comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pit. in manu dextera tenebat. Bacu
lum habebat ꝓlancea. sacculũ ꝓ par¬
ma. Et confestim quasi furoris indig¬
natione ueniens ad me. eleuato bacu¬
lo uisus est ꝑcutere demones. qui me
tenuerant. Qui ꝓtinus fugerunt terri¬
tiꝰ quos ille insecutus ꝑ angulũ illum
hinc exire coegit. Et ecce dei et beati
iacobi grã liberatus ab illis. qui me
uerando p̃mebant. loqui ualeo.
at citius mittite. & prb̃m accite.
qui mͥ sc̃e cõmunionis uiaticum
tribuat. diutiꝰ enĩ in hac uita nͣ¬
habeo manendi licentiã. Qui cũ
misissent: dũ ille moram uenien¬
di faceret. unũ de sociis suis pu¬
blice admonuit dicens. Amice
inquit. noli amodo Girino caluo
militare: ueracit enĩ dampnatus
morte moriturus. De quo ita con¬
tigisse. rei ueritas declarauit. Post¬
quamenĩ ꝑegrinus ille bono fi¬
ne quieuit. et sepulture traditꝰ
est. reuersis sociis et narrantib
que gesta sunt. predictus girinꝰ
cognom̃to caluus. qͥ diues homo

Expanded text:
pit in manu dextra tenebat; baculum pit in manu dextra tenebat; baculum enim habebat pro lancea sacculum pro palma: et confestim quasi furoris indignatione veniens ad me, elevato baculo visus est percutere daemones qui me tenuerant, qui protinus fugerunt territi; quos ille insecutus per angulum illum hinc exire coegit: et ecce Dei et B. Jacobi gratia liberatus ab illis qui me premebant, loqui valeo; ac citius mittite, et presbyterum accite, qui mihi sanctae communionis viaticum tribuat; diutius enim in hac vita manendi non habeo licentiam. » Qui cum misissent, dum ille moram veniendi faceret, unum de sociis suis publice admonuit, dicens: « Amice, inquit, noli amodo Girino dominoi, veraciter enim damnatus morte moriturus. » De quo ita contigisse rei veritas declaravit. Postquam enim peregrinus illo bono fine quievit, et sepulturae traditus est, reversis sociis et narrantibus quae gesta sunt, praedictus Girinus, cognomento Calvus, qui dives homo
Abbreviated transcription (Latin):
Qd̾ qui aderant qͣrentes qͥd signi¬
ficauerit: ego inqͥt ex quosensime lan¬
guore grauari tacitus mecũ cogi¬
tare cepi: qd̃ uellem pec̾ca mea con¬
fiteriᷤ.sacra unctioe liniri. et dñici
corꝑis ꝑceptiõe munixi. S dũ hec
in silentio tractarem. subito uenit¬
ad me turba detroꝵ. sp̃uũ. que me in
tantũ opp̃ssit. ut neq uerbo. neq
signo. ex illa hora innuere potueri.
qd̃ ad meã salutem ꝑtinuerit. Ea
que dicebatis bene intelligebã. sed
uulla ratione responde poteram.
Nam demones qui in me confluxerãt
alii mͥ linguã stringebant: alti ocłos
meos claudebant. non nulli quoq
caput et corpus meũ ad libitũ sirum
huc illucq. me nolente uer tebãt. Sed
mͦ. paulo anteqũa loqui cepissem: intra¬
uit huc sc̃s iacob ferens sinistra ma¬
nu muliereule sacculum. quem in uia
tuleram: baculũ uero mendici quem
portaui dum idem equrtaret equum
meum. ipsa die qua me infirmitas ce¬

Expanded text:
Quod qui aderant quaerentes quid signiQuod qui aderant quaerentes quid significaverit: « Ego, inquit, ex quo sensi me languore gravari, mecum tacitus coepi cogitare quod ego vellem peccata mea confiteri, sacra unctione liniri, et Domini corporis perceptione muniri. Sed dum haec in silentio tractarem, subito venit turba tetrorum spirituum, quae me in tantum oppressit, ut neque verbo neque signo ex illa hora innuere potuerim quod ad meam salutem pertinuerit. Et quae dicebatis bene intelligebam, sed nulla ratione respondere poteram: nam daemones qui ad me confluxerant, alii mihi linguam stringebant, alii oculos meos claudebant, nonnulli quoque caput et corpus meum ad libitum suum huc et illuc me nolente vertebant; sed modo paulo antequam loqui coepissem, intravit huc S. Jacobus, ferens sinistra manu mulierculae sacculum quem in via tuleram, baculum vero mendici quem portavi dum idem equitaret equum meum, ipsa qua infirmitas me ce
Abbreviated transcription (Latin):
baculum sua in manu acce¬
pit: ferens etiam ꝓpͥo collo et
sarcinulam muliercłe. ꝙͦ sus¬
ceꝑat. S cũ ita ꝑgeret. nimio
sous feruore ac longi itineris
lassitudine constrictus infir¬
mari cepit. Qd̃ ubi sensit. ꝑpen¬
dens q in multis sepe multum
offenderit. in cõmoditatẽ suã
apłi amore usq ad eiꝰ limina.
lerauit. U apło dep̃cato et
hospitio recepto. ex eade mo¬
lestia quã in uia ceꝑat. lectu¬
lo decubuit. & aliqͦt dieb ia¬
lites qui eiꝰ socii fuerant. ad eũͣ
acceclentes monent. ut sua pec¬
num refert petere. querat: su¬
umq maturius exitum muni¬
at. Hoc ille audiens faciem auer¬
tit: et responde non potuit. Sic
ꝙ ꝑtriduum. sine uerbi ꝓlatiõe
iacuit. Unde socti uehementi
merore affecti sunt. tum qr de
eius salute desꝑauerant. tu m
curare ñ poterat. Quadã autẽ
die quando eũ citius exalare
Grates ago inquit deo & sc̃o
lacobo. dño meo. qr lib̾atus sũ.

Expanded text:
baculum in manu sua accebaculum in manu sua accepit, ferens etiam proprio collo et sarcinulam mulierculae quam susceperat. Sed cum ita pergeret, nimio solis fervore ac longi itineris solitudine constrictus infirmari coepit. Quod ubi sensit, perpendens quia in multis saepe multum offenderit, incommoditatem suam apostoli amore usque ad ejus limina leravit: ubi apostolo deprecato, et hospitio recepto, et eadem molestia quam in via ceperat, lecto decubuit, et aliquot dieblites qui ejus socii fuerant videntes, ad eum accedentes monent ut pecnum refert petere quaerat, suumque maturius exitum muniat. Hoc ille audiens faciem avertit, et respondere non potuit, sieque per triduum sine verbi prolatione jacuit. Inde vehementer moerore afflicti sunt, tum quia de ejus salute desperaverant, tum curare non poterat. Quadam autem die quando eum citius spiritumGrates, inquit, ago Deo, et S. Jacobo domino meo, quia liberatus sum. »
Abbreviated transcription (Latin):
tes dioceseos lugdunensis
eccłie. de oppido dumerei
sibi condixerunt. ut orandi causa¬
sc̃m iacobum apłm oris galetie ad
erculam inuenerunt. que res sibi
necessarias in sacculo quodã defe
rogauit ut sui miserti sarcinulã
quam ferebat suis in iumentis.
amore beati apłi deportarent:
leuarent. Quoꝵ unus peregͥne
petitiom annuens. eiꝰ mantica
suscepit. et portauit. uuenien¬
te uesꝑa mulier insecuta mi¬
lites de sua sarcinula sibi ne¬
galloꝵ cantu cum ꝑegrini
pedites ꝓficisti solent. equiti
sacculum reddebat: sicq expe¬
dita. letior iter agebat. Talit̃
miles amore apłi seruiens
muliercule: ad locũ oroĩs op¬
tatum festinabat. S cũ duo¬
decĩ dietis ab urbe beati iaco¬
bi distarent. pauꝑem infir¬
eum cepit orare. ut sibi equũ
suũ ad equitandũ accõmoda¬
ꝑuenire ualeret. Alioqum mo¬
reretur in uia. qr ampliꝰ am¬
bulare non poterat. Consen¬
sit miles. descendit. imposuito
mendicũ suꝑ equũsuũ eiusq

