comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tam de testabile crim̃. aut potentatui
raptor se defende̾. aut fuga enade̾ potu¬
erit. ĩ hac quidẽ regia arbe tã uiri ex¬
celsi p̃fecti p̃tario quã głosissimꝰ p̃fect̾
urb̾. ĩ ꝓuiriciis au̾t tam uiri errinen¬
tissuni p̃fecti p̃torio ꝑ illiricũ s afri

Expanded text:
tam detestabile crimen, aut potentatu raptor se defendere, aut fuga evadere potuerit, in hac quidem regia urbe tam viri excelsi praefecti praetorio, quam gloriosissimus praefectus urbi, in provinciis autem, tam viri eminentissimi praefecti p
Abbreviated transcription (Latin):
tiis porestatẽ inĩmensum exterdi ualu¬
mꝰ s uite patͥo auctoritas corrigat ꝓpĩ¬
qui iuuenis reatũ. ⁊ pͥuata aĩaduersiõe¬
ꝗ cõpescat. ꝙ si atrocitas ftã ius tomestice
em̃tatõis excechit. placit enoritiis edicti¬
deligi ueos decli uidicum notioru

Expanded text:
tiis potestatem in immensum extendi volumus, sed iure patrio auctoritas corrigat propinqui iuvenis erratum et privata animadversione compescat. Quod si atrocitas facti ius domesticae emendationis excedit, placet enormis delicti reos dedi iudicum notio
Abbreviated transcription (Latin):
nitõem ¶ si quidẽ ancille uł libertine sĩt
que rapinan passe sint. Raptoras tm̃ m̃o
supͣdc̃a pena plectentur. substãtiis eoꝵ nui¬
lam diminũ foem passuris. sm añt iĩge¬
nuam ꝑsonam tale facm̃ ꝑpetretur. etiam
om̃s res mobiles seu inmobiles ⁊ se mo¬
rum liberaꝵ trãs ferantũr ꝓuidẽtia iuda¬
cunt: cura parentũ eaꝵ. ł maritoꝵ ł tu¬
sint alii cuilibet p̃ter raptorẽ legitime cõ¬
iungentur ĩ dotem liberaꝵ mulieꝵ ead̾
res uł quãtas ex his uolui̾nt ꝓceclere. siue
maritum nolentes acciꝑe. ĩ sua pudicitia
remanẽ uoluint. pleno dnĩo eis sĩcsimꝰ ap¬
plicari. nemine ĩudice uł alia quacũꝙ ꝑ¬
soã. hec audeãt ꝯtẽynere  nec sis facultas
rapte uirgini uł uidue uł cuilib mulieri
taptorẽ suũ sibi maritũ exposce̾. s cui parẽ¬
tes uoluerũt. excepto raptore eã legitumo
nium studeat sͥ ꝯuinge̾ icpõte̾t᷑ ⁊ enĩ. ut

Expanded text:
onem. Et si quidem ancillae vel libertinae sint quae rapinam passae sunt, raptores tantummodo supra dicta poena plectentur, substantiis eorum nullam deminutionem passuris. Sin autem in ingenuam personam tale facinus perpetretur, etiam omnes res mobiles seu immobiles et se morum liberarum transferantur providentia iudicum et cura parentum earum vel maritorum vel tus alii cuilibet praeter raptorem legitime coniungentur, in dotem liberarum mulierum easdem res vel quantas ex his voluerint procedere, sive maritum nolentes accipere in sua pudicitia remanere voluerint, pleno dominio eis sancimus applicari, nemine iudice vel alia quacumque persona haec audente contemnere. Nec sit facultas raptae virgini vel viduae vel cuilibet mulieri raptorem suum sibi maritum exposcere, sed cui parentes voluerint excepto raptore, eam legitimo nium student sibi coniungere. Oportet etenim, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
licet libertine. uł serue aliene sint.
pessima critinũ peccarm⁊ capitis sup¬
plicioͣ plectentos decernimꝰ ⁊ mraxime
si deo fuĩnt uirgines. uł uidue. declicate.
ꝙ nõ solum ad ĩiuriã hominũ s d ip̃iꝰ
oĩpotentis deũreuerentia ꝯ mittitur. ma¬
xime cũ uirginitas uł castitas torrup¬
ta restitui nõ po̾t. ⁊ metito mortis dã¬
pnatur supplicio cũ nec ab omitidii cri¬
mine huĩ moi raptores sĩt uatui. ne igͥ.
sine uinpicta tałꝰ crescat ĩ sania sancsim̃
ꝑ hãt genoralẽ ꝯscitutõem. ut hi ꝗhiũ¬

Expanded text:
licet libertinae vel servae alienae sint, pessima criminum peccantes capitis supplicio plectendos decernimus, et maxime si deo fuerint virgines vel viduae dedicatae  quod non solum ad iniuriam hominum, sed ad ipsius omnipotentis dei inreverentiam committitur, maxime cum virginitas vel castitas corrupta restitui non potest: et merito mortis damnantur supplicio, cum nec ab homicidii crimine huiusmodi raptores sint vacui. Ne igitur sine vindicta talis crescat insania, sancimus per hanc generalem
Abbreviated transcription (Latin):
sacubatib mulieris. successio aũt̃ rauilie¬
tis ab intestato. uł filiis si ex legitimi e
ꝓximis coguansꝙ teferatur. ł ei quẽ
bet casu insua inteantur habuisse su¬
bstantia: mulieris diũo sociatũ amemo¬
ratis successorib uindicetur. Ad iliã¬

Expanded text:
lieris ab intestato vel filiis, si erunt legitimi, vel proximis cognastisque deferatur, vel ei quem bet casu in sua videntur habuisse substantia, dominio mulieris sociatum a memoratis successoribus vindicetur. §
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ erat. si patientiã p̃buerũt. hac doloe̾
rem᷑iserĩt deportatõe plectendis ⁊ siꝗs in¬
ter het ministeria seruił ꝯtitoĩs fuĩt de¬
p̃bensus. citra sexus discietiõem. eũ ꝯcre¬
mari iubem̾i cum hoc ⁊̃ ꝯstaritinana le¬
ge recte fua̾t ꝓspectur. õib legis iulie ca¬
pituł que de raptu uirginũ uł uiduaꝵ
seu sc̃ĩmonialiũ. siue antiꝗs legũ libris.

Expanded text:
dolorem remiserint, deportatione plectendis. Et si quis inter haec ministeria servilis condicionis fuerit deprehensus, citra sexus discretionem eum concremari iubemus, cum hoc etiam Constantiniana lege recte fuerat prospectum. Omnibus legis Iuliae capitulis, quae de raptu virginum vel viduarum seu sanctimonialium sive
Abbreviated transcription (Latin):
die cã inuincła ꝯiecerit. dioꝵi distĩt õe
siue ĩ terp̃tatõe depuliaͣ. nullũ criminiꝰ
metũ mortuo seruo sustinea̾t. nec nero
ĩ moderate suo nuire utatur. s tc̃ reus
homicidii sit. si uoluntate eũ ictu fustis
aut lapidis occidit. ł certo telo usus leta¬
le uultuis in fluxit. aut suspẽdi laqueo
auit penis publicis corpꝰ. feraꝵ unguib
bra. aut tabescentes artus caro sangiũne
ꝑmixta sanguine sania defluentes ꝓpe
imp̃ĩs ad egerit. cruciatib uitã reiͥ. nq̃re
seuitia in maniũ barbaroꝵ. de em̃¬

