comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
metus tibi baculũ scu custodem iuxta te poni
iube quo acadauere depellant M Ludis in
malis meis nan profecto nil sentiam. R¬
Quid igͣr times qd̾ non sentias nam sisen¬
nas probes sentientẽ ei semꝑ sepe pe neca¬
re ẽ ad. Uihumatus iaceo. Ro Tu nisi
te tellus preẜit illam pͥmes te nͥ terra co¬
tenserit celum teget notũ e̾ illd celo tegit᷑
qui nõ ht uruã illd̾ q notissimũ fãcilis iac¬
tura sepulta facilis inq sit ut nuila facilior
lodice ꝙͣ sagulo. M. Uihumatus ero uisũ
fedum. R. sedum fortasse aliis tibi aut nichꝰ
minus omnẽ quidẽ sepulturã nõ nͥ iuiuoꝵ ca
institutã ẽẽ doctoꝵ hominũ auctoritas et res
ip̃a ꝯsentiũt Idq sic ee̾ sepulcroꝵ speties in¬
ditio ẽ q̃ inirorsus inculta ⁊ orrida eude inco¬
lis sĩs saxũ obicit ext̾ius multa inpensa et
artificũ ingenio elaborata marmoreas spectã¬
tibus atq aureas p̾tendit uagines. aXn¬
sepultus ero turꝑe aspectu R. Parum ne

Expanded text:
metuis tibi baculum seu custodem iuxta te poni iube, quo a cadavere depellantur. Ludis in malis meis; nam profecto nichil sentiam. Quid igitur? Times, quod non sentias? nam si sentias, probes; sentientem enim sepelire necare est. Inhumatus iacebo. Tu nisi te tellus presserit illam premes: te nisi terra contexerit, celum teget. Notum est illud: Celo tegitur qui non habet urnam. Illud quoque notissimum: facilis iactura sepulcri; facilis inquam sic, ut nulla facilior.lodice, quam sagulo. Inhumatus ero, fedum visu. Fedum fortasse aliis, tibi autem nichil minus. Omnem quidem sepulturam non nisi vivorum causa institutam esse, doctorum omnium auctoritas et res ipsa consentiunt; idque sic esse, sepulcrorum species indicio est, que introrsus, inculta et horrida, rude incolis suis saxum obicit; exterius, multa impensa et artificum ingenio elaborata, marmoreas spectantibus atque aureas pretendit imagines. Insepultus ero, turpe aspectu. Parum ne,
Abbreviated transcription (Latin):
uideris cũ sint int̾notissimos quoq tot
pectorum diu̾soria tot latebre difficile est a
micum nͥ in magna adu̾sitate cognostere oꝑo¬
sius est. illum nosse q̃z querere/ una sepe
hora paucis u̾bis querit᷑ qui uix multis ãnis
atq exꝑimentis agnostitꝰ.Boco nũc amicum
ut iutlgus uerus eĩ nõ an̾ queritꝰ q probẽt᷑
nec amicũ probant alioꝵ u̾ba certe nec ꝓpͥa
s exꝑta caritas fidesq. ¶ . Amicũ michi de
Longinquo fecit fama. .R. de te aliquid
mentiendo quispiã tibi amicũ dedit de telue¬
ra loquendo uł forsitam mentiendo itidem
tibi hũc ip̃m alter eripiet Quib uiis fũt
crescũtq om̃ia eisq̃ facile resoluu̾t᷑ et natu¬
ra uultꝰ ut cito Aucta cito desinanti.ꝯ..
De amico unico fideli ga

Expanded text:
videris, cum sint inter notissimos quoque tot videris, cum sint inter notissimos quoque tot pectorum diversoria, tot latebre. Difficile est enim amicum nisi in magna adversitate cognoscere, operosius est illum noscere quam querere. Una sepe hora paucis verbis queritur, qui vix multis annis atque experimentis agnoscitur. Voco autem amicum ut vulgus: verus enim non ante queritur quam probetur. Nec amicum probant aliorum verba certe nec propria, sed experta caritas fidesque. Amicum michi de longinquo fecit fama. De te aliquid mentiendo quispiam tibi amicum dedit; de te vera loquendo, vel forsitan mentiendo itidem tibi hunc ipsum alter eripiet. Quibus viis fiunt crescuntque omnia, eisdem facile resolvuntur; et natura vult ut cito aucta cito desinant. 52 DE AMICO UNICO ET FIDELI A
Abbreviated transcription (Latin):
dus que ue nec uideris nec uisurꝰ umiq sis
uitia ur̃a pntes quoq amicitias in utiles fa¬
ciũt et infidas q̃ uis nõ sũt ille quide̾ s di¬
cuntur amicitie / quid nũc igit᷑ de hiis fuis
amicitiis speres uide obsequiũ amicos parere.
ait comicus i moherele ueri amici uix młtis
obsequiis pariunt. Du credis amicum paucis
forte et ne tuis ꝗdem uerbis que siuisse bone
spei es /.G. ftima abextremo terre mͥ actu¬
lit amicu. A sama ꝯtraria ilłu tibi aufe¬
ret eoq facilius quo patentiores malis
q bonis zelatib aures sunt .u. Efama bo¬
num mͥ peperit amicum.. Ri unde sis ꝙrͣ
bonus sit que non uideris rogo cũ illi ip̃i
quos quotidie uides atq alloqueris quales sit
tanto intpre non dum scias. Sepe uos cre¬
dulitas urã circunuenit. libent̾ creditis qd̾
optatis / multũ fidei fame tͥbuitis mendaci.
Operas eius animũ uidere cuiꝰ nũqͣ fronte

Expanded text:
dus quemve nec videris nec visurus unquam sis? dus quemve nec videris nec visurus unquam sis? Vitia vestra presentes quoque amicitias inutiles faciunt et infidas, quamvis non sint ille quidem, sed dicantur amicitie. Quid nunc igitur de his tuis amicitiis speres vide. Obsequium amicos parere ait comicus; immo hercle veri amici vix multis obsequiis pariuntur: tu credis amicum paucis, forte et ne tuis quidem, verbis quesivisse. Bone spei es! Fama ab extremo terre michi attulit amicum. Fama contraria illum tibi auferet eoque facilius, quo patentiores malis quam bonis relatibus aures sunt. Fama michi bonum peperit amicum. Unde scis quam bonus sit quem nunquam videris rogo, cum illi ipsi quos quotidie vides atque alloqueris quales sint tanto in tempore nondum scias. Sepe vos credulitas vestra circumvenit, libenter creditis quod optatis, multum fidei fame tribuitis mendaci; speras eius animum videre cuius nunquam frontem
Abbreviated transcription (Latin):
exilio habitante facto aginine uenentes sic
utl pmo aspectu teruibiles uiderent uba se
sispotos intellexerit posits minio atq qr¬
sass et dimissis satillitib insuetam gnate¬
suefudinẽ induti soli predonũ principes acte¬
seruiti eumq ceu nomen aliqd domũ qꝑ
Qonit tem płu deuotissimũ ueneran ders
illas uictoriosa multis ospulisn fabigtalia Eto¬
poq munerib domus in limi ne qualig onsi
pi eostingit qͣuere alium ubi eum queso
reperies uti tn aliis accidat et nois claritas
ab sentem conciliet amitũ mułtu ei inreb
nõ in ficior potest fama Numadm̃ noni
uerendũ ert ne quod ait quidam minu¬
ad pũtia fama q̃ multi quos absentes
stupueiat coram poitos ꝯtepserũt tenera
sas e iuditiũ humanĩ facile fleditꝰ. W.
sama m amicos transalpes et hansmara
quesuuti. R. uestia fere oia fuuola eque
et inania. sũti. Nam quis usus aut quis fru¬
ctus fuerit illius aquo nec uisus nec uiden¬

