comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
credebat᷑ incrementa ministrabat:
subito ictu igneo febrium accensus.
inter pene inceudia clamare cepit
si ualusset se ad beatum athala redi¬
re uelle: et ad missi criminis damp¬
na penitentie medicamento lenre. Nlec
mora uix hec dicere licuit:obmit¬
tuit: ac extrenum halitũ dimisit.
Ast qui aderant uidentes uiri dei in¬
iurias diuina ultione uindicari: plu¬
runi eoꝵ ad uirũ dei remeant. suasq
noxas consitentur: se in omnib si reci¬
piantur emendaturos pollicentur. Qlͦs
uir sc̃s miro gaudio ac si elupoꝵ
ore receptas oues recipit: siusq locis
uero alii qui uerecundia p̾ueniente
uel temeritate arrogantie uitio ma¬
mortib sunt direpti:. ut manifeste da¬
ret᷑ intelligi socios eos fuisse eiꝰ in exci¬
tanda contumatia quem ultio diui¬
na ꝑcusserat: ꝓpter ea cum ceteris ue¬
niam ñ meruisse. Nam unus eoꝵ
teudemundus nomine securi ꝑcussꝰ
interiit: alius dum parui fluminis

Expanded text:
credebatur, incrementa ministrabat, credebatur, incrementa ministrabat, subito ictu igne inter poenas incendii clamare coepit se, si valuisset, ad B. Attalam venire velle et admissi criminis damna poenitentiae medicamento lenire. Nec mora, vix haec dicere ei licuit obmutuit, ac extremum halitum dimisit. At hi qui aderant, videntes viri Dei injurias divina ultione vindicari, plurimi eorum ad virum Dei remeant, suasque noxas confitentes se in omnibus si recipiantur emendaturos pollicentur. Quos vir sanctus miro gaudio ac si e luporum ore ereptas oves recepit suisque locis vero alii qui verecundia praeveniente vel temeritate ac arrogantiae vitio mamortibus sunt direpti: ut manifeste daretur intelligi, socios eos fuisse ejus in excitanda contumaciae incrementa, quem ultio divina percusserat, et propterea cum caeteris veniam non meruisse. Nam unus eorum Theodemundus nomine securi percussus interiit; alius dum parvi fluminis
Abbreviated transcription (Latin):
rus noxiis ictib laxare cepit. excitans
erat sacro animo pia fomenta p̾bere:
et salutaris antidoti quo sanies putͤ¬
facta. abscideretur potum dare: atq¬
uitebatur. Duiq castigatos cũ secũ
tenere ñ ualeret. merore animi turba¬
tus. multis p̾cib cum pietatis obse¬
quio ꝓsequebatur ut ñ se relinque¬
rent :et de ardui ctineris calle ñ deus¬
arent meminerintq patres ꝑer mor¬
tificationem et contemptũ ꝑ̾sentis
uite regua celoꝵ possidere. Cum se ni
chil iam ꝓficere cerueret: nec alibi
trahentes animos sue societatis
habenis irretire posse uidisset. ꝑ¬
tinaces ire sinit. Qui postqua sunt¬
rinis sunt finib recepti:ali locũ
heremi oblbertatem habendam pe¬
tiere. qui temeritatis ac arrogante¬
obtentu inibi positi mox dampna
sensere. Nam cum his in locis mo¬
rarentur et uirũ dei suis detracta¬
tionib lanarent. linus eoꝵ qui ro¬
colenus dicebat᷑. qui et uirgioꝵ ut

Expanded text:
rus noxiis ictibus laxare coepit, excitans rus noxiis ictibus laxare coepit, excitans agaci ut erat animo, pia fomenta praebere et salutaris antidoti, quo sanies putrefacta abscideretur, potum dare snitebatur. Diuque castigatos cum secum tenere non valeret, merore animi turbatus, multis precibus cum pietatis obsequio prosequebatur, ut se non relinquerent et ardui iteneris calle non deviarent meminiscerentque, patres per mortificationem et contemptum praesentis vitae regna caelorum posshil jam proficere cerneret, nec alibi trahentes animos suae societatis habenis irretiri posse vidisset, pertinaces ire sinit; qui postqurinis sunt sinibus recepti, alii locum eremi ob libertatem habendam petiere. Qui temeritatis suae atiae inibi positi mox intentu damna sensere. Nam cum his in locis morarentur et virum Dei suis detractionibus laniarent, unum eorum qui Roccolenus dicebatur, qui et iurgiorum, ut
Abbreviated transcription (Latin):
UM uero uenerabilis
columbanus de hac lu¬
ce migrasset: eius in lo¬
cũ atchala suffectus ẽ:
omni regione laudabilis. Cuiꝰ post
magistrum uirtutes clare fulserũt:
exburgundionum genere nobilis
natione sed nobilio scĩtate ꝑfecte ma¬
gistri p̾cepta secutus. Sed quahter
rudimenta illius inter ipsa primor¬
dia uberem ꝓfectum quesiere p̾ter¬
mutendum est. Itaq dum a patre no
o quodam pontifici agenitore comm̃¬
datus est. Sed cũ utilitatis nichil a¬
gi cerueret: cepit rudis affectus ad
potiora anhelare: dedit oꝑam ut¬
post positis mundi faleramentis
ris contentus ad hrinense cenobi¬
um ꝑuenit. Quo diu degens cum
uequaqͣm cerneret regularis disc¬
plins habenis ceteros colla submit¬
tere.:cepit anxie trutinare quo poti¬
oris consili aditus uiam panderet
Progtessus ergo inde adbeatũ colum
suo ministerio iunxit ac in omnib
diuinis monitis erudire temptauit.
Ergo cũ egregius athala post beatũ
guis uersutia letiferum discordie iu¬

Expanded text:
ue ergo venerabilis Columba de hac luce migrasset, eius in locum Athala suffectus est omni religione laudabilis, cuius post magistrum virtutes clarae fulserunt, ex Burgundionorum genere nobilis natione, sed nobilior sanctitate per vestigia magistri secutus. Sed qualiter rudimenta illius in ipsa primordia uberem profectum quaesiere, praetermittendum non est. Itaque dum patre nobi quondam pontificis a genitore commendatus est. Sed cum nihil utilitatis augi cerneret, coepit rudis affectus ad potiora anhelare; dedit opostpositis phaleramentis ris contentus ad Lirinense coenobium venit, quo diu vitam degens cum nequaquam cerneret regularis disciplinae habenis caeteros colla submittere, coepit anxio animo trutinare quo potioris consilii aditus viam panderet. Progressus ergo inde ad B. Columbsuo ministerio junxit, ac in omnibus divinis monitis erudire temptavit. Ergo cum egregie post beatum guis versutia loetiferum discordiae vi
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt hec. Domitianus. eroicus.
Sisinnius. eraclius. Alexander. iohan¬
nes. Caudius. athanasius: ualens.
tius. Iubianus. hel theodolis. cyril

Expanded text:
na aliorum, Domitianus, Eunoicus, Sisinius, Eraclius, Alexander, Joannes, Claudius, Athanasius, Valens, cius, Jubianus, Helius, Theodolus, Cyril
Abbreviated transcription (Latin):
centio. Qui lucentus agnoscens
qd̃ ꝓculus et efib atq appollomus
ppłos multos quos cognouerant
amatores haberent. trmens ne ui¬
olenter ei appło tollerentur: noctis
medio suis eos russit tribunalibus
presentari. Quos cum uidisset nec
blandimentis decpi nec terrorib
frangi. iissit eos ut capitalem su¬
birent sentenciam. Ipse aũt statĩ
cum officio suo fugiens. Et quo per¬
rexit non se permisit sciri. Tunc po¬
pulus omnis luctũ de nece eoꝵ et
gaudium de martirio habuerunt.