Expanded text:
stinctione sive interpretatione depulsa nullum criminis metum mortuo servo sustineat. Nec vero immoderate suo iure utatur, sed tunc reus homicidii sit, si voluntate eum ictu fustis aut lapidis occiderit vel certe telo usus letale vulnus inflixerit aut suspendi laqueo averit poenis publicis corpus ferarum vestiggnibus membra, aut tabescentes artus, atro sanguine permixta sanie defluentes, prope in ipsis adegerit cruciatibus vitam linquere saevitia immanium barbarorum
Abbreviated transcription (Latin):
ud ad serit ꝑtinere. at restitutos̃ sidi ꝯpe¬
tere possessiois putat aut ciuit̾t suꝑ possidẽ¬
do agat. aut ĩpleta sollẽpnitate niris cri¬
m̃ uiolentie opponat. nõ ignarus eã se sen¬
tentiã subtuꝵ sicrim̃ obiectũ nõ potiuĩt
ꝯ ꝓbate. Quã reus debet acciꝑe. ꝙ si om

Expanded text:
ud adserit pertinere ac restitutionem sibi competere possessionis putat, civiliter super possidendo agat aut impleta sollemnitate iuris crimen violentiae opponat, non ignarus eam se sententiam subiturum, si crimen obiectum non potuerit comprobare, quam reus debet excipe
Abbreviated transcription (Latin):
dus uł dignitatis. pene tm̃ mͦ capitali
subicim̃. ut huic pene om̃s subiaceant.
suie uoler᷑ab siue nolentib uirginib.
seu aliis mulierib. tale fatinꝰ fuit ꝑpet᷑¬
tum. si enĩ ipis raptores metu atrocita¬
tis pene ab hiũ moĩ facinore temꝑauĩt.
nulli mulieri siue uolenti siue nolenti
peccandi locut relinq̃tur. q hoc ip̃m uesse
mulieꝵ ab insiaiis neqssimis poĩs ꝗme¬
ditatur rapinam. inducit᷑. nͥ ⁊ enĩ eam
sollicitauiͣt. nisi otio sis artib eã crrtũ ue¬
nerit. nõ facit eã uelle ĩ tm̃ dedetus se

Expanded text:
ntummodo capitali subicimus, ut huic poenae omnes subiaceant, sive volentibus sive nolentibus virginibus seu aliis mulieribus tale facinus fuerit perpetratum. 3b . Si enim ipsi raptores metu atrocitatis poenae ab huiusmodi facinore temptaverint se, nulli mulieri sive volenti sive nolenti peccandi locus relinquetur, quia hoc ipsum velle mulieri ab insidiis nequissimi hominis qui meditatur rapinam inducitur. Nisi etenim eam sollicitaverit, nisi odiosis artibus circumvenerit, non facit eam velle in tantum dedecus se
Abbreviated transcription (Latin):
nis ad ulterui. legũ ꝯditores intra ous¬
rũ m̃isium sꝑatui post missioe repudii
sin uoͣ uxor matrimonio subp̃fato mo¬
do dissoluto reb humanis erẽpta fuĩt.
ratam cãm ꝑmanere deceat. adicurst:
nob̾ uoͣ necessariũ eẽ ut certũ tp̃c etiam
lucro marito cecdat. uł hereclib mubiei̾s
restituatur. sancsimꝰ itaq doioe ena mñ¬
ses post mortem mulieris seruari: ut
intra eos andicti serui ꝑmaneãt. ⁊ fatul¬
taterti maritus yabeat ꝓbatoẽs ad ulterii
ꝑ ecs prãre trãs acto uero memorato
ip̃r. licetuiã yrẽ heredẽ mulieris libertatẽ
eis inpͥonͣe nisi ꝑculpã eĩ maritꝰ ꝓhibitꝰ
fui̾t cãrci ad ulterii ip̃e uidelic inmninens

Expanded text:
nis adulterii, legum conditores intra duorum mensum spatium post missionem repudii Sin vero uxor matrimonio sub praefato modo dissoluto rebus humanis exempta fuerit, ratam causam permanere deceat, adiciunt. Nobis vero necessarium esse videtur certum tempus etiam lucrum marito cedat an heredibus mulieris restituatur. Sancimus itaque duos etiam menses post mortem mulieris servari, ut intra eos ante dicti servi permaneant et facultatem maritus habeat probationes adulterii per eos praestare: transacto vero memorato tempore licentiam habere heredem mulieris libertatem eis imponere, nisi per culpam eius maritus prohibitus fuerit causam adulterii, ipse videlicet imminens,
Abbreviated transcription (Latin):
ectabiles duces ⁊ iuri cl riss. mi rectores
ꝓuinciaꝵ. nec nõ alii cuiꝰ bł et edinis iud¬
ices. qui milł locis i uenti fuint. simile
studiũ cũ magna sollicitudine adhibeant.
li crimine pꝰ iegitimas ⁊ iur cognitas ꝓ¬
batoẽs. sine fori p̾scͥptõe durissimis penis af¬
ficianit. ⁊ mortis ꝯtẽpnãt supplicio. Corb

Expanded text:
rissimi rectores provinciarum, nec non alii cujuslibet ordinis judices, qui in locis illis inventi fuerint, simile studium cum magna sollicitudine adhibeant, li crimine, post legitimas, et juri cognitas probationes, sine forti praescriptione, durissimis poenis afficiant, et mortis
Abbreviated transcription (Latin):
M Tutoris tui lege uilia deui pͥua¬
ta dãpnati si itia pat̾s bõꝵ fisco iuindica¬
ta est. tut̾ele actoe ꝓea portiõe adu̾s fiscũ
dirige. Eoto si milla p̃scͥptio locũ hãt
nã successio ꝓbonerib portois sue Redit.
op̃ Si ꝯficlis spõsam silii tui rapta
ẽẽ uł silium tuũ in tlusum. ĩ stituere
sollẽpni more legis uille deiłi accusa.¬

Expanded text:
 Tutoris tui lege Iulia de vi privata damnati si tertia pars bonorum fisco vindicata est, tutelae actionem pro ea portione adversus fiscum dirige, modo si nulla praescriptio locum habeat. Nam successio on Si confidis sponsam filii tui raptam esse vel filium tuum inclusum, instituere sollemni more legis Iuliae de vi accusa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯtra eos obtinere sanesirĩ. qui nuptas
mulieres ausi sũt raꝑe qr dupli cͤrimi¬
ne tenentur.tã ad ulterii quã rapine. ⁊
oportet accerbĩ ad ulteriu crim̃ ex hac
at iectoẽm puniri. qbͫ ⁊ nuinerauim̃

Expanded text:
contra eos obtinere sancimus, qui nuptas mulieres ausi sunt rapere, quia duplici crimine tenentur tam adulterii quam rapinae et oportet acerbius adulterii crimen ex hac adiectione puniri. 1b
Abbreviated transcription (Latin):
het que nrr̃a mansurtudo salubriter or¬
t inauit. armata mancipia seu buccella¬
rios aut his auros insuis p̃diis aut iu.¬
xta se hrẽ tẽptaui̾t. post ex actã centu
libraꝵ auri ꝯtẽpnatoem.iindictã ĩ eos
seuerissimã ꝓferri sanesirã. Uiri q̃q
clar issimi ꝓuinciaꝵ rectores. ĩ spet᷑ulĩ

