comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si secunto tempore iustante
mortinis fu̾it. nich ominus
pena iam commissa a fide ins¬
sore exigatur. omnib q̃ infide¬
nissores. qnͣdo tali pene fuerãt
illigati statumns ⁊ inhr̃des ꝓ
utilitate eorum optinentib.¬
caucõem faciat. ostendens se
fidenissorem extitisse pͥsentib
antem cabulariis hoc confessꝰ
est qd̃ infide sua eimi suscepit.
dubitabatur a palestina aduo¬
cacõne. utrimine post duosmẽ¬
scg liberabr̃ qͣisme scͥptis fideiꝰ¬
sione facta. secundumgu̾alia
edicta sublimissime p̾coriaue
sedis. anut potescͥptura inter¬
ueniende ceneatur. ⁊ diuisio ali¬
a introducebat. sudnuris eẽ de¬
bec.tamiupublicis causis qm
inpriuatis. ꝯanctimus itaq nͥ
confessio litceris expoĩta fi̾nt. a
fide iussorib ex repͥsentatõne
psonaruml atcestacõ super
hoc p̾cesserit. atcamen ad huc
sine scͥptis cẽ fidenssionemui¬
delicet incausis pͥuatis existima¬
ri. ⁊ duob mensib effluentib
abhuiusiodi neru sideuusso¬

Expanded text:
d si secundo tempore instante mortuus fuerit, nihilo minus poena iam commissa a fideiussore exigatur. Omnibus, quae in fideiussores, quando tali poenae fuerint illigati, statuimus, et in heredes pro utilitate eorum obtinentibcautionem faciat ostendens se fideiussorem extitisse , praesentibus autem tabulariis hoc confessus est, quod in fide sua eum suscepit , dubitabatur a palaestina advocatione, utrumne post duos menses liberatur quasi sine scriptis fideiussione facta, secundum generalia edicta sublimissimae praetorianae sedis, an utpote scriptura interveniente teneatur: et divisio alia introducebatur, si id iuris esse debet tam in publicis causis quam in privatis. Sancimus itaque, nisi confessio litteris exposita fuerit a fideiussoribus ex repraesentatione personarum, licet attestatio super hoc praecesserit, attamen adhuc sine scriptis esse fideiussionem, videlicet in causis privatis, existimari et duobus mensibus effluentibus ab huiusmodi nexu fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
int̾põĩta cebitoris cui. ac pp̃ea
accõnes ap̾ ce remanserunt.
qͣmuis creditori cuo adu̾suseũ
solucõnis causa mandau̾is ac¬
cõnes. camen anteqͣm lis con¬
testet᷑. uł aliquid ex debito ac¬
cipiat. uł debitori cuo demin¬
ciau̾it. exigere a debitore cuo
debitam ꝯntitatem nõ ueta¬
ris. ⁊ eo modo tuicreditoris ex¬
accõem contra euminhibere.
or si ex delegacõne fc̃a iure no¬
uacõnisculiberatus es frustra
uereris. neco qd qͣi a cliente
suo nõ faciat exaccõem ad te
ꝑiculum redundet. cum ꝓ
u̾borum obligacõem uolunta¬
te nouacõnis int̾poĩta debito
liberatus sis.
dem. Nonabstulit tͥ ꝓcura¬
cor cuns accõem. si cumeimã¬
dasses exacõem pocume qͣm
hii tͥ debebant contra quos sup¬
plicas parte accepta de reli¬
quo eos liberau̾it. cumn ꝯtͣ
uoluntatem cuam nonacõ¬
nemfacͥem in eo qd nõ solue¬
batur eos liberare potu̾it.
successisse ꝓponis creditoriꝑ
alexandro suscepto nomine
cͥtam pecumamdare stipulã¬

Expanded text:
ita debitoris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adversus eum solutionis causa mandaveris actiones, tamen, antequam lis contestetur vel aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra eum inhibere. Quod si delegatione facta iure novationis tu liberatus es, frustra vereris, ne eo, quod quasi a cliente suo non faciat exactionem, ad te periculum redundet, cum per verborum obligationem voluntate novationis interposita debito liberatus sis.. Non abstulit tibi procurator tuus actionem, si, cum ei mandasses exactionem pecuniae, quam hi tibi debebant, contra quos supplicas, parte accepta de reliquo eos liberavit, cum neque contra voluntatem tuam novationem facere neque in eo quod non solvebatur eos liberare potuerit. successisse proponis, creditori pro alexandro suscepto nomine certam pecuniam stipulan
Abbreviated transcription (Latin):
precum nuptias quas
se intelligunt nõ mere¬
ri de nob̾existimant postu¬
landas. se hr̃e puesle consen¬
sum confringentes. qͣ pp̃ cale
sponsalium gemis p̾sentis
iegis oiffinicone ꝓhibemius.
Siquis ꝙ contra haue diffiui¬
cõem nuptias p̾cum sub¬
reptõem meru̾it amssionẽ
bonorimr⁊ peuam deporta¬
cõnis subiturum se ẽẽ non
ambigat. ⁊ amusso iure ma
cone susceptõ iustos nõ hĩ¬
turum. nec unqͣm postiua¬
te indulgentie aduocacõnis¬
sue indulto efficas  seue¬
nie effectum meruisse excep¬
tis hiis qui parentum sponsi¬
onem de uuptiis filiarum
impleri desiderant ur sponsa¬
lia hoc ẽ arcaium daca uouni¬
ne reddi si pͥcepto legum cũ
statuta pena deposcunt.

Expanded text:
precum nuptias, quas se intellegunt non mereri, de nobis existimant postulandas, saepe habere puellae consensum confingentes. quapropter tale sponsalium genus praesentis legis definitione prohibemus. Si quis igitur contra hanc definitionem nuptias precum subreptione meruerit, amissionem bonorum et poenam deportationis subiturum se esse non ambigat et amisso iure mattione susceptos iustos non habiturum nec umquam postulatae indulgentiae adnotationisve indulto efficacem se veniae effectum meruisse: exceptis his, qui parentum sponsionem de nuptiis filiarum impleri desiderant vel sponsalia, hoc est arrarum data nomine, reddi sibi praecepto legum cum statuta poena deposcunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tit̾it. ⁊ quadam iactancra uel
contumacia ceruices adu̾sus
eimi erexit: antͤ leu̾is offense
contrax̾it culpam : a patrouiᷤ
mtcatur. si inuidics ilꝰ ap̃
pedaueos iudices patroni q̃re¬
la exͣorta ingratum einu ostẽ¬
dat. fuiis etiam qui postea nã¬
õẽ consat̾it. dum lib̾tate uli
potirentur. IS ane suis qui ini
nr̃o consilio uindicta liberatꝰ quos
num se p̾stit̾it ut ei cĩutas ro¬
mana reddatur. nõ prius fru¬
etur bñficõ lib̾tatis qͣmsi hoc
promus eius oblatis p̾cib ĩ¬
pẽtrau̾it.
mp̃r. iib̾tinonuodoad¬
u̾sus patronos nõ auaantur¬
u̾m etiam eandem qͣm patͦ¬
nis ip̃is reuerentiam prent
heredib prõnorum quib in¬
gratis actõ sicut in ip̃is uianu¬
missorib deferetur. si ulicate
sͥ libertatis iminemores uecͥ

Expanded text:
it et quadam iactantia vel contumacia cervices adversus eum erexerit aut levis offensae contraxerit culpam, a patronis mittatur, si in iudicio vel apud pedaneos iudices patroni querella exserta ingratum eum ostendat: filiis etiam qui postea naos constiterit, dum libertate illi potirentur. + Sane si is qui in nostro concilio vindicta liberatus est,num se praestiterit, ut ei civitas Romana reddatur: non prius fruetur beneficio libertatis, quam si hoc patronus ejus oblatis precibus impetraverit.m. Liberti non modo adversus patronos non audientur, verum etiam eandem quam patronis ipsis reverentiam praestent heredibus patronorum, quibus ingrati actio sicut ipsis manumissoribus deferetur, si illi datae sibi libertati
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. et ciam urenis damp¬
natorum consuetum obͤsecl¬
um ubertos patronis prare
debere indubumi nõ ueuit ꝓ¬
inde si nõ agnoscunt reuerẽ¬
cie debite munis nõ inm̾ito
indentur ip̃i adu̾sus se prouo¬
care seu̾it᷑atem.

