comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tum udr. exquo potit ꝯtingẽ
si testator pluns eũ  ẜuñ quaq̃¬
tiest. redumac maumitti uo¬
luit.nam⁊tũc dño erit fidcico¬
missi psccntio enius intest pre¬
plus  nuissus ẽ darc ꝯseqͥtur ⁊ ẜ

Expanded text:
tur. quod potest contingere, si testator pluris eum seruum, quam quanti est, redimi ac manumitti uoluit: nam tunc et domino erit fideicommissi persecutio, cuius interest praeplus ei iussus
Abbreviated transcription (Latin):
orum noĩe actio no tinad¬
sus eptorem dũ taxat. sifor¬
ͥ te quieorũ qui simul fecerat¬
uenierit. Ideqͣ ⁊ sifiñt m̾an¬
missus. Ed̾ siprius fuĩt ob¬
latumi amanuisso tũe dabi¬
turadu̾sus dũm familiero¬
minenec em̃ põt dici. quod
amau̾misso prestitutũ est
qi a familia eẽt pstitũ plare
siemptor presticit.puto de¬
neganda inueditore actõe

Expanded text:
nomine actio, non adsus emptorem dumtaxat, si foreorum, qui simul feceruenier‹i›t. idemque et si fuerit manumissus. quod si prius fuerit ablatum a manumisso, tunc dabitur aduersus dominum familiae nomine: nec enim potest dici, quod a manumisso praestitum est, quasi a familia esse praestitum. plane si emptor praestiterit, puto denegandam in uendi
Abbreviated transcription (Latin):
tione quã homo libersuffer¬
ret defungi potent. ¶Is au¬
tem accipitur scire quiscit.
et potunt ꝓhibere. sciam n̾o
spectare debemus que bt⁊
uolutatem. Cet̾um si scitp
hibuit tn dicedumẽ usinũ¬
edictibnficio. ¶Siplies
e ẜui dampnũ culꝑa dederint¬
eqssimũ ẽ eande facultate
dṅo dari. ¶Cumplures ẜ¬
in eiusdẽ rei fuitu faciunta
timus noĩe cumdirolis ꝯ¬
testata sit. tam diu alorum
noĩe actio sustinen debebit
actor consequi q̃ ti ꝯseq̃retu
siliber ei fintum fecisset.¬

Expanded text:
tione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, qui scit et potuit prohibere: scientiam enim spectare debemus, quae habet et voluntatem: ceterum si scit, prohibuit tamen, dicendum esedicti beneficio. Si plures servi damnum culpa dederinssimum est eandem facultatem domino dari. Cum plures servi eiusdem rei furtum faciunt et unius nomine cum domino lis contestata sit, tamdiu aliorum nomine actio sustineri debebit, actor consequi, quantum consequeretur, si liber id furtum fecisset
Abbreviated transcription (Latin):
allata est nec moueri debemu
qd̾ idem fiusset cui ⁊ primo at¬
dita fuerant predia. ¶S cũ
utraq adiectio int tempus
uendemiarum facta fuisset i
recessum est ab hoc tratactu u
itaq placebat fructus eptoi¬
sesse. ¶Papiianus et mes¬
sius nouam sinãm induxcit¬
⁊ quia sub colono erant predia
iniquum eẽt fructus ei auffe¬
ꝑcipe cos debere ẽptorem uero
pensionemeius anni accept¬
urum. nefiscus colono tenẽt᷑
qd̾ ei frui non licussetãtq si
hoc ip̃m inemendo cõuenisset

Expanded text:
ri deberemus, quod idem fuisset, cui et primo addicta fuerant praedia. sed cum utraque addictio intra tempus vindemiarum facta fuisset, recessum est ab hoc tractatu itaque placebat fructus emptoris esse. Papinianus et Messius novam sententiam induxerunt, quia sub colono erant praedia, iniquum esse fructus ei auferpercipere eos debere, emptorem vero pensionem eius anni accepturum, ne fiscus colono teneretur, quod ei frui non licuisset: atque si hoc ipsum in emendo convenisset
Abbreviated transcription (Latin):
Idem statilius receꝑtacalicit¬
atione predia opͣtiniuerat. et
ita inuacuam posẜoriemmnt¬
uctus erat defructib medio
tempore recẽpͣtis querebatur
patronir. fisci esse uolebãt
planesimedio tp̃e int̾pͥm̃
licitationemet sequente at¬
iectionem ꝑcepti fruss adũe¬
ditorem p̃tinere sicut solet iu

Expanded text:
idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse uolebat. plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent, ad uenditorem pertinere‹nt› sicut sole
Abbreviated transcription (Latin):
p̾ronuntiauit tamen secundũ qam
illorum oppinionem quodꝰ qd̃
ad nõ collerentur unineisos fm¬
ctus hr̃e. Siuõ subcolonio pen¬
sionem accipet triphonio sug¬
gerente quid pͥutaretur de ar¬
rdis fructib qui ante ꝑcepci

Expanded text:
pronuntiauit tamen secundum illorum opinionem, quod quidem domino colerentur, uniuersos fructus habere: si uero sub colono, pensionem accipere.Tryphonino suggerente, quid putaret de aridis fructibus, qui ante percepti
Abbreviated transcription (Latin):
di. m̃tium facit ꝓhibitus q̃¬
dires meodemstati: pmanes¬
bit.namsiposteaoncnent cum
adu̾sano. desut nim facẽ ⁊ tem
siprohibiti br̃s ul is qui. iħo
emcrit ignorans cam pecden
re. ulamplisima modili tim̃o
continctur hoc int̾tlicto. ¶Ei¬
ue inprinato. siuc inpublicoi
opne fiatsiuc inlocosecro.sũ

Expanded text:
 vi facit prohibitus, quamdiu res in eodem statu permanebit: nam si postea convenerit cum adversario, desinit vi facere. Item si prohibiti heres vel is, qui ab eo emerit, ignorans causam praecedentre vel amplissima, mobili tamen, non continetur hoc interdicto. Sive in privato sive in publico op
Abbreviated transcription (Latin):
¶ S et siquis m̃ces supposuerit
it equestellionatus reus erit.
te siꝗs ĩposturam fec̾it uł co¬
lusione in necem alt̾ins stellio¬
natus põt postulan A ut gñalu
dixenm deficiẽte titulo crmisł
crim̃ locum btnec ẽ locus spẽs e¬
numerare. ¶Pena aur stellio¬
natus nlla legittima ẽ. eñ nec
legittimũ crim sit. solerant ex
hoc ex̃ ordine plecti dimo nod¬
beat opus metallihec pea ĩplebe
egrediibis aut quifut ĩalique
honore positi ad tp̃s relegõ uł.a
ordie mocio remittẽdae. ¶Q ui
m̾ces sũppssit sp̃alit hoc crimĩe
postulan potest.
Leẽqs instro iuraũt cni stellio¬
natus sit. ⁊ ideo ad tempus exu¬

Expanded text:
nt. sed et si quis merces supposuerit orruperit, aeque stellionatus reus erit. item si quis imposturam fecerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus specienumerare. Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc extra ordinem plecti, dummodbeat opus metalli haec poena in plebeis egredi. in his autem, qui sunt in aliquo honore positi, ad tempus relegatio uel ab ordine motio remittenda est. Qui merces suppressit, specialiter hoc crimine postulari poteumento iuravit, crimen stellionatus fit, et ideo ad tempus exu
Abbreviated transcription (Latin):
lamurisingus psonis ppriu
antelligatin: nõ potimus duo e¬
frucirant dotis noĩe daristipła¬
ait. sititius ⁊ serus.x. aut stichu
quititusit. stiplatifuerit nõ indeĩ
eos duos reos stiplandi.cum tito.

