comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
taq si moriente auo pr eoꝵ ⁊
uiuit ⁊ in pot̾ate patris sui ẽ.
cunc pꝯobitum aui in potate
iam mortũꝯ ẽ. aut exiit d̾ poc̾ã¬
ce patris. cunc hii qui in pot̾ate
eius cad̾e non possunt sui iuris
fiunt. ¶ Cui s aute quiob
aliqd maleficium in insulam
d̾portatur ciuitate̾ amittit. sc̃.
ut qui eo modo ex nuo ciuium
ortuo eo. d̾sinant libi in pot̾ate
in poc̾ate parentis sit ĩ insula
dportatus fuit. d̾simt in pot̾a¬
ce parentis ee. sS ex indulgecia
principali restituti fiunt. ꝑ
oĩa pristinii statum recipiũt.
Relegati aute̾ patres i isulã
in pocace sualibos retinent.⁊
ex ꝯ̃rio libi relegati in pot̾ate¬
remanent parentum. ¶ꝑ

Expanded text:
taque si moriente auo pater eorum et uiuat et in potestate patris fuerit, tunc post obitum aui in patris iam mortuus est aut exiit de potestate patris, tunc hi, quia in potestatem eius cadere non possunt, sui iuris fiunt. Cum autem is, cui ob aliquod maleficium in insulam deportatur, civitatem amittit, sequitur ut, quia eo modo ex numero ortuo eo desinant liberi in potestate in potestate parentis sit in insulam deportatus fuerit, desinit in potestate parentis esse. sed si ex indulgentia principali restituti fuerint, per omnia pristinum statum recipiunt. Relegati autem patres in insulam in potestate sua liberos retinent: et e contario liberi relegate in postestate parentum
Abbreviated transcription (Latin):
in loco cutorum quino in xpe¬
cuum s ad tempo tutela excu¬
santur solent curacores dari.¬
¶ Qd̾ si tucoradu̾sa ualitudie
uł alia nc̃citate impedit᷑ qͦ mi¬
no negociapupilli amĩstrare

Expanded text:
in locum tutorum qui non in perpetuum sed ad tempus a tutela excusantur solent curatores dari. Quodsi tutor adversa valetudine vel alia necessitate impeditur, quo minus negotia pupilli administrare
Abbreviated transcription (Latin):
acceꝑit in auum usum eam
tranfferat quam cuiꝰ gr̃a e
edita ẽ. furtum comitit uluti
si quis argentum utendũ acce¬
perit quãsi ad cenam inuitacu¬
rꝯamicosid pegre secum culit.

Expanded text:
accepit in alium usum eam transferat quam cuius gratia ei data est, furtum committit. veluti si quis argentum utendum acceperit quasi amicos ad cenam invitaturus et id peregre secum tul
Abbreviated transcription (Latin):
dem adi que p̃diximus
et blaffemina u̾ba. et sa¬
cramenca dedeo iurãt
amadiracundia puo¬
cantes et istis ĩ iugunꝰ
ab stiñeab hꝰ modi blas¬
femius ũbis ẽe uirare ꝓ
eapillos et caput ⁊ hus
magis qui ip̃m deum
blafphemat aignus ẽ
ppea igitur om̃ib hi̾mo

Expanded text:
d haec quae diximus et blasphema verba et sacramenta de deo iurant deum ad iracundiam provocantes, et istis iniungimus abstinere ab huiusmodi blasphemis verbis et iurare per capillos et caput et hismagis qui ipsum deum blasphemat dignus est rea igitur omnibus huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
uiue incursu nominꝰ obli¬
gatus ꝑmanet. ¶At is qui
ucendum accepit sane quid̃
exactã diligencia custodiende
rei prare iubetur. nec suffic̾ ei
cantam diligencia adhibuisse
quanta in sins relꝯ adhibe so

Expanded text:
umve incursu, nihilo minus obligatus permanet. at is qui utendum accepit sane quidem exactam diligentiam custodiendae rei praestare iubetur, nec sufficit ei tantam diligentiam adhibuisse quantam suis rebus adhibere so
Abbreviated transcription (Latin):
marciũ uł basilicas uł templa
ul que publico usui dstinata
sunt iegauit. nam nulliꝯ mo¬
m̃ti legatum ẽ ¶Ꝙ autẽ dixio
alienam rem posse legari
ita incelligendum ẽ si d fu̾cto¬

Expanded text:
Martium vel basilicam vel templa vel quae publico usui destinata sunt, legaverit: nam nullius momenti legatum est. quod autem diximus, alienam rem posse legari, ita intellegendum est, si defunct
Abbreviated transcription (Latin):
modis om̃ib eis succe¬
dant. quid em̃ legaliꝰ
est ꝓpo filio ad pat̾nam
successionẽ: si uero fili¬
os habu̾it nõ curiales
iegitima mẽsura uaias
adfiscũ et curi mi reli¬
it ad ulos filios qui cu¬
nales nõ sunt accedat
s̃ccłm qd dudum sanc¬
citum ẽ. a nobis. in re¬
liquisaũt trib unciis
qui ex lege uocant oĩb
modis uenient. aut si
cesratus fu̾is: ad scͥptos
descendet hrdes. semel
au̾t faccum cinalem
lex suscipiens. et in scͥb¬
enscurie et successiones
et aliam oem ordin atã
dedit uite successionez.
et q̃stum /siquis aũt ex
genere. uł extraneꝰ scͥo¬
tus forsan. aut i nõ scͥ

Expanded text:
modis omnibus ei succemodis omnibus ei succedant: quid enim legalius est proprio filio ad paternam successionem? Si vero filios habuerit non curiales legitima mensura veniat ad fiscum et curiam, reliit, ad illos filios qui curiales non sunt accedat.secundum quod dudum sancitum a nobis est, in reliquis autem tribus unciis qui ex lege vocantur omnibus modis venient, aut si testatus fuerit ad scriptos descendent heredes. Semel autem factum curialem lex suscipiens et inscribens curiae et successiones et aliam omnem ordinatam dedit vitae successionem et quaestum. Si quis autem vel ex genere vel extraneus, scriptus for
Abbreviated transcription (Latin):
geños curiam in filiabus
agẽ uolunt. et ꝑ illoru
tori legirimũ facimꝰ .ñ ⁊̃ ex¬
tranee cognaciom patris.
dicimꝰ aũt ec erquib ille
natus ẽ. ec qui exutto sĩt.
er qui ex eo ꝓcesserunt. Fa¬
cimus eimmiꝰ uelut exqua¬
dã machinatione cognat̾.
sancimꝰ em̃ oblatum curi¬
e nat̾alem filium solum¬
modo pat̾ legitimũ fieri
successorem. nullũ tr̃ ha¬
b̾e participiũ adascendẽces.
aut descendentes. aut ex
late agnatos uł cognatos
ƿatris. aut ulos aliqd̃ ha¬
be participium adislorũ
successione. equũ ⁊̃ ei dan¬
ces pͥuilegium ut sĩc nec
uł fit ilł iste successor. nec
illi ad eiꝰ uocentur succes¬
sionẽ. insi forte scripserit
aut ip̃e illos. aut ab illis
scribantur. soli em̃ patri
fuit legiti. ⁊ cognati
esse creduntur. ¶ergo
sanciendũ est qui factis
ita legicims efficiantur
successores. siquidẽ hab¬
int filios qui ralis ẽ. aut
nepotes de legitums sibi
ꝓcreicos uxorib. et m̃i¬
to ⁊̃ curiales c̾stitutos.