Expanded text:
e. Etiam liberis damnatorum consuetum obsequium libertos paternos praestare debere in dubium non venit. proinde si non agnoscunt reverentiae debitae munus, non immerito videntur ipsi adversus se provocare severitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
mpr i Ion ẽ ignotum ꝙ.
ea que ex causa sidei libtis¬
sit ut in gratum lib̾cũ cibe
accu̾sare nõ pot̾ eim ids
iudieuum excra ordinem o¬
pͥbeatur ei qui uoluntate ser:¬
no suo lib̾tatem gratuntam
p̾stitit nõ qui debitani resti¬
tuit.

Expanded text:
 Non est ignotum, quod ea, quae ex causa fideisit, ut ingratum libertum accusare non potest, cum id iudicium extra ordinem praebeatur ei, qui voluntate servo suo libertatem gratuitam praestitit, non qui debitam restituit.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Ne fiicto quidem ex¬
uterto patronus incestato
succedeus ꝑ actõem caluisi¬
anammeius fraudem aue¬
nata icuocare  potestꝰ. i̾iar
ciim primonium post ub¬
ti sui mortem ab eo fundi
collatam donacõem hũis¬
se rꝰatam asseueras. inam¬
missoris fẽm infirmare suc¬
cessores eiꝰ minime pꝰsunt.

Expanded text:
e. Defuncto quidem liberto patronus intestato succedens per actionem Calvisianam in eius fraudem alienata revocare potest. Verum cum patronum post liberti sui mortem ab eo fundi collatam donationem habuisse ratam adseveras, manumissoris factum infirmare successores eius minime possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
xas. inaxinie autem si hoc fac̾e. N
anderes sine atrocitate ccrte
u̾borum equitatem peticonis
tue commendare iudici potu¬
isti omm honore patrono debi¬
to reseruato.

Expanded text:
as: maxime autem si hoc facere auderes, sine atrocitate certe verborum aequitatem petitionis tuae commendare iudici potuisti, omni honore patrono debito reservato.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ẽq libertis nou̾ce
inferente imutͥe pͥinguis eĩ
utera facultas eẽ debet patro¬
nos ⁊̃ ubercos sicuti dicis i¬
iuriosos tͥ fuisse ferendum

Expanded text:
. Neque libertis novercae inferendae iniuriae privignis eius libera facultas esse debet: paternos etiam libertos, sicuti dicis, iniuriosos tibi fuisse ferendum
Abbreviated transcription (Latin):
ris siña gen̾alem curatori ad¬
ministracõem mandãtis. ⁊
qd̾ eam ꝓmore sequitur de᷑¬
cretum parit̾ sit compoĩtũ.
manifestum ẽ uec̃ curatoris
dacõem fuisse inualidam
s inestimaͥ adulte sub̾a scͥbe
uicum qui canqm nõ ampli
ducẽtis libris auri pr̃imo¬
nium ual̾et fideiussorem ac¬
ceperat intercessisse in cuio
cãu nõ curacoris erit racõ re¬
p̾hendenda. si qͣalesio reb
minoris illata fuisse adu̾sꝰ
legum ordinem comprobet᷑
s suꝑ negligencia ur dolo
sc̾be quineram sub̾e caxa

Expanded text:
ris sententia generalem curatori administrationem mandantis et, quod eam pro more sequitur, decretum pariter sit compositum, manifestum est non curatoris dationem fuisse invalidam, sed in aestimanda adultae substantia scribae vitium, qui, tamquam non amplius ducentis libris auri patrimonium valeret, fideiussorem acceperat, intercessisse. In quo casu non curatoris erit ratio reprehendenda, si qua laesio rebus minoris illata fuisse adversus legum ordinem comprobetur, sed super neglegentia vel dolo scribae, qui veram substa
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Si is qui puenlainsu¬
is nuptiis pactus ẽ intra bien¬
mĩ dempus exequi nptias ĩ
cademꝓinicia degens suꝑse¬
derit: eiusq spacii fine decur¬
so. in alterius postea coniune¬
cõem puella ꝑuen̾it mchil
fraudis ei sit que nupciasma

Expanded text:
. Si is, qui puellam suis nuptiis pactus est, intra biennium exsequi nuptias in eadem provincia degens supersederit, eiusque spatii fine decurso in alterius postea coniunctionem puella pervenerit, nihil fraudis ei sit, quae nuptias ma
Abbreviated transcription (Latin):
simum magr̃m censinimuł
pͥsentib cabulanis ꝑ attesta¬
cõem inꝓuineiis autemper
p̾sides uł ꝑ defensores celebrã¬
dam. ¶et ne auaricia cẽti
domini magnam molam pe¬
cuniarin ꝓp̃ hoc efflagitent
qd̃ usq ad p̾sens cempus per¬
pͥciiuł estimacõnis loci qui
ad aliam ꝑsonam tnsfertur
accipere. ¶Sin autemem
phiteotamuł emptorem me¬
lioracõnis suscipere muinime
dominus mualu̾it. ⁊ accestacõ¬
ne fc̃a intͣ duos menses hoc
fac̾e suꝑsederit. licere emphi¬
ceote mõ consentientib do¬
minis ad alios ius siumuel
enponemata cͣnͣsferre. ¶Sĩ
constitucõ disposuit: iure mẽ¬
phiteotico cadat. Ex plicie¬

Expanded text:
simum magistrum censuum vel praesentibus tabulariis per attestationem, in provinciis autem per praesides vel defensores celebrandam. Et ne avaritia tenti domini magnam molem pecuniarum propter hoc efflagitent, quod usque ad praesens tempus perpretii vel aestimationis loci, qui ad aliam personam transfertur, accipere. Sin autem novum emphyteutam vel emptorem meliorationis suscipere minime dominus maluerit et attestatione facta intra duos menses hoc facere supersederit, licere emphyteutae et non consentientibus dominis ad alios ius suum vel emponemata transferre. Sin constitutio disposuit, iure emphyteutico cadat. I
Abbreviated transcription (Latin):
is uendere ur nis emphicroti¬
cim cͣnsferre. ꝯ nec hac oc¬
cõne accepta domim minime
concedant emphitootas suos
accipere p̾cia melioracõnum
q̃ inuen̾int. s cos deludant.
⁊ ex hoc comodum enphite¬
ote deꝑeat: disponimꝰ atcesta¬
cere qnͣtum p̃cium ab auo
reuera accipere pot̃. ⁊ siqui¬
dem dominus hoc dare malu̾¬
it. ⁊ cantam pͥstare qnͣtitatẽ
qͣntam ip̃a u̾itate emphiteo¬
ca ab alio accipere pocest.
ip̃m dominum omnimodo
hoc comparare. ¶Sinaᷤ
duorum mensium spacinu
facere nolu̾it: lũa emphi

