comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
preceptis sapientie comparritur. ⁊ in
forum illorum qui ames audiendi
habent no modo ridiculosus s quo¬
istruo it ¶ Septem alias claues
quas ad iuelligencia scuipturarmnii
ticomꝰ posuit in luce proferet liber
qui de doccrina xpiana instribitur
Si noquaꝙͣ istis obiiant omes pocius
uersantur in una istarum Eis nauiq
studium querendi complectitur. ¶Te¬
terum de tradicone gentilui sermo fue¬
tat institutus ita tame ut ad iustitucio¬
ne fideliu exposicio refeuitur bna tu
est et singularis ⁊ quasi clauiu clans
clanis illa que apert et nemio claudit

Expanded text:
praeceptis sapientiae comparatur. Et in praeceptis sapientiae comparatur. Et in forum illorum, qui aures audiendi habent, non modo ridiculosus, sed quoinstruxit. Septem alias claves, quas ad intelligentiam Scripturarum, Tychonius posuit, in lucem profert liber, qui De doctrina Christiana inscribitur, sed nequaquam istis obviant, omnes potius versantur in una istarum. Eas namque studium quaerendi complectitur. Caeterum de traditione gentilium, sermo fuerat institutus, ita tamen ut ad institutionem fidelium ex proposito referatur. Una tamen est et singularis, et quasi clavium clavis, cla
Abbreviated transcription (Latin):
cẽtõree ut parentes amadi sunt ⁊ coledi
Sicut emi illi corporum ita et isti quida
se ppo ppagando substancia sed quasi sapi¬
entiam in auatoru mentiba giqulie
in melia reformado naturũ ⁊ hec qͥdem
petas studio pluriui confeit Nam ⁊
libenter aud̾unit quos amiat ⁊ dictis
cedunt et eis ee siles concupistunt
et pio faciente afoctu in ipos cetus sco¬
larn leti alacies qz couenunt emeda¬
ti no nastiuitur laudati nõ enibes¬
cunt ut fuit et ipi carissin stiao
merebintur nam ut doctoru oficii
est docere Sit auditoru protere se
dociles Alioquin nentru siue altero
sufficit Nain sicut homus oitus ex
ntioq giguencin est confectꝰ Et fuist᷑
spaisens semina insi ea premollitꝰ
fouent sulcus Ita eloquencia coa¬
lescere nequit iisi sociata tradentis
accipientisq concordia h quintillianꝰ¬
siuit ad iustituconem sapiencie appli¬
canda Profecto nec eloquencia iisi

Expanded text:
ceptores ut parentes amandi sunt et colendi. ceptores ut parentes amandi sunt et colendi. Sicut enim illi corporum, ita et isti quidem e se sapientiae propagando substantiam, sed quasi sapientiam in auditorum mentibus gignunt, in melius reformando naturam. Et haec quidem pietas, studio plurimum confert. Nam et libenter audiunt, quos amant, et dictis credunt, et eis esse similes concupiscunt, et pio faciente affectu, in ipsos coetus scholarium laeti alacresque conveniunt. Emendati non irascuntur, laudati non erubescunt, ut sint et ipsi charissimi studio merebuntur. Nam ut doctorum officium est docere, sic auditorum se praebere dociles. Alioquin neutrum sine altero sufficit. Nam sicut hominis ortus ex utroque gignentium confertur, et frustra sparseris semina, nisi illa praemollitus foverit sulcus: ita eloquentia coalescere nequit nisi sociata tradentis accipientisque concordia. in hsunt ad institutionem sapientiae applicanda. Profecto nec eloquentia, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
sui figit a fectus seruit ⁊ minorritur
⁊ ire domum feliot᷑ acquirnitur oia
q̃ nuidi cotois afictione ꝙͣ mentis pede
calcantur Sz quis est qui hant arbua
uiam uł intrare disponat augelũ foitẽ
quis aggreditur aut quis si agg̾dit᷑
persenerit nec tame sine discrimne
colluctandi indetur facies beritatis
Et insi panporis ex ilu amaritudo pre¬
cedat facholis ⁊ lye cõuigacio nõ dul¬
cestit nec subcrestit soboles numerosa
uisi in nrtutis baculo io tdaue labẽ¬
oui solitudo trausient ⁊ in duabus
tuanus spualium ⁊ corporalui sonorum
pamnaus diues iegreditu qui etia intor
cognatos exul ĩ pure conite placonie
et Rcte operaco nis labore duicia suda
enuit ⁊ ingente fame primogenita distra¬
bent si tamen menerint germanũ qui
uł senticula sapiencio precu noie largia¬
tur Est eui ut fertur dixisse anstippꝰ
dusgere nicus a segendi studio te part
ponitur auior docentiu quo pre¬

Expanded text:
figit affectus, servit et minoratur, et jure dominii feliciter acquiruntur omnia, quae mundi cordis affectione, quasi mentis pede calcantur. Sed quis est, qui hanc arduam viam vel intrare disponat? Angelum forte quis aggreditur, aut quis, si aggreditur, perseverat? Nec tamen sine discrimine colluctandi, videtur facies veritatis, et nisi pauperis exsilii amaritudo praecedat, Rachelis et Liae conjugatio non dulcescit, nec succrescit soboles numerosa, nisi in virtutis baculo Jordanem labentium solitudo transierit, et in duabus turmis spiritualium et corporalium bonorum in patriam dives regreditur, qui etiam inter cognatos exsul, in purae contemplationis et rectae operationis labore diutius sudaituntur, errant, et urgente fame primogenita distrahent, si tamen invenerint germanum, qui vel lenticulam sapientiae, pretii nomine largiatur. Est enim, ut fertur dixisse Aristippus, indulgere vitiis, a legendi studio temperarponitur, amor docentium, quo prae
Abbreviated transcription (Latin):
uendicat ħ tota ut indes landis huia
ppria ulixi possessio est ⁊ rec aliud te
in code in ulixe homerus docet qui sp
ei comtem uoluit de prudencia qua
poctico Ritu minerua micupanit gͥ
hac eadem conuitante onuia hore da
subut omia aduersa suꝑauit quippe
ea ad incerte cicłopis spcus intiont
sed egressus est solis boues indit sed
a bstinuit ad in feros demerunt et
ascendit eadem supientia comitante
stillam pret̾nauigauit nec aneptꝰ ẽ
caribdi conspectus e ne Rotenta Circio
poculum bibit nec inutatꝰ ẽ ad lo¬
cophagos accessit uec Remãsit sirenas

