comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ antiquoiure poss ant̃ quidem bt̃
adoptuum. matrem aut̃ eam quã
natura cognosstit. ⁊ idõsanccimus. ⁊¬
siht̃ huiꝰ modi filius uira in tegrana¬
ture tam̃ suntestatus pat̃ extraneus
adoptuns dece̾ẜit hiͣreũ etiam sui hr̃¬
dis uis ad eiꝰ tantun modo suctessionẽ
ut non etiã ligitima uira ad famili

Expanded text:
et antiquo iure patrem quidem habere et antiquo iure patrem quidem habere adoptivum, matrem autem eam, quam natura cognoscit 1g . Et ideo sancimus, etsi habet huiusmodi filius iura integra naturae, tamen, si intestatus pater extraneus adoptivus decesserit, habere eum etiam sui heredis ius ad eius tantummodo successionem, ut non etiam legitima i
Abbreviated transcription (Latin):
stncitum Cum enimꝑoiãnature sue
filiumaggregauimus manifestis¬
simumest quod ⁊ acquisitionisõiũ
rerumique ad filium familias ꝑue
extraneo patns. naturalis usq ad mo¬
dum ususfuictus ꝑueniunt. ⁊ rema¬
neãt insacris patris natinalis quasi
inmagnanaquadam ⁊ noua affec¬
tione ei acquisita ñ pͥstine congni¬
tionis deminutione introducta. ¶s
siquidẽ remaneat in tali adoptiõe:
nulla in t̾ueniente emancipatiõe. ĩ¬
eiuolumus adoptioẽ ut non fucces¬
sioẽ ab intestato patris extranai ad¬
tuius f aͥb eat accessionẽ fortune ex
patrissuinatalis uolumtate acqui¬
fitam. Neq enĩ ex ueri uire congrũ¬
tionis nẽxis naturalis patris ꝑado¬
ptionẽ filio dissoluebetur. s accede¬
bant iura adoptiuacertis ad reliqui
ex ui̾re naturali remanentib ⁊qui
legitim᷑is erat familie adoptiue is
naturalis fuaͬt cognatus ¶Quisi ma¬
t̃na iuira possit abolere csuidebatur

Expanded text:
strictum: cum enim per omnia naturae suae strictum: cum enim per omnia naturae suae filium adgregavimus, manifestissimum est, quod et adquisitiones omnium rerum, quae ad filium familias pervextraneo patri, sed naturali usque ad modum usus fructus perveniunt, et remaneat in sacris patris naturalis, quasi imaginaria quadam et nova adfectione ei adquisita, non pristinae cognationis deminutione introducta. 1e . Sed si quidem remaneat in tali adoptione nulla interveniente emancipatione, iei volumus adoptionem, ut non successione ab intestato patris extranei ad habeat accessionem fortunae ex patris naturalis sibi voluntate adquisitam. 1f . Neque enim ex vetere iure cognationis nexus naturalis patris per adoptionem filio dissolvebatur, sed accedebant iura adoptiva certis reliquiis ex iure naturali remanentibus, et qui legitimus erat familiae adoptivae, is naturalis fuerat cognatus. Quis enim materna iura possit abolere, cum videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ naturali uĩculo copulatũ i legiti¬
mo adoptionis mõ cõstitutum ⁊ ad
eum solum respiciat filius cuieum
cie ꝓcedat ⁊ adeum tantũmͦ filiis ad¬
optuus spe totã excẽdat ⁊ non pat᷑¬
naturalis successionem molestart
concedatur: s auita pauita tantum
seisolus pat̾ intellegatur quelexfecit
⁊ naturañ dereliquit neq enĩ marcia n
distrinctionilocum ẽẽ in hoccasuinũ¬
nimꝰ ubinullius cucum uenditioniꝰ
suscipĩo potest aliquã uendicare licẽ¬
tuã auita ⁊ ꝓauita affectione. hecoĩa
resecante .s. hec manere integra ña
liũ adoptiũ ⁊ ũc i necesseẽ ĩterum
ad patrẽ naturalẽ eũ reũticumemã¬
cipationis int̃ uentu adoptio in quacũq
adoptionẽis in extraneam ꝑłoã facte
sinelege relinquamus licentiam da¬
mus taliadoptiouo patnid exttaneo
siuoluent rachilei testam̃to suorelĩ¬
quere.s quic quid ei rlinq̃rit hocliba¬
litatis sit non legitimo uinculo ad¬

Expanded text:
et naturali vinculo copulatum et legitiet naturali vinculo copulatum et legitimo adoptionis modo constrictum: et ad eum solum respiciat filius, cui eucie procedat, et ad eum tantummodo filius adoptivus spes totas extendat et non patnaturalis successionem molestare concedatur, sed avita et proavita tantumms ei solus pater intellegatur, quem lex fecit et natura non dereliquit. 1b . Neque enim Marciani distinctioni locum esse in hoc casu invenimus, ubi nullius circumventionis suspicio potest aliquam sibi vindicare licentiam, avita et proavita adfectione haec omnia resecante. 1c . Sed haec manere integra, nislium adoptivum: tunc etenim necesse est iterum ad patrem naturalem eum reverti, cum emancipationis interventu adoptio in quamcumquadoptionis et in extraneam personam factae sine lege relinquamus, licentiam damus tali adoptivo patri, id est extraneo, si voluerit, nihil ei testamento suo relinquere, sed quidquid ei reliquerit, hoc libertatis sit, non legitimo vinculo ad
Abbreviated transcription (Latin):
dissollius ita eum ꝑmanere quasi ñ
fuissi inaliena familia translatus .:
umenim tanta fragilitas ẽ adoptioniᷤ
ut possit inpsodie ⁊ fililius fieri
⁊ extraneu̾ ꝑ emancipatiõe inuenin:
quis patiatur uranaturalis patͥs nu¬
tu diuinocopulataludibra de frãu¬
dari cũ in hoc casu ⁊ contradicendi filio
ex iure uetendat᷑ licentia ⁊ inuitus tran¬
sire adaliã familiã ñ cogitur.:
omimaigitur sccłm quodiã difosu imꝰ
cumadextraneũ patrem filius ꝑ adop¬
tioe trans fertur maneat in tegrauira
siũ adoptio inofficio sic quȩrelam siũ
ad alias om̃s successiones siũ ab inte¬
statosiũ ex testam̃toque libens &¬
ferunt᷑ ut ieipẽ possit ꝓdeẽ pãtri
naturali ⁊ abeo naturalia debita ꝑ
etiã pat̾no uł ꝓauosimilimõ pat̃no
ut mat̃no filium suũ dedĩt in adp¬
tionẽ ĩhoccasuqui inunã ꝑsoãm ꝯ¬
currunt ⁊ naturalia ⁊ adoptiua uira
maneat stabilire ius patns adoptiui

