comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad cormtios. uaria dona esse discipuloꝵ xp̃i. alios ꝓphas
anos sapientes qui nouerint quando debeant proferre
sermonen alios scribas in lege doctissimos: Ex quib lapida¬
tus est sp̃s stephanus. paulus occisus. petrus crucifixus.
flagellati in actib apostoloꝵ discipuli. ⁊ perse quuti eos st̃
de ciuitate in ciuitatem expeslentes de uidea. ut ad gentium¬

Expanded text:
lios prophetas, es, qui noverint quando debeant proferre sermonem; alios scribas in lege doctissimos, ex quibus lapidatus est Stephanus, Paulus occisus, Petrus crucifixus, flagellati in Actibus apostolorum discipuli; et persecuti eos sunt de civitate in civitatem, expellentes de
Abbreviated transcription (Latin):
ulti sunt qui ledi qnͣdam inte huius consuetudi¬
nem. dicuntur bom. hoĩes boni uiri. bone femine
in nocentes. et qua si obseruantes. ea que in lege p̾cepta
isti qui dicebunt. nunqͥd ⁊ nos ceci sumꝰ : Quia uero ista
om̃ia faciunt. ⁊ nescut ad quẽ finẽ referant: inani¬
ter faciunt. Dñs de grege suo. et de hostio quo intrat᷑
ꝓd oui le sumilitudinẽ ꝓposuit in hodierna lectione:¬

Expanded text:
 sunt, qui secundum quamdam vitae hujus consuetudinem dicuntur boni homines, boni viri, bonae feminae, innocentes, et quasi observantes ea quae in lege praecepta isti, Numquid et nos caeci sumus? Quia vero ista omnia quae faciunt, et nesciunt ad quem finem referant, inaniter faciunt, Dominus de grege suo, et de ostio quo intratur ad ovile, similitudinem proposuit in hodierna lectione
Abbreviated transcription (Latin):
Ix hoc sublimnius quiddã quam humana natu
titur in tellige: Non eñi simpliciter remansit. et
parentes eius ubi ẽẽt ignorabant sed quomodo in euuã
gelio scriptum est quando insidrabantur ei iudei. ⁊ elap
mansisse puerum in iherusalem. et parentes eius ubi
remansit ignorasse: Nec miremur parentes uocatos.
quoꝵ alter obpartum. alter ob obsequium matris patris¬
ꝙ meruerunt uocabula:¬

Expanded text:
 hic sublimius quiddam quam humana natura patitur, intellige. Non enim simpliciter remansit, et parentes ejus ubi esset ignorabant; sed quomodo in Joannis Evangelio scriptum est, quoniam insidiabantur ei Judaei, et elapsmansisse puerum in Jerusalem, et parentes ejus ubi remanserit ignorasse. Nec miremur parentes vocatos, quorum alter ob partum, alter ob obsequium, patris et matris meruerunt vocabula
Abbreviated transcription (Latin):
nisi om̃s preter ip̃m: Ego inquit iustus sum: ceteñ
peccatores: Nõ sũ si c̃ ceteri hoĩes. in iusti. raptores: ad ułt̾i
Et ecce tibi ex uicino publicano: maioris tumoris occasio
dic̃ inquit publicanus iste: Ego eni in quit solus sũ: iste
de ceteris est: Non sũ inquit talis. qualis iste ꝑ iusticias
meas: quib micus non sum: Ieio bis in sabbato: de¬
timas do omniũ que possideo

Expanded text:
 Ego inquit, justus sum, caeteri peccatores. Non sum sicut caeteri homines, injusti, raptores, adulteri. Et ecce tibi ex vicino publicano majoris tumoris occasio. Sicut, inquit, publicanus iste. Ego, inquit, solus sum, iste de caeteris est. Non sum, inquit, talis qualis iste, per justitias meas, quibus iniquus non sum. Jejuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo
Abbreviated transcription (Latin):
n illo tp̃r: Exiens iħs de finib tyri. uenit ꝑ sydonẽ ad
mare galilee: inter medios fines decapoleos. Decapo¬
lis est ut ip̃o noĩe prolut. regio decem urbiũ trans iordu¬
nem ad orientẽ circa hippũ ⁊ pellã. et gazarã: contra gali¬
leã: Quod ergo dicitur. qr dñs uenit ad mare galilee int
medios fines decapoleos eum intrasse siguificat: Neq
transmare positos respiciebat:¬

Expanded text:
 loqui. » Exiens Jesus de finibus Tyri, venit per Sidonem ad mare Galilaeae inter medios fines Decapoleos. Decapolis est, ut ipso nomine probat, regio decem urbium trans Jordanem ad Orientem, circa Hippum, et Pellam, et Gadaram, contra Galilaeam. Quod ergo dicitur, quia Dominus venit ad mare Galilaeae, inter meditrans mare positos respiciebat
Abbreviated transcription (Latin):
non posse simul diuitus xp̃oq seruire: Et tamen non
dixit qui habet diuitias s qui seruit diuitus. Qui aũt
solliciti sitis anime uestre quid manducetis. neq corpo
iumentis ac bestus. hominibq commmune est. huiꝰ cura
penĩtus liberannir:¬

Expanded text:
non posse simul divitiis Christoque servire. Et tamen non dixit, Qui habet divitias, sed, Qui servit divitiis: Qui enim sibuit, et jumentis ac bestiis, hominibus quoque commune est: hujus cura penitus liberamur
Abbreviated transcription (Latin):
set prius esse qd̃ uerius dicat᷑. precepta dei fc̃is cotioie
ad implere. Castitatẽ amare. nullũ hodire. zelũ ⁊ inuidi¬
un nou lubere. Corutent̃nem nõ amare. elationẽ fug̾e
et seniores uenerari. Iumores diligere. in xp̃i amore. ꝓ
inimicis orare. Cum discordinitib. ante solis occa sum ĩ
pacem redire. et de dei mĩa numqͣ desperare Ecce hec fũt
instrumenta artis spãlis. que cam fuerint a nobis die
noctuq in cessabiliter ad impleta. et indie iudica recon¬
signata. illa merces nobis a dño recõpensabat᷑: qm ip̃e
promisit. Quod oculus non uĩdit. nec auris audiuit.
nec in chor hominis ascendit: que preparauit d̾s his qͥ
diligunt eum: Officina uͦ ubi hec oĩa diligent̾ operemͣ.
claustra sunt monasterii et stabilitas in congregatõne.

