comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nensiũ abbas nomine ambrosius ꝑ angłm in uisu admonitus . ẽ : ut sacra
corpora sic̃ animȩ eoꝵ in cęlestib scę legioni iã erant coniuncte. ita &
in eo loco sepultura sociaret . Uir aut̃ dĩ supradictus uenerabilis abbas. an¬
gustia plenus: qualit̃ dominicã iussionẽ impleret nesciebat. Tunc ad anse¬
mundũ bugundionẽ qui usq in diẽ passionis sc̃is uiris fidẽ certissimã uisus
.ẽ. conseruasse. missos suos direxit : ut ad gloriosissimũ pͥncipẽ theodebertũ
regẽ francoꝵ suã petitionẽ parit̃ &. suggestionẽ de portaret. ut sc̃a corpa
ad limina sc̃oꝵ aggregari ꝑmittere deberet. Quã petitionẽ : piissimꝰ pͥn¬
ceps clement̃ indulsit : Tunc cũ magna ueneratione sc̃a corpora de pu¬
uolutus. statĩ integra sanitate recepta reuertat᷑ in columis. Nã &. ubiq: infirma

Expanded text:
nensium abba per angelum in visu admonitus est, ut sacra nensium abba per angelum in visu admonitus est, ut sacra corpora, sicut animae eorum in caelestibus sanctae legioni erant coniunctae, ita et in eo loco sepulturae sociarentur. Quo vir Dei supradictus Venerandus angustia plenus, qualiter dominicam iussionem impleret, nesciebat. Tunc ad Ansemundum Burgundionem, qui usque in diem passionis sanctis viris fidem certissimam visus est conservasse, missos suos direxit, ut ad gloriosissimum principem Theudebertum regem Francorum suam petitionem pariter et suggestionem deportaret, ut sancta corpora ad limina sanctorum aggreganda permittere deberet. Quam petitionem piissimus princeps clementer indulsit. 11. Tunc cum magna admiratione sancta corpora de puvolutus, statim integra sanitate recepta, revertatur incolomes; seu etiam et
Abbreviated transcription (Latin):
suras ipsius monasterii ꝑuenissent. ibiq: agmina bigundionũ una cũ fran¬
cis ad. ẽẽnt ad instar iudȩ traditoris xp̃i. strator eiꝰ quidã burgundio in
eũ manꝰ iniecit. & uinctũ cathenis francis obtulit. Tunc franci ꝑtimescentes
ne manꝰ suas ad sanguinẽ in noxiũ effundendũ cruentarent: ip̃soꝵ burgun¬
dionũ conductu usq ad locũ destinatũ ꝑducendũ miserunt. Qui eũ sub arta
qui .ẽ. in pago aurelianensi ꝑduxerunt. Ibiq puteũ ab antiquis constructũ
inuenientes : ut uesaniȩ suȩ ꝑfidiã satiarent. capitalisententia adiudicato
capite deorsũ dimerso. una cũ coniuge & filiis inputeũ iactauerunt. Passi¬
limosi gurgites illesa cȩlauerunt . In quo loco nocturnis temporib: a sc̃is uiris
diuinitus lampada accensa ꝑtotũ illud spaciũ quo ibi sc̃a corpora quieuer̃ :¬

Expanded text:
suras ipsius monasterii pervenissent, ibique agminibus Burgundionum una cum Fransuras ipsius monasterii pervenissent, ibique agminibus Burgundionum una cum Francis, ad instar Iudae traditoris Christi Trapsta Burgundio in eum manus iniecit, et vinctum catenis Francis obtulerunt. Tunc Franci pertimescentes, ne manus suas ad sanguinem innoxium effundendum cruentarent, ipsorum Burgundionum usque ad locum destinatum perducendum miserunt. Qui eum sub ardua um est Belsa perduxerunt Ibique puteum ab antiquis constructum invenientes, ut vesaniae suae perfidia saciarent, capitali sententia adiudicato , capite deorsum dimerso, una cum coniuge et filiis suis in puteum iactaverunt. limosi gurgites aqua inlesa celaverunt. In quo loco nocturnis temporibus a sanctis viris divinitus lampadam accensam, per totum illum spatium, quod ibi sancta corpora quiever
Abbreviated transcription (Latin):
enarrandã historiã pauco sermone explicabimꝰ. Igit᷑ cũ franci pene
om̃ia regna ꝓstrauissent. & galliarũ urbes uehement̃ depopularent.
ita ut plurima multitudo ex burgundionib se francis sociaret : sc̃s
sigis mundus uidens se hinc inde cõangustari : uelissallis montẽ expetite.
&. ad instar heliȩ tesbitis. ut fortissimã gentẽ francoꝵ euaderet. singu¬
larit̃ habitare elegit. iuxta illud qđ egregius p̃dicator de suis tribu
eoꝵ plenissime appareret. francis se ex integro dediderunt : ꝓmittentes quod
sione audita scs uir sigis mundus rex comꝑta nequitia suoꝵ pͥncipũ. cesariẽ
capitis sui totundit . & se a laicatii in habitũ religionis mutauit. Qui dũ in
supradicto loco pene ieiuniis & uigiliis maceratus quiesceret: ibi pauci ex
burgundionib: ad ipsũ conuenientes quasi causa amoris. ad sepulchra sc̃oꝵ
martyrũ sub quadã custodia eũ latent̃ ꝑducere ꝓmiserunt. Quidũ adclau¬

Expanded text:
sermone veniamus. 8. Igitur cum Franci, paene omnia regna prostrata, Galliarum urbes vehementer depopularent, ita ut plurima multitudo ex Burgundionibus se Francis sociaret, tunc sanctus Sigismundus, videns se hinc indes coangustare, Veresallis montem expetiit et ad instar Heliae Tesbites, ut fortissimam gentem evaderet, singulariter habitare elegit, iuxta illud quod egregius praedicator, de suis tribuleorum plenissime appareret, Francis se ex integro dederunt, promittentes, ut sasione audita, sanctus vir Sigismundus, comperta nequitia eorum, cesariem capitis sui totundit et se a laicatu in habitum religionis mutavit. Qui dum in supradicto loco paene ieiuniis et vigiliis maceratus quiesceret, ibi pauci ex Burgundionibus ad ipsum convenientes, quasi causa amoris ad sepulchra sanctorum martyrum sub quadam custodia latenter perducere promiserunt. Qui dum ad clau
Abbreviated transcription (Latin):
se. ẽẽ. clarissima & libera uoce testatus ẽ : tanquã aduocatus inquit xp̃i¬
ignorabant. Ille uͦ habens inse aduocatũ ꝓ nobis iłm. hoc nomine meruit
honorai : sc̃i prbi tachariȩ qui erga scos plenitudinẽ caritatis ostenderat
secutus exemplũ. Qui & ipse dũ fr̃ib: ad ẽet defensionẽ libertacis quȩ in nr̃a
religione consistit exequit᷑. dñicũ secutus exemplũ. animã suã ꝓoriib suis

