comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hoc insinitũ progredit᷑. Etrursus
siuerum .ẽ. dicere dehomine qm̃ musi¬
quimusicꝰ albus ambulans .ẽ. &e albus e.
& ambulans ẽ. & niusicꝰ .ẽ. dicuntur
haec igitur rurs sunul homo alb alb
musicus musicꝰ ambulans ambulans ẽ
Ethaec assidue cõplexa eadẽ. faciunt
super fluam lo cutionem. hec nõ
etiã insingularib quoque idẽ eue¬
nit: Sienĩ socrates. socrates .ẽ. & omo
erit socrates socrates homo & si socrates
socrates ẽ. & omo & bipeł. erit socra¬
tes. socrates homo bipes. & rursus si
hic idom bipes. ẽ & homo erit socrates.
Socrates homo. homobipes bipes Q uae
om̃ĩa quã sint in conuenientia. nullus
ignorat. Nonigit᷑ dicendum .ẽ. qm̃ omĩa
quaecũq singillatim. p̃dicant᷑ eadem
iuncta semꝑ poterunt p̃dicari. Ergoq̃
iuncta uere dicipossunt. et quȩ falso.
coꝵ ꝙ̃ singillatim atꝙ extrahan¬
te. ueredicunt᷑ ex ponit. hoc enĩ solũ
hactenus de monsiratum ẽ qm̃ si quis

Expanded text:
hoc in infinitum progreditur. Et rursus si verum est dicere de homine quoniam musiqui musicus albus ambulans est, et albus est et ambulans est, et musicus est. Dicuntur haec igitur rursus simul homo albus albus musicus musicus, ambulans ambulans est, et haec assidue complexa eadem faciunt superfluam locutionem. Nec non in singularibus quoque idem evenit. Si enim Socrates et Socrates est et homo, eriSocrates est et homo et bipes, erit Socrates Socrates homo bipes; et rursus si hic idem bipes est et homo, erit Socrates Socrates homo homo bipes bipes. Quae omnia quam sint inconvenientia nullus ignorat. Non igitur dicendum est quoniam omnia quaecunque sigillatim praedicantur, eadem juncta semper poterunt praedicari; ergo quae juncta vere dici possunt, et quae falso, eorum quae sigillatim atque extra ante vere dicuntur, exponit. Hoc enim solum hactenus demonstratum est quoniam si quis
Abbreviated transcription (Latin):
formula ẽ. qui conducit ex uniuers alib
dedicatiua et abdicatiua abdicatiuũ
uni uersale directum. uelut omne
iustum honcstum. nullum turpe hones¬
tum. Nullumigitur iustumturpe hac¬

Expanded text:
modus est qui conducit ex uniuersalibus dedicatiua et abdicatiua abdicatiuum uniuersale directim, uelut 'Omne iustum honestum: nullum turpe honestum: nullum igitur turpe
Abbreviated transcription (Latin):
conducit ex dedicatiuis uniuersalib
dedicatiuum particularẽ directim
quamre flexim ut omne iustum hones¬
tum omne iustumbonum. Quoddã
igitur honestum bonum. uelsic. Quod¬
damigitur bonum honestum. quippe

Expanded text:
conducit ex dedicativis universalibus dedicativum particulare, tam directim quam reflexim, ut: Omne justum honestum, omne justum bonum, quoddam igitur honestum bonum, vel sic, quoddam igitur bonum honestum. 17. Se
Abbreviated transcription (Latin):
ri et uniuersali dedicatiuum par¬
ticulare directim. ut quod damius¬
tum honestum omne iustumbo¬
num quod damigitur honestum
bonum Tertius modus ẽ qui condu¬
cit ex dedicatiuis uniuersali et par¬
ticulari dedicatiuum particula re
directim. ut omne iustum bonestũ
quod damiustumbonum. quoddam
igitur iustum honestum bonum
Quartus mod ẽ. qui conducit eacum¬
uersulib dedicatiua et abdicatiua

Expanded text:
dedicativum ex particulari directim, ut: 'Quoddam iustum honestum: omne iustum bonum: quoddam igitur honestum bonum'. Tertius modus est, qui conducit ex dedicativis universali et particulari dedicativum particulare directim, ut: 'Omne iustum honestum: quoddam iustum bonum: quoddam igitur honestum bonum'. Quartus modus est, qui conducit ex universali dedicativa et particulari
Abbreviated transcription (Latin):
abdicatiuum particulure directim
ut quodiustum honestum. Nullum
iustum malum quoddam igitur ho¬
nestum non est malum. Sextus mo¬
disẽ qui conducit ex declicatiua
uni uersali et abdicatiua particula¬
ri abdicatiuum particulare directĩ
ut omne iustum honestum. quoddam iustũ

Expanded text:
catiuum particulare directim, ut 'Quoddam iustum honestum: nullum iustum malum: quoddam igitur honestum non est malum.' Sextus modus est qui conducit ex dedicatiua uniuersali et abdicatiua particulari abdicatiuum particulare directim, ut 'Omne iustum honestum: quoddam iustum
Abbreviated transcription (Latin):
ET PRO PRII
Spetier autem et proprii com¬
muneẽ deseinuicem p̃dicari
Namsi homo risibileẽ et risibile
homo ẽ. Risibile uero qm̃ et scđm
id quod natumẽ dicitur sacpe
iamdictumẽ. aequaliter enims̃
species hisquae eorum participaN
et propria quorum sunt propria.
DE PRO ERIIS Specier
ET E ROPRII

Expanded text:
ET PROPRII Speciei autem et proprii commune est de se invicem praedicari; nam, si homo, risibile est, et si risibile, homo est risibile vero quoniam secundum id quod natum est dicitur, saepe iam dictum est; aequaliter enim sunt species his quae eorum participant et propria quorum sunt propria. DE PROPRIIS SPECIEI ET PROPRII
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dcantur. Sed aduertendũ .ẽ auc¬
tort porphurio quod eaq accidentia
sunc. principalit̃ quidem delas di¬
cuntur inquibus sunt indiuidius
secundo ueroloco ad uniuersalia in¬
diuiduoꝵ referuntur. atqueita
coruo. Nam quia onpua particu¬
laria qualitas ista accidentis nigridi¬
nis inficit. ld cirto eadẽ de specie quoq
p̃ dicamus dicentes coruum ipsum spe¬
cue nigrum cc̃ in quibus omnibus mi¬
rum uideri potest. curgenus depro¬
prio p̃dicari non digerit necuero spe¬
ciem decodema prio. nec differentũ
deꝓprio sed tantum genus quidẽ
despetiebus ac differentus diffẽ¬
rentiam uero despeciebus atq indiuu¬
duis. speciem de indiuidius. propriũ
despeciȩ atq indiuidiuis. accidens
de spetiebus atque indiuidius. fieri
enim potest ut que maioris p̃dicatio¬
mis sint cac deducts minoribus p̃di
centur. quȩ acqualia sunt: sibimet
conuertuntur. Eo qđ quale sit genus
de differentis despeciebus depro¬

