comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interĩ pharnaces eodẽ gradu qͦ inpͥliũ descẽderat uallẽ
ascẽdẽ adu̾sus arduũ collẽ instructis copus cepit. Caesar
incredibili eiꝰ temeritate uel fiducia cõmotꝰ neq opinãs
ĩparatusq oppressus eodẽ tẽpore milites ab oꝑibꝰ uocat
arma caꝑe iub&. legiões oppoit aciẽq instruit. Cuius
rei subita trepidatio magnũ t̾rorẽ autulit nr̃is: nõdũ
ordinibꝰ insructis falcate regie qͣdrige ꝑmixtoᷤ militeᷤ
ꝓturbauit. q̃ tamẽ celerit᷑ multitudine telorũ oppͥmũt᷑
Inseꝗt᷑ has acies hostiũ & clãore sublato cõfligit. mul¬
tũ adiuuãte natura loci: plurimũ deorũ ĩmortaliũ
benignitate:ꝗ cũ oĩbꝰ casibꝰ bellis int̾ sũt:tũ p̾cipue eis
ꝗbꝰ nihil ratiõe potuit admĩstrari. Magno atq acri
pͥlio cõminus facto. dextro cornu:qͦ ueterana.ui.le
gio erat collocata initiũ uictorie natũ est.ex ea ꝑte

Expanded text:
interim Pharnaces eodem gradu quo in praeruptam descenderat vallem interim Pharnaces eodem gradu quo in praeruptam descenderat vallem ascendere adversus arduum collem instructis copiis coepit. § 75 Caesar incredibili eius vel temeritate vel fiducia commotus neque opinans imparatusque oppressus eodem tempore milites ab opere revocat, arma capere iubet, legiones opponit aciemque instruit; cuius rei subita trepidatio magnum terrorem attulit nostris. Nondum ordinibus instructis falcatae regiae quadrigae permixtos milites perturbant; quae tamen celeriter multitudine telorum opprimuntur. Insequitur has acies hostium, et clamore sublato confligitur multum adiuvante natura loci, plurimum deorum immortalium benignitate; qui cum omnibus casibus bellicis intersunt, tum praecipue eis quibus nihil ratione potuit administrari. § 76 Magno atque acri proelio comminus facto, dextro cornu, quo veterana legio sexta erat collocata, initium victoriae natum est. Ab ea parte
Abbreviated transcription (Latin):
pẽte pͥmaluce aĩadutisset:copias suas oẽs pro castri
instruxit: qͣs int̾posita tãta locorũ iniꝗtate cõsuetudie
magis ꝑuulgata militai credebat ĩstrui Caesaruel
ad opus suũ tardãdũ. qͦ plues ĩarmis tenerẽt᷑ uel ad
ostẽtationẽ regie fiducie: ne mũitiõe magis ꝗͣ manu de¬
pͥma acie pro uallo instructa: reliqͣ ꝑs excuꝰ opꝰ face̾t. At
pharnaces ĩpulsus siue loci felicitate:siue auspiciis et
religiõibꝰ inductꝰ ꝗbꝰ obtẽꝑasse eũ postea audiebamus
siue paucitate nr̃orũ ꝗ in armis erãt cõꝑti:cũ more
oꝑis quotidiani magnã illorũ seruorũ multitudinẽ
flixisse & uicisse legati eiꝰ gloriabãt᷑. simul cõtẽptu
ex̾citꝰ nr̃i quẽ pulsũ a se domitio duce sciebat inito cõ¬
silio dimicãdi descẽdere p̾rupta ualle cepit. Cuiꝰ aliꝗͣ¬
diu caesar irridebat in anẽ ostẽtationẽ & eo loco mi

Expanded text:
pente prima luce animadvertisset, copias suas omnis pro castris pente prima luce animadvertisset, copias suas omnis pro castris instruxit. Quas interposita tanta locorum iniquitate consuetudine magis pervulgata militari credebat instrui Caesar vel ad opus suum tardandum, quo plures in armis tenerentur, vel ad ostentationem regiae fiduciae, ne munitione magis prima acie pro vallo instructa reliqua pars exercitus opus faceret. At Pharnaces impulsus sive loci felicitate sive auspiciis et religionibus inductus, quibus obtemperasse eum postea audiebamus, sive paucitate nostrorum qui in armis erant comperta, cum more operis cotidiani magnam illam servorum multitudinem flixisse et vicisse legati eius gloriabantur, simul contemptu exercitus nostri, quem pulsum a se Domitio duce sciebat, inito consilio dimicandi descendere praerupta valle coepit. Cuius aliquamdiu Caesar irridebat inanem ostentationem et eo loco mil
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtibꝰ habet nobilitatẽ.nec multo lõgiꝰ passuũ . iii. abest
a sela. hũc locũ pharnaces uet̾ibꝰ pat̾norũ feliciũ castͦ
refectũ oꝑibꝰ copiis suis õĩbꝰ occupauit. Gaesar cũ ab hos¬
te milia passuũ.u. castra posuiss& uidẽtq eas ualles
ꝗbꝰ regia castra mũiebãt᷑: eodẽ int̾uallo sua castra
mũitura: si modo ealoca hostes pͥores nõ cepissẽt que
multo erãt ꝓpioã regis castris aggerẽ cõportaĩ iub&e
intra mũinões. Quo celerit̾ collocato ꝓxĩa nocte iu
gilia . iiii. legiõibꝰ oĩbꝰ expedius ĩpedimẽtisq ĩcastris
relictis pͥma luce nõ opinãtibꝰ hostibꝰ ipsũ locũ cepit
ĩ quo mitridates secũdũ pͥliũ adu̾sus triariũ fecerat.
huc oẽm cõportai aggerẽ & ut castris seruitia age¬
rẽtur iussit neꝗs ab oꝑe miles discedẽt. cũ spatio nõ
ampliꝰ passuũ. ĩ. int̾cisa uallis castra hostiũ diuidẽt:
ab oꝑe incepto caesaris castrorũ.Pharnaces cũ id re.¬

Expanded text:
passuum III abest ab Zela. Hunc locum Pharnaces veteribus paternorum felicium castrorum refectis operibus copiis suis omnibus occupavit. § 73 Caesar cum ab hoste milia passuum V castra posuisset videretque eas vallis quibus regia castra munirentur eodem intervallo sua castra munituras, si modo ea loca hostes priores non cepissent, quae multo erant propiora regis castris, aggerem comportari iubet intra muis impedimentisque in castris relictis prima luce neque opinantibus hostibus eum ipsum locum cepit, in quo Mithridates secundum proelium adversus Triarium fecerat. Huc omnem comportatum aggerem ex castris per servitia aggeri iussit, ne quis ab opere miles discederet, cum spatio non amplius passuum mille intercisa vallis castra hostium divideret ab opere incepto Caesaris castrorum. § 74 Pharnaces, cum id re
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissimos ee nullũq ꝑiculũ deuitatũos dũ ꝑeos caesai
prouĩcia restitueret᷑. Interĩ thorius ad cordubã uetͣes
legiões adducit. ac ne dissensiõ is initiũ natũ seditosa
militũ suaq natura uideret᷑: simul ut cõtra. Qcassiũ
ꝗ cesaris noĩe maioribꝰ uiribꝰ uti uidebat᷑ eq̃ se ꝑotent
opponẽt e dignitatẽ.ci. põpeio se ꝓuĩciã recuꝑare
uelle palã dictitabat: & forsitã &̃ hoc fecerit odio caes.¬
poterat apud eas regiões qͣs M. uarõ obtinuerat. sed
id qͣmẽte cõmũis erat cõiectuã. Gerte hoc pre setho¬
rius ferebat: milites adeo fatebãt᷑ ut.cn. põ.nomẽ in
scutis inscriptũ haberẽt. freq̃ns legiõibꝰ cõuẽtꝰ obuiã
prodit. neq tãtũ uirorũ sed &ẽ matrũ failias ac pͥtes

