comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sa ficret nutiatio. ¶Qui procur¬
ratorio nominc nuntiamit. Si
no latisdabit camitm dũm ra¬
tam hicinum nutiatio om̃mo
iemittitur etiam siucras sit pro.¬
curator. ¶Qui remissione absẽ¬
tis noic desiderat. sinc. ad pruatũ
siue. ad publicum ius carcinss¬
io ꝑtinct. satisdnt cogitursusti¬
net.erm ptes  defensoris. s h
safifoatio. no ꝑtinet. adratibitõc
sz. ꝓdopis nom nĩtiatõem. ¶Sĩ
procnratorant opus nouimim
nũtiauent⁊ satis accepit. demũ
int̾icto. idusus cum utar ne i¬
iuim michifaciat quominus e¬
dificem. ex intlicto cumoport⁊
indicatum soluisatifdare. quia
ptes sustinet defẽnsoris

Expanded text:
procuratorio nomine nuntiauerit, si non satisdabit eam rem dominum ratam habiturum, nuntiatio omni modo remittitur, etiamsi uerus sit procurator.Qui remissionem absentis nomine desiderat, siue ad priuatum siue ad publicum ius ea remissio pertinet, satisdare cogitur: sustinet enim partes defensoris. sed haec satisdatio non pertinet ad ratihabitionem, sed ad operis noui nuntiationem.Sprocurator autem opus nouum mihi nuntiauerit et satis acceperit, deinde interdicto aduersus eum utar, ne uim mihi faciat, quo minus aedificem, ex interdicto eum oportet iudicatum solui satisdare, quia partes sustinet defensoris
Abbreviated transcription (Latin):
debere ꝯucniri imprdecremt
proãmelio iomulo acluctore
nectigalis. me. ania patron
thalins ⁊ alufideuisẜant. bõa
tur lecta subscriptõe fideruss
sores insuras no teneri.Set
quicqd erhoms fuiss reda¬
tum prius insuras cedere n
acclitore distractorũ.¶ no
.possunt ouemri fidenissores.
libato reo transactione
filio cui exfidenissoria cã ob¬
ligatus erat asemet ip̃o exi¬
gere debet. ⁊ quãns tprliber¬
atus erit tñtutele indito es
noĩe tnbitin: ⁊ tembr̃s enĩs

Expanded text:
ri decrevit. Pro Aurelio Romulo conductore vectigalis centum annua Petronius Thallus et alii fideiusserant: bona tur. lecta subscriptione fideiussussores in usuras non teneri, sed quidquid ex bonis fuisset redactum, prius in usuras cedere, a creditore distractorum. Non possunt conveniri fideiussores liberato reo transactione. filio, cui ex fideiussoria causa obligatus erat, a semet ipso exigere debet, et quamvis tempore liberatus erit, tamen tutelae iudicio eo nomine tenebitur, item heres eius
Abbreviated transcription (Latin):
Abeo .l. Mccumq res exma
nertraecta est. ñõ. añt ciuis ĩcipit
ec̃ quiertraxent quã dns cam
proderelicto habere ceperit.
num nonũextabulis ligncis i¬
fcm mobile ĩser pdio posint q̃r¬

Expanded text:
cumque res ex mar‹i› extracta est, non ante eius incipit esse qui extraxit, quam dominus eam pro derelicto habere coepit. 5ntarium nouum ex tabulis ligneis factum mobile in Seii praedio posuit: q
Abbreviated transcription (Latin):
tem̃tas trib moĩs d̾¬
tegitur⁊ tribus penii
subicitur aut enĩ ca¬
lupmantur. antpuaricantur
Iaut tgiu̾santur. Calupnian est
fla crimina intẽdere Preuanca¬
ni est. nã crimĩa abscond̾e Egiu̾¬
sari. mnumũsum ab accãtõe desi
stere / Calupmatorib pena lege
remia urrogaturss nõ utiq q nõ
probat qd̾ intẽclit procinus cal¬
anpnian nidr. nãm eiꝰrei ĩqsitio
arbitrio cognoscentis ꝯmittit.
qui reo absoluto de accãtoris in¬
cipit osilio q̃rere. qua mẽte duc¬
tus adaccãtõem processit.uit siq¬
lupnia eñdep̃henderit lictimã
pena ei urrogat. quorũ altutmn
ip̃is u̾bis proniitiatois manife¬
statur.nam si quide ita pronun¬
ciauit. nõ probasti. peꝑciteisin i¬
ant proniitianit calũpniatus
ͥpena subiec̾it. tñ legis potãs adr̾¬

Expanded text:
temeritas tribus modis detegitur et tribus poenis subicitur: aut enim calumniantur aut praevaricantur aut tergiversantur. Calumniari est falsa crimina intendere, praevaricari vera crimina abscondere, tergiversari in universum ab ace remmia irrogatur. Sed non utique qui non probat quod intendit protinus calumniari videtur: nam eius rei inquisitio arbitrio cognoscentis committitur, qui reo absoluto de accusatoris incipit consilio quaerere, qua mente ductus ad accusationem processit, et si qlumnia eum deprehenderit, legitimam poenam ei irrogat. Quorum alterutrum ipsis uerbis pronuntiationis manifestatur. nam si quidem ita pronuntiauerit 'non probasti', pepercit ei: sin autem pronuntiauit 'calumniatus poena subiecerit, t
Abbreviated transcription (Latin):
tis neĩamstinẽ et ĩssultum ca¬
lore calupme nicio carere. et ob
id hũc nlłam peam subire opor¬
tere. ¶Preuaricatore ẽẽ cum
ostendimus. qui colludit cum
reo ⁊ tñslaticie munẽ accandi

