comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ncrabilib xenonib uł pto¬
chiis.uł monastiis mascłoꝵ
ul uirginum uł orphanotro¬
rontochomus. Nec non uiri cun¬
tio: nulla alia excusatio nuilla
temporis solita prescriptione
cohurtanda. ¶Si si mredemp¬
tionem captiuoꝵ queda pecu¬
nc uł ros relicte. uł legitimo
modo donate sint. ⁊ cax exac¬
tionem longissimam cẽ cense¬
mus. Et nob̾ ꝗdem cordi crat.
nullis tempoꝵ metis huiusm
actionci circum cludiis ne
iudeamur ium finitum hnc̾
extende: longissimuz uite ho¬
minum tempꝰ eliginus. ⁊ nõ
aliter cam.actionem finiri ꝯcc¬
dimusinsicentum. annoꝵ cur¬
ricula excesscrintiTunc cñ tan¬
tum mͦ huiuss exactionem
euanescere simmus. Siue ita¬
q memoratis religiosissimis
legatum suit fidei cõmissum
sticis ꝑcõis ĩponat/ aut ĩrade ecc̃astica bona p̃s
õ impiali subiaceant quod absq satiffactis
ta nullatenus remittatur.¬

Expanded text:
xenonibus vel ptochiis vel monasteriis masculorum vel virginum vel orphanotrorontochomiis necnon iure civitio, nulla alia excusatio, nulla temporis solita prescriptione coartanda. Sed et si in redemptionem captivorum quedam pecunie vel res relicte vel legitimo modo donate sunt et earum exactionem longissimam esse censemus. Et nobis quidem cordi erat nulli temporum metis huiusmodi actione circumcludi, sed ne videamur infinitum hanc extendere, longissimum vite hominum tempus eligimus et non aliter cum eam actionem finiri concedimus nisi centum annorum curricula excesserit. Tunc etenim tantummodo huiuscemodi exactionem evanescere sinimus. Sive itaque memoratis religiosissimis legatum sive fideicommissumpiis locis inponant aut invadere ecclesiastica bona preso imperiali subiaceant, quod absque satisfaccione debita nullatenus remittatur
Abbreviated transcription (Latin):
to. ut p̾sentiaz sin faceret con¬
monc facto. si incadem cõtu¬
macia ꝑseu̾auit. p̾sentis alle¬
gatões audirx. Qd uł successor
eius fac̾e curabit aquo ẽt tita¬
tꝯsi ꝯtumacit̾ p̾sẽcia sui fac̾e
neglexerit ñ ab ix erit / uł ad co¬
gendum eũ ut se rep̃sent net.¬
ul possessionẽ bonoꝵ cui ĩ cumꝰ¬
bit adte tranfferre. Et adu̾sa¬
num petitorẽ ꝯstituelul audites
defensioĩb tius d quod uiris
ratio exigerit. uidicare.S¬

Expanded text:
 faceret, commonefacto, si in eadem contumacia perseveravit, praesentis adlegationes audire. Quod vel successor eius facere curabit. A quo ter citatus si contumaciter praesentiam sui facere neglexerit, non abs re erit vel ad cogendum eum, ut se repraesentaret, possessionem bonorum cui incumbit ad te transferre et adversarium petitorem constituere, vel auditis defensionibus tuis id quod iuris ratio exegerit iudicar
Abbreviated transcription (Latin):
cirtum duxit. eotp̃r quo ad ul¬
ti curatores ñ habebant. irpeti¬
to notrem suam exhibebit. ncq
cnim debet adultis noc̾c. Q̾cd
iusta ⁊ curatoris auxilio fu̾ãt

Expanded text:
circumduxit eo tempore, quo adulti curatores non habebant, repetitus notionem suam exhibebit. Neque enim debet adultis nocere, quidiusta et curatoris auxilio fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
Iniquum nonge abeatitudi¬
ne scłi nr̃i oẽ creidimus. ut
txumasuis accusandi cis habe
facultatem. incuius domo eũ
licet ingenuũ aprima tam̃cta¬
te fuisse ꝯstabit. qr ex noĩc tu¬

Expanded text:
Iniquum et longe a beatitudine saeculi nostri esse credidimus, ut thaumastus accusandi eius haberet facultatem, in cuius domo eum, licet ingenuum, a prima tamen aetate fuisse constabit. quare ex nomine T
Abbreviated transcription (Latin):
istatus ꝯtuersia paticris. lite
prius ub̾alit̾minata. si ꝓte fu¬
erit ꝓmintiatum. agere etiã
te ab accũsatõe. aludet. quasi
fuu. ñ ꝓprium. sed alicnum
libale ꝗdem iudiciu cessat.
cause aut examinatio apud
eu ꝗ uidicat oftendit. utrũ¬
ne accusano induci debea ꝓpt

Expanded text:
status controversiam pateris, lite prius liberali terminata, si pro te fuerit pronuntiatum, agere etiam te ab accusatione elidet, quasi servum non proprium sed alienum, liberale quidem iudicium cessat, causae autem examinatio apud eum qui iudicat ostendet, utrumne accusatio induci debeat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pupilloꝵ pat̾ alienũ sui dequo
postulas ⁊ tutorẽ ẽẽ uoluit iub
um manere añ tam̃ tutore alior
pupillis dato redemi ⁊ manurar¬
tihunc apd̃ p̃sidẽ ⁊ curatorẽ adm̃¬
gi oportet.¶Mpp. dicrl. et

Expanded text:
pupillorum pater alienum servum, de quo postulas, et tutorem esse voluit et liberum, ante tamen tutore alio pupillis dato, redimi et manumitti hunc apud praesidem et curatorem adiungi oportet. VALER. ET
Abbreviated transcription (Latin):
utele ꝯtͣra tutorem mota. quem
testam̃to patris ĩ cius fiusti potes¬
tate datum ꝓpoĩs. Necddi tibi sit̃
debet competens uidex aditus u¬
Rebit. ¶Curatorẽ cñ mutilit i
testam̃to dan ñ ambigit. anpͥ

Expanded text:
utela contra tutorem mota, quem testamento patris  si in eius fuisti potestate datum proponis, reddi tibi si quid debetur competens iudex aditus iubebit. Curatorem enim inutiliter in testamento
Abbreviated transcription (Latin):
alium ⁊ defensoris ciuitatẽu i¬
ratorie tantum cautiom cõmissus.
postquam fuit inqrmoniã deuoca¬
tuspulsare uolentib ut dictumẽ
prolegum ratione respondeat. Nec
ullam ante p̾finitũ tempꝰ de ꝓuĩci¬
a discedendi excusationẽ ei tribuat
ul dima reuocatoria uł codicilli
altius administrationis oblatiuł
pccptum amplissime tue seclis ut

