comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hora surgens. & accepto cibo confortatꝰ.
reddita dõ gr̃ãrũ actione regressus est
ad eas quȩ sẽ portauerant feminas. dicq
factũ ẽ ut quȩ cũ illo tristes languidũ
aduexerant: cũ eis inde gaudentib &
ipse sospes aclȩtabundꝰ domũ rediret.
odẽ tẽpore pestilentia subito exorta.
Illis inpartib grauissima nece incubuit:
Iita ut in magnis quondã refertisq
habitatore uillis acpossessionib uix
paruȩ rarȩq reliquiȩ . & int̾dũ nullȩ resi¬
derent. Unde scĩssimus pat̾ cuthbertus
diligentissime suã lustrans parrochiã:
ei sdẽ paruissimis quȩ suꝑfuere reliquiis.
ministeriũ uerbi & necessariȩ c̃solationis
opẽ ferre non desiit . Adueniens autẽ in
uiculũ quendã. ibidẽq hominib quos
inuenerat auxilio exhortationis ad hibito:
dixit ad prb̃m suũ. Putas ne suꝑ ẽ. quispiã
his in locis cui nr̃a uisitatione & allocuti¬
one opussit. ancunctis qui male habe¬

Expanded text:
hora surgens et accepto cibo confortatus, hora surgens et accepto cibo confortatus, reddita Deo gratiarum actione, regressus est ad eas quae se portaverant feminas. Sicque factum est ut quae eum illo tristes languidum advexerant, cum eis inde gaudentibus et ipse sospes ac laetabundus domum rediret.odem tempore pestilentia subito exorta illis in partibus gravissima nece incubuit, ita ut in magnis quondam refertisque habitatoribus villis ac possessionibus, vix parvae raraeque reliquiae et interdum nullae residerent. Unde sanctissimus Pater Cudberctus diligentissime suam lustrans parochiam, eisdem parvissimis quae superfuere reliquiis ministerium verbi et necessariae consolationis opem ferre non desiit. Adveniens autem in viculum quemdam, ibidemque omnibus quos invenerat auxilio exhortationis adhibito, dixit ad presbyterum suum: « Putasne superest quispiam his in locis cui nostra visitatione et allocutione opus sit, an cunctis qui male habe
Abbreviated transcription (Latin):
uođã quoq tẽpore dũ scĩssimꝰ gregis
Anici pastor sua lustrando ouilia circu
ir&: deuenit in montana & agrestia loca.
ubi multi erant decircũ positis late uillulis.
montib ȩcđa itł locus inueniri potuit
aptus: qui pontisicẽ cũ suo comitatu susci-¬
peret. Tetenderunt ergo eitentoria in
uia: & cęsis deuicina silua ramusculis.
sibi quiq tab̾nacula admanendũ qualia
pocuere sixerunt. Ubi dũ confluentibꝰ ad se
turbis uirdĩ uerbũ biduo p̃dicaret. ac
ruerunt mulicres ferentes in grabatto iuuenẽ
longe egritudinis acerbitate tabefactũ.
ponentesq in exitu siluȩ. miserunt ad
ep̃m. rogantes ut ad accipiendã benedic¬
tionẽ ad se hune afferri ꝑ mitteret.
Quẽ cũ ad se ꝑductũ acerrime uexatum
conspiceret: iussit om̃s secedere longius.
& ad solita orationis arma confugiens.
data benedictione ꝓepulit pestẽ. quam
sollicita medicorũ manus picm̃torũ cõ¬
positione nequiuerat. Deniq eadem

Expanded text:
uodam quoque tempore dum sanctissimus gregis dominici pastor sua lustrando circuiret ovilia, devenit in montana et agrestia loca, ubi multi erant de circumpositis late villulis cmontibus ecclesia vel locus inveniri potuit aptus qui pontificem cum suo comitatu susciperet. Tetenderunt ergo ei tentoria in via, et caesis de vicina silva ramusculis, sibi quique tabernacula ad manendum qualia potuere fixerunt. Ubi dum confluentibus ad se turbis vir Dei verbum biduo praedicaret, ac ruerunt mulieres ferentes in grabbato juvenem, longae aegritudinis acerbitate tabefactum, ponentesque in exitu silvae, miserunt ad episcopum, rogantes ut ad accipiendam benedictionem ad se hunc afferri permitteret. Quem cum ad se perductum acerrime vexatum conspiceret, jussit omnes secedere longius. Et ad solita orationis arma confugiens, data benedictione pepulit pestem, quam sollicita medicorum manus pigmentorum compositione nequiverat. Denique eadem
Abbreviated transcription (Latin):
deferrent. Qui ꝓmiserunt se libentissime
facturos qđ petiit. sed ubi accepta abeo
benedictione domũ reuersisunt: fugit
m̃tẽ petitio patris. reuersiq die debito ad
cũ ñ attulere qđ rogabat᷑. Quib ille benig¬
nissime receptis. & oratione solita dño cõm̃¬
datis: ubi.ẽ. in qt lignũ qđ uos afferre roga¬
bã : Tũ illi reminiscentes petitionẽ eiꝰ. suãq
confitentes obliuionẽ : ueniã deadmisso
p̃cabant᷑: At uirmitissimꝰ blando illos
sermone c̃solatꝰ usq ad mane in insula ma¬
nere & qͥescere p̃cepit dicens. Credo qͥa ds̃
ñ obliuiscat᷑ meȩ uoluntatis & necessitatis.
Fecer̃ ut dixerat. Et exurgentes mane :¬
uiderunt qͥa nocturnis s̃ oceani ȩstus lignũ
memorate longitudinis attulit . & in ipso
insuꝑ loco deposuit. ubi ȩdificiũ de suꝑ
erat imponendũ. Uidentes autt̃. mox &
uiri uenerabilis sc̃itatẽ mirabant᷑. cui etã

Expanded text:
deferrent; qui promiserunt se libentissime deferrent; qui promiserunt se libentissime facturos quod petiit. Sed ubi accepta ab eo benedictione domum reversi sunt, fugit mentem petitio Patris. Reversique die debito ad eum, non attulere quod rogabantur. Quibus ille benignissime receptis et oratione solita Deo commendatis: « Ubi est, inquit, lignum quod vos afferre rogabam? » Tum illi reminiscentes petitionem ejus, suamque confitentes oblivionem, veniam de admisso precabantur. At vir mitissimus blando illos sermone consolatus usque ad mane in insula manere et requiescere praecepit, dicens; « Credo quia Deus non obliviscatur meae voluntatis et necessitatis. » Fecerunt ut dixerat; et exsurgentes mane viderunt, quia nocturnus Oceani aestus, lignum memoratae longitudinis attulit, et in ipso insuper loco deposuit, ubi in aedificium desuper erat imponendum. Videntes autem mox et viri venerabilis sanctitatem mirabantur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
on sola autẽ aerissed & maris animalia.
immo & ipsũ mare. sic̃ & aer & ignis uata
qđ insuꝑioribꝰ exposuimꝰ. uiro uenerabili
p̃buere obsequiũ. Qui enĩ auctori om̃iũ
creaturarũ fidelit̃ & integro corde famu¬
latꝰ ñ .ẽ. mirandũ si eiꝰ imꝑiis acuotis omĩs
creatura deseruit. Atnos plerũq iccirco
sub iectȩ nobis creaturȩ dñiũ ꝑdimus:
quia dño & creatori om̃iũ ipsi seruire
negligimꝰ. Et ipsũ in quã mare pr̃opt ũ
famulo xp̃i. ubi opus habuit impende¬
bat officiũ. Disponebat nanq pałuulã
sibi in suo monasterio. sed cotidianis
necessitatibꝰ aptã conđe casulã: cui aparte
maris qua alluuione frequentiũ gurgitũ
excauata rupis altissimũ nec breuẽ fece¬
rat hiatũ. basis suꝑponenda erat . &. hȩc
iuxta latitudinẽ hiatꝰ .xii. pedes longa.
Rogauit gͦ fr̃s qui sc uisitaturi aduenerant:
ut cũ redire uellent. lignũ sibi longitudi¬
nis .xii. pedũ ad faciendã domunculȩ basi

