comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tort potr. sm ei que ꝓponerentur. ñ
nc̃cititẽ hr̃oib ꝑositam. s arbitrium
Lremissum. Gicius sticho suo suo lib¬
tatem dedit. suones sic dedit quero
anro ꝑ cum gesta ita putan debeat. ũ
dãpna que cãsu contingerũt ad hon
reliquorum nonptincant r innegõ¬

Expanded text:
t secundum ea quae proponerentur non necessitatem heredibus impositam, sed arbitrium permissum. Titius Sticho seruo suo libertatem dedit, si rationes sic dederit: quaero, an ratio per eum gesta ita putari debeat, ut damna, quae casu cont‹i›gerunt, ad onus reliquorum non pertineant. re
Abbreviated transcription (Latin):
sit meia scb̾ cimi solum fura
He cnim ure utimurut fur¬
tum sine contẽtatione no fia
qr ⁊ opeiftrre uł consiliũ daẽ
tunc norent cum socuta cõtcta¬
tio est Giquis asinum meu̾
sulenti Rpsi c̾ca equos quib
cuis de̾ itigrã subiociss quis ẽ
suas ꝓponcbatur. fuiti ita dem̃
tene sifurandi animo id fe

Expanded text:
sit, Mela scripsit eum solum furti hoc enim iure utimur, ut furtum sine contrectatione non fiat. quare et opem ferre uel consilium dare tunc nocet, cum secuta contrectatio est. Si quis asinum meum nsulenti rescripsi circa equos, quibus eiusdem rei gratia subiecisse quis equas suas proponebatur, furti ita demum teneri, si furandi animo id fe
Abbreviated transcription (Latin):
utilissimum ẽ sicutugitur de
uiapublica itficienoa int̾dic¬
tum ꝓpositum ẽ ita ⁊̃ denpa fu¬
minis mimienda ponendũ
fuit. ¶Mcrito adicit dum ne
obid nauigatio det̾ior fiat illa
cnim sola refectio tolleranda
tatem ꝑsonefihoc int̾dictum
exp̃ssum ẽ ut dãpni infecti ĩ
annos dece uir bom arbitͣtu
uł caucatur uł satisdctur/ dabĩ
autem satis uiginis. S is quitrã
flumen possidebuntficnimcu¬
randum fuit. ut cis anteopus

Expanded text:
de via publica reficienda interdictum propositum est, ita etiam de ripa fluminis munienda proponendum fuit. Merito adicit "dum ne ob id navigatio deterior fiat": illa enim sola refectio toleranda etatem personae: et hoc interdicto expressum est, ut damni infecti in annos decem viri boni arbitratu vel caveatur vel satisdetur. Dabitur autem satis vicinis: sed et his, qui trans flumen possidebunt. Etenim curandum fuit, ut eis ante opus
Abbreviated transcription (Latin):
ra quisponda tͥ comodant cũ
cneres adpondus. furti eũ tem
ssiquis fuo mes ꝑsuafit ut no¬
men suum puta ex instiõ ẽp¬
toris toller ⁊ mela scͥpsitacgo
pute finiti agendum. s sisuo p¬
asr sit ut taqulas meas de
nem dandam. ¶Silinea mar¬
rete sint. siuasa siniepta sĩt
nĩuis erit dicendus. O nr̃ui
meus quiht peculii administ̾¬
cionem lib̾am pactus sit cum
cononconationis causa qui
iemcius ꝑecculiart̃ sumpuat.
recte actum iutctur quamuis
cnim comino queratur furti
consequens ẽ ut si forte a fure
ec̃ uiteatur. similit᷑ iocte tñsac¬
tum urtcatur siquis iurau̾it
sc fuitum non fecisse. deuide¬

Expanded text:
ra quis pondera tibi commodauit, cum emeres ad pondus: furti eum uendSi quis seruo meo persuaserit, ut nomen suum ex instrumeonis tolleret, et Mela scripsit et ego puto furti agendum. Sed si seruo persuasum sit, ut tabulas meas desdolo actionem dandam. Si linea marreptae sint. si uasa subrepta sint, numerus erit dicendus. Si seruus meus, qui habebat peculii administrationem liberam, pactus siteo non donationis causa, qui rem eius peculiarem subripuerat, recte transactum uidetur: quamuis enim domino quaeratur furti consequens est, ut, si forte a fure esse uideatur, similiter recte transactum uideatur. Si quis iurauerit se fu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ itadolusht̃ in se ⁊ uim. ⁊ sine
ui siquid calide aomissum est
cq continetur. drpni pretor
inquitom ma ergo dãpnaoti¬
net ⁊ clam destinꝰas non puto
lentia ꝑmixta sunt ⁊̃quis rocte
diffiniet. siquid dolo malo ad¬
misit quid non ui non cotin̾i
hoc edcõ ⁊siquidem hominib
corctisasisinc ui dummo do¬
lo sit admissum ad hoc cdcms
spoctare cctm̃ ncq furti acco
ncꝙ logis aquilie contribute
sunt in sxc edicto licet int̾du
comunes sint cum hoc edco na
Iuł scͥbit cum qui ui rapuit furẽ
c̃ẽ inprobiorem⁊ siquid dãpĩ
res ee bonis uapta sit.¶Siquis
int̾ corctos fu̾it ⁊ quidꝰ aut rap¬
uit aut dãpni dedit hac accoe
tenctur. s utrum hoc sol contin¬
cat edictum ꝙ dolo malo hõr¬
bo ndo coactis dãpnum dat̃
sit uł raptum sit an anũo ꝙ
dolo malo rei raptum ul dap¬
num datum sit ab alio hom̃ie¬
sint coacti qr̃ ⁊ melus cẽ dicit᷑
⁊hoc contineri ut omnia hec
contineĩtur ꝙec corctis aba¬

Expanded text:
t. ita dolus habet in se et uim: et sine ui si quid callide admissum est, aeque continebitur. 'Damni' praetor inquit: omnia ergo damna continet et clandestina. sed non puto lentia permixta sunt. etiam quis recte definiet, si quid solus admiserit quis non ui, non contineri hoc edicto, et si quid hominibus coactis, etiamsi sine ui, dummodo dolo sit admissum, ad hoc edictum spectare.Ceterum neque furti actio neque legis Aquiliae con tributae sunt in hoc edicto, licet interdum communes sint cum hoc edicto: naus scribit eum qui ui rapit furem esse improbiorem, et si quid damni cres ex bonis rapta sit.Si quis non inter coactos ipse fuerit et quid aut rapuerit aut damni dederit, hac actione tenetur. sed utrum hoc solum contineat edictum, quod dolo malo hominibus a reo coactis damnum datum sit uel raptum, an uero quod dolo malo rei raptum uel damnum datum sit, licet ab alio hominesetiam hoc contineri, ut omnia haec contineantur et quod ex coactis ab a
Abbreviated transcription (Latin):
scpatio non postuletur. ¶Dei
aut omnibr. anamittenda sep¬
atio sit nec ne pretoris ent uel
presidis noticio nulluis altius

Expanded text:
atio non postuletur. De his autem omnibus, an admittenda separatio sit nec ne, praetoris erit vel praesidis notio, nullius alterius
Abbreviated transcription (Latin):
s: ⁊quotiens quis lib̾tinum quid
confitctur lib̾tum autẽ ganscuso
negat. Iõ preiudicium datur. roctui
aut̃ altutro desidante s actoris ptib
semꝑ quisc pr̃onum dicit fungit᷑

