comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã nequaꝙͣ declinãtes iuxta ministeria re¬
ligionis magni regis exercent. Hanc gͦ p̃di¬
cari decreuit nr̃a quoq potentia. Ita tam̃ ut
nõ dicant aliqui: Sequimur religionẽ im¬
ꝑatoris hanc patriã gubernantis. & nõ illi
potius obedientes. qui salutis mandata con
Reddite que sunt cesaris cesari. & que sũt
der deo. Quid gͦ dicitis uos ep̃i & p̃sules
salutaris uerbi St ita se habet ur̃a ꝓbatio
diligẽtes alterutros imꝑiali abuti dignitate
quiescite. & nolite ꝑsequi eos qui ꝑfecte deo
ministrãt. Quoꝵ or̃onib & trena bella se¬
dant᷑. & recedentiũ a do angeloꝵ repellunt᷑
ĩcursus. Quiq om̃s demones corruptores
p̃cum assidiutate ꝯ fundũt. tributa ẜm leges
inferre nõ respuũt. potestatiq regie nõ re¬
sistũt: Sed sincera uoluntate & suꝑni dei
mandata enstodiũt: & nr̃is legib sb̃iugãt᷑:
Uos aũt ĩobedientes ẽẽ monstram̃i. & nos

Expanded text:
Quam nequaquam declinantes, juxta ministeria reQuam nequaquam declinantes, juxta ministeria religionis magni Regis exercent. Hanc ergo praedicari decrevit nostra quoque potentia: ita tamen ut non dicant aliqui: Sequimur religionem imperatoris, hanc patriam gubernantis, et non illi potius obedientes qui nobis salutis mandata contReddite quae sunt Caesaris Caesari, et quae sunt Dei Deo . Quid ergo dicitis vos episcopi et praesules salutaris Verbi? Si ita se habet vestra probatio, diligentes alterutros, imperiali abuti dignitate quiescite; et nolite persequi eos qui Deo perfecte ministrant: quorum orationibus et terrena bella sedantur, et recedentium a Deo angelorum repelluntur incursus, quique omnes daemones corruptores precum assiduitate confundunt, tributa secundum leges inferre non respuunt, potestatique regiae non resistunt; sed sincera voluntate et superni Dei mandata custodiunt, et nostris legibus subjugantur. Vos autem inobedientes esse monstramini. Et nos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o iħu xp̃o. hec igit᷑ imp̃r mediolani
& dixit & fecit. Cognoscens aũt quosđã
ĩ asiã & frigia de diuinis dubitare dog¬
matib: In illirico quid̃ẽ p̾cepit sy nodu
celebrari & que de illis decreta atq firmata
sũt: dubitantib destinauit. Porro qui illic
ꝯuenerant decreuerũt fidem expositã ĩ nicena
urbe seruandã. Scripsit aũt & ip̃e sotium
adhibens ĩ suis litteris fratrẽ. quatenus ĩ his
que placuerãt duraret᷑. Nunc ergo etiã legẽ
ip̃am ponere necessariũ est. que aꝑte & eius
pietatẽ p̃dicat: Et ualentis tũc sinceritatẽ
sine dubitatione demonstrat. 9
Mperatores maximi pii iuctores augu¬
sti ualentianus. ualens. & gratianꝰ: ep̃is
Dioceseos asye. frigie. caro frigie. pacatione:
ĩ dño salutẽ. Tanto ꝯcilio ĩ illirico celebrato
& subtiliter habita questione de salutari x¬
uerbo. ostender ter beati pontifices trinita
tem ꝯsub stantialẽ pr̃is & filii & spiritꝰ sci.

Expanded text:
rum. Haec igitur imperator Mediolani et dixit, et fecit. Cognoscens autem quosdam in Asia et Phrygia de divinis dubitare dogmatibus, in Illyrico quidem praecepit synodum celebrari, et quae de illis decreta atque firmata sunt dubitantibus destinavit. Porro qui illic convenerant decreverunt fidem expositam in Nicaena urbe servandam. Scripsit autem et ipse, socium adhibens in suis litteris fratrem, quatenus in his quae placuerant duraretur. Nunc ergo etiam legem ipsam ponere necessarium est quae aperte et ejus pietatem praedicat, et Valentis tunc sinceritatem sine dubitatione demperatores maximi, pii, victores, augusti Valentinianus, Valens et Gratianus episcopis dioceseos Asiae, Phrigiae, Carophrigiae, Pacatianae in Domino salutem. Tanto concilio in Illirico celebrato et subtiliter habita questione de salutari verbo ostenderunt ter beati pontem consubstantialem Patris, et Filii, et Spiritus sancti.
Abbreviated transcription (Latin):
scepit ep̃atus. Quo facto hũc hymnũ op¬
timũ imꝑator. saluatori & dño optulisse
fert᷑.his quippe que gerebant᷑ ĩtererat.
pora. tu aũt auimas: & meã electio nẽ ostẽ¬
imꝑatorẽ quereref. quia male aiuditib
agebat᷑: Tunc imp̃r. ait. hanc ĩquit ꝯfi¬
dentiã tuã dudũ noui. & aꝑte probans
nõ solũ nõ restiti. sed etiã ĩ electione or¬
dinatioĩs tue sotius fui. Festina itaq sa¬
nare sicut diuina lege p̾cipit᷑ aĩaꝵ delicta

Expanded text:
scepit episcopatus. Quo facto hunc hymnum opscepit episcopatus. Quo facto hunc hymnum optimus imperator Salvatori et domino obtulisse fertur, his quippe quae gerebantur intererat: pora, tu autem animas, et meam electionem ostenuereretur quia male a judicibus agebatur, tunc imperator ait: Hanc, inquit, confidentiam tuam dudum novi, et aperte probans non solum non restiti, sed etiam in electione ordinationis tuae socius fui. Festina itaque sanare, sicut in divina lege praecipitur, delicta
Abbreviated transcription (Latin):
re fulgentes melius poteritis eligere. Tinc
sacerdotes egressi de ep̃ali sede tractabant
Ueꝵ de ciuitate habitatores ut assolet tumł¬
tus faciebant. Alii hũc. alii illũ ordinare pe¬
tentes. Qui enĩ erant de arriani auxentii
secta. similem sibi fieri ꝯcertabant. Rursu
ep̃m. Hanc seditionẽ ambrosius cii tunc p̃¬
sidalis fuerat cura cõmissa cognoscens: &
metuens neꝗd turbe ꝯsurgeret. ad eccłiam
festinus accessit. It illi cessante seditione cõ¬
munẽ dederũt uocẽ. Petentes ut pastor gre¬
gis ordinaret᷑ ambrosius: qui nũdũ fuerat
baptizatus. hoc imꝑator agnoscens repente
iussit & baptizari. & tanꝙͣ dignũ uirum
ordinari pontificẽ. Nouerat enĩ eius certio¬
rem oĩ pondere uolũtatẽ. & totius regule
decreta subtiliora. arbitratus etiã diuinũ
ĩ eo ẽẽ decretũ: Dum ĩ eius electione etiã
pars contraria osonaret. Is gͦ sacri baptis¬
matis dono potitus: gr̃am quoq simł su-¬

