comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
siłis erat deo sola hõis forma int̾ior
S al ĩcarnacõne u̾bi fc̃a ẽ forma dei
spentis suggxitionẽ cogitare debemꝰ
hiꝰ forme duplicis uincam dignitatẽ
⁊ mox pudebit nos uł turpe aͥd co¬
gitiisse. dignior ẽ .n. for̾ utra qmͣ ut
tam turpi bestie ꝯformet ͫ. Sane Uo
Ꝙ utroq dici põt ĩmo ⁊ dici debet illo
u̾bũ eg̾giũ. Non facit ad̃ mores tam
bona Forma malos. alioqͥn qͥd passu¬
rũ putas supplicu qͥ dehonestauerit
for̾m dei. põt aũt hũam corꝑis cogni¬
cio alia colligi rõne. Tr̃ia qͥmippe in
hũano corꝑe ꝯsidanda sũt. Origo sor¬
dida. uita misera. mors nc̃tia .i. ex ne¬
cessiate ꝯtungens. hõ .n. nĩ extior de
ĩmũdo semine ꝯceptĩttẽ ad laborẽ na

Expanded text:
similis erat Deo sola forma interior, sed ab incarnatione Verbi facta est forma Dei, serpentis suggestionem cogitare debemus hujus formae duplicis unicam dignitatem: et mox pudebit nos vel turpe aliquid cogitasse. Dignior est enim forma utraque, ut tam turpi vesti conformetur. Sane vero de utraque dici potest, imo etiam dici debet, verbum illud egregium: Non faciat mores tam bona forma malos. Alioquin quid passurum putas supplicii, qui dehonestaverit formam Dei? Potest autem humani corporis cognitio alia colligi ratione. Tria quippe in humano corpore consideranda sunt: origo sordida, vita misera, mors necessaria, id est necessitate contingens. Homo enim noster exterior de immundo semine conceptus est, ad laborem na
Abbreviated transcription (Latin):
aũt medicis relinquo. matia .ni. de lu¬
to uł de ceno ẽ. de cel̃o uo forma Oñ
qͥdã ait. de celo ista possideo. for̾mt gͥ
ret formatoẽe sm̃ in celo hĩtare. Eꝓ
hiis aũt dnob trabit homo nec̾ita¬
tem duplic̾e. Rẽ. Forma ut sit señs.

Expanded text:
autem medicis relinquo. Materia enim de luto vel de coeno est, de coelo vero forma. Unde quidam ait: De coelo ista possideo . Formavit ret formatorem suum in coelo habitare. Ex his autem duobus trahit homo necessitatem duplicem: de forma, u
Abbreviated transcription (Latin):
tudmib aĩe ad deũ ⁊ pͥmo de tͥb pͥmis.
E hoc eodem oraculo epłani ꝓͣdam
olum ad dragonẽ nouiomensẽ ca¬
nonicũ scͥpsisse me menũ cuiꝰ ꝑtem
ĩ hoc loco insere euraui Cognicio ho¬
minis ĩ eisdẽ ꝯsistit ĩ qͥb ⁊ comp̃õ. Com¬
posicõ aũt ĩ duob uł potius ex duob

Expanded text:
tudinibus animae ad Deum: et primo de tribus primis. De hoc eodem oraculo epistolam quamdam olim ad Drogonem Noviomensem canonicum scripsisse me memini, cujus partem in hoc loco inserere curavi. Cognitio hominis in eisdem consistit, in quibus et compositio: compositio autem in duobus, vel potius
Abbreviated transcription (Latin):
par̃e nͣm pacem ⁊ ꝯcordiam puto
signficasse uatem mãtuanũ cũ di¬
xit. funero d̾s imꝑe gaudet. ꝙ idem
ter t̾am ñlit̾ coħentes: ad monetur
uutatẽ sp̃t in uinculo pacis. ꝑ hoc

Expanded text:
pacem et concordiam puto significasse vatem Mantuanum, cum dixit: Numero Deus impare gaudet. Quod idem ter, tam naturaliter cohaerentes, admonetur nitatem spiritus in vinculo pacis. Per hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nisidens equo ꝑ ostiũ palacũ ing̾ssus
cũctis nidentib ⁊ mrantib us ad ip̃m
ꝑnenit dicens se uelle ei colloqni un¬
ꝑans ei ut surge̾t ⁊ se seq̃ret᷑. Sui
ĩmsibili pocencie nõ ualens resiste
cendit. cuiꝰ habenas ille accipiens
qui pp̃ illũ uen̾at: ualidissimo cur¬
su n aera cũctis uidentib fre cepit.
dem s̾tractus usib hoim fcñs ẽ eter¬
inqͥt coustitues regem quẽ dñs
d̾s cuns elegi̾t de nulo fr̃m tuoꝵ. Que¬
uit ᷑ cur deo displicuit ppłs qñ sub¬

Expanded text:
nsidens equo per ostium palatii ingressus cunctis videntibus et admirantibus usque ad ipsum pervenit, dicens se velle ei colloqui, imperans ei ut surgeret, et se sequeretur. Qui invisibili potentiae non valens resistercendit; cujus habenas ille accipiens, qui propter illum venerat, velocissimo cursu per aera cunctis videntibus ferre coepit. dem subtractus visibus hominum, factus est aeterit , constitues regem, quem Dominus Deus tuus elegerit de medio fratrum tuorum. Quaeritur, cur Deo displicuerit populus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ qͥ uidet ĩ abłcondito reddat nobis.
allioqͥui gnͣdis reua abusio est ⁊ fere
magicis adeqnͣda uestigus auctorem
absconditũ ⁊ ĩusibilem ĩ suis recte fcĩs
uł dc̃io ꝑ iactancie uiciũ ad hũa nos
ocłos foras expompari. huic efficacis¬
simũ ⁊ celerrimũ remediũ ẽ si mens
uegetat. se q singłis illuis ꝑtib to¬
dam douat nlłam a senciendi inimiere
ad fr̃nam mectacio ⁊ ꝑsuasio carita¬
tem. sic .n. apłs pulchamo demonstru¬

Expanded text:
er qui videt in abscondito, reddat nobis. Alioquin grandis revera abusio est, et fere magicis adaequanda vestigiis, auctorem absconditum et invisibilem in suis recte factis vel dictis per jactantiae vitium ad humanos oculos foras expompari. Huic vitio efficacissimum et celerrimum remedium est, si mens vegetet, seque singulis illius partibus totam donet, nullam a sentiendi munere aternam invitatio et persuasio charitatem? Sic enim Apostolus pulcherrimo demonstra
Abbreviated transcription (Latin):
hoc fecisse crrie̾ndus ẽ. n ͨ solũ ĩ scrip¬
turis scĩs. S ⁊̃ ĩ hystorus gentiũ legũ¬
tur tulia. Sic gͦ credend̾ est appollme
Rndisse nõ sponte s ĩuite qd̾ sciebat
hoĩb futurũ utile aut c̾tũ sponte pro¬
tulisse dictũ ambigiũ qd̾ putabat in
bonã ꝑtem .i. in argum̃tũ hu̾ilitatis

Expanded text:
hoc fecisse credendus est. Nec solum in Scripturis sanctis, sed etiam in historiis gentium leguntur talia. Sic ergo credendum est Apollinem respondisse, non sponte, sed invite, quod sciebat hominibus futurum utile: aut certe sponte protulisse dictum ambiguum, quod non putabat in bonam partem, id est in argumentum humilitatis
Abbreviated transcription (Latin):
spũałr ĩ firmantes insitant pͥus se¬
ipõe uisitare studeant. ⁊ de statu suo
int̾iore digatos discrecõis int̾rogent.
uenas q pulsatiles affectionũ pul¬
sant ne forte ꝯtingat illis nõdũ uisi¬
tatis ⁊ iam insitantib .a. nõdũ corres¬
tis ⁊ iam alios corripientib andire ħ
ꝓu̾biũ ab infirmis sb̾ inuimirãtib
medice cura te ip̃m. c de ilłs appalli

