comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
obr̃e meluis apud bonos ꝙͣ apid fortunatos bnficũ collocari puto. Dan da
tũ om̃o opa est/ ut oi gñi satisfacẽ possimus. s si ĩs ⁊ gtntoem uenciti
ytm̃iꝵ. Temistodes est auct̃or adhibendus: qui cũ ꝯsułet̃ ut̃iu bono uiio
paupi an min ꝓbato diuiti filiã collocaret. ego uo. inquit malo uir quĩ pe¬
cuma egeat ꝙͣ peciña : que uiro. E cõmipti moree de pranati q sũt ad¬
adiunat qui habet. nec id qdem scmꝑ. s fac iunayt. petentior sane sit si

Expanded text:
anda tamen omnino opera est, ut omni genere satisfacere possimus. Sed si res in contentionem veniet, nimirum Themistocles est auctor adhibendus, qui cum consuleretur, utrum bono viro pauperi an minus probato diviti filiam collocaret: Ego vero, inquit, malo virum qui pecunia egeat, quam pecunia quae viro. Sed corrupti mores depravatique sunt adadiuvat, qui habet. Ne id quidem semper; sed fac iuvare; utentior sane sit,
Abbreviated transcription (Latin):
loã mecu porto. pectore eĩ illa porta¬
bat. nõ humeris nec oculis uidẽda s
aĩo extinãda. quia tomicillio mẽtis
inclusa . nec mortalii nec deoꝵ maĩ¬
b labefrãri queunt. ⁊ ut man̾etibus
p̃sto sũt ita fugiẽtes nõ deẜũt. Uñ ⁊ d̾¬

Expanded text:
a mecum porto': pectore enim illa gestabat, non humeris, nec oculis uisenda, sed aestimanda animo. quae domicilio mentis inclusa nec mortalium nec deorum manibus labefactari queunt, et ut manentibus praesto sunt, ita fugientes non deserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ronã tm̃ deponere ꝯtentus fuit. Age¬
tus quomĩo accubuiss. ut audiuit fõ¬
tissiẽ pugñate interiisse capiti repo¬
testatus ẽ maiore se ex iuirtute filii i
uoluptate ꝙͣ exmorte amai̾tudiẽm

Expanded text:
nam deponere contentus fuit. qtus quonam modo occidisset, ut audiuit fortissime pugnantem interisse, capiti repotestatus maiorem se ex uirtute fiii uoluptatem quam ex morte amaritudinem
Abbreviated transcription (Latin):
sa intͥ sec ꝯrporis sic. ut bona ualitu¬
do/ uoluptati anteponat᷑. uires celeri¬
tati. Eeternoꝵ aũt. ut gła omitiis ⁊
uectigalia urbana rusticis. Ea quo ⁊¬
genẽre ꝯꝑatioĩs / illus est aoĩs se¬
nis. a quo cu quereretur. ꝗo maxĩe
bñ uestire. Quid quartu. arre. E c̃

Expanded text:
sa inter se corporis sic, ut bona valetudo voluptati anteponatur, vires celeritati, externorum autem, ut gloria divitiis, vectigalia urbana rusticis. Ex quo genere comparationis illud est Catonis senis: a quo cum quaereretur, quid maxime bene vestire; quid quartum? arare”. Et cum
Abbreviated transcription (Latin):
nec om̃o scribendu fuisse. qr nũq possit
utilitas cu honestate prignare. De quo
altus põt hr̃e dubitatoe adhibendu ne
fuerit hoc gñs qd̾ indiuisioe paneti ter¬
ciu ẽ: au plane fuit omittendũ. Alt̾u
dubitaiͣ non põt quĩ ⁊ apanetio susceptũ
sit s relictu. Na q e diuisiõe triꝑtita dui ᷤ
ptes absolueit huic nece̾ est restare t̾cia
preterea inextremo libro tertio de hac ꝑte
policetur se deinceps ẽẽ dictur. Accedit eod̃
testis locuples possidoneus q ⁊̃ scribit in qͣ¬
da epła .P. rutiliu ruffu dicere solere q
choata reliqss absolueret. Oris eĩ pulcu¬
tudo reliq corporis imuitãdi spe aufferebat
Sic ea que panetius p̃t̾misiss ⁊ nõ ꝑfecus
exqrẽda offĩciu adiũxerit an secus/ de eo
fortasse disputaiͣ põt. Na siue hoesturso¬
lu bonu ẽ ut stoycis placet siue qd ho¬

Expanded text:
nec omnino scribendum fuisse, quia numquam posset nec omnino scribendum fuisse, quia numquam posset utilitas cum honestate pugnare. De quo alterum potest habere dubitationem, adhibendumne fuerit hoc genus, quod in divisione Panaeti tertium est, an plane omittendum, alterum dubitari non potest, quin a Panaetio susceptum sit, sed relictum. Nam qui e divisione tripertita duas partes absolverit, huic necesse est restare tertiam; praeterea in extremo libro tertio de hac parte pollicetur se deinceps esse dicturum. Accedit eodem testis locuples Posidonius, qui etiam scribit in quadam epistula P. Rutilium Rufum dicere solere, qui choatam reliquisset, absolveret oris enim pulchritudo reliqui corporis imitandi spem auferebat, sic ea, quae Panaetius praetermisisset et exquirendum officium adiunxerit an secus, de eo fortasse disputari potest. Nam, sive honestum solum bonum est, ut Stoicis placet, sive, quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
ad te cohertandi gr̃a scͥpsumus. Ilũc ad
reliqua ꝑte ꝓpoite diuisioĩs reuertaͦ.
anetius igitur ꝯ sine ꝯtrouersia de offũs
accuratissiẽ disputauit queq nos core¬
ꝑtioe quada adhibita potissimu secuti
sumus trib gnũb ꝓpõitis inqͥb delibe¬
rare hoĩes ⁊ ꝯsultare de officio solent /u¬
no cu dubitarent hoẽstu ne id eẽt d̾ quo
ageretur an curpe. alt̾o utile ne ẽet an ĩ¬
utille: Gercio si id qd spẽ heret honesti i
pugnaret cu eo quod utille inderetur qͤ
m̃o ea discerni oporteret. de duob gñib
primis trb libris explicaũ. det̾cio añt
gñe de inceps se scͥpsit dictuꝵ. nec exsol¬
uit id qd ꝓmiẜat. qd̾ eo mag̃ miror qr¬
qr scriptu a discipulo eiꝰ possidomo ẽ tre¬
ginta amus iuxisse panetui postea q̃
nime uero assentior his ꝯ negãt euz lo¬
cu a panetio p̾cermissu s ꝯsulto relictũ

Expanded text:
ad te cohortandi gratia scripsimus; nune ad ad te cohortandi gratia scripsimus; nune ad reliquam partem propositae divisionis revertamur. Panaetius igitur, qui sine controversia de officiis accuratissime disputavit, quemque nos correctione quadam adhibita potissimum secuti sumus, tribus generibus propositis, in quibus deliberare homines et consultare de officio solerent, uno, cum dubitarent, honestumne id esset, de quo ageretur, an turpe, altero, utilene esset an inutile, tertio, si id, quod speciem haberet honesti, pugnaret cum eo, quod utile videretur, quo modo ea discerni oporteret, de duobus generibus primis tribus libris explicavit, de tertio autem genere deinceps se scripsit dicturum nec exsolvit id, quod promiserat. Quod eo magis miror, quia scriptum a discipulo eius Posidonio est triginta annis vixisse Panaetium, posteaquam  Minime vero assentior iis, qui negant eum locum a Panaetio praetermissum, sed consulto relictum,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩculta ac deẜta sis tñ nullus ĩ ca¬
feratior locus ẽ nec uberior qͣ de offici¬
is a qͥb ꝯstanter hoesteq uiuedi p̃cepta
rucuaitur. Quare quãq a cracippo nro ⁊
prĩcipe hiꝰ memorie philosophoꝵ hoc te as¬
arbitror talib aures tnas nocib undiq
circũsonare: nec eas si ficri poss ꝗcq̃ aliud
iudire. Qd̾ cu om̃ib ẽ faciendu q uitã
hõesta ingredi cogitant eñ hand scio an
neĩm pocius qͣ tibi. sustines eni nõ ꝑua
expectatoe ĩmitande industrie nostre.
magna honoꝵ nõ ulla forcasse nõis
Suscepisti onus p̃t̾ea graue achenarũ
aucoritate ⁊ magr̃i. Quare qͣztu cõm¬
ti aĩo potes qͣztu labore ꝯtẽtere si discẽ¬
di labor ẽ pocius qͣ uolũtas tãtu fac
ut effĩcias. ne ue ꝯmittas. ut ne cũ oĩa
fuppeditata sint a nobis u te tibi defuis¬
se uideare. s ħ hactenus. Multa eĩ sepe

