comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sure uicem fructiuum optinent. ⁊
m̃ito non deb̾nt afnictib seꝑari.
⁊ ita ⁊ in legatis ⁊ ifid̾i cõmisti
⁊ intutele accõne ⁊ incet̾is iudicur
bone fidi fuatur. Bidem mcetis gͥ

Expanded text:
surae uicem fructuum optinent et merito non debent a fructibus separari: et ita in legatis et fideicommissis et in tutelae actione et in ceteris iudiciis bonae fidei seruatur. hoc idem igitur in
Abbreviated transcription (Latin):
re p̾tor dixit plenamint signifi¬
cationem. ut fructus quoq resttu¬
antur ⁊ id̾ eum restitui p̃tor
uuilt ueluti int̾diccum undeui.
etiani fructus sunt restimendi
It̾ aiui meus ue causa remira¬
dani non aut̃ michi restinusse ui¬
detur. quam si fructus michireaitii¬
at. nec moramea micbi aniquid. E¬
aufert. ¶ si actõnembẽam ad
id ꝯseqñdum ꝙ merm non fnit
ueluti exstipł. a tu fructus non cõ¬
cequar etiam si mora facta sit. ꝙ
si acceptinnt̃ iudicium. tunc sa¬
b̾. ⁊ cassius excquitate fruatus q qi
post acceptum iudicium pr̃andos
ꝑutant. ut caula restituatur. ꝙ
puto recte dici. ¶ ex causactiã
emptionis fructus restituendi
sunt. ¶S incocietatib stuctus cõi¬
candi suntssi poscõnem natura¬
lem reuocan. ꝓprietas mea rema¬
net. iudcannus ce fructibus. ⁊ qͥd̾
in cepoĩto ⁊ cõmodato fructus
quoꝙ p̃standi sunt. Sic̃ diximꝰ.
Iuint̾dicto quotu ꝙ in autclã
magas ẽ ut om̃s cansa ⁊ fructꝰ¬

Expanded text:
re praetor dixit, plenam habet significationem, ut fructus quoque restituantur. Et ideo cum restitui praetor uult, ueluti in interdicto unde ui, etiam fructus sunt restituendi. Item si ui metusue causa rem tradam, non aliter mihi restituisse uidetur, quam si fructus mihi restituat: nec mora mea mihi aliquid aufert. Si actionem habeam ad id consequendum quod meum non fuit, ueluti ex stipulatu, fructus non consequar, etiamsi mora facta sit: quod si acceptum est iudicium, tunc Sabinus et Cassius ex aequitate fructus quoque post acceptum iudicium praestandos putant, ut causa restituatur, quod puto recte dici. Ex causa etiam emptionis fructus restituendi sunt. Sed in societatibus fructus communicandi sunt. Si possessionem naturalem reuocem, proprietas mea manet, uideamus de fructibus. et quidem in deposito et commodato fructus quoque praestandi sunt, sicut diximus. In interdicto quoque quod ui aut clam magis est, ut omnis causa et fruct
Abbreviated transcription (Latin):
onc usure ueniunt. simutuat᷑
sum perumam ut creditorem tu¬
ui ib coluam. qui aut in postõci
mutñdus erat bonoꝵ tuoꝵ. aut
pignora uenditunic. ꝙsi comi
puro u̾etum sulibain te ex mag¬
no nicomodo. debe dici usurat ne

Expanded text:
one usurae ueniunt, si mutuatus sum pecuniam, ut creditorem tuum absoluam, quia aut in possessionem mittendus erat bonorum tuorum aut pignora uenditurus. quid si domi puto uerum, si liberaui ex magno incommodo, debere dici
Abbreviated transcription (Latin):
banoꝵ Et sidund̾e fundum
tecum uelim. tunolis. ⁊ colã
anfructus dindi debeant post
fu̾it antemptias ꝑcepti fruc¬
tus incausa legati ueniunt

Expanded text:
banorum.Item si diuidere fundum tecum uelim, tu nolis et colam, an fructus diuidi debeant post fuerit, ante nuptias percepti fructus in causa legati ueniunt
Abbreviated transcription (Latin):
dumẽ reum ꝑtib accoris sun¬
giopoxtere ip̃mq eyceptione̾
urlut intũtionem implere
ualitudinem sibi impedim̃¬
toria qui except̾one utatur.
ouem id̾ erit. dicendum. ⁊ si
ea pecuma petarur. q̃ pren¬
sata soluta ue dicitur.ħ amplius
si iuoicate rei ut uirisiurandicon

Expanded text:
dum est reum partibus actoris fungi oportere ipsumque exceptionem uelut intentionem implere:ualetudinem sibi impedimeatoria quis exceptione utatur, onem.Idem erit dicendum et si ea pecunia petatur, quae pensata dicitur.Hoc amplius, si
Abbreviated transcription (Latin):
.u. reges ⁊ se abscondert in spelunca ur¬
bis maceda. nũciatũ est iosue. qd̾ ĩuenti
dẽnt .u.i rores łͣtentes ĩ spelunca macoda.
qͥ p̃cepit᷑ socus ⁊ ait uoliute sꝯta ingen¬
tia ad os spelunce ⁊ ponite idustͥos qui

Expanded text:
ue reges, et se absconderunt in spelunca urbis Maceda. Nuntia tum est Josue, quod inventi essent quinque reges latentes in spelunca Maceda. Qui praecepit sociis, et ait: Volvite saxa ingentia ad os 232 speluncae, et ponite viros i
Abbreviated transcription (Latin):
añ litem ⁊testatam p̃cepti fui̾t
cqͣnt̃ ad omues h̾rdes ꝑcinebunt
lus casus int̾uenirs pot. qͥ ħ gñs
deduccõnis impediat. ¶Siego ace
hẽditatem pece̾ uellem cu metũ.

Expanded text:
 litem contestatam percepti fuerint, aequaliter ad omnes heredes pertinebunt. lus casus interuenire potest, qui hoc genus deductionis impediat.Si ego a te hereditatem petere uellem, tu mecum
Abbreviated transcription (Latin):
ut errantes maiori excusantur clã
ꝯnuitentes. ut continuaces plectũ
qui dat. ita contrahitur. ut semꝑ
apud maritum sit. u aut.
monia q̃ ꝯsistere ñ possunt. N enĩ
dos sũ mat̾monio ẽẽ potest. ubitũ¬

Expanded text:
ut errantes maiore poena excusantur, clam committentes ut contumaces plectuntqui dat ita contrahitur, ut semper apud maritum sit. 2 Idem imonia, quae consistere non possunt: neque enim dos sine matrimonio esse potest. ubicu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecta est. debonis uł fcõ enis. siue
tor eius. sũ uissit alium daͣre. sũ¬
cum quis dedisset negm̃ eiuus ge̾n̾
parens. uitum hu̾it. ꝓfectitia dos
ea ꝙ usiquis pr̃i donaturus de¬

Expanded text:
fecta est de bonis vel facto eius. Sive tor eius sive iussit alium dare scum quis dedisset negotium eius gerens, parens ratum habuerit, profecticia dos est.Quod si quis patri donaturus de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ filia emantipata dorem ced̾it
ꝓfecticiam inthominus docem
ẽẽ aemini dubium ẽẽ. qr ñ iusꝰ
pocãtis s pentis nomen dotem
ꝓfecticiam facit. S ita demum si
ut parens ded̾ir ẜetm̃ cicum
deberet filie uoluntate eiis ded̾it