Expanded text:
sed prius esse quod verius dicatur, praecepta Dei factis quotidie adimplere, castitatem amare, nullum odire, zelum et invidiam non habere, contentionem non amare, elationem fugere, et seniores venerari, juniores diligere in Christi amore, pro inimicis orare, cum discordante ante solis occasum in pacem redire, et de Dei misericordia nunquam desperare. Ecce haec sunt instrumenta artis spiritualis, quae cum fuerint a nobis die noctuque incessabiliter adimpleta et in die judicii reconsignata, illa merces nobis a Domino recompensabitur, quam ipse promisit, quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quae praeparavit his qui diligunt eum . Officina vero ubi haec omnia diligenter operemur, claustra sunt monasterii, et stabilitas in congregatione.
Abbreviated transcription (Latin):
suam dõ comnute̾. bonũ aliquit inse cum uiderit deo ap¬
plicet non sibi: Alalum uero semꝑ ase factũ sciat. et sibi
ocłos suspectam abere: Actus uite sue omi hora custodire.
in onũi ioco dm̃ se respicere ꝓcerto scire: Cogitatõnes malas
cordi suo ad uenientes mox ad xp̃m allidere et seniori spi¬
rtali pate facere: Os suum a malo uł prauo eloquio custo
apta non loqui: Risum multũ aut excussũ non amare:
lectõnes sc̃ãs libenter audire. oratõm freq̃nter in cũ bere.
Aala sua preterita cum lacrimis uelgemitu cotidie in
oratione deo confiteri: De ip̃is malis decetero emendare:
De sideria carnis non ꝑfice̾. uoluntatẽ ꝓpriam o dire. pre¬

Expanded text:
suam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo apsuam Deo committere. Bonum aliquid in se cum viderit, Deo applicet, non sibi: malum vero semper a se factum sciat, et sibi oculos suspectam habere. Actus vitae suae omni hora custodire. In omni loco Deum se respicere pro certo scire. Cogitationes malas cordi suo advenientes mox ad Christum allidere, et seniori spirapta non loqui; risum multum aut excussum non amare; lectiones sanctas libenter audire, orationi frequenter incumbere. Mala sua praeterita cum lacrymis, vel gemitu quotidie in oratione Deo confiteri, et de ipsis malis emendare: desideria carnis non perficere: voluntatem propriam odire: pr
Abbreviated transcription (Latin):
se ip̃m: Deinde non occidere. non adulterare. nõ furtũ. fac̾e̾:
Non cõcupiscere. non falsũ testimoniũ dicere: honorare õs
hoĩes et quod sibi quis fieri nõ uult alio ne faciat. Ab ne¬
gare semet ip̃m sibi: ut sequatur xp̃m: Corpus castigare
dencias nõ amplecti. Ieiumũ amare. pimpes recreare:
Nudum uestar. In firmũ ui sitare. mortuũ sepelire. intri¬
unlatõne subnenire. dolentem consolari. a scłi accibus se
facere alienum. nichil amori xp̃i preponere. iram non
ꝑficere: Iracundie tempus non seruare: Dolum in corde
non tenere: Pacem falsam non dare: Caritatem nõ dere¬
linquere. non iurare. ne forte piuret. Ueritatẽ ex corde et
ore proferre. malum pro malo non reddere: In uiriã non
facere. set factam pacient̾ sufferre. inimicos dilig̾e. male
secutõnem pro iusticia sustinere. non ẽẽ suꝑbum. non
uinolentum. non multũ edacent. non sompnolentum.
non pigrum. non murmuriosũ. non de tractorẽ: Speni

Expanded text:
teipsum. Deinde non occidere, non adulterare, non facere furtum, non concupiscere, non falsum testimonium dicere, honorare omnes homines; quod sibi quisque facere non vult, alii non faciat; abnegare semetipsum sibi, ut sequatur Christum; corpus castigare, delicias non amplecti, jejunium amare, pauperes recreare, nudos vestire, infirmos visitare, mortuum sepelire; in tribulatione subvenire, dolentem consolari, a saeculi actibus se facere alienum, nihil amori Christi praeponere; iram non perficere, iracundiae tempus non reservare, dolum in corde non tenere, pacem falsam non dare, charitatem non derelinquere; non jurare, ne forte perjuret; veritatem ex corde et ore proferre, malum pro malo nfacere, sed et factas patienter sufferre; inimicos plusquam amicosecutionem pro justitia sustinere, non esse superbum, non vinolentum, non multum edacem, non somnolnon pigrum, non murmurosum, non detractorem. Spem
Abbreviated transcription (Latin):
cribis ⁊ phariseis calũpmiatorib derelictis. transgre¬
ditur in partes tyri ⁊ sydonis: ut tyrios sỹdoniosq
seuraret: alulieraũt cananea egreditur de finib pristinis:
ut clamans. filie impetraret sanitatẽ. Aliserere mei dñe¬
fu̾i dauid: filia mea male a demonio uexatur. Inde nouit
nocare filiũ dauid: quia egressa iam fuerat de finibus
suis et errorem tyrioꝵ ⁊ sydomorum. loci ac fidei cõmutatõ¬
ne dimiseratz¬

Expanded text:
cribis et Pharisaeis calumniatoribus derelictis, transgreditur in partes Tyri et Sidonis, ut Tyrios, Sidoniosque curaret. Mulier autem Chananaea egreditur de finibus pristinis, ut clamans filiae impetret sanitatem. Observa quodfili David, filia mea male a daemonio vexatur. Inde vero novit vocare filium David, quae egressa jam fuerat de finibus suis, et errorem Tyrorum ac Sidoniorum loci ac fidei commutatione dimiserat
Abbreviated transcription (Latin):
aym ciuitas est galilee duobus milibus distans
amonte taber: Interpretatur aũt in nr̃a lingua
Auctus siue commotio. et significat spiritaliter mũ¬
dum. quramissa tranquillitate in fluctuatõnib ⁊ cõ¬
paruit: Cum appropinquaret porte ciuitatis. ecce defuc¬
tus efferebatur filius unicus matris sue De functus
iste qui extra ciuitatẽ ad sepeliendũ delatus erat. holmi¬
nem significat. mortifero crimine soporatũ: Qui enim

Expanded text:
aim civitas est Galilaeae, duobus millibus distans a monte Thabor. Interpretatur autem in nostra lingua fluctus, sive commotio, et significat spiritaliter mundum, qui amissa tranquillitate, in fluctuationibus et comautem appropinquaret portae civitatis, ecce defunctus efferebatur, filius unicus matris suae. » Defunctus iste, qui extra civitatem ad sepeliendum delatus fuerat, hominem significat mortifero crimine soporatum. Moritur enim
Abbreviated transcription (Latin):
ii.NI decenib̾ Inciuitate patras prouintie achaie: natha¬
lis sancti andree apłi. qui etiam apud scitiam predicauit.
Hic beatissimus apostolus: ab egea pro consule cõprehensꝰ.
primo incartere est clausus: ac deinde graiussime cesus ad
ultimum uero in cruce appensus. biduo inibi suꝑuixit: Aps
santonas: sci troiani episcopi:

Expanded text:
. Die 30. In civitate Patras, provinciae Achaiae, natalis sancti Andreae apostoli, qui etiam apud Scithiam praedicavit. Hic beatissimus, ab Egea proconsule comprehensus, primo in carcere est clausus, ac deinde gravissime caesus, ad ultimum vero in cruce appensus, biduo inibi supervixit. Apud Sanctonas, sancti Trojani episcopi,
Abbreviated transcription (Latin):
guntur. suscipiat quidem iubentis imperiũ. cum
om̃i mansuetudine ⁊ obedientia. Quod si ommino uiriũ
suaꝵ mensurã uiderit pondꝰ hoñis excedere: impossibili¬
tatis causas ei qui sibi pre est pacient̾ ⁊ opportune sug¬
gerat. non supbiendo aut resistendo uel contradicendo.
Qd̾ si pꝰ suggestionẽ in sua sententia prioris impiũ ꝑdu¬
rauerit. sciat iinior ita sͥ expedire: et ex karitate confidẽs
de adiu torio dĩ obediat.

