comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atũ. ꝙ hic ꝓbabit sibiteñ. Et ꝓbabilius dici¬
t̃ ñ obstare exceptionẽ qm̃ deuĩc possessoris
quesitũ ñẽ. si desola obligatiõe: inpposita aũ
questiõe. magis meillud moui: nũquid pign¬
oris uis extinctũ sit dñio adquisito. Neꝙ enĩ
pot̃ pignus ꝑseucrare dño constituto credito¬
re: actio tm̃ pigneratitia cõpetit: ueꝵ ẽ enĩet
pignori datã. ⁊ saus factũ ñcẽ. quare puto ñ
obstare reiiudicate exceptionẽ.
Quia tractatͤus deutilib die¬
b frequens ẽ. uideamus. quidsit
ex ꝑiundi potestatẽ hab̾e ⁊quidc̃ in pͥmis exi¬
gendũẽ. ut si facultas agendi. neq sufficit reo
exꝑiundi secũ facẽ potestatẽ. uł hab̾e eũ. ꝗse
idonee defendat nisiactor quoꝙ nullaidon¬
ea causa inpediat᷑ exꝑiri: ꝓinsiue apud osteᷤ
sit. Si uae regi publice causa absit. siĩe iiũ
cuł sit. aut si tẽpestate in loco aliquo. uł in regi¬
one retineat᷑. ut neq exꝑrri neꝙ mandare pꝰ¬

Expanded text:
abit sibi teneri. et probabilius dicitur non obstare exceptionem, quoniam de iure possessoris quaesitum non est, sed de sola obligatione. in proposita autem quaestione magis me illud mouet, numquid pignoris ius extinctum sit dominio adquisito: neque enim potest pignus perseverare domino constituto creditore. actio tamen pigneraticia competit: verum est enim et pigneri datum et satisfactum non esse, quare puto non obstartum Quia tractatus de utilibus diebus frequens est, videamus, quid sit experiundi potestatem habere. et quidem in primis exigendum est, ut sit facultas agendi. neque sufficit reo experiundi secum facere potestatem, vel habere eum qui se idonee defendat, nisi actor quoque nulla idonea causa impediatur experiri. proinde sive apud hostes sit sive rei publicae cnculis sit aut is tempestate in loco aliquo uel in regione detineatur, ut neque experiri neque mandare po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmisit̃. SSi ⁊ si a filio. uł ẜuo rẽ emero. accessio
tpĩs. Et ꝙ ap̃patrẽ aut dnm̃fuit itadanda ẽ.
michi si aut uoluntate patris dñiue. aut cũ ad¬
ministrationẽ peculuhab̃ uendidit: Itẽ dan¬
dae᷑ accessio. cũ eoꝙ apud pupillũ fuit: acuiꝰ
tutoris e. cũ his tutelã ciꝰ ad ministraret emisti.
Idẽ que in co qui a curatore pupilli furiosiut
emĩt ẜuandũ ẽ ⁊ siuentris nõe aut cius que
rei s uande causa inpossessione cẽt dotissuae

Expanded text:
miserit.Sed et si a filio uel seruo rem emero, accessio temporis et quo apud patrem aut dominum fuit ita danda est mihi, si aut uoluntate patris dominiue aut cum administrationem peculii haberet uendidit.Item danda est accessio cum eo, quod apud pupillum fuit, a cuius tutore, cum is tutelam eius administraret, emisti. idemque in eo, qui a curatore pupilli furiosive emerit, servandum est: et si ventris nomine aut eius, quae rei servandae causa in possessione
Abbreviated transcription (Latin):
ta ñẽ. sicut nec ei qui non possicdi. auctoris posse̾¬
sio accede pot ¶it̃ a diciendũ c̃. unemisti. aut
unde hisemit cuituem̃dũ mandauãs. Et
quoq cui mandatũcrat. alii fu indandũ mã

Expanded text:
ta non est, sicut nec ei, qui non possidet, auctoris possesta non est, sicut nec ei, qui non possidet, auctoris possessio accedere potest. Item adiciendum est, unde emisti, aut unde is emit, cui tu emendum mandaveras, et quoque, cui mandatum erat, alii vendendu
Abbreviated transcription (Latin):
raui. m̃s creditor utet̃. accessione tui tp̃is. tã ad¬
ũ sus extrancũ. qua adũsus te ipsũ. quã diu pecu¬
mã michi ñ dbsoluĩssNa quime potior ẽ. cũego
ate suꝑatũs sim multomagis adu̾sus te optinẽ
debi. si sipecuniã mͥ soluĩs: hoccasu accessione tu¬
a ñ utet̃. Ttẽ siate bsente te isqui negotia tua ui¬
debat᷑ ad ministrare: ẜ uũm uendidit. tuque re
ũ sus ratũ habiis. om̃imodo accessione ut̾ar. Ht
simichi pignus dedis. ⁊ conuenĩt nisi pecunia
soluisses. licẽ expacto pignus uendẽ. idqr̃t uen¬
didim. ẽptori accessio tuitp̃is dan debebit. licet
inuito tepignora distracta sint. iã eni illo intpr
cuniã non intulisses.
ut ĩ siminimo mom̃tonouissimi dieͥ possessa
sit res. nichilominus repleat᷑ ufu capio. nec tõtꝰ
dies exigit᷑ ad explendũ constitutũ tp̃ss accessio.
medius aliquis ex auctõib nonpossedđit. Prece¬
dentiũ auctoꝵ possessio ñpdit. quia coniunc¬

Expanded text:
e tui temporis tam adversus extraneum quam adversus te ipsum, quamdiu pecuniam mihi non exsolveris: nam qui me potior est, cum ego te superaturus sim, multo magis adversus te optinere debet. sed si pecuniam mihi solueris, hoc casu accessione tua non utetur. Item si absente te is, qui negotia tua uidebatur administrare, seruum mihi uendiduersus ratum habueris, omnimodo accessione utar.Item si mihi pignori dederis et conuenerit, nisi pecuniam soluisses, licere ex pacto pignus uendere idque uendiderim, emptori accessio tui temporis dari debebit, licet inuito te pignora distracta sint: iam enim illo in tecuniam non intulisses. ut, etiamsi minimo momento novissimi diei possessa sit res, nihilo minus repleatur usucapio, nec totus dies exigitur ad explendum constitutum tempus. Accessio medius aliquis ex auctoribus non possederit, praecedentium auctorum possessio non proderit, quia coniunc
Abbreviated transcription (Latin):
eius infumine nataerti. petat᷑ exc̃ptio ob
c̃. querit̃. hec spcctanda ft̃ que ꝑsone idipsũ de
quo agit᷑. causa ꝓrim̾a. actioms. ncciꝰã int̃c̃. ꝗ
tatione quis cacausã actionis cõpetẽ sibi existi¬
massi. ꝑmacsiquis postea quã cont᷑ cũ iudica¬
tũ cet. noua instrum̃ta causa suae reperissi.

