comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum transeunt. Itẽ reliquis itineribus non nullȩ cohortee
in agmen Cesaris. alix in ȩquites incidunt. Reducitur ad
eum deprehensus in itinere.C. magius cremona profectus faber
CN. Pompei: quem cesar ad eum remittit cum mandatis: quo¬
niam ad id tempus facultas colloquendi non fuerit atq ad se
brundusium sit uenturus. interesse rei. pu. & communis sa¬
lutis se cum Pompeio colloqui: nec uero idem perfici longo
itineris spatio: cum per alios condiciones ferantur: ac si coram
de omnibus condicionibus disceptetur. His datis mandatis
brundusium cum legionibus sex peruenit: ueteranis tribus
ac reliquis quas ex nouo delectu confecerat. atq in itinere
compleuerat. Domitianas. N. cohortes protinus a corfinio
in siciliam miserat. Repperit consules dirachiũ cum magna
parte. exercitus. pompeium remanere brundusii cum cohor¬¬
tibus .xx. neq certum inueniri poterat obtinendi ne causa¬

Expanded text:
eum transeunt. item reliquis itineribus nonnullae cohortes eum transeunt. item reliquis itineribus nonnullae cohortes in agmen Caesaris, aliae in equites incidunt. reducitur ad eum deprensus ex itinere N. Magius Cremona, praefectus fabrum Cn. Pompei. quem Caesar ad eum remittit cum mandatis: quoniam ad id tempus facultas colloquendi non fuerit atque ipse Brundisium sit venturus, interesse rei publicae et communis salutis se cum Pompeio colloqui; neque vero idem profici longo itineris spatio, cum per alios condiciones ferantur, ac si coram de omnibus condicionibus disceptetur. His datis mandatis Brundisium cum legionibus vi pervenit, veteranis iii et reliquis quas ex novo dilectu confecerat atque in itinere conpleverat; Domitianas enim cohortes protinus a Corfinio in Siciliam miserat. repperit consules Dyrrachium profectos cum magna parte exercitus, Pompeium remanere Brundisii cum cohortibus xx; neque certum inveniri poterat, obtinendine
Abbreviated transcription (Latin):
his uiris corfiniensibus domitio reddit. ne continentior in
uita hominum q̃ in pecunia fuisse uideretur: & si eam pecuniã
publicam esse constabat: datamq a Pompeio in stipendium.
Milites domitianos sacramentum apud se dicere iubet: atq eo die
castra mouet. iustumq iter conficit. Septem omnino dies ad
corfinium commoratus. & per fines marrucinorum ferentano¬
rum & larinatium in apuliam peruenit. Pompeiusq his
rebus cognitis quȩ erant ad corfinium gestę. luceriam pro¬
ficiscitur: canusium atq inde brundusium copias undiq
omanes ex noiuis delectibus ad se coniungi iub& seruos pa¬
stores armat. atq iis ȩquos attribuit. Ex iis celeriter. cccͦ.
cquites efficit. L manlius prȩtor albam cum cohortibus
sex profugit. Rutilius lupus prȩtor tarracinam cum tribꝰ:
quȩ procul ęquitatum Cęsaris conspicatȩ. tui preerat biuius
Curius. relicto prȩtore signa ad Curium transferunt atq ad

Expanded text:
quattuorviris Corfiniensibus Domitio reddit, ne continentior in quattuorviris Corfiniensibus Domitio reddit, ne continentior in vita hominum quam in pecunia fuisse videatur, etsi eam pecuniam publicam esse constabat datamque a Pompeio in stipendium. milites Domitianos sacramentum apud se dicere iubet atque eo die castra movet iustumque iter conficit vii omnino dies ad Corfinium commoratus, et per fines Marrucinorum Frentranorum Larinatium in Apuliam pervenit. Pompeius his rebus cognitis, quae erant ad Corfinium gestae, Luceria proficiscitur Canusium atque inde Brundisium. copias undique omnes ex novis dilectibus ad se cogi iubet; servos, pastores armat atque iis equos attribuit; ex his circiter ccc equites conficit. L. Manlius praetor Alba cum cohortibus sex profugit, Rutilius Lupus praetor Tarracina cum tribus; quae procul equitatum Caesaris conspicatae, cui praeerat Vibius Curius, relicto praetore signa ad Curium transferunt atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
oratione confirmatus. Lentulus: ut in oppidum reuerti lice¬
at petit. quod de sua salute impetrauerit fore etiam
reliquis ad suam spem solatio adeo esse perterritos nõ nul¬¬
los ut suȩ uitȩ durius consulere cogantur. facta potestate di¬
scedit. Cȩsar ubi illuxit omnes senatores. senatorumq libe¬
ros tribunos militum equitesq romanos ad se ꝑroduci iub&.
Frant quinquaginta ordine. L. Domitius. P. Lentulus spinter
L.Cecilius. spinter Ruffus. Sextus Iuintilius Uarus quȩstor
L. Rubrius. preterea filius domitii aliiq complures adolescẽtes.
& magnus numerus equitum romanoꝵ & decurionum: quos
ex municipiis domitius euocauerat. hos omnes productos a con¬
tumeliis militum conuitusq prohib&. pauta apud eos loquit᷑
qđ sibi aperte eorum gratia relata non sit. pro suis in eos maxi¬
mis beneficiis dimittit omnes incolumes. Aurum quod addu¬
xerat Domitius atq in publico deposuerat allatum ad se ab

Expanded text:
 cuius oratione confirmatus Lentulus, ut in oppidum reverti lice cuius oratione confirmatus Lentulus, ut in oppidum reverti liceat, petit: quod de sua salute inpetraverit, fore etiam reliquis ad suam spem solacio; adeo esse perterritos nonnullos, ut suae vitae durius consulere cogantur. facta potestate discedit. Caesar, ubi luxit, omnes senatores senatorumque liberos, tribunos militum equitesque Romanos ad se produci iubet. erant quinque senatorii ordinis, L. Domitius, P. Lentulus Spinther, L. Caecilius Rufus, Sex. Quintilius Varus quaestor, L. Rubrius; praeterea filius Domiti aliique complures adulescentes et magnus numerus equitum Romanorum et decurionum, quos ex municipiis Domitius evocaverat. hos omnes productos a contumeliis militum conviciisque prohibet; pauca apud eos loquitur, quod sibi a parte eorum gratia relata non sit pro suis in eos maximis beneficiis; dimittit omnes incolumes. HS lx, quod advexerat Domitius atque in publico deposuerat, allatum ad se ab
Abbreviated transcription (Latin):
aliam partem mente atq animo traheretur: quid ipsis cor¬
finiensibus: quid domitio. quid Lentulo: quid reliquis acci¬¬
deret: qui quosq euentus acciperent. Quarta uigilia cele¬
riter Lentulus spinter de muro tum uigiliis custodibus q
nostris colloquitur: uelle si sibi fiat potestas cȩsare con¬
uenire. Facta potestate ex oppido mittitur: neq ab eo
prius domitiani milites discedunt ꝗͣ in conspectum cesariᷤ
deducatur. Cum eo de salute sua orat: atq obsecrat ut sibi
parcat. ueteremq amicitiam commemorat: cȩsarisq in se
beneficia exponit. que erant maxima: qđ per eum in colle¬
gium pontificum uenerat: qđ prouinciam hispaniam ex
prȩtura habuerat. qđ in petitione consulatus erat subleua.¬
tus. Cuius orationẽ cęsar interpellat: se non maleficii
causa ex prouincia egressum: sed uti se a contumeliis ini¬
mitorum defenderet. ut. tribꝰ. pl. ea re ex ciuitate expulsoᷤᷤ

