comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lesus liten ei ir gerat. Siue hui̾modi
turiore ꝑterritus. auetor fuiͣt pupillo
uł ad ulto aliut ꝑicłm emergebat. di.
erũ alii ꝯsentit. ip̃ẽ sua iura ꝑd̾it. Ui¬
debatur ⁊ enĩ ꝯfirmare mat̾s sue iu¬
dicium quot oppugnandũ ẽẽ ex istim¬
abat. Et multe alie insuꝑ spes orum¬
tur. exquib uerendum est tutori ł
curatori cirta res suas p̃iudiciu. puta
in ypoͬthecis uł in aliis uariis ca̾sibus.
Inuenuꝰ aut̃ genetałr diffinitun
post officium depositum. omis actoẽs
quas tutor uł curator ex recessitate of¬
ficii subierit. inquoridã pupillũ uł
ad usltu trãs ferri. Qc̃ tam optimo
exemplo argum̃ti. net nõ ⁊ in õĩbus
aliis casib: in quib ueretur tutor uł
curator. ne p̃urtitiu aliꝙ ei fiat. timo¬
rem eĩ remouemꝰ. damꝰ igitur eis cu
sumina fiducia res pupilloꝵ uł at ulto¬
rum gubernare. Scimus ꝙ lex nr̃a eñ
sua iura ĩ mutilata reseͬruat. Nicħ exhꝰ¬

Expanded text:
esus litem ei ingerat: sive huiusmodi timore perterritus auctor fuerit pupillo vel adulto, aliud periculum emergebat: dum enim alii consentit, ipse sua iura perdit: videbatur etenim confirmare matris suae iudicium, quod oppugnandum esse existimabat. Et multae aliae insuper species oriuntur, ex quibus verendum est tutori vel curatori circa suas res praeiudicium, puta in hypothecis et aliis variis casibus. Invenimus autem generaliter definitum post officium depositum omnes actiones, quas tutor vel curator ex necessitate officii subierit, in quondam pupillum vel adultum transferri. Quare tam optimo exemplo argumentati non et in aliis omnibus casibus, in quibus veretur tutor vel curator, ne praeiudicium aliquid ei fiat, timorem eius removemus? Damus igitur eis cum summa fiducia res pupillorum vel adultorum gubernare, scituris, quod lex nostra eis sua iura immutilata reservat nihil ex hu
Abbreviated transcription (Latin):
ut bec oũ nulli tutoꝵ cur toꝑ ue liceat
uende̾ . tibi bac forte neceũnate : lege.
qua rusticura p̃diu atq maniouum
igitur urbana mancipia ꝙ toti subpell¬
ectił ⁊ notitiam gerunt. senꝑ in per¬
tate ⁊ ĩ domo retineant. ham boni ẜu
frauẽ fieri ꝓbibentur. Qui i res exe¬
gerit. sub q̃stione positi poterũt ꝓtere
uerititem: arq ita omũ obseruadunt

Expanded text:
ut haec omnia nulli tutorum curatorumve liceat vendere, nisi hac forte necessitate et lege, qua rusticum praedium atque mancipium igitur urbana mancipia, quia totius suppellectilis notitiam gerunt, semper in hereditate et in domo retineant: nam boni servi fraudem fieri prohibebunt, mali, si res exegerit, sub, quaestione positi poterunt prodere veritatem. 2a . Atque ita omnia observabunt
Abbreviated transcription (Latin):
oŨ S ibenã causam ea ciĩ tutores
i abuit. ⁊ adu̾sus latã sm̃ata nõ appella¬
sti. seu post appellatõem ꝓ uocatois sollẽp¬
uia implere cessauerie. tutele ur̃dͥicio
ĩ dẽpnitatẽ pupille prire debes.

Expanded text:
. Si bonam causam ea cuius tutor es habuit et adversus latam sententiam non appellasti seu post appellationem provocationis sollemnia implere cessaveris, tutelae iudicio indemnitatem pupillae praestare debes.
Abbreviated transcription (Latin):
buntui tc̃i. accepto ferentur. ⁊ si p̃toris
detretũ de daritis eis nõ sit intpͣositur
ham idꝙ atutorib siue curatorib bõa
side exogatur: potiꝰ iustitia quã aliena
libertum pat̾num tutorem filie tue ra¬
tioni eĩ debere. ł deposui̾t uł inp̃dioꝵ¬

Expanded text:
i praetoris decretum de dandis eis non sit interpositum. nam quod a tutoribus sive curatoribus bona fide erogatur, potius iustitia quam aliena libertum paternum tutorem filiae tuae rationi eius debere, vel deposuerit vel in praedio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ Et qui nõtͤitie cã liberti tũtores dan¬
tur. quamuis soli ad ministrandoꝵ ne¬
gotioꝵ pupilloꝵ fiue ad ultoꝵ facultatem
interclum nõ accipiant ꝑꝑtenuitatem
sui patͥmoͤmi. ꝑicło tr̃ orrĩs sũt oblig¬
ati siue ea que sci re deb̾ent exutilitate
eq tutores seu curatores dissimulauerũt
aut fecartẽ aliquam ad hibuerũt. uł cũ alus
participauerunt aut cũ suspectos ficere deb¬
erent in officio muneris. uł obsequio debi¬
to cessauerunt.
ỹp deos qui malia ꝓiuncia tutelam
amministrante ꝑicłm amministratõis
ex ꝑsona tutoꝵ qui in abia ꝓuincia res puꝑ¬
illi gexũt nõ porrig̾itur.

Expanded text:
 Et qui notitiae causa liberti tutores dantur, quamvis soli administrandorum negotiorum pupillorum sive adultorum facultatem interdum non accipiant propter tenuitatem sui patrimonii, periculo tamen omnes sunt obligati, sive ea, quae scire deberent ex utilitate eorum, tutores sive curatores dissimulaverunt aut fraudem aliquam adhibuerunt vel cum aliis participaverunt aut, cum suspectos facere deberent, in officio muneris vel obsequio debito cessaverunt.Ad eos, qui in alia provincia tutelam administrant, periculum administrationis ex persona tutorum, qui in alia provincia res pupilli gerunt, non porrigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
defensioe̾m ꝓ pupillis ⁊ at ulris ałuisͤqͣ:. li¬
pra memoratis ꝑsoĩt subire eos necesse
est. ¶ hũ itaq addicimꝰ nullã r in hoc
cipitulo ambiguitatem relinquentes. tu¬
torib ⁊ om̃sb curatorib licere fructus sine
qui exreitib p̃dioꝵ colliguntur: siue ex
uł cui̾cũq spetiei sũt. sine dẽcceto distrah¬
ere iusto p̃tid. ꝙ inhis locis iriquib uen¬
ditio celebretur: tc̃ tp̃is noscitur obtinere
Et que ex uenditiõe eoꝵtẽ fructuũ colli¬
guntur pecunie. cũ alia pupilloꝵ ł ad¬

Expanded text:
defensionem pro pupillis et adultis aliisque supra memoratis personis subire eos necesse est. Hisque adicimus nullam neque in hoc capitulo ambiguitatem relinquentes tutoribus et omnibus curatoribus licere fructus, sive qui ex reditibus praediorum colliguntur sive ex vel cuiuscumque speciei sunt, sine decreto distrahere iusto pretio, quod in his locis, in quibus venditio celebratur, tunc temporis noscitur obtinere, et quae ex venditione eorundem fructuum colliguntur pecuniae, cum alia pupillorum vel ad
Abbreviated transcription (Latin):
ex que tutores curatoꝵsq necessi¬
tate astringit. ut aurĩ. argeditũ. gem¬
mas. uestes. ceterus mobilia p̃tiosa. ur¬
bana ÷ mancipia. domo. balnea. bor¬
derẽt. oĩaq ad nũmos rech eeiit. p̃ter p̃¬

