comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quei a quodani contra rectũ dei iuidi¬
duii post. Qd̾ autem multa ex rade
di de paitos saluant ir . saluantis
st dn. urenĩ deus dampienties
inculpabilis dei iusticia est. Ut autẽ reus
iustificetur: ineffabilis dei grã est. Assu¬
munt etiam idem p̃destinatiani ad suum
mendatium astruendũ testimonia de scͥp¬
turis. ab utentes eis in malũ suũ qd̃ xp̃e
saluantur fuit. De ysaia quippͥe peccatũ
multoꝵ tulit. Nolentes intelligere qd̾ idẽ
ꝓpħa subiunxit. et ꝓ transgressorib exo¬
rauit ut non ꝑirent. Transgrediente nã¬
q adam in quo om̃s peccauerunt. cuncti
extra duce ip̃ius seminis geniti transg̾s¬
sores facti sunt. Et ex uerbis dñi. filius ho¬
minis non uenit ministrari s ministra¬
re. et dare aninã suam redemptionẽ ꝓ
multis. Et hic est sanguis m̃s noui testa¬
menti qui ꝓ multis effundetur in remis¬
sionem peccatoꝵ. id est ꝓ his qui credere

Expanded text:
queri a quoquam contra rectum Dei iudiqueri a quoquam contra rectum Dei iuditium posset; quod autem multi ex eadem massa perditionis salvantur, salvantis est donum. Ut enim reus dampnetur, inculpabilis Dei iustitia est; ut autem reus iustificetur, ineffabilis Dei gratia est. Assumunt etiam idem predestinatiani ad suum mendatium adstruendum testimonia de scripturis, abutentes eis in malum suum, quod Chrpro his qui salvantur fuit, de Esaia quippe: Peccatum multorum tulit, nolentes intellegere, quod idem propheta subiunxit: et pro transgressoribus exoravit, ut non perirent, – transgrediente namque Adam, in quo omnes peccaverunt, cuncti ex traduce ipsius seminis geniti transgressores facti sunt, – et ex verbis Domini: Filius hominis non venit ministrari, sed ministrare et dare animam suam s novi testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum, id est pro his, qui credere
Abbreviated transcription (Latin):
ti que ꝑmittit sic tolerat: ut hec in sui
ansili usum uertat. Unde miro modo
sit. ut et qd̃ sine uoluntate dei agitur. cõ¬
sii dei contrariũ non sit. qrua clum in
donĩ usum mala facta uertuntur eiꝰ con¬
nomilitant. etiam que eius cõsilio repug¬
iunt. sicut multis sc̃ẽ scripture testimo¬
nis comꝓbatur. Hinc ꝑ psalmistam
dicitur. Magna oꝑa dñi: exquisita in
om̃s uoluntates eius. Sic quippe eius
ꝑa magna sunt. ut ꝑ om̃e qd̾ ab homi¬
ib agitur: eius uoluntas exquiratur.
siam sepe in de ꝑficitur. unde repelli pu¬
tabatur. Hinc rursum dicit. Omĩa q̃¬
cuq uoluit uoluit dñs fecit in celo et ĩ
urra. Hinc salomon ait. Non est sa¬
pientia. non est prudentia. non est con¬
lium contra dũm. Incunctanter igit᷑
nin ut eis adimat liberum arbitrium
quo uel bene uel male utentes iustissime
Sm onassa paitionis que peceato ade
aio om̃s pena uerunt facta est meru¬
S. de qua si nemo liberaretur. nichal

Expanded text:
ea quae permittit sic tolerat, ut haec in sui ea quae permittit sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, consilio Dei contrarium non sit, quia, dum in bonum usum mala facta vertuntur, eius consilio militant etiam, quae eius consilio repugnant, sicut multis sanctae scripturae testimoniis comprobatur. Hinc per psalmistam dicitur: Magna opera Domini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumque voluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomon ait: Non est sapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum. Incunctanter igiturmen, ut eis adimat liberum arbitrium, quo vel bene vel male utentes, iustissime enim massa perditionis, quae peccato Adae, in quo omnes peccaverunt, facta est, meruit: de qua si nemo liberaretur, nichil
Abbreviated transcription (Latin):
que fecit quiequid uoluerit facere pe
est: quia om̃ipotens est. Hec idro trs
iniqui dm̃ non ẽẽ om̃ipotentẽ quia
ta contra eius faciunt uoluntatẽ. qua
et cum faciunt qd ñ uult hoc eis fici
qd̾ ip̃e uult. Nullo modo igitur om̃p¬
tentis uł mutant uel suꝑant uoliure
siue homo uel iuste dampnetur. suet
sericorditer liberetur. uoluntas om̃ps¬
tentis impletur. Qd̃ ergo nõ inlt on¬
potens: hoc solum non potest. Inie
ergo malis non sccłm eoꝵ praua. sil
cundum suã rectam uoluntat᷑. El
situt mali natura sua bona bae ist be¬
no eius oꝑe male utuntur. sicip̃t lor
etiam eoꝵ malis oꝑib bene ntidus e
om̃ipotentis uoluntas aliqua ⁊ pl̃
de malis iuste ac bene facert. aulle
eos uel nasei uł uiuere sinert:. t
los ip̃e non fircit quia homened e¬
apatutas ip̃as creauit. malos tamen
turos p̃scius ignorare non potuit.
⁊ mutalium acta disponens. alia cõ¬
ant ꝓprtius: alia ꝑmittit iratus. Atq

Expanded text:
uid voluerit, facere potens est, quia omnipotens est. Nec ideo credant iniqui, Deum non esse omnipotentem, quia multa contra eius faciunt voluntatem; quia et, cum faciunt quod non vult, hoc eis faciet quod ipse vult. Nullo modo igitur omnipotentis vel mutant vel superant voluntatem, Sive homo vel iuste dampnetur sive misericorditer liberetur, voluntas omnipotentis impletur. Quod ergo non vult omnipotens, hoc solum non potest. Utitur ergo malis non secundum eorum pravam, sed secundum suam rectam voluntatem. Nam sicut mali natura sua bona, hoc est bono eius opere, male utuntur, sic ipse bonus etiam eorum malis operibus bene utitur, ne omnipotentis voluntas aliqua ex parte uod bonus de malis iuste ac bene faceret, nullo modo eos vel nasci vel vivere sineret, quos malos ipse non fecit, quia homiaturas ipsas creavit: malos tamen eos futuros prescius ignorare non potuit; cors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus; atque
Abbreviated transcription (Latin):
ta tliuina. si conu̾sio p̃currat humas
Amat enim ds confitentib pane.⁊
eos qui semetipõs iudicant. non ml¬
care. Sciendum quoq est de illata al
ato remigio in celtenses uindicte ꝓlall
sententia. quia cũ sc̃ĩ uiri maledictioss
sententiã ꝓferunt. non ad hant ex is¬
to ultionis uel liuore uindicte. s cell
sticie examine erumpunt. Intus eil
subtile dei iuditium aspiciunt ut ml¬
la foris extirgentia. quia malediti
beant feriri cognoscunt. Et eon mal¬
dicto ñ peccant. quo ab interno ul̃¬
tio non discordant. H inc est qͥ pe
in offerentem sibi pecunias synll