Expanded text:
ancipata dotem dederit, profecticiam nihilo minus dotem esse nemini dubium est, quia non ius potestatis, sed parentis nomen ‹do›tem profecticiam facit: sed ita demum, si ut parens dederit: ceterum si, cum deberet filiae, uoluntate eius dedit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponas p̃torem p̾sidem dec̾uisse qͣn¬
tum ex bonis pr̃is uł ab hostib cap¬
ti aut alatronib opp̾i filie eno
constituende causã forte q mautꝰ
erat substifus aut qui potuit ab
intestato hr̃dicatem mm̃idicare do¬
silegatum in ħrepudiauĩt pr̃ut
apud gu̾m hr̃dẽ:i. remaneat

Expanded text:
proponas praetorem uel praesidem decreuisse, quantum ex bonis patris uel ab hostibus capti aut a latronibus oppressi filiae in constituendae causa forte quod maritus erat substitutus aut qui potuit ab intestato hereditatem uindicare, dosi legatum in hoc repudiauerit pater, ut apud generum heredem remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
dotem ⁊ fideuissorem urreum uł¬
reum ꝓsededit egoputo ꝑfectitiã
ẽẽ dotem. sufficit enim ꝙ p̃r. sit
obligatus sũ reo sũ fidenssori:
auo ꝓfectam. nesx. ait. haitenus
qͣcenus auus eẽt dotatiis nep¬
tem suan. Id emmn uirem aui:
uidĩ u̾sum. siquis õtam qͣntitatẽ
prĩ donauĩt itant hant ꝓ filia
daret ñ eẽ docem ꝓfecciciam. uił¬

Expanded text:
et fideiussorem uel reum pro se dedit, ego puto profecticiam esse dotem: sufficit enim, quod pater sit obligatus siue reo siue fideiussori.Sauo profectam Neratius ait hactenus, quatenus auus esset dotaturus neptem suam: id enim in rem aui uideri uersum.Si quis certam quantitatem patri donauerit ita, ut hanc pro filia daret, non esse dotem profecticiam I
Abbreviated transcription (French):
Si decabulis testĩ depomũdis agat᷑.
⁊dubitetur cui cas deponi oppor¬
teat. semꝑ semoren iumori na
plioris honoris inf̾i̾ori ⁊ marẽ fe¬
mine. i ingenũ lib̾tiuo. p̃fe̾mꝰ.¬

Expanded text:
Si de tabulis testamenti deponendis agatur et dubitetur, cui eas deponi oportet, semper seniorem iuniori et amplioris honoris inferiori et marem feminae et ingenuum libertino prae
Abbreviated transcription (Latin):
Dege uilia iudicioꝵ publitoꝵ caue¬
tur nemuito denuntietur ut te¬
stimonium litis dicat. adu̾sus so¬
cerum gen̾m iutͥcum p̾iugnum.
sobrimum. sob̾nam. sobͥno sobͥne¬
ue natum eos ue qui pͥor gͣdu sĩt.
Item lib̾to ip̃ius labꝵ ue eiuis.
ulegib quib excipitur negeñ aũ
sec̃ m̃uitus testimonium dĩe cog̾e̾¬
filie contiñi placet. Item socispõ¬
se pr̃em. Iese

Expanded text:
Lege Iulia iudiciorum publicorum cauetur, ne inuito denuntietur, ut testimonium litis dicat aduersus socerum generum, uitricum priuignum, sobrinum sobrinam, sobrino ‹sobrina› natum, eosue qui priore gradu sint, item ne liberto ipsius, liberorum eius, Quum autem excipitur, ne gener aut socer invitus testimonium dicere cogaquoque contineri placet. Item soceri sponsae patrem. Ite
Abbreviated transcription (Latin):
ãut᷑ ficẽ: ħ gͦ solum cibi rescde̾ pꝰ¬
sum sũmatim ñ uti ad uuani ꝓ¬
lõnis spẽm cognitionẽ statĩ alli¬
gari debẽ. s ex sñtũcia animi tui
te estimare opport̾e. quid aut ẽdas
aut parum ꝓbatum tibi opina¬
ris¶temdiuris ad̾amis iulio
rufino ꝓ ꝯsuli macedonie resc̾p¬
sit. testib seũ cestimonus credi
obiecerit apud me alexand̾ apro
ducebat sec testimonus uti uo¬
lebat. quib ap̃me locus ñ eft.
nam ipõs int̾rogare soleo q̃m re¬
misi ad ꝓuutie p̃lidem. ut is de
fide cestium q̃rẽt. ⁊ nͥ ipless qd̃
intñtebat: relegaretur.Gao
lib̾a ut si retin̾e eos uelis des eis
impendia ¶lege uilia de uicaue¬
tur nehat lege in reum testimo
num dic̃e liceret qui se ab eo
impubes erunt. qui iuditio pͥo¬
plito dampnatus erit. quiue
seiocauenit. q̃ue palay: q̃stũ fa¬
cit fecĩt ue. qui ue obrtstimoniũ
dicend̾ uł ñ dicend̾ pecumiã acce

Expanded text:
 hoc ergo solum tibi rescribere possum summatim non utique ad unam probationis speciem cognitionem statim alligari debere, sed ex sententia animi tui te aestimare oportere, quid aut credas aut parum probatum tibi opinaris'. Idem diuus Hadrianus Iunio Rufino proconsuli Macedoniae rescripsit testibus se, non testimoniis creditobiecerit apud me Alexander Apro roducebat, sed testimoniis uti uolebat, quibus apud me locus non est nam ipsos interrogare soleo, quem remissi ad prouinciae praesidem, ut is de fide testium quaereret et nisi implesset quod intenderat, relegaretur'. Gabinio libera, ut, si retinere eos uelis, des eis impendia'. Lege Iulia de ui cauetur, ne hac nium dicere liceret, qui se ab eo impubes erit, quive in iudicio publico damnatus erit, quive se locaverit, quive palam questum facit feceritve, quive ob testimonium dicendum vel non dicendum pecu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ omttetur rengione iudicanti¬
um. ad quoꝵ offitium ꝑtim eius
quotestunonii fidem qd̃ integri
ꝯcĩo auidem tuictatũ ec̃ an ad testa¬
m̃tum fatiendum adhibĩ possit
adult̾u dampnatus isane iuste
testimonii offiñ ei int̾diti existõ¬

Expanded text:
non omittetur religione iudicantium ad quorum officium pertinet eius quoque testimonii fidem, quod integrae cio quidem tractatum esse, an ad testamentum faciendum adhiberi possit adulterii damnatus: et sane iuste testimonii officio ei interdicetur. exist
Abbreviated transcription (Latin):
ma extusantur.Amq̃m qui¬
bdan legib amplissimus m¬
merus destium diffiuitus sit:
tũ exconstitõnib pͥncipum
ħ litentia ad sufficientẽ nume¬
rũ testiũ coartatur ut iudices
mod̾entur. ⁊ eum solum nũm
destium. q̃ inucͣcarium ẽẽ puta¬
uint. euocan ꝑatiantur: ne effoeͤ¬
nata porãte ad uexaudos homĩes
Tuꝑflua multitudo destium ꝓfa̾t᷑.¬
ntestib aut̃ dignitas fide̾ o̾t¬
ores gͣuitas examinanda ẽ:
Eoĩo cestes qui ad u̾sus fidem suẽ
cestationis uacillant. audiendr
est.iõ in ꝑsona corum explorã¬
da crunt in pͥmus conditio auus¬
q utrum decurio quis an ple¬
brius sit.⁊ an honeste. ⁊ inculpa
p̃hũsibilis an locuples uł egenꝰ
qut lutricã. quid facile admutat
testimoniũ fert. uł amitus sit
ꝓ quo cesaroniũ dat. namsica