Expanded text:
generos curiam in filiabus augere voluerit et per illorum tori legitimum facimus, non etiam extraneae cognationi patris dicimus autem et ex quibus ille natus est et qui ex utroque sunt et qui ex eo processerunt facimus eum velut ex quadam machinatione cognatum. Sancimus enim oblatum curiae naturalem filium solummodo patri legitimum fieri successorem, nullum tamen habere participium ad ascendentes aut descendentes aut ex latere agnatos vel cognatos patris, aut illos aliquid habere participium ad illorum successionem, aequum etiam ei dantes privilegium, ut sicut nec illis fit iste successor, nec illi ad eius vocentur successionem, nisi forte scripserit aut ipse illos aut ab illis scribatur. Soli enim patri fiunt legitimi et cognati esse creduntur. Caput V Ergo sanciendum est, qui factis ita legitimis efficiantur successores. Si quidem habuerit filios qui talis est aut nepotes de legitimis sibi procreatos uxoribus, et merito etiam curiales constitutos,
Abbreviated transcription (Latin):
pacris ita cm̃ ut nõ am¬
plius hãt uno hor ꝯm
abincio iegitinu sunt
et nt̃ om̃s minui habe¬
tiscum sem el aũt illi sus¬
ea ad ius legitimoꝵ asce¬
derunt. nõ sinim eo sab¬
stinere sepatrum hrdita¬
te: aut uideni quan dona¬
tionẽ ise faccam. ec ra¬
tam habicam ab eis re¬
linquere. ec fortuna re¬
cederemanentes itaq
curlales relictam aut
donacam sicutidudu
anobis dictum ẽ habe¬
bunt m̃suramisi ũo ab
micio refucauint obla¬
tionẽ man̾e libos p̃gon¬
entes. lic natales. qͣm
fien dictiores. et cunales.
dem̃ ui deantin postea
aut incotum aut exꝑre
possid̾e res donatas. ait
brs iudeatur legis iatio¬
nẽ. et luc̃ quidẽ uenent
que occasione oblacioni
sunt. repellant aũt for¬
rueruntiet hec similit̃
sanccimꝰ in in a scuł ob¬
latiscunie. ec infiliab nu¬

Expanded text:
patris, ita tamen ut non amplius habeat uno horum qui ab initio legitimi sunt et inter omnes minus habente. Cum semel autem illi susea ad ius legitimorum ascenderint, non sinimus eos abstinere se patrum hereditate aut videri quasi donationem in se factam et ratam habitam ab eis relinquere et fortuna recedere: manentes itaque curiales relictam aut donatam, sicuti dudum a nobis dictum est, habebunt mensuram. Si vero ab initio refutaverint oblationem, manere liberos praeponentes licet naturales quam fieri ditiores et curiales, deinde videantur postea aut in totum aut ex parte possidere res donatas aut rbis videantur legislationem et lucra quidem venentur quae occasione oblationis sunt, repellant autem forruerunt. Et haec similiter sancimus et in masculis oblatis curiae e
Abbreviated transcription (Latin):
si is ẜuo hes insticutꝰ fiit lega¬
tũq quid eiaut donacũ fu̾it. nõ
acquirit᷑. ¶ Idem placet ⁊ d̾ eo
placuit d̾ usufructuario. id̾ plac
excra istas duas cãe acquiritur.
id uładipum ꝑtin si lib̾ ẽ ulad

Expanded text:
si iste seruus heres institutus sit legatumue quid ei aut donatum fuerit, non adquiritur. Idem placet de eo, qplacuit de usufructuario, idem probaextra duas istas causas adquiritur, id uel ad ipsum pertinet, si liber est, uel ad
Abbreviated transcription (Latin):
Duisquis equos quos uel sere¬
nitãs nr̃a. uel ordinarii consu¬
les tribuunt uoluptatib ad¬
cõmodum ꝯpendiũ q pͥuatũ¬
abdux̾it: unnus libre auri con¬

Expanded text:
Quisquis equos, quos vel serenitas nostra vel ordinarii consules tribuunt voluptatibucommodum compendiumque privatabduxerit, unius libr
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ nunciata sũt. in¬
ciam. s̃emel appeslatõs¬
gitimũ susciꝑe sidecies
milies plus qͣbiẽmũ ce¬
pꝰ excessit. aut exced.it.
deiceps aũt inol neso¬
tio in quotale aliq md
agitur s in medio mo¬
te cause ap̃ appellacõrs

Expanded text:
nobis nuntiata sunt, niiam semel appellatgitimum suscipere, etiamsi decies milies plus quam biennii tempus excessit aut excedat. Deinceps autem in omni negotio, in quo tale aliquid agitur et in medio motae causae apud appellationis
Abbreviated transcription (Latin):
uidicemaut nõ mote
aliqui eliganturalii.
at. int̾ qd̾ oporteat ap¬
pellatõis uidices licem
decidere. et ꝑ qualib cͥ

Expanded text:
udicem aut non motae aliqui eligantur alii, at, intra quod oporteat appellationis iudices litem decidere, et per quamlibet c
Abbreviated transcription (Latin):
q dem lite̾. iu pedenere
indicẽ ad dictũ uĩt eu¬
dem ischiuapoeuaise
etcãm c̃tigit reciure ie
ad tuam cognicione
et dũ lis iiudicio tue
celfitudinis exercetm.
rectssisse qui dẽ ⁊ c̃tumi¬
ibap̾te gestisarbe¬
tos ap̃ eos motam licẽ
s tñsacto biennio uti
s oportet confirmari¬
eim semel biemno tn¬

Expanded text:
quidem litem apud pedaneum iudicem, addictum autem eundem Hisychium appellasse; et causam contigit recurrere ad tuam cognitionem, et dum lis in iudicio tuae celsitudinis exercetur, recessisse quidem a certaminibus apud te gestis, arbitos apud eos motam litem, sed transacto biennio uti sed oporteret eam confirmari semel biennio t
Abbreviated transcription (Latin):
DEmo uidicum exquacũq
ciuitate maliud oꝑidum. uł
ex ꝓuincie solo equos currules.
aurigas. bestias. ystͥones ciues
temptet traducere ne dum p¬
sanib plausibus in temꝑant̾
fastigent ⁊ festiuitatem impe¬
diant in cunctis opidis celebrã¬
dam ita ut si quis hanc mola¬
u̾it uissionem pena teneatur
ca que legum uiolatores ꝑseq̃ ¶ap̃
filiab ⁊ ancillis pectandis nc̃ci¬
tatem imponunt. nec iuy frui
domini. nec tanti cͥminis pa¬
timur lib̾tate gaudere. ¶dit᷑
tali placet eos in dignatione sb̾¬
duci ne p̃tatis iuire frui ualeant.
neue quid eis ita possit ad qͥ¬
ri si ancillis filiab q si uelint
suffragio ominũ miseriaꝵ nc̃ci¬
tate absolui. ita ut si insistend̾
eis le nones ẽe crediderint. uel
pectandi ingerant nc̃citatem
inuitis uou admittant solũ
cam quam hu̾int pot̾atem si
ꝓscripti pene mancipentur ex¬
ilii metallis addiscendi publi¬
cis que minor hiis pena est ꝙ̃
si p̾cepto lenonis cogatur quis¬

