comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
silenciĩ / placer ociũ. pla¬
cet quies placet intenta
cogitacio. Placet integri¬
absit. placet am̃nicoꝵ equa¬
litas. unaq semꝑ frons.
⁊ nulliꝯ rei tñnor aut
cupiditas. placet siluestris
ħitacõ. fontisq uicinitas qñe
ut in eo libro scriptum ẽ. q
Gber t̾ie. matris incorrup

Expanded text:
ium, placet otium, placet quies, placet intenta cogitatio, placet integriabsit; placet animorum equabilitas unaque semper frons, et nullius rei timor aut cupiditas, placet silvestris habitatio, fontisque vicinitas quem, ut in eo libro scriptum est, quasi uber terre matris incorr
Abbreviated transcription (Latin):
morte consuetudine pessiã ẜ
alio genere moriendi Dicud
enim pndi inflãmas eunt¬
Sic hñ ubi aiũt. non tedium
s sacietas inte et desiderium
mortis incesẜii sertis ornati
lecr̃um nl ut ad festum et
solenne ꝑgentes/ se in pximos
fluctꝰ mans. as altissima
rupe p̾cipitant. hic ꝑcele¬
bris uite fins, hoc sepultu
genus exinum gentem sa¬
ne. in reliquis. innocentissi¬
mam ẽẽ. iustissimãq morta¬
liũ. ⁊ longioris, ac beacions
iite bellors exꝑtem ac nes¬

Expanded text:
rtis consuetudine pessima, sed alio genere moriendi. Sicut enim Indi in flammas euntsic hi ubi, ut aiunt, non tedium sed satietas vite et desiderium mortis incesserit, sertis ornati, letum velut ad festum ac solemne pergentes, se in proximos fluctus maris ab altissima rupe precipitant: hic percelebris vite finis, hoc sepulcri genus eximium. Gentem sane in reliquis certe innocentissimam esse iustissimamque mortalium et longioris et beatioris vite, bellorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
tes : et quem ꝑ omĩa ppe
diinis uenerent hononbꝰ
cum alle grandemiꝯ nues
Sumn recubans nͨ ip̃is asur¬
gͥens regibꝰ mr mones le¬
umñs casus sunt solamen et
dongissmiare refugerium
qͣuodͤ cũ lnsꝰ fecisse a lexãdeũ
legimꝰ satis ꝯueit. cũ ad eam
quam is inhicat siluam uene¬
rint solitos / ex equis defilurre

Expanded text:
tes et quem per omnia prope divinis venerentur honoribus, cum ille grandevus, nudus humi recubans, nec ipsis assurgens regibus, vix motis laomnis casus sint solamen et longissimarum refrigerium quod cum his que fecisse Alexandrum legimus satis convenit, cum ad eam quam is inhabitat silvam venerint, solitos ex equis desilire
Abbreviated transcription (Latin):
entes sp̃m sanctum/ q̃ ꝑ os¬
Iolis apłi insolentiã hãt
retũdit/ ad confessionẽ et
penitentiam nos nuitãs
hec sunt q̃ me ofendunt
in hac secta ⁊ si nestio nõ
sum senem ip̃m/qui alexã¬
cet. ille contempta arũdi
qui iuste maior ẽẽ nõ põt

Expanded text:
ostoli insolentiam hanc retundit ad confessionem et penitentiam nos invitans. Hec sunt que me offendunt in hac secta. Etsi nescius non sim senem ipsum, qui Alexancet ille contemptus mundi, qui iusto maior esse non pot
Abbreviated transcription (Latin):
anosam magis an nboram
rerutĩ qmlicet non plenem
redoleat ambrosii stilum / mt̾
ambrosii tamen libros indio
⁊igenti quodam et uen̾abi¬
labiors eius. Quos in archino
ambrosiane medio la nensis.
te haus fa ne fortuitis suspi¬
cionibo auguror non ambrosi
s paladn aber est Qiisquis
aũi sit auctor narrat certe
quos auditu foisitan non fint
moduudum deculisse illi rege
uestes oleũ / illum. om̃nia. p̾ter
glriiũ. contep̃sisse. ꝙ aurum
⁊aritentũ dĩet usq a deo.
bestes non ut suꝑuacuas nspu¬
eret s ut impedimẽtũ librtate
et uinculum abhoireret. panẽ
igms quasdas qͣi reliquias ir¬
norẽt sed ne ad unũ rega¬
liũ. mim̾um contẽptor existe¬
ret supsisse oleum refert / et
mox magna lignore conge¬
uie intensa supfudisse sla mã¬
q. clarissima erumpente.bre¬
qut᷑ quidm̃ in om̃ibꝰ om̃i pote¬
ti deo gracias egisse qͣiͣ. hoc
iel. racrisicii nenꝯ eet Et de
hoe quidm̃ solitauo sene hattẽs
ꝯe quo sriusum. deꝙ. oñũ ricu

Expanded text:
animosam magis an verbosaretuli. Qui licet non plene michi redoleat Ambrosii stilum, inter Ambrosii tamen libros medius est, ingenti quodam et venerabilibrorum eius, quod in archivo Ambrosiane mediolanensis e haud fortuitis suspicionibus auguror, non Ambrosii sed Palladii liber est. Quisquis autem sit auctor, narrat certe quod auditu forsitan non fuerit iniucundum, detulisse illi regem panes, oleum. Illum omnia preter ultimum contempsisse, quod aurum et argentum diceret usque adeo vestes non ut supervacuas modo respueret, sed ut impedimentum libertatis ac vinculum abhorreret; panem ignis quasdam quasi reliquias irrideret. Sed ne ad unum regalium munerum contemptor existeret, sumpsisse oleum refert et mox magna lignorum congerie incensa superfudisse, flammaque clarissima erumpente, perbreviter quidem ut in omnibus omnipotenti Deo gratias egisse, quasi hoc illi sacrificii genus esset. Et de hoc quidem solitario sene hactenus. De quo rursum deque omni ritu
Abbreviated transcription (Latin):
Placet libr̾tas q̃ nulli
genciũ. ranta est / placet
Alenciũ placer ociũ.: pla¬
cet quies/. placet intenta
cogitatio. Placet integri¬
absit. placet añncoro equa¬
litas. Unaq semꝑ frons.
⁊ nullis rei tĩnor aut
cupidicas. placet siluestris

Expanded text:
rtas, que nulli gentium tanta est; placet silentium, placet otium, placet quies, placet intenta cogitatio, placet integriabsit; placet animorum equabilitas unaque semper frons, et nullius rei timor aut cupiditas, placet silvestris
Abbreviated transcription (Latin):
uleant. cet̾a nudi. Rrõ placer
icunositas belina sõpm
co. iite fugĩõ in contranũ
rolabam᷑./. Placet hac in re
Iut in amltis cic̾omana tem¬
m quo sit in pleusꝙ rebus
mediocirras optima est lie
sõpnus brrius ciba leuis po¬
cus fricilis hmlis toga mͦ¬
aleꝙ mt̾ hicum at torum mẽ¬
sam ꝙ hois ⁊ peccudis mĩsit
non q̃io tectore diuites cao
muq auieas nunas nõ qro
miybaste udear qui ait in
epli s lite na breius nuat et
ppe riuũ sõpnus in herba.
Totum uero sub diuo ip̃ñs
agere. non cam hõnũ ꝙͣ urso¬
p iudico/ ꝙͣuis ille celum.