Expanded text:
tis veniam continere et inconsultum calorem calumniae vitio carere et ob id hunc nullam poenam subire oportere. Praevaricatorem eum esse ostendimus, qui colludit cum reo et translaticie munere accusandi
Abbreviated transcription (Latin):
argenti depositione inircem
satisdationis fumgitu
ditione institurus est aginta
bonorum possone. cogitur sb¬
stituto indie canere longiorẽ
pretorem bnfin suũnemini n¬

Expanded text:
argenti depositione in vicem satisdationis fungiturondicione institutus est, adgnita bonorum possessione cogitur substituto in diem cavere longiorem: praetor enim beneficium suum nemini
Abbreviated transcription (Latin):
docere debet ut debitoribus fi¬
sci qd fiscus debet cõpensetur.
sepc ꝯstitutum est excepta cã
trioutatoria et stipendiorum.
Item precio rei fisco empte et
quod erca annonaria debetu

Expanded text:
docere debet. Ut debitoribus fisci quod fiscus debet compensetur, saepe constitutum est: excepta causa tributoria et stipendiorum, item pretio rei a fisco emptae et quod ex causa annonaria debetu
Abbreviated transcription (Latin):
dumno faciendum tenetũ.¬
S et sisitꝗdemres mreb hu¬
manis. s darinopossit ut fũ¬
dus ieligiosusynta uł sa¬
cer fẽs. ul ẜuus manumiss
ui ctiam ohostib sicapia¬
uł p̾ea fint ⁊ quid eorñ accid̃¬
rit inchomims tenebitur.
siaũtalienus fũt ⁊ ab alio
talequid acciderit notenet
quionch fecit. nisisipostea q̃m
moratus est.solutõemaliqd
huimohacciderit quã diestĩc¬

Expanded text:
dum, non faciendum tenetur.Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer factus uel seruus manumissus, uel etiam ab hostibus si capiauel postea fuerit et quid eorum acciderit, nihilo minus teneatur, alienus fuit et ab alio tale quid accidit, non tenetur, quia nihil fecit, nisi si posteaquam moratus est solutionem, aliquid huiusmodi acciderit: quam distinc
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝯ ueritur declampno. ⁊ par
utriusq ea sit̃ qͣr nõ potẽtior. e¬
spectio duplexestnt primo q̃ra¬
mus queꝑsone efficiant ꝓpetr¬
amobligatõem. deinde quib
camꝓducant utiq añt prĩcipa¬
lis debiror ipetuat obligationẽ
accessores aũt anppetuent dnb¬
uinest. pomp̃ ꝓpetuan placet. qr
petuantobligatõem. qr intotã
c̃am spoponͣderũt ¶Anfilius
fa. quiuissu patris. ꝓmisitocci¬
dendo ẜinim producat patris
obligatõsm. uidẽdumest. põꝑ
sorem intelligẽs cninͣquibeat¬
Effec̾tus huiꝰ constitutois illeẽ
ut ad huc hõ pẽti possit.s ⁊ acce¬
ptum ei posse ferre cd̃itur.⁊ fidei¬
sorem accipi eidem obligatonis
noĩe. nouani aut anpsit hꝰ obli¬
gatio. dubitatois e.quianz hoĩ

Expanded text:
dum quaeritur de damno et par utriusque causa sit, quare non potentior spectio duplex est, ut primo quaeramus, quae personae efficiant perpetuam obligationem, deinde quibus eam producant. utique autem principalis debitor perpetuat obligationem: accessiones an perpetuent, dubium est.Pomponio perpetuar‹e› placet: quare bus, perpetuant obligationem, quia in totam causam spoponderunt. An filius familias, qui iussu patris promisit, occidendo servum producat patris obligationem, videndum est. Pomponius onem intellegens eum qui iubeat.Effectus huius constitutionis ille est, ut adhuc homo peti possit: sed et acceptum ei posse ferr‹i› creditur et fideiussorem accipi eius obligationis nomine. nouari autem an possit haec obligatio, dubitationis est, quia
Abbreviated transcription (Latin):
scens scribit. cum ꝗmorã fecitĩ
soluendo sticho quẽ ꝓmisẜat.
posseemdare cam moram p̾ea
questioẽm debono⁊ equoĩquo
gnẽplermq sub auctoritate
mxis scientie ꝑnitioseinquid¬

Expanded text:
scens scribit eum, qui moram fecit in soluendo Sticho quem promiserat, posse emendare eam moram postea quaestionem de bono et aequo: in quo genere plerumque sub auctoritate iuris scientiae
Abbreviated transcription (Latin):
bt actionemadusus cñ qui
uendidit exempto post limi¬
nium ẽ hõib cuiuscũq sexus
conditionis ne sint necint̾e

Expanded text:
t actionem adversus eum qui vendidit ex empto. Postliminium hominibus est, cuiuscumque sexus condicionisve sint: nec inte
Abbreviated transcription (Latin):
detur. de quo t actionem i
hetur enim qͣuod peti põt.
liccmi aput anticos cam ha¬
bitam que cũ uxoꝵ ño eẽt cũ
pellicem nunc nulgo uocan

Expanded text:
uidetur, de quo habet actionem: habetur enim quod peti potestllicem' apud antiquos eam habitam, quae, cum uxor non esset, cum pellicem nunc uolgo uocari
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃m ineodice rõmini cõ seriptĩ
uenditois soluerũt.⁊ ptsolutõ¬
nem none fere amis ꝯeqd agen¬
dumerat. noĩe pupille matogu
cĩq marito miptus collocam
et res cͣclidit ei quesitũ ẽ an pu¬
ella cũ argẽtaris aliqua actõez
umrerũ que ĩuenditõe date sũt
s matir. sidc eo q̃reretur. an uire