Expanded text:
Lex, quae tutores curatoresque necessitate adstrinxit, ut aurum argentum gemmas vestes ceteraque mobilia pretiosa, urbana etiam mancipia, domos balnea horderent omniaque ad nummos re
Abbreviated transcription (Latin):
ei iam ĩ uinctum ẽ ab ẽẽ cesiit.
quin at eiꝰ officiũ curariq ꝑtinie¬
ant negotia pu ille ambigere nõ
debetis. set ꝯ sultuus feceritis si p̃si¬
tẽ ꝓuincie uirum clarissimum ad¬
ieritis utħis at amministratiõe tutele
conpellatur
oyp̃ P otuit ouidẽ ⁊ debuit ꝯpetens ĩu¬
dex in locum excnsati tutoris licet pupil¬
lus alios quos cumq br̃ẽt. tutores dare.
Quãuis aũt curator cum aliis in locum
eiꝰ substitutus sit. tm̃ ꝑicło ad inudra¬

Expanded text:
ei iniunctum est abesse desiit, quin ad eius officium curamque pertineant negotia pupillae, ambigere non debetis. Sed consultius feceritis, si praesidem provinciae virum clarissimum adieritis, ut is ad administrationem tutelae compellatur Potuit quidem et debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. Quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, t
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Cum queclam mulr testam̃ta cõ¬
tito filium sium p̃terisset. itẽ autẽ
filiꝰ qui p̃teritus erat. ł frĩs. ł extrari¬
ei ẽẽt tutor. ł curator. qui scriptus
a marre tutoris fuãt br̃s. in presenti
spetie manifestum erat stare tutorem
uł curatorẽ inp̃cipiti loco siue enĩ au¬
ctoritatem suam uł ꝯsenslm ad ad eũ¬
dam hr̃clitatem p̃stare pupillo uł ad¬
ulto minime uolui̾t. ne exhac cau¬
sa sua uira aliꝙ patiantur p̃ iutitiu
satis ei in minet ꝑiculum tutele ur
uł ad ultus. ut pute ex illiꝰ tarclitate

Expanded text:
 Cum quaedam mulier testamento condito filium suum praeterisset, idem autem filius, qui praeteritus erat, vel fratris vel extranei esset tutor vel curator, qui scriptus a matre tutoris fuerat heres, in praesenti specie manifestissimum erat stare tutorem vel curatorem in praecipiti loco. Sive enim auctoritatem suam vel consensum ad adeundam hereditatem praestare pupillo vel adulto minime voluerit, ne ex hac causa sua iura aliquod patiantur praeiudicium, satis ei imminet periculum tutelae vevel adultus utpote ex illius tarditate
Abbreviated transcription (Latin):
turalib liberis: in his reb que ab eo meõ
mine sint subire tutelam. ad exemplũ
legitime soboł. liceat eis þoc face̾. quati¬
nus hactis sub ꝯpetenti iudice ĩ ter uen¬
ientib uiram̃tu aña prestet ꝙ ad nup¬
tias nõ ꝑueniat. s pudicitiã suã in tac¬
tam ꝯ seruet. ⁊ reriouet senarus ꝯsulti
uł ⁊̃ presidio omĩq alii legitimo auxi
rum suoꝵ uł filiaꝵ matiralium nutri¬

Expanded text:
turalibus liberis in his rebus, quae ab eo in eos ve feminae, subire tutelam, ad exemplum legitimae subolis liceat ei hoc facere, quatenus actis sub competenti iudice intervenientibus iuramentum antea praestet, quod ad nuptias non perveniat, sed pudicitiam suam intactam conservet et renuntiet senatus consulti Velleiani praesidio omnique alio legitimo auxilrum suorum vel filiarum naturalium tutri
Abbreviated transcription (Latin):
reditorẽ debitorib tutorẽ datũ.
pitruo ꝯstituto. nec ullo excusato pei uile¬
dari ꝓbibeãt iura. necessitatẽ at ministra¬
tõis at eũ ꝑtinere. necte datõe terieri
nõ ambigitur.
uiratorẽ ẜabenti: nec ꝙ ad iuñgl
nisi cã cognita: nec ĩ locũ eiis aliũ ꝯsti¬
tui. nõ añ priore remoto ambigui uiris
pare negotiis pupillarib ꝯtĩgit. succe¬
re debuẽrat. nec uire magterꝰ ĩ absenti

Expanded text:
reditorem debitoribus tutorem datum patruo constituto nec ullo excusato priviledari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigitur.uratorem habenti neque adiungi nisi causa cognita nec in loco eius alium substitui non ante priore remoto ambigui iuris pore negotiis pupillaribus contigit, esse succere debueris, nec iure magistratum in abse
Abbreviated transcription (Latin):
d Armatẽ militie mutierib occup¬
atus. n si legitunꝰ sit : n si extestam̃to
tutus fuit. nec alio modo ⁊ si uoluũt. tu¬
tor aut curator. fieri põt. S si errore du¬
gp̃ Neq ap̃side alteriꝰ ꝓuincie. n ama¬
gistratib municipalib tutorẽ ortũ ex
ałiã ciuitate: nec domiciliu uͥ nosat᷑
habentẽ uire tari posse abeo cuĩ iuris¬
dictioni subiectus nõ est certissimi iuris
est. n cessatio iniu̾cti ꝑperam officii at¬

Expanded text:
 Armatae militae muneribus occupatus neque si legitimus sit neque si ex testamento datus fuerit nec alio modo, etsi voluerit, tutor aut curator fieri potest: sed si errore du Neque a praeside alterius provinciae neque a magistratibus municipalibus tutorem ortum ex alia civitate nec domicilium ubi nominatur habentem iure dari posse ab eo, cuius iurisdictioni subiectus non est, certissimi iuris est: neque cessatio iniuncti perperam officii a
Abbreviated transcription (Latin):
suspicio. as formident eum fides ac¬
q indistria eoꝵ t̾am laude quã hon¬
estate non cabeit. ac pant̾ pietate.
cũ uei̾tarem ĩ publĩcas aures ĩ lu¬
des D quẽqͣ uł inhas urbe regia
uł ĩ cet̾is prouĩciis q̃ toto orbe diffuse
sũt ad ep̃atꝰ gradꝰ prouehi deo actoẽ
contigerit puris hoĩu m̃tib nuda
electioĩs ꝯscĩa sincero oĩu iuditio
ꝓferat᷑. Nemo gradũ sacdocii p̃cis ae¬

Expanded text:
suspicionemque formident, cum fides atque industria eorum tam laude quam honestate non careat ac pariter pietate, cum veritatem in publicas aures lu urbe regia vel in ceteris provinciis, quae toto orbe diffusae sunt, ad episcopatus gradum provehi deo auctore contigerit, puris hominum mentibus nuda electionis conscientia sincero omnium iudicio proferatur. Nemo gradum sacerdotii pretii ve
Abbreviated transcription (Latin):
post eu loco eius sucessernt. ꝑtinẽtib
ad similituome iotiti beatissime me¬
more qui prius hunis modi pieratis
offitiũ inuenisse dicitur ꝑhane pra¬
ginaticã sanctionẽ firma illabataq
inꝑperĩ custoomi deceriumꝰ. ual

