comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Dies ire diesilla dies tribulatio¬
nis & angustiȩ dies calamitatis
& miseriae. Dies tenebrar̃ & ca¬
liginis die inebule& turbinis
dies tube i & clangoris. Ibi tribu¬

Expanded text:
it, irae dies illa, dies tribulationis et angustiae, dies calamitatis et miseriae, dies tenebrarum et caliginis, dies nebulae et turbinis, dies tubae et clangoris : i
Abbreviated transcription (Latin):
expectatio futurorũ que ex¬
primit humilitatis affectũ
& sedule seruitutis obsequi¬
um. Spes aut̃ uocata: quod
sit ꝓ gredienti spes quasi est

Expanded text:
exspectatio futurorum, quae exprimit humilitatis affectum, et sedulae servitutis obsequium. Spes autem vocata, quod s progrediendi, quasi est
Abbreviated transcription (Latin):
arare noluit. Propter frigus
quippe piger nõ arat : dũ desi
p̃termittit. De quo bene sub¬
ditur. Mendicabit estate & ñ
dabitur ei. Quiꝰ monacus qui¬
nũc inbonis operib: nõ laborat

Expanded text:
r ei . Propter frigus quippe piger non arat, dum, desidpraetermittit. Bene quidem subditur: Mendicabit aestate, et non dabitur ei. Qui enim nunc in bonis operibus non exsudat
Abbreviated transcription (Latin):
ricorsenĩ ds̃ eocitius peccatacor¬
dis abluit qđ haec exire adope¬
ra nõ ꝑmittit. & cogitata nequi¬
tia tanto cicius suitur quanto
adeffectũ operis districtius ñ
ligatur. Et quã suꝑ haec sit faci¬
liuenia ostendit. Quidũ sead¬
huç ꝓmittit petere hoc qđ se
petere ꝓmittebat obtinuit
Quatenꝰ quia usque adopus nõ
uenerat culpa: usque ad crucia¬
tũ nõ ꝑue nir& penitentiã Sed
iniquita s inquinarat Ossiũ¬

Expanded text:
ricors Dominus eo citius peccata cordis abluit, quo haec exire ad opera non permittit; et cogitata nequitia tanto citius solvitur, quanto effectu operis districtius non isti, quam super haec sit facilis venia ostendit; qui dum se adhuc promittit petere, hoc quod se petere promittebat obtinuit; quatenus quia usque ad opus non venerat culpa, usque ad cruciatum non perveniret poenitentia, sed iniquitas inquinass
Abbreviated transcription (Latin):
iuxria qua castitatẽ corrũpimꝰ:
Alia uero luxdria cordisẽ quade
castitate głamur. Dicitur ergo ei¬
Accinge sic̃ uir lumbos tuos: ut qui
prius luxdriã corruptionis uice¬
rat: nũc luxsriã stringat elatio¬
nis nede paciẽtia uł de castitate

Expanded text:
luxuria, qua castitatem corrumpimus; alia vero cordis, qua de castitate gAccinge sicut vir lumbos tuos, ut qui 898 prius luxuriam corruptionis vicerat, nunc luxuriam restringat elationis, ne de patientia vel castitate
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fides ẽ: credulitas qua
religio quã illi credentes exibe¬
mus. Dicta aũt abeo quod sit:
illud qđ int̃ utrosq placitũ ẽ
quasi inter dm̃ & hominẽ. fides¬

Expanded text:
. Fides est credulitas qua cultus quem illi credentes exhibemus. Dicta autem fides ab eo quod fit id quod inter utrosque placitum est. Quasi inter Deum et hominem d
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnob quis cõtranos: Pre destina¬
tis a dõ uocatis iustificatis glorifica¬
tis: qui uult aduersari. par& se si
potest bellare aduersus dm̃ ubi
tranos  Nisi qui dm̃ uincit non
ledit nos: Etante quã me in¬
Osermo mã sue tu done & benig¬
nitate plenus nõ expectat cõsu¬
mari oratione: sed ante tribuit

Expanded text:
 quis contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubtra nos? nisi qui Deum vincit, non laedit nos. Et quis eO sermo mansuetudine et benignitate plenus! Non exspectat consummari orationem, sed statim tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
um humilitatis: in alte ro at
in diciũ abundantiȩ hac potes¬
tatis ostenditur. Aministra¬
te quippe. obsequiũ reddit
a sub ministrante uero subsidi¬

Expanded text:
uium humilitatis, in altero autem indicium abundantiae 583 ac potestatis ostenditur. A ministrante quippe obsequium redditur, a subministrante vero subsidi
Abbreviated transcription (Latin):
Atenĩ Lingua ignis est : & uniuer¬
sitas inquitatis lingua cõstitubr
in membris nr̃isq: macules totũ
corpus & in flammat rotã nati¬
uitatis nr̃e inflammata a gehen¬
na om̃nis enĩ natura bestiarum.
& uolucrum & serpentiũ etiã
ceterorũ domantur & domatas
a natura humana. Linguã aut

Expanded text:
ignis est universitas iniquitatis lingua constituitur in membris nostris quae maculat totum corpus et inflammat rotam nativitatis nostrae inflammata a gehenna omnis enim natura bestiarum et volucrum et serpentium etiam ceterorum domantur et domita sunt a natura humana l
Abbreviated transcription (Latin):
Queramus ergo seduli sequamur in¬
tenti quia illic eã inuenire nõpossuns
nisi hic diligentius inquiramꝰ que tuc
cõp̃hendi dabit̃ quãdo ipsũ cõspicie¬
mus pacis auctorẽ. Paxest serenitas
mẽtis tranquillitas animys. simpli¬
citas cordis amoris uĩ culũ cõsortũ
Karitatis. haec ẽ que simultates
tollit: bella cõpescit: cõprimit iras
suꝑbos calcat. humiles amat : discor¬
hodis se nõ nouit : nescit ex tolli nes¬
cit inflari. hancergo quiaccepit
teneat quiꝑ didit repetat : quia misit
exquirat. Im̃ qui in eadẽ remõ fucru
indentus ab dicatur a patre : exereda¬
tur afilionil hominus a scõspũ alienus

Expanded text:
Quaeramus ergo seduli, sequamur intenti: quia illic eam invenire non possumus, nisi hic diligentius inquiramus. Quae tunc comprehendi dabitur, quando ipsum conspicimus pacis auctorem. Versmentis, tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discorodisse non novit. Nescit extolli, nesciteneat; qui perdidit, repetat; qui amisit, exquirat: quoniam qui in eadem non fuerit inventus, abdicatur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus a sancto Spiritu alienus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa in hocagone scłi cũ corpore pa¬
cẽ fide lissimos nõ abere : et cũ suis
uitus hic illis cõtinuũ ẽẽ certamẽ
pulcherrime dix̃. Inquire pacẽ
Ut quã tuseã hic nõ abeat tam̃ seꝑ
abeis studiosissime ꝑquiratur : sed

