comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gia. Erat aut̃ plerumq immo¬
bilis uelut colunna marmorea.
ita ut sepius mortua ẽẽ putare¬
tur: nisi uitalis calor palpicans
insup̾mo pectore sentiretur.
S et ad huc pulsitabat uena la¬
tens sub cute minime pilosa. pu¬
bemque cilioꝵ discriminat.¬
Cum uero respirabat. oblita fȩmi¬
nei pudoris se interrã uoluca¬
bat: et genas unguib secans.
aureos crines disrumpebat.
Occurrunt alie matrone. que
de se illi facere calia ꝓhibent.¬
& pia custodia obseruent. Quȩ
cum loqui potuit. in hec uerba
ꝓrupit: dicens. Rex in ꝑsonis
trinus miserere Gyalonis E
uitȩ munus sibi confer ut es
d̾s unus. Quid meruit õualo
qͦd mortuus ẽ sine bello: U irgi¬
ne matre satus G̃ualoNis cerge
reacus. Quem de belloꝵ tot casi¬
b eripuisti: Et ꝑmisisti nunc
candem martirizari. Heu qͦn
que habuit & seipsum. Quo in¬
felici infortuno fuit elongatus¬
ab eo ensis suus. qui sic conuemi¬
ebat lateri eius: O me saltem

Expanded text:
gia. Erat autem plerumque immogia. Erat autem plerumque immobilis velut columna marmorea, ita ut saepius mortua putaretur, nisi vitalis calor palpitans in supremo pectore sentiretur. Sed et adhuc pulsitabat vena latens sub cute minime pilosa, pubem quae ciliorum discriminaCum vero respirabat, oblita feminei pudoris se in terram volutabat, et genas unguibus secans, aureos crines disrumpebat. Occurrunt aliae matronae, quae de se illi facere talia prohibent, et pia custodia observant. Quae cum loqui potuit, in haec verba prorupit dicens: Rex in personis trinus, miserere Walonis, Et vitae munus sibi confer, ut es Deus unus. Quid meruit Walo, quod mortuus est sine bello? Virgine matre satus, Walonis terge reatus, Quem de bellorum tot cassibus eripuisti, Et permisisti nunc tandem martyrizari. « Heu! qquae habuit, et seipsum. Quo infelici infortunio fuit elongatus ensis suus, qui sic conveniebat lateri ejus. O me saltem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ gaudio ad castra ueniebant.¬
Roces su deniq cemporis
cũ iam sup̃ma dies induti
giuis. & inter p̃cipuos nomina¬
tissimus. hic inficlȩ genti numi¬
ũ credulus: quadã die ꝑ uirgul¬
ta eoꝵ spaciabatur. et locoꝵ tempe
oculis pascebatur. Nunc ut iner¬
mem uirũ armati canes aggres¬
si sunt: et menbrat̃ĩ diuisum
miserabili cruciatu discerpse¬
runt. Heheu morte GualoNis
pax infringit᷑. data fidei sacram̃¬
ta uiolantur. porte iterũ urbis
obstruuntur: et ꝑfidi gentiles
intra menium curriumq sua¬
rum cauernas recludunt᷑. Iuc̃¬
tus in castris ꝑ maximus habet᷑
qm̃ ab om̃ib uiris ac mulierib
mors Gualonis crebris singul¬
cib lamentat᷑. Comuna uero
illius uniuersos ad lacrimas con¬
citabat : que se ultra morẽ alia¬
rũ miserabilit̾ lamabat. Et que
nec loqui nec clamare pocerat.
Erat autẽ illa alto ꝓcerũ sangui¬
ne ꝓcreata: & scdm carnis huius
infirmitatẽ forma p̃ ceteris egre¬

Expanded text:
cum gaudio ad castra veniebant.cum gaudio ad castra veniebant.Processu denique temporis, cum jam suprema dies induciagius, et inter praecipuos nominatissimus, hic perfidae genti nimium credulus, quadam die per virgulta eorum spatiabatur, et locorum amoenitate oculos pascebat. Hunc, ut inermem virum, armati canes aggressi sunt, et membratim divisum, miserabili cruciatu discerpserunt. Heu, heu! morte Walonis pax infringitur, data fidei sacramenta violantur, portae iterum urbis obstruuntur, et perfidi gentiles intra moenium turriumque suarum cavernas recluduntur. Luctus in castris permaximus habetur, quoniam ab omnibus viris ac mulieribus mors Walonis crebris singultibus lamentatur. Conjux vero illius universos ad lacrymas concitabat, quae se ultra morem aliarum miserabiliter laniabat, et quae sque, nec loqui nec clamare poterat. Erat autem illa alto procerum sanguine procreata, et secundum carnis hujus infirmitatem, forma prae caeteris egre
Abbreviated transcription (Latin):
sidiis positus carieredus appre¬
hendit. nec tamen eos qͥa xp̃iani
erant occidere uoluit: s cũ ipsis
sarcinis ad castrum suũ condireit.
Quos tamdẽ tali conditione ille¬
sos abire ꝑmisit: quia ꝓmiseruN
ei infide xp̃iana quod sibi affer
rent ꝓcompetenti p̃cio necessaria:
quo adusq caperet᷑ antiochia. Qd
illi strenue impleuerunt: sicut
& spoponderunt. Tanereous
uero uias ac semitas obstrure¬
rat. his qui erant inciuitate: qͦd
nullus audebat exire. Propterea
pacis inducias quesierunt: di¬
centes qͦd illo temporis interuallo
apud se tractarent qua lege. qͦ
condicione. se ꝙ ciuitatẽ xp̃ians
deliberarent. Crediderunt pͥn¬
cipes. et dispositis pactionib &
tempore consticuto. cenendȩ pa¬
cis sacramenta dederunt: et
acceperunt. Porte ciuitatis ape¬
riuntur : & eundi inuicẽ alteri
ad alterum facultas conceditur.
Tunc libere franci ꝑcircuitum
muroꝵ ibant. et adppugnacula
cum ip̃sis ciuib stabant: & ciues

Expanded text:
insidiis positus Tancredus appreinsidiis positus Tancredus apprehendit, nec tamen eos, quia Christiani erant, occidere voluit, sed cum ipsis sarcinis ad castrum suum conduxit. Quos tandem tali conditione illaesos abire permisit, quia promiserunt ei, in fidero competenti pretio necessaria, quoadusque caperetur Antiochia. Quod illi strenue impleverunt, sicut et spoponderunt. Tancredus vero vias ac semitas obstruxerat his qui erant in civitate, quod nullus audebat exire. Propterea pacis inducias quaesierunt, dicentes quod illo temporis intervallo apud se tractarent qua lege, qua conditione, se et civitatem Christianis deliberarent. Crediderunt principes, et dispositis pactionibus, et tempore constituto, tenendae pacis sacramenta dederunt et acceperunt. Portae civitatis aperiuntur, et eundi invicem alteri ad alterum facultas conceditur. Tunc libere Franci per circuitum murorum ibant, et ad propugnacula cum ipsis civibus stabant, et cives
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdita illos debilitauit. Illic uero
ubi preda capta fuit erat anti¬
quum castrũ. s incuria & uecus¬
tate dirutum: et adhuc uigebat
ibi qͦddam monasteriũ. Quod ut
magis suos constringerent mimi
cos ꝓcerib placuit reedificare.
& forti munitione circumuenire.
uod cũ inbreui paratum fuit. in¬
quisitio facta ẽ quis illuo custo¬
derent uerba. tatIcredus illus¬
cris pͥnceps et egregius iuuenis.
sicut erac acer insermonib &
factis. in mediũ ꝓsiluit dicens.
Ego custodiam castellũ. sidignũ
custodiȩ meȩ. reconpensabitur
meritũ. Precium ergo om̃s in
commune caxauerunt: et qua¬
dringentas argenti marcas ei
contulerunt. TaNeRedus castel¬
lum incrauit. eumq pedicum
turmis fortiq milite plusquã¬
aliã municionem firmauit.
Quod felicit̾ d̾o opiculante suscepit.
qm̃ ipsa die magnus armenioꝵ
popłs & suranorũ adciuitatem
ueniebat: & urbanis opia uic̃¬
tualia afferebat. Quos om̃s min