Expanded text:
re fulgentes, melius pre fulgentes, melius psacerdotes egressi, de episcopali sede tractabant. Verum civitatis habitatores, ut assolet, tumultus faciebant, alii hunc, alii illum ordinari petentes. Qui enim erant de Ariani Auxentii secta similem sibi fieri concertabant. Rursum piscopum. Hanc seditionem Ambrosius, cui tunc praesidialis fuerat cura commissa, cognoscens et metuens ne quid turbae consurgeret, ad ecclesiam festinus accessit. At illi, cessante seditione, communem dederunt vocem: petentes ut pastor gregis ordinaretur Ambrosius, qui nondum fuerat baptizatus. Hoc imperator agjussit et baptizari, et tanquam dignum virum ordinari pontificem. Noverat enim ejus certiore omni pondere voluntatem, et totius regulae secreta subtiliora, arbitratus etiam divinum in eo esse decretum, dum in ejus electione etiam pars contraria consonaret. Is ergo sacri baptismatis dono potitus, gratiam quoque su
Abbreviated transcription (Latin):
Ui asye sceptra cõtradens parit̾ & e¬
gypti: europam sibi distribuit. Et ueni¬
ens ad hesperiã. omnẽ militie docuit eꝗtatem
sem p̃sulatũ tenuerat. multisq fuerat
conciliis abdicatus: Euocans ep̃os imp̃r. ualen¬
tianus: huiusmoĩ apđ eos uerba locutus est.
Nostis aꝑte eruditi quippe diuinis eloquiis¬
qualem oporteat eẽ pontificẽ. & quia nõ de¬
cet eũ uerbo solũ sed etiã ꝯuersatione gub̾¬
nare subiectos. & totius semetip̃n imitatorẽ
uirtutis ostendere. testẽq doctrine ꝯuersatio¬
nem bonam habere. Talem itaq ĩ pontificali
cõstituite sede: Cui & nos qui gubnamus
imꝑium. sintere nr̃a capita submitam &
cius monita dũ tanꝙͣ hoĩes deliquerimus:
Necessario ueluti curantis medicamẽta susti¬
piamus. hec cũ dixisset ĩꝑator.petiit syno¬
dus ut magis ip̃e decerneret sapiẽs & pius
existens. At ille. suꝑ uos ẽ in ꝗt talis electio.
Uos enĩ grã diuina potiti & illos splendo¬

Expanded text:
iae sceptra contradens, pariter et Aegypti, Europam sibi distribuit. Et veniens sem praesulatum tenuerat, multisque fuerat conciliis abdicatus, evocans episcopos imperator, hujusmodi apud eos verba locutus est: Nostis aqualem oporteat esse pontificem, et quod non deceat eum verbo solo, sed etiam conversatione gubernare subjectos, et totius semetipsum imitatorem virtutis ostendere, testemque doctrinae conversationem bonam habere. Talem itaque in pontificali constituite sede, cui et nos, qui gubernamus imperium, sincere nostra capita submittamus, et ejus monita dum tanquam homines deliquerimus, necessario velut curantis medicamenta suscipiamus. Haec quum dixisset imperator, petiit synodus, ut magis ipse decerneret sapiens et pius existens. At ille, super vos est, inquit, talis electio. Vos enim gratia divina potiti et illo splendo
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ diuinã a semetipo. deũ existentẽ carni¬
girũ & hominẽ deiferũ. hi gͦ quo p̃di¬
cta sũt ꝯtraria sapientes anathematizamꝰ
& eos simul qui nõ uere anathematizant
eũ Qui dixit anteꝙͣ nasceret᷑ nõ fuit
filius. sed scripsit. qui & añꝙͣ oꝑe nasceret᷑
iurtute erat ĩ patre. hoc enĩ & ĩ om̃ib crea¬
turis ẽ qui nõ semꝑ existunt sicuti deus.Fi¬
lius enĩ semꝑ cũ patre ẽ sempit̾na natiuita¬
te ꝑgenitus hec igit᷑ imꝑator sũmatim si¬
gnificauit. Ego uõ etiã ip̃as cõcilii litte ras
ponendas existimo.

Expanded text:
inam; a semetipso Deum existentem carnigerum, et hominem Deiferum. His ergo quae praedicta sunt, contraria sapientes anathematizamus, et eos simul qui non vere anathematizant eum qui dixit, Antequam nasceretur, non fuit Filius; sed scripsit, quia et antequam opere nasceretur, virtute erat in Patre. Hoc enim et in omnibus creaturis est, quae non semper existunt sicuti Deus. Filius enim semper cum Patre est, sempiterna nativitate progenitus. Haec igitur imperator summatim significavit: ego vero etiam ipsas concilii litteras ponendas existimo.
Abbreviated transcription (Latin):
mũ deu̾ sic abhominari eos: qui eius unigenitũ
filiũ blasphemare ꝯtendũt. Et uelut ĩgratos circa
saluatorẽ & bñfactorẽ habere semꝑ ĩ odio hoc
ĩtelligens imprator. & gesta simul dictaq mi¬
ratus: legem repente ꝓtulit hereticoꝵ xilia ꝓhiberi

Expanded text:
omnium Deum sic abominari eos qui unigenitum ejus omnium Deum sic abominari eos qui unigenitum ejus Filium blasphemare contendunt, et velut ingratos circa Salvatorem et benefactorem semper habere in odio. Hoc intelligens imperator, et gesta simul dictaque miratus, legem repente protulit haereticorum concilia prohiberi
Abbreviated transcription (Latin):
lochius uir ammirandus. cuiꝰ sepe memi¬
nimus. supplicans ut arrianoꝵ ꝯcilia de sin¬
gulis ciuitatib prohiberet. Uerũ imꝑatora
crudelem iudicans ẽẽ petitionẽ spreuit eũ.
Porro sapientissimꝰ amphilochius: Eõ ꝗde
tempore tacuit. sed cause remediũ memora¬
bile p̃parauit. Post aliquot nãq dies ĩgres¬
sus palatiũ. uidensq filiũ archadiũ iam ĩ¬
ꝑatorẽ astare patri: theodosiũ solemnit̾ salu¬
tauit. filiũ uõ nõ ei exhibita salutatione
deseruit. Uerũ imꝑator credens oblitũ am¬
philochiũ. ĩuitauit ut eũ osculari deberet.
At ille. Sufficit ĩ quit ei proprius honor. Tunc
imꝑator contristatus. ad suã iniuriã filio factã
ꝯtumeliã iudicabat. Porro sapientissimus amphi¬
lochius consiliũ sue ĩtentionis aꝑuit. & cũ cla¬
more dixit. Uides ĩpator quẽ ad modũ filio tuo
ꝯtumeliã nõ pateris irrogari: crede ergo & on