Expanded text:
aliam partem mente atque animo traheretur, quid ipsis Coraliam partem mente atque animo traheretur, quid ipsis Corfiniensibus, quid Domitio, quid Lentulo, quid reliquis accideret, qui quosque eventus exciperent. Quarta vigilia circiter Lentulus Spinther de muro cum vigiliis custodibusque nostris colloquitur: velle, si sibi fiat potestas, Caesarem convenire. facta potestate ex oppido mittitur, neque ab eo prius Domitiani milites discedunt, quam in conspectum Caesaris deducatur. cum eo de salute sua orat atque obsecrat ut sibi parcat veteremque amicitiam commemorat Caesarisque in se beneficia exponit, quae erant maxima: quod per eum in collegium pontificum venerat, quod provinciam Hispaniam ex praetura habuerat, quod in petitione consulatus erat sublevatus. cuius orationem Caesar interpellat: se non maleficii causa ex provincia egressum, sed uti se a contumeliis inimicorum defenderet, ut tribunos plebis in ea re ex civitate expulsos
Abbreviated transcription (Latin):
castra traducere: ne qua aut largitionibus: aut animi con¬
firmatione aut falsis nuntiis commutatio fieret uolunta¬¬
tis: qđ sepe in bello paruis momentis magni casus interce¬
derent. tamen uerituᷤ ne militum introitu: & nocturni tẽpo¬
ris licentia oppidum diriperetur: eos qui uenerant collau¬
dat: atq in oppidum dimittit: portas murosq obserua¬¬
ri iubet. Ipse uis operibus quȩ facere instituerat militeᷤᷤ
disponit: non tertis spaciis intermissis ut erat superiorũ
dierum consuetudo: sed perpetuis uigiliis stationibusq
ut contingant inter se atq omnem munitionem comple¬
ant. tribunos militum & prȩfectos circũmittit atq hortat᷑¬
ut non solum ab eruptionibus caueant. sed & singulorum
hominum occultos exitus obseruent. Neq eo tam remisso
ac languido animo quisꝗͣ omnium fuit: qui ea nocte conqe¬
uerit. Tanta erat sumina rerum expectatio ut nullus in

Expanded text:
castra traducere, nequa aut largitionibus aut animi concastra traducere, nequa aut largitionibus aut animi confirmatione aut falsis nuntiis commutatio fieret voluntatis, quod saepe in bello parvis momentis magni casus intercederent, tamen veritus ne militum introitu et nocturni temporis licentia oppidum diriperetur, eos qui venerant collaudat atque in oppidum dimittit, portas murosque adservari iubet. ipse iis operibus, quae facere instituerat, milites disponit, non certis spatiis intermissis, ut erat superiorum dierum consuetudo, sed perpetuis vigiliis stationibusque, ut contingant inter se atque omnem munitionem expleant; tribunos militum et praefectos circummittit atque hortatur, non solum ab eruptionibus caveant, sed etiam singulorum hominum occultos exitus adservent. neque vero tam remisso ac languido animo quisquam omnium fuit, qui ea nocte conquieverit. tanta erat summae rerum exspectatio, ut alius in
Abbreviated transcription (Latin):
turionesq atq honestissimos sui generis tolloquũtur. Obsi¬
deri se a Cȩsare operaᷤ munitionẽq prope esse perfectas
dutem suum Domitium cuius spe atq fiducia perm ansxit
proiectis omnibus fuge consilium capere: debere se suȩ sa¬
lutis rationem habere Ab his primo marsi dissentire in.¬
cipiunt. eamq oppidi partem. quȩ munitissima uidetur oc¬
cupant. tantaq inter eos dissensio extitit: ut manum con-¬
serere atq armis dimicare conentur. Post paulo tamen inter¬
nuntiis ultro citroq missis quȩ ignorabant de.l. Domitii
fuga cognoscunt. Itaq omnes uno tonsilio domitium produ¬
ctum in publicum circunsistunt & custodiunt: legatosq ad
Cesarem mittunt. se se paratos esse portas aperire:queq impe¬
rauerit. facere: &. L. Domitium uiuum in eius potestatem
tradere. Quibus rebus cognitis cȩsar & si magni interesse
arbitrabatur ꝗͣ primum oppido potiri: cohortesq ad se in

Expanded text:
turionesque atque honestissimos sui generis colloquuntur: obsiturionesque atque honestissimos sui generis colloquuntur: obsideri se a Caesare; opera munitionesque prope esse perfectas; ducem suum Domitium, cuius spe atque fiducia permanserint, proiectis omnibus fugae consilium capere; debere se suae salutis rationem habere. ab his primo Marsi dissentire incipiunt eamque oppidi partem quae munitissima videretur occupant, tantaque inter eos dissensio exsistit, ut manum conserere atque armis dimicare conentur; post paulo tamen internuntiis ultro citroque missis, quae ignorabant, de L. Domiti fuga cognoscunt. itaque omnes uno consilio Domitium productum in publicum circumsistunt et custodiunt, legatosque ex suo numero ad Caesarem mittunt: sese paratos esse portas aperire, quaeque imperaverit facere, et L. Domitium vivum in eius potestatem tradere. Quibus rebus cognitis Caesar, etsi magni interesse arbitrabatur quam primum oppido potiri cohortesque ad se in
Abbreviated transcription (Latin):
taturq eos ne animo deficiant. quȩq usui ad defendendũ
oppidum sint: parent. Ipse archane cum paucis familia¬
ribus sius colloquitur: consiliumq fugȩ capere constitu¬
it. Cum uultus domitii cum oratione non consentiret atq
omnia trepidantius timidiusq ager& ꝗͣ superioribus die¬
bus consuesset: multumq tum suis consutandi causa secreto
preter consuetudinem colloqueretur: concilia conuentusq ho¬
minum fuger&. res diutius tegi dissimulariq non potuit.
Pompeius enim rescripserat se se rem in summum peritulum de¬
ducturum non esse: neq suo consilio aut uoluntate domiti¬
um se in oppidum corfinium contulisse. Froinde siqua facul¬
tas fiusset ad se cum omnibus copiis uenir& id ne fieri pos¬
set obsidione ati oppidi circunuentione fiebat. Diuulgato
domitii consilio milites qui erant corfinii prima uespera se¬
cessionem faciunt: atq ita inter se per tribunũ militum cen¬