Expanded text:
is animalia, imo et ipsum mare, sicut et aer et ignis, juxta quod in superioribus exposuimus, viro venerabili praebuere obsequium. Qui enim auctori omnium creaturarum fideliter et integro corde famulatur, non est mirandum si ejus imperiis ac votis omnis creatura deserviat. At nos plerumque idcirco subjectae nobis creaturae dominium perdimus, quia Domino et Creatori omnium ipsi servire negligimus. Et ipsum, inquam, mare promptum famulo Christi ubi opus habuit impendebat officium. Disponebat namque parvulam sibi in suo monasterio, sed et quotidianis necessitatibus aptam condere casulam, cui a parte maris, qua alluvione frequentium gurgitum excavata rupes altissimum nec brevem fecerat hiatum, basis supponenda erat, et haec juxta latitudinem hiatus duodecim pedum longa. Rogavit ergo fratres qui se visitaturi advenerant, ut cum redire vellent, lignum sibi longitudinis duodecim pedum ad faciendam domunculae basim
Abbreviated transcription (Latin):
curauit. Quȩ eode̾ mox die abeunte do¬
zonã sua condidit inacapsa. Quãcũ post
dies aliqt abbatissa reqͥrer&: neq incapsa
diuina dispensatione factũ intelligit᷑:
uidelicet ut & ꝑ duo sanitatis miracula. dõ
dilecti patris scĩtas appareret credentibꝰ:
& deinceps dubitandi descĩtate illiꝰ occasio
tolleret᷑ in credulis. Sienĩ eadẽ tona sẽꝑ
ad essa : sẽꝑ adhanc c̃currere uoluissent
egroti. Et dũ aliquis exhis forte ñmeru¬
isset asua infirmitate curari. derogara
inpotentiȩ ñ saluantis. cũ ipse potius eẽt
salutis indignꝰ. Unde ꝓuida ut dictũ. ẽ.
dispensatione suꝑnȩ pietatis. post quã
fides credentiũ confirmata. ẽ: mox inuidię¬

Expanded text:
curavit: quae eodem mox die abeunte docuravit: quae eodem mox die abeunte dozonam sua condidit in capsa. Quam cum post dies aliquot abbatissa requireret, neque in capsadivina dispensatione factum intelligitur, videlicet ut per duo sanitatis miracula Deo dilecti Patris sanctitas appareret credentibus, et deinceps dubitandi de sanctitate illius occasio tolleretur incredulis. Si enim eadem zona semper adesset, semper ad hanc concurrere voluissent aegroti: et dum aliquis ex his forte non meruisset a sua infirmitate curari, derogaret impotentiae non salvantis, cum ipse potius esset salutis indignus. Unde provida, ut dictum est, dispensatione supernae pietatis, postquam fides credentium confirmata est, mox invidi
Abbreviated transcription (Latin):
medicorũ auxilio iã pͥdẽ fuerat factades¬
ꝑatio. Cui cũ die quadã int̾ angustias
tristiũ cogitationũ ueniret inm̃tẽ beata
& qͥcta c̃uersatio reuerentissimi patris
cuthbti: utinã in qtͥ haberẽ aliqt᷑ de rebꝰ
cud b̃ti mei. Scio certe & consi do indño:
qͥa cito sanarer. At non multo post aduenit.
qͥei zonã lineã abeo missã deferret
Quȩ multũ gauisa demunere: & desidiũ
suũ uiro sco iã cęlitꝰ patefactũ intelligens.
succurait se illa. & mane mox erecta
adstandũ. t̃tiauꝰ die plene. ẽ. reddita
sanitati. Post dies autẽ paucos: cȩpit
egrotare quȩdã deuirgnib monasterii
ipsius dolore capitis intolerabili. Quȩ cũ
ingrauescente morbo ꝑ dies uidetꝰ esse
moritura: intrauit aduisitandã eam
uenerabilis eiꝰ abbatissa .⁊ Cunq ẽã
grauit᷑ afflictã conspiceret: tulit memorata
uiridĩ tonã. & hac illiꝰ caput circũligare

Expanded text:
medicorum auxilio jam pridem fuerat facta desmedicorum auxilio jam pridem fuerat facta desperatio. Cui cum die quadam inter angustias tristium cogitationum veniret in mentem beata et quieta conversatio reverentissimi Patris Cudbercti: « Utinam, inquit, haberem aliquid de rebus Cudbercti mei, scio certe et confido in Domino quia cito sanarer. » At non multo post advenit qui ei zonam lineam ab eo missam deferret. Quae multum gavisa de munere, et desiderium suum viro sancto jam coelitus patefactum intelligens, succinxit se illa: et mane mox erecta ad standum, tertia vero die plene est reddita sanitati. Post dies autem paucos coepit aegrotare quaedam de virginibus monasterii ipsius dolore capitis intolerabili. Quae cum ingravescente morbo per dies videretur esse moritura, intravit ad visitandam eam venerabilis ejus abbatissa. Cumque eam graviter afflictam conspiceret, tulit memoratam viri Dei zonam, et hac illi caput circumligare
Abbreviated transcription (Latin):
eq uͦ sanitatũ miracula ꝑhominẽ dĩ.
tã & si longe ab hominibꝰ positũ fieri
cessabant. Siquidẽ uenerabilis ancilla xp̃i
&ffled: quȩ int̾ gaudia uirginitatis Non
paucis famularũ xp̃i agminibꝰ mat̾nę pie¬
tatis curã adhibebat. ac regularis stẽmata
nobilitatis. potiori nobilitate sũmȩ uirtutis
accumulabat: multo uirũ dĩ sẽꝑ excolebat
amore. Hec eotẽpore sic̃ ipsa postea reue¬
rentissimo lindis farnensis ȩccłȩ prb̃o here¬
frido & ille mͥ referebat: graui ꝑcussa lan-¬
guore acdiu uexata. pene uisa .ẽ. ꝑuenisse
ad mortẽ. Cui cũ nil curationis ualuissent
adhibe medici : subito diuina intrinsecus
gr̃a curante. paulatĩ morti subtracta. ẽ
nectam̃ plene sanata. Nã dolor quidẽ
interaneorũ abscessit. mẽbrorũ uigor
rediit. sed facultas standi uł ãbulaNdi
ꝓrsus abfuit : qͥa nec adstandũ erigi. nec
nisi quadrupes ualebat ingredi. Cepit
gͦ tristis ȩt̃nã timere debilitatẽ: nã de

