comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s. pusqͣ murũ aues atigisset se aidisẽs Spd
ditis. se io quod in neruios fecisset factur fnu
facere dixerut armor magna niłtitudine de nurio.
i fossani que eiat an oppidũ iacta sic ut prope.
suma muri aggerisq altitudine acerui armor
adequaret Et tyi cirater parte tercia ut postea
perspecti est celaţa atq in oppido retenta portis
patefactis eo d de pace sũt usi sub uesperu
Ceͫ portas clatidi nulitesq ey oppido exire iuissit
ne ꝙͣ noctu oppidũ amilitibꝰ in urra ieciperent
Illi aut nuto ut intellectũ est asilio ꝙ de dictio¬
ne facta nr̃os presidia non inducturos a. deinq
in dulgentiꝰ seruaturos crediderant partiz cũ lns
qui retiuerant et celauerant arnus partim scuti
&e cortice factis aut iumnibꝰ intextis que subito
Celeriter ut ante. Ccͣͥ nuparat ignibꝰ signficatre.
facta ex proxmus cascellis eo concuisu est pug¬
natũq ab hostibꝰ ita acater ẽ ut a iuirs fortibꝰ

Expanded text:
attigisset se dedidissent; sed ditis. Se id quod in Nerviis fecisset facturum fierarentur facere dixerunt. Armorum magna multitudine de muro in fossam, quae erat ante oppidum, iacta, sic ut prope summam muri aggerisque altitudinem acervi armorum adaequarent, et tamen circiter parte tertia, ut postea perspectum est, celata atque in oppido retenta, portis patefactis eo die pace sunt usi. Sub vesperum Caesar portas claudi militesque ex oppido exire iussit, ne quam noctu oppidani a militibus iniuriam acciperent. Illi ante inito, ut intellectum est, consilio, quod deditione facta nostros praesidia deducturos aut denique indiligentius servaturos crediderant, partim cum iis quae retinuerant et celaverant armis, partim scutis ex cortice factis aut viminibus intextis, quae subito, Celeriter, ut ante Caesar imperaverat, ignibus significatione facta, ex proximis castellis eo concursum est, pugnatumque ab hostibus ita acriter est ut a viris fortibus
Abbreviated transcription (Latin):
pugnandi tp̃s dnnitteret. Instructo eyercitu
niag̾ nisi loci natura delectusq collis et
necessitas tpus ꝙ̃ ut rei nulitaris ratio atq
ordo pesculabat cũ du̾sis legionibꝰ alie alia
in pte hostibꝰ resisteret sepibꝰq densissmus
ut ante demonstauimꝰ interiectis ꝓspectus

Expanded text:
pugnandi tempus dimitteret. Instructo exercitu pugnandi tempus dimitteret. Instructo exercitu magis ut loci natura delectusque collis et necessitas temporis quam ut rei militaris ratio atque ordo postulabat, cum diversae legiones aliae alia in parte hostibus resisterent saepibusque densissimis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
fieri oporteret nõ nunꝰ cõmode ipsi sibi p̃sca¬
bere ꝙ̃ ab aliis doceri poterat / etia qd̃ ab opere
sungulisq legionibꝰ suigulos legatos .cͬ. disced̾e
nisi nulnitis castris uetuerat. hn ꝓpt ꝓpnqui
nulites quã in ytem sors obtulit de cucurrit
et ad legione decimam deuenit. Milites nõ
longiore oratione est cohortatꝰ qd uti pristi¬
ne sue iurtutis memoriã retuerent. non
ꝓtubaret᷑ aĩo hostuiq npetũ fortit᷑ sustine¬
cet. Q nõ longiꝰ hostes aberat. ꝙͣ qd telum
adici posset prel cõmittendi signũ dedit
atq in alterã ꝑtẽ item cohortandi cã. ꝓfectꝰ
pugtuantibꝰ occurat. Tprs tanta fuit exi¬
giutas hostiũq tam paratus ad dnuicandu
aius ut nõ mͦ ad insignia ad cõmodanda.s
etia ad galeas iduendas scutisq tegiuita
de trahenda tys defuerit / quã quisqi ab ope
ni ꝑtem casu deuenit. queq pͥma signa
ꝯsperit ad ħ ꝯstituit / ne inquerendis suis

Expanded text:
fieri oporteret non minus commode ipsi sibi praescrfieri oporteret non minus commode ipsi sibi praescribere quam ab aliis doceri poterant, et quod ab opere singulisque legionibus singulos legatos Caesar discedere nisi munitis castris vetmilites, quam in partem fors obtulit, decucurrit et ad legionem decimam devenit. Milites non longiore oratione cohortatus quam uti suae pristinae virtutis memoriam retinerent neu perturbarentur animo hostiumque impetum fortiter sustinerent, quod non longius hostes aberant quam quo telum adigi posset, proelii committendi signum dedit. Atque in alteram item cohortandi causa profectus pugnantibus occurrit. Temporis tanta fuit exiguitas hostiumque tam paratus ad dimicandum animus ut non modo ad insignia accommodanda sed etiam ad galeas induendas scutisque tegimenta detrahenda tempus defuerit. Quam quisque ab opere in partem casu devenit quaeque prima signa conspexit, ad haec constitit, ne in quaerendis suis
Abbreviated transcription (Latin):
tys inter eos cõmittendi p̾lu ꝯuenerat ita ut
itra siluas acien ordinesq astituerãt atq
ipsi.sese ꝯfrimauerant subito oibꝰ copus pre¬
uolauerũt impctũq in mõs equites dederunt
hiis facile pulsis atq pturibatis incredibili.
celeritate ad flumen de cirrrerũt ut pene uno
tpre et ad siluas et in flumine et ĩ manibꝰ ne¬
stas hostes udeient  Eadem ãt celeritate ad¬
uerso colle ad nostia castia atq eos qui ĩ ope
occupati erãt ꝯtenderũt Ceͥ. oia uno tp̃re eiãt
agenda uexillũ ꝓonendũ qd̵ erat in signe cũ
Daraua concura oporteret signũ tuba dandum
ab opere milites reuocandi qui paulo longius
aggeus petendi cã processerat arcescendi acies
nustuenda milites cohortandi signũ dandu
Quaꝵ reꝵ magnam parte tpr̃is bicuitas et¬
successus et in cursus hostui impediebat Hiis
difficultatibꝰ due res erat subsidio. sciencia et
usus mlitũ qued supioribꝰ ꝓliis ex̃citati ꝙ