Expanded text:
 quotiens quis libertinum quidem se confitetur, libertum autem Gaii Seii se negat, idem praeiudicium datur. redditur autem alterutro desiderante: sed actoris partibus semper qui se patronum dicit fungitur
Abbreviated transcription (Latin):
Uipene ẜuefficuntur. indubi¬
tate manumitte non possut
quia ⁊ ip̃ifui sunt ̃ nccrei ci¬
pitilium criminu᷑ manimut¬
te suos suos possunt.ut ⁊ sc̃atu
censint diuirs quo: pus cilph¬
innio Rpsit. lib̾tatos abco qui
iam lege cornelia dãpnatus
eẽt. ulcum futur ꝓspicet ut da¬
ynarctur suis datis. nõ cõpet̾e.¬
Sncquid illos adiustam lib̾ta

Expanded text:
ur, indubitate manumittere non possunt, quia et ipsi serui sunt.Sed nec rei capitalium criminum manumittere seruos suos possunt, ut et senatus censuit.Diuus quoque Pius Calpurnio rescripsit libertates ab eo, qui iam lege Cornelia damnatus esset uel, cum futurum prospiceret ut damnaretur, seruis datas non competere.Sed ne quidem illos ad iustam
Abbreviated transcription (Latin):
res .p. destituatur. ¶Si dno filii ĩ
patris pot̾ate sunt. eotẽ tp̃r mu¬
nem coꝵ pat̾ sustine no ꝯpellit᷑.¬
¶ris qui duos filios relinque¬
bat. nich de expediendis muub̾
alterius filii ex cõmini pr̃imõio
suppͥmis sins cauit. ꝓprus sũp¬
nera expedierit.Dem¬

Expanded text:
stituantur.Si duo filii in patris potestate sint, eodem tempore munera eorum pater sustinere non compellitur.Si is, qui duos filios relinqu‹e›bat, nihil de expediendis muneribus alterius filii ex communi patrimonio supremis suis cauit, propriis sumpnera expedierit.
Abbreviated transcription (Latin):
sciuicrit furtimũ ẽẽ ꝯstit si dep̾¬
h̾ndatur ip̃m putauit furẽ
maĩfestũ eẽ. si nescierit neutr̃¬
qr dep̾hnsꝯ nõ sit. ¶Si unus
sus tuus anxiss. ⁊ abstuliss
alt̾ haurendo dep̾hns eet.
poris noĩc noc mamfesti al¬
teriꝰ inanifesti. tenebis. ¶ Ip.¬

Expanded text:
scierit furtivum esse, constat, si deprehendatur, ipsum dumtaxat furem manifestum esse, si nescierit, neutria deprehensus non sit. Si unus servus tuus hausisset et abstulisset, alter hauriendo deprehensus esset, prioris nomine nec manifesti, alterius manifesti teneberis. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
sit etiam apd̃ eũtem indicẽ cad
niã petati Sinero in furti iudi
bec qͣnti sua int̾fuit si tabul¬
as nactus nõ eẽt. ¶Delege
acquilia maior q̃o est ꝙ̃ adi

Expanded text:
sit etiam apud eum iudicem eadem niam petat: si vero in furti iudicobet, quanti sua interfuerit, si tabulas nanctus non esset. De lege Aquilia maior quaesti
Abbreviated transcription (Latin):
anallam capint quis. ul cela¬
Bierit furtũ nõ ẽẽ nec enĩ fcm
q̃ritur s causa faciendi. c̾ ãt
faciendi libido fuit. nõ fc̃m fu
itũ ⁊ idõ etiã cũ qui fores m̾e¬
tricis effregit libidĩs eã et sures
nõ abco inducti s alias ĩgre¬
ssi mctuas res egrosse fũnt fu¬
iti nõ tencri an cũ lege fauia
teneatur qui suppͥssit scortur
libidĩs cĩ et nõ puto tem̾. et
iticciam ex fcõ cũ ĩcidisset. di¬
xit hic cuĩ turpius facit. q̃ qui

Expanded text:
llam rapuit quis vel celavit, furtum non esse: nec enim factum quaeritur, sed causa faciendi: causa autem faciendi libido fuit, non furtum. et ideo etiam eum, qui fores meretricis effregit libidinis causa, et fures non ab eo inducti, sed alias ingressi meretricis res egesserunt, furti non teneri. an tamen vel Fabia teneatur, qui subpressit scortum libidinis causa? et non puto teneri, et ita etiam ex facto, cum incidisset, dixi: hic enim turpius facit, quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbõnos hant qui possũt mo¬
ri pendente ꝯditõnelant pu¬
ta me pctisse creditũ et quia¬
testes et signatores qui rem
mcinissent p̃sentes nõ hrem¬
furti agam eorũ memoriã et¬
p̾senciã ad ficem credite pocm̃c¬
uti possim.lp̃.
fecit nec usucapi res põt. s et
furti actione tenetur ꝙͣuis ⁊
tutele accõne agi cũ co possit.
Qd̾ intutore scriptũ est idem
crit et incuratore adolescen
accidit. ut is quidem qui opẽ
tulit furti nec manisesti isa

Expanded text:
onem habeat, qui possunt mori pendente condicione? auta me petisse creditum et, quiaestes et signatores, qui rem meminis‹s›ent, praesentes non habefurti agam, eorum memoria eaesentia ad fidem creditae pecuuti possum. 33 facit nec usucapi res potest. furti actione tenetur, quamvis et tutelae agi cum eo possit. quod in tutore scriptum est, idem erit et in curatore adulescentaccidit, ut is quidem, qui opem tulit, furti nec man
Abbreviated transcription (Latin):
quis fugitiui fur esse ceperit.
quasi uidcatur eius oꝑe et cõ¬
silio ciꝰ furtũ fcm̃. tem placu¬
it. cũ qui filio. uł ẜuo. uł uxor
opem fert furtum sacientib:
furti tcñ ꝙͣuis ip̃i fuiti accio¬
ait. si cum reb aufeig̾it fugiti
uus posse furti actione solla
suasint. et ambo simł aufu¬
gint. alt̾ altiꝰ fur nõ est: qͥd
ergo si Inuicẽ ambo se celau¬
iincẽ fures ant et põt dici
Alt̾um alt̾ius furẽ ce. ꝙadmn¬

Expanded text:
quis fugitiui fur esse coeperit, quasi uideatur ope consilio eius furtum factum. Item placuit eum, qui filio uel seruo uel uxori opem fert furtum facientibus, furti teneri, quamuis ipsi furti actioait, si cum rebus aufugerit uus, posse furti actione sollicsuaserunt et ambo simul aufugerunt, alter alterius fur non est. quid ego, si inuicem se celauuicem fures sint. et potest dici alterum alterius fure
Abbreviated transcription (Latin):
Si alu singulos suripuissent
tenerẽtur quasi alt̾ alt̾is noĩe
opem tulissent quemadmn rex
tussis quo adipicrit ag̾c tec̃
furci ita poto. Si aliquis euim

Expanded text:
si alii singulos subripuissent, tenerentur, quasi alter alterius nomine opem tulisset: quemadmodum rtus sis, quoad is perit, agere tecum furti ita potero, si aliquis eum
Abbreviated transcription (Latin):
res non male dicentuitõ de
salicto dicendum ẽ¶ ⁊ siqui
saliginca uirgas instituendi
salicti causa defixerit. hocq
ante quam radices eg̾int suc¬
cidantur aut cuellantur rocte
pomp scbit. non posse agi dear¬
borib succisi Icum nulla arbor
pe dicatur que tadicem no
concepitꝙsiquis exscminano
i. stup̃ituꝰ arborem tnͣstulerit:

Expanded text:
res non male dicentur.Idem de salicteto dicendum est.Sed si quis saligneas uirgas instituendi salicti causa defixerit haeque, antequam radices coegerint, succidantur aut euellantur, recte Pomponius scripsit non posse agi de arboribus succisis, cum nulla arbor proprie dicatur, quae radicem non conceperit.Quod si quis ex seminario, id est stirpitus arborem transtulerit,
Abbreviated transcription (Latin):
unc hꝓpͥetas cum poss¬
essione udco non denegatin
cunt̾ictum utipossidetis. qui
cepit it̃ uendicari non eĩ udeͣ
tc̃p quo eant inc̾rsilego dñiũ
nec ẽ simile fugitiuo. namq
fugituus idcc̃o a nob̾ possi¬
di udctim nc ip̃e nos princt
possõne at in lapidib. duisũ¬

Expanded text:
 proprietas cum possessione: et ideo non denegatur ei interdictum uti possidetis, qui coepit rem vindicare: non enim videtur tempus, quo erant mersi. ego dominium nec est simile fugitivo: namque fugitivus idcirco a nobis possideri videtur, ne ipse nos privet possessione: at in lapidibus di
Abbreviated transcription (Latin):
precarum sut puta ẜuus meus¬
rogauit. mͥacquisuut precanu.
uel quis alius qui uiri meo sub¬
iectui ẽg̃tem sirem meam pre¬
cano rogauerim. rogaui quid
precanõ. s non h̾oo preçanum
Idcco quia receptum ẽ. rei suc
preciriũ ñ cẽftem quiprecnu
ad tp̃x iogauit. finito tyr̃ea si ao
hoc tp̃c nõn rogauit. tñ precino
possidere mdctur intelligitur
cnim dominus cum̃ patitureu̾
qui precaro rogauit possidere:

Expanded text:
precario. ut puta seruus meusogauit: mihi adquisiit precarium: uel quis alius, qui iuri meo subiectus est.Item si rem meam precario rogauero, rogaui quidem precario, sed non habeo precario idcirco, quia receptum est rei suae precarium non esse.Item qui precario ad tempus rogauit, finito tempore, etiamsi ad hoc temporis non rogauit, tamen precario possidere uidetur: intellegitur enim dominus, cum patitur eum qui precario rogauerit possid
Abbreviated transcription (Latin):
ut possim ituoc.nt. cum mutiuo
uoluntatemsitaq cumquid pre¬
cmo rogatumẽ non solum hoc
int̾licto utipossumus. s ⁊ p̾scͥp¬
tis u̾bis actione. que merbona
ficcroritur. ¶re precino indet¬
qui possõne uł corporis. uł nris
ad cp̃tusc̃ exhac solum modod
preces adhibuit. ⁊ impetrauit.
sbi possidcre. aut uti liceat.ul
t liccat uł ut intectum ul inãte¬

Expanded text:
ut possim revocare, cum mutavero voluntatem. itaque cum quid precario rogatum est, non solum hoc interdicto uti possumus, sed etiam ptis verbis actione, quae ex bona fide oritur. Habere precario videqui possessionem vel corporis vel iuris adeptus est ex hac solummodo preces adhibuit et impetravit, bi possidere aut uti liceat: Pai liceat vel ut in tectum vel in
Abbreviated transcription (Latin):
sqͥ rogauit ꝙ precaro infun¬
do moretur. non possidet.s po¬
sõ apudcum qui concessit re¬
manetinam ⁊ fructuarius in
ait. cum qui ui ałter deiẽcit. et
abcodem prccano rogauit. desi¬
uere ui posside. ⁊ incipere p̾cario
neq existimare sibi ip̃m cãm
possõnis mutart cũ uoluntate
cuis quem deicc̃ ceỹ precano po¬
ssidenam si abeodem emissetã¬

Expanded text:
Is qui rogavit, ut precario in fundo moretur, non possidet, sed possessio apud eum qui concessit remanet: nam et fructuarius, inait eum, qui vi alterum deiecit et ab eodem precario rogavit, desinere vi possidere et incipere precario, neque existimare sibi ipsum causam possessionis mutare, cum voluntate eius quem deiecit coeperit precario possidere: nam si ab eodem emisset
Abbreviated transcription (Latin):
flucbatnonidco minus ꝑhenꝰ¬
ne est. ¶luminum q̃¬
dampublica sunt. quedam ñ
publicum flumen ẽe. cassus de¬
finit. ꝙ phenne sit hec ẽ sñia cisi
quam ⁊clsus probat uidetur
fumina publici ꝑtinet. si aut̃
flumen priuatum sit. cessabit
int̾dictum/nicħ enim differt
acceteris locis priuatis flumen
priuatum. ERipa aut ita rocte
definictur. ad ꝙ siume contin
natinalemngorem cursuᷤ su
ul mariuł qua alia rõne adtẽ¬
ꝑus ad cituit. npas non mutat
nemo demq dixit nilum qͥ
incitmento suo egiptumoy¬
it. ripas suas mutare ul amplia¬
itnam cum ad ppetuam sin
meñsuram redicrit. nꝑe aluci
cius minuende sunt sitũ fiu¬
men naturalit cituit ut poc¬
tuum incitmentum natus
sit.ul alio flumine ad mixto.
dicendum ẽ rip̃as quoꝙ cum.
mutassesquem ad modumsi
aluco mutato. alias cepit curre¬
¶uisula inpublico flumine
fiit nata.inꝙ ca. aliquid fact¬
at fiat. non uioctur inpublico.
ficri illa crim insula aut occu¬
pantis c̃. silimitati agri funt.

Expanded text:
non ideo minus pene est.Fluminum qpublica sunt, quaedam non. publicum flumen esse Cassius d perenne sit: haec sententia Cassii, quam et Celsus probat, uidetur flumina publica pertinet: si autem flumen priuatum sit, cessabit interdictum: nihil enim differt a ceteris locis priuatis flumen priuatum.Ripa autem ita recte definietur id, quod flumen continet naturalem rigorem cursus sui vel mari vel qua alia ratione ad tempus excrevit, ripas non mutat: nemo denique dixit Nilum, qui incremento suo Aegyptum operit, ripas suas mutare vel ampliare. nam cum ad perpetuam sui mensuram redierit, ripae alvei eius muniendae sunt. si tamen naturaliter creverit, ut perpetuum incrementum nanctus sidicendum est ripas quoque eum mutasse, quemadmodum si alueo mutato alia coepit currere.Si insula in publico flumine fuerit nata inque ea aliquid fiat, non uidetur in publico fieri. illa enim insula aut occupantis est, si limitati agri fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
quominie  illi mam pu¬
blicam. at ue publicum
aput. reficȩre. liceat. dum neur
ione it̾ det̾uis fiat ium fieri ne¬
to. ¶uiam aput ẽ. aduete rem
altituomñt. satitudinemꝙ re¬
stitueress ⁊purgare itfectioni

Expanded text:
Quo minus illi uiam publicam iterue publicum aperire reficere liceat, dum ne ea uia idue iter deterius fiat, uim fieri ueto'.Uiam aperire est ad ueterem altitudinem latitudinemque restituere. sed et purgare refectionis
Abbreviated transcription (Latin):
socio uecuis. ex lege locitioni
frui licert. iñ ficrĩueto. Ennt¬
dictum publice hoc utilititi
cuisa proponi palamẽtuct
cnim uectigalia publica dũ ꝓ¬
hibetur quĩ s uim fac̾e eiqui
fruendum conduxitd̃: siml
siueniat ad intlictum᷑ mone¬
dum ipe qui coduxit. ⁊ socius
preferatur. ¶Ut pretor quo
minus eclegelocationis frui
liceat mento .nt. exlege loca¬
tionis. ult legem enimail coĩ
Acgem non debet auom qui
statue que ornamenta reipu
sint future. inpublicum pon ã¬

Expanded text:
socioue eius e lege locationis frui liceat, uim fieri ueto'.Interdictum hoc publicae utilitatis causa proponi palam est: tuetur enim uectigalia publica, dum prohibetur quis uim facere ei, qui id fruendum conduxit.Sed si simul ueniant ad interdictum mouendum ipse qui conduxerit et socius etor 'quo minus e lege locationis frui liceat'. merito ait 'e lege locationis': ultra legem enim uel contra legem non debet audiri, qstatuae, quae ornamenta rei publicae sunt futurae, in publicum pona
Abbreviated transcription (Latin):
Atrem qui non ex pectat᷑ mor¬
te sua fidei comissum ħ̾roitati
mat̾ne. filio suo soluto apotest¬
te iestitiut omissa rõne falcio¬
ieplenam fidem ac debitam
pietatem secutus exhibitioni
Rnoi non c̾litores fraudasse.
Alistratus.

