comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
augustã. Imꝑu deniq huiꝰ anno scd̾o uen̾abilis papa gͤrtoriꝰ et hac
uice muigͣuit. Cuiꝰ in locũ ad apostolatꝰ officiũ sabinꝰ ÷ oidinatꝰ. i sa¬
bino subrogitꝰ᷑s bonefaci᷑ terciꝰ. ⁊ bonefatio t̾cio bonefaciꝰ qͣrtus. Qͦ
rogante siatuit memorat᷑ꝰ augustꝰ sedẽ romane ⁊ aplĩde eccłie ciput
cẽ om̃nĩ eccłariũ nã antes eccłi⁊ constantino politana pͥmã sei dimñiũ
scͥbebat. eccłarũ. Impet̾uit qͦ ip̃e papa bonefaciꝰ a p̾fito pͥncipe da¬
ri eccłie xp̃i tẽplũ rome qd̾ ab antiqͥs pantheon ante uocabat᷑. porro
phocas a crugelit̃ in suos deseiuret domesticos heradii astrice pacͥci¬

Expanded text:
Augustam. Imperii denique hujus anno secundo venerabilis papa Gregorius ex hac luce migravit. Cujus in locum ad apostolatus officium Sabinus est ordinatus, et Sabino subrogatus est Bonifacius tertius, et Bonifacio tertio Bonifacius quartus. Quo rogante statuit memoratus Augustus sedem Romanae et apostolicae Ecclesiae caput esse omnium Ecclesiarum. Nam antea Ecclesia Constantinopolitana primam se omnium scribebat Ecclesiarum. Impetravit quoque ipse papa Bonifacius a praefato principe dari Ecclesiae Christi templum Romae, quod ab antiquis Pantheon vocabatur. Porro Phocas cum crudeliter in suos desaeviret domesticos, Heraclii Africae patri
Abbreviated transcription (Latin):
Nã usq ad eiꝰ tẽꝑa ad aras rdolorũ ignis accendelit᷑. i libamina ata. sa¬
łficia offe̾bant᷑. S hec om̃ia theodosius catholicꝰ ĩꝑator extiryare radici¬
tus iꝑauit. enulsit. corripuit. ⁊ ꝯdẽpuauit. Porio theodoli iꝑato dene
iã tͣnqͥlla re publica aput mediolanũ egͥtudinẽ mẽrit. Qua iugͣues¬
cente quietẽ nat᷑ał mortis inuenit anno regni sui .xui. iute uõ sue

Expanded text:
Nam usque ad ejus tempora ad aras idolorum ignis accendebatur, et libamina atque saNam usque ad ejus tempora ad aras idolorum ignis accendebatur, et libamina atque sacrificia offerebantur. Sed haec omnia Theodosius, catholicus imperator, exstirpare radicitus imperavit, evellit, corripuit et condemnavit. Porro Theodosius imperator bene jam tranquilla republica apud Mediolanum aegritudinem incurrit. Qua ingravescente quietem naturalis mortis invenit anno regni sui decimo se
Abbreviated transcription (Latin):
ctor minisit fut᷑us. pͥma salutis uia ertecit arbitio hostiliũ partiũ
comes. Qui ꝯ ignarũ ĩꝑatorẽ cirꝯpositis erepiss insidiis conu̾sus ad re¬
uerentiã p̃sentis augusti. non solũ ꝑiculo lib̾auit uerũ ⁊ĩ instrurt
iũsurã huniam ictꝰ ꝑ mane deportata. nꝰꝗͣ cadere pͥusꝗͣ ĩpinguerent
sinebant᷑. ⁊ que ip̃i uehem̃t̾ intorserant ercepta uentis ĩpetu supina¬
ta retͦrsũ ipõs ifelicit̾ configebant. ꝓxpexit itaq sibi humane ꝯscĩe
pauor. Nã contimio sese parua suorũ manii fusa uictori theodosio hosti¬
lis ꝓstrauit erercitꝰ Eugeniꝰ q captꝰ atq int̾fectꝰ ÷. Arbogastes uõ sua
sese maini ꝑcussit. Sic q horũ duorũ sangͥne bellũ ciuile restinctũ
est. Ueniq fidelissimꝰ ĩꝑator contͣ errorẽ genaliũ insurgens. eũ fun¬
ditus eũtere curauit. Lege gͥ data p̾cepit edolorũ tẽpla solotenꝰ eũti

Expanded text:
 inmisit. prima salntis nia extitit Arbitio, hostilium partium comes: qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conuersus ad reuerentiam praesentis Augusti, non solum periculo liberauit uerum etiam instruxit mensuram humani ictus per inane deportata nusquam cadere, priusquam impingerent, sinebantur; et quae ipsi vehementer intorserant, excepta venti impetu supinata retrorsum, ipsos infeliciter configebant. Prospexit itaque sibi humanae conscientiae pavor. Nam continuo sese, parva suorum manu fusa, victori Theodosio hostilis prostravit exercitus, Eugeniusque captus atque interfectus est. Arbogastes vero sua sese manu percussit. Sicque horum duorum sanguine bellum civile restinctum est. Denique fidelissimus imperator contra errorem gentilium insurgens, eum funditus evertere curavit. Lege igitur lata praecepit idolorum templa solo tenus everti.
Abbreviated transcription (Latin):
stantino politana urbe renouauit eccłias. his :̃ t̾iã ꝑsarũ intͣuit.
ĩ eos pocentissime debellauit. In de q regͣdiens tautã molẽ p̃de cum
eleyhantis młtis addurit. ut humane cupiditati crederet᷑ posse suf¬
ad sꝑiũ quendã uirũ genere carpadocũ stremiũ ac fapientissimũ:
qui mauriciꝰ ñcupatꝰ ÷ Cui filiã suã constantiã mnatã reddidit rega¬
libꝰ ꝯmãmĩtis dicens. Sit dͥ ĩꝑiũ meũ ꝯ hac puella concessũ. utere gͦ
felicit̾ eo. ⁊⁊ habe in mente incessant̾̃ eqͥtatẽ. ⁊ iustictã. p̃cipua opti¬
mi ĩꝑatdris eẽ insignia. Qd̾ postꝗͣ dirit spm̃ exalauit. sibio uo̾ dei¬
functo maur iciꝰ purpͣa indit᷑.i diademate corouatꝰ ad circã ꝓcessit.
Ui acclamatis sibi laudibꝰ. ⁊ largitis scdm̃ morẽ muneribꝰ pͥmꝰ ex grecoꝵ
gente romano potitꝰ: iꝑio. de mauricioa¬

Expanded text:
stantinopolitana urbe renovavit ecclesias. Hic etiam terram Persarum intravit, stantinopolitana urbe renovavit ecclesias. Hic etiam terram Persarum intravit, et eos potentissime debellavit, indeque regrediens tantam molem praedae cum elephantis multis adduxit, ut humanae cupiditati crederetur posse sufad iqui Mauritius nuncupatus est. Cui filiam suam Constantiam ornatam reddidit regalibus ornamentis, dicens: Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere ergo feliciter eo, et habe in mente incessanter aequitatem et justitiam praecipua optimi imperatoris esse insignia. Quod postquam dixit, spiritum exhalavit. Tiberio vero defuncto, Mauritius purpura indutus et diademate coronatus ad circum processit, et acclamatis sibi laudibus, et largitis secundum morem muneribus, primus ex Graecorum gente Romano potitus est imperio
Abbreviated transcription (Latin):
nar ses romanorũ patͥeiꝰ cuiꝰ supͣ meminimꝰ cũ ab inciusũ
diu̾sorũ hostiũ totã qͥetã reddidiss italiã ꝓ magnis benefici¬
is maguã ꝑꝓtulit inuidiã a romanis. ita ut in utberegia
iustiuiauo mandarent dicentes. Quia meliꝰ erat romanis.
dine. Qiuibꝰ sermonibꝰ ꝯmotus ĩꝑator longnniũ p̃fectũ siuum
uarsetis loco substiuit. S ⁊ augusta sophia hanc narseti ma¬
daier iotumeliã ut constantino polĩ remearet. iꝯ puellis fius
ingenicio feminarũ lanarũ pensa diuderet. Ao que u̾ba nar
me rura que incolebant desererent. ⁊ ad italie fertile solũ possiden¬
dũ ꝯfluerent. Qd̃ audiens albom ret longobardoiũ in italiã ꝯme¬
auit ꝯ młtitudine magna longobardorũ. anno ab incarnatione
nꝰ ĩꝑator octauo ĩꝑii sui anno pedib cepit s̃firmari. aͣ dere assu¬
bus. ⁊ .ix. diebis. Iste fuct uir catholicꝰ. ⁊ religiosus. u ñ młtas in con¬

