comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sacois uasis eccle sie
q. In pignus a nõnullis
In quibus d locis dam cõpe¬
riꝰ. Inhibitum est ne de¬
inceps a quoꝙͣ fier presu¬
matino insi solimmodo
neccessitate dedimendorum
captiuoronuz compellente

Expanded text:
sacris vasis ecclesiae quae in pignus a nonnullis in quibusdam locis dari comperimus, prohibitum est, ne deinceps a quoquam fieri praesumatur, nisi solummodo necessitate redimendorum captivorum compellente
Abbreviated transcription (Latin):
de iussores: mittant᷑. Ixxx
Debeneficus destructis. & alo¬
de sestaurato.  xxxi.
Defreda exigenda .I. xxxii.
Demateria mine ad naues
faciendũ.I. eiii.
Si aliquis saxo homine cõpre¬
henderit. absq: furto. absq
sua ꝓpria aliqua redicens. qđ
illi habeat. dampnũ factũ. &
hoc contendere uoluerit. In
iudicio. aut incãpo. aut ad
crucẽ. licentiã habeat. Si uero
hoc noluerit. cũ suis iuiratorib
ipse liber homo. sei doni are
faciat. & sic seruũ cuilibet
absq aliqua cõ ꝓbatione cõp̃¬
henderit. ipse seruus. aut aliquã
feruentẽ. aut aliud iudiciũ. sei¬
doniare faciat.  xxxuit.
Si aliqui saxo caballos in suã. eẽ.
inuenerit. & ipsos caballos in¬
deducere. ꝓ suo dampno. ad cũ¬
ꝓbandũ uoluerit. sĩquis liber
homo ei contradixerit. aut
aliqđ malũ ꝓ hoc fecerit. tri¬
plã cõpositionẽ. scđm legẽ. &¬

Expanded text:
deiussores mittantur. 31. deiussores mittantur. 31. De beneficiis destructis et alode restaurata . 32. De freda exigenda. 33. De materiamine ad naves faciendum. 34. Si aliquis Saxo hominem conprehenderit absque furto aut absque sua propria aliqua re, dicens quod illi habeat damnum factum, et hoc contendere voluerit in iudicio aut in campo aut ad crucem, licentiam habeat. Si vero hoc noluerit, cum suis iuratoribus ipse liber homo se idoniare faciat. Et si servum cuiuslibet absque aliqua conprobatione conprehenderit, ipse servus aut ad aquam ferventem aut ad aliud iudicium se idoniare faciat. 35. Si aliquis Saxo caballos in sua messe invenerit, et ipsos caballos inde ducere pro suo damno ad conprobandum voluerit, si quis liber homo hoc ei contradixerit aut aliquod malum pro hoc fecerit, tripla conpositione secundum legem
Abbreviated transcription (Latin):
piat. sed tunc tantũ quando
fructus p̃sens. ẽ. illos cõpar&.
die non cessant . T. xxtri.
De fugitiuis qui non cessant
recipere & abs condere. Ixirni.
Deuagis peregrinis. Fxx.
Dehomicidiis.
De cõmendatis mensuris. mo¬
diorũ & seatariorũ Fexte
Debeneficis nr̃is non bene
constructis.
ehos pitalitate. & sus ceptio¬
ne. iterantiũ. tã missorũ nr̃ꝙ
quã reliquorũ bonorũ ho¬
Quosmissos ad inuicẽ nram
mittimus.s. xxx.
Delis qui uinũ. & annonã uen¬
efficiunt᷑.. xxxi.
tante uicariũ & centenariũ
de ꝓprietate. aut libertate
iudiciũ non terminet᷑. aut
adquirat᷑. nisi semꝑ in p̃sen¬
tia missorũ imperialiũ aut
in p̃sentia comitũ.Ixxuii.
ehomicidus factis in anno
p̃senti. Int̾ uulgares. homi¬
nes quasi ꝓpt̃ puluerẽ¬
mortalẽ¬
Deheribanno. ut diligent̃ in¬
quirant missi. qui hostẽ face¬
re potuit. & nonfecit ipsũ in¬
bannũ cõponat. si habet unde
ex hoc ex actũ fiat. usq dũ ad
notitiã domni imperatoris

Expanded text:
piat; sed tunc tantum, quando fructus praesens est, illos conparet. 18. die non cessant. 19. De fugitivis, qui non cessant recipere et abscondere. 20. De vagis peregrinis. 21. De homicidiis. 22. De commendatis mensuris modiorum et sextariorum. 23. De beneficiis nostris non bene constructis. hospitalitate et susceptione iterantium, tam missorum nostrorum quam reliquorum bonorum homissos ad vicem nostram mittimus. 26. De his qui vinum et annonam venefficiuntur. 27. Ut ante vicarium et centenarium de proprietate aut libertate iudicium non terminetur aut adquiratur, nisi semper in praesentia missorum imperialium aut in praesentia comitum. 28. De homicidiis factis anno praesenti inter vulgares homines quasi propter pulveremortaleDe heribanno, ut diligenter inquirant missi, qui hostem facere potuit et non fecit, bannum nostrum conponat, si habet unde ex hoc exactum fiat, usque dum ad notitiam domni imperatoris
Abbreviated transcription (Latin):
Ut eccłe uidue pupilli ꝑban¬
nũ regis pacẽ habeant: sinalit̾
in p̃sentia nr̃a hoc ueniat. si
fieri potest sin autẽ miss̃ nr̃i.
inuestigent illud quomodo
gestum sit.I. i
Ut iumenta paeẽ habeant. sĩmi¬
lit̃ ꝑ bannũ regis. Tiiii.
Atqui beneficiũ nr̃m habent. bene
illud inmeliorare. In om̃i restu¬
deant. & ut missĩ nr̃i hoc sciant.
Ut uicarii nr̃i. uel.
centenarii. a seruo regis manci¬
pia. neemant & ut ipsĩ uicarii
dehereditate foris. heredib si ex¬
titerit ad opus nr̃m recipiat᷑ ne
illud fraudet᷑.¬

Expanded text:
Ut ecclesiae, viduae, pupilli per banUt ecclesiae, viduae, pupilli per bannum regis pacem habeant. Sin aliter, in praesentia nostra hoc veniat, si fieri potest. Sin autem, missi nostri investigent illud quomodo gestum sit. 3. Ut iumenta pacem habeant similiter per bannum regis. 4. Ut hi qui beneficium nostrum habent, bene illud inmeliorare in omni re studeant. Et ut missi nostri hoc sciant. 5. Ut vicarii nostri vel centenarii a servo regis mancipia ne emant. Et ut ipsi vicarii de hereditate, foris heredibus si extiterit, ad opus nostrum recipiatur, ne illud fraudetu
Abbreviated transcription (Latin):
consilioq constituit. & lege
salica. romana. atq: gomhata
capitula ista in palatio aquis
ut unus quisq fidelis iustitias
ita faceretq & ipsã manu pro¬
pria firmauit capitula ista.¬
om̃s fideles: manu roborare
studuissent.T .i.
Ut ep̃i circũ eant parrochias
sibi cõmassas & ibi inquiren¬
di studiũ habeant. de incestu.
de patricidus. fratricidiis.
adulterus. che nodociis. &
alia mala que contrarias unt
dõ. que insacris scripturis
legit᷑. que xp̃iani deuitare
debent. & in fraillorũ parro¬
cluas eccłȩ. quib necesse. ẽ.
emendandi. curã habeant.
S imilit̾ nr̃as a nob̾ in benefi¬
ciodatas. quã & aliorũ ubi
reliquie. p̃ esse uident᷑. & ut
monachi ꝑ uerbũ ep̃i. & per
regimen abbatis. & ꝑbona
illorũ exempla regularit̃ ui¬
uant ꝓ ut loca locata sunt &
ut p̃positus. & hi quiforas mo¬
nasteria sunt : neuenatores
habeant. quiiã frequent̃ ius¬
sim. nemonachi foras monas¬
terio. habitas sent. F. Ii.¬

