comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
altera Cecrito Coniti flandrensium mertua oxors
sua prexir ferusãlem E arceyta filia senuudi
Balodomi Rogis nouitor de fuicti factus ese
ferturs Rex Ferosolauitanorum. Siquilẽ rapta
urbe Iorusalem a Shristranis primus prafuut
illa Dux Gadefudurs frater E ustarhu Contis
Boloma. Sir tamẽ ad reuercntiã ir̃ci Redemytor
qui in ilia Uorde toronam spmeani pro nobis percati
gosserar nuinqͣs uoluĩt Regio diãdemate insigus
no mortuo Balduniut frator eurs factus es
ibi primus Ifdx tui successir altor Balduims
nepos ptioris Et illit ur diximud accopta oir
filia fulto ⁊ omer Andegauorum. E ertia uoq
filiarum wileli Regis Adelidisꝰ Heraldo prad
ante belum Iuglitum sp̃onsa sed illo digua morte nius
nilli nupta uonego iauz nubilip obũt. E uarta

Expanded text:
altera Terrico comiti Flandrensium; mortua uxore sua perrexit Hierusalem et accepta filia secundi Balduini regis noviter defuncti, factus est tertius rex Hierosolymitanorum. Siquidem capta urbe Hierosolyma a Christianis, primus praefuit illi dux Godefridus frater Eustachii comitis . Hic tamen ad reverentiam nostri Redemptoris, qui in ulla urbe Coronam spineam pro nobis peccatoribus gesserat, nunquam voluit regio diademate insigniri. Quo mortuo, Balduinus frater ejus factus est ibi primus rex, cui successit alter Balduinus nepos prioris. Et illi, ut diximus, accepta ejus filia, Fulco comes Andegavorum. Tertia vero filiarum Willelmi regis Adelidis Heraldo proditori ante bellum Anglicum sponsata, sed illo digna morte multato nulli nupta, virgo jam nubilis obiit. Quarta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ haet intrr̃inuis multum cõmodi astorrent. Qui
su mos adeo imebbat intrebur Ut pau̾lant
ablata ex ñ terra fossam ad mousirr̃am s talura¬
in loto muorus illurs intronos sanari: qui sempdr
dnñ umerõr infrruus ⁊ pauperibus cont ũlori
elormos p̃nam sario opem ferre nõ cossabar. Tr¬

Expanded text:
 hoc infirmis multum commodi adferrent. Qui videlicet mos adeo increbuit, ut paulatim ablata exinde terra fossam ad mensuram staturin loco mortis illius infirmos sanari, qui semper dum viveret infirmis et pauperibus consulere, eleemosynas dare, opem ferre non cessabat.
Abbreviated transcription (Latin):
Gle sonfis ꝯmfridũ filiũ ducis alm ridi ymis
Cuerso castro monasteriolo a dure ꝓifrido ob sosso
tribus castellis lapiders x tres annob ꝓ iuandilã ꝙ

Expanded text:
lesensis Gaufridum filium ducis Gaufridi armis verso castro Monasteriolo a duce Gaufrido, obsesso tribus castellis lapideis per tres annos, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Circa aduentum dñi dux Gainfridus obsedit
In conplagi linoniousi eastellũ Roberti bertum
faq̃ Et desteuxit
Snix Bansridus castellũ monasteriolũ in pano
pictineuss obsedir. Et fart Ros tria castella
tapidea. at duranit Illa obsidio ꝑtres sunos
uspuegno berlay dñs cassedi Leddidit ꝑ comiti
Qur en̾m comes turram et eustallur̃ penis euertit

Expanded text:
Circa adventum Domini dux Gaufridus obsedit in comitatu Luxoviensi castellum Roberti Bertranni Fag. et destruxitidus castellum Monasteriolum in pago Pictavensi obsedit, et fecit ibi tria castella lapidea; et duravit illa obsidio per tres annos, usquequo Berlai dominus castelli reddidit se comiti. Tunc etiam comes turrem et castellum funditus evertit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ abeo doluss ceperas. Et cetera que fuerans¬
sus ditionis cas tella Gic Igitur cõsul oiectus
carcore In liberũ lestitutus est uirbitrru ẜ
Diodecimo Rex stechiius nnno dni ad natale ini
urba linroliens dyadoniate Regaliter in figuibus
mante Rex ptephmus iudarie et inimi prtula
nõ leformidantis fuerit

Expanded text:
 ab eo dolose ceperat; et caetera quaecunque fuerant ditionis suae castella. Sic igitur consul ejectus carcere, in liberum restitutus est arbitrium. Duodecimo rex Stephanus anno ad Natale Domini in in urbe Lincoliensi diademate regaliter insignitus equante rex Stephanus audatie et animi pericula non formidantis fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
circa discursus hugonis bipt oceupaus furĩt
Sed in estate Robertus cõpul at oĩs Inimicorũ
Legaliũ cetus castellũ constrnxera pud
Dum lobertus cõpul et faclores fui . copias
maioros nõ procul ab excercitu Rgis expectaris
ꝯloriossissima ꝓbitate nõ fine magna sangmĩs
Lodemanno epño lincoliensis ⁊ lexandr̃a fertiũ

Expanded text:
circa discursus Hugonis Bigot occupatus fuit; sed in estate Robertus consul et omnis inimicorum regalium cetus castellum construxerant apud dum Robertus consul, et fautores sui copias majores non procul ab exercitu regis exspectarent, laboriosissima probitate, non sine magna sanguinisEodem anno episcopus Lincolniensis Alexander iterum
Abbreviated transcription (Latin):
proao liynaldus muculus eiud iomet cormibu.
urea panthecostes henrotut dux nor mõuit fanie
Repentino sine premeditato cõsilio duxit alienote
Comilissum pretaneusem qnã paulo inte lex
ludoniens proptete cõ sangninilatem dimiserat
Qurandito lex ludoniens: cõmotus est cotra eũd
ducom habetut am̃ duas filias de eu. et Ideo
nolebat ut ab aliruo illa filios exciperet unde
pradicta filie sue exheradirontire post festinitat̃
sincti trheñs Cum diyx heuriens asset aipud
muni irmata Cauenerim in unũ ndonicus lex
frcmcorũ. at enstachius filius stephimi lagis
inglorũ Robertus comes ꝑlicensis. henrens
comes elimplinensis filius taedluldi eomitis¬
Chim sridus ete ni frater ducis nor minie. Ut es
normanium et audegiimiaue comuetau᷑ et diuatũ

