comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
thenes & aristoteles p̃dicant᷑
Xerses ochifilius anñ .iiii. ueno crates¬
claruit
ptholo mets largifilius anñal
machabeorũ liber inchoat primꝰ
ꝑhila delphus anñ axui. lxc interp̃¬
tes clarueruNT
Euerge tes anñ xxuii. hiesus sapientiae
librũ conposuit
Dhilo pater anñ xuui machabeoꝵ
liber secundus inchocit
Epiphanes anñ axiii. romani gre¬
cos obtinuerunt
pͥhilometor anñ xexu hunc antiochus
euergetes annis xxuiiii brutus his¬
pania subegitce¬
pania subegit
Soter annxuii uarro cireq nascunt᷑
Alex ander anñ x siria ꝑga binũ ducẽ
subicitur romanis
ptholomeus cleo patre silius anñuuin
salustius  istorio graphus nascitur
dioni sius anñ xxx pompeuis iudeã coepit
cleopatra a nñ xxduob: hucusq regnũ
grecorum nunc romanorum
Accauianus anñ Lui huius annoxLii dñs
nascitur. cõpletis ab adam anñ . iiñdeccel¬
Claudius anñ xiii. petrus romani macus
alexan driam pecit

Expanded text:
thenes et Aristoteles praedicantur. thenes et Aristoteles praedicantur. Xerxes Ochi filius annis IIII. claruit.Ptolomeus Lagi filius annis XL. Machabeorum liber primus inchoavit. Filadelphus annis XXXVIII. LXX interpretes claruerunt. Euergetes annis XXVI. Iesus Sapientiae librum composuit. Philopater annis XVII. Machabeorum liber secundus inchoavit. Epiphanes annis XXIIII. Romani Grecos obtinuerunt. Philometor annis XXXV. Hunc Anthiochus Euergetes annis XXVIIII. Brutus Hispaniam subegitpaniam subegit. Soter annis XVII. Varro Ciceroque nascuntur. Alexander annis X. Syria per Gabinium ducem subjicitur Romanis. Ptolemaeus Cleopatrae filius annis VIII. Salustius historiographus nascitur. Dionysius annis XXX. Pompeius Judaeam cepit. Cleopatra annis XXII. Hucusque regnum Graecorum, nunc Romanorum.Octavianus annis LVI. Hujus anno XLII Dominus nascitur, completis ab Adam iuxta IeronClaudius annis XIIII. Petrus Romam, et Marcus Alexandriam petierunt.
Abbreviated transcription (Latin):
osaphat anñ aa helias abdias miche¬
asq ꝓphecaNt¬
Ioram annis uiii. edom defecit a regno
Ochoricis a nr̃ i helias rapitur
sacerdos claruit: dat᷑
Orias a nñ lii assiriorũ regnũ in medos
trans fertur qđ abheli principiosteterat
Achat anñ xi roma condit᷑ & israbel
in medos transfertur
Crechicis xinñ xviiii. romulus centũ
senatores constituit
Mana ses annlu numaduos menses
censum exegit
do nosor iudeam coepit.
Sede chias anñxi templũ hieroso¬
limis incensum ẽ. quintile mens
iudith historia conscribitur.
Darius anñ xoi huiꝰ secundo anno
templũ hiero solimis exstruit᷑ primꝰ
Verses anñ aoc hero dotꝰ historio graphus
agnoscit᷑
artabanꝰ mensib uii socrates ncscit᷑
Artarxerses cnñ .L. hes dra legẽ nee¬
micis hiero solim ã restaurat
Darius qui& notꝰ anñ Niiii. platonascit᷑
antarxerses anñ lx hester historia cõplet᷑
antarxes qui & ochus anñxa÷ demos¬

Expanded text:
Josaphat annis XXV. Helias et Abdias MichaeJosaphat annis XXV. Helias et Abdias Michaeasque prophetantJoram annis VIII. Edom defecit a regnoOchozias, an. I. Elias rapitur, sacerdos claruit, IVM. Ozias annis LII. Assyriorum regnum in Medos transfertur, quod a Beli principio steterat, Achaz annis XVI. Roma conditur, et Israel in Medos transfertur. Ezechias annis XXIX. Romulus centum senatores constituit. Manasses annis censum exegit. nno Nabuchodonosor Iudeam cepit. Sedechias annis XI. Templum Ierosolimis incensum est. Fuerunt Iudith historia conscribitur. Darius annis XXXVI. Huius secundo anno templum Ierosolimis construitur, Xerces annis XX. Herodotus historiographus agnoscitur. Artabanus mensibus VII. Socrates nascitur. Artaxerxes annis XL. Esdras legem, Neemias Hierosolymam restaurat. Darius, qui et Nothus, annis XIX. Plato nascitur. Artaxerxes, annis LX. Hester historia completur. Artaxerxes, qui et Ochus, annis XXVI. Demos
Abbreviated transcription (Latin):
rex grecas litteras inuenit ruto
Aotħ annos lxxx. amphionmus ic cla
Gedeõ anñ xl. Orpheus linꝰq musicidaruer᷑
Thola anñ xxui. primꝰ regnat introia
Iair anñ xxii. carm̃tis latinas litteras¬
repperit
epte annis ui. hercules se flammis in
Abesa anñ .vii. bellũ trouȩ decennale surrex
Achialon anñ x. hic in b& int̃p̃tib: ñ hab&
Lapdon anñ viii. aeneas uenit italiã
Samson annis xx ascanius albã c̃didit
Hȩli anñ xl regnũ sicinorũ finit᷑
Samuel & saul anñ xxii. lacedemoni¬
Quarta aetas contin& annos iux¬
ta hebraeos cccclxxui. Trans latores
Dauid anñ xl. cartago adidoneẽdit᷑
Salomon anñxlqui tẽplũ aedificauit
anno ceccocto gesimo egressionis ab
aegipto ex quo appar& samuel&
saul xxii annis non xl p̃ fuisse
Roboã anñ xuii. regnũ is rł & iudadiuidit᷑
abia anñ ui ponifex abi melech insignis habã
Asa anrxli hieu ꝓfetes occidit᷑ ab asa re¬
ge is rabel

Expanded text:
rex Graecas litteras invenit. rex Graecas litteras invenit. Aoth annis LXXX. Amphion musicus claruit. Gedeon annis XL. Orpheus Linusque musici claruerunt. Thola annis XXIII. Priamus regnat in Troja. Jair annis XXII. Carmentis Latinas litterasreperit. Jepthe annis VI. Hercules se flammis injecit. Abessa annis VII. Bellum Trojae decennale surrexit. Achialon annis X. Hic in LXX interpretibus non habetur. Labdon annis VIII. Aeneas venit in Italiam. Samson annis XX. Ascanius Albam condidit. Heli annis XL. Regnum Sicyoniorum finitur. Samuel et Saul annis XXXII. LacedaemoniQuarta aetas continet annos juxta Hebraeos CCCCLXXIII. Translatores David annis XL. Carthago a Didone conditur. Salomon annis XL. Qui templum aedificavit anno CCCCLXXX egressionis ex Aegypto. Ex quo apparet Samuel et Saul XXXII annis non XL praefuisse. Roboam annis XVII. Regnum Israel et Judae dividitur. Abia annis III. Pontifex Abimelech insignis habetur. Asa annis XLI. Hieu prophetes occiditur ab Asa rege Israel.
Abbreviated transcription (Latin):
Lamech annorũ cboxii. genuit
noe qui archã aedificauit.
Sem anno .ii. p̃diluuiũ genuit ar¬
faxat a quo caldei
samaritae & indi O hebrei¬
Sela annos xoc. genuit heber aquo
Faleg annorũ xxx geñ reu. du pri¬
mum adorantur
Reu annorũ aax. geñ seruch regnũ
scitarũ inchocit.
Seruch annorũ axx geñ nachor reg¬
num aegiptiorũ nascitur
achor annorꝰ xuiii. geñthare
regnũ assiriorũ & sicimorũ exorit᷑
Tara annorũ lax geñ abrahã semi¬
ramis condidit babilloniam.
Abraham annorũ laxv. uenitinca
Nam primo genuit is mabel aquo
is mahelitȩ
Istac annorꝰ lx geñ iacob regnum
Ia cob annor xc geñ ioseph. mem phis
in aegipto conditur
Ioseph ex annos uix. gretia subar¬
go segetes habere coepit.
Heb reorũ seruitus annos cxliuii. ci¬
cropsathencas condidit.
morses cinos ł rexit israhel. lace¬
Iosue annos axUi iudices amorse
usq: ad scimuhelẽ p̃fuer annis
Othonielannosxl cathinus tebarũ