Expanded text:
tes dioeceseos Ludunensis Ecclesiae de oppido Dumezai sibi condixerunt ut orandi causa Jacobum apostolum oris Galetiae adierculam invenerunt. quae res sibi necessarias in sacculo quodam deferrogavit ut sui miserti sarcinulam quam ferebat, in suis jumentis amore beati apostoli deportarent, levarent: quorum unus peregrinae petioni annuens, ejus manticam suscepit et portavit. Igitur veniente vespera mulier insecuta milites, de sua sarcinula sibi acgallorum cantu cum peregrini pedites proficisci solent, equiti sacculum reddebat, sicque expedita laetior agebat. Taliter miles amore apostoli serviens mulierculae, ad locum orationis optatum festinabat: sed cum duodecim dietis ab urbe B. Jacobi distarent, pauperem infireum coepit orare ut sibi equum suum ad equitandum accommodarvenire posset; alioquin moreretur in via, quia amplius ambulare non poterat. Consensit miles, descendit, imposuitque mendicum super equum suum, ejusque
Abbreviated transcription (Latin):
qui arte pellitaria instructꝰ
iusto labore manuũ suarum
defuncto suis laborib sus
limina singulis annis ueni¬
solebat. Uxorem ñ habebat.
s solus cum matre uetula
diuscule se contineret. tam̃ ui¬
ce quadam carnis uoluptate
suꝑatus. cũ iuuencula quada
fornicatus est. Mane aut̃ẽ fac¬
to. qr ꝑegri uationi prius se
disposuerat cum duob uici¬
nis siuis. ducens secũ asinum
letia ire cepit. Qui eũ in uia
essent inuenerunt mendicũ
centem. Hunc secũ & gratia
societatis. et potius amore apłi
tulerunt. largientes necessa¬
ria uictus. ꝑgentes gͥ plures
cum leticia dies pariter. hec
fecerunt. Q uoꝵ pacifice ac
caritatiue societati inuidens
diabolus in humana foo

Expanded text:
qui arte pelletaria instructus, juxta laborem manuum suarum defuncto suis laboribus matlimina singulis annis veniofferre. Uxorem non habebat, sed solus cum matre sua veted cum diuscule se contineret, tandem vice carnis voluptate superatus cum juvencla quadam fornicatus est. Mane autem facto quia peregrinationi prius se disposuerat, cum duobus vicinis suis ducens secum asinum cobum ire coepit. Qui, cum in via essent, invenerunt quemdam centem. Hunc secum et gratia societatis, et potius amore sancti apostoli tulerunt; largientes ei necessaria victus. Pergentes igitur, plures cum laetitia dies hoc fecerunt. Quoniam pacificae ac charitativae societati invidet diabolus, in humana fo
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimi martialis uenerunt.
Crant autẽ quasi ethyopes ingͥ¬
ores fuligine: pedes eoꝵ mag¬
ni÷ ocłi terribiles. & eruenti. ca¬
pilli totuͣ eoꝵ tegebant corpus
atq ꝑ os eoꝵ et nares sulphu¬

Expanded text:
sancti Martialis venerunt. Erant autem quasi Aethiopes nigriores fuligine, pedes eorum magni terribiles oculi et cruenti, capilli totum tegebant corpus, atque per os eorum et nares i
Abbreviated transcription (Latin):
gitur beatus martialis cum
discipulis suis. ꝑ inmensum
predicaus ubiq seminarium
uerbi dei: ingressus lemouicn᷑
uenit ad tullum castellum. et¬

Expanded text:
tur Martialis cum discipulis suis permenso praedicans ubique seminarium verbi Dei, ingressus Lemovicinum venit ad Tullum castellum.
Abbreviated transcription (Latin):
et pons suꝑpositus: in quo me du¬
cens angłs dñi. ac statuens illuc
app̃hensa manu mea dixit. hic
stabis quousq ab om̃ib peccatis
emundatus: celestis regni mere¬
aris esse particeps. his expletis
ad portam uenimꝰ paradisi: iux¬

Expanded text:
et pons superpositus, in quo me ducens angelus Domini ac statuens illuc, apprehensa manu mea, dixit: Hic stabis, quousque, ab omnibus peccatis emundatus, coelestis regni merearis esse particeps. His expletis, ad portam paradisi
Abbreviated transcription (Latin):
illi adherens. uinũ non bibens.
et carnẽ ñ comedens. Indum̃tis
pane et aqua fuit contentus in
cibo: ac cilitio in indum̃to. Erat
deditus in assiduis oratio¬
nib ÷ in frequentiorib ieiuniis:
ac in continuis bonoꝵ oꝑuͭ eribi¬

Expanded text:
io permansit, vinum non bibens et carnem non comedens. Indumentis Pane et aqua solummodo contentus fuit in cibo, et cilicio in indumento. Erat deditus in assiduis orationibus, in frequentioribus jejuniis ac in continuis bonorum operum exhibi
Abbreviated transcription (Latin):
Respondit. Cum fatigatus ar
dore solis. ex sudore corpus me¬
um abluerem: continuo demo¬
nes in foueam p̃cipitantes suffo¬
me constriugere uoluissent: con¬
duo cunei demonũ. contra nos ue¬

Expanded text:
ravit. « Cum fatigatus, inquit, ardore solis, a sudore corpus meum abluerem, continuo daemones in foveam praecipitantes me suffome constringere duo cunei daemonum contra nos ve
Abbreviated transcription (Latin):
cem ꝑinane uolantes: nusqũa c̃õ¬
paruerunt demones. dux autẽ
&x om̃e uulgus cunctusq exercitꝰ
ex diuersis ꝓuinciis coadunatus.
ati ad hoc s̃pectacłm ꝯgͤgatus.
ꝓiecerunt se ad pedes sc̃i antisti¬

Expanded text:
er inane volantes nunquam comparuerunt. Dux autem et omne vulgus, cunctusque exercitus ex diversis provinciis adunatus atque ad hoc spectaculum congregatus, projecerunt se ad pedes sancti antisti
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cum in p̃sentia eiꝰ uenisset:
ꝓsteruens se ad pedes eiꝰ cũ mag¬
no fletu cepit dicere ad euͣ. Pecca¬
ui ouir scissime fundens sangͥne᷑
iistũ: s dep̃cor te ut resuscites
armigerũ meum. & me facias
credere in dm̃ tuũ. Ad qũe beatꝰ¬

Expanded text:
ntia ejus venisset, prosternens se dux ad pedes ejus, cum magno fletu coepit dicere: « Peccavi, o vir sanctissime, fundens sanguinem justum; sed precor te ut resuscites hunc armigerum meum, et me facias credere in Deum tuum. » Tunc sa
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃itas eni et benignitas. ac ma¬
gna humilitas erat in eo: et o
orate omni hora. Nichil em᷑¬
umquam alios agere docuit:
castelli nomine nerua: consa¬
nguineus erat neronis imꝑa¬