Expanded text:
centio. Qui Lucentius agnoscens, centio. Qui Lucentius agnoscens, quod Proculus et Efybus atque Apollonius populos multos, quos cognouerant, amatores haberent, timens ne uiolenter ei a populo tollerentur, noctis medio suis eos iussit tribunalibus presentari. Quos cum uidisset nec blandimentis decipi, nec terroribus flagitari, iussit eos capitalem subire sententiam. Ipse autem statim cum officio suo fugiens, et quo perrexit, non se permisit sciri. Tunc omnis populus luctum de nece eorum, et gaudium de martyrio habuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rabiha ꝓbarentur. Interea per hos
confluebat. multitudo scolasticoꝵ
urbis filius animo duceretur: ut
tota fidei pleuitudine xp̃i se famu¬
lum publica uoce clamabat. Tunc iu¬
dignatio pene omnrum senatoꝵ acce¬
hsa est: et tentus sc̃s ualentinus
ep̃s atq uirgis cesus compellebat᷑
sacrificare demoniis. Et post duit᷑¬
nã cedem. custodie mancpatur. Et
uidentes eum constanter gloriari:
et om̃s qui per ipsũ xp̃o credide¬
rant aurinos confortantem: medio
noctis sileutio electũ de carcere de¬
collaueruut. lussu furiosi placidi
urbis prefecti. Tirnc aproculo et ef¬
fibo atq apollonio ablatũ corpus
uenerandum xp̃i martyris ualen¬
tini ad suã ecch̃am interanne urbis
nocturno ignere transtiderirt. Ibi¬
q infuburbano empto terre spacio.
ñ longe abeadem cruitate sepultu¬
re honestissume tradiderunt. Ubi
cum cotidiais uigiliis rudes lau¬
dib ꝑmnanerent: tenti agentihb
custodie firut traditi confularilu¬

Expanded text:
rabilia probarentur. Interea per hos rabilia probarentur. Interea per hos confluebat multitudo scolasticoruVrbis filius, animo duceretur, et tota fidei plenitudine Christi se famulum publica uoce clamabat. Tunc indignatio pene omnium senatorum accensa est. Et tentus sanctus Valentinus episcopus atque uirgis cesus, compellebatur sacrificare demoniis, et post diuturnam cedem custodiae mancipatur. Et uidentes autem eum constanter gloriari, et omnium, qui per ipsum Christo crediderant, animos confortantem, medio noctis silentio eiectum de carcere decollauerunt iussu Furiosi Placidi, Vrbis prefecti. Tunc a Proculo, Efibo atque Apollonio ablatum corpus uenerandum Christi martyris Valentini ad suam ecclesiam Interamnae urbis nocturno itinere transtulerunt; ibique, in suburbano empto terrae spatio, non longe ab eadem ciuitate, sepulturae honestissimae tradiderunt. Vbi cum cotidianis uigiliis in Dei laudibus permanerent, tenti a Gentilibus, custodiae sunt traditi consulari Lu
Abbreviated transcription (Latin):
di. Sed spacio unius hore transacto.
surgens sauissimus puer. simul
cepit uoce clara indei laudib in¬
colirinis concrepare. Audiens illũ
parentes eius deo canere. cuius
ꝑtres annos solum gemitum au¬
diebant mugitumq reddentem:
om̃s sunul gaudentes foris. ut re¬
seraret cis scm̃ ualentinum exora¬
bant. At ille dixit. Nisi compleue¬
ymrnoꝵ non uobis apperiam. Sed
tim aurora nocti fiuem imponeret.
sc̃s ualentinus reserat claustra cu¬
bicusl: et cerimonein nruenem paren¬
tib ac si uichil ꝑpessus fuisset ab
omni egritudine hberatũ assignat.
Tunc craton comuge et omni domo
sua credidit. et baptizatus est. Ceri
suaderi. Proculus uero et effib atq
appollonius abicentes studia hu¬
mane sapientie ita se contulerunt
ad dñni. ut ultra penitus nichil hu¬
mauarum legerent litterarũ. sed
conuersi ad dñm spiritalib studiis
se tradiderunt magistro: curus non
tantum uerba sed etiam facta mi¬

Expanded text:
di. Sed spatio unius horae transacto, di. Sed spatio unius horae transacto, surgens sanissimus puer, simul cepit uoce clara in Dei laudibus incolumis concrepare. Audientes autem illum parentes eius Domino canere, cuius per tres annos solum gemitum audierant, mugitumque reddentem, omnes simul gaudentes, fores ut reseraret eis, sanctum Valentinum exorabant. At ille dixit: «Nisi compleuehymnorum, non uobis aperiam». Sed cum iam aurora noctis finem imponeret, sanctus Valentinus reserat claustra cubiculi, et Cerimonem iuuenem parentibus, ac si nichil perpessus fuisset, ab omni egritudine liberatum assignat. Tunc Craton cum coniuge et omni domo sua credidit, et baptizatus est. Cerimsuaderi. Proculus uero et Efibus atque Apollonius, abicientes studia humanae sapientiae, ita se contulerunt ad Dominum, ut ultra penitus nichil humanarum legerent litterarum. Sed conuersi ad Dominum, spiritalibus studiis se tradiderunt magistro, cuius non tantum uerba, sed etiam facta mi
Abbreviated transcription (Latin):
nisse. hn itaꝙ sumili modo oratoris
sui fihium cerimonẽ cupientes sal¬
uum fieri: se credituros affirmant.
Tunc sc̃s ualentimis ep̃s iussit sibi
cubiculum preparari: et dici et nocti
silengum fieri: et claudens ostiũ
suꝑ se et puerum cerimonem qui
tercio anno transacto ita toto corpore
implicitus atq glomeratus lacebat.
ut caput inter genua habens rema¬
neret. et nullam partem corporis
posset liberam in menbris habere.
Erant enim eins brachia srmul et
crura contorta. ut nullus medicoꝵ
passiomis istrus assereret repertum
esse uocabulum. Tunc sc̃s ualentiniᷤ
epͣs ita uir dei plenus fide clauso osti¬
o stratoq humi cilicio eleuauit pu¬
erum cernnonem de lecto. et ꝓieqt
eum seminecem ineo cihicio. inquo
ipse orare consueuerat. Et pertotã
noctem indes laudib et oratione ꝑ¬
mauenti. lumen circa medtum no¬
ctis tantũ apparuit: nt hii qui in
spectaculis erant circa cubiculum
putarent rntus flaminas acceu¬

