comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uttoq latere turtiũ eruptio fiebat. Alii faces atq arida mnateriẽ deinuro i aggere e¬
enun iaciebãt picem reliquas tes quib ignis excitari po̾t fundebãt. ut quo pnrus
curir̃tur aut cui rei fecret auxiliũ uix tatio tuiti posset. Dam̃ ꝙ ĩstituto cesans sẽꝑdue
loionies ꝓcastas extubabãt pluresq ꝑtitis tp̃ib erat ĩoꝑe çelerit̾ factuẽ. ut aliienp
tituto adrestĩguẽdu ꝯcurrẽt. Cu ĩom̃ib locis ꝯsũpta ia reliqua ꝑte noctis pũgnate¬
tus semꝑ q hostib spes uictorie reĩtegtaret᷑ eo magis ꝙ deustos pluteos turriũ uidebẽ
nec faciłe adire aptos adauxiliadu aĩadu̾tebãt semꝑq ip̃i recentes defessis succede¬
ret. om̃e q gallie salute ĩillo uestigio tp̃is positã atbitratẽtur. Actidit spectaritib

Expanded text:
utroque latere turrium eruptio fiebat. Alii faces atque aridam materiem de muro in aggerem eutroque latere turrium eruptio fiebat. Alii faces atque aridam materiem de muro in aggerem eminus iaciebant, picem reliquasque res, quibus ignis excitari potest, fundebant, ut quo primum curreretur aut cui rei ferretur auxilium vix ratio iniri posset. Tamen, quod instituto Caesaris semper duae legiones pro castris excubabantltitudo ad restinguendum concurreret. Cum in omnibus locis consumpta iam reliqua parte noctis pugnaretur, semperque hostibus spes victoriae redintegraretur, eo magis, quod deustos pluteos turrium videbant nec facile adire apertos ad auxiliandum animadvertebant, semperque ipsi recentes defessis succederent omnemque Galliae salutem in illo vestigio temporis positam arbitrarentur, accidit inspectant
Abbreviated transcription (Latin):
uas. Gum adutilicate ⁊ defensionẽ urbiũ sũ̾mia ht oportunitatẽ. qd̾ ⁊ abuicẽdiola¬
pis. ⁊ abanete matia defendit. que ꝑpetus trabib pedes quadragenos plerũꝙ ĩ ccor¬
sus reuita neq ꝑcũpi neq distrahi põt. hiis tot reb ĩpedita oppu̾gnatõe nubites cũ
toto tp̃e frigore et assidius ubrib traderẽtur tam̾ ꝯtinẽti labore omĩa bec supauert
et dich xxu. aggere latum pedes. ccc xxx. altuni pedes.lxxx. extrusserũt. cu is mi¬
tus bostiũ pene ꝯtigeret/ Eesar adopus cõsuetudie excubaret milites q ortaret. ne
qd omĩno tp̃s ab ope int̾micteret᷑ paulo añ t̾cia uigilia ẽ ai̾adu̾su fuiare a ggerẽ
quẽ cuniculo hostes succẽderãt: eodeq tp̃e toto muro clamore sb̾lato duab portis ab

Expanded text:
vant, tum ad utilitatem et defensionem urbium summam habet opportunitatem, quod et ab incendio lavant, tum ad utilitatem et defensionem urbium summam habet opportunitatem, quod et ab incendio lapis et ab ariete materia defendit, quae perpetuis trabibus pedes quadragenos plerumque introrsus revincta neque perrumpi neque distrahi potest. His tot rebus impedita oppugnatione milites, cum toto tempore frigore et assiduis imbribus tardarentur, tamen continenti labore omnia haec superaverunt et diebus XXV aggerem latum pedes CCCXXX, altum pedes LXXX exstruxerunt. Cum is murum hostium paene contingeret, et Caesar ad opus consuetudine excubaret militesque hortaretur, ne quod omnino tempus ab opere intermitteretur, paulo ante tertiam vigiliam est animadversum fumare aggerem, quem cuniculo hostes succenderant, eodemque tempore toto muro clamore sublato duabus portis ab
Abbreviated transcription (Latin):
tu exonũ ꝑtetutrib ꝯtabulanerãt atq has coriis ĩtexetãt. Ou crebi duriris nocturni¬
q etuptionib auc aggen igne ĩferebãt Aut milites occupatos mope adoriebant ⁊ nt̃aꝵ
patib int̾uallis distãtes int̾se binos pedes ĩ solo collocant᷑. Ere iunciunt᷑ extrorsus. ⁊ mł¬
co agiere sciuit᷑. Nec aũt que diximꝰ int̾ualla grãdib ĩ fronte saxis exsartiunt. Nui
collatis ⁊ cragininatis. alius ĩ suꝑ ordo atditur. ut iode illub int̾uallu ẜuet̾ neq net̾
se cotingãt t̾rabes. s parib int̾misse spatiis singule sĩglis saxis intiectio atte ꝯtrueat
sũ de ĩceps om̃e opus cõtexit᷑. du iux muri altitudo expleatur. Hoc cu ĩ sp̾em uari¬
etiiẽq opus deforie nõ est altĩus trabib ac saxis que rectis lineis suos oromes sẽ¬

Expanded text:
rum ex omni parte turribus contabulaverant atque has coriis intexerant. Tum crebris diurnis nocturnirum ex omni parte turribus contabulaverant atque has coriis intexerant. Tum crebris diurnis nocturnisque eruptionibus aut aggeri ignem inferebant aut milites occupatos in opere adoriebantur, et noparibus intervallis, distantes inter se binos pedes, in solo collocantur. Hae revinciuntur introrsus et multo aggere vestiuntur: ea autem, quae diximus, intervalla grandibus in fronte saxis effarciuntur. His collocatis et coagmentatis alius insuper ordo additur, ut idem illud intervallum servetur neque inter se contingant trabes, sed paribus intermissae spatiis singulae singulis saxis interiectis arte contineantur. Sic deinceps omne opus contexitur, dum iusta muri altitudo expleatur. Hoc cum in speciem varietatemque opus deforme non est alternis trabibus ac saxis, quae rectis lineis suos ordines ser
Abbreviated transcription (Latin):
nequa ciuitas suis finib recipiat. ame ꝓuisũ ẽ. Clamat om̃is młtitudo ꝯsuomore ar¬
mis cõccepat. qd̃ facere ĩeo cõsuerũt. cuĩ or̃one approbãt. sũ̾inu ẽe uercingetorẽ ducẽ. noc
de eiꝰ fide dubitãdu nec maiore p̃ne bellu ad ministrari posse. Statuũt ut .m. hõi̾u dele¬
cta exonũb locis ĩoppiou nuctatur nec solis bitirigib comiinẽ salutẽ ꝯmictẽda cẽsent¬
qo̾ penes eos sud oppidu retininssẽt sũma uictorie cõstare ĩtelligebãs singlar nulitus
ioꝵ nittuti ꝯsilia cuĩq modigalloꝵ occurrebat. ut est sũme gerius solertieatq a domĩa
imitada refficiẽda que aquoq tradunt᷑ aptissimũ. na ĩlaqueis falces au̾tebae. quas cu
destinauerat torm̃tis ĩtrorsus teducebãt. ⁊aggere cuniculis sbtrabebãt. eo scieti ꝙ apimo
cos magne sũt ferane atq om̃egenus cunioꝵ notum atq usitator est. Dotumat̾it mu¬

