comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tinet. suc pubos sit. sinc inpube
siue mascul. siuc femin .⁊ suic un
siuc pluros. siuc iuris sit siue alie¬
iihoc ciumtm ex pectamus. anli
ber sitfistu quimpotestate ht . hoc¬
int̾licto nontenebitunquiado
lo malo non iudeturhre ꝗ mo

Expanded text:
tinent, siue pubes sit siue impubes, siue masculus siue femina, siue siue› plures, siue sui iuris sit siue aliehoc enim tantum spectamus, an ber sit.Is tamen, qui in potestate hainterdicto non tenebitur, quia lo m
Abbreviated transcription (Latin):
s fore exccptionilocum. si ẜuo
arbitrium datum ẽet cam poc¬
cumam aquocumꝙ tpre in
hrmes hominem stichum ñ¬
numissionis c̃i donauciat. ⁊
ita de costipulatus est Sihõ
stichus dequo agiturquem
hacdie tibi dona cõicausa ma¬
numissionis q dccli. atch̃r¬
deꝙ tuo manumissus. uidcĩ¬
ꝙ libatus. noncrit q dolo maᷤ¬

Expanded text:
sed fore exceptioni locum, si seruo arbitrium datum esset eam pecuniam quocumque tempore in Hermes hominem Stichum manumissionis causa donauit et ita de eo stipulatus est: 'Si hominem Stichum, de quo agitur, quem hac die tibi donationis causa manumissionisque dedi, a te heredeque tuo manumissus uindictaque liberatus non erit, quod dolo ma
Abbreviated transcription (Latin):
l dari stipulatus ẽ flauius i¬
ħmes sꝑopondit claudius
quero in flauuisħme
claudũi delib̾tate stichicõuci
rs. aclauoi hrde penam sup̃
libtatem sticho pstare debet
ut pena libetin sndit posse
site quero si flauii hrmetis hr̃s
cumclaudii hrde ex tã sup̃scpti¬

Expanded text:
 dari stipulatus est Flauius Hermes, spopondit Claudius'. quaero, an Flauius Hermes Claudium de libertate Stichi conuenheres a Claudii herede poenam supra libertatem Sticho praestare possit, ut poena liberetur. respondit posse. item quaero, si Flauii Hermetis heres cum Claudii herede ex causa sup
Abbreviated transcription (Latin):
merces bento ꝑferendas ĩna¬
uem misisset cotpr̃e quo iam
peccumam bretensio roctiere
rome pfeitndam debctan ni¬
chũ possit errotis consensus¬
pdẽe quicum eo missus cãtcq
nich amplius depeccunia sup̃
scͥpta po dicm conuctionis p¬
missum uelmandatum erat. qͣ
ut cam reccptam romam ꝑferet.
tu calimachus depeccĩua dño
stichi tencaturs ẜmea que pp¬

Expanded text:
merces debito perferendas in naue mansisset eo tempore, quo iam pecuniam Brentesio reddere Romae perferendam deberet, an nihil prosit Erotis consensus, qui cum eo missus erat, cuique nihil amplius de pecunia supra scripta post diem conuentionis permissum uel mandatum erat, quam ut eam receptam Romam perferret, tu Callimachus de pecunia domino Stichi teneatur. resp
Abbreviated transcription (Latin):
Mbit̾osa decreta decumionũ rescmn¬
di debent. sinc aliquẽ debitorem:
dimifint. sine largiti sunt. spro¬
inde ut solent siĩ dec̾nerint de
tam ꝙͣtitatẽ p̾stan nicħ ualeb̾¬
hĩ decittũ s ⁊ si salanũ alicui ⁊¬
decuriones decienenit. decretũ io
nõ nũquã ulliꝯ erit mom̾iti
Tut puta si oblib̾alẽ ntẽ fu̾it ꝯ¬
stitutũ. uł ob medicinã. ob has
eĩ cãs licet ꝯstitin salana. ¶ał¬

Expanded text:
mbitiosa decreta decurionum rescindi debent, sive aliquem debitorem dimiserint sive largiti sunt. Proinde, ut solent, sive decreverint de tam quantitatem praestari, nihil valebi decretum.Sed et si salarium alicui decuriones decreuerint, decretum id nonnumquam ullius erit momenti: ut puta si ob liberalem artem fuerit constitutum uel ob medicinam: ob has enim causas licet constitui salaria.
Abbreviated transcription (Latin):
urator oper opibus¬
treatus p̾scrip publi¬
tonc motus ab cis.¬
excusatoe pftrenda. sicuti cessatõ¬
ns nõic in qua quo aduuuit.¬
moratus est. hrdes suos obliga¬
tos relinquid ita tc̃pus ꝙ post
mortẽ eius dessit. nullo honors¬
eos obstruxit. ¶Cura opis aq̃¬
ductus in alio iam muñc con¬
stituta. postta suscepat p̃poste̾ i¬
sus est pet̾e dt honoran priorimu¬
ñe utriusq iam ĩplicitus. qͣn si
altex tantũ sustin̾e cũ optinsset¬

Expanded text:
urator operucreatus praescriptione motus ab excusatione perferenda sicuti cessatis nomine, in qua quoad umoratus est, heredes suos obligatos reliquit, ita temporis, mortem eius cessit, nullo onereos obstrinxit.Curam opeductus in alio iam munere constitutus postea susceperat. praepostere uisus est petere exonerari priorutrisque iam implicitus, quando, si alterum tantum sustinere eum op
Abbreviated transcription (Latin):
ssabit exccptio. Gtutore qͥ
testõ datus ẽ. si fu̾it fidcussor
datus tenctur/s si ec delicto i.¬
oritur accõ mag̾ putamus te¬
nen fidenissorem ⁊ genaliter
omnium obligationum fide¬
uissorem. accipi posse nenũ i
dubium ẽ. ¶lludcomime ẽ
umiũsis quipro iliis obligit.¬

Expanded text:
essabit exceptio. A tutore, qui testamento datus est, si fuerit fideiussor datus, tenetur. Sed et si ex delicto oriatur actio, magis putamus teneri fideiussorem. Et generaliter omnium obligationum fideiussorem accipi posse nemini dubium est. Illud commune est in uniuersis, qui pro aliis oblig
Abbreviated transcription (Latin):
ut uł lib̾et debuoremsul si
soluit ut peccuma ei recblat᷑
¶Nonsiẽ dedolo accõ ceno tẽ¬
pore funtur ita⁊ exceptio cõ
demtp̃re danda estñam hec
ppetuo conpetit cum actor qͥ¬
dem insuapotestate hẽat qñ
atatur suouut. is autem cũ
quo agitur non heat potatẽ
quando conueniatur. GNi.¬
Iopa creclitoris accicent. ut
debitor peccuniam quam so¬
luituru: eãt pleret: ecceptiõẽ
doli mali creditor remoueb̃¬

Expanded text:
i solvit, ut pecunia ei reddatur. Non sicut de dolo actio certo tempore finitur, ita etiam exceptio eodem tempore danda est: nam haec perpetuo competit, cum actor quidem in sua potestate habeat, quando utatur suo iure, is autem cum quo agitur non habeat potestatem, quando conveniatur. Gaia creditoris acciderit, ut debitor pecuniam, quam soluturus erat, perderet, exceptione doli mali creditor removeb
Abbreviated transcription (Latin):
Triaꝵ ¶Riculogata sit ia⁊ is
legt falot a locum hñte. totã
eĩm uenticet.ñooblata estia¬
nione qualte partis sũmou
ditcrouilli cuitnaui non¬
tradita possone ineo loco eli¬
ficau̾it me scicute ⁊ cum edi¬
ficauerit. natus sum ego eam¬
possõnem⁊ petat ame rẽdõatã¬
iogo excipiam. ꝙ supra łimũ¬
modum facta ẽ.in dedolo rep¬
licandum c̃ tolo cnim feciqr
passus sum eum edificart. ⁊
no niterlo inpensas. ¶Actoris
qui ecigendis peccuniis p̾posi¬
tus ẽ ⁊ postenor dolus domino
nocet. Giẜmisnent ab eo
cui hoc dominus pmisit ⁊ re¬
dlibitus sit dominoagenti
uenditori. Uprecio. exccpno¬

