comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
imperator lodouicũ filiũ suũ regẽ inaquitaniȩ ad obsidendã & capien¬
dã ciuitatẽ barchinona. qui congregato exercito ex aquitania uuas¬
coniã. nec nõ dburgundia. ꝓuincia atq. gotia misit eos ante se ad ob¬
sidionẽ ciuitatis. qui habeuntes circum dedit exercitus ciuitatẽ & obsider̃
sent incuitatẽ. &iã capienda ess& ciuitas miser̃ ad luduuicũ regẽ ut
uenir& barchinona quia iam capienda erat ciuitas. ut cũ capta fuis¬
sed nominis eius ad scriberet᷑ iuic̃toria. Uenit aut̃ p̃fatus rex luduuicus¬
ad ciuittitẽ. & tradita est eiuittis in manu eius. Constituitq illie custodia &
arman̾ita. regẽ uͦ ciuitas illius saton uictũ cõpedib mint ad patrẽ suũ ba¬
rolũ regẽ ymperatorẽ infrancia Ipse uͦ cũ pace & triũpho reuerius est

Expanded text:
 suum regem Aquitaniae, ad obsidendam et capiendam civitatem Barchinonam. Qui congregato exercitu ex Aquitania, Wasconia, necnon de Burgundia, Provincia et Gotia, misit eos ante se ad obsidionem civitatis. Qui abeuntes, circumdedit exercitus civitatem, et obsedersent in civitate, et jam capienda esset civitas, miserunt ad Ludovicum regem, ut veniret Barchinonam, quia jam capienda erat civitas, ut cum capta fuisset, nomini ejus ascriberetur victoria. Venit autem praefatus Ludtatem, et tradita est civitas in manu ejus, constituitque illic custodia et armamenta, regem vero civitatis illius Sathon vinctum compedibus misit ad patrem suum Carolum imperatorem in Francia. Ipse vero in pace et triumpho reversus est
Abbreviated transcription (Latin):
nachos qui ibi aderãt. & ipsi int̾ se conuentũ faciebat᷑. & legerũirgulã scĩ patris
benedicti. & ea tradider̃ sapientes in conspec̃tu abbtũ & monachoꝵ. & tũcius
monasteriis. aut ꝑ uniũsas scãs ȩccłas. & cannonici iuxta cãnones uiuerent.
& quicquid in clero aut inppło d culpis aut neglegentiis apparuerit iuxttibra¬
nonũ auc̃toritatẽ em̃ dassent. & qͥcqͥd inmo nasteriis seu in monachis contra
em̃ dare fecisset̃. Mandauit &iã ut unꝰ quisq ep̃s in om̃i regno uł imperio suo
ipsis cũ pbus suis officiũ sic̃ psall& ȩcła romana facerent. Nam & scolas
cantoꝵ in loca congrua constitui p̃cepit. Similiter & in monasteriis regulã¬
ipse imperator interim qđ ipsũ synodũ factũ est: Congregtuit duces comites. &¬
tã legẽ scribere. & iudices ꝑ scriptũ iudicassent. & munera nõ accepis¬
sent. sed om̃s homines pauperer & diuites in regno suo iusticiã habuissent.¬

Expanded text:
inter se conventum fecerunt, et legerunt regulam sancti Patris Benedicti, et tradiderunt eam sapientes in conspectu abbatum et monachorum; et tunc jussmonasteriis, aut per universas ecclesias, ita ut canonici juxta canones viverent, et quidquid in clero aut in populo de culpis aut negligentiis apparuerit, juxta canonum auctoritatem emendassent, et quidquid in monasteriis seu in monachis contra emendare fecissent. Mandavit autem ut unusquisque episcopus in omni regno vel imperio suo, ipsi cum presbyteris suis officium, sicut psallit Ecclesia Romana, facerent. Nam et scholas suas cantorum in loca congrua construi praecepit. Similiter et in monasteriis saIpse vero imperator interim ut ipsum synodum factum est, congregavit duces, comites t, scribere. Judices vero per scriptum judicassent, et munera non accepissent; sed omnes homines pauperes et divites in regno suo justitiam haberent.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ p̃sura ipsius tota spania contͣbatai & dpopulata est. Mortuus est aut̃ ibin¬
muia & regnał̾t exoni filius cius ꝓeo. ftcto. malũ sic̃ fecerat pat̾ eius. Iste
tra regẽ fortit̃ dimicasset̃ & obhãc causã infrancia reuerti nõlicuss&.
misit ab delmet unũ exprincipib ilus cũ exercito magno santicenoꝵ. ad
uastandũ gallias. qui uenientes narbena sub sub urbio eius ltgie succender̃
suꝑ fluuiũ oliueio. Ingrauatũq est p̃liũ nimis cecididitq maxima pari

Expanded text:
per pressuram ipsius tota Spania conturbata et depopulata est. Mortuus est autem Abinmavia, et regnavit Exam filius ejus pro eo, fecitque malum sicut pater ejus. Iste tra regem fortiter dimicassent, et ob hanc causam in Franciam reverti non licuisset, misit Abdelmec unum ex principibus suis cum exercitu magno Saracenorum ad vastandum Gallias; qui venientes Narbonam, suburbia ejus igne succenderunt super fluvium Oliveio, ingravatumque est praelium nimis, ceciditque maxima pa
Abbreviated transcription (Latin):
sar c̃ appellatꝰ. Anno dcccii. recordatus piusimꝰ baroł imperater media sua d pau¬
perib qͥinuniũ so impeno eius erat̃ & iusticias plenit̃ habert nõ potenit. Noluit de
in fra palatio pauperiores uassos suos trans mitere ad iusticias faciendũ ꝓp̃t munera
unduis & orfanis. & pauperibꝰ & cunc̃to ppło iusticiã faceret᷑. Qm̃se oetbr congit¬
gauit umũ salẽ synodũ in aqͥs. & ibi fecit ep̃is cũ pbros seu diaconib. relegi uni ueros
canones quas sci senod p̃ceptt. & dereta pontificiũ & plenit̃ iussit eos tradi conĩ om̃ib

Expanded text:
isericordiae suae, de pauperibus qui in universo imperio erant, et justitias pleniter habere non poterant. Noluit de infra palatio pauperibus vassos suos trasmittere, ad justitias faciendum propter munera; pauperibus, et cuncto populo justitiam facerent, et mense Octobrio congregavit universam synodum in Aquis, et ibi fecit episcopis cum presbyteris seu diaconibus relegi universos canones, quos sancta synodus praecepit, et decreta pontificum, et pleniter jussit eos tradi coram omnib
Abbreviated transcription (Latin):
is filius obfidei catholice confesionẽ in expugnabile apane ariano re¬
gnipͥuatus In folis & in carterẽ acuncula ꝓiectus ad eaxtremũ nocte scon
anice pes uirectionis securi capite ꝑcusus regnũ celestẽ ꝓterreno rex&
martyr intraut. Cuius fr̃ ricaredꝰ mox ut regnũ post paerẽ accepit omnem
ret᷑. quos in una domo conlocatis. incendio concremare iussa. A unalfus impe
rator psaꝵ. apud anticiã baptr hatͥ atq imperatori mauricio petiit ut ep̃os
cũ cłgro sufficient̃ daret. qͦs inperias stabilir& ut unueriã ꝑsidã baptismi

