comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. aliquid uitro siuule. quod
p̃t plucere Est aliquid et aque
coutra te sũmain ungula solet
fi uitrea stricta uł pliib angu¬
lis in modum claue toirosa. ħ si
in trausũsum solem accipit colo¬
reui talem qualis inaiu uidi
solet reddit. ut scias non yma¬
ginem hic soł ẽẽ s coloris ĩu¬
tacionem ex pcussu. ¶ Prim̃
in hoc argumento multa pro
me sunt quod appz a sole fieri
Quod app leue quiddam esse
debers ⁊ sinule speculo qd solem
repcuciat Denide quod app ñ
fieri ullum colorem s spẽm fal¬
luuibarum cͥuix ⁊ suit et pouit
utrumq deflectitur ħ autemi
in speculo est. cui nullus iidet̾
color sed simulacio quedam co¬
loris aliens. ununi hoc tantũ
michi soluendum est quodnõ
iusitur in ista ungula solis
ymago. cuius bũ ex p̾ᵈ ͤ capax
non est. Ita couatur quideu
reddere ymaginem quia leius
est m ͥ ͣ ⁊ ad hoc habilis. s nõ
p̃t quia enormiter facta est si
apta fabricata foret totidem

Expanded text:
est aliquid uitro simile, quod est aliquid uitro simile, quod potest perlucere, est aliquid et aquaecontra te sumam. Virgula solet fieri uitrea, striata uel pluribus angulis in modum clauae torosa: haec si in transuersum solem accipit, colorem talem, qualis in arcu uideri solet, reddit, ut scias non imaginem hic solis esse sed coloris imitationem ex repercussu'. Primum in hoc argumento multa pro me sunt: quod apparet a sole fieri; quod apparet leue quiddam esse debere et simile speculo, quod solem repercutiat; deinde quod apparet non fieri ullum colorem sed speciem fallumbarum ceruix et sumit et ponit, utcumque deflectitur. Hoc autem et in speculo est, cui nullus inditur color, sed simulatio quaedam coloris alieni. Unum hoc tantum mihi soluendum est, quod non uisitur in ista uirgula solis imago; cuius bene exprimendae capax non est: ita conatur quidem reddere imaginem, quia leuis est materia et ad hoc habilis, sed non potest, quia enormiter facta est. Si apta fabricata foret, totidem
Abbreviated transcription (Latin):
corpus est. sed mendacium est
sine te sumiliᵈ ͦ uis scire ħ ita esse
desinet arcus si obtex̾is solem. op¬
ponc in quam soli alt̾am nubem
hinus uarietas int̾i̾bit At maior
Aliquanto est aitus ꝙͣ sol. drei
modo fieri specula que multipli¬
cent omme corpus quod nuitã¬
tur Illud adiciam omina ꝑ aqͣ
uidentib longe esse maiora lr̃e
quanmis nimite et obscure ꝑ
uitream pilam aqua pleuam
maiores clanores que cernũt
Poma formosiora ꝙͣ sint uidẽ¬
tur si inatant uitro Sidera
ampliora ꝑ nubem aspicienti
uidentur. quia acies nr̃a in hu¬
uudo labitur nec app̾hendere
quod uult fideliter potest. Qd̾
manifestum fiet si poculum im¬
pleñis aqua et in id̃ cometeris
anulum Nam cum in ip̃o fũdo
a nulus iaceat facies eius in sũ¬
ma a qua redditur Quid quid
uidetur ꝑ humorem longe am¬
plius u̾o est. Quid niꝵ maiorẽ
reddi ymaginem solis que in
nube humuda iusitur Cum dua¬
bus causis l accidat quia ĩ nube¬

Expanded text:
corpus est sed mendacium et corpus est sed mendacium et sine re similitudo. Vis scire hoc ita esse? Desinet arcus, si obtexeris solem. Oppone, inquam, soli alteram nubem: huius uarietas interibit. At maior aliquanto est arcus quam sol. Dixi modo fieri specula, quae multiplicent omne corpus, quod imitantur. Illud adiciam, omnia per aquam uidentibus longe esse maiora: litterae quamuis minutae et obscurae per uitream pilam aqua plenam maiores clarioresque cernuntur; poma formosiora quam sunt uidentur, si innatant uitro. Sidera ampliora per nubem aspicienti uidentur, quia acies nostra in umido labitur nec apprehendere quod uult fideliter potest. Quod manifestum fiet, si poculum impleueris aqua et in id conieceris anulum: nam cum in ipso fundo anulus iaceat, facies eius in summa aqua redditur. Quicquid uidetur per umorem, longe amplius uero est: quid mirum maiorem reddi imaginem solis, quae in nube umida uisitur, cum ex duabus causis hoc accidat? Quia in nube
Abbreviated transcription (Latin):
natura talis ut maiora multa qͣͣ
muicem talis ut nuuat. illud
dic michi Quare in orbem eat
facies iusi orbi redditur Dices
enu fortasse. unde sit illi color
uarius unde talis figura sit nõ
examplar ad quod formetur
ostenderis. nullum autem qͣ sol
est Aquo cum tu quoq fatearis
illi colorem dari. sequitur ut det̾
forma. Demiq int̾ me et te con¬
uenit colores illos quib celi re¬
gio depiungitur a sole esse. Illud
unũ int̾ nos non conuenit Tu
dicis illum colorem ẽẽ. ego iudĩ
Quisie est sine indetur ai sole
est. Tu non expedies quare color
ille subito desinat cumom̃s ful¬
gores ⁊ paulatin discunantur
Bro me est repentina enis facies
ħ spectaculi est. in quo non per
ꝑtes struitur quod app s sta¬
tuu totum fit eque ccto omnuis
ymago aboletur in illo quam
ponitur nich enim aliud ad ista
efficienda uł remouenda opus ẽ
ꝙͣ ostendi et abduci. Non est gͦ
ꝓpͥa in ista nube substaucia nec

Expanded text:
natura talis, ut maiora multo, quanatura talis, ut maiora multo, quainuicem talis, ut minuat. Illud mihi dic, quare in orbem eat facies, nisi orbi redditur? Dices enim fortasse, unde sit illi color uarius: unde talis figura sit, non exemplar, ad quod formetur, ostenderis. Nullum autem quam solis est, a quo cum tu quoque fatearis illi colorem dari, sequitur, ut et detur forma. Denique inter me teque conuenit colores illos, quibus caeli regio depingitur, a sole esse; illud unum inter nos non conuenit: tu dicis illum colorem esse, ego uideri; qui siue est, siue uidetur, a sole est. Tu non expedies, quare color ille subito desinat, cum omnes fulgores paulatim discutiantur. Pro me est et repentina eius facies m enim hoc speculi est, in quo non per partes struitur quod apparet, sed statim totum fit; aeque cito omnis imago aboletur in illo quam ponitur. Nihil enim aliud ad ista efficienda uel remouenda opus est quam ostendi et abduci. Non est ergo propria in ista nube substantia, nec
Abbreviated transcription (Latin):
quentib docent solis illam ẽe
effigiem non sinlem. Neq erã
ouĩia adu̾sus specula nñdent. st̃
que uidere extimescas canta defor¬
nutate corruptam faciem uisen¬
cim reddunt ẜuata simlitudie
in peiuis. Sunt que cum uid̾is
placere tibi iires tue possinit. in
tautum lac̾ti crescunt ⁊ tocius cor¬
pis suꝑ humanam magnitudi¬
nem hitus augetur. Sunt que
dextras facies ostendant. sunt que
siustras. Sunt que detorqueant
⁊ u̾tant Quid eigo iirum est
enismodispeculum in nube quid
fi quosolis spẽs uiciosa reodatur
Inter cetera aigumenta ⁊ ħ enit
quo numꝙͣ maior arcus diidi¬
O circulo app ⁊ ꝙ co minor est
aduentat mber S non easdẽ
uudeciq appuit minas affert
a u̾ndie ortus magnam unn a qͣꝵ
uinum. si ccͣ ocrasum refulsit ro
mbit ⁊ leuiter impluet.Si ab
ortu crͣ ne siurrexit sereua ꝓmit¬
tit. Quare tamen si ymago soł
est arcus. louge ip̃o sole maior
appet Quia est alicuiꝰ speculi.

