comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dualla ĩpia manii. s iusta ultiõe
pemit. Et primo quidem ꝓxima
estate oristum dum se in opido
munipio temerarie obsedisset.
erumpens subito cum suis om̃ibꝰ
in paratum cum totoex̾citu de¬
leuit. Dem̃ cum ãno integro pro¬
uintias nordanhimbroꝵ nõ ut rex
uictor possideret. sed qĩ tyrannus
seuiens disperderet. ac tragica ce¬
dedilaceraret: tandem anfridũ
gratia uenientẽ siliꝰ sorte dãpna¬
uit. Infaustus ille annus. ⁊ õibus
bonis exosus. usq hodie permanz:
tam ꝓpt̾ apostasiam regum an¬
glorum. qui se fidei sacramẽtis exu¬
ci regis tirannidem. UInde cunc¬
tis placuit regum tempora cõputã¬
tibus ait abolita de medio Regum
perfidorũ memoria: Idem a̾iius se¬
lecti regno assignaretur. Quo pꝰ
occisionem frĩs anfridi suꝑueniẽ.¬
te cum paruo excercitu. s fide xp̃i
numito: infandus brittonũ dux.
cum ĩmensis illis copiis quibꝯ nichꝰ
resistere posse iactabat: interẽptus

Expanded text:
adualla impia manu, sed justa ultione adualla impia manu, sed justa ultione paestate Osricum, dum se in oppido Municipio temerarie obsedisset, erumpens subito cum suis omnibus imparatum cum suo exercitu delevit. Dein cum anno integro provincias Nordanhymbrorum non ut rex victor possideret sed quasi tyrannus saeviens disperderet, ac tragica caede dilaceraret, tandem Eanfridumgratia venientem simili sorte damnavit. Infaustus ille annus et omnibus bonis exosus usque hodie permanet, tam propter apostasiam regum Anglorum qua se fidei sacramentis exuci regis tyrannidem. Unde cunctis placuit regum tempora computantibus, ut ablata de medio regum perfidorum memoria, idem annus seno adsignaretur: quo, post occisionem fratris Eanfridi, superveniente cum parvo exercitu, sed fide Christi munito, infandus Brittonum dux cum immensis illis copiis quibus nihil resistere posse jactabat, interemptus
Abbreviated transcription (Latin):
Interfecto ĩpug¬
na heduino. susce¬
pit proillo regnũ
deirorum de qua
prouintia ille gene¬
ris ꝓsapiam et pri¬
mordia regni hue¬
rat. filius patrui eius helfridi uoca¬
Porro regnum bernitioꝵ nam in
has duas ꝓuintias genus norda¬
n̾imbrorum autiquitus diuifu
erat: suscepit filius hedelfridi quia
de illa ꝓuintia generis et Regniori¬
ginem dux̾at eanfridus. Si quidꝰ
tempore toto quo regnauit hedui¬
nꝰ: filii p̾fati regis hedilfridi qui
ante eum regnauerat. cum ma¬
gna nobilium iuuentute. apud
scotos siue pictos exulabant. Ibiq
ad doctrinam scottoꝵ cathezizati.
et baptismatis gratia sunt recrea¬
ti quo ut mortuo Rege inimico.
patriam sunt redire permissi: ac¬
cepit primus eorum quẽ diximꝰ
eanfridus regnum bernitiorum.
Qui nt̾q Rex ut terreni regni infu¬
las sortitus est sacram̃ta regni
celestis quibus initiatus erat a
priscis ydolatrie sordibus polluen¬
dum perdendumꝙ restituit. Nec
mora. utrum ꝙ rexbritonum ce¬

Expanded text:
interfecto in pugna Aeduino, suscepit pro illo regnum Derorum, de qua provincia ille generis prosapiam et primordia regni habuerat, filius patrui ejus Aelfrici, vocaDCXXXIII. Porro regnum Berniciorum, nam in has duas provincias gens Nordanhymbrorum antiquitus divisa erat, suscepit filius Aedilfridi qui de illa provincia generis et regni originem duxerat, nomine Eanfrid. Siquidem tempore toto quo regnavit Aeduini, filii praefati regis Aedilfridi qui ante illum regnaverat, cum magna nobilium juventute apud Scottos sive Pictos exulabant, ibique ad doctrinam Scottorum catechizati et baptismatis sunt gratia recreati. Qui ut mortuo rege inimico, patriam sunt redire permissi, accepit primus eorum, quem diximus, Eanfrid regnum Berniciorum. Qui uterque rex ut terreni regni insulas sortitus est, sacramenta regni caelestis quibus initiatus erat, apriscis idolatriae sordibus polluendum perdendumque restituit. Nec mora, utrumque rex Brittonum Ce
Abbreviated transcription (Latin):
ofrici regis nordanhimbrorum
qui coiuredo successerat. uictred
lios .iii. edilberegtum. edberech¬
tum. et alricum. reliquit heredes.
Anno post quam ꝓximo thobi¬
as rofensis eccłe presul de func¬
tus est uir sic supra meminimꝰ
doctissimꝰ. Erat enim discipu¬
lus beate memorie magistroꝵ
theodericoͥ athiep̃o et albatis a¬
duani. Unde dcm est. cum eͣdͥ¬
tione litteraruz uel eccłaꝵ uel

Expanded text:
Osrici regis Nordanhymbrorum qui Coenredo successerat, Ulctred lios tres, Aedilberctum, Eadberctum, et Alricum  Al., Aldricum reliquit heredes. Anno post quem proximo Tobias, Hrofensis Ecclesiae praesul defunctus est, vir ut supra meminimus, doctissimus. Erat enim discipulus beatae memoriae magistrorum, Theodori archiepiscopi et abbatis Hadriani: unde, ut dictum est, cum eruditi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam pandere. Credentibꝰ iam
populis anglorum Et in regula
fidei catholice per omnia ĩstructis hi
ipsi adhuc inueterati et claudicã¬
tes a semitis suis. et capita sine
corona pretendunt. et sollẽpnia
xp̃i sine ecclẽ xp̃i societate uenerã¬
tur. Susceperunt aut̃ huenses
monachi docenti echberecto ritus
uiuendi catholicos sũb albate du¬
Ex quo ad predicationem gentis
anglorum. aydan miserunt an¬
tistitem. Mansit autem uir dñ
egberecht annos .xiii. in pfata
insula. que ip̃e uelut noua qua¬
dam relucente gratia ecclãstice
societatis ⁊ pacis xp̃o ꝯsecrauerat.
Annoq dnice incarnationis