Expanded text:
naldus avunculus ejus, comes Cornubie. Circa pentecosten Henricus dux Normannie, sive repentino sive premeditato consilio, duxit Alienor comitissam Pictavensem, quam paulo ante rex Ludovicus propter consanguinitatem dimiserat. Quo audito rex Ludovicus commotus est contra eundem ducem. Habebat enim duas filias de ea, et ideo nolebat, ut ab aliquo illa filios exciperet, unde predicte filie sue exhereditarentur. Post festivitatem sancti Johannis cum dux Henricus esset apud nerunt in unum Ludovicus rex Francorum, Eustachius filius Stephani regis Anglorum, Robertus comes Perticensis, Henricus comes Campaniensis, filius Thebaldi comitis, Gaufridus etiam frater ducis Normannie, ut ei Normannie et Andegavi comitatum et ducatum
Abbreviated transcription (Latin):
acis lasulta Laddito peraldo leclay pro ruo
In nririma pricto disordiaerir. Et Ray asfimiete
hominiũ ieurici ducis de ducatu normãnie
Enus ieitura cnitate plir risius ulerq suh pater
et filius leti distessissars et dux heuriens iassser
congragurs õẽt opliniset normanie apud luxonias
In festinitate exallationis sumte ceneis ꝓxime
uentura enatis de Itinere sur rn ingliem cũ
eistanctaret. apud castrum ledĩ pater eius pliuis
dictus qr mi sebre uexatus uisini uniuerse orrnis
Ingrassus est uniͦ. Idus sextomliis. uir mague
probitatis et industeit suis iuda ẜinite plingendus
ħ ulus om̃̃i mortaliũ Intra muros cenomi mice
cinitatis epultus est Conditus est añi in eccłra
sincti tulimi inte cencisixũ huĩc dñs etornũ
tribuat conscondere leqnũ Hic inte mortem

Expanded text:
sit; reddito Geraldo Berlai, pro quo in maxima parte discordia erat, et rege assumente hominium Henrici ducis de ducatu Normannie. Cum igitur a civitate Parisius uterque, scilicet pater et filius, leti discessissent, et dux Henricus jussisset congregari omnes obtimates Normannie apud Luxovias in festo exaltationis sancte crucis proxime venturo, quatinus de itinere suo in Angliam cum ediebus gravi febre vexatus, viam universe carnis ingressus est, 7 Idus Septembris, vir magne probitatis et industrie, suis indefinite plangendus. Hic solus omnium mortalium intra muros civitatis Cenomanice sepultus est; conditus est enim in ecclesia sancti Juliani, ante crucifixum. Huic Deus eternum tribuat conscendere regn
Abbreviated transcription (Latin):
normane : sua de fansuri conederĩ Interim decdo
dispositio ne dinina qe uidebas negotiũ Illud nõ
fiuiri sine multa essusiont humini sinquinis
si uterq excercitus nit iude cõueniret Lox
udonicus In emitate plirrisius ituta febre
Interceptus lecto prosteruitur iac de causa sepi¬¬
entibus uiris ic lolliyresis interourotib sa ulraꝵ
plirte dantier et accipintur iuducie donet la

Expanded text:
mannie sua defensuri consederunt. Interim, credo dispositione divina, que videbat, negotium illud non posse finiri sine multa effusione humani sanguinis, si uterque exercitus hinc inde conveniret, rex Ludovicus in civitate Parisius acuta febre interceptus, lecto prosternitur . Hac de causa sapientibus viris ac religiosis intercurrentibus, ex utraque parte dantur et acc
Abbreviated transcription (Latin):
et so recto cũ sũmatib mi In excerritadincis eñt
tractatib. ad hunc fuñẽ los deducta est dot
datis quin q diteũ induciis Rex Stephenus
propriũ castellũ ꝙ obadelutur enerterer Edactib
bnntum iuis. mililũ suorũ squi inpererant
Nam dux in quad turri .xx. milies Iã ceperut
exceptis h. sagittarris quos dacapitari fecerar
hãt crudictionẽ eũ dux cognonisset licot sib mugno
honore asset qraniter tulir. et in hac dũtaxi
pirte de Insedelitate suorũ qui eand cõditionẽ
Interpositione sue fidei firmmerãt cõquestus est
Goluta est Itaꝵ obfidix ii ne orca Waligosord ordita
fuerat Lege stephimo cranem̃se subuerlente

Expanded text:
et secreto cum summatibus, qui in exercitu ducis erant, tractantibus, ad hunc finem res deducta est, ut datis quinque dierum induciis, rex Stephanus proprium castellum quod obsidebatur everteret, eductis tantum 80 militum suorum, qui supererant; nam dux in quadam turre lignea 20 milites jam ceperat, exceptis 60 sagittariis, quos decapitari fecerat. Hanc conditionem cum dux cognovisset, licet sibi magno honori esset, graviter tulit, et in hac dumtaxat parte de infidelitate suorum, qui eandem condictionem interpositione sue fidei firmaverant, conquestus, essit. Soluta est itaque obsidio, que circa Walingefort ordinata fuerat, rege Stephano Cravemense subvertente.
Abbreviated transcription (Latin):
Heuricus dux normanorũ olpedit castrũ¬
trmenise muod lox ctepixmus fecerathand
procul ⁊ llairangefard. quatiuꝰ milites ducis¬
leimi en predictõ castio erunt. a trlinsitu pontis
tamisie prohiberet Cipto pro miurirnte
cũ nõ minimo ippriratu bellico At suis secũdim

Expanded text:
edit castrumense, quod rex Stephanus fecerat haud procul a Warengefort, quatinus milites ducis, qui in predicto castro erant, a transitu pontis Tamisie prohiberet. Capto pro majori parte cum non nimio apparatu bell
Abbreviated transcription (Latin):
Roi etiã stephanus cõlra lus et fuis erexerat
ipudallutium ladingis pescundederur hunde
dux houricus cũ. cec. militib obuimiũ Will̃o
de querceio presidi exinefordeisi. et Resudo
deintoro et Will̃o merotelle. Et fecũs eorum
uenientibus in terrim sirm. Et fuginit eos bsi¬

Expanded text:
rex etiam Stephanus contra jus et fas erexerat apud abbatiam Radingis, pessumdederat. Exinde dux Henricus cum 300 militibus obviavit Willermo de Guerceio presidi Oxinefordensi, et Ricardo de Luceio, et Willermo Martello, et sociis eorum venientibus in terram suam
Abbreviated transcription (Latin):
Damna arociet mtnia castra laneti
Qut ꝙ cateum uirtus eł qut congasserant iese
Ceadwal armipotens. liquit nnorodei
U petru sademq petr̃i rex cerueret hospes
Cuius fonte melas fumere t almus aqual
Spemdisiĩ Iubar radiauli carperet hastas
Ee quo uiuisitus fulgee ubiq fluit
Percipienss alacer rodiuine premmiaune
Barberirm rabiem nomen et iude sicũ
Connersus cõntotit ouaus petrmu uocem
Serquis itistes Inssa ul itpõ pater
Fonte renestentis quem ipi gra put qnis
t rotin ꝓ albatũ uexit in tirco poti
Ilira fides regib. elementia ingrma xp̃i
Cnius consiłiũ muillus adira polase
Nestes cm̃ ueniens sugremro ex orbe boitaui
Fet uarias yntes perfrcta ⁊erq uias
Uebem ronuuiletim uidit tompluq uerendum
Iscexit celei mysticadona gerens
Cindidus tater oues ꝓp̃isociabiles Ibir
Corporo nã tuuilũ mente suꝑna tenit
õmutasse magis sceptrarã insiynia ceddas
Quem rgnũ ꝓpi promernisse udes