Expanded text:
 quae nostra mansuetudo salubriter ordinavit, armata mancipia seu bucellarios aut isauros in suis praediis aut iuxta se habere temptaverit, post exactam centum librarum auri condemnationem vindictam in eos severissimam proferri sancimus. Viri quoque clarissi
Abbreviated transcription (Latin):
erit possitentẽ ut ei quẽ ꝯstitĩt ẽxͣpullu
amisse possessioĩs uira reparent᷑. eatẽꝙ:.
ꝓtinꝰ rescituta. sicriminał q̃stio łgite¬
fłii  ĩuolentus penenõ in merito desti¬
natius intotĩlitis t̾minũ differatur. ũ
agitato. negotõ pͥncipali si ꝯtra eũ fui̾t
i̾idscatum initisulam deportetur boĩs
õp. Seruos qui facisse nolentiã ꝯ fes¬
si õibᷠ testium aut ꝓͥis docebuntur si id
ĩ scio tño ꝯmiserint postremo sup¬
plicio declitos soluere ꝑ petrata cense¬
⁊mus ꝙ si illi metu atq exortatõe do¬
nõ uti. Seruos uõ quos tuitrib taliũ
yiũ aut sẽpłꝰ uolentiam ꝑ petrasse iũ¬
centur. ꝯstitutõnũ diualiu pea tene¬
antur iudicẽ uo̾ nosse oportet ꝙ gͣui
in famia sit notandus ũ uolentia cri¬
m̃ ap̃ se ꝓbatũ tistusit: omiseit: uł ĩ¬
punitati donauĩt aut molliorẽ qua

Expanded text:
it possidentem, ut ei quem constiterit expulsum amissae possessionis iura reparentur, eademque protinus restituta, si criminalis quaestio agitetur, violentus poenae non immerito destinatus in totius litis terminum differatur, ut agitato negotio principali, si contra eum fuerit iudicatum, in insulam deportetur bonis . Servos, qui fecisse violentiam confessionibus testium aut propriis docebuntur, si id inscio domino conmiserint, postremo supplicio deditos luere perpetrata censemus. Quod si illi metu atque exhortatione donon uti, servos vero, quos furoribus talium bis aut saepius violentiam perpetrasse convincentur, constitutionum divalium poena teneantur. Iudicem vero nosse oportet, quod gravi infamia sit notandus, si violentiae crimen aput se probatum distulerit omiserit vel inpunitate donaverit aut molliore, quam
Abbreviated transcription (Latin):
lentie noĩs. ꝯ tiertut. cum alũs uimi
inierie ceitafo alna cũ indignatioẽ
reustentib u̾bera cedesꝙ crebro detegẽ¬
tur adraisse. placuit si forte ꝗs uel expo¬
ssidentis parte uł ex eiꝰ qui possessioẽm
temerare tẽrtaiũt in ter ẽptus sit. ĩ oum
supplicium exerteri ꝗ uim face tẽptałlit
telegatõe aut deportatõe insule plectet᷑
s supplicium capilale excipiat. nec ĩ ter¬

Expanded text:
e nomine continentur, cum aliis vim inferre certantibus, aliis cum indignatione resistentibus verbera caedesque crebro deteguntur admissae, placuit, si forte quis vel ex possidentis parte vel eius qui possessionem temerare temptaverit interemptus sit, in eum supplicium exerceri , qui vim facere temptavit relegatione aut deportatione insulae plectetur, sed supplicium capitale excipiat nec inter
Abbreviated transcription (Latin):
cariã tonare q̃ ⁊ nullo u̾bo p̃ceclẽ¬
te pour ab ipã lege ĩ duci ssi enĩ
testrtor idõ legata ł fidĩ ꝯmissa
norate ea ꝑcipiant apparet ex
cĩ ip luntate etiã p̾fatas actioẽs
ꝯtra res testatoris eẽ instituẽlaᷤᷤ.
ut omĩb modis uolũtati eiꝰ satiꝰ¬
fiet: ⁊ p̃ciput cũ talia sĩt legata

Expanded text:
onare, quae et nullo verbo praecedente possit ab ipsa lege induci. Si enim testator ideo legata vel fidecommissa noratae ea percipiant, apparet ex eius voluntate etiam praefatas actiones contra res testatoris esse instituendas, ut omnibus modis voluntati eius satisfiat, et praecipue cum talia sint legata
Abbreviated transcription (Latin):
scuntur. quis ł uendicatio s.i. sul¬
⁊ nis ł sĩnendi modo alioꝵq. ge¬
neꝵ legatoꝵ subtilitate ꝓnoaĩo
ad mittet. quã posteritas optimĩ
ratiõib usanͣ ħ facile susceꝑit. nͨ
in extricabiles cutuitꝰ la̾utrauit.
qnib i n rẽmissioĩs scrupulosis
utatur ambagib rectiꝰ igͥ ẽẽ cer¬
semꝰ mrẽ quidẽ missioẽ penitus
ab oleri. d̾mĩb uo̾ tam legatariꝰ
quã fidĩ ꝯmissariis unã naturã
ĩponere ⁊ nõ solũ ꝑsonalẽ acti¬
onẽ prãre. s etia inrẽ. quaten
pothecanã sr̃ hĩs que fuerunt de¬
relicta inreᷤᷤ mortui prire cũ enĩ
ħiã iure nr̃o increbuit licere te¬
statori ypothetã reꝵ suaꝵ ĩ testamͣ¬
to quib uoluer̾t dare. ⁊ itͣm no¬
uelle ꝯstitutioẽs iniͣnultis casibꝰ

Expanded text:
scuntur, quis vel vindicationis vel sinendi modo aliorumque generum legatorum subtilitatem prono animo admittet, quam posteritas optimis rationibus usa nec facile suscepit nec inextricabiles circuitus laudavit? quis in rem missionis scrupulosis utatur ambagibus? Rectius igitur esse censemus in rem quidem missionem penitus aboleri, omnibus vero tam legatariis quam fideicommissariis unam naturam imponere et non solum personalem actionem praestare, sed etiam in rem, quatenus hypothecariam super his quae fuerint derelicta in res mortui praestare. Cum enim hoc iam iure nostro increbuit licere testatori hypothecam rerum suarum in testamento quibus voluerit dare, et iterum novellae constitutiones
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗrenta ẽ. lex ⁊ enĩ neꝗ falsitatis ĩ¬
currat. ꝑduos forte testes ꝯpositu.
maiorẽ mĩm testiu expostulat. ut
ꝑ ampliores hoĩes ꝑfectissima ueris¬
tas reueletur. cũ aut̃ is ꝗ aliquius
ex uoluntate defũcti lucratur. et
maxime ipẽ hr̃s cui sũma auctori¬
tas totiꝰ cause ꝯmissa ẽ dice̾ ꝯpellit᷑
ueritatem ꝑ sacram̃ti religione.n.

Expanded text:
e quid falsitatis incurrat per duos forte testes compositum, maiorem numerum testium expostulat, ut per ampliores homines perfectissima veritas reveletur. Cum autem is, qui quid ex voluntate defuncti lucratur, et maxime ipse heres, cui summa auctoritas totius causae commissa est, dicere compellitur veritatem per sacramenti religionem,
Abbreviated transcription (Latin):
respeximꝰ. q̃ uistis dispositionib
testatoꝵ oĩmõ heredes obelire ꝯ¬
pellunt. ⁊ sic strictiꝰ causa exigt̃.
ut etiã ammittere lu̾crũ heredita¬
tis santiant. eos qui testatoi̾b mi

Expanded text:
respeximus, quae iustis dispositionibus testatorum omnimodo heredes oboedire compellunt et sic strictius causam exigunt, ut etiam amittere lucrum hereditatis sanciant eos, qui testatoribus suis
Abbreviated transcription (Latin):
tum.ł forsitan legatarii.ł fidĩ ꝯmi¬
ssarii. quotiẽs ab eo relictu ẽ fidei¬
ꝯmissu. siue̾ uniu̾sitatis: siue spe¬
tiale. necesse hr̃e hr̃dẽ ł legatariu.
ł fidĩ ꝯmissariu. pꝰ ui re uiranto
de calũpnia p̾stito. ł sacram̃tũ suꝰ¬
bire ⁊ oĩ in ꝗetudiẽ se se laxare. ł
si recusandu ex istimaui̾t sacram̃tũ.
aut certã qͣntitatẽ manifestare fidei¬
ꝯmissario derelictã noluerit. si forsi¬
tan maiorẽ frdĩ ꝯmissariꝰ expetat.
oĩ mõ exactioĩ fidĩ ꝯmissi subiacere.
⁊ eũ ad satis factionẽ ꝯ pelli. cũ ipẽ qͥ
uidex ⁊ testis in uenitur. cuiꝰ religio
⁊ fides afidĩ ꝯ missai̾o electa ẽ. nułus¬