Expanded text:
ulamur, in singulis personis proprium intellegatur, non poterimus duo frucait, et si Titius et Seius decem aut Stichum, qui Titii sit, stipulati fuerint, non videri eos duos reos stipulandi, cum Titio
Abbreviated transcription (Latin):
Ap .i. Siquis siedixĩt ut in¬
tra diem mortis eius aliq̃id
fiat ip̃e quoq dies quo quis
ut natus ẽ. s trigessimo sexa¬
gessino quintodie dicitur. i¬
cipiente plane. no eracto dic¬

Expanded text:
apiam. Si quis sic dixerit 'ut intra diem mortis eius aliquid fiat', ipse quoque dies, quo quis ut natus est, sed trecen‹te›simo sexagensimo quinto die dicitur, incipiente plane, non exacto di
Abbreviated transcription (Latin):
hensum est nõeecum post lum¬
nio reusum quia uirauerat cã¬
taginensem reu̾surum et nõ
hĩit anim rome remanendi
et ideo quod̾a interpretemen¬
andro qui postea quam aput
nos maniussus erat misus ẽ
nã siue aius ci fuifs remanẽdi ꝓ̃
suos  desinẽt eẽ cuus. siue ãĩus ci¬
cuus. Et ideo lex eẽt supuacua.

Expanded text:
nsum est non esse eum postliminio reuersum, quia iurauerat Carthaginem reuersurum et non habuerat animum Romae remanendi. et ideo in quodam interprete Menandro, qui posteaquam apud nos manumissus erat, missus est nam siue animus ei fuisset remanendi apud suos, desineret esse ciuis, siue animus fciuis, et ideo esset lex superuacua.
Abbreviated transcription (Latin):
lo cum hu qui nobis hostes n¬
sunt aliquem ex mĩs ceperũt
et intra presidia suapduxerũt
Nam suneodem bello. etis qui¬
reu̾sus fuĩt post liminium ħt¬
i.pinde omina restitiuinturi
ei uira. acsicaptus ab hostib
non eẽtante quam impresi¬
dia deducatur hostium man⁊
ciuis tunc autem reuersusin¬
telligatur aut si adamicos no¬
stros pueniat. aut intra p̾sidia
nr̃a esse cepit. ¶Impace  quo¬
que post limimium datu est.
namsi cura gente aliqua. neq
amiciciam. neq hospitium ne¬
que fedus amicicie causa fcm̃
hẽmus hu hostes quide ñsũt
Quod autem exnro adeos per¬
uerit illorum fit ⁊ lib̾homo i¬
quit pueniat. hoc quoz casu
igitur post liminium datũ est¬
¶Captui aute si anobis man̾¬
missũs fuĩt et pueniͣt ad suos

Expanded text:
cum hi, qui nobis hostes sunt, aliquem ex nostris ceperunt et intra praesidia sua perduxerunt: nam si eodem bello is reuersus fuerit, postliminium inde omnia restituuntur ei iura, ac si captus ab hostibus non esset. antequam in praesidia perducatur hostium, manet ciuis. tunc autem reuersus intellegitur, si aut ad amicos nostros perueniat aut intra praesidia nostra esse coepit.In pace quoque postliminium datum est: nam si cum gente aliqua neque amicitia‹m› neque hospitium neque foedus amicitiae causa factum habemus, hi hostes quidem non sunt, quod autem ex nostro ad eos peruenit, illorum fit, et liber homo nquid perueniat. hoc quoque igitur casu postliminium datum est.Captiuus autem si a nobis manumissus fuerit et peruenerit ad suo
Abbreviated transcription (Latin):
mis usuras am̃sularis accc¬
e pẽrũt. accetis cclitorib non
sepantur:⁊ merito.aliid ẽ
enimcdere. aliud deponere
Situmnm extent.uendica¬
n eos posse puto adepositan¬
is.⁊ fucurũ cũ qui uẽdicatar
primilegia. ¶Corumratio
prior ẽ crechicorũ quorũ pec¬
cunia ad cclicores prmilegia

Expanded text:
mis usuras a mensulariis acceperunt a ceteris creditoribus non separantur, et merito: aliud est enim credere, aliud deponere. si tamen nummi exstent, uindicari eos posse puto a depositariis et futurum eum qui uindicat ante priuilegia. Eorum ratio prior est creditorum, quorum pecunia ad
Abbreviated transcription (Latin):
si ꝑdebitoris psonam hoc ẽsi
an ei mĩatasit.⁊ sic debitoris
fcaclitori prunlegiano mi¬
merata sit qd quidem põt be¬
nigne dici.si mo no post ali¬
qd int̾uallum id factũnsit.

Expanded text:
 debitoris personam, hoc est si ante ei numerata sit et sic debitoris facta creditori priuilegiario numerata est? quod quidem potest benigne dici, si modo non post aliquod interuallum id factum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
omp. Sicaptuius de quoin
pace cantum fuẽrat. ut recdir¬
et sua uoluntate aput hoste
mansit. non ei p̾ca postlimũ¬
um esse nm̃ est. ¶Expulsis
hostibus ex agris quos cepãt
dominia corum agrorum ad
pnores dños redire. necaut
publican ant predelococece
publicat et enimille agẽ qui¬
exhostib captus ẽ. ¶Lede¬
mptio facultatem redeundi
hostib redẽptam eoaĩo secur
hũit ut ex ea suscipet lib̾os et
postea ex enatũ subtitulonã¬
re filii cũ matre maumissert
ignorantia mariti eiusdẽ q̃ pr̃is

Expanded text:
m Si captivus, de quo in pace cautum fuerat ut rediret, sua voluntate apud hostes mansit, non est ei postea postliminium. Verum est expulsis hostibus ex agris quos ceperint dominia eorum ad priores dominos redire nec aut publicari aut praedae loco cedere: publicatur enim ille ager quihostibus captus sit. Redemptio facultatem redeundi hostibus redemptam eo animo secum habuerit, ut ex ea susciperet liberos, et postea ex se natum sub titulo naturalis filii cum matre manumiserit: ignorantia mariti eiusdemque patris
Abbreviated transcription (Latin):
ri appellatione. cũ plura gñi
erusdem significare uellemꝰ
nam multum hoic̃m uẽisse
romã ⁊ pisce uilem ẽe dicimꝰ
otem instipulando satis ha¬
bemus hr̃edem hr̃dem cauẽ

Expanded text:
ri appellatione, cum plura generis eiusdem significare uellemus: nam 'multum hominem uenisse Romam' et 'piscem uilem esse' dicimus. item in stipulando satis habemus de herede cauere
Abbreviated transcription (Latin):
dĩrensa.io nec sipost talem do
minipossessionem bona fidem̃ti
mapignoris no debitiꝯ penit S
ubi debitor ip̃e sub txiss ꝑignus
ꝯtra ꝓbatiut insimia pecuie de¬

