comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tũc ille pro clamat se ĩ ospectu ducis
aduersus illũ solicitan. Quod qr ⁊ in
credibile existimatur. et ad unius tm̃
aures penetrauerat et dictabat᷑. abin¬
imico. ueritas fide caruit. Sed nõ ita
multo post Blaxii mira ꝯstantia ua¬
sium ad se traxit. Marcelloq ⁊ sela¬
piam et qngentos numidas qui ĩ
ea custodie causa erãt tradidit.
Hocion uoͣ cũ Atheĩenses rem
aliter atqz ip̃e suaserat prospere
administrassent. adeo ꝑseuerãs pro
ne letari quidẽ se successu eoꝵ sed cõsi¬
lium tñ suũ aliꝙͣto melius fuisse di¬
ceret. Non eĩm dãnauit qd̾ recte uide¬
rat. quia qd alius male ꝯsuluerat recte
gesserant felicius illud existimãs hoc
sapientius. Et sane blandũ aĩm te¬
meritati casus iacit. ubi prauo ꝯsilio
propitius aspirat. quo uehementius
noceat desperatius prodest. placidi et
misericordes et liberales omiq suaui¬
tate temꝑati mores phocioĩs. quos

Expanded text:
tunc ille proclamat se in conspectu ducis tunc ille proclamat se in conspectu ducis aduersus eum sollicitari. quod quia et credibile existimabatur et ad unius tantum auris penetrauerat et iactabatur ab inimico, ueritatis fide caruit. sed non ita multo post Blasii mira constantia Dasium ad se traxit Marcelloque et Salapiam et quingentos Numidas, qui in ea custodiae causa erant, tradidit. Phocion uero, cum Athenienses rem aliter atque ipse suaserat prospere administrassent, adeo perseuerans se contione laetari quidem se successu eorum, sed consilium tamen suum aliquanto melius fuisse diceret: non enim damnauit quod recte uiderat, quia quod alius male consuluerat bene cesserat, felicius illud existimans, hoc sapientius. et sane blandum animum temeritati casus facit, ubi prauo consilio propitius aspirat, quoque uehementius noceat, insperatius prodest. placidi et misericordes et liberales omnique suauitate temperati mores Phocionis, quos
Abbreviated transcription (Latin):
meum ad externa iam delabi ꝑmittã.
Quoꝵ principatũ teneat. Blasius cuiꝰ
constantia nichil ꝑtinatius. Selapiã
cim̃ patriam suã p̾sidio punico occu¬
patam romanis cupiens restituere.
Uasium acerrimo studio secũ ĩ admĩ¬
stratone reipublice dissidẽtem et alio¬
quin toto aĩo hanibalis amicitie ua¬
cantẽ sine quo propõitũ cõsiliũ pagi
nõ poterat. ad idẽ opus aggrediẽdu
maiore cupiditate ꝙͣ spe certiore tẽta¬
re ausus ẽ. Qui protinus ẜmon̾ẽ eui
adiectis que ⁊ ip̃m ꝯmẽdatiorẽ ⁊ ini¬
micũ inuisiorẽ factura uidebãtur ha¬
nibali retulit. Aquo ad ẽẽ iussi sũt. ut
alter crimẽ probaret alter defenteret.
Cetex protribunali cũ res gereretur.
et questioni illi oĩum oculi eẽnt ĩten¬
ti dum aliud forte citerioris cure ne¬
gocium tractatur. Blasius uultu dis¬
simulante ac uoce sũmissa monẽ Ua¬
sium cepit. ut romanoꝵ potius quã
Cartaginẽsium ꝑtes foueret. Eĩ uero

Expanded text:
meo ad externa iam delabi permittam. quorum principatum teneat Blassius, cuius constantia nihil pertinacius: Salapiam enim patriam suam praesidio Punico occupatam Romanis cupiens restituere Dasium acerrimo studio secum in administratione rei publicae dissidentem et alioquin toto animo Hannibalis amicitiae uacantem, sine quo propositum consilium peragi non poterat, ad idem opus adgrediendum maiore cupiditate quam spe certiore temptare ausus est. qui protinus sermonem eius, adiectis quae et ipsum commendatiorem et inimicum inuisiorem factura uidebantur, Hannibali retulit. a quo adesse iussi sunt, ut alter crimen probaret, alter defenderet. ceterum, cum pro tribunali res gereretur et quaestioni illi omnium oculi essent intenti, dum aliud forte citerioris curae negotium tractatur, Blassius uultu dissimulante ac uoce summissa monere Dasium coepit ut Romanorum potius quam Karthaginiensium partes foueret. enimuero
Abbreviated transcription (Latin):
ltionis aũt quẽadmodũ
acres ita iusti aculei sũt.
Qui lacessiti cõcitantur
latinis cõplecti nõ attinet.
uius ad ppłm detusculanis re¬
tulit. ꝙ coꝵ ꝯsilio ueliternos priuer¬
nates q rebellaturos dicẽt. Qui cũ ꝯ
ugib ac liberis squalore obsiti sup¬
plices romã ueĩssẽt. accidit ut reliqᷤ
tribubus salutare snĩam secutis so¬
la polia indicaret oportere publice
eos uerberatos secun peuti. unbelem
multitudinẽ sub corona ueĩre. Quã
ob cãm Polia tribus ĩ qua plursmũ
postta Tusculani ĩ cuñta fẽ recepti po¬
tuerũt. nenunẽ ũꝙͣ candidatũ polie¬
tribus fecit magrãtũ. ne ad cam ullr ᷤ
uitã ac libertatẽ ꝙͣtum in ipã fuit ad¬
emerat.
llam uõ ultioñe.⁊ senatus. ⁊ con¬
sensus oĩm approbauit. Cũ eĩm
Adrianus ciues Romanos qui utice
cõsistebãt sordido impio uexasset. id¬
circoq abhiis uiuus eẽt exustus. nͨ
questio ulla ĩ urbe hac dere habita nec
querela uersata est:

Expanded text:
ltionis autem quem ad modum acres, ita iusti aculei sunt, qui lacessiti concitantur,latius conplecti non adtinet. uius ad populum de Tusculanis retulit, quod eorum consilio Veliternos Priuernatesque † rebellaturos diceret. qui cum cum coniugibus ac liberis squalore obsiti supplices Romam uenissent, accidit ut reliquis tribubus salutarem sententiam secutis sola Pollia iudicaret oportere publice eos uerberatos securi percuti, inbellem multitudinem sub corona uenire. quam ob causam Papiria tribus, in qua plurimum postea Tusculani in ciuitatem recepti potuerunt, neminem umquam candidatum Polltribus fecit magistratum, ne ad eam ullus uitam ac libertatem, quantum in ipsa fuit, ademerat. Illam uero ultionem et senatus et consensus omnium adprobauit: cum enim Adrianus ciuis Romanos, qui Vticae consistebant, sordido imperio uexasset idcircoque ab his uiuus esset exustus, nec quaestio ulla in urbe hac de re habita nec querella uersata est.
Abbreviated transcription (Latin):
atq illuc errantia bñiuolo uestigĩo
sub secutus lateri uolũtarius comes
arrepsit. Quo quidẽ tã exquisito tã¬
q ancipiti officio ꝑfectissimũ expec¬
tate pietatis cumulũ expleuerat.
¶His eĩ quoꝵ frlicior ĩcomo status fu¬
erat lucro ĩ tentis. ipẽ cũ nichil aliud¬
ꝙͣ umbra et imago supplitioꝵ suoꝵ
maximũ ẽẽ emolumẽtũ eius. aquo
tã grauiter punitus erat salutẽ iu¬
dicauit. Cũq abũde foret irã remit¬
tere adiecit q̃ caritatẽ. Nec hactenuᷤ
bnĩuolẽtia processit. sed ĩeo ꝯẜuan¬
do mira quoq arte usus ẽ. Nã ut sẽ¬
sit cupidos sanguis milites sup-¬
ueĩre. amoto dnõ rogũ extruxit. ei¬
q egẽtem a se ꝯp̾hnsũ. ⁊ occisũ señẽ
supiẽcit. Interrogantib deĩde militibꝰ
ubi nã eẽt Ancius. manũ rogo ĩtẽtãs
ibi illũ datis sibi crudelitatis ꝑicuł
uri respondit. Quia uerissimilia loq̃¬