Expanded text:
alium et defensoris civitatis, ialium et defensoris civitatis, iuratoriae tantum cautioni commissus, postquam fuerit in querimoniam devocatus, pulsare volentibus ut dictum est pro legum ratione respondeat: Nec ullam ante praefinitum tempus de provincia discedendi excusationem ei tribuat vel divina revocatoria vel codicilli alterius administrationis oblati vel praeceptum amplissimae tuae sedis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
emo ex iuris clarissimis p̃sicibuse
prouinti aꝵ ul sularib aut cor̃¬
iuctorib. Neue ꝗ administratior
maions infulas meruerint. id est
uiri spectabiles ꝓ ꝯsules. uł p̾fecto
augustalis. aut̃ comes orientis. ai
cinus libet tractus uicarnis. aut qc̃¬
q dux uł comes cuiuslibet lumitis
sibi successum fi̾it. audeat excedere
delocis que rexisse noscitur. anqua
quinquaginta dieꝵ ꝯstitutus num̃¬
rus fimatur S ꝑ id tempꝰ p̾sides ꝙ¬
dem ⁊ ꝯsul. irs nec ñ correctores i
metropoli. spectabiles uo iudices
tã ciuiles quam militares inciuita¬
tib administrate dioceseo in lus¬
triorib publice nec domiul intra
sacros scõc t̾minos. ul regiones. aut
pottutes domos latitantes. sed moc¬
ieberrimus locis ante omĩum quoc
nuꝑ gubnauerãt ora uersentim.
ut pateat omnib facultas liba
suꝑ furtis aut criminib q̃rimomã
comouendi:ita ut abomin defẽsa
ĩnria ꝓinsione post cũ administnͣ¬
tis. ac piculo officii. nec minuscuri¬

Expanded text:
iris clarissimis praesidibus provinciarum vel consularibus aut correctoribus neve qui administrationis maioris infulas meruerint, id est viri spectabiles proconsules vel praefectus Augustalis aut comes Orientis aut cuiuslibet tractus vicarius aut quicumque dux vel comes cuiuslibet limitis sibi successum fuerit, audeat excedere de locis, quae rexisse noscitur, antequam quinquaginta dierum constitutus numerus finiatur. Sed per id tempus praesides quidem et consulares nec non correctores in metropoli, spectabiles vero iudices tam civiles quam militares in civitatibus administratae dioeceseos illustrioribus publice, nec domi vel intra sancrosanctos terminos vel regiones aut potentes domos latitantes, sed in celeberrimis locis ante omnium quos nuper gubernaverant ora versentur, ut pateat omnibus facultas libera super furtis aut criminibus querimoniam commovendi, ita ut ab omni defensus iniuria provisione post eum administrantis ac periculo officii nec minus curi
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ius ꝓuintie modatori uices
optine̾at. aut pceptum p̃fate. uł
altius cunlis scu militaris cuius¬
cumq potestatis ut quãcumq
sollicitudinem publicam gerat

Expanded text:
alterius provinciae moderatoris vices obtineat, aut praeceptum praefatae vel alterius civilis seu militaris cuiuscumque potestatis, ut quamcumque sollicitudinem publicam gerat
Abbreviated transcription (Latin):
ingili quiq iudices sciant celsio¬
iudicio ꝓuchuntur. honorificen¬
tiam debitam eẽ pstandam. nec ĩ
subscriptionib suis. fr̃s audeãt
nominare. apparitione mulctan
sciant principes ⁊ cormcularii ⁊ pri¬
mates officioꝵ iudices etiam ter¬
nas libras auri asins facultatib
crucandas. si honoratis niris qu
etiam ꝯsistorio ño ingradiendi
facultas p̾bet. sccixtari indicum
npatuerint ingressus aut reuerẽ

Expanded text:
inguli quique iudices sciant Celsioiudicio provehuntur, honorificentiam esse debitam praestandam, nec in subscriptionibus suis fratres audeant nominare, apparitione multandSciant principes et cornicularii et primates officiorum, iudices etiam, ternas libras auri a suis facultatibus eruendas, si honoratis viris, quibus etiam consistorium nostrum ingrediendi facultas praebetur, secretarii iudicum non patuerit ing
Abbreviated transcription (Latin):
die similitudmem hubita
tam̃ dignitatis exstimatr̃e
patiatur. nec inpunitam fo¬
re nouerit licentiam m̃tienᷤ.¬
di. cumcalupniãtes adum¬
dictã poscat similitudo sup¬
t᷑ obiectu cuius libet cͥmims.
sꝑans. ꝓpt̾ flagitium adiũc¬
.tluł cõmunionẽ criminis
ꝯsortium ꝑsone supioris ⁊¬
optãs. aut immici supplicio
imp̃a sup̃moꝵ suoꝵ sorte so¬
ciandi. aut eripise posse ꝯfi¬
dẽs. aut studio aut priuile¬
gio nõiati. cũ uet̾is iuris aue¬
toritas dese ꝯfessosnec int̾¬
rogari ꝙdẽ dealioꝵ ꝯscientia¬
sinat nemo igit᷑ depͥo cͥminc
ꝯfitentẽ suꝑ ꝯscientia scrutetꝰ¬

Expanded text:
diae similitudinem, habita tamen dignitatis aestimatione patiatur, nec inpunitam fore noverit licentiam mentiendi, cum calumniantes ad vindictam poscat similitudo supen obiectu cuiuslibet criminis erans propter flagitia adiuncvel communione criminis consortium personae superioptans, aut inimici supplicio ipsa supremorum suorum sociandus, aut eripi se posse confidens aut studio aut privileminati, cum veteris iuris autoritas de se confessos ne inrogari quidem de aliorum conscientiasinat. nemo igitur de proprio nfitentem super conscientia scrutet
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ ñ ꝓpe fincmtpris tradã¬
t scrimõ sacraꝵ epistularum
ne p̃pecliatur ꝑastutias fatał
rei tmimus: scd aut statim

Expanded text:
tum est, non prope finem temporis tradantur scrinio sacrarum epistularum, ne praepediatur per astutias fatalis rei terminus, sed aut statim
Abbreviated transcription (Latin):
tantum matrimonii s̃. reuocã¬
dardonationũ qͥ sin filior fe¬
impieratis arguitur. extitulo
pacifica nue ꝑfcctas. i ante
inchoatum inceptũq uirgiũ.
uendita donata.ꝓmutata in
dotẽ data. cet̾isq oausis legiti¬
me alietnata. minimc irucca¬
m. Actõem u̾o mat̾s ita pso¬
nalem ẽẽ uolums. ut uendic¬
tõis tantumlãt effectũ. nec
in hedem detĩnec tribuat᷑ ħrcu.
decct̾is aũt q̃ portentuose ui¬
litatis abiecteq pucdicities.
satis etiam tacite cautum pu¬
bitretur tribuendum ẽe. cũ

Expanded text:
tantum matrimonii sunt, revocandarum donationum quas in filios feimpietatis arguitur ex titulo pacifica iure perfecta sunt et ante inchoatum coeptumque iurgium vendita donata mutata in dotem data ceterisque causis legitime alienata, minime revocamus. Actionem vero matris ita personalem esse volumus, ut vindicationis tantum habeat effectum nec in heredem detur nec tribuatur heredi. De ceteris autem, quae portentuosae vilitatis abiectaeque pudicitiae sunt, satis etiam tacite cautum pubitretur tribuendum esse, cum
Abbreviated transcription (Latin):
heredes existant. ulibalitate
testõris ẜuiles labores debita
remimatr̃e defraudare conẽ¬
t᷑. ⁊ ñ derelictum licet ad huc
sius ꝯstititis donc̾t. ¶Que

Expanded text:
heredes existant, ut liberalitatem testatoris servilis laboris debita remuneratione defraudare conentur et non derelictum, licet adhuc servis constitutis, donent. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
nius fisci int̾e transferri ĩ pe¬
trasti.nz pignoris cã domũ
uł aluid qd ab co accepisti.
habes ꝑsonalem actionem.
nec potes p̾ferri fisci ratiõib
aquodicis ei uectigal demo
locatum cẽ. cum co facto. um