Expanded text:
perdita, illos debilitavit. Illic vero perdita, illos debilitavit. Illic vero ubi praeda capta fuit, erat antiquum castrum, sed incuria et vetustate dirutum, et adhuc vigebat ibi quoddam monasterium. Quod ut magis constringerent inimicos suos, proceribus placuit reaedificare, et forti munitione circumdare. Quod cum in brevi peractum fuit, inquisitio facta est quis illud custoderent verba, Tancredus illustris princeps et egregius juvenis, sicut erat alacer in sermonibus et factis, in medium prosiluit, dicens: « Ego custodiam castellum, si custodiae meae dignum recompensabitur meritum. » Pretium ergo omnes in commune taxaverunt, et quadringentas argenti marcas ei contulerunt. Tancredus castellum intravit, idque peditum turmis fortique milite plusquam munitionem aliam firmavit. Quod feliciter, Deo opitulante, suscepit, quoniam ipsa die magnus Armeniorum populus, et Suranorum ad civitatem veniebat, et urbanis opima victualia afferebat. Quos omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
is ita transactis. tercia die
post transactũ p̃lium castei¬
lum ceperunt edificare dequo
superius mentionẽ fecimus: et¬
constructum ẽ in incroicu pontis
ad machumariã scilicet in loco
cumniterii. ante ianuam ciuitacis
Dex truxerunt om̃s cumulos la¬
pideos morcuoꝵ: et ex illis cas¬
trũ munierunt. Quodeũ ꝑactũ
fuit. cõmendatũ est Raimundo
egregio comiti scĩ egidii. Hoc factũ
ualde constrinait illos qͥ erant
in ciuitate: quoniã ulterius ab
illa parte ñ p̾ualuerunt exire
Nr̃i uero iam secure ibant quo¬
cumq ire disponebant. Tunc
ꝓceres elegerunt uiros obtimos
equosq uelociores & non longe
ab urbe transierunt fluuium.
et predã maximã inuenerunt.
ẜquos et equas. mulos & mulas
asinos & camelos et ammaliũ
quinq milia. Omĩa hec egregia
cohors addurcit ad castra: et ce¬
lebrata ẽ. apuo xp̃icolas lecitia
magna. Quod infortuniũ ciues
uehementer attriuit: qm̃ habun¬
dantia rerũ que nr̃os roborauit.

Expanded text:
is ita transactis, tertia die post peractum praelium, castellum coeperunt aedificare, de quo superius mentionem fecimus, constructum in introitu pontis, ad Machumariam scilicet, in loco coemeterii ante januam civitatis. Destruxerunt autem omnes tumulos lapideos mortuorum, et ex illis castrum munierunt. Quod cum peractum fuit, commendatum est Raimundo egregio comiti Sancti Aegidii. Hoc factum valde constrinxit eos qui in civitate erant, quoniam ulterius ab illa parte non valuerunt exire. Nostri vero jam secure ibant quocunque ire disponebant. Tunc proceres elegerunt viros optimos, equosque velociores, et non longe ab urbe transierunt fluvium, et praedam maximam invenerunt, equos et equas, mulos et mulas, asinos et camelos, et animalium quinque millia. Omnia haec egregia cohors adduxit ad castra, et celebrata est apud Christicolas laetitia magna. Quod infortunium cives vehementer attrivit, quoniam abundantia rerum, quae nostros roboravit,
Abbreviated transcription (Latin):
cis studiis innucrito displicet hec
nr̃a editio. ob forsitan qͥa pedestri
sermone incedentes. plus iusto in
ea rusticauerimus. notificare ei
uolumus quia apuo nos ꝓbabili¬
us. ẽ. abscondita rusticando eluci¬
dare: quã aꝑta philosophando
obnubilare. Sermo enĩ semper
exacꝰtus. semꝑ ẽ ingracus: quia qd̵
difficili incellectu ꝑcipit᷑. aure sur¬
diori hauritur. Nos uero plebeio
spera idem. et si forte idem ẽẽ cẽp¬
tauerit. longe separet᷑ ab idem.
Siquis affectat scire locum quo
hec istoria composita fuerit. sciat

Expanded text:
 studiis innutrito displicet haec nostra editio, ob hoc forsitan quod pedestri sermone incedentes plus justo in ea rusticaverimus, notificare ei volumus quod apud nos probabilius est, abscondita rusticando elucidare, quam aperta philosophando obnubilare. Sermo enim semper exactus, semper est ingratus; quia quod difficili intellectu percipitur, surdiori aure hauritur. Nos vero plebeio speret idem; et si fortassis idem tentaverit esse, longe separetur ab idem. Si quis affectat scire locum quo haec historia composita fuerit, sciat
Abbreviated transcription (Latin):
quo a facie eoꝵ fugere cepimus: &
adhuc ñ minori timore quam et
pͥmo die crepidamus. Qua de cau¬
sa si sano uultis parere consilio: qͣm
citius ualetis a cota Romania ab¬
scechite: & ne illoꝵ oculus uos consi¬
deret. summa cautela ꝓuidete.
Hec arabes ut audierunt: cũ ipso
solimanno fugã concito arripue¬
runt. Xp̃iani aũt maiori soller¬
s illi nunquã in eodem statu mo

Expanded text:
quo a facie eorum fugere coepimus, et quo a facie eorum fugere coepimus, et adhuc non timore minori quam et primo die trepidamus. Qua de re, si sano vultis parere consilio, quam primum valetis a tota Romania abscedite; et ne illorum oculus vos videat, summa cautela providete. » Haec Arabes ut audierunt, cum ipso Solimanno fugam concito arripuerunt. Christiani autem majori solersed illi nunquam in eodem statu mor
Abbreviated transcription (Latin):
dera. galee & lorice ut uernantis
aurore lumina uibrantia. Fra¬
gor armoꝵ terribilior erat. sonitu
conicruorum. Cum se bello p̃̾parañ.
erectis incęlum lanceis seriacim
incedunt: et acsi sine uerbo ẽent
conticeseunt. Sum uͭ suis ad poi¬
mant aduersariis. tunc laxatis loris
tanto impetu irruunt: ac si leones
quos stimulat ieiuna fames: et san¬
guinem animaliũ sitiunt. Tunc
uociferant. & strident dentib et
aerem clamorib implent. & pe¬
regrini a miscdia neminẽ capuiñ.
s om̃s necant. Et quid dicerem
de tam crudeli gente: Nulla gens
ẽ. que huic ualeat resistere. que
fugiendi locum possit inuenire.
quia aut diuino aut diabolico ful¬
ciunt᷑ auxilio. Om̃s alie gentes
nr̃os arcus expauescunt. & cela
timent: isti uero postquã loricati
sunt tantũ tunent sagictam quan¬
cũ stipulã: sic formidant celũ. sic̃
& fustem ligneum. Heu heu. ccc.
occisi sumus ab istis: uel dispersi
fugimus. Nunc quarta dies ẽ. ex

