comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nire consueuit et om̃s qui in eccła ad fuerint t̃rapros ternere De
situetiam cebron et monum̃tis patrũ itascribit cebronquondã ciui¬
tas et metro polis regnidauid nuncruinis tantũ quid tuno fuerit os ten
dit. Vno ad orientẽ stadio spelunca duplicem in ualle hab et ubi se¬
pulchrapatri archarum quadrato muro circũdantur. capitib: ũsis.
ada qualonẽ ethaec singula singulis tecta lapidib instarba silicȩ
dolatis triũ patrarcharum candidis cidamobscurioris etuilio¬
ris operis. qui aut longe ab illis adbore alem extremãq: muriilli¬
us partẽ pausat. Inũ quoq: feminatũ uiliores ec minores memo¬
riae cernunt᷑ Mamte collis mille passib: amonum̃tis his adborea
herbosus ualde et floridus cãpes rẽhabens inuertice planitiẽ
in cuius aqui lon ali parte quercus abraae duorũ hominumaltitu
dinis truncus ȩcła circũdata est. hat deopusculis excͤrpta pre¬

Expanded text:
nire consuevit, et omnes qui in ecclesia adfuerint terrae prosternere. » De nire consuevit, et omnes qui in ecclesia adfuerint terrae prosternere. » De situ etiam Chebron  Al., Hebron et monumentis Patrum ita scribit: « Chebron quondam civitas et metropolis regni David, nunc ruinis tantum quid tunc  Al., tum fuerit ostendens. Uno ad orientem stadio speluncam duplicem in valle habet, ubi sepulchra patriarcharum quadrato muro circumdantur, capitibus versis ad aquilonem; et haec singula sdolatis, trium patriarcharum candidis, Adam obscurioris et uilioris operis, qui haud longe ab illis ad borealem extremamque muri illius partem pausat. Trium quoque feminarum uiliores et minores memoriae cernuntur. Mambre collis mille passibus a monumentis his ad boream, herbosus ualde et floridus, campestrem habens in uertice planitiem, in cuius aquilodinis truncus ecclesia circumdata est. » Haec de opusculis excerpta prae
Abbreviated transcription (Latin):
tas habet porticos desuꝑtectas. Interior namq: domus ꝓp¬
ter dominici corporis meatũ camerari ec tegi non potuit Alta¬
re ad orientem habens angus toculmine ꝓtectũ in cuius me¬
dium ultima uesgͥia caelo desuꝑ patente ubi ascendit ui¬
suntur. quȩ cũ cotidiȩ acredentib: terra tollatur. Nihi lominꝰ
manet tandem quȩ adhuc spetiem uł uti in p̃sis signatauestigiis
seruat haec circa eream eotam iacecusque ad ceruicem alta ab occa¬
suhabens imroitũ pendente desuꝑ in trocleis magnalã padȩ totaq:
dice et noctelucente inoccidentali eius dẽ ecl& parte finestreoc¬
to totidẽq: tregione lãpades in funib: pendentes usq: hiero solimam
ꝑuitrũ fulgent. Quarũ lux corda intuentium cũ quadã alacti
tate et conpunctione paue facere dt̃ indie ascensionis dominicȩ
ꝑ annos singulos missa ꝑ acta ualidi fluminis ꝓcella desur sumue¬

Expanded text:
tas habet porticus desuper tectas; interior namque domus proptas habet porticus desuper tectas; interior namque domus propter dominici corporis meatum camerari et tegi non potuit; altare ad orientem habens angusto culmine protectum, in cuius medio ultima Domini uestigia caelo desuper patente, ubi ascendit, uisuntur. Quae cum cotidie a credentibus terra tollatur, nihilominus manet eandemque adhuc sui speciem ueluti inpressis signata uestigiis seruat. Haec circa aerea rota iacet usque ad ceruicem alta, ab occasu habens introitum, pendente desuper in trocleis magna lampade totaque die et nocte lucente. In occidentali eiusdem ecclesiae parte fenestrae octo totidemque e regione lampades in funibus pendentes usque Hierosolimam per uitrum fulgent, quarum tate et compunctione pavefacere dicitur. In die ascensionis Dominicae per annos singulos, missa peracta, validi flaminis procella desursum ve
Abbreviated transcription (Latin):
que ad culminis sumitatẽ totũ marmore tectũ est sumum
uoculm̃ muro ornatũ aureã magnã gestat crucem iin huius
ergo monum̃ti aqui lonali parte sepulhrũ dñi in eadẽ
uim̃to altius eminet in troitũ habens a latere meridiano ubi
die noctuq: duodecim lapades ardent quattuor intra sepul¬
chrũ octo supram margine dextro. Lapis qui a d bostiũ mo¬
num̃to positus erat. nunc fissus ẽ. cuius parsminor qua¬
dratũ altare ante hostiũ nihil hominus eius dẽmonum̃ti
siat. Maioruo inorientali enis dẽ ecđae loco quadran.¬
gulũ aliud altare sub lint eaminib: extat. Colos aut cusdẽ
modo refert sed latitudine et longitudine p̃stat eceptis
uitibus & oliuis rare ferax arboris. frumtiquoq: et hor dei
fertilis. Neq: enĩbrucosa sed et erbosa et florida solullius
ẽ qualitas Incuius suma uertice ubi dñs a adcolos as¬
cendit ec clesia rotunda grandis ternas ꝑ circuitum camera¬

Expanded text:
que ad culminis summitatem totum marmore tectum est. Summum que ad culminis summitatem totum marmore tectum est. Summum vero culmen auro ornatum, auream magnam gestat crucem. In hujus ergo monumenti aquilonali parte sepulcrum Domini in eadevimento altius eminet; introitum habens a latere mdie noctuque duodecim lampades ardent; quatuor intra sepulcrum, octo supra in margine dextro lapis, qui ad ostium monumenti positus erat, nunc fixus est, cujus pars minor quadratum altare ante ostium nihilominus ejusdem monumenti stat, major vero in orientali ejusdem ecclesiae loco quadrangulum aliud altare sub linteaminibus existit. Color autem ejusdem modo referuitibus et oliuis rarae ferax arboris, frumenti quoque et ordei fertilis; neque enim brucosa, sed herbosa et florida soli illius est qualitas. In cuius summo uertice, ubi Dominus ad caelos ascendit, ecclesia rotunda grandis ternas per circuitum camera
Abbreviated transcription (Latin):
b: infraipsũ uõ locũ dñycrucis. excisa in petra crypta est uin
qua suꝑ altare prode functis honoratis sacnficium soletoffer¬
ri Positis interim in platea corporib huius quoque ad ocoa su
excłe anatasis hoc est resurrectionis dominicae retunda ec cła
tribus cuncta parietibus duo decim colunis sustentatus in t̃parie¬
tes singulos. latũ habens spatiumuitae que tria altaria in tribus
locis parietis medi continet. hoc est australia quilonali et hoci¬
dentali hacbis quaternas portas idest in troitus ꝑtres eregi
one parietes hab et aequibus quattuor aduulturnum et qua¬
tuor adeurum exs pectant huius in medio monum̃tũ dnĩ ro¬
tundum petra excisum est cuius culm̃ intrinsecus stans ho¬
momanu contingere potest. abloriente habens introitum
cuius lapis ille magnus adpositus est quod in trinsecus ferra¬
m̃torũ uestigia usque inpsens ostendit Nã extrinsecus us¬