Expanded text:
lochius, vir admirandus, cujus saepe memilochius, vir admirandus, cujus saepe meminimus, supplicans ut Arianorum concilia de singulis civitatibus prohiberet. Verum imperator crudelem judicans esse petitionem, sprevit eum. Porro sapientissimus Amphilochius eo quidem tempore tacuit; sed causae remedium memorabile praeparavit. Post aliquot namque dies ingressus palatium, vidensque filium Arcadium jam imperatorem astare patri, Theodosium solemniter salutavit; filium vero non ei exhibita salutatione deseruit. Verum imperator credens oblitum Amphilochium, invitavit ut eum osculari deberet. At ille: Sufficit, inquit, ei proprius honor. Tunc imperator contristatus ad suam injuriam filio factam contumeliam judicavit. Porro sapientissimus Amphilochius consilium suae intentionis aperuit, et cum clamore dixit: Vides, imperator, quemadmodum filio tuo contumeliam non pateris irrogari? Crede ergo etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcurrit. Cũq fuisset clausus ad molã. nec di¬
mitteret᷑ exire: euagiato gladio prohibentes
occidit. At illi terrore detenti militẽ dimise¬
rũt. hoc agnoscens ĩꝑator & mancipes sup
huiusmodi causam. Si qua mulier ĩ adulterio¬
capta fuisset. hoc nõ emendabat᷑ sed potius
ad augnientũ pectandi ꝯtradebat᷑. Includẽtes
enĩ eam ĩ angusto ꝓstibulo. & admitentes
qui cũ ea fornicarent: hora qua turpitudi¬
ne miscebat᷑ tintinnabula ꝑcunebant: ut eiꝰ
sono illius ĩiuria fieret manifesta. hec au¬
diens imꝑator ꝑ manere nõ passus ẽ. Sed
ip̃a prostibula destrui iussit aliisq penis
adulterata sanciuit affligi. his actis relicto
ualentiiuano rome: ip̃e cũ honorio ꝯstanti¬
nopolim remeauit. Consulatu datiani & sy¬
machi die decima mẽsis nouẽbris. Theodori¬
DEuertente si quide theodosio ab tus.⁊5¬
hesperiis partib. uenit ad eũ amphi¬

Expanded text:
incurrit. Cumque fuisset clausus ad molam, nec diincurrit. Cumque fuisset clausus ad molam, nec dimitteretur exire, evaginato gladio prohibentes occidit. At illi terrore detenti militem dimiserunt. Haec agnoscens imperator, et mancipes supphujusmodi causam. Si qua mulier in adulterio fuisset capta, haec non emendabatur, sed potius ad augmentum peccandi contradebatur. Includentes enim eam in angusto prostibulo, et admittentes qui cum ea fornicarentur, hora qua turpitudine miscebatur, tintinnabula percutiebantur, ut eo sono illius injuria fieret manifesta. Haec audiens imperator, permanere non est passus; sed ipsa prostibula destrui jussit, aliisque poenis adulteram sancivit affligi. His actis, relicto Romae Valentiniano, ipse cum Honorio Constantinopolim remeavit consulatu Daciani et Symmachi , die decima mensis Novembris. SOCRevertente siquidem Theodosio ab Hesperiis partibus, venit ad eum Amphi
Abbreviated transcription (Latin):
¶Heodo sius igit᷑ imꝑator ĩ roma urbe posi¬
tus multũ profuit ciuitati. alia p̃bendo.⁊
alia utiliter auferendo. Quas tñ res dignas
ꝯfusione prohibuit. Erat ab initio ĩ urbe ro¬
ma domus ĩgenti magnitudine fabricata. in
quã panis fiebat. qui unuerse ciuitati ministͣ¬
bat᷑. hor mancipes tp̃re ꝓcedente. pristina pu¬
blica latrocinia ẽẽ fecerunt. Cũ enĩ eẽnt mole
ĩ locis sb̾terraneis ꝯstitute ꝑ singula coꝵ lat̾a
domuũ tabernas ĩstituentes meretrices in eas
prostrare faciebant. Quatenus ꝑ cas płimos
deciperẽt: Alios qui pro pane ueniebant. Alio
qui ibi pro luxurie turpitudine festinabãt. Ar¬
te namq mechanica ĩ molam de taberna ca¬
debant. & hoc patiebant᷑ maxime pegrini.
Et ita fiebat ut multi usq ad senectutis tp̃s
laboraintes: exinde nõ ꝑnutterent᷑ exire: Estimã¬
tibus eor propinquis eos ẽe defunctos. In hu¬
iusmodi laqueo quidã miles theodosii ĩꝑatoris

Expanded text:
heodosius igitur imperator in Urbe Roma consistens multum profuit civitati, alia praebendo, alia utiliter auferendo. Duas tamen res dignas confusione prohibuit. Erat ab initio in urbe Roma domus ingenti magnitudine fabricata, in qua panis fiebat, qui universae civitati ministrabatur. Horum mancipes, tempore procedente, pistrina publica latrocinia esse fecerunt. Cum enim essent molae in locis subterraneis constitutae, per singula latera earum domnum tabernas instituentes, meretrices in eis prostare faciebant, quatenus per eas plurimos deciperent, alios qui pro pane veniebant, alios qui ibi proluxuriae turpitudine festinabant. Arte namque mechanica in molam de taberna cadebant. Et hoc patiebantur maxime peregrini. Et ita fiebat ut multi usque ad senectutis tempus laborantes, exinde non permitterentur exire: existimantibus eorum propinquis eos esse defunctos. In hujusmodi laqueum quidam miles Theodosii imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
rursus ꝯgregare partes festinabat episco¬
poꝵ. Quo die nec macedonius defuit
ystantinopolitanus: nec basilius antire. Dũ¬
q ambo ĩ unã partẽ ꝯuenissent. denuo ꝗ
circa accatiũ occurrere noluerũt dicentes.
Oportere prius de concilio eici eos ꝗ pri¬
dem fuerant ꝯdemnati & qui accũsabant̃
ĩ presenti. Cumq ꝯtentio cresceret. egressis
cis qui positi ĩ accusatione uidebant᷑. ꝗ
nas ait. Libellũ sibi datũ ab eis qui cũ
accatio erant: celans doginatis ẽẽ dicta
quidam nõ expositionẽ fidei libellũ conti¬
nere iudicantes: mox fidei accatii ꝯscriptio
cũ p̃mio hoc modo relecta est. fides cor¬

Expanded text:
rursus congregare partes festinabat episcorursus congregare partes festinabat episcoporum: quo die nec Macedonius defuit Constantinopolitanus, nec Basilius Ancyrae. Dumque ambo in una parte convenissent, denuo qui circa Acacium erant, occurrere noluerunt: dicentes oportere prius de concilio ejici eos qui pridem fuerant condemnati, et qui accusabantur in praesenti. Cumque contentio cresceret, egressis eis qui positi in accusatione videbantur, enas ait libellum sibi datum ab eis qui cum Acacio erant, celans dogmatis esse dictatiquiddam, non expositionem fidei libellum continere judicantes, mox fidei Acacii conscriptio cum prooemio hoc modo relecta est: No
Abbreviated transcription (Latin):
nus tharsensis p̃sul eccl̃ie uoce magna cla¬
mauit dicens:. Non oportere nouã di¬
ctari fidem. sed dudum ĩ antiochia expositã
tpre dedicationis debere ẜuari. Quo dicto
sequates sunt egressi alterius uͦ partis pro¬
tulerũt fidem antiochia recitatã: quã rele¬
gentes soluerũt illa die conçiliũ. Altera uõ
die ꝯuenientes ĩ oratoriũ seleutie. ianuasq
claudentes: relecte fidei subscripserũt. Sub¬
scribebant aũt etiã pro absentib p̃sentes
lectores atq diaconi per quos rite se ferre
hanc definitionẽ ab sentes profitebant᷑. A cha
eccłia clausa subscriberet᷑ dicentes ea que r
occulte gerunt᷑: ĩprobitatis suspitione plenis¬
sima sunt. hec aut faciebant. uoleutes alia
fidei explanationẽ. Ipse quoq suã p̃paratam
habens legit. ibi quidem iudicib lauritio
& leone: studens ei robur acquirere: hec
gͦ die scda sunt gesta. Textia uõ leonas