Expanded text:
is filius, ob fidei catholicae confessionem inexpugnabilem a patre Arriano regno privatus, in vinculis et in carcerem projectusDominicae resurrectionis, securi in capite percussus, regnum coeleste pro terreno rex et martyr intravit. Cujus frater Richaredus mox ut regnum post patrem accepit, omnemntur; quos in una domo conlocatis incendio concremare iussit, et omnerator apud Antiochiam babtizatur atque ab imperatore Mauricio peciit, ut episcopos cum clero sufficienter daret, quos in Persas stabiliret ad fidem Christi
Abbreviated transcription (Latin):
seribens augustino. lundoniȩ qͦq & eboraci ep̃is. accepto aiede apostolica
pallio metro politanos esse debere dͥcernit. Anneuit post qđ childebtꝰ¬
rex francoꝵ regnũ gundramni acceperat: d functus est. Regnũq. ciꝰ
tdhieodobtꝰ fortitꝰ est austria. sedẽ habens mettis. Theudericus accepit re¬
gnũ gundramni inburgundia. sedẽ habens aurilianianis.
ogas annus unt Huiꝰ scđo anno indicionȩ uuii. Gregorius papa migra¬
uit ad dnm̃. Hic fogas rogante papa bonifacio. statuit sedẽ romanȩ
& apostolicȩ ȩccłȩ. capud esse om̃iũ ȩcelesia. quia ȩccła constantino¬
poltana pͥmã se om̃iũ ȩcclesiar seribebat. Idẽ alio papa bonifacio pe¬
L tente
iusit inueteri fano qđ pateon uocabit᷑ ablatis edolatriş sor dibus. etcle¬
siaꝵ becte semeꝑ uirginis mariȩ & om̃iũ martyrũ fieri ut ubi condi om̃iũ

Expanded text:
scribens Augustino, Lundoniae quoque et Eburaci episcopis, accepto a sede apostolica scribens Augustino, Lundoniae quoque et Eburaci episcopis, accepto a sede apostolica pallio, metropolitanos esse debere decernit; et post IV ertus regnum Guntranni acceperat, defunctus est regnumque eius titus est Auster, sedem habens Mettis. Teodericus accepit regnum Guntranni in Burgundia, sedem habens Aurelianis.adens. Huius secundo anno indictione octava Gregorius papa migravit ad Dominum. Hic rogante papa Bonifacio statuit sedem Romane et apostolice ecclesie caput esse omnium ecclesiarum, quia ecclesia Constantinopolitana primam se omnium Ecclesiarum scribebat. Idem alio papa Bonifacio petente, jussit in veteri fano quod Pantheon vocabatur, ablatis idololatriae sordibus, ecclesiam beatae semper virginis Mariae et omnium ma
Abbreviated transcription (Latin):
marmoricã positã reperit᷑ quã gregorius anthocenus. & tomas iherosoli¬
mort. iohannes constantinopolitanus ep̃i. cũ alis multis ep̃is. triduano fa¬
centes icunid̾. ex inde condigne cum arta marmoria leue effec̃ta quasi ex
adorit᷑ posuer. Gregori romanȩ ȩccłe pontiftx & doctor eximius. anno
mauricii imperii aii indicione xiii synodũ episcopoꝵ xxmi. ad corpus
beati p&ri apłi congregans ͥ necessariis ȩccłs decernit. Idẽ misis britanã
augustino. mellito. & iohanne. & aliis plurib cũ his monachis timentibm.
ad xp̃m anglos conuertit. & quidẽ edilberec̃t moꝵ ad xp̃i gr̃am conuersus cũ
gente cantuarioꝵ cui erat p̃erat ꝓximiq ꝓuinciis. & iã ep̃m doctorẽ ꝙ su
augustinũ s ed & ceteros sacros antestites. e iscopali sede donabat. Porro gen¬
tes angloꝵ ad aquilone umbri fluminis sub regib. aelle. & edilfredo sitenadũ
uerbũ uitȩ aiudierat̃. Gregorius xuiii anno mauricii imp̃r. Indicione .iii.¬

Expanded text:
marmorea posetam esse. Quam Gregorius Anthiocenus et Thomas Hyerusolimarum, Iohannis Constantinopolitanus episcopi cum aliis multis episcopis, triduanum facientes ieiunium, exinde condigni cum arca marmorea, leve effecta, quasi ex anorum gessit. Gregorius, Romanae Ecclesiae pontifex et doctor eximius, anno Mauricii imperii XIII, indictione XIII. synodum episcoporum XXIII ad corpus beati Petri apostoli congregans, de necessariis Ecclesiae decernit. Idem, missis Britanniam Augustino, Mellito, Joanne, aliisque pluribus cum eis monachis timentibus Deum, ad Christum Anglos convertit. Et quidem Edilbertus mox ad Christi gratiam conversus cum gente Cantuariorum, cui praeerat, proximisque provinciis, etiam episcopum doctoremque suum Augustinum, sed et caeteros sacros antistites episcopali sede donabat. Porro gentes Anglorum ab aquilone Humbri fluminis, sub regibus Elle et Edilfrido sitae, necdum verbum vitae audierant. Gregorius XVIII anno Mauricii IV,
Abbreviated transcription (Latin):
meũ moꝵ a nimo toto conuersus. relic̃ta ꝑside. calcedoniã lertapolimꝙ
xomi querens. hac đindͥe ihicros olimã pent ubi accepta baptismatis gr̃a mn
Quarta ab eadẽ urbẽ miliario monasteriũ abbtis anastasii ioetrabit ibi
Uii. annis regularit̃ uiuenis. Dũ cesartã palestinȩ orationis gytãm uenis¬
s& captus apersis & multa diu uerbera int̃ carceres & uincula ias¬
Habona iudice ꝑpessus tandẽ mitit᷑ ꝑsdẽ adregẽ eoꝵ. quos rononi
aquo t̃cio ꝑ int ualla temporis uerberatus ad ex trenũ una iuspenist
manu ꝑ tres oras diei sic decollatꝰ cũ aliis her marterũ compleuit
Malo tanica eiꝰ indutus. quidẽ dmoniacus curatꝰ est. Hoeracliui

Expanded text:
ceperat, in eum mox animo toto conversus, relicta Perside, Chalcedoniam Hierapolimque Christum quaerens, ac deinde Hierosolymam petit; ubi, accepta baptismatis gratia, Quarto ab eadem urbe miliario monasterium abbatis Anastasii introivit, ubi septem annis regulariter vivens, dum Caesaream Palestinae orationis gratiam venisset, captus a Persis, et multa diu verbera inter carceres et vincula Marzabana iudice perpessus, tandem mittitur Perside ad regem eorum Chosronem, a quo tertio per intervallo temporis verberatus, ad extremum una suspensus manu per tres hore diei, sic decollatus cum aliis 70 martyrium complevit. Mox eius tunica indutus quidam daemoniacus curatus est. Interea
Abbreviated transcription (Latin):
scõrt. Apud spanias betorico mortuo. siebertꝰ sucedit inregnũ uir sapieas.¬
regnũ gothor⁊ in spania. ꝑmanere littora usꝙ pireneos montes. ꝑse.
aduerius rẽ publicã grauissima bella gerentes. multas romanoꝵ ꝓum
crucis obducut. Fogas qui tyrannico ordine mauricio imperatore int̃¬
fecerat imperiũ aneptũ neqͥuissime regera. & domo am̃ciȩ thesauros
in marȩ piccer&: dicensq neptuno munera dare: senatores cernentes qđ

