comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fecerunt. S continuo cum contra pactum
pompeius fugitiuos alegent. ut hostis habitꝰ¬
est mena libertus pompei cum lx. nauium
dasse ad cęsarẽ defecit. eidemł classt ipse iussu
cȩsaris prefuit. idemq continuo cum statilio
tauro ad uersus me nec ratum pompeianũ
ducẽ nauale bellũ gessit. Deinde ipse cȩsar
aduersus eosdẽ pompeiantis cruentissimũ bel¬
lum nauale confecit. Sed continuo uictricẽ
classẽ pęne uniuersã apud scillacium nau¬
fragium amisit. Nentidius persas. & parthos.
in siriam in rumpentes. trib bellis maximis
fudit: Regemq eoꝵ pagorum inacie in¬
ttr fecit. ea scilicet die qua crassus a parthis
fuerat occisus. antonius uno uix castello ex¬
pugnato. pacem cuni anthioco fecit: ut ipse
tantã rem consũmasse uideretur uentidiũ
siriȩ prefecit. Iussitq ut antigono bellum
inferret. qui ilideos tum forte de bellaue¬
rat. captisq hierosolimis demplũ spoliaue¬

Expanded text:
fecerunt. sed continuo cum contra pactum fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitest, Mena, libertus Pompeii, cum sexaginta navium classe ad Caesarem defecit, eidemque classi ipse jussu Caesaris praefuit. Idemque continuo cum Statilio Tauro adversus Menecratum, Pompeianum ducem, navale bellum gessit. Deinde ipse Caesar adversus eosdem Pompeianos cruentissimum navale bellum confecit. Sed continuo victricem classem paene uniuersam apud Scylaceum naufragio amisit. Ventidius Persas et Parthos in Syriam inrumpentes tribus bellis maximis fudit regemque eorum Pacorum in acie interfecit, ea scilicet die, qua Crassus a Parthis fuerat ocoisus. Antonius, uix uno castello expugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse uideretur. Ventidium Syriae praefeoit iussitque ut Antigono bellum inferret, qui Iudaeos tum forte debellauerat captisque Hierosolymis templum spoliau
Abbreviated transcription (Latin):
castra eius ab hostib capta sunt. S rursus cȩ¬
sariani milites castra cassu ceperunt. ¶uare
addesperationẽ ad acti brutus & cassius in ma¬
turam sͥ mortẽ ante belli terminũ coegerunt.¬
Nam inuitatis ꝑcussorib cassius caput. brutꝰ
latus prebuit. At romȩ fulina uxor antonii
socrus cęsaris dominatũ ut mulier agitabat
incertum. in hac mutatione consularis regnq
fastigũ. utrum deficientis potentis̨ ultima an-
incipientis prima numeranda. Certȩ ȩtiam
in eos insolens. ꝑ quos ut insolesceret. agebat᷑.
Nam & cęsarẽ reuersũ apud brundisium
contumeliis factionib insidiisq petiuit. aqͦ
ꝓpulsata ad antoniũ concessit ingreciã. Sextꝰ
pompeius postquã se in pro scͥptorum nume¬
ro relatum cõperit. conuersus in latrocinia siue¬
mora italiã cedib rapinisq uastauit. sicilia
prerepta comineatibusq inpeditis romã fa¬
me affecit. Mox cum eo pacẽ triumt uiri ut
non dicã tiranni id ẽ. lepidus cęsar antoniusq

Expanded text:
castra eius ab hostibus capta sunt. sed rursus Caesariani milites Cassi castra ceperunt. quare ad desperationem adacti Brutus et Cassius immaturam sibi mortem ante belli terminum conam inuitatis percussoribus Cassius caput, Brutus latus praebuit. at Romae Fuluia, uxor Antoni, socrus Caesaris, dominatum ut mulier agitabat, incertum in hac mutatione consularis regiique fastigii utrum deficientis potentiae ultima an incipientis prima numeranda, certe etiam in eos insolens, per quos ut insolesceret agebatur. nam et Caesarem reuersum apud Brundisium contumeliis factionibus insidiisque petiit. a quo propulsata ad Antonium concessit in Graeciam. Sex. Pompeius postquam se in proscriptorum numerum relatum conperit, conuersus in latrocinia omnem oram Italiae caedibus rapinisque uastauit. Sicilia praerepta commeatibusque inpeditis Romam fame adfecit. mox cum eo pacem triumuiri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque
Abbreviated transcription (Latin):
liatus ẽẽt. trepidus se cum paucis recepit in
E IN E imminente çȩsare turba¬
taq ciuitate eidem antonius sese
ferro transuerberauit ac semi ani¬
mis ad cleo patrã. In monumentum
inquod scilla mori certa condiderat. ꝑ latus ẽ:
deopatra. Postquã se atriumphũ seruare in¬
tellexit. uõluntariã mortẽ petens serpentis
ut putatur morsu in sinistro tacta brachio
exanimis inuentuͬs est. frustra cęsare ȩtiam
illos ad mouente qͥ uenena serpentũ euulne¬
ribus hominũ haustu reuocare atq: exuge¬
re solent: cȩsar alexandria urbe omniũ oblon-¬
ge opulentissima. & maxima: uictor potitus
est. Nam & roma intantũ opibus eius aucta
ẽ ut ꝓpter habundantiã pecuniarũ dupli-¬
cia quã usq adid fuerant possessionũ. Alia¬
rumq rerum uenaliũ pretia statuerent᷑.
occisi sunt iussu cęsaris maior antonii filiꝰ¬
& publius candidius in festissimus quidẽ semꝑ

Expanded text:
liatus esset, trepidus se cum paucis recepit in liatus esset, trepidus se cum paucis recepit in Deinde imminente Caesare. turbataque civitate, idem Antonius sese ferro transverberavit, ac semianimis ad Cleopatram in monumentum, in quod se illa mori certa condiderat, perlatus est. Cleopatra postquam se ad triumphum servari intellexit, voluntariam mortem petens, serpentis ut putatur morsu in sinistro tacta brachio, exanimis inventa est, frustra Caesare etiam Psyilos admovente, qui venena serpentum e vulneribus hominum haustu revocare atque exsugere solent. Caesar Alexandria, urbe omnium longe opulentissima et maxima, victor potitus est. Nam est, ut, propter abundantiam pecuniarum, duplicia quam usque ad id fuerant, possessionum aliarumque rerum venalium pretia statuerentur. Occisi sunt jussu Caesaris major Antonii filius et P. Canidius, infestissimus quidem semper
Abbreviated transcription (Latin):
premittendos censuerunt. Ipsi presidiis circa
duo egipti cornua pelusuim pharethonium
dispositis cdassẽ & copias in staurando bello pa-¬
rauerunt. Cęsar sexto imperator appellatus.
& quarto ipse cum marco. licinio. crasso consule
brundisium uenit. ibi orbis terrarũ presidia
diuisis legionib composuit. inde in syriam
ꝓfectus. mox pelusium aduit ubi ab antonia¬
nis presidiis ultro susceptus est. Interea cor¬
nelius gallus premissus a. icęsare quattuor lee¬
giones quas antonius apud cyrienas presidiĩ
loco constituerat suscepit in fidẽ. atq inde
paret honium primã ȩgipti ac libiȩ partis
ciuitatẽ uicto cȩpit antonio. Ipsumq continuo
apud farum uicit. Antonius equestre aduer¬
sus cęsarẽ bellũ inũt. Ineo quoq miserabilit̃
uictus aufugit. kalendis sextilib prima lu-¬
ce antonius cum ad instruendã dassẽ in por-¬
tum descenderet. subito uniuersȩ naues adcȩ¬
sarem transierunt. C umq unico presidio spo¬