Expanded text:
cta divina, si conversio precurrat humana; cta divina, si conversio precurrat humana; amat enim Deus confitentibus parcere et eos qui semet ipsos iudicant non iudicare. Sciendum quoque est de illata a beato Remigio in Celtenses vindictae prolatae sententia, quia cum sancti viri maledictionis sententiam proferunt, non ad hanc ex voto ultionis vel livore vindicte, sed ex iustitiae examine erumpunt. Intus enim subtile Dei iuditium aspitiunt et mala foris exurgentia, quia maledicto debeant feriri, cognoscunt et eo in maledicto non peccant, quo ab interno iuditio non discordant. Hinc est, quod Petrus in offerentem sibi pecunias Symone
Abbreviated transcription (Latin):
Peccatum quippe originale a parentib
trax inłꝰ et nisi ꝑ gr̃am baptismans.
uatur. etiam parentum peceata pos¬
mus. quia unum adhuc uideliat o
illis sumus. Reddit ergo iniqutiato
patrum in filios. dum ꝓ culpa pamtis
ex originali peccato polluitur ꝓles.
licet unda salutis a culpa primi pañ¬
tis soluamur. tamen reatum eiusor
culpe luentes iuxta sententiam a
iure depromptam. morte uidelicet mn¬
poris que est pena peccati ex iustitie n¬
tributione illata adhuc carnaliter en¬
mus. Et rursum non reddit parentui
iniquitatẽ in filios. cum ab orignali
culpa ꝑ baptismũ liberamur. et non
lam parentum culpas quas ip̃i cõmisi¬
mus habemꝰ. nisi eas ꝑpenitentiã auiui¬
amus. Sicut dauid qui post confessio¬
nem audire meruit dñs trastulit pei¬
catum tuũ. tam̃ multis post crucianid
afflictus ac fugiens reatũ culpe quin
ꝑpetrauit ex soluit. quia peccã siue
cante plectuntur. Cessat autem uinde¬

Expanded text:
Peccatum quippe originale a parentibus Peccatum quippe originale a parentibus traximus, et nisi per gratiam baptismatis solvatur, etiam parentum peccata portamus, quia unum adhuc videlicet cum illis sumus. Reddit ergo iniquitatem patrum in filios, dum pro culpa parentum ex originali peccato polluitur proles; et licet unda salutis a culpa primi parentis solvamur, tamen reatum eiusdem culpae luentes, iuxta sententiam Domini iure depromptam morte, videlicet corporis, que est pena peccati ex iustitiae retributione illata, adhuc carnaliter obimus. Et rursum non reddit parentum iniquitatem in filios, cum ab originali culpa per baptismum liberamur et non iam parentum culpas, sed quas ipsi commisimus habemus, nisi eas per penitentiam diluamus. Sicut David, qui post confessionem audire meruit: Dommus transtulit peccatum tuum, tamen multis post crutiatibus afflictus ac fugiens, reatum culpe quam perpetravit exsolvit; quia peccata sive cante, plectuntur. Cessat autem vindi
Abbreviated transcription (Latin):
catum eius et mortem corporis ꝓpeccato
illatam traxerunt. ita et genitalib hoꝵ
p̃sumptoꝵ generati. uindictam illatam
generantib sustinerent. Et quia in fe¬
mineo sexu non erat ubi uindicta simi¬
lis in menbris similib monstraretur. si¬
cut ꝑ guttur prime matris gustus illicitꝰ
transiens ad p̃uaricatcis sobolem diriua¬
uit in culpam. sic et ad genitas de hac stir¬
pe ꝓpagaretur ignominiosa hereditas.
Ueluti ꝑ moysen dño dicitur. Qui red¬
dis iniquitatem patrũ filiis ac nepotib.
Qd̃ ne cuilibet contrariũ uidetur qd̃ alia
scriptura dicit. quid est qd̃ in ꝓuerbium
dicitis patres comederunt uuam et den¬
tes filioꝵ obstupuerunt. uiuo ego dicit
dñs. sierit uobis ultra parabola hec in ꝓ¬
uerbium in isrł. Ut anima patris ita et
anima filii mea est. anima que peccaue¬
rit ip̃a morietur. dum similis sensus in¬
uenitur. auditoris animus ut discretio¬
nis uiam subtiliter requirat instruitur.

Expanded text:
catum eius et mortem corporis pro peccato catum eius et mortem corporis pro peccato illatam traxerunt, ita et genitalibus horum presumptorum generati vindictam illatam generantibus sustinerent, et quia in femineo sexu non erat, ubi vindicta similis in membris similibus monstraretur, sicut per guttur prime matris gustus illicitus transiens, ad prevaricatricis sobolem dirivavit in culpam, sic et ad genitas de hac stirpe propagaretur ignominiosa hereditas. Veluti per Moysen Domino dicitur: Qui reddis iniquitatem patrum filiis ac nepotibus. Quod ne cuilibet contrarium videatur, quod alia scriptura dicit: Quid est quod in proverbium dicitis: Patres comederunt uvam acerbam, et dentes filiorum obstupuerunt? Vivo ego, dicit Dominus, si erit vobis ultra parabola hec in proverbium in Israhel. Ut anima patris, ita et anima filii mea est; anima quae peccaverit, ipsa morietur, dum similis sensus invenitur, auditoris animus, ut discretionis viam subtiliter requirat, instruitur.
Abbreviated transcription (Latin):
pora karoli magni imꝑatoris qui eosdẽ
te crudelissima occiderunt. extermina¬
uit auctorib int̾fectis. et consentientes
ꝑ diu̾sas ꝓuintias disꝑgi atq ꝑpetuo ex¬
ilio condẽpnari fecit. et de ceteris uillis e¬
piscopii remensis tandem uillam restau¬
rari p̃cepit. ita uiri et femine multati ꝑ¬
manserunt. sicut sc̃i uiri sententia pro¬
mulgauit. Quosdam etiam de eoꝵ.ꝓge¬
nie qui tunc fuga lapsi cum alii disꝑge¬
bantur remanserunt. et ad eandem uil¬
lam redierunt. nos hanc uĩdicte sustinen¬
tes sententiam uidimus. sicut et gyezi cũ
domo sua maledictione helysei lepra mul¬
tatus est. Apte quidem sententia uiri dei
spũ eius repleti. quos sicut p̃sentes uidit.
ita posteros eoꝵ rebelles ac seditiosos p̃uidit.
uindinctam huiusmocli p̾sumptores nõ
solum in se. uerum et in genere contraxe¬
runt. ut sicut peccato primi parentis ꝑ
tra ducem seminis cuncti ex eo geniti pec¬