Expanded text:
ideo nec si post talem domini possessionem bona fide emensummam pignoris, non debiti competit. sed ubi debitor ipse subtraxisset pignus, contra probatur, ut in summam pecuniae de
Abbreviated transcription (Latin):
uinee q necc̃ia. uñ qdam auinc
tegula quoq ⁊ lapidẽ ⁊ cemẽta
cet᷑aq si qua edificns srĩt ntili
tigna ẽnm ategendo dicta si
uineis tig̾m appllone oĩa uine¬
is neccͣia ꝯtinentur.ut prita pa¬
ticc peclam̃ta.s⁊ ad exibendĩ
danda ẽ actio nec ei parci oport

Expanded text:
ia. unde quidam aiunt tegulam quoque et lapidem et testam ceteraque, si qua aedificiis sunt utilia tigna enim a tegendo dicta sunuineis tigni appellatione omnia uineis necessaria continentur, ut puta perticae pedamenta. Sed et ad exhibendum danda est actio: nec enim parci oport
Abbreviated transcription (Latin):
Ip̃.E ¶etor atutore datus oi¬
mo cauet. actor enitatis nec
ip̃e cauet. nec mag̾rumu̾sitati
nec curator boms consensu e¬
ditorum datus.
solet. ut puta siquid. pcurator

Expanded text:
. Actor a tutore datus omnimodo cauet: actor ciuitatis nec ipse cauet, nec magister uniuersitatis, nec curator bonis consensu creditorum datus. solet, ut puta si quid procurator
Abbreviated transcription (Latin):
quia naturale debitu manet
¶Siquis aproenatore status
ꝯtrou̾siam patiatur satis accipe
debet. aprocuratore ne ĩpuei
sepius ꝓsuo statu ꝯuemretim
ratum nõ hu̾int. qd̾ peurator¬

Expanded text:
quia naturale debitum manet. Si quis a procuratore status controuersiam patiatur, satis accipere debet a procuratore, ne impune saepius pro suo statu conueniretur ratum non habuerunt, quod pro
Abbreviated transcription (Latin):
promittendi. ⁊ unus quisque
eorum insolidum teneat᷑. an
uoscindit impsonas sentẽcia
tenciam impsonas. atq ideo
ẽos qui ꝯdempnati sunt uiri¬
les ꝑtes debere. ¶Quod est
toriam eciam ei ꝓficẽ qui no
prouocauit. ita demũ proban¬
dum est.siina eademq caua
fuit defensionis. ceterũ si di¬
uerse. alia c̾a est. ut induobus
tutoribus ꝓcedit. si alt̾ tutelã
gesserat. alt̾ nõ attigerat us
qui non gesserat. ꝓuocauerit.
circo agnouerat sentenciam

Expanded text:
promittendi, ut unusquisque eorum in solidum teneatur, an vero scinditur in personas sententia,ntentiam in personas atque ideo eos qui condemnati sunt viriles partes debere. Quod est ctoriam ei proficere qui non prouocauit, hoc ita demum probandum est, si una eademque causa fuit defensionis: ceterum si die, alia causa est. ut in duobus tutoribus procedit, si a‹lt›er tutelam gesserat, alter non attigerat et is qui non gesserat prouocauit: circo adgnouerat sententiam
Abbreviated transcription (Latin):
lumpnie ut qui falsu testimo¬
mum subomati dixerunt.
tatem. ut sunt quimimis qͣ
pinquorum defendat ab accaci¬
one no excludutun liberi liberti¬
q no sut ꝓhibendi suanireru
defendendam grade feo parẽtun
patronorim ncqrincluti sidic¬
silicet.nont cum ineis itendat

Expanded text:
lumniae, ut illi qui falsum testimonium subornati dixerunt. rtatem, ut sunt qui minus quortemve propinquorum defendant, ab accusatione non excluduntur. Liberi libertique non sunt prohibendi suarum rerum defendendarum gratia de facto parentum patronorumve queri, puta si disi
Abbreviated transcription (Latin):
no  defensam inse hre cumigitin
iudicatum solin stipłonna clan¬
datur clansula. sinc resiudicet
siue res nõ  defendatur meritoq̃i
siquis stipletur:.sinauis exasi
uenit. aut si citius ꝯsulfẽs finit᷑.
ꝯstat sine nams prioruenĩt sino

Expanded text:
m in se habere: cum igitur iudicatum solui stipulatio una cludatur clausula, siue res iudicetur siue res non defendatur, merito ququis stipuletur: 'si nauis ex Asia uenerit, aut si Titius consul fuerit', nstat, siue nauis prior uenerit siue
Abbreviated transcription (Latin):
Quatitas  discernnt furez ab
abigeo.na quainiũ suẽ surizi¬
puent.ut fur coͥerrebitur. ꝗc
gem. ut abigens ¶rietus spec¬
tatim.ut ademẽtissimo quoq
fcã quaqua lex no mimis enz
qui occidendi hõis cã cumit¬
lo fiñt qua cũ qui occident. pu

Expanded text:
Quantitas discernit furem ab abigeo. Nam, qui unum suem surripuerit, ut fur coercebitur: qui gregem, ut abigeus. § 8. Eventus spectatur, ut a clementissimo quoque facta; quanquam lex non minus eum, qui occidendi hominis causa cum telo fuerit, quam eum, qui occiderit, pu
Abbreviated transcription (Latin):
fractorẽ.ul furem dimnũ an¬
octumo Qualitare cũ fem uci
atrocrus. ułleuius ẽ. ut furta
manifesta.anec manifestis di¬
sceri solent.aixe agrassatuns
expilatões afintis amolentia
petulãtia.quadere marimꝰ apd
grecos cratordemostenes sicar¬

Expanded text:
fractorem vel furem diurnum a nocturno. Qualitate, cum factum vel atrocius vel levius est: ut furta manifesta a nec manifestis discerni solent, rixae a grassaturis, expilationes a furtis, petulantia a violentia. qua de re maximus apud Graecos orator Demosthenes sic
Abbreviated transcription (Latin):
modo rationẽ non excedat.
Art̾ .ł. Qneclam delicta paga¬
no. ant mulam. ant leniorez
pena urogant militiño grau¬
orem. nam similes artemlud¬

Expanded text:
moderationem non excedat.ari Quaedam delicta pagano aut nullam aut leviorem poenam irrogant, militi vero graviorem. nam si miles artem lud
Abbreviated transcription (Latin):
dicantineqd. aut dunus aut re¬
missius ꝯstituatur. quam cã de¬
poscit. nccenĩant seuentatis. ant.
clemtie gra affectanda ẽ. s ppẽso
inditio put queq res erpostulat
statuẽdum esplanc in lemorib
cãis proniores adlenitatem in¬

Expanded text:
dicanti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut severitatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est. plane in levioribus causis proniores ad lenitatem i
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .l. Qui falsam monetaz
pcusfint. si id totũ formare no¬
luerit. suffragio iuste penitẽcie¬
s absolimtur. ¶ Accusatõsup¬
positi partus. nulla tp̃ris p̾scripci¬
one depellitur. nec int̾est decessir
nec ne eaqͥptũ subdidisse ꝯtedit.¬
Ermogi Ealsipena cohercen¬
tur.⁊ quiadlitem instruendã ad¬
nocatoe testibꝰi peciniam accepũt
obligatr̃em pactẽem ue fecenit
societatem inienimt⁊ ut aliqd
eoru fieret curauerunt

