comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pugnan potest: nisi illa impleat animum & spiritum accendat.
Utendum autem illa est non ut duce sed ut milite quod falsum est.
N am si ex audit rationem sequitur qua ducitur: iam non est ira cui¬
us proprium est contumacia: si uero repugnat: & non ubi iussa est
quiescit: sed libidine ferociaq prouehitur: tam in utilis animi mini¬
ster est: ꝗͣ miles qui signum receptui negligit. Itaq si modum sibi
adhiberi patitur: alio nomine appellanda est. Desinit ira esse quã
effrenatam indomitamq intelligo: si non patitur pernitiosa est:
nec inter auxilia numeranda: ita aut ira non est:aut inutilis ẽ
Nam siquis penam exigit: non ipsius pene auidus: sed quia oportet
non est adnumerandus iratis. Hic erit utilis miles qui scit parere
consilio. Affectus quidem tam mali ministri ꝗͣ duces sunt. Ideo
nunquam assumet ratio adiutorium improuidos & uiolentos im¬
petus: apud quos nihil ipsa auctoritatis habeat: quos nunquam

Expanded text:
pugnari potest, nisi illa implet animum et spiritum accendit; pugnari potest, nisi illa implet animum et spiritum accendit; utendum autem illa est non ut duce sed ut milite." Quod est falsum. Nam si exaudit rationem sequiturque qua ducitur, iam non est ira, cuius proprium est contumacia ; si vero repugnat et non ubi iussa est quiescit, sed libidine ferociaque provehitur,tam inutilis animi minister est quam miles, qui signum receptui neglegit. Itaque si modum adhiberi sibi patitur, alio nomine appellanda est, desit ira esse, quam effrenatam indomitamque intellego ; si non patitur, perniciosa est nec inter auxilia numeranda ; ita aut ira non est aut inutilis est. Nam si quis poenam exigit non ipsius poenae avidus sed quia oportet, non est adnumerandus iratis. Hic erit utilis miles qui scit parere consilio ; adfectus quidem tam mali ministri quam duces sunt. Ideo numquam adsumet ratio in adiutorium improvidos et violentos impetus, apud quos nihil ipsa auctoritatis habeat, quos numquam
Abbreviated transcription (Latin):
nec desiderat imbecillioris auxilium. At irati quidem constant sibi &
continent: quomodo: cum iam ira euanescit. & sua sponte decedit:
non cum in ipso feruore est tunc enim potentior est. Quid ergo: nõ
aliquando in ira quoque & dimittunt incolumes intactosq quos ode¬
runt: & a nocendo abstinent: faciunt. quomodo: cum affectus re¬
percussit affectum: & aut metus aut cupiditas aliquid impetrauit.
non rationis tunc beneficio quieuit: sed affestuum infida & mala
pace. Denique nihil in se utile: nec acuit animum ad res bellicas.
N unquam enim uirtus uitio adiuuanda est se contenta. Quotiens
impetu opus est non irascitur: sed exsurgit: & inquantum putauit
opus esse concitatur: remittiturq non aliter ꝗͣ que tormentis ex¬
primuntur tela in potestate mittentis sunt inquantum torquean¬
tur. Ira inquit aristoteles necessaria est: nec quicquam sine illa ex¬

Expanded text:
nec desiderat inbecillioris auxilium. " At irati quidam constant sibi et se nec desiderat inbecillioris auxilium. " At irati quidam constant sibi et se continent. " Quando ? Cum iam ira evanescit et sua sponte decedit, non cum in ipso fervore est ; tunc enim potentior est. " Quid ergo ? Non aliquando in ira quoque et dimittunt incolumes intactosque quos oderunt et a nocendo abstinent ? " Faciunt. Quando ? Cum adfectus repercussit adfectum et aut metus aut cupiditas aliquid impetravit. Non rationis tunc beneficio quievit, sed affectuum infida et mala pace. Deinde nihil habet in se utile nec acuit animum ad res bellicas. Numquam enim virtus vitio adiuvanda est se contenta. Quotiens impetu opus est, non irascitur sed exsurgit et in quantum putavit opus esse concitatur remittiturque, non aliter quam quae tormentis exprimuntur tela in potestate mittentis sunt in quantum torqueantur. " Ira," inquit Aristoteles, " necessaria est, nec quicquam sine illa ex
Abbreviated transcription (Latin):
dere: sed in affectum ipse mutatur. Ideoq non potest illam utilem
uim & salutarem proditam iam infirmatamq reuocare. Non eĩm
ut dixi separatas ista sedes suas deductasq habent: sed affectus & ra-¬
tio in melius peiusq mutatio animi est. Quomodo ergo ratio occu¬
pata & oppressa uitiis resurget que ire cessit: aut quem admodum
ex confusione se liberabit inqua peiorum mixtura preualuit:
sed quidam inquit inira se continent. Utrum ergo ita ut nihil
faciant eorum que ira dictat. an aliquid: si nihil faciunt appa¬
ret non esse ad actiones rerum necessariam iram: quam uos quasi
fortius aliquid ratione haberet aduocabatis. Deniq interrogo:
ualentior est ꝗͣ ratio an infirmior: si ualentior. quomodo illi mo-¬
dum ratio poterit imponere: cum parere nisi imbecilliora non sole¬
ant. Si infirmior est sine hac per se ad rerum effestus sufficit ratio:¬

Expanded text:
dere, sed in adfectum ipse mutatur ideoque non potest utilem illam dere, sed in adfectum ipse mutatur ideoque non potest utilem illam vim et salutarem proditam iam infirmatamque revocare. Non enim, ut dixi, separatas ista sedes suas diductasque habent, sed affectus et ratio in melius peiusque mutatio animi est. Quomodo ergo ratio occupata et oppressa vitiis resurget, quae irae cessit ? Aut quemadmodum ex confusione se liberabit, in qua peiorum mixtura praevaluit ? " Sed quidam," inquit, " in ira se continent. " Utrum ergo ita ut nihil faciant eorum quae ira dictat an ut aliquid ? Si nihil faciunt, apparet non esse ad actiones rerum necessariam iram, quam vos, quasi fortius aliquid ratione haberet, advocabatis. Denique interrogo : valentior est quam ratio an infirmior ? Si valentior, quomodo illi modum ratio poterit imponere, cum parere nisi imbecilliora non soleant ? Si infirmior est, sine hac per se ad rerum effectus sufficit ratio
Abbreviated transcription (Latin):
silium omne & penitentiam irreuocabilis precipitatio abscidit: &
non licet eo non peruenire quo non ire licuisset. Ita animus si in
iram amorem aliosq se proiecit affectus: non permittitur reprime¬
re impetum: rapiat illum oportet & ad imum agat pondus suum:
& uitiorum natura procliuis. Optimum est primum irritamen¬
tum ire protinus spernere. ipsisq repugnare seminibus: & dare
operam ne incidamus in iram. Nam sicepit ferre trans uersos dif¬
ficilis ad salutem erit ingressus: quoniam nihil rationis ubi semel
affectus est: iusq illi aliquod uoluntate nostra datum est: faciet
decetero quantum uolet non quantum permiseris. in confinibus
hostis arcendus est:nam cum intrauit & portis se intulit modum
a captiuis non accepit. Neq enim sepositus est animus: & extrinse¬
cus speculatur affectus. ut illos non patiatur ultra ꝗͣ oportet proce¬

