comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ta tuas tenuit pacientia uires: con¬
querimtr: De erat ne tͥ ficluciano¬
stri. Dum mouet hec calidus spirã¬
tia corpora sanguis. E dum psla
ualent fortes torquere lacerti. De¬
gen̾em patiere togam. regnumꝙ
senatus usq adeo miserum ẽ ciui¬
li uinc̃e bello: Sic ⁊ incomediis ser¬
uoꝵ calliditate dm̃ deludiuit᷑. pre¬
missis increpationib rationes infit¬
mari ꝑmittunt. ⁊ tandem se uio¬
tos simulant. ut ⁊ crectuloꝵ semĩ
confirment errorem. ⁊ de ꝓlitioms
ꝑfictia gr̃am aucupent᷑. magna sa¬
tagentes industria. ut sic semper
deciprant: ut ñqͣm possint argni
falsitatis. Eoꝵ nanq u̾itas men¬
datio seruit. Quid qd aucupes m¬
uttatum rumuscłas cong̾unt es¬
demꝙ curiosoꝵ autib satisfaciũ.
ut hac uia compendiosiis ad id
quod desidatur accedant. Temꝑis
quoq diligentissimi obseruatores
funt ne quid iutempestiue ing̾ãt.
sed int̾ peaudenttum aut cum umno

Expanded text:
ta tuas tenuit patientia vires, Conta tuas tenuit patientia vires, Conquerimur, deerat ne tibi fiducia nostri? Dum movet haec calidus spirantia corpora sanguis, Et dum pila valent fortes torquere lacerti, Degenerem patiere togam, regnumque senatus? Usque adeo miserum est civili vincere bello? Sic et in comoediis servorum calliditate domini deluduntur, praemissis increpationibus rationes suas infirmari permittunt, et tandem se victos simulant, ut et credulorum sensum confirment errorem, et de proditionis perfidia gratiam aucupentur, magna satagentes industria, ut sic semper decipiant, ut nunquam possint argui falsitatis. Eorum namque veritas mendacio servit. Quid quod aucupes novitatum rumusculos congerunt, eisdemque curiosorum auribus satisfaciunt, ut hac via compendiosius ad id quod desideratur, accedant? Temporis quoque diligentissimi observatores sunt, ne quid intempestive ingerant, sed inter prandendum, aut cum vino
Abbreviated transcription (Latin):
ungr: cum amicoꝵ uł conutuarum
expetunt gr̃am. Quid enim t̃pins
est qm̃ ad lenocinia histrionis itran̾¬
figurare uultum. mutare habitũ.
motum cducere.⁊ ñ tam uidere ali¬
um qm̃ seipsum gerere hisf̾onem:
Quid meptius qmͣ cum alius mag.¬
no hiatu oris ad te impellendum
uanitatis sp̃m ꝓferat. situ aurium
uela.⁊ latitudinem cordis. ad tu¬
morem concipiendum oppandas:
sE quia uidentur ab omnib. facilius
hec a plerisq uanitatis obsequia ꝯ¬
tempnuntur. Ueruntamen illa ma¬
gis timenda: qr magis ꝑuiciosa sũt.
que quodam cautele uelamento
studiosins occultant᷑ ⁊ qͣsi sub ima¬
gine increpationis aut correptiois
alt̾ius ne officii aut uͥtittis irrepĩt¬
it. Quod ñ nillos dum beniuolen¬
tiam immod̾atus captant fecisse
reꝑies. Ait enum leliuis. Non ille la¬
tor legis amicitie. s suasor belli cuii¬
lis. et furoris incentor qui ⁊ ab aliĩ
lentulus appellatur. Quod tam len¬

Expanded text:
ungi, cum amicorum aut convivarum ungi, cum amicorum aut convivarum expetunt gratiam. Quid enim turpius est quam ad lenocinia histrionis transfigurare vultum, mutare habitum, motum ducere, et non tam videre alium, quam se ipsum gerere histrionem? Quid ineptius quam cum alius magno hiatu oris, ad te impellendum vanitatis spiritum proferat, si tu aurium vela, et latitudinem cordis ad tumorem concipiendum oppandas. Et quia videntur ab omnibus, facilius haec a plerisque vanitatis obsequia contemnuntur. Verumtamen illa magis timenda, quia magis perniciosa sunt, quae quodam cautelae velamento studiosius occultantur, et quasi sub imagine increpationis aut correctionis, alteriusve officii, aut virtutis, irrepunt. Quod nonnullos, dum benevolentiam immoderatius captant, fecisse reperies. Ait enim Laelius, non ille lator legis amicitiae, sed suasor belli civilis et furoris incentor, qui et ab aliis Lentulus appellatur, Quod tam len
Abbreviated transcription (Latin):
Ait echitus. Quid quod adulan¬
di gens prudentissima laudat.
Sermonem in docti. faciem defor¬
mis amici. & longum mualicti
collum ceruicib equat hercuł. an¬
tenim ꝓcul a tellure tenentis: Mi¬
ratur uocem ang̾tam qua det̾ius
nec ille sonat: quo moerdetur galli¬
na marito. hoc autẽ minime inide¬
tur mirum si ꝑditissimi homie̾s
⁊ quib hic gͣuis morib ⁊ feculentꝰ¬
miidus sordidat᷑ ad tantam tupi¬
tudinẽ possunt impelli. s hoo poti¬
us cduco mirabile quod ppłm qui si¬
bi credat hñt. qui de se magis alie¬
ne lingue adquiestat qm ꝓprie iu¬
dicio conscientie dum se ipsim qui¬
libet extͣ se querit: ⁊ nosse dedigna¬
tur. qmͣ sit sibi curta suppellex. Ni¬
chil est enim quod credere de se ñ
possit cum laudatur ñ mͦdiis equa
potestaᷤᷤ sed quecunq amina de fer¬
mento suꝑbie intumescit.
tiones pleberas ñ acdmnitant.
ut qui uolunt uili unguento oleo¬
ue corrupto quod omnib fecet in¬

Expanded text:
Ait ethicus: Quid quod adulanAit ethicus: Quid quod adulandi gens prudentissima lauda Sermonem indocti, faciem deformis amici, Et longum invalidi collum cervicibus aequat Herculis, Antaeum procul a tellure tenentis: Miratur vocem angustam, qua deterius nec Ille sonat, quo mordetur gallina marito. Hoc autem minime videtur mirum, si perditissimi homines, et quibus hic gravis morbus, et feculentus sordidatur, ad tantam turpitudinem possunt impelli. Sed hoc potius duco mirabile, quod populum qui sibi credat habeant, qui de se magis alienae linguae acquiescat, quam propriae judicio conscientiae, dum se ipsum quilibet extra se quaerit, et nosse dedignatur, quam sit sibi curta supellex. Nihil est enim quod credere de se non possit cum laudatur, non modo diis aequa potestas, sed quaecunque anima de fermento superbiae intumescit. tiones plebeias non admittant, ut qui nolunt vili unguento, oleove corrupto, quod omnibus fetet, in
Abbreviated transcription (Latin):
Cum uͦ presenserit uoluntatem.
sic palpat. sic demulcet. tanta sua¬
uitatis ꝑungit gr̃a. ut uirtuti sõp¬
num inctucat. ⁊ totam mod̾atio¬
nis sine qua nunqͣm recte uinit᷑
formam lethei fluminis infusio¬
ne subũtat. Magnas gͣtes ag̾e tha¬
is mͥ: Iocundus ẽ enim comicus. et
aptis qui se nr̃is nugis frequent̃
numisceat. Ingentes inquit fuerat
quidem satis si magnas respontis¬
set. S qr adulatous fraus omnia
extollit in mauis. ⁊ de suo adicit a¬
liquid unde sibi gr̃am cumulet:
ingentes inquit. S nec m̃datiũ
erubescit. Qui entm sibi ꝑsuad̾e
potuit. ut honestatem hominis
tante turpitudinis macła decolora¬
ret quacunq de causa: utiq ꝑsua¬
debit. ⁊ quod appetit faciat si pos¬
sit recte. Si ñ: quocunq mͦ rem.
Uerum qui suo nomine ut ꝓpͥe¬
loquamur dicit᷑ adulator: uicia
cuiusq dealbat. ⁊ ne seipsum ui¬
deat. ocłos colloquentis quadam
nube uanitatis implet:⁊ aures
falsis preconiorum titulis reficit.