Expanded text:
bus. Infra ipsum vero locum Dominicae crucis, excisa in petra crypta est, in bus. Infra ipsum vero locum Dominicae crucis, excisa in petra crypta est, in qua super altare pro defunctis honoratis sacri, positis interim in platea corporibus. Hujus quoque ad occasum ecclesia Anastasis, hoc est Resurrectionis Dominicae, rotunda ecclesia, tribus cincta parietibus, duodecim columnis sustentatur, inter parietes singulos latum habens spatium viae, quae tria altaria in tribus locis parietis medii continet, hoc est australi, aquilonali, et occidentali. Haone parietes habet, e quibus quatuor ad vulturnum, et quatuor ad eurum spectant. Hujus in medio monumentum Domini rotundum petra excisum est, cujus culmen intrinsecus stans homo manu contingere potest, ab oriente habens introitum, cui lapis ille magnus adpositus est; quod intrinsecus ferramentorum vestigia usque in praesens ostendit. Nam extrinsecus us
Abbreviated transcription (Latin):
ribus donatus patriã remissus est : De cuius scriptis aliqua decer¬
pere ac nĩ ae huichistorie inserere. cõmodũ forelegentib reor: Scrip¬
sit ergo delocodominicae natiuitatis in huno modũ : Becbleem ciu¬
tas dauid in dorsosita ẽ angusto ex omni parte uallib circũ da
rib: muro ꝑ extrema plani uerticis instructo in cuius orientali
anglo qua si qđ dam naturale semiantrũ ẽ : Cuius exterior pars
natiuitatis dominicae fuisse dr̃. locus interior p̃sepe dñi nomi¬
nat : haec spelunca tota interius p̃tioso marmorẽ tecta: supra
lo cũ ubi dñs natusspecialius tradit᷑ scae mariae grandẽ gestat
primũ delocis sc̃is ꝓ conditione platearũ diuertendũ ẽ ad ec¬
cłam constantinianã quȩ martrriũ appellatur : hanc cons¬
magnifico et regiocultu construxit. dehine ab occasu golgotha¬
sustinenscrucẽ pendente magna desuꝑ aerea rota cũlã piꝰdi¬

Expanded text:
ribus donatus,  Al., add. in patriam remissus est. De cujus scriptis aliqua decerribus donatus,  Al., add. in patriam remissus est. De cujus scriptis aliqua decerpere, ac nostrae huic Historiae inserere commodum fore legentibus reor. Csit ergo de loco Dominicae nativitatis in hunc modum: « Bethleem, civitas David, in dorso sita est angusto ex omni parte vallibus circumdatribus muro per extrema plani verticis instructo; in cujus orientali angulo quasi quoddam naturale semiantrum est, cujus exterior pars nativitatis Dominicae fuisse dicitur locus; interior Praesepe Domini nominatur. Haec spelunca tota interius pretioso marmore tecta, supra locum ubi Dominus natus specialius traditur, sanctae Mariae grandem gestat primum de locis sanctis pro conditione platearum divertendum est ad ecclesiam Constantinianam, quae Martyrium appellatur. Hanc Consmagnifico et regio cultu construxit. Dehinc ab occasu Golgothasustinens crucem, pendente magna desuper aerea rota cum lampadi
Abbreviated transcription (Latin):
discordiã: cripsit quidemuir de locis sc̃is librũlegenti¬
bus multis ut illimũ : cuius auctor erat docendo acdictando
galliarum ep̃is arcuulfus quilocorũ gratia scõrũ uene¬
rat hiero solimã: et lustrata om̃i terra repromissionis.
da mascũ quoq: constant i nopolim. alex andriammultas
tem pestatȩs in occidentali abritt amiae littora dilat̃ est. acpost
multa ad memoratũ xp̃i famulũ ad a nanũ ꝑueniens ubidoctus
ẽ ab illo susceptus. libentius auditus adeo ut queq: ille se in locis
sc̃is memoratu dignauidisse testabat. cuncta moxiste litteris
mandare curauerit. fecitq: opus ut dixi multũ utile . et maxime
illis qui longius ab eis locis inquibus patriar chȩ uel apłierant sec re¬
tieatantũ dehis quelectione didicerint nor̃ : Parrexitaut̃ librũ
hunc adãnandus ald frido regi acꝑeiꝰ est largitionẽ etiã minori¬
b: adlegendũ contra dites: Scriptor quoque ipse multis abeo mune¬

Expanded text:
discordiam. Scripsit idem vir de Locis Sanctis librum legentibus multis utillimum; cujus auctor erat docendo ac dictando Galliarum episcopus Arcuulfus, qui locorum gratia sanctorum venerat Hierosolymam, et lustrata omni terra repromissionis, Damascum quoque, Constantinopolim, Alexandriam, multatempestatis in occidentalia Brittaniae littora delatus est: ac post multa, ad memoratum Christi famulum Adamnanum perveniens, ubi doctus st ab illo susceptus,  Al. add. et libentius auditus; adeo ut quaeque ille se in Locis sanctis memoratu digna vidisse testabatur, cuncta mox iste litteris mandare curaverit. Fecitque opus, ut dixi, multum  Al., multis utile, et maxime illis qui longius ab eis locis in quibus patriarchae et apostoli erant, secreti, ea tantum de his quae lectione didicerint, norunt. Porrexit autem librum hunc Adamnan Aldfrido regi, ac per ejus est largitionem etiam minoribus ad legendum contraditus. Scriptor quoque ipse multis ab eo mune
Abbreviated transcription (Latin):
ad morsenet a aron: m̃sisiste uob principiũ m̃si ũ primꝰ erit inm̃sib:
anni : Loquimini ad uniũ sũcoetũ filiorũ isrł et dicite cis : Decima
diem̃sis huius tollat unus quis que agnũ ꝑfamilias et domossuas:
que eũ uniuersamultitudo filiorũ is rł aduesperam: quib uer¬
bis manifestissime constat qđ ita in obseruationepaschalim̃ti
adueniente tandẽ uespera diei quart& xͣ id est quinta decimalu
na quȩ initiũ t̃rȩ septimane faciat in caeli faciẽ prodeunt . Agnꝰ
immolari iubeat᷑ et qđ ipsa sitnox .XV. lunae in quaꝑ cussis egrp
tiis. isrłȩ̃ a longa seruitute redẽptus : septẽ inquit dieb: azima co¬
medetis : Quibus itẽ uerb. tota tertia septimana ẽi demprimi m̃¬
moñerit ferm̃tũ in domib uris : Quicũq comederit ferm̃tũ peri

