comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tit᷑ gilippus solus qͥdẽ. s in qͦ om̃iũ p̾sidioꝵ in¬
star p̾ferebat᷑. Queniens ut audiuit inclinatũ
iam belli statũ. auxiliis partĩ ingretia. parti
insicilia c̾tractis. oportuna belli loca occupaũ.
Deinde duobꝰ pͣliis uictꝰ nec tritꝰ t̾cio ẽgressu la¬
machũ occidit. hostes infugã conu̾tit. sotios ob¬
sidione lib̾auit. Hinc athenienses t̾restͥ pͣlio
uicti. exꝑim̃ta maris ineunt. ⁊ nauali certa¬
mine cͣgredi parant. Quo cognito gilippus
classẽ instructã a lacedemoniis accersit. E que
athenienses in locũ amissi ducis demostenen
⁊ eurimedonta cũ supplem̃to copiarũ mittunt.
Pelopenensii quoq cũ multarũ urbiũ cͣsensu
n⁊decreto. ingentia sẏracusanis auxilia misere.
Ita subspecie socialis belli domesticos motus
exsequunt᷑. ⁊ quasi placito de gretia tͣnsiatum
certam̃ in siciliã fuerit. sic exutraq parte sũmiꝰᷤ

Expanded text:
titur Gylippus, solus quidem, sed in quo omnium praesidiorum intitur Gylippus, solus quidem, sed in quo omnium praesidiorum instar praeferebatur: qui veniens, ut audivit inclinatum jam belli statum, auxiliis partim in Graecia, partim in Sicilia contractis, opportuna bello loca occupavit. Deinde duobus praeliis victus, nec territus, tertio congressu Lamachum occidit, hostes in fugam vertit, socios obsidione liberavit. Hinc Athenienses, terrestri praelio victi, experimenta maris ineunt, et navali certamine congredi parant; quo cognito, Gylippus classem instructam a Lacedaemoniis arcessit: aeque Athenienses in locum amissi ducis, Demosthenem et Eurymedonta cum supplemento copiarum mittunt. Peloponnesii quoque, cum multarum urbium consensu et decreto, ingentia Syracusanis auxilia misere. Ita sub specie socialis belli domesticos motus exsequuntur, et, quasi placito de Graecia translatum certamen in Siciliam fuerit, sic ex utraque parte summis
Abbreviated transcription (Latin):
stibꝰ ꝓsꝑa untia sũpserant. maiores copias ro¬
bustiorẽq exercitũ cũ lachate ⁊ cariade ducdꝰ
insiciliã reduxer̃t. S cathanenses belli redio
ꝑmoticũ sẏracusanis fedus ineunt. auxilia
atheniensiũ spernunt. post autẽ syracusamꝰ
conditiones pacis meditatione dñationis
transgredientibꝰ. denuo legatos athenas mi¬
tunt. qͥ capillo barbaq squalidi ⁊ lugubribꝰ
induti. miscdiam atq auxiliũ ⁊ sermone et
habitu p̃carent᷑. Igitur magna classis instru
itur. ducibꝰ nicea ⁊ lamacho. tantisq uiribꝰ si¬
cilia repetit᷑. ut suffragia sua ⁊ hitimere̾t qͥ
impetrauissent. Athenienses ilico duas pede¬
stres pugnas scđis successibꝰ fatiunt. cͦfectos in
urbe hostes ⁊ obiecta classe cͥcũdatos. tra ma¬
riq c̃cludt᷑. At syracusani fractis fessisq rebus.
auxiliũ a lacedemoniis petunt. A quibꝰ mox mit¬

Expanded text:
stibus prospera initia sumpserant, maiores copias rostibus prospera initia sumpserant, maiores copias robustioremque exercitum cum Lachete et Chariade ducibus in Siciliam reduxerunt. sed Catinienses, belli taedio permoti, cum Syracusanis foedus ineunt, auxilia Atheniensium spernunt; post autem, Syracusams condiciones paois meditatione dominationis transgredientibus, denuo legatos Athenas mittunt, qui capillo barbaque squalidi et lugubribus induti misericordiam atque auxilium et sermone et habitu precarentur. igitur, ducibus Nicia et Lamacho: tantisque viribus Sicilia repetitur, ut suffragia sua et hi timerent, qui impetravissent. Athenienses duas illico pedestres pugnas secundis successibus faciunt, confectosque in 126 urbe hostes, et objecta classe circumdatos, terra marique concludunt. At Syracusani, fractis fessisque rebus, auxilium a Lacedaemoniis petunt: a quibus mox mit
Abbreviated transcription (Latin):
borarent. ciuitasq ꝑ diuisionẽ diuisa in dud
partes esset. pars una uet̾anos ab ymera ur¬
be siciliȩ in auxiliũ uocauit. Porro illi pul¬
sis ciuitate pͥmũ his cont᷑ qͦs implorabant᷑.
deinde mox cȩsis etiam illis qͥbꝰ ad auxilianadui
conuenerãt. urbẽ cũ cͣiuigibꝰ ⁊ lib̾is sotioꝵ occu¬
pauere. ausi facinꝰ nulli tẏranno cõꝑandum.
qͥppe cũ reginis qͥcqͥd ius ꝑpeti satius fuerit
ꝗͣut ult᷑ inuitarent. qͥbꝰ patͥam. coniuges. li o
ac penates ipsi extorres ad p̾dã relinquerẽt
at etiã cathanenses cũ syracusanos graues in¬
festosq paterent᷑. ab atheniensibꝰ auxilia po¬
poscert᷑. S athenienses suo magis ꝗͣ sotioꝵ
studio instructã classe̾ insiciliã misere. cũi
sͥ ꝓpagare molirent᷑ imꝑiũ. ⁊ siracusanã ds¬
sem nuꝑ instructã lacedemoniis ꝓficere ue¬
rerent᷑. Et qm athenienses qͥ missi erãt cȩsisho¬

Expanded text:
borarent ciuitasque per dissensionem diuisa in duas borarent ciuitasque per dissensionem diuisa in duas partes esset, pars una ueteranos ab Himera urbe Siciliae in auxilium uocauit. porro illi, pulsis cinitate primum his contra quos inplorabantur, deinde mox caesis etiam illis quibus ad auxiliandum conuenerant, urbem cum coniugibus ac liberis sociorum occupauere, ausi facinus nulli tyranno comparandum: quippe cum Reginis quiduis perpeti satius fuerit, quam ut ultro inuitarent, quibus patriam coniuges liberos ac penates ipsi extorres ad praedam relinquerent. At etiam Catinienses cum Syracusanos graues infestosque paterentur, ab Atheniensibus auxilia poposcerunt. sed Athenienses suo magis quam sociorum studio instructam classem in Siciliam misere, cum et sibi propagare molirentur imperium et Syracusanam classem nuper instructam Lacedaemoniis proficere uererentur. et quoniam Athenienses qui missi erant caesis ho
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. sepe etiã captiua seruoꝵ. Quoꝵ pͥmi car¬
nibꝰ hominũ. medu cruciatibꝰ postremi mortibꝰ
pascebant᷑ excepto eo qͦd ext̾nis bellis aut p̾da
haberet᷑ aut p̾miũ. Hȩc ut ꝗͣbreuissime absos¬
uã. reqͥem maloꝵ nisi nc̃ nescit. Immo ut eiu¬
dentius diu̾sitates tẽpoꝵ declarent᷑. sic̾ antea
uł intestinos uł ext̾nos tumultꝰ ꝑpessa e̾ int
om̃s sola semꝑ. ita nc̃ ex om̃ibꝰ sola nũꝙͣ. Sãeta
ut sileã de diut᷑nitate uł illiꝰ calamitatis qͣ psa
est. uł istiꝰ e ctrario qua fruit᷑ pacis. ethna ipsa
quȩ tc̃ cũ excidio urbiũ atq agroꝵ crebͥs erip¬
tionibꝰ estuabat. nc̃ tantũ innoxia specie ad
p̃t̾itoꝵ fidẽ fumat. Igit᷑ ut p̃t̾mitã interimde
tyrannis quoꝵ mox qͥ fuit ultor successor estec¬
tus ẽ. medio tẽꝑe hoc ẽ anno aburbe c̃dita
ccc.xxxu. cũ regini ap̃ sciciliã discordia la¬