Expanded text:
prius seipsos visitare audeant, et de statu suo interiore digitos discretionis interrogent, vena que pulsatiles affectionum pulsent, ne forte contingat illis nondum visitatis et jam visitantibus, id est, nondum correctis, et jam alios corripientibus, audire hoc proverbium ab infirmis submurmurantibus: Medice, cura teipsum . CAPUT II. De illo
Abbreviated transcription (Latin):
disertissime ait qͥdã cũ calamitas sit
q̃rula ⁊ felicitas sit suꝑbia nisi mu¬
tuo museri eẽmꝰ. oliui alius alu ex̃t
fastidio. stultissimꝰ a̾ ẽ cui mortus nt̃¬
tas timorẽ udicu nõ mft. eũ scriptũ
sit. statutũ ẽ hũib soml mori. poitł

Expanded text:
diserte ait quidam, cum calamitas sit querela, et felicitas sit superbia, nisi mutuo miseri essemus, olim alius alii esset fastidio. Stultissimus autem est, cui mortis necessitas timorem judicii non infert, cum scriptum sit: Statutum est hominibus semel mor
Abbreviated transcription (Latin):
faciant. qui .n. se ꝯmendat demõib
dat eis pt̃atem suꝑ se sic̾ ⁊ ego mi¬
serrimꝰ feri. uñ ptatẽ hũerũt ut
me statim sẜ merge̾nt ⁊ pp̃ hoc solũ
corq̃or. Nam bñgł essus eram de oĩb
pec̃is meis ⁊ ĩ nlłm cecideram. Tũt
ego. quo nł tam pulcram cappam
ponderosior ⁊ g̾mor est i quiͣ turris
pͥmariensis sĩ i luppõita eẽt. pulcri¬
t̾ndo aũt ista spes est ueniẽ ꝙͣ heo¬
ꝑp̃ ꝯfõnem qui t̾eci si tñ i succurratur.
Em ci. Certe inꝙͣ ego nob̾ succurram
si nos estus dep̾utatus ĩ illa mibicia ꝙͣ
dicũt kelleqͥm. Et ille. nõ dñe. illa mi¬
licia iam nõ uadit. s imꝑ ire desut qr¬

Expanded text:
t. Qui enim se commendat daemonibus, dat eis potestatem super se, sicut ego miserrimus feci: unde potestatem habuerunt, ut me statim submergerent, et propter hoc solum torqueor. Nam bene confessus eram de omnibus peccatis meis, et in nullum recideram. Tunc ego: Quomodo tam pulchram cappam ponderosior et gravior est mihi, quam turris Parmensis, si mihi superposita esset. Pulchritudo autem ista spes est veniaeonem, quam feci: si tamen mihi succurratur. Cui ego: Certe, inquam, ego vobis succurram,si vos estis deputati in illa militia quam dicunt Hellequini. Et ille: Non, domine. Illa militia jam non vadit, sed nuper ire desiit, q
Abbreviated transcription (Latin):
traria ẜm uolñtatẽ. In nͣli qͣtuor at¬
tendenda sũt. qd̾ aĩa rõnalis d̾. qd̾
ĩmortał qd̾ ĩuisibił. qd̾ illocalis. pri
hũanis corꝑib brutos iudemꝰ mõs ⁊
a ffectus p̾cellere bestiales. aristoti¬
les .n. ⁊ salustius hoĩes gule ⁊ libidi¬
in dedicos nõ int̾ hoĩes s int̾ ałia
aũt tripley est officiũ. disc̾uere. reꝓba¬

Expanded text:
traria secundum voluntatem. In naturali quatuor attendenda sunt; quod anima rationalis est, quod immortalis, quod invisibilis, quod illocalis. Primhumanis corporibus brutos videmus animos, et affectus praecellere bestiales. Aristoteles enim et Salustius homines gulae et libidini deditos, non inter homines, sed inter animalia autem triplex officium est, discernere, reproba
Abbreviated transcription (Latin):
oculos ad celũ erectos h̃emꝰ ut con¬
tempta t̾ra ad celũ deside̾mꝰ. ⁊ ut ieũ
pre oĩb diligamiꝰ. qͥs nos ĩ tam ele¬
Idcirco plato egit nature grãs ꝙ hõ
natus ꝑẽt. Erant alũ fr̃es sił in au¬
dicorio loꝙ̃tes. Cũ q qͥdã ad socios suos¬

Expanded text:
um erectos habemus, ut contempta terra coelum desideremus, et ut Deum prae omnibus diligamus, qui nos in tam eleIdcirco Plato egit naturae gratias, quod homo natus esset. Erant aliquando fratres simul in auditorio colloquentes: cumque quidam ad soc
Abbreviated transcription (Latin):
dã aqm tnluadarẽt .s. burchar dus
uo nocte ꝓ xima cũ ĩ lecto meo qui¬
esce̾m iugilans ⁊ corã nre lumen ful¬
geret ilamꝑade qr semꝑ nocte ꝯsue¬
mn tenebais horresc̾e. ecde natał che¬
ricus nĩs aũ astitit cappa muntꝰ pli¬
uiali sic̾ mͥ uidebat᷑ pulchrima colo¬
ris plũber. Ego aũt nicħ oĩo t̾ritus
⁊ eũ optime recognostens cepi.qͥ.
gͣ tulans de tam maturo eiꝰ reditu

Expanded text:
dam aquam transvadarent idem Burchardus vero nocte proxima cum in lecto meo quiescerem vigilans, et coram me lumen fulgeret in lampade, quia semper nocte consuevi tenebras horrescere, ecce Natalis clericus ante me astitit, cappa indutus pluviali, sicut mihi videbatur, pulcherrima, coloris plumbei. Ego autem nihil omnino territus, et eum optime recognoscens, coepi quasi gratulans de tam maturo ejus reddit
Abbreviated transcription (Latin):
ũe tp̃rib in t̾ritorio bel¬
uacensi fuit helynãdus frigidi m̃õ¬
tis mõ chus uir religiosus ⁊ facudia
disertus. qui ⁊ illos u̾sus de morte ĩ
ulgari nr̃o qͥ publice legũt᷑ cam
elegant̾ rutilit᷑ ut luce clariꝰ p cõ¬
posuit. ⁊ t̃ cronicã dilũt̾ ab miero mũi¬
di us ad cp̃c sũ ĩ maxĩo qdã nolu¬

Expanded text:
emporibus in territorio Belvacensi fuit Helinandus monachus Frigidimontis, vir religiosus, et facundia disertus; qui et illos versus De morte in vulgari nostro, qui publice leguntur, tam eleganter et utiliter, ut luce clarius patet, composuit; et etiam Chronicam diligenter ab initio mundi us
Abbreviated transcription (Latin):
supͣdixiniꝰ: nos abstin̾e debet anaricia.
nich .n. longiꝰ a rõne qmͣ hoĩem qui aĩo
ĩmortał est eodẽ aĩo mortalia ĩmorta¬
ꝑximo a ꝯcupiscente reluiqui. Tercia
m. ꝯsid̾atio ꝑsuade̾ nob̃ debet fugiendũ

Expanded text:
 nos abstinere docet ab avaritia. Nihil enim longius a ratione, quam hominem, qui animo immortalis est, eodem animo mortalia immortaproximo a concupiscente relinqui. Tertia enim consideratio persuadere nobis debet, fugiendum
Abbreviated transcription (Latin):
te. Ouidã int̾ comedendũ dñ seutel¬
las exhornare uolũt quadrata fer¬
culoꝵ frustra adipem sũ saginen
suꝑ rocatã distillancia mens alib in¬
uoluũt sut suꝑ uaciunt donec it̾i
ciusceratis int̾idrb ea q̃ remaseram¬

Expanded text:
. Quidam inter comedendum dum scutellas exonerare volunt, quadrata ferculorum frusta adipem sive saginam superroratam distillantia mensalibus involvunt aut super injiciunt, donec iterum evisceratis interioribus ea quae remansera
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑiri ĩ qͦ audiuit id̾ io. bm petrũ le¬
gentẽ murenulas aureas raciemꝰ tͥ
uerũculatas argenteo. mox io. surgẽs
⁊ p̾fixũ diẽ p̾uen̾iens ad implenit uo¬
tũ. hic fuit pͥmus abbas cenobu bone¬
uallis ⁊ post ecc̃e uabentine an tistes
cuiꝰ uita ⁊ mors młtis uu̾tis ⁊ mira¬
culis claruit. plaue mu̾to isrl̾ticis i¬
inissus ẽ deleri de libro uite. sił q cõ¬