Expanded text:
 forsitan legatarii vel fideicommissarii, quotiens ab eo relictum est fideicommissum, sive universitatis sive speciale, necesse habere heredem vel legatarium vel fideicommissarium prius iureiurando de calumnia praestito vel sacramentum subire et omni inquietudine sese relaxare vel, si recusandum existimaverit sacramentum aut certam quantitatem manifestare fideicommissario derelictam noluerit, si forsitan maiorem fideicommissarius expetat, omnimodo exactioni fideicommissi subiacere et eum ad satisfacti onem compelli, cum ipse sibi iudex et testis invenitur, cuius religio et fides a
Abbreviated transcription (Latin):
uauit. q̃rebatur si utile ẽ hĩ fid̾ico¬
missum. tota gͥ antiqua dubietate
sr̃ hoc explosa nob̾ ĩ hoc casu pla¬
cuit ut emãcipatꝰ ut pote ĩ iuria
apatre afflictus nõ ꝯpellatur fi¬
dĩ ꝯmissum a sua ꝑsõa relictũ pͥre¬
stare. ꝙ etiã inaliis ꝑsoĩs quas ex¬
hereclari necesse ẽ locũ habe̾ cẽsemꝰ¬

Expanded text:
avit. Quaerebatur, si utile est huiusmodi fideicommissum. Tota igitur antiqua dubietate super hoc explosa nobis in hoc casu placuit, ut emancipatus utpote iniuria a patre adflictus non compellatur fideicommissum a sua persona relictum praestare. Quod etiam in aliis personis, quas exheredari necesse est, locum habere censem
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ Ex repudiatiõe fidĩ ꝯmissi
dolimali exceptio iusta causa ĩ¬
terceclente ic̃ opponit᷑ qñ ipẽ cu
fidĩ ꝯmissu relictu ẽ repudia¬
tione usus fuiͣt. cũ hoc uñ nõ te
s patrẽ tuũ fecisse asseu̾as quitibi
nocere nõ potuit. nichil tͥ ob ẽẽ¬

Expanded text:
. Ex repudiatione fideicommissi doli mali exceptio iusta causa intercedente tunc opponitur, quando ipse, cui fideicommissum relictum est, repudiatione usus fuerit. Unde cum hoc non te, sed patrem fecisse adseveras, qui tibi nocere non potuit, nihil tibi obe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ Cum acutissimi ĩ genii
uir. ⁊ merito ante alios excelles
papinianꝰ. in suis statuit r̾espõsi.
siquis filiu suu hr̃tle ĩ stuuerit.
⁊ restitutioĩs post mortẽ honeris
subegit. nõ ałr hoc uideri dispo¬
siusse. nͥ cum filius esꝰ sine sobole
uitã sua reliq̃rit. nos huiꝰ moĩ sẽ¬
sum merito mirati plenissi¬
nu ei donamꝰ euentũ. ut siꝗs hec
disposuerit ñ tm̃ filuũ heredẽ in¬

Expanded text:
p. Cum acutissimi ingenii vir et merito ante alios excellens Papinianus in suis statuit responsis, si quis filium suum heredem instituit et restitutionis post mortem oneri subegit, non aliter hoc videri disposuisse, nisi cum filius eius sine subole vitam reliquerit: nos huiusmodi sensum merito mirati plenissimum ei donamus eventum, ut, si quis haec disposuerit, non tantum filium heredem in
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ mͦ spatiu sutuli modo ꝑ cõ¬
tinuu amorte testatoris nime¬
randũ on̾ũ moto adire huĩ mõi
hereditatẽ ł maĩfestare suã sentẽ¬
tiam ꝙ hrẽditate minime am¬
mittit. Expeclitus ⁊ enĩ ita tra¬
ctatus inducitur filio memora¬
tam mouere querelã. Smn uero
scͥptus hr̃s intra statuta tp̃a mi¬
nime. addierit ꝑofficn d̾ idi

Expanded text:
simili modo per continuum a morte testatoris numerandum omnimodo adire huiusmodi hereditatem, vel manifestare suam sententiam, quod hereditatem minime admittit: expeditus etenim ita tractatus inducitur filio memoratam movere querellam: sin vero scriptus heres intra statuta tempora minime adierit, per officium qui
Abbreviated transcription (Latin):
ł aliam rem ł pecumam restitui
ł repletioẽ. fieri. nulla falcidia
interueniente. ut siue abini¬
tio minꝰ fuiͣt derelictum siue
ex trinsecus qualcũq causa inter¬
ł inquantitate ł intp̃r hoc moti
puru filiis inferri. repletioẽ
aut̃ fieri ex ipã substantia p̾atͥs.
nõ siquid ex aliis causis filius b¬
lucratus ẽ. ł ex substitutioe. uł¬

Expanded text:
 aliam rem vel pecunias restitui vel repletionem fieri, nulla falcidia interveniente, ut, sive ab initio minus fuerit derelictum sive extrinsecus qualiscumque causa interl in quantitate vel in purum filiis inferri. Repletionem autem fieri ex ipsa substantia patris, non si quid ex aliis causis filius lucratus est vel ex substitutione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ de uotissimis memorialulib.
⁊ agentib in reb nec nõ magistͥs
studioꝵ lib̾aliũatiũ. archiatri:
quoq ⁊ oĩb oĩno qui salaria uł
stipendia ꝑciperint publica. ⁊̃
his itaꝙ om̃ib sancsimꝰ quib ad
imitatioẽm peculii castrensis qĩ
castrense pecului sr̃ uenit. Oĩ¬
b qui tale petuliu possident sr̃¬
culii sũt. ultima ꝯdere sccłm le¬
ges tm̃ posse elogia. hoc nicħoĩnꝰ¬
uoͣ eis adito pͥuilegio ut n eoꝵ tẽ¬
stam̃ta d̾ in officiosi querela ex¬
pugnetur. Si enĩ patronꝰ ad u̾sus
res quas libertus eiꝰ excastris q̃si¬
uit suis iuris indubitant̃ ꝯstitu¬
tus p̃teritus siuͣt ab ingrato libẽ¬
bulas bonoꝵ possessioẽm nõ hab.
sccłm ueteꝵ legũ sanctioñ. que