Expanded text:
vindicat. Haec tota, ut vides, laudis hujus vindicat. Haec tota, ut vides, laudis hujus propria Ulyssi possessio est. Nec aliud te in eodem Ulysse Homerus docet, qui semper ei comitem voluit esse prudentiam, quam poetico ritu Minervam nuncupavit. Igitur hac eadem comitante, omnia horrenda subiit, omnia adversa superavit. Quippe ea adjutrice Cyclopis specus introiit, sed egressus est. Solis boves vidit, sed abstinuit. Ad inferos demeavit, sed ascendit. Eadem sapientia comitante, Scyllam praeternavigavit, nec ereptus est, Charybdi consertus est, nec raptus est. Circes poculum bibit, nec mutatus est. Ad Lotophagos accessit, nec remansit. Sirenas
Abbreviated transcription (Latin):
fortuue magis ista dinniero ualidꝰ est
egrititoie fatigabitur/ pux est abit ĩ
seuectute formosus est expecta paulisp
et non ent at eñ bonis artibꝰ doctꝰ
⁊ ad prime est eruditus ⁊ quatum licet
homini sapies ⁊ boni consultꝰ taude
aliqu uirum ip̃m laudas hoc oui nec
a patre horrditariũ est / nec casu pedulũ
uet a suffragio aminiculu nec a cor¬
pore cadutiii nec ab etato mutabile hec
onũa meus socrates habuit / et ideo
cetera habere contempsit Quadogͣ et
ut nichil alienu audias in landibus
tuis. s ut qui uolet nobilitare/ ea ue
laudet ut actiꝰ ulixem laudaunt in
pħ ilocecta primo eiusdem tragedie sue
principio Inclite ꝑua preditẽ patria
uoie celebri claroq potons pectore
Aachiuis classibus auctor granis darda¬
nis gentibus ultor lahonide nouissie
patrem me mornt Ceteru omes lau¬
des eis nri audisti nichil ĩ de nec
lahertes sibi nec autiolia nec acrisiꝯ

Expanded text:
fortunae. Magis ista dinumero. Validus est? fortunae. Magis ista dinumero. Validus est? aegritudine fatigabitur. Pernix est? abibit in senectutem. Formosus est? exspecta paulisper et non erit. At enim bonis artibus doctus, et apprime est eruditus, et quantum licet homini, sapiens et boni consultus. Tandem aliquando ipsum virum laudas. Hoc enim nec a patre haereditarium est, nec casu pendulum, nec a suffragio adminiculum, nec a corpore caducum, nec ab aetate mutabile. Haec omnia meus Socrates habuit, et ideo etera habere contempsit. Quin igituut nihil alienum audias in laudibus tuis; sed ut, qui te volet nobilitare, aeque laudet, ut Accius Ulyssem laudat in Philotheca, primo ejusdem tragoediae suae principio: Inclyte, parva praedite patria; Nomine celebri, claroque potens Pectore, Achivis classibus auctor, Gravis Dardaniis gentibus ultor, Laertiade. Novissime patrem memorat. Caeterum omnes laudes ejus viri audistis. Nihil inde nec Laertes sibi, nec Anticlea, nec Acrisius
Abbreviated transcription (Latin):
anius et ornatissime cemuicis dinicias
contẽplauim. Si ex amo et argento ⁊
genus mouilia barie gaze dependent
Si plena artis ornamẽta capiti et collo
cu ciuacent si ficna celata si epiphia
fucata si cuigula aurata sunt/ Sed
istis omibus eximus amolitis et amo¬
tis equũ ipm̃ nudum et sołu corpus
enis et auinu contẽplainur ut sit
ad specie honestus ad cursiua uegetus
et ad uhectura ualidus Iam pͥmu in
hom̃ibus contemplandis noli illa alie¬
ua estiniare sc̃d ip̃ĩ hoĩem peuitꝰ cõ¬
sidera iꝑĩ ut intũ sociatem pauꝑẽ
specta aliena antem uoco que parenteo
peperer ut et que fortuna laigita ẽ
quorum nichil laudibus socratĩs ad¬
musteo/ nulłam generositatẽ nuilla
prosapiam/ nullos lougos natales
nullas iuidiosas diuicias ħ ei cucta
ut dico aliena sunt. Sato ꝓthanio
głia est qui talis fuit ut eius nepo¬
tom non puderet gͥ omia silit᷑ alie¬
na numeres licebit/ genero sus est
parentes laudas, diues ẽ non creda

Expanded text:
us, et ornatissimae cervicis divitias contemplamur. Si ex auro et argento, et gemmis, monilia variae gazae dependent, si plena artis ornamenta capiti et collo circumjacent, si frena caelata, si ephippia fucata, si cingula aurata sunt: si istis omnibus exuviis amolitis et amotis, equum ipsum nudum, et solum corpus ejus et animum contemplamur; ut sit ad speciem honestus, ad cursuram vegetus, et ad vecturam validus. Jam primum in hominibus contemplandis noli illa aliena aestimare, sed ipsum hominem penitus considera: ipsum, ut meum Socratem pauperem, exspecta. Aliena autem voco, quae parentes pepererunt, et quae fortuna largita est, quorum nihil laudibus Socratis mei admisceo: nullam generositatem, nullam prosapiam, nullos longos natales, nullas invidiosas divitias. Haec enim cuncta, ut dico, aliena sunt. Sata Prothaonio gloria est, qui talis fuit, ut ejus nepotem non puderet. Ergo omnia similiter aliena numeres licebit. Generosus est? parentes laudas. Dives est? non credo
Abbreviated transcription (Latin):
dige ꝓfusa et in semet nichil ĩ sui dico
demonis cultum qui cultus no alins
uillas opipare extrit ⁊ domos ditissie
exoruant et faiilias numero fissime
comparruit S in istis omibꝰ in tanta
afluencia ioro nichil est precer ꝙͣ dus
ipe pudendum nec ĩuiria cumulata ei
hũt que sedulo ꝑcoliuit Ipi aute sordidi
indocti incultiq circuenut gͥ illas spes
in que patrimomia sua profuder uit
aenissimas et eotructissumas et or¬
natissimas deprchendas uillas enulas
uibui conditas domꝰ uite templorui
cpornatas familias numerosissimas
et calanu stirtus opiparũ supellectile
onna afluencia omia opulencia oia
ornata preter ipii dum qui solus tatali
uice in suis dini cus iops egens paup
non quidem fiuente illum fugitiuu cap¬
tat ⁊ fallacis unde sitis sed uere bitudis
ide st secunde uite ⁊ prudencie fortumati¬
ssuue esunt et sicit quippe no itlligit
eque diuites spectari solere ut equos me

