comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ultiplex misericordiadĩ italapsis humanis
subuenit: ut ñsolũ ꝑbaptismi gratiã sed&iã
ꝑpaenitentiae medicinã. spesuitae reparet᷑ aet̃nȩ
Etqui regenerationis dona uiolar: ꝓpriose iuditio
c̃dẽpnantes. ad remissionẽ criminũ ꝑueniant :¬
Sicdiuinae uoluntatis p̃sidus ordinatis: ut indulgen¬
tiã dĩ nisi supplicationib sacerdotũ neque ant oba¬
tib paenitentiae sanctionẽ darent. etabeadẽ salu
britatis factionae purgatos ad comunionẽ sacram̃¬
torũ ꝑianuã reẽciliationis ad mitterent : Cui utiq
operi incessabilit̃ ipse saluator int̃uenit: quinũ qui
his ab est. Sic̃ ipseait. Ecce ego uobiscũ sũ omnibus
dieb usq ad consũmationẽ scłi : Qua dere innuit᷑
utsiquid ꝑserui tutẽ nr̃am bono ordine et grato
p̃sentis exciderit : etprius quã ad constituta remedia
ꝑueniat tẽporalẽ uitã humana c̃ditione fimerit
qđ manens incorpore ñ recepit C̃sequi exutꝰ cirne

Expanded text:
ultiplex misericordia Dei ita lapsis humanis subvenit, ut non solum per baptismi gratiam, sed etiam per poenitentiae medicinam spes vitae reparetur aeternae, et qui regenerationis dona violarunt, proprio se iudicio condemnantes ad remissionem criminum perveniant sic divinae voluntatis praesidiis ordinatis, ut indulgentiam Dei nisi supplicationibus sacerdotum nequeant obtibus poenibri satisfactione purgatos ad communionem sacramentorum per ianuam reconciliationis admitterent. Cui utique operi incessabiliter ipse Salvator intervenit, qui nunquam his abest, sicut ipse ait: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem seculi. Qua de re innuitur, ut si quid per servitutem nostram bono ordine et grato praesentis exciderit, et priusquam ad constituta remedia perveniat temporalem vitam humana conditione finierit, quod manens in corpore non recepit, consequi exutus carne
Abbreviated transcription (Latin):
animos sacerdotes inpexerint ẽẽ deuotos: Parit
etiã habentes aetatis senilis intuitũ: & periculorũ
quorũq aut egritudinũ respicientes neces sitates:
Inquib siquis ita grauit̃ urge at᷑ ut dũ ad huc penit&
desalute ipsius desperet᷑: Oport& ei ꝑsacerdo talẽ

Expanded text:
animos inspexeris esse devotos, pariter etiam habentes aetatis senilis intuitum, et periculorum quorumque, aut aegritudinum respicientes necessitates. In quibus si quis ita graviter urgeatur, ut dum adhuc poenitet, de salute ipsius desperetur, oportet ei per sacerdotalem
Abbreviated transcription (Latin):
radesinire : De hisautẽ qui accepta paennten qua
antequia rec̃cilient᷑ ab hacuita recesserint qũi¬
quã diuersitas p̃ceptorũ dehoc capitulo habeat̾:
illorũ tam̃ nos sententia placuit: quimultiplices
numero debuius modi humamus decreuer̃. Vtet
memoria taliũ inecłis cõmendet᷑ etoblatiopeorũ
dedicata spiritib accipiat᷑:¬

Expanded text:
cepta poenitentia antequam reconcilientur ab hac vita recesserint, quanquam diversitas praeceptorum de hoc capitulo habeatur, illorum tamen nos sententiam placuit sequi, qui multiplices numero de hujusmodi humanius decreverunt, ut et memoria talium in ecclesiis commendetur et oblatio pro eorum dedicata spiritibus accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
indiscretae habitare ꝑmit tunt et ypĩ
hoc male oppinionis suspitione denoo¬
tur : ut side incepsad moniti non se corre¬
rint uelue contẽptores sacrorũ canonũ canonica
inuectione feriantur. DESCRIPTORIBUS:¬

Expanded text:
indiscrete habitare permittunt, et propter hoc malae opinionis suspicione denotantur, ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sacrorum canonum canonica invectione feriantur. 18. De pres
Abbreviated transcription (Latin):
iram : ide ut de homine habente lib ui in
auros argento bruneis aeramento pannis
integris caballis bubus uaccis uł alio pecu¬
ita utiterũ seualeat p̃parare addiseruitiũ et
adram utilitatẽ : et nr̃imissi caueamt setdi¬
ligent inquirant neꝑ aliquod malũ ingebi¬
ũ subtrahant nram iustitiã Alteri traden¬
Sensus regalis undecũq legitime ex ige¬
bat᷑. Uolumꝰ utinde soluat᷑ si ue deꝓpria¬
cente nariis prauis ut tollant᷑ etti¬
les eligant quales et sciant etue lintius¬
te caus as discernere et t̃minare: etsial¬
quis prauus inuent᷑ fuerit: nobis nunce¬

Expanded text:
nostram; id est, ut de homine habente libras sex in nostram; id est, ut de homine habente libras sex in auro, in argento, bruneis, aeramento, pannis integris, caballis, boves, vaccis, vel alio pecuuinque, ita ut iterum se valeat praeparare ad Dei servitium et nostram utilitatem. Et nostri missi caveant et diligenter inquirant, ne per aliquod malum ingenium subtrahant nostram iustitiam, alteri tradenCensus regalis undecumque legittime exiebat, volumus ut inde solcentenariis pravis, ut tollantur, et tales eligantur quales et sciant et velint iuste causas discernere et terminare. Et si comes pravus inventus fuerit, nobis nun
Abbreviated transcription (Latin):
uero refutat᷑ dicat ille quieũ refutat:
et ꝓbet quare illũ recipere nolit : & dep¬
sopago aut deuicinis centenis eligantur.
nisi forte longius extracomitatũ causa
sit inqui renda : Etsiquis conuiactus fueri
ꝑiurii: ꝑdatmanũ auredimat:
tur  DETE LONE IS
Nlacet nobis utantiqua etiusta telone
a negotiatoribus exigantur : tã de pontib
quã quae denauigiis seumercatis. Noua ergo
euiniusta ubiuel funes tendunt᷑ uel cũna¬
uibus sub pontibus transit᷑: seu his similia in qͥ¬
b nullũ adiutoriũ itinerantib praestat᷑:
similit̃ etiã ne dehis quisine negotiandicausa
subs tantiã suã deuna domosua ad aliã aut
adpalatiũ aut inexercitũ ducunt. Toloneũ
uia inmultis locis c̃traiustitiã et contraedic¬
Amonetasit nisi inpalationr̃o. nisi forteite¬
ũ a nobis alit̃ fuerit ordinatũ DEHERIBAUNO¬
exactaredebeant: absq: ullius ꝑsone
gratia ł blandiciae seu t̾rore secdm iussionẽ