Expanded text:
atrem, qui non exspectata morte sua fideicommissum hereditatis maternae filio soluto potestate restituit omissa ratione Falcidiae, plenam fidem ac debitam pietatem secutus exhi‹bi›tionis, respondi non creditores fraudasse. 20 Callistratus
Abbreviated transcription (Latin):
quia portiologis falcidie
apud hr̃cem ip̃oiure remanet.
si corroralit̾ ies insolidũ tñslate
sunt ¶ uero excausa p̾ceptio¬
si alioSen̾e legatiun exh̃r¬
dib legatum sitͥnam ⁊ hic dicẽ¬
dum est. proea ꝑte quah̾rs est.
cessare int̾clictum. Oe ãtait ptor
aut dolo desiit possid̾e sic acci¬
pere debenius. si desiit.¬

Expanded text:
quia portio legis Falcidiae apud heredem ipso iure remanet, etsi corporaliter res in solidum translatae sunt: Qui uero ex causa praeceptiosi alio genere legati uni ex heredibus legatum sit: nam et hic dicendum est pro ea parte, qua heres est, cessare interdictum. Quod ait praetor 'aut dolo desiit possidere', sic accipere debemus 'desiit
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ appellatur. Est autẽ
continet hanc causam. ut ꝙqͥ
legator nomine no exuolimꝰ¬
tate hĩois occupam̃t. idrestitua
uisum ẽunum queq nõ sibi¬

Expanded text:
um' appellatur. Est autem et et continet hanc causam, ut, quod quis legatorum nomine non ex uoluntate heredis occupauit, id restituat uis
Abbreviated transcription (Latin):
hrdi bonorumq possessoris
dicendim ẽnec non ⁊cet̾os qͦ
successores. Q.uiã ant̾ non nũ¬
quam incertum ẽ. utrum quis
prolegato an prohroe. uł propo¬
ssessore possiocat bellissime ar¬
rianus scribit. ħroitatis petition¬
em instituendam/ ⁊ hoc int̾dict̃
legato possideat. hoc int̾dicto
tencaturquema dmodum sos¬
lemus factre quotiens inccrtũ
ẽ que potius actio teneat namꝰ
stari.eealta nos uelle consequi
ꝙ nos contingit. Siquis ex

Expanded text:
dis bonorumque possessoris dicendum est, nec non ceteros quoque successores. Quia autem nonnumquam incertum est, utrum quis pro legato an pro herede uel pro possessore possideat, bellissime Arrianus scribit hereditatis petitionem instituendam et hoc interdictum legato possideat, hoc interdicto teneatur, quemadmodum solemus facere, quotiens incertum est, quae potius actio teneat: nam stati ex altera nos uelle consequi quod nos contingit. Si quis ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ruulegia non extpre estimanͣt᷑.
S ex causafisiciusdem tituli fu̾ũt
fendatur. ideoq bonacius c̾dito¬
res posside cepint. diminutio ex
his bonisfien debet necendi pu
pilli caus.a. DDefende debitorem
sicutante quam bonaeius possi¬
derentur licctita pobonor quor
possõnem eius. siuc ip̃e sui. siue
alius defensionem eius suscipia
d sat̃dart ut sat̃datione int̾põi¬
ta iudicium accipiatur .i.apossõe
discedatur. Mlrc̃.

Expanded text:
legia non ex tempore aestimantur, sed ex causa, et si eiusdem tituli fueruntfendatur ideoque bona eius creditores possidere coeperint, deminutio ex his bonis fieri debet vepilli causa. Defendere debitorem sicut ante, quam bona eius possiderentur, licet, ita post bonorum quoque possessionem eius, siue ipse sui, siue alius defensionem eius suscipiat, debet satisdare, ut satisdatione interposita iudicium accipiatur et a possessione discedatur. 34
Abbreviated transcription (Latin):
callida conu̾satio suspectũ co¬
menget hrdem uero sole facul¬
tates plane mrtcenti adite hr̃¬
ditatis. audiendierunt qyi sus¬
pectum postulant ccteꝵ si ꝓbrt
passi cum mnh̃rditate morari.¬
noc in eo quicquam possint obi
ce cͥminis. qua sidolose usatoco
no debebit p multum tpr̃is i¬
adhanc nc̃citatẽ conpelliq si¬
quasi suspectus sat̾clare iuissus.
decto pretoris non optẽpau̾it.
tuncbona hr̃oitatis possiden.i
tr̃e iubebit plane sidoccatur
nicħ cxbonis alienasse. nec sit ꝙ
ci iuste p̾t̾ pauꝑtatem obiciatur.
contentus ẽẽ pretor debet. ut iube¬
Eat cum nicħ minuere ꝙsinoc ĩ¬
opia.laborantẽ cum c̾ditores os¬

Expanded text:
callida conuersatio suspectum commendet, heredem uero solae facultates. Plane in recenti aditae hereditatis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in hereditate morari nec quicqucere criminis quasi dolose versato eo, non debebit post multum temporis ad hanc necessitatem compelli. Quod si suspectus satisdare iussus decreto praetoris non obtemperaverit, tunc bona hereditatis possideri ttere iubebit. Plane si doceatur nihil ex bonis alienasse nec sit quod ei iuste praeter paupertatem obiciatur, contentus esse praetor debet, ut iubeat eum nihil minuere. Quod si nec inopia laborantem eum creditores os
Abbreviated transcription (Latin):
libto relicta. non identoꝵ anu¬
aintor anulorum ab impatore lib¬
tus accipit diu̾sum incoprobatur.
qui udicatus ingenuus collusione
paliu pr̃onum detecta conditi¬
om suc. rectlitus ahmnta sibi que
t̾cius pr̃onus reliquerat p̾ben desi¬
dat hunc cnim ⁊̃ benetiium an¬
ulorum amite placuit.

Expanded text:
liberto relicta non idcirco naureorum anulorum ab imperatore libertus acceperit.Diuersum in eo probatur, qui iudicatus ingenuus conlusione per alium patronum detecta condicion‹i› suae redditus alimenta sibi, quae tertius patronus reliquerat, praeberi desiderat. hunc enim etiam beneficium anulorum amittere placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
face possit. indebitur ip̃e fecisẽ.¬
⁊ sufficient conpetẽtos adu̾su
cum actiones ⁊ cnim filii cͥdi¬
iores patris sunt citores. cũ
cius genis iudelicet habebunt
actionem. ut is cepeculio p̾sta¬
rincc̃e sit. Auł.