Expanded text:
ctitas enim et benignitas et mira humilitas erat in eo, et orOrate omni hora . Nihil unquam aliud agere docuit, castelli, nomine Nerva, consanguineus erat Neronis impera
Abbreviated transcription (Latin):
Duo angłi ad me uener̃t cum
magno impetu dicentes: quod
p̃cib beati martialis suscitan¬
dus essem. Infernus nullam
habet mensurã. Ibi est fletus
et amaritudo: ibi sunt tene¬
bre. mugitus et plantus. ac tͥsti¬
cia magna: frigus et ignis ma¬
gnus et terribilis. numquam
deficiens. morsus serpentiũ. et
fetor intolerabilis. et putredo
atq miseria. et uermis qͥ non
moritur. Ibi sunt carcerarii
infernales. qui animas qͣs rapi¬
unt. diuersis flagellis cruci¬
ant. Cumq hec et similia di¬
ceret: cuuctus popłs clamare¬

Expanded text:
Duo angeli ad me venerunt cum magno impetu, dicentes quod precibus beati Martialis suscitandus essem. Infernus nullam habet mensuram. Ibi est fletus et amaritudo; ibi sunt tenebrae, mugitus et planctus et tristitia magna; frigus et ignis magnus et horribilis, nec unquam deficiens; morsus serpentium et fetor intolerabilis, putredo et miseria, et vermis qui non moritur. Ibi sunt carcerarii infernales, qui animas quas rapiunt diversis flagellis cruciant. » Cumque haec et his similia diceret, cunctus popul
Abbreviated transcription (Latin):
globo deferri in celũ: psallen¬
conspectu eius. iu splendore
lucis que t̃minũ non nouit.
Hoc audiens armiger stephani
qͥ eã decollauerat. cum sũma festi¬

Expanded text:
globo deferri in coelum, cum hymnconspectu ejus, in splendore lucis quae terminum non cognovit. » Haec audiens armiger Stephani ducis, qui eam decollaverat, cum summa festi
Abbreviated transcription (Latin):
unguento. eoꝵ uincła ꝑfregit.
captiuoꝵ. manib conserta. de¬
erepti. ad portas ciuitatis eo
duce ꝑuenert̃. Porte uͦ facto
crucis signo. apłice reu̾entie
egressionem ultronee minis¬

Expanded text:
fregit captivorum manibus consumpta derepti, ad portas civitatis eo duce pervenerunt. Quae facto crucis signo, apostolicae reverentiae egressum ultro minis
Abbreviated transcription (Latin):
dueitur. et decollatur
Statimq inclitus quidam qͥ
quasi prelatus erat. lacrimabi¬
do: de eo ad plebem in aula re¬
terciam est iudicatus. et circa
nonam ut. rp̃s est passus. Tali
scilicet hora et die qua ma¬
gister passus est: et discipłs.¬

Expanded text:
ducitur et decollatur. Statimque inclytus quidam, qui quasi praelatus erat, lacrymabitus est ad plebem. In aula retertiam est judicatus, et circa nonam, ut Christus, passus: tali scilicet hora et die, qua magister passus est et discip
Abbreviated transcription (Latin):
cecidi: or taptis om̃ib spoliss
meis. codex tantũ mͥ remansit.
Ergastulis trusus fui. & ꝑdito to¬
to censu meo. mͥ tantũm eodex
temansit. In profundũ aqͥrũ
multaꝵ crebro cceidi ꝓpcimus
mus in qua eram cremabat᷑:
et consumptis rebꝰ meis. eua¬
sit codex mecum. in ustus.

Expanded text:
cecidi et raptis omnibus spoliis meis, codex mihi tamen remansit. In ergastulum trusus fui, et perdito toto censu meo, mihi tantummodo codex remansit. In profundum aquarum multarum crebro cecidi, proximus mus in qua eram cremabatur et consumptis rebus meis codex mecum evasit inustus.
Abbreviated transcription (Latin):
quid faciamꝰ. Accepimꝰ eñi uerbũ
erp ectare te: & ne ante conunge¬
rent᷑ filii nr̃i qũa tu uenires indi¬
catum nob̃. Erat tunc uultus be¬
ati apłi tanqũa sol relucens: itaut
om̃s admirarent᷑ & honorarent
dm̃. Qͥ b ait apłs. Nolite filioli. no¬
lite seduci. nolite deciꝑe hos iuue¬
nes quib potest fructus iusticie
apparere: s magis penitentiam
agite. qr deliqͥstis in dñm. ut ꝓoei¬
mos sanguine uelitis coniugio co¬
pulare.: Non nos nuptias aut a¬
uertimus. aut mutamꝰ: cũ abini¬
tio ds mascłm i ungi p̃cepit et fe¬
minam⁊ s potiꝰ incesta dãpnamꝰ.
hec eoloquente: cõmoti parentes
ris ꝓ nobis dm̃ tuũ: qi nescientes
fecimus hoc delictum. Adolescen
tes autẽ uidentes uultũ apłi splen
Magna et inmacłata est doctrina
tua uir beate: et nesciebamꝰ. uerũ
enim cognouimꝰ: qr ds̃ loquiturin
pollutione que audistis ut sit
ds uob̾cũ et accipiatis mercede

Expanded text:
quid faciamus. Accepimus enim verbum quid faciamus. Accepimus enim verbum operire te, et, ne ante coniungerentur filii nostri, quam tu venires, indicatum est nobis'. Erat tunc vultus beati apostoli tamquam sol relucens, ita ut omnes admirarentur, et honorarent Deum. Quibus ait apostolus: 'Nolite, filioli, nolite seduci, nolite decipere hos iuvenes, quibus potest fructus apparere iustitiae; sed magis paenitentiam agite, quia deliquistis in Dominum, ut proximos sanguine velletis coniugio copulare. Non nos nuptias aut avertimus aut vitamus, cum ab initio Deus masculum iungi praecipisset et feminam, sed potius incesta damnamus'. Haec eo loquente, commoti parentes ris pro nobis Deum tuum, quia nescientes fecimus hoc delictum'. Adolescentes autem videntes vultum apostoli sp'Magna et inmaculata est doctrina tua, vir beatae, et nesciebamus; verum enim cognovimus, quia Deus loquitur inpollutione quae audistis, ut sit Deus vobiscum, et accipiatis mercede
Abbreviated transcription (Latin):
in philippis fr̃s. et uni
quidem erant filii duo
alteri filie due: quib erat fa¬
cultas magna eoqd̃ essent ual¬
de nobiles. Dix̃q unꝰ ad alte¬
rum. Eece sunt nob̃ opes exi¬
mie: et non est de ciuils qui
digne copuletur generationi
nr̃e. S ueni. et fiat nob̃ una
domꝰ ex om̃ib. silii mei acci¬
piant filias tuas: ut opes nr̃e
faciliꝰ ꝯungant᷑. Elaeuit hie
sermo fr̃a : & iuito federe ob¬
ligauer̃t hanc conuemientiã
ꝑ arrabonẽ quod pater pue¬
roꝵ misit. dato gͥ die nup¬
tiarũ: factum est uerbũ dmi
ad eos dicens. Nolite conum¬
gere filios uros: donec ueni¬
at famulus m̃s andreas. Iꝑ¬
se enim uob̃ que agere debe¬
atis ostendet. Iam enĩ talamĩ
p̃ꝑatũ erat &̾ conuiue uocati.
et om̃e apparatũ nuptiale in
promꝑtu tenebatur. Tercia
magno. Et occurrentes ei euͣ coronis:
ꝓcesserunt ante pedes eiꝰ. & dixer̃t
Te admoniti pre stolam᷑ famule
dei: ut uenias & annunties nobis