Expanded text:
uis refutatur, dicat ille qui eum refutat, uis refutatur, dicat ille qui eum refutat, et probet quare illum recipere nolit. Et de ipso pago non de altero testes eligantur, nisi forte longius extra comitatum causa sit inquirenda. Et si quis convictus fuerit perjurii, perdat manum, aut redimat. 13. De teloneis placet nobis, ut antiqua et iusta telonea a negotiatoribus exigantur, tam de pontibus, quam et de navigiis seu mercatis. Nova vero seu iniusta, ubivibus sub pontibus transitur, seu his similia in quibus nullum adjutorium itinerantibus praestatur, similiter etiam nec de his qui sine negotiandi causa substantiam suam de una domo sua ad aliam, aut ad palatium, aut in exercitum ducunt, telonium quia in multis locis contra iustitiam et contra edicmoneta sit, nisi in palatio nostro, nisi forte iterum a nobis aliter fuerit ordinatum. Iexactare debeant absque ullius personae gratia, blanditiae, seu terrore, secundum iussionem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sũpserint et sacramento quãcũq cons¬
Ipiratione firmauerint ut triplici ratione
iudicent᷑ : Primo ut ubicũq aliquod malũ
ꝑhoc ꝑ petratũ fuit: auctores facti int̃fici¬
ant᷑ . Adiutores uero eorũ singuli alt̃ ab al¬
tero flagellent᷑ et nares sibi inuicẽ p̃cidant.
NUbi uero nihil mali ꝑ petratũ est similit̃
quidẽ int̃se flagellentꝰ : oneri
et capillos sibi uicis sim de tondant. Siuero
ꝑdex tras aliqua conspiratio firmata fuerit
siliberis. aut iurent cũ idoneis iuratorib¬
tuerint suã legẽ componant: Siuero serus
necsine sacramento fiat: DEPERIURUS
raecipimus ut sũ mopere ꝑiuria caues¬
ant᷑ et ñ admittant᷑ testes adiuramen¬
tũ antequã discuciant᷑. Et si alit̃ discutiñ
possint: separentꝰ ab iuicẽ et singularĩ
inquirantur. et ñsoli accusatori liceat tes¬
tes eligere: absente suo causatore e ton¬
nino nullus nisi ieiunus: adiuramentũ
uel adtestimoniũ admittatur: Sialiqu¬

Expanded text:
raesumpserint, et sacramento quamcunque conspirationem firmaverint, triplici ratione judicentur. Primo, ut ubicunque aliquod malum per hoc perpetratum fuit, auctores facti interficiantur. Adjutores vero illorum singuli alter ab altero flagellentur, et nares sibi invicem praecidant. Ubi vero nihil mali perpetratum est, similiter 375 quidem inter se flagellentur, et capillos sibi vicissim detondeant. Si vero per dextras conspiratio facta fuerit, si liberi sunt, aut jurent cum idoneis juratoribpossunt, suam legem componant. Si vero servi sunt, Nuria caveantur, nec admittantur testes ad juramentum antequam discutiantur: et si aliter discuti non possint, separentur ab invicem, et singulariter inquirantur. Et non licet soli accusatori testes eligere absente suo causatore. Et omnino nullus nisi jejunus ad juramentum vel ad testimonium admittatur. Si vero aliq
Abbreviated transcription (Latin):
Ilacuit ut siquis aliquem dericorum in accusitione
fornicationis inpetierit: secđmp̃ceptum pauli apłi
legitima testimonia requirantur ab illo : quod si
Item a p̃dicta sc̃i romana et iplica eccła sancitum ẽ
et ab omnibus srnodali auctoritate decrecum
ut semper primo ꝑsona fides uita et conuersatio
accus antium enuel eatim ꝑscrutecur. et postea quȩ
obiciunt fideliter ꝑtracttur: quia non aliter fieri
quicquam debet: nisi prius in pebitorum uita discu
scã romana etapłica cccła olim statutum .e. et anb
srnodali sententia confirmatum : ut nullus ex
sacerdotali catalogo iudicetur autdam pnectur
nisi accusatus accusatores legitimos p̃sentes habeio
loumq defendẽ ad abluenda crimina accipiat:¬
non potuerit datistestimoniis ad probare quod dix
ex communicationem accusati accipiat :

Expanded text:
Placuit, ut si quis aliquem clericorum in accusatione fornicationis impetierit, secundum praeceptum Pauli apostoli legitima testimonia requirantur ab illo. Quod siItem a praedicta sancta Romana et apostolica ecclesia sancitum est et ab omnibus synodali auctoritate decretum, ut semper primum persona, fides, vita, conversatio accusantium enucleatim perscrutetur, et postea quae obiciuntur, fideliter pertractentur; quia non aliter fieri quicquam debet, nisi prius inpetitorum vita discuncta Romana et apostolica ecclesia olim statutum est et a nobis synodali sententia confirmatum, ut nullus ex sacerdotali catalogo iudicetur aut dampnetur, nisi accusatus accusatores legitimos praesentes habeat locumque defendendi ad abluenda crimina accipiatnon potuerit datis testimoniis adprobare quod dixit, excommunicationem accusati accusator
Abbreviated transcription (Latin):
Iudicantem oportet cuncta
rimiri et ordinem rerum plena inquisitione discutere : In¬
terrogandi ac proponendi adiciendiqps pacientia pre¬
bita abco : ut ibi actio partium limitata sit pleniter:
Nec prius litigantibus sua uelit sententia obuiare : nisi
quando ipsi pactis omnibus umnibil amplius haberint
in questione quod proponant : E ttamdiu actio uentilet᷑
quo usqos reiueritas ꝑueniat frequenter interrogin
oportet: nealiquid p̃termis sum forte remaneat. quod
ad necti conueniat:¬
unt quidam qui contra ecclesi asticim regulam pugnare
uidentur et ꝑtestes redemptos putantise ad accusitionẽ
admitti debere : Hiomnino non admittantur: nisi ac¬
aliquid contrimandata diuin i prosumere
aicis quamuis religiosis: nullitamen deccde siasticis
facultatibus uel de dõdicatis hominib: aliquid dispo¬
nendi ad tribuatur ficultas :
Aiudicibus ordinata: non ualeat :