Expanded text:
ius fisci in te transferri impetrasti neque pignoris causa domum vel aliud quid ab eo accepisti, habes personalem actionem nec potes praeferri fisci rationibus, a quo dicis ei vectigal denuo locatum esse, cum eo pacto u
Abbreviated transcription (Latin):
ancimus. ut siquis ꝯdẽpnat.
fim. post datas .a nob̾ quadr¬
menstres indutias centesm̃s
qdem usuras scõm naturam
iudicati cum compcui solue
sed tantum modo sortis. ⁊ nõ
usuraꝵ q̃ ex pristimo ꝯtractu
cnũ um ꝯstitunnus usurarin
usuras penitꝰ c̃ẽ delendas. nł¬
lum casum relinqmꝰ ex quo
humismõi machinatio possy
ĩduci. Si cm̃ sine emendatiẽ
relinquatur. aliqd ab surtũ
atq melegans necciłt ẽ eucĩ¬
re. cum utilit̾ excontractibus
descendentes. plerumq mino¬
res centesime ex nr̃ã lege fac¬
te sunt.⁊ necesse ẽ mmorib
usuris grauiores suppom. Si
em̃ ex iudicati actr̃e centesm̃
omĩmodo currunt usure. ex
ꝯtctib aũt hoc raro ꝯtingit. i

Expanded text:
Sancimus, ut si quis condemnatus fuerit, post datas a nobis quadrimenstres indutias centesimas quidem usuras secundum naturam iudicati eum compelli solvere, sed tantummodo sortis et non usurarum, quae ex pristino contractu enim iam constituimus usurarum usuras penitus esse delendas, nullum casum relinquimus, ex quo huiusmodi machinatio possit induci. Si enim sine emendatione relinquatur, aliquid absurdum atque inelegans necesse est evenire, cum utiliter ex contractibus descendentes plerumque minores centesimae ex nostra lege factae sunt et necesse est minoribus usuris graviores supponi. si enim ex iudicati actione centesimae omnimodo currunt usurae, ex contractibus autem hoc raro contingit i
Abbreviated transcription (Latin):
tino. ꝓp̃
e fumentum ꝯ deuotissimoex¬
lecitummintititur. inp̃dam lucru¬
q uertatur. hac sanctione decer¬
minus ot quicumq hoc fuerĩt ⁊¬
forte mercañonestiores adem

Expanded text:
tino pp. Ne frumentum, quod devotissimo exercitui mittitur, in praedam lucrumque vertatur, hac sanctione decernimus, ut, quicumque hoc fuerint forte mercati, honestiores quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ta uł orrolatta. atq iacitithiñ
dicitu tacultatem nullius pos¬
fit habxre priuatus . sm autẽ
aliꝗs supradicti muricis uellꝰ
uendidrit fortunaꝵ se suarĩ.
i capitis sciat subiturum et dis¬
cumen. ¶B. aa. charioliu¬
di duci. mesopotanne.
omparandi syrici abarbaris fa¬
torib distrahi publici canonis
frumenta dicuntur iucꝑdentes
lemcntes. sciant capiͣtali pena
c̃ẽ sodendos. ⁊ infraudem publioa
commertia ꝯtracta dãpnan.¬

Expanded text:
 oxyblatta atque hyacinthina dicitur, facultatem nullus possit habere privatus. sin autem aliquis supra dicti muricis vellus vendiderit, fortunarum se suarum et capitis sciat subiturum esse discrimen. Idem AAA. Cariobaudi duci Mesopotamiae. Comparandi serici a barbaris fatoribus distrahi publici canonis frumenta dicuntur, vendentes et ementes sciant capitali poenae se esse subdendos et in fraudem publicam commercia contracta damna
Abbreviated transcription (Latin):
mmor ita ꝯstringi manifestu᷑
ẽ actionc p̾toria q̃ appellatin
q̃ uissu. si certam muimeran poe¬
pint suo. actorint pecum . a.
¶gitur inppetinim hac cclitali
iege sancimꝰ.ut q seruo. colonꝰ
ꝯductori. ꝓcuratori. actorinc por¬
sessiomis pecuma mutuamdet.
sciat dnos possessionuma culto¬
resuc fraꝵ obligar ñ posle. n.
familiares epistolas qͥbꝰ hoies
plerumq com̃dant absentem
mid tralere ꝯuenit. ut pecumã
quamn rogatus fuat impedis
se ꝓp̾diis mentiatur. cum insi
specialiter ut pecuniã p̾stet a
dño fint postulatus. idem do
teneri ñ possit. creclitaq quan¬
titate mustan uolumus cre¬
ditores.si hunismodi ꝑsonis
ñ uibente dño nec fide iussori¬
b specialit acceptis fuerit cre
gerebat fu̾it muentus actor
suus ꝓcuratoruc prediorũ¬

Expanded text:
os ita constringi manifestum est actione praetoria, quae apellatur quod iussu, si certam numerari praeceperint servo actorive pecuniam. Igitur in perpetuum edictali lege sancimus, ut, qui servo colono conductori procuratori actorive possessionis pecuniam mutuam det, sciat dominos possessionum cultoresve terrarum obligari non posse. Neque familiares epistulas, quibus homines plerumque commendant absentem, in id trahere convenit, ut pecuniam, quamse pro praediis mentiatur, cum, nisi specialiter ut pecuniam commodet a domino fuerit postulatus, idem dominus teneri non possit; creditaque quantitate multari volumus creditores, si huiusmodi personis non iubente domino nec fideiussoribus specialiter acceptis fuerit credgerebat fuerit inventus actor servus procuratorve praediorum
Abbreviated transcription (Latin):
ncfanũcnũ admittũt. pecca¬
ta igit᷑ suoc teneãt auctores. nͥ
ulterius ꝓgrechat᷑ mito quã
repit᷑ delictum. hoc singłis qbͣ¬
q iuchicibꝰ ĩtimet᷑. Mpp.

Expanded text:
crimen admittunt. Peccata igitur suos teneant auctores nec ulterius progrediatur metus, quam reperietur delictum. Hoc singulis quibusque iudicibus intimetur. D.
Abbreviated transcription (Latin):
te ciꝰ q̃ mieatum declucitim
accusatr̃e exclusa lib̾i q accu¬
sant abscedant. cũ abhis fe¬
minis pudicitic ratio ieꝗrat᷑.
q̃ uiris nexib detinent᷑ ⁊ ma

Expanded text:
te eius quae in reatum deducitur accusatione exclusa liberi qui accusantur abscedant, cum ab his feminis pudicitiae ratio requiratur, quae iuris nexibus detinentur, ha
Abbreviated transcription (Latin):
Adiulianum. com̃. orientis.
egotiatores siq addomũ nr̃am
ptinet. potentioꝵ quoq hominos
necessitatẽ debitam pensionum
ut honestas postulat agnoscere
moncantur. ut ꝑ cunctos ꝗ emo

Expanded text:
lianum comitem Orientis. Negotiatores, si qui ad domum nostram pertinent, potiorum quoque homines necessitatem debitam pensionum, ut honestas postulat, agnoscere moneantur, ut per cunctos, qui emo
Abbreviated transcription (Latin):
uam du ꝑfacti questionem
incertum c̃. utru ne ẜm tabu¬
las anab intestato ⁊ exquo
capite possessio sit delata. nc
tibi tẽp agnoscende bonorũ
possessiomis p̾finitum cedat
suꝑ stitiosam geris sollicitudie