Expanded text:
eius in flumine nata erit, petatur, exceptio obseius in flumine nata erit, petatur, exceptio obsest, quaeritur, haec spectanda sunt: personae, id ipsum de quo agitur, causa proxima actionis. necratione quis eam causam actionis competere sibi existimasset, perinde ac si quis, posteaquam contra eum iudicatum esset, noua instrumenta causae suae repperisset.
Abbreviated transcription (Latin):
petierit. Et posta hr̃s factus candẽ hrditatẽ
petet exceptione reiiudicate ñ sũ mouebibt̃.¬
Est in potestate ẽptoris intra sex m̃ses. ret bhi¬
bitoĩa agẽ simalli: anca que dat̃ quantimi¬
noris hõ cũ uenirit fuĩt. nãposterior actio et̃
redibitionẽ contim. sitale uitiũ in hõie ẽ ut
cũ obid actorẽpturus ñfuĩt. quare uere dice¬
t̃ cũ qui alterutra ea⁊ egt̃t. Si alt̾ra postea a¬
gat. reuudicate exceptiõe sumoũ. dite
negotus meis optulit ens. ⁊ fundũ nõe meo pe¬
neris. demñ ego hanc petitione nicã ratã non
habuero. sed mandauo tibi ut ex integro. cũ¬
dẽ fundũ peteres. exceptio reiiudicate ñ ob¬
stabit. aliatnĩ res factat᷑. int̃ueniente man¬
ceptio renudicate ꝓculdubio obstabit Snsi
rursus ita agã iusmͥ altius ad alios x pedes
tollere. obstabit exceptio. cũ alit̃ suꝑior pars
iure habi ñ possit. quã inferior ꝙͦp iũe habeat᷑.
Itẽ si sundo petit õ postta insula que exregiõe

Expanded text:
ostea heres factus eandem hereditatem petet, exceptione rei iudicatae non summouebitur.Est in potestate emptoris intra sex menses, redhibitoria agere mallet an ea quae datur, quanti minoris homo cum ueniret fuerit. nam posterior actio etiam redhibitionem continet, si tale uitium in homine est, ut eum ob id actor empturus non fuerit: quare uere dicetur eum, qui alterutra earum egerit, si altera postea agat, rei iudicatae exceptione summoueri.Si te negotiis meis optuleris et fundum nomine meo petieris, deinde ego hanc petitionem tuam ratam nhabuero, sed mandavero tibi, ut ex integro eundem fundum peteres, exceptio rei iudicatae non obstabit: alia enim res facta est interveniente manceptio rei iudicatae procul dubio obstabit. sed et si rursus ita agam ius mihi esse altius ad alios decem pedes tollere, obstabit exceptio, cum aliter superior pars iure haberi non possit, quam si inferior quoque iure habeatur. Item si fundo petito postea insula, quae e regione
Abbreviated transcription (Latin):
uõ. ultra .x. annos retractari nonpossunt.
sionib possessionũ nicħ inꝑpetuũ. neq gñale¬
t̃ definire possumus. Consistunt enĩisola eꝗ¬
tate:. plane tͥbuunt̃. hisqui in locũ alioꝵ fuccedĩ.
siuie ex contractu: siue exuoluntate ħrdib enĩ.

Expanded text:
uero ultra decem annos retractari non possunt. sionibus possessionum nihil in perpetuum neque generaliter definire possumus: consistunt enim in sola aequitate. Plane tribuuntur his, qui in locum aliorum succedunt sive ex contractu sive voluntate: heredibus enim et
Abbreviated transcription (Latin):
Ilp̃ł .iii. disputationũ. Qnuitiũ auc̾toris.
uł donatoris eiusue. quimͥrẽ legauit. muichi
noceat. si forte auctor m̃s iustũmitiũ possi¬
dendinon habuit uidendũ ẽ. ⁊ putoneq no¬
auctorm̃s usucaꝑe ñ potuit. TEx facto ꝓposi¬
tũ ẽ. quedã cũrẽ pignõi dedissi. eandẽ dist̃¬
eiu̾s redemiss. querit̃ anħrs adũsus pigno¬
ris ꝑsecutionẽ exceptione longe possessionis
uti possit. dicebã hc̃ ħrdẽ quipignus abexĩ¬
neo redemit. posse exceptione uti. ꝗa inext̃¬
nei locũ successisfit: ñ incius ꝗ pignoridedia¬
rat. quẽ ad modũ siañ redemissi. sic demn hti

Expanded text:
ibro tertio disputationum.An uitium auctoris uel donatoris eiusue qui mihi rem legauit mihi noceat, si forte auctor meus iustum initium possidendi non habuit, uidendum est. et puto neque noauctor meus usucapere non potuittum est quendam, cum rem pignori dedisset, eandem distreius redemisse: quaeritur, an heres adversus pignoris persecutionem exceptione longae possessionis uti possit. dicebam hunc heredem, qui pignus ab extraneo redemit, posse exceptione uti, quia in extranei locum successit, non in eius qui pignori dederat, quemadmodum si ante redem
Abbreviated transcription (Latin):
uenditionẽ p̃cesfit. soli pͥori ẽptoti. curitra¬
dita sit. ꝓficit. Deniq ⁊ siquãrẽ tibi uendidĩ
rursus que ate emã. ⁊titiouendã. ⁊ meã omem
tuã possessionẽ titio accessurã udelic ꝙ itu
soluta tẽt. inẽptus cẽt ꝗ cũ euenũt quesitũc ꝗ¬

Expanded text:
oli priori emptori, cui et tradita sit, proficit. denique et si, quam rem tibi uendiderim, rursus a te emam et Titio uendam, et meam omnem et tuam possessionem Titio accessur‹a›m, uidelicet qsoluta esset, inemptus esset: quod cum euenerit, quaesitum
Abbreviated transcription (Latin):
aut eius qui inbostiũ potestate sit. satis acceꝑ¬
it. continuo diessatis dationis ceđe incipri. In¬
tueri enĩ debemus. an exꝑiundi potestas fũt
adũsus eũ. qui obligatus ẽ. ñ agͥis agẽ potũ ꝗ
rẽ in obligationẽ deduxĩt. alioquin eĩt iniq

Expanded text:
aut eius, qui in hostium potestate sit, satis acceperit, continuo dies satisdationis cedere incipiet: intueri enim debemus, an experiundi potestas fuerit adversus eum, qui obligatus est, non an is agere potuerit, qui rem in obligationem ded
Abbreviated transcription (Latin):
Martianus. ł .x. regłaꝵ rescͥptis Rescͥptis quib¬
dã diui magni antonini cauet᷑: ut in reh sol
locus sit p̃scͥptonis diutine possessionis
destiit: post quartuor annos. scdo delaton
uenienti: pͥor denuntiatio quominus p̃scͥptio¬
ne tpĩs suͥmoueat̃. ñpdit. nisi pͥoris p̃uaricatio
questio ꝑimet̃. Quadriennui tp̃s. ꝗ bonis uacã¬
tib nuntiandis p̃scͥptũ ẽ. ñ exopiione homi

Expanded text:
 Rescriptis quibusdam divi magni Antonini cavetur, ut in rebus mobilibus locus sit praescriptioni diutinae possessionis.destitit: post quattuor annos secundo delatori venienti prior nuntiatio, quo minus praescriptione temporis summoveatur, non proderit, nisi prioris praevaricatio quaestio peremetur. Quadriennii tempus, quod bonis vacantibus nun
Abbreviated transcription (Latin):
dicatis. anint̾ calari Aiti ꝓficẽ uidicato .n.¬
et ne debeat querit̃ Itc̃ de t̾p̃r quolis perit. sic
sine dubio existimandũẽ: ut auctũ litis tp̃s ĩ¬
t̃ calaris dicexistimet̃. ueluti cͥsideusu capiõe
sit questio. qua tpr constituto explerisol. aũ
de actionib quecerto tp̃r finiunt̃. Ut edilitie
plercq actiones. Et siquis fundũ ea lege uend¬