Expanded text:
se esse clarissima et libera voce testatus est: Tanquam advocatus. inquit, Chrio habens in se advocatum pro nobis Jesum, hoc nomine meruit honorari: sancti presbyteri Zachariae qui erga sanctos plenitudinem charitatis ostenderat secutus exemplum. Qui et ipse dum fratribus adest, defensionem libertatis, quae in nostra religione consistit, exseq
Abbreviated transcription (Latin):
effusione ꝓprii coronã sibi pararint felicitatis ꝑpetue quã illũ qu
absq martyrii palma in pace ammã sedib patriȩ cȩlestis immise¬
rit : placuit illi haud disparia ꝑseruũ suũ dilectissimũ patrare mi¬
racula apud sacratissimã edẽ qua condita eiusdẽ patris m̃bra seruant᷑.
Nanq delatus aparentib: puer paruulus ad memorias sc̃oꝵ marty
neruoꝵ q: contractione adeo debilis. quin etiã taxilli ita natib te¬
nacit̃ uiliȩ sernt: quo nunquã a natiuitate gressuũ incessũ exꝑari
quiret cepertat᷑ a bauilis ad sepulchrũ sepe memorati confessoris
ui benenlas  Ibiq int̾ diu ꝑseuerans. post tridie cernentib nobis

Expanded text:
effusione proprii coronam sibi pararint felicitatis perpetuae, quam illum qui effusione proprii coronam sibi pararint felicitatis perpetuae, quam illum qui absque martyrii palma in pace animam sedibus patriae coelestis immiserit; placuit illi, haud disparia per servum suum dilectissimum patrare miracula apud sacratissimam aedem qua condita ejusdem Patris membra servantur. Namque delatus a parentibus puer parvulus ad memorias sanctorum manervorumque contractione adeo debilis, quin etiam taxilli ita natibus tenaciter inhaeserant, quod nunquam a nativitate gressuum incessum experiri quiret, deportatur a bajulis ad sepulcrum saepe memorati confessoris Christi Benedicti: ibique interdiu perseverans, postridie concinentibus nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nunquã pedib incesserant. facilitatẽ adiendi sũmo cũ gaudio recu¬
pabant. Dȩmones ab obsessis extrudebant᷑ corporib. limatici mede¬
lam assequebant᷑ optatã. Prȩtẽa quidã m̃broꝵ quorundã incendium
male ꝑpessi quod genus morbi incurabile medici diriuato nomine a can¬
cro canceroma uocitant : sanitatẽ ꝑfectã se adeptos. ẽẽ. gaudebant.
Innumera ꝓ inde sanitatũ dona ut p̃fati sumus ꝑ beatoꝵ memorias
martirũ dñs in tabernaculo quo tempore statũto deportant᷑ oꝑatus¬
est ad laudẽ & głam mominis sui qui electos suos ubiq glorificat. non
solũ ȩt̃ne beatitudinis p̃mia largiendo: uerũ in p̃sentĩ scło mortalib
depitato miraculis illustrando. Sed ne imparẽ meritis idẽ conditor ac
ne aliquĩ minꝰ intelligere ualentes diuinã dispensationẽ. gloriosiores
quã maxime apud dñm hos putarent existere martyres qui sanguinis

Expanded text:
nunquam pedibus incesserant, facilitatem gradiendi summo cum gaudio recununquam pedibus incesserant, facilitatem gradiendi summo cum gaudio recuperabant: daemones ab obsessis extrudebantur corporibus, lunatici medelam assequebantur optatam. Praeterea quidam membrorum quorumdam incendium male perpessi, quod genus morbi incurabile, medici derivato nomine a cancere cancerauma vocitant, sanitatem perfectam a se adeptos gaudebant. Innumera proinde sanitatum dona ut praefati sumus per beatorum memorias martyrum Dominus in tabernaculo quo tempore statuto deportabantur, operatur ad laudem et gloriam nominis sui, qui electos suos ubique glorificat, non solum aeternae beatitudinis praemia largiendo, verum in praesenti saeculo mortalibus deputato miraculis illustrando. CAPUT XXIX. Contractus sanatus. Sed ne imparem meritis idem Conditor ac ne aliqui minus intelligere valentes divinam dispensationem, gloriosiores quam maxime apud Dominum nos putarent existere martyres, qui sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
ad eandẽ horã dñia diei. iterũ q facris referrent᷑ ȩdib Quod cũ imple¬
tũ fuisset : multitudines plebiũ non solũ ex contiguis uerũ ꝓcul po¬
sit is locis medelã animarũ ac corpoꝵ consecuture eo confluxere. Oꝑa¬
bat᷑ deniq dñis ꝑclarissimos martyres suos incredibilia uirtutũ
dona. quȩ ipsi quoq pueruli ex parte conspeximꝰ: ut liquido pates¬
ceret etiã nunc in hissuas dilectissimis testib illud compleri quod
olim eis qui in eũ uera fide crediderint reꝓmisit ita inquiens. Am̃¬
am̃ dico uobis qr qui gedit in me oꝑa quȩ ego facio & ipse faciet: &
maiora hoꝵ faciet. Siquidẽ capti oculis quolibet scilicet corporis
uitio. seii pessimo lippitudinis humore. seu glaucomate adoꝑti.ela¬
rissimũ recipiebant uidendi uisũ. Debiles uͦ grauamine gressuũ qui

Expanded text:
ad eamdem horam Dominici diei, iterumque sacris referrentur aedibus. Quod cum implead eamdem horam Dominici diei, iterumque sacris referrentur aedibus. Quod cum impletum fuisset, multitudines plebium non solum ex contiguis, verum procul positis locis, medelam animarum ac corporum consecuturae eo confluxere. Operabatur denique Dominus per clarissimos martyres suos incredibilia virtutum dona, quae ipsi quoque pueruli ex parte conspeximus: ut liquido patesceret etiam nunc in his suis dilectissimis testibus illud compleri, quod olim eis qui in eum vera fide crediderint repromisit, ita inquiens: Amen dico vobis, quia qui credit in me, opera quae ego facio, et ipse faciet, et majora horum faciet . Si quidem capti oculis, quolibet scilicet corporis vitio, seu pessimo lippitudinis humore, seu glaucomate adoperti, clarissimum recipiebant videndi usum: debiles vero gravamine gressuum qui
Abbreviated transcription (Latin):
infra exteriores portas monasterii haud quaquã transitũ introrsus
habere. h qui a longe memorias sc̃oꝵ secuti fuerant ad p̃ces conuer¬
tunt᷑: ut ꝑmitteret᷑ eis poscentib: causa orationis eccłam in qua
sc̃oꝵ reliquie depositȩ erant ingredi. uotaq: sua ꝑsoluere. Quod qr
aduersũ erat religioni monastice : nullo om̃ino pacto impetare
ualuerunt. Illis uͦ in p̃ce ꝑdurantib. cȩpere etiã quiq nobilior es
causa tanti rumoris excrecti ad tã uenerabile under otq conflue x
spectaculũ. Iunctisq p̃cib uix extorquere quoquor dolo ab abbace
&. fr̃ib potuerunt : ut extra portã monasterio ad occidentelem̃
plagã in loco nemorib consito tentoriũ extendi iuberet. quo memo¬
riȩ sc̃oꝵ certo tempore hoc . ẽ. uigilia dñici diei deferrent᷑: manerentq
sub reuerenti uigilũ custodia ibidẽ tã monachoꝵ quã clericoꝵ usq