Expanded text:
trum legentem: Murenulas aureas faciemus tibi, vermiculatas argento . Mox Joannes surgens, et praefixum diem praeveniens, adimplevit votum. Hic fuit primus abbas coenobii Bonaevallis, et post Ecclesiae Valentinae antistes: cujus vita et mors multis meritis et miraculis claruit. Plane merito Israelitis ijussus est deleri de libro vitae. Simulque con
Abbreviated transcription (Latin):
accurate ⁊ lauce p̾pata ꝯcupiscat. In
pͥmo .n. luxiis arguit᷑. In. so curiositas.
lu t̾cio suꝑstic̾o notatͫ Sñt nãq qui¬
dã quoꝵ fces satis riditula infu¬
mitate egrotant qui insi pingniã ⁊
delicata deglutire nõ possũt. S qñ eis
ꝑti aut fr̃ugales cibi oblati Run̾t.
statim aut ĩndigestione stomachi aut
pectoris siccitate aut horripila cõne
capitis. aut si qua sunit talia aut ertu¬
sandas excusacõnes pͥtendũt. alui deli¬
cias ⁊ luxũ ciboꝵ magna ꝯstancia as

Expanded text:
. In primo enim luxus arguitur, in secundo curiositas, in tertio superstitio notatur. Sunt namque quidam quorum fauces satis ridicula infirmitate aegrotant, quae nisi pinguia et delicata deglutire non possunt. Et si quando eis parci aut frugales cibi oblati fuerint, statim aut indigestionem stomachi aut pectoris siccitatem, aut obripilationem capitis, aut si qua sunt talia, ad frivolas excusationes praetendunt. Alii delicias et luxum ciborum magna constantia as
Abbreviated transcription (Latin):
cui minꝰ suft̾icit iste pͥus ꝙͣ ad tur¬
pitudiñe edacitatis ꝑ uemat ĩ suꝑ¬
fluitat̾ẽ offendit. cui młtũ opus ẽ
ĩ eo sepe honestas ꝯmedendi ledigni
ille cui pũ satis est mag̃ suꝑ fluita¬
tẽ caueat. Ille u̾o cui młtũ opꝰ ẽ ma

Expanded text:
Cui minus sufficit, iste priusquam ad turpitudinem edacitatis perveniat, in superfluitatem offendit; cui multum opus est, in eo saepe honestas comedendi laeditur, ille cui parum satis est, magis superfluitatem
Abbreviated transcription (Latin):
magna auͣt dependencia aut Rluxa.
9i
portandi ꝑtiunet. Nlam sũt quidã stulti
qui stultis pluc̾e cupientes qdã artifi¬
cio nestm̃ta sua ccͣ collũ ꝯponũt. ali
no maiori scrurilitate ridiculose tnsu̾¬
tũt. alũ aũt ut pompã de se faciant ex¬
plicant ea ⁊ qnͣtũ possũt lacius disten¬
dũt. alii tenere coanignta ĩ unũ col¬
ligũt. ałii ꝯtorquẽtes ⁊ ꝯplectentes ĩ¬
noluũt. alui toto conamine stringẽtes
⁊ findentes ea oĩa corpis sui lineame¬
ta ĩnetũdissima qdã turpituame as¬
picientib mimeranda exponũt. alii
lactando ⁊ uentilando patmos suos
leuitatẽ m̃tis sue ex ip̃a hĩtus mobłi¬
tate oñdũt. sllu iucauwntes simose
firmate t̾rã u̾nũt ⁊ limbis dependen¬
tib ĩ more retro ꝯsequẽtib caudis
ĩ siłiendm̃e ulpiũ uestigia sua ob¬

Expanded text:
magna aut dependentia, aut fluxa, i pertinet, nam sunt quidam stulti qui stultis placere cupientes, quodam artificio vestimenta sua circa se componunt. Alii vero majori scurrilitate ridiculose transvertunt, alii autem ut pompam de se faciant, explicant ea, et quantum possunt, latius distendunt. Alii temere corrugata in unum colligunt, alii contorquentes et complectentes involvunt. Alii toto conamine stringentes et findentes ea, omnia corporis sui lineamenta, inverecundissima quadam turpitudine aspicientibus numeranda exponunt. Alii jactando et ventilando pannos suos, levitatem mentis suae ex ipsa habitus sui mobilitate ostendunt. Alii incedentes sinuoso syrmate terram verrunt et limbis dependentibus, imo retro consequentibus caudis in similitudinem vulpium vestigia sua ob
Abbreviated transcription (Latin):
pancipales uirtutes ht. Rub̃. łpem¬
⁊ caritate .n .n. homo ꝑ deuocion̾ẽ
se ad deũ ꝯu̾te̾t insi ⁊ c̾redet se ab
eo saluari posse ⁊ sꝑaret eũ misere¬
ei uesle.postremo insi eũ plus qmͣ
mala sua dilige̾t ueqͣqm illa fugiens

Expanded text:
ipales virtutes habet, fidem, spem, charitatem. Neque enim homo per devotionem se ad Deum converteret, nisi crederet se ab eo salvari posse, et speraret eum misereri velle. Postremo nisi eam plus quam mala sua diligeret, nequaquam, illa fugiens,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfessus ꝯĩtare se fat̾et. At ilłe bñ
audieus. s ronde̾ nõ ualens ꝑ t̾dũ
nutus fuit. Uñ socios suos de salute
corꝑił raĩe sue uebemt̾ turbant̃.
Dlarta ã die uigilantib c eũ ⁊
mortẽ riꝰ expectantib guit̾ suspi¬
raus dixit gr̃as ago dẽo ⁊ scõ Ia. qr¬
lib̾atus simm. ⁊ q̃centib ꝙ dixilset. ex
quo inqͥt decubui uolebam facr qd̾
monebatis. S cũ ħ cogitare uene¬
stringentes at nncħ loqui possem qdͥ

Expanded text:
fessus communicari se faceret. At ille bene audiens sed respondere non ualens per triduum mutus fuit. Vnde socios suos de salute corporis et anime sue uehementer turbauit. Quarta autem die uigilantibus circa eum et mortem eius expectantibus, grauiter suspirans dixit: «Gratias deo et sancto Ialiberatus sum». Et querentibus quid dixisset, «Ex quo», inquit, «decubui uolebam facere quod monebatis. Sed cum hec cogitarem, uenestringentes ut nichil loqui possem quod
Abbreviated transcription (Latin):
uestim̃ta plus inlia ꝙͣ pͥciosa plꝰ gros¬
sa ꝙͣ sb̾tilia. plus asꝑa qmͣ molłia pł
Rusca ꝙͣ intida plus neglete ꝙͣ accu¬
ł figuracio m̃broꝵ corꝑis ad om
hũdi ⁊ agendi modũ. hic sex modit re
aut dissolutus. aut tardus sut cita¬
tus. aut ꝓcax. aut turbidꝰ mnollis sig¬
inficat lasciã. dissolutus negligen¬
cĩ. tardus pigͥciã. citatus ĩꝯstañciã.
ꝓcux suꝑbiam. turbidus iracũdiã. hõ¬

Expanded text:
Vestimenta plus vilia quam pretiosa, plus grossa quam subtilia, plus aspera quam mollia, plus fusca quam nitida, plus neglecte quam accu figuratio membrorum corporis, ad omnem agendi et habendi modum; hic sex modis repaut dissolutus, aut tardus, aut citatus, aut procax, aut turbidus. Mollis significat lasciviam, dissolutus negligentiam, tardus pigritiam, citatus inconstantiam, procax superbiam, turbidus iracundiam.
Abbreviated transcription (Latin):
dam custodia discipsiue opponat ͣ que
Unũꝙq m̃brũ ad snũ offm̃ restringat.
qtinus dũ alt̾m m̃brũ oꝑat . altm̾ aut
oĩo quiecũ maneat. aut si fore eiꝰ oꝑa
ilłi ncc̃ia ẽẽ cognosci cur suo motu ao
cooꝑandũ illi decent᷑ ⁊ ordinate moue

