comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bedientie licentia. Ponat se oĩo inpo¬
testate iudicis inuidicio sacerddotis ni¬
chil sibi reseruans suiut oĩa eo uben¬
te paratus sit facere ꝓrecipienda uita
aĩe quecumq faceret proeuitanda cõ¬
poris morte ⁊ hoc cum desiđio quia ui¬
tam recuꝑat infinitam ut ds̃ cumga¬
udio enim facere debet immortalis fu¬
turus q̃ faceret ꝓdifferenda morte mo¬
riturus. Semꝑ dep̃centur dm̃ certus d̃
uenia quioib modis ⁊ sine tecdio dubius
rogaret potestatem terrenam abstineđ̃
amultis licitis qui in lib̾tate arbitrii cõ¬
misit ulicita semꝑ offerat dõmentẽ ⁊
cordis ꝯtrictionem dem̃ ⁊ quod potest
ð possessione tunc quod offerat securꝰ
offerat. Respexit enĩ dominus ad abel
remunerauit eius Largitatis munera:ad
caim uõñ respexit neq adeius munera
Mentem eius quam uiderat qm ñ cogno¬
uit eius munera ñ recepit. In iudico ita¬
q cordis ꝯferenda ẽ elimosina tribuẽtiᷤ

Expanded text:
bedientiae licentia. Ponat se omnino in pobedientiae licentia. Ponat se omnino in potestate judicis, in judicio sa cerdotis, nihil sibi reservans sui, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quaecumque faceret pro vitanda corporis morte; et hoc cum desiderio, quia vitam recuperat infinitam ut Deus. Cum gaudio enim debet facere immortalis futurus, quae faceret pro differenda morte moriturus. Semper deprecetur Deum, certus de venia, quam omnibus modis et sine taedio dubius rogaret potestatea multis licitis qui per libertatem arbitrii commisit illicita. Semper offerat Deo mentem, et cordis contritionem, et deinde quod potest de possessione; tunc quod offert securus offerat. Respexit enim Dominus ad Abel,remuneravit ejus largitatis munera. Ad Cain vero non respexit, nec ad ejus munera. Mentem enim ejus, quam viderat, quoniam non cognovit, ejus munera non recepit. In judicio enque cordis consideranda est eleemosyna tribuentis.
Abbreviated transcription (Latin):
cͥmim est deflenda ⁊ deoĩb indulgen¬
tia ẽ petenda. ammaduertere ⁊̃ opor¬
tet ⁊ animadũtendo deflere ammã
ꝓximi quam fornicator dõeripuit uł
ereptam in malo ꝯfirmauit ⁊̃ quod e¬
xemplum extitit malum oꝑatione
sui criminis cuimagis ꝓfuiss. si alus¬
peccando intulit et deletitia quam cis
ñadhibuit ⁊ ñ solum cogitet quid⁊ qͣlut̃
fecerit si quam inuiste deum prout dixi¬
mus peccando offendit timeat illã ueri¬
tatis sententiam ñ potestis duobus dñiꝰ
seruire.timeat ergo ne oĩa pona q̃ fecĩt
dum inuno peceato ꝑseuerauĩt excoĩ¬
remuneret bona ut cum destruxĩt qd̃
suum ñ inuenit ann et diligat bonũ qđ
⁊ inpeccante plantauit. Inoĩb dolens
aut scłm reunquat aut saltim iua q̃si
ne amixtione maliñs aministrata. Ut¬
Vt mercatura ⁊ militia ⁊ aua que utñ¬
tibus s̃ nociua ut amnistrationes scsa¬
rium potestatum nisi his utatur exo¬

Expanded text:
crimini est deflenda, et de omnibus indulgencrimini est deflenda, et de omnibus indulgentia est petenda. § 5. Animadvertere etiam oportet, et animadvertendo deflere animam proximi, quam fornicator Deo eripuit, vel ereptam in malo confirmavit; etiam quod exemplum exstitit mali in operatione sui criminis; cui magis profuisset, si alpeccando bonis intulit, et de laetitia, quam eis non adhibuit. Et non solum cogitet quid et qualiter fecerit, sed quam injuste Deum, ut diximus, peccando offenderit. Timeat illam veritatis sententiam: Non potestis duobus dominis servire. Timeat ergo, ne omnia bona, quae fecit, dum in uno peccato perseveraverit, ex coremuneret bona: ut cum destruxerit quod suum non invenit, amet et diligat bonum quod etiam in peccante plantavit. CAPUT aut saeculum derelinquat, aut saltem illa quae sine admixtione mali non sunt administrata, ut mercatura, militia; et alia quae utentibus sunt nociva, ut administrationes saecularium potestatum, nisi his utatur ex o
Abbreviated transcription (Latin):
eminis purgans iacrimis omnem quali¬
tatem uiui defleat uirtutem quȩ inte.¬
rim caruit dolendum ẽ. ⁊ dolore purgã¬
meruit.Uñ remunerari confidat. anxi¬
etur. ⁊doleat quod mõ effugiens de
pretĩtis penam miser ñm̃ ex pectet głã
cuus omne tempus qm̃ tempus breuiᷤᷤ¬
simum ẽ debuit decertauisse adꝯseq̃n
extitit quod plenus uirtutib dm̃ ñ oĩo¬
ñtimuit. In hoc enĩ quisq peccator fit
culpabilior quo est dõ acceptior. Iõ enĩ
adam plus peccauit quia oĩ bono abũ¬
dauit.⁊ iam aliomõ offendens inuno
reus est oĩum quia oĩs uirtus patitur
detrim̃tum abuno uitio. Namsiquis
cadit in auaritiam largitatem destro¬
it et ⁊̃ castitatem minorauit. Amore
enĩ pecume uł uiolaret castitatẽ uł
saltim minus amaret.Si enĩ tanta
pot̃ deum adhuc castitas in est ut no¬
ltt eandem ꝑdere: tñ saltm minori
rum minuuntur uł intentione ð̾te¬
riorantur. Uñ omnis uirtus euicũq

Expanded text:
criminis: purgans lacrymis omnem qualicriminis: purgans lacrymis omnem qualitatem vitii, defleat virtutem qua interim caruit. Dolendum est enim, et dolore purganromeruit unde remunerari confidat. Anxietur et doleat quod modo effugiens de praeteritis poenam, miser non inde exspectet gloriam: cujus omne tempus quoniam brevissimum est, debuit decertavisse ad conseqexstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, quia omni bono abundavit. Etiam alio modo offendens in uno, reus est omnium: quia omnis virtus detrimentum patitur ab uno vitio. Nam si quis cadit in avaritiam, largitatem destruit, et caenim pecuniae vel violaret castitatem, vel saltem minus amaret. Si enim propter Deum tanta adhuc castitas inest, ut nolit eam perdere, tamen saltem minori rum minuuntur, vel intentione deteriorantur. Unde omnis virtus cuicunque
Abbreviated transcription (Latin):
dicens.Considet qualitatem criminis in
loco in tempore inꝑseuerantia inuarieta¬
te ꝑsone ⁊qualinoc fecerit temptati¬
one ⁊ imp̃ius uitu multiplici exsecuti¬
onẽ.O portet erum penitere fornican¬
tem scd̃m exceuentiam suistatus aut
officii aut scd̾m modum meretricis ⁊ in
modo oꝑis sui⁊ qualit̾ turpitudinem
suam ꝑegit sunloco sacrato aut cui
debuit excellentiam fidei ut s̃ domus
dñorum ⁊ aliorum mnttorum sintp̃r
orationi constituto ut festiuitates scõ¬
rum et tempora ieiunu consideret q̃n¬
tum ꝑseuerauerit et defleat quod ꝑse¬
ueranter peccauit ⁊ quanta uictus fu
ferunt. Nec expectant temptationẽ s
p̃ueniunt uoluptatem. Et ꝑtractet
secum quã multiplici actione uitu de¬
lectabitur peccauit. Omnis ista uari¬
etas ꝯfitenda ẽ ⁊deflenda ut cumco¬
gnouerit quod peccatum ẽ multũ ci¬
to inueniat dm̃ꝓpitium. Incognoscen
⁊ statum omnem alt̾ius ñpeccantis. Im¬
moreretur insingłis istis sentiat modr̃