Expanded text:
u per facti quaestionem incertum est, utrumne secundum tabulas an ab intestato, et ex quo capite possessio sit delata, ne tibi tempus agnoscendae bonorum possessionis praefinitum cedat, superstitiosam geris sollicitudi
Abbreviated transcription (Latin):
Ium ⁊ filiꝰ familias possint ha¬
bere substantias que patrib
ad qri uctite sunt. nec ñ pecu¬
uolente possident: quare ces¬
sio bonoꝵ eis dencganda sit
cum ⁊ sinichil in suo censu hu
ꝗ inpotestatt sunt ponrentum
habeant. tamen nepatiantur
ĩuiriam debet bonoꝵ cessio ad¬
mitui. ¶ Si cnim ⁊ pat̾ famili¬
as admitttnd ẽ ꝓpt̾ iniuiria¬
rum timorẽ.ad cession is fle¬
bile ueniens adutorium. qͣre
filus familias utriusq sexus hoc
ius denegams. cum aptissimi
niris sit. ⁊int̾ patres familas.
⁊makeno iun subiectos.si qͥd
postea ei pniginus accesserit.
hox it̾um usq ad modum de¬
biti posse acechitorib legitĩo
te petitur. ut admiserabil is
cessioms bonoꝵ hommes ue¬
mant auxilum. ⁊ cłcti detur
cclitorib uł quinquennale spa¬
tum eis indulgcre. ul bonoꝵ
acciꝑe cessionem. salua coꝵ in¬
telicet cxistimatõe. ⁊ omin cor

Expanded text:
t habere substantias, quae patribus adquiri vetitae sunt, nec non pecuvolente possident, quare cessio bonorum eis deneganda sit? cum, etsi nihil in suo censu hi qui in potestate sunt parentum habeant, tamen, ne patiantur iniuriam, debet bonorum cessio admitti. si enim et pater familias admittendus est propter iniuriarum timorem ad cessionis flebile veniens adiutorium, quare filiis familias utriusque sexus hoc ius denegamus? cum apertissimi iuris est et inter patres familias et alieno iuri subiectos, si quid postea eis pinguius accesserit, hoc iterum usque ad modum debiti posse a creditoribus legitimo te petitur, ut ad miserabilis cessionis bonorum homines veniant auxilium et electio detur creditoribus vel quinquennale spatium eis indulgere vel bonorum accipere cessionem, salva eorum videlicet existimatione et omni cor
Abbreviated transcription (Latin):
añt .ã. Atticio.
⁊testator.codicillis quec scrip¬
sisti. legatum q̃q seufid̃i com¬
missũ reliqsse tibi sua manu
tũ dictasse codicillis signific̃¬
uit. logato qd̾ uł fidci cõmis¬
so abstine debes. pena ucro fal¬
si tibi principali beneficio re

Expanded text:
 A. Atticio. Si testator codicillis quos scripsisti legatum quoque seu fideicommissum reliquisse tibi sua manu d si testamentum dictasse codicillis significavit, legato quidem vel fideicommisso abstinere debes, poena vero falsi tibi principali beneficio re
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. idoq implcto uicesmo quin¬
to anno firma liba facta ẽ. Nec ob¬
c̃ ei q̃ iicesimo septimo anno ma¬
nu missa ẽ que iam exconstitu¬
tionc liba erat. Et is q̃m post

Expanded text:
. Ideoque impleto vicensimo quinto anno firma libera facta est nec obest ei, quod vicensimo septimo anno manumissa est, quae iam ex constitutione libera erat : et is, quem post
Abbreviated transcription (Latin):
tuisse seiq subsuituisse his uci¬
bis. Od̃siexaliqua cã primus
hercclitatem incam adire nol¬
crit. uł ñ potint. tunc in lecum
eio ẜin hr̃dem sub stituo uitalom
Post mortem aũt testatoris.
tereris uoluntatis est q̃stio ⁊ Ũ

Expanded text:
tuisse eique substituisse his verbis: "quod si ex aliqua causa primus hereditatem meam adire noluerit vel non potuerit, tunc in locum secundum heredem substituo vitalem", post mortem autem testatoris iittereris, voluntatis est quaestio.
Abbreviated transcription (Latin):
similes st̃. idẽ montanstis
lad codrugis ⁊ ophitis quib
proreatu similitudinc ommis
iegitimus actus int̾ictus ẽ.

Expanded text:
similes sunt, id est Montanistis et Tascodrogis et Ophitis, quibus pro reatus similitudine omnis legitimus actus interdictus e
Abbreviated transcription (Latin):
siali ⁊ senatꝰ ꝯsulto ⁊ eclicto di¬
iclaudii.
rohibitum ẽ coc ꝙad scribẽda
testam̃ta ad hibentur quãurs
dictante testatorc aliq̃ q̃emo¬
lum̃to ipsis futurumẽ scͥbere.
⁊ pena logis cornelie facientur
rogata est. cuis uenia dep̾canti¬
b obignorantiã. ⁊ ꝓfitentib̃
arclicto discede. xaro amplissi¬
mus ordo. uł diui principes:
ue intestam̃to uroris mant
ncne pena siiema impetrata
ñ c̃. locum habeat. S.ã. Sal¬
licano militi.
Sod. ad hubito ad testamcutũ
comilitonis scribendũ. iussu
cius fuum tibi asscripsisti ꝓ
ñ scripto habxt. Et ido io lega¬
tum pet̾c ñ pptes. s secuts te¬
norem indiugentie mec. pe¬
nã legis cornelic tibi remit¬
ti.inqua ciedo te magis crro¬
rẽ quã malitia incidisse.

Expanded text:
 . Senatus consulto et edicto divi Claudii prohibitum est eos, qui ad scribenda testamenta adhibentur, quamvis dictante testatore aliquid emolumentum ipsis futurum scribere, et poena legis Corneliae facienti inrogata est: cuius veniam deprecantibus ob ignorantiam et profitentibus a relicto discedere raro amplissimus ordo vel divi principes e in testamento uxoris maritus neliae poena, si venia impetrata non est, locum habet. ALEX. licano militi. Quod adhibitus ad testamentum commilitonis scribendum iussu eius servum tibi adscripsisti, pro non scripto habetur et ideo id legatum petere non potes. sed secutus tenorem indulgentiae meae poenam legis Corneliae tibi remitto, in quam credo te magis errore quam malitia incidisse.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ fieri ꝓhibebũt. ꝯali si res exe¬
gerit sub q̃stione positi potunt.
prod̾e̾ u̾itate. atq itaomĩa obser¬
uabunt. ut nec ĩmuc̾taria minu¬
ere. nec mutare. uł sb̃trahere ali
Ttutor ualeat q̃ inueste marg̃¬
ritissgemmis: ⁊ inuascuł. cet̾isq
suppelłctilib necessariu ẽ Etco¬
lcrabilius ẽ siita ꝯtig̾it. suo mo
mori suis dominis q̃m fune extͣ¬
ncis. ¶ Qũoꝵ fuga potius tutor
adscribitur. suic noglogẽtia dis¬
solutã patiat ẽẽ Disciplina gnic
duritia uł inclia atq u̾b̾ib eoc¬

Expanded text:
dem fieri prohibebunt, mali, si res exegerit, sub, quaestione positi poterunt prodere veritatem. Atque ita omnia observabunt, ut nec inventaria minuere nec mutare vel subtrahere aliquid tutor valeat: quod in veste margaritis gemmis et in vasculis ceteraque suppellectili necessarium est. Et tolerabilius est, si ita contigerit, servos mori suis dominis, quam servire extraneis. quorum fuga potius tutori adscribitur, sive neglegentia dissolutam patiatur esse disciplinam, sive duritia vel inedia atqu
Abbreviated transcription (Latin):
cx antiqs legib demofficioso tes¬
tam̃to actoem mou̾c poterant
hec repleatur. ne occasione mĩo¬
ns quantitatis testam̃tũ iecindu¬
tur. Dx mp̾senti addendũ esse
censemus. ut siꝯdicionibꝰ ꝗb¬
dam uł dilatiomibꝰ aut aliqua
dispositione mormnul modum

