comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lcedens eñi ad eũ ex quo beniuolus meli¬
or efficeret᷑: iste peior effectus ẽ: qr pͣue
uoluntatis erga xp̃m fuit. Congregabit
add me implorator: lmetũ habitans loq̃
eis. s etiã cogitabant adu̾sũ me mala .i.
unusquisq apud se ipsũ curiose tracta¬
excogitare minc. Que. mala fuerͣt michi

Expanded text:
cedens enim ad eum ex quo benevolus melior efficeretur, iste pejor effectus est quia pravae voluntatis erga Christum fuit, congregabat ad me explorator et mecum habitans loqueeis, sed etiam « cogitabant adversum me mala, » id est, unusquisque apud se curiose tractaexcogitare in me: quae mala fuerunt « mihi
Abbreviated transcription (Latin):
um obsedit me :i. iudei qͥ dicunt᷑ canes
qͥa sic̃ canes oblatͣnt irrationabilit᷑. qͥa
si uideant insolitũ aliqͥd etiã si bonu̾ eis
afferat: oblatrant: si uideant solitũ etiã
si mutile. sit applaudunt: ita iudei dos¬
trinã xp̃i ꝙͣ uis bonã tñ qͥa insolita erat
Consiliuͦ malignantiũ .i. pͥncipu̾ qui mͥ
illa fossura xp̃i maximũ fructũ dedit. Pe.¬
extendert qđ dinum̃are potuert̃ ꝑ alios.

Expanded text:
 id est Judaei, qui dicuntur canes, quia, sicut canes, illatrant irrationabiliter: quia si videant insolitum aliquid, etiam si bonum eis afferat, illatrant; si videant solitum, etiam si inutile sit, applaudunt; ita Judaei doctrinam Christi quamvis bonam, tamen quia insolita erat, « Concilium malignantium, » id est principum qui mihi illa fossio Christi maximum fructum dedit: « et peextenderunt quod enumerare potuerunt. Per alios
Abbreviated transcription (Latin):
ponit beatꝰ ausꝰ pͥmã. deinde gr̃ãm bap¬
tisin: postea locũ pascue. S posst̃ etiã
hoc ordine recte ꝯsid̾ari. qͥa pͥus aliqͥs per
inde. baptizat᷑. postea etiã ꝯũtit᷑: qͥa ñ tan¬
tũ ante baptismũ fit ꝯũsio de infidelitate
ad fidẽ: s etiã post baptismũ: scił qͥa ddi

Expanded text:
ponit Augustinus primam, deinde gratiam baptismi, postea locum pascuae: sed possunt etiam hoc ordine recte considerari, per prius aliquis per inde baptizatur, postea etiam convertitur, quia non tantum ante baptismum fit conversio, ut de infidelitate ad fidem, se
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus om̃s qͥ tribulant me: Non solu
enĩ dm̃co corpore ã uiciis mundam᷑ uirtu¬
tib replem᷑. s etiã otͣ omnẽ ꝑsecutionem
sustentam᷑. Octauã gr̃am ponit: cũ dic̃.
Impinguasti moleo capite meũ .i. mentẽ¬

Expanded text:
s « eos qui tribulant me. » Non solum enim Dominico corpore a vitiis mundamur, virtutibus replemur, sed etiam contra omnem persecutionem sustentamur. Octavam gratiam ponit cum dicit: « Impinguasti caput meum, » id est
Abbreviated transcription (Latin):
Ne discesseris ãme: qm̃ tues qͥ gxͣxisti me de
uentre. qm̃ tu solꝰ nulla nat᷑a uiuante. feci¬
sti me. nasci. qͥa cũ in aliis soleat oꝑari na¬
t᷑a cũ diuinitate: in isto solo oꝑata ẽ. diui¬
nitas: ñ nat᷑a. Et ꝓpt̃ hoc ñ debes discedere.
quia tues spes mea ã iuuentute. mea. qͥa cũ

Expanded text:
ne discesseris, « quoniam tu es qui extraxisti me de ventre, » quia tu solus natura nulla adjuvante fecisti me nasci: quia cum in aliis soleat natura operari cum divinitate, in isto solo operata divinitas, non natura: et propter hoc non debes discedere, quoniam tu es « spes mea a juventute m
Abbreviated transcription (Latin):
me: sic̃ eñĩ p̃cedit ꝯferendo gr̃am: sic sub¬
seqͥt᷑ adcustodiã. Nam si tm̃ p̃ced̾et: nulb
collata custodͥre poss Omĩb dieb uite
& custoditas in habitẽ in domo dm̃ celesti

Expanded text:
 sic subsequatur ad custodiam: nam si tantum praecederet, nullus collocata servare posset: « omnibus diebus vitae ollatas et custoditas inhabitem in domo coelestis
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunione. eccł̃ie. Conũtit se adipsos. cuͣ
dicit. Uos qͥ timetis dͥñm. laudate eũ oĩ¬
mode. Et subdit in partes qͦs admonet
laudare. actiuos scił. ⁊ ꝯtẽplatiuos. Acti¬
tatores iacob głificate eũ. Contẽplatiuos

Expanded text:
communione « Ecclesiae. » Convertit se ad ipsos cum dicit: « Vos qui timetis Dominum, laudate eum » omnimode: et subdividit in partes, quos admonet laudare, activos scilicet et contemplativos. Actitatores, « Jacob, glori
Abbreviated transcription (Latin):
mea .i. corpꝰ meuͦ qđ deuoui offerre. d̾o in
reꝑatione. humani geñis reddã. hoc ẽ.
qͥdiã dederã in cruce. it̾um dabo inalta¬
ri. Et licet aliqͥ ñ in telligant: tam̃ erit
Ideo ꝑ hoc sacͣmentũ maior laus łi est:
fedus attendentes hoĩes: inde d̾m maxi¬
me laudant. Hec autẽ uota edent
pauꝑes ⁊ satͣabunt᷑ recipiendo qđ appe¬

Expanded text:
ego devovi offerre Deo in reparationem humani generis, « reddam, » id est, quod jam dederam in cruce, iterum dabo in altari; et licet aliqui non intelligant, tamen eritIdeo per hoc sacramentum major laus erit Dei, foedus attendentes homines, inde Deum maxime laudant. Haec autem vota « edent pauperes et saturabuntur » recipiendo quod appe
Abbreviated transcription (Latin):
defensioni cito me resusitando Dico ꝯspi
re. licet seꝑatã a corpore. Mors ideo dicit᷑
faramea: qui sic̃ framea diuidit aĩam ãcor¬
pore. Et de manu canis unicã meã .i. de
peccato. Sic querit erui: ut ñ sit uera opi¬
retinere. S imilit salua me exore. leonis
nẽ iudeos accipimꝰ. qͥa sic̃ unicornis uno so¬
lo cornu suꝑbit: ita iudei solo uet̃ĩ testa¬
m̃to. O stensa igit᷑ xp̃i d̾elictione:⁊ passi¬
one. ne ꝑ hoc decineam᷑ obedire ei. osten¬

Expanded text:
offensioni cito resuscitando. Dico « core, licet separatam a corpore. Mors ideo dicitur framea, quia, sicut framea, dividit animam a corpore: « et de manu canis, » id peccato fuit: sic quaerit erui, ut non sit vera opidetineri. Similiter « salva me ex ore leideo Judaeos accipimus, quia sicut unicornis uno solo cornu superbit, ita Judaei solo Veteri Testamento. Ostensa igitur Christi derelictione et passione, ne per hoc detineamur ei obedire, osten
Abbreviated transcription (Latin):
inꝯsutilẽ tunicã misert̃ sortẽ. Allegorice
legit᷑ sic. Diuisert᷑ sͥ uestim᷑ta mea .i. scrip¬
turas de qͥb heretici diu̾sas partes traxerĩ: ⁊
suꝑ uestem mcã .i. fidẽ catholicã que semꝑ¬
in aliqͥb integra manet misert᷑ sortẽ. qͥa ĩtel¬
ligimꝰ eã ꝑsolã dĩ dilectionẽ dati. Ipsi