Expanded text:
nquentibus docent solis illam esse nquentibus docent solis illam esse effigiem non similem. Neque enim ommia ad uerum specula respondent. Sunt, quae uidere extimescas tantam deformitatem corrupta facie uisentium reddunt, seruata similitudine in peius; sunt, quae cum uideris, placere tibi uires tuae possint in tantum lacerti crescunt et totius corporis super humanam magnitudinem habitus augetur; sunt, quae dextras facies ostendant, sunt, quae sinistras, sunt, quae detorqueant et uertant: quid ergo mirum est eiusmodi speculum in nube quoque fieri, quo solis species uitiosa reddatur? CAPUT 6 Inter cetera argumenta et hoc erit, quod numquam maior arcus dimidio circulo apparet et quod eo minor est, aduentat imber; sed non easdem, undecumque apparuit, minas affert: a meridie ortus magnam uim aquaruuirium; si circa occasum refulsit, roet leuiter impluet; si ab ortu circaue surrexit, serena promit. Quare tamen, si imago solis est arcus, longe ipso sole maior apparet? Quia est alicuius speculi
Abbreviated transcription (Latin):
sicoloreuis. non indetur ab eo
a quo ip̃a.. non uisitur at qui
ip̃a quaunius non iudeatur ẽ ergo
et color ita nonest ergo et color¬
Aiguit̾ fli coloris quod appere ac¬
cedentib desunt. Idem enuim in ip̃is
euenit nubib nec ideo false sũt
quia non indentur. Pret̾ca cũ
dicitur tibi nibem sole suffectã
non dicitur tibi colorem illum
niustum ẽẽ. uelt durocorpi et
stabili ac mauenti s ut fluido ⁊
uago et nich amplius quam bre¬
uem spẽm recipienti. Sunt eciã
quidam colores qui ex int̾uallo
ui suamostendunt. purpurã
tinã quo melior est saturio:q
eo alcius or crueas. ut fulgorẽ
suum tencat Nou tamenide o ñ
h coloremilla. quia que optuũ
h̃t. Ut quomodocumq ceplicat
ostenditIn eadem sina siue
qua possidoinus ut arcum iudi¬
cem fi nube formata in modu
concami speculi ⁊ rotundi cui forͣ
lit ꝑtis epila secta. ħ ꝓlui iusi
gemetie adiuuenint non potest.
Qui argum̃tis nicħ dubii relu¬

Expanded text:
si color eius non uidetur ab eo, si color eius non uidetur ab eo, a quo ipsa non uisitur? Atqui ipsa, quamuis non uideatur, est: ergo et color. Ita non est argumentum falsi coloris, quod apparere accedentibus desinit. Idem enim in ipsis euenit nubibus, nec ideo falsae sunt, quia non uidentur. "Praeterea, cum dicitur tibi nubem sole suffectam, non dicitur tibi colorem illum inustum esse uelut duro corpori et stabili ac manenti, sed ut fluido et uago et nihil amplius quam breuem speciem recipienti. Sunt etiam quidam colores, qui ex interuallo uim suam ostendunt: purpuram Tyriam, quo melior est saturiorque, eo altius oportet teneas, ut fulgorem suum intendat. Non tamen ideo non habet colorem illa, quia, quem optimum habet, non quomodocumque explicatur ostendit." In eadem sententia sum qua Posidonius, ut arcum iudicem fieri nube formata in modum concaui speculi et rotundi, cui forma sit partis e pila secta. Hoc probari, nisi geometrae adiuuerint, non potest, qui argumentis nihil dubii reli
Abbreviated transcription (Latin):
ciam. modo inquit inter arguũ¬
tr ponebas semp aicum contra
solem excitari quia ne aspeculo
quidem ymago iedde̾tur nisi adũ
so ħinquit cumen nobis est. nã
quem admodum opponendum ẽ
speculo id cuius uise ymagmnem
transferat sic ut nubes infici possĩt
Ita sol ad ħi apte pouendus est.
Non enim idem facit si undique
effulsit Et ad ħ est opus radior
ydoneusictus. h ͨ dicuntur cib hii
qui uidĩ uolunt nubem colorari
Possidonius et hii qui speculan
rõne talem effici iudicant uisum
h rũdent si ullus ess in arcu color
ꝑmau̾et et uiseretur eo manife¬
stius quo ꝓpius Nunc umago
arcus ex longniquo clara. intĩt
cum ex uiciuo uentum est. huis
contradiciomi non consencio cũ
ip̃am siũam ꝓbem. Quare dicam.
Quia coloratur quid̃ nubes sed
itaut color eius non uudiqz ap¬
peat. naui ne ip̃a quid̃ undiq
app Nuleui enĩ nemo qui in ipã
est uidet. Quid ergo miz

Expanded text:
tiam? Modo, inquit, inter argumetiam? Modo, inquit, inter argumenta ponebas semper arcum contra solem excitari, quia ne a speculo quidem imago redderetur nisi aduerso. Hoc, inquit, commune nobis est: nam quemadmodum opponendum est speculo id, cuius in se imaginem transferat, sic, ut nubes infici possint, ita sol ad hoc apte ponendus est; non enim idem facit, undecumque effulsit, et ad hoc opus est radiorum idoneus ictus. Haec dicuntur ab his, qui uideri uolunt nubem colorari. Posidoniu et hi, qui speculari ratione talem effici iudicant uisum, hoc respondent: "Si ullus esset in arcu color, permaneret et uiseretur eo manifestius, quo propius: nunc imago arcus, ex longinquo clara, interit, cum ex uicino uentum est." Huic contradictioni non consentio, cum ipsam sententiam probem. Quare? Dicam: quia coloratur quidem nubes, sed ita, ut color eius non undique appareat nam ne ipsa quidem undique apparet; nubem enim nemo, qui in ipsa est, uidet: quid ergo mirum,
Abbreviated transcription (Latin):
non umaginem ducunt. Alioqͥn
ut ait nero cesar disertisse colla
cithenace splendent agitata co¬
luuibe et uari is colorib pano¬
num cerme quociens aliquo
de flectitur i. tet. Numquid gͦ
dicemus specula eiusmodi plu¬
uias quarum omis inclinacio
ni colores nouos trausit Non
minus nibes diu̾sam naturam
speculis hñt quam aues quas re¬
tuli et cameleontes et aliqua am¬
malia quorum color aut ex ip̃is
nuitatur cum ira uł cupidine in¬
censa. cuteui suam uariant humo¬
re suffuso aut posicione lucis qͣ
ut rectam uł obliquani recepunt
ita colorantur Quid ennsimile
speculo h̃nt nibes cũ illa non p¬
luceant. hec transimtant lucem
trine compoĩte et ouh̾ discordes nͤ
di cohesme. p̾terea. uidenus ortu
solis ꝑtem quaidam celi rubere
uidemus nubes aliquando igner
coloris Quid ergo ꝓhib quomĩo
hunc unde coloreui accipunt sol
occursu. sic multos ab illis trahi
quẽnis non hẽant speculi poten¬

