comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
trans scribo. ꝓ obsequiis que m indesinen
impendit. Aetio nepoti meo partẽ de ce¬
surnico quę michi sorte diuisionis obuen¬
cum omni ure quod tenui atq possedi.
Ambrosium quoq ꝑuerum adus eius domi¬
niumq transmito. Uitalem colonum liberũ
ẽẽ iubeo. et familiam eius ad nepotẽ meum
agathimerum ꝑtinere cui iuneã dono quã
posui uindonissę et meo labore constitui.
sub ea conditione ut apatrib suis omnibus
dieb festis ac dominicis ꝓ commemoratione
mea saeris altarib offeratur oblatio. Et lug¬
diensib presbiteris atq dia conib annua
conuiuia concedente dnõ prebeantur. Dono
aeccłȩ lugdunensi solidos decem et octo qͦs
presbiteri et diaconi inter se aequali diuisione
distribunt partem meam desetia ex integro.
ad se reuocet a eccła lugdunensis. Commendo
sanctitati tuę fili fratris mei lupe ep̃e quos
libertos eẽ precipio. Cartusionẽ & auliatenam

Expanded text:
transcribo pro obsequiis, que mihi indesinenter transcribo pro obsequiis, que mihi indesinenter impendit. Aetio, nepoti meo, partem de Cesurnico, que mihi sorte divisionis obven iure, quod tenui atque possedi; Ambrosium quoque puerum ad iss illius dominiumque transmitto. Vitalem colonum liberum esse iubeo et familiam suam ad nepotem meum Agathimerum pertinere; cui vineam dono, quam posui Vindonisse et meo labore constitui, sub ea conditione, ut a patribus suis omnibus diebus festis ac dominicis pro commemoratione mea sacris altaribus offeratur oblatio, et Lugdunensibus presbiteris atque diaconibus annua convivia, concedente Domino, praebeantur. Dono aecclesie Lugdnnensi solidos X et VIII, quos presbiteri et diaconi inter se aequali divisione distribuant. Partem meam de Setia ex integro ad se revocet aecclesia Lugdunensis. Commendo sanctitati tuae, fili fratris mei, Lupe episcope, quos libertos esse precipio, Cattusionem et Auliatenam,
Abbreviated transcription (Latin):
bruto baude seruum nec non etiã giberieũ
Uineã quã hebrimodus facit tibi eatenus
derelindo. ut dieb festis & omnib domini¬
cis sacris altarib mea offeratur oblatio
atq annua conuiuia remensib presbiter
& diaconib prebeantur. delegoq nen
meo pretextato moderato. tottionem
marcuicũ. In nocentiũ seruũ quẽ epi
aꝓfuturo originario meo. Coclear
quattuor demaiorib acitabulũ laceri
quã michi tribunus feriaredus dedu
& argenteã cabutã figuratam filolo illiꝰ
parouo. acitabulũ et tria coclei
casullã cuuis fimbrias commutaui. Remi¬
gie coclearia tria quȩ meo sum nom
titulata mantele ipsius quod habec fe¬
le transscribo. Hichinaculũ quoq dono
illi de quo gundebado dixi. Delegoq
benedicte filiȩ meę helarię diacone
ancillã nomine nocã. & uitiũ pedat
quȩ suę iungitur uineę quã cartusio
facit dono. et partẽ meã de talpus ciaco

Expanded text:
Brittobaude servum nec non etiam Gibericum, Brittobaude servum nec non etiam Gibericum, vineam, quam Bebrimodus facit, tibi eatenus derelinquo, ut diebus festis et omnibus dominicis sacris altaribus mea offeratur oblatio, atque annua convivia Remensibus presbiteris et diaconibus prebeantur. Delegoque nepoti meo Pretextato Moderato, Tottionem, Marcovicum, Innocentium servum, quem accepi a Profuturo originario meo, coclearia quattuor de maioribus, acitabulum, lacernam, quam mihi tribunus Friaredus dedit, et argenteam cabutam figuratam; filiolo illius Parovio acitabulum et tria coclearia et casulam, cuius fimbrias commutavi. Remigiae coclearia tria, que meo sunt nomine titulata, mantele ipsius quod habeo feriale transcribo; hichinaculum quoque dono illi, de quo Gundebado dixi. Delegoque benedictae filiae meae Helariae diaconae ancillam nomine Nocam et vitium pedaturam, que suae iungitur vineae, quam Cattusio facit, dono et partem meam de Talpusciaco
Abbreviated transcription (Latin):
cognationẽ suã ingenuos esse iubeo. Partẽ
meã deprato quod lugdun uxta uos habeo
adimitatẽ montium posito et quȩ iouia sunt
pratella quȩ tenui ad te reuocabis. Tib aut̃
nepos meus agricola prb̃t qui intra domes¬
ticos parietes meos exeisti ꝓuermã tuã trado
atq transscribo merũ uastẽ seruũ. et uaxorẽ
suã meratinã et eoꝵ filiũ nomine marcouicũ
Fius fratrẽ medouicum iubeo eẽ liberũ Aman¬
tium et uxorẽ suã daero. tibimet derdin¬
quo. eoꝵ filiã eẽ precipio liberã. Dasc uindã
alaricum seruum tuȩ deputo portioni.
Cuius uxorẽ quã redemi et manu misi cõ¬
mendo ingenuã defendenda. Bebrimods
& uxorẽ suã morã tuo dominio uindica¬
bis. eoꝵ filius monacharius gratulabitur
benefitio lihertatis. Mellarieũ et uxorẽ
suã placidiã ad tuum dominiũ reuocabis
Medaridus etꝵ filius sit libertus. Uineam
Iuã mellaricus lugduni facit tibi dono.