Expanded text:
nicam meam, « miserunt sortem . » Allegorice legitur sic: « Diviserunt sibi vestimenta mea, » id est Scripturas, de quibus haeretici diversas partes traxerunt, et super vestem meam, id est fidem catholicam, quae semper manibus integra remanet, « miserunt sortem, » quia intelligimus eam per solam dilectionem dari. Ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
ũteris. dans uniũsalẽ sententiã de dei
humana nat᷑a. Hec etiã sententia iusta
ẽ. in illis qͥ uiui inuenient᷑: cũ dñs uen̾it
iudicare. quia licet ñ putre. fiant: tam᷑
in ipso raptu morientur. Nel inpuluere
scđm opinionẽ iudeoꝵ. Potest hoc ⁊ alle¬

Expanded text:
de omni humana natura. Haec sententia vera est illis qui vivi invenientur cum Dominus venerit judicare: quia licet non putrefiant, tamen in ipso raptu movebuntur vel in pulverem, secundum opinionem Judaeorum. Potest et hoc alle
Abbreviated transcription (Latin):
uirebat cis dũ fac̃ent miracła. ipsa aruit
ex siccata: i. nicħ ualitudinis hab̾e poturo
reputata fragilis tanꝗͣ testa. Uel aruit
tanꝗͣ testa. qͥa sic̃ testa combustione. soli¬
dior ⁊ fortior fit: ita uirtꝰ x igne passionis
comꝓbata robustior apparuit. Et lingua
pondem. Potest hoc quoq legi ãd allego¬

Expanded text:
virebat in eis dum facerem miracula, ipsa « aruit » exsiccata, et nihil valetudinis habere apparuit, reputata fragilis « tanquam testa. » Vel « aruit tanquam testa, » quia sicut testa combustione solidior et fortior fit, ita virtus, Christi igne passionis comprobata, robustior apparuit: « Et linguponderem . Potest hoc quidam legi ad allego
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o. habitꝰ ꝓ susceptione matutina. Sus¬
ceptio matutina hic acupit᷑ xp̃i resurrec¬
tio mane. ft̃a. qͣndo corpꝰ priꝰ corruptibile
suscepit incorruptionẽ: ⁊ mortale immor¬
talitatẽ. Et ꝑ hanc suseptionẽ xͥ: habemꝰ
certitudinẽ nr̃e susceptionis. Qd̾ aũ dñi¬
ca susceptio.i. resurrectio mane. fc̃a fuit:
sacͣmentũ ẽ: qͥa ꝑ hoc dat᷑ intelligi. qͦd
ipsa sit pͥncipiũ nr̃e resurrestionis: ⁊ ip¬
sa resurrectio totũ mundũ illuminauit
sic̃ sol mane oriens paulatĩ ascendit:
ut totũ mundũ illuminet. Hic psalmꝰ ꝓ
susceptiõe matutina agit. qͥa nouã nob̃
institutionẽ ꝓponit. Proponit enĩ ho¬
minẽ iustũ. detelictũ: n passũ: ⁊ etiã gła
deipatris. quã exhibet ei xp̃c resuscita¬
tꝰ. In quo etiã comendat᷑ assũptio matu¬
tina: qͥa ꝑ illã assũptionẽ fit głatio illa
tota cłi. Habi alia tnslatio ꝓ cerua matu¬
tina. Et tc̃ intelligimꝰ ꝑceruã humanita

Expanded text:
pro susceptione matutina. Susceptio matutina hic accipitur Christi resurrectio, facta quando corpus corruptibile suscepit incorruptionem, et mortale immortalitatem . Per hanc susceptionem Christi habemus certitudinem nostrae susceptionis. Quod autem Dominica susceptio, id est resurrectio, mane fuit facta sacramentum est, quia per hoc datur intelligi, quod ipsa est principium nostrae resurrectionis, et ipsa resurrectio totum mundum illuminavit: sicut sol mane oriens paulatim ascendit, ut totum mundum illuminet. Et hic psalmus pro susceptione matutina agit, quia novam nobis institutionem proponit. Proponit enim hominem justum derelictum et passum, et etiam gloriam Dei Patris quam exhibet ei Christus resuscitatus, in quo etiam commendatur assumptio matutina, quia propter illam assumptionem fit glorificatio illa tota Dei. Habet alia translatio, pro cerva matutina, et tunc intelligimus per cervam humanitatem
Abbreviated transcription (Latin):
tem ⁊ ñ ẽẽ. exauditũ: intelligendũ est cum
clamare scđm nat᷑alẽ uoluntatẽ. ñ scd̾m
sp̃alẽ. In om̃i eñ iusto: duplex uoluntas¬
tẽꝑalib scilicet ut hõ uitã p̃sentẽ. dili¬
gat. mortẽ timeat: ⁊ his similia. Hec aũ
uoluntas peccatũ ñ ẽ: si sp̃ali uoluntati

Expanded text:
tem, et non esse exauditum, intelligendum est eum clamare secundum naturalem voluntatem, non secundum spiritualem. In omni enim justo duplex voluntastemporali, scilicet, ut homo vitam praesentem diligat, mortem timeat, et similia. Haec autem voluntas peccatum non est, si spirituali voluntati
Abbreviated transcription (Latin):
necessitate. s gruoluntate. Posset enĩ ad¬
iuncta diuinitas omnẽ ciꝰmodi uoluntatẽ
expellere. Uoluit aut᷑ ideo timere: ut de se
aliis exẽplũ relinq̃ret. qͦd si in passione. time
poss dicere. stulte clamasti cũ scires te ñ
exaudiendũ: dic̃. hoc ñ ad ĩsipientiã mͥ÷
ĩputanduᷤ. qͥa qđ sic fui ddelictus. passus.
clamans ñ auditꝰ: magna fuit sapientia.
Per hoc enĩ maga̾ fuit głificatio: ⁊ hu¬
mani generis reꝑatio. Tume deliqͥsti
bona. ꝑ isrł accipimꝰ quẽcũq iustũ de pri¬
oripopło. qͥb ds dabat in remuñatione¬

Expanded text:
necessitate, sed ex voluntate. Posset enim adjuncta divinitas omnem ejusmodi voluntatem expellere. Voluit autem ideo timere, ut de se aliis exemplum relinqueret: quod si in passione timereposset dicere: Stulte clamasti, cum scires te non exaudiendum, dicit: hoc « non ad insipientiam mihi » est imputandum: quia quod sic fui derelictus, passus, clamans non exauditus, magna fuit sapientia. Per hoc enim fuit mea glorificatio, et humani generis reparatio. Tu me dereliquisti,bona. Per Israel accipimus quemcunque justum de priori populo, quibus Deus dabat
Abbreviated transcription (Latin):
nib impioꝵ. ⁊ sic̃ bonꝰ pastor regit oues
suas: lbene c̾todit: ne lupi dilament eas.¬
⁊ eo regente nicħ qͦd necessariũ sit ad tͦticiã
mͥ deerit. Unde dr. Timentib dm̃ nicħ de.¬
ẽ. Et ꝑhoc nicħ mͥ de erit: qͥa dñs ponit

Expanded text:
nibus impiorum, sicut bonus pastor regit oves suas, et bene custodit ne lupi dilanient, et eo regente « nihil » necessarium quidem ad justitiam « mihi deerit. » Unde dicitur: Timentibus Deum nihil deest. Per hoc nihil mihi deerit, quia Dominus ponit
Abbreviated transcription (Latin):
uentu xͥ: in acceptione. sacͥficii ⁊ cec̾a. De hac
autẽ sic agit. O ptat. illa cuenire. eccł̃ie: ⁊af¬
firmat qm̃ ũe ꝯuenient. Et cũ ostendit se¬
sic. optantẽ: ꝓponit nob̾ in se grẽplũ pieta¬
tis ꝑ qđ nos ad pietatẽ inuitare intendit:⁊¬