Expanded text:
placet incuriositas belluina somni ose vite fugimus in contrarium relabamur; placet hac in re, ut in multis, ciceroniana temin quo sicut in plerisque rebus mediocritas optima est. Hicsomnus brevis, cibus levis, potus facilis, humilis toga, mac thorum mensamque hominis et pecudis intersit. Non quero tectorum divites casus atque aureas ruinas; non quero improbasse videar, qui ait in Epystolis: cena brevis iuvat, et ope rivum somnus in herba. Totum vero sub divo tempus agere, non tam hominum quam ursorum iudico, quamvis ille se celum
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ ñticem ẽ mũda atq
hna na sub pediba y
empꝯ erat ut finez¬
facerem ⁊rã ⁊ desci¬
Giatus oꝑi modus
excedit᷑ ⁊ in a lie nocant
cure. Tu ilo iam minium
gmone hͦ ab officii maiorĩs
Intencione distraere se
temperare. micer nequeo
quiaimns aliquos exẽplar
x alio geñe hõi ui actin

Expanded text:
supra verticem est, mundus atque supra verticem est, mundus atque humana sub pedibus. 11 Tempus erat ut finefacerem, nam et destinatus operi modus exceditur et me alie vocant cure, tu vero iam nimium sermone hoc ab officii maioris intentione distraheris; sed temperare michi nequeo quominus aliquot exempla ex alio genere hominum at
Abbreviated transcription (Latin):
nio namꝙ iuidic̃o qui celu
nulr sufpitẽ quiq celestia
contemplar educendii ẽ fo-¬
ras/ eo ꝙ in Grbibꝰ. obiectu
multare. ⁊ malaꝵ rerum
mortalis obtundit᷑. ac p̾pe¬
dit᷑: obtuitꝰ Ita dico educẽ¬
dũ foras. Sed educendꝰ a
clis m̃is in media nos de¬
ẜta seꝙ̃tibꝰ ⁊ mara alta
trasnantiba. onde ẽ ꝙ non
ducem deum ẜ contuspiscias
suas secuti quidm̃ in solitu¬
dine conuerunt. Nec igno¬
etum ħeo ue loth iusto. in so¬
ne / tũ error in culpa est
hoc ẽ gͦ. in quo excusarir
in cetis iustꝰ ⁊ integer nõ
possit ꝙ ita se uno obriu
passa est ot ignorans probeũ
iseud a dinteret/ quod cogi¬
rare stiens ac sobrius horriu¬
iẜ leuo pede igͥ ascendir in
nontem aeliꝯ forçeman¬
sura. in sogor. Nam in be¬
allitati sue sedem sponte
delegerat. Sane clanior tes¬
ratior res ẽ/ ꝙ̃ ue tot opem.
exlo qribriant aut ponoros u¬
biũ gonuenta ẜ tacitas et
transqmllas solitudmes
optare . ubi deꝯ illis assidue

Expanded text:
 iudicio, qui celum vult suspicere quique celestia contemplari, educendus est foras, eo quod in urbibus obiectu multarum et malarum rerum mortalis obtunditur ac prepeditur obtuitus; ita dico educendus foras, sed educendus a ulis nostris in media nos deserta sequentibus et maria alta tranantibus. Unde est quod non ducem Deum sed concupiscentias suas secuti quidam in solitudine corruerunt; nec ignotum habeo ut Loth, iustus in Sone, tamen error in culpa est. Hoc est ergo in quo excusari in ceteris iustus et integer non possit, quod ita se vino obrui passus est, ut vel ignorans probrum illud admitteret, quod cogitare sciens ac sobrius horruisset; levo pede igitur ascendit in montem melius forte mansurus in Segor, quam imbecillitati sue sedem sponte delegerat. Sane clarior testatiorque res est quam ut tot opem celo inhiant non sonoros urbium conventus, sed tacitas ac tranquillas solitudines optare, ubi Deus illis assidue
Abbreviated transcription (Latin):
q cõñtentꝰ quid alrud uidit
ius miquitatem ⁊ contra /¬
diconem in cru̾tate ut suis
nnquitatem et laborẽ. In
medio eius ⁊ iniustitiã. et nõ
fugiens et mansit ĩpolitu¬
Dñm qui eum a tempestate ãi
faluũ fecit. Nempe memime¬
rar sibi in solitudine. dimuta
oblatum regimen seꝙ non
erant maioriba natu/ Sed
regi isrl qui erat in regia
diño iudic̃o prelarũ. eumq
ip̃m regem sibi inplacabili
adiĩsrantem in solitudine ac
spelluncis bis in manus
suas tradicũ ac dimissum
tam anifestis iudiciis innocẽ¬
cie. sue ut hora clamidis.
hastaq reciã. procul oñẜ
muntem licet aimi bñficis
uictum. flere compelleret
Reputabat inde recũ utbis
in colitudine magni hostis
⁊ qua milla glarior ictor¬
Abis aĩ sui uictor. in ihulm bo
uictꝰ libidine Indignum
aarestate. stelus tur pi ad¬
ueno. Segen̾em frandem
⁊ homicidum crudele. Con¬
uiuãt conferebat cumh
tem urbanam cogitans.
ot ill. post diei indr̃a me /¬

Expanded text:
que contectus; quid aliud vidit que contectus; quid aliud vidit nisi «iniquitatem» et «contradictionem in civitate», ut suis iniquitatem; et laborem in medio eius et iniustitiam, et non fugiens et mansit in solitum qui eum a tempestate animi salvum fecit. Nempe meminerat sibi in solitudine divinitus oblatum regnum, seque noerant, maioribus natu, sed regi etiam Israel, qui erat in regia, divino iudicio prelatum, eumque ipsum regem sibi implacabiliter adversantem in solitudine ac speluncis bis in manus suas traditum ac dimissum, tam manifestis indiciis innocentie sue, ut ora chlamidis hastaque regia procul ostensis, immitem licet animum beneficio victum flere compelleret. Reputabat inde secum, ut bis in solitudine magni hostis et, qua nulla clarior victoria, bis animi sui victor, in Ierusalem vero victus libidine, indignum maiestate regis scelus, turpi adulterio degenerem fraudem et homicidium crudele coniunxerat. Conferebat cum tem urbanam, cogitans ut illi post diei medium me
Abbreviated transcription (Latin):
rom aut nirtuti loca esse
porest/ ubi et exem plis et
confiliis malis est impium
ubi opioibus falfis occupata
omña et ꝯsuerudini datum
quid aci soleat aut quid plu¬
rume uideat᷑ quo fallacio¬
testimoniũ nullũ est crede
igͥ mͥ quisquis aut uͥtutem
seq̃ris/ et biciũ fugis hant ce¬
neas, ne ne ab illo teneans
anceps tͥ in ppłis ẽ mora ded
eĩ ibi bideas nͥ contenciones
adullia frandes nuinas fur¬
ca rapias honnadia hee
te artes exapient/ pͥmo urbis
in limiẽ. hee rers ymagnies
crũuolabunt hic exempla
circũstrepẽt dificilimũ erit qͥn
⁊ si aliꝯ fu̾i̾s, quales cunctos
muemĩs talis fias y¬
Eu tibi mĩs forte spes¬
melior. blandiat᷑ qͣi
uł aluid. audicurus.
lũsurus se. uel int̾ lubrica
constitiore uestigio mansurꝰ
sis inocencioris eiu et altio¬
ris. uri exͦ diste / quid sꝑes
Sauid certe rex erat et scũs
et sapiens et ppheta/ et ra¬
men contistatꝰ ⁊ conturbata
in formidine mortis et timore
ar tremore obnitus tenebs¬