Expanded text:
endos censuerunt. 439 Ipsi praesidiis circa duo Aegypti cornua, Pelusium Paraetoniumque, dispositis, classem et copias instaurando bello paraverunt. Caesar sextum imperator appellatus, et quartum ipse cum M. Licinio Crasso consul, Brundusium venit, ibique orbis terrarum praesidia, divisis legionibus, composuit. Inde in Syriam profectus, mox Pelusium adiit; ubi ab Antonianis praesidiis ultro susceptus est. Interea Cornelius Gallus, praemissus a Caesare, quatuor legiones, quas Antonius apud Cyrenas praesidii loco constituerat, suscepit in fidem: atque inde Paraetonium, primam Aegypti a Libyae parte civitatem, victo cepit Antonio, ipsumque continuo apud Pharum vicit: Antonius equestre adversus Caesarem bellum iniit; in eo quoque miserabiliter victus aufugit. Kalendis Sextilibus prima luce Antonius cum ad instruendam classem in portum descenderet, subito universae naves ad Caesarem transierunt. Cumque unico praesidio spo
Abbreviated transcription (Latin):
maturȩ instituit. ac repente instructis copus.
Adcȩsaris castra processit & uictus est Tertio
post pugnã die antonius castra ad actium
transtulit. Nauali prȩlio decernere paratꝰ.
ducente triginte rostrate fuere cȩsaris naues.
&triginta sine rostris triremes uelocitate¬
liburnicis pares. & octo legiones classi suꝑ po-¬
sitȩ absq cohortib quinq pretoriis. classis

Expanded text:
repente instructis copiis ad Caesaris castra processit, et victus est. Tertio post pugnam die Antonius castra ad Actium transtulit, navali praelio decernere paratus. Ducentae triginta rostratae fuere Caesaris naves, et triginta sine rostris triremes, velocitate pares, et octo legiones classi superpositae absque cohortibus qu
Abbreviated transcription (Latin):
arthabanem armeniȩ regẽ ꝓditione & dolo ce-¬
pit. Quem argentea cathena uinctum. ad con¬
feisionem thesaurorũ regiorum coegit. Expug¬
natoq oppido in quo conditos ẽẽ. prodiderat.
nagnã copiã argentiq abstulit. qͥ elatus pe¬
unia denuntiari bellũ cȩsari atq octauiȩ so¬
nti cȩsaris uxori suȩ repudium indici uissit.

Expanded text:
gem proditione et dolo cepit: quem argentea catena uiactum ad confessionem thesaurorum regiorum. coegit, expugnatoque oppido, in quo conditos esse prodiderat, magnam uim auri argentique abstulit. qua elatus pecunia denuntiari bellum Caesari atque Octauiae, sorori Caesaris , uxori suae, repudium indici iussit
Abbreviated transcription (Latin):
tis & surdis. uel in potestate ec̃ antistitis qͥd
uelit fingere. uel in uoluntate consulentis
quid malit audire. reuertens ab ammone
ad tertiũ ꝑsicum bellũ alexandriã inegip¬
to condidit. Darius uͦ spe pacis amissa. xliiii.¬
opponit. Nec pugnȩ mora omnes cetarabie.
inferrum tuunt. Macedones totiens a se uio¬
tis hostib animosi. ꝑse nisi uincant mori pͦ¬
obtantes taro in ulło prelio tantũ sanguinis
fusum ẽ. S darius cumuinci suos uideret.
mori in bello paratꝰ ꝑsuasu suorũ fugere
compulsus ẽ. hoc prelio aliȩ uires & regna
cedderunt. totusq oriens in pocestatẽ macedi¬
nici cessit imperii Atq ita attrita ẽ. in hoc
bello ꝑsarum omnis fidutia. ut post hoc mil¬
lus rebellare ausus sit patientesq ꝑse post
imperiũ toc annorũ iugum seruitutis acce¬

Expanded text:
tis et surdis uel in potestate esse antistitis quid tis et surdis uel in potestate esse antistitis quid uelit fingere uel in uoluntate consulentis quid malit audire. reaertens ab Hammone ad tertium Persicum bellum Alexandriam in Aegypto condidit. Darius uopponit. Nec pugnae mora, omnes caeca rabie in ferrum ruunt. Macedones toties a se victis hostibus animosi: Persae nisi vincant, mori praeoptantes. Raro in ullo praelio tantum sanguinis fusum est. Sed Darius cum vinci suos videret, mori in bello paratus, persuasu suorum fugere compulsus est. Hoc praelio Asiae vires et regna ciderunt, totusque Oriens in potestatem Macedonici cessit imperii, atque ita attrita est in hoc bello Persarum omnis fiducia, ut post hoc nullus rebellare ausus sit. Patienterque Persae post imperium tot annorum jugum servitutis acce
Abbreviated transcription (Latin):
regni dimidia parte non impetrauisset: Ler.¬
tio cunccis ꝑsarum uirib sociorumq auxi¬
lis contractis hellum in staurat. S dum hȩc
darius agit. alexander parmeionẽ ad inua¬
dendam ꝑsicam dassẽ cum copũs mitait. ipse
insytiam ꝓficiscitur. ibi ex multis sͥ regib cũ
infulis ultro occurrentib alios allegit. alios
mutauit. alios ꝑdidit. tyrum urbẽ. antiquis.¬
simam & florentissimã fiducia carthaginien¬
sium sibi cognatorũ obsistente obpressit & cȩp̃.
E xiit cilitiã & rhodum. atq egyptum ꝑti¬
naci furore ꝑuadit. Inde ad templũ iouis ham¬
monis ꝑgit. ut mendatio ad tempus composi¬
do. ignominiã sibi patris incerti. & in famiã
ad ultere matris ab oleret. Namar cessitum ad
si fani ipsius antistitem exocculto monuit.
quid sibi tanquã consulenti responderi uel¬
let. sicut historici corum dicunt. Ita certus
alexander fuit. nobisq ꝓdidit dñs ipsis mu¬