Expanded text:
mquam quibusdam legibus amplissimus numerus testium definitus sit, tamen ex constitutionibus principum haec licentia ad sufficientem numerum testium coartatur, ut iudices moderentur et eum solum numerum testium, quem necessarium esse putaverint, evocari patiantur, ne effrenata potestate ad vexandos homines superflua multitudo testium protniis autem dignitas fides mores grauitas examinanda est: et ideo testes, qui aduersus fidem sua‹e› testationis uacillant, audiendi est. ideoque in persona eorum exploranda erunt in primis condicio cuiusque, utrum quis decurio an plebeius sitprehensibilis, an locuples, vel egens sit, ut lucri causa quid facile admittat, testimonium fert, vel amicus ei, pro quo testimonium dat. Nam, si
Abbreviated transcription (Latin):
di cã. id q diuus adriauus rescͥ¬
ad testes aduocaudos ꝑtinet. di¬
ligñcie iudicantis est explorare
q̃ consuetuto in caꝓuĩtia in qͣ
iudicatus fu̾it. n̾am siꝓlabr̃
sepe in aliam ciuitatemꝰ cestimõu
gm̃ pleros q euocatos. ñ ẽc̃ du

Expanded text:
s Hadrianus rescrad testes euocandos pertinet, diligentiae iudicantis est explorare, quae consuetudo in ea prouincia, in quam iudicat, fuerit'. nam si probabitur saepe in aliam ciuitatem testimonii gratia plerosque euocatos, non esse du
Abbreviated transcription (Latin):
uesciens ꝓiecit pecuĩam scd̾m
das cẽ exceptõnes affirmant uł
soluisse indebita contendunt ħ
ostũtere erigitur.¶ In omĩb aͣ
uissionib quas ꝓposiumus licẽ¬
cia concedũda est ei cui homuis
batõnis incumbit adu̾sario suc
de reuũtate iusuirand̾ infbe pͥus
ip̃o ꝑ calumpnua sua iuraute:
ut uidex iuram̃ti fidem secutus
ita suam sinam possit formare
iure refẽnde religionis ei seruã¬
do. s ħ̾ ubi de solutione indebi¬
ti qõ est ¶sin aut̃ cautõ indebi¬
ti expoĩta cẽ dicatur ⁊ induc̾ce
loquutur tunt ei̾iin mq̃m cau¬
posuit causas explanauit. pro
quib eandem consc̾psit. tunt

Expanded text:
iecit pecuniam, secundum das esse exceptiones adfirmant uel soluisse debita contendunt, haec ostendere exigit. In omnibus autem uisionibus quas praeposuimus licentia concedenda est ei, cui onus probationis incumbit, aduersario suo de rei ueritate iusiurandum ferre, prius ipso pro calumnia iurante, ut iudex iuramenti fidem secutus ita suam sententiam possit formare, iure referendae religionis ei seruando. Sed haec, ubi de solutione indebiti quaestio est. sin autem cautio indebite exposita esse dicatur et indiscrete loquitur, tunc eum, in quem cauposuit causas explanauit, pro quibus eandem conscripsit: tunc
Abbreviated transcription (Latin):
allogarentur si de fide caꝵ ꝯsticĩt
ñ iuiamꝰ incẽ instrim̃torum
optin̾e decretum est. Imułr gͣm¬
da repudiata filium enꝑca ab¬
seute marito ut spuriũ ĩ actis
ꝓfessa est. q̃ situm auis in potãte
patris. sit ⁊ mr̃e intestata. mortu¬
a iussu eius hr̃ditatem mr̃is ad¬

Expanded text:
allegarentur, si de fide earum constet, nonnullam vicem instrumentorum optinere decretum est". Mulier gravida repudiata, filium enixa, absente marito ut spurium in actis professa est. quaesitum est an is in potestate patris sit et matre intestata mortua iussu eius hereditatem matris ad
Abbreviated transcription (Latin):
drus. idesidie deditus tipur enim
de Uñ eas accepisse .i debitas ei fiu¬
uncio quidem debitum. fuit s ũ
dissoluto debito postea ignariis
iterum soluit. ne exceptiono cutꝰ
errire eas ꝑecunas depñdit. ip̃m
omnimꝰ hoo ostñtere ꝙ ułplus
debito ꝑsoluit uł iam solutam

Expanded text:
sidia deditus: tunc eum dere bene eas accepisse et debitas ei fuisinitio quidem debitum fuit, sed uel dissoluto debito postea ignarus iterum soluit uel exceptione tutus errore eius pecunias dependit: ipsum omnimodo hoc ostendere, quod uel plus debito persoluit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbet actor illud quo implere
d rem ꝑtin̾e ad debitorem eo
tempore quo conuenit de ꝑigno
manifestis põnib creditor. sibi
ad hui debĩ ostñdĩt recte debitor
bare d ñ fuisse debitum resita
qui negauit sese pecuiuam ac
dum ad põnes prãndas ꝙ pecum¬
am debitam accepit. sienimi ab¬
siusum est eum qui abuncõ ne¬
gauit ꝓecinuam susccpisse post¬
qͦuan  conuntus. eam accepisse põ¬
uem ũ debiti ab adu̾sario exig̾e.
siu̾o ab nutio confiteatur quid̃
suscepisse pecumas dicat autẽ
ũ indebitas ei fuisse solutas. p̾¬
qui acceꝑit nemo dubitat. qui
eiũ soluit numꝙͣꝵ ita resupimus
est ut facile suas pecunias iaccet
i indebitas effudit ⁊iaxinie si
qui indebitas dicit hõ diligens
est ⁊ studiosus pr̃ faiũ. cuius ꝑ¬
sonam mcdibse est in aliquo

Expanded text:
bet actor, illud quoque implere debet rem pertinere ad debitorem eo tempore quo conuenit de pignormanifestis probationibus creditor sibi adhuc deberi ostenderit, recte debitor robare debet non fuisse debitum? res itaqui negauit sese pecuniam acstandas, quod pecuniam debitam accepit: per etenim absurdum est eum, qui ab initio negavit pecuniam suscepisse, postquam fuerit convictus eam accepisse, probationem non debiti ab adversario exigere. sin vero ab initio confiteatur quidem suscepisse pecunias, dicat autem non indebitas ei fuisse solutas, prqui accepit nemo dubitat: qui enim solvit numquam ita resupinus est, ut facile suas pecunias iactet et indebitas effundat, et maxime si ipse qui indebitas dedisse dicit homo diligens est et studiosus pater familias, cuius personam incredibile est in aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
fidi ꝯmissũ a lr̃e sibi debitum cͥ¬
conpensatior e uellet ex diu̾so aͥ
allegaretur nunqͣm id a fr̃e qͣui¬
ilui uixit desid̾atum. cum uariis
ex causis sepe ĩ rõnem frĩs pecumi¬
am rõ ꝓcule soluisset duius ꝯ¬
modus cum suꝑ eo negõ cognos¬

Expanded text:
e sibi debitum compensare uellet, ex diuerso autem allegaretur numquam id a fratre quamdiu uixit desideratum, cum uariis ex causis saepe ration‹i› fratris pecunias ratio Proculae soluisset: diuus Commodus cum super eo nego
Abbreviated transcription (Latin):
iũ. iutra annũ faitum cum int̾i
uenio sit eorum qui meminũt qͥ¬
ħ est oppuo necaudisse nec iu¬
dilse cum idopus fiẽt. n iudisse
exeis qui iduidissent. autaudis¬
sent. ⁊ ħ infiuite similit̾ słmim
u̾sum accidit cum memoria oꝑis
facci ñstaret. ceũ.¬

Expanded text:
num puta factum, cum interim nemo sit eorum, qui meminerit, quhaec est opinio nec audisse nec vidisse, cum id opus fieret, neque ex eis audisse, qui vidissent aut audissent: et hoc infinite similiter susum versum accidet, cum memoria operis facti non exstaret.
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ideuissores ꝓ cutore datos cum
accipielantur ydoncos ñ fuisse
Nam probõ exigñda est ab hus
quorum officii fuit ꝓuid̾e ut
pupillo ydonee cau̾etur.dem.¬