Expanded text:
consilioque constituit ex lege Salica, Romana atque Gundobada capitula ista in palatio Aquis, ut unusquisque fidelis iustitias ita faceret, quae et ipse manu propria firmavit capitula isideles manu roborare studuissent. 1. Ut episcopi circumeant parrochias sibi commissas, et ibi inquirendi studium habeant de incestu, de patricidiis, fratricidiis, adulteriis, cenodoxiis, et alia mala quae contraria sunt Deo, quae in sacris scripturis leguntur quae christiani devitare debent. Et infra illorum parrochias ecclesiae, cui necesse est, emendandi curam habeant. Similiter nostras a nobis in beneficio datas, quam et aliorum ubi reliquiae, praeesse videntur. Et ut monachi per verbum episcopi et per regimen abbatis, et per bona illorum exempla, regulariter vivant, prout loca locata sunt. Et ut praepositus et hi qui foras monasteria sunt, ne venatores habeant; quia iam frequenter iussimus, ne monachi foras monasterio habitassent. 2.
Abbreviated transcription (Latin):
ce statuere iussit. Si seruis hoc
fecerit: scđm suã legẽ omĩa
intriplũ restrauat. & discipli¬
ne corporali sab iaceat. Fecev.
Quieũq liber homo inuentus
fuerit. anno p̃sente cũ seniore
suo in hoste non fuisse. plenũ
heribannũ . ꝑ soluere cogat᷑.
& sisenior uł comes. eũ domi
dimissit. Ipse ꝓeo eundẽ he¬
ribannũ ꝑ soluat. & tot heri¬
banni. abeo exigant᷑ qđ ho¬
mines domi dimissit. & quia
nos anno p̃sente unicuiq se¬
niori. duos homines quos do¬
mi dimitteret. concessim. il¬
los uolum. ut missi nr̃is osten¬
dant. quia his tantũ modũ. he¬
ribannũ. concessim. xxxxui.
Utquando cũq nauigiũ mitte¬
re uolumꝰ. ipsĩ seniores in ipsis
Furta & in iuxta conubia. nec¬
non & falsa testimonia. sicut
sepe rogauim. ꝓ hibete dili¬
genẽ. sicut & domini lex
prõ hibet

Expanded text:
ce statuere iussit. Si servus hoc fecerit, secundum suam legem omnia in triplum restituat, et disciplinae corporali subiaQuicumque liber homo inventus fuerit anno praesente cum seniore suo in hoste non fuisse, plenum heribannum persolvere cogatur. Et si senior vel comis illius eum domi dimiserit, ipse pro eo eundem bannum persolvat; et tot heribanni hab eo exigantur, quod homines domi dimisit. Et quia nos anno praesente unicuiqniori duos homines, quos domi dimitteret, concessimus, illos volumus ut missis nostris ostendant, quia his tantummodo heiribannum concessimus. 37. Ut quandocumque navigium mittere volumus, ipsi seniores in ipsis Furta et iniusta connubia necnon et falsa testimonia, sicut saepe rogavimus, prohibete diligenter, sicut et Domini lex prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
Priuilegiaenim aecclesiarũ
Isc̃oꝵ patrum canonib institu¬
ta et uenerabilis nicenae syno¬
difixa decretis. nulla possunt
improbitate c̃onuelli. nulla
nouitate mutari. in quoope¬
re auxiliante xp̃ofideliter ex¬
sequendo. netesse est me perse¬
uerantẽ ex hibere famulatum.
narũ reggulae sinctionũque¬
insynodo nicena ad tocius eccłar
regimen sp̃u dĩ instruente sunt
c̃dite: qđ absit me cohibente ui¬
olent᷑. & maior sit apud meuni¬
usfratris uoluntas. quã uni uer¬
saedomus dñi cõmunisutilitas.

Expanded text:
Privilegia enim ecclesiarum, sanctorum Patrum canonibus instituta, et venerabilis Nicaenae synodi fixa decretis, nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate violari. In quo opere auxiliante Christo fideliter exsequendo, necesse est me perseverantem exhibere famulatum. rnarum regule sanctionuin synodo Nicaena ad totius Ecclesiae regimen Spiritu Dei instruente sunt conditae, me quod absit, connivente violentur, et major sit apud me unius fratris voluntas quam universae domus Domini communis utilitas.
Abbreviated transcription (Latin):
in terius inuentũ ẽ de ni¬
gratũ acsi fuiss& exustũ
Nosautẽ illo suidimus qui
usq ad nram & tatem ꝑ¬
durauerunt qui huic
reunt̃ fuerunt & nob
testatiquȩ quȩ audie¬
cog noscens filius e iuspip¬
pinꝰ synodũ aput liptinas
congregarifecit. Cuip̃¬
fuit cũ scõbonefatio lega¬
tus a postolicȩ sedisGeor
gus nomine nã a synodũ
ipsã habemus & quantũ cũq
de reb:eclesiasticis quas pat̃
suus abstulerat potuit
erant restraurare propt̃
concertationẽ qua uudi¬
fero aquitanoꝵ principe
abebat. np̃u aluit p̃ca¬
& non as ac decimas ad restau¬
ipsȩ resadydesiã reueniren
Vnde & don karolus ĩperator
ad huc inregionomine constiti¬
tus ȩditũ fecit ut nec ipse
nec filiie ius neque successore
huismodi agere tẽptarent
qđ manu ꝓpria firmauit cuius
plenitudine habemꝰ & de quo
capitulũ excerptũ in libro

Expanded text:
interius inventum est denigratum, ac si fuisset exustum. Nos autem illos vidimus qui usque ad nostram aetatem duraverunt, qui huic rei interfuerunt, et nobis testati quae audiecognoscens filius ejus Pippinus synodum apud Liptinas congregari fecit, cui praefuit cum sancto Bonifacio legatus apostolgius nomine. Nam et sinodum ipsam habemus, et quantumcunque de rebus ecclesiasticis, quas pater suus abstulerat, prout erant, restaurare propter contestationem quam cum Gaifero Aquitanorum duce habebat non prevaluit, precande petiit, et nonas ac decimas ad restauipsae res ad Ecclesiam revenirent. Unde et domnus Carolus imperator, adhuc in regio nomine constitutus, edictum fecit ut neque ipse, nec filii ejus neque successores, hujusmodi rem agere attentarent: quod manu propria firmavit, cujus plenitudinem habemus, et de quo capitul
Abbreviated transcription (Latin):
Grauenimis. ẽ. & contra sacer¬
dotale constat. ẽẽ. proposi¬
tum. uł uius quã monaste¬
rii pridalegia olim indul¬
ta consundere: & adirri¬
tum quae sunt proquiete
disposita nitideducere.
Pationis ordo non pͥatitur.
Hut monasteriũ contra
uolustete fundatoꝵ. ab ecs
dispositione. ad arbitrium
suum quisquã debeat un
orelinata fuerint ł decisa
nulla in posterum debeant
refragatione turbari .ui.¬