Expanded text:
in Philippis fratres, et uni in Philippis fratres, et uni quidem erant duo filii, alteri filiae duae, quibus erat facultas magna, eo quod essent valde nobiles. Dixitque unus ad alterum: 'Ecce sunt nobis opes eximiae, et non est de civibus qui dignae copuletur generationi nostrae; sed veni, et fiat nobis una domus ex omnibus. Filii mei accipiant filias tuas, ut opes nostrae facilius coniungantur'. Placuit hic sermo fratri, et inito foedere, obligaverunt hanc convenentiam per arrabone quod pater puerorum misit. Dato igitur die nuptiarum, factum est verbum Domini ad eos, dicens: 'Nolite coniungere filios vestros, donec veniat famulus meus Andreas. Ipse enim vobis quae agere debeatis ostendet'. Iam enim thalamum praeparatum erat et convivae vocati, et omne apparatum nuptiale in promptu tenebatur. Tertia gaudio, et occurrentes ei cum coronis, processerunt ante pedes eius et dixerunt: 'Te amoniti praestolamur, famulae Dei, ut venias et adnunties nobis
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur nauis. Deniq p̃stolan¬
tib cunctis ꝑicłm mortis: ora¬
uit beatus andreas ad dñm. p̃¬
cipiensq uento siluit: fluctus
autem maris quieuerunt. et
tranquillitas data est. Creptiq õs
tracias apparuit eis multitu¬
do hominum alonge cuͣ euagi¬
natis gladiis. lanccas manuge¬
stantes: uolentes in illis irrue¬
re. Quod cũ uidisset andreas a¬
postolus: faciens crucis signũ
contra eos ait. Oro dñe ut deci¬
dat pat coꝵ qui hec eos agere
instigauit: cont᷑bent᷑ uͥtute di¬
uina ne noceant sꝑantib in te.
hec eo dicente. angłs dñi cũ mag¬
no splendore p̃teriens tetigit
ꝓiectis gladiis adorant ⁊ eum.
Angłs quoq dñi dicessit ab eis
mam:iͣnuenit ibi uauem que in
macedoniã ꝓpcraret. Apparuit
enĩ ei iterũ angłs dñi: & iussit
cum ingredi naũe. Tunc p̃dieans
in naui uerbũ li: credidit nau
qui audiret predicationẽ eiꝰ aut
qui credet filiũ dei omipot̾tis.
uerunt autem duo uiri

Expanded text:
gebatur navis. Denique, praestolangebatur navis. Denique, praestolantibus cunctis periculum mortis, oravit beatus Andreas ad Dominum, praecipiensque vento, siluit; fluctus autem maris quieverunt, et tranquillitas data est. Ereptique omnes nirent Thracias, apparuit eis multitudo hominum a longe cum evaginatis gladiis, lanceas manu gestantes, quasi volentes in illis irruere. Quod cum vidisset Andreas apostolus, faciens crucis signum contra eos, ait: 'Oro, Domine, ut decidat pater eorum, qui haec eos agere instigavit. Conturbentur virtute divina, ne noceant sperantes in te'. Haec eo dicente, angelus Domini cum magno splendore praeteriens, tetigit proiectis gladiis, adorabant eum. Angelus quoque Domini discessit ab eis invenit ibi navem, quae in Machedoniam properaret. Apparuit enim ei iterum angelus Domini et iussit eum ingredi navem. Tunc praedicans in navi verbum Dei, credidit nautqui audiret praedicationem eius aut qui crederet filium Dei omnipotentis. 11. Fuerunt autem duo viri
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Scio dñe qr demonũ eorum
fuit insidia: quos expuli anicẽa
urbe. Et nunc rogo iħu benigne
ut resuscites eũ: ne congaudeat
adu̾sariꝰ humani generis de eiꝰ
interitu. & hec dicens: ait ad pa¬
trem. Quid dabis mͥ si restituero
ł filiũ tuũ saluu: ce ille. Nichil
eo habeo p̃ciosius: ipsũ enĩ dabo
si resurrererit ad uitã te iubente.
Beatus uͦ apłs iterũ expansis mani
queso dñe anima pueri. ut istore¬
suscitato. relictis ydolis ad te ꝯu̾¬
tant᷑: fiatq eiꝰ uiuificatio salus
omniũ ꝑeuntiũ. ut iã non subdan
popło surrerit: ita ut õs qͥ ade¬
rant uoce magna clamarent.
pueri multa munera dederunt
filio suo. que beato apło obtu¬
lit: s ille nichil ex his accepit. Pue¬
rũ tantũ secum usq ad macedo¬
niã abire p̃cipiẽs. salutarioꝰ uer¬
Gressus in ꝰ bis instruxit.
ut ueniret bizantiũ. Et ecce
cõmotũ est mare & in cubuit
suꝑ eos uentus ualidus: et mer¬

Expanded text:
ait: 'Scio, Domine, quia daemonum eorum ait: 'Scio, Domine, quia daemonum eorum fuit insidia, quos expuli a Nicea urbe. Et nunc rogo, Iesu benigne, ut resuscites eum, ne congaudeat adversarius humani generis de eius interitu'. Et haec dicens, ait ad patrem: 'Quid dabis mihi, si restituero tibi filium tuum salvum?' Et ille: 'Nihil eo habeo praetiosius, ipsum enim dabo, si ad vitam surrexerit te iubente'. Beatus vero apostolus iterum, expansis ad quaeso, Domine, anima pueri, ut, isto resuscitato, relictis cuncti idolis ad te convertantur, fiatque eius vivificatio salus omnium pereuntium, ut iam non subdantpopulo, surrexit, ita ut omnes qui aderant voce magna clamarent: pueri multa munera dederunt filio suo, quae beato apostolo obtulit; sed ille nihil ex his accepit. Puerum tantum secum usque ad Macedoniam abire praecipiens, salutaribus verbis instruxit. ut veniret Bizantium. Et ecce commotum est mare, et incubuit super cos ventus validus, et mer
Abbreviated transcription (Latin):
calestum uirum sapientem. et ir¬
rep̃hensibilit̃ custodientem
que a doctore susceperat.
nicomedie. ecce efferebat᷑
mortuus in grãbato: cuiꝰ
pater senex sustentatus
seruoꝵ manib uix obsequium
funeri ualebat impende. mat̃
quoc hac etate grauata spar¬
sis crinib sequebatur eiulando
cadauer: dicens. Ue mͥ cuiꝰ etas
usq ad hoc tempꝰ. ꝓducta est: ut
funeris mei apparatũ in filii
funꝰ expendam. Cũq hec ⁊ his
similia deplorantes cadauer uo¬
ciferando ꝓsequerẽt᷑: ad fuit apłs
dei. Condolensq lacrimis. eoꝵ
ait. dicite mͥ queso quid huic
puero contigit: ut ab hac luce
migraret. At illi pre timore nil
respondentes: a famulis apłs
hec audiuit. dum esset inqͥunt
iuuenis iste in cubicłõ solus: ad¬
uenert̃ septẽ canes & irruerunt
in eũ. Ab his gͦ miserrime discerp¬
tus: cecidit &e mortuus est. Tunc
beatus andreas suspirans. ⁊ in ce¬
lum ocłos erigens: cũ lacrimis