Expanded text:
 aut virtuti locus esse potest, ubi et exemplis et consiliis malis est imperium, ubi opinionibus falsis occupata omnia, et consuetudini datum quid agi soleat aut quid plurimis videatur, quo fallacitestimonium nullum est. Crede igitur michi: quisquis aut virtutem sequeris aut vitium fugis, ut hanc teneas neve ab illo tenearis, anceps tibi in populis est mora. Quid enim ibi videas nisi contentiones, adulteria, fraudes, iniurias, furta, rapinas, homicidia? He te artes excipient primo urbis in limine, he rerum imagines circumvolabunt, hec exempla circumstrepent, difficillimum erit quin, etsi alius fueris, quales cuntos inveneris talis fias. Neu tibi nunc forte spesmelior blandiatur, quasi vel aliud auditurus visurus ve, vel inter lubrica constantiore vestigio mansurus sis, innocentioris evi et altioris viri exemplo disce quid speres. David certe rex erat et sanctus et sapiens et propheta, et tamen contristatus et conturbatus, et formidine mortis et timore ac tremore obrutus tenebris
Abbreviated transcription (Latin):
horendas. ⁊ se laborosissi¬
mas. ꝑegrinaciones. deẜte.
regiombus. uestigande. iũ¬
tate scudio. q̃suuise Nam doc¬
tͥne eius. ac noĩs successores
pigragoreos uoluptatum
ꝑcellis. expositam. freq̃n¬
facebr̃ se sibi occłos. eruisse
ut ͤ ͭ iuderet u̾m ⁊ ueri hostẽ
ppłm. non uderet / Stiscita¬
re ꝑmienidem ⁊ achlantam
unieiẽs eos nõĩa ꝓpria.hiis
in quibus hĩtanut monti¬
bus reliquisse, Ape ꝓme¬
theꝯ si u̾itas requiritur
non negabit huic fuisse.
locum fabule qũa in Cauca¬
ro religatus edacissimo nul-¬
ti rodendꝰ. exponit᷑ ꝙ mͣg¬
na cũ intencione aĩ instrĩ¬
bens totꝰ indagini rerũ
archanars. q̃ haud dubie
scudiosum. extennat mon¬
tis illiꝰ solitudinẽ. usur/¬
pasẜ. Sepe locꝰ ingenio.
stumilos admouet iõ aptꝰ
iliber optandꝰ ẽ hiis qmi
ami. relius altis aplicuere.
nitatum. forme. depͥmiẽacq
disceripunt, ⁊ mille mas.
ꝑ fenestras mors ingressu
bꝯ. niuitatos multos pħo

Expanded text:
e laboriosissimas peregrinationes desertis regionibus vestigande veritatis studio quesivisse. Nam doctrine eius ac nominis successores pithagoreos, voluptatum procellis expositam frequenfatebitur se sibi oculos eruisse, ut et videret verum et veri hostem populum non videret. Sciscitare Parmenidem et Atlanta: invenies eos nomina propria his in quibus habitarunt montibus reliquisse. Ipse Prometheus, si veritas requiritur, non negabit hinc fuisse locum fabule, qua in Caucaso religatus edacissimo vulturi rodendus exponitur, quod magna cum intentione animi incumbens totus indagini rerum archanarum, que hauddubie studiosum extenuant, montis illius solitudinem usurpasset. Sepe locus ingenio stimulos admovet; ideo apertus et liber optandus est his, qui animum rebus altis applicuere, nitatum forme deprimunt atque discerpunt, et mille vias per fenestras ingressura ibus invitatos multos phil
Abbreviated transcription (Latin):
de et roro orbe. reguonns pͥnei¬
pies anuticia feorebat at soli¬
rariam libr̾tatem peten Su
q oimnibus eum talibꝰ curis
abrolueret ille tamensis cen¬
sobat ope politudis opꝰ esfe
es diunũ illud suũ opus
poss absolm latinis inghenis
pors mudit nocita amplio

Expanded text:
de et toto orbe regnantis principis amicitia florebat, ac solitariam libertatem petens, que omnibus eum talibus curis absolveret? Ille tamen sic censebat, ope solitudinis opus esse ut divinum illud suum opus posset absolvi; latinis ingeniis mors invidit, nocitura amplius
Abbreviated transcription (Latin):
tolos aut cum paucissim er
electis iuuis ad eum nõ sine
stupore quodam ingredi ac
emel. colloquioꝙ dignatũ
eẽ et̾ne glie heri Quod pe¬
incus fabulosum suspitar
posiom n bardarence sso¬

Expanded text:
os aut cum paucissimis electis viris ad eum non sine stupore quodam ingredi, atuisse vel semel colloquioque dignatum esse eterne glorie haberi. Quod penitus fabulosum suspicari possem, nisi Bardasanes
Abbreviated transcription (Latin):
nulla nacio orbem lustrare
mutosior qu aspant apus
mdos ẽẽ hõĩez hus monbus
mcredibili innocencia ad dor¬
rrm̃a ad quem uisendura
pp̃la et retes indoro plusã
dici possic̾ hmlil acꝙ supli

Expanded text:
nulla natio orbem lustrare curiosior, qui asserant apud Indos esse hominem his moribus incredibili innocentia ac doctrina; ad quem visendum populi ac reges Indorum, plus quam dici possit, humiliter atque suppli
Abbreviated transcription (Latin):
itaq uragnianarũ gens
ot auint et continẽcia et
puntate mentis eximia
et in contẽptu diuiciar um
er gran multũ uenerãda
filentio In quõ illis uon
in fabellis amlibꝰ. ut m̃e¬
tis. simna aunũ uoluptas
id non honũ. Clamor aut
smphomatũ. carmen abrũ¬
pͭ. ẜ uel cantꝰ. anium uel
hypnorum sonus quod
bent. om̃e illis desiderium
om̃is spes non nisi in fut̾i
sc̃l uitaẽ. Ciba est ex her¬
bis aut arborum baccis
Gestis ex frondiba. si qua
tanien est uestis. Postre¬
nio tectum ex ramis leccꝰ
ex floribꝰ / potus ex fontibꝰ
hore unus Talamis ille
fuit/ ciuꝰ ad alexandruz
macedonem fercur epla
cui eciam instantem iute
exitum iocando. p̾dixit cũ
ip̃e succensa lignorum
tiue more gentis ad uolũ¬
tarram mortem. iret Eq̃ et
greci ⁊ nr̃i striptores me¬
min̾unt uir apud nos fa¬
mos ifamis inẜsuos ꝙ¬

Expanded text:
itaque bragmanarum gens, itaque bragmanarum gens, ut aiunt, et continentia et puritate mentis eximia, et contemptu divitiarum et gravi multum veneranda silentio; in quo illis non in fabellis anilibus, ut multis, summa aurium voluptas. Id non hominum clamor aut simphoniacum carmen obrumpit, sed vel cantus avium vel hymnorum sonus, quod bent; omne illis desiderium, omnis spes nonnisi in futuri seculi vita est. Cibus ex erbis aut arborum baccis, vestis ex frondibus siqua tamen est vestis; postremo tectum ex ramis, lectus ex floribus, potus ex fontibus. Horum unus Calanus ille fuit, cuius ad Alexandrum Macedonem fertur epystola, cui etiam instantem vite exitum iocando predixit cum ipse, succensa lignorum strue, more gentis ad voluntariam mortem iret; cuius et greci et nostri scriptores meminerunt. Vir apud nos famosus, infamis inter suos
Abbreviated transcription (Latin):
S. seo añt gignophstas
as fudie solitudmes mudor¬
Sicatꝰ ac uagos philoso
nõmĩe p̾notata libr̃. a non¬
nillis oñdit᷑ qui transgan¬
gem in ouentis extremo
Saluberrimis auris. ⁊ solita¬
ra regione hicant / q̃ qͣntu
opĩone assequor/ haud longe
semora ab illis ẽ locis ubi
tenestrs paradisa ẽẽ credi¬
t᷑᷑ Et ip̃i ꝑ siluas nagi et
iuidi. quos dicerem a gig¬
nosophistis nec secta nec
inonbꝰ. diferentes nec re.
ulla nͥ loco forsam / aut no¬
minesnͥ bardasenes uir babi¬
lomq et ob is saltem in ci¬
uitatis / plagaꝵ fidem mi¬
tus gignosophistas apud
indos in duo docimnata dmisi¬
sẜ quorum unũ appellat
braginanos / allum sama¬
ritos. Eq̃ contra Ionianum
mennuint ierom̃a ut apparet
genĩs nomen erse gigno¬
sapenstas bragmanas spey
M ius non m̃ lacear ex
gcripturrire. Iom̃ꝯ idem
uarrat longe aliã sm̃am
nast posse / Sz ne hit stni¬
pulꝰ. ceptum iter impedi¬
at pre teruehiar ⁊ ꝑd pociꝰ
requar quod institu / Est

