comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
or̾o apͣpͥtorem deilis quensn
primuis de cansa tñs actõis dem̃
de molt̾cio de ꝑsonis tñsĩgen¬
tium ¶In causa h erit requirẽd̃
que ca sit tnͣsigendismne causa
enmmi nemmem tnͣsigentem
audiat prẽtor CCause fere hiꝰ¬
solent auegari. si aubi domici

Expanded text:
raetorem de istis quaeri: in primis de causa transactionis, dein de modo, tertio de persona transigentium. In causa hoc erit requirendum, quae causa sit transigendi: sine causa enim neminem transigentem audiet praetor. causae fere holent allegari: si alibi domici
Abbreviated transcription (Latin):
que magis infamis e Pruod si
te natone ita ꝓnũtiatũ ñ erit
iuditium emptori omib q ẽqͥ
uos ea res ꝑtinebit. dabit ꝑ qd
emptor redibet mañcipiũ ¶Si
quidita uenierit ut muplacu¬
ent int̾ p̾fiitũ tempus redibe¬
atu: ea conuentõ rata haletur.

Expanded text:
quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori omnibusque ad quos ea res pertinebit dabitur, per quod emptor redhibet mancipium. Si quid ita uenierit, ut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus redhibeatur, ea conuentio rata habetur:
Abbreviated transcription (Latin):
enim que sũt moris et ꝯsuetu¬
dims m bõe fid̾i indicis debent
nenux.Quimancipia uen¬
dunt. natonem cuiusq inuen¬
ditone ꝓnũtiare detent. płmq
enimnatosur. aut ꝓuocat. aut
det̾ret emptore iocuco int̾eit¬

Expanded text:
enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent uenire.Qui mancipia uendunt, nationem cuiusque in uenditione pronuntiare debent: plerumque enim ‹n›atio serui aut prouocat aut deterret emptorem: idcirco inte
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃ Sidetabuł cesti deponendis
agatur: et dubitetur. cui eaͣ de¬
poni oporti: semꝑ semore numo¬
ri et amplioris honoris ui dig¬
et ingenuũ libtmo p̾feremus.¬

Expanded text:
lis testamenti deponendis agatur et dubitetur, cui eas deponi oportet, semper seniorem iunior‹i› et amplioris honoris iet ingenuum libertino praeferemus.
Abbreviated transcription (Latin):
am brditatis ab aliquo patia¬
cur et itadinus adrian ꝯstitu¬
it. ne aut negando se hrdẽ sibi¬
p̾mͣdicet. uit dicendohrdẽ. illi¬
getur. ⁊ ablata sibib̾rditate.

Expanded text:
am hereditatis ab alio patiatur: et ita divus Hadrianus constituit, ne aut negando se heredem praeiudicet sibi aut dicendo heredem illigetur etiam ablata sibi hereditate.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾et. utriq emptori in solidũ
erit obligatus s si emꝑcor a¬
liũ ñ ydoneum subiecit eiqr
fund aditus ẽ ñ uideo inquit
ꝙ̃ ad̃m priori sit emptus cũ
alia uendito et u̾a postea sub¬
secuta sit s u̾m ẽ ueditorem
deceptum. ex uendito accõm
pr̃e cum priore emptore ꝙͣti
sua int̾sit id ñ eẽ ft̃m ꝑ qm ac
tionem et fructus quos pri¬
or emptor ꝑceꝑit. et ꝙ det̾iori
res culpa. uł dolo malo eius
fca sit recipiet uenditor. et ita
iabõni et nuc plac ss si ncͥter
subiecit emptorem. maiorei
aũt p̾cio. iddictũ ẽ prediũ eiꝗ
soluẽdo ñ ẽ. Hiͣtumͣ ẽapriore
emptõne qr ea melior intelli¬
gitur. qm̃ uenditor ꝯpbauit
cui licuit ñ adice / s et si pupil¬
lis postea si ñ tutoris auctori¬
uenditore. habiturapriore ẽ

Expanded text:
deret, utrique emptori in solidum erit obligatus. Sed si emptor alium non idoneum subiecit eique fundus addictus est, non video, inquit, quemadmodum priori sit emptus, cum alia venditio et vera postea subsecuta sit. sed verum est venditorem deceptum ex vendito actionem habere cum priore emptore, quanti sua intersit id non esse factum, per quam actionem et fructus, quos prior emptor perceperit et quo deterior res culpa vel dolo malo eius facta sit, recipiet venditor. et ita Labeoni et Nervae placet. Sed si neuter subiecit emptorem, maiore autem pretio addictum est praedium ei qui solvendo non est, abitum est a priore emptione, quia ea melior intellegitur quam venditor comprobavit, cui licuit non addicere. Sed et si pupillus postea sine tutoris auctorivenditore
Abbreviated transcription (Latin):
qͣle defertur forsitan de diu̾s¬
itate rerum. uł pson̾arũ qb¬
dam eigencib que uaneta¬
tem inducut. Io si qd tale in¬
cid̾it. offico iudicis. concepto

Expanded text:
le defertur, forsitan ex diuersitate rerum uel personarum quibusdam emergentibus, quae uarietatem inducunt: ideoque si quid tale inciderit, officio iudicis conceptio
Abbreviated transcription (Latin):
lul. istulam iun̾ctã ꝑieci
coĩ que aut ex castello: aut ex cẽ¬
lo aqm̃ capit ñ iurc hr̃i ꝓculus
ait. S n posse prohibi uicinum
quominus balneum hat sccłm
orem capiat pamͣies ñ magis ꝙͣ
siuelint int̾clinio suo uł in cub¬
iculo aqm̃ effund̾e. S ñatius
ait si talis sit usus tepioarn ut
assiduum humorc hat. et iono¬
ceat uicino posse prohibi eum.
Iuxͣ coẽm parietem cam̾am ex
figulino oꝑe fr̃am. sita retine¬
eat. si mo nimpediat refectõm
ꝯmunis panctis iure hr̃i licet.¬
Scalas posse me ad cõem pane
qr remou̾i hec possunt.
Deruitutes que in suꝑfitie
ꝯsistunt. possõne retinentur. i¬
Namsi forte ex edib meis ĩ edes
tuas tignumimissu habuero.
hut ĩmissum ham: ꝑ causam
tigni possideo hñdi ꝯsuẽtudin¬
em. ¶ Id̾ eueniet et sime i tnũ
ĩmissum habuero. aut stillici¬
dium in tuum ꝓiecõ qr ĩ tuo

Expanded text:
um Fistulam iunctam parieti communi, quae aut ex castello aut ex caelo aquam capit, non iure haberi Proculus ait: sed non posse prohiberi vicinum, quo minus balineum habeat secundum orem capiat paries: non magis quam si vel in triclinio suo vel in cubiculo aquam effunderet. sed Neratius ait, si talis sit usus tepidarii, ut adsiduum umorem habeat et id noceat vicino, posse prohiberi eum. Iuxta communem parietem cameram ex figlino opere factam, si ita retineeat, si modo non impediat refectionem communis parietis, iure haberi licet.Scalas posse me ad parietem coquia remoueri hae possunt.ervitutes, quae in superficie consistunt, possessione retinentur. nam si forte ex aedibus meis in aedes tuas tignum immissum habuero, hoc, ut immissum habeam, per causam tigni possideo habendi consuetudinem. idem eveniet et si menianum in tuum immissum habuero aut stillicidium in tuum proiecero, quia in tuo
Abbreviated transcription (Latin):
testꝰͣ cum quo qui tollit edifiti¬
menmeas edes deuoluatur.¬
Hec iex traditonis stillicrdiau¬
ti nunc sunt. ut ita sint ħ sign¬
ificat int̾põitam uicinis neccͣi¬
tatem stillicidioꝵ excipiendoꝵ.
ñ illud ut etiam emptor stilui¬
ditor sibi qud stillicroiorum
ẜuitutẽ debi. se aũt nulli debx.¬
que de stillicidio scripta sunt ⁊̃
in cet̾is ẜuitutib accipienda
sũt si in zͣrium nncħ noĩatim
accum ẽ.¬