Expanded text:
taturque eos ne animo deficiant, quaeque usui ad defendendum taturque eos ne animo deficiant, quaeque usui ad defendendum oppidum sint parent. ipse arcano cum paucis familiaribus suis colloquitur consiliumque fugae capere constituit. cum vultus Domiti cum oratione non consentiret, atque omnia trepidantius timidiusque ageret, quam superioribus diebus consuesset, multumque cum suis consiliandi causa secreto praeter consuetudinem colloqueretur, concilia conventusque hominum fugeret, res diutius tegi dissimularique non potuit. Pompeius enim rescripserat sese rem in summum periculum deducturum non esse, neque suo consilio aut voluntate Domitium se in oppidum Corfinium contulisse: proinde, siqua fuisset facultas, ad se cum omnibus copiis veniret. id ne fieri posset, obsidione atque oppidi circummunitione fiebat. Divulgato Domiti consilio milites, qui erant Corfinii, primo vesperi secessionem faciunt atque ita inter se per tribunos militum cen
Abbreviated transcription (Latin):
& Actius de muro se deiecerunt. Actius ad antonium de¬
ductus petit ut ad Cesarem mitteretur. Antonius cum
cohortibus & actio eodem die quo profectus erat reuerti¬
tur. Cȩsar eas cohortes cum exercitu suo coniunxit: acti¬
umq incolumem dimisit. Cȩsar primis diebus castra ma¬
gnis operibus munire & ex finitimis municipiis frumen¬
tum comparare reliquasq copias expectare instituit. Fo
triduo legio.uiiiͦ. ad eum uenit. cohortesq ex nouis galliȩ
delectibus xxii: ęquitesq ab rege norico circiter. ccͥc. quo¬
rum aduentu altera castra ad alteram oppidi partem ponit.
His castris Curionem prefecit. reliquisq diebus oppidũ
uallo castellisq cirtunuenire instituit. cuius operis magna
parte effecta eodem fere tempore missi ad Pompeium reuer¬
tuntur. Litteris perlectis domitiꝰ dissimulans in concilio
pronuntiat pompeium celeriter subsidio uenturum: hor¬¬

Expanded text:
et Attius de muro se deiecerunt. Attius ad Antonium deet Attius de muro se deiecerunt. Attius ad Antonium deductus petit ut ad Caesarem mitteretur. Antonius cum cohortibus et Attio eodem die quo profectus erat revertitur. Caesar eas cohortes cum exercitu suo coniunxit Attiumque incolumem dimisit. Caesar primis diebus castra magnis operibus munire et ex finitimis municipiis frumentum comportare reliquasque copias exspectare instituit. eo triduo legio viii ad eum venit cohortesque ex novis Galliae dilectibus xxii equitesque ab rege Norico circiter ccc. quorum adventu altera castra ad alteram oppidi partem ponit; his castris Curionem praefecit. reliquis diebus oppidum vallo castellisque circumvenire instituit. cuius operis maxima parte effecta eodem fere tempore missi ad Pompeium revertuntur. Litteris perlectis Domitius dissimulans in consilio pronuntiat Pompeium celeriter subsidio venturum hor
Abbreviated transcription (Latin):
tit qui petant atq orent ut sibi subueniat. Cȩsarem duo¬
bus exercitibus & locorum angustiis facile intercludi pos¬
se. frumentoq prohiberi: quod nisi fecerit se cohortesq am¬
plius xxx. magnumq numerum senatorum atq equitum¬
romanorum in periculum esse uenturum. Interim suos cohor¬
tatus tormenta in muros disponit. certasq cuiq partes
ad custodiam urbis attribuit. militibus in contione agroᷤᷤ
ex sius possessionibus pollicetur. xl. in singulos iugera &
pro rata parte centurionibus euocatisq Interim Cesari
nuntiatur sulmonenses: quod oppidum a corfinio.uii. miliu
interuallo abest: cupere ea facere quȩ uell&. sed a .Q. Lu¬
cterio senatore & Actio peligno prohiberi: qui id oppidũ
UII. cohortium presidio tenebant. Mittit eo. Mar. antoniũ
cum legionis.uiiiͤ. cohortibus quinq Sulmonenses simul¬
atq signa nostra uiderunt. portas aperuerunt. uniuersiq op

Expanded text:
tit, qui petant atque orent, ut sibi subveniat; Caesarem duotit, qui petant atque orent, ut sibi subveniat; Caesarem duobus exercitibus et locorum angustiis facile intercludi posse frumentoque prohiberi. quod nisi fecerit, se cohortesque amplius xxx magnumque numerum senatorum atque equitumomanorum in periculum esse venturum. interim suos cohortatus tormenta in muris disponit certasque cuique partes ad custodiam urbis attribuit; militibus in contione agros ex suis possessionibus pollicetur, quaterna in singulos iugera, et pro rata parte centurionibus evocatisque. Interim Caesari nuntiatur Sulmonenses, quod oppidum a Corfinio vii milium intervallo abest, cupere ea facere quae vellet, sed a Q. Lucretio senatore et Attio Paeligno prohiberi, qui id oppidum vii cohortium praesidio tenebant. mittit eo M. Antonium cum legionis xiii cohortibus v. Sulmonenses simulatque signa nostra viderunt, portas aperuerunt universique, et
Abbreviated transcription (Latin):
articam cum sex cohortibus quas ibi presidio habuerat ex¬
cipit. Quibus coactis . xiii. efficit. Cum his ad Domitium
enobarbum corfinium magnis itineribus peruenit. cȩsarẽq
adesse cum legionibus duabus nuntiat. Domitius per se cir¬
citer.xx. cohortes ex alba ex marsis ex pelignis & finitimiᷤᷤ
regionibus coegerat. Recepto asculo expulsoq Lentulo⁊
Cȩsar conquiri milites qui ab eo discesserant: delectumq in¬
stitui iub&. ipse unum diem ibi rei frumentariȩ causa mo-
premissȩ a Domitio ex oppido pontem fluminis interrum¬
pebant: qui erat ab oppido milia passuum circiter tria. Ibi
cum antecursoribus Cęsaris prelio commisso celeriter domi-¬
tiani a ponte repulsi se in oppidum receperunt. Cȩsar le¬
gionibus traductis ad oppidum constitit: uixtaq murum ca¬
stra posuit. Re cognita Domitius ad Pompeium in apuliã
peritos regionum magno ꝓposito premio cum litteris mit¬

