comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
iecit. Quẽ orsines intuens. audierã inqͥt in asia
olim regnasse feminas. hoc uͦ nouũ. ẽ. regnare ca¬
stratũ. hic fuit exitꝰ nobilissimi ꝑsarũ. nec inson¬
tis mͦ. sed eximiȩ qͦq benignitatis in regẽ. Eodẽ
tp̃r phradates reguum affectasse suspectꝰ occidit᷑.
Ceperat ee p̃ceps ad rep̃sentanda supplicia idẽ ad de¬
teriora credenda. Scilicet res scdȩ ualent cõmuta¬
re naturã. et raro qͥsꝗͣ erga bona sua satis cautꝰ. ẽ.
Idẽ enim paulo ante lincestẽ alexandrũ delatum
a duob indicib dampnare ñ sustinuerat. hii uili¬
ores qͦq reos contra suam uoluntatẽ qui a ceteris
uidebant᷑ insontes passus absolui. hostib uictis
regnare duxerat. Ad ultimum traiectũ ab semet¬
ipso degenerauit. ut in qͦddã aduersꝰ libidinẽ.
animi arbitrio scorti aliis regna daret. aliis adi¬
meret uitã. Isdem fere dieb litteras aceno acce¬

Expanded text:
iecit. Quem Orsines intuens: “Audieram,” inquit, “in Asia iecit. Quem Orsines intuens: “Audieram,” inquit, “in Asia olim regnasse feminas: hoc vero novum est regnare castratum!” Hic fuit exitus nobilissimi Persarum nec insontis modo, sed eximiae quoque benignitatis in regem. Eodem tempore Phradates regnum adfectasse suspectus occiditur. Coeperat esse praeceps ad repraesentanda supplicia, item ad deteriora credenda: scilicet res secundae valent commutare naturam, et raro quisquam erga bona sua satis cautus est. Idem enim paulo ante Lyncestem Alexandrum delatum a duobus indicibus damnare non sustinuerat, humiliores quoque reos contra suam voluntatem, quia ceteris videbantur insontes, passus absolvi, hostibus victis regna reddiderat: ad ultimum vitae tantum ab semetipso degeneravit, ut invicti quondam adversus libidinem animi arbitrio scorti aliis regna daret, aliis adimeret vitam. Isdem fere diebus litteras a Coeno acci
Abbreviated transcription (Latin):
imposita amiculo cui ad sueuerat. ipse solium
in quo corpꝰ iacebat uelauit. miratꝰ tanti nomi¬
nis regẽ tantis preditũ opib haud p̃ciosus se¬
pultũ eẽ. ꝗͣ si fuisset e plebe. ł roximꝰ erat lateri
spado. qͥ regem intuens. quid mirũ inqͥt. ẽ. ina¬
nia sepulchra. ẽẽ. regum. cum satraparum domꝰ
aurũ inde egestũ capere ñ possint: Quod ad
me attinet. ip̃se hoc bustũ antea ñ uiderã. Sed
ex dario ita accepi. tria milia talentoꝵ condita
eẽ. cum cyro. hinc illa benignitas inte ut qͦd
impune habere ñ poterat orsines. donando etiã
graciã mniret. Concitauerat iam animũ in iram¬
cum cum hi quib negotium idem dederat suꝑue¬
niunt. hinc bagoas hinc ab eo subornati falsis cri¬
minib occupant aures. Anteꝗͣ accusari se suspica¬
retur orsines in uincula. ẽ. traditꝰ. Non contentꝰ
supplicio insontis spado. ipse morituro manum in¬

Expanded text:
inposita amiculo, cui adsuerat ipse, solium, inposita amiculo, cui adsuerat ipse, solium, in quo corpus iacebat, velavit miratus tanti nominis regem tantis praeditum opibus haud pretiosius sepultum esse, quam si fuisset e plebe. Proximus erat lateri spado: qui regem intuens: “Quid mirum,” inquit, “est inania sepulchra esse regum, cum satraparum domus aurum inde egestum capere non possint? Quod ad me attinet, ipse hoc bustum antea non videram, sed ex Dareo ita accepi in milia talentum condita esse cum Cyro. Hinc ilia benignitas in te, ut, quod inpune habere non poterat Orsines, donando etiam gratiam iniret.” Concitaverat iam animum in iram, cum ii, quibus negotium idem dederat, superveniunt. Hinc Bagoas, hinc ab eo subornati falsis criminibus occupant aures. Antequam accusari se suspicaretur Orsines, in vincula est traditus. Non contentus supplicio insontis spado ipse morituro manum in
Abbreviated transcription (Latin):
tis exercuit. Namq gentis eiꝰdẽ leuissimos falsis
criminib astrux̃. monitos cũ demũ ea deferre
cum ipse ussisset. Interim quotiens sine arbitris
erat. credulas regis aures implebat. dissimulans̃
causam irȩ. qͦ gͣuior criminantis auctoritas. ẽet.
Nondũ suspectus erat orsines iam tam̃ uilior. Leus
enim in secreto agebat᷑. latentis ꝑiculi iguarꝰ. Et
importunissimũ scortum ne in stupro quidẽ et
dedecoris patientia fraudis oblitum. quotiens
amorẽ regis in se accenderat. orsinẽ mͦ auari¬
tiȩ. interdum etiã defectionis arguebat. Iam
matura erant in ꝑnitiẽ innocentis mendatia
et fatũ ciuius in euitabilis sors. ẽ. appetebat.
Forte enim sepulchrũ ciri alexander iussit ape¬
riri. in qͦ era conditũ erat corpꝰ eiꝰ cui dare uole¬
bat inferias. auro argentoq conditum repletũ
ẽe. crediderant. Quippe ita fama ꝑse uulgaue
et acinacẽ nichil repperit. Ceterũ corona aurea

Expanded text:
tis exercuit. Namque gentis eiusdem levissimos falsis tis exercuit. Namque gentis eiusdem levissimos falsis criminibus clam struxit, monitos tum demum ea deferre, cum ipse iussisset. In- terim, quotiens sine arbitris erat, credulas regis aures inplebat, dissimulans causam irae, quo gravior criminantis auctoritas esset. Nondum suspectus erat Orsines, iam tamen vilior: reus enim in secreto agebatur latentis periculi ignarus. Et inportunissimum scortum ne in stupro quidem et dedecoris patientia fraudis oblitum, quotiens amorem regis in se accenderat, Orsinen modo avaritiae, interdum etiam defectionis arguebat. Iam matura erant in perniciem innocentis mendacia, et fatum, cuius inevitabilis sors est, adpetebat. Forte enim sepulchrum Cyri Alexander iussit aperiri, in quo erat conditum eius corpus, cui dare volebat inferias. Auro argentoque conditorium repletum esse crediderat — quippe ita fama Persae vulgaet acinacem nihil repperit. Ceterum corona aurea
Abbreviated transcription (Latin):
bat a cyro qͦndã rege ꝑsarũ. Opes et amaiorib
traditas habebat. et ipsa longa imꝑii possessione
cumulauerat. his regi cum om̃is generis donis
ñ ipsi mͦ sed ea etiã anucis eiꝰ daturus occurrit.
E quorum domiti greges sequebantur. currꝰq ar¬
gento et auro adornati. p̃ciosa suppellex. et nobi¬
les geminȩ. aurea magni ponderis uasa. uestesq
purpureȩ. et signati argenti talenta. IÑI. Cete¬
rum tanta benignitas barbaro causa mortis fuit.
Nam cum om̃s amicos regis. donis suꝑ ipsorum
nota coluisset. bagoe spadoni qui alexandrum
obsequio corporis deunxerat. sibi nullũ honorẽ
habuit. Ad monitꝰq a quib dã. eꝗͣ alexandro cor¬
di. eẽ. respondit. amicos regis ñ scorta se colere.
Nec moris. ẽẽ. ꝑsis mares ducere. qͥ stupro effemi¬
narent᷑. his auditis spado. potentiã flagitio et
dedecore quesitã. in caput nobilissimi. et inson¬