Expanded text:
Grave nimis et contra sacerdotale constat esse propositum, velle cujusquam monasterii privilegia olim indulta confundere, et ad irritum quae sunt pro quiete disposita niti deducere.Rationis ordo non patitur ut monasterium contra voluntatem fundatorum ab eorum dispositione ad arbitrium suum quisquam debeat vinordinata fuerint vel decisa, nulla in posterum debeant refragatione turbari.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia uͦ karolus princepspip¬
piniregis pat̃ qui prim int̃
omnesfrancoꝵ reges ac
principesres aecclesiarũ
abeis se parauit atq diui¬
sit. ꝓ hoc solo maxime t̃
aetnalit̾ ꝑditus. signis ma¬
sc̃s eucherius aurelianensiũ
donis requiessit. in oratione
sibiostendente conspexit.
uidit illũ in infernoiferi¬
oritorqueri . Cuunt̃ rogan¬
ti abangeloductore re spon¬
sum ẽ. ꝗͥa scoꝵ iudicatione
qui futurũ iuditiũ cũ dño
abstulit ac diuisitante
illut iuditiũ animȩ acor¬
pore st̃pit̾nis poenis e
deputatus a recipit
simul cũ suis peccatis poenas
ꝓpt̃ peccata om̃iũ qui res
suas & facultates in honore
& amore dñi ad scõꝵ loca
in luminarib diuinicult
ac pauperũ ꝓ animarũ sua¬
rum redẽptione tradidi¬
bone fatiũ & fulradũ abba¬
& sũmũ capellanũregis
pippini ad seuocaũ eisq a¬
lia dicens insignũ dedit
ut ad st pulcrũ illius irent
sent ea quȩ dicebat uȩ ra
rẽ crederent. Ipsi autẽ

Expanded text:
Quia vero Carolus princeps, Pippini regis pater, qui primus inter omnes Francorum reges ac princeps, res ecclesiarum ab eis separavit atque divisit, pro hoc solo maxime est aeternaliter perditus. Nam sas Eucherius Aurelianensium donis requiescit, in oratione sibi ostendente, conspexit, vidit illum in inferno inferiori torqueri. Cui interroganti, ab angelo ejus ductore responsum est, quia sanctorum iudicatione, qui in futuro iuditio cum Domino abstulit et divisit, ante illud iuditium anima et corpore sempiternis poenis est deputatus et recipit simul cum suis peccatis poenas propter peccata omnium, qui res suas et facultates in honore et amore Domini ad sanctorum loca in luminaribus divini cultus ac pauperum pro animarum suarum redemptione tradideBonefatium et Fulradum abbat summum capellanum regis Pippini ad se vocavit, eisque talia dicens in signum dedit ut ad sepulcrum illius irent,sent, ea quae dicebat, vera esse concrederent. Ipsi autem
Abbreviated transcription (Latin):
graphia et dubia narratione.
uel quȩ omĩ modis contrafidẽ
catholicã sunt. ut epistola pessima
et falsissima. quã trans acto
annodicebant aliquierrantes
et inerrorẽ alios mittentes.
qđ decȩlocetidissec. nec credant᷑.
neclegant᷑. sed comburantur.
ne inerrorẽ protalib scriptis
populus mittatur Sed soli
canonici libri et catholici tractatꝰ
et scõrũ auctorũ dicta legant᷑
ettradantur

Expanded text:
graphiae et dubiae narrationes, vel quae omnino contra fidem catholicam sunt, ut epistola pessima et falsissima, quam transacto anno dicebant aliqui errantes et in errorem alios mittentes quod de coelo cecidisset, nec credantur nec legantur, sed comburantur, ne in errorem pro tali scripto populus mittatur. Sed soli canonici libri, et catholici tractatus, et sanctorum auctoritas et dicta legantur et tradantur
Abbreviated transcription (Latin):
met᷑. Nam probatus peri¬
culo subiacebit Niquiscuius¬
libet depotentibus seruis
quiperdiuersa possident.
de crimine habere suspectos
dnõ secretius cũ testibus
condicat᷑. ut intra.xx. noctes
ipsũ ante iudicem debeat
prȩsentare: Quodsi insitutũ
tẽpus inter ludente conludio
fecerit dñs status sui iuxta modũ
culpȩ inter fredum et fredũ
faciat cessionẽ. ut cũ inuentus
capitale ei qui ꝑ diderit :¬
reformare festinet . et latronẽ
perquirat. Quẽ si n truste
ꝑ inuenerit medietatẽ sibi
uindicet uł dilaturã. Si
fuerit de facultate latronis
et quidã nũ ꝑtulit sanciatur:
Namsi ꝑ sequens latronẽ ceperit.
integrã sibi cõpositionẽ simul
et solutionẽ uł quicqͥd dispen¬
dufuerit reuocauit. fredus
tamen iudici in cuius pago ẽ
reseruetur. Siqͥs aduestigiũ¬
statuentes ut siquis ex iudicib
hunc decretũ uiolare pͥsũpsent
uitȩ periculo subia cere noscatur¬

Expanded text:
metur. Nam probari perimetur. Nam probari periculo subjacebunt. IX. Si quis cujuslibet de potentioribus servis, qui per diversa possident, de crimine habetur suspectus, domino secretius cum testibus condicatur, ut intra viginti noctes ipsum ante judicem debeat praesentare. Quod si in statutum tempus interludente conludio non fecerit, dominus status sui juxta modum culpae inter fredum et faidum faciat cessionem; et quum inventus capitale ei qui perdiderit reformare festinet, et latronem perquirat. Quem si in truste perinvenerit, medietatem sibi vindicet vel delaturam. Si fuerit de facultate latronis, et qui damnum pertulit, satiatur. Nam si persequens latronem ceperit, integram sibi compositionem simul et solutionem, vel quidquid dispendii fuerit, revocavit; frepus tamen judici, in cujus pago est, reservetur. XIII. statuentes, ut si quis ex judicibus hoc decretum violare praesumpserit, vitae periculum subjacere cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
etretũ est ut uigilias constitu¬
tas nocturnas fures non cape
na si aliꝗd petierit capitale
qui ꝑdiderat recipiat. ela¬
tro insequatur. uelsunterius
et adhuc ad montẽ sin egle¬
xerint quinis soł condẽpnent᷑
Capitale tam̃ quiꝑdiderat ad
centena illa accipiat absq du
p̃sentia nihil longe multan¬
do et suꝑ ꝑsequens latronem
suum cõprehenderit et inte¬
grã sibi cõpositionẽ accipiat
Qđ si in truste inuenit᷑ medi¬
etatẽ cõpositionis trustres
adquirat et capitalẽ exeat
a latrone Siquis indomo
alterius ubi clauis est furtũ
inuenerit dominus domus
de uita componat. Siquis
cum furto capit᷑: antedictȩ
subiaceat legi. pdiquis de
sus picione inculpatur : ad
sorte ueniat. Simalasorte
priserit: latro .ẽ. tamenad
utrãq partem sint ternȩ per¬
sonȩ electȩ. ne camludius
fieripossit: DE SERUIS
AECLSSIE AuT DISCIL
Quiculpa inculpatur: aut¬
ad sortem ueniat. aut ad
plebium promoueat᷑. aut
ipsum preciũ ad nõ refor¬