Expanded text:
ad Moysen et Aaron: Mensis iste vobis principium mensium primus erit in mensibus anni. Loquimini ad universum coetum filiorum Israel, et dicite eis: Decima die mensis hujus tollat unusquisque agnum per familias et domos suas. que eum universa multitudo filiorum Israel ad vesperam. Quibus verbis manifestissime constat, quod ita in observatione paschali mentio adveniente tandem vespera diei quartae decimae, id est, quinta dna, quae initium tertiae septimanae faciat, in caeli faciem prodeunte, agnus immolari jubeatur: et quod ipsa sit nox tiis, Israel est a longa servitute redemptus: Septem, inquit, diebus azyma comedetis . Quibus iterum verbis tota tertia septimana ejusdem primi mennon erit fermentum in domibus vestris: quicunque comederit fermentatum in
Abbreviated transcription (Latin):
dirimet. hoc modeisilius et filia .II. Nepus et neptis. ur¬
pronepus et neptis iit ab nepus et apneptis .U. ad ne¬
rus et adneptis UI trinepas et trineptis . UII Trinepo¬
tis filius et teiuẽ potis filia. Hececcũs anguimitis dao
sep aulati ꝓpaginũ ordinib dirimens usque adultimũ
gradũ sesesubiraxit et ꝓpinquitas esser desierit eti

Expanded text:
ilius et filia, nepos et neptis, pronepos et proneptis, abnepos et abneptis, adnepos et adneptis, trinepos et trineptis, trinepotis filius et trineptis filia. Haec consanguinitas dum se paulatim propaginum ordinibus dirimens, usque ad ultimum gradum subtraxerit, et propinquitas esse desierit, eam
Abbreviated transcription (Latin):
patris monachisimul et antistites. cut bercti et priuseroi¬
cometro et post modũ plano sermone descripsi. historia
abbatũ monas teriihuius in quosuꝑne pietati deserui re
gaudeo benedicti ceol fridi et uhaet brecti in libellis duo¬
bus his toriã ecdesi a fucã nr̃ae insulae acgentis in libris
.V. Martrrilogilĩ denatalicus scõrũ martirũ diebus
in quo om̃s quos inuenire potui ñ solũ qua diȩ uerũ euiam
siue mhimo libru eprgramtum ergico metrosiue eliia
Denaturarerũ & deceporib lib singulos. Itẽ decemo ribus
liberi maiorẽ libru deor graphia aluabeti ordinedis
matibus siue tropis libellũ bacẽ defiguris. modisq: locutio
do adte fontem onis sapientia ꝑuenire et pareros ẽꝑ an¬

Expanded text:
Patris, monachi simul et antistitis, Cudbercti, et prius heroiPatris, monachi simul et antistitis, Cudbercti, et prius heroico metro, et postmodum plano sermone descripsi. Historiam abbatum monasterii hujus, in quo supernae pietati de servire gaudeo, Benedicti, Ceolfridi, et Huaetbercti in libellis duobus. Historiam Ecclesiasticam nostrae insulae ac gentis, in libris V. Martyrologium de natalitiis sanctorum martyrum diebus; in quo omnes quos invenire potui, non solum qua die, verum etiam sive rhythmo. Librum Epigrammatum heroico metro, sive elegiaco. De Natura rerum, et de Temporibus libros singulos. Item, de Temporibus librum unum majorem. Librum de Orthographia, alphabeti ordine dismatibus sive Tropis libellum, hoc est, de figuris modisque locutiondo ad te fontem omnis sapientiae pervenire, et parere  A
Abbreviated transcription (Latin):
emiam libro siii. Incanticũ babacuo. librũ .i. In librũbeatipa¬
tris tobie explanationis allegoricae dexp̃o et eccłti librũi.
Itẽ capitula lectionũ in penta theucũ morsi iosuae iudicũ in
libros regũ et uerba dierũ in libro beati patris iob: in parabolas
ecdesiasten et cantica canticorũ inisaiã ꝓphetã et rã quo¬
q: et no emiã in euangeliũ marci lib .iii. in euangelio luc̃ . lioros
ui homeliarũ euangelu libros .ii. In aplicũ qugcũq opusculis
libros singulas in apocalipsin sc̃i ioħs. libros.ui. Itẽ capitula
lectionũ in totũ nouũ testam̃ tũ excepto euangło. Item .l.¬
clauden t᷑ ibi in carcerẽ et post multo dies uitabunt᷑
Deratione bis sextiuna de equi noctio iuxta anatholiũ
una. Itẽ de historiis scorũ li̵ uitȩ et passio sc̃i felicis conf̃
De metrico paulim opere in ꝓsãtrans tuli. librũ uit ae et pas¬
sionis sc̃i anasta simali detinetro trans latũ et peius a quo¬

Expanded text:
emiam, libros III. In Canticum Habacum, librum I. In librum beati Patris Tobiae, explanationis allegoricae de Christo et Ecclesia, librum I. Item, capitula lectionum in Pentateuchum Mosi, Josue, Judicum. In libros Regum, et Verba dierum. In librum beati Patris Job. In Parabolas, Ecclesiasten, et Cantica canticorum. In Isaiam Prophetam, Ezram quoque, et Neemiam. In Evangelium Marci, libros IV. In Evangelium Lucae, libros VI. Omeliarum Evangelii, libros II. In Apostolum quaecumque in opusculis libros singulos. In Apocalypsin sancti Johannis, libros III. Item, Capitula lectionum in totum Novum Testamclaudentur ibi in carcerem, et post dies multos visitabuntur; de ratione Bissexti, una; de Aequinoctio, juxta Anatolium, una. Item, de historiis sanctorum; librum vitae et passionis sancti Felicis confessoris de metrico Paulini opere in prosam transtuli. Librum vitae et passionis sancti Anastasii, male de Graeco translatum, et pejus a quo
Abbreviated transcription (Latin):
rũ qui pceteris doctorib: calculandi palmã tenent .xuk la p̃r diẽ
istens: Haec ad pcedentis anninouis simũ ꝑtinet m̃ seri id eõ que
ipso equi noctio suũ pleniluniũ babet. In hac absq: tlla dubieta¬
te quia primim̃sis ẽ : et antiquos paschacȩ lebrare solit os. et nos

Expanded text:
rum, qui prae caeteris doctoribus calculandi palmam tenent, duodecimo Kalendrum, qui prae caeteris doctoribus calculandi palmam tenent, duodecimo Kalendistens, haec ad praecedentis anni novissimum pertinet mensem, ideoque Pavel in ipso aequinoctio suum plenilunium habet, in hac absque ulla dubietate, quia primi mensis est, et antiquos Pascha celebrare solitos, et nos
Abbreviated transcription (Latin):
a seruitute redeptus ẽ et in qua dñs suomundũ sanguine a
peccatorũ tenebris bberauit : in qua etiam sepultus speno¬
bis post mortẽ beatȩ quietis tribuit uix ues perã tangunt ꝑde¬
q poena erroris sui insemetipsos recipientes : Cuintra xu dic̃
msis paschae diẽ statiunt dñicu legitimꝰ utiq tminos pasch&ȩ
aptatrans gressione uolant : ut pote qui abills diciues prra
pashia incipiuntunqua boclex csumariet ꝑfici debere decre¬
uit : Illaꝰ in pas cbadiẽ ad signent prima : cuius in legemtional¬
Ia us quã reperit dest quarteprima septimane : Quiutriq
n solũ indifinitione et cõpotolimaris gtatis. sed et inm̃ sis pri
minonnum quam inuentione falluntur : que disputatioma
dicam̃ qđ ꝑequinoctiũ uernale sẽꝑ inetorrabilit̃ posset in ueni¬
ri : Quims is iuxta cõpotũlunae primꝰ anni qui ẽe debeat ultimus: ȩ qui
noctiũ aũt iuxta sententi amomniũ orientaliũ et maxime egiptio¬

