comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tibus pt meras migas est qd speres si adi¬
stos zeditũ inuentũq aliꝗd apud illos fuit
qͣd egrinidinẽ tuã leuet. noli spernere endi¬
cere qd indocti dicũt apħis ista summis¬
respondebo eĩ tibi cum Cicerone. Metuebam ne
alenonib diceres et re uera ubinã pistari ue¬
nariq nͥ ubi pistes fereq habitant in aquis
atq nemoribus. Ubi fodi aurũ ubi gẽmas le¬
gi nͥ ubi het nastitꝰ illestatẽt ĩterre uenis ma¬
risq litorib unde nͥ amercatorib merces unde
staturas et tabulas pitas nͥ astatuariis atqz
q̃ ⁊ si ap̃ illos ꝓthesauris abdita atq ab illis in¬
om̃ib spem daturam successum paucis ea est
uis ordinis ac iunture qd̾ et inpoeticis ele¬
gantissime flactus decet. et sepe ałe atq ałr
et aliqñ̾ potentius affectura aiõs. tanta est
grã uł notissima renarantis. tanta uetastis
nouitas tanta lux fulgidis tantus formosis
decor additur. Qd̾ nõ hic ideo dixerim ꝗa

Expanded text:
ugas nichil est quod speres, si ad priscos reditum, inventumque aliquid apud illos fuerit, quod egritudinem tuam levet, noli spernere et dicere, quod indocti dicunt; a Phirespondebo enim tibi cum Cicerone: “metuebam ne a lenonibus diceres”, et, re vera, ubinam piscari venarique, nisi ubi pisces fereque habitant in aquis atque nemoribus? ubi fodi aurum, ubi gemmas legi, nisi ubi hoc nascitur? ille scatent in terre venis, marisque litoribus. Unde, nisi a mercatoribus, merces? unde statuas ac tabulas pictas, nisi a statuariis atqueque, etsi apud illos pro thesauris abdita atque ab illis inomnibus spem datura, successum paucis. Ea est vis ordinis ac iuncture quod et in poeticis elegantissime Flaccus docet, et sepe aliter atque aliter, et aliquando potentius affectura animos; tanta est gratia vel notissima renarrantis, tanta vetustis novitas, tanta lux fulgidis, tantus formosis decor additur, quod non hic ideo dixerim, quia
Abbreviated transcription (Latin):
excutiãt ꝗdem Tergi u̾samini ut libet
ira uobis eueniet ut his ꝗͥ ꝯt᷑ hostilis fi¬
eri aciem ocłos claudũt qrͣ picułu qd̾ dore
uident nec sensuri sint feriemini morie¬
mini sentiens an ceci aut anadenoes as¬

Expanded text:
ut libet: ita vobis eveniet, ut iis qui contra hostilis ferri aciem oculos claudunt, quasi periculum quod non vident nec sensuri sint. Feriemini, moriemini, sentietis. An ceci autem, a
Abbreviated transcription (Latin):
costantiã quidẽ hãc docti mirant᷑  atq arguũt¬
M Trita hec apͣ pħos ac uulgata sunt
delectãtq dũ resonãt int̾pone silentiũ timor
redit: R Umo equidem manet nã si abi¬
set non rediret et ẽ nõ infitior uulgi p̃cordiis
fimor mortis ĩnatus s eruditũ uirũ ulgaria
sapore deforme ẽ  que decent ut mͦ dicebaro
non turebe nestigia s paucorũ scꝗ nã qd de phis¬
dici miror. ꝗd ita cũ anautis naugandi aba¬
gricolis serendi a duçibo bellandi consiliã cd¬
pians inuendi consilia apħis supta cõtẽp¬
nino et ꝓ corporis medicos euocatis ꝑ cura ãl¬

Expanded text:
constantiam quidem hanc docti mirantur atque arguuntconstantiam quidem hanc docti mirantur atque arguunt. Trita hec apud Philosophos ac vulgata sunt, delectantque dum resonant. Interpone silentium: timor redit. Immo equidem manet. Nam si abiisset non rediret, et est, non inficior, vulgi precordiis timor mortis innatus; sed eruditum virum vulgaria sapere deforme est, quem deceat, ut modo dicebam, non turbe vestigia sed paucorum sequi. Nam quod de Phidicis, miror: quid, ita, cum a nautis navigandi, ab agricolis serendi, a ducibus bellandi consilium capiatis, vivendi consilia a Philosophis sumpta contemnitis et pro corporis cura medicos evocatis, pro cura a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mors illa aĩam cõcernit hec corpus s in¬
opia ratioĩs metum mortis induxit. M¬
Mortem metuo. R. Nicħ ẽ metuendũ qd
affert necessitas nature ꝗ naͣlia ei odit aut me¬
tut nãm ipam oderit opportet aut metuat nͥ
forte partẽ eiꝰ alt̾am amplecti licitu ⁊ laudare
amicitie cultor atq arbit̾ uideare. MN. Mortẽ
horieo R Siꝗd in morte mali ẽ id ipmi
metus mortis exasperat at si nich magnũ ip̃e
metas ẽ malũ stultitia ẽ malũ suũ uł augere
nt facere. M. Nomen ipm̃ mortis cxorieo.¬
Q Romen mortis infame. mortaliũ fecit
infirmitas siꝗd aĩ uiriũ inesset nichilo plus
esurire sitire iugilare consopiri qd ultimũ pla¬
ne simillimũ morti est atq iõ somnũ alii co¬
samguineũ alii uͦ mortis ymagine dixere. ne¬
ne seu poericus lepos extimetꝰ seu phicu acu
men ip̃a iutas amici mortẽ soninũ dixit et se¬
mel facere metuis quo quondie delectaria in¬

Expanded text:
et mors; illa animam concernit, hec corpus, sed inet mors; illa animam concernit, hec corpus, sed inopia rationis metum mortis induxit. Mortem metuo. Nichil est metuendum quod affert necessitas nature; qui naturalia enim odit aut metuit, naturam ipsam oderit oportet aut metuat; nisi forte partem eius alteram amplecti licitum et laudare, amicitie cultor atque arbiter videare. Mortem horreo. Si quid in morte mali est, id ipsum metus moris exasperat; at, si nichil, magnum ipse metus malum est. Stultitia est malum suum vel augere vel facere. Nomen ipsum mortis exhorreo. Nomen mortis infame mortalium fecit infirmitas. Si quid animi viriumve inesset, nichilo plus esurire, sitire, vigilare, consopiri? quod ultimum plane simillimum morti est, atque ideo somnum, alii consanguineum, alii vero mortis imaginem, dixere. Neve seu Poeticus lepos extimetur, seu Philosophicum acumen, ipsa veritas amici mortem somnum dixit. Et semel facere metuis, quo quotidie delectaris. In
Abbreviated transcription (Latin):
Oritimeo. R. Dic non timor
s cogitatus ẽe debet ꝗ si nonus ĩcipit
nec apͥma etate tecũ creuit si ꝑ inter¬
ualla redies non assiduus fuit inprouidẽ ui¬
xisti. Inhesisse medulitus utilissimũ illd̾ flacca
carmẽ debuit int̾ spem curamq timores intͥ
⁊iras. Amĩem crede dictũ tibi diluxisse sup̃¬
mum ut his ees dequo idem alibi. Elle potes
sui letusq deget cui licet indies dixisse uixi
ucis datum iuuere iuta pacta. M. Mori
timeo R Et nasti timuisses et uiuere
uite lumẽ initiu mortis ẽ. iuta ip̃a cursus
ad mortẽ seu uerius mors quedã uiuẽdo uł
ad moriendũ ibas uł qd̾ sapientib uisum ẽ in
horas certe moriebaris qd̾ nũc igit᷑ times. s
mors uitã uł comitabatur assidue uł necessaio
sequebatire illd̾ quidem docti im̃ hoc eniã uulgus
intelligit ꝗcquid ẽ natũ morit᷑ ꝗcꝗd moritur
natũ eratꝰ M. Timco mori. R. Mori
natam duo hec in unũ iũcta ꝑficiu̾̃t ratio scib