Expanded text:
fidissimos esse nullumque periculum deprecaturos, dum per eos Caesari fidissimos esse nullumque periculum deprecaturos, dum per eos Caesari provincia restitueretur. § 58 Interim Thorius ad Cordubam veteres legiones adducit ac, ne dissensionis initium natum seditiosa militum suaque natura videretur, simul ut contra Q. Cassium, qui Caesaris nomine maioribus viribus uti videbatur, aeque potentem opponeret dignitatem, Cn. Pompeio se provinciam reciperare velle palam dictitabat. Et forsitan etiam hoc fecerit odio Caepoterat apud eas legiones quas M. Varro obtinuerat. Sed id qua mente, communis erat coniectura: certe hoc prae se Thorius ferebat; milites adeo fatebantur, ut Cn. Pompei nomen in scutis inscriptum haberent. Frequens legionibus conventus obviam prodit, neque tantum virorum sed etiam matrum familias
Abbreviated transcription (Latin):
nere ducebat. Cognita re nocte cũ.u. cohortibꝰ ũde¬
ageret᷑ respicẽt moratꝰ carbonã cõtẽdit. hic cũ legio¬
ne s.xxx. et .xxi. & cohortes.iii.ex secũda legione
totusq cõuẽisset eꝗtatꝰ audit.iiii. cohortes a unaculis
oppͥssas ad obueulã: cũ his ad secũdã ꝑuẽisse legionẽ:
oẽsq ibi se cõiũxisse. &.ł. thoriũ italicẽsẽ ducẽ elegisse
retine̾t. Q cassiũ legatũ hispalĩ miit. paucisq: ei diebꝰ¬
ut affert̃ cõuẽtũ cordubẽ sẽ ab eo defecisse.marcellũq
aut uolũtate aut necessitate adductũ: nãq id uarie:
nũtiabat᷑ cõsentie cũ cordubẽsibꝰ. duas cohortes legio¬
nis.u. q̃ fuerãt cordube in pͥsidio idẽ face. Cassius his
rebꝰ incẽsus mouet castra: & postero die sogoniã ad
flumẽ siciliẽse ueĩt. ibiq hĩta cõtiõe militũ tẽptat
aĩosqͦs cognoscit nõ sua sed caesaris absẽtis cã sibi:

Expanded text:
nere ducebatur. Cognita re noctu cum V cohortibus unetnere ducebatur. Cognita re noctu cum V cohortibus unetageretur perspiceret, moratus Carmonem contendit. Hic, cum legio XXX. et XXI. et cohortes IIII ex V. legione totusque convenisset equitatus, audit IIII cohortis a vernaculis oppressas ad Obuculam cum his ad secundam pervenisse legionem omnisque ibi se coniunxisse et T. Thorium Italicensem ducem delegisse. retineret, Q. Cassium legatum Hispalim mittit. Paucis ei diebus affertur conventum Cordubensem ab eo defecisse Marcellumque aut voluntate aut necessitate adductum — namque id varie nuntiabatur — consentire cum Cordubensibus; duas cohortis legionis V., quae fuerant Cordubae in praesidio, idem facere. Cassius his rebus incensus movet castra et postero die Segoviam ad flumen Singiliense venit. Ibi habita contione msibi
Abbreviated transcription (Latin):
neris ãpliorẽ pecuniã ĩꝑat. quẽ autẽ rome delectũ ĩstituit
qͦs ex oĩbꝰ cõuẽtibꝰ coloniisq cõscriptos hẽbat. trãsmaina
militia ꝑt̾ritos ad sacramẽti redẽtionẽ uocabat. magnum
hoc fuit uectigal: maius tamẽ crescebat odiũ. his reb
cõfectis totũ ex̾citũ lustrat. legiões qͣs in africã ducturꝰ
erat & auxilia munt ad traiectũ. ipse classẽ qͣm pͣaͣbat
ut inspicet hispalĩ accedit. ibiq: morat᷑. ꝓpt̾ea qd edic-¬
tũ tota ꝓuĩcia ꝓposuerat ꝗbꝰ pecuias ĩꝑasset:neq con¬
tilissẽt se adirẽt.q̃ euocatio uehemẽt oẽs turbauit
nũtiat fama legionẽ.xxx.qͣm.q. cassius legatꝰ simul ⁊¬
ducebat cũ ad oppidũ leptĩ castra habẽt seditiõe facta
cẽturiõibꝰ aliqͦt occisis ꝗ signa tolli nõ pauebãt᷑ disces¬
sisse & ad secũdã legionẽ cõtẽdisse:q̃ ad fretũ alio iti¬

Expanded text:
neris, ampliorem pecuniam imperat. Equitum autem Romanorum dilectum instituit; neris, ampliorem pecuniam imperat. Equitum autem Romanorum dilectum instituit; quos ex omnibus conventibus coloniisque conscriptos transmarina militia perterritos ad sacramenti redemptionem vocabat. Magnum hoc fuit vectigal, maius tamen creabat odium. His rebus confectis totum exercitum lustrat; legiones quas in Africam ducturus erat et auxilia mittit ad traiectum. Ipse classem quam parabat ut inspiceret, Hispalim accedit ibique moratur, propterea quod edictum tota provincia proposuerat, quibus pecunias imperasset neque contulissent, se adnuntiat eam a legione XXX., quam Q. Cassius legatus simul ducebat, cum ad oppidum Ilipam castra haberet, seditione facta centurionibus aliquot occisis qui signa tolli non patiebantur, discessisse et ad secundam legionem contendisse, quae ad fretum alio iti
Abbreviated transcription (Latin):
torũq nũerũ auget: uere ut ꝗͥã extimãt. ut nõ nulli:¬
minat plures qͦs cassius iubet intͥfici exceptis his ꝗ sei
pecuia redemerũt. Nam ꝑalã sext̾tiis .x. cũ calphurnio
paciscit᷑. & cũ.q. sextio.l. ꝗ si maxĩe nocẽtes sũt: mulctati
tamẽ ꝑiculũ uite dolorq uulnerũ pecunia remissus
crudelitatẽ cũ auaritia certasse significabat. Aliquot
post diebꝰ lr̃as a caesare missas accipit: ꝗbꝰ cognoscit pom.
in acie uictũ amissis copiis fugise. qua re cogͥta mixtã¬
dolore uoluptatẽ cupiebat uictorie.nũtiꝰ letitiã expͥme¬
bat: cõfectũ bellũ licẽtiã tẽporũ int̾cludebat.Sic eaͣt¬
dubiꝰ aĩus utrũ nihil time anoĩa lice̾ mall&.Sanatis:
uulneribꝰ accersit oes ꝗ sibi pecũias expẽsas tulerãt: ac¬
ceptasq: eas iubet referi: ꝗbꝰ parũ uidebat̾ ĩposuisse o-¬

Expanded text:
torumque numerum auget, vere, ut torumque numerum auget, vere, ut minat pluris; quos Cassius interfici iubet exceptis eis qui se pecunia redemerunt. Nam palam HIS LX4 cum Calpurnio paciscitur et cum Q. Sestio L. Qui si maxime nocentes sunt multati, tamen periculum vitae dolorque vulnerum pecuniae remissus crudelitatem cum avaritia certasse significabat. § 56 Aliquot post diebus litteras a Caesare missas accipit, quibus cognoscit Pompeium in acie victum amissis copiis fugisse. Qua re cognita mixtadolore voluptatem capiebat: victoriae nuntius laetitiam exprimebat, confectue an omnia licere mallet. Sanatis vulneribus arcessit omnis qui sibi pecunias expensas tulerant, acceptasque eas iubet referri; quibus parum videbatur imposuisse o
Abbreviated transcription (Latin):
siũ uisẽdũ ꝓficiscit᷑. Re cognita.xxx.legio signa cordubã
ĩfert ad auxiliũ ferẽdũ ĩꝑatori suo. facit hoc idẽ.xxi.
subseꝗt̾ has.u.Cũ .ii.legiões reliq̃ essẽt incastris secũdam
ueriti. ne soli relinqrẽt᷑ atq: ex eo ꝗ sẽsisset ĩdicaret᷑: secuti
sũt factũ suꝑiorũ. ꝑmãsit insentẽtia legio uernacula.⁊
nec ullo tiore de gradu deiecta est.Cassius eos ꝗ nõiati'
erãt cõscii cedis iubet cõp̾hẽdi. legionẽ.U.ĩcastra remit
ciliũ .&.l. laterẽsem. & ãniũ scapulã maxĩe dignitatis et
glorie ꝓuĩcialẽ hoĩem sibiq tã fãiliarẽ ꝗͣ laterẽ sẽ & ra¬
ciliũ in eadẽ fuisse cõuratiõe. Nec diu morat̃ dolorẽ suũ
ꝗneos int̾fici iubeat.minutiũ libertis tradit excruciã¬
dũ. itẽ calphurniũ saluianũ: ꝗ profitet᷑ inditiũ cõiu̾a¬