Expanded text:
a in hoc agone saeculi cum corpore pacem fidelissimos non habere, et cum suis vitiis hic illis continuum esse certamen, pulcherrime dixit, inquire pacem; ut quamvis eam hic non habeant, tamen semper ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
dicuntur : actus sunt nõres quãquã
ꝑseagere dicuntur aliquid cũ ea
et ꝑea totũ egit diabolus. uł clamna¬
tur: et homo cũ ꝑliberũ arbitriũ
his in lectus trait ad sẽsũ. Et iđo in
futuro scło nõ er̃ uitia: que in auo¬
tore suo diabolo damnabuntur cũ
ille scilicet daminatus in gehenna
ut peccẽt homines. amplius potes¬
tatẽ haec agere nõ ab ebit. Uel

Expanded text:
dicuntur, actus sunt, non res; quae tanquam per se agere dicuntur aliquid, cum ea et per ea totum agat diabolus; vel damnatur et homo, cum per liberum arbitrium his illectus tradit assensum. Et ideo haec in futuro saeculo jam non erunt, quia in auctore suo diabolo damnabuntur, cum ille scilicet damnatus in gehenna, ut peccent homines, amplius potestatem haec agere non habebit. L
Abbreviated transcription (Latin):
in quo adulescentes littera¬
libus studus operã dare. et
audientos magistros uacare so¬
lent. Vnde scola uacatio intrp̃tr
Deniqu in psalmo ubi canimus.
Vacate & uidete : qm̃ ego sũ dñs

Expanded text:
in quo adolescentes litteralibus studiis operam dare, et audiendos magistros vacare solent: unde schola vacatio interpretatur. Denique in psalmo ubi canimus: Vacate et videte quomodo ego sum Deus
Abbreviated transcription (Latin):
la maxime ad inhobediẽ tes
respic̃. Sic enĩ logimꝰ Ominisq
audit uerba mea & nõ fac̃ ea simila¬
bitur uiro stulto qui hedificauit do¬
mũ suã supra arenã Et reliqua
Iđt cũ in fluxerĩt stilli cidia passio¬
nũ : cũ aduenerĩt flumina ettor¬
rentes atq impetus tribulationũ
exmultitudine neglẽ ciarũ cum
flauerint uenti. Illi utique qrup
istũ aerẽ uolitãt parati ad xp̃i are¬
am uentilandũ. Si ubi inueniãt
paleas quas adludibriũ suũ rapi¬
ent atq dis ꝑgãt u Tunc iruẽt
in domũ illã que sine obedientiȩ
fundamento hedificataẽ & fiat
ruina illius magna nõ ergo plu¬

Expanded text:
la maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba mea haec, et non facit ea, similabitur viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam, etc. . Id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina et torrentes atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum; cum flaverint venti, illi utique qui per istum aerem volitant, parati ad Christi arcam ventilandam sicubi inveniant paleas quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant; tunc irruent in domum illam quae sine obedientiae fundamento inventa est, et fiet ruina illius magna. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
lũ : et gaudiũ sẽpiternũ. Ibi eiserit
uolũtas cesta : cupiditas nulla
qm̃ fruendo celestib bonis adque
ꝑuenire cupiebat: ni chileis de¬
erit ut ulterius cõcupis cãt : et in il
la regione ꝑpetuae securitatis ac
pacis ꝑ fectȩ beati nec timoris sti¬
mulos passuris nec doloris. Suc¬

Expanded text:
bi erit voluntas recta, cupiditas nulla. Quoniam fruendo coelestibus bonis, ad quae pervenire cupiebant, nihil eis deerit quod ulterius concupiscant, et illi perpetua regione securitatis ac pacis perfecte beati, nec timoris stimulos passuri sunt, nec doloris.
Abbreviated transcription (Latin):
ideo maxime inter uir tutes
eximias honorata cõsurgit Qm̃
eã dignatio maiestatis adsũp¬
sit. Denique cõsider einus quãtũ
honorata sit humilitas que su ꝑ¬
bi & cõtraria inxii gradii nosutur
collocata Illa enĩꝑuii prĩcipa

Expanded text:
ideo maxime inter virtutes eximias honorata consurgit, quoniam eam dignatio tuae majestatis assumpsit. Denique consideremus quantum honorata sit humilitas, quae superbiae contraria, in duodecimo gradu noscitur collocata; illa enim demergit
Abbreviated transcription (Latin):
ocẽ dicere nichil meritis me¬
isreputaui : nidil scientiac
meae cõtuli sed sialiquiboniabui
totũ głȩdĩ dedie. nolui quasi mi¬
rabi libus in notescere hominib:¬
et nec quesiui aliquid suꝓur esie
asinde me apud imperitos iacta¬
rem Aiter in magnis enĩ ambula¬
reest magna dese unũ quẽque sẽ¬
tire inmirabilibus at ireest : nu¬
r abile dese aliquid ȩgtimare qđ¬

Expanded text:
o est dicere: « Nihil meis meritis reputavi, nihil scientiae meae contuli; sed si aliquid boni habui, totum gloriae Dei dedi; nolui quasi mirabilis innotescere hominibus, nec quaesivi aliquid super vires meas, unde me apud imperitos jactarem. Aliter: In magnis enim ambulare est magna de se unumquemque sentire. In mirabilibus est, mirabile de se aliquid existimare
Abbreviated transcription (Latin):
Suꝑbia ergo sicut origo est ommũ:
itaruina cunctarũ uirtutum
Ipsa est enĩ in peccato prima ip¬
sa incõfictu postrema. Haec
enĩ aut in exor diomentẽ ꝑ
peccatũ ꝓsternit. aut innoras¬
simodeiurtutib: deit. Inde
&omniũ peccatoꝵ est maxi¬
ma quia tã ꝑuirtutes: quã ꝑ
uitia humanãmentẽ exter¬

Expanded text:
bia sicut origo est omnium criminum, ita ruina cunctarum virtutum. Ipsa est enim in peccato prima, ipsa in conflictu postrema. Haec enim aut in exordio mentem per peccatum prosternit, aut novissime de virtutibus dejicit. Inde et omnium peccatorum est maxima, quia tam per virtutes quam per vitia humanam mentem exter
Abbreviated transcription (Latin):
mam mea Incunctis ergoquȩ
si inra dice bonioperis humilitatẽ
tenenius : ne quibus superiores
sed quibus adhuc inferioressu¬
mus aspicimus. Vtdũ meliorũ
nob̵ exempla ꝓponim: admaiora
semꝑ ascendere ex humilitate ua

Expanded text:
atur. In cunctis ergo quae ei, radicem boni operis humilitatem tenete; nec quibus jam superiores, sed quibus adhuc inferiores estis, aspicite, ut dum meliorum vobis exempla proponitis, ad majora semper ascendere ex humilitate va
Abbreviated transcription (Latin):
exal tabit uos. Tantoergo fuquis¬
que iuulior dõ quanto p̃ciosior
sibi tanto p̃ciosior dõ quanto
ꝑeũ iulior dosibi quia humilia
respicit & alta alonge cognoscit

Expanded text:
entes . Tanto ergo fit quisque vilior Deo, quanto pretiosior sibi; tanto pretiosior Deo, quanto propter eum vilior sibi: Quia humilia respicit, et alta a longe cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
cõponit. Siergo humiliatum
corsacrifitiũ dõ est sacrificiũ
quia hoc purpuratus rex & ꝓ¬
igitur scĩ uiri etiã cũ agunt for¬
tia : deseme dipsis uilia sentiũt
quid insua excusatione dictu¬
risunt quis ineopere uirtutis
sintopera: nulla sunt nisiex
humilitate condiantur Mi¬
randa quippe actio cũ elatione
cã nõeleuat sed grauat. Quieñ
si ne humilitate uirtutes cõgre¬
gat inuento puluerẽ portat