Expanded text:
ori timeo. Hic non timor sed cogitatus esse debet, qui, si novus incipit, nec a prima etate tecum crevit, si per intervalla rediens non assiduus fuit, inprovide vixisti. inhesisse medullitus utilissimum illud Flacci carmen debuit: Inter spem curamque, timores, inter et iras omnem crede diem tibi diluxisse supremum. Ut is esses, de quo idem alibi: Ille potens sui letusque deget, cui licet in diem dixisse vixi. ucis datum vivere vita peracta. Mori timeo. Et nasci timuisses et vivere. Vite limen initium mortis est, vita ipsa cursus ad mortem, seu verius mors quedam; vivendo vel ad moriendum ibas, vel quod sapientibus visum est, in horas certe moriebaris. Quid nunc igitur times, si mors vitam vel comitabatur assidue, vel necessario sequebatur? Illud quidem docti tantum, hoc etiam vulgus intelligit: quicquid est natum moritur, quicquid moritur natum erat. Timeo mori. Mori naturam duo hec in unum iuncta perficiunt, ratio scilicet,
Abbreviated transcription (Latin):
suis in libris offialib excusantẽ sine loqui seneca
et hãc ip̃am miris laudib celebrantẽ et multis ĩ
Locis disputãtẽ cct̾is excausis arcestendã manu
morte. Uerior altera multoq melior aceroniano¬
suia qua et nbi et piis oibi retinendus e animiᷤ
incustodia corporis ñ ĩiuisu eiꝰ aqͦ ille uob̾ ẽ dats
ex hium uita migrandũ ne sal assignatũ muns
croe nͨ re deus is cuiꝰ ẽ templũ hoc om̃e quod cõ¬
spicis istis te corporis custodiis liberauit hucnbi
ũꝙͣ uite tedio ita morte cogites ut occupare illã
tibi licitũ putes aut ullo gaudio ita nõ cogites
ut in cautũ illa animũ inprouisa deiciat.S.¬

Expanded text:
suis in libris officialibus excusantem; sine loqui Senecam, suis in libris officialibus excusantem; sine loqui Senecam, et hanc ipsam miris laudibus celebrantem, et multis in locis disputantem, certis ex causis arcessendam manu mortem. Verior altera multoque melior niet piis omnibus retinendus animus est in custodia corporis nec iniussu eius, a quo ille est uobis datus, ex hominum uita migrandum est, ne munus adsignatum a deo enim deus is, cuius hoc templum est omne, quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi unquam vite tedio ita mortem cogites, ut occupare illam tibi licitum putes, aut ullo gaudio ita non cogites, ut incautum illa animum improvisa deiciat. 9
Abbreviated transcription (Latin):
Ue me tedium ingentis tenet. R. Ee
pͥmissis ortum malũ qͦ nestio an iux alid
ꝑicolosi quippe molestissimũ ꝑse desꝑa¬
noi̾ quoq cõtiguũ atq ad illam uiã ẽ pro quo
nor̾ati institutũ ẽ uestris imtemplis auxiliũ im¬
plorare feliciũ animaꝵ qͥt̾renis tediis iunculisq
corporeis resolute celestib ꝑ fruũt᷑ gaudiis ac se¬
renitate menus ect̾na. D. Aulta me un¬
diq inte tedia circundant. R. Pdropellenda
tedia cogitanioib letis ac spebona et amicoꝵ sõ¬
latio et librorũ et delectatõnũ honestaꝵ alt̾na ua¬
rietate atq ex̾citiis iocundis ⁊ inertie fuga.ẜ
imp̾mis patentia ⁊erũ et longanimitate ĩ uicta.
neq uł p̾sentiũ d̃dio ũł futi desiderio nec metu
deniq nec spe ulla anticipandus ũite finis. qd̾
stult quidem ac miseri fecerut ꝗ dũ pauꝑie̾ uite
q ac labores tprales fugiut i ect̾nos incidunt
gine cicerionẽ mem loqui mortẽ catonis huis ułn

Expanded text:
e me tedium ingens tenet. Ex premissis ortum malum, quo nescio an vix aliud periculosius, quippe molestissimum per se, desperationi quoque contiguum, atque ad illam via est; pro quo nominatim institutum est vestris in templis auxilium implorare felicium animarum, que, terrenis tediis vinculisque corporeis resolute, celestibus perfruuntur gaudiis ac serenitate mentis eterna. Multa me undique vite tedia circundant. Propellenda tedia cogitationibus letis ac spe bona, et amicorum bona solatio, et librorum et delectationum honestarum alterna varietate atque exercitiis iucundis, et inertie fuga, sed in primis patientia rerum et longanimitate invicta; neque vel presentium odio, vel futuri desiderio, nec metu denique nec spe ulla anticipandus vite finis, quod stulti quidam ac miseri fecerunt, qui dum paupertate ac labores temporales fugiunt, in eternos incidunt. Sine Ciceronem nostrum loqui, mortem Catonis huius ultimi,
Abbreviated transcription (Latin):
marius ac cicero. successitq felicit᷑. q
ubina tales uiri. Non tnto quidẽ ĩ exe¬
inplũ trahit᷑ ꝯcquid zaris et sũmis ĩge¬
niis attentatũ est post q̃ tñ soliusti fu¬
nem om̃i studio int̾ difficultates enit̾e
int̾alta consurge. Consilio ceptũ regens
qd̾ hic boni dixerim plures erũt adiu¬
tutes stimuli. erc̃ĩt forte quos adgłraz
sequi uelis. erit ubi te ep̾ceas ubi cũ
parib possis de laude contenpde. pude¬
bitq testiu tantorũ multis sẽpe. qd̾ ius
animi nõ dabat. contulit uis pudoris
et ad ingnauia ꝓfugandã sepe plus spe¬
ctator ualuit qͣ urtus. et hi herde quoꝵ
proxime memni et accitus curib nu¬
ma pompilius corduba profectus feneca
leptiq ueniens seuerus multiq alii exa¬
liis locis ubiq futuri magni uiri ut
aliquanto maiores rome essent hem¬
ulatio uirtutis et illustriũ copia exem¬
ploꝵ prescitit. Otude ergo ꝙ unicũ bo¬