Expanded text:
dissolvi, sed ita eum permanere, quasi non dissolvi, sed ita eum permanere, quasi non fuisset in alienam familiam translatus. Cum enim tanta fragilitas est adoptionis, ut possit in ipso die et filius fieri et extraneus per emancipationem inveniri, quis patiatur iura patris naturalis nexu divino copulata ludibrio defraudari, cum in hoc casu et contradicendi filio ex iure vetere datur licentia et invitus transire ad aliam familiam non cogitur Omnia igitur, secundum quod iam disposuimus, cum ad extraneum patrem filius per adoptionem transfertur, maneant integra iura sive ad de inofficiosi querellam sive ad alias omnes successiones sive ab intestato sive ex testamento, quae liberis deferuntur, ut et ipse possit prodesse patri naturali et ab eo naturalia debita peetiam paterno, vel proavo simili modo paterno vel materno filium suum dederit in adoptionem, in hoc casu, quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptiva iura, maneat stabile ius patris adoptivi
Abbreviated transcription (Latin):
filimistius quifilu familias cõ¬
stituti apatrib naturalib aliis dãt̃
antiq sapientientie inaidit quedã
dubitatio si oportet talem sutum
sip̃titus anaturali patre fut̃t hre
contraeĩ testam̃tum de mnofficiõso
actionem qt̾ papianus quidem
effectudere ł itꝑt martian uõ distĩ¬
guit nec ex hac causautriusq patũ
ꝑdẽt succesionẽ naturalis quidẽ uo¬
lumtat̾e eiꝰ ontumuentus adoptiui
ꝓpt̾ egestatẽ quã forte habebat ⁊ ite¬
rum aliudiutium erat ex ortum Si
n post patris natinalis obitum pat̾
adoptiuns ꝑ emancipationis modũ
iura adoptionis dissoluissẽ nullas¬
pes ei remanebas ne ꝙ contra patris
naturalis uolum tatem quiamortiᷤ
ei tp̃r inaliena fua̾t familia cõstitu¬
tus neque cõtͣ adoptiuum patrem
quia ꝑemãcipatioem eiꝰ familiẽ exẽ¬
pt̃ est Idõq talem i dubitatioẽ ita¬
le cõr uitiũ corngentes sanccimus
padoptionẽ quidem ad extraneã ꝑͣ
factamiure naturalis patrisminime

Expanded text:
filiis, qui filii familias constituti a patribus naturalibus aliis dantur, antiquae sapientiae incidit quaedam dubitatio, si oportet talem filium, si praeteritus a naturali patre fuerat, habere contra eius testamentum de inofficioso actionem  quam papinianus quidem effectu derelinquit, Marcianus vero distinguit, ne ex hac causa utriusque patris perderet successionem, naturalis quidem voluntate eius circumventus, adoptivi propter egestatem, quam forte habebat, et iterum aliud vitium erat exortum: si enim post patris naturalis obitum pater adoptivus per emancipationis modum iura adoptionis dissolvisset, nulla spes ei remanebat neque contra patris naturalis voluntatem, quia mortis eius tempore in aliena fuerat familia constitutus, neque cont ra adoptivum patrem, quia per emancipationem eius familia exemptus est: ideo talem dubitationem et tale vitium corrigentes sancimus per adoptionem quidem ad extraneam personam factam iura naturalis patris minime
Abbreviated transcription (Latin):
ageneris linea sibi coniuntos ꝑemã¬
tipationẽ ut absentes ul ꝑeregre degẽ¬
tes ut in hisd̾locis seuregionib ⁊ cuu¬
tatib commorantes iniudicio uõñ
p̃sentes uiri sui constituere maluent̃
suplicationib porrȩctis meren sr̃ boc
diuinũm oraculũ hocq aput conpe¬
tentẽ iudicẽ adcui iuns dictionem
act̾ emancipationis ꝑtin⁊ insinuare
suꝑq p̃cib afemet oblatis aput eũ
deponere ut hoc subsecuto ⁊ auctore¬
tate p̃cedente pͥncipali plenissimũ
robur emancipatiosortiat᷑. ⁊ ꝑsone
inquas talis lib̾alitas collata fitde
aliena potestate quasi aparentib
ex emancipatioe manumisse liberẽt᷑
sitm̃ ipẽ nichilominus subgẽstoꝵ
testificatioẽ ut aput eumde̾ uidict̃¬
q̃ libi ꝓposito parentum suum uolũ
tañtẽ consonare uł ant̃ p̃ces oblataᷤᷤ
⁊ sacros acpites ꝓmulgatos ut poste¬
a deposuerunt nisunfantes sint ꝗ
⁊ sine consensũ etiã ħmõdo siuiuns
efficiuntur:¬

Expanded text:
a generis linea sibi coniunctos, per emancipationem vel absentes et peregre degentes vel in isdem locis seu regionibus et civitatibus commorantes, in iudicio vero non praesentes, iuris sui constituere maluerint, supplicationibus porrectis mereri super hoc divinum oraculum hocque apud competentem iudicem, ad cuius iurisdictionem actus emancipationis pertinet, insinuare superque precibus a semet oblatis apud eum deponere, ut hoc subsecuto et auctoritate praecedente p rincipali plenissimum robur emancipatio sortiatur, et personae, in quas talis liberalitas collata sit, de aliena potestate quasi a parentibus ex emancipatione manumissae liberentur: si tamen ipsae nihilo minus sub gestorum testificatione vel apud eundem iudicquemlibet proposito parentum suam etiam voluntatem consonare vel ante preces oblatas et sacros apices promulgatos vel postea deposuerint, nisi infantes sint, qui et sine consensu etiam hoc modo sui iuris efficiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
putronadoptire ñ ꝓhibetut Nai sui
uins arogatio femine nisi ex nr̃ores
neficio nr̃oe mancipatione soleni seꝑie̾¬
i fam̃lia sua pat̃ adoptiuꝰsminime ꝓ¬
hibẽtur

Expanded text:
patronus adoptare non prohibetur. nam sui iuris adrogatio feminae nisi ex nostro rescneficio nostro, emancipatione sollemni separare familia sua pater adoptivus minime prohibetur
Abbreviated transcription (Latin):
mpp̃. uaus Congruentius quidem
uidetur intradomum int̃te ⁊ filiostuos
si que controu̾sie oriumtur t̃minaris:
siita reffũit ut inuriis eoꝵ ⁊adius expe¬
riendũ ⁊ ad uindictam ꝓcesseris addituᷤᷤ
p̃ses ꝓuincie suꝑdisseptationib quid̾
pecuniaris cõsuetũ iubebit exeiten ordi¬
nem iuris reuerentiam aũt debitam ex¬
ibere matrifilios coget: ⁊ siꝓłcͤtamadĩ¬
clem̃tiores inin̾as ĩꝓbitatẽ dep̃henderit
lesãpietatẽ seuernis uidicabit.:

Expanded text:
. Congruentius quidem videtur intra domum, inter te ac filios tuos si quae controversiae oriuntur, terminari. Sed si ita res fuit, ut iniuriis eorum et ad ius experiundum et ad vindictam processeris, aditus praeses provinciae super disceptationibus quidem pecuniariis consuetum exerceri iubebit ordinem iuris: reverentiam autem debitam exhibere matri filios coget et, si provectam ad inclementiores iniurias improbitatem deprehenderit, laesam pietatem severius vindicabit.
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃serͤ Ex duob captiuissar¬
mati nãta᷑patris ornginẽ itasecuta
uidebatur. siambo parentes inciuita¬
um nr̃am redissent: quam q̃ ent ui
reppͥo postͥliminium hãr ñ possit᷑:
que captanẽ tam̃ pãrentiũ restituti¬
oreddet patri familiam ꝗ cũ ab hosti¬
b int̾ fect᷑ sit matusdũtaxat condio¬
tionẽ que secũ filam duxit uidetur
nẽcessano secuta Namfictiolegiscor¬
nehe quelegitimos aput hostesde¬
fũcto costituttheredes ad eam que illic
ad ex soluatur p̾tiũ magis incausa pi¬
gnõris cõnstituti qͣ in ẜuiliofficua¬
dictione u̾idẽt᷑ eẽ detiusi ⁊ ido sinũmĩ
ex nõe expensi donatioint̃ cedat pͥsti¬
ne condictioni eos reddi manifestũ
ẽ ꝓinde siabhostib redentam
potͥ difsolutũ ueliti natͣuł pigno¬
ris uuinculum ĩ matrimonio hrcepi¬
sti nichilẽ ꝙ destatueius seuliberoꝵ