Expanded text:
antiquis legibus de inofficioso testamento actionem movere poterant, hoc repleatur nec occasione minoris quantitatis testamentum rescindatur, hoc in praesenti addendum esse censemus, ut, si condicionibus quibusdam vel dilationibus aut aliqua dispositione moram vel modum
Abbreviated transcription (Latin):
cillos n fidei cõmissum relin¬
q̃re n mortis causa donatr̃e
celebrare ꝯcedatur. nec lib̾ta¬
tem. suic uindicta.siue alio
modo impones eidem legita
masculo quam feminas. obe¬
modi uitis ñ naturał suie masᷤ¬
culo. siuie femine accedit cala¬
mitas. s morb postea suꝑue¬
mens. ⁊ uccem: abstulit. ⁊ au¬
res clusit.siponamus nui¬
modi ꝑsonam litt̾as scicntẽ
omĩa que priori int̾cliximꝰ.
hec ci sua manu scribenti ꝑmit¬
timus. gn aũt infortunũ
discretum ẽ qd̃ ita raro ꝯtĩgit.¬
⁊ surdi slicet naturaliter hui¬
modi sensus uariatꝰ ẽ.tamẽ¬
ommna fac̾e. ⁊ intestam̃tis et
ĩ codicillis ⁊ in mortis causa
donationib ⁊ liber tatib ⁊ ĩ
aliis omnib ꝑmittimus. si
cnim uox art iculata ei anatã
quos dam iuns ꝑitos ⁊ hoc sb̾¬
tilius cogitasse.⁊ nullu cẽ ex¬
posuisse ꝗ penitꝰ ñ exaudit.

Expanded text:
cillos neque fideicommissum relinquere neque mortis causa donationem celebrare concedatur nec libertatem sive vindicta sive alio modo imponere: eidem legi tam masculos quam feminas oboesmodi vitiis non naturalis sive masculo sive feminae accedit calamitas, sed morbus postea superveniens et vocem abstulit et aures conclusit, si ponamus huiusmodi personam litteras scientem, omnia, quae priori interdiximus, haec ei sua manu scribenti permittimus.  1 sin autem infortunium discretum est, quod ita raro contingit, et surdis, licet naturaliter huiusmodi sensus variatus est, tameomnia facere et in testamentis et in codicillis et in mortis causa donationibus et in libertatibus et in aliis omnibus permittimus. Si enim vox articulata ei a naturquosdam iuris peritos et hoc subtilius cogitasse et nullum esse exposuisse, qui penitus non exaudit
Abbreviated transcription (Latin):
ctam legrm donatiom sme
impossibilem ꝯtineat causam
abec hunc suscepit ñ imple¬
tam condictiom fac̾e locumi

Expanded text:
ctam legem donationi, si non impossibilem contineat causam, ab eo qui hanc suscepit non impletam condictioni facere locum
Abbreviated transcription (Latin):
irepetendi q donabasuxori
cius quem ad ꝓfiscendum te¬
cum hunis mõdi liberalitatr ꝓ¬
uccair ꝓposucras nullam addis¬
ti ꝯdicionc̾hremanet integra
donatio cum leuitati ꝑfectã
donationc̃ iruccare cupientiũ

Expanded text:
repetendi, quod donabas uxori eius, quem ad proficiscendum tecum huiusmodi liberalitate provocare proposueras, nullam addidisti condicionem, remanet integra donatio, cum levitati perfectam donationem revocare cupientium
Abbreviated transcription (Latin):
licet phubitas miptias ñ ꝑegtrit.
attanen ꝓtali conamine muste
libraꝵ auri decem obnorium sta¬
tuinius. Et cum honore iabicrit
pactam dignitatem usurpare pro¬
hilrmus. tali sellicet pena. ut si cr¬
ca honorem cum quo male usus
c̃ uindicandum statutis m̃ispa¬
rere noluerit. cam ꝓunnciam in
qua sibi usurpuiẽrit. habitare
ꝑ uigt bicmnũ ñ sinatur. ¶Illo
iurdelicet adiciendo ut in potest¬
te adhuc ꝯstituto. liccat psone
quam huius modi ambitum:
circumuene temptau̾it. Sfesti
ꝯtestatõe ꝓposita. cum sua suoꝵ¬
q domo iuris dictione in euis
ciuitare curatoris hoc unius cu¬
iusq cuitatis defensorib ⁊ ciꝰ¬
dem iudicis appantorib. Et q̃
si hec prauitas ordinani iudicis
erit. unu̾sa cius donnis ratio.
atq omĩa uł ciuilia uł crimina¬
la negotia quã diudẽ madmĩs¬
trationẽ fucrit uicario cõpetant.¬
Sm aũt iicarius. uł similis po¬
testatis.uim in huiuismodi cot¬
hendo matrimomo molictur. in¬

Expanded text:
licet prohibitas nuptias non peregerit, attamen pro tali conamine multae librarum auri decem obnoxium statuimus et, cum honore abierit, peractam dignitatem usurpare prohibemus, tali scilicet poena, ut, si circa honorem eum, quo male usus est, vindicandum statutis nostris parere noluerit, eam provinciam, in qua sibi usurpaverit, habitare per iuge biennium non sinatur. Illo videlicet adiciendo, ut et in potestate adhuc constituto liceat personae, quam huiusmodi ambitu circumire temptaverit, confestim contestatione proposita cum sua suorumque domo iurisdictionem eius evitare, curaturis hoc uniuscuiusque civitatis defensoribus et eiusdem iudicis apparitoribus. Et quidem si haec pravitas ordinarii iudicis erit, universa eius domus ratio atque omnia vel civilia vel criminalia negotia, quamdiu idem in administrationesin autem vicarius vel similis potestatis vim in huiusmodi contrahendo matrimonio molietur, vi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ sept piculosa e̾ semꝑ incerta ĩ ilus
qnq urbibꝰ q̃ potiores ẽẽ cct̾is ad¬
scruntur uicissim hremandums
iudices retggnoscant. quod sicuiqͣm
tale existat ingeniu ut p̾cepta nr̃a
ꝯtc̃pnat. qnquaginta abco. ngẽti
ubre cc̃tum ab cuis officio. si alitͥ fu¬
ualentinus. theodosius. ⁊ archadia
aãa.cinegio. p̃p.
in ordinanam gesserit dignitatẽ
atͥq fortune de ꝓpͥis facultatib ĩtͣ
proumtiã positus in ferre debebit.

Expanded text:
in illis quinque urbibus, quae potiores esse ceteris adseruntur, vicissim hiemandum sibi iudices recognoscant. quod si cuiquam tale existat ingenium, ut praecepta nostra contemnat, quinquaginta ab eo argenti librae, centum ab eius officio, si aliter fValentinianus Theodosius et Arcadius AAA. Cynegio pp. Qui ordinariam gesserit dignitatem,atque fortunae de propriis facultatibus intra provinciam positus inferre debebit.
Abbreviated transcription (Latin):
compettuis reuerentia tribuat sedu¬
bi pubhica tractatur utilitas. Et si
ninor index utatem iestigau̾rt
nilla maiori irrogat inuria .s. mẽ
ꝗ isignia dignitatis alhoc ercer¬
cet ut indignis innris existimet
afficiend eoc ꝗoffitia cum potes¬
tatt modantur. ñ declinabit ur̃e
ĩdignationis aculcos. Mp̾p.