Expanded text:
Hirrum cum sex cohortibus, quas ibi in praesidio habuerat, exHirrum cum sex cohortibus, quas ibi in praesidio habuerat, excipit; quibus coactis xiii efficit. cum his ad Domitium Ahenobarbum Corfinium magnis itineribus pervenit Caesaremque adesse cum legionibus duabus nuntiat. Domitius per se circiter xx cohortes Alba, ex Marsis et Paelignis, finitimis ab regionibus coegerat. Recepto Firmo expulsoque Lentulo Caesar conquiri milites, qui ab eo discesserant, dilectumque institui iubet. ipse unum diem ibi rei frumentariae causa morapraemissae a Domitio ex oppido pontem fluminis interrumpebant, qui erat ab oppido milia passuum circiter iii. ibi cum antecursoribus Caesaris proelio commisso celeriter Domitiani a ponte repulsi se in oppidum receperunt. Caesar legionibus transductis ad oppidum constitit iuxtaque murum castra posuit. Re cognita Domitius ad Pompeium in Apuliam peritos regionum magno proposito praemio cum litteris mit
Abbreviated transcription (Latin):
gionum prefecturae libentissimis animis eum recipiunt
exercitumq eius omnibus rebus iuuant. Etiam ex cin¬
gulo: quod oppidum labienus constituerat: suaq pecu¬
nia ȩdificauerat. ad eum legati ueniunt: quȩq impera¬
uerit se cupidissime facturos pollicentur. milites impe¬
rat: mutuntq. Interea legio .xiii. Cęsarem sequitur. cũ
his duabus asculum ĩ picenum proficiscitur. Ed oppidu
Lentulus spinter decem cohortibus tenebat: qui Cęsaris ad¬
uentu cognito profugit ex oppido: cohortesq secum ab¬
ducere conatus, a magna parte militum deseritur. Re¬
lictus in itiuere cum paucis incidit in Bibulum ruffum
missum a pompeio in agrum picenum confirmandorum
hominum causa: a quo factus Bibulus tertior: quȩ res in
piceno gererentur: milites ab eo accipit: ipsum dimittit. Ipse
ex finitimis regionibus quas potest contrahit cohortes ex de¬
lectibus pompeianis. In his camerinum fugientem in uallẽ

Expanded text:
gionum praefecturae libentissimis animis eum recipiunt gionum praefecturae libentissimis animis eum recipiunt exercitumque eius omnibus rebus iuvant. etiam Cingulo, quod oppidum Labienus constituerat suaque pecunia exaedificaverat, ad eum legati veniunt, quaeque imperaverit, se cupidissime facturos pollicentur. milites imperat; mittunt. interea legio xii Caesarem consequitur. cum his duabus Asculum Picenum proficiscitur. id oppidum Lentulus Spinther x cohortibus tenebat; qui Caesaris adventu cognito profugit ex oppido cohortesque secum abducere conatus magna parte militum deseritur. relictus in itinere cum paucis incidit in Vibullium Rufum missum a Pompeio in agrum Picenum confirmandorum hominum causa. a quo factus Vibullius certior, quae res in Piceno gererentur, milites ab eo accipit, ipsum dimittit. item ex finitimis regionibus quas potest contrahit cohortes ex dilectibus Pompeianis; in his Camerino fugientem Lucilium
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiatis tantus repente timor inuasit: ut cum Lentulus
urbe profuger&. Cesarẽ .i. aduentare: iam iamq adesse eiꝰ
ȩquites falso nuntiabãtur. Hunc Marcellus collega & ple¬
riq magistratus consecuti sunt. CN. Pompeius pridie eius
diei ex urbe profectus iter ad legiones habebat: quas a
Cesare acceptas in apulia hibernorum causa disposuerat. de¬
lectus intra urbem intromittuntur. Nihil citra capuam tutũ
esse omnibus uidetur. Capue primum se se confirmant. &
colligunt. delectumq colonorum qui lege iulia capuã de¬
ducti erant: habere instituunt: gladiatoresq quos ibi
Cȩsar in ludo habebat ad forum productos Leatulus li¬
bertate confirmat. atq his ȩquos attribuit: & se sequi
iussit. Quos postea monitus a siuis qđ ea res omnium iu¬
dicio reprehendebatur circum familiares conuentus cam¬
paniȩ custodiȩ causa distribuit. Auximo Cȩsar progres¬
sus omnem agrum picenum percurrit. cunctȩ earum re¬

Expanded text:
nuntiatis tantus repente terror invasit, ut cum Lentulus nuntiatis tantus repente terror invasit, ut cum Lentulus urbe profugeret. Caesar enim adventare iam iamque et adesse eius equites falso nuntiabantur. hunc Marcellus collega et plerique magistratus consecuti sunt. Cn. Pompeius pridie eius diei ex urbe profectus iter ad legiones habebat, quas a Caesare acceptas in Apulia hibernorum causa disposuerat. dilectus circa urbem intermittuntur; nihil citra Capuam tutum esse omnibus videtur. Capuae primum sese confirmant et colligunt dilectumque colonorum, qui lege Iulia Capuam deducti erant, habere instituunt; gladiatoresque quos ibi Caesar in ludo habebat, ad forum productos Lentulus libertatis spe confirmat atque iis equos attribuit et se sequi iussit; quos postea monitus ab suis, quod ea res omnium iudicio reprehendebatur, circum familias conventus Campaniae custodiae causa distribuit. Auximo Caesar progressus omnem agrum Picenum percurrit. cunctae earum re
Abbreviated transcription (Latin):
circũmissis senatoribus habebat. Aduentu Cȩsaris cognito
decuriones auximi ad Actium uarum frequentes conueniũt
docent sui iudicũ rem non esse. neq se neq reliquos munici¬
pes pati posse. C. Cȩsarem imperatorem bene de re.pu.meri¬
tum. tantis rebus gestis: oppido menibusq prohiberi: ꝓinde
habeat rationem posteritatis & periculi sui. Quorum oratiõe
permotus Actius uarus presidium quod introduxerat ex op¬
pido educit ac profugit. Hunc ex primo ordine pauci Cȩsariᷤ
consetuti milites consistere coegerunt: commisso prelio deseri¬
tur a suis uarus. Non nulla pars militum domum discedit.
reliqui ad Cesarem proueniunt. atq una cum iis deprehensue
L fuppius primipili centurio adducitur. qui hunc eundem ordinem
in exercitu. CN. Pompeii antea duxerat. At cesar milites actia¬
nos collaudat: Puppium dimittit: auximatibus agit gratias.:
seq eius facti memorem fore pollicetur. Quihus rebus romae