Expanded text:
scriptum uenditionis soluerunt et post solutionem nouem fere annis, quidquid agendum erat, nomine pupillae mater egit eamque marito nuptum collocauit et res ei tradidit. quaesitum est, an puella cum argentariis aliquam actionem um rerum, quae in uenditione‹m› datae sunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
dicit sipiscar prohibet utilcĩ¬
tclictim ꝯpett̃ sabinus osensita
galis fanore intdicto cumtim
Siquis uelit iterdẽm tale mor
nt locus deprimatur peccoris
appcllandigra. nõ debet.andin
ctita mela scribit ibidẽ ait tale
intdem o petẽ necinins fiat quo
miñ pecus. ad flum publicum.
npamnefluminis publici. ap¬
pelletur Decipa nꝑnienda pab

Expanded text:
duxit, si piscari prohibeatur, utile interdictum competere Sabinus consentit: galis fauorem interdicto eum tueri. Si quis uelit interdictum tale mouere, ut locus deprimatur pecoris appellendi gratia, non debet audiri: et ita Mela scribit. Idem ait tale interdictum competere, ne cui uis fiat, quo minus pecus ad flumen publicum ripamue fluminis publici appell‹a›tur. DE RIPA MUNIENDA
Abbreviated transcription (French):
innpa honerat⁊ er honerare li¬
ccat. nim ficriueto itemnt pla
cum fossam stagnũpnblicum
nanigare liccat. attlicam hoc
intdicto pspicitur. ne ꝗs influ¬
minc publiconangare phibe¬
atur:sicuticnimeiquimia pu

Expanded text:
ipam onerare exonerare liceat, uim fieri ueto. item ut cum fossam stagnum publicum nauigare liceat, interdicam'. Hoc interdicto prospicitur, ne quis flumine publico nauigare prohibea
Abbreviated transcription (Latin):
Lp̃. Qui uetante pͣtoret
fecit. hic ad uersus edic¬
tum fecisse ꝓpric dicitur.
¶Eius ẽ actione denega¬
re qui possit et darc
famia est pponenda ẽ cã
extimationis. ubi autẽ
equiperant famosa udi¬
cia. ⁊si sũma imparẽ ha¬

Expanded text:
. Qui uetante praetore fecit, hic aduersus edictum fecisse proprie dicitur. Eius est actionem denegare, qui possit et dare.infamia est, praeponenda est causa existimationis. ubi autem aequiperant, famosa, iudicia, etsi summam impare
Abbreviated transcription (Latin):
dñs sub odẽone miã stiplat
fũir. stati fundo alienãto e
ea q̃ recte ꝯstra̾nt. resolun py¬
tant eũineu casu recidert.
aquono ponierũt ꝯsistere.¬
¶Exhac stiplore i sulam ful¬
clri spondes. qunascatur &¬
dñ ut ruat. nec eĩ nichil sti¬
platoris int̾est fultam insi¬
lam pociꝰ ẽẽ quã nonẽe. nec
tn recre agetur.si nodum p̃¬
cire potuerit redemptor.

Expanded text:
dominus sub condicione uiam stipulatus fuerit, statim fundo alienato euaea, quae recte constiterunt, resolui putant, cum in eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere.Ex hac stipulatione: 'insulam fulciri spondes?' quan‹d›o dum, ut ruat: nec enim nihil stipulatoris interest fultam potius esse, quam non esse: nec tamen recte agetur, si nondum prcire potuerit redemptor.
Abbreviated transcription (Latin):
p̾t mort̾e eptoris unms ex
uenditorib ad iuditiuo
inde fẽsione cãe fros. cump¬
barẽt p̃tium solutũ fuisse.
promiẜant. q̃ oblitẽ deppri¬
etate instirutã fec̃ ẽent. mini¬
me exstiplatti peti posse qd̃ er¬
rogatũ est. dñalt̾exuẽdito¬
rib p̾tium qdiam fuerat
exsolutum petit.

Expanded text:
mortem emptoris unus ex uenditoribus ad iudicium in defensione causae factos, cum probarent pretium solutum fuisse, promiserunt, quae ob litem de proprietate instituta‹m› factae essent, minime ex stipulatu peti posse, quod ‹e›rogatum est, dum alter ex uenditoribus pretium, quod iam fuerat exsolutum, petit.
Abbreviated transcription (Latin):
uiris no ĩgitur sidealiquo tri¬
tico cogitaerit.i. certignũs et¬
certe quatitatis. id hebiturp
gatoem siapparet quo ĩlocor
e ferinsulam uoluit. siet tñ¬
ibuinsulam fierimterest.¬

Expanded text:
uris. igitur si de aliquo tritico cogitauerit, id est certi generis certae quantitatis, id habebitur pro gationem, si apparet, quo in loco fieri insulam uoluerit: si et ibi insulam fieri interest
Abbreviated transcription (Latin):
Ip. dtempus ordine mo¬
tos ecrimine qd̾ ignominia
importat imppetuum moũ̃
placuit ad cepus aute cruu¬
are uissos excrimine leiorel
uelut transacto negõ non ẽe
inter infames habendos.
unt et ideo fieri potent ex ĩce¬
sto quoq natus. non enimĩ¬
pcdienda est dignitas eiusq.
nichil admisit. ¶Amnores