Expanded text:
ventu Christi, in acceptione sacrificii, etc. De ea autem sic agit: optat illa evenire Ecclesiae, et affirmat quoniam evenient. Et cum sic ostendit se optare, praeponit nobis se exemplum pietatis, per quod nos ad pietatem invitare
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝓpt̃ spatiũ. Impones etiã suꝑ eũ
coratos uiros ut martinũ:⁊ hilarium. ⁊ ce¬
t̃os ofessores. Ideo impones suꝑ eũ. qͥa gła¬
ciꝰ .i. leticia ẽ. magna in salutari tuo: i. in
ũbo tuo sͥunito. Quius głe decens erat ma¬
nifestatio. que manifesta ẽ. ꝑ hoc qͦd apłi
suꝑ eũ fundati st̃. Benedico impones suꝑ¬

Expanded text:
sed propter spatium. « Impones etiam super eucores, ut Martinum et Hilarium, et caeteros confessores: ideo « impones super eum, » quia « gloria ejus magna in salutari tuo, » id est in verbo tuo sibi unito, cujus gloriae decens erat manifestatio, quae demonstrata est per hoc quod apostoli super eum fundati sunt. Bene dico impones su
Abbreviated transcription (Latin):
de specłatione scił de. diuinitate sua: ꝑ qͣ
ideo dicit: qͥa licet unũ sit: tam̃ in indifi¬
mortẽ. Hoc tale sacͥficiũ fiat pingue. idẽ.
acceptabile tͥ tradat᷑. Hoc a sacrificiis anti¬
qͦꝵt dix̃: qͥa pingue sacͥficiũ deo magis pla
ꝯfirmet inte: ne ꝑũtaris ad aliq̃m errorem.
Et om̃e ꝯsiliũ tuũ ꝯfirmet. Consiliũ scẽ
ꝑis extollat᷑. Et m̃ito hoc peto. quia ero par¬
ticeps illiꝰ bom. Et hoc est. Letabimur
ni efficiem᷑ in noĩe dñi di nr̃i: uidelicet in

Expanded text:
de speculatione, scilicet, de divinitate sua, per quam ideo dicit, quia licet unum sit, tamen in infimortem. Hoc tale sacrificium « fiat pingue, » id est acceptabile. Trahitur hoc a sacrificiis antiquorum, quorum pingue sacrificium Deo magis placconfirmet in te, ne pervertaris ad aliquem errorem « et omne consilium tuum confirmet. » Consilium sanctae peris extollatur. Et merito hoc peto, quia ero particeps illius boni. Et hoc est. « Laetabimur ni efficiemur « in nomine » Domini « Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
Matĩa ẽ. xp̃c. rex. De eo sic agit. Descri¬
bit uirtutẽ ⁊ głam eiꝰ. Optat ut faciat
qͦd bonꝰ rex debet fac̃e. scił parc̃e subdi¬
tis: ꝯdẽpnare. suꝑbos. Intentio. ẽ: iude¬
or incredultatẽ imꝓbare. Dũ enĩ xp̃m
dñm nr̃m ita głosum: ⁊ potentẽ osten¬
dit: admonet eos iudeos ut a sua in fide¬
litate recedant: O et̾ret etiã eos. ꝯ firmais
Pones eos ut libanũ ignis. Et auirtutis
descͥptione. sic incipit: ⁊ad dm patrem
dirigit orationẽ: sic dicens. Dñe rex
neri. uel intendens suꝑ salutare tuum
uehement̃. Benedicit uehement̃. ut qͣnta ẽ.
copia in beneficio: tanta sit gaudii magni¬
tudo. E xultabit. m̃ito: qͥa tͥbusti ei

Expanded text:
materia est Christus rex, de eo sic agit: Describit virtutem et gloriam ejus, optat ut faciat quod bonus rex debet facere, scilicet parcere subjectis et debellare superbos. Intentio est, Judaeorum incredulitatem improbare. Dum enim Christum ita gloriosum et potentem ostendit, admonet Judaeos, ut a sua infidelitate discedant: deterret et eos, confirmans « Pones eos ut clibanum ignis. » Et ad virtutis descriptionem sic incipit, et ad Deum Patrem dirigit orationem, sic dicens: « Domine,neri: vel intendens supra salutare tuum vehementer. » Bene dicit, ut quanta sit copia in beneficio, tanta sit gaudii magnitudo. Exsultabit et merito, quia tu «
Abbreviated transcription (Latin):
te oder̃t. O pto ut punias: l uere facies:
qͥa tu pones eos ut clibanũ ignis .i. similes
clibano: quia sic̃ clibanꝰ interiꝰ ꝯtinet ar¬
dorẽ ignis. sic isti ꝯcludent in se ardorẽ.
male ⁊cupiscentie. P ones dico intemꝑe
nus uel ꝓprie. uas istud qđ tale fit inigne
ut subditꝰ coquet᷑ tarta. uel aliqͥd tale. ft
ille. idẽ dñs qͥ posuit eos ut clibanũ: ꝯtri¬
stabit eos mira sua: cũ dicet: ite maledio¬
deuorabit.i. contorquebit eos ignis mat̾ia¬
lis. Cũ dicit ignis: notat genꝰ torm̃ti qͦd in¬
t̾ius torq̃t. Ponef eos ut clibanũ: ⁊ ̃ĩ¬

Expanded text:
te oderunt. » Opto ut punias eos, et vere facies, quia tu « pones eos in clibanum ignis » id est, similes clibano ignis: quia sicut clibanus interius continet ardorem ignis, ita isti continent in se ardorem malae conscientiae suae. Pones dico « in temnus, vel proprie vas quod calescit in igne, ut subtus coquatur, vel aliquid tale: et ille idem « Dominus » qui posuit eos ut clibanum « conturbabit eos in ira sua » cum dicet: « Ite, maledic« devorabit, » id est, torquebit, « eos ignis » materialis. Cum dicit ignis, notat genus tormenti quod interius torquet. « Pones eos ut clibanum, »
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵ. lcecidert̃ de uicio in uiciũ: nos
autem surreximꝰ ã peccatis aduirtutes. Et
ñ fuit illa resurrectio ꝑ eqͣlitatem: nec fu
erecti sumꝰ. Dicendo surreximꝰ: notat ar¬
bitrii lib̾tatẽ. Uicendo erecti sumꝰ: notat

Expanded text:
peccatorum « et ceciderunt » de vitio in vitium; « nos autem surreximus » a peccatis ad virtutes: et non fuit illa resurrectio per aequalitatem, nec fuierecti sumus. » Dicendo surreximus, notat arbitrii libertatem. Dicendo erecti sumus, notat
Abbreviated transcription (Latin):
totũ dñs ds. de manu hoc. ẽ. de potesta¬
te omniũ innicoꝵ suoꝵ. tam uisibiliũ
quã inuisibiliũ: ⁊ de manusaul .i. de
manu mortis. Per saul ideo mortẽ acci¬
talem sub ⁊ditione obedientie. mortẽ qͣm
d̾s ñ fecerat ipse suis manib ac pedib
cum oĩb membris eiꝰ. ũba dico dirigentia

Expanded text:
nus Deus de manu, » id est de potestate « omnium inimicorum suorum » tam visibilium quam invisibilium, « et de manu Saul, » id est de manu mortis. Per Saul ideo mortem accitalem sub conditione obedientiae, mortem quam Deus non fecerat, ipse sibi manibus ac pedibus cum omnibus membris: verba dico, dirigentia
Abbreviated transcription (Latin):
timere tribulationes corporis. Unde dñs¬
dic̃. Nolite timere cos qͥ corpꝰ occidunt:
animã autẽ ñ possunt occidere. Est qui¬
dam alius timor: qͥ bonꝰ ẽ: ⁊ sic. diffinit᷑.¬
uort. Diligimꝰ eñ dm ꝓꝑ mĩam: reũcm᷑
agit᷑. quẽ dñs in euangłio cõꝓbat dicens
Potiꝰ eũ timete: qͥ potest animã ⁊ corpꝰ
mittere. ingeliennã. Et ille timor ꝑma¬
culũ secutiuũ huiꝰ scłi.i. inet̃nũ: quia
etiã ĩalia uita diligimꝰ deum. nec pote¬
mo ext̃ioꝵ. sic̃ pleraq humana indicia
S st᷑ iustificata in semet ipsa: qͥa ꝑse ap¬
parent iusta. Ideo p̾cepta dñi dicuntur