Expanded text:
non imaginem ducunt. Alioquin, non imaginem ducunt. Alioquin, ut ait Nero Caesar disertissime, "colla Cytheriacae splendent agitata columbae" et uariis coloribus pauonum ceruix, quotiens aliquo deflectitur, nitet: numquid ergo dicemus specula eiusmodi plumas, quarum omnis inclinatio in colores nouos transit? Non minus nubes diuersam naturam speculis habent quam aues, quas rettuli, et chamaeleontes, et reliqua animalia, quorum color aut ex ipsis mutatur, cum ira uel cupidine incensa cutem suam uariant umore suffuso, aut positione lucis, quam prout rectam uel obliquam receperunt, ita colorantur. Quid enim simile speculis habent nubes, cum illa non perluceant, hae transmittant lucem, temere compositae et ob hoc discordes nec diu cohaesurae? Praeterea uidemus ortu solis partem quandam caeli rubere, uidemus nubes aliquando ignei coloris: quid ergo prohibet, quomodo hunc unum colorem accipiunt solis occursu, sic multos ab illis trahi, quamuis non habeant speculi poten
Abbreviated transcription (Latin):
biles nubib messe ⁊ illas faciẽ
reddere. non tauien unam om̃s
reddant. s singule suigulas.
Deinde inter se specula conunge
in unam ymagniem non cobi¬
bent. s una queq in se sumlitu¬
diueni uise rei claudet. sunt que¬
daispecula ex multis niitis¬
q composita Quib li unũ ostẽ¬
dis hominem ppłs app. una¬
queq ꝑticula faciem suam ex¬
priuiente. h ͨ cum suit coniũcta
et sunul collocata nichilonimus
illam non confundunt s duxp¬
truu in facies singulas distiahũt
arcus autem uno arcunscriptꝰ
ductuẽ. una tocius est facies.
Quid ergo inquit non et aqua
rupta fistula sparsa et remo ex¬
cussa hr̃e quiddam siuile his qͦs
uidemus in arcu colorib solet.
u̾mest sz nou ex hac causa ex
qua tu indi uis. quia unaqueq
stilla recipiat ymaginem solis
Cicius enim cadunt stille sͣ ut
concipere ymagines possunt. stã¬
dumest ut id quod mitantur
excipiant. Quid gͦ fit. colorem

Expanded text:
biles nubibus inesse et illas faciem biles nubibus inesse et illas faciem reddere: non tamen unam omnes reddunt, sed singulae singulas. Deinde inter se specula coniunge: in unam imaginem non coibunt, sed unumquodque in se similitudinem uisae rei claudet. Sunt quaedam specula ex multis minutisque composita, quibus si unum ostenderis hominem, populus apparet unaquaque particula faciem suam exprimente; haec cum sint coniuncta et simul collocata, nihilominus cateruam illam non confundunt sed diremptam in facies singulas distrahunt: arcus auteur uno circumscriptus est ductu, una totius est facies. Quid ergo?, inquit. Non et aqua rupta fistula sparsa et remo excussa habere quiddam simile his, quos uidemus in arcu, coloribus solet? Verum est, sed non ex hac causa, ex qua tu uideri uis, quia unaquaeque stilla recipiat imaginem solis. Citius enim cadunt stillae, quam ut concipere imagines possint: standum est, ut id, quod imitantur, excipiant. Quid ergo fit? Colorem,
Abbreviated transcription (Latin):
gines in speculo s ip̃a aspicicor¬
pora retorta oculoꝵ acie ⁊ uise
cursus reflexa Nunc uich ad
rem ꝑtinet quõ uideamꝰ quod¬
camq uidemus. s quom̃o yma¬
go solis reddid especulo Quid
autem est tam dissmule quod
sol et arrꝰ. in quo ueq figura soł
neq color neq magnitudo app
Airus louge amplior est longe¬
q ca ꝑte qua fulg nibicoudior
ꝙͣ sol cetĩs u̾o cołorib diu̾sus.
Oeuide cum uelis specłm messe aen
des oportet michi camdem leuita¬
tem corꝑis caudem cqualitatẽ
cund̾ intorem. at qui nulle m¬
bes hũt similitudinem speculi
p medias sepe transimus nec
in illis nos ceruimus. qui mon¬
cium sũma couscendunt spectãt
nubem. uͥ tamen u̾maginem
ui illa suaui aspicumt. S̾ingu¬
la stillicidia. singula specula st.
Concedo. s illd̃: nego ee stillici¬
diis constare ui : nbem. hñt
enim quedaui ex quib fĩ stillici¬
Concedamus tibi et guttas ĩnu̾a¬

Expanded text:
imagines in speculo sed ipsa aspici corimagines in speculo sed ipsa aspici corpora retorta oculorum acie et in se rursus reflexa. Nunc nihil ad rem pertinet, quomodo uideamus quodcumque uidemus; sed, quae modo imago, similis reddi debet e speculo. Quid autem est tam dissimile quam sol et arcus, in quo neque figura solis neque color neque magnitudo apparet? Arcus longe amplior est longeque ea parte, qua fulget, rubicundior quam sol, ceteris uero coloribus diuersus. Deinde cum uelis speculum inesse aeri, des oportet mihi eandem leuitatem corporis, eandem aequalitatem, eandem nitorem. Atqui nullae nubes habent similitudinem speculi: per medias saepe transimus nec in illis nos cernimus; qui montium summa conscendunt, despectant nubem nec tamen imaginem in illa suam aspiciunt. "Singula stillicidia singula specula sunt". Concedo; sed illud nego, ex stillicidiis constare nubem. Habet enim quaedam, ex quibus fieri stillicirae aquae. Concedamus tibi et guttas innumera
Abbreviated transcription (Latin):
nũc illud accedit quod eque ma¬
infestum est. speculi rõue ymagi¬
neui reddi. quia nũꝙͣ ma eꝯ̃rio
luiquitur quin arcus ymago
solis fit male exp̃sẜ. ob uicium
figunm q speclĩ Nos int̾imi
temptemus alias ꝓbõnes que
de plõne legi possnt iuter argu¬
ũta sic uascenti arcus. pono ꝙͣ
celerruue nascctur iugeus eni
uariumqz corpꝰ intra momen¬
tum subtexitur celo et eque
.celenter aboletur Nichil autẽ
taui cito redditur quam aspecu¬
lo ymago. non enim facit quitqͣ
s ostendit. pianus artemidorꝰ
adicit eciam quale genus nub̾
esse debeat. quod talem soli yma¬
debunt᷑ ⁊ priores ate qͣ a spe¬
culo. Ideui inquit eueuit. cum
rotundam et sauam nubem.
intuemiur alate̾ ut solis yma¬
go a nube discedit. prior q no¬
bis fit i ii nos magis conũsa
color illi igneus cum sole est
De specuł duc opimones sunt
Alii eium in illis simulacra cer¬
figuras a m̃is cor. ꝑib enus¬
sas ac seꝑatas abi i nõ yma