Expanded text:
inus . Ex duobus captivis sarmatia nata patris originem ita secuta videtur, si ambo parentes in civitatem nostram redissent. Quamquam enim iure proprio postliminium habere non possit quae capta non est, tamen parentum restitutio reddet patri filiam Qui cum ab hostibus interemptus sit, matris dumtaxat condicionem, quae secum filiam duxit, videtnecessario secuta. nam fictio legis Corneliae, quae legitimos apud hostes defuncto constituit heredes, ad eam quae illic ad exsolvatur pretium, in causam pignoris constituti quam in servilem condicionem videntur esse detrusi: et ideo si nummi eo nomine expensi donatio intercedat, pristinae condicioni eos reddi manifestum est. Proinde si ab hostibus redemptam post dissolutum veluti naturalis pignoris vinculum in matrimonio habere coepisti, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ pellare uenditorẽ siue suotes¬
sores eĩdebes ut tibi ad sistat causãꝙ
instruant q̃ siliberum ẽe ł fuum ñ
ẽẽ fuit ꝓnuntiatum nette ꝯuentio¬
ne remisisse ꝑiculũ euictionis fuĩt¬

Expanded text:
interpellare venditorem sive successores eius debes, ut tibi adsistant causamque instruant. Quem si liberum esse vel servum non esse fuerit pronuntiatum, nec te conventione remisisse periculum evictionis fu
Abbreviated transcription (Latin):
quoꝵ nullus rationabilit inueni¬
turexitus iu bemꝰ hui modĩ circum¬
itum inpostenim quiescentelicẽ¬
tiãẽẽ eiquiemancipare uultat ex
lege anestasiana hoc facere ut sine
sicro rescripto intrare compẽtentẽ
iudicis tribunalut eos audire ma¬
gistratus quib ħ facere lt iegib u
ex longa cõsu̾e̾tutline ꝑmissum ẽ:
ifilios suosu filias nepotes ut nep¬
tes ut deinceps ꝓgeniem inpotesta¬
tẽ sua ꝯstitutam asuamanudimitẽ
lium donareut alias res libalitatis
titulo meos trans ferre iea es que
acquir indignãt ꝑ usum fructũ

Expanded text:
quorum nullus rationabilis invenitur exitus, iubemus huiusmodi circuitu in posterum quiescente licentiam esse ei, qui emancipare vult, vel ex lege anastasiana hoc facere vel sine sacro rescripto intrare competentis iudicis tribunal vel eos adire magistratus, quibus hoc facere vel legibus vel ex longa consuetudine permissum est, et filios suos vel filias, nepotes vel neptes vel deinceps progeniem in potestate sua constitutam a sua manu dimittere lium donare vel alias res liberalitatis titulo in eos transferre, et eas res, quae adquiri indignantur, per usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
dem. a. aͫ H eredẽ fide uissoris rtrũ
ꝓquib de funct᷑ ap̃emptorẽ ĩt cefserit
ꝓuenditore factum eius cu succefsit
ex sua ꝑsona dominiũ uendicare ñ ĩpe¬
dit scilic⁊ eiuictionis cã: dutante acci¬
bita p̃dium obligatum ꝓcurator m̃s
uendidit euictio ñ debet᷑ quia ⁊ p̾uatus
c̾ditor eodẽ iure utiͣtur. nisi noĩnatim
ħ reꝓmissum apͥuato fuĩt õditore: si tã¬
m̃fiscꝰ inius alterius c̃ditoris successit. ep̃¬
cori ñ iustafisci nõe mouetur cont̃uersi¬
bent qui pignoris iuire uendit pot̾iorẽ
seceteris eẽ c̃ditoris b¬
fundos obligatos pat̾tuus comꝑauit
euictis p̃diis ita demũ peticionẽ adu̾suᷤ
c̾ditͥcẽ hrͣe uire potes siũ cũuendiderit
de euictione reiꝓmisit ut etiã doloma¬
lo cum sciret prudensq eẽ remsine uitĩo
ñ eẽ eampatrituo cui successisti uenũ¬
dedit. Nam situt genꝰ huiusmq̃contẽ¬
tus inscium. õditorẽ uinculo einctioniᷤ
ñ astringit ita eũ qui fraudem admisit

Expanded text:
 . Heredem fideiussoris rerum, pro quibus defunctus apud emptorem intercesserat pro venditore, factum eius cui successit ex sua persona dominium vindicare non impedit, scilicet evictionis causa durante actibita praedium obligatum procurator meus vendidit, evictio non debetur, quia et privatus creditor eodem iure utitur, nisi nominatim hoc repromissum a privato fuerit. Si tamen fiscus in ius alterius creditoris successit, emptori non iusta fisci nomine movetur controversiaestare debet, qui pignoris iure vendat, potiorem se ceteris esse creditoribfundos pater tuus comparaverit, evictis praediis ita demum petitionem adversus creditricem habere iure potes, si, cum vendiderit, de evictione rei promisit vel etiam dolo malo, cum sciret prudensque esset rem sine vitio non esse, eam patri tuo, cui successisti, venumdedit. Nam sicut genus eiusmodi contractus inscium creditorem vinculo evictionis non adstringit, ita eum, qui fraudem admisit
Abbreviated transcription (Latin):
dem .a. Siue possessio uenditori
fuit. filiꝰ eid̾q patris heresfrustraq̃¬
stionẽ mouet. siũ ñpars s fiii eiꝰ po¬
ssessio fuit. dequaiure heteditario a¬
uctor laudan potest. cotroũsiam mo¬
uere nonꝑotest.

Expanded text:
 . Sive possessio venditoris fuit, filius eiusdemque patris heres frustra quaestionem movet, sive non patris, sed filii eius possessio fuit, de qua iure hereditario auctor laudari potest, controversiam movere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
municipi in q̃uo tepãt᷑ emancipaũ¬
potestatẽ dũ uiri dedit ut etiã
alient gene lib̾os suos emancipa¬
re possint id quod apatre factũ
ẽ suãoptinet fumitatem.

Expanded text:
municipii, in quo te pater emancipapotestatem duumviris dedit, ut etiam alienigenae liberos suos emancipare possint, id quod a patre factum est suam obtinet firmitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
emptus ẽ cum euictionis ꝑicłum fi¬
ut obligatum conꝑatumuit ad the¬
nocles: nec quicquam de euictione
ꝯuenit quod eonomine dedit contra
iuris possit rationẽ. Nam sugnorans
desidenotuo iuris forma negantis ut
ħreddas regfragatur.:
dẽ aa.ͤ Emptori enam uenditoriᷤ
uira p̾deẽ n̾ ambigitur si igitur uo¬
b̾ ꝓpt̾ rei ꝓpͥetatem mota fuit questio
tam ꝓpͥis quamuenditoris defenfioĩ¬
bruti ꝑeterits:
curatorib quondam frãtristui mat̃
tua dedit hisꝙ in eoꝵ uididẽ accepit
postea quama defensioẽ fuĩt denũti