Expanded text:
ecretum est, ut quia in vigilias constitutas nocturnos fures non caperna aliquid deperierit, capitale qui perdiderat recipiat, et latro insequatur. Vel si in alterius et adhuc admoniti si neglexerint, quinos sol condemnentur. Capitale tamen qui perdiderit, a centena illa accipiat absque dupraesentia nihil longe multando. Aut si persequens latronem suum comprehenderit, integram sibi compositionem accipiat. III. Quod si in truste invenitur, medietatem compositionis trustis adquirat, et capitale exigat a latrone. IV. Si quis in domo alterius, ubi clavis est, furtum invenerit, dominus domus de vita componat. V. Si quis cum furto capitur, antedictae subjaceat legi. VI. Si de suspicione inculpatur, ad fortem veniat. VII. Si mala forte priserit, latro tamen, ad utramque partem sint ternas personas electas, ne conludius fieri possit. VIII. De servis Ecclesiae aut fisci, quicunque inculpatur, ad fortem veniat, aut ad plebium promoveatur, aut ipse precius a domino refor
Abbreviated transcription (Latin):
qui Quicunq derebus ȩccłarũ. quas
in beneficiũ habent restaurationes
earũ facere neglexerint. iuxta
capitularẽ anteriorẽ in quode
operib: ac nonis et detims constitutũ
ẽ sic de illis adimpleat᷑ id ẽ in libro
uł restauratione eccłarũ comes
et ep̃s. siue abbas. una cũ missonrõ
quẽ ipsi sibi ad hoc elegerint consi¬
derationẽ faiant ut unꝰquisqe&
tantũ inde accipiat. adoperandũ
et restaurandũ quantũ ipsedereb:
ȩccłarũ habere cognoscit᷑. Similitꝰ
tenet. Aut si int̾ eos conuenerit.
ut ꝓopere faciendo argentum
donent uxta ȩstimationem
operis in argento ꝑsoluant. Cũ
quo precio. rector ȩcđȩ ad prȩ¬
dictã restaurationẽ operarios
conducere. et materiam̃ emere
possit. Et qui nonas et decimas
dare neglexerit: primũ quidẽ:
illas cũ sua lege restituat. in suꝑ
et bannũ nrm̃ soluat. ut ita casti¬
gatꝰ caueat. ne sȩpius iterantdo
bene ficiũ amittat
eillo qui a gros dominicatos
propterea neglexit excoleres

Expanded text:
um quas in beneficium habent, restaurationes earum facere neglexerunt, iuxta capitularem anteriorem in quo de operibus ac nonis et decimis constitutum est, sic de illis adimpleatur, id est in libro et restauratione ecclesiarum: Consa cum misso nostro, quem ipsi sibi elegerint ad hoc, considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum et restaurandum quantum ipse de rebus ecclesiarum habere dignoscitur. Similiter tenet. Aut si inter eos convenerit ut pro opere faciendo argentum donent, juxta aestimationem operis in argento persolvant; cum quo pretio rector ecclesiae ad praedictam restaurationem operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et decimas dare neglexerit, primum quidem illas cum lege sua restituat, insuper et bannum nostrum solvat, ut ita castigatus caveat, ne sepius iterando beneficium amittat. » 9. De illis qui agros dominicatos propterea neglexerit excolere,
Abbreviated transcription (Latin):
uant. et recipiat unus quisq qđ
dedit. Vbi .uͦ. mortua manus
int̃ iacet. autalia quȩ libet causa
scient̃ testes in ꝑ uiriũ induxisset.
subfide iussione ad placitũ nr̃m
uenire cõpellat᷑. ut ibi ꝑ fideles
nras consideremꝰ quiddetali
homine faciendum sit
De lus quidis cordus et conten¬
tionib: stodent solent et inpace
uiuerenolunt. et inde conuicti
ad nrm̃ placitũ ueniant. ut ibicũ
fidelib: nr̃is consideremꝰ quidde
talibus faiundum sit:¬

Expanded text:
vantur, et recipiat unusquisque quod vantur, et recipiat unusquisque quod dedit. Ubi vero mortua manus interiacet, aut alia quaelibet causa scienter testes in periurium induxisset, sub fideiussione ad placitum nostrum venire compellatur, ut ibi cum fidelibus nostris consideremus, quid de tali homine faciendum sit. 7. De his qui discordiis et contentionibus studere solent et in pace vivere nolunt, et inde convicti ad nostrum placitum veniant, ut ibi cum fidelibus nostris consideremus quid de talibus faciendum sit
Abbreviated transcription (Latin):
Quicunq beneficiũ suũ occasione
propͥi desertũ habuerit. et intra
annũ post quã ei a comite uł misso
nr̃o notũ factũ fuerit. illud em̃¬
datũ ñ habuerit. ipsũ beneficiũ.
inueniunt. eiciant. et totus
populi consensu in locũ eorũ bonos
eligant. Et cum electifuerint
irare faciant. ut scient̃ in iuste
iudicare non debeant
nr̃is ad inquisitiones faciendas.
ecrei ueritatẽ dicendã. et adiu¬
tores comitũ sint adiustitias facienda
Nolumꝰ ut quicunq descabinis
dep̃hensus fuerit ꝓpt̃ munera
ant ꝓpt̃ amicitiã uł inimicitia
iniuste iudicasse : ꝑfideiussort
missus ad prȩsentiam nramueniat
Decȩtero omnib scabinis denunti¬
etur. nequis de incepsetiã iustũ
iudicium uendere prȩsumat
bicunq cõmutationes tã tẽpore
nr̃o. quãq genitoris nr̃i legittimȩ
etrationabiles. atq utiles ȩccłiis
dĩ factȩ sunt. ꝑmaneant Ebi¬
cunq. uͦ. in utiles et in cõmodȩ.
atq in rationabiles factȩ sunt dissol¬

Expanded text:
Quicumque beneficium suum occasione proprii desertum habuerit, et intra annum, postquam ei a comite vel misso nostro notum factum fuerit, illud emendatum non habuerit, ipsum beneficium ainveniunt, eiciant et totius populi consensu in locum eorum bonos eligant. Et cum electi fuerint, iurare faciant, ut scienter iniuste iudicare non debeant.net rei veritatem dicendam; et ut adiutores comitum sint ad iustitias faciendas. 4. Volumus ut quicumque de scabinis deprenensus fuerit propter munera aut propter amicitiam vel inimicitiam iniuste iudicasse, ut per fideiussores missus ad praesentiam nostram veniat. De cetero omnibus scabinis denuntietur, ne quis deinceps etiam iustum iudicium vendere praesumat5. Ubicumque commutationes tam tempore nostro quamque genitoris nostri legitimae et rationabiles atque utiles ecclesiis Dei factae sunt, permaneant. Ubicumque vero inutiles et incommodae atque inrationabiles factae sunt, dissol
Abbreviated transcription (Latin):
ut glorificent dm̃ qui incelis ẽ.
Incipit prȩ fati ur cula
li selli se curdi ..¬
upra in primo libro. capitula
ȩcclesi astica que domnus
impr̃ karolus fecit. ad una¬
ta sunt. in hoc uero ecclesiasti¬
ca quȩ domnus hlodouicus.¬
us. cȩsar pussimꝰ. ediderunt