Expanded text:
fuit, saepe etiam captiua seruorum, quorum primi carfuit, saepe etiam captiua seruorum, quorum primi carnibus hominum, medii cruciatibus, postremi mortibus pascebantur, excepto eo, quod externis bellis aut praeda habebatur aut praemium. haec, ut quam breuissime absoluam, requiem malorum nisi nunc nescit, immo, ut euidentius diuersitates temporum declarentur, sicut antea uel intestinos uel externos tumultus perpessa est inter omnes sola semper, ita nunc ex omnibus sola numquam. nam etiam — ut sileam de diuturnitate uel illius calamitatis, qua pressa est, uel istius e contrario, qua fruitur, pacis — Aethna ipsa, quae tunc cum excidio urbium atque agrorum crebris eruptionibus aestuabat, nunc tantum innoxia specie ad praeteritorum fidem fumat. igitur — ut praetermittam interim de tyrannis, quorum mox qui fuit ultor successor effectus est — medio tempore, hoc est anno ab Vrbe condita CCCXXXV, cum Regini apud Siciliam discordia la
Abbreviated transcription (Latin):
honoribꝰ abdicauit. Tertia ⁊ qͥnta ptꝰ centesimã
olimpiadẽ. ꝑ totũ fere annũ tã crebri tamq eti¬
am graues in italia t̾remotꝰ fuert. ut de mnnume¬
ris quassationibꝰ ac riunis uillarũ oppidoꝵq as¬
sidius roma nuntiis fatigaret᷑. Dȩinde ita iugiᷤ
spem gignendis t̾rȩ fructibꝰ ab negaret. Isdẽ
tẽꝑibꝰ cũ fidenates hostes maximoꝵ auxilioꝵ
manu stipante t̾ribiles romanis arcibꝰ immine¬
rent. emilius t̾ciꝰ dictator magnã mali molẽ ip¬
sis fidenis iux captis depulit ⁊ sanauit. Tantaq
in ipsis erat maloꝵ animoꝵq c̃tentio. ut uł do¬
mesticas clades suꝑfusa forinsecꝰ bella oblute¬
rarent. uł ptꝰ dãpna belloꝵ indutias relaxatass
diu̾se pestes cęlo t̾raq excandescentes incessa¬
bili infestatione corrũꝑent. Sicilia ab initio
patͥa cẏlopũ. ⁊ post eos semꝑ nutx tẏrannoꝵ

Expanded text:
honoribus abdicauit. Tertia et quinta post centesimam honoribus abdicauit. Tertia et quinta post centesimam olympiade per totum fere annum tam crebri tamque etiam graues in Italia terrae motus fuerunt, ut de innumeris quassationibus ac ruinis uillarum oppidorumque adsiduis Roma nuntiis fatigaretur, deinde ita iugis spem gignendis terrae tructibus abnegarit, lsdemque temporibus cum Fidenates hostes maximorum auxiliorum manu stipante terribiles Romanis arcibus imminerent, Aemilius tertium dictator magnam mali molem ipsis Fidenis uix captis depulit et sanauit. tanta in ipsis erat malorum animorumque contentio, ut uel domesticas clades superfusa forinsecus bella oblitterarent uel post damna bellorum indutias relaxatas diuersae pestes caelo terraque excandescentes incessabili infestatione corrumperent. Sicilia ab initio patria Cyclopum et post eos semper nutrix tyrannorum
Abbreviated transcription (Latin):
solentissime cuncti p̃sumebant. repente singłi
cũ duodenis fascibꝰ cȩt̾isq imꝑatoriis insignibꝰ
ꝓcessert᷑. ⁊ nouo imꝓbȩ ordinationis incepto
ablegata religione consulũ emicuit agm̃ tẏran¬
noꝵ. Duabꝰ tabulis legũ ad decẽ pͥores additis.
agentes insolentissimo fastu plurima. die qͦ de-¬
pon̾e magistratꝰ mos erat. cũ usde̾ insignibus
ꝓcesser̃t̃. Maximã etiã appii claudii libido au-¬
xit inuidiã. qͥ ut uerginiȩ uirgini stuprũ infer¬
ret. pꝰseruitutis causã intulit. Quã obrẽ ad actꝰ
uerginius pat᷑. dolore lib̾tatis ⁊ pudore dedeco¬
ris ꝓtractã ad seruitutẽ filiã. in c̾spectu ppłi piꝰ
parricida ꝓstrauit. Qua ppłs necessitatis atͦci-¬
tate ꝑmotꝰ. ⁊ ꝑicło lib̾tatis ammonitꝰ. mont̾ẽ auen¬
tinũ occupauit armatꝰ. Nec tueri lib̾tatẽ armiᷤᷤ
destitit. nisi ptꝰꝗ se c̃iuratoꝵ c̃spiratio ipsis qͦq

Expanded text:
solentissime euncti praesumebant, repente singuli solentissime euncti praesumebant, repente singuli cum duodenis fascibus ceterisque imperatoriis insignibus processerunt: et nouo improbae ordinationis incepto, ablegata religione consulum emicuit agmen tyrannorum, duabus tabulis legum ad decem priores additis, agentes insolentissimo fastu plurima, die, quo deponere magistratus mos erat, cum isdem insignibus processerunt. maximam etiam Appii Claudii libido auxit inuidiam, qui ut Verginiae uirgini stuprum inferret, prius seruitutis causam intulit; quamobrem adactus Verginius pater dolore libertatis et pudore dedecoris protractam ad seruitutem filiam in conspectu populi pius parricida prostrauit. qua populus necessitatis atrocitate permotus et periculo libertatis admonitus montem Auentinum occupauit armatus. nec tueri libertatem armis destitit, nisi postquam se coniuratorum conspiratio ipsis quoque
Abbreviated transcription (Latin):
actũq infelicit᷑ foret. niqͥntius cincinatꝰ pͣcipuꝰ
ille dictator artatã obsidionẽ opp̃sso hoste sol¬
uisset. Q reꝑtꝰ inrure. ab aratͦ accersitꝰ ad fasces.
sũpto honore instructoq exertitu. mox uictor
effectꝰ iugũ boũ ȩqͥs imposuit. uictoriãq quasi
stiuã tenens. subiugatos hostes pre se pͥmꝰ egit.
fuit. dũlegati ad athenienses ꝑꝑsolonis leges
deferendas missi expectant᷑. arma romana fa-¬
mes pestilentiaq cõpescuit. Ipso autẽ. ccc. an
no. hoc ẽ olimp̃iade.xcͣiͣ. potestas c̃sulũ decẽ¬
uiris tradita c̃stituendarũ legũ atticarũ gr̾a
magnã ꝑniciẽ rei publicȩ inuexit. Nã pͥmꝰ ex
decẽ uiris cȩdentibꝰ cȩt̾is. solus appiꝰ claudiꝰ ͥ cͣti¬
nuauit imꝑiũ. Statĩq alioꝵ cͣiuratio subsecuta
ẽ. ut more contẽpto quo insigne imꝑii penes
unũ. potestas autẽ cõmunis erat. om̃s omĩa ꝓ-¬
priis ubidinibꝰ agitarent. Itaq int̾ cȩt̾a quȩ in¬

