comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matiso nouent a quise dudes itinenĩ sotios piculi fore affirmantes integro bello
mata aiñ suents surib qnit̃asiam aggrẽdiendã censent. Multitudo timebit quidẽ
nos fos nõ du obsictenita memiona supions belli s mag̃ iter ĩmẽsum aspxem iẽ fa¬
mo utis taseap pete aduocata contitioe uane misitũ uersat aiõs caseigando adhor¬
uincentis coo stirendia fuce. ⁊leq añ hispania excessisse qͣm os gs̃ q̃ er tẽrus end

Expanded text:
Magali aduentus, qui se duces itinerum, socios periculi fore adfirmantes, integro bello Magali aduentus, qui se duces itinerum, socios periculi fore adfirmantes, integro bello nusquam ante libatis uiribus Italiam adgrediendam censent. multitudo timebat quidem hostem nondum oblitterata memoria superioris belli; sed magis iter immensum Alpesque, rem fa Italiam petere, aduocata contione uarie militum uersat animos castigando adhoruincentes eos stipendia facere neque ante Hispania excessisse quam omnes gentesque et
Abbreviated transcription (Latin):
castra romana misert specusatũ uͥ ec ꝙͣte copie eẽnt et quid pararẽt. h uic ale
equitum missi ut añdcmñ ẽ ab hostio rodani.ccc.romanoꝵ equites ocni̾r̃t. P̾liũ
atrocius ꝙͣ ꝑ nũo pugnãtiũ edicur. Nã p̃t̾ musta uusuera cedes enã ꝓpe par ut̾nq
fuit. Fugaq er pauor numidaꝵ romanis iã admodũ fessis uictonã dedit. uictoẽe̾
sunsq om̃ belli ue sũme rer yspum cuentũ ita haud saine inoruenti ancipitia cer¬
canuiuis uictonam romanis portendit. Re ita gesta ad uciĩo ducem sui redierint
cauislio onitosiau smaposat ⁊ uc ex cõsilis ceptisꝵ fostis et ip̃e conac̾ caperet ec
faunciulem incercũ utiũ ceptum in itasiam intendet iter an cũ eo qui pͥm se obcu¬
anor bolcan exeit man cõserere au̾tit a p̃senti certamine. Boioꝵ legatoꝵ ragusiq

Expanded text:
castra Romana miserat speculatum ubi et quantae copiae essent et quid pararent. huic alae castra Romana miserat speculatum ubi et quantae copiae essent et quid pararent. huic alae equitum missi, ut ante dictum est, ab ostio Rhodani trecenti Romanorum equites occurrunt. proelium atrocius quam pro numero pugnantium editur; nam praeter multa uolnera caedes etiam prope par utrimque fuit, fugaque et pauor Numidarum Romanis iam admodum fessis uictoriam dedit. uictores simul omenque belli ut summae rerum prosperum euentum, ita haud sane incruentam ancipitisque certaminis uictoriam Romanis portendit. ut re ita gesta ad utrumque ducem sui redieruntat nisi ut ex consiliis coeptisque hostis et ipse conatus caperet, et Hannibalem, incertum utrum coeptum in Italiam intenderet iter an cum eo qui primus se obtulisset Romanus exercitus manus consereret, auertit a praesenti certamine Boiorum legatorum regulique
Abbreviated transcription (Latin):
pedes.c. ad tiniciendum flum̃ apta. huic copłata est. ut cũ elefanti ꝑ stabilem iatẽ
tãꝙͣ uiã p̃gredientib feminis acti nͥ in minorẽ aposicatã trãs gressi sũt ex cẽpso re¬
solutis quib seuit̾ adnexa erat uincdis ab actuariis aliquot nauib ad ascam ꝑtra
hicur. Ita pͥmis expositis alii deĩ repetiti ac tiuecti sũt. Nicħ sane crepidabant
donec cõtiuẽti uelud ponce age̾nt᷑. pͥmus erat pauor cum soluta ab cetĩs rate
in alcũ iapent᷑. Ibi urgentes uit̾ se cedentib extremis ab aqua trepidat aliꝙͣtum
edebant donec quietẽ ip̃e cimor cͥc̃spectib aquã feciss excide̾ er̃ seuientes quidam
in flum̃ s pondere ip̃o stabiles deiectis rectorib q̃rendis pederep̃tim uadis in ce̾ram
euasere. Dum elefanti trahiciũt᷑ int̾im hannibal numidas equices quĩgẽtos ad

Expanded text:
pedes centum, ad traiciendum flumen apta, huic copulata est; tres tum elephanti per stabilem ratem pedes centum, ad traiciendum flumen apta, huic copulata est; tres tum elephanti per stabilem ratem tamquam uiam praegredientibus feminis acti ubi in minorem adplicatam transgressi sunt, extemplo resolutis quibus leuiter adnexa erat uinculis, ab actuariis aliquot nauibus ad alteram ripam pertrahitur; ita primis expositis, alii deinde repetiti ac traiecti sunt. nihil sane trepidabant, donec continenti uelut ponte agerentur; primus erat pauor cum soluta ab ceteris rate in altum raperentur. ibi urgentes inter se, cedentibus extremis ab aqua, trepidationis aliquantum edebant donec quietem ipse timor circumspectantibus aquam fecisset. excidere etiam saeuientes quidam in flumen; sed pondere ipso stabiles, deiectis rectoribus, quaerendis pedetemptim uadis in terram euasere. dum elephanti traiciuntur, interim Hannibal Numidas equites quingentos ad
Abbreviated transcription (Latin):
castris abhãnone captis mox et ip̃e aderat ancepeq terror curuĩstabat. Et nauibus
tanta uis armatoꝵ in renu euadens a tergo ĩ ꝑuisa p̃mebãt acie. Galli poscꝙͣ ium
uicos passim suos diffugiũt. hannibal ceris coriis pociũ tunectis sꝑnens iã gaslicos
tumultus castra locat. Esefantor traiciendor naria cõsilia fuisse. Credo certe uariata
memoria acce rei.Quidã cõgregatis ad npã elefantis tridus ferocissimũ exhis imri¬
tacum ab rectore suo cũ refugientẽ in aquã natantẽ scq̃ret᷑ ciuxisse gregem ut qũea
cimẽtem asticudinẽ destituerer uado ĩpeta ip̃o flumĩs in altã ripã iupiente. Cet̾m ma¬
ꝯs cõstat intib tiuectus. Id ut tuti cõsiliũ añ rẽ foret ita acta re ad fidem pronius
cõstiauerũt ut besue audact uelud ꝑsolum ingredent᷑. Ascem ratis eque satr soga