Expanded text:
dera, galeae et loricae, ut vernantis dera, galeae et loricae, ut vernantis aurorae lumina vibrantia, fragor armorum terribilior erat sonitu tonitruorum. Cum se bello praeparant erectis in coelum lanceis, certatim incedunt, et hac si sine voce essent, conticescunt. Cum vero suis approximant adversariis, tunc laxatis loris tanto impetu irruunt, ac si leones quos stimulat jejuna fames, et sanguinem animalium sitiunt. Tunc vociferant et strident dentibus et aera clamoribus implent, et peregrini a misericordia neminem capiunt, sed omnes necant. Et quid dicere de tam crudeli gente valeo? Nulla gens est quae huic valeat resistere, quae fugiendi locum possit invenire, quia aut divino aut diabolico fulciuntur auxilio. Omnes aliae gentes nostros arcus expavescunt, et tela timent; isti vero postquam loricati sunt, tantum timent sagittam quantum et stipulam; sic formidant telum, sicut et fustem ligneum. Heu heu! treceoccisi sumus ab istis, vel dispersi fugimus. Nunc quartus dies est ex
Abbreviated transcription (Latin):
lapsus interrã. cepit magnis uoci¬
b heiulare: seq miserum & in¬
felicem ꝓclamare. Cui arabes in¬
forcunii sui casum ignorantes ai¬
unt. O cunctoꝵ hominũ impu¬
dentior: quid ita fugis: Multum
degeneras: quia nunquã patera
tuus de p̾lio fugit. Resume animi
constantiã et reuertere ad p̾liũ:
qm̃ nos uenimus tͥ in auxilium.
Quib ille suspiriis uocẽ incerrum¬
pentib ait. Magna uos uexat
insania. Nondum cognouistis
uirtutẽ francoꝵ: nec exꝑti estis
animosicates eorũ. Uircus eoꝵ ñ
ẽ humana. s celestis aut diaboli¬
ca: nec eam̃ in suo confidunt auri¬
lio. s diuino. Nonne intantum
deuiceramus eos. quia iam para¬
bamus iliceos funes & cannabinoᷤᷤ
ut eoꝵ collo inmicteremus. eũ su¬
bito gens innumera quȩ mortẽ
pit de montib. & indubitanter
inseruit se nr̃is agminib c Quoꝵ
oculi ferre poterant eoꝵ terribili¬
um armorum splendorẽ: Lanceȩ
illoꝵ micabant ut coruscantia sy¬

Expanded text:
lapsus in terram, coepit magnis vocilapsus in terram, coepit magnis vocibus ejulare, seque miserum et infelicem proclamare. Cui Arabes infortunii sui casum ignorantes, dicunt: « O cunctorum hominum impudentior! quid ita fugis? Multum degeneras: quia nunquam pater tuus de praelio fugit. Resume animi constantiam, et revertere ad praelium, quoniam venimus tibi in auxilium. » Quibus ille, suspiriis vocem interrumpentibus, ait. « Magna vos vexat insania; nondum vos cognovistis virtutem Francorum, nec experti estis animos eorum. Virtus eorum non est humana, sed coelestis, aut diabolica. Nec ipsi tantum in suo confidunt auxilio, sed divino. Nonne in tantum deviceramus eos, quod jam parabamus iliceos funes et canabinos, ut eorum collo immiteremus? Tum subito gens innumera, quae mortem pit de montibus, et indubitanter se inseruit nostris agminibus. Quorum oculi ferre poterant eorum terribilium armorum splendorem? Lanceae eorum micabant ut coruscantia si
Abbreviated transcription (Latin):
gentium. & mamilla regũ lacꝰta¬
beris. O scies quia ego dñs saluan
te: et redemptor cuus fortis iacob¬
Suꝑbia scłoꝵ. nobilitas ẽ uirorum
illustrium: mamilla regũ. diui¬
tie thesauros suos interrã fodi¬
entium. Quȩ nobilitas mamil¬
la regum pascit᷑: cũ ei mundana
potestas subicitur. Et inde habꝙ
tentoria summo mane defiaert̃.
& uestigia turcoꝵ fugientium
sequi festinauerunt. S illi si eut
trepidȩ columbe a facie accipits.
ita ante faciem eorũ fugiebaNt¬
Git ur ꝑ .iiii. cdies huc illucq sic
fugientes. contigit ut solimann
dux illoꝵ inueniret.xͫͥ. milia ara¬
bum uenientia sibi mauxilium
Erat aut̃ solimannus filius soli¬
manni ueteris: qui totã roma¬
niam abstulit imꝑatori. Hic qͥp¬
pe postquã de nicea fugerat.
gentem hanc in unũ congrega¬
uerat: & quasi ꝓ uleiseencla sua
iniuria suꝑ xpianos adluxe¬
rat. Hic cum eos uidisset. et ara¬
bes illum: p̃ nimio dolore ȩquo

Expanded text:
gentium, et mamilla regum lactagentium, et mamilla regum lactaberis, et scies quia ego Dominus salvans te, et redemptor tuus fortis bia saeculorum, nobilitas est virorum illustrium; mamilla regum, divitiae thesauros suos in terram fodientium. Quae nobilitas mamilla regum pascitur, cum ei mundana potestas subjicitur. Et inde habet tentoria summo mane defixerunt, et vestigia Turcorum fugientium sequi festinaverunt. Sed illi sicut trepidae columbae a facie accipitris, ita ante eorum faciem fugiebantgitur per quatuor dies huc illucque fugientes, contingit ut Solimannus dux illorum inveniret decem millia Arabum venientia sibi in auxilium. Erat autem Solimannus filius Solimanni veteris, qui totam Romaniam abstulit imperatori. Hic quippe postquam de Nicaea urbe fugerat, gentem hanc in unum congregaverat, et quasi pro ulciscenda sua injuria, super Christianos adduxerat. Hic cum eos vidisset et Arabes illum, prae nimio dolore equo
Abbreviated transcription (Latin):
quantam ibi habundantiã ues¬
tium. quantã auri argentiq
copiam reppererunt: O quan¬
tam multicudinẽ equoꝵ. muloꝵ
mularũ. camelorũ. & asinorũ.
nr̃i cunc habuerunt. Qui pͥus
erant pauꝑes: d̾o opitulante
diuites effecti sunc. Qui prius
seminudi: sericis inclumentis
uestiti sunt. Iegunt᷑ tela &
sagitte: et uacuate implen¬
tͦ pharetre. Gura uulneratis im¬
pendit᷑. & cure medicoꝵ cõmit łer¬
cunt᷑: sicq die cota ñ ẽ gens e¬
nr̃a remota. Nuic facto egregiȩ mag
laudis. siquis mentis oculũ uelit quo¬
apponere: dm̃ mirabilem in suis cerrit᷑¬
oꝑib poterit aduertere. Esuri solman¬
entes & enĩ suos repleuit bonis.
diuites uero ñ suos dimisit in a¬
nes: deposuit potentes. exaltauit
humiles: pocentes abiectos. humi¬
les reodens gloriosos. Hoc ẽ. quod
ꝑ ysaiam ꝓphãm spopondit
suȩ dilecte ihrłm. Ponam ce in suꝑ¬
biam scõꝵ. gaudium ingeneratio¬
ne & generationem: et suges lac