Expanded text:
atque illuc errantia beniuolo studio atque illuc errantia beniuolo studio subsecutus lateri uoluntarius comes adrepsit. quo quidem tam exquisito tamque ancipiti officio perfectissimum inexpectatae pietatis cumulum expleuerat: his enim, quorum felicior in domo status fuerat, lucro intentis ipse, nihil quam umbra et imago suppliciorum suorum, maximum esse emolumentum eius, a quo tam grauiter punitus erat, salutem iudicauit, cumque abunde foret iram remittere, adiecit etiam caritatem. nec hactenus beniuolentia processit, sed in eo conseruando mira quoque arte usus est: nam ut sensit cupidos sanguinis milites superuenire, amoto domino rogum extruxit eique egentem a se conprehensum et occisum senem superiecit. interrogantibus deinde militibus ubinam esset Antius manum rogo intentans ibi illum datis sibi crudelitatis piaculis uri respondit. quia ueri similia loqu
Abbreviated transcription (Latin):
narratõ sed nõ ꝑua mateia laudatõ¬
nis. Nã si quis añ oculos pone uelit
subitũ militũ accursũ cõuulsa ianue
daustra minac̾e uoc̃ẽ truces uultus
fulgentia arma rem uera extimatõne
prosequetur. nec ꝙͣ cito dicit̃ aliques
proalio uoluisse mori. tã id exfacili
⁊̃ fieri potuisse arbitrabit᷑. Panapio
aut̃ ꝙͣtũ seruo debe̾t amplũ ei facien¬
do monumẽtũ ac testimõiũ pietatis
grato titulo reddẽdo ẽ ꝯfessus:
Ontentus eem̃ huius gniͣs
exemplis nisi unũ me dicẽ
admiratõ fctĩ coge̾t. Ancius bestio ꝓ.¬
scriptus atriũuiris cũ om̃s doẽsticos
circa rapinã ⁊ predã occupatos uide¬
ret. ꝙͣ maxĩe poterat dissimulata
fuga se penatibus suis ĩtẽpesta noc¬
te sb̃duxit. Cuius furtiuũ egressum
sernus abeo uĩculoꝵ pena coercitus
inexpiabili lituraꝵ nota ꝑsummã
oris cõtumeliã inustus curiosis ꝯ¬
templatus oculis ac uestigia huc

Expanded text:
narratio, sed non parua materia laudationarratio, sed non parua materia laudationis: nam si quis ante oculos ponere uelit subitum militum adcursum, conuulsa ianuae claustra, minacem uocem, truces uultus, fulgentia arma, rem uera aestimatione prosequetur, nec quam cito dicitur aliquem pro alio mori uoluisse, tam id ex facili etiam fieri potuisse arbitrabitur. Panapio autem quantum seruo deberet amplum ei faciendo monumentum ac testimonium pietatis grato titulo reddendo confessus est. Contentus essem huius exemplis generis, nisi unum me adicere admiratio facti cogeret. Antius Restio proscriptus a triumuiris, cum omnes domesticos circa rapinam et praedam occupatos uideret, quam maxime poterat dissimulata fuga se penatibus suis intempesta nocte subduxit. cuius furtiuum egressum seruos ab eo uinculorum poena coercitus inexpiabilique litterarum nota per summam oris contumeliam inustus curiosis speculatus oculis ac uestigia huc
Abbreviated transcription (Latin):
diam detexit. Istis eĩ uestigiis eoꝵ ꝗ
miseros ꝑsequebãtur saga inducta
cura abditũ fuge eius cubile odorata
est. a quib ꝯp̾hnsi serui latẽtes mul¬
tũq ac diu torti negabãt se scire ubi
dñs cẽt. Nõ susti nuit deĩde plancus
tã fideles tãq boni exempli seruos
ulterius cruciari. sed processit ĩ me¬
dium ugulũq gladiis militũ ob¬
iecit. Quod certamẽ mutue bñiuo¬
lentie arduũ dignosci facit utrum
seruoꝵ expiretur. an serui qui tã iũ¬
sta drũ miẜicordia questionis seui¬
tia liberarentur.
þid urbani panapioĩs ẜuus:
ꝙͣ admirabilis fidei: Cũ ad dñ
proscͥptũ occidẽdũ domesticoꝵ ĩditõ
certiores factos milites ĩ keatinam
uillam ueĩsse cognosce̾t. cõmutata
cũ eo ueste ꝑmutato ⁊̃ anulo illũ po¬
stico clam emisit. se aũt ĩcubiculu
ac lectulũ recepit. etut panapione
occidi passus ẽ. ¶ Breuis huuis fefi

Expanded text:
diam detexit: istis enim uestigiis eorum, qui diam detexit: istis enim uestigiis eorum, qui miseros persequebantur, sagax inducta cura abditum fugae eius cubile odorata est. a quibus conprehensi serui latentis multumque ac diu torti negabant se scire ubi dominus esset. non sustinuit deinde Plancus tam fideles tamque boni exempli seruos ulterius cruciari, sed processit in medium iugulumque gladiis militum obiecit. quod certamen mutuae beniuolentiae arduum dinosci facit utrum seruorum fidem experiretur, an serui, qui tam iusta domini misericordia quaestionis saeuitia liberarentur. Quid Vrbini Panapionis seruus, quam admirabilis fidei! cum ad dominum proscriptum occidendum domesticorum indicio certiores factos milites in Reatinam uillam uenisse cognosset, conmutata cum eo ueste, permutato etiam anulo illum postico clam emisit, se autem in cubiculum ac lectulum recepit et ut Panapionem occidi passus est. breuis huius facti
Abbreviated transcription (Latin):
iussu ip̃ius obtrũcatũ ĩ sultatõi hosti¬
um sb̾traxit. seq ecõspectu hoĩu uo¬
lũtaria morte abstulit. ita ut ne corpꝰ
quidẽ eius absũpti ĩueirẽt ¶ Quis
deoꝵ grauissimi sceleris ultor illã dex¬
teram que ĩnece patrie parẽtis exarse¬
rat tanto torpore alligauit ut se treme¬
bũdã pindari genib sũmitt᷑et. ne pu¬
blici parricidii quas merebat᷑ penas
arbitrio pie uictorie exoluet. Tu pro¬
fecto tu uiue Iuli celestib tius uulne¬
ribus debitã exegisti iũdictã ꝑfidum
erga te caput sordidi auxilii supplex
fieri cogendo. eo aĩ estu cõpulsum ut
neq retinere iitã uellet neq finire
sua manu auderetz
Uiuxit se his cladibus Gaius
plotinus plãcus Minacii plã¬
ci consularis et cesorii frater. Qui cũ
atũuiris proscͥptus ĩ regione Saler¬
nitana lateͣt. delicatiore uite gnͣe et
odore unguẽti occultã salutis custo¬