Expanded text:
castris ab Hannone captis. mox et ipse aderat ancepsque terror circumstabat, et e nauibus castris ab Hannone captis. mox et ipse aderat ancepsque terror circumstabat, et e nauibus tanta ui armatorum in terram euadente et ab tergo improuisa premente acie. Galli postquam utuicos passim suos diffugiunt. Hannibal ceteris copiis per otium traiectis spernens iam Gallicos tumultus castra locat. elephantorum traiciendorum uaria consilia fuisse credo; certe uariata memoria actae rei. quidam congregatis ad ripam elephantis tradunt ferocissimum ex iis inritatum ab rectore suo, cum refugientem in aquam nantem sequeretur, traxisse gregem, ut quemque timentem altitudinem destitueret uadum, impetu ipso fluminis in alteram ripam rapiente. ceterum magis constat ratibus traiectos; id ut tutius consilium ante rem foret, ita acta re ad fidem pronius constrauerunt ut beluae audacter uelut per solum ingrederentur. altera ratis aeque lata, longa
Abbreviated transcription (Latin):
fiuuo siginificante transisse et haud ꝓtal abẽẽ. Quod ubi accepit hannibal ne tp̃n deesset
dut signum ad traiciendum. Iam paratas aptatasq habesut pedes sincres. Eques fcie
tñsinctẽs tr̃aquillitatẽ infra traicientib sintrib p̃bebat. Equoꝵ ꝑs magna nãtes
sons a pupib trahebant᷑ p̃cer eos quos instructos frenatoq ut ex cemplo ex̾sso in n¬
ium equiti usui eẽnt imposuerãt in naues. Galli occursant in ripam cũ uanis ulu¬
satib cantuq moris sui quatientes scuca suꝑ capita uibm̃teaq dextns tesa ꝙͣꝙͣrm
et ex adu̾so terrebat tãta uis nauiũ cũ ingẽti sono fluminis et damore uario na¬
uitaꝵ militũ et qui nitebant̾ ꝑrũpe inr aperã flumnis er qui ex astera ripa trabiciẽtes
suos hortabunt᷑. Iam satis pauẽtes adu̾so cumultu terrbilior ab cergo adbortus cdamõ

Expanded text:
fumo significant transisse et haud procul abesse; quod ubi accepit Hannibal, ne tempori deesset fumo significant transisse et haud procul abesse; quod ubi accepit Hannibal, ne tempori deesset dat signum ad traiciendum. iam paratas aptatasque habebat pedes lintres, eques fere transmittens tranquillitatem infra traicientibus lintribus praebebat; equorum pars magna nantes loris a puppibus trahebantur, praeter eos quos instratos frenatosque ut extemplo egresso in ripam equiti usui essent imposuerant in naues. Galli occursant in ripa cum uariis ululatibus cantuque moris sui, quatientes scuta super capita uibrantesque dextris tela, quamquam et ex aduerso terrebat tanta uis nauium cum ingenti sono fluminis et clamore uario nautarum militumque, et qui nitebantur perrumpere impetum fluminis et qui ex altera ripa traicientes suos hortabantur. iam satis pauentes aduerso tumultu terribilior ab tergo adortus clamor,
Abbreviated transcription (Latin):
ouib sẽsuao cuansueserẽt. Lamq oĩb sacis cõuatis ad tͣiciendum t̾rebant ex aduẽ¬
sohostis omẽm rim equitesq uirq obtiuẽtos. Quos ut aũteret hannonem
h anuscans filu uigilia yͥma noctis cũ ꝑte coriar maxiẽ sufpanis adu̾so flumine
er ã fco oons sit ad oriat᷑ ab ego ħostem. ad̾ id̾ dati duces galsi educunt inde nulia
quor es uigĩes ferme suyͣ. Sarne insule cutũfusum amnem laciorem uͥ diuidebat᷑
coq min̾ ałto alueo tirisicum ostendẽ. Ibi inptun cesa macia racesq fabricate in
quib uiriq et ałia onera tͣicerent᷑ hszam siñ ulla mole mucies uestim̃tis c̃ietis
ip̃i cetis sipositis uicbantes flum̃ crãsuatauẽ. Et asius ex̾cit᷑ ratib uĩctis tra¬
iecuis castus uoe flim̃ positis ⁊ locturuo itinẽ ata opis labore fessus qͥete unus
dici refiatur incenco duce ad cõsilium oportune exeꝙ̃dum. Postero die ꝓfecti ex soco ꝓdito

Expanded text:
ueherent faciebant. iamque omnibus satis comparatis ad traiciendum terrebant ex aduerso hostes omnem ripam equites uirique obtinentes. quos ut auerteret, Hannonem Bomilcaris filium uigilia prima noctis cum parte copiarum, maxime Hispanis, aduerso flumine  agmen ut cum opus facto sit adoriatur ab tergo hostes. ad id dati duces Galli edocent inde milia quinque et uiginti ferme supra paruae insulae circumfusum amnem latiore ubi diuidebatur eoque minus alto alueo transitum ostendere. ibi raptim caesa materia ratesque fabricique et alia onera traicerentur. Hispani sine ulla mole in utres uestimentis coniectis ipsi caetris superpositis incubantes flumen tranauere. et alius exercitus ratibus iunctis traiectus, castris prope flumen positis, nocturno itinere atque operis labore fessus quiete unius diei reficitur, intento duce ad consilium opportune exsequendum. postero die profecti, ex loco edito
Abbreviated transcription (Latin):
coeaindi suit ut. xxͦ. anmor misiciã nĩam cũ ilsa uĩtute cũ ilła fortuma caceam
s haidis rosubnis ab acano temiso ustimis teͬrar ꝑ toc ferocissimos histauiẽ
es Ralls cosds uincẽtes huc yuenistis. Pugnabitis cũ excitu tirone huc nũ esta¬
ct desbieucto cunũsesso a gasus ignoto adhuc duci suo ignorãtior duce. Añ me
m õcorioratris darissimi imoatons ꝓbe nocũ certe educatũ domitorẽ hisuanie¬
emeser sur cõferã duce destore exat sin cui siquis deỹtis signis penos roma node
edes ostendat ignonitunĩ cẽtũ habeo utrius ex̾at̾ sic cõsul. Nõ ego illud iurui
estunio milites ꝙ nenio urm̃ est cui nõ ante ocułos ipe sepe milicare aliod edidim

Expanded text:
cum illa uirtute, cum illa fortuna taceam, ab Herculis columnis, ab Oceano terminisque ultimis terrarum per tot ferocissimos Hispaniae et Galliae populos uincentes huc peruenistis; pugnabitis cum exercitu tirone, hac ipsa aestate caeso, uicto, circumsesso a Gallis, ignoto adhuc duci suo ignorantique ducem. an me in praetorio patris, clarissimi imperatoris, prope natum, certe eductum, domitorem Hisemenstri hoc conferam duce, desertore exercitus sui? cui si quis demptis signis Poenos Romanosque hodie ostendat, ignoraturum certum habeo utrius exercitus sit consul. non ego illud parui aestimo, milites, quod nemo est uestrum cuius non ante oculos ipse saepe
Abbreviated transcription (Latin):
Itao obẽdient᷑ impata facturos cõmeatũ itineneq ducos et ad fidem p̃missoꝵ bꝰ¬
desꝰ accuuot᷑. Hannisal nec temẽ credendũ nec asperandos ne repudiati aꝑte hosces
fierent henigne qum respondissi obsidib ꝯues dabat᷑ accoptis et cõmeatu qũe ũuo¬
pminũ aqm̃ elefanti ec equites erãt. Ioẽ p̾o cum iubdie pedicũ cunuĩsrectano.
sollicit᷑ꝵ omĩa incẽdebat. ub̃i in angustiorẽ uam ex ꝑte astã subiecta iugo ĩsup
ĩminẽa ĩuẽtũ est undiq ex insidiis barsim a fronce et ab tergo coborti cominus
emir q potũt saxa ingẽtia in agm̃ deuosiuĩt. Maxima ab teng̾o uio sioiũm untoeut
sieo uersa reditũ acios haud dubiũ focit qͥn n firmata extrema agminis fuissec
ngens in eo salti acabiõda csades fuerat. Tuc̃ ꝙͦ ad extremũ picsi ac ꝓpe umitiẽ
uentũ est. Nam dum cuc̃tat᷑ hannibas dimicte in angustias qr nõ ut ire eati¬