Expanded text:
dicatis an intercalaris dies proficere iudicato nec ne debeat, quaeritur. item de tempore, quo lis perit, sic sine dubio existimandum est, ut auctum litis tempus intercalari die existimetur, veluti si de usucapione sit quaestio, quae tempore constituto expleri solet, aut de actionibus, quae certo tempore finiuntur, ut aediliciae pleraeque actiones. et si quis fundum ea lege vend
Abbreviated transcription (Latin):
enus. Situ partẽ fundi. quẽ totũħrditaniũ di¬
cobas. a sc̃pnio petieris. iuictus fũf. Mex eati¬
dẽ part̃ asepnio emero. ageni tibimecũ fam¬
le herciscunde exceptio obstabit. ꝗa resiudicata
sit int̾te ⁊uenditorẽ meũsa ⁊ siate candẽ par¬

Expanded text:
rtem fundi, quem totum hereditarium dicebas, a Sempronio petieris et victus fueris, mox eandem partem a Sempronio emero, agenti tibi mecum familiae erciscundae exceptio obstabit, quia res iudicata sit inter te et venditorem meum: nam et si ante eandem par
Abbreviated transcription (Latin):
singlis suonõe agit̃ aliã atq aliã rt̃ faq̃ ⁊ siactũ
spł ii.đ. Si inudicio actũ sec usureꝙ so¬
le petite sint. ñ ẽ uerendũ. nenoceat rciuidi:¬
cate. exceptio circa sortis petitionẽ: quia em̃
ñ cõpeut: nec opposita noci: eadẽ cr̃. ⁊ siquis x
bona fidei iuditio uelit: usuras tantũ ꝑsequi.¬
Nãnichilominus futĩ tpĩs cedt̃. usure.: quãdi¬
u cnĩ mani contẽtus bonefidĩ: cutrent usure.
uł ł. uiiii.d. Si quis rt̾ añ dño enũt. mox
petente dño ab solutus sĩ. dem̃ possessionẽ a¬
misi. ⁊ adño petierit. adu̾sus exceptionẽ siñ
enis sit. replicatione hac adiuuabit᷑ acsires
iudicata ñsit.¬

Expanded text:
singulis suo nomine agitur, aliam atque aliam rem facit. et si actum  Si in iudicio actum sit usuraeque solae petitae sint, non est verendum, ne noceat rei iudicatae exceptio circa sortis petitionem: quia enim non competit, nec opposita nocet. eadem erunt et si quis ex bonae fidei iudinam nihilo minus futuri temporis cedunt usurae: quamdiu enim manet contractus bonae fidei, current usurae..Si quis rem a non domino emerit, mox petente domino absolutus sit, deinde possessionem amiserit et a domino petierit, aduersus exceptionem 'si non eius sit res' replicatione hac adiuuabitur 'at si res iudicata non sit
Abbreviated transcription (Latin):
aũt deciucta insuꝑius iuditiũ uestis causa. ꝗa
neq liugatores. neq udex.dealio quã dearge¬
nto actũ intelligant. Idipetiero g̾regẽ ⁊ ut acto.
exgrege petã. si affuit ineo grege. puto obsta¬
turã exceptionẽ. ¶Sistichũ .⁊ pãphilũ tuosẽe
petieris ⁊ absoluto adũsaĩo stichũtuũ ẽc̃ peta
ab eod exceptionẽ obstare tibi constat. difũ¬
dũmeũ ee petiero. ddem̃ postt᷑a ufufructũ eiꝰd
fundi petã. ꝗ exilla causa ex quafundus m̃se
rat m̃s ẽ. excepnom̃ obstabit. Quia qui fand¬
ũ hñt: ufũfructũ suni uindicarẽ ñ pot. fisiu¬

Expanded text:
est deducta in superius iudicium uestis causa, quia est deducta in superius iudicium uestis causa, quia neque litigatores neque iudex de alio quam de argento actum intellegant. Si petiero gregem et vel aucto ex grege petam, si adfuit in eo grege, puto obstaturam exceptionem. Si Stichum et Pamphilum tuos esse petieris et absoluto adversario Stichum tuum esse petas ab eodem, exceptionem obstare tibi constat. Si fundum meum esse petiero, deinde postea usum fructum eiusdem fundi petam, qui ex illa causa, ex qua fundus meus erat, meus sit: exceptio mihi obstabit, quia qui fundum habet, usum fructum suum vindicare non potes
Abbreviated transcription (Latin):
rit demde ab solutus fuĩt adũ saĩus qa ñ pͥ ude¬
bat. Et dns iteꝵ agat nacto eo possessiont̃
reuudicate exceptio locũ ñ habebit. quia a
re pignoiaticiã. ⁊ obtinuit: maoxille agẽ sim¬
lia cc̃. instituit quesituẽ. anexceptiorei uidi¬
cate obstaret. si opposuerat exceptionẽ reisi¬
bi ante pignorate.⁊ nicħ aliud nouũ iualid¬
ũ adiccert. sine dubio obstabit. cadẽ eñĩ que¬
stionẽ reuocat in udiciũ
op̃ ł .xiiii. ad sabiñ. Si extestam̃to actũsit
cũ hr̃de ab eo quicũtotũ argentũ ei legatũ e¬
rat mensas dũ taxat sibi legatas putaret. Ee¬
⁊ ꝙ dutaxat. estimationẽ inudiciũ fccissi Io¬
stea cundẽ petiti de argento quoꝙ legato.
Trebatius ait. Nec obstaturã ei exceptionẽ qđ
non sit petitũ ꝙ nec actor pctẽ prtassi. nec uide¬
x iniuditiõ sensissi.¬
legatũcẽt. Egeri cũ haberede: ⁊ postta codicilt
platis uestẽ quoꝙ mͥ legatã cẽ appareat. Nont̃

Expanded text:
rit, deinde absolutus fuerit adversarius, quia non possidebat, et dominus iterum agat nancto eo possessionem: rei iudicatae exceptio locum non habebit, quia alre pigneraticia et optinuit: mox ille agere simili actione instituit: quaesitum est, an exceptio rei iudicatae obstaret. si opposuerat exceptionem rei sibi ante pigneratae et nihil aliud novum et validum adiecerit, sine dubio obstabit: eandem enim quaestionem revoo decimo ad Sabinum Si ex testamento actum sit cum herede ab eo, qui, cum totum argentum ei legatum erat, mensas dumtaxat sibi legatas putaret earumque dumtaxat aestimationem in iudicio fecisset: postea eundem petiturum de argento quoque legato Trebatius ait nec obstaturam ei exceptionem, quod non sit petitum, quod nec actor petere putasset nec iudex in iudicio sensisslegatum esset, egerim cum herede et postea codicillis prolatis uestem quoque mihi legatam esse appareat, non
Abbreviated transcription (Latin):
erit dem̃ actũpetat: putofortius defendendum.
aliud uidi tĩ petitũ. aliud ñc. atq idõ exceptiõẽ
reiidicate cessare. Hoc iure utimur. ut expar¬
te actorisin⁊ exciptione reludicate. hac ꝑsona
contina̾nt̃. quarẽ inuidiciũ deducunt. Int̃ os er̃it
ꝓcurator cuimandatũ c̃: tutor: curator furiose
pupilli: actor municipũ. exꝑsona aut̃ terĩ desen¬
sornũabit᷑. quia adũsus defensorẽ quiagit litẽ ĩ
uiditiũ deducit. TSiquis holem a filio familias
petierit. dem̃ eũdẽ apatre petat. locũ hab⁊ haec ex¬
ceptio. ISiegero cũ uicino aq pliuue arcende. đ¬
iñ alterut᷑ nr̃m p̃diũ uendidit. ⁊ c̃ptoragat. uł¬

