comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eccłe. edilbaldo rege merciorum .xi. agente
et maxime gentis anglorum ꝓut ex
litteris antiquorum uel ex traditõne
ssiaiorum uel ex mea cognitione ipse scire po¬
tui domino inuante digessi. beda famulus
xͥ & pb̃i: monasteru beatorum apłorum pet̾
& pauli quod ẽ aduure muda & ingiruum.
sum educandus reuerentissimo ab̃bi bene¬
dicto ac dem̃ ceolfrido. cunctumq exeo tpͣ
uitȩ ineiuidem monastũ habitatione ꝑageus:
omuem meditandis scripturis oꝑam dedi:
atq int̾ obseruantiam discipline regłaris
& cotidianam cantandi in ȩccła curam. semper
ant discere. aut docere aut scribere dulce ha¬
bni. Nonodecimo autem uite mee anno
diaconatum:
tricesimo
gradum
tati. ex opusculis uenerabilium patrum breuit᷑
annotare. siue etiam ad formani sensus & interpre¬
& uasais eius ac uestib sacerdotum libros .iiii. In
sicut ⁊ͣc libros .ii. Item in regũ librum .xxx. ques¬
In librum bĩ prĩs chobie ex planationis allegori

Expanded text:
esiae, Aedilbaldo rege Merciorum quintum deciet maxime gentis Anglorum, prout vel ex litteris antiquorum, vel ex traditione majorum, vel ex mea ipse cognitione scire potui, Domino adjuvante digessi Baeda famuluset presbyter monasterii beatorum apostolorum Petri et Pauli, quod est ad Uiuraemuda et Ingyruum. sum educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde Chelfrido; cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem monasterii habitatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi, atque inter observantiam disciplinae regularis, et quotidianam cantandi in ecclesia curam, semper aut discere, aut docere, aut scribere, dulce habui. Nonodecimo autem vitae meae anno diaconatum, tricesimo gradum tati ex opusculis venerabilium patrum breviter haec annotare, siet vasis ejus, ac vestibus sacerdotum libros quatuor; onis sicut et caetera, libros II. Item in Regum librum XXX quaesIn librum beati Patris Tobiae, explanationis allegoric
Abbreviated transcription (Latin):
sic: ñ adorabis ea neq coles. Quibꝰ uerbis aꝑte de¬
clarat᷑ qͦo illȩ similitudines fieri ꝓhibent᷑ ab hoĩbꝰ
quȩ in uenerationẽ dõis alienoꝵ facere solent im¬
pii: quȩq ad colendũ atq adorandũ gentilitas erra¬
bunda repperit. Cȩcerũ ut reor. similit̾ hȩc fieri
in qͦ nomen & imaginẽ cesaris expressã ẽẽ. dice¬
bant. ne qͣquã responderet. reddite quȩ st̃ cesaris
cesari. & quȩ st̃ dĩ dõ. sed pociꝰ eoꝵ corrigeret erro¬
rem dicens. Non licet uobis in ꝑcussura auri ur̃i
imaginẽ facere cesaris. quia talẽ sculpturã lex di¬
uina ꝓhibet ẽẽ: nanq locus ut ostenso sibi nomisma¬
te census boc diceret. si in eo cesaris unago causa ido¬
lacriȩ. & ñ ad indiciũ magis regiȩ pocestatis ẽẽt. defor¬
mata:
Capłm.xx. e basibus decem ⁊ luteribus.

Expanded text:
sit: Non adorabis ea, neque coles. Quibus verbis aperte declaratur, quod illae similitudines fieri prohibentur ab omnibus, quas in veneratione deorum alienorum facere solent impii, quasque ad colendum atque adorandum gentilitas errabunda reperit. Caeterum simpliciter haec fieri,in quo nomen et imaginem Caesaris expressam esse dicebant, nequaquam ita responderet: Reddite ergo quae sunt Caesaris, Caesari, et quae sunt Dei, Deo ; sed potius eorum corrigeret errorem, dicens: Non licet vobis percussura auri vestri imaginem facere Caesari, quia talem sculpturam lex divina prohibet esse; neque locutus ostenso sibi numismate census hoc diceret, si in eo Caesaris imago causa idololatriae, et non ad judicium magis regiae potestatis esset deformata. CAPUT XX. De basibus decem et luteribus.
Abbreviated transcription (Latin):
tis auctore mirabilit̾ triũphauit:. cũ hoꝵs aspectꝰ mul
tũ sepe cõpunctionis soleat prestare contuentibꝰ. & eis
quoq qͥ litteras ignorant. quasi uiuã dñicȩ historiȩ
pandere lectionẽ. Nam & pictura grece. Zagraphia
id est uiua scriptura uocat᷑. Si licuit duo decĩ boues
ȩneos facere qͥ mare suꝑpositũ ferentes. qͣtuor mũdi
plagas t̾rȩ respicerent: qͥd ꝓhibet duodecĩ apłospi
eos in noĩe patͥs & filii & sp̃s sc̃i. uiua ut ita dixerĩ
pre oculis omiũ designari scriptura: Si eidẽ legi c̃-

Expanded text:
tis auctore mirabiliter triumphavit, cum horum aspectus saepe tis auctore mirabiliter triumphavit, cum horum aspectus saepe multum compunctionis soleat praestare contuentibus, et eis quoque qui litteras ignorant, quasi vivam dominicae Historiae pandere lectionem? Nam pictura Graece ζωγραφία, id est, viva scriptura vocatur. Si licuit duodecim boves aeneos facere, qui mare superpositum ferentes quatuor mundi plagas terni respicerent, quid prohibet duodecim apostoloeos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti; viva, ut ita dixerim, prae oculis omniu
Abbreviated transcription (Latin):
putarent. si uel Salomonis opꝰ ad memoriã reuocas¬
sent: qui & in tẽplo intꝰ palmas fecit. & cherubim cũ
uariis cȩlaturis in colũnis illiꝰ. malogranata & rete.
in mari quoq: hoc eneo. duodetĩ boues. & sculpturas
histriatas. Sed & in basibꝰ luterũ sic̃ in sequentibꝰ le¬
git᷑. leones cũ bobꝰ. palmas. axes. & rotas cũ cherubim.
& uario picturarũ genere fecit. Uel certe si ipsiꝰ cor¬
si oꝑa c̃siderassent. qͥ iubente dño & cherubim priꝰ
in ꝓpiciatorio. & postea serpentẽ fecit ȩneũ in he¬
remo: cuiꝰ incuitu populus aferoꝵs serpentiũ uene-¬
nis saluaret᷑. Si enĩ licebat serpentẽ exaltari ȩne-¬
um in ligno. quẽ aspicientes filii isrł uiuerent: cur
non liceat exaltationẽ dñi saluatoris in cruce qua
mortẽ uicit ad memoriã fidelibꝰ depingendo rediici.
uel alia eiꝰ miracula & sanationes qͥbꝰ de eodẽ mor¬