Expanded text:
itaque oboedienter imperata facturos; commeatum itinerisque duces et ad fidem promissorum obsides acciperet. Hannibal nec temere credendum nec †asperandos† <ratus>, ne repudiati aperte hostes fierent, benigne cum respondisset, obsidibus quos dabant acceptis et commeatu quem iprimum agmen elephanti et equites erant; ipse post cum robore peditum circumspectans sollicitus omnia incedebat. ubi in angustiorem uiam et ex parte altera subiectam iugo insuper imminenti uentum est, undique ex insidiis barbari a fronte ab tergo coorti, comminus eminus petunt, saxa ingentia in agmen deuoluunt. maxima ab tergo uis hominum urgebat. in eos uersa peditum acies haud dubium fecit quin, nisi firmata extrema agminis fuissent, ingens in eo saltu accipienda clades fuerit. tunc quoque ad extremum periculi ac prope perniciem uentum est; nam dum cunctatur Hannibal demittere agmen in angustias, quia non, ut ipse equiti
Abbreviated transcription (Latin):
bscauooi a etedb iñ agm̃ copit iã nicħ nehostib quide̾ p̃t̃ pua furia ꝑ acasicẽm
ceptintib. Cet̃ũ it̾ multo ꝙͣ in ascensu fuerat ut pleraq alpium ab italia sicud
biruiora ita arrectiori sũt difficilius fuit. Omĩs eĩ ferme p̃ceps angusta lubri¬
a uis crit uo neq subsmẽ se alapsu possẽt/ nec qui paululũ citubassent herere
afflins nostigio suo aliiq supalios et ur̃ta in hoĩẽs cociderẽt uentũ dem̃ ad̾
milto angusciorem rupair acq ita rectis ac si istuc egie expedit̾ miles ter̃tabundus

Expanded text:
inde agmen coepit iam nihil ne hostibus quidem praeter parva furta per occasionem temptantibus. ceterum iter multo quam in ascensu fuerat, ut pleraque Alpium ab Italia sicut breviora ita arrectiora sunt, difficilius fuit. omnis enim ferme via praeceps angusta lubrica erat, ut neque sustinere se ab lapsu possent nec qui paulum titubassent haerere adfixi vestigio suo, aliique super alios et iumenta in homines occiderent. ventum deinde ad multo angustiorem rupem atque ita rectis
Abbreviated transcription (Latin):
assuer discurũt. dũ uõ simł ab hostib sims ab iniquitate socoꝵ peni oppugna¬
bant᷑ osuaꝙ int ir̃os sib̃ĩ auq tendent uo picuso pͥus euadet ꝙͣ cũ hostib certami¬
nis erat. Eui maxirie infestũ agñ faciebut̃. Qui et clamonb dissensionib
quos nemora etiã reꝑcusseq nasses augebant t̾nti trepidabãt et icti forte aut
uusnerati ades cõst̾nati sut̃ us stiugẽ ĩgentem simus soium ac sarinaꝵ oĩs ge¬
nens faceret᷑ mnłtodo turba cũ p̃cipites dirupteq utͥnq angustie eẽnti ĩ m̾men¬

Expanded text:
adsueti decurrunt. tum uero simul ab hostibus, simul ab iniquitate locorum Poeni oppugnaadsueti decurrunt. tum uero simul ab hostibus, simul ab iniquitate locorum Poeni oppugnabantur plusque inter ipsos, sibi quoque tendente ut periculo primus euaderet, quam cum hostibus certaminis erat. et equi maxime infestum agmen faciebant, qui et clamoribus dissonis quos nemora etiam repercussaeque ualles augebant territi trepidabant, et icti forte aut uolnerati adeo consternabantur, ut stragem ingentem simul hominum ac sarcinarum omnis generis facerent; m
Abbreviated transcription (Latin):
ymũ digressos cumulis mõtanos laxatasq sensit custõdias płib ignib ꝙͣ ꝓ¬
nuo manẽtiũ in spẽm fas̾ ĩpeduñtieq cum equice relictis ec mayua pte poditũ
ioẽ cũ expeditis acemino qͦ uiro raptim angustias euadit. Isq ip̃is tuimulis quos
hostes cenuerãt cõsedit. ꝓma demn luce castramota et agm̃ resiquũ incede̾ corit
Iam montuni signo dato ex castellis ad scatiõe solicã cõueniebant cũ ropente cõ¬
spicũt asios arre ocupaca sua suꝑ caput ĩnimẽtis asios uia transire hostes utino
sims ob̾iecta res occusis aĩaꝵ ĩ mobises panĩꝑ eos defixit. Deĩ ut crepidatiõe i an¬
ꝯustiis suoq ip̃o tumustu miscen agm̃ uidẽ equis maxime cõst̾natis quib aced
adiecissẽt uĩs terons satis ad ꝑuitiem fore rati ꝑusis rapib uixͣ ĩiua ao deuia

Expanded text:
primum degressos tumulis montanos laxatasque sensit custodias, pluribus ignibus primum degressos tumulis montanos laxatasque sensit custodias, pluribus ignibus o manentium in speciem factis impedimentisque cum equite relictis et maxima parte peditum, ipse cum expeditis, acerrimo quoque uiro, raptim angustias euadit iisque ipsis tumulis quos hostes tenuerant consedit. prima deinde luce castra mota et agmen reliquum incedere coepit. iam montani signo dato ex castellis ad stationem solitam conueniebant, cum repente conspiciunt alios arce occupata sua super caput imminentes, alios uia transire hostes. utraque simul obiecta res oculis animisque immobiles parumper eos defixit; deinde, ut trepidationem in angustiis suoque ipsum tumultu misceri agmen uidere, equis maxime consternatis, quidquid adiecissent ipsi terroris satis ad perniciem fore rati, peruersis rupibus iuxta, inuia ac deuia
Abbreviated transcription (Latin):
uisu ꝙͣ dictu fed̾iom te̾rorẽ renouar̃. Engentib in pͥmos agm̃ diuos apparuer̃
ĩminẽtes tumusos insidentes moncani qui si in ualles occustiores in sedissent
cohorti in pugnã repente in gentẽ fugã stragẽq dedissent. hannibal cõsist̾e̾ sig
iubet gassisq ad uiserda soca p̾missis pꝰoꝙ̾ cõpit tumsicũ ea nõ eẽ castra int̾ cõ¬
frigosa oiã p̃ruptrq ꝙͣ excentissuna pot̃ ualle lorit. Tum ꝑ eosdem galłos haud
sane młtum ligna monb q abhorrẽtes cũ se ĩmiscuisser̃ cõlloquiis montanoꝵ
edoct᷑ int̾ dui cm̃ obsidi saltũ nocte in sua quẽq dilabi tecta intdui uice pͥma subiit
tumulos ut ex eu aꝑte atq int du iter ꝑ angustias factur. Die deiñ simulando
asuid ꝙͣ ꝙ parabat᷑ cõsup̃to cum eodẽ quo cõsticem̃t soco castra cõmunissẽt ubi