Expanded text:
cognationem suam ingenuos esse iubeo. Partem cognationem suam ingenuos esse iubeo. Partem meam de prato, quod Lugduni iuxta ros habeo, ad imitatem moncium posito, et que Iovia sunt pratella, quae tenui, ad te revocabis. Tibi autem, nepos meus Agricola presbiter, qui intra domesticos parietes meos exegisti pueritiam tuam, trado atque transcribo Merumvastem servum et uxorem suam Meratenam et eorum filium nomine Marcovicum; eius fratrem Medovicum iubeo esse liberum. Amantium et uxorem suam Daero tibimet derdinquo; eorum filiam esse precipio liberam Dasovindam. Alaricum servum tuae deputo portioni; cuius uxorem, quam redemi et manu misi, commendo ingenuam defendendam. Bebrimodum et uxorem suam Moram tuo dominio vindicabis; eorum filius Monacharius gratulabitur beneficio libertatis. Mellaricum et uxorem suam Placidiam ad tuum dominium revocabis: Medaridus, eorum filius, sit libertus. Vineam, quam Mellaricus Lugduni facit, tibi dono.
Abbreviated transcription (Latin):
redum. ductionẽ. baudouicũ. uddulfum.
uino feifã. liberos eẽ precipio. Tennaredus
qui de ingenua matre nascitur statu liber¬
tatis utatur. Tu uero fili fratris mei lupe
epẽ tuo dominio uindicabis. nifastem &
matrẽ suã mutã. uineã quoq quã enias
iunttor colit. Eniã et montilfum eiꝰ filium
uimorẽ iubeo libertate perfrui. Mellouicũ
porcariũ et pascasiolã coniugẽ suã. uerni¬
uianũ cum filiis suis exxcepto uiudragasio
cui tribuo libertatẽ. tuo uiri deputabis.
Seruum meũ de cesurnico tuum eẽ p̃cipio.
Agroꝵ partẽ ad te quã frater meus princi¬
pius ep̃s tenuit cum siluis pratis pascuis
reuocabis. Seruũ meũ quẽ m ellouicus
tenuit uiteredũ derelinquo. Teneursolũ.
capalinũ & uxorẽ sua teudoros euã tuo
iuri dominioq transcribo. Teudoniuia
quoq ex mea preceptione sit libera. Edo¬
ueifam quȩ homini tuo sotiata fuit et eiꝰ
cagnationẽ retinebis. Uxxorẽ a regildi &

Expanded text:
redum, Ductionem, Baudovicum, Uddulfum, redum, Ductionem, Baudovicum, Uddulfum, Vinofeifam liberos esse precipio. Tennaredus, qui de ingenua nascitur matre, statu libertatis utatur. Tu vero, fili fratris mei, Lupe episcope. tuo dominio vindicabis Nifastem et matrem suam Mutam, vineam quoque, quam Enias vinitor colit. Eniam et Monulfum, eius filium iuniorem, iubeo libertate perfungi. Mellovicum porcarium et Pascasiolam, coniugem suam, Vernivianum cum filiis suis. excepto Widragasio, eui tribuo libertatem, tuo iuri deputabis. Serrum meum de Cesurnico tuum esse precipio. Agrorum partem ad te, quam frater meus Principius episcopus tenuit, cum silvis, pratis, pascuis revocabis. Servum meum, quem Mellovicus tenuit, Viteredum derelinquo. Teneursolum, Capalinum et uxorem suam Teudorosevam tuo iuri dominioque transcribo: Teudonivia quoque ex mea preceptione sit libera. Edoveifam, quae homini tuo sociata fuit, et eius cognationem retinebis. Uxorem Aregildi et
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ de sacro baptismatis fonte suscepi do¬
nare dignanis ẽ. ut de eo facerẽ quod ipse
uoluisfem. tibi heredi meȩ aeccłȩ supra:
memorate iubeo turribulũ et imaginatũ
calicẽ fabricari. quod faciã perme si habu¬
ero spatium uitȩ. Si ante clausero ultimũ
diẽ. tu fili frĩs mei lupe ep̃ẽ species ante¬
dictas tui ordinis memor efficies. Com¬
presbiteris meis et diaconib qui st̃ remis.
uigini et quinq solidos a equaliter diuiden¬
dos in commune dimito. Uitis plantã suꝑ
uineã meã ad subnem positã simili modo
communtter possidebunt. cum melanio ui¬
nitore quẽ do in loco a eccłastici hominis
albouichi. ut albouichus libertate plenissi¬
ma perfruatur. Subdia conib solidos duos.
Lectorib solidos duos. ostiariis & uiniorib
solidos duos iubeo dari. Pauperib in matri
stipẽ duo solidi unde se reficiant inferent᷑.¬
De uacculiaco frumimiũ. da galeifum. daga¬

Expanded text:
quem de sacro baptismatis fonte suscepi, doquem de sacro baptismatis fonte suscepi, donare dignatus est, ut de eo facerem, quod ipse voluissem, tibi, heredi meae aecclesiae supra memoratae, iubeo turibulum et imaginatum calicem fabricari. Quod faciam per me, si habuero spatium inte; si ante clausero ultimum diem, tu, fili fratris mei, Lupe episcope, species antedictas tui ordinis memor efficies. Compresbiteris meis et diaconibus, qui sunt Remis, viginti et V solidos aequaliter dividendos in commune dimitto. Vitis plantam super vineam meam ad Subnem positam simili modo communiter possidebunt cum Melanio vinitore, quem do in loco aecclesiastici hominis Albovichi, ut Albovichus libertate plenissima perfruatur. Subdiaconibus solidos duos, lectoribus solidos duos, ostiariis et iunioribus solidos duos ispectantibus stipem, duo solidi unde se reficiant, inferentDe Vacculiaco Frunimium, Dagaleifum, Daga
Abbreviated transcription (Latin):
in portensi habeo territorio uel de paterna
maternaq substantia. uel quos cum fratre
meo sc̃ȩ memoriȩ principio ep̃o cõmutaui
uel donatos habeo possidebis. dagaredũ.
profuturũ. prudentiũ. tennaicũ. maurilio¬
nẽ . baudoleifũ. prouinciolũ. niuiatenam.
lautã. fuffroniã colonas. amorinum quoq
seruũ tuo dominio uindicabis. nec non agros
quos possideo in solo portensi cum pratis. pas¬
cuis. siluis. ad testamenti huuis auctoritate
reuocabis. Futuro ep̃o successori meo am¬
phybalũ album paschalẽ relinquo. Stragola
columbina duo. uela tria. que sunt ad ostia
dieb festis triclinii cellȩ & culine. Uas
argenteum decẽ & octo librarum inter te
heres mea & diocesim tuã aeccłam lugdu¬
nensẽ factis patenis atq calicib ad ministe¬
riũ sacro scm̃ ꝓ ut uolui dõ annuente
distribui. Aliud argenteũ uas qđ mihi
domnus illustris memoriȩ hludouuicus rex