Expanded text:
os committendi proelii convenerat, ut intra silvas aciem ordinesque constituerant atque ipsi sese confirmaverant, subito omnibus copiis provolaverunt impetumque in nostros equites fecerunt. His facile pulsis ac proturbatis, incredibili celeritate ad flumen decucurrerunt, ut paene uno tempore et ad silvas et in flumine et iam in manibus nostris hostes viderentur. Eadem autem celeritate adverso colle ad nostra castra atque eos qui in opere occupati erant contenderunt. Caesari omnia uno tempore erant agenda: vexillum proponendum, quod erat insigne, cum ad arma concurri oporteret; signum tuba dandum; ab opere revocandi milites; qui paulo longius aggeris petendi causa processerant arcessendi; acies instruenda; milites cohortandi; signum dandum. Quarum rerum magnam partem temporis brevitas et incursus hostium impediebat. His difficultatibus duae res erant subsidio, scientia atque usus militum, quod superioribus proeliis exercitati quid
Abbreviated transcription (Latin):
iuy octingẽti qui ad pͥmã capti opidi cdamo¬
rẽ se se portis mitrisq ꝓripuerãt enasere
et auari quide lõga ac difficilis obsidio hus
hũit fine ¶erangẽtorix & auariceses
teliquias nocturna fuga ĩ sua castra delatas
demẽter excepit ac ueritꝰ nequa excorũ
ꝑmustione timultuandi occasio p̃beret᷑ segae¬
gandos curauit ut cũ castia essẽt ẜuyru
merũ ppłor distabuta ad sues quisq dedu¬
ceret¶Ipe uo neq ad hoc fractꝰ ac deiectus
euẽtu ita ꝯsolatꝰ ẽ suos ut diceret nõ utute
set arte quados miuros oppugnadi uictoriã
hãc rõais obtigisse stultũ eẽ ĩ bellis ꝓspera
oũua spare tẽpanda dulcibꝰ amiara letis:
tristra nuꝙͣ sui ꝯsilu fuisse ut defẽdetetur
anaricũ fecisse hoc biturigũ ĩ ꝓuidã picta¬
te ⁊ facile urnis i dulgecia cefoz ꝑmite

Expanded text:
vix octingenti, qui ad primum capti oppidi clamovix octingenti, qui ad primum capti oppidi clamorem sese portis murisque proripuerant, evasere. Et Avarici quidem longa ac difficilis obsidio hunc habuit finem. Vercingetorix vero avaricenses reliquias nocturna fuga in sua castra delapsas clementer excepit, ac veritus, ne qua eorum permixtione tumultuandi occasio preberetur, segregandos curavit, ut, quum castra essent secundum numerum populorum distributa, ad suos quisque deduceretur. Ipse vero neque hoc fractus aut deiectus eventu ita consolatus est suos, ut diceret: Non virtute, sed arte quadam muros oppugnandi victoriam hanc Romanis contigisse; stultum esse in bellis prospera omnia sperare; temperanda dulcibus amara, letis tristia; numquam sui consilii fuisse, ut defenderetur Avaricum; fecisse hoc Biturigum improvidam pietatem et facilem nimis indulgentiam cete
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ia gͥ. et spe pͥum scinulãte et uno¬
qͦ certatim ad iutente pͥmũ gradui laudis
apprehende muri undiq ad fastigia non
ues ĩsyata hostiũ corona se se locis patẽ¬
tieribꝰ liberiꝰ defẽsuri neuiaꝵ ymerẽtur
augustus ĩ platea ꝯfugerit postq̃ uo¬
aadũtert haud quaꝙͣ ⁊õanos ĩ plana
descrd̾e s uno alui attollete mag̾ ac ma¬
gis meno ꝯplere metuẽtes undiq cͥcũ¬
cludi fugãq cripi crepide armus abiect.
eytrema opidi cursu rapido petiera¶ Ibi
pars portaꝵ ĩexitu se coaretans ꝓs huue
t. asuecta ab equitibꝰ ad hec missis cesi oe
nlł pde studiũ s uindicte fuit oibꝰ añ ocłos
mors erat mercatoꝵ ⁊ õauoꝵ qui ad gena¬
bũ ĩ meriti illi qͥde sola galloꝵ crudelicate
pierat eiꝰ cedis recordatõ sup̃ rõanũ more
accibabat aios ut nec etati nec seyui ꝑce¬
nũs ad quadraginta nuilia capitũ ascẽdit

Expanded text:
dedit. Ira igitur et spe premii stimulante, et unodedit. Ira igitur et spe premii stimulante, et unoquoque certatim adnitente primum gradum laudis apprehendere, muri undique ad fastigia non ves, inspecta hostium corona, sese locis patentioribus liberius defensuri, ne viarum premerentur angustiis, in plateam confugerunt. Postquadverterunt haudquaquam Romanos in plana descendere, sed, uno alium attollente, magis ac magis menia complere, metuentes undique circumcludi fugamque eripi, trepide armis abiectis, extrema oppidi cursu rapido petiere. Ibi pars portarum in exitu se coartans, pars limen transvecta ab equitibus ad hoc missis cesi omnes. Nullum prede studium, sed vindicte fuit; omnibus ante oculos mors erat mercatorum romanorum, qui ad Genabum, immeriti illi quidem, sola Gallorum crudelitate perierant. Eius cedis recordatio, supra romanum morem, acerbabat animos, ut nec etati nec sexui parcenumerus ad quadraginta millia capitum ascendit,
Abbreviated transcription (Latin):
etate illos ĩ ualidos ubi suos net pietate
nec p̃cibꝰ flecti et ĩ ꝓpoĩte fixos uide̾t et
pudore et amorẽ syante metu enurris ex¬
damare ⁊ rõais ut pocerat dare istãtis
fuge sẽsũ ĩ cepũt quo iuetu opidani ne
re abhostibꝰ ĩtellecta p̾clusis itiueribus
capentur abendi ꝯsilui mutabeit ¶ Ce¬
Sar die ꝓpĩo cũ nurro oppidi tures. et:
machinas adiuouiss nemye tãtꝰ nuber¬
uubis afluxit ut ꝑ facile ẽẽt alium
titurꝰ at ip̃e qui sepe fidis tẽpestatibus
aduictoriaꝵ uti soleret occasionẽ ĩbre s̃¬
illũ iter ad d qd̾ ĩ tedebat aperuisse extinqs
ꝙ et suor ad opus solito pigriores t̾ueret
et hostes ad custodiã opidi lentos et ĩ cau¬
tos ex rarioribꝰ ꝓ muros custodus aĩadũte¬
ret hortatꝰ nulites ut fructũ tãdẽ lõgi
loxboris atupet et pͥnus ĩ muril ascc̃dẽtibꝰ
p̃mia assueta pollicitꝰ tuba p̃hi signum

Expanded text:
etate illos invalidos. Ubi suos nec pietate etate illos invalidos. Ubi suos nec pietate nec precibus flecti et in proposito fixos vident, et pudorem et amorem superante metu, e muris exclamare et Romanis, ut poterant, dare instantis fuge signum ceperunt. Quo metu oppidani, ne, re ab hostibus intellecta, preclusis itineribus caperentur, abeundi consilium mutaverunt. Cesar die proximo quum muro oppidi turres et machinas admovissenimbis effluxit, ut perfacile esset alium territurus. At ipse, qui sepe fedis tempestatibus ad victoriarum uti soleret occasionem, imbrem illum sibi iter ad id, quod intendebat, aperuisse estimans, quod et suos ad opus solito pigriores cerneret, et hostes ad tutelam oppidi lentos et incautos ex rarioribus per muros custodiis animadverteret, hortatus milites, ut fructum tandem longi laboris arriperent, et primis in murum ascendentibus premia consueta pollicitus, tuba prelii signum
Abbreviated transcription (Latin):
an porta opidi traditas ei ab ĩtusecis
picis ac sepi glebas ĩ igne iactabat scor¬
pione trasfiyꝰ eyaĩatꝰq ꝑcubuit hc̃
oblitꝰ eode officio fungi cepit illo qͦ
pari ictu scorpionis occiso mox succes¬
sit terciꝯ et tercio qͣrto nec añ suc¬
cessionũ tłlũ fuis fuit ꝙͣ extincto
igue de pulsis q hostibꝰ ĩ opidũ pugne
dem opidanoꝵ aĩs atq corporibus
fatigatis ut quoꝵ conatꝰ oñis ĩ
nichilu ⁊ecidissẽt fuge illis auctor
ee cepit qua tutã fore castioꝵ suoꝵ
uicuntas spem dabat ⁊ ĩ sequi uelẽ¬
tibꝰ obiecta palus ad id nocturnu
tpͥs idoneũ iusũ eiat fuge ꝯsiliu
casꝯ mirabłis ĩpediui ¶ox aderat
et taciti ꝑ tenebras itmeri se ꝑabat
tum matrone alie puulos suos strm¬
gentes ad ubera alie humi strate:
flebilit obseciabat ne se neue cões filios
hostibꝰ ad ludibrui ⁊ ad pena darẽt. Si
quidẽ ad ꝓsequedam suoꝵ fuga seyu se