Expanded text:
fideiussores pro tutore datos, cum accipiebantur, idoneos non fuisse: nam probatio exigenda est ab his, quorum officii fuit providere, ut pupillo caveretur. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
ricinis mutuã audo qͣsdam
m̾cedẽ in uauc ꝑignori accepit
oquib ñ potuisset totum debit᷑
oxolui: auax m̾tium aliis naui
obligatarum siquid suꝑfuisset
pignori accepit. q̃ situm est na¬
ue ꝓͥa pempta exqͣ totum solui
pot̾uit an id dampnũ ad credito¬
rem ꝓtincat intra p̃stitutos dies am¬
missa naue an ad cet̾ar naui¬
um suꝑfluum adnutti. possit.
sx. auas ꝙ udem pignoris dimi¬
nuitõ ad dampnum debitoris ñ
ĩ ad creditori s ꝑtinet. ¶s cum
trarectia pecumĩa itadatur utũ
auas petitio eiuis creditori com¬
pocat qͣm si salua nauis intra
eorum que ñ sunt amssa Isi na¬
uis intra p̃sticutos dies ꝑisset.
n conditionem stipłationis desi¬
cere uid̾i st ideo sinecã de pigno¬
ris ꝑsecutione q̃ in aliis nauib
fuerunt q̃rii qͦmͦ gͦ ad illorum
pignorum ꝓsecutõnem creditor
adimcci potit. scilicet cunc cum
conditõ exstitĩt obligõnis. ⁊ a¬
lio cãu ꝑignus amssum fui̾t. ł

Expanded text:
ritimis mutuam dando quasdam merces in naue pignori accepit, ex quibus si non potuisset totum debitum exsolui, aliarum mercium aliis nauibtoribus obligatarum si quid superfuisset, pignori accepit. quaesitum est naue propria perempta, ex qua totum solui potuit, an id damnum ad creditorem pertineat, intra praestitutos dies amissa naue, an ad ceterarum nauium superfluum admitti possit. respondi: alias quidem pignoris deminutio ad damnum debitoris, neditoris pertinet: sed cum traiecticia pecunia ita datur, ut non alias petitio eius creditori competat, quam si salua nauis intra eorum, quae non sunt amissa. si nauis intra praestitutos dies perisset, et condicionem stipulationis def‹ec›isse uideri, ideoque sine causa de pignorum persecutione, quae in aliis nauibus fuerunt, quaeri. quando ergo ad illorum pignorum persecutionem creditor admitti potuerit? scilicet tunc cum condicio exstiterit obligationis et alio casu
Abbreviated transcription (Latin):
nca eum qui se ex lib̾cinitate ĩ¬
geinum dicat refeñdum est. qͥs
accoris ꝑtib fungatur. Et siqui¬
dem in possõnem ub̾tuutatis fũ
sñ dubio ipm̃ opportebit ingenu¬
itatis cãm agẽ dccẽq se inge¬
mum ẽẽ si uo in posiõnem. in¬
genuitatis sit ⁊ lib̾tinus ẽc dicatu

Expanded text:
ca eum, qui se ex libertinitate ingenuum dicat, referendum est, quis actoris partibus fungatur. et si quidem in possessionem libertinitatis fuit, sine dubio ipsum oportebit ingenuitatis causam agere docereque se ingenuum esse: sin vero in possessione ingenuitatis sit et libertinus esse dic
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾ pare d cuu eum dicit lib̾tum
luinu. quid em̃ int̾est seruum
suum. quis an lib̾cum suumi ꝯ¬
tũdat: siquuis aut̃ fidutia inge¬
nuitatis sue ultro inse suscipiat
ñ ab re c̃e opꝑnior morem ei geri
sedandam cun milla captõ int̾¬
cedat iuris.  od̾.
seio cumgauis fr̃l hr̃et hr̃dita¬
tem gau inuasit ⁊ftĩb ciusdẽ
q̃ ex mandato defimiti fidei¬

Expanded text:
 debet qui eum dicit libertum suum: quid enim interest, servum suum quis an libertum contendat? si quis autem fiducia ingenuitatis suae ultro in se suscipiat non ab re esse opinor morem ei geri se dandam, cum nulla captio intercedat iuris. ModestSeio, cum Gaius fratres haberet, hereditatem Gaii invasit et fratribus eiusdem quasi ex mandatu defuncti fidei
Abbreviated transcription (Latin):
n exceptionib dicend̃ ẽ ie Dẽ¬
um ꝑtib actoris fungi opporte.
ip̃m q erocptionem uelut intñ¬
tionem impłe ut puta si ꝑacti ⁊¬
uũti exceptione utatur docere d.
quis ꝓmisisł iudicio se suti. ⁊

Expanded text:
n exceptionibus dicendum est reum partibus actoris fungi oportere ipsumque exceptionem velut intentionem implere: ut puta si pacti conventi exceptione utatur, docere debet quis promisisset iudicio se sisti et
Abbreviated transcription (Latin):
bca parce. q̃ dicit adu̾sarium
suum abaliquo iure ꝓhibitũ
⁊ ẽe sp̃alit̾ lege uł ꝯstitutione id
uarc oꝓportere.: dem. Rendit
Si q̃uis negat emancipatõnem

Expanded text:
a parte, quae dicit adversarium suum ab aliquo iure prohibitum esse specialiter lege vel constitutione, id probari oportere. Idem respondit, si quis negat emancipationem
Abbreviated transcription (Latin):
qui postea cognito ꝙ filius fr̃is
corum ũ fusset q̃rebant ancum
eo de hr̃ditate fr̃is possint pp̃ emis¬
ꝯmissi statum qui ꝑari potest a
fr̃ib defunicti filiu̾s mortui ñ ẽẽ¬

Expanded text:
qui postea cognito, quod filius fratris eorum non fuisset, quaerebant, an cum eo de hereditate fratris possint, propter emiscommissi statum eius, qui probari potest a fratribus defuncti filius mortui non e
Abbreviated transcription (Latin):
quis excep̾tione utatur eo qd̾ ñ li¬
cuisset adũsario dare uł fĩ ꝓcu
ceptionem. Idem erit dicendum
ħ ampluis siidicate rel uł uiris¬
iii. randi conditio delata dicatur. de
oo ꝙ nũt petitur  sũ in alea gestũ
c̃ẽ contendatur. cum impłe ꝑa¬
tiones opportet. ut.¬

Expanded text:
quis exceptione utatur, eo quod non licuisset aduersario dare uel fieri pceptionem. Idem erit dicendum  amplius, si iudicatae rei vel iurisiurandi condicio delata dicatur de eo quod nunc petitur, sive in alea gestum esse contendatur, eum implere probationes oportet. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
re debentur q̃madinodum ꝑ
stipłationem nam si dedero.x
trãs lectitia ut salua naue cum
c̾cis usuris sortem reciꝑiam di¬
cendum est posse me sorrẽ cum
usuris recipere:  lp̃¬

Expanded text:
e debentur quemadmodum per stipulationem. nam si dedero decem traiecticia, ut salua naue sortem cum certis usuris recipiam, dicendum est posse me sortem cum usuris recipere. 8 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cũ ideo si tantumd̃ p̃cum a¬
luis det ħ ip̃o ꝙ fructus eum ñ
sequntur. qui securi erant pͥ¬
orem emptorem melioꝵ ꝯditõ
udetur auata. qr id ñ agitur
int̾ emptors̃ ⁊ uñditorẽ. x auł¬
ip̃dio indiem addicto ante diẽ
uũditor mortuus sit siue pꝰ di¬
em heres ei existat sũ omnno