Expanded text:
guntur, suscipiat quidem jubentis imperium cum omni mansuetudine et obedientia. Quod si omnino virium suarum mensuram viderit pondus oneris excedere, impossibilitatis suae causas ei qui sibi praeest, patienter et opportune suggerat, non superbiendo aut resistendo vel contradicendo. Quod si post suggestionem suam, in sua sententia prioris imperium perduraverit, sciat junior ita sibi expedire, et ex charitate confidens de adjutorio Dei obediat.
Abbreviated transcription (Latin):
in monasterio sequatur proprii cordis uoluntatẽ. neq p̾¬
sumat quisquam cum abbate suo. ꝓt̾ue intus. aut foris
monasterium contendere. Quod si presumpserit. regulari
discipline subiaceat: Ip̃e tamen abba cum timore det et
obseruatõne regule omĩa faciat. Sciens se procul dubio de
om̃ib iudicus suis equissimo iudici. deo ratõnẽ redditurũ
Si qua uero minora agenda sunt in monasteru utilitatibꝰ.
sem̃oꝵ tantum utatur cõsilio: Sic̃ scriptum est: Omĩa fac
cum consilio: et post factum non penitebis: Que sint¬

Expanded text:
in monasterio proprii cordis sequatur voluntatem, neque pin monasterio proprii cordis sequatur voluntatem, neque paesumat quisquam cum abbate suo proterve intus et foris monasterium contendere. Quod si praesumpserit, regulari disciplinae subjaceat. Ipse tamen abbas cum timore Dei et observatione regulae omnia faciat sciens se procul dubio de omnibus judiciis suis aequissimo judici Deo rationem redditurum. Si qua vero minora agenda sunt in monasterio, seniorum tantum utatur consilio: sicut scriptum est: Omnia fac cum consilio, et post factum non poenitebis . § I
Abbreviated transcription (Latin):
bus Cum de alienis ratõ cuius cauet: reddere de suis sol¬
licitus sit Et cum de monitõnib suis emendatõnẽ alus
sub ministrat. ip̃e efficitur auicus emendatus. De adhi
agenda sunt inmonasterio cõuocet abba onmeni
congregationem et dicat ip̃e unde agitur. et audiens confili¬
uii fratrum tractet apud sec quod utibus iudicauerit faci¬
at: Ideo autem om̃s ad consilium uocari diximus. quia
sepe iuniori dñs reuelat qd̾ melius est Sic aũt dent fr̃s
consilium cum om̃i humilitatis subiectõne. ut nõ presu¬
mant ꝓcaciter defendere qd̾ eis uisum fuerit: set magis
inabbatis pendeat arbitrio. ut quod salubrius esse iudica¬
uerit ei cuncti obediant: Set sic̃ discipulis conuenit obe¬
dire magistro. ita et ip̃m prouide et iuste condecet cuncta
disponere: In omĩbus igitur om̃s magistram sequantur
regulam: neq ab ea temere declinetur a quoquã: Nullꝰ¬

Expanded text:
bus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis solbus, cum de alienis ratiociniis cavet, redditur de suis sollicitus; et cum de monitionibus suis emendationem aliis subministrat, ipse efficitur a vitiis emendatus. § Iagenda sunt in monasterio, convocet abbas omnem congregationem, et dicat ipse, unde agitur: et audiens consilium fratrum tractet apud se; et quod utilius judicaverit, faciat. Ideo autem omnes ad consilium vocari diximus, quia saepe juniori Dominus revelat quod melius est. Sic autem dent fratres consilium cum omni humilitatis subjectione; et non praesumant procaciter defendere quid eis visum fuerit. Et magis in abbatis pendeat arbitrio, ut quod salubrius judicaverit, ei cuncti obediant. Sed sicut discipulos convenit obedire magistro, ita et ipsum provide, et juste condecet cuncta disponere. In omnibus igitur omnes magistram sequantur regulam, neq
Abbreviated transcription (Latin):
gentiam. ita se om̃ib aptet atq conformet. ut non solum
detrimenta gregis sibi comissi non paciatur. uerum in
augmentatione bon gregis gaudeat: Ante oĩa ne dissimu
lans. ant parui pendens salutem aĩaꝵ sibi comissarum:
Phus gerat sollicitudinẽ de rebus transitoriis. et terrenis.
atq cadncis set semꝑ cogitet quia aĩas suscepit regendas.
de quib et ratõnem redditurus est: Et ne causetur denino
ti forte substantia. meminerit scriptum primũ querite
regnum di et iusticiã eiũs. et hec omĩa adicientur uobis
Et iterum Nichil de est timentib eũ Sciatq quia qͥ susa¬
pit lias regendas pparet se. ad ratonem reddendã. Et quan¬
tum sub cuna sua fr̃m se habere sci erit numerũ agnoscat
ꝓcerto quia in die iudicu ip̃oꝵ omĩum aĩarum est redditu¬
rus dño racionẽ. sine dubio addita et sue amĩme. Et ita
semꝑtimens futuram discussionem pastoris de creditis oui¬

Expanded text:
gentiam ita se omnibus conformet et aptet, ut non solum gentiam ita se omnibus conformet et aptet, ut non solum detrimenta gregis sibi commissi non patiatur, verum in augmelans aut parvipendens salutem animarum sibi commissarum, plus gerat sollicitudinem de rebus transitoriis et terrenis, atque caducis; sed semper cogitet quia animas suscepit regendas, de quibus rationem redditurus est. Et, ne causetur de minore substantia, meminerit scriptum: Primum quaerite regnum Dei. et justitiam ejus, et haec omnia adjicientur vobis . Et iterum: Nihil deest timentibus eum . Sciatque quia qui suscepit animas regendas, praeparet se ad rationem reddendam: et quantum sub cura sua fratrum se habere scierit numerum, agnoscat pro certo, quia in die judicii ipsarum omnium animarum est redditurus Domino rationem, sine dubio addita et suae animae: et ita timens semper futuram discussionem pastoris de creditis ovi
Abbreviated transcription (Latin):
gentes aũt et cõtempnẽtes ut increpet et corripiat annti¬
nemus: Neq in discimulet peccata delinquentiũ. set mor
ut ceperint oriri. radicitus ea ut preualet amputet: Mlemor
pericuti eh sacerdotis de silo et honestiores quidem atq in¬
telligibiles animos. prima uel scd̃a ammonitõne uerbis
corripiat: Improbos autem et duros hac suꝑbos. uel mobe¬
dientes. uł uerberum. uł corporis castigatõne in ip̃o iito
pectati coherceat: Sciens scriptum. stultus uerbis non torri¬
gitur. Et iterum Percute filium tinim uĩrga et liberabis
ñam enis amorte. senłinisse debet semꝑ abba qd̾ ẽ. me¬
minisse quod dicitur. et scire quia ciui plus cominititur.
plus ab eo exigitur Sciatq quam difficilem ⁊ arduam rẽ
suscipit regere animas ⁊ multoꝵ seriptre morib Et aliũ
quidem blandimentis. alidm nero in crepatõnib. altum
suafionibus. Et scd̃m uniuscimisq calitatem uel intell