Expanded text:
sque devotissimis memorialibus sque devotissimis memorialibus et agentibus in rebus nec non magistris studiorum liberalium, archiatris quoque et omnibus omnino, qui salaria vel stipendia percipiunt publica. 1f . In his itaque omnibus sancimus, quia ad imitationem peculii castrensis quasi castrense peculium supervenit, omnibus, qui tale peculium possident, sculii sunt, ultima condere  secundum leges tamen posse elogia: hoc nihilo minus eis addito privilegio, ut neque eorum testamenta de inofficioso querella expugnentur. 1g . Si enim patronus adversus res, quas libertus eius ex castris quaesivit sui iuris indubitanter constitutus, praeteritus fuerit ab ingrato liberbulas bonorum possessionem non habet secundum veterum legum sanctio
Abbreviated transcription (Latin):
faciendi habeant potestatẽ. impĩs
tñ tantũ modo peculiis que iã nu¬
merata sũt. ⁊dẽ qr castrensib. s
⁊ ueterani qui tpr quidẽ militie
sibi petuliu acquisierũt. militi¬
am aut̃ de posuerũt. testarilicito
tm̃ mͦ nõ ꝓhibeantur. Inhis ita
om̃ib quasi castrensib peculus i
dubitabatur si ꝯtra huimoĩ testa¬
m̃ta de ĩ officieso querelam extẽcdi
oportet ¶ S prior questio erat. si
om̃s qui quasi castrense peculũi
habent. testari in hoc possint ꝗa
nõ inom̃ĩb passi s quib dã ꝑso¬
nis hoc pͥuilegii loco ꝯcessu est.
quia militantib quidẽ ⁊ uetera¬
nis testam̃ta facere incastrensipe¬
culio undiq ꝯcessm fuerat. S mi¬
litib quide i n expeditiõe ꝯstitu¬
tis. iure suo. ueteranis aũt iure
ꝯmuni. De aliis aut̃ ꝑsonis õib
que nõ ꝑspetiale pͥuilegiu hoc
acceperunt. si possint testari dub¬
itatum fuerat. ut puta iuris di¬
ssertissimis patronis causaꝵ urł¬

Expanded text:
nt potestatem in ipsis tamen tantummodo peculiis, quae iam enumerata sunt, id est quasi castrensibus. Sed et veterani, qui tempore quidem militiae sibi peculium adquisierunt, militiam autem deposuerunt, testari licito tamen modo non prohibentur. In his itaque omnibus quasi castrensibus peculiis dubitabatur, si contra huiusmodi testamenta de inofficioso querellam extendi oportet. 1e . Sed prior quaestio erat, si omnes qui quasi castrense peculium habent testari in hoc possint, quia non omnibus passim, sed quibusdam personis hoc privilegii loco concessum est: quia militibus quidem et veteranis testamenta facere in castrensi peculio undique concessum fuerat, sed militibus quidem in expeditione constitutis iure suo, veteranis autem iure communi: de aliis autem personis omnibus, quae non per speciale privilegium hoc acceperunt, si possint testari, dubitatum fuerat, ut puta viris disertissimis patronis causarum viri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qĩ castrense nuncupatur. quib¬
dam ꝑsoĩs licentia ꝯceclitur cõde
quide testam̃ta s nõ quasi militi¬
licito ⁊ ꝯfueto ordine obẜuando q̃¬
ad̾modũ ꝯstitutũ fuerat in ꝯsu¬
lib ⁊ p̾fectis legionũ ⁊ p̃sidib ꝓ¬

Expanded text:
i castrense appellatur, quibusdam personis licentia conceditur condere quidem testamenta, sed non quasi militilicito et consueto ordine observando, quemadmodum constitutum fuerat in consulibus et praefectis legionum et praesidibus p
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Cum antiꝗs legib declaratũ
est. ut militaria testam̃ta d̾ inoffĩ¬
cioso querelã euadant. multi alii
casus emergũt inquib dubitati¬
oẽs exortas. sopiri necesse ẽ. incastr¬
ensib ⁊ enĩ peculiis introducta ẽ
⁊ alia subdiuisio e peculũ triplex
inuenitur causa .ł.⁊ eͥ paganũ ẽ
peculiu. ł castrense. ł ꝙ meclie

Expanded text:
 Cum antiquis legibus declaratum est, ut militaria testamenta de inofficioso querellam evadant, multi alii casus emergunt, in quibus dubitationes exortas sopiri necesse est. In castrensibus etenim peculiis introducta est et alia subdivisio et peculii triplex invenitur causa. Vel enim paganum est peculium vel castrens
Abbreviated transcription (Latin):
ex iure ac crescendi ut puta ui
fructus. humanitatis ⁊ enĩ sac̃ f
simus gr̃ã. ea quidẽ omĩa quasi
iure aduentitio eu lucrari rep
herede instituto filio suo restit¬
uere eum hereclitate suam cu
moriatur disposuiͣt. ł intempꝰ
certu restitutioẽm distulerit. qr
nrã ꝯstitutõ que antea posita ẽ
hendam ut quarta pars pura
mox filio restituatur. in hiuꝰ mõĩ
spẽ quid faciendũ sit dubitabat᷑.
sancsimꝰ itaq quarte quidẽ pãtis
restitutioẽm iam nc̃ celebrari ñ
expectata nec morte hr̃clis nec tẽ¬
poris interuallo. reliquũ autez
ꝙ post legitimã portioẽm restat
tt̃ restitui: qñ testater disposuit.
sic ⁊ enĩ filiꝰ ⁊ suam habebit por¬
tionẽ in tegra ⁊ qualẽ leges : no¬
stra ꝯstitutio d̾iffĩniuit. ⁊ scͥptus
hres ꝯmodu ꝙ ei testator de reli¬
quit cum legitimo moteramine
sentiet. ¶ Illud p̃terea sancsimꝰ
ut tͣpẽa d̾ in officiosi querela ab
addita hr̃clitate sccłm ulpiani

Expanded text:
ex iure adcrescendi, puta usus fructus: humanitatis etenim gratia sancimus ea quidem omnia quasi iure adventicio eum lucrari, repherede instituto filio suo restituere eum hereditatem suam, cum moriatur, disposuerit, vel in tempus certum restitutionem distulerit, quia nostra constitutio, quae antea posita est esse abstrahendam, ut quarta pars pura et mox filio restituatur, in huiusmodi specie quid faciendum sit, dubitabatur. 1d . Sancimus itaque quartae quidem partis restitutionem iexpectata nec morte heredis nec temporis intervallo, reliquum autem,  post legitimam portionem restat, tunc restitui, quando testator disposuit. 1e . Sic etenim filius suam habebit portionem integram et qualem leges et nostra constitutio definivit, et scriptus heres commodum quod ei testator dereliquit cum legitimo moderamine sentiet. Illud praeterea sancimus, ut tempora de inofficiosi querellae ab adita hereditate secundum ulpiani
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ab oĩ hostiũ ĩ cursic̃e subiectos o¬
nr̃os tueãt᷑ illesos ut festint̃die no¬
ctuq dei unocãdo auxiliũ. ⁊ dilig¬
ẽter laborando usq ad illos fines ꝓu¬
icias africanas exrẽtere subi ãte mua¬
sionẽ. uãdaloꝵ uł ĩ auroꝵ res publi¬
ea romana fines habuea̾t  ubi custo¬
gis ostĩtõr. Maxĩe aut̃ ciitutes q̃¬

Expanded text:
ursione subiectos nostros tueantur illaesos et festinent, die noctuque dei invocando auxilium et diligenter laborando, usque ad illos fines provincias Africanas extendere, ubi ante invasionem Vvandalorum et Maurorum res publica Romana fines habuerat et ubi custogis ostenditur. Maxime autem civitates, q
Abbreviated transcription (Latin):
ptiuata qui animaꝵ fuerãt smił
hostes ⁊ corpoꝵ nã aĩas ꝗdẽ diu̾sarõ¬
m̃ta atq supplitia nõ ferentes reb¬
aptiçãto ad suã ꝑfidiã trãsferebais
corpora uoͣ libens naalib claa iug
barbai̾to dinisime subiuigabar.
pãs qͦq dei sacro sc̃as eccłas siui ꝑfi¬
dias maculabãt. aliquas uẽ epti: nr¬
abula fecerũts uiontꝰ uenerbi
uiros qui ab scisis radicitus lingnis
penas suas mmirabilit̾ loquebãturs