Expanded text:
ne qua civitas suis finibus recipiat a me provisum est." Conclamat omnis multitudo et suo more armis concrepat, quod facere in eo consuerunt cuius orationem approbant: summum esse Vercingetorigem ducem, nec de eius fide dubitandum, nec maiore ratione bellum administrari posse. Statuunt, ut X milia hominum delecta ex omnibus copiis in oppidum mittantur, nec solis Biturigibus communem salutem committendam censentquod paene in eo, si id oppidum retinuissent, summam vicut est summae genus sollertiae atque ad omnia imitanda et efficienda, quae ab quoque traduntur, aptissimum. Nam et laqueis falces avertebant, quas, cum destinaverant, tormentis introrsus reducebant, et aggerem cuniculis subtrahebant, eo scientius quod apud eos magnae sunt ferrariae atque omne genus cuniculorum notum atque usitatum est. Totum autem mu
Abbreviated transcription (Latin):
Uitis decausis Cesar maiorez gallic motuz expectãs ꝑozartuz silanu:
gallum antistin. regnu titum sextiu legatos diloctur habere ĩstituit
remanẽt. quos excisalpiagallia cõsulis sacrau̾ito rogauisset adsigna
cõuenirr. ⁊ adse ꝓficisci iuberet. magnꝰ int̾ec etia resiquu tp̃s adõpini¬
one gallie existimas tantas uiden i talie facultates ut siꝗdẽet ĩbello detu¬
menti acceptu. no modo idbrem tp̃e resarcir. s etiã maiorib augeri copiis posset. Quos
tiomaro ut docium̃ adei ꝓpinquos atreuens imꝑiu defertur. illi fiuitiios gerianos:
sollicitare at pocurã pollicer nõ desistũt. cu abꝓximis imꝑe f̾̃te nõ possẽt: ult̾iores tẽptãt

Expanded text:
anum, Gaium Antistium Reginum, Titum Sextium legatos delectum habere instituit.  publicae causa remaneret, quos ex Cisalpina Gallia consulis sacramento rogavisset, ad signa convenire et ad se proficisci iuberet, magni interesse etiam in reliquum tempus ad opinionem Galliae existimans tantas videri Italiae facultates ut, si quid esset in bello detrimenti acceptum, non modo id brevi tempore sarciri, sed etiam maioribus augeri copiis posset. Quod tiomaro, ut docuimus, ad eius propinquos a Treveris imperium defertur. Illi finitimos Germanos sollicitare et pecuniam polliceri non desistunt. Cum ab proximis impetrare non poss
Abbreviated transcription (Latin):
insuꝑiores erãt ordines huĩ legionis traducti. ne añ parta reimilitaris laudez ãmic¬
terẽt. fortissime pugnãtes cõciderũt. nulitu ꝑs hoꝵ uirtute sb̾motis hostib p̃t̾ spem

Expanded text:
in superiores erant ordines huius legionis traducti, ne ante partam rei militaris laudem amitin superiores erant ordines huius legionis traducti, ne ante partam rei militaris laudem amitterent, fortissime pugnantes conciderunt. Militum pars horum virtute summotis hostibus praeter spem
Abbreviated transcription (Latin):
rit. at reliquos ẜuari cõfidũt.. Alii ut ĩ iugo cõsistat. atq euridẽ om̃s ferãt casu. hoc iuͣ.¬
ueteres nõ ꝓbant milites quos sẜuexillo una ꝓfectos docuim. Itaq ĩtra se cohortati duce
gallo trebonio equite romano qui eis erat p̾positus ꝑmedios hostes ꝑrũpũt. ĩcolomesq
adunũ om̃s ĩ castra ꝑueniũt. Hos sbsecuti calones equitesq eode impetumilitũ uir¬
tute ẜuant᷑: At ii qui iugo cõstiterãt nulloetiã nũc usu rei mulitaris ꝑcepto. neq ĩ eo
qd̃ ꝓbauerãt cosilio ꝑmanẽ ut se loco suꝑiore defenderẽt. neq ea quã ꝓdesse aliis uim
celeritateq undeat ĩmitar potuerãt. Oed se ĩcastra recipere conati iniquũ locu dimise¬
rũt. Centutionos quoꝵ nõ milli exĩferiorib ordinib reliquaꝵ legionu uirtutis cã

Expanded text:
rit, at reliquos servari posse confidunt; alii, ut in iugo consistant atque eundem omnes ferant casum. Hoc rit, at reliquos servari posse confidunt; alii, ut in iugo consistant atque eundem omnes ferant casum. Hoc veteres non probant milites, quos sub vexillo una profectos docuimus. Itaque inter se cohortati duce Gaio Trebonio, equite Romano, qui eis erat praepositus, per medios hostes perrumpunt incolumesque ad unum omnes in castra perveniunt. Hos subsecuti calones equitesque eodem impetu militum virtute servantur. At ei qui in iugo constiterant, nullo etiam nunc usu rei militaris percepto neque in eo quod probaverant consilio permanere, ut se loco superiore defenderent, neque eam quam prodesse aliis vim celeritatemque viderant imitari potuerunt, sed se in castra recipere conati iniquum in locum demiserunt. Centuriones, quorum nonnulli ex inferioribus ordinibus reliquarum legionum virtutis causa
Abbreviated transcription (Latin):
tionibꝰ cosistere audeãt spetiẽq deferisoꝵ p̾beant. Interĩ cõfecta frumẽtatõe milites
nũ clamore exauduĩt. p̃currũt equites. ꝙͣto res sit inpericulo ꝯgnoscũt. Hic u̾o nu¬
la muritio est. q̃ ꝑterritos recipiat. modꝰ ꝯscriptꝰ atq usus nulitaris ĩperiti adtribu¬
nu militu certurionesq ora ꝯu̾tũt. ꝗd abhiis precipiat᷑ expectãt. Nemo est fortis
qui norei nonitate ꝑturbet᷑. harhari signa ꝓcul cõspicati obpũgnatõe desistũt. redii¬
se pͥmo legiones credũt. quas lorignĩ discessisse excaptiuis cõgnouerãt. Postea despec¬
ta pancitate exomĩib ꝑtib ĩpetũ. fatuĩt. calones ĩ proximũ tumulu ꝓcurrũt. hĩc cele¬
titer deiecti ĩsigna mampłosq cõnitiũt. eo magis timidos ꝑterrẽt milites. Alii cuzeo