Expanded text:
sium visendum proficiscitur. Re cognita XXX. legio signa Cordubam sium visendum proficiscitur. Re cognita XXX. legio signa Cordubam infert ad auxilium ferendum imperatori suo. Facit hoc idem XXI. Subsequitur has V. Cum duae legiones reliquae essent in castris, secundani, veriti ne soli relinquerentur atque ex eo quid sensissent iudicaretur, secuti sunt factum superiorum. Permansit in sententia legio vernacula nec ullo timore de gradu deiecta est. § 55 Cassius eos qui nominati erant conscii caedis iubet comprehendi; legiones in castra remittcilium et L. Laterensem et Annium Scapulam, maximae dignitatis et gratiae provincialem hominem sibique tam familiarem quam Laterensem et Racilium, in eadem fuisse coniuratione, nec diu moratur dolorem suum quin eos interfici iubeat. Minucium libertis tradit excruciandum, item Calpurnium Salvianum, qui profitetur indicium coniura
Abbreviated transcription (Latin):
secũ habẽ cõsuerat. a ꝗbꝰ cet̾i int̾cludũt̾ ꝗad cedẽ faciẽ¬
dã sub seq̃bãt. qͦ in nuͣo fuit calphurniꝰ saluianꝰ & mani-¬
lius tusculus. Minutius int̾ saxa q̃ iacͥebãt᷑ initinere
fugiẽs oppͥmit᷑: & relato domũ cassio ad eũ deducitur.
raciliꝰ in ꝓximã se domũ fãiliaris sui cõfert:dũ certũ
cognosce̾t᷑ cõfectꝰ ne cassius esset .l. laterẽ sis cũ id nõ
dubitaet accurrit letꝰ ĩcastra. militibꝰq uernaculis &
secũ de legiõis ꝗbꝰ odio sciebat p̾cipue cassiũ ẽẽ gratulat᷑
Tollit̾ a multitudĩe intͥbunal. pͥtor appellat᷑. Nemo .i.aut
ĩpũcia natꝰ aut uernacule legiõis milites aut diut̾nutate
infectꝰ ꝓuĩcialis qͦ in nũo erat secũda legio: nõcũ õi ꝓuĩcia
cõsẽserat in odio cassii. nã legioẽs.xxx.& .xxi.paucis mẽ¬
sibꝰ in italia scriptas caesar attribuerat lõgino.u.legio nuꝑ
ibi erat cõfecta. Interĩ nũtiat᷑ laterẽsi uiue cassiũ. quo

Expanded text:
. A quibus ceteri intercluduntur qui ad caedem faciendam subsequebantur; quo in numero fuit Calpurnius Salvianus et Manilius Tusculus. Minucius inter saxa quae iacebant in itinere fugiens opprimitur et relato domum Cassio ad eum deducitur. Racilius in proximam se domum familiaris sui confert, dum certum cognosceret confectusne Cassius esset. L. Laterensis, cum id non dubitaret, accurrit laetus in castra militibusque vernaculis et secundae legionis, quibus odio sciebat praecipue Cassium esse, gratulatur; tollitur a multitudine in tribunal, praetor appellatur. Nemo enim aut in provincia natus, ut vernaculae legionis milites, aut diuturnitate factus provincialis, quo in numero erat secunda legio, non cum omni provincia consenserat in odio Cassi: nam legionem XXX. et XXI. paucis mensibus in Italia scriptas Caesar attribuerat Longino, quinta legio nuper ibi erat confecta. § 54 Interim nuntiatur Laterensi vivere Cassium. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
mulusq militibꝰ ꝑtĩ difficultate itineꝵ ac nauigationũ¬
partĩ crebritate bellorũ adeo diminutã ut minus
mille hoĩum inea essẽt:reliq̃ erãt.iii.legioẽs: una deio¬
tari. duȩ q̃ in eo pͥlio q.cni.domitiũ fecisse cũ pharnace
scripsimꝰ erãt.Legati a pharnace missi caesarẽ adeũt
atq in pͥmis de p̾cant̾ ne eiꝰ aduẽtꝰ hostilis esset. facturũ
enĩ oĩa pharnacẽ q̃ ĩꝑata essẽt. maxieq cõmẽorabãt
nulla pharnacẽ auxilia cõtra caesarẽ põpeio dare uo¬
luisse:cũ deiotarus ꝗ ei dedisset tamẽ ei satsfecisset
Cesar respõdit se fore eꝗssimũ pharnaci: siq̃ polliceret
rep̾sentaturꝰ e̾e̾t. Monuit autẽ ut solebat mitibꝰ uerbiᷤᷤ
legatos ne aut deiotarũ sibi obicerẽt:aut nimis eoglo¬
riarẽt᷑ beneficio q auxilia põpeio nõ misissẽt.Nã se neq

Expanded text:
multisque militibus partim difficultate itinerum ac navigationumultisque militibus partim difficultate itinerum ac navigationupartim crebritate bellorum adeo deminutam, ut minus mille hominibus in ea esset, reliquae erant tres legiones, una Deiotari, duae quae in eo proelio quod Cn. Domitium fecisse cum Pharnace scripsimus fuerant —, legati a Pharnace missi Caesarem adeunt atque imprimis deprecantur ne eius adventus hostilis esset: facturum enim omnia Pharnacen quae imperata essent. Maximeque commemorabant nulla Pharnacen auxilia contra Caesarem Pompeio dare voluisse, cum Deiotarus, qui dedisset, tamen ei satisfecisset. § 70 Caesar respondit se fore aequissimum Pharnaci, si quae polliceretur repraesentaturus esset. Monuit autem, ut solebat, mitibus verbis legatos, ne aut Deiotarum sibi obicerent aut nimis eo gloriarentur beneficio, quod auxilia Pompeio non misissent. Nam se neque
Abbreviated transcription (Latin):
cesar cũ plurima sua cõmẽoraret officia q̃ cõsuleii
decretis publicis tribuiss&: cũq defectionẽ eiꝰ nullam
posse excusationẽ eiꝰ ĩprudẽtie reciꝑe coargiussct. qđ
homo tãte prudẽte ac diligẽte scire potusser:quis
post .i. lẽtulũ .c. marcellũ cõsules. se tamẽ cõcedere.
id factũ suꝑioribꝰ suis beneficiis ueteri hospitio atq
amicitie dignitati etatiq hoĩs p̾cibꝰ eorũ ꝗ freq̃nter
cõcurissẽt hospites atq amici deiotari ad depͥcãdũ
De cõtrou̾sus tetrarcarũ postea se cogniturũ ẽẽrdo it
regiũ uestitũ ei restituit. legionẽ autẽ eã qͣm ex genẽ
ciuiũ suorũ deiotariis natura disciplinaq: nostra¬
cõstitutã habebat eꝗtatũq oẽm ad bellũ gerẽdum
ad duci iussit. Cũ in põtũ uẽiss& copiasq oẽs inunũ
locũ coegisset. q̃ nũo atq excitatiõe bellorũ medio
alexãdria ueteranã multis laboribꝰ ꝑiculisq fũctã