Expanded text:
is vendere vel ius emphyteuticum transferre. Sed ne hac occasione accepta domini minime concedant emphyteutas suos accipere pretia meliorationum quae invenerint, sed eos deludant et ex hoc commodum emphyteutae depereat, disponimus attestacere, quantum pretium ab alio re vera accipit. Et si quidem dominus hoc dare maluerit et tantam praestare quantitatem, quantam ipsa veritate emphyteuta ab alio accipere potest, ipsum dominum omnimodo haec comparare : Sin autem duorum mensuum spatium facere noluerit, licenti
Abbreviated transcription (Latin):
dem ꝙ ex ip̃o contractuam
aliqua siña cadant miuci¬
a. ⁊ nõ sitͤ regressus ad pͥsti¬
num gradum. neq bene¬
suuł ꝑmissu iudicis sub
quocolerandam sortitisũt
miliciaui nedum auenas
res conductõnis citulo eẽ gu¬
bernandas existimant. suas
milicias suamq opinionẽ
amitcant ex militib paga¬
ui.ex decoratis in fumies con¬
stituti ⁊ qui post hunismodi
cõductõeni qͣm penitꝰ iuter¬
diximus a publico suscepe¬
rt i hoc sine aliqua mora
uł ꝓ crastinacõne reddere
compellãtur. ¶ Scituris
⁊ ip̃is qui suas facultates pꝰ
hanc legem uiolatam eis
ad conductõ era ꝑ miserint
appetens cõstitutꝰ muilitem
ꝓcuratorem elog̾it ⁊ suis ca¬
dat redditib. ¶ ꝑateat ã
omnib huuismodi copia
ap̾ competences iudices ac¬
cusa cõnisut qui in hac cã
delator existat. laudandus ia¬
gis qmͣ uituꝑandus intelliga¬
tur penam qͣm contra mili¬
tes nrãrum p̾ ceptõnum cõ¬
cempcores ⁊ ip̃os quieis con¬

Expanded text:
ontractus aliqua sententia cadant militia et non sit regressus eis ad pristinum gradum neque a benensu vel permissu iudicis, sub quo tolerandam sortiti sunt militiam : ne, dum alienas res conductionis titulo esse gubernandas existimant, suas militias suamque opinionem amittant, ex militibus pagani, ex decoratis infames constituti: et quod post huiusmodi conductionem, quam penitus interdiximus, a publico susceperint, et hoc sine aliqua mora vel procrastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis, qui suas facultates post hanc legem eis ad conductionem permiserint appetens constitutos militem procuratorem elegerit, et suis cadat reditibus. Pateat autem omnibus huiusmodi copia apud competentes iudices accusationis, ut, qui in hac causa delator existat, laudandus magis quam vituperandus intellegatur : poena, quam contra milites nostrorum praeceptorum contemptores et ipsos, qui eis con
Abbreviated transcription (Latin):
greco uocabulo enponemata
dicuntur alienare ur ius em¬
phidcocicuni in alium tͣnsfer¬
re. anciuis expectare consensũ.
Sancuus si quidem emphite¬
oticum instrum̃tum suꝑhoc
cãu aliqͣs pactiones hãt easob¬
seruari. ¶Sin autem nullo
modo hursmodi pactõ poĩta
ẽ uł forte instrim̃tum emphi¬
ceoscos ꝑdituẽ. minimeu
cere emphitooce sine consen

Expanded text:
Graeco vocabulo emponemata dicuntur, alienare vel ius emphyteuticum in alium transferre, an eius expectare consensum, sancimus, si quidem emphyteuticum instrumentum super hoc casu aliquas pactiones habeat, eas observari : sin autem nullo modo huiusmodi pactio posita est vel forte instrumentum emphyteuseos perditum est, minime licere emphyteutae sine c
Abbreviated transcription (Latin):
papochas cominorum tribii¬
corum reddid̾it: uolenti eilic̾e
eum a p̾diis emphiteo canis re¬
pellere. mula ei allegatõne in¬
post̾um nomine melioratõnis
uł eorum q̃ enponemata dicũ¬
cur. uł. pena opponenda. s om¬
minodo eo si dominus uolu̾it
cum nemineui oportet conuẽ¬
cionem uł ammotitõem expec¬
tare. s ultro se se offerre ⁊ debi¬
tum spontanea uoluntate per¬
soluere. secimilum ꝙ antͥiore
ẽ. ¶Ne audem ex hac causa
donnuis facultas oriatur emp¬
hiteo tectas suos repellere ⁊
redditum minime uelle susci¬
pere ut ex huiusmodi machina¬
cõne cͥemno elapso suo uire is
qui emphiteosim suscepit ca¬
dat: liũam ei concedimus acces¬
tacõne p̾missa pocunias offer¬
re. hisq obsignatis ⁊ secundũ
legem dispõitis minime deiec

Expanded text:
apochas domino tributorum reddiderit, volenti ei licere eum a praediis emphyteuticariis repellere: nulla ei adlegatione nomine meliorationis vel eorum quae emponemata dicuntur vel poenae opponenda, sed omnimodo eo, si dominus voluerit, cum neminem oportet conventionem vel admonitionem expectare, sed ultro sese offerre et debitum spontanea voluntate persolvere, secundum quod et anteriore est. Ne autem ex hac causa dominis facultas oriatur emphyteutas suos repellere et reditum minime velle suscipere, ut ex huiusmodi machinatione triennio elapso suo iure is qui emphyteusin suscepit cadat, licentiam ei concedimus attestatione praemissa pecunias offerre hisque obsignatis et secundum legem depositis minime deiec
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r.¶. B ilites nrõs alienarũ
reruui conducdores. seu procu¬
ratores aut si deuissores uł mã¬
dacores conductorum si ꝓhibe¬
mus. ne omisso armorumusu
ad opus cerrestre se se conferãt
⁊ uicins graues p̾sumpcõne
ciuguli militaris eristant. ar¬
mis autẽ nõ priuatis nego ciis
oͣccupentur. u nũis ⁊ signis
sius iugiter inherentes rem
publicam aqua aluntur ab
ounni bellorum neccĩtate de¬
fendant.¬
mp̃r. Ne cuiliceat quia¬
liqͣm domum alienamuel
locum aut esgastlum nomĩe
conductõnis accepit. alt̾i qͥ pꝰ
enm domini uoluntate ad eã¬
deui conductõem accessit litẽ
inferre quasi rem illicitam
aut agenti dampnosam cẽp¬
cau̾it: ¶ Set patere faculta¬
deu dominis domus suasur¬
estͥgast̾ia uł loca cui uolu̾it
lo candup̃is uichilomimus qͥ
conduxerunt ab omini suꝑ hoc
molestia liberis conseruandis
nͥforte pacta ꝑscͥpturan spe¬
caliter iuita cum dominis uł
fum his qui postea conduxerc̃
cgib uidel cognita agentis ĩ¬

