comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
singłoꝵ ꝑpendamus officia. quare id agamus in omnẽ uitã
nrãm memoria decernente. ne cuiꝰ officii uideam᷑ obliti: Ni-¬
chil iam suꝑ est quo spes porrigat᷑. in illo tñ cardine positi abi¬
re ẽ reb humanis qmͣ gratissimi uolumꝰ. Est uidelicet magna
in ip̃o oꝑe merces rei. ⁊ ad allicendas m̃tes hominũ. ingens hone¬
stipotentia. cuiꝰ pulcͥtudo animos circũfundit. ⁊ delinitos ad¬
atio luminis acfulgores ui rapit. at multa hoc comoda
unt᷑. ⁊ tutior est uita meliorib amorq ⁊ scdm bonoꝵ iudicium
etasq securior. qmͣ in nocentia. qmͣ grata mens ꝓsequit᷑. Fu¬
isset enĩ iniquissima rerũ natura. si hec tm̃ bonũ miserum
ianceps. ⁊ sterile fecisset. S illud intuere. an ad istã uͥtutẽ que sepe
tuta. ac facili daturus etiã ꝑsaxa ⁊ rupes. ⁊ feris ac serpentib obses¬
sũ iter fueris iturus. Non ideo ꝑseñ est expetendũ cui aliqͥd extra

Expanded text:
singulorum perpendamus officia, quare id agamus in omnem vitam singulorum perpendamus officia, quare id agamus in omnem vitam nostram memoria decernente, ne cuius officii videamur obliti ? Nihil iam superest, quo spes porrigatur ; in illo tamen cardine positi abire e rebus humanis quam gratissimi volumus. Est videlicet magna in ipso opere merces rei et ad adliciendas mentes hominum ingens honesti potentia, cuius pulchritudo animos circumfundit et delenitos admiratione luminis ac fulgoris sui rapit. At multa hoc commoda oriuntur, et tutior est vita melioribus amorque et secundum bonorum iudicium aetasque securior, quam innocentia, quam grata mens prosequitur. Fuisset enim iniquissima rerum natura, si hoc tantum bonum miserum et anceps et sterile fecisset. Sed illud intuere, an ad istam virtutem, quae saepe tuta ac facili aditur via, etiam per saxa et rupes et feris ac serpentibus obsessum iter fueris iturus. Non ideo per se non est expetendum, cui aliquid extra
Abbreviated transcription (Latin):
det᷑. quẽ mala interpres opinio in contrariũ tradidit. hic qͥd
aliud sequit᷑ qm ip̃am conscientiã que etiã obruta delectat.
que contioni acfaine reclamat. ⁊in se omnia reponit. ⁊ cum
ingentẽ ex alt̾a ꝑte turbã contra sentientiũ aspexit: ñ nume
suffragia. sed una sententia uincit. siu̾o bonam fide
ꝑfidie suppliciͥs affici. uidet: ñ descendit e fastigio. sed supra
penã suam consistit. habeo inquit qđ uolui. qđ petii. nec pe¬
nitet. nec penitebit. Nec ulla iniquitate me eo fortuna ꝑ¬
na uoluntas ꝓdest. ⁊ in eculeo ꝓdest. ⁊ in igne. Qui singłis m̃bs
admoueat᷑. ⁊ paulatĩ uiunũ corpus circũeat. licet ip̃m corpus
plenũ bona conscĩa stillet. placebit illi ignis. ꝑ quẽ bona fi¬
des collucebit. Nunc illud quoq argumentũ qmuis ductũ
iam deducat᷑. Qd ẽ. quare grati uidimꝰ ẽẽ cũ morimur: quare

Expanded text:
detur, quem mala interpres opinio contrarium tradidit. Hic quid detur, quem mala interpres opinio contrarium tradidit. Hic quid aliud sequitur quam ipsam conscientiam ? Quae etiam obruta delectat, quae contioni ac famae reclamat et in se omnia reponit et, cum ingentem ex altera parte turbam contra sentientium adspexit, non numerat suffragia, sed una sententia vincit. Si vero bonam fidem perfidiae suppliciis adfici videt, non descendit e fastigio et supra poenam suam consistit. " Habeo," inquit, " quod volui, quod petii ; nec paenitet nec paenitebit nec ulla iniquitate me eo fortuna podest et in eculeo, prodest et in igne ; qui si singulis membris admoveatur et paulatim vivum corpus circumeat, licet ipsum cor plenum bona conscientia stillet : placebit illi ignis, per quem bona fides conlucebit. Nunc illud quoque argumentum quamvis dictum iam reducatur : quid est, quare grati velimus esse, cum morimur, quare
Abbreviated transcription (Latin):
quid ultra desideras: ñ ip̃i deẽ. Artifex est etiã cui ad exercendã
artẽ in strumenta ñ suppetunt nec minꝰ canendi ꝑitus. cuiꝰ uocẽ
exaudiri fremitꝰ obstrepentiũ ñ sinit. uolo referre grãm. post ħ
aliqͥd suꝑ ẽ.mͥ. Non ut gratꝰ. sed ut soliͣtus sim. Sepe enĩ ⁊ qui gr̃ã
retulit in gratus est. qui ñ retulit gratus. Nam ut omniũ aliaꝵ
uͥtutũ. ita huiꝰ ad animũ tota estimatio redit. hic si in officio ẽ
quicqͥd defuit fortuna peccat. Quomͦ ẽ. desertus etiã qui tacet:
fortis etiã qui compressis manib uel etiam alligatis. quomͦ gub̾¬
nator etiã qui insicco est. qr consũmate scĩe nichil deest. etiam
si quid obstat quo minus seutat᷑. ita gratus ẽ etiã qui uult tm̃
nec habet huiꝰ uoluntatis sue ullũ aliũ qmͣ setestẽ. Immo
ampliꝰ adiciam. Est aliqñ gratus etiã qui in gratus etiã ui¬

Expanded text:
quid ultra desideras, non ipse deest. Artifex est etiam, cui ad exercendam quid ultra desideras, non ipse deest. Artifex est etiam, cui ad exercendam artem instrumenta non suppetunt, nec minus canendi peritus, cuius vocem exaudiri fremitus obstrepentium non sinit. Volo referre gratiam : post hoc aliquid superest mihi, non ut gratus, sed ut solutus sim ; saepe enim et qui gratiam rettulit, ingratus est, et qui non rettulit, gratus. Nam ut omnium aliarum virtutum, ita huius ad animum tota aestimatio redit ; hic si in officio est, quidquid defuit, fortuna peccat. Quomodo est disertus etiam qui tacet, fortis etiam qui compressis manibus vel etiam adligatis, quomodo gubernator etiam, qui in sicco est, quia consummatae scientiae nihil deest, etiam si quid obstat, quominus se utatur, ita gratus est etiam, qui vult tantum nec habet huius voluntatis suae ullum alium quam se testem. Immo amplius adiciam : est aliquando gratus etiam qui ingratus vi
Abbreviated transcription (Latin):
facturus est. cui de hereditate aut delegato udcat cogitare. faciat
licet omnia que facere bonus amicus ⁊ memor officii debet. si
anumo eiꝰ aduersat᷑ spes. si lucri captator ẽ. ⁊ hamũ iacit. ut a-¬
ues que laceratione corꝑũ aluntur. Lassa morbo pecora ⁊ ca¬
sura ẽ ꝓximo speculant᷑. ita hic imminet morti ⁊cirta cir
cadauer uolat. Gratus animꝰ ip̃a uirtute ꝓpositi sui capit᷑. uissci¬
reħ̾ ita eẽ. nec illũ utilitate corrũpi. Duo gen̾a sc̃ grati hominis.
Dr̃ gratus: qui aliquid ꝓ eo qd̃ acceꝑat reddit. hic fortasse osten¬
tare se potest. habet qd̃ iactet. qđ ꝓferat. Dr̃ gratꝰ. qui bono aĩo
accepit bñficiũ. bono debet. hic intra ꝯscĩam clausus est. Que
illi contingere pot̾ utilitas. ex affectu latente: atq hic etiã siultͣ
facere nil pot̾. gratꝰ est. amat. debet. referre gr̃am cupit. Quic-¬

