comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem apud hospitem quod hospicii forte paues extimꝰ
uentis atq ymbribus scaber sit. quid quod lepra
possessorem suum uulgo eripit consorcioq hominũ
sepe eorum quos ut fugeres recusandum nihib nul¬
liusq non auxilium imiplorandum erat: ut ad calcu¬
lum res redeat multis illa corpus tediis imaplicans
multis animum explicuit. D heu quid credam re¬
tum pessima laudanti.R. Rerum pessima non cor¬
poris sed animi uicia morbiq sunt. nec id circo e¬
go lepram sed equanimitatem et pacientiam lau¬
ddo nec indignanter nimiumq flebiliter ferre sua¬
deo humanarum tuam propiam. tetum sortem cum
summo tibi presertim imperatore ac ph̃o constantino
scilicet ac plotino dequo modo diximus conmunẽ
postremo ante oculos habere celi cdominum nõleprã
odisse sed uiciu cumq ipsum angelorum uidicem
atq hominum de quo scriptum est. neq habi¬
tabit iuxta malignus neq permanebunt in iusti

Expanded text:
tem apud hospitem, quam hospitii forte paries extimus tem apud hospitem, quam hospitii forte paries extimus ventis ac imbribus scaber sit. Quid, quod lepra possessorem suum vulgo eripit, consortioque hominum sepe eorum, quos ut fugeres recusandum nichil, nulliusque non auxilium implorandum erat: ut ad calculum res redeat, multis illa corpus tediis implicans, multis animum explicuit. Heu, quid credam rerum pessima laudanti? Rerum pessima non corporis, sed animi vitia morbique sunt; nec idcirco ego lepram, sed equanimitatem et patientiam laudo; nec indignanter nimiumque flebiliter ferre suadeo humanarum tuam propriam rerum sortem, cum summo tibi presertim Imperatore ac philosopho, Constantino scilicet ac Plotino de quomodo diximus, communem; postremo ante oculos habere celi dominum, non lepram odisse, sed vitium, eumque ipsum angelorum iudicem atque hominum, de quo scriptum est: “neque habitabit iuxta te malignus, neque permanebunt iniusti
Abbreviated transcription (Latin):
utlem tibi leuamemq aliquod mali esse uersis ultro
consiliis utrumq permiserim seu iisserim qu̾od si in¬
dignatio et querele nil aluid quͦam accensio mali
sunt quid morbo corporis addere animi morbum
iuuat. teq miseriorem flendo facere. et illum ti¬
bi forsan infestiorem qui labores hominum ex alto
uidet. patienciamq considerat. quam aut temedio
compenset aut premit. An uero aduersus omnes cor¬
poreas pestes seu quoniam nominatim unam defles
parum solacii contra hanc ipsam est nosse lepram
superficiei uicium uel coloris esse non ualitudinis aͭ
integntatis sensuum atq menbrorum. ut augustino
uisum scimus. nec phisici contra dicunt. sed ut cime¬
ta penetret artusq dilacerans in precorlia ima descẽ¬
dat quod fecisse legitur plotino ingenti platonico
manimam certe descendere nisi ipsa consenserit
non potest. Qua incolumi non plutis ex trmsecus
corporis sui habitus apud illam est quam bene uale¬

Expanded text:
utilem tibi, levamenque aliquod mali esse, versis ultro utilem tibi, levamenque aliquod mali esse, versis ultro consiliis, utrunque permiserim seu iusserim. Quod si indignatio et querele nil aliud quam accessio mali sunt, quid morbo corporis addere animi morbum iuvat, teque miseriorem flendo facere, et illum tibi forsan infestiorem, qui labores hominum ex alto videt, patientiamque considerat, quam aut remedio compenset aut premio? an vero adversus omnes corporeas pestes seu, quoniam nominatim unam defles, parum solatii contra hanc ipsam est, nosse lepram superficiei vitium, vel coloris esse, non valitudinis aut integritatis sensuum atque membrorum? Aut Augustino visum scimus, nec Physici contradicunt; sed ut cutem penetret, artusque dilacerans in precordia ima descendat, quod fecisse legitur Plotino, ingenti Platonico: in animam certe descendere, nisi ipsa consenserit, non potest; qua incolumi, non pluris extrinsecus corporis sui habitus apud illam erit, quam bene valen
Abbreviated transcription (Latin):
contulett. R multum sane inrespius oftendȩt tibi
te qui cuncta respiciens te non uides iubebit menu¬
nisse terrenum et mortale corpusculum tibi esse nõ
aereum neqetterenm nec mirari quidem opportere¬
te nec indignati si putcedo ta terram suam scilitet
insedem fluxerit: esse hominis mentem et suprema eius
ni rebellent adfelicitatem perpetuamq disposita. eius-¬
dem partes fumas et morti obnoxias et omnis mise¬
rie capaces. seu lepra igitur seu epilensia seu quid his
turpius aut tristius mcdent cogitandum tibi acriter
in miseriatum. uasculum descendisse quod suum e¬
rat. destinatumq illi figulo ab eterno egnt᷑ quẽ lutea
uasa ne murmurent admonentur quod illud m ho¬
notem. hoc in contumeliam uerum cuncta fragilia
finxerit atq mortalia. D Ergo ego te consulo sin̾e mur¬
mure et gemitu lepram feram. R Plane me consule
atq auctore cui si ostenderis murmur aut gemitũ

Expanded text:
contulerit? Multum sane, ni respuis. Ostendet tibi contulerit? Multum sane, ni respuis. Ostendet tibi te, qui, cuncta respiciens, te non vides; iubebit meminisse terreum et mortale corpusculum tibi esse, non aerium neque eternum; nec mirari quidem oportere, nec indignari, si putredo in terram, suam scilicet in sedem fluxerit; esse hominis mentem et suprema eius, ni rebellent ad felicitatem perpetuitatemque disposita, eiusdem partes infimas, et morti obnoxias et omnis miserie capaces. Seu lepra igitur seu epylepsia seu quid his turpius aut tristius inciderit, cogitandum tibi acriter, in miseriarum vasculum descendisse, quod suum erat, destinatumque illi figulo ab eterno, contra quem lutea vasa ne murmurent admonentur, quod illud in honorem, hoc in contumeliam, verum cuncta fragilia finxerit atque mortalia. Ergo ego te consule sine murmure et gemitu lepram feram? Plane me consule atque auctore, cui si ostenderis, murmur aut gemitum
Abbreviated transcription (Latin):
bus odiosam. sed que uirtuitis ope non dico dulcesce¬
re quod epicurus dixit. secum ipse dissentiens sedle¬
niri frangiq forsq etiam si uera animum uirtus enar¬
rauerit uel armauerit. aut sentri patcius aut quo¬
dam modo. nec sentiri quidem possit. D Annatus
an inherinis ego dolorem ualde sentio et malum
grande profiteor. R ẜtofessionem aliam exte opta¬
dam. S heu tursus ad speciosa retrahimur. delectãt
aures uerba magnifica. sed uera animum. quid si
dolor enim corporis animi pacientia maior est.R.
Quid si mille corporis uel illecebre uel molestie nulli
angores stantis atq obstantis animi uiribus pares st̃.
quid si in omni luctamine modo non uolens terga¬
non dederit sed toto nisu ac bona fide cestiterit.
semper animus superior fuit. semper abut uictor. P¬
Quid uero si doloris intollerantiam morbi feditas
grauat et fastidium et pudor quid si lepra putte
dorpus ac miserum inuasit. quid hicsermo tiuis iste.x