Expanded text:
in Portensi habeo territorio vel de paterna in Portensi habeo territorio vel de paterna maternaque substantia, vel quos cum fratre meo sanctae memoriae Principio episcopo commutavi vel donatos habeo, possidebis, Dagaredum, Profuturum, Prudentium, Tennaicum, Maurilionem, Baudoleifum, Provinciolum; Niviatenam, Lautam, Suffroniam colonas. Amorinum quoque servum tuo dominio vindicabis nec non agros quos possideo in solo Portensi cum pratis, pascuis, silvis ad te testamenti huius autoritate revocabis. Futuro episcopo successori meo amphibalum album paschalem relinquo; stragola columbina duo, vela tria, que sunt ad hostia diebus festis triclinii, cellae et culinae. Vas argenteum X et VIII librarum inter te, heres mea, et diocesim tuam aecclesiam Lugdunensem, factis patenis atque calicibus ad ministerium sacrosanctum. prout volui, Deo annuente, distribui. Aliud argenteum vas, quod mihi domnus illustris memoriae Hludowicus rex,
Abbreviated transcription (Latin):
n quo lector aitendat quia solidoꝵ: quantitas
numero quadraginta denarioꝵ computatur.
sicut tunc solidi agebantur et infrancorũ
lege salica continetur. & generaliter insolu¬
tione usq ad tempora magni kearoli per¬
durauit. uelut in eius capitulis inuenitur.
amen. Ego remigius ep̃s ciuitatis re¬
moꝵ sacerdotii compos. testamentum meũ
condidi ure pretorio atq id codicellorũ
iuce ualere precepi fieri. uiris aliquid ui¬
debitur defuisse quandoq ego remigius
ep̃s dehac luce transiero. tu michi heres
esto scã & uenerabilis aeccła catholica urbis
remorum. Et tu filifris mei lupe ep̃e quẽ
precipuo semper amore dilexi. Et tu nepos
meus agricola presbit qui michi obsequio
tuo apueritia placiusti. in omni sub stantia
mea que mea sorte obuenit ante quam
moriar. preter id quod uniculq donauero.
legauero. dariue iussero. uel unum quẽq
urm̃ uoluero habere precipuum tu scã
heres mea scã remensis aeccła. colonos quos

Expanded text:
n quo lector attendat, quia solidorum quantitas numero XL denariorum computatur, sicut tunc solidi agebantur, et in Francorum lege Salica continetur et generaliter in solutione usque ad tempora magni Karoli perduravit, velut in eius capitulis invenitur. Amen. Ego Remigius episcopus civitatis Remorum sacerdotii compos testamentum meum condidi iure pretorio atque id codicellorum vice valere precepi fieri: iuris aliquid videbitur defuisse? Quandoque ego Remigius episcopus de hac luce transiero, tu mihi heres esto, sancta et venerabilis aecclesia catholica urbis Remorum, et tu, fili fratris mei, Lupe episcope, quem precipuo semper amore dilexi, et tu, nepos metis Agricola presbyter, qui michi obsequio tuo a puericia placuisti, in omni substantia mea, que mea sorte obvenit, antequam moriar, preter id quod unicuique donavero, legavero darive iussero, vel unumquemque vestrum voluero habere precipuum. Tu, sancta heres mea Remensis aecclesia, colonos, quos
Abbreviated transcription (Latin):
tantium dñs in illis. Et iterũ. Qui facit
angelos suos spẽ & ministros suos ignem
urentẽ. Hoꝵ namq helyas subsidio ut pote
homo purus quo aterra tolli posset egebat.
Et dñs cum apłis loquens. subito uidemib
illis eleuatus ẽ. Et si non angelico fultus
auxcilio. angelico tamen comitatus obsequio.
Uereq ẽ assumptus in celum. angelis quoq
id ipsum attestantib qui illis dixerunt.
Hic iħc qui assumptus ẽ auobis incelum.
Sub leuatus ad celũ helyas. dimisit helyseo
pallium quo erat indutus. Ascendens in
cęlũ dñs sacramenta humanitatis assi mpte

Expanded text:
tantium; Dominus in illis; et iterum: Qui facit tantium; Dominus in illis; et iterum: Qui facit angelos suos spiritus et ministros suos ignem urentem. Horum namque Helias subsidio, utpote homo purus, quo a terra tolli posset, egebat, et Dominus cum apostolis loquens, subito, videntibus illis, elevatus est, etsi non angelico fultus auxilio, angelico tamen comitatus obsequio, vereque est assumptus in caelum, angelis quoque id ipsum attestantibus, qui illis dixerunt: Hic Iesus, qui assumptus est a vobis in caelum. Sublevatus ad caelum Helias, dimisit Heliseo pallium quo erat indutus; ascendens in caelum Dominus, sacramenta humanitatis assumpte
Abbreviated transcription (Latin):
fidelib quoq suis spẽ resurgendi tribuit.
Fransito iordane helyas. dedit optionẽ helysco
postulandi que uellet. Et dñs impleta resur¬
rectionis gloria. plenius discipuloꝵ sensib
inseruit. quod et antea ꝓmisit. quia qđ¬
cumq petieritis in nomine meo hoc faciam.
Petut helyseus ut fieret sp̃ẽ helye duplex
inse. & edocti ad nõ discipuli promissam
spc̃ grãm accipere desiderabant. qua non
uni tantum genti uideę quã ipse presens
incarne docuit. sed & cunctis per orbem
nationib predicare sufficerent. An non
duplicẽ sp̃c sui grãm pollicebatur cũ ait.
qui credit inme opera quę ego facio et ipse
faciet. et maiora horum faciet: sermocinan¬
tib helya & heliseo subito currus et equi
ignei rapuerunt elyam quasi usq incelũ
Qui ꝓfecto currus et equi. angelicę sunt
intelligende uirtutes. de quib scriptũ ẽ.
Currus dĩ decem milib multiplex milia le¬