Expanded text:
bat a Cyro, quondam rege Persarum: opes et a maioribus bat a Cyro, quondam rege Persarum: opes et a maioribus traditas habebat et ipse longa imperii possessione cumulaverat. Is regi cum omnis generis donis, non ipsi modo ea, sed etiam amicis eius daturus, occurrit. Equorum domiti greges sequebantur currusque argento et auro adornati, pretiosa supellex et nobiles gemmae, aurea magni ponderis vasa vestesque purpureae et signati argenti talentum Ш milia. Ceterum tanta benignitas barbaro causa mortis fuit. Nam cum omnes amicos regis donis super ipsorum vota coluisset, Bagoae spadoni, qui Alexandrum obsequio corporis devinxerat sibi, nullum honorem habuit admonitusque a quibusdam Bagoam Alexandro cordi esse respondit, amicos regis, non scorta se colere nec morís esse Persis, mares ducere, qui stupro effeminarentur. His auditis spado potentiam flagitio et dedecore quaesitam in caput nobilissimi et inson
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq colũpnas herculis. eẽ. fama uulgauerat. hipa¬
nias deinde qͦs hiberiã greci a flumine hibero uo¬
cabant adire. et p̃teruehi alpes. italieq orã. un¬
de in epirũ breuis cursus. ẽ. Igit᷑ inesopotamiȩ
pretorib imꝑauit ut materia in libano monte
cȩsa. deuectaq ad urbẽ syriȩ thapsagas et ingen¬
tarũq carinas nauiũ ponere. Septẽ remis om̃s
eẽ. deduciq babiloniã. cyprioꝵ regib imperatũ.
ut es stupãq et uelut preberent. hȩc agenti pori
et taxilis regũ litterę tradunt᷑. abyssaren morbo
philippum p̃fectũ ex uulnere ipsius interisse. op¬
p̃ssosq qui uulnerassent eum. Igitur philippo su¬
stinuit eo demonẽ dux erat thracũ. abyssaris
regnũ filio eiꝰ attribuit. Uentũ. ẽ. deinde ꝑsagara
ꝑficca. ẽ. gens. cuiꝰ satrapes orsines erat. nobilitate
ac diuitiis int̾ om̃s barbaros eminens. Genꝰ duce¬

Expanded text:
namque columnas Herculis esse fama vulgaverat —, Hispanamque columnas Herculis esse fama vulgaverat —, Hispanias deinde, quas Hiberiam Graeci a flumine Hibero vocabant, adire et praetervehi Alpes Italiaeque oram, unde in Epirum brevis cursus est. Igitur Mesopotamiae praetoribus imperavit ut materia in Libano monte caesa devectaque ad urbem Syriae Thapsacum septingentarum carinas navium ponere: septemremis omnes esse deducique Babylona. Cypriorum regibus imperatum, ut aes stuppamque et vela praeberent. Haec agenti Pori et Taxilis regum litterae traduntur, Abisaren morbo, Philippum, praefectum ipsius, ex vulnere interisse oppressosque, qui vulnerassent eum. Igitur Philippo substituit Eudaemonem — dux erat Thracum —, Abisaris regnum filio eius attribuit. Ventum est deinde Parsagada: Persica est gens, cuius satrapes Orsines erat, nobilitate ac divitiis inter omnes barbaros eminens. Genus duce
Abbreviated transcription (Latin):
magno equoris strepitu. uelut demersa nauigia
subisse aquas. Cetera incolis crediderant. Int̾ quȩ
rubrũ mare ñ a colore undarum ut pleriq crede¬
rent. s ab erithro rege appellari. Esse haud ꝓcul
a continenti insulã palmis frequentib consitã. et
in medio fere nemore colũpnã eminere erithri
regis. monumentũ litteris grecis eiꝰ scriptã. Adici¬
ebant nauigia quȩ lixas mercatoresq uexissent
famã auri. secutis gubernatorib in insulã. ẽẽ.
tͣnsmissam. nec deinde ab iis postea uisã. Rex cog¬
noscendi plura cupidine accensus. rursus eos ter¬
rã legere iubet. donee ad euphratis appellerent
classem. Inde aduerso anne babilona subituros.
Ipse animo infinita complexꝰ. statuerat omi ad ori¬
entẽ maritima regione ꝑdomita. ex sẏria pete¬
re affricã. carthagini infensus. Inde uumidiȩ soli¬
tudinib ꝑagratis. cursum gadis dirigere. Ibi

Expanded text:
magno aequoris strepitu velut demersa navigia magno aequoris strepitu velut demersa navigia subisse aquas. Cetera incolis crediderant, inter quae: Rubrum mare non a colore undarum, ut plerique crederent, sed ab Erythro rege appellari: esse haud procul a continenti insulam pal- metis frequentibus consitam et in medio fere nemore columnam eminere, Erythri regis monumentum, litteris gentis eius scriptam. Adiciebant navigia, quae lixas mercatoresque vexissent, famam auri secutis gubernatoribus in insulam esse transmissa nec deinde ab iis postea visa. Rex cognoscendi plura cupidine accensus rursus eos terram legere iubet, donec ad Euphratis os adpellerent classem: inde adverso amne Babylona subituros. Ipse animo infinita conplexus statuerat omni ad orientem maritima regione perdomita ex Syria petere Africam, Carthagini infensus, inde Numidiae solitudinibus peragratis cursum Gadis dirigere — ibi
Abbreviated transcription (Latin):
nã. E ex cognita causa ꝓnuntiauit ab accusatorib
unum et id maximũ crim̃. eẽ.p̃teritũ. desꝑatio¬
nẽ salutis suȩ. numꝗͣ enim talia ausuros. qͥ ipsũ
ex india sospitẽ aut optassent reuerti. aut credi¬
dissent reu̾surũ. Igit᷑ hos qͥdẽ uinxit. de. autem
militũ qͥ seuitiȩ eoꝵ ministri fuerant int̾fici uissit.
Codẽ die sũptũ. ẽ. suppliciũ de hiis qͦq qͦs auctores
defectionis ꝑsarũ cratherꝰ adduxerat. haud multo
post nearchus et oneficritꝰ qͦs longiꝰ in occeanũ ꝓce¬
dere uisserat suꝑueniunt. Nuntiabant autẽ quȩ¬
dã audita. alia comꝑta. Insulã hostio amni sub¬
iectã. auro habundare inopẽ equoꝵ ee̾. singulos
eos compererant ab iis qͥ ex continenti traicere aude¬
rent singulis talentis emi. Pleuũ. ẽe. beluarũ ma¬
re. ęstu scđo eas fieri magnarum nauium corpora¬
ȩquantes. trucicantu deterritas sequi classem cũ