Expanded text:
i cui legata sit uia et is lege Falcidia locum habente totam eam uindicet non oblata aestimatione quartae partis, summoudidero, et ille cui donaui nontradita possessione in eo loco aedificauerit me sciente, et cum aedificauerit, nanctus sim ego onem, et petat a me rem donataego excipiam, quod supra lemodum facta est: an de dolo replicandum est? dolo enim feci, qui passus sum eum aedificare et non reddo impensas. Actoris, qui exigendis pecuniis praepositus est, etiam posterior dolus domino nocet. Si seruus ueniit ab eo, cui hoc dominus permisit, et redhibitus sit domino: agenti uenditori de pretio excep
Abbreviated transcription (Latin):
supra łimũ modum delega¬
uero cͥditori meono pott̾rit
adu̾sus petentẽ uti exceptiõe
qm̃ creditorsuum repetit/In
eadem cuisa ẽ mantu Ince h
enim debet exceptione sũm¬
oucn qui suo nomine agit
nunquid ergo dedolo muli¬
ens excipiendum sit pou̾su
maritum qui dotẽ petit. nõ
ductunis uxorem nisidotẽ

Expanded text:
supra legitimum modum, delegavero creditori meo, non poterit adversus petentem uti exceptione, quoniam creditor suum petit. in eadem causa est maritus: nec hic enim debet exceptione summoveri, qui suo nomine agit. numquid ergo nec de dolo mulieris excipiendum sit adversus maritum, qui dotem petit, non ducturus uxorem, nisi dotem
Abbreviated transcription (Latin):
prohibeas. uxorem aut̃ mea
ta me ꝓhibca. ancomittatꝰ
stipulatio ⁊latiis ẽ hec uerba¬
sic accipinam ⁊ sistipulatus
fuoꝑte non ficri quominus
mͥ uia. itinere actu utiliceat⁊
sinome. s alium nomine nr̃o
iugdientem prohibeas scic̃d
ẽ cõmitti stipulatione.I¬

Expanded text:
prohibeas, uxorem autem meamta me prohibeas, an committatur stipulatio? et latius est haec uerbasic accipi. nam et si stipulatus fuero 'per te non fieri, quo minus mihi uia itinere actu uti liceat', etsi non me, sed alium nomine meo ingredientem prohibeas, sciendum erit committi stipulatione
Abbreviated transcription (Latin):
tu meo añ kłnda s unias effcm
nõ sit penam aprotuli diem.
putas ne uc me dr̃e posse arb¬
atͣtu meo opr effc̃m non ẽs¬
cante kindas uinias. cumego
ip̃e arbitt̃u ieo aliam diem
mora no fuisset. quominus
op ante klndas imas it᷑ ut ĩ
scipulatione conprchensum
effici non posset ante klndas
iumias. stipulator diem inkln¬
dis augusti ꝓ tulisset nam si
tunc die stipulator ꝓtulit cũ
iam opr ante klndas unnas
effici non potat. ꝓuto penam

Expanded text:
tu meo ante kalendas Iunias effectum non sit, poenam, et protuli diem: putasne uere me posse dicere arbitratu meo opus effectum non esse ante kalendas Iunias, cum ipse arbitrio meo aliam diem mora non fuisset, quo minus opus ante kalendas Iunias ita, uti stipulatione comprehensum effici non posset ante kalendas Iunias, stipulator diem in kalendis Augustis protulisset. nam si tum diem stipulator protulit, cum iam opus ante kalendas Iunias effici n
Abbreviated transcription (Latin):
tistipulatuꝰ sumte sisti in
loe perrorem. om̃issus fu̾it.
oan nõ adiecto nomine.
A siabmitio id agebatur.ũ
quocũq die sisteros. uel si ñ
tione concepta uires hẽbit
nec ante ꝯmictetur. ꝙͣ fuit
declaratumreum promitten¬
di sisti non posse. ¶G isũta
stipulatus fu̾o. si incapitoliũ
no ascenderis.ul alecandriã
statim comittetur stipuło
quamuis capitolium ascen¬
dere uł alecandriam pudire¬
potuen E cum c̃tum ẽẽ cepe¬
nt. te capitolium acendere
ul alecanoriam ire non p̾e¬
¶tcm̃ siqui᷑ itastipulatur si
pamphilum nõ dederis .c. da¬
Sibimi s aut̃ ceistimabat. ex

Expanded text:
stipulatus sum: 'te sisti in latione per errorem omissus fuerit, dari non adiecto nomine. quod si ab initio id agebatur, ut quocumque die sisteres et, si non cione concepta uires habebit, nec ante committetur, quam fuerit declaratum reum promittendi sisti non posse.Sed et si ita stipulatus fuero: 'si in Capitolium non ascenderis' uel 'Alexandriam statim committetur stipulatio, quamuis Capitolium ascendere ued cum certum esse coeperit te Capitolium ascendere uel Alexandriam ire non posse.Item si quis ita stipuletur: 'si Pamphilum non dederis, centum daSabinus autem existimabat ex
Abbreviated transcription (Latin):
cuis nomine dait .x. spondes:
nicħ̾ ineacausa ẽ quare ea pec¬
cuma condicione ex plcta nõ
ligdnem possit ułutisiquis ĩ
cĩpitolium ascendit .x. dart sp̃o¬
dos ⁊ te siquis ame .x. pecient tot
dare spondos.cur non id undo¬
te promissa rendeatur. rõ ioctli
nõ põt¶nulla promissio potͦ
consistẽ que exuolũtate ꝓmi¬
gentis statum capit. Cmp̃¬

Expanded text:
us nomine decem dare spondes?', nihil in causa est, quare ea pecunia condicione expleta non ligationem possit, ueluti 'si quis in Capitolium ascenderit, decem dare spondes?' 'si quis a me decem petierit, tot dare spondes?', cur non idem et in dote promissa respondeatur, ratio reddi non potest.Nulla promissio potest consistere, quae ex uoluntate promittentis statum capit.
Abbreviated transcription (Latin):
luntatem possit. ⁊ ad altuis p¬
ticionem tñsire. querctib.
itspiciendus crit ẜmno stipu¬
talis.que uolam: donce udi¬
ciũ diccet mutandi pot̾ate hẽ¬
bit. ¶Siq̃nis ita stipulatus
fu̾it. procentum aurcis sat̃
pculus ait. sꝑ insat̾dationi
stipulacione uenire ꝙ intẽet
scipułati s ut ał tota sors int̾¬
c̃et uel uti siydoncus ꝓmiss¬
or non sit.as minus. si in aliqͦ