Expanded text:
fidelibus quoque suis spem resurgendi tribuit. fidelibus quoque suis spem resurgendi tribuit. Transite Iordane, Helias dedit optionem Heliseo postulandi que vellet, et Dominus, impleta resurrectionis gloria, plenius discipulorum sensibus inseruit, quod et antea promisit, quia quodcumque petieritis in nomine meo, hoc faciam. Petiit Heliseus, ut fieret spiritus Heliae duplex in se, et edocti a Domino discipuli promissam spiritus gratiam accipere desiderabant, qua non uni tantum genti Iudeae, quam ipse presens in carne docuit, sed et cunctis per orbem nationibus predicare sufficerent. Annon duplicem spiritus sui gratiam pollicebatur, cum ait: Qui credit in me, opera que ego facio et ipse faciet et maiora horum faciet? Sermocinantibus Helia et Heliseo, subito currus et equi ignei rapuerunt Heliam quasi usque in caelum. Qui profecto currus et equi angelicae sunt intellegendae virtutes, de quibus scriptum est: Currus Dei X milibus multiplex, milia le
Abbreviated transcription (Latin):
non alienam intulit diuersamq naturam.
dum quod ẽ & ab eo ẽ. Nec tam̃ ab eo ꝑ
aliquã incidentẽ naturȩ dissimilitudinẽ
separatur. dũ inse ꝑ natiuitatẽ hab& parrẽ
in uirtute naturȩ. cui ueraciter unimuR
ꝑ incarnationis suȩ mysteriũ. quod cotdie
incatho liea cȩlebrat᷑ eccła. sicut p̃figuratũ
legit᷑ in saera hystoria. Uenit helyas ad
iordanẽ. & exutus pallio suo percussit
aquas ac diuisit. Uenit dñs ad fluuium
mortis quo genus humanum mergi con¬
sueuerat. et ex uens se ad tempus habitu
carnis quã assumpserat. mortẽ moriendo
ꝑ cussit ac uite nobis iter resurgendo pate¬
fecit. Recte & enim ꝑ iordanẽ fluxus nr̃e
mortalitatis ac defectus exepruitur. quia
& iordanis latine descensus eoꝵ dicitur. et
ipse fluuius in mare mortuũ influens lau¬
dabiles suas ibi ꝑdit aquas. Transit autem
helyas diuiso iordane ꝑsiccum. transit &
heliseus. Quia resurgens amortus saluator.

Expanded text:
non alienam intulit diversamque naturam; non alienam intulit diversamque naturam; dum quod est et ab eo est, nec tamen ab eo per aliquam incidentem naturae dissimilitudinem separatur; dum in se per nativitatem habet Patrem in virtute naturae. Cui veraciter unimur per incarnationis suae mysterium, quod cotidie in catholica celebratur aecclesia. Sicut prefiguratum legitur in sacra historia: 'Venit Helias ad Iordanem, et exutus pallio suo, percussit aquas ac divisit', venit Dominus ad fluvium mortis, quo genus humanum mergi consueverat, et exuens se ad tempus habitu carnis quem assumpserat, mortem moriendo percussit ac vitae nobis iter resurgendo patefecit. Recte etenim per Iordanem fluxus nostrae mortalitatis ac defectus exprimitur, quia et Iordanis Latine descensus eorum dicitur, et ipse fluvius in mare Mortuum influens, laudabiles suas ibi perdit aquas; transit autem Helias, diviso Iordane, per siccum, transiit et Heliseus, quia resurgens a mortuis salvator
Abbreviated transcription (Latin):
meã & bibit sanguinẽ meũ. in me maner &
ego in eo. Non enim quis in eo erit nisi
in quo ipse fuerit. eius tantum inse assump¬
tam habens carnẽ qui suã sumpserit. Per¬
fecte aut̃ huius unitatis sacramentum. ipse
docet dicens. Sicut misit me uiuus pater.
& ego uiuo ꝑ patrẽ. Et qui manducauerit
me idest carnẽ meã. et ipse uiuet per ine.
N unt gͦ ꝑpatrem. et quomodo uiuit ꝑ patrẽ.
eodem modo nos ꝑ carnẽ eius uiuimus.
Omnis enim comparatio ad intellegentiȩ for¬
mã presumitur. ut id de quo agitur scđm
ꝓpositum exemplum assequatur. Hȩc ergo
uitȩ nr̃ę causa ẽ quod in nobis carnalibus
manentẽ ꝑ carnẽ xpm habemus. uicturis
nobis ꝑ eum ea conditione qua uiuit ille
ꝑ patrẽ. Si ergo nos naturaliter secundũ
carnẽ ꝑ eum uiuimus. idest naturã carnis
sue ad epti. quomodo non naturalit̃ scđm
spm̃ inse patrẽ habeat cum uiuat ipse per
patrem: ꝑ patrẽ aut̃ uiuit. dum natiuitas

Expanded text:
meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et meam et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in eo; non enim quis in eo erit, nisi in quo ipse fuerit, eius tantum in se assumptam habens carnem, qui suam sumpserit. Perfectae autem huius unitatis sacramentum ipse docet, dicens: Sicut misit me vivus Pater, et ego vivo per Patrem, et qui manducaverit me, id est carnem meam, et ipse vivet per me. Vivit ergo per Patrem, et quomodo vivit per Patrem, eodem modo nos per carnem eius vivimus. Omnis enim comparatio ad intellegentiae formam presumitur, ut id de quo agitur secundum propositum exemplum assequatur. Haec ergo vitae nostrae causa est, quod in nobis carnalibus manentem per carnem Christum habemus, victuris nobis per eum ea conditione, qua vivit ille per Patrem. Si ergo nos naturaliter secundum carnem per eum vivimus, id est naturam carnis suae adepti, quomodo non naturaliter secundum spiritum in se Patrem habeat, cum vivat ipse per Patrem? Per Patrem autem vivit, dum nativitas
Abbreviated transcription (Latin):
sed manet in eis gratia redemptionis. De
naturali enĩ in nobis xxp̃i ueritate. ipse ait
Caro mea uere ẽ esca. & uere sanguis meus
ẽ potus. Qui edit carnẽ meã & bibit
sanguinẽ meũ. in me manet et ego in eo.
De ueritate carnis & sanguinis eius. ñ relictꝰ
ẽ ambigendi locus. N unc enĩ & ipsius
dnĩ ꝓfessione & fide nra uere caro ẽ et
uere sangiis ẽ. Et hȩc accepta atq hausta.
dum se cum hoc quod nos sumus indeo ẽ.
Qm̃ aut̃ in eo ꝑsacramentum communicatȩ
carnis et sanguinis eius simus. ipse testatꝰ
dicens Et hic mundus me iam non uidet.
Uos aut̃ me uidetis. qm̃ ego uiuo. et uos
uiuetis. Qm̃ ego in patre meo et uos in
me & ego in uobis. ut cum ille in patre
ꝑ naturam diuinitatis ẽ. nos contra in eo
ꝑ corporalẽ eius natiuitatẽ. & ille rursus
in nobis ꝑ sacramentorum in eẽ mysterium
creditur. Quã aut̃ in nobis naturalis hec
unitas sit. ipse ita testatꝰ ẽ. Qui edit carnẽ