Expanded text:
facturus est, cui de hereditate aut de legato vacat cogitare. Faciat facturus est, cui de hereditate aut de legato vacat cogitare. Faciat licet omnia, quae facere bonus amicus et memor officii debet : si animo eius obversatur spes lucri, captator est et hamum iacit. Ut aves, quae laceratione corporum aluntur, lassa morbo pecora et casura ex proximo speculantur, ita hic imminet morti et circa cadaver volat. Gratus animus ipsa virtute propositi sui capitur. Vis scire hoc ita esse nec illum utilitate corrumpi ? Duo genera sunt grati hominis. Dicitur gratus, qui aliquid pro eo, quod acceperat, reddidit ; hic fortasse ostentare se potest, habet, quod iactet, quod proferat. Dicitur gratus, qui bono animo accepit beneficium, bono debet ; hic intra conscientiam elusus est. Quae illi contingere potest utilitas ex adfectu latenti ? Atqui hic, etiam si ultra facere nil potest, gratus est. Amat, debet, referre gratiam cupit ; quid
Abbreviated transcription (Latin):
re. ruinasmundorũ supͣse. circa se. cadentiũ euitatꝰ. ñ exaudi¬
ens uota. nec nr̃i curiosus. at qui hunc uis uideri colere. non
lliter qmͣ parentẽ grato ut opinor animo. aut siñus ui
illo precio inductus. nulla spe. Est gͦ aliqͥd ꝑse expetendũ. cuiꝰ
te ipsa dignitas ducit. idẽ honestũ. Qd ẽ autẽ honestius qmͣ
gratũ eẽ: huiꝰ uirtutis materia tam late patet. qmͣ uita. Siiẽ
positis quoq illis ac remotis placet. Prodest gratũ eẽ. ero tam̃
gratus etiã sinocet. Gratusẽ. Qd sequit̃ ut hecres illi alios ami-¬
cos. alia bñficia conciliet: Qd gͦ si quis sͥ offensas ꝯcitaturus est.
Siqͥd intelligit adeo ꝑ hec se nicħ consecuturũ. ut multa etiam
ex reposito ad quisitoq ꝑdenda sunt: non libens in detrimenta
descendit. In gratus est qui inteferenda gr̃a scđm datũ udet.
qui sꝑat eũ reddit. Ingratũ ẽ. qr egro as seidit. qr testamentum adsedit¬

Expanded text:
re ruinas mundorum supra se circaque se cadentium evitat non exaudire ruinas mundorum supra se circaque se cadentium evitat non exaudiens vota nec nostri curiosus. Atqui hunc vis videri colere non aliter quam parentem grato, ut opinor, animo ; aut, si non vllo pretio inductus, nulla spe ; est ergo aliquid per se expetendum, cuius te ipsa dignitas ducit, id est honestum. Quid est autem honestius, quam gratum esse ? Huius virtutis materia tam late patet quam vita. " Sed positis quoque illis ac remotis placet. Prodest gratum esse ; ero tamen gratus, etiam si nocet. Gratus quid sequitur ? Ut haec res illi alios amicos, alia beneficia conciliet ? Quid ergo ? Si quis sibi offensas concitaturus est, si quis intellegit adeo per hoc se nihil consecuturum, ut multa etiam ex reposito adquisitoque perdenda sint, non libens in detrimenta descendit ? Ingratus est, qui in referenda gratia secundum datum videt, qui sperat, cum reddit. Ingratum voco, qui aegro adsidit, quia testamentum
Abbreviated transcription (Latin):
tas illi dnĩũ: omniũ animaliũ dedit. Societas. terris gentium
in aliene nature tnͣsmisit imꝑiũ. ⁊ dnãri etiã in mari iussit.
hoc morboꝵ impetus arguis. senectuti adminicula ꝓspexit.
solatia contra dolores dedit. hoc fortes nos facit. qđ licet contra
fortunã aduocare. hanc societatẽ tolle ⁊ unitatẽ generis hũai
qua uita sustinet᷑ scindes. tolletur aũt es si efficis ut ing
enĩ sunt quib ingratos eẽ. tuto licet: deniq ingratum uoco
cure dm̃ in ermem facis. omnia illi tela. omnẽ distraxisti po¬
tentiam. ⁊ ne cuiqmͣ metuendus eẽt. ꝓiecisti illũ extra inetũ.
huncgͥ in septũ ingenti quidẽ ⁊ in explicabili muro. diuisũq
aꝯtractu. ⁊ a conspectu mortaliũ. Non habes qua uerearis.
Nulla ibi nec tribuendi nec nocendi materia est. In medio
int̾uallo huiꝰ ⁊alterius celi desertus. sine aĩali. sine hoĩe sine

Expanded text:
tas illi dominium omnium animalium dedit; societas terris genitum tas illi dominium omnium animalium dedit; societas terris genitum in alienae naturae transmisit imperium et dominari etiam in mari iussit ; hoc morborum impetus arcuit, senectuti adminicula prospexit, solacia contra dolores dedit ; hoc fortes nos facit, quod licet contra fortunam advocare. Hanc societatem tolle, et unitatem generis humani, qua vita sustinetur, scindes ; tolletur autem, si efficis, ut ingenim sunt, quibus ingratis esse tuto licet ! Denique ingratum voco, cure, deum inermem facis, omnia illi tela, omnem detraxisti potentiam et, ne cuiquam metuendus esset, proiecisti illum extra metum. Hunc igitur insaeptum ingenti quidem et inexplicabili muro divisumque a contactu et a conspectu mortalium non habes quare verearis ; nulla illi nec tribuendi nec nocendi materia est ; in medio intervallo huius et alterius caeli desertus sine animali, sine homine, sine
Abbreviated transcription (Latin):
quitia frui malit. Maximũ hoc habemus nature meritũ. qd̃
illã uident. Ut scias ꝑse expetendam eẽ. grati animi affectionem
ꝑ se fugienda res est ingratũ eẽ. qm̃ nichil eque concordiã hu¬
mani generis dissotiat. ac distrahit. qmͣ hocuitiũ. Nã quo aliotuti
sumꝰ. qm qđ mutus uiuam̃ officiis: hoc uno instructior uita.
contraq incursiones subitas munitior ẽ bñficioꝵ cõmertio.
Fac nos singłos. quid sumus: p̃da animaliũ ⁊ uictime acͥ bel¬
lissimus ⁊ facillimꝰ sanguis. Im̃ ceteris animalibꝰ in tutelam
sui. satis uiriũ est. Quecũq uaga nascebant᷑ ⁊ actura uitam se¬
gregem: armata st̃. hominẽ inbecilla cingit. ñ unguiũ uis ñ
dentiũ. terribilẽ ceteris fecit. Nudũ ⁊ infirmũ societas munit. Du
asres dedit. que illũ obnoxio ualidissimũ facerent. Rationẽ ⁊ soci¬
etatẽ. Itaq qui par eẽ. nulliposset si seduceret᷑ rerũ potitur. socie¬

