comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serit q̃mat̾ in pria. er qr discipli¬
na castrox antiquior fuit penti¬
b romanis qͣmcaritas libtoꝵ.
Transfugaat nonsolum is ac¬
cipiendum ẽ. qui aut ad hostes.
nsła amititiaẽ fidesuscepta t̃rs¬
fugit. ¶sus quiemat abho¬
tib płis. aliiiꝯ pignoris. qd̾ in
redempto hrcesserit nõ cam ꝙͣ¬
titatem s priorem redẽpt red
cumq ser conditõis uesint.
nec int̾ẽlibi. anseruisint. nec
ẽi soli ps limimo recipiuntur
qui pugnare possunt. s om̃s
hõies quien nature sunt ut
usu ẽe uł ꝯscilio. uł aliis modi¬
quo in pace cautum fuat. ut re¬
diret sua uoluntate.ap̃ hoste.
mansit. non cipoea pꝰ limini¬
um ẽc umẽ. ¶ Expulsis hosti¬
b exagus qnos cepũt dĩia¬
abhostib redẽptam co aĩose¬
cum habũit. ut ex ea suscipet
libos et prea exeanatum ib̾
titulo naturalis filii cũ matir
manumiserit. ignorantia ma¬

Expanded text:
sit, quemadmodum patria, et quia disciplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum. Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes nulla amicitia est, fide suscepta transfugit. Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius pignoris quod in redempto habet cesserit, non eam quantitatem, sed priorem redemptus redcumque sexus condicionisue sint: nec interest, liberi an serui sint. nec enim soli postliminio recipiuntur, qui pugnare possunt, sed omnes homines, quia eius naturae sunt, ut usui esse uel consilio uel aliis modiquo in pace cautum fuerat ut rediret, sua voluntate apud hostes mansit, non est ei postea postliminium. Verum est expulsis hostibus ex agris quos ceperint domihostibus redemptam eo animo secum habuerit, ut ex ea susciperet liberos, et postea ex se natum sub titulo naturalis filii cum matre manumiserit: ignorantia ma
Abbreviated transcription (Latin):
rum. proconsuli. uł pretori. do¬
natum ẽ. non poterit usucapi¬
eaḋ lexuendittes locatones
mitas facit. impeditq usuor¬
pionem pͥqq̃m in potite eiꝰ¬

Expanded text:
rum proconsuli uel praetori donatum est, non poterit usu capi.Eadem lex uenditiones locationes irritas facit impeditque usucapionem. priusquam in potestatem eiu
Abbreviated transcription (Latin):
hxc nemini ⁊pecit nisi eiqun
tunc cum deicẽtur possid̾bar
nec aliꝯ deiciuiso ẽ nisi qui
possidebac. ¶Siue at corꝑe
siue nĩo possidens quis diec¬
to ẽ. palamẽ eum uideieçtu
uidi. Idcirco siquis deagͦsuo
uł dedomo ꝓcessiss nemine
seruoꝵ relicto mox reu̾tens
dium. uł siquis eum in me¬
dio itin̾e decimiu̾t et ip̃e pos¬

Expanded text:
hoc nulli competit nisi ei, qui tunc cum de‹i›ceretur possidebat, nec alius deici uisus est quam qui possidet.Siue autem corpore siue animo possidens quis deiectus est, palam est eum ui deiectum uideri. idcircoque si quis de agro suo uel de domo processisset nemine suorum relicto, mox reuertens dium, uel si quis eum in medio itinere detinuerit et ipse pos
Abbreviated transcription (Latin):
gadditur aur familia tua de¬
iecit m̾itoscripto scͥptumẽ ĩ
cumcãum inqm fimilia m̃a
uenit idcum aliquid et resti¬
tuit auc non puenit. et ip̃os ser¬

Expanded text:
additur 'aut familia tua deiecit', merito scriptum est in eum casum, in quem familia mea eruenit ad eum aliquid et restitueret, aut non peruenit et ipsos ser
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpriorususfruct : ẽriure ꝓͥeta¬
tis qĩ ex noua ẽa rurso : Nec
iusseris et mecum dpccłio
actumsirsi poca cecũ co nõi¬
acagatur excipiẽdum ẽ de

Expanded text:
e prior usus fructus et iure proprietatis quasi ex noua causa rursus meus fideiusseris et mecum de peculio actum sit, si postea tecum eo nomine agatur, excipiendum est de
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃. Dõp. tractat. c̃ pastorim
mo lupi porcos enpent. hos iu¬
cineuille colonꝰ cumbo robusti
camb et fortib quos pecoris
su gr̃a ꝓascebat ꝯsecut lupis
en pu̾it autcanes excorserĩt.
etcum pastorms pet̾et porcos
querebatur. utreio fcĩ sicporci
quienpuit aniũimaneant.
Nam gn̾e quodã uenandudi
erant nacti cogitabat eĩ ꝙ ad¬
modũ tr̃a mariq capta. cum
insuam naturalẽ librtatẽ ꝑ¬
peruntita exboĩs quo nr̃is.
capta abestiis manis et t̾re¬
trib desmnant nr̃a eẽcũ effug¬
erint bestia nr̃am ꝓsecutõne.
quis demq manentm dic̃ꝙ¬
aius tr̃as uolans exarea. aut
exagro nro fustulit. autꝙ ub̃
si fu̾it orebestie lib̾atum cocu¬
pantis ent. ꝙadm piscis ł ap
cuasitsi ab alio capiatur ip̃iꝰ
diurecipipossit id ꝙ ereptũ ẽ.
Sigͥ manet nr̃m ego arbitror

Expanded text:
ponius tractat: cum pastori meo lupi porcos eriperent, hos uicinae uillae colonus cum robustis canibus et fortibus, quos pecoris sui gratia pascebat, consecutus lupis eripuit aut canes extorserunt: et cum pastor meus peteret porcos, quaerebatur, utrum eius facti sint porci, qui eripuit, an nostri maneant: nam genere quodam uenandi id erant nancti. cogitabat tamen, quemadmodum terra marique capta, cum in suam naturalem laxitatem pperunt, ita ex bonis quoque nostris capta a bestiis marinis et terrestribus desinant nostra esse, cum effugerunt bestiae nostram persecutionem. quis denique manere is transuolans ex area aut ex agro nostro transtulit aut quod si fuerit ore bestiae liberatum, occupantis erit, quemadmodum piscis uel aper euasit, si ab alio capiatur, ipsiudiu recipi possit id quod ereptum est. si igitur manet, ego arbitror
Abbreviated transcription (Latin):
immissum Hoc intez ẽe ait labeo
quod proiectum eet id quodit̃
proucheretur.ut nusquam reqͥ¬
fieret.itaut aliquo loco requieᷤ¬
ceret ueluctignatrabes que mi¬
mittuntur. ¶ Plũbum quod ꝓ¬
tegul pon̾etur edificii ec̃ ait ia¬
bro. Secid quod ypax tegendi
causa mpa ponerenturS ẽẽ.
CUiduam non solum eamque
aliquando nuptafinsset set eã
quoq mulierem que uuum nõ
babiissec appellari aitlabeo.⁊
quia induasic dicta est quasi
uecors uesanz quisine corde auĩ
sanitate eẽt. similiter iudua¬
c̃ẽ dictam sinc duitate. ¶Struc¬
cͣiuam lcci alici extabulisi
factis queestate tollerentur
et yemeponerentur edium esse
ait labro quoniamꝑpetui cau¬
sa usus comparata essec neqz
adrempertinerequodinteriz
tollerentur.
ceptumeise ut libertorum appl¬
latione etiam hii contineri in¬
celligantur qui eodem testam̃¬
to uel posteriore leco manumit¬
terentur. uisi manifeste is aquo
peterentur contra defuncti uo¬
luntatem doceret peti.