Expanded text:
Marius ac Cicero successitque feliciter. Sed Marius ac Cicero successitque feliciter. Sed ubinam tales viri? Non tuto quidem in exemplum trahitur quicquid raris et summis ingeniis attemptatum est. Postquam tamen solvisti funem, omni studio inter difficultates enitere, inter alta consurge, consilio ceptum regens; quod hic boni dixerim, plures erunt ad virtutes stimuli. Erunt forte quos ad gloriam sequi velis, erit ubi te exerceas, ubi cum paribus possis de laude contendere pudebitque testium tantorum. Multis sepe quod vis animi non dabat, contulit vis pudoris, et ad ignaviam profligandam sepe plus spectator valuit quam virtus. Et hi hercle quorum proxime memini et accitus Curibus Numa Pompilius, Corduba profectus Seneca Leptique veniens Severus multique alii ex aliis locis, ubique futuri magni viri, ut aliquanto maiores Rome essent emulatio virtutis et illustrium copia exemplorum prestitit. Stude ergo quod unicum bo
Abbreviated transcription (Latin):
Cubrit hic in colle quirini. hic extremo
in auentino uisendus utiq. Quocũq
ne decreueris ceu ꝑegre profecturus do¬
mui tue dispone qnͣ et an redetis incer¬
tũ et ip̃e reditus cũ labore est sepe ẽt
cũ errore. ferro ac magnebe iter agitur
Hac eas facilius. bac rectius. hnͥs sui.¬
Hac theatru uites/ hac balneu e fugras. hac
macellu hi et mille alii sũt urbiũ stopu¬
li. int̾quos nauigans domũ tua qͣiͣ alt̾u
orbẽ petis uix te ad illam ꝑuentũ sperans.
et hic quoq apud ip̃m flactũ legis ut
philipus orator domũ dum redit foro
nimiũ distare carinas ia grandis natu
queritͣ he paruo ĩ oppido molestie cessãt
om̃s. quicꝗd querit᷑ iuxta est.G. Ep¬
arno opido in inmensam urbem com¬
migraui. Rx. Etramqllo portu procello¬
sum. sponte pelagies ingredi temeritas ẽ.
nec minor ideo quia leti euentus fecit ha
tm̃ et gens claudia sabinis romam pe¬
tens e tusculo marcus cato exarpino

Expanded text:
Cubat hic in colle Quirini, hic extremo Cubat hic in colle Quirini, hic extremo in Aventino, visendus uterque. Quocunque ire decreveris, ceu peregre profecturus domui tue dispone, quando et an redeas incertum et ipse reditus cum labore est, sepe etiam cum errore; ferro ac magnete iter agitur: hac eas facilius, hac rectius, hac cuhac theatrum vites, hac balneum effugias, hac macellum. Hi et mille alii sunt urbium scopuli, inter quos navigans domum tuam quasi alterum orbem petis, vix te ad illam perventurus sperans. Et hoc quoque apud ipsum Flaccum legis ut Philippus orator, domum dum redit foro, nimium distare Carinas iam grandis natu queritur. He parvo in oppido molestie cessant omnes, quicquid queritur iuxta est. E parvo oppido in immensam urbem commigravi. E tranquillo portu procellosum sponte pelagus ingredi temeritas est, nec minor ideo quia leti eventus. Fecit hoc tamen et gens Claudia e Sabinis Romam petens, e Tusculo Marcus Cato, ex Arpino
Abbreviated transcription (Latin):
tulerit plato ip̃e respondeat uł sic inte¬
lligens qͣ inane est qd̾ terrem doctrina
preceptoris discipuloꝵ aurib inscrepit
nisi gratia mag̃ri celestis aspiret sine qͣ
mendacis oraculo ut p̾dictu ẽ sapien¬
rissimũ iudicatũ. int̾duas tñ simul uxo¬
res procacissimas anus ip̃e uł alius.qͣ¬
tũlib rem excuset ĩeptissime ꝯuersatũ.
o hc et reliqua incident̾. pretͥ unu
illud quo platone̾ talem uirũ hac eade̾
uanitate gloriosẽ patrie inplicitũ fuisse
cognosteres. nõ ut magni comitis clipeo
tuu tegas errorẽ. s ut acturatius illũ
uites cui succubuisse suma etrã cernis
ingenia. G. Ampla impatrra uitã ago.¬
Rx. adulta sũt ample urbis incomoda
distat templũ. distat forum. illd̾ animo
nocet hoc corpori. distat opifices atq am¬
ici. qua nulla quidem durior distantia.
quos laboriosum uisere negligere inhu¬
manu. Nudis ut de hoc querit᷑ flactus

Expanded text:
tulerit Plato ipse respondeat, vel sic intetulerit Plato ipse respondeat, vel sic intelligens quam inane est quod terreni doctrina preceptoris discipulorum auribus instrepit, nisi gratia magistri celestis aspiret, sine qua mendacis oraculo, ut predictum est, sapientissimum iudicatum, inter duas tamen simul uxores procacissimas anus — ipse vel alius quantumlibet rem excuset — ineptissime conversatum. Sed hec et reliqua incidenter, preter unum illud quo Platonem talem virum hac eadem vanitate gloriose patrie implicitum fuisse cognosceres, non ut magni comitis clipeo tuum tegas errorem, sed ut accuratius illum vites cui succubuisse summa etiam cernis ingenia. Ampla in patria vitam ago. Multa sunt ample urbis incommoda: distat templum, distat forum — illud animo nocet, hoc corpori —, distant opifices atque amici, qua quidem nulla durior distantia, quos laboriosum visere, negligere inhumanum; audis ut de hoc queritur Flaccus:
Abbreviated transcription (Latin):
illos duos ut altissimũ signũ glorie
recto sub iudice om̃is eui princeps. Hic
est qui laçedemones pene funditus. eu¬
ertit et athemenses platonis sĩc ext̾uit
ut eo mortuo quasi sũmo t̾rore. liberati
illico se illuxum ignauiamq resoluerẽt
quo adhuc etiã ap̃d tebas forente qot
athenis mertiu ⁊ scultorũ milia fuerint
quis facile animo metiat᷑. Non igit᷑ ꝙ
hot ẽ tali ingenio taliq animo tali deni¬
q et parentũ indulgentia. et rerum tẽ¬
poraliu facultate ut erudiri posset et ad
omne bonũ opus institui. gratias agere
decuit tam anxie doctũ uirũ illi deo qui
hec ei dederat. Non Cocrates/ nõ athene
cuiꝰ instola. et inqua urbe quot ⁊ iniꝗ
fuerint et indocti opinari promptius sit
qͣ nosse et ut urbe soleam hũit stola illa.
int̾multos Acibiadem et critiam illum
patrie hostem hũc seuissimũ tyramno¬
rum quib quid preceptor Cocrates con¬