Expanded text:
ssit, uidebitur ipse fecisse et sufficient competentes aduersus eum actiones. etenim filii creditores etiam patris sunt creditores, cum eius generis uidelicet habebunt actionem, ut his de peculio praestari necesse sit.
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiis ꝑmuitatus. inicipẽ
sunt lib̾ti. et ĩco loco in quo
ip̃i domiciliũ sua uolutate tuł¬
unt./ nec aliqd ex hoc origimi pr̃o¬
in faciunt p̾uidicũi ⁊ ntrobiq
mimeribus astringũtur. Rele
habet./ Senator ordine motus.
ad originalem prĩam insi hec
sp̃alit̾ impetran̾nt. nõ iestitiuꝰ¬
tur. ¶Scnatoro⁊ cor filii. fili¬
ncpotes. ⁊ ꝓ nepotes ⁊ ꝓ neptes
ex filio ꝓorigine ex filiis erim¬
untur. lic municipale retine¬
ant dignitate Senatores. libe¬
morandi arbitriũ impetrau̾ũt.
domiciliu in urbe retinentq
fenus ex̾cent: oneribus primo¬
.iii. in tributatõib. finigi debẽt¬
et si possones nõ hẽant. Serm̃¬
rniceps esse desmit. senatoriam¬
Adeptus dignitatẽ. ħant̃ qͣnͣtum¬
ad muncra. ꝙͣtum utro ad hono¬
rem ꝑtincre creditur originẽ itti¬

Expanded text:
mutatur. Municipes sunt liberti et in eo loco, ubi ipsi domicilium sua uoluntate tulerunt, nec aliquod ex hoc origini patroni faciunt praeiudicium et utrubique muneribus adstringuntur. Releghabet. Senator ordine motus ad originalem patriam, nisi hoc specialiter impetrauerit, non restituitur. Senatores et eorum filii filinepotes pronepotes et proneptes ex filio origini eximuntur, licet municipalem retineant dignitatem. Senatores, qui libemorandi arbitrium impetrauerunt, domicilium in urbe retinent. Qui fenus exercent, omnibus patrimonii intributionibus fungi debeetsi possessionem non habeant. Hononiceps esse desinit senatoriaadeptus dignitatem, quantumad munera: quantum vero ad honoretinere creditur origine
Abbreviated transcription (Latin):
ppͥ muncra filii que post mor¬
tem patris suscepit: unt cõnẽ¬
niri nõ posse ħ responsũ. et ad
cũ ꝑtinet. qui apre decurio fc̃s
adoptanit. ontra decurionatus
esse s ⁊ si ad muncra munici
nũ capitaliũ no stetiss quomi
crimen ĩtra statutũ tp̃c ꝑseq̃ret.
itũ non debisse medio tẽpore
filio quẽ decuriont̃ esse uolunsti.
q̃ qͣ fidem tuã in posteꝵ ad strin¬
reris : tam̃ interi oncra sustiñe

Expanded text:
i, quae post mortem patris suscepit, iure conveniri non posse. hoc responsum et ad eum pertinet, qui a patre decurio factuadoptavit, onera decurionatus esse: sed et si ad munera municipnum capitalium non stetisset, quo minus crimen intra statutum tempus persequeretur, reum non debuisse medio tempore filio, quem decurionem esse voluisti, quamquam fidem tuam in posterum adstrinxeris, tamen interim onera susti
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dubito si utrobiq des¬
tinato sit aĩo. an possit quis du
puto añt. ⁊ hoc ꝓccderc posse. Si
uł iter faciat. queres quo se con¬
ferat. atq ubi consistat. nã hũc
puto. sinc domicilio esse.¬
¶ Domiciliũ aut̃ her̃e potest. et re¬
legatus. co loci unde arceturut
ri apud magr̃atus mimicipa
est. et illis apud quo ᷤ ciuis est.
ncc tantũ municipali uirisdic¬
tõmi. in ntroq municipio. sice¬

Expanded text:
ego dubito, si utrubique destinato sit animo, an possit quis duoputo autem et hoc procedere posse, si vel iter faciat, quaerens quo se conferat atque ubi constituat: nam hunc puto sine domicilio esse. Domicilium autem habere potest et relegatus eo loci, unde arcetur, uri apud magistratus municipalest, et illis, apud quos civis est: nec tantum municipali iurisdictioni in utroque municipio subie
Abbreviated transcription (Latin):
nent sola domus posẜo. que in¬
alicna ciitate conparatur: dõi¬
ciliũ non facit. Nominati succes¬
soris piculũ. fuc̃cuissores noĩanti
nõ tenet᷑ fircuissores qui saluã
magratus suo piculo noĩant.
penalib accõnb non astrĩgu¬
tur.in quas inciderant hn pro
quib int̾uencrunt. ¶Eos enĩ.
Dampnũ iti publice p̃rarc. sati¬

Expanded text:
nent. Sola domus possessio, aliena civitate comparatur, docilium non facit. Nominati successoris periculum fideiussorem nominantis non tenet. Fideiussores, qui salvam magistratus suo periculo nominant poenalibus actionibus non adstringuntur, in quas inciderunt hi, pro quibus intervenerunt: eos enim damnum rei publicae praest
Abbreviated transcription (Latin):
Retor ait uñce. Ra
tuillum iudeiecisti. aũ
familia tua deiecit dẽ
eoꝙ ꝙ ille tunc ibihabuit. tm̃¬
modo intra annump̃annu
uero. deeoꝙ adcum qui undeie¬
cit. puen̾it. iudicium dabo. ħ
interdictum ꝓponitur ei qui
uideiectus ẽ ienim fuit equissi¬
mum uideiecto subueniri. pp̃

Expanded text:
etor ait: 'Unde tu illum ui deiecisti aut familia tua deiecit, de eo quaeque ille tunc ibi habuit tantummodo intra annum, post annum de eo, quod ad eum qui ui deiecit peruenerit, iudicium dabo'.Hoc interdictum proponitur ei, qui ui deiectus est: etenim fuit aequissimum ui deiecto subuenire: p
Abbreviated transcription (Latin):
factum cau̾etur. nampo opus
factum psequendi hoc intdic¬
to nulla facultas suꝑ est. ⁊ siq̃d
dãpni postea datum fitis le¬
ge aquilia expiendum ẽtĩillo
notandum quonpe lacus fo¬
sse stagni mumiendi nich pre¬
tor hic cauĩrs id erit obsua nõ¬

Expanded text:
factum caueretur: nam post opus factum persequendi hoc interdicto nulla facultas superest, etiamsi quid damni postea datum fuerit, sed lege Aquilia experiendum est.Illud notandum est, quod ripae lacus fossae stagni muniendi nihil praetor hic cauit: sed idem erit obseruan
Abbreviated transcription (Latin):
betur. Si mimibꝰ siquis pene cã
fuit ꝓhibitus. nicħ ualebit sen¬
tẽcia neq in mimitate pena
tribue deberergo et si honoribus
quis inpenam fu̾it ꝓhibitus
pot̾ dici nisi honores isti humt
mirtã mimis grauẽ impensã.¬
et infaĩa illi ad ẜ̾ nõ ꝓfutinã¬