Expanded text:
s alienarum rerum conductores seu procuratores aut fideiussores vel mandatores conductorum fieri prohibemus, ne omisso armorum usu ad opus rurestre se conferant et vicinis graves praesumptione cinguli militaris existant. Armis autem, non privatis negotiis occupentur, ut numeris et signis suis iugiter inhaerentes rem publicam, a qua aluntur, ab omni bellorum necessitate defendant. Ne cui liceat, qui aliquam domum alienam vel locum aut ergasterium nomine conductionis accepit, alteri, qui post eum domini voluntate ad eandem conductionem accessit, litem inferre, quasi rem illicitam aut agenti damnosam temptaverit, sed patere facultatem dominis domos suas vel ergasteria vel loca cui voluerint locandi, ipsis nihilo minus qui conduxerint ab omni super hoc molestia liberis conservandis : nisi forte pacta per scripturam specialiter inita cum dominis vel cum his qui postea conduxerunt, legibus videlicet cognita, agentis in
Abbreviated transcription (Latin):
riad huiusmodi uenire em¬
pcõnem: neccĩtatem autẽ
hr̃e dominoᷤ si aliimelioracõ
secundum p̃facum modum
uendita sit: accipere emphi¬
ad ꝑsonas nõ ꝓhibitas set
concessas ⁊ ydoneas ad soluẽ¬
dum emphidcocicum cano¬
uem tnͣspon̾e. siemphiteo¬
ta malu̾it nõ contradic̾e. s
nouum emphiteotam ĩ pos¬

Expanded text:
iusmodi venire emptionem : necessitatem autem habere dominos, si aliis melioratio secundum praefatum modum vendita sit, accipere emphyad personas non prohibitas sed concessas et idoneas ad solvendum emphyteuticum canonem transponere si emphyteuta maluerit, non contradicere, sed novum emphyte
Abbreviated transcription (Latin):
s hoc ius c̾cium sit constitu¬
tum ab utriusq memoratoꝵ
contractuum societate seu si¬
militudine separatum concep¬
cionem difinicõem habere ꝓ¬
priaui ⁊ iustum ẽẽ ualidum¬
q contractum in quocicta
q̃ int̾utrasq contrahentium
rint firma illibataq perpe¬
cua stabilitate modis omnib
debeant cꝰcodiriita ut sunter¬
dum ea q̃ fortuitis caĩb sicut

Expanded text:
 hoc ius tertium sit constitutum ab utriusque memoratorum contractuum societate seu similitudine separatum, conceptionem definitionemque habere propriam et iustum esse validumque contractum, in quo cuncta, quae inter utrasque contrahentium rint, firma illibataque perpetua stabilitate modis omnibus debeant custodiri : ita ut, si interdum ea, quae fortuitis casibus sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rigentes. ¶Iubemusita om̃s
omnino qui sub armis mili¬
tant siue maiores siu̾ mino¬
res. milites aut̃ applłamus
eos quitam sub ex celsis ma¬
ꝯistris militum collerare nos¬
cuntur. miliciam qm in un¬
decim deuocissimis scołtaxa¬
tisunt. uec nõ eos qui sub di¬
u̾sis optõnib federatorum
nomine sunt decolorati sal¬
tem in post̾umiab omni cõ¬

Expanded text:
rigentes. Iubemus itaque omnes rigentes. Iubemus itaque omnes omnino, qui sub armis militant, sive maiores sive minores  milites autem appellamus eos, qui tam sub excelsis magistris militum tolerare noscuntur militiam quam in undecim devotissimis scholis taxati sunt, nec non eos , qui sub diversis optionibus foederatorum nomine sunt decorati saltem in posterum ab omni co
Abbreviated transcription (Latin):
sõem p̾cario decinentes seu
hedes corum. si nõ eam domi¬
nis recuꝑare uolentib res¬
titu̾int. s lidem usq addif¬
uitiuam sũiam expectaue¬
runt. nõ solum rem locatam
s etiam estimacõnem eius
inctrici partiad similitudi¬
neminuasoris aueue possõ¬
nis p̾bere compellantur.
mp̃r. Licet retro principeᷤ
mmlta de milicib qui alie¬
nas possõnes ur domus con¬
ductõnis titulo ꝓcurandas
suscipiunt sauxisse manifes¬
tumẽ. cam̃ quia ressic ẽ cõ¬
cemptaut neq minacõnis
sacracissime constitucõnis
milides in memores ad huius¬
modi sordida audeant uenire
mist̾i̾a. ⁊ relictis stirdiis pub¬
licis signisq uictricib ad cõ¬
ductiones a uienarimrerum
ꝓsilire ⁊ armorum atrocita¬
dem nõ in hostes excendere.
s contrauicinos ⁊ forsican
adu̾sus ip̃os miseros colonos
qͦs ꝓ curandos susceꝑunt ꝯ¬
u̾cere. necessanum duximꝰ
ad hauc sacratissimam ue¬
nire constitutoem altius ⁊
plemꝰt᷑ huiusmodi cãicor¬

Expanded text:
ionem precario detinentes seu heredes eorum, si non eam dominis recuperare volentibus restituerint, sed litem usque ad definitivam sententiam expectaverint, non solum rem locatam, sed etiam aestimationem eius victrici parti ad similitudinem invasoris alienae possessionis praebere compellantur.. Licet retro principes multa de militibus, qui alienas possessiones vel domus conductionis titulo procurandas suscipiunt, sanxisse manifestum est, tamen quia res sic est contempta, ut neque interminationis sacratissimae constitutionis milites memores ad huiusmodi sordida audeant venire ministeria et relictis studiis publicis signisque victricibus ad conductiones alienarum rerum prosilire et armorum atrocitatem non in hostes ostendere, sed contra vicinos et forsitan adversus ipsos miseros colonos, quos procurandos susceperunt, convertere, necessarium duximus ad hanc sacratissimam venire constitutionem altius et plenius huiusmodi causam cor
Abbreviated transcription (Latin):
die quo nupsit mature resti
bebit infaucie nec uniet᷑ cu¬
coris auxuium. ac ꝑ huiusmo¬
di occcõnem mater ea q̃ relic¬
ca fu̾int usurpau̾it. ouinia ẽ
legitiie repetantur cuui cõ¬
petentib fructib adliquid̾
deduta rõne restituet.⁊ hec
de usufructu q̃m uir excremã
constituens uoluntatemi de re¬
b ꝓpriis uxori reliquerit de
usufructu u̾o rerum ante
nuptias donatarum easer¬
uari q̃ ant̾iores constitutõnes
decreu̾int sanctimus.¬
dos tͥ nec p̾stita sit cum licitatiẽ¬
necs. sp̃es uila nec qͣnti¬
tas ꝓmissa sit. S hactenus
nupciali instrimĩto ascͥptum

Expanded text:
die quo nupserit mature restitbebit infantiae nec muniet tutoris auxilium ac per huiusmodi occasionem mater quae relicta fuerant usurpaverit, omnia, cum legitime repetantur, cum competentibus fructibus ad liquidum deducta ratione restituet. Haec de usu fructu, quem vir extremam constituentis voluntatem de rebus propriis uxori reliquerit. De usu fructu vero rerum ante nuptias donatarum ea servari quae anteriores constitutiones decreverunt sancimusdos tibi nec praestita sit, cum neque species ulla nec quantitas promissa sit, sed hactenus nuptiali instrumento adscriptum
Abbreviated transcription (Latin):
ita demum audiendus ẽ sihe¬
res ꝑ longam successionem
cucoris ⁊ instrum̃tapupina¬
ria colo cͥcumueniendi pupil¬
n gra exibere nonuult. sinu̾o
neq dolus ueq lata culpa ne¬
e fraus heredis cum unicet᷑
cominissa uiris iurandi facł¬
tate uidex de u̾itate cognoset
q̃ iam aigum̃tis liquidis in¬
uestigiri potest.
pͥbensa qmͣ cessantib cura¬
corib qͦndam cuis uidex secu¬
tꝰ niris uirandi ace ꝓlati re¬
ligionem incondempnatõem
dedux̾it minui pacto non po¬
tuit.¬