Expanded text:
tiam pandere, credentibus jam tiam pandere, credentibus jam populis Anglorum et in regula fidei catholicae per omnia instructis, ipsi adhuc inveterati et claudicantes a semitis suis, et capita sine corona praetendunt, et sollemnia Christi sine Ecclesiae Christi societate venerantur. Susceperunt autem Hiienses monachi, docente Ecgbercto, ritus vivendi catholicos sub abbate Duex quo ad praedicationem gentis Anglorum Aldanum miserant antistitem. Mansit autem vir Domini Ecgberct annos tredecim in praefata insula, quam ipse velut nova quadam reducente gratia ecclesiasticae societatis et pacis Christo consecraverat; annoque Dominicae incarnationis
Abbreviated transcription (Latin):
dec .xui. quo osredo occiso. coenred
gubernacula regni nordanhim¬
brorum suscepit cum uenisses.
ad eos at̾ hybernia deo amabit
et cum omĩ honorificentia no¬
minando pater ac sacerdos hec
ab eis et multa cum gaudio sus¬
ceptus est. Qui qm̃ et doctor sua¬
uissimus. et eorum que agen¬
da docebat erat executor deuotis¬
simus libenter auditus ab uni¬
uersis. Inmutauit piis ac sedu¬
lis exortationibꝰ inueteratam
illam traditionem parentum
eorum. De quibus apli̾cum
illũ licet ꝓferre semonem. qd̃
emulationem dei hẽbant. sed
non scd̾m scientiam. Catholico¬
ꝙ illos atq apłico more. celebra¬
tionem ut diximus p̾cipue sol¬
lẽpnitatis sub figura corone ꝑ
diuine constat factum dispen¬
satione pietatis. Ut qm̃ gens
sñ inuidia populis angloriun
cõmunicare curauit. Ip̃a qͦq
postinodum per gentem an
ad perfectam iuuendi norma
perueniret. Sicut e contra per brit¬
tones qui nolebaut anglis eam
quam hebant fidei xp̃iane noti¬

Expanded text:
decimo, quo Osredo occiso, Coenred gubernacula regni Nordanhymbrorum suscepit, cum venisset ad eos de Hibernia Deo amabilis, et cum omni honorificentia nominandus Pater ac sacerdos Ecgbab eis et multo cum gaudio susceptus est. Qui quoniam et doctor suavissimus, et eorum quae agenda docebat erat exsecutor devotissimus, libenter auditus ab universis, immutavit piis ac sedulis exhortationibus inveteratam illam traditionem parentum eorum, de quibus apostolicum illum licet proferre sermonem, quod aemulationem Dei habebant, sed non secundum scientiam; catholicoque illos, atque apostolico more celebrationem, ut diximus, praecipuae sollemnitatis sub figura coronae pdivinae constat factum dispensatione pietatis, ut quoniam gens sine invidia populis Anglorum communicare curavit: ipsa quoque postmodum per gentem Angad perfectam vivendi normam perveniret. Sicut e contra Brittones, qui nolebant Anglis eam quam habebant, fidei Christianae noti
Abbreviated transcription (Latin):
moriam eiusdem resurrectionis¬
diũce celebrass. eodem diẽ mi
grauit ad dñm. ac gaudiu sũme
festiuitatis. ꝙ cum fr̃bus quos
ad unitatis gratia cõuerterat
inchoauit cum dño et apostolis
seterisq celi ciuibꝰ compleuit.
ymino id ip̃m celebrare sine fi¬
ne non desinit. Mira aut̃ diuine
dispensatio ꝓuisionis erat. qd̾ ue¬
nerabilis uir non solum ĩ pascha
trausuit debe munto ad patrẽ.
berum etiam cum eo die pascha ce¬
lebraretur. quo nunꝙͣ prius in eiꝰ
lecis celebrari solebat. Gaudebãt
ergo fratres de agnitione certa ⁊
bantur de patrocinio pergentis
ad clñm patris. per quem fuerat̃
correcti. Gratulabatur ille ꝙ ea¬
tenus in carne ẜuatus est. donec
illum in pascha diem suos audi¬
tores quem sẽper antea uitabãt.
suscipere ac secum agere uideret.
Sicq certus de illorum correctio¬
ne reuerentissimꝰ pater. exulta¬
uit ut uideret diem dñi uidit et
gauisus est.

Expanded text:
rrectionis celebrasset, eodem die et ipse migravit ad Dominum, ac gaudium summae festivitatis quod cum fratribus quos ad unitatis gratiam converterat, inchoavit, cum Domino et apostolis caeterisque caeli civibus complevit, immo idipsum celebrare sine fine non desinit. Mira autem divinae dispensatio provisionis erat, quod venerabilis vir non solum in Pascha transivit de hoc mundo ad Patrem; verum etiam cum eo die Pascha celebraretur, quo nunquam prius in eis locis celebrari solebat. Gaudebant ergo fratres de agnitione  Al., cbantur de patrocinio pergentis ad Dominum Patris, per quem fuerant correcti; gratulabatur ille quod eatenus in carne servatus est, donec illum in Pascha diem suos auditores, quem semper antea vitabant, suscipere ac secum agere videret. Sicque certus de illorum correctione reverentissimus Pater exsultavit, ut videret diem Domini: vidit, et gavisus est.
Abbreviated transcription (Latin):
eas ꝙͣ natiuitatis sue loquelã
hẽret. Sepultus quoꝙ est in
porticu sci pauli aplĩ quam in¬
tro ecclãm scĩ andree sibi ip̃e in
locum sepulcri fecerat. Post
quem ep̃atus officium aduulf.
berechualdo archiep̃o consecrã¬
te suscepit.

Expanded text:
Al., novitatis suae loquelam haberet. Sepultus vero est in porticu sancti Pauli apostoli, quam intro ecclesiam sancti Andreae sibi ipse in locum sepulcri fecerat. Post quem episcopatus officium Alduulf, Berctualdo archiepiscopo consecrante suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
pauperibꝰ gn̾alr easdem speties que
congerebantur ex redditibꝰ eroga¬
bat. et suo tp̃r frum̃tum suum. ui¬
nũ suum. caseum suum. legum̾
suum. lardum suuz. mͣnduca¬
bilia amĩalia. suos pisces uel oleũ:
paterfamilias dni discretissime
diuidebat. Pignienta uero alia¬
q delicatiora cõmetia: pͥmoribus
honorabiliter offerebat.ita ut ni

Expanded text:
pauperibus generaliter easdem species quae congerebantur ex reditibus erogabat: et suo tempore frumentum, suo vinum, suo caseum, suo legumen, suo lardum, suo manducabilia animalia, suo pisces vel oleum paterfamilias Domini discretissime dividebat. Pigmenta vero aliaque delicatiora commercia primoribus honorabiliter offerebat, ita ut ni
Abbreviated transcription (Latin):
surrectione. et ascensione in ce¬
lum. de sp̃u scĩ aduentu: et apo¬
stolorum doctrina. Item de ter¬
rore futuri iudicii. et horrore pe¬
ne gehẽnalis ac dulcedine reg¬
ni celestis. multa carmina faci¬
ebat. Ged et alia perplura de be¬
neficiis et iudiciis diuinis. in
quibus cũctis hoies ab amore
sceleri abstrahere. Ad dilectionẽ
uero et sollertiam bone actionis
excitare curabat. Erat enĩ uir
multum religiosus et regulari¬
bus disciplinis humiliter sub¬
ditus. Aduersum uero illos qui
aliter facere uolebant: zelo ma¬
gni feruoris accensus unde et
pulcro uitam suam fine conclu¬
sit. ⁊lam ꝓpinquante hora sui
te corporea infirmitate p̾ssus ẽ.
Ad eo tamen moderate. ut et loqͥ
toto eotempore posset et ingredi.
Trat autem in proxima casa. In
qua infirmiores et qui ꝓpe mori¬
turi esse uidebantur induci sole¬
bant. Rogauit ergo ministru
suum uespere incũbente. nocte
qua de seculo erat exiturus: ut
ĩea sibi locum quiescendi p̃para¬