Expanded text:
post eum loco eius successerint, pertinentibus ad similitudinem Zotici beatissimae memoriae, qui prius huiusmodi pietatis officium invenisse dicitur, per hanc pragmaticam sanctionem firma illibataque in pe
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ut p̃tia eoꝵ que exinge colligñ¬
tur. abeistem᷑ ꝑsonis cnstocnantur. l¬
iuusmodi aut puim adq religiosum
offinũ ꝓtempore or phanotrophos ira
pagere conuenit: ur mitiore ratiori¬
nii rurelarili sen curationib ob̾nox¬
ii sint. Graue enĩ atq iniquũ ẽ callid̃¬
is quoꝵdam sura contigent machiã¬
tionib eos uerar qui ꝓpt̃ inuere̾ dei
aparentib arq sustantiis destitutos
mprores sustentare. ac uelno pat̾̃naa¬
ssecrione eͣoucare festinanr.
fuerint. orthodose fidei sacerdotes ⁊ d¬
erici cuiuscumq gradus sĩt. mouachi
quoq incausis ciuilib ex nullius pe¬
nitus maions minorisue iudits sen
uuͦsia ad ertranea iudina ꝓtrahantũ.
aut ꝓuinciam uł locimi. uł regionẽ
quan habitaur exire r̾gaurur. mi¬

Expanded text:
um, ut pretia eorum quae exinde colliguntur, ab isdem personis custodiantur. Huiusmodi autem pium atque religiosum officium pro tempore orphanotrophos ita peragere convenit, ut minime ratiociniis tutelaribus seu curationibus obnoxii sint. grave enim atque iniquum est callidis quorundam, si ita contigerit, machinationibus eos vexari, qui propter timorem dei a parentibus atque substantiis destitutos minores sustentare ac velut paterna adfectione educare festinant. fuerint orthodoxae fidei sacerdotes et clerici, cuiuscunque gradus sint, monachi quoque, in causis civilibus ex nullius penitus maioris minorisve sententia iudicis ad extranea iudicia pertrahantur aut provincia vel loco aut regione, quam habitant, exire cogantur.
Abbreviated transcription (Latin):
orthotori. qui upppriis enisas conria¬
ctib ne pulsertur non alios quã ec¬
cle ꝓprie cefensores. seu quos yrena¬
mos appłãt fice̾nissores p̃leant.
ne dum execinoris ꝑtinax. ⁊ auara
nissores flagnat. multiplex ĩ uoxe

Expanded text:
orthodoxi, qui in propriis causis contractibusve pulsantur non alios quam ecclesiae propriae defensores seu quos oeconomos appellant fideiussores praebeant, ne, dum exsecutoris Pertinax et avara iussores flagitat, multiglex innoxiae
Abbreviated transcription (Latin):
ias pio relictas arbicͥo fuert conse¬
quãtitatẽ et tỹs quo eas susceꝑit.
a p̃ederectorẽ ꝓuĩtie pu̾blicare
deb uit spost imiꝰ u̾o anni spaciũ
etnumerũ captiuoꝵ ⁊ data ꝓhiis¬

Expanded text:
ias pio relictas arbitrio fuerit consequantitatem et tempus quo eas susceperit apud rectorem provinciae publicare debebit. post unius vero anni spatium et numerum captivorum
Abbreviated transcription (Latin):
rificet. Nõ p̃tio s p̃cib oͣdinet antiste. ⁊¬
tm̃ ab ambitu d ẽẽ se posit̾ ut q̃rat᷑
cogẽdus. rogatꝰ r̃cedat. ĩ uitatꝰ effu¬
giat. sola illi suffraget᷑ nectitãs ex¬
cusandi / Profectõ eͥ ĩdignꝰ est sa¬
e̾docõ nͥ fu̾it ordinatꝰ ĩ uit̾/ Cũ sañ
quisꝗs hanc scãz et uenerandaz

Expanded text:
rificet. Non pretio, sed precibus ordinetur antistes. tantum ab ambitu debet esse sepositus, ut quaeratur cogendus, rogatus recedat, invitatus effugiat. Sola illi suffragetur necessitas excusandi. profecto enim indignus est sacerdotio, nisi fuerit ordinatus invitus, cum sane quisquis hanc sanctam et venerand
Abbreviated transcription (Latin):
erit uexatus in in uiriis suꝑ eiꝰ cõ¬
querimoniam sinceritati tue uł
rectori ꝓuincie nõ tͥubitet ⁊ ad

Expanded text:
erit vexatus iniuriis, super eius conquerimoniam sinceritati tuae vel rectori provinciae non dubitet et ad
Abbreviated transcription (Latin):
solebant. corrigentes siue tollentes
censemꝰ. licere parenti qui liberos in
potestate sua ꝯstitutos. in ad optioẽ
dare desiderat. sine uetẽ obserilatõe
emancipationũ. ⁊ manũmissionu
hoc ip̃m actis int̃ uenientib ap̃ꝯ pe

Expanded text:
solebant, corrigentes sive tollentes solebant, corrigentes sive tollentes censemus licere parenti, qui liberos in potestate sua constitutos in adoptionem dare desiderat, sine vetere observatione emancipationum et manumissionum hoc ipsum actis i
Abbreviated transcription (Latin):
si enĩ patres eos antecetlãt. ubi nec ĩ¬
ponitur necessitas. auo aͥd nepoti uł ne¬
pti relinꝰqͥuere. marieãt oĩa uira ad opti¬
ua ei intacta. bet enĩ om̃is sancno defi¬
lio ⁊ filia. ⁊ nepote. ⁊ nepte. ⁊ de incep̾
ꝑsõis insacris ꝯstitutis in troducta est.
ubi dubitabatur quit statuendũ est. qͣi
duok patrib ei utio ex natura. ⁊ alte¬
ro ex lege positis.Ubi aũt dõ sui iuris
ꝯstitutus ꝑ arrogatioẽra ex augusta li
rura patris ad optiui ht̃ intacta. Cum
enum nullum inter patris uaducitur
discrim̃ sit sirus perecles ad opͣtlliuis
patri arrogatori ⁊ familie eĩ agreget᷑.
⁊ oĩa que ad filium arrogatum uettͣs
legum latores induxerũt. in tacta illi¬
bataꝙ in eoꝵ ꝑsoĩs reseruetur.¬
S̾ Le teres circuitus in ad optiõĩb
que ꝑ tres e mancipatioẽs ⁊ duas em¬
anumissioẽs infilios. aut ꝑu nam
emancipatioẽm incetĩs lib̾is fieri

