comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. ¶icẽat ominib iudi¬
cib illustrib p̾ditis pot̾ate
consiliarios sibi eosdem sed̾o
quia qui semel recte cognitꝰ¬
inp̃r.n Iemo ex his quiad¬
uocati causarium constituti
sunt uł su̾int ⁊ in hac regia
urbe inquocumq indicõ de¬
putati. ⁊ in alus omnib pro¬
uinciis nr̃o subiectis imꝑio.
audeat immo eodemq tem¬
consiliariicuiuscumq ma¬
gistratus quib resp. geren¬
da commniccitur curam acci¬
pere.¶Eumsatis habunde¬
q sufficit uł ꝑ aduocacõem
causis ꝑfectusime patrocina¬
riuł assessoris offõ fungi ne
cum mutrumq festinet neu¬
crumbene aꝑagat. s siuead¬
uocatusẽe malũit hoc cum
debita solercia implere possit.
uł si assessionemelegit inea
post consiliarii solicitudiuẽ
depoĩtamliceat ei ad minus
aduocacõnis reu̾ti nec sit con¬
cessumicindam duob magiᷤ¬
tratib assidere: iutriusq ni¬
dicis curamꝑagere. ¶ Neq
enin facile credendum est.
duab etiam necessariis reb.

Expanded text:
nus . Liceat omnibus iudicibus illustri praeditis potestate consiliarios sibi eosdem secundquia qui semel recte cognitnus . Nemo ex his, qui advocati causarum constituti sunt vel fuerint et in hac regia urbe in quocumque iudicio deputati et in aliis omnibus provinciis nostro subiectis imperio, audeat in uno eodemque temconsiliarii cuiuscumque magistratus, quibus res publica gerenda committitur, curam adripere, cum sat abundeque sufficit vel per advocationem causis perfectissime patrocinari vel adsessoris officio fungi, ne, cum in utrumque festinet, neutrum bene peragat: sed sive advocatus esse maluerit, hoc cum debita sollertia implere possit , vel si adsessionem elegerit, in ea post consiliarii sollicitudinem depositam liceat ei ad munus advocationis reverti. Nec sit concessum cuidam duobus magistratibus adsidere et utriusque iudicii curam peragere  neque enim facile credendum est duabus etiam necessariis rebus
Abbreviated transcription (Latin):
rum pͥuatarum exigendam.
⁊ aliam maiorem regał cũł¬
minis subiturum offensam.
cumnec ip̃e iudex qui hoe fi
passusest ⁊ sciens prudensq ħ
cominiserit sine imperiali cõ¬
mocõne remanebit eadem
pena subiciendo ⁊̃ eo uł eisqui
in his causis quarm patroci¬
nium adeptisunt quibr ip̃i
aduocatõẽm suam pͥstit̾ĩt as¬
sessionem cuiuscumq ma¬
gistratus colere audeat. uel au¬
deant uidicare. ne affectõnis
siue aduocacõnis memor in¬
corrupti iũdicis nõ possit no¬

Expanded text:
rum privatarum exigendam, et aliam maiorem regalis culminis subiturum offensam, cum nec ipse iudex, qui hoc fieri passus est et sciens prudensque hoc commiserit, sine imperiali commitione remanebit. Eadem poena subiciendo etiam eo vel eis, qui in his causis, quarum patrocinium adepti sunt quibusque advocationem suam praestiterint, adsessionis cuiuscumque magistratus colore audeat vel audeant iudicare, ne adfectionis suae advocationis memor incorrupti iudicis non possit no
Abbreviated transcription (Latin):
reuentissimorume p̃orumnee
nõ cłicorur ⁊ honoratorum
ac possorimi ⁊ curialium dec̃¬
to constituantur. de quorum
ordinacõne referendum est.
ad illustrissimampͥtorianã
pot̾atemut liccͥis einsdemmag¬
uifice sedis eorum solidetur
auctoritas. Qd̾ siquid aqͣli¬
bet ꝑsona contra publicam
displinam iulesionem pos¬
sessorumsicognou̾int defen¬
sores referendihãnt pot̃atẽ
ad illustres ⁊ magnificospre¬

Expanded text:
rentissimorum episcoporum nec non clericorum et honoratorum ac possessorum et curialium decreto constituantur: de quorum ordinatione referendum est ad illustrissimam praetorianam potestatem, ut litteris eiusdem magnificae sedis eorum solidetur auctoritas. Quod si quid a qualibet persona contra publicam disciplinam in laesionem possessorum fieri cognoverint defensores, referendi habeant potestatem ad illustres et magnificos
Abbreviated transcription (Latin):
in legem committitũt hñ qͥ
iugorem eiͣsscrupulosis exa¬
gitatis artib eludere festinãt
neq s blandiri qĩqͣm opor¬
cet qd̃ dep̾ͥscntis legis aculeis
possit euadere qm admodum ⁊
anteriores leges suꝑ hacre posi¬
cas deludat. ¶ Siquis ⁊ enim

Expanded text:
in legem committunt hi, qui vigorem eius scrupulosis et excogitatis artibus eludere festinant. Neque sibi blandiri quemquam oportet, quod et praesentis legis aculeos possit evadere, quemadmodum et anteriores leges super hac re positas deludebat. Si quis etenim
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Anconsiliariis obserua¬
ri censennus ut ineum quiinsua
ꝓuincia ultra quatuormenses
moderatorib assederit aduer¬
sus leges antiquas ⁊ diuorum:
recro principum scita pͥscͥptõ bo¬
norum ⁊ accusacõ publicicri¬
minis iminiueat nͥ ꝑ celeste ora¬
culumuł amplissime cue cue¬

Expanded text:
. In consiliariis observari censemus, ut in eum, qui in sua provincia ultra quattuor menses moderatoribus adsederit adversus leges antiquas et divorum retro principum scita, proscriptio bonorum et accusatio publici criminis immineat, nisi per caeleste oraculum vel amplissimae tuae
Abbreviated transcription (Latin):
gerant nec nõ comiti comin̾¬
ciorum magistro eris siue pͥ¬
uate rei rõnali ꝑ ponticam
atq asiauam diocesiuri as¬
sessorib iudicum singuloꝵ.
impͥbendis solaciis annonar̃
hic firimis ac stabił seruabr̃
modus. ut ea ꝓ aunouis ⁊ ca¬
pitii digͣmntatis sue debitis pre¬
mia conseqͣntur q̃ ꝑticularib
delegacõnib solent contin̾i.¬

Expanded text:
gerunt, nec non comiti commerciorum, magistro aeris sive privatae rei, rationali per ponticam atque asianam dioecesin et adsessoribus iudicum singulorum in praebendis solaciis annonarum hic fixus ac stabilis servabitur modus, ut ea pro annonis et capitu dignitati suae debitis pretia consequantur, quae particularibus delegationib
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Siqͣuis de temuoribus.
aut minusculariis reb inter
pellandum ce ẽẽ credid̾it in
alia conficiat. scił ut si qͣndo qͥs
uł debitum iustumuł serinm
ułcra delegacõem dederit. pos¬
culai̾t. qd̾ qd̾ libet huiusmo¬
ditua discepta cõne restituas.
oeteras u̾o q̃ digne forensi mag¬
nicudine uidebuntur ordinã¬
rioinsinuato rectori.
dem. Defensores ciuitatũ
nõ ex decurionum sen cohar¬
calium corpore. s ex aliis ydone¬
is ꝑsonis huic offõ deputentur.
est ut innocens ⁊ quieta rusti¬
citas peculiarispatrocimi id
est defensoris locorum bñficõ
ꝑfruatur. ut ap̾ eum in pecu¬
marus causis litigandihat fa