Expanded text:
Lamech annorum CLXXXII genuit Lamech annorum CLXXXII genuit Noe, qui arcam aedificavit. Sem anno II post diluvium genuit Arphaxat, a quo Chaldaei. Samaritae et Indi. Sale annorum XXX genuit Heber, a quhalech annorum XXX genuit Reu. Dii primum adorantur. Reu annorum XXXII genuit Seruch. Regnum Scytharum inchoat. Seruch annorum XXX genuit Nachor. Regnum Aegyptiorum nascitur. Nachor annorum XXIX genuit Thara. Regnum Assyriorum et Sicyoniorum exoritur. Thara annorum LXX genuit Abraham. Semiramis condidit Babylonem. CAAbraham annorum LXXV venit in Chac. Nam primo genuit Ismael, a quo Ismaelitae. Isaac annorum LX genuit Jacob. Regnum Jacob annorum XC genuit Joseph. Memphis in Aegypto conditur. Joseph CX annos vixit. Graecia sub Argo segetes habere coepit. Hebraeorum servitus annorum CXLIV. Cecrops Athenas condidit. Moses annis XL rexit Israel. LaceJosue annis XXVI. Judices a Mose usque ad Samuel praefuerunt annis Othoniel annis XL. Cadmus Thebarum
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta matheũ xiiii. annis autẽ cccc¬
laxiii porrecta. aqua regũ tempora
regno .e. habilis. Quinta deindeus¬
q: ad aduentũ saluatoris in carnẽ
generationib: et ipsaxiiii. porro
annis DLxxunii. extenta inqua ut
graui sȩnectute fessa. malis crebri¬
orib plebs hebrea quassatur
Sexta quȩ nuncagitur nulla ge
nerationũ uel tem porũ serie cer¬
ta sed ut &as decrepita ipsatatius
seculi morte finienda.
AUII. CURSUS ET ORDOTEC PORII
Prima ergo aetas contin& annos iux
Adam annorũ cooa. genuit sech qui
pro abel naccus ẽ
Sech annorũ cu. genuit enos iste
coepit inuocarenomen dñĩ.
Enos annorũ xc. genuit cainaN.¬
Cainan annorũ boc genuit malalehel
qui inter pretatur plantatio dñi
Malalehel annorũ lx v. geñ iar&h
Iareth annorũ elxii genuit enoch
qui trans latus .ẽ. ado
Enoch annorũ lxu. genuit matusa¬
lam. concupiscunt filu dĩ filias homip̃
Mathusalã annorũ cbauii. geñ
lamech gigantes nati sunt

Expanded text:
iuxta Matheum XIIII, annis autem CCCCiuxta Matheum XIIII, annis autem CCCCLXXIII porrecta. De qua regum tempora regno est habilis. Quinta deinde usque ad adventum salvatoris in carne, generationibus et ipsa XIIII, porro annis DLXXXVIII extenta. In qua ut gravi senectute fessa malis crebrioribus plebs Hebrea quassatur. Sexta, quae nnerationum vel temporum serie certa, sed ut aetas decrepita, ipsa totius saeculi morte finienda. CAPUT XVII. Cursus et Ordo Temporum. Prima ergo aetas continet annos juxAdam annorum CXXX genuit Seth, qui pro Abel natus est. Seth annorum CV genuit Enos. Iste incoepit invocare nomen Domini. Enos annorum XC genuit Cainan.Cainan annorum LXX genuit Malaleel, qui interpretatur plantatio Domini. Malaleel annorum LXV genuit Jareth. Jareth annorum CLXII genuit Enoch, qui est translatus a Deo. Enoch annorum LXV genuit Mathusalem. Concupiscunt filii Dei filias hominum. Mathusalem annorum CLXXXVII genuit Lamech. Gigantes nati sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
omnem mentis nrãe gloriam deter¬
renis ad caelestẽ doceat mutari con¬
tuitũ. atq adultimũ ut dies domini¬
ca conditionelucis insignis & trium
phoxp̃i ueneranda nr̃a quoq: resur¬
rectione nob exoptabilis in memori
guntur. Prima aetas ab adãusque
ad noe. continens generationes .x. An¬
nos uero mille delui. quae tota
perut diluuio sicut infantiã merge¬
resol& obliuio. Secunda a noe usq
ad abrabam generationes similiter
cõ. plexa .x. annos aut̃ ccxcii quae
in lingua inuenta .ẽ. id .ẽ. hebrea
Apueritia nãq: homo incipit nosse
loqui pꝰ infantiã quae et nomen
inde accepit quod fari. id .ẽ. loqui
non potest. Tertia ab abrahã usq
addauid generationes xiiii. annos
uero decccxlii continens. et quia ab
adolescentia incipit homo posse
generare. matheus generationum
ex abrahom sumpsit exor dium
qui &iam pater gentiũ constitutus . ẽ.
Quarta ad auid usq ad trans migra¬
tionẽ bab illonis generationib aequȩ

Expanded text:
o mentis gloriam de tero mentis gloriam de terrenis ad coelestem doceat mutari contuitum. Atque ad ultimum, ut dies Dominica conditione lucis insignis, et triumpho Christi veneranda, nostra quoque resurrectione nobis exoptabilis in memoriaguuntur. Prima aetas ab Adam usque ad Noe continens generationes X, annos vero MDCLVI. Quae tota periit diluvio, sicut infantiam mergere solet oblivio. Secunda a Noe usque ad Abraham generationes similiter complexa X, annos autem CCXCII. Quae in lingua inventa est, id est, Hebraea. A pueritia namque homo incipit nosse loqui post infantiam, quae et nomen inde accepit, quod fari, id est, loqui non potest. Tertia ab Abraham usque ad David generationes XIV, annos vero DCCCCXLII continens. Et quia ab adolescentia incipit homo posse generare, Matthaeus generationum ab Abraham sumpsit exordium, qui etiam pater gentium constitutus est. Quarta a David usque ad transmigrationem Babilonis, generationibus eque
Abbreviated transcription (Latin):
cha scire uelis epactas tantũ et
concurrentes solis dies x uenire
sufficit. Partire autẽ .c ꝑxiiiii.
tas centesimo. quas uͭͦ anno futuras.
Codemmodo .c. ꝑxxuiii diuidens. eas
centesimo quas Mi anno concurrentes
non ad eundem reditannidiem sicut
tem pꝰ dominicȩ natiuitatis. quod ibi
natiuitatis ipsius memoria tantũ
solemnis hab&ur. hio uero uitae uen¬
turae. et misteria celebrent᷑ et mune¬
ra capicat᷑. Unde et nomen ipsum pas¬
chȩ transitũ demorte aduitã signifi¬
cans. congruũq: misteriis tẽpꝰ inqui¬
rit. Primo ut aequi noctio transac to
tenebrȩ mortis aueraluce uincanur.
Deinde ut primo mense anni quidi¬
citur mensis nouorũ. nouȩ uitae.
nouagaudia celebrentur. Tertio ut
resurrectio die tertio facta et tertio
tempore scłi id .ẽ. sub gratia mani¬
festata cũ iam antelegem in legem
et sublege inꝓpheticaȩ lateret enig¬
mate intertiolunae septimana uene¬
ret᷑ Cũ & ipsa tunc lunae conuersio¬