Expanded text:
orum patritius, cujus supra meminimus, cum ab incursu diversorum hostium totam quietam reddidisset Italiam, pro magnis beneficiis magnam pertulit invidiam a Romanis, ita ut in urbem regiam Justino mandarent dicentes quod melius erat Romanis dine. Quibus sermonibus commotus imperator, Longinum praefectum suum Narsetis loco substituit. Sed et Augusta Sophia hanc Narseti mandavit contumeliam, ut Constantinopolim remearet, cum puellis suis in gynaeceo feminarum lanarum pensa divideret. Ad quae verba Narsniae rura, quae incolebant, desererent, et ad Italiae fertile solum possidendum confluerent, Quod audiens Alboinus rex Longobardorum, in Italiam commeavit cum multitudine magna Longobardorum, anno ab Incarnatione imperator octavo imperii sui anno pedibus coepit infirmari, qua de re assubus, et novem diebus. Hic fuit vir catholicus et religiosus. Unde multas in Con
Abbreviated transcription (Latin):
facta st̃ uuandalica belia. ⁊ recepit balisar iꝰ affricã. i fauente deo
es prent mnagna celeritate uifideles uuandalos suꝑauit.⁊totã
tandem affricã pͥus auulsam ad antiꝗͣ rei publice corpus raiocauit.
Ner qͥppe uuand alorũ gelinier cũ p̃etũ belisarii ferte neqͥret. ad
niaurusios fugit. S eũ ibi belisariᷤ celerit̃ insecitꝰ ꝯp̃hendit. ⁊ argen¬
tea uinctũ cathena secũ addirit. ⁊ de eo constantinopolĩ tͥũphau̾it.
⁊ ñ młto post iustintanꝰ argustꝰ eũdẽ belisariuĩ ad italliã destinauit.
Quo belisariꝰ ueniens pͥmo accessu siciliã ꝑuasit. ⁊ neapolĩ obsedit. ⁊
cipugnauit ⁊ expoliauit. Quod iͥ iex italie teodo aldꝰ audiuit. inti
ge sui erercit᷑ ducẽ contͣ eũ destinauit. s: pdꝙͣ uitigis cãpaniã sͥm
gressus ⁊ ret ab erercitu ÷ creatꝰ expeditionẽ soliit: ⁊ tet̾ remeauit.
tunc spieto theodoaldo ⁊ pͥma coniuge repudiata. matbesnentẽ

Expanded text:
favente Deo eo perrexit magna cum celeritate, infideles Vandalos superavit, et totam tandem Africam prius avulsam, ad antiquae reipublicae corpus revocavit. Rex quippe Vandalorum Getimer cum imperium Belisarii ferre nequiret ad Maurusios fugit. Sed eum ibi Belisarius celeriter insecutus comprehendit, et argentea vinctum catena secum adduxit, et de eo Constantinopoli triumphavit. Et non multo post Justinianus Augustus eumdem Belisarium ad Italiam destinavit. Quo Belisarius veniens primo accessu Siciliam pervasit, et Neapolim obsedit, et expugnavit, et exspoliavit. Quod ubi rex Italiae Theodoaldus audivit, Vitigis Campaniam est ingressus, et rex ab exercitu est creatus, expeditionem solvit et retro remeavit. Tunc spreto Theodoaldo, et prima conjuge repudiata, Mathesuentem
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. S ⁊ boetiũ ꝯsularẽ uirũ sũme pͥdentie. qui dialetiã. ar ith¬
meticã atq inusicã suo sermone nobłitauat.⁊ alios libelios elegan¬
tissinie conposuerat. idẽ tirantiꝰ erilis pena dãpnauit. ⁊ in tr̃tcono
mediolmensi uigular i fecit. hac tñ imanis seueritius ĩpunicate.
theodericꝰ neqͣꝙͣ ÷ gauisiis. Iã ñ młto post horribili. ⁊ mopinata
morte pollutã peccis animã etalauuit. Quã.⁊̃ qͥdam solitariꝰ aput
liꝑam mauens insulã copporeis ocłis uidit iollã uulcani dem̃gi
ubi mare sic̾ cacabꝰ feruescit ab igne. theoderico uo̾ regi athalar. icꝰ
nepos eiꝰ successit. ⁊ athalarico teodoaldꝰ. Porro longobardis adhuc
in panuonia consistentibꝰ preerat albin filiꝰ aldom. qͥ ñ młto post
ipãm longobardorũ gentẽ in italiã itꝰdutit. Intẽa uo̾ tłinanꝰ ip̃ia

Expanded text:
fecit. Sed et Boetium consularem virum summae prudentiae, qui dialecticam arithmeticam, atque musicam suo sermone nobilitaverat, et alios libellos elegantissime composuerat, idem tyrannus exsilii poena damnavit, et in territorio Mediolanensi jugulari fecit. Hac tamen immanis saevitiae impunitate Theodericus nequaquam est gavisus. Nam non multo post horribili et inopinata morte pollutam peccatis animam exhalavit. Quam etiam quidam solitarius apud Liparem manens insulam corporeis oculis vidit in ollam Vulcani demergi, ubi mare sicut cacabus fervescit ab igne. Theoderico vero regi Athalaricus nepos ejus successit, et Athalarico Theodoaldus. Porro Longobardis adhuc in Pannonia consistentibus praeerat Alboinus filius Aldoini, qui non multo post ipsam Longobardorum gentem in Italiam introduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ tenone augusto qͥdã anastasiꝰ assũptꝰ ab augusta ĩꝑator sinił. ⁊ au¬
guste maritꝰ cunctis innotuit. ue anastasio.
nastasius gͥ purpͣani sumens imꝑauit annis .xx. Iste ab acha¬

Expanded text:
autem Zenone Augusto, quidam Anastasius assumptus ab Augusta, imperator simul, et Auautem Zenone Augusto, quidam Anastasius assumptus ab Augusta, imperator simul, et Augustae maritus cunctis innotuit. CAP. II. De Anastasio. Anastasius igitur purpuram sumens im
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiasticã.t heodericũ qͦ uesegothorũ regẽ ad se uenire fe¬
at. ei q curã palati sui cõm̃dauit. ⁊ non post multos dies. patͥciatus
honore tcm̃ eũ iusignitiĩ ad partes italie destinauit. Quo dĩ ꝑuenis¬
s odeacrem herulorũ regẽ uariis successibꝰ debellauit. ⁊ regno tãdẽ
ercbatũ nt̾fecit. Demũ aũ reguũ italie sibi p̃sũpsit ⁊ usur pauit.
Qd̾ ut sibi ꝑenpuit̾ afirmaret filias suas uicinis regibꝰ copulauit.
dans uirã gothorũ regi alarico. Aitãm regi burgundorũ sigisinundo
ieptẽ uo̾ suã dedit regi toringorũ hermenfrido. ⁊ sororẽ suã uuando¬
lorũ regi t̾usemundo. clodouei qͦ regis ftancorũ filiã suo coniunxit ma¬
tionio. Sessionẽ deniq suã rauenne ꝯstiticit. homo arriae secte ⁊
bestialem ꝯtͣ catholicos gerens in animo crudelitatẽ. Per idẽ t̃pus fc̃a ÷
inuentio crinte scĩ michaelis archangłi in monte gargano. Mortuo