Expanded text:
reus. Consideret qualitatem criminis, in loco, in tempore, in perseverantia, in varietate personae, et quali hoc fecerit tentatione, et in ipsius vitii multiplici exsecutione. Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status aut officii, et secundum modum meretricis, et in modo operis sui, et qualiter turpitudinem suam peregit. Si in loco sacro, aut cui debuit excellentiam fidei, ut sunt domus dominorum et aliorum multorum; si in tempore orationi constituto, aut in festivitate sanctorum, et in tempore jejunii: consideret qutum perseveraverit, et defleat quod perseveranter peccaverit, et quanta victus fferunt, nec exspectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem, et pertractant secum, quam multiplici actione vitii delectabiliter peccetas confitenda est et deflenda, ut cum cognoverit quod peccatum est multum, cito inveniat Deum propitium. In cognoscends ordinis, et statum omnem alterius non peccantis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum
Abbreviated transcription (Latin):
iecuritatem autẽ dare ñpossumus. Nũꝗ
dico dampnabitur. si nec dico ubabitur.
Vi ergo adubio libari.uis quod incertũ
est euadere:Agere penitentiam dumsa¬
nus es.sisic agis uico tibi quia securus es
quia penitentiam egistis eotempore qͦp
peccare potiusti.Si autem uis agere pe

Expanded text:
ecuritatem autem dare non possumus. Nunquid dico, damnabitur? Sed nec dico liberabitur. Vis ergo a dubio liberari? Vis quod incertum est evadere? Age poenitentiam dum sanus es. Si sic agis, dico tibi quia securus es, quia poenitentiam egisti eo tempore, quo peccare potuisti. Si autem vis
Abbreviated transcription (Latin):
docentur filii aboriginal peccato ex¬
piati ñ iõ puniendi quia patres pecca¬
uerunt.s⁊ iõ peccata patrum in eos redi¬
re quia eorum culpam secuntur. Sic
ret adoptionem ⁊ cet̃. Sic ⁊̃ illud gg
inmoralib intelligitur ꝗdem qd dicĩt
q parentum iniquitas redditur. ꝗꝓpt̾ea
pinuuntur. quia inradice traxerunt a¬
maritudinẽ peccati. qlis autẽ ñ reddr̃
inquibus merito sue iniꝗtatis reuiuis¬
cunt peccata parentis.Sicut ergo bona
deplorat dicens putruerunt ⁊corrup¬
te sunt cicatrices mee.i.plage ꝑbaptiᷤ¬
de et sacram̃tum circumcisionis abori¬
ginali peccato se mundatum cognosce¬
ret tñ adulterio ⁊ homicidio quod cõ¬
miserat illud reiuxisse intelugens nõ
sine causa intercetã ip̃m ꝯfitetur ⁊ dicit.¬

Expanded text:
itatibus docentur filii, ab originali peccato exitatibus docentur filii, ab originali peccato expiati, non ideo puniendi, quia patres peccaverunt, sed ideo peccata patrum in eos redire quia eorum culpam sequuntur. Sic ret adoptionem, etc. Sic et illud Gregorii in Moralibus intelligitur: Quid est quod dicitque parentum iniquitas redditur, qui propterea puniuntur, quia in radice traxerunt amaritudinem peccati. Illis autem non redditur, in quibus merito suae iniquitatis non reviviscunt peccata parentis. Sicut ergo bona,deplorat dicens: Putruerunt et corruptae sunt cicatrices meae ade et sacramento circumcisionis ab originali peccato se mundatum cognosceret, tamen adulterio et homicidio, quod commiserat, illud revixisse intelligens, non sine causa inter
Abbreviated transcription (Latin):
ser̃ ame uastabuntur quia p̃uaricatis
minabant ⁊ recesser̃ ame. Et ego erudi¬
uieos ⁊ ꝯfortaui brachia eorum ⁊ĩme
cogitauerunt malitiam. Reuersuri s̃
ut eẽnt absq iugo factis quasi arcus
dolosus cadent ingladio principes eo¬
rum a furore lngue sue.
contra dominus se facere ostẽ¬
dit dicens. Neforte dicãt incordib ss̃
omẽm malitiam eorum me recordatẽ.
nunc ecumdeder̃ eos adinuentiones
sue coram facie mea facte s̃.Itemier̃.
cumita pumantur necogitent qd
pueteribus peccatis patrum puniam
eos quia nẽ is. in presenti ꝓmalitus ss̃
quas inuener curcumdati sunt pera
et mala corum sicut putant ñ posst̃
me iatere sed potius ip̃e adinuentioẽs
peribus nouam addunt impietatem
⁊ suis ligentur peccatis ⁊ cum dm̃ sece¬
iare putant oculos eius uitare ñ poͬs
Quia uultus domini suꝑfacientes ma
ia. Item gelasius diuma clem̃tia dimis¬
sa peccata inultionem ulterius redi

Expanded text:
serunt a me: vastabuntur, quia praevaricati minabant, recesserunt a me. Et ego erudivi eos, et confortavi brachia eorum: et in me cogitaverunt malitiam. Reversi sunt, ut essent absque jugo: facti sunt quasi arcus dolosus: Cadent in gladio principes eorum, a furore linguae suae. contra Dominus se facere ostendit, dicens: C. XXI. Ne forte dicant in cordibus suis, omnem malitiam eorum me recordatum, nunc circumdederunt eos adinventiones suae; coram facie mea factae sunt.um ita puniantur, ne cogitent, quod pro veteribus peccatis patrum puniam eos, quia nunc, id est in praesenti, pro malitiis quas invenerunt, circumdati sunt poena, et mala eorum sicut putant, non possunt me latere; sed potius ipsae adinventiones peribus addant novam impietatem, et suis ligentur peccatis, et, quum Deum celare se putant, oculos ejus vitare non possunt, quia vultus Domini super facientes maIV. Item Gelasius Papa. Divina clementia dimissa peccata in ultionem ulterius redir
Abbreviated transcription (Latin):
grãm uocati pͥmo ꝗdem ostend ant fidẽ
suã o̾posito militie cingło post hec autẽ
ad ꝓprium uomitum reuersis ut ⁊ pecu¬
nias darent ⁊ ambirent rursus admiliti¬
am isti .x. annis sint int̃penitentes post
primum uo trihennium quofuerit int̃
audientes abomnib: uõ precipue illud
obseruetur ut animus eorum ut fructꝰ
⁊ oꝑib. bonis ꝯuersationem suam n̾ũbi
solis sed opere et ueritate. demonstrãt᷑
cum tempus statutum abhis fuerit ĩ
quid cogitare. Quiduõ indifferent̃
nabuerit iapsum ⁊ sufficere sibi quod
intra eccłam introierint arbitrent̃ isti