Expanded text:
silium omne et paenitentiam irrevocabilis praecipitatio abscidit et silium omne et paenitentiam irrevocabilis praecipitatio abscidit et non licet eo non pervenire, quo non ire licuisset, ita animus si in iram, amorem aliosque se proiecit adfectus, non permittitur reprimere impetum ; rapiat illum oportet et ad imum agat pondus suum et vitiorum natura proclivis. Optimum est primum irritamentum irae protinus spernere ipsisque repugnare seminibus et dare operam, ne incidamus in iram. Nam si coepit ferre transversos, difficilis ad salutem recursus est, quoniam nihil rationis est, ubi semel adfectus inductus est iusque illi aliquod voluntate nostra datum est ; faciet de cetero quantum volet, non quantum permiseris. In primis, inquam, finibus hostis arcendus est ; nam cum intravit et portis se intulit, modum a captivis non accipit. Neque enim sepositus est animus et extrinsecus speculatur adfectus, ut illos non patiatur ultra quam oportet proce
Abbreviated transcription (Latin):
hinc flamma subdita est: & hic stimulus peragitauit: misitq in
pericula audaces. Optimum itaq quidam putant temperare irã
non tollere: eoꝙ detracto quod exundat ad salutarem modum
cogere: id uero retinere sine quo lanquebit actio: & uis ac uigor
animi resoluetur. Primum facilius est exludere pernitiosa ꝗͣ re¬
gere: & non admittere ꝗͣ admissa moderari. Nam cum se in pos¬
sessione posuerunt potentiora rectore sunt: nec recidi se minui ue
patiuntur: deinde ratio ipsa cuius freni traduntur. tam diu
potens est ꝗͣ diu deducta est ab affectibus. Si miscuerit se illis &
inquinauit: non potest continere quos sum mouere potuisset: cõ¬
mota enim semel & excussa mens ei seruit quo impellitur.Quai
rerum initia in nostra sunt potestate ulteriora nos ui sua rapiũt
nec regressum relinqunt: ut inpreceps datis corporibus nullum sui
arbitrium est. nec resistere morari ue potuerunt deiecta: sed con¬

Expanded text:
hinc flamma subdita est et hic stimulus peragitavit misitque in hinc flamma subdita est et hic stimulus peragitavit misitque in pericula audaces. Optimum itaque quidam putant temperare iram, non tollere, eoque detracto, quod exundat, ad salutarem modum cogere, id vero retinere sine quo languebit actio et vis ac vigor animi resolvetur. Primum facilius est excludere perniciosa quam regere et non admittere quam admissa moderari ; nam cum se in possessione posuerunt, potentiora rectore sunt nec recidi se minuive patiuntur. Deinde ratio ipsa, cui freni traduntur, tam diu potens est quam diu diducta est ab adfectibus ; si miscuit se illis et inquinavit, non potest continere quos summovere potuisset. Commota enim semel et excussa mens ei servit quo impellitur. Quarundam rerum initia in nostra potestate sunt, ulteriora nos vi sua rapiunt nec regressum relinquunt. Ut in praeceps datis corporibus nullum sui arbitrium est nec resistere morarive deiecta potuerunt, sed con
Abbreviated transcription (Latin):
uitam non potuerunt largiri facilem exitum prestant. Hic da-¬
mnatis cum decore & traductione uitam exegit: non quia delec¬
tetur ullius pena. Procul est enim a sapiente tam in humana fe¬
ritas: sed ut documentum omnium sint: & qui alicui noluerunt
prodesse: morte certe eorum respublica utatur. Non est ergo
natura hominis pene appetens: & ideo ne ira quidem secundum
naturam hominis quia pene appetens est: & platonis argumentũ
afferam. Quid enim nocet alienis uti ex ea parte qua nostra sũt:
Uir bonus inquit non ledit: pena ledit: bono ergo pena non conue¬
nit: obhoc nec ira: quia pena ire conuenit.Si uir bonus pena non
gaudet: non gaudebit ne eo quidem affectu. cui pena uoluptati
est: ergo non est naturalis ira. Nunquid quanuis naturalis non sit
ira asumenda est quia utilis sepe fuit: extollit animos & incitat:
nec quicquam sine illa magnificum in bello fortitudo gerit: nisi

Expanded text:
vitam non potuerunt largiri facilem exitum praestant, hic davitam non potuerunt largiri facilem exitum praestant, hic damnatos cum dedecore et traductione vita exigit, non quia delectetur ullius poena—procul est enim a sapiente tam inhumana feritas—sed ut documentum omnium sint, et quia vivi noluerunt prodesse, morte certe eorum res publica utatur. Non est ergo natura hominis poenae adpetens ; ideo ne ira quidem secundum naturam hominis, quia poenae adpetens est. Et Platonis argumentum adferam—quid enim nocet alienis uti ex parte qua nostra sunt ?—: " Vir bonus," inquit, " non laedit." Poena laedit; bono ergo poena non convenit, ob hoc nec ira, quia poena irae convenit. Si vir bonus poena non gaudet, non gaudebit ne eo quidem adfectu, cui poena voluptati est ; ergo non est naturalis ira. Numquid, quamvis non sit naturalis ira, adsumenda est, quia utilis saepe fuit ? Extollit animos et incitat, nec quicquam sine illa magnificum in bello fortitudo gerit, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
mutata uite dispositione firmare. Proximum est ut modus profi-¬
ciat. si modus & ordo non proficit subducit aliqua & circum cidit:
si non adhuc quidem respondet: interdicit cibis: & abstinentia cor¬
pus ex onerat: si frustra meliora cesserunt: ferit uenam membris¬
Que si adherentia nocent & morbum diffundunt manus affert:
nec ulla dura uidetur curatio cuius salutaris effectus est. Ita
legum presidem: ciuitatisq rectorem decet ꝗͣ diu potest uerbis
& mollioribus his ingenia curare ut facienda suadeat: cupidi-¬
tatemq honesti & equi conciliet animis: faciatq uitiorum odi¬
um: pretium uirtutum. Transeat deinde ad tristiorem uitam¬
orationem qua moneat adhuc & exprobet: nouissime ad penas
& has adhuc leues & reuocabiles decurrat. ultima supplicia scele¬
ribus ultimis ponat: ut nemo pereat nisi quem perire etiam pere¬
untis intersit: hoc uno medentibus erit dissimilis: quod illi ꝗbus