Expanded text:
igentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammoigentes et contemnentes, ut increpet et corripiat, ammonemus. Neque dissimulet peccata delinquentium, sed mox, ut coeperint oriri, radicitus ea, ut praevalet, amputet, memor periculi Heli sacerdotis de Silo . Et honestiores quidem, atque intelligibiliores animos prima vel secunda admonitione verbis corripiat: improbos autem et duros, ac superbos, vel inobedientes verberum vel corporis castigatione in ipso initio peccati coerceat: sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur . Et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam ejus a morte . Meminere debet semper abbas quod est, meminere quod dicitur; et scire, quia cui plus committitur, plus ab eo exigitur. Sciatque quam difficilem et arduam rem suscepit, regere animas, et multorum servire moribus: et alium quidem blandimentis, alium vero increpationibus, alium suasionibus. Et secundum uniuscujusque qualitatem vel intell
Abbreviated transcription (Latin):
nisi forte aliqua ratõnabilis causa existat: Quod si ita ins¬
ticia dictante abbati uisum fuerit. de cuius libet ordine
id faciat: Sin alias ꝓpria teneant loca: Quia siue seruus
siue liber om̃s in xp̃o unũ sumus. et sub uns dño et qua¬
lem seruitutis milicũ baiulamꝰ. quia nõ est apd̃ dr̃m ꝑ¬
sonarũ acceptõ. Solum modo in hac parte apd̾ ip̃m discer¬
nimur: si meliores alii in operib bonis ⁊ humiles inue¬
niani᷑. Ergo e quał sit ab eo om̃ib caritas. ima p̾beatur
in omnibus scd̾m merita disciplina Diuisio¬
N doctrina sua namq abba apostolicã debet semꝑ formã
seruare inqua dic̃. Argue. obsecra. in crepa: Iẽ miscens
temporib tempora. t̾rorio blaudimenta. Dirũ magnt̾.
pium patris ostendat affectũ: Id est in disciplinatos et
inquietos debet durius arguere: Oredientes aũt et im¬
tes et pacientes ut in menus proficiant obleccare: Negꝰ¬

Expanded text:
nisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ranisi alia rationabilis causa existat. Quod si ita ratione dictante abbati visum fuerit, et de cujuslibet ordine id faciat: sin alias, propria teneant loca. Quia sive servus, sive liber, omnes in Christo unum sumus, et sub uno Domino aequalem servitutis militiam bajulamus : quia non est apud Deum personarum acceptio : sed solummodo in hac parte apud ipsum discernimur, si meliores ab aliis in operibus bonis et humiles inveniamur. Ergo aequalis sit ab eo omnibus charitas, una praebeatur in omnibus secundum merita disciplina. In doctrina namque sua abbas apostolicam debet illam semper formam servare, in qua dicit: Argue, obsecra, increpa ; id est, miscens temporibus tempora, terroribus blandimenta; dirum magistri, pium patris ostendat affectum. Indisciplinatos et inquietos debet durius arguere, obedientes autem et mites, et patientes, ut in melius proficiant obsecrare; negl
Abbreviated transcription (Latin):
ris. It tunc denũ in obedientib cure sue oub pena
Rgo cum aliquis suscpit nomen abbatis. duplice
debet doctrina sins pre esse discipulis: Io est omĩa bora
et sancta. factis amplius quam uerbis ostendat: Ut capa¬
tibus discipłis. mandata dñi uerbis ꝓponat. duris corde ue¬
ro ⁊ simplicioribus: factis suis diuina precepta demons¬
triret Oiĩa uero que discipulis docuerit esse contrariã
sius factis indicet non agenda: ne alus p̾dicans ip̃e trꝑ¬
bus inueniatur. ne quando illi dicat peccati: Quare tu
enarras nisticias meas. et assuns testamentũ meũ
ꝑ os tuñ: Tu uero odisti disciplinã. et proiecist sermões
meos: ⁊ post te: Et qui in frĩs tui oculo festucam uidebas.
in tuo trabem nõ iudisti: Non ab eo ꝑsona in monasterio
discernatur: non unus plus ametur quam alius. nisi
quem in bonis actib. aut obedientia. in uenerit meno¬
rem: Non p̾ponatur ingennius exlernicio conũtemt.

Expanded text:
me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena me. Et tunc demum inobedientibus curae suae ovibus poena rgo cum aliquis suscipit nomen abbatis, duplici debet doctrina suis praeesse discipulis; id est, omnia bona et sancta factis amplius, quam verbis ostendat. Ut capacibus discipulis mandata Domini verbis proponat; duris vero et simplicioribus factis suis divina praecepta demonstret. Omnia vero quae discipulis docuerit esse contraria, in suis factis indicet non agenda: ne aliis praedicans ipse reprobus inveniatur : ne quando illi dicat Deus peccanti: Quare tu enarras justitias meas, et assumis testamentum meum per os tuum: tu vero odisti disciplinam, et projecisti sermones meos post te . Et qui in fratris tui oculo festucam videbas, in tuo trabem non vidisti . Non ab eo persona in monasterio discernatur, non unus plus alio ametur, nisi quem in bonis actibus, aut obedientia invenerit meliorem. Non praeponatur ingenuus ex servitio convertenti,
Abbreviated transcription (Latin):
dignus est monasterio: semp memmisse debet qd̃
dicitur: et nomen maioris factis implere: xp̃i enĩ uices
agere in monasterio creditus: quando ip̃ius uocatur p̾ noĩe:
Dicente apło Accepistis sp̃m ad obtionis filioꝵ: in quo clama
nius abba pater: Ideoq abba nichis extra preceptũ dnĩ qd̾
al sit debeat aut docere. aut constituere. uel ibere. set ius
uloꝵ mentib consꝑgatur Memor semꝑ abbas: quia¬
docrine sue nel discipuloꝵ obedientie: utraruq rerũ
incremendo iudicio dei facienda erit discussio: Sciati
abba culpe pastoris incumbere. quicquid in onibꝰ pat̾¬
familias utilitatis minus potuerit inuenire: Tantũ
liber erit: ut si inquieto uel in obedienti gregi pastoris
omĩs fuerit diligentia. ad tribura: et morbidis earum
actibus mnuersa fuerit cura ex hibita. pastoꝵ corum
iniudicio dñi. ib solutus dicat cum ꝓpħa dño. Iustitian
tuam non abscondi in corde mes. ueritatem tuã et salu¬
ari tuum dixi: Ip̃i autem cõtempnentes spreuerunt.