Expanded text:
Si enim patres eos antecedant  ubi nec imSi enim patres eos antecedant  ubi nec imponitur necessitas avo aliquid nepoti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. Haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est, quasi duobus patribus ei, uno ex natura, altero ex lege positi Ubi autem homo sui iuris constitutus per adrogationem ex augusta lib tunc omnia iura patris adoptivi habeat intacta. Cum enim nullum inter patres inducitur discrimen, sit suus heres adoptivus patri adrogatori et familiae eius adgregetur, et omnia, quae ad filium adrogatum veteres legum latores induxerunt, intacta illibataque in eorum personis reserventur Veteres circuitus in adoptionibus, quae per tres emancipationes et duas manumissiones in filio aut per unam emancipationem in ceteris liberis fieri
Abbreviated transcription (Latin):
nuliam extranei pat̾s ad optiui hãt. nec
ip̃ã ad eũ ꝯ munioẽm aliquã habedit.
s quasi extranens ita at familiam ĩ ue¬
niatur. ¶Sin aut̃ ꝑ emancipatõem iura
ad optioĩs fuerñt dissoluta. tc̃ nullus
ei penitus regressus ad adoptuũi extra¬
neuii patrem. ⁊ si moriatur in testatus
relinquatur. s manieat tm̃ modo patre
naturalem cognoscẽs. intamquã nõ fuis¬
set ab mitio ĩ ad optioẽ trãs latus. q aut
de alus ed optiõis uis dixim̃. hec scĩmꝰ
etiam de his qui ex sabiniano senatus
ꝯ sulso ex tͣrib marib fuerãt cabextra¬
neo ad optati. nulla peninis tifferentia
inter alios ad optiuos ⁊ eos in troducan¬
da. Que infilio dixinĩ in ad optioẽ a
pãtte tato. ht̃ infilio ⁊ in nepote. ⁊ in
nepte. ⁊ de inceps ꝑsoĩs utrĩq sexus ĩ sa¬
cris ꝯscitutis ex terłdirri. si tñ tp̃r mortis
aui sui parerites eõs uł eas nõ antecetlãt

Expanded text:
miliam extranei patris adoptivi habeat, nec miliam extranei patris adoptivi habeat, nec ipsa ad eum communionem aliquam habeat, sed quasi extraneus ita ad illam familiam inveniatur. Sin autem per emancipationem iura adoptiva fuerint dissoluta, tunc nullus ei penitus regressus ad adoptivum extraneum patrem, etsi moriatur intestatus, relinquatur, sed maneat tantummodo patrem naturalem cognoscens, tamquam non fuisset ab initio in adoptionem translatus. Quae autem de aliis adoptivis diximus, haec sancimus etiam de his, qui ex Afiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerant ab extraneo adoptati, nulla penitus differentia inter alios adoptivos et eos introducenda. Quae in filio diximus in adoptionem a patre dato, haec et in filia et in nepote et in nepte et deinceps personis utriusque sexus in sacris constitutis extendimus, si tamen tempore mortis avi sui parentes eos vel eas non antecedant.
Abbreviated transcription (Latin):
usus .f. ꝑueniunt. ⁊ remaneat ĩ sacrr
patris naturał. qͣi ymaginaria ⁊ quatõ
dem remaneat intali ad optioe.nulla:
interueniente emancipatiõe. in hoc tã¬
tum modo ꝓdeẽ ei uolumꝰ ad optioẽm.
ut nõ successiõemi ab intestato patris ex¬
tranei ad optiui de fraudetur. s habeat
accessiõem fortune. expatris naturał ⁊
uoluntate at quisitam. Leq enĩ ex uetiͣ
iu̾te. cogriatõis nexiis naturał patris
ꝑ adoptioẽiri filio dissoluebatur. s acce¬
debãt iura ad optiua certis reliquiis ex
iure naturali remanentib. ⁊ qui legi¬
tim᷑us erat familie at optiue. his natu¬
rał fuerat cognatus. Quis enĩ mater¬
na uirã possit ab olere. cũ uidebatur
⁊ antiquo iure patrem quidẽ hr̃e ad op¬
tiuum. matrẽ aũt eam quã natura co¬
filius uira integͥraͣ nature. tñ si intestatꝰ
pat̾ extraneus ad optiuus decesserit. hre
eũ ÷ sui hereclis ius ad eiꝰ tm̃ mõdo suc¬
cessioẽm ut nõ etia legitima uira ad fa¬

Expanded text:
us perveniunt, et remaneat in sacris patris naturalis, quasi imaginaria quadam et  si quidem remaneat in tali adoptione nulla interveniente emancipatione, in hoc tatummodo prodesse ei volumus adoptionem, ut non successione ab intestato patris extranei adoptivi defraudetur, sed habeat accessionem fortunae ex patris naturalis sibi voluntate adquisitam. 1f . Neque enim ex vetere iure cognationis nexus naturalis patris per adoptionem filio dissolvebatur, sed accedebant iura adoptiva certis reliquiis ex iure naturali remanentibus, et qui legitimus erat familiae adoptivae, is naturalis fuerat cognatus. Quis enim materna iura possit abolere, cum videbatur et antiquo iure patrem quidem habere adoptivum, matrem autem eam, quam natura cofilius iura integra naturae, tamen, si intestatus pater extraneus adoptivus decesserit, habere eum etiam sui heredis ius ad eius tantummodo successionem, ut non etiam legitima iura ad fa
Abbreviated transcription (Latin):
ãt integra iir ue ad de mofficiosi
querelam. siue ad alias om̃s successiões
siue ab intestato siue ex testam̃to que
liberis deferuntur. ut ÷ ip̃e possit ꝓd¬
eẽ patri naturali : abeo naturalia debi
t̾nio filii sui: uł si ip̃e fui̾t emanc iͣpatꝰ.
etiã pat̾no .ł ꝓ auo. simili modo pat̾rro
uł mat̾no. filium suum decłit in ad op¬
tiõem. in hoc casu qr in unã ꝑsõam cõ¬
currũt ⁊ taturalia ⁊ ad optioĩs iura:
manet siabile ius patris ad optiui: na
turali uinculo copulatum. ⁊ legitimo
ad optioĩs modo ⁊ strictum. ⁊ ad eu¬

Expanded text:
de inofficiosi querellam sive ad alias omnes successiones sive ab intestato sive ex testamento, quae liberis deferuntur, ut et ipse possit prodesse patri naturali et ab eo naturalia debitterno filii sui vel, si ipse fuerit emancipatus, etiam paterno, vel proavo simili modo paterno vel materno filium suum dederit in adoptiocurrunt et naturalia et adoptionis iura, manet stabile ius patris adoptivi, et naturali vinculo copulatum et legitimo adoptionis modo constrictum, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
tuum. in uicem legitime sobolis obti¬
nere. annuimꝰ uotis tuis sccłm ea q̃
ad notauimus.  cum ꝑ inde atq si ex
te ꝓgenitum adfitẽ naturae legitime¬
q. filii pre ꝑmittirrĩ.¬
S̾ Ndrogatioes eoꝵ qui sui uiris sũt.
nec in regia urbe nec in ꝓuincris. nisi
resc̾pto pͥncipali fieri ossũt.

Expanded text:
tuum cupis in vicem legitimae subolis obtinere, adnuimus votis tuis secundum ea, quae adnotavimus, et eum proinde atque ex te progenitum ad fidem naturalis legitimique filii habere permitti Adrogationes eorum, qui sui iuris sunt, nec in regia urbe nec in provinciis nisi ex rescripto principali fieri possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ꝑ emancipatiõem eĩ familia exẽptus
est. Ideo talem dubitatiõem cocrigen
extraneam ꝑsem̃. scãm. nira naturalis
patris mirume dissolui. s ita eũ ꝑma¬
nere quasi nõ fuisset malienã fami¬
liarr trãslatus cuni enĩ tanta fragili¬
tas est ad optioĩs. ut possit in ip̃o die. ⁊ fi¬
lius fieri. ⁊ extranens ꝑ en⁊incipatõe
in ueniri: quis patianir uira patris
naturał nexu diuino copulata lutib¬
rio de fraudari. cum inhoc casu  ꝯtra¬
dicendi filio ex iure ueteri datiłr li¬
centia. ⁊ inuitus transire ad aliam fa¬
miliam nõ cogitur¶Omĩa igitur s i¬