Expanded text:
emptus est, cum evictionis periculum fivel obligatum comparavit Athenocles nec quicquam de evictione convenit, quod eo nomine dedit, contra iuris poscit rationem. nam si ignorans, desiderio tuo iuris forma negantis hoc reddi refragatur.  . Emptori etiam venditoris iura prodesse non ambigitur. Si igitur vobis propter rei proprietatem mota fuerit quaestio, tam propriis quam venditoris defensionibus uti poteritis curatoribus quondam fratris tui mater tua dedit, his, quae in eorum vicem accepit, posteaquam ad defensionem fuerit denunti
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ stsatis ei ñ offerat᷑ ad totius ł residui
p̃cii solutionẽ ñ cõpelli iuns auctori¬
tate monstratur: uñdecum parte p̃ai
numeratadomus ꝗ̃ emisti. ⁊ ueludpi¬
gnorais uire oͥligata nead ẽptõem acce¬
deres denũtiatũ abalia ꝓponas audex
tͥ q̃ ex ep̃tione ueniunt pstari ꝓuid̃¬
bit

Expanded text:
 satis ei non offeratur, ad totius vel residui pretii solutionem non compelli iuris auctoritate monstratur. Unde cum parte pretii numerata, domus quam emisti tibi velut pignoris iure obligatae ne ad emptionem accederes, denuntiatum ab aliquo proponas, iudex tibi quae ex emptione veniunt praestari providebit
Abbreviated transcription (Latin):
state tua dicisẽt. p̃ses ꝓuincie estimabitꝰ¬
te de beat. cumdiu pasu̾sis ũ patris fa¬
miliaᷤ remeuis agi ꝑeos quite stam̃to
matiis tutores nõati fuer̃.:¬
patris agens habiusti dominium ad ꝑ¬
atrẽ tuum ꝑtinint extraea queñ adq

Expanded text:
state tua dicis esse, praeses provinciae aestimabit,te debeat, cum diu passus sis ut patris familias rem eius agi per eos, qui testamento matris tutores nominati fuerupatris agens habuisti, dominium ad patrem tuum pertinuit extra ea, quae non adq
Abbreviated transcription (Latin):
nis admittit ratioint̃ poĩtis. si scdmlib̾¬
tatẽ fui̾t latasnã. potens de euictione
sinesciens cõdictionẽ eiꝰ com ꝑastisine
aliqua dubitatioẽ auctoremait eiꝰ fidõ¬
ussores. heredes ue eoꝵ conuenur. quod

Expanded text:
iuris admitti ratio, interpositis si secundum libertatem fuerit lata sententia, poteris de evictione, si nesciens condicionem eius comparasti, sine aliqua dubitatione auctorem vel eius fideiussores heredesve eorum convenire. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ diu̾se partis eẽ cognouent:. im ꝑẽ¬
sas quas ad melcorandã remuoserogaᷤᷤ¬
secõstuent.habita fructuum ratione.
restitui uob̾ iubebit. Nã suꝑ p̃cio e¬
uicte portionis ñ eum qui dominiũ
euicerit. s uendi tͥtẽ cournĩ: ꝯseq̃ns ẽ.
ꝑaueras moueretur auctorem tu¬
ũ certum fecisti neccit᷑ uidicis dissep¬
tationẽ qͣuẽ emeras tradidisti p̃sespiũ¬
cie indanpñis quete tollerasse memini¬
sti mectelã unᷤ adibebit:¬

Expanded text:
tionem diversae partis esse cognoverit, impensas, quas ad meliorandam rem vos erogasse constiterit, habita fructuum ratione restitui vobis iubebit. Nam super pretio evictae portionis non eum qui dominium evicerit, paraveras commoveretur, auctorem tuum certum fecisti nec citra iudicis disceptationem eum quem emeras tradidisti, praeses provinciae in damnis, quae te tolerasse meministi, medelam iuris adhibebit
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. scũ. Nondefense mortis q̃¬
stionem ap̃ ꝓcuritores nrõs nõ
opõtere trictin. quis ignotit. noc
bona fisco peti posse ꝗͣ sidecrimi¬
ne confutent. aput eũ cin cõuictiᷤᷤ
penã turogart licet. plane defũc¬
tis homicidiis icis ap̃ ꝓcuratores
qq̃ cnusam agendã cẽ ratõꝑmittit.

Expanded text:
oninus . Non defensae mortis quaestionem apud procuratores nostros non oportere tractari quis ignorat, nec bona fisco peti posse, quam si de crimine constiterit apud eum , cui convictis poenam inrogare licet? plane defunctis homicidii reis apud procuratores quoque causam agendam esse ratio permittit.
Abbreviated transcription (Latin):
diã. Sim̾at̃ filus duob insti¬
tutis heredib. tertio post testi¬
m̃tum suscepto. cũ mutart idem
testam̃tum pot̾iusset̾ hoc ficcre
neglexisset. merito ut pote non
iuistis rationib neglcctus: de in¬
offitiõso querdi istituta agerepo¬
tãt s cum cam inpucrpcrio uitĩ
cessisse ꝓponas: repentm cafus
inquitis. ꝑ coniccturã mat̾nc pi¬
etatis cm̃danda c̃ quart filio tuo
curnichil p̃ter matnũ fatũ im¬

Expanded text:
. Si mater filiis duobus institutis tertio post testamentum suscepto, cum mutare idem testamentum potuisset, hoc facere neglexisset, merito utpote non iustis rationibus neglectus de inofficioso querellam instituere poterat. Sed cum eam in puerperio vita cessisse proponas, repentini casus iniquitas per coniecturam maternae pietatis emendanda est. Quare filio tuo, cui nihil praeter mat
Abbreviated transcription (Latin):
tineat inqueromoniã fuerint
crtmninalem uociti. ⁊ sedendi cũ
celebratur cognitio insecratari¬
is uidicantium tus consequan¬
tur ⁊ iudices qq̃ pate factis cri¬
minib. ferendis contra huius¬
moĩ uiros uł facultates coꝵ sen¬
tentus abstincint. dum nr̃t
pietatis ad suas incrucrint ir¬
lationes respõsutm. supplitio
indelicet ꝙ accufatorib pate¬

Expanded text:
ertineat in querimoniam fuerint ertineat in querimoniam fuerint criminalem vocati, et sedendi, cum celebratur cognitio, in secretariis iudicantium ius consequantur et iudices patefactis quoque criminibus ferendis contra huiusmodi viros vel facultates eorum sententiis abstineant, dum nostrae pietatis ad suas meruerint relationes responsum: supplicio videlicet, quod accusatoribus pate
Abbreviated transcription (Latin):
qͦt nõ minoris quãreus sit dig¬
nititis. In hoc namq casu suꝑquo
hercenda huius moĩ accusatons
calup̃nia.non inmerito cõfulen¬
daerit principalis auctoritas. lli¬
ros aut̃ illustres in hacinitiut
be degentis. quisine administiͣ¬
tione: hunoarins decorati fur̃nt co¬
dicillis licet talem p̃rogatiuam
nonegerint uideantur egifse
incriminalib ciusis magnisi¬
ce tue secdis. ⁊ inlustrisstine ur¬
bicine p̃fecture nec nõ etiãtu¬
ri magnifici magistri offitiooꝵ
quotiens tam̃ adeius iuditium
specialis nr̃e pictatis emanauiͣt.
tuffio sententus respondere de¬
cernimus itaut hutus moĩ urri
sedendi. quid incognitionib di¬
cendis minime fibruendicent
ficultatem. Scunt aut̃ ip̃i qq̃
necdest uł suis ficultatib indi¬
cituros aliqd. nec ꝓbatis crimi¬
nib nͥpͥus ad nrãm pictatẽ te¬
tulerint. posse statuere quoti¬
ens aut̃ utri illustres inpꝓurnti¬
is constituti ñ hii tam̃ quoꝵ