Expanded text:
surrectione, et ascensione in caelum, de Spiritus sancti adventu, et apostolorum doctrina. Item de terrore futuri judicii, et horrore poenae gehennalis, ac dulcedine regni caelestis multa carmina faciebat; sed et alia perplura de beneficiis et judiciis divinis, in quibus cunctis homines ab amore scelerum abstrahere, ad dilectionem vero et sollertiam bonae actionis excitare curabat. Erat enim vir multum religiosus, et regularibus disciplinis humiliter subditus; adversum vero illos qui aliter facere volebant, zelo magni fervoris accensus: unde et pulchro vitam suam fine conclusit. Nam propinquante hora sui te corporea infirmitate, pressus est DCLXXX; adeo tamen moderate, ut et loqui toto eo tempore posset et ingredi. Erat autem in proximo  Al., proxima casa, in qua infirmiores et qui prope morituri esse videbantur, induci solebant. Rogavit ergo ministrum suum vespere incumbente, nocte qua de saeculo erat exiturus, ut in ea sibi locum quiescendi praepara
Abbreviated transcription (Latin):
la uituli marini. Est enĩ locus
undiq mari circumdatus p̾t̾
ab occidente unde hẽt ingressuz
amplitudinis .q. iactus funde
qualis locus a latinis paen in¬
sula a gretis solz cherronesos uo¬
cari. Hunc gͦ locum cum acce¬
pisset ep̃s uilfud fundauit ibi
monasterium ac regulariuita
instituit. maxime exhis quos
secum adduxerat fratribus. quẽ
usq hodie successores eiusten̾e
noscuntur. Rlam ip̃e illis in
ad mortem eofridi Regis. me¬
uto omĩbus honorabilis offi¬
cium ep̃atus et u̾bo ex̾cebat et
opere. Et qm̃ illi Rex cum pͥfa
minibus donauit: omnes fide
xp̃i institutos unda baptisma¬
tis abluitinter quos seruos et
tizando a seruitute demonica ser
humane iugo ẜuitutis absolũ.
la celestis grẽ dona specialiter

Expanded text:
la vituli marini. Est enim locus ille la vituli marini. Est enim locus ille undique mari circumdatus praeter ab occidente, unde habet ingressum amplitudinis quasi jactus fundae: qualis locus a Latinis peninsula, a Graecis solet chersonesos vocari. Hunc ergo locum cum accepisset episcopus Uilfrid, fundavit ibi monasterium, ac regulari vita instituit, maxime ex his quos secum adduxerat fratribus: quod usque hodie successores ejus tenere noscuntur. Nam ipse illis in ad mortem Ecgfridi regis, merito omnibus honorabilis, officium episcopatus et verbo exercebat et opere. Et quoniam illi rex cum praefminibus donavit, omnes fide Christi institutos, unda baptismatis abluit; inter quos, servos ettizando a servitute daemonica salhumanae jugo servitutis absolvit. la caelestis gratiae dona specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
caro õĩum exultauerũt in deum
uiuum. intelligentes eum qui u̾ꝰ
est deus et interioribus se bonis ⁊
exterioribus celesti gratia ditasse.¬
⁊ lam et antistes cum uenisset in
ꝓuintiã tantamq ibi famis pe¬
nam uideret docuit eos piscando
uictum q̃rere. rlamq mare et flu¬
mina eorum. piscibꝰ hñdabant.
S et piscandi peritia genti nulla.
nisi ad anguillas tantum inerat.
Collectis ergo undecũq ret̾ibus an¬
guillaribus. homines antistitis mi¬
serunt ĩ mare. et diuina se iuuãte
gratia mox cepere pisces diu̾si ge
centum pauperibus dederunt .c.¬
et his a quibus ret̾ia acceperunt.
centum in suos usus hẽbant. Qͦ
beneficio. multum antistes cor
õium in suum conu̾tit amorẽ.
Et libentius eo p̾dicante celestia
sperare ceperunt. cuius minist̾io
temporalia bona sũpserunt. Q e
tp̃r rex edilualch donauit Reue¬
rentissimo antistite uilfrido ter
suos homines qui exules uaga¬
bantur recipere posset. uocabulo

Expanded text:
caro omnium exultaverunt in Deum caro omnium exultaverunt in Deum vivum: intelligentes, eum qui verus est Deus, et interioribus se bonis, et exterioribus caelesti gratia ditasse. Nam et antistes cum venisset in provinciam, tantamque ibi famis poenam videret, docuit eos piscando victum quaerere. Namque mare et flumina eorum piscibus abundabant; sed piscandi peritia genti nulla nisi ad anguillas tantum inerat. Collectis ergo undecumque retibus anguillaribus, homines antistitis miserunt in mare, et divina se juvante gratia mox cepere pisces diversi gecentum pauperibus dederunt, centum his a quibus retia acceperant, centum in suos usus habebant. Quo beneficio multum antistes cor omnium in suum convertit amorem, et libentius eo praedicante caelestia sperare coeperunt, cujus ministerio temporalia bona sumpserunt. Quo tempore rex Aedilualch donavit reverentissimo antistiti Uilfrido terrsuos homines qui exules vagabantur, recipere posset, vocabulo
Abbreviated transcription (Latin):
filia eanfridi fratris eancheri qui
ambo cum suo populo xp̃iani fue¬
re. ceterum tota ꝓuintia australi¬
um saxonũ. diuini nõis et fidei
erat ignara. Erat aut̃ ibi mona¬
chus quidam de natione scottoꝵ
catur bosanham. siluis et mari
circumdatum. et in eo fratͥes si¬
ue .ui. iñ humili ⁊ pauperi uita
dño famulantes. Sed ꝓuintialiũ
nullus eoꝵ uel uitam emulari.
uel predicationẽ curabat audire
Euangelizans autem genti ep̃s
uil fud. non solum eam ab erũpna ꝑ¬
petue dampnatõis. uerum et ad
puit. Si quid̃ tribus annis ante
aduentum eius in ꝓuintiam. nlła
illisi locis plunia ceciderat. Unde
et fames acerbissima plebeni ĩ ua¬
inedia macerati. ꝓcederent ad p̾cipi¬
tiũ aliqd̃ siue ripam maris. Et iũc¬
tis misere manibꝰ pariter omnes
aut ruina perituri aut fluctibus
absorbendi deciderent. uerum ip̃a
die quo baptisma fidei gens suste
fer. Sicq abiecta prisca supsticione
exsufflata ydolatria cor hõuum ⁊