Expanded text:
Caesar, cum plurima sua commemorasset officia quae consul ei decretis publicis tribuisset, cumque defensionem eius nullam posse excusationem eius imprudentiae recipere coarguisset, quod homo tantae prudentiae ac diligentiae scire potuisset qupost L. Lentulum, C. Marcellum consul esset, tamen se concedere id factum superioribus suis beneficiis, veter hospitio atque amicitiae, dignitati aetatique hominis, precibus eorum qui frequentes concurrissent hospites atque amici Deiotari ad deprecandum, de controversiis tetrarcharum postea se cogniturum esse dixit, regium vestitum ei restituit. Legionem autem eam quam ex genere civium suorum Deiotartatumque omnem ad bellum gerendum adducere iussit. § 69 Cum in Pontum venisset copiasque omnis in unum locum coegisset, quae numero atque exercitatione bellorum mediocAlexandrea veteranam multis laboribus periculisque functam
Abbreviated transcription (Latin):
tueret sociis ciuibꝰq .r.q̃ penes eũ essẽt.Sibene fecis¬
set iã sibi tũc muteret muera addona:q̃bene rebꝰges¬¬
tis ĩꝑatoͬes ab amicis acciꝑe cõsuescũt. miserat.ii. phar¬
naces coronã aureã. his respõsis datis legatos remisit
Acpharnaces oĩa liberalit̾ pollicitꝰ cũ festinãtẽ ac pͥcurẽtẽ
caesarẽ sꝑaret libẽtiꝰ ẽ crediturũ suis ꝓmissis ꝗͣres pa¬
teret᷑: qͦ celeriꝰ honestiꝰq ad res magis necessarias ꝓficis¬
ceret᷑. Nemini .ii. erat ignotũ pluribꝰ de causis ad urbẽ
caesarẽ reuocari lentiꝰ agere decedẽdi diẽ postulare
lõgiorẽ. pactiões int̾ponẽ & in sũma frustrari cepit i
Cesar cognita calliditate hoĩs ꝗ aliis tẽpoͬibꝰ natuã faceͣ
cõsueuerat. tũc necessitate fecit adductꝰ. ut celerius
oĩum opiniõe manũ cõferet.Zela est oppidũ inponto
positũ ipsũ ut ĩplano loco satis mũitũ. Tumulus .i. naui¬

Expanded text:
 penes eum essent. Si fecisset, iam tunc sibi mitteret munera ac dona quae bene rebus gestis imperatores ab amicis accipere consuessent. Miserat enim Pharnaces coronam auream. His responsis datis legatos remisit. § 71 At Pharnaces liberaliter omnia pollicitus, cum festinantem ac praecurrentem Caesarem speraret libentius etiam crediturum suis promissis quam res pateretur, quo celerius honestiusque ad res magis necessarias proficisceretur — nemini etiam erat ignotum plurimis de causis ad urbem Caesarem revocari —, lentius agere, decedendi diem postulare longiorem, pactiones interponere, in summa frustrari coepit. Caesar cognita calliditate hominis, quod aliis temporibus natura facere consueverat tunc necessitate fecit adductus, ut celerius omnium opinione manum consereret. § 72 Zela est oppidum in Ponto positum, ipsum ut in plano loco satis munitum: tumulus enim natu
Abbreviated transcription (Latin):
bãt᷑ idẽ ut face̾nt significabat. parabãt se uatiniani
repẽte:. parati deĩceps octauiani ex portu procedebãt.
instruit᷑ utrĩq acies. ordine disposita magis octauia¬
na: paratior militũ aĩs vatiniana. Uatinius cũ aĩad
u̾teret neq nauiũ se magnitudĩe neq nuo parẽ esse
fortuite dimicationi:fortune rẽ cõmute malit.Itaq
pͥmꝰ sua ꝗnq remi in qͣdriremẽ ipsiꝰ oct aui: ĩpetũ fecit
Celerrime fortissiẽq: cõtra illũ remigãtẽ naues adusȩ'
rostris cõcurrũt adeo uehemẽt ut nauis octauiana
rostro discusso ligno cõtineret᷑. cõmutit᷑ acrit̾ reliquis
locis pͥliũ cõcurritq ad duces maxĩe. Nã cũ suo quisq
auxiliũ ferẽt magnũ cõminꝰ in angusto mari pͥlium
factũ est. qͣntoq cõiũctis magis nauibꝰ cõfligẽdi potes¬
tas dabat᷑ tãto suꝑiores erãt uarmiani. ꝗ admirãda

Expanded text:
ebantur idem ut facerent significabat. Parabant se Vatiniani ebantur idem ut facerent significabat. Parabant se Vatiniani repente oppressi; parati deinceps Octaviani ex portu procedebant. Instruitur utrimque acies, ordine disposita magis Octaviana, paratior militum animis Vatiniana. § 46 Vatinius cum animum adverteret neque navium se magnitudine neque numero parem esse fortuitae dimicationi, fortunae rem committere maluit. Itaque primus sua quinqueremi in quadriremem ipsius Octavi impetum fecit. Celerrime fortissimeque contra illo remigante naves adversae rostris concurrerunt adeo vehementer ut navis Octaviana rostro discusso ligno contineretur. Committitur acriter reliquis locis proelium concurriturque ad duces maxime: nam cum suo quisque auxilium ferret, magnum comminus in angusto mari proelium factum est. Quantoque coniunctis magis navibus confligendi potestas dabatur, tanto superiores erant Vatiniani; qui admiranda
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗn ꝗͣ celerrĩe posset ipsũ octauiũ ꝑ seq̃ret᷑: hũc ab epydau-¬
tu suo discedere coegit. pͥsidũq nr̃m recepit. Octauiuᷤ
enĩ uatniũ cũ classẽ magna ex ꝑte cõfectã ex nauiculis
actuariis habẽ cognouisset cõfisus sua classe cõsubstitit
ad insulã tauridẽ. Qua regiõe uatiniꝰ inseq̃ns nauiga¬
bat: nõ ꝗ octauiũ ibi restusse sciret: sed ꝙͥ lõgiꝰ eũ pro¬
gressũ in seꝗ decreuerat.Cũ ꝓpiꝰ tauridẽ accessisset:
discẽsis suis nauibꝰ q & tẽpestas exat turbulẽta & nulla
suspicio ee̾t host is repẽte adusã ad se ueniẽtẽ nauẽ an¬
tenis ad mediũ malũ demissis instructã ꝓpugnatoͬibꝰ
aĩadutit. Quod ubi cõspexit celerit uela subduci de-¬
mutiq antẽnas iubet & milites armari. & uexilloi
sublato qͦ pugnãdi dabat signũ q̃ pͥme naues sub seq̃¬

Expanded text:
quin quam celerrime posset ipsum Octavium persequeretur. Hunc oppugnantquin quam celerrime posset ipsum Octavium persequeretur. Hunc oppugnanttucum Vatinium classem magna ex parte confectam ex naviculis actuariis habere cognosset, confisus sua classe substitit ad insulam Tauridem; qua regione Vatinius insequens navigabat, non quo Octavium ibi restitisse sciret, sed quod eum longius progressum insequi decreverat. Cum propius Tauridem accessisset distensis suis navibus, quod et tempestas erat turbulenta et nulla suspicio hostis, repente adversam ad se venientem navem antemnis ad medium malum demissis instructam propugnatoribus animum advertit. Quod ubi conspexit, celeriter vela subduci demittique antemnas iubet et milites armari et vexillo sublato, quo pugnandi dabat signum, quae primae naves subsequ
Abbreviated transcription (Latin):
ualitudine affectꝰ uix corpoͬis uiribꝰ animũ seq̃bat. tamẽ
u̾tute uicit incõmodũ naturȩ difficultatesq & hie mis
et subite p̾ꝑatiõis. Nã cũ ip̃e paucas ĩportu naues lõga
habẽt. lr̃ãs inachaiã a calenũ misit uti sibi classem
muterẽt. Quod cũ tardiꝰ fie̾t ꝗͣ ꝑiculũ nr̃orũ flagitabat
ꝗ sustin̾e ĩpetũ octauii nõ poterãt nauibꝰ actuariis qͣꝵ
nus erat satis magnus: magnitudĩe satis iusta ad pͥliã¬
dũ rostra ĩposuit. h is adiũctis nauibꝰ lõgis & numero
classis aucto militibꝰ ueterãĩs ĩpositis quorũ magnã copiã
habebat ex oĩb legiõibꝰ ꝗ nuͣo egrorũ relicti erãt brũdusii:
cũ ex̾ͥcitꝰ ingreciã trãsportaret᷑ ꝓfectꝰ est in illyricũ ma¬
ritimasq: nõ nullas ciuitates q̃ defecerãt: octauioq: se
tradiderãt. ꝑtĩ recipiebat: partĩ remanẽtes ĩsuo cõsilio
p̾t̾uehebat. nec sibi ulliꝰ rei morã necessitatẽq: iniũgebat