Expanded text:
Cum vero praesenserit voluntatem, sic palpat, sic demulcet, tanta suavitatis perungit gratia, ut virtuti somnium inducat, et totam moderationis, sine qua nunquam recte vivitur, formam Lethaei fluminis infusione subvertat. Magnas gratias agere Thais mihi? Jucundus est enim comicus, et aptus qui se nugis nostris frequenter immisceat, ingentes, inquit, Fuerat quidem satis si magnas respondisset. Sed quia adulatoris fraus omnia extollit in majus, et de suo aliquid adjicit unde sibi gratiam cumulet, ingentes inquit. Sed nec mendacium erubescit. Qui enim sibi potuit persuadere, ut honestatem hominis tantae turpitudinis macula decoloraret quacunque de causa, utique persuadebit, ut quod appelit, faciat, « si possit, recte, si non, quocunque modo rem. » Verum qui suo nomine, ut proprie eloquamur, dicitur adulator, vitia cujusque dealbat, et ne se ipsum videat, oculos colloquentis quadam nube vanitatis implet, et aures falsis praeconiorum titulis reficit.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Quid sibi aliud ad esse docet
erechielis hec inprecatio. ⁊ increpa¬
tio. nisi pastorib abe̾e que adc̾e de¬
buerant. ⁊ adee̾ que abe̾e oportuit:
Propterea hec dicit dñs. Ecce ego ip̃s
suꝑ pestores. ⁊ requiram gregem me¬
um demanu eoꝵ. ⁊ cessare eos fa¬
ciam ut ultra non pascant gre¬
gem meum. nec pascant ampliũ
pastores semet ipsos. ⁊ libabo gregẽ
meum de ore eorum. ⁊ ñ erit ultra¬
cis in escam. Nonne tirannndem
sacerdotii uidetur exprimere ina¬
infestam. ⁊ uitam illoꝵ depingẽ
qui in omnib que sua funt que¬
runt. ⁊ que ihu xp̃i sunt post ter¬
gum faciunt: Siquidem non me¬
um sed alienum est. ⁊ profecto inte¬
merate u̾itatis oeratulum. quo a¬
pucd familiarem altissimi iiter
differentia manifesta p̾scribitur.
Bonus eium pastor amniam fu¬
am ponit ꝓ ouib suis. Cuuis si
queris offictum: apud iam dictũ¬

Expanded text:
sunt . Quid sibi aliud adesse docet, sunt . Quid sibi aliud adesse docet, Ezechielis haec et imprecatio, et increpatio, nisi pastoribus abesse quae adesse debuerant, et adesse quae abesse oportuit? Propterea haec dicit Dominus: Ecce ego ipse super pastores, et requiram gregem meum de manu eorum, et cessare eos faciam, ut ultra non pascant gregem meum, nec pascant amplius pastores semetipsos et liberabo gregem meum de ore eorum, et non erit ultra in escam eis . Nonne tyrannidem sacerdotii videtur exprimere manifestam, et vitam illorum depingere, qui in omnibus quae sua sunt, quaerunt, et quae Jesu Christi sunt, post tergum faciunt? Siquidem non meum, sed alienum est, et profecto intemeratae veritatis oraculum, quo apud familiarem Altissimi inter differentia manifesta praescribitur. Bonus enim pastor animam suam ponit pro ovibus suis . Cujus si quaeris officium, apud jam dictu
Abbreviated transcription (Latin):
ales inusti. Manus armata. miles
iuolenti. quos cicero latrones appel¬
lat. Pedes. qui in ipsis humiliorib
negotiis preceptis dñi ⁊ legitimis
institutis actũsantur. Hec quidẽ om¬
nia possunt a suꝑiorib facillime cõ¬
pechendi. Michi uͦ indignari ñ cte¬
bent sacerctotes. si ⁊ in eis fatear in¬
ueniri posse tiraimos. Alioquin quor¬
sum ẽ illud ꝓpħicum. fili hominis
isrł. qui pascebant semet ipsos. Non¬
ne greges pascuntur a pastoribus:
Lac comectebatis. lanis oꝑiebamim.
⁊ quod crassum erat occidobatis.
gregem autem meum non pasceba¬
tis. Quod infirmũ fuit ñ consolida¬
stis. ⁊ quod egrotum ñ sanastis. qd
fractum ẽ non alligastis. quod ab¬
iectum ñ rectuxistis. quod ꝑierat
ñ requ̾fistis. sed cum aust̾itate im¬
ꝑabatis eis eis. ⁊ cum potentia. ⁊ dis¬
ꝑse funt oues mee eo qb non esset¬
pastor et facte sunt indeuorationem
omnium bestiarum agri.⁊ disperse

Expanded text:
ales injusti. Manus armata, milites ales injusti. Manus armata, milites violenti, quos Cicero latrones appellat. Pedes, qui in ipsis humilioribus negotiis praeceptis Domini, et legitimis institutis adversantur. Haec quidem omnia possunt a superioribus facillime comprehendi. Mihi vero indignari non debent sacerdotes, si et in eis fatear inveniri posse tyrannos. Alioquin quorsum est illud propheticum: Fili hominis, Israel, qui pascebant semetipsos. Nonne greges pascuntur a pastoribus? Lac comedebatis et lanis operiebamini, et quod crassum erat occidebatis, gregem autem meum non pascebat quod infirmum non consolidastis: quod aegrotum non sanastis: quod fractum non alligastis, quod abjectum non reduxistis: quod perierat non quaesistis, sed cum austeritate imperabatis, et cum potentia. Et dispersae sunt oves meae eo quod non essetpastor, et factae sunt in desolationeomnium bestiarum agri, et dispersae
Abbreviated transcription (Latin):
signo imꝑiali. sicut uix sc̃s optau̾at.
Itaq ⁊ tiranni nomine rex et ecomĩ
uinterctum pͥncipis nomine tiraimꝰ
appellatur. iuxta illud̃. Principes
tui infideles. socii furum. Et alibi.
E ricipes sacerdotum consilium fe
cerunt ut iħm dolo ten̾ent ⁊ occide¬
rent. qui utiꝙ iusto legis iudicio
debuerat liberari. Nam ⁊ in sacer¬
ãotio inuemiuntur qnͣ płes id tota
agentes ambitione ⁊ omnib artib
cius. ut sub precextu officii. suam
possint tirannidem exercere. Ht̾ e
mm t res publica inipiorũ caput
⁊ membra sua ⁊ quasi cuulib iusti¬
tutis. legitune rei publice uititur eẽ
conformis. Caput gͦ eius tiramius
est: imago cdiaboli. anima heretici.
scismatici. sacrilegi sacerdotes. ⁊ ut
u̾bo plutarchi utar: prefecti religio¬
muimi impugnantes legem dm̃. sor:
consiliarii impii. quasi senatus iui¬
quitatis. Oculi. aures. lingua. ma¬
nus mermnis: uictices ⁊ legis offici¬