Expanded text:
quitia frui malit. Maximum hoc habemus naturae meritum, quoquitia frui malit. Maximum hoc habemus naturae meritum, quoon secuntur illam, vident. Ut scias per se expetendam esse grati animi adfectionem, per se fugienda res est ingratum esse, quoniam nihil aeque concordiam humani generis dissociat ac distrahit quam hoc vitium. Nam quo alio tuti sumus, quam quod mutuis iuvamur officiis ? Hoc uno instructior vita contraque incursiones subitas munitior est, beneficiorum commercio. Fac nos singulos, quid sumus ? Praeda animalium et victimae ac bellissimus et facillimus sanguis. Quoniam ceteris animalibus in tutelam sui satis virium est, quaecumque vaga nascebantur et actura vitam segregem, armata sunt, hominem imbecilla cutis cingit ; non unguium vis, non dentium terribilem ceteris fecit, nudum et infirmum societas munit. Duas deus res dedit, quae illum obnoxium validissimum facerent, rationem et societatem ; itaque, qui par esse nulli posset, si seduceretur, rerum potitur. Socie
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ int̾ scelera ⁊ iniurias opinionẽ bonitatis ad feccet. qͥ ñ ip̃is
que impotentissime fecit. spẽm aliqmͣ induat recti. uelit quoq
etiã his uideri bñficiũ dedisse quos lesit. Grãs itaq agi sͥ. ab his
quos atflixere paciunt᷑. bonosq se aclib̾ales fingunt. qr pr̃are
non possunt. Qđ ñ facerent: nͥ illos honesti ⁊ ꝑse expetendi amor
cogeret morib suis opinionẽ ꝯtrariã querere.⁊ nequitiã abdere.
Cuius fructus concupiscit᷑. ip̃a u̾o odio pudoriq ẽ. Nequisqmͣ tan¬
tũ anaturali lege desciuit ⁊ hominẽ exiuit: ut animi causa malꝰ
sit. Dic enĩ cuilib⁊ existis qui rapto unuunt. an ad illa que latro¬
ciniis ⁊ furtisꝯsecunt᷑ maluit ratione bona ꝑuenire. optauit ille
cui grassari ⁊ tnͣseuntes ꝑcutere questus ẽ. pͥotius illa inuenire
qm eriꝑeᷤ. Neminẽ repperies qui non nequitie premiis sine ne.¬

Expanded text:
qui non inter scelera et iniurias opinionem bonitatis adfectet, qui non ipsis, qui non inter scelera et iniurias opinionem bonitatis adfectet, qui non ipsis, quae impotentissime fecit, speciem aliquam induat recti velitque etiam his videri beneficium dedisse, quos laesit ? Gratias itaque agi sibi ab iis, quos adflixere, patiuntur bonosque se ac liberales fingunt, quia praestare non possunt. Quod non facerent, nisi illos honesti et per se expetendi amor cogeret moribus suis opinionem contrariam quaerere et nequitiam abdere, cuius fructus concupiscitur, ipsa vero odio pudorique est ; nec quisquam tantum a naturae lege descivit et hominem exuit, ut animi causa malus sit. Dic enim cuilibet ex istis, qui rapto vivunt, an ad illa, quae latrociniis et furtis consecuntur, malint ratione bona pervenire : optabit ille, cui grassari et transeuntes percutere quaestus est, potius illa invenire quam eripere ; neminem reperies, qui non nequitiae praemiis sine ne
Abbreviated transcription (Latin):
stimas cuipena ñ cui curatore opussit. Qd ñ accideret nͥ gratũ
ẽẽ ꝑ se expetendũ honestũq eẽt. Alia fortasse minus dignita¬
tẽ suã preferunt. ⁊ an sint honesta: interprete egent. Hoc ex¬
positũ ẽ. pulcriusq quã ut splendor eiꝰ dubie ac parũ luceat
uid tã laudabile. quid tam equalit̾ in omniũ animo
tum. qmͣ referre bñmeritis grãm. ad hoc dic mͥ que causa nos
tio ẽ soluisse qđ debeas: Metus. Nullus ingrato. huic it uni
rei non posuimꝰ legem tanqm satis natura caruisset. Quomͦ nul¬
la lex amare parentes. indulgere lib̃is iubet. sSuꝑuacuũ ẽ enĩ in
qđ irius impelli. quẽadmodũ nemo in amorẽ sui cohortandus
ẽ. quẽadmod̾ nescit᷑. trahit. Ita nead hoc qͥdẽ ut honesta ꝑse pe¬
tat: Placent suapte natura. ad̾oq gratiosa uirtus ẽ. ut insicum
sit etiã malis ꝓbare meliora. Qs est qui ñ bñficiis uideri uult uelit:

Expanded text:
stimas, cui poena, non cui curatore opus sit ; quod non accideret, nisi gratum stimas, cui poena, non cui curatore opus sit ; quod non accideret, nisi gratum esse per se expetendum honestumque esset. Alia fortasse minus dignitatem suam praeferunt et, an sint honesta, interprete egent. Hoc expositum est pulchriusque, quam ut splendor eius dubie ac parum luceat. Quid tam laudabile, quid tam aequaliter in omnium animos receptum quam referre bene meritis gratiam ? Ad hoc, dic mihi, quae causa nos tio est solvisse, quod debeas ? Metus ? Nullus ingrato ; huic enim uni rei non posuimus legem, tamquam satis natura cavisset. Quomodo nulla lex amare parentes, indulgere liberis iubet supervacuum est enim, in quod imus, impelli, quemadmodum nemo in amorem sui cohortandus est, quem adeo, dum nascitur, trahit, ita ne ad hoc quidem, ut honesta per se petat ; placent suapte natura, adeoque gratiosa virtus est, ut insitum sit etiam malis probare meliora. Quis est, qui non beneficus videri velit,
Abbreviated transcription (Latin):
mel it̾ũq ad fui. Non uides in eẽ isti rei ꝓximã qnͣdã ium que
nos darebñficiacogit: Primũ qr oportet. qr dedimꝰ. dem̃ qr cui¬
initio ratio ñ fuisset. pr̃andi aliquid ei. prestamꝰ obhoc: qr p̃sti¬
timꝰ. ad̃oq qđ ad bñficia nos impellit utilitas. ut inutilia tue¬
ri ac fouere ꝑseueremꝰ sola bñficii caritate. Cui etiã infelicit̾
dato: indulgere tam naturale ẽ. quã lib̾is paruis. Idẽ isti gr̃ãm
nes nr̃e exeunt. honestũ ob nullã aliã causam. qmͣ qr honestũ
sit coli. Quis gͦ ꝯtͦuersiã facere audebit. an gratũ eẽ honestũ sit:
Quisñ ingratũ decestet᷑ hominẽ sͥ ip̃m mutilẽ: Quid autẽ cũ
tͥ narrat᷑. aduersus sumina beneficia amici sui ingratus est:
Quomͦ id fecerit utrũ tanqm rem turpẽ fecerit. an tanquam
rem utilẽ sibi ⁊ ꝓfuturã omiserit. puto neqmͣ hominem exi¬