Expanded text:
odoricum quoque Visigothorum regem ad se venire fecit, eique curam palatii sui commendavit, et non post multos dies patriciatus honore iterum eum insignitum ad partes Italiae destinavit. Quo dum pervenisset, Odoacrum Herulorum regem variis successibus debellavit, et regno tandem exturbatum interfecit. Demum autem regnum Italiae sibi praesumpsit et usurpavit. Quod ut sibi perenniter confirmaret, filias suas vicinis regibus copulavit, dans unam Gothorum regi Alarico, alteram regi Burgundorum Sigismundo, neptem vero suam dedit regi Thuringorum Hermenfrido, et sororem suam Vandalorum regi Transemundo, Clodovei quoque regis Francorum filiam suo conjunxit matrimonio. Sessionem denique suam Ravennae constituit; homo Arianae sectae, et bestialem contra Catholicos gerens in animo crudelitatem. Per idem tempus facta est inventio cryptae sancti Michaelis archangeli in monte Gargano. Mortuo
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Sic q hesꝑiũ romane gentis regnũ quod. d ee nono urbis¬
gustulo dignitatis sue pͥuilegiũ ꝑdidit. ⁊ in manibꝰ regũ extãru̾
gentiũ tãdẽ collapsũ corruit. Memoratꝰ deniq uesegothorũ rer
theodericꝰ uliricũ. ⁊ partẽ magnã italie occupauit. Porro leo orientis
ĩpator tenonẽ generũ suũ magistrũ totiꝰ orientis fecit. ⁊ basilicũ

Expanded text:
vit. Sicque Hesperium Romanae gentis regnum, quodvit. Sicque Hesperium Romanae gentis regnum, quodgustulo dignitatis suae privilegium perdidit, et in manus regum exterarum gentium tandem collapsum corruit. Memoratus denique Visigothorum rex Theodoricus, Illyricum et partem magnam Italiae occupavit. Porro Leo Orientis imperator Zenonem generum suum magistrum totius Orientis fecit, et Basilicum
Abbreviated transcription (Latin):
brio. Olibriꝰ uõ ñdũ mĩse octauo tͣnsatto sui p̾ncipatꝰ finẽ iute de¬
dit. Quo defuncto gliceriꝰ eiꝰ sibi p̃supsit ĩꝑiũ. uerũ anno uirex¬
pleto nepos qͥdã nomine eũ a regno eiciens epm̃n ordiuari fecit.
⁊ sibi regnũ rapuit. Tantas uarietates nutationesq romanorũ
pͥncipũ cernens theodericꝰ uesegothorũ rer aruernorũ occupauit
ciuitatẽ. Contͣ ꝙ̃ nepos cesar ab italia horestẽ militie sue magistĩ
ire mandauit. horestes aũ uͥꝯ exercitu rauennã uenit: augustu
matias fugit. uͥ ⁊ pͥuatꝰ defecit. augustulo uõ in rauenna degen¬
te oddacer totilingoiũ rer. hñs secũ herulos diu̾sirũq auriliarios
gentiũ italiã occupauit. Qui ⁊ horestẽ int̾fecit. ⁊ filiũ eiꝰ augustu¬
lũ de regno pulsũ in lucullano cãpanie castello exilu pena dãpna¬

Expanded text:
brio. Olybrius vero non mense octavo transacto sui principatus finem vitae debrio. Olybrius vero non mense octavo transacto sui principatus finem vitae dedit. Quo defuncto, Glycerius ejus sibi praesumpsit imperium. Verum anno vix expleto, Nepos quidam nomine eum e regno ejiciens episcopum ordinari fecit, et sibi regnum rapuit. Tantas varietates mutationesque Romanorum principum cernens Theodoricus, Visigothorum rex, Avernorum occupavit civitatem, contra quem Nepos Caesar ab Italia Orestem militiae suae magistrum prodire mandavit. Orestes autem ubi cum exercitu Ravennam venit, Augustulmatas fugit, ubi et privatus defecit. Augustulo vero in Ravenna degente, Odoacer Totilingorum rex, habens secum Herulos diversarumque auxiliarios gentium, Italiam occupavit. Qui et Orestem interfecit, et filium ejus Augustulum de regno pulsum in Lucullano Campaniae castello exsilii poena damna
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiũ imꝑauit annis .xui. Cuiꝰ pͥmo anno hesꝑiarũ ĩꝑator auttus
intͣ gallias ab exercitu suo spretꝰ ⁊ derelictꝰ ad italiã remeauit. ⁊ postyan¬
cos dies honore dignitatis deposito placentinorũ ordinat᷑ ep̃s. Eõdemq¬
anno morianꝰ a romanis militibꝰ aput rauenuã cesar italie ÷ ordi¬
uatus. Qui qͥdẽ ad hisyanias abiit ⁊ inde ꝯtͣ hostes suos ad carta¬
guic̃ tͣnsue ꝓposuit. s penitꝰ spe sua frusttat᷑ ad italiã ÷ regressus.
ubi t̃cio principatꝰ sui anno uir erpleco decessit. Tunc les ĩꝑator
arthemiũ cesarẽ u italia destinauit. Qui uͥ romã attigit riceme¬
rẽ gn̾ũ suũ ꝯtͣ alanos direrit. ⁊ ꝑ eũ młtitudinẽ alanorũ fugauit.
⁊ regẽ corũ beorgicũ pͥmo c̾caminis ĩpetu suꝑatũ ĩtẽmit. S ñ mł¬
to post idẽ arthemiꝰ tp̃iꝰ recimeri fiaude intemptꝰ regnũ teliqͥt oli¬

Expanded text:
imperium, imperavit annis sexdecim. Cujus primo anno Hesperiarum imperator Avitus, imperium, imperavit annis sexdecim. Cujus primo anno Hesperiarum imperator Avitus, intra Gallias ab exercitu suo spretus et derelictus, ad Italiam remeavit, et post paucos dies, honore dignitatis deposito, Placentinorum ordinatur episcopus. Eodemquanno Majoranus a Romanis militibus apud Ravennam Caesar Italiae est ordinatus. Qui quidem ad Hispanias abiit, et inde contra suos ad Carthaginem transire proposuit, sed penitus spe sua frustratus, ad Italiam est regressus, ubi tertio principatus sui anno vix expleto decessit. Tunc Leo imperator Arthemium Caesarem in Italiam destinavit. Qui ubi Romam attigit, Ricemerem generum suum contra Alanos direxit, et per eum multitudinem Alanorum fugavit, et regem eorum Beorgicum primo certaminis impetu superatum iinteremptus, regnum reliquit Oly
Abbreviated transcription (Latin):
.cc. i ibi nestoriꝰ: dãpnatꝰ. ⁊ anathematratꝰ. ⁊ firmatũ ut beata
tus uiennensis ep̃s qui tres dies rogationũ instituit. uerũ theodosiꝰ
augustꝰ constantinopoli ÷ defunctus anno iꝑii sui .xlii. oe mar¬
Simꝑauit cũ ualentiniano aimis .ui. Iste ꝯparchis. ⁊ uuandalis
romanũ infestantibꝰ regnũ pacẽ ꝯstituit. horũ qͦ ĩꝑatorũ marcianis. n¬
ualentinani teꝑibꝰ. celebrata ÷ calcedonie qͣrta sca sinodꝰ uniusalis sexcẽ¬
torũ xix. reue̾ndorũ ep̃orũ sc̃i pape leonis industria congregata. Ibi eu
S ũ multo post idẽ ualentinianꝰ a satellitibꝰ agecii dolo marimini co-¬
mitis palacii ÷ occisus. ⁊ mox idẽ maximinꝰ eiꝰ inuasit ĩꝑiĩ. eiꝰq utorẽ
in suũ coniugiũ tͣnsire coegit. uerũ hac in continentia ñ ÷ gauisus.
ilã post altm̃ mensem a famulis regiis m̃biatĩ dilaniatꝰ.i in tiberĩ: ꝓ
iectus. post cuiꝰ mortẽ romani auitũ cesarẽ creauert. Porro martianꝰ