Expanded text:
aca servitute redemptus est, et in qua Dominus suo mundum sanguine a peccatorum tenebris liberavit, in qua etiam sepultus spem nobis post mortem beatae quietis tribuit, vix vesperam tangant. Idemque poenam erroris sui in semetipsos recipientes, cum in vicesima secunda die mensis paschae diem statuunt dominicum, legitimos utique terminos paschae aperta transgressione violant, ut pote qui ab illius diei vespera pascha incipiunt, in qua hoc lex consummari et perfici debere decrevit. Illam in pascha diem assignent primam, cujus in lege mentio nulla usquam reperitur, id est, quartae primam septimanae. Qui utrique non solum in definmi nonnunquam inventione falluntur. Quae disputatio madicam, quod per aequinoctium vernale semper inerrabiliter possit inveniri, qui mensis juxta computunoctium autem, juxta sententiam omnium Orientalium, et maxime Aegyptio
Abbreviated transcription (Latin):
Intrauit ergo illo eps et uidit eũ mestis omnib iã morti proximum
positũq loculũ iuxta eũ in quosepeliendus ponideberet Dixit queo¬
ratione acbened ixeũ et egrediens dixit solito consolantium sermo¬
nebene c̃ualescas. et cito cũque posthaec sederent adm̃s ãmi sit pu¬
eradiidominũ suũ rogans sibi poculum uinimittere quia siti ret
Gauisus ille multũ qui a bibere posset misit ei calicemuimibenedio¬
tũ ab ep̃o quẽ ut bibit: surrex̃ continuo. et uẽt̃ no in firmitatis discusso
induit seues tim̃tis suis et egressus inde inerauit acs alutauit
ep̃m et couiuasdicens. Quia ipso quoque delecta retur mandu¬
care et bibere cũeis iusser eũ sed eresecũ adepulas multũ gauden¬
tes desospitate illius. Residebat uescebat bibebat letabat quasi
unus ecuiuiis agebat et multis posthȩc annis uiuens in ea dem

Expanded text:
Intravit ergo illo episcopus, et vidit eum moestis omnibus jam morti proximum, Intravit ergo illo episcopus, et vidit eum moestis omnibus jam morti proximum, positumque loculum juxta eum in quo sepeliendus poni deberet; dixitque orationem ac benedixit eum, et egrediens dixit solito consolantium sermone: Bene convalescas, et cito. Cumque post haec sederent ad mensam, misit puer ad dominum suum, rogans sibi poculum vini mittere, quia sitiret. Gavisus ille multum quia bibere posset, misit ei calicem vini benedictum ab episcopo; quem ut bibit, surrexit continuo, et veterno infirmitatis discusso, induit se ipse vestimentis suis; et egressus inde intravit, ac salutavit episcopum et convivas, dicens, quia ipse quoque delectaretur manducare et bibere cum eis. Jusserunt eum sedere secum ad epulas, multum gaudentes de sospitate illius. Residebat, vescebatur, bibebat, laetabatur, quasi unus e convivis agebat; et multis post haec annis vivens, in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
quimecũ uenerant fr̃ib p̃cipiens ut gustandã illidaret et u¬
bicũ que maximũ eidolorẽ essedł dicisset de ipsatã a qua
lauaret quod ut factũ est surrexit statĩ mulier sana et nõ
solũse in firmitare longa carere sed et ꝑditas dudũ uiro
recepissesentiens obtulit poculũ ep̃o ac nobis coeptũq
nis tenũ nobi somibus propinandiusque ad prandiũ completu
ardoribus fatigata ad tactumanus dominicȩ surrexit et
saniti te simul acuirtute receptaminis trabat eis. V¬
Alio tepore uocatus addedicanda ecłeam comitis uocabii¬
lo addi cũ postulatus c̃plesset minis teriũ roga t est ab eodem
comite intrare adunũ depueris eius. quia cerrimaegritudine pre¬
quo defunctus condideberet. Addi ditaũt uir etiam lacrimas
pcibus diligenter obsecrans. ut intraret oraturus pro illo quia
multũ necessariet sibi eẽt uita ipsius. Creder& ũo quia si llemna

Expanded text:
qui mecum venerant fratribus, praecipiens ut gustandam illi daret, et uqui mecum venerant fratribus, praecipiens ut gustandam illi daret, et ubicunque maximum ei dolorem inesse didicisset, de ipsa eam aqua lavaret. Quod ut factum est, surrexit statim mulier sana, et non solum se infirmitate longa carere, sed et perditas dudum vires recepisse sentiens, obtulit poculum episcopo ac nobis: coeptumque nisterium nobis omnibus propinandi usque ad prandium completum ardoribus fatigata, ad tactum manus Dominicae surrexit, et sanitate simul ac virtute recepta, ministrabat eis.  tempore vocatus ad dedicandam ecclesiam comitis vocabulo Addi, cum postulatum complesset ministerium, rogatus est ab eodem comite intrare ad unum de pueris ejus qui acerrima aegritudine prequo defunctus condi deberet. Addidit autem vir etiam lacrimas precibus, diligenter obsecrans ut intraret oraturus pro illo, quia multum necessaria sibi esset vita ipsius; crederet vero quia si ille
Abbreviated transcription (Latin):
rendi secuta est: et erepta morti adoloribus uirgo laudes dñosalua¬
tori una cũ ceteris qui ibierant seruis illius referebat. IIN.
Atistite narrauit idẽ abbas dicens. Villa erat comitiscu¬
iusdã quiuocabat᷑ buch ñ longe amonas terio nr̃o idest duo¬
erat a ceruissimo languore detenta ita ut tribus septimanis
ñ posset decubiculo in quo iacebat foras efferri contigit aũt
eo tẽpore uirũ dĩ illo ad dedicandã ecdam eb eodẽ tomite reuo¬
die domũ suã ingrediens ieiuniũ soluerei. Rogaui et egpaeiII
unacũ illo
tens etiã me elemosinas in alimaniã in opũ dare dumille domũ
comitis pransurus acbenedictionẽ daturus intraret. Cũq:
hoctarde ac difsicult in petrarem in trauimus ad reficien¬
dũ Miserat ciũt ep̃s muli eri quȩ infirma iacebat de aquabe¬
nedicta que in dedicationẽ ecđe consecrauerat. ꝑ unũ de his