Expanded text:
ero sanitatum miracula per hominem Dei, tametsi longe ab hominibus positum, fieri cessabant. Siquidem venerabilis ancilla Christi Aelfled, quae inter gaudia virginitatis non paucis famularum Christi agminibus maternae pietatis curam adhibebat, ac regalis stemmata nobilitatis potiori nobilitate summae virtutis accumulabat, multo virum Dei semper excolebat amore. Haec eo tempore, sicut ipsa postea reverentissimo Lindisfarnensis Ecclesiae presbytero Herefrido, et ille mihi referebat, gravi percussa languore ac diu vexata, pene visa est pervenisse ad mortem. Cui cum nil curationis valuissent adhibere medici, subito divina intrinsecus gratia curante paulatim morti subtracta est, nec tamen plene sanata. Nam dolor quidem interaneorum abscessit, membrorum vigor rediit, sed facultas standi vel ambulandi prorsus abfuit, quia nec ad standum erigi, nec nisi quadrupes valebat ingredi. Coepit ergo tristis aeternam timere debilitatem, nam et de
Abbreviated transcription (Latin):
qͦsi ad int̾ficiendũ me lapides iactabant.
dedaluis aliisq fantasiarũ tẽptam̃tis
me appetentes deterrere. acdeloco huiꝰ
certaminis conabant᷑ eliminare. nectam̃
ullatenꝰ uł corpꝰ meũ lesura aliqͦ. uł m̃tẽ
timore c̃taminare ualebant. Hoc quoq
fr̃ĩb solebat crebriꝰ intimare. nec̃uersa¬
tionẽ eiꝰ quasi singularit᷑ excelsã mirarent᷑.
qͥa contẽptis scłarib curis secretꝰ uiuere
mallet : sed iure in qͥt. ẽ. cenobitarũ uita
miranda. qͥ abbatis ꝑ omĩa subitiunt᷑ imꝑi¬
is. atq ad eiꝰ arbitriũ cuncta uigilandi oran¬
di. ieiunandi. atq: oꝑandi. tẽpora mođant᷑.
Quorũ plurimos noui paruitatẽ meã lon¬
ge & munditia m̃tis. & culmine gr̃ę ꝓpħa¬
lis ante ire . Equibꝰ . ẽ. uenerabilis & cũ om̃i
honorificentia nominandꝰ seruuꝰ xp̃i boi¬
silus: qͥ me in ma ilrosensi monasterio qͦndã
senex adolescentẽ nutriebat . & int̃ erudi¬

Expanded text:
quasi ad interficiendum me lapides jactabant? quasi ad interficiendum me lapides jactabant? Sed et aliis aliisque fantasiarum tentamentis me appetentes deterrere, ac de loco hujus certaminis conabantur eliminare, nec tamen ullatenus vel corpus meum laesura aliqua, vel mentem timore contaminare valebant. » Hoc quoque fratribus solebat crebrius intimare, ne conversationem ejus quasi singulariter excelsam mirarentur, quia contemptis saecularibus curis secretus vivere mallet. « Sed jure, inquit, est coenobitarum vita miranda, qui abbatis per omnia subjiciuntur imperiis, ad ejus arbitrium cuncta vigilandi, orandi, jejunandi, atque operandi tempora moderantur: quorum plurimos novi meam parvitatem longe et munditia mentis et culmine gratiae prophetalis anteire. E quibus est venerabilis et cum omni honorificentia nominandus servus Christi Boisilus, qui me in Mailrosensi monasterio quondam senex adolescentem nutriebat, et inter erudi
Abbreviated transcription (Latin):
enerunt autẽ multi aduirũ dĩ.
ñ solũ deꝓximis lindis farnensiũ
finibꝰ. sed etiã deremotioribꝰ britanniȩ
partibꝰ. fama nimirũ uirtutũ eiꝰ acciti.
qͥuł sua quȩ cõmisissent errata. uel
demonũ quȩ paterent᷑ tẽptam̃ta ꝓfiten¬
tes. uł certe cõmunia mortaliũ qͥbꝰ affli¬
gerent᷑ aduersa pate facientes. atant ȩ¬
sc̃itatis uiro se consolandos sꝑabant.
Nec eos fefellit spes. Nanq nullꝰ abeo sine
gaudio c̃solationis abibat: nullũ dolor
animi que illo attulerat redeuntẽ
comitatꝰ. ẽ. Nouerat qͥppe mestos pia ex¬
hortatione refouere. sciebat angustiatiꝰ
gaudia uitȩ cęlestis ad iemoriã reuocare.
monstrare. Didicerat tẽptatis multi¬
farias antiqͥ hostis panđe uersutias.
diuino amore nudatꝰ existeret. At qui
integra fide roboratꝰ incedet: insidias
aduersarii dñõ auxiliante. qͦsi casses
transiret araneȩ. Q uotiens in otͥ mne ipsũ
dealta rupe in p̃cipitiũ misere : qͦtiens

Expanded text:
eniebant autem multi ad virum Dei, non solum de proximis Lindisfarnensium finibus, sed etiam de remotioribus Britanniae partibus, fama nimirum virtutum ejus acciti: qui vel sua quae commisissent errata, vel daemonum quae paterentur tentamenta profitentes, vel certe communia mortalium quibus affligerentur adversa patefacientes, a tanto sanctitatis viro se consolandos sperabant. Nec eos fefellit spes. Namque nullus ab eo sine gaudio consolationis abibat, nullum dolor animi quem illo attulerat redeuntem comitatus est. Noverat quippe moestos pia exhortatione refovere, sciebat angustiatis gaudia vitae coelestis ad memoriam revocare, monstrare: didicerat tentatis multifarias antiqui hostis pandere versutias, divino amore nudatus existeret; at qui integra fide roboratus incederet, insidias adversarii Domino auxiliante quasi casses transiret araneae. « Quoties, inquit, meipsum de alta rupe per praeceps misere? quoties
Abbreviated transcription (Latin):
Dixerat. & ad pͥmã iubentis uocẽ uniuersa
uolucrũ multitudo recessit: seq ꝑ omia
deinceps ab eiꝰdẽ messis inuasione c̃tinuit.
Ethic qͦq uenerabilis xp̃i famulus. in duob
miraculis dđrũ patrũ. ẽ. facta secutꝰ. In a qͦ
uidelicet elicita de rupe factũ beatipatris
benedicti : qͥidẽ pęne & codẽ mͦ legit᷑ fecisse
miraculũ. sed iccirco uberiꝰ. qͥa plures erant
qui aquȩ inopia laborabant. Porro in
arcessitis a messe uolatilibꝰ: reuerentissi¬
mi & scĩssimi patris antonii sequebat᷑
exemplũ. qui alesione hortuli quẽ ipse
plantauerat uno onagros sermone cõpescuit.

Expanded text:
» Dixerat, et ad primam jubentis vocem, universa » Dixerat, et ad primam jubentis vocem, universa volucrum multitudo recessit, seque per omnia deinceps ab ejusdem messis invasione continuit. Et hic quoque venerabilis Christi famulus in duobus miraculis duorum patrum est facta secutus: in aqua videlicet elicita de rupe factum beati Patris Benedicti, qui idem pene et eodem modo legitur fecisse miraculum; sed idcirco uberius, quia plures erant qui aquae inopia laborarent. Porro in arcessitis a messe volatilibus reverentissimi et sanctissimi patris Antonii sequebatur exemplum, qui a laesione hortuli quem ipse plantaverat, uno onagros sermone compescuit.
Abbreviated transcription (Latin):
in loco mͥtriticũ nascat᷑. Afferte rogo
ordeũ: si forte uł illud fructũ facere possit.
Qđ si nec illi ds̃ increm̃tũ dare uoluerit.
satius. ẽ. me ad cȩnobiũ reuerti. quã alieno
hic labore sustentari. Allatũ nanq or¬
deũ. ultra om̃e tẽpus serendi. ultra omẽm
spẽ fructisicandi t̾rȩ cõm̃daret: mox
habundant᷑ ex ortũ fecit fructũ copiosũ.
Qđdũ maturescere cępisset: uenere uolu¬
cres & huic depascendo certatĩ insistebant.
Adqͦs piissimꝰ xp̃i seruus apꝓpians. sic̃ pͦ ipse
referebat : solebat enĩ sepe qͥa lȩti uult
& affabilis erat adc̃sirmandã fidẽ audien¬
tiũ aliqua etiã de eis quȩ ipse credendo
obtinuerit in mediũ ꝓferre. qͥd tangitis
in ꝗͥt sata quȩ ñ seruistis: In forte uos
plus me his opus habetis: Sitam̃ adõ li¬
centiã accepistis: facite qđ ipse ꝑmisit.
Sin autẽ recedite. neq ulteriꝰ aliena ledatiꝰ.

