comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nomine uideatur gestum. et
regasus ex istimat. si adusu
cius rei ĩ quam p̃poĩtus ẽ fu̾it
mutuatus. dandam acciem.
quam sencentiam puto uera
quid enim si ad armandani
instruendãm ue nauẽ. uł nau¬
et̃as exhibendos inutuatus ẽsim̃
iquerit ofilius si ad reficiendã
n auem mutuatus numinos
ĩ suos usus conu̾t̾it. anĩ excitorẽ
detur acc̃o ⁊ ait si hac lege accepit
quasi innauem impe n ułrus :
mox mutauit uoliiiitatem. ce¬
neri ex̃ citorem imputaturum
sibicurtalem p̃posuit quod si ab
initio consilium cepit fraudãdi
rit. quod ad nauis cãm accepit.¬
contrã eẽ quamdistinctionem
pecdius probat. ¶ S ꝯsi ĩ pretiis
rerum emptarum fefellit magr̃
excitoris erit dampnum ñ credi¬
toris. s si ab alio mutuatus lib̾¬
nem credid̾at puto huic etia
dandam actionem. quasũna
uem crd̾ditigitur p̃positio c̃¬
camilegem dat contralentibs.¬
quare sieum p̃posuit naulad
ħ solumt int uetiurab naeigat
uerat non tenebuur ex̾citor. si

Expanded text:
nomine uideatur gestum? et Pegasus existimat, si ad usum eius rei, in quam praepositus est, fuerit mutuatus, dandam actionem, quam sententiam puto ueram: quid enim si ad armandam instruendamue nauem uel nautas exhibendos mutuatus est?Unde quaerit Ofilius, si ad reficiendam nauem mutuatus nummos in suos usus conuerterit, an in exercitorem detur actio. et ait, si hac lege accepit quasi in nauem impensurus, mox mutauit uoluntatem, teneri exercitorem imputaturum sibi, cur talem praeposuerit: quod si ab initio consilium cepit fraudandi rit, quod ad nauis causam accipit,contra esse: quam distinctionem Pedius probat.Sed et si in pretiis rerum emptarum fefellit magister, exercitoris erit damnum, non creditoris.Sed si ab alio mutuatus libnem crediderat, puto etiam dandam actionem, quasi in nauem crediderit.Igitur praepositio ctam legem da‹t› contrahentibus.quare si eum praeposuit naui ad c solum, ut uecturas exigat, uerat, non tenebitur exercitor, si
Abbreviated transcription (Latin):
ut hic ⁊ .s. nau cou sta.bii ⁊ sunt. ⁊ .q. de tͥbutor .ł. ꝓturatores .s. ⁊ ꝑui
emendis. uł uendẽdis fũit ipoĩ¬
tus. enam ħ nomine obligat ex¬
ercitorem. ¶ Alius autemcon¬
excitoris. an alenus ir neccuius
etatis sit. int̾erit. sibi imputam.¬
ro qui iposuit. ¶ magistrum aũ.
accipimus non solum quem ex̃¬
ercitor p̃posuit s et eum q̃m ma¬
giter ⁊ ł consuitus uilianus ĩ
ignorante ex̃citore.r/ cetum si¬
scit ⁊ passus eum ẽ in naue maͨ¬
gistĩ o sumgi: ip̃e eumimposin.¬
sse uitetur que señtia michi
iudetur probabilis/ omnnia em̃
factamagr̃i. debeo prãre quieũ
p̃posui alicquin contrabentes
decipientur. a facilius ħ inma¬
gistro quaminstitore  admittẽ¬
dum põ ufilitatem squid tamẽ
sisic magałn s̾posuit. ne alium
eilice̾t p̃ponere. an ad huc uiliãi
sĩnam admittimus indendũ
eenimfinge ⁊ nominatĩ euz
prohibuisse netitio magrõ u¬
taris. dicendumtamenꝰ cous¬
erit producendam utilitatẽ¬

Expanded text:
us emendis uel uendendis fuerit praepositus, etiam hoc nomine obligat exercitorem. Cuius autem conexercitoris an alienus: sed nec cuius aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit. Magistrum autem accipimus non solum, quem exercitor praeposuit, sed et eum, quem magister: et hoc consultus Iulianus in ignorante exercitore resscit et passus est eum in naue magisterio fungi, ipse eum imposuisse uidetur. quae sententia mihi uidetur probabilis: omnia enim facta magistri debeo praestare qui eum praeposu‹i›, alioquin contrahentes decipientur: et facilius hoc in magistro quam institore admittendum propter utilitatem. quid tamen si sic magistrum praeposuit, ne alium ei liceret praeponere? an adhuc Iuliani sententiam admittimus, uidendum est: finge enim et nominatim eum prohibuisse, ne Titio magistro utaris. dicendum tamen erit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩoͣ: ne uectores ircipiant. ⁊ sic uc
aertaregione acerto mari ne¬
¶ egitietur ut ecce sunt naues¬
piar uł adurachio uectores¬
ad mare non sufficientes. Iui¬
plures sint magrĩnondiuise¬
dri officiis quod cumq cum¬
imo gestinnerit. obuigabit¬
excitoren. Si diuisis. ut aiter¬
iccanto ait̃ erigendo: procuius¬
q offitio obligabitur ex̾titoꝵ¬
s ꝯsĩ sic p̃posuit ut pleriq faci¬
unt. ne alt̾ sine altõ quid gãt:¬
putabit. ¶ex̾citorem auteñ¬
cum dicimus: ad quem obuẽ¬
tiones. ⁊ redlitus omnes per¬
ueniuiuit. siue is dominus sit
nanis siue a domino nauem
tempus ur inꝑpetuum. ¶ parꝗ¬

Expanded text:
io, ne uectores recipiant, et sic, ut certa regione et certo mari negotietur, ut ecce sunt nauespa uel a Dyrrachio uectoread mare non sufficientes. Siplures sint magistri non diuisis officiis, quodcumquuno gestum erit, obligabitercitorem: si diuisis, ut alterlocando, alter exigendo, pro cuiusque officio obligabitur exercitoet si sic praeposuit, ut plerique facunt, ne alter sine altero quid gputabit. Exercitorem auteeum dicimus, ad quem obuetiones et reditus omnes pereniunt, siue is dominus nauis sit siue a domino nauem tempus uel in
Abbreviated transcription (Latin):
cummagistro contractumsit.
utrumquasũ uolentem da¬
mus accionem ĩ solidum: an
uero exempio tributorie dͦabi¬
uͣuissi reigitur dubia melius
ẽ uerbis edicti seriure. ⁊ neq
scienti am solam ⁊ midam
rͣ neq ĩ petuliarib m̃cibus¬
dẽ asi. uoluntatem extelidẽ ad solidi
obuigationẽ. ⁊ ͣta uitetuu et̃
pomponius signnficare si fit
ĩ auena pocestate si quid̃
uoluntate gat. in soidum
cum obuigari si nnnuo ĩ pecii¬