Expanded text:
rendi secuta est; et erepta morti ac doloribus virgo, laudes Domino Salvarendi secuta est; et erepta morti ac doloribus virgo, laudes Domino Salvatori una cum caeteris qui ibi erant, servis illius referebat. » CAPtistite narravit idem abbas, dicens: « Villa erat comitis cujusdam qui vocabatur Puch, non longe a monasterio nostro, id est, duerat acerbissimo languore detenta, ita ut tribus septimanis non posset de cubiculo in quo jacebat, foras efferri. Contigit autem eo tempore virum Dei illo ad dedicandam ecclesiam ab eodem comite vodie domum suam ingrediens jejunium solvere. Rogavi et ego una cum illo, promittens etiam me eleemosynas in alimoniam inopum dare, dum ille domum comitis pransurus ac benedictionem daturus intraret. Cumque hoc tarde ac difficulter impetraremus, intravimus ad reficiendum. Miserat autem episcopus mulieri quae infirma jacebat, de aqua benedicta quam in dedicationem ecclesiae consecraverat, per unum de his
Abbreviated transcription (Latin):
tantius obsecrans profilia quã oppido diligebat. Nã et abbatis¬
sameã prose facere disposuerat. tandem obtinuit ut ad lan¬
guentẽ intraret. In trauit ergome secũ ad sũptũ aduirgi¬
nẽ quȩ i acebat multo ut dixidolore constricta et brachio in
sus et adstans dixit orationẽ suꝑ illã acbenedicens egressuse.
cũque posthec ora c̃petente cunsederemus adm̃sã: ad ueni
facerẽ repperuillã ingrediens uultuhilariorẽ et uelut sospi
lobiberem̃ ambo cȩpit mihi dicere quia ex quo ep̃sorationẽ
prdme et benedictione c̃pleta egressus est statĩ melius habertir¬
cipio et sinec dum uires pristinas recepi. dolor tam̃ om̃is et de
brachio hubi ardentior inerat et detoto meo corpore uł ut
ipso epoforas eũ ex portante funditꝰ ab latus est tã et tumor
adhuc brachii manere uideretur ab euntibus aut̃ nobis inde con¬
tinuo fugatum dolorẽ membrorum fugato quoque tumoris hor¬

Expanded text:
tantius obsecrans pro filia quam oppido diligebat, nam et abbatistantius obsecrans pro filia quam oppido diligebat, nam et abbatissam eam pro se facere disposuerat, tandem obtinuit ut ad languentem intraret. Intravit ergo me secum adsumto ad virginem quae jacebat multo, ut dixi, dolore constricta, et brachio in  et adstans dixit orationem super illam, ac benedicens egressus est. Cumque post haec hora competente consederemus ad mensam, advenifacerem, reperi illam ingrediens vultu hilariorem, et velut sospitlo biberemus ambo, coepit mihi dicere quia ex quo episcopus oratione pro me, et benedictione completa egressus est, statim melius habere incipio; etsi necdum vires pristinas recepi, dolor tamen omnis et de brachio ubi ardentior inerat, et de toto meo corpore, velut ipso episcopo foras eum exportante, funditus ablatus est, tametsi tumor adhuc brachii manere videretur. Abeuntibus autem nobis inde, continuo fugatum dolorem membrorum fuga quoque tumoris hor
Abbreviated transcription (Latin):
ginũ que erat filia ipsius carnalis grauissimolanguore teneretur
quia flebotomata est nuꝑ inbrachio et cũ esset instudio tacta
est infirmitate repentinidoloris qui mox in crescente: magis
grauatũ est brachiũ illud uulneratũ acuersũ intumoremadeo
utiuux duabus manibus circũplectiposs et ipsaq: iacens inlecto
p̃nimia ȩtate dolorisiã moritura uideretur. Rogauitergo ep̃m
crederet eam ab enedictionẽ uł tactũ illius mox melius habituram
Interrogauit aũt ille quando flebotomata est puella et ut cogno¬
uit quia in luna quinta dixit Multum in sipientet in docte fe¬
cistis in luna quinta flebotomando. Memini eñibeate memo¬
riȩ theodore archi ep̃odicere quia periculosa sit satis illius tẽ¬
poris flebotomia quando et lum̃ lunȩ et reum a oceani increm¬
to ẽ et quid ego possum puellȩ si moratura ẽ facere Atilla ins¬

Expanded text:
ginum quae erat filia ipsius carnalis, gravissimo languore teneretur: ginum quae erat filia ipsius carnalis, gravissimo languore teneretur: quia phlebotomata est nuper in brachio, et cum esset in studio, tacta est infirmitate repentini doloris, quo mox increscente, magis gravatum est brachium illud vulneratum, ac versum in tumorem, adeo ut vix duabus manibus circumplecti posset, ipsaque jacens in lecto prae nimietate doloris jam moritura videretur. Rogavit ergo episcopum crederet eam ad benedictionem vel tactum illius mox melius habituram. Interrogans autem ille quando phlebotomata esset puella, et ut cognovit quia in luna quarta, dixit: Multum insipienter et indocte fecistis in luna quarta phlebotomando. Memini enim beatae memoriae Theodorum archiepiscopum dicere, quia periculosa sit satis illius temporis phlebotomia, quando et lumen lunae, et rheuma Oceani in cremento est. Et quid ego possum puellae, si moritura est, facere? At illa ins
Abbreviated transcription (Latin):
quomodotanto erat tẽpore destitutus. cuius sanitati congaudens
ep̃s pcepit medico et iam sanandescabredini capitis eius curã adhibe¬
ri fecit ut iusserat et iuuante benedictione ac p̃cib antistitis
nata est cũs anitate cutis uenusta species capillorũ factusq iu
uenis limpidus uultu et loquela prõptus capillis pul cherrime oris¬
pis qui ante fuerat deformis pauꝑ et mutus Sic que dep̃cepta
lȩtatus sospitate offerente etiam ep̃o in sua familia manen¬
di locũ acciperet magis domum reuersus est. III¬
arrauitide bercthun et aliud dep̃fato antistite mira cu¬
lũ quia cũ reuerentissimus uir uilstid post longũ exilium
inepiscopatũ esset ausgustaldensi ecłȩ receptus et idẽ ioħs de
substitutus uenerit ipso tẽpore quoda ad monas terium
uirginum in loco qui uocatur ueta duncuitunc heribur⁊ abbatissa
p̃fuit. Vbicũ uenis semus inquit et magnouniuersorũgaudio suscepti
essemus in dicauit nobis abbatissa. quia quedam denumero uir¬

Expanded text:
quo tanto erat tempore destitutus. Cujus sanitati congaudens episcopus praecepit medico, etiam sanandae scabredini capitis ejus curam adhibere. Fecit ut jusserat, et juvante benedictione ac precibus antistitis nata est cum sanitate cutis venusta species capillorum, factusque est juvenis limpidus vultu et loquela promptus, capillis pulcherrime crispis, qui ante fuerat deformis, pauper et mutus. Sicque de percepta laetatus sospitate, offerente etiam ei episcopo ut in sua familia manendi locum acciperet, magis domum reversus est. arravit idem Bercthun et aliud de praefato antistite miraculum. Quia cum reverentissimus vir Uilfrid post longum exilium in episcopatum esset Hagustaldensis Ecclesiae receptus, et idem Joannessubstitutus, venerit ipse tempore quodam ad monasterium virginum in loco qui vocatur Uetadun, cui tunc Heriburg abbatissa praefuit. « Ubi cum venissemus, inquit, et magno universorum gaudio suscepti essemus, indicavit nobis abbatissa, quod quaedam de numero vir
Abbreviated transcription (Latin):
nãque equo quẽ mihi ipse obtimũ donauerat nequa quã in pe¬
tra repotui. Ac cũ sepius huc at que illuc spectanteme et ep̃so
contitatus in cursu mequi reuer terent᷑ et ipselasciuo superatꝰ
animo ñ mepotui cohibere. Sed prohibente licet illo libentibus
memis cuiet simulcursu ȩqui c̃dere coepi. quod dũ agerẽ audi¬
ui illũ postergũ mihi cũ gemitudicentẽ Oquã magnũuȩ facis mi¬
chisicȩ quitandũ et ego audiens nihilominus coeptis institiuea¬
tis : Nec mora dũ feruens equus quoddam iteneris c̃cauũ ualen¬
tiore in petu transiliret lapsus decidi etuelut emoriens sen

