comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Egno excidi. Rõ. Iam solatii genus est filium nõ hal.¬
.D. Regno excidi. Nõ. utilis casus/ in precipin sedba¬
s aliuis in plano depositus et peuculosam altitudine pos
terga respiciens / uidebis te regni solio descendentem ad
priuate uite requiem ascendisse et si nulla est sine securitate io cun¬
diras null a felicitas aliquanto iocundius te aliquanto felicius atq
depellenti durum auribus animo liquidum quod iubro / depulsus enis
es unde eiat abeundum et quod sponce debueras coactus facis optaia
uis equidem non deflenda / nam quis pudor bominem natum/ autre¬
gnum super homines optare aut se parem factum hominibus indi¬
gnari si excellere pulcrum arq optabile quid ni omnium pulce¬
u me rei excellentia ẽxoptanda sit non suꝑbie igitur neq licentie
sed uirtutis ex qua uera diademata iegum non ex gemimis auroq
fieri nemo tam auri cupidus aut gemmnarum est qui neget quis

Expanded text:
egno excidi. Iam solatii genus est filium non habegno excidi. Iam solatii genus est filium non habre. Regno excidi. Utilis casus: in precipiti sedebas. Salvus, in plano depositus, et periculosam altitudinem post terga respicens, videbis te, regni solio descendentem, ad private vite requiem ascendisse, et, si nulla est sine securitate iucunditas, nulla felicitas, aliquanto iucundius te, aliquantoque felicius atquedepellenti. Durum auribus, animo liquidum quod iubeo: depulsus enim es unde erat abeundum; quod sponte debueras, coactus facis. Optanda vis, equidem, non deflenda. Nam quis pudor, hominem natum aut regnum super homines optare, aut, se parem factum, hominibus indignari? Si excellere pulchrum atque optabile, quid ni omnium pulcherrime rei excellentia exoptanda sit? non superbie igitur, neque licentie, sed virtutis, ex qua vera diademata regum, non ex gemmis auroque fieri, nemo tam auri cupidus aut gemmarum est qui neget. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
in ouentali sed̾et ceceano/ ꝑ trans uersum dia metrum obiecto butanie
rex arbitrio populi consentiens elligitur uii ex omnibus optimus nichl
sanguis nichil opes piosunt omne sufragium de uirture oritur itaut
nonqͣ iuditio fauor officiar/ Saneta et felix ellectio/ que ad ur̃os iege
utinam ꝑuenisset neq malis peiores et peioribus pessimi succedentes
oibem terrarum tradita ꝑ manus nequitia ac suꝑbia corupissent Ie
tamen quantunlibet acperfectus uir unanimi omnium sententia cõ¬
probatus ad regnum camen non perueniat nisi et senex et filiis car¬
ens/ ne aut eratis feruor aut filii amor/ transuersum quo non expedit
animum agat Itaq et si filium ht ad regnum non assumitur / et si post
regnum illi foite filius natus sit statim regno cedit neq enim prudenti¬
ssimi uiri possibile oppinati sunt ut idem animus simul et populu
curet et filiumi
de regno amisso. dolor.¬

Expanded text:
in orientali sedet Occeano, per transversum diametrum obiecta Britannie, in orientali sedet Occeano, per transversum diametrum obiecta Britannie, rex arbitrio populi consentientis eligitur vir ex omnibus optimus: nil sanguis, nil opes prosunt, omne suffragium de virtute oritur, ita ut numquam iudicio favor officiat. Sancta et felix electio, que ad nostros reges utinam pervenisset, neque, malis peiores et peioribus pessimi succedentes, orbem terrarum, tradita per manus nequitia ac superbia, corrupissent. Illic tamen quantumlibet optimus ac perfectus vir, unanimi sententia omnium comprobatus, ad regnum tamen non perveniat, nisi et senex et filiis carens, ne aut etatis fervor, aut filii amor, transversum, quo non expedit, animum agat: itaque et si filium habet ad regnum non assumitur, et si post regnum illi forte filius natus sit, statim regno cecidit. Neque enim prudentissimi viri possibile opinati sunt, ut idem animus, simul et populum curet et filium. 79 DE REGNO AMISSO R
Abbreviated transcription (Latin):
reua peiperuande tyramuidis Nam quid sunt aliud regna q uetuste
tyra muides/ Non fit bonum tempore/ quod natura est malum ⁊
ddꝙ persepe qui in regna succedunt ⁊ maiorum suorum calle di¬
sced unt exemplo sunt yeronimus siculus tyraminꝰ et iugurta nu¬
midicus qui romanorum amititiam canta fide abauis tam̃q feli¬
eitei din cultam cum sua uterq pornitie alcer insolentia alcer per¬
fidia molarunt non hẽs igitur successorem regni non habebis tuoꝵ
acruum euersorem sed habebis populum tui nominis amatoiem et cul¬
coiem tui memorem libritatis ribi per secula debitorem bene tecum¬
egisse fortunam credito et melius multo ꝙ filium tibi uel abstulit uł nogi¬
uit qͣ ꝙ regnum dedit.. D. Sine filio rex sum. Nõ. Nunc honestius atq
liberius regna/ sepe amor filioium ab amore uirtutis animũ deflexit
legisti ut apud thoprobauem insulam ingentem que longe transindia

Expanded text:
teria perpetuande tyrannidis. Nam quid sunt aliud regna quam vetuste teria perpetuande tyrannidis. Nam quid sunt aliud regna quam vetuste tyrannides? Non sit bonum tempore, quod natura est malum. Adde quod persepe qui in regna succedunt, a maiorum suorum calle discedunt. Exemplo sunt Hieronymus Siculus tyrannus, et Iugurtha Numidicus, qui Romanorum amicitiam tanta fide ab avis tamque feliciter diu cultam, cum sua uterque pernicie alter insolentia, alter perfidia, violavit. Non habes igitur successorem regni? Non habebis tuorum actuum eversorem, sed habebis populum, tui nominis amatorem et cultorem, tui memorem, libertatis tibi per secula debitorem. Bene tecumegisse fortunam credito, et melius multo, quod filium tibi vel abstulit vel negavit, quam quod regnum dedit. Sine filio rex sum. Nunc honestius atque liberius regna; sepe amor filiorum ab amore virtutis animum deflexit. Legisti ut apud Taprobanem insulam ingentem, que longe trans Indiam
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Rõrde partibus linigas totum illico rellicturus/.:
de rege filio sine filio. dolõ.
Egnum michi est non filius. Rõ. parum netibi
ergo solicirudinum et curarum regni onus impo¬
suit insi filii insuper pondus accesserit/ Sarci¬
nis uestris dellectamini et dulce est uobis sub fasce
succumbere Nullum publicum pondus regno grauius nulla priua¬
ta sarcina grauior qͣ filius et si nulla carior .d. Cui regnu au̾mi¬
ctam nullus est filius . Nõ. dimitte ciuibus libertatemi nil illis
gratius/ nil te dignius potes fuerunt qui uiuentes nec successõe
arentes hoc ip̃m facere meditati sunt hiero siracusetius/ ⁊ lu¬
gustus cesar/. quanto uero satius fuit multis bene facere cum po¬
sis q̃r optare ut uni malefacias: quid est autem melius quid̾
dulcius q in libertare uiuere quuid peius quid periculosius q̃ uiueͣ¬
.D. Non est filius quem heredem regni faciam. Rõ. Non est cibi ma¬