Expanded text:
iussu ipsius obtruncatum insultationi hostiiussu ipsius obtruncatum insultationi hostium subtraxit seque e conspectu hominum uoluntaria morte abstulit ita, ut ne corpus quidem eius absumpti inueniretur. quis deorum grauissimi sceleris ultor illam dexteram, quae in necem patriae parentis exarserat, tanto torpore inligauit, ut se tremibunda Pindari genibus summitteret, ne publici parricidii quas merebatur poenas arbitrio piae uictoriae exsolueret? tu profecto tunc, diue Iuli, caelestibus tuis uulneribus debitam exegisti uindictam, perfidum erga te caput sordidi auxilii supplex fieri cogendo, eo animi aestu conpulsum, ut neque retinere uitam uellet neque finire sua manu auderet. Adiunxit se his cladibus C. Plotius Plancus Munatii Planci consularis et censorii frater. qui, cum a triumuiris proscriptus in regione Salernitana lateret, delicatiore uitae genere et odore unguenti occultam salutis custo
Abbreviated transcription (Latin):
frrstra enadere conatũ leuiq uuln̾e
a Telesino cũ quo ꝯmoi destinauerat ꝑ¬
stirctũ senius suus ut sillane cruce¬
litatis exꝑtẽ facẽt gladio traiectum
isterium nichil eoꝵ pictati cedit aq¬
Mario nõ iutã seo mors ĩbnficio re¬
poĩta erat. ¶ Sque illustre sequitur:
Auis Graccus ne ĩpotestatez
inimicoꝵ pueĩret. philocati
seruo suo cermices ĩcidendas p̾buit.
Quas cũ celeri ictu abscidisset gla¬
dium cruore dnũ manãte psua egit
p̃cordia. Euphorũ alii hũc uocitatũ
existimãt. Ego de noĩe nicħ̾ disputo.
familiaris tm̃m̃o fidei robur admir¬
or. Cuius si p̾sentĩa aĩ gnoͣsus uiuẽĩs
imitatus foret. suo nõ ẜui bñficio un¬
minentia supplicia uitasset. Nũc cõmi¬
sit ut philocratis ꝙͣ gracci cadauer
speciosius iaceret. ¶Alia nobilitas
Alius furor sed par fidei exemplũ:
Indarus Cassiũ phylipẽsi p̾lio
uictũ nuꝑ ab eo maũmissus

Expanded text:
frustra euadere conatum leuique uulnere frustra euadere conatum leuique uulnere a Telesino, cum quo conmori destinauerat, perstrictum seruus suus, ut Sullanae crudelitatis expertem faceret, gladio traiectum rtunum ministerium nihil eorum pietati cedit, a qMario non uita, sed mors in beneficio reposita erat. Aeque inlustre quod sequitur. C. Gracchus, ne in potestatem inimicorum perueniret, Philocrati seruo suo ceruices incidendas praebuit. quas cum celeri ictu abscidisset, gladium cruore domini manantem per sua egit praecordia. Euporum alii hunc uocitatum existimant: ego de nomine nihil disputo, famularis tantum modo fidei robur admiror. cuius si praesentiam animi generosus iuuenis imitatus foret, suo, non serui beneficio inminentia supplicia uitasset: nunc conmisit ut Philocratis quam Gracchi cadauer speciosius iaceret. Alia nobilitas, alius furor, sed fidei par exemplum. Pindarus C. Cassium Philippensi proelio uictum, nuper ab eo manu missus,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃oꝵ tpr̃ibo clarissimuᷤ
orator ĩcesti reus ageba¬
tũr cuuis iuidicio accusatores seruũ
inquestionẽ ꝑseuerãtissime postula¬
bant. ꝙ ab eo cũ ad strupũ iret latnã
p̾latam cõtenderẽt Erat aut is ⁊̃ tũ
in b̾bis et stabat corã. uidebatq rez
ad suos cruciatus ꝑtinere. nec tñ eos
fugitauit. Ille uõ ut domũ quoq uen¬
tũ ẽ Antħ̾ hoc noĩe uehemẽtius cõ¬
fusũ ⁊ solicitũ ultro ẽ hortatus ut se
iudicibus torquẽdũ trade̾t. Affirmãs
nulbã ore suo exituꝵ u̾bũ quo causa
eius leteretur. ac proxime idem mi¬
ra pacientia p̾stitit. plurimus ⁊̃ lace¬
ratus uerberib eculeoq impoĩtus
ardentibus ⁊̃ larunis ustus: om̃ez
iũ accusatoĩs custodita rei salute sb̃¬
uertit. Argui fortuna merito põt
ꝙ tã piũ ⁊ tã fortẽ spiritum ẜ̃uiu
nomine inclusit:
Onsulem aũt Gaiũ Mariũ
p̾nestine obsidioĩs misera¬
bilem exitũ sortitũ cuniculi latebris

Expanded text:
rum temporibus clarissimus orator incesti reus agebatur. cuius in iudicio accusatores seruum in quaestionem perseuerantissime postulabant, quod ab eo, cum ad stuprum irent, lanternam praelatam contenderent. erat autem is etiam tum inberbis et stabat in corona uidebatque rem ad suos cruciatus pertinere, nec tamen eos fugitauit. ille uero, ut domum quoque uentum est, Antonium hoc nomine uehementius confusum et sollicitum ultro est hortatus ut se iudicibus torquendum traderet, adfirmans nullum ore suo uerbum exiturum, quo causa eius laederetur, ac promissi fidem mira patientia praestitit: plurimis etenim laceratus uerberibus eculeoque inpositus, candentibus etiam lamminis ustus omnem uim accusationis custodita rei salute subuertit. argui fortuna merito potest, quod tam pium et tam fortem spiritum seruili nomine inclusit. Consulem autem C. Marium Praenestinae obsidionis miserabilem exitum sortitum, cuniculi latebris
Abbreviated transcription (Latin):
nis nelut allocuture uiros ꝑituros
impetrato a custodib aditu carcerem
intrauerũt. Cõmutataq ueste ꝑsimu¬
latõnem doloris uelatis capitibus eos
abire passe sunt. ¶Hoc loco quid ali¬
ud adiccerim ꝙͣ dignas fuisse quib
Minie nuberẽt.
De amicitia . C.uiiͦ.

Expanded text:
nis uelut adlocuturae perituros uiros nis uelut adlocuturae perituros uiros inpetrato a custodibus aditu carcerem intrauerunt commutataque ueste per simulationem doloris uelatis capitibus eos abire passae sunt. hoc loco quid aliud adiecerim quam dignas fuisse quibus Minyae nuberent? DE AMICITIA C
Abbreviated transcription (Latin):
immẽsas solitudiẽs quid late¬
bras pontici sinus scrutor: Cũ splendi¬
dissimũ tocius Grecie decus lacedemõ
p̃cipuum uxorie fidei specinẽ nostris
ostentet oculis plurimis ⁊ maximis
patrie sue laudibus admiratõne fetĩ
cõꝑandum: Minie quor origo ex in¬
clito socior Iasonis nuo lẽnioꝵ in insu¬
la cõcepta ꝑ aliquot seculoꝵ uices sta¬
bilis ĩ sede mãserat. a pelagicis expulsi
armis aliene opis indigẽtes excelsa
Taygetoꝵ mõtiũ iuga supplices occu¬
pauerũt. quos spartana ciuitas respͤ¬
tu Tyndaridaz nãq ĩ illo nobilis fa¬
me nauigio destinatum syteribo par
fratrũ fulserat deductos inde legibus
comodisq miscuit. Sed hoc tãtũ bñ¬
ficium in iniuria bñ merite urbis re¬
gnum affectantes uerterũt. Igitur pu¬
blice custodie inclusi capitali asseria.¬
bantur supplicio. Quo cũ uetere in sti¬
tuto lacedemoĩoꝵ nocturno tpe passu¬
ri eeñt. cõiuges eoꝵ illustris ibi sãgui¬