Expanded text:
eo autem gignosophistas, sas Indie solitudines nudoindicat, ac vagos philosopnomine prenotatus liber a nonnullis ostenditur, qui trans Gangen in orientis extremo saluberrimis auris et solitaria regione habitant que, quantum opinione assequor, haud longe semota ab illis est locis, ubi terrestris paradisus esse creditur, et ipsi per silvas vagi et nudi. Quos dicerem a gignosophistis nec secta nec moribus differentes nec re ulla nisi loco forsan aut nomine, nisi Bardasanes, vir Babilonius et ob id saltem vicinitate plagarum fidem meritus, gignosophistas apud Indos in duo dogmata divisisset, quorum unum appellat bragmanas, alterum samaneos, cuius contra Iovinianum meminit Ieronimus, ut appareat generis nomen esse gignosophistas, bragmanas speciei; quamvis non me lateat, ex Scripturarum Ieronimus idem narrat, longe aliam sententiam nasci posse. Sed ne hic scrupulus ceptum iter impediat, pretervehar, et id potius sequar quod institui. Est
Abbreviated transcription (Latin):
nomen. et incariũ celebri ue¬
nucõe sustulerit. nullum sa¬
ne locum odiosorem illi ꝙͣ bech¬
leem fuisse coniecto tacusse
aũt nomen. illud hõinem
Q indoctum. natiua tamen
igenn calliditate. uersutũ.
nemmis. aꝑtas odioꝵ. cau¬
ras expͥm̾e. udet̃ hactenus.
gratum. mͥ et lectori. nõ inggra¬
tum puto duu̾ticulum p̾bue¬
rim. tp̃ꝰ est ut uñ discessimꝰ.
reu̾tam᷑. Ego. itaq mesticie.
stimulis impnesus/ quod so¬
lum. potuui cãdente et iqnita
Dãium acie. in delebilem hãt
infanne. notam pplis atꝗ
tot nnti libꝰ. ymo dampnoẜ.
et impns curis impliciti ho-¬
nestam. hant ⁊ debitam p̾ci¬
maginem hec importat que
grauiore odio digna .ẽ. Qppe
I⁊ magns de uube carnis
miraculoꝵ fulgoribꝰ. corus¬
cantem. ausu sacrilego et
consensu ne phario cru cifi¬
xit. Et ꝙͣuis impiecas sibi
pestilens mũdo utilis fo¬
rer dum in cruce actum ꝙ
de loco altiore adornandum.
genibus demrauit / nõ pro prĩa qͣli¬

Expanded text:
nomen et vicarium celebri veneratione sustulerit. Nullum sane locum odiosiorem illi quam Bethleem fuisse coniecto; tacuisse autem nomen illud, hominem licet indoctum, nativa tamen ingenii calliditate versutum, ne nimis apertas odiorum causas exprimere videretur. Hactenus gratum michi et lectori non ingratum puto diverticulum prebuerim. Tempus est ut unde discessimus revertamur. Ego itaque mestitie stimulis impulsus, quod solum potui, candenti et ignita literarum acie indelebilem hanc infamie notam populis ac tot inutilibus, ymmo dampnosis et impiis curis impliciti honestam hanc et debitam precimaginem hec portat, quegraviore odio digna est, quippet magnis de nube carnis miraculorum fulgoribus choruscantem ausu sacrilego et consensu nephario crucifixit. Ea quamvis impietas sibi pestilens mundo utilis foret, dum in crucem arcum quasi de loco alciori adorandum gentibus demonstravit. Non pro patria quali
Abbreviated transcription (Latin):
płis L ad monita nõ hũa¬
nis ciũ ẜ diuinis cum eĩ
ualida oͥm̃ia. camẽ illud ineo¬
pugnabile. ꝙ ille. saluator
fons om̃ez salutanũ. exem¬
dine. nec freq̃ncie. mietuens
ue doctrinam tamen sucon
ascrueret in montẽ oraturo
ascendit solus gramr nico¬
menda in solitudibi. ꝑuo
coniiuio. ⁊ pauculis pamiba
mablem/ ac famelicam tur¬
bam pauit. cum sacuntate
mirabili cum ingenti mi¬
racło fragmentoꝵ/ in solitu¬
sine canꝙͣ locum consalatõis
pancis audita iõhis. morte.
so conculir / Demꝙ. in loco. cam¬
pestri / turbas. docuit iuex¬
cecso. monte transfiguratꝰ.
Sͤ Gbi suꝑ eum. uox et̾m pñs

Expanded text:
dmonitus non humanis tantum sed divinis? Cum enim valida omnia, tum illud inexpugnabile quod ipse Salvator, fons omnium salutarium exemdinis nec frequentie metuens, ut doctrinam tamen suam factis astrueret, in montem oraturus ascendit. Solus oravit, in somendus; in solitudine bis parvo convivio et pauculis panibus mabilem ac famelicam turbam pavit, cum saturitate mirabili tum ingenti miraculo fragmentorum. In solitudinem tanquam locum consolationis et pacis, audita Iohannis morte, se contulit; denique in loco campestri turbas docuit, in excelso monte transfiguratus est, ubi supra eum vox eterni
Abbreviated transcription (Latin):
destendie. non contentꝰ insi
parumꝑ. auulsus. a sue
orõm prope  nouissue ma
gisꝙ solicanũ locum quere¬
rer facto docens ur et nos
aritis in rebus solitudinez
quererẽq̃. Ndem et ofirendu.
regm pondus respuens solq in
montem fugit ⁊ nõ dim
tem pestuie mortis ꝑiclm
in so litudine declinaint ut
nos et fortune blandicias
⁊ innas insolundine fucgẽ
et ex alto contemꝑnere doce¬
remur. Quesi na onña. si
restimoniis euagelite nota sũt
Subitãs aducħ xpĩani hoĩes qͥs
nobis de solitudine  sen-¬
ciendum sit De qua ita
cencisse. magr̃in et ducez
et dñm nr̃m stimus. cuius
ut dc̃m est p̾cursor ab ip̃o
pͥmordis in solitudine uitã
egit. cum tot amici idem
uite genꝰ ⁊ prus elegerat
⁊ post modum elegert
prexit in solitud mem ante¬
ꝙͣ nasceret᷑ sacii uti btĩssi¬
niũ pondus ferens. Ciuꝰ

Expanded text:
non contentus nisi, parumper avulsus a suis, orationi prope novissime magis magisque solitarium locum quereret, facto docens ut et nos arctis in rebus solitudinem quereremus. Idem et offerendum regni pondus respuens solus in montem fugit, et nondum tempestive mortis periculum in solitudine declinavit, ut nos et fortune blanditias et minas in solitudinem fugere et ex alto contemnere doceremur. Que si vera omnia, si testimoniis evangelicis nota sunt, dubitamus adhuc, cristiani homines, quid nobis de solitudine sentiendum sit, de qua ita sensisse magistrum et ducem et dominum nostrum scimus? Cuius, ut dictum est, precursor ab ipso primordio in solitudine vitam egit; cuius tot amici idem vite genus et prius elegerant et postmodum elegerunperrexit, in solitudinem antequam nasceretur sacri uteri beatissimum pondus ferens, cui
Abbreviated transcription (Latin):
tubuendo ⁊ illis romams
artibus a poeta descriptis
paci morem imponendo ꝑcer¬
do subiectis et suꝑbos debella¬
aligi imꝑium ppłi ⁊ omani bñe¬
fic̃s cenet᷑ non inuriis./ bel¬
la. aut pro sociis a ͭ de imꝑio
gererent exitus bellorum
eeñt aut mites aut nctuire
safocios equitate er fide. defẽ¬