Expanded text:
betur. sed muneribus si quis poenae causa betur. sed muneribus si quis poenae causa fuerit prohibitus, nihil valebit sententia: neque enim immunitatem poena tribuere debet. ergo et si honoribus quis in poenam fuerit prohibitus, poterit dici, si honores isti habuerunt mixtam muneris gravem impensam, infamiam illi ad hoc non profutura
Abbreviated transcription (Latin):
Si cui plane nõ pania sua set
aliqua cuntate int̾dcm sit. intẽ¬
moris est ita ꝓnũciari. illũ pro¬
uicia illa insulis q̃ cis relego
cr cedertq debebit intͣ illu dic
relegato planc libellũ dare prin¬
cipi posse dimi frẽs rescripsunt.
dam. nc intͣ patrie t̾ncoriũ. uł in¬
uros morentur. ne ercedãt pr̾iq:
uł in uicis quibdã morentur¬
¶ Solet decimonib orome int̾di¬
cius ad tempo. uł in ꝓpetuũ. ¶Itẽ
pot̾ alicui pena ĩiũgi. ne honores
adipiscatmz nec ea res facit ut
possit. ut quis decũrio quidẽ sit.
adhonores aut̃ ñ admictatur.
nar et senatoquis eẽ pot. ⁊ tam̃
honores nõ repett᷑ potest alicui et
unus honor int̾dici sic tñ si qui
honore uno int̾dcm sit. nõ tm̃ cũ
honorẽ petẽ non posit. ũm nec co
quoq ꝗ cohonore maiores sunt.
Iest cĩ ꝑ ꝙͣ ridiculũ cum qui ii¬
noribꝰ pene cansa ꝓhibitus est
ad maiores aspirare maioribti
ꝓhibitus. minores ret̾e nõ ꝓhi¬

Expanded text:
Si cui plane non patria sua, sed aliqua civitate interdictum sit, videnmoris est ita pronuntiari "illum provincia illa insulisque eis relego excedereque debebit intra illum diem". Relegatum plane libellum dare principi posse divi fratres rescripserunt. sdam, ne intra patriae territoriuuros morentur: ne excedant patriam uel in uicis quibusdam morentur.Solet decurionibus ordine interdici uel ad tempus uel in perpetuum.Item potest alicui poena iniungi, ne honores adipiscatur: nec ea res facit, ut possit, ut quis decurio quidem sit, ad honores autem non admittatur. nam et senator quis esse potest et tamen honores non repetere.Potest alicui et unus honor interdici, sic tamen, ut, si cui honore uno interdictum sit, non tantum eum honorem petere non possit, uerum ne eos quoque, qui eo honore maiores sunt: est enim perquam ridiculum eum, qui minoribus poenae causa prohibitus sit, ad maiores adspirare. maioribus tamen prohibitus minores petere non prohi
Abbreviated transcription (Latin):
isse fu̾int᷑ticius lege aquilia. ⁊
int̾dicto q ii. aut clam cũ utro¬
bit. si filio prohibente. oꝑo factũ
tuum nichominuss. Sait adus
filium famił mnr pecul in ne¬
minem clam uiden. fecissesn

Expanded text:
isae fuerint, Titius et lege Aquilia et interdicto quod ui aut clam cum utrobit, si filio prohibente opus factum tuum nihilo minus.Idem ait aduersus filium familias in re peculiari neminem clam uideri fecisse: na
Abbreviated transcription (Latin):
suum amplius relatum ẽ. simͥo
cessis. ut ex fundo tuo arbores
cedam. de inde cas alius uiaut
clam cecidit᷑. michi hac int̾clict̃
conꝑete qui aego sum cuius ĩt
ẽ ꝙ facilius erit admittendur
si ut cmi. ul exaliquo contc̃tu
ħ consccutus sim. ut mͥ ccde licci¬

Expanded text:
um amplius relatum est, ‹si› mihi concesseris, ut ex fundo tuo arbores caedam, deinde eas alius ui aut clam ceciderit, mihi hoc interdictum competere, quia ego sim cuius interest: quod facilius erit admittendum, si a te emi uel ex aliquo contractu hoc consecutus sim, ut mihi caedere lic
Abbreviated transcription (Latin):
tatones faciendas testĩa ue.
falsa mincẽ dicenda  dolo ma¬
io cõierint. Q̾ delatorẽ sẜ̾mise¬
rit ĩ causa peccinaria. cadẽ pẽa
tenctur qͣ teneretur hii qui ob
institud littes pecciñam acce¬

Expanded text:
tationes faciendas testimoniaue falsa inuicem dicenda dolo malo coierint.Qui delatorem summisit in causa pecuniaria, eadem poena tenetur, qua tenentur hi qui ob instruendas lites pecuniam acce
Abbreviated transcription (Latin):
ecmo ab illo duxisti quomiñ
pd Ducat ũi fienucto. ¶oc inter¬
dictum prohibitoruim ⁊ in¬
ieuꝰtdum restitutorium ẽ ⁊ꝑtin¬
et ad aquam cotidiana. ¶õ¬
tidiana autem aquanon
illa ẽ que codie ducitur. s ea
qua quis cotidie possit uti. si
uellet quaquam cotidiaña
int̾dum hicme duc̃e no expe¬
diat. ⁊ sipossit duci. Dũo at̾
gen̾a sunt aquar ẽ cotidiana
est ⁊ estiua scotidiana abesti¬
lia usu difert. ñ uurt scotioia¬
na eĩẽ que duci adsioue sol
uił estiuo tp̃r. uł hiberno. ⁊̃ si
aliquandoducta non ẽsea
quoꝙ dicitur cotidiana cui
suitu int̾missione tpr̃is diui
sac̃ estiua aut̃ eaẽ. qua estate
sola utiexpeditisic̃ di cimir
uestimẽta estuia. saltus estiuo¬

Expanded text:
isti, quo minus ita ducas, uim fieri ueto'. Hoc interdictum prohibitorium et interdum restitutorium est et pertinet ad aquam cottidianam. Cottidiana autem aqua non illa est, quae cottidie ducitur, sed ea, qua quis cottidie possit uti, si uellet: quamquam cottidianam interdum hieme ducere non expediat, etsi possit duci. Duo autem genera sunt aquarum: est cottidiana, est et aestiua. cottidiana ab aestua usu differt, non iure. cottidiaea est, quae duci adsidue solet uel aestiuo tempore uel hiberno, etiamsi aliquando ducta non est: ea quoque dicitur cottidiana, cuius seruitus intermissione temporis diuisa est. aestiua autem ea est, qua aestate sola uti expedit, sicuti dicimus uestimenta aestiua, saltus aestiu
Abbreviated transcription (Latin):
i homo cinus ususfnictus legatu
eãt abħrde nimquam posscssus.
subreptus fuiss quesitum ẽ. qr
hr̃sfinti actionem nõ hẽret. an
usu capi possit. sabimis rendit.
nullam cius rei usucapione eẽ
cunis nomine fintiagi possilage
aut furti cum quifriũ debet pose
ꝙ sic accipiend ẽ. ut fructuarius
posit. uti frui alit cmm homo in¬
tiiam ⁊ fruc̃ti abductus homo fu¬
erit. non solum ip̃c̾s ⁊̃ h̾rs. furti
Stest ꝑlirrib modis accid̾e. ut qͥ
em alienam aliquocridre. doce¬
ptus tanquam suam uedat. forte
ant conet. ⁊ obid abone fidci poss¬
essore resusucapi possituł utisi
hr̃s rẽ defuncto comodatã. aut
locatm. uł. apudcum depositar.
castimans br̃oitariam eẽ ilica¬

Expanded text:
i homo, cuius usus fructus legatus erat, ab herede numquam possessus subreptus fuisset, quaesitum est, quia heres furti actionem non haberet, an usucapi possit. Sabinus respondit nullam eius rei usucapionem esse, cuius nomine furti agi possit, agere autem furti eum, qui frui deberet, posse. quod si accipiendum est, ut fructuarius poterit uti frui: aliter enim homo inti iam et fruenti abductus homo fuerit, non solum ipse, sed etiam heres furti test pluribus modis accidere, ut quis rem alienam aliquo errore deceptus tamquam suam uendat forte aut donet et ob id a bonae fidei possessore res usucapi possit: ueluti si heres rem defuncto commodatam aut locatam uel apud eum depositam existimans hereditariam e
Abbreviated transcription (Latin):
Sre ipe quidẽ. nõ pot̾ usucapere
ia intelligit alienũ se posside.
⁊ obio mala fide possidrt ¶s s̃i alii
bonafice accipiẽti cradidit᷑. pote¬
rit isi sucape/quianeq ui posse¬
ssum nec fintiuum possidet sal¬
lita ẽ quor damuete sm̃a exis