Expanded text:
 ibi Nestorius est damnatus, et anathematizatus. et firmatum ut beata rtus Viennensium episcopus, qui tres dies Rogationum instituit. Verum Theodosius Augustus Constantinopoli est defunctus anno imperii sui quadrageus, imperavit cum Valentiniano annis sex. Iste cum Parthis et Vandalis Romanum infestantibus regnum, pacem constituit. Horum quoque imperatorum, Marciani alentiniani, temporibus celebrata est Chalcedoniae quarta sancta synodus universalis sexcentorum triginta reverendorum episcoporum, sancti papae Leonis industria congregata. Ibi EutSed non multo post, idem Valentinianus a satellitibus Agerii dolo Maximini comitis palatii est occisus, et mox idem Maximinus ejus invasit imperium, ejusque uxorem in suum conjugium transire coegit. Verum hac incontinentia non est diu gavisus. Nam post alterum mensem a famulis regis membratim dilaniatus, et in Tiberim est projectus. Post cujus mortem Romani Avitum Caesarem creaverunt. Porro Martianus
Abbreviated transcription (Latin):
britanniã tͥbus longis nauib applicuit. ⁊ totã pene insulã ab orienta¬
li parte usq ad occidentalẽ occupauit. Tunc. ĩ qm̃ pelasgiana heresis
anglorũ maculauãt fidem galliani ep̃i germanũ autisiodorensiũ
i lupũ trecasinorũ insignes ep̃os ad eandẽ heresim extirpandã direte¬
runt. Eo quoq tẽꝑe eudoria theodosii filia ualentimani uxor ĩꝑatͥr
aitulit cathenas qͥbꝰ qͦnda ab herode sc̃s petiꝰ ligatꝰ fuit. his etiã die¬

Expanded text:
Britanniam tribus longis navibus applicuit, et totam pene insulam ab orientali parte usque ad occidentalem occupavit. Tunc etiam quoniam Pelagiana haeresis Anglorum maculaverat fidem, Gallicani episcopi Germanum Antissiodoretum, et Lupum Trecassionorum insignes episcopos ad eamdem haeresim exstirpandam direxerunt. Eo quoque tempore Eudoxia, Theodosii filia, Valentiniani uxor, imperatrix attulit catenas, quibus quondam ab Herode s
Abbreviated transcription (Latin):
norio ĩꝑatore constituit. ⁊ placidiã eiꝰ sororẽ secũ honeste habitã ei resti¬
tuit. honoriꝰ aũ illã constantino comiti desponsauit. ⁊ eũ aput rauen¬
uam ĩpatorẽ ordinauit. his deniq diebꝰ luciano uen̾a̾bili p̃sbitero re

Expanded text:
norio imperatore constituit, et Placidiam ejus sororem secum honeste habitam ei restinorio imperatore constituit, et Placidiam ejus sororem secum honeste habitam ei restituit. Honorius autem illam Constantino comiti desponsavit, et eum apud Ravennam imperatorem ordinavit. His vero diebus Luciano venerabili presbytero re
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ppinquꝰ. qͥ ⁊ ip̃e romã irrupit. In ꝗͣ irruptone placidiã theodosii filiã
archadii ⁊ honorii g̾manã captiuã abdurit. ⁊ eã sibi matͥmonio copłauit
Quod pꝰmod̾ rei publice ualde ꝓsuit. Iã idẽ athanulfus satis demũ fide¬
norũ filio defuctꝰ:. Sub quo orta ÷ heresis pͥscillianstarũ. qua qui
inuoluunt᷑ astruere couant᷑ fatalibꝰ stellis hoĩes colligatos. Pelasgiaua
qͦ heresis qua qui polluuit᷑ destruere conant᷑ or̃ones qͣs facit ecclesia
odosio nepote suo. s honoriꝰ sicut iã dictũ ÷ partes regebat hes¬
perie. theodosio uo archadii filio subiacebant orientales ꝓuintie. Porro
Athanulfus rex gothorũ. cuiꝰ supͣ memininꝰ aput barcinolã hisanie ur¬
bem dolo suorũ occisus:. Cui segericꝰ successit. qui pacem optimã ꝯ ho¬

Expanded text:
ejus propinquus, qui et ipse Romam irrupit. In qua irruptione Placidiam Theodosii filiam; ejus propinquus, qui et ipse Romam irrupit. In qua irruptione Placidiam Theodosii filiam; Arcadii et HonQuod postmodum reipublicae valde profuit. Nam idem Athanulphus satis demum fidenorum filio defunctus est. Sub quo orta est haeresis Priscillianistarum, qua qui involvuntur, astruere conantur fatalibus stellis homines colligatos. Pelagiana quoque haeresis, qua qui polluuntur, destruere conantur orationes quas facit Ecclesia odosio nepote suo; sed Honorius, sicut jam dictum est, partes regebat Hesperiae, Theodosio vero Arcadii filio subjacebant orientales provinciae. Porro Athanulphus rex Gothorum, cujus supra meminimus, apud Barcinonam, Hispaniae urbem, dolo suorum occisus est, cui Segericus successit, qui pacem optimam cum Ho
Abbreviated transcription (Latin):
bus occidentis. uiͥusq tñ cura palacii duobꝰ potentillimms uiris cre¬
dita manebat. rufino ⁊ stiliconi. ꝑorro milites qͥ contͣ erigenium
tirannũ uiuente theodosio ĩꝑatore ꝓfecti fua̾nt cũ p̾fato rufiuo pͥu¬
cipe constantinopolĩ reu̾si st̃. Quibꝰ dũ scdm consuetudiuẽ ad portas
pectus ĩꝑatori qͣi qͥ tiranuidẽ poss assumẽ. p̃fatꝰ aũ stilico comes. go¬
thos. alanos. uuandalos. atq burgundiones in arua sollicitans gal¬
uas bello pulsare cepit. sperans su hac necessitate eleutherio filio
suo posse romanũ ĩꝑiũ tͣdere. Quod nͥ q̃patori honorio pateft̾̃m:.
uissit eũ int̾fici. occisus÷ quoq in illis diebꝰ eleutherĩ filiꝰ eiꝰ. his itaq tͣnͤ¬
to pͥus p̃cepto ut si qui in loca scã cũfugissent liberi.⁊ inuuolati ꝑsiste̾nt.
⁊ ñ młto post alaricꝰ qui ⁊ athalaricꝰ defunctꝰ. Cui successit athanulfuᷤ