Expanded text:
inculta ac deserta sit, tum nullus inculta ac deserta sit, tum nullus feracior in ea locus est nec uberior quam de officiis, a quibus constanter honesteque vivendi praecepta ducuntur. Quare, quamquam a Cratippo nostro, principe huius memoriae philosophorum, haec te asarbitror talibus aures tuas vocibus undique circumsonare, nec eas, si fieri possit, quicquam aliud audire. Quod cum omnibus est faciendum, qui vitam honestam ingredi cogitant, tum haud scio an nemini potius quam tibi; sustines enim non parvam exspectationem imitandae industriae nostrae, magnam honorum, non nullam fortasse nominis. Suscepisti onus praeterea grave et Athenarum auctoritatem et magistri. Quare, quantum coniti animo potes, quantum labore contendere, si discendi labor est potius quam voluptas, tantum fac ut efficias neve committas, ut, cum omnia suppeditata sint a nobis, tute tibi defuisse videare. Sed haec hactenus; multa enim saepe
Abbreviated transcription (Latin):
qr iuditiis ꝗd ẽ qd̾ dignu nob/ aut in
curia aut inforo facere possimus: Itaq
nos q ĩ maxĩa celebritate atq ĩ oculis
cuuu quõda uximus nũc fugientes
ꝯspectu scelerator qb oĩa redũdãt abci¬
mus nos ĩqtu licet. ⁊ sepe sol sumus
S qr sic ab hõĩb doctis accepiꝰ nõ solũ
ex mał eligere minima oportere. s ⁊̃ ex¬
fruor: Non illo ꝗde quo debeat srui is
ꝗ ꝯda pepiss oriu cuutati: nec ear soli¬
tudine languere patior quã michi as¬
fert nec̾itas nõ uolũtas. S qͣ q affriea¬
nus maiore laude ĩ eo uiditio asseque
roboris haberꝰ ut cogitatõe tacita /a sola¬
tudine abstrahamur ad hãc scribẽdi oꝑã
oẽ studiũ curaq uertumiᷤᷤ. Itaq plura bient
tpr̃ euersa qͣ młtis amnus stante re . pu.
ed cu tota phyꝰ mi cicero frugi¬
fera ⁊ fructuosa nec ulla ꝑs eiꝰ

Expanded text:
que iudiciis quid est quod dignum nobis aut in que iudiciis quid est quod dignum nobis aut in curia aut in foro agere possimus? Ita, qui in maxima celebritate atque in oculis civium quondam vixerimus, nunc fugientes conspectum sceleratorum, quibus omnia redundant, abdimus nos sic ab hominibus doctis accepimus, non solum ex malis eligere minima oportete, sed etiam exfruor, non illo quidem, quo debet is, qui quondam pepetisset otium civitati; nec eam solitudinem languere patior, quam mihiaffert necessitas, non voluntas. Quamquam Africanus maiorem laudem, vel meo iudicio assequebroboris habemus, ut cogitatione tacita a solitudine abstrahamur, ad hanc scribendi operam omne studium curamque convertimus. Itaque plura brevi tempore eversa quam multis annis stante re publica Sed cum tota philosophia, mi Cicero, frugifera et fructuosa nec ulla pars eius
Abbreviated transcription (Latin):
appelatus dicore solicũ se¬
psit cato ꝯ fuit eiꝰ fere eqͣ¬
lis nũq se minus aiosũ
fuisse q cũ otiosus. nec muiꝰ
solur qͣ cur solus ẽet. Magniffica nero
uorut magno uiro ac sapiente dig̃ qͥ
de clarat illu ⁊ inctio de negociis cogri¬
tare ⁊ ĩsolitudiẽ secu loꝗ solitu. ut ne¬
q cessaret ũq. ⁊ int̾dũ coloꝗo alt̾iusr
nõ egeret. Itaq due res que langorem
S si minus mutatõe tanta ingenii p̃¬
stantia ꝯseꝗ possuꝰ uolũtate certe ꝓxĩe
is armis impiisu ⁊ ꝓhibiti cciu ꝑse¬
quimur: ⁊ obea cã urbe relicta rura i¬
ꝑagnintes sepe soli sumus. s nec hoc otiũ
tu affricani otio nec hec solitudo cu illa
ꝯpanda ẽ. Ille eĩ reqescens a mri .p. pulce¬
rimis munerib otiu sibi sumebat ali¬
in portu se ĩsolitudiẽ iecipiebat. Nostũ
aũt otiu negotui ĩ op̾ia nõ reꝗescẽdi stu¬
dio ꝯstitutu est. extincto eĩ senatu deletis¬

Expanded text:
appellatus est, dicere solitum scipsit Cato, qui fuit eius fere aequalis, numquam se minus otiosum esse, quam cum otiosus, nec minus solum, quam cum solus esset. Magnifica vero vox et magno viro ac sapiente digna; quae declarat illum et in otio de negotiis cogitare et in solitudine secum loqui solitum, ut neque cesnon egeret, itaque duae res, quaelanguotem sed, si minus imitatione tantam ingenii praestantiam consequi possumus, voluntate certe proxime is armis impiis vique prohibiti otium persequimur et ob eam causam urbe relicta rura peragrantes saepe soli sumus. Sed nec hoc otium cum Africani otio nec haec solitudo cum illa comparanda est. Ille enim requiescens a rei publicae pulcherrimis muneribus otium sibi sumebat aliin portum se in solitudinem recipiebat, nostrum autem otium negotii inopia, non requiescendi studio constitutum est. Exstincto enim senatu deletis
Abbreviated transcription (Latin):
qd actur ẽ in quo media officia oꝑantur
quatenus aut incelligat nichil putat p¬
termissu. Quod aũt in poematib ⁊ ꝑic¬
turis usu uenit in aliis quoq ꝯ pluribu
ut delectentur ĩpiti laudentq ea q̃ lan
qd in unaᷤᷤ quaq re uitu sit nequeant
iudicare. Itaq cu sit docti aꝑitis desist¬
unt facile sententia. Hec igitur offã de
qb his libris disseriꝰ qiͣ secũda q̃dani
hoẽsta eẽ dicũt: nõ sapientu m̃o ꝓpia.¬
b est uirtutis indoles comonẽtur. Nec
uero cu duodeci aut cu duoscipioes for¬
tes iiri comemorantur aut cu fabrici¬
us aut aristides iustuc noĩatur aut ab
illis fortitudĩs aut ab his iusticie tãq i
a sapiente petitu exẽplu. nemo eni
eoris⁊ sic sapiens ut sapiente nolutꝰ
intelligi. nec hi ꝗsapientes hĩti ⁊ noĩa¬
ti .M. cato ⁊c. lelius sapientes fuer̃t: ne