Expanded text:
ante portam oppidi traditas ei ab intrinsecis ante portam oppidi traditas ei ab intrinsecis picis ac sevi glebas in ignem iactabat; scorpione transfixus exanimatusque procubuit. Hunc oblitus, eodem officio fungi cepit. Illo quoque pari ictu scorpionis occiso, mox successit tertius et tertio quartus, nec ante successionum talium finis fuit, quam, extincto igne depulsisque hostibus in oppidum, pugne dem, oppidanorum animis atque corporibus fatigatis, ut quorum conatus omnes in nichilum recidissent, fuge illis auctor esse cepit, quam tutam fore castrorum suorum vicinitas spem dabat, et insequi volentibus obiecta palus. Ad id nocturnum tempus idoneum visum erat. Fuge consilium casus mirabilis impedivit. Nox aderat, et taciti per tenebras itineri se parabant. Tum matrone, alie parvulos suos stringentes ad ubera, alie humi strate flebiliter obsecrabant, ne se neve communes filios hostibus ad ludibrium et ad penam darent: se quidem ad prosequendam suorum fugam sexu,
Abbreviated transcription (Latin):
oppido etuiyat eo ꝯsilio ue uł solis hi¬
tirrigibi salꝯ publita crederet᷑ ul suas
oppidi głia soloꝵ eẽt bitirugũ si gal¬
loꝵ oĩũ et actis sub tia cuniculis
ĩcensoq y noctẽ agg̾e ⁊ suuł factie
eruxtõibꝰ ⁊õana castra ĩ magno dis¬
mine posuisset uisi sũma ducis pio¬
uidẽcia fuiss occursũ qͥ duas assidut
legiones cycubare procascrs facidas
noctibꝰ ĩ ope ugilabat et flame eynist
et ĩsulto hostiũ st̃ repulsi excitati
os ⁊ cotis ecastris ad auxlluĩ que¬
neit nec rõana uirtute gallica iõ
ytinatia lentescebat obstinati ĩmuõtẽ
ũ tantũ resistebat s erũpe audbat
nec u hostes ĩ uadere uł iactare ĩ¬
cendia desuiebat et defessis ĩ tegri ⁊
uiui mortius succedebat ut qͥ ĩ ee:
nyo tpr̃is momiẽto sitũ patrie statũ
ĩpte p̃tereundũ nõ uidet᷑ illd̾ memo¬
rabile ꝙ uec scͥptor aqͦ añ alios ista
decerpimiꝰ s̃ p̃tereundũ existimauit
sub oclis suis gestũ Gallus quidani

Expanded text:
olis Biturigibus salus publica crederetur, vel servati oppidi gloria solorum esset Biturigum, sed Gallorum omnium. Et actis sub terram cuniculis, incensoque per noctem aggere, et simul factis eruptionibus, romana castra in magno discrimine posuissent, nisi summa ducis providentia esset occursum, qui duas assidue legiones excubare pro castris faciebat. noctibus in opere vigilabant, et flamme extincte et insultus hostium sunt repulsi, et excitati omnes totis ex castris ad auxilium convenerunt. Nec romana virtute gallica ideo pertinacia lentescebat. Obstinati in mortem non tantum resistebant, sed erumpere audebant nec vel hostes invadere vel iactare incendia desinebant, et defessis integri, et vivi mortuis, succedebant, ut qui in eo ipso temporis momento situm patrie statum in parte pretereundum non videtur illud memorabile, quod nec scriptor, a quo ante alios ista decerpimus, sibi pretereundum estimavit, sub oculis suis gestum. Gallus quidam
Abbreviated transcription (Latin):
me pheiẽ et yompeii dare oyam ut recenci¬
liare terͣtenꝰ hoc mode si possimꝰ e̾iu uolii¬
tares recupare et diuturna uictoria uti:
qui reliqui ciudelitate odui effugere nõ po¬
turur neq iuctoria duituis teners uicter
unũ .i. sillam que mutaturꝰ nõ sũ hec.

Expanded text:
me preberem et Pompeium darem operam ut reconciliarem. Tentemus hoc modo, si possumus, omnium voluntates recuperare et diuturna victoria uti, quoniam reliqui crudelitate odium effugere non potuerunt, neque victoriam diutius tenere, preter unum L. Syllam, quem imitaturus non sum. H
Abbreviated transcription (Latin):
ue uallĩ alniquebãt. Quibꝰ ad sequedũ nnpeditis.
u qued fere preudirat mendiano fere tp̃re signo ure¬
xtient dace ex̾citũ educit duplicatoq eiꝰ dici iriueies.
uni. nillia passiui ex eo leci procidit qued faccit pered
discosũ nilitũ nõ pocuis/. ẜostere die .u. premuissiẽ uma.
te impeamictis de quarca iugilia ip̃e egadit ᵈ. et si qua
st inperita dimicandi necch̃itas subiti casũ expedito
ciaca subiret hec idem reliquis fecit dicbꝰ Quibꝰ rebꝰ
refetui est ut altisimus fluminbꝰ atq ĩ peditisi nius
meiłꝰ muillue acciperet ĩ cemiodũ. Pemperꝰ ci pͥmi diel.
nera illaca er reliquor dier fuiscia labore suscepto.
aliu capiendu ceistimauit CAD IAUCIOS ApOuedoB.¬

Expanded text:
um relinquebant. quibus ad sequendum impeditis, Caesar quod fore providerat, meridiano fere tempore signo profectionis dato exercitum educit duplicatoque eius diei itinere viii milia passuum ex eo loco procedit. quod facere Pompeius discessu militum te impedimentis de quarta vigilia ipse egreditur, ut siqua esset imposita dimicandi necessitas, subitum casum expedito exercitu subiret. hoc idem reliquis fecit diebus. quibus rebus perfectum est, ut altissimis fluminibus atque impeditissimis itineribus nullum acciperet incommodum. Pompeius enim primi diei mora inlata et reliquorum dierum frustra labore suscepto cconsilium capiendum existimavit. Caesari ad
Abbreviated transcription (Latin):
amuitis ex̾citũ a pelusio dam alexandria enecans
Latq eundem achillam tuiꝰ supra menninnus elb
copiis prefecit Huc incitatum sius etͦ nflatum
pollicitacionibꝰ que fica uellet litteris nũtus edati¬
it. In testamiento ꝑtolomei patris keredes ciat septi
ex duebꝰ filuis maior et ex duabꝰ ea que etate antta

Expanded text:
amicis exercitum a Pelusio clam Alexandriam evocavit atque eundem Achillam, cuius supra meminimus, omnibus copiis praefecit. hunc incitatum suis et regis inflatum pollicitationibus, quae fieri vellet, litteris nuntiisque edocuit. in testamento Ptolomaei patris heredes erant scripti ex duobus filiis maior et ex duabus filiabus ea qua
Abbreviated transcription (Latin):
siquendũ sibi pomipetũ existiuauit quãtuiq in
pantem se ex fuga recepisset ne uurrsus copias cõ¬
parare alias et bellu ⁊enouare possit t quãtũ¬
tiq itmeris equitatu efficere poterat quotidie
rragadiebat᷑ legioneq una minoribꝰ itiueribꝰ sub¬
sequi iuissit / Erat edictu pompei nõie amphapoli.