Expanded text:
inmensas solitudines, quid lateinmensas solitudines, quid latebras Pontici sinus scrutor, cum splendidissimum totius Graeciae decus Lacedaemon praecipuum uxoriae fidei specimen tantum non nostris ostentet oculis, plurimis et maximis patriae suae laudibus admiratione facti conparandum? Minyae, quorum origo ex inclyto sociorum Iasonis numero Lemniorum in insula concepta per aliquot saeculorum uices stabili in sede manserat, † a Pelasgicis expulsi ramis, alienae opis indigentes excelsa Taygetorum montium iuga supplices occupauerunt. quos Spartana ciuitas respectu Tyndaridarum —amque in illo nobilis famae nauigio destinatum sideribus par fratrum fulserat—deductos inde legibus commodisque suis inmiscuit. sed hoc tantum beneficium in iniuriam bene meritae urbis regnum adfectantes uerterunt. igitur publicae custodiae inclusi capitali adseruabantur supplicio. quod cum uetere instituto Lacedaemoniorum nocturno tempore passuri essent, coniuges eorum inlustris ibi sangui
Abbreviated transcription (Latin):
cõquisitoꝵ hoĩs gniͣs honoꝵ momẽti¬
q usq ad septẽ miracula prouecti ma¬
gnificẽtiam argumẽtari. Quid eĩ aut
eos colligas aut deillo inclito tumu¬
lo loquare cũ ipã Mausoli uiuũ ac spi¬
rans sepulcrũ cõcupierit eoꝵ testĩoĩo
qui illam extic̃ti ossa potioni asꝑsa bi¬
bisse tradunt:
Epyractea quoq Regina Mitrid¬
atem cõiugem suũ effusis caiͣta¬
tis habenis amauit. ꝑꝑ quẽ p̾cipuum
forme sue decorem ĩ hĩtũ uirilẽ cõuerte¬
re noluptatis loco hũit. Tonsis eim̃ ca¬
pillis eque se et armis assuefecit. quo
facilius laboribus et piculis eius int̾¬
cẽt. Quin ⁊̃ uictũ a Gneo pompeio per
efferatas gentes fugientẽ aiõ piter ⁊
corpore in fatigabili secuta ẽ. Cuiꝰ tanta
fices asperaꝵ atq difficilium rex Mitri¬
dati maximũ solatium et iocũdissimũ
lenimentũ fuit. Cũ domo eim̃ ⁊ penati¬
bus uagari se credidit uxore si mul x¬
exulante
Erum quid Asie quid Barbarie

Expanded text:
is generis honorum monumentique usque ad vii miracula prouecti magnificentiam argumentari: quid enim aut eos colligas aut de illo inclito tumulto loquare, cum ipsa Mausoli uiuum ac spirans sepulcrum fieri concupierit eorum testimonio, qui illam extincti ossa potioni aspersa bibisse tradunt? Hypsicratea quoque regina Mitridatem coniugem suum effusis caritatis habenis amauit, propter quem praecipuum formae suae decorem in habitum uirilem conuertere uoluptatis loco habuit: tonsis enim capillis equo se et armis adsuefecit, quo facilius laboribus et periculis eius interesset. quin etiam uictum a Cn. Pompeio per efferatas gentes fugientem animo pariter et corpore infatigabili secuta est. cuius tanta fides asperarum atque difficilium rerum Mitridati maximum solacium et iucundissimum lenimentum fuit: cum domo enim et penatibus uagari se credidit uxore simul exulante. Verum quid Asiam, quid barbariae
Abbreviated transcription (Latin):
xcellentis inea regione pulcri¬
tudinis adolescẽs noĩe Spuri¬
na cũ mira specie cõpluriũ feminaꝵ
illustrium solicitaret oculos ideoq
uiris ac parentibus eaꝵ se suspectum
eẽ sentiret. oris decorem uulneribus
cõfudit. Ueformitatẽq scfitatis sue
ficem ꝙͣ formã irritamẽtũ aliene libi¬
dinis eẽ maluit
Thenis quidem ultime senectu¬
tis cũ spectatũ ludos ĩtheatrũ
uenisset eũq nemo eciuibus sessum
reciperet. adlacedemoĩoꝵ legatos forte
ꝑuenit. Qui hoĩs etate moti canos eiꝰ
et annos assurgendo uenerati sũt. sedẽ¬
q ei inter ipos honoratissimo loco dece¬
runt. Quod ubi fieri ppłus aspexit. ma¬
ximo plausu aliene urbis uerecũdia
cõprobauit. ferunt tc̃ unum elacede¬
moniis dixisse. Eigo Athenienses
quid rectum sciunt sed id facere ne¬
gligunt
De Amore conuigali

Expanded text:
xcellentis in ea regione pulchritudinis adulescens nomine Spurinna, cum mira specie conplurium feminarum inlustrium sollicitaret oculos ideoque uiris ac parentibus earum se suspectum esse sentiret, oris decorem uulneribus confudit deformitatemque sanctitatis suae fidem quam formam inritamentum alienae libidinis esse malthenis quidam ultimae senectutis, cum spectatum ludos in theatrum venisset, eumque nemo e civibus sessum reciperet, ad Lacedaemoniorum legatos forte pervenit, qui hominis aetatem, canos ejus et annos, assurgendi officio venerati sunt, sedemque ei inter ipsos honoratissimo loco dederunt. Quod ubi fieri populus aspexit, maximo plausu alienconprobauit. ferunt tunc unum e Lacedaemoniis dixisse 'ergo Athenienses quid sit rectum sciunt, sed id facere neglegunt'. DE AMORE CONIVGALI
Abbreviated transcription (Latin):
meã ꝙͣtacũq fuit cũbis qui ea uti uolu¬
enĩt partitus. uex nulla tã modesta feli¬
citas que malignitatis dẽtes uitare pos¬
sit. Et quo secessu quosdam fugeris ant
quibus infulis misericordie ꝑmulseiͣs
ne alienis malis ꝑinde ac bonis suis
letentur et gestiant. Uiuites sũt alieĩs
iacturis locupletes calamitatib et im̃¬
morta les funeribus. Sed illi quatenus
alienis ĩ cõmodis suoꝵ adhuc exꝑtes
resultent. optima uĩdex ĩsolenti uarie¬
tas humane conditõnis uiderit,
De liberalitate. Capitulũ Octamũ

Expanded text:
meam, quantacumque fuit, cum his, qui ea uti uolumeam, quantacumque fuit, cum his, qui ea uti uoluerunt, partitus. uerum nulla tam modesta felicitas est, quae malignitatis dentes uitare possit. et quo secessu quosdam fugeris aut quibus infulis misericordiae permulseris, ne alienis malis perinde ac bonis suis laetentur et gestiant? diuites sunt aliorum iacturis, locupletes calamitatibus, immortales funeribus. sed illi quatenus alienis incommodis suorum adhuc expertes insultent optima uindex insolentiae uarietas humanae condicionis uiderit. DE LIBERALITATE Nostrum opu
Abbreviated transcription (Latin):
¶uiri pͥus gratulemur. qui hoc dicere
uoluit. an cui audire ꝯtigit. Maxi¬
mi cim̃ aĩ Rex ⁊̃ totũ terraꝵ orbem
aut nictoriis aut spe ꝯplexus tam
paucis uerbis se cũ comite suo parti¬
tus est. Odonũ inclite uocis dãti pit̾
atq accipiẽti speciosum. ¶ Quod pri¬
uatum quoq merito ueneror. clarissi¬
mi ac disertissimi uiri prõptissima
erga me beniuolẽtiam exꝑtus. nec
metuo ne paꝵ ꝯueĩat mͥ pompeium
meum instar ẽẽ alexandri. cũ illi fphe¬
stio suus alter fuĩt Alexander. Ego uoͣ
granissimo crimini sũ obnoxius cõ¬
stantis ⁊ benigne amicicie exempla
sine ulla eius mẽtione tr̃asgressus.
tristior acquieuit. a quo omĩm cõmo¬
doꝵ incremẽta ultro ablata cepi. ꝑ quẽ
tutior aduersus casus steti. qui studia
nrã ductu ⁊ auspitiis lucidiora ⁊ alacͥora
reddidit. Itaq paui inuidiam quordã
optimi amiq iactura. uidelicet qz fructũ
torseram nõ quidem meo merito gram