Expanded text:
bus odiosam, sed que, virtutis ope, non dico dulcescebus odiosam, sed que, virtutis ope, non dico dulcescere, quod Epicurus dixit, secum ipse dissentiens, sed leniri frangique, forsque etiam, si vera animum virtus armaverit, aut sentiri parcius, aut quodammodo nec sentiri quidem possit. Armatus an inermis, ego dolorem valde sentio, et malum grande profiteor. Professionem aliam ex te optabam. Hem, rursus ad speciosa retrahimur! delectant aures verba magnifica, sed vera animum. Quid, si dolor enim corporis, animi patientia maior est? Quid si nulle corporis vel illecebre vel molestie, nulli angores stantis atque obstantis animi viribus pares sunt? quid si in omni luctamine modo non volens terga dederit, sed toto nisu ac bona fide restisterit, semper animus superior fuit, semper abiit victor? Quid, vero, si doloris intolerantiam, morbi feditas gravat et fastidium et pudor? Quid si lepra putre corpus ac miserum invasit? quid hic michi sermo tuus iste
Abbreviated transcription (Latin):
nam potes. uelle cupio. D Quid heu misetum inqui¬
etas num me satis torquet dolor. R quietem poci¬
us afferre et huc tbi tortorem auferre meditor
quod nisi tu qui potes manum dederis sola non pos¬
sum D Pape. quid hoc est quod me posse ais an
possum dolorem non sentire quem sencio aut ma¬
lum negare quem pessimum experior. Rstimum
non requiro. obstat enim natura. alterum ne impe¬
trem. non natura. non ueritas. error solus obstitit. D¬
toli superi quorsum hec in ania que phisica dicitis.
scio plane dolorem non esse animi uitium sed cor¬
poris. scio dolorem aliud eẽ ꝙͣ ꝑsidiam. dolere ali¬
ud quam furari. hec me ut noua ne doceas satis mag.¬
num: et si nil addideris perse dolor malum cuius
ego non noscendi consilio sed ferendi seu quod malim
depellendi ego noui nossemq utinam minus quid ẽ
dolor. R Et ego dolorem tem acerbam scio inmitem.
honidam. amaram. tristem. nature aduersam. sensi¬

Expanded text:
iam potes, velle cupio. Quid, heu, miserum inquiiam potes, velle cupio. Quid, heu, miserum inquietas? Num me satis igitur torquet dolor? Quietem potius afferre, et hunc tibi tortorem auferre meditor; quod nisi tu, qui potes, manum dederis, sola non possum. Pape! Quid hoc est quod me posse ais? an possum dolorem non sentire quem sentio, aut malum negare quod pessimum experior? Primum non requiro, obstat enim natura; alterum ne impetrem, non natura, non veritas, error solus obstiterit. Proh superi, quorsum hec inania que philosophica dicitis! scio plane dolorem non esse animi vitium sed corporis; scio dolorem aliud esse quam perfidiam, dolere aliud quam furari, hec me ut nova ne doceas, satis magnum etsi nil ego non noscendi consilio, sed ferendi seu quod malim depellendi egeo; novi enim nossemque utinam minus! quid est dolor. Et ego dolorem rem acerbam scio, immitem, horridam, amaram, tristem, nature adversam, sensi
Abbreviated transcription (Latin):
es uirorum que quo ratior est eo dignior cui simi¬
lis fieti uelis: quisquis raros sequi negliget rarus esse
uir non poterit. D Uideoiunum expaucis fieri iubes.
unus exmultis sum E frope nullum te maluerim ꝗͣ
ex multis unum: nescio enim an non esse an stultum
esse sit melius atqui plurimorum idem et stultorum
enumero sit oportet. D Ego uero nil peius esse ꝙͣ nil
eẽ scio. R. nescis quid malisit esse aliquid nec esse.E
quod debeas . D. ita hoc dicis. quasi quod uni forte accidit
debitum sit omnibus. idq ad omnes trahi uelis. Et¬
Male ais forte uirtus enim non fortuita sed delibera¬
ta prorsus et electiua est non casu equidem queren¬
da sed studio neq ego quod uni casus dedit ad
cunctos sed quod multis uirtus tubuit adunum
traho ad omnes tractura libencius: sed in uno eciam
defatigor. DAt non omnia possumus omnes non
pocticum modo sed pastorium est uerbum.R scio
sed it posse aliquid quod non omnes possint i ymo

Expanded text:
es virorum, que quo rarior, eo dignior cui simies virorum, que quo rarior, eo dignior cui similis fieri velis; quisquis raros sequi negliget, rarus esse vir non poterit. Video unum ex paucis fieri iubes; unus ex multis sum. Prope nullum te maluerim, quam ex multis unum; nescio enim an non esse, an stultum esse sit melius. At qui plurimorum, idem et stultorum e numero sit oportet. Ego vero nil peius esse quam nil esse scio. Nescis quid mali sit esse aliquid, nec esse quod debeas? Ita hoc dicis, quasi, quod uni forte accidit, debitum sit omnibus, idque ad omnes trahi velis. Male ais “forte”: virtus enim non fortuita, sed deliberativa prorsus et electiva est, non casu equidem querenda, sed studio; neque ego quod uni casus dedit, ad cunctos, sed quod virtus multis tribuit, ad unum traho, ad omnes tractura libentius, sed in uno etiam defatigor. At non omnia possumus omnes non poeticum modo sed pastorium est verbum. Scio, sed te posse aliquid, quod non omnes possint, immo
Abbreviated transcription (Latin):
latus et muliebres atq humiles uoces elicit. Quid est
enim oro te cur impossibile homini censeas quod
sepe olim et potuisse uides hominem et fecisse.D heu
nuhi rursus ad historias uocor et inmedio dolorum
estu uix presencium uix̃ mei ipsius memor in me¬
moriam protrahor antiquotum.RAn non ergo cla¬
rorum recordacio uirotum qui similia fortiter pas¬
si sunt magnum affert in omni terum asperitate so¬
latium lenimemq. S Sencio ad imitancdum ratis¬
simos ciratoris gloriosa consilia sed alta nimiuin
supraq hominem R Quid supra hominem dicis. nõ
deorum tibi sed hominum raciones hominumq ex¬
empla proposuimus. QH lominum fateor sed pau¬
cotum estq ultma et ex acta ratitas nullitati prox¬
iia non multum inter fenicem et &ymeram inter¬
esse dixerim illos sequor qui &meram nihil esse
uolunt. apud alios namq cilitie mons est. R Qug¬
si uero imitandus tibi ptoponatur fenix et non aci¬