Expanded text:
quantam ibi abundantiam vesquantam ibi abundantiam vestium, quantam auri argentique copiam repererint? O quantam multitudinem equorum, mulorum, mularum, camelorum et asinorum nostri tunc habuerunt: Qui prius erant pauperes, Deo opitulante, divites effecti sunt. Qui prius seminudi, sericis indumentis vestiti sunt. Leguntur tela et sagittae, et vacuatae implentur pharetrae. Cura vulneratis impenditur, et curae medicorum committuntur. Sicque die tota, non est gens nostra remota. Huic facto egregiae laudis, si quis mentis oculum velit apponere, Deum mirabilem in suis operibus poterit advertere. Esurientes etenim suos replevit bonis, divites vero non suos dimisit inanes; deposuit potentes, et exaltavit humiles , potentes abjectos reddens, humiles gloriosos. Hoc est quod per Isaiam prophetam spopondit suae dilectae Jerusalem: Ponam te in superbiam saeculorum, gaudium in generationem et generationem, et suges lac
Abbreviated transcription (Latin):
hendam illos: diuidam spolia.
implebit᷑ anima mea: euaginabo
gladium meũ int̾ficiet eos manꝰ
mea: s tu dñe nobiscum fuis ti
tanquã bellator fortis: & dux c¬
et ꝓcecꝰtor fuisti in miscłia
dñe cognoscimus quia portas nos
infortitudine tua: ad habitacu¬
lũ scm̃ tuum. ad sc̃m scilicet
sepulchrum cuum. Lłis dictis
uoces supresserunt: & securi iam
ab hostib nocte illa quieueruÑ.
nerastinum ubi sol flammanti
lumine mundũ uenustauit.
om̃s ad campũ belli cucurre¬
runt: et de suis plurimos ꝑemp¬
cos inuenerunt: & nisi eruces
fuissent: segregari ab illis uix
potuissent. Illi quib erat sani¬
or incellectus. ut xp̃i martires
uenerabant᷑. & digniori honore
quo poterant tumulabant. Et
sacerdotes et clerici sepulture
debitos effundebant cantus.
matres ꝓfiliis. amici ꝓ amcis
lugubres emittebant᷑ planctuᷤs
His ita completis. ad cacdauera
hostium spolianda festinaue¬
runt. E quis referre pocest

Expanded text:
hendam illos, dividam spolia, hendam illos, dividam spolia, implebitur anima mea, evaginabo gladium meum, interficiet eos manus mea . Sed tu, Domine, nobiscum fuisti, tanquam bellator fortis, et dux et protector fuisti in misericoDomine, cognoscimus, quia portas nos in fortitudine tua, ad habitaculum sanctum tuum, ad sanctum scilicet sepulcrum tuum. » His dictis voces suppresserunt, et securi jam ab hostibus nocte illa quieverunt. In crastinum vero ubi sol flammanti lumine mundum venustavit, omnes ad campum belli cucurrerunt, et de suis plurimos peremptos invenerunt, et nisi cruces fuissent, segregari ab illis vix potuissent. Illi vero, quibus erat sanior intellectus, ut Christi martyres venerabantur, et digniori honore quo poterant tumulabant. Et sacerdotes et clerici sepulturae debitos effundebant cantus; matres pro filiis, amici pro amicis, lugubres emittebant planctus. His ita completis, ad cadavera hostium spolianda festinaverunt. Et quis referre potest,
Abbreviated transcription (Latin):
equus. Abhora qͥ diei tercia
usꝙ noctis crepusculum con¬
flictus ille continuus fuit. Et
mirũ ẽẽ poterat: unde tanta
gens aggregata fuerat. S ut li¬
asserebant qui se melius scire¬
medi. syri. candei. sarraceni. bes. aga¬
agulani. arabes. & turci. ibi
conuenerant. et suꝑficiem t̾re pil
cooperuerant: sicut locusta et
bruccus quoꝵ non ẽ numerus. Au
lox quippe litem diremit. mag¬
nebre eos occuluissent. pauci ex
tanta multitudine suꝑfuissent.
Gloria magna d̾o tali tantoq tro¬
pheo: qui ꝑunit nocuos. glorificat¬
ꝙ suos. Nr̃i itaq compellentib
tenebris ad sua tentoria reuersi
sunt: sacerdocib & clericis ym¬
nũ d̾o clicentib in hune modũ.
Gloriosus es dñe in scĩs tuis. mira¬
bilis in maiestate tua: terribilis
atꝙ lauclabilis et faciens mira¬
bilia. Dext̾a tua dñe ꝑcussit m¬
mieũ: & inmultitudine głe tuȩ
cdeposiusti aduersarios nr̃os. Dixe¬
rat inimicus. ꝑsequar et compre¬

Expanded text:
equus. Ab hora igitur diei tertia equus. Ab hora igitur diei tertia usque ad noctis crepusculum conflictus ille continuus fuit, et mirum esse poterat unde gens tanta aggregata fuerit. Sed ut serebant, qui se melius scirMedi, Syri, Chaldaei, Sarraceni, Agulani, Arabes et Turci ibi convenerant, et superficiem terrae cooperuerant, sicut locustae et bruchus quorum non est numerus . Nox quippe litem diremit, magnebrae eos occuluissent, pauci ex tanta multitudine superfuissent. Gloria magna Deo, tali tantoque trophaeo Qui perimit nocuos, glorificatque suos. Nostri itaque, compellentibus tenebris, ad sua tentoria reversi sunt, sacerdotibus et clericis hymnum Deo dicentibus in hunc modum: « Gloriosus es, Domine, in sanctis tuis, mirabilis in sanctitate tua, terribilis atque laudabilis, et faciens mirabilia. Dextera tua, Domine, percussit inimicum, et in multitudine gloriae tuae deposuisti adversarios tuos. Dixerat inimicus: Persequar et compre
Abbreviated transcription (Latin):
osq inuadere: obriguerunt tuno¬
re magno p̃ multitudine bellatoꝵ
putantes quoo aut suꝑnis de sedi¬
b bellatores compluissent: aut
de ipsis montib emersissent. Ite¬
rum p̃lia innouant᷑: recent̾q
plurima turcoꝵ milia prosternun¬
cur. Quid faceret turcus. popu¬
lusꝙ ꝑ omĩa spurcus: ni sua ter¬
ga cdaret & quo uenerat reme¬
aret. S qui cauda prius fue¬
rat. caput incipit ẽẽ: sicq ca¬
put caudam seqͥt᷑ fugiens fugi¬
entes. Hri quoq qui iam ꝓpe
in suis erant inclusi tentoriis.
iterum resumpto sp̃u animan¬
tur: et sua uulnera grauesꝙ
iniurias de hostib uleiscuntur.
Qui pͥus instabant fugiuint per
deuia queq: nec eurant quor¬
sum. uel in ancea siue retrorsũ.
Sed miles xp̃i ꝓsternit eos nece
tristi. Sanguine terra madet.
montis rub& undiq cliuus.
complet᷑q simul fluitanti san¬
guine riuus. Corpora cesorũ
cot erant ꝓstrata ꝑagrum: qͦd
nisi uix nullus. currere quibat