Expanded text:
4 iamnunc illud accedit, quod aeque ma4 iamnunc illud accedit, quod aeque manifestum est, speculi ratione imaginem reddi, quia numquam nisi linquitur, quin arcus imago solis sit male expressi ob uitium figuramque speculi: nos interim temptemus alias probationes, quae de plano legi possint. Inter argumenta sic nascentis arcus pono, quod celerrime nascitur. Ingens enim uariumque corpus intra momentum subtexitur caelo et aeque celeriter aboletur; nihil autem tam cito redditur quam a speculo imago; non enim facit quicquam sed ostendit. Parianus Artemidorus adicit etiam, quale genus nubis esse debeat, quod talem solis imadebuntur et propiores a te quam a speculo; idem, inquit, euenit, cum rotundam et cauam nubem intuemur a latere, ut solis imago a nube discedat propiorque nobis sit et in nos magis conuersa. Color illi igneus a sole est, De speculis duae opiniones sunt: alii enim in illis simulacra cerfiguras a nostris corporibus emissas ac separatas; alii non aiunt
Abbreviated transcription (Latin):
non ob aliam causam fit ꝙͣ q
ps coloris sole est sparsa in nube
illa. humor m̃o ceruleas liuea ᷤ
nĩo uindes. modo purpure siłis
⁊ luteas aut igneas duc̃. duob
colorib hauc uarietatem effici¬
enteb remisso et intento Sic em̃
⁊ purpura eodem conchilio nõ
in unum modum exit. intẽst ꝙͣ¬
diui mac̾ata sit. crassius medica¬
m̃tis an aquacius crax̾it. Sepiꝰ
mersa sit ⁊ excocta an semel tine¬
ta Non ẽ ergo miꝵ. sicum due
res sint sol ⁊ nubes .i. corpus ⁊
specl̃mm. Si tamen multa gen̾a
coloꝵ exprimuntur que inml¬
tis geu̾ib possiut ista iucitari
duit relanguescere alius ẽ cur̃
color ex igneo lumme. alius ex
obtiuso et lemore In aliis reb
uaga inquisicio est: ubi non he¬
mus quod manutenere possum
et late coniectura ntenda est
Lmc app duas causas esse
aicus solem nibemq. quia nec
feno nũꝙͣ fit nec imbilo. ita
ut sollateat Ergo utiq ex hiis
est quorum sine altõ non est. iã

Expanded text:
non ob aliam causam fit, quam quia non ob aliam causam fit, quam quia pars coloris sole est, pars a nube: in illa umor modo caeruleas lineas modo uirides modo purpurae similes et luteas aut igneas ducit, duobus coloribus hanc uarietatem efficientibus, remisso et intento. Sic enim et purpura eodem conchylio non in unum modum exit: interest, quamdiu macerata sit, crassius medicamentum an aquatius traxerit, saepius mersa sit et excocta an semel tincta. Non est ergo mirum si, cum duae res sint, sol et nubes, id est corpus et speculum, tam multa genera colorum exprimuntur, quam multis generibus possunt ista incitari aut relanguescere: alius est enim color ex igneo lumine, alius ex obtunso et leniore. In aliis rebus uaga inquisitio est, ubi non habemus, quod manu tenere possimus, et late coniectura mittenda est; hic apparet duas causas esse arcus, solem nubemque, quia nec sereno umquam fit nec nubilo ita, ut sol lateat: ergo utique ex his est, quorum sine altero non est. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
iora sunt. calumpnarum inter¬
ualla. porticus longior mugit
did ip̃m solem reuertere hunc
quem toto teraꝵ orbe maiorẽ
ꝓbat rõ. acies nr̃a sic coutraxit
ut sapientes uiri pedalem esse
contenderent. Quem uelocissi¬
mũ oĩi samus Nemo nr̃orum
mom̃i uidet. nec ire credemus nͥ
apperet isse mũdum ip̃m p̾cipi¬
ti uelocitate labentem ⁊ ortus
ocrasus q int̾ moĩtum tẽpis
reuoluentem. Nemo ur̃m sentit
respondẽ ꝓcedere Quid ergo mi¬
rar̾. si oculi nñ imbriũ stillicidia
non sepant. et ingenti spacio ĩ¬
tuentib. ninutaꝵ ymaginũ
disc̾men inrtĩt Illud dubium eẽ
nulli p̃t quin aitus ymago soł
sit rostida ⁊ caua nube concepta.
Quod ex ħ tibi appeat. Nũꝙͣ nõ
aduisa soli est sublumis aut hũil
ꝓut ille se subuusit aut sustulit
in contrarnum mota Idõ enim des¬
cendente ẽ alcior alto dep̾ssior se¬
pe cal nubes a late solis est. nec
arcum efficit quia non ex recto
ymaginem trahit. uarietas aut

Expanded text:
iora sunt; columnarum interiora sunt; columnarum interualla porticus longior iungit. Ad ipsum solem reuertere: hunc, quem toto terrarum orbe maiorem probat ratio, acies nostra sic contraxit, ut sapientes uiri pedalem esse contenderent; quem uelocissimum omnium scimus, nemo nostrum moueri uidet, nec ire crederemus, nisi appareret isse. Mundum ipsum praecipiti uelocitate labentem et ortus occasusque intra momentum temporis reuoluentem nemo nostrum sentit procedere. Quid ergo miraris, si oculi nostri imbrium stillicidia non separant et ex ingenti spatio intuentibus minutarum imaginum discrimen interit? Illud dubium esse nulli potest, quin arcus imago solis sit roscida et caua nube concepta. Quod ex hoc tibi appareat: numquam non aduersa soli est, sublimis aut humilis, prout ille se submisit aut sustulit, in contrarium mota; illo enim descendente altior est, alto depressior. Saepe talis nubes a latere solis est nec arcum efficit, quia non ex recto imaginem trahit. Varietas autem
Abbreviated transcription (Latin):
louge autem magis uisum nob̾
ur̃m reuuitit itaq quia crassior
est puĩci non potest. s radios iu¬
nimũ nr̃orum moratur ⁊ eo uñ
exierit reflectit Ergo cum mul¬
ta stillicidia sint. cotidem specula
sunt. sed quia pua sunt solis co¬
lorem siue figum ceprimunt Qeĩde
cram instillicidiis iuu̾abilib ⁊ siue
int̾uallo cadentib redditur idem
color. incipit facies ẽẽ nõ multaꝵ
ymaginum ⁊ int̾missaꝵ s umiꝰ
longe atq continue. Quomodo
niquis tu mͥmulta milia yma¬
ginũ istic ẽẽ dicis ubi ego nullam
uideo Et quare curu solis color
unus sit ymagniũ diuersus est
ut et hec que ꝓposiusti refellam
⁊ alia que non minꝰ refellenda
sunt illud dicam oz. nich̾ esse a¬
cie nr̃a fallacius. non tantum
in hiis aquib subtilit̾ puiden¬
dis illaui coloꝵ diu̾sitas sũmou.
nũ cͥuit. remus tenui aqua tegi¬
tur ⁊ fracti spẽm reddit. poma ꝑ
uitrum aspicientib multo ma¬