Expanded text:
regni dimidia parte non inpetrauisset, terregni dimidia parte non inpetrauisset, tertio cunctis Persarum uiribus sociorumque auxiliis contraetis, bellum instaurat. sed dum haec Darius agit, Alexander Parmenionem ad inuadendam Persicam classem cum copiis mittit, ipse in Syriam proficiscitur, ibi ex multis sibi regibus cum infulis ultro occurrentibus alios allegit, alios mutauit, alios perdidit, Tyrum urbem antiquissimam et florentissiman, fiducia Carthaginiensium sibi cognatorum obsistentem, oppressit et cepit. exim Ciliciam Rhodum atque Aegyptum pertinaci furore peruadit. inde ad templum Iouis Hammonis pergit, ut mendacio ad tempus conposito ignominiam sibi patris incerti et infamiam adulterae matris aboleret. nam arcessitum ad se fani ipsius antistitem ei occulto monuit, quid sibi tamquam consulenti responderi uelit, sicut historici eorum dicunt. ita certus Alexander fuit nobisque prodidit, dis ipsis mu
Abbreviated transcription (Latin):
alexandrũ maximȩ respectu paucitatis suȩ
quãuis iam pridẽ Dc. milib hostium eadem
paucitate superatis. non solũ non tunere. ꝓug¬
nam sed ȩtiã uictoriã sperare didicisset. Itaq
cum intra iactum teli uterq constitisset exer¬
citus. & intentos ad signũ belli popłos discur¬
rentes pͥncipes uariĩs incitamentis acuerent.
ingentib utri iq animis pugna commit.¬
titur. Inqua ambo reges & alexander & darius
uulnerantur.: actam duui certamen anceps fuit.
quo adusq fugeret darius. Exinde celes ꝑ¬
sarum sequita est Ibi tunc peditum.lxxx. mi¬
lia equitũ .x. milia gsa capta autẽ xl. milia fue¬
to Ex macedonib uero cecidere. pedites ꝯquices
e In castris ꝑsarum. multũ auri cȩcerarũq
opum teꝑtum Inter captiuos castrorũ. mater cap̃.¬
& uxor eademq soror. & filis dux darĩ fuere. xuii¬
Quarũ tedemptionẽ darius cum ȩciã oblata

Expanded text:
Alexandrum maxime respectu paucitatis suae, Alexandrum maxime respectu paucitatis suae, quamuis iam pridem DC milibus hostium eadem paucitate superatis non solum non timere pugnam sed etiam uictoriam sperare didicisset. itaque cum intra iactum teli uterque constitisset exercitus et intentos ad signum belli populos discurrentes principes uariis incitamentis acuerent, ingentibus utrimque animis pugna committitur: in qua ambo reges et Alexander et Darius uulnerantur, ac tam diu certamen anceps fuit, quoad fugeret Darius; exinde caedes sarum secuta est. ibi tum peditum LXXX milia, equitum x milia caesa, capta autem XL milia fuere. ex Macedonibus uero cecidere pedites cxxx, equites CL. in castris Persarum multum auri ceterarumque opum repertum. inter captiuos castrorum mater et uxor eademque soror et filiae duae Darii fuere; quarum redemptionam Darius cum etiam oblata
Abbreviated transcription (Latin):
naues centũ octoginta In exercitu eius fue¬
Acͥtam parua manu uniuersũ terrarũ orhẽ
utrum ad mirabilius sit quia uicerit.: An
quia aggredi ausus fuerit incertũ est. Pri¬
mo eius cundario rege congressu sercenta mi¬
lia ꝑsarum inacie fuere: quȩ non minus
artȩ alexandri superata. quã uirtute ma¬
cedonum terga uerterunt. Magna gͥ cedes
cordien. phrigiȩ ciuitatẽ. quȩ nunc sardis
uocatur. obsessã expugnatamq cȩpit. ac di¬
reptioni dedit. Inde nuntiatũ sibi darii cũ
magnis copiis aduentũ timens angustras
quib inerat locorũ taurũ montẽ mira
celeritate transcendit ꝙ quingentis stadiis
sub una die cursu transmissis tharsũ uenit
Ibiq cum sudans inuadũ ꝑ frigidũ amnẽ
descendisset obriguit. contrac̾tuq neruorum
ꝓximus morti fuit. Interea darius. cum ccc.
milib peditũ. & .c. milib equitũ in aciem ꝓ¬
cedit. Mouebat hȩc multitudo hostiũ ȩtiam

Expanded text:
uos interfecit. in exeroitu eius fueuos interfecit. in exeroitu eius fueac tam parua manu uniuersum terrarum orbem utrum admiraquia aggredi ausus fuerit, incertum est. Primo ejus cum Dario rege congressu, sexcenta millia Persarum in acie fuere, quae, non minus arte Alexandri superata quam virtute Macedonum, terga verterunt. Magna igitur caedes Gordien Phrygiae civitatem, quae nunc Sardis vocitatur, obsessam expugnatamque cepit ac direptioni dedit. Inde nuntiatur ei Darii cum magnis copiis adventus. Qui timens angustiasquibus inerat locorum, Taurum montem mira celeritate transcendit et quingentis stadiis sub uno die cursu transmissis, Tarsum uenit, ibique cum sudans in Cydnum praefrigidum amnem descendisset , obriguit contractuque neruorum proximus morti fuit. interea Darius cum ccc milibus peditum et c milibus equitum in aciem procedit. mouebat haec multitudo hostium etiam
Abbreviated transcription (Latin):
licosissimus ac strenussimus habebat᷑ ut cũ
alexander magnus disponere diceretur abo¬
tiente descendens obtinere uirib affricam
atq inde initaliã. transuchi. romani inter
cȩceros duces tunc inrepublica suos obtimos
hunc precipuũ fore: qui alexandri impetũ
sustinert posset opponere meditarentur. Cap̃ .xui.¬
pbilippo successit in regnũ. qui pͥmam expe¬
riendam animi & uirtutis suȩ conpressis cȩ¬
leriter grecorũ motib dedit. Quib auctor
ut ab imperio macedonũ deficerent. demos¬
henes orator. auro ꝑsarum corruptus exti¬
terat.Itaq atheniensib bellũ deprecantib
tenisit. quos in suꝑ ȩciã multo metu soluit.¬
hebanos cum dirutã ciuitate. deleuit. reli¬
os sub corona uendidit. qeteras urbes a¬
brui & thesaliȩ uecligales fecit. illitios.
& thracas translato mox abhinc bello edomuic.
Inde ꝓfecturus ad ꝑsicum bellũ omnes cogra¬
tos ac ꝓximos suos interfecit I n exerctu suo

Expanded text:
licosissimus ac strenuissimus habebatur, ut cum licosissimus ac strenuissimus habebatur, ut cum Alexander Magnus disponere diceretur ab Oriente descendens obtinere viribus Africam, atque inde in Italiam transvehi, Romani inter caeteros duces tunc in republica sua optimos, hunc praecipuum fore, qui Alexandri impetum sustinere posset, meditarentur. CAPUT XVI.Philippo successit in regnum, qui primam experientiam animi et virtutis suae, compressis celeriter Graecorum motibus, dedit: quibus auctor, ut ab imperio Macedonum deficerent, Demosthenes orator, auro Persarum corruptus, exstiterat. Itaque Atheniensibus bellum deprecantibus remisit, quos insuper etiam mulctae metu solvit: Thebanos cum diruta 181 civitate delevit, reliquos sub corona vendidit: caeteras urbes Achaiae et Thessaliae vectigales fecit. Illyrios et Thracas, translato mox abhinc bello, domuit. Inde profecturus ad Persicum bellum, omnes cognatos ac proximos suos interfecit. In exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
tis autẽ equitib romanis inobsidatũ receptis.
honeratos ignominia cȩteris reb uacuos con¬
sules remiserunt. Quid de exagerancta huius
fȩdissimi fȩderis macula uerbis laborẽ qui
tatie maluissẽ : hodie enĩ romani aut omnino nõ
quã sibi seruari asubiectis uolunt. ipsi subiec¬
a samnicib scruauissent. Posteriore anno
infringunt romani firmatã cum samnitib
pactionẽ. eosq in bellũ cogunt. ¶ uod papirio
consule insistente commissũ magnas strages
utrisq popłis dedit. Cum hinc ira recentis
in famiȩ. inde gła ꝓximȩ uictoriȩ. pugnan¬
tis instimularet: tandẽ romani ꝑtinatiter
moriendo uicerunt. nec cedi pariter uel ce¬
dete desticerunt. nisi postquã uictis samni¬
tibus. & capto duce eoꝵ uigum reposuert̃¬
dem dcinde papirius satiricũ expulso inde
samnitico presidio expugnauit & cȩpit. Hic
autẽ papirius adeo tunc apud romanos bel¬