Expanded text:
sed manet in eis gratia redemptionis. De sed manet in eis gratia redemptionis. De naturali enim in nobis Christi veritate, ipse ait: Caro mea vere est esca, et sanguis meus vere est potus. Qui edit carnem meam, et bibit meum sanguinem in me manet et ego in eo . De veritate carnis et sanguinis ejus non relictus est ambigendi locus. Nunc enim et ipsius Domini professione et fide nostra vere caro est, et vere sanguis est. Et haec accepta atque hausta, dum secum hoc quod nos sumus in Deum est. Quoniam autem in eo per sacramentum communicatae carnis et sanguinis ejus simus, ipse testatur dicens: Et hic mundus me jam non videt; Vos autem me videbitis, quoniam ego vivo, et vos vivetis, quoniam ego in Patre meo, et vos in me, et ego in vobis; ut cum ille in Patre per naturam divinitatis est, nos contra in eo per corporalem eius nativitatem, et ille rursum in nobis per sacramentorum inesse misterium creditur. Quam autem naturalis in nobis hec unitas sit, ipse ita testatus est: Qui edit carnem
Abbreviated transcription (Latin):
tię fructus expiati. & meritis ac orationib.
poris et sanguinis eius infide recta ꝑmanen¬
tes unum cum illo facti sumus ipsi incorpo¬
rati in quo princeps huius mundi et suum
aliquid requisiuit et inuenire minime potiuit:
qm̃ solus ẽ inter mortuos liber. aquo nos et
peccati iam seruitio ueraci libertate sol¬
uimus. quia ei qui uere liber ẽ ꝑ corporis
& sanguinis eius acceptionẽ unimur. Sicut
enim uere carnẽ corporis nr̃i xp̃c assumpsit.
et uere homo ille qui exxmaria uirgine
natus ẽ ihẽ dĩ filius ẽ non quẽ ammodum
alii homines ꝑ gratiã sed natura filius ex
substantia patris ita uera ẽ caro & uerus
ẽ sanguis eius quẽ ad manducandum &
potandum in mysterio sumimus. sicut ipse
testatur. Et nos qui uere sub mysterio
carnẽ & sanguinẽ corporis sui sumimus.
ꝑ ea naturaliter cum illo unum efficimur.
In quib manet post consecrationẽ similitudo
panis & iuni nequidã sit horror cruoris.

Expanded text:
tiae fructus expiati et meritis ac orationibustiae fructus expiati et meritis ac orationibusporis et sanguinis ejus, in fide recte permanentes, unum cum illo facti sumus ipsi incorporati, in quo princeps hujus mundi et suum aliquid requisivit et invenire minime potuit? Quoniam solus est inter mortuos liber , a quo nos et a peccati jam servitio veraci libertate solvimur, quia ei qui vere liber est, per corporis et sanguinis cujus acceptionem unimur. Sicut enim vere carnem corporis nostri Christus assumpsit, et vere homo ille qui ex Maria Virgine natus est Jesus, Dei Filius est, non quemadmodum alii homines per gratiam, sed natura Filius ex substantia Patris: ita vera est caro, et verus est sanguis ejus, quae ad manducandum et potandum in mysterio sumimus, sicut ipse testatur. Et nos qui vere sub mysterio carnem et sanguinem corporis sui sumimus, per ea naturaliter unum cum illo efficimur. In quibus manet post consecrationem similitudo panis et vini, ne quidam sit horror cruoris,
Abbreviated transcription (Latin):
continue a marissimis lacrimis studeamus ab¬
luere. elymosinis abstergere. sacris hosti is
ex piare. Hec ẽ pacis petendȩ nr̃a legatio.
que regẽ ad discutiendum et uidicandum
nos uenientẽ placat. Nulla nos ꝓsperitatis
transitorie lȩutia dissoluat nec mentis nr̃e
oculos ea que sunt transitoria obstruant.
nec cȩcos adignẽ ducant.
urandũ quoq magnopere nobis ẽ et cum
magnis cotidie fletib cogitandum quã seuus
quã terribilis sua in nos opera requirens in
die exitus nr̃i princeps huius mundi ueniet.
si etiã addm̃ carne morientẽ uenit. et in illo
aliquid quesuit. in quo in uenire nil potuit.
Quid itaq nos miseri dicturi. quid acturi sumꝰ.
qui innumera mala commisimus: Quid re
quirenti aduersario et multa sua in nobis
inuenienti dicemus. nisi solum quod nobis
ẽ certum refugium. solida spes. qm̃ apecca¬
tis quę post baptismum commisimus lacri¬
mis ab luti. ꝑ confessionẽ & dignos poeniten¬

Expanded text:
continue amarissimis lacrimis studeamus abcontinue amarissimis lacrimis studeamus abluere, elemosinis abstergere, sacris hostiis expiare. Haec est pacis petende nostra legatio, que regem ad discuciendum et iudicandum nos venientem placat. Nulla nos prosperitatis transitoriae laetitia dissolvat, nec mentis nostre oculos ea quae sunt transitoria obstruant, ne cecos ad ignem ducant. Curandum quoque magnopere nobis est et cum magnis cotidie fletibus cogitandum, quam sevus, quam terribilis sua in nos opera requirens in die exitus nostri princeps huius mundi veniet, si etiam ad Deum carne morientem venit et in illo aliquid quesivit, in quo invenire nil potuit. Quid itaque nos miseri dicturi, quid acturi sumus, qui innumera mala commisimus? Quid requirenti adversario et multa suae in nobis invenienti dicemus, nisi solum quod nobis est certum refugium, solida spes: quoniam a peccatis quae post baptismum commisimus, lacrymis abluti per confessionem et dignos poeniten
Abbreviated transcription (Latin):
niam in precemus. Et qui uelamen bonoꝵ
operum quo ƿeccata nr̃a tegamus non ha¬
bemus. eius meritis et intercessionib puris
confessionib & ꝓfusis lacrimis ante eiꝰ scãm
memoriã ꝓcidentes nr̃a crimina diluamus.
& bonis operib abstergamus. Sed & ubi¬
cumq in aduitorium nr̃ę salutis fideliter
eum inuocauerimus. non de erit ab exau¬
ditione in herens xp̃o. sicut et alia eminen¬
tiora membra ipsius qui ubiq presens ẽ
maiestate. Quiq dum districtus iudex
sustinet. et ad huc manũ non exerit inper¬
cussione. dũ aretributione ultionis intime
ẽẽ quȩdã temporis securitas uidetur. debemꝰ
malũ quod sequitur flammarũ scilicet penas
aeternas. intolerabiles atq continuas pensare.
pensantes gemere. gementes uitare. ea quȩ
comiisimus. peccata in desinenter aspicere.
aspicientes flere. flentes ab stergere. Crimina
in quib delectabiliter diu iacuimus. non per¬
functorie sed coridiane atq si fieri potest