Expanded text:
pora Karoli Magni imperatoris, qui eosdempora Karoli Magni imperatoris, qui eosdemte crudelissima occiderunt, exterminavit, auctoribus interfectis, et consentientes per diversas provincias dispergi atque perpetuo exilio condempnari fecit et de ceteris villis episcopii Remensis eandem villam restaurari precepit, ita viri et feminae multati permanserunt, sicut sancti viri sententia promulgavit. Quosdam etiam de eorum progenie, qui tunc fuga lapsi, cum alii dispergebantur, remanserunt et ad eandem villam redierunt, nos hanc vindictae sustinentes sententiam vidimus, sicut et Giezi cum domo sua maledictione Helisei lepra multatus est. Apte quidem sententia viri Dei spiritu eius repleti, quo sicut presentes vidit, ita posteros eorum rebelies ac sediciosos previdit, vindictam huiusmodi presumptores non solum in se, verum et in genere contraxerunt, ut, sicut peccato primi parentis per traducem seminis cuncti ex eo geniti pec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpter etatis ꝓlixitatẽ sc̃s remigius facere
uellet de illis nietis quas congregauerat an
ciuitatem inde facere uellet. quia sicut t¬
res ꝑ muros ciuitatis. ita ꝑ cireuitũ cur¬
tis mete habebantur. Et suadente diabo¬
lo se mutuo adhortati sunt. ut focum in
eas mitterent. Qd̃ cum scõ remigio in pro¬
pinqua uilla que basilice curtis dicitur cõ¬
sistenti celeri nuntio est delatum. ascendit
equum ut ad tantam p̃sumptionẽ com¬
pescendam ad celtum ueniret. Quo cum
ꝑuenit. iam ip̃e mete ardebant. Beatus
autem remigius et etate et uesꝑtino fri¬
gore sicut in autumno fieri solet frigidꝰ
de equo descendit. et alonge se calefacere
cepit. tranquillo corde et ore dicens. Sem¬
ꝑ est bonus focus: si non suꝑ potest. Uerũ¬
tamen om̃s qui hoc egerunt. et qui de co¬
rum germine nati fuerint. uiri pondero¬
si fiant. et femine gutturnose fient.
Qd̾ ita impletum est. Nam usq ad tẽ¬

Expanded text:
propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere propter aetatis prolixitatem sanctus Remigius, – facere vellet de illis metis quas congregaverat, an civitatem inde facere vellet, quia, sicut turres per muros civitatis, ita per circuitum curtis mete habebantur; et, suadente diabolo, se mutuo adhortati sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in propinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nuntio est delatum, ascendit equum, ut ad tantam presumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Semper est bonus focus, si non super potest; veruntamen omnes qui hoc egerunt et qui de eorum germine nati fuerint, viri ponderosi fiaut et feminae gutturnosae sient. Quod ita impletum est. Nam usque ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
Acharie qm̃ habiturus eẽt filiũ in se¬
dute sua de uxore que ꝓcesserat iam
nuieb siuis qm̃ non credidit eidem ar¬
iirgelo. ꝑmansit mutus. usc quo ea
Qus nuntiauerat archangelus comple
liit in temꝑe suo. Completis autẽ
haaluls beatus remigius uirtute dĩ¬
listdni uocem restituit et fidem ea¬
tholicam confiteri fecit. Senescente au¬
tem scõ remigio et dei spũ sibi reuelante
qm̃ abunbatiam ip̃ius anni secutura es¬
set fames. secutus sc̃i ioseph ꝓuidentiã
deannona que in uillis episcopii nata
fuerat uel quam ab aliis comparauerat
aceruos quos metas dicimꝰ fecit. ut popło
fame in post modum laboraturo inde sub¬
uenire ualeret. Unde et in uilla que cel¬
tus dicitur. plures metas fieri iussit. Ip̃i
autem homines celtenses semꝑ rebelles
et seditiosi fuerunt. Qui quadam die
Añica inebriati. ceꝑunt inter se dicere.
Quid ille iubileus sic enim appellabatur

Expanded text:
Zachariae, quoniam habiturus esset filium in seZachariae, quoniam habiturus esset filium in senectute sua de uxore, que processerat iam in diebus suis; quoniam non credidit eidem archangelo, permansit mutus, usquequo ea que nuntiaverat archangelus completa sunt in tempore suo. Completis autem incredulo beatus Remigius virtute divcredenti vocem restituit et fidem catholicam confiteri fecit. 22. Senescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi fuerunt. Qui quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, quid ille iubeleus, – sic enim appellabatur
Abbreviated transcription (Latin):
ipit. se accipias inquiens loco
is suꝑiorem uel inferiorẽ molam.
squs ut p̃misimꝰ debitoris: confessio
tratoris. Suꝑior et inferior mola:
a spes et timor.S pes quippe ad alta
sibituat. timor autẽ cor ad ima premit.
s mnola suꝑior et inferior ita sibi neces¬
sitio iungit᷑ut ita una sine altera mu¬
nlitrr habeatur. quia in cassum miscdia
sutur. si non etiã iusticia timeatur. In¬
casum iusticia metuitur: si non etiam
de miscłia confidatur. Mola ergo suꝑi¬
e aut inferior attollitur. si ꝑ p̃dicantis
iiguam uel actionem in peccatoris pec¬
tore aut timor abspe. aut spes a timo¬
re diuidatur. Legimus in sacra hysto¬
nia quia transeunte apło petro: umbra
nius sanabantur egroti. Quo contra
suꝑb hereticus obmutuit. secus eũ tran¬
stunte scõ remigio. Illic meruerunt fi¬
dis et humilitas sanitatẽ: hic infideli¬
tis et suꝑbia ultionem. Legimus in
sõ euuangelio. quia gabriel archange¬
lis qui astat ante cdm̃ euuangelizans

Expanded text:
ipit: Ne accipias, inquiens, loco pigneris superiorem vel inferiorem molam. Pignus, ut premisimus , debitoris confessio est peccatoris. Superior et inferior mola est spes et timor; spes quippe ad alta sublevat, timor autem cor ad ima premit. Sed mola superior et inferior ita sibi necessario iungitur, ut una sine altera inutiliter habeatur; quia incassum misericordia speratur, si non etiam iustitia timeatur, incassum iustitia metuitur, si non etiam de misericordia confidatur. Mola ergo superior aut inferior tollitur, si per predicantis linguam vel actionem in peccatoris pectore aut timor ab spe, aut spes a timore dividatur. Legimus in sacra historia, quia, transeunte apostolo Petro, umbra eius sanabantur aegroti; quocontra superbus hereticus obmutuit, secus eum transeunte sancto Remigio. Illic meruerunt fides et humilitas sanitatem, hic infidelitas et superbia ultionem. Legimus in sancto euangelio, quia Gabrihel archangelus, qui adstat ante Deum, euvangelizans
Abbreviated transcription (Latin):
quo non poterat gła celsa latere. ans
non solum corda hominũ belumna fra¬
te crudelia ad mansuetudinẽ xp̃iab.
ret. fidelis seruus eius et prudens ladꝰ
conseruis suis dare in tempore taui ns
suram. id est ꝓ captu audientiũ maul¬
rate et oportune diumt uerbi pibilie
nistrare. uerũ etiam aues ut iunesius
et potestas primi ade ante quã peille
eui om̃ĩa irratio nabilia subiccta su
ut seriptura demonstrat. in sto so l¬