Expanded text:
illos duos ut altissimum atque ultimum illos duos ut altissimum atque ultimum recto sub iudice omnis evi princeps? Hic est qui Lacedemones pene funditus evertit et Athenienses Platonis sic exterruit, ut eo mortuo, quasi summo terrore liberati, illico se in luxum ignaviamque resolverent. Quo adhuc etiam apud Thebas florente, quot Athenis inertium et stultorum milia fuerint quis facile animo metiatur? Non igitur hoc est tali ingenio talique animo, tali denique et parentum indulgentia et rerum temporalium facultate ut erudiri posset et ad omne bonum opus institui, gratias agere decuit tam anxie doctum virum illi Deo qui hec ei dederat, non Socrates, non Athene, cuius in schola et in qua urbe quot et iniqui fuerint et indocti opinari promptius sit quam nosse. Et ut urbem sileam, habuit schola illa inter multos Alcibiadem et Critiam, illum patrie hostem, hunc sevissimum tyrannorum, quibus quid preceptor Socrates con
Abbreviated transcription (Latin):
sibos/ quid si asinus nasceret quid ad
hũc ip̃m dequo loquim̃ platoriẽ quiã
nõ płato esset sed id potius qd̾ natura
patens edidisset. Nisi forte pithogos¬
te credebat insanie .e. corpore i corpus
animas conmigrare quo nichilunq̃
certe stultius. nichil inpudentius nꝙ
chil demũ qd̾ religiose aures magra
abhorieant. Qud de inde anactheni¬
ensem nasti clarum adeo. aut no eq¬
ue cdarũ esse possẽt alibi thebio etips
natũ esse. En nõ homerus et picha¬
gdras ip̃e et democutus et anaxagoras
et Dristotiles. et mille alii. alibi q athe¬
nis nati cdariq habiti. nõ minꝰ q qui
nati sũt athenis. At ne athebis abe¬
am quas spernẽ graui solent. Ana
nõ si ingeniũ querit᷑ thebis natu
est pidarus quẽ imitationi prorsus
in accessibilẽ flactus ait. SBi rerum
claritas gestaru liber pater at her¬
cules tam᷑ famosi ut Alexander mace¬
do contẽptor. oĩu ferme mortaluim

Expanded text:
si bos, quid si asinus nasceretur? Quid ad si bos, quid si asinus nasceretur? Quid ad hunc ipsum de quo loquimur Platonem, qui iam non Plato esset, sed id potius quod natura parens edidisset? Nisi forte pythagorice credebat insanie, e corpore in corpus animas commigrare, quo nichil unquam certe stultius, nichil impudentius, noichil demum a quo religiose aures magis abhorreant. Quid deinde? An Atheniensem nasci clarum adeo, ut non eque clarum esse posset alibi, Thebis etiam, natum esse? An non Homerus et Pythagoras ipse et Democritus et Anaxagoras et Aristoteles et mille alii alibi quam Athenis nati clarique habiti, non minus quam qui nati sunt Athenis? Ac ne a Thebis abeam, quas spernere Graii solent, an non, si ingenium queratur, Thebis natus est Pindarus, quem imitatione prorsus inaccessibilem Flaccus ait? si rerum claritas gestarum, Liber pater atque Hercules tam famosi, ut Alexander Macedo contemptor omnium ferme mortalium
Abbreviated transcription (Latin):
gratie sint agende. Ille u̾o nate gratias
agebat pͥmum ꝙ hominẽ eũ et nõnã¬
utum animal ꝙ marẽ et no femesa
non thebanu deniq ꝙ etate sõcatis nõ
alio tpr̃e genuiss. ut scilicet eet aquor
doceri posset atq instrui. Uides int̾gratu¬
landi gloriandiq cãs ut atheniensẽ qͦꝙ
ponat originẽ. Quid hic dicam sorsos
exretas ego uͦ et sidehet uno ẜmosit
institutus qñ tñ tanti uiri mentio inci¬
dit quid dehoc toto illius ẜmone et ⁊¬
Aliis unsum siti et mͥ etiã uideat᷑ dicam si¬
mul Ecio quosdam claros at difrtos
urros incimtant᷑ asserere. Nichil unquã
quin ut dici solet eam pedibus parund
abesti damqd queso actinet bis gaude¬
r. Quero ei qui si barbarus ꝗd sin
ulier natus eẽt. An nõ multi bar bari
multis gretis et iuirtute et ingenio me¬
liores extiterunt. An nõ femine aliqͦ
et ⁊erum gloria. et inuentione artiuz
quibus libt uiris optabili. Quid deniꝙ

Expanded text:
gratie sint agende: ille vero nature gratias gratie sint agende: ille vero nature gratias agebat primum quod hominem eum et non mutum animal, quod marem et non feminam, non Thebanum, denique quod etate Socratis, non alio tempore genuisset, ut scilicet esset a quo doceri posset atque instrui. Vides inter gratulandi gloriandique causas ut Atheniensem quoque ponat originem. Quid hic dicam, forsan expectas. Ego vero, etsi de hoc uno sermo sit institutus, quando tamen tanti viri mentio incidit, quid de hoc toto illius sermone et aliis sit visum et michi etiam videatur dicam simul. Scio quosdam claros ac disertos viros incunctanter asserere nichil unquam ententiam quin, ut dici solet, eam pedibus parum abest. Nam quid, queso, attinet his gaudere? Quero enim: quid si barbarus, quid si mulier natus esset? An non multi barbari multis Grecis et virtute et ingenio meliores extiterunt? An non femine alique et rerum gloria et inventione artium quibuslibet viris optabiliores? Quid denique
Abbreviated transcription (Latin):
hũit claritas. magne urbis obstaros
quos abund̾ claros porrui ruris obsta¬
ritas habuisẜ̾. G. Inclita mͥ est pata
Re. Est que suas sibi laudes habeat
tuasq ꝑticipet. quicꝗd bene gesseris pͥ¬
ma quõdam modo laus erit . fuit q
temistodis gloria athenis ascberen¬
teret  Qui plane ꝑ grauit̾. ⁊ ut talem
rurum decuit respondit. Cum ei sibi
seriphi anguste ⁊ ingnobilis insule qda
incola int̾ iurgra obiecisset/. nõ en sua
s patue gloria clarum esse neq herde
ait aut ego obsturus siserihius. aute
tu si athenienst clarus eẽs. no sple¬
dou patrie ẜatictt proprie fideht. Pt¬
riliꝰ plane q plato. maior l ille phe
niis magni et mirabiles errores. U eige
tns cerea magne sue felicitati claritatẽ
patrie astͥtebat. Ut eĩ totum noris at
mparte excellentis uiri aĩu. Niedat płi¬
to se ꝓmultis grãs agere. Recte idquidi
modo intelligat᷑ cui quibus ue prodonis

Expanded text:
habuit claritas magne urbis obscuros, habuit claritas magne urbis obscuros, quos abunde claros parvi ruris obscuritas habuisset. Inclita michi patria est. Est que suas sibi laudes habeat tuasque participet: quicquid bene gesseris, prima quodamodo patrie laus erit. Fuit qui Themistoclis gloriam Athenis ascribere niteretur, qui plane pergraviter et ut talem virum decuit respondit: cum enim sibi Seriphi anguste et ignobilis insule quidam incola inter iurgia obiecisset non eum sua, sed patrie gloria clarum esse, “Neque hercle, ait, aut ego obscurus si Seriphius, aut tu si Atheniensis clarus esses”: non splendori patrie, sed virtuti proprie fidebat, virilius plane quam Plato, maior licet ille pniis magni et mirabiles errores; is ergo inter cetera magne sue felicitati claritatem patrie ascribebat. Ut enim totum noris hac in parte excellentis viri animum, aiebat Plato se pro multis gratias agere; recte id quidem, modo intelligat cui quibusve pro donis
Abbreviated transcription (Latin):
sola respicitis dignatus actingere una
urbis ⁊ imperii magnitudinẽ atq alitudinẽ
attingit animoꝵ. felicem deniq prole ui¬
rum dixit. ea est eĩ uera urbiu felicitaĩ
uera nobilitas . u. Pbreclara ciuibo bonũ
pasria est. R. Quid situ obsturus. Quid
siclratas ipa te prodet es latebris eruer
et imꝑatũ trahet pronptiꝰ in luce notaber¬
is . S. gamosissima. est patria . Re. Non
tam ĩfamis esset catilina nisi tam famo¬
sa inpatria natus esset/. Gaio eiz etrne¬
roni alt imfamie aceriius imꝑiũ ade¬
ssit et mundi natos inu̾tice fortune fa¬
uor extulit quo latius nosteretur. C. N¬
obilissimaipatera uiuo. R. adultorum
auti cõptẽtu patens aut iiudie sine al¬
tero inmagna urbe uix uiuitur. illud
tutius hec darius malum utriusq an̾t
het ip̃a quã p̃dicas. natalis soli nobilitas
causa est tot int̾oculos nulle sũt late¬
bre gͦ Notissima ex patria sum. Re.
atrie pret tenebras allatura ẽ. dultos