Expanded text:
 Apud Yspanias Betdierico mortuo Sidebutus succedit in regnum, vir sapiens,regnum Gothorum in Yspania in maris litora usque Pirrenos montes. p.adversus rempublicam gravissima bella gerentes, multas Romanorum cias, et Fogas, qui tiranneco ordine Mauricio imperatore interficerat, imperium adreptus nequissime regerit et modum amentiae thinsaurus in mare proiecerit, dicensque Neptuno munera daret; senatores cernentes, quod
Abbreviated transcription (Latin):
& miraculort signis. Sed & bellũ saxonũ pictorũ q ad uersus bratinos. Eo
tempore iunc̃tis uirib susceptũ diuna uirtutẽ retundunt. Lum germari
ipie dux beli fac̃tus. ñtubȩ clangores & cla more alleluiat tocuis exer¬
citus uoce adsyderta lcuato hostes in fugã uertic immuni qui d icebs
adrauenna perueniens & suma reuerti Audlentiniane & placida suscptꝰ
mieraut ad xp̃m. Corpꝰ honorifico agminȩ comittintib̾ uir tutũ operib

Expanded text:
is. Sed et bellum Saxonum Pictorumque adversus Britones eo tempore junctis viribus susceptum, divina virtute retundunt; cum Germanus ipse, dux belli factus, non tubae clangore, sed clamore Alleluia totius exercitus voce ad sidera levato hostes in fugam vertit immanes; qui deinceps ad Ravennam perveniens et summa reverentia a Valentiniano et Placidia susceptus, migravit ad Christum; corpus honorifico agmine, comitantibus virtutum operibus,
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. chuni in talia inruunt ecims. dỹdant aliquantis ciuitatib lnruptis
diuinitus parte famȩ. parte morbo quandã plagis elestib finunt᷑ iussu mar¬
tiani ab egesio duce cedunt. ac insedibus suis coacti reuertunt. & mox adtila
rexmorit. Gens angloꝵ siue saxonũ. britinã trib longis nauib ad uenitur
quib dum inter ꝓspertitũ domifama refen&. mititur exercitꝰ fornor. qͥunaĩ
prio yrib pͥmohosti quos petebat᷑ ab egit. dind insocios arma uertens totã
ꝓpe insulam aborientali ciis plagti usq adoccidentalẽ ignẽ ut eris subigit
conficta occasione qũ ꝓ se militntib britones minus suficient̃ stupendia da¬
rent. Iohannes babtista capud iuũ duob monachis orientalib qui ab oratione
uenerunt ihcrosolimã iuxta herodis quondã regis habitaculũ ytuelat. qđ de¬
in cebs emissã finciẽ urbemplatũ & digno honore sepultũ est. Hertus pelagia

Expanded text:
iani Chuni in Aetaliam inruunt, eamque depraedant. Aliquantis civitatibus inruptis, divinetus p arte fame, parte morbo quadam plagis caelestibus finiuntur, iussu Marciani ab Aiecio duci caeduntur, in sedibus suis quoactiestate gens Anglorum sive Saxonum, Britanniam tribus longis navibus advehitur. Quibus dum iter prosperatum domi fama referret, mittitur exercitus fortior, qui junctus prioribus primo hostes abigit. Deinde in socios arma vertens, totam pe insulam ab Orientali ejus plaga usque ad Occidentalem igni vel ense subegit, conficta occasione quod pro se militantibus Britones minus sufficienter stipendia darent. Joannes Baptista caput suum duobus monachis orientalibus qui ob orationem venerant Hierosolymainceps Emissam Phoeniciae perlatum, et digno honore cultum est. Haeresis Pelagian
Abbreviated transcription (Latin):
Pcepitq suis ut unus quisq nocte ubi manebat̃ sparsim focus facerent. ut in men¬
sam multitudinẽ similarent. Suieuit ħ p̃liũ ageen consiliogallia ab adũsa
reũ gemis ornatũ pensantẽ libras .d. ab egetio compositionis causa tranimitit᷑

Expanded text:
praecepitque suis, ut unusquisque nocte ubi manebant, decem sparsim focus facerent, ut immenpraecepitque suis, ut unusquisque nocte ubi manebant, decem sparsim focus facerent, ut immensa multitudine semilarent. Quievit hoc proelium. Agecii consilium Gallia ab adversarreum gemmis ornatum, pensante libras quingentas ab Agecio compositionis causa transmittitur
Abbreviated transcription (Latin):
quie sucersit In regiu colestũ gochor eoxeratũ patrnnl bide delioe¬
nanis aũ adtilane cumis ꝙ m curiaco conflugit certamine ibis tribus¬
Qã. diebus ut̃q falange in inuicẽ p̃liantes. in numerabilis mulaitudo gen¬
ciũ occubut: Agetius cũ ess& streniusimus consili ꝑnoctẽ ad ailire ueneñ
abeet õ mñ odtibist duxerũ ut tua urtut regionẽ hãc aperfidis godus
petuisẽ erpere sid nullatenus fieri potest usꝙ nunc cũ minimis pugnatoribus
p̃liasti hãc nocte theodericus germanus torsimodi. cum nimia multituidine & for¬
qͥ dit agetio & milia soldoꝵ ut ꝑsuũ ingeniũ pannoniã repedaret. Ipsaqͦa.
uilis cunoꝵ pugnatorib usꝗ nũc pugnauerat. & ammaxima multi fortitudo
&i fortissimi pugnatores ap annoniis lpsa noc̃tẽ ad ãtilanẽ uenisset̃. & audise
frm suũ thcodericũ thes auris gothior occupasse regnũq uelle arripert
nsi festinas adresistendũ ꝑger& periculũ ad degradandũ haber& Acceptis itaiq

Expanded text:
qui ei successit in regnum, collectum Gothorum exercito, patrem ulcisci desiderans, cum Attilanem et Chunis Mauriaco confligit certamine; ibique tribus diaebus uterque falange in invicem proeliantes, et innumerabiles multitudo genti occubuit. Agecius cum esset strenuosissimus consilii, per nocte ad Attilanem veniens, dixit ad eum: 'Optabilem duxeram, ut tua virtute regionem hanc a perfidis Gothis potuissem erepere, sed nullatenus fieri potest; usque nunc cum menimis pugnatoribus proelias, hac nocte Theudericus, germanus Thoresmodi, cum nimia multitudinem et fordedit Agecio decem millia solidorum, ut per suo ingenio Pannoniam repedaret. Ipsaque nviles Chunorum pugnatores usque nunc pugnaverat; nam maxima multitudo et fortissimi pugnatores a Pannoniis ipsaque nocte Attillani advenerant, et audissent fratrem suum Theudericum in aures Gotthorum occupasse, regnumque vellet arripere, nisi festinus ad resedendum pergeret, periculum ad degradandum haberet. Acceptis idemq
Abbreviated transcription (Latin):
cũ quo flar& direrit & pensa lanariis reger& nõ ppłm. a tille repondens
filio fulabo aͥquo uistinus imnperator nec eius augusta ad capiet uenire non
posient Tuc̃ langobardus aponnius inuitans. Cũ ab otno rtge italiã in trodic̃¬
polimn. pest romanus cõs libros caposcions ln lob concide. & eucͥneũ eiuilc̃