Expanded text:
a . Si ergo humiliatum cor sacrificium Deo est, sacrificium quia hoc purpuratus rex ancti viri etiam cum agunt fortia, de semetipsis vilia sentiunt, quid in sua excusatione dicturi sunt qui sine opere virtutis bet bona adsint opera, nulla sunt, nisi ex humilitate condiantur. Miranda quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Qui enim sine humilitate virtutes congregat, in ventum pulverem
Abbreviated transcription (Latin):
magisterait. Qui uero sr̃ grauẽ
culpã ad miserit ipse ab utroque
excomunic&ur iđt aboratorio
& admensa & nõ ipse ad indulgẽ¬
tiã maioris ꝑueniat nisi ante lim̃
oratori ꝑstratus lacr imabiliuoce
inter uallo cessantiũ inpsalmis
orarũ dõ & omnibꝰ emẽ datione
sus ab abbem uenerit uoluat se
ipsius abbis pedibus. Deinde omni
ułor dine qđ abbas decreuerit
Ita sane ut psalmũ aut lectionẽ
uł aliud quid nõ p̃sumat inora
pletur opus di ꝓiciatse interra
in loco qđ stat & sicsitis faciatus¬
quedũ er iubeat iterũ abbas ut
quiescit iaalhaci itii factume¬

Expanded text:
ari. Qui vero frater gravem culpam admiserit, ipse ab utroque excommunicetur, id est, ab oratorio et a mensa. Et non ipse ad indulgentiam majoris perveniat, nisi ante limen oratorii prostratus lacrymabili voce intervallo cessantium a psalmis horarum Deo et omnibus emendatione sus ab abbate venerit volvat se ipsius pedibus, deinde omniuvel ordine quo abbas decreverit; ita sane ut psalmum vel lectionem, vel aliud quid, non praesumat in orapletur opus Dei, projiciat se in terra, in loco quo stat, et sic satisfaciat, usque dum ei jubeat iterum abbas, ut quiescat jam ab hac satisfact
Abbreviated transcription (Latin):
poribus id monachis ꝑsua de¬
rinõ potest saltimuł hoc con¬
sentiarius ut nõ usq ad sacie¬
tatẽ bibamus: sed parcius
Quia uinũ a posta tare facit
dicit᷑ : auia iustitiae recedere
a fide trãs gredi retroire uł
ab ono p̃uaricari uer̃ quo modo
diligenter adtende. Noe enĩ
sapies sc̃s & antiquissimusuir
quẽ tante moles aquarũ nõ iu¬
cerãt: ad modico uino deiuictus
est et ab ebri&ati dor mic̃s nu¬
datus. Patri archa uero loht
uinũ a postatare fec̃ : quã do cõ¬
ctranaturã infiliab suis inpudẽ¬
tera comiscuit. Siergo sc̃is & mig¬
nifitis uiris uiniebrietas nõ ꝑpea¬
cit : quantomagis exigiuã atque infir¬
cessitas loci ex poscit ut nec supra¬
scripta mensura in ueniri pos¬
sit : sed multominus aut extoto
nichil: benedicant dm̃ qui ibi
enĩ apłsinfirmothimotheo scribit di¬
cũ tuũ & frequenter tuas infirmi¬
tates quãtũ icħis scđm uires monas¬
terii ꝑ singulos dies uissu uł dispẽ satio¬

Expanded text:
poribus id monachis persuaderi non potest, saltem vel hoc consentiamus, ut non usque ad satietatem bibamus, sed parcius, quoniam vinum apostatare facit dicitur a via justitiae recedere, a fide transgredi, retroire, vel a bono praevaricari. Verum quomodo diligenter attende: Noe enim sapiens, sanctus et antiquissimus vir, quem tantae moles aquarum non vicerant, a modico vino devictus est, et ab ebrietate dormiens nudatus. Patriarcham vero Loth vinum apostatare fecit, quando contra naturam in filiabus suis impudenter se commiscuit. Si ergo sanctis et magnificis viris vini ebrietas non pepercit, quanto magis exiguum atque infircessitas loci exposcit, ut nec suprascripta mensura inveniri posset, sed multo minus, aut ex toto nihil, benedicant Deum qui ibi dichum tuum et frequentes tuas in firmitates : quantum eis, secundum vires monasterii, per singulos dies jussu vel dispensatio
Abbreviated transcription (Latin):
cõtuentes in becillitatẽ. Credimꝰ
eminã uini ꝑsingulossufficere ꝑ
diẽ Quibus aũt donat ds̃ toleran¬
tũ abstinentiae ꝓpriã se abituros
mercedẽ sciant. Hic infirmorũ

Expanded text:
contuentes imbecillitatem, credimus eminam vini per singulos sufficere per diem. Quibus autem donat Deus tolerantiam abstinentiae, propriam se habituros mercedem sciant. Quia si loci
Abbreviated transcription (Latin):
cessitatȩ satisfacere sua auctori¬
tate p̃sumat. Nec illa etiãque
utilia sunt iđt aut cellã mũdare
Aut aqua deferre : aut siquid
aliud opor tunũ est sine cosciẽ¬
tia & or dinatione suisenioris
rit excoriunicationi ut dignus
autcerte ambulãs mur muraue¬
rit uł cũ aliqua tar ditate exire
uoluerit si placuerit abbi iã nõ
mittatur et statĩ ex comunicatio¬
nis poenã suscipiat. et scat se adep¬
tũ suꝑbiãet p̃ceptionire pugnare

Expanded text:
cessitati satisfacere sua auctoritate praesumat: nec illa etiam quae utilia sunt, id est, aut cellam mundare, aut aquam deferre, aut si quid aliud opportunum est, sine conscientia et ordinatione sui senioris rit, excommunicationi, ut dignus aut certe ambulans murmuraverit, vel cum aliqua tarditate exire voluerit, si placuerit abbati, jam non mittatur, et statim excommunicationis poenam suscipiat, et sciat se adeptum superbiam praeceptioni repugnare
Abbreviated transcription (Latin):
Sus cipiat quidẽ iubentis im¬
periũ cũ omni mã suetudine &
obedientid. Qđ sio mnino uiriũ
suarũ mensura iuderit põdus
honeris excedere in possibili¬
tatisue causas ei qui sibi p̃cił pa¬
ciguter ot oportune si¬

Expanded text:
s imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune s
Abbreviated transcription (Latin):
tis mihi fecistis. foris aliquid dare
uł cui lib& ministrare uł aforis ali¬
quid accipere : nullatenꝰ sine co¬
tã : nullate nusportar̃ forasaperi¬
antur. Neque ullus aforis introitꝰ
pate fiat. sed si necessitas aduene
cella intra regias monasteru cõs
tibis & aduenientes nũtiet ab̃bi¬
Uasa uł reliqua utẽ silia que ados
ab ipso mercedẽ nõ recipiãt cui
res diripiendo nõseruãt Monas¬
teriũ aũt si possit fieriita debet
constitin ut om̃a necessaria
idt aqua molendinu ortum