Expanded text:
am vocati primo quidem ostenderunt fidem suam deposito militiae cingulo, post haec autem ad proprium vomitum sunt reversi, ut et pecunias darent, et ambirent redire rursum ad militiam, isti decem annis sint inter poenitentes post primum triennium, quo fuerint inter audientes. Ab omnibus vero praecipue illud observetur, ut animus eorum et fructus operibus bonis conversationem suam non verbis solis, sed opere et veritate demonstrant, cum tempus statutum etiam ab his fuerit impquid cogitare. Qui vero indifferentem habuerint lapsum suum, et sufficere sibi quod ecclesiam introierint arbitrantur, isti
Abbreviated transcription (Latin):
bens adhebreos cum fidẽ ⁊ dilectionẽ ⁊
bona oꝑa eorum breuiter comemorass
norum omnium mercedem quam peccan¬
do annserant post penitentiam a dñoeoᷤ
recepturos ostendit.porro qui ꝑpropħã
dixit. Si auerterit se iustus aiustitia
sua ⁊ c̃. ip̃e ꝑeundem ꝓpħ̾am p̃misit di¬
cens.Sumpius egerit penitentiam ab¬

Expanded text:
ibens ad Hebraeos, quum fidem, et dilectionem, et bona opera eorum breviter commemorasset, horum omnium mercedem, quam amiserant peccando, post poenitentiam a Domino eos recepturos ostendit. Porro, qui per Prophetam dixit: Si averterit se justus a justitia sua, ipse per eundem Prophetam promisit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
emis qui suscepta penitentia religionẽ
sue professiomis oblin adscłaria rela¬
buntur placuit eos ⁊ acoĩone suspendi
Ab hominũ catholicorum coniuuns se¬
parari. Quodsi post interdictum cumelᷤ¬

Expanded text:
ero, qui susceptam poenitentiam, religionemque suae professionis obliti, ad saecularia relabuntur, placuit eos a communione suspendi et ab omnium catholicorum conviviis separari. Quod si post interdictum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
libere si quasi necessitate ꝯdempnat li¬
cet enĩ latroueniam meruiss infine
de oĩ crimine ñ tñdedit bapti ⁊atis pec¬
candi ⁊ ꝑ seuerandi auctoritatẽ. Tẽ u
baptizatus ẽ quitc̃ primum incruce xp̃m
confessus ẽ penitentia enĩ si inextremo
hiatu uite aduenerit sanat ⁊ lib̾at ina¬
blutione baptisimita quod nec purga¬
torium sentiunt qui infine baptizan¬
tur s ip̃i ditati bonis scẽ matris eccłe
recepturi s̃ multiplex bonum in uera
beatitudine illi autẽ qui cumpotuer̾ nũ¬
quam conuerti uoluerunt confitentes
cum iam peccare nequeant.Nec sic faci¬
le acquir̃ quod uolunt. Oportet enĩ ut
impetret.scriptum ẽ sine caritate nemi¬
nem saluum eẽ.Non itaq: insolo timore
uiuit homo quem ergo sero penitet opõ¬

Expanded text:
libere, sed quasi necessitate condemnat. Lilibere, sed quasi necessitate condemnat. Licet enim latro veniam meruisset in fine de omni suo crimine, non tamen dedit baptizatis peccandi et perseverandi auctoritatem. Tunc enim baptizatus est, qui tunc primum in cruce Christum confessus est . Poenitentia enim si in extremo vitae hiatu advenerit, sanat et liberat in ablutione Baptismi: ita quod nec purgatorium sentiunt qui in fine baptizantur; sed ipsi ditati bonis sanctae matris Ecclesiae, recepturi sunt multiplex bonum in vera beatitudine. Illi autem qui cum potuerunt, nunquam converti voluerunt, confitentes cum jam peccare nequeunt, non sic facile acquirunt quod volunt. Oportet enim pecimpetret. Scriptum est enim, sine charitate neminem salvum esse . Non itaque in solo timore vivit homo. Quem ergo sero poenitet, opor
Abbreviated transcription (Latin):
raciter penitentiam ⁊ solutus fuerita
ligamento quoerat obstrictus ⁊ Axp̃i cor¬
pore seꝑatus ⁊ bene post penitentiam uixe¬
rit sicut añ penitentiam uiuere debuit
post reconciliationẽ qñcumq: defunctꝰ
fuerit addm̃ uadit adrequuem uadit
recconciliatus cum sanus ẽ ⁊ postea bene
uiuens securus hinc exit agens peniten¬
tiam adultimum et reconciliatus. sise
curus hincerit egoñ sum securus. Vnde
o.nam idõ dotibi penitentiam. quia
nescio. Nam si scirem nichil tibi prodẽe
ñtibi darem.Itemsi screm tibi prodẽe
ñte admonerem ñte terrerem.due s̃ res
aut ignoscitur tibi aut m̃gnoscitur
Quid horum tibi futurum sit nescio gͦ
rum toto corde manifestam lam̃tatiõẽ
sue ꝓfessionem testantes ꝓhibendos oĩo
mortis ungueritis ammonitio cõpelut
nec dignus est morte acciꝑe solatium
qui se non cogitauit moriturum.Item
ubertatem ut delere possit comissa ñ
necessitatẽ. Quipͥus itaq a peccatis re¬
relinquitur quam ip̃a relinquat ea ñ

Expanded text:
solutus fuerit a ligamento, quo erat adstrictus, et a Christi corpore separatus, et bene post poenitentiam vixerit, sicut ante poenitentiam vivere debuit, post reconciliationem quandocunque defunctus fuerit, ad Deum vadit, ad requiem vadit,reconciliatus cum sanus est, et postea bene vivens, securus hinc exit. Agens poenitentiam adcurus hinc exit, ego non sum securus. Unde o. Nam ideo do tibi poenitentiam, quia nescio; nam si scirem, tibi nihil prodesse, non tibi darem. Item si scirem, tibi prodesse, non te admonerem, non te terrerem. Duae res sunt: aut ignoscitur tibi, aut non ignoscitur. Quod horum tibi futurum sit, nescio. Ergo rum toto corde et manifesta lamentationis suae professione testantes, prohibendos omnino mortis urgentis admonitio compellit, nec dignus est in morte accipere solatium qui se non cogitavit esse moriturum. libertatem, ut delere possit commissa, non necessitatem. Qui itaque prius a peccatis relinquitur, quam ipse relinquat, ea non
Abbreviated transcription (Latin):
retur. cur ea ꝑmit̾tat. causam tempta¬
tionis exposuit ad congnoscendum ittiq
eorum dilectionem utrum ea hañt erga
deum suum. cognoscendum uõ ab ipĩs po¬
tius quam abillo qui scit oĩa ante quam
tus eo inconsulto abalio reconciliari nõ
possit. nisi forte ꝑeius metroplitanũ. ut
tib reconciliare possunt. excoĩcatos uõ
abep̃is sacerdotes reconciliare ñ ualent
o penitentium ep̃ali officuest ñ sacerdo¬
ep̃s dixit. Penitentium reconciliatio cris¬
matis et puellgrum consecratio apbris
memini preterito concilio. statutum ut
crisma uł reconciliatio penitentium nec¬
non ⁊ puellarum a consecratio apbris ñ
fiat.Siquis autem emerserit.hoc faciẽs
quid deco statuendum sit. aurelius ex̃
dixit. Auduint dignatio urã sug¬
gestionem fratris et coep̃i mĩ forto¬
nati: quidad hec dicitis: abuniuersiᷤ
ep̃is dictum est. crismatis confectioꝰ pu
diarum consecratio apbris non fiat re