Expanded text:
Iudicantem oportet cuncta rimari et ordinem rerum plena inquisitione discutere, interrogandi ac proponendi adiciendique pacientia praebita ab eo, ut ibi actio partium limitata sit pleniter. Nec prius litigantibus sua velit sententia obviare, nisi quando ipsi peractis omnibus iam nihil amplius habuerint in quaestione, quod proponant. Et tamdiu actio ventiletur, quousque rei veritas perveniatur. Frequenter interrogari oportet, ne aliquid praetermissum forte remaneat, quod adnecti conveniatSunt quidam, qui contra ecclesiasticam regulam pugnare videntur et per testes redemptos putant se ad accusationem admitti debere. Hi omnino non admittantur, nisi acaliquid contra mandata divina praesumereaicis, quamvis religiosis, nulli tamen de ecclesiasticis facultatibus, vel de Deo dicatis hominibus aliquid disponendi attribuatur facultas.» a iudicibus ordinata, non valeat.
Abbreviated transcription (Latin):
It dehospitalitate et curap auperum
memores sitis et propter quod rescadesi asticȩ a fidelib:
oblatȩ et abeclesia recepte sint et comodo illas distribua¬
tis ut ab illo cuidehis rationem reddituri estis. nondam pna¬
tionem selaecerni gaudii mercedem accipere mereamini:¬
Dignum Aenecessarium ẽ ut missi ꝑquȩq loca dieccis¬
mul cum ep̃is unius cuiusq diocesis ꝑspiciant loca
monasteriorum canonicorum pariter et monacho¬
rum similiterq puellarum ÷ simapto & congruo
loco sint posita ubi commodum necessarium possic
ad quiri quod adutilitatẽ ꝑtinet monasteru : sicut
in scĩ reguli dicit᷑: Mon asterium autem ita debe

Expanded text:
Ut de hospitalitate et cura pauperum memores sitis, et propter quod res ecclesiasticae a fidelibus oblatae et ab ecclesia receptae sint. Et eo modo illas distribuatis, ut ab illo, cui de his rationem reddituri estis, non damnationem, sed aeterni gaudii mercedem accipere mereaminiDignum et necessarium est, ut missi per quaeque loca directi simul cum episcopo uniuscujusque dioecesis perspiciant loca monasteriorum canonicorum pariter et monachorum, similiterque puellarum, si in apto et congruo loco sint posita, ubi necessarium commodum possit acquiri, quod ad utilitatem pertinet monasterii, sicut in S. R
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero comes proumciae uindictam tali criminiim poni¬
neglexerit : honore careat. et duis libras aurifisci
iuribus dare conpellatur :
Leminiregum autciuquam hominum in propriũliccat
monasterium tradere uel commutare uel quocumq
cõmento uendero: hocetiam diuina ccapostolica
itq cinonica subanathematis poena sinxit iuccoritis : Quod
si faccum fuerit : non uilebit : sedis quiaccipit: p̃cium amittat
Et qui distraxit ÷ p̃cium quod accipit in ipsomonisterio amit¬
tat et una cump̃cio monasterio ꝑdit: et ipsũ monasteriũ
in pristinũ reformecur statum:¬
nciuitatibus in quibus p̃sides p̃sunt ipsi audiant causas
scu et defensores : qui aut̃ ep̃m uel sacerdo ces aut dericos iu¬
uestem sacerdo talem aut monasticam uel malieris reli¬
giose uel qualicumq ecclesiastico ftatusimilem indutꝰ
fuerit corporali poene subsistac  et exilio tridatur :
religiosis domibus opponatur: sed solaxł annorum
curricula: Et non solum inceteris rebus sed etiam

Expanded text:
praeses autem provinciae, si vindictam tali crimini imponas auri fisci viribus dare conpellatur. emini regum aut cuiquam hominum in proprium liceat monasterium tradere vel commutare vel quocumque commento vendere. Hoc etiam divina et apostolica atque canonica sub anathematis poena sanxit auctoritas. Quod si factum fuerit, non valebit, sed is, qui accepit, pretium amittat; et qui distraxit, pretium quod accepit in ipso monasterio amittat et una cum pretio monasterium perdat, et ipsum monasterium in pristinum reformetur statumcivitatibus, in quibus praesides praesunt, ipsi audiant causas seu et defensores. Qui autem episcopum vel sacerdotes aut clericos iuvestem sacerdotalem aut monasticam vel mulieris religiosae vel qualicunque ecclesiastico statu similem indutus fuerit, corporali poenae subsistat et exilio tradatur. 3religiosis domibus opponatur, sed sola quadraginta annorum curricula; et non solum in ceteris rebus, sed etiam
Abbreviated transcription (Latin):
uel cuilibet dequadrupedibus unum occilum e cusserie:
adpcietur illud pecus quod ualet ec partem tertiam
componat:
hominem occiderit non requiratut ei nec propterea fu¬
dosus fsit : qui alꝙx etiuissio dominica oociditeum et ipse
nom potuit contra dicere : princeps uero et successo¬
rescius defendinccum et aotim progeni cmcius : ne
obpereit: Aut malum paciitur q uodsi propter car
ipsa auteius progenies Vliquodmalipis si fuerint aut
occis : dupliciter conponintur:¬

Expanded text:
vel cuiuslibet de quadrupedibus unum oculum excusserit, vel cuiuslibet de quadrupedibus unum oculum excusserit, adpretietur illud pecus quod valet, et partem tertiam conponat. hominem occiderit, non requiratur ei nec propterea faidosus sit; quia lex et iussio dominica occidit eum et ipse non potuit contradicere. Princeps vero et successores eius defendant eum et totam progeniem eius, ne ob hoc pereat aut malum patiatur. Quod si propterea ipse aut eius progenies aliquid mali passi fuerint aut occisi, dupliciter conponatur
Abbreviated transcription (Latin):
plagauerit. ligauerit uendiderit uł occiderit:
ipsi peregrino singillatim dupliciter sicut dea lio ho
mine solec conponi dut suo seniori uł socio cum sua
lege componat. quod simortuus fuerit et seniorẽ
ibi uł socium non habuerit: tuncepis aut sacerdo¬
tes eiusdem pagi ipsam compositionẽ induplo
per soluere. Et sipere grinum uiuentẽ relique¬
rit : omnem iniuriam ei factam et quicqui dillitulit
dupliciter ut p̃dictum ẽ : ꝑ singula illi conponat. sicut
solet deinfrapro uincia aliquem componere: Siaut̃
eum occiderit udiberum hominem deipso ꝓuincia
induplo: componat : et ipsa pecumnia imemoritis sicerdotib:
insua detur elemosina Qm̃dñs uit: perogrinum &¬
Siquis uendiderit resalienis sine uoluntite domini sui uit
seruumꝰ aut ancillam aut quã cumꝗrst rem: ips im legibus
reddat : et similem aliam addit. Et si ipsum non potest
in uenire : duos consimiles et acqualis meriti reddat