Expanded text:
competens reverentia tribuatur. sed ubi publica tractatur utilitas, etsi minor iudex veritatem investigaverit, nulla maiori inrogatur iniuria. sane qui insignia dignitatis ad hoc exercet, ut indignis iniuriis existimet adficiendos eos, qui officia cum potestate moderantur, non declinabit nostrae indignationis aculeos. D.
Abbreviated transcription (Latin):
mo quas rcheificare non ualca
nt. hec in emphyteosim dentur ꝓpetu¬
am emphytrota usuro.mat̾ia habita¬
tionis deposite ut pensio minuatur
int̾caz ꝑtem abea que stantib habi¬
iꝯ eo hechisficatẽ ex adclicis illit ꝑ est¬
u detur religiose  domui. naz pͥore c¬
su abmitio emphytcosis prestand¬

Expanded text:
 quas reaedificare non valent, et hae in emphyteusim dentur perpetuam, emphyteuta usuro materia habitationis dispositae domus, ut pensio diminuatur in tertiam partem ab ea, quae stantibus adhius eo reaedificante, ex additis illis per aest detur religiosae domui. Nam priore casu ab initio emphyteusis praestand
Abbreviated transcription (Latin):
onis es subtilit extimanda ẽ. ut ex ħꝰ¬
uista pensio  constituatur ea tamen sola
dantur in emphrteosim que ad pec co¬
grua ee udentur uconomo. uel aliis
gubernatorib¬

Expanded text:
onum, res subtiliter aestimanda est, ut ex hac pensio justa constituatur. Ea tamen sola dentur in emphyteusim, quae ad hoc congrua videntur oeconomo et aliis gubernatorib
Abbreviated transcription (Latin):
ioct histem pignorib.ml¬
tis creclitorib diu̾sis tp̃rib
datis priores habeantur po¬
tiores. tamen cum cuiuspe¬
cuma precdium compatum
probatur. q̃ ci pignori ce spe¬

Expanded text:
icet isdem pignoribtis creditoribus diversis temporibus datis priores habeantur potiores, tamen eum, cuius pecunia praedium comparatum probatur, quod ei pignori esse spe
Abbreviated transcription (Latin):
Sifundum pignori acccpisti.
antequam rei publice obli¬
garetur: sicut priõ es tp̃r ita
potior ⁊ nux. azp̃. Alex̃.
ior ꝗdem creclitor compelli
ñ potest tibi ꝗ postiore loco:
pignus acccpisti debitum
offerre. S si tu ei om̃c ꝙ de¬
uetur solius pignoris tui
dã firmabitur. Mpp̃.uii
Uer̃. ⁊ gall. ãa. Pluloxeno.
Digentralit bona sint oblig¬
ta ⁊ postra irs aliis speciatit᷑
pignori dent᷑ qm̃ ex gencrar
obligatõe potior habetur cir¬
ditor ꝗ ante ꝯtraxit. si ab il¬
lo pnori compisti. ñ oporte
te ab eo qui postea c̾clidit in¬

Expanded text:
Si fundum pignori accepisti, antequam rei publicae obligaretur, sicut prior es tempore, ita potior iure. PP. V Si fundum pignori accepisti, idem creditor compelli non potest tibi, qui posteriore loco pignus accepisti, debitum offerre: sed si tu ei omne quod debetur solveris, pignoris tui causa firmabitur. PP. IIet Gallienus AA. Philoxeno. Si generaliter bona sint obligata et postea res alii specialiter pignori dentur, quoniam ex generali obligatione potior habetur creditor qui ante contraxit, si ab illo tu comparasti, non oportet te ab eo qui postea credidit in
Abbreviated transcription (Latin):
hereditate agatur. ⁊ ubi scrip¬
ti hedes inpossessionẽ mitti
postuleare debẽtixix. mpp̃.
luc ubi res hereclitanas esse
propoms.heredes inpossessio¬
nem rerum heretitariak mit¬
ti.postulandum ẽ. ¶Ubi ãt

Expanded text:
HEREDITATE AGATVR ET VBI SCRIPTI HEREDES IN POSSESSIONEM MITTI POSTVLARE DEBENT. Impp. Illic, ubi res hereditarias esse proponis, heredes in possessionem rerum hereditariarum mitti postulandum est. ubi aut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ex p̃tio debite quantitatis fac¬
ta nouatione ꝑstipulatte. uiui¬
ras licitas ꝯtra quẽ supplicas sl¬
pulatus es. falsa mutue date
qͣntitatis demostratio p̾missa
cum obligationis ñ defecerat
substantia. quominus usq
admodũ placitum usuir pos¬
sint exigi ncħ nocet. ¶ Siucio
citra iuncłum stipulationis ta

Expanded text:
 ex pretio debitae quantitatis facta novatione per stipulationem usuras licitas contra quem supplicas stipulatus es, falsa mutuae datae quantitatis demonstratio praemissa, cum obligationis non defecerat substantia, quominus usque ad modum placitum usurae possint exigi, nihil nocet. Si vero citra vinculum stipulationis ta
Abbreviated transcription (Latin):
tuã exccptiomis. auuixilio defc̃di
ꝑspicis. ¶Sinuo ccitam quã¬
titatẽ quasi solam ab ca debitã
sedebe reddere sinc litis  decisio¬
ne ꝯfessa c̃ tamcã quã residuã
debiti partem peteie minime
prohiberis. M̾. ia.⁊ cc̃. air¬
cũ patruo siue auunculo ur̃o
transegistis. uł ei debita donatõ¬
nis  causa sine alqua ꝯdicione
itmisistis ñ id cito qd̃ hoc eius
hrdita tis captande causa. d
c̃ spe future successioms uos fe¬
cisse ꝓponatis. alus ei succede̾ti¬
bo m̃stauran finita debẽt.d.

Expanded text:
tuam exceptionis auxilio defendi perspicis. sin vero certam quantitatem quasi solam ab ea debitam reddere se debere sine litis decisione confessa est, tam eam quam residuam debiti partem petere minime prohiberis. S. V non. Aprcum patruo sive avunculo vestro transegistis vel ei debita donationis causa sine aliqua condicione remisistis, non idcirco, quod hoc huius hereditatis captandae causa, id est spe futurae successionis, vos fecisse proponatis, aliis ei succedentibus instaurari finita
Abbreviated transcription (Latin):
etotiandi ca eclificia demolin
¶mamora detralxio celicto
dimi uespasiamrisenatus
ꝯsulto nctitumc̃ Cct̾um de
alia domo maliam tranffer¬
re. q̃udam lic̾e exceptum est.
sed nec dominis ita tranffer¬
re licet ut intrgris edificus
depositis publicus deforme¬
n intotum exriuna domus
licuerit ñ candem faciemin
ciuitate restituere/ sed mortũ

Expanded text:
egotiandi causa aedificia demoliri et marmora detrahere edicto divi Vespasiani et senatus consulto vetitum est. ceterum de alia domo in aliam transferre quaedam licere exceptum est: sed nec dominis ita transferre licet, ut integris aedificiis depositis publicus deformeAn in totum ex ruina domus licuerit non eandem faciem in civitate restituere, sed in hortu
Abbreviated transcription (Latin):
irclioꝵ que sinc decreto. alicnata
sunt. dominum tibi ꝑseq̃nti p̾¬
ses opem feret. apl quem si ulu¬
xcrunt ñ iniũsa prctia q̃ curatori
tuo data sunt i patrimonum
tuũ ꝓcessisse. ꝓeadum taxat pe¬
quam infacultates tuas cratatã
i q sine decirto minor ãnis patiͣr
tuus rusticum p̃dium uenum¬
declit. supuacum ẽ deuili pretio
tractarr. cum senatus ꝯsulti aucto¬
ntasitento domimo alicuandi
inamobstrurcrit. si u̾o uire int̾po¬
sito decxto. ucuditioem un prctõ