Expanded text:
praedicantur. sed aduertendum est aucpraedicantur. sed aduertendum est auctore Por- phyrio quod ea quae accidentia sunt, principaliter quidem de his dicuntur in quibus sunt indiuiduis, secundo uero loco ad uniuersalia indiuiduorum referuntur, atque ita coruo. nam quia omnia particularia qualitas ista accidentis nigredinis inficit, idcirco eam de specie quoque praedicamus dicentes coruum, ipsam speciem, nigrum esse. In quibus omnibus mirum uideri potest, cur genus de proprio praedicari non dixerit nec uero speciem de eodem proprio nec differentiam de proprio, sed tantum genus quidem de speciebus ac differentiis, differentiam uero de speciebus atque indiuiduis, speciem de indiuiduis, proprium de specie atque indiuiduis, accidens de speciebus atque indiuiduis. fieri enim potest ut quae maioris praedicationis sint, ea de cunctis minoribus praedi- centur, et quae aequalia sunt, sibimet conuertuntur, eoque fit ut genus de differentiis, de speciebus, de pro
Abbreviated transcription (Latin):
homo de socrate. Platone cicerone
coteris : proprium itẽ despecie p¬
dicatur ciuius ẽ proprium Neq
erm erret ꝓprium alicuius nisi
dealio dicer&ur. Dequo enum una
quae queres ae sola & omnis semꝑ di¬
citur: eus dem proprium. eẽ mons¬
tratur. Quaecum ita sit. ꝓpriũ
despetiae dicitur. utrisibile deho¬
mine. Omnis enim homo risibilis ẽ
dicitur etiam deui diuidius¬
spetici dequa p̃dicatur. Est enun soera¬
tes plato. cicero risibilis. accidens uero
despitiebus pluribus dicitur. Etdetbuer sarũ
spetiarum didiuidius. Dicunter enim
coruus atque aetduops nigri. hiccorus
hic acthuops. quisunit pidundui nugri
situndũ nigretdins qualitatẽ uocuitur.
Atque hoc quidom ẽ accidens insepara¬
bilo sed mulcomigis separabilia acci¬
dentia płutib inhicres eunt. utmoue¬
ri homini boui uterquȩ enim moue
tur: Rursus caquae sub homine sunt
atque borie indiuidua. moueri saepe

Expanded text:
homo de Socrate, Platone, Cicerone et homo de Socrate, Platone, Cicerone et ceteris, proprium item de specie praedicatur cuius est proprium, neque enim esset proprium alicuius, si de alio diceretur; de quo enim una quaeque res ‘et soli et omni et semper’ dicitur, eiusdem pro- prium esse monstratur. quae cum ita sint, proprium de specie dicitur, ut risibile de homine; omnis enim homo risibilis est. dicitur etiam de indiuiduispeciei de qua praedicatur; est enim Socrates, Plato et Cicero risibilis, accidens uero et de speciebus pluribus dicitur et de diuersarum specierum indi- uiduis. dicuntur enim coruus atque Aethiops nigri et hic cor- uus et hic Aethiops, qui sunt indiuidui, nigri secundum nigre- dinis qualitatem uocantur. atque hoc quidem est accidens inseparabile, sed multo magis separabilia accidentia pluribus inhaerescunt, ut moueri homini et boui — uterque enim moue- tur —, et rursus ea quae sub homine sunt atque boue indiuidua, moueri saepe
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur quȩ specierum substantiã
formamq efficiint. quo sit ut ge¬
nus etiam. de differentus predi¬
cotur. acnon deuna. sed de pluribus
dicitur enim qđ rationabile ẽ. es¬
se anunal. Etrursus qđ inrationabi¬
lo .C̃. esse animal. ltagenus despe
queb us cdis ferentus p̃dicatur. Acdelir
questb ipsis sunt indiuiduis Difsercer¬
tia uero ude specubus diciti pluribus
asde earun indiuidiur Vt rtions¬
plaoues isseties desus quȩ sub ipsis sunt
mdiudius eodem modo dicitur &am
quod deunuersali p̃dicatur p̃dicat
s de indiuduo Qđ sidisfserentia de
speciebus dicitur p̃dicabit atiam de
erus dem spetiei subicctis. Snecie
uero desuis tantum induuduis pdica¬
tior Neque enim fer potst
utque species ẽ. ultima quȩq uere
peties ac magis species nuncupatur
siaee alus deducatur species iapatod
sitta ẽ. sola post specic̃ in diuidiu
restant. Iurȩ ugatur species desius
tantum indiuiduis p̃dicitur ut

Expanded text:
dicatur quae specierum substantiam dicatur quae specierum substantiam formamque efficiunt, quo fit ut genus etiam de differentiis praedicetur ac non de una, sed de pluribus; dicitur enim quod rationabile est, esse animal et rursus quod inrationabile est, esse animal, ita genus de spe- ciebus ac differentiis praedicatur ac de his quae sub ipsis sunt indiuiduis. differentia uero de speciebus dicitur pluribus ac de earum indiuiduis, ut inrationaplures species, et de his quae sub ipsis sunt individuis eodem modo dicitur: nam quod de universali praedicatur, praedicatur et de individuo. Quod si differentia de speciebus dicitur, praedicabitur etiam de ejusdem speciei subjectis. Species vero de suis tantum individuis praedicatur: neque enim fieri potest, ut quae species est ultima quaeque vere species ac magis species nuncupatur, haec alias deducatur in species; quod si ita est, sola post speciem individua restant, iure igitur species de suis tantum indiuiduis praedicantur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
illam prius respicit quam om̃s
adẽ puncem habere uidcantur. hact est
aut̃ iora commuuo que ꝓpostaruom quin¬
ꝗitene pil numerum. pluralitate p̃di¬
titionus indudit. omoua enim deplurib
pdicantur in hoc ergo sibicuncta com¬
munuant Nm &genus depluribus p̃di¬
cunit̃ itemq spaies ac disstrentaor
prium ct accidens quac cumꝗ itasint ẽ
eoꝵ una acq indiscreti communio de
pluribus p̃dican. Disgregat auttm p̃¬
sam depluribus p̃dicationem quẽ ad¬
madum in singulis fat. qđ unun qđ¬
quac ꝓpositoꝵ. de quibus pluribus
diceur ostendit. Ait enim genus qui¬
dem depluribus p̃dicoi id ẽ spatie¬
bus acspecirum indiuiduis. ut ani¬
mal p̃dicat᷑ deomine &e cquo at que
hus undiudius quisub hominiẽ atq sus
equo. Item genus p̃dicatur dediffe¬
rtntus spetierum atquae idiure
Q uoniam enim speties differentiȩ
informnt. cumgenus despeciebus p̃¬
dicetur. consequens ẽ. uteciam delis¬