Expanded text:
latus, et muliebres atque humiles voces elicit. Quid est latus, et muliebres atque humiles voces elicit. Quid est enim, oro te, cur impossibile homini censeas, quod sepe olim et potuisse vides hominem et fecisse. Heu michi, rursus ad historias vocor, et in medio dolorum estu, vix presentium, vix mei ipsius memor, ad memoriam protrahor antiquorum! An non ergo clarorum recordatio virorum, qui similia fortiter passi sint, magnum affert in omni rerum asperitate solatium lenimenque? Sentio ad imitandum rarissimos hortatores gloriosa consilia, sed alta nimium supraque hominem. Quid supra hominem dicis, non deorum tibi sed hominum rationes, hominumque exempla proponimus. Hominum fateor, sed paucorum; estque ultima et exacta raritas nullitati proxima: non multum inter Phenicem et Chymeram interesse dixerim illos sequor, qui Chymeram nichil esse volunt, apud alios namque Cilicie mons est. Quasi vero imitandus tibi proponatur Phenix et non aci
Abbreviated transcription (Latin):
putas. Riste tuus dolor necessatio aut lentus est. aut
intensus atq ita uel facilem uel breuem patientiam
requirit. D Heu mihi summo crucior dolore. R Si
summus nempe breuis est dolor. parce gemitibus
aut fuget aut fugiat est necesse sic utrm q uber¬
tas info̾tibus in terim forti animo ferre mortalia spe¬
ciosum ac uirile est. N speciosum dictu fateor
sactu nec possibile quidem teor. Enon impossibila¬
tas rerum est sed mollicies hominum que uirtutis ĩnu¬
mertis deseitores fecit et faciet: dum omne difficile tam.¬
quam impossibile tespuitur uirtus petit cuius mate.¬
ria difficultas quidem sed honesta est. D Sumus homi¬
nes non dii et moribunda corpuscula uim doloris fer¬
re non ualent. R fragilia cotpora humana non negẽ
sed non usq adeo quin adtolleranciam omnis aduer¬
si sat uirium habitura sint nisi maior multo esset
infirmitas animorum. Illa est q̃ uiro indignos eiu¬

Expanded text:
putas! Iste tuus dolor, necessario, aut lentus erit, aut putas! Iste tuus dolor, necessario, aut lentus erit, aut intensus, atque ita vel facilem vel brevem patientiam requirit. Heu michi, summo crucior dolore! Si summus, nempe brevis est dolor; parce gemitibus: aut fuget aut fugiat est necesse; sic utrinque libertas in foribus. Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac virile est. Speciosum dictu, fateor, factu ne possibile quidem reor. Non impossibiltas rerum est, sed mollities hominum, que virtutis innumeros disertores fecit et faciet; dum omne difficile tamquam impossibile respuitur, virtus periit, cuius materia difficultas quidem, sed honesta est. Sumus homines non dii, et moribunda corpuscula vim doloris ferre non valent. Fragilia corpora humana non negem, sed non usque adeo quin ad tolerantiam omnis adversi sat virium habitura sint, nisi maior multo esset infirmitas animorum. Illa est, que viro indignos eiu
Abbreviated transcription (Latin):
langueo. E si non languet hospes corporis ani¬
mus bene est: quicquid tuguriolo suo eueni¬
at saluus eruperit. D Toto coipore trucior ingens ma¬
lum. E stoxci unum inrebus humanis bonumꝰ dicunt
uirtutem et quamuis alii aliter. hec uerior tñ uirilior¬
q sentencia uisa est. Cui consequens est unum quo¬
q quod huic bono obicitur malum esse uitium quo
fit ut dolor corporis molestissimus licet malum tamen
utiq non sit. D Heu mihi misero ego torqueor tu dis¬
putas phisice fabelle. Riure te miserum diciss uel hoc
ipso quod humane uite regulas fabellas uocas. O So¬
nora hec inscolis famosa per libros sed nec equuleos
nec egrotancium ascensura grabatulos. dicimtur scri¬
bunturq facilius quam probantur. E lmmo uero et
ad dolorem et ad egritudinem et ad mortem piosunt
sed non omnibus quippe que non omnium insede¬
re pectotibus et profecto quibus credita non sunt sa¬
lubna esse non possunt. Q heu ego enicior et tu dis¬

Expanded text:
langueo. Si non languet hospes corporis, anilangueo. Si non languet hospes corporis, animus, bene est; quicquid tuguriolo suo eveniat, salvus eruperit. Toto corpore crucior, ingens malum. Stoici unum in rebus omnibus humanis bonum dicunt, virtutem, et quamvis alii aliter, hec verior tamen viriliorque sententia visa est; cui consequens est, unum quodque quod huic bono obicitur malum esse, vitium; quo fit ut dolor corporis, molestissimus licet, malum tamen utique non sit. Heu michi misero, ego torqueor, tu disputas, Philosophice fabelle. Iure te miserum dicis, vel hoc ipso, quod humane vite regulas fabellas vocas. Sonora hec in scholis, famosa per libros, sed nec equuleos nec egrotantium ascensura grabatulos: dicuntur scribunturque facilius, quam probantur. Immo vero et ad dolorem, et ad egritudinem, et ad mortem prosunt, sed non omnibus, quippe que non omnium insedere pectoribus, et profecto quibus credita non sunt, salubria esse non possunt. Heu, ego crucior tu dis
Abbreviated transcription (Latin):
uiribus suis priuat. Oinqui animo incipio. NO felix
qui rem necessariam. utque aiint durissimam sine
sensu sis obiturus D Sepe extasim incurro. R Sepi mor¬
tuus reuiuiscis. D Extasim sepe mortiferam experior.
hanc plusquam semel experiri nequis. nemo enim plus
quam moritur semel quod autem optimum mortis
genus esset ĩter doctos ac preclaros uiros aliquando que¬
situm est ubi iulius cesar intersuit summus uir et impe¬
rio it doctrina. qui et ipse tempore extremo ut de illo sc¬
riptum est repente linqui animo solebat quam ques¬
tionem ille sic absoluit ut repentinum atq inopinum
interitum conmodissimum diffiniret que sentencia&
si pietati uereq teligioni fortassis aspenior iudeatur sic
tamen et cuilibet sapienti et presertim pio uereq te¬
ligioso uiuendum est ut sibi nil repentinum aut subi¬
tum esse possit. et si quid tale incidat animo celeritas
Iipsa non noceat et prosit corpori. De tocius corpors