Expanded text:
ue membrum ad suum officium restringat, quatenus dum alterum membrum operatur, alterum aut omnino quietum maneat, aut si forte ejus opera illi necessaria esse cognoscitur, suo motu ad cooperandum illi decenter et ordinate move
Abbreviated transcription (Latin):
ligent̾ obferũadũ ẽ ut singula m̃bra
sũũ renxant offreu̾ u usurpent alie¬
fcm est ut ne loqͣtur ionꝰ n os audi¬
nt n oculus lugue officiũ assumat.
dũt .i. quidn q uiłi buttis pateuib
ascultare nescͥuit. ⁊ qĩ ꝑ od sensus aio
cor influere debeat palatũ ad u̾ba loquẽ¬
tis apꝑiũt. Alii qͦ qd̾q ad huc penis ẽ
ĩ agendo uł alii audiendo . ꝙ caues sici¬
entes lingũa ꝑtendũt. ⁊ ad singulas
actiones uelu̾t molã labia torq̃do cir¬
cũducũt. alni loꝙ̃tes digitũ extendũt
suꝑcilia erigũt ⁊ ocłos ĩ orbẽ rorantes
aut ꝓfũda qd̾a ꝯsiducõne defigentes
cuidam intͥuisecus magnifirencie cõ¬
natus oñdũt. Alũ caput iactant co¬
ma excuciũt. uestimta ad aptando
ꝯponũt ⁊ lat̾a cubitanda pedesq ex¬
dendendo ridiculã sacis ostentacõnii
formã fingũt. alii. ꝙ ambe autes ad¬

Expanded text:
ligenter observandum est, ut singula membra suum teneant officium, neque usurpent alieloquatur manus, neque os audiat, nec oculus linguae officium assumat. Sunt enim quidam qui nisi buccis patentibus auscultare nesciunt, et quasi per os sensus ad cor influere debeat, palatum ad verba loquentis aperiunt. Alii quod adhuc pejus est! in agendo vel audiendo quasi canes sitientes linguam protendunt, et ad singulas actiones velut molam labia torquendo circumducunt. Alii loquentes digitum extendunt, supercilia erigunt, et oculos in orbem rotantes, aut profunda quadam consideratione defigentes, cujusdam intrinsecus magnificentiae conatus ostendunt. Alii caput jactant, comam excutiunt, vestimenta adaptando componunt, et latera cubitando, pedesque extendendo ridiculam satis ostentationis formam fingunt. Alii
Abbreviated transcription (Latin):
elenacõne suꝑcilioꝵ Ince̾ siue modn¬
sñ gesticulacõne scapulaꝵ. sede̾ sñ dina¬
ricacõne crurũ. sñ alt̾utrũ sb̾iectione
pedũ. sñ extenõne uł agitacõne ty¬
biaꝵ. sũ alt̾na accubitacone laterũ.
Inc̾e sñ disiectione m̃broꝵ. ⁊ ut tandẽ
de bac ꝑte fm̾e loquei faciamꝰ geł¬
tus hõis ĩ oĩ adu d ẽẽ gratiosur sine
mollitie. quietus sñ dissolucõne. gua¬
ius sñ tarditare. alacer sũ inqetudi¬
tur bulencia. mollẽ gestũ temꝑat
turbidus: tm. bidũ moilis. dissolutũ
ꝓcax. ꝓcacem dissolutus. citatus tar
medius limes ẽ mitus . Lxix. de disciꝑ¬

Expanded text:
elevatione superciliorum; incedere sine modune gesticulatione scapularum; sedere sine divaricatione crurum, sine alterutra superjectione pedum, sine extensione vel agitatione tibiarum, sine alterna accubitatione laterum, jacere sine disjectione membrorum. Et ut tandem de hac parte finem loquendi faciamus, gestus hominis in omni actu esse debet gratiosus sine mollitie, quietus sine dissolutione, gravis sine tarditate, alacer sine inquietuditurbulentia severus. Mollem gestum temperat turbidus, et turbidum mollis, dissolutum procax, procacem dissolutus, citatus tardmedius limes virtus est. Haec de ges
Abbreviated transcription (Latin):
ad ubũ exhortacom ninis dacitos
ad ilacricace segues ad manllietu¬
dm̃e ipacientes. ad imticia ngligeter.
ad indulgenciam crudeles. ad u̾exu¬
diã ꝓcacẽs. ad quietẽ p̾cipites. ad prii¬
denc̾iã incautos. ad solliertudmẽ obli¬
qd dr̃e nolumꝰ cui dicend̾ sit ex ip̃a pei

Expanded text:
nimis tacitos, ad alacritatem segnes, ad mansuetudinem impatientes, ad justitiam negligentes, ad indulgentiam crudeles, ad verecundiam procaces, ad quietem praecipites, ad prudentiam incautos, ad sollicitudinem obliidquid dicere volumus cui dicendum sit, ex ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
hõib honorabiliores ⁊ cariores existũt¬
Ant gͦ nũc miferi ⁊ stulti riantur.
honestatis ignari eant ⁊ comant
pannos suos qͥ nõ indlłigũt ꝙͣ iuste
in uiris religiosam uitum ꝑfessis cul¬
tus p̾ciosaꝵ uestiũ rẽp̾hendit  qui ꝑ¬

Expanded text:
chariores etant ergo nunc miseri et stulti ac omnis honestatis ignari, eant et comant pannos suos, qui non intelligunt quam juste in viris religiosam vitam professis cultus pretiosarum vestium reprehenditur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
uiuenus qͥdã pel ipariꝰ pr̃e defũcto
mrem suã ꝓprio labore sustentans sin¬
guł amur adire sc̃m iacobũ solebat.
Cũ gͦ dm caste uxisset tandẽ qͣdam
nocte cũ qͣdã młre formcatus est. ma¬
suerat cũ duob uicinis Ancens fecũ

Expanded text:
juvenis quidam peliparius patre defuncto matrem suam proprio labore sustentans, singulis annis adire Sanctum Jacobum solebat. Cum ergo diu caste vixisset, tandem quadam nocte cum quadam muliere fornicatus est. Masuerat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ne. cui tanto maior custodia adhñda
ẽ ꝙͣto minꝰ si qͥd ĩ ea pcc̃m fu̾it cela¬
ri põt. õempanda ẽ g Racies ⁊ modifi¬
canda ĩ gestn suo itã ut n ͨ ꝓt̾ue exas¬
ꝑetur. n ͨ mollitus dissoluat᷑. d sꝑ hẽat

Expanded text:
m, cui tanto major custodia adhibenda est, quanto minus si quid in ea peccatum fuerit, celari potest. Temperanda est igitur facies et mortificanda in gestu suo, ita ut nec proterve exasperetur, nec molliter d
Abbreviated transcription (Latin):
agnt. S t̾ ĩ quo loco qͥd age debeat cõ¬
sideret nc̃ce est. Alliꝰ ẽ modus se hñdi
ĩeo loco S d̾s adoratur. alius ĩ loco ubi
corpus reficie. aliꝰ ĩ eo qui locucõnide¬
putatus ẽ. alius ĩ eo ubi silenciũ cus
deser̾e debeat: diligenciꝰ tñ ⁊ magis
sollicite ibi ꝯseruadaẽ ubi nł negles¬
ta płib gn̾at scandalũ. uł cusfodi¬
tabone imuitacõnis exemplũ In uoc¬

Expanded text:
tiam in quo loco quid agere debeat, consideret necesse est. Alius est modus habendi in eo loco ubi Deus adoratur, alius in eo ubi corpus reficitur. Alius in eo qui locutioni deputatus est, alius in eo ubi silentium custdeserere debeat, diligentius tamen et magis sollicite ibi conservanda est, ubi vel neglecta pluribus generat scandalum, vel custodita bonae imitationis exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
enellendo uł pauculos de mus gurgi¬
tib pfũda scrutacõne piscicłos tͣhe¬
do siue ĩtempestina de larentib ru¬
betie arbusta colligendo uniut appe
dent. sũ q ꝑ tumorẽ elacõnis cetis᷑ oĩ¬
bus qnͣtũ cibo dissiłes sũt tando mu̾to
dissiłes uideri uolũt. ilii suꝑsticõsũ

Expanded text:
s gurgitibus profunda scrutatione pisciculos trahendo, sive intempestiva de arentibus rubetis arbuta colligendo, unius appedent, sive quia per tumorem elationis caeteris omnibus quantum cibo dissimiles sunt, tantum merito dissimiles vid
Abbreviated transcription (Latin):
apestata. ⁊c̾. liganda gͦ sñt foris dis¬
cipliña m̃bra corpis ut᷑ intͥusetur soli¬
detur status m̃tis. qͥtmꝰ dñ undiq ext̾ĩ¬
or custodia int̾i̾ort mobłitate cohercin¬
lem ĩ sem ip̃a colligat ᷑. õmi nãq iu¬
tioꝵ motus disc̾ipłina coħ̾cet ⁊ qntũ
mala desidĩa foris coh̾cendo ꝯpͥmit.

