comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ indignã t᷑pẽq uitã dedecore captiuitatis ac¬
cumulat. Igit᷑ athenienses biennio apͣsiciliã
ñ sine lacedemonioꝵ dãpno c̃flictati ⁊ aliis do¬
mi malis circuueniunt᷑. Alcibiades enĩ dux pͥdẽ
adu̾sus syracusas ꝓnuntiatꝰ. mox ad iuditiũ
ꝓ quadã insimulatione detentꝰ. uoluntario exi¬
lio lacedemoniã se cͣtulit. impulitq spartha¬
nos ut tͦbatis atheniensibꝰ nouo rursus bello
insisterent. neq eis respirandi spatiũ qͥn oppri¬
merent᷑ relaxarent. Cui incepto ita gͥcia om̃is
astipulata ẽ. quasi ad cõmune incendiũ restin¬
guendũ bono publico ẽgestis uiribꝰ c̃suleret᷑.
Darius rex ꝑsarũ etiã memor patͣni auitiq in
hac urbe odii. ꝑ tissarfernen p̃fectũ lidiȩ cũ
lacelemonis fȩdus paciscit᷑. eisq sumptꝰ bel¬
li ⁊ copias pollicet᷑. Mirũ dictu. atheniensiu̾
tantas ea tẽpestate opes fuisse. ut cũ adu̾sus
eos hoc ẽ adu̾sus unã urbẽ g̾ciȩ. asiȩ. totiꝰq

Expanded text:
 indignam turpemque uitam dedecore captiuitatis accumulat. Igitur Athenienses, biennio apud Siciliam non sine Lacedaemoniorum damno conflictati, aliis domi malis circumueniuntur. Alcibiades enim, dux pridem aduersus Syracusas pronuntiatus, mox ad iudicium pro quadam insimulatione detentus uoluntario exilio Lacedaemonem se contulit inpulitque Spartanos, ut turbatis Atheniensibus nouo rursus bello insisterent, neque eis respirandi spatium, quin opprimerentur, relaxarent. cui incepto ita Graecia omnis adstipulata est, quasi ad commune incendium restinguendum bono publico congestis uiribus ac consuleretur. Darius etiam rex Persarum , memor paterni auitique in hanc urbem odii, per Tissafernen praefectuLacedaemoniis foedus paciscitur, eisque sumptus belli et copias pollicetur. Mirum dictu, Atheniensium tantas ea tempestate opes fuisse, ut, cum adversus eos, hoc est, adversus unam urbem, Graeciae, Asiae, totiusque
Abbreviated transcription (Latin):
ludam̃to assũptaq ueste pulla. supplex ꝙsa
factꝰ uitã ⁊ bona impetrauit. ꝓpetuo qͥd̃e ens¬
datus exilio. łaurus cesaris p̃fectꝰ. totã pene
siciliã ferro ꝑtẽptatã. cont̾ritãq infidẽ ruee¬
pit. Quadraginta ⁊ uu̾. legiones subunusũ
imꝑio cȩsaris erant Tc̃ milites multituaus
ferotiores. qͦsdã ꝓ accipiendis agris tumul
excitauert̃.s cȩsar animo ingens .xx. milla
militũ exauctorauit. Triginta milia serus
dñis restituit. Sex milia quoꝵ dñi ñ extabãt.
incrucẽ egit. Ouans urbẽ ingressus ut in ꝑpe¬
tuũ tribimitiȩ potestatis ee̾t a senatu decre

Expanded text:
ludamento assumptaque ueste pulla, supplex Caesari ludamento assumptaque ueste pulla, supplex Caesari factus uitam et bona impetrauit, perpetuo quidem amendatus exilio. Taurus, Caesaris praefectus, totam paene Siciliam ferro pertemptatam conterritamque in fidem recepit. quadraginta et quattuor legiones sub unius tunc imperio Caesaris erant; milites, multitudine ferociores, quosdam pro accipiendis agris tumultus excitauerunt; sed Caesar, animo ingens, uiginti milia militum exauctorauit, triginta milia seruorum dominis restituit, sex milia, quorum domini non exstabant, in crucem egit. ouans Vrbem ingressus ut in perpetuum tribunioiae potestatis esset, a senatu decre
Abbreviated transcription (Latin):
lbiq tcͣ naues .xxx. aut demer sit aut cȩpit. Le¬
liqͥs laceratis. poͣpeius messanã fugit. Cȩsar inte¬
rea tauromeniũ traiecerat. quẽ repentino in¬
petu põpeius afflixit. Unde multis dimersis
nauibꝰ suis. ac magna multitudine suoꝵ mili¬
tũ ꝑdita. inualiã cȩsar aufugit. Nec int̾uenien¬
te mora insiciliã rediit. ibiq lepidũ ex affrica
aduentantẽ obuiũ habuit. sũmas sibit̾rore
parte ᷤᷤ minis. ac suꝑbia uendicantẽ. Postdies
paucos aqͥppa iussu cȩsaris alittore cũ acie mn¬
structa ꝓspectante̾s. atͦcissimo nauali pͣlio ad
sam diri piuss ipsũ cȩsarẽ ad seuenientẽ senl
ac iterũ spreuit. ac potius telis appeci ussit.
quȩ ille collecta in leuũ brachiũ lacerna reps¬
lendo uitauit. Mox immisso eqͦ ad suos reus.
instructo exercitu adu̾sus lepidũ ueniens
plurimas legiones lepidi paucis intfecdis ul¬
sire in suã p artẽ cõpulit. Lepidus tandẽ ined¬
ligens quo uanitas sua tenderet. deposito pa¬

Expanded text:
bique tunc naues triginta aut demersit aut cepit reliquis laceratis. Pompeius Messanam confugit. Caesar interea Tauromenium traiecerat: quem repentino impetn Pompeius adflixit: unde multis demersis nauibus suis ac magna. multitudine suorum militum perdita, in Italiam Caesar aufugit; nec interueniente mora in Siciliam rediit; ibique Lepidum ex Africa aduentantem obuium habuit, summas sibi partes terrore minis ac superbia uindicantem. post dies pauoos Agrippa iussu Caesaris a litore cum acie instructa prospectantis atrocissimo nauali proelio assam diripuisset, ipsum Caesarem ad se venientem semel atque iterum sprevit, ac potius telis appeti jussit; quae ille collecta in laevum brachium lacerna replendo uitauit; mox inmisso equo ad suos reuersus, instructo exercitu aduersus Lepidum ueniens, plurimas legiones Lepidi paucis interfectis transire in suam partem conpulit. Lepidus tandem intellegens, quo uanitas sua tenderet, deposito pa
Abbreviated transcription (Latin):
animos. silentia ipsa t̾rebant. Siqͥde mat̾ia
pauoris. ẽ raritas in spatiosis. Hinc illis muti¬
re sedes. aliud incolere oppidũ. alt̾o etiã cen¬
seri nomine cogitatũ. placitũ atq tẽptatie
En tẽꝑa. quoꝵ cõꝑatione p̾sentia pondant᷑
En qͥbꝰ recordatio suspirat. En quȩ incutiunt
de electa uł potiꝰ de neglecta religione pen¬
ista tͣnscurrens. Galli extincto ppło urbe de¬
leta. ipsũ qͦ nom̃ romȩ in extremis cineribꝰ
ꝑsequentes. ⁊ gothi relicta intentione pdan¬
di ad confugia salutis. hoc ẽ scoꝵ locoꝵ agni

