comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ut habeat fidĩuissores eiꝰ quã qͣntitatis
ex fidĩ cõmisso. petẽ potuit.
i patroni filius extͣneo restitu¬
itur ex trebelliano hp̃ditatem o ꝑapum
actio que tͣnsferri non potuit apud hr̃¬
dem manebit. nec ei nocebit exceptio cũ
tandam hr̃ditatis restitutionẽ qñ ꝑsonã
non ẽẽ curestitu potest.
UI fidĩ cõmissaĩam hr̃ditatẽ ex trebel¬
liano cũ suspecta adic̾etur cotã recepit. sup̃
quoq rogatis sit alii restituẽ dotũ restitũe
cogͥ. Et erit in hac quoq restitutione trebel¬
liano locus. Quartã n falcidieiure fidei¬
cõmissaĩus retiñe ñ potuit. nec ad rẽꝑtinet.
qr nisi pͥor ut adiretur hr̃ditas desidasset
fidĩ cõmissũ scdo loco datũ int̾cidisset. Cũ
enĩ semel adita ẽ hr̃ditas oĩs defuncti uo¬

Expanded text:
ut habeat fideiussores eius quantitatis, ut habeat fideiussores eius quantitatis, quam ex fideicommisso petere potuit. patroni filius extrario restituerit ex Trebelliano hereditatem, operarum actio, quae transferri non potuit, apud heredem manebit, nec ei nocebit exceptio, cum tandam hereditatis restitutionem, quando persona non est, cui restitui potest. Qui fideicommissam hereditatem ex Trebelliano, cum suspecta diceretur, totam recepit, si ipse quoque rogatus sit alii restituere, totum restituere cogetur. et erit in hac quoque restitutione Trebelliano locus: quartam enim Falcidiae iure fideicommissarius retinere non potuit. nec ad rem pertinet, quod, nisi prior, ut adiretur hereditas, desiderasset, fideicommissum secundo loco datum intercidisset: cum enim semel adita est hereditas, omnis defuncti vo
Abbreviated transcription (Latin):
si bonã fidem inẽẽ. Constat aũt diuus
marcus cũ de fidĩ cõmissaĩa hr̃ditate ꝯg¬
nosceret. his uerbis quicquid ex hr̃dita¬
te mea suꝑfuĩt rogores titus as ⁊ uiri bo¬
ni arbitͥum inẽẽ credidit. Iudicauit enĩ
erogationes que ex hr̃ditate facte dice¬
bantur. non ad solam fidĩ cõmissi demi¬
nutionẽ ꝑtinere. S ꝓrata patͥmoni qd
hoies ꝓpͥum habuit distribui oportereq̃
michi uidetur. non tantũ equitatis rati¬
one int̾m exemplo quoq motus fecisse.
Cum n de confẽndis bonis fr̃ib ab emã¬
cipato filio quereretur p̃cipium aũt qͥ
in castris fuĩt adquisitũ militi relinqui pla¬
ceret ꝯsũptus in tp̃r sũptus quos miles fe¬
rat. non ex eo tantũ modo patͥmonio qđ
minus collationis pati debuit. sed ꝓrata
Propt̃ huiusmodi tͣctatum meiuus
fidĩcõmissi noĩe cautionẽ exigẽ debet.
qđ eo ꝑtinet. non ut exstipłatione peca¬
tur. quod ex fidĩ cõmisso pet̾ẽ ñ pot̾it. s

Expanded text:
si bonam fidem inesse constat. divus autem Marcus cum de fideicommissaria hereditate cognosceret, his verbis: "quidquid ex hereditate mea superfuerit, rogo restituas" et viri boni arbitrium inesse credidit: iudicavit enim erogationes, quae ex hereditate factae dicebantur, non ad solam fideicommissi deminutionem pertinere, sed pro rata patrimonii, quod heres proprium habuit, distribui oportere. quod mihi videtur non tantum aequitatis ratione, verum exemplo quoque motus fecisse. cum enim de conferendis bonis fratribus ab emancipato filio quaereretur, praecipuum autem, quod in castris fuerat adquisitum militi, relinqui placeret, consultus imperator sumptus, quos miles fecerat, non ex eo tantummodo patrimonio, quod munus collationis pati debuit, sed pro rata propter huiusmodi tractatus Maevius fideicommissi nomine cautionem exigere debet: quod eo pertinet, non ut ex stipulatione petatur, quod ex fideicommisso peti non poterit, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ut si libis suꝑstitib moreretur. partẽ euis
qđ ad eum ex bonis patris ꝑuienisset a uod
si sine libis unuisum frĩ restaeret. querit᷑
defuncta ea mat̾monio suꝑstite filia. ati
hũs eius cũ parte hr̃ditnts eius quoq qđ¬
de dotis noĩe datũ erat partẽ restituere debe¬
at .R. id qđ indotẽ fuisset non conaneri m

Expanded text:
ut, si liberis superstitibus moreretur, partem eius quod ad eam ex bonis patris pervenisset, quod si sine liberis, universum fratri restitueret: quaeritur, defuncta ea in matrimonio superstite filia, an heres eius cum parte hereditatis eius quoque quod dotis nomine datum erat partem restituere debea
Abbreviated transcription (Latin):
adintegrari non pot̃ pecunie quoq debite
dodrans ex cã sidĩ cõinissi petetur. s in eum
diem quoactio confusa ẽ usure pͣtͣiti tp̃is q̃
in obligatione. ł offo uidicis fuerunt. compu¬
tabunt᷑ postĩoris ita demũ. si mora fidĩ cõmis¬
so facta sit. ¶Cũ hr̃ditas ex cãfidĩ cõmissi in tp̃s
restituenda sit. ñ idcirco nõium ꝑiculũ ad hr̃¬

Expanded text:
dintegrari non potest, pecuniae quoque debitae dodrans ex causa fideicommissi petetur. sed in eum diem, quo actio confusa est, usurae praeteriti temporis, quae in obligatione vel in officio iudicis fuerunt, computabuntur: posterioris ita demum, si mora fideicommisso facta sit. Cum hereditas ex causa fideicommissi in tempus restituenda
Abbreviated transcription (Latin):
adissent. Si uͦ contra honerosam credidint
restituta ea ex honerentur acdiõib hr̃ditarus.
ł r̃s p̃cepto fundo rogatus faãt
hr̃ditatem restituere fundiis alienus erat.
aristo agebat uidendũ utrumne om̃imodo
penes hr̃dem fundũ eẽ uoluit testator anita
demũ ipsius ẽ. s sibi suꝑuis placere. ideoq
estimatio eius retinenda est.
credidit. ⁊ meam causã pignora acceꝑit. ac¬
tiones non cõpetunt ei cui restituta fuerit
hr̃ditas adũsus ipsa pignora. sed aliqua dubi¬
tatio remanebit. si meũ oc̾tum qui ex defunc¬
to fũit. int̃positus hr̃s anteꝗͣ restitueret hr̃di¬
tarem pignus acceꝑit. Sed nec sic quidem
ipse amitteretur. ex fidicõmisso tm̃ habeat