Expanded text:
tis autem equitibus Romanis in obsidatum receptis, tis autem equitibus Romanis in obsidatum receptis, oneratos ignominia, caeteris rebus vacuos, consules remiserunt. Quid de exaggeranda hujus foedissimi foederis macula verbis laborem, qui tacere maluissem? Hodie enim Romani aut omnino non quam sibi servari a subjectis volunt, ipsi subjecti Samnitibus servavissent. Posteriore anno ipactionem, eosque in bellum cogunt. Quod Papyrio cos. insistente commissum magnas strages utriusque populi dedit, cum hinc ira recentis infamiae, inde gloria proximae victoriae pugnantes instimularent. Tandem Romani pertinaciter moriendo vicerunt, nec caedi pariter, nec caedere destiterunt, nisi posteaquam victis Samnitibus, et capto duce eoruIdem deinde Papyrius Satricum, expulso inde Samnitico praesidio, expugnavit, et cepit. Hic autem Papyrius adeo tunc apud Romanos bel
Abbreviated transcription (Latin):
lebres. & famosas. insignes romano
fecit infamia. Nam cum supero
bello .xx. milia samnitũ. fabio t¬
str̃o equ̾itũ pugnã conserente cecidisser.
circum inspectiore cura samnites. ac mag
instructo apparatu: apud caudinas fur¬
las consederunt. Ubi cõ uenturiũ ꝙ po¬
mium consules omnesq copias romanorus
gustũs locorũ armisq clausissent: Pontul
dux corũ intantũ abusus ẽ. uicꝰtorie sȩcis¬
tate. ut herennium patrẽ consulendum
taret. utrum occideret clausos. an parcertt.
uigatis. ut uiuos tamen dedecori reseruasse
elegit. Romanos eñi antea sepissime. uius
occidi. numquã autẽ capi. aut addedicios
cogi potuisse constabat. Itaq samnites e¬
toria potiti. uniuersũ exercitũ romanote
turpiter captũ armis ȩciã uesti mentis q
nudatũ. tantũ singulis uiliorib operir¬
tis ob uererunda corporũ tegenda concils
sub iigum missũ. seruitioq sub ictum¬
gum agere pompȩ ordinẽ preceperunt. Sexcen¬

Expanded text:
lebres et famosas, insignis Romanorum fecit infamia. Nam cum superiore bello viginti millia Samnitium, Fabio magistro equitum pugnam conserente, cecidissent, circumspectiore cura Samnites ac magis instructo apparatu apud Caudinas furculas consederunt, ubi cum 179 Veturium et Postumium consules, omnesque copias Romanorum angustiis locorum armisque clausissent, Pontius, dux eorum, in tantum abusus est victoriae securitate, ut Herennium patrem consulendum putaret, utrum occideret clausos, an parceret subjugatis: ut vivos tamen dedecori reservaret, elegit. Romanos enim antea saepissime vinci et occidi, numquam autem capi, aut ad deditionem cogi potuisse constabat. Ita Samnites, victoria potiti, universum exercitum Romanum turpiter captum armis etiam vestimentisque nudatum, tantum singulis vilioribus operimentis ob verecunda corporum tegenda concessis, sub jugum missum servitioque subjectumgum agere pompae ordinem praeceperunt. Sexcen
Abbreviated transcription (Latin):
pugnabimus. E quali sorte mortalitatis circun¬
damur. illi dum taxat ocius morient᷑. quorum
manus segniores erunt. quors anuni ad ñ defen¬
dendum frigescent iminus audaces. Tu autem
mat̃ digna reuerentia uale. &. nec dum tempus
illud quod portendunt sortes & auguria nr̃a qđ
scilicet. xpĩani t̾ram nr̃am possessuri sunt credas
adẽẽ. His dictis: belliger heros conticuit. mat̾q
filio deosculato genas susfusas lacrimis. ad lares
suos curiosa remeauit. & opes quã undequaq
corrogare pocuit. in alecph ciuitatem munitis¬
mam conseruandas inculit.

Expanded text:
pugnabimus. Aequalis sorte mortalitatis circumpugnabimus. Aequalis sorte mortalitatis circumdamui. Illi duntaxat ocius morientur, quorum manus segniores erunt; quorum animi ad non defendendum, frigescent minus audaces. Tu autem, mater, tota digna reverentia, vale; et necdum tempus illud quod portendunt sortes et auguria nostra, quod scilicet Christiani terram nostram possessuri sunt, eredas adesse. » His dictis belliger heros conticuit; materque, filio deosculato, genas suffusas lacrymas, ad lares suos curiosa remeavit, et opes quas undequaque corrogare potuit, in Aleph, civitatem munitissimam conservandas intulit.
Abbreviated transcription (Latin):
his amoueri poteris inceptis. obtmatꝰ enĩ homo
es. ne aliquid ad̾ulatiua p̃t̾miserim. in isto si cõ¬
miseris siꝑandus p̃lio. & garis opimis cuias poli¬
abitur exercitus. Uultis autem interfectis tuu
iiis euades. hoc cam̃ morieris in anno. heu michi
morte subita. eterana illa in lacrimis deficiens.¬
finem loquendi fecerat. cum filius eiꝰ iacta bundus
sic paucis respondit. Miror. mat̾ mi qua fronte
raimero. nec armis. nec animis. genti nr̃e debe¬
ant comꝑari. Plures enim solus ego pene liabeo
achmiratos potentes & bellicosos. qm̃ qpli sunt
cum sua tota expeditione. Quis tam̃ falsus in¬
terpres hec arnuntiauit tͥ: Interun cam̃ sileas
uolo. ne forte nr̃i exercitus auimos cuis ener¬
ues sermocinacionib. Reũtere gͥ mat̃ duleissima.
euentumq rei mesoria desiderans expecta. Ip¬
si homines sunt sic̃ & nos. & cont᷑ homines impu¬
ros & incircuincisos non eont᷑ dm̃ nec ds̃ c̃ot᷑ nos