Expanded text:
test eum quoque, qui tollit aedificimen in eas aedes deuoluatur.Haec lex traditionis 'stillicidia uti nunc sunt, ut ita sint' hoc significat impositam uicinis necessitatem stillicidiorum excipiendorum, non illud, ut etiam emptor stilliuenditor sibi quidem stillicidiorum seruitutem deberi, se autem nulli debere.Quae de stillicidio scripta sunt, etiam in ceteris seruitutibus accipienda sunt, si in contrarium nihil nominatim actum e
Abbreviated transcription (Latin):
Siarborem ponat ut lumini¬
tuo offitiat eque dicendumest
erit cont̃ impõitam ẜuitutem
cum fac̾e. nam et arbor officit
quominus celum uidi possit.¬
sitñ id ꝙ ponitur lum̃ quid nõ
impediat solem autem auffe
cam̃ino uł soiario dicendume¬

Expanded text:
onat, ut lumini officiat, aeque dicendum erit contra impositam seruitutem eum facere: nam et arbor efficit, quo minus caeli uideri possit.Si tamen id quod ponitur lumen quidem nihil impediat, solem autem auferacamino uel solario, dicendum
Abbreviated transcription (Latin):
um uoluntate eius edificire
int̾misso legitimo spatioam̃¬
offitiatur. et ne prospectui of¬
fendatur auud et aluid obser¬
ne quid ei offitiatur ad grati¬
orem prospectum et lib̾um.
Iniuminib. uĩt ñ offic̾e. nelu.¬
mina ciuusqmͣ obscuriora fi¬
ant oruodcũq igitur faciat.ad
iuminis impcdim̃tum prohi¬
b̾i pot in suitus debeatur opus¬
q ei nonum nuntiari pot̾ simͦ
sic faciat ut lumininoceat.

Expanded text:
um uoluntate eius aedificare intermisso legitimo spatio a uiofficiatur et ne prospectui offendatur aliud et aliud obserne quid ei officiatur ad gratiorem prospectum et liberum, in luminibus autem, non officere ne lumina cuiusquam obscuriora fiant. quodcumque igitur faciat ad luminis impedimentum, prohiberi potest, si seruitus debeatur, opusque ei nouum nuntiari potest, si modo sic faciat, ut lumini noceat.
Abbreviated transcription (Latin):
deuissorem accepo quicquit
afidenissore acceꝑo id me nõ
de in remu̾so s de peculio acco¬
ne mandati pr̃aturum ⁊dac¬
cip̃ias et in sui fidcuissore it̃¬
qsi alius micħ ꝓ filio meo
debitore soluiss ꝙ si filius
meus debitor ñ fuiss except¬
ione doli fidenissorẽ usurum
et si soluiss etiã eum ꝯductu¬
rumscribit. ¶Si ẜnus cũse
turan de peculio acto ex pea
comꝓmili q̃i ex negoto gesio
danda sit sicuti traiectitie pe¬
cumie datur. s ħ et ñue filio
uos dempnetur ẜuus datiu
in eumacto s si filius fider¬
soruł qi inc̾uentor acceptu
sit. an depeculio pr̃em oblig
ꝓmisit utrum ex ea ca ex qua
potuit cum. pr̃e de peculio a¬
gianu̾o ex ea ca ex qua ñ po¬
tuit cum exstipilatu p̃r ꝯue

Expanded text:
deiussorem accepero, quidquid a fideiussore accepero, id me non de in rem uerso, sed de peculio actione mandati praestaturum. idem accipias et in serui fideiussore, idemque si alius mihi pro filio meo debitore soluisset. quod si filius meus debitor non fuisset, exceptione doli fideiussorem usurum et, si soluisset, condicturum scribit. Si seruus, cum se tur, an de peculio actio ex poena compromissi quasi ex negotio gesto danda sit, sicuti traiecticiae pecuniae datur. sed hoc et Neruae filio condemnetur seruus, datur in eum actio. Sed si filius fideiussor uel quasi interuentor acceptus sit, an de peculio patrem obligamiserit, utrum ex ea causa, ex qua potuit cum patre de peculio agere, an uero ex ea qua non potuit, cum ex stipulatu pate
Abbreviated transcription (Latin):
emꝑit sic ut pollicem auellerz
ẜuo et se p̾cipitar mela scribit.
si ꝓ ꝑito imꝑitus locatus sit ex
conducto agendum cum dño
obmulum mꝑtum et deblitat¬
umiis si ictu. aut t̾rorc mulus tͥ¬
batus sit. tñ dominum eiusdem
muli. iut ẜuiquicum eõ turba¬
uit mĩturum legis. iquilieactõ¬
nem micħ aũt uidetur eocasu
quo ex loc̾ito accõ ẽ compet̾e ⁊̃
aqͣuilic. ¶ Item siteccorilocau̾is
lacum uino plenum cirandum
et ille eum ꝑtinditͣ etͣ uinum
capiendorum ea faciunt sun iti¬
Itib facuit. eoq aliqd decidit
factumq det̾ius ẽ lege aquilia
obligati sunt at si malus locis
ubi fierisolent fec̾int. nicħ tene
sin denũntiatum est n scient
aut ꝓuide potuit. et multa hi
deprehenduntur: quib isũmo¬
uetur petito si enitare piculu

Expanded text:
erit sic, ut et pollicem auelleret seruo et se praecipitaret, Mela scribit, si pro perito imperitus locatus sit, ex conducto agendum cum domino ob mulum ruptum uel debilitatum, sed si ictu aut terrore mulus turbatus sit, tum dominum eius, id est muli, et serui cum eo qui turbauit habiturum legis Aquiliae actionem. mihi autem uidetur et eo casu, quo ex locato actio est, competere etiam Aquiliae.Item si tectori locaueris laccum uino plenum curandum et ille eum pertudit, ut uinum capiendorum causa faciunt, si in itineribus fecerunt eoque aliquid decidit factumque deterius est, lege Aquilia obligati sunt: at si in aliis locis, ubi fieri solent, fecerunt, nihil teneque denuntiatum est neque scierit aut prouidere potuerit: et multa huiusmodi deprehenduntur, quibus summouetur petitor, si euitare periculu
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sario sine. ib alquo quoc
¶Siigitr. accepit ut negociũ
fac̾et suie fecit suic n fecit. tenet᷑
et qui accepit ne fac̾et et si fece¬
rit cenetur. ¶ Hoc edcõtenet᷑
ꝙ is ꝗ depectus ẽ. depectus aut
dr̃ curpit̾ paccus. ¶ Iud̾ erit
notandũ ꝙ ꝗ dedit pecuiam.
ut negotiĩ qͣs p̾atẽtur. ñ habe¬
bit ip̃e repeticõm. turpit enĩ fe¬
cit s ei dabitur pecito. pp̃ quẽ
datũc. ut calumpnia fiat ei qͣ¬

Expanded text:
adversario sive ab alio quocumque. Si igitur accepit ut negotium faceret, sive fecit sive non fecit, et qui accepit ne faceret etsi fecit, tenetur. Hoc edicto tenetur etiam is qui depectus est: depectus autem dicitur turpiter pactus. Illud erit notandum, quod qui dedit pecuniam, ut negotium quis pateretur, non habebit ipse repetitionem: turpiter enim fecit: sed ei dabitur petitio, propter quem datum est ut calumnia ei
Abbreviated transcription (Latin):
unum. societatem choiim
ut accepto ego m̃o qͣdrigam
uendentͥes. et de p̾cio qͣrtam
michi redde̾s. siigiturante