Expanded text:
quid actum est, in quo media officia compareant, quid actum est, in quo media officia compareant, quatenus autem intellegit, nihil putat praetermissum; quod idem in poematis, in picturis usu venit in aliisque compluribus, ut delectentur imperiti laudentque ea, quae quid in una quaque re vitii sit, nequeant iudicare; itaque, cum sunt docti a peritis, desistunt facile sententia. Haec igitur officia, de quibus his libris disserimus, quasi secunda quaedam honesta esse dicunt, non sapientium modo pquibus est virtutis indoles, commoventur. Nec vero, cum duo Decii aut duo Scipiones fortes viri commemorantur, aut cum Fabricius aut Aristides iustus nominatur, aut ab illis fortitudinis aut ab hoc iustitiae tamquam a sapiente petitur exemplum; nemo enim horum sic sapiens, ut sapientem volumus intellegi, nec ii, qui sapientes habiti et nominati, M. Cato et C. Laelius, sapientes fuerunt, ne
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ introduce. in qua qd̾ utille uideretu
cur eo qd̾ honestu est opetur. Et eĩ qd̾ sũ¬
mur bonu astoicis dicitur/ ꝯuementer
nature iiuere id h hãc ut opinor sẽten¬
cia cu uirtute ꝯgruere semꝑ. Cetera aũt
ti nõ ixpugnar̃et. qd̾ cu ita sit putat q¬
da hãc ꝯpatioẽ nõ recre introducta ne
Id in sapĩentib ẽ solis ne̾q a urtute di¬
uelli uq põt. In hiis aũt in qb sapĩa ꝑ¬
fecta nõ est ip̃ illud qd̾ ꝑfectu hõestu nu¬
lo m̃o ẽ. s sumilitudiẽs hoẽsti eẽ post̾. Heci
oĩa offã de ꝗb hiis libris disputa/ medi¬
a stoici appellant ea comia st̃. ⁊ iate patẽt.
que ⁊ ingenii boĩtate multi asse quũtur et
pgressione discẽdi. Illud au̾t officiũ/ qd̾ re¬
ctu est iide appeliãt ꝑfectu acq absolu
tũ. ⁊ ut iide dicũt oẽs mios h. nec p̃teri
sapiente cadere ĩ quẽq̃ põt. Cu aũt ali¬

Expanded text:
em introducere, in qua, quod utile videretur, cum eo, quod honestum est, compararetur. Etenim quod summum bonum a Stoicis dicitur, convenienter naturae vivere, id habet hanc, ut opinor, sententiam: cum virtute congruere semper, cetera aututi non repugnarent. Quod cum ita sit, putant quidam hanc comparationem non recte introductam, nec id in sapientibus est solis neque a virtute divelli umquam potest; in iis autem, in quibus sapistum nullo modo, similitudines honesti esse possunt. Haec enim officia, de quibus his libris disputamus, media Stoici appellant; ea communia sunt et late patent; quae et ingenii bonitate multi assequuntur et progressione discendi. Illud autem officium, quod rectum idem appellant, perfectum atque absut idem dicunt, omnes numeros habet nec praeter sapientem cadere in quemquam potest. Cum autem ali
Abbreviated transcription (Latin):
reb a qb ab est turpitudo. ꝯẜua¬
zi añt diligentia ⁊ parsimonia.
sime uenofon sccraticꝰ ꝑsecutus ĩ eo libͦ
q̃ economicus ĩscribitur. quẽ nos istar
fere etate cu eẽmue/ qua es tu nũc/ egre¬
ed utilitatu ꝯꝑatio qm̃ ħ locus
berat quartus a panecio p̾cermis¬

Expanded text:
rebus a quibus abest turpitudo, conservari autem diligentia et parcimonia, sime Xenophon Socraticus persecutus est in eo libro, qui Oeconomicus inscribitur, quem nos, ista fere aetate cum essemus, qua es tu nunc, e Graeic locus erat quartus, a Panaetio praetermis
Abbreviated transcription (Latin):
b copiis. ut excellas ⁊̃ ĩpulcritudĩe⁊
nitib. Quocirca optimo qsq ⁊ splendi¬
dissimo ingeĩo longe illa uita huic añ¬
poĩt. ex quo eficitur hoĩe nature ꝯbediẽ¬
te hõi nocere nõ posse. De uide ꝗ altu ui¬
olat ut ip̃e aliqd comodi ꝯsequatur aut
ut mag̾ fugiendu censet morte pan
inichꝰ existimat otra natuia fieri ĩhõi¬
b uolandis qd cu eo diseras ꝗ oĩo hoie
ex hoĩe tollat᷑. Sin̾ sugiendu io qde c̃ẽ¬
set. ⁊ młto illa peiora morte pauptate
dolore. errat in eo ꝙ ulluni aut corpo¬
ris aut fortune uitiu uitiis aĩ gramiꝰ
ra p̃scribit ut hõ hoĩ ꝯcũq sit ob eam
ip̃a cã ꝙ is hõ sit ꝯsultu uelit nece ẽ¬

Expanded text:
ibus copiis, ut excellas etiam pulcritudine et ibus copiis, ut excellas etiam pulcritudine et viribus; quocirca optimo quisque splendidissimoque ingenio longe illam vitam huic anur, hominem naturae oboedientem, homini nocere non posse. 4. Deinde qui alterum violat, utipse aliquid commodi consequatur, aut ut magis fugiendam censet mortem, pauSi nihil existimat contra naturam fieri hominibus violandis, quid cum eo disseras, qui omnino hominem ex homine tollat? sin fugiendum id quidem censet, sed multo illa peiora, mortem, paupertatem, dolorem, errat in eo, quod ullum aut corporis aut fortunae vitium vitiis animi gravius ra praescribit, ut homo homini, quicumque sit, ob eam ipsam causam, quod is homo sit, consultum velit, nece
Abbreviated transcription (Latin):
eode m̾o ꝯstitutu est. ut nõliceat sui co¬
modi cã nocere alteri. ħeĩ spectãt leges:
q dirimũt eos morte exilio. r̃cłis dã¬
no coercent. atq hoc multo maꝙ̃ efficit
ip̃a nature ratio. que ẽ lex diuinã ⁊ humi¬
na: cui parere ꝗ uelit ꝯẽs aũt parebũt q
ẜ na uolũt uiue nũqͣ comitret ut asi¬
ena appetat: ⁊ id qd̾ alteri detraxerit sibi
celsitas aĩ ⁊ magnitudo Iteq coĩtas iusti¬
cia liberalitas qͣ uoluptas. q uita: q duu¬
ꝯꝑante cu utilitate comum magͥ aĩ et
excelsi est. detrahere aũt de alto sui co
tera generis eiusde. Itezq mag̃ est scd̃¬
nã ꝓ oĩb gentib si sieri possit ꝯẜũadis
aut iuandis maximos labores mole¬
stiasq suscipe imitantes hercule illum
quer hpoiu fama bñficioꝵ memor ĩ oci¬
lio celestiu colocauit q iuere in soli¬
tudine: nõ mosine ullis molestus s
⁊ ĩ maximis uoluptatib. hñdante oĩ¬