Expanded text:
infra exteriores portas monasterii haudquaquam transitum introrsus infra exteriores portas monasterii haudquaquam transitum introrsus habere; hi qui a longe memorias sanctorum secuti fuerant, ad preces convertuntur, ut permitteretur eis poscentibus causa orationis ecclesiam in qua sanctorum reliquiae depositae erant ingredi, votaque sua persolvere. Quod quia adversum erat religioni monasticae, nullo omnino pacto impetrare valuerunt. Illis vero in prece perdurantibus, coepere etiam quique nobiliores causa tanti rumoris excitati ad tam venerabile undecunque confluere spectaculum: junctisque precibus vix extorquere quoquomodo ab abbate et fratribus potuerunt, ut extra portam monasterii ad occidentalem plagam in loco nemoribus consito tentorium extendi juberet, quo memoriae sanctorum certo tempore, hoc est vigilia Dominici diei deferrentur, manerentque sub reverenti vigilum custodia ibidem tam monachorum quam clericorum usque
Abbreviated transcription (Latin):
loquiũ habuit familiare Int̃quȩ familiaritatis colloquia. ab eo sc̃oꝵ
sebastiani. Quiꝰ p̃cib nobillissimꝰ abbas liberitissime annuens qđ pete¬
bat᷑ sub ea conditione prestitit : ut quot annis adueniente natalicio
eorundẽ martyrũ celeberima apud nos ipsoꝵ festiuitas more mo¬
nastieo haberet᷑. Susceptis gratantissime boso abbas sc̃oꝵ pignoribus
letus ad ꝓpria regreditur. Bie uͦ aduentus sui ad monasteriũ : iussit
directo misso ut cũ honore sc̃is condigno fr̃s sibi occarrerent hanid ꝓcuil
amonasterio. Iussis obedientes fr̃s excipiunt memorias scoꝵ martyrũ¬
xp̃i cũ honore quantũ mortalib concedit᷑ digno sub die .xi. Ralenda¬
rũ uliarũ : q in eccła sc̃ȩ dĩ geniticis manie collocant. Sequebat᷑
deuotione: ob quȩlã miraculoꝵ beneficia ad ño ꝑ beatos ma tyres
patata. Porro qr ex antiqua auctoritate sanccitũ erat feminas

Expanded text:
loquium habuit familiare, interque familiaritatis colloquia reliquias ab loquium habuit familiare, interque familiaritatis colloquia reliquias ab Sebastiani. Cujus precibus nobilissimus abbas libentissime annuens, quod petebatur sub ea conditione praestitit, ut quotannis adveniente natalitio eorumdem martyrum, celeberrima apud nos ipsorum festivitas more monastico haberetur. Susceptis gratantissime Boso abbas sanctorum pignoribus, laetus ad propria regreditur. Die vero adventus sui ad monasterium, jussit directo misso, ut cum honore satis condigno fratres sibi occurrerent haud procul à monasterio. Jussis obedientes fratres excipiunt memorias sanctorum martyrum cum honore quantum mortalibus conceditur digno sub die undecimo Kalendarum Juliarum, atque in Ecclesia sanctae Dei genitricis Mariae collocant. Sequebaturrum summa cum devotione, ob quaedam miraculorum beneficia a Domino per beatos martyres patrata. Porro quia ex antiqua auctoritate sancitum erat, feminas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑduicunt. Oratione completa miser resoluit᷑ atq dño cũ sociis grates
ꝓposse ac libatori suo benedicto agens ad sua regredit᷑ : aꝑte ubiq pr¬
dicans diuinã huic loco p̃stantius̃ in .ẽẽ uirtutẽ nulliq: ex sententia
cȩdere. si quid praui aduersus sc̃m molitus fuisset benethctũ¬
iꝑii francoꝵ mon arehiã hludouico augusto ut p̃fatũ .ẽ. gerentaes
uenerabilis abbas hildunus cȩnobii sci martyris dyonisii legatos
uit. Quod delatũ: in sc̃i medar di basilica iuixta corpus eiꝰ in loculo gesta¬
torio add tempus collocauit. Quo in loco in numera mira culoꝵ a xp̃o
patrata sunt oꝑa int̾uentu saĩ martyrs. Postera sane tempestate
boso Abba monasterii confessoris benedicti: palatiũ euocatus adierat.
Vnde regrediens transitũ ꝑ monasteriũ sc̃i dyonisi congruũ habuit q
Pinde diuertens ad p̃fatũ cȩnobiũ. cũ hilduino reuerendo abbate. col¬

Expanded text:
perducunt. Oratione completa, miser resolvitur, atque Domino cum sociis grates perducunt. Oratione completa, miser resolvitur, atque Domino cum sociis grates pro posse, ac liberatori suo Benedicto agens, ad sua regreditur, aperte ubique praedicans divinam huic loco praestantius inesse virtutem, nullique ex sententia cedere, si quid pravi adversus sanctum molitus fuerit Benedictuii Francorum monarchiam Ludovico Augusto ut praefatum est gerente, venerabilis abbas Hilduinus coenobii S. martyris Dionysii legatos petravit, quod delatum in S. Medardi basilica juxta corpus ejus in loculo gestatorio ad tempus collocavit. Quo in loco innumera miraculorum a Christo patrata sunt opera interventu sancti martyris. Postera sane tempestate, Boso abbas monasterii sancti confessoris Benedicti palatium evocatus adierat: unde regrediens transitum per monasterium S. Dionysii congruum habuit. Proinde divertens ad praefatum coenobium cum Hilduino reverendo abbate col
Abbreviated transcription (Latin):
Socii uidentes emissa cęlitus uindictã in comparẽ desȩuire. consterna¬
ti animo culpã confitent᷑ : miscđiãq ab eo quẽ suꝑbe contẽpserant sc̃o
sulicet exposcunt benedicto. Bepositis deniq armis. calceis quoq pedib
esolutis. terrã capitib asꝑgunt: sicq remediũ petitur monasteriũ
ꝓꝑant deducentes secũ illũ diuinitus uinctũ latronẽ. At ubi basili¬
ce ꝓximant ꝓstrati ante ostiũ culpã cũ lacrimis confitent᷑: nec illũ
solũ modo reum sceleris : sed om̃s una conscios se. ẽẽ. criminis edicunt.
Postremo uoto se obligant. nunquã se cuiquã ex familia sc̃i benedicti
aliquid molestie illaturos : si modo gr̃am illius ꝓmereri ualerent. Cer¬
nentes in t̾ea custodes sacrę domus de uotionẽ uiroꝵ. totoq inclina¬
tos animo ad miscđiã pii iudicis impei andã humi ꝓftratos erigunt.