Expanded text:
signo imperiali, sicut vir sanctus optaverat. signo imperiali, sicut vir sanctus optaverat. Itaque et tyranni nomine rex, et e converso interdum principis nomine tyrannus appellatur; juxta illud: Principes tui infideles, socii furum . Et alibi: Principes sacerdotum, et senioreut Jesum dolo tenerent, et occiderent , qui utique justo legis judicio debuerat liberari. Nam et in sacerdotio inveniuntur complures, id tota agentes ambitione, et in omnibus artibus ejus, ut sub praetextu officii, suam possint tyrannidem exercere. Habet enim et respublica impiorum caput et membra sua, et quasi civilibus institutis, legitimae reipublicae nititur esse conformis. Caput ergo ejus tyrannus est, imago diaboli: anima haeretici, schismatici, sacrilegi sacerdotes, et ut verbo Plutarchi utar, praefecti regionum impugnantes legem Domini. Cor consiliarii impii, quasi senatus iniquitatis. Oculi, aures, lingua, manus inermis, judices et leges, offici
Abbreviated transcription (Latin):
quia noluerunt cum possent: in¬
uult cum potest: ñ utiq pot̾it
cum uolet. Huius u̾bi ⁊ magnꝰ
basiluis auctorest. Rogatus enĩ
qͥttam eius accipiens sit scripsit pͥn¬
cipi. Pauꝑcła hec accessit ad me: dicẽs.
posse me apud te. Si gͦ possum: ostũ¬
q̃e. W ctedit mulieri cartam. Que a¬
biens decłit epłam pͥncipi. Legensꝙ eã
pͥnceps rescripsit hec: ꝓpter uos o
pater sc̾e uolui misereri muliertule.
Sc̾s uͦ rescripsit ei. Siquidem uolẽs
non potiisti. bene ut cunq se res ħt.
si autem potens noliusti: ducet te
xp̃e acd indigentium chorum. ut q̃n
uoles: non possis. S organo suo q̃ sem¬
ꝑ electis ad est. ueritas nequaqͣm de¬
fuit. Nam in breui pͥnceps idem un¬
ꝑali inclignatione temptatus ductꝰ
est iunctus inter captiuos. uł pena
sua satiffaciens inuste oppressis. Omi¬
tione tam̃ basilii post sextum cdiem
de abclutione lib̾atus ẽ. descendente

Expanded text:
quia noluerunt cum possent, inquia noluerunt cum possent, ini non vult cum potest, non utique poterit cum volet. » Hujus verbi etiam magnus Basilius auctor est. Rogatus enim chartam ejus accipiens sic scripsit principi: « Paupercula haec accessit ad me, dicens, posse me apud te. Si ergo possum, ostende. » Et dedit mulieri chartam. Quae abiens dedit epistolam principi; legensque eam princeps, rescripsit haec: « Propter vos, o Pater sancte, volui misereri mulierculae,» Sanctus vero rescripsit ei: « Siquidem volens non potuisti, bene utcunque se res habet; si autem potens noluisti, ducet te Christus ad indigentium chorum, ut quando voles, non possis. » Sed organo suo quae semper electis adest veritas, nequaquam defuit. Nam in brevi princeps idem, imperiali indignatione tentatus, ductus est vinctus inter captivos, vel poena sua satisfaciens injuste oppressis. Oratione tamen Basilii, post sextum diem de abductione liberatus est, descendente
Abbreviated transcription (Latin):
aut pocuis mores tirannorum fue¬
ta presumptione expͥmens ait.
Ius ⁊ fas multos fatuint ptholomee
nocentes. Dat penas laudatas fides
cum sustinet inquit. Quos fortuna
premit. fatis. accede deisq. Et cole
felites. miseros fuge. sid̾a t̾ra ut dis¬
tant. ut flamina mari: sic ittile re¬
cto: Sceptroꝵ uis tota ꝑit. si pend̾e
iusta. incipiti eu̾titq acies respectꝰ
honesti. lib̾tas scełum ẽ. que regna
inuisa tuetur sublatusq moctus
glactii. facere omnia seue ñ impug¬
ne licet: nisi cum facis. Exeat anla
qui uult eẽ puis. uirtus ⁊ sũma
potestas ñ coeunt. semꝑ metuet
quem seua pudebunt. Ergo respe¬
ctus honesti ⁊ iusti mimimis aũt
nullus est in facie tirannorum. et
siue eccłiastici siue mundami sĩ.
omnia posse uolunt contempnẽ¬
tes quid potentiam antecedat.
hanc ⁊ sequatur. Utrisq tam̃ hoc
ꝑsuaderi uellem: diuinum ñdũ
expirasse uidicium. quo pͥmige¬
nis ⁊ semini eoꝵ inflictum ẽ. quid

Expanded text:
aut potius mores tyrannorum sueaut potius mores tyrannorum sueta praesumptione exprimens, ait: Jus et fas multos faciunt, Ptolemaee nocentes. Dat poenas laudata fides, cum sustinet, inquit, Quos fortuna premit: fatis accede, deisque, Et cole felices, miseros fuge: sidera terra Ut distant, ut flamma mari, sic utile recto. Sceptrorum vis tota perit, si pendere justa Incipit: evertitque acies respectus honesti. Libertas scelerum est, quae regna invisa tuetur, Sublatusque modus gladii; facere omnia saeve Non impune licet, nisi cum facis, exeat aula Qui volet esse pius: virtus et summa potestas Non coeunt, semper metuet, quem saeva pudebunt. Ergo respectus honesti et justi, minimus, aut nullus est, in facie tyrannorum, et sive ecclesiastici, sive mundani sint, omnia posse volunt, contemnentes quid potentiam antecedat hanc aut sequatur. Utrisque tamen hoc persuaderi vellem, divinum nondum exspirasse judicium, quod primigenis, et semini eorum inflictum est: quod,
Abbreviated transcription (Latin):
u̾se ꝑsone. Aut forte quod credibili¬
us est ommino regna non eẽnt. q̃¬
si qiis ab antiqiuis liquet historiᷤ.
uinquitas ꝑ se aut presumpsit aũ
extorsit a dño. E guidem non soli
reges tirannidẽ exercent priuato¬
rum plurimi tiranni sunt: dum
id uirium qud habent inueritũ
afferunt. Nec moueat quod re¬
ges tiranns uissus sum sociase.
quia licet rex dicatur a recto qd̃
principem decet: tamen appellatio
euis ab usu caclit etiam in tirãnũ.
Inde est illuct. Quo potuit ppłs qinͣ¬
qͣm ꝑctucere liber ascencti. supraꝙ
nichil isi regna reliqui. & illucd.
Spes mͥ pacis erit dextram tenigisst
tiranni. Et si officium contra offi¬
cium ⁊ recte iueni regłam dici
licet: seutentia unuis omniũ aꝑit
officia. immo uicia tirannorum.
Photinus is est: a quo et ipã non¬
in. pͥnius in monsttis pellee domũ
id est inter alia portenta egipti. iͤ¬
munlicia ⁊ crudelitate insignis.
qui pompeium leto dampnare auꝰ