Expanded text:
tis, mihi fecistis . Foris aliquid dare, vel cuilibet ministrare, vel a foris aliquid accipere nullatenus sine cotam nullatenus portarum fores aperiantur, neque ullus a foris introitus patefiat; sed si necessitas talis cella intra regias monasterii propientibus, et advenientes nuntient abbVasa vel reliqua utensilia, quae ad opus ab ipso mercedem non recipiant, cujus res diripiendo non reservant. Interium autem, si potest fieri, ita debet constitui, ut omnia necessaria, id est aqua, molendinum
Abbreviated transcription (Latin):
Dũ legalit̃ sancitũ antiquitusꝙ
teneatur & cautũ cũ oblationibꝰ
dño parentes suos tradere filios
intemplo dñi d nõ felicit̃ serui¬
turos ꝓcul dubio hoc de nr̃isfi¬
lus faciẽdũ nobis sal ubriter p̃¬
nr̃m nomine iłł cũ oblatione in
manu atque petitione altaris pal¬
la om̃a in uoluta ad nom̃ scorum
& abbis p̃sentis tradoquorã testib
regulariter ꝑmãsurũ itautab
hac die iã nõ liceat iłłi collũ desub
regule excutere iugo sed magis
eiusdẽ regule fide liter secognos¬
cat instituta seruare: & d ñocũ¬
ceteris gratanti animomilitare
thut hec nr̃a tradictio in cõuulsa
ꝑmaneat ꝓmitto cũ iure iurã do
quorã dõ & angłis eius quia num¬
nec quolib& modo plererũ mear
facultates aliquando egrediendi
ei demonasterio tribuo occasiones
Etut haec p&itio firma ꝑmaneat:
dotibiis qui forte uoluerit in
monaste rio habitare.
uerit. Nõ quidẽ citius ei adsẽ¬

Expanded text:
um legaliter sanccitum antiquitus teneatur et cautum cum oblationibus Domino parentes suos tradere filios in templo Domini feliciter servituros, procul dubio hoc de nostris faciendum nobis salubriter prnostrum nomine Geraldum, cum oblatione in manu atque petitione altaris, palla omnino involuta ad nomen SS. testibus regulariter permansurum, ita ut ab hac die non liceat illi collum de sub iugo regulę exscutere, sed magis eiusdem regulę fideliter se cognoscat instituta servare et Domino gratanti animo militare. Et ut hęc nostra traditio inconvulsa permaneat, promitto cum iureiurando coram Deo et angelis eius, quia numnec quolibet modo per rerum mearum facultates aliquando egrediendi de monasterio tribuam occasionem. Et ut hęc peticio firma permaneat DOTIBUS QUI FORTE VOLUERINT IN MONASTERIO HABITARE. verit, non quidem citius ei assen
Abbreviated transcription (Latin):
que diximꝰ trãs gressi fue rit re¬
gularipoe nitẽcia castigentur¬
Qđ̃ si humilisatis factione pate fiãt
ꝓ ut humilitas cõfitentis cernit᷑
ita delinquentis culpa nudicet᷑
Si uero cõtumatie crimẽ incurrit.
et modũ poenitẽ tie a gebit. Si¬

Expanded text:
fuerint, regulari poenitentia castigentur. Si humili satisfactione patefaciant, prout humilitas confitentis cernitur, ita delinquentis culpa judicetur. Si vero contumaciae crimen incurrit, et modum poenitentiae augebit.
Abbreviated transcription (Latin):
terii tales eẽ debet. quiomniũ si¬
mul mer cedẽ hedificet. Etatẽ se
bus pompis nichil desiderẽt Sed
in toto cordis affectu: cr eatori ine¬
rentes sing ulidicãt Mihi autẽ
adherere dõ bonũ est ponere in dño¬
ostendãt exemplũ : ut et foris ab
lux ura quorã omnib: hominib: ut
uideãt opera ur̃a bona & glorificẽt
patrẽ urm qui incelisẽ Et in tus
cõsod alibus suis mercedis p̃parent
lucrandũ omniũ uice foris gerũt
curã : sic cauti moribꝰ cũ uirtutũ ma¬
gistra humilitate existãt : ut omnis
pacientia blã dimenta excõloquio
affabili ostendãt. Pauper̃po¬

Expanded text:
terii tales esse debent, quae omnium simul mercedem aedificent, aetate senbus pompis nihil desiderent: sed in toto cordis affectu Creatori inhaerentes singulae dicant: Mihi autem adhaerere Deo bonum est, ponere in Dostendant exemplum, ut et foris ab lux vestra coram omnibus hominibus, ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in coelis est . Et intus a consodalibus suis mercedis praeparent lucra, dum omnium vice foris gerunt curam. Sic cautis moribus cum virtutum magistra humilitate existant, ut omnis patientiae blandimenta ex colloquio affabili ostendant. Nu
Abbreviated transcription (Latin):
necessaria intra regias eẽ opor¬
tet. Iđt furnos machinas re¬
frigeriũ ortos uł om̃a necessa¬
riã ut nõ sit opus frequenter¬
om̃a intus fuerĩt cõstituta clau¬
sa sit sẽꝑ monasteru regia que¬

Expanded text:
necessaria intus intra regias esse oportet, id est, furnum, macinae, refrigerium, hortus, et omnia necessaria, ut non sit frequenomnia intus fuerint constituta, clausa sit semper monasterii regia, u
Abbreviated transcription (Latin):
sua ei seruata auob cupiẽs in se¬
culare domũ urãm reuesti :
fribus sius uolẽs eẽ coheres ins
suarũ redire incipiat sponsus
& dñs facultatũ & pristinis
restitutus deliciis et pompis.
nõ aliud desiderat urus quã
nuptias. Ergo sic̃ superiusdi¬
ximus si digne eũ uultis dõ
fiant aequaliter pastes. Vna
distributa abbis manibus pau¬
peribus uł indigentibus ero¬
retur Aliã uob uł fraibuss
uiatici sui utilitatẽ deferat se¬
qđ siut req uob graues sunt uoces
ut nec dm̃ audiatis pauperib:
erogando & filui animã redim̃¬
do Nec nr̃m cõsilũ partibus
diuidendo & auferendo abeo
secularẽ substantiã uł nudũ
& solũ filiũ dõ largite. Itaut
gelia ꝓmittatisci ulterius
eũ deura patrimonii substã¬
tia nichil abere. Vt firmit̃
nichil sperare cũse a uob et ab