Expanded text:
tionibus consistere audeant speciemque defensorum praebeant. Interim confecta frumentatione milites tionibus consistere audeant speciemque defensorum praebeant. Interim confecta frumentatione milites nostri clamorem exaudiunt: praecurrunt equites; quanto res sit in periculo cognoscunt. Hic vero nulla munitio est quae perterritos recipiat: modo conscripti atque usus militaris imperiti ad tribunum militum centurionesque ora convertunt; quid abquin rei novitate perturbetur. Barbari signa procul conspicati oppugnatione desistunt: redisse primo legiones credunt, quas longius discessisse ex captivis cognoverant; postea despecta paucitate ex omnibus partibus impetum faciunt. Calones in proximum tumulum procurrunt. Hinc celeriter deiecti se in signa manipulosque coniciunt: eo magis timidos perterrent milites. Alii cuneo
Abbreviated transcription (Latin):
matur opimo harbaris utcaptiuo andierãt. nullu ẽẽ ibi p̾sidium ꝑrumpẽ nitunt᷑ seq
ip̃i addortant᷑. netantã fortunã exmanib dimictãt. Erat eger cu p̾sidio relictus pu¬
blius sextus haculus qui pͥmũ pilum ad Cesarez deduxerat: cuĩ mentione superiorib
preliis fecim̃. acdie iam quĩtu cibo caruerat. hic diffusus sueatq omĩi saluti iuer¬
nus extabnaculo ꝓdit. iurdet ĩminẽ hostes atq ĩsũmo re ẽẽ discimine. capit arma ap¬
uimis atq ĩ porta cosistit. Cõsecunt᷑ hii ne centuiones eius cohortis que ĩstatiõe erat.
paulisꝑ una p̾liu sb̃stinẽt. Reliqꝗd animꝰ sextiu grauib acceptis uulnerib egre ꝑ
manus tractus u̾satur. Hoc spatio int̾posito reliqui sese cofirnãt. tautũ ut ĩmuni¬

Expanded text:
matur opinio barbaris, ut ex captivo audierant, nullum esse intus praesidium. perrumpere nituntur seque matur opinio barbaris, ut ex captivo audierant, nullum esse intus praesidium. perrumpere nituntur seque ipsi adhortantur, ne tantam fortunam ex manibus dimittant. Erat aeger cum praesidio relictus Publius Sextius Baculus, qui primum pilum ad Caesarem duxerat, cuius mentionem superioribus proeliis fecimus, ac diem iam quintum cibo caruerat. Hic diffisus suae atque omnium saluti inermis ex tabernaculo prodit: videt imminere hostes atque in summo esse rem discrimine: capit arma a proximis atque in porta consistit: consequuntur hunc centuriones eius cohortis quae in statione erat: paulisper una proelium sustinent. Relinquit animus Sextium gravibus acceptis vulneribus: aegre per manus tractus servatur. Hoc spatio interposito reliqui sese confirmant tantum, ut in muni
Abbreviated transcription (Latin):
ius ꝙ̃ castris appĩquarẽt. usq eo. ut qui sb̾ualle tendẽnt mercatores recipiẽdi sui faculta¬
ten nõ haberẽt. Inopinãtes nr̃i re noua ꝑturbant᷑. ac uix pͥmu ĩpetum cohors ĩstatione
substinet. Circu fundunt᷑ ex reliquis hostes ꝑtib. siquẽ aditu reperire possẽt egre po
tas tuent᷑. Reliquos aditus locus ip̃e ꝑse munitioq defendit. totis trepidat᷑ castris atq
alius exalio cãm tumultꝰ querit. neq quo signa ferant᷑. neq qua inꝑtez quisq ꝯuenia
ꝓuideat alius iam castracapta ꝓuinitiat. Alius deleto excitu atq imꝑatore iuctores har¬
baros uenisse ꝯtendit. pleriq nouas sibi exloco religiones fingũt. Cocteq ⁊titurii cal.¬
mitate qui ĩeode occiderĩt castello ante oculos pom̃t. Oali timore omĩb ꝑterritis ꝯfir¬

Expanded text:
vis, quam castris appropinquarent, usque eo ut qui sub vallo tenderent mercatores recipiendi sui facultavis, quam castris appropinquarent, usque eo ut qui sub vallo tenderent mercatores recipiendi sui facultatem non haberent. Inopinantes nostri re nova perturbantur, ac vix primum impetum cohors in statione sustinet. Circumfunduntur ex reliquis hostes partibus, si quem aditum reperire possent. Aegre portas tri tuentur, reliquos aditus locus ipse per se munitioque defendit. Totis trepidatur castris, atque alius ex alio causam tumultus quaerit; neque quo signa ferantur neque quam in partem quisque conveniat provident. Alius iam castra capta pronuntiat, alius deleto exercitu atque imperatore victores barbaros venisse contendit; plerique novas sibi ex loco religiones fingunt Cottaeque et Tituri calamitatem, qui in eodem occiderint castello, ante oculos ponunt. Tali timore omnibus perterritis confir
Abbreviated transcription (Latin):
qui illĩ patiẽtia pene ohsexionẽ appellabãt siquide excastris egredi riolicẽt. nullu
eius comodi casu expectãs: quonoue oppoĩtis legionib maximoq equitu disꝑsis ac pe¬
ne deletis hostib ĩmilib passiui trib offeridi posset. quĩq cohortes frumẽtatu ĩpxima
segetes mictit. quas int̾ castra unꝰ om̃o collis int̾erat. cõplures erãt exlegionib egri
relicti. exquib qui hoc spatõ dieꝵ cõualuerãt circit̾ trecẽti sb̾uexillo uno mictũtur. Ma¬
gna p̾tea mulcitudo calonuz magna ius ium̃toꝵ que ĩcastas sbsederãt fc̃a potestate
sequit᷑. Hoc ip̃o tp̃e et casugeriani equites int̾uenuĩt. protiriusq codez illo quo uene¬
tant cursu adecima porta incastra irrũpere conant᷑. nec prius sũt nisi. obiectis ab ea ꝑte sil¬

Expanded text:
qui illius patientiam paene oqui illius patientiam paene oeiusmodi casum exspectans, quo novem oppositis legionibus maximoque equitatu dispersis ac paene deletis hostibus in milibus passuum tribus offendi posset, quinque cohortes frumentatum in proximas segetes mittit, quas inter et castra unus omnino collis intererat. Complures erant ex legionibus aegri relicti; ex quibus qui hoc spatio dierum convaluerant, circiter CCC, sub vexillo una mittuntur; magna praeterea multitudo calonum, magna vis iumentorum, quae in castris subsederant, facta potestate sequitur. Hoc ipso tempore et casu Germani equites interveniunt protinusque eodem illo, quo venerant, cursu ab decumana porta in castra irrumpere conantur, nec prius sunt visi obiectis ab ea parte sil
Abbreviated transcription (Latin):
reperũt. om̃eq ex̾citum discessisse cõgnoscũt. atq unus excaptiuis. Quid uos in¬
ꝗd hãc misera ac tenuẽ septamint pre da. quib licet iam ẽe fortunatissimis trib
horis aduatuca uenire potestis. huc om̃es suas fortunas ex̾citus romanoꝵ ꝯtulit. pre¬
sidii tantũ est ut nus quide cingi possit: neq quisꝙͣ egredi ex̃ nuunitões audeat. Oh¬
lata spe germani qua nactierant p̾dam ĩocculto relinquuit. ip̃iaduatuca ꝯtendũt
usi eode duce cuĩ ħ iuditõ cõgnouerãt. Cicero qui om̃s suꝑiores dies preceptis Cesaris
cu sũma diligẽtia milites ĩcastris cotinuisset. ac necalone ꝗde quẽꝙ ex̃t̃ munitiõe
egredi passus c̾et. septimo die diffiders denũo dieꝵ. C esarem fide seruatuꝵ qd̾ lõgrĩ
pgressum audiebat. neq ulla de redditu eiꝰ fama afferebat᷑ simł eoꝵ ꝑmotus uocibus