Expanded text:
cum magistro contractum sit, utrum quasi in uolentem damus actionem in solidum an uero exemplo tributoriae dabimus? in re igitur dubia melius est uerbis edicti seruire et neque scientiam solam et nudamre neque in peculiaribus mercibus voluntatem extendere ad solidi obligationem. et ita videtur et Pomponius significare, si sit in aliena potestate, si quidem voluntate gerat, in solidum eum obligari, si minus, in pec
Abbreviated transcription (Latin):
aͣulus. Ant in id dabitur adu̾¬
sus ceti̾s acc̃o. quod minus ab
illo exactum sit.
metum admiserunt. id̾ dicen¬
dum erit ⁊ si ad alium res ꝑueĩt.
alt̾ metum ad hibuit. ¶s qss
ui metum ad bibuu̾nt noxalis
quid̾ acc̃o ip̃orum nomineꝰ crit.
pot̾it autem qͣuis dñm ad q̃m
res ꝑuenit conuenre. quicum¬
uentus siue remsiue ue scłm
quodiam dictumẽ. quadrup¬
lum p̾stit̾i̾t prod̾it ⁊ seruus siu̾e
nox ali comuentus malu̾t᷑ no¬
xe decẽ inch̾ominus ip̃e potit ꝙͣ¬
ueniri si ad euͣm res ꝑuen̾it. ¶ l
acc̃o hr̃di cet̾is q successorib dat᷑¬
qͣm rribt ꝑ sequutionem ĩ hr̃de
aũt a cetto inid quod ꝑuenit ad
ets datur. nonĩ mĩto licet enim
pena ad hr̃tem nontranseat at¬
tantai quod turpit̾ ur scele q̃:¬
situm sit est rescriptum ad com¬
pendium br̃dis non debet ꝑtiñe
quem aliquid ꝑuen̾it consump¬
sit io quod ꝑuenit antesmat te¬
neri anu̾o sufficit semel ꝑueĩsse.
⁊ si consumpto eo cecesłit utrũ ad¬

Expanded text:
um. Aut in id dabitur aduersus ceteros actio, quod minus ab illo exactum sit. metum admiserunt, idem dicendum erit et si ad alium res peruenit, alter metum adhibuit. Sed si serui metum adhibuerint, noxalis quidem actio ipsorum nomine erit, poterit autem quis dominum ad quem res peruenerit conuenire: qui conuentus siue rem siue secundum quod iam dictum est quadruplum praestiterit, proderit et seruis. si uero noxali conuentus maluerit noxae dedere, nihilo minus ipse poterit conueniri, si ad eum res peruenit. Haec actio heredi ceterisque successoribus dat habet persecutionem. in heredem autem et ceteros in id, quod pervenit ad eos, datur non inmerito: licet enim poena ad heredem non transeat, attamen quod turpiter vel scelere quaesitum est, ut est et rescriptum, ad compendium heredis non debet pertinequem aliquid pervenerit, consumpserit id quod pervenit, an desinat teneri, an vero sufficit semel pervenisse? et, si consumpto eo decesserit, utrum ad
Abbreviated transcription (Latin):
omnimodo lcuꝑlex factus ute¬
tur ucet potea depedat namet
imꝑator pius antonnius claud¬
io frontino de p̃ciis rerum br̃dita¬
rium rescripsit obidip̃m pecihe
reditatem ab eopoe quialicẽt
res q̃ inhr̃ditate fu̾ant aput eñ¬
non sint: tamen p̾tiumeorum¬
e quod lccuplectem eumur sepius
mutata sp̃e faciendo ꝑ ind̾ obligat.
tenus pollicetur actõnem ꝓ con¬
sui quatinus ad eum ꝑuen̾it. in¬
telligendum ẽ ad ꝑpetuodandã¬
actionem ꝑtinere.
ulp̃. Quantum autem ad br̃dem
ꝑuent uitis contestatẽ tempore
spectabitu. simodo sit ctum ałs
qͥnimintulit sic ĩ corpus prĩonis
ꝑuenit aliquid: ut c̾tum sit ad
hr̃dem ꝑuenturum .i. si debitor
liberatus est. Nͣ ranseti aetu pre¬
aulus. Si mulier contra pr̃onũ
suumingrata facta sciens se ĩ gͣ¬
tam. cum desuostatu ꝑiclitabatur.
aliquid patrono dedit. uł ꝓmisi̾t
ne ĩ seruitutẽ redigatur cessat

Expanded text:
factus videtur, licet postea deperdat. nam perator Titus Antoninus Claudio Frontino de pretiis rerum hereditarium rescripsit ob id ipsum peti reditatem posse, quia licet ae in hereditate fuerant apud enon sint, tamen pretium earum quo, locupletem eum vel saepius mutata specie faciendo, perinde obligat, tenus pollicetur actionem proconsul, quatenus ad eum pervenerit, intellegendum est ad perpetuo dandaactionem pertinerum. Quantum autem ad heredem peruenerit, litis contestatae tempore spectabitur, si modo certum sit qui uim intulit sic in corpus patrimonii peruenit aliquid, ut certum sit ad heredem peruenturum, id est si debitor liberatus est. um. Si mulier contra patronum suum ingrata facta sciens se ingratam, cum de suo statu periclitabatur, aliquid patrono dederit uel promiserit, ne in seruitutem redigatur: cessat
Abbreviated transcription (Latin):
pretorem restituendus sum ut ͫ¬
abstinendi michi potestas cri¬
buatur. ¶ Si coactus br̃ditatemi
repudiem dusplici ma michi p̾
tor succurrit aut utiles accões qͣ¬
sihr̃di dauto. aut accõem metus
sit ut ei aliquid ex torqueret. qui¬
quid ob hanc causam factumẽ
ucinuiuuocare ⁊ ad ire aliquem
potestate preditum quiutiq uim
cum pati prohibiuiss s huiusinõi
ꝓ̃sumptõni tebet aꝑtissimas ꝑro¬
bationes uiolentie oppon̾e. ¶ Si
iusto metu pt̾itus cognitõne ad

Expanded text:
praetorem restituendus sum, ut abstinendi mihi potestas tribuatur. Si coactus hereditatem repudiem, duplici uia praetor mihi succurrit aut utiles actiones quasi heredi dando aut actionem metus sit, ut aliquid ei extorqueret, quidquid ob hanc causam factum eslicum inuocare et adire aliquem potestate praeditum, qui utique uim eum pati prohibuisset: sed huiusmodi praesumptioni debet apertissimas probationes uiolentiae opponere. Si iusto metu perterritus cognitionem, ad
Abbreviated transcription (Latin):
an  i s oftͣu crunt calliditate qua¬
nedam. subuenit neuł ulis malitia ⁊̃.¬
nesua sit lucrosa uł istis amplicitas¬
łi dampnosa u̾ba autem edicti ca¬
lia sunt. que dolo malo fcã eẽ dicẽ¬
ita diffinit. machinatonẽquan ãg¬
dͣam altĩus decipiendi cã cũ alis
qmmulatur aliudagitur labeo ã¬

Expanded text:
aliis offuerunt calliditate quadam, subuenit, ne uel illis malitia sua sit lucrosa uel istis simplicitas damnosa. Uerba autem edicti talia sunt: 'Quae dolo malo facta esse dicensic diffinit machinationem esse quandam, alterius decipiendi causa cum aliud simulatur et aliud agitur. Labeo a
Abbreviated transcription (Latin):
putat etim domino exempto agi
pos euitili actione ad cxempiũ.
sutitorie actionis simodo rem
⁊uentendam mandauit. fer goeii
contrarium dicendum e. utilẽ¬
exempto actionem domino cõ