Expanded text:
possit et ad alterius petitionem transire, quaerentibus respiciendus erit sermo stiputalis 'quem uolam', donec iudicium dictet, mutandi potestatem habebit.Si quis ita stipulatus fuerit: 'pro centum aureis satis Proculus ait semper in satisdationis stipulatione uenire, quod interesset stipulantis, ut alias tota sors inesset, ueluti si idoneus promissor non sit, alias minus, si in aliqui
Abbreviated transcription (Latin):
non aconditione cepit ucl¬
uti sipamphilum non dedi.
tm̃ dart spondos. s suta conce¬
pta sit stipulatio.pamphilũ
dart spondos. sinon dedis tm̃¬
crit. cum io actum ꝓbatur. ũ
si homo datus non fuit ho
⁊ pecciña debeatur ¶s ⁊suta ca¬
utum sit. ut sola peccuma nõ
soluto homie debcatur⁊ de
defendendum entͥ qm fuisse
uoluntas probatur. ut homo
soluatur. aut pocciũa petat᷑¬

Expanded text:
non a condicione coepit, ueluti 'si Pamphilum non dederis, tantum dare spondes?', sed ita concepta sit stipulatio: 'Pamphilum dari spondes? si non dederit, cum id actum probatur, ut, si homo datus non fuerit, et homo et pecunia debeatur. sed et si ita cautum sit, ut sola pecunia non soluto homine debeatur, idem defendendum erit, quoniam fuisse uoluntas probatur, ut homo soluatur aut pecunia petat
Abbreviated transcription (Latin):
siña Shentiump quar homo
potuit dan. confestim agend
fitam diu cxstipułone nõ p̃se
agiquam diuꝑpromissorc
nõn stetit quominus eũ daret
io ꝙ defendebat etc̃plo pemi

Expanded text:
ahentium, postquam homo potuit dari, confestim agendum et tamdiu ex stipulatione non posse agi, quamdiu per promissorem non stetit, quo minus hominem daret, idque defendebat exemplo penus
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nis. ulquib. aliis. eq diumu
dat quib ianuanis tactiqor¬
inducere quid forte senẜit. hoc
ssin auttm non appartat dic̃e¬
dumẽ. q ait sabinus. prima¬
klnda ianuanas s̃pectanda¬
pline st ipo dic klndir qui
ctipulationem int̾ponat. qͦ¬
sequimius ⁊ puto actum in¬
den desequentib klndis qͦ¬
tiens autem inobligonibꝰ¬
dies non ponitur. presenti
die peccuma debetur nisilo
cus adicctus. spacium tp̃uis ĩ¬
ducat. quo illo possit yue̾m
uer dies adiectu s effic̾. ne pͥ¬
senti dic peccuma debeatur
ee quo apparet dici adiectio¬
nempro roo c̃ẽ non prostip

Expanded text:
quibus aliis, aeque dirimit dat quibus Ianuariis, facti quainducere, quid forte senserit, hosi autem non appareat, dicendum est quod Sabinus, primalendas Ianuarias spectandplane si ipsa die kalendarum stipulationem interponat, qsequemur? et puto actum de sequentibus kalendis.Qtiens autem in obligatdies non ponitur, praesenti die pecunia debetur, nisi cus adiectus spatium tempoducat, quo illo possit perueniri, uerum dies adiectus efficit, ne praesenti die pecunia debeatur: ex quo apparet diei adiectionem pro reo esse, non pro stip
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙsit ctatis qui cptus c̃⁊ dcͥco.qr
non ẽ uenia dignus quĩ cmit ⁊ͥ¬
si scientem prudentemꝙ selibenĩ
cmit s cnim si postea alius cũ cm̃nt
abħ quistiur ignorans. dencgã¬
daẽ cilibtas. ESiduo simul eme¬
uit. antotum ⁊ questio dicemu
de aliqua pant an adeum qui sit
ꝑtincat. s ille indignus ẽ qd̾ hr̃e
quiasciens em̃it nirsus qui igno¬
ruit.non pot̃ maiorem partem
alis cause ex quĩb in lib̾tate pro¬
clamatio dencgatur nl uti siqui
pretor appenin uctat quia testa¬
tor afamilia uocatus cẽ dicatur. cũ
cnum in co sit iste insupplicio forte
sit afficiendus. nõ d libale iudici¬
dubitaturut noccns sit an inocẽ
differtur libale iudicium donce
constat de morte cuis qui noccatu
c̃ apparebit enim ut supplicio affi¬
ciendus sit anñ. GSiquis exẜuitu¬
te inlib̾tatẽ pro clamat. petitorispa¬
rtem actoris sustinet si uero ex li¬
u̾tate insuitutẽ petitur. ĩs ꝑtem ac¬
toris sustinet. qui fuum suum di¬

Expanded text:
sit aetatis qui emptus est, idcirco quia non est uenia dignus qui emit, etiamsi scientem prudentemque se liberum emerit. sed enim si postea alius eum emerit ab hoc, qui sciuit, ignorans, deneganda est ei libertas.Si duo simul emeuit an totum? et quid dicemus de alia parte? an ad eum qui scit pertineat? sed ille indignus est quid habere, quia sciens emerit. rursum qui ignoravit, non potest maiorem partem aliae causae, ex quibus in libertatem proclamatio denegatur, veluti si quis praetor vetat, quia testator a familia necatus esse dicatur: cum enim in eo sit iste, ut supplicio forte sit adficiendus, non debet liberale iudicidubitatur, utrum nocens sit an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an non.Si quis ex seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes sustinet: si uero ex libertate in seruitutem petatur, is partes actoris sustinet qui servum suum di
Abbreviated transcription (Latin):
fuan conueniet quecca eptores
custodin solent. anu̾a putessna
ego discendi cupiditate quam
solam uliuẽdi ron̾e optimam in
octium ⁊ septuagesimum anũ
ctitis dici. memor sumcius sĩne
⁊ octauenus putabant hunc suui
de quo quereretur fidei ꝯmisfẽ h¬
dititis non eẽ quia testator rogan¬
do hroem ut cum manumittoret.
nõ uidetur. deco restituendo sẽsist
si tñ perrore abhrdc datus fu̾it

Expanded text:
seruari conueniet, quae circa emptores custodiri solent'. an haec uera putes? nam ego discendi cupiditate, quam solam uiuendi rationem optimam in octauum et septuagesimum annum aetatis duxi, memor sum eius sententiae, et Octavenus putabant hunc servum, de quo quaereretur, fideicommissae hereditatis non esse, quia testator rogando heredem, ut eum manumitteret, non videtur de eo restituendo sensisse: si tamen per errorem ab herede datus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
missum dan possunt et quidem
Cargius quam duectonam non
uulgarib u̾bis iquib endẽter
uoluntas testatoris ex primi po
esto quesitumẽ cum manente
code testõ ꝑr aliquod annos de¬
cesẜit. ncc ille quercle locus de pã¬
philo cͥca rõnes pr̃omi sit. an exte¬
scõ libtitẽ sit consecutus.Dem.
missum libtatem fuis dedit inqͥ
b sticho actorimanti /quesitũ ẽ.
cum absente dño isti presidẽ pro¬
uincie adierint ut libertas sibi
pr̾arctur quasi ex iusta causa hẽs
abẽct ⁊p̃ses prouincie ꝓ nuncia¬
uent lib̾tatem debi. magi cũstido
possit ut rationem actusꝰ asse ad¬
ministrati rectlẽ conpellatur .
non posse. ¶Uxori dotem ⁊ alias
res plints legauit. ⁊cius fidci com¬
isit. ut aquilinum ẜuum ꝓprium
mulienꝰ apud consclium mamu¬
mitret. io negauit se fac̾e debert
gata pr̃an sibi uellet: conpellẽdã
ee causa fiõi comissi aquilinum
manumitt̾e . eumq cũ liberit pe