Expanded text:
mel, iterum adfui." Non vides inesse isti rei propriam quandam vim, quae mel, iterum adfui." Non vides inesse isti rei propriam quandam vim, quae nos dare beneficia cogit, primum quia oportet, deinde qinitio ratio non fuisset praestandi aliquid, ei praestamus ob hoc, quia praestitimus ; adeoque ad beneficia nos non impellit utilitas, ut inutilia tueri ac fovere perseveremus sola beneficii caritate, cui etiam infeliciter dato indulgere tam naturale est quam liberis pravis. Idem isti gratiam nes nostrae exeunt, honestum ob nullam aliam causam, quam quia honestum sit, coli. Quis ergo controversiam facere audebit, an gratum esse honestum sit ? Quis non ingratum detestetur, hominem sibi ipsum inutilem ? Quid autem cum tibi narratur, " Adversus summa beneficia amici sui ingratus est," quomodo adficeris ? Utrum tamquam rem turpem fecerit, an tamquam rem utilem sibi et profuturam omiserit ? Puto, nequam hominem exi
Abbreviated transcription (Latin):
re. sparcere. s̃ ad quirere : Ab omnib istis uera bñficiis dandi
cupido uocat. ad decrimentũ in iecta manu trahit. ⁊ utilitates
relinquit. ip̃o bñfaciendi oꝑe letissima. Nũquid dubiũ est qͥn
contraria sit bñficio. iniuria : Quomͦ inuiriam facere ꝑ se uitan¬
da aut fugienda resẽ sic bñficiũ dare ꝑse expetenda Illic turpi¬
tudo contra omnia premia in scelus hortantia ualet. ad hoc in¬
uitat honesti ꝑ se efficax sp̃es. Non mentiar si dixero neminẽ
ñ amare bñficia sua. neminẽ non ita compositũ animo. ut
libentiꝰ eũ uideat inquẽ multa congessit cui non causa sit iter̃
dandi bñficii semel dedisse. Qđñ accideret: nͥ ip̃a nos delecta¬
rent bñficia. Qmͣ sepe dicentẽ audias. Non sustineo illũ deserȩ¬
rere cui dedi uitam. quẽ eꝑiculo eripui. Rogat me ut causã suã
contra homines gratiosos agam.Nolo. S quid faciã: lam illi se¬

Expanded text:
amare, sibi parcere, sibi adquirere ? Ab omnibus istis vera beneficii dandi amare, sibi parcere, sibi adquirere ? Ab omnibus istis vera beneficii dandi cupido avocat, ad detrimentum iniecta manu trahit et utilitates relinquit ipso bene faciendi opere laetissima. Numquid dubium est, quin contraria sit beneficio iniuria ? Quomodo iniuriam facere per se vitanda ac fugienda res est, sic beneficium dare per se expetenda. Illic turpitudo contra omnia praemia in scelus hortantia valet ; ad hoc invitat honesti per se efficax species. Non mentiar, si dixero neminem non amare beneficia sua, neminem non ita compositum animo, ut libentius eum videat, in quem multa congessit, cui non causa sit iterum dandi beneficii semel dedisse. Quod non accideret, nisi ipsa nos delectarent beneficia. Quam saepe dicentem audias : " Non sustineo illum deserere, cui dedi vitam, quem e periculo eripui. Rogat me, ut causam suam contra homines gratiosos agam ; nolo, sed quid faciam ? Iam illi se
Abbreviated transcription (Latin):
pudicam. que amatorẽ ut incenderet reppulit. que aue legẽ
aut uirũ timuit. ut ait ouidius. que qr non licuit: non dedit. Il¬
la dedit. Non inmerito in nũm peccantiũ refertur. que puditi¬
ciã timori prestitit. ñ sibi. Eodẽ mͦ qui bñficiũ ut reciꝑet dedit.
ñ dedit. G⁊ nos bñficiũ damus animalibꝰ. que aut usuiaut
alimento futura: nutrimꝰ. Bñficiũ damus arbustis que co¬
limus. nec siccitate. aut inmoti ⁊ neglecti soliduricia. laboreq̃.
Iemo ad agrũ colendũ exequo ⁊ bono uenit. nec ad u
rem cuiꝰ extra ip̃am fructus ẽ. Ad bñficiũ dandũ ñ adducie co-¬
gitatio auara. nec sordida. s humana liberalis cupiens dare:
etiã cũ dederit. ⁊ augere nouis ac recentib uetera non hñs pre¬
positũ qnͣto ei cui prãt bonã futura sit. alioquin: humileẽ
ie laude. sine głia ꝓdesse. qr expedit. Qͥd magnifici ẽ. se.

Expanded text:
pudicam, quae amatorem ut incenderet reppulit, quae aut legem pudicam, quae amatorem ut incenderet reppulit, quae aut legem aut virum timuit ; ut ait Ovidius : Quae, quia non licuit, non dedit, illa dedit. Non immerito in numerum peccantium refertur, quae pudicitiam timori praestitit, non sibi. Eodem modo, qui beneficium ut reciperet dedit, non dedit. Ergo et nos beneficium damus animalibus, quae aut usui aut alimento futura nutrimus ! Beneficium damus arbustis, quae colimus, ne siccitate aut immoti et neclecti soli duritia laborent ! Nemo ad agrum colendum ex aequo et bono venit nec ad ullam rem, cuius extra ipsam fructus est ; ad beneficium dandum non adducit cogitatio avara nec sordida, sed humana, liberalis, cupiens dare, etiam eum dederit, et augere novis ac recentibus vetera, unum habens propositum, quanto ei, cui praestat, bono futura sit ; alioqui humile est, sine laude, sine gloria, prodesse, quia expedit. Quid magnifici est se
Abbreviated transcription (Latin):
puscłm ⁊ securitatẽ sopitis simillimã ad petere. ⁊ subdensa umbͣ
latitare. tenerrimisq cogitationib quas tnͣquillitatẽ uocatis. aĩ
marcentis oblectare torporẽ. ⁊ cibis potionibq iutra ortoꝵ late¬
brã. corꝑa ignauia palentia saginare. Nob̃ uoluptas ẽ dare bñ¬
ficia uel laboriosa dũ aliorũ labores leuent. uel ꝑiculosa dũalioꝵ
ꝑiculis extrahant. uelrationes nr̃as ad grauatura dũ aliorũ neces¬
sitates ⁊ angustias laxent. Qd inea interẽ. Anrepͥiam bñficia. Etiã
cũ receꝑo: danda sunt. Bñticiũ eiꝰ ꝯmodũ expectat. cui pr̃at᷑ non
tatẽ aliis afferunt pretio grãm ꝑdunt. Mercator urbib ꝓdest. me¬
dicus egris. mago uenalib. S om̃sisti qr ad alienũ commnodum
ꝓsuo ueniunt. non obligant eos quib ꝓsunt. Non est bñficiũ
quod inquestũ mittit᷑. hocdabo. ⁊ hocrecipiam. actio ẽ. Non dicã

Expanded text:
pusculum et securitatem sopitis simillimam appetere et sub densa umbra pusculum et securitatem sopitis simillimam appetere et sub densa umbra latitare tenerrimisque cogitationibus, quas tranquillitatem vocatis, animi marcentis obiectare torporem et cibis potionibusque intra hortorum latebram corpora ignavia pallentia saginare ; nobis voluptas est dare beneficia vel laboriosa, dum aliorum labores levent, vel periculosa, dum alios periculis extrahant, vel rationes nostras adgravatura, dum aliorum necessitates et angustias laxent. Quid mea interest, an recipiam beneficia ? Etiam cum recepero, danda sunt. Beneficium eius commodum spectat, cui praestatur,tatem aliis adferunt, pretio gratiam perdunt. Mercator urbibus prodest, medicus aegris, mango venalibus ; sed omnes isti, quia ad alienum commodum pro suo veniunt, non obligant eos, quibus prosunt. Non est beneficium, quod in quaestum mittitur. " Hoc dabo et hoc recipiam " auctio est. Non dicam
Abbreviated transcription (Latin):
Ut possim seruare ꝓscriptũ: in se ꝓscriptionis ꝑiculũ adeo. ⁊ Iemo
tusculanũ atq tiburtinũ paratus salubritatis causa ⁊ estiui se¬
cessus quoto anno empturus sit. disputat. cũ erit tuendũ est.
eadẽ in bñficio ratio est. Nam cũ interrogaueris qͥd reddat. res¬
pondebo. bonã conscientiam. Qđ reddat bñficiũ dictũ michi.
Quid reddat iusticia. quid innocentia. quid magnitudo animi
inquit. Mundus incessu absoluit. Inquit sol diem extendit ⁊ cõ¬
trahit. omnna ista bñficia sc̃. Fiunt enĩ nob̃ ꝓfutura. Quomͦ mun¬
diofficiũ ẽ. circũagere rerũ ordinẽ. quomͦ solis loca mutare ex qͥb
oriatur. in que cedat. ⁊ hec salutaria nob̃ facere sine p̃mio: ita ui¬
riofficiũ est. inter alia.⁊ bñficiũ dare. Quare gͦ datͥ neñ det. Neoc¬
casionẽ bñfaciendi ꝑdat. uoluptas est uob in ertis ocuĩ facere cor¬