Expanded text:
sum. De partibus litigas, totum illico relicturus. 78 sum. De partibus litigas, totum illico relicturus. 78 DE REGE SINE FILIO Regnum est michi, non filius. Parum ne tibi gitur sollicitudinum et curarum regni onus imposuit, nisi filii insuper pondus accesserit? Sarcinis vestris delectamini, et dulce est vobis sub fasce succumbere. Nullum publicum pondus regno gravius; nulla privata sarcina gravior, quam filius, etsi nulla carior. Cui regnum dimittam? Nullus est filius. Dimitte civibus libertatem: nil his gratius, nil te dignius potes. Fuerunt qui viventes, nec successore carentes, hoc ipsum facile meditati sunt: Hiero Syracusius et Augustus Cesar. Quanto vero satius fuerit multis benefacere, cum possis, quam optare ut uni malefacias? Quid est autem melius, quid dulcius, quam in libertate vivere? Quid peius, quid periculosius quam regnare? Non est filius quem heredem regni faciam. Non est tibi ma
Abbreviated transcription (Latin):
ssi Du̾rum q aliquid perpessi/ non fedius frons sulcata uulnerib
uideu debet sed notis stellatu fulgentibus/ neq nõ cicatrices aut
uulnera sed uittuns sunt dicenda uostigia et preclaus afixa frontib
signa meutorum pro inde si cesareum illum centurionem cesiũ sceuam
mie uirum fortitudinis sed iustitie nullius mille lacerum ꝑ fossum q
nulneubus hostes quoq uenerati. et propter uuius uirturis ad mirataem
uuluera ip̃a deosculantes armorum fragmina et sagitas e tepenti
adauere eductas/ deorum templis cen sacrum aliquid affigebant qd
de foitis iusti q uiri preciosis uulneribus senciendum sit intelligis¬
.d. uulneribus multis infirmus ac deformis sum . Nõ. Curatemi
⁊ sei uulnera / nisi nune sauentur hesura perpetuo/ de his enim terra.
idut que illa conteger/. consimier q cicatro sa/ corpora excipiens plana
ichiuet .D. Inflicto uulnere hac aut illa parte corporis truncus

Expanded text:
ssi, durumque aliquid propessi, non fedis frons sulcata vulneribus ssi, durumque aliquid propessi, non fedis frons sulcata vulneribus videri debet, sed notis stellata fulgentibus, neque vero cicatrices aut vulnera, sed virtutis sunt dicenda vestigia, et preclaris affixa frontibus signa meritorum. Proinde si Cesareum illum quoque centurionem Cesium Scevam mire virum fortitudinis, sed iustitie nullius, mille lacerum perfossumque vulneribus, hostes quoque venerati, et propter unius virtutis admirationem vulnera ipsa deosculantes, armorum fragmina et sagittas et tepenti cadavere eductas, Deorum templis ceu sacrum aliquid affigebant; quid de fortis iustique viri pretiosis vulneribus sentiendum sic intelligis. Vulneribus multis infirmus ac deformis sum. Curate, miseri, vulnera: nisi nunc sanentur, hesura perpetuo; de his enim terra viderit, que illa conteget consumetque, cicatricosaque corpora excipiens, plana restituet. Inflicto vulnere hac aut illa parte corporis truncus
Abbreviated transcription (Latin):
ribi mi les ip̃s canẽsis ex ciderit qui uulneubus usu manuum priuotis
contra suis intentum spoliis uictorem quod unum sibi supererat
dentibus quiem pro manibus usus est ceruicem q eius areptam
ulnis inplicuir nec laxauit. prius qͣ hauribus truncis ac naribus ho¬
stis os lacerum tuens / seq ultus moriens / iam letior aspirarer feroci¬
ora hec. illa suauiora mitibus q animis aptiora remedia ut semꝑ ceu
rem fragilem/ caducam q te q uelociter d̾eserturam. corpus aspicas
ũt cum id euenerit/ nec concidas / nec mireris quidem sed exteriore
me mbrorum ministerio amisso  in ip̃os auime suus intimos ce cõuer¬
ras/ ubi in uenies ad magnifice loquendum agendumq nec lĩ¬
gua opus esse nec manibus.d. uulneribus de formatus sum.¬
.Rõ. dixi iam ymo si causa uulnerum pulcra est ho nostatus atq
insi gnitus uiri quidem fortis pro iustitia magnum aliquid aggie¬

Expanded text:
tibi miles ille Cannensis exciderit, qui vulneribus usu manuum privatus, tibi miles ille Cannensis exciderit, qui vulneribus usu manuum privatus, contra suis intentum spoliis victorem, quod unum sibi supererat, dentibus quidem pro manibus usus est, cervicemque eius arreptam ulnis implicuit, nec laxavit prius, quam auribus truncis ac naribus, os hostis lacerum tuens, seque ultus moriens iam letior expiraret. Ferociora hec, illa suaviora mitibusque animis aptiora remedia, ut semper ceu rem fragilem caducamque teque velociter deserturam corpus aspicias, ut cum id evenerit, nec concidas nec mireris quidem, sed exteriore membrorum ministerio amisso, in ipsos anime sinus intimos te convertas, ubi invenies aliquid magnifice loquendum agendumque, nec lingua opus esse nec manibus. Vulneribus deformatus sum. Dixi iam; immo, si causa vulnerum pulchra est, honestatus ac insignitus. Viri quidem fortis, pro iustitia magnum aliquid aggre
Abbreviated transcription (Latin):
.Rõ. Si leuam damnum leuius at si dextram m arci sergii uiri fortissi¬
mi remedio uti licet qui bas manu bello punico amissa sibi ferream fabie¬
fecit cum qua multis at trucibus preliis non ociosus bellator interfiit d
si parum succesẜit dextre officium in si nistram transfer/ nosti ut cesare¬
us miles atilius bello massilienssi cum in iectam pupi hostili dextram
amisisset leua piensam cenuir donec pellago mergeietur. d. utraq
manus ferro abscisa est. Rõ. ubi plus licentiae fortuna ibi plus nego¬
tii uirtus htͣ fortune tamen omnis aculeus uirtute contunditur bac
armatus eciam siue manibus fortis erit memento cinigeri athemẽsis
qui post marathoniam pugnam opus unimortale miltiadis hostibus
ad naues ꝓfugis ĩminens obtruncata manu dextra qua unã naui¬
um fuge plenam strinxerat siruistram mox ad bibuit/ qua iursus ib¬
scisa/ fere in morsu posti affixo sic tenuit quos aliter nõ ualebat nee