Expanded text:
et. Liganda ergo sunt foris per disciplinam membra corporis, ut intrinsecus solidetur status mentis, quatenus dum undique exterior custodia interiori mobilitati coercenem in semetipsa colligatur. Omnium namque vitiorum motus disciplina coercet, et quantum mala des
Abbreviated transcription (Latin):
sica sũt attendat. Custodia quo ꝯtine¬
di sese ibi negligenda nõ est. qͣtmꝰ in
tĩt qui cũ ad edendũ acced̾int in qui¬
eta quadã agitacõne ⁊ ꝯfusione me¬
broꝵ ĩ temꝑanciã aĩ sin designant.
caput excuciũt. brachia erexerũt. in a¬
mis ĩ altũ expandũt. ⁊ nõ sñ magna
turpitudie .qͥ. totũ epulã sint absor¬
turi ingenter quosdã couatus ⁊ gestꝰ
indecoras oñdũt. In uno loco sedentes¬
circũcurrũt simł panes ꝯiimuñt.
uina ĩ calices ⁊ pateras effũdũt. dir¬
cos iu gyrũ circũducũt ⁊ uelud rex
suꝑ obsessam riuitatẽ assultũ factu¬
ruł dubitant ubi piũ expugnacõm
aggͥdiant ͦ dũ simul ĩ eĩ ꝑte ĩrrupcõ¬

Expanded text:
sita sunt attendat. Custodia quoque continendi sese ibi negligenda non est, quatenus ciunt, qui cum ad sedendum assederint, inquieta quadam agitatione et confusione membrorum intemperantiam animi sui designant. Caput excutiunt, brachia exerunt, manus in altum expandunt, et non sine magna turpitudine quasi totum epulum simul sint absorpturi, ingentes quosdam conatus et gestus satis indecoros ostendunt. Anhelcircumcurrunt, simul panes comminuunt, vina in calices, et pateras effundunt, discos in gyrum circumducunt, et velut rex super obsessam civitatem assultum facturus, dubitant ubi primum expugnationem aggrediantur, dum simul in omni parte irruptio
Abbreviated transcription (Latin):
iu pristinũ locũ reponũt. alii liben¬
gũt. alii mictas manꝰ ad uestim̃ta
sua det̾gentes rursus ad cibaria
tractanda redeũt. alu nudis articu¬
lis coclearis nice olera sua piscant ᷑
ita ut ĩ eodẽ iure ⁊ manꝰ ablucõmi
⁊ uent̾ refectione quere iudeatur.
Alii semicorrosas crustas ⁊ p̾mor¬
sas colliridas cibaru ᷤ it̾audo iufigũt
⁊ reliqͥas denciũ suoꝵ offas factur

Expanded text:
reponant. Alii bibengunt. Alii unctas manus ad vestimenta sua detergentes, rursus ad cibaria tractanda redeunt. Alii nudis articulis coclearis vice olera sua piscantur, ita ut in eodem jure et manus ablutionem et venter refectionem quaerere videatur. Alii semicorrosas crustas et praemorsas collyridas cibariis iterando infigunt, et reliquias dentium suorum offas facturi
Abbreviated transcription (Latin):
culũ iracũdie. q̃ domat łtemꝑanciam.
leuitatẽ ligat. Nõs ĩordinatoł morns
motus m̃tis at illicitos appetitus suffo¬
cat. sic̃̾ .n. de ĩꝯstancia mentis nascit᷑
ĩordiata mocõ corꝑis. Ita qͦ dũ corꝰ ꝑ dis¬
ciplin̾a stringit ᷑ aimꝰ ad ꝯstanciã soli¬
datur. ⁊ paulatĩ intͥusecus mens ad qui¬
etẽ ꝯponit᷑ cũ ꝑ disciplne cnstodiã ma¬
diam ordinãte regũtur m̃bra corporis.

Expanded text:
racundiae, quae domat intemperantiam, levitatem ligat, et omnes inordinatos motus mentis atque illicitos appetitus suffocat. Sicut enim de inconstantia mentis nascitur inordinata motio corporis, ita quoque dum corpus per disciplinam stringitur, animus ad constantiam solidatur. Et paulatim intrinsecus mens ad quietem componitur, cum per disciplinae custodiam madiam ordinate reguntur membra corporis.
Abbreviated transcription (Latin):
nere suꝑ paganos sbito cxcidisse. S
nõ ꝓsperũ. S satis nociuũ ꝙͣuis huut
ip̃i sarracemiꝰ nõ niderint. Illico .n.
om̃i unriũ robore eneruati passim fu¬
gientes cedũt᷑ nõ solũ a uitis s ⁊̃ a¬

Expanded text:
re super paganos subito cecidisse, sed non prosperum, sed satis nocivum, quamvis hunc ipsi Sarraceni non viderint. Illico enim omni virium robore enervati, passim fugientes caeduntur, non solum a viris, sed e
Abbreviated transcription (Latin):
libri nr̃i ordimis ꝯpũctus tatitus seci
pposint uram̃to se collegio sociand .
Qd̾ ꝓpõitũ ptꝰ pancos dies sb̾eñte alia
cogitacone mtitaut. ⁊ ꝓ qͣdam rcco¬
ponsacõne talis ꝓpõiti prͣgrmnacõni
stĩ iacobi aggtisus ẽ. Dr̃a deuote
ꝯpleta redieus a domesticis gͣtulabũ¬
de susceptus ẽ ⁊ Ratigatꝰ ex ituie ĩ cu¬
biculũ se recepit. quiesrentiq mox af¬

Expanded text:
ro nostri ordinis conpunctus, tacitus secum proposuit in nostro se collegio sociandum. Quod propositum post paucos dies subeunte alia cogitatione mutavit; et pro quadam recompensatione talis propositi peregrinationem Sancti Jacobi aggressus est. Qua devote completa rediens, a domesticis gratulabunde susceptus est, et fatigatus ex itinere in cubiculum se recepit. Quiescentique mox ad
Abbreviated transcription (Latin):
Uir potens ĩ oꝑe t smone młtoꝵ mo¬
nastioꝵ Rũdator ⁊ scẽ religionis exi¬
mius ꝓpagator Innocenti ppꝰ catho¬
lici equissimꝰ factor. petri uoscisina¬
tici iustissimꝰ excecrator cũ imꝑatore
linchio ab expedicõne ytalica reg̾s

Expanded text:
ir potens in opere et sermone, multorum monasteriorum fundator, et sanctae religionis eximius propagator, Innocentii papae catholici equissimus fautor, Petri vero scismatici justissimus execrator, cum imperatore Liuthero ab expeditione Italica re
Abbreviated transcription (Latin):
banco anglie ĩmiabiles pp̃ glaciem a
palurib exeũtes qd̾ dictũ mirũ est
in Reuilib̾ fugientes latuerũt. S ⁊
ibi p̾ nmnietate frigoris deficientes
maxĩa fuit. hyemi successit ĩtempi¬
es aeris nũc niut nũt plinua irut
gelu alt̾nat̾i sacis nexia us ĩ medio
marcio. ꝓtꝰ ea diutino frigore ⁊ plu¬