Expanded text:
circummissis senatoribus habebat. Adventu Caesaris cognito circummissis senatoribus habebat. Adventu Caesaris cognito decuriones Auximi ad Attium Varum frequentes conveniunt; docent sui iudicii rem non esse; neque se neque reliquos municipes pati posse C. Caesarem imperatorem, bene de re publica meritum, tantis rebus gestis oppido moenibusque prohiberi: proinde habeat rationem posteritatis et periculi sui. quorum oratione permotus Varus praesidium, quod introduxerat, ex oppido educit ac profugit. hunc ex primo ordine pauci Caesaris consecuti milites consistere coegerunt. commisso proelio deseritur a suis Varus; nonnulla pars militum domum discedit; reliqui ad Caesarem perveniunt, atque una cum iis deprensus L. Pupius, primi pili centurio, adducitur, qui hunc eundem ordinem in exercitu Cn. Pompei antea duxerat. at Caesar milites Attianos collaudat, Pupium dimittit, Auximatibus agit gratias seque eorum facti memorem fore pollicetur. Quibus rebus Romam
Abbreviated transcription (Latin):
neq accessurum polliceri: magnam pacis desperationem affere¬
bat. Itaq ab arimino. Mar. Antonium cum cohortibus quinq
aretium mittit: ipse arimini cum duabus legionibus substitit:
ibiq delectum habere instituit. Pisaurum fanum: Anchonam
singulis cohortibus occupat interea certior factus tegnium
thermum pretoriis cohortibus qnq tenere: oppidum munire
omniumq esse tegniorum optimam erga se uoluntatem. Curio¬
nem cum tribus cohortibus quas lisauri & arimini habebat
mittit. Cuius aduentu cognito diffisus ciuium uoluntate
termus cohorteᷤ ex urbe reducit & profugit. Milites in iti¬
nere ab eo discedunt. ac domum reuertuntur. Curio oĩu
summa uoluntate tegnium recipit. Quibus rebus cognitis
confisus municipiorum uoluntatibus cȩsar cohortes legiois
.xiii. ex presidiis deducit. auximum proficiscitur. qͦd oppidũ¬
Actius cohortibus introductis tenebat: delectumq toto piceno

Expanded text:
neque accessurum polliceri magnam pacis desperationem adfereneque accessurum polliceri magnam pacis desperationem adferebat. itaque ab Arimino M. Antonium cum cohortibus v Arretium mittit, ipse Arimini cum duabus subsistit ibique dilectum habere instituit; Pisaurum, Fanum, Anconam singulis cohortibus occupat. Interea certior factus Iguium Thermum praetorem cohortibus v tenere, oppidum munire, omniumque esse Iguinorum optimam erga se voluntatem, Curionem cum tribus cohortibus, quas Pisauri et Arimini habebat, mittit. cuius adventu cognito diffisus municipii voluntati Thermus cohortes ex urbe reducit et profugit. milites in itinere ab eo discedunt ac domum revertuntur. Curio summa omnium voluntate Iguium recipit. quibus rebus cognitis confisus municipiorum voluntatibus Caesar cohortes legionis xiii ex praesidiis deducit Auximumque proficiscitur; quod oppiduAttius cohortibus introductis tenebat dilectumque toto Piceno
Abbreviated transcription (Latin):
datis Roscius tum. L. Cȩsare capuam peruenit. ibiq consuleᷤᷤ
Pompeiumq inuenit. postulata Cęsaris renuntiat. Illi delibe¬
rata respondent: scriptaq ad eum mandata per eos remittunt.
quorum hȩc erat summa. Cęsar in galliam reuerteretur: ari¬
mino ex ceder&: exercitus dimitteret. Iuȩ si fecisset Pompe¬
ium in hispaniã iturum. interea quo ad fides ess& data Cȩsa¬
rem facturum quȩ polliceretur: & non intermissuros consules
Pompeiumq delectus. Erat iniqua condicio postulare. ut cȩsar
arimino extederet atq in prouinciam reuerteretur: ipsum &
prouincias & legiones alienas tenere: exercitum cȩsaris uelle
dimittere. delectus habere: polliceri se in prouinciam ituru
neq ante quam diem iturus sit diffinire: ut si peracto Cęsaris¬
consulatu pompeius profectus non ess&: nulla tamen mendaci
religione obstrictus uideretur. tempus uero colloquio non dare:

Expanded text:
datis Roscius cum Caesare Capuam pervenit ibique consules datis Roscius cum Caesare Capuam pervenit ibique consules Pompeiumque invenit; postulata Caesaris renuntiat. illi deliberata re respondent scriptaque ad eum mandata per eosdem remittunt, quorum haec erat summa: Caesar in Galliam reverteretur, Arimino excederet, exercitus dimitteret; quae si fecisset, Pompeium in Hispanias iturum. interea quoad fides esset data Caesarem facturum, quae polliceretur, non intermissuros consules Pompeiumque dilectus. Erat iniqua condicio postulare, ut Caesar Arimino excederet atque in provinciam reverteretur, ipsum et provincias et legiones alienas tenere; exercitum Caesaris velle dimitti, dilectus habere; polliceri se in provinciam iturum neque, ante quem diem iturus sit, definire, ut, si peracto consulatu Caesaris non profectus esset, nulla tamen mendaci religione obstrictus videretur; tempus vero colloquio non dare
Abbreviated transcription (Latin):
tis rationem haberi proximis comitiis populus iussisset.ta¬
men hanc iacturam honoris sui rei. pu. causa ȩquo animo tu¬
lisse. cum litteras ad senatum miserit: ut omnes ab exer¬
citibus discederent: ne id quidem impetrauisset. Tota ita¬
lia delectus haberi: retineri legiones duas: quȩ ab se ob si¬
mulationem parthici belli sint abductȩ: ciuitatem esse in
armis. Iuo nam hȩc omnia: nisi ad suam pernitiem pertinere:
Sed tamen ad omnia se descendere paratum. atq omnia pati
rei .pu. causa. Proficiscatur Pompeius in suas prouinciae
ipsi exercitus dimittantur. Discedant in italia omnes ab
armis: metus a ciuitate tollatur. Libera comitia: atq oĩs
res pu. senatui populoq ro. permittatur. Hȩc quo facilius
certis condicionibus fiant & iure iurando sanciantur aut
ipse propius accedat: aut se patiatur accedere. fore uti per
colloquia omnes controuersiȩ componantur. Acceptis mã-¬