Expanded text:
Longe autem magis uisum nobis Longe autem magis uisum nobis nostrum remittit aqua, quia crassior est et peruinci non potest, sed radios luminum nostrorum moratur et eo, unde exierunt, reflectit. Ergo cum multa stillicidia sint, totidem specula sunt; sed quia parua sunt, solis colorem sine figura exprimunt. Deinde cum in stillicidiis innumerabilibus et sine interuallo cadentibus reddatur idem color, incipit facies esse non multarum imaginum et intermissarum, sed unius longae atque continuae. "Quomodo", inquis, "tu mihi multa milia imaginum istic esse dicis, ubi ego nullam uideo? Et quare, cum solis color unus sit, imaginum diuersus est?" Ut et haec, quae proposuisti, refellam et alia, quae non minus refellenda sunt, illud dicam oportet: nihil esse acie nostra fallacius non tantum in his, a quibus subtiliter peruidendis illam locorum diuersitas submouet, num cernit: remus tenui aqua tegitur et fracti speciem reddit; poma per uitrum aspicientibus multo ma
Abbreviated transcription (Latin):
refert ꝙͣ exignus sit humor aut
lacus. si det̾minatus est speculum
ẽ ergostillicidia ista iufiuita. que
ymber cadens deffert. totidem spe¬
cula sunt totidem solis facies hũt
hͨ contra intuenti ꝑturbate appent
nec despiciuntur interualla quib
singuie distant spacio ꝓhibente
disc̾mi. Qeuide ꝓ singulis app una
facies turbida ex om̃ib Austotiles
idem iudicat ab ounu inquit leui¬
tate acies radios suos replicat
nich̃ enum est leuius aqua ⁊ aere
ergo eciam ab aere spisso uisus
ur̃ in nos redit. ubi u̾o acies ẽtes
et infirma est qualislib aeris
ictu defficiet Quidam itaq hoc
genere ualituduus laborant ut
ipĩ sibi uideantur occurĩe ut u̾q
ymaginem suam cernant. Qre.
Quia infirma uis oculoꝵ nõ
p̃t prumpe ne sibi quid̃ pennũ
aera. s resistit Itaq quod ĩ aliis
efficit densus aer. in hiis fac̃ oĩs.
Satis eiũ ualet qualiscumq ad
uubecillam aciem repellandam

Expanded text:
refert, quam exiguus sit umor aut refert, quam exiguus sit umor aut lacus: si determinatus est, speculum est. Ergo stillicidia illa infinita, quae imber cadens defert, totidem specula sunt, totidem solis facies habent; hae contra intuenti perturbatae apparent, nec dispiciuntur interualla, quibus singulae distant, spatio prohibente discerni; unde pro singulis apparet una facies turbida ex omnibus. Aristoteles idem iudicat: Ab omni, inquit, leuitate acies radios suos replicat; nihil autem est leuius aqua et aere: ergo etiam ab aere spisso uisus noster in nos redit. Ubi uero acies hebes et infirma est, qualislibet aeris ictu deficiet. Quidam itaque hoc genere ualetudinis laborant, ut ipsi sibi uideantur occurrere, ut ubique imaginem suam cernant. Quare? Quia infirma uis oculorum non potest perrumpere ne sibi quidem proximum aera sed resilit. Itaque quod in aliis efficit densus aer, in his facit omnis; satis enim ualet qualiscumque ad imbecillam aciem repellendam.
Abbreviated transcription (Latin):
tangit idem est tamien ultuna
dudant. Uidemus ineo aliquid
flãme aliquid lutei aliꝙ̃ cerulei
⁊ aliaui picture modum subtilib
liueis ducta ut ait poeta. Aui
dissinul colores suit. saire non
possis insi cum prinus extrema
contuleris Nam cõmissura decip̃
usq eo nura arte nature. quod
a sinulluuo cepit in dissiuulli¬
mio desunt. Quid g ͦ iaic duo co¬
lores faciunt lucis atq umibre
tũ inuuuerabilium rõ reddenda
sit Quidam ista existimant ar¬
cum fi in ea ꝑte in qua iam pu¬
it singula stillicidia plume cadẽ¬
tis luigula c̃ẽ specula Asuigulł
ergo reddi ymaginem solis. dt¬
coutra iugens stangnum non
ampliuis ħebit ꝙͣ unam yma¬
guiem. Quare. Quia ouũs
circinuscuipta leuitas ⁊ c̾condata
sius fiunib specłi est. Itaq puci¬
uam iugentis magnitudins in¬
sertis pietib diuide. totidemi illa
hẽbit u̾magines solis quos iacꝰ
hũerit reluiq̃ illaui sicut ⁊ diftusa
semel tibi ymaginem reddet nich̾

Expanded text:
tangit idem est, tamen ultima tangit idem est, tamen ultima distant'. Videmus in eo aliquid flammei aliquid lutei aliquid caerulei et alia in picturae modum subtilibus lineis ducta, ut ait poeta, an dissimiles colores sint, scire non possis, nisi cum primis excontuleris: nam commissura decipit, usque eo mira arte naturae; quod a simillimo coepit, in dissimillimo desinit. Quid ergo istic duo colores faciunt lucis atque umbrae, cum innumerabilium ratio reddenda sit? Quidam ita existimant arcum fieri: in ea parte, in qua iam pluit, singula stillicidia pluuiae cadentis singula esse specula, a singulis ergo reddi imaginem solis; dcontra ingens stagnum non amplius habebit quam unam imaginem. Quare? Quia omnis circumscripta leuitas et circumdata suis finibus speculum est. Itaque piscinam ingentis magnitudinis insertis parietibus diuide, totidem illa habebit imagines solis, quot lacus habuerit; relinque illam sic ut est: diffusa semel tibi imaginem reddet. Nihil
Abbreviated transcription (Latin):
quo loco rupta est. aquam ꝑ
tenue foramen elidi. que spar¬
sa contra solem oblique poĩtũ
faciem aitus reputant Idem
uidebis accidere. si quando no¬
lũs obfuare fullonem cum os
aqua impleuit ⁊ uestimenta
tendid̾is diducta leuiter asp¬
git app uarios edi colores
in illo aere aspło quales ful¬
gere martu solent huus rei
cãm in humorẽ esse ne dubi¬
nisi in nibilo. s querauius
quem admodum fiat ¶ Quidã
auit esse aliqua stillicidia que so¬
lem transinittant. Quedam mag̾
coacta ꝙͣ ut trausluceant Itaq
ab islis fulgorem reddi ab his uni¬
bram ⁊ sic utruisq int̾ cursu effi¬
a arcum in quops fulgeat que
solem recipit. ꝑs obsamor sit que
excludit ⁊ ex umibram proximis
tacit.¶ Hoc ita ẽẽ quidam ne¬
gant. poterat enim u̾m uidi. si
arcus tr̃i duos hẽat colores si
ex liuumne umbraqz coustaret.
S nunc diu̾si inteant cũmille
colores transitus ip̃e tũ spectaĩ¬
ta liuuiua fallit. us adeo auod