Expanded text:
n ideo, si tantundem pretium alius det, hoc ipso, quod fructus eum non sequantur, qui secuturi essent priorem emptorem, melior condicio videtur allata, quia non id agitur inter emptorem et venditorem. dio in diem addicto ante diem uenditor mortuus sit, siue post diem heres ei exsistat siue omnino
Abbreviated transcription (Latin):
Sifuindut ꝯmissoria lege misso¬
uemerit magis est ut sb̾i¬
¶ꝯditõne ꝯtrahi udeatur. ¶ Cũ¬
tionis si addiem petuma solu¬
ta ñsit: ut fundus inemptus
sseuelit qr mñditoris cã cau̾etur
nam si aut̃ accipẽtur exustia
uilla in porãte emptoris ẽẽ fu¬
curum ut ñ dando pecumã in ẽẽ

Expanded text:
Si fundus commissoria lege uenierit, magis est, ut sub ccondicione contrahi uideatur. 2 auerit: 'si ad diem pecunia soluta non sit, ut fundus inemptus sse uelit, quia id uenditoris causa caueretur: nam si aliter acciperetur, exusta uilla in potestate emptoris futurum, ut non dand‹o› pecuniam ine
Abbreviated transcription (Latin):
limudiem duob sociis sit fun
dus addictus uno ex hus p̾ciũ ad¬
one discedi rectius existimatur.
postea p̃cium addiccũ est. mm̃¬
ditor alio fundo applicito eum
ipm̃ fund̾ post̾ĩori emptori ad¬
dixĩt iudsinõ dolo in. fecit pͥori ẽp̃¬
tori obligatus ñ erit. uam qͣm¬
iuis ñ id tm̃qd indiẽ adiectum.
erit s aliud quo cum eo uenien¬
soluta estudem̃ solum intuen¬
d̃ est. An pͥori uũditõm bona fide
cõnem alatam ob pecumam
in exordio uũditori de p̃tõ soitã¬

Expanded text:
in diem duobus sociis fundus sit addictus, uno ex his pretium adone discedi rectius existimatur. postea pretium adiectum est et venditor alio fundo applicito eum ipsum fundi posteriori emptori addixit et id sine dolo malo fecit, priori emptori obligatus non erit: nam quamvis non id tantum, quod in diem addictum erat, sed aliud quoque cum eo venieabsoluta est: id enim solum intuendum est, an priori venditori bona fide cionem oblatam ob pecuniam in exordio venditori de pretio soluta
Abbreviated transcription (Latin):
scͥbit pure uũdito. idiẽ adies¬
co fundo simelior ꝯditõ allata
sit. uem ꝑignori ẽe desm̾e. si ẽp¬
tor eum fundum pignori dediss
ex quo intfłitur ꝙ emptor me¬
dio tp̃r dominus eẽt. auoquin¬
fund̃ indiẽ int̾dicto ꝙ ui aut
clam uti posse. nam ħ int̾dc̃m
ci competit ei cuiꝰ int̾ ÷ opus ñeẽ
fc̃m sfundo aut inquid in diẽ
adicico ⁊ romod̾. i inꝯmod̾ oẽ ad¬

Expanded text:
scribit pure vendito et in diem addicto fundo si melior condicio allata sit, rem pignori esse desinere, si emptor eum fundum pignori dedisset: ex quo colligitur, quod emptor medio tempore dominus est: alioquinfundum in diem, interdicto quod vi aut clam uti posse: nam hoc interdictum ei competit, cuius interest opus non esse factum. fundo autem, inquit, in diem addicto et commod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdicõm oblatam abice̾ sequi q
quid cã si ħ erat nominatim acc̃
ut liceret resiure emptori meli¬
ori aditõne auata duicñdum Ruit
dislolutam pͥorem emptõnem ⁊ si
ipñditor seqͥntem ñ admittit.Iut¬
sꝑdatur acreditore pignus. indiẽ
adductum ñ pot̾ uideri bonafid
negm̃ agi nͥ adicio reciꝑiatur. q
gͦ ast si in ops emptoꝵ imped̾ende
tantuim medo uũditõnis cã adid¬
ꝑuemit. pot creditor sũꝑiculo pͥori
emꝑtori rem adicere. n lpͣ

Expanded text:
dicionem oblatam abicere sequique quid tamen, si hoc erat nominatim actum, ut liceret resilire emptori meliore condicione allata? dicendum erit dissolutam priorem emptionem, etiamsi venditor seqatur a creditore pignus in diem addictum, non potest videri bona fide negotium agi, nisi adiectio recipiatur. quid ergo est, si inops emptor et impediendae tantummodo venditionis causa intervenit? potest creditor sine periculo priori emptori ad
Abbreviated transcription (Latin):
cimars. ip̃e ucro celsus idem ẜatu¬
iuirari. a. neĩẽ ammadu̾sum ꝙ
sipͥor emptor ita ꝙͣxerit ut nͥtotũ
tundum emptũ nollet hr̃e. nõeũ
ex sociis postĩori emptori adicẽ no¬
luit. ¶Uni est aut̃ uł unum ex
uenditorib posse meliorem af¬
ferre conditõnem em̾e enim c̃¬
emptori insolidum
¶Utͥq obugatur. ¶Set si emptor
almimiͣꝙdõeum subiecit ei ꝙfũ¬
dus add̾ictus est. ñ uideo inquid

Expanded text:
imar‹e›: ipse quoque Celsus idem probirari se a nemine animaduersum, quod si prior emptor ita contraxit, ut nisi totum, fundum emptum nollet habere, non hex sociis posteriori emptori addicere noluit.Uerum est autem uel unum ex uenditoribus posse meliorem adferre condicionem: emere enim crique emptori in solidum erit obligatus. Sed si emptor alium non idoneum subiecit eique fundus addictus est, non video, inqu
Abbreviated transcription (Latin):
cedãt eq̃ uidi meliorem ꝯdicõnem
allatam ẽẽ.  ꝑ mñ siquis accedat
eusdemp̾cii emptor. s qui leuio¬
rib emat ꝯdicõmib.uł qui satis¬
datõm uullam exĩgat. melior ꝯ¬

Expanded text:
eque uideri meliorem condicionem allatam. proinde si quis accedat eiusdem pretii emptor, sed qui leuioribus emat condicionibus uel qui satisdationem nullam exigat, melior
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cio addatur soio cñ offeratur fa¬
cilior uł maturior melior ꝯditõ
afferri uidetur ꝓriuasi locus
pportumor soluendo p̃tio adicãt᷑.
eque melior ꝯditõ anaca uidetur.¬

Expanded text:
pretio addatur, solutio tamen offeratur facilior pretii uel maturior, melior condicio adferri uidetur. praeterea si locus oportunior soluendo pretio dicatur, aeque melior condicio allata uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
um quii potu̾nnt restitui in
integrum successores: iintegr̃
restitii postunt. nta sepissie
constitutum est. siue gͥ hr̃s sit
siue is cui hr̃ditas restituta est
siue filut᷑ militis successor. in
integrum restum pot̾i̾t. ꝓrã ⁊
simmor inscruitutem redigat᷑
uł anciuiafiat dñis corum dabr̃
ñ ultra tempus statutim ii
integrum iestitutio ss nforte ħ
minor erat᷑ captus inhr̃ditatẽ¬