Expanded text:
viribus suis privat. Linqui animo incipio. O felix viribus suis privat. Linqui animo incipio. O felix qui rem necessariam, utque aiunt, durissimam, sine sensu sis obiturus! Sepe extasim incurro. Sepe mortuus reviviscis. Sepe extasim mortiferam experior. Hanc plusquam semel experiri nequis: nemo enim plus quam semel moritur. Quod autem optimum mortis genus esset, inter doctos ac preclaros viros aliquando quesitum est; ubi Iulius Cesar interfuit, summus vir et imperio et doctrina, qui et ipse tempore extremo, ut de illo scriptum est, repente linqui animo solebat, quam questionem ille sic absolvit, ut repentinum atque inopinum interitum commodissimum diffiniret; que sententia et si pietati vereque religioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuilibet sapienti, et presertim pio vereque religioso vivendum est, ut sibi nil repentinum aut subitum esse possit, et, si quid tale incidat animo, celeritas ipsa non noceat et prosit corpori. 114 DE TOTIUS CORPORIS
Abbreviated transcription (Latin):
fine oritur. D. Nolore totqueor iliaco. R Species
est fateor acerba solacii. nil acerbius pati posse.
yliaco crucior dolere. R Qui dolet ac metuit¬
ille miser est undiq tibi pars altera miserie metus exipitur.
nam quid oro metuat qui ipsam que ab omnibus pre¬
qͦue omnibus metuitur mortem sperat. D lliato dolo¬
re discrucior. R Disce uiuens mori quodq non nisi semel
fit sepius experire facies securius tandem semel quod
tam sepe temptaueris nihil enim noui facies. similimus
dolor ilaicus morti est: nisi quod mors facilior breuior¬
qͣue ut qui hunc fortiter tulit nisi metus alter interue¬
niat młto illam forcius sit laturus. D Dolore rumpor
iliaco. Rmagnitudo ipsa doloris finem spondet ne¬
mo enimdui moritur. D Quid qliod dolor extafim
parit.R longos febuum dolores breui transigis suspirio.
Aduentare extasim intelligo. R Uix id quidem intelli¬
gere est. nam et tepente aduenit et presens intellectum

Expanded text:
fine oritur. Dolore torqueor iliaco. Species fine oritur. Dolore torqueor iliaco. Species est, fateor, acerba solatii, nil acerbius pati posse. Yliaco crucior dolore. Qui dolet ac metuitille miser est; undique tibi pars altera miserie, metus, eripitur. Nam quid, oro, metuat, qui ipsam que ab omnibus preque omnibus metuitur mortem sperat? Yliaco dolore discrucior. Disce vivens mori, quodque non nisi semel fit sepius experire; facies securius tandem semel, quod tam sepe tentaveris; nichil enim novi facies: simillimus dolor iliacus morti est, nisi quod mors facilior breviorque, ut qui hunc fortiter tulit, nisi metus alter interveniat, multo illam fortius sit laturus. Dolore rumpor iliaco. Magnitudo ipsa doloris finem spondet: nemo enim diu moritur. Quid quod dolor extasim parit? Longos febrium dolores, brevi transigis suspirio. Adventare extasim intelligo. Vix id quidem intelligere est; nam et repente advenit, et, presens, intellectum
Abbreviated transcription (Latin):
necꝰ herba medebitur nec dies creticus nec mors qui¬
dem. Nfebribus uttr. R uermium cibus extoquit᷑
fer te aliis uri cui tociens alia usta sunt et de sup¬
plicio consilium cape. ex quibusdam malis remediaS
conflantur. Sepe paruꝯ dolor presens ut uenturis
ac grauibus occurretur admonuit fuitq utilis qͦ
mołestus erat. felix incendium breue quod eterni
refrigerii causa est. N febribus exerteor. R eris iam
bone ualitudinis extimator idoneus uos enim ho:¬
mines dei dona nisi amissa uel intermissa non nosi¬
citis ingratum genus. D febre uexor importuna.R
Dii simul esse non potestis nemo dui arcdet aut il¬
la te deseret. aut tu illam. De dolore hiliaco atq¬
Sperare incipe quando quidem quiꝰ iam
tuistius metuas nil est. sicut autem ad ex¬
trema gaudii petuenisse ptincipium est doloris.
sic extremitas doloris principium gaudii sit opor¬
tet Contrariorum lex hec est. altetum ex alterius

Expanded text:
nec herba medebitur, nec dies criticus nec mors quinec herba medebitur, nec dies criticus nec mors quidem. Febribus uror. Vermium cibus excoquitur; fer te aliis uri, cui totiens alia usta sunt, et de supplicio consilium cape, ex quibusdam malis remedia conflantur. Sepe parvus dolor ac presens, ut venturis ac gravibus occurreretur admonuit, fitque utilis qui molests erat: felix incendium breve, quod eterni refrigerii causa est. Febribus exerceor. Eris iam bone valitudinis extimator ydoneus. Vos enim homines Dei dona nisi amissa vel intermissa non noscitis, ingratum genus. Febre vexor importuna. Diu simul esse non potestis; nemo diu ardet: aut illa te deseret, aut tu illam. 113 DE DOLORE ILIACO ATQSperare incipe, quandoquidem quod iam tristius metuas nil est. Sicut autem ad extrema gaudii pervenisse, principium est doloris, sic extremitas doloris, principium gaudii sit oportet; contrariorum hec lex est: alterum ex alterius
Abbreviated transcription (Latin):
gore utrum uis fecerit bene est. D febu¬
bus urgeor R omnis hic contra naturam motus
plus habet inpectus quam diutur nitas et sepe
duorum facit alterum: aut corpus ex purgat. aut
animam absoluit. D febribus teneor. R sion lon¬
gum teneberis. expecta cito te uel sanum oportet
esse uel liberum. utrumq optimum. D febribus
laboro. R illico requiesces natura cum morte con¬
fligit operire exitum duelli prope est hora uel te¬
hinc morbo uel omnibus exemptura. D febribus
atdeo Rminus mali est. corpus ardere qu̾am a¬
nimum. de quo precedentes tue septem proxime
sunt querele. quid si ardor alterius salubris est alte¬
ri quid si hnc ardor quamuis asper optabilis est. ꝗͣ¬
tum deniq boni est presentis uite mala breui gus¬
tu perhennis ad monere supplicii. ut infinitas ama¬
ritudines dedmare studeant qui tam grauiter
paucis horis amariuscula tollerant: atquꝰe hiis
angustuis discant. illas euadere. quibus nec physicꝰ

