comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
reptionẽ uiennis ȩccłiȩ ponti¬
te decessore nr̃o. se inculpa¬
bilit̾ aliqua meruisse .ke. cũsi
sit uera conꝗsitio. effectũ non
possint impetrata friuole
possidere. nec anobis aliquid
noui poterit ordinari. nisi
quȩ apatrib p̃decessoribusq
nr̃is in hac causa statuta ela¬
ruerint. Tam̃ ne facile alte¬
rius partis absentia p̃iudica¬
bilit uiderem̃ aliqua de creuis¬
se .E. id magis duximꝰ ordinan¬
dũ. ut frat̃ nitas tua. cõpetenti
tp̃re de eccłastico ordine in¬
ftructũ. ñ moret᷑. et om̃i causa
dirigere. ꝗ apud nos ueritatẽ
causȩ cõpetent᷑ alleget. qua.¬
tenus ꝑ tractatis om̃ib qd sta¬
tuendũ ẽ. sub deliberationis
robore sentiat᷑. Illud &iã di¬
lectionẽ tuã facere debere p̃¬
uiennensis urbis antistitẽ mis¬
sonuncio exscriptura cõmone¬
at. ut c̃stitutis diebus isqq̃. ho¬
minẽ ꝓpriũ dirigat. ꝗ partis
ei allegationes cõpetent᷑ insi¬
nuet. ut de ꝓnitis ab utraq par¬

Expanded text:
tionem Viennensis Ecclesiae pontite praedecessore nostro, sede culpabiliter aliqua meruisse; cum, si sit vera conquestio, effectum non possint impetrata frivole possidere: nec a nobis aliquid novi poterit ordinari, nisi quae a patribus praedecessoribusque nostris hac causa statuta claruerint. Tamen ne facile alterius partis absentia praejudicabiliter videremur aliqua decrevisse, id magis duximus ordinandum, ut fraternitas tua competenti tempore de ecclesiastico ordine instructum non moretur de omni causa dirigere, qui apud nos veritatem causae competenter alleget; quatenus pertractatis omnibus, quod statuendum est, sub deliberationis robore sanciatur. Illud etiam dilectionem tuam facere debere praeum nostrum Viennensis urbis antistitem misso nuntio et scriptura commoneat, ut constitutis diebus is quoque hominem proprium dirigat, qui partis ejus allegationes competenter insinuet, ut depromptis ab utraq
Abbreviated transcription (Latin):
matas sp̃u. om̃imoda deuo¬
tione custodiã. Quarũ
firmitatẽ quia uniuersa¬
lis eccłȩ firmitas ẽ. itame
tueri ac defendere ꝓfite¬
or. sicut ens decessores me¬
os defendisse ñdubiũ est.
Inꝗb illũ madcime et sequi
et imitari desidero . quẽ
calchedonensis sy nodi au¬
ctorẽ nouimꝰ extitisse.
& suo c̃gruens nomini. eius
se membrũ qui de tribu¬
iuda leo extitit. uiuacissi

Expanded text:
matas Spiritu, omnimoda devomatas Spiritu, omnimoda devotione custodiam: quarum firmitatem, quia universalis Ecclesiae firmitas est, ita me tueri ac defendere profiteor, sicut eas decessores meos defendisse non dubium est: in quibus illum maxime et sequi et imitari desidero, quem Chalcedonensis synodi auctorem novimus exstitisse; qui suo congruens nomini, ejus se membrum qui de tribuJuda leo exstitit, vivacissi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ ñduxcimꝰ. ut sicut memo¬
ratus doctor gentiũ dicit
intͣ ꝑ fectos loquendasit sa¬
pientia. Hoc interim qđ &̃. ã
paruulis abunde sufficiat.
ad noticiã om̃iũ deferendũ
eẽ ꝑspeximꝰ. Id aũt ẽ ut fidẽ
mẽã annexa subt᷑ ꝓfessione
definiã. In quado ꝓpicio. et
recta me apłoꝵ doctrinae.
et patrũ inherere uestigiis
euident᷑ appareat. Ut ꝑ uos
ꝗ zelũ dĩ c iã c̃scientia pos¬
sidetis. ceteris in notescat.
nabili diuisionis suȩ malo
c̃ fidimus liberandos
e sc̃is uero. quat tuor ẽci¬
uis id ẽ niceno. trecentoꝵ
decẽ et octo. Constanti nopo¬
litano. centũ quinquaginta
Ephe seno primo. ducentorũ.
Sed et de calchedonensi. sex¬
centor triginta. Ita me
ꝓtegente diuina miđia sen¬
sisse . usq adtͣ minũ uitȩ meȩ
sentire toto animo. et to¬
ta uirtute ꝓfiteor. ut eas
in sẽȩ fidei defensione o
damnationib heresũ atq
hereticoꝵꝵ ut pote scõfir¬

Expanded text:
esse non duximus, ut sicut memoesse non duximus, ut sicut memoratus Doctor gentium dicit inter perfectos loquenda sit sapientia: hoc interim quod etiam parvulis abunde sufficiat, ad notitiam omnium deferendum esse perspeximus. Id autem est, ut fidem meam annexa subter professione definiam, in qua, Deo propitio, et rectae me apostolorum doctrinae et Patrum inhaerere vestigiis evidenter appareat, ut per vos, qui zelum Dei etiam cum scientia possidetis, caeteris innotescat, nabili divisionis suae malo confidimus liberandos. De sanctis vero quatuor conciliis, id est Nicaeno trecentorum decem et octo, Constantinopolitano centum quinquaginta, Ephesino primo ducentorum, sed et de Chalcedonensi sexcentorum triginta, ita me protegente divina misericordia sensisse, et usque ad terminum vitae meae sentire toto animo et tota virtute profiteor, ut eas in sanctae fidei defensione et damnationibus haeresum atque haereticorum, ut pote sancto fir
Abbreviated transcription (Latin):
as electionis beatissimus
paulus apłs cũ de iudeis
inxp̃o nec dũ credentibus
loqueret᷑. Zelũ eos dĩ habere
ꝓfessus ẽ. Sed ne ex hoc
sine culpa eẽ crederentur :
c̃sequent᷑ ad iecit. sed ñ scđm
scientiã. ut eos necessarie
ꝑ doctrinã adõ sibi creditã
ostenderit emendandos
Qđ testimoniũ. nr̃o qiã tp̃ri
c̃uenire caritas ur̃a ñ ab igit
Quia c& si⁊ elũ dĩ in quorundã
m̃tib eẽ de p̃hendimus. in
hoc tam̃ qđ suspitionib qui¬
busdã sine noticia ueritatis
se c̃cusserunt atq: concuciunt.
& qđ se auiscerib unicȩ ma¬
tris eccłȩ nefaria animosita¬
te discerpunt. sine scientia
sedandos rumores hominũ
diuina nobis cooperante
miđia fiducialiter explicare.
mitatẽ ullatenus eẽ tẽptatũ
de monstrare. Magisq id
actũ. ut memoratarũ syno¬
doꝵ firmitas c̃tra om̃s inimĩ¬
cos immobili soliditate con¬
sisteret. Sed quia hoc his qui
lacte potius quã solido cibo
nutriendi sunt. necessariũ