Expanded text:
exilio habitantem facto agmine venientes, sic ut primo aspectu terribiles viderentur; ubi se suspectos intellexerunt, positis minis atque armis et dimissis satellitibus, insuetam mansuetudinem induti, soli predonum principes accesserunt eumque ceu numen aliquod domumque eius ut templum devotissimum venerati, dextra illa victoriosa multis osculis fatigata affixisque muneribus domus in limine, qualia deoruni contigit; quere alium: ubi eum, queso, reperies? Ut tamen aliis accidat et nominis claritas absentem conciliet amicum — multum enim in rebus, non inficior, potest fama —, nunquid tamen non verendum erit ne, quod ait quidam, “minuat presentia famam”? Quam multi quos absentes stupuerunt, coram positos contempserunt! Tenera res est iudicium humanum, facile flectitur. Fama michi amicos trans Alpes et trans maria quesivit. Vestra fere omnia frivola eque et inania sunt. Nam quis usus aut quis fructus fuerit illius, a quo nec visus nec viden
Abbreviated transcription (Latin):
denim ceterarũ indigentia minor ẽ sutet
inopiam semꝑ in opiam opiam comitet
copi crestat siue adueniat egestas t̃pte¬
stanti seu abibũt seu uerius detegent ill¬
micitie qui amici tui fucrint ⁊ fortune illa
uidebit abeumte te tiui sequent. illam sui. hec
melior illa derisior catherua nec ẽ qd miraride¬
beas uase exhauisto illos abscedere qui solam
unꝰ dulcedinẽ sequebantꝰ adu̾sitas si rulato¬
ro ablcetirse torore .S. inumerabiles hee¬

Expanded text:
rerum ceterarum indigentia minor est. Sic rerum ceterarum indigentia minor est. Sic inopiam semper inopia copiamque comitatur copia: crescat sive adveniat egestas, decrescent seu abibunt seu verius detegentur amicitie. Qui amici tui fuerunt, qui fortune, illa videbitur abeunte: te tui sequentur, illam sui, hec melior, illa densior caterva. Nec est quod mirari debeas, vase exhausto illos abscedere qui solam vini dulcedinem sequebantur: adversitas simulatorem abigit, fex potorem. Innumerabiles h
Abbreviated transcription (Latin):
greci phi qmatoriũ notissimũ quod senecẽ ꝑlacuit
at m si uis amari ama ꝙͣ qͣ et hoc ap̃u sep
siustra ẽ tam multe tamq inꝑstiuptabales ag
prosfunde sut pectoru papne/ ton denenosi alꝑ
inhumans et inplacabiles quoruda anuna tit
et cut sꝑnãt et amati oderit nec. deepus
nulła pio affectui uicẽ reddere qd̾ nec bellurs
quide n atrocissimis accidit exaspẽant i sabise¬
quid o sitoedi por amore ad odiu reritanimũ
qͥd ꝑiculofissimũ et int̾ iuite mala grauissimũ
umanao sũmpliçitas exꝑiture. o qredem
micos optimos hr̃e.  Est bos quder
amicitie perpetuũ ꝓpitheton qd et silinigne
ab sit ad est intellectui. itaq breuius Eoqui
pores. Dic amicos una optimos diperisis
est̃ D mici in hoc statu merum msutm
esintR Rerũ credo felicius ta eĩ ferme
accidit᷑ ũt et si fortuna om̃is amicitia u¬
geat. Iili mͣ amicorũ copia maor st̃ ⁊ui

Expanded text:
Greci philosophi amatorium notissimum, quod Senece placuit Greci philosophi amatorium notissimum, quod Senece placuit et michi: “Si vis amari ama”, quanquam et hoc ipsum sepe frustra est, tam multe tamque imperscrutabiles ac profunde sunt pectorum caverne, tam venenosi atque inhumani et implacabiles quorundam animi, ut et culti spernant et amati oderint, nec contenti nullam pio affectui vicem reddere, quod nec beluis quidem nisi atrocissimis accidit, exasperantur obsequio et, si credi potest, amore ad odium irritantur, quod periculosissimum et inter vite mala gravissimum humana simplicitas experitur. Credo amicos optimos habere. Est hoc quidem amicitie perpetuum epitheton, quod, etsi lingue absit, adest intellectui idque brevius loqui potes. Dic amicos: una optimos dixeris. Hest. Amici in hoc statu rerum multi sunt. Rerum, credo, felicium: ita enim ferme accidit, ut, etsi fortuna omnis amicitiis egeat, illi tamen amicorum copia maior sit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ est nam et stantib illis tremũt et
cedentib ruunt id nõ possibile tm s ꝑfãcile
imo uͦ prope necessariu ꝙ hec plerũq uł for¬
tunam sequumt uł etatem formeq grãm qͥb
nichil incertius St qͥ inu̾tute fundantꝰ ĩ morta
ximus diligimus ul extintos. s. Amicos
nifallor fidos habeo/. N. Dide aut ne fallaris
ne ue exꝑiri cupias nam sepe ciuꝰ rei fuerat
dulas oppinio amarũ fuit exꝑimẽtu. Saor¬
icos puto bonos habeo .R. ꝑnde id putes et̃¬
Atos enam examina atq illd impͥmis qͣrtũ
ip̃e ames sũt ei qui nõ amant et amari
putãt quo nichil ẽ stultius isq coĩs euor
est diuitu amorẽ pretio enu credũti qui m¬
utuo queritꝰ amore generosissima. des ẽ ani¬
mus honus nõ herbis neq carminib magicis
mouet nõ auro aut gẽmis nõ ad extiemu sorõ
flectitur. amando uincit᷑ colendoq estas ecapors

Expanded text:
mentum est! nam et stantibus illis tremunt et mentum est! nam et stantibus illis tremunt et cedentibus ruunt: id non possibile tantum sed perfacile, immo vero prope necessarium, quod hec plerumque vel fortunam sequuntur vel etatem formeque gratiam, quibus nichil incertius. At que in virtute fundantur immortalximus, diligimus vel extinctos. Amicos, ni fallor, fidos habeo. Vide autem ne fallaris neve experiri cupias: nam sepe cuius rei fuerat dulcis opinio amarum fuit experimentum. Amicos, puto, bonos habeo. Unde id putes etiam examina atque illud in primis quantum ipse ames. Sunt enim qui non amant et amari putant, quo nichil est stultius isque communis error est divitum: amorem pretio emi credunt, qui mutuo queritur amore. Generosissima res est bonus animus; non herbis neque carminibus magicis movetur, non auro aut gemmis, non ad extremum ferro flectitur: amando vincitur colendoque estque Hecatonis
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse qͣ reris .¶.. Amicitiaru nimis magͣ
copia est..t odicte suꝑuacua inreb om̃ib
qui quod satis ẽ habet amplius nõ requirat/.
.G.Amicorum satis ẽ magna copia. Et id ip̃m
neq ppło romano cu du maxime floreret neq
ulli mortaliũ contigisse. apud illustrem legis
historicu. G. Amicitie multe sũt.R. dixi
iam ficte igitur. aut equidem imꝑfecte ut phis
placet qm fieri põt ut uno tp̃e cum altero amico¬
rum sit gaudendu flendumq cũ altero aut
inter illos orto odio uł hinc fidem uł illinc
uł utrumq diserere sit necesse. G. Copia
ẽ utilium ac delectabiliũ amicorum. R. Se¬
ntio aduulgares amicitias destendis. qͥ tñ ip̃e
simul plures ẽẽ uix possũt. ꝙ multis retri¬
animo preẜtim in executioe cuiuspiam diffi¬
cilis atq ingenii oꝑis occupaitio. ¶. Ami¬
ços q prosint et delectet habeo. R. Cadu¬
te amicitie quarũ delectatio. uł ũtilitas funda¬

