comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se non suscipe. et adiccit et illũ
dignum fuisse punn ꝑtam
turpica que in iudioso comẽto
et n durum c̃ẽ indebatur ĩul¬
tro uenientem penamstatũs¬
Sicut nuntiare cam nemo
cogitur.ita lib̾m arbitnum de
to detuliss plane iṗseruntd¬
latorcinaudiendum uolen¬
tem alite desist̾e.si sib̾mada¬
torcin subtractum queratur.
sol. agc institũat nonsita mẽ¬
tionc mandatoris sipꝰcadsis¬
tat p̾tendens mand atorem

Expanded text:
adiecit et illum dignum fuisse puniri pro tam turpi tamque inuidioso commento, et nisi durum esse uidebatur in ultro uenientem poenam statuere.Sicut nuntiare causam nemo cogitur, ita liberum arbitrium desto detulisset. plane rescripserunt delatorem audiendum uolentem a lite desistere, si sibi mandatorem subtractum queratur. solus agere instituerat non habita mentione mandatoris, si postea desistat, praetendens mandatorem
Abbreviated transcription (Latin):
infraudem c̃ditor libantur.
planc accom reuocantur i̾
pristinamobligonem. ¶ũ¬
tis suis hiisdq filiis suis na¬
turalib imñsas res suas tr¬
sinum frandandi huissetr
qui acditores Pre sescit. erur¬
iusabõa sua alienauit. intlł
sc. actõc hactenc̃tur. ¶Siuir
uxoricumẽdicorẽsiusm frau¬

Expanded text:
in fraudem creditorum liberantur, per hanc actionem revocantur in pristinam obligationem. Lucertis suis isdemque filiis naturalibus universas res suas trconsilium fraudandi habuisse, tamen qui creditores habere se scit et uniuersa bona sua alienauit, intellhac actione tenentur.Si uir uxori, cum creditores suos frau
Abbreviated transcription (Latin):
nonẽc pena uti assoletob
oꝑas ei qui poccuniã eam
pec̾ec instipulatõe erat de¬
duccais qmieam peccuniqͥ
petebat ꝑte exacta pet̾e de¬
sierat de inde int̾põito tp̾r
intpellare institũatꝯsult.

Expanded text:
adsolet ob operas eius qui eam pecuniam peteret in stipulationem erat deducta: is qui eam pecuniam petebat parte exacta petere desierat, deinde interposito tempore interpellare instituerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Secint̾cas. et cetas muas mili¬
rares. hoc it̾e. ꝙ uie militnre
exitum ad mare. ⁊ut mrabe
aut infuina publiciaut
ad aliam uiam milicare̾hant.

Expanded text:
Sed inter eas et ceteras uias militares hoc interest, quod uiae militares exitum ad mare aut in urbes aut in flumina publica aut ad aliam uiam militarem habent,
Abbreviated transcription (Latin):
Uner quedotemdedat
populari m̃o glabiomiysodo¬
ro fecat eum pmitt̃e dote si
exstipłatu accõem nõ eẽ qm.
d.¶Umquidut fiac stiplam

Expanded text:
uae dotem dederat populari meo Glabrioni Isidoro, fecerat eum promittere dotem, si ex stipulatu actionem non esse, um, quid ut fiat, stipulemur
Abbreviated transcription (Latin):
Orimi quimmaiestatis cri¬
minc dampnatisunt lberce¬
rumbonalibis dampnatoꝵ.
conseruaridunis seuero dec̃¬
nit set tunc demum fisco uedi¬
carisi nemo qui dampnatist
lilxrorum existat.dem. ua

Expanded text:
orum, qui maiestatis crimine damnati sunt, libertorum bona liberis damnatorum conseruari diuus Seuerus decreuit et tunc demum fisco uindicari, si nemo damnati liberorum existat. 10
Abbreviated transcription (Latin):
gitauit cransancmentis fu̾it
snelubricum linguead penam
faciletrahendumc̃. ¶Quam¬
quamenim temerani digni
pena sunirtamenet illis pren¬
Dumessi nontale sit delictum
quod uelexscriptura legis os¬
cendit .uł. ad exemplu ni legi
iudicandunc. ¶Enmen ma¬
iestatis fc̃o uł in delatis statui
uł ymaginib maximceuerce¬
batur in milites. Ap̃.¬

Expanded text:
it, sanae mentis fuerit. Nec lubricum linguae ad poenam facile trahendum est: quanquam enim temerarii poena sint digni, tamen et illis parcendum est, si non tale sit delicquod uel ex scriptura legis descendit uel ad exemplum legis uindicandum est. Crimen maiestatis facto uel uiolatis statuis uel imaginibus maxime exacerbatur in milites.
Abbreviated transcription (Latin):
naui nontradica possone i
colcco edificauit mesciente.
eccum edificau̾it nact sim
rem donacametego excipi¬
am ꝙ supralegitimũ mo

Expanded text:
naui non tradita possessione in eo loco aedificauerit me sciente, et cum aedificauerit, nanctus sim rem donatam, et ego excipiam, quod supra legitimum mo
Abbreviated transcription (Latin):
atepetiero. tu autem iõ frĩis
atepetam non nocebit m
eg̃ir deinde absolut fu̾it ad¬
uersan. qr non possidebat.
etdñs itm agar nacto co pos¬
sessionem rei uidicate exocꝑ¬

Expanded text:
a te petiero, tu autem ideo fuerisa te petam: non nocebit miegerit, deinde absolutus fuerit aduersarius, quia non possidebat, et dominus iterum agat nancto eo possessionem: rei iudicatae excep
Abbreviated transcription (Latin):
tons. non facut pura oppi
onem nouam. Nam quale
quis iter petierigͥdemde ac¬
tum pecat puto fortio defẽ¬
dend aliudindi. cũcpetitu
aliud nunc. atq ĩo excepci¬
onem reiudicate cessare.¬
actoris mexcepor rei iudi¬
cade hec ꝑsone ꝯtincantur¬

Expanded text:
t puta opinaonem nouam: nam qualecquis iter petierit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud uideri tunc petitum, aliud nunc, atque ideo exceptionem rei iudicatae cessare.actoris in exceptione rei iudicatae h
Abbreviated transcription (Latin):
urem. in hoc differunt / ꝙ cũ
cadem res abeod̾ micħ de be¬
atur singulas obligntces
singule cuise sequntur. Nec
ulla caꝵ alcio petitce uiti¬
tur. ¶Atcum inrem ago r̃
expressa ẽa exquarem meq̃
eẽ dico õs ẽẽ in una petitone
app̾hendunturn eĩ ampliꝰ
qͣm semel res meaẽe pot̾sepi

Expanded text:
rem hoc differunt, quod, cum eadem res ab eodem mihi debeatur, singulas obligationes singulae causae sequuntur nec ulla earum alterius petitione uitiatur: at cum in rem ago non expressa causa, ex qua rem meam esse dico, omnes causae una petitione adprehenduntur. neque enim amplius quam semel res mea esse potest,
Abbreviated transcription (Latin):
malum dumcarat re¬
cipuint. quidamet do¬
lum et culpam dolum
uenditum pignori accc¬
ptunilocatum. It̾ docis
datio tutele neg̾agest̃.
mhiis quidem et diligẽ¬
tiã sccietas et reꝵ cõio ⁊
dolum etculpam recip̃¬
seruab̾r ꝙ in initio cõ¬
uenit legem eĩ ex con¬
nint excepto eo quod
celius putat nõ uale.
sicut conuenitur ne do
h p̾stetu. hoc enimbo¬
ne fiden uditio contra
num q̃mbone fidei iu¬
et ita utimur Ałialiũ
ne culpa accidunt fu¬
ge seruorum quicus¬
todi nonsolent. atipi¬
ne tumultus incẽdia
aquaꝵ magnitudinc̾
inipetus p̾donuman