Expanded text:
rum, quae sine decreto alienata sunt, dominium tibi persequenti praeses opem feret. Apud quem si illuxerit non universa pretia, quae curatori tuo data sunt, in patrimonium tuum processisse, pro ea dumtaxat pequam in facultates tuas erogatam  sine decreto minor annis patronus tuus rusticum praedium venumdedit, supervacuum est de vili pretio tractare, cum senatus consulti auctoritas retento dominio alienandi viam obstruxerit. Si vero iure interposito d
Abbreviated transcription (Latin):
focisti mentionẽ sententus. at do¬
li mali exceptionẽ opponc p̃tiũ
ob coꝵ pupilloꝵ debitum solu¬
tu ꝓlims. si sortem cũ usuris q̃
fisco deberentim pupilli ñ offc̃¬
rentes fundoc ꝓiiciales citrat
decretu p̾sidi̾s uenundatos cũ
fructibꝰ petant. ¶D̾. aa.aci. Sã¬

Expanded text:
i mentionem, sententiis ac doli mali exceptionem oppone, pretium ob eorum debitum solutum probans, si sortem cum usuris, quae fisco deberentur, pupilli non offerentes fundos provinciales citra decretum praesidis venumdatos cum fructibus petant. DIOCL.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ marito quondam tuus ab ĩtes¬
tato patri suo hr̃s exͣtiͣtit. ⁊ cĩpo¬
tumus oclitus ate successit. at¬
tr̃es henoclitanas amte filii⁊
urĩ quam habuit patris sui mor¬
tis temporc dotem ñ ferenti.
denegarr. preses ñ dubitabit.

Expanded text:
 maritus quondam tuus ab intestato patri suo heres extitit et ei postumus editus successit, actionem hereditariam amitae filii vestri, quam habuit patris sui mortis tempore dotem non conferenti, denegare praeses non dubitabit.
Abbreviated transcription (Latin):
torib ꝓiunclaꝵ quam cet̾is iudi¬
cib uel temeratorib sacri m̃i ora¬
culi subitirris. sineglecta finit aut

Expanded text:
toribus provinciarum quam ceteris iudicibus vel temeratoribus sacri nostri oraculi subituris, si neglecta fuerit au
Abbreviated transcription (Latin):
int cirgraphanum ctiam de¬
undum pignon obligatum
sic̾clitor exfrũctib debitum ꝑ¬
secutꝰ ẽ. cũ ip̃o nux pignus
obligatr̃e libtum c̃. distrałx

Expanded text:
 chirographarium etiam deundum pignori obligatum, si creditor ex fructibus debitum persecutus est, cum ipso iure pignus obligatione liberatum sit, distra
Abbreviated transcription (Latin):
constitutiom subucnientes. Canamꝰ
nulli lic̾e partem qdem debiti cede
pecumiis arrese ͤ tis. ⁊ uenditione
actionum habita. patẽ aũt doñ¬
tionis titulo inderi transtixir ¶
si uoluit pine tot debit donan¬
⁊ ꝑdonatrez actr̃es trafferie hon

Expanded text:
constitutioni subvenientes sancimus nulli licere partem quidem debiti cedere pecuniis acceptis et venditione actionum habita, partem autem donationis titulo videri transferre, sed, si voluerit, pure totum debitum donare
Abbreviated transcription (Latin):
plena. ut neqs alienum subcat de¬
bitum. cessione incum facta ⁊̃ ne¬
amplius ꝯscquat adebitore his q̃
p̾stauit cessionis auctori. exccptis
qbodam casib q specialit̾ illi sãc¬
tiom otinentim Sed cupo hii qui
cuta lites moͣriit cͣandem piam
dispositoem in sua natura irmane¬
re ninimie dcesserunt. mucmẽto
machinationem ut partem ꝗden
debiti uenditionis tituio tranffe¬
rant in alium creditorẽ arliq̃m
aut partem ꝑ coloratam cedant
donatrem gencralit aastasianc

Expanded text:
plena, ut ne quis alienum subeat deplena, ut ne quis alienum subeat debitum cessione in eum facta et amplius consequatur a debitore his, quae praestavit cessionis auctori, exceptis quibusdam casibus, qui specialiter illi sanctioni continentur. Sed cum hi, qui circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remanere minime concesserunt, invenientes machinationem, ut partem quidem debiti venditionis titulo transferant in alium creditores, reliquam autem partem per coloratam cedant donationem, generaliter anastasiane
Abbreviated transcription (Latin):
tionis nomeu inserium sit Excep¬
tis scilicet cessionib quas int̾ colr¬
des ꝓactionib hereclitariis fieri
ꝯtingit. ¶ Et hĩs quascumq i
c̃dito. ł is qui nes aliquas po¬
sidet pdebito scu reꝵ apud se ꝯs¬
titisaꝵ ꝓ nimimine ac tuitione
accepĩt nec ñ hĩs quas in legata¬
rio scu fdei comissanes qb debi¬
ta ul actr̃es seu res relicte sunt ꝓ
his ficri necesse sit ¶Hulla ⁊ en
tali ratõe int̾cedente. iedemptor si¬
cuti suꝑns declaratum. ẽ magis
cxistit. ꝗ alienas pecuniis p̾stitis
subiit actoes. ¶sm aũt ꝑdona¬
tõem cessio facta ẽ. sciant om̃s
huiusmõi legiloum ñ cẽ. sed:
mantiqua nira ce seruanda. ut cessi¬
ones tam ꝓcxceptis ispecialit cnu¬
ineratis quam aliis causis facte
seu faciende. sin actõnum quetũ¬
q cesse sunt uł fu̾int tenorem. si¬
nc quadam immmutione opti¬
aastasio dlit mnemont prin¬
Lope. iustissima ꝯstitutio ꝯscripta ẽ.
tam humanitatis quã bemiuolẽtic

Expanded text:
tionis nomen insertum sit: Exceptis scilicet cessionibus, quas inter coheredes pro actionibus hereditariis fieri contingit, et his, quascumque vel creditor vel is qui res aliquas possidet pro debito seu rerum apud se constitutarum munimine ac tuitione acceperit, nec non his, quas in legatarios seu fideicommissarios, quibus debita vel actiones seu res aliae relictae sunt, pro his fieri necesse sit: nulla etenim tali ratione intercedente redemptor, sicuti superius declaratum est, magis existit, qui alienas pecuniis praestitis subiit actiones. Sin autem per donationem cessio facta est, sciant omnes huiusmodi legi locum non esse, sed antiqua iura esse servanda, ut cessiones tam pro exceptis et specialiter enumeratis quam aliis causis factae seu faciendae secundum actionum, quaecumque cessae sunt vel fuerint, tenorem sine quadam imminutione obtiastasio divae memoriae principi iustissima constitutio conscripta est tam humanitatis quam benivolentiae
Abbreviated transcription (Latin):
uestat furmam defensionẽ
lib̾tatis. ex iusto mitio lon¬
go tp̃r obtenta possessio. fa¬
uor emm libtatib debitus.