Expanded text:
immissum' hoc interesse ait Labeo, quod proiectum esset id quod ita proueheretur ut nusquam requfieret, ut aliquo loco requiesceret, ueluti tigna trabes quae inmitteretur.Plumbum, quod tegulis poneretur, aedificii esse ait Labeo: sed id, quod hypaethri tegendi causa poneretur, contra esse. 'Uiduam' non solum eam, quae aliquando nupta fuisset, sed eam quoque mulierem, quae uirum non habuisset, appellari ait Labeo: quia uidua sic dicta est quasi uecors, uesanus, qui sine corde aut sanitate esset: similiter uiduam dictam esse sine duitate.Straturam loci alicuius ex tabulis factis, quae aestate tollerentur et hieme ponerentur, aedium esse ait Labeo, quoniam perpetui usus paratae essent: neque ad rem pertinere, quod interim tollerentur.ceptum est, ut libertorum appellatione etiam hi contineri intellegantur, qui eodem testamento uel posteriore loco manumitterentur, nisi manifeste is, a quo peter‹e›tur, contra defuncti uoluntatem doceret peti.
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ eucradisũt adptorẽtutores
pupilliut deffendãt si at nõ
ranttutores requirendi cogͣti
sunt. ulaffines. et siqui aliii
forte sunt quos i̾siłeẽ deffen¬
sionempupisli pupileue nõ
candi. exquirẽdaq deffensio.

Expanded text:
sic: euocandi sunt ad praetorem tutores pupilli, ut defenda‹n›t: si autem non hab‹e›t tutores, requirendi cognati uel adfines et si qui alii forte sunt, quos uerisimile est defensionem pupilli pupillae non candi exquirendaque defensio.
Abbreviated transcription (Latin):
iuditio sistendi c̃a fideuissorẽ
deditsin pot̾atem sui faciet i¬
n deffendetur iniubebo pota¬
tem ãc sui nõ facit qui id agit
ne adusario copiam sui Hat. gͦ
.latitantis bona iubec possid̾i.¬
ꝙ si non latitet s absens nõ de¬

Expanded text:
endi causa fideiussorem dedit, si neque potestatem sui faciet neque defenderetur, iri iubebo'.Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne aduersarius eius copiam sui habeat: ergo latitantis bona iubet possideri.Quid si non latitet, sed absens non de
Abbreviated transcription (Latin):
neunt pupuli possidi. ¶Adar¬
ec̃ cum qui nich cumpupillo
nõ ẽẽ expectandã pupilli pu¬
brtatẽ. ¶Contractum cum
pupillo pot̾dici. ẽrsicum ser¬

Expanded text:
neant, pupilli possideri. Maresse eum, qui nihil cum pupillo non esse exspectandam pupilli pubertatem. Contractum cum pupillo potest dici et si cum ser
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ quippe personis quidemdatas
mimunitas cump extinguitur
fundi cuiaq. et in quacuntate ct
inquo pago sit. et quos duos uia¬
nos proximos habet. ctadauuiz
quod in .x. annos proximos sa¬
tum erit. et quot iugerumẽc nide¬
atur umca quot uites h̃at oliue
quot marum. et quot ardores h̃t.
pronmos sectumerit.quot iuge
silue cedue omnia ip̃e qui defert
extimetillam equitatem d ad¬
mitt̾e censitorutoffitio eiꝰ cong¬
niat releuari. eum qui et in pub
licis tabulis delato modo fruicer¬
tis excausis non possit. quare et

Expanded text:
 quippe personis quidem data immunitas cum persona extinguitur,fundi cuiusque: et in qua civitate et in quo pago sit: et quos duos vicinos proximos habeat. et arvum, quod in decem annos proximos satum erit, quot iugerum siuinea quot uites habeat: oliuae quot iugerum et quot arbores habea‹n›t: proximos sectum erit, quot iugersiluae caeduae. omnia ipse qui defert aestimet.Illam aequitatem debet admittere censitor, ut officio eius congruat releuari eum, qui in plicis tabulis delato modo frui certis ex causis non possit. quare et
Abbreviated transcription (Latin):
d.¶Auł .R. rescinde quidẽ
sñiam suam poedntem p̾to¬
rem non posse. ¶Reliqua.
atq̃uas ad oscq̃ntiam quiḋ
iamstatucoꝵ pcinerpriorita¬

Expanded text:
dit rescindere quidem sententiam suam praecedentem praetorem non posse, reliqua autem, quae ad consequentiam quidem iam statutorum pertinent, priori ta
Abbreviated transcription (Latin):
do filiumcio peculiumm arifert
Grdem institũat filium extitis¬
seruos manumissos pos cio lib
capto ap̃hostes uica fungͣtur.
Lexcornelia subuenit scͥptĩs here¬
dib quib cessantib ie pͥsti

Expanded text:
do filium peculium ei aufert, heredem instituerat filium, extitisitarios manumissos proprios eius apud hostes vita fungatur, lex Cornelia subveniet scriptis heredibus: quibus cessantibus iure pristin
Abbreviated transcription (Latin):
tam borditatem fit. S p̾rnau̾e¬
cundia nos mouet quaten. ct
milla sp̃e ubiuiro pristino apd̃
fiat. legatum qd̾ ei seruo relictũ
primum pseruum acquiratur cũ
si fuiss cxempto h̾rditatis pc̃cle
ad quisitum iꝯ pris hodie nꝯsida

Expanded text:
t hereditatem. sed paterna uerecundia nos mouet, quatenus et in illa specie, ubi iure pristino apud fiat. Legatum, quod ei seruo relictum primum per seruum adquiretur, cum, si fuisset exemplo hereditatis peculio adquisitum, ius p
Abbreviated transcription (Latin):
capreaprogatum sibnõ red¬
didint pͥignoracapiseaq si
intraduos mses non soluunt
udantur Siquid exp̃ciis suꝑ¬
sint redd aturei cuipignoriuẽ¬
dereo ꝙ nonexistimat cãmd

Expanded text:
prorogatum sibi non reddiderint, pignora capi eaque, si intra duos menses non solverint, vendantur: si quid ex pretiis supersit, reddatur ei, cuius pignordex, eo quod non existimat causam, de
Abbreviated transcription (Latin):
lm aiulio carentino etindi¬
cantẽco fłis restimonus aspi¬
rator adu̾sanoꝵ. et testib pec¬
cuma cormptis ieligioncimm
udicis circumuntamẽe unte¬
gnim cãrn restituendam ĩs¬

Expanded text:
m a Iulio Tarentino et indicante eo falsis testimoniis, conspiratione aduersariorum testibus pecunia corruptis, religionem iudicis circumuentam esse, in integrum causam restituendam i
Abbreviated transcription (Latin):
empcore igipossit. ut quodã¬
modo nox alactio caṗsequa¬
tur.qd̃ tnnonco usq produ¬
cendum ait. utet silib siti
fẽs. cumipo agi posse dicã
uo seruo nicħẽe qdactorco
nõie consequi possit. nisi for¬
te quid ex ꝑe furtiua. adsccĩ
puenit. ¶Hiis et̃ illud con¬
sequens ecait. ut sus seruꝰ
quem mͥ pignoridedis fur¬
tum mn fecit agendo ỹriaꝑig¬
noratitia consequar uti siłr.
aut dampnum decidas aut
ꝓnore deditione hoiemre
fructo emptor restitũe cogit.
it⁊ econtrano uenditor quo¬
q uł dampnum decidẽ uł
ꝓnoxe deditione hoĩem ieli¬
quere cogatur nnsi qd ĩ hiis
nplioñt qd̾sisciens quis
ignoranti furem pignori de¬