Expanded text:
ptivata, qui animarum fuerant simul hostes et corporum: nam animas quidem diversa tormenta atque supplicia non ferentes, rebaptizando ad suam perfidiam transferebant; corpora vero liberis natalibus clara, jugo barbarico durissime subjugabant. Ipsas quoque Dei sacrosanctas ecclesias suis perfidiis maculabaut, aliquas vero ex eis stabula fecerunt. Vidimus venerabiles viros qui abscissis radicitus linguis suas poenas miserabiliter loquebantur,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptos uictricus nuns de̾ oitor ꝯstitutus
est: cũ id ꝙ amatre nu legitũ est ate
petẽ ceꝑit. minio debite qͣntitatis:
apd̾ eum qui suꝑ ea re iudicaturus est.
ꝯpensatoẽm nõ inmerito obicies.
s alii ꝯpensatio fieri nõ põt.¬
op̃ Quomam libm fundũ dicttactu
ꝓponis post uõ ułuti p̃ceclente empti¬
onẽ obligͥa toẽm certum ꝗd soluisse:

Expanded text:
tricus tuus debitor tibi constitutus est, cum id, quod a matre tua legatum est, a te petere coeperit, mutuo debitae quantitatis apud eum qui super ea re iudicaturus est compensationem non immerito obicies. sed alii, compensatio fieri non pot Quoniam liberum fundum distractum proponis, post vero, veluti praecedente emptionem obligatione, certum quid solvisse,
Abbreviated transcription (Latin):
tant quantitates eiꝰq soluis ꝙ amplĩ apt̾
alteꝵ est. nsure debentur. si moto petino
er siubsistit.
deberi ꝯstat. cuidebuisse te minor̃e quan¬
titatem dicis. equitas ꝯ pensatõis usuraꝵ
excludit ꝯputatoẽm. petitio aut ei qt̾
que negas tradita. obligare te ꝯͣfide̾ ueri¬
titis potuit. ⁊ ꝯpensatiõis equitatẽ iure
pͣostulas. Non enĩ priꝰ ex solui ꝙ debẽ te¬

Expanded text:
rent quantitates, eiusque solius, quod amplius apud alterum est, usurae debentur, si modo petitio earum subsistit. deberi constat, cui debuisse te minorem quantitatem dicis, aequitas compensationis usurarum excludit computationem, petitio autem eius, quod quae negas tradita, obligare te contra fidem veritatis potuit et compensationis aequitatem iure postulas. Non enim prius exsolvi
Abbreviated transcription (Latin):
s Qumꝗa pupillo sine tutoris a¬
uctoritate distraente ꝯparauit. nu¬
s si locuplenior emptoris pecunia¬
factus post pubertate occasiõeri
iurĩ ad mniquũ traat ꝯpentium
doli mali sub mouebr̃ exceptioẽ.

Expanded text:
tutoris auctoritate distrahente comparavit, nused si locupletior factus emptoris pecunia post pubertatem occasionem iuris ad iniquum trahat compendium, doli mali submovebitur exceptione.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Uenditioni ancille ꝯ sensum
delisse diu̾sam partẽ si ꝓbaueris
retractando ꝯ tractũ quẽ ip̃a ratũ
habuit. nõ aud̃ietur. s ⁊ hac ꝓbati¬
one cessante si bona fide emptam
aricilla uenditore bona fide distra¬
hente tpr̃is spatio usu ceperis ĩ tẽ¬
ꝙ ab ip̃o tenetur omĩ mͦ cu fructiꝰh
recipi pot̃. pertio aut̃ q̃ distracta ẽ
ita demũ recte petitur apossidẽte
si sciens alienã ꝯparauit ł boã fide
emptor nõ du ꝯpleuit usucapiõe.
Uiõlent̃ aut̃ possessioẽ amissa pͥ ꝗͣ¬

Expanded text:
 Venditioni ancillae consensum dedisse diversam partem si probaveris, retractando contractum, quem ipsa ratum habuit, non audietur. sed et hac probatione cessante si bona fide emptam ancillam venditore bona fide distrahente temporis spatio usuceperis, inten ab ipso tenetur, omnimodo cum fructibus recipi potest, portio autem, quae distracta est, ita demum recte petitur a possidente, si sciens alienam comparavit vel bona fide emptor nondum complevit usucapionem. Violenter autem possessione amissa,
Abbreviated transcription (Latin):
tcĩ ỹm desidritiuernt ad orchotosam si¬
dem uenire pꝰuã catholice eccłe soriam
beanissimi ep̃i cesendant ml. il ꝓeoꝵ p̃¬
nicurẽ reduccte. qui eos ad ficẽ orclo¬
dozam p̃cessetnt.s si quis talia ulur¬
pauerit penis grauissimis subiacebir.
Bec ignur omĩa que pierans intuim
ur̃a sancrit et̃nitas. om̃s uidices ⁊ reli¬
giossimi antistites siue africane diore
seos. in qua maxime huismodi urcia fir¬
non solum petumaria mulcra s ⁊ eopi¬

Expanded text:
int ad orthodoxam fidem venire, postquam catholicae ecclesiae sociati beatissimi episcopi, defendant, nihil pvitutem reducere illos, qui eos ad fidem orthodoxam praecesserunt: sed si quis talia usurpaverit, poenis gravissimis subiacebit. Haec igitur omnia, quae pietatis intuitu nostra sanxit aeternitas, omnes iudices et religiosissimi anseos in qua maxime hujusmodi vitia frenon solum pecuniaria multa, sed etiam capi
Abbreviated transcription (Latin):
neglexit. quarta bõꝵ om̃iũ ꝑte mulctat
aculeat᷑ ꝯ sultissime legis incurrat. Scili¬
cet manente ĩ famisa. quã ueceͣs uisserãt.
ouiͣt iudices culibet culmini ho¬
nori ue p̃sidentes. necessariis utͥso ꝑti
sipetantur: dilatõib nõ neganͣdis. p̃¬
criminał cãs limitandas. Qo emerso
subeat accusator ꝗ destitit periã legib
fame nõ sit ĩ uiria. peãm patiat᷑ exilłĩ¬
nisi forte intͣ statuti tp̃is metas ꝯsenfꝰ
ꝑtiũ ab olitioẽ poposcit. Iudieũ aũt
debet eẽ diligentia. ut sinulla ratio¬
nabił areo uł accusatore dilatõ postu¬
letur urgeat aũt aliũ cãꝵ notiõem ñ
expettatis moris.

Expanded text:
neglexerit, quarta bonorum omnium parte multatus aculeos consultissimae legis incurrat, scilicet manente infamia, quam veteres iusserant int iudices cuilibet culmini honorive praesidentes, necessariis utrique parti, si petantur, dilationibus non negatis prcriminales causas limitandas: quo emenso subeat accusator, quia destitit, poenam legibus famae non sit iniurianisi forte intra statuti temporis metas consensus partium abolitionem poposcerit. In iudicum autem debet esse diligentia, ut, si nulla rationabilis a reo vel accusatore dilatio postuletur, urgueant talium causarum notionem non expectatis moris.
Abbreviated transcription (Latin):
t Milites n toritis. n: plebeioꝵ peͣn.
Lincausis criminũ subiungi ꝯcelui. etiã¬
si nõ eͥmeritis stipentis uideat eẽ du¬
ssi. exceptis uidełit his qui ignomuniose st̃
soluti. Qd̾ ⁊ ĩ filiis militũ ⁊ ĩueteranoꝵ
seruabr. oportẽt aũt iudices net ĩbis cri¬
minib que publitoꝵ iudicioꝵ fuiͣtit. ad