Expanded text:
actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, artatam obsidionem oppresso hoste soluisset. qui repertus in rare, ab aratro arcessitus ad fasces, sumpto honore instructoque exercitu, mox uictor effectus, iugum boum Aequis inposuit uictoriamque quasi stiuam tenens subiugatos hostes prae se primus egifuit, dum legati ad Athenienses propter Solonis leges transferendas missi exspectantur, arma Romana funes pestilentiaque compesouit. Ipso autem trecen potestas consulum decemuiris tradita constituendarum legum Atticarum gratia magnam perniciem reipublicae inuexit. nam primns ex decemniris cedentibus ceteris solus Appius Claudius sibi continuauit imperium, statimque aliorum coniuratio subsecuta est, ut more contempto, quo insigne imperii penes unum potestas autem communis erat, omnes omnia propriis libidinibus agitarent. itaque inter cetera, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
ligionẽ abhominatꝰ. cerimonias eius et templa
deposuit. Ptꝰ hc̃ etiã magi sub nomine quẽ occi¬
derant regis regno obrspere ausi. Q qͥdẽ mox
dep̾hensi. ⁊ opp̾ssi sunt. Darius itaq unꝰ ex his qui
magoꝵ audatiã ferro coercuerant. c̃sensu omiũ
rex creatꝰ ẽ. Qͥ ptꝰꝗ assyrios ac babyloniã ꝑsarũ
regno defirientẽ bello recuꝑ auit. anthiro re-¬
gi scytharũ hac uel maxime causa bellũ intulit.
qͦd filiȩ eiꝰ petitas sͥ nuptias ñ optinuiss. Magna
scilicet necessitas ꝓunius hominis libidine. dcc.¬

Expanded text:
ligionem abominatus caerimonias eius et templa ligionem abominatus caerimonias eius et templa deposuit. post hunc etiam magi sub nomine quem occiderant regis regno obrepere ausi; qui quidem mox deprehensi et oppressi sunt. Darius itaque, unus ex his qui magorum audaciam ferro coercuerant, consensu omnium rex creatus est. qui postquam Assyrios ac Babylonam a Persarum regno deficientem bello recuperauit, Antyro, regi Scytharum, hac uel maxime causa bellum intulit, quod filiae eius petitas sibi nuptias non obtinuisset. magna scilicet necessitas, pro unius
Abbreviated transcription (Latin):
tulũ ad ꝑsequendũ cyrũ miit. Barbari
ueluti ad epulas inuitati. pͥmũ ebͥetate uincun
tur. Mox reu̾tente cẏro uniu̾si cũ ad olescente
ere pociꝰ ꝗͣ suis lacͥmis parat. Sunulat diffiden¬
tiã desꝑatione cladis illatȩ. paulatiq deceden¬
do suꝑbu̾ hostẽ in insidias uocat. lbi qͥppe cõpo¬
sitis int̾ montes insidiis. cͥc̃.milia ꝑsarũ cũ ipso
rege deleuit. Adiecta suꝑ omĩa illiꝰ rei ãmiratio¬
ne. qͦd ne nuntiꝰ qͥde tantȩ cladisiꝑfuit. Regina
caput cyri amputari. atq inutrẽ humano san¬
guine oppletũ conici iubet. ñ muliebrit᷑ incre-
pitans. Satia te inqͥt sanguine. que sitisti. cuiꝰ
ꝑ annos . xxͣx. insatiabilis ꝑseuerasti.
nno ab urbe cͣdita .cc.xlu. darius cyro ap̃ scy-¬
thas int̾fecto. post aliquantũ int̾uallũ sorte reg¬
nũ adeptꝰ ẽ. Regnauit enĩ medius eoꝵ cambises.
cẏri filius. Qui deuicta egẏpto cunctã egypti re-¬

Expanded text:
tulum ad persequendum Cyrum mittit. barbari tulum ad persequendum Cyrum mittit. barbari utur: mox revertente Cyro, universi cum adolescente ere potius, quam suis lacrymis parat. Simulat diffidentiam desperatione cladis illatae, paulatido superbum hostem in insidias vocat, ibique compositis inter montes insidiis, ducenta milia Persarum cum ipso rege delevit, adjecta super omnia ammiratione, quod ne nuncius quidem tantae cladis superfuit. Regina vero caput Cyri amputans, atque in utrem humano sanguine obpletum conjici jubens, non muliebriter incpitans: Satia te, inquit, sanguine quem, sitisti, cuius per annos triginta insatiabilis perseuerasti. Anno ab Vrbe condita CCXLV Darius Cyro apud Soythas , interfecto post aliquantum interuallum sorte regnum adeptus est. regnauit enim medius eorum Cambyses Cyri filius; qui deuicta Aegypto cunctam Aegypti re
Abbreviated transcription (Latin):
dentis ȩtatis debita posteris traderet᷑ hedita
ipsis qͦ eandẽ tradendi formulã seruatis. itad
ꝓxima aduentantis cẏri tẽptam̃ta succubiu
magna babylon. ⁊ ingens lẏdia. amplissima
orientis cũ capite suo brachia. uniꝰ p̾lii expe¬
tione cecidert᷑. ⁊ nr̃i incurtũspecta anxietas
causant᷑. si potentissimȩ illȩ qͦndã rei publiꝰ
moles. nc̃ magis inbecillitate ꝓpriȩ senectuus
ꝗͣ alienis c̃cussȩ uiribꝰ ctremisct̃. Igit᷑ idẽ cyrus
ꝓximi temꝑis successu scythis bellu̾intulit.
Quẽ thamiris regina quȩ t̾c genti p̾erat. cũp¬
bere tͣnsitũ araxis fluminis poss transire ꝑll
tẽ ex obiectu fluminis hostis inclusi. Cytꝰ itas
scẏthiã ingressus. ꝓcul a tͣnsmisso. flumine ca¬
stra metatꝰ. insuꝑ astu eade̾ instructa uino epis¬
lisq deseruit. quasi t̾ritꝰ refugisset. Hoc coyl
regina. t᷑ciam partẽ copiarũ ⁊ filiũ adoleses¬

Expanded text:
cedentis aetatis debita posteris traderetur haereditas, cedentis aetatis debita posteris traderetur haereditas, ipsis quoque eamdem tradendi formulam servaturis. Ita ad proxima adventantis Cyri tentamenta succubuit magna Babylon, et ingens Lydia; amplissima Orientis cum capite suo brachia, unius praelii expeditione ceciderunt: et nostri incircumspecta anxietate gereret. Sed potentissime ille quondam Romane rei publice moles nunc magis inbecillitate proprie senectutis  alienis concussae uiribus contremescunt. Igitur idem Cyrus proximi temporis successu Scythis bellum intulit. quem Thamyris regina quae tunc genti praeerat cum prohibere transitu Araxis fluminis posset, transire pepter opportunitatem ex obiectu fluminis hostis inclusi. Cyrus itaque Scythiam ingressus, procul a transmisso flumine castra metatus, insuper astu eadem instructa uino epulisque deseruit, quasi territus refugisset. hoc conperto regina tertiam partem copiarum et filium adulescen
Abbreviated transcription (Latin):
utͦq lat̾e habitaculis defensoꝵ equȩ dispositis.
media int̾capedine sui iunctas qͣdrigas capit
Domꝰ intͥnsecꝰ quat᷑geminȩ habitationis. min¬
ci ꝓceritate mirabiles. Itam illa magna babi¬
lon. illa pͥma ptꝰ reꝑationẽ humani gn̾is c̃dit
nc̃ pȩne etiã minima mora uicta. capta subuꝰ¬
sa est. lbi tc̃ croesus rex lẏdoꝵ famosus opibꝰ.
cũ acd auxiliandũ babyloniis ueniss uictꝰ soli¬
citȩ in regnũ refugit. Cyrrus autẽ pt̾ea ꝗͣ bay¬
lonẽ ut hostis inuasit. ut uictor euertit. ut ie
disposuit. bellũ tͣnstulit in lẏdiã. Ubi ct̾ritũs¬
ꝑiore iã p̾lio exercitũ. nullo negotio suꝑauit.
Ipsũ etiã croesũ cepit. captũq ⁊ uita. ⁊ patͥmo¬
nio donauit. Exaggerare hoc loco mutabiluꝰ
ta c̃firmat. Cuiꝰ ut pͥmũ imꝑiũ ac potentissinuꝰ
extitit. ita ⁊ pͥmũ cessit. ueluti qͦdã iure sum¬