Expanded text:
quia per emancipationem eius familia exemptus est: ideo talem dubitationem et tale vextraneam personam factam iura naturalis patris minime dissolvi, sed ita eum permanere, quasi non fuisset in alienam familiam translatus. Cum enim tanta fragilitas est adoptionis, ut possit in ipso die et filius fieri et extraneus per emancipationem inveniri, quis patiatur iura patris naturalis nexu divino copulata ludibrio defraudari, cum in hoc casu et contradicendi filio ex iure vetere datur licentia et invitus transire ad aliam familiam non cogitur Omnia igitur,
Abbreviated transcription (Latin):
tris successioem. naturali quitẽ nolinta¬
atem quam forte habebat. Et iter al¬
iud uitium erat exortum. Si enĩ pot
patͥs naturał obiturti. pater ad optiuũ
ꝑ emancipatiõis modum uira ad opti¬
onis dissoluisset. nulla ei spes remane

Expanded text:
t successionem, naturalis quidem voluntaatem, quam forte habebat, et iterum aliud vitium erat exortum: si enim post patris naturalis obitum pater adoptivus per emancipationis modum iura adoptionis dissolvis
Abbreviated transcription (Latin):
or̃p Si lexͣ municipu ĩ niquo te pat̃
eimnicipauit: potestatẽ duũ ułris de¬
dit ut ⁊̃. p aliengene quẽ lideros suos
emancipare possint: id ꝙ apatre fcm̃
est. suam optinet firmitatem. libetoꝵ¬

Expanded text:
 Si lex municipii, in quo te pater emancipavit, potestatem duumviris dedit, ut etiam alienigenae liberos suos emancipare possint, id quod a patre factum est suam obtinet firmitatem. DIO
Abbreviated transcription (Latin):
turał soboł arrogare cesideras. siH ii
qui singuanis necessitiroine iungũ¬
iuidicio tuc. quã si ite emañcipatus
fuit. ei p̃beatur. suꝑ pairimonio
eĩ ydoneis fidei̾sorib datis. setiło pni¬
plico caue tur: ne sub copulande. co¬
opnoĩs obtentu. infacultates eĩ que

Expanded text:
turalis subolis adrogare desideras, si hi, qui sanguinis necessitudine iunguniudicio tuo, quam si a te emancipatus fuerit, ei praebeatur et super patrimonio eius idoneis fideiussoribus datis servo publico caveatur, ne sub copulandae adoptionis obtentu in facultates eius, quae
Abbreviated transcription (Latin):
li dertum iuiͣlm ẽẽ ꝓfitearis. nec ul¬
lam ydoncam camͣ prerib indidei̾s
it est ꝙ nõ liberos habes. intelligis
iuris auctoritatem desiterio tuo refr¬
agari.

Expanded text:
libertum tuum esse profitearis nec ullam idoneam causam precibus indideris, id est quod non liberos habes, intellegis iuris auctoritatem desiderio tuo refragari.
Abbreviated transcription (Latin):
spes totas extendat. ⁊ nõ patris natu¬
rał successioẽm molestare ꝯceclatur.
ꝓtẽgetur. eiq at quirat. que posannt
acquiri.: ꝓtẽẽ. ⁊ isei solus pat̾ in tel¬
ligatur quẽ lex feat: natura rõ cex¬
locum ẽẽ in hoc cisu in uenimꝰ. uoi
nullus cirtum uentiõis suspicio poreit
aliquã sibi uendicare licentia. nuta
⁊ ꝓauita affectõe. Hec omĩa resecantes.
¶s hec manere in tegra. rasi aius: S
auus emancipatum fecei̾t filium adop¬
tuium. Tũc enĩ necesse ẽ. iteꝵ ad pa¬
trem naturalem eum reuerti. cũ erriã¬
cipatioĩs inter uentii ad optio ĩ quã¬

Expanded text:
spes totas extendat et non patris naturalis successionem molestare concedatur, rotegetur, eique adquirat quae possunt adquiri et prodesse, et is ei solus pater intellegatur, quem lex fecit et natura non derlocum esse in hoc casu invenimus, ubi nullius circumventionis suspicio potest aliquam sibi vindicare licentiam, avita et proavita adfectione haec omnia resecante. 1c . Sed haec manere integra, nisi avus et proavus emancipatum fecerint filium adoptivum: tunc etenim necesse est iterum ad patrem naturalem eum reverti, cum emancipationis interventu adoptio in qua
Abbreviated transcription (Latin):
In ad optioem pat̾re in cui est po
ad optare nõ ꝓhibe̾tur. Nam sui uiris
arrogatio femine. Nisi ex nr̃o rescͥpioi
nurquam ꝓceclit.¬
d̾Nd optatum ucet ex beneficio nr̃o
emancipatiõe sollẽpni. seꝑare a fami¬
fimilias ꝯstituti apatrib naturalibus
aliis dantur. antiq sapientie ĩ cioit q̃¬
dan⁊ dubitatio. si oportet talem filium
si p̃teritus anaturali patre fuerat. ha¬
bere ꝯtea eius testam̃tum de inofficio¬
so actic̃em. quã papiniañ quitẽ negat.
paułꝰ aũt sire effectu deceliq martim̾

Expanded text:
In adoptionem patre, in cuius est padoptare non prohibetur. Nam sui iuris adrogatio feminae nisi ex nostro rescripto numquam proceditdoptatum, licet ex beneficio nostro, emancipatione sollemni separare famifamilias constituti a patribus naturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si oportet talem filium, si praeteritus a naturali patre fuerat, habere contra eius testamentum de inofficioso actionem quam Papinianus quidem negat, Paulus autem sine effectu derelinquit
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑ Si filius tuus in potetie tua
est. rẽs. ioquisitas tibi alienare tĩos
tuit. quem si pietatem patri debita:
nõ agnoscit. castigare uire patrie po¬
testatis nõ. ꝓhiberis. arnore remeclio
usurussi in pari ꝯ tum᷑atia ꝑ ieuernũt.
eumq p̃adi ꝓ uincie oblaturui dict¬
uro sententiam quãtu qq̃ dici uol¬
ueris.

Expanded text:
 Si filius tuus in potestate tua est, res adquisitas tibi alienare non potuit: quem, si pietatem patri debitam non agnoscit, castigare iure patriae potestatis non prohiberis, artiore remedio usurus, si in pari contumacia perseveraverit, eumque praesidi provinciae oblaturus dicturo sententiam, quam tu quoque dici volueris.
Abbreviated transcription (Latin):
d Abdicͤatio que greco more at a¬
lienandos liberos usurpabatur ⁊ apo¬
ce qͣxii dicebatur: romanis legibꝰ nõ¬
S̾ Si maritus tuus licet militaris ĩ
patriaᷤ potestite ꝯstiturus filurm legni¬
mnis suscepit nuptiis.: eum in potestate
aui ꝑseuerasse nõ ambigͣitur.
S Libertos exemplo ingrnuoꝵ fibi¬
os suos post lideriatem ex lignimis nu¬
puis natos. inpotest ie hre non est
ꝗuibitum.
et fiłium neg.are cuiquã esse
libm . senatus ꝯ suͣlta de partu agno¬
scendo. ac denuntiata penͣa. nt̃ pre¬
uldicium eclicto ꝑpetuo ꝓpositum
⁊ remelium alim̃toꝵ apud ꝓ̃siden
maior irimio peti noĩe eiu toͣnst a
impetisum est. ut patrib quib ius
uite inliberos necisq potestas obim
or̃p Hii qui in aliena sũt potestate.
uxta ii cuule nõ nsi apd̃ eum. ap̃
em plena legis actid̾ est ao ꝯpiari