Expanded text:
quo non poterat gratia celsa latere; adeo ut quo non poterat gratia celsa latere; adeo ut non solum corda hominum beluina feritate crudelia ad mansuetudinem Christi domaret fidelis servus eius et prudens, sciens conservis suis dare in tempore tritici mensuram, id est pro captu audientium mensurate et oportune divini verbi pabula ministrare, verum etiam aves: ut innocentia et potestas primi Adae, antequam peccaret, cui omnia inrationabilia subiecta fuerunt, ut Scriptura demonstrat, in isto s
Abbreviated transcription (Latin):
ad emendationẽ tanquam ad lucem uo¬
cando resuscitauit : Docebat filios suos
cotidie ne res alienas concupisti
ne eis coniuges extranee pulehr a
iniquitas et impietas possidebat
uit luxuriam: ꝓmouit iram ms¬
it inuridiam. reuocando illie fanie
castitatem atq miscłiam: Qnns
uir ille apostolicus penitentie mteli¬
tis a peccatoꝵ morte resuscitauit : s¬
tos animarũ cupiditates reserans.
comprimens. malicias extirpans.
magis uir ille temporib necessaris.
erat. quib tanta iniquitas suptis
Et quidem ille in hac ꝑegrinatione si
solo corpore constitutus. cogitationt te
in illa autem patria eterna conutsie
est. Qui huic mundo crucifixus a
tuus. quicquid laborauit. de hac intes
illam transtulit. et de sinistra semꝑ
misit in dexterã. atq in celo suos m¬
it sudores. Et inter hec om̃ia intene.
uir beatus iactantiã uirtutũ fugtii

Expanded text:
ad emendationem, tamquam ad lucem, voad emendationem, tamquam ad lucem, vocando resuscitavit! Docebat filios suos cotidie, ne res alienas concupiscerent, ne eis coniuges extraneae pulchraebus, quos iniquitas et impietas possidebat, fugavit luxuriam, promovit iram, restincxit invidiam revocando illic fidem et castitatem atque misericordiam! Quantos vir ille apostolicus penitentiae medicamentis a peccatorum morte resuscitavit, custos animarum, cupiditates resecans, iras comprimens, malitias extirpans! His magis vir ille temporibus necessarius fuerat, quibus tanta iniquitas, sumptis Et quidem ille in hac peregrinatione seculi solo corpore constitutus, cogitatione tamen in illa aeterna patria conversatus est, qui huic mundo crucifixus ac mortuus, quicquid laboravit, de hac vita ad illam transtulit et de sinistra semper transmisit in dexteram adque in caelo suos reposuit sudores. Et inter haec omnia intendebat vir beatus iactantiam virtutum fugere, in
Abbreviated transcription (Latin):
genuit. ac de alumpno nobis patronum
de homine augelum ac doctorem nobis e¬
misit. Bene igitur et congrue sccłm ꝓphe¬
tam de illo dicimꝰ in memoria eterna erit
iustus. Digne enim in memoria uersatur
hominũ: qui ad gaudium transiit ange¬
loꝵ. Qui ideo grãm dei glorificatus inue¬
nit: quia mundi głam adiutus dei gr̃a ñ
quesiuit. Qui gubernaculum fidei urrili¬
ter tenens anchorã spei tranquilla iam
instatione composuit. Qui contra impe¬
tum diaboli scutum dei ita infatigabilit̾
tenuit: ut ad uictoriam ꝑueniret. Habe¬
mus in eo medicum e celo. cum quo scĩtas
immo ip̃e scĩtatis auctor ciuitatẽ nr̃ãm
intrauit. Quantis cecis a uia ueritatis ex¬
rantib uisum quo xp̃c uidetur aꝑuit:
In quantoꝵ aurib sermonib celestiũ man¬
datoꝵ p̃ciosum infudit auditum: Quan¬
tos intrinsecus uulneratos angelici oris ar¬
te et orationis uirtute curauit: quantoꝵ
animas peccatis in corpore iam defunctas

Expanded text:
genuit ac de alumno nobis patronum, genuit ac de alumno nobis patronum, de homine angelum ac doctorem nobis emisit! Bene igitur et congrue secundum prophetam de illo dicimus: In memoria aeterna erit iustus. Digne enim in memoria versatur hominum, qui ad gaudium transiit angelorum; qui ideo gratiam Dei glorificatus invenit, quia mundi gloriam, adiutus Dei gratia, non quesivit; qui gubernaculum fidei viriliter tenens, anchoram spei tranquilla iam in statione composuit; qui contra impetum diaboli scutum Dei ita infatigabiliter tenuit, ut ad victoriam perveniret. Habemus in eo medicum e caelo, cum quo sanctitas, immo ipse sanctitatis auctor, civitatem nostram intravit. Quantis cecis a via veritatis errantibus visum quo Christus videtur aperuit! In quantorum auribus sennonibus celestium mandatorum preciosum infudit auditum! Quantos intrinsecus vulneratos angelici oris arte et orationis virtute curavit! Quantorum animas peccatis in corpore iam defunctas
Abbreviated transcription (Latin):
multipliciter tibi et caro mea. sitiuit ani¬
ma mea ad deum fontẽ uiuũ: quando
ueniam et apparebo ante faciem dei. Et
consolando se. Quare tristis es anima
mea: et quare conturbas me: Spera in
dõ qm̃ ad huc confitebor illi salutare uul
tus mei deus meus: satiabor dum mani¬
festabitur gła eius. Nam quia specie sui
conditoris ad quam anhelabat nec dum
saciebatur continuis suspiriis atq gemi¬
tib diurnis ac nocturnis lacrimis illũ
desiderans pio luctu ad suꝑna gaudia sub¬
leuata flendo se anima sc̃a pascebat. Et
intus quidem doloris sui gemitũ tolerabat.
S eo refectionis pabulum ꝑcipiebat. quo
hic uis amoris ꝑ lacrimas emanabat.
Preter uitam auide nichil esuriebat. p̃¬
ter iusticiam. nichil delectabiliter sitie¬
bat. Presentia tanquam inania atq
transacta absente spũ non uidebat. et in
futuro reposita quasi oculis subdita con¬
cupiscebat. Et uere felix terra que talem