Expanded text:
emptore agi possit, ut quodammodo noxalis actio caput sequatur. quod tamen non eo usque producendum ait, ut etiam, si liber sit factus, cum ipso agi posse dicamus, uo seruo nihil esse, quod actor eo nomine consequi possit, nisi forte quid ex re furtiua ad socium peruenerit. His etiam illud consequens esse ait, ut et si is seruus, quem mihi pignori dederis, furtum mihi fecneraticia consequar, uti similiter aut damnum decidas aut pro noxae deditione hominem relfructus emptor restituere cogitur, ita et e contrario venditor quoque vel damnum decidere vel pro noxae deditione hominem relinquere cogatur. Nisi quod in his amplius sit, quod, si sciens quis ignoranti furem pignori de
Abbreviated transcription (Latin):
auł¶Ediꝯposse et̾ dici ex
naufragio rapequidũ nau¬
fragium fiat in illa trepida¬
no dehiis qui p̾dam ex nau¬
res qua pena affitiontos cos
putc̃. qui dirpinsse aliq̃ x
illo ꝓbantur. s racile uroyi¬
nor ꝯstitui pot̾. nam plimu¬
seruaripossint flagitiose ĩua¬
funt. Idoq si gruuor pda ui
appetita uidebr. libos quider
fustib cesos intriẽniu rele¬
gauit.Aut si sordidiores enĩt.
inopiis ꝑublicum eiod tp̃ri
dabit. ¶Eeruos flagellis ce¬
sos in mccallum dabit.si uo
magne pocic res fuit libos fus

Expanded text:
ius posse etiam dici ex naufragio rapere, qui, dum naufragium fiat, in illa trepidainus de his, qui praedam ex naures, qua poena adficiendos eos putem, qui diripuisse aliqua ex illo probantur. et facile, ut opinor, constitui potservari possint flagitiose invaserint. ideoque si gravior praeda vi adpetita videbitur, liberos quidem fustibus caesos in triennium relegabis aut, si sordidiores erunt, in opus publicum eiusdem temporis dabis: servos flagellis caesos in metallum damnabis. si non magnae pec
Abbreviated transcription (Latin):
domb erpugnantib rapiat.
labo scrb equum fuisso. utsiũ
dedomo sucinilla cxprgnͣ¬
ta ad rapiatur. huc edco lcc.
sit. nec eĩ mino minariqͣm in
uilla ꝑ latrunculos inquicta¬
mu.uł infestar posũs. ¶Nõ
quirecepitercãs sub p̃scpti¬
tñr.q receptores ñ mino dͥclĩ¬
qunt ꝙ aogiłores. s ẽi additũ
ẽ. dolo malo.qr nonõis ct̃ oui
recipit statim. et delinquit. s qͥ
it. s ct̃ qui abstulit. uł amouit
uł dãpnumdedit. uł recep̾hac

Expanded text:
aedonibus expugnantibus rapiat. Labeo scribit aequum fuisse, ut, siue de domo siue in uilla expugnatis aliquid rapiatur, huic edicto locus sit: nec enim minus in mari quam in uilla per latrunculos inquietamur uel infestari possumus. Non qui recepit ex causis supa receptores non minus delinquunt quam adgressores. sed enim additum est "dolo malo", quia non omnis qui recipit statim etiam delinquit, sed qui it, sed et qui abstulit vel amovit vel damnum dedit vel recepit, hac
Abbreviated transcription (Latin):
ab honoribuł mun̾ibo hiis co¬
hercentib excusationemnon
pr̃at. Sec amuncrib cantum
crum non profitiunt eorum li¬
berorum qui excusarc parentes
solent. ¶Qui admuncra uot̃¬
turuiuorum seliborum munc¬
Nim hre tempore quo ꝓpeos ex¬
cusari desidant probare debent
Numerus cnum liborum prea ĩ¬
plctis susceptis antea muncri¬
bo non libat. ¶Queprimoni¬
drum honcrasunt numcro li¬
uerorum nonercusantur. ¶ Iñ¬
columes libietiam sun potate
pr̃is su desierintẽe excusadom
lium muncium nonh̃t. quer
ita semo Et corporis in becillita
ucran preses animadũtit. ut
muncri preftrende pectunie:
suffitiat dimictat etalium cõ¬
tituas. ¶Corporis debilitas co¬
rum munerumexcusationem
pr̾at. quetantum corpore ĩplen¬
dasunt.e eterum queconsilio pr

Expanded text:
muneribus his cohaerentibus excusationem non praestat, sed a muneribus tantum erum non proficiunt eorum liberorum, qui excusare parentes solent. Qui ad munera uocantur, uiuorum se liberorum numerum habere tempore, quo propter eos excusari desiderant, probare debent: numerus enim liberorum postea impletus susceptis antea muneribus non liberat. Quae patrimoniorum onera sunt, numero liberorum non excusantur. Incolumes liberi, etiamsi in potestate patri suo desierint esse, excusationem ilium munerum non habet.Quem ita senio et corporis inbecillitate uexari praeses animaduerterit, ut muneri perferendae pecuniae non sufficiat, d‹i›mittat et alium constituat.Corporis debilitas eorum munerum excusationem praestat, quae tantum corpore implenda sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
entur aliĩ qͣmqui exc̃a fidĩꝯmissi
debent prare lib̾tatem. ꝙ gͦ ẽ da¬
musiano senat ꝯsulto subueit᷑
hiis quo cautum ẽ dehiis qui
iusta exc̃a abẽent.ut nec lib̾ta
ĩpediatur. nec lib̾cas ĩpediatur
hiis qui fraudecareãt. ¶Si ꝑ
ꝓcumdorem quis deffendatur.

Expanded text:
quis quam qui ex causa fideicommissi debet praestare libertatem. quid ergo est?Dasumiano senatus consulto subuenitur his, quo cautum est de his, qui iusta ex causa abessent. ut nec libertas impediatur nec libertus eripiatur his, qui fraude careant.Si per procuratorem quis defendatur,
Abbreviated transcription (Latin):
lam secum accõmhre.¶Siex
sociis cõis fundi mno arbores
succid̃it socio. cumeo hoc inr̾dc̃o
expii pot̾ cumei competat cui
ut exfundo tuo arbores cedam.
deinde ças alio iii aurclam ce¬
ciditlm hoc int̾d̾cm ꝯpete /qri¬

Expanded text:
lam secum actionem habere. Si ex sociis communis fundi unus arbores succiderit, socius cum eo hoc interdicto experiri potest, cum ei competat, cuiut ex fundo tuo arbores caedam, deinde eas alius vi aut clam ceciderit, mihi hoc interdictum competer
Abbreviated transcription (Latin):
Ar. SIlua cedua ẽ ut quidam
putant que in hoc hetu ut cede̾¬
tur seruio eam ẽẽ que succisanir¬
sus exstipitib aut radicibꝰ re¬
nascituastipula illecta est spice
in messem deiecte necdumlecte
quas rusticicum uaccauerint col¬
cant. Integra autem est inquan
non dominus pascendi gr̃apeco
mmisit. ¶Clans caduca ẽque
exarbore cecidit.ꝓascua silua est.
que ex pascuis pecudum destina
ad fuctum pcipiendum falce
dumtaxat opꝰ c̃ exeo dictumq
paratimi̾sit ad fructum capien¬
dum.  aul.¬

Expanded text:
ua' est, ut quidam putant, quae in hoc habetur, ut caederetur.Seruius eam esse, quae succisa rursus ex stirpibus aut radicibus renascitur. 'Stipula illecta' est spicae in messe deiectae necdum lectae, quas rustici cum uacauerint colcant. "Integra" autem est, in quam nondum dominus pascendi gratia pecus immisit. "Glans caduca" est, quae ex arbore cecidit. "Pascua silva" est, quae pastui pecudum destinatad fructum percipiendum falce dumtaxat opus est: ex eo dictum, quod paratum sit ad fructum capiendum. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
Lienationis uerbum etiam usu
capionem continet. uixestenm
ut nonuideatur alienare qui pati¬
tur usucapieumquoqz alienare
dicims qui non utendo amisit
seruitutes. ¶Quicocasione ac¬
quirendi nomititur non intlły
alienare ueluti qui lo̾rditatem
omisit. autoptionem intra cer¬
tum temprdatam non amplec¬
titur. ¶Oratio que neq comũc¬
tionem n disumccionem hab̾r
exmente pronuntiatis uł disiũc¬
ta uel conumcta accipitur.¶D.