Expanded text:
osque invadere; obriguerunt timoosque invadere; obriguerunt timore magno prae multitudine bellatorum, putantes quod aut de supernis sedibus bellatores compluissent, aut de ipsis montibus emersissent. Iterum praelia innovantur, recenterque plurima Turcorum millia prosternuntur. Quid faceret Turcus, populusque per omnia spurcus? Ni sua terga daret quo venerat et remearet. Sed qui cauda prius fuerat, caput incipit esse. Sicque caput caudam sequitur, fugiens fugientes. Nostri quoque qui jam prope in suis erant inclusi tentoriis, iterum resumpto spiritu animantur, et sua vulnera gravesque injurias de hostibus ulciscuntur Qui prius instabant, fugiunt per devia quaeque: Nec curant quorsum, vel in antea sive retrorsum: Sed miles Christi prosternit eos nece tristi; Sanguine terra madet, montis rubet undique clivus, Complet usque simul fluitanti sanguine rivus. Corpora caesorum tot erant prostrata per agrum; Quod nisi vix ullus currere quibat
Abbreviated transcription (Latin):
confringentium lancearum. qͦn¬
tus elamor morientiũ: & quam
hilaris uox pugnantiũ francoꝵ
militare signum suũ altis uocib
conclamantium. Congeminant᷑
illȩ uoces dum eas recipiunt &
recipiendo emictunt concaua
uallium. cacumina montium.
seissure rupium. Miseri quos
pͥmũ inueniunt. quia nunc ho¬
mines. nẽ sola cadauera fiunt. qͦs
non cegit loriea. uel clipeus. et
quos non adiuuat sagitta uel si¬
nuatus arcus. Ululant. gemus
terrã morientes calcib terunt.
aut ꝓcumbentes herbam morddi¬
cus scincdunt. Hos repentinos
sonitus dum longe positi ꝑcipi¬
unt: alii gratulantur. alii mesti
fiunt. Franci intelligunt mili¬
care signum suoꝵ pugnantium.
t᷑ci uero lamentabiles gemitus
suoꝵ morientium. Torpeseit stu¬
pefacta manus iniquoꝵ: conua¬
lescit iam fatigata manus xpĩa
impugnabant admontana re¬
spiciunt. conspiciunt podiensem
reliquo exercitu militũ et pedi¬
cum de montib descendere. su¬

Expanded text:
confringentium lancearum, quanconfringentium lancearum, quantus clamor morientium, et quam hilaris vox pugnantium Francorum, militare signum suum altis vocibus conclamantium! Congeminantur illae voces, dum eas recipiunt, et recipiendo emittunt concava vallium, cacumina montium, scissurae rupium. Miseri quos primum inveniunt, quia nunc homines, nunc sola cadavera sunt, quos non contegit lorica vel clypeus, et quos non adjuvat sagitta vel sinuatus arcus. Ululant. gemunt, terram morientes calcibus terunt, aut procumbentes herbam mordicus scindunt, Hos repentinos sonitus dum longe positi percipiunt, alii gratulantur, alii moesti fiunt. Franci intelligunt militare signum suorum pugnantium; Turci vero lamentabiles gemitus suorum morientium. Torpescit stupefacta manus iniquorum, convalescit jam fatigata manus Christimpugnabant ad montana respiciunt, conspiciunt Podiensem reliquo exercitu militum et peditum de montibus descendere, su
Abbreviated transcription (Latin):
magis mori quã ulterius fugerens
elegerunt. Tanta quippe erat
turcoꝵ instantia. & unus ita im¬
pellebat alium: quia nusquam
erat alicui ꝓullo cõmodo diffu¬
gium. Nrõs ita uallauerant.
quia locũ uacuum nisi circa
tentoria ñ inueniebant. Multi
de nr̃is tunc mortui sunt. qui
turcoꝵ sagittis ꝑierunt. Nullus
nr̃oꝵ uacabat ab officio: nullus
erat absꝙ ministerio. Milites &
ad bellum expedici pugnabañ.
sacerdoces et clerici plorabant¬
& orabant: mulieres lamentan¬
tes mortuoꝵ corꝑa intentoria
trahebant. Et dum sic nr̃i eoar¬
tant᷑ dum nube uolantiũ sa¬
gictarum obbunbrant᷑: aduo¬
coria suoꝵ undiq cireum septa
agminib turcoꝵ. sociosq suos
ut cumq pugnantes: mulieres
intentoriis magno ululatu uo¬
ciferantes: arcdescunt animo. et
sicut aquila fert᷑ in p̃dam quã
uor pulloꝵ stimulat ieiuna suoꝵ.
sic ira accensa penetrarunt ag¬
mina densa. O quantus ibi fra¬
gor armoꝵ. quantus strepitus

Expanded text:
magis mori quam ulterius fugere magis mori quam ulterius fugere elegerunt. Tanta quippe erat Turcorum instantia, et unus ita impellebat alium, quod nusquam erat cuiquam pro ullo commodo diffugium. Nostros ita vallaverant, quod locum vacuum nisi circa tentoria non inveniebant. Multi de nostris tunc mortui sunt, qui Turcorum sagittis perierunt. Nullus nostrorum vacabat ab officio, nullus erat absque ministerio. Milites et ad bellum expediti pugnabant, sacerdotes et clerici plorabant et orabant, mulieres lamentantes mortuorum corpora in tentoria trahebant. Et dum sic nostri coartantur, dum nube volantium sagittarum obumbrantur, advotoria suorum undique circumsepta agminibus Turcorum, sociosque suos utcunque pugnantes, mulieres in tentoriis magno ululatu vociferantes, ardescunt animo, et sicut aquila fertur in praedam, Quam vox pullorum stimulat jejuna suorum, Sic ira accensa, penetrarunt agmina densa. O quantus ibi fragor armorum, quantus strepitus
Abbreviated transcription (Latin):
incellexit. Gellum comiti nor¬
manno commisit: & ad tentoria
cum paucis celeri cursu repeda¬
uit. Quos ut uiderunt curci
mor terga dederunt. Boamun¬
dus aũt conspieatus ibi iacere
multos ex amines cepit lam̃tari.
et dñm ut uiuis ac mortuis ẽẽt
refugium dep̃cari. Ad bellum
festinus remeauit: s cam̃ pro
uallo & munimine intentoriis
milites dereliquit. Ante quam
uero adbellum rediret. fuerañs
iam nr̃i adeofacigati. siti. labo¬
re. et calore estus: quia nisi mu¬
lieres pocum de riuo p̃t̾fluenti
actulissent multi ipso die bello
succubuissent. lam uͦ nr̃i turcis
irruentibus semel terga dede¬
rant: & nisi cito comes norman¬
nus aureũ uexillum indeace¬
ra uibrans ȩquũ conuertisset:¬
& geminatis uocib militare
signum. ds̃ uult. d̃s uult. ex¬
clamasset: nrĩs illa dies nunis
exitiabilis ẽẽt. S postquam
uiderunt reuerti boamyndũ.
et comitẽ normannũ : sp̃m
audacie resumpserunt: et