Expanded text:
unum, societatem coimus, ut accepto equo meo quadrigam venderes et ex pretio quartam mihi redderes. si igitur ante
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ ex publicis iudiciis accdt.
si honeste et licite rei societas
choita sit. ¶Cct̾m si maleficu
socictas choitasit. constat nł¬
lam ec societatem. ¶Gen̾alit̾
enim tͣditur. terum in hone¬
starum. nuliã ẽẽ societatem¬

Expanded text:
 ex publicis iudiciis accidunsi honestae et licitae rei societas coita sit: ceterum si maleficii societas coita sit, constat nullam esse societatem. generaliter enim traditur rerum inhonestarum nullam esse societatem
Abbreviated transcription (Latin):
lieraccõm ẜiq̃ constituta dote
ꝑ acceptilatõmi et secutis nupt¬
iis is effectus erit docis exactio¬
nem ntsiquid pura sit obligo
que acceptołata ẽ. ñ ipã iamrest᷑¬
itueda sit s soluetur dos ẜ suatẽ

Expanded text:
ecundum quae constituta dote per acceptilationem et secutis nuptiis is effectus erit dotis exactioni, ut, si quidem pura sit obligatio quae accepto lata est, non ipsa iam restituenda sit, sed soluenda dos secundum
Abbreviated transcription (Latin):
postħ suie cum prẽ agẽ institu.¬
ent. exceptone pacciꝯuenti sb̃̾¬
mouebitur accõne aũt̃ de dote
si exꝑiatur. consequetur quod
in peculio fuisse apparint eotẽ¬
pore quo dos ꝓmittebatur. utiz
si post npcias secutas ꝓmissa

Expanded text:
e agere instituerit, exceptione pacti conuenti summouebitur: actione autem de dote si experietur, consequetur quod in peculio fuisse apparuerit eo tempore quo dos promittebatur: utique si post nuptias promissa
Abbreviated transcription (Latin):
iris emistiquidam negaue¬
iunt ce mandatihre actõem
etiam si ꝑatus ẽos id q exced¬
it remittẽ. Namq iniqũ est
ñ ed micħ cum illo. actom si
nolit ille u̾o si uelit mecũ ẽẽ.

Expanded text:
ris emisti, quidam negauerunt te mandati habere actionem, etiamsi paratus esses id quod excedit remittere: namque iniquum est non esse mihi cum illo actionem, si nolit, illi uero, si uelit, mecum esse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ fac̾e̾ possunt. conueniũtͣ.
eorum societas contraccasit.
ñ eẽ hac̃ exceptõm dandam.
qr nec hrdi socii. cet̾isq succe¬
ssorib ħ pr̃abitur. qr nec cͥẽ¬
cõrum brdib successorib¬
uequos in id ꝙ fac̾e possunt

Expanded text:
 facere possunt conueniuntur. eorum societas contracta sit, non esse hanc exceptionem danda‹m›, quia nec heredi socii ceterisque successoribus hoc praestabitur: quia nec ceterorum heredibus successoribusue, quos in id quod facere possunt
Abbreviated transcription (Latin):
uł infuturum ꝯcipi. ita iiditiũ
que postea mobligõm aduen¬
ture sunt. Nam neminẽ putoi
dubitaturũ quin fiderssorañ
obligõm rei iccipi possit. iudi
et exccis ꝑsois susfimende sunt
cognitõnos ułuti sunstr̃alitis
apͥ eos ẽc̃ dicantur qui rei pu.

Expanded text:
 in futurum concipi, ita iudicium quae postea in obligationem adventurae sunt. nam neminem puto dubitaturum, quin fideiussor ante obligationem rei accipi possit: iudicet ex certis personis sustinendae sunt cognitiones: veluti si instrumenta litis apud eos esse dicantur qui rei
Abbreviated transcription (Latin):
ułuti ꝙ p̾rutigator filiũ uł fi¬
liam uł uxor uirũ uł ꝙ filii pa¬
rentes amisunt. et insimilib
causis cognicõm ad.aliꝙ̃ mod
sustiñe. ¶Senator si negociis¬
ñ d iuditiũ recusare negoru
gestoꝵ. s accõm eum excipere
prius cognoscendum de ui ꝙͣ
de ꝓprietate reidiuus adrianꝰ¬
dis subdutum fu̾it tũc enim

Expanded text:
ter litigator filium uel filiam uel uxor uirum uel filius parentem amiserit, et in similibus causis cognitionem ad aliquem modum sustinenon debet iudicium recusare negotiorum gestorum, sed actionem eum excipere prius cognoscendum de vi quam de proprietate rei divus Hadriandis subductum fuerit: tunc enim
Abbreviated transcription (French):
cus iabolenue spegaso. et celsus
p̃ũ celso. ceisus filius. et priscus
neratius. qui utriqsules fu̾nt.

Expanded text:
cus Iauolenus: Pegaso Celsus: patri Celso Celsus filius et Priscus Neratius, qui utrique consules fuerunt, C
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis cum procuratorioi
nomine ꝯdempnatus eẽt. h̾rs
extic̾it domino nͣtis audicati
accõm nrecte recũsabit ħ si ex
et totum soiu̾̃it. si quid̃ eimari¬
datum ẽ ħ quo ut soluat mã¬
dati actõm.adũsus cohr̃ des he¬
bit᷑ si nsit mandatum nẽgo

Expanded text:
Si quis, cum procuratorio nomine condemnatus esset, heres extiterit domino litis: iudicati actionem non recte recusabit. hoc si ex et totum soluerit, si quidem ei mandatum est hoc quoque ut soluat, mandati actionem aduersus coheredes habebit: si non sit mandatum, nego
Abbreviated transcription (Latin):
cuius inc̾est competit. ułuti ei
cuires ꝯmõdata ẽ. Itẽ fullomi ꝙ
eo quo tenetur dampnũ iudet᷑
pati ¶ Si ꝗs auꝙ eiutas magis¬
tratum fortentabna ꝓxima sc
ĩmisiss. ibiq acanc feroce les
ẽet. ñ posseagi canis noĩe quidã
ꝓuͣtant ac si solutus fuiss ptra.¬

Expanded text:
uti ei cui res commodata est, item fulloni, quia eo quod tenentur damnum uidentur pati. Si quis aliquem euitans, magistratum forte, in taberna proxima se immississet ibique a cane feroce laesus esset, non posse agi canis nomine quidam putant: at si solutus fuisset
Abbreviated transcription (Latin):
mi. sic cñ ẽẽ accipienda constat.
hensũ ẜuuauenu kc̃ lege ñ tene¬
bitur. ¶Pignori datus fuus
si occisus sit debitori accõ com¬
pecit. s an creditori danda sit
it q̃i ¶ S ħ iniqumẽ et dño et
creditori eũ teninisi si ꝗs puta¬
u̾it nuliam memirẽ debitorẽ
iiuriampassũ cuꝓsit ei ad debi¬
ti qñtitatẽ. et q sit ab eo ꝯsecutu¬
in debito debitoꝵ dandam eeac
creditori danda ẽ acco pp̃inopi
dare. Io utir danda ẽ accõ. ¶In
hac quo accõne que exħ capło
oritur. dolus et culpapuitur.
Io si quis instipłam suam ur
spinam comburede er c̃a ignẽ
ĩmifit. et ult̾ius euagatus et
cidit. Nam si die uentoso ħ fecit
culpe reus ẽ. Nam qui ocõone p̾¬
iudetur¶In eodẽ crimine ẽ etꝗ
ñ obsuanit. ne ignis longius
ꝓcedẽt. At siomũa q̃ oportu¬
it obsuauit. uł subita insuen¬
ci longius ignem ꝓdux caret