Expanded text:
tis rationem haberi proximis comitiis populus iussisset. tatis rationem haberi proximis comitiis populus iussisset. tamen hanc iacturam honoris sui rei publicae causa aequo animo tulisse; cum litteras ad senatum miserit, ut omnes ab exercitibus discederent, ne id quidem impetravisse. tota Italia dilectus haberi, retineri legiones ii, quae ab se simulatione Parthici belli sint abductae, civitatem esse in armis. quonam haec omnia nisi ad suam perniciem pertinere? sed tamen ad omnia se descendere paratum atque omnia pati rei publicae causa. proficiscatur Pompeius in suas provincias, ipsi exercitus dimittant, discedant in Italia omnes ab armis, metus e civitate tollatur, libera comitia atque omnis res publica senatui populoque Romano permittatur. haec quo facilius certisque condicionibus fiant et iureiurando sanciantur, aut ipse propius accedat aut se patiatur accedere; fore uti per colloquia omnes controversiae componantur. Acceptis man
Abbreviated transcription (Latin):
rei. pu. commoda priuatis necessitatibus habuisse potiora.
Cȩsarem quoq pro sua dignitate debere & studium & iracun¬
diam suam rei. pu. dimittere: neq adeo grauiter irasci inimi¬
cis: ne cum illis nocere se sper&: rei. pu. noceat. Pauca eius¬
dem generis addit cum excusatione pompeii coniuncta. Eadẽ
fere atq usdem rebus pretor Roscius agit cum Cȩsare: sibiq
ompeium commemorasse demonstrat. Iuȩ res & si nihil ad
leuandas iniurias pertinere uidebantur. tamen idoneos
nactus homines per quos ea quȩ uellet ad eum perferrẽ¬
tur: Petit ab utroq quoniam Pompeii mandata ad se de¬
tulerint: ne grauentur sua quoq ad eum postulata de¬
ferre: si paruo labore magnas controuersias tollere: atq
omnem italiam metu liherare possent. Sibi semper rem¬
pu. primam fuisse dignitate uitaq potiorem: doluisse qd
ereptoq semestri imperio in urbem traheretur: cuius absen¬¬

Expanded text:
rei publicae commoda privatis necessitudinibus habuisse potiora. rei publicae commoda privatis necessitudinibus habuisse potiora. Caesarem quoque pro sua dignitate debere et studium et iracundiam suam rei publicae dimittere neque adeo graviter irasci inimicis, ut cum illis nocere se speret, rei publicae noceat. pauca eiusdem generis addit cum excusatione Pompei coniuncta. eadem fere atque eisdem verbis praetor Roscius agit cum Caesare sibique Pompeium commemorasse demonstrat. Quae res etsi nihil ad levandas iniurias pertinere videbantur, tamen idoneos nactus homines, per quos ea quae vellet ad eum perferrentur, petit ab utroque, quoniam Pompei mandata ad se detulerint, ne graventur sua quoque ad eum postulata deferre, si parvo labore magnas controversias tollere atque omnem Italiam metu liberare possint. sibi semper primam fuisse dignitatem vitaque potiorem. doluisse se,ereptoque semenstri imperio in urbem retraheretur, cuius absen
Abbreviated transcription (Latin):
cta. Hortatur cuius imperatoris ductu octo annis rem. pu.
felicissime gesserint: plurimaq prelia secunda fecerint: omnẽ
galliam germaniamq paccauerint: ut eius existimationem
dignitatemq ab inimicis defendant. Conclamãt legionus¬
xiii. quiq aderant milites. hanc .N. initio tumultus euoca¬
uerat. reliquȩ nondum conuenerant. se se paratos esse im¬
peratoris sui tribunorumq plebis iniurias defendere. Co¬
gnita militum uoluntate ariminum cum ea legione profici¬
scitur: ibiq tribunos .pl. qui ad eum confugerant: conue¬
nit. Reliquas legiones ex hibernis euocat. & subsequi iu¬
bet. Eo.L. Cesar adolescens uenit: cuius pater Cesaris erat
legatus: is reliquo sermone confecto: cuius rei causa uene¬
rat. habere se a Pompeio ad eum priuati officiũ mandata de¬
monstrat. uelle fompeium se Cesari purgatum: ne ea quae
rei.pu. causa egerit in suam contumeliam uertat: semper se

Expanded text:
cta. hortatur, cuius imperatoris ductu viiii annis rem publicam cta. hortatur, cuius imperatoris ductu viiii annis rem publicam felicissime gesserint plurimaque proelia secunda fecerint, omnem Galliam Germaniamque pacaverint, ut eius existimationem dignitatemque ab inimicis defendant. conclamant legionisxiii, quae aderat, milites — hanc enim initio tumultus evocaverat, reliquae nondum convenerant — sese paratos esse imperatoris sui tribunorumque plebis iniurias defendere. Cognita militum voluntate Ariminum cum ea legione proficiscitur, ibique tribunos plebis, qui ad eum confugerant, convenit. reliquas legiones ex hibernis evocat et subsequi iubet. eo L. Caesar adulescens venit, cuius pater Caesaris erat legatus. is reliquo sermone confecto, cuius rei causa venerat, habere se a Pompeio ad eum privati officii mandata demonstrat: velle Pompeium se Caesari purgatum, ne ea, quae rei publicae causa egerit, in suam contumeliam vertat. semper se
Abbreviated transcription (Latin):
quibus deductum ac deprauatum quȩritur inuidia atq ob-¬
trectatione laudis suȩ: cuius ipse honori & dignitati semꝑ
fauerit: adiutorq fuerit. Nouum in re .pu. introductum exẽ¬
plum quęritur ut tribunitia intercessio armis notaretur atq
opprimeretur: quȩ superioribus annis armis esset restituta.
Sillam nudatuͣm omnibus rebus & tribunitia potestate: tñ
intercessionẽ liberum reliquisse. Pompeium qui nedum amis¬
sa restituisse uideatur dona etiam quȩ ante habuerit ademis¬¬
se. Quotienscunq sit decretum: darent magistratus operam
ne quid res. pu. detrimenti caperet: qua uoce & quo .s.c.
bus. in ui tribunitia: in secessione populi: templis. locisq
editioribus occupatis. atq hȩc superiotis ȩtatis exempla
expiata saturnini atq graccorum casus doc&. Quarum reꝵ
illo tempore nihil factum nec cogitatum quidem: nulla lex
promulgata. non cum populo agi ceptum: nulla secessio fa¬