Expanded text:
putarent, si vel Salomonis opus ad memoriam revocasputarent, si vel Salomonis opus ad memoriam revocassent, qui et in templo intus palmas fecit, et cherubin cum variis caelaturis; in columnis illius mala granata et retiacula, in mari quoque hoc aeneo duodecim boves, et sculpturas histriatas, sed et in basibus luterum, ut in sequentibus legitur, leones cum bobus, palmas, axes, et rotas, cum cherubin et vario picturarum genere fecit; vel certe ipsius Moysi opera considerassent, qui, jubente Domino, et cherubin prius in propitiatorio, et postea serpentem fecit aeneum in eremo, cujus intuitu populus a ferorum serpentium veneno salvaretur. Si enim licebat serpentem exaltari aeneum in ligno, quem aspicientes filii Israel viverent, cur non licet exaltationem Domini Salvatoris in cruce, qua mortem vicit, ad memoriam fidelibus depingendo reduci, vel alia ejus miracula et sanationes, quibus de eodem mor
Abbreviated transcription (Latin):
phi ad mensurã ꝑtinet uariarũ frugũ: tritici. or¬
dei. leguminũ. Batꝰ uͦ est in speciebꝰ liquidis. umo. o¬
leoq staq batꝰ quȩ certȩ normȩ m̃sura est. oꝑa de-¬
signat ȩquitatis & iustitiȩ: quibꝰ hi qͥ in remissionem
peccators baptiz ant᷑ necesse babent institui. Bat̃q
capiebat mille: cũ aqua baptismatis plebẽ iudeoꝵ
abluens. ad regnũ celeste transmisit. Recipiebat &
aliꝰ mille: cũ ęciã turbas nationũ eodẽ fonte renatas.
& oꝑibꝰ iusticiȩ confirmatas. eiꝰdẽ regni ꝑennis fecit
esse participes. Notandũ sane hoc in loco. qͥa st̃ qui
putant lege dĩ ꝓbibitũ. ne uel hominũ. uel. qͦrslibet
animaliũ. siue rerũ similitudines sculpamꝰ aut de-
logo legis dixerit ñ facies tͥ sculptile neq omẽm simi¬
litudinẽ quȩ est in celis desuꝑ. & quȩ in t̾ris deorsũ:
nec eoꝵ quȩ st̃ in aquis sub t̾ra. Qui neqͣquã hoc

Expanded text:
phi ad mensuram pertinet variarum frugum, tritici, horphi ad mensuram pertinet variarum frugum, tritici, hordei, leguminum. Batus vero est in speciebus liquidis, vino, oleo, aqua. Itaque Batus, quia certae norma mensurae est, opera designat aequitatis et justitiae, quibus hi qui in remissionem peccatorum baptizantur, necesse habent institui. Batosque mille capiebat mare, cum aqua baptismatis plebem Judaeorum abluens, ad regnum coeleste transmisit. Recipiebat et alios mille, cum etiam turbas nationum eodem fonte renatas, et operibus justitiae confirmatas, ejusdem regni perennis fecit esse participes. Notandum sane hoc in loco, quia sunt qui putant lege Dei prohibitum, ne vel hominum, vel quorumlibet animalium, sive rerum similitudines sculpamus, aut depilogo legis dixerit: Non facias tibi sculptile, neque omnem similitudinem, quae est in coelo desuper, et quae in terra deorsum, nec eorum quae sunt in aquis sub terra . Qui nequaquam hoc
Abbreviated transcription (Latin):
non st̃ ex hoc ouili: & illas oportet me adduc̾e.
& uocẽ meã audient: & fiet unũ ouile & unꝰ pal¬
tor. Quod in hoc quoq mari tpice figͤ᷑abat᷑. Nam
subdit᷑. Duo milia batos capiebat. Millenariꝰ nãq
numerꝰ ꝓ significatione ꝑfectionis solet poni in scͥ¬
pturis: quia nimirũ denariũ numerũ quadratũ
solidũ facit. Decẽ qͥppe d̾cies ducca. centũ faciunt. Qͦ
uidelicet figura iã quadrata. sed adhuc plena ñ ẽ.
Uerũ ut in alcitudinẽ surgat. & solida efficiatur:
multiplica centũ ꝑ decẽ. & fiunt mille. Quo ꝓfec-
to numero stabiles & insuꝑ stabiles. & uelut con¬
quadrata iustoꝵ conscientia designat᷑. Qͦcunq
enim uerteris quadratũ: stabit. Sic & anima e¬
lectoꝵ nullo tẽptationũ occursu. nouit astatu suȩ
rectitudinis inclinari. Batus aũt hebreors m̃sura
est: quã ipsi batũ nominant. habens modios tres.
Ipsa est & oephi. quã illi & epha nuncupant. sed oe¬

Expanded text:
non sunt ex hoc ovili; et illas oportet me adducere, et vocem meam audient, et fiet unum ovile et unus pastor : quod in hoc quoque mari typice figurabatur: nam subditur: Duo millia batos capiebat. Millenarius namque numerus pro significatione perfectionis solet poni in Scriptsolidum facit. Decem quippe decies ducta centum faciunt. Quae videlicet figura jam quadrata, sed adhuc plana est, verum in altitudinem surgat, et solida efficiatur. Muto numero stabilis et insuperabilis et velut conquadrata justorum conscientia designatur; quocunque enim verteris quadratum, stabit. Sic et animus electorum nullo tentationum occursu novit a statu suae certitudinis inclinari. Batus autem Hebraeorum mensura est, quam ipsi Bath nominant, habens modios tres. Ipsa est ephi, quod illi epha nuncupant. Sed e
Abbreviated transcription (Latin):
torias sc̃oꝵ ac martrrũ xp̃i sculpamꝰ siue pingamꝰ
in tabulis: qͥ ꝑ custodiã diuinȩ legis. ad głiã meruert̃
ȩternȩ retributionis attingere: Uerũ si diligentius
uerba legis attendamꝰ forte parebit ñ int̾dictũ ima-¬
gines rerũ aut animaliĩ facere: sed uȩc idolatrie gr̃a
facere omĩmodis ẽẽ. ꝓhibitũ. Deniq dicturꝰ in mon-¬

Expanded text:
i sculpamus, sive pingamus in tabulis, qui per custodiam divinae legis ad gloriam meruerunt aeternae retributionis attingere? Verum si diligentius verba legis attendamus, forte parebit non interdictum imagines rerum ac animalium facere, sed haec idololatriae gratia facere omnimodis e
Abbreviated transcription (Latin):
onem quidẽ suã qͣsi clausũ adbuc liliũ fuit. cũ sig¬
nis miraculoꝵ quȩ fecit clarus homo refulsit: pͦt
resurrectionẽ uͦ & ascensionẽ suã repandũ se liliũ
suꝑnȩ patriȩ ciuibꝰ exhibuit: qͦd in assũpta huma¬
nitate potentiã diuinȩ claritatis quã habuit apud
patrẽ priꝰqͣ mundꝰ e̾ẽt. ostendit. Unde & in amoris
cantico. lilii se uocabulo designare uoluit: dicens. ego
Rlos cãpi & siliũ c̃ualliũ. Labiũ gͦ maris in qͦ sac̾doceᷤᷤ¬
lauabant᷑ qͣsi sabiũ fuit calicis. & foliũ reyandi lilii:
quia lauachrũ salutare qͦmẽbra sũmi sac̾dotis efici-¬
mur. in fide nos sacroscẽ passionis eiꝰ apeccatoꝵ oĩ¬
um labe purificat: ac purificatos ad uisionẽ głȩ ipsiꝰ
ꝑennis intromittit. In qͦ nimirũ lauachro utq po¬
pulus. & circ̃cisionis uidelicet & pͣpucii. ꝑfidẽ. spem.