Expanded text:
retur, cur ea permittat, causam tentaretur, cur ea permittat, causam tentationis exposuit, ad cognoscendam utique eorum dilectionem, utrum eam habeant erga Deum suum, cognoscendam vero ab ipsis potius, quam ab illo, qui scit omnia ante quam tus eo inconsulto ab alio reconciliari non possit, nisi forte per ejus metropolitanum vel tibus reconciliare possunt, excommunicatos vero ab episcopis sacerdotes reconciliare non possunt. oenitentium episcopalis officii est, non sacerdo I. Poenitentium reconciliatio, chrismatis et puellarum consecratio a presbmemini praeterito concilio fuisse statutum, ut chrisma, vel reconciliatio poenitentium, necnon puellarum consecratio a presbyteris non fiant; si quis autem emerserit hoc faciens, quid de eo statuendum sit? Aurelius episcopus dixit, audivit dignatio vestra suggestionem fratris et coepiscopi nostri Fortunati, quid ad haec dicitis? ab universis episcopis dictum est: Chrismatis confectio, et puellarum consecratio a presbyteris non fiat, vel
Abbreviated transcription (Latin):
modo possunt egris prebere medelam
aut insanis immittere egritudinẽ siali¬
quid proprie uirtutis ac potestatis ñ
habcat hoc anobis recipiant responsum
quod ideo quisq ñ deb eis credere ꝗa ali¬
quando euenunt. que p̃dicunt᷑ aut sa¬
nare udentur languidos uellere desa¬
nos quia hoc ꝑmissudei fit. ut ipsi quib
audiunt uł uident probentur. ⁊ appa¬
reant qualifide sint uł deuotione erga
deum. sicut deutero nomio legitur moy¬
ses ex uerbo domim ppło dei precepisse ita
dicens. Si surrexerit inmedio tui propħa
signum ac portentum ⁊ uenerit quodlo¬
cutus ẽ ⁊ dixerit tibi eamus. ⁊ sequamur
deos alienos quos ignoras ⁊ fuiamus eis
ñ audiens uerba prophe aut somniatori
quia temptat uos dommus deus nr̃ u
palam fiat utrum diligatis eum annõ
Intoto corde urõ ⁊ intota aĩa ur̃a dñm
abeis aut colantur que coluntur abeis
nec preter suam potestatem ds̃ ostendit
ẽẽ quod contingerint ista s quasi q̃re¬

Expanded text:
modo possunt egris prebere medelam modo possunt egris prebere medelam aut sanis immittere egritudinem, si aliquid proprie virtutis ac potestatis non habent? Hoc a nobis recipiat respquod ideo quisquam non debet eis credere, quia aliquando eveniunt quae praedicunt, aut sanare videntur languidos, vel laedere sanos, quia hoc permissu Dei fit, ut ipsi qui haec audiunt vel vident probentur, et appareat quali fide sint, vel devotione erga Deum. Sicut in Deuteronomio legitur Moyses verbo Domini populo Dei praecepisse, ita dicens: Si surrexerit in medio tui prophetes, signum ac portentum, et evenerit quod locutus est, et dixerit: Eamus et sequamur deos alienos quos ignoras, et serviamus eis, non audies verba prophetae aut somniatoris, quia tentat vos Dominus Deus vester, ut palam fiat utrum diligatis eum, an non, in toto corde et in tota anima vestra. ab eis, aut colantur quae coluntuNec praeter suam potestatem Deus ostendit esse, quod ista contingunt, sed quasi quaere
Abbreviated transcription (Latin):
tie sue haberet sathanam adhoc enim
nititur ut adoretur quasi ds̃. Si enĩsa
muel illiuere apparuiss: non utiq uur
iustus ꝑmisisset se adorari qui predica¬
uerat deum solum ee adorandum. Et
quomõ homo dei quicum habra ham
inrefrigerio erat diceret adiurum pesti¬
lentie dignum ardore gehenne cras me¬
cumeris: His duobus titulis subtilitatẽ
fallacie sue prodit inprouidus sathana
quia et adorare ꝑmisit sesuo habituon
nomune samuelis contra legem et unũ
peccatis pressum cum magna distanta
peccatorum ⁊ iustorum sit. cum samue¬
le iustissimo futurum mentitus ẽ. Veñ¬
potest dici. Uerum potest uideri sidesa¬
inuelis nomine taceatur quia saul cũs
diabolo futurus erat. adeum transmi¬
grauit quem adorauit. Semꝑ ergo dia¬
bolus subuelamine latens prodit se
dumea confingit quȩ hereant ꝑsonis
yquas fallere nititur Si autem quilib¬
opponit et dicit qñ eueniunt illa que
illi diuim predicunt futua᷑ aut quo

Expanded text:
ciae suae haberet satanas. hoc enim ciae suae haberet satanas. hoc enim nititur, ut adoretur quasi deus. si enim uere Samuhel illi apparuisset, non utique uir iustus permisisset se adorari, qui praedicauerat dominum solum esse adorandum. et quo modo homo dei, qui cum Abraham in refrigerio erat, dicebat ad uirum pestilentiae dignum ardore gehennae: \'cras mecum eris\'? His duobus titulis subtilitatem fallaciae suae prodidit inprouidus satanas, quia et adorari se permisit sub habitu et nomine Samuhelis contra legem et uirum peccatis pressum, cum magna distantia peccatorum et iustorum sit, cum Samuhele iustissimo futurum mentitus est. uerum potest uideri si de Samuhelis nomine taceatur, quia Saul cum diabolo futurus erat. ad eum enim transmigrauit, quem adorauit. semper ergo diabolus sub uelamine latens prodit se, dum ea confingit quae horreant personis, per quas fallere nitituropponit et dicit quomodo eveniunt illa que illi divini predicunt futura, an quo
Abbreviated transcription (Latin):
ne: Quid mirum ergo si imminentem
prope mortem potuit preuidere cum
hoc sit uñ fallit et se indei potestate
uult adorari. nam tanta ebitudine ð¬
mens effectus ẽ saul ut adphitonissa
ꝯfugeret deprauatus enim causa pecca¬
ti adhec secontulit quȩ dampnauerat.
Si siquis propt̾ istoriam ea que uerbis
expressa sunt. putet ñ pret̃mittenda ne
ratio istorie inanis sit. recte facit ꝗd̃e¬
acsi tñ minime istud aduerirationẽ
reddat. si aduisum et adintellectum
saul neq enim reprobis factus bonum
poterat intellectum habere historiacus
enim mentem saulis ⁊ habitum samu¬
elis descripsit ea que dictas ⁊ uisa erpri¬
mens pretermittenfes si uera an falsa sĩt
qui ait. Audiens in quo habitu eẽt ex¬
citatus intellexĩt inquit hunc samuelẽ¬
ẽẽ quid intellexerit rctulit ⁊ quia bene¬
ñ intellexit contra scripturam alium
adorauit quam dm̃ ⁊ putans samuelẽ
adorauit diabolum ut fructum falla¬