Expanded text:
erit, deinde actum petat, puto fortius defendendum erit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud videri tunc petitum, aliud nunc, atque ideo exceptionem rei iudicatae cessare. Hoc iure utimur, ut ex parte actoris in exceptione rei iudicatae hae personae continerentur, quae rem in iudicium deducunt: inter hos erunt procurator, cui mandatum est, tutor, curator furiosi vel pupilli, actor municipum: ex persona autem rei etiam defensor numerabitur, quia adversus defensorem qui agit, litem in iudicium deducit. Si quis hominem a filio familias petierit, deinde eundem a patre petat, locum habet haec exceptio. Si egero cum vicino aquae pluviae arcendae, deinde alteruter nostrum praedium vendid
Abbreviated transcription (Latin):
causã facit. etia brigͥo pstitionis: cct̃msi forte ⁊¬
etiero fundũ. uł hoiẽm. moxalia causa noria poꝰ.
pellet ista exceptio: nĩsi forte int̃missũ domi¬
niũ inmedio tp̃r rediit. quodã post limimo. q
enĩ sihõ quẽ pcuierã abbostib fu̾it captus. mox
post limio receptꝰ. hac exceptione sumouebor.ꝙ.
eadẽ res c̃e imelligit᷑: at si ex alia causa dñiũ fue¬
rĩnactus. ñ nocebit exceptio. Et idõsi forte sub
conditione res legata m fuĩt. deno medio tp̃r.
ad quisito dĩno petã mox existente ꝯditione le¬
gau rursus apetã. putã exceptionẽ ñ obstare:
Alia enĩ causa fuit p̾oris dm̃i. hecnouanunc ac̃¬
cessit:. ĩtãꝙ ad quisitũ quidẽ postea dñiũ: aliã ca¬
usã facit. mutata aut̃ opinio petutoris ñ facit. ũ
puta opinabat᷑ ex causa hr̃ditaria se dñiũ ha¬
bere. mutauit opinionẽ. Etcepit. putare exca¬
usa donationis. hacres ñparit petitionẽ nouã.

Expanded text:
causam facit etiam origo petitionis. ceterum si forte petiero fundum vel hominem, mox alia causa nova post pellet ista exceptio, nisi forte intermissum dominium in medio tempore rediit quodam postliminio. quid enim, si homo, quem petieram, ab hostibus fuerit captus, mox postliminio receptus? hic exceptione summovebor, quia eadem res esse intellegitur. at si ex alia causa dominium fuerim nactus, non nocebit exceptio: et ideo si forte sub condicione res legata mihi fuerit, deinde medio tempore adquisito dominio petam, mox existente condicione legati rursus petam, putem exceptionem non obstare: alia enim causa fuit prioris dominii, haec noua nunc accessit. Itaque adquisitum quidem postea dominium aliam causam facit. mutata autem opinio petitoris non facit. ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutauit opinionem et coepit putare ex causa donationis: haec res non parit petitionem nouam:
Abbreviated transcription (Latin):
de hiditate sit ⁊ quãdã res ex eadẽ tu possideas.
quasdã ego. nichil uetat. ⁊ mcate. ⁊ inuicẽ tea
me hrditate petere ꝙ sipostrẽ iudicata ame
atu sui añcontra. Nãsimeã cẽ. nocebit tibi rei
iudicate exceptio. quia co ipso quomtãcẽ ꝓnũ¬

Expanded text:
ossides, quasdam ego: nihil vetat et me a te et invicem te a me hereditatem petere. quod si post rem iudicatam a me atum sit an contra: si meam esse, nocebit tibi rei iudicatae exceptio, quia eo ipso, quod
Abbreviated transcription (Latin):
adũsus te utat̃. distinguat endũ erit. quando pi¬
gnori dedit titius. ⁊ siquidẽ ante quã peter:.opor¬
T⁊ei ñ nocere exceptignt̃. Nã uille petere debuit.
iego salua hab̾e deb̾eo pignataticia actionẽ sẽt¬
si postta quã petit pignor dedit magist̃ait nii¬
ceat exceptio renudicite.

Expanded text:
it, quando pignori dedit Titius: et si quidem antequam peteret, non oportet ei nocere exceptionem: nam et ille petere debuit et ego salvam habere debeo pigneraticiam actionem. sesi posteaquam petit, pignori dedit, magis est, ut noceat exceptio rei iudicatae.
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ substitutũ uictaꝙ fuit. quia testam̃tũ patͥs
ruptũñetat. Postea aut aꝑtis pupillarib ta¬
bulis apparuit ñcẽ. ei substitutũ. Si peteret ru¬
rsus ħrditatẽ. obstaturã exceptionẽ reiuidica
nerat. ait ego exception obee ei rei .i. nõdubito
Set exᷤ causa sucurẽdum erit ei que
unã tantũcausã egit. ruptitestam̃ti deniq ce¬
lsus scͥbit. Pi homine petioraero: quẽ obearẽ
meũcẽ existimaui. ꝙ mtͣditus ꝗb alios̃. cũlis ex

Expanded text:
e substitutum, victaque fuerit, quia testamentum patris ruptum non erat, postea autem apertis pupillaribus tabulis apparuit non esse ei substitutum: si peteret rursus hereditatem, obstaturam exceptionem rei iudicatae Neratius ait. ego exceptionem obesse ei rei iudicatae non dubito: sed ex causa succurrendum erit ei, quae unam tantum causam egit rupti testamenti. Deniqsi hominem petiero, quem ob eam rem m
Abbreviated transcription (Latin):
cũ redibitio sit facta. hunc enĩ ꝑiñ hab̾i. acsi
retrorsus hõmichi uidissi. ut scilici. siuen¬
ditor possessionẽ postea nactussit. Et bocip
sũtp̃s. ꝗ uenditionẽ pcessit̃. ⁊ amplius accessio
hec eidet. cũ eoꝙ aput eũ fuit aquo hõ reddi¬
bitus sit.

Expanded text:
cum redhibitio sit facta: hunc enim perinde haberi ac si retrorsus homo mihi venisset, ut scilicet, si venditor possessionem postea nactus sit, et hoc ips et quod venditionem praecesserit et amplius accessio haec ei detur cum eo, quod apud eum fuit, a quo homo redhibitus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
m in utile pactũ conuentũ. cohedib eius erit¬
¶ Qui sibi aut filio suo daristipulat᷑. manifeste
ꝑsonã filim hoc conplectisũ eirecte soluãt᷑. ꝓt
nẽqpint̃ ẽ. sibi aut ex straneo cuilib. ansibi auso
filio suo quis stipulet᷑. quare uł manente in po¬
testate ut emancipato filio recte soluit necp

Expanded text:
 inutile pactum conventum coheredibus eius erit. Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solvatur: neque interest, sibi aut extraneo cuilibet, an sibi aut filio suo quis stipuletur: quare vel manenti in potestate vel emancipato filio recte solvitur. neque
Abbreviated transcription (Latin):
m subconditione p̃misĩt.⁊ his pendente con¬
ditione post morã titu decessũ. confestĩ cũti¬
tio agere potero. nec seius pendente conditiõe¬
õbliga ai sititio acceptũ fecissẽ scius existen¬
te ꝯditio eobligari potsid circo hectãuariae.
ꝙ homine mortuo desinit. ẽẽ res inquã seuᷤ
obligat᷑. accepti latione int᷑posita: supẽ hõ