Expanded text:
nisse. Hi itaque simili modo, oratoris nisse. Hi itaque simili modo, oratoris sui filium Cerimonem cupientes saluum fieri, se credituros affirmant. Tunc sanctus Valentinus episcopus iussit sibi cubiculum preparari, et die et nocte silentium fieri. Et claudens ostium super se et super puerum Cerimonem, qui tertio anno transacto ita toto corpore implicatus atque glomeratus iacebat, ut caput inter genua habens remaneret, et nullam partem corporis possit liberam in membris habere. Erant enim eius brachia simul et crura contorta, ut nullus medicorum passionis istius assereret repertum esse uocabulum. Tunc sanctus Valentinus episcopus, uir Dei fide plenus, clauso ostio, stratoque humi cilicio, eleuauit puerum Cerimonem de lecto, et proiecit eum seminecem in eo cilicio, in quo ipse orare consueuerat; et per totam noctem in Dei laudibus et oratione manenti lumen circa mediam noctis tantum apparuit, ut hi, qui in spectaculis erant circa cubiculum, putarent intus flammas accen
Abbreviated transcription (Latin):
lie tercia restirrexisse. atq multis
uidentib ascendisse incelis angelis
testantib ita ut ascendit uenturus
assertus est. Srista credis facta acte¬
de et baptizare. ut possis ad salutem
fihi tui ꝑtingere. et ꝑ ipsũ ad uitã
perpetuam peruenire. Dicit ei cra¬
ton. Quantacumq dixeris et uerboꝵ
amphata fuerit mulgtudo. uno hoc
colligi poterit si saluetur hic ꝓquo
inagister esse uideris stulticia est a¬
pud dm̃i: et ñ potes tam perfecte
credere qm fides ipsa deposcit. cui
credendum est: da michi fidẽ tuam
sub hac pollicitatione. ut fihius tu¬
us ꝑ meam fidem saluetur. tu ue¬
ro per salutem fili tui cũ omni do¬
mo tua conuertaris ad xp̃m. Timc
craton uocauit coniugem suã cum
omni famslia: et ꝓstratus pedibus
elus. cepit ꝓmittere qd si ille salmis
esset. om̃s crederent xp̃o. Erant aũt
in hoc spectaculo. ꝓculus effib. atq
apollonius. quos cognouimus in
greco ꝑfectos ad latina studia ꝑue¬

Expanded text:
die tertia resurrexisse, atque multis die tertia resurrexisse, atque multis uidentibus ascendisse in celis, angelis testantibus, ita ut ascendit, uenturum adsertus est? Si ita credis facta, accede et baptizare, ut possis ad salutem filii tui pertingere, et per ipsum ad uitam perpetuam peruenire». Dicit ei Craton: «Quantacumque dixeris, et uerborum ampliata fuerit multitudo, uno hoc colligi poterit: si saluetur hic, pro quo tu magister esse uideris, stulta est apud Deum, et non potest tam perfecte credere, quam fides ipsa deposcit, cui credendum est, da michi fidem tuam sub hac pollicitatione, ut filius tuus per meam fidem saluetur: tu uero per salutem filii tui cum omni domo tua conuertaris ad Christum ». Tunc Craton uocauit coniugem suam cum omni familia, et prostrarus pedibus eius, cepit promittere, quod, si ille saluus esset, omnes crederent Christo. Erant autem in hoc spectaculo Proculus et Efibus atque Apollonius, quos cognouimus in Greco perfectos ad Latina studia perue
Abbreviated transcription (Latin):
Sc̃s ualentinus ep̃s dixit. ut ab¬
remuncietur ydolis manu factis
quoꝵ effigies adorantur intẽplis:
et ab omni peccato lotus fonte pu¬
rissimo dei filius adopteris. Eratõ
dixit. Aqua que sordes corporis la¬
uat. quomodo poterit peccata mũ¬
dare. Sõs ualentinus ep̃c dixit.
Aqua ipsa ꝑ misterium inuocate
recipiet. et per ipsũ urnuersa pec¬
cata et crimina. dimitterentur. Di¬
ꝯt e craton. Dum disputatio nr̃a
longius tenditur: liita mei fihii
brenatur. Dicit e sc̃s ualentimu᷑
ep̃s. Nisi credideris ea que net au¬
dire potuisti aliquando nec uidere.
saluus esse ñ poterit filius tuus.
Dicit ei craton. Quid est qd̃ ego nec
audire potui. nec corde conspicere.
quid andisti aliquando. uirginẽ
concepisse. uirginẽ peperisse. uir
disti aliquando aut uidisti siccis
pedib undarum pelagus ꝑtransi¬
tum. imꝑasse uentis. tempestates
iussu compescuisse.: post remo cru¬
cifixum. mortuum ac sepultum.

Expanded text:
Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Vt abSanctus Valentinus episcopus dixit: «Vt abrenuntietur ydolis manufactis, quorum effigies adorantur in templis, et ab omni peccato lotus fonte purissimo, Dei filius adopteris». Craton dixit: «Aqua, quae sordes corporis lauat, quomodo poterit peccata mundare?». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Aqua ipsa per mysterium inuocataerecipiet, et per ipsum uniuersa peccata et crimina dimittentur». Dicit ei Craton: «Dum disputatio nostra longius tenditur, uita mei filii breuiatur!». Dicit ei sanctus Valentinus episcopus: «Nisi credideris ea, quae nec audire potuisti aliquando nec uidere, saluus esse non poterit filius tuus». Dicit ei Craton: «Quid est, quod ego nec audire potui nec corde conspicere?». quid audisti aliquando uirginem concepisse, uirginem peperisse, uirgdisti aliquando aut uidisti siccis pedibus undarum pelagus pertransitum, imperasse uentis, tempestatem iussu compescuisse, postremo crucifixum, mortuum ac sepultum,
Abbreviated transcription (Latin):
it.: et iħu narie scitas ppłis iudis¬
persione positis plurimum trrũ¬
phum attribuit. Quid memorẽ
uidue credenti ab elya mortuum
unicum suscitatũ dolenti eferet᷑
redditũ. axpo unicũ uidue. quid
parabticum acredentib cũ lectulo
suo funib depositũ ac curatum:
Nonne fides alterius ita aliis ꝓ¬
fuit. ut fides credentium druinio¬
res laudẽ acquireret: et a non cre¬
deutib incredulitatẽ eiceret: et
sauitatem languentib restitue¬
ret. et uitã nimortuis repararet.
Hec et his simiha multa sc̃o uale¬
tino ep̃o ꝓsequente. craton orator ceci¬
dit adpedes eius dicens. Credo qd̃
iste qͣm p̾dicas uerus sit ds̃. et ip¬
sum ñ est alius qui imꝑat languo¬
ri ut abscidat. imꝑat morti ut fu¬
giat: imꝑat uite ut redeat. Sc̃s
ualentinus ep̃c dixit. fides xp̃ia¬
na ñ tantum uerbis. sed oꝑib de¬
monstratur. Dicit e craton. Que st̃
oꝑa per que fides possit ostendi.