Expanded text:
 tempus ordine motos ex crimine, quod ignominiam importat, in perpetuum moveri placuit. ad tempus autem exulare iussos ex crimine leviore velut transacto negotio non esse inter infames habendos. unt: et ideo fieri poterit ex incesto quoque natus: non enim impedienda est dignitas eius qui nihil admisit. Minores
Abbreviated transcription (Latin):
ferre non possunt. ¶Deciũo
etiam sue cuntatis uectigalia
ex̾cere ꝓhibet᷑. ¶Qui iuditi
publici qõnem citra ueniam
abolitionis deẜunt. decimonũ
honore decoran non possunta
cum exturpillano senatus cõ

Expanded text:
ferre non possunt.Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exercere prohibetur.Qui iudicii publici quaestionem citra ueniam abolitionis deseruerunt, decurionum honor‹e› decorari non possunt, cum ex Turpilliano senatus co
Abbreviated transcription (Latin):
dicatum solui noĩe cius cims
bona uencant. crigetur. Ez no¬
minc ip̃ius curatoris ꝯstitũa
tur quicumisit. ¶Si plures
aut ꝯstituatur curatores. Cels¬
sus ait. insolidũ cos agrre pos¬

Expanded text:
dicatum solvi, nomine eius cuius bona veneant exigetur, sed nomine ipsius curatoris qui eum misit. Si plures autem constituantur curatores, Celsus ait in solidum eos et agere
Abbreviated transcription (Latin):
Dem .ł. Eia cumbonis sius trã¬
ditionib fcĩs titio cognato dora¬
.tõis cã cessiss usimf. sibi recepit
ꝯuenit. utsicitius an̾ ip̃am uita
decesẜit. ꝓprictas ad cam rediret.¬

Expanded text:
m Seia cum bonis suis traditionibus factis Titio cognato donationis causa cessisset, usum fructum sibi recepit et convenit, ut, si Titius ante ipsam vita decessisset, proprietas
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯlitõis donato fuit. an q̃mortis
ꝯsiliũ ac titulũ hret. s dencgari
nõ põt mortis cã fc̃am inderi. Sc¬
qturego nt soluta priore dona¬
toe. qisciatitio supstes fũit. seq̃s
extorq̃n uidcatur niulicre demq

Expanded text:
uit an quae mortis consilium ac titulum haberet? sed denegari non potest mortis causa factam videri. sequitur, ut soluta priore donatione, quoniam Seia Titio superstes fuit, sequens extorqueri videatur. muliere de
Abbreviated transcription (Latin):
pecus nõ asilua uel grege.
¶Qui sepius abegetur licet sẽꝑ
uũul altumpecus subripu¬
erint. tñ abigei fut. ¶ Recep¬
ratores abigeorũquapenap¬
lecti debeat epładimadriami

Expanded text:
pecus, non a silva nec grege. Qui saepius abegerunt, licet semper unum vel alterum pecus subripuerint, tamen abigei sunt. Receptores abigeorum qua poena plecti debeant, epistula divi
Abbreviated transcription (Latin):
cofonte qd agitur. hoc
anno. aqua necui nec
clam. necpcano.ab il¬
iousus es quominus ita ea n¬
taris mmfien neto delacupu¬
teo pisina .i. ater inidicam. hocĩ¬
tdictum ꝓponitur. eiquifõtara
aquanti ꝓhibetu sciuitutes
eĩ notin ei aque ducende ee solõt

Expanded text:
de agitur, hoc anno aqu‹a› nec ui nec clam nec precario ab illo usus es, quo minus ita utaris, uim fieri ueto. de lacu puteo piscina item interdicam'. hoc interdictum proponitur ei, qui fontana aqua uti prohibetur: seruitutes enim non tantum aquae ducendae esse solent,
Abbreviated transcription (Latin):
ht.siqs uti phibeatur. siuectia
pecus. ad aqua appellere ⁊ cade
sũt hic dicenda que. idpsona
sit cisterne ant ibrib aipiumt̃
deniq constat intdem cessare
agiti. pinges reficias. ut aq̃
cobercere utiq capossis. dumr
nc alit utans atq ntib anno.

Expanded text:
haurire prohibeatur siue etiam pecus ad aquam appellere.Et eadem sunt hic dicenda, quae ad personam sit: cisternae autem imbribus concipiuntur. denique constat interdictum cessare, agitur, purges reficias, ut aquam coercere utique ea possis, dum ne aliter utaris, atque uti hoc anno
Abbreviated transcription (Latin):
id loquitur quod ex his que
significantur sensit ꝓprius
est tame ut eum hoc sensisse¬
existimende ducto ere alienocũ
potero ¶ pot ⁊̃ illa accipi signifi¬
catio. cum salua dignitate i¬
mea potero Que intpretatio:
comagis accipienda est suta ꝓ

Expanded text:
id loquitur, quod ex his quae id loquitur, quod ex his quae significantur sensit. propius est tamen, ut hoc existimem 'deducto aere alieno potero'. potest etiam illa accipi significatio 'cum salua dignitate mea potero': quae interpretatio e‹o› magis accipienda est, si
Abbreviated transcription (Latin):
Nocul̾. H Ec uerba ille ant il¬
le. non solum disuũtiue. S
eciam subdisuitiue oratio¬
ius sunt disuicturũ est. uł¬
uti cum dicimus aut dies
aut nox est quorum posito
altero. necc̃e est tolli alteru
Item sublato altero necc̃e¬
est poni alterumqta fimili
figuratione. ubumant põt
cẽ subdisiũctumm ¶Subd¬
isiunctuiorum aũt gñasũt
duo. unum cũ expropositis
finib ita non põt utrumq
ẽẽ. ut possit neutrum eẽ uel¬
uti cum dicimus. aut sedet
aut ambullat. namut neno
põt utrũq simul facẽ.ita ali¬
quis põt nentrum Iuelutus
salutem abeo qui ita dotemi
ꝓmisitc̃ comodum erit do¬
tis filie meetibi erut aurci
c.putas ne protinus nuꝑti¬
Is factis dotem peti possea
quid suta promisisset cu po¬
tuero doci erũnt./ Qd̾ fialiꝙͣ
nm habeat postenor obligo
utrum ere alieno deductos
cum dotem quis ita ꝓmisit
cum potuero doti tibi erͣ .c. i
existimo ad id quod actum est
int̾pretationem redigenda
esse. nam qui ambigueloꝗtͤ