Expanded text:
m, Qui falsam monetam percusserint, si id totum formare nluerunt, suffragio iustae paenitentiae absoluuntur. Accusatio suppositi partus nulla temporis praescriptione depellitur, nec interest, decesserit nec ne ea, quae partum subdidisse contenditm.Falsi poena coercentur et qui ad litem instruendam aduocatione testibus pecuniam acceperunt, obligationem pactionem fecerunt, societatem inierunt, ut aliquid eorum fieret curauerunt
Abbreviated transcription (Latin):
deant quoriuporum feram ee na¬
tura nemo necat. mnhiis cĩ. aĩali¬
b que ex ꝯsuctudine abue ⁊ redli¬
ie solent talis regula ꝯpbuta c̾ut¬
consq nostracc intelligatur do¬
nec ituortendiheant. Qđ sidesierit¬
desiernt reutendi anum hre desi

Expanded text:
deant, quorum et ipsorum feram esse naturam nemo negat. in his autem animalibus, quae consuetudine abire et redire solent, talis regula comprobata esorum feram esse naturam nemo negat. in his autem animalibus, quae consuetudine abire et redire solent, talis regula comprobata est
Abbreviated transcription (Latin):
me de fundo  indeiecensaquo
res monetes fuerut. cũ michi
intcicto uniini restituere debe
recõnenirẽ sub tractis tñmor¬
talitate ẜius aut pecorib alii¬
uenditor acuisus

Expanded text:
me de fundo ui deieceris, in quo res mouentes fuerunt, cum mihi interdicto unde ui restituere debeate conuenirem, subtractis tamen mortalitate seruis aut pecoribus aliiue
Abbreviated transcription (Latin):
ptem. nuillins erit monĩeti
ut putasisuitus fuerit p̃du
rustieiul urbani plane su
sust. sit instiplatum dechuet
puita funditiciani. poterit. p
pte . icceptilatio fieri.⁊ ent re¬
siduc ptis fundiusust̃: si tñ¬
ita acceptilatio nllius eĩtnro

Expanded text:
partem nullius erit momenti, ut puta si seruitus fuit praedii rustici uel urbani. plane si usus fructus sit in stipulatum deductus, puta fundi Titiani, poterit pro parte acceptilatio fieri et erit residuae partis fundi usus frucit
Abbreviated transcription (Latin):
icari quo primũf.irpossit.n
¶Ita data ꝯditione. illubfac¬
ito indieb. sinichil p̾terea n¬
fuiss adictum inbiduo con

Expanded text:
icari, quo primum fari possit. Item ita data condicione 'illud facito in diebus', si nihil praeterea fuisset adiectum, in biduo con
Abbreviated transcription (Latin):
pecus nõ asilua uel grege.¬
¶Qui sepius abegetur licet sẽꝑ
uũul altumpecus subripu¬
erint. tñ abigei fut. ¶ Recep¬
ratores abigeorũquapenap¬
lecti debeat epładimadriami

Expanded text:
pecus, non a silua nec grege.Qui saepius abegerunt, licet semper unum uel alterum pecus subripuerint, tamen abigei sunt. Receptores abigeorum qua poena plecti debeant, epistula diui
Abbreviated transcription (Latin):
cum quierist it seꝗdemisse.
usu cape. hactrnus uĩnẽc.ait. Si
nullam instamcamcius crroris
emptorbat.n amsi forteẜuns
ul pcuritor em emdam iemma

Expanded text:
eum, qui existimat se quid emisse usucapere, hactenus uerum esse ait, si nullam iustam causam eius erroris emptor habeat: nam si forte seruus uel procurator, cui emendam rem ma
Abbreviated transcription (French):
nsucapione reminrãn faciem
intucnic̃te libapsona. Et si pecu¬
lus noicqd nos sequi debet em¬
ptio coñtata fucrt eti. m ignor¬
antes usucapicnus.

Expanded text:
sucapione rem nostram faciemus interueniente libera persona, et si peculii nomine, quod nos sequi debet, emptio contracta fuerit, etiam ignorantes usucapiemus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut dampno te. ifficeret ingnor¬
emptor longo tprcapiat. Ar
etcumscies qͥs.alienumẽe fund
uendident ignoranti. nõ intpe¬
latur longapo Qd sicmptorꝓ

Expanded text:
ut te damno adficeret, ignoranemptor longo tempore capiat: nam et cum sciens quis alienum fundum uendidit ignoranti, non interpellatur longa possessio.
Abbreviated transcription (Latin):
conueniatur. inꝑtem.dico
audiẽctum ẽẽ eumlita tam̃
ut satisdarõem offerat.⁊ õs
ꝯfideuissores qui ydoneiee
dicutur: presto sint nec em
semꝑfacił est nois emptio
cum miatio cotius debiti
non sit mexpedito. ¶ita
demunnnt fiderussores di¬
uiditur acrio. si no inficiẽt᷑¬
nam inficiãtib auciluum¬
diuisioĩs nõ est mdulgen¬
pot̾it fidembere. nec ent sĩ¬
effectu ħ fideuissio primo
quide qd̾ sinuuris effectus
pot̾it teneri mid qͣd fac̾e põt

Expanded text:
co audiendum eum esse, ita tamen, et si satisda tiones offerat et omnes confideiussores, qui idonei esse dicuntur, praesto sint: nec enim semper facilis est nominis emptio, cum numeratio totius debiti non sit in expedito. Ita demum inter fideiussores diuiditur actio, si non infitientnam infitiantibus auxiliumdiuisionis non est indulgenpoterit fideiubere nec erieffectu haec fideiussio, primo quidem, quod sui iuris effectus poterit teneri in id quod facere pot
Abbreviated transcription (Latin):
namip̃o uire nõ libatur et si
quidem uidicati ictors accep¬
onis. rectissime dicetur.utu¬
cumerceptõe posse. siuero ac¬
ceptus fuĩt etiam totͣius cã¬
use. cessabit. exceptio. ¶atu¬
fuĩt.fideĩsordatus tenetins
⁊si ex delicto oriatur actõ Ma¬
gis putamus tenerifidenis¬
sore ⁊gnãliter omĩum obli¬
gatõnum fideuissorẽ accipi

Expanded text:
o iure non liberatur. et si quidem iudicati actionis accepnis, rectissime dicetur utexceptione posse: si vero aceptus fuerit etiam totius casae, cessabit exceptio. A turit fideiussor datus, tenetur. si ex delicto oriatur actgis putamus teneri fideigeneraliter omnium oblim fideiussorem acci
Abbreviated transcription (Latin):
fortemforo dño opus nouuir
nutiat. hanc nũciatõem nullits
cẽ mointi exploratissimum est
oꝑe. hoc ẽ uure ip̃a. nuĩtiatio faciẽ
dac. qd idcireo receptum est. ut
ꝯfestim pnũtiatõem ab oꝑe dis¬
cedatur Cetemimsi alibifiat ñ¬
dumuenitur. adopͥus. siqd fue