Expanded text:
eodem modo constitutum est; ut non liceret sui commodi causa nocerealteri, hoc enim spectant leges, qui dirimunt, eos morte, exilio, vinculis, damno coercent, atque hoc multo magis exigit ipsa naturae ratio, quae est lex divina et humana: cui parere quivelit, omnes autem parebunt, qam volunt vivere nunquam committet ut alienum appetat, et id quod alteri detraxerit sibi celsitas animi et magnitudo, itemque communitas, justitia, liberalitas quam voluptas, quam comparantem cum utilitate communi, magni animi et excelsi est, detrahere autem alteri sui comtera generis eiusdem: itemque magis est snibus gentibus, si fieri possit, conservandis aut iuvandis maximos labores molestiasque suscipere, imitantem Herculem illum, quem hominum fama beneficiorum memor in concilio celestium collocavit, quam vivere in solitudine, non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus, abundantem omn
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ip̃ sensisse qd̾ dixerit sole̾ m̃o. ño q̃
oportere. Et eĩ nõ m̃o pluris putae̾ qd̾ u
est. Quid ergo est qd̾ nõ ũqͣr dubitatõe
affere soleat. ꝯsciderãduq iudeatur. i¬
Credo si qñ dubitatio accidit quale sit id
turpe. exepli cã ponatur aliꝗd qdͦ pateat
latius. quod põt maius esse scellus qr
nõ m̃o hoĩe s ⁊̃ familiarer hoĩe occidere.
nũ igitur se abstrix scełe si ꝗs tiranũ ce¬
cidit qͣrius familiare populo qde .ro.
nõ iudetur q ex om̃ib p̃cłaris frĩs illud
pulceinur existimat. Uicit ergo utilita
hoẽstatẽ. imo uõ hõestas utilitate secu¬
ta est. Itaq ut sine ullo erroe diidicare
possir si qñ cũ illo qd̾ hoẽstu intelligir pu¬
gnare id indebitur qd̾ appellaꝰ utille for
ĩꝯpaticẽ reꝵ ab offitio nũqͣ recedemus
Erit aũt hec formula scoycoꝵ roĩ disci¬
plineq maxiẽ ꝯsentanea: quã qder his

Expanded text:
hoc ipsum sensisse, quod dixerit, solere modo, non etiam oportere. Etenim non modo pluris putare, quod est. Quid ergo est, quod non numquam dubitationem afferre soleat considerandumque videatur? Credo, si quando dubitatio accidit, quale sit id,turpe; exempli causa ponatur aliquid, quod pateat latius: Quod potest maius esse scelus quam non modo hominem, sed etiam familiarem hominem occidere? Num igitur se astrinxit scelere, si qui tyrannum occidit quamvis familiarem? Populo quidem Romano non videtur, qui ex omnibus praeclaris factis illud pulcherrimum existimat. Vicit ergo utilitas honestatem? Immo vero honestas utilitatem secuta est. Itaque, ut sine ullo errore diiudicare possimus, si quando cum illo, quod honestum intellegimus, pugnare id videbiatione rerum, ab officio numquam recedemus. Erit autem haec formula Stoicorum rationi disciplinaeque maxime consentanea; quam quidem his
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ciuiu reliquoꝵ. Hi sibi nichil iuiris
nulla societate coĩs utilitatis cã statu
distrahit ciuitatis.

Expanded text:
esse civium reliquorum. Hi sibi nihil iuris, nullam societatem communis utilitatis causa statuuntatem distrahit civitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
qd hoẽstu ess id utille ẽẽ censerẽt: nec n¬
us q uirtute ppea colenda diceret ꝙ ea
efficiens utilitatis eẽt ut hi q res expetẽ¬
das uł noluptate uł indigentia metiunt̃.
liceret ei dicere utilitate aliqñ cu hoẽsta¬
te pugnare. S cusit is qui id solu bonũ
iudicet quod honestu sit que aũt huici
repugnẽt spe quada utilitatis eor neq
accessiõe melioe iuta siꝰ nec decessioe pe

Expanded text:
nec uus, qui virtutem propterea colendam diceret, quod ea efficiens utilitatis esset, ut ii, qui res expetendas vel voluptate vel indolentia metiuntur, liceret ei dicere utilitatem aliquando cum honestate pugnare; sed cum sit is, qui id solum bonum iudicet, quod honestum sit, quae autem huic repugnent specie quadam utilitatis, eorum neque accessi
Abbreviated transcription (Latin):
tile ꝯcqͣr qd nõ hoẽstu qͣ ab his qb et
hoẽstu aliqd nõ ucile/ aut utile nõ hone¬
stu. Nob aũt nr̃a achademia magna
licentia dat ut q cũq maxiẽ ꝓbabille
eccurat id no uue liceat defendere. s red¬
deo ad sormula.⁊
etrahere gͥ alt̾i aliqd ⁊ hoĩe hoĩs
incomodo suu comodu auge¬
re mag̃ est otra nã q mors.q
pauptas. q̃ dolor. q̃ cecera q̃ possit aue
corpori accidere aut reb ext̾nis. Na pͥn¬
cipio tollit ꝯiũctu humanu ⁊ societa¬
te. Si eĩ sic eumus afecti ut ꝓpsuũqs¬

Expanded text:
non honestum, quam ab iis, quibus et honestum aliquid non utile et utile non honestum. Nobis autem nostra Academia magnam licentiam dat, ut, quodcumque maxime probabile occurrat, id nostro iure liceat defendere. Sed redeo ad formulam. etrahere igitur alteri aliquid et hominem hominis incommodo suum commodum augerpaupertas, quam dolor, quam cetera, quae possunt, aut corporiaccidere, aut rebus externis, nam principio tollit convictum humanum et societatem. Sienim sic erimus affecti, utp
Abbreviated transcription (Latin):
stultu hoĩe dixerit ꝯspiar ⁊ repugnate
utilitati sue. Reddi captines negauiti
cẽ utile. Illos eĩ adolescentes eẽ ⁊ bonos
duces: se ia ꝯfectu senectute. Cuiꝰ cur
ualuiss autoritas captim retẽti st̃. Ip̃
cartagine rediit: neq eu caritas pate
retinuit: nec suor. Neq nero tũ ignorã¬
bat se ad crudelissimur hostẽ/ ⁊ ad ex¬
ꝯsita supplicia ꝓficisti s us uirãdũ ꝯs¬
uandu putab̾at. Itaq tũ cũ uigiłado
necabatur erat ĩ melice̾ cã q̃ si domi
senex captiuus puurꝰ ꝯsulaĩs reman¬
siss. at stulte q nõ mo nõ oẽsuei̾t cap¬
tiuos remittẽtos ueꝵ ⁊̃ disuaẜit. Qũo¬

Expanded text:
stultum hominem, dixerit quispiam, et repugnantem stultum hominem, dixerit quispiam, et repugnantem utilitati suae!, reddi captivos negavit esse utile; illos enim adulescentes esse et bonos duces, se iam confectum senectute. Cuius cum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt, ipse Carthaginem rediit, neque eum caritas patriae retinuit nec suorum. Neque vero tur ignorabat se ad crudelissimum hostem et ad exquisita supplicia proficisci, sed ius iurandum conservandum putabat. Itaque turn, cum vigilando necabatur, erat in meliore causa, quam si domi senex captivus, periurus consularis remansisset. At stulte, qui non modo non censuerit captivos remittendos,
Abbreviated transcription (Latin):
affrica ex insidus captus eẽt du¬
ce uantippo lacedeioio iꝑ atoẽ aũt
patre hanibał amulcare. iuratꝰ missus
ẽ ad senaturut nͥ redditi eẽut penis ca¬
ptiui nobilles qdar rediret ip̃e cartacu¬
ne.is cur romar ueĩss utititatio sp̃e ui¬
debat: s car ut res declarat falsa indica¬
cauit. que erat tał mane ĩ patria eẽ domi
suc cur uxore curlibei̾s qua calamitatem
accepiss in bello/ ꝯmunẽ fortune bellice
iudicãte.tenere ꝯsulaĩs digͥtatis gradui.
Quis hec negat c̃ẽ utilia : que censes: i¬
Magͥtudo aĩ ⁊ fortitudo negat. Nũ locu¬
pleticẽs queris autoẽs: Hax eĩ ẽ m̃tutu
ꝓpiu nch extimescere: oĩa huãna de¬
spic̾e. nich̾ qd̾ hoĩ accidere possit ĩtolle¬
randu putarc. Itaq qd fecit. In sena¬
tu ueĩt: m̃adata exporũt. sentẽcia nedi¬
ceret/ recusauit. qͣrdiu iure irãdo hostun
teneret̾i nõ ẽẽ se senatore. atq illo̾ ⁊̃ .o.