Expanded text:
. Si levam, damnum levius, at si dexteram, Marci Sergi viri fortissi. Si levam, damnum levius, at si dexteram, Marci Sergi viri fortissimi remedio uti licet qui hac manu bello Punico amissa, sibi ferream fabrefecit, cum qua, multis ac trucibus preliis, non otiosus bellator interfuit: id si parum successerit, dextre officium in sinistram transfer. Nosti ut Cesareus miles Attilius, bello Massiliensi, cum iniectam puppi hostili dexteram amisisset, leva prehensam tenuit, donec pelago mergeretur. Utraque manus ferro abscissa est. Ubi plus licentie fortuna, tibi plus negotii virtus habet: fortune tamen omnis aculeus virtute contunditur; hac armatus, etiam sine manibus, fortis erit. Memento Cinigeri Atheniensis qui post Marathoniam pugnam, opus immortale Miltiadis, hostibus ad naves profugis imminens, obtruncata manu dextra, qua unam navium fuge plenam strinxerat, sinistram mox adhibuit, qua rursus abscissa, fere in morem morsu post affixo sic tenuit, quos aliter non valebat. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
ciem uiri fortis/. speciosum ꝓ iustitia susceptum uulnus multoq spe¬
ciosior est mors/ .d. uulnere accepto claudus sum/ .Rs. Dictum te¬
nes horiatii coclicis qui cum die illo quo mirabili magis q credi¬
bili fortitud me atq co ustantia solus tusci regis exercitum sublicio
in ponte substi mur/ testud ine suorum manibus ateigo fracds et colapsa
hostibus clausum iter senciens utq erat armatus et mille hinc atq missi¬
libus cucunuentus ex alto se in tiberim proiecisset unoq cum uulueie¬
ex quo claudus mansit initer iuendum accepto nando ad suos corpore reli
quo ad uenisseet id qr uitium sibi post tempus in petitio ue honoris obi¬
ceretur sic elusit aduersarium / m inime enim inquit claudico s ita
Dii im mortales uoluerint ut per sangulos passus meminerim trrumphi
mei p̃clarum plane factis q par dictum/ .d. m anum uulnere perdidi¬

Expanded text:
ciem viri fortis. Speciosum pro iustitia susceptum vulnus, multoque speciem viri fortis. Speciosum pro iustitia susceptum vulnus, multoque speciosior est mors. Vulnere accepto claudus sum. Dictum tenes Horatii Coclitis, qui cum die illo, quo mirabili magis quam credibili fortitudine atque constantia, solus Tusci regis exercitum Sublicio in ponte sustinuit, testudine suorum manibus a tergo fracta, et collapsa, hostibus clausum iter sentiens, utque erat armatus, et mille hinc atque illinc missilibus circumventus, ex alto se in Tiberim proiecisset, unoque cum vulnere, unde claudus mansit, inter ruendum accepto, nando ad suos, corpore reliquo incolumis pervenisset, idque vitium sibi post tempus in petitione honoris obiceretur, sic elusit adversarium: “Minime enim, inquit, claudico, sed ita dii immortales voluerunt, ut per singulos passus meminerim triumphi mei”. Preclarum plane factisque par dictum. Manum vulnere perdidi
Abbreviated transcription (Latin):
tubus et uigniti uulneribus confixus cesar unum non amplius leta¬
le habuit ut sane fuerint cuncta lecalia plus ne qͣ semel mori potuit
multa licet ac ꝓfunda finit uul nera imus est uulneium effectus quoꝵ
sepe eciam in corpus extinctum in humana repetitio non uulnerati pe¬
nam sed seuiciam uulnerantis exagerant .d. uulneribus debilitatus
sum. Rõ. Sit utinam si mul debilitata suꝑbia cum sororibus suis et
accessent uulnerum comes humilitas ne de nichilo scriptum sit hu¬
miliasti sicur uulneratum suꝑbum bonum uulnus et utile quod pluri¬
um ac maiorum uulnerum medicina est/ .d. uulneubus deformatus
sum. Rõ. In adoloscentis illius obliuisceris cuius mentio bis in hoc simo¬
ne incidir. seio quuem sponte faceres quod ab alio factum gemis /. d.¬
transuerso uulnere facies exarata est /si Rõ. Non uulnus sed causam
uulneris attendo Iusto cicatrix uello parta miris modis honestat fa¬

Expanded text:
Tribus et viginti vulneribus confixus Cesar, unum non amplius letaTribus et viginti vulneribus confixus Cesar, unum non amplius letale habuit; ut sane fuerint cuncta letalia: plus ne quam semel mori potuit? Multa licet ac profunda sint vulnera, unus est vulnerum effectus, quorum sepe, etiam in corpus extinctum, inhumana repetitio non vulnerati penam, sed sevitiam vulnerantis, exaggerat. Vulneribus debilitatus sum. Sic utinam simul debilitata superbia cum sororibus suis, et accesserit vulnerum comes humiltas, ne de nichilo scriptum sit: “Humiliasti sicut vulneratum superbum”. Bonum vulnus et utile, quod plurimum ac maiorum vulnerum medicina est. Vulneribus deformatus sum. An adolescentis illius oblivisceris, cuius mentio bis in hoc sermone incidit? Sero quidem sponte faceres, quod ab alio factum gemis. Transverso vulnere facies exarata est. Non vulnus sed causam vulneris attendo: iusto cicatrix bello parta, miris modis honestat fa
Abbreviated transcription (Latin):
an uiam uector iegnorer/ si magistro nauigii nota est .:
de uulneribus acceptis. dolor.¬
ulneubus crutior grauissimis. Rõ. o si anime tue uulnus
aspicies / q̃ tibi hec leuia iuideantur sed uos delicatissima cor¬
pora/. in sensibiles pene animas habetis altera ur̃i ꝑte uil
altera pari omnia parati quod q est funestius non sentire¬
.d. bulneubus inflictis affitior. Rõ. hostilis mucro loricam penetrat/ nõ
miam ille nisi ultro sese suis armis spoliet in uolabilis ferio ost
dispugtarum habes amagno quodam urio paruo quidem sed arguto uolu¬
mine/ nemi nem ledi posse nisi ledatur a se ip̃o cui sententie quanuis
ab opi nione hominum uehementer abhorreat pio ueritate subscripẜim¬
.d. Grauissimis multis q uul neubus laniatus sum. Rõ. Nullum uulnꝰ
grauius esse potest q ad moitem talia ueio uno in coipoie multa esse nõ
possunt si unum ergo grauissimum celiqua omnia leuia sint oportet