Expanded text:
forte in foro domino opus nouum nuntiat, hanc nuntiationem nullius esse momenti explorati‹s›simum est: ere, hoc est in re ipsa, nuntiatio facienda est: quod idcirco receptum est, ut confestim per nuntiationem ab opere discedatur. ceterum si alibi fiat nundum uenitur ad opus si quid fue
Abbreviated transcription (Latin):
urdetur quis caꝑe. ꝙ erit restitu¬
tuns. sicut puenisse proprie
illuo dicitur. ꝙ est remansuru
¶hex uerba. hisrebus recte
prestari. hoc significant. neqd

Expanded text:
detur quis capere, quod erit restituturus: sicut pervenisse proprie illud dicitur, quod est remansurum. Haec verba "his rebus recte praestari" hoc significant, ne
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ colonus ĩtrare ꝓhibuit p̾¬
placebat colonũ intlicto ne¬
ip̃m an alium exuoluntate
cius missum ĩtrare ꝓhibint
neqz ei an an missam ponez¬

Expanded text:
m colonus intrare prohibuit: poplacebat colonum interdicto ueipsum an alium ex uoluntate eius missum intrare prohibuerit: neque enim ante omissam po
Abbreviated transcription (Latin):
q pepit. eueĩet.nt ptus fintius
no sit.um etia usucapi possitridẽ
et ĩpecudib obẜuadum ẽ. ⁊ infe¬
equis natistatim ad boc fidei ẽp¬
torem ꝑtincbũt.⁊ merito qr ⁊ infru¬
ctu ꝯmimer̾atur. at ꝑtus ancille
morii fecisse recte nnsu est: idem
ctia iubonorũ raptorũ actõe tere¬
bit: qd̾ eñi ex re fintiua redigit᷑
furturũ noñcẽ. nemini dubĩ est
numus igitur. hic q redactus ẽ ex
pretio rei fintiue nõ est fintimus.

Expanded text:
us non sit, uerum etiam usucapi possit. idem et in pecudibus seruandum est et in feequis nati statim ad bonae fidei emptorem pertinebunt, merito, quia in fructu numerantur: at partus ancillae nummorum fecisse recte responsum est: idem etiam ui bonorum raptorum actione tenebitur. quod enim ex re furtiua redigitur, furtiuum non esse nemini dubium est: nummus ergo hic, qui redactus est ex pretio rei furtiuae, non est furtiuus.
Abbreviated transcription (Latin):
li dampnati. differctia iumcutii
tin est. qd̃ qui inctallũ dampnat
gramorib ñculis p̾mũtur. quĩ
opus metalli. lemorib qd̾q refu¬
ge exoꝑe metalli ̃metallũ damp¬
nantur. ex metallo grauins coher¬
cetur Qusqs ant mopus publi¬
cum dãpnatus refugit. duplicato
tp̃rdampnansolet. s duplicare
c̃ fug̃.s. ne illud duplicetur quoap¬
mitti plane sidecennio dãpnatu
fuit. ⁊ inuitio statim fugit. in dẽ¬

Expanded text:
damnantur, differentia in uinculis tantum est, quod qui in metallum damnantur, grauioribus uinculis premuntur, qui in opus metalli, leuioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, ex metallo grauius coercentur.Quisquis autem in opus publicum damnatus refugit, duplicato tempore damnari solet: sed duplicare cilicet ne illud duplicetur, quo admitti. plane si decennio damnatus fuit et initio statim fugit, vide
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .l. Ant dampnimicũ ifami.
aut dignitatis aliqm depositoen
aut aliemus actus phibitionem¬
uita ad initur.ut puta sidãpnat
aliqs ut gladio ĩcum aĩadu̾tatin
Sraiadu̇tigladio oportet. no seen¬
n.uł telo. us fustib.ni laqueo łali
o aliquo mo Proinde nec liberam
mortis facultatẽ xedendiis pre¬
sides hant. multo magis nec uene¬

Expanded text:
lis. aut damnum cum infamia aut dignitatis aliquam depositionem aut alicuius actus prohibitionem.Uita adimitur, ut puta si damnatur aliquis, ut gladio in eum animaduertatur. sed animaduerti gladio oportet, non securi uel telo uel fusti uel laqueo uel quo alio modo. proinde nec liberam mortis facultatem concedendi ius praesides habent. multo enim uel uene
Abbreviated transcription (Latin):
afficiũtur. ut nim exurãtin/necer
quidem pena dampnanq̃noporiet
uł ubenb necetur. uł uirgis inten¬
matur. nec torm̃tis quans ꝑłiq
dum torquetur. deficere solent est
pena que adiat libcatem bimor
ut prita siqs ĩmetallum.uł mop̃
metallidãpnetur õretalla. añt mul

Expanded text:
adficiuntur, ut uiui exurantur.Nec ea quidem poena damnari quem oportet, ut uerberibus necetur uel uirgis interematur, nec tormentis: quamuis plerique dum torquentur deficere solent.Est poena, quae adimat libertatem: huiusmodi ut puta, si quis in metallum uel in opus metalli damnetur. metalla autem mul
Abbreviated transcription (Latin):
ta demuꝯmittatur. si uidicatum
q acciderit. neq res defendatur.
et de dolo. O subicitur elaufula
nosi unũuł altum cem̃tum fĩt
poĩtum. s sipponatur instar qddã
erit.quaticares ent tãtam peccn¬
nia dabit. is si hoc petitori placu

Expanded text:
ta demum committatur, si iudicatum ae acciderit neque res defendaturo subicitur clausula. non, si unum vel alterum cementum fuit impositum, sed si proponatur instar quoddaerit, quanti ea res erit, tantam pecniam dabit, si hoc petitori placu
Abbreviated transcription (Latin):
nt dubitatur utrũ. ad tocins cor¬
porie estimatõem hec u̾ba referã¬
tur.anu̾o adid qd̾ eius int̾est q
estipulatur. egoputo ⁊ sic fũt uni
cantum q̃tica res erit defendi p̾¬
sestiplonem sufficere. adopens
cnum quatitatem ca refertur.

Expanded text:
itur, utrum ad totius corporis aestimationem haec verba referuntur an vero ad quod eius interest qui stipulatur. ego puto et si sic fuerit uni cautum "quanti ea res erit", defendi posse stipulationem sufficere: ad operis enim quantitatem ea refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
titione. incpomsolet quot inci¬
nus dicit is sibi cẽ ꝓhibere in¬
cum̃ opus nonũ minto sefaccit.
¶Siquis.nũt ult post opus no¬
num ntiatũ inpiine edificart
offere debet satisnũtiatori. qd̃ si
fecenit utriq ꝯsultũ est. taciqui

Expanded text:
i solet, quotiens vicinus dicit ius sibi esse prohibere vicinum opus novum invito se facere. Si quis autem vult post opus novum nuntiatum impune aedificare, offerre debet satis nuntiatori: quod si fecerit, utrique consultum est tam ei
Abbreviated transcription (Latin):
plac̾et antpenes ntrũq ẽẽ eu
hoĩem qui p̾cmo datus eẽrpe¬
nes cñqui rogass quipsidcat
locopcanoant possideat aut
cepit posside. nich refert quo
ad interdictum pertinet.