Expanded text:
Socii videntes emissam coelitus vindictam in comparem desaevire, consternaSocii videntes emissam coelitus vindictam in comparem desaevire, consternati animo culpam confitentur, misericordiamque ab eo quem superbe contempserant, sancto scilicet exposcunt Benedicto. Depositis denique armis, calceis pedibus resolutis, terram capitibus aspergunt: sicque remedium petituri monasterium properant, deducentes secum illum divinitus vinctum latronem. Et ubi basilicae proximant, prostrati ante ostium culpam cum lacrymis confitentur: nec illum solummodo reum sceleris, sed omnes una conscios esse criminis edicunt. Postremo voto se obligant, nunquam se cuiquam ex familia S. Benedicti aliquid molestiae illaturos, si modo gratiam illius promereri valerent. Cernentes interea custodes sacrae domus devotionem virorum, totoque inclinatos animo ad misericordiam pii judicis impetrandam, humi prostratos erigunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ge a monasterio aumitoꝵ grex non pariui t s depascens : qui continu
ñ fr̃m necesitatib deputatus ad seruiendũ erat. Nunc p̃donũ uali¬
da inuadens manus minat᷑ partĩ securi ꝑcussos suns epulis ppare
paste secũ suapte abducfre. Quib cũ arm̃tarius diceret non debele
eos gregẽ sc̃ contingere benedicti. quod si agerent eis impune ñcedere
illi indignantes pinguiorẽ quã conspexerant iuuencã a toto separete
rege uigulari pcipiunt. Qua religata unus ex eis qui audacioꝵ cȩteris
uidebat᷑: euaginato ense exerto brachio uaceã ꝑcutere nitit᷑. At
V in ipso conatu uinctus ligatusq in extricabilib uinculis hesit: ita
ut erexerat UAchiũ cũ ense retinens. nullãq in partẽ daflectere ualens
Uideres miserũ astare ipso suo conamine loris non patentib uinctũ :
uirtutẽq diuinã quã in suo dudũ s̃preuerat delicto. re ipsa inse exꝑiri.

Expanded text:
ge a monasterio armentorum grex non parvus depascens, qui continuis ge a monasterio armentorum grex non parvus depascens, qui continuis fratrum necessitatibus deputatus ad serviendum erat. Hunc praedonum valida invadens manus minatur partim securi percussum suis epulis praeparare, partim secum sibi apta abducere. Quibus cum armentarius diceret non debere eos gregem sancti contingere Benedicti, quod si agerent, eis impune non cedere; illi indignantes, pinguiorem quam conspexerant juvencam a toto separatam grege jugulari praecipiunt: qua religata, unus ex eis qui audacior videbatur, evaginato ense exertoque brachio vaccam percutere nititur. At vero in ipso conatu vinctus ligatusque inextricabilibus vinculis haesit, ita ut erexerat brachium cum ense retinens, nullamque in partem deflectere valens. Videres miserum astare ipso suo conanime loris non parentibus vinctum, virtutemque divinam quam in suo spreverat delicto, re ipsa in se experiri.
Abbreviated transcription (Latin):
Impator ut dict̃ .se. suspectos francoꝵ pͥmores habens. germionie popłos
a quitaniã ꝓfecturus euocat. saxones uidelicet. thoringes. baioa rona do
alemannos : ensq quos uirtute francoꝵ pat̃ armis subegerat. regni sta¬
tũ in composite cõmittit. Illud quo animo franci exceperantt to in ꝓmptu
est agnoscer. Liberalitate gͥ trans renũ acsi obtutelã impatoris adepta :
uitis sese omnẽq subdidere exeratũ. Dep̃dationib scilicet pauꝑum
bonoꝵ uiroꝵ dehonestatib sacroꝵ locoꝵ iolationib: acreliquis quȩ
piget enumerare malis. Sed dũ imꝑator expeditionẽ infiliũ sagendu
aiquitania uersus ligers fluuio ꝓp̃inquaret : accidit quosdãtin supra dic¬
toꝵ popłoꝵ duces uillulas cȩnobii sc̃i benedicti uastando ae corgenioã¬
a passante p̃donũ seuitia quid iã pauꝑib diriperent de ẽ fauadon¬
terio ꝓxnant id ipsũ qđ a in reliquis actur lociseaqui continu¬

Expanded text:
Imperator ut dictum est suspectos Francorum primores habens, Germaniae populos Aquitaniam profecturus evocat, Saxones videlicet, Thoringos, Bajoarios atque Alemannos: eisque quos virtute Francorum pater armis subegerat, regni statum incomposite committit. Illud quo animo Franci exceperint, in promptu est agnoscere. Libertate igitur Transrhenani ac si ob tutelam imperatoris adepta, vitiis sese omnemque subdidere exercitum, depraedationibus scilicet pauperum, bonorum virorum dehonestationibus, sacrorum locorum violationibus, ac reliquis quae piget enumerare malis. Sed dum imperator expeditionem in filium agens, Aquitaniam versus Ligeri fluvio propinquaret; accidit quosdam supradictorum populorum duces, villulas coenobii S. Benedicti vastando attingeassante praedonum saevitia, quid jam pauperibus diriperent deesset, monasterio proximant, idipsum quod et in reliquis acturi locis. Erat haud lon
Abbreviated transcription (Latin):
Mnoꝵ spaciũ galliis non absq piaculo quoꝵ libet detritis. cultus quoq
diuine religionis quomͦ ꝓcesserit utrũ necne floruerit in ꝓmptu. ẽ.
cuilibet : licet tardioris ingenii mortaliũ ꝑsentiscere. Quis enĩ xp̃ianȩ
religionis ordo normã eo ꝓposito adliquidũ exequit᷑. ut ñ magis p̃ua¬
ricator mandatoꝵ xp̃i iudicet᷑. si actuũ exequutio recte inuestiget᷑.
Unde non immerito talib hoc . ẽ. nobis transȩressorib p̃ceptoꝵ suoꝵ. ul¬
ꝑ hieremiã ꝓpħam. Pro eo qđ ñ audistis uerba mea. ecce ego mittã & assu¬

Expanded text:
annorum spatium, Gallis non absque piaculo quorumlibet detritis, cultus quoque annorum spatium, Gallis non absque piaculo quorumlibet detritis, cultus quoque divinae religionis quomodo processerit, utrum necne floruerit in promptu est cuilibet, licet tardioris ingenii, mortalium persentiscere. Quis enim Christianae religionis ordo normam eo propositi ad liquidum exsequitur, ut non magis praevaricator mandatorum Christi judicetur, si actuum exsecutio rite vestigetur? Unde non immerito talibus, hoc est nobis transgressoribus praeceptorum suorum, ul exercituum: Pro eo quod non audistis verba mea: Ecce ego mittam, et assu
Abbreviated transcription (Latin):
ginũ ludibria. ac cuncta quȩ uictis uictores infene ualent infanda
torm̃toꝵ genera. Quid aquitanice gentis ingentẽ referã afflictatio¬
nẽ. que olim belloꝵ nutrix nunc frigidã bello p̃ferat dextrã. suisq
orbata luminib: ducib egeat alienis: Et enĩ ipsa quoq: optimos quosq:
genitalis soli insese elidens : patet nunc p̃da gentib: alienis. Ab ipso
quippe ut ita loquar oceani litore orientẽ uersus auernũ usq clarissi¬
mã ueteri tempestate aquitaniȩ urbẽ. nulla libtatẽ retinere ualut
regio. Non oppidũ aut uicus. ñ deniq ciuitas quȩ ñ strage ferali conci¬
derit paganoꝵ. Testat᷑ id pictauis. fecundissima quondã urbs aquita¬
nie. hoc sanctonꝰ hoc engolesma petrogoricon. hoc lemouicas. hoc certe
ni aquitanici ꝓclamant. Nulla scilicẽt bellica obuiante manii. hostili
grauit̃ sese concidisse incursu. Nis atq huiꝰ modi malis ꝑtriginta ferme