Expanded text:
dignus est monasterio, semper meminere debet quod dicitur, et nomen majoris factis implere. Christi enim vices agere in monasterio creditur quando ipsius vocatur praenomine, ed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus Domino, Abba pater . Ideoque hic abbas nihil extra praeceptum Domini, quod absit, debet aut docere, aut constituere, aut jubere: ut jussulorum mentibus conspergatur. Memor semdoctrinae suae et discipulorum obedientiae, utrarumque rerum in tremendo judicio Dei facienda erit discussio. Sciatque abbas culpae pastoris incumbere quidquid in ovibus paterfamilias utilitatis minus potuerit invenire. Tantum iterum erit liber, ut si inquieto vel inobedienti gregi pastoris fuerit omnis diligentia attributa, et morbidis earum actibus universa fuerit cura exhibita, pastor earum in judicio Domini absolutus dicat cum Propheta Domino: Justitiam tuam non abscondi in corde meo, veritatem tuam et salutare tuum dixi : ipsi autem contemnentes spreverunt
Abbreviated transcription (Latin):
diuersos gradus humilitatis uel discipline. euocato di¬
Rimus itaq humilitatis gradus est: si timorẽ
dei sibi ante oculos semꝑ ponens. obliuionẽ õmo
fugiat. et fit semꝑ memor omnim que precepit deus:
qualiter contempnentes dm̃ ingehemiam pro pecratis¬

Expanded text:
diversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio didiversos gradus humilitatis vel disciplinae evocatio dirimus itaque humilitatis gradus est, si timorem Dei sibi ante oculos semper ponens oblivionem omnino fugiat, et semper sit memor eorum quae praecepit Deus: ut qualiter et contemnentes Deum gehe
Abbreviated transcription (Latin):
qui se exaltat humiliabitur: et qui se humiliat ex¬
altabitur: Cum hec ergo dic̃. ostendit nobis omne exalta¬
tõnem gemis esse superbie. qd̾ se cauere propheta indicat
dicens: Dñe non est exaltatum est cormeum. neq elati
sunt oculi meiz Neq ambulaui in magnis: neq ĩ mi¬
rabilibus suꝑ me: Set quid: Si non humiliter sencie¬
bam. si exastaui aĩam meam Sicut ablactatus suꝑma
trem suam: ita retribues in aia mea Unde fr̃s.si iume
humilitatis uolumus culmen atting̾e̾. et ad exaltatõnẽ¬
iuam celestem ad quam p̾ presentis uite humilitatẽ ascẽ¬
ditur: uoluius uelociter ꝑuenire: actib nrĩs ascenden¬
ruit ꝑ quam ei descendentes ⁊ ascendentes angłi monstra¬
bantur: Non aluit sine dubio descensus et ascensus ille
tate ascendere. Scala uero ip̃a etecta: nrã est uita in scło
Que humiliato corde a dño erigitur ad celũ: Latera enim¬
eius scale: dicimus nr̃m ẽẽ corpus ⁊ aĩam In que latera

Expanded text:
qui se exaltat, humiliabitur; et qui se humiliat, exaltabitur . Cum haec ergo dicit, ostendit nobis omnem exaltationem genus esse superbiae. Quod se cavere Propheta indicat, dicens: Domine, non est exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei; neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me . Sed quid? Si non humiliter sentiebam, sed exaltavi animam meam, sicut ablactatum super matrem suam, ita retribues in animam meam. Unde, fratres, si summae humilitatis volumus culmen attingillam coelestem, ad quam per praesentis vitae humilitatem ascenditur, volumus velociter pervenire; actibus nostris ascendensomnio Jacob apparuit, per quam ei descendentes et ascendentes angeli monstrabantur. Non aliud sine dubio descensus tate ascendere. Scala vero ipsa erecta nostra est vita in saeculo, quae humiliato corde a Domino erigitur ad coelum. Latera ejus scalae dicimus nostrum esse corpus et animam, in qua latera
Abbreviated transcription (Latin):
damus esse presentem. cum dicit propheta dño: ante te¬
est om̃e desiderium meum Cauendũ ergo ideo malum
defideriũ. quia mors secus in troitũ delectatõnis posita ẽ
Unde scriptura p̾cipit dicens Post cõcupiscencias tuas
non eas Ego si oculi dni speculantur malos. et bonos¬
et dñs semꝑ respicit suꝑ filios hominũ: ut udeat si ẽ
in telligens aut requirens dm̃. et si ab angelis nobis de
Cauendũ est ergo omi hora fr̃s. sic̃ dicit in psalmo ꝓpła.
ne nos declinantes in malũ: et in utiles ftõs. aliqua ho¬
ra aspiciat d̾s ⁊ parcendo nobis in hoc tempore quia prus
est. et expectat nos conuerti in melius: ne dicat nobis
in futuro hec fecisti et tacui.
secundus gradus.

Expanded text:
semper esse praesentem, cum dicit Propheta: Domine, ante tsemper esse praesentem, cum dicit Propheta: Domine, ante te omne desiderium meum . Cavendum vero ideo malum desiderium, quia mors secus introitum delectationis posita est: unde Scriptura praecipit dicens: Post concupiscentias tuas non easde coelo semper respicit filios hominum, ut videat si est intelligens aut requirens Deum ;; et, si ab angelis nobis depcavendum est ergo omni hora, fratres, sicut dicit in psalmo Propheta, ne nos declinantes in malo et inutiles factos , aliqua hora aspiciat Deus, et parcendo nobis in hoc tempore, quia pius est, et exspectat nos converti in melius, ne dicat nobis in futuro: Haec fecisti, et tacui . Secundus hu
Abbreviated transcription (Latin):
nuũ. pedum uel uoluntatis proprie. sed ⁊ desideria car¬
semꝑ respici om̃i hona hora et facta sua omi loco ab aspec
tu diuinitatis uideri. et ab angłis do̾ om̃i hora tenũcari.
Demonstiit nobis hoc propheta Cum incogitatõnib
meas a longe: et quia cogitatõ hominis confitebitur
tibi Nam ut sollicitus sit circa cogitatõnes suas per¬
uersas : dicat semꝑ utilis fr̾ in corde suo: Tunc ero ĩ¬
maculatus coram eo. si obseruauero me ab inquitate
mea uoluntatem uero propriam ita facere ꝓhibe¬
mur: Cum dic̃ scriptura nobis. et auoluntatib̾ tuis
auertere: Et item rogamus dm̃ in oratõne: ut fiat illiꝰ
uoluntas in nobis Docem᷑ ergo merito nrãm nõ fac̾e
uoluntatẽ. cum cauenius illud qd̾ dicit sc̾a scriptura
finis usq ad profundũ inferni de mergit. Et cum item
cauemnus illuo. quod de neglegentibus dictum est Cor¬
rupti sunt et abominabiles facti sunt: in uoluntatibꝰ
suis In desideriis uero carnis ita nobis dm̃ semꝑ cre

Expanded text:
nuum, pedum vel voluntatis propriae: sed et desideria cara Deo respici omni hora, et facta sua omtu Divinitatis videri, et ab angelis omni hora renuntiari. Demonstrat nobis hoc Propheta, cum in cogitationibumeas a longe : et, Quia cogitatio hominis confitebitur tibi . Nam, ut sollicitus sit circa cogitationes suas perversas, dicat semper utilis frater in corde suo: Tunc ero immamea . Voluntatem vero propriam ita facere prohibemur, cum dicat Scriptura nobis: A voluntatibus tuis avertere . Et item rogemus in oratione, ut fiat voluntas illius in nobis . Docemur ergo merito nostram non facere voluntatem, cum cavemus illud quod dicit Scriptura: finis usque ad profundum inferni demergit . Et cum iterum cavemus illud quod de negligentibus dictum est: Corrupti sunt et abominabiles facti sunt in voluntatibus suis . In desideriis vero carnis ita nobis credamus Deum
Abbreviated transcription (Latin):
meas ut non delinquã in linga mea: posui ori meo
custodiam: Ob mutu et humiliatus sum ⁊ silui a bonis:
hĩc ostendit ꝓph̾a si abonis eloquuis propter taciturnitatẽ
debet interdum taceri. quanto magis amalis uerbis ꝓpt̾
penam peccati debet cessari: Ergo quam uis de bonis et sc̃ĩs
tatis grauitatẽ rara loquendi cõcedatur licencia. Quia
bi: Mors et uita: inmanib lingue: Nam loqui et docere.
magistrum cõdecet: tacere et audire discipulo cõnenit: Et¬