Expanded text:
emo iudicum ex quamcumque civitate in aliud oppidum vel ex provinciae solo equos curules aurigas bestias histriones cives temptet traducere, ne, dum popularibus plausibus intemperanter fatigent et festivitatem impediant in cunctis oppidis celebrandam: ita ut, si quis hanc violaverit iussionem, poena teneatur ea, quae legum violatores persequitur. filiis vel ancillis peccandi necessitatem imponunt, nec iure frui dominii nec tanti criminis patimur libertate gaudere. Igitur tali placet eos indignatione subduci, ne potestatis iure frui valeant neve quid eis ita possit adquiri. Sed ancillis filiabusque, si velint, suffragio omni miseriarum necessitate absolvi, ita ut, si insistendum eis lenones esse crediderint vel peccandi ingerant necessitatem invitis, non amittant solum eam quam habuerant potestatem, sed proscripti poenae mancipentur exilii metallis addicendi publicis, quae minor poena est, quam si praecepto lenonis cogatur quis
Abbreviated transcription (Latin):
Si qua in publicis portĩo. uł
in hiis ciuitatũ locis in quib¬
nr̃e solent ymagines consecͣ¬
ri pictura panthoninũ ueste
bumili. ⁊ rugoiis signib agi¬
tatorem aut uilem offerat y¬
sttionem illico repellatur. n¬
iam post has liceat in loco ho¬
nesto inhonestas annotate ꝑ¬
theatri ꝓsceniis ut collocent᷑¬

Expanded text:
Si qua in publicis porticibus n his civitatum locis, in quibrae solent imagines consecri, pictura pantomimum veste humili et rugosis sinibus agitatorem aut vilem offeratrionem, ilico revellatur, nuam posthac liceat in loco honesto inhonestas adnotare ptheatri proscaeniis ut collocen
Abbreviated transcription (Latin):
ad ubertatem ꝓductus est
non debere te muitũ actum rei
publite administrare curator
rei publite non ignorat p̾ser¬
tim cumi sui eiustem modi offi¬
Na ad ministrare debeant. Iapp̃¬
I tñ ingeninis cẽs adactum̃
gerendũ ad rem publicam com¬
pelleris auxilium p̾sidis ⁊ uiris
p̾sidia ꝓut usus exigebat im¬
Mp̃r m̃s adom̃s collegas ꝑtin̾o &.
uni adiminus exibendaꝵ an¬
gariaꝵ cum aliis creatus a
consortib nim̾s sollititudĩe
deserta solum te functũ esse ꝓ¬
ponas sumptuũ detͥmenta si
qua acciderunt colłone eoꝵ qͦs
munus oꝑtuit ꝑticipare ꝓuisi¬
one p̾sidis diuidentur. qui si ⁊̃
ate obsequiũ derelictum esse
cognou̾it quid censure publi¬
ce congruit non ignoret De hiis
tua culpa ꝑditũ esse apparu̾it
fufficit sortis dampnũ nõ ⁊̃ usu¬
raꝵ eius sustin̾e. De sołoib ⁊ lib̾a¬
dem. tõib debitoꝵ ciuitatis.R.
Autiones seruoꝵ publicoꝵ
lita demum firmã seciuita¬
t̾em debitorib p̾stant. si curato¬

Expanded text:
ad libertatem ductus es, non debere te invitum actum rei publicae administrare curator rei publicae non ignorat, praesertim cum servi eiusmodi officia administrare debeant. A, cum ingenuus esses, ad actum gerendum a re publica compelleris, auxilium praesidis et iuris praesidia prout usus exigebat imMPTVS AD OMNES COLLEGAS PERTINERE.um ad munus exhibendarum angariarum cum aliis creatus a consortibus muneris sollicitudine deserta solum te functum esse proponas, sumptuum detrimenta, si qua acciderunt, collatione eorum, quos munus oportuit participare, provisione praesidis dividentur. Qui si etiam a te obsequium derelictucognoverit, quid censurae publicae congruit, non ignoret. DE HIS tua culpa perditum esse apparuerit, sufficit sortis damnum, non etiam usurarum sustinere. DE SOLVTIONIBVS ET LIBERATIONIBVS DEBITORVM CIVITATIS. autiones servorum publicorum ita demum firmam securitatem debitoribus praestant, si curato
Abbreviated transcription (Latin):
toris suscipientis pecimiam
uit admitti si quod ex solutũ¬
est rõm rei ꝓublice ꝓfecisse¬
doceatur. ¶Sane curatorm̃r si
fraudem ẜui constit̾it effc̃m¬
ut int̾ciꝑentur acuratore  illa¬
te a debitorib qͣntitates de pec¬
culo eius quod eo modo deest re¬

Expanded text:
toris suscipientis pecuniam vit admitti, si quod exsolutuest rationi rei publicae profecissedoceatur. Sane curator vester, si fraude servi constiterit effeut interciperentur a curatore ile a debitoribus quantitates, de peculio eius quod eo modo deest re
Abbreviated transcription (Latin):
pululau̾int excidantur ne eaꝵ
radices fabricam forme corrũ¬
I quis decet̾o uetiti finoris
audacia florentissime urbis
ꝯmoda uolu̾it mutilare aꝙͣx
ad suum fundũ ex aque duc¬
tu publicodiriuando sciat
eundem fundũ fiscalitituu
p̾scriptione signatũ pͥuatis
reb nr̃is aggͥgandũ. ¶dem.

Expanded text:
pullulaverint, excidantur, ne earum pullulaverint, excidantur, ne earum radices fabricam formae corrumi quis de cetero vetiti furoris audacia florentissimae urbis commoda voluerit mutilare aquam ad suum fundum ex aquaeductu publico derivando, sciat eundem fundum fiscalis tituli proscriptione signatum privatis rebus nostris adgregandum.
Abbreviated transcription (Latin):
non reuocabitur. ⁊ sollempne
c̾caminis spectaculũ post resti¬
tutam muroꝵ fabritam uixta
uet̾is ꝯsuctudinis legem cele¬
brabitur ita enim ⁊ tutele ci¬
uitatis instructe nuutoꝵ p̾sidio
ꝓuidebitur ⁊ instaurandi ago¬
nis uoluntas confirmatis hiis
que ad securitatis cautõm spͣ¬
tant in secuti tp̃ris cͥcuitõne
rep̾sertabitur. De ductu aq̃¬
ꝑ quoꝵ fines formaꝵ mea¬
tus tnͣseunt ab exͣ ordinariis no¬
n̾ib uolumus ẽẽ ĩminies ut co¬
rũ oꝑa aquaꝵ ductus sordib
compledi mundentur nec ad
aliud super indicte rei honus
hiisdem possõrib attinendis
nec circa res alias occupati re¬
purgium formaꝵ fac̾e non
curent. ¶Quod si neglexerint᷑
amussione possonũ. mulctabũ¬
tur: nani fiscus enis p̾diũ opti¬
uebit cuius negłia ꝑniciem
forme ꝯcusserit. ¶ ꝓt̾ea scire
eos oportet ꝑ quoꝵ p̾dia aque¬
ductus ꝯmeat. ut dext̾ra leuaq
de ip̃is quoꝵ formis. xu pedib
in t̾missis arbores h̾anͣt obser¬

Expanded text:
non revocabitur et sollemne certaminis spectaculum post restitutam murorum fabricam iuxta veteris consuetudinis legem celebrabitur. Ita enim et tutelae civitatis instructae murorum praesidio providebitur et instaurandi agonis voluptas, confirmatis his quae ad securitatis cautionem spectant, insecuti temporis circuitione repraesentabitur. DIOCL. uorum fines formarum meatus transeunt, ab extraordinariis oneribus volumus esse immunes, ut eorum opera aquarum ductus sordibus oppleti mundentur, nec ad aliud superindictae rei onus isdem possessoribus attinendis, ne circa res alias occupati repurgium formarum facere non occurrant. Quod si neglexerint, amissione possessionum multabuntur: nam fiscus eius praedium obtinebit, cuius neglegentia perniciem formae congesserit. Praeterea scire eos oportet, per quorum praedia aquaeductus commeat, ut dextra laevaque de ipsis formis quindecim pedibus intermissis arbores habeant: obser
Abbreviated transcription (Latin):
si pꝯmortem eorũ in pot̾ate pa
tris sui nõ sunt recasuri. ¶Itaz
si filius tuꝯ mortis cue cyͣr i po¬
tãte cua sit. nepotes ex eoñ po¬
cerunt dest̾o cuo tutorẽ here.¬