Expanded text:
. Si quis de tenuioribus ac minusculariis rebus interpellandum te esse crediderit, ialia conficias, scilicet ut, si quando quis vel debitum iustum vel servum, ultra delegationem dederit postulaverit vel quodlibet huiusmodi, tua disceptatione restituas. Ceteras vero, quae dignae forensi magnitudine videbuntur, ordinario insinuato rectori.pp. Defensores civitatum non ex decurionum seu cohortalium corpore, sed ex aliis idoneis personis huic officio deputentur. est, ut innocens et quieta rusticitas peculiaris patrocinii, id est defensoris locorum, beneficio fruatur, ut apud eum in pecuniariis causis litigandi ha
Abbreviated transcription (Latin):
nentissimoꝵ magistrorimi
militum. nec non etiamin¬
ri illustreͥs magistrorum of¬
ficiorum. siue predc̃o officõ
iamfunctisunt seufungẽ¬
turipost̾um post depoĩtũ
eciam officium ab onini in¬
dcõnis honere seu ciuilium
seu militarium iudicum ꝓr¬
sus imines ẽẽ pͥcipimꝰ ut
nec amplissima quidem se¬
de cuiculiuinis eis ulla mo¬
lestia suꝑ suscipiendo quoli

Expanded text:
 magistrorum militum nec non etiam viri illustris magistri officiorum, sive praedicto officio iam functi sunt seu fungentur in posterum, post depositum etiam officium ab omni indictionis onere seu civilium seu militarium iudicum prorsus immunes esse praecipimus, ut nec ab amplissima quidem sede tui culminis eis ulla molestia super su
Abbreviated transcription (Latin):
biles uł inmobiles res uł do¬
mus extruere nõ aliter possint.
nisi specialemnũ muniminis
hoc eis ꝑmittentem diuinam
rescͥpto emmneruerunt. Dona¬
cõnesu̾o omnimodorecusent.
scientes nõ ẽẽ ualidas eas inqͥb¬
cumq reb ⁊ quacumq exti¬
quo nulla q̃rela suꝑ hisdem
donacõmisuł ab ip̃o donatore.
uł a successoribrenis factasit.
¶prouinciasu̾o moderanti¬
brnon solum donacõnes s eti¬
am emptõnes qͣrumq cũm
mobiliumuł inmobilium
rerum pͥter casq̃ ad alimoni¬
cacõnes licet sacri apices ali¬
quid eorum ꝑmisit penitus
int̾dicinmnis. uec ratimuisit.
qd̃ his donacõne uł uendicõe
datum sit. liciquinq̃inaletẽ
pus post depoĩtam amininistͣ¬
ministraccẽm adiectus sit.
hoc autem etiam ad domesticoᷤ
⁊ consiliarios eorum crahiue¬
cessarium duximꝰ. illud etiã
adicientes ut nec int̾poĩtam
ꝑsonam aliquid eorum siue
ꝑiculo possit perpetrari q̃ etiã
ad pͥtenta negocia referrisãc¬

Expanded text:
biles vel immobiles res vel domus extruere non aliter possint, nisi specialem nostri numinis hoc eis permittentem divinam rescriptionem meruerint. Donationes vero omnimodo recusent, scientes non esse validas eas in quibuscumque rebus et quacumque aestiquo nulla querella super isdem donationibus vel ab ipso donatore vel ab successoribus eius facta sit. Provincias vero moderantibus non solum donationes, sed etiam emptiones quarumcumque mobilium vel immobilium rerum praeter eas, quae ad alimonicationes, licet sacri apices aliquid eorum permiserint, penitus interdicimus. Nec ratum sit, quod his donatione vel venditione datum est, lost depositam administratministrationem adiectus sit. Haec autem etiam ad domesticos et consiliarios eorum trahi necessarium duximus, illud etiam adicientes, ut nec per interpositam personam aliquid eorum sine periculo possit perpetrari. Quae etiam ad praeterita negotia referri sanc
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. E iqua mulier
ne quacrm luctus religiouemi.
priori uiro nptiarum festina¬
cõne pͥstit̾it ex iure quidem no¬
tissimo fit infamis p̾terea sec̃¬
do uiro ultra tͥciam parcembo¬
norimindotemnõ dec ei testa¬

Expanded text:
pp. Si qua mulier nequaquam luctus religionem priori viro nuptiarum festinatione praestiterit, ex iure quidem notissimo sit infamis. Praeterea secundo viro ultra tertiam partem bonorum in dotem ne det neque ei testa
Abbreviated transcription (Latin):
num sit ex ꝑs. hec namq. ab
heredib uł coberebib aut
ab intestato succedentib uin¬
dicari inbenius. nec inhisqͥb
correctõem morum induxmiꝰ
fisci uideamur hr̃e roem. et̃
huis namqs amittendis q̃ pͥor
maritꝰ ei suprema reliuq̃rit
uolintate qͣmqm hec q̃ mu¬
lieri apriore uiro yelinqñtur
ee ceꝑunt pͥmo a decem ꝑsoĩs
elato p̾toris enumeratis idest
ascendentib ⁊ descendentib ex
latere  ad secundum gradum
.s. gradib seruatis deide pͥsu¬
ini a fisco iubenuis. candemqͦ
imslierem infamem redditam.¬
iei ħereditate ab incestato uł
legitimas uł honorarias nõ uit᷑
tcumi gradum siminus uindi
minis ꝑdito marito intra anui
spacium ait̾i festinauit nub̾e.
pariuum enͥra cemporis post occẽ
nenses suandum adicimus.
tam ⁊ si id ip̃m exigium pute¬
mus : ꝑbrosis in iusta uotis hon¬
nestioris. nobił qr ꝑsone ⁊ decore
⁊ iure priuetur: atq omnia q̃
de prioris maritiboms uł iuire