Expanded text:
onem quidem suam, quasi clausum adhuc lilium fuit, cum sigonem quidem suam, quasi clausum adhuc lilium fuit, cum signis miraculorum quae fecit clarus homo refulsit; post resurrectionem vero et ascensionem suam repandum se lilium supernae patriae civibus exhibuit, quod in assumpta humanitate potentiam divinae claritatis, quam habuit apud Patrem priusquam mundus esset, ostendit. Unde in amoris Cantico, lilii se vocabulo designare voluit, dicens, Ego flos campi, et lilium convallium . Labium ergo maris, in quo saclavabantur, quasi labium fuit calicis, et folium repandi lilii, quia lavacrum salutare, quo membra summi sacerdotis efficimur, in fide nos sacrosanctae passionis ejus a peccatorum omnium labe purificat, ac purificatos ad visionem gloriae ipsius perennis intromittit: in quo nimirum lavacro uterque populus, circumcisionis videlicet et praeputii, per fidem, spem,
Abbreviated transcription (Latin):
& nos in nouitate uitȩ ambulemꝰ. Si enĩ cõplantati
facti sumꝰ similituaii mortis eiꝰ. simul & resurrecti¬
onis erimꝰ. Quod in factura qͦq maris enei typice
signatũ ẽ: cũ consequent᷑ adiungit᷑. Labiũq eiꝰ qͣsi s¬
labiũ calicis. & foliũ repandi lilii. Per labiũ nãq
calicis. gustꝰ dnĩcȩ passionis: ꝑfoliũ lilũ repandipa
cefacte claritas resurrectionis ipsiꝰ exprimit᷑. Nam
quod in calice poculũ passionis designet᷑ testat᷑ ipse
dnis: qui ueniens ad passionẽ patrẽ orauit dicens. pa-¬
cer si uis. transfer calicẽ istũ ame. Liliũ uͦ qͦo comi¬
tante odoris iocundissimi gr̃a. candidũ foris colorẽ.
insinuat: qͥ & corporis ĩmortalitatẽ foris oscendit
discipulis: & animã diuina luce choruscã simul sibi
inesse pͣocuit. Potest aũt in lilio repando. ipse me¬
diator dĩ & hominũ. ꝓpt̾ passionẽ mortis gła & ho¬
nore coronatꝰ. ñ inc̃uenient̾ accipi. Qui ante passi¬

Expanded text:
e ambulemus; si enim complantati facti sumus similitudini mortis ejus, simul et resurrectionis erimus . Quod in factura quoque maris aenei typice signatum est, cum sequenter adjungitur: Labiumque ejus quasi labium calicis, et folium repandi lilii. Per labium namque calicis, gustus Dominicae passionis, per folium repandi lilii, patefacta claritas resurrectionis exprimitur: nam quod in calice poculum passionis designetur, testatur ipse Dominus, qui veniens ad passionem oravit Patrem, dicens, Pater, si vis, transfer calicem istum a me . Lilium vero quod comitante odoris jucundissimi gratia candidum foris calicem, insinuat, qui et corporis immortalitatem foris ostendit discipulis, et animam divina luce coruscam, simul sibi inesse perdocuit. Potest etiam in lilio repando ipse Mediator Dei et hominum, post passionem mortis gloria et honore coronatus, non inconvenienter accipi; qui ante passi
Abbreviated transcription (Latin):
ecit quoq mare fusile decẽ cubitoꝵ. a labio usq ad
labiũ. rotundũ in cͥcũitu. Mare hoc fusile infigurã
lauachri salutaris qͦ in remissionẽ peccatoꝵ emunda¬
mur factũ ẽ: atq sac̾dotes in eo lauabant᷑. ut u̾ba die-¬
rũ aꝑte testant᷑. Sac̾dotes aũt constat om̃s electos tir¬
pice in scͥpt᷑is uocari: eo qͦd sint mẽbra sũmi sacerdotiᷤᷤ
dñi iħu xp̃i. Et recte huic uasi scͥpt᷑a maris nom̃ in-¬
didit. in memoriã uidelicet maris rubri in qͦpꝰ ꝑextĩ
cessit: exponente apł̃o ac dicente. qm̃ patres nr̃i om̃s

Expanded text:
ecit quoque mare fusile decem cubitorum a labio usque ad labium, rotundum in circuitu. Mare hoc fusile in figuram lavacri salutaris, quo in remissionem peccatorum emundamur, factum est. Namque sacerdotes in eo lavabantur, ut Verba dierum aperte testantur. Sacerdotes autem constat omnes electos typice in Scripturisisti. Et recte huic vasi Scriptura maris nomen indidit, in memoriam videlicet maris Rubri, in quo prius pecessit, exponente Apostolo ac dicente: « Quoniam patres nostri omnes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ in dõ glorificatũ ac decoratũ uidebunt. Et iõ
altare qͦd in figura factũ est electoꝵ: ob significandã
eoꝵs uitã ꝑpetuã. decẽ erat cubitis altũ. Cũ uͦ diccũ
esset quia fecit Salomon altare aureũ: additum

Expanded text:
proximum glorificatum ac decoratum videbunt. Et ideo proximum glorificatum ac decoratum videbunt. Et ideo altare quod in figura factum est electorum, ob significandam eorum perpetuam vitam, decem erat cubitis altum. Cum vero dictum esset quia fecit Salomon altare aureum, additum
Abbreviated transcription (Latin):
esse testat᷑. Et merito ꝑ hunc nuimerũ merces et̾¬
na figurat᷑ in qua nr̃a natura inȩt̾nũ diuinȩ uisio¬
ni c̃iungit᷑: quia in ipso numero. mistice diuina si¬
mul & humana natura designat᷑. Ds̃ quippe kini-¬
tas est: homo aũt septenario numero cõprehendit᷑.
Quat̾no uidelicet ꝓpt̾ corpꝰ quod ex quatuor elem̃¬
tis consistit: t̾nario uͦ ꝓpt̾ triplicẽ int̾ioris hominiᷤ
differentiã: quã scriptura nobis sc̃a ostendit. cũ di
ta uirtute. In de calogo legis tria st̃ mandata quȩ
nos ad cultũ diuini amoris excitant: septẽ quȩ dilec¬
tionẽ cõmendant ꝓximi. Qui gͦ decalogũ in dilecti
one dĩ & ꝓximi custodiunt: iure mercedẽ huiꝰ cul¬
todiȩ in dĩ simul & ꝓximi uisione ꝑcipiunt. Quiq
in hac uita & ꝓximũ quẽ uident. & dm̃ quẽ ñ uident
diligunt. hi in fut᷑a uita & dm̃ regẽ in decore suo. &

Expanded text:
esse testatur . Et merito per hunc numerum merces aeteesse testatur . Et merito per hunc numerum merces aeterna figuratur, in qua nostra natura, et in aeternum divinae visioni conjungitur, quia in ipso numero mystice divina simul et humana natura designatur, Deus quippe trinitas est. Homo autem septenario numero comprehenditur; quaternario videlicet propter corpus, quod ex quatuor elementis consistit; ternario vero propter triplicem interioris hominis differentiam quam Scriptura nobe. Unde et in decalogo legis tria sunt mandata, quae nos ad cultum divini amoris excitant, septem quae dilectionem commendant proximi. Qui ergo Decalogum in Dei et proximi amore custodiunt, jure mercedem hujus custodiae in Dei simul et proximi visione percipiunt. Quique in hac vita et proximum quem vident, et Deum quem non vident, diligunt, hi in futura vita et Deum regem in decore suo, et
Abbreviated transcription (Latin):
da signrificat ꝑfectoꝵ iustoꝵ: int̾nȩ caritatis & casti¬
tatis luce chorusca. Quoꝵ sullumitati significandȩ.
ȩciã locus conuenit eiꝰdẽ altaris. Stabat enĩ ance
ostiũ sc̃ĩ scõꝵ. ut in factura tab̾nacłi manifeste le-¬
gimnꝰ. In qͦuidelicet altari. ñ hostiarũ sanguis neq
libamina. sed thimiamata cantũ incendebant᷑: qͦꝵs
sumꝰ ad suꝑiora ascendens. oꝑiebat arcbã atq oracu-¬
lũ & odore suauitatis implebat. In qͦfigurã expͥme-