Expanded text:
um.Haec uerba 'ille aut ille' non solum disiunctiua, sed etiam subdisiunctiuae orationis sunt. disiunctiuum est, ueluti cum dicimus 'aut dies aut nox est', quorum posito altero necesse est tolli alterum, item sublato altero poni alterum. ita simili figuratione uerbum potest esse subdisiunctiuum. subdisiunctiui autem genera sunt duo: unum, cum ex propositis finibus ita non potest uterque esse, ut possit neuter esse, veluti cum dicimus "aut sedet aut ambulat": nam ut nemo potest utrumque simul facere, ita aliquis potest neutrum, veluti is salutem. ab eo, qui ita dotem promisit: "cum commodum erit, dotis filiae meae tibi erunt aurei centum", putasne protinus nuptiis factis dotem peti posse? quid si ita promisisset: "cum potuero, doti erunt?" quod si aliquam vim habeat posterior obligatio, utrum aere alieno deducto an cum dotem quis ita promisit: "cum potuero, doti tibi erunt centum", existimo ad id quod actum est interpretationem redigendam esse: nam qui ambigue loquitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ Slant plures sint. ciusde loci
dinum aquaducitur. oĩum nolũ¬
catem eẽ scq̃dam. no. imibigitur.i
ex mocdica forte pticula dĩmipre¬
iuditiũ sccns facere antñ subscł
uoucas possit.iideamus ⁊ plac
nch interẽe. utium p̾cedat uolũ¬
tas aq̃ductõcman sub sequatur.
qr ⁊ postiorem uolũtatem pretor
cuendebet. ¶Siflum nangabi¬
lesit. ñoporteit p̃torem ꝯccdere
ductocm ex cofien. labco. ait.qrf

Expanded text:
i autem plures sint eiusdem loci domini, unde aqua ducitur, omnium voluntatem esse sequendam non ambigitur: ex modica forte portiuncula domini praeiudicium sociis facere. An tamen subsequi voluntas possit, videamus. et placet nihil interesse, utrum praecedat voluntas aquae ductionem an subsequatur, quia et posteriorem voluntatem praetor tueri debet. Si flumen navigabile sit, non oportere praetorem concedere ductionem ex eo fieri Labeo ait,
Abbreviated transcription (Latin):
ri ait eoq iurentimur. ¶Idẽ
celsus ait indicatũ soliu stip¬
lone.actoem indicati nõnora¬
n mĩto. qr hoc solum agitur ez
stipłone ur afideisorib cauri
sir.nontab obligatoe iudica¬
ti discedatur. ¶Si .x. q̃ mel
michi titius debebarant.x. c¬

Expanded text:
oque iure utimur. Idem Celsus ait iudicatum solui stipulatione actionem iudicati non nouari, merito, quia hoc solum agitur ea stipulatione, ut fideiussoribus cautum sit, non ut ab obligatione iudicati discedatur. Si decem, quae mihi Titius debet, aut
Abbreviated transcription (Latin):
tõe stipłatur.nõ stati nouat.
nisi ꝯlictio extitit. ¶Siqs
ita stipłatus aseio sit. qd ari¬
cio stipłatus fuero darespon
seius. ⁊ait celsus nouatoem
fi si mo idactũ sitait nouet.
i.uit seius debeat ꝙ ticius ꝓmi¬

Expanded text:
one stipulatur, non statim nouat, nisi condicio extiterit. Si quis ita stipulatus a Seio sit: 'quod a Titio stipulatus fuero, dare spondSeius? et ait Celsus nouationem fieri, si modo id actum sit, ut nouetur, id est ut Seius debeat quod Titius promi
Abbreviated transcription (Latin):
aut eius qui in hostrũ pot᷑ate
sit.sactis accepit ꝯtinnodi¬
es satisdatõis cede incipiet
intuen cĩdebeni.an expiudi
potas fiñt adũsus cumqui
obligatusẽ nõ añis agrͣ po¬
tent quirem mnobligatoem
dechuxerit aliõquentimquis¬
simũ ex alitõe actor obligaçi¬

Expanded text:
aut eius, qui in hostium potestate sit, satis acceperit, continuo dies satisdationis cedere incipiet: intueri enim debemus, an experiundi potestas fuerit aduersus eum, qui obligatus est, non an is agere pot‹u›erit, qui rem in obligationem deduxerit: alioquin erit iniquissimum ex condicione act
Abbreviated transcription (Latin):
ul donatoris eiuus ne quimie
legauit michi noceat siforte
anctorm̃s iustũmitium pꝰ¬
sidendi no but indendu est
et puto. neq nocẽ neq plee
nam demq et usu cape p̾sũ
qd anctor iens usu capere
no potunt. Ee fco ppoitum ẽ¬