Expanded text:
nus Tarsensis praesul Ecclesiae, voce magna clanus Tarsensis praesul Ecclesiae, voce magna clamavit, dicens non oportere novam dictari fidem, sed dudum in Antiochia expositam tempore dedicationis debere servari. Quo dicto sequaces sunt egressi. Alterius vero partis protulerunt fidem Antiochiae recitatam, quam relegentes solverunt illa die concilium. Altera vero die convenientes in oratorium Seleuciae, januasque claudentes, relectae fidei 273 subscripserunt. Subscribebant autem etiam pro absentibus praesentes lectores atque diaconi, per quos rate se ferre hanc definitionem absentes profitebantur. SOCRAecclesia clausa subscriberetur, dicentes: Ea quae occulte geruntur improbitatis suspicione plenissima sunt. Haec autem faciebant, volentes aliam fidei explanationem; ipse quoque eam quam praeparatam habebat legit, ibi quidem judicibus Lauritio et Leonae: studens ei robur acquirere. Haec ergo die secunda sunt gesta. Tertia vero die Leonas
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ querendũ. Mouebatq q̃stionẽ ĩpatoris
diuersa sententia. Cuius litteris nũc de fide
prius agendũ. Nunc de accusatoꝵ ꝯuersa¬
tione legebat᷑. hec causa p̃sentes ad schisma
ꝑduxit. & ĩduas partes sy nodi multitudo
diuisa ẽ. Unius enĩ partis dux erat acha¬
tius cesarie palestine. georgius alexandrie
ursatius tẏri. endoxius antiochie. quos alii
triginta duo secuti sunt. In alia parte fuit
georgius laudonie syrie. so fronius põpeio¬
poleos paflagonie. eleusius quiziti: quos
plurimi sequebant᷑. Cumq placuisset ut
prius de fide questio moueret᷑. hi quide
qͥerant partes acatii. nicenã fidem apte
negauerũt: Aliamq fidem dicrare ntebã¬
tur. Alterius uõ partis nũo pluriores ola
quidẽ niceni concilii receperũt. De ẜmo¬
ne ꝯsubstantialitatis tantũ modo querebat᷑.
multis igit᷑ ĩter alterutros ꝯtentionibus
usq ad uespera generatis: nouissime silua¬

Expanded text:
esse quaerendum. Movebatque quaestionem imperatoris esse quaerendum. Movebatque quaestionem imperatoris diversa sententia; cujus litteris, nunc de fide prius agendum, nunc de accusatorum conversatione, legebatur. Haec causa praesentes ad schisma perduxit, et in duas partes synodi multitudo divisa est. Unius enim partis dux erat Acacius Caesareae Palaestinae, Georgius Alexandriae, Ursacius Tyri, Eudoxius Antiochiae, quos alii triginta duo secuti sunt. In alia parte fuit Georgius Laodiciae Syriae, Sophronius Pompeiopoleos Paphlagoniae, Eleusius Cyzici, quos plurimi sequebantur. Cumque placuisset ut prius de fide quaestio moveretur, hi quidem qui erant partis Acacii, Nicaenam fidem aperte negaverunt, aliamque fidem dictare nitebantur. Alterius vero partis numero pluriores, omnia quidem Nicaeni concilii receperunt: de sermone consubstantialitatis tantummodo querebantur. Multis igitur inter alterutros contentionibus usque ad vesperam generatis, novissime Sylva
Abbreviated transcription (Latin):
fectiono disputabant. Aderant etia excepto¬
res utriusq partis uerba signãtes. que sub
uno apud sabinũ collecta repperiunt᷑. Nos
aũt capitulatim ista describimus. Prima si¬
quidem die leonas iussit uti que uider̃t᷑
dixerunt quãlibet mouendã ẽẽ questionem
nisi reliqui ꝯuenirent. Erant enĩ absentes
ep̃i macedonius ꝯstanti nopolitanus. basiliꝰ
ancyre & alii quidam accusari timentes
& macedonius quidem languorẽ finxit. Pa¬
trophylus oculoꝵ dolorem. & alii similes ad¬
ĩuenerũt occasiones absentie. Dumnq leonas
etiam illis absentib proponẽdam diceret que¬
stionẽ rursus aiebant ep̃i. nõ aliter quicꝙͣ
fieri: nisi ĩpetitoꝵ uita discuteret᷑. Ac cusa¬
ti uamq iam fuerant cyrillus ierosolimo¬
rum. eustachius sebastie arinenie. & alii ꝗ¬
dam. Ob quam rem contentio ĩter p̃sentẽt
exorta ẽ. Alii namq dicebant uitas accusa¬
torũ discutiendas. alii uõ aute fidem nihil

Expanded text:
fectione disputabant. Aderant etiam exceptofectione disputabant. Aderant etiam exceptores, utriusque partis verba signantes; quae sub uno apud Sabinum collecta reperiuntur. Nos autem capitulatim ista describimus. Prima siquidem die Leonas jussit ut quae viderentudixerunt quamlibet movendam esse quaestionem, nisi reliqui convenirent. Erant enim absentes episcopi Macedonius Constantinopolitanus, Basilius Ancyrae, et alii quidam accusari timentes. Et Macedonius quidem languorem finxit, Patrophilus oculorum dolorem, et alii similes adinvenerunt occasiones absentiae. Cumque Leonas etiam illis absentibus proponendam diceret quaestionem, rursus aiebant episcopi non aliter quidquam fieri, nisi impetitorum vita discuteretur. Accusati namque jam fuerant Cyrillus Hierosolymorum, Eustathius Sebastiae Armeniae, et alii quidam. Ob quam rem contentio inter praesentes exorta est. Alii namque dicebant vitas accusatorum discutiendas, alii vero ante fidem nihil
Abbreviated transcription (Latin):
Unc igit᷑ de alia synodo quẽ uelut
ad ĩstar ariminẽsis concilii ĩ oriente
constantius imp̃r. fieri iussit pauca nar-¬
rabo. Erat enĩ pͥmitus ut ĩ nicomedia bi¬
thinie congregarent̃ ep̃i. Quoꝵ ꝯuentũ
contigit consulatu tatiani. & cerealis. octã
die mensis augusti: tractabant gͦ transpo¬
nere synodũ : ĩ uicinam nicee ciuitate.
Quod cũ displicuisset: rursus uolebãt
ĩ tharso cilitie conuenire. Deinde placuit
apud seleutiã isaurie que uocat᷑ aspera
celebrare ꝯcilium. Quod actũ est. cõsu¬
latu eusebii & hipatii. Fuerũtq qui cõ¬
uenerunt numero centum sexaginta.
Cum quib aderat unus ĩ palanio clarus no¬
mine leonas. quo p̃sente questionẽ fidei ꝓ¬
ponendã : impatoris iubebat oraculũ. Simł¬
q p̃ceptũ fuerat adesse lauritiũ militem
isaurie ducem. ut ĩ quo opus ẽẽt ep̃is mini¬
straret. Conuenerũt ergo uicesima septima
die septembris mensis. & sub gestorũ cõ¬