Expanded text:
fortassis quam reris. Amicitiarum nimis magna fortassis quam reris. Amicitiarum nimis magna copia est. Mitte supervacua: in rebus omnibus qui quod satis est habet, amplius non requirat. Amicorum satis magna copia est. Ad id ipsum neque populo Romano, tum dum maxime floret, neque ulli mortalium contigisse apud illustrem legis historicum. Amicitie multe sunt. Dixi iam: ficte igitur aut equidem imperfecte, ut philosophis placet, quoniam fieri potest ut uno tempore cum altero amicorum sit gaudendum flendumque cum altero aut, inter illos orto odio, vel hinc fidem vel illinc vel utrinque deserere sit necesse. Copia est utilium ac delectabilium amicorum. Sentio: ad vulgares amicitias descendis, que tamen ipse simul plures vix esse possunt, quod multis retrianimo presertim in executione cuiuspiam difficilis atque ingenui operis occupato. Amicos qui prosint et delectent habeo. Caduce amicitie, quarum delectatio vel utilitas funda
Abbreviated transcription (Latin):
regis mei multo periculo ac sudore promerui.¬
.R Hen q̃to tutius qtoq facilius regis oĩu
amicitiam meruisses.7.q oond¬
E de amicorum habundantia.
Micitiis habundo. R. odaxam tibi
uni rei huius. habundantia ẽẽ cuius
quidem cuntis hominib pemuria ta¬
nta sit ut ex om̃ib sẽculis uix paucissima me¬
morent᷑ amicorũ pauia eg. adichi amicitie
multe sũt .R. Fucate igiti. uere ei̾ amicitie
rarum bonu usq ad̾o ut ꝗ unam longa licet
metate quesierit negotrator rexu taliũ sat
industrius habeat .G. Amicitis felix sum¬
A Rt stire non potes i reb aliis sis infe¬
lix. uerũ ẽ eĩ illd felix se nescit amari.U
Amicitie certe sũt .Ru. Ergo et adu̾sitas cẽta
est. uerum est illd quoq ei amicus certus
in re incerta cernitꝰ. G. Amicitie multe sũt.
eR. Nuuꝰ rei iudictu exꝑientie ꝯmicte. nõ
fame musta⁊ mentiri solite pauciores erunt

Expanded text:
regis mei multis periculis ac sudore promeruiregis mei multis periculis ac sudore promerui. Heu quanto tutius, quantoque facilius Regis omnium amicitiam meruisses! 50 DE AMICORUM ABUNDANTIA micitiis abundo. Mirum tibi uni rei huius abundantiam esse, cuius quidem cunctis hominibus penuria tanta sit, ut ex omnibus seculis vix paucissima memorentur amicorum paria. Michi amicitie multe sunt. Fucate igitur; vere enim amicitie rarum bonum, usque adeo, ut qui unam longa licet in etate quesierit, negotiator rerum talium sat industrius habeatur. Amicitiis felix sum. Hoc scire non potes, nisi rebus aliis sis infelix; verum enim est illud “Felix se nescit amari”. Amicitie certe sunt. Ergo et adversitas certa est; verum est enim illud quoque: Amicus certus in re incerta cernitur. Amicitie multe sunt. Huius rei iudicium experientie committe, non fame, multa mentiri solite; pauciores erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut quorũ dubites periculotior ne sit caritas.
an odium peiores ẜpentib quib insũnt ue¬
nenis mixti. remedia his uero nil nͥ pestiles
ac nociuu in eͥ seu oderint seu diligant ꝓ¬
pe par malum nisi ꝙ odium fũgat amo
detinet. Et ad sumã regum amicitiis pret
regna ip̃a nil usq inquienus nilq pericu¬
losius. et si hoc ꝑiculum nõ ignorẽ frusta
sepe multis optatum. sepe magnis eptum
sprrntur gratuitu magnis malis maius
malum queritur . G. Oporo me regi meo
carum. N. Id d̾quo fperas quale sit cogita
fundamentũ fragile. tremulu. caducum. tre¬
bre noteq regum indicãt xuyne. uertex.
nubilosus turbidus inquietus qd̾ sic esse
uita regum probat tristis occupata diffi¬
cilis. Uide ergo ubi struxeris ut fortuna sit
uolũtas regum.uaria et incostas ac semꝑ
incerta ẽ ꝙͣqͣ nec stantib illis boni aliꝗd
ista. res habeat mali mułtu . G. Amicitiam

Expanded text:
nt quorum dubites periculosiorne sit caritas nt quorum dubites periculosiorne sit caritas an odium, sed peiores serpentibus, quibus insunt venenis mixta remedia. His vero nil nisi pestilens ac nocivum inest; seu oderint seu diligant prope par malum, nisi quod odium fugat, amor detinet. Et ad summam, regum amicitiis, preter regna ipsa, nil usque inquietius nilque periculosius, etsi hoc periculum non ignorem frustra sepe multis optatum, sepe magnis emptumspernitur gratuitum, magnis malis maius malum queritur. Spero me regi meo carum. Id de quo speras quale sit cogita: fundamentum fragile, tremulum, caducum crebre noteque regum indicant ruine; vertex nubilosus, turbidus, inquietus, quod sic esse vita regum probat tristis, occupata, difficilis. Vide ergo ubi struxeris: ut fortuna, sic voluntas regum varia et inconstans ac semper incerta est, quanquam nec stantibus illis boni aliquid ista res habeat, mali multum. Amicitiam
Abbreviated transcription (Latin):
modo iuditio s uulgi. G. Bonis artib
regi carus sum..R. Uanitate anꝑiculo
in griminib fortassis. homicidio uenefi¬
cio lenoçinio ꝑdictione blanditiis atq mẽ¬
datiis mala peste s publica q q usus ex¬
cuset ⁊ ꝯmendet urbanitas. He sũt ꝗdem
artes promendis zegibus actiores quib
inimicius nicħꝰ ẽ qͣ uirtus ⁊ litere. Inhiis
igit nulla. ꝯpes ad amicitias regum odii
potius causa sunt. sic int̾ sapientiã ac for¬
tunã rara pax est.. G. Magnus apud
regem sum..rR. Naior neqͣ apud Alexa¬
ndrum lisimacus apud tiberium. stianus
utriusq magnitudinẽ et ruinã nosti et¬
si de primo uarient scͥptores. lmquo alioᷤᷤ
Longa ẽ historia. U. Carus sum regi meͦ.¬
s R Melius esses incongnitus. melus
forsitam odiosus fugeres qd̾ nũc sequeris
distͥmen. peior ẽ ainbus inuitantis aucupis
blanda modulatio qͣ uillici sonitus deterrẽ¬
tis . . G. Meo sum carus regi/. &. ꝯ¬