Expanded text:
an viam vector ignoret, si magistro navigii nota est? 77 an viam vector ignoret, si magistro navigii nota est? 77 DE VULNERIBUS ACCEPTIS Vulneribus crucior gravissimis. O, si anime tue vulnus aspicias, quam tibi hec levia videantur! Sed vos delicatissima corpora, insensibiles pene animas habetis, altera vestri parte nichil, altera pati omnia parati, quodque est funestius non sentire. Vulneribus inflictis afficior. Hostilis mucro loricam penetrat, non animum: ille, nisi ultro suis sese armis spoliet, inviolabilis ferro est. Disputatum habes a magno quodam viro, parvo quidem, sed arguto volumine, neminem ledi posse nisi ledatur a se ipso. Cui sententie, quamvis ab opinione hominum vehementer abhorreat, pro veritate subscripserim. Gravissimis multisque vulneribus laniatus sum. Nullum vulnus gravius esse potest quam ad mortem. Talia vero uno in corpore multa esse non possunt; si unum ergo gravissimum, reliquia omnia levia sint oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
unde igitur iste ambages / de fortuna forsitan an cibi fu̾em quod uix
ulli unq̃ fecit an suos potius mores seruet᷑ tanq̃ pellagus procelosum
nunc fieta tranquilitate fallax nunc fluctib altis minax nũe horienda
naufragiis nec de hoc quidem ĩp̃o si qua tibi experientia cerum est di¬
bitatio ulla suꝑerit quãuis enim euentus ambigui ip̃a mͣ ambiguitas
ipã et iuitus que te inter incerta cerrum faciat certa est cui cum tero¬
tu deleus prouisa omnia nichil erit ambigui .d. Ambiguus status¬
meus est micbi / .Rõ. At non ambiguus deo ud satis est/ illi te ip̃m fuens
ciede/ et dic ei in manibus tuis sortes mee/ Id cum pie fecers pone
menum pone ambiguitatem/ pone solicitudinem/ ille sit quũ de te actur
sit nullius rei dubius parua quidem sed firma in nauicula magnũ sul¬
cas mare fidius tueq saluris amantissimus gubernator est/ Quiꝰ iefert

Expanded text:
Unde igitur iste ambages? De fortuna forsitan. An tibi fidem, quod vix Unde igitur iste ambages? De fortuna forsitan. An tibi fidem, quod vix ulli umquam fecit? An suos potius mores servet tamquam pelagus procellosum, nunc ficta tranquillitate fallax, nunc fluctibus altis minax, nunc horrida naufragiis? Ne de hoc quidem ipso, si qua tibi experientia rerum est, dubitatio ulla superserit: quamvis enim eventus ambigui, ipsa tamen ambiguitas, ipsa et virtus, que te inter incerta certum faciat, certa est, cui cum te totum dederis, provisa omnia, nil erit ambigui. Ambiguus status est michi. At non ambiguus Deo. Id sat est: illi te ipsum fidens crede, et dic ei: “in manibus tuis sortes mee”; id cum pie feceris, pone metum, pone ambiguitatem, pone sollicitudinem. Ille scit quid de te acturus sit. Nullius rei dubius, parva quidem, sed firma in navicula magnum sulcas mare: fidus tueque salutis amantissimus gubernator est. Quid refert
Abbreviated transcription (Latin):
dem ueneralulis et paucorum hominum que apud uetores giecos in socri¬
re apud nr̃os in lelio laudata est postmoiꝰ um ueio in principibus uestris
Marto. Antonio / et iurelio Alexandro.
de ãbiguo statu. dolor.¬
obiguo in starusum. Rõ. Quid est queso de quo amli¬
gias mouendum ne mortalibus : An spernenda que fug¬
uint/ et nullam in prosperis spem hudam An in euitabi¬
los ieum casus osse sed tollerabiles nec flecti quiden si
fr angi posse fortu nani: at hec omnia certa sunt . d. Ambiguo ĩ sa¬
cu po situs quid de one fururum nescio/. .Ro. ubi quando qualit̾ mo¬
riaris ambigere quidem pocor mori autem oportere nec male mor
posse qui usq in finem bene iuxerit nec cito mori qui quibusuis ĩspa
in patria  qui mũdum omnem sibi patriam fecit neq alibi qͣ ĩ exilio
qui ueram suspirat ad patriam/. dubitare ni dessipis nullo potes molo

Expanded text:
uidem venerabilis et paucorum hominum, que apud veteres Grecos in Socrauidem venerabilis et paucorum hominum, que apud veteres Grecos in Socrate apud vestros in Lelio laudata est, postremo vero in principibus vestris, Marco Antonino et Aurelio Alexandro. 76 DE AMBIGUO STATU Ambiguo in statu sum. Quid est, queso, de quo ambigis? Moriendum ne mortalibus, an spernanda que fugiunt et nullam in prosperis spem habendam, an inevitabiles casus rerum esse sed tolerabiles, nec flecti quidem sed frangi posse fortunam? At hec omnia certa sunt. Ambiguo in statu positus, quid de me futurum nescio. Ubi, quando, qualiter moriaris, ambigere quidem potes; mori autem oportere, nec male mori posse qui usque in finem bene vixerit; nec cito mori, qui quibusvis in spin patria, qui mundum omnem sibi patriam fecit; nec alibi quam in exilio, qui veram suspirat ad patriam dubitare, ni desipis, nullo potes modo.
Abbreviated transcription (Latin):
tuto aliquo et salubri sistas in portu⁊ iactis q anchoris conquiestas prius q̃rte
animi tempestas oppresserit/ .d. Eluetur propositi incertus/. Rõ. hinc p̃ter
anime peucula que in numerabilia et immensa sunt / ip̃e quoq oris habi
prodit uarius et in censtans similis q animo aquo uultus fingitur utat
acero dum q hoc in statu fueris nume letus nunc tristis nune pauidus
mine securus nẽ celer nune tardais in cedes / insigni uarietate cõspicuus
quale aliquidꝰ rraditur de lutio catilina At ubi te primum cõposueris atis
ad unũ aliquid durexeus / unum uelle ceperis / quad honum utiq sit optet
quoniam natura malorum semꝑ uaria est/ ubi hoc inqͣ feceris piet̾ aĩ
quietem terum optimam uniformitas quoq uultus ac tranquilitas cõse¬
querur nec spẽ ulla nec metu/ nec meroie mutanda nec gaudio res ꝗ¬