Expanded text:
quoque non minoris quam reus sit digquoque non minoris quam reus sit dignitatis: in hoc namque casu super coercenda huiusmodi accusatoris calumnia non immerito consulenda erit principalis auctoritas. Viros autem illustres in hac inclita urbe degentes, qui sine administratione honorariis decorati fuerint codicillis, licet talem praerogativam non egerint videantur egisse, in criminalibus causis magnificae tuae sedis et illustrissimae urbicariae praefecturae nec non etiam viri magnifici magistri officiorum  quotiens tamen ad eius iudicium specialis nostrae pietatis emanaverit iussio sententiis respondere decernimus, ita ut huiusmodi viri sedendi quidem in cognitionibus dicendis minime sibi vindicent facultatem. 2a . Sciant autem ipsi quoque nec de se vel suis facultatibus iudicaturos aliquid nec probatis criminibus, nisi prius ad nostram pietatem rettulerint, posse statuere. Quotiens autem viri illustres in provinciis constituti  non hi tamen, quorum
Abbreviated transcription (Latin):
obẜuatione dioꝵ fatalium in¬
troducte cause uiris deuotissi¬
mis sacrrnri seri nii libellensi¬
b sollemma tiplentib audia¬
tur. eoqui incrimine uocatuse¬
rit. neqͣs ante ꝓbationes tnunͣ¬
qͦq tnaliqua secratarũ parte: que
iucdicib inferior altercantib uͦ
suꝑiot ẽẽ uideitur. habituro li¬
centuã. Adõ aut̃ tantarũ honoit̾
dignitatum duxiiiis augendõs
ut nec sacto quidẽ cognitori. nec
postquã crim̃ fuit pate factum.
contra huius moĩurros. ut cooꝵ sub¬
stintus stituendi aliquid cõce¬
dimus ficultitem s hoc solũmõ
is auditorio licebit ut cititũ
aput secrim̃ sipate factum fuis¬
sct. ad principalem refecit noti¬
onem. ulcionis aũt tantus unfe¬
rende dignititib modus. nõm
si principis residebit arbitrio.
cumsit cortum oportere acusa¬
toris. calup̃nũ co indelicet ꝓti¬
nus ab soluendo incõfulti q̾a
nra serenitate ꝓut leges sanciũt
cohercen. nisi forte accufator

Expanded text:
observatione dierum fatalium inobservatione dierum fatalium introductae causae, viris devotissimis sacri nostri scrinii libellensibus sollemnia implentibus, audiantur: eo qui in crimen vocatus erit, ne quas ante probationes inquoque in aliqua secretarii parte, quae iudicibus inferior, altercantibus vero superior esse videatur, habituro licentiam. Adeo autem tantarum honores dignitatum duximus augendos, ut nec sacro quidem cognitori, nec postquam crimen fuerit patefactum, contra huiusmodi viros vel eorum substantias statuendi aliquid concedamus facultatem, sed hoc solummodo is audituro licebit, ut intentatum apud se crimen , si patefactum fuisset, ad principalem referat notionem. 1a . Ultionis autem tantis inferendae dignitatibus modus non n principis residebit arbitrio, cum sit certum oportere accusatoris calumniam  reo videlicet protinus absolvendo inconsulta quoque nostra serenitate prout leges sanciunt coerceri, nisi forte accusator
Abbreviated transcription (Latin):
sacra nrt̃ pictatis parit̃ sublr̃mi¬
uit oratio. quiueͥ magisterit po¬
testatis sudorib clatus factusẽ.
uł ci qui magistri offitioꝵ que¬
storis offitio functus.a ut facro
nr̃e pietatis cubiculo p̃posituᷤ.
p̾depositam ad ministraitionẽ
senatorio ordim sociatus ẽ. ail
cui nri serentis domesticorũ
scholã regendã mandauit. cui¬
ue sacrossm̃ nois ẽ thes auros
renissime auguste nr̃e cõnigis
gubnanctis inunceit post de¬
positm iudelicet ad ministra¬
tionem crim̃ publicum pͥuatũ¬
uecui tam̃ ñper ꝓcũtatorẽ re¬
spondere liccat. in hac atma ur¬
ingeritur. nulltus altr̃us iudi¬
cis nisinrẽ pictatis huius mõi
cẽ cognitionem. uł sacritantũ¬
modo cognitoris cin nrã serem¬
tas huuis moĩ negotũ audienti¬
ãuice sii sacris apicib mittẽ¬
dis mandaiit. itatam̃ ut aput
talem tudicem nuillius offitũ
uł sõle int̾̃cedente ministerio.
more ato habitu sacrarũ cõsul¬
tationum absq ulla udelicet

Expanded text:
sacra nostrae pietatis pariter sublimavit oratio, quive magisteriae potestatis sudoribus clarus factus est, vel ei, qui magistri officiorum vel quaestoris officio functus aut sacri nostrae pietatis cubiculi praepositus post depositam administrationem senatorio ordini sociatus est, aut cui nostra serenitas domesticorum scholam regendam mandavit cuive sacros nostri numinis thesauros serenissimae augustae nostrae coniugis gubernandas iniunxit, post depositam videlicet administrationem cr imen publicum privatumve, cui tamen non per procuratorem respondere liceat, in hac alma uringeratur, nullius alterius iudicis nisi nostrae pietatis huiusmodi esse cognitionem vel sacri tantummodo cognitoris , cui nostra serenitas huiusmodi negotii audientiam vice sua sacris apicibus mittendis mandaverit, ita tamen, ut apud talem iudicem, nullius officii vel scholae intercedente ministerio, more atque habitu sacrarum consultationum absque ulla videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. scũ. c Cum demoffitioio
matris suc testam̃to filius cdice¬
re uelit: aduerfus cũ qui cxcau¬
sa fidĩ coñmissi heredititẽ tt¬
net: non est iñquũ hocci adcõ¬
modari: ut ꝑinde fidĩ cõmissa¬
rius tenͣcitur: acsipherede a¬
ut ꝓpossessort poffideret:¬

Expanded text:
. Cum de inofficioso matris suae testamento filius dicere velit adversus eum, qui ex causa fideicommissi hereditatem tenet, non est iniquum hoc ei accommodari, ut perinde fideicommissarius teneatur, ac si pro herede aut pro possessore possideret
Abbreviated transcription (Latin):
offitus: uł alus corporib obno¬
xii sunt: eos etiã qui suꝑ ex ãcti¬
ones. uł concussiones ꝑ petrasse
firm̃tur: exceptis uidelicet his
quiarmiti miutia p̃ditisunt. ut
abͣhis quispaculi: bencfitio pͥn¬
cipali tẽ defendãt. itatam̃ t uicxmi¬
utirib uuris curic nom̃ ut cohor¬
talis offitn questio ingeratur:. rec¬
torꝓuintie suꝑ etus noĩc tã adse¬
dem tue magnificentis. quã ad mi¬
gistenã uł ad conpetentem refe¬
rat potestatẽ. ut hiquiulut debi¬
ti postulentur. ꝓuintuli iuditio
destinati: ibi euent̾um iudĩtũ ꝙx¬
pectent᷑. ubi tura moueri p̃ciptũt
hunuis mõĩ questiones: fuꝑ publi¬
cis aut̃ functionib ⁊ debĩtis nemi¬
niliceit fori p̃scriptionẽ opponẽ.