Expanded text:
quibus deductum ac depravatum Pompeium queritur invidia atque obquibus deductum ac depravatum Pompeium queritur invidia atque obtrectatione laudis suae, cuius ipse honori et dignitati semper faverit adiutorque fuerit. novum in re publica introductum exemplum queritur, ut tribunicia intercessio armis votaretur atque opprimeretur, quae superioribus annis armis esset restituta. Sullam nudata omnibus rebus tribunicia potestate tamen intercessionem liberam reliquisse; Pompeium, qui amissa restituisse videatur bona, etiam, quae ante habuerint, ademisse. quotienscumque sit decretum, darent operam magistratus, nequid res publica detrimenti caperet, qua voce et quo senatbus, in vi tribunicia, in secessione populi, templis locisque editioribus occupatis; atque haec superioris aetatis exempla expiata Saturnini atque Gracchorum casibus docet. quarum rerum illo tempore nihil factum, ne cogitatum quidem nulla lex promulgata, non cum populo agi coeptum, nulla secessio fa
Abbreviated transcription (Latin):
etiam de rege luba ut socius sit atq amicus. Marcellus
uero in presentia passurum se negat. de fausto impedit
Philippus tribunus .pl. de reliquis rebus .S.C. perscribitur.
Scipioni obuenit syria. L. Domitio gallia. Philippus &¬
Marcellus priuato consilio pretereuntur: neq eorum sorte
deiiciuntur. In reliquas prouincias pretores mittuntur
neq expectant quod superioribus annis acciderat: ut de eo¬
rum imperio ad pͥopulum referatur: paludatiq uotis nuncu-¬
patis exeunt. Consules quod ante id tempus accidit nunqͣ:
ex urbe profitiscuntur. Lictoresq habent in urbe ex capitolio
priuati contra omnia uetustatis exempla. tota italia delectus
habentur arma imperantur: pecuniȩ a municipiis exigunt᷑.¬
& a fanis tolluntur: omma diuina humanaq iura permiscẽ¬
tur. Quibus rebus cognitis Cȩsar apud milites contionat᷑. omni¬
um temporum iniurias inimicorum in se commemorat: a

Expanded text:
etiam de rege Iuba, ut socius sit atque amicus. Marcellus etiam de rege Iuba, ut socius sit atque amicus. Marcellus non passurum in praesentia negat; de Fausto impedit Philippus tribunus plebis. de reliquis rebus senatus consulta perraetoriae. Scipioni obvenit Syria, L. Domitio Gallia. Philippus et Cotta privato consilio praetereuntur, neque eorum sortes deiciuntur. in reliquas provincias praetores mittuntur. neque exspectant, quod superioribus annis acciderat, ut de eorum imperio ad populum feratur paludatique votis nuncupatis exeant. consules, quod ante id tempus accidit nunquam, ex urbe proficiscuntur, lictoresque habent in urbe et Capitolio privati contra omnia vetustatis exempla. tota Italia dilectus habentur, arma imperantur, pecuniae a municipiis exiguntur, e fanis tolluntur, omnia divina humanaque iura permiscentur. Quibus rebus cognitis Caesar apud milites contionatur. omnium temporum iniurias inimicorum in se commemorat; a
Abbreviated transcription (Latin):
potuit.: qua ex die consulatum iniit Lentulus biduo exce¬
pto comitiali & de imperio Cesaris & de amplissimis uiriˢ
tribꝰ pl. grauissime acerbissimeq decernitur. Profugiuint
statim ex urbe. tribͥ. pl. se seq ad Cesarem conferunt. Is eo
tempore erat Rauennȩ expectabatq suis leuissimis postu¬
latis responsa: siqua hominum ȩquitate res ad ocium dedu¬
ci poss&. Proximis diebus habetur senatus extra urbem: Põ¬
peius eadem illa quȩ per scipionem ostenderat agit. Sena¬
tus uirtutem constantiamq collaudat: copias suas exponit:
legiones habere se se paratas decez. Preterea cognitum cõ¬
pertumq sibi alieno ẽẽ animo in Cȩsarem milites. neq us
posse persuaderi uti eum defendantatq subsequantur.
De reliquis rebus ad senatum refertur tota ut in it alia
delectus habeatur. Faustus silla propere in mauritania
mittitur pecunia uti ex erario Pompeio detur. Refert

Expanded text:
potuit, qua ex die consulatum iniit Lentulus, biduo excepotuit, qua ex die consulatum iniit Lentulus, biduo excepto comitiali et de imperio Caesaris et de amplissimis viris, tribunis plebis, gravissime acerbissimeque decernitur. profugiunt statim ex urbe tribuni plebis seseque ad Caesarem conferunt. is eo tempore erat Ravennae exspectabatque suis lenissimis postulatis responsa, siqua hominum aequitate res ad otium deduci posset. Proximis diebus habetur extra urbem senatus. Pompeius eadem illa, quae per Scipionem ostenderat, agit, senatus virtutem constantiamque collaudat, copias suas exponit: legiones habere sese paratas x; praeterea cognitum compertumque sibi alieno esse animo in Caesarem milites, neque iis posse persuaderi, uti eum defendant aut sequantur. de reliquis rebus ad senatum refertur: tota Italia dilectus habeatur; Faustus Sulla pro praetore in Mauretaniam mittatur; pecunia uti ex aerario Pompeio detur. refertur
Abbreviated transcription (Latin):
dignitate secum equari uolebat: totum se ab eius amicicia auer¬
terat: & cum communibus inimicis in gratiam redierat. qͦꝵ
ipse maximam partem illo affinitatis tempore coniunxe¬
rat Cesari. Simul infamia duarum legionum permotus
quas ab itinere asiȩ siriȩq ad suam potentiam dominatũq
conuerterat: rem ad arma deduci studebat. His decausis
aguntur omnia raptim atq turbate: neq docendi Cȩsaris ꝓ¬
pinquis eius spatium datur: nec tribunis.pl. sui perituli dep̃¬
candi: neq etiam extremi uiris intercessione retinendi qͦd
L. Silla reliquerat: facultas tribuitur. Sed de sua salute die¬
septimo cogitare coguntur. qđ illi turbulentissimi superio
respicere ac timere consuerant. Decurritur ad illud extre¬
mum atq ultimum senatus consultum: quo nisi pene in ipso
urbis incẽdio atq desperatione omnium salutis uirorum
audacia nunꝗͣ ante discessum est. dent operam consule