Expanded text:
cum quo filaret, direxit; et pensilariis regerit non populo. At ille respondens: cum quo filaret, direxit; et pensilariis regerit non populo. At ille respondens: 'Filo filabo, de quem Iustinus imperator nec agusta ad caput venire non possit'. Tunc Langobardus a Pannoniis invitans, cum Albueno regi Aetaliam introdpoli, post Romanus episcopus, Libros expositionis in Job condidit et Eutychium ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
paniȩ. Gens langobardor prius quã hoc nom̃ ad sumer&. exientes d catã¬
nauia quȩ est int̃ danubiũ & marȩ occeunũ cũ uxorib ac liberis. danu¬
diũ trans meant. Cũ acunis danubiũ transeuntes fuissent conperti eis bel¬
lũ conarent. Inferre inttirogante acunis gos gent eoꝵ t̃minos introire
p̃sumera:. Atilli mulierib suis p̃cipiut̃ comã capitis ad maxillã & mentos
ligare qͥ potius uiroꝵ habitũ simulant̃ plurimã multitudinẽ hostiũ
hostenderet̃. Eo qđ erat̃ mulierũ come arca maxillas & mentꝰ ad instar
barbe ualde longa fert̾ dsuꝑ otrãq falange uore dixise. hi sut̃ lango
uuadano. Lũc langobardi clamassent qui instituerat nom̃ concder&
uictoriã oc̃pliũ superat̃ cunos. partẽ pannoraȩ Inuadut᷑. nec multum
post ñpore naris parricus minas iustimi imperatoris enusco ans ulle¬
I sophie
ꝑteritus eo qd ipsaci apparito ex auro fac̃to muliebri eo qd cunicdis erae

Expanded text:
am hoc nomen assumeret, exientes de Schatanavia, quae est inter Danubium et mare Oceanum, cum uxoribus et liberis Danubium transmeant. Cum a Chunis Danubium transeuntes fuissent comperti, eis bellum conati sunt inferre, interrogati a Chunis, quare gens eorum terminos introire praesumeret. At illi mulieribus suis praecipiunt comam capitis ad maxillas et mentum ligare, quo potius virorum habitum simulantes plurimam multitudinem hostium ostenderent, eo quod erant mulierum comae circa maxillas et mentum ad instar barbae valde longae. Fertur desuper utraeque phalangae vox dixisse: Hi sunt LangobWodanum. Tunc Langobardi cum clamassent: Qui instituerat nomen, concederet Hoc prilio Chunus superant, partem Pannoniae invadunt. Nec multo post tempore Narsis patricius minas Iustini impr. eiusque agustae Sopiae perterritus, eo quod agusta ei adparatum ex auro facto muliebri, eo quod eonucus erat,
Abbreviated transcription (Latin):
cuersionẽ ȩccłiaꝵ. inbutoꝵ seregni primordia minabatur. & satellites tan¬
sis dsedibus suis gallias appetens consilũ matris nequissimũ utens dũ ei dixisl&
S inouã rem uolucris facere & nom̃ ad quinrtre qđ alii edificauer̃ cunc̃ta destrue
& ppłm qd iuperus totũ int̃fice. Nam nec edificiũ meliorẽ ap̃cesorib facere po¬
tes neq plus magnã rem ꝑ quã nom̃ tuũ eleues. Suirenũ apud modogontiam
ruens capta est cuitas auandalis. Ereuericiuero in arenã illius ciuitatis quam mu¬
nierat̃ liberati sut̃: P osthȩe cunc̃tas cuuitates galliaꝵ croscus cũ uuandalis sueuis
arelato obider& croscus amario quodã milite captus & iuinculis constrictus est. qͥ
finiuit. Qui trasemundus succed̾it imegnũ. Alani aduersus uuandalos arma
comouent uterq consencientes singulare certam̃ adp̃liandũ. duo miser̃ iuians¬

Expanded text:
et euersione ecclesiarum inbuturum se regni primordia minabatur, paucique ssus de sedibus suis, Gallias appetens, consilium matris nequissimum utens, dum ei dixisset: Si novam rem vis facere et nomen adquirere, quae alii aedificaverunt cuncta destrue, et populum quem superas interfice. Nam nec aedificia meliora ac preciosiora facere potes, neque plus rem magnam, per quam nomen tuum eleves. Qui Renum apud Mogonciam  per nocte ruens, capta est civitas a Wandalis, Treverici vero in arenam hujus civitatis quam munierant liberati sunt. Post haec cunctas Gallias Chrocus cum Wandalis, Suaevis, Arelato obsiderent, Chrocus a Mario quodam milite captus et vinculis constrictus est. Qui morte finivit, cui Trasemundus successit in regnum. Alamanni adversus Wandalos arma commovunt. Uterque consentientes, singulare certamen proeliandum duos miserun
Abbreviated transcription (Latin):
cçĩarẽ facit. quẽ contra ihoannẽ tyrãnũ mnitat. Ualentinianus cȩxir augustus
appellatͥ. Anno nii theodosii imperatoris. gondiricus rex uandoloꝵ capta
spalicũ insidias ȩcclesiaꝵ intender&. mox dĩ iudicio coneptus interiit. Cui
diuino nutu fera ducente uadando transeut̃. fertur mare ibi septe milia pas¬
fedauit. Sed beatus augustinus yꝓponiensis ep̃s. & om̃iũ doc̃tior eximius ȩcłaꝵ.
ne ciuitatis suȩ ruinã uider& t̃cio obsidiones eius m̃ se migrauit ad dnĩn u
compless&. quo tẽport uuandali capta cartaginẽ siliciã quoq đ leuer̃. cuiꝰ
capti uitaitis paschasinus lilibitanus antestis in epla quã d ratione paschali

Expanded text:
. Valentinianus caesar Romam agustus appellatur. Ann. 4. Theudosi regn. Gundericus rex Wandalorum, capta Spali, cum insidias aeclesiarum intenderit, mox Dei iudicio correptus, interiit; cui divino noto fera ducente, cum Wandalis vadando transivit; fertur mare ibi septe milia pasfoedavit. Sed beatus Augustinus, Hipponensis episcopus, et omnium doctor eximius Ecclesiarum, ne civitatis suae ruinam videret, tertio obsidionis ejus mense migravit ad Dominuadraginta. Quo tempore Wandali capta Carthagine, Siciliam quoque deleverunt. Cujus captivitatis Paschasinus Lilybitanus antistes, in epistola quam de ratione Paschali
Abbreviated transcription (Latin):
mltoq part puid ẽ imnperiũ ex secutorẽ aigussimũ p̾ ceptore aiunt eũ
Ifaciebar
N oste uero denuo spontanea t̾ra dualle crescebat. dolatis utaq pͥoribus
&iã fundam̃ti reliqui is noua humũ ꝓperabat̃. Cumq gypsi & calcis
dam̃ta. Cum tam̃ ep̃s diligenti consideratione habita uel ex hiiq in

Expanded text:
ter praesidem, impiorum exsecutorem dignissimum praeceptorum. Aiunt enim faciebat, nocte vero spontanea terra de valle crescebat; solutis itaque prioris etiam fundamenti reliquiis, nova omnia praeparabant. Cumque gypsi et calcis damenta: cum tamen Episcopus diligenti consideratione habita, vel ex illis
Abbreviated transcription (Latin):
lexander quoq romane urbis cp̃s. mart rio coronat. & scprimo ab urbȩ
mihiario uia numentanea ubi decolatꝰ est sepelitur. Alinius scd mouo¬
cõmensis orator & histericus in signis habetͥ. Cuius plurima ingenii
fecerat fulminę concrematũ est. cui nom̃ inde datũ est quã omniũ deoꝵ
sit ipsa domus habitaculũ. Iudei ꝑdiuersas teraꝵ partes sedicionem
mouentes. digna cęde sternunt᷑. Libia itaq ita bello deler̃ iudei. ut ni