Expanded text:
utri prius gratulemur? qui hoc dicere utri prius gratulemur? qui hoc dicere uoluit an cui audire contigit? maximi enim animi rex et iam totum terrarum orbem aut uictoriis aut spe conplexus tam paucis uerbis se cum comite suo partitus est. o donum inclytae uocis danti pariter atque accipienti speciosum! quod priuatim quoque merito ueneror clarissimi ac disertissimi uiri promptissimam erga me beniuolentiam expertus. nec metuo ne parum conueniat mihi Pompeium meum instar esse Alexandri, cum illi Hephaestio suus alter fuerit Alexander. ego uero grauissimo crimini sim obnoxius, constantis et benignae amicitiae exempla sine ulla eius mentione transgressus, tristior adquieuit, a quo omnium commodorum incrementa ultro oblata cepi, per quem tutior aduersus casus steti, qui studia nostra ductu et auspiciis suis lucidiora et alacriora reddidit. itaque paui inuidiam quorundam optimi amici iactura, uidelicet quia fructu torseram, non quidem meo merito, gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
recipent. ¶Hascine uires amicitie:
mortis cõtẽp̃tum ingenerare uite
dulcedinẽ extinguere crudelitatem
mãsuefacͬe odium ĩ amor̃e cõuertere
penam bñficio pensare potuerũt. Qbꝰ
pene tantũ ueneratõnis ꝙͣtum deoꝵ
immortalium cerimoniis debetur.
Illis publica salus his p̾uata ꝯtinet᷑.
atqz ut illaꝵ edes sacra domicilia haꝵ
fida hoũm pectora quasi quodã sctõ
spũ referta templa sũt. Quod ita cẽ
Rex alexander sensit:
Arii castris in quib om̃es nece¬
ssarii eius erãt potitus Ephesti¬
one gratissimo sibi latus suũ tegente.
adeos alloquẽdos ueĩt. Cius aduẽtu
mater Uariͣ recreata humi prostratũ
caput crexit. Ephestionẽq qr et insta¬
tura et forma p̾stabat more psarum
adulata tãꝙͣ alexandrum salutauit.
Ad moi̾ta deinde erroris ꝑ sũmã trepi¬
datõnem excusatoĩs u̾ba querebat
sui Alexander nichil inquit ꝙ hoc no¬
mine ꝯfũdaris. Nã ⁊ hie alexander ẽ:

Expanded text:
reciperent. hascine uires amicitiae? reciperent. hascine uires amicitiae? mortis contemptum ingenerare, uitae dulcedinem extinguere, crudelitatem mansuefacere, odium in amorem conuertere, poenam beneficio pensare potuerunt. quibus paene tantum uenerationis quantum deorum inmortalium caerimoniis debetur: illis enim publica salus, his priuata continetur, atque ut illarum aedes sacra domicilia, harum fida hominum pectora quasi quaedam sancto spiritu referta templa sunt. Quod ita esse rex Alexander sensit. Darei castris, in quibus omnes necessarii eius erant, potitus Hephaestione gratissimo sibi latus suum tegente ad eos adloquendos uenit. cuius aduentu mater Darei recreata humi prostratum caput erexit Hephaestionemque, quia et statura et forma praestabat, more Persarum adulata tamquam Alexandrum salutauit. admonita deinde erroris per summam trepidationem excusationis uerba quaerebat. cui Alexander 'nihil est' inquit 'quod hoc nomine confundaris: nam et hic Alexander est'.
Abbreviated transcription (Latin):
Amon et phythias pithagoĩce
scĩe sacris iniciati tã fidelẽ in ter
se amicitiã iũxerũt. ut cũ altex exhis
Uionisius siracusanus int̾fice̾ uellet.
Atq is tp̃s ab eo quo pͥusꝙͣ piret do¬
mũ profectus res suas ordinaret ĩpe¬
trauisset. alter uadẽ se pro redditu eniᷤᷤ
tyranno dare nõ dubitauit. Solutus
erat piculo mortis qui mõ gladio cẽ¬
nices subiectas huerat. eidem caput
suum subiecerat cui securo uiuere li¬
cebat. Igitur omẽs et ĩp̾mis Dioĩsuᷤ
noue atq ancipitis rei exitũ specula¬
bantur. Appropinquãte aũt finita
die nec illo redeunte unusqsq stulti¬
cie tam temerarium sponsorem dan¬
nabat. At is nichil se de amici ꝯstãtia
metuere p̾dicabat. Eodem aũt momie¬
to et hora dionisio cõstituta eam qui
acceperat suꝑueĩt. Admiratus ãboꝵ
aĩum Trannus supplitium fidei re¬
misit. Insuꝑqz eos rogauit ut se ĩso¬
cietatem. amicitie tercium sodalicii
gradum ultima culturũ beniuolẽtia

Expanded text:
amon et Phintias Pythagoricae prudentiae sacris initiati tam fidelem inter se amicitiam iunxerant, ut, cum alterum ex his Dionysius Syracusanus interficere uellet, atque is tempus ab eo, quo prius quam periret domum profectus res suas ordinaret, impetrauisset, alter uadem se pro reditu eius tyranno dare non dubitaret. solutus erat periculo mortis qui modo gladio ceruices subiectas habuerat: eidem caput suum subiecerat cui securo uiuere licebat. igitur omnes et in primis Dionysius nouae atque ancipitis rei exitum speculabantur. adpropinquante deinde finita die nec illo redeunte unus quisque stultitiae tam temerarium sponsorem damnabat. at is nihil se de amici constantia metuere praedicabat. eodem autem momento et hora a Dionysio constituta et eam qui acceperat superuenit. admiratus amborum animum tyrannus supplicium fidei remisit insuperque eos rogauit ut se in societatem amicitiae tertium sodalicii gradum mutua culturum beniuolentia
Abbreviated transcription (Latin):
militũ gladiis circũ deoisset. occursuꝵ se
minitãs nisi irruptõi sue iter p̾buisset.
solus e manib eoꝵ senẽ rapuerit dup¬
plici pietate memorãdus ꝙ ⁊ patris ẜ¬
uator nec patrie fuit proditor:¬