Expanded text:
timere tribulationes corporis. Unde Dominus: « Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere . » Est quidam alius timor, qui bonus est, qui sic definitvore. Diligimus enim Deumagitur, quem Dominus in Evangelio comprobat, dicens: « Potius eum timete, qui potest animam et corpus mittere in gehennam ; » et ille timor « permaculo, etiam in alia vita diligemus Deum, nec potenio exteriori, sicut pleraque humana judicia, sed sunt « justificata in semetipsa » quia per se apparent justa
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. seruo dñi. quẽ bene ꝑ puerũ signifi¬
cat. qͥa in p᷑itate ⁊ simplicitate. seruit dño
Sunt .N. quidã serui. qui ñ dicunt᷑ pue¬
ri. illi scił: qͥ ꝓ timore. pene uł spe tem¬
poralis mcedis dñis seruiunt. Si dixiss
simplicit̾ puero dd: poss intelligi de
ponendo cantici remouet. historiã. Tantꝰ
eñi ille ꝓpłia de tẽporalib exultandum
eẽ ñ dic̾et. que ũba locutꝰ. ẽ. complendo¬

Expanded text:
uerum significat, quia in puritate et simplicitate servivit Domino. Sunt enim quidam servi qui non dicuntur pueri, illi scilicet, qui pro timore poenae, vel spe temporalis mercedis Dominis serviunt. Si dixisset simpliciter puero David, posset intelligi de ponendo cantici, removet historiam. Tantus enim ille propheta de temporalibus esse exsultandum non diceret: quae verba locutus e
Abbreviated transcription (Latin):
ditores ⁊ maxime uideos monere: ut relic
mendat eã ꝑcõmendabilẽ p̃dicationẽ. ꝑ¬
bonã etiã lege̾. ꝑ bonã institutionẽ. quam
mundo attulit. Comendat. ĩ eã orando se
mundari ã peccatis: ut possit digne. lau¬
dare. eã. ⁊ a p̃dicatione. sic incipit.¬

Expanded text:
ditores et maxime Judaeos monere, ut relictmendat eam per commendatam praedicationem, bonam etiam legem, per bonam institutionem, quam mundo attulit. Commendat eam etiam orando se mundari a peccatis, ut digne possit laudare eam, et sic a praedicatione incipit
Abbreviated transcription (Latin):
ille oꝑationes qͣs ipse docet facere: scilicet
uisitare infirmos. panẽ dare pauꝑibus
nat᷑a hoc exigit ut nr̃e. nat᷑e tribulate.
cõpatiam᷑. Cõmunia st̃ ut indigentibus¬
benc faciamꝰ. Et ipse iusticie. sunt lecifi¬
cantes corda. Letat᷑ eñĩ interiꝰ: qͥ bene.
agit. Preceptũ etiã dm̃ illud scił de ca
ritate. sp̃ale. ẽ. lucidũ qͣntũ ad se: ⁊ illu¬
minans ocłos int̾iores. Quanto enĩ aliqͥs
caritate. accendit᷑: tanto maiori di cogni¬
tione ꝑlustrat᷑. Timor eciã dñi illiꝰ ẽ. sc̃s. i

Expanded text:
illae operationes quas ille docet facere, scilicet visitare infirmos, panem dare pauperi, natura hoc exigit, ut nostrae naturae tribulatae compatiamur, nostra communia indigentibus faciamus, quia ipsae justitiae sunt « laetificantes corda. » Laetatur enim interius qui bene agit: « praeceptum etiam Domini, » illud scilicet de charitate, spirituale est « lucidum » quantum ad se « illuminans oculos » interiores. Quanto enim aliquis charitate accenditur, tanto majore Dei cognitione perlustratur. « Timor » etiam illius
Abbreviated transcription (Latin):
uationẽ. Aut dignẽ possim laudare:
munda me ab occultis meis. peccata uo¬
est q̃ nullo suggerente fiunt. q̃ scd̾m na¬
t᷑am suã ñ cognoscunt᷑. Ego dico occłta.
qͥa qͥs intelligit delicta .i. quis ẽ. memor¬
ficatꝰ sũ. Et parce mͥ seruo tuo: ab alienis¬
a diabolo suadente cõmittunt᷑. Uel ab a¬
lienis .i. ab hoĩb: uel a diabolis. Parce
dicit. scił ne. me inducant intẽptationẽ.
Et bene debes parcere. qͥa si maligni ñ
fuerint mei dñati: cũ sim mundatꝰ a ꝓpͥis.
tc̃ ero ĩmaculatꝰ a cõmunib peccatis. Et
etiã emundabor adelicto maximo .i. a
suꝑbia: que ideo peccatũ maximũ dicit᷑
ideo: quia regnat eciã in bonis. Et si ero
huiꝰ modi: tunc ert̃ eloqͥa oris mei talia
ut cõplaceant deo. Et meditatio etiam¬
cordis mei unde ꝓcedunt eloqͥa erit in
conspectu .i. inbeneplacito tuo semper.
tor m̃s amał.

Expanded text:
laudare « munda me a delictis meis. » Occulta voet, quae nullo suggerente fiunt, quae secundum naturam suam non cognoscuntur. Ego dico occulta; quia « quis intelligit delicta? » Nemoficatus ; « et parce » mihi « servo tuo ab alieni diabolo suadente quae committuntur. Vel « ab alienis, » id est hominibus vel diabolis: parce, dico, scilicet ne inducant in tentationem. Et benedico, debes parcere, quia « si » maligni « non fuerint mei dominati » cum sim mundatus a propriis « tunc ero immaculatus » a communibus peccatis « et etiam emundabor a delice ideo delictum maximum dicitur, et maxime regnat etiam in bonis. Etsi ero hujusmodi, tunc « erunt eloquia oris mei » talia « ut complaceant » tibi « et meditatio cordis mei » unde procedunt eloquia, erit « in conspectu, » id est in beneplacito « tuo semper. tor meus
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ popłs gentiũ quẽ ñ cognoui coiporali
habitatione: Icui nec ꝓpłias misi nec legem
audiuit: obediuit mͥ. Laus ista gentium:
ẽ. uituꝑatio iudeoꝵ. ¶deo eripies qͥa illi qͥ
debuerant eẽ filii mei: fcĩ alieni mentiti
fr̃ mͥ .i. mendatia dixert̃ de. me. negantes
me eẽ. filiũ di:⁊multa alia. Et ipsi idem
hoc ẽ. peccõres. magis peccõies fcĩst̃. Et ipsi

Expanded text:
m scilicet « quem non cognovi » corporali habitatione, nec prophetas misi, nec legem audivit « obedivit mihi. » Laus ista gentium, est vituperatio Judaeorum. Ideo eripies, quia illi qui debuerant esse « filii » mei, facti « alieni mentiti sunt mihi » mendacia dixerunt de me, negantes me esse Filium Dei, et multa alia, et ipsi idem « id est peccatores, magis peccatores facti sunt, et ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
Exiert in fines t̾re :i. in ultimas ꝑtes t̃re.
Et ñ inuna ꝑte t̃re tantur᷑: s etia iom̃s.
Hic cõmendat ipsã incarnationẽ ꝑ se ip¬
sam ostendendo dignitatẽ ipsiꝰ. Celi en ar
estu tͥbulationis. uł inuirginẽ in qua hu¬
rta ut amica sua .i. eccłia libenter eũ recipiat:
sic̃ aliqͣ spsona sponsũ. ꝓcedens de thala¬
cet̾e humanc. nature se lib̾atorẽ ꝓmisit.
nullus adeo potens ret tam bonũ thala¬
giganti. Sic̃ eñĩ gigas ñ timet minas: ñ curat
maliciã. infatigabilis est sic xp̃c. Quia dixe.
nicħ ẽ. altiꝰ. Egressio filii: fuit manifestatio
qͥa cũ prius ẽẽt. occultus: ꝑ carnẽ se mani¬
festauit. ꝑ hoc qͦd dicit egressio: ꝑsonaꝵ
distinctionẽ insinuat. ꝑ hoc qͦd dicit a sũ
lem manifestat. Egressio fuit a pr̃e.: ⁊ ipse
qͥ egressus ẽ. in acensione occurrit .i. patrẽ sͥ
inuenit. Et ille occursus eiꝰ fuit usti ad sum¬
mũ eiꝰ :.i. ad patrẽ. qͥa nullũ p̃ter patrẽ. inue¬