Expanded text:
sequendum sibi Pompeium existimavit, quascumque in partes se ex fuga recepisset, ne rursus copias comparare alias et bellum renovare posset, et quantumcumque itineris equitatu efficere poterat, cotidie progrediebatur legionemque unam minoribus itineribus subsequi iussit. erat edictum Pomp
Abbreviated transcription (Latin):
reperiebat titũ appiũ conatũ esse tellera pecumias
epheso ex yhano diane ciꝰ q rei causa senato¬
res oñĩs ex prouĩcia euocasse ut hiis testibꝰ ea
cũma pecune uteret᷑. s interpellatũ adũtu
atq enuiueratis diebꝰ que dit p̾lũ secũdũ. Ec
fecisse smmulacrũ uicterie quod an ip̃am mine¬
uam collocatii esset et añ simulacrũ minerue
srectauisser ad ualuas se templi himenq cõuer¬
tise. Rodeq die antiochue in sria bis tantꝰ
excitꝰ clamor ec signor Ionus craiditꝰ est ut n
mugais a mata ciuitas discarieret Hec idem pto¬
lomade aindit herganii ĩ occultis ac cenditie con¬
pli quo pret saceuotes adire fas nõ est q̃ greti.
Aita apellãt tnupand senuerut : Item trallibꝰ in
templo uictorie ubi ce. scatuam ꝯseciautias palma¬

Expanded text:
reperiebat T. Ampium conatum esse pecunias tollere reperiebat T. Ampium conatum esse pecunias tollere Epheso ex fano Dianae eiusque rei causa senatores omnes ex provincia evocavisse, ut his testibus in summam pecuniae uteretur, sed interpellatum adventu atque enumeratis diebus, quo die proelium secundum Caesar fecisset, simulacrum Victoriae, quod ante ipsam Minervam collocatum esset et ante ad simulacrum Minervae spectavisset, ad valvas se templi limenque convertisse. eodemque die Antiochiae in Syria bis tantus exercitus clamor et signorum sonus exauditus est, ut in muris armata civitas discurreret. hoc idem Ptolomaide accidit. Pergamique in occultis ac reconditis templi, quo praeter sacerdotes adire fas non est, quae Graeci adyta appellant, tympana sonuerunt. item Trallibus in templo Victoriae, ubi Caesaris statuam consecraverant, pa
Abbreviated transcription (Latin):
leq afecto apud ptelomeu patiem pueri ⁊elique¬
cat. Niis tũt cognitis rebꝰ amiti regis qui ꝓpter
etatem eiꝰ ĩ precinatõne erant regni suie muo¬
re adducti ut postea preditabat ue sellicitato.
ex̃citu regionẽ pomiperꝰ alexandria egiptũq oc¬
cuparet sute despecta eiꝰ fortuna ut pleruq ĩ
calamitate ex amicis nimici existũt. Huis qui.
erant ab eo nussi palam liberaliti: res ponderũt
eũq ad regem uenrre iusscrũs . lp̃i cłam asilio u̾te.
achillani prefectũ regui snngulari hoĩe audacia
et.l septinium. tr̃ mł ad iit̾ficiendũ põpeiũ
miserut tal huis liberalit ap̃t appellatꝰ et qͥdani
uoticia septinu prodiuctꝰ quod bello predonum.
apud cũ ordinem duxerat. nauiculam pauula
ꝯscendit cũ paucis suis et ab achilla et septimio
nntficit᷑ Item .l. lentulus ꝯpiehendit᷑ a rege et
ni cultodia necat᷑ Ceͣ cũ iam in asiam ueniss.

Expanded text:
loque confecto apud Ptolomaeum, patrem pueri, reliqueloque confecto apud Ptolomaeum, patrem pueri, reliquerat. His tum cognitis rebus amici regis, qui propter aetatem eius in procuratione erant regni, sive timore adducti, ut postea praedicabant, sollicitato exercitu regio, ne Pompeius Alexandriam Aegyptumque occuparet, sive despecta eius fortuna, ut plerumque in calamitate ex amicis inimici exsistunt, iis qui erant ab eo missi, palam liberaliter responderunt eumque ad regem venire iusserunt; ipsi clam consilio inito Achillam, praefectum regficiendum Pompeium miserunt. ab his liberaliter ipse appellatus et quadam notitia Septimi perductus, quod bello praedonum apud eum ordinem duxerat, naviculam parvulam conscendit cum paucis suis; ibi ab Achilla et Septimio interficitur. item L. Lentulus comprehenditur ab rege et in custodia necatur. Caesar cum in Asiam venisset,
Abbreviated transcription (Latin):
et eus magno pendete ad nulitareni usũ ĩ na¬
ques ex fanuliis societatũ delegerar / partumn a
uegocia torbꝰ coegeiar. quosq ex suis quisq ad
hauc ren idoneos existimabat pelusiũ puenit
Ina casu rex erat ytolo meus puer etate iuagnas
epis cuã soiore deopatia bellã griens quani.
pautis ante mensibꝰ per suos ꝓpiuques atq a¬
mitos regno expulerat casciaq deo patre no lõgo
spatio ab ciꝰ cascas distabant Ad eñ pompeuis.
misit ut pre erꝰ hospitio atq anicitia patris̃ a¬
lexandria acipeiet᷑ atq illiꝰ opibꝰ a calamitate te¬
heret Sed qui ab eo mussi eiãt ꝯfecto lega toĩs
officio liberiꝰ cũ nulitibꝰ regis colloqui tepeuĩt
eosq hortari ut suĩ officiũ pompeio prestarent
ne ue erꝰ fortuna despiceret In hoc erãt nũo. cõ¬
pliues pompei milites quos ex enꝰ ex̾citu accep¬
tos in siria gabnnꝰ alexandriam traduxerat bel¬