Expanded text:
nam. Rex cognita causa pronuntiavit ab accusatoribus nam. Rex cognita causa pronuntiavit ab accusatoribus unum et id maximum crimen esse praeteritum, desperationem salutis suae: numquam enim talia ausuros, qui ipsum ex India sospitem aut optassent reverti aut credidissent reversurum. Igitur hos quidem vinxit, DC autem militum, qui saevitiae eorum ministri fuerant, interfici iussit. Eodem die sumptum est supplicium de iis quoque, quos auctores defectionis Persarum Craterus adduxerat Haud multo post Nearchus et Onesicritus, quos longius in Oceanum procedere iusserat, superveniunt. Nuntiabant autem quaedam audita, alia conperta: insulam ostio amnis obiectam auro abundare, inopem equorum esse — singulos eos conpererant ab iis, qui ex continenti traicere auderent, singulis talentis emi. plenum esse beluarum mare: aestu secundo eas ferri magnarum navium corpora aequantes, tubae cantu deterritas sequi classem cum
Abbreviated transcription (Latin):
SOEM EERE DIES:
cleander et sithalces. et cum agathone heracon suꝑ¬
ueniunt qui parmenionẽ uissu regis occiderant.
.ũ. peditũ. cum equitib m. Sed et accusatores eos
e ꝓuntia cui p̃fuerant sequebant᷑. ne tot facinora
quot admiserant. compensare poterat cȩdis ꝑ qͣ
gͣtȩ regi ministerio. Quippe cum omnia ꝓfana
ĩpoliassent. nec sacrii qͥdẽ abstimierant. uirginesq
et pͥncipes feminarũ stupra ꝑpesse. corporum lu¬
dibria deflebant. inuisum macedonũ nom̃ auari¬
cia eoꝵ ac libido barbaris fecerat. Int̾ om̃s tam̃
eminebat cleandri furor. qui nobilem uirginẽ con¬
stupratã. seruo suo pelicem dederat. Pleriq ami¬
corum alexandri ñ tam criminũ quȩ palam obi¬
ciebantur atrocitatẽ. ꝗͣ memoriã occisi ꝑ illos par¬
menionis. qͦd tacitũ ꝓdesse reis apud regẽ poterat.
intuebantur leti. recidisse irã in irȩ ministros.
nec ullã potentiã scelere quesitã. cuiꝗͣ. e̾e̾. diutur¬

Expanded text:
sdem fere diebus Cleander et Sitalces et cum Agathone Heracon superveniunt, qui Parmenionem iussu regis occiderant. V milia peditum cum equitibus M, sed et accusatores eos e provincia, cui praefuerant, sequebantur. Nec tot facinora, quot admiserant, conpensare poterat caedis perquam gratae regi ministerium. Quippe cum omnia profana spoliassent, ne sacris quidem abstinuerant, virginesque et principes feminarum stupra perpessae corporum ludibria deflebant. Invisum Macedonum nomen avaritia eorum ac libido barbaris fecerat. Inter omnes tamen eminebat Cleandri furor, qui nobilem virginem constupratam servo suo pelicem dederat. Plerique amicorum Alexandri non tam criminum, quae palam obiciebantur, atrocitatem, quam memoriam occisi per illos Parmenionis, quod tacitum prodesse reis apud regem poterat, intuebantur laeti reccidisse iram in irae ministros nec ullam potentiam scelere quaesitam cuiquam esse diutur
Abbreviated transcription (Latin):
ciendũ eũ missũ. Uim autẽ ueneni qͦd in macedo¬
nia gignit᷑. talẽ. ee. constat. ut ferrũ qͦq exurat.
Ungula iumenti dumtaxat pacientẽ. e̾e̾. constat.
Sucistigẽ appellant fontẽ. ex quo pestiferũ uirꝰ ema¬
nat. hoc ꝑ cassandrũ allatũ traditũq fr̃i iollȩ et
ab eo supremȩ regis potioni inditũ. hȩc ut cumq
sunt credita. eoꝵ qͦs rumor asꝑserat mox potencia
extinxit. R egnũ enim macedoniȩ antipater. et
greciã qͦq inuasit. Soboles deinde excepit. inter¬
fectis om̃ĩb qͥcumq alexandrum longinqua cog¬
natione contingerant. Ceterum corpꝰ eiꝰ a ptholomeo
cui egyptꝰ cesserat. memphim. et inde paucis pꝰ an¬
nis alexandreã tͣnslatũ. ẽ. omĩq memoriȩ ac no¬
mimi honos habetur

Expanded text:
ciendum eum missum. Vim autem veneni, quod in Macedociendum eum missum. Vim autem veneni, quod in Macedonia gignitur, talem esse constat, ut ferrum quoque exurat, ungulam iumenti dumtaxat patientem esse constat suci: Stygem appellant fontem, ex quo pestiferum virus emanat. Hoc per Cassandrum adlatum traditumque fratri Iollae et ab eo supremae regis potioni inditum. Haec, utcumque sunt, credita eorum, quos rumor asperserat, mox potentia extinxit: regnum enim Macedoniae Antipater et Graeciam quoque invasit, suboles dein de excepit interfectis omnibus, quicumque Alexandrum etiam longinqua cognatione contigerant. Ceterum corpus eius a Ptolomaeo, cui Aegyptus cesserat, Memphim et inde paucis post annis Alexandream translatum est, omnisque memoriae ac nomini honos habetur
Abbreviated transcription (Latin):
tes aquarũ et rari sunt. et incolentium fraude ce¬
lantur. Ip̃si usus patet. Ignotꝰ. ẽ. aduenis. Traditũ
magis ꝗͣ creditũ refert. Ut tandẽ curare corpꝰ exa¬
nimum amicis uacauit. nulla tabe ne minimo qͥ¬
dẽ liuore corruptũ. uidere qͥ intrauerant. Uigor
ausi admouere uelut spiranti inanꝰ. Deinde pre¬
cati ut ius fasq eet mortalib attrectare eum.
purgauere corpꝰ. repletũq. ẽ. od orib. Aureum
soltum. et capiti adiecta fortunȩ eiꝰ insignia. Ue¬
nenũ necatũ. eẽ. dixerunt. Credidere pleriq fi¬
lium antipatri int̾ ministros iollã nomine pa¬
tris iussu dedisse. Sepe certe audita erat uox ale¬
xandri antipatrũ regiũ affectare fastigiũ. ma¬
iorẽq p̃fecti. ẽe. opib ac titulo sparthane uictoriȩ
inflatum. omnia a se data asserentẽ sibi. Credebañ
eciã cratherũ cum ueterũ militũ mnanu. ad intͥfi¬