Expanded text:
Africa ex insidiis captus esset duAfrica ex insidiis captus esset duce Xanthippo Lacedaemonio, imperatore autem patre Hannibalis Hamilcare, iuratus missus est ad senatum, ut, nisi redditi essent Poenis captivi nobiles quidam, rediret ipse Carthaginem. Is cum Romam venisset, utilitatis speciem videbat, sed eam, ut res declarat, falsam iudicavit; quae erat talis: manere in patria, esse domui suae cum uxore, cum liberis, quam calamitatem accepisset in bello, communem fortunae bellicae iudicantem tenere consularis dignitatis gradum. Quis haec negat esse utilia? quem censes? Magnitudo animi et fortitudo negat. Num locupletiores quaeris auctores? Harum enim est virtutum proprium nihil extimescere, omnia humana despicere, nihil, quod homini accidere possit, intolerandum putare. Itaque quid fecit? In senatum venit, mandata exposuit, sententiam ne diceret recusavit, quam diu iure iurando hostium teneretur, non esse se senatorem. Atque illud etiam O
Abbreviated transcription (Latin):
cosi ĩ simulat̃ eu tragedie simulatõẽ in¬
sanie milicia sõcer fugẽ uoluisse. Nolxe¬
stu ꝯsciliu. at utile: ut aliqs fortasre di¬
uerit regnare ⁊ itace inuere oriose cã pa¬
rẽtib cu urore cu filio. Ullu tu decus ĩ
cotidianis laborib ⁊ piculis cu hac trão¬
litate ꝯferẽdu putas: Ego uero istã ꝯte¬
nẽda ⁊ abiciendar: qñ que hoesta nõ ÷ t
nec utile ꝗde ẽẽ arbitror. Quid eĩ audi¬
tur putas suisse ulixe si in illa simulat¬
one ꝑseuerass. Qui cur marimas resi
gesse it in bello tũ hoc andiat ab aiacec
ius ip̃e pͥnceps iuris uuãdi fuit qd̾ om̃es
scicis solus neglexit fider sure̾ ĩsumula¬
ꝓspicat prudentia istiꝰ ꝑcepiss maliciosa
andatiarũde sacrata /nis ꝑpetuo fallẽt. Il¬
li uõ̾ nõ mo cu hostib uer ⁊̃ cu flũctib
id qd̾ fẽcit dimicare melius fu̾it. qͣr de¬
serere ꝯsentiente grecia ad bellur bar

Expanded text:
insimulant eum tragoediae simulatione insaniae militiam subterfugere voluisse. Non honestum consilium, at utile, ut aliquis fortasse dixerit, regnare et Ithacae vivere otiose cum parentibus, cum uxore, cum filio. Ullum tu decus in cotidianis laboribus et periculis cum hac tranquillitate conferendum putas? Ego vero istam contemnendam et abiciendam, quoniam, quae honesta non sit, ne utilem quidem esse arbitror. Quid enim auditurum putas fuisse Ulixem,si in illa simulatione perseveravisset? qui cummaximas res gesserit in bello, tamen haec audiat ab Aiace: Cuius ípse princeps iúris iurandí fuit, Quod ómnes scitis, sólus neglexít fidem; Furere ássimulaam audáciam, Fidé sacratae iús perpetuo fálleret. Illi vero non modo cum hostibus, verum etiam cum fluctibus, id quod fecit, dimicare melius fuit quam deserere consentientem Graeciam ad bellum barb
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ molui uolũt nũqͣ nec irasci deu nec
nocẽ. Quid aũt iratꝰ iupiter plus nocẽ
potuiss qͣ nocuit sibi ip̃e regulus: nul¬
la gͥ fuit uis religioĩs q̃ tanta utilitar¬
te pu̾teret. an ne turpit̾ facẽt. pͥmu
munuma de mal. Nñ gͥ tantu mali tur¬
pitudo ista he̾bat / quãtu ille cruciatꝰ. de¬
inde illud ⁊̃ aput acͣtiui. Fregisti ne fi¬
de. neq dedi neq do un fideli cuiqͣ. qͣ i¬

Expanded text:
t moliri volunt, numquam nec irasci deum nec nocere. Quid autem iratus Iuppiter plus nocere potuisset, quam nocuit sibi ipse Regulus Nulla igitur vis fuit religionis, quae tantam utilitatem perverteret. An ne turpiter faceret? Primum minima de malis. Num igitur tantum mali turpitude ista habebat, quantum ille cruciatus? Deinde illud etiam apud Accium: Fregistín fidem? Néque dedi neque do ínfideli cuíquam quam
Abbreviated transcription (Latin):
nature cu utilitate ab hoẽstate seum¬
gũt. Om̃s eĩ expetiꝰ ucilitate. ad ea¬
q rapim̃: nec face̾ aliter ullo m̃o posi¬
sumus. Na ꝗs ẽ ꝗ utilia fugiat: Aut qs
pocius ꝯ nõ studiosissime ea ꝑseqͣt᷑: S
qr nusq̃ possuꝰ nisi in laude decõe hõe¬
state utilia reꝑire ꝑpea illa pͥma ⁊ su¬
ma hemꝰ. utilitatis nom̃ nõ tã splẽdidũ

Expanded text:
aturae, cum utilitatem ab honestate seiungunt. Omnes enim expetimus utilitatem ad eamque rapimur nec facere aliter ullo modo possumus. Nam quis est, qui utilia fugiat? aut quis potius, qui ea non studiosissime persequatur? Sed quia nusquam possumus nisi in laude, decore, honestate utilia reperire, propterea illa prima et summa habemus, utilitatis nomen non tam splendidum
Abbreviated transcription (Latin):
primo libro officia duxiꝰ in eic de u̾sabr
cu docebimus ea que uideant᷑ ẽẽ utilia ne¬
qr sut q sint uututis inimica. ac de pru¬
dentia ꝗde qua uult imitaĩ malicia. Itẽ¬
qr de iusticia q̃ semꝑ ẽ utił disputatũ ẽ. re¬
lique st due ꝑtes hoẽstatis: quaꝵ alt̾a ĩ¬

Expanded text:
primo libro officia duximus, in eisdem versemur, cum docebimus ea, quae videantur esse utilia tneque sint, quam sint virtutis inimica. Ac de prudentia quidem, quam vult imitari malitia, itemque de iustitia, quae semper est utilis, disputatum est. Reliquae s
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ plures usus sis eo minꝰ ĩ młto uti pos¬
sis. At ꝯ opa idẽ uirtute ⁊ ĩdustria beñ¬
fia ⁊ liberales erũt pͥmu quo plinis
psuerĩt eo plures ad beĩgne fuciendũ ad¬
iutores habebũt: dem̃ ꝯsuctudine bñfu¬
centie paratores erũt. ⁊ tãq exercitatio¬
res ad bñ de multis ꝓmerẽdũ. p̃clare ĩ
epła quada alexandru filiu philippus
accͣat. ꝙ largitiõe beĩuolentia macedo¬
ista spe ĩdux̾. ut eos tibi fideles putaẽs¬
fore quos pecinĩa corupisses : Autu id
agis ut macedones nõ te rege suum¬
largitioe coruptela eẽ dixit. Sit eĩ deter¬
or qͥ accipit: atqr ad ide semp expectadũ