Expanded text:
ut glorificent Deum, qui in coelis est. INCIPIT PRAEFATIUNCULA LIBELLI SECUNDI.upra in primo capitula ecclesiastica quae domnus imperator Karolus fecit adunavi. In hoc vero ea ecclesiastica quae domnus Hludowicusu
Abbreviated transcription (Latin):
potestate ep̃i sint . qualiter
aprb̃s dis pensentur. de
ecclesiis. uel altaRi RuS
t eccłȩ uel altaria melius con
sumat. de ecelesnis uel
ALTARIBUS. AMUIGUPS
tȩccła uel altaria que am¬
bigua sunt de conse cratione.
feminas predicent. ut lin¬
num nisi in itenere fuerit
uel placitũ ibi habuerit
ad missã recipiat. de par¬
Rochias. ALTeRIUS PRG̃I
t nullus prb̃t in alterius
parrochia missã cantare
p̃sumat. nisi in itinere fue¬
rit. nec decimã ad alterũ
ꝑtinentẽ audeat recipere:
de dermino eccles iarũ:
t terminũ habeat unaquȩq
eccła dequib uillis deci¬
mis recipiat. derepus

Expanded text:
potestate episcopi sint, qualiter a presbyteris dispensentur. 144. De ecclesiis vel altaribus. Ut ecclesiae vel altaria melius conssumat. 145. De ecclesiis vel altaribus ambiguis. Ut ecclesiae vel altaria, quae ambiguae sunt de consecratione, cfeminis praedicent, ut linnum, nisi in itinere fuerit vel placitum ibi habuerit, ad missam recipiat. 148. De parrochia alterius presbyteri. Ut nullus presbyter in alterius parrochia missam cantare praesumat, nisi in itinere fuerit, nec decimam ad alterum pertinentem audeat recipere. 149. De termino ecclesiarum. Ut terminum habeat unaquaeque aecclesia, de quibus villis decimas recipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
It qui ecclesiarũ beneficia. olu¬
habent. nonã & decimã ex eis
eccłȩ cuiꝰ ressunt donent. &¬
qui tale beneficiũ habent. ut¬
ad medietatẽ laborent & de
eorũ portione ꝓpria prbo
decimas donent. de festi¬
Lȩe sunt festiuitates in anno
quȩ ꝑ om̃ia uenerari debent
Natał dñi. Scĩ stephani.
Sc̃i ioħis euangłistȩ Innocentũ
Octaue dñi. Epiphania.
Octalie epiphaniȩ. Purifica¬
uo scȩ mariȩ. Pascha dies
octo Letania maior. As¬
censio dñi. Pente costen.
Sc̃i ioħis baptistȩ. Sc̃ĩ petri
& pauli. Sc̃ĩ martini. Sc̃i
andreȩ. De as sumptione scȩ̃
mariȩ. In terrogandũ reliqͥ mͦ.
de amonidione Sacer
tsacerdotes ad. dotã¬
moneant populũ. ut elemo¬
sinã dent. & orationes faci¬
ant. ꝓdiuersis plagis. quas
assiduȩ ꝓpeccatis nr̃is patim̃.
de Dredicatione ad plese:
t ipsi sacerdotes unus quisq
scđm ordinẽ suũ. p̃dicare
& docere studeat. plebẽ sibi
cõmissã. de ebrietate
De ebrietate. ut primo omniũ

Expanded text:
t qui ecclesiarum beneficia habent, nonam et decimam ex eis ecclesiae cujus res sunt donent; et qui tale beneficium habent, ad medietatem laborent, et de eorum portione proprio presbytero decimas donent. De eHae sunt festivitates in anno, quae per omnia venerari debent: Natalis Domini, sancti Stephani, sancti Iohannis euangelistae, innocentum, octabas Domini, epiphania, octabas epiphaniae, purificatio sanctae Mariae, pascha dies octo, letania maior, ascensa Domini, pentecosten, sancti Iohannis baptistae, sancti Petri t Pauli, sancti Martini, s. De adsumptione sanctae Mariae interrogandum reliquimus. 159. De admonitione sacerdotum. Ut sacerdotes admoneant populum, ut elimosinam dent et orationes faciant pro diversis plagis quas assidue pro peccatis nostris patimur. 160. De praedicatione ad plebem. Ut ipsi sacerdotes unusquisque secundum ordinem suum praedicare et docere studeat plebem sibi commissam. 161. De ebrietate. De ebrietate, ut primo omnium
Abbreviated transcription (Latin):
non dampnabituro
dyaconus antem¬
iii cardie̾ ꝯstitutus
In uibe Roma insi
non dampnabitur
Eulodyaconus a colui
eporcistao et lectoro
inisi sicur scaiptum est
m seꝑtem testimonns
silies habontes
i uxores et omnino
xpistum predicanteo
Ae datur mistira
de cenfugio ad eclesiã
In atrio ipsis ecclesie
rarem habeaz net
sit et necesse iugred
ca lesiam et nullus
abstra hire presumat

Expanded text:
r. Diaconus autem cardine constitutus in urbe Roma nisi condemnabitur. Subdiaconus, acolitus, exorcista, lector, nisi, sicut scriptum est, in septem testimoniis filios habentes et uxores et omnino Christum praedicantes. Sic datur mystica De confugio ad ecclesiamin atrio ipsius ecclesiae pacem habeat, nec sit ei necesse ecclesiam ingredi; et nullus abs
Abbreviated transcription (Latin):
de his qui ad casam dei
res suas trade̾ ueluerit
ui Reo Iuas pro
amma sua nd
cesam dei tradere
sunt toaditiones De
quilone milla est questre
stabiles permaurant
Si uero aliquis aliti
deo suas tradiderit
⁊ in hostes profegtuo
fuerit et idec in Res
tradice sunt Interim
morsuus fuerit qui
Reo tradidit iñ lenciius
fuerit ad hibit tostib
coram. quib tra dino
facta est Res suas
Recipiat Si antem
et ipst mortuus fueu
heredes eius le gitune
leo toaditas percipĩar¬

Expanded text:
De his qui ad casam Dei res suas tradere voluerint. Si quis res suas pro anima sua ad casam Dei tradere sunt traditiones, de quibus nulla est quaesitio, stabilis permaneant. Si vero aliquis alii res suas tradiderit, et in hoste profectus fuerit, et ille cui res traditae sunt interim mortuus fuerit, qui res tradidit, cum reversus fuerit, adhibitis testibus coram quibus traditio facta est, res suas recipiat. Si autem et ipse mortuus fuerit, heredes eius legitimi res traditas recipia
Abbreviated transcription (Latin):
exrõmumitatrones
passin et sine cã
nan fiant
de conuerssione liberi
Tliber homo qui
In mouasterro
Regulari comam depo¬
suerit et les suas
ꝓbidem de leganerit
promissionem factum
secundum legulam
fromiter teneat
de nõ cogendo libere
Tnemini liceat
aliun coger e
ad. bibendum
Emercatus die
Dominico In nullo
loco habeatur