Expanded text:
 sub condicione promiserit et is pendente condicione post moram Titii decesserit, confestim cum Titio agere potero, nec Seius existente condi: at si Titio acceptum fecissem, Seius existente condicione obligari potest. idcirco haec tam varie, quod homine mortuo desinit esse res, in quam Seius obligaretur: acceptilatione interposita supe
Abbreviated transcription (Latin):
coit̃ eustodiendã cõmittit de se queri debet.
Magna tam̃ feglegentiã p̃lacuit in dolicrim̃
cađẽ. IC reditor quoq qui pignus acctpit rete¬
net̃. qui ⁊ipse de ea ipsare quã accepit restitu¬
endã tenet̃. Herb obligatio cont̾hit̃ ex intro¬
gatonẽ. ⁊ responsiõe. cũ quid dari fieri ueuo

Expanded text:
co rem custodiendam committit, de se queri debet. co rem custodiendam committit, de se queri debet. magnam tamen neglegentiam placuit in doli crimine cadere. Creditor quoque, qui pignus accepit, re tenetur: qui et ipse de ea ipsa re quam accepit restituenda tenetur. Uerbis obligatio contrahitur ex interrogatione et responsu, cu
Abbreviated transcription (Latin):
tas resistere ñ pot̃. ueluti in cendio. rugina. na¬
ufragiorẽ quã accep̃. amisit̃. securus ẽ. aliasta¬
m̃ exactissimã diligentiã custodie reip̃stare
cõpellit᷑. Nec sufficit ei candẽ diligentia adbi¬
bere. quã suis reb adhib. si alius diligentior
custodire potĩt. Si ⁊ inmaiorib casib siculp¬
a eius int̃ ueniat tenet̃. Ueluti si quasi amicos.
adcenã inuitaturus. argentũ ꝗ ineã rẽ uten¬
dũ accepit. peregre ꝓficiscens scũ portare
noluri. ⁊id aut nauftagio. aut p̃donũ hosti¬
um ue incursuami sũ. Thisquͣoꝗ ap̃quẽ rẽ
aliquã deponimus. Re nob tenet̃. qui nipse
decare. quã acceꝑit restituenda tenet̃ S⁊ his
tnã sineglegent̃ rẽ custoditã amisũ. securus ẽ.
quitñ non suagrã accipit.ficius aquo accep̃:
in osolo tenet᷑. siquid dolo ꝑierit nẽglegentie
uõ nõĩt idõ ñtenet̃. quia qui neglegenti ami¬

Expanded text:
tas resistere non potest, ueluti incendio ruina natas resistere non potest, ueluti incendio ruina naufragio, rem quam accepit amiserit, securus est. alias tamen exactissiman diligentiam custodiendae rei praestare compellitur, nec sufficit ei eandem diligentiam adhibere, quam suis rebus adhibet, si alius diligentior custodire poterit. sed et in maioribus casibus, si culpa eius interueniat, tenetur, ueluti si quasi amicos ad cenam inuitaturus argentum, quod in eam rem utendum acceperit, peregre proficiscens secum portare uoluerit et id aut naufragio aut praedonum hostiumue incursu amiserit, Is quoque, apud quem rem aliquam deponimus, re nobis tenetur: qui et ipse de ea re quam acceperit restituenda tenetur. sed is etiamsi neglegenter rem custoditam amiserit, securus est: quia enim non sua gratia accipit, sed eius a quo accipit, in eo solo tenetur, si quid dolo perierit: neglegentiae uero nomine ideo non tenetur, quia qui neglegenti ami
Abbreviated transcription (Latin):
quin dupli penã patimuꝰr. Nec inmerito. Ne
liccat eomodo duriorẽ adũsani conditionẽ
facẽ . s duplũ. uirũ fisco anadũsarro p̃standũ sit
nichil expͥmit᷑. fortassis aũt magis adu̾sario p̃¬
standũ sit. ut id ueluti solatũ habent. peo ꝗ po¬
f. aut m̾alefitio aut ꝓpͥo qu̾odã iũẽ
exͦuarłis causaꝵ figuris sobligationes. ex conͣtẽ¬
tͣrahit̃ obligatio mũtui datioẽsmutui aũt dͥa¬
tio consistit inhis reb que ponde. nũo m̃sura¬
ue constant. ueliti umo. oleo frum̃to. pecunia
nuata. quas resinhoc damus. ut fant accipien¬
tis postea alias recepturi eiusdẽ gnĩs ⁊ qualita¬
tis his quoq ciurẽ aliquã cõmodamus. Re
nobis obligat᷑. sedhisde ea ipsare quã accepit
restuuenda tenet᷑: ⁊ ille quidẽ qui mutuũ ac¬
cep̃. siquolib casuꝗ accepit amisit. nicbilomi¬
nus ahligatus ẽ ꝑmaneret. his uõ quiutendũ
accepit simaiorecasu: cuihumana infirmi¬

Expanded text:
quin dupli poenam patimur, nec immerito, ne quin dupli poenam patimur, nec immerito, ne liceat eo modo duriorem aduersarii condicionem facere. sed duplum utrum fisco an aduersario praestandum sit, nihil exprimitur: fortassis autem magis aduersario, ut id ueluti solacium habeat pro eo, quod potur aut e‹x› maleficio aut proprio quodam iure ex uariis causarum figuris. Obligationes ex contracmutui autem datio consistit in his rebus, quae pondere numero mensuraue constant, ueluti uino oleo frumento pecunia numerata, quas res in hoc damus, ut fiant accipientis, postea alias recepturi eiusdem generis et qualitatis. Is quoque, cui rem aliquam commodamus, re nobis obligatur, sed is de ea ipsa re quam acceperit restituenda tenetur. Et ille quidem qui mutuum accepit, si quolibet casu quod accepit amiserit, nihilo minus obligatus permanet: is uero qui utendum accepit, si maiore casu, cui humana infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
quotiens sua sponte dñs manumisit.⁊ ꝓpt̾ea ue¬
lit li̾tũ pecuniã ꝓmittẽ. ut ñ exigat eã. sedutli¬
b̃tus cũ timeat ⁊ obtẽperet ei. De litigio
pediende uenditionis causa fit. TSimnt̃
primuͭ ⁊ scđmsit. lis contestata. ⁊ ego at̃tio eme¬
ro. qui nullã controsisiã patiebat̃. uideamus ã
exceptioni locus sit.⁊ putẽ sub ueniendũ mͥ. ꝗa¬
his quimͥ uendidit. nullã litẽ habuit. ⁊ ꝗ ficripo¬
test. ut duo intẽcẽ cius. litẽ int̃se iungant. quicũ ip¬
solitigare ñ poterant sitm̃ cũ pcuratore tutore. cu¬
ratoreue alicuius iuditiũ acceptũ sit. consequens
ignorauit aut̃ dñs. uł cont̃. uidendũ e. cuius
potius spectandasit scientia. Et magis ẽ in sꝗ¬
entia inspicienda sit eiusqui cõparauit. Noncu
ieius adquirgt̃. Et idõ pena litigiosi cõpem. sic
tam̃ sinonmandato dñiemit: Nãsim̃andat̃.
etid si scit ẜuus. dñs aut ignorauit. sc̃ienuañ
noci: ⁊ id iuliamis inre litigiosa scͥbit.