Expanded text:
missum dari possunt et quidem largius quam directo: nam nouulgaribus uerbis et quibus euidenter uoluntas testatoris exprimi possesto": quaesitum est, cum manente eodem testamento post aliquot annos decesserit nec ullae querellae locus de Pamphilo circa rationes patroni sit, an ex testamento libertatem sit consecutus. mmissum libertatem seruis dedit, in quibus et Sticho actori mariti: quaesitum est, cum absente domino isti praesidem prouinciae adierint, ut libertas sibi praestaretur, quasi ex iusta causa heres abesset, et praeses prouinciae pronuntiauerit libertatem deberi, an agi cum Sticho possit, ut rationem actus a se administrati reddere compellatur. respondit non posse.Uxori dotem res plures legavit et eius fidei commisit, ut Aquilinum servum proprium mulieris apud consilium manumitteret: id negat se facere debere, egata praestari sibi uellet, compellendam ex causa fideicommissi Aquilinum manumittere eumque, cum liber e
Abbreviated transcription (Latin):
Dn uidebr̃ ꝓstatu liber non stare quo
minus condicio libtatis ex̾stit. si de
peculio ꝙ apuo uenditorẽ ẜuus ha¬
buit. peccuniam condicionis offent
non possit. zad. alicnum cnimpeculi¬
um uoluntas defuncti pornigi non
potuit̃dem erit. ⁊ si cum poculio ẜu¬

Expanded text:
er statuliberum non stare, quo minus condicio libertatis existat, si de peculio, quod apud uenditorem seruus habuit, pecuniam condicionis offerre non possit: ad alienum enim peculium uoluntas defuncti porrigi non potuit. idem erit et si cum peculio
Abbreviated transcription (Latin):
appellatõ/ quia recepta est/si u̾o
non est recepta ne p̾uidicium¬
ci fiat. quo ad delibetur utrũ re¬
cpienda sit appellato. nec nop̃e¬
cepta at̃ appellatõe tam diu n
ent ĩnouãdum.ꝙͣ dui de appel¬
lacõne erit ꝓnũciandũssiquis
ꝯgo forte relegatus fint ⁊ ap¬
pellau̾it. non arcebitur. ncq in
rtalia.neq in ꝓiũcia qua rele¬
Iiquis deportatꝰ fu̾it ab eo cui
Seportandi us est uł adnotatõ
neq uincula pacietur. neq ul¬
lam aliã muniã ꝙͣ patitur ꝗ¬

Expanded text:
appellatio, quia recepta est: si uero non est recepta, ne praeiudicium fiat, quoad deliberetur, utrum recipienda sit appellatio an non sit.Recepta autem appellatione tamdiu nihil erit innouandum, quamdiu de appellatione fuerit pronuntiatum.Si quis ergo forte relegatus fuit et appellauerit, non arcebitur neque in Italia neque in prouincia, qua relesi quis deportatus fuit ab eo, cui deportandi ius est, uel adnotatus, neque uincula patietur neque ullam aliam ini
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdẽpnatus. ꝓpt̾ q̃dam no ũtri
diffeienda pena cius sit an nõ
q̃nturs et si quide gramora sũt
cunĩa ob q̃ appellatõ int̾posi¬
ta est. lenius ant̃ id pp̃ ꝙ quis
ño appellauit recipienda c̃ om̃¬
modo appellato ⁊ differcda pẽa.
Siuo grauiorẽ snĩam inernt
crca spẽ ex qua nõ est appellatũ
oĩmodo pena ĩponenda est. Qͣ
iudicatũ sit nec nc. ⁊

Expanded text:
utrum differenda poena eius sit an non, quaeritur. et si quidem grauiora sint crimina, ob quae appellatio interposita est, leuius autem id, propter quod non appellauit, recipienda est omnimodo appellatio et differenda poena: si uero grauiorem sententiam meruit ex ea specie, ex qua non est appellatum, omnimodo poena inponenda est. QUAE iudicatum sit nec ne,
Abbreviated transcription (Latin):
meliorem ãgnĩface. ne uicim
detiorem faci̾at. ¶S ⁊ siquiꝰ
licet agricolẽli causa uideat̃
fecisse ꝙ si alit sercre non possit
ṅ sulcos aquarios fec̾it. non
ten̾i ofilur ᷤ aut̃ait.sulcos ag̾
colẽdi causa dudctos.ita ut ĩ
unam pagãt partẽ uiscẽ fac̃c.

Expanded text:
uicini deteriorem faciat. Sed et si quis licet agri colendi causa uideatur fecisse: quod si aliter serere non possit, nisi sulcos aquarios fecerit, non teneri. Ofilius autem ait sulcos agri colendi causa directos ita, ut in unam pergant partem, ius esse facere.
Abbreviated transcription (Latin):
i.cum qui: manu fecent quo
Alr flucret quaz natura solz
si forte inmittendo cim. aui
maiorem fec̃it.ut cuatoremͣ.
aut uchemctorem. aut si con¬
primendo redundare. cim¬
essecent. ¶D si natura aqua
nocer. ca actione nõ ꝯtin̾etur
acratius scubit. opꝰ ꝙ quis
fecit ut aquam cx cludet. q̃ cy
iumdinte palude inagrũ ci¬

Expanded text:
o aliter flueret, quam natura soleret, si forte immittendo eam aut maiorem fecerit aut citatiorem aut uehementiorem aut si comprimendo redundare effecit. quod si natura aqua noceret, ea actione non continentur. Neratius scribit: opus, quod quis fecit, ut aquam excluderet, quae exundante palude in agrum ei
Abbreviated transcription (Latin):
Ichil int̾est adultam filiã pͥus
Uattr occiderit. an nõdũ ntrũq
eccidit/ nã s alteruz gociderit.
iege cornclia rens ent ꝙ si alt̾o
occiso alter mulnatus crit ũbis
quide legis nõ liberatiis dui
marcus ⁊ comodꝰ rescripẜunt
ipunitatẽ ei cõcedi  licet int̾

Expanded text:
ihil interest, adulteram filiam prius pater occiderit an non, dum utrumque occidat: nam si alterum occidit, lege Cornelia reus erit. quod si altero occiso alter vulneratus fuerit, verbis quidem legis non liberatur: sed divus Marcus et Commodus rescripserunt impunitatem ei conc
Abbreviated transcription (Latin):
cic confirmari nõ solent. ¶⁊ idco
abstinentiatali matͥmor̾o. pen
pret̾iti celicti ei qui nõdũ peut
postulatus est. remittimꝰ pcestũ
Ipumidi. correctos. que bona fi¬
de int̾ucnigutiq sierror alleg¬
Catur. ⁊ facilius. si nemo reum
funt. si maritꝰ uxorẽ inadulit¬
no tephensã ĩ petu tractꝰ doloris
int̃fecerit/ nõ ntiq legis cornelie
de siccaruis penam excipiet nã
⁊ diuꝰ pius in hec uerba rescripsit
appollonio ei qui uxorẽ suam
in adult̾io dep̾hensã occioisse se
no negat ultimũ supplicium
sit infficiet gͥ si hĩnlis loci sit.
inopus ppetuñ eũ tradi si qtẽ
bonestior insulam relegari.
lib̃to. prom famã lacessere. nõ