Expanded text:
sola respicitis dignatus attingere, unam sola respicitis dignatus attingere, unam urbis et imperii magnitudinem atque altitudinem attigit animorum. Felicem denique prole virum dixit; ea est enim vera urbium felicitas, vera nobilitas. Preclara civibus bonis patria est. Quid si tu obscurus? Quid si claritas ipsa te prodet eque latebris eruet et in apertum trahet? Promptius in luce notaberis. Famosissima est patria. Non tam infamis esset Catilina nisi tam famosa in patria natus esset. Gaio etiam et Neroni alter infamie acervus imperium accessit et mundi: natos in vertice fortune favor extulit, quo latius noscerentur. Nobilissima in patria vivo. Multorum aut contemptui patens aut invidie: sine altero in magna urbe vix vivitur. Illud tutius, hoc clarius malum, utriusque autem hec ipsa quam predicas natalis soli nobilitas causa est. Tot inter oculos nulle sunt latebre. Notissima ex patria sum. Maliatrie preter tenebras allatura est? Multos
Abbreviated transcription (Latin):
loriosa inpatria natus sum. Ra¬
tio. Plus negotii habes ut in
lucem uenias. Fulgent minu¬
tiora etia assra ꝑnoctez et boethes adso¬
lis radios hebet et lucifer. Eaudiurn.¬
Clarissime patrie cuus su. R. eene
siu̾tutũ hospes iutiorũ hostis fortune eĩ
illd hot nũi est. G. Natria mͥ felix ac̃
nobilis est. R. Refert qua nobilita¬
te. Hant numus incolarum. hanc in¬
signis oꝑu magnitudo. hanc spectata
etilitas. hac situs ip̃e nobilitat. salu¬
bris aer. clari fontes.mare proximu
tuti portus amnes. Nobilis patria uul¬
go dr̃ uini ferax. oley fumenti freque̾s
armentis ac gregib auri statebris et
argenti. Rdnam t̾ram dicitis ubi for¬
tes equi. Ubi pingues boues. ubite¬
neri edi. ubi dulcia demũ poma nastũt
Ubi aũt boni uiri id nec queritis qui¬
dem nec quesitu dignũ ducitis extim¬
arores egregii. At qui sũma parcie la¬
us sola uirtus est ciuium. Recte gͥ
Uirgilius gloriam ac felicitatẽ cũ de¬
scriberet romanã. nichil horu ad que

Expanded text:
loriosa in patria natus sum. Plus negotii habes ut in lucem venias. Fulgent minutiora etiam astra per noctem, et Bootes ad solis radios hebet et Lucifer. Clarissime patrie civis sum. Bene si virtutum hospes, vitiorum hostis. Fortune enim est illud, hoc tuum. Patria michi felix ac nobilis est. Refert qua nobilitate. Hanc numerus incolarum, hanc insignis opum magnitudo, hanc spectata fertilitas, hanc situs ipse nobilitat, salubris aer, clari fontes, mare proximum, tuti portus, opportuni amnes. Nobilis patria vulgo dicitur vini ferax, olei, frumenti, frequens armentis ac gregibus, auri scatebris et argenti. Bonam terram dicitis ubi fortes equi, ubi pingues boves, ubi teneri hedi, ubi dulcia demum poma nascuntur: ubi autem boni viri, id nec queritis quidem nec quesitu dignum ducitis: extimatores egregii! Atqui summa patrie laus sola virtus est civium. Recte ergo Virgilius gloriam ac felicitatem cum describeret Romanam, nichil horum ad que
Abbreviated transcription (Latin):
intuisse uiteretur. quo nullum fedius illo
insexi atq etate ludibriu. G. Castissĩã¬
m est filia. Rx. Sic se ip̃am cognouerit
stiuoritq cuiꝰ est donum castitas. et illi gra¬
tias agens ad custodiam boni sui totum ami¬
mum intenderit atq intutũ intem̾ata ꝑue¬
nerit erat fateor unde et secum deo gr̃as agas
et gaudeas magisq̃ si illam regiis nuptiis ill¬
ustrasses. est tñ interun mͥ crede qd̾ timeas.
Cum sit eĩ in hominib zara constantia tum
infeminis nulla est. S. S¬

Expanded text:
nituisse viderentur? quo nullum fedius illo nituisse viderentur? quo nullum fedius illo in sexu atque etate ludibrium. Castissima est michi filia. Si seipsam cognoverit sciveritque cuius est donum castitas et illi gratias agens ad custodiam boni sui totum animum intenderit atque in tutum intemerata pervenerit, erit, fateor, unde et secum Deo gratias agas et gaudeas magis quam si illam regiis nuptiis illustrasses. Est tamen interim, michi crede, quod timeas: cum sit enim in omnibus rara constantia, tum in feminis nulla est. 75 D
Abbreviated transcription (Latin):
Asta michi est filia. R. Iocundi¬
tas magna s solicita qͣito eĩ casti¬
tas maior. tante in cam uigilan¬
tior libido. Nich tam ardentꝰ inuadit qs
qd castis excubiis et femines pudore ualla¬
tum est. Concesso calle coreuptor it segi¬
nius et ꝑmissa. tepentius appetũtꝰ multũ
concupite rei difficilis solet esse custodia.¬
S in signis nate pudicitia estrala u etst
ubi res optima rei pessiẽ materiã prebet
Magtia lucietie forma fuit. s nichil eque
at spectata marone nobilis c̾astitas mes¬
anum iuuenem in adulteriũ uolentugi
stimulis egiti ardentib. sic bonoꝵ donio ab¬
utitur nequitia zeproborum. G. Castitas
filie nota est .Ri. Opta uti perpetua sit
Sap̃ paetam legis. Uarium et mutabile femꝑ
femina. qd simaro nõ diceret/ nũꝗd io cer
tum esset quot adolostentulas pudicas pͥm¬
um post lastuias anus uidimus et ita
presentib uitiis cansa preterita casipate cer¬
rantes ut/ pudice acti quasi perditi tpris pe¬

