comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ante ꝓconsulẽ aliud ñ sum clicturꝰ.
Magnillanus curator dixit. Ibis ergo
iam nunc ad ꝓconsulẽ: ⁊ ibi dicturꝰ
es in examine rationẽ. Uxor itaq eiꝰ.¬
uirũ suũ hiis allocuta est u̾rbis. Nm̃
felix ep̃c iuxta imꝑatoꝵ decreta ea que
nobis mandare dignati sunt fac̾e nł¬
la ratione maturauit: uobis comitan¬
tib karthaginẽ ꝑ ducatur. felix ep̾e
dixit. Deo gr̃as. Tunc designatus ẽ
illi deductor uincentius nomĩe de cu¬
rio enuitatis tubizacensis. ꝑfectus ẽ
aut̃ felix ep̃e karthaginẽ. Ubi cum ue¬
niss. oblatus est legato proconsulis.
Cui idem legatus dixit. Qrͣe scͥpturas
habentur suꝑuacue ñ sunt. nec dradi
a nobis ullomodo possunt. Tũc iussit
eum legatus in ima carceris mita. U¬
bi cum felix ep̾c fuiss ingressus: dñm
ne me derelinquas: quia p̃p te ⁊ testa
⁊ recipe sp̃m meum: ⁊ derelinque in¬
in hoc scło corpus mortaleut a te dñe
sicut nobis ꝓmitt̾e dignatus es tecum

Expanded text:
enitus non sum dicturus. Magnilianus curator dixit: Ibis ergo jam nunc ad proconsulem, et ibi redditurus es in examine rationem. Tunc viros suos his allocutus est verbis: Quoniam Felix episcopus juxta imperatorum decreta ea quae nobis mandare dignati sunt facere nullo modo maturavit, vobis comitantibus Carthaginem perducatur. Felix episcopus dixit: Deo gratias. Tunc designatus est illi ductor Vincentius nomine decurio civitatis Tubyzacensis. Profectus est autem Felix episcopus Carthaginem. Ubi cum venisset, oblatus est legato proconsulis. Cui idem legatus dixit: Quare Scripturahabentur, supervacuae non sunt, nec tradi a nobis ullo modo possunt. Tunc jussit eum legatus in ima carceris mitti. Ubi cum Felix episcopus fuisset ingressus, Dominum ne me derelinquas, quia propter te et pet recipe spiritum meum, et derelinque in hoc saeculo corpus mortale, ut a te, Domine, sicut promittere dignatus es, tecum
Abbreviated transcription (Latin):
palatii minst̾iis traditis. pͥncipi. ⁊ cunc¬
uis ꝓcerib placens ess ⁊ km̃us. Grat
quidam corpore pulcher. s pulchrior
m̃te. pollensq castitate. Nec multopꝰt.
accepit a principe magnum honorem
cum gr̃a. post cuius obitum filiisq
defunctis ꝓnepos. eius suscepit sceptra
Cuius conspectui ita paruit gratus :
ut elig̾etur p̃fecture massilie prime ꝓ¬
uintie. Sed idem causas sibi cõmissas
ita ꝑ orauit: ut iam nõ ut iudex s ut
sacerdos fore uidetur. Nõ multo postĩ¬
ibi ut moris erat homines uenundari.
atq exulitatis captiuitatisq pena dã¬
nari. suo nusqͣm fieri p̃cepit decreto:
s magis eos quos repperire potiiss
uenditos. sicut sẽꝑ agere consueu̾at
redimendo ad ꝓpria reducebat. S int̾
ista ieiuniis ⁊ orationib insistebat:
ut iam ñ uni s multis futurus sum¬
mo sacerdotio dignus uid̾etur. Eratq
ĩ sermone lenis: inter discordes patiẽs.

Expanded text:
palacii ministeriis traditis, principi et cuncpalacii ministeriis traditis, principi et cunctis proceribus placens esset carissimus. Erat quidem corpore pulcher, sed pulchrior mente pollensque castitatem. 3. Non multo post accepit a principe magnam honorem cum gratia. Post cuius obitum, filiisque defunctis, pronepos eius suscepit sceptra. Cuius conspectui ita paruit gratus, ut elegeretur praefectura Massiliae primae provinciae, sed idem causas sibi commissas ita peroravit, ut iam non ut iudex, sed ut sacerdos fore videretur. Non multo post inibi, ut moris erat, homines venundari atque exulitatis captivitatisque pena damnari, suo nusquam fieri praecepit esse decreto; sed magis eos quos repperire potuisset venditos, sicut semper agere consueverat, redimendo ad propria reducebat. Sed inter ista ieiuniis et vigiliis insistebat, ut iam non uni, sed multis futurus summo sacerdocio dignus videretur. Eratque in sermone lenis, inter discordes paciens
Abbreviated transcription (Latin):
talem a quoc̃q uiro indignum fore sa¬
uitationẽ proferri. Et ille. Nõ tibi in¬
qut ut tu putas petii benedictionẽ. s
ei qui est innt̾o tuo: quia summũ uideo
a deo p̾ electũ sacerdotẽ. Et illa ouans
aie. Rogo pater ut orationib tuis ꝓ¬
ueniat qd̵ locutus es. postea u̾o eum
natus adoleuiss. ⁊ ess p̾fata cũ paren¬
tib inurbe ꝯstititais. gramaticorũ im¬
butus iniriis. nec ñ theodosii edoctus
decretis. cet̾os q coetaritos excellens:
a sophistis ꝓbus ata platus. Cum uͥ
ad huc pubentib ess in annis genito¬
re iã defuncto. deo gubernante regis
ad aulam usq processit: seq sigeberti
pͥncipis ministerio tradidit. Cumq ab
eo obnixe dilig̾etur. pͥncipẽ eum pine̾¬
narum esse p̾cepit. Nõ multo pꝰtanulo
ex manu regis accepto: referendarii
officiũ adeptus est. Qod ita splendide
sibi cõmissum ꝑ egit: ut cunctis sibi

Expanded text:
tali a quocumque viro indigna fore satali a quocumque viro indigna fore salutacione proferri?' Et ille: 'Non tibi', inquid, 'ut tu putas, petii benedictionem, sed ei qui est in utero tuo, quia summum video a Deo praeelectum sacerdotem'. Et illa ovans ait: 'Rogo, pater, ut oracionibus tuis proveniat, quod locutus es'. 2. Postea vero cum natus adolevisset et esset praefata cum parentibus in urbe constitutus, gramaticorum inbutus iniciis necnon Theodosii edoctus decretis, ceterosque coetaneos excellens, a sophistis probus atque prelatus est. Cum vero adhuc pubentibus esset in annis, genitore iam defuncto, Deo gubernante, regis ad aulam usque processit seque Sigiberti principis ministerio tradidit. Cumque ab eo obnixe diligeretur, principem eum pincernarum esse praecepit. Non multo post, anulo ex manu regis accepto, referendarii officium adeptus est, quod ita splendide sibi commissum peregit, ut, cunctis sibi
Abbreviated transcription (Latin):
opere a mendatio ideo ubiq defend̾e
puto: si quod ego scribendũ assũp¬
si ur̃o exammne approbetis. Nam
mallẽ subsilẽtio reticere torporis:
qͣm fallacie subire discrimen. Expli
aruernice urbis oruundꝰ fuit. Cuiꝰ
pater theodatus: mater u̾o syagͥa
uocitata est. e senatu romano dũ¬
taxat nobili prosapia. Hic itaq an¬
deqͣm nasceretur. magnu saluta¬
dionis a quodam sc̃o sacerdote no¬
mine fregione fertur accepisse p̾sa¬
gium. Qui sacerdos cum pat̾nam
ueniss ad domum.⁊ agenitricem
agno ess susceptus cum gaudio.
⁊ illa iuxta morẽ bñdictionẽ peti¬
iuiss: ita fertur ab eo audisse salutatio¬
ns gr̃a responsum. Tu michi inquit be¬
nedic dei sacer. atq uenerabił domine.
Quod cum genitrix audito p̾cepisset
sermone ⁊ tacite considerans uolu̾et
in pectore. tandem suscitans seruum
dei intulit dicens. Quid est inquie quod
loqueris pater. An ignoras sexii meo