Expanded text:
officiis vel aliis corporibus obnoxii sunt, eos etiam, qui superexactiones vel concussiones perpetrasse firmentur: exceptis videlicet his qui armata militia praediti sunt, vel aliis qui speciali beneficio principali sese defendant, ita tamen ut, cui ex militaribus viris curiae nomen vel cohortalis officii quaestio ingeratur , rector provinciae super eius nomine tam ad sedem tuae magnificentiae quam ad magisteriam vel ad competentem referat potestatem, ut hi, qui velut debiti postulentur, provinciali iudicio destinati ibi eventum iudicii expectent, ubi iura moveri praecipiunt huiusmodi quaestiones. Super publicis autem functionibus et debitis nemini
Abbreviated transcription (Latin):
umdicare. urĩm igitur uobis per¬
mittrinus ultionem. Et quod se¬
rũẽ punire iuditio: subiugamuᷤ
edicto nullus parcat militi cuiob¬
iuare telo oportcat ut latroni¬
sertoꝵ facultitem ꝓuintralib
iurc ꝑmittimus quisi refistt᷑
loꝵ iubcmus eẽ supplictum. cũc¬
ti ⁊ enim aduersus litrones pu¬
blicos desertorosq militic: ns
sibi scunt ꝓ quicte cõmuni exẽ¬
cende publicc ultionis indultũ¬

Expanded text:
indicari. Vestram igitur vobis permittimus ultionem et, quod serum est punire iudicio, subiugamus edicto: nullus parcat militi, cui obviari telo oporteat ut latronisertorum facultatem provincialibus iure permittimus. Qui si resistere que iubemus esse supplicium. Cuncti etenim adversus latrones publicos desertoresque militiae ius sibi sciant pro quiete communi exercendae publicae ultionis indultu
Abbreviated transcription (Latin):
sessionis actiocͣxercri potest per
quãcumq ꝑsonã fubcolore aut̃
adipiscende possessionis: obreti¬
cu peticio altĩ ob cẽ nõdebet mi¬
xime cũ absq cõuentione ꝑso¬
ne legitime initiatum turgtũ
uidertin nchil aũt opitulet᷑
cõuentio circi minores habita:
cũ idrectius circicuratorẽ debũ¬

Expanded text:
sessionis actio exerceri potest per quamcumque personam. Sub colore autem adipiscendae possessionis obrepticia petitio alteri obesse non debet, maxime cum absque conventione personae legitimae initiatum iurgium videatur. Nihil autem opituletur conventio circa minorem habita, cum id rectius circa curatorem debu
Abbreviated transcription (Latin):
iudicetur: ꝙ ut pote matm̃tti mi¬
nor p̃fertur: ex quo criminaliᷤ
questio quocumq modo cessa¬
uit: oportet ciuilem caufĩue¬
lud exintegro onũditium dc¬
ductam: distiñgui. ut sims qi¬
minalis negotu: exco dic quo ĩ¬
ter partes fucrit lata senten̾tri.
mitiũ ciuili tribuat qõ dliti. testãtiõ¬
orp̃. scũ. ⁊ Res inuiditium deduc¬
ta nõi̾ideti: sitantum põstu¬
latio simplex celebratisit: uel
accoĩs spẽs ante tuditiũ cognita reo.
Int̃ litem eñi ꝯtestarã:. ⁊ editam accc̃ẽ

Expanded text:
iudicetur, quod utpote maius merito minori praefertur: ex quo criminalis quaestio quocumque modo cessaverit, oportet civilem causam velut ex integro in iudicium deductam discingi, ut finis criminalis negotii ex eo die, quo inter partes fuerit lata sententia, initium civili tribuat quaestioni. CONSTANToninus . Res in iudicium deducta non videtur, si tantum postulatio simplex celebrata sit vel actionis species ante iudicium reo cognita. Inter litem enim contestatam et editam
Abbreviated transcription (Latin):
sentis agratione filtĩ. docete: ne¬
q cnĩ impeclit notionẽ eutsꝙ
status questio incognitionẽ uẽ¬
titur ⁊si fuꝑ causa status cogno¬
sccit᷑ tiõpõssit: pertinet enim adi.
offitium. uidicis qui de hereditate
cognescit: unuersam incidentem

Expanded text:
aesentis agnatione filii docete. Neque enim impedit notionem eius, quod status quaestio in cognitione vertitur, etsi super causa status cognoscere non possit: pertinet enim ad officium iudicis qui de hereditate cognoscit universam incidentem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhis reb quas adusum ꝓprium. ładfiscũ
inferũt. ł exercendi ruris grã reueunt
nullũ uectigal astatõnariis exigant᷑:
Ea nõ que extra p̃dictas causas.ł nego¬
tiatoẽs gr̃ã portantur solite p̃statoe sub¬
iugamus capitali pena ꝓpoĩta stationa¬
rus ⁊ urbanis militib ⁊ cetĩs ꝑsonis
quoꝵ auaritia id temptari firmati¬
narum que priuatã degũt uitam ĩ
prblicis fũcciõib equadebet eẽ inspec¬
cio. ħ ideo dicimꝰ: quia ñ nulli pͥuatoꝵ
elicitas suffragio ꝓferũt sãccioẽs. quib
uectigalia ł retãhuiꝰmõi que inferrifi¬
sco moris ẽ. sͥ asserãt et̃ ꝯͣxessa. Siquis gͦ
pͥuatoꝵ huiꝰmõĩ rescͥptõe nitatur. cassa
eadem sit. uectigaliũ eñi non par fũctõ
est. que deb ab om̃ĩb qui negotiatoĩs
seu transferrendarũ merciũ hñt curã
equalance dependi. exceptis nauicula¬
rus cum rem sͥgerere ꝓbabuntũr.
mnp̃. ualent.e  xp̃statione uectiga¬

Expanded text:
his rebus, quas ad usum proprium vel ad fiscum inferunt vel exercendi ruris gratia revehunt, nullum vectigal a stationariis exigantur. Ea vero, quae extra praedictas causas vel negotiationis gratia portantur, solitae praestationi subiugamus: capitali poena proposita stationariis et urbanis militibus et ceteris personis, quorum avaritia id temptari firmatnarum, quae privatam degunt vitam, in publicis functionibus aequa debet esse inspectio. Hoc ideo dicimus, quia nonnulli privatorum elicitas suffragio proferunt sanctiones, quibus vectigalia vel cetera eiusmodi, quae inferri fisco moris est, sibi adserant esse concessa. Si quis ergo privatorum eiusmodi rescriptione nitatur, cassa eadem sit. Vectigalium enim non parva functio est, quae debet ab omnibus, qui negotiationis seu transferendarum mercium habent curam, aequa ratione dependi: exceptis naviculariis, cum sibi rem gerere probabuntur estatione vectig
Abbreviated transcription (Latin):
it fubceñditione uenditũ
nẽ aduersus uenditorem
conpetert priam est idem
obẜuatur ꝯ fipestibilis fun¬
dus idẽ pestibulas ut erbã le¬
tifetm habens ignorinte
emptore districtus sit: nã
in hoc etiã erfu ꝑeindem ac¬
cionem cum quoq redhibẽ¬
dum cẽz¬

Expanded text:
te sub condicione venditum m adversus venditorem competere palam est. Idem observatur et si pestibilis fundus, id est pestibulas vel herbas letiferas habens, ignorante emptore distractus sit : nam in hoc etiam casu per eandem actionem eum quoque redhibendum e
Abbreviated transcription (Latin):
N. aã. Neq ꝯmissum ꝙ añ quinq̃n¬
nium factum dititur. silis res antici
extat. nec dolosubpͥmatur: precium
peti potest.
litib mis ꝓspeximus. nec obomissas poᷤ¬
fessioẽs pẽn̾a ꝯmissi tene̾ntui ꝓinde po¬
sitohoe metu siqua potiora debere teap
a manẽ oportet qui suꝑior illicitatõe
extitiͣt. itañminus quamtriennii. s¬
nelocatio xludatui nec ullo mõ init̾¬
rumpat᷑ tp̃c exigendis uectigalib p̃sti