Expanded text:
ab heredibus vel coheredibus aut ab intestato succedentibus vindicari iubemus, ne in his, quibus correctionem morum induximus, fisci videamur habere rationem. His etiam amittendis, quae prior maritus ei suprema reliquerit voluntate, quamquam haec, quae mulieri a priore viro relinquunturesse coeperunt, primo a decem personis edicto praetoris enumeratis, id est adscendentibus et descendentibus et ex latere usque ad Secundum gradum, scilicet gradibus servatis, deinde praesumi a fisco iubemus. Eandem quoque mulierem infamem redditam hereditates ab intestato, vel legitimas vel honorarias, non ultra tertium gradum sinimus vindiminis perdito marito intra anni spatium alteri festinavit innubere parvum enim temporis post decem menses servandum adicimus, tametsi id ipsum exiguum putemus, probrosis inusta notis honestioris nobilisque personae et decore et iure privetur atque omnia, quae de prioris mariti bonis vel iure
Abbreviated transcription (Latin):
lis scͥptis uł sine scͥptis hĩtis
ꝓficiscunturuit ub̾ti eorum
ĩ aiure prõnatꝰ uberentur
au̾ciqͣ incerp̾tacõne se mota
nõ dubitet ⁊̃ patronatus iuͦ
ex sola cili u̾borum concepti¬
one lb̾tis ẽẽ remttendum
nec successiomb que ab iute ᷤ¬
tato descenͣdunt qͣs ueteres ⁊
post huimodi actus seiuari¬
in lib̾corum bonis decreie. tam.¬
runt a nob̾ patronis mͣgeris
resu̾andis. S: q̃m admodũ
in natalium restitucõne
omne ius c̾ollitur patrona¬
dem eẽ iu̾m obsuandam õs
ĩngnorent. Ioem iuris ẽ. ⁊ siin¬
ter uiuos manumissione
int̾põĩta in ultimis uolun¬
catib concessio data fu̾it pa¬
crõnat᷑. itatamẽ ut i omni¬
b natalium restitucõnes ex
ciuib pene soł ingenuitas
mera lib̾tis competit cam op¬
tineant qm in nr̃a re .p. pol¬
leant. cum nob̾ cordi ẽ inge¬
nuis magis hominib cͣ li¬
b̾tis eami frec̃ntau. Reu̾eñ¬
cia tam̃ q̃ a lib̾tis debetis debe¬
tur. ⁊ iure quidem adu̾sus¬

Expanded text:
is vel sine scriptis habitis proficiscuntur, ut liberti eorum a iure patronatus liberentur, antiqua interpretatione semota non dubitet etiam patronatus ius ex sola tali verborum conceptione libertis esse remittendum nec successionibus quae ab intestato descendunt, quas veteres et post huiusmodi actus servarin libertorum bonis decreverunt, a nobis patronis integris reservandis. Sed quemadmodum in natalium restitutione omne ius tollitur patronadem esse vim observandam omnes non ignorent. Idem que iuris est, si inter vivos imposita in ultimis voluntatibus concessio data fuerit patronatus: ita tamen, ut in omnibus natalium restitutiones, ex quibus paene solis ingenuitas mera libertis competit, tam obtineant quam in nostra re publica polleant, cum nobis cordi est ingenuis magis hominibus quam libertis eam frequentari. Reverentia tamen, quae a libertis debetur, et iure, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
cõnum eciam qͣs instrinũ¬
co recipi conuenit: nõ ali¬
cer uires hr̃e sancimꝰ. nisi
nistrum̃ta inmnunduni re.¬
ceptͥa subscͥp cõnibq par¬
ciumꝰ confirmata. ⁊ si ꝑ ca¬
bellionem conse̾bantur ⁊̃
ab ip̃o cõpleta. ⁊ posttremo
partib absoluta sint. ut nł
luiceat pͥnisqͣm hec ita pro¬
cesserint. iił a scida conscͥp¬
ceras umꝰ partis ue ambaꝵ
dum ẽ impletum uł abso¬
lutum. aliquod ius sͥ ex eod̃:
cum uendicõnis ꝑfice̾re.
ułid ꝙ emptoris int̾ est ei
ꝑsoluere . ¶ Queintami p᷑¬
ea cõficiendis instrũtis

Expanded text:
onum etiam, quas instrumento recipi convenit, non aliter vires habere sancimus, nisi instrumenta in mundum recepta subscriptionibusque partium confirmata et, si per tabellionem conscribantur, etiam ab ipso completa et postremo a partibus absoluta sint, ut nulli liceat prius, quam haec ita processerint, vel a scheda constteras unius partis vel ambarum dum est impletum et absolutum, aliquod ius sibi ex eodem tum venditionis perficere vel id quod emptoris interest ei persolvere. Quae tam in postea conf
Abbreviated transcription (Latin):
bitoce soluturum consti
tuos ꝑpetuo competit.
mp̃r. Neceptina actõne
cessante q̃ sollempnib uer¬
bis coͣmpõita imisitato reces¬
sit uestigio. necessarium no¬
bis uisum ẽ. magis pecuni¬
ĩ e constitute naturam am¬
pliare. E nͣmͣꝙͣ pͣfata accõ id
ẽ pecunie constitute in his
cancum modo casib aueteri

Expanded text:
bito te soluturum constittuos perpetuo competit.. Recepticia actione cessante, quae sollemnibus verbis composita inusitato recessit vestigio, necessarium nobis visum est magis pecuniae constitutae naturam ampliare. Cum igitur praefata actio, id est pecuniae constitutae, in his tantummo
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ria nõ cominis libercas
decur mancipio alieno. si qui¬
dem ab hiis iudicib impetrabr̃
ꝯuib danduus ⁊ sine ulla tre¬
pidacõne pene facir dissolucõ
÷ siu̾o iubentib nob̾ quicqͣm
lege actum eẽ doceatur. ⁊ nõ
dominusut alienim mauci¬
pnimmanuitcet᷑ petisse ꝓ¬
becur. cunc eodem qui in consp¬
ectunr̃olib̾tadem monstrabr̃¬
uus ad cuius ꝓprietatem ꝑtui
restituto. isqm mancipiũ alie¬
num fallendo principis consci¬
enciam inanumisit. mancipi¬
a dnocogatur domino eiꝰ dare.
hiũmodi sexus etatis atq aitis¬
cinus constit̾it eẽ manumissũ
atq auiatͥa fisco. cademrõne si
uislia. or mulcta nõ semꝑim
ponit᷑. s pocns conquiescat. si
forte mamumssus inferentem
ma p̾scͥpcõne potuit ex ciud̾e.
cum sͥ amissimancipii damp¬

Expanded text:
m. Si non a dominis libertas detur mancipio alieno, si quidem ab his iudicibus impetrabitur, quibus dandi ius est, sine ulla trepidatione poenae facilis dissolutio est. Si vero iubentibus nobis quicquam lege actum esse doceatur et non dominus, ut alienum mancipium manumitteretur, petisse probetur, tunc eodem, qui in conspectu nostro libertatem monstrabnus ad cuius proprietatem pertinet restituto is, qui mancipium alienum fallendo principis conscientiam manumisit, mancipia duo cogatur domino eius dare, cuiusmodi sexus aetatis atque artis constiterit esse manumissum, et alia tria fisco eademmilia. Quae mulcta non semper imponitur, sed potius conquiescit, si forte manumissus inferentem ma praescriptione potuerit excludere; cum sibi amissi mancipii dam
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. n Doc maritus licet
post diuorcium inqͣnͣtum
facere possit condempnandꝰ
est. post ydoncus fcus quinõ
reddiderat integrum residu
aiꝓbabilicer solucõem re¬
cusat ac cum eius heres inso¬
lidum conueniendos nõ ai¬
bigitur ne cum his soluendo
sactis exꝑiri nõ possis suꝑsti¬
cõsamgeris sollicitudiuem.¬
Dem. ⁊ Dotis actõne suc¬
cessores mariti suꝑ eo qd̃ ei
dotis nomine fuerat datum
conuenire debes. Ingrediendi
enimin possõem rerum do¬
calium heredib maritinõ
consentientib sine auctori¬
tate competentis iudicis nul¬
lamnͣ tͤacultatemi.
dotem dedisti. licet iucius po¬
sit᷑ potate gcuer tuus rebus
humanis exemptus sit taiũ
nõ depcculio s insolidum a
te consentiente filia conuen¬
tum cum satis fuc̾e oportet.¬
ip̃r. S i constante m̾nu̾o
maritus fu̾it fatali forte con¬
sumptus. dosq aita dicitur
uł ꝓmissa ex eius uroris fil¬
cultatib ad cam rentatur.
nichilq sͥ ex hoc defmictihe¬
res audeat ucudicare qd̃ ad