Expanded text:
us Paulus apostolus, cum de Judaeis in Christo necdum credentibus loqueretur, zelum eos Dei habere professus est, sed ne ex hoc sine culpa esse crederentur, consequenter adjecit: Sed non secundum scientiam : ut eos necessarie per doctrinam a Deo sibi creditam ostenderet emendandos. Quod testimonium nostro etiam tempori convenire charitas vestra non ambigit: quia etsi zelum Dei in quorumdam mentibus esse deprehendimus, in hoc tamen quod suspicionibus quibusdam sine notitia veritatis se concusserunt atque concutiunt, et quod se a visceribus unicae matris Ecclesiae nefaria animositate discerpunt, sine scientia sedandos rumores hominum, divina nobis cooperante misericordia, fiducialiter explicare; mitatem ullatenus esse tentandumdemonstrare; magisque id actum, ut memoratarum synodorum firmitas contra omnes inimicos immobili soliditate consisteret. Sed quia hoc his qui lacte potius quam solido cibo nutriendi sunt necessarium
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o dño nr̃o me custodire
ꝓfiteor. Et om̃s quos ipsi
dam nauer: habere dãna¬
tos & quos ipsi receꝑunt.
p̃cipue uenerabiler ep̃os.
Theodoricũ. et ibã. me intͣ
orchodoxos uenerari. Hȩc
ẽ igitur fides mea et spes.
quȩ in me dono micðae
ratos nos ẽẽ debere. beat᷑
petrus p̃cipit ad responden¬
dũ om̃i posenti nos rationẽ¬

Expanded text:
o nostro, me custodire profiteor, et omnes quos ipsi damnaverunt habere damnatos; et quos ipsi receperunt, praecipue venerabiles episcopos Theodoritum et Ibam, me inter orthodoxos venerari. Haec est igquae in me dono misericratos nos esse debere, beatus Petrus praecipit, ad respondendum omni poscenti nos ratione
Abbreviated transcription (Latin):
ma fidei sollicitudine eui¬
denter oftendit:. Similem
igitur suprascriptis syno¬
dis reuerentiã. me semꝑ
exhibiturũ eẽ ẽfido. &ꝗ
cunq ab eisdẽ quat tuor
c̃ciliis absoluti sunt. me eẽ
ortodoxos habiturũ. Mec
unquã inuita mea dõ nos
in om̃ib ꝑtegente. aliquid
de sc̃ȩ et uerȩ p̃dicationis
eoꝵ auctoritate inuenire
Sed et canones quos sedes
apłica suscepit. sequor et
ueneror. et do adiuuante
defendo. Mec me ab hac
ꝓ fessione reticere. aut di¬
scedere aliquando ꝓmitto
Epłas oiã beate recorda¬
tionis papȩ cȩ̨lestini. sixti.
et p̃om̃ĩb beati leonis. nec
non qiã successoꝵ eius.
hilari. simplicii. felicis.
gelasu. anastasii. sy ma¬
chi. hormisdȩ. ioħis. feli¬
cis. bonefacii. ioħisalte¬
rius. et agapiti: ꝓ defen¬
sione fidei catholice. et ꝓ
firmitate suprascriptarũ
quat tuor sy nodorũ. et ẽ¬
tra hereticos. tã ad princi¬

Expanded text:
ma fidei sollicitudine evidenter ostendit. Similem igitur suprascriptis synodis reverentiam me semper exhibiturum esse confido, et quicunque ab iisdem quatuor conciliis absoluti sunt, me esse orthodoxos habiturum, nec unquam in vita mea, Deo nos in omnibus protegente, aliquid de sanctae et verae praedicationis eorum auctoritate minuere. Sed et canones, quos sedes apostolica suscepit, sequor et veneror, et Deo adjuvante defendo, neque vel de hac professione reticere aut discedere aliquando promitto. Epistolas etiam beatae recordationis papae Coelestini, Sixti et prae omnibus beati Leonis, nec non etiam successorum ejus, Hilarii, Simplicii, Felicis, Gelasii, Anastasii, Symmachi, Hormisdae, Joannis, Felicis, Bonifacii, Joannis alterius, et Agapeti, pro defensione fidei catholicae, et pro firmitate suprascriptarum quatuor synodorum, et contra haereticos, tam ad princi
Abbreviated transcription (Latin):
causa. uł huius legationis obten¬
tu. sc̃imoniȩ ur̃ȩ nos p̃sentassemꝰ
aspectib nisi alias infirmitał
alios annip̃sentis penuria. ab
hac uotoꝵ nr̃oꝵ cupiditate re¬
efectũ prõptissimȩ pietatis ur̃ȩ
prestitit. qđ ꝗ nunc legationis
officio fraudamͦ. gr̃arũ post ea
refendarũ ꝑ nos met ipsos actio¬
AUDENTIO SE UERIANO UALE¬
RIANO URSO STEPHANO. NE¬
CTARIO C̃STANTIO MAXIMO
ASCLEPIO THEODORO IUSTO
INGENUO. AUGUSTALI. SUPER¬
UENTORI UNANTIO łONTEIO
PALLADIO LEO
quas ad nos filii nr̃i. petronius
prbt. et regulinus diac̾ de tule¬
runt. quã beniuolũ fr̃i et coep̃o
nr̃o Rauennio impendatis
affectũ euident̃ agnouimꝰ. Siꝗ¬
dẽ postulatis. ut ei qđ decessor
ipsius merito nimiȩ p̃sũptionis
amiserat. reformet᷑. Sed petitio¬
nẽ frat᷑ nitatis ur̃ȩ. uiennensis
ep̃s missis lit teris et legatis.

Expanded text:
sa, vel hujus legationis obtentu, sanctimoniae vestrae nos praesentassemus aspectibus, nisi alios infirmitas, alios anni praesentis penuria ab hac votorum nostrorum cupiditate reeffectum promptissimae pietatis vestrae praestitit, quod qui nunc legationis officio fraudamur, gratiarum postea referendarum per nosmetipsos actioAUDENTIO, SEVERIANO, VALERIANO, URSO, STEPHANO, NECTARIO, CONSTANTIO, MAXIMO, ASCLEPIO, THEODORO, JUSTO, INGENUO, AUGUSTALI, SUPERVENTORI, YNANTIO, FONTEIO, PALLADIO, LEOquas ad nos filii nostri Petronius presbyter et Regulus diaconus detulerunt, quam benevolum fratri et coepiscopo nostro Ravennio impendatis affectum evidenter agnovimus: siquidem postulatis ut ei quod decessor ipsius merito nimiae praesumptionis amiserat, reformetur. Sed petitionem fraternitatis vestrae Viennensis iscopus, missis litteris et legatis
Abbreviated transcription (Latin):
in uobis iusticiã. pacientiã. tran¬
quillitat ẽ et bona totius sc̃ita¬
tis ac ꝑfectionis elegit: et per
beatissimũ apłm petrũ. quem
uita et c̃uersatione ur̃a nobis
diuino munere redditũ credi¬

Expanded text:
in vobis justitiam, patientiam, tranquillitatem et bona totius sanctitatis ac perfectionis elegit, et per beatissimum apostolum Petrum, quem vita et conversatione vestra nobis divino munere redditum credi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃ȩ dignitatis obtinuit. quȩ in
sc̃o trophẏmo primitias nr̃ȩ re¬
ligionis prima suscepit. Ac post¬
ea intra gallias hoc qđ diuino
munere fuerat c̃secuta. studio do¬
ctrinȩ salutaris effudit . Cuius
honoris obtentu. eccłam arelaten¬
sem om̃s decessores ꝓ decessoresq
nri. uł ut matrẽ debito sẽꝑ hono¬
sede ep̃os postularunt. Ab huius
eccłȩ sacerdote. tã decessores nr̃os.
quã nos ipsos c̃stat in sũmũ sacer¬
dotiũ. donante dño c̃secratos. Quã
ꝗdem antiꝗtatẽ sequentes p̃ deces¬
sores beatitudinis ur̃ȩ. hoc qđ er¬
ga priuilegia arelatensis ȩccłȩ
institutio uetus tradiderat. pro¬
mulgatis sicut et serinia apłicȩ
sedis ꝓculdubio cͣtinent aucto¬
ritatib c̃firmarunt . Crelentes
plenũ ẽẽ rationis atq iusticiȩ.
ut sicut ꝑ beatissimũ petrũ
apłoꝵ principẽ. sacrosc̃a ȩcđa
romana teneret supra om̃s