Expanded text:
 Abdicatio, quae Graeco more ad alienandos liberos usurpabatur et apoceryxis dicebatur, Romanis legibus no. Si maritus tuus, licet militans, in patria potestate constitutus filium legitimis suscepit nuptiis, eum in potestate avi perseverasse non ambigitur. s . Libertos exemplo ingenuorum filios suos post libertatem ex legitimis nuptiis natos in potestate habere non est prohibitum.ec filium negare cuiquam esse liberum senatus consulta de partu agnoscendo ac denuntiata poena, item praeiudicium edicto perpetuo propositum et remedium alimentorum apud praesidem maiori trimimpensum est, ut patribus, quibus ius vitae in liberos necisque potestas olim . Hi, qui in aliena sunt potestate, iuxta ius civile non nisi apud eum, apud quem plena legis actio est, adoptari
Abbreviated transcription (Latin):
Si fundum sciens alienũ nłob¬
ligatum ꝯ ꝑauit arthe nocles.⁊ nec
quicquã de eiuctiõe ꝯ uenit. ꝙ eo no¬
p̃ ħam si ignorans. desiderio tuo iuris
eẽ nõ ambĩgitur. si igitur uobis ꝓ¬
pter rei ꝓͥetatem itiota fui̾t q̃stio. tã
ꝓͥis quam uenditoris tefensioĩso uti
poteritis.
rib quondã frĩs tui mater tua deciit.
his q̃ in eoꝵ uicem accepit. postea quã
ad defensioẽm fui̾t de nuntiatũ.ł cũ
eoꝵ nõ habeͣt faculiat̾em ectis: quã¬
ti int̾̃ est eos ꝯueniri posse rationis ẽ.
d Non exoͣo ꝙ duplum ꝗ amatre
tua mancirium ꝯpauit euictionis
noĩe stipulatus est. aliene rei sciẽtia
cõniticitur. nec opinio eiꝰ exhoc lecli¬
tur. ut male fidei emptor estimetur
aliis itaq hoc indiciis si uis ꝓbare dẽ¬
Herecleni fi dei nissorisbes
rebrum ꝓ quib defunctus apd̾ ẽpto¬
rent int̾cesserat. ꝓuentitore. fcm̃ eiꝰ
cui successit ex sua ꝑsõa dnĩum uenti¬
care nõ impeclit. sciłic enictioĩs causa

Expanded text:
Si fundum sciens alienum vel obligatum comparavit athenocles nec quicquam de evictione convenit, quod eo no nam si ignorans, desiderio tuo iuris esse non ambigitur. si igitur vobis propter rei proprietatem mota fuerit quaestio, tam propriis quam venditoris defensionibus uti poteritis. ribus quondam fratris tui mater tua dedit, his, quae in eorum vicem accepit, posteaquam ad defensionem fuerit denuntiatum, vel cum eorum non haberet facultatem, evictis quanti interest e Non ex eo, quod duplam qui a matre tua mancipium comparavit evictionis nomine stipulatus est, alienae rei scientia convincitur, nec opinio eius ex hoc laeditur , ut malae fidei emptor existimetur. Aliis itaque hoc indiciis, si vis, probare deHeredem fideiussoris rerum, pro quibus defunctus apud emptorem intercesserat pro venditore, factum eius cui successit ex sua persona dominium vindicare non impedit, scilicet evictionis causa
Abbreviated transcription (Latin):
tor m̃s uendidit: eiuctio nõ dͥ ebetur
qr ⁊ pͥuatus creclitor eodẽ uire utitue.
nisi noĩatim hoc repmnissum apͥuam
crechtoris Nucrilit᷑. emptori nõ uista fi¬
Ici uoĩe mouetut ꝯ trouersia. Siue
intirmier qm utiq hec prãre debet.¬

Expanded text:
tor meus vendidit, evictio non debetur, quia et privatus creditor eodem iure utitur, nisi nominatim hoc repromissum a creditoris successit, emptori non iusta fisci nomine movetur controversia, sive infirmior, q
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ S i trecditrice uurt pignoris fun¬
p̃dus ita demũ petitioen ad uersus cre¬
ditricem hr̃e uire potes. sie cũ uendi
malo cum sciret prudensq eẽt rem si¬
ne uitio nõ eẽ eam patri tuo cui successi¬
sti uenundeclit. Nam sicut genꝰ huuis¬
moĩ ꝯtractus iriscium creclitorm uin¬
culo eiuctionis nõ adstringit. ita eũ
qui fraudem admiserit uł decepit
op̃ S ifilium tuum inpotestate di
dixe te debeit. cum oui passuĩ sis ut pa¬
tris familias res eiꝰ agi ꝑ eos qui testam̃¬
to matris tutores nõi mn fuerũt.

Expanded text:
 Si a creditrice iure pignoris funpraediis ita demum petitionem adversus creditricem habere iure potes, si, cum vendidmalo, cum sciret prudensque esset rem sine vitio non esse, eam patri tuo, cui successisti, venumdedit. Nam sicut genus eiusmodi contractus inscium creditorem vinculo evictionis non adstringit, ita eum, qui fraudem admisit vel decepit,  Si filium tuum in potestate tua dire te debeat, cum diu passus sis ut patris familias rem eius agi per eos, qui testamento matris tutores nominati fuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ic intelictis etatẽ nemnẽ
excusari consfet. matritũ que filii
tugo⁊̃ etatis lubrico lapsa ñ petñt.
eoꝵ mimine dnegn successieẽm ꝯ¬
uenit. cũ ħ nmaiorib manib tan¬
minoꝵ tenẽt. siusucapiõe dñiũ ac¬

Expanded text:
in delictis aetate neminem excusari constet, matri tamen, quae filiis tutorem aetatis lubrico lapsa non petiit, eorum minime denegari successionem convenit, cum hoc in maioribus matribus tanminorum tenent, si usucapione dominium a
Abbreviated transcription (Latin):
ue intp̃r si ue ĩ aliis ꝯuentioĩb: ea ob¬
seruari. ꝓ quib int creclitorẽ ⁊ debit¬
orem ꝯ uentutti ẽ ¶Sin aũt nulla
pactio int̾cesserit. licentia dabit᷑ fenie¬
ratori ex tenuntiatione uł ex stña iu¬
eam maliũt. ⁊ necessarium fiat creclito¬
ri. saltem sibi eam iure dñii possidere.
in huiꝰmoĩ casib causam eẽ obseruadã
censem̃. ut siue p̃sens sit debitor denũ¬
tiatio ei sciłic post brenniu mittatur.
petat. ⁊ iudicem certiorare festinet. qua¬
tenꝰ ille requisiẽrit eũ. certo tp̃r super
hoc ab eo statuento. ut fiat debitori n¬
manifestũ ꝑ apparitioẽm iudicis ꝙ acre¬
ditore petitum est. ⁊ certũ tp̃c statua¬
tur intra ꝙ ⁊ si fui̾t inuentus debet ꝗ
pecuĩas creditas accepit debuũ offerre.