Expanded text:
banto anguillae innumerabiles propter glaciem a paludibus exeuntes, quod dictu mirum est, in foenilibus fugientes latuerunt; sed ibi etiam pre nimietate frigoris deficientes mputruerunt. Hiemi successit intemperies aeris, nunc nive, nunc pluvia, nunc gelu alternatim satis deterrima, usque in medio Martio. Postea diutino frigore et plu
Abbreviated transcription (Latin):
galterũ abb̾em pͥmũ ꝯsecrari ẜecit
cionis in exteras ac longmquas uam
entendi̾t regiones. uidel innermã
ĩ flandriã ĩ angliam ĩ uascomã in
gachiam In hẏspanã ĩ burgñdiã.¬

Expanded text:
alterum, abbatam primum consecrari fecit; nctae plantationis in exteras ac longinquas jam extenderet regiones, videlicet in Nerviam, in Flandriam, in Angliam, in Wasconiam, in Gothiam, in H
Abbreviated transcription (Latin):
erustra desudau̾it. quoriens ĩ laborio¬
sis conatib fallaces exitus ĩuemĩt ⁊
poit longos disrursus requiem n ͨ dũ
nłła adeptus sit cognoscet qͥd de hac
ut̾a iudicare possit. cũ aũt uite hiꝰ¬

Expanded text:
frustra desudaverit, quoties in laboriosis conatibus fallaces exitus invenerit, et post longos discursus requiem necdum ullam adeptus sit, cognoscet quid de hac vita judicare possit. Cum autem vitae h
Abbreviated transcription (Latin):
festa nõ seruantib ulcione dei dĩna
dpante euenerũt. sut hyspanos apud
ꝑascente die balueũ qd̾ iuxͫ idem castrũ
miro oꝑe sarraceno autiquo fcm ẽ in¬
tͣuit. Cñq ĩ eo sede̾t. statim pelłis dorsi
eiꝰ ab huu̾s us ad crura balnei ꝑieti¬
bus adhesit. Cũctis q uidentib ob tnͣs¬
g̾ssionẽ tanti festi spm̃ exalauit. Int̾
uascones ap̃ albiẽtũ scĩ ia. diẽ plebs
cołe remiens dota die oꝑabat . s d̾ma
ulcõne totũ castrũ eiꝰ nocte seꝙ̃ti ꝯsm̃t¬
tũ ẽ igne. n ͨ fuit qui sciret ex qͣ ꝑte ꝓ¬
gredẽtur ignis.s e celo dr ᷑ ad uenisse.In
ẽp̃atu bisũciensi b̾nardus de maiora hͣc
die sc̃i ia. tritici mampulos cũ karro
tota die uicinis ꝯtͣdicentib duxit. ⁊
ad nesperũ eo sic oꝑante tempestinuis
ignis ac ualidus e celouẽiens karrũ

Expanded text:
festa non colentibus ultione divina operante evenerunt. Inter Hispanos, apud sperascente die balneum quod juxta idem castrum miro opere Saraceno antiquo factum est intravit. Cumque in eo sederet, statim pellis dorsi ejus ab humeris usque ad crura balnei parietibus adhaesit, cunctisque videntibus, ob transgressionem tanti festi spiritum exhalavit. Inter Vascones apud Albinetum sancti Jacobi diem plebs colere renuens, tota die operabatur: sed divina ultione totum castrum ejus nocte sequenti consumptum est igne, nec fuit qui sciret ex qua parte progrederetur ignis; sed e coelo dicitur evenisse. In episcopatu Bisuntiensi, Bernardus de Majora, hac die sancti Jacobi tritici manipulos cum carro tota die, vicinis contradicentibus, duxit, et ad vesperam, eo sic operante, tempestivus ignis ac validus e coelo venie
Abbreviated transcription (Latin):
occidit ad iuua me ⁊ lib̾s me a spicula¬
coris gladio. ter ictũ ĩmensũ nudo col¬
lo erẽctis ad celũ manib sustinut ⁊
nl lesus ẽ. Tũt spiculator inucronẽ
uit ꝙ ntͨ ictũ eiꝰ sensit. Tũc coies ius¬
sit eu᷑ ĩ castro suo redudi. Cuu b̾s in
ris ut om̃s qͥ ibi erant putaunt s̃
sa ibĩ apꝑuit᷑. Tũc ĩ ip̃o Rulgore bs ia.

Expanded text:
occidit, adjuva me, et libera me a spiculatoris gladio; » ter ictum immensum nudo collo erectis ad coelum manibus sustinuit; et nihil laesus est. Tunc spiculator mucronem vit, quod nec ictum ejus sensit. Tunc comes jussit eum in castro suo recludi. Cui beatum ris, ut omnes qui ibi erant putaverunt se sa ibi apparuit. Tunc i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑidcc̃atib ait. Nolite tmi̾e filũ mei.
serat ĩ nam aꝑtõ codice ⁊̃ ad huc quo
legebat antistes mĩme Decto sane
rẽstituit. ⁊ apłs illico disꝑuit. Ille aũt
ancistes ĩ honore eiꝰ Rnsoriũ ꝓdã cũ
u̾su suo edidat den¬

Expanded text:
 Nolite timere, filii mei. serat in navi aperto codice etiam adhuc quo legebat antistes, minime infecto, sane restituit, et apostolus illico disparuit. Ille autem antistes in honorem ejus responsorium quoddam cum versu suo edidit. An
Abbreviated transcription (Latin):
oracoriũ tuu. Nõdũ u̾ba fiuerrant
⁊ ecce ianue cũ tanto strepitu aꝑte
sũt ut putarent uas inimlicias Frac¬
tas. Rupti sũt aũr rapagula ⁊ cere
⁊ cachene quib obserabant᷑. Qidã
ep̃c de g̾cia stephanꝰ nõie relicto ep̃a¬
tu uemit ad sc̃m iacobũ ĩ paupere
hĩm ⁊ ibi fc̃a est ei cellula de iũcis
les ab instãncib malis nos lib̾es. qd
ille audiens ĩcrepans eos dyxit. o stul¬
mami denens arma Rens fulgentis¬
sima ut radũ solis. que t̾cio nõcaue
ait. stepħe łue d̾i qͥ me nõ milite s
piscatorẽ nocari uissisti. ideo tͥ talir
apꝑeo ut scias me deo militare. ⁊ ut
firmius ħ credas cũ hus dauib quas
intronissis xanis eoꝵ reddã pt̃ati. ⁊
ita fc̃m est. Ortũ ẽ alñ bellũ fortissi¬

Expanded text:
atorium tuum. » Nondum verba finierant, et ecce januae cum tanto strepitu apertae sunt, ut putarent eas in minutias fractas. Rupta sunt autem repagula, et serae et catenae quibus obserabantur. Quidam episcopus de Graecia, Stephanus nomine, relicto episcopatu, venit ad S. Jacobum in paupere habitu: et ibi facta est ei cellula de juncis; , bone miles, ab instantibus malis nos liberes. » Quod ille audiens, increpans eos, dixit: O stulmanu tenens, arma ferens fulgentissima, ut radii solis, quem tertio vocans, ait: « Stephane serve Dei, qui me non militem sed piscatorem vocari jussisti, ideo taliter tibi appareo, ut scias me Deo militare; et ut firmius hoc credas, cum his clavibus quas intromissis Christianis eorum reddam potestati; » et ita factum est. Ortum est al
Abbreviated transcription (Latin):
ne fe̾n̾s ĩ manib ĩ tesfimoũ tanti
miratuli ad t̾rã suã uidentib sarra¬
tenis palam redut. Cũq ciliqͥs paga¬
nus ei obuans eũ caꝑ̾e temptabat.
mox iusa cathena t̾ritus fugre bat
młti ⁊̃ ursi ⁊ leones ⁊ leoꝑdi ⁊ dra¬
cones ꝑ deserta gͣdient̾e deuorare no¬
lebant᷑. S stacim uisa carhena ꝙͣ apłs

Expanded text:
ne ferens in manibus in testimonium tanti miraculi, ad terram suam uidentibus saracenis palam rediit. Cumque aliquis paganus ei obuians eum capere temptabat, mox uisa cathena territus fugiebat. Multi etiam ursi et leones, leopardi et dracones per deserta gradientem deuorare uoleban
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽ sepnis solctũ se idisse asseruit.
cũ ad sc̃m iacolũ ꝑuenisset hoc solũ
rib captus detineri pdsset. rediens¬
g  ille ad ꝓpria ꝑ cilitiã a sarrace¬
u̾is ĩ mari  capiłir. ⁊ ꝑ fora ⁊ nũdias
ĩ .xxx. urbib pagauiẜ uendit ᷑ ⁊ emitͥ
⁊ semꝑ cachene quib ligatus fu̾at sol
ra dupplicib cathenis astrictus cũ
dicens. qr cũ eẽs ĩ ecca mea tm̃ a me
petisti lib̾acõm corꝑis ⁊ ñõ aĩe salurẽ.