Expanded text:
putat cum domino ex empto agi posse utili actione ad exemplum institoriae actionis, si modo rem uendendam mandauit: ‹er›go contrarium dicendum est utilex empto actione
Abbreviated transcription (Latin):
ad missus ẽ in eo. ¶ item si sccietatẽ.
ineamus ad aliquam rememen:¬
dam drinde solus uolueris eamñ:¬
ẽmere ideoq renuntiau̾is sccictati s
ut solus emeres: trneb̾is quãti ᷤ¬
interẽ mea . s sudeo renuntiau̾is¬
sccierati: quia emptio tibi displice¬
bat. non tenebis quamius ego em¬
cro: quia hic nulla ẽ fraus: eaq et.
uiliano placebãt. ¶labeo autem po.¬
stĩorum libris scripsit. si renuntia¬
uerit societati unus ex scriis eotem¬
pore quo int̾fuit sociiũ dirimi sccie¬
tatem: cõmittẽ eum iuꝑ sccio actio

Expanded text:
admissus est in eo. Item si societatem admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem emendam, demere ideoque renuntiaueris societati, ut solus emeres, teneberis quanti interest mea: sed si ideo renuntiaueris, quia emptio tibi displicebat, non teneberis, quamuis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaque et Iuliano placent.Labeo autem posteriorum libri‹s› scribsit, si renuntiauerit societati unus ex sociis eo tempore, quo interfuit socii non dirimi societatem, committere eum in pro socio actio
Abbreviated transcription (Latin):
ut sccietas clistrabitur. reninitiatur
sccierati siue tororum bonorum:
sine ĩmus rei scrietas coita sit sitem
bonis a creclitorib uenditis unius
sccii: distrabi sccietatem labeo ait:
¶simirm certamemendam con¬
duceinlamue. coita sit societas fũc
etiam post alicuius morteur quic¬
quid lucri detrimenti ue factumsit.
cominume cẽ laboo ait. ¶ drxtinus
dissensu solui societatr. ħ ita ẽ si om̃s
dissentiunt quid ergo siums re¬
nuntiet: cassius scripsit. eum qui re¬
nintiau̾it sccietati: a se quid lib̾are
sccios suos: se autem abilus ñ lib̾are:
quodutiq obseruandum ẽ. si dolo
malo renuntiatio sit facta ueluti si¬
cumominium bonorum scrietatem
inissemus deuide cumob uenisser
imihr̃ditas: pp̃ ħ renuntiauit. idecq
si quod dampnum actulĩt hr̃clitas.
ħ si ad eum quirenuntiauit ꝑtinebit.
commodĩ autem cõmunicare coge¬
tur actione pro sccio: quod siquid
post renuntiationẽ ad quisicrit. nõ
erit cõmuicãdum quia nec dolus:

Expanded text:
ietas distrahatur, renuntiatam societatem, siue totorum bonorum siue unius rei societas coita sit. Item bonis a creditoribus uenditis unius socii distrahi societatem Labeo ait. Si in rem certam emendam conducendamue coita sit societas, tunc etiam post alicuius mortem quidquid lucri detrimentiue factum sit, commune esse Labeo ait. Diximus dissensu solui societatem: hoc ita est, si omnes dissentiunt. quid ergo, si unus renuntiet? Cassius scripsit eum qui renuntiauerit societati a se quidem liberare socios suos, se autem ab illis non liberare. quod utique obseruandum est, si dolo malo renuntiatio facta cum omnium bonorum societatem inissemus, deinde cum obuenisset uni hereditas, propter hoc renuntiauit: ideoque si quidem damnum attulerit hereditas, hoc ad eum qui renuntiauit pertinebit, commodum autem communicare cogetur actione pro socio. quod si quid post renuntiationem adquisierit, non erit communicandum, quia nec dolus
Abbreviated transcription (Latin):
maxima aut media caꝑitis dimi¬
nutione aur morte. ¶res u̾oͣ cu
aut nulle relinquãtur. aut condit¬
tionem mutau̾int. neq enim rei
eius que iamnulla sit. quis quaz
sccius ẽ. neq eius que consecrata:
publicata ue sit. ¶ uoluntate cli¬
strahitur socictas renuntiatione.
alist̃. Icaq cum separatim sccii
agẽ ceferint᷑.⁊ iinuis quisq eorunt
sibinegoietur. sine dubio ius socie
aut stipulatione. aut iuditio muta¬
ta sitcã sccietatis: proculus enim
an. ħ ip̃o ꝙ uditumideodictatũ ẽ¬

Expanded text:
maxima aut media capitis demimaxima aut media capitis deminutione aut morte: res euro, cum aut nullae relinquantur aut condicionem mutauerint, neque enim eius rei quae iam nulla sit quisquam socius est neque eius quae consecrata publicataue sit. uoluntate distrahitur societas renuntiatione.um.Itaque cum separatim socii agere coeperint et unusquisque eorum sibi negotietur, sine dubio ius societaut stipulatione aut iudicio mutata sit causa societatis.Proculus enim ait hoc ipso quod iudicium ideo dictatum e
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut hr̃s socius non sit. inisi ñ¬
fu̾it accitus ucrumptamen nõ¬
omne emolum̃tum societatis ad
cum ꝑtineat. similimodo a dam¬
pnium agnoscat. quod contigit.
siue ad huc uiuo scciouectigalis
siue postea quod non sumilit̾ in
uoluntaria sccietate obseruatur.
¶Si seruo cominuni iegatum si¬
ne lib̾tate unus ex dominis reliqt.
ħ ad solum sccium ꝑtinet. ã tñ
pro socio uiditio cominum caride¬
beat cum hr̃de sccii. qͣuentur. ⁊ ait.¬
uilianus sexto lb̃̾ pomponium rẽ¬
ferir sabinum respondentem nõ
communicariz et posse hanc siriain¬
tatem defendi uilianus ait non
enim pp̃ cõmumonem ħ ad qui¬
situm ẽ. si obseruam ꝑteniiñec
oportet ħ cominumcari: quod ꝗs¬
q non pp̃ sccictatem: s pp̃ suam
ꝑtem ad quisierit. ¶ Sccietas sol¬
uitur. ex ꝑsonis. ex rebr. ex uolun¬
tate ex actione. ideoq siue boĩes
siue res. siue uoluntas. siue actio
int̾ierit: distrahi uidetur sccietas
int̾erunt autem homines quide

Expanded text:
 ut heres socius non sit nisi fuerit adscitus, uerumtamen omne emolumentum societatis ad eum pertineat, simili modo et damnum adgnoscat quod contingit, siue adhuc uiuo socio uectigalis siue postea: quod non similiter in uoluntaria societate obseruatur. Si seruo communi legatum sine libertate unus ex dominis reliquit, hoc ad solum socium pertinet: an tamen pro socio iudicio communicari debeat cum herede socii, quaeIulianus Sextum Pomponium referre Sabinum respondentem non communicari, et posse hanc sententiam defendi Iulianus ait: non enim propter communionem hoc adquisitum est, sed ob suam partem, nec oportet id communicari, quod quis non propter societatem, sed propter suam partem adquisierit.Societas soluitur ex personis, ex rebus, ex uoluntate, ex actione. ideoque siue homines siue res siue uoluntas siue actio interierit, distrahi uidetur societas. intereunt autem homines quidem
Abbreviated transcription (Latin):
uiclcande ħ quoq facere quis posse
uidetur quod dolo fec̾it quominꝰ
possitisiec enim equumẽ dolum
suum q̃m quam releuare. quod et
incet̾ĩs qui ĩ id quod facẽ possunt
conueniuntur accipiendũe. ¶ Si
camen ñ tolo: s culpa sua facere
posse desiit. dicendum ẽ condemp¬
nari eum non debere. ¶ inhr̃dem
quoq socii ꝓ scrio actio competit
quamius hr̃s sccius ñ siglicet em̃¬