Expanded text:
militum gladiis circumdedisset, occisurum se militum gladiis circumdedisset, occisurum se minitans, nisi inruptioni suae iter praebuisset, solus e manibus senem rapuerit, duplici pietate memorandus, quod et patris seruator nec patriae fuit proditor
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ quidẽ solida uirtus nascitur magis
ꝙͣ fingitur. Quis eĩ plaustris uagos et
siluar latebris corpora sua tegẽtes ĩ mo¬
dũq feraz laniatu pecudũ uiuentes.
Sic Uario respondere docuit.
lla nimix que ⁊̃ Cresi filiũ loquendi
usu defectũ ad protegẽdũ patris in¬
columitatẽ ministerio uocis instruxit.
Captis eĩ asirro Sardis cũ unus enũo
ꝑsax ignarus uiri ĩcedẽ eius cõcitaton
spũ ferretur. uelut oblitus quid sibi for¬
tuna nascẽti denegasset. ne cresũ regem
occitẽt proclamãdo pene iã ĩp̾ssum ui¬
gulo mucronẽ reuocauit. Itaq qui ad
id tp̃s mutus sibi uixerat saluti parẽ¬
tis uocalis factus est:
Adem caritas Italico bello pĩnẽ¬
sem iuueñe cui pulto erat cogn¬
omen tãto aĩ corporisqz robore azmauit.
ut cũ obsesse urbis sue claustris p̾side̾t.
et romanus impator patrẽ eius capti¬
num ĩ ꝯspectu ip̃ius ꝯstitutũ districtis

Expanded text:
quoniam quidem solida uirtus nascitur magis quoniam quidem solida uirtus nascitur magis quam fingitur: 8 quis enim plaustris uagos et siluarum latebris corpora sua tegentes in modumque ferarum laniatu pecudum uiuentes sic Dario respondere docuit? illa nimirum, quae etiam Croesi filium loquendi usu defectum ad protegendam patris incolumitatem ministerio uocis instruxit: captis enim a Cyro Sardibus, cum unus e numero Persarum ignarus uiri in caedem eius concitato impetu ferretur, uelut oblitus quid sibi fortuna nascenti denegasset, ne Croesum regem occideret proclamando paene iam inpressum iugulo mucronem reuocauit. ita, qui ad id tempus mutus sibi uixerat, saluti parentis uocalis factus est. Eadem caritas Italico bello Pinnensem iuuenem, cui Pultoni erat cognomen, tanto animi corporisque robore armauit, ut, cum obsessae urbis suae claustris praesideret et Romanus imperator patrem eius captiuum in conspectu ipsius constitutum destrictis
Abbreviated transcription (Latin):
aut Ethnei mõtis gloriã ĩ uoluerim.
obscuriori ꝑꝑ ignorãtiã pietati noticie
lumine ad moueo:
Icut scithis libenter pietatis te¬
stimonium reddo. Uario eĩ totis
regni sui uiribus ĩcoꝵ regioĩb subĩde
impetũ faciẽti paulati cedẽtes adulti¬
mas iam solitudies ꝑuenerãt. Inter¬
rogati deĩde abeo ꝑlegatos quẽ finẽ
fugiendi aut qd̾ mitiũ pugnãdi fcũri
eent. Respondernt se nec urbes ullas nͨ
agros cultos proquibus dimicarẽt
hr̃e. Cetex cũ ad parẽtũ suoꝵ monumẽ¬
ta uenissẽt. scituri quẽ a dmodũ scithe
pͥlian solerẽt. Quo qui dẽ uno tã pio dicto
immanis ⁊ barbara gens ab oĩ seferitatis
crimine redemit. ¶Prima igitur ⁊ opti¬
ma rer naͣ pietatis ẽ magr̃a que nullo
digens propriis ac tacitis uiribus cari¬
tatẽ parẽtũ liberoꝵ pectoribus ĩ fundit.
Quid ergo doctrina proficit. ut pollitio¬
ra scilicet nõ ut meliora fiant ingenia.

Expanded text:
aut Aetnaei montis gloriam minuo, uerum aut Aetnaei montis gloriam minuo, uerum obscuriori propter ignorantiam pietati notitiae lumen admoueo, sicut Scythis libenter pietatis testimonium reddo: Dareo enim totis regni sui uiribus in eorum regionibus subinde impetum facienti paulatim cedentes ad ultimas iam solitudines peruenerant. interrogati deinde ab eo per legatos quem finem fugiendi aut quod initium pugnandi facturi essent, responderunt se nec urbes ullas nec agros cultos, pro quibus dimicarent, habere: ceterum, cum ad parentium suorum monumenta uenisset, sciturum quemadmodum Scythae proeliari solerent. quo quidem uno tam pio dicto inmanis et barbara gens ab omni se feritatis crimine redemit. prima igitur et optima rerum natura pietatis est magistra, quae nullo digens propriis ac tacitis uiribus caritatem parentium liberorum pectoribus infundit. quid ergo doctrina proficit? ut politiora scilicet, non ut meliora fiant ingenia,
Abbreviated transcription (Latin):
Os quoqz frẽs memoria cõplec¬
tar quoꝵ aiuis origine fuit no¬
bilior. Siquidẽ admodũ humiles in
hyspania nati pro parẽtũ alimẽtis
spm̃ ezogando specioso exitu inte ĩ cla¬
riustis Duodecĩ eim̃ milia nũmũ que
post mortẽ uestrã his darẽtur a filiis¬
patietis pacti estis ut coꝵ patris int̾¬
fectorem Epastũ gentis sue tyrannũ
occideretis. Nec ausi solũ insigne faci¬
cinus estis sed ⁊̃ strenuo ac forti exitu
claruistis. Iisdem eĩm manibꝰ patictis
ultionem Epasti penã genitorib nut̃¬
menta uobis gloriosa fata pepistis.
Itaq tumulus ⁊̃ nũc uiuitis qr pa¬
rentum senectutẽ tueri ꝙͣ ur̃am expec¬
tare satius ẽẽ duxistis:
Otiora sũt fratrũ patria Cleͦbis ⁊
biton Nãphynomus.⁊ anaphaᷤ
illi ꝙ ad sacra Iunonis ꝑagẽda matrẽ
uexerĩt.hi ꝙ patrem ⁊ matrẽ humcis
ꝑmedios ignes portañt. Sed neuts
pro spũ parentũ expirare propositũ
fuit. Nec ego arguĩa detrecto laudem.

Expanded text:
os quoque, fratres, memoria conplectar, quorum animus origine fuit nobilior, siquidem admodum humiles in Hispania nati pro parentium alimentis spiritum erogando specioso exitu uitae inclaruistis: xii enim milia nummum, quae post mortem uestram his darentur, a Paciaecis pacti, ut eorum patris interfectorem Etpastum gentis suae tyrannum occideretis, nec ausi solum insigne facinus estis, sed etiam strenuo ac forti exitu clausistis: isdem enim manibus Paciaecis ultionem, Etpasto poenam, genitoribus nutrimenta, uobis gloriosa fata peperistis. itaque tumulis etiam nunc uiuitis, quia parentium senectutem tueri quam uestram expectare satius esse duxistis. Notiora sunt fratrum paria Cleobis et Biton, Amphinomus et Anapias, illi, quod ad sacra Iunonis peragenda matrem uexerint, hi, quod patrem et matrem umeris per medios ignes portarint, sed neutris pro spiritu parentium expirare propositum fuit. Nec ego Argiuam detrecto laudem
Abbreviated transcription (Latin):
familiarissimũ sibi moriẽs pro uetu¬
sto iure amicitie ⁊ uultu beĩgno respex̃.
et uerbis magnũ pre se amorẽ ferẽtibꝰ
prosecutus ẽ. unũ ⁊̃ demultis qui assi¬
debãt ultimo ꝯplexu et osculo dignũ
tradidit. uidelicet nequid ex ea heredi¬
tate quã nõ erat aditurus admitteret.
Quos Opius uir diligẽs. sed moriẽtis
amici plenũ cõtumelie ludibriũ in lo¬
cellũ repõitos et ap̾sentib assignatos
diligentissime heredibꝰ illius exheres
ipẽ reddidit ¶Quid hocloco ĩhonesti¬
us aut qd ĩ tẽpestiuus. Senator ppłi io¬
mani curia egressus homo uite fructi¬
bus cõtinuo cariturus. sctĩssima iura
familiaritatis morte p̾ssis oculis ⁊ spi¬
ritu sup̾mos anelitus red̃dens. scuru¬
li luxu sugilanda sibi desũpsit.¬