Expanded text:
adissent, sin vero contra onerosam crediderint, adissent, sin vero contra onerosam crediderint, restituta ea exonerentur actionibus hereditariis.res praecepto fundo rogatus erat hereditatem restituere: fundus alienus erat. Aristo aiebat videndum, utrum omnimodo penes heredem fundum esse voluit testator an ita demum, si ipsius est: sed sibi superius placere: ideoque aestimatio eius retinenda est. crediderit et in eam causam pignora acceperit, actiones non competunt ei, cui restituta fuerit hereditas, adversus ipsa pignora. sed aliqua dubitatio remanebit, si in eum contractum, qui ex defuncto fuerit, interpositus heres, antequam restitueret hereditatem, pignus acceperit. sed nec sic quidem ipse admitteretur: ex fideicommisso tamen habet
Abbreviated transcription (Latin):
ihr̃s institutus atiorogatꝰ
fuĩt resticuere hr̃ditatem. ⁊ rursus atiu̾
hr̃di post tp̃s sufficiunt directe achiones¬
hẽdi. Si hr̃s antequã fidĩcõmissã hr̃¬
ditatem restitueret alienauĩt quid ex hr̃di¬
tate. aut seruũ hr̃ditaĩum manumis erit
aut ruꝑit quid. uł fregĩt. uł uisserit non
competit ineum ulla ciuilis actio. restitu¬
ta postea hr̃ditate extrebelliano senatus
consulto. sed ex fidĩ cõmissi causa erit. hoc
quod deꝑierit ꝑsequendum. Si uo post
restitutam hr̃ditatem horum quid amis it
hr̃s. dicendũ est lege aquilia cũ eo agi posse.
si seruũ forte hr̃ditaĩum. aut uuln̾aũit. aut
occidit. Si tꝑalis actio in hr̃ditate relicta
fuĩt. tꝑs quo hr̃s exꝑiri ante restitutam
hr̃ditatem potuit. imputabitur ei cui resti
hr̃ditatem coguntur adire. s non statim
restituere. sed ut completo delib̾ationis tp̃r. si
expedire sibi compererint hr̃ditatem. sen¬
tiant cõiodum testam̃ti que iure q̃ sponte

Expanded text:
res institutus Titio rogatus fuerit restituere hereditatem et rursus Titius heredi post tempus, sufficiunt directae actionesredi. Si heres antequam fideicommissam hereditatem restitueret, alienaverit quid ex hereditate aut servum hereditarium manumiserit aut ruperit quid vel fregerit vel usserit, non competit in eum ulla civilis actio restituta postea hereditate ex Trebelliano senatus consulto, sed ex fideicommissi causa erit hoc quod deperierit persequendum. sin vero post restitutam hereditatem horum quid admiserit heres, dicendum est lege Aquilia cum eo agi posse, si servum forte hereditarium aut vulneraverit aut occiderit. Si temporalis actio in hereditate relicta fuerit, tempus, quo heres experiri ante restitutam hereditatem potuit, imputabitur ei cui restithereditatem, coguntur adire, sed non statim restituere, sed ut completo tempore deliberationis, si expedire sibi compererint hereditatem, sentiant commodum testamenti eo iure, quo si sponte
Abbreviated transcription (Latin):
dum lib̃ est ut ab eat compellitur. ⁊ senatꝰ
ꝯsulto tunc locus ẽ cũ ab om̃ib directa uł
fidĩ cõmissaĩa lib̃tas ab eo datur a quo hr̃di¬
tas quoq relinquitur. S si forte is a quo
lib̃tas quoq data ẽ portionẽ suã repudia¬
uit. uł ꝯditione exclusus ẽ cũ portio enis ad
alt̾um ꝑueñit defendi pot̾it adire cogendũ.
Quid enĩ int̾ ÷ quo uire debitor lib̾tatis iħ
rditatis id eẽ ceꝑit.¬

Expanded text:
ut adeat, compellitur: et senatus consulto locus est, cum ab omnibus directa, vel fideicommissa libertas ab eo datur a quo hereditas quoque relinquitur. sed si forte is, a quo libertas data est, portionem suam repudiavit vel condicione exclusus est, cum portio eius ad alterum pervenerit, defendi poterit adire cogendum: quid enim interest, quo iure debitor libertatis et hereditatis idem e
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .ł. Pap̃. tͣctat siquis hr̃s institu¬
tus ex semisse rogatus sit restitue hr̃ditatẽ.
⁊ eã suspectã dicens cõpulsus adit. Demde
fidĩ cõmissaũis ignarꝰ sit accreuisse porti¬
onẽ hr̃ditatis post restitutionẽ scͥpto hr̃di.
anopus sit ei alia actione: ⁊ ait securũ
dũ ait. anei opus sit non arestitutione pꝰ¬
ea quã portio adcreuit.¬
arc̃ .ł. Postulante sticho qui eodem
testam̃to lib̾tatẽ ⁊ fidĩ cõmissaĩã hr̃ditatẽ
acceꝑat. hr̃s suspectã ait. moxstichus
anteꝗͣ morã in recipiendã hr̃ditate facẽt
decessit relicto hr̃de aitio. quero an in ti¬
tiũ si nolit reciꝑe fidĩ cõmissã hr̃ditatem
actioẽs ex senatus officio ꝯsulto ꝯpetant.
R. qm̃ ferret is qui cõpulsus ẽ adire hr̃¬
ditatẽ confestim ei restituet d manumisso
dũ taxat senatus ꝯsulto ꝯp̃hensumẽ. nec
hr̃dis ẽ factam̃tio. pot̾̃ tm̃euenire. ut res¬
uti si pecuniã ei debiũt defuctis quam

Expanded text:
tat, si quis heres institutus ex ‹s›emisse rogatus ‹sit› restituere hereditatem et ‹e›am suspectam dicens compu‹l›sus adit, deinde fideicommissarius ‹g›narus sit adcreuisse portionem hereditatis post restitutionem scripto heredi, an opus sit ei alia actione. et ait securum dum ait, an ei opus sit nova restitutione, posteaquam portio adcrevitrum Postulante Sticho, qui eodem testamento libertatem et fideicommissam hereditatem acceperat, heres suspectam adiit: mox Stichus, antequam moram in recipienda hereditate faceret, decessit relicto herede Titio. quaero, an in Titium, si nolit recipere fideicommissam hereditatem, actiones ex senatus consulto competant. m fere is, qui compulsus est adire hereditatem, confestim ei restituet, de manumisso dumtaxat senatus consulto comprehensum est nec heredis facta est mentio. potest tamen euenire, ut resuti si pecuniam ei debuerit defunctus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
.I. Si res alienata legata sit titio hisq
dño rei hr̃de instituto petierit ut hr̃ditatẽ
meuiorestituat. meuius legatũ inutiliter
petet. Non n pot̾it ꝯsequi. qđ ad institu¬
tum idẽ rei dñm ꝑuenire ñ potest.
eruus ab alt̃o ex hr̃dib lib̾tatẽ ab altõ
fidĩcõmissũ hr̃ditatis accepit. si neut̃ adi¬
re ulit mille p̃toris parces erunt quia neq
ꝓpt̾ solam lib̾tatem cõpellitui. adire. neq¬

Expanded text:
. Si res aliena Titio legata fuerit isque domino rei herede instituto petierit, ut hereditatem Maeuio restituat, Maeuius legatum inutiliter petet: non enim poterit consequi, quod ad institutum, id est rei dominum peruenire non poterat. Seruus ab altero ex heredibus libertatem, ab altero fideicommissum hereditatis accepit. si neuter adire uelit, nullae praetoris partes erunt, quia neque propter solam libertatem compellitur adire neq
Abbreviated transcription (Latin):
estituta hr̃ditas uidet᷑. aut re ip̃a.
si forte passus ẽ hr̃s possidi res hrditaĩas uł totas
uł aliquas eaꝵ hac m̃te ut uellet restituẽ. ⁊ ille
susciꝑe. ñ si ex alia cã putauit depossid̾e. s ⁊ si
postea ratũ habũit. idẽ erit dicendũ. S ⁊ siu̾
tituat audiat᷑. Sed ⁊ si uoluntate tua alii resti¬
tiũt. in te tͣnsibunt actiones. Itẽ si alius ussum̃o
restituit ułratã habuit restitutionẽ tͣnsisse acti¬
ones uident᷑. Pupillus aũt ip̃ debet restituere
tutore auctore. ñ tutor siñ pupillo nisi infin ÷
qr nec mandare actiones tutor pupilli sui pot̃.
nec se quid auctoẽ pupillũ restituẽ potiuisse hr̃¬
ditatẽ. diuus seu̾us in ꝑsona atti honorati pu¬
pilli decreuit. quia pͥor antonino patruo. et
tutori suo restitueat᷑.S ⁊ si pupillo sit refaitu¬
enda ñ posse pupillo siñ tutoris auctoritate
restitui constat.