Expanded text:
uisu quam dictu foediora terrorem renouarunt. erigentibus in primos agmen cliuos apparuerunt uisu quam dictu foediora terrorem renouarunt. erigentibus in primos agmen cliuos apparuerunt imminentes tumulos insidentes montani, qui, si ualles occultiores insedissent, coorti ad pugnam repente ingentem fugam stragemque dedissent. Hannibal consistere signa iussit; Gallisque ad uisenda loca praemissis, postquam comperit transitum ea non esse, castra inter confragosa omnia praeruptaque quam extentissima potest ualle locat. tum per eosdem Gallos, haud sane multum lingua moribusque abhorrentes, cum se immiscuissent conloquiis montanorum, edoctus interdiu tantum obsideri saltum, nocte in sua quemque dilabi tecta, luce prima subiit tumulos, ut ex aperto atque interdiu uim per angustias facturus. die deinde simulando aliud quam quod parabatur consumpto, cum eodem quo constiterant loco castra communissent, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
dimicandi morã factur᷑.Cetm ubi deẜta munita uec facilis se tiñ pu̾sos asse¬
cutuꝵ uid̾et ad mare ac naues rediit tuti faciliusq ita descendenti ab asꝑib
hannibali accursũs. Ne tñ nuda auxiłiis romanis hispania eẽt quã ꝓuĩtiam
sortitus erat cũ scipionẽ frẽm cum maxima ꝑte copiaꝵ adu̾sus hasdrubalem
misit ñ ad adiciendos tnĩmodo uet̾es sotios cõciliandosq nouo s eciã ad expellẽ¬
dum hispania hasdiubalem. Ipẽ cũ admodũ exigius copiis genuã repetit co cir¬
ca padum erat ex̾cit᷑ italiam defensur. hannibal ab diuentia campestri maxime
ꝙͣ incerta in mauis oro fem solet p̃cepta reserit cam̃ ex ꝓ inquo uisa mõciũ alti¬
tudo niues aque celo ꝓpe ĩmixte cecta informia ĩposita iuꝑib recora uimentaq
cornda fugore hoĩes intonsi et incult̾i aĩalia ĩaĩaliaq oĩa rigentia gelu cerera

Expanded text:
dimicandi moram facturus; ceterum ubi deserta munimenta nec facile se tantum praegressos adsedimicandi moram facturus; ceterum ubi deserta munimenta nec facile se tantum praegressos adsecuturum uidet, ad mare ac naues rediit, tutius faciliusque ita descendenti ab Alpibus Hannibali occursurus. ne tamen nuda auxiliis Romanis Hispania esset, quam prouinciam sortitus erat, Cn. Scipionem fratrem cum maxima parte copiarum aduersus Hasdrubalem misit, non ad tuendos tantummodo ueteres socios conciliandosque nouos sed etiam ad pellendum Hispania Hasdrubalem. ipse cum admodum exiguis copiis Genuam repetit, eo qui circa Padum erat exercitu Italiam defensurus. Hannibal ab Druentia campestri maxime ama prius, qua incerta in maius uero ferri solent, praecepta res erat, tamen ex propinquo uisa montium altitudo niuesque caelo prope immixtae, tecta informia imposita rupibus, pecora iumentaque torrida frigore, homines intonsi et inculti, animalia inanimaque omnia rigentia gelu, cetera
Abbreviated transcription (Latin):
noq est addit᷑ m infames frigorib ałpes q̃pam cogebãt. Seditis ce̾tamĩbus
Nsoborũ cũ iã aspes petec̃ nõ recra regione iter insticuit s ad leuã intricasti nos
aloit Hnde ꝑ extremã orã uoctioꝵ agͥ tendit ĩtrigonos haud usꝙ impedita uia
uiaͣ ad mentiã flum̃ ꝑuenit. Is et ip̃e aspinus amnis songe oiũm gallie fsu¬
muinũ difficilsim cransitu est. ⁊ lã cũ aque ium uehat in gentẽ ñ tñ nauiũ pa¬
tiens est qr nuliis coherat᷑ ripis płib sims neq hisd̾em alueis fluens noua
semp uada nouosq gurgites ec ob eadem pedicis qͦ uice̾ra uia est. Ad hoc sa¬
ya gla:rosa uoluens nicħ stabilis .r ec cucũ ingrẽdienti p̾bet. Et tũ forte imbri¬
bus auctus in gentẽ trãsgdientib cumstum fecit. Cum suꝑ cetera trepidatioẽ
ip sua atq incertis cdamorb turbarẽtur p̃.cornelius cõsuł criduo fere postq
hannibał ab ripa rodam mouit q̃drato agmine ad castra hostiũ uenat nlłam

Expanded text:
 est adiutus, quam infames frigoribus Alpes praeparari cogebant. sedatis certaminibus Allobrogum cum iam Alpes peteret, non recta regione iter instituit sed ad laeuam in Tricastinos flexit; inde per extremam oram Uocontiorum agri tendit in Trigorios, haud usquam impedita uia priusquam ad Druentiam flumen peruenit. is et ipse Alpinus amnis longe omnium Galliae fluminum difficillimus transitu est; nam cum aquae uim uehat ingentem, non tamen nauium patiens est, quia nullis coercitus ripis, pluribus simul neque iisdem alueis fluens, noua semper <per> uada nouosque gurgites—et ob eadem pediti quoque incerta uia est—ad hoc saxa glareosa uoluens, nihil stabile nec tutum ingredienti praebet; et tum forte imbribus auctus ingentem transgredientibus tumultum fecit, cum super cetera trepidatione ipsi sua atque incertis clamoribus turbarentur. P. Cornelius consul, triduo fere postquam Hannibal a ripa Rhodani mouit, quadrato agmine ad castra hostium uenerat, nullam
Abbreviated transcription (Latin):
rib duit᷑ ut cãꝙͣ captã urb̾em d̾imperẽt. Neq ussa q̃ in tali re memorbilis senbẽtib̾
uiden solet p̃tinissa clades est adeo oĩs libidĩs crudelitatisꝙ et ĩħuãne supbie editũ
in miseros est exemplũ. he fuere hiberne expedicioes hamibalis haud longis inde
cẽporib dũ ĩcossembilia fugoni er̃t quies misiti duta est. Et ad pͥma ac dubia siͤ
uis ꝓfect᷑ exħib̾nus in etrimã d̾uat eã qͦ gẽtẽ sic̃ galsos siguresq aut ui aut uõ¬
lũtate aduĩgitur᷑ crãseũtem appeninũ ad̾eo atrox cẽrestas adborta est ut alpiũ fedi¬
tatem ꝓpe suꝑauit. uento mixt᷑ imber cũ fe̾ret᷑ in ip̃a ora pͥma qr aut arma omic¬
tenda erũt aut ꝯͣ enicẽtes u̾cice ĩtorti affligebant᷑ cõstite. Dem̃ cũ iã sp̃m inclũde̾t

Expanded text:
r, ut tamquam ui captam urbem diriperent; neque ulla, quae in tali re memorabilis scribentibus uideri solet, praetermissa clades est; adeo omne libidinis crudelitatisque et inhumanae superbiae editum in miseros exemplum est. hae fuere hibernae expeditiones Hannibalis. haud longi inde temporis, dum intolerabilia frigora erant, quies militi data est; et ad prima ac dubia signa ueris profectus ex hibernis in Etruriam ducit, eam quoque gentem, sicut Gallos Liguresque, aut ui aut uoluntate adiuncturus. transeuntem Appenninum adeo atrox adorta tempestas est, ut Alpium prope foeditatem superauerit. uento mixtus imber cum ferretur in ipsa ora, primo, quia aut arma omittenda erant aut contra enitentes uertice intorti adfligebantur, constitere; dein, cum iam spiritum includeret
Abbreviated transcription (Latin):
omrser ⁊ eno rã indenlła gallica gente opib aut fama infior. Cũ discors enuio
oros eẽ tamine. Ainbigebans frẽs maior et qui pͥus ĩpiciat Granena noĩẽ miol¬