Expanded text:
bus Occidentis. Utriusque tamen cura palatii duobus potentissimis viris credita manebat, Rufino et Stiliconi. Porro milites, qui contra Eugenium tyrannum vivente Theodosio imperatore profecti fuerant, cum prefato Rufino principe Conpectus imperatori, quasi qui tyrannidem posset assumere. Praefectus autem Stilico comes Gothos, Alanos, Vandalos, atque Burgundiones in arma sollicitans Gallias bello pulsare coepit, sperans sub hac necessitate Eleutherio filio suo posse Romanum imperium tradere. Quod ubi imperatori Honorio patefactum est, jussit eum interfici. Occisus est quoque in illis diebus Eleutherius filius ejus. His itaque transto prius praecepto, ut si qui in loca sancta confugissent, liberi et inviolati persisterent. Et non multo post Alaricus, qui et Athalaricus defunctus est. Cui successit Athanulphus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ seuantia. ut aninas ꝗͣ epm mallet amitte̾. Unde illa sibi iniuriã
fcam estimans ap̃ filiũ cepit cõqueri. Tunc adolescentulꝰ querimo¬
nia matͥs ĩflãmatus. exercitũ misit qui eccłiã obside̾t. ut eam uemo
catholiciis ingrederet᷑. Sed onmip̃s deꝰ corda milttũ ad eccłie muni¬
ñitũ ꝯu̾tit. ⁊ egredi quidẽ nousmebant. ingredi uõ ñ ꝓhibebant.
Ambrosiꝰ uõ ꝯ ortodoxis qͥ int᷑ eccłiã tenebant᷑ inclusi ieuius. ⁊ con¬
tinius uigłiis oo̾ uacabant. Qua occõne iugłie. hĩni. ⁊ anthiphone
in eccłia mediolanensi pͥmũ ceperũt celebrari. Cuiꝰ celeb̾tatis consu¬
etudo inde ꝑ om̃s ꝓuintias emanauit. Sed dũ hec in italia gerunt᷑
ualens dõ odibilis ĩꝑator in orientis partibꝰ crudeli p̃cepit edicto ut mo¬
nachi militarent. ⁊ nolentes iussit int̾fici. Qua ꝑsecutione furente
młta scõꝵ agimina monachorũ ꝓ ip̃o cesa referunt᷑. Et ꝯpene onis oriẽ¬

Expanded text:
erantia, ut animas quam episcopum mallent amittere. Unde illa sibi injuriam factam existimata, apud filium coepit conqueri. Tunc adolescentulus, querimonia matris inflammatus, exercitum misit qui ecclesiam obsideret, ut eam nemo catholicus ingrederetur. Sed omnipotens Deus corda militum ad ecclesiae munimentum convertit; egredi quidem non sinebant, ingredi vero non prohibebant. Ambrosius vero cum orthodoxis, qui intra Ecclesiam tenebantur inclusi, jejuniis et continuis vigiliis Deo vacabat. Quin Ecclesia Mediolanensi primum coeperunt celebrari, cujus celebritatis consuetudo inde per omnes provincias emanavit. Sed dum haec in Italia geruntur, Valens, Deo odibilis imperator in Orientis partibus crudeli praecepit edicto, ut monachi militarent, et nolentes jussit interfici. Qua persecutione furente, multa sanctorum agmina monachorum pro Christo caesa referuntur. Et cum pene omnes Orien
Abbreviated transcription (Latin):
tauit iersimã ⁊ uenabilia loca que erant in ea confragͣuit ⁊ popłoꝵ
copias captiuauit. una ꝯ patͥarcha eiꝰdẽ urbis zacharia. ⁊ p̃ciosu xͥ¬
crucis lignũ secũ in ꝑsidẽ asportauit. lgitͣ heracliꝰ p̃tores cosoroe sirab¬
bagã ⁊ sabarsã sasn ⁊ ratatẽ sigauit. ⁊ młtas cepit inuuitiones. deni¬
q cosdires ab eo captꝰ÷.⁊ in carcetẽ missus. uͥ ⁊ mortuꝰ÷. his itaq tus¬
sc̃ẽ crucis. plurimas deo ꝓ tantis tͥũphis referens g̃tes. uerũ ꝑ idẽ tẽpꝰ
tarũ heresim p̃dicabant. a qͥbꝰ depͣuatꝰ eradiꝰ augustꝰ aberrauit a ca¬
tholica fide. unde diumno iuditio agareni qͥ ⁊ sarracent dicunt᷑ hu¬
minaro duce ĩꝑiũ eiꝰ ceꝑunt lacare. hac p̾tẽa tẽpestate saracemi qui
.itci dicũt᷑ muhamet pseudo ꝓpħa ducatũ eis p̃bente.a suis sedibꝰ en¬
erunt. heracluiq ĩꝑtũ deuastare ceꝑunt. Porro muhamet iste sarra¬

Expanded text:
tavit Jerosolymam, et venerabilia loca, quae erant in ea, conflagravit, et populorum copias captivavit una cum patriarcha ejusdem urbis Zacharia, et pretiosuit. Igitur Heraclius praetores Cosdroae Sarabbagam et Sabasam, Sain et Razatem superavit, et multas cepit munitiones. Denique Cosdroes ab eo captus est, et in carcerem missus, ubi et mortuus est. His itaque transsanctae crucis; plurimas Deo pro tantis triumphis referens gratias. Verum per idem tempus tarum haeresim praedicabant. A quibus depravatus Heraclius Augustus aberravit a catholica fide. Unde divino judicio Agareni, qui et Sarraceni dicuntur, Hummaro duce imperium ejus coeperunt lacerare. Hac praeterea tempestate Sarraceni, qui et Turci dicuntur, Mahumet pseudopropheta ducatum eis praebente, a suis sedibus exierunt, Heracliique imperium devastare coeperunt. Porro Mahumet iste Sarra
Abbreviated transcription (Latin):
nutii conp̾hend̾e̾ neqͥuit. his p̃te̾a diebꝰ passi st̃ rome iołis. ⁊ paulus
martires xp̃i. s ⁊ aput sebastẽ palestine urbẽ scĩ iohi̾s baptiste sepul¬
crũ populꝰ paranorũ funestis manibꝰ effregit. ⁊ eiusdẽ marar is
reliqͥas concremauit. ⁊ puliũ ĩmilxtas ꝑ agros sparsit. Affueretũ
secũ redeuntes deuexere: Deniq ulianꝰ ad bellũ parchicũ ꝓfectur
ampliꝰ effreuata rabie in ip̃i cultores deseuire cepit. S cũ a thesiphõ¬
te castra mouisset ⁊ iã pugnat᷑us erercitũ ordinaret. incertũ a quo
uentre sauciatꝰ punit᷑. ⁊ dũ moreret᷑. cepit rpm̃ deũ blasfemare di¬
cens. uicisti galilee uicisti. atq in his ubis muser expirauit.

Expanded text:
nutu comprehendere nequivit. His praeterea diebus pnutu comprehendere nequivit. His praeterea diebus pmartyres Christi, sed et apud Sebasten Palaestinae urbem sancti Joannis Baptistae sepulcrum populus paganorum funestis manibus effregit, et ejusdem martyris reliquias concremavit, et pulveri immistas per agros sparsit. Adfuere tamsecum redeuntes devexere. Denique Julianus ad bellum Parthicum profecturus, amplius effrenata rabie in Christi cultores desaevire coepit. Sed cum a Ctesiphonte castra movisset, et jam pugnaturus exercitum ordinaret, incertum a quo ventre sauciatus, punitur et dum moreretur, coepit Christum Deum blasphemare, dicens: Vicisti, Galilaee, vicisti. Atque in his verbis scelestus exspiravit.
Abbreviated transcription (Latin):
anis ñ debere ꝯmitti dicebat. ut pote qͥbꝰ lex ꝓpͥa gladio uti uetuiss. un¬
de milttib᷑ publico p modũ p̃cepit edicto. ut aut sacͥficatent aut milicie
ꝑ dem tempꝰ ualentinianꝰ qui postea factus: ĩpator delũ quẽ ꝓ pieta¬
te hu̾it non celauit. Quadã nãq die dũ tẽplũ ingrede̾t᷑ augistus .i
minifter aqua ingredientes aspergeret ualentimanꝰ uideus gutam
unã in clamide sua pugno nuuistrũ ꝑeussit. dicens se illa asꝑsione
potiꝰ maculatũ qͣm inundatũ. Quod c̾nens uilianꝰ ussit eũ in cus¬
todiã recipi ac demũ ad heremũ destinari. S ꝯ annꝰ ⁊ pauci ꝑ¬
tͣnsissent dies ille ꝓ nicede ꝯfessionis ĩꝑiũ recepit. Deniq iulianus
ĩpudent̾ baptisina diluens sangͥne sacͥficierũ cuncta faciebat qͥb de¬
mones placari solent. Ip̃e qͦ in anasthasiũ ꝑsecitionẽ fecit. s eũ di