Expanded text:
. Nec maritus, licet post divortium in quantum facere possit condemnandus est, post idoneus factus, qui non reddiderat integrum, residuam probabiliter solutionem recusat. At cum eius heredes in solidum conveniendos non ambigitur, ne cum his solvendo factis experiri non possis, superstitiosam geris sollicitudineme. Dotis actione successores mariti super eo, quod ei dotis nomine fuerat datum, convenire debes. ingrediendi enim in possessionem rerum dotalium, heredibus mariti non consentientibus, sine auctoritate competentis iudicis nullam habes facultatem. dotem dedisti, licet in eius positus potestate gener tuus rebus humanis exemptus sit, tamen non de peculio, sed in solidum a te consentiente filia conventum eum satis oportetp. Si constante matrimonio maritus fatali fuerit sorte consumptus, dos, quae data dicitur vel promissa ex eius uxoris facultatibus, ad eam revertatur, nihilque sibi ex hoc defuncti heres audeat vindicare, quod ad
Abbreviated transcription (Latin):
antes sauctimus nullam eẽ
satisdacõem uł mandatum
ꝓ dote crigenda uł a marito
dotem suscipiuit. Sienim
credendam eẽ nulier se se su¬
amq docem ꝑtimariti eristi¬
inauit. qrͣ fid̾iussor uł auius
intercessor ergitur ut causa ꝑ¬
fidie incomibio corum gen̾et᷑.¬

Expanded text:
imus nullam esse satisdationem vel mandatum pro dote exigendum vel a marito dotem suscipiunt. si enim credendam mulier se suamque dotem parti mariti existimavit, quare fideiussor vel alius intercessor exigitur, ut causa perfidiae in conubio eorum gene
Abbreviated transcription (Latin):
legĩma refusa ẽ qd̾ legib sta¬
re nõ potest. quia domicõnis
iustar ꝑspicitur opciu̾e eadem
uxore defuncta ab heredib cius
cum fructib ex die resuse dotis
manto resticuatur. Ica cuit ꝓ¬
prietas eins dem liberis ex eadẽ¬

Expanded text:
legitima refusa est, quod legibus stare non potest, quia donationis instar perspicitur obtinere, eadem uxore defuncta ab eius heredibus cum fructibus ex die refusae dotis marito restituatur, ita ut proprietas eius
Abbreviated transcription (Latin):
cõni mutue responsum fuit
diuorcii causa amota q̃reris.
snm igr̃ ap̃ competentem iu¬
dicem ex stipulatu conuemi¬
aris apud cundem doce cui ui¬
ris res ablatas eẽ.

Expanded text:
e responsum fuerit, divortii causa amota quereris. Cum igitur apud competentem iudicem ex stipulatu conveniaris, apud eundem doce tui iuris res ablatas esse.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Constante matrimo¬
niodotem penes maritum
sinim constitutam auiatua
donare tͥ nõ potuit.
cipato ea condicõent creditori¬
brtuis solu̾et te donasse ꝓponaᷤᷤ
sistipinacõne mł incontinẽ¬
tihĩto pacto hinc rei ꝓspexisti.¬

Expanded text:
. Constante matrimonio dotem penes maritum suum constitutam avia tua donare tibi non potuit. cipato ea condicione, ut creditoribus tuis solveret, te donasse proponas, si stipulatione vel in continenti habito pacto huic rei prospexisti
Abbreviated transcription (Latin):
is siue inpotestate constitutis
⁊smimis effectis. actenenti¬
b nõ adcmisti blandir tibiũ
debes ut ułres donatas expe¬
uitencialiceat aufcire. Sane
sica q̃ intua poĩtis potestate do¬
nau̾as. post emancipaoõem cõ¬
tra cuam cenuerint uolunta¬
dem. horum penes ce comimũ
remansit. si quidemnec cẽꝑe
quo uoliusti pp̃ uinculum
potestatis sͥ quicqͣm querere
nec post minto ce de rebrtins

Expanded text:
i sive in potestate constitutis et sui iuris effectis ac tenentibus non ademisti, blandiri tibi non debes, velut res donatas ex paenitentia liceat auferre. Sane si ea, quae in tua positis potestate donaveras, post emancipationem contra tuam tenuerunt voluntatem, horum penes te dominium remansit, si quidem nec tempore quo voluisti propter vinculum potestatis sibi quicquam quaerere, ne
Abbreviated transcription (Latin):
quacumq rõne factas cytu¬
louberalitatis in eum contͣ
c̃m pͥces sunditis contulit
quomimis hec rata maneãt
qui exoriginc patris uł aninũ
descendunt. mcẜ ꝓdest.

Expanded text:
quacumque ratione factas titulo liberalitatis in eum contra quem preces funditis contulit, quominus haec rata maneant, quod ex origine patris vel avi vestri descendunt, nihil prodest.
Abbreviated transcription (Latin):
siuxori testatoris placuiss kñ
solidahrditas ꝑtin̾e cep̾. nõ re¬
fragante tamen uxore cestatoris

Expanded text:
si uxori testatoris placuisset, lisolida hereditas pertinere coepit, non refragante tamen uxore testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
cancõnib q̃ etiam sacram̃ti
hũt mentõem. Que eniui diffe¬
rencia ẽ in huius modi exceptõ¬
uib siue uisiurandum poĩtum
ẽ siue nõ. cam infeneraticiis
canconib qͣm in aliis instrum̃¬
tis que talem exceptõem reci¬
piunt.¬
mp̃r. Ancontractib in qui¬
b pecunie uł alie᷑ res num̾a¬
ce uł dace eẽ conscͥibuntur nõ
intra quinqunium ꝙ autea
constitutum erat nc̃ num̾ia¬
ce pecimie exceptoeni obicͥe
possit. qui accepisse pecuni¬
as uł alias res scͥptꝰ sit uelsuc¬
cessor eius. s intra solum biẽ¬
uium concinum uel co lap¬
so mullo modo querela non
num̾ate pecume intrs duci
causas sp̃aliter legib expͥssa
etiam lapso quiuquino in p̾¬
teritis cemporib ad iuual. ⁊̃¬
tur. ⁊ in postͥum licet biẽr i¬
um ꝓ quiuqumo statutur
ẽ codem auxilio potituris ¶s.
qm̃ securitatib ĩ instriuuẽ¬
tis depoĩtarum rerum uel⁊ e¬
cuuiarum calem exceptõen
oppon̾e litigatores conantur.