Expanded text:
ginum ludibria, ac cuncta quae victis victores inferre valent infanda ginum ludibria, ac cuncta quae victis victores inferre valent infanda tormentorum genera. Quid Aquitanicae gentis ingentem referam afflictationem, quae olim bellorum nutrix, nunc frigidam bello praeferat dextram, suisque orbata luminibus, ducibus egeat alienis? Etenim ipsa quoque optimos quosque genitalis soli in sese elidens, patet nunc praeda gentibus alienis. Ab ipso quippe ut ita loquar Oceani littore, orientem versus, Arvernum usque clarissimam veteri tempestate Aquitaniae urbem, nulla libertatem retinere valuit regio, non oppidum aut vicus, non denique civitas, quae non strage ferali ceciderit paganorum. Testatur hoc Pictavis fecundissima quondam urbs Aquitaniae: hoc Santonum, hoc Engolisma, hoc Petrocorium, hoc Lemovica, hoc certe ni Aquitanici proclamant, nulla scilicet bellica obviante, manu hostili graviter sese concidisse incursu. His atque hujuscemodi malis per triginta ferme
Abbreviated transcription (Latin):
dentes. scđo aduentu p̃dictã ciuitatẽ cõbustione dissipant: matre dũ¬
taxat ȩccła quȩ in honore sc̃ę crucis iubente constantino augusto abea
to psule euurtio sacrata erat. studio bonoꝵ hominũ remanente. Quid
supmemorate urbes excidii damna sensere : Euid lutecia parisioꝵ nobile
caput resplenders quondã gła. opib fertilitate soli. in colarũ quie tissias
pace. quã ñ immerite regũ diuitias emꝑoriũ dixero popłoꝵ &d unie magiss
ambustos cineres quã urbẽ nobilẽ potis .ẽ. cernere. Quid ꝓinde bellouagus.
quid nouiomagũ & ipsȩ quondã galliarũ p̃stantissimȩ uybes : Nonne .&
ipsȩ irruptionib norm annicis. atq hostili gladio concidere Liget refer¬
re cęnobioꝵ nobilissimoꝵ tã uiroꝵ quã feminarũ dõ deuote seruien¬
tiũ excidia stragesq: ñ ignobiliũ plebiũ captiuitates matronarũ. uir¬

Expanded text:
dentes, secundo adventu praedictam civitatem combustione dissipant, matre dundentes, secundo adventu praedictam civitatem combustione dissipant, matre duntaxat ecclesia, quae in honore sanctae Crucis, jubente Constantino Augusto, a B. praesule Evurtio sacrata erat, studio bonorum hominum remanente. Quid quatuor supra memoratae urbes excidii damna sensere. Quid Lutetia Parisiorum nobile caput, resplendens quondam gloria, opibus, fertilitate soli, incolarum quietissima pace, quam non immerito regum divitias, emporium dixero populorum? Num magis ambustos cineres, quam urbem nobilem potis est cernere? Quid proinde Bellovacus, quid Noviomagum et ipsae quondam Galliarum praestantissimae urbes, nonne et ipsae irruptionibus Nortmannicis, atque hostili gladio concidere? Piget referre coenobiorum nobilissimorum tam virorum quam feminarum Deo devote servientium excidia, stragesque non ignobilium plebium, captivitates matronarum, vir
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ in insula quadã cȩnobio sc̃ĩ florentii supposita cõponientes mapp¬
lia quoq instar exȩdificauere burgi. quo captiuet oticore cateros astrio¬
tos asseruarent : ipsiq ꝓtempore corpora a labore reficereos nodena¬
tioni ilico seruitura. Ex qua inopinatos discursus ⁊urrantes modo na¬
uib inodo equis delati. tota circũ cairta de leuere ꝓumem̃ E detaier
ꝑcurrentes rogionẽ ipsã quidẽ ciuitatẽ concremant. Lictauoꝵ u castella
atq uicos omnẽq patriã amari usq: eandẽ pictauã ubẽ populant᷑
uastant cȩdib replentes om̃ia. Sequenti tempore nauigio turonũ ueni¬
unt eãq de more stragib opplentes ad postremũ ignib: tradunt: popu¬
lata om̃i cirtunquaq regione. Nlaud longe post suꝑiora ligeris amnis
nauib: expetentes aurelianis ꝑueniunt : captãq: urbẽ auro distraln reto

Expanded text:
lorum in insula quadam coenobio S. Florentii supposita componentes, mapalorum in insula quadam coenobio S. Florentii supposita componentes, mapalia quoque instar aedificaverunt burgi, quo captivorum greges catenis astrictos asservarent ipsique pro tempore corpora a labore reficerent expeditioni illico servitura: ex qua inopinatos discursus agitantes, modo navibus, modo equis delati, totam circumcirca delevere prrcurrentes regionem, ipsam quidem civitatem concremant; Pictavorum vero castella atque vicos, omnemque patriam a mari usque eamdem Pictavam urbem populantur, vastant, caedibus replentes omnia. Sequenti tempore navigio Turonum veniunt, eamque de more stragibus opplentes, ad postremum ignibus tradunt. Populata omni circumquaque regione, haud longo post, superiora Ligeris amnis navibus expetentes, Aurelianis perveniunt: captamque urbem auro distrahunt, Ag
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit. Hoc discidii genere bellatorib utrinq pereuntib pene om̃is illa t¬
regio defensorib: nudata suis p̃da gentib patuit ex ternis. Britonũs
tib sed iussu regis loco cȩdens britonib explere conatus ꝑmisit barba¬
ricos. Pretea normanni gens aquilonalis nr̃o generi plus equo ꝑcognido
omnẽ oram maritimã pessumdedit : atq: ut uerius dicã in uastã rede¬
git solitudinẽ. Fuerant eoꝵ pessimi conatus sepe aducib illacũ aeri¬
nũ sibimet succedentib frustrati: lamb̵to scilicet atꝗ oebto necñ ram¬
nulfo Sed illis uaria pereuntib sorte : om̃is fere neustria que agera¬
bensi urbe ꝑtanuersũ luteciã usq parisioꝵ ꝑtingit oppidũ normarenice
patuit feritati Irruptionib nanq: creberrimis cuñcta uas aetulis oncũciites
ꝓm̃o pedites quide eo qđ equitandi ꝑitia de. ẽet: deinde equis ener⁊ pnoe

Expanded text:
tradidit. Hoc dissidii genere bellatoribus utrinque pereuntibus, pene omnis illa tradidit. Hoc dissidii genere bellatoribus utrinque pereuntibus, pene omnis illa regio defensoribus nudata suis, praeda gentibus paruit externis. Brittonum ntibus: sed jussu regis loco cedens, Brittonibus explere conatus permisit barbaricos. Praeterea Nortmanni, gens Aquilonalis, nostro generi plus aequo praecognita, omnem oram maritimam pessumdedit, atque ut verius dicam in vastam redegit solitudinem. Fuerant eorum pessimi conatus saepe a ducibus illarum regionum sibimet succedentium frustrati, Lamberto scilicet atque Rotberto necnon Rainulfo: sed illis varia pereuntibus sorte, omnis fere Neustria, quae a Genabensi urbe per transversum Lutetiam usque Parisiorum pertingit oppidum, Nortmannicae patuit feritati. Irruptionibus namque creberrimis cuncta vastando circumeuntes, primo pedites quidem, eo quod equitandi peritia deesset, deinde equis evecti more
Abbreviated transcription (Latin):
natu lotharius franciã cũ italia. ludouicis saxoniã omnẽq: germaniam.
Rarolus aut̃ iunior burgundiã cũ aquitama possedit. Sed ut de regnis
taceã. hellis ne attrita de creuerint. an pace contreͣua aliquanto floru¬
erint : nr̃e paruitatis erumnas breuiloquio excurrere libet. Carolo
regni ñ minimã assecuto pari infortuniũ iunctũ fortunȩ rẽ publicã
maximo ꝓfligauit damno : ac pͥmũ marchisis britannici limitis int̾se
graui ꝑduellione dissidentib bellũ orit᷑ utreq lugubre parti. Quãu
enĩ Remoldo occũbente uictor lamb̵tiis extiterit : non adeo tam̃ uic¬
trictia ab hoste retulit signa dũ milia suoꝵ ꝓspexit oppetiisse satellitũ
Idq aduersũ heru eũ repetens pͥmũ natoꝵ eiꝰ reinoldi arma obuindictã
pat᷑nx̃ resum̃tẽ necis. eundẽ male depugnantẽ uicit telisq confossũ neci