Expanded text:
ita demum audiendus est, si heres per longam successionem tutoris instrumenta pupillaria dolo circumveniendi pupilli gratia exhibere non vult Sin vero neque dolus neque lata culpa neque fraus heredis convincetur, omissa iurisiurandi facultate iudex de veritate cognoscet, quae etiam argumentis liquidis investigari potest.prehensa, quam cessantibus curatoribus quondam tuis iudex secutus iureiurandi a te perlati religionem in condemnationem deduxit, minui pacto non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
Ddem. Die salbato ac reli¬
quis sub tempore quo iudei
cultus reu̾enciam seruant
neminem aut fac̾e aliquid.
aut ulla exparte conueniri¬
cos debere pͥcipimus. Ita ca¬
men ut uec uł decur lm̃a co¬
diem die xp̃ianos ortodoxoscõ¬
uenire ne xp̃ianei forte et ĩ¬
terpellacõe iudeorum ab offici¬
alib pͥfatis dieb aliqm susti¬
neant molestiam. cum fisca¬
lib commodis ⁊ litigiis pͥua¬
corum constat reliquos dies

Expanded text:
. Die sabbato ac reliquis sub tempore, quo iudaei cultus sui reverentiam servant, neminem aut facere aliquid aut ulla ex parte conveniri debere praecipimus  ita tamen, ut nec illis detur licdie christianos orthodoxos convenire, ne christiani forte ex interpellatione iudaeorum ab officialibus praefatis diebus aliquam sustineant molestiam, cum fiscalibus commodis et litigiis privatorum constat reliquos dies
Abbreviated transcription (Latin):
mnp̃r. e tiam inhisque nũo¬
rum cutores uł curatores ma¬
legessisse ꝓbari possunt. licet
ꝑsonali acdõne atͥutore uel
cmatore suum consequipos
um eisdem minorib dariam
pridem placuit.

Expanded text:
medi. Etiam in his, quae minorum tutores vel curatores male gessisse probari possunt, licet personali actione a tutore vel curatore suum consequi posum eisdem minoribus dari iam pridem placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Si ea que cͥ uendidit
poͣssõneñ nderpoito decreto p̾¬
sidis etatis cancummodo aux¬
ilio uiui̾atur. nõ est dubimm
sideiussorem ex per sona sua
obnorium ẽẽ contractusue¬
rum si dolo malo apparint cõ¬
traccum int̾põitum cẽ mani¬

Expanded text:
. Si ea, quae tibi vendidit possessiones, interposito decreto praesidis aetatis tantummodo auxilio adiuvatur, non est dubium fideiussorem ex persona sua obnoxium esse contractui. verum si dolo malo apparuerit contractum interpositum esse, mani
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. a ccusacõnis institu
ceuł future metu alienacõ¬
neni seu ꝓmissionemfc̃am.
res cindi postulantis improbũ¬
ẽ desiderium.¬
em. cuinte domus ⁊ orti
uendicõem fecisse sub spere¬
cipiendi qd̃ de frumento fece¬
ras instruutum uł timore
ne ad ciuilia mnmera nomi¬
narens ꝓponas. ⁊ rescindiuẽ¬
dicõem ueluti metꝰ causa sac¬
gam desideres. intelligis ad ra¬
tum nõ hñdum contractum.
mͥctum huismodi ꝓdesse
nõ posse.
inp̃r. Eiꝑip̾ssionem qͥs
aliqu metuens saltem in
mediocri offoꝰ coustitutum.
⁊ qd̃ emptum fuerat reodat᷑.
et nichominus etiam pecu¬
ma retineaturssimili pena
seruanda si quiuł cõiugis e
amicinominib abutentib
pͥdam tam̃ eͥ acqͥͣuirunt.

Expanded text:
e. Accusationis institutae vel futurae metu alienationem seu promissionem factam rescindi postulantis improbum desiderium. Cum te domus et horti venditionem fecisse sub spe recipiendi, quod de frumento feceras, instrumentum vel timore, ne ad civilia munera nominareris, proponas et rescindi venditionem veluti metus causa factam desideres, intellegis ad ratum non habendum contractum metum huiusmodi prodesse non posse.i per impressionem quis aliquem metuens saltem in mediocri officio constitutum ret quod emptum fuerit reddatur et nihilo minus etiam pecunia retineatur: simili poena servanda, si qui vel coniugis vel amici nominibus abutentes praedam tamen sibi adquirunt.
Abbreviated transcription (Latin):
saluus iulianus funt hec de¬
cidentes sc̃ĩmis si contra dix̾¬
it domimis ⁊ euuires suas ad¬
ministrare ꝓhibu̾it scd̃m iu
post oenunciacõemqmei domi¬
nus cͣnͣsiniserit nõ concedens
remultas expensas utiliter fule¬
tas tunc dolosa assimulacõne
hĩta eum ꝓhibu̾it ut neq an
modo patimur. s ex quo die
atestatõ ad eum fc̃ã est uł in
scͥptis uł sine scͥptis sub testisi¬
cacõne cam̃ aliarum ꝑsonax
ex codie ꝓfaciendis meliora¬
cõnib mulamei actõem com
dimus suanatura curentẽ.
etiam sipostea inter unt. co¬
cͥiderint integram eẽ.
iure res ponsum est.  co

Expanded text:
Salvius Iulianus fuit, haec deSalvius Iulianus fuit, haec decidentes sancimus, si contradixerit dominus et eum res suas administrare prohibuerit, secundum Ipost denuntiationem, quam ei dominus transmiserit nec concedens re multas expensas utiliter factas et tunc dolosa adsimulatione habita eum prohibuerit, ut neque anmodo: sed ex quo die attestatio ad eum facta est vel in scriptis vel sine scriptis, sub testificatione tamen aliarum personarum, ex eo die pro faciendis meliorationibus nullam ei actionem compdimus sua natura currentem.etiam si postea interciderunt, integram esse iure responsum est. PP.
Abbreviated transcription (Latin):
co deberi patũit cumusu᷑is
compesletur reddere. ¶De
cet̾is u̾o que ab aliis cui con¬
stituta iuris decenta exacta
nõ sunͣt. ab hoc qui uec agen¬
di quidem ꝓp̃ excep̾cõnis ob¬
staculum facultatem hr̃e po¬
tuit exiginõ poͣtest. ⁊ idcͥco ad¬
u̾sus eos quos resͣ tuas tenere
dicis decorquere tuas peticões
debes.
suos manuiserint hoc qd̃
eos administrasse uramrem
contendis eorum impedimẽ¬
toubertati sunt fi̾non potuit.
Orum autẽ ex actu p̾cedenti
post manumissonem sintri¬
usq temporis administracõ
nõ amuexas separata sit con¬
uenire nõ posse ꝓculdubio ẽ.
alienum non interueniente
sp̃ali pacto casum fortuituni
sp̃aliter. ꝓhibente domino re¬
rum adiminstracõnicamm
sesemmniscu̾it ap̾ magnos
auctores dubitabatur. si pro
expensis q̃ cͥca res fc̃e sunt ta¬
lis negõrum gestorum hãt
aliqͣn adu̾sus dominum ac¬
cõem qͣm quib dam pollicẽ¬
tib directamiuł utilem qͥb¬
dam aliis negantib inquib