Expanded text:
cha scire velis, Epactas tamen, et cha scire velis, Epactas tamen, et concurrentes solis dies invenire sufficit, partire autem centum per Xtas centesimo quas quinto anno futuras. Eodem modo centum per XXVIII dividens, eas centesimo, quas XVI anno concurrentes non ad eumdem redit anni diem, sicut tempus Dominicae nativitatis, quod ibi nativitatis ipsius memoria tantum solemnis habeatur: hic vero vitae venturae et mysteria celebrentur et munera capiantur: unde et nomen ipsum Paschae transitum de morte ad vitam significans, congruum quoque mysteriis tempus inquirit: primo, ut, aequinoctio transcenso, tenebrae mortis a vera luce vincantur; deinde, ut primo mense anni, qui dicitur mensis Novorum, vitae novae gaudia celebrentur. Tertio, ut resurrectio die tertio facta, et tertio tempore seculi, id est, sub gratia manifesta, cum jam ante legem, et sub lege et prophetico lateret enigmate, in tertia lunae septimana veneretur, cum et ipsa tunc lunae conversi
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt dacxev ad desemꝑ regulares
xii. quia .iiii. indictione secundũ
uolueris anni ut puta in p̃senti quar¬
tã. fiunt dccoxi isti sunt anninatiui¬
tatis dñĩ.
Siuisscire quocta ẽ indictio sume
annos dñi & adicetria partire ꝑx
et qđ remanserit ipsa .ẽ. indictio anni
presertis
Siuis scire concurrentes septimanȩ¬
dies sume annos dñi et eorundẽ quar¬
tã partẽ adice. his quoq: .iiii. adde
quiav. concurrentes fuer᷑ annonati¬
uitatis dñi . hos partire ꝑuii. et re¬
manent aepactae solis.
Siuis scire quot tus sit ciclus anni¬
circuli decem nouenalis. sume annꝰ
ẽ. sume annos dñi et duo subtrahens
diuide ꝑXUIIII. et qt̃ remanserit
ipse ẽ. annꝰ cililunaris:
Siuis nosse bissextilẽ annum par¬
tire annos dñi ꝑ iiii. quantũ reman¬
serit. tot sunt anni abissexto
His ergo ad certũ inuentis facile
diem paschȩ luñq repperies.
Quod si apresenti post aliquot
annos uerbi gratia pꝰ centũ pas¬

Expanded text:
fiunt DCXC. Adde semper regulares fiunt DCXC. Adde semper regulares XII, quia quarta Indictione secundum volueris, utpote in praesenti unam, fiunt DCCIII. Isti sunt anni nativitatis Domini. Si vis scire quota sit Indictio, sume annos Domini, et adjice tria, partire per XV, et quod remanserit ipsa est indictio anni praesentis. Sidies, sume annos Domini, et eorumdem quartam partem adjice. His quoque quatuor adde quinque concurrentes fuerunt anno nativitatis Domini; hos partire per septem, et remanent Epactae solis. Si vis scire quotus sit annus circuli decennovenalis, sume annosest, sume annos Domini, et duo subtrahens divide per XIX, et quod remanserit ipse est annus circuli lunaris. Si vis nosse bissextilem annum, partire annos Domini per IV, quantum remanserit, tot sunt anni a bissexto. His ergo ad certum inventis, facile diem paschae lunamque reperies. Quod si a praesenti post aliquot annos, verbi gratia post C, pas
Abbreviated transcription (Latin):
oram filius iosaphat᷑ regnũ. anñ uiii
tarias filius ioram regnauit ann ii.
thalia regnauit annis uii
oas filius azariae annis xl
o atham filius oziae regnauit annis xui
techias regnauit annis . xuiiii.
Manasses filius ez echiae regñ anñlu:
A mon filius manasse regnauit anñ .i
osias filius amon regñ annis axi
oachar. filius iosiae quem u inctum
nechiao pharao rex aegipti ꝑ duxit
inaegiptũ regnauit coensib tribus:
adimitur. quod ante luna deficit
quã putat᷑. Naturaliter uͦ nex ipsa
ꝑ seuerat quae nox initiũ .ẽ. futuri anni
et cioli incipientis exordiũ. propter
quod idem ultimꝰ annꝰ epactas xuui
tunc retinens. primo anno. nonxi. ut
ceteris annis fieri solet sedxii dies ac¬
cõmodat et quiaxo dierũ fine re¬
uoluuNt nulla epacta in principio
cicli ponit᷑ .XIIII. ARGUMENATITU
anni ab in carnatione dñi scito qđ fu¬
erint ordines indictionum ut puta

Expanded text:
Joram filius Josaphat regnavit annis octo. Joram filius Josaphat regnavit annis octo. Azarias filius Joram regnavit anno uno. Athalia regnavit annis septem. Joas filius Azariae regnavit  annis 52. Joatham filius Oziae regnavit annis sex. Ezechias regnavit annis 19. Manasses filius Ezechiae regnavit annis 55. Amon filius Manasse regnavit annis duobus. Josias filius Amon regnavit annis 31. Joachaz filius Josiae quem vinctum Nechao Pharao rex Aegypti perduxit in Aegyptum, regnavit mensibus tribus. adimitur, quod ante luna deficit, quod putatur, naturaliter vero nox ipsa perseverat, quae nox initium est futuri anni, et cycli incipientis exordium: propter quod idem ultimus annus Epactas XVIII tunc retinens, primo anno non XI ut in caeteris annis fieri solet, sed XII dies accommodat. Et quia XXX dierum fine revolvuntur, nulla epacta in principio cycli ponitur. CAPUT XIV. Argumenta titunni ab incarnatione Domini, scito quot fuerint ordines Indictionum, ut puta
Abbreviated transcription (Latin):
gipto usq: ad primũ annũ regni clauid
ccccxxxui. A prima ꝓmissione abrahȩ
fuer anni dccc lxui. Qnatiuitate uero
abrahe usq ad eundẽ annũ sunt anni
Quarta seculi a etas incipit aprimo an¬
nõ regniđđ et ꝑseuerat usq ad transmi¬
grationẽ babillonis quae facta ẽ ꝑ nabu¬
chodonosor regem. habens annos iuxta
hebraicam ueritatẽ. ccclaxiuii. Iuxta
laxx int̃pretũ translationexiam plius
Generationes iuxta utrosq codices .xuii.
Dauid rexprior extribu iuda regna¬
uit annis xl. Salomonfilius đđ regnaũ
annis &l. qui quarto anno regni sui edi¬
ficare coepit templũ dño in hieru salem
collectis ab egressu filiorũ israhel ex¬
aegipto annis eccclax ut regũ quoq: liber
testimonio .ẽ: quod infigurã uniuersi tem¬
poris quo in hoc sło xp̃i aedificatur ȩccła
bia filius roboam regnauit annis .iii.
safilius abia regnaũ. annis xli.
osaphat filius asa regnaũ. anñxxu