Expanded text:
natu Lotharius Franciam cum Italia, Ludovicus Saxoniam omnemque Germaniam, natu Lotharius Franciam cum Italia, Ludovicus Saxoniam omnemque Germaniam, Carolus autem junior Burgundiam cum Aquitania possedit. Sed ut de regnis taceam, bellisne attrita decreverint, an pace continua aliquanto floruerint, nostrae partis aerumnas breviloquio excurrere libet. Carolo regni non minimam assecuto partem, infortunium junctum fortunae, rempublicam maximo profligavit damno, ac primum Marchisis Britannici limitis inter se gravi perduellione dissidentibus, bellum oritur utraeque lugubre parti. Quamvis enim Rainoldo occumbente victor Lambertus exstiterit, non adeo tamen victricia ab hoste retulit signa. Dum millia suorum prospexit oppetisse satellitum, idque adversum Heriveum repetens, primus natorum Rainoldi arma ob vindictam paternae resumentem necis, eumdem male depugnantem vicit, telisque confossum neci
Abbreviated transcription (Latin):
imagno appa atu uti opulentissimꝰ uiroꝵ ad monasteriũ deducitur
Ilucq: diu debacchans in tantũ ut dentib frendendo miꝰ aret᷑ si li¬
citũ foret accedentes ad se morsib laniare: euolutis ferme diebus
quindetĩ. int̾uentu beati patris benedicti melius sapere cępit. Nec
longo post ad pͥme saluti restitutus : cũ gaudio ñ tantũ unius uiri sed
a multoꝵ. natiuũ repetit solũ. Nec & alia multa ea tempestate mi
Cete ñ ea quȩ uisu corporeo nos cognoscere quiuimus. que ue fideli
narratione cõpiinꝰ: subinisso generẽ loquendi qđ uel maxime in agi¬
dis reb ualet. ad posteroꝵ noticiã hortatu maioꝵ transmittere curauimꝰ.¬
erũ piissimo augusto hludouico carnis onere spoliato. regnũ francoꝵ
qđ ex diuersis nationib solidũ corpus fuerat effectũ trifariã diuidit᷑:
atq atib eiusdẽ imꝑatoris filiis ad regendũ suscipit᷑. Et maior quidẽ

Expanded text:
magno apparatu uti opulentissimus virorum ad monasterium deducitur: magno apparatu uti opulentissimus virorum ad monasterium deducitur: illicque diu debacchatus, in tantum ut dentibus frendendo minaretur si licitum foret accedentes ad se morsibus laniare; evolutis ferme diebus quindecim, interventu B. Benedicti melius sapere coepit; nec longe post apprime saluti restitutus, cum gaudio non tantum unius viri, sed et multorum, nativum repetit solum. Haec et alia multa ea tempestate mirCaeterum ea quae visu corporeo nos cognoscere quivimus, quaeve fideli narratione comperimus, submisso genere loquendi, quod vel maxime in agendis rebus valet, ad posterorum notitiam hortatu majorum transmittere curavimerum piissimo Augusto Ludovico carnis onere spoliato, regnum Francorum quod ex diversis nationibus solidum corpus fuerat effectum, trifariam dividitur, atque a tribus ejusdem imperatoris filiis ad regendum suscipitur. Et major quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pellendũ ab obsesso homine: ideoq gudelius in eũ om̃i genere deseui¬
ebat  ded area hora terciã cũ iã misiȩ celebrarenta pestolediqne
euangłioi in somnũ miser ille conuertit᷑. Dũq a sacerdo rioblab d
quoq ex clericis ac si tres muscȩ magne multũ q nigerrne abor en
uas ani hominis egrosse foras taberna culũ auolare. Quod post qua in¬
uisne cepit eg potus quietiꝰ agere atq miseratione dña sceꝵtq. Elllos¬
uincuentu ⁊ ꝑsecutore humani generis ereptus sanitati estitutus .ẽ. Foc q
niodo incolumitatẽ adeptus. ꝓpria reuisit.
mode rã quodia inbugundie partib in latere montis scpra ꝓlaugũ hor
nocabulo ratculfus ex officio uicẽ comitis agens. qui ob prauttatẽ moꝵ
pessimo t q ac tuũ immanitatẽ m̃te captus in rabiẽ uertit᷑. Qũq se¬
mstipso aerediquos cirtunquaq: sibi astantes gladio fustib cȩteris q
nbimet occur ntibatelis petere uellet. tenet asuis. uinctusq cum

Expanded text:
itius sese pellendum ab obsesso homine: ideoque crudelius in eum omni genere desaeviebat. Sed circa horam tertiam cum jam missae celebrarentur, post lectionem evangelicam in somnum miserquoque ex clericis, ac si tres muscae magnae multumque nigerrimae ab ore vexati hominis egressae foras tabernaculum avolarent. Quod postquam visum est, coepit aegrotus quietius agere, atque miseratione Domini entu a persecutore humani generis ereptus sanitati restitutus est: hocque modo incolumitatem adeptus propria revisit.rum quoddam in Burgundiae partibus, in latere montis, supra fluvium Hervocabulo Raculfus, ex officio vicem comitis agens, qui ob pravitatem morum pessimorumque actuum immanitatem mente captus in rabiem vertitur. Cumque semetipsum ac reliquos circumquaque sibi astantes gladio, fustibus, caeterisque sibimet occurrentibus telis petere vellet; tenetur a suis, vinctusque cum
Abbreviated transcription (Latin):
Ioc tali tantaq dĩ clem̃tia a rabiȩ demoniea libato: alter uinctus
diris ligaminib: a suꝑiorib partib ligeris aluei deducit᷑. obsessus &. hac
crudelissimo demone. Alligat᷑ deniq ad columnã eccłe. Sanguinet
huie obtutus. pallidus color. macilenta facies. toruus upertas: qusb morta¬
libs olirims cerporis incuteret. Illicitũ erat ei pao e comredeũ: Honigore
pon t labata dominatore suo aibo more harha no esta Trideuor ai sigore
absq alim̃to solitus erat. Aqua int̾dũ simplia utebat᷑ Qexẽ eliquando
cosstus accipebat : uociferans ac detorquens nb dodumẽ aliquasedo
auide sed sordide si daret᷑ more canũ edebat. Hiꝰ modiuuetu muser
infelicẽ rabebat uitã. Pic diutius apud saga edẽ diuerses nonr d coꝵ¬
nissimis quciatib: uexatus: postremo uinctus manicis ad memorias sẽoꝵ