Expanded text:
opere a mendacio ideo ubique defendere opere a mendacio ideo ubique defendere puto, si quod ego scribendo assumpsi, vestro examine adprobetis. Nam mallem sub silentio reticere torporis, quam fallaciae subire discrimen. EXPLIArvernicae urbis oriundus fuit, cuius pater Theodatus, mater vero Syagria vocitata est; ex senatu Romano dumtaxat, nobili prosapia. Hic itaque, antequam nasceretur, magnam salutacionis a quodam sancto sacerdote nomine Frigione fertur accepisse praesagium. Qui sacerdos cum paterna venisset ad domum et ad genitricem magno esset susceptus cum gaudio, et illa iuxta morem benedictionem petivisset, ita fertur ab eo audisse salutacionis gratiae responsum: 'Tu mihi', inquid, 'benedic, Dei sacer atque venerabilis domine'. Quod cum genetrix audito percepisset sermone et tacite considerans volveret in pectore, tandem sciscitans servum Dei, intulit dicens: 'Quid est', inquid, 'quod loqueris, pater? An ignoras, sexu meo
Abbreviated transcription (Latin):
phanie ĩmineret ⁊ uigiliar̃
iam solempnia celebraren¬
die o beatissimi patres ad elfi.⁊ euteri
eur beati sacerdotis. ⁊ confessoris bo¬
nita pͥt̾missa acta haberentur luce
clariora: cum antistitũ huius sedis
confessoꝵq elicdii ⁊ gallii luculẽto
sint stilo ꝓlata. Et hec dicẽtes iussis¬
tis:. ut quamqͣm simplici ⁊ inculto
sermone meo eliciam stilo. Qod u̾ens
opus aggredi. hactenus hoc est biẽnio
distuli demerariũ iudicans inusitata
p̾sumere. S orationũ ur̃arum admi¬
nicula ecunt mea nunc hinc indeq
solatia: ꝑ que antiquus ille dierum ⁊
sator bonoꝵ oĩm pulsatus. mee lĩgue
abstergat rub iginem. qui ꝓphe ysaie
purgauit calculo labia.⁊ meã ñ delig¬
necur purgare ĩmundiciã. S dum
antum me ingero in ꝑicłm si quãtũq
in ꝑtẽ deuiauero. ur̃m in me credatis er¬
rasse. iudicium. Nam laudes si fue¬
tint digne. ur̃e erunt qui oratioñ
meritis ac fidei imꝑiiq ur̃i me to¬
tum cõmitto. Me ydoneum hoc in

Expanded text:
phaniae imminerent, et vigiliarum iam sollemnia celebrarentie, o beatissimi patres Adelfi et Euteri, cur beati sacerdotis et confessoris Boniti praetermissa acta haberentur luce clariora, cum antistitum huius sedis confessorumque Elidii et Galli luculento sint stilo prolata, et haec dicentes iussistis, ut quamquam simplici et inculto sermone, meo eliciam stilo. Quod verens opus aggredi, actenus, hoc est biennio, distuli, temere iudicans inusitata praesumere. Sed orationum vestrarum adminicula erunt mea nunc hinc indeque solatia, per quem antiquus ille dierum et sator bonorum omnium pulsatus meae linguae abstergat rubiginem; qui prophetae purgavit calculo labia, et meam non dedignetur purgare inmunditiam. Sed dum tanto me ingero in periculo, si quamcumque in partem deviavero, vestro in me credatis errasse iudicio. Nam laudes si fuerint dignae, vestrae erunt, qui orationum meritis ac fidei imperiique vestri me totum committo. Me idoneum hoc in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quod imꝑatores iusserunt: quian¬
chil est qd loq̃ris. Qua p̃p trade libros
ture dominice ꝑ me uideantur aduti:
quia bonũ ẽdo̾ obedire perpetuo regi
iubenti. Magnilianus dixit. Iã dixi
tibi. quia primum est qd̵ imꝑatores
uisserunt. qͣm ea que loqueris. felix
ep̃c dixte. Primũ est p̾ceptũ d̾i custo¬
dire: qm hom̃ib obedire. Magnili¬
anus eurator dixit. Int̾im inter hoc
tridium recogita dec̃: quia si in hac ꝓ¬
pͥa ciuidate que p̾cepta sunt imple̾re
neglexeris. ad ꝓconsulẽ wis. ⁊ ea que
nunc loqueris apud eum actu proseq̃¬
ris. Post drem aut̃ terciur magnili¬
anus eurator iussie sibi sc̃m felicẽ p̾sẽ¬
dari. Ad quẽ cum felix ep̃c suiss adduc¬
tus: idem magniuanus dixto. Deli¬
b̾asti tecum quidnã melioris consilii
uidearis assequi: felix dixit. Sermo
mens unus est. In quo cepte: in hoc q̃¬

Expanded text:
est quod imperatores jusserunt, quia nest quod imperatores jusserunt, quia nihil est quod loqueris. Quapropter trade libros turae dominicae per me videantur aduri: quia bonum est Deo obedire perpetuo regi uli iniqua jubenti. Magnilianus dixit: Jam dixi tibi quia primum est quod imperatores jusserunt quam ea quae loqueris. Felix episcopus dixit: Primum est praeceptum Dei custodire quam hominibus obedire. Magnilianus curator dixit: Interim in hoc triduum recogita tecum; quia si in hac propria civitate ea quae praecepta sunt implere neglexeris, ad proconsulem ibis, et ea quae nunc loqueris, apud ejus acta prosequeris. Post diem autem tertium Magnilianus curator jussit sibi sanctum Felicem ari. Ad quem cum Felix episcopus fuisset adductus, idem Magnilianus dixit: Deliberasti tecum quidnam melioris consilii videaris assequi? Felix dixit: Sermo meus unus est: in quo coepit, in hoc
Abbreviated transcription (Latin):
se illos habet. Magnilianis eurator
dixto. Etitis ergo sub officio: donec
anulino p̾consuli rationẽ reddatis. Pͥos¬
tera aut̃ die felix epe akarchagine uente
tubiza. Cumq eius aduentũ magnili¬
anus cõpariss: statim eum sibi ꝑ offici¬
um p̾sentari constituit. Q cum dicto ci¬
ciuis adueniss: magnilians curator d¬
dixit ad eum. Tu esfeuix ep̾c huius cuu¬
tatis: felix ep̃c dixit. Ego. Magnilianus
curator dixit. Da libros uł membranas
qualescũq penes te habes. felix ep̾c dix.
habeo: s non trado legẽ dñi dei mei ꝙ̃
ego colo. Magnilianꝰ dixit. Ergo mai¬
or est deus tuus adiisnrĩs: felix epc
dixit. Grandis ⁊ metuendꝰ est d̾s nost̃.¬
lomnia que in eis sunt. Nam dii ut̃i la¬
pides sunt. manu hoĩm fc̃i. de quib scͥp¬
tum est. Oculos habent ⁊ ñ indebu̾t.
aures habent ⁊ñ audient: os habent
⁊ ñ loq̃ntur. Similes ilł fiant qui fa¬
cuint ea.⁊omnes qui confidunt ĩ eis
Magnilianus eurator dixit. Primũ