Expanded text:
modo iudicio sed vulgi. Bonis artibus modo iudicio sed vulgi. Bonis artibus regi carus sum. Vanitate an periculo? An criminibus fortassis, homicidio, veneficio, lenocinio, proditione, blanditiis atque mendaciis: mala peste, sed publica quamque usus excuset et commendet urbanitas. He sunt quidem artes promerendis regibus aptiores, quibus inimicitius nichil est quam virtus et litere; in his igitur nulla spes ad amicitias regum: odii potius causa sunt. Sic inter sapientes ac fortunam rara est pax. Magnus apud regem sum. Maiorne quam apud Alexandrum Lysimachus, apud Tiberium Seianus? Utriusque magnitudinem et ruinam nosti, etsi de primo varient scriptores; linquo alios: longa est historia. Carus sum regi meo. Melius esses incognitus, melius forsitan odiosus; fugeres enim quod nunc sequeris discrimen. Peior est avibus invitantis aucupis blanda modulatio quam villici sonitus deterrentis. Meo sum carus regi. Su
Abbreviated transcription (Latin):
Desiui michi regum amicitias Ra.
Nominum nera amicitia rara est
tu tibi regum fingis amicitias quoᷤᷤ
fortune splendor timorq animi oĩum imp¬
arium contẽptores facit. G Regibus car¬
us sum. R. Dilis ergo tibi est anima
uirtus. fama quies. otium securitas no¬
tus est mos regum uix diligũt nͥ ꝗ hiis
oibus neglectis et abiectis illorum se seui¬
tie ac libidinis ⁊ auaritie seruum fẽcit. ⁊¬
Si ergo carus es regibus nõ est qd̾ ampli¬
us de te queram uilis es nbi/.. Ego
aut̃ bonitate ac u̾tute sum carus regibus.¬
i R. Quid respondes crispo. Nam regibus
imquit boni qͣ mali suspectiores sunt semꝑ
his aliena u̾tus formidblosa est/. G.. Regi
meo bomis artibus sum carus. R. Quib
queso aucupio an uenatu. horum eĩm stu¬
diosum imprecedenti quodam colloquio te
notaui an uero militia. de qua proxime di¬
sputatũ est que nisi largo samguine ma¬
gnisq ꝑiculis honestetur nõ militie s mi¬
litaris ignauie nomen tenet. Non ⁊egu

Expanded text:
esivi michi regum amicitias. Hominum vera amicitia rara est: tu tibi regum fingis amicitias, quos fortune splendor tumorque animi omnium imparium contemptores facit. Regibus carus sum. Vilis ergo tibi est anima, virtus, fama, quies, otium, securitas. Notus est mos regum: vix diligunt nisi qui his omnibus neglectis et abiectis illorum se sevitie ac libidinis et avaritie servum fecit. Si ergo carus es regibus, non est quod amplius de te queram: vilis es tibi. Ego autem bonitate ac virtute sum carus regibus. Quid respondes Crispo? “Nam regibus” inquit “boni quam mali suspectiores sunt semperque his aliena virtus formidolosa est”. Regi meo bonis artibus sum carus. Quibus, queso? aucupio? an venatu? Horum enim studiosum in precedenti quodam colloquio te notavi. An vero militia? De qua proxime disputatum est; que, nisi largo sanguine magnisque periculis honestetur, non militie sed militaris ignavie nomen tenet, non regum
Abbreviated transcription (Latin):
co carius nil rarius .9r.
carns amititiis incognitisn
Ama pñs abseentes in reperiti ar¬
enicos R. est id quidem aliqu
uisum. ut nõ solũ incognitos set
hostes quoq fama faciat amicos feot incaissẽni¬
stoss a piosi ut q in omi carthaginrensiũ
equitatu pmus eẽ consueuerat no pnio¬

Expanded text:
co carius, nil rarius. co carius, nil rarius. 51 DE AMICIS INCOGNITIS NISI presens absentes michi peperit amicos. Est id quidem aliquando visum, ut non solum incognitos sed hostes quoque fama faciat amicos. Fecit Masinissam Scipioni, ut qui in omni Carthaginensium equitatu primus esse consueverat, in o
Abbreviated transcription (Latin):
iniaius nõ costare. hic iam certius exti¬
mabis quot non dicam tibi s humano gñi
amicitie pure sinti cũ num̾are ceperis quot
sint boni g Amicos habeo q plures. R¬
Rotos dit idq q ueracit̾ sis dicturus indubio
enũllu cimi aĩal nulla mexy diffiçilior a¬
gnitu q homo . .s̃. Amici multi sut mͥØ da
Sonturbenales forsam aut cõuiue/ hi es nͥ
epule defuerint nõ de erũt. Amici aut sẽꝑ
paua sepe nulli sepe qd iniassimũ ẽ. Rmia
nomen domesticus hostis tenet.et sub uelo
fucte bontuolentie familiares insidie delite¬
stut. S Supͣ necesfitate sut amici ło¬
pprime necessarius fere om̃ibi maximecs po¬
rontibꝰ de ⁊̃ sẽmo ꝗ scilicet inetot assenta¬
torit̃ mendatia uerũ loqui audeatꝰ et uelit
qua in es multis amico utilior hostis fiut
aultos habeo amicos. R. Crede mͦ p
rib indigos santiorq ẽẽt orb̾ terraru ẽt qu¬
etor tot ss̃nt amicitie quoti ferunt᷑ uõ.
Sricum hafeo .R. multum esti. nil ami¬

Expanded text:
itias non constare; hinc iam certius extimabis quot non dicam tibi, sed humano generi amicitie pure sint, cum numerare ceperis quot sint boni. Amicos habeo complures. “Notos” dic idque quam veraciter sis dicturus in dubio est. Nullum animal, nulla merx difficilior cognitu quam homo. Amici multi sunt michi. Contubernales forsan aut convive. Hi enim nisi epule defuerint non deerunt, amici autem semper pauci, sepe nulli, sepe, quod iniquissimum est, amici nomen domesticus hostis tenet et sub velo ficte benevolentie familiares insidie delitescunt. Supra necessitatem sunt amici. Apprime necessarius fere omnibus maximeque potentibus deest semper, qui scilicet inter tot assentatorum mendacia verum loqui audeat et velit, qua in re multis amico utilior hostis fuit. Multos habeo amicos. Crede michi, pluribus indiges sanctiorque esset orbis terrarum et quietior si tot essent amicitie quot feruntur. Amicum habeo. Multum est. Nil ami
Abbreviated transcription (Latin):
corporis sui habitus ap̾ illa merit qͣ bene ua¬
lentem apud hospitẽ qd̾ hospitii forte paries
exhumus uentis atq inbribus scaber sit ꝗd ꝙ
lepra possessorẽ suũ uulgo erit. Consortioq
hominũ sepe eoꝵ quos ut fugeras recusandu
nĩcħ nulliusq nõ auxiliũ inplorandũ erat ut
ad calchulũ ees redent mulus illa corpus rediis
infigans multis aĩum explicuit. D. Hen
qui credam pessima reꝵ laudanti. R. Reꝵ
pessima nõ corporis s aĩ uitia morbiq sũt nec
id circo ego leprã s equanimitatẽ et patiẽtia
laudo. nec indignant̾ niiũq flebiłe feree
suaudea humanaꝵ tuam ꝓpͥam reꝵ sortẽ cõsu¬
mo tibi preẜ̾tim impritore ac pħo Constãtino