Expanded text:
mutata vitae dispositione firmare. Proximum est, ut modus profimutata vitae dispositione firmare. Proximum est, ut modus proficiat; si modus et ordo non proficit, subducit aliqua et circumcidit ; si ne adhoc quidem respondet, interdicit cibis et abstinentia corpus exonerat ; si frustra molliora cesserunt, ferit venam membrisque, si adhaerentia nocent et morbum diffundunt, manus adfert ; nec ulla dura videtur curatio, cuius salutaris effectus est. Ita legum praesidem civitatisque rectorem decet, quam diu potest, verbis et his mollioribus ingenia curare, ut facienda suadeat cupiditatemque honesti et aequi conciliet animis faciatque vitiorum odium, pretium virtutium ; transeat deinde ad tristiorem orationem, qua moneat adhuc et exprobret ; novissime ad poenas et has adhuc leves, revocabiles decurrat ; ultima supplicia sceleribus ultimis ponat, ut nemo pereat, nisi quem perire etiam pereuntis intersit. Hoc uno medentibus erit dissimilis, quod illi quibus
Abbreviated transcription (Latin):
illa in periculum dum modo deducat descendere. Quis ergo naturã
rerum magis ignorat ꝗͣ qui optimo eius operi & emendatissimo. hoc
ferum ac pernitiosum uitium assignat: Ira ut diximus auida pe¬
ne est. cuius cupidinem in esse pacatissimo hominis pectori minime
secundum naturam est eius. beneficiis enim humana uita constat
& concordia: nec terrore sed mutuo amore in fedus auxiliumq com¬
mune constringitur. Quid ergo non aliquando castigatio necessa¬
ria est: quid ni: sed hec sincera cum ratione non enim nocet: sed
medetur spetie nocendi: quemadmodum quedam hastilia detorta
ut corrigamus adurimus: & ad actis cuneis non ut frangamus sed
ut explicemus elidimus: sic ingenia uitio praua dolore corporis ani¬
miq corrigimus. Nempe medicus primo in leuibus uitiis tentat
non multum ex cotidiana consuetudine infletere: & cibis potio¬
nibus exercitationibus ordinem imponere: ac ualitudinem tantũ

Expanded text:
illa in periculum, dummodo deducat, descendere. Quis ergo magis naturam illa in periculum, dummodo deducat, descendere. Quis ergo magis naturam rerum ignorat quam qui optimo eius operi et emendatissimo hoc ferum ac perniciosum vitium adsignat ? Ira, ut diximus, avida poenae est, cuius cupidinem inesse pacatissimo hominis pectori minime secundum eius naturam est. Beneficiis enim humana vita constat et concordia, nec terrore sed mutuo amore in foedus auxiliumque commune constringitur. " Quid ergo ? Non aliquando castigatio necessaria est ? " Quidni ? Sed haec sine ira, cum ratione ; non enim nocet sed medetur specie nocendi. Quemadmodum quaedam hastilia detorta, ut corrigamus, adurimus et adactis cuneis, non ut frangamus sed ut explicemus, elidimus, sic ingenia vitio prava dolore corporis animique corrigimus. Nempe medicus primo in levibus vitiis temptat non multum ex cotidiana consuetudine inflectere et cibis, potionibus, exercitationibus ordinem imponere ac valetudinem tantum
Abbreviated transcription (Latin):
bis partiores: quedam in uerborum maledictorumq amaritudinẽ
effuse: quedam ultra querelas & aduersationes non exeunt. que¬
dam alte grauesq sunt & introrsus uerse. Mille alie speties sunt
mali multiplicis. Quid esset ira quesitum est: an in ullum aliud ani
mal ꝗͣ hominem caderet: quo ab iracundia distaret: & que eius spe¬
cies essent. Nunc queramus an ira secundum naturam sit: & an
utilis atq ex aliqua parte retinenda: an secundum naturam ma-
nifestum erit si hominem inspexerimus: quo quid est mitius dum
in recto animo habitus est: Quid autem ira crudelius est: quid ho¬
minum aliorum amantius : quid ira infestius: homo in adiutorium
mutuum genitus est: ira in exitium hic congregari uult: illa dispar¬
gi hic prodesse illa nocere: hic ignotis succurrere: illa etiam clarissi¬
mos perdere. hic aliorum incommodis uel impendere se paratus est.

Expanded text:
bis parciores, quaedam in verborum maledictorumque amaritudinem bis parciores, quaedam in verborum maledictorumque amaritudinem effusae ; quaedam ultra querellas et aversationes non exeunt, quaedam altae gravesque sunt et introrsus versae. Mille aliae species sunt mali multiplicis. Quid esset ira quaesitum est, an in ullum aliud animal quam in hominem caderet, quo ab iracundia distaret, quot eius species essent ; nunc quaeramus an ira secundum naturam sit et an utilis atque ex aliqua parte retinenda. An secundum naturam sit manifestum erit, si hominem inspexerimus. Quo quid est mitius, dum in recto animi habitus est ? Quid autem ira crudelius est ? Quid homine aliorum amantius ? Quid ira infestius ? Homo in adiutorium mutuum genitus est, ira in exitium; hic congregari vult, illa discedere; hic prodesse, illa nocere ; hic etiam ignotis succurrere, illa etiam carissimos petere ; hic aliorum commodis vel impendere se paratus est,
Abbreviated transcription (Latin):
sus illarum: tumultusq uehementes sunt: metus autem solicitudi¬
nes tristitia & ira non sunt: sed his quedam similia. Ideo cito ca¬
dunt & mutantur in contrarium: & cum acerrime seuierunt
expaueruntq pascuntur: & ex fremitu discursuq uesano: statim
quies soporq sequetur. Quid sit ira satis explicitum est: quo di¬
stet ab iracundia apparet: quo ebrius ab ebrioso & timens atimi¬
do: iratus potest non esse iracundus: iracundus non potest aliquã¬
do iratus non esse. Cetera que pluribus apud grecos nominibus in
species iram distingunt: quia apud nos uocabula sua non habent:
preteribo: etiam si amarum nos acerbumq dicimus: nec minue
stomachosum rabiosum damosum difficilem asperum: que omnia
irarum differentie sunt. Inter hos morosum ponas licet delicatũ
genus. Quedam enim sunt ire que intra clamorem concidant. que¬
dam non minus pertinaces ꝗͣ frequentes: quedam seue manu uer¬