Expanded text:
e illos habet. Magnilianus curator dixit: Eritis ergo sub officio donec Anulino proconsuli rationem reddatis. Postera autem die Felix episcopus a Carthagine venit Tubyza. Cumque ejus adventum Magnilianus comperisset, statim eum sibi per officium praesentari constituit. Qui cum dicto citius advenisset, Magnilianus curator dixit ad eum: Tu es Felix episcopus hujus civitatis? Felix episcopus dixit: Ego. Magnilianus curator dixit: Da libros vel membranas qualescumque penes te habes. Felix episcopus dixit: Habeo; sed non trado legem Domini Dei mei quem ego colo. Magnilianus dixit: Ergo major est Deus tuus a diis nostris? Felix episcopus dixit: Grandis et metuendus est Deus nostomnia quae in eis sunt. Nam dii vestri lapides sunt, manu hominum facti, de quibus scriptum est: Oculos habent et non videbunt, aures habent et non audient, os habent et non loquentur. Similes illis fiant qui faciunt ea et omnes qui confidunt in eis. Magnilianus curator dixit: Primum
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc programa posita est in ci¬
uitate tubizacense. die nonas
ianuarii. Tunc magnillanus
curator ip̃us ciuitatis. iuissit ad
se ꝑduci p̾rb̃ros: quia felix ep̃e
kartaginẽ erat ꝓfestus. ianuari¬
um p̃rb̾rm fortunatium. ⁊ septimi¬
num lectores uissid ad se ꝑduci. Eͥ¬

Expanded text:
Tunc programma positum est in civitate Tubyzacense die nonarum januariarum. Tunc Magnilianus curator ipsius civitatis jussit ad se perduci presbyteros, quia Felix episcopus Carthaginem erat profectus, Januarium presbyterum, Fortunatium et Septiminum lectores jussit ad se
Abbreviated transcription (Latin):
tante illa meffabili triu̾phati hostisuic¬
trice pompa. ad dext̾am dei patris imꝑ
petuum regnaturus ascendit. Eccliam
ergo suã quam sibi salutari acquisiue¬
rat sanguine. sp̃c sui illustrautd aduen¬
tu. ut mundi adu̾sis int̾im exercenda.
fundata gͥ supra petrã fidei. diffundit᷑
ꝓclymata tocuis mundi. ut relictaua¬
nitate ydoloꝵ uanitate. deũ uerũ ho ceg¬
nosceret: ⁊ ab errore pat̾ni delicti. ab sqͣ¬
lore uetus te gentilitatis ĩnouitatẽ ui¬
de transiret. Sed uet̾mus hostis dolens
sibi ꝑire qd deo constabat acquiri. om¬
ne malicie sue machinam̃tũ ad subũ¬
tendum ecclesie inuincibu comi̾tiit
asylum: ⁊ iniqua instantia ꝓ defensiõe
falsitatis ĩmullos martyꝵ ꝓstrauit
gladio. alios affixit patibuio. auosob¬
duxit pelago. fame alios ꝑemit. ali¬
os ignib excruciauit. alios membra¬
tim discerpsit: et indicibili mortuũ
genere debacatus eccłiam xp̃i expugna¬

Expanded text:
tante illa ineffabili triumphati hostis victante illa ineffabili triumphati hostis victrice pompa, ad dexteram Dei Patris in perpetuum regnaturus ascendit. Ecclesiam ergo suam quam sibi salutari acquisierat sanguine Spiritus sui illustravit adventu, ut mundi adversis interim exercenda, Fundata igitur supra petram fidei diffunditur per climata totius mundi, ut relicta vanitate idolorum, Deum verum homo cognosceret, et ab errore paterni delicti et ab squalore vetustae gentilitatis in novitatem vitae transiret. 6. Sed veternus hostis dolens sibi perire, quod Deo constabat acquiri, omne malitiae machinamentum ad subvertendum Ecclesiae invincibilis convertit asilum. Et iniqua instantia pro defensione falsitatis nonnullos martyrum prostravit gladio, alios affixit patibulo, alios obduxit pelago, fame alios peremit, alios ignibus excruciavit, alios membratim discerpit, et indicibili morticino genere debacchatus, Ecclesiam Christi expugna
Abbreviated transcription (Latin):
errorum denebris inuolutꝰ
laritatẽ ne licis pentais ignoraret.
antiqui hostis u̾sucia in humano ge¬
nere ꝙ sibia primo parente subdid̾at
grassaretur. honorq creatoris ereatu.¬
re pocius qͣm creatori famularetur.
seilicet. quia imusquisq uł ex mortu¬
is hõib. uel ex insensibili mat̾ia deos
quos adorareo fingebat. d̾s omp̃e hum¬
anos miseratus: ne sua in et̾num factu
dux it aspectus. qui d̾itatis natura nõ
minuta. humanitate tam̃ nr̃a absq
peceati neuo ueracit̾ assumꝑta. inder
hoĩes conu̾satus est: p̃bens beneficia
deitatis. ⁊ ꝑferens incõmoda humane
fragilitatis. Ueniq eam carnẽ quam
de uirgine sumpserat ꝓ redẽpdione no¬
stra posuit: ⁊ hominẽ quẽ ereauerat. ñ
alio nõ redemit p̃cio. nisi muco ⁊ p̾ci¬
osissimo sanguine suo. fc̃s igitur obe¬
diens patri usq ad mortẽ. mortẽ aut̃
crucis. destruxit mortis imꝑium. ⁊ ab
ip̃is auerm sedib suos eripuis. ⁊ comi¬

Expanded text:
errorum tenebris involutus claritatem verae lucis penitus ignoraret, et antiqua hostis versutia in humano genere, quod sibi a primo parente subdiderat, grassaretur, honorque Creatoris creaturae potius quam Creatori, famularetur; quia scilicet unusquisque vel ex mortuis hominibus, vel ex insensibili materia deos, quos adoraret, fingebat; Deus omnipotens humanos miseratus errores, ne sua in aeternum facturduxit aspectus. Qui divinitatis natura non imminuta, humanitate tamen nostra absque peccati naevo veraciter assumpta, inter homines conversatus est, praebens beneficia Deitatis, et perferens incommoda humanae fragilitatis. Denique eam carnem quam de Virgine sumpserat, pro redemptione nostra posuit, et hominem quem creaverat, non alio redemit pretio, nisi vivifico et pretioso sanguine suo. Factus igitur obediens Patri usque ad mortem, mortem autem crucis, dextruxit mortis imperium, et ab ipsis Averni sedibus suos eripuit, et comi
Abbreviated transcription (Latin):
auro ꝓbabiliora. ꝑ ignem facta eollegimꝰ.
ac sieut conueniebat ex mort concdidimꝰ
Quo in loco. ⁊̃ nunc p̾stante dnĩo sollemp¬
nes agimus celebresq conuentus. maxi¬
me quidem in die passionis eius: s ⁊ cum
eorum. ad uitã uite exẽplis insignibns