Expanded text:
filia Eanfridi, fratris Eanheri, qui filia Eanfridi, fratris Eanheri, qui ambo cum suo populo Christiani fuere. Caeterum tota provincia Australium Saxonum divini nominis et fidei erat ignara. Erat autem ibi monachus quidam de natione Scottorum, catur Bosanhamm, silvis et mari circumdatum, et in eo fratres ili et paupere vita Domino famulantes. Sed provincialium nullus eorum vel vitam aemulari, vel praedicationem curabat audire. Evangelizans autem genti episcopus Uilfrid, non solum eam ab aerumna perpetuae damnationis, verum et a puit. Siquidem tribus annis ante adventum ejus in provinciam, nulla illis in locis pluvia ceciderat, unde et fames acerbissima plebem invainedia macerati procederent ad praecipitium aliquod sive ripam maris, et junctis misere manibus, pariter omnes aut ruina perituri, aut fluctibus absorbendi deciderent. Verum ipso die, quo baptisma fidei gens suscepfer. Sicque abjecta prisca superstitione, exsufflata idolatria, cor omnium et
Abbreviated transcription (Latin):
ulsus autem ab ep̃atu suo
uilfrro. et multa diu loca
peruagatus. romam a diit britta¬
niam rediit. Et si ꝓpt̾ inimitici¬
as memorati regis in patria sũ
tam̾ ab euangelizandi potuit
ministerio cohiberi: Siquidem
diu̾tens ad ꝓuintiã australium
saxonũ quĩ post cantuarios ad
austrũ et ad occidentẽ usq ad
occidentales saxones ꝑtĩgit. h̃ñs
terram familiarũ .uii. milium. ⁊
eo adhuc tempore paganis culti¬
bus seruiebant. huic uerbum fid̾i
et lauacrum salutis ministrabat.
non multo ante baptizatus ĩ pro¬
uintia m̾ciorũ. presente acsugge¬
rente rege uulfhere. a quo etiaz
egressus de fonte loco filii susceptus
est. In cuius signũ adoptionis du¬
as illi ꝓuinctias donauit. uecta
uidelz insulam. et meanuaroruz
ꝓuintiam in gentẽ occidentaliũ
saxonũ. Itaq ep̃s concedente ymo
multum gaudente rege. pͥmo ꝓ¬
uintie duces ac milites sacrofõte
st̃o abluebat. Uerum p̾sbrĩ eappa
te baptizabant. Porro regina no

Expanded text:
st autem ab episcopatu suo Uilfrid, et multa diu loca pervagatus, Romam adiit, Brittaniam rediit; et si propter inimicitias memorati regis in patria  Altamen ab evangelizandi potuit ministerio cohiberi: siquidem divertens ad provinciam Australium Saxonum, quae post Cantuarios ad austrum et ad occidentem usque ad Occidentales Saxones pertingit, habens terram familiarum septem millium, et eo adhuc tempore paganis cultibus serviebat; huic verbum fidei et lavacrum salutis ministrabat non multo ante baptizatus in provincia Merciorum, praesente ac suggerente rege Uulfehre, a quo etiam egressus de fonte, loco filii susceptus est: in cujus signum adoptionis, duas illi provincias donavit, Vectam videlicet insulam, et Meanvarorum provinciam in gente Occidentalium Saxonum. Itaque episcopus, concedente, imo multum gaudente rege, primos provinciae duces ac milites sacrosancto fonte abluebat, verum presbyteri Eappa, te baptizabant. Porro regina nom
Abbreviated transcription (Latin):
sedis apostolice humanitate perce¬
pit. ĩtemerata mentis sinceritate
seruare. intendens cuius rei silitudi¬
ne. tam p̾cipuum indumentum
humeris tuis baiulandum susce¬
peris. Talemꝙ te din implorata
clementia exhibendum stude: ut ĩ¬
dulti muneris p̾mia nõ cum recti¬
tudine s cum cõmodis aĩarum añ
tribunal sũmi et uenturi iudicis
rep̾sentes. Deus te incolumem
custodiat dilectissime frateꝵ.

Expanded text:
sedis apostolicae humanitate percepit, intemerata mentis sinceritate servare, intendens cujus rei similitudine tam praecipuum indumentum humeris tuis bajulandum susceperis. Talemque te Domini imploranda clementia exhibendum stude, ut indulti muneris praemia non cum reatitudine, sed cum commodis animarum ante tribunal summi et venturi Judicis repraesentes. Deus te incolumen custodiat, dilectissime frater.
Abbreviated transcription (Latin):
tumorem. Diues lactis ac mellis
insula. nec uinearũ expero: pisci¬
um uolucrumq sed et ceruoru
caprarumq uenatu insignis.
Hec aut̾ ꝓprie patria scoitoꝵ est.
ab hac egressi ut diximꝰ. dercia
ĩbrittana. brittonibus et pictis
gentem addiderunt. Est autem
sinus maris permaximus. qui
antiquitus gentem brittonuz a pic¬
tis se cernebat. Qui ab occidente in
ierraᷤ longo spacio erumpit. ubi
est cunitas brittonũ munitissim̃
usq hodie que uocatur alduith:
ad cuins uidelz simis partem sep¬
tẽtrionalem scotti quos diximus
aduenientes. sibi locum patrie
fecerunt. Capłm .ii...

Expanded text:
tumorem. Dives lactis ac mellis tumorem. Dives lactis ac mellis insula, nec vinearum expers, piscium volucrumque, sed et cervorum caprearumque venatu insignis. Haec autem proprie patria Scottorum est: ab hac egressi, ut diximus, tertiam in Brittania Brittonibus et Pictis gentem addiderunt. Est autem sinus maris permaximus, qui antiquitus gentem Brittonum a Pictis secernebat, qui ab Occidente in terras longo spatio erumpit, ubi est civitas Brittonum munitissima usque hodie quae vocatur Alcluith: ad cujus videlicet sinus partem Septemtrionalem Scotti, quos diximus, advenientes, sibi locum patriae fecerunt. CAPUT II.
Abbreviated transcription (Latin):
te ybernia progressi uel amicitia uł
ferto. sibimet int̾ eos seres quas hac¬
tenus habent uendicarunt. A quo
uidelicet duce: usq hodie daal reu¬
dini uocantur. ⁊lam lingua eoruz
daal partem siguificat. Hybernia
autem et latitudine sui status et
salubritate ac serenitate aerum:
multum brittanie prestat. Itaut
raro ibi nix: plus ꝙ̃ tuduanã rema¬
neat. ⁊emo ꝓpter yemem fena sec¬
cet. aut estate stabula fabricet iu¬
m̾tis. Nullum ibi reptile uiceri so¬
leat. Aullus uiu̾e serpens ualeat.
Nam sepe illos debrittania ablatiẜ
pentes: mox ut ꝓximanti tp̃rs
nauigio. odore aeris illius adtacti
fuerint intereunt. Qum potius
omnia pene que de eadem insula
sunt:contra uenenum ualent:
Deniq uidimus quibustam a
serpente percussis: rasa folia codi¬
cum qui de Hybernia fuerant:
et ip̃am rasuram aque ĩmissam
ac potui datam talibus: ꝓtinusto¬
tam uim ueneni crassantis. totu
ĩflati corporis assupsisse ac sedasse

Expanded text:
de Hibernia progressi, vel amicitia vel de Hibernia progressi, vel amicitia vel ferro sibimet inter eos sedes quas hactenus habent, vindicarunt: a quo videlicet duce usque hodie Dalreudini vocantur, nam lingua eorum daal partem significat. Hibernia autem et latitudine sui status, et salubritate, ac serenitate aerum multum Brittaniae praestat, ita ut raro ibi nix plusquam triduana remaneat: nemo propter hiemem aut foena secet aestate, aut stabula fabricet jumentis: nullum ibi reptile videri soleat, nullus vivere serpens valeat: nam saepe illo de Brittania adlati serpentes, mox ut proximante terris navigio, odore aeris illius adtacti fuerint, intereunt: quin potius omnia pene quae de eadem insula sunt contra venenum valent. Denique vidimus, quibusdam a serpente percussis, rasa folia codicum qui de Hibernia fuerant, et ipsam rasuram aquae immissam ac potui datam, talibus protinus totam vim veneni grassantis, totum inflati corporis absumsisse ac sedasse
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hanc ergo usq peruenientes
nauigio picti ut diximꝰ: petierũt
in ea sibi quoq sedes et habitatio¬
nem donari. Responder̃ scoti. qr
non ambos eos caperet insula.
Sed possumus inquiunt salubre
uobis dare consiliũ quidagere
ualeatis. ulouimꝰ insulam esse¬
aliam. non ꝓcul a nr̃a contra or¬
tum solis: quã sepe lucidioribus
diebus de lõge aspisere solemus.
hanc a dire si uultis. habitabilẽ
nobis facere ualetis. Uel si quis
restiterit: nobis auxiliariis ute¬
mini. Itaq petentes brittaniã
picti: hãbitare per septemtrionał
Cumq uxores picti non hentes
peterent ascotas. ea solum condi¬
tione dare consenserut ut ubi res
ueniret in dubium magis de femi¬
uea regum ꝓsapia quã de mascu¬
lina Regem sibi eligerent. ꝙ usq
hodie apud pictos constat esse ser¬
uatum. Procedente autẽ tempo¬
re. brittania post brittones et pic¬
tos tciam scotoru nationẽ in pie¬
torum parte recepit. Qui duce reuda