Expanded text:
corporis sui habitus apud illam erit, quam bene vacorporis sui habitus apud illam erit, quam bene valentem apud hospitem, quam hospitii forte paries extimus ventis ac imbribus scaber sit. Quid, quod lepra possessorem suum vulgo eripit, consortioque hominum sepe eorum, quos ut fugeres recusandum nichil, nulliusque non auxilium implorandum erat: ut ad calculum res redeat, multis illa corpus tediis implicans, multis animum explicuit. Heu, quid credam rerum pessima laudanti? Rerum pessima non corporis, sed animi vitia morbique sunt; nec idcirco ego lepram, sed equanimitatem et patientiam laudo; nec indignanter nimiumque flebiliter ferre suadeo humanarum tuam propriam rerum sortem, cum summo tibi presertim Imperatore ac
Abbreviated transcription (Latin):
ostenderis murmur aut gemitũ utilẽ tibi leua¬
menq aliqd̾ mali ẽẽ u̾sis ulto ꝯsiliis uteũq ꝑ¬
mi serim scu usserim qd̾ si indignatio ⁊ querele
nił aliud ꝙͣ accessio mali sũt / qui morbi coporis
addere. animi morbũ iuunt teq miseriorẽ
flendo face̾ ⁊ illũ tibi forsam infestiorẽ qui labo¬
res hõni exalto uidet/ patientiãq considerat
q̃ nut remedio ꝯpenset aut premio. Un uͦ ad¬
u̾sus om̃es corporeas pestes seu qm noĩatumn nã
defles par solatii cont̃ hãc ipam ẽ. Nos erepla
suꝑ fine ei iutium ułcoloris ẽẽ nõ ualitudinis
aut integritatis sensũm atq menbroꝵ ut Augu¬
stino irisum simus nec phisici contͣdicũt s
ut cute̾ penetret artusq delacerans inp̃cordia
ꝯma descendat qd̾ fecisse leditur protino. ingẽti
platonico in aĩaz certe destende̾/ nͥ ip̃a ꝯsenserit
nõ prodest qua incolumi nõ pluris exrrinsecus

Expanded text:
ostenderis, murmur aut gemitum utilem tibi, levaostenderis, murmur aut gemitum utilem tibi, levamenque aliquod mali esse, versis ultro consiliis, utrunque permiserim seu iusserim. Quod si indignatio et querele nil aliud quam accessio mali sunt, quid morbo corporis addere animi morbum iuvat, teque miseriorem flendo facere, et illum tibi forsan infestiorem, qui labores hominum ex alto videt, patientiamque considerat, quam aut remedio compenset aut premio? an vero adversus omnes corporeas pestes seu, quoniam nominatim unam defles, parum solatii contra hanc ipsam est, nosse lepram superficiei vitium, vel coloris esse, non valitudinis aut integritatis sensuum atque membrorum? Aut Augustino visum scimus, nec Physici contradicunt; sed ut cutem penetret, artusque dilacerans in precordia ima descendat, quod fecisse legitur Plotino, ingenti Platonico: in animam certe descendere, nisi ipsa consenserit, non potest; qua incolumi, non pluris extrinsecus
Abbreviated transcription (Latin):
et fascidũ et pudor qd si lepra pute corp
ac miserũ in unsit ꝗd hic mͥ sermo trus iste
contulerit. R. aultum insane respuis o¬
stendet tibi te qui cunta respiciens te nõ uidey
iubebit meminisse terreum ⁊ mortale corpu¬
stulum tibi ẽẽ ñ aczium neq ect̾num nec mi¬
zari quidem opportere. nec indignari si putre
mentẽ et supͥma eiꝰ in rebellẽt ad felicitate
ppetuitatẽ disposita eudẽ ꝑtes infimas et mor¬
ti obnoxias et omĩs miẜie capaces. seu lepra
igit᷑ seu epylentia seu quid his turpius aut
tristius inciderit cogitandũ tibi. acrit̾ inms¬
seriarum uastulum destendisse. qd̾ siui erat
destinatũq illi figulo abect̾no cont̾ quẽ lutea
uasa ne murmurẽt ad monẽtur. ꝙ illd inho¬
norem hec incontumeliã ueꝵ cunta fragilia
finxerit atq mortalia. D. Eego ego te
consule sine murmure et gemitu lepram fera¬
R Plene me consule atq auctore cui si

Expanded text:
et fastidium et pudor? Quid si lepra putre corpus et fastidium et pudor? Quid si lepra putre corpus ac miserum invasit? quid hic michi sermo tuus iste contulerit? Multum sane, ni respuis. Ostendet tibi te, qui, cuncta respiciens, te non vides; iubebit meminisse terreum et mortale corpusculum tibi esse, non aerium neque eternum; nec mirari quidem oportere, nec indignari, si putredmentem et suprema eius, ni rebellent ad felicitatem perpetuitatemque disposita, eiusdem partes infimas, et morti obnoxias et omnis miserie capaces. Seu lepra igitur seu epylepsia seu quid his turpius aut tristius inciderit, cogitandum tibi acriter, in miseriarum vasculum descendisse, quod suum erat, destinatumque illi figulo ab eterno, contra quem lutea vasa ne murmurent admonentur, quod illud in honorem, hoc in contumeliam, verum cuncta fragilia finxerit atque mortalia. Ergo ego te consule sine murmure et gemitu lepram feram? Plane me consule atque auctore, cui si
Abbreviated transcription (Latin):
ego dolorẽ rẽ açerbã stio inuite horeidã ama¬
ram tristem nẽ adu̾sam. sensibus odiosam.
s et que u̾tutis ope nõ dito dulcestere qd̾ Epi¬
cureus dixit secum ip̃e dissentiens/ s leni¬
ibi frangiq forsq et siuera aĩum u̾tus ar¬
mauerit aut sentrei partius aut qd̾ amodo
nec sentiri quidem possit.D. Rematus
an in hermis ego dolorem ualde sentio. et
malũ grande profueor. R. Profectionẽ
aliam ex te optaba. D. Ein ruesus ad
spetiosa rettahimur delectãt aures uerba
magnifica s uera aium ꝗd si dolor ⁊ incor¬
poris ai patientia maior ẽ / R. Quid
dixi nullẽ corporis uł illecebre ul moleste
nulli angores stantis scantis atq obstantis
cũ uixibus pares sũt ꝗd si om̃i luptamine
mͦ nõ uolens terga dederit s toto nisũ at
bona fide. restiterit semꝑ aius suꝑior fuit
semp habiit uictor/ D. Quid uͦ sit do¬
Loris intollexãtram morbi feditas grauat