Expanded text:
multipliciter tibi et caro mea! Sitivit animultipliciter tibi et caro mea! Sitivit anima mea ad Deum, fontem vivum: quando reniam et parebo ante faciem Dei? et consolando se: Quare tristis es, anima mea, et quare conturbas me? Spera in Deo, quoniam adhuc confitebor illi: salutare vulmei, et Deus meus . Satiabor, dum manifestabitur gloria ejus . X. Nam quia specie sui Condsatiabaur, continuis suspiriis atque gemitibus, diurnis ac nocturnis lacrimis illum desiderans, pio luctu ad superna gaudia sublevata, flendo se anima sancta pascebat; et intus quidem doloris sui gemitum tolerabat, sed eo retectionis pabulum percipiebat, quo hic vi amoris per lacrimas emanabat. Preter vitam avide nichil esuriebat, preter iustitiam nichil delectabiliter sitiebat. Presentia, tamquam inania atque transacta, absente spiritu non videbat et in futuro reposita, quasi oculis subdita, concupiscebat. Et vere felix terra, que talem
Abbreviated transcription (Latin):
tutum a romata scĩficationis et gr̃arum
suarũ supra omnẽ hanc eccłiam effudit.
Neglector quietis. refuga uoluptatis. appe¬
titor laboris. Patiens abiectionis: impa¬
tiens honoris. Pauꝑ in pecunia: cliues
in conscientia. Humilis ad merita: su¬
ꝑb ad uicia. Sic in se excoluit diuersas
grã&ꝵ uirtutes. ut uix pauci tenerent sin¬
gulas. quomodo ille impleuit uniu̾sas.
Semꝑ in oꝑis exercitio: semꝑ in compũe¬
tionis affectu. Nulla illi ex om̃ib ꝓpen¬
sior cura. nisi aut dedeo in lectione atq
sermone: aut cum deo in oratione loque¬
retur. Qui contrita continuanis ieuini¬
is ossa. studebat de ꝑsecutore inimico. lon¬
gotrium phare martyrio. Pro cybo ac po¬
tu: hoc secum incessanter ruminans. Fue¬
runt mͥ lacrime mee panes die ac nocte:
concupiscit et deficit anima mea in atria
dñi. Cor meũ et caro mea: exultauerunt
in dm̃ uiuum. Defecit in salutare tuum
anima mea. sitiuit in te anima mea quã

Expanded text:
tutum aromata sanctificationis et gratiarum tutum aromata sanctificationis et gratiarum suarum supra omnem hanc aecclesiam effudit. Neglector quietis, refuga voluptatis, appetitor laboris, patiens abiectionis, inpaciens honoris, pauper in pecunia, dives in conscientia, humilis ad merita, superbus ad vitia sic in se excoluit diversas gratiarum virtutes, ut vix pauci tenerent singulas, quomodo ille implevit universas: semper in operis exercitio, semper in compunctionis affectu, nulla illi ex omnibus propensior cura, nisi aut de Deo in lectione atque sermone aut cum Deo in oratione loqueretur. Qui contrita continuatis ieiuniis ossa studebat de persecutore inimico longo triumphare martirio, pro cibo ac potu hoc secum incessanter ruminans: Fuerunt michi lacrime meae panes die ac nocte. Concupiscit et deficit anima mea in atria Domini. Cor meum et caro mea exultaverunt in Deum vivum. Defecit in salutare tuum anima mea. Sitivit in te anima mea quam
Abbreviated transcription (Latin):
dis benignitate. Censuram auctoritatis.
tenpabat mansuetudo humilitatis. De¬
linquentib quidem minabatur fron¬
ts austeritas. s blandiebatur cordis se¬
peniras. Erga benigne agentes petrus
epatebat in uultu erga delinquentes
puilus in spũ ac sic conueniente in uno
duersitate grãtũ illius pietatis. huuis
eas emulator distrctionis. ita ut cum
prsintiam eius quisquã uix sustine
rat NM ad plenum potuit inspicere
ille studuit excolere: ita et laborauit occu¬
lere. Et cum hec uellet augeri: nolebat ag¬
nosci. S quia hec est natura iusticie. ut
quanto studiosius absconli optat. tanto
clarius in notescat. et occultatio ip̃a p̃dica¬
tio sit. ꝑ popłos tantoꝵ bonoꝵ fama uoli¬
tabat. E minebat in ammiratione om̃i¬
um uelut ciuitas suꝑ uerticem montis
exposita. nec iam lucerna poterat latere
sub modio. G loriosa illa anima aperu¬
it in se latentes diuitias celestium mu¬
nerum. et de armario suaue olentiũ uir¬

Expanded text:
dus benignitate. Censuram auctoritatis dus benignitate. Censuram auctoritatis temperabat mansuetudo humilitatis. Delinquentibus quidem minabatur frontis austeritas, sed blandiebatur cordis serenitas. Erga bene agentes, Petrus apparebat in vultu: erga delinquentes, Paulus in spiritu: ac si conveniente in uno diversitate gratiarum, illius pietatis, huius erat emulator districtionis, ita ut, cum presentiam eius quisquam vix sustinersicut nemo ad plenum potuit inspicere, ille studuit excolere, ita et laboravit occulere; et cum hec vellet augeri, nolebat agnosci. Sed quia hec est natura iustitiae, ut, quanto studiosius abscondi optat, tanto clarius innotescat, et occultatio ipsa predicatio sit, per populos tantorum bonorum fama volitabat. Eminebat in admiratione omnium, veluti civitas super verticem montis exposita, nec iam lucerna poterat latere sub modio. Gloriosa illa anima aperuit latentes in se divitias caelestium munerum et de armario suave olentium vir
Abbreviated transcription (Latin):
Sut infulis induitur sacerdotalib. be¬
uitione consecratur ep̃ali. atq in se
x psuilatus collocatur huius ciuitatis re¬
nor Ubi statim sic apparuit aptus
t duotus tanquam si officio ad qd̃ no¬
uit ascenderat. iugiter p̾fuisset. Fuit
itiq in elemosinis largus. in uigiliis
sidulus. in oratione deuotus. in carita
t ꝑfactus. in humilitate ꝓfusus. in doc¬
mna p̃cipuus. in sermone paratus. in
inuersatione scĩssimus. Sinceritatẽ
mentis uultus sui serenitate monstra¬
bat. et pietatem clementissimi cordis
ostindebat in lenitate sermonis. Quic¬
quid ad salutem ꝑtinere posset eternam.
non minus implebat beatissimus oꝑe:
quam sermonis predicatione docebat.
Ouirum ꝑ om̃ia deo dignum. Emine¬
bat in ip̃o habitu animi pulchritudo.¬
in specie exterioris hominis ip̃am puta¬
n erp̃ssam unaginẽ sc̃itatis. Erat irre¬
urentib terribilis aspectu. reuerentdus
maessu. metuendus seueritate. ueneran¬

