comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t̃donatr̃es ctiam dotes mumerãt.
Si ĩgitur et nomine ⁊ substantia
nichil distat adote ante nuptias
donatio. quare ñctiam ea simili
modo⁊ matrimomo ꝯtracto dabi¬
tur. ¶ Sancimus itaq om̃s licen¬
tiã hab̾e suic priusquam mat̾mo¬
ma ꝯtraxerint. siue postea. donatõe
mulicrib dare. ꝓpt dotis datõem
ut ñ simplices donatões intelligã¬
tur. sed ꝓpt̾ dotem ⁊ ꝓpt̾ nptias
facte. ¶ Simplicos ⁊ enm dona¬
tões ñ ꝓpt̾ iptias fiunt. scd ꝓpt̾
nuptias uetite sunt. ⁊ ꝓpt̾ alias
be sãs ⁊libidinem forsitan. uł unis
partis egestatem. ñ ꝓpt̃ ipsam nu¬
ptiaꝵ affectõem efficiuntur.Sĩg
dote iam p̾stita. maritus nulla ⁊¬
añ nuptias facta donatõe.dona¬
re mulicri ies maluerit. ita tame
ut dotis quantitatrinñ excedãt.
⁊ hoc ip̃m significauerit q̃ ñ simpli¬
ccm faciat donationem secd ꝓptͥ
dotem iam ꝯscriptam.⁊ ip̃e addo¬
natõem uenerit. licebit ei hoc fac̾e̾

Expanded text:
donationes etiam dotes connumerant Si igitur et nomine et substantia nihil distat a dote ante nuptias donatio, quare non etiam ea simili modo et matrimonio contracto dabitur? Sancimus itaque omnes licentiam habere sive priusquam matrimonia contraxerint sive postea donationes mulieribus dare propter dotis dationem, ut non simplices donationes intellegantur, sed propter dotem et propter nuptias factae. Simplices etenim donationes non propter nuptias fiunt, sed propter nuptias vetitae sunt: et propter alias causas et libidinem forsitan vel unius partis egestatem, non propter ipsam nuptiarum adfectionem efficiuntur Si igitur dote iam praestita maritus nulla ante nuptias facta donatione donare mulieri res maluerit, ita tamen, ut dotis quantitatem non excedant, et hoc ipsum significaverit, quod non simplicem faciat donationem, sed propter dotem iam conscriptam et ipse ad donationem venerit, licebit ei hoc facere
Abbreviated transcription (Latin):
istrahente marito rẽ iuris tui. si
sensum ñ accõmodasti licet sigil¬
lo tuo uenditiomis instrumen¬
tum fraude ꝯqsita signau̾is eio¬
modi tamen comento emptori
usu capione ñ sub secuta ul lon¬
gi temporis ꝓscriptõe ñ muni¬
to: nullam prestitisse potest se¬

Expanded text:
istrahente marito rem iuris tui, si consensum non accommodasti, licet sigillo tuo venditionis instrumentum fraude conquisita signaveris, eiusmodi tamen commentum emptori usucapione non subsecuta vel longi temporis praescriptione non munito nullam praestitisse potest se
Abbreviated transcription (Latin):
eq atutela n acura ido qs excu¬
satur. q̃ creditor suic debitor ca
ẽ. cui tutor siue curator datus ẽ
sed participem in muñc hab
debet. ut si res exegent. is q anc¬
no auxilio egri defendatum.

Expanded text:
e a tutela neque a cura ideo quis excusatur, quod creditor sive debitor eius est, cui tutor sive curator datus est, sed participem in munere habere debet, ut  si res exegerit is qui alieno auxilio eget defendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ça q̃ post mortem filu tin ex
q̾q̃ ficrat filiam. alii nupti
se collocando  dotem dans ꝓ¬
cidem dotidice.s si mortis
pular  passa ẽ cũ dnuseucri
stitutor etiam in mortis cã
donatiomb si deceto pat̾mo¬
mo qͣntum falcidia. iubet hr̃¬

Expanded text:
a post mortem filii tui, ex quo quaesierat filiam, alii nuptui se collocando dotem dans peidem doti dicere. Sed si mortis pulari passa est, cum divi Severi constitutione etiam in mortis causa donationibus, si de cetero patrimonio quantum Falcidia iubet h
Abbreviated transcription (Latin):
legitimo copulent mat̾mo¬
nio. qm̃i nullom nullo tp̃r
dat᷑ a nr̃a serenitate licentia
cis ꝯsentur ꝗ hosti li more
ĩ nra republica mat̾moniũ
student sibi nungere. ¶O¬
portet ⁊ em̃ut ꝗcumq uxo¬
rem duc̾e uolumt. siue in¬
genuam siue lib̾tinã. scłm
nrãs leges ⁊ antiquamꝰ su¬
etucline. parentes. uł alios
qͦs decet petat. ⁊ cũ eoꝵ uolũ¬

Expanded text:
legitimo copulent matrimonio, quoniam nullo modo nullo tempore datur a nostra serenitate licentia eis consentire, qui hostili more in nostra re publica matrimonium student sibi coniungere. Oportet etenim, ut, quicumque uxorem ducere voluerit sive ingenuam sive libertinam, secundum nostras leges et antiquam consuetudinem parentes vel alios quos decet petat et cu
Abbreviated transcription (Latin):
uolenti. siue nolenti. peccã¬
uelle mulieꝵ. abinsidiis ne¬
qssimi hoĩs ꝗ melitatin
rapinã inclucitur. msri eĩ

Expanded text:
volenti sive nolenti peccanvelle mulieri ab insidiis nequissimi hominis qui meditatur rapinam inducitur. Nisi e
Abbreviated transcription (Latin):
c̃.G̃. deofficio ꝓ c̃sus ilegati. Mpa¬
tor. Constantina ã. ctiano. ꝓconsu¬
lis africe.
egcati ñ solum ciles sed etia c̾mi¬
nales cãs audiãt. ita ut si sentẽtiã
ireos ferenoa ꝓuid̾int ad prosules
cs transmittere ñ morent.M¬

Expanded text:
. DE OFFICIO PROCONSVLIS ET LEGATI. Imp. Constantonus A. Aeliano proconsuli Africae. Legati non solum civiles, sed etiam criminales causas audiant, ita ut, si sententiam in reos ferendam perviderint, ad proconsules eos transmittere non morent
Abbreviated transcription (Latin):
dpalatmoꝵ curam et rationabi¬
siquis iudicum niri illustris uel
p̾fecti urbi cognitionẽ comiti sue
priuatoꝵ cxamina debitã sibim̃
uendicanda censucrit. ueltutio¬
nem ꝯtra ciusdem sedis statuta p̃x¬

Expanded text:
palatinorum curam et rationaliSi quis iudicum vir illustris vel praefectus urbi cognitionem comitivae privatarum examini debitam sibimet vindicandam censuerit vel tuitionem contra eiusdem sedis statuta p
Abbreviated transcription (Latin):
ũ annũ. ac ꝑ hoc iure factum
testam̃tu ꝓmintiauit. nec ꝓ¬
uocasti. aut post appellatocm
impletam causam destitisti.
rem iudicatã retractare ñ de
plissimoc uidices cognitione
prouocatõis. quamte obid

Expanded text:
um annum ac per hoc iure factum testamentum pronuntiavit, nec provocasti aut post appellationem impletam causa destitisti, rem iudicatam retractare non deplissimos iudices cognitione provocationis, quam te ob id
Abbreviated transcription (Latin):
uꝰcausis ui quẽcũq aitum car¬
dem eccłaꝵ elcricum aliqua uo¬
beatissim:. archep̃m causam
dicat innegotus audiendis fi¬
dem ac sinccritatem gemina
p̃biturum ⁊ sac̾dotis ⁊ uidicis.
Dolentib tam̃ actorib pattat
cp̃ale udicium. ac nullus qͣ
nuus modi intendit.insacro¬
sc̃as eccłas uł p̃dictos cł̾icor ac¬
tionc̃ ad ieligiosissimũ antisti¬
tem cognitorem ducatur ĩuitꝰ.