Expanded text:
quoque Romanae urbis episcopus martyrio coronatur, et septimo ab urbe milliario, via Numentana, ubi decollatus est, sepelitur. Plinius Secundus Novocomensis orator et historicus insignis habetur, cujus plurima ingenii fecerat, fulmine concrematum; cui nomen inde datum est quod omnium deorum sit ipsa domus habitaculum. Judaei per diversas terrarum partes seditionem moventes, digna caede sternuntur. Trajanus
Abbreviated transcription (Latin):
salone d func̃tus ẽ. Constantinus fecit romȩ ubi baptrhatus est basilicam
beati ioħimnis bbte ouę appellatͥ constantiniana. Itẽ basilicã beato p& ro in
tẽplo apollomis. Nec nõ & beato paulo corpus uiriusq aer e ꝓcircũ dans
qͥno pedes grosso. Itẽ basilica inpalatio sosorianoq cognominat᷑ hicruselẽ
ubi qͥligno crucis dñi posuit Itẽ basilicã sc̃ȩ martyris agnȩ & rogatu filiȩ suȩ.
& bastisteriũ in eodẽ loco ubi & baptimata est soror eius constantia cum
filia augusta. Itẽ baselica betito laurentio martyri uia tiburtina inagro
uerano. Itt̃ basilicã uia leuicana int̃ duas laures beato p&ro & martel¬
lino martyrib & mausoliũ ubi matrẽ suã posuit in sarco fago purpureo.
tẽ baslicã inciuitatẽ hostia iuxta portũ urbis romȩ beatoꝵ apłor P&ri
tt̃ basilicã in urbẽ neapoli. Idem constantinꝰ d̃ pranã bithaniȩ ciuitatem
In honorẽ martris luciani ibi conditi instaurans ex uocabulo matrissus

Expanded text:
ani vv. cc. Constantinus fecit Romae, ubi baptizatus est, basilicam beati Joannis Baptistae quae appellata est Constantiniana. Item basilicam beato Petro in templo Apollinis, nec non et beato Paulo, corpus utriusque aere Cyprio circumdans V pedes grosso. Item basilicam in palatio Sessoriano quae cognominatur Hierusalem, ubi de ligno crucis Domini posuit. Item basilicam sanctae martyris Agnetis ex rogatu filiae suae, et baptisterium in eodem loco, ubi et baptizata est soror ejus Constantia cum filia Augusta. Item basilicam beato Laurentio martyri via Tiburtina in agro Verano. Item basilicam via Lavicana inter duas laurus beato Petro et Marcellino martyribus, et mausoleum ubi matrem suam posuit in sarcophago purpureo. Item basilicam in civitate Hostia juxta pm aliam in urbe Neapoli BEDA. Idem Constantinus Drepanam Bythiniae civitatem in honorem martyris Luciani ibi conditi instaurans ex vocabulo matris suae
Abbreviated transcription (Latin):
onstancius pri uignã herculii theoderã accepit. ex qͣpostea sex liberoᷤᷤ
constantini frs habuit. Galerius filiã diocletiani ualeriã ambo uxo¬
se ut dm̃ iussit. uestib calciam̃tisq gemis in syricũ & clamidẽ tan
tũ purpureã apͥuatu habitu plus haberent. Post decẽ añs. brita¬
niã rebellantẽ ꝑ asclepiodotũ ꝑfec̃tũ p̃terii crecepta est. Iuxta
lingonas a constantio cȩsare xl ala mannoꝵ cȩia sut̃. Paulatim
ex illo tẽpore diocletianus ꝑ secutionẽ aduersus xp̃ĩanos incipiens¬

Expanded text:
onstancius privegnam Ercolei Theudoram accipit, ex qua postea sex liberus, Constanciani fratres, habuit, Galerius filiam Diocliciani Valeriam. Ambo uxose ut deum iussit, vestibus calciamentisque gemmis insiri, cum an habito plus haberent. Post 10 an. Brittania revellante, ab Asclipidicto recepta est. Iuxta Lingonas a Constantio caesare 60 milia Alammannorum caesa. Paulatim ex illo tempore persecutionem versum christianis incipien
Abbreviated transcription (Latin):
sustineit nõ posse fuger. Ato. egressi asicambriã. uener᷑ in extremis partib reni
fluminis ingermania opidis. ilicq habitauer̃ cũ principib suis marcomit
castinus domesticoꝵ cõmis ex pẽtionẽ accepti contra francos eosꝙ ꝓtegit. Renũ
apad britaas gratianus municeps eiusat̃ insule tyranus creatur & occidit᷑. uinis loco
aduersus barbaros agi posse apios prius tyrannos alere iub&. Constantio comiti

Expanded text:
e non possent, egressi a Sicambria, pervenerunt in extremas partes Rheni fluminis in Germanorum oppida, ibique aliquot annos cum principibus suis Marcomiro Castinus domesticorum comex expedicionem accepit contra Francos, eosque proterit, Renum apud Britannias Gratianus, municeps eiusdem insulae, tyrannus creatur et occiditur. huius loco aduersus barbaros agi posse, ipsos prius tyrannos deleri iubet. Constantio comiti
Abbreviated transcription (Latin):
Cep̃s capodociȩ cũ desiderio locoꝵ scõꝵ iheros olimã ueniset iuuente ad¬
huc narcisso eiusdẽ urbis ep̃o ꝑ sinilis aetatis uiro & ipse ibi ordinatus ep̃s
dño ut id fieri aberet ꝑreuelationẽ monente. Tertullianus afercenturionis
ꝑcansularis filius hominũ hȩe clericum sermonẽ celebrat᷑. Quinta ȩdicio¬

Expanded text:
episcopus Cappadociae, cum, desiderio locorum sanctorum, Hierosolymam venisset, vivente adepiscopus Cappadociae, cum, desiderio locorum sanctorum, Hierosolymam venisset, vivente adhuc Narcisso ejusdem urbis episcopo, persenilis aetatis viro, et ipse ibi ordinatur episcopus, Domino, ut id fieri deberet, per revelationem monente. Tertullianus Afer centurionis proconsularis filius omnium Ecclesiarum sermone celebratur.
Abbreviated transcription (Latin):
Uictor amimꝰ romȩ ep̃s dets latȩ lore libelis constituit pescã die dominico
celebrari sic̃ & ꝓdecsor eius culeterius axiiͦ luna pͥmimensis usg in.xxi. luiꝰ
cumiudcis pacha crlebrt cumc&eris quin codẽ concilio adherant ep̃is sinedicam
& ualae utilẽ epłam. ꝑ̃ rmax iuliam iuris periti scclere occidit inpelatio qut̃
mense scptimo post quã cepdria ymperare. Seurus apudpont̃ muliuũ belo ci¬
drinis ȩccłȩ pbr & pantenus stoicus philosoplius indisputatione dogmatis
ne in xp̃ĩanos fac̃ta plurimi ꝑdiuersas ꝓuincias. int̾ quos & lconidis pat orige¬
nis martyrio coronati sut̃. Elaudio albino qui se ingallia cȩiarẽ fecerit. apud
lugdunũ Int̃fec̃to. scuerus inbritanias. bellum transfert ubi ut receptas ꝓuin¬
cias ab incursione barbarica facer& securiores. magnam fossã fir missimumq.
duexit. & eburaci inbritania obut. ꝑpetua & felicitas apud cartaginẽ a fricȩ in