Expanded text:
in aliis conventionibus ea observari, pro quibus inter creditorem et debitorem conventum est. Sin autem nulla pactio intercesserit, licentia dabitur feneratori ex denuntiatione vel ex sententia iueam maluerit, ut necessarium fiat creditori saltem sibi eam iure dominii possidere, in huiusmodi casibus causam esse observandam censemus, ut, sive praesens sit debitor, denuntiatio ei scilicet post biennium mittatur, petat et iudicem certiorare festinet, quatenus ille eum requisierit, certo tempore super hoc ab eo statuendo, ut fiat debitori manifestum per apparationem iudicis, quod a creditore petitum est, et certum tempus statuatur, intra quod et, si fuerit inventus, debet qui pecunias creditas accepit deb
Abbreviated transcription (Latin):
criius tsrahertn pͤignora fuit. coło
malo funtũ undrdisse. quarmi tua ĩ¬
tre est restituere tibi euntẽ crecuto¬
rem iubebit. Qr si tebonis credito¬
ris ꝯ dẽpnari solui pecunia nõ potiuit.
ꝓbatum fui̾t emptore miala tide e
emisse offerente te pecũam cu usuis
quanti funt̾ uenit. restituere tibi fũ¬
dum cum fructib male fidei ẽp̃torem
s N iuxor tua p̃sidi ꝓbaũt cũ aure¬
os .Xxx. dederet sernos suos amplioris p̃¬
disse. eumq soluento nõ fuisse. iubebit
emptore aecepto p̃tio restitue̾ seruos

Expanded text:
cui ius distrahendi pignora fuit, dolo malo fundum vendidisse, quanti tua interest restituere tibi eundem creditorem iubebit. Quod si de bonis creditoris condemnati solvi pecunia non potuerit et probatum fuerit emptorem mala fide emisse, offerenti pecuniam cum usuris, quanti fundus veniit, restituere tibi fundum cum fructibus malae fidei empto. Si uxor tua praesidi probaverit, cum aureos triginta deberet, servos suos amplioris predisse eumque solvendo non fuisse, iubebit emptores recepto pretio restituere servos
Abbreviated transcription (Latin):
actioem quitẽ ꝑsonalem biti uel¬
inter eos ex lege. duotecim accep¬
insositum unicuique teneri.
m̃p. Actio quitẽ ꝑ soaił mnter ut̃leo
ꝓ singłis pornõĩb qͣsita imditur᷑ pi¬
gnoris aũt iure multis obligatis reb
quas duisi possident. cum eius rei uend¬
icatio nõ ꝑsoãmi obliget. s rem sequit᷑.
qui possident tenentes nõ ꝓ modo sin

Expanded text:
actionem quidem personalem inter eos ex lege duodecim in solidum unicuique teneri.. Actio quidem personalis inter heredes pro singulis portionibus quaesita scinditur, pignoris autem iure multis obligatis rebus, quas diversi possident, cum eius vindicatio non personam obliget, sed rem sequitur, qui possident tenentes non pro modo sin
Abbreviated transcription (Latin):
nit spãłr pignorib acrelitore maiore
quã ei tebebatur p̃tio distractit licet ex eo
furtous ꝯparatus sit. nõ suꝑhot urem.
s ĩ ꝑsõãm. idẽ pignoratitia de suꝑfluo
ꝯpetit actio dbitoes iuditõe pigꝵ ĩpe
op̃ Si sunt qui emere preclia nbi d̾ne
obligata uelint. nõ impecliunt᷑ scͥpturaꝑ
testam̃ti. qua ꝯ plexus est debitor milla
ase p̃dia uenuntari. ⁊ penam adidit ut
fisci fietent. Nec enuĩ potuisse eũ hiũ moĩ
lege ius creclitoris fatere deteriꝰ manife¬
stum est.¬
op̃ Debitoris denunnatio qui creclitoĩ
suo ne sibi rem pigͦti obligatã distrabat.
ita demu efficax est. si umu̾su tã sortis
quã usuraꝵ offerat debitũ creditori eas
nõ accipiente. ydonea fide ꝓbatõis ita ut
oportet tẽpositum ostendat. Nãsi uł mo¬
dicum de sorte uł usuris in debito ꝑsene¬
ret. distractio rei obligate nõ p̾ot̃ impe¬
tiri. Peq earõe emptor tam ⁊ si sciat
in t̾positam a debitore creclitori de nunti¬

Expanded text:
iter, pignoribus a creditore maiore quam ei debebatur pretio distractis, licet ex eo fundus comparatus sit, non super hoc in rem, sed in personam, id est pigneraticia, de superfluo competit actio. DI Si sunt, qui emere praedia tibi obligata velint, non impediuntur scriptura testamenti, qua complexus est debitor nulla a se praedia venumdari et poenam addidit , ut fisci fierent. Nec enim potuisse eum huiusmodi lege ius creditoris facere deterius manifestum est Debitoris denuntiatio, qui creditori suo, ne sibi rem pignori obligatam distrahat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum offerat debitum creditori eoque non accipiente idonea fide probationis ita ut oportet depositum ostendat. Nam si vel modicum de sorte vel usuris in debito perseveret, distractio rei obligatae non potest impediri, neque ea ratione emptor, tametsi sciat interpositam a debitore creditori denunti
Abbreviated transcription (Latin):
tã o̾misisse ꝯstici̾t fruc manum¬
pierans scientes omiseri̾t ex hr̃edi ¬
tate aut reꝵ distracraꝵ uł adebitori¬
bꝰ acepte peciu̾e post motã litẽ bõꝵ
usuras inferat᷑ ꝙ infnictibꝰ quoq
laũ hr̃e quos ĩ p̃cliis hrẽdiraruis i¬
uẽtos aut exinde ꝑceptos uendi¬
derit ꝓculdubio ẽ aisuras aũr seĩ¬
ses dependere sans est.

Expanded text:
tam omisisse constitit, frucpietatis scientes omiserint. Ex hereditate autem rerum distractarum vel a debitoribus acceptae pecuniae post motam litem bonorum usuras inferant. Quod in fructibus quoque locum habere, quos in praediis hereditariis inventos aut exinde perceptos vendiderint, procul dubio est. Vsuras autem semisses dependere satis est.
Abbreviated transcription (Latin):
tia ꝑfidis hominb pͥasim disfinitio¬
nes itdicu elutere sc̃issimo arbitrio
huiꝰ moĩ rem censemꝰ ẽẽ ꝯponendas
Si ig̾ int̾ actorẽ ⁊ reum nec nõ ⁊ ipo
iudioe fui̾t ꝯcessu. ut cu sacram̃ti
religiõe lis ꝓceclat.⁊ ipĩ quide litigi¬
tores scͥptis hoc suis manib ł ꝑpub¬
inactis ꝓͥa uoce de posuerint ꝙ satra¬
m̃tis p̾stitis arbiter electus ẽ. hoc ⁊̃
tro quitẽ nichil tale fu̾it łꝯpositũ
u scͥpͣtu. ips aũt partes litteris ħ ma¬
ni festaui̾nt ꝙ iuram̃ti nexib se illi

Expanded text:
tia perfidis hominibus passim definitiones iudicum eludere, sanctissimo arbitrio et huiusmodi rem censemus esse componendam. Si igitur inter actorem et reum nec non et ipsum iudicem fuerit consensum, ut cum sacramenti religione lis procedat, et ipsi quidem litigatores scriptis hoc suis manibus vel per pubin actis propria voce deposuerint, quod sacramentis praestitis arbiter electus est, hoc ettro quidem nihil tale fuerit vel compositum vel scriptum, ipsae autem partes litteris hoc manifes
Abbreviated transcription (Latin):
yp. Arbitroꝵ ex
ꝯꝓmissa sententie pnõ obtẽꝑans uͥ so¬
des i euitens: rã ec  qui arbitrati
sũt intercessit. adu̾sui filiam tuã ⁊ige̾¬
tem extipłatũ exceptiõe doli mali uti
poteris. s extoli clausula q̃ ꝯ ꝓmissi
stipulatiõi subici solet. filiam tuã ꝯ¬
uenure nõ uetaberio¬