Expanded text:
animos, silentia ipsa terrebant : siquidem materia animos, silentia ipsa terrebant : siquidem materia pauoris est raritas in spatiosis. hinc illis mutare sedes, aliud incolere oppidum, altero etiam censeri nomine cogitatum plaoitum atque temptatum est. En tempora, quomm conparatione praesentia ponderantur; en, de quibus recordatio suspirat; en, quae incutiunt de electa uel potius de neglecta religione paenista transcurrens; Galli exstincto populo Vrbe deleta ipsum quoque Romae nomen in extremis cineribus persequentes et Gothi relicta intentione praedandi ad confugia salutis, hoc est san
Abbreviated transcription (Latin):
riunã romanȩ militiȩ recenseret. etiã si roma
insuꝑ incensa nͣ esset. Patentẽ urbẽ galli pene¬
trant᷑. trucidant rigentes simulachroꝵ modo
in suis sedilibꝰ senatores. eosq incendio domo
cremato lapsu culminũ suoꝵ sepeliunt. Uni¬
u̾sam reliꝗͣ iuuentutẽ. ꝗͣ c̾stat uix mille ho̾ium
tc̃ fuisse. in arce capitolini montis latente̾ ob¬
sidione c̃cludt᷑. ibiq infelices reliqͥas fame. pe¬
ste. desꝑatione. formidine tert᷑. subigͣt uenca
Nã mille libͥs auri. discessionis p̃tiũ pascunt᷑
Non qͦ ap̃ gallos roma parui nominis fu̾it. s oͦ
illã sic iã ante detͥuerint. ut ampliꝰ tcꝰ ualere
ñ posset. Exeuntibꝰ gallis. remanserat in illo qͦn
dã urbis ambitu informiũ ruinarũ obscena
c̃geries. ⁊ undiq ꝑ impedim̃ta errantiũ ⁊ intes
sua ignotoꝵ offensȩ uocis imago respondens
trepidos suspendebat auditꝰ Horror quatielit¬

Expanded text:
ruinam Romanae militiae recenseret, etiam ruinam Romanae militiae recenseret, etiam insuper incensa non esset. Patentem Galli Urbem penetrant, trucidant rigentes simulacrorum modo in suis sedilibus senatores, eosque incendio domorum crematos, lapsu culminum suorum sepeliunt. Universam reliquam juventutem, quam constat vix mille hominum tunc fuisse in arce Capitolini montis latentem, obsidione concludunt; ibique infelices reliquias fame, peste, desperatione, formidine terunt, subigunt vendunt: nam mille libris auri discessionis pretium paciscuntur; non quod apud Gallos Roma parvi nominis fuerit, sed quod illam sic jam ante detriverint, ut amplius tunc valere non posset. Exeuntibus Gallis remadam Urbis ambitu informium ruinarum obscoena congeries, et undique impedita errantium, et inter sua ignotorum offensae vocis imago respondens, trepidos suspendebat auditus. Horror quatie
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ uͥtutis testimonio. cuniculis ⁊ clandestina
obreptione cȩpert. hanc utiq utilẽ magͣ ꝗͣ
nobilẽ uictoriã. pͥmo dictatoris camilli qͥ eã
de ueientibꝰ patrauit. exiliũ. dehinc irrup¬
tio galloꝵ ⁊ incendiũ urbis inseqͥt᷑. Ciu cla
p̃sentis iniuria. Igit᷑ galli. senones. duce bren¬
no exercitu copioso ⁊ robusto nimis cũ ur-¬
bẽ clusini quȩ nc̃ tuscia dicit᷑. obsiderent.
legatos romanoꝵ qͥ tc̃ cõponende int̾eos pa¬
cis grã uenerãt. in acie adu̾sũ se uid̾e pugnan¬
tes. Qua indignatione ꝑmoti. clusinu oppi
di obsidione dimissa. totis uiribꝰ romã c̃ten¬
dt̃. hos ita ruentes. fabiꝰ cũ exercitu c̃sul excȩ¬
pit. Nec tam̃ obstitit. immo pociꝰ hostilis ille
impetꝰ quasi aridã segetẽ succidit strauit et
transiit. Testat᷑ hanc fabii cladẽ fluuiꝰ halia.
sicͣ cremera fabioꝵ. Non enĩ facile aliqͥs similẽ

Expanded text:
nae virtutis testimonio, cuniculis et clandestina nae virtutis testimonio, cuniculis et clandestina obreptione ceperunt. Hanc utilem magis quam nobilem victoriam, primo dictatoris Camilli, qui eam de Veientibus patravit, exsilium, dehinc irruptio Gallorum, et incendium Urbis insequitur: cui cladpraesentis injuria. Igitur Galli Senones, duce Brenno, exercitu copioso et robusto nimis, cum urbem Clusini, quae nunc Tuscia dicitur, obsiderent, legatos Romanorum qui tunc componendae inter eos pacis gratia venerant in acie adversum se videre pugnantes: qua indignatione permoti, Clusini oppidi 141 obsidione dimissa, totis viribus Romam contendunt. Hos ita ruentes Fabius cum exercitu consul excepit, nec tamen obstitit, immo potius hostilis ille impetus, quasi aridam segetem succidit, stravit et transiit. Testatur hanc Fabii cladem fluvius Allia, sicut Cremera Fabiorum. Non enim facile aliquis similem
Abbreviated transcription (Latin):
tibꝰ tempꝰ ꝑmetiat᷑. facile dixerĩ eũ iudicat᷑um.
licit̾ ꝑturbari ac ꝑmisceri. neq istasic nisi ꝓpi¬
tio ⁊ miserante cõponi. His deinde tẽꝑibꝰ gra-¬
uissimo t̾rȩmotu c̃cussa sicilia. insuꝑ estuanti¬
bus ȩthnȩ montis ignibꝰ fauillisq calidis. cũ
det̾mento plurimo agroꝵ uillarũq uastata
ẽ. Tc̃ etiã athalante ciuitas. locris adherens t̾rȩ
c̃tigua repentino maris impetu abscisa atq
in insulã dissoluta ẽ. Atheniensiũ quoq mi¬
O serabiles reliqͥas pestis inuasit. diuq ppłata ẽ.
nno ab urbe c̃dita .ccc.lu.
ubsidio ueioꝵ decẽ cͣtinius annis magis obses¬
sores ꝗͣ obsessos detͥuit. Nam romani repenti¬
nis sepe hostiũ eruptionibꝰ cõminuti. p̃t̾e̾a in
hib̃nis bella sortiri. hyemare subpellibꝰ. po¬
stremo famẽ ac frigꝰ in c̾spectu hostiũ ꝑpeti. co¬
acti st̃. Urbẽ nouissime sine ullo digno roma¬

Expanded text:
tibus tempus permetiatur, facile dixerim eum iudicaturum, tibus tempus permetiatur, facile dixerim eum iudicaturum, liciter perturbari ac permisceri, neque ista sic, nisi propitio et miserante, componi. His deinde temporibus gravissimo motu terrae concussa Sicilia, insuper exaestuantibus Aetnae montis ignibus favillisque calidis, cum detrimento plurimo agrorum villarumque vastata est. Tunc etiam Atalante civitas, Locris adhaerens, terrae contigua, repentino maris impetu abscissa, atque in insulam desolata est. Atheniensium quoque miserabiles reliquias pestis invasit, diuque pnno ab Urbe condita CCCLV obsidio Veiorum decem continuis annis magis obsessores quam obsessos detrivit. Nam Romani repentinis saepe hostium eruptionibus comminuti, praeterea in hibernis bella sortiti, hiemare sub pellibus, postremo famem ac frigus in conspectu hostium perpeti coacti sunt: urbem novissime, sine ullo digno Roma
Abbreviated transcription (Latin):
exemptꝰ euasit. Cyriꝰ autẽ mox a cohorte regia
opp̾ssus. finẽ certamini dedit. Arthaxerses gͦ
⁊ p̃da fr̃nȩ expeditionis .⁊ exercitu potitꝰ. po¬
testatẽ regni parricidio firmauit. Sic uniu̾¬
sa asia n europa partĩ in se singłȩ. partĩ int̾
se inuicẽ fun̾ibꝰ ⁊ flagitiis ꝑmiscebant᷑. Ecce
parussima pagina u̾bisq paucissimis. qͣntoᷤ
de tot ꝓuintiis. ppłis atq urbibꝰ. non magis ex¬
plicui actꝰ oꝑũ ꝗͣ implicui globos miseriarũ.
Qͥs enĩ clades illius temꝑis. qͥs fando funera
explicet. ut ȩquare lacͥmis possit dolores.
Uerũtam̾ hȩc ipsa inqͥt multo int̾iectu scł̃oꝵ
exoleuert᷑. facta sunt nob̾ exertitia ingenioꝵ.
oblectam̃ta fabularũ. Quãꝗͣ si qͥs intentius
adhibeat animũ. seseq toto m̃tis affectu ipsiꝰ
pęne causis bellisq ꝑmisceat. ac rursus uelut
in arce spectaculi c̃stitutꝰ utͥmq in suis qͣlita¬