Expanded text:
it. Et Iesu Naue sanctitas populis in disit. Et Iesu Naue sanctitas populis in dispersione positis plurimum triumphum attribuit. Quid memorem uiduae credenti ab Helia mortuum unicum suscitatum, dolenti e feretro redditum a Christo unicum uiduae? Quid paralyticum a credentibus cum lectulo suo funibus deposi- tum ac curatum? Nonne fides alterius ita aliis profuit, ut fides credentium diuini oris laudem adquireret, et a non credentibus incredulitatem eiceret, et sanitatem languentibus restitueret, et uitam in mortuis repararet?». Haec et his similia multa sancto Valentino episcopo prosequente, Craton orator cecidit ad pedes eius, dicens: « Credo, quod iste, quem predicas, uerus sit Deus, et preter ipsum non est alius, qui imperat languori, ut abscedat, imperat morti, ut fugiat, imperat uitae, ut redeat». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Fides Christiana non tantum uerbis, sed et operibus demonstratur». Dicit ei Craton: «Quae sunt opera, per quae fides possit ostendi?».
Abbreviated transcription (Latin):
dñs. et filia patri esse reddita. et
frater sorori et seruum legimus do
iruo restitutum. Igitur ꝓ eoꝵ in¬
teritu qui cruciabantur. fid̃e inte¬
gram acceꝑunt. ad hoc ut efficeren¬
tur utriq fideles: et salus tempora¬
lis data corporib acquireret amina¬
b eternam. Sicut et factũ est ut
centurio morientem seruũ suum
reciperet. et filiam mortuam archi¬
synagogus aduitã reuersam aspice¬
ret. et sorores lazarum ia sepulturã
quadriduanam habentem qͣm luge¬
bant et flebant uoce dm̃ suscitatũ
esse gaudebant. Siuit et multa aha
que innobis et inueterib sacris uo¬
lirininib ista affirment: ut fides
alterius subuerisse aliis doceatur.
et infidelitas alterius aliis nocuis¬
se que nunc memorare longumẽ.
Nani pharaonis unius hommuis
nifidehtas totam egyptum cedi fe¬
eit uariis plagis. quoadusq cũ suo
interiret exercitu. Et fides moysi
p̾hantib uictoriam exhostib tribu¬

Expanded text:
dominus: et filium patri esse redditum, et dominus: et filium patri esse redditum, et fratrem sorori, et seruum legimus do- mino restitutum. Igitur pro eorum interitu hi, qui cruciabantur, fidem integram acceperunt ad hoc, ut efficerentur utrique fideles, et salus temporalis data corporibus acquireret animabus eternam. 23 Sicut et factum est, ut centurio morientem seruum suum reciperet, et filiam mortuam archisynagogus ad uitam reuersam aspiceret, et sorores Lazarum, iam sepulturam quatriduanam habentem, quem lugebant et flebant, uoce Domini suscitatum esse gaudebant. Sunt et multa alia, quae in Nouis et in Veteribus sacris uoluminibus ista affirment, et fides alterius subuenisset aliis doceatur, et infidelitas alterius aliis nocuisset, quae nunc memorare longum est. Nam et Pharaonis unius hominis infidelitas totam Egyptum cedi fecit uariis plagis, quoadusque cum suo interiret exercitu, et fides Moysis preliantibus uictoriam ex hostibus tribu
Abbreviated transcription (Latin):
didissimis actib et crudelissimis
occupati nullum tempus numu¬
ne ab scelerib habuerunt : sed
li et ommpotenti cominittas: et¬
dabitur salus filio tuo qͣm postu¬
las. Censum uero tuũ cunis michi
mediecatem pollceri uoluisti: of¬
quod ahud ante qͣm fidem que¬
rã. Erede ergo filium dei uerũ de¬
um esse iħni xp̃m: et omnib re¬
nuncia simulachris: et uidebis
filium tuum salirum. Dicit ezcra¬
ton. Hcet ignorem quo ordine re¬
ligio ur̃a teneatur. Audiui tamen
quia unusquisq ꝑ fidẽ suã saluabi¬
tur: nec ꝓsit alteri alterius fides
nec obesse poterit alteri infideli¬
tas alterius. Sc̃s ualentinus ep̃c
dixit. Certe cause sunt conuersatio¬
nis humane que alterum ꝓ aho
nec liberari faciant nec petire.
Neq euini infide dubius pater.
fiho potest esse fideli. In his ergo
cansis quas necessitas flagitat.¬
ut sanitatẽ querant. dũ patitur
pater ꝓ fiho. soro ꝓ fr̃e: ꝓ seruo

Expanded text:
didissimis actibus et crudelissimis didissimis actibus et crudelissimis occupati, nullum tempus immune ab sceleribus habuerunt. Sed li et omnipotenti committas, dabitur salus filio tuo, quam postulas. Censum uero tuum, cuius mi- chi medietatem polliceri uoluisti, ofquid aliud accipiam, quam fidem queram. Crede ergo filium Dei uerum Deum esse, Christum Iesum, et omnibus renuntia simulacris, et uidebis saluum filium tuum». Dicit ei Craton: «Licet ignorem, quo ordine religio uestra teneatur, audiui tamen hoc, quod unusquisque per fidem suam saluetur, nec prosit alteri alterius fides, nec obesse poterit alteri infidelitas alterius». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Certae causae sunt conuersationis humanae, quae alteros pro aliis nec liberari faciant, nec perire. Neque enim in fide dubius pater filio potest obesse fideli. In his ergo causis quasi necessitas flagitat: sanitatem querunt, dum patitur, pater pro filio, soror pro fratre, pro seruo
Abbreviated transcription (Latin):
quo abeo curatus est. non illum
deseruit. dicens se niuno huius
bonitatis affectu constrictũ. esse.¬
Audiens hec craton. misit adillũ
nobiles iuros auricos suos.: qui
illum rogarent. ut adurbẽ romã.
dignaretur uenire. Qui cum uenis¬
pit. Ostendit ei fihum cerimonem:
et cepit petere ut sicut curauit ger¬
manum fontegii. ita et illi succur¬
reret. Cui sc̃s ualentimis ep̃c dixit.
Tu siuis curabitur. Et cratou dixit
ad eum. Druidiam partẽ substancre
sue tib dare dfposui: si istũ ab hac
lentinus respondit. Miro te magi¬
strum prudentem non aduertisse
que dixi tu si is curabitur. Nã
si credideris xp̃o meo. fides tua pre¬
tiosa est deo magis qmͣ tua pecu¬
nia: qui mrebus uilissimis ac ua¬
niis tuam uitam expendis. credẽs
effigies malignoꝵ hominum in
ligno aut inquocumq metallo ex¬
pressas aliquid diuinitatis habe¬
re que merito obtruuerte. nunc
auit ut non possint credi qui sor¬