Expanded text:
sus illorum tumultusque vehementes sunt, metus autem sollicitudisus illorum tumultusque vehementes sunt, metus autem sollicitudinesque et tristitia et ira non sunt, sed his quaedam similia. Ideo cito cadunt et mutantur in contrarium et, cum acerrime saevierunt expaveruntque, pascuntur et ex fremitu discursuque vesano statim quies soporque sequitur. Quid esset ira satis explicitum est. Quo distet ab iracundia apparet; quo ebrius ab ebrioso et timens a timido. Iratus potest non esse iracundus ; iracundus potest aliquando iratus non esse. Cetera, quae pluribus apud Graecos nominibus in species iram distinguunt, quia apud nos vocabula sua non habent, praeteribo, etiam si amarum nos acerbumque dicimus, nec minus stomachosum, rabiosum, clamosum, difficilem, asperum, quae omnia irarum differentiae sunt ; inter hos morosum ponas licet, delicatum iracundiae genus. Quaedam enim sunt irae, quae intra clamorem considant, quaedam non minus pertinaces quam frequentes, quaedam saevae manu ver
Abbreviated transcription (Latin):
incitari: impingi. Irasci quidem non magis sciunt ꝗͣ ignoscere.
Auta animalia humanis carent affectibus. Nabent autem similes
illis quosdam impulsus. Alioquin si amor in illis esset & odium¬
in illis esset. Si amicitia & simultas. si dissensio & concordia:
quorum aliqua in illis quoq extant uestigia. Ceterum humano¬
rum pectorum bona propria malaq suntꝰ. Nulli nisi homini
concessa prudentia est: prouidentia: diligentia cogitatio nec
tantum uirtutibus humanis animalia sed etiam uitiis prohibi¬
ta sunt tota illorum ut extra ita intra forma humane dissimi¬
lis est. Regum est illud principale aliter ductum: ut uox est qui¬
dem sed non explanabilis & perturbata & uerborum in efficax: ut
lingua deuincta nec in motus uarios soluta. Ita ipsum principale
parum subtile: parum excitatum: capit ergo uisus speciesq rerũ:
quibus ad impetus euocetur: sed turbidas & confusas. Ex eo procur¬

Expanded text:
incitari, impingi; irasci quidem non magis sciunt quam ignoscere. incitari, impingi; irasci quidem non magis sciunt quam ignoscere. Muta animalia humanis affectibus carent, habent autem similes illis quosdam impulsus. Alioquin si amor in illis esset et odium, esset amicitia et simultas, dissensio et concordia ; quorum aliqua in illis quoque exstant vestigia, ceterum humanorum pectorum propria bona malaque sunt. Nulli nisi homini concessa prudentia est, providentia, diligentia, cogitatio, nec tantum virtutibus humanis animalia sed etiam vitiis prohibita sunt. Tota illorum ut extra ita intra forma humanae dissimilis est ; regium est illud et principale aliter ductum. Ut vox est quidem, sed non explanabilis et perturbata et verborum inefficax, ut lingua, sed devincta nec in motus varios soluta, ita ipsum principale parum subtile, parum exactum. Capit ergo visus speciesque rerum quibus ad impetus evocetur, sed turbidas et confusas. Ex eo procur
Abbreviated transcription (Latin):
piscunt autem homines & que non possunt: deinde nemo tam
humilis est qui penam uel summi hominis sperare non possit.
Ad nocendum potentes sumus. Aristotelis diffinitio non multũ
a nostra abest: ait enim iram esse cupiditatem doloris reponẽ¬
di. Quid inter nostram & hanc diffinitionem intersit. exequi
longum. Contra utranque dicitur feras irasci nec in iuria ir¬
ritatas. nec pene dolorisue alieni causa: nam etiam si hec effi¬
ciunt: non hec petunt: sed dicendum est feras ira carere: & om
nia preter hominem. Nam cum sit inimica rationi: nusquã
tamen irascitur nisi ubi rationi locus est. Impetus habent fere
rabiem: feritatem: incursum: iram quidem non magis ꝗͣ luxu¬
riam: & in quasdam uoluptates intemperatiores homines sunt.
Non est quod credas illi qui dicit non aper irasci meminit. non fi¬
dere cursu cerua: nec armentis incurrit fortibus ursi. irasci dicit

Expanded text:
piscunt autem homines et quae non possunt. Deinde nemo tam piscunt autem homines et quae non possunt. Deinde nemo tam humilis est, qui poenam vel summi hominis sperare non possit; ad nocendum potentes sumus. Aristotelis finitio non multum a nostra abest ; ait enim iram esse cupiditatem doloris reponendi. Quid inter nostram et hanc finitionem intersit, exsequi longum est. Contra utramque dicitur feras irasci nec iniuria irritatas nec poenae dolorisve alieni causa; nam etiam si haec efficiunt, non haec petunt. Sed dicendum est feras ira carere et omnia animalia praeter hominem ; nam cum sit inimica rationi, nusquam tamen nascitur, nisi ubi rationi locus est. Impetus habent ferae, rabiem, feritatem, incursum ; iram quidem non magis quam luxuriam, et in quasdam voluptates intemperantiores homine sunt. Non est quod credas illi qui dicit : Non aper irasci meminit, non fidere cursu cerva nec armentis incurrere fortibus ursi. Irasci dicit
Abbreviated transcription (Latin):
ut iniuriam putet quod non libenter pereunt: contemni se iudi¬
cat. & uultu gestu ardore pectore in aduersarium uertitur. Quod¬
quidem tale non est ira sed quasi ira: sicut puerorum qui si ceci¬
derunt terram uerberari uolunt. & sepe nesciunt quidem cui ira¬
men sine aliqua iniurie specie: nec sine aliqua pene cupiditate.
Deluduntur itaq imitatione plagarum: & simulatis deprecan¬
tium lacrimis placantur: & falsa ultione falsus dolor tollitur.
I rascimur inquit sepe non illis qui leserunt: sed qui lesuri sunt:
ut scias iram non tantum ex iniuria nasci: uerum etiam irasci
nos lesuris: sed ipsa cogitatione nos ledunt: & iniuriam qui fa¬
cturus est iam facit.Ut scias inquam non esse iram tantum¬
pene cupiditatem: infirmissimi sepe potentissimis irascuntur:
nec penam concupiscunt quam non sperant. Primum dixim¬
us cupiditatem esse pene exigende non facultatem. Concu-¬