Expanded text:
ut possim servare proscriptum, ipse proscriptionis periculum adeo. Nemo ut possim servare proscriptum, ipse proscriptionis periculum adeo. Nemo Tusculanum aut Tiburtinum paraturus salubritatis causa et aestivi secessus, quoto anno empturus sit, disputat ; cum erit, tuendum est. Eadem in beneficio ratio est ; nam cum interrogaveris, quid reddat, respondebo : bonam conscientiam. Quid reddat beneficium ? Dic tu mihi, quid reddat iustitia, quid innocentia, quid magnitudo animi, In quid mundus vices suas solvit ? In quid sol diem extendit et contrahit ? Omnia ista beneficia sunt, fiunt enim nobis profutura. Quomodo mundi officium est circumagere rerum ordinem, quomodo solis loca mutare, ex quibus oriatur, in quae cadat, et haec salutaria nobis facere sine praemio, ita viri officium est inter alia et beneficium dare. Quare ergo dat ? Ne non det, ne occasionem bene faciendi perdat. Vobis voluptas est inertis otii facere cor
Abbreviated transcription (Latin):
credicũ dm̃s. imagine ⁊ tnslatione utimur. Sic enĩ i legem
scimus iusti iniustiq regłam ẽẽ. ⁊ regła ñ ẽ res ꝑ se expeten¬
da. adhec uerba demonstrande rei causa descendimus. Cũ
dico creditũ: intelligitur tanqmͣ creditũ. Uisscire. aditio in¬
solubile. cũ creditũ nullũ ñ solui. aut possit aut debeat. Ad̾o
bñficiũ utilitatis causa dandũ ñ est ut sepe quẽ admod̾ dixi. cũ
dãpno acꝑiculo dandũ sit. Si latronib circũuentũ defendo
uttuto tñsire ꝑmittat᷑. reũ gr̃a laborantẽ tueor ⁊ hominũ poten¬
tiũ factionẽ in me conuerto. quas illi subtraxero sordes sub accu¬
satorib isdẽ fortasse sũpturus. cũ abire in partẽ alteram possim
isecurus spectare aliena certamina spondeo ꝓiudicato i suspen¬
sis amici bonis. libellũ deicio creditorib eius me obligaturꝰ.

Expanded text:
creditum dicimus, imagine et translation utimur ; sic enim et legem creditum dicimus, imagine et translation utimur ; sic enim et legem dicimus iusti iniustique regulam esse, et regula non est res per se expetenda. Ad haec verba demonstrandae rei causa descendimus ; eum dico creditum, intellegitur tamquam creditum. Vis scire ? Adicio insolubile, eum creditum nullum non solvi aut possit aut debeat. Adeo beneficium utilitatis causa dandum non est, ut saepe, quemadmodum dixi, cum damno ac periculo dandum sit. Sic latronibus circumventum defendo, ut tuto transire permittatur ; reum gratia laborantem tueor et hominum potentium factionem in me converto, quas illi detraxero sordes, sub accusatoribus isdem fortasse sumpturus, cum abire in partem alteram possim et securus spectare aliena certamina ; spondeo pro iudicato et suspensis amici bonis libellum deicio creditoribus eius me obligaturus ;
Abbreviated transcription (Latin):
Qnͣtũ temporis ꝯsumit᷑. qmͣdui secreto agitur. quantũ ⁊ quib de
bemus. Quidi int̾est quib demꝰ anullo recepturi: At qui nũꝙͣ
diligentius damus. nũqmͣ mag̃ uidicia nr̃a torquemꝰ. qm ubi
remotis utilitatib solũ ante oculos honestũffecit. Tamdiu offi¬
tiorũ mali iudices. qmͣduu illa deprauat spes. ac metus ⁊ mercis¬
simũ uitiũ uoluptas. Ubi mors interclusit omnia. ⁊ ad ferendã
sententiã incorruptũ uidicẽ misit. querimꝰ dignissimos qͥbus
nr̃a tradamꝰ. nec quicqm cura sanctiore cõponimꝰ: qm qđ ad
nos ñ ꝑtinet. at me hercule tunc magna uoluptas subit cogi¬
tantem. hunc ego locupletͥẽorem faciam. ⁊ huius dign
adiectis opib. aliquid splendoris affundã. Siñ damꝰ bñficia
nͥ recepturi: intestatis moriendũ sit. Dicitis inquit bñficiũ cre-¬
ditũ insolubile eẽ. Creditũ aut̃ ñ est res ꝑ se expetenda. Cum

Expanded text:
Quantum temporis consumitur, quam diu secreto agitur, quantum et quibus Quantum temporis consumitur, quam diu secreto agitur, quantum et quibus demus ! Quid enim interest, quibus demus a nullo recepturi ? Atqui numquam diligentius damus, numquam magis iudicia nostra torquemus, quam ubi remotis utilitatibus solum ante oculos honestum stetit, tam diu officiorum mali iudices, quam diu illa depravat spes ac metus et inertissimum vitium, voluptas. Ubi mors interclusit omnia et ad ferendam sententiam incorruptum iudicem misit, quaerimus dignissimos, quibus nostra tradamus, nec quicquam cura sanctiore componimus, quam quod ad nos non pertinet. At mehercules tunc magna voluptas subit cogitantem : " Hunc ego locupletiorem faciam, et huius dignitati adiectis opibus aliquid splendoris adfundam." Si non damus beneficia nisi recepturi, intestatis moriendum sit ! "Dicitis," inquit, "beneficium creditum insolubile esse ; creditum autem non est res per se expetenda." Cum
Abbreviated transcription (Latin):
x quo referre gr̃am possit. ex sententia res gesta erit. Si util
me ⁊ sordida ꝯputatio lib̾alẽ facit. si nulli ꝓsũ nͥ ut inuicẽ ille
in ꝓsit. ñ dabo bñficiũ ꝓficiscenti indiuersas longinquasq regi¬
ones afuturo semꝑ. Non dabo sic affecto ut spes ei nulla sit con¬
ualescendi. Non daboip̃e deficiens. ñ enĩ habeo tempꝰ recipien
di. At qui ut scias rẽ ꝑ se expetendã eẽ facerebñ: ad uenis in nr̃m mͦ
delatis portũ. istatim habituris succurrimꝰ. Ignato naufrago
nauẽ qua reuehat᷑. ⁊ damus. ⁊struimꝰ. Discedit ille uix satis noto sa¬
lutis auctore ⁊ nũqmͣ amplius in ꝯspectũ nr̃m reuersurus debi¬
tores nob̃ deos delegat. precaturq illi ꝑ segrãm reddant. In te¬
rĩ nos iuuat sterilis bñficii ꝯscĩa. Quid cũ ip̃o uite infine ꝯsticimꝰ
cũ testam̃tũ ordinamꝰ. ñ bñficia nicħ nob̃ ꝓfutura diuidunꝰ.