Expanded text:
rem ipse quidem non potest usucapere, quia intellegit alienum se possidere et ob id mala fide possidet. sed si alii bona fide accipienti tradiderit, poterit is usucapere, quia neque ui possessum neque furtiuum possidet: abolita est enim quorundam ueterum s
Abbreviated transcription (Latin):
ic. que ad cum non ꝑtineztatem
hroitariam alienanenrsaut siisao
quem usus suectus ancilleptinet.
pntum eius exutimins silum ẽt.
quia ⁊ fctus pecudum ad fructua¬
num ꝑtĩnet alienaint.¬

Expanded text:
re, quae ad eum non pertineat, et rem hereditariam alienauerit, aut si is, ad quem usus fructus ancillae pertinet, partum eius existimans suum esse, quia et fetus pecudum ad fructuarium pertinet, aliena
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis ad quã ꝑtin¬
relictis. in alia loca transmigra
tibus fungi.curet. Dem
plenus sit. expectait cñ optet.
doñ alicuiꝰ locus uaccet. alia
cansa est eius qui ad tẽpus or¬
dine remonctur hic eĩ imple¬
locũ sblegi poterit. S ⁊ si locũ ple

Expanded text:
itatis, ad quam pertinrelictis in alia loca transmigrastibus fungi curet. Idemplenus sit, exspectare eum oportet, donec alius vacet. alia causa est eius, qui ad tempus ordine removetur: hic enim implelocum sublegi poterit: sed et si plenu
Abbreviated transcription (Latin):
tori decretũ ciusd̃ ciuitatis qd̾
erat cũ ip̃a cpła missum. Is
aut̾ qui susccpiss lrtas restitu¬
endas collusionc fc̃a dedit lut̾o
titio. qui ⁊ ip̃e rome morabat᷑¬

Expanded text:
tori decretum eiusdem civitatis, quod erat cum ipsa epistula missum. is autem, qui suscepisset litteras restituendas, collusione facta dedit Lucio Titio, qui et ipse Romae morabat
Abbreviated transcription (Latin):
Gicus ꝓ peccuñia publica. qu̾a
ip̃e credidit. pignus accepit. pac¬
to ft̃o cũ debitort. ut no soluto¬
debito. sine ulla repmissione
distrahatur pignus. succedẽtes
gͣdus in locũ ticu. nom̃ ⁊ pignꝰ
dit̃one pignoris. pp̃ iemissiõm

Expanded text:
cunia publica, quam ipse credidit, pignus accepit pacto facto cum debitore, ut non solutdebito sine ulla repromissione distrahatur pignus. succedentes gradus in locum Titii nomen et pignus ditione pignoris propter repromissio
Abbreviated transcription (Latin):
legatirius rogatus fuit manumutte.
minquid cesset constitutio ꝙ leg¬
tis non debitis. nec lib̾tates possunt
bona. admifit: eꝙ libtates c̃opet¬
ant ergo siuc uacet bona fisco sye¬
mcte. siuc agnou̾it. constitutio
locum ht ccter si alia rõne. ignos¬
cit. apparet cessare debe constitu¬
tionem qr⁊sicaducis legionis
boñ delati sũt. Id cut prõbandii
¶item siminor .xx. annis dedit li¬
btatẽ / dicemis non ꝯpetere. nisi
fioci comisẜãnl hec enim conpete¬
rct. simo potuit cam probare mi¬
nor .xx. annis. si unuis maumitte¬
rcłsi infrauõc c̃ditorum libtas da¬
ta sit. abco qui mortis tp̃re solue¬
do nõ ẽ anconpetat libtas quia so¬
lidum cͥditori offerunt at quĩ si
aditi hr̃ditis fuiss non conpeter
ccrte si fiscus non agnouit hrditi¬
tem . tacilius probab̾r cessire libti¬
temsnisi siquis u̾ba constitution¬
is sccutus. dixerit cum sibi impu¬
tan debere. qui ad dici sibi hac co¬
dicione bona uoluit. ut libtates¬

Expanded text:
legatarius rogatus fuerit manumittere, numquid cesset constitutio, quod legatis non debitis nec libertates possunt bona admiserit, aeque libertates competant: ergo siue iacent bona fisco spernente siue adgnouerit, constitutio locum habet. ceterum si alia ratione adgnoscat, apparet cessare debere constitutionem: quare et si caducis legionis bona delata sint, idem erit probandum. Item si minor viginti annis dedit libertatem, dicemus non competere, nisi si fideicommissam: haec enim competeret, si modo potuit causam probare minor viginti annis, si vivus manumitteret. Si in fraudem creditorum libertas data sit ab eo, qui mortis tempore solvendo non est, an competatlidum creditoribus offertur: atquin si adita hereditas fuisset, non competeret. certe si fiscus adgnouit hereditatem, facilius probabitur cessare libertatem, nisi si quis uerba constitutionis secutus dixerit ipsum sibi imputare debere, qui addici sibi hac condicione bona uoluit, ut libertate
Abbreviated transcription (Latin):
d c̾ditorib ⁊ sic adia bon.ian u̾o
sub conditione ħ sunt adicienda.
si fuit ciutumsiputo sic conprche dẽ¬
dum dec̃to. si omnia exconstitutoc
diui marci fcĩ singde solido utim
sic accipiemus. de sorte. ⁊ dc usu
debitis. ¶ In qui ad lib̾tatẽ ꝑuene¬
runt. quorum lib̾ti fiant. constitu¬
tio ostendit ut qui diectam lib¬
tattm. oramerunt lib̾ti nisi forte
isqui atdici sibi bona desidat ita
uelit adiciat ⁊̃ hii qui duoctã libex¬
tatẽ acccꝑunt. ap̃uis liberti fiant ꝙ
uolunt aut ip̃ius lib̾ti ficriutrũ¬

Expanded text:
sic addici bona, an uero sub condicione haec sunt addicenda, si fuerit cautum? et puto sic comprehendendum decreto 'si omnia ex constitutione diui Marci facta sint'. 'De solido' utique sic accipiemus 'de sorte et usuris debitis'.Hi, qui ad libertatem peruenerunt, quorum liberti fiant, constitutio ostendit, ut qui directam libertatem, orcini erunt liberti, nisi forte is qui addici sibi bona desiderat ita uelit addici, ut etiam hi, qui directam libertatem acceperunt, ipsius liberti fiant.Qui autem uolunt ipsius liberti fi
Abbreviated transcription (Latin):
et indeciorem miliciam dã¬
ressi u̾o fortuito admiẜit:
mc̃ in cum statuendũ ¶Si pa¬
ganus euarit cistodiam:
idem puto exquirend:. ꝙ cir¬
ca milicum ꝑsonas ex plo
umculis. et effracto carce eu