Expanded text:
malum dumtaxat recipiunt, quidam et dolum et culpam. dolumuenditum, pignori acceptum, locatum, item dotis datio, tutelae, negotia gesta: in his quidem et diligentiam. societas et rerum communio et dolum et culpam recipservabitur, quod initio convenit legem enim cot, excepto eo, quod Celsus putat non valere, si convenerit, ne dolus praestetur: hoc enim bonae fidei iudicio contranim bonae fidei iuet ita utimur. animalium ne culpa acc‹i›dunt, fugae seruorum qui custodiri non solent, rapinae, tumultus, incendia aquarum magnitudines, impetus praedonum
Abbreviated transcription (Latin):
deinde alia manu scriptori tes¬
tamento restituetur. placcr
test̾ano plenam legiscorne¬
lic remitti. S benigno s̾ut ea

Expanded text:
ereditas deinde alia manu scriptori testamenti restitueretur: placet testamentario poenam legis Corneliae remitti. sed benignius e
Abbreviated transcription (Latin):
itaq ẽ. et̾si nic̾sic indotem
centum t̾n uenire instipłoe
sicuti cum filie. uł matri uel
sorori uł alii cuilb dotis no¬
minc leg.aretur. utilelegatũ¬

Expanded text:
itaque est, etiamsi nihil sit in dote, centum tamen uenire in stipulatione‹m›, sicuti, cum filiae uel matri uel sorori uel alii cuilibet dotis nomine legaretur, utile legatu
Abbreviated transcription (Latin):
Decq quihorasexta dici
kalndar  ianuarar usucapio
nemposside cepit hora sextancc¬
tis pridie kalndas ianuanas
implec usucapionem.

Expanded text:
e qui hora sexta d‹i›ei kalendarum Ianuariarum possidere coepit, hora sexta noctis pridie kalendas Ianuarias implet usucapionem.
Abbreviated transcription (Latin):
latam existimaũ portõm enr
citra dãpnũ uolũtatis redimẽ
nõ cogenḋ. N ec obeund̾ enorez
ceca q̾ue p̃r immilitiã ꝓfecturo
filio donauĩt fr̃iqui mansit in
potate dfendam. cũ peccłiu cas

Expanded text:
stimauit: portionem enim citra damnum uoluntatis redimere non cogendum. nec ob eundem errorem cetera, quae pater in militia‹m› profecturo filio donauit, fratri, qui mansit in potestate, conferenda, cum peculium cas
Abbreviated transcription (Latin):
malo. qui uemea resoci erit.
fauia musu ẽẽ desiit. namin
hoc cumine detecti ꝓdelictim
cob̾centu. et płmq in metal¬
lum dãpnãtur.
adsenatus cõ¬
sultumturpillianu

Expanded text:
malo quiue in ea re socius erit, Fabia in usu esse desiit: nam in hoc crimine detecti pro delicti modo coercentur et plerumque in metallum damnantur. AD SENATUS CONSULTUM TURPILLIANU
Abbreviated transcription (Latin):
qui hõiem ingenuum uł lib̾¬
tinum inuitum celauĩt uic¬
tum habuĩt enũt sciens dolo
malo qui uenirequoqr qua
scco erit.quiq seruo aliẽoser

Expanded text:
qui hominem ingenuum uel libertinum inuitum celauerit inuinctum habuerit emerit sciens dolo malo quiue in earum qua re socius erit, quique seruo alieno ser
Abbreviated transcription (Latin):
Austrato. Onstatim plagia¬
num ẽẽ. qui furticrimine ob
fuos alienos int̾ceptos tenet᷑
uos alienos qui sollicitauit ay
int̾cepit crimine plagii. ꝙ illi
re oportet. S et ꝙ uissimum
mre p̾senti cognoscitu.sequi
iudicem o portet.planeaũt
scire debet posse aliꝙ̃ furti. cri¬
men obseruos alienos intez¬
ceptos tem̃. Nec id cico tamẽ
statim plaganum ẽe existim̃

Expanded text:
us. Non statim plagiarium esse, qui furti crimine ob seruos alienos interceptos teneturuos alienos qui sollicitauerit aut interceperit, crimine plagii, quod illi re oportet, sed quod uerissimum in re praesenti cognoscitur, sequi iudicem oportet. plane autem scire debet posse aliquem furti crimine ob seruos alienos interceptos teneri nec idcirco tamen stat
Abbreviated transcription (Latin):
ag ip̃am ase mutari posse. et
ideo cum ꝑsenatura agrfu̾it
mutata. equo aĩo unumq̃m¬
q ferre deb̾e. siue melior siue
det̾ior eio conditio fẽa sit. Id¬
curo. et si tremotu. aut tem¬
pestatis magnitudine soli
eã mutata sit. neminẽ cogi
posse. ut sinat inpristinam
icci ⁊ dc̃onem redigi. s nos et̃
inhunc casum equitatem ad¬
misimꝰ. ¶ I.dem labeo ait. si
magro tuo aquarum concur¬
sus iccum excauauit. aque¬

Expanded text:
 ipsam a se mutari posse et ideo, cum per se natura agri fuerit mutata, aequo animo unumquemque ferre debere, siue melior siue deterior eius condicio facta sit. idcirco et si terrae motu aut tempestatis magnitudine soli causa mutata sit, neminem cogi posse, ut sinat in pristinam locum condicionem redigi. sed nos etiam in hunc casum aequitatem admisimus. Idem Labeo ait, si in agro tuo aquarum concursus locum excauauit, aqu
Abbreviated transcription (Latin):
siõ due̾ntõem fc̃msit ꝯmit¬
tccur stipło. S udeamo pri¬
mum in eo qui legittime ad¬
optauit in possit comitti si
lec fac̾e Igitur non alit̾ eũ
qͣm ut filium obẜu auuit ergͦ
exłrdato de moffitioso agat.
Quid ergo dicemꝰ si et muit
exłrdari ułe mancipari.
plane. et hoc reinedio car¬
cbit quare sic debiut ĩt̾poni
stipło.ut si eum emancipass
uł exbrdass t̾tm quid pro¬
mitt̾et. Quotn oacu muissa
spłatio ẽ pot queri an exħr¬
dato ꝑmittendum ẽet dre d̃
moffitioso. matimesip̃r na¬
turali sors extitiss. minicto
deneganda erit. ebite pctie
ut filiumobẜua ss non pros¬
ƿitio. anethic exigims uł
exħidatc̃emul emancipato¬
ncm res mextran eo ĩ eptus.
G si is qui legitiune. ⁊dop¬
tauit nicfꝯcs u̾bastipłois¬