Expanded text:
aritatis et castitatis luce corusca, quorum sublimitatis significandae etiam locus convenit ejusdem altaris. Stabat enim ante ostium sancti sanctorum, ut in factura tabernaculi manifeste legimus : in quo videlicet altari non hostiarum sanguis, neque libamina, sed thymiamata tamen incendebantur, quorum sumus ad superiora ascendens operiebat arcam, atque oraculum od
Abbreviated transcription (Latin):
eũ benedicere uoluiss: statĩ meliꝰ hrẽt.
Intrauit gͦ illo ep̃s & uidit eum mestis oĩb
iam morti ꝓximũ: positumq loculum
iuxta eum in quo sepeliendꝰ poni deberet:
dix̃q orõnem ac benedix̃ eũ. Et egrediens:
dixit solito conso lauttiũ sermonẽ. Bene

Expanded text:
im melius haberet. im melius haberet. Intravit ergo illo episcopus, et vidit eum moestis omnibus jam morti proximum, positumque loculum juxta eum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque orationem ac benedixit eum, et egrediens dixit solito consolantium sermone: Bene
Abbreviated transcription (Latin):
cuinq maximum ei dolorẽ inẽẽ didicisset.
de ipia eam aqua lauaret. Qđ ut fact umẽ.
surrexit statim mulier sanaͥ e non solũ
se infirmitate longa carere. s &e ꝑditas du¬
dum uires recepisse senciens. optulit pocu¬
lum ep̃o ac nob̃: ceptumq ministerium no-¬
b omĩb ꝓpinandi usq ad prandium cõ ple¬
tum non omisit: In mittata socrum beati
ta. ad tactum manꝰ dñice furrex. & sanitate
simulac uirtute recepta. ministrabat eis
uo aut̃ tꝑr uocatꝰ ad dedicandam ȩccła
comitis uocabulo addi cũ postulastus
compless monasterium rogatꝰ ẽ ab eodem
comite intrare ad unum de pueris eius qui
a cerrima egritudine p̃mebatur: ita ut de¬
erat p̃paratus. in quo defunctꝰ condi deberet
Addidit autem uir aẽ lacrimas pͣcibꝰ diligen¬
t᷑ obsecrans. ut intraret orat urꝰ ꝓillo: quia
multum necessaria sibi ẽẽt uita ipsiꝰ :Cre¬
d̾et uͦ quia si ille ei manum impon̾e atq¬

Expanded text:
cunque maximum ei dolorem inesse didicisset, cunque maximum ei dolorem inesse didicisset, de ipsa eam aqua lavaret. Quod ut factum est, surrexit statim mulier sana, et non solum se infirmitate longa carere, sed et perditas dudum vires recepisse sentiens, obtulit poculum episcopo ac nobis: coeptumque ministerium nobis omnibus propinandi usque ad prandium completum non omisit; imitata socrum beati ta, ad tactum manus Dominicae surrexit, et sanitate simul ac virtute recepta, ministrabat eis tempore vocatus ad dedicandam ecclesiam comitis vocabulo Addi, cum postulatum complesset ministerium, rogatus est ab eodem comite intrare ad unum de pueris ejus qui acerrima aegritudine premebatur, ita ut, deerat praeparatus in quo defunctus condi deberet. Addidit autem vir etiam lacrimas precibus, diligenter obsecrans ut intraret oraturus pro illo, quia multum necessaria sibi esset vita ipsius; crederet vero quia si ille ei manum impone
Abbreviated transcription (Latin):
ta: cuiꝰ coniux̃ .xl. ferme dieb erat acerbissimo
langore detenta: ita ut trib septimanis n poss
de cubiculo in quo iacebat foras efferri. Contigit
autem eo tꝑ̃r. uirum dĩ illo addelicandã ȩccł̃ã
ab eodem comite uocari. Cunq declicata eẽt ex¬
suam ingredi. Renuit ep̃c dicens se ad monas
nixis pͣcibꝰ instans: uouit etiam se elemosinas
pauꝑib daturum. dũ mͦ ille dignaretur eo die
domum suam ingrediens iei uniũ soluere ro¬
gaui &e ego una cum illo ꝓmitens etiã me
elemosinas in alimoniam in opũ dare: dum
ille domum comitis pransurꝰ ac benedictionẽ
daturꝰ intraret. Cumq hoc tarde a difficul¬
t̃ impetraremus: intrauimꝰ ad reficiendum.
Misert a utem ep̃s mulieri quȩ infirma iace¬
bat de aqua benedicta quȩ in dedicationẽ ȩccłe¬
consecrau̾at. ꝑ unum de his qͥ mecũ uenerant
frib p̃cipiens ut gustandã illidaret. et ubi¬

Expanded text:
aginta ferme diebus erat acerbissimo aginta ferme diebus erat acerbissimo languore detenta, ita ut tribus septimanis non posset de cubiculo in quo jacebat, foras efferri. Contigit autem eo tempore virum Dei illo ad dedicandam ecclesiam ab eodem comite vocari. Cumque dedicata esset esuam ingredi. Renuit episcopus, dicens se ad monastnixius precibus instans, vovit etiam se eleemosynas pauperibus daturum, dummodo ille dignaretur eo die domum suam ingrediens jejunium solvere. Rogavi et ego una cum illo, promittens etiam me eleemosynas in alimoniam inopum dare, dum ille domum comitis pransurus ac benedictionem daturus intraret. Cumque hoc tarde ac difficulter impetraremus, intravimus ad reficiendum. Miserat autem episcopus mulieri quae infirma jacebat, de aqua benedicta quam in dedicationem eccleconsecraverat, per unum de his qui mecum venerant fratribus, praecipiens ut gustandam illi daret, et ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓrsus: & adstans dix̃ orõem siꝙ illam ac benedi¬
cens egressus ẽ. Cumq pꝰ ħ hora competenti
enĩerat nom̃ uirginis: ut otiꝰ regrediaris adeã
Quod dum facerem: reppi illam ingrediens
uultu hilariorem: e uelut sospiti similem. Et
gressus ẽ. statum meliꝰ hr̃e incipio. Et si nec¬
dum uires pͥstinas recepi: dolor tam̃ omĩs et de
brachio uͥardentior merat & de toto meo coa¬
ꝑe uelut ipso ep̃o foras eum exportante. fundi¬
tꝰ ab latꝰ ẽ.: tam & si cumor ad huc brachũ ma¬
uere uid̾e̾tur. Abeuntibꝰ autem nobis in deon¬
cinuo fugatum dolorem menbrorum. fuga
quoq tumoris horrendi secuta ẽ: & erepta mor¬
ti ac doloribꝰ uirgo laudes domino saluatori
unãcum ceteris qui ibierant seruis illiꝰ referebat.
liyd quoq non multum huic
dissimile muaculum de prefato artisti¬
te narrauit idem abbas dicens. Uilla erit comiti
cuiꝰdam qui uocabat᷑ bureg. non lionge amo¬