Expanded text:
niam inpetremus; et qui velamen bonorum operum, quo peccata nostra tegamus, non habemus, eius meritis et intercessionibus, puris confessionibus et profusis lacrimis ante eius sanctam memoriam procidentes nostra crimina diluamus et bonis operibus abstergamus. Sed et ubicumque in adiutorium nostrae salutis fideliter eum invocaverimus, non deerit ab exauditione, inherens Christo, sicut et alia eminentiora membra ipsius, qui ubique presens est maiestate, quique, dum districtus iudex sustinet, et adhuc manum non exerit in percussione. Dum a retributione ultionis intimae esse quaedam temporis securitas videtur, debemus malum quod sequitur, flammarum scilicet penas aeternas, intolerabiles atque continuas, pensare, pensantes gemere, gementes vitare, ea que commisimus peccata indesinenter aspicere, aspicientes flere, flentes abstergere. Crimina, in quibus delectabiliter diu iacuimus, non perfunctorie, sed cotidie atque, si fieri potest,
Abbreviated transcription (Latin):
Ad quã beate & gloriose semꝑ uirginis et ge¬
nitricis suȩ marie domine nr̃e ac istius
patroni nr̃ĩ beati remigii meritis & int̾cessio¬
nib infide recta & bonis operib nos per¬
seuerantes et ꝑ acceptionẽ corporis & sangui¬
nis sui unũ secũ effectos ꝑ ducere dignetur.
& ꝑ eadẽ humilitatis eius sacramenta us que
ad contemplandã diuinitans eiusdẽ gloriã
quã ipse fidelib seruis suis. fideli pietate
pollicetur. dicens. qui diligit me diligetur
apatre meo. & ego diligã eũ & manifestabo
ei me ipsum. Me ipsum manifestabo inqͥt.
id est non qualẽ me omnes conspicere. qualẽ
& iã inuidi crucifigere. sed qualẽ indecore
suo regẽ seculoꝵ soli uidere possunt oeuli
mundi scõꝵ talẽ me adrependendã uicẽ
dilectionis his qui me diligunt ostendã
ruptione saluator noster inqua cũ dõ pa¬
tre & spũ sc̃o coeternus & consubstantia¬
lis ac coequalis uiunit & regnat ꝑ omnia

Expanded text:
Ad quam beatae et gloriosae semper virginis et geAd quam beatae et gloriosae semper virginis et genitricis suae Mariae dominae nostrae ac istius patroni nostri beati Remigii meritis et intercessionibus in fide recta et bonis operibus nos perseverantes et per acceptionem corporis et sanguinis sui unum secum effectos perducere dignetur et per eadem humilitatis eius sacramenta usque ad contemplandam divinitatis eiusdem gloriam, quam ipse fidelibus servis suis fideli pietate pollicetur, dicens: Qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum et manifestabo ei me ipsum, – me ipsum manifestabo, inquit, id est, non qualem me omnes conspicere, qualem etiam invidi crucifigere, sed qualem in decore suo regem seculorum soli videre possunt oculi mundi sanctorum, talem me ad rependendam vicem dilectionis his qui me diligunt ostendam, – ruptione salvator noster, in qua cum Deo patre et Spiritu sancto coaeternus et consubstantialis ac coaequalis vivit et regnat per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
discipulis immo omni aeccłȩ quib sc̃ĩfica¬
retur inuirtute dilectionis accalefieret re¬
linquit. Assumens helyseus pallium helye.
ꝑ cussit eo aquas iordanis. & ubi innocauit
dm̃ helye. diuisȩ sunt & transut. Assump¬
serunt apłi. assumpsit instituta ꝑ eos omnis
aeccła sacramenta sui redemptoris. quib spi¬
riualit̾ erudita. abluta. & consecrata. ipsa
quoq inuocato nomine dĩ patris. impetũ
mortis superare. eiusq obstaculo contempto.
aduitã transire didicit sempiternã. iuxta
quod dñs in euangelio dicit. Sicut inquiens
moyses exaltauit serpentẽ in deserto. ita ex¬
altari oportet filium hominis. ut omnis qui
credit in ipsum non pereat sed habeat uitã
aeternã. Qm̃ qui credens in xpm̃ passionis
suȩ sacramenta credendo confitendo sincerit
imitando fideliter sumit saluatur in ꝑpetuũ
abomni morte quã peccandoĩanima pariter
& carne contraxit et non solum ꝑ ditionem
euadet poenarũ. sed et uitã ꝑ cipiet sempit̾nã.

Expanded text:
discipulis, immo omni aecclesiae, quibus sanctificaretur in virtute dilectionis ac calefieret, reliquid. Assumens Heliseus pallium Heliae, percussit eo aquas Iordanis, et ubi invocavit Deum Heliae, divise sunt, et transiit. Assumpserunt apostoli, assumpsit instituta per eos omnis aecclesia sacramenta sui redemptoris, quibus spiritaliter erudita, abluta et consecrata, ipsa quoque, invocato nomine Dei patris, impetum mortis superare, eiusque obstaculo contempto, ad vitam transire didicit sempiternam, iuxta quod Dominus in euangelio dicit: Sicut, inquiens, Moyses exaltavit serpentem in deserto, ita exaltari oportet Filium hominis, ut omnis qui credit in ipsum noaeternam . Quoniam qui credens in Christo, passionis suae sacramenta credendo, confitendo, sinceriter imitando, fideliter sumit, salvatur in perpetuum ab omni morte quam peccando in anima pariter et carne contraxit, et non solum perditionem evadet poenarum, sed et vitam percipiet sempiternam. XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
dies seuerissime cruciata. uitam finuut.
Cuiuis corpus uir eius in eccłam scĩ remigii
deportari. eamq ibidẽ sepeliri fecit.
Alirantur quidã quod cum uindicta mor¬
tali illam de predicta uilla expulit. et
corpus eius in ȩccła sua sepeliendũ rece¬
pit. Quod nemo mirabitur si ꝑ penderit
qua intentione scĩ uindictas inde linquen¬
tes exerunt. Uidelicet ut si se rec ogno¬
uerint hiñc recipiant quod merentur.
ne post mortẽ eternis supplicus crucient᷑
sicut in libro regum legitur de ꝓpheta
illo qui inobediens ori dñi extnt et
aleone ꝑ cussus interitt. et post ultionem
perceptã. aleone corpus eius intactum
remansit. Si aut̃ hic se non correxerint
in quo uindicte procedunt. alii de flagel¬
lis illoꝵ emendentur. & metuentes corri¬
gantur. sicut scriptũ ẽ. Pestilente flagel¬
lato sapientior erit paruulus. Causant᷑
etiã aliqui qm̃ sc̃s̃ remigius nunc in rerĩ