Expanded text:
ominico celebrari, sicut praedecessor ejus Eleutherius, a XIV luna primi mensis usque ad XXI. Cujus cum Judaeis Pascha celebrabant, cum caeteris, qui in eodem concilio aderant, episcopis synodicam  menses VI. Hic Juliani jurisperiti scelere occiditur in palatio, quem, mense septimo postquam coeperat imperare, Severus apud pontem Milvium belpresbyter, et Pantaenus, Stoicus philosophus, in disputatione dogmatis ne in Christianos facta, plurimi per diversas provincias inter quos et Leonides, pater Origenis, martyrio coronati sunt. Clodio Albino, qui se in Gallia Caesarem fecerat, apud Lugdunum interfecto, Severus in Britannias bellum transfert, ubi ut receptas provincias ab incursione barbarica faceret securiores, duxit, et Eburaci obiit. Perpetua et Felicitas apud Carthaginem Africae in
Abbreviated transcription (Latin):
discipulũ apłoꝵ & aritidẽ atheniensẽ. uirũ fidele. sapientiaq plenum.
& ꝑ serenũ graniũ legatũ. libris xpĩa na religione compositis instuc̃tꝰ.
iudeos scđ̃m rebelles ultima cedę ꝑdomũit. &iam introeundi eis lhe¬
ros olimoꝵ licencia ablata quam ipse in optimũ statũ muroꝵ struc¬
tione reparauit. & heliã uocari d nominȩ suo p̃cepit & in romanoꝵ¬
ius peregrine gentis conuersari. Tunc parit̃ mutauit & nominȩ
A pͥmo anno darii regis ꝑsarꝗ usq ad extremã euersionẽ ihrsłm quę

Expanded text:
ensem, virum fide sapientiaque plenum, et per Serenum Granium legatum, libris de Christiana religione compositis instructus,Judaeos secundo rebelles ultima caede perdomuit, etiam introeundi eis Hierosolymam licentia ablata, quam ipse in optimum statum murorum exstructione reparavit, et Aeliam vocari de nomine suo praecepit. Idemes a primo anno Darii regis Persarum, usque ad extremam subversionem Jerusalem, quae
Abbreviated transcription (Latin):
nis murũ ñ t̾ram ut ante puluertũ sed saxo solidũ int̃ciuitates quȩ ibidẽ obmetũ
hostiũ fuerat̃ facte amari usq amare collo cat᷑. sed & litores meridiano maris quia
& inde hostis timebat᷑. tunes ꝑ int̾ ualla ad ꝓspec̾tũ maris st atuuit̃. sic uale dicut̃
sociis tãquã ultra nõ reuersuri. Nonifacius romȩ epĩ fecit oratoriũ incumiterio scg̃¬

Expanded text:
nis murum, non terra, ut ante, pulvereum, sed saxo solidum, inter civitates quae ibidem ob metum nis murum, non terra, ut ante, pulvereum, sed saxo solidum, inter civitates quae ibidem ob metum hostium fuerant factae, a mari usque ad mare collocant. Sed et in littore meridiano maris, quia et inde hostis timebatur, tu res per intervalla ad prospectum maris statuunt; sic valedicunt sociis tanquam ultra non reversuri. Bonifacius, Romae episcopus, fecit oratorium in
Abbreviated transcription (Latin):
Lucianus pb̃r cui reuelauit dñs .vii. honori i pͥncipis anno locũ sepuleri &
reliquiar beati mareris stephani. & gamalielis ac nicodemi qͥ in eũgło &in aẽtis
qua reuclationẽ auitus pbr homo spanus genert in latinũ uertt eloquiũ. & adiẽcta¬
phani. Accep̃ & patriã reuersus pͥmus intulit occidenti. britama scothort pic̃toꝵa
infestatione nõ ferentes romam mitut̃. & suis subiec̃tioni ꝓminsa contra hostẽ auxi¬
lia flagitat̃. Quib statim missa legio magna barbaroꝵ multitudinẽ sternit.
Deterõ britaniş finib pelit ac domũ reuerã. p̃cepit socnis obartendos hostes murũ
trans insulã int̃ duo maria statuere. qui absꝙ artifiae magistra magi scispite quã
lapide factus nil operantib̃ ꝓfuit. Nammox ut discessere romani aduec̃tus nauibͥ
pͥor ostis quasi maturã sagitẽ obuaq quȩ sibi cedit calcat dͥuorat. Iterũ petenti
auxilia romani aduolant. & cȩsũ õstẽ trans maria fugant. Conuinc̾tisq sibi brita¬

Expanded text:
Lucianus presbyter, cui revelavit Deus septimo Honorii principis anno locum sepulcri et reliquiarum beati protomartyris Stephani et Gamalielis ac Nicodemi, qui in Evangelio et in Quam revelationem Avitus prphani accepit, et, patriam reversus, primus intulit Occidenti. Britanni, Scottorum Pictorumque infestationem non ferentes, Romam mittunt, et, sui subjectione promissa, contra hostem auxilia flagitant, quibus statim missa legio magnam Barbarorum multitudinem sternit, caeteros Britanniae finibus pellit, ac, domum reversura, praecepit sociis ad arcendos hostes murum trans insulam inter duo maria statuere, qui, absque artifice magistro, magis cespite quam lapide factus nil operantibus profuit. Nam mox ut discessere Romani, advectus navibus prior hostis quasi maturam segetem obvia quaeque sibi caedit, calcat, devorat. Iterum petiti auxilia Romani advolant, et caesum hostem trans maria fugant, conjunctisque sibi Britta
Abbreviated transcription (Latin):
cultatẽ consuetudinẽq pariendi. Haec ẽ gͦ uita & conseruatio brag¬
manoꝵ. Fluuiũ aut̃ ipsũ cũ maxima dificultate dicunt transiri.
ꝓpt̃ eũ quẽ modnto tyrannũ uocat̃. Animal enĩ quodã insupra¬
dicto fluuio eẽ memorat᷑ qđ tante magnitudinis dicut̃ ut totũ
consuer̃ nõ uidet᷑ influuio. Maximi &iã dracones eẽ lxx ha
bentes ꝑ longitudinẽ cubitos in ipsis locis dicunt᷑. Unđ ego unius
pellẽ uidisse me memini. duos in latitudiñ habentẽ pedes For¬
ẽẽ locoꝵ. Nõ tam̃ ubiq animalia ista nascunt᷑ sed in illis par¬
legerã conp̃hend ate cõmonitorio meo adiuncta transmisi
illius aniani qͥ discipulis philosophi. epyacti fuit. Quiq cũ exseruili
genere descenderit ꝓpt̃ ingeniũ grande naturȩ ad philos ophiȩ
inftituta ꝑuenit tẽporibꝰ. ĩ prẽtris qđ dã neronis qͥ parũ & paulũ¬