Expanded text:
as, proceres, moenia, castra, lares, Quaeque patrum virtus et quae congesserat ipse, Cedoal armipotens liquit amore Dei, Ut Petrum sedemque Petri rex cerneret hospes, Cuius fonte meras sumeret almus aquas, Splendificumque iubar radianti carperet haustu, Ex quo vivificus fulgor ubique fluit; Percipiensque alacer recidivae praemia vitae, Barbaricam rabiem nomen et inde suum Conversus convertit ovans, Petrumque vocari Sergius antistes iussit, ut ipse pater, Fonte renascentis quem Christi gratia purgans Protinus albatum vexit in arce poli. Mira fides regis, clementia maxima Christi, Cuius consilium nullus adire potest! Sospes enim veniens supremo ex orbe Per varias gentes, per freta, perque vias Urbem Romuleam vidit, templumque verendum Aspexit Petri, mystica dona gerens. Candidus inter oves Christi sociabilis ibit, Corpore nam tumulum mente superna tenet. Commutasse magis sceptrorum insignia credas, Quem regnum Christi promeruisse vides
Abbreviated transcription (Latin):
uehementer at ceridit rex Mazaleod et uerss
funt sui In sugnii. et Insersecta fũr ax ets
miuq milia ceteris uero colerias fuit
subsidiũ Sexones Ig̃ẽ ꝓreexgaina uictorie
coliti funt. Et quies data ost eis simius non
mullis Aduenerũtꝵ ais adutore focte et
multi
Sexto namq muo pist bellũ prddiceum
uenerũ nepotes certui Etuf ei Miligr
eñ teibus ninibus ppud certisora Frimo
intem nme dine brit ãnreũ acies in eos
sedũi belli le qel puliserrime consleuxerũt
Cñq pars corã in montib ptirs eorũ In
ualle progrederõtur canse lt extogitato
eplironit sl oriens offonderm̃q radii
elixeis deciuratis et resplenduecũt colles
ab sis. ietq finitimnus clarius rofuisit
timnerm̃q simones iiore magnoei appro:¬
pii merũt ad preliũ dum intem colliderentur
eatãns. dt ad quisierĩ ducet pradich eequones
nõ cocintas et per eos fortitudo certiti tecribilis
Ettec hoc limpus olii Iella rex tinstrabã

Expanded text:
t rex Nazaleod, et versi sunt sui in fugam, et interfecti sunt ex eis quinque millia; caeteris vero celeritas fuit subsidium. Saxones igitur praerogativa victoriae potiti sunt, et quies data est eis annis non multis, adveneruntque eis adjutores fortes et multi. Sexto namque anno post bellum praedictum venerunt nepotes Certic, Stuf et Witgar cum tribus navibus apud Certicefore. Primo autem mane duces Britannorum acies in eos secundum belli leges pulcherrime construxerunt. Cumque pars eorum in montibus, pars eorum in valle progrederetur caute et excogitate, apparuit sol oriens, offenderuntque radii clypeis deauratis, et resplenduerunt colles ab eis, aerque finitimus clarius refulsit, timueruntque Saxones timore magno et appropinquaverunt ad praelium. Dum autem colliderentur patens, et acquisierunt duces praedicti regiones non paucas, et per eos fortitudo Certici terribilis Circa hoc tempus obiit Ella rex austra
Abbreviated transcription (Latin):
idelilela sudseie primꝰ ad fidem Cui de lanachro
sustepto dedit insiguũ adoplionis Infalam With Et
ut eius infulum ad fidem xp̃s cõnerteret: misit
tertiodie meni Ey siqnũ pestilolia it missina
tam in britana ꝙ h hyberna peisena est

Expanded text:
ius rex Sudsexe primus ad fidem: cui de lavacro suscepto dedit in signum adoptionis insulam Wiht; et ut eamdem insulam ad fidem Christi converteret, misit tertio die Maii: quod signum pestilentia gravissima tam in Britannia quam in Hibernia persecuta est
Abbreviated transcription (Latin):
et infrendint ut lupus ad camsas uinste ꝓ digus
ire Molle potus nec pro meritis mactata
uoratq Era profliũ sume latus undiq sangme
manat p̾erstat ateox nec abit douet simul oĩa
fundat. Sit super astomlos fecturrex pruda
propinquos deuorati sumt ig̃r annaree ⁊ eacerat
eius crs qladii in momẽto Ila ꝙ uyx aliquis suxrr
exois Successit iutẽ ime fr̾ ens ẽditelhero
mi mox ocuiso⁊ rege penda successu ꝓdbelod

Expanded text:
et infrenduit, Ut lupus ad caulas injustae prodigus irae, Molle pecus nec pro meritis mactatque voratque; Ora fluunt sanie, latus undique sanguine manat, Perstat atrox, nec abit donec simul omnia fundat; Sic super attonitos fertur rex Penda propinquos. Devorati sunt igitur Anna rex et exercitus ejus ore gladii in momento, ita quod vix aliquis superfuit ex iis. Successit autem Annae frater ejus Edelhere. Quo mox occiso a rege Penda successit Adelwol
Abbreviated transcription (Latin):
rex lassexe Cui dur filii eius successerm
In reguũ Nec longe post pngumerũt cõtra
hiniqils et chuhelm indeicter quidem cum
obstantib cademerũ suorũ montib et sinquĩs
torrentib Qnib successii Sigebertus cor¬

Expanded text:
 cui duo filii ejus successerunt in regnum, nec longe post pugnaverunt contra Kinigels et Kichelm, audacter quidem cum obstantibus cadaverum suorum montibus, et sanguinis torrentibus. Quibus successit Sigebertus cog
Abbreviated transcription (Latin):
In enneos et qlomeratos. romerũ silm regis
cũ lrta nie fua ql dr̃is prostrtunt. et ad inseros
inte se misir Redllaldus aule tant elado non
perterritus . sed Iracũdior Ruimibiliter cũ
dncibus iciebus perstitit Eñq imxene brabiles
essent nordimũbris Adel fridus findeus cuireos
ullra possẽ suũ longe a fuis super maqum
stragem hostiũ prostiatus est fugu ergo
reꝗs adempto totus eius excercitus uit eego
in reguũ successir edlłmꝰ qii pistea fantus

Expanded text:
regis cum tota acie sua gladiis prostravit, et ad inferos ante se misit. Redwaldus autem tanta clade non perterritus, sed iracundior, invincibiliter cum duabus aciebus perstitit. Cumque impenetrabiles essent Nordhumbris, Edelfridus findens cuneos ultra posse suum longe a suis super magnam stragem hostium prostratus est. Fugit igitur rege adempto totus ejus exercitus. Huic ergo in regnum successit Edwinus qui postea factus
Abbreviated transcription (Latin):
Tn nõ niss uirge in met habebi in p̃lio Occyꝰ
est lꝙr̃ cñ rege et quice et lotus corñ ꝓcercilus
Successit aintem ais Anna filius enide ragio qñe
uir oplimus et optate pater sobolis
pradutũ regem estemglirũ penda stromus lui
ene poterat aptari Alud luiai Lotus Ilirma