Expanded text:
tuto aliquo et salubri sistas in portu, iactisque ancoris conquiescas, prius quam te tuto aliquo et salubri sistas in portu, iactisque ancoris conquiescas, prius quam te animi tempestas oppresserit. Fluctuo, propositi incertus. Hinc, preter anime pericula, que innumerabilia et immensa sunt, ipse quoque oris habitus prodit varius et inconstans, similisque animo a quo vultus fingitur, ut ait Cicero. Dumque hoc in statu fueris, nunc letus, nunc tristis, nunc pavidus, nunc securus, nunc celer, nunc tardus incedes, insigni varietate conspicuus, quale aliquid traditur de Lucio Catilina. At ubi te primum composueris, atque ad unum aliquid direxeris, unum velle ceperis, quod bonum utique sit oportet, quoniam natura malorum semper varia est, ubi hoc, inquam, feceris, preter animi quietem, rerum optimam, uniformitas quoque vultus ac tranquillitas consequetur, nec spe ulla, nec metu, nec merore mutanda nec gaudio, res q
Abbreviated transcription (Latin):
se h abenris animi flucruatio est ut enim corpus egrum sepe thoro uol¬
uitur sic egei animus consiliis agitatur de quo uix ulla michi spes salu¬
tis parum abest quin melius sperem de homine uitiis ꝑtinaciter in he¬
rence qui si conuersus fuit ad uirtutes/ in his forsitan constans erit
q̃ d̾e homine uario nullis se confiliis aplicante qui et si boni aliquid
incepent non consistet/ neq perseuerabit miocilis stare. Et fieri po¬
test ut de hoc intelligeie liceat senecce illud obscurum ꝙ tota uita
elabitur aliuid agentibus mõ enuim hoc modo illud agentes niq̃ u̾e
semꝑ aliud agers sunt dicendi quãuis et alios sensus locus ille re¬
cipiar/.D. Inter uarias curas iactor. Rõ. Quasi tumi dos int̾ fluc¬
tus uite tue pupis co nsilii mops et magistro destituta concutitur
naufragio proxima ni tu illam dum nundum maiui clauus excidit¬

Expanded text:
se habentis animi, fluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe thoro volse habentis animi, fluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe thoro volvitur, sic eger animus consiliis agitatur; de quo vix ulla michi spes salutis; parumque abest, quin melius sperem de homine vitiis pertinaciter inherente, qui si conversus fuerit ad virtutes, in his forsitan constans erit, quam de homine vario, nullis se consiliis applicante, qui, etsi aliquid boni inceperit, non consistet, neque perseverabis, indocilis stare. Et fieri potest ut de hoc intelligere liceat Senece illud obscurum quod “tota vita elabitur aliud agentibus”. Modo enim hoc, modo illud agentes, numquam idem, semper aliud, agere sunt dicendi; quamvis et alios sensus locus ille recipiat. Inter varias curas iactor. Quasi tumidos inter fluctus vite tue puppis, consilii inops et magistro destituta, concutitur naufragio proxima, ni tu illam dum nondum manu clavus excidit
Abbreviated transcription (Latin):
gi tempestas/. Quid agendum igitur tibi sit uides / Fac ut m eue̾nius
ille cuius supra paulo ante memiui ꝑsuasit plebi ut subesse patri¬
ciis in animum induceret quo impecrato urbem scissam induas ad
unitatem salubri consilio redueit/ et tu coge uel consilio uel ui ꝑ¬
tes ignobiles parere nobilibus tũ demum et non aliter animi patẽm
spera qua sublata quidꝰ aliud̃ q̃ uaga semp et propositi inscia et fluc¬
tuans et in constansuita hominu est et ceca prorsas et mifera/ multi
prius exl ac u̾ita abeunt qͣ quid ueluit sciant .d. Quctuo in consiliis
nec quid̃ uelim scio .łic̃. Iam dixi multis hoc accidere / non uno aliquo
rantum in tempore sed in omrii uira et usq post uute finem et piofecto
ex omnibus que dixisti dicturus ue es uix hoc malo peiuis aliquid inue¬
nies .D. Euetuo et in diuersum agor. Rõ. m aximũ argum̃tũ male

Expanded text:
gi tempestas. Quid agendum igitur tibi sit vides. Fac quod Menenius gi tempestas. Quid agendum igitur tibi sit vides. Fac quod Menenius ille, cuius paulo ante memini: persuasit plebi ut subesse patriciis in animum induceret, quo impetrato, urbem scissam in duas, ad unitatem salubri consilio reduxit. Et tu coge, vel consilio, vel vi, partes ignobiles parere nobilibus: tum demum, et non aliter, animi pacem spera; qua sublata, quid aliud quam vaga semper et propositi inscia et fluctuans et inconstans vita hominum est, et ceca prorsus et misera? Multi prius ex hac vita abeunt, quam quid velint sciant. Fluctuo in consiliis, nec quid velim scio. Iam dixi multis hoc accidere, non uno aliquo tantum in tempore, sed et in omni vita et usque post vite finem. Et profecto ex omnibus que dixisti dicturusve es vix hoc malo peius aliquid invenies. Fluctuo et in diversum agor. Maximum argumentum male
Abbreviated transcription (Latin):
tus febrem pariunt anmorum / que tanto est piculosior/ quanto ost
animus coipoie nobilior/ et eterna mors terubilior temporali ufbiq
tamen ad hibitum tempeiamentum et equalitas quedam ad salutẽ uia
est. D. Pugnat animus nec quid uelit eligit . Ro. M alum simul ma¬
liq causam stringis/ quia nempe non eligit ideo pugnat ellugit et
confestim pugna cessabit eligat dico bonum uelle/ nam si malum ma¬
gis magisq cerrabitur/ uitia enim inter sese pugnant semꝑ uirtutũ
concordia suma est /.T. Animus in ꝑtes scissus dessidet/. kõ. Aniu
in nes partes distinxeie pħi quarum pumam in arce hocest in capi¬
ce locauerunt moderatricem uite bumans celestem serenan semper/
deo ꝓximani ubi tranquille honesteq uoluntates habitant duaru
ieliquarum altoeram in pectore/ ubi ie estuant atq impetus alteram
subter precordia/ ubi concupiscentie atq libidines. duplex huius pella¬

Expanded text:
tus febrem pariunt animorum, que tanto est periculosior, quanto et tus febrem pariunt animorum, que tanto est periculosior, quanto et animus corpore est nobilior, et eterna mors terribilior temporali. Utrobique tamen adhibitum temperamentum et equalitas quedam, ad salutem via est. Pugnat animus nec quid velit eligit. Malum simul malique causam stringis, quia nempe non eligit, ideo pugnat; eligat, et confestim pugna cessabit; eligat dico bonum velle, nam si malum, magis magisque certabit: vitia enim inter sese pugnant, Semper virtutum concordia summa est. Animus in partes scissus dissidet. Animum in tres partes distinxere Philosophi, quarum primam in arce, hoc est in capite locavere, moderatricem vite humane, celestem, serenam, semper Deo proximam, ubi tranquille honesteque voluntates habitant; duarum reliquarum alteram in pectore, ubi ire estuant utque impetus, alteram subter precordia ubi concupiscientie atque libidines, duplex huius pela
Abbreviated transcription (Latin):
Nimi discoidia laboro. Nõ. Nullũ hoc bellum peiis i¬
ciuile quidem/ illui enim ciuibus inter se hoc hom̃
secum est/ Illud inter partes populi in plateis urbĩ
hoc intus in anima int̾q ip̃as partes animege¬
non solum ciues sed cognati ecian inter se puguant quale inter
cesarem et pompeium fuit/ de quo dictum est/ Ille locus fratres bũit
litus ille parentes quanto hoc bellum iustius nomen hoc uindicat
ubi non pater contra filium/ nec frater aduersus fiatrem s homo
ipe contra se litigat quo durante litigio / nulla quies animo ⁊
nulla potest esse seienitas/ .d. discordat animus/ et diuersis secum
pugnat affectibus/. Rõ. diuersitatem illam abice unũ uelle incipe
tunc composita erit et ii motapay animi cum discordes affectus
quasi sediciosi ciues urunam conuenerint uoluntatem. alio quir
ut contrarii et corupti humores febrem corporum sic contrarii affec¬