Expanded text:
cumque alterum earundem ecclesiarum clericum aliqua vobeatissimum archiepiscopum causam dicat in negotiis audiendis fidem ac sinceritatem geminam praebiturum et sacerdotis et iudicis. Volentibus tamen actoribus pateat episcopale iudicium: ac nullus, qui huiuscemodi intendit in sacrosanctas ecclesias vel praedictos clericos actionem, ad religiosissimum antistitem cognitorem ducatur invit
Abbreviated transcription (Latin):
matrimonio filia potius set
ad patrem ꝑtinere. dotalibu
tamen serius maritus testam̃¬
to duectam ⁊ fidei comissariã
lib̾tatem uire detitri presti¬
ta reuocare ñ debuit. cum

Expanded text:
matrimonio filia potuisset ad patrem pertinere, dotalibus tamen servis maritus testamento directam et fideicommissariam libertatem iure dedit et praestita revocari non debuit, cum
Abbreviated transcription (Latin):
orib ꝯtentemptis imꝑba ad¬
uocato subrogctur. ¶Smãt
plurimis patronis adhibitis
⁊ niramẽto ab omĩb p̾stito. q¬
dam exhis causa ꝑcedentt pa

Expanded text:
oribus contemptis improba advocatio subrogetur. Sin autem plurimis patronis adhibitis et iuramento ab omnibus praestito quidam ex his causa procedente pa
Abbreviated transcription (Latin):
ost uenditionem hereditatis
ate factam. sicrectitores contr̃
as spontanca suscepisse uolun¬
tate. Exccptione tacin pactiñ.
iutilit̾ defendris.B. Ang¬

Expanded text:
ost venditionem hereditatis a te factam, si creditores contra as spontanea suscepisse voluntate, exceptione taciti pacti non inutiliter defenderis.
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ⁊ omnc̃ romana sañctice
⁊ colligcre ⁊ cmendare. ⁊ tot auc¬
tor  diu̾sa uolumina uno codi¬
c. indita ostendere. quod nemo
clnes qdem nobis difficiliina
iimoniagis impossibilcis ui¬
tebat᷑. ¶ S manib. ad celum c¬
iectis.ct̾no auxilio inuccato. cã

Expanded text:
omanam sanctionem et colligere et emendare, et tot auctorum dispersa volumina uni Codici indita ostendere, quod nemo est, res quidem nobis difficillima, imo magis impossibilis videbatur, sed manibus ad coelum erectis, et aeterno auxilio invocato, eam
Abbreviated transcription (Latin):
n uellor ducib. uł nr̃õ ingenio.
s omnẽ spem ad solam irfrra¬
mus sũma ꝓuidentiam trita¬
tis. unde ⁊ mundi totius ciemc̃¬
ta pcesscrunt. ⁊ eoꝵ dispositio in
orbem t̾raꝵ ꝓductac̃. ¶ Cum
itaq ielul. tam studiosum in
omnibꝰ reb mucnitur qua
iegum auctoritas. q̃ ⁊ diuinas
imanas ies bencdisponit. ⁊
omnc̃ iniquitatem expeltit. rcp
pimus aũt omnẽ legum trami
leis descendit temporib ita ct̃
ꝯfusum ut ⁊ mnĩfuntum extrn¬
dat. ⁊ nullius humanc nature
capacitate ꝯcludatur primum
nob̾ fuit studium asacratissimis
ietro principib mitium sumc¬
unc lucide tradere. Quatinus in
unum. codicem ꝯgregate. ⁊ omĩ
supuacua simintudine.⁊ iniqs¬
sima discordia abolitt uniu̾sis
hominb ꝓmptum suc sinceri¬
tatis p̃beant p̾sidum. lixq o¬

Expanded text:
neque bellorum ducibus vel nostro ingenio, sed omnem spem ad solam referamus summae providentiam trinitatis: unde et mundi totius elementa processerunt et eorum dispositio in orbem terrarum producta est. Cum itaque nihil tam studiosum in omnibus rebus invenitur quam legum auctoritas, quae et divinas et humanas res bene disponit et omnem iniquitatem erimus autem omnem legum tramitem, leis descendit temporibus ita esse confusum, ut in infinitum extendatur, et nullius humanae naturae capacitate concludatur, primum nobis fuit studium a sacratissimis retro principibus initium sumeviae dilucidae tradere, quatenus in unum Codicem congregatae et omni supervacua similitudine, et iniquissima discordia absolutae, universis hominibus promptum suae sinceritatis praebeant praesidium.--§
Abbreviated transcription (Latin):
Quam quam pecume quãtitas
sententia curatoris reipubli¬
ce ñ ꝯtincatur sentẽtia tamẽ
cnis rata ẽ. qm̃ indẽpnitatem
rei publice p̾stari iussit ⁊¬

Expanded text:
Quamquam pecuniae quantitas sententia curatoris rei publicae non continetur, sententia tamen eius rata est, quoniam indemnitatem rei publicae praestari iussit
Abbreviated transcription (Latin):
solue iudicati actionẽ parere
ñ potestiscum apcl̃ iudires ita
demũ sinc certa quantitate fat¬
ta ꝯdep̃natio. auctoritate rei
iudicate censeatur. si panit a
aliqua auctoꝵ certa sit quã¬
titas comphensa.

Expanded text:
 iudicati actionem parare non potest, cum apud iudices ita demum sine certa quantitate facta condemnatio auctoritate rei iudicatae censeatur, si parte aliqua actorum certa sit quantitas comprehensa.
Abbreviated transcription (Latin):
nexecutionb criminũ opim¬
uisse uidet. illos destuisse qui
animũ accusatiomis rorplẽ¬
de prorsus deserunt. ¶Cum
gͥ aliis ex causis. uł simplici¬
tatis ratione. nec dumit ad
finẽ uindicte ꝑuenisse. p̾ces
tue testant᷑. pot̾is post posita
formidine inpechm̃ti. suꝑ ali¬
quantulo silentõ. institutã
accusatõem scłm legis pͥferẽ.
quã ꝓbabis tibi debitã uindic¬
tã reportare.Lazp̾. Alex. a.