Expanded text:
exemptus euasit. Cyrus autem mox a cohorte regia exemptus euasit. Cyrus autem mox a cohorte regia oppressus finem certamini dedit. Artaxerxes ergo et praeda fraternae expeditionis et exercitu potitus potestatem regni parricidio firmauit. sic uniuersa Asia atque Europa, partim in se singulae, partim inter se inuicem funeribus et flagitiis permiscebantur. Ecce paruissima pagina uerbisque paucissimis quantos de tot prouinciis populis atque urbibus non magis explicui actus operum, quam inplicui globos miseriarum. quis enim cladem illius temporis, quis fando funera explicet aut aequare lacrimis possit dolores? uerumtamen haec ipsa, quia multo interiectu saeculorum exoleuerunt, facta sunt nobis exercitia ingeniorum et oblectamenta fabularum. quamquam si quis intentius adhibeat animum seseque toto mentis adfectu ipsis paene causis bellisque permisceat ac rursus uelut in arce spectaculi constitutus utrumque in suis qualita
Abbreviated transcription (Latin):
tate. sub philippo macedonũ rege seruierint.
Uerũtam̃ sapientissimi om̃iũ athenienses.
etiã suis malis docti cͣcordia minimas res
crescere. discordia maximas labi. cunctaq
uł bona uł etiã mala quȩ foris gerunt᷑. in¬
t̾nis e̾e eradicata. ⁊ emissa pͥncipiis. domi ab¬
stersere odia. ⁊ foris bella p̾ssert. Reliquer̾tq
posteris suis de riuna sua exemplũ. de reꝑati¬
one c̃siliũ. si tam̃ ob infirmissimã humanȩ m̃tiꝰ
mutabilitatẽ. qͦd in afflictis rebꝰ c̃sulit᷑. in ꝓsꝑis
plusꝗͣ ciuile. uix parricidio t̾minatũ ap̃ ꝑsas
gerebat᷑. Mortuo enĩ rege dario cũ arthaxer¬
ses ⁊ cytꝰ filii eiꝰ de regno ambigerẽt. tandẽ mag¬
nis apparatibꝰ magnis ꝓuinciarũ ac ppłoꝵ ruiniᷤ.
utͥnq certatũ. In qͦ cͣflictu cũ e diu̾so c̃currenteᷤᷤ
sͥ ambos fr̃s mutuo casus obiectauisset. pͥor
artaxerses uuln̾atꝰ a fr̃e eqͥ uelocitate morti

Expanded text:
tate, sub Philippo Macedonum rege servierint. tate, sub Philippo Macedonum rege servierint. Verumtamen sapientissimi omnium Athenienses, etiam suis malis satis docti, concordia minimas res crescere, discordia maximas labi, cunctaque vel bona, vel etiam mala, quae foris geruntur, internis esse radicata et emissa principiis, domi abstersere odia, et foris bella presserunt: reliqueruntque posteris suis de ruina sui exemplum, de reparatione consilium: si tamen ob infirmissimam humanae mentis mutabilitatem, quod in afflictis rebus consulitur, in prosperis plusquam civile, vix parricidio terminatum, ad Persas gerebatur. Mortuo enim rege Dario, cum Artaxerxes et Cyrus, filii ejus, de regno ambigerent, tandem magnis apparatibus, magnis provinciarum ac populorum ruinis, utrimque certatum: in quo conflictu cum e diuerso concurrentes sibi ambo fratres mutuo casus obiectauisset, prior Artaxerxes uulneratus a fratre equi uelocitate morti
Abbreviated transcription (Latin):
dicta pugna cũ pͥꝰ quasi ad colloqͥũ c̃uenirẽt.
cͥcũuenti in insidiis ueluti pacis uictimȩ tru¬
cidantur. lta reuocati in unũ. post in exple¬
biles magnoꝵ lacͥmas gaudioꝵ. hȩc pͥma fun¬
damina recuꝑatȩ lib̾tatis instaurant. ꝓposi¬
ta uris urandi cͣtestatione. ut discordiȩ aĩ̾o¬
sitatesq pͣt̾itȩ. in obliuionẽ ꝑpetuã. atq im
mortale silentiũ deducant᷑. Qͦd pactionis genꝰ
quasi nouȩ uitȩ institutionẽ. nouãq felici¬
tatẽ statꝰ sui informantes. amnestiam uoca¬
uert. idẽ ab olitionẽ maloꝵ. Sapientissima
atheniensiũ psertĩ ptꝰ tanta miseriarũ docu¬
m̃ta ꝓuisio. si qͦ pacto res humanȩ manente
c̃sensu hominũ ita ut ordinant᷑ ualerẽt. Sed
adeo hoc ide̾ placitũ inter ipsa pęne placiti
u̾ba corruptũ ẽ. ut uix intcedente biennio.
socrates ille clarissimus philosophoꝵ. ad actꝰ
malis ueneno sͥ ap̃ eos uitã extorserit. dem̾
idem athenienses adempta sibi pęnitꝰ lib¬

Expanded text:
dicta pugna cum prius quasi ad conloquium conuenirent, circumuenti insidiis ueluti pacis uictimae trucidantur: ita reuocati in unum, post inexplebiles magnorum lacrimas gaudiorum haec prima fundamina recuperatae libertatis instaurant proposita iuris iurandi contestatione, uti discordiae animositatesque praetmortale silentium deducantur. Quod pactionis genus quasi novam vitae institutionem, novamque felicitatem status sui informantes, amnestiam vocaverunt, id est, abolitionem 137 malorum. Sapientissima Atheniensium, praesertim post tanta miseriarum documenta, provisio: si quo pacto res humanae manente consensu hominum, ut ordinantur, valerent. Sed adeo hoc idem placitum, inter ipsa pene placiti verba corruptum est, ut, vix intercedente biennio, Socrates ille, clarissimus philosophorum, adactus malis, veneno sibi apud eos vitam extorserit: deindiidem Athenienses, adempta sibi penitus liber
Abbreviated transcription (Latin):
nominis qͦd patͥ amilcari cũ esset nouẽ annoꝰ
natꝰ fi delissime. alias infidelissimꝰ ante aras
urauerat. publio cornelio scipione. ⁊ publio
semꝓnio longo c̃sulibꝰ. pyreneos montes tͣns¬
gressus. int̾ ferocissimas galloꝵ gentes. ferro
uiam aꝑuit.⁊ nono demũ die a pẏreneo ad
alpes ꝑuenit. Ubi dũ montanos gallos repel¬
lere ab ascensu obnitentes. bello suꝑat. atq
inuias rupes igni ferroq rescindit. quatͥdu-¬
um cõmoratꝰ. qͥnto demũ die cũ maximo la¬
bore ad plana ꝑuenit. fuisse tc̃ exercitũ eius
Scipio c̾sul hannibali pͥmꝰ occurrit. Cõmissoq
p̾lio ap̃ tycinũ. ipse grauit᷑ uulneratꝰ. ꝑscipio¬
nẽ filiũ ammodũ pͣtextatũ. qͥ post africanꝰ
cognominatꝰ ẽ ab ipsa morte lib̾atꝰ euasit.