Expanded text:
CAPUT XXXI. Item alius. Hoc tali tantaque Dei clementia a rabie daemoniaca liberato, alter vinctus CAPUT XXXI. Item alius. Hoc tali tantaque Dei clementia a rabie daemoniaca liberato, alter vinctus diris ligaminibus a superioribus partibus Ligeris alvei deducitur, obsessus et hic a crudelissimo daemone. Alligatur denique ad columnam ecclesiae. Sanguinei huic obtutus, pallidus color, macilenta facies, torvus aspectus, quique mortalibus plurimum terroris incuteret. Illicitum ei erat panem comedere: non enim permittebatur a dominatore suo cibo more humano uti. Triduum transire absque alimento solitus erat, aqua interdum simplici utebatur, exorcizatam coactus accipiebat, vociferans ac detorquens membra. Carnem aliquando avide, sed sordide si daretur more canum edebat; hujusmodi victu miser infelicem trahebat animam. Hic diutius apud sacram aedem diversis atque immanissimis cruciatibus vexatus, postremo vinctus manicis ad memoriam sanctorum
Abbreviated transcription (Latin):
impellebant : solitus erat ueluti orationẽ inuitus fundens dicere. Ds̃
libera me ab hoste antiquo qui me obsidet. Sc̃e benedicte tu illũ pun¬
ge. Et hoc non certe uoluntarie : sed immundis agitatus furiis iocula¬
rit̃ ut innumera alia ꝓferebat. Quid plura: Int̾uentu serenissimi pa¬
tris diuina miseratione respectus liberat᷑ a diaboli laqueis .&. sospes
ac quietus intra ȩccłȩ limina residet. Colloquentib sibi quomodo
arreptus a dȩmonib: fuerat explanat: confitet᷑ culpã. seq ob scelerũ
enormitatẽ immundis traditũ spiritib contrito corde &. humili sp̃u
ꝓclamat. Grates dño libatori suo nec non int̾cessori beato benedicto refert
sicq in columis ad ꝓpria remeat. Nuic consuetus ab hinc tempore quo
aduixit mos incidit. annis singulis redeuete tempore sanitatis adepte cũ

Expanded text:
ntercessionem impellebant, solitus erat veluti orationem invitus fundens dicere: Deus, ntercessionem impellebant, solitus erat veluti orationem invitus fundens dicere: Deus, libera me ab hoste antiquo qui me obsidet. S. Benedicte, tu illum punge. Et hoc non certe voluntarie, sed immundis agitatus furiis, joculariter ut innumera alia proferebat. Quid plura? interventu serenissimi Patris, divina miseratione respectus liberatur a diaboli laqueis, et sospes ac quietus intra ecclesiae limina residet. Cum loquentibus sibi quomodo arreptus a daemonibus fuerit explanat, confitetur culpam, seque ob scelerum enormitatem immundis traditum spiritibus, contrito corde et humili spiritu proclamat: grates Domino liberatori suo, necnon intercessori B. Benedicto refert, sicque incolumis ad propria remeat. Huic consuetus abhinc tempore quo advixit, mos incidit, annis singulis redeunte tempore sanitatis adeptae cum
Abbreviated transcription (Latin):
uinculis constringit᷑ : custodiȩ mancipat᷑. Sed om̃ia deuincens. cursu rapido
monasteriũ petit. ibiq bacchari ꝑcuncta miserrime cepit: m̃brã torquere.¬
collũ in absidã defringere. crinẽ rotare. ac̃uata dorsi spina aluũ ꝓtendere:
saltib: in aera semet̃ reuoluere : ac ꝑ om̃s motus corporis diabolicis incita¬
m̃tis uexari, Prodolor miserrimũ spectaculũ. Artat᷑ tandẽ uinculis
atq ad columnã eccłe ab ea parte corporis qua uestis tingulo sinuat᷑
infelix durissime constringit᷑. Accedit᷑ ad eũ a sacerdotib qui exorcis¬
mos ac cucta quȩ erga energuminos agi debent impleuerant : in t̃roga¬
tus nom̃ edicit. legionẽ se nuncupari confitet᷑. Uoluebat᷑ deniq duter¬
so cicuitu columnarũ. & motib pessimis infelicissimũ detorquens c̃or¬
pus. quid inse gereret ostendebat. Luctabant᷑ si fari liceat. agmina illa
demonũ cũ int̃cessionib sc̃oꝵ. Equidẽ miser ille monitu religiosorũ

Expanded text:
inculis constringitur, custodiae mancipatur. Sed omnia devincens, cursu rapido monasterium petit, ibique bacchari per cuncta miserrime coepit, membra torquere, in absidem defringere, crinem rotare, arcuata dorsi spina alvum protendere, saltibus in aera semet revolvere, ac per omnes motus corporis diabolicis incitamentis vexari. Proh dolor, miserrimum spectaculum! arctatur tandem vinculis, atque ad columnam ecclesiae ab ea parte corporis qua vestis cingulo sinuatur, infelix durissime constringitur. Acceditur ad eum a sacerdotibus, qui exorcismos ac cuncta quae erga energumenos agi debent, impleverant. Interrogatus nomen edicit, Legionem se nuncupari confitetur. Volvebatur denique diverso circuitu columnarum, et motibus pessimis infelicissimum detorquens corpus, quid in se gereret ostendebat. Luctabantur si fari liceat agmina illa daemonum cum intercessionibus sanctorum. Equidem miser ille monitu religiosorum
Abbreviated transcription (Latin):
post pauca. Scđm uiã eoꝵ faciã eis. &. scđm iudicia eoꝵ iudicabo eos: &.
scient qr ego dñs. Est itaq: cernere cõminationẽ ꝓphicã nr̃o anignari ꝓ ui
quando obscelerũ immanĩtẽ popłs quondã dĩ .&: oues manuũ eiꝰ dati sunt
nationib in dep̃dationẽ captiuitatẽq durissimã. atq solũ nuꝑ florentissimũ
ȩtate. ubere glebe cunctarũq opulentia rerũ. redactũq: in uastitatem

Expanded text:
pauca: Secundum viam eorum faciam eis, et secundum judicia eorum judicabo eos, et scient quia ego Dominus . Est itaque cernere comminationem propheticam nostro assignari aevo, quando ob scelerum immanitatem populus quondam Dei et oves manuum ejus dati sunt nationibus in depraedationem captivitatemque durissimam: atque solum nupera florentissimum aetate, ubere gleb
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Itaq: uigiliis. orxtionib & ieiuniis fessus: petiit qualit̃ seipsũ p̃cio¬
sis sc̃is tradere deberet. & eoꝵ agminib potuisset sociari. Tunc diuina
scõs atq apłicos uiros ep̃os consuluit. utrũ salubrit aut non cogitaret.
Qua in t̾rogatione sc̃i antistites int̾ se uentilata : licet tunc inusitatũ
ipsiusemuneratione diutius fatigari ñ distulit. ad palmã marcyrii
eatenꝰ eũ dignatus . ẽ. ꝓuocare : ut sc̃oꝵ martyrũ thebeoꝵ quib se in
dĩ laudib: sociauerat. etiã post mortẽ paradẏsi dapib sociaret. Sed¬