Expanded text:
placet autem penes utrumque esse eum hominem, qui precario datus esset, penes eum qui rogasset, quia posside‹a›t loco precario aut possideat aut coeperit possidere, nihil refert, quod ad hoc interdictum pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
sic accipimus. sipatus sit saciᷤ¬
dare. no ergo offenr debet saçi¬
ditõem. s pecẽtisatis mora no
facere Ex hoc intclicto qui no
restituit tnid qd̾ intert debet
glempnari¶Silegatarins re¬
promissione ꝯtentus fiĩt da¬
dum ẽ intcm idem dicc̃dur¬

Expanded text:
sic accipimus, si paratus sit satisdare: non ergo offerre debet satisdationem, sed petenti satis moram non facere. Ex hoc interdicto qui non restituit, in id quod interest debet condemnari. Si legatarius repromissione contentus fuit, dandum est interdictum. idem dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
ulic ẽẽ dicendũerit intlictu¬
inhoc ucũe sic fit ut etiamsi
hoies uł pecorade mortua sit
post deiectõem inttlicto hinc¬
locus sit Demq scribit uil. cur
quiuideiccit ex copdio inquo
hoĩes fũant ꝓprius cẽ ut etia
sine culpa cius mortius hõibr
estimatõcm eorũ phoc int̾dem
restituc debeat. sicutifurbois

Expanded text:
illic esse, dicendum erit in interdictum venire. sic fit, ut, etiamsi homines vel pecora demortua sint post deiectionem, interdicto locus sit. Denique scribit Iulianus eum, qui vi deiecit ex eo praedio, in quo homines fuerant, propius esse, ut etiam sine culpa eius mortuis hominibus aestimationem eorum per interdictum resti
Abbreviated transcription (Latin):
põt. s sicumci facultas oblatae¬
set aprincipe ad bona quoq su.a
rccupnda. maluerit ea delinquẽ
actoib exucre se quibr ant̾sm̃az

Expanded text:
potest. sed cum ei facultas oblata esset a principe bona quoque sua reciperandi, maluerit ea derelinquere, actionibus exuere se, quibus ant
Abbreviated transcription (Latin):
ncluti dispensatoris peclagogusin
issa debe uoluitati defũctiobsequi.
sincqr ab hostib capti. neq huet
amquos itligio. int honestior ẽa
ul calamitas. aliqua ul maioris
rci familians. ant capis famcqro
icrlum. autsimilis ca moretin
mbriano scnatus ꝯsulto ꝯtm̃ctu:¬

Expanded text:
dispensatoris paedagogive issa debere voluntati defuncti obsequi.si neque ab hostibus capti neque hi, quos religio aut honestior causa vel calamitas aliqua vel maior res familiaris aut capitis famaeve periculum aut similis causa moretur, Rubriano senatus consulto c
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .i. Si collataneus. si edu¬
cator si peclagogus ip̃ius si mi¬
tire.ail filius filia ne cums cor
ul alupnus ul capsanus .i. q
portat libros. ul si in hoc manu

Expanded text:
. si collactaneus, si educator, si paedagogus ipsius, si nutrix, uel filius filiaue cuius eorum, uel alumnus, uel capsarius id est qui portat libros, uel si in hoc manu
Abbreviated transcription (Latin):
Aicianus. Cesta camaumissio¬
nis ẽ⁊sipiculo uite infanne. ue
est qualçiq ea probatasit et re¬
cepti libtatem tribuere oportere.
nam dums pius ipsit.cas pro¬
possit quis manumutenam cãe
probatoms contra dicenduẽ
non ctiam ca iam probata ret̃e
potent.fuosi uo filius non po¬
terit man̾ummtere.

Expanded text:
usta causa manumissionis est, si periculo uitae infamiaeue est, qualiscumque causa probata sit et recepta, libertatem tribuere oportere: nam diuus Pius rescripsit causas propossit quis manumittere: nam causae probation‹i› contradicendum, non etiam causa iam probata retracpotest: furiosi uero filius non potest manumittere.
Abbreviated transcription (Latin):
sule. lnti. tiͣti. ꝓfesẜ ẽ se menia. l¬
ge niliade adultiis ieã de ferre
ꝙ dicat eã cũ gaio seio mneinr¬
tare illa. domo illius. mense il¬
lo ꝯsulibus illis adult̾ium
misisse.uuq eĩ locus designã¬

Expanded text:
 Titius professus est se Maeviam lege Iulia de adulteriis ream deferre, quod dicat eam cum Gaio Seio in civitate illa, domo illius, mense illo, consulibus illis adulterium commisisse". utique enim et locus designa
Abbreviated transcription (Latin):
cate alus nõ p̾udicañt sis
¶ q mucacc̾ator extitit sum̃dolo¬
rem ꝑsequatur doceatq ign¬
orasse scaccatonem abalio
institutamagnaerẽa admit¬
ticum accatoem debe/ si tñ ali
ocnmic postuletur ab eode
atus ẽ. pntono facile admit¬
tenducum qui semel ealup¬
anatus sit quanis film accã¬
toris admittioportere alia
accatoem instituẽtem aduer¬
sus enque pateraccanerat. di¬
nus ꝑms iilio cadidoreser¬
psit ⁊dem ĩpator rescripsit. s¬
se arguantin dumq eorum
siuesit eos defendere no posse
ieuocare ĩpromitiam suams
ibi oportere defende ubi deli¬
quent eum saenlegiui admii¬
sum eet maliqua prouitiam
pius portio pconsulireserip
postqua cognonit decrimie
uos ibipumendos ubideliq
insua prouintia admͣnsso nt¬

Expanded text:
catae alii non praeiudicant, si is, qui nunc accusator exstitit, suum dolorem persequatur doceatque ignorasse se accusationem ab alio institutam, magna ex causa admitti eum ad accusationem debere. Si tamen alio crimine postuletur ab eodem, qui atus est, puto non facile admittendum eum qui semel calumniatus sit: quamuis filium accusatoris admitti oportere aliam accusationem instituentem aduersus eum, quem pater accusauerat diuus Pius Iulio Candido rescripsitse arguantur, dominumque eorum, si velit eos defendere, non posse revocare in provinciam suam, sed ibi oportere defendere, ubi deliquerint. Cum sacrilegium admissum esset in aliqua provincia, Pius Pontio Proculo rescripsit, postquam cognoverit de crimit eos defendere, non posse revocare in provinciam suam, sed ibi oportere defendere, ubi deli
Abbreviated transcription (Latin):
qd silielli inscriptõe leguti¬
me ordinatino suint itino¬
ꝯme aboletm⁊ exintegro rẽpe¬
tendi reum potas fict tem
suh senbe de bebit is quidat
udcim obitiatulutiqd do¬
mum sua pbuit ut scuprmi

Expanded text:
d si libelli inscriptionum legitime ordinati non fuerint, rei nomen aboletur et ex integro repetendi reum potestas fiet. Item subscribere debebit is qui datud crimen obiciat, veluti quod domum suam praebuit, ut stuprum
Abbreviated transcription (Latin):
ss ⁊ testõ pat̾m libertinł mater¬
ni mulienb publico inditio
dicere ꝑmissum ẽ pupill ex ꝯ¬
silio tutorirꝑatus morteIte
pupille aiusin mortẽ exequi