Expanded text:
onuentionem factum sit, committetur stipulatio. sed uideamus primum in eo, qui legitime adoptauit, an possit committi, silet facere: igitur non aliter eum quam ut filium obseruauit. ergo exheredatus de inofficioso agat. quid ergo dicemus, si et meruit exheredari? emancipatus plane et hoc remedio carebit. quare sic debuit interponi stipulatio, ut, si eum emancipasset uel exheredasset, certum quid promitteret. quo tamen casu commissa stipulatione potest quaeri, an exheredato permittendum esset dicere de inofficioso? maxime, si patri naturali heres extitisset, an uicto deneganda erit debitae pecuniae ut filium obseruasset', non prospicio: an et hic exigimus exheredationem uel emancipationem, res in extraneo ineptas? sed si is, qui legitime adoptauit, ni
Abbreviated transcription (Latin):
tas arbitrum atofficiumura
desid̾asse cet̾m fidciussores ci¬
młr insolidumobligniti. cct̾is
quid agentib ut dundatur
accõ impetrare possunt pup¬
illo uõ agente qui non ip̃e ÷¬
xit᷑. s intutorem incidit et ig¬
ne ex una tutelacãe płes ua

Expanded text:
itas arbitri atque officium uiri desiderasse. ceterum fideiussores ciuiliter in solidum obligati ceteris quidem agentibus, ut diuidatur actio, impetrare possunt: pupillo uero agente, qui non ipse contraxit, sed in tutorem incidit et igne ex una tutelae causa
Abbreviated transcription (Latin):
Omp̃. ¶Satue affixebasib
structilib aut tabule religate
catenis auterga panetem af¬
fice. aut similiter coherent lig¬
nis non suntedium. ornatus
enum edium causa parantur.
non quo edes perfitiantur. Idẽ
labeo ait.prothirum quodin

Expanded text:
m Statuae adfixae basibus structilibus aut tabulae religatae catenis aut erga parietem adfixae aut si similiter cohaerent lychni, non sunt aedium: ornatus enim aedium causa parantur, non quo aedes perficiantur. idem Labeo ait. Prothyrum, quod in
Abbreviated transcription (Latin):
fiat quominꝰ boniun ꝓrbi¬
tratu sat̃dctur iepmittat ue
pindec̃. ac siopͥis nouimĩtia¬
tio oiissa eẽt. ¶Htãt hoc re¬
medium utilitatem.nai re¬
mittit uexatonem ad p̾torẽ
uemiendi. et desidandiut omn¬
sa ficret mintiatõ. ¶Quiꝓcuñ¬
torio nõic nuntiauit. si ñ satiᷤ¬
dabit camrem dũmratum hi¬

Expanded text:
 boni uiri arbitratu satisdet repromittatue, perinde est, ac si operis noui nuntiatio omissa esset. habet autem hoc remedium utilitatem: nam remittit uexationem ad praetorem ueniendi et desiderandi, ut missa fieret nuntiatio. Qui procuratorio nomine nuntiauerit, si non satisdabit eam rem dom
Abbreviated transcription (Latin):
ratum hre non pot. ¶Sus
qui duplam stipłat. ẽ. decesst¬
nt płib hrdib relictis unꝯ̾qͥs¬
q obenictõem suc ptis ꝓpor¬
tione sua hebit acccem. Idq¬
c̃ et instipłone quoq fructu¬
riaet dampni in fectuerex
opis noru nuntiatde restitui

Expanded text:
ratum habere non potest. Si is, qui duplam stipulatus est, decesserit pluribus heredibus relictis, unusquisque ob evictionem suae partis pro portione sua habebit actionem. idemque est in stipulatione quoque fructuaria et damni infecti et ex operis novi nuntiatione: res
Abbreviated transcription (Latin):
quam iste. hostium potito fui¬
set. Siquis ẜuum captumab
hostib redem̾it ꝓtinꝰ ẽ redim̃¬
tis qͣmius scientis alienũ fuissẽ.
Set oblato et p̾cio qd dedit po¬
liminio redisse aut recept eẽ
seruo creditur. et sugnorans
captiuum existimans uendẽ¬
tis ẽẽ redemit an qi usucepisse
uideatur .s. ne po legittimũ tp̃c
offerendi pcii prioridño facul¬
tas sit iudeamo nam cccurnit
constitutio que de redẽptis latͣ
c̃ eum redimtis seruu fatiat.

Expanded text:
quam iste hostium potitus fuisset. Si quis servum captum ab hostibus redemerit, protinus est redimentis, quamvis scientis alienum fuisse: sed oblato ei pretio quod dedit postliminio redisse aut receptus esse servus credetur. Et si ignorans captivum, existimans vendentis esse redemit, an quasi usucepisse videatur, scilicet ne post legitimum tempus offerendi pretii priori domino facultas sit, videamus. nam occurrit, quod constitutio, quae de redemptis lata est, eum redimentis
Abbreviated transcription (Latin):
Iemubꝰ. De nuie refiticndis da
int̾dicetiir.ur non queraturan
us. ique aufertur et hõies sitis
necarenturetsane aquapuci¬
re msi refectio ruo  podat nõ
refectio itiñe.d. Riculers t̃meũ

Expanded text:
m. De riuis reficiendis ita interdicetur, ut non quaeratur, an usus aquae aufer‹r›etur et homines siti necarentur. et sane aqua peruenire nisi refecto riuo non potest: at non refecto itinere difficultas tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ur urgentem et nccanam refec¬
tionem ẽcadrnttndã. ¶Siqͥ
nouum canalcm uł fistulas
innuoueliccollocarecum id
futux lalxo ait. N̾cset hicopi¬
namur ucilicatemen qui duc̃
sinc inꝯ moditateen ciuo ager
c̃ specrandã. ¶Si aq̃ munuzla¬
cumconducatur et inde ꝑplos
ducto ducatur hoc intdc̃m uti¬
aquenuꝯ sir de hoc refitiendo cõ¬
petit int̾dcm. ¶Ansto. et decuii¬
culo restituenda.ꝑquẽ uapor
trahitur in balncanis uapori¬

Expanded text:
ur urguens et necessaria refectio esse admittenda. Si quis nouum canalem uel fistulas in riuo uelit collocare, cum id futurum Labeo ait. nos et hic opinamur utilitatem eius qui ducit sine incommoditate eius cuius ager est spectandam. Si aqua in unum lacum conducatur et inde per plures ductus ducatur, hoc interdictum utiaquae riuus sit, de hoc reficiendo competit interdictum. Aristo et de cuniculo restituendo, per quem uapor trahitur, in balneariis uapori
Abbreviated transcription (Latin):
terum adeo oppio nĩa et consti¬
tutio lecum a fuindosepat. ut ct
modia locꝯ possit fundꝰ dicissi

Expanded text:
s: ceterum adeo opinio nostra et constitutio locum a fundo separat, ut et modicus locus possit fundus dici, si
Abbreviated transcription (Latin):
turnequis ymaginem ĩpr̃is ĩ
nõic inpublico here capillum¬
nesubintt̾e nlłi licet nsi ita cõ¬
uinct. sit.afflmnitati ut minit.
incumtestiõnm dicẽ cogiñ po

Expanded text:
tur, ne quis imaginem imperatoris in nomine in publico habere capillumve summittere nulli licet, nisi ita coniunctus est adfinitati, ut invitus in reum testimonium dicere cogi no
Abbreviated transcription (Latin):
udisin põpeie tacite fideicõ¬
iniserat ut non capienti fun¬
dum et certe peccunic qͣntita¬
tem daret. et eonõie cautom
apõpeio exigicurau̾at se resti¬
tuturum. ea que ei ꝑ p̾cepocem
ded̾at prea id. flor̾. fc̃o sotesto¬