Expanded text:
utroque latere habitaculis defensorum eque dispositis, utroque latere habitaculis defensorum eque dispositis, media intercapedine vicenas quadrigas capit. Domus intrinsecus quater geminae habitationis, minaci proceritate mirabiles. Cyrus urbe tanta calon, illa prima post reparationem humani generis condita, nunc pene etiam minima mora victa, capta, subversa est. Ibi tunc Croesus, rex Lydorum, famosus opibus, cum ad auxiliandum Babyloniis venisset, victus sollicite in regnum refugit. Cyrus autem, posteaquam Babyloniam ut hostis invasit, ut victor evertit, ut rex disposuit, bellum transtulit in Lydiam: ubi conterritum superiore jam praelio exercitum, nullo negotio superavit. Ipsum etiam Croesum cepit, captumque et vita et patrimonio donavit. Exaggerare hoc loco mutabilium pta confirmat: cujus ut 104 primum imperium ac potentissimum exstitit, ita et primum cessit, ut veluti quodam jure suc
Abbreviated transcription (Latin):
alueos cõminuit. Eo oꝑe p̃doctis fossoribꝰ etiã
eufraten longe ualidissinũ. ⁊ mediã babylo¬
niã int᷑ fluentẽ diruauit. ac sic meabilibꝰ ua¬
dis. siccũ etiã patentibꝰ aluei partibꝰ it̾ fecit.
cȩpitq urbẽ ꝗͣuł humano oꝑe exstrui posse.
uł humana uirtute destrui posse. utrũq pę¬
ne incredibile ap̃ mortales erat. Nanq baby¬
loniã a nemroth gygante fundatã. a nino uł
semitamide reꝑatã. multi ꝓdidere. Hȩc cãpi
planitie undiq c̃spicua. nat᷑a loci lȩtissima.
castroꝵ facie mȩnibꝰ paribꝰ. ꝑ quadrũ disposi¬
ta. muroꝵ eiꝰ uix credibilis relatu firmitas ⁊
magnitudo. idẽ in latitudine cubitoꝵ ł alti¬
tudine. quat᷑ tanta. Cȩt̾um ambitꝰ eiꝰ ccͤ ͤc.i¬
xxx. stadiis circiiuenit᷑. Murꝰ coctili lat̾e. atq ut¬
fuso bitumine cõpactꝰ. fossa extͥnsecꝰ latȩ patens
uice amnis cͥcufluit. a fronte muroꝵ .c. porte
ȩreȩ.Ipsa autẽ latitudo in c̃sũmatione pinia

Expanded text:
alveos comminuit. Eo opere praedoctis fossoribus etiam Euphraten longe validissimum, et mediam Babyloniam interfluentem derivavit, ac sic meabilibdis siccum etiam patentibus aluei partibus iter fecit, cepitque urbem, quam uel humano opere exstrui potuisse uel humana uirtute destrui posse utrumque paene incredibile apud mortales erat. namque Babylonam a Nebrot gigante fundatam, a Nino uel Samiramide reparatam multi prodidere. haec campi planitie undique conspicua, natura loci laetissima, castrota. Murorum eius vix credibilis relatu firmitas et magnitudo, id est latitudine cubitorum L, altitudine quater tantum. Ceterum ambitus eius CCCCLXXX stadiis circumvenitur; murus cocto latere atque interfuso bitumine compactus; fossa extrinsecus late patens vice amnis interfluit. A fronte murorum C portae aereae. Ipsa autem latitudo, in consummatione pinnarum
Abbreviated transcription (Latin):
idonei. nc̃ tẏrannis subiecta. nc̃ serius. uelil¬
lis cñatui imꝓbo exigentibꝰ seruitutẽ uł ilis
p̃sumptione ꝑuersa cõmutantibꝰ lb̾tatẽ ma¬
xime qͥa clausa undiq mari egerere foras ñ
facile potest intestinũ malũ. Uiꝑiã qͥppe con¬
ceptionẽ ꝑditioni suȩ aluit. sua libidine al¬
tam sua morte uicturã. In hoc autẽ seruilis
tumultꝰ excitatio. quanto rarior cȩtis. tanto
truculentior ẽ. Qua intentione cõmouet lilis
multitudo ut patͥam augeat. ea seruilis ut

Expanded text:
idonei nunc tyrannis subiecta nunc seruis, uel ilidonei nunc tyrannis subiecta nunc seruis, uel illis dominatu improbo exigentibus seruitutem uel istis praesumptione peruersa conmutantibus libertatem, maxime quia clausa undique mari egerere foras non facile potest intestinum malum. uiperinam quippe conoeptionem perditioni suae aluit sua libidine auctam, sua morte uicturam. in hoc autem seruilis tumultus excitatio quanto rarior ceteris tanto truculentior est, quia intentione commouetur libera multitudo ut patriam augeat, seruilis ut
Abbreviated transcription (Latin):
natura uiri duplex. In sicilia mons ȩthna uastoᷤ
ignes eructauit. ac fudit. qͥ torrentũ modo ꝑ
ꝓna p̃cipites ꝓxima quȩq corripientibꝰ exus¬
sere flãmis. longinqͥora autẽ flamnufuł fauil¬
lis calidis cũ pauore graui latȩ uolitantibus
torruert᷑. Qͦd siciliȩ semꝑ uernaculũ genus
monstri. non portendere malũ assolet. Inbo¬
noniensi agro fruges in arboribꝰ enatȩ sunt
lgit᷑ in sicilia bellũ seruile ortũ ẽ. quod adeo
graue ⁊ atͦx. multitudine seruoꝵ. instructu
copiarũ magnitudine uiriũ fuit. ut ñdicã
p̃tores romanos quos pęnitꝰ ꝓfligauit. s c̃su¬
les quoq t̾ruerit. Nam. Lxx. milia seruoꝵte
in arma c̃spirantiũ fuisse referunt᷑. excepta
urbe messana. quȩ seruos lib̾alit᷑ habitos in
pace c̃tinuit. Cȩterũ sicilia in hoc quoq mni¬
serior qͥa insula. ⁊ nũꝗͣ erga statũ suũ iuris

Expanded text:
natura uirili duplex. in Sicilia. mons Aetna uastos natura uirili duplex. in Sicilia. mons Aetna uastos ignes eructauit ac fudit, qui torrentum modo per prona praecipites proxima quaeque corripientibus exussere flammis, longinquiora autem fauillis calidis cum uapore graui late uolitantibus torruerunt: quod Siciliae semper uernaculum genus monstri non portendere malum adsolet sed inferre. in Bononiensi agro fruges in arboribus enatae sunt. igitur in Sicilia bellum seruile ortum est, quod adeo graue et atrox multitudine seruorum, instructu copiarum, magnitudine uirium fuit, ut. non dicam praetores Romanos, quos penitus profligauit, sed consules quoque terruerit. nam LXX milia seruorum tunc in arma conspirantium fuisse referuntur, excepta urbe Messana, quae seruos liberaliter habitos in pace continuit. ceterum Sicilia in hoc quoque miserior, quia insula et numquam erga statum suum iuris
Abbreviated transcription (Latin):
asscribant. ut ñ dixerĩ hispani tot pulsa¬
ti fatigatiq bellis. s ipsi saltẽ romani tã
c̃tinuis subacti cladibꝰ. tociensq suꝑati
ut ñ ex ꝓbrẽ qͦt p̃tores eoꝵ qͦt legati. qͦt con¬
sules. qͦt legiones. quantiq exercitꝰ consũp¬
ti sunt. lllud solũ reuoluo. quanta fuerat
timoris amentia. Miles romanꝰ hebetatus.
ut iã ne ad exꝑim̃tũ qͥde̾ belli cohibere
pedẽ atq offirmare animũ posset. s̃ mox
c̃specto hispano specialit᷑ hoste diffugienꝰ
uinci se pęne pͥus crederet. quã uideri.
Quo argum̃to patet aput utͦsq misera
illa tẽꝑa iudicata. cũ ⁊ hispani ⁊ si um¬
cere poterãt. inuita tam̃ desererent dul¬
mani quanto impudentiꝰ alienȩ qͥeti sese
ingererent. tanto turpiꝰ uincerent᷑.
eruio fuluo flacco. quinto calputnio pisone
c̃sulibꝰ romȩ puer ex ancilla natus. quadripes
quadrimanus. ocłis quatuor. auribus totidem.