Expanded text:
meas, ut non delinquam in lingua mea. Item: Posui ori meo meas, ut non delinquam in lingua mea. Item: Posui ori meo custodiam; obmutui et humiliatus sum; et silui a bonis . Hic ostendit Propheta, si a bonis eloquiis propter taciturnitatem debet interdum taceri, quanto magis a malis verbis propter poenam peccati debet cessari? Inde sancta tatis gravitatem rara loquendi concedatur licentia. Quia,bi: Mors et vita in manibus lingumagistrum condecet, tacere et audire discipulo convenit.
Abbreviated transcription (Latin):
obedientes. set ambulantes alieno uidito et imꝑio. in
cenobiis de gentes: abbatẽ sibi p̾ ẽẽ desiderant:. Sine du¬
bio hitales illã dnũ imitantur sententiã que dicit. Non
ueni facere uolunitatẽ meã. sed ei qui mifit me. S h
ip̃a obedientia tunc acceptabilis erit do. et dulcis hoĩb.
si qd̾ iubetur non trepide. non tarde. non tepide. aut cũ
nurmure: uelcum responso uolentis efficiatur Quia
obedientia que maioribus prebetur: deo exhibetur. Ip̃e
enĩ dix̃: Qui uos audit: me audit: Et cum bono amimo
adiscipulis preteri oportet. quia hylarem datorẽ diligit
deus: Nam cum malo aĩo si obedit discipłs. et nõ solum
ore s iam in corde si murmurauerit: et si impleat iussi¬
onem. tamen acceptum iam nõ erit d̾o qui cor respicit
murimurantis: Et protali fc̃o. nullam consequitur graci¬
am Inmo penam murmmurantiũ in currit. sine cum
acianuis quod ait propheta: Dixi custodiam uias

Expanded text:
obedientes, sed ambulantes alieno judicio et imperio, in obedientes, sed ambulantes alieno judicio et imperio, in coenobio degentes, seniorem sibi praeesse desiderant. Sine dubio hae tales illam Domini imitantur sententiam, quae dicit: Non veni facere voluntatem meam, sed ejus qui misit me . Sed haec ipsa obedientia tunc acceptabilis erit Deo, et dulcis hominibus, si quod jubetur non trepidmurmurio, vel responso nolentis efficobedientia quę maioribus prebetur, Deo exhibetur. Ipse enim dixit: “Qui vos audit, me audit”. Et cum bono animo a discipulis preberi oportet, quia hilarem datorem diligit Deus. Nam, cum malo animo si obedit discipulus et non solum in ore, sed etiam in corde si murmuraverit, etiamsi impleat iussionem, tamen acceptum iam non erit Deo, qui cor eius respicit murmurantis, et pro tali facto nullam consequitur gratiam, immo penam murmurantium incurrit, si non cum ideamus quod ait Propheta: Dixi, custodiam vias
Abbreviated transcription (Latin):
est obedientia si ne mora: hec conuenit his qui ni¬
chil sibi xp̃o carnis aliquid existimant. ꝓpt̾ seruicium
lc̃m qd̃ professi sunt. seu ꝓpt̾ mecũ gehenie. uel gloriã
uite eterne: Mox ut aliquit amaiore imꝑatũ fuerit. ac si
diuinitꝰ imperetur. moram pati nesciant in faciendo De
quib dñs dic̾: Ob auditu auris: obediuit michi. Et itẽ
dic̾ doctoribus: Qui uos audit: me audit. Ergo hi tales
relinquentes statĩ que sua sunt. et uolun tatẽ ꝓpriam
deserentes. mox exoccupatis manib. et qd̾ agebant in¬
ꝑfectum relinquentes. uicino obedientie pede iubentis uo¬
cem factis secuntur: Et ueluti uno momento p̾dicta ma¬
gistri iussio. ⁊ ꝑfecta discipłi opera. in uelocitate timoris
dei. ambe res cõmunit̾ cicius explicant᷑: Quib ad uit̾ et̾nã
gradiendi amor incũbit: Ideo angustã uiam arraiunt
unde dñs dicit: Angusta uia est que ducit ad uitã. ut nõ
suo arbitrio uiuentes. uł desideruis suis et uoluptatib

Expanded text:
est obedientia sine mora. Haec convenit his qui nihil sibi a Christo charius aliquid existimant propter servitium sanctum quod professi sunt, seu propter metum gehennae, vel gloriam vitae aeternae, mox ut aliquid imperatum a majore fuerit, ac si divinitus imperetur, moram pati nesciant in faciendo. De quibus Dominus dicit: “Obauditu auris obedivit michi”; et iterum dicit doctoribus: “Qui vos audit, me audit”. Ergo hi tales relinquentes statim quę sua sunt et voluntatem propriam deserentes, mox exoccupatis manibus et quod agebant imperfectum relinquentes, vicino obedientię pede iubentis vocem factis sequuntur, et veluti uno momento predicta magistri iussio et perfecta discipuli opera in velocitate timoris Dei, ambę res communiter cicius explicantur, quibus ad vitam ęternam gradiendi amor incumbit. Ideo angustam viam arripiunt. Unde Dominus dicit: “Angusta via est, quę ducit ad vitam”, ut non suo arbitrio viventes
Abbreviated transcription (Latin):
pud nolani campanie urbem: nathas
teati felicis ep̃i. qui aquinto decimo etatis sue anno. mĩ¬
raculoꝵ gła in signis fuit: et submarciano preside cũ aliis
xxxͣ. martirium compleuit: Ip̃o die: scĩ eugenii. qui apd̾
parisiacem pagum. consumato martirii.cursu. beate pas¬
sionis coronam percepit a donimo:¬

Expanded text:
pud Nolam, Campaniae urbem, natalis beati Felicis episcopi, qui a quinto decimo aetatis suae anno, miraculorum gloria insignis fuit, et sub Martiano praeside cum aliis triginta martyrium complevit. Ipso die, sancti Eugenii, qui apud pagum Parisiacensem, consummato martyrii cursu, beatae passionis coronam percepit a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
mo ex uob̾ in terrogat me quo uadis: Maran¬
ignificat se sic iturum. ut nullus interroget qd̾
palam fieri uisu corporis cernerent: Nam superiꝰ
interrogau̾ant eum quo eẽt iturus. et responderat eis.
eo se iturum quo ip̃i tunc uenire non possent. Nuc̃ u̾o
ita se ꝓmittit iturum: ut nullus eoꝵ quo uadit in ter¬
roget: Nubes en̾i susceperit eunz quando ascendit ab eis:
Et eimitẽ eum non uerbis quesuierunt: sed oculis dedu