Expanded text:
istianis non debere committi dicebat, ut pote quibus lex propria gladio uti vetuisset. Unistianis non debere committi dicebat, ut pote quibus lex propria gladio uti vetuisset. Unde militibus publico postmodum praecepit edicto, ut aut idolis sacrificarent, aut militiaeridem tempus Valentinianus, qui postea factus est imperator, zelum, quem proprietate habuit, non celavit. Quadam namque die dum templum ingrederetur Augustus, et minister aqua ingredientes aspergeret, Valentinianus, videns guttam unam in chlamyde sua, pugno ministrum percussit, dicens se illa aspersione potius maculatum quam mundatum. Quod cernens Julianus, jussit eum in custodiam recipi, ac demum ad eremum destinari. Sed cum annus et pauci pertransissent dies, ille pro mercede confessionis imperium recipit. Denique Julianus, impudenter baptisma diluens sanguine sacrificiorum, cuncta faciebat quibus daemones placari solent. Ipse quoque in Athanasium persecutionem fecit, sed eum Dei
Abbreviated transcription (Latin):
i plerosq aatholicos uirossibi uir ilit ꝓ fidei iusticia resistentes erilio dap¬
nauerunt. Deniq constantinꝰ constantinopolitanꝰ augustꝰ in suburbio
incomedie defunct᷑: Constans qͦ frat̃ eiꝰ dũ se intolandis uitus ẽdidiss
nagnentis tiranni dolo necatꝰ: Mortuo uõ constante aduocauit con¬
stantiꝰ august᷑ ubianũ q̃ndã nepotem magni constantini. ⁊ consticuit
eũ cesarẽ galiarũ. Iulianꝰ itaq fc̃s cesar deuicit gallos mira felicitate.
et cũ militibꝰ eẽt gͣcus appellatꝰ: ab eis augustꝰ Quo noĩe tumens fpt̃o
constantio augusto ttaliã .⁊ illiticũ ꝑuasit. Quod audiens constantius
auctor audeꝰ qͥdam ȩxcicit. qui dixit formã hr̃e diuinitatẽ. ⁊ corꝑis par¬
tibꝰ deũ esse distuctũ qd̾ catholice contͣriũ ÷ doct̾ne.
dei gentiliũ ⁊ fictus: ⁊p̃ianorũ cetis ꝑsecittoribꝰ callidior ꝑlecutor poꝵ¬
io milicie cingulũ ⁊ ꝓcurationẽ ꝓuintiarũ ⁊ officiũ iur i dicendi ap̃¬

Expanded text:
tes exsilio damnaverunt. Denique Constantinus Constantinopolitanus Augustus in suburbio Nicomediae defunctus est. Constans quoque frater ejus, dum se intolerandis vitiis tradidisset, Magnetii tyranni dolo necatus est. Mortuo vero Constante, advocavit Constantius Augustus Julianum quemdam nepotem Magni Constantini, et constituit eum Caesarem Galliarum. Julianus itaque factus Caesar devicit Gallos mira felicitate, et cum militibus esset gratus, appellatus est ab eis Augustus. Quo nomine spreto Constantio Augusto, Italiam et Illyricum pervasit. Quod audiens Constantius auctor Andes quidam exstitit, qui dixit formam habere divinitatem, et corporis partibus Deum esse distinctum, quod catholicae contrarium est doctrinae. cutor. Porro militiae cingulum, et procurationem provinciarum, officium juris dicendi, Chr
Abbreviated transcription (Latin):
habitũ suũ gẽmis ⁊ caput suũ ꝑpetuo exornauie diademate. Nutͥuto
⁊ meditabat᷑. cui successerunt tres filii sui. constantunꝰ rome. constã¬
ciꝰ constantinopoli. Constans antiochie. Isti st̾ aũ qͥ post ꝯfantinũ
magnũ diuso ĩp̃io rome ⁊ constantino poli regnauunt. Nome con¬
fantimis. Iulianꝰ apostata rome. ⁊ constantino poli. Ioiunianꝰ ioine ⁊ constã¬
tinopoli ualentinianꝰ. gͣcianꝰ theodosiꝰ rome ⁊ constantinopoli. honorius
ualentinianꝰ maximianꝰ auit̃ morianꝰ. arthemiꝰ olibriꝰ glicerius. neposai¬
gustuliis. &dorcer. theodericꝰ athalaricꝰ. theodoadꝰ. iitigis. totila. constã¬
tinopoli cõstantinꝰ. iulianꝰ apostata. constantinopoli ⁊ rome. ualens ua¬
lentinianꝰ theodosiꝰ constantinopoli .⁊ rome. Archadiꝰ theodosius. marcia¬
mis. leo pͥmꝰ. leo sd̃s. tenon anastasius. iustinꝰ uestimanus.

Expanded text:
habitum suum gemmis, et caput suum perpetuo exornavit diademate. Nutrivit et meditabatur. Cui successerunt tres filit sui, Constantinus Romae, Constantius Constantinopoli, Constans Antiochiae. Isti sunt autem, qui post Constantinum Magnum diviso imperio Romae et Constantinopoli regnaverunt. Romae Constantinus, Julianus Apostata; Romae et Constantinopoli Jovinianus. Romae et Constantinopoli Valentinianus, Gratianus, Theodosius. Romae et Constantinopoli Honorius, Valentinianus, Maximianus, Avitus, Majoranus, Athemius, Olybrius, Glycerius, Nepos, Augustulus, Odoacer, Theodericus, Athalaricus, Theodoadus, et Vitigis, Totila. Constantinopoli Constantinus, Julianus Apostata. Constantinopoli et Romae Valens, Valentinianus, Theodosius. Constantinopoli et Romae Arcadius, Theodosius, Martianus, Leo primus, Leo secundus, Zenon, Anastasius, Justinus, Justinianus.
Abbreviated transcription (Latin):
pendia larpiret᷑: phocatẽ rogare ceꝑunt ut iꝑii regimen suꝑ eos
acciꝑet. Quib sepe noiatꝰ phocas obaudiens regale prurã sũꝑsit. Qd

Expanded text:
pendia largiretur, Phocam rogare coeperunt, ut imperii regnum super eos pendia largiretur, Phocam rogare coeperunt, ut imperii regnum super eos acciperet. Quibus saepe nominatus Phocas obediens
Abbreviated transcription (Latin):
que erat ante palatis portã. ex qua emissa÷ uot ad eũ dicens. date
mauriciũ. Et tenentes eũ qͥdem iudiciaris ministͥ exhibuerunt ei.
łunc ait ad eũ faluatoris ymago. ubi uis reddã tͥ mala que meru¬
lo. Tunc uissit diuina uor toi illũ .⁊ constantiã eiꝰ urorẽ. ⁊ omem
eorũ cognationẽ phoce militi. Exꝑgefactus uo̾ misit ad accersien¬
dũ philipncũ gñĩ suũ. Cui sibi assistenti. dic̃ mauriciꝰ. Scis int̾
agmura nr̃a aliꝗ̃ militẽ noĩe phocã : cui ille. Scĩo ũnũ. Et ũra¬
tor. curꝰs qualitatis: Qui ait. Iuuenis tum idꝰ ⁊ temariꝰ. Ee befe¬
rens ꝓhilupico augustꝰ soniũ głificabat magnifice om̃t ꝓ huiꝰmꝰi
reuelatione. Post s aũ mauriciꝰ augustꝰ in hostile t̾ra positus
ꝯ m̾ilices suos ferro. ⁊ rapinis abstine̾ ꝯpelleret: nͨ tũ eis ꝯsueta sti¬