Expanded text:
illam prius respicit quam omnes illam prius respicit quam omnes ad se inuicem habere uide- antur. haec est autem una communio quae pro|positarum quinque rerum numerum pluralitate praedicationis includit; omnia enim de pluribus praedicantur, in hoc ergo sibi cuncta communicant, nam et genus de pluribus praedicatur, itemque species ac differentia et proprium et accidens, quae cum ita sint, est eorum una atque indiscreta communio de pluribus praedicari, disgregat autem ipsam de pluribus praedicationem, quemadmodum in singulis fiat, quod unum quodque proposi- torum de quibus pluribus praedicetur ostendit, ait enim genus quidem de pluribus praedicari, id est speciebus ac specierum indiuiduis, ut animal praedicatur de homine atque equo ac de his indiuiduis quae sub homine sunt atque sub equo, item genus praedicatur de differentiis specierum atque id iure. quoniam enim species differentiae informant, cum genus de speciebus praedicetur, consequens est ut etiam de
Abbreviated transcription (Latin):
x peditis ꝑ sc̃omnibus quȩ ꝓ¬
posuit. & quantum inu¬
nius ciuusque considerationẽ po¬
terat ad scientiac terminum breuiter
ad ductis. nunc iam non de singuloꝵ
natura id ẽ. uł generis .÷ differen¬
tiac uł spetiei uel proprii uł acci
dentis sedde adsc inuicem relatione
ꝑtractat. Nam qui communiones
ac differentias rerum colligit. utñ
alias comparant᷑. Id aut̃ duplicimo¬
do uelsimilitudinedum communi¬
tates retractant᷑ uel dissimilitu¬
dine dum differentiae: Q uaccum
ita sint. nos quoq ut ad huo fecimus
propt̃ planior ẽ intellectũ philo¬
sophi. uestigia ꝑsequentes ordiemur
delus communibus quae as sunt ge¬
nori. specior differentiae. uł ꝓprio
uł accidenti. Cammune quidem
omnibus ẽ. deplurib: p̃dicari sed
genus quidẽ despeciebus etele in¬
Siuidius. et differentia. similit̃
Speties aut̃. dehis quae sub ip¬
sa sunt. indiuidius p̃dicatur.
contient in diuidua. anti¬
quam singuloꝵ adunum
qđ quae habitudinẽ tractet.

Expanded text:
xpeditis per se omnibus quae proposuit et quantum in unius cuiusque consideratione poterat, ad scientiae terminum breuiter adductis nunc iam non de singulorum natura, id est uel generis uel differentiae uel speciei uel proprii uel acci- dentis, sed de ad se inuicem relatione pertractat, nam qui communiones ac differentias rerum colligit, non ualias comparentur, id autem duplici modo, uel similitudine, dum communitates sectatur, uel dissimilitudine, dum differentias, quae cum ita sint, nos quoque, ut adhuc fecimus, propter planiorem intellectum philosophi uestigia persequentes ordiemur de his communio- nibus quae adsunt generi et speciei et differentiae uel proprio et accidenti. Commune quidem omnibus est de pluribus praedi- cari, sed genus quidem de speciebus et de indiuiduis, et differentia similiter, species autem de his quae sub ipsa sunt indiuiduis, at continent indiuidua. Antequam singulorum ad unum quodque habitudinem tractet,
Abbreviated transcription (Latin):
natura rerũ euentirẽ. uaria. Ita
quoque altera pars cõtradictionis ha¬
b& uariabilem ueritatem. Et sem¬
ꝑ quidem uera uł falsa ẽ. ñ camen
una definite ut hoc uerũ sit deter¬
minate. Aut llut. sedutrũ lib&. ut
sicut status ipse rerũ mutabilis . ẽ. Ita¬
dubi quoque uericas aut falsitas ꝓposicio¬
aibil: nũ dubitabilis.sit. Et eueni& quidẽ.
ut in aliquib frequentius una sit uera ñ ta¬
m̃ semꝑ. &ut una rariuis uera. ñtñ eam

Expanded text:
natura rerum evenientium est varia, ita natura rerum evenientium est varia, ita quoque altera pars contradictionis habet variabilem veritatem, et semper quidem vera vel falsa est, non tamen una definite, ut hoc verum sit determinate, aut illud, sed utrumlibet. Et sicut status ipse rerum mutabilis est, ita quoque veritas aut falsitas propositionum dubitabilis sit, et eveniet quidem, ut in aliquibus frequentius una sit vera, non tamen semper, et ut una rarius vera, non tamen eam
Abbreviated transcription (Latin):
Habent inquit quandã cognatio¬
nomres. & illa quae res ipsas nt¬
ꝓprasignificatione de signant: qua¬
re. & oracio quae signat atque signi¬
ficatrem sic se habebit quẽ ad mo¬
dũ res ipsa est : Ergo sires nõ fueric
falsa oratio est: Sires fuerit uera
oratio ẽ & siuera uel falsa oratio
.ẽ. erit id qđ dicit᷑ uł ñ erit. ut sibi
res & oratio cõuertantur : Ergo si
res constituta ñ ẽ. nec definit& ne¬
cessitate proueniens. nec illa ora¬
tio quaerem ipsam designat. de¬
finite .ẽ. ueritatis. Ergo in quib reb
possibile ẽ nõ modo eẽ sed etiã ñ
et̃. cõtingere in his ad firmatio
& negatio utrumlib& sese hab& &
quem ad modũ rem ipsam &. eẽ. &i
esse cõtingit. lta quoque: & cõcradictio¬
nẽ & uera & falsam. eẽ. in definitep¬
ueni&. hec aũtẽ inquib fiat. ipse de¬
mutari nõ posset. atque ideo exne¬
cessitate essent. Si autẽ semꝑ ñ essent.
eas. ñ eẽ. necesse. eẽt. Etenĩ sicut ipsa

Expanded text:
Habent, inquit, quamdam cognationem res, et illa quae res ipsas propria significatione designant. Quare et oratio quae designat atque significat rem, sic se habebit, quemadmodum res ipsa est. Ergo si res non fuerit, falsa oratio est; si res fuerit, vera oratio est; et si vera vel falsa oratio est, erit id quod dicitur vel non erit, ut sibi res et oratio convertantur. Ergo si res constituta non est, nec definita necessitate proveniens, nec illa oratio, quae rem ipsam designat, definitae est veritatis. Ergo in quibus rebus possibile est non modo esse, sed etiam non esse contingere, in his affirmatio et negatio utrumlibet sese habet, et quemadmodum rem ipsam, et esse et non esse contingit, ita quoque contradictionem et veram et falsam esse indefinite proveniet. Hoc autem in quibus fiat, ipse demutari non posset, atque ideo ex necessitate essent; si autem semper non essent, eas non esse, necesse esset. Etenim sicut ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ unũ fiat & unũ ñ fiat. ñ ẽ. necesse :
In quo igitur similitudo ẽ. cõtingen¬
tis cõtradictionibus. & tẽporalis ne¬
que simplicis necessitatis: In eo scili¬
c& quia sicut necesse. ẽ. eẽ qđ ẽ. quan¬
do est. ñ tam̃ simplicit̃ necesse. ẽ. eẽ¬
qđ ẽ p̃t̃ temporis ad diccionẽ Ita
in cõtradictione cõtingentiaffirma