Expanded text:
sanctae dignitatis obtinuit, quae in sanctae dignitatis obtinuit, quae in sancto Trophimo primitias 995 nostrae religionis prima suscepit, ac postea intra Gallias hoc quod divino munere fuerat consecuta, studio doctrinae salutaris effudit. Cujus honoris obtentu Ecclesiam Arelatensem omnes decessores praedecessoresque nostri velut matrem debito semper honoe sede episcopos postularunt. Ab hujus Ecclesiae sacerdote tam decessores nostros quam nos ipsos constat in summum sacerdotium, donante Domino, consecratos. Quam quidem antiquitatem sequentes praedecessores beatitudinis vestrae, hoc quod erga privilegia Arelatensis Ecclesiae institutio vetusta tradiderat, promulgatis sicut et scrinia apostolicae sedis procul dubio continent auctoritatibus confirmarunt: credentes plenum esse rationis atque justitiae, ut sicut per beatissimum Petrum apostolorum principem sacrosancta Ecclesia Roma
Abbreviated transcription (Latin):
impense diligitis. illa res mi¬
nuat. qua pietatẽ ur̃am alt̃ offendit
Et sane manifestũ eccłȩ arelaten¬
si. diuinȩ gr̃ae fauorẽ ad ẽẽ. cui
talẽ. habere ẽtigit sacerdotẽ.
ꝑ quẽ priuilegia dignitatis antiquȩ
quȩ dolebat sibi ꝓtp̃re diminuta.
gauderet in ꝑpetuũ recentiorib
apłicȩ sedis auctoritatib refor¬
gionibus notũ ẽ. sed nec sacro sc̃ae
ercłȩ romanȩ habet᷑ in cognitũ qđ
prima int̾ gallias arelatensis ciui¬
tas missũ ab eatissimo petro apło
sc̃m trophimũ habere meruit sa¬
cerdotẽ Etͣ ide aliis paulatim
regionibus galliarũ. bonũ fidei et
religionis infusũ. Priusq alia lo¬
ca ab hoc riuo fidei. quẽ ad nos
apłicȩ institutionis fluenta miser̃
meruis se manifestũ ẽ sacerdotes.
quã iuiennensis ciuitas: quȩ sibi
nunc impudent᷑ ac notabilit᷑ pri¬
matꝰ exposcit in debitos: Iureq
eñi ac meriͭ  ea urbs sẽꝑ apicẽ

Expanded text:
impense diligitis, illa res miimpense diligitis, illa res minuat, qua pietatem vestram alter offendit. Et sane manifestum est Ecclesiae Arelatensi divinae gratiae favorem adesse, cui talem habere contigit sacerdotem per quem privilegia dignitatis antiquae, quae dolebat sibi pro tempore diminuta, gauderet in perpetuum recentioribus apostolicae sedis auctoritatibus reforgionibgnitum, quod prima intra Gallias Arelatensis civitas missum a beatissimo Petro apostolo sanctum Trophimum habere meruit sacerdotem, et exinde aliis paulatim regionibus Galliarum bonum fidei et religionis infusum; priusque alia loca ab hoc rivo fidei quem ad nos apostolicae institutionis fluenta miserunt, meruisse manifestum est sacerdotem, quam Viennensis civitas, quae sibi nunc impudenter ac notabiliter primatus exposcit indebitos. Jure enim ac merito ea urbs semper apicem
Abbreviated transcription (Latin):
tatis uoluit p̾sidere. sẽꝑ debitum
inciuitate arelate post transitũ
beatȩ recordationis hilarii ep̃i.
concordantib om̃iũ uotis ad sũmũ
pontificiũ dño fauente ꝓuectus
ẽ. missis ẽtinuo lit teris. apłatui
ur̃o indicare curauim. Quib abea¬
titudine ur̃a. tanta dignatione
et karitate fuisse responsũ. imm̃sas
gr̃as agimꝰ. &si tantas quantas
debemꝰ. referre ñ possumꝰ. Hotum
licet nobis ante iã fuerit p̾dictũ
coronȩ ur̃ȩ gr̃a morũ suoꝵ man¬
sue tudinẽ et sc̃itatẽ meruisse.
ꝑceptis nunc tam̃ beatitudinis
ur̃ȩ lit teris quanta eũ karita¬
te cõplectamini euident᷑ agno¬
uimꝰ. Unde p̃missis officiis quȩ
apłatui uro iure debent᷑. sug¬
gestionẽ nr̃am. quȩ iusticiae
partib fungit᷑. audiendã a co¬
rona ur̃a minime dubitamus
Quippe cũ ñ aliqua noua institui.
sed prisca ꝑuos optam̃ et anti¬
qua reparari. Mec eñi iustũ ẽ
ut honorẽ eiꝰ quẽ ut ꝓbauimꝰ

Expanded text:
tatis voluit praesidere, semper debitum in civitate Arelate post transitum beatae recordationis Hilarii episcopi, concordantibus omnium votis, ad summum pontificium, Domino favente, provectus est, missis continuo litteris apostolatui vestro indicare curavimus. Quibus a beatitudine vestra, tanta dignatione et charitate fuisse responsum, immensas atias agimus, etsi tantas, quantas debemus, referre non possumus. Notum 994 licet nobis ante jam fuerit praedictucoronae vestrae gratiam morum suorum mansuetudine et sanctitate meruisse, perceptis nunc tamen beatitudinis vestrae litteris, quanta eum charitate complectamini evidenter agnovimus. Unde praemissis officiis quae apostolatui vestro jure debentur, suggestionem nostram, quae justitiae partibus fungitur, audiendam a corona vestra minime dubitamus: quippe cum non aliqua nova institui, sed prisca per vos optamus et antiqua reparari. Nec enim justum est ut honorem ejus quem, ut probavimus,
Abbreviated transcription (Latin):
erga priuilegia memoratȩ. uł
credim dispensatione om̃ia ẽ¬
senserunt. ut sẽꝑ sicut ȩccła are¬
lat intra gallias primatũ insa¬
cerdotio antiꝗtatis merito. ita
& iã ciuitas ipsa principat ũ
in scło oportunitatis gr̃a pos¬
se derit. Unde factũ ẽ ut ñ
solũ ꝓuintiȩ uiennensis ordi¬
nationẽ. sed oiã triũ ꝓuintia¬
rũ c̃tẽplatione sẽĩ trophynii.
sicut et sc̃oꝵ p̾ decessoꝵ ur̃oꝵ
patefacta sibi testat᷑ auctori¬
tas. arelatensis ȩcłiȩ sacerdos
ad sollit itudinẽ sẽꝑ suã. curãq
reuocarit . Cui id &iã hono¬
ris dignitatisq collatũ ẽ. ut ñ
tantũ has ꝓuntias potestate
n. ꝓpria gubernaret uerũ &iã
om̃s gallias sibi apłicȩ sedis uice
mandata. sub om̃i eccłastica
nis ur̃ȩ fideli assertione ꝑlatis.
qͣs et obse eram coronã sc̃imoniȩ¬

