nolũtas cũ
caritate. et uolũtas est uitiosa absq cari

Expanded text:
iustitiam Dei, est circa desperationem per intelligere et recolere. Sed spes, quae est habitus memoriae, ascendit | ad diuinam misericordiam, Deo obiectante se peccatori, habenti spem; et tunc peccator prolongat se a desperatione; hoc autem facere non posset, nisi spes esset habitus memoriae. 6. Quando homo est in bello, aut in mari cum magna fortuna, aut habet magnam indigentiam alicuius, tunc temporis sua uoluntas est in tantum remissa et confracta propter nimium timorem, quod ipsa non potest eleuare suum amare ad Deum. Sed memoria obiectans Deum cum spe excitat uoluntatem ad amandum illum cum caritate. Et tunc uoluntas confortata et consolata est per memoriam; et sic de intellectu | potest dici, qui non inuenit aliud remedium nisi sperare in Deo. 7. Memoria cum spe est uirtuosa, sicut uoluntas cum caritate. Et sicut uoluntas est ui
Abbreviated transcription (Latin):
des in alio. et rũdendũ est ꝙ ip̃a ht̃ in¬
telligibilitatẽ in ĩtellectu. nã ab ip̃o intel¬
lecta est. et ht̃ ĩ uolũtate amabilitutẽ
ab ip̃a eimi aniata est. et ĩ memoria
memorabilitatẽ ꝗa ab ip̃a recolita ẽ.

Expanded text:
des in alio? Et respondendum est, quod ipsa habet intelligibilitatem in intellectu; nam ab ipso intellecta est. Et habet in uoluntate amabilitatem; ab ipsa enim amata est. Et in memoria memorabilitatem, quia ab ipsa recolita est.
Abbreviated transcription (Latin):
deũ amiando. et hoc memorie ualdo ẽ bonũ.
¶Ae moria magis est magna ꝑ duos
de idc̾to mag̾tudo dei magticat monioiia
hoĩs qñ homo magͥfice se dispoĩt ad ii co¬
lendũ deũ cũ habitu spei. ut menioria qu
nõ põt cuni recole̾ ꝙ possit cũ spare. et hoc
momore magnũ est. pes cũ sb̾iecti
deunirõne sue bõĩtatis. mag̾tudis. et̾nita¬
colendũ deum et pectatũ est siuis habitus
tũc spes nõ habet sb̾iectũ in quo durare possit
et sic deficit. ¶ Memoria cũ suo posse põt̃
recolere et siłr cũ posse dei mediãte spe põt
spare ii deo. et sic analogice loq̃ndo posse spei
est suꝑus. posse aũt menione inferiꝰ. rõne
cuiꝰ posse exns inferius ascendit ad obiectũ
cũ posse exnte suꝑuis. sic posse ĩtelligĩdi cũ
posse credendi. Homo poccator ĩtelligens

Expanded text:
Deum amando; et hoc memoriae est ualde bonum. Deum amando; et hoc memoriae est ualde bonum. 2. Memoria magis est magna per duos | dcirco magnitudo Dei magnificat memoriam hominis, quando homo magnifice se disponit ad recolendum Deum cum habitu spei, ut memoria, quando non potest cum recolere, quod possit cum sperare; | et hoc memoriae magnum est. 3. Spes cum subiecti Deum ratione suae bonitatis, magnitudinis, aeternitaest suus habitus, tunc spes non habet subiectum, in quo durare possit, et sic deficit. 4. Memoria cum suo posse potest recolere, et similiter cum posse Dei, mediante spe, potest sperare in Deo. Et sic analogice loquendo posse spei est superius, posse autem memoriae inferius. Ratione cuius posse existens inferius ascendit ad obiectum cum posse, existente superius; sicut posse intelligendi cum posse credendi. 5. Homo peccator, i
Abbreviated transcription (Latin):
est. et rũdendũ est ꝙ ip̃a est ꝑ illũ modũ
quẽ ht̃ pͥmũ obiectũ in ponõdo se obiectũ
intellectui et credendo ipe intellectꝰ obiectat
ꝑ utellectũ quide ẽ cũ potẽtia ꝗ effectiue
et moralit̾ utit᷑ fide. et est cũ obiecto u
cũ deo sine quo ẽẽ nõ põt. et cũ actu u cũ¬
crede̾ s hic dubitat ĩ tellectꝰ quetẽdo ip̃o q̃n
eo ꝗa suns habitꝰ est. et tũc tp̃ns crede̾ est
in illo ni potẽtia. s reduat᷑ ad actũ qñ inte¬
lectꝰ credit. De spe ꝑ pͥncipia deducta.
Des est habitꝰ memone ut ꝑ ip̃a me¬
moria spando possit ascẽdẽ ad pͥmũ ob¬
iectũ. sic̃ intellectꝰ credendo. et pͥmo de bõĩta¬
te dicemꝰ. Bonũ est menione ꝙ recolat
naͣlit̾ deuni quãtu põt. et qñ magis non
põt nat᷑alit̾ spec ad uiuat moralit̾ deo ob¬
iectante se memorie rõne sue bõĩtatis. et
menoria sic obiectat deũ sup̃ suas uirec
spando sic̃ uolũtas cũ caritate ascendit ad