Expanded text:
ego dolorem rem acerbam scio, immitem, horridam, amaego dolorem rem acerbam scio, immitem, horridam, amaram, tristem, nature adversam, sensibus odiosam, sed que, virtutis ope, non dico dulcescere, quod Epicurus dixit, secum ipse dissentiens, sed leniri frangique, forsque etiam, si vera animum virtus armaverit, aut sentiri parcius, aut quodammodo nec sentiri quidem possit. Armatus an inermis, ego dolorem valde sentio, et malum grande profiteor. Professionem aliam ex te optabam. Hem, rursus ad speciosa retrahimur! delectant aures verba magnifica, sed vera animum. Quid, si dolor enim corporis, animi patientia maior est? Quid si nulle corporis vel illecebre vel molestie, nulli angores stantis atque obstantis animi viribus pares sunt? quid si in omni luctamine modo non volens terga dederit, sed toto nisu ac bona fide restisterit, semper animus superior fuit, semper abiit victor? Quid, vero, si doloris intolerantiam, morbi feditas gravat
Abbreviated transcription (Latin):
ad nnũ traho ad om̃es rractura hbentius s in
uno et defatigor. D. At nõ oĩa possumus
om̃es sño poeticũ mͦ s pastoriũ ẽ u̾bum. stio s
te posse aliqd ꝙ nõ omes possint uno nã potes
uelle cupio. D. Quid hen miserũ inquietas
num me satis igit᷑ torque dolar. R. Quie¬
tem ponus affeere et hũi tibi tortorẽ aufferͣe
sse crs anpossum dolorẽ nõ sentire ꝙͣ sentio
Aut malũ negare quẽ pessimũ expior. NDri¬
mum non requiro ostat eĩ natiea alterum
ne inperem non na nõ ueritas error solus ob¬
stiteriti. D̾. Prout superi quor sum hec ĩ¬
ania q̃ philosophicas dicitis scio plane dolorẽ nõ
eẽ aĩ uitĩ s corporis. scio dolorẽ aliud eẽ ꝙ ꝑ
fidiam dolere aliud ꝙͣ furari hec me ut noua
ne doceas sãtis magnũ et ip̃i nich addaderis ꝑ
se dolor malu cui ego nõ osstendi consilio s fe¬
rendi sen ꝙ mallim depellendi egeo. noui eĩm
nossemqs utinam minus ꝗd ẽ dolor. R. Et

Expanded text:
in uno etiam defatigor. At non omnia possumus omnes non poeticum modo sed pastorium est verbum. Scio, sed te posse aliquid, quod non omnes possint, immo iam potes, velle cupio. Quid, heu, miserum inquietas? Num me satis igitur torquet dolor? Quietem potius afferre, et hunc tibi tortorem auferre  me posse ais? an possum dolorem non sentire quem sentio, aut malum negare quod pessimum experior? Primum non requiro, obstat enim natura; alterum ne impetrem, non natura, non veritas, error solus obstiterit. Proh superi, quorsum hec inania que philosophica dicitis! scio plane dolorem non esse animi vitium sed corporis; scio dolorem aliud esse quam perfidiam, dolere aliud quam furari, hec me ut nova ne doceas, satis magnum etsi nil aliud addideris, per se dolor malum, cuius ego non noscendi consilio, sed ferendi seu quod malim depellendi egeo; novi enim nossemque utinam minus! quid est dolor. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͥcũ cenonis p̾ceprori sui dedolore sniam
dolore uictus abiceret a dleante cõ disçiplo
ierideri meruit. nõ inquã excidat s re¬
sixtat. in qͣ arecto uesrigio pedem figat in¬
telligens ꝗd in reb uerũ ꝗd inumblatile neqs
laruas obreat neq clamorib moneatꝰ cer¬
tus dolore nicħ nͥ ingnauiã u̾tute aũt et
ingnauiã et dolorẽ. et mortẽ et duxa oĩa
minci posse inque hac snĩa fixus. et ĩ mo¬
bilis ꝑseneret ꝓntus prou̾ture pati fortit
qd̾ multis cogitare ẽ texribile. ꝙq nuq¬

Expanded text:
qui, cum Zenonis preceptoris sui de dolore sententiam qui, cum Zenonis preceptoris sui de dolore sententiam dolore victus abiceret, a Cleante condiscipulo irrideri meruit. Non, inquam, excidat, sed resistat inque arrepto vestigio pedem figat intelligens quid in rebus verum, quid umbratile, neque larvas horreat, neque clamoribus moveaur, certus dolore nichil nisi ignaviam, virtute autem et ignaviam et dolorem et mortem et dura omnia vinci posse; inque hac sententia fixus et immobilis perseveret, promptus pro virtute pati fortiter, quod multis cogitare terribile est, q
Abbreviated transcription (Latin):
fonte descendũt. D. Uideo teq libẽs
prdio/ s d e ꝯfiematio. R. Dicam est
in ipĩs quoq fortissimis anis nestio ꝗd anistũ
diffidentie ueria inbutos falsa crecunsonant
tm̃q cohit erroꝵ populariũ ad arcem mentis
expugnãdã ut iudiciũ tenere difficile sit su¬
bit interdũ torpor ꝗdam subit dubitatio an
uera sint que adoctissimis atq sanctissimis
uiris de u̾tute patientie de honesti spẽ desol¬
endore glie dici solent an id uerius qd ab
aliis disputatũ uulgus probat uacuitatem
doloris optimã pessimũ dolorẽ uolũtatẽ boni
finẽ et ille quidẽ paucoꝵ He ferme omũa
uoces sũt quaꝵ sepe tantus ẽ sonitus ut
pauce ille uoces ad hortãtiũ audiri nequeãt
ut custodes arcis extriti obmissa defensione
fugam cogitẽt in hoc statu dubio mitatẽq
p̾sidiis firmare aĩum opportet ne de snĩa
excidat ut olim dyonisius heradeuntes

Expanded text:
fonte descendunt. Video, teque libens fonte descendunt. Video, teque libens audio, sed quid est confirmatio? Dicam. Est in ipsis quoque fortissimis animis nescio quid admixtum diffidentie, et, veris imbutos, falsa circumsonant, tantumque coit errorum popularium ad arcem mentis expugnandam caterva, ut iudicium tenere difficile sit. Subit interdum torpor quidam, subit dubitatio, an vera sint que a doctissimis atque sanctissimis viris de virtute patientie, de honesti specie, de splendore glorie dici solent, an id verius, quod ab aliis disputatum vulgus probat, vacuitatem doloris optimam, pessimum dolorem, voluptatem boni finem; et ille quidem paucorum, he ferme omnium voces sunt: quarum sepe tantus est sonitus ut pauce ille voces adhortantium audiri nequeant, et custodes arcis, exterriti, omissa defensione fugam cogitent. In hoc statu dubium nutantemque presidiis firmare animum oportet, ne de sententia excidat ut olim Dionysius Heracleotes,
Abbreviated transcription (Latin):
poris robur sic nullus cĩ tãtus ẽ uigor ꝗ
nõ inprouiso et graui fasce cireuestat fac
prouideãt erigentꝰ neuteũq sua moles op¬
primet si dephenda intentu sepe at subitũ
magni hostis occursum uie fortissim l ex
passuit dat spatium cõrigendi sese inq
istans discrime animũ intendendi ueniẽte
hostem securus excipiet uisis cestib pugna¬
turi at lete bracchia uiso onere subituri illd
ceruix intendit᷑/⁊ illa pugnã firmius obueũt
et hec pondus intenta fert leuius cui negli¬
gens ac remissa succũberet ad hũc igit᷑ modũ
insigni difficultata cõspecta aĩus ꝯtͣ illa in¬
tendendus ẽ ꝙ si ad plenũ fiat Rribiliũ oĩu
uictor euadet alioꝗn incredibile dictũ est
lentus atq inparatus aĩus quã partus sepe
deicitur hec ẽ illa animi cicexo mane cõtetio
seu si ꝗd dici maus intentio ꝙ adhoc eĩ duob
lys uocabulis sensus idem /⁊ origo q̃ ut indes
ad p̃ illud in promiscuo usu sũt deq uniꝰ u̾bi