Expanded text:
auro probabiliora per ignem facta, collegimus, auro probabiliora per ignem facta, collegimus, ac, sicut conveniebat ex more, condidimus. Quo in loco etiam nunc praestante Domino solemnes agimus celebresque conventus; maxime quidem in die passionis ejus. Sed cum sorum viam exemplis insignibus
Abbreviated transcription (Latin):
natus est. ⁊ ꝑ mortẽ premia ĩmortalita¬
tis indemptus satisag̾e cepit. ut reliqͥas
eius ad sepulturã nostris desid̾antib
nemo concederet. Instigabatur ergom
ceta herodis pater.frater aut̃ dalce ad¬
ire iudicẽ.⁊ pet̾e ab eo ne humandum
conced̾et corpus. ne forte inquit relui¬
q̃ntes illum qui crucifixus est xp̃iam:
hunc colere incipiant:iudeis maxime
ista machinantib. qui ⁊ nostros ĩtẽtis
oculis obseruarunt. ne eum eflammis
ad huc ardentib rapent. ignorantes
salute sustimut neq alum quemqͣm
colere. qui uerum deum: ⁊ qui solus co¬
lendꝰ sit nou̾imus. Martyres u̾o tanqͣm
discipulos dm̃ diligimus. ⁊ ueneramur
qͣi indegre fidem magistro seruantes ⁊
dño. quorum nos quoq infide.⁊ ꝑ seue¬
rantia caritatis optamus esse ꝑticipes.
Ubi aut̃ uidit centurio tam obstinatã
iudeorum etẽtionẽ. positũ in medio ip̃m
corpus exussto: ⁊ ita nos post modũ ambꝰ¬
ta ossa p̾ciosissimis gemmis cariora. ⁊ õi

Expanded text:
natus est, et per mortem praemia immortalitatis indeptus, satis agere coepit ut reliquias ejus ad sepulturam nostris desiderantibus non concederet. Instigabatur ergo Niceta Herodis pater, frater autem Dalcae, adire judicem, ut peteret ab eo ne humandum concederet corpus; ne forte, inquit, relinquentes illum qui crucifixus est, Christiani hunc dolere incipiant; Judaeis maxime ista machinantibus, qui et nostros in tantis oculis observarunt, ne eum flammis adhuc ardentibus raperent, ignorantes salute sustinuit, neque alium quemquam colere, quippe qui verum Deum, et qui solus colendus sit, noverimus; martyres vero tanquam discipulos Domini diligamus et veneremur, quasi integre fidem magistro servantes et Domino, quorum nos quoque in fide et perseverantia charitatis optamus esse participes. Ubi autem vidit centurio tam obstinatam Judaeorum contentionem, positum in medio ipsum corpus exussit; et ita nos postmodum ambusta ossa, pretiosissimis gemmis chariora, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
eflemus scelera nr̃a. ⁊ plangi¬
mus: cum nos mundos esse
nescimus: ⁊ ad ip̃m altaredo¬
mini accedentes. audenter
sc̾m corpus eius ⁊ sanguinẽ cum simus
actu polluti pocius adiudiciũ sumimꝰ
qmͣ ut ueniam ꝯseqͣmur. Nam recolo:
que madolescẽtia mea gestum audiui.
Dies passionis erat policarpi martoris
magni ⁊ inricomagensi uico ciuitatis
aruerne ens sollẽpnia celebrantur le¬
da igitur passione cum reliquis lectio
nib quas canon sacerdotał inuexit:
dẽpus ad sacrificium offerendũ aduei̾t
Accepta quoq turture dẏaconus in qͣ
myst̾ium dominiei corporis habebatur.
ferre cepit ad ostium. Ing̾ssusq ad ostũ
tẽplum ut eam altari supponeret.elap¬
sa de manu eius ferebatur in aera: ⁊ sic
ad ip̃am aram accedens numqͣm eam
actum de causa: nisi quia pollutꝰ erat
in conscĩa. Sepus enim ab eodẽ adul¬
t̾ia ferebantur ad missa. Uni tantum
uiderunt. Ad eram fateor ⁊ ego tuc dẽ¬
poris huic festiuitati: s hec uid̾e non

Expanded text:
enim scelera nostra et plangimus, cum nos mundos esse nescimus, et ad ipsum altare Domini accedentes, audenter sanctum corpus ejus et sanguinem, cum simus actu polluti, potius ad judicium sumimus quam ut veniam consequamur. Nam recolo quod in adolescentia mea gestum audivi. Dies passionis erat Polycarpi martyris magni, et in Ricomagensi vico civitatis Arvernae ejus solemnia celebrabantur. Lecta igitur panibus, quas canon sacerdotalis invexit, tempus ad sacrificium offerendum advenit. Accepta quoque turre diaconus, in qua mysterium dominici corporis habebatur, ferre coepit ad ostium, ingressusque templum, ut eam altari superponeret, elapsa de manu eius ferebatur in aera, et sic ad ipsam aram accedens, numquam eaactum de causa, nisi quia pollutus erat in conscientia. Saepius enim ab eodem adulteria ferebantur admissa. Uni tantum viderunt. Aderam, fateor, et ego tunc temporis huic festivitati, sed haec videre non
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃is ppłis ligna uel de ualneis. ne de ꝓub¬
ucis quibq locis. ⁊ sarm̃ta ꝯgͥgantib.
pcipue iudeis artentius ad hec ex more
feruentib. cum omni uelocitate exc̃it᷑
est rogus. T̃um depositis senior uestimẽ¬
tis aczona resoluta caltram̃ta quoq pe
dib tẽptabat educere que numqͣm nsi
a religiosis quib q fide.: ⁊ deuotione sem¬
ip̃os inuicẽ pͥuementib resolui consue¬
uerant. Ita namq inomni eciam reliqͣ
uita sua uenerabilit̾ ab omnib eolebat᷑
ut ergo expedita sunt quead ignẽ ꝓtĩ¬
nebant: cũ eũ uellent rego impostaum
⁊̃ elaiis affige. att. Siniteme. Quienĩ
dedit michi ĩgnis suferre supueum.
dabit. ut ⁊ sine clauorum affixione flam¬
mas immobilit̾ ꝑferam. Tum ilu omis¬
sis clauis. uincuł usi sunt solis quib post
tergum manib reuinctisuelut electus
aries. ⁊ ex magno grege assũptus. accep¬
tabile holocaustũ om̃ipotẽti oblatus est

Expanded text:
gna, vel de balneis, vel de publicis quibusque locis, et sarmenta congregantibus, praecipue Judaeis ardentius ad haec ex more ferventibus, cum omni velocitate exstructus est rogus. Tunc depositis senior indumentis, ac zona resoluta, calceamenta quoque de pedibus tentabat educere, quae nunquam nisi a religiosis quibusque, fide et devotione semetipsos invicem praevenientibus, resolvi consueverant. Ita namque in omni reliqua vita sua venerabiliter etiam ab omnibus colebatur. Ut ergo expedita sunt quae ad ignem pertinebant, cum eum vellent rogo impositum, etiam clavis affigere, ait: Sinite me; qui enim dedit mihi ignis ferre supplicium, dabit ut et sine clavorum affixione, flammas immobiliter perferam. Tunc illi omissis clavis, solis usi sunt vinculis, quibus post tergum manibus revinctis, velut electus aries, et ex magno grege assumptus, acceptabile holocaustum omnipotenti oblatus est
Abbreviated transcription (Latin):
licarpus: se esse ꝯficetur. Ergo inquit¬
ꝯficetur habeto etatis tue reuerentiam
⁊ parcens uttime senestuti tue. uira for¬
tunam cesaris. gerens depͥorib penttu¬
gos. Tuc policarpus toruo uultu ad
ppłm. qui in stadio residebat aspiciẽs:
clamauit. ⁊ dixit. Tolle sacrilegos. S
insistente ꝓconsule. ⁊ dicente. iura for¬
tunã cesaris. ⁊ dic in xp̃m comucia.¬
ginta in quit. ⁊ sex annis sermo ei.⁊
nichil melesit unqͣm. Qũo ĩ possũ¬
maledic̾e.⁊ blasphemare regẽ meũ.
qui salutẽ michi dedit: Cũq rursus
uehem̃tius urg̾etur ut fortunã cesari
ut ego fortunã cesaris urẽ ⁊ qui sim
ignorare te simulas cum omni lib̾ta¬
te audi ame qi xp̃ianus sum. Siuero¬