Expanded text:
quae erat ante palatii portam, ex qua emissa est vox ad eum dicens: Date quae erat ante palatii portam, ex qua emissa est vox ad eum dicens: Date Mauritium, et tenentes quidam judiciarii ministri exhibuerunt ei. Tunc ait ad eum Salvatoris imago: Ubi vis reddam tibi mala quae merulo. Tunc jussit divina vox tradi illum, et Constantiam ejus uxorem, et omnem eorum cognationem Phocae militi. Expergefactus vero misit ad accersendum Philippicum generum suum. Cui sibi assistenti dixit Mauritius: Scis inter agmina nostra aliquem militem, nomine Phocam? Cui ille: Scio unum. Et imperator: Cujus est qualitatis? Qui ait: Juvenis, tumens, et temerarius. Tunc referens Philippico Aurevelatione. Post haec autem Mauritius Augustus, in hostili terra positus, cum milites suos ferro et rapinis abstinere compelleret, nec tamen eis consueta sti
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑauit industria. hac p̃t̾e̾a tẽpestate sc̃s gͦgoriꝰ septiformaᷤm
letaniã ꝓpt̾ pestilentiã quã ingͥutriã uocabant insticuit.:i celexit̃
s popłs libatꝰ. Septiformis letania ideo dicta ÷ qd̾ om̃is popłs septifer¬
mtt̾ suit diuisus. In pͥmo choro fuit om̃is clerꝰ. In scdo om̃s albates ꝯ
monachis suis. In t̾cio om̃s albatisse ꝯ cõgregationibꝰ suis. In qͣrto
om̃s inifantes. In qͥnto om̃s laici. In serto om̃s uidue. In seꝑtimo om̃s
coniugite. Isetiã sc̃ĩ gregoriꝰ augistinũ melitũ. ⁊ ioh̾em cũ aliis plu
fatorũ labore uirorũ deo lucͥfecit. Porto mauriciꝰ augustus dũ eẽt
iui deũ timens malebat in hoc scło facinorũ suorũ corꝑali fupplicio
uindictã ꝓsolue̾ qͣm tomĩtis gehennalibꝰ cructari. Quod ꝯ iugiter
in suis oiomibꝰ dnm̃ p̃caret᷑ mi̾t exaudiri. Quadã itaq nocte dũ in
stiatu suo qͥesce̾t uidit ꝑ sõniũ añ eneã se astare saluatoris effigiem.

Expanded text:
stria. Hac praeterea tempestate sanctus Gregorius septiformem litaniam propter pestilentiam, quam inguinariam vocabant, instituit, et celeriter est populus liberatus. Septiformis litania ideo dicta est, quod omnis populus septiformiter fuit divisus. In primo choro fuit omnis clerus; in secundo, omnes abbates cum monachis suis; in tertio, omnes abbatissae cum congregationibus suis; in quarto, omnes infantes; in quinto, omnes laici; in sexto, omnes viduae; in septimo, omnes conjugatae. Is etiam sanctus Gregorius Augustinum, Melitum et Joannem caefatorum labore virorum Deo lucrifecit. Porro Mauritius Augustus dum esset vir Deum timens, malebat in hoc saeculo facinorum suorum corporali supplicio vindictam persolvere, quam tormentis gehennalibus cruciari: quod cum jugiter in suis orationibus Dominum precaretur meruit exaudiri. Quadam itaque nocte cum in stratu suo quiesceret, vidit per somnum ante aeneam se astare Salvatoris effigiem,
Abbreviated transcription (Latin):
ctus ÷. Quo uita pͥuato milites talie assum̃tes ualentinanũ fi¬
alens gͦ do̾ odibilis ĩꝑator post decessũ lentimano¬
frĩs ꝯ nepotibꝰ suis gͣciano ⁊ualentiniano uimore imꝑa¬
uit annis .riiii. porro uistina huiꝰ ualentiniani mat̾ arriana ma¬
lignã sectã quã ualentiniano martto suo uiuente celauat eo de¬
functo decerit. ⁊ ortodoros ledere cepit. Temptauit deniq sanctũ ãbro¬
siũ in exiliũ mitte̾. S dũ ille iudicto regine erire de eccłia nollet cepit

Expanded text:
tes Valentinianum fialens ergo, Deo odibilis imperator, post decessum fratris cum nepotibus suis Gratiano et Valentiniano minore imperavit annis quatuordecim. Porro Justina, hujus Valentiniani mater, Ariana, malignam sectam, quam Valentiniano marito suo vivente celaverat, eo defuncto detexit, et orthodoxos laedere coepit. Tentavit denique sanctum Ambrosium in exsilium mittere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
onstantinꝰ gͥ magnꝰ constantii modãtissimi ⁊ egregii
principis filiꝰ. in brirannia dei nutu ĩꝑator constitut᷑
marimianꝰ galerius adhuc augustus. Nome aũ a p̃torianis mili¬
tibus maremciꝰ maximiani herculei filiꝰ ĩꝑator erat iustitutiu
qui postea in tanta sece uitiorũ u̾sabat᷑ ut nicħ facinoris ab eiꝰ
uita uel actibꝰ eẽt alienũ. Igit᷑ ꝯ septimũ annũ in ĩꝑio suo ꝑa¬
geret constantinꝰ adu̾sus maxẽtiũ conspirante secũ collega suo
licinio bellũ ꝑauit. & ꝯ młta de ĩmmentis belli necessitate
assistentes ⁊ dicentes tortanta .i. in hoc unce. & eugilans sut¬
nũ qd̵ uiderat in uexilla depĩrit milctaria. ⁊ ꝯ iã pcul a pon

Expanded text:
onstantinus igitur Magnus, Constantii moderatissimi, et egregii principis filius, in Britannia Dei nutu imperator constitutMaximianus Galerius adhuc Augustus; Romae autem a praetorianis militibus Maxentius, Maximiani Herculei filius, imperator erat constitutus; qui postea in tanta fece vitiorum versabatur, ut nihil diri facinoris ab ejus vita vel actibus esset alienum. Igitur cum septimum annum in imperio suo perageret Constantinus, adversus Maxentium conspirante secum collega suo Licinio bellum paravit. Et cum multa de imminentis belli necessitate assitentes, et dicentes; In hoc signo vinces. Et evigilans signum, quod viderat, in vexillo depinxit mi
Abbreviated transcription (Latin):
pasacis constantinopolĩ deportauit. Sic q iustinianꝰ orthodotus au¬
gustus breui teꝑis int̾uallo. de duabꝰ ualidis gentibꝰ ꝑ manũ beli¬
sarii oucis in diti nobłiter tͥũphauit. Porro post belifarii oucisde¬
cessũ. gothi qͥ tͣuspadũ ⁊ in liguria consistebant cont᷑ romanos re¬
bellantes thocilã qui ⁊ baiula dicit᷑ sibi regẽ cieauerunt. aui con¬
t᷑ romanos sepe dunicans eorũ uires młtis uicib fregit ac suꝑa¬
uit. Choruscabat ꝑ idẽ tẽpus in italia uir dñi gr̃a benedictus ⁊
nomine. ad quẽ ꝯp̃fatꝰ thotila causa ꝑscrutandi an spm ꝓħie
Multa mala facis. multa fecisti. iã aliqũ ab iniqͥtate conpesceie.
⁊ qͥdẽ tonrã ingressuiꝰ es mare tͣnsit᷑us es. nouẽ annis reguabis.
pulat fuissi : ⁊ inde romã reu̾sus cinrisset atq cepiss tota fer¬
me uocte suos tubis clangere p̃cepit. ut romani a gothis sese qͥbꝰ¬
ꝙ modis occulerent. Capta ÷ gͥ toma a p̾fato totila rege amio .xxi.