Expanded text:
adscribant ut non dixerim Hispani tot pulsaadscribant ut non dixerim Hispani tot pulsati fatigatique bellis, sed uel ipsi saltem Romani tam continuis subacti cladibus totiensque superati; ut non exprobrem, quot praetores eorum, quot legati, quot consules, quot legiones quantique exercitus consumpti sint, illud solum reuoluo, quanta fuerit timoris amentia miles Romanus hebetatus, ut iam ne ad experimentum quidem belli cohibere pedem atque offirmare animum posset, sed mox conspecto Hispano specialiter hoste diffugiens uinci se paene prius crederet quam uideri. quo argumento patet apud utrosque misera illa tempora iudicata, cum et Hispani etsi uincere poterant, inuiti tamen desererent dulmani quanto inpudentius alienae quieti sese ingererent, tanto turpius uincerentur. Seruio Fuluio Flacco Q. Calpurnio Pisone consulibus Romae puer ex ancilla natus quadripes quadrimanus, oculis quattuor. auribus totidem,
Abbreviated transcription (Latin):
cȩ in senatu actȩ sunt. Porro autẽ mancinꝰ
qui sorte bellica circũuentũ exertitũ ne
ꝑderet laborauit. ab eodẽ senatu dediti¬
one dampnatus ẽ. Scio romani ⁊ illud
p̃sumptũ ẽ. atq ideo ab initio ꝑfecistis. ut
nec cuiis c̃sulat c̃uenienter ingratis. nec
hostis fidelit᷑ credat infidis.
nterea brutus in ulteriore hispania. Lxͣ¬
Imilia callecoꝵ qui lusitanis auxilio uene¬
rant. asprimo bello ⁊ difficili quauis in¬
pania lepidꝰ ꝓconsule uacceos innoxiam
gentẽ ⁊ supplicẽ. etiã senatu ꝓhibente.ꝑ
tinaciter expugnare temptauit. S mox
accepta clade grauissima imꝓbȩ ꝑtinatiȩ
pęnas luit. sexmilia qͥppe romanoꝵ in hoc
iusto bello iustissimȩ cȩsa st̃. reliqͥ exuti
castris. armis etiã ꝑditis euasert᷑. Nec minꝰ¬
turpis hȩc sub metello dades quã sub man¬
cino fuit. lta nc̃ sibi hec tẽꝑa loco felicitatiᷤᷤ

Expanded text:
ce in senatu actae sunt Porro autem Mancinus, ce in senatu actae sunt Porro autem Mancinus, qui sorte bellica circumuentum exercitum ne perderet laborauit, ab eodem senatu deditione damnatus est. scio, Romani, et illudpraesumptum est: atque ideo ab initio perfecistis, ut nec civis consulat convenienter ingratis, nec hostis fideliter credat infidis. Interea Brutus in ulteriore Hispania, sexaginta millia Gallaecorum, qui Lusitanis auxilio venerant, asperrimo bello et difficili, quamvis inpania Lepidus proconsule Vaccaeos innoxiam gentem et supplicem, etiam senatu prohibente, pertinaciter expugnare tentavit. Sed mox accepta clade gravissima improbae pertinaciae poenas luit. Sex millia quippe Romanorum in hoc injusto bello justissime caesa sunt: reliqui, exuti castris, armis etiam turpis haec sub Lepido clades quam sub Mancino fuit. ita nunc sibi haec tempora loco felicitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ora tẽꝑa reseruauit. Aut si displicuit fedꝰ
qͦd pactũ ẽ. cur miles hoc sub umbonis pig¬
nore redemptꝰ aut cũ reu̾teret᷑ receptꝰ ẽ.
aut cũ repeteret᷑ redditꝰ non est. Aut si
placuit seruati militis qualiscũq ꝓuisio.
cur mancinus qui hoc pepigit solus deditꝰ
fuit. Nuꝑ uarro ut prepropera pugna ini¬
ret᷑ collegã paulũ obluctantẽ impulit. tre¬
pidantẽ p̾cipitauit exercitũ. infelices copi-¬
as. aput infelices illas romanis cladibꝰ can-¬
nas. ñ disposuit certamini. s opposuit mor¬
ti. Plusꝗͣ .xl. milia ibi militũ romanoꝵ sola
impatientia sua de qua sibi uictoriã iam
dudũ hannibal p̃sumebat. amisit. collega
etiam paulo. Quo tandẽ uiro ꝑdito. nouis¬
sime inurbẽ pęne solus impudentissimȩ
redire ausus ẽ. meruitq impudentiȩ suȩ
p̃miũ Nam grȩ ei qͦd de re publica ñ despe¬
rasset. quã tam̃ ipse fecerat desꝑatã. publi¬

Expanded text:
ora tempora reseruauit? aut, si displicuit foedus ora tempora reseruauit? aut, si displicuit foedus quod pactum est, cur miles hoc pignore redemptus ant, cum reuerteretur, receptus est aut, cum repeteretur, redditus non est? aut, si placuit seruati militis qualiscumque prouisio, cur Mancinus, qui hoc pepigit, solus deditus fuit ? Nnper Varro, ut praepropera pugna iniretur, collegam Paulum obluctantem impulit, trepidantem praecipitauit exercitum, infelices copias apud infames illas Romanis cladibus Cannas non disposuit certamini sed opposuit morti; plus quam XL milia ibi militum Romanorum sola inpatientia sua, de qua sibi uictoriam iam dudum Hannibal praesumebat, amisit. collega etiam Paulo — quo tandem uiro! — perdito, nouissime in Vrbem paene solus impudentissime redire ausus est meruitque impudentiae suae praemium. nam gratiae ei, quod de republica non desperasset, quam tamen ipse fecerat desperatam, publi
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ibiq usq in noctẽ manens ã suis de¬
sertus. ab hostibꝰ autẽ ñ susceptꝰ. lacͥmabi¬
le utͥsq spectaculũ p̃buit. Exclamare
hoc loco dolor exigit. Cur falso uob̾ ro¬
mani magna illa nomina uisticiȩ forti¬
mantinis hȩc ueruis discite. fortitudine
opus fuit Pugnando uicert᷑. fides exige¬
bat᷑: Credentes aliis scđm se. quos occide¬
re potuerant. pacto federe dimisert̃ lusti-¬
cia ꝓbanda erat: ꝓbauit eam uł tacitus
senatꝰ. cũ idem numantini ꝑ legatos suos.
aut inuiolatã pace̾ solã. aut om̃s qͦs pig¬
nore pacis accepto uiuos dimiserant. repo¬
scebant. Miscdĩa examinanda uidebat᷑.
Satis docum̃ti dedert̃. uł emutendo ad ui-¬
tam inimicũ exercitũ. uł ad pęnã ñ reci¬
piendo mancinũ. Mancinꝰ ne rogo deden¬
dus fuit. qͥ uicti exercitꝰ impendentẽ tru¬
cidationẽ p̃tento umbone pacti federis
dispulit. qͥ ꝑiclitantes pat̾ȩ uires in meli¬