Expanded text:
tem unum fiat, et unum non fiat, non est necesse, tem unum fiat, et unum non fiat, non est necesse, in quo igitur similitudo est contingentis contradictionis et temporalis, neque simplicis necessitatis? in eo scilicet, quia sicut necesse est esse quod est, quando est, non tamen simpliciter necesse est epraeter temporis adjectionem: ita i
Abbreviated transcription (Latin):
sed tam̃ aut. eẽ. aut nõ eẽ. Idcirco
tota quidem contradictio unam lia¬
bebit partẽ uerã. alterã falsam. Sed
nerit ipsorũ una definite uera. falsa
altera definite: Inp̃teritis enĩ sic dici¬
quidem uera .ẽ. altera falsa. sed in his
definite uera ẽ ad firmatio defini¬
te falsa negatio: Nam quia qđ factũ ẽ.
fieri: ut factũ nõ sit nõ potest̃. Ideo de¬
finice in p̃ceritũ cõtradictio uera fal
sa.ẽ. infuturis uero ꝓpositionib: ñ idẽ
est. In his scilic& quȩ cõtingentia signi¬
ficant. ut sidicã philoxenus cenaturus
ẽ. philoxenus cenaturus ñ ẽ. in cota
quidẽ cõtradictionẽ una uera est. al¬
tera falsa. sed nullus potest diuidere
ut dicat aut adfirmationẽ conscitute
& definite uerã. ẽẽ. aut negationem.
Ante enĩ quã cen&. indefinitũ. ẽ. & ua¬
riabile. ancen&. Post quã uero cena¬
uerit. p̃teritũ defintur.
Igicur aut. eẽ. aut ñ ẽẽ. Aliquid in futu¬
ris cõtradictionibus necesse. ẽ: Ut au¬

Expanded text:
sed tantum aut esse aut non esse; idcirco tota quidem contradictio, unam habebit partem veram, alteram falsam, sed non erit ipsorum una definite vera, falsa altera definite. In praeteritis enim sic diciquidem vera est, altera falsa, sed in his definite vera est affirmatio, definite falsa negatio. Nam quia quod factum est, fieri ut factum non sit, non potest, ideo definite in praeterito contradictio vera vel falsa est. In futuris vero propositionibus non idem est in his scilicet quae contingentia significant ut si dicam Philoxenus coenaturus est, Philoxenus coenaturus non est. In tota quidem contradictione, una vera est, altera falsa, sed nullus potest dividere, ut dicat aut affirmationem constitute et definite veram esse aut negationem. Ante enim quam coenet, indefinitum est et variabile an coenet. Postquam vero coenaverit praeteritum definitur, igitur aut esse aut non esse aliquid in futuris contradictionibus necesse est. Ut au
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt igit᷑ quaedã possibiba ñ necessaria
et in aliis quoque quae fiunt. eadẽratio ẽ
Omne enĩ qđ fit a quolib& consibo. ipsequi
consiliat᷑ illius rei principiũ . ẽ. Non neces¬
lussitas et quaeq sunt possibilia. mutabili¬
t̃ouenient quae enĩ secđm aliquã possibi¬
litatẽ dicimꝰ ñ euenient secđm necessitatẽ :
Unde fit.ut manifestũ sit qm̃ non om̃a ex
cessitate uł sunt uł fiunt. Sed quaedã sunt
quae ea qualimodo uł fiunt uł nõ fiunt:
Et hoc ẽ. utrũ lib& fieri: Ala uero in
pluribus quidem fiuint in pauciorib ue¬
ro ñ fuint: Et a equalit̾ quidem fiunt ut
egredientem domo amicum uidere: fit
enĩ hoc ut sit aequalit̃. quae uero frequen¬
tius funt quam ñ fiunt. ut sexa genarium
canescere. frequentius fit quã nõ fit. et ñ
ita hoc potest fieri. ut ñ fieri in postĩbileñ
sit. hocẽ enĩ qđ ait Alia uero oiaois

Expanded text:
Sunt igitur quaedam possibilia non necessaria, Sunt igitur quaedam possibilia non necessaria, et in aliis quoque quae fiunt eadem ratio est. Omne enim quod fit a quolibet consilio, ipse qui consiliatur illius rei principium est, non necessitas, et quaecunque sunt possibilia, mutabiliter evenient. Quae enim secundum aliquam possibilitatem dicuntur, non eveniunt secundum necessitatem, unde fit ut manifestum sit quoniam non omnia ex necessitate vel fiunt, vel fiunt, sed quaedam sunt quae aequali modo, vel fiunt, vel non fiunt, et hoc est utrumlibet fieri, alia vero in pluribus quidem fiunt, in paucioribus vero non fiunt, et aequaliter quidem fiunt, ut egredientem domo amicum videre, fit enim hoc et fit aequaliter; quaedam vero frequentius fiunt; quam non fiunt, ut sexagenarium canescere frequentius fit, quam non fit. Et tamen ita hoc potest fieri, ut non fieri impossibile non sit. Hoc enim est quod ait: Alia vero magis
Abbreviated transcription (Latin):
ENIM ESSEPRINCIPICIMEUTURORŨ
Itabeo quod consiliamur atquae
Hagimus aliquid
Tongum tꝑbaton ẽ quod nos prius
exponimus postea continuamus.
Liquet enim aliquarum rerum nos
eẽ principium ut hactuum nostro¬
rum. Sienim quis aliquid consi¬
lio facit. qui quid consiliatione
ꝑegerit eius rei ipse principium .ẽ.
a consiliante enĩ incipit. quiquid con¬
silii solertia ministratur. Sunt
enĩ quaedã. quae actu nõ sunt. sed potesta¬
te. quae potestas nõsit exnecessitate. id est ut
possit quidem fieri. Ntam̃ necesse sit ut hanc
uł quã lib& tunicã possibile. ẽ quidem ferro¬
uet. incidi. sed ñ est recesse. fortasse enĩ utendo
uetus tabit᷑ et ipso quotidiano soluet᷑ attriti.
ergo patest quidem incidi. sed forte ñ incide¬
ext: tͥ sed antequã incidi possit exterit᷑ : Rursus
potest fieri ut ñ diuidat᷑. Neque erã exceri
cã possibile. eẽt nisi prius eẽt. possibile ñ in
cidis sedsi ita contigit. fortasse ñ fient:

Expanded text:
enim esse principium futurorum et ab eo quod consiliamur atque agimus aliquidongum hyperbaton est, quod nos prius exponimus, postea continuamus. Liquet enim aliquarum rerum nos esse principium, ut actuum nostrorum. Si quis enim aliquid consilio faciat, quidquid consiliatione peregerit, ejus rei ipse principium est. A consiliante enim incipit, quidquid consilii solertia ministratur. Sunt enim quaedam quae actu non sunt, sed potestate, quae potestas non fit ex necessitate, id est, ut possit quidem fieri, non tamen necesse sit, ut hanc vel quamlibet tunicam possibile est quidem ferro incidi, sed non est necesse. Fortasse enim utendo vetustabitur, et ipso quotidiano solvetur attritu. Ergo potest quidem incidi, sed forte non incidetur, sed antequam incidi possit exteritur. Rursus potest fieri ut non dividatur, neque enim exteri eam possibile esset, nisi prius esset poi, sed ita contingit fortasse ut non fiant.
Abbreviated transcription (Latin):
ncͦ tam̃si p̃dicit᷑ sedeciã sip̃diciuere potist
Siue enĩ p̃dicat᷑ siue nõ p̃dicat᷑ quicquit uere p̃¬
dicipotest. hoc ex necessitate futurũ ẽ. Mani¬
fescũ ẽ. enũ inquid. qđ sisic se habeat
res siue unꝰ eam affirm& alias neget.
Sieuentura. ẽ nichil illic negatio officit.
sieuentura nõ ẽ nihil affirmatio ꝓ dest̃
Nõ enĩ in qui̾d pp̃ negare & affirmare
erit uł nõ erit. Nec lianc uim naturae tẽ¬
pꝰ. mutauit. Fodẽ modo eiũ euenient ea
quae post millesimũ annũ euentura cre¬
dunt᷑. His quẽ post quantũ lib& tẽpus. ex
necessitate futura sunt: unde fit¬
utsi in omni tempore omnia sic seha¬
bent ut unũ defonte uere dicipossit. de fini¬
te alterum false. Omnia quȩ quȩ facta
sunt uł fient immutabili rerum ratio¬
ne contingant hoc .ẽ. enim qđ ait. Ne¬
CESSEESET FIERI. UNuM ao etta¬
euae foRua quas FIUNT
d .ẽ. sic se labere. ut necessitate ficrent¬

Expanded text:
si praedicitur, sed etiam si praedici vere potest; sive enim praedicatur, sive non praedicatur, quidquid vere praedici potest, hoc ex necessitate futurum est. Manifestum est enim, inquit, quod si sic se habeat res, sive unus eam affirmet et alius neget, si eventura est, nihil illi negatio officit; si eventura non est, nihil affirmatio prodest. Non enim, inquit, propter negare et affirmare erit vel non erit, nec hanc vim naturae tempus mutabit. Eodem modo enim evenient, ea quae post millesimum annum eventura creduntur, his quae post quantumlibet tempus ex necessitate futura sunt: unde fitut si in omni tempore omnia sic se habeant, ut unum definite verum dici possit, definite alterum falsum, omnia quaecunque facta sunt, vel fient, immutabili rerum ratione contingant. Hoc est enim quod ait, necesse esse fieri unumquodque eorum quae fiunt; id est, si sic se haberet, ut
Abbreviated transcription (Latin):
la argum̃ tatione destrux̃ ꝑ quã om̃a
ex necessitate docuit euenire si hoc
admiteret᷑. qđ sires illae minimes c̃õstat¬
tradictione mendacem. s& sicut res
ipsae mutabiliter & in definite futu¬
rae sint. Ita quoque enuntiationes
uariabili nec definita ueritate & fal¬
sitate proferuntur

Expanded text:
la argumentatione destruxit, per quam omnia ex necessitate docuit evenire, si hoc admitteretur. Quod si res illae minime sunttradictione mendacem; sed sicut res ipsae mutabiliter et indefinite futurae sunt, ita quoque enuntiationes variabili nec definita veritate et falsitate proferuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tib ꝓpositionib questionẽ: & ait. ma¬
nifestũ eẽ. ñ necesse. eẽ. oms affirma¬
tiones & negationes definite ueras. ẽẽ.
ẽ altera falsa. Neaue erũ iauie
Possibilius tam̃. ẽẽ. aut ñ eẽ. s& quem¬
ad modũ dictum est:
Illa & eruĩ quae sunt p̃sentis temporis
sicut ipsorũ eẽ . definitum ẽ. Ita quo¬
que dehis definita .ẽ. ꝓpositionũ ueri¬
tas falsitas que illa uero quȩ ñ sunt qui¬
tura sunt ut ñ exnecessitate ꝓueniant.
s& possint ita. ẽẽ. ut etiam possint ñ.
eẽ. In his hoc modo sehabebit cõtradic¬
tio quemad modũ dictũ ẽ: Dictũ¬

Expanded text:
tibus propositionibus quaestionem, et ait: Manifestum est, non necesse esse omnes affirmationes et negationes definite veras esse, sest, altera falsa. Neque enim, inquit, ibilibus tamen esse, aut non esse, sed quemadmodum dictum est. Illa etenim quae sunt praesentis temporis, sicut ipsorum esse definitum est, ita quoque de his definita est propositionum veritas falsitasque. Illa vero quae non sunt quita futura sunt, ut non ex necessitate proveniant, sed possunt ita esse, ut etiam possint et non esse, in his hoc modo se habebit contradictio quemadmodum dictum est. Dictu
Abbreviated transcription (Latin):
contingere. si quis unam ueram de¬
finite. alceram dicer&. de finite men¬
dacem. quae nam uero adserat alia
in conuenientia impossibilia que
concurrere. his qui unam definite ue¬
rã proponunt. haec sunt
Siquis erũ ꝓponatunã. ẽẽ uerã. alte
rã falsã. Tollit ut suera dictum. est
id qđ ẽ utrum lib& in reb &om̃ac̃e.¬
uł fieri ex necessicate constituit. Nil a ca¬
su.nil a propia uoluntate. un defit ut
neque negociari sit utile. nec inire ac¬
tũ. qm̃ om̃a cõsilii racione tractantur:
ipsũ enĩ cõsilium suꝑuacuum. ẽ. cũ om̃a
quecũque futura sint necesse sit eueni¬
re. Quid erĩ unus quisq dicat: si hoc
faciã illũ michi euemi& atque con¬
ting&: Si uero hoc. illa res eueni&:
& enim nihil prohub& quemuis illã
ad firmare aliquid. ẽẽ. faciendum.
aliũ uõnegare. cum om̃a ui necessi¬
tatis eueniant. Nam si omnia quae
fiunt nuncante aliqͥs uere p̃dicer&.
quis dubitat quin illa quae facta sunt

Expanded text:
contingere, si quis unam veram decontingere, si quis unam veram definite, alteram diceret definite mendacem. Quaenam vero asserat alia inconvenientia impossibiliaque concurrere his qui unam definite veram proponunt, haec sunt: si quis enim proponat unam esse veram, alteram esse falsam, tollit ut supra dictum est id quod est utrumlibet in rebus, e fieri ex necessitate constituit, nihil a casu, nihilque a propria voluntate. Unde fit ut neque negotiari sit utile, nec inire actum, quae omnia consilii ratione tractantur, ipsum enim consilium supervacuum est, cum omnia quaecunque futura sint necesse sit evenire. Quid enim unusquisque dicat, Si hoc faciam, illud mihi eveniet atque continget, si vero haec, illa res eveniet? etenim nihil prohibet quemvis illum affirmare aliquid esse faciendum, alium vero negare, cum omnia vi necessitatis eveniant. Nam si omnia quae fiunt nunc, ante aliquis vere praediceret, quis dubitat quin illa quae facta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
bellum aliusq: neget & pronunciet non
futurum. siutraeq: sint falsae necessecsi
quidem erit noneẽ cras nauale bellum qm̃
affirmatioquae illud dicit futurum falsĩ
Rursus necesse ẽ eẽ cras nauale bellum.
qm̃negatio quaedicit cras non futurum
ipsa quoq mentitur. quare. nec esseerit
& eẽ naualebellum & noneẽ quod est
in possibile et preter communem cogia¬
tionis naturam. Non est igitur uerum
utrasq & simuliđem affirmationem ne¬
gationem que mentin
Qua eergo inquid contingunt in conue¬
nientia haec sunt & huius modi
Di quis dicat uel in his quacuniuers alias
& uniuersalit̃ p̃dicantur uel in is
quae s ingularia in propositionib: enun¬
tiantur unam nec essario desinite
eẽ ueram desinite alteram falsã Tabiaib¬
lũ inquit incõuenientia cõsequent᷑. Et ala
similia. hoc scilic& dicens. de superiorib argum̃¬
tis inquib ostendelut omnia ex necessitate