Expanded text:
quo curatus est, non illum quo curatus est, non illum deseruit, dicens enim Iesus et huius bonitatis affectu esse constrictum. Audiens haec, Craton mittit ad illum nobiles uiros, amicos suos, qui illum rogarent, ut ad urbem Romam dignaretur uenire. Quem cum uenieostendit ei filium suum Cerimonem, et cepit petere eum, ut, sicut curauit germanum Fonteii, ita et isti succurreret. Cui sanctus Valentinus episcopus dixit: « Tu si uis, curabitur». Et Craton dixit ad eum: «Dimidiam partem substantiae meae tibi dare disposui, si istum ab hac ui sanctus Valentinus respondit: «Miror te magistrum prudentem non aduertisse, quod dixi: “Tu si uis, curabitur”. Nam, si credideris Christo meo, fides tua pretiosa est Deo magis quam tu, qui in rebus uilissimis et uanis uitam tuam expendis, credens effigies malignorum hominum, in ligno aut in quocumque metallo expressas, aliquam diuinitatem habere: quae merito hoc obtinuerunt. Nunc autem, ut non possint credi, qui sor
Abbreviated transcription (Latin):
Iropheca loquitur
titudinem tuam.
urultiplicasti filios
hominum Iuipsa
multiphcatione il¬
li specialiter ad dñi pertinẽt qui
uitam suam uouerunt creatoꝵ.
tta ut corpus et auimam inten
ad herere. Que uirtutes latentẽ
hominem omnimodo credentiũ
aniuns tradiderunt. Igitur cum¬
atheuieuses nobiles nãti. ꝓculus.
efib et apollonius scolastici uiri
apud grecos latina studia deside¬
rassent: apd̃ cratonẽ quem surru
oratorem utrrusq lingue mur¬
be roma hospitabantur. Huiuis
magisterio et hospitio fouebautur.
factum est aũt ut unicus cratonis
fllius cerimon nomine. iuuenis
scolasticus sic incurreret egritudi¬
nem ut rituruatus dorso. caput
habeus inter genua remaueret.
Cumq pene om̃s medici qui in
urbe roma erant. nulla possent
ratione succurrere. extitit quidã
fonteius tribunus qui diceret ei.
istã passionem acrius suo eneuis¬
se germano. et curatus esset a quo
urbis cuus. et hortatur trausuiit¬
tere adeum. Deniqr ipse puer ex

Expanded text:
ropheta loquitur titudinem tuam multiplicasti filios hominum”. In ipsa multiplicatione illi specialiter ad Deum pertinent, qui uitam suam uouerunt Creatori, ita ut corpus et animam intentadherere, quae uirtutes latentem hominem omnis mundi credentium animis tradiderunt. Igitur Athenienses nobiles nati Proculus, Efibus et Apollonius, scolastici uiri, cum apud Grecos Latina studia desiderassent, apud Cratonem ciuem suum, oratorem utriusque linguae, in urbe Roma hospitabantur, huius et magisterio et hospitio fouebantur. Factum est autem, ut unicus Cratonis filius, Cerimon nomine, iuuenis scolasticus, sic incurreret egritudinem ut, incuruatus dorso, caput habens inter genua remaneret. Cumque omnes pene medici, qui in urbe Roma erant, nulla ei possent ratione succurrere, extitit quidam Fonteius tribunicius, qui diceret ei istam passionem acrius suo euenisse germano, et curatus esset a quodurbis ciuis, et hortatur transmittere ad eum. Denique ipse puer, ex
Abbreviated transcription (Latin):
asacrilegii impio scelere ꝑio hortami
trio suo qͣm alieno seruari consiho
em ꝓprie uoluntatis examinat. blan¬
daq et noxia ꝓrectis ac necessariis ha¬
bet. Totis igitur furoris stimulis in
iniuriam. sc̃ uiri seditiosũ uulgus
exarsit. Tũ pia ille aduersus se .iii. en¬
tes arma. corripiens. repetit cellulam:
terre ꝓsternitur. fundit uberes ꝓhosti¬
b fletus. Geminat ꝓ inimicis alta
suspiria. petunt ut sine nece sua uel

Expanded text:
a sacrilegii impio scelere pio hortamina sacrilegii impio scelere pio hortamintrio suo quam alieno servari consilio um voluptatis examinat, blanda et noxia pro rectis ac necessariis habet. 15 Totis ergo furoris stimulis in iniuriam sancti viri seditiosum vulgus exarsit, cum pia ille adversus saevientes arma corripiens repetit cellulam, terrae prosternitur. fundit uberes pro hostibus fletus, ingeminat pro inimicis alta suspiria. petit ut sine nece sua vel
Abbreviated transcription (Latin):
modis affigitur. Deferttur calo uita¬
lis: et soluta neruis rigentib menbͣ
officiũ quo anime famulabantur
ammittunt. Ad cellulam beatissimi
uiri concurritur: ab ozatione consur¬
git ad foꝵ ꝓgredit᷑. Sensit aduentũ
uiri preses magna. ia sui parte p̾mor¬
tuus. Amissi itaq redlunt᷑ sensus: et
famulantia usib suis adnigorẽ pri¬
stinum redeunt menbra. sedditur
ergo salus p̾fidi. uita dampnato. pia¬
dnĩ miseratione conceditur. Deniq
donata est reo cũ crimine uita: pre¬
ses meruit ueniam cũ salute. Non
longo pꝰt tẽꝑe sequit᷑ longe clarior
uirtus. Erat nãq haud longe abur
be altiori base eminens simulachrũ:
quo in loco mira gentilium multi¬
tudo confluxerat. Itaq dũ demoniis
dumnq referti epulis uino plenican¬
tu perstrepunt. beatissimus sacerdos
aduenit. Uidensq exultare infelicem
plebem omni luctu grauiori lecicia:
trahens imo pectore longa suspiria.

Expanded text:
modis affigitur, deserit ossa vitamodis affigitur, deserit ossa vitalis calor et soluta nervis rigentibus membra officium quo animae famulabantur amittunt. 10 Ad cellulam beatissimi viri concurritur, ab oratione consurgit, ad forum progreditur. Sensit adventum viri praeses magna iam sui parte praemortuus. Amissi itaque redduntur sensus et famulantia usibus suis ad vigorem pristinum redeunt membra. 11 Redditur ergo salus praesidi, vita dampnato, ni miseratione conceditur. Denique condonata est reo vita cum crimine, et praeses meruit veniam cum salute. 3. Non longo post tempore sequitur clarior ito. Erat nanque haud longe ab urbe in altiori baside eminens simulachrum, quo in loco mira gentilium multitudo confluxerat. 13 Itaque cum daemoniis dumque referti epulis vino pleni cantu perstrepunt, beatissimus sacerdos advenit, vidensque exultare infelicem plebem omni luctu graviori laetitia, trahens ab imo pectore longa suspiria, eos
Abbreviated transcription (Latin):
eatissimꝰ amantui
et uita pastoꝵ mtnc
felici patronus ex¬
cessu est. Qui mpri.¬
mero etatis flore
abruptis scħ laque¬
seuerantie definicone fuscepit. et uic¬
a quibus pulsatur humana fragi¬
litas pacientie uirtute calcauit. Qui¬
beato feruens ꝓposito. et feliciũ meri¬
tor splendore conspicuus sacerdocii
culmen et fublimis cathedre sedẽ eme¬
ruit gessit ꝙ meutẽ fastigio honoris
uirtutũ eius ꝑstringam insignia
prestante d̾uo ꝑorationem beati an¬
tistitis dicendi uires: qu diuicras bo¬
nitatis sue sine ullo defectu scit ef¬
fundere et nescit cũ effuderit uacuari.
Igitur cũ inpredicte urbis foro cum¬
sedisset p̾ses altiore sede sublimio et
nefarii facinoris reũ ultimo crucis
supplicio et extrema patibuli pena¬
dampnasset. ꝓperat beatus autistes
metu p̾mortuo sed ñ impetrat. Iterat
terra ꝓsternitur. fundit preces. suspi¬
ria geminat. tundit crebro ictu scm
tis pena ꝑcellitur. Nam cathedre
cui alcius insederat uiiris repente