Expanded text:
in plures usus sis, eo minus in multos uti posin plures usus sis, eo minus in multos uti possis. At qui opera, id est virtute et industria, benefici et liberales erunt, primum, quo pluribus profuerint, eo plures ad benigne faciendum adiutores habebunt, dein consuetudine beneficentiae paratiores erunt et tamquam exercitatiores ad bene de multis promerendum. Praeclare in epistula quadam Alexandrum filium Philippus accusat, quod largitione benivolentiam Macedoistam spem induxfore, quos pecunia corrupisses: an tu id agis, ut Macedones non te Regem suumlargitionem corruptelam dixit esse. Fit enim deterior qui accipit, atque ad idem semper exspectandum
Abbreviated transcription (Latin):
ni nõ nũqͣ uerisimile / ⁊̃ siminus siti
grauissimo stoycoꝵ panetio. Aꝯaxĩei
aũt ⁊ gloria paratur ⁊ gr̃a defensiõib.
toq maiorsi quãdo accidit ut ei subue¬
matur ꝗ potentis alicuiꝰ opib circũue¬
niri ⁊ urgeri uideatur. ut nos ⁊ sepe a¬
lias ⁊ adolescentes ꝯtra lucii sille dñan¬
tis opes ꝓsexto resio amermo feciꝰ.¬
S expoĩtis adoloscentiu officiis que ua¬
leant ad gła adipiscenda de inceps de
beneficientia ⁊ liberalitatẽ dicendu est:
cuiꝰ est rõ duplex. na aut opa beĩgne fit
indigentib aut peciũa. Tacilior ẽ ħ po¬
sterior locupleti p̾stiz. S illa lautior ac
splendidior ⁊ iuro forti claroq dignior.
Quaq eĩ in utioq gne̾ inest gratificãdi
liberał uolũtas tñ alt̾a exaita alta ex
uirtute de ꝓmitur. largitioq q̃ fit exre
familiaĩ fonte ip̃ beignitatis ex hauit.
ita beĩgnitate benignitas tollit. qua qͣ

Expanded text:
ni non numquam veri simile, etiamsi minus sit gravissimo Stoicorum, Panaetio. Maxime autem et gloria paritur et gratia defensionibus, eoque maior, si quando accidit, ut ei subveniatur, qui potentis alicuius opibus circumveniri urguerique videatur, ut nos et saepe alias et adulescentes contra L. Sullae dominantis opes pro Sex. Roscio Amerino feciSed expositis adulescentium officiis, quae valeant ad gloriam adipiscendam, deinceps de beneficentia ac de liberalitate dicendum est; cuius est ratio duplex; nam aut opera benigne fit indigentibus aut pecunia. Facilior est haec posterior, locupleti praesertim, sed illa lautior ac splendidior et viro forti claroque dignior. Quamquam enim in utroque inest gratificandi liberalis voluntas, tamen altera ex area, altera ex virtute depromitur, largitioque, quae fit ex re familiari, fontem ipsum benignitatis exhaurit. Ita benignitate benignitas tollitur; qua quo
Abbreviated transcription (Latin):
Et sepe ydoneis hoĩb indigentibo de re
familiaĩ imꝑtiendũ. s dilĩgent᷑ atq mo¬
derate..Hulti patmoĩa efutorũt ĩꝯsulte
fuas curare ut id ditiꝰ face noͣ possis.i
do eg ere cepint alieĩs honis manuisi
ferix̃ eniuntur. Ita cũ beĩuolentie cõpan¬
de cu beuefic ẽẽ uelint notantastudia as¬
nõ poifit. necita res anda ut pateat olx
Modus ad hilcaturisq ieferatur ad fa¬
cultate. Dinĩo meinisse deber id quos
ꝯ ꝯsueuerat ⁊ ide illd̾ alii desiderẽt᷑

Expanded text:
 indigentibus de re familiari impertiendum, sed diligenter atque moderate; multi enim patrimonia effuderunt inconsulte  libenter facias, curare, ut id diutius facere non possis? do egere coeperunt, alienis bonis manus afferre coguntur. Ita, cum benivolentiae comparandae causa benefici esse velint, non tanta studia asnon possit, nec ita reseranda, ut pateat omnibus; modus adhibeatur, isque referatur ad facultates. Omnino meminisse debemus, id quod consueverunt, et idem illud alii desiderent.
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ĩsinciulos ciues ꝯferũtur. Mlaz
sin iure caũe ꝯsilio uiuare. atq hoc scĩe cre
nere ꝓdeẽ qͣ pliuuinis uehemeter ad opes
augendas ꝑcinet ⁊ ad grã. Itaq cũ mł¬
me ꝯstituti uiris cuuł sũmo sep in honõ¬
re fuit cognitio atq int̾p̃tatio: qũã qdem
ance hanc ꝯfusioe tempor ĩ posẜoe sua pͥn¬
cipes retinuerũt. Nũe ut honores ut oĩs
dignitatis gradus sic hi scĩe splendor de¬
letus est. Idq eo uidignius ꝙ eo tp̃r hoc
nore par eẽt scĩa facile uiciss. Hec igitũ¬

Expanded text:
feruntur. Nam in iure cavere , consilio iuvare, atque hoc scientiae genere prodesse quam plurimis vehementer et ad opes augendas pertinet et ad gratiam. Itaque cum mutime constituti iuris civilis summo semper in honore fuit cognitio atque interpretatio; quam quidem ante hanc confusionem temporum in possessione sua principes retinuerunt, nunc, ut honores, ut omnes dignitatis gradus, sic huius scientiae splendor deletus est, idque eo indignius, quod eo tempore hoc nore par esset, scientia
Abbreviated transcription (Latin):
gendos hoĩes accomodata. Atq huic arti¬
scĩe iuris finitua ẽ dicendi grauior facłꝰ¬
tas ⁊ gratior ⁊ ornatior. Quid eĩ eloꝙͣtia
p̾stabillius ł adimiratõe audientiũ. ł spe
laborantis qd̾ q ĩ patrus est morib mł¬
tor cãs ⁊ nõ grauate s gratuito defendetis
bñficia ⁊ patrocinia late patent. Ad mo¬
nebat me res ut hoc quoq loco ĩtermis¬
sioẽ el oquẽtie / ne dicar ĩt̾itu deplorarer
nsi uererer ne me de ip̃o aliqd uderer q̃ri¬
S tñ uiderꝰ qb extinctis oratorib qͣ in
paucis spẽs qu̾ato in pautiorib facultas
qͣr ĩ multis sit audatia. Cu aũt om̃es nõ
possint nec multi qde aut iuric piti ẽẽi
aut diẜti licet aliq̃ tñ opa ꝓdẽe multis. be¬
neficia petent̾e com̃edare u̾idicibꝰ. magi¬
stratib igilante p re alc̾ius eos ipos qua
aut ꝯsulũtur aut defendũt rogante: qd̾i
ꝵ manat ĩdustria.
am illud nõ st̃ admonẽdi. est eĩ ĩpr̃o

Expanded text:
ndos homines accommodata. Atque huic arti finitima est dicendi gravior facultas et gratior et ornatior. Quid enim eloquentia praestabilius vel admiratione audientium vel spe laborantis, quodque in patriis est moribus, multorum causas et non gravate et gratuito defendentis beneficia et patrocinia late patent. Admonebat me res, ut hoc quoque loco intermissionem eloquentiae, ne dicam interitum, deplorarem, ni vererer, ne de me ipso aliqs, quibus exstinctis oratoribus quam in paucis spes, quanto in paucioribus facultas, quam in multis sit audacia. Cum autem omnes non possint, ne multi quidem, aut iuris periti esse aut diserti, licet tamen opneficia petentem, commendare judicibus aut magistratibus, vigilantem pro re alterius aut eos ipsos qui consulunt aut defendunt rogando. Quod rum manat industria. Jam illud non
Abbreviated transcription (Latin):
nauigio latro uocor. qr tu facis magͣ classe
diceĩs imꝑator. Si solus captus sit alex̃.
latro erit. Si ad nutu dionidis popul:
samulentur eiͣt dionides ĩpator. uocaba