Expanded text:
 id est, in ultimas partes terrae, et non in una parte terrae tantum, sed in omnes: Hic commendat ipsam incarnationem per seipsam, ostendendo dignitatem ipsius. Continuatiaestu tribulationis, vel in virgine, in qua huita ut amica sua, id est Ecclesia, libenter eum reciperet, sicut aliqua sponsa sponsum « procedens de thalaerae humanae naturae se liberatorem promisit: « nullus a Deo potens rex tam bonum thagiganti. Sicut enim gigas non timet minas, non curat mollitiem, infatigabilis est: sic et Christus. Quia dixeranihil altius est. Egressio Filii fuit manifestatio, quia cum prius esset occultus, per carnem se manifestavit. Per hoc quod dicit egressio, personarum distinctionem insinuat: per hoc quod dicit a summo, aequalem. Egressio fuit a Patre, et ipse qui egressus est, in ascensione occurrit, id est, Patrem sibi invenit « et ille occursus ejus fuit usque ad summum ejus, » id est ad Patrem, quia nullum praeter Patrem inve
Abbreviated transcription (Latin):
Et cornu salutis mee. P ropter hoc
dicit corni qͥa sic̃ aĩalia ꝑ cornu fuga
inimicos: ita d̾s inimicos xͥ dissip at
ipsũ saluũ facit. Hoc eñi quod. ẽ cor¬
nu: ẽ. causa salutis mee. Hec aut̃ p̃di¬
ta ñ fec̃ mͥ ex mea dignitate. s me qual
pupillũ suscepit. Et hoc. ẽ. qͦd dicit¬
dans inuocabo dñm. L audans de ha

Expanded text:
Et cornu salutis meae. » Propter hoc dicit cornu, quia sicut animalia per cornu fugant inimicos, ita Deus inimicos Christi dissipat, et ipsum salvum facit. Hoc enim quod est cornu est causa salutis meae. Haec autem praedicta non fecit mihi ex mea dignitate, sed me quasi pupillum suscepit, et hoc est « etdans in
Abbreviated transcription (Latin):
.i. discipłos meos: qͥ ideo dicunt᷑ gressus quia
scđm apłm dicentẽ. Ex his que passus est:
mea: ñ st̃ infirmati. Et ꝑ istos tales: ꝑseqͣr
ego raciocinando ininicos meos .i. qͥ meo¬
testimonio ꝯtͣdicunt. Et comp̃hendã illos:¬

Expanded text:
untur gressus. Vel Apostolum dicentem: « Ex his quae passus est, mea non sunt » infirmati. Et per istos tales « persequar » ego ratiocinando « inimicos meos, » id est qui mihi contradicunt « et comprehendam illos
Abbreviated transcription (Latin):
Dñe. dilexi te: ⁊ diligo ⁊ diligam te
dilectionis. quia tu es fortitudo mea. qi
qͥ in me. sum imbecillis. in te sum fortis
pugnando ꝯtͣ malignos. Et qͣsi dicet
uultis cognosc̾e illum adquẽ. loqͦr᷑ R
meũ: i. ad quẽ ego refugio. qͣsi ad ante

Expanded text:
ne, dilexi, et diligo, et « diligam te. dilectionis: quia tu es « fortitudo mea, » quia in me sum imbecillis, in te fortis ad pugnandum contra malignos: quasi diceret: Vultis cognoscere illum ad quem loquor, m
Abbreviated transcription (Latin):
suas. qͥa inscͥptis litt̾alem tantũ intelligen¬
tiã: ⁊ñ sp̃ualẽ habent. Que scͥpte ideo di¬
cunt᷑ semite: qͥa bene in tellecte. ducunt ad
uitam. Claudicauert̃ dicit ꝑ simile. Sĩ
enĩ claudus uno pede firmꝰ ÷ ⁊ alio infirmꝰ.
sic udei in litt̃ali sensu st̃ firmi: l insp̃ua¬
li infirmi: qͥa male ⁊ raro allegoria utuntꝰ
Quoꝵ claudicare: claudus ia cob significar¬

Expanded text:
lligentiam et non spiritualem habent. Quae Scripturae ideo dicuntur semitae, quia bene intellectae ducunt ad vitam. Claudicaverunt dicit per simile: sicut enim claudus uno pede firmus est, alioque infirmus, sic Judaei in litterali sensu sunt firmi, et spiritali infirmi: quia male et raro allegoria utuntur. Quorum claudicare claudus Jacob figurav
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ tu dñc insurgentes inme .i. diabolos qͥ
uolebant inc depͥmere l regnũ optinere sup
dignũ cui subicerent᷑ illi demones: cum dicitꝰ.
Precinxisti me uirtute deitatis ad bellandũ
qtͣ demones. Eł̃ inimicos meos iudeos scił
qui dicunt᷑ speciales innnici xp̃i partim de
ddisti mͥ dorsũ .i. seqͣces mei fecisti. Sic̃ enm
st̃ mnodio mei. Disꝑdidisti. ⁊ in illa disꝑ¬
sione elamauert ut lib̾arent᷑: nec erat inter
cos qͥ saluos fac̃et. qͥa dux eoꝵ erat diabolus.
qͥ eos lib̾are. ñ pot̾at. Clamauert̃ etiã ad do¬
minũ nec eraudiuit eos. qͥa ñ q̃ rebant grau¬
redactos in pulũem dimittã inqͥete. s illos
ponã ante. faciẽ uenti: i. tales faciã qͥ defici¬
ant ñ expectantes faciẽ uenti .i. soliditatem
tẽptationis. Et eos delebo hoc ẽ. qestruam
lalios cõinqͥnat tͣnseuntes ꝑ plateã. Sio ⁊¬
iudei ⁊ inse. inqͥnati st̃: ⁊alios ꝑ plateas am
team appellat. qͥa ꝑ eã sine oĩ refrenatione

Expanded text:
 « insurgentes in me, » id est diabolos qui volebant me opprimere, et regnum obtinere « sudignum, cui subjicerentur illi daemones, cum dicit: « Praecinxisti me virtute » deitatis « ad bellandum » contra daemones et « inimicos meos » Judaeos scilicet, qui dicuntur spiritales inimici Christi, partim « dedisti mihi dorsum, » id est sequaces meos fecisti. Sicut enim sunt in odio mei. « Disperdidisti, » et in ill adispersione « clamaverunt » ut liberarentur « nec erat » inter eos « qui salvos faceret, os liberare non poterat; « clamaverunt etiam ad Dominum, nec exaudivit » quia non quaerebant exauredactos in pulverem dimittam in quiete, sed illos ponam « ante faciem venti, » id est, tales faciam qui deficiant, non exspectaeficiunt, « et eos delebo, » id est destruam et alios coinquinat transeuntes per plateam, sic Judaei et in se inquinati sunt, et alios per plateas ambteam appellat, quia per ea sine omni refrenatione
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nũc .i. sine dilatione. ita dicens. Nisi quia
dñs erat in nob. cũ exurgerent homines in nos:
forte uiuos deglutissent nos. In pͥncipio de fecis
tbulationũ absorbuisset nos. hoc. ẽ. irreparabi¬
lit̾ sibi attraxisset. ⁊ hoc forsitan: i. ita uere con¬

Expanded text:
d est sine dilatione, ita dicens: « Nisi quia Dominus erat in nobis cum exsurgerent homines in nos, forte vivos deglutissent nos. » In principio defecissetribulationum, « absorbuisset nos, » id est irreparabiliter sibi attraxisset: et hoc « forsitan, » id e
Abbreviated transcription (Latin):
popłi sui. ut eũ muniat. ⁊ ꝓtegat: ⁊ hoc ex hoc
nunc ⁊ usq inscłm. Et licet ad p̾sens ꝑmittat
eos tbulari. tñ reuera inc̃cuitu el: qͥa ñ reliq̃t
fideles suos in pocestate inimicor. ne ⁊ ipsi
Id̾o ñ relinquet. ut ñ extendant ĩti adiniqͥ¬
tatẽ manꝰ suas. Sienĩ mali suꝑ iustos sẽꝑ¬
potestatr̃ haberent: iustos ex necessitate percan
nulla angustia peccare cogunt᷑. Istis benȩ
desistentes adducet dñs inobligationes .i.