Expanded text:
mi', sic tamen esse accipienda constat. ehensum seruum alienum, hac lege non tenebitur.Pignori datus seruus si occisus sit, debitori actio competit. sed an et creditori danda sit ed hic iniquum est et domino et creditori eum teneri. nisi si quis putaverit nullam in ea re debitorem iniuriam passurum, cum prosit ei ad debiti quantitatem et quod sit amplius consecutuicreditori danda est actio propter inopiadare ideoque utilis danda est actio.In hac quoque actione, quae ex hoc capitulo oritur, dolus et culpa punitur: ideoque si quis in stipulam suam uel spinam comburendae eius causa ignem immiserit et ulterius euagatus et cidit. nam si die uentoso id fecit, culpae reus est nam et qui occasionem pridetur: in eodem crimine est et qui non obseruauit, ne ignis longius procederet.At si omnia quae oportuit obseruauit uel subita uis uenti longius ignem produxit, caret
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. Pec empcõ nec uen¬
dito sinc req̃ ueneat pot̾ ĩtel¬
ligi. et tñ fructus et partus fu¬
turi recte em̃unitur. ut cum
editus ẽẽt partus. iam tunc
contͣctum ẽẽt negotium uẽ¬
dito fcã inteiugatur.s si id
eg̾it uenditor ne nascatur.i¬
aut fiat. ex empto. agi posse.¬
aliqñ t̾m et sinere uenditio
intelligitur ułuti cũ qi alea
emitur ꝙ fit cumcaptus pis¬
cium.uł. auiũ uł missiliu
enuitur empt̃o enimShitur

Expanded text:
m Nec emptio nec venditio sine re quae veneat potest intellegi. et tamen fructus et partus futuri recte ementur, ut, cum editus esset partus, iam tunc, cum contractum esset negotium, venditio facta intellegatur: sed si id egerit aut fiant, ex empto agi posse.Aliquando tamen et sine re uenditio intellegitur, ueluti cum quasi alea emitur. quod fit, cum captum piscium uel auium uel missilium emitur: emptio enim contr
Abbreviated transcription (Latin):
nus mandato diũ hoĩem ẽm¬
ent que dñs uitosum ee sciret.
curatoris ꝑsoa. cusiquid̃ ipe
eo nõie age possit. at cũp̃e ign¬
orans ẽc nitosum mandatodo¬
mun ꝗ id scir em̾it. et redibito¬
na agat ex ꝑsonã dmiutilẽ ex

Expanded text:
em emerit, quem dominus vitiosum esse sciret, curatoris personam, cum quidem ipse eo nomine agere possit: at cum ipse ignorans esse vitiosum mandatu domini qui id sciret emerit et redhibitoria agat, ex persona domini utile
Abbreviated transcription (Latin):
PDilocus iubendo iudica¬
re ñ est comp̾hensus. uidetur
eo loco urdicare iussisse quoso¬
let iudicari. sinc incommodo

Expanded text:
locus in iubendo iudicare non est comprehensus, videtur eo loco iudicare iussisse quo solet iudicari, sine incommodo
Abbreviated transcription (Latin):
delictis infiliũ fam̃ competitac¬
c̃oss mortuo filio postlitis cõ¬
cestatõm. tñffertur iuditium
in pr̃em dunitaxat de peculio
et ꝙ in rem eius u̾sum ẽs cercesi
qĩ ꝓcurator alicuius filiustam̃
iuditiu acceꝑit mortuo eoin
tante eo qui iudicare iusserat.
ui ⁊̃ eo qui maius imꝑiũ ĩcadẽ

Expanded text:
delictis in filium familias competit actio: sed mortuo filio post litis contestationem transfertur iudicium in patrem dumtaxat de peculio et quod in rem eius uersum est. certe si quasi procurator alicuius filius familias iudicium acceperit, mortuo eo in tante eo qui iudicare iusserat, uel etiam eo qui maius imperium in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
D Edictum᷑ ꝙ ab antecessore
datum ẽmnum̾o trium edict.¬
orum connum̃ari d splanelic
om̃is ab ancecessore num̃us fi¬
nitus sit. sõlẽt successor unũ¬

Expanded text:
m Edictum, quod ab antecessore datum est, in numero trium edictorum connumerari debet. plane licet omnis ab antecessore numerus finitus sit, solet successor unu
Abbreviated transcription (Latin):
nuc dotata sit mulier. et siꝗdẽ
ꝙ reu̾sus ẽ usuffructus nicħ
iam in dotem ht. ꝙ. accõne do¬
tis ꝯseq̃tur. ab eo cuiquod no
utendo. muẜit uspifructum
imputari ñpot. ex q̃no ipõluc¬
rum h̃t. io indotata ẽ. Q si
alienauit uxor ꝓprietatr̃. que
sine ullo mułris emolum̃ to.
plemior fca ẽ. ad huc dotata est.
qr dotis atc̃one ten̾i dimant.¬

Expanded text:
em reuersus est usus fructus, nihil iam in dote habet, quod actione dotis consequatur ab eo, cui quod non utendo amisit usum fructum imputari non potest, ex quo ipsa lucrum habet: ideoque indotata erit. quod si alienauerit uxor proprietatem, quae sine ullo mulieris emolumento plenior facta est: adhuc dotata est, quia dotis actione teneri debet
Abbreviated transcription (Latin):
to secugo p̾senti die ꝙ in num¬
ero ei re̾stituatur. s srͣatuto cpr̾
solui debeat. Q si fund ma¬
rito fu̾nit adiudicatus ꝑs utiq
data in dotem dotalis manebit
diuorto. uĩt fco sequetur rẽsti¬
ere qnͣtum dedit. exꝯdepnatõe
socio. nec audiri debebit alt̾ut᷑.
eam equitatem recusans. aut
mulier in suscipienda ꝑte alt̾a
quo aut iur in reͣstituenda. S
anconstante mr̃imonion sol¬
um pars dotalis. quedata fu̾it
tur. et ego diximauditorio ea
soiamee dotalem. ¶Si manito
dotis nomine stipuanti ꝓmis¬
it ꝑerrorem is qui exceptõne

Expanded text:
o secuto praesenti die quod in numero est restituatur, sed statuto tempore solui debeat. quod si marito fundus fuerit adiudicatus, pars utique data in dotem dotalis manebit: diuortio autem fere, quantum dedit ex condemnatione socio: nec audiri debebit alteruter eam aequitatem recusans, aut mulier in suscipienda parte altera quoque aut vir in restituenda. sed an constante matrimonio non sola pars dotalis sit, quae data fuit tur, et ego dixi in auditorio illam solam dotalem esse. Si marito dotis nomine stipulanti promisit per errorem is qui excep
Abbreviated transcription (Latin):
c̃a eummarito dedit. qm̃ius
ab eausufructus discessit ma¬
ritus tñ ñ usũfructunt. s suo
fũdo qiͣ dominus utitur. ꝯsecu¬
tus ꝑ dotem plenam fundi ꝓpr¬
ietatem. ñ seꝑatam abusufruc¬
cu nec e̾qͣ nͣ utendo maritus a¬
mictat. Dmort̾o aũt fc̃orstitu¬
et maritus in eodem fundo us¬
unfructũ nͣułri. Q si in
mrĩmonio decesfit uxor nicħ
emolumti ob dotẽ hr̃e indetur
maritus.qr et siuxorẽ eamñ
duxiss. fructuarie morte fini¬
tur ususfructus ad ꝓprietatẽ
rediret. Ior nec infimius ꝯfeit

Expanded text:
a eum marito dedit, quamuis ab ea usus fructus decesserit, maritus tamen non usum fructum habet, sed suo fundo quasi dominus utitur, consecutus per dotem plenam fundi proprietatem, non separatam usu fructu, nec est, quod non utendo maritus amittat. diuortio autem facto constituet in eodem fundo usum fructum mulieri. quod si in matrimonio decesserit uxor, nihil emolumenti ob dotem habere uidetur maritus, quia et si uxorem eam non duxisset, fructuariae morte finitus usus fructus ad proprietatem rediret: ideoque nec
Abbreviated transcription (Latin):
Tct̾um si demolitus sit uicim
et ex stipulatu acc̃onc dampni
infectiagãtur: ñ pluris qͣmi
uiugaria tectoria extiman de¬
bent ꝙ obẜuari et in crustatõe
oportet.