Expanded text:
eo deberi patuerit, cum usuris compelletur reddere. De ceteris vero, quae ab aliis tui constituta iuris detenta exacta non sunt, ab hoc, qui nec agendi quidem propter exceptionis obstaculum facultatem habere potuit, exigi non potest: et idcirco adversus eos, quos res tuas tenere dicis, detorquere tuas petitiones debes.suos manumiserunt, hoc, quod eos administrasse res vestras contendis, eorum impedimentum libertati fieri non potuit. quin autem ex actu praecedenti post manumissionem, si utriusque temporis administratio non conexa, sed separata sit, conveniri non posse procul dubio sit. alienum non interveniente speciali pacto casum fortuitum pspecialiter prohibente domino rerum administrationi earum sese immiscuit, apud magnos auctores dubitabatur, si pro expensis, quae circa res factae sunt, talis negotiorum gestor habeat aliquam adversus dominum actionem. Quam quibusdam pollicentibus directam vel utilem, aliis negantibus, in quibus et
Abbreviated transcription (Latin):
tiend̾um est aninof. xi¬
ficiosi q̃rele uł ꝑalam resti¬
uł tatita dissimulacõne p¬
sit renuciatum. nec hõc m¬
autẽ iꝑsonam tuamꝰcͤade .¬
posse auxilium qd̾ e¬
dem. E otempore quo soror
sipatus intestati bonorimu poᷤᷤ¬
soneni accipere debint᷑. l qͥnq
filios suꝑstites habu̾it nõ tñ¬

Expanded text:
ciendum est, num inofficiosi querellae vel palam vel tacita dissimulatione sit renuntiatum. nec hoc autem in personam tuam cadere posse auxilium quod aedro. Eo tempore, quo soror si patris intestati bonorum possessionem accipere debuit, licet quinque filios superstites habuerit, non t
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Eciam cutorib uel
curatorib distrahentib uel
alias contrahentib minores
tam restitui reb ꝓpriis qͣmcu¬
corumu curatorum campna
sequi mulo eis pͥiudicõ ꝑelec¬
cõem generando placuit.S.

Expanded text:
. Etiam tutoribus vel curatoribus distrahentibus vel alias contrahentibus minores tam restitui rebus propriis quam tutorum vel curatorum damna sequi, nullo eis praeiudicio per electionem generando, placuit. VI
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Nonpossunt obeẽ tibrͤ
dempora q̃ iaccocm de dolo
solent compͣͥntari quib rei
publice causa ut allegas occu¬
paris. s ex inde cͥ incipiet cẽ¬
pus cedere ex qomunib li¬
beratꝰ facultatem agendi iu¬
trapͥstituta tempora cempe¬
ris obtinere.
ancillauicuam sͥ comiinux¬
isse memorasti ꝑlacuisse ut
tͥ ꝓͣ eadem aetmaucipiũ:
intelligis qd̾ si manumsisti
uł eitradidisti ⁊ ille manumi¬
serit. reuocande libertatis po¬
t̃atemnonhabes. ¶s. solum si
excessit ⁊ sidem placitirum¬
pat desiderare debes. de dolo
tibi decerm actõem.¶ qͣd̾ sipe¬
nes ce dominium eiꝰ reman¬
sit aditopͥside ꝓuincie cum
natis hanc potes recuperare
similla moneatur statusq̃o.¬
emaucipacone tui urris ef¬
fecta matri successisti reb q
tins ꝑ legitimum cirtorempa¬
sorem᷑ ad ministratis postea
tͣnsegntaicumeo bona fide. per¬
sp̃icis qd̾ si pactum tantum
fcm̃i sit peticio tua ꝑ ẽxceptõ¬

Expanded text:
. Non possunt obesse tibi tempora, quae in actione de dolo solent computari, quibus rei publicae causa, ut adlegas, occuparis: sed exinde tibi incipiet tempus cedere, ex quo muneribus liberatus facultatem agendi intra praestituta tempora coeperis obtinere. ancillam tuam sibi coniunxisse memorasti, placuisse, ut tibi pro eadem daret mancipium, intellegis, quod, si manumisisti vel ei tradidisti et ille manumisit, revocandae libertatis potestatem non habes, sed solum, si excessit et fidem placiti rumpat, desiderare debes de dolo tibi decerni actionem. quod si penes te dominium eius remansit, adito praeside provinciae cum natis hanc potes recuperare, si nulla moveatur statusemancipationem tui iuris effecta matri successisti rebusque tuis per legitimum tutorem pasorem administratis postea transegisti cum eo bona fide, perspicis, quod, si pactum tantum factum sit, petitio tua per except
Abbreviated transcription (Latin):
tis mintegrum restitucõnis a¬
urilium accipere debeant ad¬
ite ꝑ ꝓcuratores nr̃os p̾sidem
ꝓuincie qd̾ silegitimameta¬
tem implestis idq tempus
quo mintegruni restitui pos¬
sitis excessit: curatores urõs
si adu̾sus eosnõ dum exꝑties¬
tis iniudicõ secundum formã
iris conuenite.

Expanded text:
in integrum restitutionis auxilium accipere debeatis, adite per procuratores vestros praesidem provinciae. quod si legitimam aetatem implestis idque tempus, quo in integrum restitui possitis, excessit, curatores vestros, si adversus eos nondum experti estis, iudicio secundum formam iuris convenite.
Abbreviated transcription (Latin):
tucõ inquib se cẽ capͣtos pro¬
bare possut. ⁊ si dolus adu̾sa
niuõ ꝓbetur competit. ante
impletum etiam quiutum
⁊ uicesimum aununm de his
in quib se minores captos
existimant. posse iuintegrum
restitucõem implorare cer¬
tissimi iuris est.
tui eius demq cutoriscui fal¬
soꝰ etate cõꝓbat a pstitisti libera¬
cõem q̃m ignarum etatis tue
nõ fuisse cam officium tutele

Expanded text:
tutio, in quibus se captos probare possunt, etsi dolus adversarii non probetur, competit. Ante impletum etiam quintum et vicesimum annum de his, in quibus se minores captos existimant, posse in integrum restitutionem implorare certissimi iuris est. i eiusdemque tutoris, cui falso aetate probata praestitisti liberationem, quem ignarum aetatis tuae non fuisse tam officium tutelae
Abbreviated transcription (Latin):
mortisaut crucitũ corporis. uẽ p. ꝯ pe¬
dicõn᷑obis euorta est. ⁊ õ post
ea consenͣsu roborastis iuxta per¬
petui formam edicti intra an¬
num quidem agentes ex quo
cognita eadem acdõ insimplũ
ꝑmitcitur. que cuuse cogncõ
eo ꝑtinet ut ita demum decer¬
natur si alia actõnoͣsit. petredit¬
mp̃r. oninterẽ a quouisq̃t
adhibita sit pacri ⁊ patruo tuo
utrum ab emptore an u̾o sciu¬
ente emptore ab aliont ui ued
metu ue possõnem uendereͬ
cogerentur. nam si adhĩta
in compulsi sunt possõnes
suas q̃ maiore ualeba̾nt mi¬
nimo distrahere iurisdcõnis
tenoreͤut io qd̾ improbefc̃m
est in priorem statum reuer¬
no cere. nullam dignitatem oꝰ pl¬
oportet. unde intelligis qd̾ ad ͤ ¬