Expanded text:
reperiunt omreperiunt omquit, "hanc miseram ac tenuem sectamini praedam, quibus licet iam esse fortunatissimos? Tribus horis Aduatucam venire potestis: huc omnes suas fortunas exercitus Romanorum contulit: praesidi tantum est, ut ne murus quidem cingi possit, neque quisquam egredi extra munitiones audeat." Oblata spe Germani quam nacti erant praedam in occulto relinquunt; ipsi Aduatucam contendunt usi eodem duce, cuius haec indicio cognoverant. Cicero, qui omnes superiores dies praeceptis Caesaris cum summa diligentia milites in castris continuisset ac ne calonem quidem quemquam extra munitionem egredi passus esset, septimo die diffidens de numero dierum Caesarem fidem servaturum, quod longius progressum audiebat, neque ulla de reditu eius fama adferebatur, simul eorum permotus vocibus,
Abbreviated transcription (Latin):
cpͣtu ĩbello fortuna possit. ⁊ ꝙͣtos afferat casus cognosci potuit. Dissipatis ac ꝑter¬
ritis hostib. ut demostranim̃ manus erat nulla que parua iõc̾am timoris affecret
trans rhenũ adgermanos ꝑuenit fama ditipieburones atq ultro oñis adp̾da euoca¬
ri. Cogũt equitu duomilia sugãbri qui sũt ꝓximi rheno. aquib receptos exfuga
thenetheros atq usipetes sup̃docuum̃ trãseũt rhenu nauib ratibq triginta mrilib
passuu. ⁊̃fra eu locum ubi pons erat ꝑfectus p̾sidiu ac esare relictu. Primos ebu¬
ronu fines adeũt multos exfuga disꝑsos excipiũt. magno pectoris nũo cuĩ sũt cu¬
pidissim barbari potiunt᷑. ĩ uitati p̾da longnĩ pcedũt. nõ hos paulus ĩbello latroci¬
niisq natos nõ silue morant᷑ quib ĩlocis sit Cesar excaptiuis querũt ꝓfectu lõgnius

Expanded text:
quantum in bello fortuna possit et quantos adferat casus cognosci potuit. Dissipatis ac perterquantum in bello fortuna possit et quantos adferat casus cognosci potuit. Dissipatis ac perterritis hostibus, ut demonstravimus, manus erat nulla quae parvam modo causam timoris adferret. Trans Rhenum ad Germanos pervenit fama, diripi Eburones atque ultro omnes ad praedam evocari. Cogunt equitum duo milia Sugambri, qui sunt proximi Rheno, a quibus receptos ex fuga Tencteros atque Vsipetes supra docuimus. Transeunt Rhenum navibus ratibusque triginta milibus passuum infra eum locum, ubi pons erat perfectus praesidiumque ab Caesare relictum: primos Eburonum fines adeunt; multos ex fuga dispersos excipiunt, magno pecoris numero, cuius sunt cupidissimi barbari, potiuntur. Invitati praeda longius procedunt. Non hos palus in bello latrociniisque natos, non silvae morantur. Quibus in locis sit Caesar ex captivis quaerunt; profectum longius
Abbreviated transcription (Latin):
hibebant. Si negotium cõfici stirpeniq hoĩu sceleratoꝵ int̾fici uellẽt. duictẽde plu¬
erat p̾sidio harbaris: neq exocculto ĩ sidrãdi ⁊ disꝑsos cͥcu ueruẽdi singłis de erat au¬
datia ⁊ ĩ eĩmõi difficultatib ꝙͣtu diligẽtia p̾uideri poterat. ꝓuidebat᷑ ut potius ĩnocẽdo
aliqd p̃mictẽtur. ⁊ si omĩu eñmi adulciscendũ ardebãt. qua cu aliquomilitu detri¬
mento noceret᷑. Dimictit ad finitimas ciuitates nũtios cesar. om̃s ad se nocat spe p̾de
additipiẽdos eburones. ut pociꝰ insiluis galloꝵ uita. quã legionariꝰ milex ꝑiclitet᷑. si¬
mul ut magna multitudĩe cirũ fusa protali facinore stirps at nom̾ ciuitatis tollatͣ.
q appetebat septimꝰ quẽ addie Cesar adĩpedim̾ta legionẽq reu̾ti ꝯstituerat. Hic

Expanded text:
rohibebant. Si negotium confici stirpemque hominum sceleratorum interfici vellet, dimittendae plurohibebant. Si negotium confici stirpemque hominum sceleratorum interfici vellet, dimittendae pluerat praesidio barbaris, neque ex occulto insidiandi et dispersos circumveniendi singulis deerat audacia. Vt in eiusmodi difficultatibus, quantum diligentia provideri poterat providebatur, ut potius in nocendo aetermitteretur, etsi omnium animi ad ulciscendum ardebant, quam cum aliquo militum detrimento noceretur. Dimittit ad finitimas civitates nuntios Caesar: omnes ad se vocat spe praedae ad diripiendos Eburones, ut potius in silvis Gallorum vita quam legionarius miles periclitetur, simul ut magna multitudine circumfusa pro tali facinore stirps ac nomen civitatis tollatur.  gerebantur, diesque appetebat septimus, quem ad diem Caesar ad impedimenta legionemque reverti constituerat. Hic
Abbreviated transcription (Latin):
egionib trib oceanu tisus ĩ eas ꝑtes q̃ męnapios acłigũt pficisci rbet q̃ .a tre o¬
ne ytes iue costitus quo cu pautis equitibo ꝓpfectu Ambiorig̃ẽ andiebat biscedẽs
post diem septimũ se se reu̾sutu cõfirinabat. quã addiez ei logioni que inp̾sioio relique¬
tium belli capere possent. Erat ut sup̃ demostramm manus c̾ta nulla. Nonopidu
non p̃sidiuĩ qd̾ se arinis defendẽt. s mom̃s ꝑtes disꝑsa młtitudo ubicũq aut uallis
abdita. aut locus siluestas: aut palus ĩ pedita sp̃e p̾sioii aut salutis aliquã offerebat
cõ sederãt. Hec loca ĩciuitatib erãt nota magnaq res diligẽtia requirebat: nõ ĩsũma
excitus tuenda. nullum eñi poterat innuu̾sis ꝑtenitis ac disꝑsis periculu accide̾. S in
singłis militib cõẜuãdis. que tam̃ ex ꝑte ues adsalute exercitus ꝑtinebat. Nam¬
⁊ p̃de młtos longruꝰ enocabat. ⁊ silue ĩcertis occultisq itinerib cõfertos adire ꝓ¬

Expanded text:
tes quae Menapios attingunt proficisci iubet; Gaium Trebopartis ire constituit, quo cum paucis equitibus profectum Ambiorigem audiebat. Discedens post diem septimum sese reversurum confirmat; quam ad diem ei legioni quae in praesidio relinquetium belli capere possint. Erat, ut supra demonstravimus, manus certa nulla, non oppidum, non praesidium, quod se armis defenderet, sed in omnes partes dispersa multitudo. Vbi cuique aut valles abdita aut locus silvestris aut palus impedita spem praesidi aut salutis aliquam offerebat, consederat. Haec loca vicinitatibus erant nota, magnamque res diligentiam requirebat non in summa exercitus tuenda nullum enim poterat universis a perterritis ac dispersis periculum accidere, sed in singulis militibus conservandis; qu multos longius evocabat, et silvae incertis occultisque itineribus confertos adire p
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sensisset ac ꝓfugisset usq adfines iitsecuti: regnodomoq expulerũt. ⁊ missis ad ces¬
rem satisfatiendi c̃ã legatis. cuis ad se om̃e senatu uenire iussisset. dcõ audiẽtes nõ
fuerũt. tantu apd̃ hõies barberos naluit ẽẽ. aliquos reꝑtos pͥncipes ĩ ferẽdi belli. tanta¬
q omib uoluntatũ cõmutatõe actulit: ut p̃t̾ heduos ⁊ remos quos p̾cipuo sc̃ꝑ honore
fere ciuitas fuerit nõ suspecta nobis. Idq adeo aud scio mirãdu nõ sit. cu cõpłib aliis de
causis. tu maxime qd̾ ha qui uirtute belli onũb gentib p̾ferebant᷑. taritũ se eĩ opimonis