Expanded text:
mari non solent: et ideo abstinenti tali matrimonio poenam praeteriti delicti, si nondum reus postulatus est, remittimus". Incespuniendi correctione, quae bona fide intervenit, utique si error allegetur, et facilius, si nemo reum serunt: "si maritus uxorem in adulterio deprehensam impetu tractus doloris interfecerit, non utique legis Corneliae de sicariis poenam excipiet". nam et divus Pius in haec verba rescripsit Apollonio: "ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non negat, ultimum supplicium sit. sufficiet igitur, si humilis loci sit, in opus perpetuum eum tradi, si qui honestior, in insulam relegari". Liberto patroni famam lacessere non
Abbreviated transcription (Latin):
or młier rea fc̃a sit. ⁊ id̾o adulter
codem tempore rens ficri no pot¬
uit. ⁊ diu tracta nte quqmiñ
transierit. ꝙ si is qui intra qm̃¬
qminũ que postulauat ñõ reg̃¬
it. aut ynaricatus est. ⁊ alius e¬

Expanded text:
sit et ideo adulter eodem tempore reus fieri non potuit et diu tracta lite quinquennium transierit? quid si is, qui intra quinquennium quem postulaverat, non peregerit aut praevaricatus est et alius e
Abbreviated transcription (Latin):
onc̃ an ei qui occupauit.¬
labco omĩb dand.am dicit
recte quia in id ꝙ uniꝰ cuiꝰ¬
q int̾est. agitur /si is cuiꝰ
Int̾ot sepuicri molati age
nolet. pot̃ peinitencia acta
añquam lis ab alio ꝯtest¬
tur dic̃e se neue agẽ. et au¬
dieciu. ¶Sisuus in sepu¬
lero habitã. uł edificauit.
noxalis actio cessat. et maĩ

Expanded text:
onem an ei qui occupauit?onem an ei qui occupauit?Labeo omnibus dandam dicit recte, quia in id, quod uniuscuiusque interest, agitur.Si is, cuius interest, sepulchri uiolati agere nollet, potest paenitentia acta, antequam lis ab alio contestetur, dicere uelle se agere et audietur.Si seruus in sepulchro habitat uel aedificauit, noxalis
Abbreviated transcription (Latin):
qui passi sunt et locum pu¬
blicari uissit. et inde corpo
tranffemi. Quid tñ si lex
municipalis ꝑmittat mci¬
uitate sepeliri. post rescͥpta
pͥncipalia. an ob hoc disce¬
ssum sit. uidebimꝰ. quia ge¬
neralia sũt rescripta. et opo¬
rtet imꝑialia statuta suam
iuĩ ꝗbtine. et in omĩ loco ua¬
lert si quis in scpulcro hĩta¬
sset. edifficiũ uehiusseciqͣ
uelit agendi potestis sit.¬
adusus eos qui cadaua.
spoliauit ꝑsides seucriꝰ int̾¬
ueĩre sole maxime si manu
armata agrediantur ut si
armati more latronũ id ege¬
rint ctiam capite plectant᷑
ut diuꝯ seuero rescripsit Si
sine armiꝰus ad penã me¬
talli ꝓcedunt. ¶Quid dese¬
puleni uolati actione udi¬
cant estimabunt quatenus
int̾sit. scil exiniunia q̃ fcã ẽ
item exlucro eiꝰ qui uiola¬
uł extemeritate eius qui.
fecit nũqͣm tm̃ minoris
debent ꝯdempnare q̃m so¬
lent extranco agente¶Si
adplures ius sepulcri ꝑti¬
neat utrũ omĩb damꝰ acci¬

Expanded text:
qui passi sunt, et locum publicari iussit et corpus transferri. quid tamen, si lex municipalis permittat in ciuitate sepeliri? post rescripta principalia an ab hoc discessum sit, uidebimus, quia generalia sunt rescripta et oportet imperialia statuta suam uim optinere et in omni loco ualere.Si quis in sepulchro habitasset aedificiumue habuisset, ei qui uelit agendi potestas fit.Aduersus eos, qui cadauera spoliant, praesides seuerius interuenire, maxime si manu armata adgrediantur, ut, si armati more latronum id egerint, etiam capite plectantur, ut diuus Seuerus rescripsit, si sine armis, usque ad poenam metalli procedunt.Qui de sepulchri uiolati actione iudicant, aestimabunt, quatenus intersit, scilicet ex iniuria quae facta est, item ex lucro eius qui uiolauel ex temeritate eius qui fecit: numquam tamen minoris debent condemnare, quam solent extraneo agente.Si ad plures ius sepulchri pertineat, utrum omnibus damus acti
Abbreviated transcription (Latin):
dũs est. ¶ Si quis in hroi¬
taruum sepulcrum inferat
olati teneri. si forte sͣ nolũ¬
tattin cestatoris intulit lici
eni cam cestatori. nequis c
Inferatur. ut rescͥpto impr̃is
antonim cauetur ẜuan eĩ
uolũtatem eiꝰ oꝑte. ergo et
Non ppetue sepulture tra¬
dita ꝯꝑa. posse tranffri. edo
diui scũi ꝯtinetur: quo ma¬
dantur ne corpa detim̾entur
aut uerarentur aut ꝓhibr¬
rentur ꝑtritoria opidorum
tranfferridinus cam̃ m¬
arca rescripsit. nullam pen¬
am meruise cos qui corpꝰ
ĩitinere defũcti. ꝑ uicos ant
opidum transuererũt. qͣ¬
uis talia ficri sine ꝑmiaui
eorũ. quib pmittere dum
est nõ deb̾at. ¶ Quius adri¬
anus. R et penã statuit xl.¬

Expanded text:
ndum est.Si quis in hereditarium sepulchrum inferat, olati teneri, si forte contra uoluntatem testatoris intulit: licet enim cauere testatori, ne quis eo inferatur, ut rescripto imperatoris Antonini cauetur: seruari enim uoluntatem eius oportere. ergo et .Non perpetuae sepulturae tradita corpora posse transferri edicto diui Seueri continetur, quo mandatur, ne corpora detinerentur aut uexarentur aut prohiberentur per t‹e›rritoria oppidorum transferri. diuus tamen Marcus rescripsit nullam poenam meruisse eos, qui corpus in itinere defuncti per uicos aut oppidum transuexerunt, quamuis talia fieri sine permissu eorum, quibus permittendi ius est, non debeant.Diuus Hadrianus rescripto poenam statuit
Abbreviated transcription (Latin):
clam agendũ erit et ita de
statua de monimto euul¬
s celsꝰ scribit. Idem q̃rit si
an ꝑs monum̃ti effecta sit.
Anno mancat in bonis n¬
ostris. et celsus scribit. sic
ec monum̃ti. ut ossuaria
et icco ꝙ uiaut clam inter¬
edco locum fore. ¶łp.¬

Expanded text:
clam agendum erit: et ita de statua de monumento euolsa Celsus scribit. idem quaerit, si an pars monumenti effecta sit an uero maneat in bonis nostris: et Celsus scribit sic esse monumenti ut ossuari‹a› et ideo quod ui aut clam interdicto locum fore. 3 Ul
Abbreviated transcription (Latin):
dorũ in quib sepulcra foce¬
runt etiam post uendios
fundos adeundor sepulcro¬
rum sit iis legib namar p̾¬
dioril uedundor caueturu
ad sepulcra que in fundis st̃.
Item ei aditus abitus fum̾
Ficicudi sit. ul.¬

Expanded text:
dorum, in quibus sepulchra fecerint, etiam post uenditos fundos adeundorum sepulchrorum sit ius. legibus namque praediorum uendundorum cauetur, ut ad sepulchra, quae in fundis sunt, item eius aditus ambitus funeri faciendi sit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Siquis mscpulcro dolo ha
bitauent edificiũ uł alid ne
qͣm ꝙ sepulcri ca fcm̃ sit ha¬
buit. meũ siquis eo noie agẽ
uolet. centũ aurcoꝵ iidicus
dabo prima uba ostendunt
eũ deinũ ex hoc plocti. qui do¬
lo malo molauit si igitur
dolus absit cessibit in aiuso
ꝑsona igitur coli nõ capaco
quẽ admod̾ inpubos item
om̃s qui nõ aĩo iuolandi