Expanded text:
in loco mihi triticum nascatur: afferte rogo in loco mihi triticum nascatur: afferte rogo hordeum, si forte vel illud fructum facere possit. Quod si nec illi Deus incrementum dare voluerit, satius est me ad coenobium reverti quam alieno hic labore sustentari. » Allatumque hordeum dum ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi terrae commendaret, mox abundanter exortum fecit fructum copiosum. Qui dum maturescere coepisset, venere volucres et huic depascendo certatim insistebant. Ad quos piissimus Christi servus appropians, sicut post ipse referebat, solebat enim saepe, quia laeti vultus et affabilis erat, ad confirmandam fidem audientium aliqua etiam de eis quae ipse credendo obtinuerit in medium proferre: « Quid tangitis, inquit, sata quae non seruistis? An forte vos plus me his opus habetis? Si tamen a Deo licentiam accepistis, facite quod ipse permisit: sin autem, recedite, neque ulterius aliena laedatis.
Abbreviated transcription (Latin):
genuũ qͣscalciatꝰ exercebat: callũ oblongũ
nec exilẽ inc̃finio pedũ & tibiarũ habuisse
de p̃hensus .ẽ. Deinde crescente studio ꝑfec¬
tionis includit᷑ in suo monasterio. atq ab
hominũ remotꝰ aspectib solitariã inieiunis
orationibꝰ & uigiliis discit agere uitã. Raro
cũ aduenientibꝰ deintꝰ habens colloqͥũ. &
& fr̃s quos alloquebat᷑ ipse uide gaudebat.
Sed ꝓcedente tẽpore & ipsã obclusit. nec
nsi uł dande benedictionis. uł alterius
cuꝰ libet certe necessitatis gr̃a posce nte
reserabat.
unta exempla patrũ uiuere magis aptũ
ducebat. Rogauit gͦ afferri sibi instru¬
m̃ta quib t̾rã exerceret. & triticũ qđ se¬
reret: sed seminata uerno tẽ poreterra.
nullos usq ad mediũ estatis reddidit
fructus. Unde uisitantib se iuxta morẽ
fr̃ibꝰ. aiebat uirdĩ. Forsitan aut telluris
huiꝰ natura. aut uoluntas dĩ ñ.ẽ: ut hoc

Expanded text:
genuum quas calceatus exercebat, callum oblongum genuum quas calceatus exercebat, callum oblongum nec exilem in confinio pedum et tibiarum habuisse deprehensus est. Deinde increscente studio perfectionis includitur in suo monasterio, atque ab hominum remotus aspectibus, solitariam in jejuniis, orationibus et vigiliis discit agere vitam, raro cum advenientibus de intus habens colloquium, ea fratribus, et fratres quos alloquebatur ipse videre gaudebat: exin procedente tempore et ipsam occlusit, nec nisi vel dandae benedictionis, vel alterius cujuslibet certae necessitatis gratia poscente reserabat. labore juxta exempla patrum vivere magis aptum ducebat. Rogavit ergo afferri sibi instrumenta quibus terram exerceret, et triticum quod sereret. Sed seminata verno tempore terra nullos usque ad medium aestatis reddidit fructus. Unde visitantibus se juxta morem fratribus, aiebat vir Dei: « Forsitan aut telluris hujusce natura, aut voluntas Dei non est, ut hoc
Abbreviated transcription (Latin):
potabit nos. Fecerunt gͦ foucã: quã incrasti¬
nũ emanante abint̾nis unda repletã in¬
uenerunt. Unde dubiũ ñ erat. hanc orati¬
modũ pͥmis contenta ripis. nec foris ebulli¬
endo pauim̃tũ inuadere. nec hauriendo nouĩ
deficere. ita modata gr̃a largitoris. ut nec
necessitati accipientis suꝑ flueret. nec sus¬
tentandȩ necessitati copia de esset. Facta
gͦ iuuantib se frĩb mansione acdomibus
p̃fatis. incepit habitare solus uirdm̃ cuth
lula egredicns eis ministrare solebat. Quoro dũ pedes
aqua calida deuotꝰ lauaret: coactꝰ ẽ. aliqͦti¬
ens ab eis etiã se discaltiare. suosq pedes
illis adabluendũ p̃bere. Nanq intantum
acultu sui corporis animũ sustulerat.
atq adanimȩ solius cultũ c̃tulerat: ut
deunte paschȩ tẽpore ꝓpt̾ lauationẽ pedũ
quȩ incena dñi fieri solet se discaltiare
dicat᷑. Vnde obsacras p̾ces incuruationesq

Expanded text:
potabit nos. » Fecerunt ergo foveam, quam in crastipotabit nos. » Fecerunt ergo foveam, quam in crastinum emanante ab internis unda repletam invenerunt. Unde dubium non erat, hanc oratimodum primis contenta ripis, nec foras ebulliendo pavimentum invadere, nec hauriendo novit deficere, ita moderante gratia largitoris, ut nec necessitati accipientis superflueret, nec sustentandae necessitati copia deesset. Facta ergo juvantibus se fratribus mansione ac domibus praefatis, incipit habitare solus vir Domini Clula egredi eisque ministrare solebat. Quorum dum pedes aqua calida devotus lavaret, coactus est aliquoties ab eis etiam se discalceare, suosque pedes illis ad abluendum praebere. Namque in tantum a cultu sui corporis animum sustulerat, atque ad animae solius cultum contulerat, ut deunte Paschae tempore, propter lavationem pedum quae in coena Domini fieri solet, se discalceare dicatur. Unde ob crebras preces incurvationesque
Abbreviated transcription (Latin):
adiutꝰ auxilio. illuc attulisse aliunde
& muro inposuisse reꝑtus est. Duas in man¬
sione habebat domos: oratoriũ scilicet. &¬
aliud ad cõmunes usus aptũ habitaculũ.
Quorũ parietes qͥdẽ denaturali t̾ra multũ
int̾forisq circunfodiendo siue cedendo c̃¬
fecit: culmina uͦ delignis in formib & feno
suꝑposuit. Porro ad portũ insulȩ maior
erat domꝰ: inqua uisitantes eũ fr̃s suscipi &
qͥescere possent. nec longe abea fons: eorun¬
dẽ usibus accõmodus.
Tuero ipsa eiꝰ mansio aquȩ erat indiga:
ut pote indurissima & ꝓpe saxea rupe
condita. Accitis gͦ uirdñi fr̃ibꝰ: necdũ eñĩ se
ab aduenientiũ recluserat aspectibꝰ. cernitis
inꝗͥt qͥa fontis in opssit mansio quã adii.
Sed rogemꝰ obsecro illũ qͥ conuertit solidã
petrã instagnũ aquȩ. & rupes infontes
aquarũ: ut ñ nobis sed nomini suo dans
culi mei: credo torrente uoluptatis suac