Expanded text:
nae? quid mirum ergo si inminentem nae? quid mirum ergo si inminentem prope mortem potuit praeuidere, cum hoc sit unde fallit et se in dei potestate uult adorari? nam tanta hebetudine demens effectus est Saul, ut ad pithonissam confugeret. deprauatus enim causa peccati ad haec se contulit quae damnauerat. Sed si quis propter historiam et ea quae uerbis expressa sunt putet non praetermittenda, ne ratio historiae inanis sit, recte faciet quidem, si tamen minime istud ad ueri rapiat rationem, sed ad uisum et intellectum Saul. neque enim reprobus factus poterat bonum intellectum habere. historicus enim mentem Saul et habitum Samuhelis descripsit ea quae dicta et uisa sunt exprimens, praetermittens si uera an falsa sint. quid enim ait? audiens in quo habitu esset excitatus: intellexit, inquit, hunc esse Samuhel. quid intellexerit rettulit et, quia non bene intellexit, contra scripturam alium adorauit quam dominum et putans Samuhelem adorauit diabolum, ut fructum falla
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntarius annsit mĩtum sp̃ale quod
potius positus incarne quesiuerat. qd̃
ualde ab surdum est. quia qui hinc iustꝰ
recedit. ꝑ manet iustus. porrohoc ẽ pre¬
stigium sathane quo ut plurimos fal¬
latꝰ etiam bonos habere inpotestate seꝯ
fingit. quod apłs int̃cetera ostendit dicẽs
pse sathanas trans figurat se in angłm
uicis. Vt enim errorem faceret in quo
glorificaret᷑ in habitu uiri iustiq noie
se subornauit. ut nichil proficere sp̃e ꝗͣp̃
dicabant dei cultoribus mentiretur
quando hinc exeuntes iustos: fincxit
esse in sua potestate. Sed hoc quosdam
fallit quod demorte saulic et filiietꝰ
non sit mentitus quasi magnum sit a¬
diabolo ante occasum mortem corporis
puidere.cum signa quedam soleant ap¬
parere morituris quippe aquibus dei
protectio ammota uidetur: quantoma
gis diabolo quem angłica maiestate
sublimen prophetica oracula fuisse
testãtur deciuius magnitudine apłs
ait. Anignoratis altitudinem satha¬

Expanded text:
voluntarius, amisit meritum spiritalis,  quem voluntarius, amisit meritum spiritalis,  quem positus in carne, quaesiverat: quod valde absurdum est: quia hinc qui justus recedit, permanet justus. Porro autem hoc est praestigium Satanae, quo ut plurimos fallat, etiam bonos in potestate se habere confingit: quod Apostolus inter caetera ostendit dicens: « Ipse Satanas transfigurat se in angelum lucis . » Ut enim errorem faceret in quo gloriaretur, in habitu viri justi et nomine se subornavit: ut nihil proficere speciem quam praedicabant, Dei cultoribus mentiretur, quando hinc exeuntes, justos finxit in sua esse potestate. Sed hoc quosdam fallit, quod de morte Saul et filii ejus non sit mentitus, quasi magnum sit diabolo ante occasum mortem corporis praevidere, cum signa quaedam soleant apparere morituris: quippe a quibus Dei protectio amgis diabolus, quem angelica maiestate sublimem profetica oracula fuisse testantur, de cuius magnitudine apostolus ait: an ignoratis altitudinem sata
Abbreviated transcription (Latin):
draconum nec magi nec angłi inaliqui¬
bus ministris illa oꝑabantur. Insunt
enum rebus corporeis ꝑomnia elementa
quedam occulte seminarie rationes ꝙ:
cum data fuerit oportunitas tp̃ralis.
atq: causalis prorumpunt inspecies de¬
bitas suis modis et finibus ꝯ sicut ñ dicũ¬
tur angłi qui ista faciunt aĩalium crea
ubi illa nascantur. quod autẽ isti faciunt
uisibiliter. hoc illi inuisibiliter ds̃ uõso
minarias rationes rebus inseruit p̃tea
quidam q̃rendum putant quomo sc̾p¬
tura narrat phitonissam samuelem ꝓ¬
pħam suscitasse adcolloquium saulis
impiissimi regis sciphitonica diuinati¬
oerrori magice artis deputanda sit. ꝗ¬
bus ita responderi potest. Indignum oĩo
facinus eẽ si scđm uerba ystorie cõmode¬
tur ascensus. Quomõ enim poterat fieri
ut arte magica attraheretur ut ⁊ anati¬
uitate sc̃s et uite oꝑibus iustus.atq si
ñ attractus. consensit quod utrumq de

Expanded text:
draconum, nec magi nec angeli mali quidraconum, nec magi nec angeli mali quibus ministris illa operabantur. Insunt enim rebus corporeis per omnia elementa, quaedam occultae seminariae rationes, quibus cum data fuerit oportunitas temporalis atque causalis, prorumpunt in species debitas suis modis et finibus, et sic non dicuntur angeli qui ista faciunt animalium creaausas ut illa nascantur. Quod autem isti faciunt visibiliter, hoc illi invisibiliter. Deus minarias rebus inseruit. Praeterea quidam quaerendum putant, quomodo Scriptura narret pythonissam Samuelem prophetam suscitasse ad colloquium Saulis impiissimi regis, si pythonica divinatio errori magicae artis deputanda sit. Quibus ita responderi potest, indignum omnino facinus esse, si secundum verba historiae commendetur assensus. Quomodo enim poterat fieri ut arte magica attraheretur vir, et nativitate sanctus et vitae operibus justus; aut si non attractus est, consensit? Quod utrumque de
Abbreviated transcription (Latin):
pauli sententiam sanam doctrinam
ñferunt. sed adsua desideria coacerua¬
bunt sibi magistros prurientes auri¬
bus et aueritate quidem auditum ad¬
uertent. ad fabulas autem ꝯuertent̃
nonerati peccatis ducentur uariis
desideriis semper discentes ⁊ nunꝗͣ
ad scientie ueritatem puenientes.
quemad modum autem iampnes et
mambres restiterurit moysi.ita et isti
resistunt ueritati. homines corrupti
mente reprobi circa fidem si ultra non
proficient. Insipientia eorum manife¬
sta erit omnib sicut et illorum fuerit.
nec ideo quisquam credere deb quos¬
ubet magicis artibus aliquid facere pos¬
se. sine ꝑmissu dĩ qui oĩa q̃ fuint aut iu¬
sto iudicio facit aut ꝑmissu suo ita fieri
sinit. quod predicti magi leguntur. si¬
milia fecisse moysi quiuirgam suam ꝓ¬
iecit et conuersa est indraconem ꝓiece¬
runtq singuli uirgas suas q̃ conuerse s̃
indracones. Si deuorauit uirga aaron
uirgas eorum. ñ enim fueruntꝰ creatoẽs