Expanded text:
namque equo quem mihi ipse optimum donaverat, nequaquam impenamque equo quem mihi ipse optimum donaverat, nequaquam impetrare potui. « At cum saepius huc atque illuc spectante me et episcopo, concitatis in cursum equis reverterentur; et ipse lascivo superatus animo non me potui cohibere, sed, prohibente licet illo, ludentibus me miscui, et simul cursu equi contendere coepi. Quod dum agerem, audivi illum post tergum mihi cum gemitu dicentem: O quam magnum vae facis mihi sic equitando! Et ego audiens, nihilominus coeptis institi vetitis. Nec mora, dum fervens equus quodam itineris concavum valentiore impetu transiliret, lapsus decidi, et mox velut emoriens sen
Abbreviated transcription (Latin):
inseipso ab eo factu solet narra remiraculum qui tunc quidẽ
tinifluminis abbatis iuire p est uitam in qui ddillius quantũ hominibus sti
ipso maxime exꝑtus sum quippe quẽ ab ipso ut ita dicãmortis limite re¬
uocans aduitȩ uite sua oratione acbenedietione reduxit. Nã cũ pri
dique studiis traditus sed non adhuc animũ ꝑfectũ aiuuenibus quo¬
hibens in cebris contigit diequadã nosit̃ agentes cũ illo deuenis se inui¬
amplanã et amplã aptãq: cursuie quorũ Coeperuntq: iuuenes quicũ
ipso erant maxi me laici postulare epm̃ut cursumaiore equos suos
inuicem probareliceret. Atille primo renu t otiosũ dicens
esse quod desiderabant sed adultimũ multorũ unanima in ten¬
tione deuictus facite in quid siuultis. ita tamen: ut herebald
ab illo secertamine funditus abstineat porro ipsediligenti¬
us obsecrans ut et mihi certandi cũ illis copiadaret᷑. Vi debam

Expanded text:
in seipso ab eo factum solet narrare miraculum, qui tunc quidem juxta ostium Tini fluminis, abbatis jure praeest. « Vitam, inquit, illius, quantum hominibus aestimipso maxime expertus sum: quippe quem ab ipso, ut ita dicam, mortis limite revocans, ad viam vitae sua oratione ac benedictione reduxit. Nam cum primdique studiis traditus, sed non adhuc animum perfecte a juvenilibus cohibens inlecebris, contigit die quadam nos iter agentes cum illo devenisse in viam planam et amplam aptamque cursui equorum: coeperuntque juvenes qui cum ipso erant, maxime laici, postulare episcopum ut cursu majore equos suos invicem probare liceret. At ille primo negavit, otiosum dicens esse quod desiderabant; sed ad ultimum multorum unanima intentione devictus: Facite, inquit, si vultis, ita tamen ut Herebald ab illo se certamine funditus  Al. om. funditus abstineat. Porro ipse diligentius obsecrans, ut et mihi certandi cum illis copia daretur, fidebam
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ qui ec clesi asticũ gradũ hocest altaris officiũ abte subi¬
rent plurimi posse creperiri Deniq quinq: exeo dẽmonas¬
terio posteaepis uidimus etbos omssingularis simeriti ac
scitat siuros quorũ baecs nomina bosa etla ostfor iħo
et iulstid de prinro supra diximus qđ ebora cifuerit conse¬
ł cendũ est qđ eoriprimus augustal densis sec undo febo¬

Expanded text:
dem qui ecclesiasticum gradum, hoc est, altaris officium apte subidem qui ecclesiasticum gradum, hoc est, altaris officium apte subirent plurimi posse reperiri. Denique quinque ex eodem monasterio postea episcopos vidimus, et hos omnes singularis meriti ac sanctitatis viros, quorum haec sunt nomina, Bosa, Aetla, Oftfor, Johannes et Uilfrid. De primo supra diximus, quod Eboraci fuerit consedicendum est, quod eorum primus Hagustaldensis  Al.,
Abbreviated transcription (Latin):
uiris discere poterat ordinarecurabat : Nã ep̃s aidan et quĩque
nouerant eã religiosi ꝓinsitaei sapientia et amore diuini famula¬
tus sedulo eam uisitare obnixe amarediligenter erudre sole¬
bant. Cuerge aliquod annos huic monasterio regulans uitȩ
quod opus sibi inumetũ ñ segnit̃ impleuit : Nã eisdẽ quib prius
monas teriũ etiã hoc disciplinis uitȩ regularis instituit et quidẽ
tutũ sed maxime pacis et cantatis custodiã docuit. Ita utex
emplũ primitiuȩ ecdesiȩ nullus ibi diues nullus eet egensom̃¬
husessent om̃a cõmunia cũnibil cuius quã ẽe uderetus ꝓpri¬
um. Tante aũterat ipsa prudentiae ut ñ solũ me diocres
quique innecessitatibus suis. sed etiam reges acprincipes
tioni diuinarũ scripturarũ suos uacare subditos tantũ ope¬
nbus iustitiae se exercerefaciebat ut facillime iderent᷑ib:¬

Expanded text:
viris discere poterat, ordinare curabat: nam et episcopus Aidan, et quique viris discere poterat, ordinare curabat: nam et episcopus Aidan, et quique noverant eam religiosi, pro insita ei sapientia et amore divini famulatus, sedulo eam visitare, obnixe amare, diligenter erudire solebant. Cum ergo aliquot annos huic monasterio, regularis vitae quod opus sibi injunctum non segniter implevit. Nam eisdem quibus prius monasterium, etiam hoc disciplinis vitae regularis instituit: et quidemtutum, sed maxime pacis et caritatis custodiam docuit: ita ut in exemplum primitivae Ecclesiae nullus ibi dives, nullus esset egens, omnibus essent omnia communia, cum nihil cujusquam esse videretur proprium. Tantae autem erat ipsa prudentiae, ut non solum mediocres quique in necessitatibus suis, sed etiam reges ac principesctioni divinarum Scripturarum suos vacare subditos, tantum operibus justitiae se exercere faciebat, ut facillime viderentur ibi
Abbreviated transcription (Latin):
uitã ducere quo facilius ꝑpetuã inccelis patriã posset mer¬
ri Nã t in monas terio soror ipsius here suid. mater aldulfi
regis orientabis anglorũ regularibus subdita disciplinis ip¬
sotempore coronã expectabat ȩtorna cuiuis emulata exẽ¬
plũ et ipsa ꝓposito pere : rinandi annũ totum in p̃fata pro¬
accepit lo cũ tunius familiȩ ad septẽ trionalem plagõ iu¬
urifluminis ubi equo anno unomonachitã cũppaucis sccus¬
* uitã agebat. Posthȩc sacta est abbsa in monasterio quo
uocat᷑ heruteu. Quoduidelicet monas teriũ factũ erat n mub
t̃oconea religiosa xp̃i famula eiii. quȩ prima feminatũ
fert̃ in prouintia nor danb ymbrorũ ꝓpositũ ne sãqr sc¬
monialis habitiis consecrante adiano ep̃osuscepisse¬
bimansionẽ instituit. Prelata aut regimini monasteni illius
famulax p̃ihild mox hoc regulariuita ꝑ omnia proutadoctis