Expanded text:
asta michi est filia. Iucunditas magna sed sollicita: quanto enim castitas maior, tanto in eam vigilantior libido: nichil tam ardenter invaditur quam quod castis excubiis et femineo pudore vallatum est. Concesso calle corruptor it segnius et permissa tepentius appetuntur; multum concupite rei difficilis solet esse custodia. Insignis nate pudicitia est. Est ubi res optima rei pessime materiam prebet. Magna Lucretie forma fuit, sed nil eque ac spectata matrone nobilis castitas vesanum iuvenem in adulterium violentum stimulis egit ardentibus; sic bonorum donis abutitur nequitia reproborum. Castitas filie nota est. Opta ut perpetua sit. Apud poetam legis: Varium et mutabile semper femina; quod si Maro non dicertum esset? Quot adolescentulas pudicas primum, post lascivas anus vidimus et ita presentibus vitiis cum preterita castitate certantes, ut pudice acti quasi perditi temporis pe
Abbreviated transcription (Latin):
nichil ẽ t̾tium pret̾ inpatientiã que ut dixi
molesta non minuit. s aceruat. d. Ma¬
lus nobis est dñs. R. Omes uos unũ
habetis notum hostem. unus ille multos ha¬
bet incognitos ꝑiculosior status. D. Domi
nus est pessimus. R. s nõ erit diu si
bene phus uisum est uiolentũ est nichil
esse diuturnũ et sane si ul unũ patria ciuẽ
bonum habeat malum dnũm diutius non
¶De indocto p̾ceptore dolor.
Et mͥ p̃cepror indactus/. REt si doc¬
tum facere non possit indoctus uerũq
sic coe ilłd signũ scientis est posse do¬
cere sub indocto tñ preceptore doctus aliꝗs

Expanded text:
nichil est tertium preter impatientiam, que, ut dixi, nichil est tertium preter impatientiam, que, ut dixi, molesta non minuit, sed acervat. Malus nobis est dominus. Omnes vos unum habetis notum hostem, unus ille multos habet incognitos, periculosior status. Dominus nobis est pessimus. Sed non erit diu. Si bene Philosophis visum est, violentum nichil esse diuturnum. Et sane si vel unum patria civem bonum habeat, malum dominum diutius non DE INDOCTO PRECEPTORE Est michi preceptor indoctus. Etsi doctum facere non possit indoctus, verumque sit commune illud: signum scientis est posse docere; sub indocto tamen preceptore, doctus aliquis
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nati erant puduit/ uos eĩ pene om̃s in
seruitio nati atq ducati ut doloris antiquã
sic nouã querele materiam non habetis. d¬
Potentis dñi graui p̾mimur iugo. R¬
Uristophanis poete utilis fabella q̃ monet
non nutriendũ in urbibus leonẽ. tñ si nu¬
tritus fuit obsequendũ illi esse nec tyram¬
nidis naturale malum inpatientia cũmu¬
landũ quãq ip̃e fec̾is potentiam detrectãdã
raro equidem tyrãpnus absq culpa ciuiũ
sũrexit inppło. uerus est aũt u̾bũ ede qd̾¬
Lintristi..D. Dominũ inportunũ patimꝰ.¬
R Si om̃is potestas adeo est seu adbo¬
norum epercitiũ seu ad malorũ penam. par
est ut diuino imꝑio te subiectũs sentias
non humano. Cuius siminist̃ inmitior
uidetur patientia fortassis efficiet ut mite¬
stat uix est ullum. tam fẽrox ingeniũ ut nõ
obedientia et obsequio leniatur. ul ferendũ
deniq uł ponendũ est om̃e qd̾ premit nẽpe

Expanded text:
quod nati erant puduit: vos enim pene omnes in quod nati erant puduit: vos enim pene omnes in servitio nati atque educati, ut doloris antiquam, sic novam querele materiam non habetis. Potentis domini gravi premimur iugo. Aristophanis Poete utilis fabella, que monet non nutriendum in urbibus leonem; tamen si nutritus fuerit, obsequendum illi esse. Nec Tyrannidis naturale malum impatientia cumulandum, quanque ipse feceris potentiam detractandum: raro equidem tyrannus absque culpa civium surrexit in populo. Vetus est autem verbum. Ede quod nutristi. Dominum importunum patimur. Si omnis potestas a Deo est, seu ad bonorum exercitium, seu ad malorum penam, par est ut divino imperio te subiectum sentias, non humano. Cuius si minister immitior videtur, patientia fortassis efficiet ut mitescat. Vix est enim ullum tam ferox ingenium, ut non obedientia et obsequio leniatur. Vel ferendum denique, vel ponendum est omne quod premit, nempe
Abbreviated transcription (Latin):
et bassianos et galienos ac ne singł̃a unpe¬
rii probra. exquar maximianos et pietatii
hostes iulianos ac deçios. sardana pellũ
assiria ꝑtulit. tirum psis Alexandrũ gre¬
çia atq asia/ reges dictos uere au̾t tyrãnos
acerrimos et inmites tulit/ et dyonisios
sycilia phallaridem agatholem lacedemon
cleomenem nauidemq. quẽ argi qͦq ꝑpessi.
fomineamq uxoris auaritiam. que uiro ip̃o
raprtior suo insexu tirapnidem miris mͦ¬
dis exrcuit. S quo feror quis aut uete¬
res aut nouos numeret tyrãnos qui tam
multi hodie tamq alte hinc suis opibus
ac potentia popullorũ illinc morib atq de¬
mentia radicati sũt ut nec nutt̾ari iam
ualeant nec cõuelli neq minus apud uos
ꝙͣ apud egiptios aut medos libertate pessu¬
ndata ac sepulta u̾sa seruitus in nãtam
sit. sic ut pars maior ppłoꝵ tyramu si
nõ habeat quesitura p̾cario emptura seu
pretio uideatue/. Usq adeo prẽs ur̃os esse

Expanded text:
et Bassianos et Galienos ac, ne singula impeet Bassianos et Galienos ac, ne singula imperii probra exequar, Maximinos et, pietatis hostes, Iulianos ac Decios? Sardanapalum Assyria pertulit, Cyrum Persis, Alexandrum Grecia atque Asia. Reges dictos, vere autem tyrannos acerrimos et immites tulit, et Dionysios Sicilia, Phalaridem, Agathoclem; Lacedemon Cleomenem Agidemque quem Argi quoque perpensi femineamque uxoris avaritiam, que viro ipso rapacior in sexu suo tyrannidem miris modis exercuit. Sed quo feror? Quis aut veteres aut novos numeret tyrannos? Qui tam multi hodie, tamque alte, hinc suis opibus ac potentia populorum, illinc moribus atque dementia, radicati sunt, ut nec numerari iam valeant, nec convelli, neque minus apud vos quam apud Egyptios aut Medos libertate pessumdata ac sepulta, versa servitus in naturam sit, sic ut pars maior populorum tyrannum si non habeat, quesitura precario seu pretio emptura videatur, usque adeo patres vestros esse
Abbreviated transcription (Latin):
plebs tyramnũ et tyrãnus plebem. sĩc re¬
ciproco pauore se cruciant hoc refẽrt ꝙ mi¬
seria plebis apparet at tyranmi laret nõ
minus tñ affligit purpureo uelamine
tectum uulnus neq minus auree grauãt
compedes qͣ ferree ẽ et sua ut insordibus
utq infurno sic inlautis ac splendoremi¬
seria. Aurea quidem tyramni uestis ex¬
trinsecus obu̾te illam. ardentibus intus
aculeis plena est ita ut uides non penitus
aut impune seuiunt tyrani aut multa
plebs premitur. D. Indementissim
nobis ẽ dñs. A Non tot passim esset
dñi nec tam late furere̾t nͥ ppłi in sanirẽt
et cuiq ciuium pro se carior foret res
libertas. uita ꝙͣ uirtus.D. Anũ dnu
serua fert patria. R. At non unu̾ set
hriginta simul illa nobilis legum mater
greciq lumẽ alt̾um. athene. D. Pdatͥa
dñum unũ fert.R. Nultos aut Ro¬
ma. quis caligulas nestiat ac nerones
et domitianos et comodos et heliogabalos