Expanded text:
ui Pompeii tacitae fidei commiserat, ut non capienti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curauerat se restituturum ea, quae ei per praeceptionem dederat. postea idem Florus facto se
Abbreviated transcription (Latin):
uenditi iuditio prare cogẽdait.¬
¶Ansto atscribit nõ possoriẽc¬
semꝑ denuntiand. ⁊ Iam siqui
anquit in fundum uendid̾it. et
necdum tradiditet uicino ẽ
op face uell. et scuret meemi¬
ad suspitionem clam fciopis p

Expanded text:
are cogendum ait.Aristo autem scribit non possessori esse denuntiandum: nam si quis, inquit, fundum mihi uendiderit et necdum tradiderit et uicinus, cum opus facere uellet et sciret me emisad suspicionem clam facti operis p
Abbreviated transcription (Latin):
ci. grometrici. Medicorum quor
cadem causa ẽ que professorum.
nisi quod iustior cum hiisalutisi
hominum agintillistudiorimm
nem ius dici debet. Sec et obstetii¬
ces audiant quentiq medicin¬
am exhibemo. a edicos fortassi
quis accipiet. etiam cos qui alici
partis corporis. nel certidoloris i¬
santatem pollicctur. ut putasi
auriculares sifistule ułdentiu.
non tamen simcantauitsimp̃¬
catus est sinc nulgariuezbo m¬
posterum utatur. siciorrauit
non sunt ista medicinc gña. tam̃¬
ct sisint quihos sibipr õfuisse. c̃
predicatione affirment. N. et ⁊¬
płoi. professorum numero sint.
et non putem. nonqr non religi.¬
osa ies c̃.set quodlar primum
ma ciil sapientia. que pretio.
nummario non sitextimanda.
nec de honestanda. dimmin
ditiol.unor petitur. qui in ing̾s¬
susacramenti offern debiit. Que¬
damenim tam etsihonesteacci¬
piantur. in honeste tamen petũt.
Ludiquoq litrarii magistris. licz
non sint professores. tamẽ usur¬

Expanded text:
. Medicorum quoque eadem causa est quae professorum, nisi quod iustior, cum hi salutis hominum, illi studiorum nem ius dici debet. Sed et obstetricem audiant, quae utique medicinam exhibere uidetur. Medicos fortassis quis accipiet etiam eos, qui alicuius partis corporis uel certi doloris sanitatem pollicentur: ut puta si auricularius, si fistulae uel dentium. non tamen si incantauit, si inprecatus est, si, ut uulgari uerbo impostorum utar, si exorcizauit: non sunt ista medicinae genera, tametsi sint, qui hos sibi profuisse cum praedicatione adfirment. An et philosophi professorum numero sint? et non putem, non quia non religiosa res est, sed quia hoc primum ma ciuilis sapientia, sed quae pretio nummario non sit aestimanda nec dehonestanda, dum in iudicio honor petitur, qui in ingressu sacramenti offerri debuit. quaedam enim tametsi honeste accipiantur, inhoneste tamen petuntur. Ludi quoque litterarii magistris licet non sint professores, tamen usur
Abbreviated transcription (Latin):
q demiolin. cumoportuit. n
deb̾et siquid dampni in fecti
exẽa actig̾it. is qui demolitꝰ
c̃tem̃. nusi sumptũos aut pa¬
numbond nouꝰ pies sitrestit¬
uto. Quod si fiu̾̃tydoneꝯpies
qui demolit ẽmactionẽ dr̃
minfecti. iduenit quanti int̾¬
fuit accoris cumpientem sti¬

Expanded text:
que demolire eum oportuit nec debet, si quid damni ex hac causa attigit, is qui demolitus est teneri, nisi sumptuose aut parum bonus nouus paries sit restitutus. quod si fuerit idoneus paries, qui demolitus est, in actionem damni infecti uenit id, quanti interfuit actoris eum parietem st
Abbreviated transcription (Latin):
dimpnumuitino sarciat ea¬
demeiuñt. et si minimũ dãp¬
num detur ¶Plau̾tio siab
eo quem dñmẽe negarẽ uel¬
lem subhac excepcõe si dñs ni
eẽt satdan. ab eo uo quemdo¬
minum ẽẽ dice̾m pure reprõ¬
mitticonsistit non debeme
impetrare. s debe meelige a
quouelim micħ caũ.

Expanded text:
damnum vicino sarciit. eadem erunt et si minimum damnum detur. Plautius. si ab eo, quem dominum esse negarem, vellem sub hac exceptione "si dominus non esset" satisdari, ab eo vero, quem dominum esse dicerem, pure repromitti, constitit non debere me impetrare, sed debere me eligere, a quo velim mihi ca
Abbreviated transcription (Latin):
icua ip̃is fuit dicend ẽ indi¬
tuim incuintransferri. et si
cñt n iussu mołordicatemi
adierit fidenissores tenebut
obrem non deffensam . Si ãt
adierit me iubentestipło cua¬
nescit. ¶planesim fuitet id¬
cuco differam additionem.
utcum uicero. timceumm
leam adircetintim obrem
ñ de ffensam ag̾e uclim. ñ cõ

Expanded text:
era ipsius fuit, dicendum est iudicium in eum transferri et, si neque iussu meo hereditatem adierit, fideiussores tenebuntur ob rem non defensam: si autem adierit me iubente, stipulatio euanescit. plane si meus fuerit et idcirco differam aditionem, ut, cum uicero, tunc eum iubeam adire et interim ob rem non defensam agere uelim, non co
Abbreviated transcription (Latin):
Onputo delinquere cum
qui indubiis q̃onib ꝯtra
na adfiscum ꝑtine. insique
creditorib supfuturasunt.
idemi bonorum cuiuscq¬

Expanded text:
on puto delinquere eum, qui in dubiis quaestionibus contra na ad fiscum pertinere, nisi quae creditoribus superfutura sunt: id enim bonorum cuiusq
Abbreviated transcription (Latin):
mł. ¶ Epe ita computatum ẽ
ut conuincta pro disiunctis acci¬
piartur.et disumcca procouinc¬
tis int̾dun soluta proseparatis.
namcumdicitu apud uetere ag¬
natorem gentiliuq que pro
separatione accipitur. At cumd̾
paratimsinc peccimia dari non
potest. et cumdicim quod dedi
aut donauiutraq continemus
cumuero dicim. quodcum da¬
refacere o portet quoduis eoruz
suffic̃ probare. cumuero dicit
precorsidonum munus opas
redemerit si omnia impoita sũt.
certumest siomnia redimenda
cẽcxre. ergo procomunctis ha¬
bentur. siqũedam impositasint
cetera non desiderabuntur. Itez
dubitatumẽ illa uerba opecon¬
silio quemadmodum accipic̃da
sunt utmexsententia coniũ¬
gentumaut scparantium sec
uenus est quod et labeo ait sepi¬
tim accipienda. qr aliud factir
c̃cis quiope aliud ci qui consi¬
lio furtum facit. sic enimetalii
condici potest. alii non potest. et̃¬
sanc post ucterum auccoritate
eoperuentum est ut nemo uidea