Expanded text:
tribuendo et illis Romanis tribuendo et illis Romanis artibus a poeta descriptis paci morem imponendo, parcendo subiectis et superbos debellaalibi: Imperium populi Romani beneficiis teneretur, non iniuriis; bella aut pro sociis aut de imperio generentur, exitus bellorum essent aut mites aut necessarsi socios equitate et fide defen
Abbreviated transcription (Latin):
lones. fratres / alieq. urbes
ciues aliosꝙ de quibus om̃ibꝰ
si quid. senciam queris celes¬
tis. amanda res publica
est quami nõtumlta tri¬
bunicn secessiones plebis nõ
senatq insolencia nõ iñui¬
dia simultatum / nõ bellaci¬
iilia. non ext̾na ꝑturbãt.
pro qua quisquis sanguinẽ.
snum dedit bonus cuus i p̾mi
certus ẽ. Non ꝙ iõ temprale
hant terrenamꝙ prĩam de¬
serendam rear/ pro qua res
exhigat pugnare eciã inbe¬
mur. Sed ita demũ. si iusticia
regit᷑. et legiba equis uiuit
qualem aliquotempoie fuis¬
tiꝯ acliuiꝰ. multiꝙ aliiscͥy¬
ẜe. de quo. in pͥmis acrit̾.
copioseꝙ. disputat. Cito .in. Cio
huis libris. quos de re pst̾y¬
sir, quibus facile. consentire
ut tunt eciam/ dũ toti orbi
Gn faceret. ex uiolentis¬
sima uideret̾ iustaeẽt¬
ꝙ hñs ip̃is. qui cogebant᷑
expedur̾ cogi et unus
rers capud esse. mũdo licet
smẽ. uehement̾ obscaret
ꝙ stĩł ⁊ int̾ hor̃es iusticiã
ẜuarent. cuiq ius suñ

Expanded text:
lenos fratres, alieque urbes cives alios. De quibus omnibus si quid sentiam queris: celestis amanda respublica est, quam non tumultus tribunitii, non secessiones plebis, non senatus insolentia, non invidia simultatum, non bella civilia, non externa perturbant, pro qua quisquis sanguinem suum dedit, bonus civis et premii certus est. Non quod ideo temporalem hanc terrenamque patriam deserendam rear, pro qua si res exigat pugnare etiam iubemur, sed ita demum, si iustitia regitur et legibus equis vivit; qualem aliquo tempore fuistius ac Livius multique alii scripsere. De quo in primis acriter copioseque disputat Cicero, in his libris quos De repsentirem, ut tunc etiam, dum toti orbi vim faceret et violentissima videretur, iusta esset, quod his ipsi qui cogebantur expediret cogi, et unum rerum caput esse mundo, licet sententie vehementer obstaretsi inter homines iusticiam servarent, cuique ius suum
Abbreviated transcription (Latin):
plando suꝑsticiõnis. artifex
piiis artibus infestam almã
orbem asꝑsam facrosangu¬
ne martiro emmentissimam
acem religionis ac fidei o¬
sit reapne metuens inde
Semo. Rot inde ruinas ⁊ gra¬
psio medis egipciis ⁊ cal
gers ac maioribo suis ara¬
bitĩs puẽisse. Iiustum sibi pe¬
ne odium. conflau̾at/ metus
ee dolor sorror magis si nõ
suliatas politudines odio
huit m quibus audierato
Tor miracula Toc untutee
Iolo mpi nõie peregisselã
dubito ⁊ illas do odisse en
magr̃m uoluptatũ. ⁊ tociꝰ
obstene libidinis incẽtorez
illus am̃i tangit unde uel
amor. sosolime nl anchio¬
chie odium. Sed indutor
ut suspicor cuuitatem ubi
riuz plane. ꝙͣuis forte de
nõis eius palain obloqui nõ
auderet. doc continnelias tor
flagella/ tam crudelem mor¬
tem ꝑtulisse memm̾at , et
gaudebat amasse illum/ que¬
qͦi locumodii su in xp̃m imu¬
dieq participem ac si amorẽ
quẽ fmo incorde peperat xp̃i mors

Expanded text:
phande supersticionis artifex phande supersticionis artifex suis artibus infestam almam urbem, aspersam sacro sanguine martirum, eminentissimamque archem religionis ac fidei oderit, precipue metuens inde recolens tot inde ruinas et graPersis, Medis, Egipciis et Caldeis ac maioribus suis Arabibus provenisse? iustum pene odium sibi conflaverant metus et dolor. Miror magis, si non et Niliacas solitudines odio habuit, in quibus audierat tot miracula, tot virtutes solo Cristi nomine peregisse; nec dubito et illas odisse eum, magistrum voluptatum et totius obscene libidinis incentorem. Illud animum tangit unde vel amor Ierosolime vel Antiochie odium. Sed inducor ut suspicer, civitatem ubi rium plane, quamvis forte de nominis eius palam obloqui non auderet — tot contumelias, tot flagella, tam crudelem mortem pertulisse meminerat et gaudebat, amasse illum, quasi locum odii sui in Cristum invidieque participem; etsi amorem quem ferino in corde pepererat Cristi mors,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ nestant. ad nocturnabella
promptissum ibelles ad
reliqua /et ad ml aliud ani/
ri raliem taciti. debuerant
insectaut᷑. sꝑnunt. Nich il
aũt insoluti ẽ. si uirturũ exͣ
uirtuais hostibꝰ suit moles¬
ta/ Aut si mahometi fauto/¬
res ut in amltis in hoc ꝙͦ
se consenciĩt, Ille quidmut
stri ptium tenõ mecham ex
urbibus, ac Ierosolimain
bñedicens romam et anchi¬
ochiam maledixit/ Et qm̃
uiuat impietatũ suarum
cocitando Causas q̃rere.
in orecha equidm̃ et roma
nͦ ẽ quo monear. Quid eĩ
noni est / Si orecham urbẽ
mrechia ⁊ inpura homo di¬
lexit ꝓfauũ omĩs impieta¬
tis hicauuilum. dignũq co¬
maculati et intesti sui
corporis hospitiũ libi em
stelerata ⁊ infamiꝯ predose¬
pultꝰ ẽ lupore coruorum
iuscibus dignior et iacet
ille carinfex/ in medio gẽrs
sue cultu ac reuerencia ꝓrsa
et infam pensitatõe tribute
suro fintim a fidelibꝰ adeat᷑.
rarsum n̾o quid miri ẽ si ne¬