Expanded text:
eatissimus Amantius u, vita pastor, nunc felici patronus excessu est: qui in primaevo aetatis flore abruptis saeculi laqueperseverantiae definitione suscepit et vitia quibus pulsatur humana fragilitas patientiae virtute calcabeato fervens proposito, et felicium meritorum splendore conspicuus, sacerdotii culmen et sublimis cathedrae sedem promeruit. Gessit mentem fastigio honoris virtutum eius perstringam insignia, praestante domino oratione beati antistitis dicendi vires, qui divitias bonitatis suae sine ullo defectu seit effundere et nescit cum effuderit vacuari. 7 Igitur cum in praedictae urbis foro consedisset praeses altiore ceteris sede sublimior et quendam facinoris nefarii reum Ultimo crucis supplicio et extrema paena patibuli dampnasset, properat beatus antistes metu praemortui, sed non impetrat, iterat terrae prosternitur, fundit preces, suspiria ingeminat, tundit crebro verbere sanctum tis paena percellitur, nam cathedrae cui altior insederat miris repente
Abbreviated transcription (Latin):
sic. Et uos stulti facti estis: Uel. hoc
recordamin. quia ñ colentes deos
tradit estis inuianus romanoꝵ et
Magis nos uictores facti sumus
deo fauente. et dño ⁊ ħu xp̃o qui

Expanded text:
Sic stulti facti estis, ut non recordemini quia, non colentes deos, traditi estis in manus Romanorum et Magis nos victores facti sumus, De
Abbreviated transcription (Latin):
scẽ instaret. apparuit sc̃s iohes ei cu¬
nis manus aruerat dicens.In ipsa
ꝓcessione cũ. fit depositio pone ma¬
nũ tuam suꝑ ydriam. statinq sana¬
bitur. Hoc aũt cum fecisset. restituta
est p̾stine sanitati. Celebrata est
dm̃ atq baptiste ineadẽ basihca uice¬

Expanded text:
s instaret, apparuit sanctus Joannes ei cus instaret, apparuit sanctus Joannes ei cujus manus aruerat, dicens: In ipsa processione, cum fit depositio, pone manum tuam super hydriam, et statim sanabitur. Hoc autem cum fecisset, restituta est pristinae sanitati. Facta est  ac Baptistae
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes. Iure iurando fecimꝰ sci io
hann suscipientes ꝑsonam tuam
qd̾ omnẽ cansam cras ante solis
furi. Dequenti aũt die dm̃co simul
cum cyriaco diacono ⁊ iuhano mo¬
nacho uemientes. ep̃o iam pͦt ma¬
tutinas ozationes de occłia egredi¬
enti suggessimus. dicentes quia san¬
ctus lohannes baptista. reuelare dig¬
natus est. Ipse uero stupefactꝰ ait.
at contingere. Dixitq ei cyriacus
infacies suas. adorauerunt. Malchꝰ
nerant infideliter motus. ait. Hoc
unde certũ est. qd̾ caput p̾cursoris
existit: Mittens ꝑ manũ ut contui¬
geret hẏdriam. confestrm exaruit.
hẏdrie. nec eam abstrahete ualit.
manum. potuit abstrahere: sed ita
ꝑmansit inuahda. Ep̃c aũt cũ uni¬
uersis qui secum uenerant: accipiens
ydriam cũ scõ thesauro ibi roposito.
interim indiacomo. sdest insecreta¬
rio sce eccłie collocauit. donet ẽdifica¬
retur basilica in nomine eiꝰ. Que ibi
ꝑfecta est: cũ dies depositionis eius¬

Expanded text:
dicentes, « Jurejurando satisfecimus sancto dicentes, « Jurejurando satisfecimus sancto Joanni, suscipientes personam tuam quod omnem causam cras ante solis sum. Sequenti autem die dominico simul cum diacono Cyriaco et Juliano monacho venientes, episcopo jam post matutinas orationes de ecclesia tunc egredienti suggessimus, dicentes, quia sanctus Joannes Baptista revelatus est. Ipse vero stupefactus ait:at contingere? » Dixitque ei Cyriacus in facies suas adoraverunt. Malchusnerant, infideliter motus, ait: « Unde hoc certum est, quod caput Praecursoris existat? » Mittensque manum ut contingeret hydriam, confestim exaruit, hydriae, nec eam extrahere valuit. m quidem manum potuit abstrahere, sed ita permansit invalida. Episcopus autem, cum universis qui secum erant, accipiens hydriam cum sancto thesauro ibi reposito, interim in diaconio, id est in secretario ecclesiae collocavit, donec aedificaretur basilica in nomine ejus. Quae ubi perfecta est, cum dies sanctae depositionis eju
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ gennadius diaconus michi re¬
tulerat. Et cũ orassemꝰ mox ei reue¬
lationẽ sc̃i ioħ̃is baptiste manifesta¬
re curaurmus. Et ait. Cogitemus qͥd
facere debeamus. Et ego dixi. Puto cõ¬
ueniens esse. ut hoc innotescamus
ep̃o. Rur sũq coguoscentes quod
sepe memoratus stephanꝰ pb̃r de
ostensa est. Die uero sabbator post
meridiem sedentib et sermocinan¬
tib nobis. ingressus est ad nos sal
la lecticarius. et locuti nobiscum
contimio recesserunt. Ego dixi fr̃ĩ
y̾satio ut pt᷑ eũ ostiũ clauderet.
Itemq residentib nobis et loqͦͤn¬
tib. ita fũ repente uerberatus inge¬
nib. ut totus incuruarer: nec om
oꝑis implere. Tunc anint ad me
gennadius et cytiacus diacomi xͥ¬
& archimandrite. Nonne diximꝰ
tibi nol mozas inflectere: sed eamꝰ
ut innoticiam ep̃i deponamus.
si afflictus. Ipsi aũt uesꝑtinum ce¬
lebrantes officium ingressi sunt
ubi iacebam. et denunciauerunt