Expanded text:
estituta hereditas uidetur aut re ipsa, si forte passus est heres possideri res hereditarias uel totas uel aliquas earum hac mente, ut uellet restitueret ille suscipere, non si ex alia causa putauit te possidere. sed et si postea ratum habuit, idem erit dicendum. sed et si tituat, audietur. sed et si voluntate tua alii restituerit, in te transibunt actiones. item si alius iussu meo restituit vel ratam habui restitutionem, transisse actiones videntur. Pupillus autem ipse debet restituere tutore auctore, non tutor sine pupillo, nisi infans est, quia nec mandare actiones tutor pupilli sui potest. ne se quidem auctore pupillum restituere potuisse hereditatem divus Severus in persona Arri honorati pupilli decrevit, qui Arrio Antonino patruo et tutori suo restituerat. Sed et si pupillo sit restituenda, non posse pupillo sine tutoris auctoritate restitui constat:
Abbreviated transcription (Latin):
is cuiꝰ hr̃ditatẽ suscepit. Id si forte ante ħ¬
rditatis eiꝰ restitutionẽ. sinehr̃de decessit
libtus. pm̃ bona eiꝰ creditorib hr̃ditariis
uend̾e ꝑmittendũ ẽ ac si restituta hr̃ditate
recte sensim. Rogata ẽ filia ex asse hr̃s resti¬
tuere hr̃ditatis partẽ dimidiam deductis le¬
gatis minimis.⁊ aere alieno ñ magno ut le¬
gi falcidie locus ñ sit mora facta non ẽ resti¬
tutiomi fidĩ cõmissi desid̾o ũbotenus michi
restitui hr̃ditatẽ ut ex trebelliano senatus ꝯ
sulto agenti. ⁊ex eo cõpetentib actionib ⁊̃
usuras debitas ex moris id̾. in tp̃s restitutioĩs
ꝑsequar. Itẽ quero ⁊ de pensionib quia lo¬
cationũ obligatio in hr̃ditate fuit. ab hr̃de
fructus nullos peto. s illa desid̾at resunde
me. aut ꝯcede ei actiones usuraꝵ ⁊ pensio¬
nũ ñ possum. ꝑsuad̾e hr̃ditatis appellati¬
one quã rogata erat m̾restituẽ ⁊̃ hauc¬

Expanded text:
si forte ante hereditatis restitutionem sine herede decesserit libertus, perinde bona eius creditoribus hereditariis uendere permittendum est, ac si restituta hereditaterecte senserim. rogata est filia ex asse heres restituere hereditatis partem dimidiam deductis legatis minimis ‹e›t aere alieno non magno, ut legi Falcidiae locus non sit: mora facta non est restitutioni fideicommissi. desidero uerbo tenus mihi restitui hereditatem, ut ex Trebelsulto agenti et ex eo competentibus actionibus etiam usuras debitas ex mortis die in tempus restitutionis persequar: item quaero et de pensionibus, quia locationum obligatio in hereditate fuit. ab herede fructus nullos peto, sed illa desiderat refundere me aut concedere ei actiones usurarum et pensionum: non possum persuadere hereditatis appellatione, quam rogata erat mihi restituere,
Abbreviated transcription (Latin):
i hr̃di eius cui natura debu-¬
erit aliquis solũĩt ei cui fidĩcõmissaĩa hr̃di¬
tas relicta sit. id reddñdum.
quas subgxit denegari ei p̃etitione oportere
i metus eritne ꝑaliscentiã fortes fidĩ cõmis¬
sarii dies actionis exeat. hr̃s uidiciũ susciꝑe¬
cogitur similiq modo filio de possessione contͣ
tabłas delibante scͥptus hr̃s acreditorib hr̃dita-¬
riis conuenitur.
mꝑator adrianus cũ uiuaiscereat filio
suo i̾uuo simonideis in potestate sua eẽ desiss
hr̃ditatẽ restituere rogatus eẽt ac multa iN
fraudẽ fidĩ cõmissi fieĩ ꝓbaretur. restitui hr̃di¬
tatẽ silio iussit. ita nequid pecunia quãduisi¬
lius eiꝰ uiueret uiris hab̾et. Nam qi cautiones
non pot̾ant int̾poni ꝯseruata patͥa potestate
dãnum ꝯditionis ꝓpt̾̃ fraud inflixit. Post
detͥcti aũt auctoritatẽ mea hr̃ditate filio nu¬
liti cõꝑari debuit. Si res apossessorib peti uł
ñ cũ debitorib agi oportet s pat̾̃ne reu̾en¬

Expanded text:
i heredi eius, cui natura debuerit, aliquis solverit, ei, cui fideicommissa hereditas relicta sit, id reddendum. quas subtraxit, denegari ei petitionem oportere et metus erit, ne per absentiam forte fideicommissarii dies actionis exeat, heres iudicium suscipecogitur. Similique modo filio de possessione contra tabulas deliberante scriptus heres a creditoribus hereditariis convenitur.ius Cerealis filio suo Vivio Simonidi, si in potestate sua esse desisset, hereditatem restituere rogatus esset ac multa in fraudem fideicommissi fieri probaretur, restitui hereditatem filio iussit ita, ne quid ea pecunia, quamdiu filius eius uiueret, iuris haberet. nam quia cautiones non poterant interponi conseruata patria potestate, damnum condicionis propter fraudem inflixit. post decreti autem auctoritatem in ea hereditate filio militi comparari debuit, si res a possessoribus ‹p›eti uel etiam cum debitoribus agi oporteret. sed paternae reueren
Abbreviated transcription (Latin):
sis eiꝰ occeanus cui fidĩ cõmissaĩa hr̃ditas ex
testam̃to seii saturnini cũ annos .Xui. hab̾et
a ualio maximo fiduciaĩo hr̃de restitui debeat.
pͥusquã p̃finitũ tp̃s etatis impłet decessit. fiduci¬
aria hr̃ditas ad eũ ꝑtinet. ad quẽ ceta bona oc¬
ceani ꝑtinum̃ĩt. qm̃ dies fidĩ cõmissi uiuo occe¬
ano cessit. scił si ꝓrogando tp̃s solutionis