Expanded text:
si quis in sepulchro dolo malo habitauerit aedificiumue aliud, quamque sepulchri causa factum sit, habuerit: in eum, si quis eo nomine agere uolet, ducentorum aureorum iudicium dabo'.Prima uerba ostendunt eum demum ex hoc plecti, qui dolo malo uiolauit. si igitur dolus absit, cessabit eiusdem. personae igitur doli non capaces, ut admodum impuberes, item omnes, qui non animo uiolandi
Abbreviated transcription (Latin):
Apulcri muolati crimen pt̃
dici ad legem uiliam de in
publica ptin̾e etilla ꝑteqͣ
deco cauctur qui fec̾it quid
quo miꝰ aliquis fumetur
sepeliatur. ue quia sepulor̃¬

Expanded text:
pulchri uiolati crimen potest dici ad legem Iuliam de ui publica pertinere ex illa parte, qua de eo cauetur, qui fecerit quid, quo minus aliquis funeretur sepeliaturue: quia e
Abbreviated transcription (Latin):
aũt lib̾to nupta ẽẽt. dicem
oiño iniriarũ marito ad¬
usus pr̃onũ cessare acticẽ
et ita młti sentiunt. exqui¬
bus appart lib̾tos nr̃os ñ
tñ eas Iniurias adũsꝯ nos
ĩuiriaꝵ actione sequi non
posse. q̃cũq fu̾it ip̃is.¶s nec
cas quide̾ que as fũit quoᷤᷤ

Expanded text:
liberto nupta esset, diceremus omnino iniuriarum marito aduersus patronum cessare actionem, et ita multi sentiunt. ex quibus apparet libertos nostros non tantum eas iniurias aduersus nos iniuriarum actione ‹e›xequi non posse, quaecumque fiunt ipsis, sed ne eas quidem, quae eis fiunt, quo
Abbreviated transcription (Latin):
Umplures editores in possõs¬
rer debitoris mittanturne cor¬
ñpantur iones uniħnegociu
lacreditorib ẽẽ dandum. que¬
maiorpns c̾dicoꝵ eleg̾it ego
nonut de scͥbant ip̃acorpora i¬
sint subnotent sibiaquasi in¬

Expanded text:
um plures creditores in possesrerum debitoris mittantur, n‹e› corpantur rationes, uni hoc a creditoribus esse dandum, quemaior pars creditorum elegerit. ego non ut describant ipsa corpora isint, subnotent sibi et quasi in
Abbreviated transcription (Latin):
Uic quid in fc̃o argento ilicni agẽ¬
ti addidis. non c̃ȩ t̾uumtotum ar̃gẽ¬
tum fatcndum ẽ at ꝯͣsituum sciphũ
alicno plumbo. plumbaius. alieno¬
ue argento fer minauis. non dubitã
sciphumtuum cẽ ⁊ att recte uendi¬
cari. ¶Ubĩ simul plina contribuñt.
ex quib unum medicamẽtum fit.
aut coctis hodorib unguenta faci¬
mus. nich hic suum ẽẽ dic̃e potest.
prior dñs quare potissi muri custi ũ
cuius nominc fc̾m sit euuscs ¶⁊u
paitos duor dñor ferru minatone
coh̾: eantia cũ querctur utricedant.
cassins at ꝓportione ra eam andu
ul pro pͥcio ciiusq pami ¶: si neutra
alten accessiomi est uideamus. ne.a¬
ut utriusq ẽe dicenda siosicuti ma

Expanded text:
uidquid infecto argento alieni argenti addideris, non esse tuum totum argentum fatendum est: at contra si tuum scyphum alieno plumbo plumbaueris alienoue argento ferruminaueris, non dubitatur scyphum tuum esse et a te recte uindicari.Ubi simul plura contribuuntur, ex quibus unum medicamentum fit, aut coctis odoribus unguenta facimus, nihil hic suum uere dicere potest prior dominus: quare potissimum existimari, cuius nomine factum sit, eius esse.Cum partes duorum dominorum ferrumine cohaereant, hae cum quaereretur utri cedant, Cassius ait pro portione rei aestimandum uel pro pretio cuiusque partis. sed si neutra alteri accessioni est, uideamus, ne aut utriusque esse dicenda sit, sicuti ma
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ꝑculus indicat hec iire nos uti. qd
smo ⁊ labeoni placuit. inquil por
qualitũ ex pectuttur siquio ⁊ditu
crit coto ccͥdit. ut statuc pes ant ma¬
cius sunt. cuius ante fuant. Crbor
quam coaluent. pͥoris dm̃i ẽ ubi coalu¬
crit agrocedit ⁊ sirnsus eruti sit. nõ
ad priorem dũm itutitur namc̾li¬

Expanded text:
iure nos uti, quod Seruio et Labeoni placuisset: in quibus propria qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut maeius sunt, cuius ante fuerant.Arbor quam coaluerit, prioris domini est, ubi coaluit, agro cedit, et si rursus eruta sit, non ad priorem dominum reuertitur: nam
Abbreviated transcription (Latin):
eo cẽnt. ut bona debitoris suc
negligentie expensum ferre
debeant quid cigo sicũm eo
cẽnt. ut bona debitoris mei ne¬
nirent solu̾it michi peccu¬
miamsan actione reuocari ea
possit amean distinguendu
est. isoptulerit mͥ anegdilli
extorsenm inuito nt siextor¬
serim innito reuocetur. si no
extorsenm non reuoccturs: si
ingilamancliore meã condi¬
gilantib scp̃tum c̃ideo no¬

Expanded text:
ditores suae neglegentiae expensum ferre debeant. quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei uenirent, soluerit mihi pecuniam, an actione reuocari ea possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi extorserim inuito et, si extorserim inuito, reuocetur, si non extorserim, non reuocetur? sed uigilaui, meliorem meam condigilantib
Abbreviated transcription (Latin):
i fraudator fideuissori uł¬
suo scienti acceptum tulcrit.
si arcus no ignoraunit. utꝙ
tenebitin. si minusasquisci¬
eritisitu ille cui acceptum fc̃m
ẽ. soluendo no sit udend ẽ
an in reu etiam sugnoraue¬
nt actio danda sit.quia exdo¬
natione capitscontra si reo sci¬
enti acceptum latumsit. fi¬
deuissor quoq si ⁊ p̃e scierit
tenebitur. siuero ignorau̾it.
nunquid nõ eq actio ineu̾
dan debeat qmͣ magis detri¬
tmentum non ꝑatiatur ꝙͣ
lucrum faciat induob aut
reis par utriusꝙ causa ẽ. Si
asocero frandatore.sciens ge¬
ner acccpent dotẽ. tenebitur ha
accione s ⁊ restituent eam i
desinit dotem ħre nec quicꝙͣ
emancipate diuortio facto
resticutux labeo ait quia hoc
actio rei restituende grã non
pene nomine darctur. ⁊deoꝙ
absolui solet reus. si restituit
s si priusquam ẽditores cũ
co expirentur rectlident filie¬