Expanded text:
palatii Constantinopolim deportavit. Sicque Justinianus orthodoxus Augustus brevi temporis intervallo de duabus validis gentibus per manum Belisarii ducis inclyti nobiliter triumphavit. Porro post Belisarii ducis discessum, Gothi qui trans Padum et in Liguria consistebant, contra Romanos rebellantes Totilam, qui et Bajola dicitur, sibi regem creaverunt. Qui contra Romanos saepe dimicans, eorum vires multis vicibus fregit ac superavit. Coruscabat per idem tempus in Italia, vir Domini gratia Benedictus, et nomine. Ad quem cum praefatus Totila causa perscrutandi an spiritum Multa mala facis, multa fecisti; iam aliquando ab iniquitate conpescere. Et quidem Romam ingressurus es, mare transiturus; novem annis regnas, pulatus fuisset, et inde reversus Romam cinxisset, atque cepisset, tota ferme nocte suos tubis clangere praecepit, ut Romani a Gothis sese quibuscunque modis occulerent. Capta est igitur Roma a praefato Totila rege anno XXI
Abbreviated transcription (Latin):
scilie occidentis romanũ ĩꝑiũ pͥmi diuiserunt. et galeriꝰ mari¬
mianꝰ illiricũ. asiã ⁊ orientẽ. Constanciꝰ uo̾ galliã hispaniã ꝙ possi¬
dcdit. Marimianꝰ aũ gͣiussimã ꝑsecutonẽ in xp̃ianos exetauit.

Expanded text:
scilicet et Occidentis, Romanum imperium primi diviserunt, et Galerius Maxiscilicet et Occidentis, Romanum imperium primi diviserunt, et Galerius Maximianus Illyricum, Asiam et Orientem. Constantius vero Galliam Hispaniamque possidebat. Maximi
Abbreviated transcription (Latin):
Quo piculo mot᷑ dioclecianꝰ maximianũ herculiũ ex cesare fecit au¬
gustũ. constantiũ uo̾ ⁊ marimianũ galeriũ cesares legit. pano
carausius fraude alecti socii sui ÷ occisus. et alectꝰ ꝑ asclepiadotum
cesarẽ st̃ deuicti. ⁊ qͥnqͣgentiani ꝑ matiinianũ augustũ st̃ edomi¬
ti. dioclecianꝰ ap̃ alexandriã intfecit achilleũ. At marimiamꝰ pale¬
rius bino ꝗnarseo congressu habito t̾cio uicdus aufugit. ẜ tdem in
hostẽ reuersus magiis eũ uiribꝰ suꝑauit: deniq diodetianꝰ ab inuto
eregit maximiano ut simul ĩꝑiũ deponerent. ac uinioribꝰ subsitu¬
tis ipsi in pͥuato habitu consenescerent. Itaq sub una die dio clecia¬
n᷑ aput nicomediã. maximianꝰ ap̃ mediolanũ purputã deposueriãt.
tc̃ galeriꝰ marimianꝰ ⁊ constantiꝰ augusti in duas ꝓc̃ationes orientis

Expanded text:
Quo periculo motus Diocletianus Maximianum Herculeum ex Caesare fecit AuQuo periculo motus Diocletianus Maximianum Herculeum ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero, et Maximianum Galerium Caesares elegit. Porro Carausius fraude Alecti socii sui est occisus. Alectus per Asclepiadotum esarem sunt devicti. Et Quinquagentiani per Maximianum Augustum sunt edomiti. Diocletianus apud Alexandriam interfecit Achilleum. Maximianus Galerius hino cum Narseo congressu habito, tertius victus aufugit sed iterum in hostem reversus magnis eum viribus superavit. Denique Diocletianus ab invito exegit Maximiano, ut simul imperium deponerent, ac junioribus substitutis, ipsi in privato habitu consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediolanum purpuram deposuerunt. Tunc Galerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis
Abbreviated transcription (Latin):
diandns in galla collecta rusticorũ mamii ꝑniciosos trmłtes et¬
citauerunt. unde dioclecianꝰ inaximianũ herculiũ cesarẽ legit.
⁊ m gallis destinauit. qui facile rustica manũ u̾tite milttari
compescuit.s. in  ipo itinere thebea legio ⁊ uno loco gallie a gau¬
no sitb p̾fato marimiano ꝓ xp̃o libent̾ occubiuit. Anno deiiq.¬
Ax. diocleciani dũ ꝓsꝑis increm̃tis eccłia dĩ ꝑ uniu̾sũ orbẽ dilata¬
ret᷑ ⁊ cresceret. subito ꝑsecutionis tͣbo increpuit. ⁊ hec ꝑsecutio eo¬
usq flar̃iut ut ĩ occeani linbũ tnsiret. ⁊ semel cpta rabies usa
ad uI. consfantini magni annũ feruere ñ cessauit. hac p̃cẽa tẽpes¬
tate.ruiii. milia martirũ ꝑassi st intͣ romã. S dũ ista geriuetunt
graues ꝑ omes fies romaui ĩpii ꝑsecutonũ fragores conerepuerunt.
carausio rebellante in bͥtannia. et achilleo in egipto. ꝯ ⁊ qͥnqͣgenta¬
am affricã infestarent. ⁊ narseus rex ꝑsarũ orientẽ bello p̾meret.

Expanded text:
Eliandus in Gallia, collecta rusticorum manu, perniciosos tumultus excitaverunt. Unde Diocletianus Maximianum Herculeum Caesarem elegit, et in Galliam destinavit, qui facile rusticam manum virtute militari compescuit: sed in ipso itinere Thebaea legio Heduno loco Galliae a Ganno sub praefato Maximiano pro Christo libenter occubuit. Anno  Diocletiani, dum prosperis incrementis Ecclesia Dei per universum orbem dilataretur et cresceret, subito persecutionis turbo increpuit. Et haec persecutio eousque flagravit, ut etiam Oceani limbum transiret, et semel coepta rabies usque ad septimum Constantini Magni annum fervere non cessavit. Hac praeterea tempestate octodecim millia martyrum passi sunt intra Romam. Sed dum ista geruntur, graves per omnes fines Romani imperii rebellionum fragores concrepuerunt: Carausio rebellante in Britannia, et Achilleo in Aegypto, cum et Quinquagentiani Africam infestarent, et Narseus rex Persarum Orientem bello premeret.
Abbreviated transcription (Latin):
pedierant.. ⁊ alpiũ alta lata meuitabilesq tͣnsitꝰ p̃missis callide
mnĩdiil s̾ccupauert̃ ⁊ si mimo̾ uel uiribꝰ ĩpares. sola tñ belli
positiõne uictores. At uo̾ theodosiꝰ in sũmis alpibꝰ ꝯstitutus er¬
ꝑs iõni ac cibi sciens qd̾ desticutus sius nesciens qd̾ clusus ahenis. do¬
firus arabat. Dehinc uo̾ postꝗͣ ĩ sõnẽ noctẽ p̃cũ ꝯtinuato̾ne tͣus¬
reliqͥt. fiducialit̾ arma corripuit. solus q sciens sẽ eẽ ñ solũ
signũ er̃ricis plio dedit ao se in bellũ ⁊ si nenid seqretur ui

Expanded text:
pedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide pedierant, et Alpium alta latera, imperviosque transitus praemissis callide insidiis occupaverant, etsi numero vel viribus impares, sola tamen belli positione victores. At vero Theodosius in summis Alpibus constitutus, expers somni ac cibi, sciens quod destitutus a suis, nesciens quod clausus alienis, Dofixus orabat. Dehinc postquam insomnem noctem precum continuatione transreliquit, fiducialiter arma corripuit. Solusque sciens se esse non solum, signum crucis praelio dedit, ac se in bellum, etiam si nemo sequeretur, vi