Expanded text:
cultatem consuetudinemque pariendi. Hec est ergo vita et conversatio Bragmanorum. Fluvium autem ipsum cum maxima dicunt difficultate transiri propter eum quem odontotyrannum illic vocant. Animal enim quoddam in supradicto fluvio esse memoratur, quod tante magnitudinis dicunt, ut totumconsueverunt non videtur in fluvio. Maximi etiam dracones, septuaginta habentes per longitudinem cubitos, in ipsis locis esse dicuntur. Vnde ego unius pellem vidisse me memini duos in latitudine habentem pedes. Forest locorum. Non tamen ubique animalia ista nascuntur, sed in illis parlegeram comprehendi, ad te commonitorio meo adiuncta transmisi - illius Arriani qui discipulus philosophi Epicteti fuit quique, cum ex servili genere descenderet, propter ingenium grande nature ad philosophie instituta pervenit temporibus imperatoris Neronis, qui Petrum et Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
Q tẽpore temperati aeris magis & ad concubitũ magis apti eẽ dicũt᷑.
cũ enixa fuerit uxor alicuiꝰ ȩdiderit que unũ & alterũ partũ.
enĩ filiis in locũ ꝓpriũ substitutis. ꝑ tota drelico ad huiꝰ modi coitu
se abstinent uitã. Si aut̃ acciderit ut quidẽ sterilẽ sortiat᷑ uxorẽ

Expanded text:
Quo tempore temperati aeris et ad concubitum magis apti esse dicunturQuo tempore temperati aeris et ad concubitum magis apti esse dicunturcum enixa fuerit uxor alicuius edideritque unum atque alterum partum, enim filiis in locum proprium substitutis, per totam de relinquo ab huiusmodi coitu se abstinent vitam. Si autem acciderit ut quidam sterilem sortiatur uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
apud ipsos possut̃ eẽ quad rupedes. nullus fructus ex t̾ra. nullus fer.
usus nullũ instrum̃ti genus quo fieri aliqđ opꝰ possit habent aut̃ deli
ꝓuidentiȩ eius diuinitatisq rationẽ. Iugit̃ tam̃ orant. Orantes uero
nõ ad orientalẽ partẽ unde est ortus sol aspiciunt. sed potius cȩlũ
intuent᷑. Edut᷑ aut̃ et quȩ potuerit̃ inuenire. hoc est arboꝵ folia.
& olera siluestria peccoꝵ more uiuenter. Est &iã ap̃ illos pluri
nescio quos fructus ferentes quib uesci sẽꝑ solet̃. Uiri eoꝵde lodrꝵ
trans fines fluminis gangis in occeam partib degut̃ in quẽ fiuiuius
memoratꝰ ingredit᷑ fȩminȩ uero citra flum̃ gangens indiȩ partis
mortnt᷑. A quas earundẽ mariti. iulio & augusto mense teans¬
fetare consuer̃. Isti enĩ ap̃ eos m̃ses uident᷑ frigidiores eo qđ ad nos
conuertitur & supͣ aqͥlonẽ quã boreã uocant uis solis erigitur.

Expanded text:
apud ipsos possunt esse quadrupedes, nullus fructus ex terra, nullus ferri apud ipsos possunt esse quadrupedes, nullus fructus ex terra, nullus ferri usus, nullum instrumenti genus quo fieri aliquod opus possit. Habent autem illlent providentie eius divinitatisque rationem. Iugiter tamen orant, orantes vero non ad orientalem partem, unde est ortus solis, aspiciunt, sed celum potius intuentur. Edunt autem ea que potuerint invenire, hoc est arborum folia et holera silvestria, pecorum more viventes. Est etiam apud illos plurimnescio quos fructus ferentes, quibus vesci semper solent. Viri eorundem locorum trans fines fluminis Gangis in Oceani partibus degunt, in quem fluvius memoratus ingreditur. Femine vero citra Gangen iuxta Indie partes morantur, ad quas earundem mariti Iulio et Augusto mense transfretare consueverunt. Isti enim apud eos menses videntur frigidiores, eo quod tunc ad nos convertitur sol, et supra Aquilonem, quem Boream vocant, vis solis erigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Post sex aut̃ annos dũ paulatim ȩdiscere eorundẽ loquelã potius. sedq
multa & d uicinis nationib locisq cognoscere. Ad postremũ hoc mođ
captiuitatȩ memorata potuit liberari. Rex alt̾ cũ supͣ dic̃to rege
qui inta brobane insula erat dicens. qđ nobilẽ uirũ ciuẽq romanũ
in de terrimã captiuitatẽ atq extremũ seruiciũ redigisset quiq illuc
aliquẽ cognitorẽ transmisit ac deinceps rei ueritate ꝑspecta ꝓtinꝰ
eũ qui conuictus in memorato crimine uidebat᷑ exuit tota corporis
sui pelle p̃cepit. Eo qđ ciuiromano feciss& in iuriã. Dicunt᷑ aut̃ nõ solũ
possint siuellint ad regiones ipsoꝵ excidiũ ꝑuenire. Ipse iłł gͦ & ista
dicebat qđ gens bRagmanoꝵ nõ exꝓpria uoluntate scłarib rebus
renuntiar& sed qđ id ex iudicio dĩ. ac diunitatis facer& uolũ tate.
Naturalit᷑ enĩ nudi infinitimis fluuii ipsius regionis uiuunt. Nulli

Expanded text:
Post sex autem annos, dum paulatim ediscerem eorundem loquelam potuissemque Post sex autem annos, dum paulatim ediscerem eorundem loquelam potuissemque multa et de vicinis nationibus locisque cognoscere, ad postremum hoc modo de captivitate memorata potui liberari. Rex alter cum supradicto rege , apud eum qui in Taprobane insula erat, dicens quod nobilem virum civemque Romanum in teterrimam captivitatem atque extremum servitium redegisset. Quique illuc aliquem cognitorem continuo transmisit ac deinceps, rei veritate perspecta, protinus eum qui convictus in memorato crimine videbatur exui tota corporis sui pelle precepit, eo quod civi Romano fecisset iniuriam. Dicuntur autem non solum possit, si velit, ad regionis ipsorum excidium pervenire". Ipse ille ergo et ista dicebat, quod gens Bragmanorum non ex propria voluntate secularibus rebus renuntiaret, sed quod id ex iudicio Dei ac divinitatis facerent voluntate. Naturaliter enim nudi in fluvii ipsius regionibus vivunt. Nulli
Abbreviated transcription (Latin):
correptus ac̃tenꝰ sũ. Quicȩperat michi inqͥd calumniari. eo ꝗđ eoꝵ
patriã solũque contingere. ausus fuissẽ. & neq illi excusationẽ. ac
defensionẽ meã ȩquis animis audiebat᷑. Neq enĩ poterat᷑ linguȩ
miece intelligere sermonẽ. neq ego criminis causamq michi obicie¬
bant᷑ sciebam. quia illoꝵ uerba nõ nouert̃. Ex solis tam̃ uultib nr̃is
inuicẽ nos intelligere uidebam᷑. Ego quidẽ ex aspectu luminũ toruo
& extridore dentiũ seuos motus potertĩ nosse uerboꝵ. Illi uͦ extre¬
more atq pallore sensus meos mcdia magis dignos suspicabant᷑. Tũc ergo
abipsis occupatꝰ actentꝰ sũ & pene sexenniũ me in pristino opꝰ facere
iusser̃. Expensa aut̃ regis ipsoꝵ uniꝰ tantũ frum̃ti modio in toto pa¬
latio ipsiꝰ erit. & ipsũ illũ und exibere consiussent se ignorare dicedbat