Expanded text:
mortis aut cruciatus corporis venditio vobis extorta est et non postea eam consensu roborastis, iuxta perpetui formam edicti intra annum quidem agentes, quo excognita eadem actio in simplum permittitur: quae causae cognitio eo pertinet, ut ita demum decernatur, si alia actio non sit. PP. I. Non interest, a quo vis adhibita sit patri et patruo tuo, utrum ab emptore an vero sciente emptore ab alio, ut vi metuve possessionem vendere cogerentur. nam si adhibita vi compulsi sunt possessiones suas quae maiore valebant minimo distrahere, iurisdictionis tenore, ut id quod improbe factum est in priorem statum revolnocere nullam dignitatem oportet. unde intellegis, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
cruciat᷑ corporis ercortumuł
capitales minas ꝑtimescẽ¬
do adito pͥsideꝓuincie ꝓibare
potͥis hocratum hr̃ secund
edicti formam nõ pacietur.

Expanded text:
cruciatus corporis extortum vel capitales minas pertimescendo adito praeside provinciae probare poteris, hoc ratum haberi secundum edicti formam non patietur.
Abbreviated transcription (Latin):
q annis hereditatem fr̃is cui
repudiasti. Nulla tibi facultaᷤᷤ¬
quitur. sane si eius uxoris tibi
sustitute coͣlo sactniu acdõem
de dolo contra cam excerepodes.
nõ ex eo die quo sequisq adinꝰ¬
sum dolum didicisse commne¬
morauit neq itra anni utił
tempꝰ. s pocnis ex eo die quo
asseritur cominissus dolus in¬
tra contimumi bienniuui de
siue pͥsto ẽ isqui dolum se pas¬
sum c̃e conq̃ratur. Ommes
ꝙ sciant neq incipiende post
biemnum necs. ante comple¬
cum biennium cepte. post¬

Expanded text:
 annis hereditatem fratris tui repudiasti, nulla tibi facultaquitur. sane si eius uxoris tibi substitutae dolo factum est, actionem de dolo contra eam exercere potes. non ex eo die, quo se quisque admissum dolum didicisse memoraverit, neque intra anni utilis tempus, sed potius ex eo die, quo adseritur commissus dolus, intra continuum biennium de sive praesto est is, qui dolum se passum esse conqueratur. omnes igitur sciant neque incipiendae post biennium neque ante completum biennium coept
Abbreviated transcription (Latin):
ecatis bũsicõ restitutuss
es: ꝑ iculum eictõnis
emptori cui pͥdium ex bo¬
nis pat̾ins uendidisti pr̃a¬
re nõ cogͥis. s ea res fideiusso¬
res quiꝓte intͥueueruut excu

Expanded text:
etatis beneficio restitutus es, periculum evictionis emptori, cui praedium ex bonis paternis vendidisti, praestare non cogeris. sed ea res fideiussores, qui pro te intervenerint, excu
Abbreviated transcription (Latin):
lias siminor uigintir oco¬
quinq annisꝓ ertrane¬
o fide i̾ssit mĩuͥi. restitu¬
cõem postulare nõ ꝓhibet᷑ o
s ⁊ si ꝓ pr̃e suo fideiussorexti¬
tit eiq diemsuum functo nõ
successit . iͥmͥ. restitucõempoᷤ¬
culare poͬt̃.¬

Expanded text:
lias, si minor viginti quinque annis pro extraneo fideiussit, in integrum restitutionem postulare non prohibetur. sed et si pro patre suo fideiussor extitit eique diem suum functo non successit, in integrum restitutionem postulare pot
Abbreviated transcription (Latin):
sponte alieuis litib inserise
paciuntur. cumhis nn ꝓprie¬
cas neq possõ competat: ue¬
luti suc fame ꝓdigos etiam
calumpniarum redempto¬
res nocari opordebit. Ut ne¬
maiestatis est ut citulos pͥ¬
⁊ patrimonia tituloipt ali¬
Omnes gͥ incelligãt ponar¬
publico iuri ẽẽ dẽpuꝰ irgia¬
tandum id cui nom̃ signas
dominicum prescribit᷑. pẽda¬
mp̃r. nH equis ula regiat
suspendere uł citulum aude
nͥe. Quas qnocumq modo
qͣliscumq ꝑsona possideat li¬
cet nõ dominus licet iniustꝰ
possor accemerarius imiasor
qui possidet doceatur. Enm
autem qui hoc ausus su̾it si
plebeius est ultimo subdisup¬
plicõ. Siclarissimus uł curi¬
dum deportandumq non
solum ciuitate roniana s
ctiam lib̾tate eum priuari
censemus. executoros q huiꝰ
legis omnes iudices ẽẽ opor¬
cet. deponendi autemui frã¬
gendi citulos. uł etiam con¬
scindendi uela nõ solum eis
ad quorum pͥindicium cale
aliquid contra fas contraq

Expanded text:
sponte alienis litibus inseri patiuntur, cum his neque proprietas neque possessio conpetat, veluti famae suae prodigos et calumniarum redemptores notari oportebit. maiestatis est, ut nost patrimonia titulorum Omnes igitur intellegant publico iuri esse deputandum id, cui nomen dominicum praescribitur. p. Ne quis vela regia suspendere vel titulum audeanere, quas quocumque modo qualiscumque persona possideat, licet non dominus, licet iniustus possessor ac temerarius invasor qui possidet doceatur. Eum autem, qui hoc facere ausus fuerit, si plebeius est, ultimo subdi supplicio, si clarissimus vel curidum deportandumque non solum civitate Romana, sed etiam libertate privari censemus, exsecutoresque huius legis omnes iudices esse oportere. Deponendi autem vel frangendi titulos vel etiam conscindendi vela non solum eis, ad quorum praeiudicium tale aliquid contra fas contraque
Abbreviated transcription (Latin):
cansarum pͥotenci uomi¬
um tẏtulos ⁊ clarissi a. oco¬
me primlegia digni¬
tatis his a quib in ius
uocantur oppon̾e ac ne
ĩfraudem legum ad uersari
ogqr c̾rorem his nominib ab¬
utantur ⁊ tituilis huiusmo¬
di doloscientes consenserint
afficiendisunt publice siñe
nota. Qui si nillum in hac
parce consensini p̃bu̾nt
ut libelli aut cituli eorum
nominib uł edib affigant᷑
alienis. catems in cos qui
fecerunt uiudicentur ut
affecti plumbo perpecuis me¬
tallorum suppliciis ceputen¬
cur. ¶Quiꝰquis gͥ lite pulsa¬
tꝰ cumip̃e ⁊ reisit possor ⁊ iuris
⁊ citulumilla de sollempnit̾
pulsacõnis exceꝑit contradic¬
coriis libellis aut tỹtuł alten᷑
nomẽ crediderit ingerendum.
eius possõnis aut cause qm sb̾
hac frande aut renuere aut
euitare cemptau̾it amissio¬
ne mulctetu nec repetende
actõnis etiam si ei ꝓbabił ne¬
gociimita suffragantur hãt
facultatem. ¶ Cos sane qui