Expanded text:
erga privilegia memoratae vel erga privilegia memoratae vel credimus, dispensatione, omnia consenserunt, ut semper sicut Ecclesia Arelatensis intra Gallias primatum in sacerdotio antiquitatis merito, ita etiam civitas ipsa principatum in saeculo opportunitatis gratia possederit. Unde factum est ut non solum provinciae Viennensis ordinationem, sed etiam trium provinciarum, contemplatione sancti Trophimi, sicut et sanctorum praedecessorpatefacta sibi testatur auctoritas, Arelatensis Ecclesiae sacerdos ad sollicitudinem semper suam curamque revocarit. Cui id etiam honoris dignitatisque collatum est, ut non tantum has provincias potestate propria gubernaret, verum etiam omnes Gallias sibi apostolicae sedis vice mandata, sub omni ecclesiastica nis vestrae fideli assertione perlatis, quaesumus et obsecramus coronam sanctimoni
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scm trophimũ ab apłis missũ
sacerdotẽ habere meruisset. or¬
dinandi pontificiũ uendicaret.
His scđm religionẽ utit᷑ priuile¬
giis ȩccda me morata. Ceterũm¬
cipũ cunctis intra regiones nr̃as
ciuitatib p̃ferat᷑. Haec intantũ
agłosissimȩ memoriȩ c̃stanti¬
no peculiarit᷑ honorata ẽ. ut
ab eiꝰ uocabulo. p̃tͣ ꝓpriũ nom̃
quo arelas uocitat᷑. c̃stantina
nom̃ acceperit Fanc clem̃¬
tissimȩ recordationis ualenti¬
nianus. & honorius. fidelissi¬
mi principes. specialib priui¬
legiis. et ut uerbo ipsoꝵ utam.
matrimoniũ galliarũ appellan¬
do decorarunt. In hac urbe ꝗ¬
cũq intra gallias ex t̃pre p̾di¬
ctorũ ostentare uoluit insignia
dignitatis. c̃sulatũ suscepit et
dedit . Hanc sublimissima p̃fec¬
tura. hanc reliquȩ potestates
uelut comunẽ om̃ib patriã sẽ¬
per inhabitant Adhanc ex om̃ib
ciuitatib multarũ utilitatũ cau¬
sa concurrit᷑. Et plane ita sibi

Expanded text:
um Trophimum ab apostolis missum sacerdotem habere meruisset, ordinandi pontificium vindicaret. His secundum religionem utitur privilegiis Ecclesia memorata. CAcipum cunctis intra regiones nostras civitatibus praeferatur. Haec in tantum a gloriosissimae memoriae Constantino peculiariter honorata est, ut ab ejus vocabulo praeter proprium nomen, quo Arelas 996 vocitatur, Constantina nomen acceperit. Hanc clementissimae recordationis Valentinianus et Honorius fidelissimi principes specialibus privilegiis, et, ut verbo ipsorum utamur, Matrem omnium Galliarum appellando decorarunt. In hac urbe quicumque intra Gallias ex tempore praedictorum ostentare voluit insignia dignitatis, consulatum suscepit et dedit. Hanc sublimissima praefectura, hanc reliquae potestates, velut communem omnibus patriam, semper inhabitant. Ad hanc ex omnibus civitatibus multarum utilitatum causa concurritur; et plane ita sibi
Abbreviated transcription (Latin):
DILECTISSIAUS FRATRIBUS
GAUDEHTIO MAXIALLIA¬
NO GERONTIO IUSTO.TE¬
RENTIO . UNAU. ET LAUREN¬
TIO PER TUSCIAM ANNO¬
NARIÃ PELAGIUS

Expanded text:
Dilectissimis fratribus Gaudentio, Maximiliano, Gerontio, Justo, Terentio, Vitali et Laurentio per Tusciam Annonariam, Pelagius
Abbreviated transcription (Latin):
Quia sic eũ uirgo ꝑ manens ge¬
nuit. quẽ ad modũ uirgo con¬
cepit. Propt̃ qđ eandẽ bea¬
tam uirginẽ mariã. dĩ geni¬
tricẽ uerissime cͣfitem᷑ Pepe¬
rit enĩ incarnatũ dĩ uerbũ
uerus filius hominis. Perfectus
indĩtate. et idem ipse ꝑfe¬
ctus inhumanitate. Ut po¬
te totus insuis. et idem ipse
mine matre qđ ñ erat. ut
ñ desisteret ẽẽ qđ ꝑ primã
qua ex patre natus ẽ. erat
ꝓpt qđ eũ exduab et induab
manentib indiuisis ineͣfu¬
sisq credimus ẽẽ naturis

Expanded text:
quia sic cum virgo permanens gequia sic cum virgo permanens genuit, quemadmodum virgo concepit. Propter quod eamdem beatam virginem Mariam Dei Genitricem verissime confitemur: peperit enim incarnatum Dei Verbum. verus filius hominis perfectus in deitate, et idem ipse perctus in humanitate; ut pote totus in suis, et idem ipse mine matre quod non erat, ut non desisteret esse quod per primam, qua ex Patre natus est, erat. Propter quod eum ex duabus et in duabus, manentibus indivisis inconfusisque credimus esse naturi
Abbreviated transcription (Latin):
fiteor. uã ꝑsonã idẽ. filiũ
di ꝓsalute humani generis
nouissimis tẽporib. descendis¬
se de cȩlo. nec patriã sedẽ. nec
mundi gubernacula relin
beata uirgineͬ Maria scõsp̃u.
atq obũbrante ei uirtute
altissimi. eundẽ uerbũ ac fi¬
liũ dĩ inutero eiusdẽ sc̃ȩ̨ uirgi¬
nis Mariȩ clem̃ter ingressũ.
et de carne eiꝰ sibi unisse car¬
nẽ anima rationali et intelle¬
ctuali animatã Nec ante crea¬
tã ẽẽ carnẽ et postea suꝑue¬
nisse filiũ dĩ. sed sicut scriptũ
ẽ sapientia edificante sibi
domũ. mor: carnẽ inutero uir¬
ginis. mox uerbi dĩ carnẽ fa¬
ctã. Ex indeq sine ulla ꝑmu¬
tatione aut conuersione̾ uer¬
bi carnisq naturȩ. uerbũ ac
filiũ dĩ factũ hominẽ. unũ in
utraq natura. diuina scilicet
et humana dcp̃m iħm dm̃ uerũ¬
eundẽq uerum homine̾ ꝓces¬
sisse . id .ẽ. natũ ẽe seruata inte¬
gritate mat̾nȩ uirginitatis