Expanded text:
dignitate secum exaequari volebat, totum se ab eius amicitia averdignitate secum exaequari volebat, totum se ab eius amicitia averterat et cum communibus inimicis in gratiam redierat, quorum ipse maximam partem illo adfinitatis tempore iniunxerat Caesari; simul infamia duarum legionum permotus, quas ab itinere Asiae Syriaeque ad suam potentiam dominatumque converterat, rem ad arma deduci studebat. His de causis aguntur omnia raptim atque turbate. nec docendi Caesaris propinquis eius spatium datur, nec tribunis plebis sui periculi deprecandi neque etiam extremi iuris intercessione retinendi, quod L. Sulla reliquerat, facultas tribuitur, sed de sua salute septimo die cogitare coguntur, quod illi turbulentissimi superiorrum actionum respicere ac timere consuerant. decurritur ad illud extremum atque ultimum senatus consultum, quo nisi paene in ipso urbis incendio atque in desperatione omnium salutis latorum audacia numquam ante descensum est: dent operam consules
Abbreviated transcription (Latin):
licetur L. fiso censor se se iturum ad Cȩsarem: Item . L. Ro¬
scius pretor. qui de iis rebus eum doceant. Sex dies ad eã
rem conficiendam spacii postulabant. Dicuntur etiam a
nonnullis sententiȩ ut legati ad Cesarem mittantur: qui uolũ¬
tatem senatus ei proponant. Omnibus iis resistitur.: omnibusq
oratio consulis: Scipionis. & Catonis apponitur. Catonem
ueteres inimiciciȩ cesaris incitant. & dolor repulsȩ. Lentuł
ȩxis alieni magnitudine. & spe exercitus ac prouinciarum &
regum appellandorum largitionibus mouetur: seq alteru fore
Sillam inter suos gloriaret᷑. ad quem summa imperii redeat.
Scipionem eadem spes prouinciȩ atq exercituum impellit
quos se pro necessitudine partiturum cum lompeio arbitra¬
batur: simul iudiciorum metus: adulatio: atq ostentatio sui:
& potentium: qui in re pu. iudiciisq complurimum pollebãt.
Ipse Pompeius ab inimicis Cesaris incitatus. & qđ neminem

Expanded text:
licetur L. Piso censor sese iturum ad Caesarem, item L. Rolicetur L. Piso censor sese iturum ad Caesarem, item L. Roscius praetor, qui de his rebus eum doceant; sex dies ad eam rem conficiendam spatii postulant. dicuntur etiam ab nonnullis sententiae, ut legati ad Caesarem mittantur, qui voluntatem senatus ei proponant. Omnibus his resistitur omnibusque oratio consulis, Scipionis, Catonis opponitur. Catonem veteres inimicitiae Caesaris incitant et dolor repulsae. Lentulus aeris alieni magnitudine et spe exercitus ac provinciarum et regum appellandorum largitionibus movetur, seque alterum fore Sullam inter suos gloriatur, ad quem summa imperii redeat. Scipionem eadem spes provinciae atque exercituum impellit, quos se pro necessitudine partiturum cum Pompeio arbitratur, simul iudiciorum metus atque ostentatio sui et adulatio potentium, qui in re publica iudiciisque tum plurimum pollebant. ipse Pompeius ab inimicis Caesaris incitatus, et quod neminem
Abbreviated transcription (Latin):
pu. facturum uideri. Intercedit. Mar. Antonius. Q. Cassi¬
tum tribunus plebis refertur confestim de intercessione
tribunorum Dicuntur sententiȩ graues. ut quisq acer¬
bissime crudelissimeq dixit ita ꝗͣ maxime ab inimicis Cȩ¬
saris collauilatur. Misso ad uesperum senatu omnes qui i
sunt eius ordinis a Pompeio euocantur. Laudat pompe¬
ius atq in posterum confirmat: segniores castigat atq inci¬
tat. Multi undiq ex ueteribus Pompeii exercitibus spe pre¬
miorum atq ordinum euocantur. Multi ex duabus legioni¬
bus quȩ sunt traditȩ a Cesare accersuntur. Completur
urbs adius comitiorum. tribꝰ. pl. centurio euocat. Omnes
amici consulum: necessarii pompeii atq eorum qui ueteres
inimicicias cum Cȩsare gerebant.: in senatum coguntur. Iuo¬
rum uocibus & concursũ terrentur infirmiores. dubii cõfir¬
mantur: plerisq uero libere decernendi potestas eripitur. Pol¬

Expanded text:
publicam facturum videri. intercedit M. Antonius Q. Cassipublicam facturum videri. intercedit M. Antonius Q. Cassius tribuni plebis. refertur confestim de intercessione tribunorum. dicuntur sententiae graves; ut quisque acerbissime crudelissimeque dixit, ita quam maxime ab inimicis Caesaris collaudatur. Misso ad vesperum senatu omnes, qui sunt eius ordinis, a Pompeio evocantur. laudat promptos atque in posterum confirmat, segniores castigat atque incitat. multi undique ex veteribus Pompei exercitibus spe praemiorum atque ordinum evocantur, multi ex duabus legionibus, quae sunt traditae a Caesare arcessuntur. completur urbs et ipsum comitium tribunis, centurionibus, evocatis. omnes amici consulum, necessarii Pompei atque ii, qui veteres inimicitias cum Caesare gerebant, in senatum coguntur. quorum vocibus et concursu terrentur infirmiores, dubii confirmantur, plerisque vero libere decernendi potestas eripitur. pol
Abbreviated transcription (Latin):
oportere ante de ea re ad senatum referri. ꝗͣ delectus tota
italia habiti: exercitusq conscripti essent. quo presidio
tute & libere: senatus quȩ uell& decernere auderet. Ut
Mar. Calidius qui censebat: ut Pompeius in suas prouincias
proficisceretur: neqͣ esset armorum causa timere Cȩsarem ab¬
reptis ab eo duabus legionibus ne ad eius periculum reser¬
uare & retinere eas in urbem Pompeius uideretur. Ut. Mar.
Ruffus qui sententiam calidii paucis fere mutatis uerbis seque¬
batur. Hi omnes conuicio. L. Lentuli consulis correpti exa¬¬
gitabantur. Lentulus sententiam Calidu pronuntiaturus
se omnino negauit. Marcellus perterritus conuitus a sua
sententia discessit. Sic uocibus consulis. terrore presentis exeͣ¬
citus minis amicorum Pompeii pleriq compulsi inuiti &
coacti scipionis sententiam sequuntur: uti ante certam die
Cesar exercitum dimittat. si non faciat. eum aduersus rem

Expanded text:
oportere ante de ea re ad senatum referri, quam dilectus tota oportere ante de ea re ad senatum referri, quam dilectus tota Italia habiti et exercitus conscripti essent, quo praesidio tuto et libere senatus quae vellet decernere auderet; ut M. Calidius, qui censebat, ut Pompeius in suas provincias proficisceretur, ne qua esset armorum causa; timere Caesarem ereptis ab eo duabus legionibus, ne ad eius periculum reservare et retinere eas ad urbem Pompeius videretur; ut M. Rufus, qui sententiam Calidi paucis fere mutatis verbis sequebatur. hi omnes convicio L. Lentuli consulis correpti exagitabantur. Lentulus sententiam Calidi pronuntiaturum se omnino negavit, Marcellus perterritus conviciis a sua sententia discessit. sic vocibus consulis, terrore praesentis exercitus, minis amicorum Pompei plerique compulsi inviti et coacti Scipionis sententiam sequuntur: uti ante certam diem Caesar exercitum dimittat; si non faciat, eum adversus rem