Expanded text:
correptus ac tentus sum. Qui ceperant mihi calumniari, eo quod eorum correptus ac tentus sum. Qui ceperant mihi calumniari, eo quod eorum patriam solumque contingere ausus fuissem, et neque illi excusationem ac defensionem meam equis animis audiebant. Nec enim poterant lingue mee intelligere sermonem, neque ego criminis causam quod mihi obiciebatur sciebam, quia eorum verba non noram. Ex solis tamen vultibus nostris invicem nos intelligere videbamur. Ego quidem ex aspectu luminum torvo et ex stridore dentium sevo motus poteram nosse verborum. Illi vero ex tremore meo atque pallore sensus meos misericordia magis dignos suspicabantur. "Tunc ergo ab ipsis occupatus ac tentus sum, et per sexennium me in pistrino suo opus facere iusserunt. Expensa autem regis ipsorum unus tantum frumenti modius in toto palatio ipsius erat, et ipsum illum unde exhibere consuevissent se ignorare dicebant.
Abbreviated transcription (Latin):
barde usq indie athiopieq regionis. ꝓpt̃ intolerabiles aestus nequeut̃
in ueniri. Scolasticus ergo nob̃ ilł referebat hoc dicens. Indos quosdã
inquid inuenerã qͥde axũ mitarũ. locisinercandi gram̃ nauib trañs¬
fretabat̃. Cũ quib ingredi &ia ad interiora tẽptaui. Accessiq usq
ad eoꝵ quos bessadas nominat̃ fines. Apud quos & piper nascitur &
colligit᷑. Ipse aut̃ ad modũ parua atq inutilis gens est. quȩ intra spe¬
luncas saxeas uiuut̃. & ꝑ p̃tipicia magna discuirere natura pa¬
tria edoc̃ta consueuit. Piper aut̃ cũ ramusculis suis colligi. Ipsa senĩ
arbores quasi quasdã humiles ac parulos stirper eẽ dicebat. Nam
& ipsos exiguos quosdã & grandia habere asser̃ capita cũ leuibus
ac dtunsis capillis. Relicũ uero & hiopũ atq indoꝵ genus. crispatis
naturalit̃ comis orr&. Inquo ego in quid loco abeo qui illuc poterat

Expanded text:
baide usque ad Indie Ethiopieque regiones propter intolerabiles estus nequeunt baide usque ad Indie Ethiopieque regiones propter intolerabiles estus nequeunt inveniri. Scolasticus ergo nobis ille referebat, hoc dicens: "Indos quosdam" inquit "inveneram qui de Axumitarum locis mercandi gratia navibus transfretabant. Cum quibus ingredi etiam ad interiora temptavi accessique usque ad eorum quos Besadas nominant fines, apud quos et piper nascitur atque colligitur". Ipsa autem admodum parva atque inutilis gens est, que intra speluncas saxeas vivit et per precipitia magna discurrere, natura patrie edocta, consuevit. Piper autem cum ramusculis suis colligitur. Ipsas enim arbores quasi quasdam humiles ac parvulas stirpes esse dicebat. Nam et ipsos exiguos esse homunculos quosdam et grandia habere asserunt capita cum levibus ac detonsis capillis. Reliquum vero Ethiopum atque Indorum genus crispatis naturaliter comis horret". "In quo ego" inquit "loco ab eo qui illic plurimum poterat
Abbreviated transcription (Latin):
locant᷑ habentes ligneos clauos nulloq penitꝰ fenreo ligatis quȩ ind ad illã
in sulã magnã solet̃ trans fretare. Quȩ tam̃ insula. vmaximos fluuios
habere memorat᷑. inqͣ ut ille referebat. nũquã de eẽ poma peribentur
Sub uno enĩ tp̃r eadẽ in arbore d alt̾ ramꝰ inflore est. alt̾ uenture maturi¬
tutis colore uariat᷑. Alteriꝰ uͦ fruc̃tus metunt᷑. habent & dac̃tilos & nuces
indicas grandes. habent & minutas odonitissimas nuces. qͣs corilos nos
uocamꝰ. Uiuunt aut̃ habitatores ipsius loci pomoꝵ & oriine. & lac¬
tis exbo. Nã lanȩ usũ illic nõ lini habent. sed solis pellib̾ ouiũ confec¬
tis bene terga uelant᷑. Oues aut̃ ipse setarũ pilis nõ lanę uellere uesti¬
unt᷑. habentes magna copia lactis. ad caudas ad modũ latas. ipsorq.
quadripedũ. tũ ouiũ quã capraꝵ carnȩ uescunt᷑. Sues aut̃ athe¬

Expanded text:
loquuntur, habentes ligneos clavos nulloque penitus ferro ligatas, que inde ad illam loquuntur, habentes ligneos clavos nulloque penitus ferro ligatas, que inde ad illam insulam magnam solent transfretare. Que tamen insula quinque maximos fluvios habere memoratur. In qua, ut ille referebat, numquam deesse poma perhibentur. Sub uno enim tempore eadem in arbore, dum alter ramus in flore est, alter venture maturitatis colore variatur, alterius vero fructus metuntur. Habent et dactylos et nuces Indicas grandes, habent et minutas odoratissimas nuces quas corylos nos vocamus. Vivunt autem habitatores loci illius pomorum et orize et lactis cibo. Non lane usum illic, non lini habent, sed solis pellibus ovium confectis bene terga velantur. Oves autem ipse setarum pilis, non lane vellere vestiuntur, habentes magnam copiam lactis, caudas admodum latas. Ipsorumque quadrupedum tam ovium quam caprarum carne vescuntur. Sues autem a The
Abbreviated transcription (Latin):
tabRoNe uocat᷑ accedere. Inqua illi qͥb beatoꝵ nom̃ ẽ. uiuunt ȩtatȩ
ꝓpt̃ incredibilẽ auraꝵ temperiẽ. & in conp̃hen sibilẽ diuini iu¬
dicii uoluntatẽ. In hac ipsa insula rex qͦq maximꝰ degit indoꝵ.
Cui om̃s alii subiacent reguli. quos satrapas uocat. sicuti scolasticꝰ
ilł nob referebat. Nã ab aliis & ipse cognouerat. Neq eni memo¬
ratã insulã fuerat ingressus. Dicut aut̃ si tam̃ uera narantur
huio ipsi in sulȩ mille alias rubrimaris infulas quas maniolas nñant
ad iacere. In quib ille quẽ magnetẽ uocant nascit᷑ lapis. Quẽ auit̃ ad natu¬
rã suã feri trahere naturã. Cũgͦ nauis illuc aliqua fuerit ad pulsa. cla¬
uos ferreos habens. mox illic tenet᷑: neq quoquã ambire ꝑmittit᷑ cui nes¬
cio quanaturali ut supͣ dixi lapis inpedit. Sese aut̃ incerte spetialit̃ naues

Expanded text:
Taprobane vocatur accedere, in qua illi quibus Beatorum nomen est vivunt etate Taprobane vocatur accedere, in qua illi quibus Beatorum nomen est vivunt etate propter incredibilem aurarum temperiem et incomprehensibilem divini iudicii voluntatem. In hac ipsa insula rex quoque maximus degit Indorum, cui omnes alii subiacent reguli quos satrapas vocant, sicut scolasticus nobis ille referebat. Nam ab aliis et ipse cognoverat, neque enim memoratam insulam fuerat ingressus. Dicunt autem, si tamen vera narrantur, huic ipsi insule mille alias Rubri maris insulas, quas Maniolas nominant, adiacere. In quibus ille quem magnetem vocant nascitur lapis, quem aiunt ad naturam suam ferri trahere naturam. Cum ergo navis illuc aliqua fuerit appulsa, clavos ferreos habens, mox illic tenetur neque quoquam abire permittitur, vi nescio qua naturali, ut supradixi, lapidis impedita. Esse autem certas specialiter naves