Expanded text:
versae personae. Aut forte, quod credibiliversae personae. Aut forte, quod credibilius est, omnino regna non essent, quae, sicut ab antiquis liquet historiis, iniquitas per se aut praesumpsit, aut extorsit a Domino. Et quidem non soli reges tyrannidem exercent, privatorum plurimi tyranni sunt, dum id virium quod habent, in vetitum efferunt. Nec moveat quod reges tyrannis visus sum sociasse, quia, licet rex dicatur a recto, quod principem decet, tamen appellatio ejus abusu cadit in tyrannum. Inde est illud: Quod potuit populus quemquam perducere liber, Ascendi, supraque nihil nisi regna reliqui Et illud: Spes mihi pacis erit, dextram tetigisse tyranni. Et si officium contra officium, et recte vivendi regulam dici licet, sententia unius omnium aperit officia, imo vitia tyrannorum. Photinus is est a quo et ipsi posni primus in monstris pelleae domus, id est inter alia portenta Aegypti, immunditia et crudelitate insignis, qui Pompeium letho damnare ausus,
Abbreviated transcription (Latin):
uitatis imago. Siquidem illum i¬
intitatur qui affectauit sedem po¬
nere ad aquilonem.⁊ simmilis e̾ẽ al¬
tissimo bonitate tam̃ declucta. Si
enim bonitati studeret ẽẽ confor¬
mis. nequaqm potentie aut sapien¬
tie głam preriꝑe moliret᷑. Remune¬
raucti autem auctoritate aspirauit
fortasse coequari. Imago deitatis
princeps amandus uen̾andus ost¬
⁊ colendus. tirannius prauitatis
imago plerumq etiam occidendꝰ.
Origo tiranni iniquitas ẽ. ⁊ de ra¬
dice toxicata mala ⁊ pestifera ger¬
minat ⁊ pullulat arbor securi qua¬
libet succidenda. Hisi enini miqui¬
tas ⁊ inursticia caritatis ext̾minatͥr
tirannictem ꝓcurasset: pax sctura
⁊ quies ꝑpetua uenum ppłos posse¬
disset. nemoq cogitaret de finib ꝓ¬
ducenctis. e̾ẽnt etiam sicut magnus
pater testis est augustimis. ita reg¬
naquieca ⁊ amica pace gaudentia:
sicut in composita cuitate cliu̾se
famelie. aut ineadem familia di¬

Expanded text:
avitatis imago. Siquidem illum avitatis imago. Siquidem illum imitatur, qui affectavit sedem ponere ad aquilonem, et similis esse Altissimo, bonitate tamen deducta. Si enim bonitati studeret esse conformis, nequaquam potentiae aut sapientiae gloriam praeripere moliretur. Remunerandi tamen auctoritate aspiravit fortasse coaequari. Imago deitatis princeps, amandus, venerandus est et colendus; tyrannus pravitatis imago, plerumque etiam occidendus. Origo tyranni iniquitas est, et de radice toxicata mala et pestifera germinat, et pullulat arbor, securi qualibet succidenda. Nisi enim iniquitas, et injustitia charitatis exterminatrix tyrannidem procurasset, pax secura, et quies perpetua, in aevum populos possedisset, nemoque cogitaret de finibus producendis. Essent etiam, sicut magnus Pater testis est Augustinus, ita regna quieta, et amica pace gaudentia, sicut in composita civitate diversae familiae, aut in eadam familia di
Abbreviated transcription (Latin):
institutio traiam: suꝑuis dictum
est: ⁊ que principis funt officia. aũ
rei publice membra. diligenter ex¬
posirum. Unde facilitis ⁊ pauciori¬
b pot̾unt ignotescere: que e regiõe
dicenda funt de tiranno. Est ergo
tirannus ut eum pħi depiuxerunt.
qui uiolenta dñatione ppłm pre¬
miti sicut qui legib regit princeps
est. Porro lex donum dei est: aquita¬
tis forma. norma iusticie. dunne
uoluntatis imago. salutis custoctra.
nuio ⁊ consolidatio popłoꝵ. regula
officiorum. exclusio ⁊ ext̾minatio ui¬
cioꝵ. iuolentie ⁊ totius iniurie pena.
hec autem aut iuolentia aut dolo
impugnat᷑. et qͣsi aut leonis imma¬
nitate uastatur: aut draconis fup¬
plantatur insidizs. Quocunq aũ
mͦ id fiat: planum ẽ gr̃am oppug
⁊ ppłi libertate. tiramnius nil actum
putat misi leges euacuet: ⁊ ppłm de¬
uocet in seruitutẽ. Imago quedam
diuinitatis est pͥnceps. ⁊ turannus ẽ
adu̾sarie fortitudinis ⁊ lucifi̾ane p̃¬

Expanded text:
institutio Trajani, superius dictum institutio Trajani, superius dictum est, et quae principis sint officia, aut reipublicae membra, diligenter expositum. Unde facilius et paucioribus poterunt innotescere, quae e regione dicenda sunt de tyranno. Est ergo tyrannus, ut eum philosophi depinxerunt, qui violenta dominatione populum premit, sicut qui legibus regit princeps est. Porro lex donum Dei est, aequitatis forma, norma justitiae, divinae voluntatis imago, salutis custodia, unio et consolidatio populorum, regula officiorum, exclusio et exterminatio vitiorum, violentiae et totius injuriae poena. Haec autem aut violentia, aut dolo impugnatur, et quasi aut leonis immanitate vastatur, aut draconis supplantatur insidiis. Quocunque autem modo id fiat, planum est gratiam oppugnet populi libertate; tyrannus nihil actum putat, nisi leges evacuet, et populum devocet in servidivinitatis est princeps, et tyrannus est adversariae fortitudinis, et Luciferianae pr
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in illa delectãtionem quia ñ hb
aninia sed caro in illa inqua recalu¬
trauit dilectus intrassatus impit:¬
guatus dilatatus. sed in qua bene¬
dicttur filus ut in rore suꝑuemẽtis
luntatem dei peudenter intelliga
potenter impleat. toleret patienter
He itaꝙ impinguantes. ⁊ dulces a¬
que sunt et que alias os temꝑanti
quia his salsuginem earum absoꝵ¬
buit lignum crucis ⁊ dulcorauit eas.
it sapientie celestis infusio easctem ĩ
salutem ammarum ⁊ sacietatem
fecit ẽẽ potabiles. He quoq lib̾ant.¬
⁊ totius tirannidis incursum im¬
pecdiunt: aut p̃munt aut puni¬
unt. Non gͦ uane uires. sed u̾itas
lib̾at inequitate consistens. ⁊ licet
uanitas ꝓmittat lib̾ationem: uere
liberi nequaqmͣ sunt: nisi quos fili¬
distingue lib̾tatem.⁊ inuenies nul¬
lani earum de uanitate conting̾e
nec cibi conditio magis seruilis occͦ
te deprimitur. qͣm sp̃c naquaquam
exagitat.
N quo princeps differat a tiranno.
dũm reuolueretur auctore plutarco