Expanded text:
. Arbitrorum ex compromisso sententiae non obtemperans, si sordes vel evidens gratia eorum qui arbitrati sunt intercessit, adversus filiam tuam agentem ex stipulatu exceptione doli mali uti poteris. Sed et ex doli clausula, quae compromissi stipulationi subici solet, filiam tuam convenire non vetaberi
Abbreviated transcription (Latin):
S ilie cuĩ nomine pater
iudiciu ꝓbetur. ꝑ arbitriu
diuidende hereclitatis p̃cipuas
ad iudicari. sepe rescͥptum est.
his itaꝙ᷑. si patri successisti. q̃
noĩe tuo queclam ꝯparasse di¬
tis. adu̾sus sororẽ tua aprid p̃¬
sidẽ ꝓuincie si res inregra est.
uti potes. ¶ In ꝯmuni aũ
hereclitate. quin sũptus ab
uno facti bona fide familie¬

Expanded text:
nomine res iudicium probetur, per arbitrium dividendae hereditatis praecipuas adiudicari saepe rescriptum est. his itaque, si patri successisti, quem nomine tuo quaedam comparasse dicis, adversus sororem tuam apud praesidem provinciae, si res integra est, uti potes. In communi autem hereditate quin sumptus ab uno facti bona fide famili
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ilii patris testam̃tum
rescindendi. si hoc inofficisu
ꝓbare nõ possũt. nullam hñt
facultatem . S ⁊ si tã circa te¬
stam̃tu. quã enia codicillos⁊
rata sit. licet ei ab intestato
fui̾t successu exsenatus ꝯ sul¬
io retentioĩs modo seruato fa¬
milie herciscunde iudicio ad̾di

Expanded text:
. Filii patris testamentum rescindendi, si hoc inofficiosum probare non possunt, nullam habent facultatem. sed si tam circa testamentum quam etiam codicillos irata sit, licet intestato ei fuerit successum, ex senatus consulto retentionis modo servato familiae erciscund
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Co heredib diuisioem. ĩ¬
ter se facientib uiri absentis
⁊ ignorantis minime de rogari
ac ꝓ induuso portioẽm ea q̃ it᷑¬
itio eiꝰ ip̃i fuit. iom̃ib ꝯmu¬
nib reb retin̾e eum c̃ cissimũ

Expanded text:
 Coheredibus divisionem inter se facientibus iuri absentis et ignorantis minime derogari ac pro indiviso portionem eum, quae initio ipsius fuit, in omnibus communibus rebus retinere certissimum
Abbreviated transcription (Latin):
S Incerti iuris nõ est. ĩ fa¬
milie hertiscunde utdicio. eaꝵ
etia reꝵ quas ex coherelibis
quidam d̾ ꝯ munib ab sũpser̃.
ł deterioe̾s fecerũt. rationẽ hab¬
endam ẽẽ. eiꝰq rei ceteris prestã¬
dam in dẽpnitatem.

Expanded text:
 Incerti iuris non est in familiae erciscundae iudicio earum etiam rerum, quas ex coheredibus quidam de communibus absumpserunt vel deteriores fecerunt, rationem habendam eiusque rei ceteris praestandam indemnitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tisti liłatioem. qͣuẽ ignaꝵetatis tu
e fuisse. tã offem̃ tutele. ꝗͣ sangͥuis
ꝓxmmuras arguit. sinec dñ statum̃
t̃ps excesẜit ex cã ĩ ĩ. d restitutionis h¬
eredes eiuis ꝯuenire potes. pua¬

Expanded text:
tisti liberationem, quem ignarum aetatis tuae non fuisse tam officium tutelae quam sanguinis proximitas arguit, si necdum statutum tempus excessit, ex causa in integrum restitutionis heredes eius convenire potes.
Abbreviated transcription (Latin):
ad eam rispicientes gnale regulam
sic ainitio ẽẽ plaram accipimꝰ. eñ¬
igitur bona fice possessor denuni co
a seruo fuerĩt passi  ipr adusu ue¬
rum domimĩ nõ ħł actionẽ. scũm
regula dicentem: qui ht ad u̾s: aliu
furti actione. ip̃e ea teneri nõ potͣ
¶ui aũt de unatꝰ in seru entione
gillłe aput ueꝵ comirn iuerit ĩ uẽ

Expanded text:
ad eam respicientes generalem regulam sic ab initio esse prolatam accipimgitur bona fide possessor domini coga servo fuerint passi, et ipse adversus verum dominum non habet actionem secundum regulam dicentem: qui habet adversus alium furti actionem, ipse ea teneri non potest. Sin autem desinat in servi retentione et ille ap
Abbreviated transcription (Latin):
sꝰquã bona fite rossessoris retentiõez
ex cesserit. nec du apd uer roraim̃i
facͥtus est ¶Sic iteꝵ regule gnãliᷤ
casus euenit ⁊ ꝯsentaneus qui enĩ
habet tũt furti actionẽ adu̾s do¬
minu ip̃e ab aliis teneri furn at¬
tione nõ põt̃. ⁊ sit ex tp̃r omĩb di¬
screris uetustissima dubitatio nr̃e
ferlereꝯquiescat ⁊ bona fideposse¬
lłor in parte certi tẽporis. hãt¬

Expanded text:
postquam bona fide possessoris retentionem excesserit necdum apud verum dominum factus Et sic iterum regulae generali casus evenit consentaneus: qui enim habet tunc furti actionem adversus dominum, ipse aliis teneri furti actione non potest. Sic ex tempore omnibus discretis vetustissima dubitatio nostro foedere conquiescat et bona fide possessor in parte certa temporis et
Abbreviated transcription (Latin):
ti actionẽ nꝯtilem reciede¬
cerni. Gunt au bona sice possesseat
furti noĩe quod passus ẽ. noxiles ac¬
tioes ꝯtra cominu habere posse. qͣn
possessione ⁊ ꝓhis reb pisle eui ad u¬
sus cominu hr̃e actionẽ. nõ ilinta

Expanded text:
ti actionem noxalem recte decerni: tunc autem bona fide possessorem furti nomine, quod passus est, noxalem actionem contra dominum habere posse, quando possessione: et pro his rebus posse eum adversus dominum habere ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃r S i quã petunia tibi aliberto
tuo ex uenditiõe oꝑaꝵ deberi ꝓbaue¬
ris. restitui tibi aliberto tuo preses
uibebit. ex hoc enĩ libera testam̃ti
factionẽ libertus habert u̾ mioto si ñ
honerande libertatis grã emissam
ꝯmissi manumisit oꝑas ĩ positas pe¬
eum añ manumisit quã dies fidei:¬
ꝯ misse libertatis existeret. St ni¬
si ei honore patronis debitu exibu¬
erit adeĩt ꝯpetentẽ: iuͣtiecm ꝓ mͦ
nt pere licet qua uis si indicte oꝑe
p̾stite nõ sint. adpctunie exactiõe

Expanded text:
 Si quam pecuniam tibi a liberto tuo ex venditione operarum deberi probaveris, restitui tibi a liberto tuo praeses iubebit  ex hoc enim liberam testamenti factionem onerandae libertatis gratia emissam ommissi manumisit, operas impositas peeum ante manumisit, quam dies fideicommissae libertatis existeret. sed nisi ei honorem patronis debitum exhibuerit, adeat competentem iudicem accipere licet, quamvis, si indictae operae praestitae non sint, ad pecuniae exactione