Expanded text:
unc igitur de alia synodo, quam velut adinstar Ariminensis concilii in Oriente Constantius imperator fieri jusserat, pauca narrabo. Egerat enim primitus ut in Nicaea Bithyniae congregarentur episcopi. Quorum contigit consulatu Tatiani et Cerealis , octava die mensis Augusti. Tractabant ergo transponere synodum in vicinam Nicaeae civitatem. Quod cum displicuisset, rursus volebant in Tarso Ciliciae convenire. Deinde placuit apud Seleuciam Isauriae, quae vocatur Aspera, celebrare concilium. Quod actum est consulatu Eusebii et Hypatii . Fueruntque qui convenerunt numero centum sexaginta. Cum quibus aderat unus in palatio clarus nomine Leonas. Quo praesente, quaestionem fidei proponendam imperatoris jubebat oraculum; simulque praeceptum fuerat adesse Lauritium militem, Isauriae ducem, ut in quo opus esset episcopis ministraret. Convenerunt ergo vicesima septima die Septembris mensis, et sub gestorum con
Abbreviated transcription (Latin):
Umq theodo sius bello barbaros supasset.¬
& illi romanos amcos hr̃e dep̃carentur.
causa federis acceptis obsidib thessalonicã ueĩt.
Ubi dum ĩ egritudinẽ incurrisset: ab acolio eiꝰ
ciuitatis ep̃o baptizatus ẽ. Licet a ꝓgenitorib
xp̃ianũ dogina & fidem niceni ꝯcilii sequeret᷑.
Unc igit᷑ baptizari cupiens
uit ep̃m cuius fidei ẽẽt. Quo respondente
qm̃ arriana pestis ĩ illiricũ nõ ualuisset ac¬
cedere. sed ĩuiolatã ab initio fidem nicenumq
ꝯcilium ꝯseruarẽt: Ille libent̾ eius uerba susti¬
piens. baptizatus atq egritudine lib̾atus est.

Expanded text:
umque Theodosius bello barbaros superasset, et illi Romanos amicos habere deprecarentur, causa foederis acceptis obsidibus, Thessalonicam venit. Ubi dum in aegritudinem incurrisset, ab Acolio ejus civitatis episcopo baptizatus est, licet a progenitoribus Christianum dogma et fidem Nicaeni concilii sequeurrisset, baptizari cupiens, vit, cujus fidei esset, quo respondente, quod Ariana pestis in Illyricum non valuisset accedere, sed inviolatam ab initio Nicaeni concilii fidem conservarent, ille libenter verba ejus suscipiens, baptizatus atque ab aegritudine liberatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
bello cedens patem amplector: sed tibi p̃stare
uolens quia omniũ romanoꝵ te sapientẽ eẽ
cognosco. Et hoc modo bellũ propt̾ xp̃ianos
exortũ de parthor regione cessauit. Contgit
enim consulatu honorii tertio decino. & theo

Expanded text:
bello cedens pacem amplector; sed tibi praestare bello cedens pacem amplector; sed tibi praestare volens, quia omnium Romanorum te sapientem esse cognosco. Et hoc modo bellum contra Christianos exortum de Parthorum regione cessavit. Contigit autem consulatu Honorii tertiodecimo et Theo
Abbreviated transcription (Latin):
care contra romanos. qui uenientes ut duas
acies diuidi medios habuere contra romanos.
Porro romani unã ꝑsarum uidentes aciem
contra eam se p̃parabant. aliam nõ uidebãt
que paulatim accessit ad pugnã. Cumq gͦ
iam congressio pene cẽt ĩ opere. dei proui¬
dentie quodam colle exercitus alter apparuit
romanoꝵ cũ duce procopio. Qui cũ uideret
socios ĩ periculo ĩ stabat dorso ꝑsarũ. Tunc ĩ
medio conclusi. qui circũdederant. pͥmo roma¬
nos ĩmomẽto ab eis extincti sunt. Quo st̃o
romani ad glios qui erant ĩ subsidiis positi
concurrerunt. eosꝙ fortit iaculan sunt. Sit
igit qui ĩ mortales appellabant᷑. om̃s mortales
apparuerũt penas exigente xp̃o degente ꝑsaꝵ.
eo ꝙ plurimos eius famulos occidissent. Por¬
ro rex psarũ infortunii sui causam agnoscẽs
simulabat se nescire ꝗđ gestum ẽ: Suscepit¬
q legationẽ dicens. Legatario romanoꝵ nõ

Expanded text:
care contra Romanos. Qui venientes, et in duas care contra Romanos. Qui venientes, et in duas acies divisi, medios habuere Romanos. Porro Romani unam Persarum videntes aciem, contra eam se praeparabant; aliam non videbant, quae paulatim accessit ad pugnam. Cumque ergo jam congressio pene esset in opere, Dei providentia ex quodam colle exercitus alter apparuit Romanorum cum duce Procopio. Qui cum videret socios in periculo, instabat a dorso Persarum. Tunc in medio conclusi, qui circumdederant primo Romanos, in momento ab eis exstincti sunt. Quo facto, Romani ad alios qui erant in subsidiis positi concurrerunt, eosque fortiter jaculati sunt. Sic igitur qui Immortales appellabantur omnes mortales apparuerunt; poenas exigente Christo de gente Persarum, eo quod plurimos ejus famulos occidissent. Porro rex Persarum infortunii sui causam agnoscens, simulabat se nescire quod gestum est. Suscepitque legationem, dicens legatario Romanorum: Non
Abbreviated transcription (Latin):
lauit expetere. Misitq helionẽ uirũ pruden¬
tem & honoratũ ut cũ ꝑsis de pace loquẽt᷑.
Qui dum uenisset mesopotamiã ubi erant
fossata romanoꝵ. misit pro pace petenda le¬
gatarium quendã maximũ uiꝵ eloquentis¬
simũ ardaburii militie magistri consiliariu.
qui pro pace ueniens ad psarũ regem missũ
se nõ ab impatore. sed a ducib asserebat. dicẽs.
quia hoc bellũ pro sui ꝯtemptu neq ꝑuenis-¬
set ad pͥncipem. Cumq psa paratus esset ut
legataris uerba susciperet. quia fame eius labo¬
rabat exercitus: Ueniens nũs qui apud eos
ĩmortaliũ appellat᷑. Est enĩ decem milia ui¬
rorũ ualde fortissimoꝵ nõ prius dixerunt
pacẽ cũ romanis ẽẽ faciendam: quã ip̃i cos
sine custodia constitutos ĩuaderẽt. Quibus
uerbis psuasum ẽ regi ut se apace suspende¬
rent. bunc legatarium quidẽ clausum serua¬
ri fecit. Et misit numerũ ĩmortaliũ demi¬