Expanded text:
nestant; ad nocturna bella nestant; ad nocturna bella promptissimi, imbelles ad reliqua, et ad nil aliud animori saltem taciti debuerant insectantur ac spernunt. Nichil autem insoliti est si virtutis exempla virtutis hostibus sunt molesta, aut si Maometi fautores, ut in multis, in hoc quoque secum sentiunt. Ille quidem, ut scriptum teneo, Mecham ex urbibus ac Ierosolimam benedicens, Romam et Antiochiam maledixit. Et quoniam iuvat impietatum suarum cogitando causas querere, in Mecha equidem et Roma nichil est quo movear. Quid enim novi est, si Mecham urbem mechus et impurus homo dilexit, profanum omnis impietatis habitaculum dignumque commaculati et incesti sui corporis hospitium? Ibi enim sceleratus et infamis predo sepultus est, luporum corvorumque visceribus dignior; et iacet ille carnifex in medio gentis sue summo cultu ac reverencia prorsus et infami pensitacione tributi raro furtim a fidelibus adeatur. Rursum vero, quid miri est, si ne
Abbreviated transcription (Latin):
ot eleo patro dono darer suo ꝑ/¬
iculo donnsse Non queroꝙͣ
id iuste. egerit ẜ anu uini et
acrimoniam illam miror at
fatile eiñ fidelis efficã xp̃o su¬
um restitueret/ a quo se spm̃
accepisse et eternain gliam
acceptaturum crederet Qui
illud adulterii : p̾ciũ dona-¬
ñd Concubine / An si cesar au¬
gusta. Si utqͣs .s. Scipio afri¬
canus, Si magnns pompeius
ut nulle alios tateam euisdẽ
ut in eadem urbe reuiuis¬
c̾ent pati possent, aut pͥmꝯ
in hyspania qͣ multis ance
stls feuctuante. noĩs sui ma¬
gestate composuit / aut sc̃di
in afirca quam tubutauã
ulter fecit, alter euertie ut
tot colla requm uinculis. in¬
nexuit xp̃i sui nomẽ esse
contemptũ Si em̃ ꝓ frena
prĩa u̾e fider luce carentes
Itanta sinir ausi quid nõ ausu¬
ros xp̃o duce felicit̾. credide¬
rim ꝑ eterna nr̃i aũt duces
clarissum hom In talamo.
leombus. forciores in campo
corius tiundiores. orauir¬
lia. muliebribus aĩs deho¬

Expanded text:
ut Cleopatre dono daret suo peut Cleopatre dono daret suo periculo domuisse? Non quero quam id iuste egerit, sed animi vim et acrimoniam illam miror ac facile enim fidelis effectus Cristo suum restitueret, a quo se spiritum accepisse et eternam gloriam accepturum crederet, qui illud adulterii precium donaverit concubine! An si Cesar Augustus, si uterque Scipio Africanus, si magnus Pompeius, ut mille alios taceam, eiusdem et in eadem urbe reviviscerent, pati possent, aut primus in Hispania, quam multis ante seculis fluctuantem nominis sui maiestate composuit, aut secundus in Africa, quam tributariam alter fecit, alter evertit, aut tot colla regum vinculis innexuit, Cristi sui nomen esse contemptui? Si enim pro patria, vere fidei luce carentes, tanta sunt ausi, quid non ausuros Cristo duce feliciter crediderim pro eterna? Nostri autem duces elatissimi hominum, in thalamo leonibus fortiores, in campo cervis timidiores, ora virilia muliebribus animis deho
Abbreviated transcription (Latin):
ul suas miurias pacientes
ułur dictũ ẽ forsan. octulcius
uindicante. Et est in tot tam
publicis. malis quisꝙͣ. qui
ueterum Romanor glie detra¬
here talibusq mendaciĩe otͫ
inquinare. audeat / C. uos
prorsus indignos quiba tãto
celi fauore, tam nullis õmo
m̾̃itis sit ꝯsultum O uere
gratuita dei dona. dit em̃
quo et estu doloris ⁊ feruore
dũ rapior ⁊ audax dolor ⁊
indignaco loquax ẽ et optĩã
malia querelarum incidit.
Dit pater libet eqͥd ꝑciuictare
Si hodie Iuliꝯ cesar ab infe¬
ris remearet añi illum potẽ¬
ciamꝙ suam referens Rome
hͦ est in prĩa sua uiuens ut hand¬
dubie facerer xp̃i nomen agnosce¬
rec. duiciꝰ ne passurum credi¬
mꝰ ꝙ egiptiꝰ latro et pellusia¬
ti, tam mollis turba canopi
ut ait ille non dicam ihrlimã
⁊ Iudeam et synam ẜ ip̃amegip¬
tum acq alexandriam possi/¬
deret Sum memmisẜ. olim seuo
tiranno impio ẜ legitiõ quidm̃
regi reguum simul et comugẽ
et buam abstulisse trasꝙ illas

Expanded text:
vel suas iniurias patiente, vel, ut dictum est, forsan occultius vindicante. Et est in tot tam publicis malis quisquam, qui veterum Romanorum glorie detrahere, talibusque mendaciis suum os inquinare audeat! O nos prorsus indignos, quibus tanto celi favore tam nullis omnino meritis sit consultum! O vere gratuita Dei dona! Dic enim — quando et estu doloris et fervore animi rapior, et audax dolor, et indignatio loquax est, et opima materia querelarum incidit , dic pater, libet equidem percuntari: si hodie Iulius Cesar ab inferis remearet, animum illum potentiamque suam referens, et Rome, hoc est in patria sua vivens, ut hauddubie faceret, Cristi nomen agnosceret, diutius ne passurum credimus, quod egiptius latro «et Pelusiaci tam mollis turba Canopi», ut ait ille, non dicam Ierosolimam et Iudeam et Syriam, sed ipsam Egiptum atque Alexandriam possideret, dum meminisset olim se, non tyranno impio sed legitimo quidem regi regnum simul et coniugem et vitam abstulisse, terrasque illas
Abbreviated transcription (Latin):
dem heat in corde nͥ ex eodm̃
gene qͥ pegrinacõe morce.
ul carcere ceneant̾. ullꝰ ut
arbitror est bed ut notissimen
tati. quartꝰ nũc eciam testes
accedat. Certam in hant nerã
Ixp̃i religionem sus tp̃rtbus
concordasse/ õs eccias nõ solũ
incipiamꝰ ab sluĩs. Nec non
cedonia et uniu̾ra sunne. hel¬
baydia / insuꝑ uinira africa
pamphilia licia urarima et in
onui ecipto libia / ⁊ ponto coto¬
q. ouente p̾t paucos arri
sectatores ad iomianũ. aug¬
tũ missa fidelis Atanasũ
testat᷑ Epła./ ⁊on famam/
sequetis ẜ comꝑta referentis
nagesmio . xp̃iane fidei la¬
ciores ꝙ roman imꝑn fi
nes ponĩt. Nec pueire
potuisse iugum pp̃li ferro
de isto quod iã nõ imꝑium
ẜ. ymago quedam Imꝑn¬
uerum esser profecto non
tota. insaniret a firca / non
ꝑsis/ non siria nõ egipta
non asia fere om̃is / non demnꝙ
quos ẽ granius maxna ꝑs eu¬
hope Romano eĩ imꝑio illi an¬
Inquo ue pͥclari illi testant᷑