Expanded text:
adfectus vix corporis viribus animum sequebatur, tamen virtute vicit incommodum naturae difficultatesque et hiemis et subitae praeparationis. Nam cum ipse paucas in portu navis longas haberet, litteras in Achaiam ad Q. Calenum misit, uti sibi classem mitteret. Quod cum tardius fieret quam periculum nostrorum flagitabat, qui sustinere impetum Octavi non poterant, navibus actuariis, quarum numerus erat satis magnus, magnitudo nequaquam satis iusta ad proeliandum, rostra imposuit. His adiunctis navibus longis et numero classis aucto militibus veteranis impositis, quorum magnam copiam habebat ex omnibus legionibus, qui numero aegrorum relicti erant Brundisi, cum exercitus in Graeciam transportaretur, profectus est in Illyricum maritimasque non nullas civitates, quae defecerant Octavioque se tradiderant, partim recipiebat, partim remanentis in suo consilio praetervehebatur nec sibi ullius rei moram necessitatemque iniungebat
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ egypto supra scripsimꝰ regio gen̾e ortũ disciplinis &̃
regus educatũ.: nã eũ mitridates rex asie totiꝰ propt̾
nobilitatẽ ꝑgamo paruulũ secũ asportauerat ĩcastra
multosq tenuerat ãnos regẽ boffori cõstituit: q sub
inĩcis regibꝰ int̾posito amicissiõ rege mũiuit. Fidem
tetrarchiã legibꝰ gallogrecorũ iure gẽns & cognatiõis
abiudicauit occupatã & possessã paucis ante anisi
a deiotaro. Neq tamẽ usꝗͣ diunꝰ moratꝰ est ꝗͣ necessita
urbanarũ seditionũ pati uidebat᷑. Rebus felicissime
celerrimeq cõfectis in italiã cȩleriꝰ oĩum opiniõe uẽit

Expanded text:
in Aegypto supra scripsimus, regio genere ortum, disciplinis etiam regiis educatum — nam eum Mithridates, rex Asiae totius, propter nobilitatem Pergamo parvulum secum asportaverat in castra multosque retinuerat annos — regem Bosphori constituit, qui sub inimicis regibus interposito amicissimo rege munivit. Eidem tetrarchian Gallograecorum iure gentis et cognationis adiudicavit occupatam et possessam paucis ante annis a Deiotaro. Neque tamen usquam diutius moratus est quam necessitas urbanarum seditionum pati videbatur. Rebus felicissime celerrimeque confectis in Italiam celerius omnium opinione venit
Abbreviated transcription (Latin):
est pollicitꝰ. Neq multũ postꝗͣ inlusitania medobrigã
oppidũ mõtẽq herminiũ expugnasset qͦ medobrigẽ
cõcedebat:q̃ speciosũ reddebãt pñtẽ excitꝰ amorem.t
paulatĩ tamẽ & occulte militarẽ disciplinã seuerita¬
tẽq minuebat. Cassius legiõibꝰ in hiberna dispositis
ad ius dicẽdũ cordubã se recepit.cõtractũq: inea esi
alienũ grauissimis onẽibꝰ ꝓuĩcie cõstituit ex soluere
et ut largitiõis postulat cõsuetudo ꝑcãm libealitati
speciosã plura largitoi̾ q̃rebãt᷑. pecuie locupletibꝰ ĩꝑa¬
bãtur. Ouas lõginꝰ sibi expẽsas ferĩ nõ tãtũ patiebat̃¬

Expanded text:
est pollicitus, nec multo post, cum in Lusitania Medobregam est pollicitus, nec multo post, cum in Lusitania Medobregam oppidum montemque Herminium expugnasset, quo Medobregeconcedebat; quae speciosum reddebant praesentem exercitus amorem, paulatim tamen et occulte militarem disciplinam severitatemque minuebant. § 49 Cassius legionibus in hiberna dispositis ad ius dicendum Cordubam se recepit contractumque in ea aes alienum gravissimis oneribus provinciae constituit exsolvere; et ut largitionis postulat consuetudo, per causam liberalitatis speciosam plura largitori quaerebantur. Pecuniae locupletibus imperabantur, quas Longinus sib expensas ferri non tantum patiebat
Abbreviated transcription (Latin):
deĩde africã peteret.Ita breui spatio re pͥclarissiã gesta
prouĩcia recepta & cornificio reddita:classe adusario¬
rũ ex illo toto sinu expulsa uictor se brũdusiũ ĩcolu-¬
mi ex̾citu & classe recepit.His autẽ tẽporibꝰ ꝗbꝰcaesar
ad dẏrrachiũ põpeiũ obsidebat & pale pharsali rem
felicit̾ gerebat alexãdrie ꝗcũ ꝑiculo magno tũ &̃ maioͬe
ꝑiculi fama dimicabat. & cassius lõginꝰ in hispania pro
pͥtore ꝓuĩcie ulterioris obtinẽde causa relictꝰ siue con¬
suetudine natuẽ sue: siue odio d in illã ꝓuĩciã susceꝑat
q̃stor ex ĩ sidiis ibi uulneratꝰ magnas odii sui fecerat
accessione s: qͦ uel ex cõsciẽtia suacũ de se mutuo sẽtiẽ
ꝓuĩcias crede̾t: uel mutuis signis & testioniis eorũ ꝗ
sare offẽsionẽ ꝓuĩcie excitꝰ amoͬe cupiebat.Itaq: cum
pͥmũ inunũ locũ ex̾citũ cõduxit. sextertia .c. militib

Expanded text:
deinde Africam caperet. Ita brevi spatio re praeclarissime gesta, deinde Africam caperet. Ita brevi spatio re praeclarissime gesta, provincia recepta et Cornificio reddita, classe adversariorum ex illo toto sinu expulsa victor se Brundisium incolumi exercitu et classe recepit. § 48 Eis autem temporibus quibus Caesar ad Dyrrachium Pompeium obsidebat et Palaepharsali rem feliciter gerebat Alexandreaeque cum periculo magno tum etiam maiore periculi fama dimicabat, Q. Cassius Longinus, in Hispania pro praetore provinciae ulterioris obtinendae causa relictus, sive consuetudine naturae suae sive odio quod in illam provinciam susceperat quaestor ex insidiis ibi vulneratus, magnas odi sui fecerat accessiones, quod vel ex conscientia sua, cum de se mutuo sentire provinciam crederet, vel multis signis et testimoniis eorum qui sare offensionem provinciae exercitus amore cupiebat. Itaque, cum primum in unum locum exercitum conduxit, sestertios centenos militibus
Abbreviated transcription (Latin):
ũt̃ aut rostris ꝑforate mergũt᷑. ꝓpugnatões octauianu
ꝑtĩ in nauibꝰ iugulãt: parti in mare p̾cipitãt. ip̃e octauiꝰ
se in scaphã cõfert. in ꝗͣ plue̾s cõfugerẽt depͥssa. scapha
uulneratꝰ tamẽ ãnatat ad suũ mio paronẽ. Eo receptꝰ
cũ pͥliũ nox dirimẽt tẽpestate magna uelis profugit
Sequũt̾ hũc sue naues nõ nulle qͣs casus ab illo ꝑiculo uẽ¬
dicarat. At uatinius rebene gesta receptui cecinit.
suisq oibꝰ incolumibꝰ in eũ se portũ uictor recepit quo
ex portu classis octauiana ꝓcesserat. Capit ex eo pͥlio
pẽtiremẽ unã. triremes duas: dierotas.uiii.cõpluesq
ꝙ eo se recepisse ex fuga credebat octauiũ. Erat ĩea
nobilissimũ regionũ earũ oppidũ cõiuĩctissimumq
octauio. qͦ ut ꝑueĩt oppidani supplices se uatinio de¬
diderũt. cõꝑitq ipsũ octauiũ ꝑuis paucisq nauigiis.
uẽto secũdo regionẽ grecie petisse. inde ut siciliami¬