Expanded text:
 etiam sacramenti habent mentionem. Quae enim differentia est in huiusmodi exceptione, sive iusiurandum positum est sive non, tam in feneraticiis cautionibus quam in aliis instrumentis, quae talem exceptionem recipiuntn quibus pecuniae vel aliae res numeratae vel datae esse conscribuntur, non intra quinquennium, quod antea constitutum erat, non numeratae pecuniae exceptionem obicere possit, qui accepisse pecunias vel alias res scriptus sit, vel successor eius, sed intra solum biennium continuum, ut eo lapso nullo modo querella non numeratae pecuniae introduci causas specialiter legibus expressas etiam lapso quinquennio in praeteritis temporibus adiuvabantur, etiam in posterum, licet biennium pro quinquennio statutum est, eodem auxilio potituris. Sed quoniam securitatibus et instrumentis depositarum rerum vel pecuniarum talem exceptionem opponere litigatores conantur,
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Q en̾aliter sancimꝰ
ut si quid scͥpͣtis cautum fu̾it
ꝓ quib cumq pecuniis ex
antecedente causa descenten¬
tib eamq cam sp̃ aliter pro¬
missor edixit. nõ iam eiliũa
sit cause ꝓb̾ones stipnulato¬
rem exigere cum sinsad qui¬
escere debeat. nisicerte ip̃e ecõ¬
crario ꝑ aꝑtissima rerum ar¬
ginũta scͥptis in̾serta religi¬
onem iudicis possit instru̾e
ꝙ in alium qñiqͣm modum
cium subsecutum sit. ¶ Ni¬
mis enimiindgnum ẽẽ iudi¬
dilucide ꝓtestatiis õid in eimi¬
dem casum infirmare. cesti¬
monio ꝙ ꝓprio resistere per¬
dem. S icͦui nõ num̾ate
pecunie competere possit
except̾o etiam eo suꝑsedente
cali auxiliutia uł p̾senͣte uł
absente. creditores eius posst̃
siue ip̃i conueniãtur ut po¬
te res eius decinentes ab hiis
qͥ debita cius exigunt. eui cõ¬
petit huiusmodi excepcõ.¬
uł dotis uł alterius cause no¬
mine siue contra alios pos¬
sidentes aliqmͣ actõem ip̃i
moueant possint examniã.¬

Expanded text:
. Generaliter sancimus, ut, si quid scriptis cautum fuerit pro quibuscumque pecuniis ex antecedente causa descendentibus eamque causam specialiter promissor edixerit, non iam ei licentia sit causae probationes stipulatorem exigere, cum suis adquiescere deceat, nisi certe ipse e contrario per apertissima rerum argumenta scriptis inserta religionem iudicis possit instruere, quod in alium quemquam modum tium subsecutum sit. Nimis enim indignum esse iudidilucide protestatus est, id in eundem casum infirmare testimonioque proprio resistere . Si cui non numeratae pecuniae competere possit exceptio, etiam eo supersedente tali auxilio uti, vel praesente vel absente, creditores eius possint  sive ipsi conveniantur utpote res eius detinentes, ab his qui debita eius exigunt, cui competit huiusmodi exceptio vel dotis vel alterius causae nomine, sive contra alios possidentes aliquam actionem ipsi moveant possint in exami
Abbreviated transcription (Latin):
caͣnsas postulantur alien̾as
si socir⁊ participes cͥminis ñ
dicantur. s fides ab his noti¬
cie postuletur. mexibicõe
ẽ cestium cał debet ẽẽ cͥaͣncõ
iudicantis. ut his uenturis.
ad iudicium ꝑ acc᷑atorem
aut ab his ꝑcͦs fuint postu¬
lati sumptꝰ competentes da¬
ri p̾cipiat: Idem uitis ẽ. ⁊ si
in peciumaria causa cestes
ab alt̾utra ꝑte ꝓducendist̃.¬
patronos illicitas atq imꝑ¬
bas uoces pene oblectõne
pͥcludimus. atq ita ut nõ
solummorosponte ꝓdire ñ
audeant. s nec uocati quid̃
iniudicium uenire cogan¬
nitꝰ cimisemel ad iudicem
q̃milib licet nõ suum dicẽdi
gr̃a cestimoniũ fu̾it ingres¬
sus armatani forte milicam
dõem ad euadendum iudicis
motum qͣm ur testimoniiũ nł¬
borum imꝓbitas. uł rei qͣ¬
tas flagitauent posse p̃tend̾e

Expanded text:
causas postulantur alienas, si socii et participes criminis non dicantur, sed fides ab his notitiae postuletur, in exhibitione est testium, talis debet esse cautio iudicantis, ut his venturis ad iudicium per accusatorem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecipiat. Idem iuris est et si in pecuniaria causa testes ab alterutra parte producendipatronos inlicitas atque inprobas voces poenae obiectione praecludimus, atque ita, ut non modo sponte prodire non audeant, sed ne vocati quidem in iudicium venire cogans, cum semel ad iudicem quemlibet, licet non suum, dicendi gratia testimonii fuerit ingressus, armatam forte militiam ionem ad evadendum iudicis motum, quem vel testimonii verborum improbitas vel rei qualitas flagitaverit, posse praetende
Abbreviated transcription (Latin):
quippe in ea q̃ ex officõ gesta
sunt ur geri cebebunt ueni¬
et. si culpa solummodo qͣnti¬
q int̾fuit enis nõ fuisse abs¬
tentum exciat᷑. Cui conse¬
b uulla adu̾sus ce credicori¬
b pr̃ĩl tui peticõcompetat.
mp̃r. oDumes cucores seu
hereces corum qui amminis¬
crau̾nt cucelam ad euudem
iudicem ire debere iam pͥdem
consticutium ẽ. Enmgͥ patrẽ
cuum cum alio cucelamam¬
ministrasse allegas pͥses pro¬
uincie euudem iudicem ad¬
u̾sus ce atq heredes contucoꝵ
prĩs cui aue delebit quaceũ¬
umisquisqz condempnau de

Expanded text:
quippe in ea quae ex officio gesta sunt vel geri debebunt veniet, sed culpa solum quantique interfuit eius non fuisse abstentum aestimatur. Cui consebus, nulla adversus te creditoribus patris tui petitio competat.. Omnes tutores seu heredes eorum, qui administraverunt tutelam, ad eundem iudicem ire debere iam pridem constitutum est. Cum igitur patrem tuum cum alio tutelam administrasse adlegas, praeses provinciae eundem iudicem adversus te atque heredes contutorum patris tui dare debebit, quatenus quisque condemnari de
Abbreviated transcription (Latin):
er uoluntate mulieris. nõ ab
te ẽ siquidem uoluntas mu¬
licris int̾cedat mandati actõ¬
uemi a nr̃a auctoritate manto
nus possit ꝑhanc hoc ꝙ utiłr
impensum ẽ obseruari. uł si
nõ int̾cedat mulieris uolunta
ucilit̾ canĩ res gesta ẽ. negõrum
gestorum adu̾sus eam sufficit