Expanded text:
nimi discordia laboro. Nullum hoc bellum peius, nnimi discordia laboro. Nullum hoc bellum peius, ncivile quidem: illud enim civibus inter se, hoc homini secum est, illud inter partes populi, in plateis urbium, hoc intus in anima, interque ipsas partes anime geicitur, ubi non solum cives, sed cognati etiam inter se pugnant, quale inter Cesarem ac Pompeium fuit, de quo dictum est: ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Quanto hoc bellum iustius nomen id vindicat, ubi non pater contra filium, nec frater adversus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante litigio, nulla quies animo, nulla potest esse securitas? Discordat animus et diversis secum pugnat affectibus. Diversitatem illam abice, unum velle incipe: tunc composita erit et immota pax animi, cum discordes affectus, quasi seditiosi cives, in unam convenerint voluntatem. Alioquin ut contrarii et corrupti humores febrem corporum, sic contrarii affec
Abbreviated transcription (Latin):
sunt seccessio nes et simultates/ et discordie et bella ciuilia/ esse om¬
nibus constitutum terminum qui preteriri non poterit suum finem
cuncris que uidentur in stare et si paululum differatur. affuturum tam̃
ubi sũt urbes clarissime fuisse siluas asperimas et futuras esse Scul¬
re de se sperare urbem aliquam quod assequi regina urbium roma neꝗ¬
uerit hoc inter fata hominum atq urbium intesse ꝙ illa paopter ĩ nu¬
merabilem infinitam q frequẽtiam et uite breuitatem/ quottidie ĩ oc¬
culis sunt hec propter raritatum atq euum longius uix semel multis
in seculis et cum scupore cernuuntur. hec tes cogitatio firmiorem cõtͣ
omnes caus tam publicos qͣ priuatos faciet hectibi uemum et si nõ
amenam at uttunq tolerabilem uiam sternet ad inopiam ad exilium
et ad mortem. docebitq non hoc proprium patrie tue malum quodꝰ oĩ¬
bus est comune¬

Expanded text:
sunt secessiones, et simultates et discordie et bella civilia. Esse omsunt secessiones, et simultates et discordie et bella civilia. Esse omnibus constitutum terminum, qui preteriri non poterit, suum finem cuncti que videntur instare, et si paululum differatur, affuturum tamen ubi sunt urbes clarissime. Fuisse silvas asperrimas et futuras esse. Stulte de se sperare urbem aliquam, quod assequi regina urbium Roma nequiverit. Hoc inter fata hominum atque urbium interesse, quod illa propter innumerabilem infinitamque frequentiam et vite brevitatem quotidie in oculis sunt, hec propter raritatem atque evum longius, vix semel multis in seculis et cum stupore cernuntur. Hec te cogitatio firmiorem contra omnes casus tam publicos quam privatos faciet, hec tibi demum etsi non amenam atque utcunque tolerabilem viam sternet ad inopiam, ad exilium, et ad mortem, docebitque non hoc proprium patrie tue malum, quod omnibus est commune
Abbreviated transcription (Latin):
rei exemplum una tibi urbs dabit m euẽnium aggrippam/. et portium
catonem hunc nouissimum / .D. Implacabile cuubus bellum ẽ. Rõ.
Si nil opis in te est / Ambi alios increpa deprecare/ obrestare/ castiga/
ob secra/ ingere quibus potes publicam iuinam / que priuatas in se cõ¬
tinet et cum nullius propria uideatur est omnium deniq hĩc pie¬
tate l inc terrorbus animos placa. si iuil apud bomines proficis
deum ora opta ciuium rescipiscenriam / et salutem patrie modis q
omnibus loni ciuis officium impe/ .D. Bello ciuili res publica in
estremo est . Rio. ne quid uel ciuilibus uel externis bellis ĩopinum
accidat ne quis impaiatum casus opprimat semꝑ hoc unũ uolue animo
non homines mõ sed preter animos humana omnia esse mortalia ee
ut hominibus sic et urbibus et magnis imperiis suos morbos nũc
extriusecus obrepentes nune ip̃m intra corpus exortos inquib

Expanded text:
rei exemplum, una tibi urbs dabit: Menenium Agrippam, et Porcium rei exemplum, una tibi urbs dabit: Menenium Agrippam, et Porcium Catonem hunc novissimum. Implacabile civibus bellum est. Si nil opis in te est, ambi alios, increpa, deprecare, obtestare, castiga, obsecra, ingere quibus potes publicam ruinam, que privatas in se continet, et, cum nullius propria videatur, est omnium; denique hinc pietate, hinc terroribus animo placa. Si nil apud homines proficis, Deum ora, opta civium respicentiam et salutem patrie, modisque omnibus boni civis officium imple. Bello civili Respublica in estremo est. Ne quid vel civilibus vel externis bellis inopinum accidat, ne quis imparatum casus opprimat, semper hoc unum volve animo, non homines modo, sed, preter animos, humana omnia esse mortalia; esse, ut hominibus, sic urbibus et magnis imperiis, suos morbos, nunc extrinsecus obrepentes, nunc ipsum intra corpus exortos; in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
ssione auctum totam in fecerit siue eciam euerterit ciuitatem si primã
ramen queus originem singulorum in euoribus radicatum est / hoc est
autem quo d̾ cauendum moneo ne tu quoq unius fueris exuis qui uł
mat̾ia uel flatu ciuile in cendium aluerunt multi enim faciu̾t unde
moꝵ querantur/. et quasi ab altero inflictum/ nulnus suis manibus fac¬
tum lugent/ multi iam suo in cendio periere/. Ꝙ si tibi nebil es cõ¬
scius/ pius est dolor bomi cluis in calamitate publica sed que̾ soletur
in no centia hunianis enim in malis nullum flebilius culpa est i mo
quidem ut quibusdam uiris mayimis placet nullum aliud est malu.¬
.d. Ciuili uexamur bello/. Rõ. In furore ciuium te sequestrum pacis exhi¬
be si idꝰ frustra est at tu saltem pio libertate uel solus et ꝓ iustitia ꝑ¬
tes fac quod et si patrie forrasis mutile at tibi certe laudabile utͥusq