Expanded text:
quam Gennadius diaconus mihi requam Gennadius diaconus mihi retulerat. Et cum orassemus, mox ei revelationem sancti Baptistae Joannis manifestare curavimus, et ait: « Cogitemus quid fieri debeat. » Et ego dixi, « Puto conveniens esse ut hoc innotescamus episcopo. » Rursumque cognoscentes quod saepe memoratus Stephanus presbytostensa est. Dic vero sabbatorum post meridiem sedentibus atque sermocinantibus nobis, ingressus est ad nos Sallla Lechtarius, et locuti nobiscum continuo recesserunt. Ego autem dixi fratri Isaacio, ut post eos ostium clauderet. Itemque residentibus nobis et loquentibus, ita sum repente verberatus in genibus, ut totus incurvarer, nec possem operis implere. Tunc aiunt ad me Gennadius et Cyriacus diaconus et archimandritae: « Nonne diximus tibi, Noli moras innectere, sed eamus, et in notitiam episcopi deponamus, ehementer afflictus. Ipsi autem vespertinum celebrantes officium, ingressi sunt ubi jacebam, et denuntiaverunt,
Abbreviated transcription (Latin):
um: ego respondi. Bonũ est quod
uidisti. E recogitans apud memet¬
ipsũ quid sibi uellet hec uisio. rur¬
fumq ꝑtractans ea qͦr precesserant.
dixi quia uisio ista ex deo est. Sciẽs
aũt quia diuinitus ista continge¬
rent. indicaui es qualiter sc̃s ioh̃es
baptista apparere dignatus est. Qui
mox ut audniit mansit attonitus.
et orare cepit ut e locum ostende¬
rẽ qd̾ et feqi. Nost hec egressi sumus
utriq. & quid oporteret fieri tractaba¬
mus. Uisumq est michi ut pͥus
irẽ et indicarẽ stephano pb̃ro et ar¬
chimandrite mon asterii qd̾ appellat᷑
non eũ reppertiiis. Abierat emĩ ut
dixinus ad monastĩa que erant in
rat. Cumq regressi frssemus: placuit
ut euocaremus ad nos diaconum cy
est. Misimus aut ad eũ fre̾m ysatiũ
dicentes. Ueni ad nos celerit̾. Ad qͦm
cum frater uenisset dixitq ei: ꝓtinꝰ
obediens aduenit. Quem cum salu¬
tassemus. indicauit nobis sominũ
qd̃ usdit. Eratq consonans uisioni

Expanded text:
um, ego respondi, « Bonum est quod um, ego respondi, « Bonum est quod vidisti. » Et recogitans apud memetipsum quid sibi vellet haec visio, rursumque pertractans ea quae praecesserant, dixi quia visio ista ex Deo est. Sciens autem quia divinitus ista contigerant, indicavi qualiter sanctus Joannes Baptista apparere dignatus est; qui mox, ut audivit, mansit attonitus, et orare coepit ut ei locum ostenderem, quod et feci. Post haec egressi sumus utrique, et quid oporteret fieri tractabamus, visumque est mihi ut prius irem, et indicarem Stephano presbytero et archimandritae monasterii quod appellatur non eum reperimus. Abierat enim, ut diximus, in monasteria quae erant in rat. Cumque egressi fuissemus, placuit ut evocaremus ad nos Cyriacum diaest. Misimus autem ad eum fratrem Isaacium, dicentes: « Veni ad nos celeriter. » Ad quem cum frater venisset, dixissetque ei, protinus obediens venit. Quem cum salutassemus, indicavit nobis somnium quod vidit, eratque consonans visioni
Abbreviated transcription (Latin):
re. Nost hec aũt arena sublata: una
tegula maio apparuit. Hanc suspen¬
dens. inuemi sub ea tabulam mar¬
mozeam.tabulamq suspendens.
hydriam repperi. Hanc cum me¬
tu et reuerencia lum̃ accendens
incensum ponens inthuribulo pal¬
paui diligenter: et adorans dñm
diutius attonitus mansi. hydriã¬
qr scãm rursus operui. Statim uͦ
uenit aduos geunadius diaconus
et archimandrita. Salutansꝙr me
adostium spelunce. dixit michi.
uemi precor introeamus inspelun¬
o meo nuꝑ adueni. Uidi aũt tale
sompnium. quasi utriq stabamus
in hoc specu: in quo mundissimorũ
panum secuti sol erat magna copi¬
a. et portio suꝑposita panibus. Im
bat. et fumebat ex ipsis nec deficie¬
bant. nec cessabant homines qui acci¬
pent. Iamq nob̾ p̾multitudine tͣ¬
barum deficientib. ceperunt panes
euolare suꝑ manus nras. et ita ꝑ¬
cuciebant: om̃s quot quot ad hanc
muneris grãm confluebant. Nost¬
qm̃ uero retulisset michi sompni¬

Expanded text:
are. Post haec autem arena sublata, una are. Post haec autem arena sublata, una tegula major apparuit. Hanc suspendens inveni sub ea tabulam marmoream; tabulamque suspendens, hydriam reperi. Hanc, cum metu et reverentia lumen accendens, ac incensum ponens in thuribulo, palpavi diligenter, et adorans Dominum, diutius attonitus mansi, hydriamque sanctam rursus operui. Statim vero Venit ad nos Gennadius diaconus et archimandrita, salutansque me ad ostium speluncae, dixit mihi, veni, precor, introeamus in speluno meo nuper adveni, vidi autem tale somnium. Quasi utrique stabamus in quodam specu, in quo mundissimorum panum sicuti sol erat magna copia, et portio superposita panibus. Immniebat, et sumebat ex ipsis. Nec deficiebant, nec cessabant homines qui acceperant. Jamque nobis prae multitudine turbarum deficientibus, coeperunt panes evolare super manus nostras, et ita percipiebant omnes quotquot ad hanc muneris gratiam confluebant. » Postquam vero retulit mihi somni
Abbreviated transcription (Latin):
niam poposci:. tanqͣm male sanus. et
continuo me recepi. Postqͣm uero ma¬
ne factum: ualedicentes michi ad ꝓpͥ¬
as cellulas redierunt. Ego uero ubi
ꝓfecti sunt diluculo consurgens. p̾ce¬
pi frib qui mecũ erant. Claudite ⁊ ami¬
as: manentes extrinsecus. Et si fozsitã
aliquis ad requirendum uenerit. occu¬
patũ me ẽẽ dicite. Sepe ñaq uenie¬
bat palladius pb̃r. intrans et lecti
uenisset: tunc ei frẽs aditũ negauert̃.
est. Ego nãq thuribulum sumens in¬
censum ⁊ neo posui. et piũ dñm suꝑ¬
plciter deprecabar.: ut michi locum
thesauri celestis ostenderet. Tollens
etiam rastrũ cepi fodere. et perueni
ad locũ qui erat edificatus excalce
ex ordinariis tegulis. Quantũq
ego fodiendo descendebam: tantum
sonus ualidior quasi ex repcussione
yrie reddebatur. Et postea qͣm fo¬
di et descendi usq ad folum: repperi
uelud arenam exere fusam. Multũ¬
q labozans nix arcuam potui seqͦst᷑¬