Expanded text:
Pauli sententiam: Sanam doctrinam Pauli sententiam: Sanam doctrinam non sustinebunt, sed ad sua desideria coacervabunt sibi magistros prurientes auribus, et a veritate quidem auditum avertent, ad fabulas autem convertentur . Onerati peccatis ducentur variis desideriis semper discentes, et nunquam ad scientiam veritatis pervenientes. Quemadmodum autem Jannes et Mambres restitresistunt veritati, homines corrupti mente, reprobi circa fidem; sed ultra non proficient, insipientia enim eorum manifesta erit omnibus, sicut et illorum fuit. § 9. Nec ideo quisquam credere debet, quoslibet magicis artibus aliquid facere posse sine permissu Dei qui omnia, quae fiunt, aut justo judicio facit, aut permissu suo ita fieri sinit, quod praedicti magi leguntur similia fecisse Moysi, qui virgam suam projecit, et conversa est in draconem, projecereque singuli virgas suas quae versae sunt in dracones; sed devoravit virga Aaron virgas eorum. Non ergo fuerunt creatores
Abbreviated transcription (Latin):
Adhec õia supradicta ꝑtinent ligato¬
re execrabilium remecdiorum q̃ ars
num est exquadam pestifera societate
nõium ⁊ angłorum malorum exortaẽ.
dampnanda. auguria autẽ s̃ auiũ¬
prestigium uo mercurius dicitur pͥꝰ¬
inuenisse dictum est autẽ prestigium
quod p̃stringat aciemoculorum. a
u aspicene artem primus etrusis tͣdi¬
disse dicitur:. quidam tages hic exani¬
mis auruspicinam dictauit. ⁊ postea ñ
apparuit. Nam dicitur fabulose oran¬
te quodam rustico subito exglebis ex¬
ruisse. ⁊ auruspicinam dictasse. qua
die mortuus est. quos libros romani
exetrusca lingua inpropria mutaue¬
runt. his ergo portentis ꝑdemonũ fal¬
iaciam illuditur curiositas numana
qñadimpudent̃ appetunt scire. qd̾ nł¬
la eis ratione competit inuestigare.
potestas ideo immundis sꝑitibus ut
ꝑuersos sibi aptarent hoc est prauos
homines seducant. illos quispernunt
ueritatem. et credunt mendatio⁊ iuxta

Expanded text:
Ad haec omnia supradicta pertinent ligatuAd haec omnia supradicta pertinent ligaturae exsecrabilium remediorum, quae ars num est ex quadam pestifera societate hominum et angelorum malorum exorta. Una atque damnanda. Auguria autem aviuPraestigium vero Mercurius primus dicitur invenisse. Dictum quod praestringat aciem oculorum. § 7. Haruspicinam autem primus Hetruscis tradidisse dicitur quidam Tages. Hic ex horis haruspicinam dictavit, et postea non apparuit. Nam dicitur fabulose arante quodam rustico subito ex glebis exsilivisse, et haruspicinam dictasse, qua die et mortuus est. Quos libros Romani ex Hetrusca lingua in propriam mutaverunt. § 8. His ergo portentis per daemonum fallaciam illuditur curiositas humana, quando id impudenter appetunt scire, quod nulla ratione eis competit investigare. potestas immundis spiritibus ut perversos sibi captent, hoc est pravos homines seducant illos, qui spernunt veritatem et credunt mendacio, et juxta
Abbreviated transcription (Latin):
pantur. hui sunt qui ꝑmissuclĩ elem̃ta
concutiunt. turbant mentes hominũ
minus ꝯfidentium indõ ac sine ulloue¬
neni haustu iuolentia tm̃ carnis interi¬
munt. Unde et lucanus. Mens hausti
nulla sanie polluta uenem incantata
perit. demonibus enim accitis audent¬
uentilare ut quosq: suos ꝑimant ma¬
us actibus inimnicos. huetiam utunt᷑
sanguine ⁊ uictimis sepe contingunt
corpora mortuorum. Nigromantici sũt
suscitati mortui diuinare ⁊ ad int̾ro¬
gata respondere. Nigro enim grecemo¬
ad quos suscitandos cadauerifanguᷤ
adicitur: Nam amare sanguinem demo¬
nes dicuntur. Ideoq quoꝗtienscũq fit
nigromantia cruor aque miscetur.⁊ co¬
iore sanguinis facilnus ꝓuocantur. yd
romatici aba qua dicti. Est enim ⁊dro¬
mantia inaquarum inspectione umb¬
ras demonum euocare.⁊magines ludi¬
ficationis eorum uidere. ibiq abeis a¬
liqua audire. Ubi adhibito sanguine
⁊̃ inferos ꝑhibentur suscitare.⁊ infra.

Expanded text:
pantur. Hi sunt qui permissu Dei elementa pantur. Hi sunt qui permissu Dei elementa concutiunt, turbant mentes hominum minus confidentium in Deo, ac sine ullo veneni haustu, violentia tantum carminis, interimunt, unde et Lucanus. Mens hausti nulla sanie polluta veneni, Incantata perit. Daemonibus igitur accitis audentventilare, ut quoscunque suos perimant malis artibus inimicos. Hi etiam sanguine utuntur et victimis saepe contingunt corporasuscitari mortui, divinare et ad interrogata respondere. Νεκρὸς enim graece moad quos suscitandos cadaveri sanguis adjicitur. Nam amare sanguinem daemones dicuntur, ideoque, quotiescunque necromantia fit, cruor aquae miscetur, ut colore sanguinis facilius provocentur. § 3. Hydromantici ab aqua dicti. Est enim hydromantia in aquae inspectione umbras daemonum evocare, et imagineas ludificationes eorum videre, ibique ab eis aliqua audire, ubi adhibito sanguine etiam inferos perhibentur suscitare. Et infra: § 4.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝓpru deponatur ordinis gradu⁊ tã
ipse sacerdos quam ⁊̃ ille qui eum a ta¬
lia ꝑagenda incitasse ꝓpenditur exilu
ꝑpetui ergastulo religentur. ¶ Exp̃
atq cetĩ huius modi sectatores ab eccło
ec mirum demagorum presti bantun¬
gus quorum intantum prodiere male
ficiorum artes ut q̃ morsi in illis signiᷤ
resisterent uertentes uirgas indraconeᷤ
aquam insanguinem. cumfertur in
gentilium ⁊̃ lbris quod quedam ma
ga circe socios ut lisis mutauit inbesti¬
as legitur etiam desacrificus quodar¬
chade deo suo lieo immolabant exqͦ
quicumq sumerent in bestiarum for¬
mas ꝯuerterentur.S⁊ hec omnia ma¬
gics prestigus potius fingebantur
quam rerum ueritate complerentur.
Vt ergo ip̃i errores ignorantib mani¬
festifiant. deeorum proprietate atq
inuentorib iuxta traditiones maio¬
rum primum dicere congruum arbi¬
tramur. Magi sunt qui uulgo malefi¬
ci obfacinorum magnitudine nũcu¬