Expanded text:
fiteor unam personam, id est, Filium fiteor unam personam, id est, Filium Dei pro salute humani generis novissimis temporibus descendisse de coelo, nec patriam sedem, nec mundi gubernacula relinqbeata Virgine Maria, atque obumbrante ei virtute Altissimi, eumdem Verbum ac Filium Dei in utero ejusdem sanctae Virginis Mariae clementer ingressum, et de carne ejus sibi unisse carnem anima rationali et intellectuali animatam: nec ante creatam esse carnem, et postea supervenisse Filium Dei; sed, sicut scriptum est, sapientia aedificante sibi domum , mox carnem in utero Virginis, mox Verbi Dei carnem factam, exindeque sine ulla permutatione aut conversione Verbi carnisque naturae, Verbum ac Filium Dei factum hominem unum in utraque natura, divina scilicet et humanaeumdemque verum hominem processisse, id est natum esse, servata integritate maternae virginitatis:
Abbreviated transcription (Latin):
scmommipotentẽ. utriq
patri scilicet ac filio ȩqua¬
lẽ. c̃ sempit᷑ nũ atq consub¬
stantialẽ. Ꝙ ex patre
intẽporalit᷑ ꝓ cedens. pa¬
tris ẽ filui quoq sp̃s hoc
ẽ tres ꝑͥsonas. siue tres
subsistentias. unius essen¬
tie siue nature unius
uirtutis. unius operatio¬
nis. unius beatitu dinis.
atq unius potestatis. ut
trina sit unitas. et una
non nõminib Ut et
unũ dñm ꝑ indistinetũ
diuine⁊essentiȩ no¬
men oftenderet. et ꝑso¬
narũ discretionẽ sũis
de monstratã ꝓprieta¬
tibus edoceret᷑. Ea dũ
trib. unũ dĩtatis nom̃ ẽ. ȩqua¬
litas ostendit᷑ ꝑsonarũ. Et rur¬
sus ȩqualitas ꝑsonarũ. nihil
extraneũ nihil accedens in eis
ꝑ mit tit ntellegi Ita ut et
unus ꝗsq eoꝵ uerus ꝑfectusq
sit ds̃. uidelicet explenitudi¬
ne diuinitatis nihil minus in
singulis. nihil ãplius intelle¬
gatur intribus. Ex hac aũt
sc̃a et beatissima. atq c̃substan¬
tiali trinitate. Credo atq con¬

Expanded text:
omnipotentem, utrique, Patri scilicet ac Filio aequalem, consempiternum atque consubstantialem; qui ex Patre intemporaliter procedens, Patris est Filiique Spiritus. Hoc est tres personas, sive tres subsistentias unius essentiae sive naturae, unius virtutis, unius operationis, unius beatitudinis atque unius potestatis; ut trina sit unitas, et una non nominibus, ut et unum Deum per indistinctum divinae essentiae nomen ostenderet, et personarum discretionem suis demonstratam proprietatibus edoceret: quia dum tribus unum deitatis nomen est, aequalitas ostenditur personarum; et rursus aequalitas personarum nihil extraneum, nihil accedens in eis permittit intelligi: ita ut et unusquisque eorum verus perfectusque sit Deus; videlicet ex plenitudine divinitatis nihil minus in singulis, nihil amplius intelligatur in tribus. Ex hac autem sancta, et beatissima, atque consubstantiali Trinitate, credo atque con
Abbreviated transcription (Latin):
irȩ apta in interitũ ꝑmanen¬
aut cognitã diuessis capti
p̃uaricãtionib reliquerunt.
in poenis ȩt̃ni atq inextin¬
guibilis ignis. ut sine fine
ardeant iustissimo iudicio
paratos eẽ debere. beatus
petrus apłs p̃cipit. ad respon¬
dendũ om̃i poscenti nos ratio¬
nẽ. Nunc c̃uenit exçellenti¬
dei quã uos in corde habere
gaudemus. peculiarẽ curã
ꝑ uniuersas galliȩ ur̃ȩ regi¬
ones impendere. ne illic scan¬
dala seminantes. sicut inpar¬
tib istis facere conabantur.
frontis suȩ ꝓcacitate impel¬
lente discurrant. et aliquos
eis plebes ad dissensiones
exagitent. Ꝙa dũ rectȩ fi¬
dei ñsint. dolore oppres¬
sionis suȩ ut se adnutrienda
scandala catholicis familia¬
res efficiant. & iã rectã fidẽ
se simulant uindicare.
Maxime apud eos ꝗ fraudes
ipsoꝵ et dolos ignorant
micos pacis ȩccłasticȩ mise¬
ricordit᷑ hoc tẽpore p̃para¬
uit. p̃stet uos ita sollicitos
et circũs pectos ex istere ut

Expanded text:
interitum permanenaut cognitam diversis capti praevaricationibus reliquerunt, in poenis aeterni atque inexstinguibilis ignis, ut sine fine ardeant, justissimo judicio paratos esse debere beatus Petrus apostolus praecipit ad respondendum omni poscenti nos rationem. Nunc convenit excellentidei, quam vos in corde habere gaudemus, peculiarem curam per universas Galliae vestrae regiones impendere, ne illic scandala seminantes, sicut in partibus istis facere conabantur, frontis suae procacitate impellente discurrant, et alios freis plebes, ad dissensiones exagitent: quia dum rectae fidei non sint, dolore oppressionis suae, ut se ad nutrienda scandala catholicis familiares efficiant, etiam rectam fidem se simulant vindicare, maxime apud eos qui fraudes ipsorum et dolos ignorant.micos pacis ecclesiasticae misericorditer hoc tempore praeparavit, praestat vos ita sollicitos et circumspectos existere, ut
Abbreviated transcription (Latin):
scđm testificationẽ angłoꝵ
sicut ascendit incęlos. it a
uenturũ iudicare uiuos et
mortuos Om̃s eñi homines
ab adã usq adc̃sũmationẽ
scłi natos et mortuos. cũ ipso¬
adã eiusq uxore. ꝗ ñ ex alus
parentib natisunt᷑. sed altͣ
det̾ra. altͣaũt de costauiri
creatisunt. Tunc resurrectu¬
ros eẽ c̃fiteor et astare ante
tribunal xp̃i. ut recipiat unꝰ¬
ꝗsq ꝓpria corporis ꝓut ges¬
sit siue bona siue mala. Q̾
iustos ꝗdem ꝑ largissimã gr̃am

Expanded text:
secundum testificationem angelorum, secundum testificationem angelorum, sicut ascendit in coelos, ita venturum judicare vivos et mortuos. Omnes enim homines ab Adam usque ad consummationem saeculi natos et mortuos, cum ipsoAdam ejusque uxore, qui non ex aliis parentibus nati sunt, sed alter de terra, altera autem de costa viri, creati sunt, tunc resurrecturos esse confiteor, et astare ante tribunal Christi, ut recipiat unusquisque propria corporis, prout gessit, sive bona, sive mala; et justos quidem
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s filius dĩ ꝑmansit et ꝑ¬
manet. Inc̃fusis aũt. ꝗasic
inurã ꝑsonã atq subsisten¬
tiã adimatas credimus eẽ
naturas. ut utriusaꝓ prieta¬
te seruata neutra conuer¬
teret᷑ in alterã. Ac ꝓpierea
sicut sepe diximus. unũ eun¬
dĩ. et eundẽ ipsũ uerũ filiũ ho¬
minis ẽfitem. consubstantia¬
lẽ patri scđm dĩtatẽ. con¬
subsantialem nobis eundẽ
scđm humanitatẽ. Perom̃ia
nobis suimilẽ absq pecca¬
to. Passibilẽ carne. eundẽ
ipsũ ipassibilẽ dĩtate
Quẽ sub pontio pilato. spon¬
te ꝓsalute nr̃a passũ esse
carne cͣfitem᷑. Crucifixũ car¬
ne. mortuũ carne. resurre¬
diisse t̃cia die glorificata
et incorruptibi li eadẽ car¬
ne. et c̃uersatũ post resur¬
rectionẽ cũ discͥipulis suis
ac multimodis euident̾ eis
ostendisse sui corporis ue¬
ritatẽ. & quad ragesimo
die uidentib eisdem disci¬
pulis ascendisse incęlos
sedere & iã adde..terã pa¬
tris. Quẽ credo et c̃fiteor