Expanded text:
ae merguntur; propugnatores Octaviani partim in navibus iugulantur, partim in mare praecipitantur. Ipse Octavius se in scapham confert; in quam plures cum confugerent, depressa scapha vulneratus tamen adnatat ad suum myoparonem. Eo receptus, cum proelium nox dirimeret, tempestate magna velis profugit. Sequuntur hunc suae naves non nullae, quas casus ab illo periculo vindicarat. § 47 At Vatinius re bene gesta receptui cecinit suisque omnibus incolumibus in eum se portum victor recepit, quo ex portu classis Octavi ad dimicandum processerat. Capit ex eo proelio penterem unam, triremis duas, dicrotas VIII complurisque sulam Issam, quod eo se recepisse ex fuga credebat Octavium. Erat in ea nobilissimum regionum earum oppidum coniunctissimumque Octavio. Quo ut venit, oppidani supplices se Vatinio dediderunt, comperitque ipsum Octavium parvis paucisque navigiis vento secundo regionem Graeciae petisse, inde ut Siciliam,
Abbreviated transcription (Latin):
iã cõstituta oꝑa cõplanarẽt: custodieq mũitionũ essent
deducte. auxiliaq regis in id castellũ marcelli d ꝓximũ
erat regiis castris. neq tamẽ opinãtibꝰ oĩbꝰ sitamẽ ĩ oibꝰ
fuit cassiꝰ. nã de huiꝰ cõsciẽtia dubitabat̾. sed ĩpetũ fece¬
rũt: cõpluresq ibi milites oppsserũt. Quod nisi celeit
indignatiõe & auxilio lepidi pliũ eet direptũ. maior ca¬
lamitas eet accepta:Cũ iter cassio parefactũ ẽẽt castra
marcellus cũ lepido cõiũgit. Lepidus eodẽ tẽpõe marcel¬

Expanded text:
 constituta opera cum complanarent custodiaeque munitionum essent deductae, auxilia regis in id castellum Marcelli quod proximum erat regis castris, neque opinantibus omnibus — si tamen in omnibus fuit Cassius: nam de huius conscientia dubitabatur —, impetum fecerunt complurisque ibi milites oppresserunt. Quod nisi celeriter indignatione et auxilio Lepidi proelium esset diremptum, maior calamitas esset accepta. § 64 Cum iter Cassio patefactum esset, castra Marcellus cum Lepido coniungit. Lepidus eodem tempore Marcel
Abbreviated transcription (Latin):
in hiberna distribuit. ipse oĩbꝰ suis rebꝰ celerit coreptis
malcͥã cõtẽdit. ibiq adu̾so tẽpore nauigãdi naues cõ¬
scẽdit ut ip̃e pͥdicabat ne se lepido & treboĩo marcello
cõmitte̾t. ut amici eiꝰ dictitabãt: ne ꝑ eã ꝑuiciã mĩore cũ
dignitate it̾ face̾t cuiꝰ magna ꝑsab eo defecerat. ut cet̾i
ex istiãbãt ne pecũa illa ex infinitis rapinis cõfecta ĩ
potestatẽ cuiꝰꝗͣ ueniet. Progressus secũda hiberna tẽ¬
pestate cũ inhiberũ flumẽ noctis uitãde cã cõtulisset
ĩde paulo uehemẽtioi tẽpestate nihilo ꝑiculo siꝰ se na¬
uigaturũ credẽs ꝓfectꝰ adu̾sis fluctibꝰ occurrentibus
hostio flum̃is in ip̃is faucibꝰ. cũ neq flectẽ nauĩ ꝓpt̾
uĩ flum̃is. neq directã tãtis fluctibꝰtenͣe poss& dem̃

Expanded text:
rebus celeriter correptis Malacam contendit ibique adverso tempore navigandi navis conscendit, ut ipse praedicabat, ne se Lepido et Trebonio et Marcello committeret, ut amici eius dictitabant, ne per eam provinciam minore cum dignitate iter faceret cuius magna pars ab eo defecerat, ut ceteri existimabant, ne pecunia illa ex infinitis rapinis confecta in potestatem cuiusquam veniret. Progressus secunda ut hiberna tempestate cum in Hiberum flumen noctis vitandae causa se contulisset, inde paulo vehementiore tempestate, nihilo periculosius se navigaturum credens, profectus, adversis fluctibus occurrentibus ostio fluminis, in ipsis faucibus, cum neque flectere navem propter vim fluminis neque directam tantis fluctibus tenere po
Abbreviated transcription (Latin):
regiõesq ueissa&. eas ita reliq̃re cõstitutas ut dõesticiᷤ
dissẽsiõibꝰ liberarẽt᷑ iuã legesq acciꝑẽt: & ext̾norũ
hostiũ metũ deponerẽt. Hec in syria. cilicia. assiria
pͥmebãt᷑. In bithinia ac põto plus oneris uidebat ĩpẽ
dere sibi. nõ excessisse .i. põto pharnacẽ audiebat. nes
ex cessurũ putabat: cũ secũ pͥlio uehemẽt̾ esset ĩflatꝰ
ꝓ cõtra domitiũ caluiniũ fecerat. Cõmoratꝰ fere in
õibꝰ ciuitatibꝰ q̃ maio̾es sũt dignitate: pͥmia bene meri¬
tis & uirit̃ & publice tribuit. de cõtrou̾siis ueterib
cognoscit ac statuit. reges. tyrãnos: dynastas ꝓuĩcie
finitĩosq ꝗoẽs ad eũ cõcurrerãt receptos infidẽ cõdi¬
nonibꝰ ĩpositis ꝓuĩcie tuẽ de ac de fẽdẽde diminit.et

Expanded text:
domesticis dissensionibus liberarentur, iura legesque acciperent, externorum hostium metum deponerent. Haec in Syria, Cilicia, Asia celpremebantur; in Bithynia ac Ponto plus oneris videbat sibi impendere. Non excessisse enim Ponto Pharnacen audiebat neque excessurum putabat, cum secundo proelio vehementer esset inflatus quod contra Domitium Calvinum fecerat. Commoratus fere in omnibus civitatibus quae maiore sunt dignitate, praemia bene meritis et viritim et publice tribuit, de controversiis veteribus cognoscit ac statuit; reges, tyrannos, dynastas provinciae finitimos, qui omnes ad eum concurrerant, receptos in fidem condicionibus impositis provinciae tue
Abbreviated transcription (Latin):
cessũ ess&.cetei̾ tetrarce cõtẽdebãt. Sine dubio autem
rex armẽie mĩoris ab senat appellatꝰ depositis regii
insignibꝰ. neq tãtũ pͥuato uestitu. sed ã reorũ habitu
supplex ad cesarẽ ueĩt oratũ ut sibi ignosce̾t. qͥ ĩea ꝑte
positꝰ tͥrarũ q̃ nulla p̾sidia cesaris hũiss&e exͥcitibꝰ ĩꝑiisq¬