Expanded text:
ex quo referre gratiam possit, ex sententia gesta res erit. Si utilitas ex quo referre gratiam possit, ex sententia gesta res erit. Si utilitas me et sordida computatio liberalem facit, si nulli prosum, nisi ut in vicem ille mihi prosit, non dabo beneficium proficiscenti in diversas longinquasque regiones, afuturo semper ; non dabo sic adfecto, ut spes ei nulla sit convalescendi ; non dabo ipse deficiens, non enim habeo recipiendi tempus. Atqui ut scias rem per se expetendam esse bene facere, advenis modo in nostrum delatis portum, statim abituris, succurrimus ; ignoto naufrago navem, qua revehatur, et damus et struimus. Discedit ille vix satis noto salutis auctore et numquam amplius in conspectum nostrum reversurus debitores nobis deos delegat precaturque, illi pro se gratiam referant ; interim nos iuvat sterilis beneficii conscientia. Quid ? cum in ipso vitae fine constitimus, cum testamentum ordinamus, non beneficia nihil nobis profutura dividimus ?
Abbreviated transcription (Latin):
uius male dedisse bñficiũ. qmͣ ñ recepisse. aliena enĩ culpa est.
qđ ñ rece̾pimus. qđ cui daremꝰ. ñ elegimꝰ: nr̃a. In electione nicħ
minus qm̃ hoc qđ tu existimas spectabo. aquo recepturus sum.
eligo enĩ eũ quigratus: ñ qui redditurus sit. Sepe aũ ⁊ ñ redditu
rus. gratus qui reddidit. ad animũ tendit estimatio mea. Ideo lo¬
tupletẽ s indignũ preteribo. pauꝑi uiro bono dabo. Erit u insum¬
ma in opia gratus. i cũ omnia illi deerunt. suꝑerit animꝰ. Non
lucrũ ex bñficio capto. ñ uoluptatẽ. ñ głiam. uni placere ꝯtẽptus.
in hoc dabo. ut qđ oportet faciam. Qđd oportet autẽ: ñ ẽ. sine elec¬
tione. Que qualis futura sit interrogas: eligam uirũ integrũ
simplicẽ. memorẽ. gratũ. alieni abstinentẽ. sui ñ auare tenacẽ.
beniuolũ. hunc ego cũ elegero. licet nichil illi fortuna tribuat.

Expanded text:
vius male dedisse beneficium quam non recepisse ; aliena enim culpa est, vius male dedisse beneficium quam non recepisse ; aliena enim culpa est, quod non recipimus ; quod, cui daremus, non elegimus, nostra. In electione nihil minus quam hoc, quod tu existimas, spectabo, a quo recepturus sim ; elige enim eum, qui gratus, non qui redditurus sit, saepe autem et non redditurus gratus est et ingratus, qui reddidit. Ad animum tendit aestimatio mea ; ideo locupletem sed indignum praeteribo, pauperi viro bono dabo ; erit enim in summa inopia gratus et, cum omnia illi deerunt, supererit animus. Non lucrum ex beneficio capto, non voluptatem, non gloriam ; uni placere contentus in hoc dabo, ut quod oportet faciam. Quod oportet autem non est sine electione. Quae qualis futura sit, interrogas ? Eligam virum integrum, simplicem, memorem, gratum, alieni abstinentem, sui non avare tenacem, benevolum ; hunc ego cum elegero, licet nihil illi fortuna tribuat,
Abbreviated transcription (Latin):
bñficiũ erat. honestũ ꝓpt̾ nullã aliã causã. qmͣ ꝓpt̾ ip̃m seqͥm᷑.
amen etiam si nichil aliud sequendũ est: querimus quic
ũ. id ago ut qñq bñficiũ sit. qr si turpi datur. nec honestũ eẽ pot̾.
nec bñficiũ. Depositũ reddere: ꝑseres expetenda ẽ. Non tamen
semꝑ reddã. nec quolib loco. nec quolibi temꝑe. Aliqñ nichil
intefest. utrũ inficier. an palam reddã. Intuebor utilitatẽ eius
cui redditurus sũ ⁊ nociturũ illi depositũ negabo. Idẽ in bñficio
faciam. uidebo qñ dem. cuidem. quẽadm̃. quare. Nichil enĩ sine
ratione faciendũ ẽ. Non ẽ aũ bñficiũ. nͥ qđ ratione datur. qm̃ ratio
omnis: honesti comes ẽ. Qmͣ sepe hominũ donationẽ suã in ꝯsultã
obiurgantiũ hanc ñ exaudimus uocẽ. Mallem ꝑdidisse: qmͣ illi
dedisse. Turpissimũ genus dandi ẽ. in ꝯsulta donatio. multo ꝙ gra¬

Expanded text:
beneficium erat." Honestum propter nullam aliam causam quam propter ipsum sequimur ; beneficium erat." Honestum propter nullam aliam causam quam propter ipsum sequimur ; tamen, etiam si nihil aliud sequendum est, quaerimus, quium, id ago, ut quandoque beneficium sit, quia, si turpi datur, nec honestum esse potest nec beneficium. Depositum reddere per se res expetenda est; non tamen semper reddam nec quolibet loco nec quolibet tempore. Aliquando nihil interest, utrum infitier an palam reddam. Intuebor utilitatem eius, cui redditurus sum, et nociturum illi depositum negabo. Idem in beneficio faciam. Videbo, quando dem, cui dem, quemadmodum, quare. Nihil enim sine ratione faciendum est ; non est autem beneficium, nisi quod ratione datur, quoniam ratio omnis honesti comes est. Quam saepe hominum donationem suam inconsultam obiurgantium hanc exaudimus vocem: " Mallem perdidisse quam illi dedisse " ! Turpissimum genus damni est inconsulta donatio multoque gra
Abbreviated transcription (Latin):
bere s nature. qr nec natura sine deo ẽ. nec deus sine nai
bere diceres uellucio: Non creditorẽ mutares sed nom̃. Qm̃ siue
utentis sua potestate. Et iusticia. ꝓbitas. prudentia. fortitudo. fru-¬
galitas. unius animi bona sunt. Quicqͥd horũ tibi placuit. ani-¬
musplacet. Snealiã disputationẽ ex obliquo habeam: plurima
bñficia ac maxima deusin nos refert inspe recipiendi. qm̃ nec ille
collato eget. nec nos ei quicquã conferre possumus. ego bñficium
ꝑse res expetenda resest. Una expectat᷑ in eo accipientis utilitas. ad
hanc accedamꝰ. sepositis cõmodis nr̃is. Dicitis in quit diligent̾ eli¬
endos qͥb bñficia debeamꝰ. qr ne agricole qͥdẽ semina har
committant. Qq̃ siuerũ est nr̃am humilitatẽ in bñficuis dãdis
ciũ dare expetenda res eẽt. quequocũq loco ⁊ quoc̃q mͦ daretur