Expanded text:
Ad hanc ergo usque pervenientes Ad hanc ergo usque pervenientes navigio Picti, ut diximus, petierunt in ea sibi quoque sedes et habitationem donari. Respondebant Scotti, quia non ambos eos caperet insula, sed possumus, inquiunt, salubre vobis dare consilium quid agere valeatis. Novimus insulam aliam esse non procul a nostra, contra ortum solis, quam saepe lucidioribus diebus de longe aspicere solemus. Hanc adire si vultis, habitabilem vobis facere valetis: vel si qui restiterit, nobis auxiliariis utimini. Itaque petentes Brittaniam Picti, habitare per SeptentrionaleCumque uxores Picti non habentes peterent a Scottis, ea solum conditione dare consenserunt, ut ubi res perveniret in dubium, magis de feminea regum prosapia, quam de masculina regem sibi eligerent: quod usque hodie apud Pictos constat esse servatum. Procedente autem tempore Brittania post tos, tertiam Scottorum nationem in Pictorum parte recepit; qui duce Reuda
Abbreviated transcription (Latin):
scuipturarum cet̾is omĩbus est
facta cõmunis. In primis aut̃
insula brittones solum. ⁊ quibus
nomen accepit: Incolas hũit. qͥ
detractu armonicani ut fertur
brittaniam ad uecti. australes qͥ
partes illius uendicarunt. Et cũ
plurimã insule partem incipiẽtes
ab austro possedissent: contigit
gentem pictonũ de scit̾ia ut per¬
bibent longis nauibꝰ. nõ multis
cceanum ingressam: circũagẽte
flatu uentoꝵ extra fines omnes
brittanie hyberniã peruenisse: et¬
usq septentrionaleᷤᷤ horas ĩtrasse.
atq ĩuenta ibi gente scotoꝵ. sibi
quoꝙ in partibꝰ illius sedes petis¬
se nec impetrare potuisse. Est aut̃
hybernia insula oĩum post britta¬
niam maxĩa. ad occidentem quidẽ
brittanie sita. Sed sicut contra a¬
quilonem ea breuior: ita in meri¬
diem. sed transillius fines pluri¬
mũ ꝓtendens. usq contra hyspa¬
nie septentrionalia: quãuis ma¬
gno equore interlacente perueĩt.

Expanded text:
Scripturarum caeteris omnibus est Scripturarum caeteris omnibus est facta communis. In primis autem haec insula Brittones solum a quibus nomen accepit, incolas habuit, qui de tractu Armoricano, ut fertur, Brittaniam advecti, Australes sibi partes illius vindicarunt. Et cum plurimam insulae partem, incipientes ab Austro, possedissent, contigit gentem Pictorum de Scythia, ut perhibent, longis navibus non multis Oceanum ingressam, circumagente flatu ventorum, extra fines omnes Brittaniae Hiberniam pervenisse, ejusque Septentrionales oras intrasse, atque inventa ibi gente Scottorum, sibi quoque in partibus illius sedes petisse, nec inpetrare potuisse. Est autem Hibernia insula omnium post Brittaniam maxima, ad Occidentem quidem Brittaniae sita; sed sicut contra Aquilonem ea brevior, ita in Meridiem se trans illius fines plurimum protendens, usque contra Hispaniae Septentrionalia, quamvis magno aequore interjacente pervenit.
Abbreviated transcription (Latin):
lissimis insignita p̾ter castella ĩ nu¬
mera. Que et ip̃a muris. turribus.
portis acseris erant instructa firmis¬
tes habet. ita ut medio sepe nocͤtis
ĩ questionẽ ueniat intuentibus:
utrũ crepusculũ adhuc permane¬
at uespertinũ: an iam aduener᷑
nocturno sole non longe sub tertis
ad orientem boreales per plagas rede¬
unte. Unde etiam plurime longitu¬
dinis ħ et dies estate. sicut et nocteᷤ ĩ
bruma. sole uimirum tanl ibicas
et dies habet in bruma. hoc est sex
solumõ equinoctialiũ horarum: c̃
in armenia. maceconia. ytalia. ce¬
terisq eiusdem linee regionibus.
longissiã dies siue nox .xu. breuissiã
.uiiii. cõpleat horas. Hac in p̾senti
nxͣ num̾um librorum quibus lex
diuina scripta est .u. gentium liu¬
guis unam eandẽq sũme uerita¬
tis et uere sublimitatis scientiam
scrutatur. et confitetur anglorũ
uidelicet. brittonũ. Scottoꝵ. picto¬
nũ et latinoꝵ. Que meditatione

Expanded text:
lissimis insignita, praeter castella innulissimis insignita, praeter castella innumera, quae et ipsa muris, turribus, portis, ac seris erant instructa firmistes habet; ita ut medio saepe tempore noctis in quaestionem veniat intuentibus, utrum crepusculum adhuc permaneat vespertinum, an jam advenerit nocturno sole non longe sub terris ad Orientem Boreales per plagas redeunte: unde etiam plurimae longitudinis habet dies aestate, sicut et noctes contra in bruma, sole nimirum tunc Lybicas et dies habet in bruma, hoc est, sex solummodo aequinoctialium horarum: cum in Armenia, Macedonia, Italia, caeterisque ejusdem lineae regionibus longissima dies sive nox quindecim, brevissima novem compleat horas. Haec in praesenti, juxta numerum librorum quibus lex divina scripta est, quinque gentium linguis, unam eamdemque summae veritatis et verae sublimitatis scientiam scrutatur et confitetur, Anglorum, videlicet, Brittonum, Scottorum, Pictorum et Latinorum, quae meditatione
Abbreviated transcription (Latin):
margartam: omĩs quidẽ coloris
optimã imieniunt. Idest utrubicũ¬
diet purpurei et iacic̃tini ⁊ prasini:
s maxime candidi. Sim̾ et codee sa¬
tis super qͣue hundantes. quibꝯ tic¬
tina coccinei coloris conficitur. Cu¬
ius ruborpulchertimꝰ nullo ũꝙͣ
solis ardore. nilla ualet plumaꝵ
iniuria pallesc̾e. s quonetustior:
eo solet esse uenustioꝵ. Habet fon¬
tes salmaruz: habet et fontes cali¬
dos et ex eis fluuios balnearum ca¬
lidarum: omni etati et sexui per
distincta loca iix suũ cuiq modum
accomodos. Aqua enĩut sos̃ basiliꝰ
dicit. feruidam qualitatẽ recipit. cũ
percertaqueda metalla transcurt᷑.
et fit non solum calida sedet ardẽs.
Que etia uenis metalloru ⁊eris
ferii plumbiet argenti fecunda gig¬
nit et lapidẽ gagatẽ plirimum
optimũq: Est aut̾ nig̾rs. gẽmeus
et ardensigni admotus serpentes
fugat. Attritu calefactus applicai¬
ta detinet. aque ut sucinũ. Erat et
ciuitatibꝰ qͦndam iugĩti ⁊ octo nobi¬