Expanded text:
nominis, quod patri Hamilcari, cum esset nouem annos nominis, quod patri Hamilcari, cum esset nouem annos natus fidelissime alias infidelissimus ante aras iurauerat, P. Cornelio Scipione et P. Sempronio Longo consulibus Pyrenaeos montes transgressus inter ferocissimas Gallorum gentes ferro uiam aperuit et nono demum die a Pyrenaeo ad Alpes peruenit; ubi dum montanos Gallos, repellere ab ascensu obnitentes , bello superat atque inuias rupes igni ferroque rescindit, quadriduum commoratus quinto demum die cum maximo labore ad plana peruenit. fuisse tunc exercitum eius Scipio consul Hannibali primus occurri commissoque proelio apud Ticinum ipse grauiter uulneratus per Scipionem filium admodum praetextatum, qui post Africanus cognominatus est, ab ipsa morte liberatus euasit.
Abbreviated transcription (Latin):
ui hostes excitati sunt. Eͦs corneliꝰ minutiꝰq
c̃sules. multo qͥdẽ romanoꝵ sanguine sube¬
gerunt. E mergit hic paululũ antiquus ille
romanoꝵ imꝓbȩ laudis etiã de parricidiis
appetitꝰ. Nam fabius censorius fabiũ luteonẽ
filiũ suũ furti insimulatũ int̾fecit. Dignum
scilicet facinꝰ qͦd pat̾ uł parricidio plecten¬
dũ duceret. qͦd ne leges qͥdẽ nisi multã pe-¬
cuniȩ. aut sũmũ exilii. cͥca quelibet homi¬
nũ censuerunt.
nno ab urbe c̃dita. S.xixxͦ iiͭii. hannibal pę¬
noꝵ imꝑator saguntũ florentissimã hispaniȩ
ciuitatẽ. amicã ppłi romani. pͥmũ bello im¬
petitã. deinde obsidione cinctã. ⁊ fame ex¬
crutiatã. om̃iaq fortit᷑ c̃templatione fidei
quã romanis deuouerant. digna indignaq
tolerantẽ. octauo demũ m̃se deleuit. Legatoᷤᷤ
romanoꝵ ad se missos. inuiriosissime etiã a
c̃spectu suo abstinuit. Exinde odio romani

Expanded text:
ui hostes excitati sunt: quos Cornelius Minuciusque ui hostes excitati sunt: quos Cornelius Minuciusque consules multo qaidem Romanorum sanguine subegerunt. emergit hio paululum antiquus ille Romanorum improbae laudis etiam de parricidiis appetitus. nam Fabius Censorins Fabium Buteonem filium suum furti insimulatum interfecit: dignum scilicet facinus, quod pater uel parricidio plectendum duceret, quod ne leges quidem nisi multa pecuniae aut summum exilii circa quemlibet hominum censuerunt. Anno ab Vrbe condita DXXXIIII Hannibal Pimperator Saguntum florentissimam Hispaniae ciuitatem, amicam populi Romani, primum bello inpetitam, deinde obsidione cinctam et fame excruciatam omniaque fortiter contemplatione fidei, quam Romanis deuouerant, digna indignaque tolerantem octauo demum mense deleuit. legatos Romanorum ad se missos iniuriosissime etiam a conspectu suo abstinuit. exinde odio Romani
Abbreviated transcription (Latin):
no qͥ huic ꝓximꝰ fuit. dira miserã urbẽ t̾ruere
ꝓdigia. Miserã utiq quę hinc fremitu hosti¬
um. inde neqͥtia demonũ t̾rebat᷑. Namq in
piceno flumine sanguis confluxit. ⁊ apͣ tuscoᷤ
celũ ardere uisũ ẽ. ⁊ arimini nocte multa lucẽ
clarã effulsisse. ac tres lunas distantibꝰ cęli regi¬
onibꝰ exortas apparuisse. Tc̃ quoq magno t̃rȩmo¬
tu charia ⁊ rhodus insulȩ adeo c̃cussȩ st̃. ut
labentibꝰ uulgo tectis. ingens quoq ille colossꝰ
rueret. Eodẽ anno flaminiꝰ c̃sul contemptiꝰ
auspitiis qͥbꝰ pugnare ꝓhibebat᷑. adu̾sũ gal¬
los conflixit. ⁊ uicit. In qͦ bello uiiii. milia¬
galloꝵ cȩsa.xuii. milia capta sunt. Posthoc
claudius consuł gesatoꝵ .xxx. milia deleuit.
Ubi etiã ipse uirdomarũ rege̾ in pͥmã aciẽ
ꝓgressus occidit. ⁊ int̾ multa insubriũ qͦs ad
deditionẽ coegerat. oppida. mediolanũ quoq
urbẽ florentissimã cȩpit. Deinde histri no¬

Expanded text:
no qui huic proximus fuit, dira miseram urbem terruere prodigia. Misera utique, quae hinc fremitu hostium inde nequitia daemonum terrebatur. Namque in Piceno, flumen sanguine effluxit, et apud Tuscos coelum ardere visum est, et Arimini nocte multam lucem claram effulsisse, ac tres lunas distantibus coeli regionibus exortas apparuisse. Tunc quoque magno terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut, labentibus vulgo tectis, ingens quoque ille colossus rueret. Eodem anno Flaminius consul, contemptis auspiciis, quibus pugnare prohibebatur, adversum Gallos conflixit et vicit. In quo bello 9000 Gal septem milia capta sunt. Post hoc Claudius consul Gaesatorum triginta. milia deleuit, ubi etiam ipse Virdomarum regem in primam aciem progressus occidit: et inter multa Insubrium, quos ad deditionem coegerat, oppida Mediolanium quoque urbem florentissimam cepit. Deinde Histri no
Abbreviated transcription (Latin):
altam scd̃o naufragio ꝑ didisset. Ide̾q mena
postea ab agrippa nauali p̾lio circũuentꝰ cũ sex
tͥremibꝰ ad cesarẽ transiit.S hc̃ t̾cio cȩsar tranꝰ
fugã. indulta tantũ uita segnem reliqͥt. Deinde
agrippa intermilas ⁊ liparas insulas adu̾sus de¬
mochã ⁊ poͬpeiũ nauale pͣliũ gessit ac uicit.

Expanded text:
alteram secundo naufragio perdidisset. idemque Mena alteram secundo naufragio perdidisset. idemque Mena postea ab Agrippa nauali proelio circumuentus cum sex triremibus ad Caesarem transiit. sed hunc Caesar tertio transfugam, indulta tantum uita, segnem reliquit. deinde Agrippa inter Mylas et Liparas aduersus Democham et Pompeium nauale proelium gessit ac uicit
Abbreviated transcription (Latin):
cũ.Ix. nauiũ classe ad cȩsarẽ defecit.
Cidẽq classi ipse iussu cȩsaris p̾fuit. id̾eq
c̃tinuo cũ statilio tauro adu̾sus menegra¬
tum poͣpeianũ ducẽ nauale bellũ gessit
Deinde ipse cȩsar adu̾sus eosdẽ põpeia¬
nos cruentissimũ bellũ nauale cͣfecit.
S c̃tinuo uictcem classẽ pene uniu̾sam
ap̃ scyllaceũ naufragio amisit. Uentidiuis
ꝑsas ⁊ parthos in syriã irrũpentes. tͥbus
bellis maximis fudit. regẽ eoꝵ pa
sus fuerat a parthis occisus. Antoniꝰ
uno uix castello expugnatt. pacẽ cum
antiocho fecit. ut ipse tantã rẽ consũ-¬
masse uideret᷑. Uentidiũ syriȩ p̃fecit.
lussitq ut antigono bellũ inferret. qui
iudȩos it forte debellauerat. captisq iherosoli¬
mis tẽplũ spoliauerat. regnũq herodi dederat.
quẽ c̃tinuo uictũ indeditionẽ recepit. Menali¬
b̾tus cũ sex nauibꝰ ad põpeiũ rediit. a quo clem¬
ter receptꝰ cȩsaris classe᷑ incendit. ꝗͣuis nuꝑ cȩsar