Expanded text:
his amoveri poteris inceptis: obstinatus enim homo his amoveri poteris inceptis: obstinatus enim homo es: ne aliquid adulativa praetermiserim: In isto, si commiseris, superandus es praelio, et gazis opimis tuus exspoliabitur exercitus. Multis autem interfectis, tu vivus evades: hoc tamen morieris in anno, heu mihi! morte subita. » Veterana illa in lacrymis deficiens loquendi finem fecerat, cum filius ejus jactabundus sic paucis respondit: « Miror, mater mi, qua frontenumero, nec armis nec animis genti nostrae debeant comparari. Plures enim solus ego habeo admiratos potentes, bellicosos, quam ipsi sunt cum tota sua expeditione. Quis tamen falsus interpres haec annuntiavit tibi? Interim tamen sileas volo, ne forte nostri exercitus animos tuis enerves sermocinationibus. Revertere igitur, mater dulcissima, eventumque rei meliora desiderans, exspecta. Ipsi homines sunt, sicut et nos; et contra homines impuros, et incircumcisos, non contra Deum, nec Deus contra nos,
Abbreviated transcription (Latin):
pende qͦm insuete sunt p̃liandi. quas undequaq
ritatem. nr̃a gens aurea est. illa ferrea. Nr̃a tam̃
satis animosa ẽ.s: manuiminus efficar. inexꝑta &
ruit in pace senectꝰ illius nationis. Ds̃ francors re
toriosos ꝓtegit. Nr̃is in regionib os meũ & caro mea
nom̃ tuũ satis dilatatum ẽ. ẜ in xpĩauos brachiũ
cuũ ñdum approbatum ÷. Quos risi impugnare
desieris. de duob alterũ erit. siue de xpĩanis
tumphans głiosior. eris. seu titulum cue ꝓbitatis
suꝑatꝰ quod absit luuidabis. Porro simat᷑ri c̃osulen¬
ti adqͥescẽs. ab hac temeritate resipiscens absiste¬
res. teq gentemq tuã huic p̃sumptiuo labori qua¬
libet occasione ñ inhonesta subtͣheres. Sin aut̃.
ꝑiculosũ ẽ. certe ancipiti te cõmutas fortime. Ou¬
biũ ẽ. enĩ cui poci mars arriserit parti. nr̃is cam̃
usũ p̃liandi eis assuetꝰ. suaq calliditas me ex ani

Expanded text:
erpendere, quam insuetae sunt praeliandi, quas undequaque erpendere, quam insuetae sunt praeliandi, quas undequaque nostra gens aurea est, illa ferrea. Nostra tamen satis animosa est; sed manu, minus inefficax, inexperta et dum in pace toriosos protegit. Nostris in regionibus, os meum et caro mea, nomen tuum satis dilatatum est; sed in Christianos brachium tuum nondum satis approbatum est. Quo nisi impugnare desieris, de duobus alterum erit, seu de Christianis triumphans gloriosior eris; seu titulum tuae probitatis superatus, quod absit, lividabis. Porro si matri consulenti acquiesceres, ab hac temeritate resipiscens absisteres; teque gentemque tuam huic praesumptivo labori, qualibet occasione non inhonesta subtraheres. Sin autem, periculosum est certe ancipiti te committas fortunae. Dubium est enim cui potius Mars arriserit parti, nostris usus praeliandi assuetus, suaque calliditas me vehemen
Abbreviated transcription (Latin):
ad filiũ aiebat. Ut quid ine in consulta fili lm̃e
negocium aggressus es bellicum: Anqm̃ sum
decrepita me desipuisse putasti :ᷤ Crede michi
uiget sensus effetis in uiscerib &. laxa cutis &
ruga senilis. uuacem adhuc fouet anunnui.
Deniq tuũ nulli fidelius poteras reserare con¬
silium. que te uł artius diligẽt. uł que tͥ dis¬
erecius consuleret. Quid enĩ affeetui mat̾no
comꝑari poterit: Quid gͥ matrem inconsultã
matrem isalutatam. o homo plumbei cordis
aufugere p̃sumpsisti : Opectꝰ silicinum. o iecur
adamantinũ quod ñ emollunt matͥs memoria.
qͦd non euerberanit ad colloquium affectuose ma¬
tris reuerentiaᷤᷤ Si einim emarcunt corpͦ. uint
& uiget adinie ierciberatꝰ sensus. Ad extremũ
fili dulcisime qͣm grande quã mẽfficar aggres¬
debueras p̃ponderare. Decuerat te metiri cũ qua
insuꝑ abili cdunicaturꝰ gente es. oportuerat ce ꝑ¬

Expanded text:
ad filium aiebat: « Ut quid, me inconsulta, fili charissime, ad filium aiebat: « Ut quid, me inconsulta, fili charissime, negotium agressus es bellicum? An quoniam sum decrepita, me desipuisse putasti? Crede mihi, viget sensus effetis in visceribus; et laxa cutis, et ruga senilis, vivacem adhuc fovet animum. Denique tuum nulli fidelius poteras reserare consilium, quae te vel arctius diligeret, vel quae tibi discretius consuleret. Quid enim affectui materno comparari poterit? Quid igitur matrem inconsultam, matrem insalutatam, o homo plumbei cordis, aufugere praesumpsisti! o pectus silicinum et jecur adamantinum, quod non emollivit matris memoria, quod non everberavit ad colloquium affectuosae matris reverentia! Si enim emarcuit corpus, et viget adhuc irreverberatus sensus. Ad extremum, fili dulcissime, quam grande, quam inefficax aggresdebueras praeponderare. Decuerat te metiri, cum qua insuperabili dimicaturus es gente: oportuerat te p
Abbreviated transcription (Latin):
uideatis inquos pugnare habeamus. eoꝵ glosa uo
D arma direximus. in quib notare poteritis qm
nugaces sint armoꝵ istoꝵ geruli. Ut etiample¬
nius letari possitis. eos qui antyoeliam suis
p̃occupauere uestigus iam incluso̾ habemꝰ.
nec de eoꝵ dedicione ambimus. Indulgete
gͥ affluent̾ uoluntatib & uoluptatib ur̃is. &
ualete om̃s amici & consiliaru nr̃i. Ualeat p̃¬
cipue solimannus. rex potens & magnus. Iuro
enim nullatenus me reũsurum. donec sẏria
redacta. apuliam lb̃cicen¬
quoq meo subdiderim dominio.
um liec agunt᷑. p̃dicti corbaranni
mat̃ que erat in ciuitate alechi ad p̃¬
dictum accessit filium. de lns que au¬
ii dierat ꝓfilio gemebunda. Erat eiuim senex &
plena dierum ut pote centenaria & p̃saga fuitu¬
roꝵ. Colligebat etiam multa mulier sortilega õ
constellationib & geniculoꝵ ñ erat ignara. &.
multarũ disciplinatarũ erat conscia. flebilis gͥ