Expanded text:
in manu habebat in praelio. Occisus est igitur cum rege Ecgnice et totus eorum exercitus. Successit autem eis Anna filius Eni de regio genere vir optimus, et optimae pater sobolis. praedictum regem Estanglorum Penda Strenuus. Cui bene po
Abbreviated transcription (Latin):
irchier nb soed eo ibĩdem defuucto mifit litalimꝰ
papa proeo theadorũ archiepm magnũ de ciub
stremutate in lito suo dicetur
rex maxiꝰ nerdhũtes morbo cõfectus p ust
qnẽ l ꝓferd silius eius reguemmñ .x. cnmi

Expanded text:
iscopus. Sed eo ibidem defuncto misit Vitallianus papa pro eo Theodorum archiepiscopum magnum, de cujus strenuitate in suo loco dicetur. maximus Nordhumbre morbo confectus. Post quem Egferd filius
Abbreviated transcription (Latin):
copiosis tngnatũ st lg̃e en fiiib merciotũ
id orientalẽ plapim inims qui uocate Edle
Edel fridus rex ferus dedi quaus et murans
p aliquis ei inderet resistere. cñ militibus
lectis et bello assuctis indacissime quid sed
Iuredĩate Rexuit in hostem p̃ns nĩes rediludi
ele ꝙ inter ordite terribilel assent aspertu
Nam hresute qalers et hastis et rueris
de iore uexillis toruo procedeliũ ordine

Expanded text:
ciorum ad orientalem plagam amnis, qui vocatur Idle: Edelfridus rex ferus dedignans et mirans quod aliquis ei auderet resistere, cum militibus electis et bello assuetis audacissime quidem, sed inordinate irruit in hostem, quamvis acies Redwaldi eleganter ordinatae terribiles essent aspectu. Nam hirsutae galeis et hastis et innumeris decorae vexillis terno procedebant ordine,
Abbreviated transcription (Latin):
ecereitus fuga abiurata rmñcibilus xfisterea
solis occidentis gr̃a diremplifunt Mane intem
cũ se utrosq in peruiciem rediqendos ssipplica:¬
rontur uiderent: mrderates utrinq in petitronis
concordatis unt
libro sequenti di que et prolixs tractabitur
Anno uero se quente Adwold rex stimtus adextus
est requũ nordhubrorũ et xeuauit .ix. innis
Anno hunc sequente cõnersus est lmigila
ad fidem Runo etium proximo baplizatus est
elnchelin regnaus cũ leiuiguls patre suo ini
obrit eod muto dieb in eisd̃ conuersus est
Eirpllald rox eastaglorũ filius Redwoldi
regis ad fidem ractam. et eo myx occiso per
cendum slromniũ cõnersus est siqbent frater
et successor sins per faliram ep̃m et totaqeus
ornattaliũ inꝯlorũ cũ eo u̾narte post hunc

Expanded text:
exercitus fuga abjurata invincibiliter persisterent, solis occidentis gratia dirempti sunt; mane autem cum se utrosque in perniciem redigendos, si applicarentur, viderent, moderatis utrinque impetitionibus, concordati sunt.libro sequenti digne et prolixe tractabitur. Anno vero sequente Oswald rex sanctus adeptus est regnum Nordhumbrorum et regnavit novem annis. Anno hunc sequente conversus est Kinegils ad fidem. Anno etiam proximo baptizatus est Kichelm regnans cum Kinegils fratre suo, qui obiit eodem anno. Diebus in iisdem conversus eEorpwald rex Estanglorum filius Redwaldi regis ad fidem rectam, et eo mox occiso per Pendam Strenuum, conversus est Sigbert frater et successor suus per Felicem episcopum, et tota gens orientalium Anglorum cum eo. Quarto post hunc
Abbreviated transcription (Latin):
rerem sug mi ꝙ̃ mortem et in reperentiendo ter¬
fisterent desatiꝙuti funt brctiumi et mrrs nines
le que facta et uis errũ dederĩ crgo terga perr¬
enbrutibus et fugadi funt a pernũ usq ad
pedrdim et facta ept fuper prageniem benti
playa insiiabilis In die Illa
cõtra llelsere raym meret film̃ pende lrinãq
merce patria uirtute et fortuausus host marts

Expanded text:
percutiendo persisterent, defatigati sunt Britanni et more nivis liquefacta est vis eorum. Dederunt ergo terga percutientibus, et fugati sunt a Pennum usque ad Pedredan, et facta est super progeniem Bruti plaga insanabilis in die illa. contra Vulfere regem Merce filium Pendae. Rex namque M
Abbreviated transcription (Latin):
Iudre destestre uebeni munitissamã Cogeeꝯ ali
sunt lõt beit muii quasĩ epes. et dit eepn qualĩo
obsidentes iusidiis et nocte Iuturfibe Nullus
dus erat nulla nyx orat mib simseri li cacoles
ñtii sinonũ mimos nõ acerburretur Iude lñ
ardentiores effecti cõtimiuis insaltib uebami
insestabrunt semper uaco dñ ⁊ silirent in stabras
eis beetruts a lit yo cũ uiris sũ gittarus ⁊ tumalis
telorũ missiłib dii Res Ĩi memib presCs
el arma dirige bunt in ers pagani sñt brctuet
eis celeritatẽ ꝓrostuntiord. sy luas crrsti
potebant. lendentibuspad memia pie sum
leegoredereno hac arte syious din fateyihi¬

Expanded text:
r urbem munitissimam. Congregati sunt igitur Britanni quasi apes, et die expugnabant obsidentes insidiis, et nocte incursibus: nullus dies erat, nulla nox erat, quibus sinistri et recentes nuntii Saxonum animos non acerbarent. Inde tamen ardentiores effecti continuis insultibus urbem infestabant; semper vero, dum assilirent, instabant eis Britones a tergo cum viris sagittariis et amentatis telorum missilibus. Dimissis igitur moenibus gressus et arma dirigebant in eos pagani; tunc Britones eis celeritate praestantiores silvas cursu petebant, tendentibusque ad moenia rursum a tergo aderant. Hac arte S
Abbreviated transcription (Latin):
brit inuia ad pela qan un heresum desbenendemi
Quibus raõne cori õi populo demiitis ad com¬
firmalionem cationis sue filiam tribuni decem¬
imius cecim cur mt toreterta cafulum in qua
Insir mus Iace bat abtque circũquaq furentẽ
et adiuita Ipsi eafule eõsiuente salueiut
Uelansq sepulcheum semmti albaini roliquias In
Iso dmuersorũ mretyrũ Imposunt mussimq
pulueris adhuc eubentis sinquine martiris
sicũ portaturus abstulit quo in locotunerã
ꝯõim tuebam ead̃ die cõuertir ad dñm
Iaterea Saxones et pieli bellũ contrabritais
⁊mictis uiribus Ruerũt brctonis trepi di sinch
xrm mni petierm̃ inxiliũ S uctus adueniens¬