Expanded text:
dige profusa et in semet nihil, in sui dico daemonis cultum, qui cultus non aliuduillas opipare extruunt et domos ditissime exornant et familias numerosissime conparant. Sed in istis omnibus tanta adfluentia rerum nihil e pudendum; nec iniuria: cumulata enim habent, quae sedulo percolunt, ipsi autem horridi, indocti incultique circumeunt. Igitur illa spectes, in quae patrimonia sua profuderunt: amoenissima et extructissima et ornatissima deprehendas, uillas aemulas urbium conditas, domus uice templorum exornatas, familias numerosissimas et calamistratas, opiparam supellectilem, omnia adfluentia, omnia opulentia, omnia ornata praeter ipsum dominum, qui solus Tantali uice in suis diuitiis inops, egens, pauper non quidem fluentum illud fugitiuum captat et fallacis undae sitit, sed uerae beatitudinis, id est secundae uitae et prudentiae fortunatissimae, esurit et sitit. Quippe non intellegit aeque diuites spectari debere ut equos me
Abbreviated transcription (Latin):
¶Trauseo ad successorẽ eius hericũ
uiclitium Regem qui leo iusticie applla¬
tus est quem sicut pu ᷑ notu est nõ mo¬
do mbrs sed et tunes gallie tiuiert
Si qualit̾ Regem frrucorum conusso p¬
lio fregent et fugauent qr ꝑcelebre e
et luctorie issia in utioq regno qui puͣ
prelio inteifuerunt pliim testes extãt
ne Repliarre notissia tediosum sit sc̃ie¬
tu pretereo ¶⁊ lormanoru duce uiru
bellicosum armis screni qui ihero soli¬
ma liberata rediert sub umibra uois
quo modo ceperat aliem iegni ing̾ssus
tenunos ie fene supuacuũ credo/ eu
dia publica habita tauie estimacoe
diguitatis ⁊ sangnis Testant᷑ h
normanoru proceces alui cupti Alu
icucerti alu exheredati in hodier¬
ni diem si et seꝑulorm captiui ducis
apid nos ẽ ¶ Postremo ne longe pe¬
tantur exempła nepos illia tocis eui
si collate tame gracie inrtutu in fine
coheseruit menta Rex optimꝰ apud

Expanded text:
Transeo ad successorem ejus Henricum Transeo ad successorem ejus Henricum inclytum regem, qui leo justitiae appellatus est, quem, sicut publice notum est, non modo urbes, sed et turres Galliae timuerunt. Sed qualiter regem Francorum commisso praelio fregerit et fugaverit, quia percelebre est, et victoriae illius in utroque regno, qui publico praelio interfuerunt, plurimi testes exstant, ne replicare notissima taediosum sit, scienter praetereo. Normannorum ducem virum bellicosum, armis strenuum, qui Hierosolyma liberata redierat, sub umbra nominis, quomodo ceperit alieni regni ingressus terminos, referre supervacaneum credo, cum  tamen aestimatione dignitatis et sanguinis. Testantur hoc Normannorum proceres, alii capti, alii incarcerati, alii exhaeredati, in hodiernum diem. Sed et sepulcrum captivi ducis apud nos est. Postremo, ne longe petantur exempla, nepos illius totius aevi, si collatae jam gratiae virtutum in fine cohaeserint merita, rex optimus apud
Abbreviated transcription (Latin):
cicium ars est et forte dur de est acco¬
do ppio et ea que fere sut onibus
nota compendio so sermone ppouam
Enũdus quanta nirtuto anglor
dacos danos ue fregerit motusq co¬
pescuent noucoru ul ex eo ꝓspicum
est ꝙ ob egregie uirtutis mueritum
quam ibidem potenter ⁊ patenter erei¬
duit cancia nra prime cohortis ho¬
uoiei ⁊ primos congressus ĩ hostes
usq in hodiernũ diem mionũbꝰ
prelus obtinet Pronucia uauiq
deuermana que moderno n su et
uoie ab ĩcolio Wiltesira uotutur
eodem nus sibi uendicat coliorte subsi¬
diariam adiecta siba de noma et cor¬
nubia Ad cempora ma desteudo
Rex auglaro qui rif Russus cognouũat
est arnus quidem arnus suonua ẜ¬
parum religiosus ⁊ qui persecucione
piculum ĩuidie quo susfocatus ost
nouianũ expugnauit Comutẽ cepit
nes tam̃ẽ dignatus ẽ eu carcerali
custodie mancipare tautoq open
attescabitur in ppetiui moas baĩbarus
aut si alio uouune censore maluenis
dicatur mous baibata aut bar bator

Expanded text:
citium, ars, et forte dux deest, accedo propius, et ea quae fere sunt omnibus nota, compendioso sermone proponam. Enudus quanta virtute Anglorum, Dacos Danosve fregerit, motusque compescuerit Noricorum, vel ex eo perspicuum est, quod ob egregiae virtutis meritum, quam ibidem potenter et patenter exercuit Cantia nostra, primae cohortis honorem, et primos congressus hostium, usque in hodiernum diem in omnibus praeliis obtinet. Provincia quoque Severiana, quae moderno usu et nomine ab incolis Wiltesira vocatur, eodem jure sibi vindicat cohortem subsidiariam, adjecta sibi Devonia et Cornubia. Ad tempora nostra descendo: Rex Anglorum, qui Rufus cognominatus est, armis quidem strenuus, sed parum religiosus, et qui persecutione spiculum invidiae quo suffocatus Cenomannum expugnavit, comitem cepit, nec tamen dignatus est eum carcerali custodiae mancipare, tantoque operi attestabitur in perpetuum mons Barbatus, aut si alio nomine censere malueris, dicatur mons barbarus aut barbarorum.
Abbreviated transcription (Latin):
iportabilia in humeris hominu que
digito uo contigunt duantur in clero
uec foruia fuit gregi qui Recto calle
pergit ad uita peruiͣciosam supellecti¬
sen congeruit auio et aigonto one¬
nuit mesas sunt ecia ab auancia
nus parci nam paup aut nuillus
aut rarus admittitur que interdu
concuciunt eccłias litẽs excitruit

Expanded text:
importabilia in humeris hominum, quae importabilia in humeris hominum, quae digito non contingunt. Dominantur in clero, nec forma fiunt gregi, qui recto calle pergit ad vitam, pretiosam supellectilem congerunt, auro et argento onerant mensas, sibi etiam ab avaritia nimis parci. Nam pauper aut nullus, aut rarus admittitur, quem interdConcutiunt ecclesias, lites excitant
Abbreviated transcription (Latin):
debantiu conserto itaq prelio magua
cede illircos fuderunt ostendentes hosti¬
bus sius priore bello Regem nõ uitute
macedonibꝰ de fuisse quanti gͦ eẽ deb
iam puectus etate ⁊ dignitate si tauiti
habetur utioq puchendus licer autẽ
auctoritas diguitatis ⁊ utilitatis ofi¬
ni debent os ꝓuicialiu aios mitigare
¶hemimi me causa uifitandi dum
adnanu sumu pontificem q̃rtu qui
me in ultiorem fumiliaritate adim¬
serat ꝓfectum in apuliam mausiq
cun eo beneuenti ferme tres mẽsts
Cu itaq ut fieri solet inter amitos
sepe a super pluinus confenema et¬
ipse quid de se et eccłia Romana senti¬
rent hoies a me familiariꝰ et dilige¬
ciꝯ quereret Ego apud eu usus spũs
libertate mala que in diuersis ꝓuicus
audieram patent̾ exposui sicut ei di¬
cebatur a multis Romana ecclia que
mater oium eccłiarum e se no tam
matre ex ibet alus ꝙͣ nouerta sede ut
in ea scribe et pharisei pouentes onera