Expanded text:
causarum potentium titulos et clarissimae privilegia dignitatis his, a quibus in ius vocantur, opponere. Ac ne in fraudem legum adversiorumque terrorem his nominibus abutantur et titulis, qui huiusmodi dolo scientes conivent, adficiendi sunt publicae sententiae nota. Quod si nullum in hac parte consensum praebuerint, ut libelli aut tituli eorum nominibus aedibus adfigantur alienis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfecti plumbo perpetuis metallorum suppliciis deputentur. Quisquis igitur lite pulsatus, cum ipse et rei sit possessor et iuris et titulum inlatae sollemniter pulsationis exceperit, contradictoriis libellis aut titulis alterius nomen crediderit inserendum, eius possessionis aut causae, quam sub hac fraude aut retinere aut evitare temptaverit, amissione multetur nec repetendae actionis, etiamsi ei probabilis negotii merita suffragantur, habeat facultatem. Eos sane, qui
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃r. Postqͣm eo decursũ
ẽ ut cautõnes qͦ debitorum pig¬
nori darentur: ordinarium ui¬
sum ẽ post nominis uendicõ¬
nem utiles emptori sicut res¬
ponsumẽ. uł ip̃i creditoripos¬
culanti dandas acdõnes.
ad empcorem nõ tnͣsit. ¶ S
uł iuirem suam ꝓcuratori fc̃o.
uł utił secundum ea que pri¬
dem consticuta sunt exemplo
cceditoris ꝓsecucõ cribuitur.

Expanded text:
. Postquam eo decursum est, ut cautiones quoque debitorum pignori darentur, ordinarium visum est, ut post nominis venditionem utiles emptori, sic ut responsum est vel ipsi creditori postulanti dandas actiones. ad emptorem non transit, sed vel in rem suam procuratori facto vel utilis secundum ea, quae pridem constituta sunt, exemplo creditoris persecutio tribuitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsoualem redemit acdõem.
⁊ utilit eam mouere suo uoĩe
conceditur ⁊ eum qui iurem
accõnes comparau̾it eademuti
posse faciltate. Eum enim ac¬
cõnis nomẽ gn̾ale ẽ omnium
siue in rem siue in ꝑsonamac¬
cõuinui ap̾ omnes ueteres iu¬
ris conditores hoc nomẽ moĩ¬
b pateat. Nichil ẽ cale ꝙ disse¬
renciam in huiusm odi nti¬
lib accõnib possit introdue̾e.¬

Expanded text:
sonalem redemerit actionem et utiliter eam movere suo nomine conceditur, et eum, qui in rem actionem comparaverit, eadem uti posse facultate. Cum enim actionis nomen generale est omnium sive in rem siue ! in personam actionum et apud omnes veteres iuris conditores hoc nomen in omnibus pateat, nihil est tale, quod differentiam in huiusmodi utilibus actionibus possit introdu
Abbreviated transcription (Latin):
memorati continua cõ dempo¬
ris obseruetur adint̾ponen¬
dam contestacõem fimendã¬
q litem aq̃m admodum oĩs
minor ecasexcipitur in mi¬
noruiu resticucõnib uta in
maiorum cemp᷑ in quo rei. p̃.
causa abfu̾int uł aliis legiti¬
inis causis q̃ uet̾ib num̾ate

Expanded text:
memorata continuatio tempomemorata continuatio temporis observetur ad interponendam contestationem finiendamque litem. Et quemadmodum omnis minor aetas excipitur in minorum restitutionibus, ita et in maiorum tempus, in quo rei publicae causa afuerint vel aliis legitimis causis
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero honorario iure ex qͦ
bonorum possõ fu̾it accepta¬
mincegrum restitucõnisne¬
gõ. solida sine ulla dimimi¬
cõne cempora supputentur.
uatis si dilacõ ab actore peta¬
cur que iutra metas restitu
ri. eandem quoq flagntate
causis cognitis tribui oporte¬
bit. Siu̾o enismodi postulã¬
cur ciuricła q̃ intra spacium
receptum angnstari nõ que¬
unt quippe si in consimo le¬
gitimi cemporis petantur. ⁊
eius tͥmiuos ꝓrogabunt di¬
lacõem petitori denegari cõ¬
suffragium postulau̾it: ean¬
dem asserta causa citra obsta¬
culum temporis deferri sanci
cimium cancummodo nuni¬
ari. ex die ex quo annus uti¬
lis currebat. ⁊ d tempus coci¬
us loci comuume. Ex diffr̃a
enim locorum aliqd̃ induci
discͥmen satis nob̾ absurdum
ẽẽ uisumẽ. Ꝙ nõ solumin
minorum restitucõnib qͥb
utił amnus incipit currere
ex quo uicesum ⁊ sexti ãni
dies illuxit. s etiam in maio¬
rum hoc idem adhiberisan¬
cimus. ⁊ ut hic ꝓ utili auuo

Expanded text:
si vero honorario iure, ex quo bonorum possessio fuerit acceptaintegrum restitutionis negotio solida sine ulla diminutione tempora supputentur. rvatis, si dilatio ab actore petatur, quae intra metas lege ri, eamdem quocumque flagitante, caussis cognitis tribui oportebit: sin vero ejusmodi postulantur curricula, quae intra spatium lege receptum augustari nequeunt quippe si in confinio legitimi temporis petantur et ejus terminos prorogabunt, dilationem petitori denegari cosuffragia postulaverit, eamdem asserta caussa, citra obstaculum temporis, deferri sanciinuum tantummodo numerari ex die, ex quo annus utilis currebat, et id tempus totius loci esse commune: ex differentia enim locorum aliquod induci discrimen satis nobis absurdum esse visum est. Quod non solum in minorum restitutionibus, quibus utilis annus incipit currere, ex quo vicesimi sexti anni dies illuxerit, sed etiam in maiorum hoc idem adhiberi sancimus, ut et hic pro utili anno
Abbreviated transcription (Latin):
pariat adu̾sario alie usa fa¬
nacõem etiam iudici cta
mutandicausa celebra co
ca mintegim restitucõ e¬
dicto perpetuo ꝑmittatur.
intelligis qd̃ sirem ne secumi
agatur qui possidebat uenũ¬
dedit. ⁊ emptori cradidit ꝙͣ
elegis conueniendi tͥ cribu¬
tam ẽẽ iuire facultatem.
bitri ex compromisso
iurẽ ꝑfecto additii apellare
nõ posse̾ s̃epe rescͥptum est
quia nec iudicati actõ mͥde
p̾stari potest. ⁊ obhoc iii¬
cem pena ꝓmittitur. ut me¬
tuenis a placitis nõ recedat᷑.
S si ultra diem comꝓmisso
comp̾hnssum iudicatumẽ
siña nulla ẽ nec uuampenã
committit qͣui eino paruit.

Expanded text:
pariat adversarium, alienatione etiam iudicii mutandi causa celebrata in integrum restitutio edicto perpetuo permittatur, intellegis, quod, si rem, ne secum agatur, qui possidebat venumdedit et emptori tradidit, quem elegeris conveniendi tibi tributam esse iure facultatem.bitri ex compromisso iure perfecto aditi appellari non posse saepe rescriptum est, quia nec iudicati actio inde praestari potest et ob hoc invicem poena promittitur, ut metu eius a placitis non recedatur. sed si ultra diem compromisso comprehensum iudicatum est, sententia nulla est, nec ullam poenam committit qui ei non paruerit.