Expanded text:
acio, latro vocor; quia tu magna classe, diceris imperator. Si solus, et captus sit Alexander, latro erit. Si ad nutum Dionidi populi famulentur, erit Dionides imperator. Na
Abbreviated transcription (Latin):
cu de pecuniis iepetũdis a lutio piscẽ
postea tot leges ⁊ ꝓrime queq duĩcẽs¬
tot rei. tot dãnati. tm̃ italicu bellu p¬
ꝑter iuditioꝵ metu excitatu tãta sb̾la¬
tute ualeamus. laudat affricanũ pane¬
tus ꝙ fuerat abstines. quid in laudet.
sĩ ĩ uio alia maiora sũt. laus abstuietie
macedonu gaza que fuit maxĩa potit̾
est palus: tantu ĩ errai̾u pecine intut¬
lit ut uruus imꝑatoris preda fineat¬
tulerit tributoꝵ. At hic nichil ĩ domu
sua ĩtulit p̃ter memoria noĩs se pite.¬
na. Inutatus patre affricanus rch¬
lol etuoletior cartagine eueria. Quco
qͥ eius colega fuit incensura .i. muniꝰ.
nũꝗd copiosior cu copiosissimazurbe
funditus sb̃stuliss Italias oare arbe
mur sua maluit. qͣq italia ornat᷑a do
ip̃a inicm uideretur ornatior. Nulluzia¬

Expanded text:
sunt, cum de pecuniis repetundis a L. Pisone sunt, cum de pecuniis repetundis a L. Pisone postea tot leges, et proximae quaeque dutot rei, tot damnati, tantum Italicum bellum propter iudiciorum metum excitatum, tanta subla nostra virtute valeamus. Laudat Africanum Panaetius, quod fuerit abstinens. Quidni laudet? Sed in illo alia maiora; laus abstinentiae e fuit maxima, potitus est Paulus tantum in aerarium pecuniae invexit, ut unius imperatoris praeda finem attulerit tributorum. At hic nihil domum suam intulit praeter memoriam nominis sempiternam. Imitatus patrem Africanus nihilo locupletior Carthagine eversa. Quid? qui eius collega fuit in censura. L. Mummius, numquid copiosior, cum copiosissimam urbem funditus sustulisset? Italiam ornare quam domum suam maluit; quamquam Italia ornata domus ipsa mihi videtur ornatior. Nullum i
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa ẽ/ ne qd̾ apud maiores ur̃os fie̾ i¬
bat sepe ꝓp errarii tenuitate assiduita¬
teq belloꝵ tͥbutu sic ꝯferendu. Idq
ne eueĩat multo ante ꝓuidẽdũ. Sin q̃
necitas huiꝰ muneris alicui rei .p. ob¬
danda erit oꝑa ut oẽs ĩteligant sisal¬
ui ẽẽ uelĩt necessirati ẽẽ parendum.
lere debebunt ut eaꝵ reꝵ copia sit q̃¬
⁊ debeat nõ ẽ nec̾e disputare. Est eĩ
ĩ prõptu. tantu locus attingendus e¬
nut. Cap̃ aũt est ĩ om̃i ꝓcui̾atõr nego¬
sanius/ ad illa tpr̃a me fortuna reẜua¬
uiss ⁊ tũ eẽ natus / qũado romaĩ do¬
na accipe cepissent. nõ eẽ diutiꝰ pass¬
eos imꝑare. Nec illi qde multa secła
expecranda suerũt : Modo eĩ hoc malũ
in hãc re .p ĩuasit. Itaq facile patior
tũc potius põtiu fuisse: si ꝗdẽ ĩ illo tãtũ
fuit roboris. Nũdu centu ⁊ decẽ anni

Expanded text:
a est, ne, quod apud maiores nostros saepe fia est, ne, quod apud maiores nostros saepe fiebat propter aerarii tenuitatem assiduitatemque bellorum, tributum sit conferendum, idque ne eveniat, multo ante erit providendum. Sin quae necessitas huius muneris alicui rei publicae obdanda erit opera, ut omnes intellegant, si salvi esse velint, necessitati esse parendum. lere debebunt, ut earum rerum copia sit, qet debeat, non est necesse disputare; est enim in promptu; tantum locus attingendus fuit. Caput autem est in omni procuratione negoSamnis, ad illa tempora me fortuna reservavisset et tum essem natus, quando Romani dona accipere coepissent! non essem passNe illi multa saecula exspectanda fuerunt; modo enim hoc malum in hanc rem publicam invasit. Itaque facile patior tum potius Pontium fuisse, siquidem in illo tantum fuit roboris. Nondum centum et decem anni
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ip̃õꝵ pti eius moĩ stut ad unuisos
ciues ꝑtineant/ ꝑti singłos ut attĩgãt:
que sunt grauiora. Danda ẽ oꝑa oĩo su
possit utrĩsq: nec minus ut singulis ̃¬
ꝯsulatur. S ita ut ea res oĩo/ant ꝓsitꝰ
aut certene obsit rei .p. ¶ ꝑ .c. grach
frum̃etaĩa maꝗ̃ largitio. Ex hauriebat
igitur eram̃u. ¶ Modica .M. octauii et
rei .p. tolerabilł.⁊ plebi necia. ergo ⁊
ciub ⁊ rei pu. salutaĩs. ¶In pͥ mis a
uidẽdu erit ei ꝯ re .p. adm̃strabitũ
suu ꝯsq teneat. neq de boĩs pͥ uatoꝵ
publice nat diminutio. Pniciose eĩ phi¬
lippus ĩtribunatu: cu lege agraĩa fer¬
ret: quã tñ anciquaiͣ facile passus ẽ: et
in eo uehem̃eter se moderatu p̾buit.i¬
S cũ in agendo multa populariter tñ
illd̾ male nõ eẽ in ciuitate duo milia
hoĩu ꝗ re haberẽt. capitał or̃o ẽ ad eqͣ¬
tioe bonoꝵ ꝑtines. qua peste que põt
urbiũ psidia querebant. ¶ Danda ⁊̃¬

Expanded text:
ut ad universos cives pertineant, partim, singulos ut attingant; quae sunt etiam gratiora. Danda opera est omnino, si possit, utrisque, nec minus, ut etiam singulis consulatur, sed ita, ut ea res aut prosit aut certe ne obsit rei publicae. C. Gracchi frumentaria magna largitio; exhauriebat igitur aerarium; modica M. Octavi et rei publicae tolerabilis et plebi necessaria; ergo et civibus et rei publicae salutaris. In primis astrabit, ut suum quisque teneat neque de bonis privatorum publice deminutio fiat. Perniciose enim Philippus, in tribunatu cum legem agrariam ferret, quam tamen antiquari facile passus est et in eo vehementer se moderatum praebuit—sed cum in agendo multa populariter, tum illud male, non esse in civitate duo milia hominum, qui rem baberent. Capitalis oratio est, ad aequationem bonorum pertinens; qua peste quae potest urbium praesidia quaerebant. Danda
Abbreviated transcription (Latin):
selocupletes honoratos beatos putanti
hi ne obligari ꝗdẽ bñficio uolũt: Qui ⁊̃
bñficiu se dedisse arbitrantur: cũ ip̃i qͣ
postulari aut expectari aliꝗd suspicãt᷑.
patrocinio uoͣ se usos aut clientes appe¬
lari mortis instar putãt. at uõ ille ten̾u
ri studet. Neq eĩ uerbis auget suĩ minꝰ
si quo forte fungitur s ⁊̃ extenuat. Uidẽ¬
duq illd̾ est ꝙ si opulentu fortunatũ¬
q defenderis. in uno illo aut forte ĩ libe¬
ris eius manet gr̃ã: Sin aũt ĩ ope pro¬
bu tñ ⁊ modestu / oẽs nõ ĩꝓbi huiles
que mag̃ ĩ populo młtitudo ẽ p̃siduun¬