Expanded text:
egypto usque ad primum annum regni David egypto usque ad primum annum regni David 436; a prima promissione Abrahae fuerunt anni 866; a nativitate vero Abrahae usque ad eumdem annum sunt anni Quarta saeculi aetas incipit a primo anno regni David, et perseverat usque ad transmigrationem Babylonis, quae facta est per Nabuchodonosor regem, habens annos juxta Hebraicam veritatem 474; juxta LXX Interpretum translationem amplius: generationes juxta utrosque codices 17. David rex prior ex tribu Juda regnavit annis 40. Salomon filius David regnavit annis 40, qui quarto anno regni sui aedificare coepit templum Domino in Jerusalem, collectis ab egressu filiorum Israel exAegypto annis CCCCLXXX, ut Regum quoque liber testimonio est; quod in figuram universi teporis, quo in hoc saeculo Christi aedificatur Ecclesia, it annis 17. Abia filius Roboam regnavit annis tribus. Asa filius Abia regnavit annis 41. Josaphat filius Asa regnavit annis 25.
Abbreviated transcription (Latin):
et primi mensis lunris initiũ. et anni
principiũ. Secundũ uero supputatio¬
exis sefilii is rael deramesse et uenisse
e dies primꝰ tertum̃sis lunaris uenerꝰ ad
montẽ sinci et acceper legem dõloquen
quodie et pascha in agipto celebrauer
Moyses annouitae sua lxoc eductũ ex egip¬
to rexit populũ dĩ isrł in deserto annis
.xL. quorũ primo anno tabernaculũ
dño construx̃ et septẽ mensib omne opꝰ ꝑ¬
ficiens mense primo annisecundi pri¬
madie m̃sis erexit. Secundũ dies solare
secundũ dieslunares appellare consueuer᷑ :
ã ab hoc tempore ꝑduces & iudices sũ¬
mam annorum requirere non nobis
uideo immorandũ cum tamen eui dep¬
ter historia libri regum testet᷑
f actũ .ẽ igitur quadrin gentesimo&
octo gesimo annoe gressionis filiorum
israhel de terra aegipti in anno quasto
tuor salomonis etxldauid. colliguNTur
om̃s anni ab egres sufiliorũ israelex &¬

Expanded text:
 principium, et primi mensis lunaris initium et anni  principium, et primi mensis lunaris initium et anni principium. Secundum vero supputatioexisse filii Israel de Ramesse, et venisse est dies primus tertii mensis lunaris, venerunt ad montem Sinai, et acceperunt legem Deo loquentuna quarta, quo die et Pascha in Aegypto celebraverunt. Moyses anno vitae suae 80 eductum ex Aegypto rexit populum Dei Israel in deserto annis 40, quorum primo anno tabernaculum Domino construxit, et septem mensibus omne opus perficiens, mense primo, anni secundi prima die mensis erexit, secundum dies solaressecundum dies lunares appellare consueverunt. Jam ab hoc tempore per duces et judices summam annorum requirere non nobis videtur immorandum, cum tam evidenter historia libri Regum testetur: factum est igitur quadringentesimo et octogesimo anno egressionis filiorum Israel de terra Aegypti in anno quarto,lomonis et 40 David, colliguntur omnes anni ab egressu filiorum Israel ex A
Abbreviated transcription (Latin):
lxxii. Et ut feriã ipsius anni in uenire
possis partire sũmã supdictã et dic sep¬
lxxii. Iterꝰ dic septies xoc. fiunt cox & suꝑ¬
suntlxii. etrus sũ septies octoni fiuNT
Lui et suꝑ sui. et inuenies quod feria
ui secundũ dies solares extitit principi¬
um anni quam nos more gentiliũ R
tire ꝑ xuiiii partem. et dic centies de¬
et suꝑs dlui. hos iterũ partire ꝑ ean¬
dem partẽ et dic decen nomes xi fiunt
ccchox et suꝑs clxui. hos denuo partire
et fiunt .iii. et inuenies quod tertius fue¬
rit anniscicli solaris qui ẽ decen noue¬
nalis subtrahe .i. et remanent .ii. ipse ẽ
secundus annus epaccae lunaris.
Iterũ dic undeties bini fiunt xxii. tan¬
tos enĩ dies hab& in duob: annis solaris
cursus amplius lunare. his addeuui
et fiuntxx. Et quia annus embolis mꝰ
fuit. tanti extiter inepacta I terũ sum¬
me summã numeri centũ xxduorũ an¬
norũ axqui fuer᷑ inepacta etremanent

Expanded text:
3072. Et ut feriam ipsius anni invenire 3072. Et ut feriam ipsius anni invenire possis, partire supradictam summam, et dic sep272. Iterum dic septies 30 fiunt 210, et supersunt 62; et rursum septies octoni fiunt 56, et supersunt sex; et invenies quod feria sexta secundum dies solares exstitit principium anni quam nos more gentilium Kam partem; et dic, centies deersunt 553: hos iterum partire sub eamdem partem, et dic: decem novies 20 fiunt 280, et supersunt 163; hos denuo partire et fiunt tria, et invenies quod tertius fuerit annus cycli solaris, qui est decemnovalis: subtrahe unum, et remanent duo: ipse est secundus annus epactae lunaris. Iterum dic: undecies bini fiunt 22, tantos enim dies habet in duobus annis solaris cursus amplius lunari. His adde 8, et fiunt 30. Et quia annus embolismus fuit, tanti exstiterunt in epacta, Iterum sume summam numeri centum 22 annorum triginta, qui fuerunt in epacta, et remanent
Abbreviated transcription (Latin):
enim parte annorũ sũ mȩ huius hocẽ
pꝰ mortẽ io seph factũ . ẽ ut in aegipto po
morses celebrauit paschai ex sanguinis
esfusione ne qui uastabat primĩtiua
aegrpti lederet eos. Sed quia abinitio
mundi usq ad p̃sens tẽp annos uel
etates temporũ inquirendo ꝑuenimꝰ
nunc ipsius paschȩ tempꝰ ueldiem qua
prior in toto tempore ueteris tostam̃¬
ti caelebrata ẽ. subtiliter in quiram̃
Siuis huius paschae nossetem pꝰ uel
diẽ ł feriã aut lunã sum me annoso
ab initio mundi quis usq: ad id temp¬
ii ccccliii hos partire ꝑquartã partẽ
Iter dic quat̃ deni xl. et suꝑ sunt xiii. quat̃
terni et suꝑ ẽ .i. et inuenies quod primꝰ
annus tunc extiterit pꝰ bissextũ. Sume
igitur ipsos dies bissextiles qui fuer᷑ in toto
retro tempore dcxiii. hos adde ad supi¬
ores annos et inuenies summam eorum¬
triũ miliũ lxui. his iterũ addesex dies
quos inter calares uocamꝰ et erꝰ triamilia