Expanded text:
cessum esse ceteri tetrarchae contendebant, sine dubio autem rex Armeniae minoris ab senatu appellatus, depositis regiis insignibus neque tantum privato vestitu sed etiam reorum habitu supplex ad Caesarem venit oratum ut sibi ignosceret, quod in ea parte positus terrarum quae nulla praesidia Caesaris habuiss
Abbreviated transcription (Latin):
latꝰ cassii tegebat: qͣsi respõsũ ab eo petͬẽt celerit᷑ dato
loco cũ se ĩsinuasset: sinistra corripit eũ: dextraq: bis
ferit pugiõe. clamore sublato fit acõuratis ĩpetꝰ uni¬
uersis. Munatiꝰ flaccꝰ ꝓximũ gladio traiecit lictorẽ
hoc int̾fecto cassiũ. ꝙ legatũ uulneat. Ibi . ł. uasius & .l.
mergerio simili cõfidẽtia flaccũ mũicipẽ suũ adiuuat.
erãt .n. oes italicẽ ses. Ad ipsũ lõginũ .l.licinus sꝗllus:
inuolat: iacẽtẽq leuibꝰ sauciat plagis. Cõcurritur ad

Expanded text:
latus Cassi tegebat —, quasi responsum peteret, celeriter dato latus Cassi tegebat —, quasi responsum peteret, celeriter dato loco cum se insinuasset, sinistra corripit aversum dextraque bis ferit pugione. Clamore sublato fit a coniuratis impetus universis. Munatius Flaccus proximum gladio traicit lictorem; hoc interfecto Q. Cassium legatum vulnerat. Ibi T. Vasius et L. Mercello simili confidentia Flaccum, municipem suum, adiuvant: erant enim omnes Italicenses. Ad ipsum Longinum L. Licinius Squillus involat
Abbreviated transcription (Latin):
Interĩ lrãs accepit a caesare ut in africã excitum
traiiceret ꝑq: mauritaniã in fines nũidie ꝑueniret,
ꝙ magna.cri. põpeio iuba miserat auxilia: maioͬaq
missurus existiãbat᷑. Quibꝰ lr̃is acceptis in solẽti uo¬
lũtare efferebat᷑:. ꝙ sibi nouarũ ꝓuĩciarũ & ferti¬
lissimi regni tãta oblata eẽt facultas. Itaq: ipse ĩ
lusitaniã ꝓficiscit̾ ad legiões accersẽdas auxiliaq:
adducẽda. Gertis hõibꝰ dat negociũ ut frumẽtũ
rent᷑: neqͣ res cũ redisset moraret᷑. Reditꝰ eiꝰ fuit
celerior oium opinione. nõ.i. labor: aut uigilãtia
cupiẽti pͥsertĩ aliqͥ cassio de erat. Ex excitu coacto ĩ
unũ locũ castris ad cordubã positis ꝓ cõtiõe militibꝰ
exponit qͣs res caesaris iussu gere debet: pollice¬
turq iis cũ inmauritaniã traiecisset sextertia
licã iret ꝗã nũtiꝰ silo cliẽs .l. racilii libellũ qͣi aliꝗͥ ab eo:
postularet ut miles ei tradit. deinde post raciliũ nã is

Expanded text:
Interim litteras accepit a Caesare, ut in Africam exercitum traiceret perque Mauretaniam ad finis Numidiae perveniret, quod magna Cn. Pompeio Iuba miserat auxilia maioraque missurus existimabatur. Quibus litteris acceptis insolenti voluptate efferebatur, quod sibi novarum provinciarum et fertilissimi regni tanta oblata esset facultas. Itaque ipse in Lusitaniam proficiscitur ad legiones arcessendas auxiliaque adducenda; certis hominibus dat negotium ut frumentum rentur, ne qua res cum redisset moraretur. Reditus eius fuit celerior omnium opinione: non enim labor aut vigilantia cupienti praesertim aliquid Cassio deerat. § 52 Exercitu coacto in unum locum castris ad Cordubam positis pro contione militibus exponit quas res Caesaris iussu gerere deberet, polliceturque eis, cum in Mauretaniam traiecisset, sestertiolicam iret, quidam Minucius Silo cliens L. Racili libellum, quasi aliquid ab eo postularet, ut miles ei tradit, deinde post Racilium — nam is
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ciuitatũ cõstitutis cupiditate ꝓficiscẽdi adbellum
gerẽdũ nõ diutiꝰ morat᷑. magnisq itineibꝰ ꝑcappadociã
cõfectis biduũ mazace cõmoratꝰ uẽĩt comana uetustis¬
simũ & sãctissimũ incappadocia bellone tẽplũ. ꝙ tã
hobilissimo licomedi bithinio abiudicauit:ꝗ regio ⁊¬
solicitaret: aut hereditas regni treret ariobar⁊ãi¬

Expanded text:
tutis cupiditate proficiscendi ad bellum gerendum non diutius moratur, magnisque itineribus per Cappadociam confectis biduum Mazacae commoratus Comana venit,1 vetustissimum et sanctissimum in Cappadocia Bellonae templum, quod nobilissimo Lycomedi Bithyno adiudicavit, qui regio sollicitaret aut heres regni terreret Ariobarza
Abbreviated transcription (Latin):
coniiciebãt. neq ullũ genꝰ q̃stꝰ aut magni & euidẽtis aut
m̃imi & sordidi pͥt̾mtebat᷑ qͦ domꝰ &e tribunal ĩꝑatois
uacaret. Nemo erat ꝗ domo aliꝗͣ iacturã face̾ posset:t
ꝗnaut uadimonio tenẽt᷑:aut int̾reos referẽt.ita
magna &̃ solicitudo ꝑiculorũ adiacturas & detͥmẽta
rei familiais adiũgebat᷑. Quibꝰ decausis accidit ut cũ
lõginꝰ ĩꝑator eadẽ facet:q̃ fecerat q̃stor: similia rurs
de morte eiꝰ ꝓuĩciales cõsilia inirẽt.horũ odiũ cõfir¬
mabãt nõnulli familiares eiꝰ: ꝗ cũ in illa societate i¬
u̾sarẽt᷑ rapinarũ nihilominꝰ tamẽ oderãt eũ cuius
noĩe peccabãt: sibiq ꝗ rapuerãt acceptũ ferebant

Expanded text:
llum genus quaestus aut magni et evidentis aut minimi et sordidi praetermittebatur quo domus et tribunal imperatoris vacaret. Nemo erat, qui modo aliquam iacturam facere posset, quin aut vadimonio teneretur aut in reos referretur. Ita magna etiam sollicitudo periculorum ad iacturas et detrimenta rei familiaris adiungebatur. § 50 Quibus de causis accidit ut, cum Longinus imperator eadem faceret quae fecerat quaestor, similia rursus de morte eius provinciales consilia inirent. Horum odium confirmabant non nulli familiares eius qui, cum in illa societate versarentur rapinarum, nihilo minus oderant eum cuius nomine pe
Abbreviated transcription (Latin):
tamẽ diutiꝰ in rebꝰ secũdis & fortuna q̃ plurimũ ĩbelliᷤ
põt: diligẽtiaq: cornificii & u̾tꝰ uatinii u̾sari passa nõ est
Uatinius brũdusii cũ e̾et cognitis rebꝰ q̃ gestȩ erat ĩ illyri¬
cũ cũ crebris lr̃is cornificii ad auxiliũ ꝓuĩcie ferẽdũ
euocaret̾: & M. octauiũ audiret cũ barbaris fededẽa

Expanded text:
utius in rebus secundis et fortuna, quae plurimum in bellis potest, diligentiaque Cornifici et virtus Vatini versari passa non est. § 44 Vatinius Brundisi cum esset, cognitis rebus quae gestae erant in Illyrico, cum crebris litteris Cornifici ad auxilium provinciae ferendum evocare
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat᷑ cũ sibi cõsciꝰ esset ꝗͣ inimicũ debet caȩsarẽ¬
int̾im ĩtreueris eq̾stre pͥliũ facit secũdũ. cõplui¬
busq treue̾is int̾fectis et germaĩs ꝗ nullis adu̾suᷤ
romãos auxilia denegabãt. pͥncipes eorũ redigit
uiuos ĩ suã potestatẽ. atq ĩhis surũ heduũ quiet
hedius ad idtẽpꝰ ꝑmãserat ĩ armis. Eare cognita
caesar cũ in õibꝰ partibꝰ gallie res bene gestd uidẽt
iudicaretq suꝑioribꝰ estiuis galliã deuictã sub ac¬