Expanded text:
sis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, besis provinciae infulis induitur sacerdotalibus, benedictione consecratur episcopali atque in sede presulatus collocatur huius civitatis Remorum. Ubi statim sic apparuit aptus et devotus, tamquam si officio, ad quod noviter ascenderat, iugiter prefuisset. Fuit itaque in elemosinis largus, in vigiliis sedulus, in oratione devotus, in caritate perfectus, in humanitate profusus, in doctrina precipuus, in sermone paratus, in conversatione sanctissimus. Sinceritatem mentis vultus sui serenitate monstrabat et pietatem clementissimi cordis ostendebat in lenitate sermonis. Quicquid ad salutem pertinere posset aeternam, non minus implebat beatissimus opere, quam sermonis predicatione docebat. O virum per omnia Deo dignum! Eminebat in ipin specie exterioris hominis, ipsam putares expressam imaginem sanctitatis. Erat irreverentibus terribilis aspectu, reverendus incessu, metuendus severitate, veneran
Abbreviated transcription (Latin):
to radius noui lumenis suꝑ ip̃us
ꝑ eum ceciderit. Ut quia illumine¬
rum lux paratur animarũ. ip̃e qut
cũ ad hoc opus ascisceretur: lumini
buit declarari uisibili. Ip̃e nãꝙ de
lucerna que non sub modio cure ar
deo dilecte conuersationis erat ponct¬
da. quatinus his qui in domo sce tel
futuri erant. lumen optime instrre¬
nis p̃beret. Placuit etiam om̃ipot¬
e diuine huic miraculo aliud addens
ostensionem meritoꝵ beatissumi us
Et enim radio fupracticto se illuste
sensit capiti suo unguinis saen mẽ
liquorem. quo totum eius delibuti s
caput. Et merito ut qui oleum spd
popłis quo eoꝵ quidem capita uistil.
prius tali unctione insigniretis. ses¬
tis autem talib ac tantis aulpicdle
uinis timuit contra ire statutis. A
enim tritum illi uideri poterat m
nis p̃eurrentib diuine conta ali
ussioni. p̾sertim cum luce et ni

Expanded text:
subito radius novi luminis super ipsisubito radius novi luminis super ipsisuper eum ceciderit, ut quia illuminandarum lux parabatur animarum, ipse quoque, cum ad hoc opus adscisceretur, lumine debuit declarari visibili. Ipse namque erat lucerna, quae non sub modio curae coDeo dilecte conversationis erat ponenda, quatinus his qui in domo sanctae aecclesiae futuri erant lumen optime institutionis preberet. Placuit etiam omnipotentiae divinae huic miraculo aliud addere ad ostensionem meritorum beatissimi viri. Etenim, radio supradicto se illustrante, sensit capiti suo unguinis sacri infusum liquorem, quo totum eius delibutum est caput. Et merito, ut qui oleum spiritale populis, quo eorum quidem capita visibili, ipse quoque prius tali unctione insigniretur. Acceptis autem talibus ac tantis auspiciis, divinis timuit contraire statutis; neque enim tutum illi videri poterat, tot signis precurrentibus, divinae contradicere iussioni, presertim cum luce et unc
Abbreviated transcription (Latin):
nium saluti ꝓspecturus erat. om̃iũ ac¬
clamationib eligeretur. Et qui unita¬
tis fidei cum iam fidelib et futuris fide¬
lib erat ꝓuisurus unione cuncti popłi
ad sedem eueheretur sacerdotalis honoris.
Sacratissimus quidem uir cũ his accla¬
mationib seurgeri conspiceret. de infir¬
mitatis et etatis sue tempore conqueri ce¬
pit. et quia eccłiasticus ordo infirmã eta¬
tem ad hanc nõ reciperet dignitatẽ. uo¬
ce publica fatebatur. Timebat enim ne
immatura etas inimici uersuciis impug¬
nata aliquid contraberet sinistri. S di¬
uina grã et uocem popłoꝵ constantissime
in ipsius ꝑdurare fecit lectione. et sc̃m
uirum ab antiqui hostis ꝓtexit
nitate. Et sumi popłi acclaman s
quentia. et scissimus uir magn
retur constantia. placuit om̃ip
dõ ei manifestissumis demonstran
tiis qd ip̃e de eo haberet iucditiũ. E
cum modo p̃licto reniti conaren i
tib om̃ib qui aderant. descenar

Expanded text:
nium saluti prospecturus erat, omnium acnium saluti prospecturus erat, omnium acclamationibus eligeretur, et qui unitati fidei cum iam fidelibus et futuris fidelibus erat provisurus, unione cuncti populi ad sedem eveheretur sacerdotalis honoris. Sacratissimus quidem vir cum his acclamationibus se urgeri conspiceret, de infirmitatis et aetatis suae tempore conqueri cepit, et quia aecclesiasticus ordo infirmam aetatem ad hanc non reciperet dignitatem, voce publica fatebatur. Timebat enim, ne inmatura aetas inimici versuciis impugnata, aliquid contraheret sinistri. Sed divina gratia et vocem populorum constantissime in ipsius perdurare fecit electione et sanctum virum ab antiqui hostis protexit malignitate. Et cum populi acclamaret frequentia, et sanctissimus vir magna reniteretur constantia, placuit omnipotenti Deo ei manifestissimis demonstrare indiciis, quod ipse de eo haberet iuditium. Etenim cum modo predicto reniti conaretur, videntibus omnibus qui aderant, descendit
Abbreviated transcription (Latin):
suũ fecisse didicerat. uita solitaria in reclu¬
sione dño seruire. Qui locus in castro lau¬
duno hactenus designatur: et uenerabilit̃
colitur. In qua reclusione secundis fucces¬
sib certatim sc̃e conuersationis studiis
iustus adolescens dño militauit. Et cum
ad uiginti et duos etatis sue annos ꝑue¬
nit. defuncto bennadio archiep̃o. in hac
urbe remensi om̃ium generaliter uotis
ad pontificii culmen raptus fuisse dinos¬
citur. pocius quam electus. Fit ergo con¬
cursus popłi diuersi quidem sexus. condi¬
tionis ac dignitatis nec non et etatis. S
unius atq eiusdem sententie cuncti hũc
uere deo dignũ. et qui popłis prefici deberet
acclamabant. Uir autem beatissimꝰ his
angustiis dep̃ssus. nimis afficiebatur an¬
gorib. quia nec fuge locus uspiam pate¬
bat. nec popło ut ab intentione cepta resi¬
pisceret ullomodo satisfacere poterat. Di¬
uine namq erat uoluntatis. ut qui om¬