Expanded text:
Ergo, inquit, habeto aetatis tuae reverentiam, et parcens ultimae senectuti tuae, jura fortunam Caesaris gerens de prioribus poenitugos. Tunc Polycarpus torvo vultu ad populum qui in stadio residebat aspiciens,  proclamavit, et dixit: Tolle sacrilegos. Sed insistente proconsule, et dicente: Jura fortunam Caesaris, et dic in Christum cginta et sex annis servio ei, et nihil me laesit unquam: quomodo possum blasphemare Regem meum, qui salutem mihi dedit? Cumque rursus vehementius urgeretur, ut fortunam Caesaris ut ego fortunam Caesaris jurem, et quis sim ignorare te simulas, cum omni libertate audi a me, quia Christianus sum. Re
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut alacritatẽ multus eius respon¬
sionumq constantiam ꝓconsul mͣxi¬
mo scupore miraretur. M isso igcar̃
ũsa multitudo tam gentilium quam
iudeorum smirnensiũ eiuitatis cam
ĩgendi furore acclamabant Hie est teci
docet ne immolent: neq adorent deos.

Expanded text:
ita ut alacritatem vultus ejus, responsionumque constantiam proconsul maximo stupore miraretur. Misso igitur to, universa multitudo, tam gentilium quam Judaeorum Smyrnensis civitatis, cum ingenti furore acclamabat: Hic est totiudocet ne immolent, neve adorent deos.
Abbreviated transcription (Latin):
ma ⁊ enim in modũ camere eiruata spe¬
cie qͣi ueli nanis uento sinuati supͣ corpꝰ
mͣris stetit. Quod corpꝰ inmedium positũ
nõ erat ut caro ardens. s tanqͣm si aurum
aud argentũ in fornace candesceret. Tũ
guenti. Ad ultimũ uidentes scelerũ mi¬
nistri igni corpus non posse ꝯsumi nuisse¬
runt ꝓpiis accedere confectorẽ:⁊ corpus
eui ignis cesserat mucrone transfodere.
Quo facto tã largus ꝓ fusus est sanguis:
ut restingueret rogum. Popłs aut̃ mita¬

Expanded text:
ma etenim in modum camerae, curvata specie, quasi velum navis vento sinuatum supra corpus martyris stetit. Quod corpus in medio positum non erat ut caro ardens, sed tanquam si aurum aut argentum in fornace candesceret. Tuncguenti. Ad ultimum videntes scelerum ministri, corpus igni non posse consumi, jusserunt propius accedere confectores et corpus, cui ignis cesserat, mucrone transfodere. Quo facto, tam largus profusus est sanguis, ut restingueret rogum. Populus autem cum mira
Abbreviated transcription (Latin):
nei. die tricesuma septe̾bri mensis. Qd
dicebant dei iracundia gestum. eo qd
sine indicio ioh̾es fuerat ꝯdẽpnatus. Et¬
b u̾bis crem̃tum dedit mors auguste.
ꝯtinuo subsecuta. Quarta namq die
post grandinẽ est defuncta. Tunc enĩ ⁊¬
cyrinus calcedonensis ep̃e. qui ioħem cre¬
bro lacerauerat. secto pede defunctus ẽ
pessum. eo ꝙ multas eccͣas nouatia¬
norum qͣrtodecimanoꝵ ⁊ alioꝵ taliss¬

Expanded text:
is , die tricesima Septembris mensis; quod is , die tricesima Septembris mensis; quod dicebant Dei iracundia gestum, eo quod sine judicio Joannes fuerat condemnatus. Quibus verbis crementum dedit mors Augustae continuo subsecuta. Quarta namque die post grandinem est defuncta. SOCRATES, Cyrinus Chalcedonensis episcopus, qui Joannem crebro laceraverat, secto pede defunctus estpessum, eo quod multas ecclesias Novatianorum, Quartodecimanorum et aliorum tuliss
Abbreviated transcription (Latin):
agebatur. Nam dum ar satio cõmunica¬
re nollent nec orationẽ habere cõmunẽ.
s sicuti dictũ est seorsum. ⁊ ꝑ loca secre¬
ta ultima enuidatis sacra celebrarent:
hoc ille renuntiauit imꝑatori. Cumq
iussiss ut eos manu militari turbaret:
lapidib. atq fustib ppłm coni̾tait in
sugã. Nobiliores aut̃ ⁊ ꝓniores ĩ amo¬
rem iohannis redegit incarcerẽ. por¬
ro milites ut assolet accepta fiducia.
p̾dam cirta mulierũ ornam̃ta facieb¬
rem turba maxima. ⁊ gemitus inciuita¬
te ꝓuenit: nec sic tamen illi affectum
deposuere ioħis. Uerum publice plu¬
rum conuenire. nec in platea. nec in
balneo p̾ sumebant. Quib eciã erat
domi quoq manere ꝑiculosum. ita
ut ciuitatẽ declinarent. Multi siqͥdẽ
uiri plurimeq mulieres nobili gen̾e̾
ꝓcreare. nirginitate atq uirtute. lau¬
eius suburbana descendit. Quod act̃u
est eodem ꝯsulatu honorii .uii. ⁊ ariste.¬

Expanded text:
agebatur. Nam dum Arsatio communicaagebatur. Nam dum Arsatio communicare nollent, nec orationem habere communem; sed, sicuti dictum est, seorsum et per loca secreta ultima civitatis, sacra celebrarent, haec ille renuntiavit imperatori. Cumque jussisset ut eos manu militari turbaret, lapidibus atque fustibus populum convertit in fugam. Nobiliores autem et proniores in amore Joannis redegit in carcerem. Porro milites, ut assolet, accepta fiducia, praedam circa mulierum ornamenta faciebrem turba maxima et gemitus in civitate provenit. Nec sic tamen illi affectum deposuere Joannis; verum publice plurimi convenire nec in platea, nec in balneo praesumebant. Quibusdam etiam erat domi quoque manere periculosum, ita ut civitatem declinarent; multi siquidem viri plurimaeque mulieres nobili genere procreatae, virginitate atque virtute vitae lauejus suburbana descendit. Quod factum est consulatu eodem Honorii sexto et Aristen
Abbreviated transcription (Latin):
uius igitur iniusticie causas ab¬
hominati sunt p̾crpue europe
¶Dontifices. Ab eorum namq se suspẽ¬
dere cõmunionẽ. parit̾ omnes ylli¬
rici eius partis effectisunt. Orienta¬
les aut plurimi quidẽ iniusticiam
declinauerunt: corpus dam̃ ecełie
diuidere noluerunt. Uerũ moriente
illo oĩm doctore derrai: ñ pͥus occiden¬
tales ep̃i. egyptioꝵ.⁊ orientaliũ. bos¬
sorensium. atq thracensium sunt
amplexi cõmunionẽ. qm illuis sacͣ¬
tissimi uiri nom int̾ p̃cessores pon̾e¬
tur episcopos. Etacatium quidẽ qui
post eum ordinatus est: nullo habue¬
runt sermone dignum. Atticũ ne¬
ro arsaci successore. legationẽ crebͦ
mutentem. ⁊ pacis prgnora postulã¬
tẽ: dẏpticis cripto ioħis noĩe. postea sus¬
ceꝑunt. Transactis itaq dieb pautis. ar¬
satus constantinopoleos ordinatur ep̃e.
nectarii frat̾. ualde longenus. ⁊ ultra oc¬
toginta annorũ: qui mansuetissime ni¬
derogauit postea: ꝙ de ioh̾is amatorib