Expanded text:
ex voluntate mulieris, non ab ex voluntate mulieris, non ab re est, si quidem voluntas mulieris intercedat, mandati actionem a nostra auctoritate marito nus possit per hanc hoc quod utiliter impensum est observari: vel si non intercedat mulieris voluntas, utiliter tamen res gesta est, negotiorum gestorum adversus eam sufficit
Abbreviated transcription (Latin):
¶M aueat ex stipulatu actõ¬
nis ms ad successores ⁊ sine mo¬
ra gͥiͣsiissionis incoruptum.
¶Lateat in ea retencõmun
u̾bositas quid enim opꝰ ẽ indu¬
cere ob mors recentõntmi alio
auxilio ex constitucõnib intro¬
ducto. uł ex qua causa obres
donatas retentõ incroducat᷑.
cum sit conatori facultas per
iuri mederi. s nec redencio ob
res amotas neccͣia ẽ. cumpate¬
at ominib manitis rerum amo¬
tarum iudicium. ¶ Sileat
obliberos retentõ eimp̃e na¬
turał stimulus parentes ad
liberarum suarum educatõ¬
uem hortatur. Ne uarium
gemuis culpe mariti cõtraux¬
ores excogitent ut possint ea¬
dem retencõne contra eas uti.
cum iam ⁊̃ imꝑialib consti¬
cucõnib statutum sit. Si cł¬
pa mulieris dissolutum ma
nec ob impensas in res dotis
factas retentõ satis ẽẽ nob̾ ui¬
cetur ydonea. cum eĩ necc̃i a¬
rie quidem expense dotis mi¬
nuunt qnͣtitates. Iciles autẽ
expense nõ aliter in reiuxori¬
rie accõne detinebantur nisi

Expanded text:
Maneat ex stipulatu actionis ius ad successores et sine mora transmissionis incorruptum. Taceat in ea retentionum verbositas. Quid enim opus est inducere ob mores retentionem alio auxilio ex constitutionibus introducto 5a . Vel ex qua causa ob res donatas retentio introducatur, cum sit donatori facultas per iuri mederi? 5b . Sed nec retentio ob res amotas necessaria est, cum pateat omnibus maritis rerum amotarum iudicium. 5c . Sileat ob liberos retentio, cum ipse naturalis stimulus parentes ad liberorum suorum educationem hortatur. 5d . Ne varium genus culpae mariti contra uxores excogitent, ut possint eadem retentione contra eas uti, cum iam etiam imperialibus constitutionibus statutum sit, si culpa mulieris dissolutum fueortet. 5e . Sed nec ob impensas in res dotis factas retentio satis esse nobis videtur idonea. Cum enim necessariae quidem expensae dotis minuunt quantitates, utiles autem expensae non aliter in rei uxoriae actione detinebantur, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
latu damus actõni. ut si ma¬
tͥmonium fu̾it dissolutum
nullo pacto adhibito. intã¬
cum quidem maritus cõd̾ep¬
netur. in qnͣtum facere pot̾.
ouia hoc equissimium ẽ ⁊
reu̾encie debitum maritali.
si nõ dolo malo u̾satus ẽ. tau¬
cione uidel ab eo exponenda

Expanded text:
latu damus actioni, ut, si malatu damus actioni, ut, si matrimonium fuerit dissolutum nullo pacto adhibito, in tantum quidem maritus condemnetur, in quantum facere potest, quia hoc aequissimum est et reverentiae debitum maritali, si non dolo malo versatus est: cautione videlicet ab eo exponenda,
Abbreviated transcription (Latin):
actõ. Ꝙ si uoluntaue sunt.
licet uoluntate eius expense.
deductõ operis ꝙ fecit siue le¬
sione cañ prioris specieima¬
rito relinquiturut sit omui¬
um retencõnum expeditus
cractatus. ⁊ exstipulatu acdõ
iito secundum suam uatu¬
ram iillam accipiat recen nͥ¬
exstipulatu acdõne seruando
ut si decessit inulier cõstante
miu̾o. dos nõ in lucrum ma¬
riti cedat. nisi ex quib dam pac¬
cõnibr s adheredes mulieris
ex stipulatu actõ secundum
sui naturam tnͣsinittatur.
siue expͥssa fu̾it. siue ex hac
lege mẽe intelligatur. Eumi
autẽ in exactõne cotis ex sti¬
pulatu quidem accõ uatu¬
rauter restitucõem dotis a ꝑ¬
ce mariti uxori illico ⁊ in so¬
lidum fi iubebat rei uxorie
amuia. bima. trima die
in hiscm̃i q̃ pondere num̾o
mensura consistunt exactõ¬
uem pollicebatur. ⁊ nõ in so¬
lidum s qnͣtum maritꝰ fac̾e̾
podest. sinõ dolo malo suã
diminuit sub̾am. in hac ꝑ¬
de rudem figuram ex sapu¬

Expanded text:
od si voluptariae sunt, licet voluntate eius expensae, deductio operis quod fecit, sine laesione tamen prioris speciei, marito relinquatur, ut sit omnium retentionum expeditus tractatus et ex stipulatu actio merito secundum sui naturam nullam accipiat retentex stipulatu actione servando, ut, si decesserit mulier constante matrimonio, dos non in lucrum mariti cedat nisi ex quibusdam pactionibus, sed ad heredes mulieris ex stipulatu actio secundum sui naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stipulatu quidem actio naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam deminuit substantiam, in hac parte rudem figuram ex stipu
Abbreviated transcription (Latin):
uallatam ⁊ nõ ex boua fide des¬
cendere: cam̃ quia nouam na¬
curani de dote stipisiatõ s inue¬
uit acominodetur ei natura rei
uxorie. n am bone fidei bñsici¬
ium. ⁊ omnes quidem euentꝰ
qͦs dos ex stipulatu ht̃ maneãt
ꝓ suinatura excens. ¶ Siqͥd
autem optimum ex rei uxo¬
rie accõne inuemiimus. hoc ĩ
p̾senti sp̃alit̾ ei addimus ut
sit ⁊ no iͣsta ex stipul atu qͣm
composimnus ⁊ nõ ꝓpria cã¬
tum. s etiam uent̾is acdõnis
pulcritudine decorata. ¶ Pri¬
num itaq ꝙ naturale sit ẽt¬
ex stipulatu accõius exponat.
⁊ ita si quid exactõne rei uro¬
uxor a marito relictã accipi¬
at ⁊ docem consequatur. uisi
sp̃alicer ꝓdote ei maritꝰ eã dere¬
liquid cum maifectissimũ
ẽ cestatorem qui nõ boc addidͭ
uoluisse eam utrumq cõseqͥ.¬

Expanded text:
vallatam et non ex bona fide desvallatam et non ex bona fide descendere, tamen, quia novam naturam de dote stipulatio sibi invenit, accommodetur ei a natura rei uxoriae etiam bonae fidei beneficium. Et omnes quidem eventus, quos dos ex stipulatu habet, maneat pro sui natura exercens: si quid autem optimum ex rei uxoriae actione invenimus, hoc in praesenti specialiter ei addimus, ut sit et nova ista ex stipulatu quam composuimus et non propria tantum, sed etiam veteris actionis pulchritudine decorata. Primum itaque quid naturale sit ex stipulatu actionis, exponatur, et ita, si quid ex actione rei uxouxor et a marito relicta accipiat et dotem consequatur, nisi specialiter pro dote ei maritus ea dereliquit, cum manifestissimum est testatorem, qui non hoc addidit, voluisse eam utrumque conseq
Abbreviated transcription (Latin):
suie ex ꝑte mariti ꝓ restitutõne
lieru p ipa cote pranda .ui
reb dotalib euictis. siue prĩ
cipalles ꝑsone dotes dederint
secundum ueteris iuris nomi¬
nacõem. Ita enim ⁊ imꝑicia
hominum ⁊ iusticitas nchil
eis possit afferre p̾iudiciu cũ
nos illis ⁊ ignorantib in hoc¬
tiam. Si enim ⁊ stipulucones
⁊ ypotece mẽẽ dotib intelligũ¬
tur. ⁊ nutiles stipulatõnes eñi¬
dantur. sic inpost̾um causa in¬
ueniatur ualida ⁊ ꝑfecta quasi
omnib cotalib inftrum̃tis a pͥ¬
dentissimis uiris confectis.
Et nemo pucet nos hec sancti¬
re in his cantiumio dotib que
instrimũtis recepte sunt. Nlicħ
eium phibet ⁊ sisinc scͥptis dos
uł detur uł mittatur uł suscipi¬
atur. simili modo intelligi fae¬
cam stipulacõem ⁊ ypotecam
exutraq parte qͣi fuerit scͥpta.
Et natura quidem ex stipiul a¬
tu accõnis hec iutelligitur re
uxoria in postum cessante.
S isi nõ ignoramus ex stipu¬
latu actõnem stricto iure eẽ