Expanded text:
dem habeat in corde nisi ex eodem genere, qui peregrinatione merce vel carcere teneantur, nullus ut arbitror est ibi. Sed ut notissime veritati quartus nunc etiam testis accedat, certe in hanc veram Cristi religionem suis temporibus concordasse omnes ecclesias, non solum incipiamus ab ultimis, nec non cedonia, et universa simul Helladia; insuper et universa Africa, Pamphilia, Licia, Isauria, et in omni Egipto et Lybia et Ponto totoque oriente, preter paucos Arrii sectatores, ad Iovianum Augustum missa fidelis Athanasii testatur epystola, non famam sequentis sed comperta referentis nagesimo cristiane fidei latiores quam Romani imperii fines ponunt, nec pervenire potuisse iugum populi ferro de isto, quod iam non imperium sed imago quedam verum esset! profecto non tota insaniret Africa, non Persis, non Syria, non Egiptus, non Asia fere omnis, non denique, quod est gravius, maxima pars Europe. Romano enim imperio illi antiquo, ut preclari testantur
Abbreviated transcription (Latin):
mpdelemtamꝙ ebetem puto
pse qͣ non senciat quitꝙͣ tamẽ
esres dicant et plus aliqrud
pauassimis nbie amplegtie¬
manes incolunt racra xpiana
tradimẽr dictuz breueẜ fle¬
bile. nobis et quo facile dãp¬
m tociꝯ cumulu meciare ꝙͣ¬
m̃tor eccłiastice relegant᷑ /
hystoue. quor ibi añ ãnos onl¬
bes arholicore nonnã. p̾sulũ
aseptentione ultĩo. nel ori¬
ente. uel austro ad roborãdu
ma edeuuciũ occurrent. Sbi
hodie non dicam nlłs epus
Et ut leuiora p̾team sileam¬
ꝙ alias quibꝰ idem pͥncipiũ
par exitꝰ ip̃a uen̾abilis ur¬
bs. Nñcea ubi aplicũ fidei
fuindamẽtũ ab illis ueri opi¬
ficiba tot tam sacus sembus
ranta rõnũ calte compactu
atq nallatũ ẽ siml et tota
⁊bichima. cq̃ illa ꝑs est. ab hos¬
tibꝯ fidei. possidet ita rectim̃
ea m̃ĩs pͥncipiba. rei publice.
cura eͣ. Sit aliena concuspiti :¬
Dnis quidm̃ facile. me ip̃msilẽ¬
to. aut obluũone consoler Tibi
hoc uulnꝰ assidue recens in

Expanded text:
fidelem tamque hebetem puto esse, qui non senciat. Quidquid tamen hii omnes dicunt et plus aliquid paucissimis verbis amplemines incolunt, sacra christiana traduntur«, dictum breve, sed flebile nobis et quo facile dampni tocius cumulum meciare. Qunitor? ecclesiastice relegantur hystorie, quod ibi ante annos mille catholicorum nomen presulum a septemtrione ultimo vel orientma coeuntium occurrent, ubi hodie non dicam nullus epyEt ut leviora preteream sileamque alias, quibus idem principium par exitus, ipsa venerabilis urbs Nicea ubi apostolicum fidei fundamentum ab illis veri opificibus tot tam sacris senibus, tanta rationum calce compactum atque vallatum est, simul et tota Bithinia, cuius illa pars est, ab hostibus fidei possidentur. Ita regimur, ea nostris principibus reipublice cura est; sic aliena concupiscialiis quidem facile meipsum silentio aut oblivione consoler; tibi Hoc vulnus assidue recens in
Abbreviated transcription (Latin):
et in talib membris sicutũ
⁊ longua segnicie putruerũt
Tingusciꝰ quidem onudꝰ ex
africa in confessiomibꝰ. suis
homeri librum sibi difrtile
dicit quod exc̾ius uirgilni fa¬
cilem./ ꝙ suis ħ est latinis
africam. metire et aili alueo
ad achlãticũ. occeanũ nolut᷑
meditatione ꝑambula puco ⁊¬

Expanded text:
et vitalibus membris, situ tamen et longa segnitie putruerunt. Augustinus quidem oriundus ex Africa in Confessionibus suis Homeri librum sibi difficilem dicit quod externis, Virgilii facilem quod suis, hoc est latinis Africam metire, et a Nili alveo ad Atlanticum occeanum volucri meditatione perambula, puto
Abbreviated transcription (Latin):
ñł in̾tator nł ca ptius. Sic
Io̾m̃q̃ ad euandrum. scubẽs post
Galleas ⁊ Britaneas ꝓuin/¬
cias ni orbis afritam et per¬
sidem et orientem india om̃e
re. confirmat Gnã ẜuarere¬
sit ne dici quidm expedit/ Sed
ut recentius testimonium-
ñi dedecoris. actingã/ nonne
Gregoꝰ quodam loco gratula /¬
tur. et exultat ꝙ sua etate.
asya. tota iam crederet Nũt
ambiendo ꝑuenias ⁊ quidq
illos longe distantes mundi
Int̾iacet/ sine trarpsme hõnu
excucias /ꝙͣis ad hc̃ forte ibi¬

Expanded text:
tor vel captivus sit. Jeronimus ad Evandrum scribens post Gallias atque Britanias provincias nostri orbis Affricam et Persidem et orientem et meridiem re confirmat, unam servare resit, ne dici quidem expedit. Sed ut recencius testimonium nostri dedecoris attingam: Nonne Gregorius quodam loco gratulatur et exultat, quod sua etate Asia tota iam crederet? nuncambiendo pervenias et, quidquid illos longe distantes mundi interiacet, sive terrarum sive hominum excucias, quamvis adhuc forte
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m exaltauit ubi ex ammms
ysanuts surrexiꝙ uñ ad infe¬
ios descondit ubi conscẽ dit
ds supos ubi postremo ue
nobie ereptam/ nobis debitã
si uiri eẽma spey nr̃e fedem
arrã patue et̾ne mĩc egipti¬
ata canis tenet. Neu quid
p̾ter gemitum et querelas

Expanded text:
m exhalavit, ubi exanimis iacuit surrexitque, unde ad inferos descendit, unde conscendit ad superos, ubi postremo vivnobis ereptam, nobis debitam si viri essemus, spei nostre sedem, arram patrie eterne, nunc egiptiacus canis tenet! Heu, quid preter gemitum et querelas
Abbreviated transcription (Latin):
abuus scudet ꝙ stipendia nos
Larirnes ĩ rei publice exicũ
armare ¶ Et esuis urbib
in nr̃as terras iugem ferreu
Sit ytalia suis re muba con

Expanded text:
aliud studet, quam stipendiarios et latrones in rei publice excidium armare et e suis nubibus in nostras terras iugem ferreum dit, Italia suis ipsa se
Abbreviated transcription (Latin):
lidtimn esseseo fedia qͦ iters
amisisse quod nr̃m erat ꝙͣ
non recuꝑasse qd de formia
nos hostiba ꝙ formosia/ et
nobis spei mmoris illisq
maioris adnsum nos uł
custodie in postimi nł tru¬
ꝯelitate occasio ẽ Pune¬
uero quis defleam / aut quidã¬
rar/ pierepe caluaram busti
saxum. oliueti montẽ uallem¬

Expanded text:
eo fedius, quo iterum amisisse quod nostrum erat quam non recuperasse deformius nobis hostibusque formosius, et nobis spei minoris illisque maioris adversum nos vel custodie in posterum vel crudelitatis occasio evero quid defleam, aut quid querar! presepe, Calvariam, busti saxum, Oliveti montem, vallem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑp biuẽs ac monens usa
est gie ml tale fecit mar¬
tha soror/ dicat a liquis et
cior id quidm̃ ẜcerte multo
sanctior M. q̃ id fecit. Iure
igͥ ab illo sũmo et inefabili
rerum extimatore de optime
ptis eleicõe laudata. est ot
si Gerum est quod doctor
hõmii. het asẜcio. sub duaꝵ
sorors integumento. p̾ter
histone m̾tatem du plicis.
ecꝭ uite mist̾iũ. contim̃ nul¬
lꝰ. dubio relmiquat᷑ locus
quin. contẽplatine. sollicite
actuoseq uite ⁊ xp̃i iudicio p¬
lata. sit et eleccione. p̾ẜtimn
up̃i fideliũ p̾ferenda
Uis gͦ miret᷑ si pecc̃or
tot cͥcũsesso. ab hosti¬
bus cutas cupide fu¬