Expanded text:
lienationis' uerbum etiam usu capionem continet: uix est enim, ut non uideatur alienare, qui patitur usucapi. eum quoque alienare dicitur, qui non utendo amisit seruitutes. qui occasione adquirendi non utitur, non intellegitur alienare: ueluti qui hereditatem omittit aut optionem intra certum tempus datam non amplectitur.Oratio, quae neque coniunctionem neque disiunctionem habet, ex mente pronuntiantis uel disiuncta uel coniuncta
Abbreviated transcription (Latin):
pompcia de
panicidiis cauetur.
ut siquis pr̃em. matre̾. auum
auiam. fratrem. sororem ua¬
truelem. matruelem. patruũ.
aiuinculura. amittam conso¬
brinum. consobrinam uxorẽ
tricum. prinignum. prungnã.¬

Expanded text:
Pompeia de parricidiis cauetur, ut, si quis patrem matrem, auum auiam, fratrem sororem patruelem matruelem, patruum auunculum amitam, consobrinum consobrinam, uxorem tricum, priuignum priuigna
Abbreviated transcription (Latin):
Siẜuotuo uł filiꝯ polienda
uestim̃ta suscepitanfurti
accõnem ħ̾at queritur et si
qurõ pecculium ẜui solim¬
do sit potes ħre furtiacãez
sinonfu̾its olundo dicend̾
ẽ nion ꝯpete furti actionem

Expanded text:
s tuus uel filius polienda uestimenta susceperit, an furti actionem habeas, quaeritur. et si quidem peculium serui soluendo sit, pote‹s› habere furti actionem, si non fuerit soluendo, dicendum est non competere furti actionem
Abbreviated transcription (Latin):
mquum ẽi p̾tor putauit in
lucromor.an erm qui uicrum
sensicex frand ad curo lucũ
ci ertorq̃ndum purauit. Siũ
gͥ ip̃e fraudator sirad ꝙ̃ puẽu¬

Expanded text:
iniquum enim praetor putauit in lucro morari eum, qui lucrum sensit ex fraude: idcirco lucrum ei extorquendum putauit. siue igitur ipse fraudator sit, ad que
Abbreviated transcription (Latin):
singłos dena danspondes. exi
placet uliamisĩua dicentis in¬
cis ẽditores mittantur ħ fẽm
sit anpoeasi antecessare ĩ fcm
accõm. si prea huic locum fore.¬

Expanded text:
singulos dena dari spondes?' exiplacet Iuliani sententia dicentis mucreditores mittantur, hoc factum sit an postea: si ante, cessare in factum actionem, si postea, huic locum fore.
Abbreviated transcription (Latin):
sumptu. setetiam siquis red¬
dito obdemolitionem amissꝰ
ẽ. consequent᷑ restituieum sa¬
bin⁊ uoluit si forteħitatores
migrauenint. et aut nõ tam
cõmode ħitare possunt impu¬
tani idedificatori pot̃.a

Expanded text:
sumptu. sed et si qui reditus ob demolitionem a‹m›issus est, consequenter restitui eum Sabinus uoluit. si forte habitatores migrauerunt aut non tam commode habitare possunt, imputari id aedificatori pot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ płes eand arborcin fitiz ce¬
cid̾int. cimisingurinsolidũ
agetur. ac si cadem arbor płir
fu̾it. Uniu̾sis dum taxatmm̃
et semł pena pr̃abr. ¶Siarbor
mincinifundumradices por¬
rexit. icid̾e cas incino nõ lice¬
bit agr̃ãt licebit non cẽenꝰ
sicutitignumant ꝓtectum

Expanded text:
es eandem arborem furtim ceciderint, cum singulis in solidum agetur. At si eadem arbor plurium fuerit, universis dumtaxat una et semel poena praestabitur. Si arbor in vicini fundum radices porrexit, recidere eas vicino non licebit, agere autem licebit non esse ei ius sicuti tignum aut protectum
Abbreviated transcription (Latin):
et si nonfurto fi possit utqui.
arbores furtini cedat. ¶Siqͥ
radicit arborem eue llerit
arbo cesasit recte t̾nagetur
qi cesa. ¶Siue ãtquis sius
manibosiucdum impat sci¬
no arbores cingi.subsecan
cedi. hac acccetũr. Id̾ ẽ. et si
libo impet ¶ꝙ si seruo suo ñ
precepit dns s ip̃c sua uolũ¬
tate id admmisit.sab̾. ait. cõ¬
petc̃ noxalcm. ut incetis mͣ¬
leficus quesm̃a u̾aẽ. ¶ Hec

Expanded text:
et sine furto fieri possit, ut quis arbores furtim caedat.Si quis radicitus arborem euellerit uarbor caesa sit, recte tamen agetur quasi caesa.Siue autem quis suis manibus, siue dum imperat seruo arbores cingi subsecari caedi, hac actione tenetur. idem et si libero imperet.Quod si seruo suo non praeceperit dominus, sed ipse sua uoluntate id admiserit, Sabinus ait competere noxale, ut in ceteris malef
Abbreviated transcription (Latin):
p. S  quis integris faculta¬
tib codicillos ꝯfirmauit. demñ
cũ ꝯsilium c̾ditoꝵ fraudãdoꝵ
cepiss lib̾rcates codicilł de dit
optim nõ pot̾ quomino lege
librcates int̾pellarẽtur. NIam
ꝯsilm̃ testatoris fraudulẽtur
li ⁊ firmãtims quo lib̾tas co¬
ttendih̾ret. tibcum ut manu¬
sic̾a lex eliascentia locũ ħt.Si
miles iure militan testõ fcoli¬
b̾tatẽ ded̾it in fraudẽ ẽditorũ ec
¶Quihac lege uemeñt ne ma¬
numittãtur. uł qui test̃o phiti¬

Expanded text:
.Si quis integris facultatibus codicillos confirmauit, deinde, cum consilium creditorum fraudandorum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum li confirmantur, sed quo libertas cottendi haberet, tibi eum ut manussi causa, lex Aelia Sentia locum habet.Si miles iure militari testamento facto libertates dederit in fraudem creditorum et Qui hac lege uenierint, ne manumittantur, uel qui test
Abbreviated transcription (Latin):
nequis absens puni¬
atur. et haox iuirentumir ne
Ab sentes dapnẽtim. n ẽi in¬
tatis ratio uatitur. smñ aut
graio quis puniatur.puc̃
inopꝰ metalli. uł silẽ pena
siuĩ capitalem hoc cau non ẽ
uroguida mabsentem peñ.
s absens requirends ad notã¬
D ẽ. ut copiam sui prẽt p̃sid̾e
adnotandos. et haor debẽt face̾
ut cos quos aducrauint edi¬
nnotesçe eos requirendos
eẽ adnocatos. et exh and i
tie p̾sidem intra ãnum adier¬
it. et sat obtulit non ẽe lecu
mandatis ut bo. a fisco uendi