Expanded text:
stamento paterni liberti vel materni mulieribus publico iudicio dicere permissum est. Pupillis ex consilio tutorum patris mortem, item pupillae avi sui mortem exequi
Abbreviated transcription (Latin):
tium ꝓcõmꝑto sturpro acce¬
pit ⁊ siqd sim̃ile idipm libel
lum ꝯphendendu eit. ¶Si
ac̃cusator deceẜit alia ueque
cacum ĩpedient quominus
accare possit ⁊ siquid sinule
nomreiabolletur. postulate
reo idq⁊ lege  ilia deui ⁊ se¬
natus ꝯsulto cantu eita ut
liccat alii exinitegro repetẽ
icum./ s intra q̃d̾ tp̃s indebi¬

Expanded text:
tium pro comperto stupro acceperit, et si quid simile, id ipsum libellis comprehendendum erit. Si accusator decesserit aliave quae causa ei impedierit, quo minus accusare possit, et si quid simile, nomen rei aboletur postulante reo: idque et lege Iulia de vi et senatus consulto cautum est, ita ut liceat alii ex integro repetere reum. sed intra quod tempus, videbi
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe castresis tñbitur. si patri
ẜuus fintũ fecerit s si filius
m̃s qui hãt castrese peculiũ fur¬
tum michi fecerit. an possim
actoc utili adu̾sus cũ agerruu¬
dendum c̃. cum hat un satisf.xi¬
at.⁊ põt defendi agendum. az
aũt pat filio tñati: si res cius
castrẽsis peculn sub traxit ide¬
aius ⁊ puto tencri. nõ tĩnigit¬

Expanded text:
sis tenebitur, si patri seruus furtum fecerit.Sed si filius meus, qui habet castrense peculium, furtum mihi fecerit, an possim actione utili aduersus eum agere, uidendum est, cum habeat, unde satisfaciat. et potest defendi agendum.An autem pater filio teneatur, si rem eius castrensis peculii subtraxerit, uideamus: et putem teneri: non t
Abbreviated transcription (Latin):
sum̃ exinstio puta eptoris tollet.
et mela seripsit.⁊ ego puto furti
agenon. s siẜuo meo ꝑsuasuz
sit.ut tabulas meas deseriberet
puto siq dem ẜuo ꝑsuasũ sit. ẜui
cormptiagẽdum / Si ip̃e fecerit.
dedolo actione dadaz. ¶Siluea

Expanded text:
suum ex instrumento puta emptionis tolleret, suum ex instrumento puta emptionis tolleret, et Mela scripsiagendum.Sed si seruo persuasum sit, ut tabulas meas describeret, puto, si quidem seruo persuasum sit, serui corrupti agendum, si ipse fecit, de dolo actionem dandam.Si linea
Abbreviated transcription (Latin):
obr socus õĩum borum imus rez
pignoriaccepit eaq surrepta i¬
sit. mela seripsit eñ solũ furtihre
actõem qꝑignori accepit socium
non hre ¶Neq u̾bo neq seript
quis fuitu facit. hoc eñiumre ntim̃
eut fintũ siue ectatõe nõ fiat quare
et opem ferre ul ꝯsiliũ dare tunc
dalmatia ꝯsulenti rescripsi. circ.a
equos. quib euusde rei gr̾a subie¬
cisse ꝗs cquas suas. ꝓponcbatu
fiuti ⁊ ita demũ teneri.si furã di
aĩo id feciss. si minus agendur
infc̃m. ¶ Cum titio honesto u¬
ro pecinam c̃dere uellẽ subiecisti
michi aliũ titiũ egenũ qĩ ile ess
locuplex⁊ ninos acceptos cun
eo dimsisti. fintiteneris qĩ opetra
ꝯsilioq fintũ fe̾m sit. s ⁊ titius i¬
fuiti trbitum. ¶ simaiora quis¬
tibi pondera  ꝯmodauit. cũ emc̃s
ad pondus furti eum turiedico¬
ri mela scripsit. te quoq si semist¬
ñõ enim ex uolutate ueditorii ae¬
cepit cñ erret inpondere. ¶Si
quis ẜuomeo psuasit.ut nom

Expanded text:
rum unus rem pignori acceperit eaque subrepta sit, Mela scripsit eum solum furti habere actionem, qui pignori accepit, socium non habere.Neque uerbo neque scriptura quis furtum facit: hoc enim iure utimur, ut furtum sine contrectatione non fiat. quare et opem ferre uel consilium dare tunc Dalmatia consulenti rescripsi circa equos, quibus eiusdem rei gratia subiecisse quis equas suas proponebatur, furti ita demum teneri, si furandi animo id fecisset, si minus, in factum agendum.Cum Titio honesto uiro pecuniam credere uellem, subiecisti mihi alium Titium egenum, quasi ille esset locuples, et nummos acceptos cum eo divisisti: furti tenearis, quasi ope tua consilioque furtum factum sit: sed et Titius furti tenebitur. Maiora quis pondera tibi commodavit, cum emeres ad pondus: furti eum venditori teneri Mela scribit: te quoque, si scisti: nam ex voluntate venditoris accipis, cum erret in pondere. Si quis servo meo persuaserit, ut nomen
Abbreviated transcription (Latin):
ti tũbitur. ¶ Eum editore ꝯ post
soluta peciam pignꝰoris non
reddit finiti teneri mela ait. si ee¬
landi aĩo retineat. qdu̾m c̃ẽ aib¬
tror. ¶Si sulphurane sũt iagro
et inde aliꝗs traegiss ⁊ abstulis
.s. dus fuit agrt. dem̃ colomis
sibi pr̃etur. ¶ Sisuus cuus nl
potes br̃e finti actõem :s si nõ
fiñt soluendo dicendũ est. nõ:
pet̾e finti actione. ¶ Setsirez
fintuia in prudẽs qs emerit. et
ci sunreptasit. hebit fuiti actõe¬
Apud labeone irlatumest. si
siliginano qs dixent. ut qsqs
noie eius siliginẽ petiss ci dare¬
et qdam extranseutib cuman¬
diss. pecnt eis noĩe.⁊ accepit fũ¬
ti actõem. adu̾sus cũ ꝯsuppecut.

Expanded text:
ti tenebitur.Eum creditorem, qui post solutam pecuniam pignus non reddat, teneri furti Mela ait, si celandi animo retineat: quod uerum esse arbitror.Si sulpurariae sunt in agro et inde aliquis terram egessisset abstulisnus furti aget: deinde colonus sibi praestaretur.Si seruus tuus uel pote‹s› habere furti actionem, si non fuerit soluendo, dicendum est non competere furti actionem.Sed et si rem furtiuam imprudens quis emerit et ei subrepta sit, habebit furti actionem.Apud Labeonem relatum est, si siliginario quis dixerit, ut quisquis nomine eius siliginem petisset, ei dareet quidam ex transeuntibus cumdisset, petiit eius nomine et accepit: futi actionem aduersus eum, qui suppet
Abbreviated transcription (Latin):
quenĩfilium ꝯstitutum ẽa pu
to recte cdici nec filii ẜuos ĩcapd̃
patris cẽ torq̃tos. ¶Lormenta
ant bndasunt. no quata accu
acc̃ãtor sumere. dum antlibtos
eis quer accãt aut ẜuos inte
¶  stimõium uocat / Plimmi quo¬
łq inexcutiẽda uitate. ctiamuox
ip̃a ⁊ cognitois subtilis diligen¬
quisq ĩcuirate sua ẽ. queda ad