Expanded text:
bere, sed naturae, quia nec natura sine deo est nec deus sine natubere, sed naturae, quia nec natura sine deo est nec deus sine natubere diceres vel Lucio, non creditorem mutares, sed nomen, quoniamutentis sua potestate. Et iustitia, probitas, prudentia, fortitudo, frugalitas unius animi bona sunt ; quidquid horum tibi placuit, animus placet. Sed ne aliam disputationem ex obliquo habeam, plurima beneficia ac maxima in nos deus defert sine spe recipiendi, quoniam nec ille conlato eget nec nos ei quidquam conferre possumus ; ergo beneficium per se expetenda res est. Una spectatur in eo accipientis utilitas ; ad hanc accedamus sepositis commodis nostris. " Dicitis," inquit, " diligenter eligendos, quibus beneficia demus, quia ne agricolae quidem semina harenis committant ; quod si verum est, nostram utilitatem in beneficiis dandis cium dare expetenda res esset, quoniam, quocumque loco et quocumque modo daretur,
Abbreviated transcription (Latin):
didert̃ ex eo qđ post uotũ suspͣectũ acies romanoꝵ fugientium
stetit. s qđ stant bñficio eiꝰ omnia stator. stabilitorq est. hunc
indẽ ⁊fatũ si dixeris: ñ mentieris. Nam qđ fatũ nicħ ali
sit qmͣ series implexa causarũ. ille ẽ. omniũ causa ex quace pͥma¬
tere pendent. Quecũq uoles illi noĩa ꝓpͥe aptabis. uĩ aliquam
effectũ celestiũ rerũ ꝯtinentia. Tot appellationes eiꝰ possunt eẽ
quot munera. hunc ⁊ lib̾um prẽm ⁊ herculẽ ac mercurium.
Nr̃iputant lib̃m prẽm. qr omniũ parens sit. qđ primũ inuenta
sit. qñq lassata fuerit. oꝑib editis in ignẽ recessura. Mercuriꝰ: qͥa
ratio penesillũ ẽ. numerusq ⁊ordo iscientia. Quocũq flexeris: iͥ
illũ uideb̾ ocurrentẽ tibi. Nicħ ab illo uacat. opus suũ ip̃e im¬
plet.Ergo nich agis ingratissime mortaliũ quite negas deo de¬

Expanded text:
diderunt, ex eo, quod post votum susceptum acies Romanorum fugientium diderunt, ex eo, quod post votum susceptum acies Romanorum fugientium stetit, sed quod stant beneficio eius omnia, stator stabilitorque est. Hunc eundem et Fatum si dixeris, non mentieris ; nam cum fatum nihil aliud sit, quam series implexa causarum, ille est prima omnium causa, ex qua ceterae pendent. Quaecumque voles, illi nomina proprie aptabis vim aliquam effectumque caelestium rerum continentia : tot appellationes eius possunt esse, quot munera. Hunc et Liberum patrem et Herculem ac Mercurium nostri putant : Liberum patrem, quia omnium parens sit, cui primum inventa eius invicta sit quandoque lassata fuerit operibus editis, in ignem recessura ; Mercurium, quia ratio penes illum est numerusque et ordo et scientia. Quocumque te flexeris, ibi illum videbis occurrentem tibi ; nihil ab illo vacat, opus suum ipse implet. Ergo nihil agis, ingratissime mortalium, qui te negas deo de
Abbreviated transcription (Latin):
Qui gregib ubiq passim uagantib pabulũ prãt. qui pascua
hybernis estiua substituit. Qui non calamo tm̃ cantare. ⁊agre¬
ste atq in ꝯditũ carm̃ ad aliquã tñ obseruationẽ modulari do¬
cuit. sed tot artes. tot uocũ uarietates. tot sonos. alios sp̃u nr̃o
alios externo. cantus edituros cõmentus ẽ. Neq n nr̃a ista q̃
pori officia respondent. Nunc pueriliũ dentiũ lapsus. nc̃ ad
surgentẽ iam etatẽ ⁊ in robustiorẽ gradũ tͣnseuntẽ. pub̾tas ⁊ ul¬
timus ille dens surgenti uiuente terminũ ponens. Insita nob
sunt omniũ etatũ. omniũq arciũ semina. magistq ex occul¬
uina ratio toti mundo partibq eiꝰ insertaͭ. Quociens uoles tibi
licet aliter hunc auctorẽ rerũ nr̃arũ cõpellare. ⁊ illũ optimũ iouẽ
acmaximũ rite dices. ⁊ tonantẽ. istatorẽ. qui ñ ut historici tra-¬

Expanded text:
qui gregibus ubique passim vagantibus pabulum praestat, qui pascua qui gregibus ubique passim vagantibus pabulum praestat, qui pascua hibernis aestiva substituit, qui non calamo tantum cantare et agreste atque inconditum carmen ad aliquam tamen observationem modulari docuit, sed tot artes, tot vocum varietates, tot sonos alios spiritu nostro, alios externo cantus edituros commentus est. Neque enim nostra ipori officia respondent : nunc puerilium dentium lapsus, nunc ad surgentem iam aetatem et in robustiorem gradum transeuntem pubertas et ultimus ille dens surgenti iuventae terminum ponens. Insita sunt nobis omnium aetatium, omnium artium semina, magisterque ex occulvina ratio toti mundo partibusque eius inserta ? Quotiens voles, tibi licet aliter hunc auctorem rerum nostrarum compellare ; et Iovem illum Optimum ac Maximum rite dices et Tonantem et Statorem, qui non, ut historici tra
Abbreviated transcription (Latin):
res. s integras lapidẽs p̃ciosissimi moles. s totas uarie distincte¬
q materie. cuius tu paruula frustra miraris. tectũ uͦ alit̃ nocte
alit̾ interdui fulgens. negaste ullũ munus accepisse: Et cum
ista que habes magno estimes. qđ ẽ ingrati hominis. nulli deb̾e
tue disponis atq ordinas lucẽ uñ sanguinẽ cuiꝰ cursu uitalis ꝯ¬
tinetͤ calor: uñ ista palatũ tuũ saporib exquisitis ultra satieta¬
tẽ lacessantia: uñ hec irritam̃ta iam lassa uoluptatis: uñ ista
quies in qua putrescis ac marces: Nonne si gratus es dices
nobis hec otia fecit. Namq erit illem semꝑ deus. illiꝰ aram sepe
tener nr̃is ab ouilib imbuet agnus. Ille meas errare boues ut
cernis. ⁊ illũ ludere que uellẽ calamo ꝑmisit agresti. Illeds̃
est ñ qui paucas boues s qui ꝑ totũ orbem armenta dimisit.

Expanded text:
res, sed integras lapidis pretiosissimi moles, sed totas variae distinctaeres, sed integras lapidis pretiosissimi moles, sed totas variae distinctaeque materiae, cuius tu parvula frusta miraris, tectum vero aliter nocte, aliter interdiu fulgens : negas te ullum munus accepisse ? Et cum ista, quae habes, magno aestimes, quod est ingrati hominis, nulli debere m actus vitae tuae disponis atque ordinas, lucem ? Unde sanguinem, cuius cursu vitalis continetur calor ? Unde ista palatum tuum saporibus exquisitis ultra satietatem lacessentia ? Unde haec irritamenta iam lassae voluptatis ? Unde ista quies, in qua putrescis ac marces ? Nonne, si gratus es, dices : Deus nobis haec otia fecit, namque erit ille mihi semper deus, illius aram saepe tener nostris ab ovilibus inbuet agnus, ille meas errare boves, ut cernis, et ipsum ludere, quae vellem, calamo permisit agresti. Ille deus est, non qui paucas boves, sed qui per totum orbem armenta dimisit,
Abbreviated transcription (Latin):
da ⁊ feruenti subiecta celo loca subita uis estiui torrentis irri¬
get. Qdͥ medicatoꝵ torrentiũ uene: Qd in ip̃is littorib aquarũ ca-¬
lentiũ exundatio: Telarimaxime teq frultib ⁊ fremitu adsur¬
gens benace marino. Si pauca quis tibi donasset iugera accepiꝰ¬
se te diceres bñficiũ. In mensa terrarũ late patentiũ. spatia ne¬
gas eẽ biificiũ: Si pecuniã tͥ aliquis donauerit. iarcam tuã qͣm
tibi id magnũ uidetur impleuerit. bñficiũ uocab̾: Tot metalla
defodit. tot flumina emisit. aera suꝑ quedecurrunt. sola aurũ
uehentia. argenti. eris. ferri in mane pondus omnib locis obru¬
tũ. cuiꝰ inuestigandi tibi facultatẽ dedit. aclatentiũ diuitiar̃
us tibi donetur in qua marmoris aliqͥd resplendeat. ⁊ te
nitidius auro. aut colorib sparsũ. ñ mediocre munꝰ uocabis:
ingens tibi domiciliũ sine ullo incendii aut ruine metu struxit.
in quo uides ñ tenues crustas.⁊ ip̃a que secant᷑ lamina gracilio¬