Expanded text:
enim parte annorum summae hujus, hoc est enim parte annorum summae hujus, hoc est post mortem Joseph, factum est ut in Aegypto popbraeos: Fide Moyses celebravit Pascha, et sanguinis effusione, ne qui vastabat primitiva Aegypti, laederet eos. Sed quia ab initio mundi usque ad praesens tempus annos vel aetates temporum inquirendo pervenimus, nunc ipsius Paschae tempus, vel diem, quae prior in toto tempore Veteris Testamenti celebrata est, subtiliter inquiramus. Si vis hujus Paschae nosse tempus, vel diem, vel feriam, aut lunam, sume annos ab initio mundi, qui sunt usque ad id tempus 2453; hos partire per quartam partem, Iterum dic: quater deni, 40, et supersunt 13; quater terni, 12, et superest 1; et invenies quod primus annus tunc exstiterit post bissextum. Sume igitur ipsos dies bissextiles, qui fuerunt in toto retro tempore 613, hos adde ad superiores annos, et invenies summam eorum 3066: his iterum adde sex dies, quos intercalares vocamus, et erunt
Abbreviated transcription (Latin):
ni ũ ccccl i. Seddicit aliquis. quomo do
potẽ fieri ut tã paucos filu israhel int̾ra
aegipti steterint annbs cũ scriptura libr
geneseos narret quod dixerit ds̃ ad abra¬
ham Scito p̃noscens qr peregrinũ erit
in seruitute redigent eos ad quadringen
tos annos referendũ . ẽ. tã quã ꝑ tot an nos
eos habuerint inseruitute sed referen¬
di squa dringenti anni adid quod dic¬
tũ .ẽ. peregrinã erit sem̃ tuũ interra
non sua: quia siue in terra canahansiue
inaegiptũ peregrinũ erat illud semen
ante quam hereditate sumerent terrã
ex aegipto liberati sunt ut ꝑ speciem lo¬
cutionis quã grãmatici hrꝑba tonuocant
dictũ eẽ intellegat᷑. Et ẽ sensus uel ordo
uerborũ. sciendo scias quia peregrinũ
erit sem̃ tuũ interra non sua quadringen¬
tis annis. Illud aut̃ interpositũ legat᷑
et in serui tute redigent. eos & nocebunt
illis. ita ut ad quađringentos annos ista
interpositio non ꝑtineat. In extrema

Expanded text:
nta annos. Sed dicet aliquis: Quomodo potest fieri, ut tam paucos filii Israel in terra Aegypti steterint annos, cum Scriptura libri Geneseos narret, quod dixerit Deus ad Abraham: Scito praenoscens, quia peregrinum erit in servitutem redigens eos, ad quadringetos annos referendum est, tamquam per tot annos eos habuerint in seruitute: sed referendi sunt quadringenti anni ad id quod dictum est: peregrinum erit semen tuum in terra non propria, quia siue in terra Chanaan siue in Aegypto peregrinum erat illud semen, antequam herex Aegypto liberati sunt, ut per speciem locutionis, quam grammatici hyperbaton vocant, dictum esse intelligatur: et est sensus vel ordo verborum: Sciendo scias quia peregrinum erit semen tuum in terra non sua 400 annis. Illud autem interpositum legatur, Et in servitute redigent eos, et nocebunt illis, ita ut ad 400 annos ista interpositio non pertineat; in extrema
Abbreviated transcription (Latin):
Claudius inñ ii. paulus scimosa¬
thenus heresim condidit¬
ł aureli :¬
Tacitus anñ .i.
Prob anñ vi manicheoꝵ heresis ex¬
orta .ẽ.
Glacu anũ  iste de ꝑsis triumphauit
dioclutianꝰ & maximianꝰ anñ .xx. iste
maximinꝰ et seuerꝰ anñ .÷.
Constantinꝰ anñ xoci. nicenasi nođ
congregutur
Coñstantius & constans anñ xxuii
ossa andreae et lucȩ constanti nopoli

Expanded text:
laudius annis II. Paulus Samosatae haeresim condidit. AureliaTacitus anno I. Probus annis VII. Manichaeorum haeresis exorta est. Carus annis II. Iste de Persis triumphavit. Diocletianus et Maximianus annis XX. Iste Maximinus Severusque annis II. Constantinus annis XXXI. Nicaena synodus congregatur. Constantius et Constans annis XXIV. Ossa Andreae et Lucae Constantinopolim
Abbreviated transcription (Latin):
Iouianus anñ ÷ hiccũ omni exerci¬
tu xp̃ianꝰ efficitur.
ualentinicinꝰ anñ xiiii. qui ab iuli¬
aro obfidemx p̃imilitia fuercit
priuatus
ualens anñ xiiii.
Graticnꝰ cnñ vi ambrosius & mar¬
tinꝰ ep̃i clarescunt
ualentini anꝰ cũ teo dosio anñ uiiii
hieronimꝰ inbethleem p̃diccit᷑ totoq¬
dosio minore cirillus alex andria
claruit
Teo dosius minor anñ xx. ephe¬
sena sinodus nestoriũ condemꝑnat
Marcianꝰ anñ vii. calcidonen se con¬
Leomaior anñ .xuii. aegrptꝰ errore
dioscori latrat
repperitur
anastasius cinñ xxvui. fulgentius
ustinꝰ anñ uiii. acefalorũ heresis
abdiccitur
ustinus minor annisxi. armeni
fidẽ xp̃i suscipiunt
Tiberius anñ .vii. erminigilđ rex
gothorũ martrrio coronatur
fidem xp̃i suscipiunt
Craclius anñxxui ludaei in hispa¬
Craclonas cum matre sua martia

Expanded text:
nno I. Hic cum omni exercitu Christianus efficitur. Valentianus annis XIII, qui a Juliano ob fidem Christi militia fuerat privatus. Valens annis III. Gratianus annis VI. Ambrosius et Martinus episcopi clarescunt. Valentinianus cum Theodosio annis IX. Hieronymus in Bethleem praedicatur. Tdosio minore. Cyrillus Alexandriae claruit. Theodosius minor annis XXVI. Ephesina synodus Nestorium condemnat. Martianus annis VII. Chalcedonense conLeo major annis XVII. Aegyptus errore Dioscori latrat. reperitur. Anastasius annis XXVI. Fulgentius Justinus annis IX. Acephalorum haeresis abdicatur. nchoat. Justinus minor annis XI. Armenii fidem Christi suscipiunt. Tiberius annis VII. Herminigildus rex Gothorum martyrio coronatur. fidem Christi suscipiunt. Heraclius annis XXVI. Judaei in Hispaeracleonus cum matre sua Martina
Abbreviated transcription (Latin):
ullȩ sunt occultiores insidiae
quã hȩ quȩ latent insimulatione os¬
fitu aut inaliquo necessitud inisno¬
mine Nã eũ quipalã ẽ aduersariũ fa¬
cile cauendo uitare possis. Et troianꝰ

Expanded text:
ullae sunt occultiores insidiae quam hae, quae latent in simulatione officii aut in aliquo necessitudinis nomine. Nam eum, qui palam est aduersarius, facile cauendo uitare possis; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
diluuiũ uix̃ annos xcuiii. et pꝰ diluuiũ
dui et mortuus ẽ anno uita su&e dec
quierat annꝰ uitae isaac. ex et iacob
I innatiuitate iacob impleti sunt anni
tertiae ȩtatis dx et a conditione mundi
io seph quierat annꝰ uitae isaac cli
uenditus .ẽ. annouitȩsuae xui. qui fuit
annus uitae ia cob cuii. patris uerosui
eductus decarcere .ẽ. annoxaxx uitae sua
qui fuit annꝰ uitae iacob caxi etisaac
patris eius claxi. Secundũ hancrati¬
onẽ uixisse inuenitur isaac pꝰ quam
quietiam p̾mortẽ patris sui annov
descendit in aegipto. anno uitae iosephacuiiii¬