Expanded text:
quo loco rupta est, aquam per quo loco rupta est, aquam per tenue foramen elidi, quae sparsa contra solem oblique positum faciem arcus repraesentat. Idem uidebis accidere, si quando uolueris obseruare fullonem: cum os aqua impleuit et uestimenta tendiculis diducta leuiter aspergit, apparet uarios edi colores in illo aere asperso, quales fulgere in arcu solent. Huius rei causam in umore esse ne dubinisi nubilo; sed quaeramus, quemadmodum fiat. Quidam aiunt esse aliqua stillicidia, quae solem transmittant, quaedam magis coacta, quam ut transluceant: itaque ab illis fulgorem reddi, ab his umbram, et sic utriusque intercursu effici arcum, in quo pars fulgeat, quae solem recipit, pars obscurior sit, quae exclusit et ex se umbram proximis fecit. Hoc ita esse quidam negant. Poterat enim uerum uideri, si arcus duos tantum haberet colores, si ex lumine umbraque constaret: sed nunc, "diuersi niteant cum mille colores, transitus ipse tamen spectantia lumina fallit: usque adeo quod
Abbreviated transcription (Latin):
fir uia sunt n ͨ prumpe aera uisu¬
a possunt Excipitur itaq illoꝵ
ymago et in matĩa solidiore ac
minus cedente seruatur. Debet
enun aer non tam spissus esse¬
ut ercludat ac sũmoueat lumẽ
a se ĩmissum. nec tamtenuas aut
soluto ut nuslam uementibus
indiis moram prebeat. h ͨ noctib
tempatura contingit. cum si da
circimnect᷑ aera. luce leui non pu¬
guacit᷑ n ͨ aspe ferut ĩpissiorẽ¬
q ꝙͣ solet esse int̾dui inficiunt
At contra artus nocte non fit
diit ad modum yaro quia luna
non cautum uirumi h ut nube
coiorem subfundat qualem acci¬
piunt sole paricte. Sic enim
formam aitus discoloris efficĩt
quia alie ꝑtes in nbib sunt¬
tidiores alie sũmissiores et
quedam crassiores quam ut
solem transiittant alie inibe-¬
alliores ꝙͣ ut excludant. h meqͣ¬
litas altius lucem umbram qz
puuscet et expriunt illam imi¬
rabilem arcus uarietateni/ ai¬
tera causa arcus enismodired¬
ditur. uidemus cum fistula ali¬

Expanded text:
firma sunt nec perrumpere aera ui sufirma sunt nec perrumpere aera ui sua possunt: excipitur itaque illorum imago et in materia solidiore ac minus cedente seruatur. Debet enim aer nec tam spissus esseut excludat ac summoueat a se lumen immissum, nec tam tenuis aut solutus, ut nullam uenientibus radiis moram praebeat. Haec noctibus temperatura contingit, cum sidera circumiectum aera luce leni non pugnaciter nec aspere feriunt spissioremque, quam solet esse interdiu, inficiunt. At contra arcus nocte non fit aut admodum raro, quia luna non habet tantum uirium, ut nubes colorem suffundat, qualem accipiunt sole perstrictae. Sic enim formam arcus discoloris efficiunt: quia aliae partes in nubibus tumidiores sunt aliae summissiores, quaedam crassiores, quam ut solem transmittant, aliae imbecilliores, quam ut excludant, haec inaequalitas alternis lucem umbramque permiscet et exprimit illam mirabilem arcus uarietatem. Altera causa arcus eiusmodi redditur: uidemus, cum fistula ali
Abbreviated transcription (Latin):
dutur. si rupte plurib loas st̃
Tempest᷑ fit quare id accidat.: ex
hiis que iam apposui iuteͥ potest
Nam si facies uniuisa succedit app
tempat᷑ ẽẽ aera ⁊ sic placid̃ Si
ab una arte it̾nsa est app inde
aera incumbere ⁊ ideo illa regio
uentum dabit At cum undiq
lacerata ⁊ conceipta est manife¬
st̃ est a plurib ꝑtib in illam
ipetum fieri et inquietum a era
huic atq illinc absilur Itaq ex
hac constancia celi tam multatẽp¬
tant̾ ⁊ undique laborantis app
futura tempestas uentorum płi¬
um. hee corone uoctib fere cͣcͣ
lunam et alias stellas notabũ¬
tur Int̾ diu raro adõ ut quidã
ex grecis negauerunt omio e¬
as fĩ. cum illos historie coar¬
guant Causa autem raritatis
hec est ꝙ solis forcius lumen ẽ.
⁊ a er ip̃e agitatus ab illo caie¬
factus ꝙ solucior. luue i̾cior uis
est ideoq facilius accomposito
aere sustinetur Eque ceta lid̾a ĩ¬

Expanded text:
duntur; si ruptae pluribus locis surît, duntur; si ruptae pluribus locis surît, tempestas fit. Quare id accidat, ex his, quae iam exposui, intellegi potest. Nam si facies uniuersa subsedit, apparet temperatum esse aera, et sic placidum; si ab una parte intercisa est, apparet inde aera incumbere: et ideo illa regio uentum dabit. At cum undique lacerata et concerpta est, manifestum est a pluribus partibus in illam impetum fieri et inquietum aera hinc atque illinc assilire: itaque ex hac inconstantia caeli tam multa temptantis et undique laborantis apparet futura tempestas uentorum plurium. Hae coronae noctibus fere circa lunam et alias stellas notantur, interdiu raro, adeo ut quidam ex Graecis negauerint omnino eas fieri, cum illos historiae coarguant. Causa autem raritatis haec est, quod solis fortius lumen est et aer ipse agitatus ab illo calefactusque solutior: lunae inertior uis est ideoque facilius a circumposito aere sustinetur; aeque cetera sidera in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ pigro uento.alr non solet as¬
pici Namqui stat aer nupelli
et diduti ⁊ in aliquani faciem
fingi p̃t is auteni qui fluit nͨ
ftur quid̾ lumine. Non enm
resistit nec formatur quia pͥ¬
ma queq ꝑs enis dissipatur
effigieni cutundabit uisi cumi
aer erit deusus atq ñuotus ⁊
ob ħ custodiens madenter in se
rotundi liueam lunũs n ͨ siue
causa. repete enim exemplum
quod paulo aute ꝓposui. lapislꝰ¬
qui pistinam aut lacum ⁊ asli¬
gartam aquami missus cͥculos
fac̾ iunu̾abiles at ħ ideui nõ
facit in flumine. Quare: quia
oẽu figuram fugiens aqua
duturdat Idem ergo in aere
ueuit ut ille qui mauet poss
figurar at ille qui rapitur
et curut nou dat sui ptãtem ⁊ omez
ictum uenientem qz formanier eo
turbat. He de quib dixi corone cũ
delapse sunt equaliter Et in semz
ip̃e euanuerunt Significatur
quies acris et occium et tnͣsquil¬
cesfint illiuc uentus est unde fũ¬