Expanded text:
Calestum, virum sapientem et inCalestum, virum sapientem et inrepraehensibiliter custodientem quae a doctore susceperat. Nicomediae, ecce efferebatur mortuus in grabatto, cuius pater senex servorum sustentatus manibus vix obsequium funeris valebat inpendere. Mater quoque hac aetate gravata, sparsis crinibus, sequebatur heiulando cadaver, dicens: 'Vae mihi, cuius usque ad hoc tempus aetas producta est, ut funeris mei apparatum in filii funus expendam'. Cumque haec et his similia deplorantes cadaver vociferando prosequerentur, affuit apostolus Dei, condolensque lacrimis eorum, ait: 'Dicite mihi, quaeso, quid huic puero contigit, ut ab hac luce migravit?' At illi prae timore nihil respondentes, a famulis apostolus haec audivit: 'Dum esset', inquiunt, 'iuvenis iste in cubiculo solus, advenerunt subito septem canes et inruerunt in eum. Ab his igitur miserrime discerptus, caecidit et mortuus est'. Tunc beatus Andreas suspirans et in caelum oculos erigens, cum lacrimis
Abbreviated transcription (Latin):
cum sp̃ũ sc̃o unũ deum: libera¬
bimini eiꝰ auxilio ab hac infe¬
statione demonioꝵ. At illi clama¬
bant dicentes. Quetũq p̃dicau̾is
credemꝰ. & obaudiemus iussioni
tue: tantũ ut lib̃em᷑ ab ista temp¬
tatione. At ille gr̃as agens deo ꝓ
eoꝵ fide: iussit ipsos demones
in conspectu om̃is popłi assistere.
Qui uener̃t in similitudinẽ cañ.
conuersus autẽ beatus apłs ad po¬
pulũ ait. Ecce demones qͥ adu̾sati
sunt uobis. Si autem creditis quod
in noĩe iħu. xp̃i possim tis imꝑare
ut desistant a uob̃: confitemim
dei esse. quẽ p̃dicas. Tunc beatꝰ
andreas imꝑauit demonib di¬
cens. Ite in loca arida et infructu¬
osa. nullum penitus hominum
nocentes: neq accessum habentes
ubic̾q nom̃ dñi fuerit in uocatu᷑
donec accipiatis debitũ uob̃ sup¬
plicium ignis et̃ni. Hec eo dicente
demones dato rugitu euanuert
ex ocłis asstantiũ: et sic ciuitas li¬
berata est. Baptirauit aũt illos
beatꝰ apłs. et constituit eis ep̃m

Expanded text:
cum Spiritu sancto unum Deum, liberabimini eius auxilio ab hac infestatione daemoniorum'. At illi clamabant, dicentes: 'Quaecumque praedicaveris credimus et obaudemus iussioni tuae, tantum ut liberemur ab ista temptatione'. At ille gratias agens Deo pro eorum fide, iussit ipsos daemonas in conspectu omnis populi eius adsistere; qui venerunt inConversus autem beatus apostolus ad populum, ait: 'Ecce daemonas, qui adversati sunt vobis; si autem creditis, quod in nomine Iesu Christi possim eis imperare, ut desistant a vobis, confitemini Dei esse, quem praedicas'. Tunc beatus Andreas imperavit daemonibus, dicens: 'Ite in loca arida et infructuosa, nullum paenitus hominum nocentes neque accessum habentes, ubicumque nomen Domini fuerit invocatum, donec accipiatis debitum vobis supplicium ignis aeterni'. Haec eo dicente, daemonas, dato rugitu, evanuerunt ex oculis adstantium, et sic civitas liberata est. Baptizavit autem illos beatus apostolus et instituit eis episcopum
Abbreviated transcription (Latin):
tia ocłoꝵ: ut relicto coniuge
et prestes. ut si hec mulier ad
scenuͣ libidinis quod priꝰ gessit
fuerit reuersa: non sanetur
omnino. Certe si seis dñe euiꝰ
potentia etiã fut᷑a p̃noscunt᷑.
qd̃ se abstinere possit ab hoc
flagitio: te iubente sanetur.
hec eo dicente. disrupto ꝑ in¬
feriorem partem humore. sa¬
nata est cum uiro suo. Beatꝰ
ei. Que grãs agens accepit et
credidit in dño cũ om̃i domo
sua: nec deinceps illa. aut uir
eius. scelus quod prius admise¬
rant ꝓpecrauert. misit quoq
postmodũ secutus est cũux¬
ore. Prostratiq coram eo: ro¬
gabant ut acciꝑet munera eoꝵ.
Quib ille ait. Non est meũ hec
acciꝑe dilectissimi: s potius
ur̃m est ea indigentib eroga¬
re. & nicħ accep̃ ex hĩ qͤ offerebant᷑.
ost hee ad niceam ꝓficis¬
mones intra monum̃ta com¬
morantes: sita secus uiam. Ho¬
mines quoq p̃tereuntes meridie
lapidabant. et multos iam neci
mortis affecerant. Ueniente au¬

Expanded text:
tia oculorum, ut, relicto coniuge, tia oculorum, ut, relicto coniuge, et praestes, ut, si haec mulier ad caenum libidinis quod prius gessit fuerit revoluta, non sanetur omnino. Certe, si scis, Domine, cuius potentia etiam futura praenoscuntur, quod se abstinere possit ab hoc flagitio, te iubente sanetur'. Haec eo dicente, disrupto per inferiorem partem humorem, sanata est cum viro suo. Beatusei. Quae gratias agens, accepit et credidit in Domino cum omni domo sua; nec deinceps illa aut vir eius scelus quod prius admiserant perpetrarunt. Misit quoque postmodum secutus est cum uxore, prostratique coram eo, rogabant, ut acciperet munera eorum. Quibus ille ait: 'Non est meum haec accipere, dilectissimi, sed potius vestrum est ea indigentibus erogare'. Et nihil accipit ex his quae offerebantur. 6. Post haec ad Niceam proficismones inter monumenta commorantes, sita secus viam. Homines quoque praetereuntes meridie lapidabant et multos iam neci mortis adfecerant. Veniente au
Abbreviated transcription (Latin):
in deum cum omni cdomo sua:
et baptizati sunt ab apło dei.
in balneum mulierũ laua¬
retur. a demone ꝑdito sen¬
su. grauiter cruciabatur. Gratinꝰ
autem misit epłam ad ꝓconsulẽ:
in qua rogabat ut andream exo¬
raret ad se uenire. S ipse app̃hen¬
sus febre: grauiter egrotabat.Ux¬
or uero eius: ab ydrope intumue¬
rat dep̃cante gͥ ꝓconsule: andre¬
as ascenso uehiculo uenit ad eiui¬
tatem. Cumq introisset in domo
gratim. conturbauit sp̃s malus
puerum: & ueniens ꝓcidit añ.
pedes apłi. Quem ille incre¬
pans: discede inquit huma¬
ni generiᷤ inimice. a famulo
dei. & statim multũ elami¬
tans. discessit ab eo. Et uenieis
ad stratum uiri: ait. Recte
egrotas incõmode: qui relicto
ꝓprio thoro. misceris scorto.
Surge in nomine dñi nr̃i iħu
.xp̃i. et sta sanus ce noli ultra
peccare: ne maiore egrotatio¬
nẽ incurras. Et statim sanatꝰ
est. Mulieri quoq dixit. Dece¬
pit te omulier concupiscen¬