Expanded text:
s Filius Dei permansit et permanet: inconfusis autem, quia sic in unam personam atque subsistentiam adunatas credimus esse naturas, ut utriusque proprietate servata, neutra converteretur in alteram. Ac propterea, sicut saepe diximus, unum eumDei, et eumdem ipsum verum filium hominis confitemur, consubstantialem Patri secundum deitatem, consubstantialem nobis eumdem secundum humanitatem; per omnia nobis similem absque peccato; passibilem carne, eumdum ipsum impassibilem deitate. Quem sub Pontio Pilato sponte pro salute nostra passum esse carne confitemur, crucifixum carne, mortuum carne, resurrexisse tertia die glorificata et incorruptibili eadem carne, et conversatum post resurrectionem cum discipulis suis, ac multis modis evidenter eis ostendisse sui corporis veritatem; et quadragesimo die videntibus eisdem discipulis ascendisse in coelos; sedere etiam ad dexteram Patris. Quem credo et confiteor,
Abbreviated transcription (Latin):
cio custodire. manꝰ nr̃e ad
uos ꝓfessione signauimus
Ut aũt nullius deinceps qđ
absit suspitionis resideret
occasio. Qiã illã aliã par¬
tẽ quã memorat᷑ uir illu¬
stris rufinus ad monuit. fa¬
cere maturaui Scilicet ppri
uerbis ẽfessionẽ fidei
quã tenemus exponens¬
De finitiones qq de eadẽ ca¬
tholica fide quȩ in quat¬
tuor scĩs c̃ciliis statuta
sunt. sed et me morati
pontificis quas uniuersa¬
lis sẽꝑ tenuit actenet
ȩccła nos sẽs dĩaux ilio
tenere atq defendere
p̃senti ad exellentiã ur̃ã
colloꝗo intimandũ neces¬
sario  iudi caui.
FIOESPAPA PELAOII
redo igit᷑ inunũ dm̃ patrẽ
et filium et sp̃m señ¬

Expanded text:
tio custodire, manus nostrae ad tio custodire, manus nostrae ad vos professione signavimus. Ut autem nullius deinceps quod absit! suspiciooccasio, etiam illam aliam partem quam memoratus vir illustris Rufinus admonuit, facere mutavi; scilicet propriis verbis confessionem fidei quam tenemus, exponensDefinitiones quoque de eadem catholica fide quae in quatuor sanctis conciliis statulae sunt, sed et memorati pontificis, quas universalis semper tenuit ac tenet Ecclesia, nos cum Dei auxilio tenere atque defendere, praesenti ad excellentiam vestram colloquio intimandum necessario judicavi. FIDES PAPAE PELAGII. redo igitur in unum Deum, Patrem, et Filium, et Spi
Abbreviated transcription (Latin):
umani generis saluator ac
Idñs liscipulos suos docens
ait. Mon est uoluntas pa¬
tris ur̃i qui incęlis ẽ ut
unus saltim pereat de pu¬
sillis. Deꝗb nec scandaliza¬
ri quen quã sine magni
asserit cõparatione sũppli¬
cir Cũ igit᷑ q de pusil¬
lis ista for ma p̃cepti sit
quanto nob. studio aclabo¬
re satas. Cdũ ẽ. ut aufe¬
rendosufpitionis scandalo.
obsequit̃ c̃fessionis nr̃ȩ re¬
gibus ministremꝰ quib nos
&iã subditos eẽ scae scri¬
pturȩ p̃cipiunt. Ueniens
& eñĩ rufinus uir magnifi¬
cus legatus ecellentiȩ ur̃ȩ.¬
c̃fidenter a nob ut decuit
postulauit. quatinꝰ uobis.
aut beate recordationis
papȩ leonis tomũ anobis
Pom̃ia c̃seruari significare
debuissemus. Aut pͥpriis
uerbis nr̃ȩ cͣfessionẽ fidei
destinare. &primã ꝗ dem
peticionis eius parte̾ qa fa¬
cilior fuit. mox ut dixit im¬
oleuimus . meq in om̃ibꝰ p̃su¬
lis tomũ ꝓ catholice fidei
assertionꝰe c̃scriptũ dõ ꝓpi¬

Expanded text:
umani generis Salvator ac Dominus discipulos suos docens, ait: Non est voluntas Patris vestri, qui in coelis est, ut unus saltem pereat de pusillis : de quibus nec scandalizari quemquam sine magni asserit comparatione supplicii. Cum igitur etiam de pusillis ista forma praecepti sit, quanto nobis studio ac labore satagendum est ut pro auferendo suspicionis scandalo obsequium confessionis nostrae regibus ministremus; quibus nos etiam subditos esse sanctae Scripturae praecipiunt? Veniens t enim Rufinus vir magnificusfidenter a nobis ut decuit postulavit, quatenus vobis aut beatae recordationis papae Leonis domum a nobis per omnia conservari significare debuissemus, aut propriis verbis nostrae confessionem fidei destinare; et primam quidem petitionis ejus partem quia facilior fuit, mox ut dixit, implevimus, neque in omnibus praesulis tomum pro catholicae fidei assertione conscriptum Deo propi
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ut si nualterus hec nõ obseruasset: ex sua parte adiuto¬
rium nõ haberet. Si autẽ ipse comes hoc infregisset. ipsi
obsides in potestatẽ meam si essent ãmoniti uenirent. Qd̾
ipso comite ottone iubente: michi firmauit iure iurando
uterqz obses.

Expanded text:
dit, ut si Walterus haec non observasset, ex sua parte adjutodit, ut si Walterus haec non observasset, ex sua parte adjutorium non haberet; si autem ipse comes hoc infregisset, ipsi obsides in potestatem meam, si essent ammoniti, venirent. Quod ipso comite Ottone jubente mihi firmavit jurejurando uterque obses.
Abbreviated transcription (Latin):
sacramẽto fidelitatẽ promisit. et quia sicut lotharienses mi¬
lites sunis dm̃s et episcopis obedĩet. michi obediret. iurauͭ.
ualterus malis assuetus:
omnia sacramenta postposuit. et deterius qmͣ umꝙ̃
fecisset: postmodum fecit. Quã maliciam diu sustinui. et
ut se emendaret. semꝑ monui. Cumq uideret me diutiuᷤ
talia nõ passurũ: statuto placito inter me et illũ. comitẽ
ottonẽ duxit secum. Qui de tantis malis missus ad rati-¬
onẽ. iterum euictus om̃ia emendauit. et quia pauperibꝰ
sua restauraret: promisit. Et quia michi subiceretur sic̃
lotharienses milites suis dñis et epĩs subiciunt᷑: ut pruiꝰ
promisit. Ego uero comitis ottonis petitione om̃es le¬
ges ea cõuentione ei dimisi. ut nõ amplius in me delinq̃
re deberet. Si antẽ deliquisset. et ad iusticiam uenire admo¬
nitus essẽt: infra tres ebdomadas michi iustificaret. Qua
de causa michi comes otto godefridum. et luonẽ. obsides de¬