Expanded text:
estat firmam defensionem libertatis ex iusto initio longo tempore obtenta possessio. Favor enim libertatibus debitus
Abbreviated transcription (Latin):
sidet rationes exhiberi quando
hoccasu ñ oportet ornginem pe¬
titiomis ex instrumentis eius
ꝗouenit fundari. De in us

Expanded text:
sideret rationes exhiberi, quando hoc casu non oportet originem petitionis ex instrumentis eius qui convenitur fundari. ALEX.
Abbreviated transcription (Latin):
endente appellatõe a sententia.
qua falsum testam̃tu ꝓ nun¬
tiatum ẽ. incerto adhuc andete¬
functus intestato decesserit.
proximitatis noĩe bonoꝵ pos¬

Expanded text:
endente appellatione a sententia, qua falsum testamentum pronuntiatum est, incerto adhuc, an defunctus intestatus decesserit, proximitatis nomine bonorum pos
Abbreviated transcription (Latin):
ce diesmi u̾o libellenses que a¬
pud. arbitux gesta sunt suscipi¬
ant. cognitiones inducãt. et
ca que geruntur excipiant.
scribant scriptaq litigatorib
cdant. ¶Quictiam apud ar¬
bitus licet illustres sint. exdele¬
gatrẽ mr̃i cognestentes excipi¬
unt. si insacratissimo nr̃i mimi¬
ns comitatu cause dicantur.
¶Sanc si illustrum ac magin¬
ficoꝵ nidicum sententie fucrĩt
appellationc suspense. eoꝵ inde¬
licet quoꝵ sentrntias noct ap
nrãm uolumus audicntiam
exspectan ¶Licet antra pͥua¬
delegata. is postea tp̃r defini¬
ons illiustri decoratꝰ dignitace
reppiatur. Eodem obsuando.
si alt ci ꝯrunctussit arbit. ꝗ nõ
iliustrem ingruit dignitatem.
¶ Quicq aũt hac lege speciali¬
t̃ ñ udctur exp̃ssum. iductu¬

Expanded text:
 vero libellenses quae apud arbitros gesta sunt suscipiant, cognitiones inducant et ea quae geruntur excipiant scribant scriptaque litigatoribus edant: qui etiam apud arbitros, licet illustres sint, ex delegatione nostra cognoscentes excipiunt, si in sacratissimo nostri numinis comitatu causae dicantur. Sane si illustrium ac magnificorum iudicum sententiae fuerint appellatione suspensae, eorum videlicet, quoolumus audientiam expectari, licet antea privadelegata is postea tempore definitionis illustri decoratus dignitate reperiatur: eodem observando et si alter ei coniunctus sit arbiter, qui non illustrem meruit dignitatem. Quidquid autem hac lege specialiter non videtur expressum, id
Abbreviated transcription (Latin):
reuini certo p̃tio ueneant an¬
tequam tradant᷑ inꝑfecta etiam
tunc uenditio ẽ cũ ꝑiculum in¬
in mutati. emptoris ꝗ moram
mensure faciende ñ inter posuit

Expanded text:
ini certo pretio veneant, antequam tradantur , imperfecta etiam tunc venditione periculum vini mutati emptoris, qui moram mensurae faciendae non interposuit
Abbreviated transcription (Latin):
s filium q̃ familas muitum.ad
ducendum uxorem cegi legum-
disciplina ꝑmitut: Igitur si cui
desideras obsuatis ninis p̾ccptis
sociae iugio tuo quam uoluc¬
ns ñ impeditis. itatam ut ĩ ꝯt̃hen¬
dis nptus patris tin ꝯsensuis ac

Expanded text:
 filium quidem familias invitum ad ducendam uxorem cogi legum disciplina permittit. Igitur, sicut desideras, observatis iuris praeceptis sociare coniugio tuo quam volueris non impediris, ita tamen, ut in contrahendis nuptiis patris tui consensus ac
Abbreviated transcription (Latin):
titatis q̃ fu̾at intestam̃to dere¬
licta modis omĩb irddere. cõ¬
pellat ut auantia tis legitimis
ictib feriat. Alus omĩb q̃ mec

Expanded text:
titatis, quae fuerat in testamento derelicta, modis omnibus reddere, ut avaritia eius legitimis ictibus feriatur: aliis omnibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tamimb habitis post longu:
tp̃s ex sentẽtia nidicis uix cã ied¬
didit. crudelitatẽ enis copetẽti
pena aggredimur. Ut si hec fu¬
etint sb̃ sccuta ñtantũ ud q̃ tes¬
tatõ uoluit cũ restitucre ꝯdepne

Expanded text:
taminibus habitis post longum tempus ex sententia iudicis vix eam reddiderit, crudelitatem eius competenti poena adgredimur, ut, si haec fuerint subsecuta, non tantum in quod testator voluit eum restituere condemne
Abbreviated transcription (Latin):
gatum sccłm suiam ñ excessisse
p̾ro cõsulis ꝓbai̾us qnq̃ annis
exilio temp̾orario dapnandũ
int̾ fames .ĩ. haberi ñ oportet.
qͣmo sententie seueritas cum
ecunones quidem itẽ filigs de

Expanded text:
um sententiam non excessisse proconsulis probaveris, quinque annis exilio temporario damnandum inter infames haberi non oportet, quando sententiae severitas cum Decuriones quidem, item filios de
Abbreviated transcription (Latin):
nc spem ꝓmissionis accipiat. us
quod c̃ det̾ius fut᷑a sub cxecrabi
i ꝯsultatione cognoscit. Acerino¬
rib ⁊ cium immminebit suppli
re temptau̾it intatem. op̃p¬

Expanded text:
onis accipiat vel, quod est deterius, futura sub exsecrabili consultatione cognoscat. Acerbioris etenim imminebit supplicre temptaverint veritatem.
Abbreviated transcription (Latin):
nullum temporis obitiatur
obstacuuimi nsi tantum tẽ¬
poris effluxerit q̃ possit us po¬
sessori plcnissie securitatẽ sup
comino prestare uł ipsi ꝗ mis¬
sus ẽ omnem ĩtentionẽ ex clu¬
de. ¶Si cnimul ex una parte
uł exutieq latere temporis ꝑ¬
lixitas cccurrit/ manifestissim¬
um ẽ ñ solum missionem s
etiam ip̃m principalem causã

Expanded text:
nullum ei temporis obiciatur obstaculum, nisi tantum temporis effluxerit, quod possit vel possessori plenissime securitatem et super dominio praestare, vel ipsi qui missus est omnem intentionem excludere. Si enim vel ex una parte vel ex utroque latere temporis prolixitas occurrit, manifestissimum est non solum missionem, sed etiam ipsam principalem causam
Abbreviated transcription (Latin):
cũ licentia ci sũat uũ exhis
soluendo libaris utrumq per
ignoranticã defendent Dubi¬
uilirtur ciuus rei datur alegi
HCIITpetiuoiutrum ne sui an
peciuni s⁊ uttũ stipulator anꝑ
missor lalal huis re. faculta¬
ẽ. ¶ Et ulpians T̃ elctõem ip¬
si p̾stati q utiũq acceppituit
tamma dellũ sibi isenãtes it¬
fertpapiniaus aũt ip̃ q u
trumq ꝑsoluit clectionendo¬
nat. ꝙ lantequã dependat ip̃c
tare Fhuis mõi senicutie sub¬
lmnissimis tel mad gucit sal¬

Expanded text:
um licentia ei fuerat unum ex his solvendo liberari, utrumque per ignorantiam dependerit, dubitabatur, cuius rei datur a legibus ei repetitio, utrumne servi an pecuniae, et utrum stipulator an promissor habeat huius rei facultatem. Et ulpianus quidem electionem ipsi praestat qui utrumque accepit, ut am celsum sibi consonantes refert. Papinianus autem ipsi qui utrumque persolvit electionem donat, qui et antequam dependat ipse tare, et huiusmodi sententiae sublimissimum testem adducit sal