Expanded text:
iudicandae.Hoc quoque facere quis posse iudicandae.Hoc quoque facere quis posse uidetur quod dolo fecit quo minus possit: nec enim aequum est dolum suum quemquam releuare. quod et eris, qui in id quod facere possunt conueniuntur, accipiendum est. si amen non dolo, sed culpa sua facere posse desiit, dicendum est condemnari eum non debere.In heredem que socii pro socio actio competit, quamuis heres socius non sit: licet e
Abbreviated transcription (Latin):
nec cetõrum br̃dibus successorib¬
uequos uud quod facẽ possiint cõ¬
ueniemus. id̾ prãtur id quod fa¬
cere scrius pot̾ qͣm ad modum ex¬
stimandum sit. et placuit non
derẽ deduci: es alienum quod
debetur a sccio ita ⁊ ⁊ marcellus
eꝓͣ iudendum: an cautio ueniat ĩ b
uiditium eius quod face̾̃ sccius
non possit. scilicet nuda promissio
quod magis dicendum arbitror¬
¶ Si cuitres socii eẽnt. ogĩt cum
imo ex scciis socius et ꝑtemsuam
integram sit consecutus sit. deuĩ
alus socius cumeod̾ agat. ⁊ꝑtemsũa
consequi ntegram non potit. quiã
facere solidum non pot̾. anhic qui
minus consecutus ẽ. cumeo age̾
possit. qui solum accepit. ad cõmu¬
nicandas ꝑtes int̾eos id x̃ ex equan¬
das quasi iniquum sit ex cad̾ socie¬
tate auumplus: alium minus cõ¬
sequi: s magis e. ut prosccio actre̾
consequi possit. atutriusq portio
Ex quetiu que señtia ẽ quitatem.¬
¶ tempus autem spectamus
quantum facẽ socius possit rei

Expanded text:
nec ceterorum heredibus successoribusve, quos in id quod facere possunt convenimus, idem praestatur. Id quod facere socius potest quemadmodum aestimandum sit? et placuit non ere deduci aes alienum quod debetur a socio: ita et Marcellus uidendum, an cautio ueniat in hoc iudicium non possit, scilicet nuda promissio: quod magis dicendum arbitror.Si, cum tres socii essent, egerit cum uno ex sociis socius et partem suam integram sit consecutus, deinde alius socius cum eodem agat et partem consequi integram non poterit, quia facere solidum non potest, an hic qui minus consecutus est cum eo agere possit qui solidum accepit ad communicandas partes inter eos, id est exaequandas, quasi iniquum sit ex eadem societate alium plus, alium minus consequi? sed magis est, ut pro socio actione consequi possit, ut utriusque portio exaequetur: quae sententia habet aequitatem.Tempus autem spectamus quantum facere socius possit rei
Abbreviated transcription (Latin):
omp̃ Siuina emerim exceptis p¬
accidis ⁊ nucidis: et michi ac exꝰ¬
pediat accida quoq accipere: pros¬
culus ait quarus io emptoris s¬
causaexteptum sit. tamenn acci¬
da et mucida ñ uenisse ¶ nam̾
que ĩuitus emptor accurre nõ

Expanded text:
m.Si uina emeri‹m› exceptis acidis et mucidis et mihi expediat acida quoque accipere, Proculus ait, quamuis id emptoris causa exceptum sit, tamen acida et mucida non uenisse: nam quae inuitus emptor
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Id quod post empͣnõnẽ
fundo accessit ꝑ alluuionẽ ur ꝑ¬
iit ad emptoris cõmodum ĩ cõ¬
modumq ꝑtinet nam et sitotꝰ
ager post emptionẽ flumme
crcupatus eẽt ꝑiculum rẽt emp¬
toris sic igitur et courmiahã eius

Expanded text:
um.Id, quod post emptionem fundo accessit per alluuionem uel perit, ad emptoris commodum incommodumque pertinet: nam et si totus ager post emptionem flumine occupatus esset, periculum esset emptoris: sic igitur et commodum eius
Abbreviated transcription (Latin):
etas coita ec̃t. utriq ꝑire. ut pu¬
ta si peciia cum ꝑ egre portare¬
cur ad mercem emendam: per¬
ierit Giuero antem collatioͣnẽ
postea quam eam destinasses:
tunc pierit. nicb̾ eo nomine cõ¬
sequeris ĩquit. quia ñ scrietati
periit. ¶ Si filius familias scci¬
etatem deinde emancipatus ñͥ¬
fu̾it a pre. aput uilianum que¬
ritur an ead̾ scrietas duret. an ilo¬

Expanded text:
etas coita esset, utrique perire, ut puetas coita esset, utrique perire, ut puta si pecunia, cum peregre portaretur ad mercem emendam, periit: si vero ante collationem, posteaquam eam destinasses, tunc perierit, nihil eo nomine csequeris, inquit, quia non societati periit. Si filius familias sociierit, deinde emancipatus fuerit, apud Iulianum quaeritur, an eadem societas duret an v
Abbreviated transcription (Latin):
ait ita demum ħ eẽ uerum si ho¬
neste ⁊ licite iri scrietas coita sit.
lefitii societas coita sit. constat eẽ¬
nullam sccietatem s gn̾alit̾ enim
traditiur reum in honestarum
nullam eẽ sccietatem.
tem contulit extinctum sit. nõ¬
uidendum an ꝓsocio agere poᷤ
fecilicis. cumtres equos br̃es et
egounum. scrietatem coiuimus
ut accepto equo nco: quadrigam
uent̾es: ⁊ ex pretio quartam mͥ
redde̾ss G̃ugitur ante uenditio¬
nem equus meus mortuus sit
ñ putare secelsus ait. scrietatem
manerr. nec ex p̃tio equorum tu¬
orui: ꝑtem deb̾i non enim ha¬
bende quadrige grã. s uendente
coitam scciratemscetum si idaciũ
dicatur. ut quadrigafieret. eaq
comiminicantur. tuq ĩ ea cres
ꝑtes br̃s ego quartam: ñ dubie
ad huc sccii sumuis item celsus ũ¬
tractat si peciniam contulissemꝰ
ad mercem emend amꝯmea pecu¬
ma periss cuipierit ea᷑ et ait. Si
post collationem euenit. ut peu¬
nia periret. quod ñ fieret. nisi scci¬

Expanded text:
ait ita demum hoc esse verum, si honestae et licitae rei societas coita sit: leficii societas coita sit, constat nullam esse societatem. generaliter enim traditur rerum inhonestarum nullam esse societatem. tem contulit exstinctum sit, videndum, an pro socio agere possFelicis: cum tres equos haberes et ego unum, societatem coimus, ut accepto equo meo quadrigam venderes et ex pretio quartam mihi redderes. si igitur ante venditionem equus meus mortuus sit, non putare se Celsus ait societatem manere nec ex pretio equorum tuorum partem deberi: non enim habendae quadrigae, sed vendendae coitam societatem. ceterum si id actum dicatur, ut quadriga fieret eaque communicaretur tuque in ea tres partes haberes, ego quartam, non dubie adhuc socii sumus. Item Celsus tractat, si pecuniam contulissemus ad mercem emendam et mea pecunia perisset, cui perierit ea. et ait, si post collationem evenit, ut pecunia periret, quod non fieret, nisi s
Abbreviated transcription (Latin):
densccietatem durare ĩintumi
enim nhiis contractibus inspici¬
endums duab autem actioĩ¬
b agendum eẽ uma aduersus
pr̃em: aitã adu̾sus filium cu
prẽ. de eo cuius dies ante emã¬