Expanded text:
uni: ceterum si demolitus sit uicinus et ex stipulatu actione damni infecti agatur, non pluris quam uulgaria tectoria aestimari debent: quod obseruari et in incrustatione oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
nem me pr̃abis. ¶ Intlocatore
fundi et ꝯductorẽ conue̾it ne ĩ¬
tra tempora locatois eius ꝯdu¬
ccor de fundo inuitus repelłet᷑.
et si pulsat eẽt. penam .x. p̾stec
pulati sũt. Qro cũ seius ꝯdu¬
ctor bĩcnu continui pension¬
em ñ solu̾et. an sine metu pen¬
penali de solucone pensionu
tñ u̾isimile ẽẽ ita conuenisse de
ñ expellendo colono intͣ temp¬
ora pͥfinita.si pensionib paru¬
erit. et ut oport excołet et ĩo si
penam pete ceꝑit. is ꝗ pensioĩb
satisñ fecit ꝓfuturã locatori do¬
li exceptõm. ¶Pauł se seruus
edifit̾oꝵ notitiam in q̃stione pe¬
ti possunt. ¶In conducto fudo
tempus sine iusta ac ꝓbabili cã¬

Expanded text:
nem ‹m›e praestabis?' Inter locatorem fundi et conductorem conuenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de fundo inuitus repelleretur et, si pulsatus esset, poenam decem praestet pulati sunt. quaero, cum Seius conductor biennii continui pensionem non solueret, an sine metu poenapoenali de solutione pensionum, tamen uerisimile esse ita conuenisse de non expellendo colono intra tempora praefinita, si pensionibus paruerit et ut oportet coleret: et ideo, si poenam petere coeperit is qui pensionibus satis non fecit, profuturam locatori doli exceptionem.Paulus resaedificiorum notitiam in quaestionem peti possunt. In conducto fundo tempus sine iusta ac probabili ca
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. Iicius tñ indebitiꝯdi¬
tone tenebitur ut ꝙ ei ppera
soꝗlutũ ẽxi ꝗ souit reddatur.
stipulandi. post ait̾i ꝯstitutũ
alti postea solutum᷑ ẽ. hr̃idris

Expanded text:
.Titius tamen indebiti condictione tenebitur, ut quod ei perperam solutum est ei qui soluit reddatur. stipulandi post alteri constitutum, alteri postea solutum est,
Abbreviated transcription (Latin):
tenetur ut pomp̃scribit ꝗd
ꝗd ti si ea ꝑsona nolit fideu
nisi anud auctum ẽ. Quid
siañ decessiss simoraintͥueni¬
enteequm ẽ ten̾i eum ꝗꝯstit¬

Expanded text:
tenetur, ut Pomponius scribit. quid tamen si ea persona nolit fideiunisi aliud actum est. quid si ante decessit? si mora interueniente, aequum est teneri eum qui constit
Abbreviated transcription (Latin):
ornalebit. siꝙ ꝯstituitur. debitu
debrat ntputasi añ aditam hr¬
ditatem debitoris urcapͣto eo
ab hostib ostituat qs se solu¬
cumaꝯstituta e.¶Siqs centũ
aureos debes ducencos ꝯstitu¬

Expanded text:
stituitur debitum debeat: ut puta si ante aditam hereditatem debitoris uel capto eo ab hostibus constituat quis se solucunia constituta est.Si quis centum aureos debens ducentos constitu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ũbasi alia actõñ sit. sic accep¬
qi res. alio m̃o ei ad quẽ cares ꝑ¬
tim saluaeẽ ꝑ ñ potest. Nec uide¬
didit cum peculio. emptorq
eum manumisit dandam in
manumissũ de dolo. actõm. ħ
enim sicaccipimus crere dolo
teni. aut nullam ec̃ uenditio¬
scriptus c̃. et quiͦ minor ꝓpõĩt᷑
ñ inducit m̃integrũ restitu¬

Expanded text:
uerba 'si alia actio non sit' sic excipi res alio modo ei ad quem ea res pertinet salua esse non poterit. nec uidedidit cum peculio emptorque eum manumisit, dandam in manumissum de dolo actionem hoc enim sic accipimus carere dolo n possit aut nullam esse uenditioscriptus est. et quod minor proponitur, non inducit in integru
Abbreviated transcription (Latin):
q si filius moram fec̾it: cuncat¬
taxat de pecuno hebit. S si
duo rei promittendi sint. alt̾ius
mora alcĩ ñ nõc Ite si fideussor
sołus moram fec̾it ñ tenͣetur si¬
cuti sistichum ꝓmissũ occid̾it:

Expanded text:
oram fecerit, tunc acmtaxat de peculio habebit. Sed si duo rei promittendi sint, alterius mora alteri non nocet. Item si fideiussor solus moram fecerit, non tenetur, sicuti si Stichum promissum occiderit:
Abbreviated transcription (Latin):
hrs eadem mancipia sempro¬
nio uendidit nulia ꝯmẽmor¬
atione fid̃iꝯmissarie lib̾tatis
fc̃a.emptor cum plurib.ãnis
.Et cum cet̾i quo sui cognita
uolũtate defuncti fidiꝯmissa¬
riam lib̾tatem petissent. et hr̃¬
dem ad emptorem ꝑduxisset.
iuissu p̾toris ab hrde sunt ma¬
numissi: Erethusa quoq
noue se emptor̃c pronum̃ hr̃e

Expanded text:
heres eadem mancipia Semproheres eadem mancipia Sempronio uendidit nulla commemoratione fideicommissae libertatis facta: emptor cum pluribus annis et cum ceteri quoque serui cognita uoluntate defuncti fideicommissam libertatem petissent et heredem ad praetorem perduxissent, iussu praetoris ab herede sunt manumissi.Arescusa quoque nolle se empt
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ repmissum estan nõ do¬
Nec enim idꝙ amplius in
mo agri inuenitur qmͣ alio¬
quin dictum ẽ. ad opendium
uenditoris s. ad emptoris ꝑ¬
tinet. et tũc tenetur uenditor
cum minor mod inuenitur
uideamus tñ nc nulla q̃rela
sit emptoris in eodem fundo
si plus in uinea ĩueniat᷑ ꝙͣ in
p̃to cũ uniu̾sus modꝰ ꝯstet.
S imił qo ee pot̾ eique ĩ duo¬
b fũdis agitata ẽ. et si ꝗs du¬
os statu liberos uno p̾cio uen¬
dat et dicat unum .x. dare ulͣ¬
ssumͣ qui xu. dare debebat Nã
et hic tenebatur ex emꝑto act¬
ione. qmͣuis emptor aduob
.xx. accepturus sit s rectius est
in om̃ib supͣscriptis causibi
lucrũ cum dampno ꝯpensari.
s si quid deest empcori siue ꝓ
m̾o siue ꝓ qualitate loci. hoc
stichum pamphilũ et arcthu¬
sam ꝑ fidi cõmissum reliquid
eius que fid̃i ꝯmisit ut om̃s
ad lib̾tatem post annũ ꝑduce̾t.
Cum legataria fid̃i ꝯmissum
ad se ꝑtinere noluiss. nec tam̃
hrdem a sua petitone lib̾asset