Expanded text:
anumisit et propterea uelit libertum pecuniam promittere, ut non exigat eam, sed ut libertus eum timeat et obtemperet ei. DE LITIGIOSpediendae uenditionis causa fit. Si inter Primum et Secundum sit lis contestata et ego a Tertio emero, qui nullam controuersiam patiebatur, uideamus, an exceptioni locus sit.i mihi uendidit, nullam litem habuit et quod fieri potest, ut duo in necem eius litem inter se iungant, qui cum ipso litigare non poterant. si tamen cum procuratore tutore curatoreue alicuius iudicium acceptum sit, consequens ignorauit autem dominus, uel contra, uidendum est, cuius potius spectanda sit scientia. et magis est, ut scientia inspicienda sit eius qui comparauit, non eius, cui adquiretur, et ideo poena litigiosi competit, sic tamen, si non mandatu domini emit: nam si mandatu, etiamsi scit seruus, dominus autem ignorauit, scientia non nocet: et ita Iulianus in re litigiosa scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
debitoris nĩi itẽ publitiana. qua ad eãplũ
uindicationis dat̃. si cũ rescissa usucapione
irddit᷑. anno finit̃. quia cont̃ ius ciuiledatur.
Induũ uiͤros ⁊ rẽp. etiã postannũ actiodatur.
exc̃ctu magistratuũ municipaliũ.
lp̃. ł .ii. aded. Cessat ignominiꝰa incondic¬
tionib quãuis exfamosis causis pendeant.

Expanded text:
 ad exemplum vindicationis datur. sed cum rescissa usucapione redditur, anno finitur, quia contra ius civile datur. In duumviros et rem publicam etiam post annum actio datur ex contractu magistratuum municipalium. edictum. Cessat ignominia in condictionibus, quamuis ex famosis causis pendeant.
Abbreviated transcription (Latin):
manent. ex contractib aũt ciuilit̃ quidem
ñ obligant̃. si nat̾alit ⁊ obligant̃. ⁊ obligant.
deniq si ẜuoquim̾ mutuã pecuniã dalisa.
bule testam̃ti sint. ut cont̃ cas. emancipatob¬
onoꝵ possessio. dari possit. emancipato o¬
mittente bonoꝵ possessionẽ. ñimꝙ postu¬
labut treditor testitui sibi actione aaũ sis

Expanded text:
m non obligantur, sed naturaliter et obligantur et obligant. denique si seruo, qui mihi mutuam pecuniam dederat, tabulae testamenti sint, ut contra eas emancipato bonorum possessio dari possit'. emancipato omittente bonorum possessionem non inique postulabit creditor restitui sibi actionem aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ. quã si ꝑdebitorẽ nonstetissi. quominus so¬
luerct : ⁊ alioqu̾in dicendũc̃ sihis qui int̃pella¬
rectẜissi. ualitudine impeditus int̾pellare
desiss. pen ancõmutis de illo sane pot dubita¬
ri.sint̃pellatus ipse morã fecerit. anquã uis
pecuniã postea offerat. nicħominus pena cõ¬
mittat᷑: ⁊ hocretius dicit Naisi arbit. excõp¬
misso petuniã certo die dariuissit. Neq ꝑeum
do dies qua pecunia daret̃ sententia arbitͥ cõꝑ̃¬
hensa nonẽẽt. modicũ spatiũ datũ uidi hidẽ
dicendũ. ⁊cliquid ea lege uenierit. ut nisi ad
diem p̃tiũ solutũ fuĩt. in ẽpta resfiat.

Expanded text:
on stetisset, quo minus solueret: alioquin dicendum et si is, qui interpellare coepisset, ualetudine impeditus interpellare desisset, poenam non committi. de illo sane potest dubitari, si interpellatus ipse moram fecerit, an, quamuis pecuniam postea offerat, nihilo minus poena committatur: et hoc rectius dicitur. nam et si arbiter ex compromisso pecuniam certo die dare iusserit neque per eum, do dies, qua pecunia daretur, sententia arbitri conprehensa non esset, modicum spatium datum uideri. hoc idem dicendum et cum quid ea lege uenierit, ut, nisi ad diem pretium solutum fuerit, inempta res fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
S. ł xx.ii. adeđ. Quotiens lex obligationẽ
introducit. nisi nominatĩ cauit ut solaea as¬
uone utam̃ etiã ueteres eo noĩe actiones cõpetẽ.
Si ex eodẽ facto dua cõpetant actiones. postea
iudicis potius partesceẽ ut quo plussit inreli¬
qua actione id actor ferat. sitantũ dẽ aut mi¬
nus. id consequatur.

Expanded text:
 edictum Quotiens lex obligationem introducit, nisi si nominatim caverit, ut sola ea actione utamur, etiam veteres eo nomine actiones competere. Si ex eodem facto duae competant actiones, postea iudicis potius partes esse, ut quo plus sit in reliqua actione, id actor ferat, si tantundem aut minus, id consequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
agat᷑. Rationabilius itaq c̃ cã admitti sem¬
entiã. ut liceat et quã uolũit actionẽ prius
exertere. ꝙ aũt ãplius in altãẽ. etiã hoc conse¬
qui. TSihis cunrt̃ cõmodauõ eã subripuerit
tenebit̃ quidẽ ⁊ cõmodati actione ⁊ condiᷤtic̃e
s altã actio alterã ꝑemit aut ipso uire. aut
exceptionẽ. ꝗ ẽ tutiussbinc deconlonorespõ¬
sũc̃. si aliquid exfundo subtraxĩt. tem̃ eũ cõ¬
dictione. ⁊ furti. quinetiã exlocato. penꝗ ꝗ¬
dẽ furtinon confundit᷑. Ille aũt int̾ se misce
nt̃. ⁊ hoc in legis aquilie actionedicit᷑. sitibiꝯ
dati. an aꝗlia remancat: ĩneoꝗ inereputati¬
one .xxx. dieꝵ amplius c̃. dubitaturus. sed¬

Expanded text:
bilius itaque est eam admitti sententiam, ut liceat ei quam uoluerit actionem prius exercere, quod autem amplius in altera est, etiam hoc exsequi. Si is, cui rem commodauero, eam subripuerit, tenebitur quidem et commodati actione et condictione, sed altera actio alteram peremit aut ipso iure aut per exceptionem, quod est tutius. Hinc de colono responsum est, si aliquid ex fundo subtraxerit, teneri eum condictione et furti, quin etiam ex locato: et poena quidem furti non confunditur, illae autem inter se miscentur. et hoc in legis Aquiliae actione dicitur, si tibi dati an Aquiliae remaneat in eo, quod in repetitione triginta dierum amplius est, dubitatur
Abbreviated transcription (Latin):
beat. si eũ añ morã manumisĩt. ⁊his priusquã
suꝑ eo ꝓmissor conueniret᷑ decessit. ñ tenet᷑. ñ n¬
d. ł .uiii. adplatiũ. Furiosus ⁊ pupillus. ubi
exrẽ actiouenit. obligant᷑ etiã sine curatore uł
tutoris auctoritate. ueluti si cõmunẽ fundũ h¬
ab eocũ his. ⁊ aliquidineũ impendero. uł dãp¬
nũ in eo pupillus dedit. nã iniuditio cõmuni
dudendo obligabunt̃.¬
tũ int̃ cẽ queres utrũ aliquid obliget᷑. an
aliquis lib̾et̃. ubi deobligando querit᷑ pp̃n¬
siores esse debe nos. si abeamus occasiones ad
negandũ. ubi deliberando querit̃ ex diũso uͥ
facilior sis adlibationẽ.
ueluti in locationib condictionib ẽp̃tiõib¬