Expanded text:
tes aquarum et rari sunt et incolentium fraude cetes aquarum et rari sunt et incolentium fraude celantur: ipsis usus patet, ignotus est advenis. Traditum magis quam creditum refero: ut tandem curare corpus exanimum amicis vacavit, nulla tabe, ne minimo quidem livore corruptum videre, qui intraverant. Vigor ausi admovere velut spiranti manus: deinde precati, ut ius fasque esset mortalibus attrectare deum, purgavere corpus, repletumque est odoribus aureum solium et capiti adiecta fortunae eius insignia. Veneno necatum esse credidere plerique: filium Antipatri inter ministros, Iollam nomine, patris iussu dedisse. Saepe certe audita erat vox Alexandri Antipatrum regium adfectare fastigium maioremque esse praefecti opibus ac titulo Spartanae victoriae inflatum omnia a se data adserentem sibi. Credebant etiam Craterum cum veterum militum manu ad interfi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. uanã fuisse comꝑimꝰ. Et quidẽ suas qͥsq opes
diuisis imꝑii partib tuebantur. qͥs ipsi fundaue¬
rant. Si umꝗͣ aduerso immodicas cupiditates ter¬
minꝰ staret. quippe paulo ante regis ministri spe¬
cie imꝑii alieni ꝓcurandi singuli ingentia inua¬
serant regna. sublatis certaminũ causis. cum et
om̃s eiꝰdẽ gentis eẽnt. et a ceteris sui qͥsq imꝑii
regione discreti. Sed difficile erat eo contentos eẽ.
qͦd optulerat occasio. Quippe sordent pͥma quȩq
cum maiora sperant᷑. Itaq om̃ib expeditiꝰ uidebat᷑
augere regna. ꝗͣ fuisset acciꝑe. Septimꝰ dies erat ex
quo corpus regis iacebat in solio. curis omĩum ad
formandum publicum statũ atam sollempni mu¬
nere auersis. et ñ aliis ꝗͣ mesopotamiȩ regione
feruidior ȩstꝰ existit. adeo ut pleraq animalia qͦ
in nudo solo dep̃hendit extinguat. Tantus. ẽ. ua¬
por solis et cęli. quo cuncta uelut igne torrent᷑. fon¬

Expanded text:
s quisque opes divisis imperii partibus, ut videbantur sibi, fundaverant, si umquam adversus inmodicas cupiditates terminus staret. Quippe paulo ante regis ministri specie imperii alieni procurandi singuli ingentia invaserant regna sublatis certaminum causis, cum et omnes eiusdem gentis essent et a ceteris sui quisque imperii regione discreti. Sed difficile erat eo contentos esse, quod obtulerat occasio: quippe sordent prima quaeque, cum maiora sperantur. Itaque omnibus expeditius videbatur augere regna, quam fuisset accipere. Septimus dies erat, ex quo corpus regis iacebat in solio, curis omnium ad formandum publicum statum a tam sollemni munere aversis. Et non alius quam Mesopotamiae regionis fervidior aestas existit, adeo ut pleraque animalia, quae in nudo solo deprehendit, extinguat: tantus est vapor solis et caeli, quo cuncta velut igne torrentur. Fon
Abbreviated transcription (Latin):
suram hinᷤ eẽ daturos. Sicq constrictus beatus iero¬
nimꝰ coactusq eoꝵ p̾cib uiolentis. queq rogauert̃
impleri p̾cepit. Sumpto quoq cibo. benedictione cũ
camelis accepta: exultantes gratulantesq ad ꝓpria re¬
mearunt. hec autẽ bethleem acta.⁊ ab incolis loci
splendidus. ciuitas fuit dauid intͥbu uda: ubi qͦn¬
dam dñs atq saluator. ut adimpleret᷑ ꝓphetia ueri¬
tas de t̾ra orta ẽ inp̃sepio. infra speluncã de uirgine
nasci dignatus ẽ.⁊ paruulus uagiit. Qd̃ presepe au¬
ro argentoq ornatũ. sicut sc̃s refert antoniꝰ: inces¬
santer in eolumina ardent. plurib q seruoꝵ dei
habitaculis circũdatur. Os enĩ spelunce ad ingredi¬
endũ: omnino angustũ est. In cuiꝰ utiq ore. id est iu
ipso p̃sepii ingressu: beatꝰ ieronimꝰ saxũ sculpendo
monumentũ sibi fieri iussit. Ubi p̃stante dño scłi

Expanded text:
suram hin esse daturos. Sicque constrictus beatus Hierosuram hin esse daturos. Sicque constrictus beatus Hieronymus, coactusque eorum precibus violentis, quae rogaverant, impleri praecepit. Sumpto quoque cibo, ac benedictione cum camelis accepta, exultantes, gratulantesque ad propria remearunt. Haec autem Bethleem acta, et ab incolis loci splendidus, civitas fuit David in tribu Juda: ubi quondam Dominus et Salvator ut impleretur prophetia, Veritas de terra orta est  in praesepio intra speluncam, ex Virgine nasci dignatus est, et parvulus vagiit. Quod praesepe auro argentoque ornatum sicut sanctus refert Antonius incessanter in eo luminaria ardent: plurimisque servorum Dei habitaculis undique circumdatur. Os enim speluncae ad ingrediendum omnino angustum est. In cujus itaque ore, id est, in ipso praesepii ingressu, beatus Hieronymus saxum scalpendo, monumentum sibi fieri jussit. Tanta vero i
Abbreviated transcription (Latin):
usurparent. ac deinceps sub di p̃sentia cauti uiu̾ent
receptisq camelis abirent. Tunc illi una uoce pariter
dixer̃t. Obsecramus te pater. ut ad eccłie lumen neces¬
sitatẽ q frum dimidiũ liquoris olei qd̾ attulerunt
cameli fuscipi iubeas. quia scimꝰ ⁊ certi sumꝰ. qđ plus
ꝓpter ur̃am quã ꝓ nr̃a utilitate ut negociaremur
preximus egiptũ. Quibꝰ beatus ieronimꝰ ait. Non rec¬
te ꝓculdubio postulatis. quia ualde durũ uidetur.
ut nos qͥ aliis compati alioꝵ q necessitatẽ subleuare
dantes debemꝰ. uos grauemꝰ: ur̃a quibꝰ ñ indigemus
tollentes. Tunc illi. Neq inqͥunt hic cibũ. neq que
nr̃a st̃ accipiemꝰ. uisi quod poposcimꝰ pͥus usseris fieri.
Ita ut p̃diximus nc̃ medium qd̾ attulert̃ cameli o¬
lei liquorẽ suscipiatis. ⁊ deinceps pollicemur nos nr̃os¬
q heredes: nob̃ ur̃isq successorib omni auno olei men¬

Expanded text:
usurparent: ac deinde sub Dei praesentia caute viverentusurparent: ac deinde sub Dei praesentia caute viverentreceptisque camelis, abirent. Tunc illi una voce pariter dixerunt: Obsecramus, pater, ut ad Ecclesiae luminaria, necessitatemque fratrum, dimidium liquoris olei, quod attulerunt cameli, suscipi jubeas: quia scimus et certi sumus, quod plus propter vestram, quam pro nostra utilitate, ut negotiaremur, perreximus in Aegyptum. Quibus beatus Hieronymus ait, non recte proculdubio postulatis, quin valde durum videtur, ut nos qui aliis compati, aliorumque necessitatem sublevare dando debemus, vos gravemus, vestra quibus non indigemus, tollentes. Tunc illi, neque, inquiunt, hic cibum, neque quae nostra sunt, accipiemus: nisi quod poposcimus, prius jusseris fieri. Itaque, ut praediximus, nunc dimidium, quod attulerunt cameli, olei liquorum suscipiatis; et deinceps pollicemur nos nostrosque haeredes, vobis vestrisque successoribus omni anno olei men
Abbreviated transcription (Latin):
ga camelos iussũ fuerat ꝑ actis. cepit leo ut dudum
quã non fecerat culpa alludens ueniã postulabat.
Quo uiso frẽs penitenciã agentes qd̾ ei crudelitatis intu¬
lissent crimen: dicebant. Ecce pastorẽ nr̃m quẽ paulo
ante ut uoratorẽ crudelit̾ dampnabamꝰ. cũ quanto
eũ preconii miraculo ut huic crimen auferret ad nos
sunt refectionis necessaria. ut hii qui nob̃ st̃ futuri
absq molestia. ⁊ ut ẽ dignũ hospites suscipiantur.
Mox utiq imperata. subsequente uelociq obedi¬
entia st̃ expleta. ꝑactis quoq ussis. sermocinantibꝰ ꝙ
uidere. Hoc sepe dictus pater audito. postes celle pate¬
fieri. eosq ad se ingredi iussit. Qui quãquã uocati eru¬
bescendo tam̃ introeuntes. uisoq beato iheronimo
eiꝰ se ꝓstrauert̃ uestigiis. ꝓculpa ueniã postulantes.
Quos ille ad se clementer eleuans. ammonuit ut su¬
is cũ grãꝵ actionib reb utentes. alienas tangere ñ