Expanded text:
et aeris magno pondere ad militarem usum in naet aeris magno pondere ad militarem usum in naquos ex familiis societatum delegerat, partim a negotiatoribus coegerat, quosque ex suis quisque ad hanc rem idoneos existimabat, Pelusium pervenit. ibi casu rex erat Ptolomaeus, puer aetate, magnis copiis cum sorore Cleopatra bellum gerens, quam paucis ante mensibus per suos propinquos atque amicos regno expulerat; castraque Cleopatrae non longo spatio ab eius castris distabant. ad eum Pompeius misit, ut pro hospitio atque amicitia patris Alexandria reciperetur atque illius opibus in calamitate tegeretur. sed qui ab eo missi erant, confecto legationis officio liberius cum militibus regis colloqui coeperunt eosque hortari, ut suum officium Pompeio praestarent neve eius fortunam despicerent. in hoc erant numero complures Pompei milites, quos ex eius exercitu acceptos in Syria Gabinius Alexandriam traduxerat bel
Abbreviated transcription (Latin):
noius delectibꝰ si nenio premerer macedoniã teñe
tonaret᷑ exisrimiari nõ poterat Ipe ad antorami
uua necte astitit et uocatis ad se aniphipoli. hos¬
pitibꝰ et pecunia ad necessarios suptꝰ iuogata
cegntoq. Cei aduentu ex eo loco discessit et.
nitilenas pancis diebꝰ uenit. Hiduũ tẽpestate
ittentis nauibꝰq aliis additis aciuariis in
aliciam atq iude ciprium yuenit. Ii cognosar
lic nego ciabant aiceni captã esse ex cludendi
iui causa nũtiosq dimussos ad eos qui se ex
futa in finitimas ciuitates recepisse diceret ͤ ne
ie anuo asul fuerat et .p. lentulo ꝯsulari ac uõ¬
ullis aliis accieciat ihodi Nam quicũq ex
fuca romyeni sequerẽt᷑ acq ĩ iisulam uenissẽt
apido ac portu recepti nen eiat missisq ad eos
uĩtiis ut ex ip̃is locis distederẽt asia uolũtatem
uam naues soluere iubebat᷑ Qiubꝰ cognitis.¬
al pomperꝰ de posito a deuudi siriam asilio peciu̾a
seactitis sublata et aquibusdam puuatis sũpta

Expanded text:
o premeret, Macedoniam tenere conaretur, existimari non poterat. ipse ad ancoram una nocte constitit et vocatis ad se Amphipoli hospitibus et pecunia ad necessarios sumptus conrogata cognitoque Caesaris adventu ex eo loco discessit et Mytilenas paucis diebus venit. biduum tempestate retentus navibusque aliis additis actuariis in Ciliciam atque inde Cyprum pervenit. ibi cognoscit illic negotiarentur arcem captam esse excludendi sui causa nuntiosque dimissos ad eos, qui se ex fuga in finitimas civitates recepisse dicerentur, ne eriore anno consul fuerat, et P. Lentulo consulari ac nonnullis aliis acciderat Rhodi; qui cum ex fuga Pompeium sequerentur atque in insulam venissent, oppido ac portu recepti non erant missisque ad eos nuntiis ut ex his locis discederent, contra voluntatem suam naves solverrebus Pompeius deposito adeundae Syriae consilio pecunia societatibus sublata et a quibusdam privatis sumpta
Abbreviated transcription (Latin):
nut Eedemq tp̃ie pugnatu est ad porti ac lage
naxnna ea ies astulie dimicatonẽ &unul em
uctis copns plicribꝰ uiis pugnabatͦ et magna
uiltituame naues lengas occupare hostes cona¬
antᵒsquar ciat . L. auxilio misse ad pompeiu mi
paelieg in thesalia fc̃o doniũ redierat ille furenes
mle et. ui remes ciat apte nistaunteq oibꝰ rebꝰ ad
uiganduĩ preter haf .xxii. que presidn causa ale¬
undue esse ꝯsueuerãt rostiate ob. Quas si occu¬
sisent cdasse. Ci cierta portũ as mare totum
sua potestate hr̃ent cõmeatu auxilus q. Ceꝰ
ulitem suam ꝯsisfere iudeiet. ꝓed rem ob tnnuit

Expanded text:
pore pugnatum est ad portum, ac longe maximam ea res adtulit dimicationem. simul enim diductis copiis pluribus viis pugnabatur, et magna multitudine navis longas occupare hostes conabantur. quarum erant l auxilio missae ad Pompeium proelioque in Thessalia facto domum redierant, quadriremes omnes et quinqueremes aptae inavigandum, praeter has xxii, quae praesidii causa Alexandriae esse consueverant, constratae omnes; quas si occupavissent, classe Caesari erepta portum ac mare totum in sua potestate haberent, commeatu auxiliisque Caealutem suam consistere viderent.
Abbreviated transcription (Latin):
nicendit quod tam lata tucu tam parua manu.
uo potuerat Confestimq ad pharũ nanibꝰ mili¬
tes exposut yharus i insula turus magna altitu¬
dine mirificis operibꝰ instructa que nonien ab i¬
sula accepit Hec nisula cbiecta alexandrie portur
efficit. Fed a supiocibꝰ regienibꝰ in londitudiuem.
passnui. dccet. in mare iactis molilꝰ angisto itmẽ
et ponte cũ oppide quigit AIn hac una st ĩ sula.
donucilia egiptioz et uici eppidi magnitudine ꝙ̃
cuisu de cesserũt. Has more predenum diupere ꝯue¬
uerũt/ Huis au̾t nuitis a quibꝰ ybarus tenet᷑ nõ
potest esse ꝓpt ancustias nauibꝰ iitioitꝰ ĩ portũ

Expanded text:
tueri parva manu non poterat, confestimque ad Pharum navibus milites exposuit. Pharus est in insula turris magna altitudine, mirificis operibus extructa; quae nomen ab insula cepit. haec insula obiecta Alexandriae portum efficit; sed a superioribus regibus in longitudinem passuum dcccc in mare iactis molibus angusto itinere et ponte cum oppido coniungitur. in hac sunt insula domicilia Aegyptiorum et vicus oppidi magnitudine; qucursu decesserunt, has more praedonum diripere consuerunt. iis autem invitis, a quibus Pharos tenetur, non potest esse propter angustias
Abbreviated transcription (Latin):
nũtiat᷑. G. cepie nequaꝙͣ erat tante ut ue eita.
egridũ si esset dnuicandũ cenfieret. Relmdudat.
ut se suis locis oprido teneret tute ꝯpiliũq achille
gnosceret milites tỹ oins in denus esse iuspe rigiqi¬
cohortatꝰ est. ut ex siuis necessarns ques hece maril.
autteritatis lehatos ad acuillam miteret et qd ehis

Expanded text:
is copiae nequaquam erant tantae, ut eis, extra oppidum si esset dimicandum, confideret. relinquebatur, ut se suis locis oppido teneret consiliumque Achillae cognosceret. milites tamen omnes in armis esse iussit regemque hortatus est, ut ex suis necessariis, quos haberet maximae auctorit
Abbreviated transcription (Latin):
leret᷑. Peffiçiebat angustie loci/ pantisq utrinq
niteifectis. Ccͣ. leca maxnue necessaria est cõplexus
Noctu premunit nec tractu oppidi lps eiat regia
cxigua in qsee habitandi causa mitio eat in¬
ductꝰ et theatrũ ꝯuictli deniui qued atcis tenehit
locũ aditꝰ hebat ad portũ et ad reliqua naualia
Has munitõnes ĩ sequentilꝰ aurit diehꝰ ut ꝓ nuro
ebiectas hr̃et neu dnuicare inuitus cogeretur.
Interum filia niner ptolomei regis uatuam poses¬
sienem regni sperans ad achillam se ex regia.
trauerit unaq bellui ad niuustiare certe  ꝑdo celent
est nit̾ cos de principatu cõrreuersia orta Que
des apud mulites largitiones auxit magnis eium
iacturis sibi quisq oꝵ aiẽs ꝯciliabat Hec dii
apud hostes gerunt᷑ photruꝰ nutritius pueri.
et preciator regni ni parte . Cc. tũ ad chilla
nũtios nutteret hortarit  q ne negocio desisteret
nenę aĩo deficeret iundicatis de prehensisq nũtis¬