Expanded text:
suum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusuum fecisse didicerat, vita solitaria in reclusione Domino servire. Qui locus in castro Lauduno actenus designatur et venerabiliter colitur. 3. In qua reclusione secundis successibus certatim sanctae conversationis studiis iustus adolescens Domino militavit. Et cum ad viginti ot duos aetatis suae annos pervenit, defuncto Bennadio archiepiscopo, in hac urbe Remensi omnium generaliter votis ad pontificii culmen raptus fuisse dinoscitur potius quam electus. Fit ergo concursus populi diversi quidem sexus, conditionis ac dignitatis necnon et aetatis, sed unius atque eiusdem sententiae: cuncti hunc vere Deo dignum, et qui populis prefici deberet, acclamabant. Vir autem beatissimus his angustiis depressus, nimiis afficiebatur angoribus, quia nec fuge locus uspiam patebat, nec populo, ut ab intentione cepta resipisceret, ullo modo satisfacere poterat. Divinae namque erat voluntatis, ut qui om
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in emendatiorib gestis illũ oraculo di¬
uio ꝑ sc̃m montanũ remigiũ uocari de¬
bere cognosceremꝰ. S et in uersib metri¬
cis ab ip̃o compositis et ussione illius in qͦ¬
dam uase ab eo consecrato sculptis ita legi¬
mus. Haurit hinc popłs uitam de san¬
guine saero. Iniecto eternus quẽ fudit uul¬
nere xp̃e. Remigius reddit dño sua uota
sacerdos. Qd uas usq ad nr̃a temꝑa ꝑdu¬
rauit. donec fusum in redemptionẽ datum
est xp̃ianoꝵ. ut a ministris diaboli nortmã¬
nis redimeret preciũ argentei calieis. quos
depotestate tenebrarũ redimerat effusus
sanguis calicis xp̃i uidelicet passionis.
Traditus autem a parentib scole luteris
imbuendus. inbreui coeuis et etiã natu
maiorib suis doctrina excellentior t̃ ef¬
fectus. Studebat quoq teneros annos mo¬
rum maturitate uincere: et beniuolentiã
cordis caritatis melle condire. Turbas
frequentiũ popłoꝵ uitare. et ut p̃conem

Expanded text:
nisi in emendatioribus gestis illum oraculo dinisi in emendatioribus gestis illum oraculo divino per sanctum Montanum Remigium vocari debere cognosceremus. Sed et in versibus metricis ab ipso compositis et iussione illius in quodam vase ab eo consecrato sculptis ita legimus: Hauriat hinc populus vitam de sanguine sacro Iniecto, aeternus quem fudit vulnere Christus. Remigius reddit Domino sua vota sacerdos. Quod vas usque ad nostra tempora perduravit, donec fusum in redemptionem datum est christianorum, ut a ministris diaboli Nortmannis redimeret pretium argentei calicis, quos de potestate tenebrarum redemerat effusus sanguis calicis Christi videlicet passionis. Ͻ Traditus. autem a parentibus scole litteris imbuendus, in brevi coaevis et etiam natu maioribus suis doctrina excellentior est effectus. Studebat quoque teneros annos morum maturitate vincere et benivolentiam cordis caritatis melle condire, turbas frequentium populorum vitare, et ut preconem
Abbreviated transcription (Latin):
re. Et qui ut dictum est eccłiam dei. speci¬
ali autẽ cura remoꝵ ciuitatẽ atq ꝓuintiã
remigio alarum scãrum scilicet uerbo et
exemplo. meritis et orationib erat dei p̃¬
destinatione recturus. et ꝑfecto certamine
spũ celestia regna petiturus angłoꝵ utiq
subuectus auxilio. remigius est uire dei pre¬
ceptione uocatus. Nec illd̾ silendum est
quia in cartis recenti tempore post illius
obitum. s et post plura an noꝵ curricula
factis de reb isti remensi eccłie traditis. re¬
medium cum fuisse nominatum legimꝰ.
Qd̾ qui merita et acta illius attendit. cõ¬
grue hoc eum nomine appellatum fuisse
intelligit. Qui mitigator furoris dñi. in
tempore iracundie factus est reconciliatio.
Et magnificatus a dño in conspectu regũ.
in uerbis suis sicut in sequentib ostendi¬
mus. monstra uidelicet paganos feroces
placauit. Merito igitur eum remedium
fuisse nominatũ in baptism ate crederemꝰ.

Expanded text:
re; et qui, ut dictum est, aecclesiam Dei. spetire; et qui, ut dictum est, aecclesiam Dei. spetiali autem cura Remorum civitatem atque provinciam remigio alarum sanctarum, scilicet verbo et exemplo, meritis et orationibus, erat Dei predestinatione recturus, et perfecto certamine, spiritu caelestia regna petiturus, angelorum utique subvectus auxilio, Remigius est iure Dei preceptione vocatus. 2. Nec illud silendum est, quia in cartis recenti tempore post illius obitum, sed et post plura annorum curricula factis de rebus isti Remensi aecclesiae traditis Remedium eum fuisse nominatum legimus. Quod, qui merita et acta illius attendit, congrue hoc eum nomine appellatum fuisse intellegit. Qui mitigator furoris Domini in tempore iracundiae factus est reconciliatio, et magnificatus a Domino in conspectu regum, in verbis suis, sicut in sequentibus ostendemus, monstra, videlicet paganos feroces, placavit. Merito igitur eum Remedium fuisse nominatum in baptismate crederemus,
Abbreviated transcription (Latin):
fili rebedei eo qd̵ uerbum dei terribiliter
mundo peccanti intonuerint. filii toni¬
ru assumpsere cognomen. Et dñs ac
redemptor nr̃ ihe id est saluator est cog¬
nominatus ante quã carne natus. eo
ed̾ saluum facturus eẽt popłm suũ a
paratis coꝵ. Ita ergo et beatus remigi¬
us ab eo qd̃ eccł̃iam sibi credendam int̾
fuffiuagos mundi recturus eẽt amfrac¬
tis renigii cognomen adeo est assecutꝰ.
inioꝵ namq dei ꝓprium est ad̾o no¬
minatim sciri. unde uni eõꝵ dicit. No¬
uite er nomine. Et beato hieremie. ad
parationem uerbi dium ituro dicit᷑
misquam te formarẽ in utero noui te
tmuentre matiis tue sc̃ĩficaiu te.Hie¬
omias enim ab ydoloꝵ cultu populun
ilũ suo illuminaturus alloquio:
buuters materno ꝓpħicam suscepitgra¬
tiam. Et batus remigius gentepi fran
gr̃a. Ut qd̃ ꝓfecturus erat ministerio.
cũ participib suis pari claresceret mune¬