Expanded text:
ga camelos fuerant jussa, peractis, coepit leo, ut dudum ga camelos fuerant jussa, peractis, coepit leo, ut dudum quam non fecerat culpa, alludens cauda, veniam postulabat. Quo viso, fratres, poenitentiam agentes, quod ei crudelitatis intulissent crimen, dicebant: Ecce pastorem nostrum, quem paulo ante ut voratorem crudeliter damnabamus, cum quanto eum praeconii miraculo, ut huic crimen auferret, ad nos refectionis sunt necessaria: ut hi qui nobis sunt futuri, absque molestia ut dignum est, hospites suscipiantur. Mox utique imperata subsecuti, veloci quaeque obedientia sunt expleta. Peractis quoque jussis, sermocinantibus cuvidere. Hoc saepe dictus pater audito, portas cellae patefieri, eosque ad se ingredi jussit. Qui quamvis vocati, erubescendo tamen introeuntes, visoque beato Hieronymo, ejus se prostravere vestigiis, pro culpa veniam postulantes. Quos ipse clementer elevans, admonuit, ut suis cum gratiarum actione utentes rebus, alienas tangere non
Abbreviated transcription (Latin):
tociens antecedentẽ asinũ funẽ cameloꝵ gestantem
collo subsequant᷑ cameli. Nam cum p̃dicti itinerantes
id est negociatores apꝓpinquassent leom: ille cognito
asmno seuũ rugiens. cũ ingenti strepitu irruit in eos
neminẽ nempe ledeñs eoꝵ. Qui omnibꝰ statim relictis.
dementesq ut digni fuerant effecti: infugam sunt¬
conuersi. Quib udelicet fugientibꝰ terribilit̾ rugi¬
ens leo ꝑcutiebat cauda t̾ram fortiter. ꝑterritosq
camelos sicut erant honusti. ante se ad cellã ire coe¬
git. Insolitam gͦ rem frẽs uidentes. qͦd p̃cedens asinꝰ
sarcinati in medio cameli subsequens eoꝵ pariter
terga leo ueniret. mox euntes modeste curauert̃ bea¬
to nunciare iheronimo. Quo audito: foras egrediens
ianuas monasterii patefieri uissit benigne. sũmũ
melis ⁊ asino auferentes onera sarcine leuigate. pe¬
desq abluite. escas p̃bete. expectantes qͥd infacto suis

Expanded text:
toties antecedente asino, funem camelorum gestante toties antecedente asino, funem camelorum gestante collo, subsequantur cameli. Nam dum praedicti itinerantes, id est, negociatores, appropinquassent leoni: ille cognito asino, saevum rugiens, cum ingenti strepitu irruit in eos, neminem nempe laedens, eorum. Qui omnibus statim relictis, dementesque, ut dignum fuerat, effecti, in fugam conversi sunt. Quibus videlicet fugientibus, terribiliter rugiens leo percutiebat cauda fortiter terram, perterritosque camelos, sicut erant onusti, ante se ad cellam ire coegit. Insolitam ergo rem fratres videntes, quod praecedens asinus sarcinatique in medio cameli, et subsequens eorum terga leo pariter veniret, mox exeuntes modeste, curaverunt beato nuntiare Hieronymo. Quo audito, foras egrediens, januas monasterii patefieri jussit benigne: summumqmelis et asino, auferentes sarcinas eos levate, pedesque abluite, escas praebete, expectantes quid in hoc facto
Abbreviated transcription (Latin):
mo. Quo audito: ait fr̃ib. Obsecro uos frẽs. quamqͣm
sustineatis asini dampnũ. hunc tam̃ ne exasꝑetis. ne¬
q abiciatis leonẽ. s eum ut dudũ gubernantes pre¬
bentesq alimoniã nutrite. Incidentesq in nemore
ligna. ⁊ ea uice asini ut nob̾ huc trahens deferre uale¬
at moderando nectentes ligate. Ita ⁊ factũ ẽ. Cumq si¬
bi opus tũc nexum crebrius gereret. ⁊ iã redeundi ne
uis animal brutũ. diuinitus tam̃ puto ãmonitũ.
exiens iuit ad agrũ hac illac discurrens girando.
tus nimiũ: quandoq ad publici itineris deuenit¬
locũ sublimẽ. Quo dũ anxius ut poterat circũspiciendo
ꝑsisteret: ceruit ꝓcul uenientes cont᷑ se homines cum
honustis cainelis. quos p̃cedens asinus ueniebat. S qͥa
ualde ꝓcul erat. hunc cognoscere minime potuit. ta¬
men pede temptĩ se obuiũ obtulit. Mos quippe illi dici¬
tur regioni. quotiens cũ camelis longius ꝓficiscuntur

Expanded text:
are. Quo audito, ait fratribus: Obsecro vos, fratres, quanquam are. Quo audito, ait fratribus: Obsecro vos, fratres, quanquam sustineatis asini damnum, hunc tamen ne exasperetis, neque abjiciatis leonem: sed eum ut dudum gubernantes, praebentesque alimenta, nutrite; incidentesque in nemore ligna, ut ea vice asini nobis huc trahens deferre valeat, moderate nectentes ligate: Ita et factum est. Cumque sibi opus tunc nexum crebrius gereret, et jam redeundi tempus vis animal brutum, divinitus tamen ut puto admonitum, exiens ivit ad agrum, huc illucque discurrens gyrando, tus jam nimium, quandoque ad publici itineris locum devenit sublimem, quo dum anxius, ut poterat, circumspiciendo prospiceret: cernebat procul venientes contra se homines cum onustis camelis, quos praecedens asinus veniebat: sed quia valde procul erat, hunc cognoscere minime potuit: tamen pedet entim se illis obviam obtulit. Mos quippe illi dicitur esse regioni, ut quoties cum camelis longius proficiscuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
dampni accidisset nesciens: ut reqͥreret tam̃ pascentẽ
quẽ cõmissũ habuit. ire cepit. Qui cũ solito ñ appareret
in loco pascendi. constͥctus de discrimine leo. mesticia
fuiss ablata. ad monasterii ianuã ueniens ꝑstitit. et
bat. Quẽ beatꝰ iheronimꝰ una cũ fr̃ib absq asino ui¬
dens ad fores celle morari.⁊ quia ñ solita hora fuerat
reuersus: instigante faine necessitate q compulsũ pu¬
tͥbuere consuetã dicebant. Uade ⁊ reliquũ asim qd̾ tͥ re¬
mansit mande: ⁊ tuã inglutuẽ reple. Licet hec illi dice¬
rent. erant tam̃ incerti utr̃ hoc mali anñ ꝑpetrass¬
Quappter frẽs exeuntes ad loca pascue quo iam fatum
animal deducere solitus erat. longe lateq ꝑagrart̃
ut quoddã inctis illius potuissent inuenire iudici¬
um. Qui nullũ interemptionis illiꝰ signũ inuenien¬
tes. redeuntes studuert̃ hoc beato nunciare iheroni¬