Expanded text:
niam poposci tanquam malesanus, et niam poposci tanquam malesanus, et continuo me recepi. Postquam vero mane factum est, valedicentes mihi, ad proprias cellulas abierunt. Ego vero ubi profecti sunt diluculo, praecepi fratribus qui mecum erant: « Claudite januas, manentes extrinsecus, et si forte aliquis ad requirendum venerit, occupatum esse me dicite. » Saepe namque veniebat Palladius presbyter, intrans et Evangeenisset, tunc ei fratres aditum negaverunt, est. Ego namque sumens thuribulum, incensum in eo posui, et pium Dominum suppliciter obsecrabam ut mihi locum thesauri coelestis ostenderet. Tollens etiam rastrum, coepi fodere, et perveni ad locum quod erat aedificatum de calce et ordinariis tegulis. Quantumque ego fodiendo descendebam, tantum sonus validior quasi ex repercussione hydriae reddebatur. Et posteaquam fodi et descendi usque ad solum, reperi velut arenam ex aere fusam, multumque laborans, vix arenam potui sequestr
Abbreviated transcription (Latin):
illo loco minime mota est. Surrexi
itaq et misi manus in ostium ubi
erat. et rursus inuenta est mostio
unus exhis qui ibid̃e quiescebant
senfit. Et cũ ad secundum ꝑuenissem
ostium: inuenta est eadẽ stella in
ostio tercio. Deinde conspicio eam in
inferiorib scale gradib. Erant autẽ
ostia utriusq monasterii patefacta.
simiuil et ostium spelunce patens:
et ecte p̃cedebat me stella ipsa . Et
ego sequens eam ingressus fũ usq
in abscidula spelunce ibiq constitit.
et uidens hoc miraculum adorau
dũm pronus interra ꝑ horas mul¬
tas. Nccordatus sum uero qd̾ hospi¬
tes haberem uenerabiles uiros pe¬
erim aboratione furrexi. ascendensq
rursum cum uellem ingredi cubicu¬
lum dicunt michi. Ubi tam diu fui¬
sti. Respondi. quia adopus necessariũ
descendi. Cumq uellem intrare ub
quieueram. dicunt michi. Lursus ingͦ¬
deris. At ego senciens attonitũ me fa¬
ctum exreuelatione qm uideram: ue¬

Expanded text:
loco illo minime mota est. Surrexi loco illo minime mota est. Surrexi itaque, et misi manus in ostio ubi erat, et rursus inventa est in ostio unus ex his qui ibidem quiescebant, sensit. Et cum ad secundum pervenissem ostium, inventa est stella in ostio tertio. Deinde conspicio eam in interioribus scalae gradibus. Erant autem ostia utriusque monasterii patefacta similiter, et speluncae ostium patens. Et ecce praecedebat me stella ipsa, et ego sequens eam, ingressus sum usque dum in absidula speluncae constitit; et videns hoc miraculum, adoravi Dominum pronus in terram per horas multas. Recordatus sum vero quod hospites haberem venerabiles viros Peerim, ab oratione surrexi. Ascendensque rursum, cum vellem ingredi cubiculum, dicunt mihi: « Ubi tandiu fuisti? » Respondi: « Quia ad opus necessarium descendi. » Cumque vellem introire ubi quieveram, dicunt mihi: « Rursus ingrederis? » At ego sentiens attonitum me factum ex revelatione quam videram, ve
Abbreviated transcription (Latin):
tes que erant necessaria. reuerteba¬
mur. Dicunt michi p̾fati petrus ⁊
stephanus pb̃ri &e archimandrite.
Uale dicimus tibi. ora ꝓnobis. Tẽ
aio aio ad eos. Hodie suscepimus¬
monasterium: et uultis abire. Su¬
stiuete quesd: et consolamini nos.
Et coegi eos. Cumq uesꝑa facta ẽẽt.
post orationes cybo sumpto quieui¬
mus. Illi aut ambo intriclimo fuꝑ¬
iore. ẽgo uero quidem ibi. sed interi¬
ori cubiculo. Cumq dormirem: medi¬
a nocte inqua monasterii uel spelun¬
ce aꝑtum est ostium. hoc est sequen¬
ti die tercia sabbati.post ozationes
nocturnas quasi manus uiri pulsa¬
uit me tercio indextero latere: et au¬
diui uocem magn̾ã icentem michi.
Ecce ostium aꝑtum est. et ideo cogno¬
sce eum. qui tib patefecit ingressũ:
ne forfitan tu negligas. Ego uero cũ
magno timore conuersus assedi. et
uideo stellam flamineam. mostio u̾
quiescebam. Maiorẽq metũ concipi¬
ẽs. siguaui me cruce xp̃i. et illa de

Expanded text:
tes quae erant necessaria, revertebates quae erant necessaria, revertebamur. Dicunt mihi praefati Petrus et Stephanus, presbyteri archimandritae: « Vale dicimus tibi; ora pro nobis. » Tum aio ad eos: « Hodie monasterium suscepimus, et vultis abire? Sustinete, quaeso, et consolamini nos; » et coegi eos. Cumque vespera facta esset, post orationes, cibo sumpto, quievimus: illi ambo in triclinio superiore, ego ibi quidem in interiore cubiculo. Cumque dormirem ea al., media nocto in qua monasterii vel speluncae apertum est ostium, hoc est, sequenti die tertia sabbati, post orationes nocturnas, quasi manus viri pulsavit me tertio in dextro latere, et audivi vocem magnam dicentem mihi: Ecce ostium apertum est, et ideo cognosce eum qui tibi patefecit ingressum, ne forte negligas. Ego vero cum magno timore conversus assedi, et video stellam flammeam in ostio ubi quiescebam. Majoremque metum concipiens, signavi me cruce Christi, et illa de
Abbreviated transcription (Latin):
nimis esse neglectum: commonuit
ut dsligentiam erus haberemus. Et
sitanda monasteria que erant in iul¬
lulis constititta. Ego uero marcellus
assumens fres: diligentiam cepi mo¬
nast̾io quod nobis datũ fuerat in
ci bechinamalis ait inichi. Stepha.¬
catur: ut ꝓpt̾ dñm nobiscũ ueniad̃
admonast᷑rum beati carteru. Et respõ¬
di me uenire non posse. quia diligen¬
tiam loci michi commissi dependem.
Qui compulit me secũ ꝓficisci.Eumq
ꝑgeremus pariter. aio adeum. Ascen¬
danius ut salutemus cyriacũ diaconũ
et archimandritam. Ascendentesq et
salutantes eũ. cepimus ire uelle ad pͣ¬
dictum monastertum beati earterii.
dixitq michi cyriacus diaconus. Nũ¬
quid ꝓpterea uenisti. ut sine mora
discederes. Eui respondi. Necesse est
celeriter ambulemus: quia traditũ
est nobis ab ep̃o et altud monasteri¬
um. cui curam instanter impendi
Cumq salittassemus frẽs. ordinan¬

Expanded text:
s autem locum nimis esse neglectum, commonuit s autem locum nimis esse neglectum, commonuit ut diligentiam ipsius haberemus. Et sitanda monasteria quae erant in villulis constituta. Ego vero Marcellus, assumens fratres, coepi diligentiam monasterio quod nobis datum fuerat impci Bethmamatis, ait mihi: « Stephacatur ut propter Dominum nobiscum venias ad monasterium beati Carterii. » Et respondi me venire non posse, quia diligentiam loco mihi commisso dependerem: qui compulit me secum proficisci. Cumque pergeremus pariter, aio ad eum: « Ascendamus et salutemus Cyriacum, diaconem et archimandritam. » Ascendentesque et salutantes eum, coepimus ire velle ad praedictum monasterium beati Carterii. Dixitque mihi Cyriacus diaconus: « Nunquid propterea venisti, ut sine mora discederes? » Cui respondi. « Necesse est ut celeriter ambulemus, quia traditum est nobis ab episcopo et aliud monasterium cui curam instanter impendimcumque salutassemus fratres, ordinan