Expanded text:
vitam ducere, quo facilius perpetuam in caelis patriam posset mervitam ducere, quo facilius perpetuam in caelis patriam posset mereri. Nam et in eodem monasterio soror ipsius Heresuid, mater Alduulfi regis Orientalium Anglorum, regularibus subdita disciplinis, ipso tempore coronam exspectabat aeternam: cujus aemulata exemplum, et ipsa proposito peregrinandi annum totum in praefata proaccepit locum unius familiae ad septentrionalem plagam Uiuri fluminis, ubi aequo anno uno monachicam cum perpaucis sociis vitam agebat. Post haec facta est abbatissa in monasterio quod vocatur Herutequae prima feminarum fertur in provincia Nordanhymbrorum propositum vestemque sanctimonialis habitus, consecrante Aedano episcopo, suscepissebi mansionem instituit. Praelata autem regimini monasterii illius famula Christi Hild, mox hoc regulari vita per omnia, prout a doctis
Abbreviated transcription (Latin):
ecdesiasticq: inserendã credidi:
nis sexcente simo boctogesimo. religiosissima xpifamulabild¬
abbasa monasterio qđ dicitur stranaes. halet ut suprard¬
tulimus post multa quȩ fecit interris operacȩlestia. ad ꝑcipi¬
enda pͥmia uithcȩlestis det̾ris ablata transiuit diexui. Elr de
pleuit et totidem sequentes nobilius inmonachicauita dño cim¬
secrauit. Na et nobilis natuerat boc ẽ filia ne potis eduinire¬
gis uocabulo bererici cũ quo etiam rege ad p̃dicationẽ bete
memoriȩ paulini nordan brmbrorũ ep̃i fidẽ et sac ra m̃tax p̃i
suscepit. Atque hȩcus que dũ ad eius uisionẽ ꝑuenire merutt
intemerata seruauit. quecũ relicto habitu sđaro illis oli ser¬
uire decreusset secessit ad puntiam orientaliũ anglo
Erat namque ꝓpinqua regisillius. desiderans ex inde siquo mo¬
do posset derelicta patria & om̃ibus quȩcũque babuerat
galliam ꝑ uenire atque in monas terio cale. peregrinã ꝓdno

Expanded text:
Ecclesiasticae inserendam credidi. Ecclesiasticae inserendam credidi. nis sexcentesimo octogesimo, religiosissima  Alabbatissa monasterii quod dicitur Streaneshalch, ut supra retulimus, post multa quae fecit in terris opera caelestia, ad percipienda praemia vitae caelestis de terris ablata transivit die quinta deciplevit, et totidem sequentes nobilius in monachica vita Domino consecravit. Nam et nobilis natu erat, hoc est, filia nepotis Aeduini regis, vocabulo Hererici: cum quo etiam rege, ad praedicationem beatae memoriae Paulini, primi Nordanhymbrorum episcopi, fidem et sacramenta Christi suscepit, atque haec usquedum ad ejus visionem pervenire meruit, intemerata servavit. Quae cum, relicto habitu saeculari, illi soli servire decrevisset, secessit ad provinciam Orientalium Angloerat namque propinqua regis illius, desiderans exinde, si quo modo posset, derelicta patria et omnibus quaecumque habuerat, in Galliam pervenire, atque in monasterio Cale peregrinam pro Domino
Abbreviated transcription (Latin):
bant᷑ At ille dato iure iurando ut rediret. uel pecuniã
illi ꝓsemit teret: uenit cantiam ad regemblotheriquierat
& accepit ab eo ptium suȩ redemitionis ac suo domino
prose ut ꝓmiferat misit: Qui post hȩc patriam reuer¬
sus. atque ad suum statrem pueniens : replicauit ex
ordine cuncta. que sibi aduersa. qusue maduersis solatia
prouenis sent: Cognouitꝰ que eo referente. illis maxime
temporib sua fuis seuincula soluta. quibus qͤmis sarti
fuerant cȩlebrata solemꝓua: sed etalia quȩ ꝑiclitantiei
cõmoda contigissent. et propera ꝑ inter cessionẽ fratnã.
& oblationẽ hostiȩ salutaris caelitus sibi fuisse donata in¬
tellexit. Multique haecꝰ pfato uiro audientes. accenis infi¬
de ac deuotione pietatis. adorandũ ulelimosinas faci.¬
endas uł ad offerendas dõuictimas sacre oblationis pe
da eorũ qui abipso uiro in quofactaẽ. audiere narrarunt:
VNde eã quialiquide conperi in dubitanter bistoriȩnrae

Expanded text:
bantur. At ille dato jurejurando ut rediret, vel pecuniam illi pro se mitteret, venit Cantiam ad regem Hlotheri, qui eret accepit ab eo pretium suae redemptionis, ac suo domino pro se, ut promiserat, misit. Qui post haec patriam reversus atque ad suum fratrem perveniens, replicavit ex ordine cuncta quae sibi adversa, quaeve in adversis solatia provenissent: cognovitque, referente illo, illis maxime temporibus sua fuisse vincula soluta quibus pro se missarum fuerant celebrata sollemnia. Sed et alia quae periclitanti ei commoda contigissent et prospera, per intercessionem fraternam et oblationem hostiae salutaris caelitus sibi fuisse donata intellexit. Multique haec a praefato viro audientes accensi sunt in fide ac devotione pietatis ad orandum, vel ad eleemosynas faciendas, vel ad offerendas Domino victimas sacrae oblationis, pro dam eorum, qui ab ipso viro in quo facta est audiere, narrarunt: unde eam quia liquido comperi, indubitanter Historiae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
etia plurimis longemanentibus ad quosfelix industrie acuir¬
tutis eius. rumorꝑuenit. Occasionẽ salutis et correctiois mi¬
nistrauit. O portebatnãque impleri somniũ quod mat̃ eius
bregusuid in insantieius uidit: Quȩ cuuir eius ererio exu¬
laret subregebrettonũ cercidice ubi et ũenenoperiit. ui¬
dit ꝑ somniũ quasi subitosublatũ eũ quesierit cũ omnidi¬
ligenti nullũque eius uspiamuestigium apparuerit:
Nerũ cũ solertissime illũ que sierit extẽplo sereperire
subuestesua. monile preciosissimũ quoddũ adtentius