Expanded text:
 ex vobis interrogat me, Quo vadis? Significat sic se iturum ut nullus interrogaret, quod palam fieri visu corporis cernerent: nam superius interrogaverant eum quo esset iturus, et reseo se iturum quo ipsi tunc venire non possent. Nunc vero ita ipse promittit iturum, ut nullus eorum quo vadit interroget. Nubes enim suscepit eum, quando ascendit ab eis, et euntem in coelum, non verbis quaesierunt, sed oculis dedu
Abbreviated transcription (Latin):
ne nati tad faiee p̾dicaret. ꝑ quam nos abrecta
uetustate noxia renouari atꝙ inter finos der expu¬
tori possimna: Ut ergo ad promisse salutis mecepi
ton ptinga. ꝓomordiũ eius intenta curemꝰ auie ꝑ¬
arere. alisuo est inguit angis gabrelado. aptum¬
pre fecto hurmane restauiutõris princprũ. ut angłs
adeo mitteretir ad uug nem partu conseqr indã diui¬
no. quia ꝑditõnis humane fuit cauia.cum serpeno
adiabolo nunttebatur ad imilerem spũ sirob e decioi¬
endã. inimo ip̃e in serpente diabolus uenĩebat. qui

Expanded text:
aedicaret, per quam nos, abjecta vetustate noxia, renovari atque inter Filios Dei computari possimus. Ut ergo ad promissae salutis mereamur dona pertingere, primordia ejus intenta curemus aure percipere. Missus est, inquit, angelus Gabriel aprofecto humanae restaurationis principium, ut angelus a Deo mitteretur ad virginem partu consecrandam divino, quia prima perditionis humanae fuit causa, cum serpens a diabolo mittebatur ad mulierem spiritu superbiae decipiendam: imo ipse in serpente diabolus veni
Abbreviated transcription (Latin):
discipłis suis: Nonturbecur coruestrũ: Creditis uideũ.:
et in me credite. De mortem tanquã hoĩes timerent
ideo curburentur: consolatur eos etiam deum se ẽẽ contes¬
tans Creditis in quit indeum: et mine credite: Conseqñ
est eñ. ut si in deum credito. et inme credere debratio.
D. Qo non eẽt consequens: si ip̃s non eẽt deus: S quid est¬

Expanded text:
Dominus Jesus: Non turbetur cor vestrum. Credite in Deum, et in me credite. Ne mortem tanquam homines timerent, et ideo turbarentur, consolatur eos, etiam se Deum esse contestans. Credite, inquit, in Deum, et in me credite. Consequens est enim ut si in Deum creditis, et in me credere debeatis: quod non esset consequens, si Christus non esset Deus. Credit
Abbreviated transcription (Latin):
uenit ad iħm nocte: et dixit ei Rabi: scinus qr adea
uenisti magister. Iste inchodemus crediderat in noie
enis Et ip̃e indete inide crediderat: Sequit᷑. Hemo enimꝰ
potest hec signa facere que tu facis: nisi fuerit dis cinu
e. S. ergo nichodenns de ills multis qui creditunt

Expanded text:
venit ad eum nocte, et ait illi, Rabbi, scimus quia a Deo venisti magister. Et iste ergo crediderat in nomine ejus. Et ipse unde crediderat? Sequitur, Nemo enim potest haec signa facere quae tu facis, nisi fuerit Deus cum eo. Si ergo Nicodemus d
Abbreviated transcription (Latin):
uando tollit puerum et matrem eius ut megyp¬
tum transeat: nocte tollit et in tenebris: Quando
uero reuertitur in iudeam: nec nor nec tenebre pom̃tur
rnigelio. Ut ad impleretur quod dictum est adno
deant qui hebreoꝵ uolummũ denegant ueritate ubihos
in septuaginta legatur interprecib. Qd̃ cum non inue¬
uerint: nos eis dicemus in osee ꝓpħa scripum ẽ. sicut
etemplaria probate poisunt que nꝑ edidimꝰ: Iuchã.¬

Expanded text:
uando tollit  Al. tulit puerum et matrem ejus, ut in Aegyptum transeat, nocte tollit et tenebris: quando vero revertitur in Judaeam, nec nox, nec tenebrae ponuntur in Evangelio. Ut adimpleretur quod dictum est a Dodeant qui Hebraeorum voluminum denegant veritatem, ubi hoc in LXX legatur interpretibus. Quod cum non invenerint, nos eis dicemus in Osee propheta scriptum , sicut et exemplaria probare possunt quae nuper edidimus.
Abbreviated transcription (Latin):
tentib. Et ido uti debet omim᷑ ut sapiens medicus ĩmĩt¬
tẽ quasi occultos consolatores sempectas. id est seniores sa
pientes fratres. Qni quasi secreto con solent᷑ frẽm fluctu¬
antem et ꝓuocent eum ad humilitatis satiffactõnem. ⁊
consoletur eũ ne habundantiori tristicia absorbeatur: S
sicut ait idem apłs: Confirmetur in eo karitas. ⁊ oretur
re abbas. et omi sagacitate et in dustria curare. ne aliqͣm
de ouibus sibi creditis ꝑdat:. Nouerit eni se infirmaꝵ¬
curam suscepisse aminiaꝵ. non suꝑ sanas tyrannidem.
⁊ metuat ꝓphete cõminatõnẽ. ꝑ quẽ dicit d̾s: Qd̃ cͣssum
uidebatis assumebatis: et qd̾ debile erat ꝓiciebatis:
Et pastoris bomi piũ muttetur exemplũ: Qui relictis
nonagcinta nonem ouib in montib abiit unã ouem
que errau̾at querete: Cimus infirmitati int̾m compassꝰ
est: ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponẽ:
et sic reportare ad gregẽ.

Expanded text:
entibus . Et ideo uti debet omni modo ut sapiens medicus: immittere quasi occultos consolatores. Sepientes fratres, qui quasi secrete consolentur fratrem fluctuantem, et provocent eum ad humilitatis satisfactionem. Et consolentur eum, ne abundantiori 377 tristitia absorbeatur: sed, sicut ait idem apostolus, confirmetur in eo charitas, et oretur re abbas et omni sagacitate et industria curare, ne aliquam de ovibus sibi creditis perdat. Et idem iuracuram suscepisse animarum, non super sanas tyrannidem, et metuat Prophetae comminationem, per quem dicit Deus: Quod crassum videbatis, assumebatis; et quod debile erat, projiciebatis . Et pastoris boni pium imitetur exemplum, qui, relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem quae erraverat quaerere : cujus infirmitati in tantum compassus est, ut eam in sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gregem.
Abbreviated transcription (Latin):
ebdomadarius accipiat mixtum priusqͣm incipiat
legere. propter cõmunionẽ sc̃am ⁊ ne forte graue sit
ei ieiimium sustin̾e Post ea aũt cum quoqui ne eb¬
domadarus ⁊ seruitorib reficiat: Fratres aut̾e non