Expanded text:
populi sui, » ut eum muniat et protegat « ex hoc nunc et usque in saeculum. » Et licet ad praesens permittat eos tribulari, tamen revera est in circuitu ejus, quia non relinquet fideles suos in potestate inimicorum, ne et ipsi ideo non relinquet, « ut non extendant justi ad iniquitatem manus suas. » Si enim mali super justos potestatem haberent, justos ex necessitate peccare s corde, » illis qui nulla angustia peccare coguntur. Istis bene fdeficientes, « adducet Dominus in obligationes, » id
Abbreviated transcription (Latin):
iũ illis: s potiꝰ corripiat me iustꝰ. ⁊ in crepa¬
Tustꝰ corripiet. oleũ aut̃ pecc̃oris .i. adulatio
⁊ blandicie que mulcent ⁊ ungunt sic̃ ole¬
um ñ inpinguet caput meũ: i. ñ faciet aliꝙͣ
elationẽ inm̃te mea. Ideo opꝰ. ẽ. ut uistꝰ cor¬
ripiat. ⁊ oleũ ñ impinguat: qͥa adhuc habeo¬
placent ea m: que etiã ipsis placent. sic̃ hec
t̾rena. Ideo dico oleũ pecc̃oris ñ impinguet.¬

Expanded text:
cum illis, sed potius « corripiet me justus, et increpajustus corripiet, « oleum autem peccatoris, » id est adulatio vel blanditiae, quae mulcent et ungunt sicut oleum, « non impinguet caput meum, » id est non faciet aliquam elationem in mente mea. Ideo opus est ut justus corripiat, et oleum non impinguat, quia adhuc habeoplacent mihi, quae etiam ipsis placent, sicut haec terrena: ideo dico « oleum peccatorum non impinguet
Abbreviated transcription (Latin):
orationẽ suã ad prẽm. ⁊ petit ut aĩa sua
ab inferno exipiat᷑. in qͦ pendet om̃is expec¬
tatio fideliũ. Intentio sua. ẽ. nos exemplo
sare aboratione: exemplo mei instructi. qͥ
positꝰ int̾ angustias fragilis carnis: clama¬
do .i. cũ magna copia ꝓfero orationẽ meã

Expanded text:
orationem suam ad Patrem, et petit ut anima sua ab inferno eripiatur, in quo pendet omnis exspectatio fidelium. Intentio est, nos exemplo sare ab oratione, exemplo mei instructi, qui positus in spelunca fragilis carnis, « clamado, » id est, cum magna copia profero, « orationem meam »
Abbreviated transcription (Latin):
lunca. Oratio. Exhistoria mitͥtit
nos ad allegoriam. scił qͦd sic̃ dð fu
giens saul latens inspelunca orauit. ita¬
tali orauit. Carnẽ mortalẽ ꝑ speluncã
figirauit. qͥa qͣi indigna habitatio diui¬
nitatis erat: sed ut abhistoria nos remoneat.
hystoria agens. s de significato. qͥ psalmꝰ:¬

Expanded text:
lunca, oratio. « Voce mea. » Ex historia mittit nos ad allegoriam, scilicet quod sicut David fugiens Saul, latens in spelunca, oravit avit , carnem mortalem per speluncam figuramus, quia quasi indigna habitatio Divinitatis erat, ut ab historia nos removeat, historia agens, sed de significato. Qui psalm
Abbreviated transcription (Latin):
ne loqͣnt᷑ malũ pone labiis meis. Et etiã si
gat: de t̾minat dicens. ad excusatiões facien¬
das inpeccatis. ut percata excusẽ. Et qͥa uidet
multiplices sepe dari exuisatioes: addit. Ad
excusandas excusatiões. Inuet̾i lege fiebant
matutina ⁊ nesꝑtina sacͥficia. s uesꝑtina di¬
cebant᷑ mag̃ plac̾e deo: mistice t̾n. nã ꝑma
tutinũ significat᷑ nr̃m sacͥficiũ factũ in ad¬

Expanded text:
ne malum loquantur, pone « labiis meis. » Et etiamsi gat, determinat, scilicet « ad excusationes » faciendas « in peccatis » ut peccata excusem: et quia saepe videt multiplices dari excusationes, addit, « ad excusandas » excusationes. In veteri lege fiebant matutina et vespertina sacrificia, sed vespertina dicebantur magis Deo placere, mystice tamen: nam per matutinum significatur nostrum sacrificium, factum in ad
Abbreviated transcription (Latin):
eundo: ⁊ labor labioꝵ ipsor .i. mendaciũ
ad qđ cõponendũ .ẽ. laborandũ. Qui enĩ
uerũ dic̃: ñ laborat. qͥa ueritas ꝑse ipsã
ostendit credibilẽ: labor ip̃e oꝑiec eos .i.
tori se parato adesidio meo bono. qͦ desidio
ad te uenire uolo. Et qͥa tales st̃: ido ca-¬
mali ardores ꝯcupiscentiarũ. ⁊ tandem
intenebͣs et̾nas. iusti uͦ incͤmati ꝑ illũ ignẽ
tͣnsibunt. Item ponit causã dapnationis
eoꝵ cõmixtim ⁊ dãpnationẽ qͣi diceret.
Ideo ñ subsistent. qͥa linguosi sc̃. ⁊ uir lin
diat. ñ diriget ad bona oꝑa. Tude salomõ
iꝓuerbiis. In multi loquiis ñ de erunt pecca

Expanded text:
dacium, ad quod componendum est laborandum: qui enim verum dicit, non laborat; veritas per seipsam se ostendit credibilem: labor ipse operiet eos, itori, separatum a bono desiderio meo, quo desiderio ad te pervenire volo. Et quia tales sunt, ideo « camali concupiscentiarum, et tandem in tenebras aeternas: justi vero increpati per illum ignem transibunt. Item ponit causam damnationis eorum commixtim et damnationem; quasi diceret: Ideo non subsistent, quia linguosi sunt, et « vir dicat, « non dirigetur » ad bona opera; unde Salomon in Parabolis: « In multiloquio non deerit pecca
Abbreviated transcription (Latin):
tu obumbrasti: i. obũbrationẽ tuã ne aliqͣm
estũ sentiret. posuisti suꝑ caput meũ.i.xͫ.¬
in die belli.i. indie passionis: qñ ip̃e cũ dia¬
bolo pugnauit: quo de uicto. genꝰ huma.¬
num lib̾auit. Et qͥa beneficia m iam p̾ro¬
gasti. ido o dñe ne tradas me peccatori .i.
incarne nr̃a .ẽ. ut ꝑ hoc tͣdam᷑ in dominiũ
diaboli. ⁊ ido opꝰ. ẽ. p̾carine tͣdas: qͥa cogita

Expanded text:
tu « obumbrasti, » id est, obumbrationem tuam, ne aliquem aestum sentiret, posuisti « super caput meu hoc est, in die passionis, in quo ipse cum diabolo pugnavit: quo devicto, genus humanum liberavit. Et quia beneficia jam mihi praerogasti, ideo, o « Domine, ne tradas me peccatori, » id est in carne nostra est, ut per hoc tradamur in dominium diaboli: ideo opus est precari « ne tradas, » quia
Abbreviated transcription (Latin):
in ip̃o habeant: s quoda modo dicũt bonũ
de ipso. ñut diligant eũ: s ut alios deci¬
piant. sic̃ heretici. Alia tͣnslatio habet
iuxta petrã. Et hi tales absorti sũt :i. positi
inuiciis ꝓfundissimis. Oleũ ñ impinguet
caput meũ. s ipsi potiꝰ audiẽt uerba mea¬