Expanded text:
sacramento fidelitatem promisit, et quia sicut Lotharienses milites suis dominis et episcopis obediunt, mihi obediret, juravit. « Walterus, malis assuetus, omnia sacramenta postposuit, et deterius quam umquam fecisset, postmodum fecit. Quam maliciam diu sustinui, et ut se emendaret semper monui. Cumque videret me diutius talia non passurum, statuto placito inter me et illum, comitem Ottonem duxit secum. Qui de tantis malis missus ad rationem, iterum evictus omnia emendavit, et quia pauperibus sua restauraret promisit, et quia mihi subjiceretur, sicut Lotharienses milites suis dominis et episcopis subjiciuntur, ut prius promisit. Ego vero comitis Ottonis petitione omnes leges ea conventione ei dimisi, ut non amplius in me delinquere quid deberet; si autem deliquisset et ad justiciam venire admonitus esset, infra tres hebdomadas mihi justificaret. Qua de causa mihi comes Otto Godefridum et Ivonem obsides de
Abbreviated transcription (Latin):
meracensẽ per .u. menses. et a complicibꝰ iacobi ut fert᷑ apͥ
condatũ inter duos pontes inteefectus ẽ. ex apud ariã tumu¬
landus translatus.
Roberto alardus archid̃ eiusdem ercłie successit. et rexit eccłiã
anno et dimidio. et mortuus ẽ plemis dierũ. Huic suoces¬
sit rogerus frater hellini de wanrigauo uir totius bonitatiᷤ
et honestatis moribus adornatus. Hic anno dni. M .c. lxx¬
uiiii. concilio romano ab alexandro pp̃a celebrato interfu¬
it. et ibidem in ep̃m consecratus ẽ a willmo remensi archiepõ
et aplĩce sedis legato in ecclesia sancte sauine..S.¬

Expanded text:
meracensem per 5 menses, et a complicibus Jacobi, ut fertur, apud Condatum inter duos pontes interfectus est, et apud Ariam tumulandus translatus. Roberto Alardus archidiaconus ejusdem ecclesie successit, et rexit ecclesiam anno et dimidio, et mortuus est plenus dierum. Huic successit Rogerus frater Hellini de Wanrigavo, vir totius bonitatis et honestatis moribus adornatus. Hic, anno Domini 1179, concilio Romano ab Alexandro papa celebrato interfuit, et ibidem in episcopum consecratus est a Willermo Remensi archiepiscopo et apostolice sedis legato, in ecclesia sancte Savine.
Abbreviated transcription (Latin):
quiutatemq consistentium frm̃ sub plenissima tuitione et
ĩminitatis defensione habuissent. Pro furmitate camen rec
tatẽ in amore dei et reuerentiam sc̃ẽ dei genitticis marie nr̃a
confirmnaremus auctoritate. Ciuiꝰ petitioni libenter adquienꝰ¬
nuis. et ita in omnib concessim ⁊ atq ꝑ hoc p̃ceptum nr̃e
auctoritatis confurmauimꝰ. Precipientes ergo iuibemus.
ut nullus index publicus. uel quilibet ex iudiciaria potestate.
in ecclesias uel loca uel agros. seu reliquas possessiones p̃dicte
erclesie. que moderno tempore in quibuslib pagis uel territo¬
riis infra ditionẽ nr̃i imperii iuste et legaliter memorata te¬
net. uel possidet ecclesia. uel ea que deinceps a catholicis uiris
edem ecclesie fuerint collata. ad cansas audiendas. aut freda
exigenda. aut mansiones uel paratas faciendas. aut fideiusso¬
res tollendos. aut homines ip̃ius eccł̾ie. tam ingenuos qm̃

Expanded text:
quillitatemque consistentium fratrum, sub plquillitatemque consistentium fratrum, sub plimmunitatis defensione habuissent. Propter firmitatem tamentates ob amorem Dei et reverentiam ipsius sancti loci nostra confirmaremus auctoritate. Cujus petitioni libenter acquievimus, et ita in omnibus concessimus, atque per hoc praeceptum nauctoritatis roborauimus. Precipientes ergo iubemus ut nullus iudex publicus uel quislibet ex iudiciaria potestate in ecclesias aut loca uel agros seu reliquas possessiones ipsius ecclesie quas moderno tempore in quibuslibet pagis uel territoriis infra ditionem imperii nostri iuste et legaliter memorata tenet uel possidet eceidem collata fuerint ecclesie aut causas exigendas aut freda uel mansiones uel paratas faciendas aut fideiussores tollendos aut homines ipsius ecclesie tam ingenuos quam
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qui duas tabulas eburneas pulchre sculptas anno .xii.
sui episcopatus. ut in ersdem tabulis liquet sieri iussit. Hic
antem usq ad tempus ludouici pri suꝑfuit. multisq cõmodis
eccłiam instruere curans. ab ip̃o imperatore ĩmunitatis p̃cep¬
tum huiusmodi obtinuit. In nomine donunt dei et saluatoriᷤᷤ
nũ iħu xp̃i. hludonuicus diuina ordinante prouidentia impe¬
rator augustus. Cum petitionibus seruoꝵ dei iustis et ratio¬
nabilibus diuini cultus amore fauemus. suꝑna nos gratia
tas om̃ium fidelium nr̃orum. tam p̃sentium qm̃ futurorum.
qura uir uenerabilis hildouuardus came racensis urbis ep̃c.
pini. et genitoris nc̃i karoli. bone memorie prestantissimi im¬
peratozis. in quibus continebatur insertũ. qualiter idem gẽĩ¬
tor nr̃. et antecessores reges. p̃dictam sedem que in honore est
scẽ de genitrius marie semꝑq uirginis. ob amorem de tran-¬

Expanded text:
sit, qui duas tabulas eburneas pulchre sculptas, anno 12 sit, qui duas tabulas eburneas pulchre sculptas, anno 12 sui episcopatus, ut in eisdem tabulis liquet, fieri jussit. Hic autem usque ad tempus Luduvici Pii superfuit, multisque commodis aecclesiam instruere curans, ab ipso imperatore immunitatis preceptum hujusmodi obtinuit: « In nomine Domini Dei et salvatoris u Christi, Ludouicus, diuina ordinante prouidentia Imperator Augustus. Cum petitionibus seruonabilibus diuini cultus amore fauemus superna gratia nostas omnium fidelium nostrorum tam praesentium quam et futurorum, quia vir venerabilis Dodilo Cameracensis urbis episcopus pini et genitoris nostri Caroli bonae memoriae praestantissimi imperatoris, in quibus continebatur insertum qualiter idem genitor noster et antecessores reges praedictam sedem, quae in honore est Dei genitricis Mariae semperque virginis, ob amorem Dei tran
Abbreviated transcription (Latin):
ic hadulfus in ecclesia sancti petri apłi que intra mu¬
ros castelli atrebatensis est iuxta monasterium sancti
uedasti sepultus ẽ. Huius uero sanctitas procedente tempore
multis muisq portentis ostensa ẽ. Quorum precipuus tes¬
tis editiuis monasterii sancti uedasti. engrano cameracensi
qpiscopo uisiones quas plerumqz uiderat propalauit. Qui
ergo testem idoneum animaduertens. sanctum corpus leua¬
uit. In qua eleuatione ad declaranda sc̃ĩ uiri merita mulier q̃¬
dam̃ ab immundo spiritu mirifice liberata ẽ. Unde epũs let ꝯ
uerbo facto ad populũ beati hadulfi sollemnia in numero
scõrum notificauit. De trawardd episcope. E ost hadultũ¬
tranuardus substituitur in setem. De guntfrido ep̃o. P ost
quẽ eiusdẽ monasterii guntfridus rector extitit. De albrico
epõ. Dost cuius excessum albricus. De hildo wardo ep̃o.
Dost albricum hildowardus. tempore karoli magni succes¬