Expanded text:
 . Neque commissum, quod ante quinquennium factum dicitur, si lis anticipextat nec dolo supprimatur, pretium peti potest. litibus nostris prospeximus, ne ob omissas professiones poena commissi tenerentur. proinde deposito hoc metu, si qua portoria debere te apa manere oportet, qui superior in licitatione extiterit, ita ut non minus quam triennii fine locatio concludatur nec ullo modo interrum
Abbreviated transcription (Latin):
rito idꝙ tua interẽ. siinpatris
n succefsisti. cõsequi defidciłs:
Ut eũ ficum uenalis possessio
ab aduersario p̃ititum est cuic¬
tirm estͥ. quoddatum ẽ fihoc c¬
legeriscumratione restitui po¬
stulabis:¬

Expanded text:
rito id quod tua interest, si in patris iura successisti, consequi desideras. At enim si, cum venalis possessio ab adversario praestitum est, evictum est, quod datum est  si hoc elegeris cum ratione restitui postulabis
Abbreviated transcription (Latin):
oopphilipus: Si quãtitatẽ ꝗͣ
licet reipublice edenatus de bebaᷤ.
ĩferreparatus es: frustra uereris:
ne uͣbũ bonoꝵ ce̾sionis itmereate
platũ. pͥuare te necdũ distracti
facultatib iuris rationibus possit:¬

Expanded text:
or Philippus . Si quantitatem, quam  licet rei publicae condemnatus debebas, inferre paratus es, frustra vereris, ne verbum bonorum cessionis temere a te prolatum privare te necdum distractis facultatibus iuris rationibus possit
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa. Cum solitomore anr̃a
maiestate penitur. ut amiserabi¬
le cessionisponoruhomines ueni¬
at auxiliũ.⁊ electio det᷑ creditori
ut bonoꝵ acciꝑe cessic̃e. salua eoꝵ
uidelie ⁊ existimatione. ⁊̃ om̃ corpoiᷤᷤ
crucitu semoto cotidie dubitaba¬
tͣ si quidã ͣreditorib uoluerãt qn¬
q̃nales dare indutias: aluiaũt ĩa
nẽ cessionẽ accͥꝑe uelint: ꝗ audiendi
re elegimꝰ ⁊ sanctimꝰ ut excumulo
debiti. uł exnumerocreditor cau¬
sa iudiectur: ut siquidẽ unꝰ creditor
aliis om̃ib grauior insuma debiti
inueniat: ut om̃ib inunũ coadu¬

Expanded text:
. Cum solito more a nostra maiestate petitur, ut ad miserabilis cessionis bonorum homines veniant auxilium et electio detur creditoribus vel bonorum accipere cessionem, salva eorum videlicet existicruciatu semoto: quotidie dubitabatur, si quidam ex creditoribus voluerint quinquennales dare indutias, alii autem iam nunc cessionem accipere velint, qui audiendi re elegimus. et sancimus, ut vel ex cumulo debiti vel ex numero creditorum causa iudicetur. Et si quidem unus creditor aliis omnibus gravior in summa debiti inveniatur, ut om
Abbreviated transcription (Latin):
at. siue indulgere tp̃us siue cessi¬
onẽ accꝑe desiderat Siũo plure ᷤᷤ
quidẽ sint creditores: exdiu̾sis at
cumulus minori sũme p̃feratur.
siue par siue dicrepans numeruꝰ
ẽ creditorũ: cũñ exfrequentatiᷤᷤ¬
simo ordine feneratot s exꝗͣa¬
titate debiticã trutinatur. Pars
aũt quãtitate debiti ĩuenta:¬
da dispariuõ creditorũ numero:
tẽ ampli orpais creditoꝵ optin¬
eat. ut ꝙ plurib placeat ħstatu

Expanded text:
at, sive indulgere tempus sive cessionem accipere desiderat. Si vero plures quidem sint creditores, ex diversis acumulus minori summae praeferantur, sive par sive discrepans numerus est creditorum, cum non ex frequentissimo ordine feneratorum, sed ex quantitate debiti causa trutinatur. Pari autem quantitate debiti invenienda, dispari vero creditorum numero, tunc amplior pars creditorum obtineat, ut, quod pluribus placeat
Abbreviated transcription (Latin):
tra iuris rõem res iure dñii teneas: eiꝰ ꝗ
boĩs cessit: te cͣditoe̾m dicẽs longitp̃is
p̃scriptione petitorem sumouei̾
ñpossemanifestũ ẽ ꝙ siñbonis
eũcessisse. s. ressuas insolutũ tibi
dedisse mõstretiui p̃sesꝓuincie
poterit deꝓpͥetatib tͥ a comoda¬
re notionẽ:¬

Expanded text:
tra iuris rationem res iure dominii teneas eius qui bonis cessit creditorem te dicens, longi temporis praescriptione petitorem submoveri non posse manifestum est. Quod si non bonis eum cessisse, sed res suas in solutum tibi dedisse monstretur, praeses provinciae poterit de proprietate tibi accommodare notione
Abbreviated transcription (Latin):
herede: reliquerit aũt ex eo nepo¬
sue constitutũ: deliberãte uõs
cripto herede: filius decefserit.
nulla hercditatis p̃cticĩont exno¬
mine demoffitioso constitutai. ut
p̃parata omẽ adiutonum ncpo¬
tem dereliquit. Nec enrm patet
nepõti aliquod ias.mm
cumdecesserit contripatris fuite¬
stam̃tum dereliquid ꝙã postea
⁊ adita ẽ abextrinco hereditas
⁊ fuꝑuxit auo pat̾ cius: ut ne¬
q exlegͣt uellcia. poffit in locum
pat̾ris su succedere rrescinder
testam̃tũ ⁊ hoc ñ nulli iuris con¬
sulti inmedio ꝓponentes: inh¬
umanc reliquerut s nos quiõs
subiectoᷤ nrõs ⁊ filios ⁊ nepoteh
abere existimamus. affectione
sibile c̃. om̃ium conmoda per¬
spicientes: iubemus tntili fpetic
cidẽ uiri nepotidari. quefilius h¬
offitiosi querelã instituendam.
tam̃ posse nepotem eandẽ causa
ꝓbationib ostenderit ingratũ
patrem nepotis circa tesfitorẽ
fuisse: testam̃to remõto. ab in¬
testito cũ uoc̾iri nisi ocrta quã¬

Expanded text:
ede, reliquerit autem ex eo neposuae constitutum, deliberante vero scripto herede filius decesserit, nulla hereditatis petitione ex nomine de inofficioso constituta vel praeparata omne adiutorium nepotem dereliquit. Nec enim pater nepoti aliquod ius, cum decesserit, contra patris sui testamentum dereliquit, quia postea et adita est ab extraneo hereditas et supervixit avo pater eius, ut neque ex lege Vellaea possit in locum patris sui succedere et rescindere testamentum. Et hoc nonnulli iuris consulti in medio proponentes inhumane reliquer un Sed nos, qui omnes subiectos nostros et filios et nepotes habere existimamus adfectione sibile est omnium commodo prospicientes iubemus in tali specie eadem iura nepoti dari, quae filius hofficiosi querellam instituendam, tamen posse nepotem eandem causam probationibus ostenderit ingratum patrem nepotis circa testatorem fuisse, testamento remoto ab intestato eum vocari, nisi certa quan
Abbreviated transcription (Latin):
nem: repletio quarte partis nepo¬
ti suꝑc̃. siqua patricius cõpete¬
bat: ⁊ꝑfru atur nro benefitio.
auetustate quidem neglectus: a
nr̃o aũt iugore recreitus: nisi
pat adhuc suꝑstes. uł repudra¬
uit querctam: ut quinquenmo
tacuit scilicet post aditam hest