Expanded text:
videatis in quos pugnare habeamus, eorum gloriosa videatis in quos pugnare habeamus, eorum gloriosa vobis direximus arma, in quibus notare poteritis quam nugaces sint armorum istorum geruli. Ut etiam plenius laetari possitis, eos qui Antiochiam suis occupavere praestigiis, jam inclusos habemus, nec de illorum deditione ambigimus. Indulgete ur affluenter voluntatibus et voluptatibus vestris, et valete omnes amici et consiliarii nostri. Valeat praecipue Solimannus, rex potens et magnus. Juro enim me nullatenus reversurum, donec Syria eredacta, Apuliam quoque meo subdiderim dominio. » Dum haec aguntur praedicti Curbaranni mater, quae erat in civitate Aleph, ad praedictum accessit filium, de his quae audierat pro filio gemebunda. Erat enim senex et plena dierum, utpote centenaria, et praesaga futurorum. Colligebat etiam multa, mulier sortilega, de constellationibus; et geniculorum non erat ignara, et multarum disciplinarum erat conscia. Flebilis igitur
Abbreviated transcription (Latin):
p̃occupauerunt. hanc gͥ dimicando excutiã¬
mnus. & ipsis explosis eoꝵ t̾ras aggrediamur:
ccito itaq corbaranniis notario suo:
y ait sic. Seribe cartas in corosano reci¬
tandas. que hunc modũ contineant:
aliphe nr̃o pape & solinano regi magno ꝓpers
salus & honor immensus. Noueritis qm̃ locuste
ille que ppͥam non habent mansionem. qui xp̃¬
am dicitur. latibula sua irreuerent̾ eriert.
stoliditatem beniuolentia ur̃a & brachio
nr̃o confisi exiiumus. ut eos indisficult̾ in serui¬
tutem redigemus. S nos parum ẽẽ censemus
nͥ etiam fines eoꝵ manipulis nr̃is oꝑiemꝰ. ⁊ om̃a
bona eorum absorbebimus. Interim̃ gaudeatis
om̃s amici nr̃i & filios generetis oportet. qui
nob̾cum adduxerimus resarciant. & donec redi¬
bimus regiones nr̃as possideant. Nos aut̃ muni¬
cipium quod urbi anty ochie mnimet. nobis
recdditum muniuimus. & modo quatinus eont᷑¬
eos dimicemus consiliantes tractamus. Ut gͦ

Expanded text:
praeoccupaverunt. Hanc igitur dimicando excutiamus, et ipsis explosis eorum terras aggrediamur. » Accito itaque notario suo, sic ait: « Scribe chartas in Corrosano recitandas, quae hunc modum contineant: « Caliphae nostro papae, et Solimanno regi magno, perpes salus, et honor immensus. Noveritis quoniam locustae illae, quae propriam non habent mansionem, qui Christiani dicuntur, latibula sua irreverenter exierunstoliditatem, benevolentia vestra et brachio nostro confisi, exivimus; et eos indifficulter in servitutem redigemus. Sed hoc parum nobis esse censemus, nisi etiam fines eorum manipulis nostris operiemus, et omnia bona eorum absorbebimus. Interim gaudeatis omnes amici nostri, et filios generetis oportet, qui nobiscum adduxerimus resarciant, et donec redibimus, regiones nostras possideant. Nos autem municipium, quod urbi Antiochenae imminet, nobis redditum munivimus et modo contra eos quatinus dimicemus, consiliantes tractamus. Ut ergo
Abbreviated transcription (Latin):
ppugnaculis & militib retinininus. & eos melu¬
ios quib libet iiuriis afficiemus. Exꝑgiscamur
gͥ o gens ur̃a semꝑ inuictissima. &. in ipso pͥmo õ¬
flictu qui simius. an uimenta. an homines gens
infelix erꝑiat᷑. Abigamus abiectionem plebis
a finib nr̃is. & ogenusi infractum indeficient̃
defendisse & siꝑasse. nͥ talionem eis reddentes
in t̾ra sua nob̃ eontigerit eos.&. quecumq eors
sunt delere. Antỹoclua cuntas est regalis &. in

Expanded text:
propugnaculis et militibus retinuimus, et eos inclupropugnaculis et militibus retinuimus, et eos inclusos quibuslibet injuriis afficiemus. Expergiscamur igitur, o gens nostra semper invictissima, et in primo conflictu qui sumus, an jumenta, an homines, gens infelix experiantur. Abigamus abjectionem plebis a finibus nostris et, o genus infractum, indeficientes defendisse et superasse, nisi talionem reddentes eis, in terra sua nobis contigerit eos et quaecunque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
consulens castellum francis patefaciam. Ad qͣm
corbaranms. Prudentiã & ꝓbitatem tuã in exꝑtã¬
non habeo. quecũq futura sunt in dispositione
tua cõcedo. Commisso & accepto ut dictũ ẽ. cas¬
tello. corbaramnis qui cum quib elam suis adue¬
nerait. reñsus est ad castra in ualle ubi suus exereiꝰ
papilioneᷤᷤ suos locauerãt.
Garen aut̃ illi quedam interĩ armas
sum lanceolam quoq satis mutilem ⁊
ꝑeulis diripuer̃ xpĩams. Hec corbaranno ad fran¬
coꝵ imꝓꝑium obtuler̃ dicentes. Hec sunt arma
bellica. arma ninis p̃tiosa. que attuler̃ locuste
ille de mendica gallia. His nos expugnare mi¬
nantur. his contra nos obluctant᷑. Eorbarannus
uero subridens . innianus arma suscipiens:
subsannando sie aiebat. Franci nullos adhue in
in quib anty ochiam ꝓdicione deceptam. expug¬
nasse se credint. Sed omanit̾ suꝑ hoc głantur
qm̃ municipiũ quod p̃sidet antyochie munitũ

Expanded text:
consulens, castellum Francis patefaciam. » Ad quem consulens, castellum Francis patefaciam. » Ad quem Curbarannus: « Prudentiam et probitatem tuam non inexpertam habeo: quaecunque futura sunt, ex dispositione tua concedo. » Commisso et accepto, ut dictum est, castello, Curbarannus qui cum quibusdam suis advenerat, reversus est ad castra, in valle ubi suus exercitus papiliones suos locaverant. Agareni autem illi, quaedam arma , lanceolam quoque satis inutilem, perculis diripuerant Christianis. Haec Curbaranno ad Francorum improperium obtulerunt, dicentes: « Haec sunt arma bellica, arma nimis pretiosa, quae attulerunt locustae illae de mendica Gallia. His nos expugnare minantur, his contra nos obluctantur. » Curbarannus vero subridens et in manus arma suscipiens, subsannando sic aiebat: « Franci nullos adhuc invin quibus Antiochiam proditione deceptam expugnasse se credunt? Sed, o inaniter, super hoc gloriantur; quoniam municipium, quod praesidet Antiochiae, munitum
Abbreviated transcription (Latin):
confestim expugnauer̃. &. om̃s extimplo int̃¬
fecer̃. reseruato illius castelli d̃omino. alusq¬
paucis ferreis uinculis alligatis. Hu etiam bel¬
tellum sͥ redditum cuidam familiarisuo cõmi¬
sit & ait. Noui fidem tuã & audatiam & tem¬
ꝑantiam. &. iccireo cruitatem hanc uigilantie
tue cõmittam. Sciebam inqͦm te nr̃o congaui¬
surũ honori. & icdõ hunc honorem qͣm maximũ
cittus nr̃is obtemꝑant mandatis. s illoz fidei
fidem tuam p̃pondero. eoꝵs sollertie sollerti¬
am tuã ĩpono. nullũ eium sagacitati tue eqͥ¬
pero. Ad quem adimratꝰ ille. Si inqͥt salua gr̃a
tua sentenciam hianc tuã euitare possem inqm¬
libet aliũ p̃sens mandatũ tranfferres optarem:
Sin aut̃ anteqmͦ infidelitatis einlibet me redargu¬
as. animũq cuum erga ine inpacatũ sentiam
castellũ hoc recipiam tali tam̃ conditione. ut in
si campo manib p̃lio consertis suꝑ aberis. inte mee