Expanded text:
intellexit. Bellum comiti Northintellexit. Bellum comiti Northmanno committit, et ad tentoria cum paucis celeri cursu repedavit. Quos ut viderunt Turci, mox terga dederunt. Boamundus autem conspicatus ibi jacere multos examines, coepit lamentari; et Dominum, ut vivis ac mortuis esset refugium, deprecari. Ad bellum festinus remeavit, sed tamen pro vallo et munimine in tentoriis milites dereliquit. Antequam vero ad bellum rediret, fuerant jam nostri adeo fatigati, siti, labore et calore aestus, quia nisi mulieres potum de rivo praeterfluenti attulissent, multi ipso die bello succubuissent. Jam vero nostri Turcis irruentibus semel terga dederunt, et nisi cito comes Northmannus aureum vexillum in dextra vibrans equum convertisset, et geminatis vocibus militare signum, Deus vult, Deus vult, exclamasset: Nostris illa dies nimis exitiabilis esset. Sed postquam viderunt reverti Boamundum et comitem Northmannum, spiritum audaciae resumpserunt, et
Abbreviated transcription (Latin):
sis arcub suas sagittas toxicatas
in eos immiserunt. Nr̃i uero eqͥs
admissis illos receperunt : et
comp̃hensos occiderunt. Turcoꝵ
quippe consuetudo ẽ : ut tracꝰtis¬
nullus locus erat: quia densitaᷤᷤ
hostium occupauerat ipsa ca¬
cumina montium. Propterea
nr̃i dextra leuaq eos instanter
trueidabant: s arcus et sagitte
inutilem ibi locum habebant.
Tandem confractis lanceis fran¬
coꝵ. incorporib impioꝵ. res agi¬
cur glatiis. O tot ibi corpora
corruerunt cruncata capitib:
aut mutilata menbris aliqui
bus. Illic uideres quia posterior
pars hostium. impellebat pri¬
orem ingladios trueicdantium.
Dum sic pugnatur. dũ sic pars
pͥma necatur. Pars ea turcoꝵ
que riuum transiit. illa ꝓtinꝰ
inuasit tentoria xp̃ianoꝵ. Diru¬
unt illa. trucidant matres cũ
pueris: & quos imꝑatos bello
repperiunt: et sine armis. Cla¬
mor morientiũ ẜoamundi ꝑue¬
nit ad aures. et ꝓtinus quid ẽẽt

Expanded text:
sis arcubus suas sagittas toxicatas sis arcubus suas sagittas toxicatas in eos immiserunt. Nostri vero equis admissis illos exceperunt, et comprehensos occiderunt. Turcorum quippe consuetudo est ut nullus locus erat, quia densitas hostium occupaverat ipsa cacumina montium. Propterea nostri dextra levaque eos instanter trucidabant, et arcus et sagittae inutilem ibi locum habebant. Tandem contractis lanceis Francorum in corporibus impiorum, res agitur gladiis. O quot ibi corpora corruerunt, truncatis capitibus, aut mutilatis aliquibus membris! Illic videres, quod posterior pars hostium impellebat priorem in gladios trucidantium. Dum sic pugnatur, dum sic pars prima necatur. Pars ea Turcorum quae rivum transiit, illa Protinus invasit tentoria Christianorum: Diruunt illa; trucidant matres cum pueris, et quos imparatos bello reperiunt et sine armis. Clamor morientium Boamundi pervenit ad aures, et protinus quid esset
Abbreviated transcription (Latin):
nus. & multi alii pͥncipes quoꝵ
nomina ignoramus. Itaq ꝓspe¬
ro successu ꝑ romaniã iam quasi
securi ȩquitabant: s euoluto
crium dierũ curriculo. quarto
iam die hora tercia hi qͥ erant
cum Boamundo. uiderunt. cẽc.
clamosis uocib nescio qͥd barba¬
rum ꝑstridere. Pro quoꝵ in men¬
sa multitudine quidã ex nr̃is
hesitare ceperunt. utrũ resiste¬
rent: aut fuge diuortia quere¬
rent. Tunc boamundus ut uir
multiuidus & normannus co¬
mes ut miles animosus. ut uicle¬
runt quoꝵdam animos cituba¬
re. p̃cipiunt om̃s milites descen¬
dere: et sudes centoriorũ infige¬
re. Erat aut̃ ibi quidã riuus cur¬
rentis aque p̃terfluens: iuata
quẽ in longum sua tunc centoria
ponunt. Goncito ꝓuidus boamun¬
dos celerẽ dirigit nunciũ: qui
celeri uolitaret ȩquo nr̃osq uo¬
caret. quatinus ad bellum ꝓpe¬
rarent iamq paratum. Ance¬
quã uero tentoria tensa fuisser̃.
uec̾ti nros ad ꝓpiauerunt: & ten¬

Expanded text:
nus, et multi alii principes, quorum nus, et multi alii principes, quorum nomina ignoramus. Itaque prospero successu per Romaniam jam quasi securi equitabant. Sed evoluto trium dierum curriculo, quarta jam die, hora tertia, ii qui erant cum Boamundo, viderunt trecentclamosis vocibus, nescio quid barbarum perstridere. Pro quorum immensa multitudine quidam ex nostris haesitare coeperunt, utrum resisterent, aut fugae divortia quaererent. Tunc Boamundus, ut vir multividus, et Northmannus comes ut miles animosus, ut viderunt quorumdam animos titubare, praecipiunt omnes milites descendere, et sudes tentoriorum infigere. Erat autem ibi quidam rivus currentis aquae praeterfluens, juxta quem in longum sua tentoria ponunt. Concito providus Boamundus celerem dirigit nuntium Qui celeri volitaret equo nostrosque vocaret, Quatenus ad bellum properarent jamque paratum. Antequam vero tentoria tensa fuissent, vecti, nostros appropiaverunt, et ten
Abbreviated transcription (Latin):
E prouisa et disposita fuit a
d̾o hec noua redintegratio. qm̃
plurimoꝵ qui ibi occisi sunt
consecrata ẽ. martirio. Talit̃
ut diximus liberata ẽ. nicea
ciuitas: & expulsa ẽ. ab illa
om̃is diabolica captiuitas.
ria nr̃i defigunt. & abire pa¬
rant. sic urbe relicta: missis
legatis constantinopolitanis.
runt. iuixta quẽ duob cdieb qui¬
etantes feriati sunt: et de uiren¬
ti gramine equos & bestias suas
refocillauerunt. Quia uero in¬
gressuri erant terrã desertam et
inaquosam: consilium inierunt¬
int̾ se ut diuiderent᷑. & incluo
agmina partirent᷑. Non enĩ una
terra. una regio sufficiebat tot
hominib. tot ȩquis. tot anima¬
libus. Una igitꝰ et maior acies
hysoni magno commictit᷑: al¬
cera uero boaorundo comungitꝰ
Inpͥma acie fuerunt cũ hygone
magno podiensis ep̃c. comes Ra¬
ior undys. dux Godefridus. et
flandrensis comes Robertys.
Inscdã aut̃ cũ soamundo. Tati¬
credys. Robertus comes norman¬

Expanded text:
Et provisa fuit, et disposita fuit a Et provisa fuit, et disposita fuit a Deo haec nova redintegratio, quoniam plurimorum qui ibi occisi sunt consecrata est martyrio. Taliter ut diximus, liberata est Nicaea civitas, et expulsa est ab ea omnis diabolica captivitas. ria nostri Defigunt, et abire parant, sic urbe relicta, Missis legatis Constantinopolitanis. runt, juxta quem duobus diebus quiescentes feriati sunt, et de virenti gramine equos et bestias suas refocillaverunt. Quia vero ingressuri erant terram desertam et inaquosam, consilium inierunt ut dividerentur, et in duo agmina partirentur. Non enim una terra, una regio sufficiebat tot hominibus, tot equis, tot animalibus. Una igitur et major acies Hugoni Magno committitur. Altera vero Boamundo conjungitur. In prima acie fuerunt cum Hugone Magno Podiensis episcopus, comes Raimundus, dux Godefridus, et Flandrensis comes Robertus. In secunda autem cum Boamundo, Tancredus, Robertus comes Northman
Abbreviated transcription (Latin):
dum inde gratulat᷑: s et inde
mente concipit fraudem: ut de¬
inceps parturiat iniquitatem.
tͦcis integra ficdutia tͥbuatur:
& ad se constantinopolum condu¬
cantur. Quod ieleo fecit ut res
ipsa deinceps innotuit: ut cum
tempus accederet: ad detrim̃tũ
francoꝵ paratiores inueniret.
taꝙ ciuitas reddit᷑: & turei con¬
stantinopolim dedueuntur.
Nec immemor tamen fuit. impe¬
rator tanti beneficii: quia pau¬
perib qui erant in exercitu lar¬
gas elemosinas p̾cepit erogare.
Septem itaq ebdomadib et tͥb
dieb niceȩ ciuitatis ꝓtensa est
expugnatio. nec ulla ui huma¬
na suꝑata fuisset. nisi di adiutorio.
E st enĩ muris densissimis & altis
turrib p̃munita: ut caput et
nulli compar intota romania.
gregati fuerunt: & de fide nr̃a
ꝓpt̾ hereticoꝵ uersuciam. qui
num erat ut inimicis sc̃e fidi
auferret᷑. et dõ reconciliaret᷑:
& sc̃e matri nr̃e eccłie ut men¬
brũ suum reclintegraretur.