Expanded text:
nsione auctum, totam infecerit, sive etiam everterit, civitatem. Si primam nsione auctum, totam infecerit, sive etiam everterit, civitatem. Si primam tamen queris originem, singulorum in erroribus radicatum est. Hoc est autem quod cavendum moneo, ne tu quoque unus fueris ex his qui, vel materia, vel flatu, civile incendium aluerint. Multi enim faciunt unde mox queratur, et, quasi ab altero inflictum, vulnus suis manibus factum lugent. Multi iam suo incendio periere. Quod si tibi nil es conscius, pius est dolor boni civis in calamitate publica, sed quem soletur innocentia. Humanis enim malis, nullum flebilius culpa est, immo quidem, ut quibusdam maximis viris placet, nullum aliud est malum. Civili vexamur bello. In furore civium te sequestrum pacis exhibe. Si id frustra est, at tu saltem pro libertate, vel solus et pro iustitia partes fac, quod et si patrie fortassis inutile, at tibi certe laudabile. Utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
cendo fatigarum / inter ingenres stratorum hostium cumulos oce idisse cũ
sus grece memorant histoue/ quam doiphebo famam maro applicat
et in campis emachiis silucano creditur/ stetit ord ine certo infelix a¬
çios et nouissimo pielio quod in affrica cum b anbale gestum est
nec meluis instrui aciem nec acrius potuisse pugnari ut de uictore
uctus sic de uicto inidem uictor ip̃e confessus est uteiq ingens rerum
alium extimator quiꝰ amifit aũt qui ueram artis sue gloriam etbene
geste rei conscientia non amisit.
de bello ciuili. dor.¬
Ello quatimur ciuili. Ro. Nomen hoc aciuibus tractũ
et tu unus es ciuium/ uide eigo ne et mius sis huie ma¬
lo fomenta prebentium/. et uiuli parte culpe non careas /
hic est enim mos / alter alterum inflãmat donec singuli
furoiem publicum exciuerinit tum demũ futor publicus singulos ur¬
get as piecipitat / nec unq publicum malum a se incipit quãuis acce¬

Expanded text:
cendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum cendo fatigatum, inter ingentes stratorum hostium cumulos occidisse, cum suis Grece memorant historie; quam Deiphebo famam Maro applicat; et in campis Emathiis, si Lucano creditur, stetit ordine certo infelix acies. Et novissimo prelio quod in Africa cum Hannibale gestum est, nec melius instrui aciem, nec acrius potuisse pugnari, ut de victore victus, sic et de victo itidem victor ipse, confessus est, uterque ingens rerum talium extimator. Quid amisit autem, qui veram artis sue gloriam et bene geste rei conscientiam non amisit? 74 DE BELLO CIVILI Bello quatimur civili. Nomen hoc a civibus tractum, et tu unus es civium. Vide ergo ne et tu unus sis huic malo fomenta prebentium, et virili parte culpe non careas. Hic enim est mos: alter alterum inflammat, donec singuli furorem publicum exciverint; tum demum furor publicus singulos urget ac precipitat, nec unquam publicum malum a se incipit, quamvis, acce
Abbreviated transcription (Latin):
mentes hominum lit̃ cecitas .d. uictus sum. Rõ. potest ud quidem
tibe ndͣn scienne militaris inopia sed fortuito contigisse nusqͣ ẽm̃m¬
ut itu dixerim fortunatior est fortuna q in prelio cum multa alibi¬
illic omĩa posse illam phibent . D. Prelio uictus excessi/. Rõ. At nõ cõ¬
ti nuo nudus possunt arma uictis auferri uera autem bona que sunt
ar m̾a añ̾imi eciam qui uideñtur uicti retinent eã enim ut ex incond¬
io ac nan fragio sic ad uerso exprelio efferuntur nec illa tantum que
in animis abdita feuo tangi nequeunt fed illa quoq que maximep¬
iclitari in preliis ac fecio exposira iuidentur itaq non quisquis bello
uincitur uellicis siml spoliatur laud ibus licet ar mis amissis ex acie fu¬
gientem quod̾ q est mauis in acie pereuntem secum ducis eximii no¬
men ferre Nam et ad teimophilas leouidam non tum uictuni q ui¬

Expanded text:
hominum mentes habet cecitas. Victus sum. Potest id quidem hominum mentes habet cecitas. Victus sum. Potest id quidem tibi non scientie miltaris inopia, sed fortuito contigisse. Nusquam enim fortunatiorillic omnia posse illam perhibent. Prelio victus excessi. At non continuo nudus: possunt arma victis auferri; vera autem bona, que sunt arma animi, etiam qui videntur victi retinent. Ea enim ut ex incendio ac naufragio, sic adverso ex prelio efferuntur. Nec illa tantum que in animis abdita ferro tangi nequeunt, sed illa quoque que maxime periclitari in preliis ac ferro exposita videntur. Itaque non, quisquis bello vincitur, bellicis simul spoliatur laudibus; licet etiam armis amissis ex acie fugientem, quodque est maius, in acie pereuntem, secum ducis eximii nomen ferre. Nam et ad Thermopylas Leonidam non tam victum quam vin
Abbreviated transcription (Latin):
tiendis euoribus aptior .d. magno fortime uulne corrut. Rõ. Surge nͨ
laceas nusq̃ clarius q̃ inter fortune uulnera ꝓ minet animi magnitudo ⁊
nunc nosse re ip̃m quantarum q sis nirium ualde ietus intellige .d.
Speratam uiçtoriam amisi /.Rõ. S. insperatam prudentiam. que siuisti
non speruenda rerum ꝑniutatio indeu debet .d. uictus sum bello/. Rõ.¬
Bello uictus libeitatem retinet ac uitam uitio autem uictus utranq a¬
mitit quisquis illi igitur succumbit uere uincitur .d. uictus sumr liõ.⁊
Quid̃ sc̃is an illud magno pompeio thosalico dictum die / et tibi cõueniat
uincere peius ciat  ut damni plus sic peccari mi nus soler hãbere qui ũ¬
citur lucrum ingens quod optantes quidam / non uinci modo sed mor
eciam ellegerunt et profecto mereatur egiegie qui morte corporis que¬
ut anome salutem sed pleriq malis suis gaudent bonis angunt᷑ tãta