Expanded text:
debantur. Conserto itaque praelio, magna debantur. Conserto itaque praelio, magna caede Illyricos fuderunt, ostendentes hostibus suis, priore bello regem, non virtutem Macedonibus defuisse. Quanti ergo esse debet jam provectus aetate et dignitate, si tanti habeatur uauctoritas dignitatis, et officii utilitas debent provincialium animos mitigare. Memini me causa visitandi dominum Adrianum pontificem quartum, qui me in ulteriorem familiaritatem admiserat, profectum in Apuliam, mansique cum eo Beneventi ferme tres menses. Cum itaque, ut fieri solet inter amicos, saepe super plurimis conferreipse quid de se, et Ecclesia Romana sentirent homines, a me familiarius, et diligentius quaereret, ego apud eum usus spiritus libertate, mala, quae in diversis provinciis audieram, patenter exposui. Sicut enim dicebatur a multis, Romana Ecclesia, quae mater omnium ecclesiarum est, se non tam matrem exhibet aliis, quam novercam. Sedent in ea Scribae et Pharisaei, ponentes onera
Abbreviated transcription (Latin):
res salitis sunt / sicat stomachꝰ in
ad apes ut ab illis siui distat officium
cu si acquie uissent neq̃ꝙ luxue
iudulxissent et degentis ppetua icoluni¬
tute ganderet sed quia uicui in mulre
dua fãdicauit esfenuati ciues subdure¬
runt colla mrtuti Pono ⁊ si in officio
uirtutu sit remissior principata cole¬
dus taie est Et sicut apes i humens
exhibeant famula tu nam et si labo¬
iet uicus ferendus est tanꝙͣ in quo sa¬
lutis auspicia ꝓuincialibus extant
rege incolumi mens omibo una am
tupere fidem ¶ Illuici et traces coti¬
diano exeicicio idurati gloria bellice
laudis fini timos macedones t̾rebant
qui prelio pulsi cu Rege suo regis de¬
tmꝙͣ ideo uicti fuissent ꝙ bellantibus
defuerant auspicia Regis sui uictores
futuri ał ipterea ꝙ ex suꝑsticione ul
side auniui unicendi ceperant ⁊ iam
et mmsexitio infuntis eos tenebat que
si uicti essent captiuu de Rege fucẽ ui¬

Expanded text:
res salutis sunt, sicut stomachus in ad apes, ut ab illis suum discat officium: cui si Tyrii acquievissent, nequaquam luxuriae indulsissent, et de gentis perpetua incolumitate gauderent. Sed quia vitium in muliere domina radicavit, effeminati cives subduxerunt colla virtuti. Porro etsi in officio virtutum sit remissior principatus, colendus tamen est: et sicut apes in humeris omnimodum ei exhibeant famulatum. Nam etsi laboret vitiis, ferendus et tanquam in quo salutis auspicia provincialibus exstant. . . . Rege incolumi mens omnibus una; Amisso, rupere fidem. Illyrici et Thraces, quotidiano exercitio indurati, gloria bellicae laudis finitimos Macedones terrebant, qui praelio pulsi, rege suo regis detanquam ideo victi fuissent, quod bellantibus defuerant auspicia regis sui; victores futuri vel propterea, quod ex superstitione vel fide animum vincendi ceperant. Nam et miseratio infantis eos tenebat, quoniam si victi essent, captivum de rege facere vi
Abbreviated transcription (Latin):
bato oleo pcoris ꝙ si quis efugent no
tam guatonis ꝙͣ principaliu unoꝵ
censitur hostis ualeat gͦ curia cum
collembilibus nugis dum guaconicoꝵ
factio abeat somp in mala rem et fi¬
aut iugiter nonissia illiꝰ det̾iori pro¬
ribus Ceteros dies suus epectat et
ocium et si infeciudi pectoris augustia
et oris ariditas infacundi non habeat
penes se ꝙ possit omibꝰ impartin tu
quando ambiciosos et uudos ccterosq
donu me labentes gredi uelis si tamen
premissi libelli placuerunt expectanti
demicia et in uerbo tuo calcaribꝰ uige¬
binitur ut in publicũ ꝑdeant no ei
omes aggiediendi sunt parit᷑ nec posset
consertus cormn amens facile expug¬
nari cum nec ipe cohortes leuiter in
numerum cadant ¶⁊ ion miclii si cẽtũ
lingue sut oriq centu ¶Omña migaꝵ¬

Expanded text:
bato oleo peccatoris. Quod si quis effugerit, non bato oleo peccatoris. Quod si quis effugerit, non tam Gnathonis, quam principalium virorum censetur hostis. Valeat ergo curia cum tolerabilibus nugis, dum Gnathonicorum factio abeat, semper in malam rem, et fiant semper novissima illius deteriora prioribus. Caeteros dies suus exspectat, et otium, etsi infecundi pectoris angustia, et oris ariditas infacundi non habeat penes se, quod possit omnibus impartiri. Tu quando ambitiosos, et invidos, caeterosque, domi nostrae latentes, egredi velis, si tamen praemissi libelli placuerint, exspectanti denuntia, et in verbis tuis calcaribus urgebuntur, ut in publicum prodeant. Non enim omnes aggrediendi sunt pariter, nec posset consertus eorum cuneus facile expugnari, cum nec ipsae cohortes leviter in numerum cadunt. Non mihi si centum linguae sint, oraque centum, Omnia nuga
Abbreviated transcription (Latin):
sit laus ꝯsita nichilomiis oblata delec¬
tat. Istis dum ueritati insisto neqͣ ꝙͣ
placere possum sed nec ob eoro grim
dignor no acquiesce ueritati nõ̃
tame ꝙ michi possinit opponẽ insi ꝙ
michi et illis no couenit ⁊ ꝙ iit̾du
alicui amicorum dum in manibus
eorum labitur in aure suggero Ne te
deapiant auimi sub uulpe latentes hu
quidem nu peratores sunt cunaliu nuga
et siles dicentes sibi bella parau ⁊ me
in eos uelle ut dici solet caninam facu¬
diam ereicere cum tame id nime ꝓpo¬
suerim insi aut eoꝵ iuirus ingean
aut auctoritate supiors amiti ad hoc
solum licet helete in ipellontis Etquide
ꝙ magis asfectat auima ut cunalibꝰ
cedens nugis illis quibꝰ placent facĩa
socimꝰ ⁊ r̃am ut de alus tacea no possũ
sene quintes guatonis qui sibi ił actu
credunt dum aliquibus resciterit cuiꝰ
ocusos no obdncant ad tenebirs fopro¬