Expanded text:
eret: et adstans dixit orationem super illam, ac benedieret: et adstans dixit orationem super illam, ac benedicens egressus est. Cumque post haec hora competente enim erat nomen virginis, ut ocius regrediaris ad eam. Quod dum facerem, reperi illam ingrediens vultu hilariorem, et velut sospiti similem. Et gressus est, statim melius habere incipio; etsi necdum vires pristinas recepi, dolor tamen omnis et de brachio ubi ardentior inerat, et de toto meo corpore, velut ipso episcopo foras eum exportante, funditus ablatus est, tametsi tumor adhuc brachii manere videretur. Abeuntibus autem nobis inde, continuo fugatum dolorem membrorum fuga quoque tumoris horrendi secuta est; et erepta morti ac doloribus virgo, laudes Domino Salvatori una cum caeteris qui ibi erant, servis illius referebat.liud quoque non multum huic dissimile miraculum de praefato antistite narravit idem abbas, dicens: « Villa erat comitis cujusdam qui vocabatur Puch, non longe a mo
Abbreviated transcription (Latin):
tomataẽ nuꝑ in brachio. et cumeẽt in studio
tacta ẽ infirmitate repentini doloris. Quomox
increscente magis grauatumẽ brachiũ illud
uulneratum. ac u̾sum ĩ tumorẽ. adeo ut uix
duabꝰ manibꝰ cucũplecti poss: ipsaq iacens in
lesto ꝓ nimiecate doloris iam moritura uidẽt᷑.
dictioe̾m uel tactum illiꝰ mox meliꝰ habituram
Interrogant autem ille quãdo flebiotomata ẽ
puella: &e ut cognouit quia in luna quarta.
dix̃. Multũ insipient̃ & indocte fecistis. in luna
.iiͦiͦi. fletomando. Memini enim beatȩ memoriȩ
the odoro archiepo dicere quia ꝑiculosa sit satis
ma oceani incremento ẽ. Et quid ego possum
puelle si moritura ẽ facere: At illa instantius
obsecrans ꝓfitia quẽ oppido diligebat Nam et
abbissam eam ꝓse face̾ disposuerat: tandẽ opti¬
nuit ut ad languentem intraret. Intrauit gͦ
me secum assumpto ad uirginẽ quȩ iacebat mul¬
to ut dixidolore constricta: & brachio in totum

Expanded text:
tomata est nuper in brachio, et cum esset in studio, tomata est nuper in brachio, et cum esset in studio, tacta est infirmitate repentini doloris, quo mox increscente, magis gravatum est brachium illud vulneratum, ac versum in tumorem, adeo ut vix duabus manibus circumplecti posset, ipsaque jacens in lecto prae nimietate dictionem vel tactum illius mox melius habituram. Interrogans autem ille quando phlebotomata esset puella, et ut cognovit quia in luna quarta, dixit: Multum insipienter et indocte fecistis in luna quarta phlebotomando. Memini enim beatae memoriae Theodorum archiepiscopum dicere, quia periculosa sit satis ma Oceani in cremento est. Et quid ego possum puellae, si moritura est, facere? At illa instantius obsecrans pro filia quam oppido diligebat, nam et abbatissam eam pro se facere disposuerat, tandem obtinuit ut ad languentem intraret. Intravit ergo me secum adsumto ad virginem quae jacebat multo, ut dixi, dolore constricta, et brachio in tantum
Abbreviated transcription (Latin):
sanande scabrechini capitis eiꝰ curam ao hibeae.
fecie ntt uisserat: & iuuante benedistione ac
pcibꝰ antistitis : nataẽ cum santate cutis.
uen̾ta spẽs capillorum. factꝰq ẽ. iuuenis limpidꝰ
uultu ce loquela ꝓintꝰ: c̃apillis pulcherrime crispi
qui ante fuerat deformis. & pauꝑ. & mutꝰ. Sicq
de ꝑcepta letatꝰ sospitate offerente etiam ei ep̃o ut
insu a familia manencli locum acciꝑet: mag̃¬
domum reuersusẽ:Na¬
& aliud dep̾fato antistite miraculum: quiacũ
reuerentissimꝰ uir iulfrid pꝰ longum exilium ĩ
epãtum eẽt augustaldensiȩcłiȩ receptꝰ ce idem
ioħs defuncto bosa uiro multe sanctitatis et hu¬
militatis ep̃õ ꝓ eo eburaci substitutus. uenerit
cum uenissemꝰ inqͥd & magno uniuersorũ gau¬
dio suscepti eẽmꝰ indicauit nobis abbissa quia
quedã de num̾o uirginum quȩ erat filia ipsiꝰ
carnalis. grauissimo langore teneret᷑. quia fieuo¬

Expanded text:
andae scabredini capitis ejus curam adhibere. andae scabredini capitis ejus curam adhibere. Fecit ut jusserat, et juvante benedictione ac precibus antistitis nata est cum sanitate cutis venusta species capillorum, factusque est juvenis limpidus vultu et loquela promptus, capillis pulcherrime crispis, qui ante fuerat deformis, pauper et mutus. Sicque de percepta laetatus sospitate, offerente etiam ei episcopo ut in sua familia manendi locum acciperet, magdomum reversusliud de praefato antistite miraculum. Quia cum reverentissimus vir Uilfrid post longum exilium in episcopatum esset Hagustaldensis Ecclesiae receptus, et idem Joannes, defuncto Bosa viro multae sanctitatis et humilitatis, episcopus pro eo Eboraci substitutus, venerit cum venissemus, inquit, et magno universorum gaudio suscepti essemus, indicavit nobis abbatissa, quod quaedam de numero virginum quae erat filia ipsius carnalis, gravissimo languore teneretur: quia phlebo
Abbreviated transcription (Latin):
mana sequente dominica uissit ad se ĩtrare pau¬
ꝑem. Ingresso linguã ꝓferre exorare ac sibi ostẽ¬
d̾e iussit: & apphendens eum de mento signũ
sancte crucis linguȩ eus im pressit. Quã siga¬
tam renocaret in os. & loqua illum p̃cep᷑. Dicito
.b. dix̃ ille & hoc. Cumq singula litterarũ noĩa
dicente epõ respond̾et: precepit eum sentencias
longiores dicere. & fecit. Neq uitra cessauit toca
die ulla & nocte sequenti quamtum ugilare
potuit. ut ferunt qui presentes fuere loqui ali¬
qd & archana suȩ cogitationis ac uoluntatis. qd
numquam antea potuit. aliis ostendere. insi¬
militudinem illiꝰ dui claudi qui curatꝰ et ab¬
apło petro i oħe exiliens stecit & ambulabat:
& nttuit cũ ilł ĩ templũ ambulans e exiliens
& laudans dñm: gaudens nimirũ uti offtuo
pedum qͦ tanto erat temꝑe destitutus. Ciuns
santtatiꝰ congaudens ep̃s p̃cepit malico ẽ¬