Expanded text:
r — id efficiebant angustiae loci — paucisque utrimque interfectis Caesar loca maxime necessaria conplexus noctu praemuniit. in eo tractu oppidi pars erat regiae exigua, in quam ipse habitandi causa initio erat inductus, et theatrum coniunctum domui, quod arcis tenebat locum aditusque habebat ad portum et ad regia navalia. has munitiones insequentibus auxit diebus, ut pro muro obiectas haberet neu dimicare invitus cogeretur. interim filia minor Ptolomaei regis vacuam possessionem regni sperans ad Achillam sese ex regia traiecit unaque bellum administrare coepit. sed celeriter est inter eos de principatu controversia orta, quae res apud milites largitiones auxit; magnis enim iacturis sibi quisque eorum animos conciliabat. haec dum apud hostes geruntur, Pothinus, nutricius pueri et procurator regni, in parte Caesaris, cum ad Achillam nuntios mitteret hortareturque, ne negotio desisteret neve animo deficeret, indicatis deprehensisqu
Abbreviated transcription (Latin):
uatutem crasrin fiusse optimeq en de se merta
iudicabat. Ex pompciano tx̾citu cucit᷑ nulia .xu. Ee¬
tidisse indebant᷑ sed ididitonẽ uenerũs amplius
nulia . xxiiii. Aamiq ctiam cohortes que p̃sidio
n cascellis fuerat sese sille dediderit ulti pii¬
terea ne fnutunas tuutates refucersit signaq
nulitaria ex piclio ad.Ce. sut relata . clxxx̃. et a¬
quile. uiui .l. demitiꝰ ex castus ĩ mõtem fugiens
cũ uires eu lassitudine defecissent ab equitatilꝰ at
tea de mostautmiꝰ insulam obiectam portui biu¬
duhio tenuit smuliter uatimꝰ qui uiundusii pae¬
ciat tectis instructisq scafie sequit᷑ naues laia¬
nas atq ey hiis lengiꝰ proenctam una quinq¬
tenem et minores duas in angustiis portꝰ cep.
Item y equites dispositos classiaries aqua pro¬

Expanded text:
virtutem Crastini fuisse optimeque eum de se meritum virtutem Crastini fuisse optimeque eum de se meritum iudicabat. ex Pompeiano exercitu circiter milia xv cecidisse videbantur, sed in deditionem venerunt amplius milia xxiiii — namque etiam cohortes, quae praesidio in castellis fuerant, sese Sullae dediderunt — multi praeterea in finitimas civitates refugerunt, signaque militaria ex proelio ad Caesarem sunt relata clxxx et aquilae viiii. L. Domitius ex castris in montem refugiens, cum vires eum lassitudine defecissent, ab equitibus esttea demonstravimus, insulam obiectam portui Brundisino tenuit. similiter Vatinius, qui Brundisio praeerat, tectis instructisque scaphis elicuit naves Laelianas atque ex his longius productam unam quinqueremem et minores duas in angustiis portus cepit, itemque per equites dispositos aqua pro
Abbreviated transcription (Latin):
tos qui in monte consederãt ex supiorilꝰ locie ĩ pla¬
nitiem descendere atq arma pioitere ussit q̃d ubi.
sine recusatione fecerut passis palmis proiecti ad
pedes flentes ab eo salutem petuetũt. Conselatus
ꝯ singere iissit et pauca a pũd eos delenitate sua.
lecutꝰ. quo minore essent timore oius coneruaius
nuilitibusq suis iussit ne quis eoꝵ melaret᷑ nen.¬
quis eor desiderarẽt¶ Mas ad hubiti diligentia ex
cascus sibi legiones alias oturiere et eas qͣs secu
duxerat in uitem requiescere atq ini cascia reñti
iussit eodemq dic larisam pueuit. In eo prelis
non ampliꝰ.cc. muilites desiderauit. sed tenturiones
fortes uiros cutit᷑. xxx. amusit : Interfettꝰ ẽ etia
fortissie pugnas crastiꝰ cuiꝰ mẽtonem supra
fernu gladio n os aduersu conietto neq ie fius
falsum quod ille ni pugna proficiens dixerat
Sic eĩ. Ccͣ existimabat eo pielis excelle rissima

Expanded text:
eos, qui in monte consederant, ex superioribus locis in plaeos, qui in monte consederant, ex superioribus locis in planitiem descendere atque arma proicere iussit. quod ubi sine recusatione fecerunt passisque palmis proiecti ad terram flentes ab eo salutem petiverunt, consolatus consurgere iussit et pauca apud eos de lenitate sua locutus, quo minore essent timore, omnes conservavit militibusque suis commendavit, nequi eorum violaretur, neuquid sui desiderarent. hac adhibita diligentia ex castris sibi legiones alias occurrere et eas quas secum duxerat, invicem requiescere atque in castra reverti iussit eodemque die Larisam pervenit. In eo proelio non amplius ducentos milites desideravit, sed centuriones fortes viros circiter xxx amisit. interfectus est etiam fortissime pugnans Crastinus, cuius mentionem supra fecimus, gladio in os adversum coniecto. neque id fuit falsum, quod ille in pugnam proficiscens dixerat. sic enim Caesar existimabat eo proelio excellentissimam
Abbreviated transcription (Latin):
petitꝰ a nnlitibꝰ contendit ne in preda occupati ⁊eliqui
negocii rretecii gerendi facultatem dimtterẽt. E ua
ie impetrata monte opere circumunne iustitiut Poni¬
peiaui qd is mons erat sine aqua diffisi ei. loco
celicto monte unuersi sinul larisam uer suẜ se eesi¬
pere ceperit / de na spe aiadutrsa. Ce  copias suas di¬
uisit ꝑteniq legionũ in castas pompei remanere.
uissit ytem i sua castra remisit .iiii. secũ legienes.
uuxit comodioreq it mere pompeianis occiuricre cepit
et pregaessus. mil. passiui .ui. aciem instuixitꝰ. Qua
he auaduersa pompeiani in quoda mente uorerũt
Duc montem flumen subluebat . Ee. nilites cohor¬
tatꝰ est et si tociꝰ diei ꝯciuenti labore erat confecti.
noyq iam siberat tñ munitõne flumen a nõte
seclusit ne necu aquari pompeiam possitre uo.
panci ordunus senatorn qui se tuun hiis ꝯuͥxerant
nocte fuga salutem petuterũt. Ee c puma luce oiũs

Expanded text:
potitus a militibus contendit, ne in praeda occupati reliqui potitus a militibus contendit, ne in praeda occupati reliqui negotii gerendi facultatem dimitterent. qua re impetrata montem opere circummunire instituit. Pompeiani, quod is mons erat sine aqua, diffisi ei loco relicto monte universi iugis eius Larisam versus recipere coeperunt. qua re animadversa Caesar copias suas divisit partemque legionum in castris Pompei remanere iussit, partem in sua castra remisit, iiii secum legiones duxit commodioreque itinere Pompeianis occurrere coepit et progressus milia passuum vi aciem instruxit. qua re animadversa Pompeiani in quodam monte constiterunt. hunc montem flumen subluebat. Caesar milites cohortatus, etsi totius diei continenti labore erant confecti noxque iam suberat, tamen munitione flumen a monte seclusit, ne noctu aquari Pompeiani possent. quo pauci ordinis senatorii, qui se cum iis coniunxerant, nocte fuga salutem petiverunt. Caesar prima luce omnes
Abbreviated transcription (Latin):
locũ reliquer̾t. protiuꝰ q oñis ducibꝰ usi tenturionibꝰ tr¬
bunisq iilitũ ĩ altissimos montes qui ad castra ꝑtine¬
bant ꝯfugerut In castas pompei iundere licuit tertilas
stratas magnũ argenti pendus expositu recentibꝰ ces¬
pitibꝰ tabernacula constrata Lucii etiã lentuli et nẽ¬
nlłor tabernacula protecta edcia multa preterea.
que nimiam luxuria et uictorie fiducia designaret
ut facile existimari posset nich eos de aduentu eiꝰ
diei timuisse. quin nõ necessarias conquireret uolup¬
tates Atq hni miserriio ac potentissimo cxcitui Et
luxurriem obitiebat. tui semper oĩa ad netessaiũ usum
porta se ex casfas eiecit pretuiꝰq equo citato latissa
ꝯtendit Intq ibi ꝯstituit sed cadem celeritate paucos
suos ex fuga nactꝰ nocturno itmere nõ int̾nusso comi¬
tatu equitu .xxx. ad mare peruenit nauemiq fanẽ¬
nem fefellisse. ut aquo gene hoiuũ uicto riã specassi.
ab es muitio fuge facto pene proditꝰ iuderet᷑. Ce castas