Expanded text:
sit laus quaesita, nihilominus oblata delecsit laus quaesita, nihilominus oblata delectat. Istis, dum veritati insisto, nequaquam placere possum, sed nec ob eorum gratiam dignor non acquiescere veritati. Non est tamen quod mihi possint opponere, nisi quod mihi et illis non convenit, et quod interdum alicui amicorum, dum in manibus eorum labitur, in aure suggero, Ne te decipiant animi sub vulpe latentes. Hi quidem imperatores sunt curialium nugatet similes, dicentes sibi bella parari, et me in eos velle ut dici solet caninam facundiam exercere, cum tamen id minime proposuerim, nisi aut eorum injuriis urgeat, aut auctoritate superioris amici, ad hoc stylum, licet hebetem, impellentis. Est quidem quod magis affectat animus, ut curialibus cedens nugis, illis quibus placent, faciam locum. Nam, ut de aliis taceam, non possum ferre Quirites Gnathones, qui sibi nil actum credunt, dum aliquis restiterit, cujus oculos non obducant ad tenebras, repro
Abbreviated transcription (Latin):
uescit esuem uuda sicas unorum
calcatur pedibus aduersus pueros
succensus ignis in fornato no ꝓficit
ad uotum fidci aer ymbres ⁊ t̾ra frnc¬
nobis insidiantur guatonici
et i iuidiam felicium q̃cuq
sunt dta Recorment ut mendacu aut
temeritatis nos R̃oos faciant meciit᷑
nos legem ĩposuisse principiba et
colla cõrum iugo ĩportabili ouenisse
ueritas siquidem inimica e illis iii¬
micicias diuitum ꝓcinrant amatoribꝰ
uoritatis quorum ut gracia conse qua¬
tur uichil in uerbo aut opore crnbes¬
cunt ad suigula clauiat guato seu
bona seu mała sint pulcie taiue fecte
pallescet super hus ecia stillabit aicis
ex oculis tore saliet cundet pede t̾m
ut qui conducti plorant in fuuere
dicut et facuit ꝓpe plura dolentibꝰ ex
ammo. Sic derisor uero plus lauditore
mouetur. Et nestio quomodo omes apos
eciam probos expuguat ⁊ qui adulatoꝵ
nequitiam detestantur a quibꝰ ⁊ si no

Expanded text:
nescit esuriem. Unda siccis justorum nescit esuriem. Unda siccis justorum calcatur pedibus. Adversus pueros succensus ignis in fornace non proficit. Ad votum fidei, aer imbres, et terra frucnobis insidiantur Gnathonici, ut in invidiam felicium, quaecunque sunt dicta, retorqueant. Ut mendacii, aut temeritatis nos reos faciant, mentiuntur nos legem imposuisse principibus, et colla eorum jugo importabili onerasse. Veritas siquidem inimica est illis, et inimicitias divitum procurant amatoribus veritatis, quorum ut gratiam consequantur, nihil in verbo aut opere erubescunt. Ad singula clamat Gnatho, seu bona, seu mala sint, pulchre, bene, recte. Pallescit super his, etiam stillabit amicis Ex oculis rorem, saliet, tundet pede terram, Ut qui conducti plorant in funere, dicunt, Et faciunt prope plura dolentibus ex animo, sic Derisor vero plus laudatore movetur. Et nescio quomodo omnes ipsos etiam probos expugnant, et qui adulatorum nequitiam detestantur, a quibus etsi non
Abbreviated transcription (Latin):
I Apuseia oleganter quidem
Let spłendide et utina audia¬
sur ᷝ Si em̃i in fui ip̃iꝰ cultu
q laboret et que cpteniomi assũt
reputet aliena profecto optiniꝰ eic
status singulariũ et oĩnm uigebitqs
nirtus et racio preualebit regliãte
undiq mutua caritate ut sit caro
subiecta sp̃mi et spũs plena de nocõẽ
duo famuletur que si processerit
nec tuuore capitio onerubinitum n¬
bra nec destitucoe membror aut
ignauia languebit caput Ista si qͥde
a poci in firnutate prouenilt / nã
et inferiorũ delicta bonũ principe
demerentur et pecã supelior nih
subditis sunt occasio ⁊ auctoritas deli¬
Mausnescit ntiq priiceps ab ĩnocecia
ppłi ⁊ populares motus repriunti¬
locencia pr inapasis psando nauiq
do omis ceatum mitis est ⁊ seruit
honum et eo indignante omis crea¬
cura armatur in ultione ens Cornus
holyam pauit uisus faimulatu ipe¬
dit sphete ut parceret dameli ferda¬
tatem nature dediscit leo ⁊ collectam

Expanded text:
 Apuleius eleganter quidem et splendide: et utinam audiatur. Si enim in sui ipsius cultu quisque laboret, et quae exteriora sunt, reputet aliena: profecto optimus erit status singulorum et omnium, vigebitque virtus, et ratio praevalebit, regnante undique mutua charitate, ut sit caro subjecta spiritui, et spiritus plena devotione Domino famuletur. Quae si processerint, nec tumore capitis onerabuntur membra, nec destitutione membrorum, aut ignavia languebit caput. Ista siquidem a peccati infirmitate proveniunt. Nam et inferiorum delicta, bonum principem demerentur, et peccata superiorum subditis sunt occasio et auctoritas delin. Mansuescit itaque princeps ab innocentia populi, et populares motus reprimit innocentia principalis. Placido namque Deo, omnis creatura mitis est, et servit homini, et eo indignante, omnis creatura armatur in ultionem ejus. Corvus Eliam pavit. Ursus famulatum impendit prophetae. Ut parcat Danieli, ferocitatem naturae dediscit leo, et collectam
Abbreviated transcription (Latin):
tidem si pugillare ualide uelis brachia
uegetanda sunt quibus pugillatur.
Siliter in omiba eetens membris sua
Reputare et pide ut tes est adiuirari
cum no ecia amui sun roue excolat
Que quidem facio uiuendi omibꝰ eque
necessaria est no racio pingendi nec
facio psallendi quas qmi uis bonus
sine ulla anin uituperacoe sue tur¬
pitudine sure labore contemꝑsent nestio
ut simenea tibus cinere sco no pueet
me tibianem no ee Nescio ut appelles
coloribus puigere sed no pudet me no
ce significii Et idem in ceteris artiba
si omes proseqnar licet tibi nestire nec
uiuere ut sociutes ut pło ut pictagonis
uixerunt nec pudet me nestue bene
diuere iꝙͣ hoc dice audebis s i pri¬

Expanded text:
itidem si pugillare ualde uelis, brachia itidem si pugillare ualde uelis, brachia uegetanda sunt, quibus pugillatur. Similiter in omnibus ceteris membris sua reputare et proinde, ut res est, admirari cur non etiam animum suum ratione excolant. Quae quidem ratio uiuendi omnibus aeque necessaria est, non ratio pingendi nec ratio psallendi, quas quiuis bonus uir sine ulla animi uituperatione, sine turpitudine, sine rubore contempserit. Nescio ut Ismenias tibiis canere, sed non pudet me tibicinem non esse; nescio ut Apelles coloribus pingere, sed non pudet me non esse significem; itidem in ceteris artibus, ne omnis persequar, licet tibi nescire nec uiuere, ut Socrates, ut Plato, ut Pythagoras uixerunt, nec pudet me nescire bene uiuere'; numquam hoc dicere audebis. Sed cumpri
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ licet hu tibianes uami tatis da
aliorum su plautacomi semp
quisq maxie et de suo comendatur
cum ad sapienae landes liugua p̃dieitie
accedit ceter naq omia aliena st̃
tauien a st so ab eo cua munꝰ e
quedquid laudem meretur in homine
Et hic quidein no mens ẽ sermo sed
quem omium sapienciu cetus conce¬
lebrat et quem in libro qui iustribit᷑
de deo sociatis facile est ĩuenue auꝯ
uerba ppter elegancia sensiui ⁊ oruco¬
is lepidam uenustatem curam ĩsere¬
re ut hus que scribiitur ꝓmpcius
adhibeatur fues cum de purissimo
fonte maiorum eadem ꝓroflurisse
costiterit Ait itaq apuleiꝰ ⁊ uchil
eque mror ꝙͣ cuim oies ⁊ cupiant
oꝑtime uinere ⁊ sciaut non alia re uini
ꝙͣ auino nec fieri posse quin ut optie
diuas animiꝰ colentons sit tame ho¬
mines amuu sun no colut at si quis
uelit acriter cernere oculi curandi sunt
quibus ceruitur. si uelis ꝑmater oũere
pedes curandi sunt quibus cunitur