Expanded text:
praesensisset ac profugisset, usque ad fines insecuti regno domoque expulerunt et, missis ad Caespraesensisset ac profugisset, usque ad fines insecuti regno domoque expulerunt et, missis ad Caesarem satisfaciendi causa legatis, cum is omnem ad se senatum venire iussisset, dicto audientes non fuerunt. Ac tantum apud homines barbaros valuit esse aliquos repertos principes inferendi belli tantamque omnibus voluntatum commutationem attulit, ut praeter Aeduos et Remos, quos praecipuo semper honore fere civitas fuerit non suspecta nobis. Idque adeo haud scio mirandumne sit, cum compluribus aliis de causis, tum maxime quod ei, qui virtute belli omnibus gentibus praeferebantur, tantum se eius opinionis
Abbreviated transcription (Latin):
bant. muntios legatonesq ĩ om̃s ꝑtes dimictebãt. et ꝗd reliqui ꝯsilii caꝑent atq ide
initiu belli fieret explorabãt noctumaq ĩ locis deẜtis ꝯcilia ħebãt. Neq ullu fere totius
hyenus tp̃s sine sollicitudĩe Cesaris nt̾cessit. quĩ aliquẽ decosiliis ac motu galloꝵ nun¬
tiu accipẽt. Inhiis ablutio roscio questore que legioni tciedecime p̾fecerat ctior fc̃s est
magnas galloꝵ copias caꝵ ciuitatu que ãmorice appellant᷑ oppũgnãdi sui cã ꝯueĩsse
lie ĩ offitio tenuit. Tam̾ senones que ẽ ciuitas inpͥmis firina ⁊magne int̾gallos aucto¬
ritatis cauarinu. Que Cesar apd̾ eos rege cõstituerat. cuĩ frat̾ moritasgus aduẽtu ĩ
gallia Cesaris cuĩq maiores regnũ optinuerãt. int̾ficẽ publico ꝯsilio conati. Cu ille

Expanded text:
bant, nuntios legationesque in omnes partes dimittebant et quid reliqui consili caperent atque unde bant, nuntios legationesque in omnes partes dimittebant et quid reliqui consili caperent atque unde initium belli fieret explorabant nocturnaque in locis desertis concilia habebant. Neque ullum fere totius hiemis tempus sine sollicitudine Caesaris intercessit, quin aliquem de consiliis ac motu Gallorum nuntium acciperet. In his ab Lucio Roscio, quem legioni tertiae decimae praefecerat, certior factus est magnas Gallorum copias earum civitatum, quae Armoricae appellantur, oppugnandi sui causa convenisse liae in officio tenuit. Tamen Senones, quae est civitas in primis firma et magnae inter Gallos auctoritatis, Cavarinum, quem Caesar apud eos regem constituerat, cuius frater Moritasgus adventu in Galliam Caesaris cuiusque maiores regnum obtinuerant, interficere publico consilio conati, cum ille
Abbreviated transcription (Latin):
ri adlabienũ ꝑ remos: ic redenbili celeritate deuictoria cesaris fama ꝑfertur. Ut cu hyb̾m
Ciceroitis milia passuu abẽẽt cicit᷑. lx. eoq post hota nona diei cesar ꝑuenisset añ me¬
dia nocte ad portas castroꝵ clamor oriretur. Quoclamore significatõ uictorie gratulatt̃¬
q abrhemuis labieno fieret. Hic fama adtreueros ꝑlata. Indutiomarus qui postero die ca¬
stra labieni oppũgnare decreuerat: noctu ꝓfugit copiasq om̃s ĩtreueros reducit. Cesar
fabiu cu sua legione remictit ĩ hyb̾na. ip̃e cutab legionib cinru samarobriũ trinis hi¬
b̾ius hoxinare ꝯstituit: ⁊ ꝙ tanti motus gallie extiterant fota ueniez ip̃e adex̃citu manẽ
decreuit. Namillo ĩ comodo desabi morte ꝑlato. om̃s feregallie ciuitates debello ꝯsulta¬

Expanded text:
rim ad Labienum per Remos incredibili celeritate de victoria Caesaris fama perfertur, ut, cum ab hibernis rim ad Labienum per Remos incredibili celeritate de victoria Caesaris fama perfertur, ut, cum ab hibernis Ciceronis milia passuum abesset circiter LX, eoque post horam nonam diei Caesar pervenisset, ante mediam noctem ad portas castrorum clamor oreretur, quo clamore significatio victoriae gratulatioque ab Remis Labieno fieret. Hac fama ad Treveros perlata Indutiomarus, qui postero die castra Labieni oppugnare decreverat, noctu profugit copiasque omnes in Treveros reducit. Caesar Fabium cum sua legione remittit in hiberna, ipse cum tribus legionibus circum Samarobrivam trinis hibernis hiemare constituit et, quod tanti motus Galliae exstiterant, totam hiemem ipse ad exercitum manere decrevit. Nam illo incommodo de Sabini morte perlato omnes fere Galliae civitates de bello consulta
Abbreviated transcription (Latin):
detrim̃to illoꝵ locu relinqui iudebat. omibꝰ sius ĩcolũmib copiis eodez die adC icerone
decimũ q̃q ẽẽ reliquũ militu sine uulnere. ex hiis om̃ib inbicat om̃ib reb. quãto
cu periculo. qꝙͣtacu uirtute res sint administrace. Ciceronez ꝓeius mento legionezq
collaudat. centuriones sigillatim tribunosq militu appellat. quoꝵ egregia fuisse uirtutẽ
testimoĩo Ciceronis cognonerat. Decasu sabini ⁊coctecertius excaptinis cognoscit. Poste¬
ro die contione h̾ita renigestam ꝓponit milites cõsolatur ⁊ ꝯfirmat ꝙ detam̃tu culpa ⁊ te¬
meritatelegati sit acceptu. Hoc equiore aĩo fexendũ docet. ꝙ bñfitio deoꝵ ĩmortaliu ⁊uirtu¬
te eoꝵ expiato incõmodo. neq hostib diuticia letatõneq ip̃is lorignior dolor relinquat᷑. Ince¬