Expanded text:
a proprii deponatur ordinis gradu, et tam a proprii deponatur ordinis gradu, et tam ipse sacerdos quam etiam ille, qui eum ad talia peragenda incitasse perpenditur, exsilii perpetui ergastulo religentur. III Paratque celeri hujusmodi sectatores ab ecclesia antur. Nec mirum de magorum praestigiis, quorum in tantum prodiere maleficiorum artes, ut etiam Mosi simillimis signis resisterent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem, cum fertur etiam in gentilium libris quod quaedam maga famosissima Circe socios Ulixis mutaverit in bestias. Legitur et de sacrificchades Deo suo Lyco immolabant, ex quo quicunque sumerent, in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur, quam rerum veritate complerentur. Ut ergo ipsi errores ignorantibus manifesti fiant de eorum proprietate atque inventoribus juxta traditionem majorum, primum dicere congruum arbitramur. Magi autem sunt qui vulgo malefici ob facinorum magnitudinem nuncu
Abbreviated transcription (Latin):
ctorum ꝓmulgatam prouiuis celebrant
nominib quorum omnia maleficia ne¬
huiuscemodi maleficus oꝑam dederł
uicumq sacerdotum ut ministrorũ
dinceps causa cuius lib doloris ꝑmotꝰ
pserit aut qualib alia iugubri ue¬
ste accinxerit: seu ⁊̃ si consueta lummo
uł extingui preceꝑit. sieum antea uẽ
plenitudinis coram metroplitano satiᷤ¬
nouerit et honore priuari.Iuis procul¬
dubio ꝑsonis abhac ultionum sen¬
tentia separatis. quȩ aut ꝯtamina¬
tionem sacrorum ordinum ut subũsi¬
onem sc̃e fidei metuentes. Aut hostui¬
tatem ut obsidionem ꝑferentes seu ꝯ̃ di¬
uinorum iudiciorum sententiam me¬
tuentes fecisse contigĩt. In quorũ fac¬
to plus humilitas qua ds̃ placatur. ꝗͣ
intermi uuoris dolositas declaratur
pleriq etiam sacerdotum sautiati ini¬
micitie dolo missam ꝓrequie defunc¬
torum promulgatã falaciuoto pro
git hunanimitatis conuentus. ut sis
deinceps talia ꝑpetrasse fuit detectus

Expanded text:
ctorum promulgatam pro vivis celebrant ctorum promulgatam pro vivis celebrant hominibus. Quorum omnium maleficia nehujuscemodi maleficiis operam dederit. Quicunque sacerdotum vel ministrorum deinceps causa cujuslibet doloris vel aserit, aut qualibet alia lugubri veste accinxerit, seu etiam si consueta luminaet exstingui praeceperit, si eum antea verae poenitudinis coram metropolitano satisnoverit et honore privari; illis proculdubio personis ab hac ultionum sententia separatis, quae aut contaminationem sacrorum ordinum, vel subversionem sanctae fidei metuentes, aut hostilitatem vel obsidionem perferentes, seu etiam divinorum judiciorum sententiam metuentes talia fecisse contigerit, in quorum facto plus humilitas, qua Deus placatur, quam interni livoris dolositas declaratur. § 1. Plerique etiam sacerdotum sauciati inimicitiae dolo missam pro requie defunctorum promulgatam fallaci voto pro git unanimitatis conventus, ut, si quis deinceps talia perpetrasse fuerit detectus,
Abbreviated transcription (Latin):
cognitas modo incognitas ꝑsonas ostẽ¬
dens: ꝑdeuia queq deducit. et cum so¬
lus sp̃s hoc patitur infidelis hoc ñ in a
nimo sedincorpore euenire opinatur.
ta uidet dormiendo que nunquã ugi¬
hebes sit qui hec omnia que in solo spũ
fiunt: incorpore accidere arbitretur
cum egechiel propha uisiones dñi ĩsũ¬
ñ audet se dicere raptum incorpore. oĩb
itaq publice annuntiandum est quod
dedomino nr̃o ihuxp̃o scͥptum ẽ. Omnia
ꝑ ip̃m facta sunt. Quisquis ergo credit po¬
se fieri aliquam creaturam. aut in me¬
uus aut indeterius immutari. aut tͣn¬
formari in aliam speciem ut in aliam¬
oĩa fecit. et ꝑquem omnia facta sunt.¬
⁊ proculdubio infidelis ẽ et paganos
terior. ¶ Honnulli inueniuntur qui
interno liuore ꝑ moti inꝑnitiem suoꝵ
inimicorum altares sacris uestib ex uũt
aut lugubri ueste accingunt. ut consi
eta luminariorum obsequia dĩ eccłus
subtrahunt. uł missam prorequie d̾fũ¬

Expanded text:
cognitas, modo incognitas personas ostencognitas, modo incognitas personas ostendens, per quedam devia deducit et cum solus spiritus hoc patitur infidelis, hoc nimo sed et in corpore evenire opinatur. ta videt dormiendo, quae nunquam vihebes sit qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, et in corpore accidere arbitretur. Cum Ezechiel propheta visiones Dominon audet se dicere raptum in corpore? . Omnibus itaque publice annuntiandum est, de Domino nostro scriptum est: Omnia per ipsum facta sunt . Quisquis ergo aliquid credit posse fieri, aut aliquam creaturam in melius aut in deterius immutari, aut transformari in aliam speciemomnia fecerat et per quem omnia facta sunt, procul dubio infidelis est, et pagano onum Nonnulli inveniuntur, qui interno livore permoti, in perniciem suorum inimicorum altare sacris vestibus exuunt et lugubri veste accingunt, lumieta luminariorum obsequia ecclesiis Dei subtrahunt, vel missam pro requie defun
Abbreviated transcription (Latin):
domine. et certis noctib ad eius serui¬
tium euocari. S⁊ utinam hȩȩ sole in
ꝑfidia sua ꝑissent.⁊ non multos secũ
adinfidelitatis interitum ꝑtraxisseñ.
nam innumera multitulo ac falsa
opinione decepta: hec uera ẽẽ credunt
⁊ credendo arecta fide deuiant. ⁊ erro¬
re paganorum inuoluimtur: Cum ali¬
quid dumitatis aut numinis extrau¬
num ddeum arbitrantur. Qua ꝓpter de¬
sacerdotes ꝑeccłas sibi comiissas po¬
pulo dei omm instantia predicare
debent ut nouerint hec omnino falsa
ẽẽ et non adiuino sed amaligno spũ
talia fantasmata mentibus fideliũ.
irrogari arbitramur. Siꝗdem ipse sa¬
thanas qui transfigurat se in angłm lu¬
cis cum mente cinusq mulieris ceperit.
⁊ hanc ꝑ infidelitatem sibi subiugau¬
uerit: ilico transformat se indiuersaꝵ
ꝑsonarum species atq similitudines et
mentem quam captiuam tenet insonnĩ
deludens. modo leta modo trista modo