Expanded text:
ne quis absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim intatis ratio patitur.Si autem grauius quis puniatur, puta in opus metalli uel similem poenam siue capitalem: hoc casu non est irroganda in absentem poena, sed absens requirendus adnotatus est, ut copiam sui praesteadnotatos hoc debent facere, ut eos quos adnotauerint ediinnotescere requirendos eos esse adnotatos.Et ex hoc annus ouinciae praesidem intra annum adierit et satis obtulerit, non esse locum mandatis, ut bona fisco uindi
Abbreviated transcription (Latin):
ses quoq ibidem immumes sunt
ludimenses gulli. itemuienenses.
et barcinonenses uiris ytalicisũt.
Ingermania inferior agrpinen¬
ses uius ytalicisunt. Laoditia in
syna. et beritos int̾enices. iuiris
yt.alicisunt. et solum carum cio¬
demuins.et tynorum ciuitas.
scũ. et antomi antiocenses colo¬
nos fecit salius tributis. ¶qmp:
pasian. cesanenses colonos fec̃
non adiecto ut iurs yt alicicent.
Sec tributum hiis remisit capiti.
seccit.diuo tit d etiamsolum ĩ¬
mutic factum interprecatus ẽ.
¶Similes hiis capitulensos ce
uidentur. in proumtia maccdõra.
diachencos sandarenses. phyli

Expanded text:
s quoque ibidem immunes sunt. Lugdunenses Galli, item Uiennenses in Narbonensi iuris Italici sunt. In Germania inferiore Agrippinenses iuris Italici sunt. Laodicia in Syria et Berytos in Phoenice iuris Italici sunt et solum earum. Eiusdem iuris et Tyriorum ciuitas Diuus Antoninus Antiochenses colonos fecit saluis tributis. Imperaspasianus Caesarienses colonos fecit non adiecto, ut et iuris Italici essent, sed tributum his remisit capitis: sed diuus Titus etiam solum immune factum interpretatus est. similes his Capitulenses esse uidentur. In prouincia Macedonia Dyrracheni, Cassa‹n›drenses, Phili
Abbreviated transcription (Latin):
ris ytalicisunt. In prouintia a¬
sic duc iiris y̾talicisunt. troas
et patĩ inpresidia ciddem iuy
c̃.Coloma antiocensium in affriẽ
cartago.uticc alleptis magna a
diuo. señ. et ancomo iire ĩ talici
factesunt. de u̾boꝵ et reꝵ sign

Expanded text:
nt.In prouincia Asia duae sunt iuris Italici, Troas et Parium.In Pisidia eiusdem iuris est colonia Antiochensium.In Africa Carthago, Utic‹a›, Leptis magna a diuis Seuero et Antonino iuris Italici factae sunt. DE UERBORUM SIGN
Abbreviated transcription (Latin):
legrto quoq soluto locum breuo¬
liut pro peccumatributi. quodi
sua die nonẽ redditum quomi.
prediumiure pignoris distraha¬
turoblata moratoria cautio nõ
admittitur.nec andietur legata¬
rius contradicẽs obtributa p̃reti¬
titemporis quodhrs soluendo
sit et his qui tributis recipiendi
ꝓpõitus fuerat. ¶Elso.

Expanded text:
legato quoque soluto locum habere uoluit.Pro pecunia tributi, quod sua die non est redditum, quo minus praedium iure pignoris distrahatur, oblata moratoria cautio non admittitur: nec audietur legatarius contradicens ob tributa praeteriti temporis, quod heres soluendo sit et is, qui tributis recipiendis praepositus fuerat. 6 Celsus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmittitur nirsumciod̾debi¬
toris bona distrahidonec suu
ꝯscquantur. si tales tam̾ facl¬
rates acquisitesunt debitori
quib p̾cormori possit.

Expanded text:
mittitur rursum eiusdem debitoris bona distrahi, donec suum consequantur, si tales tamen facultates adquisitae sunt debitori, quibus praetor moveri possit.
Abbreviated transcription (Latin):
natur solet .iforte ĩmitten¬
docam aut maioremfecit aũ
citatiorem autuchementio¬
rem.autsico nprmendo re¬
dundayet uncccit. ¶Ad
sinatur aqua noce̾tea acco¬
scribit. ꝯp s quis fecit.utaꝙͣ
erclir.et. qu cexintante palu
demagnimen reflũc solet. si
cafalũs aquaplurna ãplia¬
tur. eaq aqua repulsa co ope
agrs incininecͤeat aque plu¬
meagtione cogetur colle. ¶ De
coo xͥq agricolendi ca aratro
faccumsit. quint. mutid ait

Expanded text:
natura soleret, si forte immittendo eam aut maiorem fecerit aut citatiorem aut uehementiorem aut si comprimendo redundare effecit. quod si natura aqua noceret, ea actioscribit: opus, quod quis fecit, ut aquam excluderet, quae exundante palude in agrum eius refluere solet, si ea palus aqua pluuia ampliatur eaque aqua repulsa eo opere agris uicini noceat, aquae pluuiae actione cogetur tollere. De eo opere, quod agri colendi causa aratro fa
Abbreviated transcription (Latin):
tmutis ait non competere
carat querendi ca apatro fac¬
tum solumexcepit / s et᷑ sifo¬
sa agrorumsiccandorum ẽa
debequem melioremagniz
suum face. neuicinidẽtiorẽ
fatiat. ¶ Secctsiquis arare
etscrere possit. eti.imsuisultis

Expanded text:
s ait non competere taxat quaerendi causa aratro factum solum excepit. Sed et fossas agrorum siccandorum causa debere quem meliorem agrum suum facere, ne uicini deteriorem faciat. Sed et si quis arare et serere possit etiam sine sulcis
Abbreviated transcription (Latin):
tucrunt. quicum primum potuc¬
runt priusquaminexilium pro¬
ficiseatur cognosceret. et siopoꝑ
fici ab codem̃ debere constituert.
obedirecum rei .p. obhane cau¬
samnibebuntant prohibe dis¬
trahi fundumꝙ̃ int̾ntorio ga

Expanded text:
terunt: qui cum primum potuerint, priusquam in exilium proficiscatur, cognoscent et, si opus perfic‹i› ab eo debere constituerint, oboedire eum rei publicae ob hanc causam iubebunt, aut prohibebunt distrahi fundum, quem in territorio Gab
Abbreviated transcription (Latin):
iudicate obtiunet non in¬
mito. cum quis iudicem
adusarium suum de c̾a sua fe¬
cerit de ferendo eiuisiurandñ.
detulit iisiurandum. dicemꝰ
non obstare excepcc̾emista
nisitutore. uictore inuiditiod̾¬
latio fc̃risit. ¶Sepetitor fũdi
isiurandum decułir aduc:
sario.ut si actor eio urrass suu̾
fundumse tradidisse ab ea con¬
trousia discessus ⁊ excepcio
possori fundidabr. ¶Sifide¬
uissor uirauit siquidem d̾ pͣ¬