Expanded text:
sua ei servata, a vobis cupiens in saesua ei servata, a vobis cupiens in saecularem domum vestram reverti, fratribus suis volens esse cohaeres, in suarum redire incipiat sponsus et dominus facultatum, et pristinis restitutus deliciis et pompis, non aliud desideraturus quam nuptias. Ergo, sicut superius diximus, si digne eum vultis Deo fiant aequaliter partes: una distributa abbatis manibus pauperibus vel indigentibus erogetur; aliam vobis vel fratribus viatici sui utilitatem deferat seQuod si utraeque vobis graves sint voces, ut nec Deum audiatis pauperibus erogando, et filii animam redimendo; nec nostrum consilium partibus dividendo, et auferendo ab eo saecularem substantiam, vel nudum et solum filium Deo largite; ita ut gelia promittatis ei, ulterius eum de vestra patrimonii substantia nihil habere: ut firmiter nihil sperare, cum se a vobis, et ab
Abbreviated transcription (Latin):
Cumalicuius nobilis filius ꝓpterdĩ
seruitiũ inmonasteriũ uolue¬
rit cõuolare. Nõ prius suscipia¬
tur nisi ut superius diximus
omnẽ ase obedientiã ꝓmiserit
adimplendã. De inde cõueniãt
eius parentes ut eteorũ quale
sit uotũ agnoscatur deeo. Qđsi¬
magis fuerĩt cõsentientes eius
uotis. parentes cõuocatis eis ab abbe
inmonasteriũ uotũ filiis cõuertẽ¬
tis exquiratur ab eis ut ab ipsius po¬
tius uideatur de uoueri uł offeri
quieũ genuerũt. Cũ ergo ma¬
gis respõderĩt parentes gratãter
seuelle adimplere quecupit. Tũc
dicat eis abbas. Ita enĩ nos cõside
ut si filiũ ur̃m dignedõ cupitis
offerre: ascło eũ prius exiu¬
te. Qđ sialiquid apuduos ei scło
remanserit cõseruã dũ abebit
aliquando titillationẽ diaboli¬
ci desiderii sic̃ carus delectatur
ad suũ redire uomitũ. & posi¬
ta manũ suꝑ aratrũ respiciẽs
r&ro iã nõsit aptus regnoce¬
lorum. Relicto quãdoq mo¬
nasterio securus deportione

Expanded text:
Cum alicujus nobilis filius propter Dei servitium in monasterium voluerit convolare, non prius suscipiatur, nisi, ut superius diximus, omnem a se obedientiam promiserit adimplendam. Deinde conveniant ejus parentes, ut et eorum quale sit votum agnoscatur de eo. Qmagis fuerint consentientes ejus voto parentes, convocatis eis ab abbate in monasterium, votum filii convertentis exquiratur ab eis, ut ab ipsis potius videatur devoveri vel offerri qui eum genuerunt. Cum ergo magis responderint parentes gratanter se velle adimplere quae cupit, tunc d ametur. Ita enim nos considerut si filium vestrum digne Deo cupitis offerre, a saeculo eum prius exuite. Quod si aliquid apud vos eis saeculo remanserit conservandum, habebit aliquando titillationem diabolici desiderii; sicut canis delectatur ad suum redire vomitum: et posita manu super aratrum respiciens retro, cum non sit aptus regno coelorum, relicto quandoque monasterio securus de portione
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ibus inculpabiliter in monas¬
terio inte grũ annũ impleuerit:
tunc demũ sine aliqua dubita¬
tione tondeatur uł ei scĩ p̃positi
uestes mutentur. Hinc et cassia
nus dic̃ Cũ uero receptus quis
in monasterio fuerit : ita fideli¬
ter omni pristina facul tate
nudetur : ut neipsũ indumẽ tũ
quo a scło uenit indutus abere
Amplius ꝑmittatur Sed in me¬
dio ꝑductus exuatur ꝓpriis ac
ꝓmanus abbis induatur monas¬

Expanded text:
fratribus inculpabiliter in monasterio per integrum annum impleverit, tunc demum sine ulla dubitatione tondeatur, et ei  sancti propositi vestes mutentur. Tondeatur enim  . Cum vero receptus quis in monasterio fuerit, ita fideliter omni pristina facultate nudetur, ut ne ipsum vestimentum quo a saeculo venit indutus, habere amplius permittatur; sed in medio productus exuatur propriis, et per manus abbatis induatur monas
Abbreviated transcription (Latin):
maxime in renoua. Namque
exmore descendit seruabit re¬
gulas monasterii : ita agensut
nec abbi tediũ generet: nec
fr̃s intẽ perãtia illius labor&
Haec obseruabit senior monas te¬
riiqui fr̃ibus p̃positus est refe¬
res ad abbatẽ om̃a uł p̃cipue il¬
laque ꝑse nõ ualuerit explicare

Expanded text:
maxime in re nova. Quae ex more descendit, servabit Regulam monasterii. nec abbati taedium generet, nec fratres intemperantia illius laborent. Haec observabit senior monasterii qui fratribus praepositus est, referens ad abbatem omnia, vel praecipue illa quae per se non voluerit explicare
Abbreviated transcription (Latin):
pl&o anno nullus mutare abi¬
cũ ꝑmittatur. Sed si poenitẽ¬
tis fuerit tanta cõpũctio ut hoc
sibi suplicatione assidua exigat
nõ negari. Iamẽ qđ uni fidelit̃
poscenti cõceditur nõ quasi lici¬
sus ait Sicque anno integro uni
spãli traditus seniori nõstatĩ
commiscende erit cõgregatio¬
rũ exercicus edocẽ dus Qđ siqͥ¬
lib& cõuersusbonis hacpuris mo¬
ribus enitẽs abbis uł alioꝵ frũm

Expanded text:
pleto anno nullus mutare habitum permittatur. Sed si poenitentis fuerit tanta compunctio, ut hoc sibi supplicatione assidua exigat, non negetur. Quod uni fideliter poscenti conceditur, non quasi liciit. Sicque anno integro uni spiritali traditus seniori, non statim commiscendus erit congregatiorum exercitiis edocendus. Quod si quilibet conversus, bonis ac puris moribus enitens, abbatis vel aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. Unus quisque mopere suo
obseruare debet ꝓpriã regulã
Sic̃ membrũ in corpore quiada¬
nũ abebit sine glexerit imple¬
re qđ ei iniuctũ est. & de comuni
fr̃em utilitatẽ negligẽs amplius
perilitabitur. & ideomente &
deuotione complere debet id
qđ scriptũ ẽ. Cantantes & psallẽ¬
tes incordibus ur̃is dño. Sienĩ cor¬
poralit̃ nõ occurrit adeẽ cũ cete
ris ad orationis locũ in quocũ que
loco inuẽtus suerit qđ deuotio¬
nis est expleat. Oppr
obseruare ne forte quis possit com¬
plere in tẽpore suo qđ cõplendũe
& occurrere Seddũ loqui uult
occasiones nectit tã quã in minis¬
teri opere occupatus. Qđ qui fac̃
& offendiculũ ceteris p̃stat. et ip¬
senegle gentis crimen incurrit.
Cum fr̃s spales sine laico ambulãt
luncti adse & cantantes modice de
uia flectãt ienua & postorationẽ
redeãt inuiã mox ab omni uerbo
alieno adõ tacentes ꝓpter reuerẽ¬
tiã operisdĩ & sic ambulando peti¬