Expanded text:
ujus igitur injustitiae causas abominati sunt praecipue Europae pontifices; ab eorum namque se suspenderunt communione; pariter omnes Illyrici ejus partis effecti sunt. Orientales autem plurimi quidem injustitiam declinaverunt; corpus tamen Ecclesiae dividere noluerunt. Verum moriente illo omnium doctore terrarum, non prius occidentales episcopi Aegyptiorum et Orientalium, Bosphorensium atque Thracensium sunt amplexi communionem, quam illius sacratissimi viri nomen inter praedecessores poneretur episcopos. Et Acacium quidem, qui post eum ordinatus est, nullo habuerunt sermone dignum. Atticum vero Arsatii successorem, legationem crebro mittentem, et pacis pignora postulantem, diptychis scripto Joannis nomine, postea susceperunt. Tsatius Constantinopoleos ordinatur episcopus, Nectarii frater, valde longaevus, et ultra octoginta annorum habens, qui mansuetissime niderogavit postea, quod de Joannis amatoribus
Abbreviated transcription (Latin):
o si quidẽ tẽpore. quidam lector eutͤ¬
pius est detentus: qͣr ⁊ ip̃e in ec̃cam
misiss ignẽ. Qui dum multa fuiss tor¬
m̃ta ꝑpessus: redactus in carcerẽ. p̾t pau¬
lulum est defunc̾tus

Expanded text:
o siquidem tempore lector Eutropius est detentus, quasi et ipse in ecclesiam misisset ignem. Qui dum multa fuisset tormenta perpessus, redactus in carcerem, post paululum est defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ constantinopolim iubente imꝑato¬
re reuocaunt.⁊ publice diuulgatum.
undas bosfori lampadib. ⁊ cereis oble¬
uauit. hunc ergo thesaurũ constanti¬
reddidit imꝑator: qui sui aui.⁊ uocabu¬
lum sortitus est:⁊ pietatẽ seruauit inui¬
olabilẽ. Is in eius loculo defigens oc łos
atq frontẽ. ꝓarchadio ⁊ euxodia geni¬
torib supplicauit. ut ignorant̾ delinq̃¬
tib ueniam condonaret. Acta sunt aũ

Expanded text:
nem, Constantinopolim jubente imperatore revocavit, et publice divulgatum iundas Bosphori lampadibus et cereis obvelavit. Hunc ergo thesaurum indidit imperator. Qui sui avi et vocabulum sortitus est, et pietatem servat inviolabilem. Is in ejus loculo defigens oculos atque frontem, pro Arcadio et Eudoxia genitoribus supplicavit, ut ignoranter delinquentibus veniam c
Abbreviated transcription (Latin):
mo die nouembri mensis. Qt moriẽde
de episcopatu constantinopolitano mͣg¬
na cepit esse contẽtio. ⁊ p̃pt̾ea cum qͣtu¬
or uacass menses. sequenti consulatu
nãchus. auiuertute sua naturali sa¬
pientia decoratus. Defunctus quoq ẽ¬
⁊̃ flauianus: nõ consentientes ĩ damp¬
natione ioħis. flauiano moriente:por¬
serant ꝓpt̾ea in constantinopolitana
urbe multa diuisio fc̃a est: itaut mis¬
sas apud semet ip̃os plurimi celebra
theo philialexandrine eiuitatis ep̃i.
dudum studio ꝓcerũ posita lex fuer¬
at. iubens omnes in ecͣcam conuenire
⁊ qui ñ comuinicarent ꝓeui expelle¬

Expanded text:
ma die Novembris mensis. Quo moriente, de episcopatu Constantinopolitano magna coepit esse contentio. Et propterea cum quatuor vacassent menses, sequenti consulatu nachus, a juventute sua naturali sapientia decoratus. etiam Flavianus, non consentiens in damnatione Joannis. Flaviano moriente, Porserant, propterea in Constantinopolitana urbe multa divisio facta est, ita ut missas apud semetipsos plurimi celebraret Theophili Alexandrinae civitatis episcopi, dudum studio procerum posita lex fuerat, jubens omnes in ecclesiam convenire, et qui non communicarent procul expell
Abbreviated transcription (Latin):
na. S clemens dñs ñ ꝑmisit uictorẽ
aichletã ꝑ loca talia diu morari
tes audiens de ioh̾e.⁊moleste ferens.
uolensq generale celebͣri concilium.
ñ opord̾et ioh̃i successorẽ dari: nec eiꝰ
clerum alii parere pontifici: quas
ꝓlixitatis causa ñ transtuli. Aiunt
enim ioh̾em cum exilio duceretur.
puisionẽ cognouisse diem qͣ morttu¬
rus eis: ostensam sibi abasilsco mͣr¬
tyre in cumanis. Ubicum ẽẽt itin̾e fa¬
tifigatus. dolorẽ capitis non ferens. ⁊
ardorẽ solis. uitã langnore finiuit.

Expanded text:
na. Sed clemens Dominus non permisit victorem athletam per loca talia diu morari.tes, audiens de Joanne, et moleste ferens, volensque generale celebrari concilium, non oporteret Joanni successorem dari, nec ejus clerum alii parere pontifici, quas prolixitatis causa non transtuli. Aiunt enim Joannem, cum exsilio duceretur, per visionem cognovisse diem qua moriturus esset, ostensam sibi a Basilisco martyre in Comanis: ubi cum esset itinere fatigatus, dolorem capitis non ferens et ardorem solis, vitam languore finivit.
Abbreviated transcription (Latin):
porpbyrio succedens.qui post flama¬
num fuerat ordinatus. multa reliqͥt
eximia. sũmaq philosophia. eloquio¬
quoq ⁊ plurimis bonorum beneficus
qͣm dudum p̾aulmus flect̾e ñ potuit.
nec post illum euagrius. p̾cib usus. ce¬

Expanded text:
Porphyrio succedens, qui post Flavianum fuerat ordinatus, multa reliquit e summoque philosophiae eloquio, et plurimis bonorum beneficiisstathii quam dudum Paulinus flectere non potuit, nec post illum Evagrius, precibus usus, cae
Abbreviated transcription (Latin):
sum ⁊ unde ⁊ cur uen̾im nosti. Scio
meñ mereti conspectũ tuum. tam̃
tuos certe sepeliesuł cadauer exant¬
me. Talia p̾stabat memoran s: fixq
manebat. Ad quem responssi pau¬
cis ita reddidit heros. Necno sic petit:
ut minetur. Nemo cum lacrimis calũ¬
niam facit. Et minaris si ñ recipiam c̃
moriturus aduen̾is: Sic arridens pa
tefecit ingͥssum. Qͦ aꝑto dum immu¬
tuoᷤ miscentur amplexus: ꝓpriis se sa¬
lutauere nominib. Gratie dño in cõ
cõmune referu̾tur. Et post sc̃m oscułũ
residens paulus cum antonio. ita ex¬
orsꝰ ẽ. Et quẽ tanto labore quesisti putͥ¬
b senectute membris oꝑ it inculta ca¬
nicies. En uides hoĩem puluerẽ mox
b noua decta ꝯsurgant. quo mundus
regatur imꝑio: an suꝑsint aliqui qui
demonũ errore rapiantur.