Expanded text:
si Seius Oceanus, cui fideicommissa hereditas ex si Seius Oceanus, cui fideicommissa hereditas ex testamento S‹e›ii Saturnini, cum annos sedecim haberet, a Ualerio Maximo fiduciario herede restitui debeat, priusquam praefinitum tempus aetatis impleret, decessit, fiduciaria hereditas ad eum pertinet, ad quem cetera bona Oceani pertinuerint, quoniam dies fideicommissi uiuo Oceano cessit, scilicet si prorogando tempus solutionis
Abbreviated transcription (Latin):
restituẽ rogatus q̃rtam rectũe ñ uult. fidũq
obseqͥum defuncti p̃cib p̃be desidat sua spõte
adire debebit hr̃ditatẽ quasi ex trebelliano eã
restiturus suaserĩ tñ suspectã potius dicat hĩ di¬
tatẽ. coactusq ap̃tore restituat. hoc i casu
ex ip̃o trebelliano restituẽ udet᷑ expositoq
hr̃dataĩo metu i uniũsas actiones meũ tras¬
exclasse britannica testam̃to fidĩciaiũ reliquid
hr̃dem ualium maximum merachũ a quo pe¬
tit ut filio suo occeano cũ ad annos .xui. ꝑue¬
nisset hr̃ditatẽ restitueret. Seius occeanus
anteꝗͣ impleret annos definictus ẽ nc̃ malłius
serieca qui se auunculũ seri occemi dixitp
ximitatis noĩe ħ bona peait. Maximus autem
merarchus sibi eã uendicat. idõ qi defunctus ẽ
is ꝗ cui restituẽ uissus erat. Quero gͦ utrum hec
bona ad ualium maximũ merarchii hr̃dem
fiduciariũ ꝑtineant. an ad malliũ senecam
qui se pueĩ defuncti auuncłm ẽẽ dicit. Rx.

Expanded text:
restituere rogatus quartam retinere non vult fidumque obsequium defuncti precibus praebere desiderat, sua sponte adire debebit hereditatem, quasi ex Trebelliano eam restituturus. suaserim tamen, suspectam potius dicat hereditatem coactusque a praetore restituat: hoc enim casu ex ipso Trebelliano restituere videtur expositoque hereditario metu universas actiones in eum transex classe Britannica testamento fiduciarium reliquit heredem Valerium Maximum trierarchum, a quo petit, ut filio suo Seio Oceano, cum ad annos sedecim pervenisset, hereditatem restitueret. s‹e›ius Oceanus antequam impleret annos, defunctus est: nunc Mallius Seneca, qui se auunculum Seii Oceani dicit, proximitatis nomine haec bona petit, Maximus autem trierarchus sibi ea uindicat ideo, quia defunctus est is cui restituere iussus erat. quaero ergo utrum haec bona ad Ualerium Maximum trierarchum heredem fiduciarium pertineant an ad Mallium Senecam, qui se pueri defuncti auunculum esse dicit. respondi:
Abbreviated transcription (Latin):
tione sunit ꝓmissa. aut ñ annos singłos uel
m̃ses nichil int̾ est. Sane ꝓfructurei que ħ¬
rditate ꝯtiuetur ħcedunt. nefructus fidei¬
cõmissaĩum sequitur. si mora ñ int̃cessit. s
quia ñ ut hr̃s fidĩ cõmissũ ut sic dix̃im sup¬
pleat postulet.s quał. ñc ẽ hr̃ditas desidet
restitui sibi nequaꝗͣ id debet hr̃s ixcusare.
Nam ⁊ quodãmͦ in partẽ hr̃ditatis senatus
recipi uoluit fidĩ cõmissaĩum :⁊ hab̃i hr̃dis
loco ꝓqua parte ei restituta eẽt hr̃ditas. s cũ
hr̃ditaĩos mĩmos feñauit. aut ex fundis fru¬
ctus ꝑcepit. nichil eo noĩe pr̃at ei cui hñdi¬
tas ꝑfidĩ cõmissũ relicta ẽ. sĩ int̾cessit mõa

Expanded text:
cione sunt promissa aut in annos singulos uel menses, nihil interest. sane pro fructu rei, quae hereditate continetur, haec cedunt, nec fructus fideicommissarium sequitur, si mora non intercessit. sed quia non ut heres fideicommissum, ut sic dixerim, suppleat postulet, set qualis nunc est hereditas, desideret restitui sibi, nequaquam id debet heres recusare: nam et quodammodo in partem hereditatis senatus recipi uoluit fideicommissarium et haberi heredis loco, pro qua parte ei restituta esset hereditas. sed cum hereditarios nummos faen‹e›rauit aut ex fundis fructus percepit, nihil eo nomine praestat ei, cui hereditas per fideicommissum relicta est, si non intercessit mora
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec ip̃i tutori indistincte re
naturaliũ obligationũ tͥnsit. Esona autem
hr̃dis instituti trebelliano ꝯtinetur. int̾im
ħ uĩe utim᷑. ut ⁊ successor hr̃dis recte ex tre¬
belliano restituat. Ułuti hr̃s bonoꝵ ue pos¬
sesser. uł pat̃ dñsue quib ad quisita ẽ hr̃¬
ditas.O m̃s Nqͥ uũs hũt ex trebelliano se
natus ꝯsulto restituere debent. nec int̾ est is
qui institutus ẽ anpat̾ dñs ue rogatus ẽ res¬
tituere. nncħ int̾ ẽ qui nr̃o noĩe restituit᷑. pat̃
quoq uoluntate nr̃a uł si ratũ habiũmus
restitui potest.¬

Expanded text:
ed nec ipsi tutori indistincte resnaturalium obligationum transit. Persona autem heredis institu‹ti› Trebelliano continetur: uerum hoc iure utimur, ut et successor heredis recte ex Trebelliano restituat, ueluti heres bonorumue possessor, uel pater dominusue, quibus adquisita est hereditas: natus consulto restituere debent, nec interest, is qui institutus est an pater dominusue rogatus est restituere. Nihil interest, cui nostro nomine restituitur pater quoque uoluntate ‹n›ostra uel si ratum habuerimus restitui potest
Abbreviated transcription (Latin):
alius quilibet successor  actiones tp̃arias
trebelliani solent ẽẽ enicta hr̃ditate ab eo
qui postea quã fidĩ cõm̃issã restituit hr̃dita¬
dem eiuictus ẽ scilicet ante restitutionẽ. lite
cũ eo ꝯtestata. Potestas ii eiuictionis tollit¬
intellectuĩ restitutionis. in debito fidĩ cõmis¬
so ꝯstituto. Plane si fidĩ cõmissũ ab eo quoq
possessor in ratione redende hr̃ditatis partẽ
quã fidĩ cõmissaĩo restituit. hr̃di reputat de¬
fendi potest actiones trebelliani durare.