Expanded text:
 in qua delectationem non habet anima, sed caro; in illa in qua recalcitravit dilectus, incrassatus, impinguatus, dilatatus, sed in qua benedicitur filius ut in rore supervenientluntatem Dei prudenter intelligat, potenter impleat, toleret patienter. Hae itaque impinguantes et dulces aquae sunt, et quae alias omnes temperant, quia his salsuginem earum absorbuit lignum crucis, et dulcoravit eas, et sapientiae coelestis infusio, easdem in salutem animarum et satietatem fecit esse potabiles. Hae quoque liberant, totius tyrannidis incursum impediunt aut premunt, aut puniunt. Non ergo vanae vires, sed veritas liberat in aequitate consistens, et licet vanitas promittat liberationem, vere liberi nequaquam sunt, nisi quos filigloriae distingue libertatem, et invenies nullam earum de vanitate contingere, nec tibi conditio magis servilis occurte deprimitur, quem spiritus nequam exagitat.n quo princeps differat a tyranno, dum revolveretur auctore Plutarcho
Abbreviated transcription (Latin):
sE hec ẽ forte quod uestes esau placuis¬
se cribunt᷑ in iacob: ⁊ eis aut non usins
aut odorem suauitatis dedisse pat̾
non scribitur esau. Ham cdum bonis
abictitur. sensib initegris gutus ẽe ni
potest. srgo uana bonoꝵ species. nec sa¬
ciat. nec letificat. nec liberat. nec exal¬
tat. Porro actusus luxuriam. auariciã.¬
et cenodoxiam. quedam suꝑius dicta
sunt: uirium affectatio quodamin
hactenus mansit intacta. que ⁊ si lib̾¬
tatis ⁊ celsitudinis uideatur afferre suf¬
fragium: ⁊ u̾itate utriusq ꝑuiciosiꝰ
abcducit errantem. Hec ẽ enim que ꝑ¬
niciosissimam incducit pestem. ⁊ tiran¬
nidis ꝓturans orttim: compagem quie¬
tis et pacis qua nicħ salubrius ẽ moli¬
tur extinguere. Diquidem hec flumi¬
na caritatem extingunt. his quib ui¬
ta negatur. In his tantalus laborat.
in fabulis citra sacietatem. ⁊ sermo
ꝓpħicus degentium in his aquis in¬
crepat sitim. Sitientes gͦ ad aquas

Expanded text:
Et hoc est forte quod vestes Esau placuisEt hoc est forte quod vestes Esau placuisse scribuntur in Jacob, et eis aut non usus, aut odorem suavitatis dedisse patri non scribitur Esau. Nam dum bonis abutitur, sensibus integris gratus esse non potest. Ergo vana bonorum species nec satiat, nec laetificat, nec liberat, nec exaltat. Porro adversus luxuriam, avaritiam, cenodoxiam, quaedam superius dicta sunt: virium affectatio quodammodo hactenus mansit intacta, quae, etsi libertatis et celsitudinis videatur afferre suffragium, a veritate utriusque perniciosius abducit errantem. Haec est enim quae perniciosissimam inducit pestem, et tyrannidis procurans ortum, compagem quietis et pacis, qua nihil salubrius est, molitur exstinguere. Siquidem haec flumina charitatem exstinguunt his, quibus vita negatur. In his Tantalus laborat in fabulis citra satietatem, et sermo propheticus degentium in his aquis increpat sitim. Sitientes ergo ad aquas
Abbreviated transcription (Latin):
celi aꝑtis uarias pluit dñs in agm̃¬
tum cdiliui delinquendi occasiones.
ꝑmtttens ut subtracta gr̃a qui in sor¬
dib est sorctescat ampluis: et quemꝑ
prio cominittit arbtirio. qͣsi ulciscens
ferit. N Ion quo appetitum commnodi
si temꝑatus sit dicam ec̃ culpabile.
aut copiam rerum sufficientem. aut
leticiam mentis. aut nattiralem lib̾¬
tatis amorem. aut eminendi m̾itui
aucam in trimine: sed nicħ istorũ
quod pollicetur affert eoquidem mͦ
quo queritur. contͣrium pocuis oꝑa¬
tur effectum. Hec autem omnia bona
sunt si eis docente gr̃a recte filius ad¬
u̾sus carnem luctans ⁊ sanguinem
⁊ a patre gaudis ⁊ exultationis bene¬
dicendus utatur. ⁊ eisdem quasi flori¬
do frugifero ⁊ iocundo induitur ue¬
stimento. Siuͦ sanguineus frat̾q cat¬
nalis contempnens matris gratie
familiaritatem hec omnua morum
inctumenta usurpet: nec fragant.
nec decent. nec pascendo reficiunt.

Expanded text:
coeli apertis, varias pluit Dominus, in augmecoeli apertis, varias pluit Dominus, in augmentum diluvii, delinquendi occasiones; permittens ut subtracta gratia, qui in sordibus est, sordescat amplius, et quem proprio committit arbitrio, quasi ulciscens ferit. Non quod appetitum commodi, si temperatus sit, dicam esse culpabilem, aut copiam rerum sufficientem, aut laetitiam mentis, aut naturalem libertatis amorem, aut eminendi meritum ducam in crimine; sed nihil istorum quod pollicetur, affert; eo quidem modo quo quaeritur, contrarium potius operatur effectum. Haec autem omnia bona sunt, si eis, docente gratia, recte filius adversus carnem luctans et sanguinem, et a patre gaudii et exsultationis benedicendus, utatur, et eisdem quasi florido, frugifero, et jucundo induitur vestimento. Si vero sanguineus, fraterque carnalis, contemnens matris gratiae familiaritatem, haec omnia morum indumenta usurpet, nec fragrant, nec decent, nec pascendo reficiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
sit iniurias. ⁊ cum uirib habunda¬
u̾it: prosilit in ocdibilsm trrannidis
uenam. Quartus ab apetitu celebͥ¬
tatis ⁊ reu̾entie dum eminentiam
querit: fallacit̾ intumescit. ħ sũt
iiii. flumina que infundunt et
circueunt orbem.⁊ defonte ꝑuerse
uoluntates scaturiunt: qui sedẽ ha¬
bet in imo.⁊ originem contrahit
a luto uanitatis. Cum autẽ excre¬
u̾int diu̾sos ex se pariunt rͥuos.
⁊ quasi intumescentib aquis cti¬
liuuz munitum obeuunt. animan¬
cia ꝑimunt. ⁊ sic omnia delent: ut
terra uideri possit in solitudinem
rectigenda. iisi quia paucas .i. oc¬
to animas resurrectionis scił filios
domus cdñi artha conseruat. Hiift̃
utiq quos ex omni carue dñs pree¬
legit. Ueruntam̃ qui st̃ in diluiuo
aquarum multariun: ad eum non
adꝓximabunt. Equidem amor com¬
mocti de quo prectictum est has qͣi
mnare alt̾um funcdit aquas. ⁊ inua¬
lescente malicia uelut cataractis

Expanded text:
ssit injurias: et cum viribus abundassit injurias: et cum viribus abundaverit, prosilit in odibilem tyrannidis venam. Quartus ab appetitu celebritatis et reverentiae, dum eminentiam quaerit, fallaciter intumescit. Haec sunt quatuor flumina, quae infundunt et circumeunt orbem, et de fonte perversae voluntatis scaturiunt, qui sedem habent in imo, et originem contrahunt a luto vanitatis. Cum autem excreverint, diversos ex se pariunt rivos, et quasi intumescentibus aquis diluvii, mundum obruunt, animantia perimunt, et sic omnia delent, ut terra videri possit in solitudinem redigenda, nisi quia paucas, id est octo animas, resurrectionis scilicet filios, domus Domini arca conservat. Hi sunt utique, quos ex omni carne Dominus praeelegit. Verumtamen qui sunt in diluvio aquarum multarum, ad eum non approximabunt. Et quidem amor commodi, de quo praedictum est, has quasi in mare altum fundit aquas, et invalescente malitia, velut cataractis
Abbreviated transcription (Latin):
mune a cunctis reb intemꝑantia.
No quidem hec uniu̾sa xui.¬
concurrunt. ut ostendat᷑ qui¬
ctum statum in reb publicis aut
priuatis nisi a fonte sapientie. qͥc¬
quid sentiat epicurus ꝓuenire nõ
posse. Hanc enu ẽe ortum delicia¬
rum ub̃rimum suꝑius dictum ẽ:
de quo .iiͦiͦi. uirtutũ flumina ori¬
untur. Ediu̾so ⁊ epicureorũ ortus
fontem suum habet libictinẽ. qui
upse parturit flumina que irrigãt
unu̾sam hanc uallem lacrimarũ
⁊ miserie. in qmͣ eiectus est exuli qui
quod libuit qmͣ quod licuit facere p̃¬
elegit. Et quid est quasi unus ruius
est amor habendi. quo ad sufficientiã
rerum copia queritur: in quo auariia
laborat preter licitum possiclere uel
scire. Alter uͦ luxurie lenocinia diffũ¬
dit. ⁊ defluit ini uarias uoluptates.
dum ad tranquillitatis et letitie
gaudia tendeus aspirat. Tercuis ui¬
res colligit quib tueatur nat᷑e liber¬
tatem. ⁊ cuiꝰuis molestie ꝓpulsare pꝰ¬