Expanded text:
respondendum est, quod ipsa est per illum modum, quem | habet primum obiectum, in ponendo se obiectum intellectui; et credendo ipse intellectus obiectat Per intellectum quidem est cum potentia, qui effectiue et moraliter utitur fide. Et est cum obiecto, uidelicet cum Deo, sine quo esse non potest. Et cum actu, ucredere. Sed hic dubitat intellectus, quaerendo: Ipse quando eo quia suus habitus est. Et tunc temporis credere est in illo in potentia; sed redullectus credit. 6 De spe 1. Per principia deducta Spes est habitus memoriae, ut per ipsam memoria sperando possit ascendere ad primum obiectum, sicut intellectus credendo. Et primo de bonitate dicemus. 1. Bonum est memoriae, quod recolat naturaliter Deum, quantum potest. Et quando magis non potest naturaliter, spes adiuuat moraliter, Deo obiectante se memoriae ratione suae bonitatis ; et memoria sic obiectat Deum supra suas uires sperando, sicut uoluntas cum caritate ascendit ad
Abbreviated transcription (Latin):
Pregłani .h. q̃r de tpr̃e auaritie. et
iñdendũ est ꝙ hõ auarus ẽ in tp̃re de
auaritia habituatus hũs dolorẽ de ptĩs
cogitãdo ꝙ plã potuiss aqnisiuisse. et la¬
borat nn tpr̃e pñti cũ bonis. et ht̃ do lo¬
ren ꝗa nõ utit᷑ futuris. et hoc ꝑ regła
c. d. R. sigficatũ est. ¶ Pregła .i. qͣrit᷑
auaritia ubi est. et rũdendũ est ꝙ ip̃a
ẽ in habitibus pͥnatĩs cũ ꝗbus est sig¬
ficata. et figurata. u ĩ malitia ĩuria
mẽdacio ĩ constantia. et hui mõi. et
lioc ꝑ regłam .c. d.k. sigͥficatũ est. P
pͥmã regłam .k. querit᷑ auaritia quo mõ
est. et rũdendũ est ꝙ ip̃a est ꝑ modũ uo

Expanded text:
ritur de tempore auaritiae. Et respondendum est, quod homo auarus est in tempore de auaritia habituatus, habens dolorem de praeteritis, cogitando, quod plura potuisset acquisiuisse; et laborat in tempore praesenti cum bonis; et habet dolorem, quia non utitur futuris. Et hoc per regulam C D K significatum est. Per regulam I quaeritur: Auaritia ubi est? Et respondendum est, quod ipsa est in habitibus priuatiuis, cum quibus est significata et figurata, uidelicet in malitia, iniuria, mendacio, inconstantia, et huiusmodi. Et hoc per regulam C D K significatum est. Per primam regulam K quaeritur: Auaritia quo modo est
Abbreviated transcription (Latin):
regłam.h. qrͣ de tẽpore caritatis. cui rñdẽdũ
est ꝑ t̾tiam spẽm regłe .c. ꝙ ip̃a est in illosi¬
ne successione co ꝗa habitꝰ sp̃ualis est. s est
in successioẽ mediante sbiccto ĩ quo ẽ.ĩ quo
ĩfluit et refluit actus sug niitando obiecta

Expanded text:
H quaeritur de tempore caritatis. Cui respondendum est per tertiam speciem regulae C, quod ipsa est in illo sine successione, eo quia habitus spiritualis est. Sed est in successione, mediante subiecto, in quo est; in quo influit