Expanded text:
stitui in integrum, successores in integrum restitui possunt, et ita saepissime est constitutum. siue igitur heres sit siue is cui hereditas restituta est siue filii familias militis successor, in integrum restitui poterit. proinde et si minor in seruitutem redigatur uel ancilla fiat, dominis eorum danon ultra tempus statutum in integrum restitutio. sed et si forte hic minor erat captus in hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
is debũt usount pignoris loco fy¬
turum ap̃ ⁊ creditorem ¶t in suꝑ¬
fitiarus legutime ꝯsistere creditor
uuidicatum debitorem fec̾it ypotte¬
camanet obugata qr suas ꝯditõne̾
bat ypothecatia accõ id est: si sole¬
ta est pecuma aut satis facti
quib cesłantib ten¶ si cum desea.¬
sore in ꝑsõam eg̾o i is mͥ satis de¬
deuit ii dampnatus sit eq ypocheca
manet obligata multo magis gͦ
sii ꝑsonam actumsit. sũ cumꝰ
reosiue cum fideuissore sũ cum
utris ꝓ parte l damp̃ati sunt y¬
potheca manet obligata nec ꝑħꝰ
bitinomine obligatasit ypotheca
dicendum est ani conditõnem ñ b¬
te agi cum nich int̾un debeatur
s si sub ꝯditõne debiti conditõ ue¬
sit debitum ypotheta sub condicõe
A ui quid̃ ÷ pecumam solutam

Expanded text:
it et solverit, pignoris loco futurum apud secundum creditorem. Et in superficiariis legitime consistere creditor msi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet obligata nec per biti nomine obligata sit hypotheca, dicendum est ante condicionem non recte agi, cum nihil interim debeatur: sed si sub condicione debiti condicio uesit debitum, hypotheca uero sub condicione, uerum quidem est pecuniam solutam
Abbreviated transcription (Latin):
potcea nascuntur teuentur s sipͥ¬
orib capitib descendñtib cotas grer
fuit uenouatus pignori tenebiti
statu lib̾ quo dari ẏpothece ponĩt
s condicõne existũte euanescat
pignus. cũ rem pignori pignora¬
tam accupi posse placĩt. qͥtenus.
atiaq pecumia debetur pigms scd̃o
Sc̃ditdri tenetur itam exceptõ ꝙͣar
etũ sires soluta fiũt nĩm est qd̾¬

Expanded text:
postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renouatus, pignori tenebitur. Statuliber quoque dari hypothecae poterit, licet condicione exsistente euanescat pignus. Cum pignori rem pigneratam accipi posse placuerit, quatenus utraque pecunia debetur pignus secundo creditori tenetur et tam exceptio quam enim, si res soluta fuerit? et
Abbreviated transcription (Latin):
ox. ales atcões appłłanturxanb
maleficio seruorum. adu̾su sutb
nos insticuuntur. qͣꝵ accõnum
.uis i potãs ħ est.ut si dampnati fu¬
erimus. liceat nob̾ deditione ip̃ui
corporis ꝙ deliquerit eiutare litis e¬
stimationem. N lp̃.¬
est. nec enim debuit ex maleficio
serui in plus cem̾ qͣm ut noxs dea
esm dedat. Is qui ñ ꝓhibuit. suie
dominus manet. siue desiit eẽ do¬
minus hac accõns tenetur. suffi¬
cit enim sico tp̃r dominus quo ñ
ꝓhibebat fuit. ntantum ut ceuiꝰ
pͥutat.  si fuit alienatus. seruus ĩ
cotum uł inꝑtem. uł manummis¬
sus noxam cap̃ ñ sequi. nam t̾¬
uum nicħ deliquisse. qui domuy
iubenti obtemꝑauit. ⁊ sane suus¬
sit. pot̾̃ ħ dici. si aucem ñ ꝓhibuit
q̃madincdum factum serui excu¬
sabimus. celsus cñ diffam dĩ facit
int̾ legem acuuliam.i legem xii. ta¬
laꝵ ꝙ seuuis sciente domino furt̃
fecit. uł aliam noxam ꝯmisit. sĩu
nomine accio est noxat nec domi¬
nus suo nomine cenetur. at inle¬

Expanded text:
oxales actiones appellantur, quae maleficio seruorum aduersus nos instituuntur: quarum actionum uis et potestas haec est, ut, si damnati fuerimus, liceat nobis deditione ipsius corporis quod deliquerit euitare litis aestimationem. 2 Ulpest, nec enim debuit ex maleficio serui in plus teneri, quam ut noxae eum dedat.Is qui non prohibuit, siue dominus manet siue desiit esse dominus, hac actione tenetur: sufficit enim, si eo tempore dominus, quo non prohibeat, fuit, in tantum, ut Celsus putet, si fuerit alienatus seruus in totum uel in partem uel manumissus, noxam caput non sequi: nam seruum nihil deliquisse, ‹qui› domino iubenti obtemperauit. et sane si iussit, potest hoc dici: si autem non prohibuit, quemadmodum factum serui excusabimus?Celsus tamen differentiam facit inter legem Aquiliam et legem duodecim taa, si servus sciente domino furtum fecit vel aliam noxam commisit, servi nomine actio est noxalis nec dominus suo nomine tenetur, at in le
Abbreviated transcription (Latin):
uehñda mancipia ꝯduxisti ꝓ eo mã¬
cipio ꝙ in naue mortuũ est uectũ¬
ratibi ñ debetur. paulus ĩmo q̃ritͦ
qͥd accum est utõ ut ꝓhiis qui misõ¬
positi an ꝓhiis qui deportati eẽnt
m̃ces daretur. qd̾ si apꝑarẽ ñ potĩt
satis erit ꝓ uauta si ꝓau̾it imposr¬
cum est eẽ mancipiuum ¶si ea con¬
ditõne nanem cõduxisti ut ineam̃¬

Expanded text:
uehenda mancipia conduxisti, pro eo mancipio, quod in naue mortuum est, uectura tibi non debetur. Paulus: immo quaeritur, quid actum est, utrum ut pro his qui impositi an pro his qui deportati essent, merces daretur: quod si hoc apparere non poterit, satis erit pro nauta, si probauerit impositum esse mancipium. Si ea condi
Abbreviated transcription (Latin):
scirem. ⁊ te eius uoluntatis ẽẽ ut
aut titio mandases s ego qr ꝑ me
ꝯmodius negm̃ possim ꝯfitere e
missemssi uo pp̃ea emĩm nefiluᷤ¬
q̃ isititius idmandatum susce¬
pisset ⁊ e eonomine tenetur

Expanded text:
scirem, et te eius uoluntatis esse, ut aut Titio mandasses et ego, quia per me commodius negotium possim confice‹re›, emissem. si uero propterea emerim, ne filt si Titius id mandatum suscepisset et, ne eo nomine teneretur,
Abbreviated transcription (Latin):
cunus siñ cutoris auitoritate negã
gestasunt iocupletiorsit exeare fac¬
creditoris sui gessit negã q̃situm
est annegõꝵ gõrum actione sũ¬
me ulliususuras pr̃are debeat
diei si asemet ip̃o exige pofuit de¬
biturum usuras: ꝙ sidies solũ¬
de pecume tempo quo negã gere¬
bat ñ dum uenãt usuras ñ debi¬

Expanded text:
cuius sine tutoris auctoritate negotia gesta sunt, locupletior sit ex ea re faccredest, an negotiorum gestorum actione summae illius usuras praestare debeat. dixi, si a semet ipso exigere eum oportuit, debiturum usuras: quod si dies soluendae pecuniae tempore quo negotia gerebat nondum uenerat, usuras non debi
Abbreviated transcription (Latin):
queutilit̾ in uegã auciuis ergant
inouib est ⁊̃ sũptus hoẽste oblo¬
nores ꝑgiadus ꝑtinentes faci ꝓfac¬
tione negõrum gõrum peti possũt.
aiupure testam̾to lib̾catem accepł¬