Expanded text:
mune a cunctis rebus intemperantia.mune a cunctis rebus intemperantia.Eo quidem haec universa concurrunt, ut ostendatur quietum statum in rebus publicis aut privatis nisi a fonte sapientiae, quidquid sentiat Epicurus, provenire non posse. Hanc enim esse hortum deliciorum uberrimum, superius dictum est, de quo quatuor virtutum flumina oriuntur. E diverso et Epicureorum hortus fontem suum habet libidinem, qui et ipse parturit flumina, quae irrigant universam hanc vallem lacrymarum et miseriae, in quam ejectus est exsul, qui quod libuit, et quod licuit, facere praeelegit. Et quidem quasi unus rivus est amor habendi, quo ad sufficientiam rerum copia quaeritur, in quo avaritia laborat praeter licitum possidere, vel scire. Alter vero luxuriae lenocinia diffundit, et defluit in varias voluptates, dum ad tranquillitatis, et laetitiae gaudia tendens aspirat. Tertius vires colligit, quibus tueatur naturae libertatem, et cujusvis molestiae propulsare po
Abbreviated transcription (Latin):
aut raro in senib ctilatatur. Cũ uͦ
eis beneficio nature libertas uitina
immniueat: se ipsos uano timore mi¬
serriie subicut seruituti. Siqͥde̾
diogenes ait. Indigencia uature.: for¬
timam ñ timet. Beatus quoq iero¬
nimus grandis inquit exultatio ẽ
anime cum paruo contemptus fu¬
eris mundum habere sub pedibus
et omnem eius potentiam. epulas
nica compensare. Hec quidem lauda¬
bilia sunt si ñ fiant ad famam. sed
ad conscientiam: que omnia equa¬
nuit̾̃ portat. Ut enim ait xeno.¬
phon: conscientia iuisti sit malecticta
contempn̾e̾. Usus gͦ rerum laudabi¬
lis. aut culpabilis est: rerum dum¬
taxat in differentia est. Unde diaᷤpe¬
nis pecunia ꝓfuso decus auaro suppli¬
cium est. fugienda sunt inquit
macrobius omnib modis ⁊ absciden¬
da igne et ferro totoꝙ artificio sepa¬
randa langor a corpore. imꝑicia ab
animo. luxuria a uentre. a ciuitate
sedicio. a domo discorcdia. ⁊ in com¬

Expanded text:
aut raro in senibus dilatatur. Cum vero aut raro in senibus dilatatur. Cum vero eis beneficio naturae libertas vicina immineat, se ipsos vano timore miserrimae subjiciunt servituti. Siquidem Diogenes ait: « Indigentia naturae fortunam non timet. » Beatus quoque Hieronymus: « Grandis, inquit, exsultatio est animae, cum parvo contentus fueris, mundum habere sub pedibus et omnem ejus potentiam, epulas nica compensare. » Haec quidem laudabilia sunt, si non fiant ad famam, sed ad conscientiam, quae omnia aequanimiter portat. Ut enim ait Xenophon: « Conscientia justi, scit maledicta contemnere. » Usus ergo rerum laudabilis aut culpabilis est, rerum duntaxat differentia est. Unde Diaspenis, pecunia profuso decus, avaro supplicium est. « Fugienda sunt, inquit Macrobius, omnibus modis, et abscindenda igne et ferro, totoque artificio separanda languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria ventre, a civitate seditio, a domo discordia, et in com
Abbreviated transcription (Latin):
bitrio perirent. et hostes preda care¬
rent: non sustinuit m̾gere aurum
⁊ argentum. sed fitt᷑um nects sue p̃¬
mium domum reuexit. ꝓculctubio
hic non possectit diuitias: sed a cdi¬
uitiis possessus est. Titulo rex insu¬
le animo petunie miserabile man¬
cipum. Hec ualeruus. sed possunt
etiam nequiora auaritie inuemri
dum tractidit manib impioꝵ. Po¬
test quictem deturꝑar u̾bis sed non
satis. quia deformior ẽ ⁊ turpior qmͣ
ut ore humano possit expom. Id̾oq
aut est anaticia stndiosuis declinanda.
quia tenatius inheret ab imagine
utilitatis: ⁊ ꝑniciosuis nocet ab extͥ¬
minio caritatis. Inde ẽ quod riclicu¬
lam ⁊ miserandam cum senib con¬
traxit familiaritatẽ. ut quominus
egent auidius concupiscant. ⁊ qui
reb sunt citius carituri: ras partuis
numstrent utilitati. Nam ⁊ manꝰ
in uiuentute porrecta ad danctum
ni senectitte contrahit᷑. ⁊ que in ni¬
uentute contracta est aut nonqͣm

Expanded text:
bitrio perirent, et hostes praeda carebitrio perirent, et hostes praeda carerent, non sustinuit mergere aurum et argentum, sed futurum necis suae praemium, domum revexit. Procul dubio hic non possedit divitias, sed a divitiis possessus est: titulo rex insulae, animo pecuniae miserabile mancipium. » Haec Valerius. Sed possunt etiam nequiora avaritiae inveniri dum tradidit manibus impiorum. Potest quidem deturpari verbis, sed non satis, quia deformior est et turpior, quam ut ore humano possit exponi. Ideoque autem est avaritia studiosius declinanda, quia tenacius inhaeret ab imagine utilitatis, et perniciosius nocet ab exterminio charitatis. Inde est quod ridiculam et miserandam cum senibus contraxit familiaritatem, ut quo minus egent, avidius concupiscant, et quo rebus sunt citius carituri, eas parcius ministrent utilitati. Nam et manus in juventute porrecta ad dandum, in senectute contrahitur, et quae in juventute contracta est, aut nunquam,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ albinum purnium occidendi gr̃a¬
sui cũ pugionib deprehensos: quinqͣ¬
gies sȩxtercium ab illo ab hoc sexagi¬
alt̾um tantum daretur iugulum
quoꝙ sium equo animo illis fiuis¬
se prebiturum: sct̾um auaricia ã
omnes uici septimuli precoetia pꝰ¬
sectit. qui cum gaiz gracei familia¬
ris fuisset: capud eius abscitere. ⁊
ꝑ urbem pilo sixum ferre sustimi¬
it. quia oꝑimius consul auro ip̃i
repensurum edixerat. Siinit qui
tradant liqnato plumbo eum ca¬
uatam partem caꝑitis quo pond̾o¬
sius e̾et explesse. fuerit ille sedicio¬
sus. bono ꝑierit exemplo clientis
tamen scelesta fames in has usq
iacentis murias esurire ñ debuit.
Octiz mt̾ca septimuli auaritia. ꝑtho¬
lomei autem regis ciprorum rrsu ꝑ¬
sequenda. Nam cum auxiis sorcdi¬
b magnas opes coeripuisset ꝓpt̾q
eas se ꝑiturum uid̾et. ⁊ ideo omnz
petuma imposita nauib in altũ
processisset. ut classe ꝑforata suo ar¬