Expanded text:
lavit expetere, misitque Helionem virum prudenlavit expetere, misitque Helionem virum prudentem et honoratum, ut cum Persis de pace loqueretur. Qui dum venisset Mesopotamiam, ubi erant fossata Romanorum, misit pro pace petenda legatarium quemdam Maximum, virum eloquentissimum, Ardaburii militiae magistri consiliarium; qui pro pace veniens ad Persarum regem, missum se non ab imperatore, sed a ducibus asserebat: dicens, quia hoc bellum pro sui contemptu neque pervenisset ad principem. Cumque Persa paratus esset ut legatarii verba susciperet, quia fame ejus laborabat exercitus, veniens Numerus qui apud ipsos Immortalium appellatur est enim decem millia virorum valde fortissimorum, non prius dixerunt pacem cum Romanis esse faciendam, quam ipsi eos sine custodia constitutos invaderent. Quibus verbis persuasum est regi ut se a pace suspenderet. Tunc legatarium quidem clausum servari fecit, et misit Numerum Immortalium dimi
Abbreviated transcription (Latin):
que uõ congressiones postea prouenerunt:
& quonodo areobindas alter romanoꝵ magi¬
strum militũ fortissimũ ꝑsaꝵ monachũ ĩtere¬
mit. aut quom̃o ardaburius septem fortissios
psar duces ĩsidio captos occidit. Uel quomõ
biatianus alter dux romanoꝵ reliquos sarace¬
nos extinxit. p̃tereundum ẽ ne uidear multũ
a proposita relatione digressus: quę tunc igit᷑
sunt: quomodo aũt hec cognosceret cito. in¬
dicare nõ piget: ĩuenit quendã iurũ animi¬
habitu torporisq fortissimũ noĩe palladiun.
qui tanta uelocitate ueredos agebat: ut trib
dieb ꝑueniret ad teriunos romanoꝵ atq
psar. & rursus totidem remearet ad ꝯstan¬
tinopolim ciuitatẽ. Is enĩ etiã alios romani
imperii t̾minos uelociter transiebat. De quo
quidam eloquẽtissimus sic ait. Iste uir cum
sit lata romana respublica. eam paruulam
sua uelocitate demonstrat. Quẽ etiã psarũ
uictoriam prouenisse. tñ patem nõ dissimu¬

Expanded text:
Quae vero congressiones postea provenerunt, Quae vero congressiones postea provenerunt, et quomodo Areobindas alter Romanorum magister militum fortissimum Persarum monomachum interemit; aut quomodo Ardaburius septem fortissimos Persarum duces insidiis captos occidit; vel quomodo Byatianus alter dux Romanorum reliquos Saracenos exstinxit, praetereundum est, ne videar multum a proposita relatione digressus. SOCRATES, lib. Vsunt. Quomodo autem haec cito cognosceret, indicare non piget. Invenit quemdam virum animi corporisque habitu fortissimum, nomine Palladium, qui tanta velocitate veredos agebat, ut tribus diebus perveniret ad terminos Romanorum atque Persarum, et rursus totidem remearet ad Constantinopolim civitatem. Is enim etiam alios Romani imperii terminos velociter transibat. De quo quidam eloquentissimus sic ait: Iste vir, cum sit lata Romana respublica, eam parvulam sua velocitate demonstrat. Quem etiam Persarum victoriam provenisse, tamen pacem non dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
sarum rex. audiens azazenã regionẽ ab eis e¬
fuisse uastatam ros qui ĩ nisibi clausi uide¬
bant᷑ obsessos. seip̃m cũ magno exercitu p̃pa¬
rauit occurrereilA iratusꝙ romanoꝵ uir¬
tutem: serachẽnoꝵ solatia postulauit. Quor
tunc erat rex alamundarus uir fortis & pre¬
liator. qui du multa milia saracenoꝵ habe¬
ret. ꝑsarũ regi uictoriã promittebat: Seꝙ ei
antiochiam syrie traditurũ s nõ ꝯtigit qđ
putauit. Deus enĩ omnib saracenis quendla
irrationabilem metũ latenter ĩiecit. ita ut pu¬
tarent sibi met romanos ĩsistere turbatiq nͤ
habentes. quo fugerent ĩ fluuiũ eufraten semet¬
ip̃os armati proitiebant. Ubi plus centum
milia uiroꝵ necati atq ꝯsumpti sũt. His ita
prouenientib nisibin obsidentes. eũ audirẽt
psar regem plurimos elefantos adducere ꝑter¬
riti cuncta quidem obsessionis machinamẽta
concremauerũt. & ad propria loca reuersi st

Expanded text:
sarum rex, audiens Azazenam regionem ab eis sarum rex, audiens Azazenam regionem ab eis fuisse vastatam, et eos qui in Nisibi clausi videbantur obsessos, seipsum cum magno exercitu praeparavit occurrere. Miratusque Romanorum virtutem, Saracenorum solatia postulavit. Quorum tunc erat rex Alamundarus vir fortis et praeliator, qui dum multa millia Saracenorum haberet, Persarum regi victoriam promittebat, seque ei Antiochiam Syriae traditurum. Sed non contigit quod putavit. Deus enim omnibus Saracenis quemdam irrationabilem metum latenter injecit, ita ut putarent sibimet Romanos insistere. Turbatique nec habentes quo fugerent, in fluvium Euphratem semetipsos armati projiciebant: ubi plus centum millia virorum necata atque consumpta sunt. His ita provenientibus, Nisibin obsidentes cum audirent Persarum regem plurimos elephantos adducere, perterriti cuncta quidem obsessionis machinamenta concremaverunt, et ad propria loca reversi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ret p̃liorum. It ille uenientib nũtiate ĩ quit
narseo. quia nõ quando tu uolueris romano¬
rũ pugnabunt imꝑatores. Uerũ imꝑator deo
soli spem belli cõmittens. destinauit exercitũ
& quia fideliter deo supplicans. repente impe¬
trauit auxiliũ: hinc datur agnosci. Dum cõ
stantinopolim pro euentu bellorũ estuatio ma¬
gna ꝯsurgeret angeli dei iter agentib ꝑbi
thiniam ad urben ꝯstantinopolim se demon¬
strauerunt. iubentes ut ꝯfiderent & orarent &¬
deo crederent. quia romanos uictoria sequẽt᷑
dicentes se mediatores belli directos a deo. hoc
auditum nõ solum ciuitatẽ sed etiã milites
confortauit. Cumq ad mesopotamiã bellum
fiusset de armenie regione translatũ: romani
psas nisibi clausos fortiter obsidebant᷑. Ligne¬
as turres facientes aduersus eos. easq cõtra
muros applicantes. & plurimos de muris ꝯtͣ
se pugnantiũ ꝑimentes: porro barabanis per¬

Expanded text:
ret praeliorum. At ille venientibus: Nuntiate, inquit, ret praeliorum. At ille venientibus: Nuntiate, inquit, Narseo quia non quando tu volueris, Romanorum pugnabunt imperatores. Verum imperator Deo soli spem belli committens, destinavit exercitum. Et quia fideliter Deo supplicans, repente impetravit auxilium, hinc datur agnosci. Dum igitur Constantinopoli pro eventu bellorum aestuatio magna consur geret, angeli Dei iter agentibus per Bithyniam ad urbem Constantinopolim se demonstraverunt: jubentes ut confiderent, et orarent, et Deo crederent, quia Romanos victoria sequeretur, dicentes se mediatores belli directos a Deo. Hoc auditum, non solum civitatem, sed etiam milites confortavit. Cumque ad Mesopotamiam bellum fuisset de Armeniae regione translatum, Romani Persas Nisibi clausos fortiter obsidebant, ligneas turres facientes adversus eos, easque contra muros applicantes, et plurimos de muris contra se pugnantium perimentes. Porro 371 Barabanes Per
Abbreviated transcription (Latin):
Soluta igit᷑ propter hoc pactis bellũ crudele
cõmissum est. de quo absurdũ nõ est pau¬
ca narrare. Romanoꝵ igit᷑ imꝑator mi¬
sit exercitũ cui p̃fuit militie magister arda¬
burus. Is enĩ persicam regionẽ ꝑ armenie
fines ĩgrediens. imã eius proiuntiã azam̃se
ualde uastauit. Cui cũ plurimo exercitu nar¬
seus dux parthoꝵ regis occurreret. factaq cõ¬
gressione deuictus est. Quo facto. cogitauit
ꝑ me sopotamiã romanoꝵ ꝓ uintiã sine custo¬
dia consistentẽ inuadere. Et hor modo de
romanis ulcisci. sed ro manorũ ducem narsei cõ¬
silium latere nõ potuit. Dep̃datus enĩ azatenã
uelociter regionem & ipse mesopotamiã uenit
Et ideo narseus licet multũ habuisset exercitũ.
romanoꝵ t̾ras ĩtroire nõ potuit. Sed ueniens
ad nisibin ꝑsarum ciuitatẽ ĩ confinio ꝯstitutã
ardaburio mandauit ut diem & locũ statue¬