Expanded text:
iudicatae optinet non immerito, cum ipse quis iudicem adversarium suum de causa sua fecerit deferendo ei iusiurandum. detulerit iusiurandum, dicemus non obstare exceptionem istam, nisi tutore auctore in iudicio delatio facta sit. Si petitor fundi iusisario, ut, si auctor eius iurasset suum fundum se tradidisse, ab ea controuersia discessurum se, exceptio possessori fundi dabitur.Si Fideiussor iurauit, si quidem de
Abbreviated transcription (Latin):
constitutionis lib̾tati refragan¬
tur. planesi testo librtas data
sit. et eo tempore quo. aditur
łrdiras tempꝰ uinculorumso¬
lutum sic recte manumissom
telligitur. necseo acsipigno¬
n dat̾um seruu debitos ma

Expanded text:
constitutionis libertati refragantur. plane si testamento libertas data sit et eo tempore, quo aditur hereditas, tempus uinculorum solutum sit, recte manumissus intellegetur, non secus ac si pignori datum seruum debitor ma
Abbreviated transcription (Latin):
dac edicorib uc exintegro loci¬
tionem uł undicõem fatiant.
Decet᷑aꝵ quo reꝵ fructib ide
ent dicendum ut siqui locan põ¬
sint locentur. puta mcedes ser¬

Expanded text:
editoribus, ut ex integro locationem uel uenditionem faciant. De ceterarum quoque rerum fructibus idem erit dicendum, ut, si qui locari possint, locentur, puta mercedes ser
Abbreviated transcription (Latin):
curatores acuratorib nõ def¬
fendatur neç alium deffenso¬
rem inueniat. bor unditom
patitur ec si nõ latitec mon
fraudatois ca latitareur qui

Expanded text:
curatores, a curatoribus non defendatur nec alium defensorem inueniat, bonorum uenditionem patitur, etsi non latitet, licet non fraudationis causa latitare ui
Abbreviated transcription (Latin):
indeħetiͫr. acsiec̾ possessabõ a fui
rator ꝯstiti d. eesi eiqueda
accces ꝑiture sunt. ¶Datur
inẽditorem actio. qui ĩ possõ¬
nem misso ẽ deeo ꝙ exbonis:
debitoris ad eum ꝑuenit sino¬
dum sit aliꝙ̾ ꝯsecutꝰ accc̃es
restituend̾ aẽditore.

Expanded text:
inde habetur, ac si etiam possessa bona fuisrator constitui debet, si quaedam actiones periturae sunt. Datur in creditorem actio, qui in possessionem missus est, de eo quod ex bonis debitoris ad eum pervenit: si nondum sit aliquid consecutus, actiones restituendum a creditore.
Abbreviated transcription (Latin):
Auix. ¶I nõ expedient pup¬
illoħ̾r ditatem pentis retme
pͥtor bonadeffuncti uenrep¬
mittit ut ꝙ suꝑauit pupillo
ꝙergosi quib dam editorib
soluit ⁊ indebonauenent si

Expanded text:
um. Si non expedierit pupillo hereditatem parentis retinere, praetor bona defuncti uenire permittit, ut quod superauerit pupillo Quid ergo, si quibusdam creditoribus soluit, deinde bona uenierint? si
Abbreviated transcription (Latin):
aque plume arcende accc̃e eu
sit aog̃. etiam si memoriã eio ñ
extat. agiposse ut reponatur.
namhac actõe. neminem cogi
posse. ut uicino ꝓsit s nenoceat
aut int̾pellet facientem ꝙ iure
face̾ possic. ¶ Qmqͣm t̾n d̾fiti¬
at aque pluine arcende directa¬
acco opinor utilem acconem
tiant. ¶A pud namusa re¬
latume.si aqua fluens it suũ
st̾core obstrur̾it. et exrestagñ¬
tione supiori agro noceat. pos¬
⁊ secum infenoriagiutsinat
factis. uenmetiam inoibo
que non secundum uolunta¬
temfiunt. ¶Labeo ⁊̃ namu¬
samꝓbat. aitenim natura

Expanded text:
aquae pluuiae arcendae actione eum sit agger, etiamsi memoria eius non exstat, agi posse ut reponatur: nam hac actione neminem cogi posse, ut uicino prosit, sed ne noceat aut interpellet facientem, quod iure facere possit. quamquam tamen deficiat aquae pluuiae arcendae actio, attamen opinor utilem actionemciamur. Apud Namusam relatum est, si aqua fluens iter suum stercore obstruxerit et ex restagnatione superiori agro noceat, posse cum inferiore agi, ut sinat factis, uerum etiam in omnibus, quae non secundum uoluntatem sint. Labeo contra Namusam probat: ait enim natura
Abbreviated transcription (Latin):
simłatq desient qi fugitius se
celare. et ꝓlibo ag̾e. t̾c incipesñ
dolo malo in libc̃ate ec. et cĩ ait
uoagit hoc ipo ꝙ infugasit pro
ẜuo agere.Au.¬

Expanded text:
simul atque desierit quasi fugitiuus se celare et pro libero agere, tunc incipere sine dolo malo in libertate esse: etenim ait uo agit, hoc ipso, quod in fuga sit, pro seruo agere
Abbreviated transcription (Latin):
s pr̃iam ci secut.. et sipr̃onu¬
tum municipem ꝑma̾umissioe
card̾ cuutatũ erit mimiceps.
¶Siquis neg̾asua ñ incoloma
si numicipio sẽꝑagit. in illo¬

Expanded text:
 secutus. et si patronutium municipem, per manumissionem earundem civitatium erit municeps. Si quis negotia sua non in colonia, sed in municipio semper agit, in illo
Abbreviated transcription (Latin):
hospitatura apͣ alexandrinos
pr̃imoniimimꝯ extimatur.i
Susceptor es quor ꝑpuntiam
quin municipes. N incolest
agnosc̃e coguntur. S et cos q
feno exercent siuer̾ami sĩt tri¬

Expanded text:
pratura apud Alexandrinos patrimonii munus existimatur. Susceptores quoque uini qui neque municipes neque incolae sunt, adgnoscere coguntur. Sed et eos, qui faenus exercent, etsi veterani sint, tri
Abbreviated transcription (Latin):
ca que diuo pio ꝑlacunt. ne pin
ingenuuitate destinata fraudarẽ¬
tur pcio ẽpcori restituto. ꝓmecs
ingenuos fore. acsimat eoꝵ suo
tp̃r̃ maumissa fuiss. Id̾ ĩp̃r c̃pre¬
Rpͥsit. sipꝰ quinqͥnmũ mortis
tradend̾. utab eo ad lib̾tatẽ ꝓdu¬
catur. ¶Aꝓpet gͥ. exħ. xpͥto. Itẽ¬

Expanded text:
 quae diuo Pio placuerint, ne pueri ingenuitate destinata fraudarentur, pretio emptori restituto perinde eos ingenuos fore, ac si mater eorum suo tempore manumissa fuisset. Idem imperatorpsit, si post quinquennium mortis tradendum, ut ab ea ad libertatem perducatur. Apparet igitur ex ho
Abbreviated transcription (Latin):
ex quo mora lib̾tati fc̃a ẽ manu¬
mitti at partũdici debeat. erquo
in hoc tribuend̾ ẽ auxilur⁊ut
indeatur in remmoram eẽ ei.
qua roe dectumẽ et adiuos eu̾o
ꝯstitutũ e inrẽ morã ee c̾ca pccis.¬
na fid̾i dmissa quemiorib relic¬

Expanded text:
ex quo mora libertati facta est, manumitti autem partum dici debeat, ex quo in hoc tribuendum est auxilium, ut uideatur in re mora esse: nam qua ratione decretum et a diuo Seuero constitutum est in re moram esse circa pecuniaria fideicommissa, quae minoribus relic
Abbreviated transcription (Latin):
Ermog̾. ¶ Ectigalia sine in
soluti uectigalium pensiõibꝰ¬
repelle  conductores.Nec dum
ctiam tp̃r conductõis ꝯplcto
uł ab hiis usuras exmor ex¬
ig̾e ꝑ mititur.