Expanded text:
et Albinum Purnium occidendi sui gratet Albinum Purnium occidendi sui gratia, cum pugionibus deprehensos, quinquagies sestertium ab illo, ab hoc sexagialterum tantum daretur, jugulum quoque suum aequo animo illis fuisse praebiturum? Caeterum avaritia ante omnes Vitii Septimuli praecordia possedit: qui cum C. Gracchi familiaris fuisset, caput ejus abscindere, et per urbem pilo fixum, ferre sustinuit, quia Opimius consul auro ipsi repensurum edixerat. Sunt qui tradant liquato plumbo eum cavatam partem capitis, quo ponderosius esset, explesse. Fuerit ille seditiosus, bono perierit exemplo, clientis tamen scelesta fames, in has usque jacentis injurias, esurire non debuit. Odiis merita Septimuli avaritia: Ptolemaei autem regis Cyprorum risu prosequenda. Nam cum anxiis sordibus magnas opes corrupisset, propterque eas periturum se videret, et ideo omni pecunia imposita navibus in altum processisset, ut classe perforata, suo ar
Abbreviated transcription (Latin):
lucroꝵ. manifeste prede auidissima
uorago. neq habendi fructu felix.
⁊ cupiditate querendi miserrima.
Quid ñ mortalia pectora cogit. au¬
ri sacra fames: heriphile uiri uitam
auro distraxit. suam philippo uen¬
didit grecia lib̾tatem. ⁊ in ipsam ua¬
lerius maximus his exemplis inuehi¬
tur. Cum ad moctum locupleti .l. mu¬
nitio bafilio falsum testamẽtũ qui¬
dam in grecia subietisset. eiusctẽꝙ
confirmanti gr̃a potentissimos ci¬
uitatis nr̃e uiros.m. crassum. et
quintum hortensium quib muni¬
tus ignotus fuerat tabulis hered̾
inseruisset: qm̃qm euiclens fraus e¬
rat. tamen uterꝙ pecunie cupitus
facinoris alieni munus ñ repudia¬
uit. Qnͣtam culpam qmͣ leuiter re¬
tuli. lumina curie ornamenta fori.
quod scelus iuncticare debuerant:
inhonesti lucri captura inuitati. au¬
ctoritatib suis texerunt. Uerum a¬
liqnto maiores uires in qͥnto cassio
exibuit. qui in hispaniam sillium

Expanded text:
lucrorum, manifestae praedae avidissima lucrorum, manifestae praedae avidissima vorago, neque habendi fructu felix et cupiditate quaerendi miserrima. Quid non mortalia pectora cogis Auri sacra fames? Heriphile viri vitam auro distraxit. Suam Philippo vendidit Graecia libertatem. Et in ipsam Valerius Maximus his exemplis invehitur. « Cum admodum locupleti L. Munitio Basilio falsum testamentum quidam in Graecia subjecisset, ejusdemque confirmandi gratia, potentissimos civitatis nostrae viros M. Crassum et Q. Hortensium, quibus Munitius ignotus fuerat, tabulis haeredis inseruisset, quanquam evidens fraus erat, tamen uterque pecuniae cupidus, facinoris alieni munus non repudiavit. Quantam culpam, quam leviter retuli! Lumina curiae, ornamenta fori, quod scelus vindicare debuerant, inhonesti lucri captura invitati, auctoritatibus suis texerunt. Verum aliquanto majores vires in Q. Cassio exhibuit; qui in Hispania Sillium
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nec copie est laus pͥma sed uͥ¬
tutis. cuius hec instrumenta sũt:¬
⁊ ideo appetenda. Siquidem ñ decet
naturam. que u̾tutem aut solam
aut fecit pre cet̾is expetendam: ei
non expetenda fecisse instrumenta.
In eoq rectius uictentur sentire ꝑi¬
patetici. quod cum uirtutem suis fa¬
teantur ad exercitium agendoꝵ ege¬
re instrumentis. ipsa quoq instium̃¬
ta et si ꝓpter alud fatentur expetẽ.¬
da. Stoicis tamen placet sibi uͥtutẽ
sufficere ad beatitudinẽ. nec ego eos
erroris argno: sed expoditiorem ddi¬
co ꝑ instrumenta u̾tutem. Cet̾um
ut alias dixisse memini. cum om̃is
iurtus graciosa sit: lib̾alitas gratis¬
facultas deest effundit uiscera .i. ppri¬
um largitur affectum. Alioquin qͦ
qui pulsante neccessitate ꝓximi m¬
tis inscera claudit. Econtra ingratis¬
simum ẽ ⁊ odiosissimũ uicium. qd̾
nec effectu ꝓdest aliis: nec affectu. ħ
est auaricia latentium indagatrix

Expanded text:
tatis, nec copiae est laus prima, sed vitatis, nec copiae est laus prima, sed virtutis, cujus haec instrumenta sunt, et ideo appetenda. Siquidem non decet naturam, quae virtutem aut solam, aut fecit prae caeteris expetendam, ei non expetenda fecisse instrumenta. In eoque rectius videntur sentire Peripatetici, quod cum virtutem suis fateantur ad exercitium gerendorum egere instrumentis, ipsa quoque instrumenta, etsi propter aliud, fatentur expetenda: Stoicis tamen placet sibi virtutem sufficere ad beatitudinem: nec ego eos erroris arguo, sed expeditiorem dico per instrumenta virtutem. Caeterum ut alias dixisse me memini, cum omnis virtus gratiosa sit, liberalitas gratisfacultas adest, effundit viscera, id est proprium largitur affectum. Alioquin quoqui pulsante necessitate proximi, mentis viscera claudit? Econtra ingratissimum et odiosissimum vitium, quod nec effectu prodest aliis, nec affectu. Haec est avaritia latentium indagatrix
Abbreviated transcription (Latin):
simonides głetur: nicħ aliud sunt qͣm
morum manifestatio. głosa quidem
si boni fuerint: ignominiosa si mali.
Hoc tamen unum meo udicio quic¬
quid ille sentiat bonum habet ge¬
nerositas. quod neccessitatem indicit
ꝓbitatis. At rerum copia nunc aua¬
ritiam accenctit nunc in exercitiũ
⁊etermunum sui licuriam instruit.
sit uenalis ppłs. uenalis curia patrum.
hec uires soluit. ⁊ utrumq sexum
frangit. in uen̾em legis ⁊ nature un¬
ꝑio reluctatur. Hanc abrogat. extĩguit
et sepelit. hanc infatuati. en̾uat. ⁊ sub¬
u̾tit. Lex gͦ ipsi ñ est: ⁊ ei natura fe¬
re ociosa ⁊ ebria est. Querit se natura
nec inuenit. Ominb gͦ scorta placc̃t
fractiq nerui corꝑe gressus. ⁊ laxi cri¬
nes. ⁊ tot noira nomina uestis. queq
uirum querit. sect utinam in hac
dominatione luxurie inueniantur
uiri uł mulierib similes. nature ta¬
men aut legi obtemꝑantib. Ex his
patet ꝙ nec ualitucdinis. nec gen̾osi¬