Expanded text:
familiarissimum sibi moriens pro uetufamiliarissimum sibi moriens pro uetusto iure amicitiae et uultu benigno respexit et uerbis magnum prae se amorem ferentibus prosecutus est, unum etiam de multis, qui adsidebant, ultimo conplexu et osculo dignum s ei tradidit, uidelicet ne quid ex ea hereditate, quam non erat aditurus, amitteret. quos Oppius, uir diligens, sed morientis amici plenum contumeliae ludibrium, in locellum repositos et a praesentibus adsignatos diligentissime heredibus illius exheres ipse reddidit. quid hoc ioco inhonestius aut quid intempestiuius? senator populi Romani curia egressus, homo uitae fructibus continuo cariturus sanctissima iura familiaritatis morte pressis oculis et spiritu supremos anhelitus reddente scurrili lusu suggillanda sibi desumpsit.
Abbreviated transcription (Latin):
hepta cordo fuit togatũ hostem
Corneliũ Balbũ exꝑtus utpote opere
eius ⁊ ꝯsilio cõplurib pͥuatis litibus
ueratusq adultim̃uq sb̾iecto accu¬
satore capitali crimĩe accusatus p̃te¬
ritis aduocatis et patronis suis solũ
hrẽdem reliquit. Nimiꝵ cõsterna tõne¬
dãnatus aũim eius trãsuersum egit.
Amauit eim̃ sordes suas et dilexit ꝑi¬
cula et dãnatoẽm uotis expetiuit. ac¬
torem haz rez beniuolentia propulsa¬
torem odio ĩ secutus:
Itus barulus lentulo spithen
cuiꝰ amãtissimũ aũim liberalis¬
simãq amicitiã senserat decedẽs anu-
uires quas hr̃e creditur possidet ate¬
terrimo hoĩe supplitiũ exegit. Int̾ ipã
eim̃ fallacis et ingrate tulpe cogita tres
spm̃ posuit qrͣ tortore aliquo mentem
mortẽ trãsitũ suũ et superis diis ĩuisũ
c̃ẽ et inferis de testabilem futux.
Arcus pillius noͣ senatori ordi¬
nis Opiũ Gallũ abĩeunte etate

Expanded text:
Heptachordo fuit, togatum hostem Heptachordo fuit, togatum hostem Cornelium Balbum expertus, utpote opera eius et consilio conpluribus priuatis litibus uexatus ad ultimumque subiecto accusatore capitali crimine accusatus, praeteritis aduocatis et patronis suis solum heredem reliquit. nimirum consternatio quaedam animum eius transuersum egit: amauit enim sordes suas et dilexit pericula et damnationem uotis expetiuit, auctorem harum rerum beniuolentia, propulsatores odio insecutus. T. Barrus Lentulo Spintheri, cuius amantissimum animum liberalissimamque amicitiam senserat, decedens anulouires, quas habere creditur, possidet, a taeterrimo homine supplicium exegit! inter ipsam enim fallacis et ingratae culpae cogitationem spiritum posuit, quasi tortore aliquo mentem mortem transitum suum et superis dis inuisum esse et inferis detestabilem futurum. M. uero Popilius senatori ordinis Oppium Gallum ab ineunte aetate
Abbreviated transcription (Latin):
maxiãq liberalitate
et honestu dignitatis gradũ ⁊ ãplis¬
simũ patrimoniũ ꝯsecutus cũ p̾se sẽ¬
per tulisset unũ illũ sibi eẽ hr̃ẽdẽ mo¬
riens ⁊̃ anulos ei suos tradidisset. ei¬
pompeniũ atticũ testam̃to ad opta¬
uit. oĩumq bonoꝵ hr̃ẽdem reliquit.
Sed fallacis.⁊ in sidiosi cadauer ppłs
romanus ceruicib recte cutũdatum
ꝑ uiã traxit. Itaq nefarius h̃o filium
quidẽ. ⁊ hrẽd̾e hũit que uoluit. Sutuiᷤ
aũt ⁊ exequias quales meruit.
Eq aliis fuit dignus Titus Ma¬
rius urinas qui abĩfimo mili¬
tie loco bñ ficiis diui augusti ĩꝑatoĩs
ad sũmos castrẽses honores ꝑductus
eoꝵq uberrimis questib locuples fac¬
tus nõ solũ ceteris uite tprib ei se for¬
tunas suas relique̾ aquo acceꝑat pre¬
dicauit. sed ⁊̃ pͣdie ꝙͣ expiraret istud
idem ip̃i Augusto. Cũ interi ne nom̃
quidẽ eius tabulis testam̃ti adiecit
ycius aũt ualerius cui cognom̃

Expanded text:
ximaque liberalitate et honestum dignitatis gradum et amplissimum patrimonium consecutus, cum prae se semper tulisset unum illum sibi esse heredem, moriens etiam anulos ei suos tradidisset, Pomponium Atticum testamento adoptauit omniumque bonorum heredem reliquit. sed fallacis et insidiosi cadauer populus Romanus ceruicibus reste circumdatum per uias traxit. itaque nefarius homo filium quidem et heredem habuit quem uoluit, funus autem et exequias quales meruit. Neque aliis dignus fuit T. Marius Vrbinas, qui ab infimo militiae loco beneficiis diui Augusti imperatoris ad summos castrensis honores perductus eorumque uberrimis quaestibus locuples factus, non solum ceteris uitae temporibus ei se fortunas suas relinquere, a quo acceperat, praedicauit, sed etiam pridie quam expiraret idem istud ipsi Augusto dixit, cum interim ne nomen quidem eius tabulis testamenti adiecit. L. autem Valerius, cui cognomen
Abbreviated transcription (Latin):
q uberiorib ⁊ felicioribus exẽplis
gloriari liceat. ¶Uisciplina militaiͣs
retenta principatũ italie romano.
impio pepit multaꝵ urbiũ magno¬
rum regum ualidissimaꝵ gentium
regimẽ largita ẽ. fauces pontici sinꝰ
patefecit. Alpium. Tauriqz montis:
conuulsa castra tradidit. Ortumq
aꝑuula Romuli casa tocius terraꝵ
orbis fecit coluinẽ. Ex cuius sinu
qm̃ omnes triumphi manarũt se¬
quitur ut de triumphandi iure di¬
cere incipiam:
De Iure triumphandi. Capitulum