Expanded text:
hebdomadarius accipiat mixtum, priusquam incipiat hebdomadarius accipiat mixtum, priusquam incipiat legere propter communionem sanctam, et ne forte grave sit ei jejunium sustinere: postea vero cum coquinae hebdoma
Abbreviated transcription (Latin):
ensis fr̃m edentiũ lectio de eẽ non debet. Nec for¬
tuito casu qui arripuerit codicem legere audeat
ibi: s lecturus tota ebd̾a dĩca ingrediatur. Qui ingͦ¬
diens post missas ⁊ cõmunionem petat ab onũbus
ꝓ se orari: ut au̾tat ab ip̃o d̾s sp̃m elatõnis ⁊ dicatur
hic uersus in oratorio tercio ab oĩb. ip̃o tamen incipi¬
ente: Dñe labia mea aperies: et os meum annuntia¬
bit laudem tuã Et sic accepta benedictõne: in gredia¬
tur adlegendũ. Sũ mũq fiat silentiũ ad mensam.
ut millius nufitatio ueluox nnsi sohus legentis
ibi audiatur: Que nero necessaria sut comiedent bua
et bibentib sic sibi in inicem ministrent fuattes: ut
nillus in digeat petere aliquid Si qͥd tamen opꝰ fue¬
rit. sonitu cunũscumq signi petatur quam uoce Nec
p̾sumat ibi aliquis de ip̃a lectõne. aut aliunde que¬
rere quicqͣm: ne detur occasio Nisi forte prior ꝓ edifi¬
catione uoluerit aliquid breuiter dicere Frater autem

Expanded text:
ensis fratrum edentium lectio deesse non debet. Nec fortuitu casu, qui arripuerit codicem legere audeat ibi: sed lecturus tota hebdomada, Dominica ingrediatur. Qui ingrediens post missas, et communionem petat ab omnibus pro se orari, ut avertat ab ipso Deus spiritum elationis, et dicatur hic versus in oratorio tertio ab omnibus ipso tamen incipiente: Domine, labia mea aperies, et os meum annuntiabit laudem tuam; et sic accepta benedictione ingrediatur ad legendum. Summumque fiat silentium ad mensam, ut nullius mussitatio vel vox, nisi solius legentis, ibi audiatur. Quae vero necessaria sunt comedentibus et bibentibus sic sibi vicissim ministrent fratres, ut nullus indigeat petere aliquid. Si quid tamen opus fuerit sonitu cujuscunque signi potius petatur quam voce. Nec praesumat ibi aliquis de ipsa lectione aut aliunde quidquam requirere ne detur occasio; nisi forte prior pro aedificatione voluerit aliquid breviter dicere. Frater autem
Abbreviated transcription (Latin):
yemis tempore. id est a kalendis nouembris: usq
inpascha iuxta consideratõnem rationis. octaua hora
nocts surgendum est: ut modice amplius de media noc¬
te pausetur. et iam digesti surgant: Quod uero restat
post uigihas a fr̃ibus qui psalterii uel lectionũ. aliquid
indigent. meditatõm in seruiatur. Apascha usq aũt
ad supra dictas kalendas nouembris. sic temperetur
hora iugiliarum agenda: ut paruissimo inter uallo qno¬
fr̃s ad necessaria nature exeant custodito. mox matuti
qui incipiente luce agendi sunt sub sequatur. Enti psu¬

Expanded text:
emis tempore, id est, a Kalendis Novembris usque ad Pascha juxta considerationem rationis octava hora noctis surgendum est; ut modice amplius de media nocte pausetur, et jam digesti surgant. Quod vero restat post vigilias a fratribus qui psalterii, vel lectionum aliquid indigent, meditationi inserviatur. A Pascha autem usque ad supra dictas Kal. Novembris sic temperetur hora fratres ad necessaria naturae exeant, custodito, mox matutini qui incipiente luce agendi sunt, subsequantur. In
Abbreviated transcription (Latin):
N firmoꝵ cura ante omĩa ⁊̃ suꝑ omĩa adhibenda ẽ.
hit sicut reuera xp̃o itaeis seruiatur: qr ip̃e dix̃. In firmꝰ
fui ⁊ uisitastis me. Et qd̾ fecistis uni de his minimis¬
meis michi fecistis. Sed et ip̃i in firmm considerent ĩ
honorem dei s seruiri ⁊ non suꝑfluitate sua contristẽt
fratres suos seruientes sibi. Qui tamen patient̾ portan¬
di sunt. quia de talib copiosior mertes acquiritur. Cigo
cura maxima sit abbati ne aliquam negligentiã patiã¬
tur: Quib fratrib in firimis sit cella ꝑse deputata: et
seriitor timens deum ⁊ diligens ac sollicitus: Balneaꝵ
⁊ maxime in uenibus tardius concedatur: S ⁊ carniũ
esus et omĩno debilib pro reparatõne concedatur. At
ubi mesiorati fuerint: a carnib more solito om̃s abs¬
tineant. Curam autem maximã habeat abbas ne acel¬
lerariis aut seruitorib negligantur in firmĩ: quia ad
Ip̃m respicit. quicqͥd ad discipłis delinqui tͣ¬

Expanded text:
nfirmorum cura ante omnia et super omnia adhibenda est: ut sicut revera Christo, ita eis serviatur, quia ipse dixit: Infirmus fui, et visitastis me. Et: quod fecistis uni de his minimis mihi fecistis . Sed et ipsi infirmi considerent in honorem Dei sibi serviri; et non superfluitate sua contristent fratres suos servientes sibi. Qui tamen patienter portandi sunt, quia de talibus copiosior merces acquiritur. Ergo cura maxima sit abbati, ne aliquam negligentiam patiantur. Quibus fratribus infirmis sit cella super se deputata et servitor timens Deum, et diligens ac sollicitus. Balnearuet maxime juvenibus tardius concedatur. Sed et carnium esus infirmis omnino debilibus pro reparatione concedatur; at ubi meliorati fuerint a carnibus more solito omnes abstineant. Curam autem maximam habeat abbas, ne a cellarariis aut servitoribus negligantur infirmi: quia ad ipsum respicit quidquid a discipulis delinquit
Abbreviated transcription (Latin):
bptismmi.primum quia ut hõo natus est qui omnẽ iusti¬
ciam ⁊ humlitatẽ legis impleret: Secundo. ut baptisma¬
te sue. io hio baptisma cemprobaret: Tercio ut iordanis
aquas sanctficans ꝑ descet sionem columbe. sꝑ̃s sc̃i in laui¬
cpro credentiũ monstraret ad uentũ. Dñca. ĩ. post acc¬

Expanded text:
ptismum. Primum, ut quia homo natus erat, omnem justitiam et humilitatem Legis impleret. Secundo, ut baptismate suo Joannis baptisma comprobaret. Tertio, ut Jordanis aquas sanctificans, per descensionem columbae. Spiritus sancti in lavacro credentium monstraret adventum. Sine modo. Pulc
Abbreviated transcription (Latin):
tutum nibare claresceret. Seuio ac diũ m fecundi
rentes ara nobilissime prolis exuitant. ipip que
incredulit. mutum reddidert: ad ĩabutandu none
conen gre̾. os et lingua reseratir: sec solum facuitas
deum benedicendi restitut᷑: s etiam prophetandi uͥtus¬

Expanded text:
e claresceret. Senes ac diu infecundi parentes dono nobilissimae prolis exsultant, ipsi patri quem incredulitas mutum reddiderat, ad salutandum novae praeconem gratiae os et lingua reseratur. Nec solum facultas Deum benedicendi restituitur, sed de eo eti