Expanded text:
 navium classe ad Caesarem defecit, eidemque classi ipse jussu Caesaris praefuit. Idemque continuo cum Statilio Tauro adversum Menecratem Pompeianum ducem navale bellum gessit. Deinde ipse Caesar adversus eosdem Pompeianos cruentissimum bellum confecit. Sed continuo victricem classem pene universam apud Scyllaceum nPersas et Parthos in Syriam irrumpentes tribus bellis maximis fudit, regemque eorusus a Parthis fuerat occisus. Antonius, vix uno castello expugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse videretur. Ventidium Syriae praefecit, jussitque ut Antigono bellum inIudaeos tum forte debellauerat captisque Hierosolymis templum spoliauerat regnumque Herodi dederat: quem continuo uictum in deditionem recepit. Mena libertus cum sex nauibus ad Pompeium rediit, a quo clementer receptus Caesaris classem incendit, quamuis nuper Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ exercitus ferri. a quibꝰdã nouo
contumeliȩ more sub iugũ missos.
ac ne ueteribꝰ immoremur exempliᷤᷤ.
hoc ipso temꝑe uniu̾sam italiã bel¬
lo marsico consurrexisse. non ia lib̾-¬
tatẽ. s consortiũ imꝑii. ciutatesq

Expanded text:
norum exercitus ferri, a quibusdam novo norum exercitus ferri, a quibusdam novo contumeliae more sub iugum missos. Ac ne veteribus inmoremur exemplis, hoc ipso tempore universam Italiam bello Marsico consurrexisse, non iam libertatem, sed consortium imperii civitat
Abbreviated transcription (Latin):
mis eã pluribꝰq urbibꝰ possidere ⁊
latius aliquanto solũ finiũ ꝗͣ asia qͤ
dicatur inbellis ide galli occupauis¬
sent. nec uictã solũ dici sibi romã
agallis s etiam captã. ita ut unius
illis montis tantũ cacumen relinqͦͤ¬
ret᷑. nec bello hostẽ s p̃tio remotũ
galloꝵ autẽ nom̃ qͦd semꝑ romanoᷤᷤ
terruit. imparẽ uirium suarum
ipse numeret. Nam hos qui asiam
incolunt gallos. ab his qui italiã occu¬
pauerant. sedibus tantũ distare. ori-¬
ginẽ quidẽ ac uirtutẽ genusq pug-¬
nȩ idẽ habere. ac difficiliore spatio
illiricũ traciamq ꝓdierint. pęne
oꝑosius transitis eoꝵ finibꝰ. quã ubi
consedere possessis. Iam ipsã italiã
audire se nũꝗͣ. ut roma condita sit.
satis illiᷤ pacatã s ad sidue ꝑ om̃s an-¬
nos ꝓlib̾tate alios. qͦsdam etiã ꝓuice
imꝑii bellis cͣtinuis ꝑseuerasse. ⁊ a
multis ciuitatibꝰ italiȩ deletos roma¬

Expanded text:
mis eam pluribusque urbibus possidere et mis eam pluribusque urbibus possidere et latius aliquanto solum finium, quam in Asia, quae dicatur inbellis, idem Galli occupavissent. Nec victam solum dici sibi Romam a Gallis, sed etiam captam, ita ut unius illis montis tantum cacumen relinqueretur; nec bello hostem, sed pretio remotum. Gallorum autem nomen, quod semper Romanos terruit, in partem virium suarum ipse numeret. Nam hos, qui Asiam incolunt, Gallos ab illis, qui Italiam occupaverant, sedibus tantum distare,originem quidem ac virtutem genusque pugnae idem habeper Illyricum Thraciamque prodierint, paene operosius transitis eorum finibus quam ubi consedere possessis. Iam ipsam Italiam audire se numquam, ut Roma condita sit, satis illi pacatam, sed adsidue per omnes annos pro libertate alios, quosdam etiam pro vice imperii bellis continuis perseverasse;et a multis civitatibus Italiae deletos Roma
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sus latronẽ. si nequeant ꝓ salute.
ꝓ ultione tam̃ sua om̃s ferrũ stringe¬
re. Cȩterũ quia non id agitur. an lice-¬
at quiescere. non tantuͣ animo hosti¬
liter: s etiã pͣlii congressu consulen¬
dũ qua ratione ac spe cepta bella
sustineant: esse autẽ sibi uictoriȩ fi¬
dutiam. si sit illis animus. romanoq
uinci posse cognitũ non sibi magiꝰ
quam ipsis militibꝰ. qui ⁊ in bythinia
aquilium.⁊ maltinum incappadocia
fuderint ac siquidẽ aliena magis
exẽpla. quã sua exꝑim̃ta moueãt.
audire se pẏrro rege ȩpyri ñ am¬
plius qͥnq milibꝰ macedonũ instruc¬
to. fusos tribus pͣliis romanos: au-¬
dire hannibalẽ secdeci annis italiȩ
uictorẽ immoratũ. ⁊ qͥn ipsã caꝑet
urbẽ. non romanoꝵ illi uires resti-¬
tisse. s domesticȩ ȩmulationis atq
inuidiȩ studiim : audire ppłos trans¬
alpinȩ galliȩ italiã ingressos. maxi-¬

Expanded text:
adversus latronem, si nequeant pro salute, adversus latronem, si nequeant pro salute, pro ultione tamen sua omnes ferrum stringere. Ceterum quia non id agitur, an liceat quiescere non tantum animo hostiliter, sed etiam proelio congressis, consulendum, qua ratione ac spe coepta bella sustineant. Esse autem sibi victoriae fiduciam, si sit illis animus; Romanosque vinci posse cognitum non sibi magis quam ipsis militibus, qui et in Bithynia Aquilium et Malthinum in Cappadocia fuderint. Ac si quem aliena magis exempla quam sua experimenta moveant, audire se a Pyrro, rege Epiri, non amplius quinque milibus Macedonum instructo fusos tribus proeliis Romanos. Audire Hannibalem sedecim annis Italiae victorem inmoratum, et quin ipsam caperet urbem, non Romanorum illi vires restitisse sed domesticae aemulationis atque invidiae studium. Audire populos transalpinae Galliae Italiam ingressos maxi
Abbreviated transcription (Latin):
magno gͥ labore aquiliũ ⁊ mallium
maltinũ. asiano exertitu instructis
iuncit. Quibꝰ simul cũ nichomede pul¬
sis. ingenti fauore ciuitatũ excipitur.
ubi multũ auri argentiq studio ue.¬
terũ regũ magnũq belli apparatum
inuenit. Quibꝰ instructꝰ. debita ciuica¬
tibus publica pͥuataq remutit. ⁊ ua¬
cationẽ qͥnquennii concedit. Tc̃ ad
contionẽ milites uocat eosq uariis
exhortationibꝰ ad romana bella siue
asiana incitat. Quam orationẽ dignã
duxi. cuius exẽplũ breuitati huiꝰ oꝑiꝰ
insererem. quã obliquã põpeius tro.¬
gus exposuit. qm in liuio ⁊ in salu¬
stio rep̃hendit. qͦd contiones direc¬
tas ꝓ sua oratione oꝑi suo inseren¬
do hystoriȩ modũ excesserint. Op¬
tandum sibi fuit ait. ut de eo liceret
consulere. bellũ ne sit cũ romanis an
pax habenda quin uͦ sit resistendũ
impugnantibꝰ. nec eos quid̃e dubi¬
tare quispe uictoria careant qͥppe