Expanded text:
ssum est. an non fanec enim hic quod amplius in modo inuenitur, quam alioquin dictum est, ad compendium uenditoris, sed ad emptoris pertinet: et tunc tenetur uenditor, cum minor modus inuenitur. uideamus tamen, ne nulla querella sit emptoris in eodem fundo, si plus inueniat in uinea quam in prato, cum uniuersus modus constat. stio esse potest ei, quae in duobus fundis agitata est, et si quis duos statuliberos uno pretio vendat et dicat unum decem dare iussum, qui quindecim dare debebat: nam et hic tenebitur ex empto actione, quamvis emptor a duobus viginti accepturus sit. sed rectius est in omnibus supra scriptis casibus lucrum cum damno compensari et si quid deest emptori sive pro modo sive pro qualitate loci, hoc Stichum Pamphilum Arescusam per fideicommissum reliquit eiusque fidei commisit, ut omnes ad libertatem post annum perduceret. cum legataria fideicommissum ad se pertinere noluisset nec tamen heredem a sua petitione liberasset,
Abbreviated transcription (Latin):
soluendo fid̾icomisso fca partus
quo ancilarum restituendos
Heres rogatus erat post mortẽ
Iuam. sinc reditu br̃ditate restit¬
uere q̃itum ẽ. an partus ancilla¬
rum ⁊̃ niuobr̃de nati restituen
itu solo declucẽdo: testatorsẽsit

Expanded text:
soluendo fideicommisso factam partus quoque ancillarum restituendos. Heres rogatus erat post mortem suam sine reditu hereditatem restituere: quaesitum est, an partus ancillarum etiam uiuo herede nati restituenditu solo deducendo testator sensit.
Abbreviated transcription (Latin):
tium acciꝑe Si socio fũd
sit adiudicatus qñtum ob
eam rematitõ ꝯsecutus es id
tm emptori pr̃abis ꝙ si tibu
totus fund: adiudicatus est.
tot᷑um inquid eum empto¬
n trades Ita ut ille soluat qd̾
ob eam rem cito ꝯdempnatus
es s ob eam quid̃ ꝑtem qmͣ
uendidisti ꝓ euictone cauere
debes et ob alt̾am. tm̃ aũ de do

Expanded text:
ium accipere. si socio fundus sit adiudicatus, quantum ob eam rem a Ti‹ti›o consecutus es, id tantum emptori praestabis. quod si tibi fundus totus adiudicatus est, totum, inquit, eum emptori trades, sed ita, ut ille soluat, quod ob eam rem Titio condemnatus es. sed ob eam quidem partem, quam uendidisti, pro euictione cauere debes, ob
Abbreviated transcription (Latin):
eandem ee dcõm emptoris q̃
futura ẽẽt sicum ip̃o act ess
ꝯmunidiuidũdo /s sicertis
regionib fund̾ int̾ te et tici¬
um iudex diuisit. sine dubio
ptem que ad iudicata e̾stͣem
gata omia/ nec distingũendꝰ
cuius respectu ista sint relictã
Item q ex oꝑis fuus p̾stitit uc̃¬
ditoriemptori restituend̾ est
n iio dies traditõnis expacto
progatus ẽ. ut ad uenditorem
oꝑe ꝑtinerent. ¶Ex uendito
acc̃o uenditori compecit.ad ea
consequenda que ei ab ẽptore
uditõ infra scripta. in primis
p̾cium qnͣti res uenit Itẽ usu¬
re precii post diẽm traditois.
nam cum re emptorfruatur.
equissimũ ẽ eum usuras pen¬
ꝑe debemus et si p̾caria sit poss.¬
essio ħ enim solum spectare
debemus. an hat facultatem
fructus ꝑcipiendi. ¶Pret̾eai
ex uendito agendo ꝯsequetur
ctiam fructus qui facti sunt

Expanded text:
toris, quae futura esset, si cum ipso actum esset communi diuidundo. sed si certis regionibus fundum inter te et Titium iudex diuisit, sine dubio partem, quae adiudicata est, empgata omnia, nec distinguendum, cuius respectu ista sint relicta. item quod ex operis seruus praestitit uenditori, emptori restituendum est, nisi ideo dies traditionis ex pacto prorogatus est, ut ad uenditorem operae pertinerent. Ex uendito actio uenditori competit ad ea consequenda, quae ei ab emptore iudicium infra scripta. in primis pretium, quanti res uenit. item usurae pretii post diem traditionis: nam cum re emptor fruatur, aequissimum est eum usuras ppere debemus et si precaria sit possessio: hoc enim solum spectare debemus, an habeat facultatem fructus percipiendi. Praeterea ex vendito agendo consequetur etiam sumptus, qui facti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rit cunicta sit nũ moꝵ estĩma¬
tio/ nisi forte de eo qnu ꝙ sua
dditos eẽ. ¶ Quid enim sif.b̾
pena peciũam debint aut sub
pignore ꝙ qr depoĩta eipeciña
abnegata eet distractum est.

Expanded text:
rfuit, cum certa sit nummorum aestimatio. nisi forte de eo quis iuret,dditos esse: quid enim, si sub poena pecuniam debuit? aut sub pignore, quod, quia deposita ei pecunia adnegata est, distractum est?
Abbreviated transcription (Latin):
cau̾et hr̃s postulet ut apossõne
discedat ptumq sedicat ĩ mu¬
incipio cau̾e impetͣre ñ dełxbit.
diũsum si sine culpa. aut dolo
hrdis missus sit in possõnem.¬
ubetur uirare de calum̃pͥma
neꝗs uexandi camagis adũsa¬
rii. forsitan cũ rome possit satis¬
dare in municipiũ euocet S
quibꝰdam ħ uisiurand̃ de cal¬
umpnia remitt itur. uelurti pa¬
rentib et pr̃onis sic aut uirare
debebit ꝗ imunicipiũ remit¬
citur rome se satisdare iposse.
et ibi posse quo postuiat remit¬
ti idq se sine calumpine ea facẽ.
nam sic ñẽ ꝯpeuendus iurare
alibi se qmͣ milło loco safclare
locis possit cogitur ꝑuiraros
aũt timc impetͣbitur. cũ iusta
cã ẽc̃ iudetur. qd .n. si cum erat
in municipio noluit cau̾e. hoc
cãu ñ d impetͣre cum ꝑ eñ ste¬
t̾it quominus ibi uir desid̾at

Expanded text:
et, heres postulet uti de possessione decedat paratumque se dicat in municipio cauere: impetrare non debebit. diuersum, si sine culpa aut dolo heredis missus sit in possessionem.Iubetur iurare de calumnia, ne quis uexandi magis aduersarii causa, forsitan cum Romae possit satisdare, in municipium euocet: sed quibusdam hoc iusiurandum de calumnia remittitur, uelut parentibus et patronis. sic autem iurare debet qui in municipium remittitur 'Romae se satisdare non posse et ibi posse, quo postulat remitti, idque se non calumniae causa facere': nam sic non est compellendus iurare 'alibi se quam eo loco satisdare locis possit, cogitur peierare.Hoc autem tunc impetrabitur, cum iusta causa esse uidebitur. quid enim si, cum erat in municipio, noluit cauere? hoc casu non debet impetrare, cum per eum steterit, quominus ibi, ubi ire desiderat
Abbreviated transcription (Latin):
pusonem sob int littigatores
conutmit sinconueniat pe¬
dius putit in potestate stĩpu¬
latoris ẽẽ. modatõ spato de hor
auidice statuendo. ¶Quimu¬
lierem adhibet adsatusdand:
ñ uidetur cau̾es nec miles. nec
deiubeant ut ꝓsuo ꝓcuratore
Quidam ⁊ auint si amarito
fundus dotalis petatur ĩ rem
suaͣm fideuissurã mulierem.
Si fũus int̾uen̾it qui. añqm
uiditium accipiatur. fidenissit
iudicatim solur succurrend̾̃
ẽ accorrut ex integro caueat᷑
en pp̃imꝑitiam. ¶ Si fidenis¬
sor iudicatum solui. stipłato¬
ri hr̃s extłtit᷑. ut scipulator fi¬
denissoriex integro cauend̾ ẽr.¬