Expanded text:
sim, unde, cur venerim, nosti. Scio sim, unde, cur venerim, nosti. Scio me non mereri conspectum tuum: tamen tuos: certe sepelies vel cadaver. Talia perstabat memorans, fixusque manebat. Ad quem responsum paucis ita reddidit heros. Nemo sic petit, ut minetur: nemo cum lacrymis calumniam facit. Et miraris si non recipiam, cum moriturus adveneris? Sic arridens Paulus patefecit ingressum. Quo aperto, dum in mutuos miscentur amplexus, propriis se salutavere nominibus: gratiae Domino in commune referuntur. 10. Et post sanctum osculum residens Paulus, cum Antonio ita exorsus est: En quem tanto labore quaesisti, putridis senectute membris operit inculta canities. En vides hominem, pulverem mox bus nova tecta consurgant: quo mundus regatur imperio: an supersint aliqui, qui daemonum errore rapiantur
Abbreviated transcription (Latin):
Edut ꝓpositũ ꝑseqͣr. antonius
cepta regione ꝑgebat ferarum
tartumo douestigia intuens. ⁊ h̾emi
latã uastitatẽ. Quid ag̾et: Qo u̾teret
tabat unum: ut deseri se axp̃o ñ posse
confideret. ꝑ noctans scd̃as in oratione
exegit tenebras.⁊ dubia ad huc luce.
haud ꝓcul intuetur lupam sitis ardo¬
rib anhelantẽ ad radice montis irri¬
ꝑe. Quam secutus oculis.⁊ iuxta spelũ¬
trospicere: nchil euriositate ꝓficiẽs
denebris arcẽtib iusum. Uerum ut
scriptura ait ꝓfecta caritas foras inte¬
tit timorẽ: suspenso gradu.⁊ anheli¬
tu tẽꝑato callidus explorator ingress¬
est: ac paulatim ꝓgrediens sepiusq
sirb sistens. sonum aure capdabat. Tan¬
dem ꝑ cece noctis horrorẽ ꝓcul lumen
intuitusdum auidius ꝓperabat: offẽ¬
co pede lapidem instrepitũ ꝯeitauit.
post euns sonitũ beatus paulus osti
mauit. Tunc u̾o antonius proforib
corruens. usq ad sextã. ⁊ eo amplius
horam ad itum pcabatur dicens. Qui

Expanded text:
ed ut propositum persequar, Antonius oeptam regionem pergebat, ferarum tantum vestigia intuens, et eremi latam vastitatem. Quid ageret, quo verteret tabat unum, ut deseri se a Christo non posse confideret. Pernox secundas in oratione exegit tenebras: et dubia adhuc luce, haud procul intuetur lupam sitis ardoribus anhelantem, ad radicem montis irrepere. Quam secutus oculis, et juxta speluntrospicere: nihil curiositate proficiente, tenebris arcentibus visum. Verum ut Scriptura ait, perfecta dilectio foras mittit timorem , suspenso gradu et anhelitu temperato, callidus explorator ingressus, ac paulatim progrediens, saepiusque subsistens sonum aure captabat. Tandem per caecae noctis horrorem procul lumen intuitus, dum avidius properat, 9 offenso in lapidem pede, strepitum concitavit: post cujus sonitum beatus Paulus ostiumavit. Tunc vero Antonius pro  Al. prae foribus corruens, usque ad sextam, et eo amplius horam, aditum precabatur dicens: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ergo apud animum meũ ip̃m mecre¬
asse qui me renouare dignatus: ⁊ sic̃
de die restaurationẽ corpori. itaquoq
anime post istã uitã dare ꝓmisit. si ta¬
men ñ dubius nec timidus hoĩm ter¬
rorib frangar. s in eius nominis cõ¬
fessione ꝑdurans fidem integrã quam
me d̾s fecit inuenire ⁊ seruem. Prefec¬
tus dixit. Ignoras tranquiline qͣnta
inuictissimoꝵ principu erga xp̃ianos
ira deseniat. ⁊ ideo qͣi securus qd̾ tibi
uidetur sine timore ꝓ seqͣris. Tranqͥl¬
limis dixit. Stultus timor ẽ: quo plꝰ
timetur humana indignatio quam
diuina. Nñquid simmedio canum
latrantium uen̾imus. ⁊ uano furore
nos ceꝑint morsib atcrectare. possũt
nobis de animo tollere. hoc qs nos ho¬
mines sumus rationabiles cum sint
illi canes ⁊ irrationabiles ⁊ ĩsani. Ita¬
q qui nob̃ recte credentib irascñtur.
seuire quidẽ possunt. ⁊ inferre iniqua
supplicia. num qͣm tam̃ de corde nr̃o

Expanded text:
ergo apud animum meum, ipsum me creergo apud animum meum, ipsum me creasse qui me renovare dignatus est, et sicut dedit restaurationem corpori, ita quoque animae post istam vitam dare promisit, si tamen non dubius nec timidus hominum terroribus frangar; sed in ejus nominis confessione perdurans fidem integram, quam me Deus fecit invenire, conservem. 46. Praefectus dixit: Ignoras, Tranquilline, quanta invictissimorum principum erga Christianos ira desaeviat, et ideo quasi securus quod tibi videtur sine timore prosequeris. Tranquillinus dixit: Stultus timor est, quo plus timetur humana indignatio, quam divina. Numquid si in medio canum latrantium venerimus, et vano furore nos coeperint suis morsibus attrectare, possunt nobis de animo tollere hoc quod nos homines sumus rationabiles, cum sint illi canes, et irrationabiles, et insani? Ita qui nobis recte credentibus irascuntur, saevire quidem possunt, et inferre iniqua supplicia; numquam tamen de corde nostro
Abbreviated transcription (Latin):
penas euadere. Ideo deniq nobis qui
in eum credimus et̾ni fontis unda
subuenit: ut et̾mus ignis ab eterno
sonde uincatur.⁊ ĩfidesitas a fidelita¬
te suꝑetur. p̃fectus dixto. Ut uideo¬
ñ ut filios tuos ab hac intentione
tolleres poposcisse ꝓbaris inducias.
s ut has aniles fabulas ad nr̃a tribu¬
nalia meditas efferres. Tranquilli¬
nus diic. Nõ meditantur discipuli
xp̃i. quid in ospectu iudicu ꝓ seqͣnt᷑.
Sic enim p̾monute dicens. Quã¬
do potestatib huius mundi nos cau¬
sa mei nõis tradunt:nolite eogita¬
re quomodo aut quid loqͣmini. Da¬
bitur enim uobis diuinitus in illa
hora quid dicatis. Nõ enim uos estis
qui loquimini s sp̃c dei qui loquit᷑
inuobis. Nõ ergo meditando ego:
s credendo inueni creatorẽ meum¬
Et qui eram podagrico ⁊ cyragͥco do¬
lore ꝯtractus ⁊ quassatus. statim ut
xp̃o credidi. ac si ꝑuulus õim mem¬
broꝵ meoꝵ recepi sanitatẽ. Constat