Expanded text:
que uberioribus et felicioribus exemplis que uberioribus et felicioribus exemplis gloriari liceat. Disciplina militaris acriter retenta principatum Italiae Romano imperio peperit, multarum urbium, magnorum regum, ualidissimarum gentium regimen largita est, fauces Pontici sinus patefecit, Alpium Taurique montis conuulsa claustra tradidit, ortumque e paruula Romuli casa totius terrarum orbis fecit columen. ex cuius sinu quoniam omnes triumphi manarunt, sequitur ut de triumphandi iure dicere incipiam. DE IVRE TRIVMPHANDI Ob l
Abbreviated transcription (Latin):
conscripti. si cartaginesium se¬
natus in militie negotiis procuran¬
dis uolentiam in tueri uelimus. a
quo duces bella prauo cõsilio ger̃e¬
tes. eriãsi prospera fortuna sb̃secuta
cẽt. cruci tñ suffigebantur. Quod bñ
gesserant deor immortalium ad iu¬
torio. quod male cõmisserãt ipõꝵ cul¬
ꝑe imputantes.
lcarcus uero lacedemonum.
dux egregio dicto disciplinã
militie cõtinebat. ydẽtidem exercitus
sui auribus incultando amilitibus
imꝑatorem potius ꝙͣ hostem metui de¬
bere. quo apte denũtiabat futuꝵ ut
spĩn pene impenteret quẽ pugne ac¬
ceptum ferre dubitassent.
Dq aduce p̾cipi no mirabant᷑.
maternaz blandiciax memores.
que eos erituros ad p̾liandũ mone¬
bant ut aut uiui cũ armis ĩcõspec¬
tum eaz uenirent aut mortui ĩ az¬
mis referrẽtur. hoc intra domesticos
parietes accepto signo Spartane aci¬
es dimicabãt. Sed aliena ł prospexis¬
se tm̃m̃õ satis ẽ. cũ propriis multo¬

Expanded text:
conscripti, si Karthaginiensium senatus in militiae negotiis procurandis uiolentiam intueri uelimus, a quo duces bella prauo consilio gerentes, etiam si prospera fortuna subsecuta esset, cruci tamen suffigebantur, quod bene gesserant deorum inmortalium adiutorio, quod male commiserant ipsorum culpae inputante. Clearchus uero Lacedaemoniorum dux egregio dicto disciplinam militiae continebat, identidem exercitus sui auribus inculcando a militibus imperatorem potius quam hostem metui debere. quo aperte denuntiabat futurum ut spiritum poenae inpenderent, quem pugnae acceptum ferre dubitassent. idque a duce praecipi non mirabantur maternarum blanditiarum memores, quibus exituri ad proeliandum monebantur ut aut uiui cum armis in conspectum earum uenirent aut mortui in armis referrentur. hoc intra domesticos parietes accepto signo Spartanae acies dimicabant. sed aliena prospexisse tantum modo satis est, cum propriis multo
Abbreviated transcription (Latin):
wb̾ornauit qui simulata trasitrẽ peti¬
erũt cõsulẽ. a quo uissi more trãsfuiga¬
rum depoĩtis armis ĩ ultimã pugne
ptem secedere districtis cladiis quos
inter tunicas ⁊ loricas ab diderant.
poplites pugnãtiũ iꝯmanoꝵ cecide¬
ñt. hec fuit punica fortituto tolis
insidiis. ⁊ fallatia instiucta. que nẽ
ti sumus
De repulsis Cap̃. quintũ.

Expanded text:
subornauit, qui simulata transitione petisubornauit, qui simulata transitione petierunt consulem, a quo iussi more transfugarum depositis armis in ultimam pugnae partem secedere destrictis gladiis, quos inter tunicas et loricas abdiderant, poplites pugnantium Romanorum ceciderunt. haec fuit Punica fortitudo, dolis et insidiis et fallacia instructa. quae nunc ti sumus. DE REPVLSIS Campi quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcussi peni libenter ĩ columitatẽ suã
salute hostiũ redemerũt. pactiq sũt
ut eodẽ tp̃e et Affricas Siculis et si¬
cilia punicis armis liberaret᷑. Aga¬
ri ꝑseuerasset illa belli malis urge¬
rentur bona pacis fiuẽda securi Cã¬
tagini reliquisset. Nũc ĩserendo q̃
patiebatur. dũ alienas potius laces¬
sit opes ꝙͣ suas tuetur quo equiore
aĩo regnũ deseruit eo tucius recepͭ
uid hanibal. Canẽsẽ ppłi roma¬
ni aciẽ nõne pͥus ꝙͣ ad dimi¬
candũ descendẽt cũ plurib astucie
copulatã laqueis ad tã miẜabilẽ ꝑ¬
duxit exitũ. añ eĩ oiã prouidit ut
et solẽ ⁊ puluer̃e qui ibi uẽto multꝰ
excitari solet aduersũ hrẽt. Ueĩde ꝑ¬
tem copiaꝵ suaꝵ inter ipm̃ p̾lii tp̃s
de industria fuge̾ iussit. qũa cũ are¬
liquo exercitu abrutã legio roãna
ĩsequeretur. trucidãdã eã abhis¬
quos in insidiis collocauerat cura¬

Expanded text:
perculsi Poeni libenter incolumitatem suam perculsi Poeni libenter incolumitatem suam salute hostium redemerunt pactique sunt ut eodem tempore et Africa Siculis et Sicilia Punicis armis liberaretur. agri perseuerasset? Sicilia belli malis urgueretur, bona pacis fruenda securae Karthagini reliquisset. nunc inferendo quae patiebatur, dum alienas potius lacessit opes quam suas tuetur, quo aequiore animo regnum deseruit, eo tutius recepit. Quid, Hannibal Cannensem populi Romani aciem nonne prius quam ad dimicandum descenderet conpluribus astutiae copulatam laqueis ad tam miserabilem perduxit exitum? ante omnia enim prouidit ut et solem et puluerem, qui ibi uento multus excitari solet, aduersum haberet. deinde partem copiarum suarum inter ipsum proelii tempus de industria fugere iussit, quam cum a reliquo exercitu abrupta legio Romana sequeretur, trucidandam eam ab hisquos in insidiis collocauerat, cura
Abbreviated transcription (Latin):
causa ĩ oppinate eius ac subite flu¬
ctuatoĩs interrogatus quoq aquo¬
dam amicissimo sibi quid ita spsũ
et incertũ militie genus scquͣetur.
absiste ĩquit illud quere: nã si buiꝰ
ꝯsilii mei interiore tunicã cõscĩa
ec̃ sensero cõtinuo cã cremani iu¬
bebo. quorsũ igitur ista dissimłatõ
erupit aut quẽ finẽ hũit: postꝙ̃ uͦ
et exercitũ ignorãtia et totã seltibeĩ¬
am errore implicauit. cũ alio cursũ
direxisset subito ad Trebiã reflexit.
eãq ĩ oppinatã ⁊ attõitã opp̾ssit. Er¬
go nisi mẽte suã dolos scrutari coe¬
gisset. usq adultima ei senectutez
apud menia Trebie armato sedẽdũ
foret.
Gatocles aũt̃ sinicusanoꝵ rex
audacter callidus cũ eĩ urbe̾
cius maiori exꝑte Cartaginẽses oc¬
cupassẽi exercitũ suũ ĩ affricã traie¬
cit. ut metu metu iũ ui discuteͣt. Nec
sine effectu. nã repetino eius aduẽtu

Expanded text:
causa inopinatae eius ac subitae flucausa inopinatae eius ac subitae fluctuationis. interrogatus quoque a quodam amicissimo sibi quid ita sparsum et incertum militiae genus sequeretur, 'absiste' inquit 'istud quaerere: nam si huius consilii mei interiorem tunicam consciam esse sensero, continuo eam cremari iubebo'. quorsum igitur ea dissimulatio erupit aut quem finem habuit? postquam uero et exercitum suum ignorantia et totam Celtiberiam errore implicauit, cum alio cursum direxisset, subito ad Contrebiam reflexit eamque inopinatam et attonitam oppressit. ergo nisi mentem suam dolos scrutari coegisset, ad ultimam ei senectutem apud moenia Contrebiae armato sedendum foret. gathocles autem Syracusarum rex audaciter callidus: cum enim urbem eius maiore ex parte Karthaginienses occupassent, exercitum suum in Africam traiecit, ut metum metu, uim ui discuteret, nec sine effectu: nam repentino eius aduentu