Expanded text:
diluvium 502, et mortuus est anno vitae suae 600 qui erat annus vitae Isaac 101 et Jacob 50; in nativitate Jacob impleti sunt anni tertiae aetatis 160, et a conditione mundi it Joseph, qui erat annus vitae Isaac 151; venditus est autem vitae suae 16, qui fuit annus vitae Jacob 107, patris vero sui eductus de carcere est anno 30 vitae suae, qui fuit annus vitae Jacob 121, et Isaac patris sui 181. Secundum hanc rationem vixisse invenitur Isaac, postquam qui etiam post mortem patris sui anno quinto descendit in Aegyptum anno vitae Joseph
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dico testamentũ confirmatũ adõquae
tate habrahȩ un de tertia eẽ coepit laben¬
tis seculi aetas usq: ad transitũ maris rubri
annidu. Et a constitutione mundi usq: ad.
introitũ iacob in aegiptũ anmi ñ cexocuin

Expanded text:
utem dico Testamentum confirmatum a Deo qua tate Abrahae, unde tertia esse coepit labentis saeculi aetas, usque ad transitum maris Rubri anni 505, et a constitutione mundi usque ad introitum Jacob in Aegyptum a
Abbreviated transcription (Latin):
scdm̃ hebraicũ ueritatẽ scriptos libros & quic quid
ibidẽ inuenerit hocteneat & credat: meq: dump¬
nare desistat. Nequeem̃ cristianis fas ẽ talẽ
dare auctoritatẽ hominũ cronicis. quulis dun¬
da est illis libris qui sp̃s scĩ sur auctoritate
ꝑ ꝓph&us scripti. Et sicuius forte in hac re
obtinatamente ꝑdurat intentio. eat adiudeos
eccłȩ inimicos & in eoꝵ codices hebrea lingua
scriptos. annoꝵ sũ mã requirat. & quic qui dibi¬
dem inuenerit hoccredat & teneat. qui a ut ait
beat̃ augustinus in libro deciuitate dĩ quinto
decimo ei linguae potius credatur. unde ẽ in

Expanded text:
m Hebraicam veritatem scriptos libros, et quidquid ibidem invenerit, eos teneat et credat, meque damnare desistat. Neque enim Christianis fas est talem dare auctoritatem hominum chronicis, qualis danda est illis libris qui Spiritus sancti sunt auctoritate per prophetas scripti. Et si cujus forte in hac re obstinata mentis perdurat intentio, eat ad Judaeos Ecclesiae inimicos, et in eorum codicibus Hebraea lingua scriptis annorum summam requirat, et quidquid ibidem invenerit, hoc credat et teneat, quia, ut ait beatus Augustinus in libro de Civitate Dei XV, ei linguae potius credatur unde est in
Abbreviated transcription (Latin):
uia igitur factoridõ annos a conditione
mundi cum seriem generationis. iuxta he¬
braicũ ueritatẽ parit ad notatos dõ iuuan¬
te magna expaste superius iã ostendimus
Nunc eos dem denuo recapitulundo latius
exponemꝰ. Igitur omp̃s creator cũ uniuersũ
tũ condidit hominẽ. Quiornatus caeli id est
sol & luna & stellȩ ratione ueredicu in aequi¬
notio uernale. inueniunt᷑ primo ẽẽ creatae
quod a pudnos scđm dies solares xii kł ap̃r
solem nuncupare & ita ratione deducta deci¬

Expanded text:
uia igitur fautore Deo annos a conditione mundi cum serie generationis juxta Hebraicam veritatem pariter adnotatos Deo juvante magna ex parte superius jam ostendimus, nunc eosdem denuo recapitulando latius exponemus. Igitur omnipotens Creator cum universum natum coeli condidit hominem. Qui ornatus coeli, id est sol et luna, et stellae, ratione veridica in aequinoctio vernali inveniuntur primo esse creatae quod apud nos secundum dies solares XII Kal. Aprilis solemus nuncupare: et ita ratione deducta
Abbreviated transcription (Latin):
bus lax Manser᷑q filii israhel in aegiptũ
pͥ introitũ ia cob anniscexo. pꝰmortẽ uero
ioseph annis cxliui. Inter mortẽ ioseph et
natiuitatẽ morsi fuerꝰ aonnileuu quia
hac annorũ erat morses quando appa¬
ruit ei dñs et misit eũ ad pharaonem
iquis ista dubitat uel calculandi et in¬
ueniendi summã annorũ non habe sci¬
entiã suminat ab introituia cob in&
grptũ et inueniet usq: ad mortemi oseph
qui a lxiiii anno p̃mortẽ io sepl inue¬
nitur natus eẽ morses his addelxx
annos uitae morsi. qui a looc annorũ
erat morses sicut iam dixi quando mis¬
sus .ẽ. ad pharaonẽ. Vd cxocv adde hox
et fiunt cexo. E prima igit᷑ ꝓmissio¬
ne abrahȩ usq ad introitũ ia cob in

Expanded text:
Israel in Aegypto post introitum Jacob annis 215, post mortem vero Joseph annis 144. Inter mortem Joseph et nativitatem Moysi fuerunt anni 64, quia 80 annorum erat Moyses, quando apparuit ei Dominus, et misit eum ad Pharaonem. Si quis ista dubitat, vel calculandi et inveniendi summam annorum non habet scientiam, sumat ab introitu Jacob in Aegyptum, et inveniet usque ad mortem Joseph quia 64 anno post mortem Joseph invenitur natus esse Moyses. His adde 80 annos vitae Moysis, quia 80 annorum erat Moyses, sicuti jam dixi, quando missus est ad Pharaonem; ad 135 adde 80, et fiunt 215. A prima igitur promissione Abrahae usque ad intro
Abbreviated transcription (Latin):
Bos . mugit
Aequus hinuit
Asinus rudit
Leo fremit
Ael efans barrit
Turtur gemit
curs aqͣr murmurat
terrũ stridet

Expanded text:
bos mugit, equus hinnit, asinus ragit leo rugit, elefans barritturtur gemit,sus aque murmurat, terra stridit
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas eduorũ.
Ciuitas lingonũ
Castełł cabillonense
castełł matis conense
ciuitas abrincatũ
ciuitas ebroicorũ
ciuitas saiorum
ciuitas luxouiorũ
Cauitas constantiaa
Prouintia luodon

Expanded text:
ciuitas Aeduorum ciuitas Lingonum castrum Cabillonense castrum Matisconense.ciuitas Abrincatum ciuitas Ebroicorum ciuitas Saiorum ciuitas Lexouiorum ciuitas Constantia. Prouincia Lugdun
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas redonum
Ciuitas andega uorũ
Ciuitas nam netum
Ciuitas corio sopitum
Ciuitas uenetum
Ciuitas oxis morũ
ciuitas diablentũ
Prouintia luodonen
Ciuit carnotenum
Ciuitas tricass inoꝵ
Ciuit̃ aurilianorũ
Ciuitas parisiorum
Ciuitas melduoꝵ
Pro uintia belgi Cuut nemmetam
MEI. Ciuit̃ treueroꝵ¬

Expanded text:
ciuitas Redonum ciuitas Andecauorum ciuitas Namnetum ciuitas Coriosolitum ciuitas Venetum ciuitas Osismorum ciuitas Diablintum Prouincia Lugdunensciuitas Carnotum ciuitas Tricassium ciuitas Aurelianorum ciuitas Parisiorum ciuitas Melduorum. Prouincia Belgica prima, olis ciuitas Treuero
Abbreviated transcription (Latin):
Metropolitani
tum uocantur.
Singulis enim ꝓuintus
p̃minent quorũ aucto¬
ritati et doctrinȩ cete
do enim totius ꝓuintie
eodemq uocabulo ep̃i
nominantur. Sedideo
priucito nomine qui¬
dam utuntur ꝓpter
dist inctionem potesta¬
cum quã singularit̃
acceperunt