Expanded text:
RESP. Unusquisque in opere suo observare debet propriam regulam, sicut membrum in corpore; et damnum habebit, si neglexerit in eo quod injunctum est ei, et de communi fratrum utilitate negligens amplius periclitabitur. Et ideo tota mente et devotione complere debet id quod scriptum est: Cantantes et psallentes in cordibus vestris Domino . Si enim corporaliter non occurrat adris ad orationis locum, in quocunque loco inventus fuerit, quod devotionis est, expleat. Oportet tamen observare, ne forte quis possit complere in tempore suo, quod complendum est, et occurrere; sed dum loqui vult, occasiones nectit, tanquam in ministerii opere occupatus. Quod qui tacit, et offendiculam caeteris praestat, et ipse negligentis crimen incurrit. Cum fratres spiritales sine laico ambulant juncti ad se, et cantantes modice de via flectant genua, et post orationem redeant in viam; mox ab omni verbo alieno a Deo tacentes propter reverentiam operis Dei, et sic ambulando peti
Abbreviated transcription (Latin):
nõ opostet in incħo eẽ notabilis abi¬
tus. Ita nec satis abiectus. Nãp̃cio¬
sa uestis animũ. ad lascuuã ꝑtra¬
it Nimis uilis aut dolorẽ cordispa¬
rit . aut morbũ uane głe cõtrait¬
abendũ est omniũ eẽ minimos &
omniũ nos nouissimos. Certũ est
quia et indumentis omniũ nosno¬
uissimos deputare debemꝰ. Hinc¬

Expanded text:
non oportet in monacho esse notabilis habitus, ita nec satis abjectus; nam pretiosa vestis animum ad lasciviam pertrahit, nimis vilis aut dolorem cordis parit, aut morbum vanae gloriae contrahithabendum est omnium esse minimos et omnium nos novissimos, certum est quia et indumentis omnium nos novissimos deputare debemus. N
Abbreviated transcription (Latin):
sectantes. Dicit enĩ sec tandã eẽ ospi¬
talitatẽ. Nõ illud solũ ostendit ut ue¬
nientẽ ad nos ospitẽ suscipiamus sed
etrequiramus & sollicitisimus. & sec¬
temur hac ꝑ qui ramus ubiq: ospites
neubi foste in plateis sedeãt neex¬
tratec tũ iaceat. Recor dare lod
& inuenies qđ nõ illũ ospites sedip¬
se quesierit ospites & hocerat. hos¬
pitalitatẽ sectari. Hinc et beatus¬
tantes ꝑ om̃a &ne a uertas occulũ
aut in anẽ dimittas pauperẽ. Ne
foste dñs inospite aut in pauperem
ad te ueniat &uideat te esi tantẽ:
& cõ temneris : Sed omnib: hilarẽ
te ostende & fidelit̾ a gedueni
entibus ergo ospitib: alacrissusceptio
adibẽdaest. scientes ab hoc nouissi¬
mã cõsequi retributionẽ quãdo¬

Expanded text:
Dicens enim sectandam esse hospitalitatem, non solum ostendit, ut venientem ad nos hospitem suscipiamus, sed et requiramus, et solliciti simus, et sectemur ac perquiramus ubique hospites, nec ubi forte in plateis sedeant, nec extra tectum jaceant. Recordare Loth, et invenies quod illum non hospites, sed ipse quaesierit hospites , et hoc erat hospitalitatem sectari. Benedicittantes per omnia , et ne avertas oculum, aut inanem dimittas pauperem: ne forte Dominus in hospite aut in paupere ad te veniat, et videat te haesitantem, et contemnaris; sed omnibus hilarem te ostende, et fideliter age. XXItibus prompta et alacris susceptio adhibenda est, scientes ob hoc novissimam consequi retributionem, sicut Do
Abbreviated transcription (Latin):
ca usque adRloc tubres a maneex¬
euntes a prima usque adora pe
nequarta labor et qđ necessari¬
um fuerit. Ab ora aũt quarta
priis aut̃ temporibus oportetope¬
rarimem. Et ꝓpriis orationi: Lec¬
tionique incũbere. Oras enĩ de¬
b& abere monac cõgruas & adsi¬
gula s offitia deputatas. Partes
aut̃ tempoꝵ suis quibusq operib:
talit̃ deputantur. Ad aestate enĩ
amane usque in orã tertiã labora¬
reoport&. Ad tercia uero usq
ad sextã lectioniuacare. De hinc
usque ad nonã requiescere : Post
nonã aũt usque ad tẽpusuesꝑtinũ
gentesamensa pausentin lec
agatur nona temporius medi¬
ante octauahora. & iter̃ qđ fa¬
ciendũ est operentur usque ad
uesperã. Si aut nec essitis loci
aut pauꝑtas exegerit ut ad fru
gesi colligendas ꝑseoccupent᷑
nõ cõtristentur quia tunc uere
uiuunt sic̃ & patres nr̃i & apłi¬

Expanded text:
cha usque ad Kal. Octobris a mane excha usque ad Kal. Octobris a mane exeuntes a prima usque ad ne quartam laborent, quod necessarium fuerit, ab hora autem quarta priis autem temporibus oportet operari monachum, et propriis orationi lectionique incumbere. Horas enim debet habere monachus congruas, et ad singula officia deputatas. Partes autem temporum suis quibusque operibus taliter deputantur. Aestate enim a mane usque ad horam tertiam laborare oportet; a tertia vero usque ad sextam lectioni vacare; dehinc usque ad nonam requiescere; post nonam autem usque ad tempus vespertinum gentes a mensa pausent in lecAgatur nona temperius mediante octava hora, et iterum quod faciendum est, operentur, usque ad vesperam, si autem necessitas loci, aut paupertas eges colligendas per se occupentur, non contristentur, quia tunc vere sunt vivunt, sicut et Patres nostri et ap
Abbreviated transcription (Latin):
sustiner & quanto magis mncħi
quibus oppost & nõ solũ uitȩ
suȩ necessaria ꝓpriismanib
exibere : Sedetiã in digẽtiã
alioꝵ laboribus suis reficere
qui uirib: corporis & in tegri¬
tate salutis cõsistunt. sinopere
otiosi sunt duplicit̃ peccare nos¬
cuntur . Quia nõ solũ nõ labo¬
rant sed etiã alios uiciãt et ad
imitationẽ suã inuitãt. Prop¬
terea enĩ quisque ad dm̃ con¬
uertitur ut ei deseruiẽs la¬
boris ab eat curã. Nõ ut otio đ¬
ditus inertia pigriatiaꝙ pas¬
catur quisic uol unt uacari
lectioni ut nõ operentur ip¬
si lectioni cõtumaces existũt
quia nõ faciũt qđ ibilegunt.
Ibi enĩ scriptũ ẽ Operantes suũ
runt ea hostes & deriserunt¬
sabbata eius. Hostes enĩ sabba
gitationes inlicitas ꝑtraunt
Etideo certis temporibus oc¬
cupari debent fr̃s in laborẽ
magtiũ certisiter̃ horis in
lectione diuina. Ideoq hac
dispositione credimus utraq
tempora or glinari. Iđt ut apas¬