Expanded text:
lus animi tantus est vigor, qui non improviso et gravi fasce curvescat. Fac provideant, erigentur, ne utrunque sua moles opprimat, sed deprehendat intentum; sepe ad subitum magni hostis occursum, vir fortissimus licet expavit; da spatium colligendi sese, inque instans discrimen animum intendendi: venientem hostem securus excipiet; visis cestibus pugnaturi athlete brachia, viso onere subituri illud cervix intenditur, et illa pugnam firmius obeunt, et hec pondus intenta fert levius, cui negligens ac remissa succumberet. Ad hunc igitur modum insigni difficultate conspecta animus contra illam intendendus est, quod, si ad plenum fiat, terribilium omnium victor evadet, alioquin incredibile dictu est lentus atque imparatus animus, quam parvis sepe deicitur. Hec est illa animi Ciceroniana contentio, seu sic dici mavis intentio quo ad hoc enim duobus his vocabulis sensus idem et origo, que, ut vides, apud illum in promiscuo usu sunt, deque unius verbi
Abbreviated transcription (Latin):
nulłũ clarius exemplũ ꝙͣ Iob. pͥmi Theodo¬
nus secdi ille manꝰ dei tactus atq ulcerib
obsidas ꝙta deu̾ libertate iurgati similis cõ¬
pellet/ seq ardenti et quexula deuoctione ĩ
deum eigebat hic cũ paucis innir᷑abilias
doccor ꝗd uelis gratiã q̃ nõ mediocrẽ cicerõ
habeo decui tribus exigus grauis tees in¬
gentes treistas messui exquib culto ad hibi
messis ut berior nassi queat. R. Era se
res hr̃ doctorũ hoĩu u̾ba p̾gnãtia sunt
plus ꝯtinet sensum ꝙͣ p̾tendũt ut nil
aliud me lo

Expanded text:
nullum clarius exemplum, quam Iob primo, Theodonullum clarius exemplum, quam Iob primo, Theodosius secundo. Ille manu Dei tactus atque ulceribus obsitus, quanta Deum libertate, iurganti similis, compellet, seque ardenti et querula devotione in Deum erigebat! Hic, cum paucis, innumerabili ac doceor quid velis, gratiamque non mediocrem Ciceroni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibus, cultu adhibito, messis uberior nasci queat. Ita se res habet: doctorum hominum verba pregnantia sunt, plus continent sensuum quam pretendunt, ut, nichil aliud me lo
Abbreviated transcription (Latin):
supp̃ssisse silentio. nil eiꝰ fueit cucru ꝑ cun¬
tatẽ duçeretue nudus int̾ duos carnifices
candentib forcilib hĩc illinc menbra carpe¬
tes ppło a ram miserũ tamq indignũ spec¬
raculũ lacrimante̾ sissis ip̃e oculis grauiq
constanti uoce sese alloques dicebat qdfacin
aĩe noli oro succumbere nicħ aut irastaris
aut menuas grauia sunt ista. s ebreuia ⁊
pro nr̃a ectͥna ne dubites salute graurasqs
supplitiũ hoc iubenti fuĩt ꝙͣ ferenti erige te
aĩe et depelle formidinẽ pera indeo statim
erit finis. quibus u̾bis ꝙͣta sibi cogitabia
ille intimus deqͦ agimus s extimus ẜmo
eẽt/ nẽpe ꝗ ut dixi amulns ext̾ius audreetur
s hec et his similia et abaliis insilentio dia
pebat põt ⁊ abe ille idem sermo intimus
uideri unde nõ qd̾ prodeat cogitanti ⁊ hic ꝗde
secũ at cũ deo loquẽtis indolorib inque picłis

Expanded text:
suppressisse silentio melius fuerit, curru per civsuppressisse silentio melius fuerit, curru per civitatem duceretur nudus, inter duos carnifices candentibus forcipibus, hinc illinc membra carpentes, populo ad tam miserum tamque indignum spectaculum lacrimante, siccis ipse oculis, gravique et costanti voce sese alloquens dicebat: “Quid facimus anime? Noli, oro, succumbere, nichil aut irascaris aut metuas; gravia sunt ista, sed brevia; et pro nostra eterna ne dubita salute, graviusque supplicium hoc iubenti fuerit, quam ferenti. Erige te, anime, et depelle formidinem; spera in Deo: statim erit finis”. Quibus verbis, quantum sibi consolationis, ille intimus, de quo agimus, sed extimus sermo esset, nempe qui, ut dixi, a multis exterius audiretur. Sed hec et his similia, et ab aliis in silentio dicpebat. Potest et aliter ille idem sermo intimus videri, unde, non quo, prodeat cogitanti; et hi quidem secum; at cum Deo loquentis in doloribus inque periculis,
Abbreviated transcription (Latin):
nestia ubi adesse ꝑiculũ seque crecũuetã
hostib suis uidet aẽma capit obuiãq pro¬
grediens seque inp̾lui cohartãs multa secũ
multa cũ deo suo loquiture ꝙͣ uishocditimũ
Cicero uł nestiuit uł nõ ritesciuit non defectu
ingenii s gr̃e̾. Tali sane colloquio ad decoris ob¬
seruantiam arq ad illaq diximus ad intendẽdas
uires ad confirmanda ꝯsilia nullũ efficaciuo
uł he mine qͣ q impares sint u̾tuti s qm̃
hor de altero sermo erat exemplo agam uni¬
co s insigni ꝙ inreliꝗs oĩb instrutio fias
ꝗs ẽ hic indolorem sermo intimus memirasti
usum facit s ꝗa hoc ꝑ qualitate ꝑ̾ apceta
fictum et ẜm uerisimilitudine̾ aĩo uiri illoꝰ
in eo statũ queniẽtib u̾bis exp̾ssum ẽ explu
uerũ retẽs q alt̾um adhiçiã ac ip̃a etate supãt
ꝗuiderũt ad huc multi sanitatẽ illũ ĩ p̾t̾itum.
et inuictũ senẽ ꝗ dum iussu illius cuiꝰ nom̃

Expanded text:
nescia; ubi adesse periculum, seque circumventam nescia; ubi adesse periculum, seque circumventam hostibus suis videt, arma capit, obviamque progrediens, seque in prelium cohortans, multa secum, multa cum Deo suo loquitur, quamvis hoc ultimum, Cicero vel nescivit, vel non rite scivit, non defectu ingenii sed gratie. Tali sane colloquio ad decoris observantiam, atque ad illa que diximus, ad intendendas vires, ad consummanda consilia nullum efficacius,vel he mine, quanque impares sint virtuti. Sed quoniam horum de altero sermo erat, exemplo agam unico, sed insigni, quo in reliquis omnibus instructior fias, quis est hic in dolore sermo intimus. Meministiusum facit? sed quia hoc pro qualitate persone a Poeta fictum, et secundum veri similitudinem, animo viri illius in eo statu convenientibus verbis expressum est, exemplum verum recensque alterum adiciam. Hac ipsa etate superant, qui viderunt, adhuc multi, Samnitem illum imperterritum et invictum senem, qui dum iussu illius, cuius nomen
Abbreviated transcription (Latin):
spem suꝑ muliebre forma et suꝑ om̃e co̾cu¬
piscibile uͥtutis pulcritudiẽm ad amasset ac
ꝯfirmatione animi et false oppiniones et
uani metus infĩmantur et acies doloris ob¬
tunit᷑ fitq ꝙ id cicero idem uult ut sic
inplio pauit dux miles agettisq aemis
uiso hoste diffugiens sepe ip̃e sibi ꝑiculum
facit ubi inpauido ꝑiculũ nõ fuisset sic in¬
gnauiũ aĩum et sensib obsequentẽ sola co¬
gitatio doloris examinet ꝗ u̾tute frematus
At q armatus incolumis ac dolori uictor
et prope nil molesti sentiens euasisset pa¬
tientia ei non mo aĩ uim augeri s asꝑi¬
tatẽ ip̃am doloris imminui et pene ad
nichilũ redigi Hĩc ẽẽ ut acerrimo dolore
recti quidam et in moti alii ẽt leti sint
qd̾ fieri non posset nich̾ aułs asensu dolo¬
ris adu̾sus ipam dequa loquimͣ fremita¬
te atq ꝯstantiam induisset. d. Intelli
Et hoc dicam gnosa mẽnd eque uolũtatũ
dolorũq contenteis et utrisq parit̾ cͥedẽ