Expanded text:
plagaverit, ligaverit, vendiderit vel occiderit, plagaverit, ligaverit, vendiderit vel occiderit, ipsi peregrino singillatim duplicitmine solet componi, aut suo seniori vel socio cum sua lege componat. Quod si mortuus fuerit, et seniorem ibi vel socium non habuerit, tunc episcopus aut sacerdotes ejusdem pagi ipsam compositionem in duplo, persolvere. Et si peregrinum viventem reliquerit, omnem injuriam ei factam, et quidquid illi intulit, dupliciter ut praedictum est et per singula illi componat, sicut solet de infra provinciam aliquem componere. Si autem eum occiderit, ut liberum hominem de ipsa provincia, in duplo componat, et ipsa pecunia a memoratis sacerdotibus in sua detur eleemosyna. Quoniam Dominus quis vendiderit res alienas sine voluntate domini sui, aut servum, aut ancillam, aut quamcunque rem, ipsam legibus reddat, et similem aliam addat. Et si ipsum non potest invenire, duos consimiles et aequalis meriti reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
quod dicit se uili p̃cio uendidisso: sed p̃quã factum ẽ
negotium non sic mutatum nis forte uicium sibi
auenditore cȩlatum inuenerit : Si autem uenditor dixerit
uicium stec emptio et non sit inmutata: si autẽ non dx¬
ris mutari potestilladie et inalia siue intertia die. ec si
amplius decribus noctibus illudhabuerit postei non
potest mutare : nisi forte cum inuenire infre dies non
poterit : Tunc quando inuenerit: recepiat qui auicium
uendidit : Et si non uoluerit recipere iuret cum suis
sacramentibus quod uicium ibinullum sciebat in illa die
quando negotium fecie et stec factum:¬
uiarras dederit proquacumq.re. p̃cium cogitur im¬
plere quod placuit emptori:
p̃sumat: eisqg nocere audeit: quia alii propter
dm̃ alii propt̃ suas discurrunt necessitates: quod
si aliquis p̃sumptiosus fuerit qui peregrino nocue¬
rit: uel eum assallierit aut dispolia uerit lederit.

Expanded text:
quod dicit se vili praetio vendidisse; sed postquam factum est quod dicit se vili praetio vendidisse; sed postquam factum est negotium, non sit mutatum, nisi forte vitium sibi a venditore celatum invenerit. Si autem venditor dixerit vitium, stet emptio et non sit immutata. Si autem non dixerit, mutari potest in illa die et in alia sive in tertia die. Et si amplius de tribus noctibus illud habuerit, postea non potest mutare, nisi forte eum invenire infra tres dies non poterit. Tunc quando invenerit, recipiat qui vitium vendidit. Et si noluerit recipere, iuret cum suis sacramentalibus, quod vitium ibi nullum sciebat in illa die, quando negotium fecit; et stet factumQui arras dederit pro quacumque re, pretium cogatur implere, quod placuit emptori. praesumat eisque nocere audeat, quia alii propter Deum, alii propter suas discurrunt necessitates. Quod si aliquis praesumptuosus fuerit, qui peregrino nocuerit vel eum assallierit aut despoliaverit, leserit,
Abbreviated transcription (Latin):
iquis ciusim alterius tulerit deloco suo : ipsam in lesim
reddat : Aut similem: siuero foras iliqua trixerit et abs¬
conderit atq negiuerit interrogitus. fustiuã conpo
siquis seruum suum uendiderio forsitincius nesciens ficul¬
aies habeat dominuscius potestaitem qui eumuon didic
requirendi rescius ubicun inuenire potucric:¬
iquis seruus depeculio suo fuerit redemptus ethocdominꝰeis
forte nescierit dedomini potestite non exeut qui a non
pcium sed resseruisii dumi gnorit accepit:¬
iquis aliquid mortuum reppererit. et eum humanita¬
us cius a humauerit neq iporcis in quinecur neq
ibestus scu canibus laceretur : Seu libersit seuserius
nullam ex hoccalumniam sustineit sed magisapa¬
rentib: eiusremunerationem condigna accipiat:
Ecsi a pirentib: mercedem noluerit lopere recipi¬
it adño qui p̃cepit mortuos sepelire :
mancipia uł quod libec genus animali& uenundet᷑
nemo proptea uenditionis firmitatem in rumpat

Expanded text:
quis causam alterius tulerit de loco suo, ipsam illaesam reddat aut similem. Si vero foras aliquam traxerit et absconderit, atque negaverit interrogatus, furtivam compoSi quis servum suum vendiderit, forsitan eius nesciens facultates, habeat dominus eius potestatem, qui eum vendidit, requirendi res eius, ubicumque invenire potueriSi servus de peculio suo fuerit emptus, et hoc dominus eius forte nescierit, de domini potestate non exeat; quia non praetium sed res servi sui, dum ignorat, accepitquis alicuius mortuum repererit, et eum humanitatis causa humaverit, ut neque a porcis inquinetur nec a bestiis seu canibus laceretur, seu liber sit seu servus, nullam ex hoc calumniam sustineat, sed magis a parentibus eius remunerationem condignam accipiat. Et si a parentibus mercedem noluerit recipere, recipiet a Domino, qui praecepit mortuos sepelire. mancipia vel quodlibet genus animalium venundetur, nemo propter hoc venditionis firmitatem inrumpat,
Abbreviated transcription (Latin):
uenire : ꝓbet secum sacramento ectestibus in nocentẽ
Et quod ipudeum cognoscitur restituat et furem quȩ¬
rere nondesistat: quod si furem caelare uoluerit ecper¬
iurans postea decectus fuerit tãquã illefur ita iste
in crimine dampnetur :
Siquis occulte in nocte uelindie alterius cab allum aut
bouem autaliquod animal occiderit et negauerit et
Ciquis causa faciente occiderit alienum anim al et non
negiuerit simile dare non tardet: et cadauer mor¬
cinus pecumiam comparauit salua uidelic& eius iustitia in altero :
perit : quasi fur componat:
prius causim ueraciter cognoscat ut eum ueritas latere
non possit nec facile ad sacramenta ueniant:¬
Siquis contracaput alterius falsi suȩgesserit uł proquicũque¬
inuidia aut in iusta accusatione aliquem commoerit: ipse
poenam ueldampnum quod abteri contulit excipiat: Neminẽ
dampnes antequaminquiras ueritatem quia scriptum ẽ:¬