Expanded text:
m habeant: sed quodammodo dicunt bonum de ipso, non ut diligant eum, sed ut alios decipiant, sicut haeretici. Alia translatio habet, « juxta petram, et hi tales absorpti sunt, » id est, positi in vitiis profundissimis. Oleum eorum non impinguet caput meum, sed ipsi potius « audient ve
Abbreviated transcription (Latin):
meos .i. bona oꝑa mea. qͣsi facerent foueã
inuia. in qͣme p̾cipitarent. Supplantat.
hereticꝰ gress qͣndo alicui rectũ sensũ inscͥp¬
tũ pͣuũ. ⁊ in eũ fidelẽ induc̃. Suꝑbi etiã
uelut heretici qͥde se p̾sumũt. ⁊ se ꝑse iusti¬

Expanded text:
est, bona opera mea, quasi facerent foveam in via in quam me praecipitarent. Supplantat haereticus gressum, quando alicui habenti rectum sensum Scriptum elut haeretici, qui de se praesumunt et per se justi
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa iustus semꝑ ãbulat inuera cognitione ⁊ illu¬
minatione. Dico ex audi me. ⁊ sum securꝰ q̃m
tu multiplicab̾ .i. multiplicẽ dabis uirtutem
in aĩa mea. ꝑ ꝙͣ ꝯͣ mala ingruentia possim re
dicens. Et qͥa ego ꝯficebor tͥ. ido meo exemplo
te: qͥt̾renitatẽ suã bene regunt. ⁊ nͥ ꝯtessi fue¬
rint: inexcusabiles er̃t. qͥa ipsi audier̃t om̃ia
uerba oris tui: i. que ore tuo ꝑfiliũ tuũ ⁊ ꝑ apłoᷤᷤ
p̾cepisti: qͥa in omnẽ t̾ram exiuit sonꝰ eoꝵ. ⁊ cet̾a.

Expanded text:
quia justus semper ambulat in vera cognitione et illuminatione: dico, exaudi, et securus sum, quoniam tu « multiplicabis, » id est, multiplicem dabis « virtutem in anima mea » per quam contra ingruentia mala possim resrit. Et quia confitebor tibi, ideo meo exemplo,te qui terrenitatem suam bene regunt. Et nisi confessi fuerint, inexcusabiles erunt, « quia » ipsi « audierunt omnia verba oris tui, » quae ore tuo per Filium tuum observari praecepisti, quia « in omnem terram exivi
Abbreviated transcription (Latin):
dirigunt oꝑa. Et ñ tantũ semitas cogno¬
manifesta oꝑa mea p̾iudisti multo anteꝙͣ.
tͣnslatio dic̃. Non . ẽ. dolus in lingua mea.
Tum dũc se inlingͣ ñ peccasse: in qͣ gͣuius
.ẽ. stare: innuit se nec in aliis cecidisse. ⁊ ꝑ ħ
Dum inuestigasti cogitationes ade pͥmi
parentis. semitas. udiciũ. ⁊ uias. ac filioꝵ
de diuinitate mea. qͣm te cũ babens tͥ ꝯsubstan¬
scientiã tuã mirabilẽ feci. Et hoc ẽ. Scien¬

Expanded text:
Et non tantum cognomanifesta opera mea, « praevidisti » multo antequam dicit translatio, « non dolus, in lingua mea: » cum dicit se in lingua non peccasse, in qua gravius est stare, innuit se nec in aliis cecidisse: et perDum investigasti cogitationes Adae primi parentis, semitas, judicium et vias, ac filiorum vinitate mea, quam tecum habes consubstanscientiam tuam feci mirabilem: et hoc est: « scien
Abbreviated transcription (Latin):
se ꝓnũ ñ tantũ ex nat᷑a carnis. uerũ etiã
ex maloꝵ ꝯsortio: q̃ hec om̃ia facĩt. qui ⁊
male cogitantes mala loquunt᷑. ⁊ suã de
eligere correctionẽ iustoꝵ. qͣm oleũ .i. adula¬
tionẽ pecc̃or. ostendens qͦd cũ mali ñpos¬
sunt dolum ꝓfi̾e. facũit etiã manifestas

Expanded text:
se pronum non tantum ex natura carnis, sed etiam ex malorum consortio, qui haec omnia faciunt: qui et male cogitantes, mala loquuntur, et suam deligere correctiones justorum quam oleum, id est adulationem peccatoris: ostendens etiam quod cum mali non possunt per dolum prof
Abbreviated transcription (Latin):
possent cito tͣnsfigere corda hõium audien¬
tiũ. sic̃ serpentis plinguã uirt̃ immittences
qͥa uenenosa ⁊ nociua erant uerba eori:
sic̃ morsus serpentis. Nec mirũ si uerba
erant uenenata. qͥa sub labiis eoꝵ :i. sublin

Expanded text:
possent cito transfigere corda auditorum, sicut serpentes per linguam virus mittentes, quia venenosa et nociva erant verba eorum, sicut morsus serpentis: nec mirum si verba erant venenata, quia « sub labiis, » id est, sub lin
Abbreviated transcription (Latin):
ostende. ꝑ aliqͥs tẽptationes. ⁊ scito cor meũ .i.
sic̃ ꝑ questiones: ⁊ cognosce semitas meas .i.
fac cognitas ⁊ ꝓbabiles strictiores ⁊ occultas
Hoc dic̃ ꝑsimile qͥa sic̃ uestigia serpentis
inlapide ñ apparent s in puluere. ita uesti¬
gia diaboli inforti uiro scił xp̃o ñ apparne¬

Expanded text:
ostende per aliquas tentationes; « et scito cor meum » id scilicet per quaestiones; « et cognosce semitas meas, » id est, fac cognitas et probabiles, strictiores et occultas hoc dicit per simile, quia sicut vestigia serpentis in lapide non apparent, sed in pulvere, ita vestigia diaboli in forti viro, scilicet Chr
Abbreviated transcription (Latin):
ap̾senti ⁊ manifesta cognitione tua:ͦ ꝑfaci¬
em ꝑsonã pr̃is hic intellig̃: qͣm icło faciẽ no¬
minat. qͥa om̃ia p̾sentia st̃ ei qͣsi infacie sita.
potestate uideoꝵ. qͥa nec feu miracła. nec etiã
aut̃ ip̃e extra mundi uitã. significauit cũ in¬
litore stetit discipłis nauigantib in mari qͣm
significabat in eis qd ad huc uita mundi ui¬
ueret. Anteqͣm uͦ xp̃s resurgeret. ⁊ cũ discipłi
nauigarent:⁊ ip̃c pedib de suꝑ mare ambu¬
lauit: significauit in se ipso qͦd adhuc ĩ mũdo
ꝓcelloso uiuerẽt. Siita sũpsero pennas ad es:
rare faciet. Et hoc. ẽ. Dext̾ea tua .i. filius tuꝰ
me. hironice qͦsi dic̾et. Cum tanta sit ei po¬
testas ⁊ ita dext̾ea sua me tencat. stulticia
.ẽ. siqͥs putat qđ tenebre .i. tenebrosi istiꝰ ĩfer
Paradisus nanq delicie int̾ptat᷑. Illos enĩ
qͦs inuenit apd̃ inferos: dux inparadisũ.
Hi aut̃ qͥuiuunt iã sepe st̃ in paradiso. li¬

Expanded text:
aesenti et manifesta cognitione tua? Per faciem personam Patris hic intelligit, quam ideo faciem nominat, quia omnia praesentia sunt ei quasi in facie sita. potestate Judaeorum, quia nec feci miracula, nec etiam autem ipse extra mundi vitam viveret, significavit cum stetit in littore, discipulis navigantibus in mari , quod significabat in eis, quod adhuc vita mundi viverent. Antequam Christus resurgeret, cum discipuli navigarent, ipse pedibus desuper mare ambulavit, significans in seipso quod adhuc in mundo procelloso viveret. Si ita sumpsero pennas, ades, rare faciet; et hoc est: « et dextera tua, » id est, » Ironice, quasi diceret: Cum tanta sit ei potestas, et dextera sua ita me teneat, stultitia est si quis putat quod tenebrae, id est, tenebrosi istius vitae Paradisus namque deliciae interpretatur: illos enim quos invenit apud inferos, duxit in paradisum. Hi autem qui vivunt, jam spe sunt in paradiso, li
Abbreviated transcription (Latin):
Nota ꝓmissionẽ factã abrahe: hanc scił.
Multiplicabo sem̃ tuũ sic̃ stellas celi: ⁊cet̾a.
Pstellas fructificantes intelligimꝰ. qͥ licet nu¬
mero pauciores sint: plures tñ st̃ st̃ in uirtu¬
te ⁊ beneficiis cdi. Parenã uͦ steriles accipimꝰ