Expanded text:
broges, gens iam inde nulla Gallica gente opibus aut fama inferior. tum discors erat. broges, gens iam inde nulla Gallica gente opibus aut fama inferior. tum discors erat. regni certamine ambigebant fratres; maior et qui prius imperitarat, Braneus nomine, mi
Abbreviated transcription (Latin):
petur ouid ⁊. uni mẽses picusi quid sabons exhaustum est. Romã oib̾ tenuꝵ cũ
retenr ab quicꝙͣ adeos astum atq ar duũ uiden ꝙ inceptũ moret᷑ cepisse quondeã
oeullo eo eu que adi ⁊ penus desper. ꝓmide auc ced̾erẽt aiõ atq uitute ingẽti per
eta dses teciens abse iucte aut itinens finẽ sperẽt cãpũ int̾iacentẽ tiberi ac me¬
eosbi ronianus Sñs ad ħoitationib incitatos corpon curare atq adit se pare
nibetꝰ mostero die ꝓfect᷑ adu̾sa nꝑa rodani medit̾uanea gallie petit. Nõ quia
noror ad aspes mia eẽt s ꝙͣtũ amari recessiss min obuiã fore romanũ ccẽdeus
cum quo pͥus q micasia euentũ foret. Nõ erat in aiõ man c̃sere. Quãtis casene
ad io qusa puenĩ non anie eodanuaq ãnis duisis ex aspib decu̾rẽtes aꝗ aliꝙħͣculi¬
anroserã coflut uunii in medis campis. Insule nom̃ inditũ Incolũt᷑ ⁊ꝓpe allo¬

Expanded text:
retur, quid per octo menses periculi, quid laboris exhaustum esse? Romam, etentibus quicquam adeo asperum atque arduum uideri quod inceptum moretur? cepisse quondam Gallos ea quae adiri posse Poenus desperet; proinde aut cederent animo atque uirtute genti per eos dies totiens ab se uictae aut itineris finem sperent campum interiacentem Tiberi ac moenibus Romanis. his adhortationibus incitatos corpora curare atque ad iter se parare iubet. postero die profectus aduersa ripa Rhodani mediterranea Galliae petit, non quia rectior ad Alpes uia esset, sed quantum a mari recessisset minus obuium fore Romanum credens, cum quo priusquam in Italiam uentum foret non erat in animo manus conserere. quartis castris ad Iamplexi confluunt in unum in mediis campis; Insulae nomen inditum. incolunt prope Allo
Abbreviated transcription (Latin):
nos caudeliuo ꝙͣ renus bostis ꝓdidit uos sotii pdidentis. Ioi quemtis socios censeont
augũtuia dades iggnota est hyspanis ipłis sic̃ sugubre itã insigue ⁊ tiomou sagensce ũi¬
ne enĩt ne quis fidei romane aut socierati cõfidat. Iñ ex tẽplo abure fimb uostianor
eut in cõnisiũ uenenĩc cum uerbis excossentes għam uirtucẽq m romam ac mag̾¬
cuadiuẽ impii petissent ne peno bellũ icasie inferẽt ꝑ agros utbesꝙ suas. tusicidart
tant̾ cũ fremitu risus dr᷑ ortus uc uix a magm̃tib maionbq nacu uluent᷑ sediet
⁊des stoleda ĩpudẽãm poscusatio iusa est censere ne m italiam cĩs mrent galu des¬
sum. Int̃ ud̾ au̾te̾ inse agrosꝵ suos ꝑ aliens ppłandos obicere. Sedito cũ fremitui res¬
põsum seguas est. ⁊ leq romanoꝵ in se mitum ẽẽ neq carchagiiẽsiũ ĩuinã obo aut

Expanded text:
ini crudelius quam Poenus hostis perdidit uos socii prodideritis? ibi quaeratis socios censeo ubi Saguntina clades ignota est; Hispanis populis sicut lugubre, ita insigne documentum Sagunti ruinae erunt ne quis fidei Romanae aut societati confidat.' inde extemplo abire finibus Uolcianorum erat—in concilium uenerunt. cum uerbis extollentes gloriam uirtutemque populi Romani ac magnitudinem imperii petissent ne Poeno bellum Italiae inferenti per agros urbesque suas transitum darent, tantus cum fremitu risus dicitur ortus ut uix a magistratibus maioribusque natu iuuentus sedaretur; adeo stolida impudensque postulatio uisa est censere, ne in Italiam transmittant Galli bellum, ipsos id auertere in se agrosque suos pro alienis populandos obicere. sedato tandem fremitu responsum legatis est neque Romanorum in se
Abbreviated transcription (Latin):
cosioreniq secum cogressum nec rẽ iomanã cã desidem ũg̃ fuisse acq ĩbelomr. Sait¬
doas cosooo et hiscroo ato isliicos sacessisso mag̃ c̃ ex̃ cuisse romana arma et cum

Expanded text:
cosioremque secum congressum nec rem Romanam tam desidem unquam fuisse atque imbellem. Sarcosioremque secum congressum nec rem Romanam tam desidem unquam fuisse atque imbellem. Sardos Corsosque et Histros atque Illyrios lacessis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ hannibase alter ad tianũ onnem ambo aliꝙͣto pꝰ ad trebiã pugnauint Aut or̃a
breuiora aliꝙͣto fuere aut saguntũ pͥnͦ anni qͦ .ũ. cornelius tĩ. sempnius cõsules
fuentinõ coptũ orpuguan est s captum.Nã excessisse pugna ad trebiam in anĩt cũ.
seruilii et coñs flamuini nõ pot̃ qr flamiiu cõsulatũ inuit c̾atus. tĩ. sempnio coñs
Qui uost puguã ad crebiã ad creandos consules romam cum uenissec comitus pfectis
adexatum in hibernia rediit. Sub id̾em fert tõs er legati qui rediem̃t ab cartrcigiẽ
romam et retuserĩt omĩa hostilia eẽ ex sagunti exadium nũtiatum est. Tantuso
canrhagniẽses met̾q de sũmarer cepit uelud suam ad portas hostis eẽt ut cot uno
tũ moribi annni curbati trepidanrẽt mag̃ ꝙ cõsulerent. Nã neq hostem acciorẽ belũ¬

Expanded text:
cum Hannibale, alter ad Ticinum amnem, ambo aliquanto post ad Trebiam pugnauerint. aut omnia cum Hannibale, alter ad Ticinum amnem, ambo aliquanto post ad Trebiam pugnauerint. aut omnia breuiora aliquanto fuere aut Saguntum principio anni, quo P. Cornelius Ti. Sempronius consules fuerunt, non coeptum oppugnari est sed captum. nam exlaminius Arimini consulatum iniit, creatus a Ti. Sempronio consule, qui post pugnam ad Trebiam ad creandos consules Romam cum uenisset comitiis perfectis ad exercitum in hiberna rediit. sub idem fere tempus et legati qui redierant ab Carthagine Romam rettulerunt omnia hostilia esse, et Sagunti excidium nuntiatum est; tantusque Carthaginienses metusque de summa rerum cepit, uelut si iam ad portas hostis esset, ut tot uno tempore motibus animi turbati trepidarent magis quam consulerent: nam neque hostem acriorem belli
Abbreviated transcription (Latin):
aut inclusi cũ cõugib ac libis domos suꝑse ir̃os cõcremauerũt aut armati nłłm
añ finẽ pugne ꝙͣ morientes fecerũt.Captum oppidum est cum ingẽti p̃da quãꝙͣ
plemq ab dĩs de indust̾a corrupta er̃t et in cedib uix ullũ discnm̃ etatis mi
fecerat et captiui milicũ p̃da fuerãt. eam̃ ex p̃cio reꝵ uend̾itaꝵ asiꝙͣcũ pecunie re¬
dactũ eẽ cõstat et młtam p̃ciosam supessectiłe uestẽq missam carthaginẽ. Octauo
mense ꝙͣ ceptum oppugnan captum sagũtũ quida sc̾osere. Inde carchaginẽ nouam
in hiberia hãnibalem cõcessisse. Quĩto dem̃ mẽse quã ab cartagine ꝑfect᷑ sit i
italiam ꝓuenisse. Aue si itu sur fieri nõ docuit ut .p̃. corneius .c. sempiuus coñs
fuent ad quos in pͥnͦ oppugnatioĩs legati saguntini missi sit̃. Et qui in suo magm̃tu