Expanded text:
magno igitur labore Aquilium et magno igitur labore Aquilium et Malthinum Asiano exercitu instructos vincit, quibus simul cum Nicomede pulsis ingenti favore civitatium excipitur. Multum ibi auri argentique studio veterum regum magnumque belinvenit, quibus instructus debita civitatibus publica privataque remittit et vacationem quinquennii concedit. Tunc ad contionem milites vocat eosque variis exhortationibus ad Romana bella sive Asiana incitat. Quam orationem dignam duxi, cuius exemplum brevitati huius operis insererem; quam obliquam Pompeius Trogus exposuit, quoniam in Livio et in Sallustio reprehendit, quod contiones directas pro sua oratione operi suo inserendo historiae modum excesserint. Optandum sibi fuisse ait, ut de eo liceret consulere, bellumne sit cum Romanis an pax habenda;quin vero sit resistendum inpugnantibus, ne eos quidem dubitare, qui spe victoriae careant; quippe
Abbreviated transcription (Latin):
sublatis rebꝰ suis romã contendit.
atq ita ꝑ tygranen rursũ cappa¬
docia iuris esse mitͥdatis cȩpit. Co¬
dẽ tẽꝑe mortuo nichomede. etiã
filius eius ⁊ ipse nichomedis. reg¬
no a mitͥdate pellitur. Qui cum
supplex romã uenisset. decernit᷑ a
senatu ut̃q in regnũ restituantur.
In qͦd tũ missi. aquilius ⁊ mallius
maltinus legati. Nis cognitis mitͥ¬
dates. sotietatẽ cũ tygrane bellũ
aduersũ romanos gesturus ungit.
pactiq inter se sunt ut urbes agͥq:
mitͥdati. homines uͦ ⁊ quȩtũq au¬
ferri possent. tygrani cȩderent. Ptꝰ
hȩc mitͥdates intellecto quantum
bellũ suscitaret. legatos ad cymbroᷤ.
alios ad gallos grecos. ⁊ sarmatas.
bastarnasq auxiliũ petitũ mutit.
Nam om̃s has gentes romanoꝵ me.¬
ditabundꝰ bellũ. uariis benefitioꝵ
muneribꝰ iam ante illexerat. Scichia
quoq exercitũ uenire iubet. omẽmq
orientẽ ad u̾sus romanos armat. Ñ

Expanded text:
sublatis rebus suis Romam contendit, sublatis rebus suis Romam contendit, atque ita per Tigranen rursus Cappadocia iuris esse Mithridatis coepit. Eodem tempore mortuo Nicomede etiam filius eius, et ipse Nicomedes, regno a Mithridate pellitur, qui cum supplex Romam venisset, decernitur in senatu, ut uterque in regnum restituantur; in quod tum missi M'. Aquilius et Mallius Malthinus legati. His cognitis Mithridates societatem cum Tigrane bellum adversus Romanos gesturus iungit, pactique inter se sunt, ut urbes agrique Mithridati, homines vero et quaecumque auferri possent, Tigrani cederent. Post haec Mithridates intellecto quantum bellum suscitaret, legatos ad Cimbros, alios ad Gallograecos et Sarmatas Bastarnasque auxilium petitum mittit. Nam omnes has gentes Romanum meditabundus bellum variis beneficiorum muneribus iam ante inlexerat. Ab Schythia quoque exercitum venire iubet omnemque Orientem adversus Romanos armat. Non
Abbreviated transcription (Latin):
nis ferens cecidisset. S senatꝰ stu¬
dio regũ intellecto. aliena regna
falsis nominibꝰ furantiũ. mitdati
cappadotiã. ⁊ nichomedi ad solatia
eius paflagoniã ademit ac ne
contumelia regũ foret. ademp.¬
tum illis qͦd daretur aliis. ut᷑q
ppłs lib̾tate donatus ẽ. S cappado¬
ces munus lib̾tatis abnuentes. ne-¬
gant uiuere gentẽ sine rege posse.
Itaq rex illis a senatu ariobarz a¬
nes statuitur. Erat eo temꝑe tygra¬
nes rex armeniȩ obses a parthis
ante multũ temꝑis datus. nec olĩ
ab hisdẽ in regnum pat̾num re¬
missus. Nc̃ mitridates mirȩ ad so¬
tietatẽ romani belli qͦd olim me¬
ditabatur. ꝑlicere cupiebat. Ni
chilgͥ de offensa romanoꝵ sen¬
tientẽ. ꝑ gordiũ impellitut ario.¬
barzani segni ad modũ bellũ in¬
ferat: ⁊ ne quis dolus subesse ui-¬
deatur. filiam suã ei cleopatram
in matͥmonium tradit. Primo
gͥ aduentu tygranis. ariobarzaneᷤ

Expanded text:
nis ferens cecidisset. Sed senatus stunis ferens cecidisset. Sed senatus studio regum intellecto, aliena regna falsis nominibus furantium, Mithridati Cappadociam et Nicomedi ad solacia eius Paphlagoniam ademit. Ac ne contumelia regum foret ademptum illis, quod daretur aliis, uterque populus libertate donatus est. Sed Cappadoces munus libertatis abnuentes negant vivere gentem sine rege posse. Itaque rex illis a senatu Ariobarzanes statuitur. Erat eo tempore Tigranes rex Armeniae, obses Parthis ante multum temporis datus, nec olim ab eisdem in regnum paternum remissus. Hunc Mithridates mire ad societatem Romani belli, quod olim meditabatur, perlicere cupiebat. Nihil igitur de offensa Romanorum sentientem per Gordium inpellit, ut Ariobarzani, segni admodum, bellum inferat, et ne quis dolus subesse videatur, filiam suam ei Cleopatram in matrimonium tradit. Primo igitur adventu Tigranis Ariobarzanes
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ filio posito ariaractis nomi¬
ne. additoq ei rectore gordio tra¬
didit. S cappadoces crudelitate ac
libidine p̾fectoꝵ uexati. amitridate
deficiunt. frẽmq regis ⁊ ipsũ aria¬
racten nomine. ab asia ubi educa¬
batur reuocant. Cumqͦ mitridateᷤᷤ
p̾lium renouat. uictũq regno cap¬
padotiȩ expellit. Nec multo post
adolescens ex egritudine collecta
infirmitate decidit. Posthuius
mortẽ nichomedes timens. ne mitͥ¬
dates accessione cappadociȩ etiam
bythiniam finitimam inuaderet.
subornat puerũ eximiȩ pulcͥtu¬
dinis. quasi ariaractes tres ñ duoꝰ
filios genuisset. qui a senatu roma¬
no patͣnũ regnũ peteret. Uxorem
quoq laudicẽ romam mittit. ad
testimoniũ tͥum ex ariaracte suscep
ipse pari impudentia gordiũ ro-¬
mam mittit. qui senatui assereret.
puerũ cui cappadociȩ regnũ tra-¬
diderat. ex eo ariaracte genitum.
qui bello aristonici auxilia roma¬

Expanded text:
annorum filio inposito Ariarathis nomiannorum filio inposito Ariarathis nomine additoque ei rectore Gordio tradidit. Sed Cappadoces crudelitate ac libidine praefectorum vexati a Mithridate deficiunt fratremque regis, et ipsum Ariarathen nomine, ab Asia, ubi educabatur, revocant,cum quo Mithridates proelium renovat victumque regno Cappadociae expellit. Nec multo post adulescens ex aegritudine collecta infirmitate decedit. Post huius mortem Nicomedes timens, ne Mithridates accessione Cappadociae etiam Bithyniam finitimam invaderet, subornat puerum eximiae pulchritudinis, quasi Ariarathes tres, non duos filios genuisset, qui a senatu Romano paternum regnum peteret. Vxorem quoque Laodicen Romam mittit ad testimonium trium ex Ariarathe susceptipse pari inpudentia Gordium Romam mittit, qui senatui adseveret puerum, cui Cappadociae regnum tradiderat, ex eo Ariarathe genitum, qui bello Aristonici auxilia Roma
Abbreviated transcription (Latin):
re in patriam uelle. sꝑans si obsiste¬
ret ad olescens. causas belli futuras.
aut si ꝑmitteret. ꝑ eundẽ filiũ tolli
posse. ꝑ quẽ int̾fecerat patrẽ. Idubi
ariaractes uinior moliri cognouit.
grauiter ferens int̾fectorẽ patͥs per
auunculũ potissimũ ab exilio reuo¬
cari. ingentẽ exercitũ contrahit. Igit᷑
cũ atiem eduxisset mitridates pecli¬
tum. Lxxx̃. milia. eqͥtum .x̃. currus
falcatos sexcentos. nec ariaracti au¬
xiliantibus finitimis regibꝰ mino¬
res copiȩ essent. incertũ belli timẽs.
consilia ad insidias transfert. Sol¬
licitatoq iuuene ad colloqͥum. cũ
ferrũ occultatũ inter fascias gere¬
ret. scutatore ab ariaracte regio
more misso. curiosius imũ uentrẽ
ꝑtractanti ait. caueret ne aliud te¬
lum inueniret quã quereret. Atq
ita risu ꝓtectis insidiis. euocatum
ab amicis. uelut ad secretũ sermo¬
nẽ. inspectante utroq exercitu in¬
terficit regnũ cappadociȩ. octo