Expanded text:
tiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Surge, ne tiendis erroribus aptior. Magno fortune vulnere corrui. Surge, ne iaceas: nusquam clarius quam inter fortune vulnera prominet animi magnitudo. Nunc nosce te ipsum, quantarumque sis virium valde ictus intellige. Speratam victoriam amisi. Si insperatam prudentiam quesivisti, non spernenda rerum permutatio videri debet. Victus sum bello. Bello victus libertatem retinet ac vitam, vitio autem victus utranque amittit; quisquis igitur illi succumbit vere vincitur. Victus sum. Quid scis an illud Magno Pompeio Thessalico dictum die, et tibi conveniat: Vincere peius erat? Ut damni plus, sic peccati minus solet habere qui vincitur: lucrum ingens, quod optantes quidam non vinci modo, sed mori etiam elegerunt. Et profecto mercantur egregie qui, morte corporis, querunt anime salutem; sed plerique malis suis gaudent, bonis anguntur: tanta
Abbreviated transcription (Latin):
printo segundo non tanta defectione sociorum non conspirarione regu
as ge ntium/ non tor infelicibus preliis ac ⁊urnis pene ultimis aucti sut
Nulla unq̃ apud illos pacis mentio nullum diffidentie nestigium nulla de¬
niq nisa alta prorsus et in uicta consilia hoc sane quid est aliud q̃ iiitu¬
te animi fortune duritiem mollire. atq illam in pudorem sui otamoiẽ tuu
cogoie. E audem igitur ut d̾ignum ciat emersere et nillies strati surrexẽ
altius ut non hostes tm̃ suos sed̾ totum mox ex ordine teriarum orbem
uirtus allis. ac fortuna subiecert.D. uictus sum fateor. Rõ. Nunc de¬
num incipis nosse fortunam hoc et saltem boui fugiens in uenisti/ nemo
ferme res magnas gratis discit multos docet experientia quos scola nõ
docuit . et preceptoribus surdum capud hausit occulis quot auribus in
ualebat Inulla rerum humanaꝵ certior magr̃a q ad uersitas nulla discu¬

Expanded text:
Punico secundo, non tanta defectione sociorum, non conspiratione regum Punico secundo, non tanta defectione sociorum, non conspiratione regum ac gentium, non tot infelicibus preliis ac ruinis pene ultimis victi sunt, nulla unquam apud illos pacis mentio, nullum diffidentie vestigium, nulla denique nisi alta prorsus et invicta consilia. Hoc sane quid est aliud quam virtute animi fortune duritiem mollire, atque illam in pudorem sui et amorem tui cogere? Tandem igitur, ut dignum erat, emersere, et milies strati surrexere altius, ut non hostes tantum suos modo tam formidabiles, sed totum mox ex ordine terrarum orbem, virtus illis ac fortuna subiceret. Victus sum fateor. Nunc demum incipis nosse fortunam, et hoc saltem boni, fugiens, invenisti: nemo ferme res magnas gratis discit; multos docet experientia, quos schola non docuit, et preceptoribus surdum caput hausit oculis quod auribus non valebat. Nulla rerum humanarum certior magistra quam adversitas, nulla discu
Abbreviated transcription (Latin):
ebas  .D. Magno prelio uictus sum . Rõ. tantum ne animo iuictus
sis nempe ille si cecidit actum est / Meministi ut marcellus prellio
iucus de proxio in aciem redut/ uictorem q suum maiore q ab illo
pudie uctus eiat piclio uicit Iulius cesar ad d̾ urachum infeuor ad
pbarsaliam mox ingenti prelio iuictor fuit multi prelio uicti bello fu¬
ee uictores / non cadunt animi uirorum fortium unius lucis euẽtu
nen magra nimi tantum sed longanimes sunt uictus hodie cras
pugnabis cautius ducis artem in fansta prelia quasi cristes fidiq
edocent magistri atq ubi sit eu atum plagis ad monent siç agricola m
storelitas. architectum lapsus edium equitem casus crebri. nautam gra¬
uos ac cuunt pro celle eurando discitur  . d. uictus sum. Ro. Non ẽ uet
nisi qui se uictum credit/ cuius spes obruta er extincra est cuius aĩmus
arma depo suit. aspice romanos animos tum semip tum presitim belo

Expanded text:
ebas. Magno prelio victus sum. Tantum ne animo victus ebas. Magno prelio victus sum. Tantum ne animo victus sis. Nempe ille si cecidit, actum est. Meministi ut Marcellus prelio victus, die proximo in aciem rediit, victoremque suum maiore quam ab illo pridie victus erat, prelio vicit; et Iulius Cesar, ad Dyrrachium inferior, ad Pharsaliam mox ingenti prelio victor fuit. Multi, prelio victi, bello fuere victores. Non cadunt animi virorum fortium unius lucis eventu: non magnanimi tantum, sed longanimes sunt. Victus hodie, cras pugnabis cautius. Ducis artem, infausta prelia, quasi tristes fidique edocent magistri, atque ubi sit erratum plagis admonent. Sic agricolam sterilitas, architectum lapsus edium, equitem casus crebri, nautam graves acuunt procelle: errando discitur. Victus sum Non est victus nisi qui se victum credit, cuius spes obruta et extincta est, cuius animus arma deposuit. Aspice Romanos animos: cum semper, tum presertim bello
Abbreviated transcription (Latin):
sic int̾ dum unius uiri uirtus et ex̾citum ẜ uauit et ducem neũ sim
longior qͣ oportet tu ros suis in locis queres michi nominũ ettẽ¬
peuum com memoratio sola sufficiet ꝑ ublius deciuis bello samnitico
calphunius. Flãma bello punico aiffricanus minor lello punico
titio tribuni omnes militum ducumq et ex̾cituum ẜuatores
fuuta esse tua uirtus ac felicitas potest ut aliena in famias exi¬
mam in gloriam tuam uergat. Anceps sane negotium sed ex¬
rema in necessitate unicum proinde urtunq alios fortuna rotauerir
Itu. uirturis gubernaculum si michi obsequi uoluetis nec ĩ pace
nec in sello qec en uita destitues nec in morre :nec i pace
de In fausto prellio. dolor¬
EE prelio uictus sum. Rõ. Iam timor euanuit spe¬
rare incipies / hec est hominum series affectuum
nam cum spes ac metus de futuro sint iam ut futuꝵ
pot̾ esse quod speres sic futurum esse desut quod tim¬

Expanded text:
sic interdum unius viri virtus, et exercitium servavit, et ducem. Neu si sic interdum unius viri virtus, et exercitium servavit, et ducem. Neu si longior quam oportet, tu res suis in locis queres, michi nominum et temporum commemoratio sola sufficiet: Publicus Decius bello Samnitico, Calphurnius Flamina bello Punico primo, Africanus minor bello Punico tertio, tribuni omnium militum ducumque et exercituum servatores; tanta esse tua virtus ac felicitas potest, ut aliena infamia eximiam in gloriam tuam: anceps sane negotium, sed extrema in necessitate unicum. Proinde utcunque alios fortuna rotaverit, tu virtutis gubernaculum, si michi obsequi volueris, nec in pace nec in bello, nec in vita destitues, nec in morte. 73 DE INFAUSTO PRELIO At prelio victus sum. Iam timor evanuit, sperare incipies: hec est horum series affectuum. Nam cum spes ac metus de futuro sint, iam, ut futurum potest esse quod speras, sic futurum esse desiit quod tim