Expanded text:
dum inde gratulatur; sed et inde dum inde gratulatur; sed et inde mente concipit fraudem, ut dinceps parturiat iniquitatem. Turcis integra fiducia tribuatur, et ad se Constantinopolim conducantur. Quod ideo fecit ut res ipsa deinceps innotuit ut cum tempus accederet, ad detrimentum Francorum paratiores inveniret. Itaque civitas redditur, et Turci Constantinopolim deducuntur. Nec immemor tamen fuit imperator tanti beneficii, quia pauperibus qui erant in exercitu, largas eleemosynas praecepit erogari. Septem itaque hebdomadibus et tribus diebus Nicaeae civitatis protensa est expugnatio, nec ulla vi humana superata fuisset, nisi Dei adjutorio. Est enim muris densissimis et altis turribus praemunita, ut caput et nulli compar in tota Romania. gregati fuerunt, et de fide nostra, propter haereticorum versutiam qui num erat ut inimicis sanctae fidei auferretur et Deo reconciliaretur, et sanctae matri nostrae Ecclesiae, ut membrum suum, redintegraretur.
Abbreviated transcription (Latin):
regre cdiuntur. Qui iterũ machi¬
nas ascenclentes. ut maiorem
metũ hostibus in euterent: ba¬
listis & fundis occisoꝵ capita
turcorũ intus ꝓiciebant. Nec
carcdante mora. sunt illa tem¬
poris hora: naues allatȩ con¬
stantinopolitane. S illa clie
inlacũ non inmiserunt. s nocꝰ¬
te plenas turcopolis: gente sei¬
licet imꝑatoris benedocta et
assueta amnis. Incrastinum
surgente aurora ut uiderunt
naues hi qui erant inciuicate.
p̃nimio timore ex c̾riti sunt: &¬
ultra non habentes sp̃m. quasi
iam mortui interrã corrueruns.¬
Hlulabant om̃s filiȩ cũ matrib.
iuuenes cum uirginibꝰ. senes cũ
unioribus. Uncliq lucꝰtus. un¬
diꝙmiseria: quia euadendi spes
nonerat ulla. Intus erat meror
& mentis hebitudo: foris gaudli¬
um et exultatio. Tandem eua¬
quia ꝑ turcopolas imꝑatoriᷤᷤ man¬
si illesos & ineolumes cum suis
reb eos ꝑmitteret abire. Quod
ubi imꝑatori nunciatur: admo¬

Expanded text:
regrediuntur. Qui iterum machiregrediuntur. Qui iterum machinas ascendentes, ut majorem metum hostibus incuterent, balistis et fundis occisorum capita Turcorum intus projiciebant. Nec tardante mora, sunt ipsa temporis hora Naves allatae Constantinopolitanae. Sed illa die in lacum non immiserunt, sed nocte, plenas Turcopolis, gente scilicet imperatoris bene docta et assueta navibus. In crastinum surgente aurora, ut viderunt naves hi qui erant in civitate, prae nimio timore exterriti sunt, et ultra non habentes spiritum, quasi jam mortui in terram corruerunlulabant omnes filiae cum matribus, juvenes cum virginibus, senes cum junioribus. Undique luctus, unmiseria, quia evadendi spes non erat ulla. Intus erat moeror et mentis hebetudo, foris gaudium et exsultatio. Tandem inquia per Turcopolas imperatori signisi illaesos et incolumes cum suis rebus eos permitteret abire. Quod ubi imperatori nuntiatur, admo
Abbreviated transcription (Latin):
fligendo si necesse eis ineumberq
liberius subsequerent᷑ terciam.
Sic curci disposuerunt: s dei consi¬
lio nr̃i eruditiores hanc diffiniti¬
onem alit̾ mutuauerunt. Nam
cis exercitus ut prius illos uisu
attigerunt: urbe relicta celer¬
rimo cursu irruunt inillos: non
plus eoꝵ formidantes multitudi¬
nem. quã canes fugientem leporẽ.
Oquot milia elecꝰtorum militum
illos sunt insecuti paratiores cde
turcoꝵ corꝑib extrahere animas.
quã quilibet famelicus eundi ad
nuptias. Turci uero ut uidert̃
cot armoꝵ p̾nimium splendorẽ.
suggerebat & eñĩ flammantib¬
radiis sol fulgorem : tot ueloces
equorum occursus frementium.
cot hastas contrase uibrantes.
terga uerterunt: & nimis pigri¬
et mertes ad montana redire
uoluerunt:s quicũq inde des¬
cenderant. rursus ascendere ñ
pocuerunt. Et male multati.
nece dira sunt crutiati. Auxci¬
liante d̾o sic agmina nr̃a tro¬
pheo: tali letancur: & ad urbẽ

Expanded text:
fligendo, si necesse eis incumberet, fligendo, si necesse eis incumberet, liberius subsequerentur tertiam. Sic Turci disposuerunt, sed Dei consilio, nostri eruditiores hanc definitionem aliter mutaverunt. Nam Raimundi exercitus, ut primum illos visu attigerunt, urbe relicta, celerrimo cursu irruunt in illos, non plus eorum formidantes multitudinem quam canes fugientem leporem. O quot millia electorum militum illos sunt insecuti, paratiores de Turcorum corporibus extrahere animas, quam quisquam famelicus eundi ad nuptias. Turci vero, ut viderunt tot armorum praenimium splendorem suggerebat enim flammantibradiis sol fulgorem tot veloces equorum occursus frementium, ot hastas contra se vibrantes, terga verterunt, et nimis pigret inertes ad montana redire voluerunt, sed quicunque inde descenderant, rursus ascendere non potuerunt. Et male multati nece dira sunt cruciati Auxiliante Deo, sic agmina nostra trophaeo Tali laetantur, et ad urbem
Abbreviated transcription (Latin):
currib opponuncur: & iam eõ¬
minus hostis lanceis et ensib im¬
pugnatur. Iamq̃ sudesꝙ faces
lapides iaculantur murbem.
Hostis cerretur: quia iam de mor¬
ce tumetur. Unde fragor turbȩ
clamorq sonabat mnurbe. Passim
fugiebant macres cumfiliis et
filiab suis solutis crinib late¬
brasq que rebant. quia spem
fuge nusquã habebant. Iamq¬
ut se uic̾tum redderet parabat
Ipsi enĩ de eiuitate p̃miserant
ad illos dicentes. ut ꝑ mericlia¬
nam portam uenirent adipsos.
& aduiuarent eos. Hrĩ uero
incerum obsederant illã portam
magno comitatu: quia eustocli¬
ebant eam podiensis ep̃c. et co¬
mes sc̃i egidii. Turci uero cle
montanis descendentes. ut
eminus nr̃oꝵ agmina conspere¬
runt. timore ꝑcussi sunt. et
nisi insua multitudine confide¬
rent. fugȩ p̃sidium frenis retro¬
flexis arriperent. fecerunt ꝙ
tres curmas. ut una supradicꝰtã
irrumperet portam: et duȩ con¬