Expanded text:
damni accidisset, nesciens: ut requireret tamen pascentem damni accidisset, nesciens: ut requireret tamen pascentem quem commissum habuit, ire coepit. Qui cum solito non appareret in loco pascendi, constrictus de discrimine leo, moestitia fuisset ablata, ad monasterii januam veniens perstitit. Cbat. Quem beatus Hieronymus, una cum fratribus, absque asino videns ad cellae fores morari, et quia non solita hora fuerat reversus, instigante famis necessitate compulsum, puannonam consuetam, dicebant: Vade, et reliquum aselli quod tibi remansit, mande, tuamque ingluviem reple. Et licet haec illi dicerent, erant tamen incerti utrum hoc mali, an non isQuapropter exeuntes fratres ad loci pascua, quo jam praefatum animal deducere leo solitus erat, longe lateque peragrantes, ut quoddam mortis indicium possent invenire. Qui nullum interemptionis ejus signum reperientes, redeuntes studuerunt hoc beato Hieronymo nunti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ asinus qͥ ab agro usui nr̃o ligna deferre solitus ẽ.
custodis sollicitudines indigeret: ⁊ ne ã qualibet
bis placet. ⁊ recte uidet᷑. huic leoni aselli iungat᷑ sol
remeans domũ. Ita ⁊ factũ est. Nam adiuncta leoni
asini cura more pastoris industrii eundo ad pastum
sociꝰ incessanter itineris rure pascendo: undiq defen¬
sor tutissimꝰ erat. Ueruntam̃ ut recubaret ⁊ asinus
solitũ ꝑficeret opꝰ: consuetis horis semꝑ cũ eo domum
redibat. Int̾ea dum hec dilato tempore gererentur.
educto quadã die ad loci pascua asmo: graui leo ultra
modũ somno opp̃ssus obdormiuit. leone namq tuuc
grauit̾ soporato: contigit ut ꝑ eandẽ u̾iam negociato¬
res gradientes olei emendi causa ꝑgerent egyptum.
Qui sepiꝰ dictũ uidentes asiũ pascentẽ. dũ neminẽ
adẽẽ uidissent custodẽ: iniqua subripiente cupidita¬
te rapientes secũ duxert̃. Exꝑgiscens itaq leo qͥd sibi

Expanded text:
quod asinus qui a saltu usui nostro ligna deferre solitus est, quod asinus qui a saltu usui nostro ligna deferre solitus est, custodis sollicitudine indiget, et ne a qualibet ibi placet, et rectum videtur, huic leoni aselli nostri injunremeans domum. Ita et factum est: nam injuncta leoni cura asini, more pastoris industrii, eundo ad pastum socius incessanter itineris, rure pascendo ubicumque defensor, tutissimus erat. Verumtamen ut se cibaret, et asinus solitum perficeret opus, consuetis semper horis, cum eo domum redibat. Interea dum haec dilato tempore gererentur: educto quadam die ad loca pascuae asino, gravi leo ultra modum somno oppressus obdormivit. Leone namque tunc graviter soporato, contigit ut per eamdem viam negociatores gradientes, olei emendi causa, pergerent in Aegyptum. Qui ipsum saepe videntes asinum pascentem: dum neminem vidissent adesse custodem, iniqua surrepente cupiditate, rapientes secum duxerunt. Expergiscens itaque leo quid sibi
Abbreviated transcription (Latin):
trepidus leonis aduentui obuiauit. Qui uidelicet¬
Qui uidelicet dũ sibi parit̾ ꝓpinquassent. ⁊ quia loqui
leo ut sue nature ẽ minime poterat: utcũq ualuit
p̃dicto patͥ lesi quam habebat pedis obtulit plan¬
tam. Uocatis tũc fr̃ib. p̃cepit ut diligent̾ lesum
abluerent pedẽ. inquirentes cur ita claudicans iret.
bus inuenit plantã leonis. Cui gͥ cũ alimento dili¬
Onini gͦ beluine feritatis deposita rabie: cepit inter
eos ultro citraq quasi domesticũ tranquillũq ani¬
pendite. quid huic leoni oꝑis congru nr̃e utilitati
addamꝰ. quatinus ab eo lenit̾ ꝑfici.⁊ ne effuget᷑ fieri
possit. quia certe credo ñ tantũ ꝓ sui pedis salute.
huc illũ miserit dñs. qui ei medi sine nob̃ potuerit.
quantũ ut nob̃ sue uisitationis demonstret indicio.
ꝑ hc̃ nr̃e necessitati mirabilit̾ se uelle preb̾e iuuam̃
Tũc p̾dicti frẽs tale concordit̾ humiliterq patri re¬
sponsũ dedẽ dicentes. Tu pat̾ bene uidelicet nosti.

Expanded text:
ronymus, veluti adventanti obviavit. Qui videlicet dum sibi pariter propinquassent, et quia loqui leo, ut suae naturae est, minime poterat, utcumque valuit, praedicto patri, laesi quem habebat pedis obtulit plantam: vocatis tunc fratribus, praecepit ut diligenter laesum abluerent pedem, inquirentes cur ita leo claudicans iret. bus invenerunt plantam leonis. Ei igitur cum alimento diliit. Omni ergo belluinae feritatis deposita rabie, coepit inter eos ultro citroque quasi domesticum et tranquillum anipendite: quid huic leoni operis congrui, nostrae utilitatis addamus, quatenus ab eo leviter perfici, et efficaciter fieri possit: quia certe credo quod non tantum pro sui pedis salute, huc illum miserit Deus, qui ei mederi sine nobis potuerat: quantum ut nobis suae visitationis demonstraret indicio, per hunc nostrae necessitati, mirabiliter se velle praebere juvamen. Tunc praedicti fratres, tale concorditer humiliterque patri responsum dedere, dicentes: Tu pater bene nosti,
Abbreviated transcription (Latin):
sciis eiꝰ credo regis uicẽ etiã in illa sorte reueritus.
interfecti ꝓditoris caput ad darium tulit. Oportu¬
num solatium ꝓdito. Quippe et ultus inimicum
erat. et numdum in omnium animis memoriã ma¬
iestatis suȩ exoleuisse cernebat

Expanded text:
sciis eius, credo, regis vicem etiam in ilia sorte reveritus, sciis eius, credo, regis vicem etiam in ilia sorte reveritus, interfecti proditoris caput ad Dareum tulit, opportunum solacium prodito: quippe et ultus inimicum erat, et nondum in omnium animis memoriam maiestatis suae exolevisse cernebat
Abbreviated transcription (Latin):
trixq fr̃. hic erat darii filia et coniunx artabari
principis purpuratoꝵ filius cui iloneo fuit nom̃
Pharnabazei quoq cui suminũ imꝑium maritiiȩ
orȩ rex dederat uxor cum filio excepta. ẽ. Mento¬
ris filiȩ tres. ac nobilissimi ducis mennonis con¬
iunx et filius. Uixq ulla domus purpurati fuit.
tantȩ cladis lacedemonii et athenienses. societatis
fide ñ uiolata. Persas secuti aristogitan et rhopi¬
des et leucraches inter athenienses genere fama¬
q longe clarissimi. Lacedemonii passipus et ono¬
mastorides cum omaio et callicratide. hi quoq domi
nobiles. Summa pecunia signata: fuit talentum t̃i.
et sexcenta. facile argenti pondus. quingenta equa¬
bat. Preterea triginta milia hominum cum septẽ
milib iumentoꝵ dorso onera portantum capta
sunt. Ceterum tantȩ fortunȩ ꝓditorem sepulturȩ
celeriter debita pena ꝑsecuti sunt. Namq unꝰ e con¬