Expanded text:
dies severissime crutiata, vitam finivit. dies severissime crutiata, vitam finivit. Cuius corpus vir eius in aecclesiam sancti Remigii deportari eamque ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de predicta villa expulit et corpus eius in aecclesia sua sepeliendum recepit. Quod nemo mirabitur, si perpenderit, qua intentione sancti vindictas in delinquentes exerunt: videlicet ut, si se recognoverint, hic recipiant quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – sicut in libro Regum legitur de propheta illo, qui inoboediens ori Domini extitit et a leone percussus interiit, et post ultionem perceptam a leoue corpus illius intactum remansit; – si autem hic se non correxerint, in quos vindictae procedunt, alii de flagellis illorum emendentur et metuentes corrigantur, sicut scriptum est: Pestilente flagellato sapientior erit parvulus. Causantur etiam aliqui quoniam sanctus Remigius nunc in rerum
Abbreviated transcription (Latin):
homines suos diusit. uillã luliacũ richuino
in benefitiũ dedit. Cum aut̃ uxor illius
nomine beita in cubiculo uille ipsiꝰ iacer&.
uenit ad eã ses̃ remigius dicens. Non est
iste locus tuus adiacendum. Alterius
meriti et offitii debet eẽ. qui hanc uillã
habere in hoc cubiculo debet iacere
Surge quantotius. & hinc abscede. Quod
illa paruipendit. putans se uisum in ane¬
uidere. Altera uice uenit ad eam sanctꝰ
remigius. et dixit ei. Cur hinc ñ absces¬
sisti sicut tibi precepi : uide ne amplius
hic te inueniam. Quod illa ut prius ꝓ
nichilo duxit. Tertio uenit ad eã sc̃s̃ ro¬
migius. & dixit. Nonne iam semel et
secundo tibi precepi ut hinc abscederes.
sed quia contempsisti hinc ꝑgere. aliorũ
deportatione abscedes. Et percussit illam
uirga quã tenebat inmanu. Quę toto
corpore in maximũ tumorẽ conuerso
quod uidit uiro suo richuino et aliis
quã plurimis dixxit. Et ꝑ aliquantos

Expanded text:
homines suos divisit; villam Luliacum Richuino homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvidere. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius, et dixit ei: Cur hinc non abscessisti, sicut tibi praecepi? Vide ne amplius te hic inveniam. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio ut venit ad eam sanctus Remigius, dixit: Nonne jam semel et secundo tibi praecepi, ut hinc abscenderes. Sed quia contempsisti hinc pergere, aliorum deportatione abscedes. Et percvirga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem converso, quod vidit viro suo Richuino et aliis quam plurimis dixit, et per aliquantos
Abbreviated transcription (Latin):
eius ad hesit. et resupinus presumptor in
terrã cecidit. Quod cernentes alii anfuge¬
runt. Ipse aut̃ miser eruciatũ cogente.
cum maximo heiulatu coepit culpam suã
fateri. & cum lacrimis amarissimis ꝓfiteri.
quod si ds̃ ꝑ merita scĩ remigii pedẽ illiꝰ
ab ipso compede solueret. numquã ulteriꝰ
de ipsa uel de alia aeccła quieqnã tolle¬
ret. uel tolli quantũ exx ipso eẽt ullomͦ
consentiret. Caballũ quoq suum cũ sella
& alia quę potuit ad eandẽ eccłam dona¬
uit. sieq ꝑ confessionẽ et lacrimis atq ꝓ¬
fessionẽ & uotum. pes eius ab ostio cui in¬
heserat ẽ solutus. Uerum tamen postea de
ipso arido pede claudus permansit. usq
dum putrescente eruore ac femore. post
diutinum laborẽ mortuus fuit.
uando tres fratres reges. hlotharius. hlodo¬
uucus. & Rarolus regnum post patris sui
obitum inter se diuiserunt. epis copiũ remense
quod tenebat folco pb̃r. & arolus inter

Expanded text:
eius adhesit, et resupinus praesumptor in eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus permansit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter
Abbreviated transcription (Latin):
cule in oculos euis. et excecanis ẽ. Sicq ambo
receperunt mercedẽ p̃sumptionis et men¬
dacii sui.
uidã uir nobilis de territorio niuernensi
obtensis reliquiis beati remigii. oratoriũ
in eius honore in ꝓprietate sua ȩdificauit.
ubi dñs multas uirtutes per merita ipsius
scĩ sui ostendit. Cũ aut̃ defuncto hludouiuco
imperatore aquitani gentilicia mobilitate
absq uigo principis ꝓ ut quisq poterat se
efferre et ad inuicẽ impugnare ac ꝑ conti¬
guos pagos debaccare coperunt. pauperes
homines substantiolas suas in aeccłuis repo¬
nere studuerunt. Unde confisi opinione
uirtutũ quę ibi fiebant. ad saluandum
sua in eodẽ oratorio quiq poterant cer¬
tatim reposuerunt. Audientes autem
p̃dones idẽ oratoriũ multis plurimorũ
opib refertũ. aggressi sunt eas diripere.
Quoꝵ unus obseratum ostium pede ꝑcussit
ut serã effringeret. et mox eidẽ ostio pes

Expanded text:
cule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo cule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes
Abbreviated transcription (Latin):
Sempore hludouuici imperatoris
duo fratres franci forestarii eus. inuasert̃
partẽ de silua quã insaltu uosagȩ ut supra
ostendimus sẽs remigius inuita sua precio
comparaustat intra fines eius. dicentes qđ
plus ꝑ tineret ipsa silua adfiscum imperato¬
ris. quã ad partẽ scĩ remigii. Contra dicen¬
tib aut̃ hominib de potestate sc̃ȩ̃ remensis
aeccłȩ. unus eoꝵ altercando uenit ad porcos
suos quos in eande siluã ad pastionẽ mise¬
rat. inter quos lupum inuenit. Quẽ ascen¬
dens equum uelociter ẽ insequutus. Et uo¬
lens eum percutere equo expauescente col¬
lisit caput ad unum fustem de ipsa silua.
ita ut cerebrum illius interram defluxerit.
& mortiuus ẽ. Frater uero eius concite per¬
gens in partẽ alteram. ꝑ uenit ad quandã
petrã. & diocit. Omnib notum sit quia usq
ad hanc petrã ẽ ista silua imperatoris. Et
percutiens eandẽ petrã dolatoria quam
portabat inmanu. exilierunt ab illa parti¬