Expanded text:
adjutus auxilio illuc attulisse aliunde, adjutus auxilio illuc attulisse aliunde, et muro imposuisse repertus est. Duas in mansione habebat domos, oratorium scilicet et aliud ad communes usus aptum habitaculum. Quorum parietes quidem de naturali terra multum intus forisque circumfodiendo, sive caedendo confecit, culmina vero de lignis informibus et feno superposuit. Porro ad portum insulae major erat domus, in qua visitantes eum fratres suscipi et quiescere possent, nec longe ab ea fons eorumdem usibus accommodus.ero ipsa ejus mansio aquae erat indiga, ut pote in durissima et prope saxea rupe condita. Accitis ergo vir Domini fratribus, necdum enim se ab advenientium secluserat aspectibus: « Cernitis, inquit, quia fontis inops sit mansio quam adii: sed rogemus, obsecro, illum qui convertit solidam petram in stagnum aquae, et rupes in fontes aquarum, ut non nobis, sed nomini suo dans culi mei; credo, torrente voluptatis suae
Abbreviated transcription (Latin):
hostis. Qui uidelic& miles xp̃i ut deuicta
tyrannorũ atie monarchus t̾rę quã ad¬
ierat factus .ẽ: condidit ciuitatẽ suo aptã
imꝑio. & domos in hac ȩq ciuitati c̃gruas
erexit. Est autẽ edificiũ situpene rotin¬
dũ: amuro usq ad murũ m̃sura .iiii. fer¬
me siue .uͦ. ꝑticarũ distentũ. inurꝰ ipse
deforis altior longitudine stantis ho¬
minis. Nã intrinsecꝰ uiuã cedendo rupẽ
multo illũ fecit altiorẽ. quatinꝰ ad corben¬
dã oculorũ simul & cogitatuũ lasciuiã.
aderigendã insuꝑna desidia totã m̃tis
intentionẽ. pius incola niłl de sua mansi¬
one p̃t̾ cȩlũ posset intueri. Que uideli¬
cet murũ ñ secta lapide ułlate̾ & cem̃to:
sed impolitis ꝓrsus lapidib & cespite.
quẽ demedio loci fodiendo tulerat cõ¬
posuit. Equib quidã tantȩ erant
granditatis: ut uix a .iiiͦiͬ. uiris uidentꝰ᷑
potuisse leuari. Quostam̃ ipse angłico

Expanded text:
hostis. Qui videlicet miles Christi, ut devicta hostis. Qui videlicet miles Christi, ut devicta tyrannorum acie monarchus terrae quam adierat factus est, condidit civitatem suo aptam imperio, et domos in hac aeque civitati congruas erexit. Est autem aedificium situ pene rotundum, a muro usque ad murum mensura quatuor ferme sive quinque perticarum distentum; murus ipse deforis altior longitudine stantis hominis: nam intrinsecus vivam caedendo rupem multo illum fecit altiorem, quatenus ad cohibendam oculorum simul et cogitatuum lasciviam, ad erigendam in superna desideria totam mentis intentionem, pius incola nil de sua mansione praeter coelum posset intueri. Quem videlicet murum, non secto lapide, vel latere et caemento, sed impolitis prorsus lapidibus et cespite, quem de medio loci fodiendo tulerat, composuit. E quibus quidam tantae erant granditatis ut vix a quatuor viris viderentur potuisse levari, quos tamen ipse angelico
Abbreviated transcription (Latin):
labunt scĩ deuircute inuircutẽ. uidebit᷑
ds̃ dõrũ insyon. Et quidẽ in pͥmis uitȩ
solitariȩ rudim̃tis: secessit ad locũ quen¬
dã qͥ in extcriorib eiꝰ cellȩ partibus
secretior a pparet. At cũ ibidẽ aliqͦn¬
diu solitarius cũ hoste inuisibili
orando ac ieiunando certaret: tandẽ
maiora p̃sumens. longinqͥorẽ acremoti¬
orẽ ab hominib locũ certaminis petut.
Farne dicit᷑ insula medio mari posita:
quȩ ñ sic̃ lindis farnensiũ incolarũ regio.
bis cotidie accedente estu oceani. quẽ
reuma uocant greci fit insula. bis renuda¬
tis ab eunte reumate litoribꝰ contigua t̾rȩ
reddit᷑: sed aliqt᷑ milib passuũ ab hac semi¬
hinc altissimo & inde infinito clauditur
oceano. Nullus hanc facile ante famulũ
dñi cuthb̾tũ solus ualebat inhabitare
colonꝰ: ꝓpt̾ uidelicet demorantes ibi ꝑhan¬
tasias demonũ. Cerũ intrante cã milite
xp̃i armato galca salutis. scuto sidĩ. & gla

Expanded text:
 de virtute in virtutem, videbitur Deus deorum in Sion. Et quidem in primis vitae solitariae rudimentis secessit ad locum quemdam qui in exterioribus ejus cellae partibus secretior apparet. At cum ibidem aliquandiu solitarius cum hoste invisibili orando ac jejunando certaret, tandem majora praesumens, longinquiorem ac remotiorem ab hominibus locum certaminis petiit. Farne dicitur insula medio in mari posita, quae non sicut Lindisfarnensium incolarum regio, bis quotidie accedente aestu Oceani, quem rheuma vocant Graeci, fit insula, bis renudatis abeunte rheumate littoribus contigua terrae redditur, sed aliquot millibus passuum ab hac semihinc altissimo, et inde infinito clauditur Oceano. Nullus hanc facile ante famulum Domini Cudberctum solus valebat inhabitare colonus, proper videlicet demorantium ibi phantasias daemonum; verum intrante eam milite Christi armato galea salutis, scuto fidei, et gla
Abbreviated transcription (Latin):
adungendas caligas p̃b̃e solebat. c̃testans
eos qnͣta hominibꝰ obȩdientia. quanta sit
cura humilitatis habenda: cũ auis suꝑbis¬
sima in iuriã quã uiro dĩ intulerat. p̃cibꝰ
lam̃tis & muneribꝰ festinaret abluere. Demq
addandũ hominib exẽplũ correctionis: mul¬
tos deincepsannos in ipsa insula manebant¬
& nidificabant. neq aliqͥđ molestiȩ cui quã
irrogare audebant. Nulli autt̃ uideatꝰ
absurdũ auolatilibꝰ formã discere uircutis
cũ salomondicat. Uade ad formicã opiger.

Expanded text:
ad ungendas caligas praebere solebat; contestans ad ungendas caligas praebere solebat; contestans eis quanta hominibus obedientiae, quanta sit cura humilitatis habenda, cum avis superbissima injuriam quam homini intulerat, precibus, lamentis et muneribus festinaret abluere. Denique ad dandum hominibus exemplum correctionis, multos deinceps annos in ipsa insula manebant et nidificabant, neque aliquid molestiae cuiquam irrogare audebant. Nulli autem videatur absurdum a volatilibus formam discere virtutis, cum Salomon dicat: Vade ad formicam, O pige
Abbreviated transcription (Latin):
humana. Erant siqͥdẽ corui multo tẽpo-¬
re eiꝰdẽ insulȩ sedib assucti. Quos cũ
die quadã uirdĩ nidisicantes hospiti
ablatosq culmos qͥb tectũ fuerat ad fabricã
nidi ore ferre c̃spiceret. cohercuit eosleui
ꝓtensione dexterȩ. atq alesura frm iãces¬
sare p̃cepit. d̾ꝑnentibq imꝑiũ: in nomine
quẽ leditis ultra manere p̃sumatis. Uix
uerba cõpleuerat: & confestĩ tristes abiere.
Peracto autẽ triduo: unꝰ eduobꝰ rediit. & fodi¬
entẽ repꝑiens famulũ xp̃i. sparsis lam̃ta¬
bilit᷑ pennis. & sũ misso ad pedes eiꝰ capite
atq humiliata uoce. qͥb ualebat indiciis
ueniã p̾̃cabat᷑ admissi. Qđ intelligens
uenerabilis pat̃: dedit facultatẽ remeandi.
Atille impetrata redeundi licentia: moxsoda¬
lẽ adducturꝰ abiit. Nec mora redeunt ãbo:
& secũ digna munera ferunt. dimidiã ui¬
delic& axungiã porcinã. Quã uirdñi ad¬
uentantib pꝰea fr̃ib sepiꝰ ostende : at que