Expanded text:
l donatoris eiusue qui mihi rem legauit mihi noceat, si forte auctor meus iustum initium possidendi non habuit, uidendum est. et puto neque nocere neque prodesse: nam denique et usucapere p‹o›ssum, quod auctor meus usucapere non potuit. Ex facto pro
Abbreviated transcription (Latin):
Arcell. Intpr constitatom
edicatis añ intercalaris dies
proficẽ uidicꝰ to. nec ne ḋbe¬
calan die cxistimetur ueluti
si de usucapione sit qo que¬
tp̃r ꝯstiturd explisolet. auto
ut. eclilicie piereq actoes. Et
ẽẽt solutum inemptus essẽt
fũdus dies  intercalans pro¬
ficiet emptori michicẽ ndr

Expanded text:
rum. In tempore constituto iudicatis an intercalaris dies proficere iudicato nec ne debercalari die existimetur, ueluti si de usucapione sit quconstituto expleri solet, aut de ut aediliciae pleraeque actiones. et nta pretium esset solutum, inemptus esset fundus, dies intercalaris proficiet emptori. mihi contr
Abbreviated transcription (Latin):
cocursum fecisse dicitur quomir
quis mius ꝓluccrctur. ⁊ siquis
io moderatius edicto p̾toris de ĩ¬
unus utendumesse labeo. ait.
cragid sno hoib ogregatis sinc
siano quiiprobe coent maliena
litemut qequid ex odempnatõ
ne nem ipius redactum fuent i¬
tricos comumicarctur. lege. iulia
dem prinata tenentuꝵ.

Expanded text:
concursum fecisse dicitur, quo minus quis in ius produceretur. Et si quis et: et ideo moderatius edicto praetoris de iniuriis utendum esse Labeo ait. ex agro suo hominibus congregatis sine siano, qui inprobe coeunt in alienam litem, ut, quidquid ex condemnatione in rem ipsius redactum fuerit, inter eos communicaretur, lege Iulia de vi privata tenentur.
Abbreviated transcription (Latin):
mittatur. ¶ Muincipes sunt
lib̾ti et incoloco i quo ⁊p̃i do¬
micilium sua uoluntate tul¬
lerunt. nec aliqd̃ ex hoc origi
gatus meo loco m̾quẽ releg¬
atus est. int̾im necͣcium dom¬
icilm ht. Senator ordine n¬
motus ad originalem patriã
nisi hoc sp̃aliter imꝑetraueit
non restitint᷑. ¶Senatoreg
eorum filii filieq quiq ne e¬
incipalem retineat dignitatẽ
Senatores qui libum comea¬
tum. Id ubicunq uelint mor¬
andi arbitrium impetrauert¬
s. domicilium inurbe retumi. ¶Q
fenus ex̾cent honerib patrĩc¬
nii intributationib fungid¬
Ebent i lipossessione non hñt¬

Expanded text:
mutatur.Municipes sunt liberti et in eo loco, ubi ipsi domicilium sua uoluntate tulerunt, nec aliquod ex hoc origigatus in eo loco, in quem relegatus est, interim necessarium domicilium habet. Senator ordine motus ad originalem patriam, nisi hoc specialiter impetrauerit, non restituitur. Senatores et eorum filii filiaeque quoquo ur, licet municipalem retineant dignitatem. Senatores, qui liberum commeatum, id est ubi uelint morandi arbitrium impetrauerunt, domicilium in urbe retinent. Qui fenus exercent, omnibus patrimonii intributionibus fungi debent, etsi possessionem non hab
Abbreviated transcription (Latin):
inqbrsticho actorimanti. que¬
situmẽ. cum absentẽ mancoi
istt p̾sidem ꝓuuntic adicrit ut li¬
uent libtatem debianagicum
szctiam cetera legata prestans
uellet opellenda erca fiociomisi

Expanded text:
Sticho actori mariti: quaesitum est, cum absente domino isti praesidem prouinciae adierint, ut liuerit libertatem deberi, an agi cum sed etiam cetera legata praestari sibi uellet, compellendam ex causa fideicommissi
Abbreviated transcription (Latin):
pati. sires peculares sint .⁊. in pr
enis piculo cles c̃ent. tũt enim
quia solus tnturex locato recte
dicctur ip̃m mittẽdũ inp̾oem
nisi ei caueatiur

Expanded text:
pati, si res peculiares sint et pater eius periculo aedes essent: tunc enim, quia solus tenetudicetur ipsum mittendum in possessionem, nisi ei caueatur
Abbreviated transcription (Latin):
fundũ totum̃ ur̃mẽe: eciam
cuis usus fructus alienus ẽ
quia usus fructus non dinii i
pars. set ẜuitutis sit. ut ma.
⁊ iter nec faiso dictumest. n
meum ẽe cuius non põtulla
ps dici altenius ẽẽ. hoc et uili¬
anus ait et est uenius. ¶Qũi¬
tus mutiris. ait ꝑtis appella

Expanded text:
fundum totum nostrum esse, etiam cum usus fructus alienus est, quia usus fructus non dominii pars, sed seruitutis sit, ut uia et iter: nec falso dici totum meum esse, cuius non potest ulla pars dici alterius esse. hoc et Iulianus, et est uerius.Quintus Mucius ait partis appel
Abbreviated transcription (Latin):
Ui .l. Si pater mens pregnãti
urore relicta decesẜit. ⁊ exca hr¬
ditaria totũhoc qd̃ patrimeod̾¬
bitum fuiss. petissem. nicħ me
ꝯsumpsisse. qdamextimãt G
sinemo natus recte. sit. meegis¬