Expanded text:
icationes passim et sine causa non fiant. 137. De conversione liberi Ut liber homo, qui in monasterio regulari comam deposuerit et res suas ibidem delegaverit, promissionem factam secundum regulam firmiter teneat. 138. De non cogendo bibere. Ut nemini liceat alium cogere ad bibendum. Ut mercatus die Dominico in nullo loco habeatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pbris dyaconibus
et Reliquis ox clero
in grenio synodi ut
non presbiter adu̾ius
epistopum nõ Dyacon
aduersus presoiterum
non Iub dyaconus ad¬
uersus dyaronum
non accolitus ad uersus
sub dxatõnu nõ exorcista
aduerius accolitum
Non leotor aduer no
exorcistam nõ hostiariꝰ
aduersus lectorein
de accusacionce aliqua
Et non dampnabir
testibus Neq presul
siis a quoqͣ Iudica¬
bitur qu scriptum eꝭ
noy est discipulno
su per mag istrum
Presoiter antem inst¬

Expanded text:
ris, diaconibus et reliquis ex clero.in gremio synodi, ut non presbiter adversus episcopum, non diaconus adversus presbiterum, non subdiaconus adversus diaconum, non acolisubdiaconem, non exercista adversus acolitum, non lector adversus exorcistam, non ostiarius adversus lectorem det accusationem aliquam. Et non dampnabitur testibus. Neque praesul summus a quoquam iudicabitur, quoniam scriptum est: Non est discipulus super magistrum. Presbyter autem n
Abbreviated transcription (Latin):
ex stabilatate ep̃o ꝵ
et clericorum¬
E de uno loco ad
alium toanseat ep̃s
sine decreto episcoporũ
uel clericus sine Iussione
epistopi si
per fectas expectent sint
cauones scti siluestri

Expanded text:
e stabilitate episcoporum vel clericorumNe de uno loco ad alia transeat episcopus sine decreto episcoporum, vel clericus sine iussione episcopi suiperexpectent sine Canones sancti Silvestri
Abbreviated transcription (Latin):
post diem consecrationis
ad quisierit. ꝓpriȩ eccłȩ
relinquat. de peniten¬
tisus non corer dis:
Ut nullus prb̃t. aut laicus
p̾enitentẽ inuitet iuinu
bibere. aut carnẽ mandu¬
care. nisi prȩ sens ꝓ ipso
unũ uel duos denarios
nec conductor sui senioris.
existat. de sepultura
UBI Non fiat :¬
t nullus deinceps in ȩccła mꝙ¬
paratã de maiorib uel demi¬
norib uitus ꝑquȩ cognosce¬
re ualeat. uel p̃dicare subdiꝑ¬
tis suis. ut caueant ab insidus
diaboli¬
las secũ deferat. unã ad chris¬
ma. alterã adoleũ. ad cati¬
cuminos inunguendos. tertiã
ad infirmos iuxta sententiã
apłi. ut quandoquis infir¬

Expanded text:
post diem consecrationis adquisierit proprias, ecclesiae relinquat. 151. De poenitentibus non cogendis. Ut nullus presbyter aut laicus poenitentem invitet vinum bibere aut carnem manducare, nisi ad praesens pro ipso unum vel duos denarios,nec conductor sui senioris existat. 153. De sepultura, ubi non fiat. Ut nullus deinceps in ecclesia moat de maioribus vel de minoribus vitiis, per quae cognoscere valeat vel praedicare subditis suis, ut se caveant ab insidiis diabollas secum deferat, unam ad chrisma, aliam ad oleum ad catecuminos inunguendos, tertiam ad infirmos unguendos iuxta sententiam apostolicam; ut quando quis infir
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ in eodẽ de ꝓhibenda aua¬
ritia ut nullus alienos
fines usurpet uel termi
tuti& conuertunt se ad
dm̃ : ut canonicȩ inqui¬
rant᷑: dere conciliatione
& canonicȩ reconcilient᷑ :
de his Quinoi sunt
Bone cor uersationis:
tẽ in eodẽ ut illi qui non suns
bonȩ conuersationis &

Expanded text:
tem in eodem de prohibenda avaritia, ut nullus alienos fines usurpet vel terminsunt et convertunt se ad Deum, ut canonice inquirantur de reconciliatione, et canonice reconcilientur. 35. De his qui non sunt bonae conversationis. Item in eodem, ut illi qui non sunt bonae convers
Abbreviated transcription (Latin):
t ex amen aquȩ frigidȩ quod
hactenus faciebant. a missisnris
om̃ib: int̃dicat᷑. ne ulterius fiat
XII. Postquã comes et pagenses de qualibet
expeditione hostilire uersi fuerint.
rescisus. qđ lingua theo disca scat legi
id .ẽ. armorũ depositio uocat᷑¬

Expanded text:
Ut examen aquae frigidae quod Ut examen aquae frigidae quod actenus faciebant, a missis nostris omnibus interdicatur, ne ulterius fiat. Postquam comes et pagenses de qualibet expeditione hostili reversi fuerint, resisus, quod lingua Theodisca scatslegi, id est armorum depositio, vocatu
Abbreviated transcription (Latin):
Collecte admale faciendũ om̃i modis
fieri ꝓhibeant᷑. et ubicunq huiuis¬
modi p̃sũ ptiones factȩ fuerint:
digna emendatione corrigant᷑
Et si ꝑ negli gentiã comitis. uł factȩ
sunt. uł mem̃datȩ remanserunt :
hoc ad nram notitiã ꝑferat᷑:
Auctor .uͦ facti si fuerit p̃positꝰ uł i
aduocatꝰ. siuecentenarius. uł
quã libetalia dignitate p̃dita
liberaꝑsona. postlegalẽ em̃da¬
tionẽ in loco facta sub fideiissorib:
ad nram̃ p̃sentiã ueniat. Maltitudo
.uͦ. siue deseruis sine deliberis sit :
legitama emendatione multet᷑:
placuit nob̵ ut hii qui uissionem
nram in reparandis pontib cõtẽpseri
uolumꝰ aciubemꝰ. ut om̃s homines
nrĩ in nram ueniant p̃sentiã rationes
reddere curnrãm iussionẽ ausi st̃
cõtẽpnere. Comites autẽ reddant
constrinxert̃ . ut hoc facerent :
aut nob nuntiare ne glexerunt
Similit̃ et de imustis theloneis. ubi¬
cunq acqpiunt. sciant se exinde
nobis rationẽ reddituros:

Expanded text:
Collectae ad male faciendum fieri omnimodis prohibeantur; et ubicumque huiusmodi praesumptiones factae fuerint, digna emendatione corrigantur. Et si per neglegentiam comitis vel factae sunt vel inemendatae remanserunt, hoc ad nostram notitiam perferatur. Auctor vero facti si fuerit praepositus vel advocatus sive centenarius vel qualibet alia dignitate praedita libera persona, post legalem emendationem in loco factam sub fideiussoribus ad nostram praesentiam veniat. Multitudo vero, sive de servis sive de liberis sit, legitima emendatione multetur.placuit nobis, ut hii, qui iussionem nostram in reparandis pontibus contempserunt, volumus ac iubemus ut omnes homines nostri in nostram veniant praesentiam rationes rcontempnere. Comites autem reddant constrinxerint ut hoc facerent, aut nobis nuntiare neglexerunt. Similiter et de iniustis theloneis, ubicumque accipiuntur, sciant se exinde nobis rationem reddituros. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
N NOMINE PAPRIS
EI LILII ET SPS Sci¬
COINCI TANIE
spũ. ac zelo fidei catholici
scintillatim subpectore
tranquillis simi gloriosiq regis
Raroli dni terrȩ imperu eiuis
decreta ꝑ diuersas ꝓuintias
regnieius dicioni subiectas sũ ma
celeritate prȩcurrentibus.
multitudo antistitũ sacris obtẽ¬
perando p̃ceptis in uno collegio
aggregata conuenit.
Quadã die residentib cunctis
in aula sacri palacu. assistentibus
inmodũ coronȩ presbiteris.
dia conihus cunctoq dero sub
prȩsentia p̃dicti principis. allata
est epistola ab ele pando auctore
noxiisceleris. tolẽnae sedis
pseudo epõ his panensi termino
circum sept& ⁊ Cunq iubente
publica uoce recitata fuisset
statim surgens uenerabllis
princeps desella regia. astitit
supragradũ suũ et allocutꝰ.ẽ.
detausa fidei ꝓlixo sermone.
et a iecit. Quid uobis uidetur:
Ab anno prorsus p̃terito et exquo
coepit huius pestis insania tumes¬
cente ꝑfidiȩ ulcore diffusius
ebullire. non paruus in his regi¬