Expanded text:
Metropolitani tum vocantur, singulis enim provinciis praeeminent, quorum auctoritati et doctrinae ceterdo enim totius provincieodemque vocabulo episcopi nominantur; sed ideo privato nomine quidam utuntur, propter distinctionem potestatum, quam singulariter acceperunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ciuit arausicoꝵ
ciuit auentinorũ
Ciuit̃ arelatensium
Ciuit̃ aruernorum
Ciuit᷑ rutenorum
Ciuitꝰ albiensium
Ciuit̃ cadurcorum
Ciuit lemouicum
Ciuit at colis nensium
Ciuit᷑ sanctonum
Ciuit̃ pectauorum
Ciuit petro corium¬
POPULANA
Ciuit aquinsium
ciuit̃ lacturantiũ
ciuitꝰ conuenas
Ciuit᷑ sarranorum
Ciuit boitium
Ciuit̃ harennensiũ¬

Expanded text:
 Arausicorum ciuitas Cabellicorum ciuitas Arelatensium ciuitas Aruernorum ciuitas Rutenorum ciuitas Albigensium ciuitas Cadurcorum ciuitas Lemouicum ciuitas Ecolismensium ciuitas Santonum ciuitas Pictauorum ciuitas Petrocoripopulana,ciuitas Aquensium ciuitas Lactoratium ciuitas Conuenarum ciuitas Consorannorum ciuitas Boatium ciuitas Benarnensiu
Abbreviated transcription (Latin):
Pontꝰpolimiacus. Pontꝰ
amasia honoriada
bithinia saflagonia
.ẽ. lex cndria
augustamnis
Tebaida Libia
Secca. libia Penta peł
ARcadici
IN BRITTANNIA ERO¬

Expanded text:
Pontus polemaicus. Pontus amasia. Honorida. Bichinia. Aflaconia. est Alexandria. Angustamnis. Thebaida libia. Steca. Libia pentapolis. Archadia . IN BRITTANNIA
Abbreviated transcription (Latin):
MEł narbonensium
Quit tolosatium
AIł Ciuit aquinsium
Ciuit ci ꝑtensiũ
Ciũit regensium
Ciuit᷑ foro uiliensiũ.
Eiuit᷑ uappcen censiũ
Ciuit segesteriorum
Ciuit̃ antio politan&¬
IN OROUIMA Al piũ
ciuit̃ solliniensium
ciuitas glannatica
Caampania inqua
.ẽ capua tuscia
cumbria: emilia:
inqua ẽ mediolan
Ven& ia cũ histris
in qua ẽ aquileia
alpes cotiȩ samniũ
apolicicũ. calabra
inqua ẽ tarentus
bructia cũ lucania
Retia prima
Retia secundci
Sici lice
Sardinica
Corsica
alpes gratiae
Prouinie¬
Pro consolabris
inqua ẽ cartago
Numidia
Bi zantium
Tripolis
carta ginen is
Betica
Lusitania in qͣ ẽ
emerita Gallatia
insule baleares
÷ingicamia trins
fretum quod ab oce¬
ano infusum terras
mare: Pannonia
prima inqͣ e sirmiũ
Pannonia ii
Valeria. Preueles
Misia superior
Epirus uetus.
Noricus. Ripensis
ẽ danubius
Noric medit̃ranea
Fauia dardania
heme montus
dactia Scitia
creta insula
achaia. macedonia
Scitia inferior
euro painqͣ ẽ cons¬

Expanded text:
 Narbonensium. civitas Tolosatium,is ciuitas Aquensium ciuitas Aptensium ciuitas Regensium ciuitas Foroiuliensium ciuitas Vappincensium ciuitas Segesteriorum ciuitas Antipolitana. Prouincia alpium Civitas Samasiensium Civitas Glannatina. Campania in qua est Capua. Tuscia cum Imbria. Emilia. in qua est Mediolanum. Venetia cum ystris, in qua est Aquileia. Alpes Cotie. Samnium. Apulia cum Calabria, in qua est Tarentus. Bruttia cum Lucania. Retia prima. Retia secunda. Sicilia. Sardinia. Corsica. Alpes GraiePROVINCIEProconsularis, in qua est Cartago. Numidia. Bisanzium . Tripolis.Cartaginensis. Betica. Lusitania, in qua est Emerita. Gallitia. Insule Baleares. Tringitania trans fretum, quod ab Oceano infusum terras mare. Pannonia I, in qua est Firmium. Pannonia II. Valeria. Prevales. Missia superior. Epirus ventus. Noricus Ripevus Danubium. Noricus mediterranea. Favia. Dardania. Hermodontus. Datia . Scythia . Creta insula. Achaia. Macedonia.Scithia inferior. Europa, in qua est Cons
Abbreviated transcription (Latin):
Nouem tibi orbib: ł potius globis conexa
tis qui reliquos om̃s complectitur sũmus
ipse ds̃ arcens et continens ceteros inquos
infixi illi qui uocantur stellarũ cursus
retro contrario motu atq: caelum. łquib:
unũ globũ possid& illa quam in terris
saturniã nominan. Deinde hominumge¬
neri ꝓsperus & salutaris ille fulgor quidi¬
citur iouis. Tum rutilus horribilis que
terris quẽ marciũ dicitis. Deinde sepcem
mediam fereregionem soloptin& dux
et princeps & moderator luminũ reliqͦrã
mens mundi & tẽperatio tanta magnici¬
dine ut cuncta sua luce lustr& et comple¬
at. Hunc ut comites sequuntur ueneris
alcer alter mercuru cursus inifimoq
orbe luna radiis solis accensa conuertitur
infra autẽ eam nihil ẽ nisi mortale et ca¬
ducum preter animos munere deorum
hominũ generi datos. Supra lunam aũt¬
sun aeternai om̃a. Nã ea quaȩ e medici
& nonatellus neq mouet᷑ & infima :
qunea ferunur omnia nucus ua pon¬
dera

Expanded text:
Novem tibi orbibus vel potius globis conexa xtumus, qui reliquos omnes complectitur, summus ipse deus arcens et continens ceteros; in quo sunt infixi illi, qui volvuntur, stellarum cursus i versantur retro contrario motu atque caelum; ex quibus unum globum possidet illa, quam in terris Saturniam nominant. Deinde est hominum generi prosperus et salutaris ille fulgor, qui dicitur Iovis; tum rutilus horribilisque terris, quem Martium dicitis; deinde subter mediam fere regionem sol obtinet, dux et princeps et moderator luminum reliquorum, mens mundi et temperatio, tanta magnitudine, ut cuncta sua luce lustret et compleat. Hunc ut comites consequuntur Veneris alter, alter Mercurii cursus, in infimoque orbe luna radiis solis accensa convertitur. Infra autem iam nihil est nisi mortale et caducum praeter animos munere deorum hominum generi datos, supra lunam sunt aeterna omnia. Nam ea, quae est media et nona, tellus, neque movetur et infima est, et in eam feruntur omnia nutu suo pondera
Abbreviated transcription (Latin):
ut labentib uulgo tectis ingens quoq ille colossus rue
odem anuo flaminius consul contemptis ꝯ ret.¬
auspiciis quib pugnare ꝓhibebatur. aduersus
gallos conflixit ⁊ uicit᷑. In quo bello nouem milia gal¬
soꝵ cesa. decem ⁊ septem milia capta sunt. Post hoc
marchus claudius marceslus.Oneus.cornelius scipio
contra gallos pugnauerunt. Marcellus consul deiñ
cum imprudens in manus galloꝵ incidisset. omĩaq
iudisset nec euadere posset. in medium hostiũ irriꝑit
Quib in opurata audatia ꝑcussis. regem quoq eoꝵ
irodomarum nomine occidit. atq ubi spes salutis
uix fuerat. inde opima retulit spolia. Postea cum
in subr¬