Expanded text:
dem societatem durare, initium enim in his contractibus inspiciendum: duabus autem actionibus agendum esse, una adversus patrem, altera adversus filium: cum patre de eo, cuius dies ante ema
Abbreviated transcription (Latin):
cinarum suarum grã. uł m̾tiu
recte imputabit. ¶ scriumun¬
u̾sa. in sccietate conferre debere.
neratius ait. Si ominum bonoꝵ
sccius sit ⁊ ĩdeo siue obĩiuriam
sibi factam:ul exlege aquilia. si¬
ue ip̃ius: siue filii corpori necitũ
sit. conferre drb̾e respondit ¶ ib iõ
ait sccium omnium bonorum
non cogi conferre. que ex prohibi¬
tis causis ad quisierat sꝑcõtrariũ
quoq aput uete̾s tractatur. an
sccius õĩum bonorum siquid ob¬
ueuiri ĩ iuriarũ actionẽ damp¬
natus p̾stit̾it. ex cõĩ consequatur.¬

Expanded text:
cinarum suarum gratia uel mercium cinarum suarum gratia uel mercium recte imputabit. Socium uniuersa in societatem conferre debere Neratius ait, si omnium bonorum socius sit: et ideo siue ob iniuriam sibi factam uel ex lege Aquilia, siue ipsius siue filii corpori nocitum sit, conferre debere respondit. Ibidem ait socium omnium bonorum non cogi conferre, quae ex prohibitis causis adquisierit. Per contrarium quoque apud ueteres tractatur, an socius omnium bonorum, si quid ob iniuriarum actionem damnatus praestiterit, ex communi consequatur
Abbreviated transcription (Latin):
socio eẽ actionem constatsp̃iane si
conditio sit ad iecta. si intra diem ĩllũ
prosccio. ¶ ittisi cͥommnuuem ri¬
uum refitiendum inema impe¬
sa facta ẽ ꝓsccio eẽ actionem ad re¬
cipiendum sumptum cassius scri¬
bit ¶item mela scribit. siuicun se¬
impedes int̾ se contusunt. ut tibi
eraticium parietemint̾̃ se edifica¬
rent. ad honera utriusq sustinenda
teinde elificato pariete. alt̾ ĩ eum
immitti non patiatur. proscrio agẽ¬
dimi¶isq et siͥ areͣamin comunine
emerint. ne lummib suꝑs officere¬
tur. et aitĩ tradita sit. nec p̾stet altĩ
quod conuenit. proictio actionezͦ
eẽ. ¶ Siplures siit int̾ eoso̾ ĩccie ͥ¬
tates coite. ad omnes sccietates suf¬
ficere ħ unum iuditium. cõstat.
¶Siquis ex scciis pp̃ sccietatem pro¬
fectus sit. ueluti ad m̃ces emẽdas:
oos dum caxat sumptus sccietati
imputabit quũ eam rem ĩpensi
sunt uiatica igitur a m̾itorioꝵ
et stabuloru aum̃torum. car¬
rulorum. uecturas.uł sui. uł sar¬

Expanded text:
ane si condicio sit adiecta "si intra illum pro socio. Item si in communem rivum reficiendum inpensa facta sit, pro socio esse actionem ad reciperandum sumptum Cassius scripsit. Item Mela scribit, si vicini semipedes inter se contulerunt, ut ibi craticium parietem inter se aedificarent ad onera utriusque sustinenda, deinde aedificato pariete alter in eum inmitti non patiatur, pro socio agedum. idemque et si aream in commune emerint, ne luminibus suis office retur, et alteri tradita sit nec praestet alteri quod conuenit, pro socio actionem esse. Si plures sint inter eosdem societates coitae, ad omnes societates sufficere hoc unum iudicium constat. Si quis ex sociis propter societatem profectus sit, ueluti ad merces emendas, eos dumtaxat sumptu‹u›m societati imputabit qui in eam ‹rem im›pensi sunt: uiatica igitur et meritoriorum et stabulorum, iumentorum carrulorum uecturas uel sui uel sar
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾stetur et attillicinus. sabinu̾.
cassius. responderunt. si ĩiuria
iudicis damꝑnatus sit. consetu¬
turum: si ob malefitium suu:
ip̃m tantum dampnum senti¬
re tͣebe̾ cui congruit quod seruũ
respondisse. offilius refert. si so
de comnui id comequi Siu̾o
presens ĩiuriam uidicis passus
alio malefitio quesitum ẽ. in so¬
cietatem non oport̾ẽ conferri ꝑa¬
lamẽ quia delictorum turpis
omꝑ Quodenim ex maiefito᷑
conͣtusit sccius: non alt̾ pcipx
debet quam si dampnatus sit.
lp̃ Sugitur ex ħ conuentus nꝰ¬
fu̾it qui malesitium ad misit.
ioͣqͥuod contulit aut solum aut
cum pena auferet solum aufe

Expanded text:
ut praestet. et Atilicinus Sabinus Cassius responderunt, si iniuria iudicis damnatus sit, consecuturum, si ob maleficium suum, ipsum tantum damnum sentire debere. cui congruit, quod Servium respondisse Aufidius refert, si socde communi id consequi, si uero praesens iniuriam iudicis passus alio maleficio quaesitum est, in societatem non oportere conferri paa delictorum turpis um Quod enim ex maleficio contulerit socius, non aliter recipere debet, quam si damnatus sit. igitur ex hoc conventus fuerit qui maleficium admisit, id quod contulit aut solum aut cum poena auferet: solum aufe
Abbreviated transcription (Latin):
potestate manentis quia et si ĩpo¬
testate manẽt. precipua ead̾ br̃ẽt.
¶d̾ re᷑. sccietatem non posse uitra
mortem porrigi et idconec lib̾tatẽ¬
de sup̾mis iudicus constringere
quis pot̾ĩt. uł cognatumult̾iorem
qui cessantis: cessantiumue portio¬
nes insule reͣ sͣtitũit. quamius aut¬
aaa sortem cum certis usuris ĩtra qua¬
cuor menses post quam opus refec¬
tum erit. recipere por̾. exigendoq pri¬
uilegio ntetur. aut deinceps ꝓpriam
remhabebit: pot̾ tamenpro sccio a¬
gere ad b̾ut consequatur quod sua
int̾erat finge enim ł maͥle eimiũ
magis suum consequi quã dñiu
insule. Gratio enim diui marci id¬
circo quatuormensib fiut c̾tasu¬
suras: quia post quatuor mensese¬
dominiũ dcit. ¶ Si quis socictatẽ
adem̃dum coicrit. deuide res aite¬
rius dolo: ur culpa emptaũsit. pro

Expanded text:
tate manenti, quia et si in potestate maneret, praecipua ea haberet. Idem respondit societatem non posse ultra mortem porrigi, et ideo nec liberde supremis iudiciis constringere quis poterit vel cognatum ulteriorem qui cessantis cessantiumue portiones insulae restituerit, quamuis aut sortem cum certis usuris intra quattuor menses, postquam opus refectum erit, recipere potest exigendoque priuilegio utetur aut deinceps propriam rem habebit, potest tamen pro socio agere ad hoc, ut consequatur quod sua intererat. finge enim malle eum magis suum consequi quam dominium insulae. oratio enim diui Marci idcirco quattuor mensibus finit certas usuras, quia post quattuor dominium dedit. Si qui societatem ad emendum coierint, deinde res alterius
Abbreviated transcription (Latin):
deo retimierunt. ut emolum̃tũ
Sac dampnum ĩ hiis cõmune
sentirent. quod aliunde quesierĩt
ĩ cominune non redigetur. ¶t̃
ex facto consultum respondisse se
ait. libro .iii. retsorum. int̾ fla¬
iumuictorem: et beni cum asia¬
num: placũat. ut locis emptis pe¬
cuma uictoris: monum̃ta fie̾nt
opera et ꝑitia asiam quib distr¬
actis pecumam iuctor cum certa
quantitate reciperet. supfluum
asianus acciperet. qui operam in
sccietatem contulit. erit pro sccio
um fu̾it. ⁊ stipendia octãq salaria
ĩ commune recligi iuditio sccie¬
tatis quanuus filius emancipa