Expanded text:
in Domino cum omni domo sua, in Domino cum omni domo sua, et baptizati sunt ab apostolo Din balneum mulierum lavaretur, a daemone, perdito sensu, graviter cruciabatur. Gratinus autem misit epistolam ad proconsulem, in qua rogabat, ut Andream exoraret ad se venire. Sed et ipse adpraehensus febre, graviter aegrotabat, uxor vero eius ab etrope intumuerat. Deprecante igitur proconsule, Andreas, ascenso vehiculo, venit ad civitatem. Cumque introisset in domum Gratini, conturbavit spiritus malus puerum, et venit et procidit ante pedes apostoli. Quem ille increpans: 'Discede', inquit, 'humanae generis inimice, a famulo Dei'; et statim multo clamitans discessit ab eo. Et veniens ad stratum viri, ait: 'Recte aegrotas incommode, qui, relicto proprio toro, misceris scorto. Surge in nomine domini Iesu Christi et sta sanus et noli ultra peccare, ne maiorem aegrotationem incurras'; et sanatus est. Mulieri quoque dixit: 'Decepit te, o mulier, concupiscen
Abbreviated transcription (Latin):
liusti: qũa in tantũ concupis¬
centia precipitauit: ut uni¬
cũ amittere filiũ libidine in¬
flaminante ñ metuas. Hoc eo
dicente. ait mulier. Audi ꝓcon¬
sul. Postqͣm filiꝰ m̃s hoc agere
uoluit. homini huic adhesit:
et non discessit ab eo. Lcon¬
sul autẽ de his ira cõmotus:
russit pueru᷑ in culleuͣ parri¬
cide recludi: & in flumine ꝓii.
andream autẽ in carcere recludi.
donec excogitatis supplitiis ipsum
ꝑd̾et. Orante aut̃e beato apło terre
motus magnus cũ graui tom
truo factus est: et ꝓconsul de sede
cecidit. et omnes terre decubr¬
erunt. Mater uͦ pueri ꝑcussa a¬
ruit: et mortua est. Pconsul
ꝓstratus pedib scĩ apłi ait. mi¬
serere ꝑeuntib famule dei: ne
nos terra deglutiat. Orante
autẽ beato apło cessauit terre
motus. fulgura quoq ac tomi¬
trua quieuert. Ipse autẽ circu¬
iens eos qui turbati iacebant:
cunct̾os reddidit sanos. ꝑconsul
suscipiens uerbum di. credidit

Expanded text:
luisti, quam in tantum concupisluisti, quam in tantum concupiscentia praecipitavit, ut unicum amittere filium, libidine inflammante, non metuas'. Haec eo dicente, ait mulier: 'Audi, proconsul; postquam filius mens haec agere voluit, homini huic adhaesit et non discessit ab eo'. Proconsul autem de his ira commotus, iussit puerum in culeum parricidae recludi et in flumine proici, Andream autem in carcere retrudi, donec, excogitata supplicia, et ipsum perderet. Orante autem beato apostolo, terrae motus magnus cum tonitruo gravi factus est, et proconsul de sede cecidit, et omnes terrae decubuerunt; mater vero pueri percussa aruit et mortua est. Tunc proconsul prostratus pedibus sancti apostoli, ait: 'Miserere pereuntibus, famule Dei, ne nos terra deglutiat'. Orante autem beato apostolo, cessavit terrae motus, fulgora quoque ac tonitrua quieverunt. Ipse autem circumiens eos qui turbati iacebant, cunctos reddidit sanos. Proconsul vero suscipiens verbum Dei, credidit
Abbreviated transcription (Latin):
ego infandum erecrans: con¬
fiigi. At illa felle cõmota adiit
ꝓconsulem: ut crimen suuͣ ꝓici¬
at in me. W scio cũ accusatus
fuero. qd̃ nichil adhec respon¬
debo. Satius enim duco uitam
amittere: quam matris deteg̃e
crimen. Nunc autẽ tͥ hec ꝯfiteor.
ut digneris ꝓ me dñm exorare :
ne innocens carcã p̾senti uita.
hec eo dicente: uenert̃ munistͥ
ꝓconsulis accersientes eum.
Mater instanter accusabat
eũ dicens. hic dñe ꝓconsul
oblitus materne pietatis affe¬
ctum. stupro se in me ꝯuiersus.
uix potui eripi ne ab illo uio¬
larer. Cui ait ꝓconsul. Dic pu¬
er si uera sunt ista que mater
tua ꝓsequit᷑. At ille tacebat.
Iterum atq iterũ ꝓconsul in¬
terrogat: et nichil respondit.
Durante autem eo in silentio: ꝓ¬
consul habebat cũ suis consiliũ
quid ageret. Mater autẽ pueri.
cepit flere. Ad quã beatus an¬
dreas apls ait. Oinfelix que fle¬
tus emittis amaritudinis. ob
stuprũ quod in filiũ agere uo¬

Expanded text:
ego infandum execrans reego infandum execrans refugi. At illa, felle commota, adiit proconsulem, ut crimen suum proiciat in me. Et scio, cum accusatus fuero, quia nihil ad haec respondebo; satius enim duco vitam amittere quam matris detegere crimen. Nunc autem tibi haec confiteor, ut digneris pro me Dominum exorare, ne innocens caream praesenti vita'. Haec eo dicente, venerunt ministri proconsulis arcersientes eum. Mater autem instanter accusabat eum, dicens: 'Hic, domine proconsul, oblitus maternae pietatis affectum, stuprose in me conversus, vix potui eripi, ne ab eo violarer'. Cui ait proconsul: 'Dic, puer, si vera sunt ista quae mater tua prosequitur'. At ille tacebat. Iterum atque iterum proconsul interrogabat, et nihil respondit. Durante autem eo in silentio, proconsul habebat cum suis consilium, quid ageret; mater autem pueri coepit flere. Ad quam beatus Andreas apostolus ait: 'O infelix, quae fletus emittis amaritudinis ob stuprum, quod in filium agere vo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑiat. ce sic accepto uestim̃to: gras
agens rediit ad domum suam:
emecrii autẽ pͥmi ciuttatisa¬
masseoꝵ. erat puer egyptis.
quem amore unico diligebat
orta aute in eo febre: sp̃m exala¬
uit. Deniq audita demetriols
signa que faciebat heatu apłor
uenit ad eum. Et procidens eum
lactumis ante pedes eiꝰ: ait. Nichil
tibi difficile: confido minister.
dei. Ecce eñi puerm̃s que unice
diligebam mortuus est: et rogo
ut adeas domũ meã & reddascũ
mͥ. hec audiens beatꝰ apłs. con¬
dolens lacrimis eiꝰ: uenit ad do¬
mũ in qua puer iacebat. Et p̾¬
dicans diutissime ca que ad sa¬
lutem popłi ꝑtinebant: con¬
uersus ad feretrũ ait.Tibi di¬
co puer in noĩe iħu xp̃i filii di.
surge et sta sanus. Q̾ confestim
surrexit puer egyptiꝰ: et red¬
didit illum dño suo. Tunc õs
quierant increduli crelidert
cretius ad beatũ andieã
dicens. Mater mea concupunt
formam spetiei mee: & iugit̃
insectat᷑. ut cõmiscea᷑ ei. Quod

Expanded text:
piat'. Et sic, accepto vestimento, gratias agens, rediit ad domum suam. 3. Demetrii autem primi civitatis Amaseorum erat puer Aegyptius, quem amore unico diligebat. Orta autem in eum febre, spiritum exalavit. Denique, audita Demetrius signa quae faciebat beatus apostolus, venit ad eum, et procidens cum lacrimis ante pedes eius, ait: 'Nihil tibi difficile confido, minister Dei. Ecce enim puer meus, quem unice diligebam, mortuus est, et rogo, ut adeas domum meam et reddas eum mihi'. Haec audiens beatus apostolus, condolens lacrimis eine, venit ad domum in qua puer iacebat, et praedicans diutissime ea quae ad salutem populi pertinebant, conversus ad feretrum, ait: 'Tibi dico, puer, in nomine Iesu Christi, fili Dei, surge et sta sanus'. Et confestim surrexit puer Aegyptius, et reddidit illum domino suo. Tunc omnes qui erant increduli credideruncretius ad beatum Andream, dicens: 'Mater mea concupivit formam speciei meae et iugiter me insectatur, ut commisceam ei. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad crura balnei parietib adhe¬
sit. cunctis uidentib ob trans¬
gressionẽ tanti festi. sp̃m exala¬
uascones apd̾ albinetum sc̃ĩ ia¬
cobi. diem plebs colere renuens:
tota die oꝑabatur. ss diuina ul¬
plebis nocte sequenti igne consu¬