Expanded text:
N NOMINE PATRIS, ET FILII, ET SPIincitante Spiritu, ac zelo fidei catholicae scintillatim sub pectore tranquillissimi gloriosique Caroli regis, domini terrae, imperii ejus decreto per diversas provincias regni, ejus ditioni subjectas, summa celeritate percurrente, multitudo antistitum, sacris obtemperando praeceptis, in uno collegio aggregata convenit. Quadam die, residentibus cunctis in aula sacri palatii, adsistentibus in modum coronae presbyteris, diaconibus, cunctoque clero, sub praesentia praedicti principis allata est epistola, missa ab Elipando, auctore noxii sceleris, Toletanae sedis pseudo-episcopo, Hispalensi termino circumseptae. Cumque, jubente rege, publica voce recitata fuisset, statim surgens venerabilis princeps de sella regia, stetit supra gradum suum, ac locutus est de causa fidei prolixo sermone, et adjecit: Quid vobis videtur? Ab anno prorsus praeterito, et ex quo coepit, hujus pestis insania tumescente, perfidiae ulcus diffusius ebullire, non parvus in his regi
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc missi nr̃ĩ notũ faciant comitib
et populo qđ nosin omi epdomada
unũ diẽ ad causas audiendas et iudi¬
candas sedereuolumꝰ. Comites
autẽ et missinrĩ magnũ studiũ
habeant. ne forte ꝓpt̃ eorum
negligentiã. pauperes cruaent.
dealiis causis seadnos retlamare.
nisi de quib: aut missi nr̃i aut
A. Quicunq uicarii. uł alii ministri
comitũ. tributũ qđ inferenda
uocat. maioris pretii apopulo
exigere p̃sũ psit. quã amissis¬
nr̃is bonȩ memoriȩ genitoris nrĩ
constitutũ fuit . hoc ẽ. duos solidos

Expanded text:
Hoc missi nostri notum faciant comitibus et populo, quod nos in omni hebdomada unum diem ad causas audiendas et judicandas sedere volumus. Comites autem et missi nostri magnum studium habeant, ne forte propter eorum negligentiam pauperes crucientur, de aliis causis se ad nos reclamare, nisi de quibus aut missi nostri aut . Quicumque vicarii vel alii ministri comitum tributum quod inferenda vocatur, maioris pretii a populo exigere praesumpsit quam a missis bonae memoriae genitoris nostri constitutum fuit, hoc est duos solido
Abbreviated transcription (Latin):
debet.¬
re bexceptis scabinis .uii.
qui ad omĩ a placita p̃essedebent. XXI.
De fal sis testibus ut n recipiant᷑:¬
Ut nullus prȩsumat ꝑ uitã regis
Vt missinrĩ qui iã breues detulert̃
de ad nuntiatione. uolumus
ut adhuc adducant deopere:
IXXIUI Quantã morã faciant in uno¬
quoq loco et quot homines
secum habeant.: nr̃orũ¬
De prudentia et constantiamissoꝵ.
Designatis qui mentiendo uadunt
citũ nrm habere uolumꝰ¬

Expanded text:
debet; exceptis scabineis septem, qui ad omnia placita praeesse debent. 21. De falsis testibus ut non recipianturUt nullus praesumat per vitam regis Ut missi nostri, qui iam breves detulerunt de adnuntiatione, volumus ut adhuc adducant de opere. 10. Quantam moram faciant in unoquoque loco, et quot homines secum habeant. De prudentia et constantia missoru14. De signatis, qui mentiendo vadunt 15. citum habere volum
Abbreviated transcription (Latin):
deponendi sunt & qui ordi¬
nat & qui ordinat᷑ nec non
& qui mediator ẽ. Iuter eos
Itẽ de eadẽ re incanonib
prb̃t. aut diaconꝰ ꝑ pecu¬
nias hanc obtinuerit dig¬
nitatẽ: deiciat᷑ & ipse &
ordinator eiꝰ & a cõ munio¬
ne abscidant᷑. Deualefi¬
CIS UEL IN CANTATORIBUS
t̃e in eodẽ concilio ut coclea¬
rii malefici incantatores
& in cantatrices fieri nonsi

Expanded text:
deponendi sunt, et qui ordinat et qui ordinatur, necnon et qui mediator est inter eos. Item de eadem re in canonibus presbyter aut diaconus per pecunias hanc obtinuerit dignitatem, deiciatur et ipse et ordinator eius, et a communione abscidantur. 21. De maleficis vel incantatoribus. Item in eodem concilio, ut coclearii, malefici, incantatores et incantatrices fieri non si
Abbreviated transcription (Latin):
romanũ plenit̃ uł ordin aliter
pernotturnale uł gradale
officium ꝑagant. secłm qđ
beatȩ memoriȩ genitor noster
Pippinus rex. decertauit ut fieret
Quando gallicanũ tulit obuna¬
nimitatẽ a postolicȩ sedis. et scẽ
dĩ ȩcclesiȩ pacificã concordiã:¬

Expanded text:
Romanum pleniter et ordinabiliter per nocturnale vel gradale officium peragant, secundum quod beatae memoriae genitor noster Pippinus rex decertavit ut fieret, quando Gallicanum cantum tulit ob unanimitatem apostolicae sedis et sanctae Dei aecclesiae pacificam concordia
Abbreviated transcription (Latin):
qui sine o mĩ lege uagando uadunt
ꝑ istam terrã nonsinant᷑ uagari
et deceptiones omĩb: agere
Net istinudi cum ferro quidicunt se
data sibi penitentia ire uagantes.
melius uidet᷑. ut si aliquid in con¬
suetũ etcapitale cri men cõmi¬
serint. ei in uno locoꝑmaneant
laborantes. et seruientes. acpeni

Expanded text:
qui sine omni lege vagabundi vadunt per istam terram, non sinantur vagare et deceptiones hominibus agere. Nec isti nudi cum ferro, qui dicunt se data sibi poenitentia ire vagantes. Melius videtur, ut si aliquid in consuetum et capitale crimen conmiserint, ut in uno loco permaneant laborantes et servientes et paeni
Abbreviated transcription (Latin):
TMUIMUSQUOQUE
secđm qđ in legedñs prȩcerit.
ut opera seruilia dieb: dñi cis
nonagant᷑. sicut et bonȩ memo¬
riȩ genitor meus insuis sẏno
nec in uinea colenda net in
siluis strrpare᷑. uł arbores cȩdere
uł inpetras laborare nec domas
construere. nec in horto laborent.