Expanded text:
ut iniuriam putet, quod non libenter pereunt ? Contemni se iudiut iniuriam putet, quod non libenter pereunt ? Contemni se iudicat et vultu, gestu, ardore a spectatore in adversarium vertitur. Quicquid est tale, non est ira, sed quasi ira, sicut puerorum, qui si ceciderunt, terram verberari volunt et saepe ne sciunt quidem, cur iramen sine aliqua iniuriae specie nec sine aliqua poenae cupiditate. Deluduntur itaque imitatione plagarum et simulatis deprecantium lacrimis placantur et falsa ultione falsus dolor tollitur. " Irascimur," inquit, " saepe non illis qui laeserunt, sed iis qui laesuri sunt ; ut scias iram non ex iniuria nasci." Verum est irasci nos laesuris, sed ipsa cogitatione nos laedunt, et iniuriam qui facturus est iam facit. " Ut scias," inquit, " non esse iram poenae cupiditatem, infirmissimi saepe potentissimis irascuntur nec poenam concupiscunt quam non sperant." Primum diximus cupiditatem esse poenae exigendae, non facultatem; concu
Abbreviated transcription (Latin):
gentia spatia regionum hostili flamma relucentia: aspice nobilis¬
simarum ciuitatum fundamenta uix notabilia: has ira deiecit:
aspice solitudines permulta milia sine habitatore desertas: has
ira ex ausit: Aspice tot memorie preditos duces: mali exempla
fati: alium ira in cubili suo confodit: alium intra sacra mense iu¬
ra percussit: alium intra leges celebrisq spectaculum fori lancin¬
nauit. alium patricidio filii dare sanguinem iussit: alium serui-¬
li manu regalem aperire iugulum: alium in cruces membra
diffundere: & adhuc singulorum supplicia narro. Quid tibi si
libuerit relidtis in quos ira uirus exarsit: aspice cesas gladio con-¬
tiones & plebem immisso milite contrucidatam: & inperniciem
promiscuam totos populos capitis damna passos: tanquam aut
curam nostram deserentibus aut auctoritatem contemnenti¬
bus. Quid gladiatoribus quare populus irascitur. & tam inique

Expanded text:
gentia spatia regionum hostili flamma relucentia. Aspice nobilisgentia spatia regionum hostili flamma relucentia. Aspice nobilissimarum civitatum fundamenta vix notabili a ; has ira deiecit. Aspice solitudines per multa milia sine habitatore desertas ; has ira exhausit. Aspice tot memoriae proditos duces mali exempla fati ; alium ira in cubili suo confodit, alium intra sacra mensae iura percussit, alium intra leges celebrisque spectaculum fori lancinavit, alium filii parricidio dare sanguinem iussit, alium servili manu regalem aperire iugulum, alium in cruce membra distendere. Et adhuc singulorum supplicia narro ; quid, si tibi libuerit relictis in quos ira viritim exarsit aspicere caesas gladio contiones et plebem immisso milite contrucidatam et in perniciem promiscuam totos populos capitis damnatos tamquam aut curam nostram deserentibus aut auctoritatem contemnentibus. Quid ? Gladiatoribus quare populus irascitur et tam inique,
Abbreviated transcription (Latin):
suam ex asperent: spumant apris ora: dentes acuuntur attritu.
taurorum cornua iactantur in uacuum: & arena pulsu pedum
spargitur. leones fremunt. inflantur irritatis colla serpentibus.
rabidorum canum tristis aspectus est: nullum est animal tam hor¬
rendum tam pernitiosumq natura: ut non appareat in illo simul¬
ut ira inuasit noue feritatis accessio: nec ignoro ceteros quoque
affectus uix posse occultari: libidinem metumq & audaciam da¬
re sui signa & posse prenosci. Neq enim ulla uehementior intra
cogitatio est que nihil moueat in uultu.Quid ergo interest: qđ
alii affectus apparent. hic eminet. Iam uero si effectus eius dam¬
naq: intueri uelis: nulla pestis humano generi pluris stetit: uide¬
bis cedes ac uenena: & eorum mutuas sordes & urbium clades: &
totarum exitia gentium & principum sub ciuili asta capita uena¬
lia. & subiectas tectis faces. nec intra menia cohercitos ignes: sed in¬

Expanded text:
suam exasperent ? Spumant apris ora, dentes acuuntur attritu, suam exasperent ? Spumant apris ora, dentes acuuntur attritu, taurorum cornua iactantur in vacuum et harena pulsu pedum spargitur, leones fremunt, inflantur irritatis colla serpentibus, rabidarum canum tristis aspectus est. Nullum est animal tam horrendum tam perniciosumque natura, ut non appareat in illo, simul ira invasit, novae feritatis accessio. Nec ignoro ceteros quoque affectus vix occultari, libidinem metumque et audaciam dare sui signa et posse praenosci ; neque enim ulla vehementior intrat concitatio, quae nihil moveat in vultu. Quid ergo interest ? Quod alii affectus apparent, hic eminet. Iam vero si effectus eius damnaque intueri velis, nulla pestis humano generi pluris stetit. Videbis caedes ac venena et reorum mutuas sordes et urbium clades et totarum exitia gentium et principum sub civili hasta capita venalia et subiectas tectis faces nec intra moenia coercitos ignes sed in
Abbreviated transcription (Latin):
color uersus: crebra & uehementius acta suspiria: ita irascentium
eadem signa sunt: fragrant emicant oculi multus toto ore rubor
& extuante ab imis precordiis sanguine: labra quatiuntur. den¬
tes comprimuntur: horrent ac surriguntur capilli: spiritus coac¬
tus astridens: articulorum se ipsos torquentium sonus gemitus mu¬
gitusq & parum explanatis uocibus: sermo preruptus: & complo¬
se sepius manus: & pulsata humus pedibus: & totum contractum
corpus: magnasq ire minas agens feda uisu: & horrenda facies: de¬
prauantium se atq intumescentium. nescias utrum magis dete¬
stabile uitium sit an deforme. Cetera licet abscondere & in abdito
alere: ira se profert: & in faciem exit: quantoq maior hoc efferue¬
scit manifestius. Non uides incursum animalium que simul ad no¬
cendum insurrexerunt: quomodo in eis precurrant note: ac tota
corpora solitum quietumq egrediantur habitum: & feritatem