Expanded text:
alius quilibet successor. Actiones temporariae alius quilibet successor. Actiones temporariae Trebelliani solent esse evicta hereditate ab eo, qui, posteaquam fideicommissam restituit hereditatem, victus est, scilicet ante restitutionem lite cum eo contestata: potestas eintellectum restitutionis indebito fideicommisso constituto. plane si fideicommissum ab eo quoque poquam fideicommissario restituit, heredi reputat, defendi potest actiones Trebelliani durare.
Abbreviated transcription (Latin):
dus. S nec illud tnslatitie omittendũ est
instituto ꝗ coactus ẽ adire fidĩ commissi
petitionẽ dandã ẽẽ. Cur n non iuideat᷑
indignus. ut qui destituit supp̃mas defunc¬
ti p̃ces. ꝯsequatur aliquid exuoluntate ꝙ
fortius ꝓbabitur si postimpletã ꝯditionẽ
coactus ẽ adire. Nam si pendente ꝯditioẽ
durũ eĩt iđd ꝓbare. cũ ⁊ falcidiã penitẽdo
potuit induc̃e. nec ignoro posse dici. nul
lomͦ fidĩ cõmissi petitionẽ denegandam ei
qui ura sepulchroꝵ ad quiri insequuntur
adeo senatus nicħ apd eũ exea parte quã dero¬
liquit uoluit relinquere. ut nec faleidiã ex¬
ercere possit. nec p̃ceptio apud eũ relinqͣtur.
nec substitutio quoq scdaꝵ tabulaꝵ ita fac¬
ta. quisꝗs mͥ hr̃s erit. filio meo hr̃s esto. eidẽ
darecur. ¶ Cũ titiana hr̃ditas ex crebelliano
senatus ꝯsulto restituta ẽ meuianã hr̃ditatẽ
quã titius defunctus extrebelliano. sẽpnio
restitũ e debuit: ⁊ ipse restituere pot̾it. sicut

Expanded text:
ttendum est instituto, qui coactus est adire, fideicommissi petitionem denegandam esse: cur enim non uideatur indignus, ut qui destituit supremas defuncti preces consequatur aliquid ex uoluntate? quod fortius probabitur, si post impletam condicionem coactus est adire. nam si pendente condicione, durum erit idem probare, cum et Falcidiam paenitendo potuit inducere: nec ignoro posse dici nullo modo fideicommissi petitionem denegandam ei qui. iura sepulchr‹o›rum adquiri insequuntur, adeo senatus nihil apud eum ex ea parte, quam derelinquit, uoluit relinquere, ut nec Falcidiam exercere possit nec praeceptio apud eum relinquatur nec substitutio quoque secundarum tabularum ita facta: 'quisquis mihi heres erit, filio meo heres esto' eidem daretur. Cui Titiana hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituta est, Maeuiaquam Titius defunctus ex Trebelliano Sempronio restituere debuit, et ipse restituere poterit sic ut
Abbreviated transcription (Latin):
sam solent caꝑe. ut uidicato satisfiat.
hoc amplius. ⁊ si pupillaris pecuma in
archa reposita sit: ad p̃diorum comꝑa
tionem. icitra ꝑ missum p̃toris ab eo ꝗ
exequitur udicatum: solet capr.⁊ iN
cere possunt conueniuntur .i. non de¬
ducto ere alieno. ⁊ quidem sunt hii fe¬
re qui ꝓ socio conueniuntur: Socium
aut̃ ĩ om̃ium bonorum accipiendũ est
Item parens.
quod facere potest conuenitur.¬

Expanded text:
sam solent capere, ut iudicato satisfiat. sam solent capere, ut iudicato satisfiat. hoc amplius et si pupillaris pecunia in arcam reporationem, et citra permissum praetoris ab eo, qui exsequitur iudicatum, solet capi et incere possunt conueniuntur, id est non deducto aere alieno. et quidem sunt hi fere. qui pro socio conueniuntur socium autem omnium bonorum accipiendum est: item parens: quod facere potest conuenitur
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatum. ut nomina iuire pignoris
capiant. si nichil aliud sit quod capi
possit. an ĩ si neget quis deb̾e uideamꝰ.
⁊ magis est ut id dum taxat capiatur:
quod confitetur. Cet̃m si negetur: eqͥs¬
simum erit discedi a nomine. nisi forte
quis exemplum sequutus corporalium
pignorum ultra ꝓcessit. Dixeritq ipsos
debere uidices de iuire cognoscere. ut ꝯ¬
gnoscant de ꝓprietate. sed contra rescͥp¬
tum est. Item quid dicemus utrum ipsi
uidices conuement nomen exiguntop
id quod debetur. et in causa uidicati ꝯ¬
uertent : An uero uendent nomen. ut
pignora corporalia solent. ⁊ necesse ẽ¬
ut quod eis facilius uideatur ad rem ex-¬
equendam hoc faciant. Sed ⁊ si pecun¬
ia penes argentarios sit: eque capi solet.
hoc amplius. ⁊ si penes alium quem: de¬
stinata tñ cui condemnatus est: solet pi¬
gnoris uire capi.⁊ conu̾ti in causam uidi¬
cati. ¶ Pret̾ea pecuniam quoq depositã
nomine condemnati. uł in archam reclu¬

Expanded text:
iudicatum, ut nomina iure pignoris iudicatum, ut nomina iure pignoris capiant, si nihil aliud sit quod cpossit an etiam si neget quis se debere, uideamus. et magis est, ut id dumtaxat capiatur, quod confitetur: ceterum si negetur, aequissimum erit discedi a nomine, nisi forte quis exemplum secutus corporalium pignerum ultra processerit dixeritque ipsos debere iudices de nomine cognoscere, ut cognoscunt de proprietate: sed contra rescriptum est.Item quid dicemus? utrum ipsi iudices conuenient nomen exigentque id quod debetur et in causa‹m› iudicati conuertent, an uero uendent nomen, ut pignora corporalia solent? et necesse eut quod eis facilius videatur ad rem exsequendam, hoc faciant. Sed et si pecunia penes argentarios sit, aeque capi solet. hoc amplius et si penes alium quem, destinata tamen ei, qui condemnatus est, solet pignoris iure capi et converti in causam iudicati. Praeterea pecuniam quoque depositam nomine condemnati vel in arcam reclu
Abbreviated transcription (Latin):
inductus est emptor in possessionem:
non cessabunt partes coꝵdem uidicũ.
Idemq ⁊ si ipsi cui quis uidicatus est
cium non soluat. utrum adu̾sus emptorẽ
porrigere manus debeant. idem uidices
qui sententiam exsequuntur uidendum
est. ⁊ non puto eos ultra ꝓcede. Ceterum
longe res habebit se. Quid enim dicemꝰ.
condemnabunt emptorem.⁊ sic ex seq̃ñ¬
tur adu̾sus eum sententiam. an statim
pro uidicato habebunt : Et quid si neget
se emisse. aut se exsoluisse contendat:
Melius igitur erit si non se int̃ponant.
maxime cum nec habet actionem ad¬
ũsus eum is cui uidicatum fieri desid̾atur.
nec tm̃ iniuiria afficietur. Oportet enim
captas res pignori ⁊ distractas p̃senti pe¬
cunia distrahi. non sicut post tempus
pecuma soluatur. certe si se int̃ponant.
actenus debebunt int̾uenire ut ipsam
rem addictam capiant ce distrahant.
quasi nondum uinculo pignoris liba¬
tam. ¶ Sic quoq uidices exequentur