Expanded text:
st mortem eorum in patris sui potestatem non sint recasuri. itaque si filius tuus mortis tuae tempore in potestate tua sit, nepotes ex eo non poterunt testamento tuo tutorem habe
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo ce in patris sui potatẽ
recasuri sunt. ¶ Cum autem
i conpłibꝰ alue cais postumi pro
iam natis heantur. ⁊ in hac ca
placuit non mino postumis qͣ
iam natis test̾o cutores dari pos¬
cesi modo in eaca sint. ut si uiui̾
parentiln nascerentur suit m
pocate eorum fieret¶S si emaci¬
pato filio cutor a patre cestoda

Expanded text:
mortuo te in patris sui potestatem recasuri sunt. Cum autem in compluribus aliis causis postumi pro iam natis habentur, et in hac causa placuit non minus postumis quam iam natis testamento tutores dari posse, si modo in ea causa sint, ut, si vivis parentibus nascerentur, sui et in potestate eorum fierent. Sed si emancipato filio tutor a
Abbreviated transcription (Latin):
simo uie s sumĩtes descẽ¬
der̾ usq ad nos qui płi¬
naũt ad nosaliquid cale
dux̃ quidam urorem. et
filii ereadem sunt nati.d̃¬
in de illa moriente dux̾
rursus aliam exquanati
sunt filii ei pͥorib consã¬
gͥnei solum nõ tm ut im
dem de eciam t̾cium in tͦ¬

Expanded text:
tes descenderunt usque ad nos, qui pluriautem ad nos aliquid tale. Duxit quidem uxorem, et filii ex eadem sunt nati; deinde moriente illa duxit rursus aliam, ex qua nati sunt filii ei, prioribus consanguinei solum, non tamen uterini; deinde etiam tertium int
Abbreviated transcription (Latin):
patus nr̃o sr̃ eo iudicio
p̾sides ut qui remitũtur
ab eo mitãtur.Idsuasꝓ
uĩcias sine lite ibi dicturos¬
is et si quo egĩt iuxilio

Expanded text:
patus nostro super eo iudicio ciarum praesides, ut qui remittuntur ab eo mittant ad suas provincias sine lite ibi ducturos, et si quo egent auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
donante nature recte
Alia nãq onna que
sanctita sũt nõ oĩbus
olis ex quo eciam reno¬
uatur ii solao ec ampli¬
ori ꝙ̃ alia sollicitudine
dignũ e intiqͥtas eqͥdẽ
ñ satis aliquid de pͥoribꝰ
aut scd̃is ꝑ scrutabat᷑
nuptuss licebat et pa¬
trib et manibtribus
et ad plures uenire nup¬
cus et lucto millo pͥuaiͣ
et cã erat inisimplicita¬
te confusi maioris ar
teodosu cemporib am¬
plior sollicitudo circa hiꝰ
est donec circuẽs ꝑ cet̃os
ĩꝑatores in leonẽ pie
memorie peruenit uirũ
forteratq iurilit̾ ecia
nos aũt ĩ ꝯscitutõnũ cõpositõn

Expanded text:
naturae, recte Alia namque omnia, quae sancita sunt, non omnibus olis, ex quo etiam renovatur solo, et ampliori quam alia sollicitudine dignum est. Antiquitas equidem non satis aliquid de prioribus aut secundis perscrutabatur nuptiis, sed licebat et patribus et matribus et ad plures venire nuptias et lucro nullo privari, et causa erat in simplicitate confusa. Maioris autem Theodosii temporibus amplior sollicitudo facta est  donec circuiens per ceteros imperatores in Leonem piae memoriae pervenit, virum fortiter atque viriliter etiam Nos autem in constitut
Abbreviated transcription (Latin):
Nobis ip̃is sacitas̃ nõ
em̃ erubescimꝰ siquid
melius q̃ hoꝵ que ip̃i
et pͥꝰ diximꝰ ad iueniam
hoc iacire et competẽtẽ
necabalus expectare
corrigi iegẽ. ¶duo igitꝰ

Expanded text:
obis ipsis sancita sunt. Non enim erubescimus, si quid melius etiam horum quae ipsi prius diximus adiuveniamus, hoc sancire et competentem nec ab aliis expectare corrigi legem. Caput I Duo
Abbreviated transcription (Latin):
sunt scd̃ leges. a nob̾
umcͥq ꝑti pͥus a nobis
sanccitoꝵ aut aispositor
nõ recteadmeliora dan¬
tes urĩ et exponentes sõ¬
iectis quo compecit dege
modo hoc. aũt qd̾ nc̃ ano¬

Expanded text:
 leges a nobis unicuique parti prius a nobis sancitorum aut dispositorum non recte, ad meliora dantes viam et exponentes subiectis, quo competat degere modo. Hoc autem quod nunc a no
Abbreviated transcription (Latin):
inarum fluxisse uidcur. In hiis¬
⁊ enim cuntatibꝰ ita agi solicũ¬
erat. ut lacedemonii quid m̃g̃¬
morie mandarent atheniẽses uͦ¬
ca q̃ in legibꝯ scripta ap̾hendiss¬
ent custodirent s naturalia ꝗtẽ

Expanded text:
is, fluxisse videtur: in hienim civitatibus ita agi solituerat, ut Lacedaemonii quidemmoriae mandarent, Athenienses uae in legibus scripta reprehendisent custodirent. Sed natural
Abbreviated transcription (Latin):
ritula ob adu̾sam corpis uantudinẽ milicie finẽ
miuie uanũt exspectare ꝙͣ ad honorariam
ex pͥncipe dignitatẽ testimoĩo scole ꝓsiluit hiis¬
dem tũ p̾młus inuniri censemꝰ quid hii qui ad
pͥncipatiis actũ ꝓg̾ssi sunt pocũit᷑ s ⁊ ĩ salutatõib

Expanded text:
rricula ob adversam corporis valitudinem militiae finem minime valuerit expectare, sed ad honorariam ex principe dignitatem testimonio scholae prosilierit, isdem eum privilegiis muniri censemus, quibus ii, qui ad principatus actum progressi sunt, potiuntur. Sed in salutationibus
Abbreviated transcription (Latin):
ullus descola agentiũ mreb de cet̾o iocũ mõr
⁊ iaboꝵ merito ad gradũ milicie sequebatur sta¬
tim atq ullũ fata st̃dux̾int in ciꝰpͥmia ꝑcipiendi
succedat om̃i obrept̃oe cessante. ¶ dem.
Nulli post hac sñ nr̃e maiestatis aũcte discm¬
gendi agentẽ m reb milli ȩximendi pateat co¬
pra :nam ꝓlat᷑a scola nec aĩadu̾sionẽ uerer uidi
as tullam d time ꝯtumelia utilitatis.  ã

Expanded text:
ullus de schola agentum in rebus de cetero locum mortundiorum et laborum merito ad gradum militiae sequebatur, statim atque illum fata subduxerint, in eius praemia percipienda succedat omni obreptione cessante. Dat.Nulli posthac sine nostrae maiestatis auctoritate discingendi agentem in rebus, nulli eximendi pateat copia: nam probata schola et animadversionem vereri iudicis et nullam debet timere contumeliam vilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ reb post p̃almã laboris em̃iti pͥncipatꝰ hono¬
re renim̃amꝰ. atq ĩo officiales tam aducc̃itates
publicas ꝙͣ pͥnatas. ñ nisi a prĩcipe mittant᷑ auctoꝵ
saꝵ ĩ pr̃onos nolumꝰ eẽ ꝯuentos neignorante pͥn¬
cipe ullã postulatõm introducant. neue sb̾imns
ꝑsoni suscepti fraude quadã aliena negocia ĩ ferẽda