Expanded text:
one solet inter litigatores conuenire. si non conueniat, Pedius putat in potestate stipulatoris esse moderato spatio: de hoc a iudice statuend‹um›. Qui mulierem adhibet ad satisdandum, non uidetur cauere: sed nec miles nec mdeiubeant, ut pro suo procuratore. quidam etiam, si a marito fundus dotalis petatur, in rem suam fideiussuram mulierem. Si seruus inueniatur, qui antequam iudicium accipiatur fideiussit iudicatum solui: succurrendum est actori, ut ex integro caueatureri propter imperitiam. Si fideiussor iudicatum solui stipulatori heres extiterit aut stipulator fideiussori, ex integro cauendum er
Abbreviated transcription (Latin):
pluris ut quedã ei accedant
que ñ acceseunt priori empꝰ¬
cori si nminoris sint hee res
qmͣ qui pluris poͣstea fundꝰ
uenierit. uenditõ prior ualet
qiͣ melior ꝯdcõ allata nõ sit.
mand si dies longior precui
soluendi data fu̾it. ut q̃ratur
qnͣtum exusura eius temp¬
oris capi põterit.
¶p. Sicut fructus in diem̾
adiecte domus cum melior
udco fu̾it allata uenditorire¬
stitui neccͣe e.ita rurẜ q̃ prior
bauit erogata. de redditu re¬
tin̾i.ur si n sufficiant solui
equũ ẽ et credo oẽsusse princ¬
pem de ẽꝑti et uediti accõne.

Expanded text:
pluris, ut quaedam ei accedant, quae non accesserint priori emptori, si non minoris sint hae res, quam quo pluris postea fundus uenierit, prior uenditio ualet, quasi melior condicio allata non sit: andum est, si dies longior pretii soluendi data fuerit, ut quaeratur, quantum ex usura eius temporis capi potuerit.'Sicut fructus in diem addictae domus, cum melior condicio fuerit allata, uenditori restitui necesse est, ita rursus quae prior rio probauerit erogata, de reditu retineri uel, si non sufficiat, solui aequum est'. et credo sensisse principem de empti uenditi ac
Abbreviated transcription (Latin):
Ar̃o. Hereditatẽ corneliiuẽ¬
didisti dem̃ citius ciuiate urͣde.
cornelius legau̾at priusꝙͣ le¬
gatum ab emptore ꝑciꝑet. cefe¬
gatum pͥꝵ iretͣ emptorsnec ꝗc¬
qmͣ int̾sit utrũ cito qui te hr̾dẽ
fec̾it pecumia debita sitian le
Siexcepto fundo nroitano
ueneat hrditatis dem̃ eius fũ¬
di nõie uenditor.aliquid acqsi
uł. mm̾o semꝑ queritur ĩ
earc quid actum fu̾it. si aũt id
ñ apparebit p̾stare eam rͣem de¬
bebit empcori uenditor. nam
io ip̃m ex hrditate ea ad eum
ꝑuenisse iudebitur. ñ secus ac
si cum fund̃ in urditateuen¬
denda n excepisset. D resamndẽ¬
a uenottone et qñ liceat ab ẽp¬

Expanded text:
orum.Hereditatem Cornelii uendidisti: deinde Attius, cui a te herede Cornelius legauerat, priusquam legatum ab emptore perciperet, te fegatum praestaret emptor, nec quicquam intersit, utrum Attio, qui te heredem fecerit, pecunia debita sit, anSi excepto fundo hereditario ueniit hereditas, deinde eius fundi nomine uenditor aliquid adquisPaulus: immo semper quaeritur in ea re, quid actum fuerit: si autem id non apparebit, praestare eam rem debebit emptori uenditor, nam id ipsum ex ea hereditate ad eum peruenisse uidebitur non secus ac si eum fundum in hereditate uendenda non excepisset. DE RESCINDENDA UENDITIONE ET QUANDO LICET AB E
Abbreviated transcription (Latin):
ane p̾põĩtumaresate et eũde
et muitius pecumis accipien¬
dis accepat mutuã pecũiam.
putans creditor.ad m̃ces eũ
accepisse egit. ꝓpõita accone
ꝓbare ñ potuit m̾cis grã eũ
accepisse. lic ꝯsumpta ẽacc̃o
nec.amplius ag̾e̾ pot̾it qi pe¬
cuiis mutius quo accipiẽ¬
minisse aut̃ oportebit insti¬
nouauit qͣs eamobligõem
uł ab institore uł ab aliono¬
uandiaio stip̃ulãdo. Sidu¬
o płes ue tabnam ex̾ceant et
bant insticorem p̾posuerint

Expanded text:
aepositum Arelatae, eundem et mutuis pecuniis accipiendis: acceperat mutuam pecuniam: putans creditor ad merces eum accepisse egit proposita actione: probare non potuit mercis gratia eum accepisse. licet consumpta est actio nec amplius agere poterit, quasi pecuniis quoque mutuis accipienminisse autem oportebit instinouauerit quis eam obligationem uel ab institore uel ab alio nouandi animo stipulando. Si duo pluresue tabernam exerceant et ebant, institorem p
Abbreviated transcription (Latin):
si.aut inremsua̾m datus esset
aut obtuliss seliti cũsciret cã¬
utum ñ ẽe omnib placuit / id̾
erit obsuand et si defensoris lõ¬
co cum sat̾datõne seliti obtu
non obstat.

Expanded text:
datus esset aut optulisset se, cum sciret cautum non esse, omnibus placuit. idem erit observandum et si defensoris loco cum satisdatione se liti optulnon obstat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ quo fideiussit pignori data
sit. ũissime intelligitur ħ ip̃o
q fideuibeat quodam mo mã¬
dare res suas ẽt obligatas Sa¬
ne si postea sint eius res ypot.¬
hece datem̃ erunt obligate.