Expanded text:
gore; utrumvis fecerit, bene erit. Febrgore; utrumvis fecerit, bene erit. Febribus urgeor. Omnis hic contra naturam motus, plus habet impetus quam diuturnitatis, et sepe duorum facit alterum: aut corpus expurgat, aut animam absolvit. Febribus teneor. Non longum teneberis. Expecta: cito te vel sanum oportet esse vel liberum, utrunque optimum. Febribus laboro. Illico requiesces. Natura cum morte confligit: operire exitum duelli; prope est hora, vel huic te morbo, vel omnibus exemptura. Febribus ardeo. Minus mali est corpus ardere quam animum, de quo precedentes tue septem proxime sunt querele. Quid, si ardor alterius, salubris est alteri? Quid, si hic ardor quamvis asper optabilis est? Quantum denique boni est presentis vite mala, brevi gustu, perennis admonere supplicii, ut infinitas amaritudines declinare studeant, qui tam graviter paucis horis amariuscula tolerant, atque his angustiis discant illas evadere, quibus nec Physicus,
Abbreviated transcription (Latin):
satis est cuncta arbitrii tui esse desitura illico ut
bona fide uolueris utq aiunt receptui cecineris¬
teq adtua signa conuerteris. Quod ad presens malũ
attinet unum ulud adiecerim superbiam esse egri¬
tudinem. miserorum ac stultorum tales nempe sũt
haud dubie qui superbiunt neq enim aliter super¬
birent neq uero sine causa in libro sapientie scriptum
est. Omnes insipientes et in felices supra modum ani¬
me sue superbi sunt. Cecte anime sue si saperent
modꝰ erat humiliari conditionis inbecillitate cog¬
nita sic enim libro codem scriptum legis. Rex ho¬
dit est et cras monetur. Cum enim morietur homo
hereditabit serpentes et bestias et uermes. initium
superbie hominis apostatare adeo quoniam ab
eo qui fecit illum. recessit quoniam initium om¬
nis peccati est superbia. Nota sunt reliqua quibus
acriter circumspectis monstrum est superbus homũcio
R estus hic aut tepore siniendus aut fri¬

Expanded text:
satis est: cuncta arbitrii tui esse desitura illico, ut satis est: cuncta arbitrii tui esse desitura illico, ut bona fide volueris, utque aiunt, receptui cecineristeque ad tua signa converteris. Quod ad presens malum attinet, unum illud adiecerim, superbiam esse egritudinem miserorum ac stultorum; tales nempe sunt haud dubie qui superbiunt, neque enim aliter superbirent; neque vero sine causa in libro Sapientie scriptum est: “Omnes insipientes et infelices supra modum anime sue superbi sunt.” Certe anime sue si saperent modulos, essent humiliores conditionis imbecillitate cognita. Sic enim eodem libro scriptum legis: “Rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes et bestias et vermes. Initium superbie hominis apostatare a Deo, quoniam ab eo qui fecit illum recessit, quoniam initium omnis peccati superbia est.” Nota sunt reliqua, quibus acriter circumspectis, monstrum est superbus homuncio.Estus hic aut tempore finiendus aut fri
Abbreviated transcription (Latin):
audiuisti. nil miserius terra nutt homine. Scire ue¬
lim quid te horum potissime ad superbiam cohorta¬
tur. an fragilitas menbrorum. ex eccitusq morbos.
an uite breuitas. an cecitas animi inter spes uanissi¬
mas menisq perpetuos. fluctuantis. an preteritotum
obliuio. an ignorantia futurorum ac presentium.
an hostium insidie. an mortes amicorum. an ad¬
uersitas perseuerans. an sugitiua prospentas. Hre nõ
alie sunt uobis ad superbiam scale his ascenditis
ad iuinam. at qui cetera hominum piacula et si
inuistam aliquam tamen excusacõnem superbia
et inuidia nullam habent. D Doleo me superbũ.¬
R. De peccato dolere primus ad salutem gradus est
et sicut superbia est extolli sic humilitas est dole¬
te seq submittere quod quidem facile factu erit:
moꝵ ut oculos inte ipsum tota intentione reflexe¬
tis. quod cum ita sit nolo tibi nec oportet librorũ
partes scriptas aduersus peccata congerere. Noc

Expanded text:
audivisti: “Nichil miserius terra nutrit homine”? Scire veaudivisti: “Nichil miserius terra nutrit homine”? Scire velim, quid te horum potissime ad superbiam cohortatur, an fragilitas membrorum, exercitusque morborum, an vite brevitas, an cecitas animi inter spes vanissimas metusque perpetuos fluctuantis, an preteritorum oblivio, an ignorantia futurorum ac presentium, an hostium insidie, an mortes amicorum, an adversitas perseverans, an fugitiva prosperitas. He non alie vobis sunt ad superbiam scale, his ascenditis ad ruinam; atqui cetera hominum pericula, etsi iniustam, aliquam tamen excusationem, superbia et invidia nullam, habent. Doleo me superbum. De peccato dolere primus ad salutem gradus est; et sicut superbia est extolli, sic humilitas est dolere seque submittere, quod quidem facile factu erit, mox ut oculos in teipsum tota intentione reflexeris; quod cum ita sit, nolo tibi, nec oportet, librorum partes scriptas adversus peccata congerere; hoc
Abbreviated transcription (Latin):
fugatis forsitan. et momenti unius illecebras multo¬
tum annorum penitencia uel eterno fortasse suppli¬
cio puniendas. De superbia dolon c. uo.¬
uperbia extollor. R Quid superbis autem
terra et cinis. tu ne tantorum malorum fas¬
ce obrunis atq oppressus extolleris. qui si
te omnibus malis explicitus uirtutum omnium a¬
lis euectus actolleres hoc uno bona omnia corrupis¬
ses. mhil est enim odiosius deo quꝰam superbia per
hanc ille pulcherrimus creatus raptim corruit ꝑquã
tu peccator uis ascendere si sic illi ob id unum accidit
quid per hoc alus culpis adiuitum tibi euenturum ar¬
bitraris malum sarcinis tuis cumulum super inpo¬
suisti. Q Superbia euehor. E Cur queso an non mor¬
talem. an non assidue fatiscentem. an non pecca¬
torem. an non mille casibus expositum. an non
morti obnoxium incecte. an non cdeniq te miserum
meministiet non famosissimum illud homericum