Expanded text:
se asseruit. cum ad Sanctum Jacobum pervenisset, hoc solum tibus detineri posset. Rediens ergo ad propria per Siciliam a Saracenis in mari capitur, et per fora et nundinas in XII urbibus paganismi uenditur et emitur et semper cathene quibus ligatus fuerat solura duplicibus cathenis astrictus cum dicens: «Quia cum esses in ecclesia mea tamen a me petisti liberationem corporis tui et non anime salutem,
Abbreviated transcription (Latin):
eg̾e cepit. Et nõ hñs salte uñ mĩ¬
matã panis emet. die qͣdã us ad
nonã reuinans ⁊ mẽdicare eru̾bes¬
cens tristis ⁊ anxius ualde fuit. Uñ
qͥ euit. ibi paululũ dormiens sopma
statim pane sb̾cim̾ciũ ad caput rep¬
ꝑit. de quo .xu. dieb bis ĩ die sufficien¬
Fer edebat. ⁊ alt̾n die eũdẽ pan̾e in
uper comes sci eꝑidu Deodem
uerũt edilẽ ut añ corꝰ apłi ꝑmitte̾t

Expanded text:
e coepit, et non habens unde saltem numatam panis emeret. Die quadam usque ad nonam jejunans, et mendicare erubescens, tristis et anxins valde fuit. Undequievit. Ibi paululum dormiens somniaEvigilans statim panem subcinericium ad caput reperit, de quo XV diebus, bis in die, sufficienter edebat, et altera die eumdem panem in uper comes Sancti Aegidii, verunt
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑrima sex ebdomadis ꝯtimua ⁊ ualde nox¬
ia fames ualida ubiq magna młti¬
tudine utͥusq sexus ꝑte ꝑemite. In al¬
bama ignobił muliẽr cula monstrũ
bis gemini corꝑis est enixa adu̾sis mil¬
tib ł corꝑib sibi coherens añ quid̃ effi¬
gies hõn indegro corꝑisq m̃broꝵ ordi¬
ue distincta. retro u̾o facies canis siłi
brachbanco uilla uerista alia mulier
euixa est .iiiͦ. masculos uno ꝑtu. In
geblacensi ꝑrochia cũ pr̃familias dñi¬
ca die mixturã segetũ p̾ penuiria pa¬
nis famis mołet ĩ nsus Ramilie sb̾ito  iũis¬
ta dei ĩdignacõne arsit farma cũ puto¬
ris ingredite ad exemplũ posti̾s ne ꝗͥo

Expanded text:
rima, sex epdomadibus continua et valde noxia. Fames valida ubique magna multitudine utriusque sexus pereuntibus. In Hasbania ignobilis muliercula monstrum bisgemini corporis est inixa. aversis vultibus et corporibus sibi coherens; ante quidem effigies hominis integro corporis menbrorumque ordine distincta, retro vero facies canis, simiBracbanto villa Nerisca, alia mulier enixa est quatuor masculos uno partu. In Gemblacensi parochia, dum paterfamilias dominica die mixturam segetum pre penuria famis moleret in usus familiae, subito justa Dei indignatione arsit farina cum putoris nigredine; ad exemplum posteris, ne quid
Abbreviated transcription (Latin):
re. ymb̃ u̾o singuł m̃sibi assidue de¬
cideus sata agroꝵ pene ab sorsit. Nlã
siligo ⁊ auenẽ ꝓnentũ suũ satis sũt
omdutite . miłt qio sacro igno adu¬
rũtur. tyruis hebrea lingua sord c̃n
maris lita sydimoꝵ colonia negotia¬
cio marit emptoriũ tocuis orbis uati¬
poetaꝵ mͣclita olim qͥdẽ msula. s a
habugodonosor uł ab alexandro pp̃
exongnacõm młtis ĩ brem freto agga¬
bus ꝯ̃portatis t̾ra ꝯtinens fcũ ꝑrid̃m
a nabugrdonosor expugnata ⁊ ꝑcun
captiuãtaͬ ptꝰ ea ab alexandro peniturs

Expanded text:
re. Imber vero singulis mensibus assidue deciduus, sata agrorum pene absorsit. Nam siligo et avenae proventum suum satis sunt ementitae. Multi quoque sacro igne aduruntur. Tyrus Hebrea lingua Sor dicta, maris sita, Sydoniorum colonia, negotiatio maris, empurium totius orbis, vatipoetarum inclita, olim quidem insula, a Nabugodonosor vel ab Alexandro propter expugnationem multis in brevi freto aggeribus comportatis, terra continens facta, pridem a Nabuchodonosor expugnata, et partim captivata, et postea ab Alexandro penitus
Abbreviated transcription (Latin):
gebant. Qͦs ĩueniens q̃da mulitieus¬
ercula rogauit ut sui misti dupla¬
rũisnũ am̃ore sc̃i ia. deportarẽt. Od
cũ uius eoꝵ feciss ⁊ us ad .xii. dietas
a gaalicia młris sacculũ deportasset
ꝙ̃dã ĩfirmũ ĩ itin̾e repꝑt a gͦ roga¬
tͥus eqũ suũ ei accomodanit. ⁊ accip¬
ens burdonẽ infirii ⁊ sacculũ młris
eqũ suũ fe̾u̾te infirmũ seq̃bat᷑. S fuo¬
resolis ⁊ labore itnu̾s infirmatus re

Expanded text:
gebant. Quos inveniens quaedam muliercula rogavit ut sui miserti duplarium suum amore sancti Jacobi deportarent. Quod cum unus eorum fecisset, et usque ad XII dietas a Galicia mulieris sacculum deportasset, quemdam infirmum in itinere reperit; a quo rogatus equum suum accommodavit. Et accipiens burdonem infirmi et sacculum mulieris, equum suum ferentem infirmum sequebatur. Sed fervore solis et labore itineris infi
Abbreviated transcription (Latin):
m̃s sedem eccidit. Cm bñr iacobũ al¬
tis notib ĩplorante qͥddã sociꝰ p̃ins chpe¬
sin siũ ei ĩ marẽ recit dicens. głiosis¬
suꝰ Iacob c̾mꝰ auxiliũ ĩuotãs auxu̾i¬
et ᷑ tͥ. at ilłe dipeo accepto ẜo Iacobo
ducente tͥb die l ⁊ noctib natans na¬
us uestigia secutus ad optatũ portũ

Expanded text:
ecidit. Cui beatum Jacobum altis vocibus imploranti quidam socius ipsius clypeum suum ei in mare jecit dicens: « Gloriosissimus Jacobus cujus auxilium invocas auxilietur tibi. » At ille clypeo accepto beato Jacobo ducente tribus diebus et noctibus natans navis vestigia secutus ad optatum portum
Abbreviated transcription (Latin):
eẽm scolarie ⁊ ab infancia scm̃ iacobũ
diligens .xiiii. Annoꝵ spacio ꝑ ambui¬
lans t̾rał ⁊ ꝓmiicias barbaras q̃ de
eo seripta ĩ n emebat ꝑancis ⁊ utilib
cedulis diligent᷑ scribebami ⁊ nt in
uuo nolumine ꝯphende̾ possem .O.
mira fortuna inter p̾dones cecidi ⁊
raꝑtis oĩb spolus meis codex in tm re¬
mansit. ergastulis trusus Rmn ⁊ ꝑdi¬
to dota meo censy mͥ tm̃ mͦ codeꝵ re¬