Expanded text:
iorem militiam dar‹i›: si uero fortuito amiserit, nihil in eum statuendum. Si paganos euaserit custodia, idem puto exquirendum, quod circa militum personas explorauinculis et effracto carcere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓdita est. unde est quesitum
si fu̾it abienatus ul manum¬
issus an furti accione teneã¬
tur et placet nõ teneriIncq
cium actio que non fucrit
ab imtio nata. oriri põt. adũ¬
sus hunc furem. ¶planesi
manumissꝰ ꝯtractabit dic̃¬
dum est ent tencri cum fur¬
ti iudicio / quia hodie furtum
fcat cum autem ẜnus queni
cini traditusq mͥ est / ame
redibeatur nõ est In ca causa
ut ꝑinde ħ̾atur. atq si incus
nũquam fuisset s ec si fuit et
desiit idcuco fuit dicit lab̾.cũ
si furtũ fcc̾it in ea causa eẽ ut
fuiti ciꝰ nomme his qui re¬
dibuit agore non possit Ser
et si non possit. attamen ra¬
tio h̃ri debet ciusq focit. cũ
redibi ceꝑit. idq actione redi¬
bitoria continccur. ¶llud
quesitũ est sicum infuga es¬
set fuus furtum dũo fecifsa
an cque posset ħ̾re actionem
Adũsus cum qui in pot̃ate
dĩ nõ rcũsum bona fide po¬
sside cepit mouet questioe̾
q quaniuis possitere ẜuu
co tempore quo infuga cẽt

Expanded text:
dita est. Unde est quaesitum, si fuerit alienatus uel manumissus, an furti actione teneatur. et placet non teneri: neque enim actio, quae non fuit ab initio nata, oriri potest aduersus hunc furem. plane si manumissus contrectabit, dicendum erit teneri eum furti iudicio, quia hodie furtum fecit. Cum autem seruus, quem emi traditusque mihi est, a me redhibeatur, non est in ea causa, ut perinde habeatur, atque si meus numquam fuisset, sed et fuit et desiit. idcirco dicit Sabinus eum, si furtum fecit, in ea esse causa, ut furti eius nomine is qui redhibuit agere non possit. sed etsi non possit, attamen ratio haberi debet eius quod fecit, cum redhiberi coeperit, idque actione redhibitoria continetur. Illud quaesitum est, si, cum in fuga esset seruus, furtum domino fecisset, an aeque posset habere actionem aduersus eum, qui in potestatem domini non regressum bona fide possidere coeperit. mouet quaestionem, quod, quamuis possidere seruum eo tempore, quo in fuga est,
Abbreviated transcription (Latin):
sreditor is ciio pignus sur¬
reptum est creditotenꝰ int¬
est s om̃tño in solidũ fur¬
ti agere põt. S pignoratici¬
a actione idꝙ debitum ex¬
cedit debitori p̾stabit. Eo¬

Expanded text:
reditoris, cuius pignus subreptum est, non credito tenus interest, sed omnimodo in solidum furti agere potest: sed et pigneraticia actione id quod debitum excedit debitori praestabit. Do
Abbreviated transcription (Latin):
it possunns q̃ Ep.
Erui et filir nostri quidem
furtum nobis faciunt ipsi
Iaũt furti nõ nob tenentur
Meq cium qui potest infu¬
rem stãtuere. neccnie hat. ad¬
uersus furem litigare et id¬
arco. nec actio ci ⁊̃ uctibus

Expanded text:
. Serui et filii nostri furtum quidem nobis faciunt, ipsi autem furti non tenentur: neque enim qui potest in furem statuere, necesse habet aduersus furem litigare: idcirco nec actio ei a ueteribus
Abbreviated transcription (Latin):
minus qui rem sumipuit.
In qua usufructus auenus
est. finrti usufructuano tene¬
bitur. s eum qui tibi ꝯmo¬
dainit sicam itm Nirripiat
nõtem̃ furti placuisse pomp̃
scripiit. qm̃i ncħ̾ tua int̾essit.
ut pote cum noc comodati
tencans ergo si obaliquas
impensas quas in rem con¬
modatam feasti. retentione.
tis ꝯstitutõ s natura rci mi¬
pedimento est ꝙ nõ magis
cum hus quos in potostate

Expanded text:
minus, qui rem subripuit, in qua usus fructus alienus est, furti usufructuario tenetur. Sed eum qui tibi commodauerit, si eam rem subripiat, non teneri furti placuisse Pomponius scripsit, quoniam nihil tua inter esset, utp‹ot›e cum nec commodati tenearis. ergo si ob aliquas impensas, quas in rem commodatam fecisti, retentionem uris constitutio, sed natura rei impedimento est, quod non magis cum his, quos in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
nut pot quamuis ⁊ ip̃e inco m. ilꝰ sit
ꝙ de conditione sua dissimulat cuz
insua potestate ht uͭ statim adlibta¬
tem ꝑueniat oꝵ ḋsiquidẽ nõ pot ci
imputan cui nondum libtas debet
pone statum libm passum se uenu
dari nemo dcũrus est. supucniente ꝯ¬
ditione. que non fuit incius potesti¬
te. libtatis peticionẽ cidenegandam
idem puto. et̃ si in ip̃us potestite fuu
conditio. ẜ mnproposito magis probũ¬
dum ẽ. ut de negetur cilib̾tãtis peti¬
cio. qui potuit pct̾e lib̾tatẽ. ⁊ maluit
se ucnundar quia indignus ẽ aux¬
lio prctoris fidci comissarii..
mius cmcrimus. inusscicns cius con¬
ditionem alt ignorans non pot cũ
quiscit adlibtatẽ ei pro clamare per¬
mittitur s pꝑt cum qui ignorat ẜu
efficictuꝵ s non ⁊ cius qui scit. s tãtũ
ltius.Arẽ. Si ingennus esse di

Expanded text:
niri potest, quamuis et ipse in eo malus sit, quod de condicione sua dissimulat, cum in sua potestate habeat, ut statim ad libertatem perueniat. quod quidem non potest ei imputari, cui nondum libertas debetur. pone statuliberum passum se uenum dari: nemo dondicione, quae non fuit in eius potestate, libertatis petitionem ei denegandam. idem puto, etiamsi in ipsius potestate fuit condicio. sed in proposito magis probandum est, ut denegetur ei libertatis petitio, qui potuit petere libertatem et maluit se venum dari, quia indignus est auxilio praetoris fideicommissarii. uiginti emerimus, unus sciens eius condicionem, alter ignorans, non propter eum qui scit ad libertatem ei proclamare permittitur, sed propter eum qui ignorat seruus efficietur, sed non etiam eius qui scit, sed tantum erius. SI INGENUUS ESSE DI
Abbreviated transcription (Latin):
onem cptori rectlendam exp̃¬
ciospossetũ dici illam rem apd̃
abitrum ex causa aĩau̾tendũ.
ut si numini soluti in bonis ex¬
tent iubeat cos rectli quia ea iõe

Expanded text:
onem emptori reddendam ex pretio: posse tamen dici eam rem apud arbitrum ex causa animadvertendam, ut, si nummi soluti in bonis exstent, iubeat eos reddi, quia ea
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibu̾it. ¶Nupta quoq mu¬
lerc. tam ⁊ si lenocum uir prior
nõ postulctur. adułtui crimẽ ꝯtͣ
adult̾m ab citranco pot̾ infer¬
n. ¶In mat̾monio quoq te
eore fũcta uire uir adult̾u int̾ icos
iecepi postulat. sn. ¶ Nupta pͥ¬
qͣ adult daꝑnctur adult̾ii non
postulatuissi nupcias demiciati¬
Po. uł ad domũ młieris missa
ño p̃cessit. ¶ Mulicit̃ ob latro¬
nũ socictatem crulare iussam

Expanded text:
hibuit.Nupta quoque muliere, tametsi lenocinii uir prior non postuletur, adulterii crimen contra adulterum ab extrario poterit inferri.In matrimonio quoque e defuncta uxore vir iure adulterum inter reos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio vel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem ob latronum societatem exulare iussam