Expanded text:
m.Saepe ita comparatum est, ut coniuncta pro disiunctis accipiantur et disiuncta pro coniunctis, interdum soluta pro separatis. nam cum dicitur apud ueteres 'adgnatorum gentiliumque', pro separatione accipitur. at cum dicparatim sine pecunia dari non potest: et cum dicimus 'quod dedi aut donaui', utraque continemus. cum uero dicimus 'quod eum dare facere oportet', quoduis eorum sufficit probare. cum uero dicit praetor, 'si donum munus operas redemerit', si omnia imposita sunt, certum est omnia redimenda esse, ex re ergo pro coniunctis habentur: si quaedam imposita sunt, cetera non desiderabuntur. Item dubitatum, illa uerba 'ope consilio' quemadmodum accipienda sunt, sententiae coniungentium aut separantium. sed uerius est, quod et Labeo ait, separatim accipienda, quia aliud factum est eius qui ope, aliud eius qui consilio furtum facit: sic enim alii condici potest, alii non potest. sane post ueterum auctoritatem eo peruentum est. ut
Abbreviated transcription (Latin):
aut ymagines imp̃ris iamcõ¬
secratas conflauint aliudne
quid simile cõmiserint. lege
dinon hat sinc ulla dubitati¬
oncadrattintur. adhane ac¬
cusationensscr t milites qui
cãs alias deffende Non possut
namqui propacc extabant .i
magꝵ ad hane accusatione
xoruttendisuntfserin quor
deferentes auduintur et qui¬
dem dños suos et librti patro¬
cib nõ incccasione obprinci¬
pał. maiestatis uengratione

Expanded text:
aut imagines imperatoris iam consecratas conflauerint aliudue quid simile admiserint, lege andi non habent, sine ulla dubitatione admittuntur ad hanc accusationem.Sed et milites, qui causas alias defendere non possunt: nam qui pro pace excubant, magis magisque ad hanc accusationem admittendi sunt.Serui quoque deferentes audiuntur et quidem dominos suos: et liberti patrocibus non in occasion‹e› ob principalis maiestatis uenerationem
Abbreviated transcription (Latin):
cut quo magis obsides peccu
confessum inuiditium reum.
p. et ꝓꝑ hor iꝑuncula coniecto
c̃miserit. ¶Hoc tumine lib̾at.
ẽ asenatuquistatuas imp̃ris
te corruptas reficitncc quod
lapide iactato incerdo fortiuo
statuam attingerit crimencõ¬

Expanded text:
erit, quo magis obsides pecuniconfessum in iudicio reum et propter hoc in uincula coniectum emiserit.Hoc crimine liberatus est a senatu, qui statuas imperatoris ate corruptas reficit.Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam attigerit, crimen
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ro uirum desinat posside̾. iiii
neminem sibicam possois posse
mutarac̾dibile ẽ deeo cogitatũ
quiec corpeet ño possõĩ incũbẽs
hsolumstaturtut aliae xẽa id
possid̾et nõsiquis dimissa po¬
sessione pacid̾ reidenuo ex
alia c⁊ possõm nancisci uelit.
dẽdatindidit ẽptoriq tradi u¬
sent nec ille tradid̾it. ał uideb̾r

Expanded text:
ro, utrum desinat possidere an noneminem sibi causam possessionis posse mutare, credibile est de eo cogitatum, qui et corpore et animo possessioni incumbens hoc solum statuit, ut alia ex causa id possideret, non si quis dimissa possessione prima eiusdem rei denuo ex alia causa possessionem nancisci uelit. dederat, uendiderit emptorique tradi iusserit nec ille tradiderit, alias uidebitur
Abbreviated transcription (Latin):
mea iusẜunẽt̃possidere mecer¬
tum ẽ. qmqͣm id nemo artig̾i
uenditor in maturre demõstrei
minio possidẽcepis qm si pedẽ fini¬
bomatulissẽ. ¶ Sidumĩ alia
ꝑte fundisi in alioquis clã aĩo
possõris intraint non desisse mi
posside existimand sum facile
cro. iiusumsicum magna uim

Expanded text:
mo iusserim, possidere me certum est, quamquam id nemo dum attigerit: venditor in mea turre demonstret  possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem. Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile iero. Rursus si cum magna ui
Abbreviated transcription (Latin):
usucapit custodie.n. carem
tenct. ¶Quid ergo c̃cum im
plecausucapioncio pignoris
ptinebit ut nõ pͥꝰ discedat q̃
sisolutum eilegatum fuuit. A
iugo sendeturcam possõis
ui hocampliꝰ ⁊c alii dic̾ut ꝓsuo.ai.s. denir. doc.i qulꝰ q̃t̃ ꝙ dic̃ iusta
ic .i ustiliam. qr ĩalic̃o.ut subic̾.ut .℥. pro suo .a.fi.⁊dixi .s.c. uiiĩ..
isso ĩpossone. cuciẜuande. ut usucapiantur. nichoiꝰ ĩp̾n.ac.¬

Expanded text:
usucapit: custodiae enim causa rem tenet. quid ergo est? etiam impleta usucapione ius pignoris retinebit, ut non prius discedat, quam si solutum ei legatum fuerit aut olgo respondetur causam posucapit: custodiae enim causa rem tenet. quid ergo est? etiam retinebit, ut non prius discedat, quam olgo respondetur causam poss
Abbreviated transcription (Latin):
int residuatp̃ra ei qui cccupa¬
re ion pot̾noncedantq̃uod
et meo dicipot quiab adulto¬
sdeum adus. quem ñ cepit
desmmunt ei tpra cede.hacima¬
ritis etprib dẽast̃. ¶Excis¬
ãt qui acc̃are possunt accͣãdi
facultas. po maritumet pr̃ẽ
conceditur.namet posersagĩ¬
tadies quatuor menses extra¬
neis dantur ecipisunt uciles.
si ante extrancus instituerat
mulie extranco acc̃ante t̃ni
manto d panctit restaurare.

Expanded text:
vit, residua tempora ei, qui occupare non potest, non cedant. quod et in eo dici potest, qui ab adultersus eum, adversus quem non coepit, desinunt ei tempora cedere. haec in maritis et qui accusare possunt, accusandi facultas post maritum et patrem conceditur: nam post sexaginta dies quattuor menses extraneis dantur et ipsi utiles. Si ante extraneus instituerit mulier extraneo accusante, tamen marito debet permitti restaurare
Abbreviated transcription (Latin):
nipsit non alias admulierẽ
possit puenur nisi icum pe¬
cg̾iti peregise antemnon al
quis indeturnsi etcondemp¬
nauerit ¶Mantoiure man¬
ti accantiula presmpcio obi¬
citusi legem prodidusedicat
obhac quod egressus est accu¬
sationcm adulterii destitite
deadultiis prescriptum ẽ cũ
sit ineundem mantum pena
statuta q̃ui de adultio il uori
sue quid ccperit itemincum
qui mnadult̾io de prchensam
retinuerit. ¶Ecterum qui pa¬
tituru uoremsuam delinque
natur pena ꝗdultii non infligi¬
tur. Qui hoc dicit lenccimo
mantise fecisse. reuelar quiḋ
ntum uelit res adultii lenoci¬
niircum face. semeldelato nõ
audictur. ¶ Sipublico indi¬
tio manto uuoremream fact¬
atanlenocimi allegntio repl¬
lat mantum ab accatõe ⁊ ꝑu¬
tem non compelleslenociniũ
gͥ manti ip̃mhonat non mu
ueremexcusatonde queri po¬
test anis qui deadultio cogno¬
cit st̾atũe in maritum obleno¬
claudio gorg̾ uircdauissimus
ucorem accat. cum detectus