Expanded text:
mana, sequente Dominica jussit ad se intrare paumana, sequente Dominica jussit ad se intrare pauperem, ingresso eo linguam proferre ex ore ac sibi ostendere jussit; et adprehendens eum de mento, signum sanctae crucis linguae ejus impressit, quam signatam revocare in os, et loqui illum praecepit: Dicito, B; » dixit ille et hoc. Cumque singula litterarum nomina dicente episcopo responderlongiores dicere; et fecit: neque ultra cessavit tota die illa et nocte sequente, quantum vigilare potuit, ut ferunt qui praesentes fuere, loqui aliquid, et arcana suae cogitationis ac voluntatis, quod nunquam antea potuit, aliis ostendere; in similitudinem illius diu claudi qui curatus  Aohanne, exsiliens stetit et ambulabat; et intravit cum illis in templum ambulans, et exsiliens, et laudans Dominum; gaudens nimirum uti officio pedum, quo tanto erat tempore destitutus. Cujus sanitati congaudens episcopus praecepit medico, e
Abbreviated transcription (Latin):
uiꝰ regni principio defuncto eata epõ:
miracła qui eum fam liarit᷑ nouerunt di¬
cẽ solent: & maxime iuir reuerentissimus
ac ueracissimus berethun diachonꝰ quon¬
dam eius: nuncautem abbaᷤ monasterii
qd̾ uocatur inderauuda .i. insilua dero
nemore raro & uallo circiundata. non lon¬
liarii & dimidii spatio. int̾fiuente tino.
amne seꝑata. habens dimiterium sanc¬
ti michaelis archangłi in quauir dĩ sepiꝰ
ac lectioniquietꝰ oꝑam dare confueuerat. Cumq
adueniret: iussit siis querere pauꝑem aliquem
in aiore infirmitate uel in opia grauatum. quem
secum hr̃e illis dieb ad faciendam elemosinam
possent: sic enim semꝑ facere solebat. Erat aut̃
in uilla ñ longe posita quidam ad olescens mu¬
nil umquam capillox ei insuꝑiore parte capitis
nasci ualeret. Tãtum in circuitu horridi crines:
stare uidebant᷑. Hunc gͦ adduci pcepit ep̃s: et ei
in conseptis eiusdem mansionis paruum tugu¬
rum fieri in quo manens cotidianã. ab eissti-

Expanded text:
us regni principio defuncto Eata episcomiracula qui eum familiariter noverunt, dicere solent, et maxime vir reverentissimus ac veracissimus Bercthun, diaconus quondam ejus, nunc autem abbas monasterii quod vocatur Inderauuda, id est, in silva Derornemore raro e vallo circumdata, non lonrme milliarii et dimidii spatio interfluente Tino amne separata, habens coemeterium sancti Michaelis archangeli, in qua vir Dei saepius ac lectioni quietus operam dare consueverat. Cumque adveniret, jussit suis quaerere pauperem aliquem majore infirmitate vel inopia gravatum, quem secum habere illis diebus ad faciendam eleemosynam possent  Al., posset: sic enim semper facere solebat. Erat autem in villa non longe posita quidam adolescens munil unquam capillorum ei in superiore parte capitis nasci valeret, tantum in circuitu horridi crines stare videbantur. Hunc ergo adduci praecipit episcopus, et ei in conseptis ejusdem mansionis parvum tugurium fieri in quo manens quotidianam ab eis  Al
Abbreviated transcription (Latin):
undiq uersum pari tempestate ꝑclusos::
in ipsa insula farne. egressum de latibulis amã¬
tissimum dõ patrem oidulualdum iter nr̃m
inspicere. Audito et enim fragore procellarũ
ac feruentis oceani: exierat uidere quid nobis
acciderat. Cumq nos in labore acclisꝑatione po¬
sitos cerueret: fiestebat genua sua ad prẽm dñ¬
orationem compleret: simul tumida eqͦra pla¬
cuit: adeo ut cessante ꝑ omnia seuitia tempeᷤ¬
tatis secundi nos uenti ad terram usq ꝑ pla¬
na maris terga comitarentur. Cumq eua¬
dentes ad terram nauiculam quoq nram
ab uncdis exportaremꝰ: mex eadem quȩ nrĩ
graͣ modicum siluerat. tempestas rediit: et
lam daretur intelligi. quia modica illa qͣ
ꝓuenerant int̾ capeclo quietis ad uri dĩ p̃ces
nrẽ euasionis grã celitus donataẽ. Mansit aut̃

Expanded text:
undiqueversum pari tempestate praeclusos, nundiqueversum pari tempestate praeclusos, nin ipsa insula Farne, egressum de latibulis suis amantissimum Deo Patrem Oidilualdum iter nostrum inspicere. Audito etenim fragore procellarum ac ferventis Oceani, exierat videre quid nobis accideret: cumque nos in labore ac desperatione positos cerneret, flectebat genua sua ad Patrem Dorationem compleret, simul tumida aequora placavit; adeo ut cessante per omnia saevitia tempestatis, secundi nos venti ad terram usque per plana maris terga comitarentur. Cumque evadentes ad terram, naviculam quoque nostram ab undis exportaremus, mox eadem quae nostri gratia modicum siluerat, tempestas rediit, et lam daretur intelligi, quia modica illa quae provenerat intercapedo quietis ad viri Dei preces nostrae evasionis gratia caelitus donata est  Al.,
Abbreviated transcription (Latin):
autem uiro domini cuthb̃to
in exerceda uita solitaria ꝙͣ
in insula farne ante epãtus
sui temꝑa gerebat uir ue-¬
nerabilis oiduald: qui mul¬
tis annis in monasteno qd
condignis gradu ipse consecrabat actibus.
Cuiꝰ ut meritum uel uita qualis fuent certiꝰ
clarescat: unum eiꝰ narro miracłm quod mͥ unus
uit. uidł̃ gofrid. uenerabilis xp̃i famulus ec
prb̃r: qui etiam pꝰ ea frĩb eius demȩcłe lindis¬
farnenfis in qua educatus ẽ abb̃is iuire pͣfuit.
Ueni inquid cum duob frĩb aliis ad insulam
farne. loqui desid̾ans cum reuerentissimo prẽ
oicdilualdo. Cuniq allocutione eiꝰ refecti et
benedictione petita domuni rediremus: ece
subito positis nobis in medio mari interrup¬
taẽ serenitas qua ueebamur: & tanta ĩgrure
mortem sꝑare ualeremus. Cumq dui multũ
cũ uento pelagoq frustra certantes. candem
pꝰ terga respiceremus. si forte uel ipsam de
qua egressi eramus insulam aliquo cona¬
mine repetere possemus: inuenimus nos

Expanded text:
autem viro Domini Cudbercto, in exercenda vita solitaria quam in insula Farne ante episcopatus sui tempora gerebat, vir venerabilis Oidiluald, qui multis annis in monasterio qucondignis gradu ipse  Al., ipso consecrabat actibus. Cujus ut meritum vel vita qualis fuerit, certius clarescat, unum ejus narro miraculum quod mihi unus udfrid, venerabilis Christi famulus et presbyter, qui etiam postea fratribus ejusdem Ecclesiae Lindisfarnensis in qua educatus est, abbatis jure praefuit. « Veni, inquit, cum duobus fratribus aliis ad insulam Farne, loqui desiderans cum reverentissimo Patre Oidilualdo: cumque allocutione ejus refecti et benedictione petita domum rediremus, ecce subito, positis nobis in medio mari, interrupta est serenitas qua vehebamur, et tanta ingruit mortem sperare valeremus. Cumque diu multum cum vento pelagoque frustra certantes tandem post terga respiceremus, si forte vel ipsam de qua egressi eramus, insulam aliquo conamine repetere possemus, invenimus nos
Abbreviated transcription (Latin):
finitoq conflictu in oceanum refusi. unde
uenerant redeunt.
is temꝑibꝰ audiens theodorus fidẽ
eccłiȩ constantinopolim ꝑ heresim
euticetis mnultum eẽ turbatam ec
eccłas anglorum quib p̃erat ab huius modi
labe in munes ꝑdurare desiderans: collecto
rebat. Omniumq unianimum in fide ca¬
tholica repꝑit consensum: & hunc si nodalibꝰ
luteris ad instructionem memoriamq sequẽ¬
tium com mendare curauit. Quarũ uidłꝰ lit
t̾arum istud exordiumẽ.
A nomine domini uostri ihũ xp̃i saluatoris.
imꝑantib dominis piissimis nr̃is. egfrido