Expanded text:
Nota promissionem factam Abrahae, hanc, scilicet: Multiplicabo semen tuum super stellas coeli, etc. . Per stellas fructificantes intelligimus qui licet numero pauciores sint, plures tamen sunt in virtute et beneficiis Dei: per arenam vero steriles accipimus.
Abbreviated transcription (Latin):
Possec dic̾e. suꝑb. Qͣndoqͥdem humilia tantũ
respit̃. gͦ secure poisũ peccare: q̃m me ñ uide¬
bit. ⁊ hoc remouet sic. dicens. Humilia respiẽ.¬
hic gr̃am eis subtͣhit: ⁊ inuidicio separabit
a suis dicens. discedite ame maledicti inignẽ¬
ct̾nũ. Et qͦd ip̃e humilia respic̃ in me apparet. qr
siambulauero inmedio tͥbulationis tu dłs iu

Expanded text:
posset dicere superbus: Quandoquidem humilia tantum respicit, ergo secure possum peccare, quia me non videbit, et hoc removet sic: Humilia respihic eis gratiam subtrahit, et in judicio separabit a suis, dicens: « Discedite a me, maledicti, » etc. Et quod ille humilia respicit, in me apparet, quia « si ambulavero in medio tribulationis, » tu, Deus, «
Abbreviated transcription (Latin):
mones hoĩe int̾iorẽ. reddet cͥ afflictionẽ ie¬
unando. uigilando. ⁊ cet̾is mͦis afflictioniᷤ
etiã beatꝰ. ẽ. ille qͥ paruulos suos .i. sugges¬
tiones pecc̃ori qͣs tu ĩhoĩe generas. qͥ cogita¬
ad actum ꝑducunt cenebit ne ꝓcedãt usq

Expanded text:
reddet tibi afflictionem, jejunando, vigilando, et caeteris modis afflictionis etiam « beatus » est ille « qui parvulos tuos, » id est, suggestiones peccatorum, quos tu in homine generas, quae dicuad actum n
Abbreviated transcription (Latin):
Uere sum tetũ. qͥa ⁊ illos uuifico: qͦs tu iunu¬
ficas. ⁊ illos occido: qͦs tu occidis. Et hoc .ẽ. Si
occidis. Et ꝑ hoc nota eũ eqͣlem patri. Ideo
discedite. qͥa dicitis incogitatione. accipiant¬
colunt. Si ita tu occidis. ⁊ ego occidã: qͥa ñ ne
pugnabant. Perfecto odio oderã illos. ꝑfec
bentes odio. Usi sit inlittera accipiant in
uanitate uuitates sic dicamꝰ. Si occideris
ds peccatores inpeccatis. ⁊ utentes adiusti¬
ciam: itadicens obstinatis in malis. Uiri
sanguinũ declinate ame: qͥa dicitis in co¬
gitatione .i. murmuratis ꝯͣ me. Si occidis.
suas inuanitate. qͥa uana reputabũt que
pꝰ dilexert. Tudicis ita obstinatis. declinate:¬

Expanded text:
Vere sum tecum, quia et illos vivifico quos tu vivificas, et illos occido quos tu occidis; et hoc est, « si occideris: » et per hoc notat eum aequalem Patri. Ideo discedite, « quia dicitis in cogitatione, » hoc scicolunt. Si tu ita occideris, et ego occidam; et hoc emen impugnabant. « Perfecto odio oderam illos. » Perfectbentes odio. Vel si sit in littera, « accipiant in vanitate civitates, » sic dicamus: Si occideris, Deus, peccatores in peccatis, et convertes ad justifiam, ita dicens obstinatis in malis: « Viri sanguinum, declinate a me, » quia dicitis in cogitatione, id est, murmuratis contra me: si sic occideris, suas in vanitate, quia vana reputabunt quae prius dilexerunt: tu dicis obstinatis, « Declinate
Abbreviated transcription (Latin):
multis tͥbulationib ⁊ miseriis afflictꝰ. tñ ñ ces¬
culis s uerbũ diñꝓot̃ alligari. Credidi.
locutꝰ sũ. humliatꝰ sũ: ⁊ ita uideor me dic̃e for¬
tẽ. s tñ qñ unꝗͣ. prudentiꝰ uidi naturã meã:
cedens ratione: dixi. hoc scił. Omis homo

Expanded text:
is afflictus, non cesculis, sed verbum Dei non potest alligari . » « Credidi, locutus sum, humiliatus sum, » et ita videor me dicere fortem, sed tamen quandocunque prudentius vidi naturam meam, cedens ratione: dixi hoc, scilicet « omnis homo
Abbreviated transcription (Latin):
est martyrũ đi. ⁊ loquit᷑ qͣs i una ꝑso¬
na om̃iũ martyrũ ꝑsonã inducens. Et ipsi
idem martyres st mat̾ia marcirio suo mortẽ
dñi unitantes. In pͥma parte ostendit martyr
qͥ loquit᷑. cũ ex se nichil sit nisi uanitas ⁊ men¬
dacui: se a dño tm̃ donũ recepisse: uͭ dño ñ ti¬
meat recõpensare qđ ipse xp̃c mori uoluit ꝓ nr̃t
ca ꝑman̾e. Iid̾o martyrii si utilitatẽ sͥ uenire.
sare uelimꝰ. Dic̃ martirqͥ loqͥt᷑. Gr̃a d̾̃i inspiratꝰ.
Credidim corde. U ñ apłs. Corde creditur ad

Expanded text:
est martyrum Domini, et loquitur quasi in una persona, omnium martyrum personam induens, et ipsi iidem sunt materia, martyrio suo mortem Domini imitantes. In prima parte ostendit martyr qui loquitur, cum ex se nihil sit, nisi vanitas et mendacium, se a Domino tantum donum recepisse, ut Domino non timeat recompensare, quod ipse Christus mori voluit pro nostra ca permanere, et ideo martyrii sui utilitatem sibi provenire. sare velimus. Dicit martyr qui loquitur, gratia Dei inspiratus: « Credidi » corde;
Abbreviated transcription (Latin):
sa tua .i. intelligã ⁊ impleã. ꝑ que p̾cepta tan¬
dem pot̾o redire adꝑfectionẽ mei pncipii. Idõ
debes illuminare intellectũ. qͥa qͥ timẽt te scił¬
sci uiri fideles tui uidebt̃ me. me dico sic
illuminatũ. ⁊ inde letabunt᷑. Et item ꝓpt̾ hoc

Expanded text:
ta tua, » id est, intelligam et impleam; per quae praecepta tandem potero redire ad perfectionem mei principii. Ideo debes illuminare intellectum, quia « qui timent te, » ii viri, fideles tui, « videbunt me » sic illuminatum, « et » inde « laetabuntur » et item propter hoc
Abbreviated transcription (Latin):
natũ. ⁊ de peccatore iustificatũ: ⁊ facti imita¬
tores letabunt᷑. Idõ peto ut des mͥ intellectũ
qͦ possimꝰ reu̾ti ad nr̃m pͥncipiũ. qͥa cognosco
patres ⁊ nos filios ꝑinobedientiã illa dignita¬
te deiectos. eẽ. Et hoc est. Odñe ego cognoui qͥa
⁊ mortales fecisti. ⁊ miserie subdidisti: sunt

Expanded text:
facti imitatores laetabuntur. Ideo peto ut des intellectum, quo possimus reverti ad nostrum principium, quia cognosco patres et nos filios per inobedientiam ab illa dignitate dejectos esse: et hoc est, o « Domine, » ego cognovi quia et immortales fecisti et miseriae subditos, sunt