Expanded text:
ad crura balnei parietibus adhaesit, cunctisque videntibus, ob transgressionem tanti festi spiritum exhalaVascones apud Albinetum sancti Jacobi diem plebs colere renuens, tota die operabatur: sed divina uls nocte sequenti consu
Abbreviated transcription (Latin):
piscopatu bisunticensi. bernardꝰ
de maiora. die sci iacobi. tritiei
mampulos cũ carro tota die. ui¬
eniis tam̃ contradicentib duxit.
te. tempestiuus ignis ualidus de
celo adueniens. carrũ. manipłos.
et boues in cinerem redegit. S et
nardo aderant: ab aliis suꝑueni¬

Expanded text:
piscopatu Bisuntiensi, Bernardus de Majora, hac die sancti Jacobi tritici manipulos cum carro tota die, vicinis contradicentibus, duxit, te, tempestivus ignis ac validus e coelo veniens carrum, manipulos et boves in cinerem redegit; sed et illo erant, ab aliis superveni
Abbreviated transcription (Latin):
as illis hoc peccatũ: qr nesci¬
unt quid faciunt. Et statim
timor magnus factus est suꝑ
habitatores ciuitatis illiꝰ: et
dimissũ apłm dicebant. Pec¬
cauimꝰ in te: nescientes quid
mittas nobis delictũ. et dem¬
onstres nob̾ uiam salutis. ne
decendat ira dei suꝑ ciuitatẽ
hane. Hec enim dicentes. ꝓstra¬
tierant solo ante pedes s̃eĩ¬
andree. Quib ille erectis. pdi
et qualiter ipsum mundum
Ndreas autẽ recedens ab
eo loco uenit in regionẽ
ret cum discipłis suis.¬
mͥ reddere uisum: & nolo euꝰ re¬
ciꝑe. s dep̃cor ut iubeas eos qui
tecum sunt conferre mͥ pecumã.
de qua uestitum habeam suffi¬
cientem et uictum. Cui beatus
andreas. Uere inquit cognosco
qr ñ est hec uox hoĩs s diaboli:
qui non sinit isti homini reciꝑe
uisum. Et conu̾sus tetigit ocłos
eiꝰ: et confestim recepit lum̃ et
głificabat dm̃. Cũq indum̃tũ
hret uile & hispidũ: ait apłs.
Auscrte ab eo nestim̃ta sordida:. & date

Expanded text:
as illis hoc in peccatum, quia nescias illis hoc in peccatum, quia nesciunt quid faciunt'. Et statim timor magnus factus est super habitatores civitatis illius, et dimissum apostolum, dicebant: 'Peccavimus in te, nescientes quid mittas nobis delictum et demonstres nobis viam salutis, ne descendat ira Dei super civitatem hanc'. Haec enim dicentes, prostrati erant solo ante pedes Andreae. Quibus ille erectis praedet qualiter ipsum mundum missione. 2. Andreas autem recedens ab eo loco, venit in regionem ret cum discipulis suismihi reddere visum, sed nolo eum recipere, nisi depraecor, ut iubeas his qui tecum sunt conferre mihi pecuniam, de qua vestitum habeam sufficientem et victum'. Cui beatus Andreas: 'Vere', inquid, 'cognosco, quia non est haec vox hominis, sed diaboli, qui non sinit homini isti recipere visum'. Et conversus tetigit oculos eius, et confestim recepit lumen et glorificabat Deum. Cumque indumentum haberet vile et hispidum, ait apostolus: 'Auferte ab eo vestimenta sord
Abbreviated transcription (Latin):
rem. Uidens autẽ matheum
apłm. in squalore carceris cũ
aliis uinctis res cdentem. ama¬
rissime fleuit: & facta or̃one si¬
nom̃ tanta ꝑferimꝰ: qui cecis
uisum. surdis auditũ. ꝑaliticis
gressum. leprosis mundiciam.
mortuis uitam. ĩmensa clem̃tia
largire dignatus es: aꝑi queso
ocłos serui tiri: ut eat ad adnim¬
tiandum uerbũ tuu. Et statim
locus ille contremuit. & lur mag¬
na refulsit in carcere: & ocłi be¬
ati apłi restaurati st̃. et cunctoꝵ
cathene confracte st̃. et trabes
in qua pedes eoꝵ coartati erant
scissa est. & om̃s magnificabant
dm̃ dicentes : qͥa magnꝰ est d̾s
que p̃dicat seruus eiꝰ. Tunc edue¬
ti ꝑ beatũ audreã de carcere:
abiit unusqͥsq ad propria sua
Matheus autẽ recessit a loco
ligatis pedib trahebant ꝑ pla¬
teas ciuitatis. Iamq capilli ca¬
pitis eui s euellebantur: & san¬
guis defluebat a capite. et o
cant te uerũ dm̃: et desistant
ab hac iniquitate. & ne statu¬

Expanded text:
rem. Videns autem Matheum rem. Videns autem Matheum apostolum in squalore carceris cum vinctis aliis resedentem, amarissime flevit, et facta oratione sinomine tanta perferimus, qui caecis visum, surdis auditum, paraliticis gressum, laeprosis munditiam, mortuis vitam inmensa clementia largire dignatus es, aperi, quaeso, oculos servi tui, ut eat ad adnuntiandum verbum tuum'. Et statim locas ille contremuit, et lux magna refulsit in carcere, et oculi beati apostoli restaurati sunt, et cunctorum catenae confractae sunt, et travis, in qua pedes eorum coartati erant, scissa est, et omnes magnificabant Deum, dicentes, quia: 'Magnus est Deus, quem praedicant servi eius'. Tunc educti per beatum Andream de carcere, abiit unusquisque ad propria sua, Mattheus autem recessit a loco ligatis pedibus, trahebant per plateas civitatis. Iam enim capilli capitis eius evellebantur, et sanguis defluebat a capite, et orcant te Deum verum et desistant ab hac iniquitate; et ne statu
Abbreviated transcription (Latin):
gitur post illum dñice ascensi¬
onis nobilem gloriosũq tͥum¬
phum. cũ beati apłi predicare
uerbum dei ꝑ diuersas regio¬
nes disꝑsi fuissent: Andreas
qui et eu̾uglista: mirmidone
urbi uerbum salutis annun¬
tiauit. S incole ciuitatis dure
indigneq ferentes. que de re¬
demptoris nr̃i uirtutib au¬
diebant. ac sua nolentes tem
beatũ apłm erutis ocłis. cir¬
cumdatũ cathenis in carcere
detruser̃t: ut int̾positis pau¬
cis dieb interficeret᷑. Uenit
autẽ angłs dm̃i ad andream
apłm dicens. Surge et uade
ad mirinidonã ciuitatẽ: et
erue frẽm matheum de squa¬
lore carceris quo tenetur. Qui
ille ait. dñe. ecce uiã nescio:
et quo ibo: A ille.Uade inqͥt
ad litus maris: et inuenies ibi
nauem in qua statim ascende.
Ego enim ero dux itineris tui. Fe¬
cit andreas uxta uerbũ dñi.
&  inuenit in littore nauem.
Ascendensq in eam. flantib
uentis congrus ꝓsꝑe nauiga¬
uit ad urbem. Ingressusq por¬
tam ciuitatis: uenit ad carce¬