Expanded text:
aut inclusi cum coniugibus ac liberis domos super se ipsos concremauerunt aut armati nullum aut inclusi cum coniugibus ac liberis domos super se ipsos concremauerunt aut armati nullum ante finem pugnae quam morientes fecerunt? captum oppidum est cum ingenti praeda. quamquam pleraque ab dominis de industria corrupta erant et in caedibus uix ullum discrimen aetatis ipretio rerum uenditarum aliquantum pecuniae redactum esse constat et multam pretiosam supellectilem uestemque missam Carthaginem. octauo mense quam coeptum oppugnari captum Saguntum quidam scripsere; inde Carthaginem Nouam in hiberna Hannibalem concessisse; quinto deinde mense quam ab Carthagine profectus sit in Italiam peruenisse. quae si ita sunt, fieri non potuit ut P. Cornelius Ti. Sempronius consules fuerint, ad quos et principio oppugnationis legati Saguntini missi sint et qui in suo magistratu
Abbreviated transcription (Latin):
patienda censeo poti ꝙ̃ trucidan corponi ur̃a rapi traħiq añ ora nr̃a cõiuges ac sibõs
bessi ure siuatis. Ad ħ audienda cũ cuũfusa paulati młtitudine ꝑmixtum senatui
cẽt ppłi cãtilium repente pͥmores secessiõe fca pͥus ꝙͣ responsum darec̾ argentũ auq¬
oẽ ex puͫ pͥuatoq in foꝵ cl̃atũ in ignẽ ad id raptun stm̃ conicientes eodem plenq
semetiyos p̃aipituuerũt. Cum ex eo pauor ac tirpidatio totã urbe ꝓuasisset alus
insuꝑ tum ult̾ ex aire audit᷑. Turris du quassata ꝓaident ꝑ que uimã eiꝰ cohors
penoꝵ imperu ftõ cum signũ imꝑator dedisset nudatã stationib custodiisq soli¬
cis hosciũ eẽ urbem nõ cunctandũ in tali accasione incus hannibal cotis iunb
aggressus urb̃e mom̃to cepit signo dato ut oẽs pube̾s int fice̾nt᷑. Quod impium
crudese cetm̃ ꝓpe noc̾ium coggnitũ in ip̃o euentu est. Cui eĩ pa̾ci pocuit ex ħis qui⁊

Expanded text:
patienda censeo potius quam trucidari corpora uestra, rapi trahique ante ora uestra coniuges ac liberos belli iure sinatis.' ad haec audienda cum circumfusa paulatim multitudine permixtum senatui esset populi concilium, repente primores secessione facta priusquam responsum daretur argentum aue ex publico priuatoque in forum conlatum in ignem ad id raptim factum conicientes eodem plerique semet ipsi praecipitauerunt. cum ex eo pauor ac trepidatio totam urbem peruasisset, alius insuper tumultus ex arce auditur. turris diu quassata prociderat, perque ruinam eius cohPaenorum impetu facto, cum signum Imperatori dedisset, nudatam stationibus custodiisque solitis hostium esse urbem, non cunctandum in tali occasione ratus Hannibal, totis viribus aggressus urbem, momento cepit: signo dato, ut omnes puberes interficerentur. quod im perium rope necessarium cognitum ipso euentu est; cui enim parci potuit ex iis qui
Abbreviated transcription (Latin):
mieq copiis. tim sempniꝰ inissus in siciliam ita in affrcã cr̃asmissur᷑ si ad aurendũ
Icasia penũ cõsułim aster satis eẽt. Cornelio minꝰ copiaꝵ decũ qr .l. mallus p̃tor et ip̃ẽ
secum siand̾ i ualido p̃sid̾io in gassiã mictebat᷑. ⁊ auiũ maxiẽ cornesio nu̾s dimi nutͤ
seb. remea date. Neq eĩ man uentuꝵ aur ca ꝑte bessi d̾imicataꝵ sostẽ ardebit̃. Et d̾ue
ꝯalłia pñtia eod̾em uersa ĩ punicũ bessum sũc. his ita cõꝑatis uc omĩa iusta añ bes¬
sum fieũt segatos maiores natu quintũ fabiũ.m. suuũ. s. emiliũ. c̃. liauiũ qͥntũ¬
Rebinũ in affucam mitũt ad ꝑcuctandos carchuginẽses puͣ ne cõsilio hanuubus
saguntũ oipugnasset. Et si id qd̾ fcũm uidebant᷑ facerẽtur ac defenderẽt puͦ cõsilio
fan ut indicerẽt ipło carthaginẽsi bellum. Romanie poscꝙͣ carthagiñ uenerũt cũ

Expanded text:
misque copiis Ti. Sempronius missus in Siciliam, ita in Africam transmissurus si ad arcendum Italia Poenum consul alter satis esset. Cornelio minus copiarum datum, quia L. Manlius praetor et ipse cum haud inualido praesidio in Galliam mittebatur; eremes datae—neque enim mari uenturum aut ea parte belli dimicaturum hostem credebant—et duae Gallia prouincia eodem uersa in Punicum bellum habuit. his ita comparatis, ut omnia iusta ante bellum fierent, legatos maiores natu, Q. Fabium M. Livium L. Aemilium C. Licinium Q. Baebium in Africam mittunt ad percunctandos Carthaginienses publicone consilio Hannibal Saguntum oppugnasset; et si, id quod facturi videbantur, faterentur ac defenderent publico consilio factum, ut indicerent populo Carthaginiensi
Abbreviated transcription (Latin):
fines suos p̃t̾ rustinonẽ oppidum tm̃smiẜ ũt in icaliam. Itim nicħ ustia ꝙͣ hibeium
ciansisse hamubalem a massiliensiũ segatis romã ꝑ latũ erit cũ ꝑ inde ac si aspes
lunit̾. Itriq armis repente arreptis in eum ip̃m agiũ imperu fcõ tũ t̾rons ac tu¬
must̾ ferenĩt ut nõ ag̾stis mͦ młcitud̾o s ũi tͥum un romani qui ad agni uenciãt

Expanded text:
fines suos praeter Ruscinonem oppidum transmiserunt. in Italiam interim nihil ultra quam Hiberum fines suos praeter Ruscinonem oppidum transmiserunt. in Italiam interim nihil ultra quam Hiberum transisse Hannibalem a Massiliensium legatis Romam perlatum erat, cum, perinde ac si Alpes bantur. itaque armis repente arreptis, in eum ipsum agrum impetu facto tantum terroris ac tumultus fecerunt ut non agrestis modo multitudo sed ipsi triumuir
Abbreviated transcription (Latin):
manauit corcioi de bello romano tamilia inde carperunor pedicũ iter auceniar. Camro¬
scabut nõ ctambello motos ꝙ songĩquitate uie insupabiliq alpiũ ciunsiu. Hamibis
lano. Inde ne mora atq ocium aĩos sossicicarẽt cũ resiqͥs copiis pirenũ añsgredis et
ad onidum ilibeirum castii socat. Gassi ꝙͣꝙͣ itasie fessum infeni audielant tr̃ qr¬
iuisubucrs crans puenũ ħisꝑmos fama eiat p̃sidiaꝙ uallida imposita memu ẜuicirtis
ad aema cõst̾nati ruscinonẽ aliqͣt ppłi cõnenũt. Qd ubi hannbali nũtiateĩ est mon̾
sus facilior eẽt. Nã et acceptuꝵ eos in castr sua sesẽtũ nec cuc̾tant᷑ se ip̃m ad eos
uentur hospitẽ eĩ se gassie nõ hostẽ aduenisse nec stͥctuꝵ añ gsadiũ suꝑ galłos si¬
ceat ꝙͣ in italiam uenisset. Et ꝑ nũtios quidẽ ħ. ut uͦ regl̃i galloꝵ castiis ad ilibem̃
ex cempso motis. haud gͣuate ad penũ uenerũc capti donis cũ bona uice ex̾citũ pet