Expanded text:
n filium constitutum est. et puto recte dici nec filii seruos in caput patris esse interrogandos. Tormenta autem adhibenda sunt, non quanta accusaccusator sumere, dum aut libertos eius quem accusat aut seruos in testimonium uocat. Plurimum quoque in excutienda ueritate etiam uox ipsa et cognitionis suptilis diligenqu
Abbreviated transcription (Latin):
cquissimũ erit cauen sibio põtert
Itemsino ego s ꝓcurator meus
tale opus  fecent.nt. aq̃ pluan
noccat iucmo. Adu̾sus me hacte¬
nus critactio q̃tems adiisus co¬
lonum. ipcant ꝓcurator int̾elco¬

Expanded text:
quissimum erit caveri oportere. item si non ego, sed procurator meus tale opus fecerit, ut aqua pluvia noceat vicino, adversus me hactenus erit actio, quatenus adversus colonum: ipse autem procurator inte
Abbreviated transcription (Latin):
duñ nir municipii. qd cĩnoĩe
agerctu cuius negm pcurart
fieri nisẜit obidagendũ erit.
cum co cuĩ noĩe femquiderit.
ño cũco. qui ita iusẜit⁊ sitibu
madaneront opus fien iubes
et in eaie micbi paniens. mec̃¬

Expanded text:
duumuir municipii, quod eius nomine ageret, cuius negotium procuraret, fieri iusserit, ob id agendum erit cum eo, cuius nomine factum quid erit, non cum eo, qui ita iusserit. et si tibi mandauero, ut opus fieri iuberes et in ea re mihi parueris, mec
Abbreviated transcription (Latin):
tuo uissu fc̃m ẽ. labcoautait pł¬
respsonasꝯtinen his u̾bis
nam ecceprimũ hrdes eorum
ques enumerat mutius ꝯtim̃
putatiidem ait etadũsus ꝓcr¬
ratorem tutore ꝓcuratoem mu¬
iciprũ uł sindicum alieno ro¬
mens fecent.no õbidmecum
actõ est.s obid qd meo noĩeaũ
suo feccrit. nam⁊ sicuñ ẜuu m

Expanded text:
tuo iussu factum est'.Labeo autem ait plures personas contineri his uerbis. nam ecce primum heredes eorum, quos enumerat Mucius, contineri putat.Idem ait et aduersus procuratorem ‹tutorem curatorem› municipumue syndicum alieno nomeus fecit, non ob id mecum actio est, sed ‹si› id meo nomine aut suo fecit: nam si tuum
Abbreviated transcription (Latin):
rõcm nichominus libm forc. ꝗd re¬
scriptũ ita. iccipi debet. nt sicliquaỹ
trabat liber sit. qd su tatrabat ita de¬
mum. sioptulit ca quatitatt que i
refũdidebet exfide ueritatis. no cir
libtatis sufficit br̃dem inmora fri¬
isse sinoidfiat pstatulibm qd it¬
mota morãlibtati. ⁊ditamdarct.
proximo  fructus  cocgerit  lib esto
romc retincat hr̃s.neqr proficisci
patiatur. nũquiddicturi sum̃ stati
ant fructus coactos libm forcna
ceptis iõmb ⁊ ieliquis ꝯputatis
donaitse castatulibero no bñtiq
inferat. proseribatantctiam litte¬
nsad cummissis palam fecit gli¬
tio libtatis ĩplcta indebiturquid
ergo si ncget sc reliqua cc̃xisse atq

Expanded text:
o minus liberum fore. quod rescriptum ita accipi debet, ut, si reliqua non trahat, liber sit: quod si trahat, ita demum, si optulit eam quantitatem, quae refundi debuit ex fide ueritatis: non enim libertati sufficit heredem in mora fuisse, si non id fiat per statuliberum, quod remota mora libertati aditum daret. proximo fructus coegerit, liber esto' Romae retineat heres neque proficisci patiatur? numquid dicturi sumus statim ante fructus coactos liberum foreceptis rationibus et reliquis computatis donare se e‹a› statulibero non habenti quod inferat proscribat aut etiam litteris ad eum missis palam faciat, condicio libertatis impleta uidebitur. quid ergo, si neget se reliqua traxisse atque
Abbreviated transcription (Latin):
brhrdis pecuĩ. ⁊ danda nõ est. qd̃ eni
placint hr̃dis hr̃di dun optẽ. tric me¬
mincrs locum br̃c cumprior heres
dñs. aceptimus pecĩam fuit queca¬
usam fecit.ambulatoriam ut itadi

Expanded text:
redi pecunia danda non est: quod enim placuit heredis heredi dari oportere, ‹tunc› memineris locum habere, cum prior heres dominus accepturus pecuniam fuit. quae causa facit ambulatoriam, ut ita di
Abbreviated transcription (Latin):
significantur. ¶Interreddere
et coirationes multum inter¬
est/ nec isqui boc edere nissus sit
reliquii reddere debetnam ⁊ ar¬
gentanus edere ratione utoet
etiam siꝙ reliquñ sit apuo eum
ponsoluat.

Expanded text:
significantur. Inter 'edere' et 'reddi rationes' multum interest: nec is, qui edere iussus sit, reliquum reddere debet: nam et argentarius edere rationem uidetur, etiamsi quod reliquum sit apud eum, non soluat.
Abbreviated transcription (Latin):
no cadit  ideq dicendu est ir
cetis legib quib pecuiania
pena inrogatumr.ul etia capiti
que suoruipenis no ꝯuenit
sicutirelego item neclex po¬
peia  paniciduqui capnd pri¬
mucos apphendit quipnrte
cognatos ueant patronos oc¬
cidernt. qui insuos quatun
ad hec uba ptinet nõ cadunt.

Expanded text:
 dicendum est in ceteris legibus, quibus pecuniaria poena irrogatur uel etiam capitis, quae seruorum poenis non conuenit, sicuti relegatio. item nec lex Pompeia parricidii, quoniam caput primum eos adpraehendit, qui parentes cognatosue aut patronos occiderint: quae in seruos, quantum ad uerba pertinet, non cadunt:
Abbreviated transcription (Latin):
eumnc qui rcipublice caab
fuĩt dumno rectractandi se¬
ges ca abest hoc bnfitio etia
intreos recepͣtintipossut ab
olitoe int̾ueniete repetise no
liauiditorum publicorum
caneturne codem tprde duo
reis quis qieretiur: nisisuar¬

Expanded text:
eumve, qui rei publicae causa afuerit, dum non detractandae legis causa abest. Hoc beneficio etiam in reos recepti uti possunt, si abolitione interveniente repeti se nolia iudiciorum publicorum cavetur, ne eodem tempore de duobus reis quis quereretur nisi suar
Abbreviated transcription (Latin):
fsoris originem sequit᷑. nõ ei
qͥuo ub̃catem renquid. ¶In
adoptina famnitia susceptumi
exemplo doc munib cuntibu
aput originem. aũi quoq nãł
respondere diuopioplacint qͣ¬
uis inisto frandis nec suspitio
quidem in t̾ueniret. ¶ Error ĩ¬
eius qui se municipẽ aut colo

Expanded text:
 non eius qui libertatem rel‹i›quit. In adoptiua familia susceptum exemplo dati muneribus ciuilibus apud originem aui quoque naturalis respondere diuo Pio placuit, quamuis in isto fraudis nec suspicio quidem interueniret. Error eius, qui se municipem aut colo