Expanded text:
filii Zebedei, eo quod verbum Dei terribiliter filii Zebedei, eo quod verbum Dei terribiliter mundo peccanti intonuerint, filii tonitrui assumpsere cognomen. Et Dominus ac Redemptor noster Iesus, id est salvator, est cognominatus, antequam carne natus, eo quod salvum facturus esset populum suum a peccatis eorum. Ita ergo et beatus Remigius ab eo, quod aecclesiam sibi credendam inter fluctivagos mundi recturus esset anfractus, Remigii cognomen a Deo est assecutus. Servorum namque Dei proprium est a Deo nominatim sciri; unde uni eorum dicitur: Novi te ex nomine, et beato Hieremiae ad predicationem verbi divini ituro dicitur: Priusquam te formarem in utero, novi te et in ventre matris tuae sanctificavi te. Hieremias enim ab idolorum cultu populum populum suo inluminaturus alloquio, in utero materno propheticam suscepit gratiam. Et beatus Remigius gentem Francogratia, ut, quod perfecturus erat ministerio, cum participibus suis pari claresceret mune
Abbreviated transcription (Latin):
beatum remigium non solum ante de¬
tismũ s etiam ante natiuitatĩ quilã
grẽ inunere ꝑfudit. Ortus est auta
ex anu et uetulo diu sterilib ꝓrpuis
tequam mundo cognitus inpao l¬
nensi alto parentum sanguine ut
straretur in ortu qualis futucis cobꝰ
actu. Singularis autem merle d¬
intuns culmen nominatus a do
⁊ multo ante quam natus. Sic ioh̃es
cꝗs diuina sibi grã ammi niculante
puis ẽ meruit quam ꝓph̃a. et qd̃ nemoi᷑
nates mulierum maior illo surrexerit.
t panis a firmitate et stabilitate. pe¬
i sumpsit cognomen. et qui antea¬
is saulus postea nominatus est paulus
qm̃ segis relo tontra xp̃m erectus. ab eo
quem in menbris suis ꝑsequebatur. de ce¬
i interram ꝓstratus. apd̃ se factus est
pulus idest paruus. modicus et humi¬
lis. demũ gr̃e dei magnus defensor et
uas electionis effectus. atq tocius est ec¬
desie magister. et p̾dicator egregius. Et

Expanded text:
beatum Remigium non solum ante babeatum Remigium non solum ante baptismum, sed etiam ante nativitatem eiusdem gratie munere perfudit. Ortus est autem ex anu et vetulo diu sterilibus per reantequam mundo cognitus, in pago Laudunensi alto parentum sanguine, ut monstraretur in ortu, qualis futurus erat in actu. Singularis autem meriti indvirtutis culmen nominatus a Deo est, multo antequam natus. Sic Iohannes, eo quod divina sibi gratia adminiculante, plus esse meruit, quam propheta, et quod nemo inter natos mulierum maior illo surrexerit, et Petrus a firmitate et stabilitate petre sumpsit cognomen. Et qui antea Saulus, postea nominatus est Paulus, quoniam legis zelo contra Christum erectus, ab eo quem in membris suis persequebatur de caelo in terram prostratus, apud se factus est Paulus, id est parvus, modicus et humilis, demum gratiae Dei magnus defensor, ut vas electionis, effectus atque totius est aecclesiae magister et predicator egregius. Et
Abbreviated transcription (Latin):
de libidinis. s amor generande iig
unũ p̃sagium sobolis. Concipit
spice deo concrpit. feliciter filium gme
cui remigium seđm dñi dictum mnos¬
tismate nomen imponi fecit. Et ablat¬
tus. sic ut suus p̃nuntiator preditrs
lacte matris oculos sui uatis mata i¬
tricante ꝑungens: lumen illi gr̃ aͥm
restituit. Nec incredibile uderi das
si puer iste antequam ꝑ etatẽ onpise
ret uocare patrẽ et matrẽ suam auti¬
tes munere diuino oꝑatus est. quias
ut homo ininiquitatib conceptus e
contra morem tamen bumane concͥda¬
onis. non in delictis eum p̾uarications
S in gr̃a remissionis mater sua pept
qui eum talem futurum p̃dixit. it c
munere conceptus fuit: etiã peccatis
absoluit. Constat quippe uendicar
trum sententia. quia lege non constra¬
gitur sc̃ĩ sp̃c donum. Et ꝓpterea qus
nelium ac domũ eus ante ꝑceptionca
baptisii sua grã consctrauit. ip̃tus

Expanded text:
de libidinis, sed amor generande iuxta de libidinis, sed amor generande iuxta divinum presagium subolis. Concipituauspice Deo concepit, feliciter filium genuit. eui Remigium secundum Domini dictum in baptismate nomen imponi fecit. Et ablactatus, sicut suus prenuntiator praedixerat, lacte matris oculos sui vatis, matre obstetricante, perunguens, lumen illi gratia divina restituit. Nec incredibile videri debet, si puer iste, antequam per etatem corporis sciret vocare patrem et matrem suam, virtutes munere divino operatus est, qui etsi ut homo in iniquitatibus conceptus est, contra morem tamen humanae conditionis non in delictis eum prevaricationis, sed in gratia remissionis mater sua peperqui eum talem futurum predixit, et cuius munere conceptus fuit, etiam a peccatis absolvit. Constat quippe veridica patrum sententia, quia lege non stringitur sancti Spiritus donum. Et propterea, qui Cornelium ac domum eius ante perceptionem baptismi sua gratia consecravit, ipse utique
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ a temporib diu transactis muliebria de¬
fecerunt. et uir meus emilius uetulus sit.
at in euoso eius corpore frigidus extet circũ
p̃cordia sanguis et uoluptatis opera in eo
penitus emarcuerint: Erant enim ambo
genere nobiles et grã inter suos nominatis¬
simi. Et quia liberoꝵ parentes ꝓcesserant
in dieb multis effeti et carne iam infecun¬
di. coniugale commerciũ non querebant. nec
eis spes ultra uel appetitus generandi sobo¬
lem inerat. Cui beatus montanus respon¬
dit. Scias quia cum ablactaueris puerũ
remigium: de lacte tuo ꝑunget oculos me¬
os et recipiam lumen. slam ut merita il¬
li accrescerent sicuti et sc̃o tobye. iuxta di¬
uinum sermonẽ ut iustus iustificetur ad¬
huc. isdem beatus montanus lumen cor¬
poralium oculoꝵ amiserat. Tandem tre¬
dentib parentib uerbis uiri dei fit gau¬
dium qd talem suscepturi essent ꝓlem in
cuius onceptione non foret ardor explen¬

Expanded text:
michi a temporibus diu transactis muliebria demichi a temporibus diu transactis muliebria defecerint, et vir meus Emilius vetulus sit, ac in aevoso eius corpore frigidus extet circum precordia sanguis, et voluptatis opera in eo penitus emarcuerint?' Erant enim ambo genere nobiles et gratia inter suos nominatissimi. Et quia liberorum parentes processerant in diebus multis, effeti et carne iam infecundi coniugale commercium non querebant, nec eis spes ultra vel appetitus generandi subolem inerat. Cui beatus Montanus respondit: 'Scias, quia cum ablactaveris puerum Remigium, de lacte tuo perunget oculos meos, et recipiam lumen. Nam ut merita illi adcrescerent. sicuti et sancto Tobiae, iuxta divinum sermonem, ut iustus iustificetur adhuc, isdem beatus Montanus lumen corporalium oculorum amiserat. Tandem credentibus parentibus verbis viri Dei, fit gaudium, quod talem suscepturi essent prolem, in cuius conceptione non foret ardor explen