Expanded text:
exsecutionibus criminum obtinuisse videtur illos destitisse, qui animum accusationis implendae prorsus deseruerunt. cum igitur aliis ex causis vel simplicitatis ratione necdum te ad finem vindictae pervenisse preces tuae testentur, poteris postposita formidine impedimenti super aliquantulo silentio institutam accusationem secundum leges perferens quam probabis tibi debitam vindictam reportare. PP. III k.
Abbreviated transcription (Latin):
onane gentis iomines sint in
ntmoi ut in romano solo
ouuichos factes. mullatenus qͦ¬
ubt modo ad domimũ cuisdẽ
trans fer iubemus ̃pena grauis¬
sima statuenda aduetsus cos
uellionem indelicet ⁊ hunusm
emptionis suue cuius lilri alt̾i¬

Expanded text:
nae gentis homines sive in barbaro sive in romano solo eunuchos factos nullatenus quolibet modo ad dominium cuiusdam transferri iubemus: poena gravissima statuenda adversus eos, tabellione videlicet, qui huiusmodi emptionis sive cuiuslibet alt
Abbreviated transcription (Latin):
lora mõ impio subiecta factos.
cctis negotiatoribsul quib¬
tũq aliis cmendi in cõmertu
miendendi ubi noluert Atibui¬
mus facultatem. Ne patribi

Expanded text:
ro imperio subiecta factos cunctis negotiatoribus vel quibuscumque aliis emendi in commerciis et vendendi ubi voluerint tribuimus facultatem. LEO A. VI
Abbreviated transcription (Latin):
scientiam rursus tranfferri⁊
adiudicia necesse sit instruc¬
tiones necessarias plene acry
inseri pcipimus. nam cogim̃
nito negotio dirimatur ad

Expanded text:
scientiam, rursus transferri ad iudicia necesse sit, instructiones necessarias plene actis inseri praecipimus. nam cogimurnito negotio dirimatur, ad
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s quib uł cura mandata
fu̾it opum publicoꝵ. uł pe¬
tuma. ad extructõem solitor
more crectita. usq ad ãnos

Expanded text:
 quibus vel cura mandata fuerit operum publicorum vel pecunia ad extructionem solito more credita, usque ad annos
Abbreviated transcription (Latin):
tano cumomin subtilitate
publice ꝯscripto suscipiat. et
ponat: sub ypotreca reꝵ ad eũ
ñ fecerit lex aũt curatore ut

Expanded text:
tario cum omni subtilitate publice conscripto, res suscipiat, et ponat sub hypotheca rerum ad eum non confecerit, lex autem curatorem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scntib t.am uno religiosissĩo
lccoꝵ anstite quam trib pri¬
matib.⁊ actis int̾uementib.
tactis sacro scĩs scripturis de¬
ponat ommna se rectum ⁊ cumr
utilitate funosi gerere. ⁊ neq
pt mittere que utilia funoso¬

Expanded text:
s tam viro religiosissimo locorum antistite, quam tribus primatibus, actis intervenientibus, tactis sacrosanctis Scripturis, depromat, omnia se recte et cum utilitate furiosi gerere, neque praetermittere quae utilia es
Abbreviated transcription (Latin):
um fidem cautionis agnoscens.
etiam solutionem portionis debi¬
ti uł usuraꝵ feceris. intelligis de
ñ numcrata pecuma nmiũtarde
q̃re lã te deferre. Mp̃. Alex. a.¬

Expanded text:
um fidem cautionis agnoscens etiam solutionem portionis debiti vel usurarum feceris, intellegis de non numerata pecunia nimium tarde querellam te deferre. Imp. Alex
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ato cogeris succede.D̾.a.
haridnae.
i decretum ordinis auctoritas
rectoris ꝓuincic comꝓbauit.
quo is lib̾tatem accepat cin
postea fu̾at ut ꝓponis mat̾mo¬
mo copulata. n̾ata ex hiius

Expanded text:
iterato cogeris succedere. Idem A. Hadrianae. Si decretum ordinis auctoritas rectoris provinciae comprobavit, quo is libertatem acceperat, cui postea fueras, ut proponis, matrimonio copulata, natam ex huius
Abbreviated transcription (Latin):
bunt t hac ratione ñ sibi xes¬
sum intelligant. dmde dilatio¬
is arbitriuml sed candem dila¬
nonem si reꝵ irgentissima rati¬
o flagitau̾it.⁊ necessitas desida¬
tt instructionis exoenit. non
facile amplius quam semel.
nec ulla trahendi artt et̃ trbuc
tra ordinarium iudicem repor
tauit. dilatio ei penitus dencgi
tur danda ẽ. adꝓbanda p̾cum
mendacia. uł ꝓfeienda aliqua
instrumcuta. uł testes. qm̃ ĩstru¬
ctus ce ñ potuit. q p̾t speni ad a¬
lienum udiciu tralitur.

Expanded text:
atione non sibi concessum intelligant dandae dilationis arbitrium, sed eamdem dilationem si rerum urgentissima ratio flagitaverit, et necessitas desideratae instructionis exegerit non facile amplius quam semel, nec ulla trahendi arte sciant esstraordinarium taverit, dilatio ei penitus denegantur, danda est ad probanda precum mendacia vel proferenda aliqua instrumenta vel testes, quoniam instructus esse non potuit, si praeter spem ad alienum iudicium trahitur.
Abbreviated transcription (Latin):
colligatur ¶ꝑt si forte dila¬
tionis petitio fu̾it inꝓbata. sq¬
cepta qͥstio ꝑsententiam u¬
dicis dirimatur.B. a. Ad

Expanded text:
colligatur, ut si forte dilationis petitio fuerit improbata, suscepta quaestio per sententiam judicis dirimatur.
Abbreviated transcription (Latin):
gnie pars siue integra dilatio fu¬
crit data. co usq iudicis officiũ
ꝯquieseat. donce petiti tp̃is defu¬
xerint curricula. Ferie aũt suie
repentinc sunc sollẽpnc̃s sint di¬
lationum temporib ñ excipi¬
antur. sclhis inumerentur

Expanded text:
e pars sive integra dilatio fuerit data, eo usque iudicis officium conquiescat, donec petiti temporis defluxerint curricula. Feriae autem, sive repentinae sive sollemnes sint, dilationum temporibus non excipiantur, sed his connumerentur
Abbreviated transcription (Latin):
procedente iudice dilatione
parte p̾sente tribuat. cum nõ
alias insi causa cognita idul¬
geri queat ⁊ oegnitio cause ñ
int̾pellationt plenaria set cõ¬

Expanded text:
procedente iudice dilationem parte praesente tribuatur, cum non alias nisi causa cognita indulgeri queat et cognitio causae non interpellatione planaria, sed co
Abbreviated transcription (Latin):
choatam litem calliditatis eui
peniteat. ⁊intatẽ debiti ꝯfessus
fu̾it. nullo eum dispendio pre¬
grauar. ¶Sinaũt ⁊ liti p̾buit
cxordiuma inccrtaminb ne¬
gotu ꝑmanc̾s. arguatur dao¬
iecta falsa quantitate. ñ solum

Expanded text:
 inchoatam litem calliditatis eum paeniteat et veritatem debiti confessus fuerit, nullo eum dispendio praegravari: sin autem et liti praebuit exordium et in certaminibus negotii permanens arguatur de adiect
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ dire rerum necessitate co¬
gatin. spatium instructionis
exhibende postuiatum dm̃n co¬
uenet ¶So hac ratione arbi¬
tramur ẽe modandũ. ut siex
ea ꝓunicia ubilis agitur uł p¬
sona uł instrimĩta poscentur.
sion amplius quãtitates mẽ¬
ses indulgeant.sinuo ex cont¬
netib ꝓunicuis. sex menses cus¬
todir iustitie ẽ Intransmari
aut dilatione nouẽ menses co¬
putan oportebit. ¶Odita ꝯsti