Expanded text:
da et ferventi subiecta caelo loca subita vis aestivi torrentis irriget ? Quid mercatorum torrentium venae ? Quid in ipsis litoribus aquarum calentium exundatio ? Te, Lari maxime, teque, fluctibus et fremitu adsurgens, Benace, marino ? Si pauca quis tibi donasset iugera, accepisse te diceres beneficium; immensa terrarum late patentium spatia negas esse beneficium ? Si pecuniam tibi aliquis donaverit et arcam tuam, quoniam tibi id ma gnum videtur, impleverit, beneficium vocabis ; tot metalla deus defodit, tot flumina emisit terra, super quae decurrunt sola, aurum vehentia ; argenti, aeris, ferri immane pondus omnibus locis obrutum, cuius investigandi tibi facultatem dedit, ac latentium divitiarum  domus tibi donetur, in qua marmoris aliquid resplendeat et tectum nitidi us auro aut coloribus sparsum, non mediocre munus vocabis. Ingens tibi domicilium sine ullo incendii aut ruinae metu struxit, in quo vides non tenues crustas et ipsa, qua secantur, lamna gracili o
Abbreviated transcription (Latin):
entis ẽ. qr tanqmͣ grato dedi. Si ꝓmiseris inquit te daturũ
bñficiũ. ⁊ postea ingratũ scieris eẽ. dabis an none Si facies. sciẽs
peccas. Das ir cui ñ debes dare. Si negas: ⁊ hoc mnͦ peccas. qr ñ
das ei cui ꝓmisisti. Conscientia ur̃a hoc loco titubat. ⁊ illud su¬
ꝑbũ ꝓmissũ. Nũqmͣ sapientẽ facti sui penitere. nec umꝗͣ
em̃dare qđ fecerit. nec mutare ꝯsiliũ. Non mutat sapienͥs
consiliũ omnib his manentib que erant consumeret. Iđo
nũqmͣ illũ penitentia subit. qr nicħ meliꝰ illo temꝑe fieripo¬
tuit. qmͣ qdđ factũ est. Nicħ melius constitui. qmͣ qͥđ constitu

Expanded text:
entis est, quia tamquam grato dedi. "Si promiseris," inquit, " te daturum entis est, quia tamquam grato dedi. "Si promiseris," inquit, " te daturum beneficium et postea ingratum esse scieris, dabis an non ? Si facis sciens, peccas, das enim, cui non debes dare ; si negas, et hoc modo peccas : non das ei, cui promisisti. Conscientia vestra hoc loco titubat et illud superbum promissum numquam sapientem facti sui paenitere nec umquam emendare, quod fecerit, nec mutare consilium," Non mutat sapiens consilium omnibus his manentibus, quae erant, cum sumeret ; ideo numquam illum paenitentia subit, quia nihil melius illo tempore fieri potuit, quam quod factum est, nihil melius constitui, quam constitu
Abbreviated transcription (Latin):
facias. ⁊ nisi comꝑata ueritate. nicħ moueris. relicta om̃i
actu uita consistit. Cũ uerisimilia me in hoc aut ini
impellant. ñ uere ei bñficiũ dabo: quẽ uerisimile erit gͣiũ
eẽ. Multa inquit interuenient ꝓpt̾ que i malus ꝓbono subre.¬
pat. ⁊ bonus ꝓ malo displiceat᷑. Fallaces enĩ sunt rerũ sp̃es
quibꝰ credidimꝰ. Qͥs negat: S nich aliud inuenio. ꝑ qđ cogi¬
tationẽ regam. his ueritas mͥ uestigiis sequenda est. Cerciora
ñ habeo. hec ut qmͣ diligentissime extinem: oꝑam dabo. nͦ
cito illis assentiar. Sic enĩ inprelio pot̾ accidere. ut telũ meũ
incõmilitonẽ manus dirigat aliquo errore decepta. ⁊ hosti:
tanꝗͣ meo parcã. S hoc ⁊ faro accidet. ⁊ ñ uitio meo. cuiꝰ ꝓposi¬
tũ ẽ hostẽ ferire. ciuem defendere. Sisciam ingratũ eẽ. non
dabo bñficiũ. At obrepsit. at imposuit. nulla hic culpa tribu¬

Expanded text:
facias et nisi comperta veritate nil noveris : relicto omni facias et nisi comperta veritate nil noveris : relicto omni actu vita consistit. Cum veri similia me in hoc aut in illud impellant, non vera, ei beneficium dabo, quem veri simile erit gratum esse. " Multa," inquit, " intervenient, propter quae et malus pro bono surrepat et bonus pro malo displiceat ; fallaces enim sunt rerum species, quibus credidimus." Quis negat ? Sed nihil aliud invenio, per quod cogitationem regam. His veritas mihi vestigiis sequenda est, certiora non habeo ; haec ut quam diligentissime aestimem, operam dabo nec cito illis adsentiar. Sic enim in proelio potest accidere, ut telum meum in commilitonem manus dirigat aliquo errore decepta et hosti tamquam meo parcam ; sed hoc et raro accidet et non vitio meo, cuius propositum est hostem ferire, civem defendere. Si sciam ingratum esse, non dabo beneficium. At obrepsit, at imposuit : nulla hic culpa tribu
Abbreviated transcription (Latin):
redeunt. Numꝗm bonũ suũ apublico distinguentẽ. ubi inqͥs
rationes dispungunt᷑. Ergo quid cui debeã: scio. aliis post longã
bñficii tempus ñ amittes: expectare longũ est. Nam ut ait.
platon: difficił humani animi coniectura est. Non expectare
temerariũ est. huic respondebimꝰ. Nũꝗm expectare nos cer¬
tissimã rerũ comp̃hensionẽ. qm̃ in arduo ẽ ueri exploratio.
sedea re quẽ ducit uerisimilitudo. Omne hac uia ꝓcedit offi¬
ciũ. Sic serimꝰ. sic nauigamꝰ. sic militamꝰ. sic uxores ducimꝰ.
sic liberos extollimꝰ. Cũ omniũ rerũ incertus sit euentus: ad
i accedimꝰ. de qͥb bñ sperandũ eẽ credidimꝰ. Quis enĩ p¬
cet᷑ serenti ꝓuentũ. nauiganti portũ. militanti uiccoriam.
marito pudicam uxorem. patripios liberos: Sequim᷑ qua
ratio. ñ qua ueritas. trahit. Expecta ut nͥ bñ cessura non

Expanded text:
redeunt, numquam bonum suum a publico distinguentem ? ' Ubi,' iredeunt, numquam bonum suum a publico distinguentem ? ' Ubi,' irationes dispunguntur, ego, quid cui debeam, scio. Aliis post longam eneficii tempus non amittes ? Expectare longum est nam, ut ait Platon, difficilis humani animi coniectura est, non expectare temerarium est." Huic respondebimus numquam expectare nos certissimam rerum comprehensionem, quoniam in arduo est veri exploratio, sed ea ire, qua ducit veri similitudo. Omne hac via procedit officium. Sic serimus, sic navigamus, sic militamus, sic uxores ducimus, sic liberos tollimus ; cum omnium horum incertus sit eventus, ad ea accedimus, de quibus bene sperandum esse credidimus. Quis enim pollicetur serenti proventum, naviganti portum, militanti victoriam, marito pudicam uxorem, patri pios liberos ? Sequimur, qua ratio, non qua veritas traxit. Expecta, ut nisi bene cessura non