Expanded text:
inductus est emptor in possessionem, inductus est emptor in possessionem, nonne cessabunt partes eorundem iudicum? idemque et si ipsi, cui quis iudicatus est,tium non soluat, utrum aduersus emptorem porrigere manus debeant idem iudices, qui sententiam exsequuntur, uidendum est. et non puto eos ultra procedere: ceterum longe res abibit. quid enim dicemus? condemnabunt emptorem et sic exsequentur aduersus eum sententiam, an statim pro iudicato habebunt? et quid si neget se emisse aut exsoluisse contendat? melius igitur erit, si non se interponant, maxime cum nec habeat actionem aduersus eum is, cui iudicatum fieri desideratur. nec iniuria adficietur: oportet enim res captas pignori et distractas praesenti pecunia distrahi, non sic, ut post tempus pecunia soluatur. certe si se interponant, hactenus debebunt interuenire, ut ipsam rem addictam capiant et dquasi nondum uinculo pignoris liberatam. Sic quoque iudices exsequentur
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo res peti. sic euenit ut om̃ibus
in tegris : tm̃ capioni res uidicata ꝓfi¬
ciat. Sed ⁊ illud debet dici. ubi contͦ¬
uersia est de pignore id dimitti debe.
res sit pignorata que pignori capta ẽ.
uidendum est an sic distrah possit ũ
dimisso creditore suꝑfluum in causã
uidicati conu̾tatur. ⁊ quamus nor
cogatur creditor rem quam pignori
accepit distrahere. tñ uidicati executi¬
one seruatur. ut si emptorem inuen̾it
res que capta est qui dimisso pͥore eredi¬
tore suꝑfluum soluere sit paratus. ad¬
intitenda sit huius quoq rei distrac¬
tio. nec uidetur det̾ior conditio credi¬
toris fieri: suum consecuti. nec prius
uis pignoris diissuri: quam si ei fu̾it
satis factum. ¶ Si post addictum tẽpus
aliqua controu̾sia emptori moueatur.
an sit cognitio eiusdem uidicis qui sen¬
tentiam exsequuturus fu̾it: uidendũ
est. ⁊ cum semel emptio ꝑfecta sit. ⁊ eui
to locum ẽẽ cognitioni. Certe postea qͣm

Expanded text:
ab eo res peti. sic euenit, ut omnibus ab eo res peti. sic euenit, ut omnibus integris tantum capioni res iudicata proficiat. sed illud debet dici, ubi controuersia est de pignore, id dimitti debere res sit pignerata, quae pignori capta est, uidendum est, an sic distrahi possit, ut dimisso creditore superfluum in causam iudicati conuertatur. et quamquam non cogatur creditor rem, quam pignori accepit, distrahere: tamen in iudicati exsecution‹e› seruatur, ut, si emptorem inuenerit res quae capta est, qui dimisso priore creditore superfluum soluere sit paratus, admittenda sit huius quoque rei distractio. nec uidetur deterior condicio creditoris fieri suum consecuturi nec prius ius pignoris dimissuri, quam si ei fuerit satisfactum.Si post addictum pignus aliqua controuersia emptori moueatur, an sit cognitio eiusdem iudicis, qui sententiam exsecutus fuerit, uidendum est. et cum semel emptio perfecta sit eiusque certe posteaquam
Abbreviated transcription (Latin):
natus est. addicantur aũt utiq ea qͣn¬
titate que debetur. Nam si creditor ma¬
lu̾it pignora increditum possidere.
his contentus: rescriptum est non pos¬
se eum amplius quod sibi debetur
petere. quia uelut pacto transegisse
decreto uidetur: qui contentus fuit
pignora possidẽ. Nam posse eũ in
qͣntitatem certam pignora tenere:
⁊ suꝑfluum facere. ¶ Si suꝑ rebus que
pignoris uire capte sunt controu̾sia
fiat: constitutum est ab imꝑatore nr̃o
ipsos qui rem iuidicatam execuntur
cognoscere debe de ꝓprietate. ⁊ si cog¬
nouerint eus fuisse qui condennat᷑
est rem uidicatam exequentur. Sed
sciendum est summatim eos cognos¬
cere deb̾e. nec sententiam eoꝵ posse
debitori p̃iudicare. si forte hii diit¬
tendam eam rem putauerunt. Q uod¬
si euis sit qui controu̾siam mouit. nec
eius cuius nomine capta est: nec eum
cui restituta est. statim hab̾e ꝑ sent̃n¬
tiam deb̃e. si forte uire ordinario cepit

Expanded text:
natus est, addicantur autem utique ea quannatus est, addicantur autem utique ea quantitate quae debetur. nam si creditor maluerit pignora in creditum possidere isque esse contentus, rescriptum est non posse eum quod amplius sibi dpetere, quia uelut pacto transegisse de credito uidetur, qui contentus fuit pignora possidere, nec posse eum in quantitatem certam pignora tenere et superfluum petere.Si rerum, quae pignoris iure captae sunt, controuersia fiat, constitutum est ab imperatore nostro ipsos, qui rem iudicatam exsequuntur, cognoscere debere de proprietate: et si cognouerint eius fuisse qui condemnatus est, rem iudicatam exsequentur. sed sciendum est summatim eos cognoscere debere nec sententiam eorum posse debitori praeiudicare, si forte hi dimittendam eam rem putauerint, quasi eius sit, qui controuersiam mouit, non eius, cuius nomine capta est: nec eum, cui restituta est, statim habere per sententiam debere, si forte iure ordinario coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
demnatur. sicut euenit inom̃ibus faci
p̃tor contrario imꝑio tollere ⁊ remitt̾e
uidicium a se datorum uł arbitrorum
posse ꝑ presides si hoc ussi fui̾nt ad fi¬
nem ꝑ sequi imꝑator nr̃ cum patrere¬
scͥpsit. ¶ Inuenditione itaq pignorũ
captorum facienda pͥmo quidem res
mobiles animales pignori capi uibens:
mox distrahi. Quarũ p̃cium si suffe¬
cerit: bene est. si non suffecerit: etiã
soli pignora capi uibent. ⁊ distrahi.
quod si nulla mouentia sint: apig¬
norib soli inicium faciunt. Sic deni¬
ꝙ interloqui solent si mouentia ñ
sint: ut soli quoq capiantur. Nam
a pignoribus soli: micium faciendũ
non est. Quod si nec ea que soli sint
sufficiant. uł nulla sint soli pignora:
tunc ꝑuenietur ñ adiura. Exequun¬
tur itaq rem iudicatam isto modo
p̃sides. ¶ Si pignora que capta sunt
emptorem non uł ueniant rescͥptum
est ab imꝑatore nr̃o ⁊ diuo patre euiꝰ
ut addicantur ipsi eui quis condem¬

Expanded text:
demnatur, sicut euenit in omnibus facidemnatur, sicut euenit in omnibus facitor, contrario imperio tollere et remittere iudicum a se datorum uel arbitrorum posse praesides, si hoc iussi fuerint, ad finem persequi imperator noster cum patre rescripsit. In uenditione itaque pignorum captorum facienda primo quidem res mobiles ‹et› animales pignori capi iubent, mox distrahi: quarum pretium si suffecerit, bene est. si non suffecerit, etiam soli pignora capi iubent et distrahi. quod si nulla mouentia sint, a pignoribus soli initium faciunt: sic denique interloqui solent, si mouentia non sint, ut soli quoque capiantur: nam a pignoribus soli initium faciendum non est. quod si nec quae soli sunt sufficiant uel nulla sint soli pignora, tunc peruenietur etiam ad iura. exsequuntur itaque rem iudicatam praesides isto modo. Si pignora, quae capta sunt, emptorem non inueniant, rescriptum est ab imperatore nostro et diuo patre eius, ut addicantur ipsi, cui quis condem
Abbreviated transcription (Latin):
i homo ex
stipulatu petitus post litem contestatam
decesserit absolutionem noi faciendam.
tentia auidice uł ab abitro dici ñ pot̃.
cepit.⁊ ex hr̃s a patre uł emancipatus
sit quamuis facere non possit: debet
condemnari.
aliquid stipulatus sum. nempe qnẽq
post balendas accepto udicio tanti m̃
estimanda lis est qͣnta int̾ fuit mea hea¬
lendis id fieri. Ex eo enim tempore qui¬
cumq estimatur quod nouissime solui
pote
commodati iudicio quamquam dolo
adu̾sari res absit. condennatio fuceur¬
ab alio satisdari stipulatus est estimat¬
dum erit. qͣnti stipulatoris int̾ sit satis¬
dari. Idq aut tantumdem erit aut
minus. aut interdum ⁊̃ nichil. Neq
enim uani timoris ulla estimatio es ł
uerum soluta: nullum iam p̃cium e¬
stimationis est. aut qͣntum ex sorte fu¬
erit solutum. tantundem ex estimatio¬
ne decedat. ¶Si quis ꝓmisit ꝓhibe se
ut ne aliquod damnum stipulator pa¬
tiatur. ⁊ faciat ne quod exea re dam¬
num stipulatori habeatur: facit quod