Expanded text:
nupsit, non alias ad mulierem possit pervenire, nisi reum peregerit. peregisse autem non alias quis videtur, nisi et condemnaverit. Marito iure mariti accusanti illa praescriptio obicitur, si legem prodidisse dicatur ob hoc, quod adgressus accusationem adulterii destitit. de adulteris praescriptum est, cum sit in eum maritum poena statuta, qui de adulterio uxoris suae quid ceperit, item in eum, qui in adulterio deprehensam retinuerit. Ceterum qui patitur uxorem suam delinquernatur, poena adulterum non infligitur. Qui hoc dicit lenocinio mariti se fecisse, releuare quidem ritum uelit reus adulterii lenocinii reum facere, semel delatus non audietur. Si publico iudicio maritus uxorem ream faciat, an lenocinii allegatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, non mulierem excusat. Vnde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenoClaudius Gorgus vir clarissimus uxorem accusans cum detectus
Abbreviated transcription (Latin):
creunt teneb̾r. Sec etsi succes¬
tiiget. S et si uectigaliapu¬
blica locauit p̾rerit obstrictꝰ.
S si filio tutores dare nõ cu¬
rauit uł min⁊ ydoneos cle¬
g̾it. nec satis exeg̾it uł ñ ydo¬
nrun accepit. ip̃ẽ quid qͥnsit

Expanded text:
creavit, tenebitur. Sed et si succestringit. Sed et si vectigalia publica locavit, pater erit obstrictus. Sed si filius tutores dare non curaverit vel minus idoneos elegerit nec satis exegerit vel non idon
Abbreviated transcription (Latin):
lilero segereset mimos m
sub:eptos edidit. tibiobliga¬
ecistimans solũis ei. lib̾ari
tͥea messsi aliisoluissesius¬
libaris qr priore cau et mei

Expanded text:
libero se gereret, nummos mihi subreptos credidit tibi: obligaexistimans solueris ei, liberari te a me, sed si alii soluisses iusliberari, quia priore casu mei
Abbreviated transcription (Latin):
siam abegit ut saturnino quid̃
scrib̃ ad examina tõem ciuilẽ re¬
mitt̾rdo ẽ.s haoc ita demum pro¬
band c̃ si noncolor abigeatoqͣi

Expanded text:
siam, abegit, ut Saturninus quidem scribit, ad examinationem ciuilem remittendus est. sed hoc ita demum probandum est, si non color abigeatus
Abbreviated transcription (Latin):
desider palament prça a lii
non facile danḋnisi si deꝑfidi
poris potũit aliquid dici .ita
inpublicis iudiciis ꝑmutitur
ampliꝯ agipostꝙͣ semelactũ
natꝰ pͥor acc̃ator.si tnres con

Expanded text:
desideret, palam erit postea alii non facile dandum, nisi si de perfidia prioris potuerit aliquid dici. itaquin publicis iudiciis permittitur amplius agi quam semel actum natus prior accusato
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmissam. ¶ Sc̃ia hesunꝯcu
toris cum Brdepupille tͣnsaccõ
nc solopac̾to fc̃a. maiorem ꝑtẽ
soluit itsiduam cauit. s illico
negauit hrs setrinsacodne
scruare. eta p̃ iudicem tu̾tele
tentem iudicem. et abeo qͦq
ad principem ⁊ dem ꝓu. ⁊uiit

Expanded text:
missam.Seia heres unius tutoris, cum herede pupillae transactione pacto solo facta, maiorem partem soluit, residuam cauit: sed ilico negauit heres se transactionem seruare et apud iudicem tutelae tentem iudicem et ab eo quoque ad principem idem prouocauit
Abbreviated transcription (Latin):
turobstaturan dolimancxocp¬
uo publii m̃cui stiplanti spo¬
pondit se datur quicqͣ prem
suum publio incino dehe cõ¬
stitiss. ꝙitum ẽ pre deffuncto
anteqͣm ꝯstitiss quid qntũq
ictum fuiss. alumnnc suͦtcẽ¬
sorem. et de debito ⁊stitiss au

Expanded text:
tur obstaturam doli mali excepuo Publii Maeuii stipulanti spopondit se daturum, quidquid patrem suum Publio Maeuio debere constitisset: quaesitum est patre defuncto, antequam constitisset, quid quantumque actum fuisset aliumue successorem et de de
Abbreviated transcription (Latin):
z̾. posse. Item querosi flauuħ̾:¬
metis hrs cum claudu sordecx
tioneque fuit int̾hermetem ⁊
claudium ut stipłone sup̃scr
p̾dia srdi hrditana diuiscrãt
iun predium comunc reli¬
querunt. subhac pacto ut siqͥ
cor ꝑtemsuam alienare uolu¬

Expanded text:
 posse. item quaero, si Flauii Hermetis heres cum Claudii herede ex tione, quae fuit inter Hermetem et Claudium, ut stipulatione suprpraedia hereditaria diuiserant, unum praedium commune reliquerunt sub hoc pacto, ut, si quis eorum partem suam alienare uolu
Abbreviated transcription (Latin):
de quo agitur quem hac die
tibi dõañ ca maumissionis¬
qr dediateħ edeq tuo manu¬
ꝙ dolomalo mõ nonfiat penc
noicqrunquagintadidan
stipłatꝰs c̃. flau. hermes spõ

Expanded text:
de quo agitur, quem hac die tibi donationis causa manumissionisque dedi, a te heredeque tuo manu dolo malo meo non fiat, poenae nomine quinquaginta dari stipulatus est Flauius Hermes, spopo
Abbreviated transcription (Latin):
cam asticho ẜuoseii. Inꝓĩtia
sỹria incuntate berito us adbr¬
naigii dies ducentos subpig¬
norib. et ypotheas m̃cisbus
berito⁊ patis. et bretensiu ꝑ¬
ferendis. etquas bretensio
emptim ẽet. et ꝑnauem beri¬
cos ut cumcalimacho bretẽ¬
num pueniss inde intra yd

Expanded text:
a Sticho seruo Seii in prouincia Syria ciuitate Beryto usque Brnauigii dies ducentos, sub pignoribus et hypothecis mercibus a Beryto comparatis et Brentesium perferendis et quas Brentesio empturus esset et per nauem Beryeos, uti, cum Callimachus Brentesium p
Abbreviated transcription (Latin):
litarec̃ delictum ꝙ quis uti mi¬
les admittit dare se militẽ cui
geturut incet̾is delictis digni
siuim ducc̃ cumelogio pͥses i
mittet p̾t qͣm siquid graui il¬
plecti pena debe ubi facimo ad¬
modie. Castigatio pecciniañ
młta muneꝵ int̾dictio militic
mutatio grad deiectio ignoi¬
mosa missio. nam inmecallu
aut in opꝰ mecalli ñ dabũtur
nectorquentur. ¶E mansor ẽ
qui du cuagat. adcastra reg̃¬
ditur. ¶Desertor ẽ quiꝑ pro¬
lrcum tp̃c enagat reducitur.¬
as qui exploratõe remanz ho¬
tib insistentib aut qui afos¬
sato recedit capite pumend ẽ¬
quistationis munꝰ itlĩquid
delicti.aut castigatur aut gͣdu
pcc̃m desertionis subiit. ¶Si
ad diem cõmeat quis no ue¬
niat pinde incunstatuend ẽ
ac si emansiss uł deẜuiss pro
di nũ fortebs quibodã de¬
tento sit ꝑꝑ quos ucĩa dign
ndeaitur.Qui militie tp̃e ĩ
des tõ ĩpleuit emco pͥuatur¬
¶Sipłes simł po deseruerint.