Expanded text:
Simonides glorietur, nihil aliud sunt quam Simonides glorietur, nihil aliud sunt quam morum manifestatio: gloriosa quidem, si boni fuerint, ignominiosa si mali. Hoc tamen unum meo judicio, quidquid ille sentiat, bonum habet generositas, quod necessitatem indicit probitatis. At rerum copia nunc avaritiam accendit, nunc in exitium et exterminium sui luxuriam instruit. sit Venalis populus, venalis curia patrum. Haec vires solvit, et utrumque sexum frangit in Venerem, legis et naturae imperio reluctatur. Hanc abrogat, exstinguit, et sepelit. Hanc infatuat, enervat et subvertit. Lex ergo ipsi non est, et ei natura fere otiosa et ebria est, Quaerit se natura, nec invenit. Omnibus ergo Scorta placent, fractique enervi corpore gressus, Et laxi crines, et tot nova nomina vestis, Quaeque virum quaerit. Sed utinam in hac dominatione luxuriae inveniantur viri, vel mulieribus similes, naturae tamen aut legi obtemperantibus. Ex his patet, quia nec valetudinis, nec generosi
Abbreviated transcription (Latin):
se. quod uͦ feculentus ⁊ obscurius re¬
sedisse in gerinanis et it̾inis. Letan¬
tur tamen sicut in claritate illius
si in ꝓpria abiectione ne nobilitate ge¬
ñis cum res exeg̾it: ex causa cognatio¬
nis ꝓhibeantur cum finitimis matͥ¬
monio copłari. sesserunt gͦ simomide
reges ⁊ pecsides. pͥncipes. tribunos. cen¬
turiones. ⁊ pͥmos ꝓuinciarũ sua me¬
u diocritate conten tantuntur uͥ¬
his tute sua. nicħ in officiis legitunis
ule ducunt. aut ignominiosum:s
culine si res exeg̾it non dedignantur
habere memoriam aut ꝑericiam ex¬
cere. Recolunt quia anmalia muta
non generosa putat quis: nisi fortia.
facili cui płima palma feruet: ⁊ exul¬
tat rauco uncloeia circo. secd uenale¬
petus corurchi post̾itas. ⁊ hirpini si
rara iuigo uictoria sedit. dños pre
trahunt epiredia collo. Siquidem
nobilitas sola est atq unica untus.
Ergo generofitas ⁊ clari sanguinis
lumen.⁊ si ea magnum quid ẽe ꝑ se

Expanded text:
se, quod vero faeculentius et obscurius, rese, quod vero faeculentius et obscurius, resedisse in germanis et uterinis. Laetantur tamen sicut in claritate illius, sic in propria abjectione, ne nobilitate generis, cum res exegerit, ex causa cognationis prohibeantur cum finitimis matrimonio copulari. Cesserunt ergo Simonidae reges, et praesides, principes, tribuni, centuriones, et primi provinciarum sua mediocritate contenti, nituntur virtute sua, nihil in officiis legitimis vile ducunt, aut ignominiosum; et culinae, si res exegerit, non dedignantur habere memoriam, aut peritiam exercere. Recolunt quia animalia muta non generosa putat quis, nisi fortia .facili cui plurima palma Fervet, et exsultat rauco victoria Circo. Nobilpecus Corythae posteritas, et Hirpini, si rara jugo victoria sedit, . . . . . trahunt epirhedia collo. Siquidem Nobilitas sola est, atque unica virtus. Ergo generositas, et clari sanguinis lumen, etsi ea magnum quid esse per se
Abbreviated transcription (Latin):
contempnit. suꝑiores habere declig.¬
natur: loquitut granclia. totus tu¬
met alto magnorum sanguine. tã¬
qm fecerit ipse aliquid ꝓpter quod
nobilis ẽẽ debeat. sui immemor eoꝵ
qui retro et uident᷑ obbuiscitur et
se in anteriora sine cũltu uirtutiꝰ
riditulis traasonis tmitator oster¬
ttit. Inquio ethicus. Malo pater t̾
sit terstres dummͦ tu sis eachide si¬
milis. uuilcamaꝙ arma capessas. qm̃
te t̾site similem ꝓclucat achilles.
Nolo tamen ut inimuriam suam
dictum nt̃ simonides apinet᷑ attͣius
quidem ectitus regib. ⁊ capitolins ge¬
nosior ⁊ marcellis. ⁊ omnib ad pocliũ
spectantib.⁊ qͣsi apuriorib ⁊ feliciori¬
bus ouis exclusus eruꝑit: gͥmanis ⁊
itt̾inis ut ei attestantur longe nobili¬
or ẽ. Credidim facile quicqͥd sinc̾um ⁊
defecationis nature in massa genens
tuis ab micio extitit in ipsum ut qͣ
gentis sue stella prefulgeat conflugxᷤ¬

Expanded text:
contemnit, superiores habere dedigcontemnit, superiores habere dedignatur, loquitur grandia, totus tumet alto magnoque sanguine, tanquam fecerit ipse aliquid propter quod nobilis esse debeat sui immemor, eorum quae retro esse videntur obliviscitur, et se in anteriora sine cultu virtutis, ridiculus Thrasonis imitator extendit. Inquit ethicus: Malo pater tibi sit Thersites, dummodo tu sis Aeacidae similis, Vulcaniaque arma capessas; Quam te Thersitae similem producat Achilles. Nolo tamen ut in injuriam suam dictum noster Simonides opinetur, atavis quidem editus regibus, et Capitolinis generosior, et Marcellis, et omnibus ad podium spectantibus: et quasi a purioribus et felicioribus ovis exclusus eruperit, germanis et uterinis, ut ei attestantur, longe nobilior est. Crediderim facile quidquid sincerum, et defaecatioris naturae in massa generis ejus ab initio exstitit, in ipsum, ut quasi gentis suae stella praefulgeat, confluxis
Abbreviated transcription (Latin):
icut autem gła que est ut cice¬
roni placuit frequens fama
cum laude a radice uirtutis oritur.
et ipsius lumine diuntaxat illus¬
tratur: ita ignominia. confusio. et
siquid aliud decet a uicio trahit
originem. ⁊ ꝓuectum. Siue enim aut so¬
la honestas bonum sit ut stoicis qui¬
busclam placet. siue precipuum et
pre cet̾is expetentum sicut asserunt
peripaterici. hoc usꝙ q̃q inctubium ẽ.
quia nichil expecendoꝵ adu̾satur ho¬
nesto. Laudantur cetera ⁊ ñ insipien¬
ter optantur ut bona ualitudo. cla¬
riis sanguis. rerum copia. sed nicħ
istorui turpem aut in honestum
hominem facit e̾ẽ laudabilem. Si¬
quidem doualitudine bona uires de
uirib: tem̾itas. de tem̾itate uolen¬
tia de molentia stimulus ultionis.
quasi oclii ⁊ bellorum fax accensa in¬
flaminat᷑. sequiturq iusticie contẽp¬
tus. legum preuaricatio. ⁊ concussio
inquieta publici status. clarus san¬
guis elationem parit. potentiam af¬
fectat. conciacat inferiores. pares

Expanded text:
icut autem gloria, quae est, ut Ciceroni placuit, frequens fama cum laude, a radice virtutis oritur, et ipsius lumine duntaxat illustratur, ita ignominia, confusio, et si quid aliud dedecet, a vitio trahit originem, et provectum. Sive enim aut sola honestas bonum sit, ut Stoicis quibusdam placet, sive praecipuum, et prae caeteris expetendum, sicut asserunt Peripatetici, hoc usquequaque indubium est, quia nihil expetendorum adversatur honesto. Laudantur caetera, et non insipienter optantur, ut bona valitudo, clarus sanguis, rerum copia, sed nihil istorum turpem aut inhonestum hominem facit esse laudabilem. Siquidem de valetudine bona vires, de viribus temeritas, de temeritate violentia, de violentia stimulus ultionis, quasi odii et bellorum fax accensa inflammatur, sequiturque justitiae contemptus, legum praevaricatio, et concussio inquieta publici status. Clarus sanguis elationem parit, potentiam affectat, conculcat inferiores, pares