Expanded text:
anam haeresim destruendam. Quibus ratione coram omni populo devictis, ad confirmationem suae rationis filiam tribuni X annis caecam curavit: praeterea casulam, in qua infirmus jacebat, ab igne circumquaque furente, et adjuncta ipsi casulae consumente salvavit; petensque sepulcrum sancti Albani reliquias in ipso diversorum martyrum imposuit, massamque pulveris adhuc rubentis sanguine martyris secum portaturus abstulit: quo in loco innumeram hominum turbam eadem die convertit ad Dominum. Interea Saxones et Picti bellum contra Britannos junctis viribus inierunt. Britones trepidi sancti Germani petierunt auxiliu
Abbreviated transcription (Latin):
inuo prĩo qui aiii nm̃ imxtuũt rouie Aelhelsert
ferus rex nordemmiubrorũ foctis et głre cupidus
plus oeb iinglorũ regibus gentam uastabat
bertonũ Nemo In tribuis nemoini regibus
clures corũ terras exteomĩatis et fubingites
Indigeus n tributaias fent ꝯẽti imglicũ
int habitabiles serũ Cui menroꝭ isenabllui dua ptcui

Expanded text:
anno primo, qui VIII annis imperavit Romae, Edelfert rex ferus Nordhumbrorum, fortis et gloriae cupidus plus omnibus Anglorum regibus gentem vastabat Britonum: nemo in tribunis, nemo in regibus plures eorum terras exterminatis vel subjugatis indigenis, aut tributarias genti Anglorum, aut habitabiles fecit. Cui meri
Abbreviated transcription (Latin):
n unũ xfuler ant cõ quenatis unais ballitosĩs
limi mmerus bello est iosissĩmus tribus ses
In frento locatis ettrilus in medio ct.lit
statutis uiriss sugittariis. Et telicũ Iomilar¬
terib equitibri s iure Romanorñ dipositis
Suixones in eu õeoꝰ in unt auris conglomerasi
undarissune Ieomerĩ lexillisq colłisas er¬

Expanded text:
llicosis qui numerus bello est aptissimus, tribus scilicet in fronte locatis, et tribus in medio, et tribus institutis, virisque sagittariis et telorum jaculatoribus equitibusque jure Romanorum dispositis, Saxones in eos omnes in una acie conglomerati audacissime irruerunt, vexillisque collis
Abbreviated transcription (Latin):
Cerbirofforde. et sacta est stragor magna exo
ulraq plicte latempestate uenermũ multiet
sexe de qerninia et ot cuptiutrat es tangle et
mercse. sẽd nend̾ sub uno rage cadecela trant
pluras intem proteres certatim regiones occur¬
ꝓtibant unde inmamerabilia bella frebant
poieres uero quia mulli eram nõie carrent
Artar belliger lllis tempirib dux mulibum
et regũ britimnie. contta lllos tͥunietĩssimt

Expanded text:
st strages magna ex utraque parte. Ea tempestate venerunt multi et saepe de Germania, et occupaverunt Castangle et Merce; sed necdum sub uno rege redacta erant. Plures autem proceres certatim regiones occupabant, unde innumerabilia bella fiebant; proceres vero, quia multi erant, nomine carent. Arthurus belliger illis temporibus dux militum et regum Britanniae contra illos invictissime
Abbreviated transcription (Latin):
tonui eallre rex instraliũ sixonũ Secũdꝭ
Tenulm rex ocaidẽ taliũ suxonũ ẜertino ut
daxrmus Redesberih rex canturierorũ Qtesy
Leduald rex orientaliũ inglacũ qui etiam
uinẽte ce desuert ho aid sure genti ducaliam
prebebat Quintus Edninꝰ eex moedhũbrarũ
gentis manre potõtia cũctes qui bettãntim
Iucolunt. anꝯlorũ pariter et bartonũ ꝓ opulis

Expanded text:
secundus Ceaulin rex occidentalium Saxonum; tertius, ut diximus, Aethelbert rex Cantuariorum; quartus Redunald rex orientalium Anglorum, qui etiam vivente Aethelberto eidem suae genti ducatum praebebat; quintus Edwine rex Northumbrorum gentis majore potentia cunctis, qui Britanniam incolunt, Anglorum pariter et
Abbreviated transcription (Latin):
riñ .xxii. m̃ super Westsexe sunt et pater
eius fecerat Rod̃ inno oceisus est rex samtus
eAlala sunt in cõsequenti libro dicetur e
penda pẽ sororẽ enis diiser n sd nõ pauit e⁊ refistoe
ut pater ens fererat Sed prelio uictus suqit auuite

Expanded text:
inta annis super Westsexe, sicut et pater ejus fecerat. Eodem anno occisus est rex sanctus Oswald, sicut in consequenti libro dicetur, ePenda, quia sororem ejus dimiserat; sed non potuit ei resistere ut pater ejus fecerat; sed praelio victus fugit
Abbreviated transcription (Latin):
et eiurit siliũ eurs Anno sexagosimo adnẽtos
inaterũ / Naz aleod uero maim ñs erat
el meque soxbie ⁊ quo Regro Illa dicta ꝙ
Alta laoi que modo dẽ Ceut Cer licesporde
Congrrepita lips os̃ mullitudine britamine
naliũ petierat in supremis negotiis certicet
filius eius ab est rege cantuariorũ ab Aella
maquo rege sudiorũ et a pore et filiis eius qi
nxer uenerant et duas acies bello statuerm
lnã regebat certit Alilm uero leurit filius
ains Certit regebat cormi dextrũ Ceurit uero
sinistenm ruito ergo prelio rex Mizaleod
Dexteũ cormiuideus prestantius Irruit ixsõe
oẽs uires eius ut illud quod fortissimũ era pͥus
prosterueretur t rostratis lq̃r uexillis et ane
xerforata Certu in sugm uersus est et fata
est strages mxima icie eius in momanto
Redens intom sinisteñ cormidunctũ a filio p̃

Expanded text:
ium ejus, sexagesimo anno adventus Anglorum. Nazaleod vero magni nominis erat et magnae superbiae, a quo regio illa dicta est Nazaleoi, quae modo dicitur Certichestorde. Congregata igitur omni multitudine Britanniae, auxilium petierat in supremis negotiis Certic et filius ejus ab Esc rege Cantuariorum, et ab Ella magno rege Sudsexorum, et a Port et filiis ejus, qui nuper venerant, et duas acies bello statuerunt: unam regebat Certic, aliam vero Cinric , filius ejus. Certic regebat cornu dextrum; Cinric vero sinistrum. Inito ergo praelio, rex Nazaleod dextrum cornu videns praestantius, irruit ipse et omnes vires ejus, ut illud, quod fortissimum erat, prius prosterneretur. Prostratis ergo vexillis et acie perforata, Certic in fugam versus est, et facta est strages maxima aciei ejus in momento. Videns autem sinistrum cornu
Abbreviated transcription (Latin):
iduentus hostrũ componit exceratũ Iose dixx
uiiuis Et Iam aderco forge hostiũ mullitudo
quã eppropinquire ss ecilatores Iutuebimtur
Tñc subito sanc tub siquifet uninerẜt ad mouss
ut uoci sun uur clamore respendeitur Semey q
ostibus qui se insperatos adesse confideeant
illeluy a Iam terlio repelit ii sacerdotes
exclimabant Sequitur una uox õmi et elalimm
climoran repereussõ itre . mõtiu courlisa
mullipliram hostile agmen terrars ꝓsterneur