Expanded text:
margaritam, omnis quidem coloris optimam inveniunt, id est, et rubicundi, et purpurei, et jacintini et prasini, sed maxime candidi. Sunt et cochleae satis superque abundantes, quibus tinctura coccinei coloris conficitur, cujus rubor pulcherrimus nullo unquam solis ardore, nulla valet pluviarum injuria pallescere; sed quo vetustior est, eo solet esse venustior. Habet fontes salinarum, habet et fontes calidos, et ex eis fluvios balnearum calidarum omni aetati et sexui per distincta loca juxta suum cuique modum accommodos. Aqua enim ut sanctus Basilius dicit fervidam qualitatem recipit, quum per certa quaedam metalla transcurrit, et fit non solum calida, sed et ardens. Quae etiam venis metallorum, aeris, ferri, et plumbi et argenti faecunda, gignit et lapidem gagatem plurimum optimumque: est autem nigrogemmeus et ardens igni admotus, incensus serpentes fugat, adtritu calefactus adplicita detinet aeque ut succinum. Erat et civitatibus quondam viginti et octo nobi
Abbreviated transcription (Latin):
no semper la borare ac decertai sole¬
bat. Deniq ferunt quia a tp̃r matu¬
tine laudis. sepius ad a: emusq ĩ
orationibus perstiterit: Atq obcre¬
brem morem orandi. siue grãs agẽ¬
di dno semper ubicũq sedens. supi¬
nas super genua sua manus hẽre
solitus sit. Uulgatum est autemet
inconsuetudine ꝓuerbii uersũ qd̃ ⁊
inter u̾ba orationis uitam finient.
glamq cum armis et hostibus cur¬
cum septus. iam iamq uideret se
e. se perhimendum: orauit ꝑ aĩabꝰ
bio. deus miserere aĩabus dix osual¬
dus cadens in terram. Ossa gͥ illiꝰ
translata et condita sunt in mona
et manus eumbrachiis a corpore
p̾cisas. iussit rex qui occiderat in
stipitibus suspendi: ꝙ nũ deuei
condidit.. sapitulum .xiii.¬

Expanded text:
no semper laborare ac deprecari soleno semper laborare ac deprecari solebat. Denique ferunt quia a tempore matutinae laudis saepius ad diem usque in orationibus perstiterit, atque ob crebrum morem orandi, sive gratias agendi Domino semper ubicunque sedens, supinas super genua sua manus habere solitus sit. Vulgatum est autem, et in consuetudinem proverbii versum, quod etiam inter verba orationis vitam finierit. Nam cum armis et hostibus circumseptus, jamjamque videret se esse perimendum, oravit  Al. addbio: « Deus miserere animabus, dixit Osuald cadens in terram. » Ossa igitur illius translata et condita sunt in monaset manus cum brachiis a corpore praecisas, jussit rex qui occiderat, in stipitibus suspendi. Quo post anncondidit . CAPUT XIII.
Abbreviated transcription (Latin):
quidam longo febrium incõmedo
grauit̾ uexatus Quicum die qͣdã
sollicitus horam atertionis accessio¬
nis expectaret: Ingressus ad eum
quidam te fratribus. si uis mi nate
Iinqͥt doceam te. quomͦ cureris ab
pulcrum osualdi ibi reside et quie¬
tus maneus ad here tumbe. Uide
ne exeas inde. nec de loco mouea¬
ris: donec hora recessionis febrium
transierit. Tunc ip̃e intrabo et educã
te inde. fecit ut ille suaserat. Sedẽ¬
temq eum ad tumbã scĩ infirmitas¬
eum tang̾e nequaꝙ̃ presupsit. Qum¬
tãti aufugit timens ut nec seda die¬
nec t̾tia neq unꝙͣ exinrde eum au¬
deret contingere. Qd̾ it a esse gestũ
qui referebat uͥ frater inde aduei¬
ens: adiecit. ꝙ eo adhuc tempore qͥ
mecumloquebatur. super eẽt ineo¬
dem monasterio iamiuuenis ille.
in quotũc puero factum erat hoc
miraculũ sanitatis. Nec miran¬
dum p̾ces regis illus iam cũ dũo
regnantis multum ualere apudeũ.
qui temporalis regni qͦndam gub¬
nacula tenens. magis ꝓ et̾no reg¬

Expanded text:
puerulus quidam longo febrium incommodo graviter vexatus; qui cum die quodam sollicitus horam accessionis exspectaret, ingressus ad eum quidam de fratribus: « Vis, inquit, minate, doceam te quomodo cureris ab pulcrum Osualdi, ibi reside, et quietus manens adhaere tumbae. Vide ne exeas inde, nec de loco movearis, donec hora recessionis febrium transierit. Tunc ipse intrabo, et educam te inde. » Fecit ut ille suaserat, sedentemque ad tumbam sancti, infirmitas tangere nequaquam praesumpsit; qu aufugit, ut nec secunda dienec tertia, neque umquam exinde eum auderet contingere. Quod ita esse gestum qui referebat mihi frater inde adveniens adjecit, quod eo adhuc tempore quo mecum loquebatur, superesset in eodem monasterio jam juvenis ille, in quo tunc puero factum erat hoc miraculum sanitatis. Nec mirandum preces regis illius jam cum Domino regnantis, multum valere apud eum qui temporalis regni quondam gubernacula tenens, magis pro aeterno reg
Abbreviated transcription (Latin):
menseᷤ aliquot ibi studiis occupa¬
tus felicibus exegisset rediit ad dal
apudeum cõmoratus atonsus
est abeo. et in tanto ħitus amore.
ut heredem sibi illum facere cogi¬
taret. Sed ne hoc fieri poss. antistes
tis episcopatum reseruatus. Nãq
baltro Regina missis militibus e¬
ep̃m iussit interfici. quem ad locu
quidem quo decollandus erat uil¬
frid cdericus illius. desiderans cum
eo. tam̃ et si ip̃o multum ꝓhibente
pariter occũbere. Sed hunc ubi ꝑe¬
grinum atq oriundum de natio¬
ne anglorum cognouere carnifi¬
ces pepercere illi: neq eum truci¬
dare cum suo uoluere pontifice.
At ille brittãniãm ueniens con¬
iunctus est amiciciis aluc fridi re¬
gis. qui catholicas eccle regũlas se¬
qui semper et amare didicerat.
esse cõperit: mox donauit terram
.x. familiarum in loco qui dicitur
stanfort et non multopost mo
licet locum dederat pridem ad cõ¬
struendum inibi monasterium.