Expanded text:
finitoque conflictu, in Oceanum refusi, unde finitoque conflictu, in Oceanum refusi, unde venerant, redeunt.s DCLXXX audiens Theodorus fidem Ecclesiae Constantinopoli per haeresim Eutychetis multum esse turbatam, et Ecclesias Anglorum quibus praeerat ab hujusmodi labe immunes perdurare desiderans, collecto rebat, omniumque unanimem in fide catholica reperit consensum: et hunc synodalibus literis ad instructionem memoriamque sequentium commendare curavit, quarum videlicet literarum istud exordium est: « In nomine Domini nostri Jesu Christi Salvatoris, imperantibus dominis piissimis nostris E
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ eos liceret fidĩ xp̃iane sacramentis imbui:
concessit rex. & ipse instructos uerbo uerita¬
regni eterni certos reddidit. Moxq illi ĩstan-¬
te carnifice. mortem leti subiere temꝑaiẽ:
ꝑ quam se ad uitam anii iȩ ꝑpetuam non
dubitabant ẽẽ transituros. Hoc gͦ ordine
pꝰqiłam omnes britanniarum ꝓuincie froẽ
xꝑi susceꝑant: suscepit et instila uecta. ĩ quã
tamen oberumpnam externe subiestionis.
nemo gradum ministerii ac sedis epalis ante
danielem qui nunc occidentaliuim saxonum
medium australium saxonum et geuisorũ
int̾posico pelago latitudinis trium milium
quod uocatur soluente. in quo uidł pelago
bim estus occeani qui circum britanniam
ex infinito oceano septemtrionali erumpũt.
sibimet inuicem cotidie compugnantes oc¬
currunt ultra hostium fluminis homelea
quod ꝑ terras iutorum quȩad regionem re¬
uisorum ꝑtinent p̾fatum pelagꝰ intrat:

Expanded text:
prius eos liceret fidei Christianae sacramentis imbui. prius eos liceret fidei Christianae sacramentis imbui. Concessit rex, et ipse instructos verbo veritaregni aeterni certos reddidit. Moxque illi, instante carnifice, mortem laeti subiere temporalem per quam se ad vitam animae perpetuam non dubitabant esse transituros. Hoc ergo ordine, postquam omnes Brittaniarum provinciae fidem Christi susceperant, suscepit et insula Vecta, in qua tamen ob aerumnam aeternae subjectionis, nemo gradum ministerii ac sedis episcopalis ante Danihelem, qui nunc Occidentalium Saxonum medium Australium Saxonum et Geuissorum, interposito pelago latitudinis trium millium quod vocatur Solvente: in quo videlicet pelago bini aestus Oceani qui circum Brittaniam ex infinito Oceano septentrionali erumpunt, sibimet invicem quotidie compugnantes occurrunt, ultra ostium fluminis Homelea, quod per terras Jutorum, quae ad regionem Geuissorum pertinent, praefatum pelagus intrat;
Abbreviated transcription (Latin):
familiarum. At ipse partem quam accepit
commendauit cuidam de clericis suis: cui
nomen bernuini & erat filiꝰ sororis eiꝰ: dans
illi prb̃m nomine. toila. qui omnib qui
saluari uellent. uerbum ac lauachrum ui¬
tȩ ministraret. Ubi silentio pretereundũ
cadem insula crecdenda saluati sunt duo
regii pueri fr̃s. uidł arualdi regis. Insule spe¬
ciali sunt dĩ grã coronati. Si quidem imminẽ¬
tibꝰ insule hostibꝰ. fuga lapsi sunt de insula:
ubi cum delati in locum qui uocaturad la-¬
pidem occulendos se afaciȩ regis uictoris cre¬
didissent: ꝓditi sunt atq occidi iussi. Quod
cum audiss abbas quidien & prb̃r uocabulo
ꝙ nibert. hñs non longeabinde monasteriũ
in loco qui uocatur hreut ford .i. uadum arũ¬
dinis: uenit ad regem qui tunc eisdem in
fucta fuerant prelianti in insula uecta. Pos¬
tulauitq ab eo ut si necesse eẽt pueros int̾fici

Expanded text:
familiarum. At ipse partem quam accepit, familiarum. At ipse partem quam accepit, commendavit cuidam de clericis suis, cui nomen Bernuini, et erat filius sororis ejus, dans illi presbyterum nomine Hiddila, qui omnibus qui salvari vellent, verbum ac lavacrum vitae ministraret. Ubi silentio praetereundum tia eorum qui de eadem insula credendo salvati sunt, duo regii pueri, fratres videlicet Arualdi regis insulae, speciali sunt Dei gratia coronati: siquidem imminentibus insulae hostibus, fuga lapsi sunt de insula, ubi cum delati essent in locum qui vocatur Ad lapidem, occulendos se a facie regis victoris credidissent, proditi sunt, atque occidi jussi. Quod cum audisset abbas quidam et presbyter, vocabulo Cyniberct, habens non longe ab inde monasterium in loco qui vocatur Hreutford, id est, Vadum harundinis, venit ad regem, qui tunc eisdem  Aflicta fuerant praelianti in insula Vecta: postulavitque ab eo, ut si necesse esset pueros interfici,
Abbreviated transcription (Latin):
dem monasterio. s et im plerisq locis aliis.
cepit annuatim eiusdem regis ac militisxͥ.
natalitius dies missarum celebratione uene¬
alla iuuenis strenuissimus de regione ge¬
uisorum cum exularet a patria sua int̾fec̃
sus ẽ aducibꝰ regis bercchuno & amhuno. qui
deinceps regnum ꝓuinciȩ tenuerunt. Quoꝵ
prior postea ab eodem cedualla cum eẽt rex
& hini qui pꝰ ceduallam regnauit: simili pro¬
uuiciam illam affuctione płimo annorum
tempore mancipaiit. Quare factumẽ ut
ipsi ep̃o geinsorum idẽ occidentalrum saxonũ
qui ẽent inuenta ciuitate subiacerent. Postꝗͣ¬
genas exterminare: ac suȩ ꝓuinciȩ homi¬
nes ꝓhis substituere contendit. Uoto se obli
soluit: ut hanc uilfrido epõ qui tunc forte
de gente sua suꝑueniens ad erat. utendam
ꝓ domino offerret. Est autem mensura
eiusdem insule iuxta estimationem an¬
glorum mille ducentarum familiarium.
Unde data ẽ ep̃o possessio terre trecentarum