Expanded text:
locum reliquerunt, protinusque omnes ducibus usi centurionibus tribunisque militum in altissimos montis, qui ad castra pertinebant, confugerunt. In castris Pompei videre licuit trichilas structas, magnum argenti pondus expositum, recentibus caespitibus tabernacula constrata, Luci etiam Lentuli et nonnullorum tabernacula protecta hedera multaque praeterea, quae nimiam luxuriem et victoriae fiduciam designarent, ut facile existimari posset nihil eos de eventu eius diei timuisse, qui non necessarias conquirerent voluptates. at hi miserrimo ac patientissimo exercitu Caesaris luxuriem obiciebant, cui semper omnia ad necessarium usum porta se ex castris eiecit protinusque equo citato Larisam contendit. neque ibi constitit, sed eadem celeritate paucos suos ex fuga nactus nocturno itinere non intermisso comitatu equitum xxx ad mare pervenit navemque frumennem fefellisse, ut a quo genere hominum victoriam sperasset, ab eo initio fugae facto paene proditus videretur. Caesar castris
Abbreviated transcription (Latin):
nulitua essent nũs quoꝵ si quie ad nõ premieret᷑ cen¬
cara uersabant ipi pro suo peritulo defendebãt
In regu amicos ae mortem deposcere. Hn bona.
locupletũ enpattere diupere stipendia augendi ca
regie demium obsidere reguo ex pellere alios Ialio
agcisere uetere quodam alexandrini ex̾citꝰ ĩscituto
asuenerat Erat preterea equitũ mulia duo qui¬
utaueiat hn oñis cõpluribꝰ alexandrie bellis ꝑte¬
mncũ patiẽ in regnũ reduxerut bibuli filies dues
tffecerat bella cu egiptiis gesserat huic usũ rei
ulitaras hebas Huis copns fidens achuillas pauci¬
atemq muilitũ Ce. despiciens occupabas alexadria.
retcica oppidi partem quã. Ce. cũ militibꝰ tenehat

Expanded text:
um siquis a domino prehenderetur, conculpa versabantur, ipsi pro suo periculo defendebant. hi regum amicos ad mortem deposcere, hi bona locupletum diripere, stipendii augendi causa regis domum obsidere, regno expellere alios, alios arcessere vetere quodam Alexandrini exercitus instituto consuerant. erant praeterea equitum milia duo. inveteraverant hi omnes compluribus Alexandriae bellis, Ptolomaeum patrem in regnum reduxerant, Bibuli filios duos interfecerant, bella cum Aegyptiis gesserant. hinc usum rei militaris habebant. His copiis fidens Achillas paucitatemque militum Caesaris despiciens occupabat Alexandriam praeter eam oppidi partem, quam Caesar cum militibus t
Abbreviated transcription (Latin):
egixtũ ites hĩe ꝓpt necessitudiuee regia. teliquas q
po loci opertuntates cũ legionibꝰ una qua ex thesa¬
lia se sequi iuefserat et altera qua ex aduia a.d
tusio legato cuecauerat eꝯtibꝰ q dece. et naui¬
bue lentis chediis .x. et asiacicis pautio alexadri¬
am puenut. In hns erat legionariũ hẽiiũ. s̾ec.
Reliqui uilueribꝰ et pielns et labere ac magiutu¬

Expanded text:
cessitudines regni reliquasque eius loci opportunitates cum legione una, quam se ex Thessalia sequi iusserat, et altera, quam ex Achaia a Q. Fufio legato evocaverat, equitibusque dccc et navibus longis Rhodiis x et Asiaticis paucis Alexandriam pervenit. in his erant legionariorum milia tria cc; reliqui vulneribus ex p
Abbreviated transcription (Latin):
numisit. et flama ab utzeq tonui copichela
tudine uenti latuie serperet milites qui exi
naues ascendeĩt et a t̾ra selueuit impetuq.
fatte ni cassiana classem quinquerem dulsi
ni quar altera erat cassius cepeuit sed ass
exceptꝰ icafa rerugit. Pieterea due sũt depas
tarrenes. Noq multe pose di p̾ho ft̃o ĩtieia¬

Expanded text:
t flamma ab utroque cornu comprensa itudine venti latius serperet, milites, qui ex naves conscenderunt et a terra solverunt impetuque facto in Cassianam classem quinqueremes duas, in quarum altera erat Cassius, ceperunt, sed Cassius exceptus scapha refugit; praeterea duae sunt depressae triremes. neque multo post de proelio
Abbreviated transcription (Latin):
et fenitũ et cilicũ in itiliam uenit et cũ ese se
classis diuisa an duas partes et dnuidit parti. pu¬
esset. P. sulpitiꝰ pretar liboq ae fietũ dniuidie etidi
pemponius ad meblanam priꝰ casius ad messani
nauibꝰ uouolanit ꝙ̃ poxiponiꝰ di ciꝰ aduentu cig¬
nosceret ꝓturbatũ q eũ nactꝰ nullis tustoens atqs
ordnubꝰ certis magne uento et secueo cõpleras.
classem ĩ misit atqr oñis nante aucendit .xxxu.
cessit ut cũ esset legio piesidio messant uxi
ex istimaba̾t. pleuq futuꝵ esfe uti amiteat.
Sed oportunissnue nitus delatis oppidũ fut
di fensumi. Cassiꝰ q ad sulpicianami inde clase
prefectꝰ est et liboneni. Applicarie nũs ad t̾iam
naiubꝰ ꝓptet cundem traiorem pari ut antiad¬

Expanded text:
enicum et Cilicum in Siciliam venit, et cum esset Caesaris classis divisa in duas partes, dimidiae parti praeesset P. Sulpicius praetor Vibone ad fretum, dimidiae M. Pomponius ad Messanam, prius Cassius ad Messanam navibus advolavit, quam Pomponius de eius adventu cognosceret, perturbatumque eum nactus nullis custodiis neque ordinibus certis, magno vento et secundo conpletas classem immisit atque omnes naves incendit xxxv, cessit, ut cum esset legio praesidio Messanae, viexistimabant plerique futurum fuisse, uti amitteretur. sed opportunissime nuntiis allatis oppidum fuit defensum; Cassiusque ad Sulpicianam inde classem profectus est Vibonem, adplicatisque nostri ad terram navibus propter eundem timorem pari at
Abbreviated transcription (Latin):
paca uisseut q̃d fritimas fumẽtariasq preuinciasi
uetestatem redigissent. Reniq recordari debere qua feli¬
aitate iter medias hostiũ clases oppletis nẽ solũ por¬
tib se etia litterilꝰ oñs inicelumes eset taspercati.
si nẽ oĩa cedirent secuda. fortune esset industaa sub