Expanded text:
detrimento illorum locum relinqui videbat, omnibus suis incolumibus copiis eodem die ad Ciceronem detrimento illorum locum relinqui videbat, omnibus suis incolumibus copiis eodem die ad Ciceronem decimum quemque esse reliquum militem sine vulnere: ex his omnibus iudicat rebus, quanto cum periculo et quanta cum virtute res sint administratae. Ciceronem pro eius merito legionemque collaudat; centuriones singillatim tribunosque militum appellat, quorum egregiam fuisse virtutem testimonio Ciceronis cognoverat. De casu Sabini et Cottae certius ex captivis cognoscit. Postero die contione habita rem gestam proponit, milites consolatur et confirmat: quod detrimentum culpa et temeritate legati sit acceptum, hoc aequiore animo ferendum docet, quod beneficio deorum immortalium et virtute eorum expiato incommodo neque hostibus diutina laetatio neque ipsis longior dolor relinquatur. Inte
Abbreviated transcription (Latin):
onũib rebo hostes ĩuiati copias traducũt aciem ĩquoloco cõstituũt. Nr̃is etia deuallo de¬
ductis ꝓpͥus accedũt. ⁊ tela intra munitõe exonũb ꝑtib cõnitiuĩt. Preconibq circum¬
missis ꝓnũtiati iubẽt. seu quis gallus. seuquis roman uelit an̾ hora t̾cia ad setrãsire sin
periculo licere. post id tp̃s non fore potestate. ac si nr̃os ꝯtẽpserũt. ut obstructis ĩ sp̾e portis
singłis ordinib cespitu ꝙ eas nõ posse ĩtrorũpere uidebant᷑. Alii uallu ĩcõscendẽ. Alii fos¬
sas cõplere ĩcipiẽt. Tum cesar onũb portis enictõne fc̃a equitatuq emisso celerit᷑ hostes
infuga dat. sic uti omĩno pugnãdi cã resisteret nemo. magnũq exeis nmm occidit. Atq
om̃es armis exuit longius ꝓ sequi ueritus ꝙ silue paluoesq int̾cedebãt. Neq etiã ꝑuuli

Expanded text:
omnibus rebus hostes invitati copias traducunt aciemque iniquo loco constituunt, nostris vero etiam de vallo deomnibus rebus hostes invitati copias traducunt aciemque iniquo loco constituunt, nostris vero etiam de vallo deductis propius accedunt et tela intra munitionem ex omnibus partibus coniciunt praeconibusque circummissis pronuntiari iubent, seu quis Gallus seu Romanus velit ante horam tertiam ad se transire, sine periculo licere; post id tempus non fore potestatem: ac sic nostros contempserunt, ut obstructis in speciem portis singulis ordinibus caespitum, quod ea non posse introrumpere videbantur, alii vallum manu scindere, alii fossas complere inciperent. Tum Caesar omnibus portis eruptione facta equitatuque emisso celeriter hostes in fugam dat, sic uti omnino pugnandi causa resisteret nemo, magnumque ex eis numerum occidit atque omnes armis exuit. Longius prosequi veritus, quod silvae paludesque intercedebant neque etiam parvulo
Abbreviated transcription (Latin):
cu ĩ pedim̃tis. tam̃ angustis uiaꝵ ꝙͣ maxime põt ꝯt̾hit. eocõsilio ut ĩsũma ꝯtẽptionẽ
hostib ueĩat. Interĩ ipeculatorib ĩ onĩs ꝑtes dimissis explorat quo comodissime itinẽ
ualles trãsire possit: eo die paruulis equestrib p̾liis ad aquã fcĩs uttiq sese suo loco ꝯtinẽt.
Galli ꝙ ampliores copias que uo du cõuenerãt expoctabãt. Cesar si forte timoris simu¬
latio. ne hostes ĩ suu locu elicere posset. ut citra uallez ꝓcastris p̾lio ꝯtenderet. s id efficer̃
nõ posset. ut exploratis itinerib minore cu periculo uallez riuũq trãsiret. Pina luce hosti¬
un equitatus ad castra accedit. p̾liuq cu nr̃is equitib cõmictit. Cesar ꝯsulto equites cedẽ
seq incastra recipere iubet. simł om̃ib exꝑtib castra altiore uallo muniri. portasq obstrui
atq hiis adimnustrãtib reb ꝙͣ maxime ꝯcursu icu simulatõne timoris agi iubet. qbus

Expanded text:
ontrahit, eo consilio, ut in summam contemptionem hostibus veniat. Interim speculatoribus in omnes partes dimissis explorat quo commodissime itinere vallem transire possit. Eo die parvulis equestribus proeliis ad aquam factis utrique sese suo loco continent: Galli, quod ampliores copias, quae nondum convenerant, exspectabant; Caesar, si forte timoris simulatione hostes in suum locum elicere posset, ut citra vallem pro castris proelio contenderet, si id efficere non posset, ut exploratis itineribus minore cum periculo vallem rivumque transiret. Prima luce hostium equitatus ad castra accedit proeliumque cum nostris equitibus committit. Caesar consulto equites cedere seque in castra recipere iubet, simul ex omnibus partibus castra altiore vallo muniri portasque obstrui atque in his administrandis rebus quam maxime concursari et cum simulatione agi timoris iubet. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
q iagus ħt delectu egẽtiu ac ꝑditoꝵ hac coacta manu quostũꝙ abit excinitate apsu¬
am stia ꝑducit. hortat᷑ ut comĩs lib̾tatis c̾a arma capiãt. magnisq cohactis copir
adusarios suos aquib paulo ante erat eiectus expellit exciuitate. rex absus appellat᷑.
lemonices. andos. reliquosq oñis qui oceanu actigũt adiũgũtiomĩu ꝯsensi apeũ
defertut imꝑiĩ. Duaoblata potestate om̃ibhiis cuitatib obsides imꝑat. certũ na¬
meꝵ mlitu ad seceletit᷑ adduci russit. arinoꝵ ꝙͣtu queq ciuitas domi qd̾q an̾itpos¬
effitiat cõstituis. Inpͥiis equitatustudet sũme diligẽtie su̾ma imperi seueritate
etodit magtudĩe supplitii dubitãtes cogit. Na maiore cõmisso delicto igne atq ormib:
tormẽtis necat. Lemiore decausa aurib desectis aut singłis effosis ocłis doru penuc¬
tit. ut sũ teliꝗs docum̃to. ⁊ magͥtudĩe pene ꝑtreant alios. Niis supplitus celerit̾ coric

Expanded text:
 habet dilectum egentium ac perditorum. Hac coacta manu, quoscumque adit ex civitate ad suam sententiam perducit; hortatur ut communis libertatis causa arma capiant, magnisque coactis copiis adversarios suos a quibus paulo ante erat eiectus expellit ex civitate. Rex ab suis appellatuLemovices, Andos reliquosque omnes qui Oceanum attingunt adiungit: omnium consensu ad eum defertur imperium. Qua oblata potestate omnibus his civitatibus obsides imperat, certum numerum militum ad se celeriter adduci iubet, armoprimis equitatui studet. Summae diligentiae summam imperi severitatem addit; magnitudine supplici dubitantes cogit. nam maiore commisso delicto igni atque omnibus tormentis necat, leviore de causa auribus desectis aut singulis effossis oculis domum remittit, ut sint reliquis documento et magnitudine poenae perterreant alios. His s
Abbreviated transcription (Latin):
tutiges adreduos quoꝵ erãt infior legatos nuctũt. sbsidiu rogatuma. qro facdlĩ bstiui
copias sb̾stinẽ possint. Hedin decõsilio legatoꝵ quos e esar abex̾citu reliquerat copias equ¬
tatus peditalq sisidio biturgib mictĩt. N ui cu aoflum̾ ligeã uenissẽt. sphitiriges al
rxouis duudit paucos dies ibimorari. neq flum trãsire ausi domu deu̾turr. legastis q
nus renutiab se bititigii  fidia ueritas reu̾tisse. ꝗb ib cosilii fuisse cogoueris. uit si flum̃