Expanded text:
.Si pater meus praegnate uxore relicta decesserit et ex causa hereditaria totum hoc, quod patri meo debitum fuisset, petissem, nihil me consumpsisse quidam existimant: si nemo natus sit, recte me egis
Abbreviated transcription (Latin):
quis aqua possitdummo no
alit̾ utatur qua sicuti hoc ã no
usus est. ¶Cohrecie  aq̃ est co¬
tincresic. nẽ defiuatail dilaba¬
uas uenas q̃rere. al. apire bic

Expanded text:
quis aqua possit, dummodo non aliter utatur, quam si‹c› uti hoc anno usus est. Coercere aquam est continere sic, ne diffluat, ne dilabauas quaerere uel aperire: hic
Abbreviated transcription (Latin):
Aul .l. SEmpronius thetidi
status qõnem faccre temptab¬
at. qͣi deẜnasuanatasit. qui iar
testto onctus aprocula nutri¬
ee thetidis. insoluendis alim̃c¬

Expanded text:
um.Sempronius Thetidi status quaestionem facere temptabat, quasi de serua sua nata sit. qui iam testato conuentus a Procula nutrice Thetidis in soluendis alim
Abbreviated transcription (Latin):
pmiccit incinitate sepelli. p̾t
rescnpta pricipaliaan ab hoc d¬
discessum sit iudebimus quia
gñalia sũt rescripta⁊ oͣportet ĩ¬
pcilia statuta suamium obti¬
nere. et momim loco ualere.¬
Siquis inscpulcro hĩtass ed¬
ficium uehuiss ei qui uelit. a¬
gendi potas sit. ¶Adusus
cos qui cadau̾a spoliant. pre¬
sides se uerins int̾uemire sole
nt.maximc si manuannata
aggredĩatuut siannatimo¬
relatronũ id egerunt. etiam
capite plectãtur:ut dinus se¬
uerrus rescripsitñ sinc armus
uisq ad pena metalli ꝓcedunt
¶Item̃ exlucro eius qmolam
extementate cius qui fecit

Expanded text:
permittat in ciuitate sepeliri? post rescripta principalia an ab hoc discessum sit, uidebimus, quia generalia sunt rescripta et oportet imperialia statuta suam uim optinere et in omni loco ualere.Si quis in sepulchro habitasset aedificiumue habuisset, ei qui uelit agendi potestas fit.Aduersus eos, qui cadauera spoliant, praesides seuerius interuenire, maxime si manu armata adgrediantur, ut, si armati more latronum id egerint, etiam capite plectantur, ut diuus Seuerus rescripsit, si sine armis, usque ad poenam metalli procedunt.item ex lucro eius qui uioex temeritate eius qui fecit
Abbreviated transcription (Latin):
maichus seripsit. nullampe¬
nam menisse eos q corpus ĩ
itinere defũctipincos aut opi¬
dum trasuerenint. quans ta¬
lia fiersine pmissi corum qb
ꝑmittenduns ẽ non debeant.

Expanded text:
Marcus rescripsit nullam poenam meruisse eos, qui corpus in itinere defuncti per uicos aut oppidum transuexerunt, quamuis talia fieri sine permissu eorum, quibus permittendi ius est, non debe
Abbreviated transcription (Latin):
pulatu actõe. neq ip̃e. n fid̾¬
nissores eius tenebũtur ꝯpel¬
lendus igrtur erit ad amini¬
stratoe ͫ ꝓꝑt̾ea ut stipłone
quoq ista p̾sit tem̃. Hanc sti¬
plonem placet finita demuz
tutela ꝯmitti ⁊ fiderssoribris
diem exiñ incipe cedere mcn
procuãtoẽ negocia gessit. abi¬
ud dicedum est.itaq istesti¬
płones. siqdem quis tutori
fuit. funnta demñ tutela ꝯmit¬
tentur.sio pro tutore nega
cepiss ꝯmittistiplone. ¶ Si
tutor.abhostib captus sit. ã
ꝯmutaturstiplo. iideamns.
monet quia  finita tutela ẽ l

Expanded text:
pulatu actione neque ipse neque fideiussores eius tenebuntur. compellendus igitur erit ad administrationem propterea, ut stipulatione quoque ista possit teneri. Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem exinde incipere cedere. in pro tutore negotia gessit, aliud dicendum est. itaque istae stipulationes, si quidem quis tutor fuit, finita demum tutela committentur: si uero pro tutore negotcoepisset, committi stipulationem. Si tutor ab hostibus captus sit, an committatur stipulatio, uideamus. mouet, quia finita tutela est,
Abbreviated transcription (Latin):
Lp .i SEt simañus intra sexage¬
simum die dccesẜir. an mainũt¬
terc ul alienare iam possit sũp̃sẽ¬
ptas ꝑsonas iudeamus ⁊nõ pu¬
to posse quanis accusan muliciz
deficiatur.amanitocũpater accu¬
sare possit.⁊simplicit qdemi lex i¬
muliere ꝓhibuit intra sexagesim¬

Expanded text:
.Sed si maritus intra sexagesimum diem decesserit, an manumittere uel alienare iam possit supra scriptas personas, uideamus. et non puto posse, quamuis accusatore mulier deficiatur marito, cum pater accus‹are› possit.Et simpliciter quidem lex muliere
Abbreviated transcription (Latin):
denissori accepto fiũt latam
cum reus r̃e nou̾̃bis fuiss od¬
ligatus.anreus quoq libet.
et hocurentimur.ut k reus
nõ fir ubis obligatus. tnac¬
eeptilatõe psidenssore libet¬
Silegatorum sub oditõe relic¬
torumfidenissori dato accep¬
tastipłatur afideuissore.ꝙ ti¬
tio ẽclidero. fidetua ẽe iubes d̃
inde. an quã e̾deret. acceptu
fecit fideuissorirtusnoliba