Expanded text:
bellum, aliusque neget, et pronuntiet non bellum, aliusque neget, et pronuntiet non futurum, si utraque sint falsa, necesse quidem erit non esse cras navale bellum, quoniam affirmatio, quae illud dicit futurum, falsa est. Rursus necesse est esse cras navale bellum, quoniam negatio quae dicit cras non futurum, ipsa quoque mentitur. Quare necesse erit et esse navale bellum, et non esse, quod est impossibile, et praeter communem cogitationis naturam. Non est igitur verum utrasque et simul, id est affirmationem negationemque mentiri. Quae ergo, inquit, contingunt inconvenientia, haec sunt, et hujusmodi, si quis dicat vel in his quae universalia sunt et universaliter praedicantur, vel in his quae singularia in propositionibus enuntiantur, unam necessario definite esse veram, definite esse alteram falsam, talia illum, inquit, inconvenientia consequentur, et alia similia. Hoc scilicet dicens de superioribus argumentis, in quibus ostendebat omnia ex necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
in praesenti tempore hoc animal quodli¬
bet albumẽ uel magnicorporis & hocue¬
rum pronunciat album & magnum illud
animaleẽ netesseẽ. Ita etiam in futurum
si quis ueredicat. qm̃ hoc animal crasalbũ
fiet & corporis uastioris necesse ẽ cras utraq
contingent ut et album fiat & corporis
uastioris Sinuero falso aliquid prae¬
dicatur nec esseẽ non eẽ quod dr̃ si sit af¬
sirmatio ut si quis affirmet falso futu¬
rum nauale bellum necesseẽ non ficri
quod a falsa afsirmatione p̃dicitur At sist
falsa negatio necesseẽ fieri quod falsa nega¬
tio futurum noneẽ praedixit Sinuero utraq
falsa sunt. necerit ex necessitate qđ dicitur
quia definite affirmatio falsa ẽ Hec ñerit
quod dicitur ex necessitate quia desinite ẽ
falsa negatio. Vnde fit ut utrum bbet
quod est in reb omnino perimatur utraq
enimnecessaria sunt & exnecessitate con¬
tingant. et est nec essitas ipsa impossibilis
Namsiquisdicat cras futurum nauale

Expanded text:
in praesenti tempore, hoc animal quodliin praesenti tempore, hoc animal quodlibet album est, vel magni corporis, et hoc vere pronuntiet, album et magnum illud animal esse necesse est. Ita etiam in futuro si quis vere dicat quoniam hoc animal cras album fiet, et corporis vastioris, necesse est cras utraque contingere, ut et album fiat et corporis vastioris. Sin vero falso aliquid praedicatur, necesse est non esse quod dicitur, si sit affirmatio: ut si quis affirmet falso futurum navale bellum, necesse est non fieri quod a falsa affirmatione praedicitur. At si sit falsa negatio, necesse est fieri quod falsa negatio futurum non esse praedixit; sin vero utraque falsa sunt, non erit ex necessitate quod dicitur, quia definite affirmaquod dicitur, quia definite est falsa negatio. Unde fit ut utrumlibet quod est in rebus omnino perimatur, utraque enim necessario sunt et ex necessitate contingunt, et est necessitas illa impossibilis. Nam si quis dicat cras futurum navale
Abbreviated transcription (Latin):
quis quam ualeat inuenire Nuno autem
dicere qm̃ neutrum uerum ẽ id est nec
affirmatio nec negatio. Contingeret
autem utramq eẽ falsam affirmatio¬
nem scilicet & negationem si nec quod
noneẽ negatio diceret nonee t lta enimfie¬
ret. ut nec cẽt quodeẽ affirmatio p̃dicauit
nec non eẽ quod negationoneẽ proposuit
Si qui sergo hocita dicat primum inquit
illud in conuemens atq. impossibile ẽ qđ
in contra dictoria propositione cum affir¬
matio falsa sic nonestuera negatio. & rurs
cumnegatio falsasit. falsa quoq ad firma¬
tiosit hoc enim in solis contrariis contin¬
gebat non etiam in contradiccoria dis¬
positione Inhac enim unam semper uerã
eẽ necesse ẽ semper alteram falsam.
Ad haec siuerum ẽ dicere qm̃ albumẽ et
magnum oportet utraq eẽ¬
Id didit quoque aliud. quomagis id
q uod dicitur uideatur in conguum
Omne enimquod praedicitur infuturũ
si uere p̃diciturerit Si quis enim dicat

Expanded text:
quisquam valeat invenire. Nunc autem quisquam valeat invenire. Nunc autem dicere quoniam neutrum verum est, id est nec affirmatio, nec negatio; contingeret autem utraque esse falsam affirmationem scilicet et negationem, si nec quod esse negatio diceret, non esset. Ita enim fieret, ut nec esset, quod affirmatio esse praedicavit, nec non esset, quod negatio non esse proposuit. Si quis ergo hoc ita dicat, primum, inquit, illud inconveniens atque impossibile est, quod in contradictoria propositione, cum affirmatio falsa sit non est vera negatio, et rursus cum negatio falsa sit, falsa quoque affirmatio sit. Hoc enim in solis contrariis contingebat, non etiam in contradictoria oppositione. In hac enim unam semper veram esse necesse est, semper alteram falsam. Ad haec si verum est dicere quoniam album est et magnum, oportet eddidit quoque aliud, quo magis id quod dicitur videatur incongruum. Omne enim id quod praedicitur in futurum, si vere praedicitur, erit. Si quis enim dicat
Abbreviated transcription (Latin):
si a casu eẽ poterit. non ex necessitate fu¬
turumest. Q uod si non ẽ ex nec essitate
suturum nonẽ impossibile non fieri Sinẽ
impossibile nonfieri potest non fieri Sipo¬
tost non fieri non potest desinite uere p̃dici
Quodenimuere de sinitum p̃dicitur. e& ne¬
cessitate futurum ẽ. quod autem casu est
Quatuor differentiis contingentium futu¬
xorum diuersitas constat. Aut emmid qđ
affirmatur & negatur infuturum utrumq:
ent uerums anutrumq falsũ aut unum
uerum falsum alterum definite. aut unum
uorum falsum alterum indefinite Noneẽ
quidem et affirmationem & negationem
ueram in his propositionib quae dereb
contingentib infuturum tempus propo¬
nuntur per hoc demonstrauit superius
quodait
Manifestum ẽ qm̃ necesse ẽ uerum dicere
alterum ipsorum si omnis affirmatio uera
uel falsa. utraque onimnonerunt simul
intalibus
Neꝙ enimfieri pot est ut in contra dictona
p̃ro positionum oppositione utrasq ueras