Expanded text:
etiam  Al. add. in plurimis longe manentibus, ad quos felix industriae ac viretiam  Al. add. in plurimis longe manentibus, ad quos felix industriae ac virtutis ejus rumor pervenit, occasionem salutis et correctionis ministravit. Oportebat namque impleri somnium quod mater ejus Bregusuid in infantia ejus vidit: quae cum vir ejus Hereric exularet sub rege Brittonum Cerdice, ubi et veneno periit, vidit per somnium, quasi subito sublatum eum quaesierit cum omni diligentia, nullumque ejus uspiam vestigium apparuerit. Verum cum sollertissime illum quaesisset, extemplo se reperire sub veste sua monile pretiosissimum: quod dum attentius
Abbreviated transcription (Latin):
qu acuino troque ildȩ abbatisse monasteriolattienr et obseruationis serp¬
quia mop er̃ã deddisset Tande ꝑfectiora desiderans uenit canna adare hi¬
cpm buteridor dationistbicodortim ub post qua aliquandiu let tien¬
bus sacrisuacauiti etiamrom̃a adire curauit quod eotem pore magie
deipdicans simul exemplumuiuendi seseuiuentibus at que auderu¬
bus exibens multo tẽpore mansit. Quotẽpore antistesprouinitȩ ll¬
us uocabulo boseł Tantaerat corporis in firmitate depressus ut of
ficiũ ep̃ia ꝑ seimplereñ posset. Propter quod om̃ium iudicio pfatus
uir in episcopatũ pro eo electus haciubente edilred o rege ꝑuil fri¬
dubeatȩ memoriȩ antistitem qui tuno tẽporis medi terraneo rũ an¬
glorũ epis copiã regebat. ordinatus est proeo quod archiep̃stheo¬
uirstrenissimus et doctissimus. at que excenlentis in genuuo
cabulo tat fride eiusdem ab hatissemonasterio. electus estan
suerant in suomonas terio uitȩ exempl sentibu s extitit᷑ sed

Expanded text:
in utroque Hildae abbatissae monasterio lectioni et observationi Scripturarum operam dedisset, tandem perfectiora desiderans, venit Cantiam ad archipum beatae recordationis Theodorum: ubi postquam aliquandiu lectionibus sacris vacavit, etiam Romam adire curavit, quod eo tempore magnae dei praedicans, simul et exemplum vivendi sese videntibus atque audientibus exhibens, multo tempore mansit. Quo tempore antistes provinciae illius, vocabulo Bosel, tanta erat corporis infirmitate depressus, ut officium episcopatus per se implere non posset: propter quod omnium judicio praefatus vir in episcopatum pro eo electus, ac jubente Aedilredo rege, per Vilfridum beatae memoriae antistitem qui tunc temporis mediterraneorum Anglorum episcopatum gerebat, ordinatus est DCXCI: pro eo quod archiepiscopus Theovir strenuissimus et doctissimus, atque excellentis ingenii, vocabulo Tatfrid, de ejusdem abbatissae monasterio electus est antsueverant, in suo monasterio vitae exemplo praesentibus exstitit: sed
Abbreviated transcription (Latin):
turo conregnare. Benedicta igiturgens quȩ talem sapientis si¬
mũ & dĩ cultorem promeruit habere regem qui a ñ solum ipsedĩ
adfidem catholicã atque apostolicã ꝓsuȩ animȩ redemptione
conuerti. Quis enim audiens haec suauia non l&ctur : quis ñ
scriptũ ẽ inisaia. Indieilla radix iesse quistat insignũ popu¬
lorum ipsum gentes dep̃cabuntur. Et iterũ Audice insule
adtendite populi delonge. Et post paululũ. Parũ inquit ẽ
ut michisis seruus adsus citandas tribus iacob. & feces isrł con¬
uertendas. Dedite in lucẽ gentiũ ut sis salus meausq ad extremũ
terrae Etrursum Reges idebunt & consurgent prinopes
& ad orabunt Et post p̃us illum Dedite infoedus populi
ut suscita resterram & possideres hereditates dissipatas
& diceres hns qui uincti sunt exite & his qui intenebris reuela
mini Et rursũ Ego dñs uocauite iniustitia. & ad p̃hendima¬

Expanded text:
turo conregnare. Benedicta igitur gens, quae talem sapientissituro conregnare. Benedicta igitur gens, quae talem sapientissimum, et Dei cultorem promeruit habere regem: quia non solum ipse Dei ad fidem catholicam atque apostolicam pro suae animae redemptione converti. Quis enim audiens haec suavia, non laetetur? Quis non scriptum est in Isaia: In die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur. Et iterum: Audite insulae, et adtendite populi de longe. Et post paululum: Parum, inquit, est ut mihi sis servus ad suscitandas tribus Jacob, et faeces Israel convertendas. Dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae . Et rursum: Reges videbunt, et consurgent principes, et adorabunt. Et post pusillum: Dedi te in foedus populi, ut suscitares terram. et possideres haereditates dissipatas, et diceres his qui vincti sunmini. Et rursum: Ego Dominus vocavi te in justitia, et adprehendi ma
Abbreviated transcription (Latin):
nor danhymbrorum & hȩcbrect canturiorũ abito in¬
terse consilio quid destatu aeccdesiae anglorũ eẽt agendũ
ellexerat enĩ ueraciter osuiu. quã uis edoea
qui a romana es ser catholica & apostolica ecclesia Ad sũp¬
serunt cum el estione & c̃sensu scãe ecclesiae gentis anglorũ
uirũ bonũ & aptũ episcopatui presbiterũ nomine uilgardũ
miser̃. Quatenus accepto ipse gradu archi epis copatus catho¬
licus ꝑ omnẽ brittamã eclesis anglorũ ordina repasset
antis tites uerũ uilgar dũsromã ꝑuemens prius quã con¬
sacrari inepis copatu posser morte prereptus .ẽ & hu¬
seruus seruorũ dĩ Desiderabiles litteras excellentiȩ
urãe suscepimus quas relegentes. cognouimus ei pussima¬
deuotionem feruentis simũq: amorem hab& propter beatãuitã
et qui addexteram dñi ꝓtegente aduerã apostolicã sidem sit con¬
uersus sperans ut sicut insua gente regnat. Ita et cũ xp̃o defu¬

Expanded text:
Nordanhymbrorum, et Ecgberct Cantuariorum, habito inNordanhymbrorum, et Ecgberct Cantuariorum, habito inter se consilio, quid de statu Ecclesiae Anglorum esset agendum, intellexerat enim veraciter Osuiu, quamvis educatus a Scottis, quia Romana esset catholica et apostolica Ecclesia, adsumpserunt cum electione et consensu sanctae Ecclesiae gentis Anglorum, virum bonum, et aptum episcopatu presbyterum nomine Uighardum, miserunt: quatenus accepto ipse gradu archiepiscopatus, catholicos per omnem Brittaniam Ecclesiis Anglorum ordinare posset antistites. Verum Uighardus Romam pervenAl., episcopum posset, morte praereptus est, et huservus servorum Dei. « Desiderabiles literas excellentiae vestrae suscepimus: quas relegentes, cognovimus ejus piissimadevotionem, ferventissimumque amorem, quem habet propter beatam vitam; et quia dextera Domini protegente ad veram ad apostolicam fidem sit conversus, sperans ut sicut in sua gente regnat, ita et cum  Al., in Christo in fu