Expanded text:
color versus, crebra et vehementius acta suspiria, ita irascentium color versus, crebra et vehementius acta suspiria, ita irascentium eadem signa sunt : flagrant ac micant oculi, multus ore toto rubor exaestuante ab imis praecordiis sanguine, labra quatiuntur, dentes comprimuntur, horrent ac surriguntur capilli, spiritus coactus ac stridens, articulorum se ipsos torquentium sonus, gemitus mugitusque et parum explanatis vocibus sermo praeruptus et conplosae saepius manus et pulsata humus pedibus et totum concitum corpus" magnasque irae minas agens," foeda visu et horrenda facies depravantium se atque intumescentium —nescias utrum magis detestabile vitium sit an deforme. Cetera licet abscondere et in abdito alere ; ira se profert et in faciem exit, quantoque maior, hoc effervescit manifestius. Non vides ut omnium animalium, simul ad nocendum insurrexerunt, praecurrant notae ac tota corpora solitum quietumque egrediantur habitum et feritatem
Abbreviated transcription (Latin):
XEGISTI AME NOUATE UT
SCRIBEREM QUEMADMODŨ
POSSET IRA LENIRI: NEC IM¬
MERITO MICHI UIDERIS NŨC
PRECIPUE AFFECTUM PERTI¬
MUISSE MAXIME EX OMNIBUS TETRUM ACRA¬
bidum. Ceteris enim aliquid quieti placidiꝙ ĩ est. Hic totus con¬
citatus & in impetu est.doloris: armorum sanguinis: supplicioꝵ
minime humana furens cupiditate: dum alteri noceat sui negli¬
gens: in ipsa irruens tela: & ultionis secum multam rem tractare
auidus. Quidam itaq e sapientibus uiris iram dixerunt breuem
insamam: eque enim impotens sui est decoris oblita: necessitudinũ
immemor: in quod cepit pertinax & intenta: rationi consiliisq pre¬
clusa: uanis agitata causis ad aspectum equi ueriq in habilis. rui-¬
nisq simillima: que super id quod oppressere. franguntur. Ut sci¬
as autem non esse sanos quos ira possedit: ipsum illorum habitum:
intuere. Nam ut furentium certa indicia sunt: audax & minax
uultus tristis frons: torua facies: citatus gradus. inquiete manus.

Expanded text:
xegisti a me. Novate, ut scriberem quemadmodum posset ira leniri, nec immerito mihi videris hunc praecipue affectum pertimuisse maxime ex omnibus taetrum ac rabidum. Ceteris enim aliquid quieti placidique inest, hic totus concitatus et in impetu doloris est, armorum sanguinis suppliciorum minime humana furens cupiditate, dum alteri noceat sui neglegens, in ipsa irruens tela et ultionis secum ultorem tracturae avidus. Quidam itaque e sapientibus viris iram dixerunt brevem insaniam; aeque enim impotens sui est, decoris oblita, necessitudinum immemor, in quod coepit pertinax et intenta, rationi consiliisque praeclusa, vanis agitata causis, ad dispectum aequi verique inhabilis, ruinis simillima, quae super id quod oppressere franguntur. Ut scias autem non esse sanos quos ira possedit, ipsum illorum habitum intuere ; nam ut furentium certa indicia sunt audax et minax vultus, tristis frons, torva facies, citatus gradus, inquietae manus,
Abbreviated transcription (Latin):
illius crimen facere: te exorabilem presta. crudelis infratrẽ
miraris si inter parricidium creditum est. Ergo ego duos filios ha¬
bere non possum. Adolescem iam potes & parricidium facere. Alli¬
gatus est alter filius quia non reuertebar. Alterquia redii. Nun¬
quam soluas fratrem si talis est: sed nihil testis mentita est. Parri¬
cida es. Non impio inte sed in patrem pio animo dixit. Suspectum
habuit. quod relinqueras patrem: Inter cathenas filii mei iaceo:
Fodem clausus ergastulo. Ingrate testem tuum simul alligasti.
Eopericulo solutus. Meo alligatus. Uix solui poterat: si testimo

Expanded text:
illius crimen facere, te exorabilem praesta. Crudelis in fratrem miraris, si in te parricidium creditum est? Ergo ego duos filios habere non possum? adolescens, iam potes et parricidium facere. Alligatus est alter filius quia non reuertebar, alter quia redii. Numquam solues fratrem? si talis es, nihil testis mentitus est: parricida es. Non impio in te, sed in patrem pio animo dixit: suspectum habuit quod reliqueras patrem. Inter catenas filii mei iaceo eodem clausus ergastulo. ingrate, testem tuum simul alligasti. Pars altera. Meo periculo solutus, meo alligatus, uix solui poterat, si testimo
Abbreviated transcription (Latin):
N ec imperator potuit tacere proditionem: nec loqui filius prodito¬
rem. Expecta dum mittantur legati. Dicis. Affectus non susti¬
net moram. Ergo si redimere non potest uiuum: saltim mortu¬
um redime. Nunquam tam diu hostis fuit ut paternis lacrimis
non flesterentur. Cauete proditionem. Idest nequis insciis custo¬
dibus exeat. nequis ignorante re publica ad hostem perueniat: ne
quis ex hostium castris grauis auro reuertatur. Inditio nihil est de
proditione nobis dicit imperator. De proditore legati. Sublata que¬
stio est. Queritis quem dixit. Uidete cui nihil dixerit. Pars altera
N comitiis filio meo cessi. Decretum non expectaui: sed amens: sed
attonitus protinus cucurri. Ad summam festinaui: nec occurri.
Sciebam hostes patrum lacrimis sepe flecti.
EXTRA

Expanded text:
Nec imperator potuit tacere proditionem, nec loqui filius proditoNec imperator potuit tacere proditionem, nec loqui filius proditorem. Expecta dum mittantur legati. dicis: affectus non sustinet moram. ergo si redimere non potes uiuum, saltim mortuum redime. numquam tam durus hostis fuit, ut paternis lacrimis non flecteretur. “Cauete proditionem;” id est, ne quis insciis custodibus exeat, ne quis ignorante republica ad hostem perueniat, ne quis ex hostium castris grauis auro reuertatur. Indicio nihil deest: de proditione uobis dicit imperator, de proditore legati. Sublata quaestio est. quaeritis quem dixit? uidete cui nihil dixerit. Pars altera. In comitiis filio meo cessi. Decretum non expectaui, sed amens et attonitus protinus cucurri. ad summam, festinaui nec occurri. Sciebam hostes patrum lacrimis saepe flecti. Extra
Abbreviated transcription (Latin):
Mperator supplicium tulit. Proditor pretium. Tristiorem istum
uidimus cum filius imperator renuntiatus est: ꝗͣ cum captus.
Quemad modum redisti tutus: senex solus: cum auro: cum etiam
imperatores capiantur: Plus accepit auri: ꝗͣ quod posset abscon¬
di. Nolite mirari. Et imperatorem & filium uendiderat. Caue¬
te proditorem. Iam comitiis cauimus. abstulissent tibi aurum
hostes nisi dedissent. cauete proditorem. Indicium fuit morien¬
tis breue filii uerecundum. Cur dimissus es si nihil aliud: Et du¬
cem genuisti. & dux esse uoluisti. Candidatus precessit contra pa¬
tremꝰ. Iam tunc nobis uerecunde indicauit filius. Tibi credere
rem publicam noluit. Legati nostri aurum ferebant. pater af¬
ferebat. Non immobilis diriguisti: Non illic quasi & ipse affixus
hesisti: Quid tam cito recedis: Adhuc & uiuit &loquitur. Uoce
proditionem̃ indicauit: Silentio proditorem. optimus imperator
nec in cruce quidem desiit. Tibi non dixit. Cauete proditionem.