Expanded text:
tus ibique usque in noctem manens, a suis detus ibique usque in noctem manens, a suis desertus, ab hostibus autem non susceptus lacrimabile utrisque spectaculum praebuit. Exclamare hoc loco dolor exigit. cur falso uobis, Romani, magna illa nomina iustitiae fidei fortimantinis haec uerius discite, fortitudine opus fuit? pugnando uicerunt. fides exigebatur? credentes aliis secundum se, quos occidere potuerant, pacto foedere dimiserunt iustitia probanda erat? probauit eam uel tacitus senatus, cum idem Numantini per legatos suos ant inuiolatam pacem solam aut omnes, quos pignore pacis accepto uiuos dimiserant, reposcebant. misericordia examinanda uidebatur? satis documenti dederunt uel emittendo ad uitam inimicum exercitum uel ad poenam non recipiendo Mancinum. Mancinusne rogo dedendus fuit, qui uicti exercitus inpendentem trucidationem praetento umbone pacti foederis dispulit, qui periclitantes patriae uires in meli
Abbreviated transcription (Latin):
regiũ nomͣ usur pauit. qui postea ipsũ alexan¬
drũ filiũ quẽ participẽ ꝑicłi in ꝑuadendo
regno habuerat. ne inoptinendo consortem
haberet. occidit. M. emilio lepido .s̃. hostilio
mancino c̃sulibꝰ. ꝓdigia apparuere diu̾sa. ⁊ qͣn¬
tũ in ipsis fuit exmore curata sunt.S ñ semꝑ
aucupatoribꝰ euentuũ. ⁊ structoribꝰ fallatiaꝵ
haruspicibꝰ oportuni casus suffragant᷑ Nãq
mancinus c̃sul postꝗͣ a põpeio aput numan¬
tiam suscepit exercitũ. adeo infelicit᷑ p̾liages¬
sit cuncta. atq in id sup̃ma desꝑatione per¬
ductus e ut turpissimũ fȩdus cũ numantiniꝰ
facere cogeret᷑. ꝗͣuis ⁊ põpeius iam aliud
ȩquȩ infame fedus cũ hisdẽ numantiniꝰ
paulo ante pepigisset. senatus dissolui
fȩdus ⁊ mancinũ dedi numantinis p̾cepit.
Qui nudato corꝑe. manibꝰq ptꝰ tergũ re¬
iunctis ante portas numantinoꝵ exposi¬

Expanded text:
regium nomen usurpauit. qui postea ipsum Alexanregium nomen usurpauit. qui postea ipsum Alexandrum filium, quem participem periculi in peruadendo regno habuerat, ne in obtinendo consortem haberet, occidit. M. Aemilio Lepido C. Hostilio Mancino consulibus prodigia apparuere diuersa et, quantum in ipsis fuit, ex more curata sunt. sed non semper aucupatoribus euentuum et structoribus fallaciarum haruspicibus opportuni casus suffragantur. namque Mancinus consul postquam a Popilio apud Numantiam suscepit exercitum, adeo infeliciter proelia cuncta gessit atque in id suprema desperatione perductus est, ut turpissimum foedus cum Numantinis faceré cogeretur. quamuis et Pompeius iam aliud aeque infame foedus cum isdem Numantinis paulo ante pepigisset, senatus dissolui foedus et Mancinum dedi Numantinis praecepit, qui nudato corpore manibusque post tergum reuinctis ante portas Numantinorum exposi
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis nobiliũ qui ei militiȩ aderant. inter¬
emptis. Uiriatus autẽ cũ ꝑ xiiͭii. annos roma¬
nos duces atq exercitꝰ attͥuisset. insidiis suoꝵ in¬
t̾fectꝰe. in hoc solo romanis circa eũ fortit᷑ agen¬
tibꝰ. qͦd ꝑcussores eiꝰ indignos p̃mio iudicart᷑.
atego ñ mͦ nc̃. uerũ etiã sepe int̾texere orien¬
tis illa inextͥcabilia bella poterã. quȩ raro um¬
quã nisi sceleribꝰ aut incipiunt aut t̾minant᷑.
sed romanoꝵ cũ qͥbꝰ nob̾ actio ẽ. tanta st̃ ut
iure fastidiant᷑ aliena. Mitͥdates tc̃ siqͥde rex
parthoꝵ sextꝰ ab arse. uicto demetrii p̃fecto.
babylonã urbem finesq eius uniu̾sos uictor
inuasit. om̃s pͣterea gentes quȩ int̾ hidaspen
fluuũ ⁊ indũ iacent subegit. Ad indiã quoq
cruentũ extendit imꝑiũ. demetͥum ipsũ scdo
sibi bello occurrentẽ cȩpit. Quo capto diodo¬
thus quidã cũ alexandro filio regnũ euis et

Expanded text:
plurimis nobilium, qui ei militiae aderant, interplurimis nobilium, qui ei militiae aderant, interemptis. Viriatus autem cum per quattuordecim annos Romanos duces atque exercitus protriuisset, insidiis suorum interfectus est, in hoc solo Romanis circa eum fortiter agentibus, quod percussores eius indiguos praemio iudicarunt. At ego non modo nunc, uerum etiam saepe intertexere Orientis illa inextricabilia bella poteram, quae raro umquam nisi sceleribus aut incipiunt aut terminantur ; sed Romanorum, cum quibus nobis actio est, tanta sunt, ut iure fastidiantur aliena. Mithridates tunc siquidem, rex Parthorum sextus ab Arsace, uicto Demetrii praefecto Babylonam urbem finesque eius uniuersos uictor inuasit. omnes praeterea gentes, quae inter Hydaspen fluuium et Indum iacent, subegit. ad Indiam quoque cruentum extendit imperium. Demetrium ipsum secundo sibi bello occurrentem uicit et cepit: quo capto Diodotus quidam cum Alexandro filio regnum eius et
Abbreviated transcription (Latin):
lentia c̃secuta ẽ. Quȩ iã sine ullis sacͥfitioꝵ la
artifices illi circũuentionũ aruspices subi¬
sa ut assolent declinatione morboꝵ fortee¬
lebrassent. ꝓcul dubio sibi diis ⁊ ritibꝰ suis te¬
ductȩ sanitatis głam uendicassent. Ita mise
ra nͨ sacͥlegia male religiosa ciuitas. mendatiis
qͥbꝰ liberari ñ poterat. ludebatur.
gitur fabius c̃sul contra lusitanos ⁊ uiriatum
dimicans. bucciã oppidũ qͦd uiriatꝰ obsidebat.
depulsis hostibꝰ lib̃auit. ⁊ in deditionẽ cũ plu¬
rimis aliis castellis recepit. fecit etiã facinus
ultimis barbaris scithiȩ non dicã romanȩ fi¬
dei ⁊ mod̾ationi exsecrabile. Quingentis enĩ
pͥncipibꝰ eoꝵ quos sotietate inuitatos dediti¬
onis iure susceꝑat. manus pͣcidit. Pompeius
sequentis anni consul fines numantinoꝵ in¬
gressus. accepta maxima clade discessit. non
solũ exertitu om̃i pȩne ꝓfligato. uerũ etiam

Expanded text:
tilentia consecuta est: quae tamen sine ullis sacrificiorum tilentia consecuta est: quae tamen sine ullis sacrificiorum artifices illi circumuentionum haruspices sub ipsa ut adsolent declinatione morborum forte celebrassent, procul dubio sibi dis et ritibus suis reductae sanitatis gloriam uindicassent. ita misera et ad sacrilegia male religiosa ciuitas mendaciis, quibus liberari non poterat, ludebatur. Igitur Fabius consul contra Lusitanos et Viriatum dimicans Bucciam oppidum, quod Viriatus obsidebat, depulsis hostibus liberauit et in deditionem cum plurimis aliis castellis recepit. fecit facinus etiam ultimis barbaris Scythiae, non dicam Romanae fidei et moderationi, exsecrabile. quingentis enim principibus eorum, quos societate inuitatos deditionis iure susceperat, manus praecidit. Pompeius sequentis anni consul fines Numantinorum ingressus accepta maxima clade discessit, non solum exercitu paene omni profligato uerum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
mo seruiliano c̃sule. int̾ cȩt̾a ꝓdigia ancdro¬
gynus romȩ uisus. uissu aruspicũ in mare
mersus ẽ. s nichil impiȩ expiationis ꝓcura¬
tio ꝓfecit. Nam tanta subito pestilentia ex¬
orta ẽ. ut ministri quoq fatiendoꝵ funetiũ
pͥmũ ñ sufficerent deinde ñ essent. Tcͦq etiã
magnȩ domꝰ uacuȩ uiuis. plenȩ mortuis re.¬
mansert᷑. largissimȩ intͦrsũ hereditates. ⁊ mil¬
li penitꝰ heredes. Deniq iã ñ solũ inurbe u¬
uendi. s etiã appropinquandi ad urbẽ nesa¬
bat᷑ facultas. tã seui ꝑ totã urbẽ tabescentiũ
sub lectis atq instratis suis cadauerũ puton
exalabant᷑. Expiatio illa crudelis ⁊ uiã moril
hominũ morte hominis instruens. tandẽ
manis int̾ miserias suas erubescentibꝰ. quan
misera ⁊ uana esset innotuit. Ante enĩ ili
fragiũ p̃ueniendȩ cladis ẽ habita. ⁊ sic pel¬