Expanded text:
m Vectigalia sine impsolutis vectigalium pensionibus pellere conductores necdum etiam tempore conductionis completo vel ab his usuras ex mora exigere permittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nonum nuntiationu fiat.
siquidem exuoluntate õiũ
opfiat. oĩs nuntiatio teñ¬
bit /si uõ quidam ignorent
insolidum obligab. qui dt̃

Expanded text:
nouum nuntiatio uni fiat, si quidem ex uoluntate omnium opus fiat, omnes nuntiatio tenebit, si uero quidam ignorent, in solidum obligabitur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
missum dñium in mediotẽ¬
pore rediit quodam prlimi¬
nio. ¶Quid ẽĩsi ħo que pe¬
tieram ab hostib fuit capto

Expanded text:
missum dominium in medio tempore rediit quodam postliminio. quid enim, si homo, quem petieram, ab hostibus fuerit capt
Abbreviated transcription (Latin):
meoconsistit.ut aliꝙ corpꝰ
nr̃m aut seruitucem nr̃am fa¬
tiat. s ut alium ub̃ astringat
ꝯstituatur. Ĩ taq siquis pocia
suam donandi c̃a ded̾itmͥ.i
qͣmq̃merdonantis fu̾ĩc. eti
meafiat tnnon obligoreiq¬

Expanded text:
in eo consistit, ut aliquod corpus nostrum aut seruitutem nostram faciat, sed ut aliu‹m› nobis obstringat constituatur. itaque si quis pecuniam suam donandi causa dederit mihi, quamquam et donantis fuerit et mea fiat, tamen non obligabor ei
Abbreviated transcription (Latin):
Tur. Uicur ãtcum manto
agiturara ercum socero. urñ
ultra facultates dãpnctur.¬
S an sicunsccero exꝑmissio¬
nerati scribit᷑

Expanded text:
um Sicut autem cum marito agitur, ita et cum socero, ut non ultra facultates damnetur. an si cum socero ex promissioNeratius scribit
Abbreviated transcription (Latin):
launit sumpuerint deleuint.
subicrint. resignau̾int. eader
ꝑena afficisolere dubium ñ ẽ
seruum sibilegatum subscrip¬
siss ctcum manimntt̾e roga
.deẽtsenato censuit abõib
fordib cum manumittend̃.
Xori legatum in alieno
testo scube non ꝓhibemur.
¶Quise filio cestatoris ĩpu¬
beritutorem ascripserit. ersiso¬
pecto ee p̾sumitu: quod tucelã
ultro uideb̾r affectasse tamen
siydoncus ec̃ approbetur nõ
extestõ s ex decreto tutor da¬
tum ẽ. nec excusatio ei admi¬
ttetur. qr consensisse indetur
uoluntati testatoris. ¶Dem.
sud totum formare noluint
suffragio uste penitentieab¬
ioluc̃tur. ¶Accatio subpoĩti ꝑt
nulla tp̃ris p̾scripcc̃e depellitur.

Expanded text:
unt subripuerunt deleuerunt subiecerunt resignauerunt, eadem poena adfici solere dubium non esseruum sibi legatum scripsisset et eum manumittere rogatus esset, senatus censuit ab omnibus heredibus eum manumittendum. Vxori legatum in alieno testamento scribere non prohibemur. Qui se filio testatoris impuberi tutorem adscripserit, ut susspectus esse praesumitur, quod ultro tutelam uidebitur affectasse, tamen, si idoneus esse adprobetur, non ex testamento, sed ex decreto tutor dandus est. nec excusatio eius admittetur, quia consensisse uidetur uoluntati testatoris. 19 Idesi id totum formare noluerunt, suffragio iustae paenitentiae absoluuntur. Accusatio suppositi partus nulla temporis praescriptione depellitu
Abbreviated transcription (Latin):
fonte ꝑpontem qui supͣ rmũ
fc̃s ẽ iureducitur.dum infĩo
nnuo non noceatur.
ut aqͣm ducet xessi. q̾itumẽ
an et meuio cede possimur ꝑ
cund̃ aq̃ ductum aq̃m ducat

Expanded text:
 pontem, qui supra riuum factus sit, iure ducitur, dum inferiori riuo non noceatur. ut aquam duceret, cessi: quaesitum est, an et Maeuio cedere possim, ut per eundem aquae ductum aquam ducat:
Abbreviated transcription (Latin):
Auł. Elutisime pcano ro¬
gauis. ut ꝑfimd meũ ire uł
agetibliccat. ułut in tectum
uelinarcamedium mediar
stillicidium uł tĩgnum in pa¬

Expanded text:
ale. ueluti si me precario rogaueris, ut per fundum meum ire uel agere tibi liceat uel ut in tectum uel in aream aedium ‹m›earum stillicidium uel tignum in pa
Abbreviated transcription (Latin):
Uipignoris ga fundũ
ditoritradidit intlłigi posside
dintinam possõ incapiet nam
cum possõ c̃ditoris non ĩpediat
usucapionem longenimꝰ pci¬
rii rogntio ĩpedim̃to ee̾ n dcũ¬

Expanded text:
ui pignoris causa fundum creditori tradit, intellegitur possidere. diutinam possessionem capiet: nam cum possessio creditoris non impediat capionem, longe minus precarii rogatio impedimento esse
Abbreviated transcription (French):
Arc. ¶ Epignoris nõiedato
et possõ ne traditademd̾ ac̃di¬
tore ⁊ ducta ꝯuẽit utis qͥ ypo¬
thecã dediss ꝓcolono inagro.
eos c̃ditor posside ur

Expanded text:
R‹e› pignoris nomine data et possessione tradita, deinde a creditore conducta conuenit, ut is, qui hypothecam dedisset, pro colono in agro, eos creditor possider
Abbreviated transcription (Latin):
pecculii. ħrs scriptouniusabo¬
na hebit.pin ac si pauprim.
fc̃o testo  decessiss ignorãs se
lccupletatũ ꝑẜuos Alio loco agẽ¬
tes. ¶Pat̾ pecculii castrensis fi¬
liiseruũ testo libinẽe iussit in¬

Expanded text:
 scriptus uniuersa bona habebit, perinde ac si pauperrimus facto testamento decessisset ignorans se locupletatum per seruos alio loco agentes. Pater peculii castrensis filii seruum testamento liberum esse i
Abbreviated transcription (Latin):
tre.qr.in librtas ẜuo ꝯpetata
ciurrebat ẽi non posse dñm ap̃
duos psolido fuisse demq fili¬
um posse manumitt̾e tar pec¬
culii seruumadrian ostituit
et si testo tam filii qͣm p̾ris idẽ
ẜuꝯ accepiss lib̾tatẽ et utriq
pit̾ decessissent nõ dubitarct
ex testõ filii lib̾m eũ ẽẽ. S et si
peculio eo us iꝯ pris cessaui̾s q
si ĩ testato decesẜit fili p limi