Expanded text:
 Milites neque tormentis neque plebeiorum poenis in causis criminum subiungi concedimus, etiamsi non emeritis stipendiis videantur esse dimissi, exceptis scilicet his, qui ignominiose sunt soluti. Quod et in filiis militum et veteranorum servabitur Oportet autem iudices nec in his criminibus, quae publicorum iudiciorum
Abbreviated transcription (Latin):
In executiõib criminũ obtunissẽ ut
illos destitisse: qui ammũ accusatois in¬
plente prsus deseruerũt. Cum igͥ ex aliis
causis uł simplicitatis ratoẽ. nec dũ te ad
firiẽ uundicte ꝑuenisse p̃ces iue testent᷑.
potit post poĩta formidine ĩ peclrãti: su¬

Expanded text:
In exsecutionibus criminum obtinuisse videtur illos destitisse, qui animum accusationis implendae prorsus deseruerunt. Cum igitur aliis ex causis vel simplicitatis ratione necdum te ad finem vindictae pervenisse preces tuae testentur, poteris postposita formidine impe
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ Qui nõ ꝓbasse crim̃ ꝙ intendit ꝓuñ¬
tiatur. si calũpnie nõ dãpnetur. detm̃tũ
existimatoi̾s nõ patitur. nõ enĩ si reꝰ abso¬
lutus est. ex eo solo. ⁊̃ accusator ꝗ põt iu¬
stã habuisse ueniendi ad crim̃ ratiõe. ca¬
lũpniator creglendins ẽẽt.¬

Expanded text:
 Qui non probasse crimen quod intendit pronuntiatur, si calumniae non damnetur, detrimentum existimationis non patitur. Non enim, si reus absolutus est, ex eo solo etiam accusator, qui potest iustam habuisse veniendi ad crimen rationem, calumniator credendus est
Abbreviated transcription (Latin):
a pͥncipe s aꝯpetenti urdior postularid¬
bet .i. si ꝑ error̃t seu temetitatẽ. seu calcbe
ad accus atoẽm ꝓssau̾t. roc enĩ accusator
explatas ab olitioĩ locũ faciet. Sin au ꝑ
poscularũ abolinoẽm uenit redẽpte
miseratõis. uoxͣminime admitiatur.
s adu̾s nocentẽ reũ in quisitiõe stã peã
ꝯpetens exerat᷑ hi aũt qui suas suoꝵ q
in iurias defendũt ⁊ qui cognatos suos
ĩ accusatõem dectuxert̃. oĩmodo abolitioẽ
petẽ nõ phibentur.

Expanded text:
ice postulari debet, id est si per errorem seu temeritatem seu calorem ad accusationem prosiluerit: hoc enim accusator explanans abolitioni locum faciet. Sin autempostulandam abolitionem venit, redemptae miserationis vox minime admittatur, sed adversus nocentem reum inquisitione facta poena competens exseratur. Hi autem, qui suas suorumque iniurias defendunt et qui cognatos suos in accusationem deduxerunt, omnimodo abolitionem petere non prohibentur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓturatori. uł dño. uł pͥmatib possessioĩs.
si se ad ꝯpͥm̃dam multitudirẽ rustica¬
noꝵ sufficere nõ posse firmauint. ⁊ ro
ꝓuintiali iudicio palam fecit. milita¬
re auxilium rector ꝓuincie atͥbimo ł
pͥmatib niũ. faciet dari: si ciuilia suf¬
ficere nõ passe ꝑspexinr. Si uoͣ post exi¬
bitoẽm eoꝵ qui accusantur. in nocẽtes
eos ẽẽ. ⁊ nicħ criminis admisisse pa¬
tii̾t. accissatores peãm que ĩ calũpniato¬
res exercẽnda est. subire cogertur. exẽ¬
plo aũt graue est. sic latronẽ ĩ quirere.
ut in nocentib ꝑicłm fiat d̾ acꝗrẽdis tei.
ĩ tentantur sentestia festinari nõ solet.
s at not᷑ari requiratur. nõ utiq at pẽam.
s ut potestas ei sit purgandi se si patu¬
erit. postquã aũt reqrerdus sc̃s ĩtra ã¬
res arbitrio uidicis ⁊gnatas recipiat.
Siuõ intra id tp̃c reu̾sus post ĩtimati¬
onẽ suã fui̾t defunctus. ⁊ si nec dum

Expanded text:
sessionis, sessionis, si se ad comprimendam multitudinem rusticanorum sufficere non posse firmaverint et id provinciali iudicio palam fecerint, militare auxilium rector provinciae a tribuno vel primatibus numeri faciet dari, si civilia sufficere non posse perspexerit Si vero post exhibitionem eorum qui accusantur innocentes eos esse et nihil criminis admisisse patuerit, accusatores poenam quae in calumniatores exercenda est subire cogantur. Exemplo autem grave est sic latronem requirere, ut innocentibus periculum fiat MARCIAN. intentantur, sententia festinari non solet, sed adnotari, ut requiratur, non utique ad poenam, sed ut potestas ei sit purgandi se, si potuerit. Postquam vero requirendus factus intra ares arbitrio iudicis signatas recipiat: sin vero intra id tempus reversus post intimationem suam fuerit defunctus, etsi necdum
Abbreviated transcription (Latin):
correpti accusati sine tãpno. atq lesi¬
õe cuĩlibet. legib offerantur. ⁊ ꝯuic¬
ti peãs subeant ꝯpetentestño ignaro
am cãm. p̃ter latronũ uł alioꝵ nocẽtiũ
inuestigatõem. militare auxilui po¬
stulauĩt. aut dispendiis affici ꝓuincialẽ
ꝯcesserit ꝯ motõe seuerissima ꝓ ut tua
primates nuoͣꝵ qui ĩ locis sũt ammoniti
ꝑ litteras uticis si aminiculũ militare
prebere noluĩnt: aut si ab ipĩs militi¬
b dãpna ꝓuincialib inflicta fuit. ⁊
dãpna ⁊ lesiões restitueret. ⁊ acerrima cõ¬
dẽpnatõe ꝓ arbitrio uiroꝵ illustriũ ma¬
gistroꝵ militũ ferientur som̃ ⁊ p̃dioꝵ¬
seu ꝓcuratores. seu pͥmates possessionũ.
inpunes nõ manebũt. si p̃sences ⁊ scientes
ultro nõ obtulerint nocentes. uł amoniti
eos exibere distulerint. nã dñs quitẽ. po¬
pͥmat᷑es ꝑpetuo exilio subiacebt̃. ip̃i ꝯ̃q¬

Expanded text:
correpti accusati sine damno atque laesicorrepti accusati sine damno atque laesione cuiuslibet legibus offerantur et convicti poenas subeant competentes: non ignaro am causam praeter latronum vel aliorum nocentium investigationem militare auxilium postulaverit aut dispendiis adfici provinciales concesserit, commotione severissima, prout tua primates numerorum, qui in locis sunt, admoniti per litteras iudicis si adminiculum militare praebere noluerint, aut si ab ipsis militibus damna provincialibus inflicta fuerint, et damna et laesiones restituent et acerrima condemnatione pro arbitrio virorum illustrium magistrorum militum ferientur. Domini etiseu procuratores vel primates possessionum impunes non manebunt, si praesentes et scientes ultro non obtulerint nocentes vel admoniti eos exhibere distulerint: nam dominus quidem poprimates perpetuo exilio subiaceb
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Si qui latrones seu aliis crimini¬
b obnoxii inpossesiõe degãt. seu latitãt.
dñs passessiõis si p̃sto est: aut ꝓcuratoẽs.
si dñs ab est. seu prirnates possessioĩs. ul¬
tro eos offerĩtũt aut si scientes
hoc spõte nõ feterĩt ꝯ ueniantur cuuli
officio. ut tratãt ꝓuinciali iudicio eos
qui requiruntur ꝓut iuris est. sub exa¬
mine iudicis arguento. ⁊ peãs ꝑꝑ docu¬
m̃ta ꝯ gruas sudituros ESi uõ exibẽ eos
diũ uł ꝓcuratores aut pͥmates passessi¬
õe distulerint. ĩt̃ ad detinendos eqͣtͣ art¬
ctore ꝓ uncie oĩa ciuika dirigantur au¬
xilia. ¶Sin aũt ꝑꝑ multitudinẽ forte ⁊¬
eoꝵ qui ĩ preclio sũt ciuile ad minicłm
suffice̾ nõ posse ꝯ stitit. ⁊ memorati au
taces ex secutorib obicerint manꝰ. uł alias
parere distulint. tc̃ uidex ꝓuincie. me¬
mor ꝑicli sui auiro teuoto tribuno seu
pͥmatib militum qui ĩ locis sñt. auxi¬
lium pastulet. ⁊ ꝑmilitarẽ manum