Expanded text:
se locupletes, honoratos, beatos putant, ii ne obligari quidem beneficio volunt; quin etiam beneficium se dedisse arbitrantur, cum ipsi quam a se aut postulari aut exspectari aliquid suspicantur, patrocinio vero se usos aut clientes appellari mortis instar putant. At vero ille tenuisri studet neque vero verbis auget suum munus, si quo forte fungitur, sed etiam extenuat. Videndumque illud est, quod, si opulentum fortunatumque defenderis, in uno illo aut, si forte, in liberis eius manet gratia; sin autem inopem, probum tamen et modestum, omnes non improbi humiles, quae magna in populo multitudo e
Abbreviated transcription (Latin):
ed cu in hõib inuandis aut mo¬
res spectari. aut fortuna soleat di¬
ctu qͥde est ꝓdiue. Itaq uulgo loq¬
untur se ĩ benefficiis colocandis mores ho¬
minur nõ fortuna sequi. honesta or̃o.S
remuneratio fore iudetur. In eo fere ẽ uolũ¬
tas nr̃a ꝓpensior. S aĩaduertendu est
diligentius. que natura reꝵ sit. I li mirũ¬

Expanded text:
ed cum in hominibus iuvandis aut mores spectari aut fortuna soleat, dictu quidem est proclive, itaque volgo loquuntur, se in beneficiis collocandis mores hominum, non fortunam sequi. Honesta oratio eremuneratio fore videtur, in eum fere est voluntas nostra propensior. Sed animadvertendum est diligentius, quae natura re
Abbreviated transcription (Latin):
gnͣi satisfacẽ possimꝰ. s si res ĩ ꝯtẽtionẽ
ueĩet ni mix tenustodes ẽ autor adhi¬
bendus: ꝗ cu ꝯsuleretur utru bono pa
uperi iuro. an minus ꝓbato diuiti tili¬
am colocaret. Ego uõ inꝗt malo uiꝵ
ꝯ pecuĩa egeat q peciũa que uiro. S
corupti mores deprauatiq st̃ admira¬
tioẽ diuitiaꝵ. Quar mag̾tudo quid ad

Expanded text:
generi satis facere possimus; sed si res in contentionem veniet, nimirum Themistocles est auctor adhibendus; qui cum consuleretur, utrum bono viro pauperi an minus probato diviti filiam collocaret: Ego vero, inquit, malo virum, qui pecunia egeat, quam pecuniam, quae viro. Sed corrupti mores depravatique sunt admiratione divitiarum; quarum magnitudo quid ad
Abbreviated transcription (Latin):
illustͥu solicitaret oculos ⁊ ex ħ uiris
ac paretib ear se suspectũ eẽ sentiret
oris decorẽ uulnẽib ꝯfudit. deformi¬
tatẽq sc̃itatis sue fidẽ qͣ formã irritar¬
metu aliene libidĩs ẽẽ inaluit. Et hoc¬

Expanded text:
lustrium sollicitaret oculos ideoque uiris ac parentibus earum se suspectum esse sentiret, oris decorem uulneribus confudit deformitatemque sanctitatis suae fidem quam formam inritamentum alienae libidinis esse maluit. Ath
Abbreviated transcription (Latin):
misit. ꝯtũetie sue bñficio sine peciũa
p̃diues. sine usu familie habũde comi¬
tatus. qr locuplete illu faciebat non
multa possidere s modica desiderare.
tea magno põdere ⁊ exꝗsita arte fabrir¬
cata ꝑ legatos misissẽt ꝗ retulerãt se¬

Expanded text:
misit, continentiae suae beneficio sine pecunia praediues, sine usu familiae abunde comitatus, quia locupletem illum faciebat non multa possidere, sed modica desiderare. tea magno pondere et exquisita arte fabricata per legatos misisset, qui s
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ benignis u̾bis ĩuitassẽt ut auro uti
uellet. uultu risu soluit dicẽs. Sup
locupletib ĩꝑare ꝙͣ ip̃ si̾ lccupletem
Atq istud ⁊ p̃ciõsu. ita malo hoĩe ex¬
cogitatu munꝰ refertote. ⁊ mem̾tote
me nec acie uĩci nec pecuĩa corũpii

Expanded text:
, benignis uerbis inuitatus ut eo uti uellet, uultum risu soluit et protinus locupletibus imperare quam ipsum fieri locupletem, atque istud ut pretiosum, ita malo hominum excogitatum munus refertote et mementote me nec acie uinci nec pecunia corrumpi
Abbreviated transcription (Latin):
iussa stoycor. In mãcipio uẽdendo dicenda¬
ne uicia ⁊ nõ ea quenͥ dixers ren¬
cipiu iure ciuilli. S ħ mẽdace ẽc̃ aleato¬
rez. furace ebriosu. alt̾i dicenda uidẽtur
alti nõ uidentur. Si qs aux uẽdens ori¬
chalcu se putat uẽdere indicet ne ei i
bonus aux eẽ illud an emat denaĩo qd̾

Expanded text:
iura Stoicorum. In mancipio vendendo dicendaiura Stoicorum. In mancipio vendendo dicendane vitia, non ea, quae nisi dixeris, reium iure civili, sed haec, mendacem esse, aleatorem, furacem, ebriosum? Alteri dicenda videntur, alteri non videntur. Si quis aurum vendens orichalcum se putet vendere, indicetne ei vir bonus aurum illud esse an emat denario, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uere. Quio si hec paĩa ĩ utroq: nullu
eit cͥtamẽ. s qiͣ sorte uł dumicãto uiet
alt̾i cedit alter. Quid si pataͣ phaña. exi¬
let: ⁊ cuniculos agat ad erãiu: indicet¬
ne id magistratib filiꝰ: nephas id qd̾ est
qn ĩ defendat patre si arguat᷑. Nõ gͥ patͥa
prestat oĩb officiis. Imo uõ. s ipi ꝑatie
ꝯducit pios hr̃e ciues ĩ parentes. ¶Quid
si trianidez occupare si pat̾az ꝓdere conab
pat̾ silebit ne filius: Imo uõ obsecrabit
patre ne id faciat. Si nicħ ꝓficiet: acusaẽs¬
rau si ad ꝑnitie patrie res spectabit pa¬
trie salute antepoẽt saluti patris. Queĩt
⁊̃ si sapiẽs adult̾inos numos accepit in¬
prudẽs ꝓ bonis. cu id rescierit. solutuius¬
ne sit eos si cui debeat ꝓ boĩs: diogenes
aĩt. antipat᷑ negat: cui potius assentĩo.q̃¬
uenenu fũgiẽs nẽdat sciens debeat ne di¬
cere: nõ nece̾ putat diogenes. ancipat᷑
ura boĩ existimat ¶e sũt qiͣ ꝯtrouersie ⁊¬

Expanded text:
vere. Quid, si haec paria in utroque? Nullum erit certamen, sed quasi sorte aut micando victus alteri cedet alter. Quid? si pater fana expilet, cuniculos agat ad aerarium, indicetne id magistratibus filius? Nefas id quidem est, quin etiam defendat patrem, si arguatur. Non igitur patria praestat omnibus officiis? Immo vero, sed ipsi patriae conducit pios habere cives in parentes. Quid? si tyrannidem occupare, si patriam prodere conabitur pater, silebitne filius? Immo vero obsecrabit patrem, ne id faciat. Si nihil proficiet, accusabmum, si ad perniciem patriae res spectabit, patriae salutem anteponet saluti patris. Quaerit etiam, si sapiens adulterinos nummos acceperit imprudens pro bonis, cum id rescierit, soluturusne sit eos, si cui debeat, pro bonis. Diogenes ait, Antipater negat, cui potius assentior. Qui vinum fugiens vendat sciens, debeatne dicere. Non necesse putat Diogenes, Antipater viri boni existimat. Haec sunt quasi controversa