Expanded text:
fugacis forsitan, aut momenti unius illecebras, multofugacis forsitan, aut momenti unius illecebras, multorum annorum penitentia, vel eterno fortasse supplicio puniendas. 111 DE SUPERBIA Superbia extollor. Quid superbis autem, terra et cinis? Tu ne tantorum malorum fasce obrutus atque oppressus extolleris, qui si te omnibus malis explicitus, virtutum omnium alis evectus attolleres, hoc uno bona omnia corrupisses. Nichil est enim odiosius Deo quam superbia. Per hanc enim ille pulcherrimus creatus raptim corruit, per quam tu peccator vis ascendere; si sic illi ob id unum accidit, quid per hoc aliis culpis adiectum tibi eventurum arbitraris? Malum sarcinis tuis cumulum superimposuisti. Superbia evehor. Cur, queso? an non te mortalem, an non assidue fatiscentem, an non peccatorem, an non mille casibus expositum, an non morti obnoxium incerte, an non denique te miserum meministi? et non famosissimum illud Homericum
Abbreviated transcription (Latin):
Quo nam uero nisi ad mortem anime et corporis et
ifamem notam seramq penitenciam et fortasse in¬
utilem. i nunc igitur et raptantem sequere que te
tales raptet. adexitus. Cogita autem innumerabilium
casus mirabiles ac famosos non modo singularium ho¬
minum sed urbium ac regnorum qui tibi partim ui¬
doctissimi uiri senserint ac scripserint uoluptates ait
cicero blandissime domint maiores partes. animi a
uirtute detorquent in hoc inquit seneca nos compl¬
ectuntur ut strãgulent. non aliter ergo quam latrũ
de sunt in quod ualde prodetit. si illud preclarissĩe
apud liuium ascipione affricano dictum massinsse
dictum sibi quisquis hac peste laborabit accipiat.
U ince inquit animumi catissime caue ne deformes
multa bona uno uitio et tot meritorum graciam ma¬
iore culpa quam causa culpe est. corrumpas. ldq
facilius fiet si quis acriter rei uilitatem. obscenitatem.
breuitatem finem cogitet. ac longum dedecus horeq

Expanded text:
Quoniam, vero, nisi ad mortem anime et corporis et Quoniam, vero, nisi ad mortem anime et corporis et infamem notam, seramque penitentiam et fortasse inutilem? I nunc igitur, et raptantem sequere, que te tales raptet ad exitus. Cogita autem innumerabilium casus miserabiles ac famosos, non modo singularium hominum, sed urbium et regnorum, qui tibi partim vidoctissimi viri senserint ac scripserint. “Voluptates, ait Cicero, blandissime domine, maioris partis animos a virtute detorquent.” “In hoc, inquit Seneca, nos complectuntur ut strangulent”. Non aliter ergo quam latruncde sunt; in quod valde proderit, si illud preclarissime apud Livium a Scipione Africano Masinisse dictum, sibi quisquis hac peste laborabit accipiat. “Vince, inquit, animum, cave deformes multa bona uno vitio et tot meritorum gratiam maiore culpa quam causa culpe est corrumpas.” Idque facilius fiet, si quis acriter rei vilitatem, obscenitatem, brevitatem, finem cogitet, ac longum dedecus horeque
Abbreviated transcription (Latin):
hiic mors territat hinc honestas allicit. quis enim
inter magna pericula magnaq premia consopit᷑
ubi adista respexeris redibit᷑ uigor ad animum fu¬
giet sompnus ab oculis cogitantis quantum nunc
etiam superet imperfecti: quantum transierit oti¬
osi. Quod quia non fit longas etates inutiles efflux¬
isse conspicimus et senes attonitos ac stupentes di¬
cere quid hic in tot annis egimus. comedimus. bi¬
bimus. dor miuimus serdtandem ex perrecti su¬
mus. Cuius mali precipua causa est torpor iste
quem queris abigendus intempore stimulis in¬
dustrie freno prouidentie ne cunctando ad inglo¬
rium finem cum multitudme rapiaris. De lux
qui libidinu̾m torpor gignit. gula aũt
ipsam parit quid miri igitur filiam post
patentes sequi. Qulam certe et luxuriam conmu¬
nes uobis esse tum bellius maximcq bestialem uitã
uestram facere: sapientibus uisum est. itaq cumm sit
alia grauiora mala nullum uilius. D libidine rapior.

Expanded text:
hinc mors territat, hinc honestas allicit. Quis enim hinc mors territat, hinc honestas allicit. Quis enim inter magna pericula, magnaque premia consopitur? ubi ad ista respexeris, redibit vigor ad animum, fugiet somnus ab oculis, cogitantis quantum nunc etiam superet imperfecti, quantum transierit otiosi; quod quia non fit, longas etates inutiles effluxisse conspicimus et senes attonitos ac stupentes dicere: “quid hic in tot annis egimus? Comedimus, bibimus, dormivimus, sero tandem experrecti sumus.” Cuius mali precipua causa est torpor iste, quem quereris: abigendus in tempore, stimulis industrie, freno providentie, ne cunctando ad inglorium finem, cum multitudine, rapiaris. 110 DE LUXURIA qui libidinem torpor gignit, gula autem illam parit. Quid miri igitur, filiam post parentes sequi? Gulam certe et luxuriam communes vobis esse cum beluis, maximeque bestialem vitam vestram facere, sapientibus visum est; itaque cum sint alia graviora mala, nullum vilius. Libidine rapior.
Abbreviated transcription (Latin):
gule studium pregrauatumq corpuscu¬
łum animi torpor obrepat.RAnimi
aggrauor torpore R totpor hie ex inperfecta uo¬
luntate oritur mox ut bonum bene uelle teperis
ardorerit atq impetus qui cum ad multa sit pes¬
simus est optimus aduirtutem. A Torpeo et
ad bona opera lenus assurgo. Rest torpor qui¬
dam animis insitus nec minus ardor quidam
generosa pars anime sed et hic ardor accendit᷑
et ille torpor excutitut fuga temporis intellecta
que tanta est. ut uix metiri eam quamuis celer ani¬
mus possit et specie uirtutis adamata que talis est.
ut si cotporeis oculis cerni posset quod non uult
plato mitum sui amorem parituta esset. hnc te
amor igitur illinc metus excitet utraq res insomnis
neq quiꝰ amat enim neque qui metuit torpere so¬
let et tamen hoc ipsum ne torpor soporq uos nox.¬
ius premat ad diuinas laudes surgentes nocte pre¬
camini non est sompno locus aut in hercie ubi uos

Expanded text:
gule studium pregravatumque corpuscugule studium pregravatumque corpusculum, animi torpor obrepat? Animi aggravor torpore. Torpor hic ex imperfecta voluntate oritur; mox ut bonum velle ceperis, ardor erit atque impetus, qui cum ad multa sit pessimus, est optimus ad virtutem. Torpeo et ad bona opera lentus assurgo. Est torpor quidem animis insitus, nec minus ardor quidam generosa pars anime; sed et hic ardor accenditur, et ille torpor excutitur, fuga temporis intellecta que tanta est, ut vix metiri eam quamvis celer animus possit, et specie virtutis adamata que talis est, ut si corporeis oculis cerni posset, quod vult Plato, mirum sui amorem paritura esset. Hinc te amor igitur, illinc metus excitet, utraque res insomnis; neque qui amat enim, neque qui metuit torpere solet; et tamen hoc ipsum, ne torpor soporque vos noxius premat, ad divinas laudes surgentes nocte precamini. Non est somno locus aut inertie, ubi vos
Abbreviated transcription (Latin):
satissiat. quam non modo explendo sed onerando fa¬
tigatis et angustum uentaem uatia arte laxatis ac pic¬
muis obsequendo cui aliquanto utilior fames esset
utlissima uero sobuetas et fedo illi ac misero saccu¬
lo. simulq et siluis nubibus et fluctibus pacem lin¬
quens ita tamen tũt res. hic est nobilium ante alios
hec sunt aites que liberales fuerant mechanice eua-¬
sere ipsiq qui bellorum duces ac phylosophi et ur-¬
bium tectores ac paues patuie esse⁊ solent uenato¬
tes atque aucupes facti sunt. utq intelligas nullã
esse reliquam sp̃e salutis nobilitati trbuitur quod
est gule aut procul dubio uanitatis. hoc malum
nuuo melius modo quam generosa quadam in¬
dignatione et tei ipsuis extimatione contundit᷑
uel sensi ut ciceroni placuit uel repente aut aris¬
totili uisum est. Multum confert cogitatio exitus
quod cum omnibus uitiis sit conmune tamen
huic ptoptium atq luxurie. De torpore animi dole¬
orpeo inagendis. RDius mitetur si post