Expanded text:
unt, quanto magis monachi, quibus oportet non solum vitae suae necessaria propriis manibus exhibere, sed etiam indigentiam aliorum laboribus suis reficere. Qui viribus corporis et integritate salutis consistunt, si in opere ostiosi sunt, dupliciter peccare noscuntur: quia non solum non laborant, sed etiam alios vitiant, et ad imitationem suam invitant. Propterea enim quisque ad Deum convertitur, ut ei deserviens laboris habeat curam, non ut otio deditus inertia pigritiaque pascatur. Qui sic volunt vacare lectioni, ut non operentur, ipsi lectioni contumaces existunt, quia non faciunt quod ibi legunt. Ibi enim scriptum est: Operantes suum erunt hostes et deriserunt ejus. Hostes enim Sabbatgitationes illicitas pertrahuntEt ideo certis temporibus occupari debent fratres in labore manuum, certis iterum horis in lectione divina. Ideoque hac dispositione credimus utraque tempora ordinari: id est, ut a Pas
Abbreviated transcription (Latin):
inflammatus qđ est tur pissimũ
manus inicere nõ p̃sumat p̃ter
illos ad quos ꝑtinet correctionis
uł nosse modũ uł tenere iudiciũ
Neuna peccantẽ ceteris p̃sumẽ¬
di crescat audatia. Sequitur

Expanded text:
inflammatus, quod est turpissimum, manus injicere non praesumat; praeter illos ad quos pertinet correctionis vel nosse modum vel tenere judicium: ne uno peccante caeteris praesumendi crescat audacia, et ita
Abbreviated transcription (Latin):
nis fr̃s cõpellantur facere sed mo¬
tes hacstantes in ordine suo
et in inuicẽ dehumilitate cer¬
que capud qua dragesime
usque inhora scđa plane
lectioniuacent. hora scđa
agitur tertia & usque no¬
na om̃s inopus suũ laborent
qđ eun iungitur. Facto aũt
primo signonone ore deiun¬
gant ab oper&sua singuli&
sint paratidũ scđm signũ
pul sauerit postre fectio¬
nemaut̃ uacẽt lectionibus
suis aut psalmis. Operisdĩ¬
dũ exterius ꝑtemporalẽ opor¬
tunitatẽ manus operib occu¬
pantur. Interius mẽs cũ lin¬
guae meditatione psal moꝵ
& scripturar̃ recordatione
dulcescat. Nã siuia lator huiꝰ
regulȩ fabulatione delectet᷑
silentii poena castig&ur

Expanded text:
ris fratres compellantur facere: sed motes, ac stantes in ordine suo, et invicem de humilitate cerque ad caput Quadragesimae, usque in horam secundam plenam lectioni vacent: hora secunda agatur tertia; et usque nonam omnes in opus suum laborent quod eis injungitur. Facto autem primo signo horae nonae, disjungant se ab opere suo singuli; et sint parati dum secundum signum pulsaverit. Post refectionem autem, vacent lectionibus suis aut psalmis. In Quaddum exterius per temporalem opportunitatem manus operibus occupantur, interius mens cum linguae meditatione psalmorum ac scripturarum recordatione dulcescat. Nam si violator hujus regulae fabulatione delectetur, silentii poena castigetur
Abbreviated transcription (Latin):
rit : introire in oratoriũ cũ
c&eris nõ audeat. Sed poeni¬
tentiae delegabitur.: Hinc
nõ occurrerit: interius in ora¬
toriũ interpsallentes fr̃s in¬
troire nõ audeat. Sedstãs
foris adianuã sustineat do¬
nec finitis psalmis cõgrega¬
tio relaxetur. Et tunc sub¬
missa interra poenitẽ tia
Neglȩ gentiae suȩ uł tardi¬
tatiscorã omnib ab abbe
impetret ueniã Qđsi cõtẽp¬
serit satis facere : nullo mo¬
do inter fr̃s socie tatẽ orã di

Expanded text:
rit, introire in oratorium cum rit, introire in oratorium cum caeteris non audeat, sed poenitentiae delegabitur. Hoc non occurrerit, ulterius in oratorium inter psallentes fratres introire non audeat. Stans foris ad januam sustineat, donec finitis psalmis congregatio relaxetur: et tunc submissa in terra poenitentia negligentiae suae, vel tarditatis coram omnibus ab abbate impetret veniam. Quod si contempserit satisfacere, nullo modo inter fratres societatem psallendi
Abbreviated transcription (Latin):
Nã si foris oratorio remaneant
erit fortis talis quise aut recollo¬
c& et dormit. Aut cer teseideat
sibi foris uł fabulis uacet & clat᷑
occasiomaligno sed in grediant᷑
intus ut nec totũ ꝑdant et de
gentur ne a somnodecenti dormiãt
Aut in alico maligno osti adeundide¬
tur occasio Intus etenĩ positus nec
totũ ꝑdit qđ ceperat & uere cũdia
hac m&ufrangiturdũ ab omnibus
uidetur. Et quã doceteri expl&o
offitio foras egrediuntur ille in ec¬
đa ꝓ ipsa tarditate positus duodecĩ
lnꝰ supra cursus seriẽ cant&. Siuero
extoto cursũ suũ ꝑdiderit p̃ci¬
pue nocturnis horis in quib:
nullũ aliudopus inpendit
Diurnis aut̃ horis quiad
opus dĩ postuersũ & głam
primipsalmi qui postuer¬
sũ dicitur nõ occurrerit:
lege quasupra diximus in
utimoste nt nec p̃sumat
choro sociari psallentium
usque ad satis factionẽ ni¬
si forte abbas licentiã de¬
derit remissionesua. Ita
tamen ut satis faciat reus
ad primũ psalmũ nõ occurre¬

Expanded text:
Nam si foris oratorio remaneant, erit forte talis qui se aut recollocet et dormiat, aut certe sedeat sibi foris, vel fabulis vocet, et detur occasio maligno: sed 576 ingrediatur intus, ut nec totum perdat, et de getur, ne a somno detentus dormiat, aut in aliquo maligno hosti adcundi detur occasio. Intus etenim positus nec totum perdit quod coeperat; et verecundia et metu frangitur, dum ab omnibus videtur. Et quando caeteri expleto officio foras egrediuntur, ille in ecclesia pro ipsa tarditate positus duodecim psalmos supra cursus seriem cantet. Si vero ex toto cursum suum perdiderit, praecipue nocturnis horis, in quibus nullum aliud opus impedit, Diurnis autem horis qui ad opus Dei post versum et gloriam primi psalmi, qui post versum dicitur, occurrerit, lege qua supra diximus in ultimo stet, nec praesumat sociari choro psallentium usque ad satisfactionem: nisi forte abbas licentiam dederit permissione sua: ita tamen, ut satisfaciat reus ad primum psalmum non occurre
Abbreviated transcription (Latin):
nos uicinos daruerit Proibe¬
ant prauoꝵ p̃ualere cõsosũ
Sed domiu di dignũ cõsticuñt
dispensatorẽ Sciente: phoc se
recepturos mercedẽ bonari
sulliud caste & zelodi faciat
sic̃ & diuerso peccatũ sinegle¬