Expanded text:
manauit certior de bello Romano, tria milia inde Carpetanorum peditum iter auerterunt. constabat non tam bello motos quam longinquitate uiae insuperabilique Alpium transitu. Hannibal e dimissos simulans. inde, ne mora atque otium animos sollicitaret, cum reliquis copiis Pyrenaeum transgreditur et ad oppidum Iliberrim castra quia ui subactos trans Pyrenaeum Hispanos fama erat praesidiaque ualida imposita, metu seruitutis ad arma consternati Ruscinonem aliquot populi conueniunt. quod ubi Hannibali nuntiatum est, moram ex propinquo congressus facilior esset; nam et accepturum eos in castra sua se laetum nec cunctanter se ipsum ad eos uenturum; hospitem enim se Galliae non hostem aduenisse, nec stricturum ante gladium, si per Gallos liceat, quam in Italiam uenisset. et per nuntios quidem haec; ut uero reguli Gallorum castris ad Iliberrim extemplo motis haud grauate ad Poenum uenerunt, capti donis cum bona pace exercitum per
Abbreviated transcription (Latin):
uire rirbis disceptare tũ añ tũ maxiẽ sagunto excisa. N am sitiloꝵ dis cepcatiois  pẽ
cati fedẽ disserte additum eẽt ita id uicũ fore si ipłs censuisset. in ha dubalio fla
nec exceptũ cuse quicꝙͣ fuit es cor aimor silentio ita uino eo cõpfituꝰ sic fecuba lis fed

Expanded text:
iure uerbis disceptare, cum ante, tum maxime Sagunto excisa. nam si uerborum disceptationis res iure uerbis disceptare, cum ante, tum maxime Sagunto excisa. nam si uerborum disceptationis res tati foedere diserte additum esset ita id ratum fore si populus censuisset, in Hasdrubalis foedere nec exceptum tale quicquam fuerit et tot annorum silentio ita uiuo eo comprobatum sit foedus ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
sua sponce imꝑatoros fuciãt. Nob̾ uobcum fedus est a lucratio cõsule ictũ. In quo ca
ueret᷑ utronĩq sotiis. Nichꝰ de sagũtinis nec dũ enĩ erãt sotii uñ cautũ est. Ac ei federe
ꝙ cum husd̾rubale icum est sagũtini excipiũt᷑. Adu̾sus ꝙ ego ncħ dicturus sum nisi ꝙ
a nob̾ didici. Uos enĩ ꝙ. c̃. sucratius cõsus pͥmus nob̾cum fedus iecit qr neq auotc᷑¬
patiũ nec ppłi uissu iotũ erat negastis uos eo cenen. Itaq aliud de integio fedus
pnꝰ cõsiłio ictũ est. si uos nõ cenẽt urñ fedena nisi ex aucce̾ aut uissu ur̃o icta ne
nos quidẽ hasdiubalis fedus ꝙ ꝓ nb̃ insciis iecit obligare potuit. Pinde omictite sa
haud̾minꝰ feiccit᷑ daut utiũ uellet subdamatũ est. Et cum his itm sum effuso belum
dare dieisset accpe se omes restondenĩt et quib accperẽt aĩs sisdem se gesturos. hec
d̾iuecta ꝑcuneratio ac denũtiatio bessi mag̃ ex dignitate ipsi roman ius aest urode fede

Expanded text:
t, nobis uobiscum foedus est a C. Lutatio consule ictum in quo, cum caueretur utrorumque sociis, nihil de Saguntinis—necdum enim erant socii uestri— cautum est. at enim eo foedere quod cum Hasdrubale ictum est Saguntini excipiuntur. aduersus quod ego nihil dicturus sum nisi quod a uobis didici. uos enim, quod C. Lutatius consul primo nobiscum foedus icit, quia neque aucpatrum nec populi iussu ictum erat, negastis uos eo teneri; itaque aliud de integro foedus publico consilio ictum est. si uos non tenent foedera uestra nisi ex auctoritate aut iussu uestro icta, ne nos quidem Hasdrubalis foedus quod nobis insciis icit obligare potuit. proinde omittite Saghaud minus ferociter, daret utrum uellet, succlamatum est; et cum is iterum sinu effuso bellum dare dixisset, accipere se omnes responderunt et quibus acciperent animis iisdem se gesturos. haec derecta percontatio ac denuntiatio belli magis ex dignitate populi Romani uisa est quam de foederum
Abbreviated transcription (Latin):
uibet. seq husponiã negsigendã iat̾. aci id̾eo auc minꝰ ꝙ haut ignarus eiut
ciũitom ab romanis eam segatis ad solsicitandos pͥncipum aĩos. hasd̾rubali fuitm
uiro impingͥ eã ꝓ uĩtiã destinat firmatq cũ affricis max p̾sidiis peditũ afroꝵ¬
Mille. docc. et pãua uegerũ man̾ exhispania.cc. equites. Et nequic trestris deest
omissam urbem ad hybenĩ mantimã orã ducit. Ibi fama ẽ inquiete unsum ab
eo uuenem diuina spẽ qui se ab iouo dices ducem in Italiam hannibali missum
Pm̃ sequetur neq usꝙͣ a se deflectet oculos. Paiuidũ pͥmo nusꝙͣ currũspicientem
ira magͥcudine cum ingẽti arboꝵ ac uirgłtoꝵ stiage feni ac d̾ insequi cũ fingoẽ
celi nib̃um. Cimq moses cea quid ue ꝓdigii cẽt querentem aud̃isse uastitatem icalie
eẽ. ꝑgeret porro ire nec ustra inquneret sinetq fata in oacuiscosee u sist iusins itasie¬