Expanded text:
p. Si qui latrones seu aliis criminibus obnoxii in possessione degunt seu latitant, dominus possessionis, si praesto est, aut procuratores, si dominus abest, seu primates possessionis ultro eos offerant aut, si scientes hoc sponte non fecerint, conveniantur a civili officio, ut tradant provinciali iudicio eos qui requiruntur, prout iuris est sub examine iudicis arguendos et poenas post documenta congruas subituros. si vero exhibere eos domini vel procuratores aut primates possessionis distulerint, tunc ad detinendos eos a rectore provinciae omnia civilia dirigantur auxilia Si autem propter multitudinem forte eorum, qui in praedio sunt, civile adminiculum sufficere non posse constiterit et memorati audaces exsecutoribus obiecerint manus vel alias parere distulerint, tunc iudex provinciae memor periculi sui a viro devoto tribuno seu primatibus militum qui in locis sunt auxilium postulet, ut per militarem manum
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ P reses ꝓuincie si ꝑspexiͣnt aboli¬
tioẽm ad omĩa criminei q̃ mota sũt ꝑti¬
nere . se ĩpetratã. ne semel finita ĩ sta¬
urẽtur. int̾cessiõe auctoritatis sue ꝓspitr.
supplicatõem uõ porecta nutui pͥncipali.
p̃fata abolitiõe sopitũ crim̃. ab eatẽ ꝑscã
reuocari pot.¬

Expanded text:
Praeses provinciae si perspexerit abolitionem ad omnia crimina quae mota sunt pertinentem a se impetratam, ne semel finita instaurentur, intercessione auctoritatis suae prospiciet. Supplicatione vero porrecta nutui principali praefata abolitione sopitum crimen ab eadem persona renovari pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ Primu serui alieni interroga.¬
buntur. si p̾stita fui̾it extanto scelere
argum̃ta ut uideantur accecłe ad ueri¬
similẽ cãm. crimina. ipã ꝯq̃ mułr torq̃¬
bitur. Neq enĩ egre feret si torqͣatur q̃

Expanded text:
 Primum servi alieni interrogabuntur. Si praestita fuerint ex tanto scelere argumenta, ut videantur accedere ad verisimilia causae crimina, ipsa quoque mulier torquebitur: neque enim aegre f
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ. quas fidicule torm̃t᷑a ꝯstituũt. O
quidẽ capitale uidiciũ erit si ĩ ꝯtumelia
ordinis exitiu ꝙ tẽptetur. maiestatis tm̃¬
m̃õ reos  q̃ nefanda dicta sũt ꝯscios ail
molientes exdine municipali. mane¬
neat tam cruenta ꝯditio.
mp̃ Hics sibi teflentes aiustitia iri¬
dignatio coͣgnitoꝵ. nicb uenał exigẽ¬
tium t̃rõe in eas quãs aut ĩ nocentia se
gat licere ꝑscãs ad ĩferentas in uirias
corporales hãt hãc merceclẽ laboris mu¬
ltoꝵ muneꝵ testimoniis ꝯm̃tata deuo¬
no. Itẽq est ÷ si munia decurronatꝰ ꝗs
deposuit. nã ⁊ ip̃e ꝑꝑ pͥstinã dignitate
q̃stiõem nõ patifur.

Expanded text:
narum, quas fidiculae et tormenta constituunt. Quod quidem capitale iudici erit, si in contumeliam ordinis exitiumque temptetur Maiestatis tantummodo reos et quae nefanda dictu sunt conscios aut molientes ex ordine municipali maneat tam cruenta condicio.hil sibi deflectens a iustitia indignatio cognitorum, nihil venalis exigentium terror in eas, quae aut innocentia secgat licere personas ad inferendas iniurias corporales. Habeat hanc mercedem laboris multorum munerum testimoniis commendata devotio Idem est et si munia decurionatus quis deposuit: nam et ipse propter pristinam dignitatem quaestionem non patitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. Quicũꝙ ex eo die quo rent fuĩt
in iudicio petitus. intra anni spatiũ no¬
liũt ad eẽ iudicio. res eiꝰ fisco nendice̾n¬
tur. ⁊ si poster reptus nocens fuĩt deph¬
ensus. seuio̾ri snĩe sub iũgetur. s si ar¬
gum̃tis euidentib ⁊ ꝓbatõe dilucida ĩ¬
nocentiam suam purgauit. nichomiñ¬

Expanded text:
. Quicumque ex eo die, quo reus fuerit in iudicio petitus, intra anni spatium noluerit adesse iudicio, res eius fisco vindicentur, et si postea repertus nocens fuerit deprehensus, saeviori sententiae subiugetur. Sed et si argumentis evidentibus et probatione dilucida innocentiam suam purgare
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ S iquis posthat ꝑ egxptu ndis¬
intrã .xii. cubitum fluminis nili ⁊ ual¬
la fluentis ac pͥis de uetustis usib. p̃ter
fas p̃t̃ que morẽ antiquitatis. usurpauĩt
flãmis eo loco ꝯsumetur. inquo uetustatiꝰ
reuerentia. ⁊ ꝓpe motũ ĩmꝑii appetie¬
di eis ł recipiendi ciuitatẽ. ł dignitatez
uł subam licentia tribuatur. De his qui

Expanded text:
 Si quis posthac per Aegyptum intra duodecimum cubitum fluminis nili ulla fluenta de propriis ac vetustis usibus praeter fas praeterque morem antiquitatis usurpaverit, flammis eo loco consumatur, in quo vetustatis redi eis vel recipiendi civitatem vel dignitatem vel substantiam licentia tribuatur. Dat.
Abbreviated transcription (Latin):
yp̃ S inõ ꝯnitii ꝯ silio te aliꝗt ĩ iu¬
riosum dixisse ꝓbare potes: fites uen
hat calũpnia te defendit. Si ĩ rixã nt¬
ꝯsulto calo e ꝓ lapsus homicidii ꝯuiti¬
um obietisti. ⁊ ex eo die anmꝰ excessit.
cũ iniuriaꝵ accõ annuo tp̃r p̃scͥpta sit.
obin iurie ad missum ꝯ ueniri non

Expanded text:
 Si non convicii consilio te aliquid iniuriosum dixisse probare potes, fides veri a calumnia te defendit. Si in rixa inconsulto calore prolapsus homicidii convicium obiecisti et ex eo die annus excessit, cum iniuriarum actio annuo tempore praescripta sit, ob iniuriae admissum conveniri non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quitã te uelut delatore ẽẽ dixerunt.
opnuo tua macłata sit. Quin ĩmo ad¬
ĩ uriaꝵ iudicio exꝑiri potes.¬
d̾Atrotẽ sine ĩ iuriã ẽẽ ftãm matu¬
exequi.

Expanded text:
 quidam te veluti delatorem esse dixerunt, opinio tua maculata sit. Quin immo adiniuriarum iudicio experiri potesAtrocem sine dubio iniuriam esse factam maniexsequi.