Expanded text:
litare est delictum, quod quis uti miles admittit.Dare se militem, cuigetur, ut in ceteris delictis, dignisuum ducem cum elogio praeses mittet, praeterquam si quid grauius ilplecti poena debere, ubi facinus admodi sunt: castigatio, pecuniaria multa, munerum indictio, militiae mutatio, gradus deiectio, ignominiosa missio. nam in metallum aut in opus metalli non dabuntur nec torquentur.Emansor est, qui diu uagatus ad castra regreditur.Desertor est, qui per prolixum tempus uagatus reducitur.Is, qui exploratione emanet hostibus insistentibus aut qui a fossato recedit, capite puniendus est.Qui stationis munus relinquit, delicti aut castigatur aut gradu peccatum desertionis subibit.Si ad diem commeatus quis non ueniat, perinde in eum statuendum est, ac si emansisset uel deseruisset, pro di, num forte casibus quibusdam detentus sit, propter quos uenia dignus uideatur.Qui militiae tempus in desertione impleuit, emerito priuatur.Si plures simul primo deseruerint,
Abbreviated transcription (Latin):
defilio sensitderude plenis õi¬
oslibia pipecisse intutoredã¬
scire. et cumcodicilliita ꝯfirmna
codicillos quis relinquatur. q
quid̃ ex uoluntate scmbẽtis int̾¬
p̾tand ẽ ꝙͣ adm ãt ħ ũbr̃i ẽ. nõ¬

Expanded text:
de filio senserit, deinde plenius omnibus liberis prospexisse in tutore danscire et cum codicilli ita confirmcodicillos quis relinquat. quod quidem ex voluntate scribentis interpretand
Abbreviated transcription (Latin):
itascriptum sit filio filiisq mĩs
hostetutores do masculis. dũ¬
caxat tutores datos ẽc q̃nsin¬
gulari cãri. hoc ẽ filio adplura¬
ĩem. uir transissecontinentem

Expanded text:
ita scriptum sit: "filio filiisque meis hosce tutores do", masculis dumtaxat tutores datos, quoniam a singulari casu hoc " filio" ad pluralem videtur transisse continentem
Abbreviated transcription (Latin):
At̾ instituto impubi filio sb̾sti¬
tuat. etabhostib capt ibi de¬
cessit prea defuncto impube le¬
gittimum adimitti quibda
iidebatur.nz tabulas scdas
prc sunuy effect fuiss. uerũ
huic sĩne refragatur iur rõ
decessisse intlłi. exquo capto
c̃ substitutio suas iures nc̃cͣa¬
rio tenz. ¶Simortuo preca¬
gem corneliãm de tabłis scd̃is
nicħ locutam ci dumitaxat
p̃m demonstrasse qui testĩfac¬
tionem huiss planecaptun
q̃m umẽ nec impubem qdez
factionem testi huisse et ido
non ẽc alicnum p̾torem subse¬
qui non minꝯ prĩs qͣmlegis
uoluntatem et utiles accões
in b̾rditatem substituto darc¬
D.¶ Uodsifili. an̾ moriatur
sui iur ur fuisse ex quo pre ho¬
tium petit ẽ. s siambo apd̾¬
ap̾ hostes sint. et prior pat̾ x¬
cedat suffitiat lexcorneliass¬
stituto non alias. qmsi apud
hostes predefuncto. poea filiꝰ
incuitate decessiss. ¶ Ripł¬
Nbello poliminium ẽ. inpace
at hiis qui bello capitierant.

Expanded text:
ater instituto impuberi filio substituerat et ab hostibus captus ibi decessit: postea defuncto impubere legitimum admitti quibusdam videbatur neque tabulas secundasris effectus fuisset. verum huic sententiae refragatur iuris radecessisse intellegitur, ex quo captus est, substitutio suas vires necessario tenet. Si mortuo patre cagem Corneliam de tabulis secundis nihil locutam eius dumtaxat personam demonstrasse, qui testamenti factionem habuisset. plane captivi um est ne impuberem quidem factionem testamenti habuisse: et ideo non esse alienum praetorem subsequi non minus patris quam legis voluntatem et utiles actiones in hereditatem substituto dard si filius ante moriatur sui iuris videtur fuisse, ex quo pater hostium potitus est. Sed si ambo apud hostes et prior pater decedat, sufficiat lex Cornelia substituto non alias, quam si apud hostes patre defuncto postea filius in civitate decessisset. Trypbello postliminium est, in pace autem his, qui bello capti erant,
Abbreviated transcription (Latin):
sit.S et fosse et pute: Lec m̃ti
continentur. Den de. ut pre¬
torreficẽ purgarc Refis es
adcand̾ remopꝰ c̃ent continẽ¬
tur. ¶Purgindi ubum płiq
quid pͥucãnt.ad cum iuiump¬
tine. qui integ̾ẽ. et palamẽ. ex
ad cumptinẽ qui refectione ĩ¬
et reficẽ et purgre ruun qui
aqueducendẽ ca id fecit. ¶Hac

Expanded text:
sit. sed et fossae et putei hoc interdicto continentur. Deinde ait praetor 'reficere purgare'. reficere ad eandem rem opus essent, continentur. Purgandi uerbum plerique quidem putant ad eum riuum pertinere, qui integer est: et palam est et ad eum pertinere, qui refectione inet reficere et purgare riuum, qui ‹a›quae ducendae causa id fecit. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
Op̃. ¶ bilexinhib usuca
ata usucapio adefũcto ꝓcedit
fu̾it ut pudasi res fisciẽe desie¬
ritant finituia aũui possessa.

Expanded text:
. Ubi lex inhibet usucapata usucapio a defuncto, procedit fuerit, ut puta si fisci res esse desierit aut furtiua aut ui possessa.
Abbreviated transcription (Latin):
ducende non ħt. S modo aur
priore estate autcod̾ ãno aꝙͣ
duxitcun sufficiatħaño. ñ iu
nonclam non pcanoduxisse.
Uiden cum non rocte hor ĩtdco
uti. non .n. reficit. qui hoc facit

Expanded text:
e non habet, si modo aut priore aestate aut eodem anno aquam duxerit, cum sufficiat non ui non clam non precario duxisse. uideri eum non recte hoc interdicto uti: non enim reficit qui hoc facit:
Abbreviated transcription (Latin):
ennium dab̾ pobiennum
debentur. qr instipłonib id
seruatur urquod minꝯ eẽt
quodq longneẽt uideretir
inoblig̾onem deductum e

Expanded text:
ennium dabis?', post biennium debentur, quia in stipulationibus id seruatur, ut quod minus esset quodque longius, esse uideretur in obligationem deductum
Abbreviated transcription (Latin):
localc̾mꝰ exigit inquisitonem
adingrat m̃nunicipales hcc
re ꝯstituendum non caucat᷑
¶Chrei sicaccip̃r. siuc totai
ressit.suicpars sitrei. antam̃
isqui non admitret: etiã cap¬
tis pignorib amagratibꝰ co¬
ħceatur. non puto. set mͥfc̃m
accõe teneb. nam et si ap̾tore
miss. non admitratur. cadẽ
actc̃eutendumẽ. Duas gͦ¬