Expanded text:
tionem dare rerum necessitate cogatur, spatium instructionis exhibendae postulatum dari conveniet. Quod hac ratione arbitramur esse moderandum, ut, si ex ea provincia ubi lis agitur vel persona vel instrumenta poscentur, non amplius quam tres menses indulgeantur: si vero ex continentibus provinciis, sex menses custodiri iustitiae est: in transmarina autem dilatione novem menses computari oportebit. Quod ita consti
Abbreviated transcription (Latin):
iamdudum auet̾ib legib
definita ẽ. dicentib. ut siq
alienamiem adu̾ss dni uo¬
untatem adir gerit fur¬
ti actõe tenetur. ¶ His inde¬
licet q̃ suꝑ iecipienda posse¬
sione ⁊ nob̃ disposita sunt
locum habentib. si ñ exdie

Expanded text:
iam dudum veteribus legibus definita est dicentibus: si quis alienam rem adversus domini voluntatem attigerit, furti actione tenetur. His videlicet, quae super recipienda possessione a nobis disposita sunt, locum habentibus, si non ex die
Abbreviated transcription (Latin):
cuuis noĩe sollẽpnitate fuata.
postea ꝑ pretorem int̾ponatur
decixtum. Itaq hoc modo remo¬
ti mictu q silio adfu̾int ꝑma¬
nebunt. ⁊ pariuilis adultisq
clarissimis iusta deftnsio sb̾hac
pndentium delibatione pucĩct¬

Expanded text:
cuius nomine, sollemnitate servata, postea per praetorem interponatur decretum. Itaque hoc modo remoti a metu qui consilio adfuerint permanebunt et parvulis adultisque clarissimis iusta defensio sub hac prudentium deliberatione perv
Abbreviated transcription (Latin):
uustus p̃fecto urbis adhibitis
decc uiris cnucro senatus am¬
plissim i. ⁊ p̾tore clarissimo iu¬
io ꝗ tutlarp cggnitionib pre¬
sidet. tutores ue. ex quolibet o¬
dine idonces faciat rxp̃sentasi ⁊
sant id lib̾o iudicio ex ptesq d̃i
n ꝯstituẽt iudicãtes. Et si regen¬
dis pupillanb substantus sin¬
guli trrandoꝵ pues ec̃ ñ possin
Plires ad hoc sccl̾m leges uet̾es

Expanded text:
Illustris praefectus urbis adhibitis decem viris e numero senatus amplissimi et praetore clarissimo viro, qui tutelaribus cognitionibus praesidet, tutores curatoresve ex quolibet ordine idoneos faciat retentari. et sane id libero iudicio expertesque damni constituent iudicantes. Et si regendis pupillaribus substantiis singuli creandorum pares esse non possunt, plures ad hoc secundum leges veteres
Abbreviated transcription (Latin):
auctor tuus intendebat iuta
te instrum̃to ꝙ indubiũ uo¬
cat᷑ uti aliꝗs ceꝑit. accusatr̃e
instituere. quamiins enimĩ
ꝑsona principał rei morte sb̃¬
ducti iam supfiste ñ possit
tam̃ siꝗs illo utiuolut intel¬
ligit se ꝑiculo crimimis esse

Expanded text:
auctor tuus intendebat, vitate instrumento quod in dubium vocatur uti coeperit, accusationem instituere. Quamvis enim in persona principalis rei morte subducti iam subsistere non possit , tamen si quis illo uti voluerit, intellegit se periculo criminis esse
Abbreviated transcription (Latin):
Lad publicam utiltatem ptin̾e
ut satis datões q̃ uoluntatisde¬
functoꝵ tuende grã in legatis
ittm fidei comissis inducte sũt.
cordem uoluntate remitti possĩt
Quocumq enĩ inclicio uolim¬
tatis. cautio legati seufidei cõ¬
missi remittipotest.Mpp̃

Expanded text:
ad publicam utilitatem pertinere, ut satisdationes, quae voluntatis defunctorum tuendae gratia in legatis, item fideicommissis inductae sunt, eorundem voluntate remitti possint. quocumque enim indicio voluntatis cautio legati seu fideicommissi remitti potest.
Abbreviated transcription (Latin):
tatem irdigunt᷑ codemimi
tpr successionis unx ad qu
posunt. cũ captoc. apł hato
mortuoe c̾e cognoscitur. nec
suꝑ facultutib eis cuius in¬
certa uita ac fortima fuit.
trãsigius iudicari potuit.
unde postea quam ap̃ hos¬
tes maĩterã urãm fati mu¬
nus implesse in notiit. tue
uoblicentia pmittit agnos

Expanded text:
tatem rediguntur, eo demum tempore successionis iure adquiri possunt, cum captos apud hostes mortuos esse cognoscitur, nec super facultatibus eius, cuius incerta vita ac fortuna fuit, transigi vel iudicari potuit. Unde posteaquam apud hostes materteram vestram fati munus implesse innotuit, tunc vobis licentia permittitur agnos
Abbreviated transcription (Latin):
morẽ. ut saluti ꝓpͥe ullum cõ¬
modum añ ponat tam̃ uti
ad salutis timorẽ ⁊ necessitas
ꝑiculi sõningatur. Tunc siq

Expanded text:
morem, ut saluti propriae ullum commodum anteponat, tamen, ut ad salutis timorem et necessitas periculi subiungatur, tunc si
Abbreviated transcription (Latin):
um qdam siuł institutionem
dei cõmissum uł lib̾tatem. uel
tutelam scripsiss. alle uł ille he¬
res michi esto. uł illi. aut illi
do lego. uł dari uolo.ul illum
aut illum lib̾um. uł tutorem
utrum ne mutilis sit huimõi
institutio. ⁊ legatum ⁊ fidei cõ¬
missum. ⁊ lib̾tas. ⁊ tutoris datio.
an occupatis menor dicio sit.
omĩmodo. cum ali primo in
stitutionibꝰ quasi institutum
admitti ẜm quasi substitutũ
alii infidei cõmissis post̾iorem
solum accepturũ fidei cõmissũ
existimau̾umt. quasi ircentio¬
ie uoluntate trstatoris utẽtes.
exponere maluit. nichil ꝓhibri
ñ lcue libri uolumeu extende.
ut sic explicari possit tanta
auctoꝵ uarictas. cum ñ solu
iuris auctores Retiam ip̃e prĩ¬
cipales ꝯstitutiones quas ipsi
auctores retuer ͫ int̾ se uariasse
indentur. ¶ Melius itaq nob̾
bositate explosa conũctionem

Expanded text:
um quidam sic vel institutionem deicommissum vel libertatem vel tutelam scripsisset: " ille vel ille heres mihi esto" vel " illi aut illi do lego" vel " dari volo", vel " illum aut illum liberum" vel " tutorem utrumne inutilis sit huiusmodi institutio et legatum et fideicommissum et libertas et tutoris datio, an occupantis melior condicio sit, omnimodo, cum alii primum in institutionibus quasi institutum admitti, secundum quasi substitutum, alii in fideicommissis posteriorem solum accepturum fideicommissum existimaverunt, quasi recentiore voluntate testatoris utentem. exponere maluerit, nihil prohibet non leve libri volumen extendere, ut sic explicari possit tanta auctorum varietas, cum non solum iuris auctores, sed etiam ipsae principales constitutiones, quas ipsi auctores rettulerunt, inter se variasse videntur. Melius itaque nobis bositate explosa coniunctionem
Abbreviated transcription (Latin):
xpilate qd hrditatis cm̃m
tentare ñ potes q̃ndo cõmum
arche reb inspectis claues tra¬
ditas coherecli ꝓfitearis. sedi
cũ dehis exhibendis apud n