Expanded text:
essem scholaris et ab infantia beatum Jacobum diligens, XIV annorum spatio perambulans terras et provincias barbaras quae de eo scripta inveniebam paucis et vilibus caedulis diligenter scribebam, ut in uno volumen comprehendere possem. O mira fortuna! Inter praedones cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu m
Abbreviated transcription (Latin):
negociator uolens cñ m̾tib ad nũ¬
dinas ꝑficisti ad dñm t̾re illius qm
ꝓfectirus erat qͥ forte tũc ĩ młła illa
Erat accessit. rogans ut eũ secũ ad nũ¬
dinas illas saluũ ducet. qd̾ ille fcũrũ
se ꝑ misit ⁊ fidẽ dedit. S cũ illi ꝓfecti
eẽnt. Ille dyaboli ĩstinctu ꝯmotas ne

Expanded text:
r volens cum mercibus ad nundinas proficisci ad dominum terrae illius ad quam profecturus erat, qui forte tunc in villa illa erat, accessit, rogans ut eum secum ad nundinas illas salvum duceret. Quod ille facturum se promisit, et fidem dedit. Sed cum illi profecti essent, ille diaboli insti
Abbreviated transcription (Latin):
Iͦ.c. b̾nardus qdã ĩ ythilia captus
cathenis obligntus ẽ ⁊ ĩ ꝓfũdo cuiꝰ¬
dã turris al muicis eu̾ctus. Oui die
Iacob dicens. Ueni seq̃re me us ĩ ga¬
liciã. ⁊ disruptis cathens eiꝰ disꝑuit᷑.
Illito pegͥmis susperisis ad cołm̃ bons
ul ad turris sũmitat̾e sñ hũano iu¬
ua̾mine bi iacobi auxilio suffultus as¬
ceudit ⁊ de sbliitate turris qͣ .xl.
tubitos exat us ad solã tre forinset
saltũ unã facienẜ ĩ colums ꝓenitus

Expanded text:
aptus catenis obligatus est, et in profundo cujusdam turris ab inimicis ejectus. Cui die Jacobus dicens: « Veni, sequere me usque ad Galliciam. » Et disruptis catenis ejus disparuit. Illico peregrinus suspensus ad collum bovis usque ad turris summitatem sine humano juvamine beati Jacobi auxilio suffultus ascendit, et de sublimitate turris quae XI cubitorum erat usque ad solum terrae forinsecus saltum unum faciens incolumis penitus
Abbreviated transcription (Latin):
francia ultare desid ans cũ uxore ⁊ filus
sc̃m Iacobũ sdir e. dispost . Eͥ cũ uons¬
set ad m bẽ pam pilomã de fp̃cha ibi uxo
it. Ilłe tũ sit penitus desolatus pĩtes srus
nõ dimi̾fit. Qui de urbe exeñtr ⁊ dolo¬
res. tanti ĩfortunu recitanti .uir qͥdã
cũ suo asino ĩ uia occprrit. ⁊ auditis
ꝯmodanit. Ita cũ sit adiutus ad scm ia¬
tobũ ꝑuemiret uigilanti ĩ ecc̃a ł orati
ti ẜc̃s iacobus apput᷑ ⁊ si se cognosc̾et
ĩqͥsuut Qui ueganti. Ego sum inqͥt iꝰ.¬

Expanded text:
ans cum uxore et filiis sanctum Iacobum adire disposuit. Qui cum uenisset ad urbem Pampilonam defuncta ibi uxorit; ille tamen sic penitus desolatus pueros suos non dimisit. Cui de urbe exeunte et dolores tanti infortunii recitanti, uir quidam cum asino in uia occurrit; et auditis commodauit. Itaque cum sic adiutus ad Sanctum Iacobum peruenisset, uigilanti in ecclesia et oranti sanctus Iacobus apparuit et si se cognosceret inquisiuit. Cui neganti: «Ego sum», inqui
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tando diu̾tit. Gũq eñ lacͥmosis gemi¬
tib ĩclamaret. ucce filꝰ suspensis eũ
blande̾ n sobari cepat. dicens. soli pot᷑ dilet¬
tentat ⁊ celesti dulcedine rxfocillat. u
p̃a andiens cucutrit ad in be t̃ ꝯuocisti

Expanded text:
is gemitibus inclamaret, ecce filius suspensus eum blande consolari cepit dicens: «Noli pater dultentat et celesti dulcedine refocillat». Quod pater audiens cucurrit ad urbem et conuocati
Abbreviated transcription (Latin):
nlło mͦ delerẽ poss uisi sibi gemto¬
lia m̃bra secaret. ⁊ młto braciorẽ
⁊ mareyre fore Et se clu̾t ogculre.
Omib doĩs iuenis simplei nocte
⁊ sibi genitalia amp̾utaus eodẽ culces¬
lo ꝑ uentr̃e tnͣsfixit. Cũ gͦ sangnis
eftlueret. ⁊ ille moriens p̾alpitaret
exꝑdecti socu accenso igne cuorien¬
to ĩuenerũt. ⁊ timẽtes crim̃e homi¬
cidu mane fugientes ip̃m cũ egeno
relinqũt. ꝑtꝰ paululũ cũ eiꝰ fonea
paretm. ecce deRũctus pp̃ fluxũ san¬
qninis extͣ ecc̃am põitułs reuixit ⁊
in fetro resedit ⁊ statim cur ꝯstñtes
que ei ꝯting̾ant euarrauit. ⁊ cũ pre¬
dicta dixisset: adũgeit. Cũ me inquit
occidissem demones me ceꝑũt. ⁊ cũ
uenimꝰ ad ꝙdã pratũ ubi b̾a maria
cũ uniu̾sis scĩs ad colloqͥũ residebat.
cũ andissent astantes eũ ĩ domo cũ
gandio deculerũt. ⁊ statĩ saiato sõ¬
se cicatͥces loco milnerũ remãserũt.
post truduũ ꝑgens ip̃e cũ asmo ⁊ men

Expanded text:
lo modo delere posset nisi sibi genitalia membra secaret, et multo beatiorem et martyrem fore si se auderet occidere. Quibus dictis, juvenis simplex nocte  sibi genitalia amputans eodem cultello per ventrem transfixit. Cum ergo sanguis efflueret, et ille moriens palpitaret, experrecti socii accenso igne morientem invenerunt. Et timentes crimen homicidii mane fugientes ipsum cum egeno relinquunt. Post paululum cum ejus foveam praepararent, ecce defunctus propter fluxum sanguinis extra ecclesiam positus reuixit et in feretro resedit. Et statim circumstantes dque illi contigerant enarrauit. Et cum predicta dixisset, adiunxit: «Cum me», inquit, «occidissem, demones me ceperunt; et cuenimus ad quoddam pratum ubi beata Maria cum uniuersis sanctis ad colloquium residebat. cum audissent astantes eum in domo cum gaudio detulerunt. Et statim sanato sole cicatrices loco uulnerum remanserunt. Et post t
Abbreviated transcription (Latin):
ui. ille ꝑtinꝰ occurrit. ⁊ rei serrem
cũctis audientib flens narrant.
lr̃as illis apiens ⁊ mł ibi scͥptũ ĩnem¬
eus pcẽmi illud dimissũ ẽẽ cũctis nar¬
cm̃ lacobũ adeũtes mutue łuano a
portus riferros cñ gcandrlaboie tule¬

Expanded text:
vir ille protinus occurrit, et rei seriem cunctis audientibus flens narravit. Litteras illas aperiens et nil ibi scriptum inveniens, peccatum illud dimissum cunctis narm Jacobum adeuntes mutuae servandam portus Cifereos cum grandi labo
Abbreviated transcription (Latin):
pis bi. ncobo ducente ad locũ opta¬
antistes qõ solmus inxͣ oram uauis se¬
deret ⁊ apto psalt̾io psalłet. ueruen
unda maris ualida illũ rapuit cũ qͥ¬
bdã alus. ĩ mari. qui cũ a naui fere

Expanded text:
pis beato Jacobo ducente ad locum optaantistes a Jerosolymis juxta oram navis sederet, et apto psalterio psalleret, veniens unda maris valida illum rapuit, cum quibusdam aliis in mari. Qui cum a navi fe