Expanded text:
i homo ex stipulatu petitus post litem contestatam decesserit, absolutionem non faciendam etentia a iudice uel ab arbitro dici non potescepit et exheres a patre uel emancipatus sit, quamuis facere non possit, debet condemnari. aliquid stipulatus sum, nempe quandocumque post kalendas accepto iudicio tanti tamen aestimanda lis est, quanti interfuit mea kalendis id fieri: ex eo enim tempore quidque aestimatur, quod nouissime solui potercommodati iudicio, quamquam dolo aduersarii res absit, condemnato succuab alio satisdari stipulatus est, aestimandum erit, quantum stipulatoris intersit satisdari, idque aut tantundem erit aut minus aut interdum etiam nihil: neque enim uani timoris ulla aestimatio est. uerum sorte soluta nullum iam pretium aestimationis est, aut quantum ex sorte fuerit solutum, tantundem ex aestimatione decedet.Si quis promiserit prohibere se, ut aliquid damnum stipulator patiatur, et faciat ne quod ex ea re damnum ita habeatur, facit quod
Abbreviated transcription (Latin):
sententiam suam pendentem p̃torem
non posse. reliqua aut̃ que ad conse¬
quentiam quidem iam statutoꝵ ꝑtinẽt.
priori tñ sententie desunt. circa cori¬
demnandum reum uł absoluendum
supplere deb̾e scilicet eodem die.
ex sententia adu̾sus tres dicta ticius
porcionem sibi competentem exoluit:
ex ꝑsona ceteroꝵ ex eadem sententia
conueniri eum non posse.
terno actum est cum pupilla tutore au¬
ctore ⁊ condeminata est. Postea tutores
abstinuerunt bonis paternis. ⁊ ita bona
defuncti ad substitutum uł ad cohr̃¬
dentes. an hi ex causa uidicati tenean¬
tur. rescripsi dandam in eos actionem.
ta si partes consentiant. ⁊ hoc ꝑmiserit¬
uider. potest iube eadem die circumdu¬
ci. nisi uł negocium. uł lis terminata
sit. ¶ De amplianda uł minuenda pe¬
na cdamnatorum post sententiam dic¬
tam sine pͥncipalia auctoritate nichil
est statuendum. ¶Contra in defensos
minores tutorem uł curatorem non ha¬
tingit uidicare oportet. alit̾ enim uidi¬

Expanded text:
sententiam suam praecedentem praetorem non posse, reliqua autem, quae ad consequentiam quidem iam statutorum pertinent, priori tamen sententiae desunt, circa condemnandum reum vel absolvendum debere supplere, scilicet eodem die. ex sententia adversus tres dicta Titius portionem sibi competentem exsolvit, ex persona ceterorum ex eadem sententia conveniri eum non posse. terno actum est cum pupilla tutore auctore et condemnata est: postea tutores abstinuerunt eam bonis paternis et ita bdefuncti ad substitutum uel ad coherer, an hi ex causa iudicati teneantur. rescripsit dandam in eos actta, si partes consentiant et iudex hoc permiserit, potest iubere ea die circumduci, nisi vel negotium vel lis terminata est. De amplianda vel minuenda poena damnatorum post sententiam dictam sine principali auctoritate nihil est statuendum. Contra indefensos minores tutorem vel curatorem non hantingit, iudicari oportet: aliter enim iudi
Abbreviated transcription (Latin):
uissor quem indonando adhibuit..
ita ⁊ ei oui non donauit insolidum
condeninatur. S fundum quis do¬
naiit si non restituat: ut qui uis
possessor damnandus est. Si autem
fundum restituit: fructuum nomine
si non consumpsit eos in solidum con¬
demnandus est. Potuit enim non ꝑieli¬
tari: si statum restituisset. Si dolo desi¬
it possidere: in litem uirabitur ⁊ tan¬
ti sequitur condemnatio. ¶In solidum
condemnatus donator actione uidica

Expanded text:
iussor, quem in donando adhibuit, iussor, quem in donando adhibuit, ita et ei, cui non donauit, in solidum condemnatur.Fundum quis donauit: si non restituat, ut quiuis possessor damnandus est: si autem fundum restituit, fructuum nomine, si non eos consumpsit, in solidum condemnandus est: potuit enim non periclitari, si statim restituisset: si dolo desiit possidere, in litem iurabitur et tanti sequetur condemnatio.In solidum condemnatus donato
Abbreviated transcription (Latin):
adiuo pio constitutum est ꝓ lib̾tatesta¬
tum obtinet. In aliis aut̃ causis ꝓ reo.
quod ⁊ mnpublicis uidicus obtinere o¬
portet. ¶Si diu̾sis summis condẽnent
uidices. minimam spectandam ẽẽ uił
tribus iudicibus uno absente uidica¬
re non possunt. Quippe om̃s iudicare
uisti sunt. sed si adsit ⁊ non consentiat:
stant duoꝵ sententie. Quid enĩ mimus
demnato placuit int̾dici. Et eam pe¬
cuniam pignoris uire in causam iu¬
dicati capiunt.
uero creditori meo. an in solidum co¬
ueniendus sit̾ ⁊ si es insolidum con¬
uemiendus : an diuersum putes. si noi
creditori meo. si ei cui donare uolebam
te delegauero. Et quid de eo qui ꝓmu¬
liere cui donare uolebat marito eius
dotem ꝓmiserit. Redi. Nulla credito
exceptione submouetur. licot is qui
ei delegatus est poterit uti aduersus
eum cuuis nomine ꝓmisit. Cui simit
est marinis. maxime s̃ constante ma¬
trimonio petat. ⁊ sicut hỹs donatoriᷤ
in solidum condeninatur.⁊ ipse fide

Expanded text:
a diuo Pio constitutum est, pro libertate statutum optinet, in aliis autem causis pro reo. quod et in iudiciis publicis optinere oportet. Si diuersis summis condemnent iudices, minimam spectandam esse Iulitribus iudicibus uno absente iudicare non possunt, quippe omnes iudicare iussi sunt. sed si adsit et contra sentiat, statur duorum sententiae: quid enim minudemnato placuit interdici et eam pecuniam iure pignoris in causam iudicati capi. 41 uero creditori meo, an in solidum conueniendus sis? et si in solidum conueniendus, an diuersum putes, si non creditori meo, sed ei, cui donare uolebam, te delegauero? et quid de eo, qui pro muliere, cui donare uoleba‹t›, marito eius dotem promiserit? respondit: nulla creditor exceptione summoveretur, licet is, qui ei delegatus est, poterit uti adversus eum, cuius nomine promisit: cui similis est maritus, maxime si constante matrimonio petat. et sicut heres donatoris in solidum condemna
Abbreviated transcription (Latin):
non habent. sed habent de quauis ali¬
a causa notionem. ¶Si uidex aliquem
sic condennet. ut quod habet ex testam̃¬
to uł codicilł meuii restitueret ticio. sic
accipiendum est quasi quantitatẽ no¬
minau̾it. que testam̃to uł codicilł re¬
licta est. Sed ⁊ fidei commissum sine scͥ¬
ptura ꝓnunciatum est: idem erit dicen¬