Expanded text:
gitur post illum dominicae Ascensionis nobilem gloriosumque triumphum, cum beati apostoli praedicare verbum Dei per diversas regiones dispersi fuissent, Andreas qui et evangelista Mirmidonae urbi verbum salutis annuntiavit. Sed incolae civitatis dure, indignae ferentes quae de Redemptoris nostri virtutibus audiebant ac sua nolentes destbeatum apostolum, erutis oculis, circumdatum catenis, in carcere detruserunt, ut, interpositis paucis diebus, interficerent. Venit autem angelus Domini ad Andream apostolum dicens: 'Surge et vade ad Mermidonam civitatem et erue fratrem tuum Matheum de squalore carceris quo tenetur'. Cui ille ait: 'Domine, ecce, viam nescio, et quo ibo?' Et ille: 'Vade', inquit, 'ad litus maris, et invenies ibi navem, in qua statim ascende. Ego enim ero dux itineris tui'. Fecit Andreas iuxta verbum Domini et invenit in litore navem, ascendensque in eam, flantibus ventis congruis, prospere navigavit ad urbem, ingressusque portam civitatis, venit ad carce
Abbreviated transcription (Latin):
nter gottos ꝓuincia montis¬
pessulani. iussu cuiꝰdam mi¬
litis oyyrcoriensis. rustica qͦdã
apud uillam scĩ damian die
scĩ iacobi panem subeinericiũ
fecit et eorit. Quo allato ad men¬
sam. et fiacto coram cunctis dis¬
cumbentib:. sanguiuolentus
apparuit. Et dum magis fran¬
gtur: magis ac magis sangͥnẽ
reicit. A dño factum est istud

Expanded text:
nter Gothos provinciae Montispessulani jussu cujusdam militis Mircoriensis rustica quaedam apud villam Sancti Damiani, die sancti Jacobi, panem subcinericium fecit et coxit; quo allato ad mensam atque confracto coram cunctis discumbentibus sanguinolentus apparuit. Et dum magis frangeretur, magis ac magis sanguinem rejecit. A Domino factum est istud
Abbreviated transcription (Latin):
tem harduinus eiꝰdem uille
miles. codem die plaustrum
suum cum manipulis tritici
tota die duxit: s ultio diui¬
na boum ocłos ercecauit. Ad ño¬

Expanded text:
tem Harduinus, ejusdem villae miles, eodem die plaustrum suum cum manipulis tritici tota die duxit; sed ultio divina boum oculos excaecavit. In
Abbreviated transcription (Latin):
festa non colentib diuina
ultione oꝑante euenerunt. Inter
hẏspanos apd̃ uidelionũ die festo
quidã in area excussit. Aduespe¬
ra̾cente autẽ die. balneu᷑ qd̾ iurta
castrũ idem miro oꝑe sarracenio
intrauit. Cumq in eo secdet. statꝰ

Expanded text:
festa non colentibus ultione divina operante evenerunt. Inter Hispanos, apud Tudelionum, die festo die in area excussit; qui advesperascente die balneum quod juxta idem castrum miro opere Saraceno intravit. Cumque in
Abbreviated transcription (Latin):
uos clem̃tia benedicat: & sen¬
sum in uob̃ sapientie saluta¬
ris infundat am̃. Catholice fi
dci docum̃tis enutriat: et in
bonis oꝑib ꝑseuerabiles reddat

Expanded text:
vos clementia benedicat, et sensum in vobis sapientiae salutaris infundat. Amen. Catholicae fidei vos documentis enutriat, et in sanctis operibus perseverabiles reddat.
Abbreviated transcription (Latin):
oiximus pͥncipatũ a fluuio ro¬
dam usq ad mare occeanu᷑: possi
dens omĩa citra ligerim regionẽ
omnẽq aquitaneam. seu wasco
modo slero. qui romani impe¬

Expanded text:
atum a fluvio Rhodani usque ad mare Oceanum tenebat, omnemque citra Ligerim regionem et omnem Aquitaniam, seu Wasconmodo Nero qui Romanum
Abbreviated transcription (Latin):
mundus. Erat eñi diuina erudi¬
tione repletus. religione insignis:
moꝵ ꝓbitate pollens: miracłoꝵ
exhibitione admirabilis. Erat eon¬
temptor scłi. amator dei & ꝓximi.
et cui uiuere. xp̃s erat et mori lu¬

Expanded text:
unt. Erat enim divina eruditione repletus, religione insignis, morum probitate pollens, miraculorum exhibitione admirabilis. Erat contemptor saeculi, amator Dei et proximi, et cui vivere Christus erat et mori lu
Abbreviated transcription (Latin):
ita ipsius obtentu eruar ab in¬
ferno. Et sicut in die passioĩs
eius sumpsi uite huiꝰ erordiũ:
ita me sibi ꝓpriũ adscire dig¬
netur alumpnum. & qr de
maiorib meritis reuoeat nos
pars magna facinoris: hoc tm̃
temerarius pet̾e p̃sumo: ut cũ
ille post iudiciu᷑ dñico corpori con¬
formatꝰ refulget ingła saltem
obtineat ꝓĩmensis criminibs
mͥ uel ueniã non negandam:¬

Expanded text:
ita ipsius obtentu eruar ab inita ipsius obtentu eruar ab inferno, et, sicut in die passionis eius sumpsi vitae huius exordium, ita me sibi proprium adscire dignetur alumnum. Et quia de maioribus meritis revocat nos pars magna facinoris, hoc tantum temerarius praesumo petere, ut, cum ille post iudicium dominico corpori conformatus refulget in gloria, saltem obtineat pro inmensis criminibus mihi vel veniam non negandam
Abbreviated transcription (Latin):
penderet. non cessabat p̃dicare
dũm saluatorem: donec tercia
die popłis flentib spm̃ exalaret.
Q uod lectio passionis eius plenis¬
sune declarat. Cuius beatum cor¬
pus maximilla accipiens. condi¬
tum aromatib recondidit in se¬
mor esset exorans. de quo sepul¬
chro manna in modũ fariue. &
oleum cũ odore suauissimo de¬
fluit: a quo. que sit annp̃sen¬
tis fertilitas. ⁊ncolis regionis os¬
tenditur. Si criguum ꝓfluit:
exiguum terra exhibet fructũ.
Si uero copiose ꝓcesserit: mag¬
na fructuum opulentia mini¬
stratur. Nam ferunt hoc oleũ
usq ad medium basilice sc̃e
decurrerit: sicut in pͥmo mira¬
culoꝵ descripsimꝰ libro. Passi¬
onis quoq eius. ita ordinem
ꝓsecuti non sumꝰ: qr ualde uti¬
liter et elegant̃ a quodam re¬
perimus fuisse conscriptam.
ore. sermone rusticus: prauus
conscientia ꝓpalare: dep̃cans
eiꝰ miscđiã. ut sicut in illius
natale ꝓcessi ex matris utero:

Expanded text:
nderet, non cessabat praedicare nderet, non cessabat praedicare Dominum salvatorem, donec tertia die, populis flentibus, spiritum exalaret, quod lectio passionis eius plenissime declarat. Cuius beatum corpus Maximilla accipiens, conditum aromatibus recondidit in semor esset, exorans. 37. De quo sepulchro manna in modum farinae et oleum cum odore suavissimo defluit, a quo, quae sit anni praesentis fertilitas, incolis regionis ostenditur. Si exiguum profluit, exiguum terra exhibet fructum; si vero copiose processerit, magna fructuum opulentia ministratur. Nam ferunt, hoc oleum usque ad medium basilicae sanctae decurrere, sicut in primo Miraculorum scripsimus libro. Passionis quoque eius ita ordinem prosecuti non sumus, quia valde utiliter et eleganter a quodam repperimus fuisse conscriptum. ore, sermone rusticus, pravos conscientia, propalare, depraecans eius misericordiam, ut, sicut in illius natale processi ex matris utero,