Expanded text:
beat, si eum ante moram manumiserit et is, priusquam beat, si eum ante moram manumiserit et is, priusquam super eo promissor conueniretur, decesserit, non tenetur: non septimo ad Plautium. Furiosus et pupillus, ubi ex actio uenit, obligantur etiam sine curatore uel tutoris auctoritate, ueluti si communem fundum habeo cum his et aliquid in eum impendero uel damnum in eo pupillus dederit: nam iudicio communi diuidundo obligabunttum interesse, quaeras, utrum aliquis obligetur an aliquis liberetur: ubi de obligando quaeritur, propensiores esse debere nos, si habeamus occasionem, ad negandum: ubi de liberando, ex diuerso, ut facilior sis ad liberationem.ueluti in locationibus conductionibus, emptionib
Abbreviated transcription (Latin):
tã solocoheret. TConditio uõ efficaxẽ. qua in
constituendo obligationi. inserit̃. Nonqua
post ꝑfectã eã ponit̃. ueluticentũdare spon¬
des. nisi nauis exasia uenũ. si hoccasu existẽ¬
te conditioe locuserit exceptioẽ in pacti con¬
uenti. uł dolimali. TModus aũt obligatioĩs
ẽ. cũstipulam̃. decẽ. aut hominẽ. Nã alt̾ius
solutio totã obligationẽ int̃emit. nec alt̃ peti
pot̃. utiq quãdiu utrũq ẽ. Accessiouõ in ob¬
ligatiõe aut ꝑsone. aut itifit. ꝑsone cũ michi
aut titio hominẽ stipulor: ubiquerit̃. anipso¬
iuire fiat lib̾atio. homine soluto tudo. Tsi ita
stipulatussim: si fundũ nondełis. centũ dare
spondes. sola centũ instipulatiõe sunt. in ex¬
solutione fundus. sedsinauẽ fieri stipulatus
sũ. ⁊ sinonfeceris centũ. uidendũ utrũ dua sti¬
pulationes sint. pura ⁊ conditionat. ⁊existens
sequentis conditio. non tollat pͥorẽ. anuõ trans¬

Expanded text:
Condicio uero efficax est, quae in constituenda obligatione inseritur, non quae post perfectam eam ponitur, ueluti 'centum dare spondes, nisi nauis ex Asia uenerit?' sed hoc casu existente condicione locus erit exceptioni pacti conuenti uel doli mali. Modus obligationis est, cum stipulamur decem aut hominem: nam alterius solutio totam obligationem interemit nec alter peti potest, utique quamdiu utrumque est. Accessio uero in obligatione aut personae aut rei fit. personae, cum mihi aut Titio stiiure fiat liberatio homine soluto Titio. Si ita stipulatus sim: 'si fundum non dederis, centum dare spondes?' sola centum in stipulatione sunt, in exsolutione fundus. Sed si nauem fieri stipulatus sum et, si non feceris, centum, uidendum, utrum duae stipulationes sint, pura et condicionalis, et existens sequentis condicio non tollat priorem? an uero trans
Abbreviated transcription (Latin):
ẽptiones. locationes impossibili conditione
int̃posita eq ullius mom̃ti sunt. ꝗa incare q̃
ex duoꝵ pluriũue consensu agit᷑. õiũ uolũtas
spectẽt᷑. quoꝵ ꝓculdubio. in hius mõi actu. ta¬
lis cogitatioꝰ e. ut nichil agi existiment. ad posi
delicto plures nascunt᷑ actiones. sicut cuen

Expanded text:
locationes, impossibili condicione interposita aeque nullius momenti sunt, quia in ea re, quae ex duorum pluriumve consensu agitur, omnium voluntas spectetur, quorum procul dubio in huiusmodi actu talis cogitatio est, ut nihil agi existiment adposittomarum Cum ex uno delicto plures nascuntur actiones, sicut even
Abbreviated transcription (Latin):
is cont̃hendis. siue bonsa fint. siue non sint.
sierroraliquis int̾uenit. ut aliud sentiat
puta quiemit aut qui conducit. aliud ꝗũ
his contͣbit. nicbilual ꝗ actisit ⁊idẽ inso¬
cietate quoq quoheunda. respondendũe.
ut si dissentiant aliud alio existimante ni¬
chiluali ea societas. que in consensu consistit.

Expanded text:
is contrahendis, siue bona fide sint siue non sint, is contrahendis, siue bona fide sint siue non sint, si error aliquis interuenit, ut aliud sentiat puta qui emit aut qui conducit, aliud qui cum his contrahit, nihil ualet quod acti sit. et idem in societate quoque coeunda respondendum est, ut, si dissentiant aliud alio existimante, nihil ualet ea societas, quae in consensu consistit.
Abbreviated transcription (Latin):
factio obligamur.cũ infactͦo questionis sum¬
ma consistit. Etiã nudus consensus. suffic̃
obligationi. quãuis ũb hoc ex pͥmi possit. si
admittunt actiones. sed non posse om̃ibus
uti ꝓbandũ ẽ. Nã siexuna obligatiõe plu¬
res actiones nascant᷑. una tantũ modo ñõib
utendũe. Tcũgñalit̾ adicimus eiue adquẽ
d. ł.u. regł. Contttus imaginꝰaru etiã in
ẽptionib iuris ciuͥiliũ non optinent. cũ fidẽ
facti simulat̃ non int̃cedente ueritate.
exutraq parte cont̃hentiũ. nã siue ea uendi
nisi animus utriusq consentit ꝑduci ad effe¬
i noĩe michi ceper̃ cõpetere. uł. excͤxii. tabuł.
uł exleg̾e aquilia. uł iniuriaꝵ. uł furti. ead
durant᷑. etiã siseruus postea uł manumissus.
uł alienatus. ł mortuus fui̾t. sed ⁊ condictio ex
furtiua causa competit. nisi nactus possessio¬
nẽ ẜui. aut alienauero. aut manumisero eũ.

Expanded text:
peccato obligamur, cum in facto quaestionis sumpeccato obligamur, cum in facto quaestionis summa constitit. Etiam nudus cons‹ens›us sufficit obligationi, quamuis uerbis hoc exprimi possit. Sed admittunt actiones, sed non posse omnibus uti probatum est: nam si ex una obligatione plures actiones nascantur, una tantummodo, non omnibus utendum est. Cum generaliter adicimus 'eiue, ad quem ularum. Contractus imaginarii etiam in emptionibus iuris uinculum non optinent, cum fides facti simulatur non intercedente ueritate. ex utraque parte contrahentium: nam siue ea uenditnisi animus utriusque consentit, perduci ad effei nomine mihi coeperunt competere uel ex duodecim tabulis uel ex lege Aquilia uel iniuriarum uel furti, eaedem durant, etiamsi seruus postea uel manumissus uel alienatus uel mortuus fuerit. sed et condictio ex furtiua causa competit, nisi si nactus possessionem serui aut alienauero aut manumissero eum.
Abbreviated transcription (Latin):
tiones in hrsdant. lic⁊ delictũ quoꝙ ũset̃. ue¬
luti cũ tutor intutela gerenda dolofecerit. aut
his apud quẽ depositũ ẽ. quo casuetiã cũ filius
familias. aut. ẜuus quid tale cõmisit. depecu¬
dare ꝓmitit. aut dare dãpnat᷑ ei potestas ẽ qͦ¬
libi eius anni diedandi.
od. ł .ii. regłaꝵ. Oblig̾amur aut re. aut
ubis ai simul utroq ãut consensu. aut le¬
ge. aũt iure honorario: aut necessitate: aut
exfacto. Reobligamur. cũ resipsa int̃cedit.
Uerbis. cũ p̃cedit int̾rogatio. ⁊ sequit᷑ congr¬
uens responsio. Re. ⁊ubis parit̃ obligam̃. cũ
ĩ res int̃rogationi int̃cedit consentientes. in
aliquãrẽ ex consensu obligationi necessano.
ex uoluntate nrã uidemur lege obligamur
cũ obtẽperantes legi hus aliquid scđ̃m p̃cẽp¬
tũ legis. aut contͣ facimus. Iure honorario
obligam̃. ex his que edicto ꝑpetuo uł magͥi¬
stratufieri p̃cipiunt᷑. uł fien ꝓhibent᷑. Huecẽ¬