Expanded text:
se dux agminis. Et jam aderat ferox hostium multitudo, quam appropinquare speculatores intuebantur. Tunc subito sanctus signifer universos admonet, ut voci suae uno clamore respondeant; securisque hostibus qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia jam tertio repetitum, sacerdotes exclamabant: sequitur una vox omnium, et elatum clamorem repercusso aere montium conclusa multiplicant. Hostile agmen t
Abbreviated transcription (Latin):
uictoria hospitah iñ cerait et filius sis in
terra hestili magis mayis s cieca latora maris
eetieeñ ocenpere nõ sine fraqno tid bellil
regiones
eptiio antõ inuo ꝓostadnentũ cectin ueni

Expanded text:
victoria; hospitati tamen Certic et filius suus in terra hostili magis magisque circa littora maris coeperunt occupare non sine frequentibus bellis regiones. Septimo autem anno
Abbreviated transcription (Latin):
d mnomũ inũ duentus torũ eñ bero cum
indinius regunt in longm qnũ capesterõm
cõneneriũ reges e⁊ li xãni bertonũ apud
mereredesburne et enquanerĩ contea eolla
con gressuii deuonent ad poopeia remenm

Expanded text:
vero cum audacius regionem in longinquum capesserent, convenerunt reges et tyranni Britonum apud Mercredesburne, et pugnaverunt contra Aelle congressum devovens ad propria remearunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Incripuula sunt luid prouidẽlia dm̃i factum
Ie pnranuis ad despectũ xopularis mre
caindis ⁊ dulatoere fame transi torie litrim
scixones qm̃q bentones uictores ecunt Eñalo
magis untẽ plures siponũ prosterne bamtur

Expanded text:
incognita sunt: quod providentia Dei factum esse putamus ad despectum popularis aurae, laudis adulatoriae, famae transitoriae. Interim Saxones, quandoque Britones victores erant; quanto magis autem plures Saxonum p
Abbreviated transcription (Latin):
In reguũ et iierim bellũ cõtra brilannos apud
behandune Ordidis liyẽ in limpulis e atid
etineb cũ ois lege data centurrones et cõ sules
et duces utrmq preessent beltũ Iurextũ ept
Cum Igẽ obintront anet sib terribiliteo Et

Expanded text:
in regnum, et inierunt bellum contra Britannos apud Beandune. Ordinatis igitur manipulis et cuneis et aciebus cum eis lege rata centuriones et consules et duces utrinque praeessent, bellum incoeptum est. Cum igitur obviarent sibi acies terribiliter et
Abbreviated transcription (Latin):
ui suffictre pedũ ꝑuicitas errditur passim bnũ
irma pronerm guidentes uel mida corpora
eripnisst̃ distrimini te lures eliãtã ore cecalos
flumeon purd trusierant deuorat Netionem
summ Innocaus exceratus Iutuetur. Et spolia
celestis paline cñ ꝓuidio colli pñt / Ercũghamnt
pentifires hostibus fusis sine sanqũe untoria
fide optenta nõ uiribus superates hntur hostig
mẽes et corgoris beali p̃otifuel ad fua Remerm
Sed nẽ mulloxost pela yi ma herosi Raterimi
pullulante pratib oĩm sacerdotũ brita m̃mm
ratmm restituens filiũ ellmii prumpis
supliraturus aduenis Ibiq a ualentimi mo

Expanded text:
 sufficere pedum pernicitas creditur, passim ruunt, arma projiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimini; plures etiam timore caecatos flumen, quod transierant, devoravit; ultionem suam innocens exercitus intuetur, et spolia coelestis palmae cum gaudio colligunt; triumphant pontifices, hostibus fusis, sine sanguine victoria fide obtenta non viribus. Superatis igitur hostibus mentis et corporis beati pontifices ad sua remearunt. Sed non multo post Pelagiana haeresi iterum pullulante precibus omnium sacerdotum Britanniae rectam restituens filium Elafii al. Elasupplicaturus advenit, ibique a Valentiniano
Abbreviated transcription (Latin):
Igitur duyx nedle eñ fitiis et elasse militarib
copiis instruclissima In beatanuia ad eymenesore
appulerũ lqredientib iutem ssixonib de
miri britanui elenuorem ex crtarrut Et a
circ̃rarentib locis Inumeri cõmolmerm¬
Astatim bellũ uitũ est Si uone uero slatma
esungpre maximi impendẽter ia roripuebant
ili uero Imprndentet uemeba Nani st in sini
eł per iuternada uenientes a c̃olomtratit
Interfinobintur et ut quiq ablonisiuemie bc̃n
eminores simstros ex inpromiss seubiebint
Fugati sunt lg̃e brit iuni us p ad poroxinuũ ntmꝰ

Expanded text:
Igitur dux Aelle cum filiis suis et classe militaribus Igitur dux Aelle cum filiis suis et classe militaribus copiis instructissima in Britannia ad Cymenesore appulerunt. Egredientibus autem Saxonibus de mari, Britanni clamorem excitarunt, et a circumadjacentibus locis innumeri convolarustatim bellum initum est. Saxones vero statura et vigore maximi, imprudenter eos recipiebant; illi vero imprudenter veniebant. Nam sparsim et per intervalla venientes a conglomeratis interficiebantur, et ut quique attoniti veniebant, rumores sinistros ex improviso sentiebant. Fugati sunt igitur Britanni usque a
Abbreviated transcription (Latin):
qui uocabatur Widped ex enins noĩe locũ beli
Ilius prediclo nõie uoctunt Nictoria tg̃ẽ eius
lachoymabilis sum et odiosa Itabt postea nõ
priruo lompore nec hõe intra britanuarũ fies
net boitanni In cantiami uenire poresinuerens
britamue ig̃r̃ dñ cesssirent externa bella: nõ
cessabant emilia Sed Iutra exterminia anitatĩ
is hoste diritarũ ꝓngnabant. Innnica un hostẽ
calimmitatis in flicte sernabam utãq reges
sicerdoles prinahi et optimates suũ anq ordĩs
Cum intem Iumoretas cetuisset preseulis solũ
serenitatis statum experla Itaenc̃ta ueritatis
ic instatie mrderimũa cocussa sur̃ at subutrsa
ut ecrm̃ nõ diremi uestignã scd net memoria ĩ d̾¬
preterin pancis et ualde plunis ulla peirerte
⁊minisir ergo dñs ex pecelib gee maunit ducid
elures serossimos per suicossiones temporũ
mi gentem deo Iunsuim delerent Et imprinus
du Aelle ueuir ettres filii sui Cymen et
plentiñꝰ et stisma