Expanded text:
mo Serviliano consulibus, inter caetera prodigia andromo Serviliano consulibus, inter caetera prodigia androgynus Romae visus, jussu aruspicum in mare mersus est: sed nihil impiae expiationis procuratio profecit. Nam tanta subito pestilentia exorta est, ut ministri quoque faciendorum funerum primum non sufficerent, deinde non essent. Itaque etiam magnae domus vacuae vivis, plenae mortuis remanserunt. Largissimae introrsum haereditates, et nulli penitus haeredes. Denique jam non solum in Urbe vivendi, sed etiam appropinquandi ad Urbem negabatur facultas, tam saevi per totam urbem tabescentium sub tectis, atque in stratis suis cadaverum putores exhalabantur. Expiatio illa crudelis, et viam mortibus hominum morte hominis instruens, tandem Romanis inter miserias suas erubescentibus, quam misera 294 et vana esset, innotuit. Ante enim in suffragium praeveniendae cladis est habita, et sic pes
Abbreviated transcription (Latin):
in qua.lxx. lusitanos. romanos autẽ. ccc xi
cecidisse claudius refert. Et cũ uictores lusi¬
tani sparsi ac securi abirent. unꝰ ex his longe
a cȩt̾is segregatꝰ. cũ circũfusis eqͥtibꝰ pedes ipse
depͣhensus. unieoꝵ equo lancea ꝑfosso. ipsuis
eqͥtis ad unũ gladii ictũ caput desecuisset. ia
om̃s metu ꝑculit. ut ꝓspectantibꝰ cunctis apse
contẽptim atq ociosus abscederet. Appio dau¬
dio qͥnto. cecilio metello c̃sule. appius clau¬
diꝰ adũsus salassos gallos c̃gressus inictꝰ. qͥnq
milia militũ ꝑdidit. Reꝑata pugna. qͥnq mi¬
lia hostiũ occidit. S cũ iuxta lege̾ qua con
stitutũ erat ut qͥsq qͥnq milia hostiũ ꝑemis¬
set tͥumphandi haberet potestatẽ. iste quoq
tͥumphũ expetisset. ꝓpt̾ suꝑiora uͦ dampna
ñ impetrauisset. infami impudentia atq
ambitione usus. priuatis sumptibꝰ tͥumpha¬
uit. Lucio cecilio metello. qͥnto fabio maxi¬

Expanded text:
in qua LXX Lusitanos, Romanos autem cccxx in qua LXX Lusitanos, Romanos autem cccxx cecidisse Claudius refert; et cum uictores Lusitani sparsi ac securi abirent, unus ex his longe a ceteris segregatus cum, circumfusis equitibus pedes ipse deprehensus unius eorum equo lancea perfosso ipsius equitis ad unum gladii ictum caput desecuisset, ita omnes metu perculit, ut prospectantibus cunctis ipse contemptim atque otiosus abscederet. Appio Claudio Q. Caecilio Metello consulibus Appius Claudius aduersus Salassos Gallos congressus et uictus quinque milia militum perdidit. reparata pugna, quinque milia hostium occidit. sed cum iustitutum erat, ut quisquis quinque millia hostium peremisset, triumphandi haberet potestatem, iste quoque triumphum expetisset, propter superiora vero damna non impetravisset, infami impudentia atque ambitione usus, privatis sumptibus triumphavit. L. Caecilio Metello, Q. Fabio Maxi
Abbreviated transcription (Latin):
postremo exercitꝰ pͣtoꝵ ⁊ c̃sulũ romanorũ
uincendo. fugando. subigendo. maximo ter¬
rori romanis om̃ibꝰ fuit. Siqͥdẽ hiberũ ⁊ ta¬
gũ maxima. ⁊ diu̾sissimoꝵ locoꝵ flumina
latȩ transgredienti ⁊ ꝑuaganti .g. uecilius
p̾tor occ᷑rit qͥ cͣtinuo cȩso usq ad int̾nitio¬
nẽ pene om̃ĩ exercitu suo. uix ipse p̾tor cũ
paucis fuga lapsus euasit. Deinde gaiũ plau-¬
ciũ p̾torẽ. idem uriatꝰ multis p̾liis fractum
fugauit. Post enã claudiꝰ unimanimꝰ cũ mag¬
no instructu belli contra uiriatũ missus. qͣsi
ꝓ abolenda suꝑiore macula. tͦpiorẽ ipse auxit¬
infamiã. Nã congressus cu iuriato. uniu̾sasqͣs
secũ deduxerat copias. maximasq uires ro
mani amisit exercit. Uiriatus. thrabeas. fasceᷤ.
cx̧t̾aq insignia romana in montibꝰ suis tͦphea
¶ p̃fixit.
odẽ temꝑe.ccͣcͣ. lusitani cũ mille
romanis in quodã saltu contraxere pugnã.

Expanded text:
postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum postremo exercitus praetorum et consulum Romanorum uincendo fugando subigendo maximo terrori Romanis omnibus fuit. siquidem Hiberum et Tagum, maxima et diuersissimorum locorum flumina, late transgredienti et peruaganti C. Vecilius praetor occurrit: qui continuo caeso usque ad internecionem paene omni exercitu suo uix ipse praetor cum paucis fuga lapsus euasit. deinde C. Plautium praetorem idem Viriatus multis proeliis fractum fugauit. pos etiam Claudius Vnimammus cum magno instructu belli contra Viriatum missus quasi pro abolenda suinfamiam. Nam congressus cum Viriato, universas, quas secum deduxerat copias, maximasqumani amisit exercitus. Viriatus trabeas fasces ceteraque insignia Romana in montibus suis tropaea praefixit. Eodem tempore ccc Lusitani cum mille Romanis in quodam saltu contraxere pugnam,
Abbreviated transcription (Latin):
lit᷑ captiuis p̃dandi licentia. sic om̃ia cȩdib̾
ignibꝰq cõpleta st̃. ut de muroꝵ ambitu qͣ¬
si e camino ignis in unũ apicẽ coartatum
exundaret incendiũ. ltaq plurima parte
ppłi ferro fla̾misq c̃sumpta. reliqua sub co¬
rona uendita ẽ Urbe incensa. muri funditꝰ
diruti sunt. muralis lapis in puluerẽ re¬
dactꝰ pͣda ingens erepta ẽ. Sane cũ ꝓpter
multitudine̾ ⁊ uarietatẽ statuarũ simula¬
chroꝵq in illo ciuitatis incendio ꝑmixta
in unũ auri. argenti atq exis omĩaq simul
metalla fluxissent. nouu genꝰ metalli fac̾¬
tũ ẽ. Unde usq in hodiernũ diẽ siue ex ip¬
so. siue ex imitatione eiꝰ. es chorinthium
sic̃ memoriȩ traditũ ẽ. ⁊chorinthia uasa
dicunt᷑. lsdẽ c̃sulibꝰ iuriatꝰ in hispania gene¬
re lusitanꝰ. homo pastoralis ⁊ latro. pͥmum
infestando uias. deinde uastando ꝓuintiaᷤ.