Expanded text:
xpilatae quidem hereditatis crimen intentare non potes, quando communis arcae rebus inspectis claves traditas coheredi profitearis. Sed cum de his exhibendis apud
Abbreviated transcription (Latin):
centium quippe matris pactũ
actionẽ prescriptis u̾bis ꝯstitu¬
it patris uero dotis actionem
profecticie nomine cõpetentẽ.
ꝯuentione simplici minime c̾¬
sum a socero tuo ꝓ uyore doc tͥ
daret᷑. si ca instipulatõe deduc¬
ta ñ ẽ sub tempore dationis set
postea socer tuus tecum pascis¬
cendo. si id ñ ex uoluntate filie
sue fecit. Iditionem eius led̾e̾
ñ potuit quandoq enim sola
ue dote exꝑiens pactum ñ deb̾o
ad sui dispendium oꝑari de iu¬
re defenditur. M. ã. Agrip¬

Expanded text:
centium, quippe matris pactum actionem praescriptis verbis constituit, patris dotis actionem profecticiae nomine competentem conventione simplici minime crSdaretur, si ea in stipulationem deducta non est sub tempore dationis, sed postea, socer tuus tecum paciscendo, si id non ex voluntate filiae suae fecit, condicionem eius laedere non potuit. Quandoque enim sola de dote experiens id pactum non debere ad sui dispendium operari de iure defenditur GORD. A
Abbreviated transcription (Latin):
modatorib ꝓuintiaꝵ exigi nube¬
militarib. suic nõ militarib. adi¬
ferendã quedebẽt andaces extite¬
rint. cos pmilitare ctiam auxili¬
um si opꝰ exigerit. ad solutionez
efoctus augustalis ordinarioꝵ
sub se iudicum examinandi fla¬
gitia.⁊ suphis referendi ñ admo¬
uendi uł puendi habeat potes¬
nauilibꝰ cansis ucarios comitib
militum conueniat. intrferri. i
militarib negotiis comites inca¬
riis antr poni. Quotiens socictas
in iudicando ꝯtingerit. priore lo¬
co iicarus pondeitur. comes ad¬
ninctus accedat. si quidẽ prefectẽ
icritum cet̾is dignitatib antes¬
te incaria dignitas ip̃o noĩe cius
sctradere indicet portionẽ. ⁊ sacre
cognitionis habeat potestatem.¬

Expanded text:
igi iubemilitaribus sive non militaribus ad inferenda quae debent audaces extiterint, eos per militare etiam auxilium, si opus exegerit, ad solutionem efectus Augustalis ordinariorum sub se iudicum examinandi flagitia et super his referendi, non amovendi vel puniendi habeat potesilibus causis vicarios comitibus militum convenit anteferri, in militaribus comites vicariis anteponi: quotiensque societas in iudicando contigerit, priore loco vicarius ponderetur, comes adiunctus accedat; si quidem, cum praefecturae meritum ceteris dignitatibus antestet, vicaria dignitas ipso nomine eius se trahere indicet portionem et sacrae cognitionis habeat potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
offitia tamumr spectabilis comito
oricitis qͣm iuiri clarissimi recto¬
risꝓuintie fiatigatari p̾cipimus.
alitarhic uł quidem ludicura uin
spectabilis conntis orientis. ⁊ cur
offici sithiarche u̾o solitudine ui¬
n clarissimi moderantis ꝓuiitia
cuisq appnitionis exerceant. mil¬
nq penitus curalium noc siuolue¬
nnt idem munq us ronorem sub¬

Expanded text:
ectabilis comitis Orientis quam viri clarissimi rectoris provinciae flagitari praecipimus. Alytarchiae quidem ludi cura viri spectabilis comitis orientis et eius officii, syriarchiae vero sollicitudine viri clarissimi moderantis provinciam eiusque apparitionis exerceantur, nullique penitus curialium, nec si voluerint, idem munus
Abbreviated transcription (Latin):
creclitas matertere petitamõ
Infringit alt̾io. heditatis peti¬
ticẽ. que uenit exalia succes¬
sione ¶ Sed et si q̾stiomis ti¬
tulis prior in officiosi testam̃¬
ti causam habuiss. iudicate
rei pͥscriptio ñ obstaiet eãde

Expanded text:
reditas materterae petita non infringit alterius hereditatis petitionem, quae venit ex alia successione. sed et si quaestionis titulus prior inofficiosi testamenti causam habuisset, iudicatae rei praescriptio non obstaret eandem
Abbreviated transcription (Latin):
gi⁊ ceti quoc malificos obfaci¬
noꝵ magnitudinẽ uuigo ap¬
pellat. nec ad hanc partem au¬
ꝗd moliantir. sucat orambꝰ
ꝑ petuo du dendi cunositas.
⁊ cm̃i supplicium capitis feret.
gladio ultore ꝓstratꝰ. ꝗcũq
iussis obsequa.i dencgau̾it.¬

Expanded text:
et ceteri, quos maleficos ob facinorum magnitudinem vulgus appellat, nec ad hanc partem aliquid moliantur. Sileat omnibus perpetuo divinandi curiositas. Etenim supplicium capitis feret gladio ultore prostratus, quicumque iussis obsequium denega
Abbreviated transcription (Latin):
otint pupillus ꝓherede turo¬
he auctore grrendo ꝯseq suecs¬
sionem. s ip̃ius actꝰ ⁊ uolũ¬
tas fuit necessaria Nam siqd
nesciente eo tutor egit. illi
hereditatem ñ potinit ad qre¬

Expanded text:
otuit pupillus pro herede tutore auctore gerendo consequi successionem, sed ipsius actus et voluntas fuit necessaria. nam si quid nesciente eo tutor egit, illi hereditatem non potuit adquire
Abbreviated transcription (Latin):
aã. florentio. pp̃.
urialis neq ꝓcurator n ꝯduc
tor alicnarum rerum. nec fide¬
ussor aut mandator ductoris
cristati. Alioqum misiam oblg̃¬
tionen n locatori n ꝯductori
exhunismodi ꝯtractu cõpetere

Expanded text:
AA. Florentio pp. Curialis neque procurator neque conductor alienarum rerum nec fideiussor aut mandator conductoris existat. alioquin nullam obligationem neque locatori neque conductori ex huiusmodi contractu competere
Abbreviated transcription (Latin):
trantus ad optiuus decesserit.
hab̾e cum ctiam suihelis ius:
adcius tantumodo succano¬
nẽ. ut ñctiam legitima nirai
ad familia extranei patris ad¬
optunhabeat nec ip̃i ad cum
trancus ita illam familiam
g̾ssꝰ adadoptiuũ patirm ex¬
cẽs. tanquã ñ fuiss abimitio
ĩ ad optionẽ translato. Que
aut de aliis adoptuns dixi¬
mus. hec sancrimꝰ ctiam de his
qexsabimano senatꝯ ꝯsulto
extrib marib fu̾ant ab extra¬
nco. ad optati. nilla penitus
diffi.interalior ad optiuc
eos introducenda. Que infiliͦ
diximus madobtione apat
utriusq sers in sacris ꝯstituros
extendimꝰ. si tam̃ tp̃r mortis
ains sius parentes ecrul eas
n antecedant. si cĩpaties cor ã¬
trccdant.ubi nec imponitur¬
aliquid ncpotiuł nepti relin¬
q̃re mancant oia iira adop¬
tiua cintacta ¶ Hec cm̃oĩs
sanctio defilio ⁊ filia ⁊ nepote
ꝯstitutis introducta c̃. ubidu¬
bitabatur ꝗd statuendamu est.¬