Expanded text:
aruerint, prohibeant pravorum praevalere consensum, sed domui Dei dignum constituant dispensatorem: scientes pro hoc se recepturos mercedem bonam, si illud caste et zelo Dei faciant, sicut e diverso peccatum, si negli
Abbreviated transcription (Latin):
in eis in becillitas & nullatenus
eis districtio regule teneatur
inalimentis. Sed sit in eis piacõ¬
sideratio & p̃ueniat horascano¬
hiaũt qui uetus tatẽ corporis con¬
sumpti aut tenere &atis fragili¬
tate detentis. Nõsunt cottidia¬
nis exercendi ieiuniis. neaut se¬
nescẽs & as ante quã moriatur đ¬
ficiat. Aut crescẽs prius quã ꝓficiat
cadat. & ante intereat : quãbonũ
monacoꝵ magister ait. infãtula
quarta sexta & sabbo in dieb tam̃
minoribus hoc est in hie mis tẽpore
ieiunẽt. Aliis uero diebus ad sextã
reficiãt horã. In aestatis uero diebus
quasta sexta & sabbo infantuli sex¬
ta ora reficiãt. Aliis uero diebus ter¬
tia recrentur quia inma iorib
diebusminor est etas in uiribus. Sic̃
& sustinendi sensu discr&a Sedin¬
fantes adhanc relaxationẽ tales ꝑ¬
mittimus : qui intra duo decĩ an¬
nos degunt a&ate. Ampliori uero
qui fuerit : ad formã teneaturma¬
iorum. Namiusto iudicio infantu¬
li & senio ꝓuecti in firmi aequali

Expanded text:
in eis imbecillitas, et nullatenus eis districtio Regulae teneatur in alimentis; sed sit in eis pia consideratio, et praeveniant horas canoem, qui vetustate corporis consumpti, aut tenera aetatis fragilitate detenti sunt, non sunt quotidianis exercendi jejuniis. Ne aut senescens aetas, antequam moriatur, deficiat, aut crescens priusquam proficiat, cadat: et ante intereat, quam bonum A MAGISTRI . Infantuli quarta, sexta et sabbato, in diebus tamen minoribus, hoc est, in hiemis tempore jejunent: aliis vero diebus ad sextam reficiant horam. In aetatis vero diebus quarta, sexta et sabbato infantuli sexta hora reficiant: aliis vero diebus tertia recreentur. Quia in majoribus diebus minor est aetas in viribus, sicut et sustinendi sensu discreta. Sed infantes ad hanc relaxationem tales permittimus, qui intra duodecim annos degunt aetate. Ampliori vero qui fuerit, ad formam teneatur majorum. Nam justo judicio infantuli, et senio provecti, et infirmi aequali
Abbreviated transcription (Latin):
uerentia ꝑmultoꝵ religiosoꝵ
testimonia cõuenti ab abbe
aecclesus reuertantur. Si ue¬
ro qđ absit nõ pacifice sed magis
ꝑscandalũ exire uoluerĩt ten¬
saregia exclaudã turquia ma¬
gis ipsi agere debẽt qđ al is p̃di¬
uoluerit loco mediocri cõlo¬
centur. Et ipsi tam̃ si ꝓmit¬
tunt de obseruatione regule
uł ꝓpriã stabilitatẽ. Et hic

Expanded text:
rentia per multorum religiosorum testimonia conventi ab abbate ecclesiis revertantur. Si vero, quod absit, non pacifice, sed magis per scandalum exire voluerint, tensa regia excludantur. Quia magis ipsi amplius agere debent, quod aliis praedidesiderat, loco mediocri collocetur, et ipse, tamen si promiserit de observatione Regulae vel propria stabilitate. C
Abbreviated transcription (Latin):
Haec sunt ferie monacoꝵ in quib:
iciunia cõquiescũt. Inprimis ue¬
ne rabilis dies dñicus nomini xp̃idc
tatus quisic̃ ꝓpt̃ misteriũ resurrec¬
tionis eius psolemnis ẽ. Ita & apud
om̃s seruoseius celebrititẽ cõuiui

Expanded text:
Haec sunt feriae monachorum in quibus jejunia conquiescunt: inprimis venerabilis dies Dominicus nomini Christi dicatus, qui sicut propter mysterium resurrectionis ejus solemnis est, ita et apud omnes servos ejus
Abbreviated transcription (Latin):
loqͥ p̃sumat. Sed om̃s intento ani¬
mogrã sreddenteser eatoriincor¬
dib: suis cybihac potussolite m̃surȩ
largitione fruantur & quãtũ
alius reficiat nullus inuicẽ uacãti¬
bus occuliscuriosius not&. Sedunus¬
quisq ante se aspiciat. Fr̃ aut lec¬

Expanded text:
loqui praesumat: sed omnes intento animo gratias reddentes Creatori in cordibus suis cibi ac potus solidae mensurae largitione fruantur. Portarius alius reficiat, nullus invicem vagantibus oculis curiosius notet: sed unusquisque ante se aspiciat. § XI.--E
Abbreviated transcription (Latin):
maioris nullus audeat uisitare:
rio p̃positi minist randi abebunt
maspecialiter studuimus. Utnul¬
lusmonac in in firmitate positus re¬
licto monasterio parentũ suorũ
studio comendetur . quia magiseũ
seculariũ spectaculoꝵ uisu audi
pollui censemus quã ab egritudi¬
in firmis quotiẽs expedit offe¬
ratur Sanis aũt̃ & maxime
iuuenibus tardius concedatur
li monacho adeunda studio lauã¬
dicorparis nisi tantũ ꝓnecessita¬
te langoris Nec differendũ est
ꝓpter medelã siexpedit Necmur¬
murandũẽ quia nõ fit ꝓapetitu
uoluptatis sed ꝓremedio tantũ sa¬
usus summo adibeaturstudiosanis
uero p̃cipue uiue nalis tardius cõ¬

Expanded text:
majoris nullus audeat visitare, rio praepositi domus, ministrandi habebunt ma specialiter statuimus, ut nullus monachus in infirmitate positus relicto monasterio parentum suorum studio commendetur: quia magis eum saecularium spectaculorum visu aut auditu pollui censemus, quam ab aegritudiinfirmis quoties expedit offeratur, sanis autem, et maxime juvenibus, tardius concedaturli monacho adeunda studio lavandi corporis, nisi tantummodo pro necessitate languoris. Nec differendum est propter medelam, si expedit; nec murmurandum est; quia non fit pro appetitu voluptatis, sed pro remedio tantum sa summo adhibeatur studio. Sanis vero praecipue juvenculis tardius con
Abbreviated transcription (Latin):
sanisunt infirmos tolerare
debent Quiaũt infirmis sa¬
nos et laborantes ante ponen¬
dossibi nõ dubitẽt. Quis anis
& iđo cõuenit sanis in firmos
postare magis quã infirmis
portari. Necesse est eni ut pa¬
uenter portemus in fermos
ut iterũ infirmi pauenterpor¬

Expanded text:
sani sunt infirmos tolerare debent: qui autem infirmi sunt sanos et laborantes anteponendos sibi non dubitent. Nullam it enim sanis infirmos portare, magis quam ab infirmis portari; necesse est enim ut patienter portemus infirmos, ut iterum infirmi patienter por
Abbreviated transcription (Latin):
In becillibus aut̃ ꝓcurentur
solatia ut nõ cũ tristitia hoc
faciãt sed abeant om̃s solatia
scđm i nodũ cõgregationis
hac positionẽ loci. In becil¬

Expanded text:
r. Imbecillibus autem procurentur solatia, ut non cum tristitia hoc faciant, sed habeant omnes solatia secundum modum congregationis ac positionem loci. Si