Expanded text:
domine et certis noctibus ad eius servidomine et certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum deum arbitrantur. Quapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo dei omni instantia predicare debent, ut noverint hec omnino falsa esse et non a divino, sed a maligno spiritu, talia fantasmata mentibus fidelium irrogari arbitrentur. Siquidem ipse Sathanas, qui transfigurat se in angelum lucis, cum mentem cuiusque mulieris ceperit et hanc per infidelitatem sibi subiugaverit, illico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo leta, modo tristia, modo
Abbreviated transcription (Latin):
separetur auguriis et incantatioib
tionib uel ferus inherentem.Acon¬
uentu eccłe seꝑandum precipimus.
et magicam artem ep̃i modis om¬
piscopi eo bus eliminare studeãt.
re studeant ut ꝑnitiosamꝰ ⁊abulo ĩ¬
uientam sortilegam ⁊ magicam artem
exparrochiis suis penitus eradicent ⁊
si aliquemuirum aut mulierem huru¬
scemodi sceus sectatorem inueniunt: t̃¬
piter dehonestatum deparrochiis irs̃
eiciant. Ait enim apłs hereticum hoĩ¬
nem post primam ⁊ scd̃am correctionẽ
deuita sciens ꝗa subuersus ẽ qui eius¬
modiẽ subuersi sunt. ⁊ adiabolo capti¬
ui tenentur: quirelicto creatore suo.di¬
aboli suffragia querunt. ⁊ ideo atali
uerse demonum ulusionib ⁊ phantas¬
matib seducte credunt se ꝯꝓfitentur.
cum diana nocturnis oris dea paga¬
norum u& cum herodiade. et innume¬
ramłtitudine mulierum equitare sr̃
quasdam bestias ⁊ multarum terrarũ
spatia intempeste noctis suentio per¬
transire eius iussionib obedire uelut

Expanded text:
separetur auguriis et incantationibutionibus vel feriis inhaerentem a conventu ecclesiae separandum praecipimus. et magicam artem episcopi omnibus modis eliminare studeant. re studeant, ut perniciosam et a diabolo inventam sortilegam et magicam artem ex parochiis suis penitus eradicent, et si aliquem virum aut mulierem hujuscemodi sceleris sectatorem invenerint, turpiter dehonestatum de parochiis suis ejiciant. Ait enim Apostolus: Haereticum hominem post primam et secundam correptionem devita, sciens, quia subversus est qui hujusmodi est. Subversi sunt et a diabolo captivi tenentur qui relicto creatore suo diaboli suffragia quaerunt, et ideo a tali verse, demonum illusionibus et fantasmatibus seducte, credunt se et profitentur cum Diana nocturnis horis dea paganorum vel cum Herodiade et innumera multitudine mulierum equitare super quasdam bestias et multa terrarum spatia intempeste noctis silentio pertransire, eius iussionibus obedire velut
Abbreviated transcription (Latin):
liquanti elici siue laici student augu¬
rus. et sub nomine ficte religionis ꝑ¬
eas quas scõrum patrum sortes uocant
diuinationis sciertiam profitentur.
consulere uł docere ab eccla habeatur
natio et maleficium esse Decernit.¬
tiones ⁊ maleficia eẽ decernimus. Q¬
uam obrem uolumus illas ommnino
dampnari. et ultra intraxp̃ianos no¬
quosdam incantatores atq sortilego
fueris in secutus. et oĩo nobis sollica¬
tudinem ⁊elumq tuum gratum fu
xp̃i inimicos inueneris districta ulti¬
si. Excoĩcetur elicus. monachus. la¬
iquis elicus monachus uł scła secutuss¬
ris diuinationem uel auguria credi¬
derit obseruanda uel sortes quas m̃ti¬
entur eẽ scõrum quibuscumq puta¬
orum cultores custodia pastoraus¬
uł auruspices atq sortilegos frãt̃nita¬
tem tuam uehementius pastorali hõ¬
tamur inuigilare custoclia. Quod si¬

Expanded text:
liquanti clerici vel laici student auguriis, et sub nomine fictae religionis, quas sanctorum sortes vocant, divinationis scientiam profitentur consulere natio, et maleficium esse decernittiones et maleficium esse decernimus. Quamobrem volumus illas omnino damnari, et ultra inter Christianos voquosdam incantatores atque sortilegos fueris insecutus, et omnino nobis solicitudinem zelumque tuum gratum fuiChristi inimicos inveneris, districta ultiX. Excommunicetur clericus, monachus, laquis clericus, monachus vel saecularis divinationem vel auguria crediderit observanda, vel sortes, quas mentiuntur esse sanctorum, quibuscunque putaorum cultores, custodia pastoravel aruspices atque sortilegos, fraternitatem vestram vehementius pastorali hortamur invigilare custodia, atque
Abbreviated transcription (Latin):
lacuit ut quicumq paruulos recen.¬
tes abuteris matrum baptizandos ne¬
gat aut dicit inremissionem peccato¬
rum eos baptizari si nichil exadam
trahere originalis peccati quod laua¬
cio regenerationis expietur uñ fit ꝯ¬
sequens ut in eis forma baptismatis
inremissionem peccatorum ñuera sed
falsa intelligatur anatha sit. Qm̃ non
uerunt nisi quem ad modum ineccła
tere potuerunt ideo inpeccatorũ re¬
missione ueraciter baptrzantur ut in
eis regeneratione mundetur quod ge¬
neratione traxerunt.Item Grã et pec¬
cata remittit ⁊ ne iterentur aduuat.

Expanded text:
IV. Quicunque parvulos recentes ab uteris matrum baptizandos negat, aut dicit in remissionem quidem peccatorum eos baptizari, sed nihil ex Adam trahere originalis peccati, quod lavacro regenerationis expietur, unde sit consequens ut in eis forma baptismatis in remissionem peccatorum non vera, sed falsa intelligatur, anathema sit. Quonverunt, nisi quemadmodum Ecclesia tere potuerunt, ideo in peccatorum remissionem veraciter baptizantur, ut in eis regeneratione mundetur quod generatione traxerunt. C. CLIV. Gratia et peccata remittit, et ne reiterentu adjuvat.
Abbreviated transcription (Latin):
ilud suꝑfluum uidemus adiectum
diti ire adom̃s languidos ñ possunt.
cetm̃ si ep̃s aut pot: aut dignũ ducit
aliquem ase uisitandum. ⁊ benedicẽ
q tangere crismate: sine cunctatione
pot̃ cuius ẽ ip̃m crisma ꝯficere. nĩ pe¬
nitentib i stud fundi ñpot̃. qui ag¬
nus ẽ sacram̃ti. Nam quib reliqua sa¬
cram̃ta negantur quomõ unũ genus
bis exponi: prout potunmus respõdẽ

Expanded text:
lud superfluum videmus adjectum, diti, ad omnes languidos ire non possunt. Caeterum si episcopus postea dignum ducit aliquem a se visitandum, et benedicere et tangere chrismate sine cunctatione potest, cujus est ipsum chrisma conficere. Nam poenitentibus istud fundi non potest, quia genus est sacramenti. Nam quibus reliqua sacramenta negantur, quomodo unum genus bis exponi, prout potuimus, respondere