Expanded text:
videbatur, cum sibi conscius esset, quam inimicum debevidebatur, cum sibi conscius esset, quam inimicum debeinterim in Treveris equestre proelium facit secundum compluribusque Treveris interfectis et Germanis, qui nullis adversus Romanos auxilia denegabant, principes eorum vivos redigit in suam potestatem atque in his Surum Aeduum, qui et Aeduis ad id tempus permanserat in armis. Ea re cognita Caesar, cum in omnibus partibus Galliae bene res geri videret iudicaretque superioribus aestivis Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ: ut id nõ hoĩum cõsiliis sed deorũ uolũta te
factũ putarẽt. Itaq se necessitate coacti tradideꝵł
C aesar cũ suã lenitatẽ cognitã hoĩbꝰ sciret: neq ue¬
reret᷑ neꝗ crudelitate natue uide̾t᷑ asꝑiꝰ fetisse
neq exitũ cõsiliorũ suorũ aĩadu̾te̾t si tali ratiõe
diu̾sis ĩ locis plue̾s cõsilia inissẽt exẽplo supplicii
deterendos reliquos existimauit. Itaq: oibꝰ ꝗarma
tulerãt manꝰ p̾cidit. uitãq cõcessit quo testatior
esset pena ĩproborũ.Drapes quẽ captũ a canĩoi¬
esse docui siue ĩdignitate & dolore uĩculorũ siue
tiõre grauioris supplicii paucis diebꝰ cibo se absti¬
nuit atq int̾iit. Eodẽ tẽpoe luteriꝰ quẽ profugis¬
se expͥlio scripsi cũ in potestatẽ ueĩsset. Epasnaci
auerni. crebro.n.mutãdis locis multorũ fidei se
cõmutebat. q nusꝗͣ diutiꝰ sine ꝑiculo cõmoraturꝰ

Expanded text:
tionem, ut id non hominum consilio, sed deorum voluntate tionem, ut id non hominum consilio, sed deorum voluntate factum putarent. Itaque se necessitate coacti tradiderunt. Caesar, cum suam lenitatem cognitam omnibus sciret neque ver ne quid crudelitate naturae videretur asperius fecisse, neque exitum consiliorum suorum animadverteret, si tali ratione diversis in locis plures consilia inissent, exemplo supplici deterrendos reliquos existimavit. Itaque omnibus qui arma tulerant manus praecidit vitamque concessit, quo testatior esset poena improborum. Drappes, quem captum esse a Caninio docui, sive indignitate et dolore vinculorore gravioris supplici paucis diebus cibo se abstinuit atque ita interiit. Eodem tempore Lacterius, quem profugisse ex proelio scripsi, cum in potestatem venisset Epasnacti Arverni crebro enim mutandis locis multorum fidei se committebat, quod nusquam diutius sine periculo commoraturus
Abbreviated transcription (Latin):
et aggẽ suppressa cõprehẽdebãt id ip̃m qͥ mo¬
locoq iniquo p̾mebãt᷑. tamẽ oĩa fortissĩo sustiẽ¬
bãt aĩo. Res .i. gebat᷑ et excelso loco et ĩcõspectu
ꝗsq pot̾at maxĩe insignis quo notior testati¬
orq u̾tꝰ e̾ẽt eiꝰ. telis hostiũ flameq se offebant
cesar cũ cõplues suos uulnerai uidet ex õibus
oppidi partibꝰ cohortes mõtẽ ascẽde̾ & simula-¬
tione meniũ occupãdorũ clamorẽ ũdiq iubae
tollẽ. Quo facto ꝑt̾riti oppidaĩ cũ ꝗͥ aget᷑ ĩ lociᷤ
reliꝗs nescirẽt suspẽsi reuocãt ab ĩpugnãdis
oꝑibꝰ armatos murisq disponũt. Ita nr̃i fine:
plii facto celerit̾ oꝑa flama cõprehẽsa partim
restĩgũt & partĩ ĩtẽscindũt.C.ũ ꝑtinacitꝰ resiste¬
rent oppidaĩ magna etiã parte amissa suoꝵ
ĩsentẽtia ꝑmanebãt. Ad postremũ cuniculis
exaruit fons tãtãq autulit oppidaĩs saluns desꝑa¬

Expanded text:
et aggere suppressa comprehendebant id ipsum quod moet aggere suppressa comprehendebant id ipsum quod molocoque iniquo premebantur, tamen omnia fortissimo sustinebant animo. Res enim gerebatur et excelso loco et in conspectuquisque poterat maxime insignis, quo notior testatiorque virtus esset eius, telis hostium flammaeque se offerebat. Caesar cum complures suos vulnerari videret, ex omnibus oppidi partibus cohortes montem ascendere et simulatione moenium occupandorum clamorem undique iubet tollere. Quo facto perterriti oppidani, cum quid ageretur in locis reliquis essent suspensi, revocant ab impugnandis operibus armatos murisque disponunt. Ita nostri fine proeli facto celeriter opera flamma comprehensa partim restinguunt, partim interscindunt. Cum pertinaciter resisterent oppidani, magna etiam parte amissa siti suorum in sententia permanerent, ad postremum cuniculis exaruit fons tantamque attulit oppidanis salutis despera
Abbreviated transcription (Latin):
rũt: et eminꝰ sine ꝑiculo pͥliãt᷑: multosq ꝑtiãcit̾
succedẽtes uulnerãt. nõ det̾rẽt᷑ tamẽ nr̃i milites
uineas profere et laboͬe atq oꝑibꝰ locorũ uĩcẽ
difficultates. Eodẽ tẽpore cũculos tectos. cra¬
ullo ꝑiculo sine suspiciõe hostiũ facere licebat
Extruit̾ agger ĩ latitudĩe pedũ sex. collocatur
ĩ ea turis decẽ tabulatorũ. q̃ ut mẽĩbꝰ eqͣretur
nullis uiribꝰ effici poterat. sed q̃ suꝑaẽ fõtis fasti¬
giũ posset. ex eacũ tela tormẽtis iacent᷑ ad fõtis:
a̾ditũ. nec sine ꝑiculo possẽt aquai̾ oppidã: nõ
tãtũ pecora atq iumẽta: sed ae̾ magna multitudo
pas seuo pice scãdulis cõplẽt. eas ardẽtes in oꝑa
prouoluũt. Codẽq tẽpoe̾ acerime pͥliãtur. ut ab
incẽdio restĩguẽdo dimicatiõis ꝑiculo det̾reant
romãos. magna repẽte in ip̃is oꝑibꝰ flama exti¬
tit. q̃cũq .n. ꝑ locũ pͥcipitẽ missa essẽt eauineis

Expanded text:
 sine periculo proeliantur multosque pertinaciter succedentes vulnerant; non deterrentur tamen milites nostri vineas proferre et labore atque operibus locorum vincere difficultates. Eodem tempore cuniculos tectos ais sine ullo periculo, sine suspicione hostium facere licebat. Exstruitur agger in altitudinem pedum sexaginta, collocatur in eo turris decem nullis operibus effici poterat, sed quae superare fontis fastigium posset. Ex ea cum tela tormentis iacerentur ad fontis aditum, nec sine periculo possent aquari oppidani, non tantum ppas sebo, pice, scandulis complent; eas ardentes in opera provolvunt eodemque tempore acerrime proeliantur, ut ab incendio restinguendo dimicationis periculo deterreant Romanos. Magna repente in ipsis operibus flamma exstitit. Quaecumque enim per locum praecipitem missa erant, ea vineis