Expanded text:
 licet hi tibicines vanitatis, aliorum supplantationi semper quisque maxime, et de suo commendatur, cum ad sapientiae laudes lingua praedicantis accedit. Caetera namque omnia aliena sunt. tamen a se, sed ab eo cujus munus est, quidquid laudem meretur in homine. Et hic quidem non meus est sermo, sed quem omnium sapientum coetus concelebrat, et quem in libro, qui inscribitur de Deo Socratis, facile est invenire. Cujus verba propter elegantiam sensuum, et orationis lepidam venustatem, curavi inserere, ut his quae scribuntur, promptius adhibeatur fides, cum de purissimo fonte majorum eadem profluxisse constiterit. Ait itaque Apuleius: Nihil aeque miror, quod cum omnes et cupiant optime vivere, et sciant non alia re vivi quam animo, nec fieri posse, quin, ut optime vivas, animus colendus sit, tamen homines animum suum non colant. At, si quis velit acriter cernere, oculi curandi suquibus cernitur; si uelis perniciter currere, pedes curandi sunt, quibus curritur;
Abbreviated transcription (Latin):
ymitatur et infelicem satirum iplet
dum munera sua fortunatos loquon
uanis laudibus uolut instrumetis mu¬
sicis non tam superare molitui ꝙͣ exce¬
care sempor quidem iuenescit i uicio
qui iqua ox grauitate sensir matu¬
ritur leuis lascuna loquor et que ad¬

Expanded text:
imitatur, et infelicem Satyrum implet, imitatur, et infelicem Satyrum implet, dum numina sua fortunatos loquor vanis laudibus velut instrumentis musicis, non tam superare molitur, quam excaecare. Semper quidem juvenescit in vitio, quae nunquam gravitate sensuum maturatur, levis, lasc
Abbreviated transcription (Latin):
tis pociꝰ ꝙͣ ueris ab ipenitente clemo¬
sinis actemptare cũ sapiencia ꝓteste¬
tur qr Riuna e hoi deuorare stas et
post uota tractare Et illud hostie ĩpior
abhonnabiles duo quia offermitur
ex scelere et qui ofert sacrificiu de
Rapina panperis qua si filui imolat
patri ⁊ lec michi ĩputetur si de mani
corum fulterꝰ sanguis exquiritur aut
opruu suoꝵ tepdrtant prenua In cade
mensura qua ipi intulerunt qui non
ego sed altissimꝰ dicit ⁊ facit h onnia
ego quidem no tantu bonis et modestit
sto etia distolis arbitior seruiendũIn
oni humilitate ⁊ fouerencia fideliter
dum a quo est insttuta dna et hebrei
prrcpuitur orare pro habilonus quia i
ee soluenda Omia tame peruertit gnato
et eo udite uor ꝓfessio maiestatis ar¬
num coequatur Dignus plane au
alupnus apolliuis idem sapiecie cul¬
tor pessem detraliat Eoemplo marsie
qui dum contendit phebum superate
amendo uictus indumento nature p¬
siatur eum namq adulatoru factio

Expanded text:
nitente eleemosynis attentare, cum sapientia protestetur, quia ruina est homini devorare sanctos, et post vota retractare. Et illud: Hostiae impiorum abominabiles Domino, quia offeruntur ex scelere : et qui offert sacrificium de rapina pauperis, quasi filium immolat patri. Nec mihi imputetur, si de manu eorum fraternus sanguis exquiritur, aut operum suorum reportant praemia in eadem mensura quam ipsi intulerunt: quoniam non ego, sed Altissimus dicit et facit haec omnia. Ego quidem non tantum bonis et modestis, sed etiam dyscolis arbitror serviendum in omni humilitate et reverentia, fdum, a quo est instituta. Unde et Hebraei praecipiuntur orare pro Babyloniis, quia in esse solvenda. Omnia tamen pervertit Gnatho, et eo judice veri professio, majestatis crimini coaequatur, dignus plane cui alumnus Apollinis, id est sapientiae cultor, pellem detrahat exemplo Marsiae, qui dum contendit Phoebum superare canendo, victus indumento naturae spoliatur. Eum namque adulatorum factio
Abbreviated transcription (Latin):
oopericia mostirue susficuint poe¬
tinui doctissimꝰ maro ad que plutal¬
chius suri destiuat traianu ut ouile
uitam ab apibus mutuetur
¶Anauda canit seurr sporctacla rero
TSal conines natos cosorcia recta¬
¶ Et ꝑariam sole ceitos me nouere penates
¶uentineq. hyemis memores estate la bore¬
¶ Spernutur ⁊ i medim quesita reponũt
¶niam alie iuctu iuigilant et federe pacto
¶ ocentur agris pars intra septa domor n
¶MLaiasti lacuma ⁊ lentu de cortice gluten¬
¶ Drima fauis pount fundanua deide tenaces
¶ Sspendiunt cclas alie spe gẽtis adultoe
¶Sucuit fetus alie piissia mella
Ttipant et liquido distendut nectate cellas
¶nt quiba ad portas cecidit custodia sorti
¶n q uice speculant᷑ aqͣs ⁊ nubiła cełi
¶lut oneua accipunit demenciui aͭ aguue feo¬