Expanded text:
deo retinuerunt, ut emolumentum ac damnum in his commune sentirent, quod aliunde quaesierint in commune non redigetur. Item ex facto consultum respondisse se ait libro tertio responsorum: inter Flauium Uictorem et Bellicum Asianum placuerat, ut locis emptis pecunia Uictoris monumenta fierent opera et peritia Asiani, quibus distractis pecuniam Uictor cum certa quantitate reciperet, superfluum Asianus acciperet, qui operam in societatem contulit: erit pro socio um fuerit, et stipendia ceteraque salaria in commune redigi iudicio societatis, quamuis filius ema
Abbreviated transcription (Latin):
ret. simichi ꝓponas insciente dño¬
sccioeum inscrietatis rõnem hec̃
contulisse q̃uod si scieͣnte etiam
penam sccium agnoscẽ oportet.
eq̃uumẽ enim ut cuius partici¬
pauit lucrum participet et dam
terit ob furtum andissoluta ea.
item q ĩ omnib ẽ turpib actio¬
nib uelutiĩ iuriarum. ui ronoꝵ
raptorum: serui corupti: et simili¬
bus et ĩ omnib penis pecumiariis
que ex publicis uiditiis accelũt.

Expanded text:
et, si mihi proponas insciente socio eum in societatis rationem hoc contulisse: quod si sciente, etiam poenam socium agnoscere oportet: aequum est enim, ut cuius participauit lucrum participet et damnterit ob furtum an dissoluta ea. idemque est in omnibus turpibus actionibus, ueluti iniuriarum, ui bonorum raptorum, serui corrupti et similibus, et in omnibus poenis pecuniariis quae ex publicis iudiciis accidunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eo loco exposuiss inquem de liehen¬
das eas merces locass nec ꝑ eumsta
spectare. idem iuris ĩ eodem gñe co¬
gnitionis obseruabimus: Si pro¬
barum fu̾it nautam morbo impe¬
ditum nauigare ñposse. idem diceꝰ¬
mus si nauis eius uitium fcc̃it sine

Expanded text:
eo loci exposuisset, in quem deveheneo loci exposuisset, in quem devehendas eas merces locasset, nec per spectaret. idem iuris in eodem genere cogitationis obseruabimus, si probatum fuerit nautam morbo impeditum nauigare non potuisse. idem dicemus, si nauis eius uitium fecerit sine
Abbreviated transcription (Latin):
olustus. Si uehenda mancipia
conduxisti. pro eo mancipio quod
ĩ naue mortuumẽ. uecturatibi
non debetur aũ paulus inmo que¬
ritur quid actumẽ. utrum pro
hiis quiimpoĩti anprobis qui
deportati eẽntͣ mertes daretur ꝙ
si ħ apparere non potĩt. satis erit pro
nauta si ꝓbau̾it impoĩtum esse
mancipium: ¶ Si ea concluctõne
nauem conlipxiti. ut mea comer¬
ces tue portarentur: easqz merces
milla nauta nect̃itate ooactus: ĩna¬
uem den̾orem. cum id sciret te fieri
nolle transtulit. et merces tue cũ
eanõnaue ꝑierunt. ĩ qua nouissie
uecte sunt. habes ex condũcto ⁊ loca¬
to cumpriore nauta actionẽ. ¶ pau¬
lus inmo contra. si modo ea uainga¬
tione utraq naius ꝑiit. amisme co
sine dolo ⁊ cuipanautarum factum
eẽt idemiuris erit. si prior nauta pu¬
blice retentus naigare cumtius
mercib prohibitus fu̾it  idem ꝑut¬
iuris erit^ cum ea condictione cond¬
uxiss ut certam penam pr̃aret. nisi
ante constitutum diem m̃ces tuas

Expanded text:
orum. Si uehenda mancipia conduxisti, pro eo mancipio, quod in naue mortuum est, uectura tibi non debetur. Paulus: immo quaeritur, quid actum est, utrum ut pro his qui impositi an pro his qui deportati essent, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probauerit impositum esse mancipium. Si ea condicione nauem conduxisti, ut ea merces tuae portarentur easque merces nulla nauta necessitate coactus in nauem deteriorem, cum id sciret te fieri nolle, transtulit et merces tuae cum ea naue perierunt, in qua nouissime uectae sunt, habes ex conducto locato cum priore nauta actionem. Paulus: immo contra, si modo ea nauigatione utraque nauis periit, cum id sine dolo et culpaesset. idem iuris erit, si prior nauta publice retentus navigare cum tuis mercibus prohibitus fuerit. idem iuris erit, cum ea condicione a te conduxisset, ut certam poenam tibi praestaret, nisi ante constitutum diem merces tuas
Abbreviated transcription (Latin):
aulus. Cum depressa naus
aut deiecta ec̃t. quod quisq ex eo
tamquam ex incendio.
cemhũt. ut eas ꝓ derelictobãnt.
quippe sũuen̾int eas ablaturos.
cisi suspicati fu̾int ĩ quemlocum
iacce sunt requisituros ut ꝑm
sint. ac siquis honere pressus: in
iuianirem abiecerit. mox cum
aliis reu̾surus ut eamd̾̃ auferret.

Expanded text:
um. Cum depressa nauis aut deiecta esset, quod quisque ex ea espondit, tamquam ex incendio. tem habent, ut eas pro derelicto habeant, quippe si inuenerint eas, ablaturos et, si suspicati fuerint, in quem locum eiectae sunt, requisituros: ut perinde sint, ac si quis onere pressus in uiam rem abiecerit mox cum aliis reuersurus, ut eandem auferret.
Abbreviated transcription (Latin):
non peti s p̾stari solere ⁊ idco si qis
fidutiam siuu babe̾t delectari se po¬
pulo ad respondẽdu sc p̾paret er¬
go sabino cõcessum ẽ atib̾io cesa¬
re ut ppło respond̾e̾t quũ equestri
ordine. iaigrandis natua fert
annorum quinqͣgnita receptus.¬
Iõ huic necample facultates fuer̃t
s plurimum asius auditoribus
sustentatus ẽ huic successit gaius
cassius loriginus natus ex fina tu
b̾ionis qnͣeptis seruii sulpicii et.
ideo ꝓ auum suum seruium sul¬
pͥtium appiłat is a cõsul fuit cum