Expanded text:
i fraudator fideiussori suo scienti acceptum tulerit, si et reus non ignoraverit, uterque tenebitur, si minus, is qui scierit. si tamen ille, cui acceptum factum est, solvendo non sit, videndum est, an in reum, etiamsi ignoraverit, actio danda sit, quia ex donatione capit. contra si reo scienti acceptum latum sit, fideiussor quoque, si et ipse scierit, tenebitur: si uero ignorauerit, numquid non aeque actio in eum dari debeat, quoniam magis detrimentum non patitur, quam lucrum faciat? in duobus autem reis par utriusque causa est. Si a socero fraudatore sciens gener accepit dotem, tenebitur hac actione et, si restituerit eam, desinit dotem habere: nec quicquam emancipatae diuortio facto restituturum Labeo ait, quia haec actio rei restituendae gratia, non poenae nomine daretur ideoque absolui solet reus, si restituerit. sed si priusquam creditores cum eo experirentur, reddiderit fili
Abbreviated transcription (Latin):
is extitit. ⁊ uni c̾ditoꝵ soluit.
lioris conditionis sit. qu̾a cet̾i
cditores.an distinguimus per
gͣtificationem acccp̃ an no ut
siꝑ gͣtificatonem tutoꝵ.reuo¬
cetur adcand̾e portionem qmͣ
cet̾i cͥditores fucunt laturisti
uoniste excg̾it. cet̾i cditores
neglexerint ex actionẽ. int̾ea
res det̾ior fc̃a sit uł mortali¬
tate. uł subductis reb mobili¬
b.uł reb soli adimitum ꝑ duc¬
tisidq accepent c̾ditor reuocaĩ

Expanded text:
s extitit et uni creditorum soluit: lioris condicionis sit quam ceteri creditores? an distinguimus, per gratificationem acceperit an non, ut, si per gratificationem tutorum, reuocetur ad eandem portionem, quam ceteri creditores fuerint latur‹i›: sin uero iuste exegerit, ceteri creditores neglexerint exactionem, interea res deterior facta sit, uel mortalitate uel subductis rebus mobilibus uel rebus soli ad irritum perductis, id quod acceperit creditor reuocari
Abbreviated transcription (Latin):
tres uidentur Uip.¬
tionales.comnos¬
iudiciales eas dicimꝯ que pp̃ iu¬
dicium int̾ponũtur ut ratum¬
fiat ut iudicatum solui. Et ex
opis nom nũciatione. ¶Lau

Expanded text:
tres uidentur tionales comIudiciales eas dicimus, quae propdicium interponuntur ut ratumfiat, ut iudicatum solui et ex operis noui nuntiatione. Cau
Abbreviated transcription (Latin):
suo nom̃e cauent. reprount¬
tunt. qui alieno satisd. at̃ Itẽ
ex causa dampni ĩfecti. intͥdũ
repmitticur. int̾dum satisda
tur nam si quid influmine
publico siat satisdatur. ODe
edib aũt iepmittitur uti
pulatio duple repinissio¬
est nisi si conuen̾it ut satisde¬
tur q si sit aliqua ꝯtrou̾sia.
ut puta si dicatur ꝑ calũpni¬
am desid̾ari. ut stiplatio incer

Expanded text:
suo nomine cauent, repromittunt, qui alieno, satisdant. Item ex causa damni infecti interdum repromittitur, interdum satur: nam si quid in flumine publico fiat, satisdatur, de aedibus autem repromittitur. pulatio duplae repromissioest, nisi si convenerit, ut satisdetur. Quod si sit aliqua controversia, ut puta si dicatur per calumniam desiderari, ut stipulatio inter
Abbreviated transcription (Latin):
Retorie stipłationes. aũt iti
restitutionẽ ꝯtinent. aut ĩcer¬
tam qntitatem sicuti stipła¬
tio ex oꝑis noui nũciatione.
qua cauetur ut opus resti¬
tuatur Idcoq siic actor suĩ
icus decesẜit. płibus ħrdib
relictis. uno uĩcente. uł inc¬
tototum opus restitui debe¬
bit qmdu cm̃ aliquid suꝑ¬
ẽst.tudui nõ potest uidi opͦ
restitutũ. ¶Inccam q̃ntitata
continet stipło iudicatum
solui ⁊ itm ritam dñm ha¬
biturum. et dampni infecti
it hus simulos. inquib rende¬
tur scindi cas inꝑsonas ħrd̃
q̃nnus possit dici exꝑsona
ħrdum ꝓmissoris nonͣ posse
defendentem adefuncto stipu¬
lationem diu̾isam conditio¬
sũma rõnefit. ut uno exħr¬
dibus stipłatoris iũcente.̃
ptem cius ꝯmittatur stipu¬
latio. hec enĩ fac̾e u̾ba stipula¬
tionis q̃ntica ros estis si inꝰ

Expanded text:
aetoriae stipulationes aut rei restitutionem continent aut ‹in›certam quantitatem. Sicuti stipulatio ex operis noui nuntiatione, qua cauetur, ut opus restituatur: ideoque siue actor siue reus decesserit pluribus heredibus relictis, uno uincente uel uicto totum opus restitui debebit: quamdiu enim aliquid superest, tamdiu non potest uideri opus restitutum. Incertam quantitatem continet stipulatio iudicatum solui et rem ratam dominum habiturum et damni infecti et his similes, in quibus respondetur scindi eas in personas heredum, quamuis possit dici ex persona heredum promissoris non posse descendentem a defuncto stipulationem diuersam condiciosumma ratione fit, ut uno ex heredibus stipulatoris uincente in partem eius committatur stipulatio: hoc enim facere uerba stipulatio
Abbreviated transcription (Latin):
qui tiatus freq̃nt nscquit᷑¬
s Assioua et cĩ ficãncia quasi
pbet nõ nullam ĩ famĩa me¬
colludendi. si quis officui
honeste. faciendi grã id fic̾.
statim inecc̾m incidit. S qui
ꝯtra bonos mores hec facit.

Expanded text:
itus frequenter sequitur: adsiduo enim frequentia quasi praebet nonnullam infamiam. Mecolludendi, si quis officii honeste faciendi gratia id facit, statim in edictum in‹cid›it, sed qui contra bonos mores hoc facit.
Abbreviated transcription (Latin):
ri. ꝓinde ꝙcũq quis frcit
uł dix̾it. ut alpũ infamcran
actio ĩuiriar ¶ħ aut fere sũt
quead in famiam alicuio
funt ut puta ad iniudiqs
alicuiꝰ. uote. lugrubi utit
aut q̃lida. aut si barbã di¬
mittat. uł capillos sũmit¬
tat. aut si cirm̃ conscribat
uł ꝓponat. uł cantet aliqͥd
ꝙ pudorem alicuiꝰ ledat

Expanded text:
 quis fecerit uel dixerit, ut alium infamet, erit actio iniuriarum. haec autem fere sunt, quae ad infamiam alicuius fiunt: ut puta ad inuidiam alicuius ueste lugubri utitur aut squalida, aut si barbam demittat uel capillos submittat, aut si carmen conscribat uel proponat uel cantet aliquod, quod pudorem alicuius laedat.
Abbreviated transcription (Latin):
niriaꝵ actio est uł eiuus ad¬
uisus quẽ agitur. ut etiam
nire ipa qualitate inuine
non audiat cũ qui agit.
¶Si quis libello dato. uł pͥu¬
cipi uł alicui. famã aliauꝰ
ĩscccitus fũit. iniuriaꝵ ait
agendꝰ. pap̾. ait̾ idemait. eũ
qui cucntũ siñe. uelud datu
m pociũam uendidit. fustibꝰ
ap̾side obhoc castigitur
utiq nũt apparet. hũc iuin¬
am ei fecisse. cuiꝰ sin̾ã uendi¬
Si quis bona alicuiꝰ ł rem u