Expanded text:
Quae utiliter in negotia alicuius erogantur, in quibus est etiam sumptus honeste ad honores per gradus pertinentes factus, actione negotiorum gestorum peti possunt. Qui pure testamento libertatem accepe
Abbreviated transcription (Latin):
pelluntur¶tla petum c̃dutorib hĩ¬
ditarus soluit ecistimant sororẽ
sucen: definto hr̃dẽ extesto
extotĩse amuis amimo gendi
sororiꝰ negã id fecisset Imutate
dñ filloꝵ defuuti qui sui hedes
uã sublato testõ erant gessiset

Expanded text:
ditoribus hereditariis solvit existimans sororem suam defuncto heredem testamento extitisse. quamvis animo gerendi sororis negotia id fecisset, veritate tamen filiorum defuncti, qui sui heredes patri sublato testamento erant, gessisset:
Abbreviated transcription (Latin):
rumgõrum acadne Reputabãt hr̃¬
des aĩnc alim̃ta p̃stita nepoti ¶Re¬
Gatuꝰ auiam iuroꝑietatis de suo
p̃stitisse¶nec enim aut de sid̾asse ut¬
ic decernentur almĩta aut decre¬
ta eẽnt ꝓt̾ea constitutum ẽẽ di¬
debatur. ut si mat̾ aliusiet ͬ ñ pos¬
sit alim̃ta q̃ pietate cogn̾te desu
op̃sticisset repet̾e. Ex contrariodi¬
cebat᷑ tunt hoc diciᷤ cum desuo a¬

Expanded text:
orum actione: reputabant heredes aviae alimenta praestita nepoti. respondebatur aviam iure pietatis de suo praestitisse: nec enim aut desiderasse, ut decernerentur alimenta, aut decreta essent. praeterea constitutum esse dicebatur, ut si mater aluisset, non posset alimenta, quae pietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex contrario dicebatur tunc hoc recte dici, ut de suo a
Abbreviated transcription (Latin):
cionem hũ¶ ⁊ is fuit ꝙ̃ obligare
possim ¶ cum me absente negã
meagereres inprudens rẽmea
enusti: ngnorans usucepisti mͥ
negõꝵ gõꝵ ud̾o ut restituas obli¬
gatus ñ es s siante qͣm usutapi¬
as. cognoscas remmneam ẽẽ. sbure¬

Expanded text:
tionem et is fuit, quem obligare possem. Cum me absente negotia mea gereres, imprudens rem meam emisti et ignorans usucepisti: mihi negotiorum gestorum ut restituas obligatus non es. sed si, antequam usucapias, cognoscas rem meam esse, su
Abbreviated transcription (Latin):
um alicu ciuitari ꝑfidei ꝯmiss̃ re¬
siiciũ iusbaeẽt hr̃ditas magrãtus
actores ponoꝵ titium ⁊ seium ⁊ gai¬
um ydoneosc̃au̾te postinod̾ hii ac¬
tores int̾se duuisur̃t admustratio¬
nem bouoꝵ idq egu̾nt sñ auttori¬
tato ⁊ sũ consensu magrãtuũ pꝰaᵈͦ¬

Expanded text:
um alicui civitati per fideicommissum restitui iussa esset hereditas, magistratus actores horum bonorum Titium et Seium et Gaium idoneos creaverunt: postmodum hi actores inter se diviserunt administrationem bonorum idque egerunt sine auctoritate et sine consensu magistratuum. p
Abbreviated transcription (Latin):
attione ꝙ ꝯi didundo iuditio posse
mae petere. qr potui ꝑtem meam ia
absonte. innoxulicã defudẽt᷑ nõ¬
gõꝵ gͥestoꝵ insolidum meõ ñ depe¬
culio aget. ⁊ dem

Expanded text:
communi dividundo iudicio posse me petere, quia potui partem meam ita absente in noxali causa defenderit, negotiorum gestorum in solidum mecum, non de peculio aget. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
qr frustͣcor condemp̃atus est. Casi ͭ ͤ¬
amicus cumabsentem defũdet cm¬
ꝯdempãtus negõꝵ gõrum agẽt potit
einuputari sicum poss ñ appellat᷑
Qui aliena uegã getit. usu N ap̃:: ꝑo¬

Expanded text:
 frustrator condemnatus est: ceterum si amicus, cum absentem defenderet condemnatus, negotiorum gestorum aget, poterit ei imputari, si cum posset non appellasset. Qui aliena negotia gerit, usuras p
Abbreviated transcription (Latin):
ieẽ accepit ab eo illo mutuũ. i ex
gerebat ad se pecuniam tͣnstulit᷑
condempãndus est multum aut̃
refeit ĩ cipratmino dobitum an
añ nomen fui̾t dobitoris qd sat᷑ es
ex ñ usurario fac̾e usuraruumi.

Expanded text:
e accepit ab alio mutuum et gerebat ad se pecuniam transtulit, condemnandus est. multum autem refert, incipiat nunc debitum an ante nomen fuerit debitoris, quod satis est ex non usurario facere usurarium.
Abbreviated transcription (Latin):
donegorum gõrum abnĩde ñ recce
petetur nec uue fidei ꝯmise cum
nolinit al fiuem crogationit fect
¶tutorit hrs impubes fiiis obea
q̃ tutor eius inreb pupiue pr̃us
gessit uoutenctur. stutor ꝓonõie
luntatem pietatis fidutia gerat
tũ iuisactoris ꝑiculo suo licuitã
ostituendi ũ hẽbit. qr nec nũ filie
nomme recte agit aut res uonoꝵ
eis anenat ui debitore impubĩs
Accipiendo pecurram ub̃atuno
defudente cãm: coũs aq̃sñia põio daͣ

Expanded text:
otiorum gestorum ab herede non recte petetur nec iure fideicommissi, cum voluntas finem erogationis fecerit. Tutoris heres impubes filius ob ea, quae tutor eius in rebus pupillae paternae gessit, non tenetur, sed tutor proprio luntatem pietatis fiducia gerat, tamen ius actoris periculo suo litium causa constituendi non habebit, quia nec ipsa filii nomine recte agit aut res bonorum eius alienat vel debitorem impuberis accipiendo pecuniam liberat. Vno defendente causam communis aqua
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsõam ad auiri iudetur. s̃ offc̃n
rrpłi sicuti cumguis furcłi
in fatieutẽ dep̃hũd̾it neg̃m me¬
um ge̾ns manifesti furti actionẽ
in pat. Item cũ ꝓcurator inter¬

Expanded text:
sonam adquiri videtur, sed officium impleri, sicuti, cum quis furtum mihi facientem deprehendit, negotium meum agens manifesti furti actionem mihi parat: item cum procurator inter
Abbreviated transcription (Latin):
qr onnus fructus ñ uire semii
s uix soli ꝓcipitur et qͥmad̾ si
Ttotum fundum alienum quisso¬
eus possideat nulla ex ꝑte fructͦ
suos fatiet quocino modo sati
fuin̾t Ita qui ꝯmunẽ fundũ
possidet ñ fatiet suos fructus