Expanded text:
non peti, sed praestari solere et ideo, si quis non peti, sed praestari solere et ideo, si quis fiduciam sui haberet, delectari se populo ad respondendum se praepararet.Ergo Sabino concessum est a Tiberio Caesare, ut populo responderet: qui in equestri ordine iam grandis natu et fere annorum quinquaginta receptus. huic nec amplae facultates fuerunt, sed plurimum a suis auditoribus sustentatus est.Huic successit Gaius Cassius Longinus natus ex filia Tuberonis, quae fuit neptis Seruii Sulpicii: et ideo proauum suum Seruium Sulpicium appellat. hic consul fuit cum
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑamded̾at plurimaĩnouare ĩ¬
stituit. aita ateio capitoni massu¬
rius sabinus successit labeõi uer¬
ua qui ad buc eas dissẽtrẽs auxe¬
runt hica iam nerua cesari fam¬
uliarissimus fuit massurius sa¬
bimus ĩ equestri ordine fuit et
publice primus sciͥp̾it posteaꝙ
ħ cẽpit bñficium dari atib̾io ce¬
sare. ħ tamen illi concessum erat
ꝯut obit̾um sciamus aũt tempora
aug̾. publice respondẽdi ius ñ aprͣ¬
incipib dabatur s qui fidutiam
studiorum suorum habebãt cõ¬
sulentib respondebãt neq irspõ
sa utiq signata dabant s plerũqͦ
¶Iudicib ip̃i scribebant aut cestabd¬
Antur. qui illos cõsulebãt primuuᷤ
Aiius augustus ut maioruris
auctoritas habẽtur. constituit ut
ex tas aucrorita᷑ eius respõde̾t. et
illotempe petił ꝓ bñficio cepit ⁊
ideo optimus princeps a deianus
cum haleo uiri p̾corii peterent ut
¶⁊sibilice̾t respond̾e. rescripsit eis hccs

Expanded text:
operam dederat, plurima innovare instituit. Et ita Ateio Capitoni Massurius Sabinus successit, Labeoni Nerva, qui adhuc eas dissensiones auxerunt. hic etiam Nerva Caesari familiarissimus fuit. Massurius Sabinus in equestri ordine fuit et publice primus respondit: posteaque hoc coepit beneficium dari, a Tiberio Caesare hoc tamen illi concessum erat. Et, ut obiter sciamus, ante tempora Augusti publice respondendi ius non a principibus dabatur, sed qui fiduciam studiorum suorum habebant, consulentibus responsa utique signata dabant, sed plerumque iudicibus ipsi scribebant, aut testabantur qui illos consulebant. primus diuus Augustus, ut maior iuris auctoritas haberetur, constituit, ut ex auctoritate eius responderent: et ex illo tempore peti hoc pro beneficio coepit. et ideo optimus princeps Hadrianus, cum ab eo uiri praetorii peterent, ut sibi liceret respondere, rescripsit eis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
caꝑito qui oslium sccutus s̾ anti¬
stius labeo qui omnes hos audiũ.
ĩstitutus ẽ aũt a trebatõ exbiis a¬
teius consul fuĩt labed nõuut cũ
offererim er ab augiras corisula¬
tus quo suffectus fie̾t ⁊ honorem
susciꝑet s plurimum studiis oꝑ¬
amdeditatotum aunum ita di¬
uisãt. ut rome sex ĩm̃sib cũ stu

Expanded text:
Capito, qui Ofilium secutus est, et AntiCapito, qui Ofilium secutus est, et Antistius Labeo, qu‹i› omnes hos audiuit, institutus est autem a Trebatio. ex his Ateius consul fuit: Labeo noluit, cum offerretur ei ab Augusto consulatus, quo suffectus fier‹et›, honorem suscipere, sed plurimum studiis operam dedit: et totum annum ita diuiserat, ut Romae sex mensibus cum stu
Abbreviated transcription (Latin):
quintus mutius uolusii audi¬
tor denios millius honorem te¬
stamento publium mutium
nepotem eius reliquit hrtem
fuit aũt questorius noultra ꝓfi¬
cisce̾ uoluit cum illi ⁊ iam augy¬
stus cõsulatum offerret. ex hiis
eioqntior fuisse. dicitur. ofilius ut¬
roq cã doctior. tasselli scripta nõ ex¬
tant nsi unus lib̾bñdictorum.
trebatii complures s minus fre¬
quent post hos quaq tubõ fuit qui
ofilio oꝑam dedit. fuit aũt prĩtius
⁊ transiit a causis agrndis ad ius
cuule. maxime post qͣm quintũ
ligarium accusauit. nec obtinu¬
lim cub̾oiẽ applicare ñ ꝑmisit ne
aqͣm aurire quo nomine eũ accũ¬
sauit ⁊ cicero defendit ⁊ extat ciuoͣ
or̃o satis pulcħrima q̃ ĩscribitur. sẽ¬
ꝓ quinto ligario tubõ dectissimus
quidbĩtus ẽ uiris publici a priua¬
tia complures utriusq oꝑis libros
reliquit ẜmone⁊ iam antiquo usꝰ
affectauit scrurs ⁊ idco parum lił̾
cius grati habentur post hune in¬
axime auctoritatis suei̾t atrius

Expanded text:
Quintus Mucius Uolusii auditor, denique in illius honorem testamento Publium Mucium nepotem eius reliquit heredem. fuit autem quaestorius nec ultra proficere uoluit, cum illi etiam Augustus consulatum offeret. ex his lius Trebatio eloquentior fuisse dicitur, Ofilius utroque doctior.Cascellii scripta non exstant nisi unus liber bene dictorum, Trebatii complures, sed minus frequenta‹n›tur.Post ho‹s› quoque Tubero fuit, qui Ofilio operam dedit: fuit autem patricius et transit a causis agendis ad ius ciuile, maxime postquam Quintum Ligarium accusauit nec optinumum Tuberonem applicare non permisit nec aquam haurire, quo nomine eum accusauit et Cicero defendit: exstat eius oratio satis pulcherrima, quae inscribitur pro Quinto Ligario.Tubero doctissimus quidem habitus est iuris publici et priuati et complures utriusque operis libros reliquit: sermone etiam antiquo usus affectauit scribere et ideo parum libri eius grati habentur.Post hunc maximae auctoritatis fuerunt Ateius
Abbreviated transcription (Latin):
bñfrũ ꝑ iñ cum prõn is rerũ am¬
motarum cũ lib̾ta que ĩ iuto. eo
diu̾tant uelle ex ꝑiri: imperator
celligi eum i ip̃o nolle nuptam¬
ẽẽ sibiq od̃ eã actionẽ.uł aliam¬
importet. que ñ solet nisi ex diu

Expanded text:
m patronus rerummotarum cum liberta, quae ab inuito eo rterat, uellet experiri, imperator ellegi eum hoc ipso nolle nupta sibi, qui eam actionem uel aliainportet, quae non solet nisi ex diu
Abbreviated transcription (Latin):
potestate ꝑuen̾unt possunt uid̾i
nuptiarimlaum retinere. eo
sdło quoͣd alii temere nube̾: ñ pos¬
sunt. et g̾nałr diffiniendum ẽz eo¬
nec c̾tumnẽ maritum uiu̾e cap¬
tuitatem constitutũ: gullam
hr̃e licentiam ipcores eorũ mixã¬
grare ad aliud matrimoniũ ni¬
simallent ip̃e mulieres causã re¬
puclii prare. sin aũt inc̾to ẽ anis
uiuus aput hostes teneatur. ułt
morte p̃uẽtus ẽ tuncͥ quinq̃nni¬
um acempore captiuitatis exres¬
ssĩt licentiam hãt mulier ad ał¬
ias migrare nuptias ita tñ lit
bona grã dissolutum ude atur
pristinũ m̃m̃ et iius quisꝙ suũ
ius hat. ĩmiutũ eod̾iure ⁊ ma
rito ĩ cuutate de gente qurore
captiua obseruando.
aulus. Sipenituit eumquili¬
bellum cradendum diuortii ded¬
it isq ꝑignorantiam mutate
uolutatis cblatus ẽ. durare ñ¬
m̃m̃ dicendũ ẽ. nisi penitentia
cognita is qui accepit ip̃m: uolu
accepit soluitur matrimoniũ.
alienam uxorem eritinẽ donũ