Expanded text:
in rebus post palmam laboris emeriti principatus honore remuneramus. Atque ideo officiales tam ad necessitates publicas quam privatas non nisi principe mittantur auctorsarum etiam patronos volumus esse conventos, ne ignorante principe ullam postulationem introducant, neve sub unius persona suscepti fraude quadam aliena negotia inserenda
Abbreviated transcription (Latin):
ũsa conscͥpta ẽ forte ĩ p̃¬
cumis aut aliis mobili¬
b reb nupciał donato.
tãta ꝑcem usurarum ac̃¬
cipience matre c̾ pͥus sac¬
tita cautela nõ exigi a fi

Expanded text:
versa constituta est forte in pecuniis aut aliis mobilibus rebus nuptialis donatio, tertiam partem usurarum accipiente matre cum prius sancita cautela non exigi a fi
Abbreviated transcription (Latin):
um iusta ca manumissionis
apꝓbata fint manumissiosus¬
ueluti siquis patrenraũ matrẽ.
aut filium. filiamue. aut frẽm.
sororemue. naturales aũ pedago¬
gum. aut nucricem educatorẽ
ue. alumpniralumpnãue. aut
collactaneum manumittat aũ
cillã matrimonii hndi ca. dum
tninfra .ui. m̃ses uxorducat᷑. nisi
iustacã impediat ⁊ qͥ manum¬
ictitur ꝓcuratoris hndi gr̃a. nec
cat᷑. ¶ semł autẽ ca approbata su
uera siue fla sit. nõ recractetur.
Eum aut̃ ctꝯ modꝰ manumi¬
cestam̃cum fac̾e poss.⁊ in eo sibi¬
hedem instituere legatũq reli¬
q̃re poss. tñ si adhuc minor ẽẽt

Expanded text:
um iusta causa manumissionis adprobata fuerit manumissi. Iusveluti si quis patrem aut matrem aut filium filiamve aut fratrem sororemve naturales aut paedagogum, nutricem, educatorem aut alumnum alumnamve aut collactaneum manumittat, aut cillam matrimonii causa, dum tamen intra sex menses uxor ductatur, nisi iusta causa impediat, et qui manumittitur procuratoris habendi gratia, ne tatur. Semel autem causa adprobata, sive vera sive falsa sit, non retractatur. Cum ergo certus modus manumitestamentum facere possit et in eo heredem sibi instituere legataque relinquere possit, tamen, si adhuc minor sit an
Abbreviated transcription (Latin):
nificentissimi p̃coris
pledis. inꝓuincia u̾o lo¬
cor defensor ec peos in¬
ferant eis u̾berum exꝑ¬
imentũ. quatenꝰ ꝓpt̃
hoc nich celent uenita¬
tis. aut⁊ capiantur per
hanc iuam peccunis ces¬
timonium phibere. aue
alit̾ circa ħ malignates
et licet dudum nullam
in debitis ex scͥpto factis¬
nõ scͥpturaꝵ solutionũ

Expanded text:
nificentissimi praetoris plebis, in provincia vero locorum defensorem, et per eos inferant eis verberum experimentum, quatenus propter hoc nihil celent veritatis, aut etiam capiantur per hanc viam pecuniis testimonium perhibere aut etiam aliter circa hoc malignantes. Et licet dudum nullam in debitis ex scripto factisnon scriptarum solutionum
Abbreviated transcription (Latin):
ã nic hoc renouamus
siem scͥptum sit debitu¬
et nõ scͥpta ꝓferatur sol¬
ucionis alitigantib per
ꝑt ibilem eam ap̃ uidi
ceseẽdum ad hoc ip̃i su¬
enda solutione. aut me¬
moria facte alicui iam so

Expanded text:
am nunc hoc renovamus. Si enim scriptum sit debitet non scripta proferatur solutionis a litigantibus pertibilem eam apud mus, dum ad hoc ipsuenda solutione, aut moria alicui jam factae
Abbreviated transcription (Latin):
⁊quo nos d̃s Rub
suit imꝑio omne
habemꝰ studiũ uinũsa age
re aducilitatẽ subiectoru
illa fac̃e que omnẽ difficu¬
leatem. et iesionẽ acq otͥo

Expanded text:
quo nos deus suit imperio, omne habemus studium universa agere ad utilitatem subiectorum illa facere quae omni difficultate et laesione atque co
Abbreviated transcription (Latin):
diũt᷑. au̾cũ arims aũ si ño
legalib subdi iubemꝰ uit
auͭ nõ solum corporales pe¬
eos qui in criminib accu¬
snt in quib leges morti¬

Expanded text:
diuntur aut cum armis aut sine legalibus subdi iubemus. Vt autem non solum corporales poeeos qui in criminibus accusantur. in quibus leges mort
Abbreviated transcription (Latin):
dãeadnos nttas ei qui uõ
meruerit qd̃ iustũ ẽ ĩsurm¬
are. quia corctus. ib eo iudr
distulit audire int̾pellancẽ
et iudicãe int̾ eĩ. et qui ab
eo c̃uẽtus ẽ ut hic cognoscẽ¬
tes nos supplicia inferam
atꝯab̾eo qui insticiam pas¬
sus ẽ. ec coactꝰ asclssimo

Expanded text:
dare ad nos litteras ei qui non meruit quod iustum est insinuantes, quia coactus ab eo iudex distulit audire interpellantem et iudicare inter eum et qui ab eo conventus est; ut haec cognoscentes nos supplicia inferamus atus ab eo qui iniustitiam passus est et coactus a sanctissimo
Abbreviated transcription (Latin):
uc ip̃e castigetur. añ ĩ exi¬
lium tñsmittat᷑. si u̾o cͥ¬
minis qͣlitas mẽbri ab¬
scisionẽ enigat fieri unã
solu manũ abscidi ꝓfur¬
mebrum abscidi. anͭ mori
s alit̾ ei castigari fures
aiͣuolum. qui occulte et
sine aruus hꝰ moĩ deliqũt

Expanded text:
ut ipse castigetur aut in exilium transmittatur; si vero criminis qualitas membri abscisionem exigat fieri, unam solam manum abscidi. Pro furmembrum abscidi aut mori, sed aliter eum castigari. Fures autem vocamus qui occulte et sine armis huiusmodi delinquunt;
Abbreviated transcription (Latin):
orem dotem et pp̃ nuptias do¬
naate ensaluari aũ patẽ a
nr̃a legedaca. si dotalia in¬
strumenta nõ sub secuta s̃
sit. et ascendentes. usq ad t̃¬
ordines ec gradussu̾o non
sũt hꝰ mol aliqui fisco applica¬
mulierem competentib ut ra¬
mulietib sub lectã inmon asc̾io
mitti etsiquid̾ int̾ biennu
recrpe eam uir suns uolũe¬
potestatẽ eadem hoc fac̃e ẽi
copulan. ei uullũ ꝑiculũ ex¬

Expanded text:
orem, dotem et propter nuptias donationem ei salvari, aut partem a nostra lege datam si dotalia instrumenta non subsecuta sunt; aut descendentes usque ad teordines et gradus, si vero non sint huiusmodi aliqui, fisco applicamulierem competentibus vulneribus subactam in monasterio mitti. Et si quidem intra biennium recipere eam vir suus voluepotestatem ei damus hoc facere et copulari ei, nullum
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ꝑcem monast̾io ĩ quo
mittitur darisilo desçen¬
dentes ud fuĩt s ascendẽte
ĩueniantut. nõcͥ scenciẽtes
limõi mniquitati . quacuor
uncias eos scd̾ ieges diui¬
sas acciꝑepom. ũo iuicias
dari monastio ĩqͦ ĩcludit.