Expanded text:
t, habere eum etiam sui heredis ius ad eius tantummodo successionem, ut non etiam legitima iura ad familiam extranei patris adoptivi habeat, nec ipsa ad eum traneus ita ad illam familiam gressus ad adoptivum excens, tamquam non fuisset ab initio in adoptionem translatus. Quae autem de aliis adoptivis diximus, haec sancimus etiam de his, qui ex afiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerant ab extraneo adoptati, nulla penitus differentia inter alios adoptivos et eos introducenda. Quae in filio diximus in adoptionem a patrutriusque sexus in sacris constitutis extendimus, si tamen tempore mortis avi sui parentes eos vel eas non antecedant. Si enim patres eos antecedant  ubi nec imponituraliquid nepoti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. Haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est
Abbreviated transcription (Latin):
mione.
ce ignorans nec inuitꝰ qsqͣm
donatiunde si de hoc fundo ñ
cogitasti. cinus ulut donati
om sensisse ꝯtinet instm̃to
maiores uenitate iei quami
scriptura uires obtinente: in¬
telligis de quo ñ cogitasti ncc
specialit̾ subscripsisti. achi
te pdidisse.d.aa.icc̃. Sa¬

Expanded text:
mionae. Nec ignorans nec invitus quisque donat. unde si de hoc fundo non cogitasti, cuius velut donationi consensisse continetur instrumento, maiores veritate rei quam scriptura vires obtinente intellegis, de quo non cogitasti nec specialiter subscripsisti, nihil te perdidisse. S. V k. Ma
Abbreviated transcription (Latin):
idiocm factum. ita temporis
int̾ ruptiontm ĩducere qͣsi in
ordinario nidicio lis finss ĩch¬
LataAdhec grneralit̾ sancima
mis q̃a pd compmissaries
actitata sunt. si ali quod ĩ facͣ¬
tum respiciens. uł ꝓfessum ẽ.
uł attestatum posse eo ⁊ mor¬
dinariis uti iudiciis. B̾.ã.¬

Expanded text:
dicem factum ita temporis interruptionem inducere, quasi in ordinario iudicio lis fuisset inchoata. Ad haec generaliter sancimus in his, quae apud compromissarios acta sunt, si aliquod in factum respiciens vel professum est vel attestatum, posse eo et in ordinariis uti iudiciis. D.
Abbreviated transcription (Latin):
miles ñ credatur. in aliud qͥcꝙͣ
pecumas acciꝑe ⁊ expend̾e. nisi
i causas castrenses. Ad senatũ¬
azp̃. Antoñ . ã. Iucille.
ulierib que alienã obligatõe
suscipiunt. aut inse tranffert.
si id ꝯtrahentes ñ ignorant se¬
natus ꝯfulto subuenit. Sed si
pro aliis cum obligate ñ eent
pecumã ex solu̾unt. int̾cessio¬
ne cessante.repetitio nulla cst.

Expanded text:
miles non credatur in aliud quicquam pecunias accipere et expendere nisi in causas castrenses. D. mp. Antoninus A. Lucillae. Mulieribus, quae alienam obligationem suscipiunt aut in se transferunt, si id contrahentes non ignorant, senatus consulto subvenitur. sed si pro aliis, cum obligatae non essent, pecuniam exsolvunt, intercessione cessante repetitio nulla est.
Abbreviated transcription (Latin):
nore nec legib ep̃c ad testimo¬
mum flagitutur. Item di¬
xit. Ep̃m ad testimonum di¬
cendum ad mitti non decet.
ham ⁊ ꝑsona oneratur ⁊ dig¬
nitas sacerdotis excepta con

Expanded text:
nore nec legibus episcopus ad testimonium flagitatur. Item dixit: episcopum ad testimonium dicendum admitti non decet: nam et persona oneratur et dignitas sacerdotis excepta con
Abbreviated transcription (Latin):
teriore ꝓmulgatr̃e uacuate
st similib ctiã. prcter eas q̃
cadem penc sanctiendo diui¬
sionem uuris aliqua facere
noscuntur. Ex q̃ diuidendo
uctera nouum aliq nasciin¬
detur młtis insuꝑ aliis ad
recta hinusmõi codicis cõpo¬
sitionem ꝑtincutiba. hiisdem
prudentissimus uiris anr̃o
deus oip̃s amnint. Ad istum
enim laborez ⁊ tanti opis ꝯsu¬
mationem cłcti. uiri excellẽtis¬
simus. ⁊ q̃stor nr̃i palatu. ꝯsula¬
ris ac patricius. ⁊ oħ̾s.uir sub¬
lunissimus ⁊ p̃fecto p̾torio.
ꝯsulatis atq patricius leon¬
tiuis. irq emmentissimus.¬

Expanded text:
mulgatione vacuatae sunt, similibus etiam praeter eas, quae eadem paene sanciendo divisionem iuris aliquam facere noscuntur, ex qua dividendo vetera novum aliquid nasci videtur, multis insuper aliis ad rectam huiusmodi codicis compositionem pertinentibus isdem prudentissimis viris a nostdeus omnipotens adnuit ad istum enim laborem et tanti operis consummationem electi vir excellentissimus ex quaestore nostri palatii consularis ac patricius Iohannes et vir sublimissimus ex praefecto praetorio consularis atque patricius Leontius virque em
Abbreviated transcription (Latin):
dissertissimi togati. amplis¬
simi fori tue sublimitatis dior¬
corus atq presertimis oĩa
q̃ cis mandauimꝰ cum scclu
la ⁊ ꝑiugili industria mod̃¬
rataq deiestione cu dei au

Expanded text:
disertissimi togati amplissimi fori tuae sublimitatis Dioscorus atque Praesentinus omnia, quae eis mandavimus, cum sedula et pervigili industria moderataque digestione cum eu
Abbreviated transcription (Latin):
Et ñc pp̃ ꝑ illiricum basilideᷤ
⁊ iurglosissimus q̃stor sacri
nr̃i palatii. ⁊ exosul. Thomas.
mimo ⁊ iur magnificus ma¬
gist̾ia dignitatt int̾ agẽtes
decorato. Tribumanus. iurq
illustris comes largitionum
int̾ agentes ⁊ mag̃ strimi libel¬
loꝵ ⁊ sacraꝵ cognitionũ:Cõr¬
tantinus. ⁊ uir illustris ex ma¬
gistio ⁊ uiris doctor inhac al¬
ma urbet heophilus. im ẽt

Expanded text:
etorio per Illyricum Basilides et vir gloriosissimus quaestor sacri nostri palatii et ex consule Thomas, immo et vir magnificus magisteria dignitate inter agentes decoratus Tribonianus virque illustris comes largitionum inter agentes et magister scrinii libellorum et sacrarum cognitionum Constantinus et vir illustris ex magistro et iuris doctor in hac alma urbe Theophilus, viri et
Abbreviated transcription (Latin):
immutilatum habere bñficiũ
Siemim cum mortis causa do¬
natio ꝓcedat ⁊ hec modum
legis falcidic excedat heres
post aditionẽ repetit eam pecu¬
mam q̃ ultra modum falcidie
corporalit quidem data c̃ lege