Expanded text:
potestate peruenerunt, possunt uideri nuptarum locum retinere eo solo, quod alii temere nubere non possunt. et generaliter definiendum est, donec certum est maritum uiuere in captiuitate constitutum, nullam habere licentiam uxores eorum migrare ad aliud matrimonium, nisi mallent ipsae mulieres causam repudii praestare. sin autem in incerto est, an uiuus apud hostes teneatur uel morte praeuentus, tunc, si quinquennium a tempore captiuitatis excesserit, licentiam habet mulier ad alias migrare nuptias, ita tamen, ut bona gratia dissolutum uideatur pristinum matrimonium et unusquisque suum ius habeat imminutum: eodem iure et in marito in ciuitate degente et uxore caps. Si paenituit eum, qui libellum tradendum diuortii dedit, isque per ignorantiam mutatae uoluntatis oblatus est, durare matrimonium dicendum, nisi paenitentia cognita is qui accepit ipse uoluit accepit soluitur matrimonium. alienam uxo rem ex itinere domum
Abbreviated transcription (Latin):
eius eã uxorẽ suomeẽ uult. cũ
nlło auo conuburmneiẽInã quia¬
ĩtellexit legis lator facto lib̾te qͥ¬
cdireptumm̃iñ detraxit eicum
auo conubium q̃r cuicũq nup¬
ampiu s putat. nec ĩ concubina¬
tumeam alt̾ius^ pͣatroni eẽ pͦse¬
ait ler quã dui patronus eã iit

Expanded text:
eius eam uxorem suam esse uult, cum llo alio conubium ei est. nam quiellexit legis lator facto libertae qtrimonium, detraxit ei cum o conubium. quare cuicumque nubamplius putat nec in concubinaam alterius patroni esseAit lex: 'quamd
Abbreviated transcription (Latin):
uertait ut maritimilũcro dotis afficip¬
ant pr̃em fraudet. qui ꝓ fecti᷑am do¬
tem potuit petẽ. si constante mmĩio de¬
cessiss iͣdeo prĩ sucairendũ ẽ. nedoc᷑¬
cem ꝑdet. ñ enim minus prĩquam᷑
mͣͣto succurrere p̾torem oporter dã¬
da igyẽ ei dotis ex actio atq si comt.¬
stante m̃im̃o deccessiss filia.

Expanded text:
erat, ut maritum lucro dotis adficatrem fraudet, qui profecticiam dotem potuit petere, si constante matrimoncessiss‹et›, ideo patri succurrendum est, neperdat: non enim minus patri quam arito succurrere praetorem oportet. danda igitur est ei dotis exactio, atque si cmatrimonio decessisset filia.
Abbreviated transcription (Latin):
itanec talẽ efficere remp ignorat
uut graue sit debitori ad re¬
saitum grandem pignori datum
dumexcoleie tuacceptum ꝑign¬
ori excoliusti sic ut mag̾m pretu
querere me alios crelitores. aut
cogi distrab̾e quod uelim ixcep¬
tum aut penuria coactum dereli᷑
picientla ut neq delicatus debiꝰ¬
tor. neq honerosus creditor audiꝰ
ẽ ubi iussu magistratus pignus
constituitur ñ alias constitui.nisi
uentum fu̾it in possionem. ͣ

Expanded text:
ita nec talem efficere rem pigneratam, ut grauis sit debitori ad resaltum grandem pignori datum dum excolere, tu acceptum pignori excoluisti sic, ut magni pretii quaerere me alios creditores aut cogi distrahere quod uelim receptum aut tibi paenuria coactum derelinqpicienda, ut neque delicatus debitor neque onerosus creditor audiatiendum est, ubi iussu magistratus pignus constituitur, non alias constitui, nisi uentum fuerit in possessionem.
Abbreviated transcription (Latin):
uectigalis agri dampno se s et sip
u̾bo dominus donationis obstepa.¬
ilitatem anni remisit. id̾ erit di¬
ceñdum quasi non sit donatõ
s transactio: quid si nouissimus
¶erat annus sterilis ĩ quo ei remi¬
eserit. ũius dicetur. et si suꝑiores
ub̾iores fu̾nt. et scit locator. non
rem tesrd̃as ut pp̃uetustatem ui.¬
nearũm. remissio tibi detur. ¶itẽt
cum quidam naue amissa uecͣ¬
curam quam pro ĩuecto acceꝑat
repet̾e̾t ⁊ rescriptum ẽ ab antonie.¬
gsio augusto ñ in m̾ito ꝓcuratorem
reresaris hanc ab eouecturam repe¬
fere cũ munere uehercoi functus
ñsit q̃uod ĩ omnib ꝑsonis simi¬
ͣlit obserssandumẽ. ¶ ubicũq
cañ remissionis ratio habetur
ex causis supra relatis ñ id quod̾
sua int̾ẽ conductor cõsequitur. set
mercedis ex hon̾ationẽ ꝓ rata su¬
pra teniq dampnũ seminis adco¬
lonimi ꝑtina detlaratur. ¶ plaue
si forte dominus friuñ paciatur.
ur cum ip̃e lccass uł alius aueͤsũ

Expanded text:
uectigalis damno respondit. sed et si uerbo donationis dominus ob sterilitatem anni remiserit, idem erit dicendum, quasi non sit donatio, sed transactio. quid tamen, si nouissimus erat annus sterilis, in quo ei remiserit? uerius dicetur et si superiores uberes fuerunt et scit locator, non rem desideras, ut propter uetustatem uinearum remissio tibi detur.' Item cum quidam naue amissa uecturam, quam pro mutua acceperat, repeteretur, rescriptum est ab Antonino Augusto non immerito procuratorem Caesaris ab eo uecturam repetere, cum munere uehendi functus non sit: quod in omnibus personis similiter obseruandum est.Ubicumque tamen remissionis ratio habetur ex causis supra relatis, non id quod sua interest conductor consequitur, sed mercedis exonerationem pro rata: supra denique damnum seminis ad colonum pertinere declaratur.Plane si forte dominus frui non patiatur, uel cum ipse locasset uel cum alius alienum
Abbreviated transcription (Latin):
tiare ñ potuit. ñ puto eitem.¬
¶ Si quis mensuras concluxerit
casq magistratus frangiius¬
serit. si quid̃ ĩqͣi se fsunt sabi¬
nus distinguit. utrum scit cõ¬
ductor annor scit. eẽ ex lecato
actionem si nimus a quͣd si
eque sunt ita demũ eum ten̾s
siculꝑa cius ro feciss eilis et
ita labeo ⁊ mela scribunt. ¶ duo
rei locationis ĩ solidum ẽẽ pos¬
sunt. ¶ Su lege operis locandi

Expanded text:
tiare non potuit, non puto ‹e›um tenetiare non potuit, non puto ‹e›um teneri.Si quis mensura‹s› conduxerit easque magistratus frangi iusserit, si quidem iniquae fuerunt, Sabinus distinguit, utrum scit conductor an non: si scit, esse ex locato actionem, si minus, non. quod si aequae sunt, ita demum eum teneri, si culpa eius id fecit aedilis. et ita Labeo et Mela scribunt.Duo rei locationis in solidum esse possunt.Si lege operis locandi