Expanded text:
tiones in heredes dantur, licet delictum quoque versetur, veluti cum tutor in tutela gerenda dolo fecerit aut is apud quem depositum est: quo casu etiam cum filius familias aut servus quid tale commisit, de pecudare promittit aut dare damnatur, ei potestas est quolibet eius anni die dandi. o regularum Obligamur aut re aut verbis aut simul utroque aut consensu aut lege aut iure honorario aut necessitate aut ex peccato. Re obligamur, cum res ipsa intercedit. Uerbis, cum praecedit interrogatio et sequitur congruens responsio. Re et uerbis pariter obligamur, cum et res interrogationi intercedit, consentientes in aliquam rem. Ex consensu obligari necessario ex uoluntate nostra uidemur. Lege obligamur, cum obtemperantes legibus aliquid secundum praeceptum legis aut contra facimus. Iure honorario obligamur ex his, quae edicto perpetuo uel magistratu fieri praecipiuntur uel fieri prohibentur. Neces
Abbreviated transcription (Latin):
cause sunt. Aut eñidits in his ẽ. aut conditio.
aut modus. aut atͣtssio. TCirca dicm duplex
inspectio ẽ. Nãuł exdie incipit obligatio. aut
confert̃ indiem ex die ueluti. Kalondas mar¬
tus dare spondes. cuius nata hec est. ut añ dic̃
ñ exigat ad dĩẽ aũt usꝙ adhalendalendas
darespondes splacet aũt ad tp̃s obligatiõe ꝯ¬
stitui non posse. non magisquã legatũ. Nãꝗ
alicui debi cep̃certis modis desinit debi Pla

Expanded text:
causae sunt: aut enim dies in ‹i›is est aut condicio aut modus aut accessio. Circa diem duplex inspectio est: nam uel ex die incipit obligatio aut confertur in diem. ex die ueluti 'kalendis Martiis dare spondes?' cuius natura haec est, ut ante diem non exigatur. ad diem autem 'usque ad kalendas dare spondes?' placet autem ad tempus obligationem constitui non posse non magis quam legatum: nam quod alicui deb
Abbreviated transcription (Latin):
stat sunt contrabentes ĩdagat᷑. Nec enisiꝑiocu
pͣutaut dem̃onstrandi intellectus causa. ego tͥ
dixerospondes. ⁊ tu responderes. spondeo. nasce¬
t̃ obligatio.
male fitib nascunt᷑ obliganones ũelutiex furto
exdãpno. exrapina. exiniuria. Que om̃iauni¬
us gnĩs sunt. nã eͥ e te tantũ consistunt. id c̃ ĩpo
malefitio Cũ alioquin excontc̃tu obligatiões
ñtantũ re consistunt. sed ⁊̃ u̾bis ⁊ consensu.¶ Siꝗ¬

Expanded text:
stat, si inter contrahentes id agatur: nec enim si per iocum puta uel demonstrandi intellectus causa ego tibi dixero 'spondes?' et tu responderis 'spondeo', nascetur obligatio. maleficio nascuntur obligationes, ueluti ex furto, ex damno, ex rapina, ex iniuria. quae omnia unius generis sunt: nam hae re tantum consistunt, id est ipso maleficio, cum alioquin ex contractu obligationes non tantum re consistant, sed etiam uerbis et consensu.
Abbreviated transcription (Latin):
aut alicno. Quaut alitno noĩc obligat᷑. fide iuᷤ¬
sor uõcat᷑ ⁊ płerũꝙ ab eo quẽ pͥonoie obligamꝰ.
alios accipimus. qili ẽadẽ obligatioe tencant᷑.
dũcuramus. ut ꝙ in obligationẽ decluximust.¬
utius nobis debeat᷑. ISudꝗͣ dari snpulemur
tale sit. ut dari nonpossit. palã c̃ naturali ratio¬
ne. inutilẽ eẽ spulationẽ. uẽluti si de homine
libouł iã mortuo. uł edib deustis facta sit stip¬
ulatio int̾ eos quignoraisint eũ hominẽ libe¬
rũct̃. uł mortuũ cẽ. ut edes deustas cõ. Idẽ uiris
ẽ t̃. siquis locũ sacrũ aut religiosũ darisibistipu¬

Expanded text:
alieno: qui autem alieno nomine obligatur, fideiussor uocatur. et plerumque ab eo, quem proprio nomine obligamus, alios accipimus, qui eadem obligatione teneantur. dum curamus, ut quod in obligationem deduximus, tutius nobis debeatur. Si id, quod dari stipulemur, tale sit, ut dari non possit, palam est naturali ratione inutilem esse stipulationem, ueluti si de homine libero uel iam mortuo uel aedibus deustis facta sit stipulatio inter eos, qui ignorauerint eum hominem liberum esse uel mortuum esse uel aedes deustas esse. idem iuris est, si quis locum sacrum aut religiosum dari sibi stipu
Abbreviated transcription (Latin):
nũ aut᷑ quedã exc̃ctu quedã ex facto: quedã in
factũ sĩ fexc̃ctu actioẽ. quotiens quis fui lucri.
Causa cũ aliquo contͣhit. ueluti em̃do. uenden¬
do. locando. conducendo. ⁊ cetĩssimilib Ex
facto actio ẽ. quotiens exco tenĩquis incipit. ꝗ
ipse admisit. ueluti si furtũ. uł inurã cõmisit.
uł dãpnũ dedit. Tnfactũ actio dicit᷑. qualis est
exẽpli grã. actio quȩ dat᷑ patrono adũsus lib
tũ a quo c̃c̃ edictũ p̃toris inius uocatus ẽ. Om̃s
aut̃ actiones. aut ciilcs dicunt̃. auͥ honorarie.
choatã. ⁊ adhedes tnseunt.

Expanded text:
num autem quaedam ex contractu, quaedam ex facto, quaedam in factum sunt. ex contractu actio est, quotiens quis sui lucri causa cum aliquo contrahit, ueluti emendo uendendo locando conducendo et ceteris similibus. ex facto actio est, quotiens ex eo teneri quis incipit, quod ipse admisit, ueluti furtum uel iniuriam commisit uel damnum dedit. in factum actio dicitur, qualis est exempli gertum, a quo contra edictum praetoris in ius uocatus est. Omnes autem actiones aut ciuiles dicuntur aut honorariae.choatam et ad heredes transeunt.
Abbreviated transcription (Latin):
leficiũ aũt nullũ incarecẽ plusquã manifestũ
elhis quoq qui non debitũ accipit. perrorẽ sol¬
uentib obligat᷑. ꝗdẽ. quasi exmuti datione.
⁊tadc̃ actioe tenet̃. qua debitores creditorib.
Nnon pet intelligi isqui exea causatenet̃ ex
u tu obligatus eẽ quiem̃ soluit ꝑerrorẽ magis
distrahena obligationis animo quã c̃chen¬
dodare uidet᷑. Si uidex litẽ suã fecĩ. nonppͥ
.exmalefitio obbigatus eet uidet᷑ s quia necp

Expanded text:
e plus quam manifestum est. Is quoque, qui non debitum accipit per errorem soluentis, obligatur quidem quasi ex mutui datione et eadem actione tenetur, qua debitores creditoribus: sed non potest intellegi is, qui ex ea causa tenetur, ex contractu obligatus esse: qui enim soluit per errorem, magis distrahendae obligationis animo quam contrahendae dare uidetur. Si iudex litem suam fecerit, non proprie ex maleficio obligatus uidetur, sed qui