Expanded text:
venire, probet se cum sacramento et vestibus innocentem, venire, probet se cum sacramento et vestibus innocentem, et quod apud eum cognoscitur restituat, et furem quaerere non desistat. Quod si furem celare voluerit et periurans postea detectus fuerit, tanquam ille fur, ita iste in crimine dampnetur. Si quis occulte in nocte vel in die alterius caballum aut bovem aut aliq. 214. - De eodem, cap. 346. Si quis causa faciente occiderit alienum animal, et non negaverit, simile dare non tardet et cadaver morius pecuniam conparavit: salva videlicet eius iustitia in altero. 3perit, quasi fur conponat. prius causam veraciter cognoscat, ut eum veritas latere non possit, nec facile ad sacramenta veniantontra caput alterius falsa suggesserit veinvidia aut iniusta accusatione aliquem commoverit, ipse poenam vel dampnum, quod alteri intulerit, excipiat. Neminem dampnes antequam inquiras veritatem; quia scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
domosq: infrangere uel inaendere. haec nefiant omnino
prohibemus: quodsi ab aliquo p̃sumptios.o factũ fuerit
aut cum duo decim testibus sepurget: siuero seruus hoc
fecerit capitali crimini subiaceat. et dominus om̃a
similia restituat qui a seruum suũ ñ corrẽx. nec custo¬
diuit. ut talia non ꝑpecraret: qm̃sinos ipsos come¬
dimus cito deficiemus : Vnusquisq: tamen custodiat
&ercitum suum: nealiqua depredatio in fraregnum
fiat:
iquis alienum seruum ad furtum sua serit aut ad aliquid
Odam pnosum in frude dominisui ut posset accusa recum
et fraus ipsi fuerit de tecci ꝑ inuestigitionẽ iudicis: do¬
minus nec scruum ꝑdat nẽprohoc aliquam fici it com¬
positionem : Sedille cuius conlusione uel exorcitione
admissum ẽ tamquam furdimpnecur. et seruus quod
secum portit si fuerit occisus nulla ehoc homici
accepto spitio uenditorem : quem sinom potuerit in¬

Expanded text:
domosque infrangere vel incendere, haec ne fiant, omnino domosque infrangere vel incendere, haec ne fiant, omnino prohibemus. Quod si ab aliquo praesumptioso factum fuerit, aut cum duodecim testibus se purget. Si vero servus hoc fecerit, capitali crimini subjaceat, et dominus omnia similia restituat, quia servum suum non correxit, nec custodivit ut talia non perpetraret: quoniam si nos ipsos comedimus, cito deficiemus. Unusquisque tamen custodiat exercitum suum, ne aliqua depraedatio infra regnum fiat. quis alienum servum ad furtum suaserit aut ad aliquid dampnosum in fraudem domini sui, ut posset accusare eum, et fraus ipsa fuerit detecta per investigationem iudicis, dominus nec servum perdat nec pro hoc aliquam faciat conpositionem; sed ille, cuius conclusione vel exortatione admissum est, tanquam fur dampnetur; et servus quod secum portat, si fuerit occisus, nulla ex hoc homicidaccepto spatio venditorem. Quem si non potuerit in
Abbreviated transcription (Latin):
firmitate ꝑdurent : similit̃ echomines carum : et omnia
quaeeis subiectaẽe noscuntur: siquis contrahȩcuene¬
rit. componat sicut de ẽmunitate constitumus
et poenitentia publica a sacerdotibus usq ad satis fac¬
tionem multecur:
sibouem iuxerit et cũ carro ambulauerit dextrũbouẽ
pdat : Et si alique in canonica auctoritate prohibitas̃
seruilia fecerit opera sacerdo tibus illa emendec: sicut
dereliquis neglegentiis iudicib: emendari solet. & ab ip¬
sis sacer dotibus paenitentiã iuxtamodum cul pae
accipiat. similiter et dep̃cipuis festiuitatib: obseruari
placuit: quodsi sacerdo tes nequiuerint corripere
tunc a iudicibus ad sacerdotes ad ducint᷑ eisq oboedire
omnibus faciant:¬
Dlacuit nep̃dia caelestium secretorum dicitađoq
inuadantur: sedsubinmainitatis curtione ppecua
s̃ iquis in exercitu infraregnum: sine iussione dominica
ꝑium hostilem aliquid p̃dare uoluerit: Aut foenum
tollere. Aut granum siue pecora maiora uł minora

Expanded text:
firmitate perdurent; similiter et homines earum et omnia, quae eis subiecta esse noscuntur. Si quis contra haec venerit, conponat sicut de emunitate constituimus, et poenitentia publica a sacerdotibus usque ad satisfactionem multetur. si bovem iunxerit et cum carro ambulaverit, dextrum bovem perdat. Et si alia, quae canonica auctoritate prohibita sunt, servilia opera fecerit, sacerdotibus illa emendet, sicut de reliquis neglegentiis iudicibus emendari solet, et ab ipsis sacerdotibus poenitentiam iuxta modum culpae accipiat. Similiter et de praecipuis festivitatibus observari placuit. Quod si sacerdotes eos nequiverint corripere, tunc a iudicibus ad sacerdotes adducantur eisque oboedire in omnibus faciantlacuit, ne praedia caelestium secretorum dicata, Deoinvadantur, sed sub inmunitatis tuitione perpetua Si quis in exercitu infra regnum sine jussione dominica per vim hostilem aliquid praedare voluerit, aut foenum tollere, aut granum, sive pecora majora vel minora,
Abbreviated transcription (Latin):
ialiquis in cognitus in mona saerium ingrediuoluerit
ante triennium monachihabitus ei non presictur:
Et si intra iii anñ Aut seruus aut libtus uel colonus quȩ¬
ratur: domino suo redditur cum omnibus quae adtulit
fide tamen accepta de in punitate.: Si autem intra trien¬
nium requisitus non fuerit postea quaeri non potest
scd tantum ea quac in monisterium adduxit. dominꝰ
spolietur ec rescius monasterio adiciantur: quod simo¬
nasticam uitim reliquerit: p̃ses prouinciae cum teneat

Expanded text:
aliquis incognitus in monasterium ingredi voluerit, ante triennium monachi habitus ei non prestetur. Et si intra tres annos aut servus vel libertus vel colonus quaeratur, domino suo reddatur cum omnibus quae attulit, fide tamen accepta de inpunitate. Si autem intra triennium requisitus non fuerit, postea quaeri non potest, sed tantum ea, quae in monasterium adduxit, dominusspolietur et res eius monasterio adiciantur. Quod si monasticam vitam reliquerit, praeses provinciae eum tene
Abbreviated transcription (Latin):
non audeat in eo sacris faceremissas: sinoꝑmis suep̃i
lociillius : quod si fecerit : domus illius fisciuiribus
addicatur : Comes etministricius qui hoc cognouit et non
prohibuit : libra auri multibitur et ab epolociillius ca¬
sed quam melioris opinionis ẽe consiterit: et quam melio
liis dicentes quod non propt̃ amicitias uel gratiam huma¬
nam : sed scientes eam fidem rectã et uitam castam et ad¬
ministratione dignam adomnemq:s statum monasterii
utilem: Et tunc confirmetur epo: cuimonasterium
subiectũ ẽ¬