Expanded text:
Hic Hadulfus in aecclesia sancti Petri apostoli, quae intra muHic Hadulfus in aecclesia sancti Petri apostoli, quae intra muros castelli Atrebatensis est juxta monasterium sancti Vedasti, sepultus est . Hujus vero sanctitas procedente tempore multis mirisque portentis ostensa est. Quorum precipuus testis edituus monasterii sancti Vedasti Engrano Camaracensi episcopo visiones quas plerumque viderat propalavit. Qui ergo testem idoneum animadvertens, santum corpus levavit. In qua elevatione, ad declaranda sancti viri merita, mulier quaedam ab immundo spiritu mirifice liberata est; unde episcopus laetus, verbo facto ad populum, beati Hadulfi solemnia in numero sanctorum notificavit. 36. De Trawardo episcopo. Post HadulfuTrawardus substituitur in sedem . 37. De Gonfrido episcopo. Post quem ejusdem monasterii Guntfridus rector extitit. 38. De Albrico episcopo. Post cujus excessum Albricus . 39. De Hildoardo episcopo. Post Albricum Hildowardus , tempore Karoli Magni, succes
Abbreviated transcription (Latin):
ecclesie illius attactis seua quoqz pestis eos incenderet. Sed et
comes mox m prĩam reuersus ẽ questione facta de thesauris
dictis supposito sacramento usq ad minimũ quadrantẽ fecit
ꝑsolui. Unus autẽ ex illis qui interfuerat uiolatorib eccle¬
sie unã in partem sibi campanam retinuit. quã cum di ce¬
lasset. parte corporis p̃mortua tandem confiteri coactus ẽ qd̃
anaricia suadente negauerat. Missa igitur legatione ad matu-¬
cularios duplo restituit. sicqz saluti pristine redditus ẽ. Hil¬
eato uinditiano hilde debertus successit. post hunoldus.
hunoldus. Hoc defuncto. ad episcopale solium hadulfus eli-¬
gitur. quẽ asserunt quidã filium fuisse scĩ ragnulsi martyris.
de quo hii qui nr̃is suꝑfułre fideles testati sunc. multa se ad se¬
pulchrum eius uidisse miracula. Hunc engranus epũs leua¬
uit. in cuius eleuatione mulier quedã a demonio liberata est.

Expanded text:
aecclesiae illius attactis seva quoque pestis eos incenderet. Sed et aecclesiae illius attactis seva quoque pestis eos incenderet. Sed et comes mox ut in patriam reversus est, quaestione facta de thesauris dictis sub posito sacramento, usque ad minimum quadrantem fecit persolvi. Unus autem ex illis qui interfuerat violatoribus aecclesiae, unam in partem sibi campanam retinuit; quam cum diu celasset, parte corporis premortua tandem confiteri coactus est quod avaritia suadente negaverat. Missa igitur legatione ad matricularios, duplo restituit, sicque saluti pristinae redditus est. 34. Hildebertus successit, post Hunoldus, Hunoldus. Hoc defuncto, ad episcopale solium Hadulfus eligitur, quem asserunt quidam filium fuisse sancti Ragnulfi martyris; de quo hi, qui nostris superfuere temporibus fideles, testati sunt multa se ad sepulchrum ejus vidisse miracula. 35. Hunc Engranus episcopus levavit, in cujus elevatione mulier a daemonio liberata est.
Abbreviated transcription (Latin):
ex sacerdotalibꝰ uiris in ipso aditu templi prostrauit. ceteri
uero fraterne necis dolore accensi ꝑtinacius rebellatant.
Difficultate igitur facta cũ hostes templũ effungere non
possent: imnus eoꝵ uesano spiritu armatus. tectum templi
ascensu superauit. et ꝑ laquearia sese intro sũmisit. et imꝑ¬
uisus uiros a tergo ferire cepit. Turbati qui aderant cum
hostem in medio sui cernerent. dum postenora defendunt
liberũ anterioribus aditũ prebuerunt. Qui uruentes pleros¬
q necauerunt. et cruentis manibus sancta contaminantes
thesauros ecclesie uestes etiam sacerdotales sustulerũt. Nec lõ¬
gum tamẽ letati. Mox ut inter se spolia diuiserunt. pleriq
aurepti a demonio torquebant᷑. alii linguis adusti. alii prop̾¬
o morsu p̾cisis. plerq cuiribus exustis. muisero ciuaiatu plet¬
tebantur. fama huiusmodi ceteris terrorẽ incussit. ne de spoliis

Expanded text:
ex sacerdotalibus viris in ipso aditu templi prostravit; ceteri ex sacerdotalibus viris in ipso aditu templi prostravit; ceteri vero, fraternae necis dolore accensi, pertinacius rebellabant. Difficultate igitur facta, cum hostes templum effringere non possent, unus eorum, vesano spiritu armatus, tectum templi ascensu superavit, et per laquearia sese intro summisit, et improvisus viros a tergo ferire coepit. Turbati qui aderant, cum hostem in medio sui cernerent; dum posteriora defendunt, liberum anterioribus aditum praebuerunt. Qui irruentes plerosque necaverunt, et cruentis manibus sancta contaminantes, thesauros aecclesiae, vestes etiam sacerdotales sustulerunt. Nec longum tamen laetati, mox inter se spolia diviserunt, plerique arrepti a daemonio torquebantur; alii linguis adusti, alii proprio morsu precisis, plerique cruribus exustis, misero cruciatu plectebantur. Fama hujusmodi ceteris terrorem incussit, ne de spoliis
Abbreviated transcription (Latin):
Einrico aritẽ quondam imperatore ortis lauerũt.¬
simultatibus inter balduinũ et arnulfum comitẽ. balduinꝰ
collecta manu amulfũ quia numero inferior erat aualenti¬
anis expulit quod quidem castrũ imperio helntici subiuga¬
tum fuerat. Indignatus imperator rerum insolentia castrũ
et ip̃e obsidione clausit. Ad hunc rotbertus francorum rex
innouande amicitie gratia. sed et richardus rocomagensiũ
dux cum infinita multitudine conuenerũt. Gens ip̾sa ferox
et inquies et auancie studiis feruens nec eccłias dei inmu¬
nes reliquerant incursionis. Porro atrabatensem ꝓuinciã
ꝑagrantes prĩam misera cede uexabant. Ex hiis aliqui ad mõ¬
tem sc̃i eligii de quo supra disseruimꝰ deuenientes audierunt
monasterium multis pecuniis et congestionib refectũ. Fac¬
to igitur agmine templũ irrumpere nitebant᷑. renitentibus
dencis. unus bartarico furore cõmotus. telo uibrato unũ

Expanded text:
einrico autem quondam imperatore, ortis einrico autem quondam imperatore, ortis simultatibus inter Balduinum et Arnulfum comitem, Balduinus collecta manu Arnulfum, quia numero inferior erat, a Valentianis expulit; quod quidem castrum imperio Heinrici subjugatum fuerat. Indignatus imperator rerum insolentia, castrum et ipse obsidione clausit . Ad hunc Rotbertus Francorum rex innovandae amicitiae gratia, sed et Richardus Rotomagensium dux, cum infinita multitudine convenerunt. Gens ipsa ferox et inquies, et avaritiae studiis fervens, nec aecclesias Dei immunes reliquerant incursionis. Porro Atrabatensem provinciam peragrantes, patriam misera caede vexabant. Ex his aliqui ad montem sancti Eligii, de quo supra disseruimus , devenientes, audierunt monasterium multis pecuniis et congestionibus refertum. Facto igitur agmine, templum irrumpere nitebantur. Renitentibus clericis, unus barbarico furore conmotus, telo vibrato unum