Expanded text:
dem monasterio, sed et in plerisque locis aliis, dem monasterio, sed et in plerisque locis aliis, coepit annuatim ejusdem regis ac militis Christi natalitius dies missarum celebratione venealla uissorum, cum exularet a patria sua, interfecsus est a ducibus regis, Bercthuno et Andhuno, qui deinceps regnum provinciae tenuerunt: quorum prior, postea ab eodem Caedualla, cum esset rex  is qui post Caeduallam regnavit, simili provinciam illam adflictione plurimo annorum tempore mancipavit. Quare factum est ut ipsi episcopo Geuissorum, id est, Occidentalium Saxonum qui essent in Venta civitate, subjacerent. genas exterminare, ac suae provinciae homines pro his substituere contendit, voto se obligsolvit, ut hanc Uilfrido episcopo, qui tunc forte de gente sua superveniens aderat, utendam pro Domino offerret. Est autem mensura ejusdem insulae, juxta aestimationem Anglorum, mille ducentarum familiarum. Unde data est episcopo possessio terrae trecentarum
Abbreviated transcription (Latin):
letissimi. ac pulcherrimi: quales numquã
ante uideram: neq aliquos hominum tan¬
ti decoris acuenustatis eẽ posse credebam.
Unus quidemattonsus erat ut clericus. alius
barbam habebat ꝓlixam. Dicebantq quod unus
eorum petrus alius uocaretur paulus & ipsi eẽnt
tionem nr̃i monasterii missi ab ipso de celis.
Credidit gͦ uerbis pueri prb̃r. Et statim egres¬
sadie osualdum regem fuisse ꝑemptum. uoca¬
tisq fr̃ibꝰ. p̾arari prandium missas fieri: atq os
communicare more solito p̾cepit: simul et ĩ¬
firmanti puero de eodem sacrifitio dominice
oblationis particulam deferre mandauit. Qb
ita gestis: non multo pꝰ eadem ipsa die puer
temꝑe illo ex eodem ẽ monasterio raptus de
mundo. Ex qua nimirum uisione multi
qui hec audire potuerunt: & exorandam in
aduersis diuinam clȩmentiam. & ad saluta¬
ria ieiuniorum remedia subeunda sunt mira-¬
bilit̾ accensi: & ex eo temꝑe non solum ineo¬

Expanded text:
laetissimi ac pulcherrimi, quales nunquam laetissimi ac pulcherrimi, quales nunquam ante videram, neque aliquos hominum tanti decoris ac venustatis esse posse credebam. Unus quidem attonsus erat ut clericus, alius barbam habebat prolixam: dicebantque quod unus eorum Petrus, alius vocaretur Paulus: et ipsi essetionem nostri monasterii missi ab ipso de caelis. » Credidit ergo verbis pueri presbyter, ac statim egressa die Osualdum regem fuisse peremptum: vocatisque fratribus, parari prandium, missas fieri, atque omnes communicare more solito praecepit: simul et infirmanti puero, de eodem sacrificio dominicae oblationis particulam deferri mandavit. Quibus ita gestis, non multo post, eadem ipsa die puer tempore illo ex eodem est monasterio raptus de mundo; ex qua nimirum visione multi qui haec audire potuerunt, ad exorandam in adversis divinam clementiam, et ad salutaria jejuniorum remedia subeunda sunt mirabiliter accensi; et ex eo tempore non solum in eo
Abbreviated transcription (Latin):
qͦndam genti nor damhimbrorum &e regni tem¬
ꝑalis auctoritate. & xp̃iane pietatis quȩ ad
regnum ꝑhemne ducit deuotione sublimit̾
p̃fuit: conferre dignata ẽ. Hac et enim oie
id em rex ab infidelibꝰ in bello corꝑaliter ex¬
cinctus. mox ad sempiterna auimarum gau¬
dia adsumptꝰ incęlum: et electorum ẽ socia¬
tus agminibꝰ. Querant in suis codicibus ĩ
quili: defunctorum ẽ ad notata dep̾o: & inue¬
nient illum hac ut diximus die raptum
ẽẽ de scło. Cȩlebrent gͦ missas ꝑ euncta mo¬
qui quondam ipsorn genti preerat. Idõq
ꝓ eis quasi ꝓsuȩ gentis aduenis supplex ora¬
bat ad dñm. Et cunctis conuenientibꝰ ad
eccłam frib communicent omnes sacrifi¬
ciis celestibꝰ. Et ita soluto ieiuinio: corꝑa qͦ
sua reficiant alimentis. Quȩ cum omnia
uocato ad seprb̃o pueruerba narrasset: int̾¬
rogauit eum sollicitus quales eenͣt habitu
uel speciȩ uiri qui sibi apparuissent. Respon¬
dit. Preclari omnino habitꝰ et uultꝰ erant

Expanded text:
Nordanhymbrorum et regni temporalis auctoritate et Christianae pietatis quae ad regnum perenne ducit devotione sublimiter praefuit, conferre dignata est. Hac etenim die idem rex ab infidelibus in bello corporaliter exstinctus, mox ad sempiterna animarum gaudia adsumptus in caelum et electorum est sociatus agminibus. Quaerant in suis codicibus in quibus defunctorum est adnotata depositio, et invenient illum hac, ut diximus, die raptum esse de saeculo. Celebrent ergo missas per cuncta moqui quondam ipsorum genti praeerat. Ideoque pro eis quasi pro suae gentis advenis supplex orabat ad Dominum: et cunctis convenientibus ad ecclesiam fratribus communicent omnes sacrificiis caelestibus, et ita soluto jejunio corpus quoque suis reficiant alimentis. » Quae cum omnia vocato ad se presbytero puer verba narrasset, interrogavit eum sollicitus quales essent habitu vel specie viri qui sibi apparuissent. Respondit: « Praeclari omnino habitus et vultus erant,
Abbreviated transcription (Latin):
uorumꝰ dĩ: Licet ap̃ sacerdori habentes dõ
placitam karitatem/ religoũ uiri nulliꝰ
cõmendatione indigeant: q tñ aptum
scribendi se tempus ingessit fraternitati
antes latorem presentium augustinum
aliis seruis dĩ. il lic nos ꝓ ut ilitate animarũ
auxiliante dño direxisse. q̃uem necesse ẽ ut
sacerdotali studio sanctitas urã adiuuare.
&e sua ei solatia prebere festint. Cui etiã
ut ꝓnitiores ad suffragandum po̾sitis exis¬
tere: causam uobis inunximus subtiliter
mdicare: scientes quod ea cognta. tota uos
ꝓpt̃ dm̃ deuotione ad solatiandum. quia

Expanded text:
cet apud sacerdotes habentes Deo placitam caritatem religiosi viri nullius commendatione indigeant; quia tamen aptum scribendi se tempus ingessit, fraternitatiantes, latores praesentium Augustinum aliis servis Dei illuc nos pro utilitate animarum, auxiliante Domino, direxisse. Quem necesse est ut sacerdotali studio sanctitas vestra adjuvare et sua ei solatia praebere festinet. Cui etiam ut promptiores ad suffragandum possitis existere, causam vobis injunximus subtiliter indicare, scientes quod ea cognita, tota vos propter Deum devotione ad solatiandum, quia
Abbreviated transcription (Latin):
Des o id trregorius papa urbis rome
Sacra scriptura testatur. ꝗͣ te bene nosse
dubium non ẽ. & spũalit̾ beati pauli ad thi¬
motheum epłe. inquib eum erudire studuit:
qualit᷑ in domo dĩ conuersari debuisset. Mos
autem sedis apłice est: ordinatis epĩs precepta
tradere: ut omni stipendio quod accedit . iiiͦi
debeant fieri portioie a ndelicet epõ et fa-¬

Expanded text:
esponsio Gregorii papae urbis Romae. Sacra Scriptura testatur, quam te bene nosse dubium non est, et specialiter beati Pauli ad Timotheum Epistolae, in quibus eum erudire studuit qualiter in domo Dei conversari debuisset. Mos autem sedis apostolicae est, ordinatis episcopis praecepta tradere, ut in omni stipendio quod accedit, quatuor debeant fieri portiones; una videlicet episcopo et fa