Expanded text:
et pigro uento; aliter non solet aset pigro uento; aliter non solet aspici. Nam qui stat aer, impelli et diduci et in aliquam faciem fingi potest; is autem qui fluit ne feritur quidem lumine non enim resistit nec formatur, quia prima quaeque pars eius dissipatur: efligiem circumdabit, nisi cum aer erit densus atque immotus et ob hoc custodiens incidentem in se rotundi lineam luminis. Nec sine causa; repete enim exemplum, quod paulo ante' proposui: lapillus in piscinam aut lacum et alligatam aquam missus circulos facit innumerabiles; at hoc idem non faciet in flumine quare? Quia omnem figuram fugiens aqua disturbat: idem ergo in aere euenit, ut ille, qui manet, possit figurari, at ille, qui rapitur et currit, non det sui potestatem et omnem ictum uenientemque formam ex eo turbet. Hae, de quibus dixi, coronae cum dilapsae sunt aequaliter et in semet ipsae euanuerunt, significatur quies aeris et otium et tranquilcesserunt, illinc uentus est, unde fin
Abbreviated transcription (Latin):
uare uideantur Noulonge a
terra sit talis effigies quam ui¬
sus inde solita nbeallitate de¬
ceptus ccͣ ip̃mi sidꝰ putat poĩ¬
tam. In uicima autem stellaꝵ
⁊ solis nich tale fĩ p̾t quia illic
tenus ether est ⁊Iam forme
wassis demũ spissis q corꝑib
inp̾mi solent. in subtilib non
h̃nt ubi consistant aut hereãt
In balueis quid̃ ꝙͣ luc̾nam tale
quid̾ aspici solz ob aens diuisi
obsauitatem. frequentissime aut
Austro cũ telumi maxime graue
et spissum Non nũꝙͣ paulatiu
diluũtur ⁊ desinuũt Non nũqͣ
ab aliqua ꝑte rumpnntur ⁊ inde
uentum uautiti expectant unde
contextus corone ꝑit. si a septẽ¬
trione discessit aquilo erit. Si
ab ocridente fanonius. Quo ar
est iutra eam ꝑtem celi has fi
coronas iutra quam uenti quid̃
eẽ solent. Supiora non hñt co¬
rouas. quia ne uentos quidem
hiis argiũtis ⁊ illud adice ñqͣ
coronam colligi. iusi stabili aere

Expanded text:
nare uideantur: non longe a nare uideantur: non longe a terra fit talis effigies, quam uisus noster solita imbecillitate deceptus circa ipsum sidus putat positam. In uicinia autem stellarum et solis nihil tale fieri potest, quia illic tenuis aether est. Nam formae crassis demum spissisque corporibus imprimi solent, in subtilibus non habent, ubi consistant aut haereant: in balneis quoque circa lucernam tale quiddam aspici solet ob aeris densi obscuritatem, frequentissime autem austro, cum caelum maxime graue et spissum est. Nonnumquam paulatim diluuntur et desinunt, nonnumquam ab aliqua parte rumpuntur et inde uentum nautici expectant, unde contextus coronae periit: si a septemtrione discessit, aquilo erit, si ab occidente, fauonius. Quod argumentum est intra eam partem caeli has fieri coronas, intra quam uenti quoque esse solent: superiora non habent coronas, quia ne uentos quidem. His argumentis et illud adice, numquam coronam colligi nisi stabili aere
Abbreviated transcription (Latin):
cant. nos dire corouam aꝑtissi¬
me possuuus Que queniadino¬
dunifi dicatur exponam cum
in pisciuam lapis missus est ui¬
diuius in multos orbes aquaui
descendere et fi pͥmum augustis¬
suuum orbem. deinde lariorem
ac demde alios maiores donec e¬
uauescat impetus et in plauiciẽ
ĩmotaꝵ aquarum soluatur ẽ ale
quideui cogitenus fĩ eciam in
siere cum spissior fcũs est sentire
plagam pt lux solis aut lune
uel cuiusl sid̾is incurrens rece¬
dere illuiui cͥculos cogit. Nam
humor et aer ⁊ omne quod ex
ictu forͣm accipit in talem hĩtũ
impellitur. qualis est eius qd̾
.nupellit Om̃e autem lumen
rotuudum est. g ͦ et aer in hũc
modum lunẽ pcussus exibit
Ob ħ tales spiendores grecia¬
reas uocauerunt quod ue t̾ren¬
dis frugib destiuata loca rotũ¬
da sunt. Non est autem quod
ex istimemus istas siue aree
siue corone sunt. in uiciuia si¬
d̾um fĩ plimum enim ab hiis
absunt. ꝙͣuis ciug̾e̾ ea ⁊ coro¬

Expanded text:
cant, nos dicere coronam aptissicant, nos dicere coronam aptissime possumus. Quae quemadmodum fieri dicatur, exponam. Cum in piscinam lapis missus est, uidemus in multos orbes aquam discedere et fieri primum angustissimum orbem, deinde laxiorem ac deinde alios maiores, donec euanescat impetus et in planitiem immotarum aquarum soluatur; tale quiddam cogitemus fieri etiam in aere: cum spissior factus est, sentire plagam potest; lux solis aut lunae uel cuiuslibet sideris incurrens recedere illum in circulos cogito. Nam umor et aer et omne, quod ex ictu formam accipit, in talem habitum impellitur, qualis est eius, quod impellit; omne autem lumen rotundum est: ergo et aer in hunc modum lumine percussus exibit. Ob hoc tales splendores Graeci areas uocauerunt, quia fere terendis frugibus destinata loca rotunda sunt. Non est autem, quod existimemus istas, siue areae siue coronae sunt, in uicinia siderum fieri. Plurimum enim ab his abstint, quamuis cingere ea et coro
Abbreviated transcription (Latin):
iuelioris spei est ꝙ iam app frã¬
gi tempestatemi et desin̾e uentos
alioquin fenentur ignes non
sederent Gilippo siracusas petẽti
uisa est stella suꝑ ipãm lancram
constituse In romauoꝵ castris
et iusidunt non feriuint nec uul¬
u̾ant Alii autem inter nubes
elidinitur alii sereno siaer ad
exprimendos ignes aptus fuit
Nam feno quid alliquando celo
touat ex eadem causa qua ex n¬
bilo. aere int̾se colliso Qui ⁊¬
est lucidior ac sictior. ire taiuẽ
et fac̾e corꝑa quedam suuilia mi¬
bib p̃t que pcussa reddant sonũ
Quando ergo fiunt trabes qũ
clipei et uastoꝵ ymagines igni¬
ui. ubi in talem mnatenant si¬
nulis madit causa sed maior
Uide amuis nunc quemadmod̾
fiat is fulgor qui sidera curõuẽit
memorie ꝓditum est. qua die
urbẽ dyuꝰ augustꝰ appollonia
reuersus iutrauit crͣ solem uisũ
coloris uanii c̾culum qualis eẽ
in arcu solz. hunc greti halo uo¬