Expanded text:
quia omnis fructus non iure seminis, sed iure soli percipitur: et quemadmodum, si totum fundum alienum quis sciens possideat, nulla ex parte fructus suos faciet, quoquo modo sati fuerint, ita qui communem fundum possidet, non faciet suos fructus
Abbreviated transcription (Latin):
ei quisolu̾e ⁊̃ siuellet ñ potuit
nec sumile iudĩ poste: ꝙ placuit
auisierunt. usurs enimũ pp̃ lucr̃
petñtium s pp̃ moram ñ souim̃ti¬
um infliguntur¶ Ex locato qui con¬
uenitur nͥꝯuemĩt ut caidius pecb¬
me iliate usuras deberet. ñ ñ ex
nxra usuras p̃stare d ¶fiscus ex
suis contraitib usuras ñdat s ip̃e
accipit ut sol aforicariis qui taidi
peciunam inferunt. Item exues¬
cigalibꝰ. cum aut̃ in loco pͥuati sut¬
cessit ⁊̃ dare sol.¶ si debitores qui
nunores semissib pr̃abant usu¬
ras fisci ẽẽ cepunt post quam ad
fiscum transieruut semisses cogñ¬
disunt pr̃arel Los aui ex admuiust¬
tõne rerum ciuitatum ꝯuẽiuntur
usuris obuoxios ẽẽ sat not̃ ẽ. Idẽ ob¬
sernatur in oꝑum curatorib sipe
itasunt sinulla fraus arguitur
alioquin ⁊̃ usure applicabuntur
inisiposum̃t hedesusuras rerp.¬

Expanded text:
ei, qui soluere, etiamsi uellet, non potuit? ei, qui soluere, etiamsi uellet, non potuit? nec simile uideri posse, quod placuit dquisierunt: usurae enim non propter lucrum petentium, sed propter moram soluen tium infliguntur. Ex locato qui conuenitur, nisi conuenerit ut tardius pecuniae illatae usuras deberet, non nisi ex mora usuras praestare debet. Fiscus ex suis contractibus usuras non dat, sed ipse accipit: ut solet a foricariis, qui tardius pecuniam inferunt, item ex uectigalibus. cum autem in loco priuati successit, etiam dare solet. Si debitores, qui minores semissibus praestabunt usuras, fisci esse coeperunt, postquam ad fiscum transierunt, semisses cogendi sunt praestare. Eos qui ex administratione rerum ciuitatium conueniuntur usuris obnoxios esse satis no‹tum› est. idem obseruatur in operum curatoribus, si ita sunt, si nulla fraus arguitur: alioquin etiam usurae adplicabuntur.nisi posuerint heredes, usuras rei p
Abbreviated transcription (Latin):
¶cum usure p̃cii sũdiab eo qui a fisꝓ¬
co emĩat petẽntur ⁊ emptor nega¬
r traditã sibi possõnem: imꝑator
decoeuit unquum ẽe usuras ab
die ꝗͣ mutuatũs ÷ semisses solutu¬
ru: ⁊ redditus ꝑꝓ aliquot aunos
usuris mox stipuło ꝯmissa eẽt diuꝰ
martus forcunato ita rescͥpsit p̾sid̾
tõnis redig ħ constitutõ ad infuut̃
mod̾ excedit. quid gͦ: sic temxrãda
res est ut infutuꝵ diuntaxat exdi
cessationis croscat usuius diuus
puis ita resc̾psit patum ise p̾tita ͤ¬
cp̃is int̾uallum indicat. quieas
a debitore tuo gratior apud eum
iuidelicet eẽs pecendas ñ putasti.
Intatito fid̾i ꝯmisso omne emolu¬
m̃tum he̾di aufen̾dum ⁊ sisco pr̃an¬
dum. diuus puis rescͥpsit. Prgo ⁊
usuraꝵ emolum̃tum aufertur he¬
di ¶ sipupillo ñ hñti tutorem fidi¬
amissum solui ñ possit ñ uideri no¬
ram ꝑ hẽdem fcãm dinus puis rest̾¬
ex qua restirutõ indulgetur. petẽ ñ
potuit auid enim pot̃ impntari

Expanded text:
Cum usurae pretii fundi ab eo qui a fisco emerat peterentur et emptor negaret traditam sibi possessionem, imperator decrevit iniquum esse usuras ab die qua mutuatus est semisses soluturum, et redditis per aliquot annos usuris mox stipulatio commissa esset, divus Marcus Fortunato ita rescripsit: "Praetionis rediget". haec constitutio ad finitum modum excedit: quid ergo? sic temperanda res est, ut in futurum dumtaxat ex die cessationis crescat usura. Divus Pius ita rescripsit: parum iuste prais interuallum indicat, qui eas a debitore tuo, ut gratior apud eum uidelicet esses, petendas non putasti'. In tacito fideicommisso omne emolumentum heredi auferendum et fisco praestandum diuus Pius rescripsit. ergo et usurarum emolumentum aufertur heredi. Si pupillo non habenti tutorem fideicommissum solui non potuit, non uideri moram per heredem factam diuus Pius rescriex qua restitutio indulgetur, petere non potuit: quid enim potest imputari
Abbreviated transcription (Latin):
qmi emptor post dñ litem incho¬
aram fruitus adu̾sario restituit
llam incomod̾ medii tp̃is emptorĩ
dampnum est ¶post cradita i
possõnẽ. defuutto ũditore cui fut¬
possõr quid si argñtum aut ue¬
amitum aliam ue similem rẽ
ususf. sit petierint. n enũ mide
gͦ si nuda ꝓͥetas petita sit. ex quo
estimabuntur. Inpetitõnem fiet¬
tus Otem si usult᷑. ꝑetitus sit ꝓcu¬
lus ait infouitus ꝑceptos con¬
dempnari p̃t̾ea gallus eliꝰ. putat
siuestim̃ta aui ciphus petita sĩt
ĩfrucai ħ ẽẽ enumeranda qd̾ lo¬
cata eare m̾cedis nomine capi
patiit. Iter quo ⁊ actus sipe

Expanded text:
emptor post dominii litem inchoatam fructus adversario restituit: nam incommodum medii temporis emptoris damnum est. Post traditam possessionem defuncto venditore, cui sucpossessor. quid enim si argentum aut vestimentum aliamve similem rem,usus fructus sit, petierit? neque enim etas petita sit? ex quo aestimabuntur in petitione fructus. item si usus fructus petitus sit, Proculus ait in fructus perceptos condemnari. praeterea Gallus Aelius putat, si uestimenta aut scyphus petita sint, in fructu haec numeranda esse, quod locata ea re mercedis nomine capi potuerit. Iter quoque et actus si pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutitur. sicũ post mortẽ s̃dito¬
pis nemo fuĩt cui petuma soiu̾e¬
cur euis cpr̃is inculꝑatã ẽẽ morõ
ꝯstuit. Iõsimaiores usure pͥorił
petantur. exceptõ doli ñ mutilit᷑
opponetur: ꝓ arił.¬

Expanded text:
titur. si tamen post mortem creditoris nemo fuit cui pecunia solveretur, eius temporis inculpatam esse moram constitit: ideo si maiores usurae prioribus petantur, exceptio doli non inutiliter opponetur. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
sioneb siꝯdinono data usure sinõ
Coruant᷑ ea ꝯdic̃o obseruaretur eoꝵ
tatem usuraꝵ conueniri połsit ꝙͣ
apensionis nomine ã eglsa eftidi¬
empstitutum. paut. s ꝑses cõditi¬

Expanded text:
nsiones condicione data usurae non soluantur, ea condicio obseruaretur' eo tatem usurarum conueniri possit quam eius pensionis nomine, quae egressa est diem praestitutum. Paulus respondit
Abbreviated transcription (Latin):
tos aimoł minores p̃stitit. hel con¬
editoris semisses ꝑetit cum ꝑ debi¬
corem ustetenit quo mimis inras¬
re soluat. q̃ro an exceptõ doli uł
pacti obstet sx. sim etoluendis
Suesitumẽ aniuidicõ regoꝵ gdꝵ¬

Expanded text:
tos annos minores praestitit: heres creditoris semisses petit. cum per debitorem non steterit, quo minus minores solvat, quaero an exceptio doli vel pacti obstet. respondi, si exsolvendis Quaesitum est, an iudicio nego