Expanded text:
iubet. neque Hispaniam neglegendam ratus, atque id eo minus quod haud ignarus erat iubet. neque Hispaniam neglegendam ratus, atque id eo minus quod haud ignarus erat circumitam ab Romanis eam legatis ad sollicitandos principum animos, Hasdrubali fratri, uiro impigro, eam prouinciam destinat firmatque eum Africis maxime praesidiis, peditum Afromille octingenti et parua Ilergetum manus ex Hispania, ducenti equites, et, ne quod terrestris deesseOnussam urbem ad Hiberum maritima ora ducit. ibi fama est in quiete uisum ab eo iuuenem diuina specie qui se ab Ioue diceret ducem in Italiam Hannibali missum; proinde sequeretur neque usquam a se deflecteret oculos. pauidum primo, nusquam circumspicientem ira magnitudine cum ingenti arborum ac uirgultorum strage ferri ac post insequi cum fragore caeli nimbum. tum quae moles ea quidue prodigii esset quaerentem, audisse uastitatem Italiae esse; pergeret porro ire nec ultra inquireret sineretque fata in occulto esse. hoc uisu laetus tripe
Abbreviated transcription (Latin):
sabores auc et̃ exhanstos auc mox ex auriendos renonauit corpora aĩoeq ad omĩa
de integro patienda. Ue pͥmo ad ediccũ cõuene̾ hannibal cũ recensuisset oiũm au¬
xilia gentiũ gadis ꝓfect᷑ herculi uota ad sołũ noiuso se obligat notis si cereia ꝓs¬
xer euenissent. Inde paͬtiens curas siml inferendũ atq ꝑcendum eellum. Ned̾um
ip̃e ceͣrestii ꝑ hispaniã gassiaso itinẽ itasiam pec̾et. Nuda aꝑcaq romanis affi¬
ea ab sicilia eẽt ualido p̃sidio eam firmaarre statuit. Pio eo supplem̃tũ ipẽ ex af¬
stica maxiie iaculatoꝵ seuiũ armis petiit ut affri in hispania hispani in affnca ⁊
mełio ꝓcuł ab domo futunis uõq mises uelud mucuis piguenb obligati scipen¬
gini psidio eẽ paͣtu distribui ꝑ affricam iubet simł cõquisitionib in ciuuitates

Expanded text:
labores aut iam exhaustos aut mox exhauriendos renovavit corpora animosque ad omnia labores aut iam exhaustos aut mox exhauriendos renovavit corpora animosque ad omnia de integro patienda. vere primo ad edictum convenere. Hannibal , cum recensuisset omnium gentium auxilia, Gades profectus Herculi vota exsolvit novisque se obligat votis, si cetera prospera evenissent. inde partiens curas simul in inferendum atque arcendum bellum, ne, dum ipse terrestri per Hispaniam Galliasque itinere Italiam peteret, nuda apertaque Romanis Africa ab Sicilia esset, valido praesidio firmare eam statuit. pro eo supplementum ipse ex Africa maxime iaculatorum, levium armis, petit, ut Afri in Hispania Hispani in Africa, melior procul ab domo futurus uterque miles, velut mutuis pigneribus obligati stipengini praesidio esse, partim distribui per Africam iubet. simul conquisitoribus in ciuitates
Abbreviated transcription (Latin):
decietaq forent scq non ducem solum s etiã cãm cẽ bessi partitis diuidendisq reli¬
quiis p̃de nicħ ustiu differendum int̾ hispani gni̾s misites cõuaat. Credo ego uos
mquit sotii er ip̃os cerẽ pacatis oĩb hispanie ppłis aut fiuendũ nob̃ militiam i¬
excitusꝙ dimicrendos ẽẽ aut in ałias cenus tr̃asferendũ bellum. Ita enĩ hee gẽ¬
ces nõ pacis solum s eciã uictorie honis florebũt si ex aliis gẽtib p̃dam et głiam
queremꝰ. Icaq cum songinqua ab domo inster militia incertũq sit qñ domos
uras et q̃ cuiq ibi cara sint uisum sitis siquis nrm̃ suos inuisere uust cõmeatũ
do pͥmo uere edico assicis uc diis bñ uiuancib bellum ingẽtis głie p̃deq facirum
uicipiam. Om̃ib fere uisendi domos obłata uscm potãs grita euit. Et ia desidem̃¬
tib̾ suos ec songuis in futur ꝓuidencib desidium ꝑ cotũ ep̃s hyemis quies uicer¬

Expanded text:
decretaque forent, seque non ducem solum sed etiam causam esse belli, partitis diuenditisque reliquiis praedae nihil ultra differendum ratus, Hispani generis milites conuocat. 'credo ego uos' inquit, 'socii, et ipsos cernere pacatis omnibus Hispaniae populis aut finiendam nobis militiam exercitusque dimittendos esse aut in alias terras transferendum bellum; ita enim hae gentes non pacis solum sed etiam uictoriae bonis florebunt, si ex aliis gentibus praedam et gloriam quaeremus. itaque cum longinqua ab domo instet militia incertumque sit quando domos uestras et quae cuique ibi cara sunt uisuri sitis, si quis uestrum suos inuisere uolt, commeatum do. primo uere edico adsitis, ut dis bene iuuantibus bellum ingentis gloriae praedaeque futurum incipiamus.' omnibus fere uisendi domos oblata ultro potestas grata erat, et iam desiderantibus suos et longius in futurum prouidentibus desiderium.
Abbreviated transcription (Latin):
nirit. Cetm nicho ei par tutior fuit. Barhanis eũ quidã ruła ob̾uti inc̾fecit ab̃ eo
dñi obeninanti. Cõpresensusq ab cuntũstantib haud alio ꝙ si euasissec uastu cõmen¬
tis oͦs aũ laceraret᷑ eo fuit habitu ons ut supante leticia dosores idencis etiã sdẽm. pdu¬
ent. Cun hoc hasdni suse or mire arus in solliaitandis gentibr imnpioq nũgeadrs Nio

Expanded text:
auxit. ceterum nihilo ei pax tutior fuit; barbarus eum quidam palam ob iram interfecti ab eo auxit. ceterum nihilo ei pax tutior fuit; barbarus eum quidam palam ob iram interfecti ab eo domini obtruncat; comprensusque ab circumstantibus haud alio quam si euasisset uoltu, tormentis quoque cum laceraretur, eo fuit habitu oris ut superante laetitia dolores ridentis etiam speciem praebuerit. cum hoc Hasdrubale, quia mirae artis in so
Abbreviated transcription (Latin):
romanã uacẽ p.u. annos ita deinde nouẽ ãnis in hispania augendo punico impeno
gessit ut appareret maus eum ꝙ̃ ꝙ gereret agitare in aiõ bełsum. Et s d̾uitĩ urei¬
sset hamiltare duce penos aͥma Icalie u̾ecturos fuisse qui hãnibalis ductii intulem̃t
Mors hamiscans ꝑ oporcuna et puentia hamibalis disculerũt bellũ. Medius sias dru¬
bal uit̾ ratrẽ ec filiũ orto ferme ã nos impium ob̾cinuit fłore etatis uti ferũt o̾moha¬
muscari concisiat gener inde obaliam ind̾osem ꝓsecto aĩ adscit̾. Et quia genet erit fac¬
tionis barchine oribus oue apud milites plebẽo plusꝙ modice euit hud sane uo¬
suntate uͥncipum in ĩpio uosit᷑. Is ulum cõsasio ꝙͣ ui geres auspiciis regulor matio
cõasiandioꝙ ꝑ amicitiã pͥncirum nouis gentib ꝙͣ belso aut armis rem cartliaauies ẽ

Expanded text:
Romanam pacem per quinque annos, ita deinde nouem annis in Hispania augendo Punico imperio Romanam pacem per quinque annos, ita deinde nouem annis in Hispania augendo Punico imperio gessit ut appareret maius eum quam quod gereret agitare in animo bellum et, si diutius uixisset, Hamilcare duce Poenos arma Italiae inlaturos fuisse qui Hannibalis ductu intulerunt. mors Hamilcaris peropportuna et pueritia Hannibalis distulerunt bellum. medius Hasdrubal inter patrem ac filium octo ferme annos imperium obtinuit, flore aetatis, uti ferunt, primo Hamilcari conciliatus, gener inde ob aliam indolem profecto animi adscitus et, quia gener erat, factionis Barcinae opibus, quae apud milites plebemque plus quam modicae erant, haud sane uoluntate principum, in imperio positus. is plura consilio quam ui gerens, hospitiis magis regulorum conciliandisque per amicitiam principum nouis gentibus quam bello aut armis rem Carthaginiensem