Expanded text:
re in patriam velle, sperans, si obsistere in patriam velle, sperans, si obsisteret adulescens, causas belli futuras, aut, si permitteret, per eundem filium tolli posse, per quem interfecerat patrem. Quod ubi Ariarathes iunior moliri cognovit, graviter ferens interfectorem patris per avunculum potissimum ab exilio revocari, ingentem exercitum contrahit. Igitur cum in aciem eduxisset Mithridates peditum LXXX milia, equitum X, currus falcatos sexcentos, nec Ariarathi auxiliantibus finitimis regibus minores copiae essent, incertum belli timens consilia ad insidias transfert sollicitatoque iuvene ad conloquium,cum ferrum occultatum inter fascias gereret, scrutatore ab Ariarathe regio more misso, curiosius imum ventrem pertractanti ait: caveret, ne aliud telum inveniret quam quaereret. Atque ita risu protectis insidiis sevocatum ab amicis velut ad secretum sermonem inspectante utroque exercitu interficit; regnum Cappadociae octo
Abbreviated transcription (Latin):
tato nomine philiamenen. pafla¬
gonum regum nomine appellat.
⁊ꝰ quasi stirpi regiȩ reddidisset. reg¬
nũ falso noi̾e tenet. Sic ludibrio
dia nece uxoris
auspicatus. sororiᷤᷤ
alterius laudicis
filios. cuiꝰ uirum
ariaractem rege̾
cappadocie ꝑgor¬
dium insidiis oc¬
ciderat. tollendos
statuit. nichil actũ morte patris exi¬
stimans. si adolescentes pat̾nũ regnũ.
cuius ille cupiditate flagrabat. oc¬
cupassent. Igitur dũ inhis cogitati¬
onibus uersatur. interim nichome¬
des rex bythiniȩ uacuam morte re¬
gis cappadociam inuadit. Qd cum
nuntiatũ mitͥdati fuisset. ꝑ simula¬
tionem pietatis. auxilia sorori ad
expellendũ cappadocia nichomedẽ
mittit. S iam laudicȩ ꝑpactionẽ
nichomedi in mat̾monium tradide¬
ris filio restituit. Egregiũ ꝓrsus fac¬
tum. ni subsecuta fraus esset. Siqͥ¬
dem int̾iectis mensibꝰ. simulat se
gordiũ quo ministro usus in aria¬
racte int̾fitiendo fuerat. restitue¬

Expanded text:
tato nomine Pylaemenen, Paphlatato nomine Pylaemenen, Paphlagonum regum nomine, appellat et quasi stirpi regiae reddidisset regnum, falso nomine tenet. Sic ludibrio dia nece uxoris auspicatus sororis alterius Laodices filios, cuius virum Ariarathen, regem Cappadociae, per Gordium insidiis occiderat, tollendos statuit, nihil actum morte patris existimans, si adulescentes paternum regnum, cuius ille cupiditate flagrabat, occupassent. Igitur dum in his cogitationibus versatur, interim Nicomedes, rex Bithyniae, vacuam morte regis Cappadociam invadit. Quod cum nuntiatum Mithridati fuisset, per simulationem pietatis auxilia sorori ad expellendum Cappadocia Nicomeden mittit. Sed iam Laodice per pactionem se Nicomedi in matrimonium tradideris filio restituit, egregium prorsus factum, ni subsecuta fraus esset;siquidem interiectis mensibus simulat se Gordium, quo ministro usus in Ariarathe interficiendo fuerat, restitue
Abbreviated transcription (Latin):
dates cognouisset. facinus in auctoreᷤᷤ
undicauit. Hyeme deinde ad peten¬
te. ñ inc̃iuuio. sed incampo. nec in ad
coȩquales. aut equo aut curru. aut
iuribus contendebat. Exercitũ quoq
suum ad parẽ laboribꝰ patientiã. co-¬
tidiana exercitatione durabat. atq
ita inuictus ipse in expugnabilẽ exer¬
citũ fecerat. Inita deinde cũ nichome¬
de sotietate. paflagoniã inuadit. uic¬
tamq cũ sotio diuidit. Quã cũ teneri
a regibꝰ senatui nuntiatũ esset lega¬
tos ad utrũq misit. qui gente̾ restitui
in pͥstinũ statũ iuberent. Mitͥdates
cũ se iam parẽ magnitudini roma¬
noꝵ crederet. suꝑbo responso here¬
ditariũ patri suo regnũ obuenisse
respondit. mirari se qͦd ei relata con¬
trouersia non fuerit. sibi referatur.
Nec tͣritus minis. galatiam quoq oc-¬
cupat. Nichomedes qm se tueri ui-¬
re non poterat. uisto regi redditu¬
rũ respondit. atq ita filiũ suũ mu¬

Expanded text:
ridates cognovisset, facinus in auctores ridates cognovisset, facinus in auctores vindicavit. Hieme deinde adpetente non in convivio, sed in campo, nec in avocoaequales aut equo aut cursu aut viribus contendebat. Exercitum quoque suum ad parem laboris patientiam cotidiana exercitatione durabat, atque ita invictus ipse inexpugnabilem exercitum fecerat. Inita deinde cum Nicomede societate Paphlagoniam invadit victamque cum socio dividit. Quam cum teneri a regibus senatui nuntiatum esset, legatos ad utrumque misit, qui gentem restitui in pristinum statum iuberent. Mithridates, cum se iam parem magnitudini Romanorum crederet, superbo responso hereditarium patri suo regnum obvenisse respondit; mirari se, quod cum ei relata controversia non fuerit, sibi referatur. Nec territus minis Galatiam quoque occupat. Nicomedes, quoniam se tueri iure non poterat, iusto regi redditurum respondit. Atque ita filium suum mu
Abbreviated transcription (Latin):
ni ducẽ cũ .xxx. milibꝰ armatoꝵ de¬
leuerant. qui cyrũ rege̾ ꝑsarũ cũ.
c̃c̃. milibꝰ trucidauerant. qͥ philippũ
macedonũ regẽ fugientẽ cȩꝑant.
ingenti felicitate ꝑdomuit. Auctꝰ
gͥ uiribꝰ pontũ quoq ac deinceps
cappadotiã occupauit. Cum de asia
tractaret. tacitus cũ quibꝰdam ami¬
cis regno ꝓfectus. uniu̾sam nemi-¬
ne sentiente ꝑuagatus ẽ. om̃iũq
urbium situm ac regiones cogno¬
uit. inde inbythiniam transcen¬
dit. ⁊ quasi dñs asiȩ oportuna qͦq
uictoriȩ suȩ metatus ẽ. Post hȩc
in regnũ cum iam ꝑisse crederetur.
reuersus est. inuento paruulo filio.
quẽ ꝑ absentiã eiꝰ soror uxorq laudi¬
ce enixa fuerat. S inter gratulationẽ
clitatus ẽ. Siqͥde laudice soror cũ pe¬
risse eum crederet. in cͣcubitus amicoꝵ
ꝓiecta. quasi admissum facinus maio¬
ri scelere tegere possit. uenenũ adue¬
nienti parauit. Qͦd cũ ex ancillis mit̾¬