Expanded text:
confestim expugnaverunt, et omnes extemplo inteconfestim expugnaverunt, et omnes extemplo interfecerunt, reservato illius castelli domino, ferreisque vinculis alligato. Is etiam beltellum autem sibi redditum cuidam familiari suo commisit, et ait: « Novi fidem tuam, et audaciam, et temperantiam; et idcirco civitatem hanc vigilantiae tuae committam. Sciebam, inquam, te nostro congavisurum honore; et ideo hunc honorem quam maximum citius nostris obtemperarent mandatis: sed illorum fidei, fidem tuam praepondero, eorum solertiae solertiam tuam praepono, nullum enim sagacitati tuae aequiparo. » Ad quem admiratus ille: « Si, inquit, salva gratia tua, sententiam hanc tuam evitare possem, in quemlibet alium praesens mandatum transferres optarem. Sin autem, antequam infidelitatis cujuslibet me redarguas, animumque tuum erga me impacatum sentiam, castellum hoc recipiam, tali tamen conditione, ut si in campo manibus praelio consertis superaberis vitae meae
Abbreviated transcription (Latin):
ganniunt. Proꝑa gͥ. & de michi subuengeudo fes¬
tina. qm̃ non recedes irremimeratꝰ. nec ero benefi¬
cus tuis ingratꝰ. Propterea tibi ꝑpes faciam homi¬
niũ. & in cua fidelitate ciuitatem quam michi
reddideris tenebo. Non inqͥt corbarannus ita fa¬
cere disposui. S si uolueris ut cotis uirib ꝓte con¬
tendam. castellum in mani nr̃a cõmitte. & ego
illu dͥ satellitib meis cdelegabo. postqͣm de ce sieut
dixi securus ero. plebeculam illam totis nisib im¬
pugnabo. Sin aut̃: terre mee tantũmꝰ pat̾roci¬
nabor. Sensa dolus indigus auxilu. corburani
postulationib adquieuit. &. municipiũ ꝓtectoris
potestati contradidit.XXXXXU¬
ercia uͦ die postqͣm eiuitas xp̃ianis est red¬
tradita. municipiũ corbarannus obtinuit.
p̃dicti pͥncipis cursores ꝑpe ciuitatem cursitauer̃.
Exercitꝰ reliquus pone sequebat᷑ eos. & castra me¬
tati sunt ad pontem ferreũ.&. firmitatẽ illam

Expanded text:
ganniunt. Propera igitur, et de mihi subveniendo fesganniunt. Propera igitur, et de mihi subveniendo festina, quoniam non recedes irremuneratus, nec ero beneficiis tuis ingratus. Praeterea perpes tibi faciam hominium, et in tua fidelitate civitatem quam mihi reddideris, tenebo. » « Non, » inquit Curbarannus, « ita facere disposui. Sed si volueris ut totis viribus pro te contendam, Castellum in manu nostra committe; et ego illud satellitibus meis delegabo. Postquam de te, sicut dixi, securus ero; plebeculam illam totis nisibus impugnabo: sin autem, terrae meae tantummodo patrocinabor. » Sensadolus indignus auxilii, Curbaranni postulationibus acquievit, et municipium potestati protectoris contradidit. Tertia vero die postquam civitas Christianis est tradita, municipium quoque Curbarannus obtinuit; praedictique principis cursores prope civitatem cursitaverunt: exercitus reliquus pone sequebatur, et castra metati sunt ad Pontem Ferreum: et firmitatem illam
Abbreviated transcription (Latin):
cunc patre optimo & ciuitate inclita gratulabar.
Idem infortumum tͥ metuas oportet. In tuis secdis
successib p̃mediteris necesse ẽ. de p̃cauendis ad¬
uersitatib. forcuitu & liberalis hominis est alie¬
nas calamitates autumare suos. aliene miserie
largam impende miscdiam. Succurre gͦ miehi
quo tͥ succurri uelles animo. si te fortuna meo
cetigisset in cõmodo. Si de xpĩanis triumphare
uolueris. potes a. eium eos iudifficult̃ suꝑare. &
nom̃ magnũ tibi addquires. & gentem nr̃am lib̾tati
restitues. Quod si contra eos dissimulaueris duni
ꝑditum ire contendant : Gens & enĩ ista nisi uiri¬
lit̃ repͥmat᷑. corosanum ire anelat. & mirum in mo¬
dͥũ ult᷑ uires suas actentat. &. minat᷑ grandia. Ee¬
ce antiochiam in expugnabilem ciuitatem ingem¬
osa ꝓditione obtinuerunt. &. municipiũ quod im¬
minet urbi popłs temerarius obsederunt. hiatuq
coturnoso cont᷑ gentem nram quisquilie uiles og¬

Expanded text:
tunc patre optimo et civitate inclyta gratulabar. tunc patre optimo et civitate inclyta gratulabar. Idem infortunium tibi timeas oportet. In tuis secundis successibus praemediteris necesse est de praecavendis adversitatibus. Fortunati et liberalis hominis est alienas calamitates autumare suas; alienae miseriae, largam impendere misericordiam. Succurre ergo mihi, quo tibi succurri velles animo, si te fortuna meo tetigisset incommodo. Si de Christianis triumphare volueris, potes etenim eos indifficulter nomen magnum acquires, et gentem nostram libertati restitues. Quod si contra eos dimicare dissimulavem perditum ire contendant? Gens enim ista nisi viriliter reprimatur, Corrosanum ire anhelat; et mirum in modum ultra vires suas attentat, et minatur grandia. Ecce Antiochiam inexpugnabilem civitatem ingeniosa proditione obtinuerunt; et municipium quod imminet urbi, populus temerarius obsederunt, hiatuque Coturnoso contra gentem nostram, quisquiliae viles, og
Abbreviated transcription (Latin):
corbarannus ad anty ochiam ꝑficiscebatũr.
Erant in eadem expeditione ut dictum est. agu¬
lani circit tria milia. qui toti ferro loricati.
neq sagittas. neꝙ lanceas timebant. neq p̃t̃
gladios in bellum armaferebant. arco¬
stis antiochiam appropinquantib obiuauit
sensadolus cassiam filius. & ꝓcapta cuntate
lugubris. & ꝓ morte patris eontabescens. Uide¬
res lacrimas ꝑpubescentia stillantes ora. que
pectꝰ etiam aciamantinũ ad miscd̃iam cõmoue¬
rent. & ad adiutorium incitarent. His &x huiꝰ¬
cemodi uerba. flebilit ansinum corbaranni
ꝓfudit. Princeps inuictissime inimica lesus
fortima. supplex ad te compellor. accecd̾e. &
auxilium a lib̾ali munificentia tua rogare.
Noueat te queso debita miseris miscł̃ia. cogat
te mutue carnalitatis humanus affectus. Co¬
grta ini quos deuenermn casus ppende mimdo
tribulationis iucissitudmis. Que me mͦ fortuna
obliquo respicit intuitu. in nuꝑ arridebat.&.