Expanded text:
tiam captiuis praedandi licentia sic omnia caedibus tiam captiuis praedandi licentia sic omnia caedibus ignibusque conpleta sunt, ut- de murorum ambitu quasi e camino in unum apicem coartatum exundaret incendium. itaque plurima parte populi ferro flammisque consumpta reliqua sub corona uendita est; urbe incensa muri funditus diruti sunt; muralis lapis in puluerem redactus, praeda ingens erepta est. sane cum propter multitudinem et uarietatem statuarum simulacrorumque in illo ciuitatis incendio permixta in unum auri argenti atque aeris omniaque simul metalla fluxissent, nouum genus metalli factum est, unde usque in hodiernum diem siue ex ipso siue ex imitatione eius aes Corinthium, sicut memoriae traditum est, et Corinthia uasa dicuntur. Isdem consulibus Viriatus in Hispania genere Lusitanus, homo pastoralis et latro, primum infestando uias deinde uastando prouincias
Abbreviated transcription (Latin):
achiuus ꝗͣuis tcͣ in africa cũ scipione fue¬
rit. tam̃ quia domesticã cladẽ ignorare ñ
potuit. semel in achaia pugnatũ critolao
duce asserit. diaeum uͦ adducentẽ ex ar¬
chadia militẽ. ab eodẽ metello p̃tore op¬
pssum cũ exercitu docet. S de uarietate
discordantiũ hystoricoꝵ aliquanta iã
diximus. quoꝵ defitiat detecta hec et
male nota mendatioꝵ nota. qr parũ cre¬
dendũ ẽẽ in cȩt̾is euident᷑ ostendt᷑. qͥ in his
quoq quȩ ip̃si uidere diu̾si st. Igitur ptꝰ
extincta tocius achaiȩ pͣsidia. destitutaꝵ
euersionẽ urbiũ metello p̾tore meditan¬
te. cͣsul mu̾miꝰ repentinꝰ cũ paucis uenit
in castra. Qui dimisso statĩ metello. chorin¬
thũ sine mora expugnauit. urbe̾ toto tt᷑
orbe longe omiũ opulentissimã. qͥppe quȩ
uelut officina om̃iũ artificũ atq artifi¬
tioꝵ. emporiũ cõmune asiȩ atq europȩ

Expanded text:
Achiuus quamuis tunc in Africa cum Scipione fueAchiuus quamuis tunc in Africa cum Scipione fuerit, tamen, quia domesticam cladem ignorare non potuit, semel in Achaia pugnatum Critolao duce adserit, Diaeum nero adducentem ex Arcadia militem ab eodem Metello praetore oppressum cum exercitu docet; sed de uarietate disoordantium historicorum aliquanta iam diximus, quorum sufficiat detecta haec et male nota mendaciorum nota, quia parum credendum esse in ceteris euidenter ostendunt qui in his quoque, quae ipsi uidere, diuersi sunt — igitur post extincta totius Achaiae praesidia destitutarum euersionem urbium Metello praetore meditante consul Mummius repentinus cum paucis uenit in castra. qui dimisso statim Metello Corinthum sine mora expugnauit, urbem toto tunc Orbe longe omnium opulentissimam, quippe quae uelut officina omnium artificum atque artificiorum et emporium commune Asiae atque Europae
Abbreviated transcription (Latin):
tandarũ sediũ cõmunioneᷤ nͣ libera ꝑsisten¬
do in sedibꝰ suis. aut infelicit᷑ necati st̃.
aut rurpit᷑ seruier̃t. Qđ clariꝰ ꝓmptiusq
ipsis ueterũ gestis ꝑ ordinẽ explicitiᷤᷤ aꝑiet᷑.
nno ab urbe c̃dita. dcͦ.uͣi.
hoc ẽ eodẽ anno quo ⁊ karthago dele¬
ta ẽ. gneo cornelio lentulo. lucio mumio
c̃sulibꝰ. ruinã karthaginis. euersio corin¬
thi subsecuta ẽ. duarumq potentissima¬
rũ urbiũ paruo unius tẽꝑis int̾u allo. ꝑ
diu̾sas mundi partes. miserabile colluxit
incendiũ. Nam cũ metellus p̃tor acheos
byotiosq conunctos duobus bellis. hoc
est pͥmũ aput termopylas. iterũ in foꝓ¬
cide uicisset. quoꝵ pͥore bello occisa esse
xx. milia. scđo .uii. milia cęsa claudius
hystoricꝰ refert. ualeriꝰ ⁊ anthias in acha¬
ia pugnatũ . ⁊.xx. milia acheoꝵ cũ duce
suo diaeo cetidisse confirmant. Polibiꝰ

Expanded text:
tandarum sedium communione non libera, persistentandarum sedium communione non libera, persistendo in sedibus suis aut infeliciter necati sunt aut turpiter seruierunt. quod clarius promptiusque ipsis ueterum gestis per ordinem explicitis aperietur. Anno ab Vrbe condita DCVI, hoc eat eodem anno, quot et Carthago deleta est, Cn. Cornelio Lentulo L. Mummio consulibus ruinam Carthaginis euersio Corinthi subsecuta est, duarumque potentissimarum urbium paruo unius temporis interuallo per diuersas mundi partes miserabile conluxit incendium. nam cum Metellus praetor Achaeos Boeotiosque coninnctos duobus bellis, hoc est primum apud Thermopylas, iterum in Phocide uicisset — quorum priore bello occisa esse xx\' milia, secundo VII milia caesa Claudius historicus refert, Valerius et Antias in Achaia pugnatum et xx milia Achaeorum cum duce suo Diaeo cecidisse confirmant, Polybius
Abbreviated transcription (Latin):
liceat adhibere qͦd c̃uenit. ubi sit ius hospi
tescere uoluit. hanc regni statuit unitatẽ.
ab om̃ibꝰ diligit᷑ ⁊ timetur. eȩdẽ leges quȩ
uni do subiectȩ st̃. ubiq dñantur. Ubicũq
legibꝰ imploro rẽ publicã. religione cͣscienti¬
am. cõmunione nat᷑am. utor tẽꝑarie om̃i
tra quasi patͥa. qͥa quȩ uera ẽ. ⁊ illa quam
amo patͥa intͣra penitꝰ ñ ẽ. Nichil ꝑdidi uͥ
nichil amaui. totũq habeo. quando quem
diligo metũ ẽ. maxime qͥa ⁊ ap̃ om̃s idem ẽ.
qͥ me ñ mͦ notũ omĩbꝰ uerũ ⁊ ꝓximũ facit. nec
egentẽ deserit qͥa ipsiꝰ eͣ t̾ra ⁊ plenitudo eiꝰ.
ex qua omĩa om̃ibꝰ iussit esse cõmunia. llȩc
sunt nr̃oꝵ tẽpoꝵ bona. quȩ in totũ uł in
tranqͥllitate pͣsentiũ uł in spe futuroꝵ.
uł in ꝑfugio cõmuni. ñ habuere maiores.
Ac ꝑ hoc incessabilia mala gessert qͥa mu¬

Expanded text:
liceat adhibere quod conuenit, ubi sit ius hospitliceat adhibere quod conuenit, ubi sit ius hospitus ipse innotescere uoluit, hanc regni statuit unitatem, ab omnibus et diligitur et timetur; eaedem leges, quae uni Deo subiectae sunt, ubique dominantur; ubicumquelegibus inploro rempublicam, religione conscientiam, communione naturam. utor temporarie omni terra quasi patria, quia quae uera est et illa quam amo patria in terra penitus non eat. nihil perdidi, ubi nihil amani, totumque habeo, quando quem diligo mecum est, maxime quia. et apud omnes idem est, qui me non modo notum omnibus uerum et proximum facit, nec egentem deserit, quia ipsius est terra. et plenitudo eius, ex qua omnibus omnia iussit esse communia. haec sunt nostrorum temporum bona: quae in totum uel in tranquillitate praesentium uel in spe futurorum uel in perfugio communi non habuere maiores, ac per hoc incessabilia bella gesserunt, quia, mu