Expanded text:
menses aliquot ibi studiis occupatus felicibus exegisset, rediit ad Dalfapud eum commoratus, attonsus est ab eo, et in tanto habitus amore, ut heredem sibi illum facere cogitasset. Sed ne hoc fieri posset, antistes tis episcopatum reservatus. Namque Baldhild regina, missis militibus, episcopum jussit interfici, quem ad locum quidem quo decollandus eratfrid clericus illius, desiderans cum eo, tametsi ipso multum prohibente, pariter occumbere. Sed hunc ubi peregrinum atque oriundum de natione Anglorum cognovere carnifices, pepercere illi, neque eum trucidare cum suo voluere pontifice. At ille Brittaniam veniens, conjunctus est amicitiis Alchfridi regis, qui catholicas Ecclesiae regulas sequi semper et amare didicerat. esse comperit, mox donavit terram decem familiarum in loco qui dicitur Stanford, et non multo post monquem videlicet locum dederat pridem ad construendum inibi monasterium
Abbreviated transcription (Latin):
tu. spretisq fanoꝵ fatuitatib et
auguriaͦrum deceptabilibꝯ blandi¬
mentis: credatis in deum patrem
et sp̃m scm̃: ut credentes a dyabo¬
lice captiuitatis nexibus. scẽ et ĩ¬
diuidue trinitatis cooꝑante po¬
tentia absu̾luti eterne inte possi¬
tis esse participes. Enta autẽ
Rectitudinis culpa teneantur obst̾e¬
ti hi qui ydolatriarum periitiosis
plectuntur: eorum quos colunt exẽ¬
pla perditionis insinuant. Unde
de eis per psalmistãdicitur. Om̃s
dii gentium demonia: dñs autez
celos fecit. Et iterum. Oculos ha¬
bent et nõ uident. Aures habent
et non audiunt. rlares habent.
et nõ odorabũt. Manus habent

Expanded text:
tu, spretisque fanorum fatuitatibus, et tu, spretisque fanorum fatuitatibus, et auguriorum deceptibilibus blandimentis, credatis in Deum Patrem ut  Al., et credentes, a diabolicae captivitatis nexibus, sanctae et individuae Trinitatis cooperante potentia absoluti, aeternae vitae possitis esse participes. « Quanta autem reatitudinis culpa teneantur obstricti hi qui idolatriarum perniciosissplectuntur, eorum quos colunt, exempla perditionis insinuant; unde de eis per Psalmistam dicitur: Omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit . Et iterum: Oculos habent, et non vident; aures habent, et non audiunt; nares habent, et non odorabunt; manus habent
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sũmitates imperii rerũq po¬
testates submisse sunt. quo eius
dispositione̾ om̃ium p̾latio Reg¬
norum concederetur. Eius ergo
bonitatis misericordia totius crea¬
subdens. etiam in extremitate ter¬
re positarum gentium corda fri¬
gida scĩ sp̃s feruore in sui quoq ag¬
nitione mirabilit est dignata
succendere. Que enĩ in gloriosi
filii nr̃i audubaldi e egis gẽtibꝰq
ei suppositis illustratõe clementia re¬
deptoris fuerit operata. plenius ex
uicinitate locorum uestram gloriã
conicimus cognouisse. Cius ergo
mirabile donum et in uobis certa
spe celesti longanimitate conferri
confidimꝰ: cum profecto gloriosã
conuigem urãz que uestri corporis
pars esse dinosatur eteruitatis pre¬
mio. per sacri baptismatis regen̾ati¬
onem illuminatã agnouimus.
unde presentistilo gloriosos uos
adhortandos cum omĩ affectu in¬
time caritatis curauimus: qͣtinꝰ
abhominatis ydolis eorumq cul¬

Expanded text:
etiam summitates imperii rerumque poetiam summitates imperii rerumque potestates submissae sunt, quia ejus dispositione omnium praelatio regnorum conceditur. Ejus ergo bonitatis misericordia, totius creasubsidiis, etiam in extremitate terrae positarum gentium corda frigida sancti Spiritus fervore in sui quoque agnitione mirabiliter est dignata succedere. Quae enim in gloriosi filii nostri Audubaldi regis gentiumque ei suppositarum illustratione clementia Redemptoris fuerit operata, plenius ex vicinitate locorum vestram gloriam conjicimus cognovisse. Ejus ergo mirabile donum, et in vobis certa spei coelestis longanimitate conferri confidimus. Cum profecto gloriosam conjugem vestram quae vestri corporis pars esse dignoscitur, aeternitatis praemio per sacri baptismatis regenerationem illuminatam agnovimus. Unde praesenti stylo gloriosius, vos adhortandos cum omni affectu intimae charitatis curavimus, quatenus abominatis idolis eorumque cul
Abbreviated transcription (Latin):
secreta humanis mentibus ĩspira¬
tione clementer infundit: ad aduũ¬
tiandam uobis plenitudinẽ fidei
xpistiane s acerdotalem curauimus
sollicitudinẽ ꝓrogare. ut perinde xͥ
eũgelium qd̾ saluator noster omĩbꝰ
p̃cepit gentibus p̾dicari. urĩs quaq
sensib inserentes salutis ur̃e reme¬
dia ꝓpinentur. Superne igitur
maiestatis clementia que cuncta
solo uerbo p̾ceptionis sue condidit
et creauit: celumuidelicet et terrã.
mare qr omĩa que in eis sunt. dis¬
positis ordinibus quibus subsiste¬
rent coeterni uerbi sui consilio &
scĩ sp̃s unitate dispensans hominẽ
ad ymaginem et silitudinẽ suam
ex limo terre plasmatum cõstituit.
eiq tantã p̾mii progatiuã indł¬
sit. ut eum cunctis p̾poneret. atq
ẜuato termino p̾ceptionis et̾nita¬
tis subsistentia p̾munira. Hunc
solis usq ad occasum humanu
genus quippe ut creatorem õium
atq factorem suum. salutifera con¬
fessione fide ueneratur et colit. Cui

Expanded text:
secreta humanis mentibus inspiratione clementer infundit, ad annuntiandam vobis plenitudinem fidei Christianae, sacerdotalem curavimus sollicitudinem praerogare, ut perinde Christi Evangelium, quod Salvator noster omnibus praecepit gentibus praedicari, vestris quoque sensibus inserentes, salutis vestrae remedia propinemus. Supernae igitur majestatis clementia, quae cuncta solo verbo praeceptionis suae condidit et creavit, coelum videlicet et terram, mare et omnia quae in eis sunt dispositis ordinibus quibus subsisterent coaeterni Verbi sui concilio et sancti Spiritus unitate dispensans, hominem ad imaginem et similitudinem suam ex limo terrae plasmatum constituit, eique tantum praemii praerogativam indulsit, ut eum cunctis praeponeret atque, servato termino praeceptionis, aeternitatis subsistentia praemuniret. Hinc solis usque ad occasum humanum genus, quippe ut creatorem omnium atque factorem suum, salutifera confessione fidei veneratur et colit. Cui
Abbreviated transcription (Latin):
yduum nouembrium die: Et ho¬
tus. Qui ordinandus uenit ad
paulinum. Et occurrente sibi illo
in lindocolnio. quintus ab augus¬
tino doriuernen ecclẽ consecratus
est antistes. Cui etiam p̾fatus p̃p
honorius misit pallium. et litte¬
ras in quibus decernit hoc ip̃m qd
sa decreuerat .s. ut cum doruuer¬
nen uel eburaceñ antistes de hac
uita transierit. is qui suꝑ est consors
eiusdem gradus. heat potestatez
alterum ordinandi in loco eius qͥ
transierit sacerdotem. ⁊le sit ne¬
cesse ad romanã usq ciuitatem
ꝑ tamplixa terrarum et maris spa¬
tia proordinando archiep̃o semper
fatigari. Quarum etiam littera