Expanded text:
Solutis igitur propter hoc pactis, bellum crudele Solutis igitur propter hoc pactis, bellum crudele commissum est. De quo absurdum non est pauca narrare. Romanorum igitur imperator misit exercitum cui praefuit militiae magister Ardaburus. Is enim Persicam regionem per Armeniae fines ingrediens, unam ejus provinciam Azamensem valde vastavit; cui cum plurimo exercitu Narseus dux Parthorum regis occurrit, factaque congressione devictus est. Quo facto, cogitavit per Mesopotamiam Romanorum provinciam sine custodia consistentem invadere, et hoc modo de Romanis ulcisci. Sed Romanorum ducem Narsei consilium latere non potuit. Depraedatus enim Azazenam velociter regionem, et ipse in Mesopotamiam venit. Et ideo licet multum habuisset exercitum, Romanorum terras introire non potuit; sed veniens ad Nisibin Persarum civitatem in confinio constitutam, Ardaburo mandavit ut diem et locum statue
Abbreviated transcription (Latin):
eius filius barbarus ei suctessit. Hinc
ĩstigatus a magis. crudelib torquebat sup¬
plitiis xp̃ianos. Cumq xp̃iani apud persas ⁊¬
opprimerent᷑. confugiunt ad romanos eoꝵ
petentes auxilium. Quos atticus ẽp̃s libent̾
excipiens eosq quantũ erat possibile fouẽs
que gesta fuerant theodosio nũtiauit ĩꝑato¬
ri. Eo quoq tp̃re etiã alia causa prouene¬
rat.que romanos persis faciebat ĩfensos. Qm̃
perse aurifossores quos a romanis ad mer¬
cedes acceperant reddere otemirebãt. & quia
onera negotiatorĩẽ romanorũ iuolent abstu¬
lerant. Cum illa g ĩgratitudine etiam xp̃ia¬
norr ad romanos confugientiũ est adiecta.
M ox gͦ ꝑsaꝵ rex legatos mittit repetens fu¬
gientes. Porro romani nequaquã ad si con¬
fugientes reddere uoluerũt. Non solũ sup¬
plices liberare studentes. sed pro xp̃iauitate
libenter oĩa sustinere. quã obrẽ demicare ꝙͣ
ꝑituros xp̃ianos tradere potius elegerunt.

Expanded text:
ejus filius Barabanes ei successit. Hic ejus filius Barabanes ei successit. Hic instigatus a magis, crudelibus torquebat suppliciis Christianos. Cumque Christiani apud Persas opprimerentur, confugiunt ad Romanos, eorum petentes auxilium. Quos Atticus episcopus libenter excipiens, eosque quantum erat possibile fovens, quae gesta fuerant Theodosio nuntiavit imperatori. Eo quoque tempore etiam alia causa provenerat quae Romanos Persis faciebat infensos: quoniam Persae aurifossores quos a Romanis ad mercedem acceperant, reddere contemnebant, et quia onera negotiatorum Romanorum violenter abstulerant. Cum illa ergo ingratitudine, etiam Christianorum ad Romanos confugientium est adjecta. Mox ergo Persarum rex legatos mittit, repetens fugientes. Porro Romani nequaquam ad se confugientes reddere voluerunt: non solum supplices liberare studentes, sed pro Christianitate libenter omnia sustinere. Quamobrem dimicare quam perituros Christianos tradere potius elegerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
A si quidem tempestate. iudeus ꝗdam
seductor. ficta xp̃ianitate/ crebro ba¬
ptizabat᷑: & hac arte pecunias ogregabat. Cũ¬
ꝙ mulais heresib illusiset arrianoꝵ. atq¬
macedonianor postremo ad eccłiam uenit
orthodoxoꝵ. Cui dum tempus ieiunioꝵ fuiss
impositũ. multisq adhiic dieb occuparetur.
cepit festinare. ut quasi ĩ feruenti studio ba¬
impletus. deducit᷑ iudeus ad baptizandum.
Tunc dei quedam nsibilis uirtus aquã dis¬
parere p̃cepit. Cumq pñtes nõ cogitantes dei
uirtutẽ. aquã per cuniculũ propriũ defluxisse
suspicarent᷑ Diligenter undiq clausum rur¬
sus impleuerũt fontem. & denuo deducto
iudeo aqua disparuit. Tunc sacerdos. Ꝙd
mali ĩ quit fecisti. o homo. an certe nesciens
baptisma iam potitus es. Ob hanc reni cu
diuersi concurrerent: quidam udeũ recogͦ¬
uit quẽ baptizatũ ab attico ẽp̃o ip̃e susceꝑat.
& hoc modo illius fraus uniu̾sis apparuit iẜ.
Nterea defuncto sdigerdo rege psaru

Expanded text:
a siquidem tempestate Judaeus quidam seductor, ficta Christianitate, crebro baptizabatur, et hac arte pecunias congregabat. Cumque multis haeresibus illusisset Arianorum atquMacedonianorum, postremo ad Ecclesiam venit orthodoxorum. Cui dum tempus jejuniorum fuisset impositum, multisque adhuc diebus occuparetur, coepit festinare ut quasi in ferventi studio baimpletus, deducitur Judaeus ad baptizandum. Tunc Dei quaedam invisibilis virtus aquam disparere praecepit. Cumque praesentes, non cogitantes Dei virtutem, aquam per cuniculum proprium defluxisse suspicarentur, diligenter undique clausum rursus impleverunt fontem. Et denuo deducto Judaeo aqua disparuit. Tunc sacerdos: Quid mali, inquit, fecisti, o homo? An certe nesciens baptismo jam potitus es? Ob hanc rem cum diversi concurrerent, quidam Judaeum recognovit, quem baptizatum ab Attico episcopo ipse susceperat, et hoc modo illius fraus universis apparuit. nterea defuncto Isdegerde rege Persarum,
Abbreviated transcription (Latin):
athanasiũ ad iuditiũ regulant euocauit. Ille
continuo euocatione suscepta uenit. Caluniaꝵ
uõ sartinatores nome quidẽ profecti nõ sunt
scientes facile suũ posse capi mendatiũ. Sed
uidentes oues pastore desolatas lupũ suꝑ easi
pro pastore ꝯstituerunt idest gregoriũ. Qi
sex amuis bestiis ferocib crudelius usus: penã
malitie sue soluit ab omnib amarissime laniatꝰ¬
Thanasius aũt ueniens ad ostantẽ.Uii.
postꝙͣ ꝯstantinus iunior fuerat bello de¬
functus: arriane cohortis cũ gemitu refere¬
bat ĩsidias & bellũ ꝯtra apłicam fide gestũ.
patrisq eius nomẽ maximiq conailii ab illo
celebrati memorabat. Et qm̃ cõmuni lege
sẏnodus roborata uideret᷑. Hec ĩsinuãdo cũ
lacrimis: ad paternũ zelũ excitauit ĩpatorẽ.
Mox namq ut hec audiuit. mãdauit fratri
monens ut paterne pietatis ĩuiolabilẽ ẜuaret