Expanded text:
iam partem monasterio in quo mittitur dari. Si vero descendentes non fuerint, sed ascendentes inveniantur non consentientes huiusmodi inquitati, quattuor uncias eos secundum leges divisas accipere, octo vero uncias dari monasterio in quo includitur
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ p̃ dictil ordinẽ diuidi ꝑ¬
icło sic̃ diximꝰ tã comitts
cimꝰ. altucras man añ pe¬
des abscidi: au̾ hiꝯ moĩ q̃¬
dam ĩ ferri supplicia. ꝑ q̃
articuli dissoliuũt᷑. qui a
mẽbror disolucio g̾uioeẽ
ucriusq nranꝰ ab scrsioẽ
sꝓp̃t̾ qd iubemꝰ siquidem

Expanded text:
 praedictum ordinem dividi, periculo sicut diximus tam comitis cimus alterutras manus aut pedes abscidi, aut huiusmodi quaedam inferri supplicis per quae articuli dissolvuntur, quia membrorum dissolutio gravior est utriusque manus abscisione. Propter quod iubemus, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
quis u̾o acc̃atus in adulł¬
aũ asio quolib modo a
legib penas cͣffugit. et
et pꝰ ħ ĩuematur mulieri
dequa accatꝰ ẽcurpit̃ cõu̾¬

Expanded text:
quis vero accusatus in adulaut alio quolibet modo a legibus poenas effugerit, et post haec inveniatur mulieri de qua accusatus est turpiter co
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̾ħ psũpserit agere aliqͥ pre¬
dictor iubemꝰ siquidẽ maioreᷤ
minores sunt .x. librarum au¬
n peneas subiac̃e õbedientes
au̾ eis in p̾dictis causis spoliatos¬
cis cingło penis subici et in exi¬
lium destinare. ¶ sũo mułr p̃
legicimam ad monicionẽ uolu¬
erit instruere aliq̃ qui ꝓea res¬
pondeat: Aulicigans ĩiuncra
sit. nec sic ĩcluidi. Au custodirs
noam silegimẽ ĩ cõpecentibus
se sedare fide uissorem iurato¬
tiam caucionẽ faciat. d̾ obẜu¬
⁊ acione iudicit. ¶ siũo guissimũ
muemiatur cͥmen inquo acc̃a¬
cur ĩ monast̾tum añ ĩ assisten¬
um mitratur. anͭ mulietibus
tradatur. ꝑquas pt᷑ publite pot̾it¬

Expanded text:
praesumpserit agere aliquid praedictorum iubemus, si quidem maiores minores sunt, X auri librarum poenae subiacere, oboedientes autem eis in praedictis causis spoliatos cingulo poenis subici et in exilium destinari. Si vero mulier post legitimam admonitionem noluerit instituere aliquem, qui pro ea respondeat, aut litigans addicta sit, nec sic includi aut custodiri eam, sed legitima in competentibus averit non posse se dare fideiussorem. iuratoriam cautionem faciat de observatione iudicii. Si vero gravissimum inveniatur crimen in quo accusatur, in monasterium aut in asceterium mittatur, aut mulieribus tradatur, per quas potest pudice et
Abbreviated transcription (Latin):
iegesq̃ uolunt
ex collatõne litt̃ar
fidẽ dari docum̃tis et quia
ce iam malicra eor quiad¬
ult̾ant documenta s calia
a ꝓhibuert illud studiu

Expanded text:
leges quae volunt ex collatione litterarum fidem dari documentis, et quia te iam malitia eorum qui adulterant documenta, haec talia prohibuerunt illud stu
Abbreviated transcription (Latin):
mee ip̃os maxime eẏcerẽt
eo qd̾ nich aluid est falsi¬
tas insi mutacio u̾itatis
qm̃ igitur in hus temp¬
orib ĩ nũas ĩuenimus
falficates in iudiciis uł

Expanded text:
met ipsos maxime exercerent, eo quod nihil aliud est falsitas nisi imitatio veritatis. Quoniam igitur in his temporibus innumeras invenimus falsitates in iudiciis
Abbreviated transcription (Latin):
constitutones uocant ⁊ po igi
cimos quo numero sunt agñ¬
ti⁊ hu quos in locum agnatoꝵ¬
cam supradca senatꝯ ꝯsulta
cognatos p̾tor uocat qua parte¬
natural cognato spectatur. Na¬
agnati capite diminuti qͥ q ue¬
tore t̾cio ordine uocantur exce¬
pcis tmnodo fre ⁊ sorore emaci¬
patis nõ ⁊ libis eorum qͥuos ier¬
anastasiana cum frib icegri¬
uiris ꝯsticucis uocat quidad̾ ie¬
gitimam fris hiditatẽ siue sore¬
diminutõne quã facile ẽ ex ip

Expanded text:
constitutiones vocant, et post imos quo numero sunt adgnahi quos in locum adgnatotam supra dicta senatus consulta cognatos praetor vocat. Qua partnaturalis cognatio spectatur. nagnati capite deminuti quiquetore tertio ordine vocantur, excelis tantummodo fratre et sorore emancietiam liberis eorum quos leAnastasiana cum fratribus iuris constitutis vocat quidem ad legitimam fratris hereditatem sive sordemi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾m rei geste adusꝯ eum qui
gessit directa compecit actosne¬
gotorum autem gestori ꝯia.
quas ex nullo qͣctu ꝓprie nas¬
⁊i manifm ẽ. Quippe ita nas¬
cuntur iste accones si sin ma¬
dato quisq alieruis negocus ge¬
cendis se optulit Ex qua ca hii
quorum negõa gesta fuint ⁊
igriorantes obligantur ¶da
utilitatis c̃a receptum ẽ. ne ab¬
sencium qui subita festinato¬
ne coacti nulli d̾ mandata ne¬
go̾rum suorum aministrato

Expanded text:
dem rei gestae adversus eum qui gessit directa competit actio, negotiorum autem gestori contraria. quas ex nullo contractu proprie nasci manifestum est: quippe ita nascuntur istae actiones, si sine mandato quisque alienis negotiis gerendis se obtulerit: ex qua causa ii quorum negotia gesta fuerint etiam ignorantes obligantur. idque utilitatis causa receptum est, ne absentium qui subita festinatione coacti, nulli demandata negotiorum suorum administrat
Abbreviated transcription (Latin):
bat. ut cunc ꝯstitutõnes imꝑa¬
corias legerent. ħuos a primor¬
dio ingrediamini digni canto
honore cantaq reꝑti felicitate.
uc ⁊ mnicium uob̃ ⁊ finis legum
eruditonis a uoce principali ꝓce¬
Iꝯ om̃e iusantiquum coslacuẽ
quos ꝑeund̾ uirum excelsu cri¬
bumanũnec non ⁊ ceteros uiros
illustres ⁊ facundissimos confeci
cutones ꝑtiri iussimꝯũt sint co¬
ciꝯ legitime scĩe prima elem̃tasĩ
quibꝯ buiter expoitume ⁊ ꝙ an
cea obtinebat. ⁊ ꝙ postea d̾ssue¬
cudine inumbratũ ab imꝑiali
remedio illuminatũ ẽ. Quaser
omitꝰ antiquorum ꝯstitutõibꝰ
ssimum nr̃arum ꝯstitutonum
itaq ope ⁊ alacristudio has iges
nr̃as accipite ⁊ uosmetipsos sic