Expanded text:
thrisque — frater hie erat Darei — filia et coniunx Artabazi, thrisque — frater hie erat Darei — filia et coniunx Artabazi, principis purpuratorum, filiusque: Hystanes fuit nomen. Pharnabazi quoque, cui summum imperium maritimae orae rex dederat, uxor cum filio excepta est, Mentoris filiae tres ac nobilissimi ducis Memnonis coniunx et filius, vixque ulla domus purpurati afuit tantae cladi. Lacedaemonii et Athenienses societatis fide violata Persas secuti: Aristogiton et Dropides et Iphicrates, inter Athenienses genere famaque longe clarissimi, Lacedaemonii Pasippus et Onomastorides cum Onomante et Callicratide, hi quoque domi nobiles. Summa pecuniae signatae fuit talentum n milia et sescenta, facti argenti pondus quingenta aequabat. Praeterea XXX milia hominum cum vn milibus iumentorum dorso onera portantium capta sunt. Ceterum tantae fortunae proditorem dei ultores celeriter debita poena persecuti sunt. Namque unus e con
Abbreviated transcription (Latin):
quasi et ipse conterritꝰ. simulans cuncta pauore
compleuerat. Iacebant totis campis opes regiȩ. Illa
pecunia stipendio ingenti militum. p̃parata. ille
cultus tot nobilium uirorum. tot illustrium
feminarum aurea uasa. aurei freni. tabernacula
regali magnificentia ornata. Uehicula quoq a
sis destituta. ingentis opulentiȩ plena. facies etiã
predantib tristis. si qua res auaritiã moraretur.
Quippe tot annoꝵ incredibili et fidẽ excedente for¬
tuna cumulata. Tunc alia stẏrꝑib lacerata. alia
in cenum demersa eruebantur. Non sufficiebant
predantium manus predȩ. iamq etiã ad eos qui
primi fugerant uentum erat. feminȩ plerȩq par¬
uos trahentes liberos ibant. Inter quas fuere uir¬
gines ochi qui aute darium regnauerant filiȩ olĩ
quidẽ ex fastigio paterno rerum mutatione detrac¬
te. sed tum sortẽ earum crudelius ad grauante na¬
tura. In eodẽ grege uxor quoq eiꝰdẽ ochi fuit: oxa¬

Expanded text:
quasi esset ipse conterritus, simulans cuncta pavore quasi esset ipse conterritus, simulans cuncta pavore conpleverat. Iacebant totis campis opes regiae, illa pecunia stipendio ingenti militum praeparata, ille cultus tot nobilium virorum, tot inlustrium feminarum, aurea vasa, aurei freni, tabernacula regali magnificentia ornata, vehicula quoque a suis destituta ingentis opulentiae plena, facies etiam praedantibus tristis, si qua res avaritiam moraretur. Quippe tot annorum incredibili et fidem excedente fortuna cumulata tunc alia stirpibus lacerata, alia in caenum demersa cernebantur: non sufficiebant praedantium manus praedae. Iamque etiam ad eos, qui primi fugerant, ventum erat: feminae pleraeque parvos trahentes liberos ibant. Inter quas tres fuere virgines, Ochi, qui ante Dareum regnaverat, filiae, olim quidem ex fastigio paterno rerum mutatione detractae, sed tum sortem earum crudelius adgravante fortuna. In eodem grege uxor quoque eiusdem Ochi fuit Oxa
Abbreviated transcription (Latin):
fidei cõmissa erat. Quippe quo maior ꝓdicionis
merces foret. obicere hosti parabat gratiorẽ om̃i pec¬
cunia predã nobiles uiros. pretoꝵ darii coniuges
liberosq preter hos grecarum urbium legatos
qͦs darius uelut in arce tutissima in ꝓditoris reli¬
querat manib. gangabas ꝑsȩ uocant. humeris
pe et ꝓcella subito niuem effuderat. et humꝰ rige¬
bat gelii. tum adstrictas uestes quas cum pecunia
portabant auro et purpura insignes induunt. nul¬
lo ꝓhibere auso. cum fortuna regis etiam humil¬
limis in ipsum licentiã faceret. P rebuere ergo
parmenioni ñ sꝑnendi agminis speciem. qui in¬
tentiore cura suos quasi ad iustum prelium pau¬
cis adhortatꝰ equis calcaria iubet subdere. et acri
impetu in hostem euehi. At illi qui sub honerib
erant. omissis ꝑ metum capessunt. fugã. Armati
quoq qui eos ꝓsequebantur. eodẽ metu arma iac¬
tare. ac nota deuerticula petere ceperunt. Prefectꝰ

Expanded text:
fidei commissa erat. Quippe, quo maior proditionis fidei commissa erat. Quippe, quo maior proditionis merces foret, obicere hosti parabat gratiorem omni pecunia praedam, nobiles viros, praetorum Darei coniuges liberosque, praeter hos Graecarum urbium legatos, quos Dareus, velut in arce tutissima, in proditoris reliquerat manibus. Gaugabas Persae vocant humeris ope et procella subito nivem effuderat, et humus rigebat gelu tum adstricta —, vestes, quas cum pecunia portabant, auro et purpura insignes induunt nullo prohibere auso, cum fortuna regis etiam humillimis in ipsum licentiam faceret. Praebuere ergo Parmenioni non spernendi agminis speciem: qui intentiore cura suos quasi ad iustum proelium paucis adhortatus equis calcaria iubet subdere et acri impetu in hostem evehi. At illi, qui sub oneribus erant, omissis his per metum capessunt fugam: armati quoque, qui eos prosequebantur, eodem metu arma iactare ac nota deverticula petere coeperunt. Praefectus,
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrũ a prefecto damasci missas tradit ei
nec dubitare eum quin omnẽ regiã suppellectilem
cum pecuma traderet adiecit. parmenio adseruari
eo iusso litteras aperit. In quis erat scriptum. ut
mature alexander aliquẽ ex ducib suis mitteret
remittit. Ille e manib custodientium lapsus. da¬
mascum ante lucẽ intrat. Turbauerat ea res parme¬
nionis animum. insidias timentis. et ignotum
iter sine duce ñ audebat ingredi. felicitati tamen
regis sui confisus. agrestes qui duces itineris ee̾nt
excipi iussit. Quib celeriter reꝑtis. quarto die ad
urbem ꝑuenit. iam metuente prefecto. ne sibi fides
habita ñ esset. Igitur quasi parum munimentis oppi¬
di fidens. ante solis ortũ pecuniã regiã gazã ꝑsȩ
uocant. cum preciosissimis rerum efferi iubet fugã
simulans. reuera ut predã hosti offerret. Multa
milia uiroꝵ feminarumq excedentẽ oppido seque¬
bantur. Omnib mirabilis turba. preter eum cuius