Expanded text:
r, an libertas servo competat. occurrebat enim non posse dominium apud duos pro solido fuisse: denique filium posse manumittere talis peculii servum Hadrianus constituit: et si testamento tam filii quam patris idem servus accepisset libertatem et utrique pariter decessissent, non dubitaretur ex testamento filii lpeculio, eousque ius patris cessauerit, quod si intestatus decesserit filius, postlimi
Abbreviated transcription (Latin):
agnato ꝯmilitone data scciiscc
uola ur̃ dubitauit q potuit.
etañ not. et amico darepotuit
et nondare ñcõmilitonuz ca¬
ntatem auxiss nb̾ itaur. si ar¬
peculii castrensis eam łordita
iussu militis adire debebit hre
dum ignorat pri sesuum hordẽ
extitisse decessit non pot̾ud̾i
ꝑcastrensib boms testato ꝓ
p̃rius intestat decessisse. quã¬
ius id in milite ẽt nunc rpͥtũ
sit.qr miles abuntio ꝓ ꝑte teᷤ¬

Expanded text:
dgnato commilitone data Scaeuola noster dubitabat, quia potuit et ante notus et amicus dare, potuit et non dare, nisi commilitium caritatem auxisset. nobis ita uipeculii castrensis eam hereditatiussu militis adire debebit heredum ignorat patri se suum heredem extitisse, decessit. non potest uideri pro castrensibus bonis testatus, pro paternis intestatus decessisse, quamuis id in milite etiamnunc rescriptum sit, quia miles ab initio pro
Abbreviated transcription (Latin):
statim quid̃s prea effice solent
cotp̃r aiadũtetur quo hreeffe¬
ctum sucuerunt. ut si sit filiꝰ fa.
cui auferatur nicͥagatir .Siañ
decesseritacto pris non ĩpedia
agat quicqͣm agetur ułuti si cũ
eo agatur. cui bonis int̾dẽmẽ.
¶Seruos ex eopecculio usufru¬
ctu. It̃pͥdiatam usufructu qi
cet̾is seruitutib pat̾ lib̾are po¬
tuit. S et seruitutes hisdem
acquirẽ. id enim et ei cui bõis

Expanded text:
statim quidem, sed postea efficere solent, eo tempore animaduertentur, quo habere effectum consuerunt, ut, si sit filius, cui auferatur, nihil agatur, si ante decesserit, actus patris non impediatagat, quicquam agetur, ueluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est. Seruos ex eo peculio usu fructu, item praedia tam usu fructu quam ceteris seruitutibus pater liberare poterit: sed et seruitutes his adquirere. id enim et eum, cui bonis
Abbreviated transcription (Latin):
constituui publice int̾fuit. nã fre¬
quent̾ignorantia libos ẽmimo
non ãt tamfacilis tam frequens
adopco uł. irrogatio filioꝵ est.¬
¶Constat sirem alienascienti
mundas tradas at eo tp̃re quo
dñs ratam̃ħat traditõis tp̃e ins¬
ci placet.¶⁊ Ion nimq̃m t̾n euenit

Expanded text:
constitui publice interfuit, nam frequenter ignorantia liberos emimus, non autem tam facilis frequens adoptio uel adrogatio filiorum est.Constat, si rem alienam scienti mihi uendas, tradas autem eo tempore, quo dominus ratum habet, traditionis tempus insci placet, nonnumquam tamen euenit
Abbreviated transcription (Latin):
õnde audiendisunt.nec pͥ bõa
infiscum cogenda sunt. qͣmsi d̾
crimine fiñt ꝓbatum. an u̾o oĩ¬
mo publicanda sunt. s diuus
fũit ꝓbatum.

Expanded text:
 audiendi sint nec prius bona in fiscum cogenda sint, quam si de crimine fuerit probatum: an vero omnimodo publicanda sunt. sed divusfuerit probatum.
Abbreviated transcription (Latin):
tum ineofurtum fuiss. ergoit᷑
demum dicend c̃ bonaci quisi
bi manꝰ intulit fiscouendicari
sico crimine ne d fuu̾it. ut si con¬
iincetur bonis careat. ¶Siqͥs
at tedio inteuł inpatientia dol¬
oris aliciꝰ.ułaliomo uitam
fimerit.successorem hre. Dius
suum occidisse mag̃ dolore filii
amissi mortem sibi urogasse. et
ideo bonaciꝯ nonee publican
ticum queritur anis quisibma¬
nointulit et non ppetrauitde be¬
at puniri. qi de se sñiam tuliss.
nam omin modo puniendo ẽ.¬

Expanded text:
tum in eo furtum fuisset. Ergo ita demum dicendum est bona eius, qui manus sibi intulit, fisco vindicari, si eo crimine nexus fuit, ut, si convinceretur, bonis careat. Si quis autem taedio vitae vel inpatientia doloris alicuius vel alio modo vitam finierit, successorem habere divussuum occidisse, magis dolore filii amissi mortem sibi irrogasse et ideo bona eius non esse publicandti cum quaeritur, an is, qui sibi manus intulit et non perpetrauit, debeat puniri, quasi de se sententiam tulit. nam omnimodo puniendus e
Abbreviated transcription (Latin):
tum. ꝙ. inaurclam aginõ po¬
t̾it. Sctsiquis. aliquid edib af¬
firumeuellitiz statuam for¬
clam incdco tenebr. ¶Siqui¬

Expanded text:
tum, quod ui aut clam agi non poterit.Sed si quis aliquid aedibus adfixum euellerit, statuam forclam interdicto tenebitur.Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
uo autem int̾ẽueluti cumsi¬
ne adempcd̾e bonor yelegato
c̃.namsi ademptis bonis re¬
legat uł minsulam deport̃¬
tõsituł in metallumdato
prouocatione interpoĩta de¬
cesserit Imp̃r nralexander
plctono militi ita ip̾sit. qm¬
uis pendente appllone mor¬
te reicrimen extinctum sit
data tamen etiam de parte
bonorum ei sententia ꝓpo¬
nitur adiis quam non ałx
is qui cinolumentum suc¬
cessionis h̃t optin̾e pot̾. qͣm
si inreddendiscãis applłois
iniquitatem sententie dete¬
rit. ¶Eutor quoq in negii
pupilliappellatione inter¬
põita si decesserit hrdemen
dere ncceẽ etiam sirationes
tutele nc̃ceẽ. ħrs reddidit
qr sufficit mortis tempore
ad cas applłatonis redden¬
das. obligatum fuisseSer
diui. seũ. etant̾. rescripser̾
noncogendum tutorempͦ
rationẽs redditas cãs appł

Expanded text:
us autem interest, ueluti cum sine ademptione bonorum relegatus est. nam si ademptis bonis relegatus uel in insulam deportatus uel in metallum datus prouocatione interposita decesserit, imperaPlaetorio militi ita rescripsit: 'Quamuis pendente appellatione morte rei crimen extinctum sit, data tamen etiam de parte bonorum eius sententia proponitur, aduersus quam non aliter is, qui emolumentum successionis habet, optinere potest, quam si in reddendis causis appellationis iniquitatem sententiae detexerit'.Tutor quoque in negotio pupilli appellatione interposita si decesserit, heredem dere necesse est, etiamsi rationes tutelae heres reddiderit, quia sufficit mortis tempore ad causas appellationis reddendas obligatum fuisse. sed diui Seuerus et Antoninus rescripserunt non cogendum tutorem post rationes redditas causas app
Abbreviated transcription (Latin):
c̾. ꝓpellatore defũc¬
tosiquidem sñ ħrdecu¬
iuscumq gn̾is applło.
fuiteuanescitqd si applłato¬
riłors extitit siquid̃ nsł̾iꝰ alt¬
eriꝰ int̾ ẽ cãs applłois reddia
cogend non c̃ pag̾e applłoe.¬

Expanded text:
.Appellatore defuncto, si quidem sine herede, cuiuscumque generis appellatio fuit, euanescit. quod si appellatori heres extiterit, si quidem nullius alterius interest causas appellationis reddi, cogendus non