Expanded text:
Athanasium ad judicium regulariter evocavit. Ille Athanasium ad judicium regulariter evocavit. Ille continuo evocatione suscepta venit: calumniarum vero sarcinatores Romam quidem profecti non sunt, scientes facile suum posse capi mendacium. Sed videntes oves pastore desolatas, lupum super eas pro pastore constituerunt, id est, Gregorium, qui sex annis bestiis ferocibus crudelius usus, poenam malitiae suae solvit, ab omnibus amarissime laniatthanasius autem veniens ad Constantem, postquam Constantinus junior fuerat bello defunctus, Arianae cohortis cum gemitu referebat insidias, et bellum contra apostolicam fidem gestum, patrisque ejus nomen maximique concilii ab illo celebrati memorabat, et quoniam communi lege synodus roborata videretur. Haec insinuando cum lacrymis, ad paternum zelum excitavit imperatorem. Mox namque ut haec audivit, mandavit fratri, monens ut paternae pietatis
Abbreviated transcription (Latin):
sent. Quod ĩter sacerdotes & eos discor¬
diam generaret. Hinc gͦ athanasiũ & eius
sectatores accusans ĩsidias ĩstruebat. huiꝰ
coopatores erant eusebius & theognius. &
theodorus pirinthius. qui eloquentior ui¬
debat᷑. Et scripsit explanationes euãgłioꝵ
quẽ plurimi eracliotem uocant. Isti nãq
sepius uidentes ĩꝑatorẽ. reuersionẽ atha¬
nasii multoꝵ causam asserebant ẽẽ ma¬
lorum & nõ solum egi ptũ. sed etiã palestina
& fenicem uicinasq gentes: eius gr̃a dicebãt
ẽẽ turbatas. Pro inde huiusmodi uerbis leuis¬
simã obsidentes ĩꝑatoris ĩtentionẽ. suaserũt
ut athanasiũ ab eccłia rursus expellerẽt. Q
agnoscens eoꝵ consiliũ ad ꝑtes hesperias abiit.
Crum cusebius euisq ꝯsortes calunas .ui.¬
ĩ athanasiũ factas: iulio romano pontifici
destinauerũt. Qui eccłiasticam sequens legem
etiã ip̃os rome uenire p̾cepit. & uenerabilem

Expanded text:
sent, quod inter sacerdotes et eos discorsent, quod inter sacerdotes et eos discordiam generaret. Hinc ergo Athanasium et ejus sectatores accusans, insidias instruebat. Hujus cooperatores erant Eusebius et Theogonius, et Theodorus Perinthius, qui eloquentior videbatur, et scripsit explanationes Evangeliorum, quem plurimi Herocleioten vocant . Isti namque saepius videntes imperatorem, reversionem Athanasii multorum causam asserebant esse malorum; et non solum Aegyptum, sed etiam Palaestinam, et Phoenicen, vicinasque gentes ejus gratia dicebant esse turbatas. Proinde hujusmodi verbis levissimam obsidentes imperatoris intentionem, suaserunt ut Athanasium ab Ecclesia rursus expelleret. Qui agnoscens eorum consilium, ad partes Hesperias abiit.Verum Eusebius ejusque consortes calumnias in Athanasium factas Julio Romano pontifici destinaverunt. Qui ecclesiasticam sequens legem, etiam ipsos Romam venire praecepit, et venerabilem
Abbreviated transcription (Latin):
& constantinus ĩpator ꝯstantini ma¬
ioris filius. dum nitit᷑ ĩuadere partes iu¬
nioris fres ꝯstantis circa aquileiam ꝯgres¬
sione stã ꝑimit᷑ consulatu acindini & ꝓeli.
dentaliũ quidem partium: ꝑuenit ad cõ¬
stantẽ orientalis aũt ad ꝯstantium. Theo
Situr tp̃r quo ꝯstantinus doritus.U.
ad ꝑenne transiuit ĩꝑium. testamento
filiis temporale distribuens regnũ: Hulls
sibimet cõmendato: suũ credidit testamẽ¬
tum: Precipiens eũ constantio dari qui
ĩter alios uidebat᷑ ẽẽ iuicinior. & prius ue¬
nire posse credebat᷑. Hinc iste ꝯstantio
factus notus tradito testam̃to. accepit ad
cum ĩgrediendi fiduniã. Qui uidens facile
ꝯstantii uoluntatẽ & uelut calamũ uentis
a ccedentib agitari. p̃sumpsit ꝯtra euãgłita
doginata bellũ assumere. & aduersus eccłas
asprimã erigere tẽpestatẽ. Dicebat eĩ esse
culpabiles. qui cõsubstantialitatis uocẽ que
scripta nõ ĩueniret᷑. ĩ fidei doctrina posuis¬

Expanded text:
 Constantinus imperator, Constantini majoris filius, dum nititur invadere partes junioris fratris Constantis, circa Aquileiam congressione facta perimitur, consulatu Acindyni et Procli . dentalium quidem partium pervenit ad Constantem, orientalis autem ad Constantium. SOgitur tempore quo Constantinus ad perenne transivit imperium, testamento filiis temporale distribuens regnum nullussibimet commendato suum credidit testamentum: praecipiens illud Constantio dari, qui inter alios videbatur esse vicinior, et prius venire posse credebatur. Hinc iste Constantio factus notus, tradito testamento accepit ad eum ingrediendi fiduciam. Qui videns facilem Constantii voluntatem, et velut calamum ventis accedentibus agitari, praesumpsit contra evangelica dogmata bellum assumere, et adversus Ecclesias asperrimam erigere tempestatem. Dicebat enim esse culpabiles qui consubstantialitatis vocem, quae scripta non inveniretur, in fidei doctrina posuis
Abbreviated transcription (Latin):
nium distulit statuere u̾bis ep̃m. Irasce¬
bat᷑ enĩ & aduersus cũ. nõ solum ꝗa p̾t̾
eius uoluntatẽ fuerat ordinatus. sed quia
propt̾ seditiones ĩter eũ paulũq factas
ptus. Dimittens gͦ eum missas facere ĩ ecc̃
solũ ĩ qua fuerat ordinatus: Denuo ẽ ꝓfectꝰ
in antiochiam

Expanded text:
nium distulit statuere urbis episcopum; irascenium distulit statuere urbis episcopum; irascebatur enim et adversus eum, non solum quia praeter ipsius voluntatem fuerat ordinatus, sed quia propter seditiones inter eum Paulumque factas ptus. Dimittens ergo eum missas facere in ecclesia solum in qua fuerat ordinatus, denuo est profectus in Antiochiam