Expanded text:
ni ducem, cum XXX milibus armatorum deni ducem, cum XXX milibus armatorum deleverant, qui Cyrum, Persarum regem, cum CC milibus trucidaverant, qui Philippum, Macedonum regem, fugientem fecerant, ingenti felicitate perdomuit. Auctus igitur viribus Pontum quoque ac deinceps Cappadociam occupavit. Cum de Asia tractaret, tacitus cum quibusdam amicis regno profectus universam nemine sentiente pervagatus est omniumque urbium situm ac regiones cognovit. Inde in Bithyniam transcendit et quasi dominus Asiae opportuna quaeque victoriae suae metatus est. Post haec in regnum, cum iam perisse crederetur, reversus est invento parvulo filio, quem per absentiam eius soror uxorque Laodice enixa fuerat. Sed inter gratulationem clitatus est, siquidem Laodice soror, cum perisse eum crederet, in concubitus amicorum proiecta, quasi admissum facinus maiori scelere tegere posset, venenum advenienti paravit. Quod cum ex ancillis Mith
Abbreviated transcription (Latin):
equo impositũ eqͥtare iaculariq co-¬
gebant. Qui conatus cũ eos fefelliss.
supra ȩtatẽ regente equũ muͥdate.
ueneno eũ appetiuere. Qͦd metuens.
antidota sepius bibit. ⁊ ita se adu̾sꝰ
insidias exqͥsitis tutioribꝰ remediis
stagnauit. ut ne uolens qͥde senex
ueneno mori potuerit. Timens dein-¬
de ne inimici qͦd ueneno ñ potue¬
rant ferro ꝑagerent. uenandi stu-¬
diũ finxit. quo ꝑ septẽ annos neq
urbis neq ruris tecto usus ẽ. s per
siluas uagatus. diu̾sis montiũ regi¬
onibus ꝑnoctabat. ignaris om̃ibus
quibꝰ esset locis. ad suetus feras cͦͤsu
aut fugare aut ꝑseqͥ. cũ qͥbꝰdã etiã
iuribꝰ congredi. Quibus rebus ⁊ in¬
sidias uitauit. ⁊ corpus adomẽm uir-¬
tutis patientiã durauit. Ad regni
deinde administrationẽ cũ accessis¬
set. statim non de regendo regno
cogitauit. Itaq scythas inuictos an-¬
tea. qui sopyriona alexandri mag¬

Expanded text:
equo inpositum equitare iacularique coequo inpositum equitare iacularique cogebant;qui conatus cum eos fefellissent supra aetatem regente equum Mithridate, veneno eum appetivere. Quod metuens antidota saepius bibit et ita se adversus insidias, exquisitis tutioribus remediis, stagnavit, ut ne volens quidem senex veneno mori potuerit. Timens deinde, ne inimici, quod veneno non potuerant, ferro peragerent, venandi studium finxit, quo per septem annos neque urbis neque ruris tecto usus est,sed per silvas vagatus diversis montium regionibus pernoctabat ignaris omnibus, quibus esset locis, adsuetus feras cursu aut fugere aut persequi, cum quibusdam etiam viribus congredi. Quibus rebus et insidias vitavit et corpus ad omnem virtutis patientiam duravit. Ad regni deinde administrationem cum accessisset, statim non de regendo, sed de augendo regno cogitavit. Itaque Scythas invictos antea, qui Zopyriona, Alexandri Mag
Abbreviated transcription (Latin):
qui et ipse muͥdates dictus ẽ. reliqͥt.¬
Cuius postea magnitudo fuit. ut
non sui tantũ temꝑis. uerũ etiam
suꝑioris ȩtatis om̃s reges maiesta-
sẏlla. lucullus. cȩt̾iq in sũma. cñ.
põpeius ita uicerit. ut maior clari¬
orq in restaurando bello resurge¬
ret. dampnisq suis t̃ribilior redde¬
retur deniq ad posterũ ñ ui ho¬
stili uictus. s uoluntaria morte in
aucto regno senex. herede filio de¬
cessit. Nuius futurã magnitudinẽ
etiam cȩlestia ostenta p̾dixerant.
Nam ⁊ eo quo genitus ẽ anno.⁊ eo
quo regnare primum cȩpit. stella
cometes ꝑ utrũq tempus.L.x.x.
diebꝰ ita luxit. ut cȩlũ om̃e flagra¬
re uideretur. Nam ⁊ magnitudine
sui quartã partẽ celi occupauerat.
n fulgore suo solis nitorẽ uicerat.
⁊ cũ oreretur. obcũberetq .iiͦiͬ. ho¬
rarũ sƿatium consũmebat. Puer
tutoꝵ insidias passus ẽ. qui eũ fero

Expanded text:
qui et ipse Mithridates dictus est, reliquit;qui et ipse Mithridates dictus est, reliquit;cuius ea postea magnitudo fuit, ut non sui tantum temporis, verum etiam superioris aetatis omnes reges maiestateSylla, Lucullus ceterique, in summa Cn. Pompeius ita vicerit, ut maior clariorque in restaurando bello resurgeret damnisque suis terribilior redderetur. Denique ad postremum non vi hostili victus, sed voluntaria morte in avito regno senex herede filio decessit. Huius futuram magnitudinem etiam caelestia ostenta praedixerant. Nam et eo quo genitus est anno et eo quo regnare primum coepit stella cometes per utrumque tempus LXX diebus ita luxit, ut caelum omne conflagrare videretur. Nam et magnitudine sui quartam partem caeli occupaverat t fulgore sui solis nitorem vicerat; et cum oreretur occumberetque, IV horarum spatium consumebat. Puer tutorum insidias passus est, qui eum fero
Abbreviated transcription (Latin):
nȩ diremit. Sic asia romanoꝵ facta
cũ opibꝰ suis uitia quoq romam
transmisit.
massilienses ꝓ
focensibꝰ condi¬
toribꝰ suis. quoꝵ
urbem senatꝰ
⁊ om̃e nomen
qͦd ⁊ tc ⁊ antea
antiodhi bello infesta contra .p .t.
gatos romam depͣcatũ misere. ue¬
niamq his a senatu optinere. Post
hȩc regibꝰ qui adu̾sus aristonicum
auxilia tulerant. pͣmia ꝑsoluta. mi¬
tͥdati pontico. sẏria maior. filiis ari¬
aractis regis cappadotiȩ. qui eodem
in liberos fuit. Quippe hinc paruuliᷤ
auctũ regnũ. hinc debita ad empta.
Namq laudice ex numero regis fi-¬
lioꝵ quos uirilis sexus ex ariaracte
susceꝑat. timens ne non diutina
administratione regni adultis qͥbꝰ¬
dam pateret᷑. quinq parricidali
ueneno necauit. unũ paruulũ. sce¬
leri matris cognatoꝵ custodia eri¬
puit. qui post necẽ laudicis quam
regno potitus ẽ. Mitridates quoq
repentina morte int̾ceptꝰ. filium

Expanded text:
nae diremit. Sic Asia Romanorum facta nae diremit. Sic Asia Romanorum facta cum opibus suis vitia quoque Romam transmisit. Massilienses pro Phocaeensibus, conditoribus suis, quorum urbem senatus et omne nomen, quod et tunc et antea Antiochi bello infesta contra populumgatos Romam deprecatum misere veniamque his a senatu obtinuere. Post haec regibus, qui adversus Aristonicum auxilia tulerant, praemia persoluta: Mithridati Pontico Syria maior, filiis Ariarathis, regis Cappadociae, qui eodem in liberos fuit; quippe hinc parvulis auctum regnum, inde vita adempta. Namque Laodice ex numero sex filiorum, quos virilis sexus ex Ariarathe rege susceperat, timens, ne non diutina administratione regni adultis quibusdam potiretur, quinque parricidali veneno necavit;unum parvulum sceleri matris cognatorum custodia eripuit, qui post necem Laodices nam regno potitus est. Mithridates quoque repentina morte interceptus filium,