Expanded text:
rum vivens ac moriens usa rum vivens ac moriens usa est. At nil tale fecit Martha soror, dicat aliquis, et tior id quidem, sed certe multo sanctior Maria que id fecit. Iure igitur, ab illo summo et infallibili rerum extimatore, de optime partis electione laudata est, ut si verum est quod doctorum hominum habet assertio, sub duarum sororum integumento preter historie veritatem duplicis etiam vite misterium contineri, nullus dubio relinquatur locus, quin contemplativa solicite actuoseque vite et Cristi iudicio prelata sit, et electione presertim Cristi fidelium preferenda. Quis ergo miretur si peccator, tot circumsessus ab hostibus
Abbreviated transcription (Latin):
mol esto saste qre laꝑ ad suscepte nar¬
racõis itꝰ asatͥor redeo
more ⁊ Ille. intͬ natos
apilierum maximus
Iohannes sanctꝰ ab ut̾o/ quem
esũmo celi fastigio uẽturꝰ
ad terram xp̃q ut. Rex.
nũciũ ut p̾conem uidex ut
aurdram dies ut lucifers
sol p̾ misit non se tutũ. cre¬
didit insi deꝑti antra teña
etate subisẜ
Scĩt idẽ maria post pcr̃s¬
non in pplis longũ con¬
spicĩat hitare in pala¬
ais elegit s prĩam fuggiẽs¬
⁊ in has terras nlut inor¬
bem alt̾um delata. ꝑreuam¬
t᷑. hͥ latuit in finem. Et pro
domohmit iuidam ⁊ concauã.
illam rupem / quã udisse. te
arbitror / neq em̃ ꝓcul. hĩt ab¬
est. Et locus satro quodam
honore. uenas il ac iisitan de
longiquo. ecl non indigna.
ubi et sepe me fuirse et
tres oli noctes cocdemͬdies
non sine uoluptate alia ꝙͣ
q̃ in urbiba capi solet exe¬
gisse memim Ielic dulcis.
ac felix xp̃i hospita. non
ornatucũ oficio. puellare
ẜ. obsẽq̃nciũ minist̾io. anglo¬

Expanded text:
et molesto fasce querelarum, ad suscepte narrationis iter alacrior redeo. morer? Ille inter natos mulierum maximus Iohannes sanctus ab utero, quem e summo celi fastigio venturus ad terram Cristus, ut rex nuntium, ut preconem iudex, ut auroram dies et Luciferum sol premisit, non se tutum credidit nisi deserti antra tenera etate subiisset. Fecit idem Maria post peccatnon in populis longum conspici aut habitare in palatiis elegit, sed patriam fugiens in has terras velut in orbem alterum delata, perseveranter hic latuit in finem, et pro domo habuit nudam et concavam illam rupem, quam vidisse te arbitror; neque enim procul hinc abest, et locus est sacer, quodam horrore venerabilis, ac visitari de longinquo etiam non indignus; ubi et sepe me fuisse et tres olim noctes totidemque dies non sine voluptate, alia quam que in urbibus capi solet, exegisse memini. Illic dulcis ac felix Cristi hospita non ornatarum servitio puellarum, sed obsequentium ministerio angelo
Abbreviated transcription (Latin):
murum innusticia mulca
auito aut mancipnur raꝑe¬
celestie r.p. lidris excussi
curioseq tractꝰ est / Euid no
si quie nascendo patriam
nattꝰ. iniustã malis mon¬
bus quales fore mie om̃ia
uides. Non pro tali sanguine
intutem ꝓublicam faciore
Ru mͥ lande dignũ ac memo¬
na / ꝙͣ multe ob hant causa.
contigisse. qͥdm̃ leggima huu
Ego et ite prodigum et
uis nortum̃. dicam qui simul
corpus. atq aĩam simul hanc uitã
piecerit᷑ ⁊ et̾nam . Cont᷑ añt
ne longius nager. ꝓ celesci
A tm nobie spordet hica-¬
culum sine fine sme labo¬
re sme solicitud me sine me¬
tu sine ulla demq molestia
in qua mł turꝑelme ampn

Expanded text:
mirum iniustitia multo avitus aut mancipium rapeCelestis reipublice libris excussus curioseque tractatus est. Quid vero siquis nascendo patriam nactus iniustam malis moribus, quales fere nunc omnes vides? num pro tali sanguinem unitatem publicam facinorum tu michi laude dignum ac memoria, quam multis ob hanc causam contigisse Ego et vite prodigum et bis mortuum dicam, qui simul corpus atque animam, simul hanc vitam proiecerit et eternam. Contra autem, ne longius vager, pro celesti atum nobis spondet habitaculum sine fine, sine labore, sine solitudine, sine metu, sine ulla denique molestia, in qua nil turpe, n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ u̾num diem Rome ageret
S infamem diem. E puden¬
sumfedus .o. supi/ En ius¬
irandum. En religio En
piecas. En romanus pon¬
nfex ita romam snã. deẜ¬
nit ut eam nolit. ab alio
sieꝙ̃tari. Et de hoc cũ roma¬
no impatore pacistit᷑. Quid
hrr loqͣr nestio. Et si stire¬

Expanded text:
quam unum diem Rome ageret. quam unum diem Rome ageret. O infamem diem, o pudendum fedus! o superi, en iusiurandum, en religio, en pietas! Romanus Pontifex ita Romam suam deseruit, ut eam nolit ab alio frequentari et de hoc cum romano imperatore paciscitur. Quid hic loquar nescio, et, si scire
Abbreviated transcription (Latin):
iudie. contecirat hyspanus
ro maior heret ꝑ ignauia
sunt int̾ suos fines ꝓchpu¬
dor. angusto in scopulo ma¬
uestatez xpĩ nefaue blaffe¬
mari baic uõ quilitora. nr̃i
mans. incolit᷑. ml. p̾ter. auꝵ
uenatoro. ac sanguinẽ Ian¬
enfiũ. sicit et cogitat auari¬
ue impio / illors satelles ho¬
r sostis ab illis auro uinta¬
extirmus reguni sonoris ac
reflius occeam fluctiba. ob¬
surdint Et de tam longinquo
suspiria nr̃a non audiat ⁊
in occidentꝭ ultiuo sepultꝰ.
quid agat oriens nõ curet
terar hit nr̃ rapto dyade¬
mate in g̃maniam a biit pa¬
tris lacebris et nõie con¬
tentꝰ. imꝑn cã extrema mẽ¬
bra compleccit᷑ caput sꝑ-¬
nens quem recuꝑaturum
non audes / nuilloq fugiens
pse quẽte/ sponse. sacros am¬
plera ⁊ pultre faciẽ hoiret
ytalie canꝙͣ̃ sus celo aliqd
sit pultͥꝰ Arguit en faieor
illa talens ⁊ cemaria. fidos
m̃a q̃ suma eçiam ꝑflarenõ
nunsse. se uirat ne ampliꝯ

Expanded text:
invidie consecratur. Hispanus invidie consecratur. Hispanus ille maior heret et per ignaviam sinit infra suos fines, proh pudor, angusto in scopulo maiestatem Cristi nefarie blasfemari; hic vero, qui litora nostri maris incolit, nil preter aurum Venetorum ac sanguinem Ianuensium sitit et cogitat, avaritie imperio illorum satelles horum hostis: ab illis auro vinctuextremus regum sonoris ac refluis Occeani fluctibus obsurduit, ut de tam longinquo suspiria nostra non audiat, et in occidente ultimo sepultus quid agat oriens non curet. Cesar hic noster, rapto dyademate, in Germaniam abiit, patriis latebris et nomine contentus imperii, cuius extrema membra complectitur caput spernens; quem recuperaturum non audet, nulloque fugiens persequente, sponse sacros amplexus et pulcre faciem horret Italie, tanquam sub celo aliquid sit pulcrius. Arguit eum, fateor, illa calens et temeraria fides mea, que summa etiam perflare non iurasse se iurat ne amplius