Expanded text:
poenas evadere. Ideo denique nobis qui poenas evadere. Ideo denique nobis qui in eum credimus, aeterni fontis unda subvenit, ut aeternus ignis ab aeterno fonte vincatur, et infidelitas a fidelitate superetur. 45. Praefectus dixit: Ut video, non ut filios tuos ab hac intentione tolleres poposcisse probaris inducias, sed ut has aniles fabulas ad nostra tribunalia meditatus afferres. Tranquillinus dixit: Non meditantur discipuli Christi quid in conspectu judicum prosequantur. Sic enim praemonuit dicens: Quando potestatibus hujus mundi vos causa mei nominis tradent, nolite cogitare quomodo aut quid loquamini, dabitur enim vobis divinitus in illa hora quid loquamini. Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Dei, qui loquitur in vobis . Non ergo meditando ego, sed credendo inveni Creatorem meumet qui eram podagrico et chiragrico dolore contractus et quassatus, statim ut Christo credidi, ac si parvulus omnium membrorum meorum recepi sanitatem. Constat
Abbreviated transcription (Latin):
di eriꝑent. ⁊ nulla ratione oĩno hoc fa¬
cere. nulla instantia potueriure. Tu de¬
posuisti aureas uestes ⁊ seruili indim̃i¬
to indutus. descendisti in cloacã.⁊ manꝰ
tuas misisti in sordib: ut anului de sor¬
dib liberares. Exuit se⁊ maiestas di¬
uinitatis sue splendore. nõ tam̃ suꝑna
relinq̃ns ⁊ induit se seruili nr̃i corpo¬
ris indum̃to. ⁊ huc ĩ eloacã huius mu̾¬
di de celo descendens misit manus su¬
as in sordib passions nr̃aꝵ: et passi¬
onẽ que meritis nris debebatur in se¬
met ip̃o suscipiens. glorie sc̃oꝵ suoꝵ¬
nos redoidit digitoꝵ. Nam qui ꝑ ĩcre¬
dulitatẽ uolutabamur insqualorib
mundi. ꝑ fidẽ abluti asordib. diuinis
sumus manib. ut ille tuus anulus
restituti. Nũquid serii qui te negaue¬
runt dñm suum dum de in habitu ẽ¬
uili respicerent ñ debuerunt ut re¬
tate exinanture. ⁊ formam serui sus¬
cepit: nullatems pot̾unt et̾m ignis

Expanded text:
di eriperet: et nulla ratione omnino hoc fadi eriperet: et nulla ratione omnino hoc facere vel instantia potuerunt. Tu deposuisti aureas vestes, et servili indumento indutus descendisti in cloacam, et manus tuas misisti in sordibus, ut annulum de sordibus liberares: Exuit et se majestas Divinitatis suae splendore, non tamen superna relinquens; et induit se servili nostri corporis indumento, et huc in cloacam hujus mundi coelo descendens, misit manus suas in sordibus passionum nostrarum; et passionem, quae meritis nostris debebatur, in semetipso suscipiens, gloriae nos suorum reddidit digitorum. Nam qui per incredulitatem volutabamur in squaloribus mundi, per fidem abluti a sordibus, divinis sumus manibus, ut ille tuus annulus, restituti. Numquid servi tui, qui te negaverunt dominum suum, dum te in habitu servili respicerent, non potuerunt ut retate exinanivit, et formam servi suscepit, nullatenus poterunt aeterni ignis
Abbreviated transcription (Latin):
manus tuas inst̾corib ⁊ anulũ aure¬
um simul tius manib rep̃sentas.⁊ gẽ¬
mam: p̃ gandio ÷ p̃gaudio omnes ami¬
cos tuos inuitas ad epulas. ⁊ letaris sr̃
anulũ. ⁊ gẽmam ꝙ sint de nimiis sqͣ¬
lorib ⁊ liberata. P refectus dix̃. Hãc
ꝓpositionẽ ad cuius similttudinẽ addrx¬
isti: Tranquillinus redit. Ut ostende¬
rert tibi unum inuisibilẽ deum nos
colere. Prefectus dix. Et qd est aurũ
aut q̃ ẽ gẽma q̃ in st̃quilimo uoluta¬
batur. Tranquillinus dixit. Aurũ cor¬
pus humanũ est: gẽma uero anima
que in ip̃o corpore mclusa est. Corpꝰ u̾o
⁊ anima unum hoĩem faciunt: sicut
aurũ ⁊ gẽma unu̾ anulũ fac̾e cõꝓ ban¬
lus. lorige satis hõ p̾ciosior centuplũ
⁊ carus xp̃o. Tu misisti seruos tuos
ut anulũ de sordib eriꝑent. ⁊ nulla
ratione eum eruere potuerũt. Misit
⁊ ꝓphas suos dicens d̾s de celo loqusad
eos. ut humanu̾̃ genus a sordib hꝰ mun¬

Expanded text:
manus tuas in stercoribus, et annulum auremanus tuas in stercoribus, et annulum aureum simul tuis manibus repraesentes et gemmam, prae gaudio omnes amicos tuos invitas ad epulas et laetaris super annulum et gemmam, quod sint de nimiis squaloribus liberata. Praefectus dixit: Hanc propositionem ad cujus similitudinem attulisti? Tranquillinus respondit: Ut ostenderem tibi unum invisibilem Deum nos colere. Praefectus dixit: Et quod est aurum? aut quae est gemma, quae in sterquilinio volutabatur? Tranquillinus respondit: Aurum, corpus humanum est, gemma vero anima est, quae in ipso corpore inclusa est. Corpus vero et anima unum hominem faciunt, quomodo aurum et gemma unum annulum facere comprobanulus, longe satis homo pretiosior est centuplum et charus Christo. Tu misisti servos tuos, ut annulum de sordibus eriperent, et nulla ratione eum eruere potuerunt. Misit et prophetas suos Deus de coelo loquens ad eos, ut humanum genus a sordibus hujus mun
Abbreviated transcription (Latin):
Prefectus dixit. Si ergo unus ⁊ ĩuisi¬
bilis est quẽ colitis: x̃p̃m quem iudei
crueifixerũt ñ colitis: Tranquillinꝰ
dix̃. Recte hec inquireres: s crede desti¬
tuꝑari desiderat.⁊ nult ut laudetur abõi¬
b omne quod laudat Sed sapiẽtes pro
m̃ito suo cuiq̃ĩq rei aut intuꝑationẽ ĩ
pendere nitũtur aut laudẽ. Prefectus d
a uobis hoc colitur qd istis ocuł ñ uidet᷑.¬
xp̃m nõ colitis qui ⁊ usus est. ⁊ auditus
⁊ interrogatus.⁊ omnia que humane
fragilitati cõpetunt in euis leguntur
passione. Tranquillinus dixit. Audi si¬
militudinẽ. ⁊ ĩtellige u̾itatẽ. uerbi gͣ¬
cia. Si hodie anulũ tuũ habentẽ gem¬
mam p̾ciosam uideas mcloaca. aut in
st̾quilinio uoluptatẽ. ⁊ ad hunc eruend
mittas seruos tuos illi aut nec illi potu¬
erint liberare. s ⁊ seip̃os in aliquo dum
illum conantur eriꝑe polluetint: post¬
ea uero tu ip̃e deponens has sericas ues
tunicã. ⁊ descendens in eloacam nuttas

Expanded text:
Praefectus dixit: Si ergo unus et invisibilis est quem colitis, Christum, quem Judaei crucifixerunt, non colitis? Tranquillinus dixit: recte haec inquiereres, si credere destituperari desiderat; et vult ut laudetur ab omnibus omne quod laudat. Sed sapiens pro merito suo cuicumque rei, aut vituperationem suam impendere nititur aut laudem. Praefectus da vobis hoc colitur quod istis oculis non videtcolitis qui et visus est, et auditus, et interrogatus, et omnia quae humanae fragilitati competunt in ejus leguntur passione completa? Tranquillinus dixit: Audi similitudinem et intellige veritatem: Verbi gratia, si hodie annulum tuum habentem gemmam pretiosam videas in cloaca, aut in sterquilinio volutantem, et ad hunc eruendum mittas servos tuos; illi autem nec illum potuerint liberare, sed et seipsos in aliquo dum illum conantur eripere, polluerint; postea vero tu ipse, deponens has sericas quas tunicam et descendens in cloacam mittas