Expanded text:
Wipped, ex cujus nomine locum belli illius praedicto nomine vocavit. Victoria igitur illis lacrymabilis fuit et odiosa, ita ut postea non parvo tempore nec ipse intra Britannorum fines, nec Britanni in Cantiam venire praesumerent. Britanniae igitur, dum cessarent externa bella, non cessabant civilia; sed inter exterminia civitatum ab hoste dirutarum pugnabant invicem, qui hostem calamitatis inflictae, servabant utcunque reges, sacerdotes, privati et optimates, suum quique ordinem. Cum autem junior aetas crevisset, praesentis solum serenitatis statum experta, ita cuncta veritatis et justitiae moderamina concussa sunt ac subversa, ut earum non dicam vestigin paucis et valde paucis ulla appareret. Immisit ergo Deus ex partibus Germaniae duces plures ferocissimos per successiones temporum, qui gentem Deo invisam delerent: et in primis dux Aelle venit et tres filii sui Cymen, et Pleting, et Cissa.
Abbreviated transcription (Latin):
Teoliplsi ruis inuo nour pnguauit predictũs
rex ieldat contra brit uiuos uictor cipud
Sarle qun de quo bello bellioũ myrmoh
libro cõnersionis inglorũ qui hñc Rquitur
Dicendũ ꝙt
Ceolirlius uero luter multa bella cõtus mulles
facta que ca sa breitatis p̃termissa funt
pnquami miximã habint contra udsexas
⁊n muauters excereitus Ineffabiliteo cõtratus

Expanded text:
o regis anno nono pugnavit praedictus rex Edelfert contra Britannos, victor apud Kaerlegion; de quo bello bellorum maximo in libro conversionis Anglorum, qui hunc sequitur, dicendum est. Ceolwlfus vero inter multa bella contra multos facta, quae causa brevitatis praetermissa sunt, pugnam maximam habuit contra Sudsexas: in qua
Abbreviated transcription (Latin):
et grobitate gerlemeri coliretatus. cñ dm
gersentrrissẽi nõ sine maqur deteimento
Iteieserunt puid̃ hengistum posiea nõ erd̃ anno
tor contra eos pugnasse nec potuissẽ rosistere
probitati gortimeri et nunero britonũ. sad
semes in insulam tenet. semelq ad unes
sigisse et probis qu abierant in patriuum
misisse
Lauo uero sequẽti reguante Imperatore ini¬
mi regiiuit .xuii. inius morto perrit stos

Expanded text:
Gortimeri coarctatus, cum diu perseverasset, non sine magno detrimento ipserunt quidam Hengistum postea in eodem anno ter contra eos pugnasse, nec potuisse resistere probitati Gortimeri et numero Britonum; sed semel in insulam Tenet, semel ad naves fugisse, et pro his qui abierant in patriam misisse. Anno vero sequenti, regnante Leone imperatore, qui regnavit XVII annis, morbo periit flos
Abbreviated transcription (Latin):
Chealing et Enlunuine filius etnt xuiii : sino
regni eius pngnanerũs cõtra brit inos Drel
inlem rapet eorũ commagil et candidem et
Carimnagil acus Iiieos confertas e splediait
prelii lẽ qibus distiuxerũ apud detoram bellatũ¬

Expanded text:
t Cutwine filius ejus XVIII anno regni ejus pugnaverunt contra Britannos; tres autem reges eorum Commagil, et Candidan, et Farinmagil acies in eos confertas et splendidas praelii legibus distinxerunt apud Dehoram  a
Abbreviated transcription (Latin):
duentieñ. Ita ut Ixses quioq qui dnocemeren¬
filiam hengisti pagemi duxeris dẽ etiam ꝙ¬
ꝙ ad emmilũ demmpnatois sue propritim
eis affentulius nuimistrare reposi dur miuale¬
nisi prosufior eis copia alimẽtorũ detur se
emuela Insule loca rupto federe uas taturolNei
sequiter minas proserutur essectib Inito nãte
federo eñ putis et cãgeeiato Iniumerabili
aacercitu neminẽ qui eis restare auderet. usy
⁊ mis. Instal de frelerib populi dñi ultionts
expelut nõ Ilłus impat qui piondã a chaldeis

Expanded text:
dvenarum, ita ut ipsis quoque, qui advocaveranfiliam Hengisti paganam duxerit, dicitur etiam quod ad cumulum damnationis suae propriam eis affluentius ministrare reposcitur, minanisi profusior eis copia alimentorum detur, se cuncta insulae loca rupto foedere vastaturos; nec segniter minas persequuntur effectibus. Inito namque foedere cum Pictis, et congregato innumerabili exercitu, neminem, qui eis restare auderet, usquam ignis justas de sceleribus populi Dei ultiones exp
Abbreviated transcription (Latin):
fixonũ coguominatur. uenert orientale
sionis : miridiam se ponis cecidui saxonts
Corro de inglis hoc est Illa patria que ãgulus
dẽ. et ab eo tampore usi hodie manet de sorcta
it inter promĩcias Ritarñei syxonũ es phibelim
orrent ales iugli . meditartanei ingli. merci

Expanded text:
Saxonum cognominatur, venere orientales Saxones, meridiani Saxones, occidui Saxones. Porro de Anglis hoc est illa patria, quae angulus dicitur, et ab eo tempore usque hodie manet deserta, et inter provincias Jutarum et Saxonum esse perhibetur orientales Angli, mediterranei Angli, M
Abbreviated transcription (Latin):
et landis puguarent I sti uero seturibus
ꝯladiis ꝑ longis rigidissũme decertarant
ntequinerut preti pondus lantã perferre
sed fuga suluti sue confuluerĩ saxones
uictoriosi triũgho et preda potitisum. Ciuad
ubi scp̃onie m̃tiatũ est simul et infule
sortilitatis. ac sc quilies lritonũ multitue
cõ festum Illo classis prolixior / armalorum
forens manũ forliocem. que premisso adimĩti
locũ habitatrẽs intereos. ea tĩ crnditioneuo
hi gro patere pare et salme cõlra aduer sanios
mliturent Illi militantis de bita stipõdia
conferrant ⁊duenerm̃ intam de trib hermanie

Expanded text:
rent, isti vero securibus gladiisque longis rigidissime decertarent, nequiverunt Picti pondus tantum perferre, sed fuga saluti suae consuluerunt. Saxones victoriosi triumpho, et praeda potiti sunt. Quod ubi Saxoniae nuntiatum est, simul et insulae fertilitas ac segnities Britonum, mittitur confestim illo classis prolixior armatorum ferens manum fortiorem: quae praemissae adjuncta locum habitationis inter eos, ea conditione ut hi pro patriae pace et salute contra adversarios militarent, illi militantibus debita stipendia conferrent. Advenerant autem de tribus Germaniae
Abbreviated transcription (Latin):
quimq Imperatoribus qni tam brilaami iii¬
ꝓͣ ceteras mũdi prrrtes rexer̃m eiorũ ssalirii
glia potintur In celis. Illam tonitũ habant quia
Rau hic millam habent liluit enim trmoei¬
nalio de eis et prolixior eũ fabulatu de artib
quorũ potentie et nnes tali uiz fafficiebat
uninersus mũdus. ꝓ nrisilisit głia nostra
potentia nostra. tumor nẽ quorũ de cansa
Cabertimus sudemius insimimꝰ Si intam
iłiam cupimus ut humeuit loquar ie omcedo
eupiiinbstd uerrimi Si famã Illam que
nõ entineseit. Si honoraem. Alũ qui non