Expanded text:
melioris spei est, quod iam apparet franmelioris spei est, quod iam apparet frangi tempestatem et desinere uentos: alioquin ferrentur ignes, non sederent. Gylippo Syracusas petenti uisa est stella super ipsam lanceam constitisse. In Romanorum castris et insidunt, non feriunt nec uulnerant. Alii autem inter nubes eliduntur, alii sereno, si aer ad exprimendos ignes aptus fuit: nam sereno quoque aliquando caelo tonat ex eadem causa qua nubilo, aere inter se colliso, qui, etiamsi est lucidior ac siccior, coire tamen et facere corpora quaedam similia nubibus potest, quae percussa reddant sonum. Q,uando ergo fiunt trabes, quando clipei et uastorum imagines ignibm? Ubi in talem materiam similis incidit causa sed maior. CAPUT 2 Videamus nunc, quemadmodum fiat is fulgor, qui sidera circumuenit. Memoriae proditum est, quo die urbem diuus Augustus' Apollonia reuersus intrauit, circa solem uisum coloris uarii circulum, qualis esse in arcu solet. Hunc Graeci G–halo uo
Abbreviated transcription (Latin):
loco magnitudo sua singulis
coustat. sequitur ergo ut infra
illas ista uastantur ⁊ citoniter¬
cidant quia sine fundamento
sede c̾ta sunt quare gͦ non eciã
uit dui trausferuntur quid si di¬
cas stellas interdui ẽẽ non ẽẽ
quia non appent quemad mod̾
ille latent ⁊ solis fulgore obiun¬
brautur sic faces quid̃ transcur¬
runt ⁊ uit dui s abscondit illa
diurui lũis clanitas. si quando
tamen tanta nis enucuit ut ⁊
adu̾sus dieu uiudicare sibi ful¬
gorem funui possint. appent. mã
certe ctas non semel uidit dur¬
nes faces. ał ab oriente in ocri¬
dentem u̾sas. ał ab occasu in
ortum argum̃tum tempestatis
naute putant. cum multe tnͣs¬
uolant stelle. Qͥ si uentorum si¬
gnum ẽ. ibi est unde uenti sunt
id ẽ i aere qui medius int̾ lu¬
nam ⁊ t̾ras est. in magna trm¬
pestate appere quasi stelle solẽt
uelo insidentes. adiuuan se tũc
piclitantes existuuant poslutis
⁊ castoris iumume ¶Causa ã

Expanded text:
loto, magnitudo sua singulis loto, magnitudo sua singulis constat: sequitur ergo, ut infra illas ista nascantur et cito intercidant, quia sine fundamento et sede certa sunt. «Quare ergo non etiam interdiu transferuntur?». Quid, si dicas stellas interdiu non esse, quia non apparent? Quemadmodum illae latent et solis fulgore obumbrantur, sic faces quoque transcurrunt et interdiu, sed abscondit illas diurni luminis claritas. Si quando tamen tanta uis emicuit, ut etiam aduersus diem uindicare sibi fulgorem suum possint, apparent. Nostra certe aetas non semel uidit diurnas faces, alias ab oriente in occidentem uersas, alias ab occasu in ortum. Argumentum tempestatis nautae putant, cum multae trauolant stellae. Quod si uentorum signum est, ibi est, unde uenti sunt, id est in aere, qui medius inter lunam terrasque est. In magna tempestate apparere quasi stellae solent uelo insidentes; adiuuari se tunc periclitantes aestimant Pollucis et Castoris numine, causa autem
Abbreviated transcription (Latin):
calencia quedam concipiendis
iguib ydonea. Nec est uꝵ si t̾re
om̃is genis et enaporacio nana¬
est. Cum incelo quidͥ nõ iumus
appeat color rerum s acrior fit
cauicule. rubor martis remissior
Ioius nullus inlucem puram in¬
tore pducto. ncc̃e est gͦ in ma¬
gua copia corpuscułor q̃ terte
eiectant et in supiorem agunt
ꝑtem aliqua in nubes ꝑuerare
Alm̃ta ignum que non trũ col¬
lisa possint aude̾ s ⁊̃ afflata radi¬
is solis Nam apudnos quoq
rameuta. sulphure aspsa ignem
ex int̾uallo trahunt. u̾i g ͦ sile
est talem matiam inter nubes
cong̾ͥgatam facile succendi et
imores imores ue igenes eri¬
stere ꝓut plus illis fuit aut
uiũs uinum. sslud emm stul¬
tissimũ existunare aut decidere
strllas aut transilire aut aliqͣ
illis aufferri aut abindi Nam
sil fuisset ⁊ defuissent Nulla eĩ
nox est qua non plunme ire ⁊
in diu̾sum uideantur abduci.
At qui quo soiet aueq inueuit᷑

Expanded text:
calentia quaedam concipiendis calentia quaedam concipiendis ignibus idonea». Nec mirum est, si terme omnis generis et uaria euaporatio est, cum in caelo quoque non unus appareat color rerum, sed acrior sit Caniculae rubor, Martis remissior, Iouis nullus in lucem puram nitore perducto. Necesse est ergo in magna copia corpusculorum, quae terrae eiectant et in superiorem agunt partem, aliqua in nubes peruenire alimenta ignium, quae non tantum collisa possint ardere sed etiam afflata radiis solis. Nam apud nos quoque ramenta sulphure aspersa ignem ex interuallo trahunt. Veri ergo simile est talem materiam inter nubes congregatam facile succendi et minores maioresue ignes existere, prout plus illis fuit aut minus uirium. Illud enim stultissimum, existimare aut decidere stellas aut transilire aut aliquid illis auferri et abradi: nam si hoc fuisset, etiam defuissent; nulla enim nox est, qua non plurimae ire et in diuersum uideantur abduci. Atqui quo solet quaeque inuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
resunt. au senes ipã quid factur
sit ctis rerum uotis nũciet Int̾im
illud ex istimo huiusmodi ignes
exist̾e aere uehemenaus t̾co cum
iclinacio eis in altam ꝑten
frã est et uon cessit s iutrase pu¬
guauit. ex hac ueracione uascũt
trabes et globi ⁊ faces et ardores
ut cum senius collisus ⁊ ut ita
dicam fuctus ẽ. iniuora lumina ex¬
cuciuntur cͥuemq uolancia sidã
ducunt. Tunc ignes tenussim
it̾ cxile designant ⁊ celo ꝓducunt
Ideo nulla siue hĩoi spectaculis nox
est. Non enun opus est ad effici¬
enda ista magno aeris motu De¬
iq ut b̾uiter dicam. eadem rõe
fiunt ista qua fuliuma s ui iumo¬
re quem ad modum nules cosuse
medioaiter fulguraciones effi¬
ciunt maiore impetu mpulse ful¬
iuma. sic quanto illas inuius
p̾stis minores ue tanto leuiors
fuluna emctunt Anstotiles rõ¬
nem eiusmodi reddit. uaria et mł¬
ta t̾rarum orbis expirat. quedam
hinuida quedam sicra quedam

Expanded text:
rae sint, an series ipsa, quid factura rae sint, an series ipsa, quid factura sit, certis rerum notis nuntiet. Interim illud existimo, eiusmodi ignes existere aere uehementius trito, cum inclinatio eius in alteram partem facta est et non cessit sed inter se pugnauit: ex hac uexatione nascuntur trabes et globi et faces et ardores. At cum leuius collisus et, ut ita dicam, frictus est, minora lumina excutiuntur, «crinemque uolantia sidera ducunt». Tunc ignes tenuissimi iter exile designant et caelo producunt. Ideo nulla sine eiusmodi spectaculis nox est, non enim opus est ad efficienda ista magno aeris motu. Denique, ut breuiter dicam, eadem ratione fiunt ista, qua fulmina, sed ui minore: quemadmodum nubes collisae mediocriter fulgurationes efficient, maiore impetu impulsae fulmina, sic quanto illas minus presserit minor uis, tanto leuiora fulmina emittent. Aristoteles rationem eiusmodi reddit: «Varia et multa terrarum orbis expire, quaedam umida quaedam sicca, quaedam