Expanded text:
satisfiat, quam non modo explendo, sed onerando fatigatis; et angustum ventrem varia arte laxatis, ac premitis obsequendo, cui aliquanto utilior fames esset, utilissima vero sobrietas, et fedo illi ac misero sacculo, simulque et silvis et nubibus et fluctibus, pacem linquens. Ita tamen eunt res, hic est mos nobilium, ante alios, he sunt artes, que liberales fuerant, mechanice evasere, ipsique qui bellorum duces ac philosophi et rectores urbium ac Patres Patrie esse solent, venatores atque aucupes facti sunt; utque intelligas nullam esse reliquam spem salutis, nobilitati tribuitur, quod est gule, aut proculdubio vanitatis. Hoc malum nullo melius modo, quam generosa quadam indignatione, et rei ipsius existimatione contunditur, vel sensim ut Ciceroni placuit, vel repente, ut Aristoteli visum est. Multum confert cogitatio exitus, quod, cum omnibus vitiis sit commune, tum huic proprium atque luxurie. 109 DE TORPORE ANIMI Torpeo in agendis. Quis miretur, si post
Abbreviated transcription (Latin):
muidiosa sit sed mpatientia res cunctas ex asperat
Nori opto.R ut timidis metũ mortis. sic desperatis
uite odium ex torquere difficile est. uitam tamen
equanimiter perferendam mortem fortiter expectan¬
dam hec nostri temediĩ summa sit. De morte dolor cii¬
orior. R Ad extrema peruentum est. iam

Expanded text:
invidiosa sit? sed impatientia res cunctas exasperat. invidiosa sit? sed impatientia res cunctas exasperat. Mori opto. Ut timidis metum mortis, sic desperatis vite odium extorquere difficile est, vitam tamen equanimiter perferendam, mortem fortiter spectanda: hec nostri remedii summa sit. 119 DE MORTE Morior. Ad extrema perventum est: iam
Abbreviated transcription (Latin):
modo sed principum dementissimi atq mitissimi et
si potentiorem nullum multos certe ferociores sua ille
uiderat etate immo uero nullum uiderat mitiorem
uire igitur alter quidam scriptor egregius et fide cla¬
rus et eloquio. mihi inquit cato uider causam que¬
sisse moriendi non tam ut cesarem fuge̾t quãm ut
stoycorum dectetis obtemperaret quos sectabatur suũ¬
q nomen grandi aliquo facinore clarificaret cui ꝗd
mali potuerit accidere si uiueret non inuenio. C eĩ
desar ut erat clemens nihil aluid efficere uolebat
etiam in ipso belli ciuilis ardore quꝰam ut bene mere¬
ti dete .p. uideretur duobus optimis ciuibus cicetone
et cathone seruatis. En tibi alia preter inuidiam cau¬
sa monendi uanitas stulta uiraq nec cathone digna
neq ulla prorsus anucipande mortis sufficiens causa
est. D Moti malim quam sit uiuere. R Quid scis
an hec ubi tam tristis uita multis optabilis multis

Expanded text:
modo, sed principum clementissimi atque mitissimi? et modo, sed principum clementissimi atque mitissimi? et si potentiorem nullum, multos certe ferociores sua ille viderat etate; immo vero nullum viderat mitiorem. Iure igitur alter quidam scriptor egregius, et fide clarus et eloquio, “Michi, inquit, Cato videtur causam quesisse moriendi, non tam ut Cesarem fugeret, quam ut Stoicorum decretis obtemperaret quos sectabatur, suumque nomen grandi aliquo facinore clarificaret. cui quid mali potuerit accidere, si viveret, non invenio; Gaius enim Cesar, ut erat clemens, nichil aliud efficere volebat, etiam in ipso belli civilis ardore, quam ut bene mereri de Republica videretur, duobus optimis civibus Cicerone et Catone servatis”. En tibi alia preter invidiam causa moriendi, vanitas stulta; utraque nec Catone digna, neque ulla prorsus anticipande mortis sufficiens causa est. Mori malim quam sic vivere. Quid scis an hec tibi tam tristis vita, multis optabilis, multis
Abbreviated transcription (Latin):
di omnia nec fefellit. quod si tuipe tredisset cur non filiũ
fecum uel ueneno uel ferro uel morte qualibet abeiusmo¬
di turpitudine liberasset. Cum manlius torquatus sit lau¬
datus quod filium ipse suum qui contra pauis imperiũ
pugnasset ac uicisset occiderat neq enim turpius dici
poterat procacis hostis esse uictorem quꝰam superbo pa¬
rere auctori Quid ergo cesatem dignum iudicauit qui
filio uitam daret at qui sibi uel m̾dignum censuit uł
inuidit. et ad summam mortis illiuis causam solam
fuisse in uidiam quod nec cesar ipse dissimulauit ut
modo diximus. Aliud eĩs timere quid poterat. aut ꝗd
principem non tulisset: aquo pridem consule curia eiet¬
tus fuerat et coniectus in carcerem et qui se tanta tam¬
fa preseati in uina non occidit quo m ani metu. qua
se falsa oppinione superbie aut crudelitatis occideret
Quid tam horrificum uultus cesaris habuit ut esset mor¬
te etiam fugiendus uiti omnium tyrampnorum. nõ¬