Expanded text:
mperator supplicium tulit, proditor pretium. Tristiorem istum uidimus, cum filius imperator renuntiatus est, quam cum captus. Quemadmodum redisti tutus, senex, solus, cum auro, cum etiam imperatores capiantur? Plus accepit auri, quam quod posset abscondi. nolite mirari: et imperatorem et filium uendiderat. “Cauete proditorem.” iam comitiis cauimus. Abstulissent tibi aurum hostes, nisi dedissent. “Cauete proditorem.” indicium fuit morientis breue, filii uerecundum. Cur dimissus es? si nihil aliud, et ducem genuisti et dux esse uoluisti. Candidatus processit contra patrem: iam tunc nobis uerecunde indicauit. filius tuus tibi credere rempublicam noluit. Legati nostri aurum ferebant, pater auferebat. Non immobilis deriguisti, non illic quasi et ipso affixus haesisti. quid tam cito recedis? adhuc et uiuit et loquitur. Voce proditionem indicauit, silentio proditorem. Optimus imperator curare rempublicam ne in cruce quidem desiit. Tibi non dixit: caue proditionem.
Abbreviated transcription (Latin):
lime quicquam & in arduo positum contingere: qͣ diu apud se
est: decidat oportet a solito: & efferatur & mordeat frenos: & re¬
ctorem rapiat suum: eoꝙ ferat quo per se timuisset conscendere.
N abes serene carissime que possint tranquillitatem tueri: que resti¬
tuere: que subrepentibus uitiis resistant. Illud tamen scito nihil
horum satis esse ualidum rem imbecillam seruantibus: nisi inten¬
ta & assidua cura circuierit animum labentem.

Expanded text:
lime quicquam et in arduo positum contingere, quam diu apud se lime quicquam et in arduo positum contingere, quam diu apud se est; desciscat oportet a solito et efferatur et mordeat frenos et rectorem rapiat suum eoque ferat, quo per se timuisset escendere. Habes, Serene carissime, quae possint tranquillitatem tueri, quae restituere, quae subrepentibus vitiis resistant. Illud tamen scito, nihil horum satis esse validum rem imbecillam servantibus, nisi intenta et adsidua cura circumit animum labentem.
Abbreviated transcription (Latin):
tor uini: sed quia liberat seruitio curarum animum: & asserit
urgeatq & audaciorem in omnes conatus facit. sed ut libertas
ita uim moderatio est salubris. Solonem archesilaumq indulsis¬
se uino credunt: catoni ebrietas obiecta est. facilius efficiet quis¬
quis obiecerit hoc crimen honestum ꝗͣ turpem catonem. Sed nec
sepe faciendum est ne animus malam consuetudinem ducat.
& aliquando tamen in exultationem libertatemq extrahendus¬
est: tristisq sobrietas remouenda paulisper. Nam siue greco po¬¬
ete credimus aliquando & insanire iocundum est: siue platoni
frustra poeticas fores compos sui pepulit: siue aristoteli nullum
magnum ingenium sine mixtura dementie fuit. Non potest
grande aliquid & super ceteros loqui nisi mota mens cum uulga¬
ria & solita contempsit: instinctuq sacro surrexit excelsior: cũ
demum aliquid cecinit grandius ore mortali. Non potest sub¬

Expanded text:
tor vini, sed quia liberat servitio curarum animum et adserit tor vini, sed quia liberat servitio curarum animum et adserit vegetatque et audaciorem in omnis conatus facit. Sed ut libertatis ita vini salubris moderatio est. Solonem Arcesilanque indulsisse vino credunt, Catoni ebrietas obiecta est ; facilius efficiet, quisquis obiecit ei, crimen honestum quam turpem Catonem. Sed nec saepe faciendum est, ne animus malam consuetudinem ducat, et aliquando tamen in exultationem libertatemque extrahendus tristisque sobrietas removenda paulisper. Nam sive Graeco poetae credimus 'aliquando et insanire iucundum est,' sive Platoni 'frustra poeticas fores compos sui pepulit,' sive Aristoteli' nullum magnum ingenium sine mixtura dementiae fuit ' : non potest grande aliquid et super ceteros loqui nisi mota mens. Cum vulgaria et solita contempsit instinctuque sacro surrexit excelsior, tunc demum aliquid cecinit grandius ore mortali. Non potest sub
Abbreviated transcription (Latin):
nuit: ne epistolas quidem post eam choram legebat: ne quid no-¬
ue cure nasceretur: sed totius diei lassitudinem duabus illis horis po¬
nebat: quidam medio die interuixerunt: & in post meridianas ho¬
ras aliquid leuioris operis distulerunt. Maiores quoque nostri no¬
uam relationem post horam decimam in senatu fieri uetabant.
Miles uigilias diuidit & nox immunis est ab expeditione redeun¬
tium. Indulgendum est animo: dandumq subinde ocium quod
alimenti ac uirium loco sit: & in ambulatoriis apertis uagandũ
ut celo libero & multo spiritu augeat attollatq se animus. Ali¬
quando uegetatio iterq & mutata regio uigorem dabunt: con¬
uictusq & liberior potio. Nonnunquam & usque ad ebrietatem
ueniendum: non ut mergat nos: sed ut deprimat. Eluit enim
curas & abimo animum mouet: & ut morbis quibusdam ita tri¬
stitie medetur: liberq non oblicentiam lingue dictus est inuen¬