Expanded text:
siquidem corvi multo ex tempore ejusdem insulae sedibus assueti: quos cum die quadam vir Dei nidificantes, hospitiablatosque culmos quibus tectum fuerat ad fabricam nidi ore ferre conspiceret, coercuit eos levi protensione dexterae, atque a laesura fratrum jam cessare praecepit. Spernentibusque imperium, « In nomine, quem laeditis ultra manere praesumatis. » Vix verba compleverat, et confestim tristes abiere. Peracto autem triduo unus e duobus rediit, et fodientem reperiens famulum Christi, sparsis lamentabiliter pennis, et submisso ad pedes ejus capite, atque humiliata voce, quibus valebat indiciis veniam precabatur admissi. Quod intelligens venerabilis Pater dedit facultatem remeandi. At ille impetrata redeundi licentia, mox sodalem adducturus abiit. Nec mora, redeunt ambo, et secum digna munera ferunt, dimidiam videlicet axungiam porcinam; quam vir Domini adventantibus postea fratribus saepius ostendere, atque
Abbreviated transcription (Latin):
uadã qͦq die cuelicaturꝰ iuxta c̃suetudinẽ
suã popłis de monasterio exiret uno
comite puero. iãq diu gradiendo fatigatis
ñ parũ adhuc restar& itineris. qͦusq aduicũ
quo tendebant ꝑuenirent. ait ad puerũ
tẽptans eũ. Dic age sod alis ubi hodie refici
disponas. an habeas aliquẽ inuia ad quẽ
diu̾t̾e ualeas hospitẽ. Atille respondens.
& hec ipsa inqͥt mecũ tacito in corde tracꝰta
ui: qr uiaticũ it᷑i ñ tulimꝰ nobiscũ neq aliquẽ
in itinere notũ habemꝰ. qͥ nos suo reciꝑe uelit
hospitio: & ñ parũ adhuc itineriᷤ suꝑ÷ qđ
ienini sine molestia cõplere neqͥmus.
Qui uirdĩ. disce inqͥt filiole fidẽ sẽꝑ & spem
hab̾e indño. qͥa nũquã fame ꝑit: quideo
fidelit̾ seruit. Et aspecꝰtans sursũ uidensq

Expanded text:
uadam quoque die cum praedicaturus juxta consuetudinem uadam quoque die cum praedicaturus juxta consuetudinem suam populis de monasterio exiret, uno comite puero, jamque diu gradiendo fatigatis non parum adhuc restaret itineris, quousque ad vicum quo tendebant pervenirent, ait ad puerum tentans eum: « Dic age, sodalis, ubi hodie refici disponas, an habeas aliquem in via ad quem divertere valeas hospitem? At ille respondens: Et haec ipsa, inquit, mecum tacito in corde tractavi, quia nec viaticum ituri tulimus nobiscum, neque aliquem in itinere notum habemus qui nos suo recipere velit hospitio, et non parum adhuc itineris superest, quod jejuni sine molestia complere nequimus. » Cui vir Dei: « Disce, inquit, filiole, fidem semper et spem habere in Domino, quia nunquam fame perit qui Deo fideliter servit. » Et aspectans sursum, vidensque
Abbreviated transcription (Latin):
die ieiunos ꝑmanere: quã ipse ꝑtot actanta
sue miracula maiestatis illustrare curauit.
Precorq eamꝰ alicubi querentes qͥd nobis
epularu ingaudiũ suȩ festiuitatis p̾stare
dignet᷑ Hȩc dicens: edux̃ eos subripa qͦ
ipse noctu ꝑuigil orare c̃sueuerat. Ubi
ad uenientes inuener̃ tria frusta delfininȩ
carnis: qͣsihumano ministerio secta &
p̾parata ad cocturã. Flexisq genib: grãs
eger̃ dõ. Dix autẽ cudb̃tꝰ. Nidetis dilectissimi
Ecce & cibaria famulis suis p̃parauit: & t̾nario
qͦq numero. qͦt dieb hic residendũ nob̾sit
ostendit. Sumite gͦ munera quȩ misit
nob̾ xp̃s: & ab euntes reficiamꝰ nos. maneamꝰq
intrepidi: certissima enĩ nob pꝰtriduũ
serenitas cęli & maris adueni&. Factu : ut
dixerat: manente triduo tẽpestate per¬
ualida. quarto demũ die tranquillitas
pmissa secuta ÷: quȩ illos secundis flatib
patriã referret

Expanded text:
die jejunos permanere, quam ipse per tot ac tanta die jejunos permanere, quam ipse per tot ac tanta suae miracula majestatis illustrare curavit, precorque eamus alicubi quaerentes quid nobis epularum in gaudium suae festivitatis praestare dignetur. » Haec dicens, eduxit eos sub ripam quo ipse noctu pervigil orare consueverat, ubi advenientes invenerunt tria frusta delphininae carnis quasi humano ministerio secta et praeparata ad cocturam; flexisque genibus gratias egerunt Deo. Dixit autem Cudberctus: « Videtis, dilectissimi, Ecce et cibaria famulis suis praeparavit, et ternario quoque numero quot diebus hic residendum sit nobis ostendit. Sumite ergo munera quae misit nobis Christus, et abeuntes reficiamus nos, maneamusque intrepidi, certissima enim nobis post triduum serenitas coeli et maris adveniet. » Factum est ut dixerat, manente triduo tempestate pervalida, quarto demum die tranquillitas promissa secuta est, quae illos secundis flatibus in patriam referret
Abbreviated transcription (Latin):
turos. Idõq nec cibaria secũ tulere: tanquã
otiꝰ reu̾suri: s longe alit̃ quã putabant
euenit. Nã mox u̾t t̾rã tetigere: tẽpestas
suborta ÷ quȩ it eis omẽ remeandi p̃cluder&.
Qũq ꝑ dies aliqͦt ibidẽ int̾ famis frigoriᷤs ꝑicula
gerere: nec sõno uacare uolebat inerti: sed
ꝑ nox in orationib ꝑstare satagebat. Aderat
sacratissima dñicȩ aparitionis dies. Tũ ille
socios blando ut iocundꝰ atq affabilis erat
sermone alloqͥtur. Quid rogo tanta ignauia
torpemus. & ñ quacũq ratione it̃ saluti inqͥrimꝰ.
Entellus niuib. nebulis cęlũ horrescit: aer
flatib. aduersis furit fluctib eqͣ: ipsi inopia
deficimꝰ: nec ad est homo qͥ reficiat. Pulsemꝰ
gͦ dñm p̃cib: qͥ suo qͦndã popło marisrabri
uiã aperuit: eũq indeserto mirabilit̾ pauit:
orantes ut nrĩqͦq misereat᷑ inꝑiculis. Credo
sin nr̃a fides titubat. ñ uult nos hodierna