Expanded text:
m, quo facilius hostium copias sustinere possint. Aedui de consilio legatorum, quos Caesar ad exercitum reliquerat, copias equitatus peditatusque subsidio Biturigibus mittunt. Qui cum ad flumen Ligerim venissent, quod Bituriges ab Aeduis dividit, paucos dies ibi morati neque flumen transire ausi domum revertuntur legatisque nostris renuntiant se Biturigum perfidiam veritos revertisse, quibus id consili fuisse co
Abbreviated transcription (Latin):
Dietagallia Cesar ut cõstituerat in ytalia ad ꝯuentus agentos pro¬
ficiscitur. ibi cõgnoscit declodii cede senatusq consulto certior factus.
neq ĩtantis dissentionib adex̾citu uenire posse. Hac inpulsi occasio
datius debello cõsilia mire ĩcipiũt. Indictis int̾ se pͥncipes gallie cõsiliis siluestrib ac ue¬
motis locis querurit᷑ de actonis morte posse hunc casu adip̃os recidere demo̾strãt. miserã¬
tur conũe gallie fortuniã omĩb pollicitatõib ac p̾miis deposcũt qui belli initia fatiani
et sui capitis periculo galliã inlib̾tatẽ uendicẽt. In p̾mis rõne ẽẽ habẽda. pͥusꝙͣ eoꝵ¬

Expanded text:
Quieta Gallia Caesar, ut constituerat, in Italiam ad conventus agendos proficiscitur. Ibi cognoscit de Clodii caede de senatusque consulto certior factus, neque in tantis dissensionibus ad exercitum venire posse. Hac impulsi occasiondacius de bello consilia inire incipiunt. Indictis inter se principes Galliae conciliis silvestribus ac remotis locis queruntur de Acconis morte; posse hunc casum ad ipsos recidere demonstrant: miserantur communem Galliae fortunam: omnibus pollicitationibus ac praemiis deposcunt qui belli initium faciant et sui capitis periculo Galliam in libertatem vindicent. In primis rationem esse habendam dicunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nosq sigficabãt. Hanc alii de ĩceps excipiũt et ꝓximuis tradũt uttu accidit. Nlam cu h

Expanded text:
nesque significant; hunc alii deinceps excipiunt et proximis tradunt, ut tum accidit. Nam quae nesque significant; hunc alii deinceps excipiunt et proximis tradunt, ut tum accidit. Nam quae
Abbreviated transcription (Latin):
posset. Postremo matie p̾stare int̾fici ꝙͣ non uetere belli głia lib̾tateq ꝙͣ amaioril
acceperãt recuperare. Hiis reb agitatis ꝓfitent᷑ carnutes se nullu periculu cõmuĩs
salutis cã recusare. principesq se ont̾ib bellu facturos pollicent᷑. Et qm̃ in pũtia obsi
abreliquis deserant. Dũc collandatis cormitib dato iux uirãdo abonũb qui ade¬
rant tp̃e eius rei cõstituto abiõcilio disceditur. dbi ea dies uenit canuites cotuato ⁊ cõ¬
dũno ducib despatis hoĩb genethĩ signo dato ꝯcuttũt. ciuesq romanos qui negoctiãdi
cã ibi ꝯstitant inhiis gallum fusu cocta honestã equitẽ romanũ qui rei frumẽtarie
iussu Cesans pͥecat intfitũt bonaq eoꝵ diripiũt. Celerit̾adom̃s gallie ciuitates fa¬
ma tra̾sfert᷑. ⁊ lamubiq quemaior atq illustrior incidit res clamore ꝑagros regio¬

Expanded text:
t; postremo in acie praestare interfici quam non veterem belli gloriam libertatemque quam a maioribus acceperint recuperare. His rebus agitatis profitentur Carnutes se nullum periculum communis salutis causa recusare principesque ex omnibus bellum facturos pollicentur et, quoniam iab reliquis deserantur. Tum collaudatis Carnutibus, dato iureiurando ab omnibus qui aderant, tempore eius rei constituto ab concilio disceditur. Vbi ea dies venit, Carnutes Cotuato et Concontodumno ducibus, desperatis hominibus, Cenabum signo dato concurrunt civesque Romanos, qui negotiandi causa ibi constiterant, in his Gaium Fufium Citam, honestum equitem Romanum, qui rei frumentariae iussu Caesaris praeerat, interficiunt bonaque eorum diripiunt. Celeriter ad omnes Galliae civitates fama perfertur. Nam ubicumque maior atque illustrior incidit res, clamore per agros regio
Abbreviated transcription (Latin):
Lullo antis hato responso. uhi insumẽ subuesꝑm disꝑsi ac dissipati discedũt. Oubito labi
duab portis om̃e equitatu emictit. p̾cipit ͣq int̾dicit ꝑterritis hostib atq ĩfuga ꝯiectis¬
qdͣ fore sic accioit indebat iniu oñis peterẽt iꝰdutiomian ueuquis quẽ pͥus uulue̾t ꝙͣ illu
intfectu uideret᷑ qd mora reliquoꝵ spatiu uactu illu effugere uolebat. magna ꝓpouit lui
qui occiderit p̾nua sb̾mictit. cohortes equitib sb̾sidio cõꝓbat. hoĩes ꝯsiliu fortiua. acu unũ
onĩs peterẽt imp̃oflunũs nado. dep̾hensus ĩdutioniaruis int̾ficitur. capudq eiꝰ refẽt᷑ inca

Expanded text:
Nullo ab nostris dato responso, ubi visum est, sub vesperum dispersi ac dissipati discedunt. Subito Labienus Nullo ab nostris dato responso, ubi visum est, sub vesperum dispersi ac dissipati discedunt. Subito Labienus duabus portis omnem equitatum emittit; praecipit atque interdicit, proterritis hostibus atqit, videbat unum omnes peterent Indutiomarum, neu quis quem prius vulneret, quam illum interfectum viderit, quod mora reliquorum spatium nactum illum effugere nolebat; magna proponit eis qui occiderint praemia; summittit cohortes equitibus subsidio. Comprobat hominis consilium fortuna, et cum unum omnes peterent, in ipso fluminis vado d
Abbreviated transcription (Latin):
uterĩ ꝓpe cotidie cuomiĩ equitatu ĩdutiomarus sb̾castris eĩ nagabat᷑. Alias utsitũ castꝰ¬
ru cõgnosce̾t. Alias colloq̃ndi aut t̾ritandi ca. equites pleꝵq om̃s tela ĩtra uallu cõni¬
tiebãt. Labien̾ suos ĩtra munitõe cõtinebat. timorisq opinionẽ quibcũq poterat re¬
bus augebat: cu maiore ĩ dies ꝯtentione ĩ dutiomarus ad castra accetẽt. uocte una ĩ too¬
mussis equitib omĩu finitimaꝵ ciuitatu: quos ac cerserdos curauerat tanta diligẽtia
oĩs suos custodis ĩtra castra cõtinuit. ut nulla rõne eares enũtian aut adtreueroꝑfen
posset. Inteñ exꝯsuetudine cotidiana ĩdutiomanis ad castra accedit. atq ibi magna ꝑtez
diei cõsumit: equites tela cõnitiũt. ⁊magna cu cõtirnelia u̾boꝵ ur̃os ad prgna euocant