Expanded text:
immutilatum habere beneficium. Si enim, cum mortis causa donatio procedat et haec modum legis Falcidiae excedat , heres post aditionem repetit eam pecuniam, quae ultra modum Falcidiae corporaliter quidem data est, lege
Abbreviated transcription (Latin):
uiciusana missione sacram̃to
post ugum stipendia soluun¬
tur ⁊ intrgram famã ietinent
⁊ad publica priuilcgu uetera¬
⁊q unam tutrlam scu curã edẽ
tp̃r ad ministrare compellisTe
ꝑtinet ut si aliis datifuerint.
intra sollẽpnia tẽpora cãs excu¬
satõis apd̃ competentem iudi¬

Expanded text:
Qui causaria missione sacramento post viginti stipendia solvuntur, et integram famam retinent et ad publica privilegia vetera unam tutelam seu curam eodem tempore administrare compelli, eo pertinet, ut, si aliis dati fuerint, intra sollemnia tempora causas excusationis apud competentem iudi
Abbreviated transcription (Latin):
coñ .ã. Mtello.
q filia amissa ĩ numero ꝓdest
ad declinanda municipalia
quor: pat̾ supẽ. Cui suo noĩc
Scucro.
t uus simaior ẽ annis septua¬
uta. ad tutrlam scucurar de¬
ucato excusare se sollempnu¬

Expanded text:
 A. Marcello. Neque filia amissa in numero prodest ad declinanda municipalia quorum pater superest, cum suo nomine Severo. Pater tuus si maior est annis septuaginta, ad tutelam seu curam devocatus excusare se sollemn
Abbreviated transcription (Latin):
tempore ñ defunctorie susceptas
ad ministras. honcre qͣrte tutele
⁊ cumtõis pupilloꝵ seu adules¬
centiu ñ grauab̾is. Einito aũt
officio pubritatt pupilloꝵ ucl
ctate adulescentiu. alic substitu
possunt. licet ñdu ratio tutele
siic cure admnistrate uectuta sit.
ucet pmixtt ad excusatr̃em ñ ꝑ¬
ficiunt. Scur igitur debes cĩn
qduoc filios habet. ⁊ duas tute¬
las admimstrat. excusatõẽ ñ me¬
uratores impicta legitima etair.
prodigis uł funosis solent t̾bui.
ratiomis diui scutri bentficium.
quo possessiones rusticas. sinc
decieto p̾sidis pupilloꝵ seu ad¬
olescentium d strabi uł obliga¬
ri ꝓhibitum ẽ. ñ iniuriactiam
adagnatum funosi porrigit.
Suigitur cura decirtum presi¬
dis fund mẽte cipti etiam ab
agnato cius tibi pignor nexus
c̃. iunculu pignoris in co ñ ꝯfis¬
tit. utilem tamt̾ adu̾sꝰ cu ꝑso¬
nalem actõrm si obeius utilita¬
tes pecuma mutua accepta est.

Expanded text:
tempore non defunctorie susceptas administras, onere quartae tutelae vel curationis pupillorum seu adulescentium non gravaberis. Finito autem offiaetate adulescentium aliae substitui possunt, licet nondum ratio tutelae sive curae administratae reddita sit. licet permixtae, ad excusationem non proficiunt. scire igitur debes eum, qui duos filios habet et duas tutelas administrat, excusationem non meuratores impleta legitima aetate prodigis vel furiosis solent tribui.Orationis divi Severi beneficium, quo possessiones rusticas sine decreto praesidis pupillorum seu adulescentium distrahi vel obligari prohibitum est, non iniuria etiam ad agnatum furiosi porrigitur. Si igitur citra decretum praesidis fundus mente capti etiam ab agnato eius tibi pignori nexus est, vinculum pignoris in eo non consistit, utilem tamen adversus eum personalem actionem, si ob eius utilitatem pecunia mutua accepta est,
Abbreviated transcription (Latin):
animi ad repudium mittẽdũ
detrim̃to ietrahantur. ¶pactõ¬
nes sane si q̃ adu̾sus p̾sentia sci¬
ta ñe maiestatis fu̾ĩt attemp¬
tate.tãnquã legum ꝯtrarias
nullam habere uolumus fir¬
Teodoro.

Expanded text:
animi ad repudium mittendum detrimento retrahantur. Pactiones sane, si quae adversus praesentia scita nostrae maiestatis fuerint attemptandae, tamquam legum contrarias nullam habere volumus firHEODOS.
Abbreviated transcription (Latin):
uł eisdẽ filio seu filic patre mo¬
ric̃te dimitti censcmus Patri
indelicet uł matri inscribendis
filiis hereclib unum seu una
dimemoratas res ꝑmittimo
facultatẽ. ¶gcd si alid̃ exhis¬
dem reb defucrit abheredibut
seu eaꝵ detentatorib. si tamẽ
ñ ip̃os ixredes scripsit. aut sqͥp¬
ti filii ñ adierĩt. pcipimus resar¬
ciri: ut ctiam hoc modo ĩ sulti

Expanded text:
vel eisdem filio seu filiae patre movel eisdem filio seu filiae patre moriente dimitti censemus: patri videlicet vel matri in scribendis filiis heredibus, unum seu unam di memoratas res permittimus facultatem: sed si aliquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibus seu earum detentatoribus, si tamen non ipsos heredes scripserit aut scripti filii non adierint, praecipimus resarciri, ut etiam hoc modo inconsulti
Abbreviated transcription (Latin):
tanttm tam dotem quam ante
nuptias donatr̃em sibi hab̾e seu
uindicare. uxoremq siuchit sta¬
tia duce̾ hac iusta defimitr̃e san¬
cimus. ¶s̾in aut ant̾ uxori sue
renuntiare uolu̾it. docẽ rectin¬
ueat. ⁊ añ nuptias donatr̃e amu¬
tat ¶serius scilicet seu ancillis
puberib. si crimen adult̾ii uel
magestatis ingentur. tã umq
mulieies ad examinandã ca
rpudii. quo u̾itas aũt facili
aeruetur. aut liquidius deteg̃¬
t. si tam̃ alia docum̃ta defcc̾int.
q̃stionib subdendis Suꝑ pla¬
gis etiam ꝓut dictum ẽ illatis
ab alt̾utro commouendis cas¬
dem ꝓbationes. qm̃ ñ facile
q̃ domigeruntur ꝑalienos po¬
ter̃ ꝯfiti uolumus obẜuari. s
u̾o filio scu filiis. filia scu filiab
exstantib iepudium missum
ẽ om̃c ꝗcꝗd exnuptiis lucratũ
ẽ. filio. seu filiis. filie seufiliab̃
post mortem accipiẽtis ẜuari.
Idc̃ si pat̾ te me repudiũ miẜu:
donatõem añ nuptias amatre
sliari. Si mat̾. dotem ip̃am cidẽ

Expanded text:
tantem, tam dotem quam ante nuptias donationem sibi habere seu vindicare uxoremque, si velit, statim ducere hac iusta definitione sancimus. Sin autem aliter uxori suae renuntiare voluerit, dotem redhibeat et ante nuptias donationem amittat Servis scilicet seu ancillis puberibus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut liquidius detegatur, si tamen alia documenta defecerint, quaestionibus subdendis. Super plagis etiam, prout dictum est, illatis ab alterutro commovendis easdem probationes  quoniam non facile quae domi geruntur per alienos poterunt confiteri volumus observari Si vero filio seu filiis, filia seu filiabus extantibus repudium missum est, omne quidquid ex nuptiis lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem ante nuptias a matre servari, si mater, dotem ipsam eidem
Abbreviated transcription (Latin):
t tctioneni idecq dotis actio ip̃o
nue ñ ⁊ competit. s indotatani
camcẽ cuius laudandum pro.¬
positum ẽ. nec ratio eꝗtatis nec
crempla ꝑmittunt. Nopp̃.
ilerum ẽ filie tue. si sponsum
suum post tres pegrinationis
annoe spectandum sibi ultra ñ
putat. omissa sꝑe huis uĩc¬
tonis matrimoniũ faccre. ne
oportimum nubendi tempus
ammuttat. Cum posset mint¬
um rennttere. ⁊ si presente illo