Expanded text:
plebs Tyrannum, et Tyrannus plebem, sic replebs Tyrannum, et Tyrannus plebem, sic reciproco pavore se cruciant; hoc refert, quod miseria plebis apparet, et Tyranni latet. Non minus tamen affligit purpureo velamine tectum vulnus, neque minus auree gravant compedes quam ferree; est et sua, ut in sordibus utque in fumo, sic lautitiis ac splendore, miseria. Aurea quidem tyranni vestis extrinsecus? Obverte illam: ardentibus intus aculeis plena est, ita ut vides non penitus aut impune seviunt tyranni, aut inulta plebs premitur. Inclementissimus nobis est dominus. Non tot passim essent domini, nec tam late furerent, nisi populi insanirent, et cuique civium pro se carior foret reslibertas, vita quam virtus. Unum dominum serva fert patria. At non unum, sed triginta simul, illa legum nobilis mater Grecieque lumen alterum Athene. Patria dominum unum fert. Multos autem Roma: quis Caligulas nesciat ac Nerones, et Domitianos ac Commodos, et Heliogabalos
Abbreviated transcription (Latin):
sceleratorum supplitus mistontur in noxii et
nimis uerum rebrumq deprehenditꝰ illud
flacti sepe diespiter neglectus incesto adidit
integrum qd̾ ip̃m nõ sine certa licet uobis et¬
culta iustitia dei fieri indubitata fide creditũ¬
D Crudelem dñu ꝑpetimur. R. Cr¬
udelitas mala quidem et nature hominu
adu̾sa. S utile uitiis et lasciuienti populo.
srenum pauor uncũq oriens. Amare inscii
expedit timere ꝗcꝗd id quidem sit. Nemo
tam trux dnus ut nõ truculentior sĩt uo¬
luptas. prosperitatis comes ac filia male
agentib nichil peius ꝙͣ securitas ac lib̾¬
tas qui nichil metuit proximus est xui¬
ne/ D Iniquũ dñum in fausta plebs pa¬
titur. R. Aullus mͥ crede misera inplebe
miserior ꝙͣ tyramnus ꝙ sidubitas dyonisiũ
comtẽplare Ulle uir improbus nec indoctus
de se ip̃o suaq tyrãnide quid sentiret a̧iper¬
tissime pendentis supͣ amici uticem/ gladii
cuspide declarauit. nota est historia. timet

Expanded text:
sceleratorum suppliciis miscentur innoxii, et nimis verbum crebrumque comprehenditur illud Flacci: Sepe Diespiter neglectus incesto addidit integrum quod ipsum non sine certa, licet vobis occulta, iustitia Dei, fieri, indubitata fide creditur. Crudelem dominum perpetimur. Crudelitas mala quidem, et nature hominum adversa, sed utile vitiis, et lascivienti populo frenum, pavor undecunque oriens. Amare insciis expedit timere quicquid quidem sit: nemo tam trux dominus, ut non truculentior sit voluptas, prosperitatis comes ac filia. Male agentibus nichil peius quam securitas ac libertas. Qui nichil metuit, proximus est ruine. Iniquum dominum infausta plebs patitur. Nullus, michi crede, misera in plebe miserior quam Tyrannus, quod si dubitas, Dionysum contemplare: ille vir improbus nec indoctus, de se ipso suaque tyrannide quid sentiret, aptissime pendentis supra amici verticem gladii cuspide, declaravit. Nota est historia. Timet
Abbreviated transcription (Latin):
Aiustum dnũm patitar res pułto¬
R q for fortassis id merita
et id sceleri scelus est debitum nõ
solum apud inferos. s ubiq fieri Iudices u̾q
iustitia suũ opus exercet et sisepius contef
intdum proꝑat uerumq re ip̃a fit qd̾ stͥbit᷑
utiq est deus iudicans eos interea. demones
ex hominib fieri quidam opinati sunt ppe¬
tua ciminũ inlicentia pectandiq libidine qd̾
ut forte rollerabiłe dictum sit malarum uo¬
luntatũ similitudo effecit. qua homo malus
atq im malis ostinatus pene demonẽ equat
cui sententie si recipitur illd̃ fortasse non disso¬
num fuerit ut ꝑmissu. diuine iustitie demo¬
nem demon premat. qua in re illd dun ta¬
ꝑat ut iuderur est miserum ꝙ nõ numꝙͣ
sceleratorur¬

Expanded text:
iustum dominum patitur Respublica. Sed fortassis id merita; et id sceleri scelus est debitum. Non solum apud inferos, sed ubique feri iudices, ubique iustitia suum opus exercet; etsi sepius cunctetur interdum properat. Verumque re ipsa fit quod scribitur; “utique est Deus iudicans eos in terra”. Demones ex hominibus fieri, quidam opinati sunt, perpetua criminum licentia peccandique libidine; quod, ut forte tolerabiliter dictum sit, malarum voluntatum similitudo effecit, qua homo malus, atque in malis obstinatus pene demonem equat. Cui sententie, si recipitur, illud fortasse non dissonum fuerit, ut permissu divine iustitie demonem demon premat. Qua in re illud duntaxat, ut videtur, est miserum, quod nonnumquam sceleratoru
Abbreviated transcription (Latin):
dit nõ exacta atq laboriosa querit eloquẽtiã
confabulatidib gaudet familiarib intruptisq
sermũculis ꝗn et multa sepẽ loque̾te silentio ac¬
quiescit disce tu illo teste contentus esse ꝗ nõ
diste tibi theatrũ honestissimũ medio pectoris ex¬
truere. disce nõ hominũ s ueritatis applausũ
optare. ⁊ aliꝗn sine strepitu gaudere cõtenatq
modestia quẽ ꝑfecta nõ nũq ex tiaguit/ eloqͥn¬
tia. diste deniq nõ ad põpã uiue̾ nõ ad põpant
loqui quo uix maius malũ uita hoĩum habet/.¬
D ulesi oris sum. R. Eles ne aliꝗd tibi
eõe cũ moyse tali uiro et tam dei amico. Ut ꝗ seu
antiqua zepetis seu modernã arcũspicis ut młti
octurrẽt blesi uiri optimi młtiq disertissimi ste¬
lerati sic ꝑzari quibus utrũq contingerit sin¬
gularis eloquẽtia ⁊ excellens uirtus.⁊.
¶De amissa lungua dolor.¬