Expanded text:
tuimus quoque secundum quod in lege Dominus praecepit, ut opera servilia diebus dominicis non agantur, sicut et bonae memoriae genitor meus in suis sinodnec in vinea colenda, nec in silvis stirpando, vel arbores caedere, vel in petris laborare, nec domos struere; nec in horto laborent
Abbreviated transcription (Latin):
De bonis denarus quos populus
recipere non uult uolumꝰ. ut hoc
obseruet᷑ ec teneat᷑. qđ in priori
capitu lari nr̃o conscriptũ . ẽ. id .ẽ.
Quicunq liber homo uł mnemptionẽ
uel in debitisolutionẽ denarium
merũ et bene pensantẽ recipere
nr̃i. autaliorũ. uł aduocati eos
missis nr̃is. uł comitib: iussi p̃sen
constitutionẽ nram adimplendã.
epĩ et abbates. siue reliqui qui bene ficia
nr̃a habent aduuent comites insiuis
hominib: distringendis. Et si comites
hanc constitutionẽ nram negle

Expanded text:
De bonis denariis, quos populus recipere non vult, volumus, ut hoc obervetur et teneatur, quod in priori capitulare nostro conscriptum est, id est Quicumque liber homo vel in emptione vel in debiti solutione denarium merum et bene pensantem recipere nostri aut aliorum vel advocati eos missis nostris vel comitibus iussi praesentconstitutionem nostram adimplendam episcopi et abbates, sive reliqui qui beneficia nhominibus distringendis. Et si comites hanc nostram constitutionem neglex
Abbreviated transcription (Latin):
examinent᷑. et ut ex cõmunica¬
tiones passim et sine causa ñ fiant
Ut missinrĩ scabinos. aduocatos.
notarios ꝑ singula loca eligant.
et eorũ nomina quando renersi
fuerint secũ scripta deferant: s.iIII
tiã regis educantur N:

Expanded text:
examinentur. Et ut excommunicationes passim et sine causa non fiantUt missi nostri scabinos, advocatos et notarios per singula loca eligant et eorum nomina, quando reversi fuerint, secum scripta deferant. 219. Detiam regis deducantur.
Abbreviated transcription (Latin):
i Quis Aliqua ne cessi¬
tate cogente homicidium
cõmisit : comes incuuis ministe¬
rio resꝑpetrata ẽ. et cõposi¬
tionẽ soluere. et faidã ꝑsacra¬
mentũ pacificare faciat
Q uod si una pars ad hoc consentire
noluerit id .ẽ. aut ille qui homi¬
cidiu cõ misit. aut is qui cõpositt¬
onem suscipere debet: faciat
illum qui ei contumax fuerit
ad prȩsentiã nr̃am uenire ut
eum ad tẽpꝰ qđ nobis placuerit
in exiliũ mictamꝰ donec ibi casti¬
P ulterius¬
eẽ non Audeat. et mauisdãnũ
indeñ accrescat¬
Vbi sacra menta iuranda sint
Si ENTi Qui ⁊us
consuetudo fuit delibertate
sa cramenta ad hramnre. uel
iurare : ibi mallũ habeatur.
et ibi sacramenta uirentur
M allus tam̃ neq in ȩccła neq
in atrio eius habeat᷑. Minora
uͦ placita comessiue intra
suã potestatẽ. uelubi impetrare
potuerit habeat. Volumꝰ utiq
ut domꝰ a comite in loco ubi
mallũ tenere debet construat᷑.
ut propt̃ calorẽ solis et pluuiã

Expanded text:
i quis aliqua necessitate cogente homicidium commisit, comes in cujus ministerio perpetratum est, et compositionem solvere, et faidam per sacramentum pacificare faciat. Quod si una pars ei ad hoc consentire voluerit, id est aut ille qui homicidium commisit, aut is qui compositionem suscipere debet, faciat illum qui ei contumax fuerit ad praesentiam nostram venire, ut eum ad tempus quod nobis placuerit in exsilium mittamus, donec ibi castiesse ulterius non audeat, et maius damnum inde non adcrescatUbi sacramenta iuranda sint. Ubi antiquitus consuetudo fuit de libertate sacramenta adhramire vel iurare, ibi mallum habeatur, et ibi sacramenta iurentur: mallus tamen neque in ecclesia neque in atrio eius habeatur. Minora vero placita comes sive intra suam potestatem, vel ubi impetrare potuerit, habeat. Volumus utique, ut domus a comite in loco ubi mallum tenere debet, construatur, ut propter calorem solis et pluviam
Abbreviated transcription (Latin):
Iustitus Resalarisus:
Deiustitiis regularib ut ple¬
nit̾ fiant. inquisite. dear¬
mis uor deportando:
De armis infrapatriã non por¬
tandis. id .ẽ. scutis. & lanceis
& loricis si faidosus. qui sit
discutiat᷑. Tunc qui se duo¬
l contrarius sit ut pacati
fiant. & distringant᷑ ad pacẽ
& iã si noluerint. & si aliter
ut pacificare uolunt. addu¬
cant᷑. in nram p̾sentiã. & si
aliquis post pacificationẽ al¬
terũ occiderit cõponat illũ
& manũ quã ꝑ iurauerit
ꝑdat. & in suꝑ bannũ domi¬
nicũ soluat. De aRmatta¬

Expanded text:
iustitiis regalibus. De iustitiis regalibus, ut pleniter fiant inquisitae. 4. De armis non portandis. De armis infra patriam non portandis, id est scutis et lanceis et loricis. Si faidosus quis sit, discutiatur tunc, quis e duobus contrarius sit ut pacati fiant, et distringantur ad pacem, etiam si noluerint. Et si aliter se pacificare nolunt, adducantur in nostram praesentiam. Et si aliquis post pacificationem alterum occiderit, conponat illum, et manum quam periuravit perdat, et insuper bannum dominicu
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt inflandris. & in menpisco
& inceteris maritimis locis.
uolum. ut ꝓmissos nr̃os. iudi¬
cetͥ dominꝰ seruorũ illorũ. ut
constringant eos ne ultra tales
conuirationes. facere p̃sumanT¬
& ut sciant ipsi eorundẽ domini
coniurationẽ facere p̃sumpse¬
rint. post quã eis. hȩe nr̃a iussio
fuerit indicata. bannũ nrũm
De terra in litore.
maris. ubi salẽ faciunt. uolumꝰ
ut aliqui exeis ueniant. ad
placitũ nr̃m. & ratio eorũ au¬
diat᷑. ut tunc seđm ȩquitatẽ
inter eos definire ualeam. De

Expanded text:
fiunt in Flandris et in Menpisco fiunt in Flandris et in Menpisco et in caeteris maritimis locis, volumus ut per missos nostros indicetur dominis servorum iconstringant eos, ne ultra tales coniurationes facere praesumant. Et ut sciant ipsi eorundem servoruconiurationem facere praesumpserint postquam eis haec nostra iusso fuerit indicata, bannum nostrum, De terra in litore maris, ubi salem faciunt, volumus ut aliqui ex eis veniant ad placitum nostrum, et ratio eorum audiatur, ut tunc secundum aequitatem inter eos definire valeam