Expanded text:
turos; ideoque nec cibaria secum tulere, tanquam turos; ideoque nec cibaria secum tulere, tanquam ocius reversuri. Sed longe aliter quam putabant evenit. Nam mox ut terram tetigere, tempestas fera suborta est, quae iter eis omne remeandi praecluderet. Cumque per dies aliquot ibidem inter famis et frigoris pericula gerere, nec somnis vacare volebat inertibus, sed pernox in oratione perstare satagebat, aderat sacratissima dominicae Apparitionis dies. Tum ille socios blando, ut jocundus atque affabilis erat, sermone alloquitur. « Quid rogo tanta ignavia torpemus, et non quacunque parte iter salutis inquirimus? En tellus nivibus, nebulis coelum horrescit, aer flatibus adversis furit, fluctibus aequor; ipsi inopia deficimus, nec adest homo qui reficiat. Pulsemus ergo Dominum precibus, qui suo quondam populo maris Rubri viam aperuit, eumque in deserto mirabiliter pavit, orantes ut nostri quoque misereatur in periculis: Credo, si non nostra fides titubat, non vult nos hodierna
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ discipłis inmonte głam suȩ maiestatis osten.¬
dens ait. Nemini dixeritis uisionẽ donec filt̾
hominis amortuis resurgat. Promit tente
gͦ quȩ uisserat frẽm benedix̃: paritq culpã
& molestiã quã temerariꝰ incurrebat abstersit.
Qui uirtutẽ quã uidat. ipso uiuente silentio
tegens. pꝰobitũ eiꝰ plurimis indicare curauit.
ofeii inteR isla uir osi
etiã ꝓphetiȩ spũ pollere. uentura p̃dicere:
p̃sentib absentia nuntiare. Quodã & enĩ
tp̃r ꝑgens de suo monasterio ꝓnecessitate
causȩ accidentis ad trã pictoꝵ qͥ nid uuari
uocant᷑ nauigando ꝑuenit: comitantib secũ
duob fr̾ib. quoꝵ unꝰ postea prb̃ii functꝰ offitio
uirtutẽ miraculi quã ibidẽ uirdnĩ monstra¬
uit: multoꝵ noticiȩ pate fecit. Uener̃ autẽ
illo pꝰnatalis dñĩci diẽ: sꝑantesse qr undarũ
simul & aurarũ arridebat tẽꝑies citiꝰ ẽt̾ redi¬

Expanded text:
qui discipulis in monte suae gloriam majestatis ostenqui discipulis in monte suae gloriam majestatis ostendens, ait: Nemini dixeritis visionem, donec Filius hominis a mortuis resurgat. Promittentem ergo quae jusserat fratrem benedixit, pariterque culpam et molestiam quam temerarius incurrebat abstersit; qui virtutem quam viderat ipso vivente silentio tegens, post obitum ejus plurimis indicare curavit.Coepit inter ista vir Dei etiam prophetiae spiritu pollere, ventura praedicere, praesentibus absentia nuntiare. Quodam etenim tempore pergens de suo monasterio pro necessitatis causa accidentis, ad terram Pictorum quae Niduari vocatur navigando pervenit, comitantibus eum duobus e fratribus, quorum unus postea presbyterii functus officio virtutem miraculi quam ibidem virnotitiae patefecit. Venerunt autem illo post Natalis dominici diem, sperantes se, quia undarum simul et aurarum arridebat temperies, citius esse redi
Abbreviated transcription (Latin):
cuiꝰ ripe monasteriũ idẽ suꝑpositũ erat:
ingrediensq altitudinẽ maris. donec
ad collũ usq & adbrachia unda tumens
assurgeret. ꝑuigiles undisonis in laudib tenebraᷤ
noctis exegit. Adꝓpinquante autẽ diluculo
ascendens int̾rã denuo cepit in litore fexisgenib
orare. Qđ cũ facer&. uenere c̃tinuo duo de ꝓfundo
marisqͣdrupedia quȩ uulgo lutreȩ uocant᷑.
Hȩc ante illũ strata inarena: anhelitu suo
ceptaq ab eo benedictione patrias sunt relapsa
subundas. Ipse uͦ domũ reu̾suᷤ. canonicas cũ
fr̃ib ymnos hora cõpetenti cõpleuit. At fr̾
qui eũ despeculis p̾stolabat᷑. ꝑculsus pauore
ingenti:uix p̃angustia se p̾m̃te domũ
nutante gressuꝑuenit. Primoq mane
accedenꝰ adeũ sese int̾rã stͣauit: ueniã de reatu
stulti ausus cũ lacrimis flagitauit. nildubitans illũ
In qͦnimirũ r p̃cepto eiꝰsecutꝰ ẽ exẽplũ.

Expanded text:
cujus ripae monasterium idem superpositum erat; cujus ripae monasterium idem superpositum erat; ingressusque altitudinem maris, donec ad collum usque ac brachia unda tumens assurgeret, pervigiles undisonis in laudibus tenebras noctis exegit. Appropinquante autem diluculo ascendens in terram, denuo coepit in littore flexis genibus orare. Quod dum ageret venere continuo duo de profundo maris quadrupedia, quae vulgo lutrae vocantur. Haec ante illum strata in arena, anhelitu suo cepta ab eo benedictione, patrias sunt relapsa sub undas. Ipse domum reversus, canonicos cum fratribus hymnos hora competente complevit. At frater qui cum de speculis praestolabatur, perculsus pavore ingenti vix prae angustia premente domum nutante gressu pervenit; primoque mane accedens ad eum sese in terram stravit, veniam de reatu stulti ausus cum lacrymis flagitavit, nil dubitans illum nimirum praecepto ejus secutus est exemplum,
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ monialis femina & mat̾ ancillarũ xp̃i
nomine aebbe regens monasteriũ qđ sitũ :
in loco quẽ coludi urbẽ nuncupant: religione
parit̾ & nobilitate cunctis honorabilis.
Nãꝙ erat soror uterina regis osuui i. Hȩc
ad uirũ dĩ mittens: rogauit ut se suũꝙ
monast̾iũ grã ex hortationis inuisere
dignaret᷑. Nec negare potuit. qđ ab eo caritaᷤ
exancillȩ dĩ corde poposcerat. Uenit igitur
ad locũ diesq aliquot ibiꝑmanens. uiã iusticie
quã p̃dicabat om̃ib actuparit̾ & sermone
pandebat. Q ui cũ more sibi solito quiescentib
noctu cȩtis ad orationẽ solus exira: & post
longas intẽpestȩ noctis uigilias tandẽ instante
hora cõmunis sinaxeos domũ redir&. quadã
nocte unꝰ exfr̾ib eiꝰdẽ monasterii cũ egre¬
dientẽ illũ silentio cernera: clanculo secutꝰ
eiꝰ uestigia. qͦ ir& qͥd ue ager& uellet dinoscere
quȩ rebat. Atille egressus emonasterio
sequente exploratore descendit ad mare.