Expanded text:
bat, ut tunc constitutiones imperatorias legerent, hoc vos a primordio ingrediamini, digni tanto honore tantaque reperti felicitate, ut et initium vobis et finis legum eruditionis a voce principali proceos omne ius antiquum collatum est quos per eundem virum excelsum Tribonianum nec non ceteros viros illustres et facundissimos confecimtutiones partiri iussimus, ut sint totius legitimae scientiae prima elementa. Quibus breviter expositum est et quod antea optinebat et quod postea desuetudine inumbratum ab imperiali remedio illuminatum est. Quas ex omnibus antiquorum institutionibus ssimum nostrarum constitutionum itaque ope et alacri studio has leges nostras accipite et vosmet ipsos sic
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicare. et sc̃as qͣtuor
sino dos inicena. et con¬
scantinopolitmã ephe¬
sinã primam calcedo¬
nensem amplecti seu
recitare noscunt᷑. licẽ¬
gͣtos eos et ex hrdes ĩ su¬
o scribe cest. anenco. et
hioc quid̾ ꝓ ingratitudi¬
alem aũt ꝓuidenciam

Expanded text:
dicare et sanctas quattuor synodos, Nicaenam Constantinopolitanam Ephesinam primam et Calchedonensem, amplecti seu recitare noscuntur, liceningratos eos et exheredes in suo scribere testamento. Et hoc quidem pro ingratitudialem aut
Abbreviated transcription (Latin):
quitates expellat ⁊ f̾iat tam ui¬
ris ieligiosissimis quam uictis
hostt l criumphacor. ¶Oͦruͣ
utramq uiamcum summiᷤᷤ ui¬
gilns ⁊ suma prouidencia ann¬
uence deo ꝑficimo ⁊ bellicos qd
sudores nros barbarice gences
sub iugania d̾ducte cognoscut

Expanded text:
tates expellens, et fiat tam iuris religiosissimus quam victis hostibus triumphator. Quorum utramque viam cum summis vigiliis et summa providentia adnuente Deo perfecimus. et bellicos quidem sudores nostros barbaricae gentes sub iuga nostra deductaefo cognoscu
Abbreviated transcription (Latin):
iliquid detinet ex sorte att
usuris postulari. ¶Itaq quo¬
ciens minus ydoneũ dep̾hen¬
ditur eius patrimoniũ ciuius
nomen ciuitati alicui iuẽi¬
tur obnoxiũ uidex om̃i diligẽ¬
cia ⁊ sollicitirdĩe debebit inqͥ¬
rere ad quos ex qualibet con¬
dictione tͣnsierint debitoris
facultates ut singłi equa esti¬
matione ħ̃ita ꝓrata reꝵ qͣs
possident cõueniantur ꝑso¬
ualem actionem contra eũ
ħ̾ituri debitorem qui ip̃is sol¬
uentib lib̾atur. ¶ Ab eo aũt
a quo constat fortinaꝵ suaꝵ
partem maximã recessisse ⁊̃
reliqͣm portionem que aput
eum resedit tnͣfferri adydo¬
diuoꝵ constitutionesq ñas
nullam debere molestiam
sustiñe. ¶Quod si quis debi
rem ex cius bonis possideat id
debitum ꝯuenit ad dispendi
cura patris cuutatis apico ẏdõ¬
neos uł dños rusticoꝵ p̾dioꝵ
pocuia collocanda est deꝑi¬
ii qui ate collegaq tuo
inagistratus creati sunt
⁊ si maxime fideiussores non

Expanded text:
aliquid detinet, ex sorte atque usuris postulari. Itaque quotiens minus idoneum deprehenditur eius patrimonium, cuius nomen civitati alicui invenitur obnoxium, iudex omni diligentiae sollicitudine debebit inquirere, ad quos ex qualibet condicione transierint debitoris facultates, ut singuli aequa aestimatione habita pro rata rerum quas possident conveniantur, personalem actionem contra eum habituri debitorem, qui ipsis solventibus liberatur. Ab eo autem, a quo constat fortunarum suarum partem maximam recessisse, etiam reliquam portionem quae apud eum resederit transferri ad idodivorum constitutionesque nostras nullam debere molestiam sustinere. Quod si quis debitrem ex eius bonis possideat, id debitum convenit ad dispendiuIdeoque cura patris civitatis apud idoneos vel dominos rusticorum praediorum pecunia collocanda est i, qui a te collegaque tuo magistratus creati sunt, etiamsi maxime fideiussores non
Abbreviated transcription (Latin):
um a bone fidei emptore usu¬
capi possit uł quiexania iusta
c̃a possidet. ¶Erroi aute fle
cause usucapionem nõ parit.
uluti siquis cum non em̾ut
emisse se existimans possid̾at.
ul cumeidonatum non fu̾it
q̃uasi exdonatõne possid̾at
¶Diutina possõ q̃¬

Expanded text:
ut a bona fide emptore usucapi possit vel qui ex alia iusta causa possidet. Error autem falsae causae usucapionem non parit. veluti si quis, cum non emerit, emisse se existimans possideat: vel cum ei donatum non fuerat, quasi ex donatione possideat. Diutina poss
Abbreviated transcription (Latin):
ad inc̃cessionis feractur
rõnẽet sit oĩo eilucr᷑ sub
eantela positũ nsiapa¬
riũs incħ relictũaliu̾d
sufficiens ad ante napti¬
allargitatis ꝯͣcitatẽ et
hec dm̃ꝰ nõ solum parcẽ¬
uris talia facientib pe¬

Expanded text:
ad intercessionis feratur rationem, et sit omnino ei lucrum sub cautela positum, nisi apparuerit relictum aliud sufficiens ad antenuptialis largitatis quantitatem. Et haec dicimus non solum parcenviris talia facientib
Abbreviated transcription (Latin):
celebraunt consen sũ
plura namq erpͦ mox
auclitu delinquũt᷑ mł¬
iere qiuppe manti sed¬
uccõib facile decepea
et xbͥa negligente iuira
cum at in plurimo tp̃r
ec et forsam ciutioꝵ.

Expanded text:
celebraverit consensum. Plurima namque ex primo mox auditu delinquuntur, muliere quippe mariti seductionibus facile decepta et propria neglegente iura, cum vero in plurimo tempore et forsitan cautior.
Abbreviated transcription (Latin):
nupciali donacõne aui¬
rodata et repẽte eam
amitrat ec neq usum
hãt. recte filui sic mira¬
bili matris ꝑtu ĩiurati
añ nuptialem patris
poscebant acciꝑe dona¬
tionẽ et ñ lucͣri uelle
mulierem ꝑ uir̾ ꝙ̃sic
uelocit̾ de honestauit
uia. ¶s quomodo dica¬
mus ũba illius erubes¬
cim ñ dignã se dice

Expanded text:
nuptiali donatione a viro data et repente eam amittat et neque usum habeat, recte filii sic mirabili matris partu iniuriati antenuptialem patris poscebant accipere donationem, et non lucrari velle mulierem per virum quem sic velociter dehonestavit. Illa - sed quomodo dicamus verba illius erubescimus - non dignam se dice
Abbreviated transcription (Latin):
siquis ex nõ scͥpto ꝑ af¬
ectum iniptialẽ uxorẽ
accepit et exea filios ꝓ¬
creunt soluto aũt ma¬
crimomo contingat
eũ eciam aliam duce
⁊ iuge̾ cum dotalib in¬
ftrumentis et ex ea siłr
filios ꝑcreare ulłm circa
pat̾ram hrditatẽ cũ fi¬
lis alus exindotata cõ

Expanded text:
si quis ex non scripto per affectum nuptialem uxorem acceperit et ex ea filios procreaverit, soluto autem matrimonio contingat eum etiam aliam ducere coniugem cum dotalibus instrumentis et ex ea similiter filios procreare, nullum circa paternam hereditatem aliis filiis ex indotata co
Abbreviated transcription (Latin):
ante nupcialem u̾o do¬
nacõnẽ utraq soboles
ꝓpͥe ꝑcipiet pat̾s. et ex so
illuis lucrabuntur don¬
cõnẽ ex solido quo ex se¬
dis nati seminib ab illo
fracta frue̾ntur mnum¬
ficencia licet nõ ad f̾ctũ