Expanded text:
Curbarannus ad Antiochiam proficiscebatur. Curbarannus ad Antiochiam proficiscebatur. Erant in expeditione eadem, ut dictum est, Agulani, circiter tria millia, qui toti ferro loricati, neque sagittas neque lanceas timebant; neque praeter gladios in bellum arma ferebant. Istis Antiochiam appropinquantibus obviavit Sensadolus, Cassiani filius, et pro capta civitate lugubris, et pro morte contabescens. Videres lacrymas per pubescentia stillantes ora, quae pectus etiam adamantinum ad misericordiam commoverent, et ad adjutorium incitarent. Is igitur hujuscemodi verba in sinum Curbaranni profudit: « Princeps invictissime, inimica laesus fortuna supplex ad te compellor accedere; et auxilium a liberali munificentia tua rogare. Moveat te, quaeso, debita miseris misericordia, cogat te mutuae carnalitatis humanus affectus. Cogita, inquam, in quos devenerim casus, perpende humanae tribulationis vicissitudines. Quae me modo fortuna obliquo respicit intuitu, mihi nuper arridebat; et
Abbreviated transcription (Latin):
orum prtceps & dux corbaraimus erat.
uir qͥdem bellicosissimiss. nulli audatia
scd̾s. prudentia p̃ditꝰ. diuitis copiosus. militarib
auxilus constipatꝰ. cupidis laudis. inflatus suꝑci¬
lioiactancie. magni nominis homo. militie sol¬
ciam ꝑsie magister. Hunc cassianus anty. ocliie
adir̾atꝰ dum̃ obsideretur multis inuitauerat
legationib quatiniis ad antiochiam liberandam
festinaret᷑. nam illũ multis honoratum donarus
remitteret. Corbarannus aut̃ tum ut stipendia
ꝓmissa rectperet. cum maxime ut nom̃ suum
cdilataret. a caliphas gentis sue apłico accepta
licentia semendi in xpĩanos. sibi gentes umu¬
meras curcos iidelicet. sarracenos. arabes. ꝑses.¬
publicaᷤnos. armntas. curtos. agulanos. ⁊ alios
uiumeros coagulauerat. . exercitum inmen¬
sum conflauerat᷑. Contractis itaq undequaq
uirib copiosis. quas dinimerare nemo poterat.
adiunctis adhuc eidem collogio Inȩrosolimi¬
tanorũ admirato. dasmascenorũ quoq rege.

Expanded text:
orum princeps et dux Curbarannus erat, vir quidem bellicosissimus, nulli audacia secundus, prudentia praeditus, divitiis copiosus, militaribus auxiliis constipatus, cupidus laudis, inflatus supercilio jactantiae, magni nominis homo, militiae soldani Persiae magister. Hunc Cassianus Antiochiae admiratus, dum obsideretur, multis invitaverat legationibus, quatenus ad Antiochiam liberandam festinaret: nam illum multis honoratum denariis remitteret. Curbarannus autem, tum ut stipendia promissa reciperet, tum maxime ut nomen suum dilataret, a Caliphas, gentis suae apostolico, accepta licentia saeviendi in Christianos, sibi gentes innumeras, Turcos videlicet, Sarracenos, Arabes, Publicanos, Azimitas, Curtos, Perses, Agulanos, et alios innumeros coagulaverat, et exercitum immensum conflaverat. Contractis itaque undequaque viribus copiosis quas dinumerare nemo poterat, adjunctis adhuc eidem collegio, Jerosolymitanorum admirato, Damascenorum quoque rege,
Abbreviated transcription (Latin):
airutȩ.P anteum romȩ fulmine concrematũ.
tirremotus inantiochiã pęne totã sub ruit ci-¬
uitatem. in credibili de indt motu mentis sub
uno tempore iudȩi quasi rabiȩ efferati. ꝑ diuer-¬
lis terrarum partes exarserunt. Nam & per-
totam libiam aduersus accolas atrocissimas. bel¬
la gesserunt. que adeo tunc interfectis cultorib
cllectas illuc aliunde colonias deduxisset. ua¬
cua penitus terra abraso inhabitatore remansis¬
sit: Aegiptum uero totã & cyrenen. & thebaidẽ
cruentis sedicionib turbauerunt. In alex andria
autẽ commisso prelio uicti & ad triti sunt: In
ne sopotamia uicti quoq rebellantib iussu
nam urbẽ cypri inter fectis omnib acolis de¬
leuerunt. Traianus ut quidã ferunt apud
seleuciã isauriae urbem pro fluuio uentris ex

Expanded text:
dirutae; Pantheum Romae fulmine concrematum; dirutae; Pantheum Romae fulmine concrematum; terrae motus in Antiochia paene totam subruit ciuitatem. incredibili deinde motu sub uno tempore Iudaei quasi rabie efferati per diuersas terrarum partes exarserunt nam et per totam Libyam aduersus incolas atrocissima bella gesserunt: quae adeo tunc interfectis cultoribus collectas undique aliunde colonias deduxisset, vacua penitus terra, abraso habitatore mansisset. Aegyptum vero totam, et Cyrenen, et Thebaidam, cruentis seditionibus turbaverunt. In Alexandria tunc commisso praelio victi et attriti sunt. In Mesopotamia quoque rebellantibus jussnam urbem Cypri interfectis omnibus accolis deleuerunt. Traianus, ut quidam ferunt, apud Seleuciam Isauriae urbem profluuio uentris ex
Abbreviated transcription (Latin):
nem occupauit in ꝑsequendis sall
xp̃ianis errore deceptuis. terauil
Inerone cum passim reꝑtos. ogl¬
D
pensicandum idolis ac detractantes interhi
aprcepiset. plurimiq interficetentur. plinũ
scuindi qui interçȩteros udices ꝑ secutor datꝰ
eds telatu ad monitus eos homines preter con-¬
tsionem xp̃i. honestaq conuenticula nichil
ontarium romanis legib facere. Fiducia sanc
anocentis confessionis. nemini mortẽ grauẽ
x fomi dolosã uideri rescriptis. ilico leniorib
enperauit edictum. Nerumtamen continuo ib.¬
as aurea domus anerone. totis priuatis pu.¬
ucisq rebus impensis condita. repentino con-¬
Ragrauit incendio. Ut intellegeretur missa
it̃ ab alio ꝑsecutio inipsius potissimũ mo¬
nimentis aquo pͥmum exorta ẽẽt. atq in ip.¬
h auctore puniri. Terre motu quattuor ur
Uasiȩ sub uersȩ. elea. miri napirinae. cime.
icreciȩ ciuitates duȩ: O pyntiorum & orito¬
num tres galatiȩ ciuitates. eodem terremotu

Expanded text:
nem occupauit in persequendis sane Christianis errore deceptus tertius a Nerone, cum passim repertos cogd ficandum idolis ac detrectantes interfici praecepisset plurimique interficerentur, Plinii Secundi, qui inter ceteros iudices persecutor datus fuerat, relatu admonitus, eos homines praeter confessionem Christi honestaque conuenticula nihil contrarium Romanis legibus facere, fiducia sane innocentis confessionis nemini mortem grauem ac formidulosam uideri, rescriptis ilico lenioribus temperauit edictum. uerumtamen continuo Romae aurea domus, a Nerone totis priuatis publicisque rebus inpensis condita, repentino conflagrauit incendio, ut intellegeretur missa etiam ab alio persecutio in ipsius potissime monumentis, a quo primum exorta esset, atque in ipso auctore puniri. terrae motu quattuor urbes Asiae subuersae, Elea Myrina Pitane Cyme, et Graeciae ciuitates duae, Opuntiorum et Oritorum; tres Galatiae ciuitates eodem terrae motu