Expanded text:
dit, non exactam atque laboriosam querit eloquentiam, dit, non exactam atque laboriosam querit eloquentiam, confabulationibus gaudet, familiaribus interruptisque sermunculis, quin et multa sepe loquenti silentio acquiescit. Disce tu illo teste contentus esse, qui nDisce tibi theatrum honestissimum medio pectoris extruere. Disce non hominum, sed veritatis applausum optare, et aliquando sine strepitu gaudere, contentaque modestia, quam perfecta nonnunquam extinguit eloquentia. Disce denique non ad pompam vivere, non ad pompam loqui, quo vix maius malum vita hominum habet. Blexi oris sum. Fles ne aliquid tibi commune cum Moyse tali viro et tam Dei amico? atqui seu antiqua repetis, seu moderna circumspicis, ut multi occurrent blesi viri optimi, multique disertissimi scelerati, sic perrari quibus utrunque contigerit, singularis eloquentia et excellens virtus. 103 DE AMISSA LINGUA
Abbreviated transcription (Latin):
lectu polles magnisq ⁊ altis ꝗ maio sut sen¬
sibus Iocunda uox et uolubilis lungua nõ
suppent quieste. Noli quo infelicit̾ succedit
retentare ꝗd ego bono tuo tm̃ equanimit᷑ s lete
utere alienu lingue aliis neu limguã stiłũq
suꝑuacuo acteras sin inqͣ loqui alios tu intẽ¬
Lige cũ secretior tũ maior exingenio uoluptaᷤᷤ
ꝙͣ exeloquio ꝑcipit magisq continua et plus
quietis et iniuidie minus habens. D cora
mults loqui pudor impedit. R. Magnis
hit uiris accidisse notum ẽ. Seontis inbecilita¬
te. nõ uitio lingue uł ingenii ꝙsi cũ multis re¬
fugis at cũ pau̾cis ac cũ uno soquere ut cla¬
uores fatear chtiones dulciora cõloquia non
negabis. Si ne id ipm. potes ad teredi. tecũ
loquere qd̾ iam s̃ monui. tuũq domesticĩ
collocutore excita semꝑ ille quidem p̾sto est
nõ insidiatur non reridet nõ ĩ uidet/ nõ fasti¬

Expanded text:
lectu polles, magnisque et altis qui in animo sunt senlectu polles, magnisque et altis qui in animo sunt sensibus iucunda vox et volubilis lingua non suppetit, quiesce: noli quod infeliciter succedit retentare. Quid ergo? Bono tuo non tantum equanimiter, sed late utere; alienum linque aliis, neu linguam stilumque supervacuo atteras. Sine, inquam, loqui alios, tu intellige; cum secretior, tum maior ex ingenio voluptas, quam ex eloquio percipitur, magisque continua, et plus quietis et invidie minus habens. Coram multis loqui pudor impedit. Magnis hoc viris accidisse notum est, frontis imbecillitate, non vitio lingue vel ingenii. Quod si cum multis refugis, at cum paucis et cum uno loquere, ut clariores, fatear, conciones, dulciora colloquia non negabis. Si ne id ipsum potes, ad te redi, tecum loquere, quod iam supra monui, tuumque domesticum collocutorem excita: semper ille quidem presto est, non insidiatur, non irridet, non invidet, non fasti
Abbreviated transcription (Latin):
est eloquentie. R Cura ut sapientie sit aliꝗd
ut in nocentie ut u̾tũtis illa ei paucoꝵ hec sũt
omiu Non te insignis poetaꝵ nõ re maioꝵ ora¬
toꝵ raritas trahat/. Umo uͦ uide ut subito dictũ
mute site raritas allitit het age. Hac ad illa
inir uiã indignũ quidem. ut nil melius sit nił
iam rarius u̾tute eloquẽtra ip̃a quã paucoꝵ di¬
xi multo ẽ crebrior ꝙͣ uirtus. adeo ꝙ om̃es
possunt omẽs regligũt qd̾ paua possũt os
R. Rebus intende aĩu. in u̾bis eĩ flatus
et labor et eloquiũ in rebus quies u̾tus ac
felicitas. D. Loqui nescio. R. Multi
q minus sciunt magis agere gestiũt. equitã¬
dĩ insciũ equo ĩpone uix illu inde diuulseris¬
tete loquendi ignarũ salrẽ pudor ad tacendum
cogat et si loqui nestis qd̾ alii audrant diste
loquentes alios nudire nõ e̾ minus Arnficium.
possum expͥmẽ qd̾ incorde ẽ. R. Si intel¬

Expanded text:
est eloquentie. Cura ut sapientie sit aliquid, est eloquentie. Cura ut sapientie sit aliquid, ut innocentie, ut virtutis: illa enim paucorum, hec sunt omnium. Non te insignis Poetarum, non te maior oratorum raritas trahat, immo vero vide ut subito dictum mutem: si te raritas allicit, hoc age, hac ad illam itur via. Indignum quidem, ut nichil melius, sic nil iam rarius virtute; eloquentia ipsa quam paucorum dixi, multo est crebrior quam virtus; adeo, quod omnes possunt, omnes negligunt; quod pauci possunt, omnes m. Rebus intende animum: in verbis enim flatus et labor et eloquium, in rebus quies, virtus ac felicitas. Loqui nescio. Multi que minus sciunt magis agere gestiunt. Equitandi inscium equo impone: vix illum inde divulseris, te loquendi ignarum, saltem pudor ad tacendum cogat; et, si loqui nescis quod alii audiant, disce loquentes alios audire: non est minus artificium tpossum exprimere quod in corde est. Si intel
Abbreviated transcription (Latin):
¶de eloquenne defecta. dolor¬
Loquium de est. R. Altero quere¬
ndi odii in str̃o cares. Nature benefin¬
um agnoste. que ut magnũ tibi ancipi¬
tes reos sic inte non paruũ fortune ius eripu¬
it. multi ꝑꝑ eloquentia̾ ꝑiere si hinc dubataᷤᷤ
utriusq eloquii pͥncipes int̾oga. Nam minoꝵ
ob hanc cam prsfim peuntia plena sũt omĩa
In quib idem ip̃e ꝑiculo qui excellenne ẽ propͥ¬
or ac notior fama. sũt quibus obsturũ nomẽ
propugnacułũ ẽ salutis finge /aut̾ abesse ꝑi¬
culum diẜtis mĩq ab est labor nichil ẽ inre¬
bus tam mane proquo tanti labores tanteq
uigilie ultro suscipianţꝰ flatus uolatilis sic
exercet animũ solida quasi u̾tus inu̾bis sit¬
D Eloquentie nichil est. R. EEst forta¬
sse multũ securitatis qd̾ ñõ ẽẽt si eloquẽtie m̃ł¬
tum ẽet multoꝵ quoq inquib et tua forsitam
ut uita sit et tutior fãma erit. D Nichil

Expanded text:
DE ELOQUENTIE DEFECTU ElDE ELOQUENTIE DEFECTU Eloquium deest. Altero querendi odii instrumento cares: nature beneficium agnosce, que ut magnum tibi in ancipites reos, sic in te non parvum fortune ius eripuit. Multi propter eloquentiam periere; si hinc dubitas, utriusque eloquii principes interroga: nam minorum ob hanc causam passim pereuntium, plena sunt omnia; in quibus idem ipse periculo, qui excellentie est propior ac notior fama. Sunt quibus obscurum nomen propugnaculum est salutis. Finge autem abesse periculum: disertis nunquam abest labor. Nil est in rebus tam inane, pro quo tanti labores tanteque vigilie ultro suscipiantur; flatus volatilis sic exercet animum, solida quasi virtus in verbis sit. Eloquentie nichil est michi. Est, fortasse multum securitatis, quod non esset, si eloquentie multum esset, multorum quoque in quibus et tuta forsitan ut vita, sic et tutior fama erit. Nichil