Expanded text:
per muliebrem formam, et super omne concupiscibile virtutis pulchritudinem adamasset. Hac confirmatione animi, et false opiniones, et vani metus infirmantur, et acies doloris obtunditur. Fitque quod Cicero idem vult, ut sicut in prelio pavidus miles, abiectisque armis viso hoste diffugiens, sepe ipse sibi periculum fecit, ubi impavido periculum non fuisset, sic ignavum animum et sensibus obsequentem sola cogitatio doloris exanimat; qui, virtute firmatus atque armatus incolumis ac doloris victor et prope nil molesti sentiens, evasisset. Patientia enim non modo animi vim augeri, sed asperitatem ipsam doloris imminui, et pene ad nichilum redigi, atque hinc esse, ut, acerrimo in dolore, recti quidam et immoti, alii etiam leti sint, quod fieri non posset, nisi animus a sensu doloris aversus ipsam de qua loquimur firmitatem atque constantiam induisset. IntelligereEt hoc dicam. Generosa mens eque voluptatum dolorumque contemptrix et utrisque pariter cedere
Abbreviated transcription (Latin):
ei si nõ lenit u̾nis u̾ba non leniẽt. D¬
Heu hĩc tu me urges hinc dolor et ꝯcui
çedam nesçio. R. Cede nobiliori in qd
illd̾ quoq plurimũ adiuuerit meminisse
sumũ illd̾ et eximiũ mundi decus eũ scil
ꝗͥdiuinam atq humanã inse uniit nata
tot tantos q pro te passum crucrat ut que
pateris illoꝵ collatice facilia ymo uͦ dulcia
Longeq suauia iudicari possint ualidissimũ
hot remedii genus scrutantes cunta pħi ne¬
scierunt.
Umius dolor ne furorẽ pariat metuo.¬
R. Hobsta illi cogitatioib bonis ac

Expanded text:
enim si non lenit virtus, verba non lenient. enim si non lenit virtus, verba non lenient. Heu hinc tu me urges, hinc dolor, et cui credam nescio. Crede nobiliori, in quod illud quoque plurimum adiuverit, meminisse summum illud et eximium mundi decus, eum scilicet qui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosque pro te passum cruciatus, ut que pateris, illorum collatione, facilia immo vero dulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scrutantes cuncta, Philosophi nesciverunt. mius dolor ne furorem pariat metuo. Obsta illi cogitationibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
aut legisti quot historias audisti quib nõ
probatũ tibi s demosiratũ ẽẽ debeat ita ẽẽ
ut dico et si non doloris omem semsũ pa¬
nentia eripi qd̾ ip̃m iñ et fieri posse et frm
eẽ cõtendimus. at doloris cerre uictoriam
ferendiq uiriłr uires dari. Quid uͦ te plus
habuit. G. marius uir lict̾arũ in ops s
u̾tutũ diues milicariũ an nõ ip̃e carneus atq
osseus fuit ꝗd plus mutius pompeĩq ꝗd płꝰ
habuit zeno. ꝗd Theodorus ꝗd ue Theodo¬
tius possidonius Anasareus in numeriq
alii quoꝵ ꝗdam seruuli ꝯdieticẽ s animoꝵ
ingenuutate mirabili om̃e supplitiũ ꝑtulerũt
nõ mͦ fortiter s igcunde qd̾ si ad ur̃os ãium
memoriamq reflexeris inuenies in hoc nũo
pueros etrã ac puellas tulisse cũ gaudio qd̾
uos uiri sine fletu et questib nõ ferrens
S iam de re ut auĩt ouiũ asꝑima plura ꝙͣ
pro consuetudine dixim desmedũ ẽ/ dolorez

Expanded text:
aut legisti, quot historias audisti, quibus non aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patientia eripi, quod ipsum tamen et fieri posse et factum esse contendimus, at doloris certe victoriam, ferendique viriliter vires dari. Quid vero te plus habuit Gaius Marius vir literarum inops, sed virtutum dives militarium? an non ipse carneus atque osseus fuit? quid plus Mutius Pompeiusque? quid plus habuit Zeno? quid Theodorus? quidve Theodatus, Possidonius, Anaxarchus innumerique alii, quorum quidam servili conditione, sed animorum ingenuitate mirabili omne supplicium pertulerunt, non modo fortiter, sed iucunde? Quid, si ad vestros animum memoriamque reflexeris, invenies in hoc numero pueros etiam ac puellas tulisse cum gaudio, quod vos viri sine fletu et questibus non ferretis. Sed iam de re, ut aiunt, omnium asperrima, plura quam pro consuetudine diximus; desinendum est: dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
aliud me loquente uisus es mͥ doloris et q̃¬
relaꝵ tantisper oblitus un̾ elicis uehemẽte
quoq cogitatione̾ rei cuispiam honeste atq ĩ
illã arebus aliis quibuscũq animi totius ab¬
stractionẽ multũ ⁊ dolori et molestis omibus
posse remediũ afferre. D. Põt ẽe ut di¬
çis. s m nũc etram multũ de est ad salutẽ
illam quã intendis aĩ. magnoq sũm indu¬
bio. an his oibo lemat̾ seu tollat᷑ dolor. An
u̾ba sin aĩos occupantia auresq mulcẽtoa
ad dolorẽ nich. R. Uerba corporib nõ
medent᷑ fateor nͥ forsitã incantaticẽs et ani¬
lia carnina. fidei aliꝗd merentur at medẽt᷑
morbis animor quoꝵ santas profecto cor¬
poreũ dolorẽ aut extinguit aut mitigat nãqͣ
si patientia nulla. eẽt tam multa deilla uiri
doctissimi disseruisset nũq tot husce rei ar¬
gum̃ta aĩo ocułq ⁊ auribo hesisset. quot me¬
moria imagines reꝵ tenes ꝙͣ multa uidisti

Expanded text:
aliud me loquente, visus es michi dolorum et querelarum tantisper oblitus. Unde elicis vehementem quoque cogitationem rei cuiuspiam honeste, atque in illam a rebus aliis quibuscunque, animi totius abstractionem, multum et dolori et molestiis omnibus posse remedium afferre. Potest esse ut dicis, sed michi nunc etiam multum deest ad salutem illam, quam intendis, animi; magnoque sum in dubio, an his omnibus leniatur seu tollatur dolor, an verba sint animos occupantia, auresque mulcentia, ad dolorem nichil. Verba corporibus non medentur fateor, nisi forsitan incantationes et anilia carmina fidei aliquid merentur; at medentur morbis animorum, quorum profecto sanitas corporeum dolorem aut extinguit, aut mitigat. Nunquam, si patientia nulla esset, tam multa de illa viri doctissimi disseruissent, nunquam tot huiusce rei argumenta, animo oculisque et auribus hesissent. Quot memoria imagines rerum tenes, quam multa vidisti