Expanded text:
antenuptialem vero donationem utraque soboles proprii percipiet patris, et ex solii filii illius lucrabuntur donationem, ex solido quoque ex secundis nati seminibus ab illo facta fruentur munificentia, licet non ad tertium
Abbreviated transcription (Latin):
acuerunt nobis er ꝑ hac
legẽ declarata sunt as¬
noscens. oꝑi efcũiq tra¬
d̾e festinet p̾cepto utẽs
ap̃ gencium p̃sides. ut
et qui foris sunt hoĩes
agnoscant quia soboł
ĩnoxie ecpure curam
hĩumꝰ ecalie nigenas
acq nr̃is odibiles le¬

Expanded text:
er hanc legem declarata sunt, agnoscens operi effectuique tradere festinet, praecepto utens apud gentium praesides: ut et qui foris sunt homines agnoscant, quia sobolis innoxiae et purae curam habuimus et alienigenas atque nostris odibiles le
Abbreviated transcription (Latin):
cat hꝰ modi ũo res ueña¬
bili ioco aquo ⁊̃ date st̃
uendicentur. Rector an̾
domꝰ qui rp̃as res dedit
lr̃tico: oĩ gub̾natõne re¬
moueatur. ec ĩmonasci¬
um recludant᷑ ec uno
anno seĩcoĩone segre¬
gatin cũ hrcicis ꝓ didit
rinos. ¶siau̾ orchodor¬
ius possessiones hñs in

Expanded text:
at, huiusmodi vero res venerabili loco a quo etiam datae sunt vindicentur, rector autem domus, qui ipsas res dedit haeretico, omni gubernatione removeatur et in monasterium recludatur, et uno anno sancta communione segregetur, cum haereticis prodidit Christianos. Si autem orthodoxus possessione
Abbreviated transcription (Latin):
io hab̾e utilitatẽeta lus
libari penis. expriori m̃io
filiis mediam sue sb̾e do
bat nupcias. mediam si¬
cut diximꝰ cedens ꝑtem pͥ¬
us ꝓoeatis filiis et dundẽt
hoc filu om̃s exequo et fi¬
los quidem hntes ad su¬
os transmitent filios.
oporcet em̃. aliquid eciam

Expanded text:
io habere utilitatem et aliis liberari poenis, ex priori matrimonio filios mediam suae substantiae donbat nuptias, mediam, sicut diximus, cedens partem prius procreatis filiis. Et divident hoc filii omnes ex aequo, et filios quidem habentes ad suos transmittent filios oportet enim aliquid etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iatõ lict̃arum Aluid u̾o
testimoĩa. cunc nos qͥd̃ ex¬
timauimꝰ ea que auiua
dñr uoce etc̃ iureiiran do
sit hoc iudicãtis prudẽcie
simł a cq religio ins ut
uera cib pocius ꝓtalibus
c̃dat et nos quid scd̃m h̃e

Expanded text:
arum aliud vero testimonia, tunc nos quidem aestimavimus ea quae a viva dicuntur voce et eam iureiurando, sit hoc iudicantis prudentiae simul atque religionis, ut veracibus potius pro talibus credat. Et nos quidem secundum hunc
Abbreviated transcription (Latin):
ad nccitatem uiris eam d̾ crarit.
nuꝑ⁊ nos eundẽ principẽ supa¬
re ꝯcententes ex fco ꝙ cribuni¬
anꝯuir excelso q̃stor sacri pa¬
iacii suggessit ꝯstitutõm fecĩꝰ
ꝑ quam disposiuumꝰ si cestator
fidi ħrdis sui comisit ul hrdita¬
tem uł spale fid̾i comissũ res¬
tituat ⁊ n ex scriptura n ex.u.

Expanded text:
uris ea detraxit: nuper et nos, eundem principem superare contendentes, ex facto quod Tribonianus vir excelsus quaestor sacri palatii suggessit, constitutionem fecimus, per quam disposuimus: si testator fidei heredis sui commisit, ut vel hereditatem vel speciale fideicommissum restituat et neque ex scriptura neque
Abbreviated transcription (Latin):
resticuere idem uiris ẽ. Que¬
autem diximus eo qͥ asse heresa
institutꝰ ẽͤ adem transferimus
⁊ ad eum qui ex ꝑce hrs scripto
eͥ ¶ Dreterea intestato qͦo
moriturꝯ pot̾ rogare eum ad
quem bona sua ul legitimo ui¬
eius aut rem aliquam ueluti
fundum hominem pecunam
alcin restituat. cum alioquin
iegata nͥ ex testõ non ualeant.
Cum qͦq cui aliquid restituitur
cuat. ¶Et quia prima fidei¬
comissorum cunabula a fid̾ ħr¬
dum pendent.⁊ cam nom̃ qͣm¬

Expanded text:
restituere, idem iuris est. quae diximus de eo qui ex asse heres institutus est, eadem transferimus et ad eum qui ex parte heres scriptus est. Praeterea intestatus quoque moriturus potest rogare eum ad quem bona sua vel legitimo iueius aut rem aliquam, veluti fundum, hominem, pecuniam, alicui restituat: cum alioquin legata nisi ex testamento non valeant. Eum quoque, cui aliquid restituitur, tuat. Et quia prima fideicommissorum cunabula a fide heredum pendent et tam nomen q
Abbreviated transcription (Latin):
me numerate non in omĩlꝰ regioĩbꝰ
sb isd̃ usuris fen̾antur. Siquis t̾n ephesi
petat .i. eo loco petat quo ut sibi d̾cur
stipuatꝰ ẽ pura actõne recte ag̾. Idq ⁊
ua ẽ ꝓmissori. ¶ Huic autẽ plo pe¬

Expanded text:
iae numeratae non in omnibus regionibus sub iisdem usuris fenerantur. si quis tamen Ephesi petat, id est eo loco petat quo ut sibi detur stipulatus est, pura actione recte agit: idque va est promissori. 33d. Huic autem,
Abbreviated transcription (Latin):
qui iura nomn¬
ms romai contine¬
bant nõ ignorat
tua sublimitas ꝙͣta
demandatis pͥncipũ
legis latores in suo quo
uolumine conscripsere

Expanded text:
qui iura nominis Romani continebant, non ignorat tua sublimitas, quanta de mandatis principum legum latores in suo quoque volumine conscripser
Abbreviated transcription (Latin):
creditori pign̾is c̾a dedit sbtra¬
eit. ¶ Int̾dum furticenet᷑
is cuiꝯ ope ⁊ consilio furcũ fc̃m
eIn quo nũo ẽ qui cibi nũmos
excussit ut aliꝯ eos caꝑet. laut
obstitit᷑ cibi ut aliꝯ rem tuam

Expanded text:
pignoris causa dedit subtraxerit. Interdum furti tenetur, est cuius ope et consilio furtum factum est. in quo numero est qui tibi nummos excussit, ut alius eos raperet, aut obstitit tibi, ut alius rem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
rem caiminsr̃ et penis
que lege eoꝵ pietatis
cõtinentur ero subiectꝰ
sscͥptũ exemplar ly diũ

Expanded text:
rem Cain, insuper et poenis, quae lege eorum pietatis continentur, ero subiectus. Scriptum exemplar huiu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sꝑ michi assidentẽ talẽ
scudebo assum̾e et cirda
me om̃s ut nõ ego qͥdẽ
purus sim qͥ ũo circa
metał. et qd̃ fit ab eo me
sanare. eceum erpello

Expanded text:
mper mihi adsidentem talem studebo adsumere et circa me omnes, ut non ego quidem purus sim, qui vero circa me talis, et quod fit ab eo me sanare, et eum expello