Expanded text:
si a casu esse poterit, non ex necessitate fusi a casu esse poterit, non ex necessitate futurum est; quod si non est ex necessitate futurum, non est impossibile non fieri; si non est impossibile non fieri, potest non fieri; si potest non fieri, non potest definite vere praedici. Quod enim vere definite praedicitur, ex necessitate futurum est, quod auQuatuor differentiis contingentium futurorum diversitas constat. Aut enim id quod affirmatur et negatur in futurum, utrumque erit verum aut utrumque falsum; aut unum verum, falsum alterum definite; aut unum verum, falsum alterum indefinite. Non enim esse quidem et affirmationem et negationem veram in his propositionibus, quae de rebus contingentibus in futurum proponuntur, per hoc demonstravit superius quod ait: manifestum est quoniam necesse est verum dicere alterum ipsorum si omnis adfirmatio vera vel falsa est utraque enim non erunt simul in talibusNeque enim fieri potest ut in contradictoria propositionum oppositione, utrasque veras
Abbreviated transcription (Latin):
Si est album nunc uerum erat dicere primo
qmerit album Namsiquares nunc alba ẽ. ue¬
rumerat antedicere . ꝯm̃erit alba . quare de¬
sinite quoq: fuit quod libet corum quae facta st̃
uore praedicere. hoc autemre ipsius exitus
comprobauit. huic oppositioni ꝑ eademrurs
occurrit Non enim quiht̃ dicit licet er la¬
queum superioris argum̃tationis effagere
rursus enim ea demillum cuncta circumue¬
niunt. & cis demiterum urguet᷑ in cõmodis
Miraratione superiorom argumentatio¬
nem dicentis adidem reduxit in commo¬
dum dicens Si uerumẽ omnia quaecumq
facta sunt definite uere potuisse praedici¬
uerum ẽ qm̃ueritatem propositionis rer
necessitas sequitur. Quoduero definite
uere p̃dictum erat non euenire non poterat.
sed si non euenire non poterat ut non eueni¬
ret erat impossibile quod autom ñ fieni
impossibileẽ. fieri necesse ẽ. euentus igitur
rei exnecessitate consequitur. Nihil
ergo utrum libet neq: acasuerit. Nam

Expanded text:
si est album nunc, verum erat dicere prius si est album nunc, verum erat dicere prius quoniam erit album. Nam si qua res nunc alba est, verum erat ante dicere quoniam erit alba, quare definite quoque fuit quodlibet eorum quae facta sunt vere praedicere. Hoc enim rei ipsius exitus comprobavit. Huic oppositioni per eadem rursus occurrit. Non enim qui haec dicit, licet ei laqueum superioris argumentationis effugere, rursus enim eadem illum cuncta circumveniunt, et eisdem iterum urgetur incommodis.Mira ratione superiorem argumentationem dicentis ad idem reduxit incommodum dicens: Si verum est omnia quaecunque facta sunt, definite vere potuisse praedici, quoniam veritatem propositionis rei necessitas sequitur, quod vere definite praedicatum erat non evenire non poterat; sed si non evenire non poterat, ut non eveniret erat impossibile. Quod autem non fieri impossibile est, fieri necesse est. Eventus igitur ejus ex necessitate consequitur. Nihil ergo utrumlibet, neque a casu erit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
id est quod aequaliter eẽ ul noniẽ contingit
hoc est enim quodait: Similiterenim
fieret nd nonfioret
Neq enim direc tamuiam necessariamq
ht̃ unamuł affirmationem uł negationẽ
Sednibil semagis sic habet uł sio non habet
et c̃ ut rumlbet quode qualemcursum
aut ⁊ deuenire retinet & ad non euonint
Nibilersemagis ł sic habec ł sic ñ abet¬
Nihilenĩ magis sese habet ut fiat quã ut fiat
Ampliussi est album nunouerum erat dice¬
re primo qm̃erit album quare semper
Validam sibiipsiuim argimentationis op¬
ponit quapossit ostendere affirmatĩo¬
nes negationesq ueras uel falsas etẽ desini¬
te &ait prouidendum eẽ nẽ forte netes¬
sesit suspican id quodiam factum ẽ uert
dicipotuisse antequamfieret eẽ faciendum
ut si socrates hesterna nocte cenauit.
uerum fuit hesterna matutina dicere
fuissec sip̃diceretur. Omnia igiturea quȩ ficnt
definite poterunt uere praedici. hocẽ enim qđ dicit

Expanded text:
id est, quod aequaliter esse vel non esse contingit. id est, quod aequaliter esse vel non esse contingit. Hoc est enim quod ait, similiter enim fieret vel non fieret. Neque enim directam viam necessariamque habet unam vel affirmationem vel negationem, sed nihil se magis sic habet, vel sic non habet, et est utrumlibet quod aequalem cursum et ad evenire retinet, et ad non evenire. NiNihil enim magis sese habet, ut fiat quam ut non fiat. Amplius si est album nunc, verum erat dicere prius quoniam erit album, quare semper Validam sibi ipsi vim argumentationis opponit, qua possit ostendere affirmationes negationesque veras vel falsas esse definite, et ait providendum esse ne forte necesse sit suspicari id quod jam factum est vere dici potuisse antequam fieret, esse faciendum, ut si Socrates hesterna nocte coenavit, verum fuit hesterna matutina dicere, fuisset, si de eo praediceretur. Omnia igitur ea quae fiunt definite poterant vera praedicari. Hoc est enim quod dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
tuit sed oms propositiones faturȩ definite
uerȩ ł falsa es̃ in omnib: ẽigitur eueniendie
non eueniendi nec essitasł qua conolusione
illud aristoteles intulit quodait
Nihiligitur neqẽ neq: fit nec acasu necucrũ¬
libet. necerit nec nonerit sedex net essitate
ex tinguitur. libera eti omuolunta sadimit᷑
siomnia qua erumq fient ex necessitate su¬
turas. Et probat superiorẽ cõcdusionem
quadicit omnia ex nec essitait contingo¬
reperhoc quodait. Aut enimquidicit
uerus ẽ aut quinegat. Siergo ueritas
rerum necessitati conuertitur & a ut
nuinegat uerusẽ aut qui affirmat. omã
fienex neo essitate nec essec̃ Nam si ñ erit
ea necessitate nonerit uere definite id qđ
ipse subiunait si militer enim u& fieret
uel non fieret
Vtrum libet enim nichilmagis sic ł non sic
sehabet aut habebit ex ponitenim quaesit
contingentis natura. cum quid sit utrũ bibeo
ex posuit utrum libet c̃ouius in discretꝰ euente