Expanded text:
niuriarum actionem uel eius aduersus quem agitur uel etiam in re ipsa, in qualitate iniuriae, non audiat eum qui agit. Si quis libello dato uel principi uel ali cui famam alienam insectatus fuerit, iniuriarum erit agendum: Papinianus ait. Idem ait eum, qui euentum sententiae uelut drus pecuniam vendidit, fustibus a praeside ob hoc castigatum utique autem apparet hunc iniuriam ei fecisse, cuius sentSi quis bona alicuius vel rem u
Abbreviated transcription (Latin):
it. abimo ex fidcuissorib accep¬
ta peccuma p̾stat accõnos pot̾it
quitem dici. nullascẽ ian cum
suum pͣceꝑit fiperceptione om
libati sunt s non ita ẽ non enũ
solutum acccpitiz quod̃ mõ
nomen debitoris uendidit et
Atoo ht iccones qui ⁊ tenetur

Expanded text:
ens ab uno ex fideiussoribus accepta pecunia praestat actiones, poterit quidem dici nullas iam esse, cum suum perceperit et perceptione omnes liberati sunt. sed non ita est: non enim in solutum accipit, sed quodammodo nomen debitoris uendidit, et ideo habet actiones, quia tenetur
Abbreviated transcription (Latin):
fistichum aũt pamphilumsti¬
pulatus eẽmutrum promissor
Iuoluisset. non possum fidcin¬
ssorem ita accipe stichum aut
pamphilum utrum fidcusso:
nellet quia futur cẽt ineius
potestate ilium uelle qͣrim
uoluisset. ¶Aticio qui michi
ex testõ subconditione .x. debi¬
it fiocussorem accipiet his ci
exrtiti.deinde conditio logati

Expanded text:
Si Stichum aut Pamphilum stipulatus essem, utrum promissor voluisset, non possum fideiussorem ita accipere Stichum aut Pamphilum, utrum fideiussor vellet, quia futurum esset in eius potestate alium velle, quam reus voluisset. A Titio, qui mihi ex testamento sub condicione decem debuit, fideiussorem accepi et ei heres extiti: deinde cond
Abbreviated transcription (Latin):
conditio ne legatum cumab
co figenissorcm acccpissos his
cctitis non potis ħre fidenisso¬
iem obligatum quia nec reuꝰ
est proquo debeat s noc ros n¬
ulla est que possit deben.¬

Expanded text:
condicione legatum, cum ab eo fideiussorem accepisses, heres exstiteris, non poteris habere fideiussorem obligatum, quia nec reus est, pro quo debeat, sed nec res ulla, quae possit debe
Abbreviated transcription (Latin):
rare nõ debiusti durante co
mĩo. in quo adult̾ium dici¬
turcẽ ꝯmissum. non posse
mulicrem ream adultii fic¬
ri. s noc adulterum interim
accusare posse licet sa i

Expanded text:
rare non debuisti durante eo matrimonio, in quo adulterium dicitur esse commissum, non posse mulierem ream adulterii fieri: sed nec adulterum interim accusar‹i› posse. Licet ei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ por sibi desponsata puella
apr̃e In matirnoniũ. alu fu¬
crit datustefũcto manto ad¬
ult̾u rea mulier postulatur
que pp̃ ĩprib̾em filiũ uult¬
dilatione ab accusatore mi¬
petrare an debcat audni ꝑ.¬

Expanded text:
 sibi desponsa puella a patre in matrimonium alii fuerit tradita. Defuncto marito adi rea mulier postulatur, quae propter impuberem filium uultdilationem ab accusatore impetrare: an debeat audi
Abbreviated transcription (Latin):
sit. nõ probibctur int̾ alios
quatuor menses. q̃relan su¬
am apiid iudicem destrni qir¬
batur an uure manti possci
accusare uircam feminam

Expanded text:
sit, non prohibetur intra ali‹o›s quattuor menses querellam sam apud iudicem deferre. Quaerebatur, an iure mariti possit accusare uir eam femina
Abbreviated transcription (Latin):
oncm. que etatem filu pretẽ¬
dit. ad deludendam siniam¬
accus.ationẽ nam nõ utiq
obicitur. infanti p̾uidicit¬
cum possit. et illa ad ultera¬
Ce et in pubes defunctum¬
pr̃cm huĩsse fuolenti michi

Expanded text:
tem filii praetendit ad eludendam legitaccusationem: nam non utique obicitur, infanti praeiudiccum possit et illa adulterase et impubes defunctumhabuisse. Uolenti mihi
Abbreviated transcription (Latin):
Siuir uxori cmicditores suo
fraudare illeso soluto mmio
presentẽ dotem reclidiss qũa
statuto tpre rectlere debint. ic
tione mulier tm̃ p̾stabit. qnͣti
c̃ditoꝵ int caͣt dotem suo tpre

Expanded text:
suos fraudare uellet, soluto matrimonio praesentem dotem reddidisset, quam statuto tempore reddere debuit, hac actione mulier tantum praestabit, quanti creditorum intererat dotem suo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
uũ. sine masculũ siie femi¬
nams et comitem labo defruit.
qui freõntandi cuiꝰq cã ut
seq̃retur destinatus in publi¬
co priuato ue abductus. fu̾it.

Expanded text:
uum siue masculum siue feminam: et ita comitem Labeo definit 'qui frequentandi cuiusque causa ut sequeretur destinatus in publico priuatoue abductus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
te potinfactum tñ e̾nt excipiẽ¬
dum sut siforie peccumanõ nu¬
bendã esrtam niuo ꝙ̃ defuncto
git:puto excipe debe dedolo
proni hroem libtissib̾tum aut̃
dedolo prõm⁊si abhrde cius
conueniatur minime ceccp¬
tionem obiectirnaꝙ con¬
uenit tam uiuo qͣ mortuo pa¬
tiono alibto honorem echib¬
critinstipulone plane dolicl¬
ausula nõ erit. detiahendaq
et doli clausula non de dolo ac¬
tio intenditur. s exstipulatu

Expanded text:
t: in factum tamen erit excipiendum, ut, si forte pecunia non nubenda est tam vivo quam defuncto. gat, puto excipere debere de dolo patroni heredem liberti. libertum autem de dolo patroni, etsi ab herede eius conueniatur, minime exceptionem obiecturum: namque conuenit tam uiuo qua‹m› mortuo patrono a liberto honorem exhiberi. in stipulatione plane doli clausula non erit detrahenda, quia ex doli clausula non de dolo acti
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾i solz. ei qui ꝓ alto dependit
ex cquitate ꝯpetit. ⁊ ꝙ depensum¬
est cẽ ꝑ collegam in magrãtu ꝓ¬
qui ꝓ co int̾uenerat. Idẽ opus cr¬
struend̃ ali locancrat. sice ascd̃o

Expanded text:
erni solet, ei qui pro altero dependit ex aequitate competit. Quod depensum pro collega in magistratu proqui pro eo intervenerat, idem opus exstruendum alii locaverat: nec a secundo
Abbreviated transcription (Latin):
tꝙ alit totum solu̾it qui ita lib
iussus c̃. suurait se capitolium
assensuꝵ. confestim ut iutau̾it. ꝙͣ¬
ius cipitolium non ascendit. li ber
crit ¶ẜuusb̾rois. rẽ ip̃ius hrois dare
iussus ⁊lib̾ ⁊̃ adlib̾tatẽ ꝑuc̾iet / qr
pot testator sinc ulla dandi condi

Expanded text:
t alter totum soluerit. Qui ita liber iussus est 'si iurauerit se Capitolium ascensurum', confestim ut iurauerit, quamuis Capitolium non ascenderit, liber erit. Seruus heredis rem ipsius heredis dare iussus et libpotest testator et sine ulla dandi condic