Expanded text:
Alexandrum a praefecto Damasci missas tradit ei Alexandrum a praefecto Damasci missas tradit ei nec dubitare eum, quin omnem regiam supellectilem cum pecunia traderet, adiecit. Parmenio adservari eo iusso litteras aperit, in quis erat scriptum, ut mature Alexander aliquem ex ducibus suis mitteret remittit. Ille e manibus custodientium elapsus Damascum ante lucem intrat. Turbaverat ea res Parmenionis animum insidias timentis, et ignotum iter sine duce non audebat ingredi: felicitati tamen regis sui confisus agrestes, qui duces itineris essent, excipi iussit. Quibus celeriter repertis quarto die ad urbem pervenit iam metuente praefecto, ne sibi fides habita non esset. Igitur quasi parum munimentis oppidi fidens ante solis ortum pecuniam regiam — gazam Persae vocant — cum pretiosissimis rerum efferri iubet, fugam simulans, re vera, ut praedam hosti offerret. Multa milia virorum feminarumque excedentem oppido sequebantur, omnibus miserabilis turba praeter eum, cuius
Abbreviated transcription (Latin):
tantum regẽ ñ felicitate solum. sed etiã equitate
suꝑaueris. Tu quidẽ matrẽ me et reginã uocas. sed
ego me tuã famulã. ẽẽ. confiteor. et preterite for¬
tunȩ fastigiũ capio. et p̃sentis iugum pati possum.
Iua inter. ẽ. quantum in nos licuerit. si id potius
clementia quã seuitia uis. ẽẽ. testatũ. R ex bonum
animum habere eas uissit. Darii filium collo suo
admouit. Atq nichil ille conspectu tum primum
a se uisi conterritꝰ. ceruicẽ eiꝰ manib amplectitur.
Motꝰ ergo rex constantia pueri. ephestionẽ intuens.
Quã uellem inquit darius aliquid ex hac indole hau¬
sisset. Tum tabernaculo egressus. trib aris in ripa
pinari amnis ioui atq herculi miueruęq sacratis
sẏriam petit. damascũ ubi gaza erat. regis. par
retur. accersire maiorẽ manum statuit. Sed forte
in exploratores ab eo premissos. incidit natione
mardus. Qui ad parmeniona ꝑductus. litteras ad

Expanded text:
tantum regem non felicitate solum, sed etiam aequitate tantum regem non felicitate solum, sed etiam aequitate superaveris. Tu quidem matrem me et reginam vocas, sed ego me tuam famulam esse confíteor. Et praeteritae fortunae fastigium capio et praesentis iugum pati possum: tua interest, quantum in nos licuerit, si id potius dementia quam saevitia vis esse testatum.” Rex bonum animum habere eis iussis Darei filium collo suo admovit, atque nihil ille conspectu tum primum a se visi conterritus cervicem eius manibus amplectitur. Motus ergo rex constantia pueri Hephaestionem intuens: “Quam vellem,” inquit, “Dareus aliquid ex hac indole hausisset!” Tum tabernaculo egressus. Tribus aris in ripa Pinari amnis Iovi atque Herculi Minervaeque sacratis Syriam petit Damascum, ubi regis gaza erat, Parmretur, accersere maiorem manum statuit. Sed forte in exploratores ab eo praemissos incidit natione Mardus, qui ad Parmeniona perductus litteras ad
Abbreviated transcription (Latin):
ponto usq ad occeanum om̃s gentes uictoria emnen¬
sus. si uicisset ꝓfecto suꝑbiam atq irã mala inuic¬
ta. si abstinuisset inter epulas cedib amicoꝵ
egregiosq bello uiros. et tot gentium secum do¬
mitores. indicta causa ueritus. ee̾t. occidere. Sed
nundum fortuna se eiꝰ animo suꝑfuderat. Itaq
orientẽ tam moderate et prudenter tulit. Ad ulti¬
mum magnitudinẽ eiꝰ ñ cepit. Iunc quidẽ ita se
gessit. ut om̃s ante eum reges. et continentia et cle¬
mentia uincerentur. Uirgines reginas excellentis
formȩ tã scẽ habuit. quã si eodẽ quo ipse parente
ut summã adhibuerit curã. ne quis captiuo corpo¬
ri inluderet. Omnẽ cultum reddi feminis iussit.
nec qͥcꝗͣ ꝑx pristinȩ fortunȩ magnificentia. capti¬
uis preter fiduciã defuit. Itaq sisigambis. Rex
inquit mereris. ut ea precemur tibi quȩ dario nr̃o
quondã precatȩ sumꝰ. Et ut ideo dignus. es. qui

Expanded text:
ponto ad Oceanum omnes gentes victoria emenponto ad Oceanum omnes gentes victoria emensus. Sic vicisset profecto superbiam atque iram, mala invicta, sic abstinuisset inter epulas caedibus amicorum egregiosque bello viros et tot gentium secum domitores indicta causa veritus esset occidere. Sed nondum fortuna se animo eius superfuderat: ita, qui orientem tam moderate et prudenter tulit, ad ultimum magnitudinem eius non cepit. Tunc quidem ita se gessit, ut omnes ante eum reges et continentia et dementia vincerentur: virgines reginas excellentis formae tam sancte habuit, quam si eodem quo ipse parente ut summam adhibuerit curam, ne quis captivo corpori inluderet. Omnem cultum reddi feminis iussit, nec quicquam ex pristinae fortunae magnificentia captivis praeter fiduciam defuit. Itaque Sisigambis: “Rex,” inquit, “mereris, ut ea precemur tibi, quae Dareo nostro quondam precatae sumus, nec nostro odio dignus es, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ad captiuas qui nuntiarent ipsum uenire. Inhibita¬
taq cõmitantium turba. tabernaculum cum ephe¬
stione iitrat. Is longe omnium amicoꝵ karissimꝰ
erat regi. cum ipso pariter edoctꝰ. secretoꝵ omni¬
um arbiter. libertatis quoq in admonendo eo. ñ
alius ius habebat. Quod tamen ita usurpabat. ut
magis a rege ꝑmissum quam uindicatum ab eo uide¬
retur. Et sicut etate par erat regi. ita corporis habi¬
tu pestabat. Ergo reginȩ illum. ẽe. regẽ ratȩ. suo
more uenerate sunt. Inde ex captiuis spadonib qͥs
alexander. ẽẽt. monstrantib. si sigambis aduoluta
ẽ. pedib eiꝰ. ignorationẽ numꝗͣ antea nisi regis ex¬
cusans. Quã manu adleuans rex ñ errasti inquit
mater. Nam et hic alexander. ẽ. Equidẽ hac conti¬
uentia animi si ad ultimum uiȩ ꝑseuerare potu¬
isset. feliciorẽ fuisse crederem. quã uisus. ẽ. eẽ. cum
liberi patris imitarentur triumphum. ab helles¬

Expanded text:
ad captivas, qui nuntiarent ipsum venire, inhibitaad captivas, qui nuntiarent ipsum venire, inhibitaque comitantium turba tabernaculum cum Hephaestione intrat. Is longe omnium amicorum carissimus erat regi: cum ipso pariter eductus, secretorum omnium arbiter libertatis quoque in admonendo eo non alius plus habebat, quod tamen ita usurpabat, ut magis a rege permissum quam vindicatum ab eo videretur. Et sicut aetate par erat regi, ita corporis habitu praestabat: ergo reginae illum esse regem ratae suo more veneratae sunt. Inde ex captivis spadonibus, quis Alexander esset, monstrantibus Sisigambis advoluta est pedibus eius ignorationem numquam antea visi regis excusans. Quam manu adlevans rex: “Non errasti,” inquit, “mater: nam et hic Alexander est.” Equidem hac continentia animi si ad ultimum vitae perseverare potuisset, feliciorem fuisse crederem, quam visus est esse, cum Liberi Patris imitaretur triumphum usque ab Helles