Expanded text:
pacavissent, quod finitimas frumentariasque provincias in pacavissent, quod finitimas frumentariasque provincias in potestatem redegissent. denique recordari debere, qua felicitate inter medias hostium classes oppletis non solum portibus, sed etiam litoribus omnes incolumes essent transportati. si non o
Abbreviated transcription (Latin):
duas partes ex̾citũ tũ alter alter auxiliũ fere non
posser tausam fiusse cogitabat non h ad debãt non ex
concursu aca ft̃o nõ prelio diucatũ. sibiq ip̃is mul¬
titudine atq angustiis masꝰ actulisse detimẽtũ ꝙͣ ab
hoste atcepissent. non deniq cõis belli casus r ecgdabã¬
tur qͣ paruule sepe tanse uel false suspitois ull tero¬
ris repentum uel obiecte religionis magna detriicti
n eỹtitũ esset offensũ s uromide ac si iuitute iicis¬
deductis et oppugnatone unuissa coattoq ĩ uniũ lociuis
ex̃citu centionem apud mulites habiut hertatꝰq ẽ. ne
ea que accidissent gaiter ferrent. neue lnis rebꝰ ter
rerent᷑. multisq secũdis yrelus unũ ad uersũ et ĩd
mediecie oppenerit hũdam fortune giam qued italiã
sine aliquo uulnere cepisset qs duas hispanias bellico¬
corum homũ pitissinus atq eẽcitatissimis ducibus

Expanded text:
duas partes exercitum, cum altera alteri auxilium ferre non duas partes exercitum, cum altera alteri auxilium ferre non posset, causae fuisse cogitabant. non ad haec addebant non ex concursu acri facto, non proelio dimicatum, sibique ipsos multitudine atque angustiis maius attulisse detrimentum quam ab hoste accepissent. non denique communis belli casus recordabantur, quam parvulae saepe causae vel falsae suspicionis vel terroris repentini vel obiectae religionis magna detrimenta in exercitu esset offensum. sed proinde ac si virtute vicisbus deductis et oppugnatione dimissa coactoque in unum locum exercitu contionem apud milites habuit hortatusque est, ne ea undis proeliis unum adversum et id mediocre opponerent. habendam fortunae gratiam, quod Italiam sine aliquo vulnere cepissent, quod duas Hispanias bellicosissimorum hominum peritissimis atque exercitatissimis ducibus
Abbreviated transcription (Latin):
et .x. tr. nuł et centuriones .xxxii. Sed hoꝵ ys
oppressa suoꝵ teriore ac fuga sine ullo uuluere n¬
trunt Bignaq sut nulitaria amihsa .xxxii. Poni¬
peuis es prelie inperator ess appellarꝰ hec nomen. S.¬
optinuit atq ita se postea salutari passꝰ ẽ. sed iͥ⁊
litteris quas scabere ⁊ͥ solitꝰ neq in fascibꝰ ĩ signa
la uree pretulit At labienꝰ cũ ab eo mmpetiauisset
ut sibi captiuos tradi iuberet om̃isq ductos esten¬
tatõnis. ut nidebat cã quo maior ꝑ fugis fides ha¬
beret᷑ co̾militones appellans et magna uerborum
arumena interogans selerẽt ne ueterani milites.
fuge in õius conspectu interficies Hns robꝰ tanitu
fiducie ac spiritꝰ pompeianis accessit ut nõ de ra¬
tione belli cegitarent. sed ui cisse iam sibi uiderẽt᷑
Non nulli paucieatem ñoꝵ militũ nõ iiquitatẽ
loa atq anghustias ĩ prestupatis sastus et antipitẽ.
ceuorem nitia extaq manitees nõ ibscisuii in

Expanded text:
tum quinque et centuriones xxxii. sed horum omnium oppressa suorum in terrore ac fuga sine ullo vulnere interiit; signaque sunt militaria amissa xxxii. Pompeius eo proelio imperator est appellatus. hoc nomen obtinuit atque ita se postea salutari passus, sed neque in litteris adscribere est solitus, neque in fascibus insignia laureae praetulit. at Labienus cum ab eo impetravisset, ut sibi captivos tradi iuberet, omnis productos ostentationis, ut videbatur, causa, quo maior perfugae fides haberetur, commilitones appellans et magna verborum contumelia interrogans, solerentne veterani milites fugere, in omnium conspectu interfecit. His rebus tantum fiduciae ac spiritus Pompeianis accessit, ut non de ratione belli cogitarent, sed vicisse iam sibi viderentur. non illi paucitatem nostrorum militum, non iniquitatem loci atque angustias praeoccupatis cas munitiones, non abscisum in
Abbreviated transcription (Latin):
num dedit. illa celeriter procinat infestiq sigiuis.
anta ii iii popei equites impetũ fecerũt ut eorus
ano asisferet om̃isq quersi nõ solũ loco cecederet. sẽd
tiotuiꝰ incitati fuga menaltissimos peterẽt/. Quibꝰ
sirmotit̾ eius sagiptarn funditorisq destituti ĩ erques.
inse presidis interrecti sũt. Eodem nupetu cohortes sui¬

Expanded text:
num. illae celeriter procucurrerunt infestisque signis tanta vi in Pompei equites impetum fecerunt, ut eorum nemo consisteret, omnesque conversi non solum loco excederent, sed protinus incitati fuga montes altissimos peterent. quibus submotis omnes sagittarii funditoresque destituti inermes sine pr
Abbreviated transcription (Latin):
nulitibꝰ et stũdie uugne ardentilꝰ tuba signũ. dedie
Erat castinꝰ euocatꝰ in eecitu .Ce. qui iupiere ãne
axud eum prinium uilum in legione .X. DuXErc
uir singlaci uictute fic signo date se quininii.
me inquit mampulares mei qui fustis et uesto
nuperatori qua astitiustis operam date unũ hoc pͥ¬
lui surxase quo conteto et ill suã digtate et ns
nostam libe.tatem recure:animuꝰ Bimul espa¬

Expanded text:
ardentibus tuba signum dedit. Erat Crastinus evocatus in exercitu Caesaris, qui superiore anno apud eum primum pilum in legione x duxerat, vir singulari virtute. hic signo dato sequimini me, inquit manipulares mei qui fuistis, et vestro imperatori, quam constituistis, operam date. unum hoc proelium superest; quo confecto et ille suam dignitatem et nos nostram libertatem recuperabimus. simul
Abbreviated transcription (Latin):
ratõne impedanuẽta oĩa silencio ex castas appelend
premisit hles cenꝯescere añ iter ꝯfectu uetiut huse
una legio nussa presidio e His explicitis ⁊ebꝰ dult
ini castrs legiones retmuit reliquas de quarta ingla
copluribꝰ portis eduitas itiuere premisit parueqi se¬
tio uitnusso et militare nistitutũ seiuaret᷑ et ne

Expanded text:
ex castris Apolloniam praemisit ac conquiescere ante iter confectum vetuit. his una legio missa praesidio est. his explicitis rebus duas in castris legiones retinuit, reliquas de quarta vigilia compluribus portis eductas eodem itinere praemisit parvoque spatio intermisso, ut et militare institutu