Expanded text:
e lieris pro ipsa dote praestanda vel rebus dotalibus evictis, sive ipsae principales personae dotes dederint,secundum veteris iuris nominationem. 1c . Ita enim et imperitia hominum et rusticitas nihil eis possit adferre praeiudicium, cum nos illis et ignorantibus tiam. si enim et stipulationes et hypothecae inesse dotibus intelleguntur et inutiles stipulationes emendantur, sic in posterum causa inveniatur valida et perfecta, quasi omnibus dotalibus instrumentis a prudentissimis iuris confectis. Et nemo putet nos haec sancire in his tantummodo dotibus, quae instrumentis receptae sunt: nihil enim prohibet, etsi sine scriptis dos vel detur vel promittatur vel suscipiatur, simili modo intellegi factam stipulationem et hypothecam ex utraque parte, quasi fuerit scripta. et natura quidem ex stipulatu actionis haec intellegatur, re uxoria in posterum cessante. Sed etsi non ignoramus ex stipulatu actionem stricto iure esse
Abbreviated transcription (Latin):
alio modõmala fide contraxit.
tam fundum urm cõstitutũ
ꝓbantib qm fructus qͦs eum
niala fide ꝑcepisse fu̾it ꝓba¬

Expanded text:
alio modo mala fide contraxit, tam fundum vestrum constitutum probantibus quam fructus, quos eum mala fide percepisse fuerit proba
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Muociens duob in
solidimpͥdium iure distra¬
hitur. manifesti iu᷑ris est. e¬
um cui priori traditum ẽ. ĩ
detiuendo domimo ẽe pociorẽ.
Siõi antecedenti tempore ce¬
pͥossõnem emisse. ac p̾cium
instrum̃ corpmn expellite de
possõne nõ pacietur. erit᷑ saͦ¬
ue in arbitrio cuo pͥcium ꝙ
de disticum usuris recipere.
itatam̃ut ꝑceptoꝵ frͣuctuũ
⁊ sumptuum racõ habeatur.
ẜum ⁊ si ex causa dona cõnis
utriq dominium rei uendice¬
cis eum cui priori possõ solitͣ¬
dita ẽ hẽ pociorem conuenit.
domum aliquis excrurit ha̾c
uob̾ comiminẽ iuris fecit ra¬
cõ cinus portõem ab eo quibo¬
ua fide possidens edisicauit. si
uelis uendicare: sumptꝰ ostͥ¬
re cebes. ne dolimali possis ex¬
ceptõne suͥnou̾i.
bis ꝑ deminciacõem admonẽ¬
tib uolentem ad emptoẽm
acced̾e. ꝙ d istrahentis nõ fue¬
rat. nourecte is contra q̃m p̾¬
ceni funditis comparauit. ł¬

Expanded text:
. Quotiens duobus in solidum praedium iure distrahitur, manifesti iuris est eum, cui priori traditum est, in detinendo dominio esse potiorem. Si igitur antecedenti tempore possessionem emisse ac pretium instrumentorum expelli te possessione non patietur./ Erit sane in arbitrio tuo pretium quod dedisti cum usuris recipere, ita tamen, ut perceptorum fructuum et sumptuum ratio habeatur: cum et si ex causa donationis utrique dominium rei vindicetis, eum, cui priori possessio soli tradita est, haberi potiorem convenit. domum aliquis extruxit, hanc vobis communem iuris fecit ratio. cuius portionem ab eo, qui bona fide possidens aedificavit, si velis vindicare, sumptus offerre debes, ne doli mali possis exceptione submoveri. bis per denuntiationem admonentibus volentem ad emptionem accedere, quod distrahentis non fuerit, non recte is contra quem preces funditis comparavit
Abbreviated transcription (Latin):
cipumi qd̾ cradidisti ⁊ hoc
modo dominium eiꝰ cnstulisti
inuito eo ex nr̃o rescͥptotͥ as¬
signetur. unde incelligis se¬
mel ancilla emptoris facta:
filios ẽẽ. postea natos eius do¬
minium sequi ciñmat̾ eoꝵ
eo tempore sunit. Sane depͥcio
si nõ hoc ꝓbatumfu̾it recepiᷤᷤ¬

Expanded text:
cipium, quod tradidisti et hoc modo dominium eius transtulisti, invito eo ex nostro rescripto tibi adsignetur. unde intellegis semel ancilla emptoris facta filios etiam postea natos eius dominium sequi, cuius mater eorum eo tempore fuit. sane de pretio, si non te hoc probatum fuerit recepis
Abbreviated transcription (Latin):
finiri. ⁊ ad ꝓprietatem redire
⁊ utile ẽẽ legatum sancientes:
huiusmodi pancissimis u̾bis
cotam corum ambiguitatẽ

Expanded text:
finiri et ad proprietatem suam redire et utile esse legatum sancientes huiusmodi paucissimis verbis totam eorum ambiguitate
Abbreviated transcription (Latin):
stituti. sccu cum extraneis.
secu cum soli sint insticuti
⁊ aꝑtas cabulas defuncti añ.
siue se nou̾int scͥptos heredes
siue ignorau̾int: in lib̾e̾ros suoᷤᷤ
cuiuscumq sint sexiis. ui gͣ¬
dus derelictam s̾ hereditanã
portõem posse tͣnsiuitc̾e me¬
moratasqs ꝑsonas nitam̃ he¬
reditatem nõ recusant. nul¬
la hu̾iusmodi pͥscͥptione ob¬
stante sͥ canqmͣ debitam uẽ¬
dicare. ¶oꝵ scłicet ⁊ super
legatis ⁊ ⁊ fidei cominissis
locum ht̃. ¶Sinquidem
ꝑ indigmmiest fortuitas
ob causas uł casus humanoᷤ.
nepotes. aut neptes ꝓnepo¬
nepotes aut ꝓneptes. aniita
ui ꝓ auita successione franda¬
rralios q adu̾sus auitum ul
ꝓ auitum desideriumuł insti¬
cutum insperato legati com¬
modo uł hereditatis gaudere.
¶hant u̾o solacium tristi¬
cie sue quib ẽ m̾ito consu¬
lendum.
nua legata uł fidei¬
conmissa tͥ relicta pro¬
bau̾is: ab inicõ cuiuscũ¬
q anni exigendi eam ha