Expanded text:
imonialis femina et mater ancillarum Christi nomine Abbe, regens monasterium quod situm est in loco quem Coludi urbem nuncupant, religione pariter et nobilitate cunctis honorabilis; namque erat soror uterina regis Osvin. Haec ad virum Dei mittens, rogavit ut se suumque monasterium gratia exhortationis invisere dignaretur. Nec negare potuit quod ab eo charitas ex ancillae Dei corde poposcit. Venit igitur ad locum, diesque aliquot ibi permanens, viam justitiae quam praedicabat, omnibus actu pariter et sermone pandebat. Qui cum more sibi solito quiescentibus noctu caeteris ad orationem solus exiret, et post longas intempestae noctis vigilias tandem instante hora communis synaxeos domum rediret; quadam nocte unus e fratribus ejusdem monasterii, cum egredientem illum silentio cerneret, clanculo secutus ejus vestigia, quo ire, quidve agere vellet dignoscere quaerebat. At ille egressus monasterio, sequente exploratore descendit ad mare
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi exꝑrecta de sõpno surrex c̃tinuo. as:
uiro dĩ gratulabunda occurrenᷤ ium̃tũ
qͦsedebat ꝑfrenũ tenuit. Moxq ad integrũ
recȩpto uigore m̃ti & corporiᷤᷤ. eũ cito descend̾e.
atq ad benedicendã domũ suã p̃cabatur
ingredi: deuotũq illi minist̾iũ p̃benᷤᷤ testa¬
bat᷑ palã qͦmͦ ad pͥmũ freni tactũ omĩ se
molestia pͥscȩ uexationiꝰ absoluta sensiss&.
annoᷤ multiᷤ uirtutũ spualiũ clarescer& signiᷤ.
transtulit eũ reuerentissimꝰ abbas ipsiꝰ
eata inmonasteriũ qđ in lindisfarnensiũ
insula sitũ÷. ut ibi qͦq regulã monachicȩ
ꝑfectioniᷤᷤ. & p̃positi auctoritate docer& &
exẽplo uirtuti ᷤᷤ ostenderet. Na & ipsũ locũ
tc̃ idẽ reuerentissimꝰ pat̾ abbati ᷤᷤ iure rege¬
bat᷑. Neq aliquiᷤ miret᷑ qđ in eadẽ insula
lindis farnea cũ ꝑmodica sit: & supͣ epĩ¬

Expanded text:
i expergefacta de somno, surrexit continuo ac viro Dei gratulabunda occurrens, jumentum quo sedebat per frenum tenuit; moxque ad integrum recepto vigore mentis et corporis, eum cito descendere, atque ad benedicendam domum suam precabatur ingredi, devotumque illi ministerium praebens, testabatur palam quomodo ad primum freni tactum, omni se molestia priscae vexationis absolutam sensisset. annos multis virtutum spiritalium claresceret signis, transtulit eum reverentissimus abbas ipsius Eata in monasterium quod in Lindisfarnensium insula situm est, ut ibi quoque regulam monachicae perfectionis, et praepositi auctoritate doceret, et exemplo virtutis ostenderet; nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus pater abbatis jure regebat. Neque aliquis miretur, quod in eadem insula Lindisfarnea, cum permodica sit, et supra epi
Abbreviated transcription (Latin):
loci fuit ep̃s monachus erat. & monachicã
cu suis om̃ib uitã seꝑ agere solebat.
Unde ab illo om̃s loci ipsiuᷤᷤ antistiteᷤs usq
hodie sic epale exercent offitiũ: ut re¬
gente monastiũ abbate quẽ ipsi cũ
c̃silio frm̃ elegerint. om̃s prbi. diacones.
cantores. lectore ᷤᷤ. cet̾iq gradꝰ ecclastici.
monachicã ꝑomĩa cũ ipso ep̃o regulã
seruent. Quã uiuendi normã multũ se
diligere ꝓbauit beat papa Gregoriuᷤ:
cũ sciscitanti ꝑlitterulas augustino. quẽ
pͥmũ genti angloꝵ epm̃ miserat. qualit̃
gulis erudita seorsũ fieri aclerici ᷤᷤ suiᷤ¬

Expanded text:
 fuit, monachus erat et monachicam cum suis omnibus vitam semper agere solebat. Unde ab illo omnes loci ipsius antistites usque hodie sic episcopale exercent officium, ut regente monasterium abbate quem ipsi cum consilio fratrum elegerint, omnes presbyteri, diaconi, cantores, lectores, caeterique gradus ecclesiastici monachicam per omnia cum ipso episcopo regulam servent. Quam vivendi normam multum se diligere probavit beatus papa Gregorius, cum sciscitante per litterulas Augustino quem primum genti Anglorum episcopum miserat, qualiter gulis erudita seorsum fieri non
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ hoc torm̃to solisubiciunt᷑ mali: s oculto
dĩ iuditio aliqͦtieᷤᷤ etiã innocente s m hoc
scło ñ tantũ corpore. s & m̃te captiuant᷑
ꝓpinq̃rent domui: fugit repente spꝰ nequã

Expanded text:
enim tali tormento soli subjiciuntur mali, sed occulto enim tali tormento soli subjiciuntur mali, sed occulto Dei judicio aliquoties etiam innocentes in hoc saeculo non tantum corpore sed et mente captivantur propinquarent domui, fugit repente spiritus nequam,
Abbreviated transcription (Latin):
dnĩ sobriã sẽꝑ uidere c̃sueuerat. Quicũ
paruꝑ ab eo diu̾ter&: uisurꝰ quẽ mittera
prb̃m cũ illo: cognouit repente in sp̃ũ qr
ñ cõmuni infirmitate s demonis infestatione
premeret᷑ con iux sua ꝓqͣ supplicabat: reli¬
susq ad eũ ñ inqͥd aliũ mitt̾e: s ipse ad usitan¬
dã eã tecũ ꝑgere debeo. Cũq agerent it̃:
cepit flere homo. &dolorẽ cordis ꝓfluentib
in maxillã lacrimis ꝓdere. Timebat enĩ
necũ eã demoniosã inuer&: arbitari inciꝑ&.
qi ñ integra dnõ s ficta fide seruis&. Quẽ
qͣsi inuent᷑us sim c̃iugẽ tuã qualẽ nueliꝰ:
scio N ipse quãuis tedicere pudeat. quia
demonio uexatur. Scio enĩ etiã q pͥuꝰquã
illo ꝑuenerimꝰ fugato de monio lib̾abitur:
ac nob̾ adueniaentib cũ gaudio occurrenꝰ
has ipsaᷤ habenas sanissima m̃te excipi&:
nosq intͣre citiꝰ obsecrans ministiũ qͦd
consueuerat nob̾ sedula impend&. Neq

Expanded text:
er videre consueverat. Qui cum parumper ab eo diverteret, visurus quem mitteret presbyterum cum illo, cognovit repente in spiritu quia non communi infirmitate, sed daemonis infestatione premeretur conjux pro qua supplicabat. Reversusque ad eum: « Non, inquit, alium mittere, sed ipse ad visitandam eam tecum pergere debeo. » Cumque agerent iter, coepit flere homo et dolorem cordis profluentibus in maxillam lacrymis prodere; timebat enim ne cum eam daemoniosam inveniret, arbitrari inciperet, quia non integra Domino, sed ficta fide servisset. Quem quasi inventurus sim conjugem tuam qualem non velim. Scio enim ipse, quamvis te dicere pudeat, quia daemonio vexatur; scio etiam quia priusquam illo pervenerimus fugato daemonio liberabitur, ac nobis advenientibus cum gaudio occurrens, has ipsa habenas sanissima mente excipiet, nosque intrare citius obsecrans, ministerium quod consueverat nobis sedulo impendet; neque
Abbreviated transcription (Latin):
ex plosa. & iã iãq uideret᷑ e̾e̾ morit᷑a: ascendit
eũ dicens. Obsecro qr uxor mea malehab&:
& uidet̾ iã ꝓxima morti: ut mittas prbm.
qͥ illã pͥusꝗ moriat᷑ uisit&. eiq corporis &
sangu̾nis dnĩci sacram̃ta ministret. s &
corpꝰ ipsiꝰ hic in locis scĩs sepelire ꝑmitta ᷤ.

Expanded text:
explosa et jamjamque videretur esse moritura, ascendit explosa et jamjamque videretur esse moritura, ascendit eum, dicens: « Obsecro quia uxor mea male habet, et videtur jam proxima morti, ut mittas presbyterum qui illam priusquam moriatur visitet, eique corporis et sanguinis dominici sacramenta ministret, sed et corp