Expanded text:
dfectionem. ideoque dotis actio ipso iure non competit, sed indotatam esse eam, cuius laudandum propositum est, nec ratio aequitatis nec exempla permittunt. PP.iberum est filiae tuae, si sponsum suum post tres peregrinationis annos expectandum sibi ultra non putat, omissa spe huius coniunctionis matrimonium facere, ne opportunum nubendi tempus amittat, cum posset nuntium remittere, si praesente eo
Abbreviated transcription (Latin):
am pridem qdem mancipiũ
de quo supplicas cõparasse
te ditis.sed si cogitai̾us fisci
mci rem usu capiñ posse:res¬
ponde te actionib fici mei n¬
telligis.nec alias posse ꝓpͥe¬
tatem optincre: quam si nõ
ex Ancilla fiscali natum fuisse

Expanded text:
am pridem quidem mancipium, de quo supplicas, comparasse te dicis: sed si cogitaveris fisci mei rem usucapi non posse, respondere te actionibus fisci mei intellegis nec alias posse proprietatem obtinere, quam si non ex ancilla fiscali natum fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ssu capio ñ p̾cedẽte uero titulo
proodere ñ potest. nec ꝓdessern
tenenti. n ħrdi cius potestiñ
optentu uelud exhereclitate
q̃ alienum fuit domimi inte¬
tio ullo longi tp̃ris spatio ab
ius corporalit teneat. n tam̃
sibi.s dño rei crechitur possi¬
de. non enim colono uł duc¬

Expanded text:
ulo procedere non potest nec prodesse neque tenenti neque heredi eius potest, nec obtentu velut ex hereditate, quod alienum fuit, domini intentio ullo longi temporis spatio absis corporaliter teneat, non tamen sibi, sed domino rei creditur possidere. Neque enim colono
Abbreviated transcription (Latin):
capituł lege nr̃a tantummͦ
exceptis. huius mõi imquita¬
tẽ ip̃r necessitas rex introdu¬
cebat. Et idõ pio remeddio
cam cornigentes. sancimus.
sortis tantuodo usurasusq¬

Expanded text:
capitulis lege nostra tantummodo exceptis, huiusmodi iniquitatem ipsa necessitas rerum introducebat. Et ideo pio remedio causam corrigentes sancimus sortis tantummodo usuras usq
Abbreviated transcription (Latin):
moi ac̾uitutẽ resecantes. sance¬
mus quadri menstres induci¬
as quas declimus. condẽpnatos.
ctiam afide iussores coꝵ ⁊ mã¬
ditores extendi. uł ne legisiat
derogatum. Cum enĩ int̾uc̾tor
solurre cõpeuatur. ⁊ ip̃e reum
cohercebit ad inuitam soluti¬
onẽ nullum ꝯdẽpnatꝰ habeb̃i
mẽ sensum humaniratis. qr
pmedium fide uissorem statĩ
ꝓriumas ꝑ solu̾r compelleba¬

Expanded text:
 sancimus quadrimenstres indutias, quas dedimus condemnatis, etiam ad fideiussores eorum et mandatores extendi, ne legi fiat derogatum. cum enim interventor solvere compellatur et ipse reum coerceat ad invitam solutionem, nullum condemnatus habebat nostrae sensum humanitatis, quia per medium fideiussorem statim pecunias persolvere compelleba
Abbreviated transcription (Latin):
igna uox maiestate regnãtis
icgio alligatum sc principe
profiteri. Adeo. iuctoritate
uins nr̃a pendet auctoritas.
S reuera mans impnim est
submititre legio principa¬
tumlEt oraculo p̾sentis ehic¬
ti qd nob̾ licere ñpatim iudi¬

Expanded text:
igna vox maiestate regnantis legibus alligatum se principem profiteri: adeo de auctoritate iuris nostra pendet auctoritas. Et re vera maius imperio est submittere legibus principatum. Et oraculo praesentis edicti quod nobis licere non patimur indi
Abbreviated transcription (Latin):
ur missa aduencrabilem cetũ
orationc condunt el inser¬
to edicti uocabulo mincupã¬
tur:suie cas nob spontancus
motus ingesserit. siue p̾catõ
uł ixlatio/ uil lis mota. legis
nnus. Nm satis est edicti caᷤᷤ
nuincupatione censer Nxl ꝑ
õs ppłoc iudicum ꝓgramina¬
te diuulgan. Uel expressius cõ¬
tine qd principes censuctunt.
caq que mecrtis negotus sta¬
tuta sunt. similum quoq cau¬
saꝵ fata componcre. Set ⁊
sigenerales lex uocata est uel
ad om̃s ussa ẽ ꝑtin̾e uim ob¬
tincat cclictiᷤnt iocutionib

Expanded text:
 missa ad venerabilem coetum oratione conduntur vel inserto edicti vocabulo nuncupantur, sive eas nobis spontaneus motus ingesserit sive precatio vel relatio vel lis mota legis Nam satis est edicti eas nuncupatione censeri vel per omnes populos iudicum programmate divulgari vel expressius contineri, quod principes censuerunt ea, quae in certis negotiis statuta sunt similium quoque causarum fata componere. Sed et si generalis lex vocata est vel ad omnes iussa est pertinere, vim obtineat edicti; interlocutioni
Abbreviated transcription (Latin):
obscuir positis aqbodam atit̃p¬
tabatur. ut donationes sup pir
causis facte. noct minus mac¬
tis intimate sunt: tam̃ ualcãt.
ccrto ⁊dilucido iure taxamus.
ut inalus ꝗdem casib uctera
uira supintim.adis donatioibꝰ
intacta mancant. ¶ Si qs ucro

Expanded text:
obscure positis a quibusdam attemptabatur, ut donationes super piis causis factae, licet minus in actis intimatae sint, tamen valeant, certo et dilucido iure taxamus, ut in aliis quidem casibus vetera iura super intimandis donationibus intacta maneant: si quis vero
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾int subsecuta. nuilla cis licẽ¬
tia  danda pocimiã ad alias cr̃
nisi ad ꝑfectõẽ domoꝵ crogare.
Od̃ si aliqua dubitatio orta.
fu̾it. utrum tota qͣntitas ante
pars cio incclificus ex pensa est

Expanded text:
fuerint subsecuta: nulla eis licentia danda pecunias ad alias causas nisi ad refectionem domorum erogare. Quod si aliqua dubitatio orta fuerit, utrum tota quantitas an pars eius in aedificiis expensa est
Abbreviated transcription (Latin):
xer̃. lege iulia peculatꝰ obno¬
xii sunt. ⁊ capitali aĩadu̾sioe
ces subdi uibrmmus. His nichi¬
lo minus q miist̾ium eis ad¬
ad hoc ad hibucr̃. uł q subtrac

Expanded text:
 obnoxii sunt et capitali animadversioni eos subdi iubemus: his nihilo minus, qui ministerium eis ad hoc adhibuerunt vel qui subtract