Expanded text:
duum Novembrium die DCXXX, et Hotus: qui ordinandus venit ad Paulinum, et occurrente sibi illo in Lindocolino quintus ab Augustino Doruvernensis Ecclesiae consecratus est antistes DCXXXI. Cui etiam praefatus papa Honorius misit pallium et literas, in quibus decernit  Al., decresa decreverat: scilicet ut cum Doruvernensis vel Eburacensis antistes de hac vita transierit, is qui superest consors ejusdem gradus, habeat potestatem alterum ordinandi, in loco ejus qui transierat, sacerdotem; ne sit necesse ad Romanam usque civitatem per tam prolixa terrarum et maris spatia pro ordinando archiepiscopo semper fatigari. Quarum etiam te
Abbreviated transcription (Latin):
qua cuenit exhortamur: ut hoc ꝙ
uos diuina misericordia ad suam
gratiam uocare dignata est. sollici¬
ta intentione & assiduis orationi¬
bus seruare omimodo festinetis.
ut qui uos in p̾senti seculo ex omĩ
errore absolutos. ad agnitionẽ sui
noĩs est dignatus perduc̾e: et cele¬
stis patrie uobis p̾paret mansionẽ
Predicatoris gͥ uestri dni mei apli¬
ce memorie gregorii frequenter
lectione occupatipre oculis affectu
doctrine ip̃ius qd̾ pro uestris aĩabꝯ
libẽter excercuit habetote. quatinꝰ
eius oratio et regnum uestrum
populumq augeat. et uos si potẽ.¬

Expanded text:
qua convenit, exhortamur, ut hoc quod qua convenit, exhortamur, ut hoc quod vos divina misericordia ad suam gratiam vocare dignata est, sollicita intentione et adsiduis orationibus servare omnimodo festinetis; ut qui vos in praesenti saeculo ex omni errore absolutos, ad agnitionem sui nominis est dignatus perducere, et coelestis patriae vobis praeparet mansionem. Praedicatoris igitur vestri domini mei apostolicae memoriae Gregorii frequenter lectione occupati, prae oculis affectum doctrinae ipsius, quem pro vestris animabus libenter exercuit, habetote; quatenus ejus oratio, et regnum vestrum populumque augeat, et vos omnipote
Abbreviated transcription (Latin):
Uotempore presulatum sedis
apostolice. honorius bonifa¬
¶ cu successor hebat. Quiubi gentẽ
nordanhimbrorũ cum suo rege
ad fidem confessionẽ ꝙ xp̃i paulino
euangelizante conuersamẽẽ didi¬
cit. misit eidem paulino pallium.
misit et regi heduino lr̃as exhorta¬
torias. paterna illum caritate actẽ¬
perat. persistere sꝑ ac ꝓfice curaret.
cellentissimo atq p̾cellentis¬
simo filiol xeduino Regi anglorum
conditoris suicultum fidei est ardo¬
re succensa: ut longe lateq resplen¬
deat. et in omĩ mundo adnũtiͣa ur̃i
operis multipliciter refferat fructũ.
Sic enĩ uos reges esse cognoscetis.
dum Regem et creatorẽ ur̃m otho¬
doxa predicatõne edocti deum uene¬
rando creditis: ei q qd̃ humana ua¬
nr̃o aliud offerre ualebimus. nisi
utinbonis actibus persistentes ip̃o¬
q auctorẽ humani generis confi¬
tentes. eum colere. ei ꝙ uota nrã
reddere festinemus Et ideo excel¬
lentissime fili paterna uos caritate

Expanded text:
uo tempore praesulatum sedis apostolicae Honorius Bonifacii successor habebat, qui ubi gentem Nordanhymbrorum cum suo rege ad fidem confessionemque Christi, Paulino evangelizante conversam esse didicit, misit eidem Paulino pallium, misit et regi Aeduino literas exhortatorias, paterna illum caritate accenperat, persistere semper ac proficere curarent cellentissimo atque praecellentissimo filio Aeduino regi Anglorum,sui Conditoris cultum, fidei est ardore succensa, ut longe lateque resplendeat, et in omni mundo adnunciata, vestri operis multipliciter referat fructum. Sic enim vos reges esse cognoscitis, dum Regem et Creatorem vestrum orthodoxa praedicatione edocti, Deum venerando creditis, eique, quod humana vaDeo nostro aliud offerre valebimus, nisi ut in bonis actibus persistentes, ipsumque auctorem humani generis confitentes, eum colere, eique vota nostra reddere festinemus? Et ideo, excellentissime fili, paterna vos caritate
Abbreviated transcription (Latin):
deo irreprehensibiles representet. Ca
uero que a nobis pro uestris sacer¬
dotibus ordinanda sperastis: hoc
ꝓ fidei uestre sinceritate. que nob̾
multimoda relatione per p̾sentiũ
portitores laudabiliter insinuata
est. gratuito aĩo. attribuere ulla sũ
dilatione ꝓuidemus. Et duo pal¬
lia utrorumq metropolitanoru
.i. honorio et paulino direximus.
ut dum quis eorũ de hoc seculo ad
auctorem suum fuerit accersitus.
in loco ip̃ius alterum ep̃m ex hac
nostra aucͣte debeat subrogare. qd̾
quidem tan ꝓ uestre caritatis affcũ.
ꝙͣ ꝓpt̾ tantarum ꝓuintiarũ spatia
que internos et uos esse noscunt̾
sumus inuitati concedere: ut in
om̃ibus deuocioni uestre nr̃m concͥ¬
sum et iux ur̃a desideria prebere¬
mus. Incolumem excellentiam
uram gratia superna custodiat.

Expanded text:
Deo irreprehensibiles repraesentet. Ea vero quae a nobis pro vestris sacerdotibus ordinanda sperastis, haec pro fidei vestrae sinceritate, quae nobis multimoda relatione per praesentium portitores laudabiliter insinuata est, gratuito animo attribuere illis sine ulla dilatione praevidemus. Et duo pallia utrorumque metropolitanorum, id est, Honorio et Paulino direximus, ut dum quis eorum de hoc saeculo ad auctorem suum fuerit accersitus, in loco ipsius alterum episcopum ex hac nostra auctoritate debeat subrogare, quod quidem tam pro vestrae charitatis affectu, quam pro tantarum provinciarum spatio, quae inter nos et vos esse noscuntur, sumus invitati concedere, ut in omnibus devotioni vestrae nostrum concursum, et juxta vestra desideria praeberemus. Incolumem excellentiam vestram gratia superna custodiat.
Abbreviated transcription (Latin):
tuam p̾dicto fratri noc̃e est dicere.
ut ip̃e in presenti illic positus: ꝓpẽ¬
dat qualit̾ omnia debeat dispen
sare. Deus ĩ columẽ te custodiat.:
dilectissime fili. Data die beał̃nꝵ⁊
tiberio piissimo augꝰ. Anno .xuiiii.
pontificatus eiusdem diũ nri ãno

Expanded text:
tuam praedicto fratri necesse est dicere, tuam praedicto fratri necesse est dicere, ut ipse in praesenti illic positus perpendat qualiter omnia debeat dissare. Deus te incolumem custodiat, dilectissime fili. Data XV Kalend. JuTiberio, piissimo, Augusto, ann. 19, post consulatum ejusdem domini nostri ann.