Expanded text:
LXIX. Tempore Ludovici imperatoris, LXIX. Tempore Ludovici imperatoris, duo fratres Franci forestarii ejus, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosage, ut snpra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat intra fines eius, dicentes, quod plus pertineret ipsa silva ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem, ascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit: 'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa parti
Abbreviated transcription (Latin):
fiscalini nimio terrore ꝑculsi. ñ putauerunt
se uel una hora iuuere posse. Inde correcti
apresumptione sua. ab afflictione pauperis
scĩ remigii adeo cessauerunt. ut in postmodũ
sua isdem pauper homo pacifice et sine in¬
quienidine possederit. Et qm̃ iuaxcta fluuiũ
arã in loco lutoso manebat. maximã molestiã
insus habitaculis aserpentib sustinebat.
Qui accipiens puluerem quẽ de pauimento
aeccłe scĩ remigii colligens secum de tulit.
ꝑ sua habitacula sparsit. et postea serpens
in eis locis inquib puluis sparsus fuerat non
apparuit. Quib ostensis miraculis certo
indio colligere possumus. quia si non hesi¬
tantes in fide. intribulationib nr̃is auxilium
scĩ remigii excorde petierimus. et ab angeloꝵ
sathane qui inserpentẽ matrẽ humani ge¬
neris alloquutus de ceperat infestationibus.
& a prauorũ hominum impro bitatib. euis
meritis et intercessionib libe rabimur.

Expanded text:
fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, se vel una hora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis sancti Remigii adeo cessaverunt, ut in postmodum sua isdem pauper homo pacifice et sine inquietudine possederit. Et quoniam iuxta fluvium Saram in loco lutoso manebat, maximam molestiam in suis habitaculis a serpentibus sustinebat. Qui accipiens pulverem, quem de pavimento aecclesiae sancti Remigii colligens secum detulit, per sua habitacula sparsit, et postea serpens in eis locis, in quibus pulvis sparsus fuerat, non apparuit. Quibus ostensis miraculis, certo inditio colligere possumus, quia, si non hesitantesancti Remigii ex corde petierimus, et ab angelorum Satane, qui in serpente matrem humani generis allocutus deceperat , infestinationibus, et a pravorum hominum improbitatibus, ejus meritis et intercessionibus liberabimur.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cumq aut̃ de obuiantib cũ interrogabaN
quid in illo carro duceret. respondebat
se scm̃ remigium ducere. Et ammirabant᷑
omnes indicto & facto illius. putantes illũ
eẽ amentẽ. Perueniens aut̃ cum eodem
carro in pratũ suũ. in quo pastores pas¬
centes diuersi generis animalia de fisco
roseto inuenit. Et inuocato scõ remigio
ut eum contra oppressores suos adiuua¬
ret. coeperunt boues et uaccȩ cũ maximis
mugitib in uicẽ se cornib impetere. hyrci
Horeos. caprȩ capras cornib impugnare
porei cum porcis confligere. Uerueces
uero cũ ueruecib se collidere. pastores
se fustib & pugnis mintuo ꝑ cutere. Et̃
euato maximo turbine. pastores heiulan¬
tes animalia secundum genus suũ cum
maximo sonitu et strepitu. tta coeperuns̃
uersus rosetum fugere. ac si maxima mul¬
tiudo insequentium eos cum flagellis
ꝑ sequeretur. Quod uidentes et audientes

Expanded text:
Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine, pastores heiulantes animalia secundum genus suum cum maximo sonitu et strepitu ita coeperunt versus Rosetum fugere, acsi maxima multitudo insequentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur. manebat uixta fiscum regiũ qui ro
seus uocatur. Et nec peculium nec messem
uel pratum ꝓpter fiscalinoꝵ infestationem
quiete habere ualebat. Unde sepe iustitiã
apud regios ministeriales petut. quã obti¬
nere non potuit. Tandẽ inuenit sibi salubre
consilium. Nam coxxit panes et carnes. &
accepit ceruisa inuasculis ꝓut potuit. Quȩ
omnia inuase quod uulgo benna dicitur
collocauit. et carro suꝑ posuit. sicq iunctis
hobus cum candela inmanu ad basilicam sc̃ĩ
remigii ꝓperauit. Quo perueniens. de pane
et carne ac ceruisa matricularios pauit. can¬
delam ad sepulchum scĩ posuit. et eiꝰ auxciliũ
contra opprimentes se fiscalinos ex petut.
uluerẽ quoq depauimento eccłȩ quantum
ualuit collegit. et in panno ligauit. ac in
predictam bennam misit. et desuꝑ linteũ
sicut supra corpus mortui affectari solet cõ¬
posuit. et cum carro suo ad ꝓpria remeauit.

Expanded text:
didisetus vocatur et nec pe culium nec messem vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde sepe iusticiam apud regios ministeriales peciit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes et accepit cervisam in vasculis, prout potuit; quae omnia in vase quod vulgo benna dicitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra opprimentes se fiscalinos expeciit. Pulverem quoque de pavimento aecclesiae, quantum valuit, collegit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper linteum, sicut supra corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit.
Abbreviated transcription (Latin):
ro cessu deniq temporis pippinus rex
Karoli magni pater uolens episcopis lau¬
dunensis uillã quȩ anisiacꝰ dicitur acei¬
pere quasi subcensu. sicut et alias quas¬
dã fecerat. uenit in ea manere. Ubi cũ
dormiret. uenit adeum sc̃s remiquis
dicens. Tu quid hic facis: quare intisti
in hanc uillã quã michi homo te deuo¬
tior dedit. quãq ego a eccłȩ domine mee
scẽ dĩ genitricis donaui: & flagellauit ei
satis duriter. ita ut postea liuores incorpor
eius parerent. Et cum disparuit benus
remigius. pippinus surrexit ac correptus
ualida febrȩ quantocius ab ipsa uilla re¬
cessit. De qua febrȩ non paruo tempore
laborauit. et deinceps princeps regni usq
ad moderna tempora ibi non mansit.
sicut nec in codiciaco uel luliaco. nisi
hludouuicus rex germaniȩ quando sup
fratrẽ suũ karolũ regnũ eiꝰ inuasit is
luliaco mansit. et inde incrastina turpiter
rã aetate colonus quidam
uille remensis episcopii quȩ plumbea fontana

Expanded text:
rocessu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, quam mihi homo te devotior dedit, quamque ego aecclesiae dominae meae, sanctae Dei genetricis, donavi?' Et flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et inde in crastina turpiter ra aetatvillae Remensis episcopi, quae plumbea Fontana