Expanded text:
sacras facere missas sine permissu episcopi loci illius. Quod si fecerit, domus illius fisci iuribus addicatur. Comes et missi eius qui hoc cognovit et non prohibuit, libra auri multabitur et ab episcopo loci illius cased quam melioris opinionis esse constiterit et quam melioliis, dicentes quod non propter amicitias vel gratiam humanam, sed scientes eam fide rectam et vita castam et administratione dignam ad omnemque statum monasterii utilem. Et tunc confirmetur ab episcopo, cui monasterium subiectum e
Abbreviated transcription (Latin):
cdarũ seruos et ep̃orũ ł omniũ dericoꝵ Aiudicibus
ued actorib: publicis indiuersis angariis fitigari di¬
uina p̃cipimus auctoritate : Vnde omne concilium
apietate gloriosissimi domini nri poposcitur. ut
tales de inceps a suis inhibeat: sed serui sup scriptoꝵ
officioꝵ in eorũ usibus uel eclac laborent: Si quis uero
iudiciu aut actorum dericũ aut seruũ derici uel ecdo
in publicis ac priuatis negotiis occupare uolueri aco¬
munione ecdesiascica cui inpedimentũ facit efficiat
extraneus uTDECRIMINIbUS DEFINITIS NONLICOV
Sehis criminib: dequib qui absolutus ẽ ab eo quiaccusi¬
uitꝰ refricari accusatio non potest: ut dotes ecda

Expanded text:
arum servos et episcoporum vel omnium clericorum a iudicibus vel actoribus publicis in diversis angariis non fatigari divina praecipimus auctoritate. Unde omne concilium a pietate gloriosissimi domini nostri poposcit, ut tales deinceps ausus inhibeat, sed servi suprascriptorum officiorum in eorum usibus vel ecclesiae laborent. Si quis vero iudicum aut actorum clericum aut servum clerici vel ecclesiae in publicis ac privatis negotiis occupare voluerit, a communione ecclesiastica, cui inpedimentum facit, efficiatur extraneus. 291. Ut de criminibus en, cap. 291. De his criminibus de quibus absolutus est, ab eo qui accusavit refricari accusatio non potest. CA
Abbreviated transcription (Latin):
a fectu gub̵nare eisq nacessaria stipendia administra¬
re non neglegant: ne forco propter aliquam inopiã
& diuina officii neglegintur. et ipse congregationes
religiosius uiuere compellantur. : Et qui haec agere
neglexerint sciant se ea illis auferre ecreligiosi orib:
ristia communicent : nisi quib abstinere p̃ceptum est .:
Et ut obseruatio omnium dierum dominicorum a mane
usq aduesperam scđm canonicam auccoritatem ab omnibus
fiat :¬
m̃s qui in fide xp̃i uł catholica suspecti sunt: intestimomo
humano dubii habeantur: infirmariergo oportet coꝵ
testimonium: quinfide filsi docentur: Ncteis esse
credendum : quiueritaitis fidemignorint :¬

Expanded text:
affectu gubernare eisque necessaria stipendia administraaffectu gubernare eisque necessaria stipendia administrare non neglegant, ne forte propter aliquam inopiam et divina officia neglegantur et ipsae congregationes inreligiosius vivere conpellantur. Et qui haec agere neglexerint, sciant se ea illis auferre et religiosioribus ristia communicent, nisi quibus abstinere praeceptum est. Et ut observatio omnium dierum dominicorum a mane usque ad vesperam secundum canonicam auctoritatem ab omnibus fiats qui in fide Christi vel catholica suspecti sunt, in testimonio humano dubii habeantur. Infirmari ergo oportet eorum testimonium, qui in fide falsi docentur; nec eis esse credendum, qui veritatis fidem ignorant
Abbreviated transcription (Latin):
ls susur patum ẽ ut hi qui nullo minifterio publico
fulcuntur propter suac odia et diuersissima uolun¬
tutes pessimas in debitum sibiusurpant inuindicandis
proximis et in interficiendis hominibus uindictae
ministerium : Et quodrex saltim in uno exereere
debuerat propter terrorem multorum:ipsim
pudenter in multis ꝑ petrare non metuunt prop̃
odium: Et putint sibilicere obinimicitiarum uin¬
monialibus p̃eẽ uidentur siue laicis quimonasteria
habent omnimodo p̃cipimus ut descipsis magnam
curam habeant. et ceteris bonum exemplum p̃beant.
et religiose sicut decet conuersentur : It quod unius cuiꝰq
professioni in conueniens ẽ et in sacris canonib: prohibe¬
tur omnino caucant: et loca sibi a nobis propter aliquã
neces sititem concessad eperire: et destrui propter
neglegentiam non dimittant: It congregationes sibi
commissas siue spiritaliter siue tempora liter paterno

Expanded text:
lis usurpatum est, ut hi qui nullo ministerio publico lis usurpatum est, ut hi qui nullo ministerio publico fulciuntur, propter sua odia et diversissimas voluntates pessimas, indebitum sibi usurpant in vindicandis proximis et in interficiendis hominibus vindictae ministerium, et quod rex saltim in uno exercere debuerat propter terrorem multorum, ipsi inpudenter in multis perpetrare non metuunt propter odium, et putant sibi licere ob inimititiarum vinmonialibus praeesse videntur, sive laicis, qui monasteria habent, omnino praecipimus, ut de ipsis magnam curam habeant, et caeteris bonum exemplum praebeant, et religiose, sicut decet, conversentur, et quod uniuscuiusque professioni inconveniens est et in sacris canonibus prohibetur, omnino caveant, et loca sibi a nobis propter aliquam necessitatem concessa deperire et destrui propter neglegentiam non dimittant, et congregationes sibi commissas sive spiritaliter sive temporaliter paterno
Abbreviated transcription (Latin):
olumus atq p̃cipimus nr̃a auctoritite adnanciari
omnibus immo et isicerdotibus p̃dicari necam teme¬
raniap̃i inorum singuis effusio : in regnonr̃o fieri
sinituri Semꝑ illuda daendentes : quod dñs postdi¬
suuium dixit famulo suonoe: Demana hominis et de
manuuiri et friscius : requiram animameius
Quicum q esfuderit huminum singuinẽ : fundetur
singuis illius : A dimaginem quippedi factus est
homo Et inlege : Quio caiderit hominem : morte
moriatur ł tapłus: Nim principes non sunt timori
bom operis sedmali : Vis autem non timere potesta¬
tem : honum fic ethabebis laudem ex illa: Dĩenim
minister ẽ tibi imbono : Si autem malum feceris time:
Nonenim sine causa glidium portat: dienimminist
est uindex inirim ei quimalum agit: Deillo enim
speci iliter diuina auctoritas dicit: E ladium płi por¬
tit aduindictam malorum nondequolibet alio :
Econtra uero nescimus quaꝑ noxa inuentione a non nul¬