Expanded text:
nuit ; ne epistulas quidem post eam horam legebat, ne quid novnuit ; ne epistulas quidem post eam horam legebat, ne quid novae curae nasceretur, sed totius diei lassitudinem duabus illis horis ponebat. Quidam medio die interiunxerunt et in postmeridianas horas aliquid levioris operae detulerunt. Maiores quoque nostri novam relatio- nem post horam decumam in senatu fieri vetabant. Miles vigilias dividit, et nox immunis est ab expeditione redeuntium. Indulgendum est animo dandumque subinde otium, quod alimenti ac virium loco sit. Et in ambulationibus apertis vagandum, ut caelo libero et multo spiritu augeat attollatque se animus ; aliquando vectatio iterque et mutata regio vigorem dabunt convictusque et liberalior potio. Non num- quam et usque ad ebrietatem veniendum, non ut mergat nos, sed ut deprimat ; eluit enim curas et ab imo animum movet et ut morbis quibusdam ita tristitiae medetur ; Liberque non ob licentiam linguae dictus est inven
Abbreviated transcription (Latin):
non est imperandum: cito enim exhauriet illos nunquam inter¬
missa fecunditas: ita animorum impetus assiduus labor franget:
uires recipient paulum resoluti & remissi. Nascitur ex assiduita¬
te laborum: animorum hebetatio quedam & langor nec ad
hoc tanta hominum cupiditas tenderet nisi naturalem quandã
uoluptatem haberet lusus iocusq: quorum frequens usus omne
animis pondus omnemq uim eripiet. Nam & somnus refectio¬
ni necessarius est: hunc tamen semper si diem noctemq continu¬
es mors erit: multum interest remittas aliquid an soluas: legũ
conditores festos instituerunt dies ut ad ilaritatem homines pu¬
blice cogerentur tanquam necessarium laboribus interponentes
temperamentum: & magni ut dixi uiri quidam sibi menstruas
certis diebus ferias dabant: quia non nullum diem inter ociũ
& curas diuidebant: qualem pollionem asinium oratorem ma¬
gnum neruo meminimus: quem nulla res ultra decimam reti-¬

Expanded text:
non est imperandum— cito enim illos exhauriet' numquam internon est imperandum— cito enim illos exhauriet' numquam intermissa fecunditas,—ita animorum impetus adsiduus labor franget, vires recipient paulum resoluti et remissi; nascitur ex assiduitate laborum animorum hebetatio quaedam et languor. Nec ad hoc tanta hominum cupiditas tenderet, nisi naturalem quandam voluptatem haberet lusus locusque, quorum frequens usus omne animis pondus omnemque vim eripiet ; nam et somnus refectioni necessarius est, hunc tamen si per diem noctemque continues, mors erit. Multum interest, remittas ali- quid an solvas ! Legum conditores festos instituerunt dies, ut ad hilaritatem homines publice cogerentur, tamquam necessarium laboribus interponentes temperamentum; et magni, ut dixi, viri quidam sibi menstruas certis diebus ferias dabant, quidam nullum non diem inter otium et curas dividebant. Qualem Pollionem Asinium oratorem magnum meminimus, quem nulla res ultra decumam deti
Abbreviated transcription (Latin):
similium bene composita disturbat & renouat affectus: & quicꝗd
imbecillum in animo nec percuratum est exulcerat: miscenda
tamen ista & alternanda sunt solitudo & frequentia. illa nobis
faciet hominum desiderium: hec nostri: & erit alteri alterius re¬
medium: odium turbe sanabit solitudo: tedium solitudinis turba :
nec in eadem intentione equaliter retinenda mens: sed ad iocos
reuocanda: cum puerulis ludere socrates non erubescebat: & ca¬
to neruo laxabat animum curis publicis fatigatum: & scipio tri-¬
umphale illud & militare corpus mouet adnumeros: non molliter
se infringens ut nunc mos est: etiam incessu ipso ultra muliebrẽ
mollitiem fluentibus: sed ut illi antiqui uiri solebant inter lu¬
sum ac festa tempora uirilem in modum tripudiare: non factu:¬
ri detrimentum etiam si ab hostibus suis spectarentur: danda est
animis remissio: meliores acrioresq surgent. ut fertilibus agris

Expanded text:
similium bene composita disturbat et renovat adfectus et quicquid similium bene composita disturbat et renovat adfectus et quicquid imbecillum in animo nec per- curatum est exulcerat. Miscenda tamen ista et alter- nanda sunt, solitudo et frequentia. Illa nobis faciet hominum desiderium, haec nostri, et erit altera alterius remedium; odium turbae sanabit solitudo, taedium solitudinis turba. Nec in eadem intentione aequaliter retinenda mens est, sed ad iocos devocanda. Cum puerulis Socrates ludere non erubescebat, et Cato vino laxabat animum curis publicis fatigatum, et Scipio triumphale illud ac militare corpus movebat ad numeros, non molliter se infringens, ut nune mos est etiam incessu ipso ultra muliebrem mollitiam fluentibus, sed ut antiqui illi viri solebant inter lusum ac festa tempora virilem in modum tripudiare, non facturi detrimentum, etiam si ab hostibus suis spectarentur. Danda est animis remissio ; meliores acrioresque requieti surgent. Ut fertilibus agris
Abbreviated transcription (Latin):
ante componas: nec ullis simpliciter ostendas: qualis multorum ui¬
ta est ficta ostentationi parata. Torquet enim assidua obseruatio
sui: & deprehendi aliter ac solui metuit: nec unquam cura solui-¬
mur ubi totiens nos extimari putamus. quotiens aspici. Nam &
multa incidunt que inuitos denudent: & ut bene cedat tanta sui
diligentia non tamen iocunda uita aut secura est semper sub per¬
sona uiuentium. At illa quantum habet uoluptatis sincera & per
se in ornata simplicitas: nihil obediens moribus suis. subit tamen¬
& hec uita contemptus periculum si omnia omnibus patent. Sunt
enim qui fastidiant. quicquid propius audierunt: sed nec uirtuti
periculum est. ne ad mota oculis reuilescat: & satius est simplici-¬
tatem contemni ꝗͣ perpetua simulatione torqueri: modum tam¬
en rei adhibeamus. Multum interest simpliciter uiuas an negli-¬
genter: multum & in serecidendum est. Conuersatio enim dis¬

Expanded text:
xie componas nec ullis simpliciter ostendas, qualis multorum vixie componas nec ullis simpliciter ostendas, qualis multorum vita est, ficta, ostentationi parata ; torquet enim adsidua observatio sui et deprendi aliter ac solet metuit. Nec umquam cura solvimur, ubi totiens nos aestimari putamus quotiens aspici ; nam et multa incidunt, quae invitos denudent, et, ut bene cedat tanta sui diligentia, non tamen iucunda vita aut secura est semper sub persona viventium. At illa quantum habet voluptatis sincera et per se inornata simplicitas, nihil obtendens moribus suis ! Subit tamenhaec vita contemptus periculum, si omnia omnibus patent ; sunt enim qui fastidiant quicquid propius adierunt. Sed nec virtuti periculum est, ne admota oculis revilescat, et satius est simplicitate contemni quam perpetua simulatione torqueri. Modum tamen rei adhibeamus ; multum interest, simpliciter vivas an neglegenter. Multum et in se recedendum est; conversatio enim dis