Expanded text:
turribus opponuntur, et jam coturribus opponuntur, et jam cominus hostis lanceis et ensibus impugnatur. Jamque sudesque, faces, lapides jaculantur in urbem. Hostis terretur, quia jam de morte timetur. Unde fragor turbae, clamorque, sonabat in urbe. Passim fugiebant matres cum filiis et filiabus suis, solutis crinibus, latebrasque quaerebant, quia spem vitae nusquam habebant. Jamqut se victum reddere parabat Ipsi enim de civitate praemiserant ad illos, dicentes, ut per meridianam portam venirent ad ipsos et adjuvarent eos. Nostri vero interim obsederant illam portam magno comitatu, et custodiebant eam Podiensis episcopus et comes sancti Aegidii. Turci vero de montanis descendentes, ut eminus nostrorum agmina conspexerunt, timore perculsi sunt, et nisi in sua multitudine confidissent, fugae praesidium, frenis retroflexis, arripuissent; feceruntque tres turmas, ut una supra dictam irrumperetportam, et duae con
Abbreviated transcription (Latin):
principes isti. Podiensis ep̃e. co¬
mes Raimyndys. huco mag¬
nus. comes normannus. comes
flandrensis. comes stephanos
carnotensis. A septentrione dua
Godefridus: Ab occasu solis.
Boamunidus. Ab austro uero
pars nulla fuit. quia lacus in¬
mensus ibi p̃sidio affuit. In illũ
ciues cum nauib suis introibañ:
& ligna et herbam aliaq neces¬
saria afferebant. O Uod ut pͥn¬
cipes agnouerunt: eoꝵ legatio
acd imꝑacorem eucurrit: ut na¬
ues conduci faceret usq ciuito
ubi portus ẽ: & boues cumeis
qui eas usq ad lacum actrahe¬
rent. Qui ilieo dicꝰtis paruit. ꝙ
iusta pͥncipum uelle factũ fuit.
Quid plura: Dispositis circa ur¬
bem agminib. xp̃icole uirilit̾
insistunt: et curci quia de eoꝵ
agit᷑ uica fortiter resistunt. Tur¬
ut quos uel leui iactu sauciareñ.
graui morte perimerent. Nrĩ
uero ꝓuica mori minime fors¬
midantes: altas cirea muros
machinas erigunt : quib infra
se illos qui erant inmuris despi¬
ciunt. Lignee turres lapideis

Expanded text:
principes isti: Podiensis episcopus, comes Raimundus, Hugo Magnus, comes Northmannus, comes Flandrensis, comes Stephanus Carnotensis; a septentrione dux Godefridus; ab occasu solis Boamundus; ab austro vero pars nulla fuit, quia lacus magnus ibi praesidio fuit. In illum cives cum navibus introibant, et ligna et herbas aliaque necessaria afferebant. Quod ut principes agnoverunt, tum legatio ad imperatorem cucurrit, ut naves conduci faceret usque Civito ubi portus est, et boves cum eis qui eas usque ad lacum traherent. Qui illico dictis paruit, et juxta principum velle factum fuit. Quid plura? Dispositis circa urbem agminibus, Christicolae viriliter insistunt, et Turci, quia de vita eorum agitur, fortiter resistunt. Turut quos vel levi tactu sauciarent, gravi morte perimerent. Nostri vero pro vita mori non formidantes, altas circa muros machinas erigunt, quibus infra se illos qui in muris erant despiciunt. Ligneae turres lapideis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ fuit & latio nr̃ labor .&. meritor uor
Non uenit ad mores grã surcda bonos
Promoui leges latias coluiq senatum.
N ec m̃s in plebem ꝑniciosus honor
Quis mariꝰ qͥs scilla potest qͥs dicere cesar:
Nullus in imꝑio nullaq lesa meo
N on meruit patͥcida nichil. cartaginis alte
Uictor s. affrarũ collabefactor oprm:
Mentitos uox nr̃a sibi ñ arrogat actos.
Cernite penoꝵ menia fracta iacent.
Fracta iacent. captosq duces. p̃dãq silebo.
Nl e uidear laudes concelebrare meas

Expanded text:
Profuit et Latio noster labor, et meritorum Profuit et Latio noster labor, et meritorum Non venit ad mores gratia surda bonos. Promovi leges Latias, coluique senatum, Nec meus in plebem perniciosus honor. Quis Marius? quis Scylla potest? quis dicere Caesar! 1307 Nullus in imperio, nullaque laesa meo. Non meruit patricida nihil Carthaginis altae Victor, et Afrarum collabefactor opum. Mentitos vox nostra sibi non arrogat actus, Cernite Poenorum moenia, fracta jacent; Fracta jacent: captosque duces, praedamque silebo, Ne videar laudes concelebrare meas
Abbreviated transcription (Latin):
Denigrat meritũ dantis mora. factaq raptum
Munera: płꝰ laudis płꝰq fauoris habent
ꝑsuꝑum ꝑ siqua manet reuerentia nr̃i:
Quicqͥd id est. regi porrige roma tuo
Porrige si merui. si mentis ad intima nr̃e.
N ullus uel tenuis repperit error iter:
Sincere si tota michi mea uiuit᷑ etas.
Si nichil ex mundi colluuione tuli.
Si qui corda solet regũ subuertere fastus.
N ec uenus eneruẽ precipitẽq dedit.
Nulla licet moꝵ sit mentio. nullaq uitȩ
Que multos annos illabefacta manet :
Saltẽ blanditiȩ nr̃e crebriq rogatus.
Non poterunt popłm ũ tetigisse pium
N on ea romuleã premit inclementia gentẽ:
Supplicis ut surda respuat aure precem
Crediderim munꝰ magna ꝓ parte coemptum.
Cũ color &. uultus blandaq lingua rogat:
Turpe suꝑ donis dubitabit᷑ inter amicos.
Et mora donandi ñ leue crimen habet:
Occupet orantẽ placituri muneris actor
Officio celeri gr̃a maior erit

Expanded text:
Denigrat meritum dantis mora; factaque raptim Denigrat meritum dantis mora; factaque raptim Munera, plus laudis, plusque favoris habentsi qua manet reverentia nostri, Quidquid id est regi porrige, Roma, tuo. Porrige, si merui, si mentis ad intima nostrae Nullus, vel tenuis reperit error iter; Sincere si tota mihi mea vivitur aetas, Si nihil ex mundi colluvione tuli, Si qui corda solet regum et subvertere fastus, Nec Venus enervem praecipitemque dedit, Nulla licet morum sit mentio, nullaque vitae Quae multos annos illabefacta manet. Saltem blanditiae nostrae, crebrique rogatus Non poterunt populum non tetigisse pium. Non ea Romuleam premit inclementia gentem Supplicis ut surda respuat aure precem. Crediderim munus magna pro parte contemptum, Cum color et vultus blandaque lingua rogat. Turpe super donis dubitabitur inter amicos, Et mora donandi non leve crimen habet Occupet orantem placituri muneris actor  f. auctor, Officio celeri gratia major erit.