Expanded text:
stituti, seu cum extraneis seu soli sint instituti et ante apertas tabulas defuncti, sive se noverint scriptos heredes sive ignoraverint, in liberos suos, cuiuscumque sint sexus vel gradus, derelictam sibi hereditariam portionem posse transmittere memoratasque personas, si tamen hereditatem non recusant, nulla huiusmodi praescriptione obstante sibi tamquam debitam vindicare: quod scilicet etiam super legatis seu fideicommissis a locum habet: si quidem perindignum est fortuitas ob causas vel casus humanos nepotes aut neptes, pronepotes aut proneptes avita vel proavita successione fraudari aliosque adversus avitum vel proavitum desiderium vel institutum insperato legati commodo vel hereditatis gaudere. Habeant vero solacium tristitiae suae, quibus est merito consulendum nua legata vel fideicommissa tibi relicta probaveris, ab initio cuiusque anni exigendi ea ha
Abbreviated transcription (Latin):
ispectabił angustar ⁊ quicum¬
q. ꝓuincie moderator maiosta¬
tis cͥmcuꝓculdubio incursur᷑
est amcoginto huiusmodisce¬
lere lesam nõ uindicau̾it ma¬
iestatem. pͥmatib insuperoffõ
stringendis qui simul atq no¬
u̾nt memoratum int̾dc̃m faci¬
nius nquocumq lococõmitti
ꝓpͥosindicos de oprimendo ne¬
fandrissimoscełe nõ ꝓtimis cu¬
rau̾nt instruendos. Nlam uld̃
ꝑspicunm est eosquihoe cͥmi¬

Expanded text:
 Augustalis et quicumque provinciae moderator maiestatis crimen procul dubio incursurus est, qui cognito huiusmodi scelere laesam non vindicaverit maiestatem: primatibus insuper offics constringendis, qui, simulatque noverint memoratum interdictum facinus in quocumque loco committi, proprios iudices de opprimendo nefandissimo scelere non protinus curaverint, instruendos. Nam illud perspicuum est eos qui hoc crimi
Abbreviated transcription (Latin):
nocentib miseriminoriisũ
satis seuerum ẽẽ dinoscitur.
¶Ilud etiam obsernabr̃nt
in his qui stratorum fingunt᷑.
offõn ministris cormuliceat
crudelitatem suam accusato¬
carcerm septa ileco dare. añt
subtrͣactos audĩa longatare
cosconsume. Non enimexisti¬
macõnis cantum s etiamꝑi¬
enlimetꝰ iudiciimminebit. si
aliq̃m citra debitum tempꝰ in¬
edia aut qͦcnim modo aliquis
stratorum exanxent: mõ stã¬
timeumpenes q̃m offm custo¬
die est atq eius iinistros capi¬
dem. Si quis mea culpan
cͥmine fu̾it depͥheusus. qd̃dig¬
misclauscs carcens i custodie
sqnalare inteatur. anditapͥ
acta cumde admisso constitͥ¬
it. penamcarceris sustmeat
atq. itapostmodum eductꝰ.
ap̃ actaita audiatur. it᷑a enĩ
qi subpublicodestimomio
commemoracõ admissicri¬
minis siec ut iudicib inmo¬
dice sementio treniquitem
cemperies adhĩcanideatur.

Expanded text:
nocentibus miserum noxiis non satis severum esse cognoscitur. § 1. Illud etiam observabitur, ut neque his, qui stratorum funguntur officio, neque ministris eorum liceat crudelitatem suam accusatocarcerum septa letho dare, aut subtractos audientiae longa tabe consumere. Non enim existimationis tantum, sed etiam periculi metus judici imminebit, si aliquem ultra debitum tempus inedia aut quocumque modo aliquis stratorum exhauserit, et non statim eum, penes quem officium custodiae est, atque ejus ministros capiea culpa vel crimine fuerit deprehensus, quod dignum claustris carceris et custodiae squalore videtur, auditus apud acta, cum de admisso constiterit, poenam carceris sustineat atque ita postmodum eductus apud acta audiatur. Ita enim quasi sub publico testimonio commemoratio admissi criminis fiet, ut iudicibus immodice saevientibus freni quidam ac temperies adhibita videatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Io cominentanense
receptarumꝑsonarum c̃to¬
dĩa obsuacõq ꝑtineat. nec
putet hominem abiectum
atoi miem obiciendueẽ¬

Expanded text:
p. Ad commentariensem receptarum personarum custodia observatioque pertineat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum es
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Iubemus
nemini penitus ncere
ꝑ̃ alexandrianspiendi¬
dissimam ciuitatem uel
ꝑ egẏpciacamdiocesim.
ant qub uret imperiir̃i uł¬

Expanded text:
p. Iubemus nemini penitus licere per Alexandrinam splendidissimam civitatem vel Aegyptiacam dioecesin aut quibuslibet imperii
Abbreviated transcription (Latin):
cõne sanctimis. ut autcon¬
uictos uelox pena subͣdncat᷑.
aut uberandoscustodia diu¬
tiruanõ maceret. Iuremꝰ
ꝑ cominentariensis ingerat
tatemdelictorum clansoꝵ
ordinem ecatemq unictoꝵ¬

Expanded text:
ione sancimus, ut aut convictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non maceret. Iubemus per commentariensis ingesserit tatem delictorum, clausorum ordinem aetatemque vincto
Abbreviated transcription (Latin):
anbicit si rens. aliquo modo¬
fãnt elapsus. nam ipͣmno m¬
mus enisiuodi pena consu¬
un qͣ obnoxius cocebitur
fuissequifugͥit. Siu̾o cõmẽ¬
tanensis neccitate aliqua ꝓ¬
ciil ab offõegit adiutorem
eĩ pannbemus uignlare cmra
i⁊ eademstatumis logis sei¬
tate constringi.

Expanded text:
ici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. nam ipsum volumus eiusmodi poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse qui fugerit. Si vero commentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura et eadem statuimus legis severitate constringi.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Intra urbem romamue¬
c̾em inouammillus iudicum
nouum op̾informet quociens
serenitatis nr̃e arbituia cessabt.
insiex sis pecuus huiusmo¬
cantum instaurandi. q̃iam de¬
formib ruinis intercidissedñr
uniu̾sis liñam damus.
mp̃r. Prescͥpcõtemporisiuri
pupuco nõ debet obsist̾e. s noc
rescͥpta quidem antiqua at¬
ideo diruenda sunt. que ꝑdiu̾
modum ac decoram faciemcmi¬
c̃atis extructa noscuntur
Dem. Adportus ⁊ aqueductꝰ
⁊nuirorimm instauracõem. siñ
exstinctionem omnes cercatĩ
fc̃a operum conacõne instare
debent. n alianis ab huinsmodi
concorciodignitatis primlegi¬
is excusari.p

Expanded text:
pu. Intra urbem Romam veterem et novam nullus iudicum novum opus informet, quotiens serenitatis nostrae arbitria cessabunt, nisi ex suis pecuniis huiusmotamen instaurandi, quae iam deformibus ruinis intercidisse dicuntur, universis licentiam damus.m. praescriptio temporis iuri publico non debet obsistere, sed nec rescripta quidem. atque ideo diruenda sunt omnia, quaemodum ac decoram faciem civitatis extructa noscuntur. Ad portus et aquae ductus et murorum instaurationem sive extructionem omnes certatim facta operarum collatione instare debent neque aliquis ab huiusmodi consortio dignitatis privilegiis excusari.