Expanded text:
a monstrare sufficit. Poetarum doctissimus Maro, ad quem Plutarchus suum destinat Trajanum, ut civilem vitam ab apibus mutuetur, Admiranda canit levium spectacula rerum, Solae communes natos, consortia tectae patriam solae et certos nouere penates uenturaeque hiemis memores aestate laborem experiuntur et in medium quaesita reponuntNamque aliae victu invigilant et foedere pacto exercentur agris; pars intra saepta domorum Narcissi lacrimam et lentum de cortice gluten prima favis ponunt fundamina, deinde tenaces suspendunt ceras: aliae spem gentis adultos educunt fetus, aliae purissima mella stipant et liquido distendunt nectare cellas. Sunt quibus ad portas cecidit custodia sorti, inque vicem speculantur aquas et nubila caeli aut onera accipiunt venientum aut agmine f
Abbreviated transcription (Latin):
cterum si Guatoni creditur
quis quis no auidet diuitibꝰ
eciam cu male fecerit aut
icon asplaudit in pessins eoꝵ uidet
aut ulidere fortuue aut officio non
defenre Nam apnõ guatonicos ⁊ ueri¬
tatis elo quiũ crmen ẽ maiestatis
petrata tame uenia unu ꝙ membris
in auditu capitis isero nõ tame ego
sed spus sapiẽcie spus ueritatis spũs
stus qui obturat aure sua ad clamore
panperis et ipe clamabit ⁊ no cuau¬
dietur non equidem exaudiet᷑ a capite
a potente et confugit onna itu¬
mencia Regna tenrirum lapis p̃¬
cisus de monte sine mambꝰ enpies
iopem de manu forciorum eius ege¬
nu et panpere a dmpientibus en
Si eigo quisꝙͣ quicunq sit ille
siugit in eos quoꝵ pationꝰ ynio pat̾
est xpus proculdubio in se ipm ꝓuocat
lapidem quo iruente comimta ẽ sta¬
tua quã uidit nabucodonosor q̃ Reg¬
uor u uaru splendoris ⁊ roboris sene
figurubat N ec ꝓficit in tortura pau

Expanded text:
terum si Gnathoni creditur, quisquis non arridet ditibus, etiam cum malefecerint, aut non applaudit in pessimis eorum, videtur aut invidere fortunae, aut officio non differre. Nam apud Gnathonicos veritatis eloquium, crimen est majestatis. Impetrata tamen venia, unum pro membris in auditu capitis insero, non tamen ego, sed Spiritus sapientiae, Spiritus veritatis, Spiritus sanctus: Qui obturat aurem suam ad clamorem pauperis, et ipse clamabit, et non exaudietur . Non equidem exaudietur a capitea potente, et confringit omnia intumentia regna terrarum, lapis praecisus de monte sine manibus, eripiens inopem de manu fortiorum ejus; egenum et pauperem a diripientibus eum. Si ergo quisquam, quicunque sit ille, insurgit in eos, quorum patronus, imo Pater est Christus, procul dubio in se ipsum provocat lapidem, quo irruente, comminuta est statua, quam vidit Nabuchodonosor, quae regnorum varii splendoris et roboris seriem figu
Abbreviated transcription (Latin):
eque obtinent ⁊ si detenor sit spualis
⁊ studiosius decliuanda Silr et in
membroꝵ compagine ferendi ant
collendi uaironis e Regula admittẽda
tiam qͥn iẽbni cura opporteat nemo
amibigit siue in fomento olei suie in
austeritate uini qucd samaritanusi¬
fundit uulueruto pcedat cur ꝙ aute
procul eiciantur si fidei dnit prblice sa¬
tas procuretur Cui inꝙͣ parcet qui eciã
oculos suos scuire precipitur utiq uec au¬
ris nec lungna aut siquid aliud in corꝑe
rei publice degit securu est si insingat in
auiuiã ob gr̃cia cuiꝯ ip̃i oculi efodutur
cu aute deus offenditur abusu onunius
aut ecclesia concuscatur tocio aic ꝑicsita¬
tui salus quod ita alienũ est ab officio pͥu¬
cipis ut quocieus ista ꝓueniaut in re pᶜ
aut omo nõ sentire cicdatur pͥuceps aut
domure aut in diuersono ee Sol ennuet

Expanded text:
aeque obtinent, etsi deterior sit spiritualis, et studiosius declinanda. Similiter et in membrorum compagine, ferendi aut tollendi Varronis est regula admittenda. Nam quin membra curari oporteat, nemo ambigit, sive in fomento olei, sive in austeritate vini, quod Samaritanus infundit vulnerato, procedat cura. Quod autem procul ejiciantur, si fidei aut publicae sa incolumitas procuretur. Cui, inquam, parcet, qui etiam in oculos suos saevire praecipitur? Utique nec auris, nec lingua, aut si quid aliud in corpore reipublicae degit, securum est, si insurgat in animam, ob gratiam cujus ipsi oculi effodiuntur. Cum autem Deus offenditur abusu criminum, aut Ecclesia conculcatur, totius animae periclitatur salus. Quod ita alienum est ab officio principis, ut quoties ista proveniunt in republica, aut omnino non sentire credatur princeps, aut dormire, aut in diversorio es
Abbreviated transcription (Latin):
uisiguis pulcritũdius in deit delu¬
bn culiuine conspexeruit auditꝰ
ẽ eciã stridor arcus et strepitus ar¬
morum subito eciã telremotu ꝑs
montis abrupta gallo ꝵo scrauit ẽxer¬
çitum iuseclita denado bopostas ẽ¬
que grausie ⁊ figore saucios assup
citum qui punttendte deo exigẽtibꝰ
culpis hominu multĩs deleuerĩt na¬
cones/ Cun certu sit at acuas po¬
testates pluri nequitie sue crerõ
in illos qui simne fidei expertes sunt
et dere Religioms iguari eis namq
gracia subtruhiti datirq maligus
spiritibus liconcia nocendi cũ in si duo
si uelint et sicut euaugelito docetur
testĩonio no ĩpetrata sicençia non
rarum quomodo tex henncꝰ pa¬

Expanded text:
insignis pulchritudinis in deluinsignis pulchritudinis in delubri culmine conspexerunt. Auditus est etiam stridor arcus et strepitus armorum. Subito etiam terraemotu pars montis abrupta, Gallorum stravit exercitum. Insecuta deinde tempestas equae grandine et frigore saucios absumpcitum, qui permittente Deo, exigentibus culpis hominum, multas deleverat nationes, cum certum sit aereas potestates plurimum nequitiae suae exercere in illos, qui sanae fidei expertes sunt, et verae religionis ignari. Eis namque gratia subtrahitur, daturque malignis spiritibus licentia nocendi, cum, nisi Domossunt, nec si velint: et sicut evangelico docetur testimonio, non impetrata licentia non riarum, et quomodo rex Hen
Abbreviated transcription (Latin):
mentaruo q construxerit non
ndo fides historie sed colebris trdi¬
cio est er es quidem ualidior ꝙ senẽ ses
et limamietis mẽbroꝵ ⁊ uenustute
faciei et coloris gracia moribꝰ quoq
ipis ad gassos et britones a quiba
ongiue contrarerut uidens acce¬
dere licet eos uetustas tempons or¬
bis plaga situs Roegioius couictus
finitimorũ quiba sauguie ⁊ moriba
dui ꝑuuoti suit ex magna parte
nutauent nosũ tauien colorẽ gulli¬
cu candoreui s. hec omia ad uicinor
silicudine excerunasse susficiunt. gre¬
a uauiq lac galat diciuit unde et
galaras sacteuo appssatur et galli
quasi colore lacter et galache qui quq
dã siuit gallo greci in finibꝰ grecie
quos gallornu uillicia occupauit¬
A Iausit autem exercita brẽno duce
triimphator ⁊ semper ĩnictus douec
iusingere ausus e in doos ip̃m apolli¬
ius delphicum madens templũ uli
cum icole dei opem suppliciter ĩplora¬
rent iuuenem supra humani modu