Expanded text:
localem exigit inquisitionem, ad magistratus municipales hoc re constituendum non caveatur"eius rei" sic accipe, sive tota res sit sive pars sit rei. An tamen is, qui non admittit, etiam pignoribus a magistratibus coerceatur? non puto, sed in factum actione tenebitur: nam et si a praetore missus non admittatur, eadem actione utendum est. Duas
Abbreviated transcription (Latin):
tidiana. de qua pͥumint̾dc̃m
ad prioris est itis tp̃c relatũ
reddisoler. hoc ẽ estiua aqua
utrum ne exiure estinodu¬
taxar tp̃r utendi ducẽturã¬

Expanded text:
tiua, de qua proprium interdictum ad prioris ae‹s›tatis tempus relatum reddi solet, hoc est aestiua aqua utrumne ex iure aestiuo dumtaxat tempore utendi diceretur
Abbreviated transcription (Latin):
sunt non debent marg¬
timentum trahi.
Uius donandieidem
et uendendi et concedẽ
ta inłrdes tnͣsmitti posst̃.¬

Expanded text:
sunt, non debent in argumentum trahi. donandi, eidem et uendendi et concedendta in heredes transmitti poss
Abbreviated transcription (Latin):
fiscr tam ẽdicori qͣi dbicor
fuccefẜatsẽt quid si um debi.¬
cor fuifs non dubitiba sic̃
fiderussorem ita et mãdato¬
rem lib̾ato cẽ qͣmiis ẽĩ et iu¬
ditio conuento prinçipalide¬
bitore mandator nõ libetur.
stnubi successit eͥditor debito
nuelutisołois iure sublata
obligone. et mandator lib̾atͥ¬
utrum alt quoq libat q̃ac si
puto aditione hrdicatis ⁊ fri¬
sonc obligonis exiim p̃m¬

Expanded text:
fiscus tam creditori quam debitori successerat. et quidem si unus debitor fuisset, non dubitabam sicut fideiussorem, ita et mandatorem liberatum esse: quamuis enim iudicio conuento principali debitore mandator non liberetur, tamen ubi successit creditor debitori, ueluti solutionis iure sublata obligatione etiam mandator liberatutrum alter quoque liberatus est, ac si puto aditione hereditatis confusione obligationis eximi p
Abbreviated transcription (Latin):
cunc mĩate legat. fuit enc¬
nitut una nu̾acõe lib̾etu: h̃r
ex test̃o. etucobliget sib̾ lega¬
taruim Itindemẽ. et si dãpna¬
to fu̾it alicuiuende ur locare.
nam uendendo.ułlocãdo er
libabr ex cesṫo ħrs. etobligat
sibi legatarium.

Expanded text:
numeratae legatus fuerit, euenit, ut una numeratione et liberetur heres ex testamento et obliget sibi legatarium. tantundem est et si damnatus fuerit alicui uendere uel locare: nam uendendo uel locando et liberatur ex testamento heres et obligat sibi legatarium.
Abbreviated transcription (Latin):
um ẜuiuẽdicẽt dicẽtes ẽẽ cõe
ad eund̾ iudicẽ mittẽdienĩt. et
ita senad censuit. Cet̾insi uꝰ¬
quisq suũi ẽẽ in solidũ. ñ ĩꝑte
dicat cessat senat. ⁊sultũ n eĩ
timor ẽ ne uano iuditio inus¬

Expanded text:
ui uindicant dicentes esse communem, ad eundem iudicem mittendi erunt: et ita senatus censuit. ceterum si unusquisque suum esse in solidum, non in partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne uarie iudicetu
Abbreviated transcription (Latin):
cũẽimeosit iste ue supplit̾o forte
sit affitiend ñ d lib̾ale iuditiu
ei dedi. s ecsidatũ fu̾it. q dubiti¬
tur utrũ nocens sit. aut in ncoẽs
diffciturubale iuditiu.donec
ost de morte ei qui necat ẽ
apꝑebitẽi utiũ supplitio affitic̃¬

Expanded text:
cum enim in eo sit iste, ut supplicio forte sit adficiendus, non debet liberale iudicium ei concedi. sed et si data fuerit, quia dubitatur, utrum nocens sit an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum suppli
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pone debebit. s sinõ ca¬
ueat ḣrs doli cxccpode sub¬
moueb̾r expeditci legatan
retinẽ sũmam qͣm mitti in
falcidia locum ħnte. todam
eam uendicet non oblata
iicum. doli excepec̃e. Mar

Expanded text:
nere debebit. sed si non caueat heres, doli exceptione summouebitur: expedit enim legatario retinere summam, quam mitti in Falcidia locum habente totam eam uindicet non oblata eri eum doli exceptione Mar
Abbreviated transcription (Latin):
do ⁊cum lucratiuam sit ca
Actil aliud ẽi ẽ em̃e. aliud
exhis cãis succede. Id mac¬
tat pop̃. ee in eumquĩ pigͦr
accepit si seriuana uł ypotł¬
caniam accone expiatu. N.a
et hunc putat. põp. sb̾monẽ¬
dum qr res adcum quido¬
lo fecit reusurac̃/ Auctoris.
obitietur.s ħinc̾ptor esolo
surumexcepcõem qͣmille pa¬

Expanded text:
 cum lucratiuam causam sint nancti: aliud est enim emere, aliud ex his causis succedere. Idem tractat Pomponius et in eum, qui pigneri accepit, si Seruiana uel hypothecaria actione experiatur: nam et hunc putat Pomponius summouendum, quia res ad eum qui dolo fecit reuersura est. Auctoris obicitur. sed hoc in emptore solo surum exceptionem, quam ille pa
Abbreviated transcription (Latin):
diendꝰ. qui ci accipit satfaccõm
iniunam suam remisitinansi
nudauoluntate miuriam re¬
misit in dubitate dicend ẽ ex

Expanded text:
diendus: qui enim accepit satisfactionem, iniuriam suam remisit. nam et si nuda uoluntate iniuriam remisit, indubitate dicendum e
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ¶Emo ṗ̾doẽ qui
p̾cium mumauit. locu¬
plecior non ẽ fõ quili¬
certum acquisunt.
¶Cumdelucro duorũ
queritur melior ẽ cau¬
sapossidentis. Lp̃.¬

Expanded text:
. Nemo praedo est, qui pretium numerauit. Locup‹l›etior non est factus, qui libertum adquisierit. Cum de lucro duorum quaeratur, melior est causa possidentis.
Abbreviated transcription (Latin):
nem ĩpetrre. suos uocdicorẽ
honauit.dum a diit ħrditatẽ
que solũndo ñẽ. nec poter ẽdi¬
tores ei seꝑacom ĩpetrare.¬
¶Sciend̾ ẽ ãt et̃. siobligrita re
eeꝓponatur abħ̾rde uirpigno¬

Expanded text:
nem impetrare, suos uero creditores onerauit, dum adiit hereditatem quae soluendo non est, nec poterunt creditores eius separationem impetrare.Sciendum est autem, etiamsi obligata res esse proponatur ab herede iure pigno
Abbreviated transcription (Latin):
mec.ceprea totũ flum̃ flue.
mẽcam et insulã ceꝑit relict
suo alueo quo maĩor ams fi¬
ux̾at. nunquid dubites qͥn
et insula ma maneat. et nico¬

Expanded text:
et postea totum flumen fluere inter me et insulam coepit relicto suo alueo, qu‹o› maior amnis fluerat, numquid dubites, quin etiam insula mea maneat et ni