Expanded text:
peratoribus, qui tam Britanniam quam caeteras mundi partes rexerunt: quorum si aliqui gloria potiuntur in coelis, illam tantum habent, quia jam hic nullam habent. Viluit enim sermocinatio de eis, et prolixior confabulatio de actibusquorum potentiae et majestati vix sufficiebat universus mundus, quam nihil sit gloria nostra, potentia nostra, tumor noster, quorum de causa laboramus, sudamus, insanimus; si autem gloriam cupimus, ut humane loquar, concedo, cupiamus, sed veram; si famam, illam, quae non evanescit; si honorem, illum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cũ bocũditata et le titia biiteine Gi srom
nẽmii et fidutiam õẽs in deo poumiꝰ nisi
In silus hõm sicut britanni qui deo abrecto
et maquificantia triuoris eius. Auxilium
cetierñt a pagiinis. habuerũtq sed quale
decebit Mons nũq saxonũ uel ainplerũ
Initata a rege prefato britannã tribus
In ornentali parte infale inbente cod rege
locũ manendi quasi pro patria pugnaturi
re autem uera hat ex pnquatur sũstepermm
Ruierim intem cerbamen cõtra pulos et
seolos qui Iam uener me usq ad Slansordiã

Expanded text:
um jucunditate et laetitia innitamur; si spem nostram et fiduciam omnem in Deo ponamus, non in filiis hominum, sicut Britanni qui, Deo abjecto et magnificentia timoris ejus, auxilium petierunt a paganis, habueruntque sed quale decebat. Gens namque Saxonum vel Anglorum invitata a rege praefato Britanniam tribus in orientali parte insulae, jubente eodem rege locum manendi quasi pro patria pugnaturi, re autem vera hanc expugnaturi susceperunt. Inierunt autem certamen contra Pictos et Scotos, qui jam
Abbreviated transcription (Latin):
intem ꝙ cũ rex preditatĩco saniti germemi
indira noletet fngeretqs stiuctũ s se quẽtem
qad̃ nocteliquis de celi cecidit super lircem
In quarexerat Rrintem bm Ruina ꝙ iqnc
destructus nrisꝙ compiruĩt At ubi saxones
dispersis indigenis copitim exceratum̃ domũ
remiserm̃ ceperũt bestanni emergentes de
cermyenno excercitu In cantiam cõtra hengis
at hor sa uexilla direierĩ Ilt bantur inte eo
tampore duce uubrosio ant bio uiro modesto
qui solus forte romt qeutis p̃fate tẽpestali
fupersuerat. occisis Ini ead pecrelib regnum
teꝯerni duces er eñ eo Gortemer et
date gre Ambrosius Igẽ primã mem bello
Iuduxit Gortemtrseeñdu Calegire terliam
nuero essent. iudacisũne iñ obui meruu

Expanded text:
ti Germani audire nollet, fugeretque sanctum se sequentem, quadam nocte ignis de coelo cecidit super arcem, in qua rex erat: rex autem tam ruina quam igne destructus nusquam comparuit. At ubi Saxones, dispersis indigenis, copiam exercituum domum remiserunt, coeperunt Britanni emergentes de atoque permaximo exercitu in Cantiam contra Hengist et Horsa vexilla direxerunt. Utebantur eo tempore duce Ambrosio Aureliano viro modesto, qui solus forte Romanae gentis praefatae tempestati superfuerat, occisis in eadem parentibus nomen tigerni duces erant cum eo, Gortimer et Catiger. Ambrosius igitur primam aciem bello induxit, Gortimer secundam, Catiger tertiam; n
Abbreviated transcription (Latin):
nplendor alexandri non tum leuitesort houora
Sy per eum Reuitosiir houe flus nãq uirorum
Sindo tanere putuus thostiras cugn hourois
Et gratis dara sestinanb: ne danda le hetur
Qnod nondum dederis. nondum so crodui hatere
C doins e morũ diroctio quo uemiente
Certa fidos hylaris. le melia. e mna puteptat
Lane ingum doetrina plutent uorcortio duleis

Expanded text:
escit honore, Quam per eum renitescit honor, flos namque virorum. Dando tenere putans thesauros cogit honoris, Et gratis dare festinans, ne danda rogentur. Quod nondum dederit, nondum se credit habere. O decus, o morum directio! quo veniente Certa fides, hilaris clementia, cauta potestas, Lene jugum, doctrina placens, correctio dulcis,
Abbreviated transcription (Latin):
In cirenitu ex pngnabnt. funt castellũ solet
ssiliri oñt uero horceudim fatiem becli bideris
en eĩ tirenita legalis acie Ignem prosilientem
e ꝯullerrũ et ꝯladiorũ collisione: strdorem
iorrendumm. clinorẽ terrisaũ. Resonabant
nulla ois quies: nulla lespiratio datatur: insi
In ea parte qua lex firtissumis stabir. horrẽtie
Iuimicis in cõperrribilem Betimm ei ꝰ dinmanitatã
Quod bbi conus costransis compit leis Inuudent
ꝓlorie. cũ oĩ pondereairmatorũ beruit in eum

Expanded text:
xpugnabant, sicut castellum solet assiliri. Tunc vero horrendam faciem belli videres in omni circuitu regalis aciei, ignem prosilientem ex galearum et gladiorum collisione, stridorem horrendum, clamorem terrificum: resonabant Nulla quies iis, nulla respiratio dabatur, nisi in ea parte, qua rex fortissimus stabat, horrentibus inimicis incomparabilem ictuum ejus immanitatem. Quod ubi comes Cestrensis comperit regis invidens gloriae cum o
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ꝙ sugere mnifp̃ potostis. Iud est ꝓ hodie
ꝓ hedie deo uobis adc̾mate uictoriam pres tabit
Nocesse est em̃ ut ad probitatem cõ fugiat eni nõ
põt aliudesse diffugiũ Cmes antom liurolienses
qui stant urb sue proxini eñ impetus grantdine
inimis lique tantibus ad domos suas teris faght
unctorrosi uide bĩtis uerũtaman cõbra quos bellũ
geratis attendite lanꝰ britonũ dux cõtra uos

Expanded text:
ugere nusquam potestis, illud est quod hodie vobis, Deo adjuvante, victoriam praestabit. Necesse est enim ut ad probitatem confugiat, cui non potest esse aliud diffugium. Cives autem Lincolienses, qui stant urbi suae proximi in impetus gravedine animis liquescentibus ad domos suas transfugere victoriosi videbitis. Verumtamen contra quos bellum geratis attendite. Alanus Britonum du
Abbreviated transcription (Latin):
hyprensis. cõtra eam prouirib depugnalmt
Suscepta prns a leguto Romano unitoniensi põ
Et mor a londoniensib Erocta esti tn fuxerbiam
Intoterabitum. qr̃ tuiis Incerta tedlis prox inissẽm
t om̃i sere cerda a se alientunit lgitur sine fus dolorũ
iustructri fine dei nutu. dnimo suirguid hoĩes ⁊drimo

Expanded text:
 repugnabant. Suscepta est prius a legato Romano Wintoniensi episcopo, et mox a Londoniensibus. Erecta est autem in superbiam intolerabilem, quia suis incerta belli prosperavisset, et omnium fere corda a se alienavit, igitur sive subdolorum instinctu, sive Dei nutu, imo quidquid homines egerint