Expanded text:
mentariisque construxerint, non mentariisque construxerint, non modo fides historiae, sed celebris traditio est, ex eo quidem validior, quod Senenses et lineamentis membrorum, venustate faciei, et coloris gratia, moribus quoque ipsis ad Gallos et Britones, a quibus originem contraxerunt, videntur accedere, licet eos vetustas temporis, orbis plaga, situs regionis, convictus finitimorum, quibus sanguine et moribus diu permisti sunt, ex magna parte mutaverit. Nondum tamen colorem Gallicum, cansimilitudinem exterminasse sufficiunt. Graeci namque lac γάλα dicunt, unde et γαλαξίας lacteus appellatur, et Galli quasi colore lactei et Galatae, qui quandoque dicti sunt Gallo-graeci, in finibus Graeciae, quos Gallorum militia occupavit. Mansit autem exercitus ille Brenno duce triumphator et semper invictus, donec insurgere ausus est in deos, ipsum Apollinis Delphici invadens templum. Ubi cum incolae Dei opem suppliciter implorarent juvenem supra humanum modum
Abbreviated transcription (Latin):
uitudo diuinitatis uene a fonte
iudeatur in riuulos defecisse Neq
em a fomanis et giecis tantum
nobis sunt erepla iitutis nã et
dmesticis habmdamꝰ ¶ tradut
historie brenu ducem senonu qui
erercitu Ronianorum apud fluiie
abbam confecit ipamq urbe tonia
unpit cepit et cesis parubꝰ ⁊ subiacta
ytalia masit greciani uastis onnia
uiuuersis qr terribilis usq ad del¬
pħici apposlins templum quod situ
est in monte ꝑ naso processit ipiꝯq
apollis appetens spolia stuiliter
iocatus ait locupletes deos largui
de maiori britama que ab aduetu
scrooiui in augliam insula apellat
anglia oruindum Apud ciogum
pompeium in ro. repperitur quia
Senones gulli comilitones bremi
cum in itałiam uenisse nt tustos
a suis sc̃dibus expulerint In ea
condideriuit urłts egregias miedio¬
sanu Coruu Biroiam Derona
Derganui Endentum acq uince¬
ciam ⁊amꝙ urbem senensium
senibus sius et ualipticõmarus ar¬

Expanded text:
nitudo divitis venae a fonte nitudo divitis venae a fonte videatur in rivulos defecisse. Neque enim a Romanis, et Graecis tantum nobis sunt exempla virtutis, nam et domesticis abundamus. Tradunt historiae Brennum ducem Senonum, qui exercitum Romanorum apud flumen Alliam confecit, ipsamque urbem Romam irrupit et cepit, et caesis patribus, et subacta Italia invasit Graeciam, vastans omnia, universisque terribilis, usque ad Delphici Apollinis templum, quod situm est in monte Parnasso, processit, ipsiusque Apollinis appetens spolia, scurriliter jocatus ait: Locupletes deos largiri de majori Britannia, quae ab adventu Saxonum in insulam, appellatur Anglia, oriundum. Apud Trogum Pompeium in vicesimo reperitur, quod Senones Galli, commilitones Brenni, cum in Italiam venissent, Tuscos a suis sedibus expulerunt, in ea condiderunt urbes egregias, Mediolanum, Cornum, Brixiam, Veronam, Bergamum, Tridentum atque Vincentiam. Nam quod urbem Senensium senibus suis, et valetudinariis, ar
Abbreviated transcription (Latin):
cu iaui ieruus et insoleus walsensis
nsustat ⁊Droueibialiter diai solet
quia uuseru tenri est qua agaso uł
mulio depopulatur ꝙ si nulla exhor¬
cacone uuili nostri possunt milites
mo uroieo cedenciu cos urgeant
ad mitutem nam asiquã tase in
pristis lustorus menitur Cu em
iuentibus medis acies psaru
pulsata in fugum ageretur et om̃o
de fiaens nec uictorem respicẽ aude¬
ret maties et noores corum passim
obiuam fugientibus currut ⁊ mulie¬
in densata aciem orunt ut in pliũ
reuertantur nolentibꝰ sublata ueste
obscena corporis ostendunt Rogantes
uł in uteros macrum uł urori
ueluit befugere Hac tepressi castiga¬
cione in prelui redeunt ⁊ sca ĩp̃ssio¬
ne quos fugiebaut fuge̾ cõpulerñt
utiuam sic faciant ur̃ores ⁊ maties
nostiorum marchionu dũ quatuq
occasione patriam seruãt ĩcolume
et labem pudons amoneaut ⁊ rob¬
a nostratibus ẽẽ exempsa ni tutuu
et quas aiuitates in ytasia ꝯdiderit᷑
biẽna scdm̃ antiquam histonam
erum quod a nostrs nuc

Expanded text:
inermis et insolens Walensis insultat. Proverbialiter dici solet, quia misera terra est quam agaso vel mulio depopulatur. Quod si nulla exhortatione virili, nostri possunt milites et uxores cedentium eos urgeant ad virtutem. Nam aliquid tale in priscis historiis invenitur. Cum enim irruentibus Medis, acies Persarum pulsata in fugam ageretur, et omnino deficiens, nec victorem respicere auderet, matres et uxores eorum passim obviam fugientibus currunt, et mulierum densata acie orant in praelium revertantur. Nolentibus, sublata veste, obscena corporis ostendunt, rogantes num in uteros matrum vel uxorum velint refugere. Hac repressi castigatione in praelium redeunt, et facta impressione, quos fugiebant fugere compulerunt. Utinam sic faciant uxores et matres nostrorum Marchiorum, dum quacunque occasione patriam servent incolumem, et labem pudoris amoveant. tratibus esse exempla virtutum, et quas civitates in Italia condiderit Brennus secundum antiquas historias. Verum quod a nostris nun
Abbreviated transcription (Latin):
in fatira que mampea instribitur ⁊
do officio matrimoii instituta est
ait uicia coigis aut tollendu est
aut serendum qui tollit uici como¬
diorem comgem prestat au fert¬
uaurius nerba ferre ⁊ tollere le pide
quidem coposita sunt Apparet aute
quia collena nõmie correctonis e nota
Constat eauidem eius ee sentencia
ut strtu quod tolli no pt ħ tame
fidelis adicit interpretato ut uicium
initelligatur quod houeste ferra potest
⁊ feligione iicolumi uicia eiũ flagi¬
cus leuiora funt et sunt nouulla q̃¬

Expanded text:
in Satyra quae Menippaea inscribitur, et de officio matrimonii instituta est, ait: Vitium conjugis aut tollendum est, aut ferendum. Qui tollit vitium, commodiorem conjugem praestat: qui fertVarronis verba, ferre et tollere, lepide quidem composita sunt. Apparet autem quia tollendi nomen, correctionis est nota. Constat ejusdem ejus esse sententiam, ut feratur, quod tolli non potest. Hoc tamen fidelis adjicit interpretatio, ut vitium intelligatur, quod honeste ferri potest, et religione incolumi. Vitia enim flagitiis leviora sunt, et sunt nonnulla q