Expanded text:
tuit, sed omnes propositiones futurae definite verae vel falsae sunt. In omnibus igitur eveniendi, vel non eveniendi necessitas erit, pro qua conclusione illud Aristoteles intulit, quod ait: Nihil igitur neque est, neque fit, nec a casu, nec utrumlibet, nec erit, nec non erit, sed ex necessitate exstinguitur, libera etiam voluntas adimitur, si omnia quaecunque fient; ex necessitate futura sunt; et probat superiorem conclusionem, quae dicit omnia ex necessitate contingere, per hoc quod ait: aut enim qui dicit verus est, aut qui negat; si ergo veritas rerum necessitati convertitur, aut qui negat verus est, aut qui affirmat omnia fieri ex necessitate necesse est. Nam si non erunt ex necessitate, non erunt verae definite, id quod ipse subjunxit: Similiter enim, vel fieret, vel non fieret, utrumlibet enim nihil magis sic vel non sic se habet, aut habebit. Exponit enim quae sit contingentis natura, cum quid sit utrumlibet exponit, utrumlibet est id cujus indiscretus eventus est,
Abbreviated transcription (Latin):
tionib: exequatur manifestum erit
hoc modo Namsi omnis affirmato
ud negatio uera uel falsaẽ & omne
Si quicquid in affirmationib: negatio¬
nibꝙ proponit᷑ uerumł falsũ ẽ definite
sequitur ut quodille negationes assirma¬
tionesq
significant aut euenire
aut non
euenut necessesit hocẽ enĩ
qđ dicit Nam si omnis affirmatioł nega¬
tio uera uł falsa ẽ definite ld circoenim
addiditomnis In his enim quaes̃ futura
uel contingentia. non eẽ affirmationes
&ne agationes uera suł falsas defi¬
nite probare contendit. Namsiunusdicat
aliquid futurum. alius neget. ut utraq cue¬
contingere hoc igitur ficri non potestus
Onusergo eorum uerum dicturus ẽ alb
firmatio & negatio uera uel falsa ẽ definite
& uterq negans affirmansq uerun contra¬
dictionib: eẽ ñ poss̃ nec esse ẽ unumuerũ
dicere alterum falsũ & unum definitũ uerũ

Expanded text:
tionibus exsequatur, manifestum erit tionibus exsequatur, manifestum erit hoc modo: Nam si omnis affirmatio vel negatio, vera vel falsa est, et omne Si quidquid in affirmationibus negationibusque proponitur, verum vel falsum est definite, sequitur ut quod illae negationes affirmationesque significant, aut evenire, aut non evenire necesse sit; hoc est enim quod dicit: Nam si omnis affirmatio vel negatio vera vel falsa est definite; idcirco enim addit omnis. In his enim quae sunt futura vel contingentia, non esse affirmationes et negationes veras vel falsas definite probare contendit. Nam si unus dicat aliquid futurum, alius neget, ut utraque evecontingere? Hoc igitur fieri non potest; unus ergo eorum verum dicturus, est alius firmatio et negatio vera vel falsa est definite, et uterque negans affirmansque veri in contradictionibus esse non possunt, necesse est unum verum dicere, alterum falsum, et unum definite ve
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ in p̃toritis atq p̃sentib: & totũ con¬
tradictionis corpus inueritatẽ falsi¬
tatemq diuiditur & uera una est
definite ut possit ex his certus¬
q aliquis acsciensdi di cere qm̃
affirmatio uera sit ł rursus qm̃ negatio
uel sud nullus dixerit certa p̃teriti. ut¬
tantum temporis uel prȩsentis scđm sui
naturam ratio certus cuenti s ẽ Inhisue¬
ro inquib: contingensẽ futurum id est
uariabile & instabile. totum quidem corpꝰ
contradictionis ueritatem falsitatemq
partitur . sed haec ueritasatq falsitas
in discreta ẽ atq uolubilis. Nullu senim
potest dicere. qm̃ ad firmatio uera ẽ
nonẽ enim necesse ueram eẽ affirmatio¬
nem id circo qmnegationem fieripos¬
sibileẽ. Nec rursus negationem ꝗm̃
non ẽ impossibile affirmationem con¬
tingere & postrtmo qm̃ utrum libet
ipsorum contingit. Id circo una corum
uera eẽ desinite & certa naturaliter
non potest quib autemidargumenta¬

Expanded text:
atque praesentibus, et totum conatque praesentibus, et totum contradictionis corpus in veritatem falsitatemque dividitur, et vera est una definite, ut possit ex his certus aliquis ac sciens dicere quoniam affirmatio vera sit, vel rursus, quoniam negatio; vel si id nullus dixerit, certa jam praeteriti temporis vel praesentis secundum sui naturam ratio, certusque eventus est, in his vero in quibus contingens est et futurum, id est variabile et instabile, totum quidem corpus contradictionis veritatem falsitatemque partitur, sed haec veritas atque falsitas indiscreta est atque volubilis. Nullus enim potest dicere quoniam affirmatio vera est. Non est enim necesse veram esse affirmationem, idcirco quoniam negationem fieri possibile est. nec rursus negationem, quoniam non est impossibile affirmationem contingere, et postremo quoniam utrumlibet ipsorum contingit, idcirco una earum, vera esse definite et certa, naturaliter non potest, quibus autem id argumenta
Abbreviated transcription (Latin):
aut affirmationem silotus suerit. Aut si ñ
fuerit lotus negationem sed non ẽ neces¬
se ut definite affirmatio uera sit Idcirco
quod in huius modi reb poterit euenire
negatio Sed nec umquam definitumẽ
ut negatio uera sit. falsa affirmatio
Id circo qm̃ potest non euenire negatio
quart in tota contradictione unam
quidomueram falsam alterã eẽ nec esse ẽ
Vt autem definite unauerasit altera
falsa definite sicut in his quae s̃ p̃terita
quaeq p̃sentia. nulla rerumratione pos¬
sibilee sed hoc prius aristoteles in sin¬
gularium p̃dicamentorum propositio¬
nib probat post uutem idem debere
in uniuors alib: docetintelligi. id cuco
enimait. In singularib uero & futuus
non similiter idest in singularib: pro¬
positionib: dequib: primum tractat
& futuris id est contingentib: nonidem
modusẽ uerarum falsarumq proposi¬
tionum quac in p̃teritis atq p̃sentib:¬

Expanded text:
aut affirmationem, si lotus fuerit, aut si lotus non aut affirmationem, si lotus fuerit, aut si lotus non fuerit, negationem. Sed non est necesse ut definite affirmatio vera sit, idcirco quod in hujusmodi rebus poterit evenire negatio. Sed nec unquam definitum est, ut negatio vera sit, falsa affirmatio, idcirco quoniam potest non evenire negatio. Quare in tota contradictione, unam quidem veram, falsam alteram esse necesse est. Ut autem definite una vera sit, altera falsa definite, sicut in his quae sunt praeterita quaeque praesentia, nulla ratione rerum possibile est. Sed hoc prius Aristoteles in singularium praedicamentorum propositionibus probat. Post autem idem debere in universalibus docet intelligi. Idcirco enim ait, in singularibus vero et futuris non similiter. Id est in singularibus propositionibus, et de quibus prius tractat, et in futuris, id est in contingentibus, non idem modus est verarum falsarumque propositionum, qui est in praeteritis atque praesentib