Expanded text:
Interim prope cotidie cum omni equitatu Indutiomarus sub castris eius vagabatur, alias ut situm castrInterim prope cotidie cum omni equitatu Indutiomarus sub castris eius vagabatur, alias ut situm castrorum cognosceret, alias colloquendi aut territandi causa: equites plerumque omnes tela intra vallum coniciebant. Labienus suos intra munitionem continebat timorisque opinionem, quibuscumque poterat rebus, augebat. Cum maiore in dies contemptione Indutiomarus ad castra accederet, nocte una intromissis equitibus omnium finitimarum civitatum quos arcessendos curaverat, tanta diligentia omnes suos custodiis intra castra continuit, ut nulla ratione ea res enuntiari aut ad Treveros perferri posset. Interim ex consuetudine cotidiana Indutiomarus ad castra accedit atque ibi magnam partem diei consumit; equites tela coniciunt et magna cum contumelia verborum nostros ad pugnam evocant.
Abbreviated transcription (Latin):
cingetorigẽ alt̾ius pͥncipe factionis geneꝵ suũ quẽ supͣ demostrauiniꝰ Cesaris secutu
fide abeo nõ discessisse hoste iudicat. bonaq eĩ publicat. Hiis reb cõfectis ĩ ꝯcilio ꝓnũ¬
tiat arcessitu se asenonibo ⁊ carnutib aliisq dpłib gallie ciuitatib hut ĩturu ꝑfi
nes remoꝵ eoꝵq agros populatuꝵ ac pͥus ꝙ̃ idfatiat castra labieni oppũgnatuꝵ. queq¬
fieri uelit p̾cepit. Labienus cu ⁊loci ña ⁊ nianu munitissimis castris sese tenẽt. de suo
ac legionis periculo nichil tumebat: N eꝙͣ occasione uei bene gerẽde dimictẽt cogitabat.
Itaq acingẽtorige atq eius ꝓpĩquis or̃one ĩdutiomari cõgnita ꝙͣ mocilio hũerat nun
tios ructit ad finitimas ciuitates. equitesq undiq enocat. His cͥtu diez ꝯueniẽdi dic̃.

Expanded text:
Cingetorigem, alterius principem factionis, generum suum, quem supra demonstravimus Caesaris secutum Cingetorigem, alterius principem factionis, generum suum, quem supra demonstravimus Caesaris secutum fidem ab eo non discessisse, hostem iudicat bonaque eius publicat. His rebus confectis, in concilio pronuntiat arcessitum se a Senonibus et Carnutibus aliisque compluribus Galliae civitatibus; huc iturum per fines Remorum eorumque agros populaturum fieri velit praecipit. Labienus cum et loci natura et manu munitissimis castris sese teneret, de suo ac legionis periculo nichil timebat; ne quam occasionem rei bene gerendae dimitteret, cogitabat. Itaque a Cingetorige atque ejus propinquis oratione Induciomari cognita quam in concilio habuit, tios mittit ad finitimas civitates equitesque undique evocat: his certum diem conveniendi dicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtez. neq tñ ulli ciuitatigermanoꝵ ꝑsuaderi potuit ut thenu trãsiret cu sebis ex ꝑtos
dicerẽt. Arioiusti bello et tintheroꝵ transitu nõ ẽẽ ampliꝰ fortuna tẽtaturos. Hac spe la¬
psus ĩdutioniarus nichomuꝰ copias cogere excere. afinitinuis equos ꝑare: exules dãpra¬
tos. q tota gallia magnis p̾miis ad se Allicere cepit. ac tanta sibi iamhiis peho ĩgallia
auctoritate cõꝑauerat: ut iidiq adeu legationes ꝯcurrẽnt. gr̾a atq amiticia publ¬
ce priuatimq peterẽt. Ubi ĩtellexit ultro ad seueniri. alt̾a exꝑte senones carmtes q ꝯ
scĩa fatinoris ĩstiga  alt̾a nerios aduatucosq bellu romanis parare. neq sibi uolũ¬
tarioꝵ copias defore si exfinibꝰ suis ꝓgredi cepisset. armatu ꝯciliu ĩdicit. Hoc more gal
hiis nouissimꝰ cõuenit ĩ ꝯspectu młtituoĩs om̾ib ccuciatib affectus necat᷑. In eo ꝯsilio

Expanded text:
en ulli civitati Germanorum persuaderi potuit, ut Rhenum transiret, cum se bis expertos dicerent, Ariovisti bello et Tencterorum transitu: non esse amplius fortunam temptaturos. Hac spe lapsus Indutiomarus nihilo minus copias cogere, exercere, a finitimis equos parare, exules damnatosque tota Gallia magnis praemiis ad se allicere coepit. Ac tantam sibi iam his rebus in Gallia auctoritatem comparaverat ut undique ad eum legationes concurrerent, gratiam atque amicitiam publice privatimque peonscientiam facinoris instigare, altera Nervios Attuaticosque bellum Romanis parare, neque sibi voluntariorum copias defore, si ex finibus suis progredi coepisset, armatum concilium indicit. Hoc more Galleis novissimus convenit, in conspectu multitudinis omnibus cruciatibus affectus necatur. In eo concilio
Abbreviated transcription (Latin):
cõsilii auctor fuisset taxo cuiꝰ magna ĩgallia germaniaq copia est seexanro darator
Segni condrusiq exgente ⁊ nũo gerinanoꝵ qui su̾t int̾ eburones treueros ꝙ legatoi
ad cesate miserũt oratu ne se in hostiũ nũo duceret. neue onius germanoꝵ. quis¬
cent citra thenũ una ẽe cam iudicaret. nichil se debello cogitauisse. nulla dimbior
auxilia misisse. Cesar explorata requestione captiuoꝵ siqͥui eburoties ex fuga ꝯue
nilset adsc ut reducerẽtur impetrauit. srita fecissẽt ĩfimes eoꝵ seuiolatuꝵ negatit
Uumn copiis ĩttes ꝑtes distributis impeont̾ita oiu̾u legionu aduatuca. cenlito it
ca cosederat. Hiuiccu reliquis reb locu ꝓbarat tũe t siꝑiores d̃mertutai tões ĩte¬

Expanded text:
consilii auctor fuisset, taxo, cuius magna in Gallia Germaniaque copia est, se exanimavit. consilii auctor fuisset, taxo, cuius magna in Gallia Germaniaque copia est, se exanimavit. Segni Condrusique, ex gente et numero Germanorum, qui sunt inter Eburones Treverosque, legatos ad Caesarem miserunt oratum, ne se in hostium numero duceret neve omnium Germanorum, qui essent citra Rhenum, unam esse causam iudicaret: nihil se de bello cogitavisse, nulla Ambiorigi auxilia misisse. Caesar explorata re quaestione captivorum, si qui ad eos Eburonereducerentur, imperavit; si ita fecissent, fines eorum se violaturum negavit. Tum copiis in tres partes distributis impedimenta omnium legionum Aduatucam contulit. Id causa consederant. Hunc cum reliquis rebus locum probabat, tu