Expanded text:
nem repletio quartae partis nepoti superest, si qua patri eius competebat: et perfruatur nostro beneficio a vetustate quidem neglectus, a nostro autem vigore recreatus, nisi pater adhuc superstes vel repudiavit querellam vel quinquennium tacuit, scilicet post aditam hnem repletio quartae partis nepo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ ec̃ sincimus. ⁊ huurs modictu¬
sam liberis nontantũ infintib:
sed cttã quãcumq etatẽ agentib
opponi minime concedimus.
Cumposset subconditione emã¬
ciꝑationis heredititem suã mi¬
ĩfilio dere linquẽs. ⁊̃patris odi¬
ũ puntt: nuri filii fui minme
nocere: nec fuam naturã fallere.
fatis cm̃ crudele nobis eẽ uidct᷑.
cũ quinon sentit. ingratũ existi

Expanded text:
dum esse sancimus et huiusmodi causam liberis non tantum infantibus, sed etiam quamcumque aetatem agentibus opponi minime concedimus, cum possit sub condicione emancipationis hereditatem suam mater filio derelinquens et patris odium punire et iuri filii sui minime nocere nec suam ma turam fallere. Satis enim crudele nobis esse videtur eum qui non sentit ingratum existi
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ .a. Hec snã oẽm debit qͣntitatẽ cũusu¬
ris ꝯpetẽtib solue: ⁊ uidicati accõẽm partͣ ñ põt.
cũ ap̃ iudices itad̾mũ sm̃ certa qͣntitate facta ꝯdẽp¬
natõ auctoi̾tatẽ rei uidicate censeatim: si parte
aliqua actorum certasit qͣntitas comp̃hensa.
traordinẽ uidicabat int̃locut᷑ sit. dotẽdatã que repe¬
catum.¬

Expanded text:
nem debiti quantitatem cum usuris competentibus solve" iudicati actionem parare non potest, cum apud iudices ita demum sine certa quantitate facta condemnatio auctoritate rei iudicatae censeatur, si parte aliqua actorum certa sit quantitas comprehensa.extra ordinem iudicabat interlocutus sit dotem datam quae repecatum
Abbreviated transcription (Latin):
uĩp. gord. Similitaris uidex suꝑ
ea causa dequa ciuilib accionib
disseptandũ fuit ñ datus aquodari
poterat cognouit. ⁊ iemota appel¬
latione toꝙ abeo statutũ ẽ firmita¬

Expanded text:
us . Si militaris iudex super ea causa, de qua civilibus actionibus disceptandum fuit , non datus, a quo dari poterat, cognovit, etiam remota appellatione id quod ab eo statutum est firmita
Abbreviated transcription (Latin):
remtes ex uidican actione ꝓflgiri:
Si nõ nouatur iudicati actionẽ pͥ¬
or contractus neceẽ ẽ usurarũ quid̃
que anterioris cctussunt cursũ post
sr̃iã inhiber allas aũt usuras exi¬
udicati actione tãtũmꝰ sortis ꝓcetẽ:
et ñidõ qd̾forsitã cõsumata ẽ qͣntitas
sortis et usuraꝵ totius sũmeusuraᷤ
postea colligi s. sortis tatumꝰ. E⁊cũãti¬
ꝗ tas pessimo exẽpo reiᷤꝗͣ condepna¬

Expanded text:
rentes ex iudicati actione profligari, rentes ex iudicati actione profligari, Si enim novatur iudicati actione prior contractus, necesse est usurarum quidem, quae anterioris contractus sunt, cursum post sententias inhiberi, alias autem usuras ex iudicati actione tantummodo sortis procedere, et non ideo, quod forsitan consummata est quantitas sortis et usurarum, totius summae usuras postea colligi, sed sortis tantummodo Et cum antiquitas pessimo exemplo reis quidem condemna
Abbreviated transcription (Latin):
de.a. Sancimus. ut siquis ꝯ¬
dẽpnatus fui̾t post cutas a nob qua¬
drimeste̾s inducus. centesimas ꝗdẽ
usuras scd̃m naturã iudicati eũ cõp¬
lli soluere sed tãtũmodo sortis ⁊ nõ
usurarũ que ex pristino cõtractu in
cõdẽnatione deductesunt Cum.
eñiiam cõstituimus usurarum us¬
uras penitus eẽdelendas. nullũ ca¬
sũ relinquimus. ex quo hiuus modi
machinatio postit inducisi
enisine emencatione relinquatur
aliquid absurdũ. itq ĩ tegans ne¬
cesse ẽ euenire cũ utilit ex cõtractib
desendentes plerũq minores cente¬
sime exnĩalege factesunt ⁊neces¬
se ẽ minorib usuris grauioris su¬
pponi Sia exiudicati actione cen¬
tesimie oĩ modocurr̃ usure excõtrac¬
tibuᷤ aut ħraro ẽtingit: in c̾apitulis
legenr̃a fatumodo exceptihu iusmo
dumquitatẽ ip̃a necessitas rerum
introducebat: ⁊ iteopioremedio causã
cortigentes sanccimus sortis
tatũm᷑ꝰ usuras usq ad centesimãcur¬

Expanded text:
uis condemnatus fuerit, post datas a nobis quadrimenstres indutias centesimas quidem usuras secundum naturam iudicati eum compelli solvere, sed tantummodo sortis et non usurarum, quae ex pristino contractu in condemnationem deductae sunt. Cum enim iam constituimus usurarum usuras penitus esse delendas, nullum casum relinquimus, ex quo huiusmodi machinatio possit induci Si enim sine emendatione relinquatur, aliquid absurdum atque inelegans necesse est evenire, cum utiliter ex contractibus descendentes plerumque minores centesimae ex nostra lege factae sunt et necesse est minoribus usuris graviores supponi. Si enim ex iudicati actione centesimae omnimodo currunt usurae, ex contractibus autem hoc raro contingit in capitulis lege nostra tantummodo exceptis, huiusmodo iniquitatem ipsa necessitas rerum introducebat Et ideo pio remedio causam corrigentes sancimus sortis tantummodo usuras usque ad centesimam cur
Abbreviated transcription (Latin):
itas uł res ĩ cõdẽnatione positaᷤ
ȩxigere: huuis modi accerbitatem
resecantes: sanccius quadrimẽs¬
tres inducias quas dedimus codẽn¬
natis ⁊̃ ad fid̾iussoẽs eoꝵ mãdatoes extẽ¬
di ne legifiat d̾rogatũ: cũ e int̃uẽtor solue̾
cõppellatur et ip̃e rerũ cohercebat
ad inuitã solutionẽ nullũ cõdẽpna¬
tus habebat nr̃e sensũ hu anitatis
quia ꝑmediũ fiduissoem statĩ ꝑsolu̾e̾

Expanded text:
 condemnatione positas exigere, huiusmodi acerbitatem resecantes sancimus quadrimenstres indutias, quas dedimus condemnatis, etiam ad fideiussores eorum et mandatores extendi, ne legi fiat derogatum. Cum enim interventor solvere compellatur et ipse reum coerceat ad invitam solutionem, nullum condemnatus habebat nostrae sensum humanitatis, qui