Expanded text:
non habent, sed habent de quavis alinon habent, sed habent de quavis alia causa notionem. Si iudex aliquem sic condemnet, ut, quod habet ex testamento vel codicillis Maevii, restitueret Titio, sic accipiendum est, quasi quantitatem nominavit, quae testamento vel codicillis relicta est. sed et si fideicommissum sine scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
statutus p̃terut: Sed si quidem mino¬
rem diem statuerit uidex tempore legi
timo: repletur ex lege quod sententie
uidicis deest. Sinaut̃ ampliorem nũm
dierum in sua diffinitione uidex ample¬
xuis est computabitur reo ⁊ legitimum
tempus: ⁊ quod supra uidex prestitit.¬
¶ Condemnatum acciꝑe debemus qui
eum condemnatus sit ut sententia ua¬
leat. Cet̃m si aliqua ratione sentñtia
mllius mom̃ti sit: dicendum est con¬
demnationis uerbum non tenere .S
Soliuisse acciꝑe debemus. non tm̃ eũ
qui soluit: uerum om̃em om̃mo qui
ea obligatione libatus est: que ex cau¬
sa uidicati descendit. ¶Celsus scribit.
si noxali condemnatus eum seruum
in quo usus fructus alienus est noxe de¬
disti. posse te tñ adhuc agi uidicati.s
si usus fr int̾ierit: lib̾ari eum.
đ. ł. u. ađ. it p̃tor cuius de ea re
iuris dictio est meluis scripsisset cuius
de ea re nocio est. Etenim notionis nom̃
etiam ad eos ꝑtinet qui uirisdictionem

Expanded text:
statutus praeteriit? sed si quidem minostatutus praeteriit? sed si quidem minorem diem statuerit iudetimo, repletur ex lege, quod sent‹ent›iae iudicis deest: sin autem ampliorem numerum dierum sua definitione iudex amplexus est, computabitur reo et legitimum tempus et quod supra id iudex praestitit. Condemnatum accipere debemus eum, qui rite condemnatus est, ut sententia ualeat: ceterum si aliqua ratione sententia nullius momenti sit, dicendum est condemnationis uerbum non tenere. Soluisse accipere debemus non tantum eum, qui soluit, uerum omnem omnino, qui ea obligatione liberatus est, quae ex causa iudicati descendit. Celsus scribit, si noxali condemnatus eum seruum, in quo usus fructus alienus est, noxae dedisti, posse tecum adhuc agi iudicati: sed si usus fructus interierit, liberari ait.edictum Ait praetor: "cuius de ea re iurisdictio est". melius scripsisset: "cuius de ea re notio est": etenim notionis nomen etiam ad eos pertineret, qui iurisdictionem
Abbreviated transcription (Latin):
isse hic quoq addici. neq eo nomine
satisfaciet. fieri enim posse ut idoneũ
exꝓmissorem habeat. sed ratio pecuni¬
ȩ exigende hec fuit : quod nolu̾it p̃tor
obligationes er obligationib fieri. idci¬
rco ait ut pecuna soluatur. Ex mag¬
na tñ n idonea causa accedendũ erit
ad labeonis sententiam. ¶ Si ex conũe¬
tione litigautium cautum sit post rem
uidicatam ei oui quis condeninatus
est: eueniet ut hic recedatur. si modo
nouatio int̾cessit. Cet̃m si non nouan¬
di causa id factum est: manebit ordo
executionis. Sed ⁊ si pignora accepta
sint. uł fideuissores in remuidicatam
consequens erit dicere: non cessare ex¬
secutionem. Iuippe cum excesserit ali¬
quid rei iuidicate. non est are iudicata
recessum. Idem obseruandum est in eo
cuiuis ꝓcurator condennatus est. S¬
Si quis condeminatus sit ut intͣ certos
dies soluat. unde ei tempus iudicati
actionis computamus. utrum ex quo
sententia ꝓlata est. an uͦ ex quo dies

Expanded text:
isse hoc quoque adici 'neque eo nomine isse hoc quoque adici 'neque eo nomine satisfaciat': fieri enim posse, ut idoneum expromissorem habeat. sed ratio pecuniae exigendae haec fuit, quod noluerit praetor obligationes ex obligationibus fieri: idcirco ait 'ut pecunia soluatur'. ex magna tamen et idonea causa accedendum erit ad Labeonis sententiam. Si ex conuentione litigantium cautum sit post rem iudicatam ei, cui quis condemnatus est, eueniet, ut hic et retendatur, si modo nouatio intercessit: ceterum si non nouandi causa id factum est, manebit ordo exsecutionis. sed et si pignora accepta sint uel fideiussores in rem iudicatam, consequens erit dicere non cessare exsecutionem, quippe cum accesserit aliquid rei iudicatae, non sit a re iudicata recessum. idem obseruandum est in eo, cuius procurator condemnatus est. Si quis condemnatus sit, ut intra certos dies soluat, unde ei tempus iudicati actionis computamus, utrum ex quo sententia prolata est an uero ex eo, ex quo dies
Abbreviated transcription (Latin):
es iudicata dr̃. que finem controu̾¬
siarum ꝓnunciatione uidicis accipit. q̃
uł condemnatione uł absolutione con-¬
tingit.
uinẽ. ui pro tribuna
uel ꝑ raro intͣ statutum tempus sentũ¬
tie exequentur. ułuti si alim̃ta constituã¬
negabitur. ⁊ in dñm dabitur. si se obtu¬
lit  in ip̃m dabitur. Obtulisse seliti ui¬
detur. non is qui inrem suam ꝓcurator
datus sit. Nam hic alia ratione recusa¬
re uidicati actionent non potest. quia
hic non inalienam sed inrem suam
ꝓcurator factus est ¶lutor quoq uł
curator in ea conditione sunt. ut ñ
debeant se uidi liti obtulisse. ideuto¬
q debet denegari in eos iuidicatiac¬
cio .¶ Actor mumcipum potest rem
uidicatam recusare. ¶In municipes
eium iudicati actio dabitur. ¶ Ait p̃-¬
tor. condemnatus ut pecuniam solu
at. aiuidicato gͦ hoc exigitur. ut pecu¬
nam soluat. Quid gͦ si soluere quidẽ
paratus non sit. satisfacere aũt para¬
tus sit quid diciimuis : Et ait labeo debu¬

Expanded text:
es iudicata dicitur, quae finem controuersiarum pronuntiatione iudicis accipit: quod uel condemnatione uel absolutione contingit. um.Qui pro tribunalsed perraro intra statutum tempus sententiae exsequentur, ueluti si alimenta constituannegabitur et in dominum dabitur: si se optulit, in ipsum dabitur. optulisse autem se liti videtur non is, qui in rem suam procurator datus sit: nam hic alia ratione recusare iudicati actionem non potest, quia hic non in alienam, sed in suam rem procurator factus est. Tutor quoque vel curator in ea condicione sunt, ut non debeant videri se liti optulisse, idcircoque debet denegari in eos iudicati actio. Actor municipum potest rem iudicatam recusare: in municipes enim iudicati actio dabitur. Ait praetor: "conat'. a iudicato ergo hoc exigitur, ut pecuniam soluat. quid ergo, si soluere quidem paratus non sit, satisfacere autem paratus sit, quid dicimus? et ait Labeo debu