Expanded text:
ruit, et tam itinere quam ieiuniis fessus, petiit, qualiter se ipsum preciosis sanctis tradere deberet et eorum agminibus potuisset sociari. Tunc non alitolicos viros episcopos consuluit, utrum salubriter an non cogitaret. Qua interrogatione sancti antistites inter se ventilata, licet inusitatum ipsius remunerationem diutius fatigari non distulit, ad palmam martirii eatenus eum dignatus est provocare, ut sanctorum martyrum Thebeorum, quorum se in Dei laudib
Abbreviated transcription (Latin):
animos eoꝵ consolari curauit. Si tristandũ dilectissimi fr̃s ac filii ꝓtalutet. ne
destitui solatiis. Sed qr dicente apło carttas benigna. ẽ benignĩtatẽ cxitatis
nr̃ȩ om̃i modis inpendere debemꝰ. lois quos aliquo modo ea indigere cognoscimus.
nec nr̃a tantũ quantũ aliena quȩrere. Qua ꝓpt̃ uos amoris pat̾ni solliarudme
fietib &. merore temperare deposcimꝰ. quia potens ẽ. ds meliores nobis pote ha
depositionẽ corporis huic sc̃ȩ immittere congregationi. quoꝵ meritis &. exemplis
lonse p̃stantius quã nr̃is ȩdificemini. Sed & illud sũ moꝑe nobis ꝓcurandũ .ẽ
ne uersutia antiqui hostis: unde salus aliis acquirit᷑  inde nobis tristitiȩ malo
detrim̃tũ in aliquo ingerat᷑. Nos & enĩ quos unitatis semel in sca caritate iunxit
concordia nunquã uel longissima terrarũ diuident spacia : qm̃ semꝑ interioris
hominis as pectu qui renouat᷑ scđm imaginẽ eius qui geauit eũ nos quo adilrcer¬

Expanded text:
I ET SOCIORUM. Si tristandum dilectissimi Patres ac filii pro tali esset negodestitui solatiis. Sed quia, dicente Apostolo, charitas benigna est, benignitatem charitatis nostrae omnimodis impendere debemus his quo aliquo modo ea indigere cognoscimus: nec nostra tantum, quantum aliena quaerere. Quapropter vos amoris paterni sollicitudine a fletibus et moerore temperare deposcimus, quia potens est Deus meliores nobis post hujus depositionem corporis huic sanctae immittere congregationi: quorum meritis et exemplis, longe praestantius quam nostris, aedificemini. Sed et illud summopere nobis procurandum est, ne versutia antiqui hostis, unde aliis salus acquiritur, inde nobis tristitiae malo, detrimentum in aliquo ingeratur. Non etenim quos unitatis semel in sancta charitate junxit concordia, nunquam vel longissima terrarum divident spatia: quoniam semper interioris hominis aspectu, qui renovatur secundum imaginem ejus qui creavit eum, nos quoad vixe
Abbreviated transcription (Latin):
asi ut nobis hesterno die postquã a nobis digressus es. dñs ostendere de subi¬
tus .ẽ. Prxdico etiã t morã uos in eundo ẽẽ passuros accũ difficultate habi¬
lem locũ inuenturos: phis quȩ & dõ ordinante ꝑficient᷑. dique anuna benia¬
mani generis molimine calliditatis suȩ in uos concitabit. Duiqiã tam bemnis¬
nitas miserieordus di deertt : sed potius differendo licet ac deudetiũ auimi

Expanded text:
dus: ut nobis hesterno die, postquam a nobis digressus es, Dominus ostendere est dignatus. Praedico etiam, ibi moram vos in eundo esse passuros, ac cum difficultate habilem locum inventuros, pro his quae et Deo ordinante perficientur, et quae inimicus humani generis molimine calliditatis suae in vos concitabit. Nusquam tamen benignitas misericordis Dei vobis deerit: sed potius differendo licet, ac desiderium animi
Abbreviated transcription (Latin):
& imposuisset suꝑ ignẽ : iupera acalore cũ ꝓcesiaser imua st manũ eiͦ dit
a uider barbari pendente beftiã in manu eius: adinucẽ dicebaorie it q
limdeiddẽ homo hic : quia cũ eiuserit de mari. ultio eũ non ꝑmras susu
At lli exiftimabant eũ inti morem conuertendũ.  ũbtto casũep̃
& moriturũ Diu autẽ illis sperantib & uideritib mchil mali meo
fieri : conuertentes se dicebant eũ. eẽ. dm̃¬
nocis autẽ illis erant predia principis insulȩ nomine pubba : qui
nos sucipiens triduo benigne ex hibuit Contigit autẽ patrẽ publu
febrib & disinteria uexatum iacere Ad quẽ paulas intacuosqu
cut olasset & imposiuis set ei manus: saluaute eũ. Quo facto : cins qui
in insula habebant infirmitates accedebant & curabantur: Qui
etiam multis honorib eum honor auerunt
mansit biennio ceto in conductu suo &. suscipielue anto duo ihu¬

Expanded text:
et inposuisset super ignem vipera a calore cum processisset invasit manum eius ut vero viderunt barbari pendentem bestiam de manu eius ad invicem dicebant utique homicida est homo hic qui cum evaserit de mari Ultio non sinit at illi existimabant eum in tumorem convertendum et subito casurum et mori diu autem illis sperantibus et videntibus nihil mali in eo fieri convertentes se dicebant eum esse deulocis autem illis erant praedia principis insulae nomine Publii qui nos suscipiens triduo benigne exhibuit contigit autem patrem Publii febribus et dysenteria vexatum iacere ad quem Paulus intravit et cum orasset et inposuisset ei manus salvavit eum quo facto et omnes qui in insula habebant infirmitates accedebant et curabantur qui etiam multis honoribus nos honoraverunt mansit biennio liber in conductu suo, semper predi
Abbreviated transcription (Latin):
Begtissime paule: esto aduitor m̃s. Deniq expedito ũ laqueo cũ
uehementius urgeretur abumbra ut collũ immitteret : subito af¬
fuit alia umbra huic similis. dicens ei quȩ cũ homine erat fuge mi¬
sirrime en paulũ apłm huc uenientẽ : inuocatus enĩ ab hõc ho¬
mine: ecce ad est. Tunc euanescentib umbris. hnc ad sensũ suum
reuersus est : & crucẽ uirtutis dominicȩ. pectori nutanti depingens.
penitentiã agens. lacrimarũ imbre ꝑfusus. aiebat cur ista temp¬
tasset. Unde manifestũ est: hunc eundemq hominẽ ꝑ uirtutẽ
beati apłi ab hoc seuȩ mortis prȩcipitio fuisse saluatũ: Ex ꝑlicit¬

Expanded text:
'Beatissime Paule, esto adiutor meus!' Denique expedito iam laqueo, cum 'Beatissime Paule, esto adiutor meus!' Denique expedito iam laqueo, cum vehementius urgueretur ab umbra, ut collum inmitteret, subito adfuit alia umbra huic similis, dicens ei quae cum homine erat: 'Fuge miserrime! En Paulum apostolum huc venientem! Invocatus enim ab hoc homine, ecce adest!' Tunc evaniscentibus umbris, hic ad sensum suum reversus et crucem virtutis dominicae pectori nutanti depingens, paenitentiam, genis lacrimarum imbre perfusis, agebat, cur ista temptasset. Unde manifestum est, hunc eundemque hominem per virtutem beati apostoli ab hoc saevae mortis praecipitio fuisse salvatum. 29. I