Expanded text:
olumus atque praecipimus nostra auctoritate adnuntiari olumus atque praecipimus nostra auctoritate adnuntiari omnibus, immo et a sacerdotibus praedicari, ne tam temeraria christianorum sanguinis effusio in regno nostro fieri sinatur, semper illud adtendentes, quod Dominus post diluvium dixit famulo suo Noë: De manu hominis et de manu viri et fratris eius requiram animam eius. Quicumque effuderit humanum sanguinem, fundetur sanguis illius. Ad imaginem quippe Dei factus est homo. Et in lege: Qui occiderit homoriatur. Et apostolus: Nam principes non sunt timori boni operis sed mali; vis autem non timere potestatem; bonum fac, et habebis laudem ex illo, Dei enim minister est tibi in bono; si autem malum feceris, time; non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister est vindex in ira ei qui malum agit. De illo enim specialiter divina auctoritas dicit: Cladium Dei portat ad vindictam malorum, non de quolibet alio. E contra vero nescimus, quia pernoxia inventione a nonnul
Abbreviated transcription (Latin):
ti corum praua exempla secuti suas similiter congrega¬
tiones neglexerunt quos ee stacerno ee sinodali con
HELERICIS LAICORO UNDINONNOLLI
corum conqueri uidentur eo quod quidã ep̃i adeorũ
p̃ces nolint inedesuis suis coscum utiles sint ordina¬
re: uisum nobis fuit ut inutrisq pastib pax et concor¬
dia seruetur. et cum caritate etratione utiles et idonei
eligantur: Etsi laicus idoneum utilemq clericum
obtulerit nulla qualibet occisione ab ep̃o sine certa
ritione repellatur : Et sireiciendus ẽ. propẽ scanda¬
lũ uitandum. euidenti ratione manifestetur
Placuit ut monachi et prbi nec non etderici qui post¬
posita canonica auecoritate passim palatium
ideunt. et nr̃is sacris aaribus inpostunssimã molestiã
in ferunt : ut non hoc sacere p̃sumint: Qm̃ in huius¬
cemodi facco ecuigor ecdesusticus contempnit᷑
e religio sicerdo calis & prosessio monastica uilior
efficitur :¬

Expanded text:
ti, eorum prava exempla secuti suas similiter congregati, eorum prava exempla secuti suas similiter congregationes neglexerint; quos et fraterno et sinodali conclericis laicorum, unde nonnulli eorum quaeri videntur, eo quod quidam episcopi ad eorum preces nolint in ecclesiis suis eos, cum utiles sint, ordinare, visum nobis fuit, ut in utrisque partibus pax et concordia servetur et cum caritate et ratione utiles et idonei eligantur. Et si laicus idoneum utilemque clericum optulerit, nulla qualibet occasione ab episcopo sine certa ratione repellatur. Et si reiciendus est, propter scandalum vitandum evidenti ratione manifesteturPlacuit, ut monachi et presbiteri, necnon clerici, qui postposita canonica auctoritate passim palatium adeunt et nostris sacris auribus inportunissimam molestiam inferunt, ut non hoc facere praesumant; quoniam in huiuscemodi facto et vigor ecclesiasticus contempnitur et religio sacerdotalis et professio monastica vilior efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
tiaenrae molestia ingeratur. ec sacerdotali mediocrita¬
ti in conuenubus tedium et pprobriũ inferatur:¬
omperimus quosdam epõs et abbates atq: sacerdoces
non causa necessitatis aututilitatis sed potius auariciȩ
& propriae delatationes sepissimȩ propria ciuitatis sue
sede ul monasterii septa aut eccłe propriae derelicta
deroq neclecto. remotiora loca frequentire: Proquare
et destiuitio diuinicultus. et p̃dicitio implebibus et cura
subiectorum post ponitur et hospitalitis neglegitur:
quod ne ulterius a quo quam sine in eui tabili necessitate
iur saliqua utilitate fiit pari consensu inhibuimus:¬
idicimus sane non nullos epos ingubnandis congre¬
gationibus sibi subiectis canonicis uidelicet monachis
et scimonialibus sActenus ualde neglegentes extits se
et obidmultos insui decractionẽ et contemptũ prouocas¬
se: ita ut non nulli ali plati in eorum parrochiis construi¬

Expanded text:
tiae nostrae molestia ingeratur et sacerdotali mediocritatiae nostrae molestia ingeratur et sacerdotali mediocritati in sacris conventibus tedium et opprobrium inferaturonperimus, quosdam episcopos et abbates atque sacerdotes non causa necessitatis aut utilitatis, sed potius avaritiae et propriae delectationis, saepissime propria civitatis suae sede vel monasterii septa aut ecclesiae propriae derelicta cleroque neglecto remotiora loca frequentare. Pro qua re et destitutio divini cultus et praedicatio in plebibus et cura subiectorum postponitur et hospitalitas neglegitur. Quod ne ulterius a quoquam sine inevitabili necessitate aut aliqua utilitate fiat, pari consensu inhibemusidicimus sane nonnullos episcopos in gubernandis congregationibus sibi subiectis, canonicis videlicet monachis et sanctimonialibus, hactenus valde neglegentes exstitisse, et ob id multos in sui detractionem et contemptum provocasse, ita ut nonnulli alii praelati in eorum parrochiis constitu
Abbreviated transcription (Latin):
hitur et contepnitur: placuit omnibus ut deinceps hoc
auaricie genus caueitur: fixumq: abhinc et ꝑpetuo man¬
surum eẽ decreuimus: ut ep̃s ressui iuris quas aut ante epis¬
copatum aut certe in episcopatu hereditaria successione
adquisiuit scđm auetoritatẽ canonicam quicquid uult
faciat et cui uult conferit: Posi quã autem ep̃s factus est
quascumq res defacultatibus eccłȩ aut suo aut alterius
nomine qualibet conditione compariuerit decreuimus
p̃sunt p̃dia eomodo emunt: faciendũ statuimus Qm̃
ecclesias quibus p̃sunt expoliasse eta suoministerio mul¬
tis modis exorbitasse: et se diabolo mancipasse et occa¬
sione multos laicorum inscandalũ dampnationis et
ꝑdictionis proruisse conperimus:
gentia deinceps secohibeant ecceteris se imitabiles pbcant
nefoste propt̃ illorum in curiam ec diuinȩ seruitutis contẽp¬
tus ec pericula proueniant animarũ et auribus excellen¬