Expanded text:
di omnia, nec fefellit; quod si turpe credidisset, cur non filium secum vel veneno vel ferro vel morte qualibet ab eiusmodi turpitudine liberasset? Cum Manlius Torquatus sit laudatus, quod filium ipse suum, qui contra patris imperium pugnasset ac vicisset, occiderat neque enim turpius dici potest, procacis hostis esse victorem, quam superbo parere victori Quid ergo? Cesarem dignum iudicavit, qui filio vitam daret, atqui sibi vel indignum censuit, vel invidit? et ad summam, mortis illius causam solam fuisse deprehenditur invidiam, quod nec Cesar ipse dissimulavit, ut modo diximus. Aliud enim timere quid poterat, aut quid principem non tulisset, a quo pridem Consule curia eiectus fuerat, et coniectus in carcerem. Et qui se tanta tamque presenti iniuria non occideret? quo inani metu, qua se falsa opinione superbie aut crudelitatis occiderit, quid tam horrificum vultus Cesaris habuit, ut esset morte etiam fugiendus, viri omnium non tyrannorum
Abbreviated transcription (Latin):
hil fieri recte nihil considerate potest. lure ergo lauda¬
tur archite. tarentini dictum platonis amici sui factũ.
quorum primus dum se studus dedito possessiones
suas culpa uillici destructas aspiceret ineum uersus
sumerem inquit exte debitas penas nisi tibi iratus
essem. alter iratus seruo non inpunem dimisit ut¬
architas sed amico conmisit ut supplicium exigeret:
ueritus ne se ire impetus quo non deceret inpelleret
Iec hotumnq similia frenare utq iram debẽt. ne se¬
quaces suos ut solita est in infamiam clademq pre¬
ula uellicor. R Dixi iam his medereri que
in uits accidunt nam quis sponte egrorã¬
tibus medeatur. D Qula sollicitor. R pro¬
pͥie id quidem nulla res tam uilis tam sollicitos uos
habet stupor et pudor est cogitare quo se huma ⁊¬
num indinat ingenium ad maiora creatum ni
respueret terrarumꝰ tractus. teliq et maris abdita
penetratis meditati estis reua et hamos et iuscum

Expanded text:
chil recte fieri, nichil considerare potest”; iure ergo laudachil recte fieri, nichil considerare potest”; iure ergo laudatur Archite Tarentini dictum, et Platonis amici sui factum, quorum primus, dum se studiis dedito, possessiones suas culpa villici destructas aspiceret, in eum versus. “Sumerem, inquit ex te debitas penas, nisi tibi iratus essem”, alter iratus servo, non impunem dimisit utArchitas, sed amico commisit ut supplicium exigeret, veritus ne se ire impetus quo non deceret impelleret. Hoc horumque similia frenare iram debent, ne sequaces suos, ut solita est, in infamiam clademque preula velicor. Dixi iam: his medemur que invitis accidunt. Nam quis sponte egrotantibus medeatur? Gula sollicior. Proprie id quidem: nulla res tam vilis, tam sollicitos vos habet. Stupor et pudor est cogitare, quo se humanum inclinat ingenium, ad maiora creatum, nisi respueret terrarum tractus, celique et maris abdita penetratis. Meditati estis retia et hamos, et viscum
Abbreviated transcription (Latin):
si forte celuis senator iracundissimus ille mortalium
qui clienti suo in omnibus sibi consentienti atq om¬
nia confitenti irascens ex clamauit dic aliquid con¬
tta ut simus duo. Durum capud qualier tulisset
in uirias qui obsequium non ferebat. D lrascor quia
offendor. R hac inparte uulgo plurimum erratur
queruntur cause singuntur offense inq hiis ipsis
que uere sunt cause ire modus exceditur inomni¬
bus peccatis uelum aliquod excusationis obtendit¬
et est excusacio ipsa peccatum tu quia non tbi ut deo pa¬
retur irasceris et tamen deus ipse quotidie uerbis ac
rebus offenditur nec semper irascitur. uos omne uerbu¬
lum casu elapsum ad iniuriam capitalem trahins mi¬
paciens genus. Dlrascor sic meritis. Rsi dete quid̃ ma¬
le si de re.p. modo non ira sed iusticia illa sit. optime
et ad summam mordice ut dici solet ciceronianum
illud est tenendum ira procul ut absit cum qua ni¬

Expanded text:
si forte Celius Senator, iracundissimus ille mortalium, si forte Celius Senator, iracundissimus ille mortalium, qui clienti suo in omnibus sibi consentienti, atque omnia confitenti, irascens exclamavit: “Dic aliquid contra ut simus duo”, durum caput: qualiter tulisset iniurias qui obsequium non ferebat? Irascor quia offendor. Hac in parte vulgo plurimum erratur, queruntur cause, finguntur offense, inque his ipsis que vere sunt cause ire, modus exceditur, in omnibus peccatis velum aliquod excusationis obtenditet est excusatio ipsa peccatum. Tu quia non tibi, ut Deo paretur irasceris, et tamen Deus ipse quotidie verbis ac rebus offenditur, nec semper irascitur. Vos omne verbulum casu elapsum, ad iniuriam capitalem trahitis, impatiens genus. Irascor sic meritis. Si de te quidem male, si de Republica, modo non ira sed iustitia illa sit, optime. Et, ad summam, mordicus, ut dici solet, Ciceronianum illud tenendum: “Ita procul ut absit cum qua ni
Abbreviated transcription (Latin):
ed irascor. R ego aduersis opem polliceor non
uiciis non fortuita eĩ illa sed uoluntaria sunt.
et in uestra potestate quis te iguur cogit irasci.
Dlrascor offensus. Ols fortasse qui offendisse te arguitur
se offensum abste queritur non tantum est offensarum
quantum insolentie. Alra estuo. R furis ergo ira ergo¬
furor bituis est inquit flaccus sit autem aplerisq mala
consuetudme et imnpatientia longus furor Enmus
autez initium iram dixit insanie cum plerisq nimis
illam sequentibus finis et insanie sit et uite. Si quidẽ
hec etiam pestis et supenior et si sepe alios semper tame
possessorem suum torquet et truciat ut mirer unde
quibusdam uideri potuerit huic nescio quidmelle
dulcius in esse habet fortasse ultio dulce aliquid effe¬
rum inhumanum. ira nihil nisi amarum habet.
Irascor ob miunas. R Uix uacundus un quam adeo
quisquam fuit ut nulla re lacessitus irasceretur ni¬

Expanded text:
ed irascor. Ego adversis opem polliceor, non ed irascor. Ego adversis opem polliceor, non vitiis; non fortuita enim illa, sed voluntaria sunt, et in vestra potestate. Quis te igitur cogit irasci? Irascor offensus. Is fortasse, qui offendisse te arguitur, se offensum absque te queritur: non tantum est offensarum, quantum insolentie. Ira estuo. Furis ergo. Ira furor brevis est, inquit Flaccus. Fit autem a plerisque mala consuetudine et impatientia longus furor. Ennius autem iram initium dixit insanie, cum plerisque nimis illam sequentibus finis et insanie sit et vite. Si quidem hec etiam pestis ut superior, etsi sepe alios, semper tamen, ante alios, possessorem suum torquet et cruciat, ut mirer unde quibusdam videri potuerit, huic nescio quid melle dulcius inesse: habet fortasse ultio dulce aliquid, efferum, inhumanum; ira nichil nisi amarum habet. Irascor ob iniurias. Vix iracundus unquam adeo quisquam fuit, ut nulla re lacessitus irascetur, ni