Expanded text:
ut labentibus vulgo tectis ingens quoque ille colossus rueret. ut labentibus vulgo tectis ingens quoque ille colossus rueret. Eodem anno Flaminius cos. contemptis auspiciis, quibus pugnare prohibebatur, adversus Gallos conflixit, et vicit. In quo bello novem millia Gallorum caesa, septem et decem millia capta sunt. Post hoc M. Claudius Marcellus, Cn. Cornelius Scipio, contra Gallos pugnaverunt. Marcellus cos. deinde cum imprudens in manus Gallorum incidisset, omniaque infesta vidisset, nec evadere posset, in medium hostium irrupit. Quibus inopinata audacia perculsis, regem quoque eorum Virdomarium nomine occidit. Atque ubi spes salutis vix fuerat, inde opima detulit spolia. Postea cum Insubr
Abbreviated transcription (Latin):
emilius discinxit. Et quia dux eoꝵ de romano milite
marti suo torquem auream denctasset. de ip̃ius ario¬
bistonis reliquoꝵq galloꝵ torquib aureum trophe¬
um ioui erexit. Sequenti anno mallius torquatus. ⁊
fuluius flaccus consules contra ligures pͥmũ transpa¬
dum romanas duxere legiones.Pugnatum est ibi cũ
insubrib gallis. quoꝵ interfecta sunt . xxu. milia. qͥn¬
q milia capta sunt
O deinde anno qui huic proximus fuit dira ur¬
bem terruere ꝓcligia. Namq in piceno flum̃ie
sanguis effluxit ⁊ apud thuscos celum uisum est ard̾e.
⁊ arimini noctem multa luce claram offulsisse ac tres
lunas distantib celi regionib exortas apparuisse. et
rome Gneii domicii bos locutus est dicens caue tibi roma.
Carnes etiam celo lapse sunt. quaꝵ pars ab aiub inter¬
cepta est. pars incorrupta diu iacuit. Tunc quoq mas¬
no terremotu charia ⁊ Rhodus insule adeo concusse sũt.

Expanded text:
 discinxit et quia dux eorum de Romano milite  discinxit et quia dux eorum de Romano milite Marti suo torquem auream debistonis, reliquorumque Gallorum torquibus aureum trophaeum Jovi erexit. Sequenti anno Manlius Torquatus et Fulvius Flaccus coss. contra Ligures primum trans Padum Romanas duxere legiones. Pugnatum est ibi cum Insubribus Gallis, quorum interfecta sunt viginti triam.; quinque millia capta sunt. Eo deinde anno, qui huic proximus fuit, dira Urbem terruere prodigia. Namque in Piceno flumine sanguis effluxit: apud Faliscos coelum visum est ardere: et Arimini noctem multa luce claram effulsisse: ac tres lunas distantibus coeli regionibus exortas apparuisse: et Romae Cn. Domitii bos locutus est, dicens: Cave tibi, Roma. Carnes etiam e coelo lapsae sunt, quarum pars ab avibus intercepta est, pars incorrupta diu jacuit. Tunc quoque magno terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
cesa siui parte fugerunt. Nam tria milia eoꝵ tunc
int̾fecta fuisse historici referunt. Qd̃ ideo ignominio¬
sius turpiusq est tam paucis amissis tanta agmina
diffugisse. quia se in aliis uictoriis non uirib animo
rogo in exercitii romanoꝵ crederet numerum istum
fuisse saltem. non dico fugisse:
ost hec secundum cum gallis p̃lium gestum est in¬
quo plane .xl. milia galloꝵ trucidata sunt ⁊ tri¬
umphus emilio decretus est. Galloꝵ quidem animi fero¬
ces corpora plusqm humana erant. S exꝑimento dep̾hen
sum est. qd̃ uirtus eoꝵ sicut pͥmo impetu plusqm uirorũ
est. ita sequens minor qm̃ feminarũ. Alpura corpora hu¬
mecto celo eclucata. Habent quiddam simile nauib suis.
cum mox calore pugne statim in sudorem eunt. ⁊ leui
motu quasi sole laxantur. Hii brito maro duce non
pͥus se posituros baltea iurauerunt. quã capitolium
incẽssissent. factumq est. Nam uictos eos in capitolio.¬

Expanded text:
caesa sui parte, fugerunt: nam tria millia eorum tunc caesa sui parte, fugerunt: nam tria millia eorum tunc interfecta historici tradunt, quod ideo ignominiosius turpiusque est, tam paucis amissis, tanta agmina diffugisse, quia se in aliis victoriis non viribus animorogo, in exercitu Romanorum crederet numerum istum fuisse saltem, non dico fugisse? Post haec secundum cum Gallis pquo plane XL millia Gallorum trucidata sunt, et triumphus Aemilio decretus est. Gallorum quidem animi feroces, corpora plusqsum est, quod virtus eorum sicut primo impetu maior quam virorum est, ita sequens minor quam feminarum; Alpina corpora humenti caelo educata habent quiddam simile nivibus suis, cum mox calore pugnae statim in sudorem eunt et levi modo quasi sole laxantur. hi Brittomaro duce non prius posituros se baltea iuraverunt, quam Capitolium incendissent. factumque est; nam victos eos Aemilius in Capitolio
Abbreviated transcription (Latin):
pontifices. Namq decem uiri consuetudinem prisce
suꝑstitionis egressi gallum uirum ⁊ gallam femintam
cum muliere suml greca in foro boario uiuos defode¬
runt. S obligamentum hoc magicum in contrariũ
continuo uersum est. Namꝙ diras illas quas fecerũt
externoꝵ mortes fedissimis suoꝵ cedib expiauerunt.
Siquidem lucio emilio catulo. Gaio atilio regulo. con
ne cisalpine gallie cum etiam ex ulteriore gallia
ingens aduentare exercitus nunciaretur maxime
gesatoꝵ qd̃ nomen non gentis. s mercerrarioꝵ galloꝵ
est. Itaq ꝑ moti consules totius it alie ad p̃sidiũ imꝑii
contraxere uires. Quo facto in utͥusq consulis ex̾citu
octingenta milia armatoꝵ fuisse referuntur sicut fa¬
bius historicus qui huic bello interfuit scripsit. Ex qͥ
bus romanoꝵ ⁊ campanoꝵ fuerunt peditum trecenta
cium atilius consul occisus est. octingenta milia ro¬
manoꝵ nec saltem tanta quauta eos terrere debuit.

Expanded text:
pontifices; namque decemuiri consuetudinem priscae pontifices; namque decemuiri consuetudinem priscae superstitionis egressi Gallum uirum et Gallam feminam cum muliere simul Graeca in foro boario uiuos defoderunt. sed obligamentum hoc magicum in contrarium continuo uersum est; namque diras illas quas fecerant externorum mortes foedissimis suorum caedibus expiauerunt. siquidem L. Aemilio Catulo C. Atilio Regulo consune Cisalpinae Galliae, cum etiam ex ulteriore Gallia ingens aduentare exercitus nuntiaretur, maxime Gaesatorum, quod nomen non gentis sed mercennariorum Gallorum est. itaque permoti consules totius Italiae ad praesidium imperii contraxere uires. quo facto in utriusque consulis exercitu octingenta milia armatorum fuisse referuntur, sicut Fabius historicus, qui eideibus Romanorum et Campanorum fuerunt peditum trecenta tium, Atilius consul occisus est: octingenta millia Romanorum, nec saltem tanta, quanta 250 eos terrere debuit,