Expanded text:
hitur et contempnitur, placuit omnibus, ut deinceps hoc hitur et contempnitur, placuit omnibus, ut deinceps hoc avaritiae genus caveatur; fixumque abhinc et perpetuo mansurum esse decrevimus, ut episcopus res sui iuris, quas aut ante episcopatum aut certe in episcopatu hereditaria successione adquisivit, secundum auctoritatem canonicam quicquid vult inde faciat, et cui vult conferat. Postquam autem episcopus factus est, quascumque res de facultatibus ecclesiae aut suo aut alterius nomine qualibet conditione conparaverit, decrevimus, praesunt, praedia eo modo emunt, faciendum statuimus, quonecclesias, quibus praesunt, expoliasse et a suo ministerio multis modis exorbitasse et se diabolo mancipasse et hac occasione multos laicorum in scandalum dampnationis et perditionis proruisse conperimus. gentia deinceps se cohibeant et caeteris se imitabiles praebeant; ne forte propter illorum incuriam et divinae servitutis contemptus et pericula proveniant animarum et auribus excellen
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit : Ceterum siqui dehacre copiosiora exempla
quaerere uoluerint: uitas beati augustini. et ambro¬
su. Et ceterorum aliorum scõrum uirorum legant:
et ꝑ spicuae inuenient: quod uita et conuersatio pon¬
tificis semꝑ testes uitȩ probabilis habere debet¬
imiłt deillis pr̃bis qui contra statuta canonum
uilici fiunt tabernas ingrediuntur turpia lucra
sectantur. et diuersissimis modis usuris inseruiunt
et aliorum domos in honeste. et in pudice frequen¬
tant. & commes sationibus et ebriccatibus. deser¬
uire non erubescunt. et ꝑdiuersos mercatos: in¬
dis crece discurrunt. obseruandum iudicauimus
m̃multiȩ p̃orum amore propinquorum suorũ derebus
sibi commenditis suo aut quolibet amicorũ nomine p̃dia
et mancipia emunt. ec ut in propinquorũ suorum ius
cedant statuunt. ec obhoc et iura ecdesiastica conuellant᷑.
et ministerium sacerdo cale fuscatur. immo a subditis detra¬

Expanded text:
scripserit; caeterum si qui de hac re copiosiora exempla scripserit; caeterum si qui de hac re copiosiora exempla querere voluerint, vitas beati Augustini et Ambrosii et ceterorum sanctorum aliorumque virorum legant, et perspicue invenient, quod vita et conversatio pontificis semper testes vite probabilis habere debeiter de illis presbiteris qui contra statuta canonum vilici fiunt, tabernas ingrediuntur, turpia lucra sectantur, et diversissimis modis usuris inserviunt, et aliorum domos inhoneste ac inpudice frequentant, et comessationibus et ebrietatibus deservire non erubescunt, et per diversos mercatos indiscrete discurrunt, observandum iudicavimusmulti episcoporum amore propinquorum suorum de rebus sibi commendatis suo aut quolibet amicorum nomine praedia et mancipia emunt, et ut in propinquorum suorum ius cedant statuunt, et ob hoc et iura ecclesiastica convelluntur et ministerium sacerdotale fuscatur, immo a subditis detra
Abbreviated transcription (Latin):
uolentibus locũminime p̃beant : Vt ergo sacerdos dis¬
cipulis suis deipso exemplumbonum debeat p̃bere : apłus¬
scribens adtitum docetdicens: In omnibus teipsum p̃¬
be exemplum bonorũ operum. indoctrina. incaritate
incastitate et rełiq: Beatus quoq gregorius in decre¬
tis suis itaait : Verecundus mos in oleuit ut huius se¬
dis pontificibus ad secreta cubilisui seruicia laici pueri
eis sacculires obsequantur. et cum pastoris uita eẽ disci¬
pulis semꝑdebeit in exemplum: plerũq cderici. qualis
in secreto sit uita sui pontificis nesciunt: et ut dictum ẽ
saeculares pueri sciunt: Dequare p̾senti decreto cons¬
tituo: ut quidam ex clericis ueletiam ex monachis elocti
ministerio cubili pontificilis obsequantur. ut is qui in
loco ẽ. regiminis. habeat testestales. qui eius insecreto
conuersationem uideant. ut ex uisione sedula exemplũ
profactus sumant: Haecigitur beatus gregorius

Expanded text:
volentibus locum minime prebeant. Ut ergo sacerdos disvolentibus locum minime prebeant. Ut ergo sacerdos discipulis suis de se ipso exemplum bonum debeat praebere, Apostolus ad Titum docet dicens: In omnibus te ipsum praebe exemplum bonorum operum, in doctrina in integritate in castitate et reliqua. Beatus quoque Gregorius in decretis suis ita ait: « Verecundus mos inolevit, ut huius sedis pontificibus ad secreta cubiculi sui servitia laici pueri eis seculares obsequantur, et cum pastoris vita esse discipulis semper debeat in exemplum, plerumque clerici qualis in secreto sit vita pontificis sui nesciunt, et ut dictum sit seculares pueri sciunt. De qua re presenti decreto constituo, ut quidam ex clericis vel etiam ex monachis electi ministerio cubiculi pontificalis obsequantur, ut is qui in loco est regiminis, habeat testes tales qui eius in secreto conversionem videant, et ex visione sedula exemplum provectus subeant. » Haec igitur beatus Gregorius
Abbreviated transcription (Latin):
dicta scõrum canonum feminas in domibus suis non
solum habitare sed eciam ministrare faciunt : Quas
et laqueum sacerdotibus ꝑsȩpe extitisse: et multos
occasione inscandalum et in detractionem corru¬
isse cognouimus: Quae trans gressio et tempore
genitoris nr̃i et nr̃o in conuentibus ep̃orum scđm
auctoritatẽ canonicam prohibita: sed necdum ad
correptionem plene ẽ. ꝓducta: Vnde in commune
censuimus uthi quitantȩ trans gressionis in correc¬
tores actenus extiterunt : si abhin huius rei correp¬
eglexerint iuxta apłi senten¬
tiam. quasi consen¬
cientes malorum
choerceantur :
ut ab hinc districtȩ seueriterq choeracantur: neꝑeorum
in licitam et indecentem actionẽ et ministerium sacer¬
dotale uituperetur et quibus debuerant eẽ in exemplum¬
Pariergo consensu nobis uisum ẽ ut pontifices scõrum
p̃cedentium patrum exempla sequentes. religiosis con¬
uersationis suae testes habeant: quatinus detrahere

Expanded text:
rdicta sanctorum canonum feminas in domibus suis non rdicta sanctorum canonum feminas in domibus suis non solum habitare, sed etiam ministrare faciunt; quas et laqueum sacerdotibus persepe extitisse et multos occasione in scandalum et in detractionem corruisse cognovimus. Quae transgressio et tempore genitoris nostri et nostro in conventibus episcoporum secundum auctoritatem canonicam prohibita, sed necdum ad correctionem plene est perducta. Unde in commune censuimus, ut hi, qui tantae transgressionis incorrectores actenus extiterunt, si abhinc huius rei correpeglexerint, iuxta apostoltiam quasi consentientes malorum coherceantur. ut ab hinc districte severiterque coherceantur, ne per eorum inlicitam et indecentem actionem, et ministerium sacerdotale vituperetur, et quibus debuerant esse in exemplumPari ergo consensu nobis visum est, ut pontifices sanctorum decedentium patrum exempla sequentes, religiosos conversationis suae testes habeant, quatinus detrahere