Expanded text:
 quo fideiussit pignori data sit, bellissime intellegitur hoc ipso, quod fideiubeat, quodammodo mandare res suas esse obligatas. sane si postea sint eius res hypothecae datae, non erunt obligatae.
Abbreviated transcription (Latin):
lucius ticius uendidit fũro
ad ditis u̾bis hiis quo iure
cii ticũ bodie sunt ita ueni¬
unt. ita hebuntur quero.an
emptor gaioseio.ad pr̃̾atõm
fruĩti sit obnoxius Rdit ẽ¬
ptorem gaio seio ẜ ea que p̾po

Expanded text:
Lucius Titius uendidit fundum additis uerbis his: 'quo iure cii Titii hodie sunt, ita ueneunt itaque habebuntur': quaero, an emptor Gaio Seio ad praestationem frumenti sit obnoxius. respondit emptorem Gaio Seio secu
Abbreviated transcription (Latin):
homo uona fide fuiens redim¬
isse mandau̾it.idq nũmis ẽ¬
ptoris fc̃m sit cont̾ria nͣo¬
atͣi accõneagiposse cõnͣstat. ut
tñ acc̃ones prestentur q̃s h̃t

Expanded text:
homo bona fide seruiens redi‹mi› se mandauerit idque nummis emptoris factum sit, contraria mandati actione agi posse constat, ut tamen actiones praestentur, quas h
Abbreviated transcription (Latin):
quin edifito diapso qͣi iurei
postliminii ren̾titur locus ad
pristinam cãnset si alius ĩ eod̾
loco edificauit. eius fiet. ¶Uni¬
u̾sitatis sunt ñ singłoꝵ usuti
que inciuitatib sunt thẽatra ⁊
stadia. et hiis similia et siqͣ alia
nec ẜuus ꝯmunis ciuitatissin¬
głorum propte intelligitur. s
uu̾sitatissec ĩotam cc ciuẽ ꝙͣ¬
ꝓ eoposse ẜuum ciuitatis torqͥri
icti pet̾e si uoc in ius aliꝙͣ ex ci¬
uib. ¶ Sacre res et religiose
et sancte nullius in bonis sũt.¬
Sacre aũt res sũt hee q̃ publice
consetrate sunt non priuãte.¬

Expanded text:
io dilapso quasi iure postliminii reuertitur locus in pristinam causam, et si alius in eodem loco aedificauerit, eius fiet.Uniuersitatis sunt, non singulorum ueluti quae in ciuitatibus sunt theatra et stadia et similia et si qua alia nec seruus communis ciuitatis singulorum pro parte intellegitur, sed uniuersitatis et ideo tam contra ciuem  eo posse seruum ciuitatis torqueriicti petere, si uocet in ius aliquem ex ciuibus.Sacrae res et religiosae et sanctae in nullius bonis sunt.Sacrae autem res sunt hae, quae publice consecratae sunt, non priuate
Abbreviated transcription (Latin):
Quedam pret̾ea res corporales
sunt. quedam incorporalesscor¬
porales aut̃ hee sunt. que suinã¬
tura tangi possunt. ueluti fu̾dꝰ.
h̾o. uestis. aurum argentum et
deniq alie res mnnmm̾iabiles.
Incorporiies sunt. que tangiñ
possunt q̃ua sunt ea que ĩ mic
consistunt sicut hr̾ditas usu
tinentur / Nam et fructus ꝗ ex
fundo ꝑcip̾umtur corporales
gonis incorporale est ¶ Eode
num̃o sunt et ira prediorũ¬

Expanded text:
Quaedam praeterea res corporales sunt, quaedam incorporales. Corporales eae sunt quae sui natura tangi possunt: veluti fundus, homo, vestis, aurum, argentum et denique aliae res innumerabiles. Incorporales autem sunt quae tangi non possunt. qualia sunt ea quae in iure consistinentur, et fructus, qui ex fundo percipiuntur, corporales gationis incorporale est. eodem numero sunt iura praedio
Abbreviated transcription (Latin):
ancuius in bonis estspot̾. autẽ
et nuuus in boms eeinam ros
ħrditarie.añqmͣ. aliquĩs hr̃s ex¬
istat. nuluus in bonis sunt.
sunt. aut pnͣblicesunt. ant pri¬
natesque publice sunt. nusli

Expanded text:
cuius in bonis est; potest autem et nullius in bonis esse: nam res hereditariae, antequam aliquis heres existat, nullius in bonis sunt sunt, aut publicae sunt aut priuatae. Quae publicae sunt, nulli
Abbreviated transcription (Latin):
maris acçedẽ ꝓhibetur ꝓ u̾cadi
cã/ dum tñ uills et edificiis.
monumtis abstineat qr n sut
iurisgentium sicutet mare.
Itemq diuus pius piscatorib
forꝑuanis et capenatis rescrip¬
sitͥ s et flumina penͣe omnia
et portus publica sunt. s¬

Expanded text:
accedere prohibetur piscandi causa, dum tamen uillis et aedificiis et monumentis abstineatur, quia non sunt iuris gentium sicut et mare: idque et diuus Pius piscatoribus Formianis et Capenatis rescripsit. Sed flumina paene omnia et portus publica sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rerum diuisioin duos one et sũa¬
diuiniiuris sut ułutires sacre¬
et reugiose ¶Bancte quo res
ułuti muri et porte. quodã mõ¬
diuini iiris sunt soꝵ auł dim

Expanded text:
rerum divisio in duos adivini iuris sunt veluti res sacret religiosae. sanctae quoque luti muri et portae, quodammodivini iuris sunt. quod autem
Abbreviated transcription (Latin):
puplicus e̾ iure gentiũ sic̃ ip̃ius
flumimssita naues.ad eas app¬
licare. fimes arborib ibi natisi
religare. retia siccare et ex maride¬
duce honus auq inhus repon
men nauigaress ꝓprietas eõꝵ¬
illorumẽ quorum p̃dus adh¬
erent/Qua de cã arbores quo
inhusdem nate eorũdem sũt.

Expanded text:
licus est iure gentium sicut ipsius fluminis. itaque nauem ad eas appellere, funes ex arboribus ibi natis religare, retia siccare et ex mare reducere, onus aliquid in his reponemen nauigare. sed proprietas illorum est, quorum praediis haerent: qua de causa arbores quoque in his natae eorundem sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Lp.ecei ꝑmittitur. arrogare
quitutelam uł curam. alicurꝰ
ce eum ĩo.irroget. ne rõnes red¬
dat Iteminqrendum ẽ nefor¬
te tipis c̃ arrogandisubsit.
¶Eorum dũtaxat pupillorum
uł natural cognatone. ur san¬
tissima affectone ducti.adopta¬
rent cecerorum ꝓhibenda est.
ne ect in potestate tutorum. et
finire tuteiam et substitutõm
aparente fc̃am extingũs et pri¬
mum quid excuciendũerit.
que facultates pupilli sint. et
que eius qui arrogare eumue¬
ut ut extimetur ex com̃pacõe¬
earum. ansalubris adopt̃o pos¬
sic pupillo intelligis dem̃cuiꝰ
intelitis qui uelit pupillum

Expanded text:
permittitur adrogare, qui tutelam uel curam alicuius te eum ideo adroget, ne rationes reddat. item inquirendum est, ne forte turpis causa adrogandi subsit. Eorum dumtaxat pupillorum uel naturali cognatione uel sanctissima affectione ducti adoptarent, ceterorum prohibenda, ne esset in potestate tutorum et finire tutelam et substitutionem a parente factam extinguere. Et primum quidem excutiendum erit, quae facultates pupilli sint et quae eius, qui adoptare eum uelit, ut earum, an salubris adoptio possit pupillo intellegi: deinde cuius uitae sit is, qui uelit pupillum
Abbreviated transcription (Latin):
infructib p̾dioꝵ urbanorũ.
Itẽ si diuide firoum recũ ułu¬
ci ueli: tunolis et colaman
fructus diuidi debeant post de¬
duccõm impensarum. et puto
diuidendos/ In cet̾is quo bone
fid̾i urdicus fructus omimo p̾¬
stͣmtur. ¶Di dos psegatafu¬
erit. añ nuptias ꝑcepti fructus.
quo debentur. ¶Equito. nĩt
legato etiam. si mora ñ interce¬
datancrem̃to gregis fecus acce

Expanded text:
in fructibus praediorum urbanorum. Item si diuidere fundum tecum uelim, tu nolis et colam, an fructus diuidi debeant post deductionem im pensarum? et puto diuidendos. In ceteris quoque bonae fidei iudiciis fructus omnimodo praestantur. Si dos praelegata fuerit, ante nuptias percepti fructus iquoque debentur. equitio autem legato etiamsi mora non intercedat, incremento gregis fetus acce