Expanded text:
deiussori accepto fuerit latum, cum reus re, non verbis fuisset obligatus, an reus quoque liberetur? e utimur, ut, licet reus non sit uerbis obligatus, tamen acceptilatione per fideiussorem liberetur.Si legatorum sub condicione relictorum fideiussori dato accepta stipulatur a fideiussore: 'quod Titio credidero, fide tua esse iubes?', deinde, antequam crederet, acceptum fe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tea crimina q̃ adexecutio¬
nem p̃sidis ꝑtinẽt. ut ꝓuta
siquis instrasua prodita ee
dicatña hui rei executio p̾¬
fecto urbis adnus fratrib

Expanded text:
ea crimina, quae ad ex‹e›cutionem praesidis pertinent: ut puta si quis instrumenta sua prodita esse dicat: nam huius rei ex‹e›cutio praefecto urbis a diuis fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
men appellant. enius rei at¬
missum tale ẽspłiq inimi¬
corum solent inp̃orum ini
indicio futuros qd̾ siquis
eñ agrum colliuss malole
crudelitate times eorũ qui
scropulos ibi fec̾unt. hãc rẽ
p̃sides exequi solẽt graniter
usq ad pẽam capitis. quia ⁊
pit ul disoluit. husũr aggre¬
res qui qdem solent aqua :¬
mloticamdtinere eq̃ plecri¬
tur ex̃ ordine s et ꝓ ꝯlictõe

Expanded text:
men appellant, cuius rei admissum tale est: plerique inimicorum solent praedium inimindicio futuros, quod, si quis eum agrum coluisset, malo letcrudelitatem timens eorum qui scopelismon fecerunt. hanc rem praesides exequi solent grauiter usque ad poenam capitis, quia et pit uel dissoluit hi sunt aggeres, qui quidem solent aquam Niloticam continere, aeque plectitur extra ordinem: et pro condicione
Abbreviated transcription (Latin):
ce spes mortis cã donatonum
piculi metu ꝯtritus. s solaco¬
gitatõe mortalitatis donat.
timfiat accipiẽtis Ecium gen̾
c̃ẽ donatois ait. siquis piculo
mortis. nõ sic det ut statĩfiat
accipientis. s cunc demum.i¬

Expanded text:
s mortis causa donationum periculi metu conterritus, sed sola cogitatione mortalitatis donat. tim fiat accipientis. tertium genus esse donationis ait, si quis periculo motus non sic det, ut statim faciat accipientis, sed tunc demum
Abbreviated transcription (Latin):
matre filic noĩc unro cͣlitas filic
que psens fuit .donacas ⁊abca
res recte uendicare qd iurcmnͣs¬
s cx̃ dotem usib puelle sibitra¬
dicatas.cũ ea significatõ non
modus donatois declarctur nͥ
abusu ꝓpritas separetur. s pecui¬
care uelit ⁊ucrccũdie mat̾ne con¬
gniamboniq miri. arbitrio ꝯpe¬
tentem ferre sm̃am. ¶Parqui

Expanded text:
matre filiae nomine uiro traditas filiae quae praesens fuit donatas et ab ea s recte uindicare, quod uir cauisset extra dotem usibus puellae sibi traditas, cum ea significatione non modus donationis declaretur nec ab usu proprietas separetur, sed peculicare uelit, et uerecundiae maternae congruam bonique uiri arbitrio comtentem ferre sententiam. Pater,
Abbreviated transcription (Latin):
Abeo. Si quit bello captũ ẽ
impreda est. non post limiũ
redit. palus. mmmo sumbello
captus pace facta  domui
rediit de inderenonato bello
capitur post liminio redit ad
eum aquo priore bello captu
erat simo non conuenerint
nichildum in hostium pot¬
tefiusti usucaꝑe potiusti. pa¬
ulus in imosiquid ẜuus tu¬
us peccuilu noĩe dum meo¬

Expanded text:
 Si quid bello captum est, in praeda est, non postliminio redit. paulus. immo si in bello captus pace facta domum refugit, deinde renovato bello capitur, postliminio redit ad eum, a quo priore bello captus erat, si modo non convenerit nihil, dum in hostium potestate fuisti, usucapere potuisti. paulus. immo si quid servus tuus peculii no
Abbreviated transcription (Latin):
eares eciam inscientes ufu¬
capesolemus.⁊ como eciam
hrditas ñdum nato postuo
aut nundum adita angen
oẜ num hr̃ditariĩ solet¬

Expanded text:
eas res etiam inscientes usucapere solemus et eo modo etiam hereditas nondum nato postumo aut nondum adita augeri per servum hereditarium solet
Abbreviated transcription (Latin):
fit. ut eciam ca que
bis abire possint. per in¬
de inco statusint acque
sinon essent cius condi¬
tiomis ut abire possint
et ideo quod fisco obli¬
gamus.⁊ uendicare in¬
terdum et alienare et

Expanded text:
fit, ut etiam ea, quae nobis abire possint, proinde in eo statu sint, atque si non essent eius condicionis, ut abire possent. et ideo quod fisco obligamus, et vindicare interdum et alienare et
Abbreviated transcription (Latin):
fundus apossessione uł agro
uel predio. ꝗd distet. Fundus
est omne quid qd solo ꝯtinet᷑
ager est species fundi que ad
quid enim apprehenͣdiniusi
cuius proprietas adnos non
ꝑtinet aut nec pot ꝑtinere¬
⁊ boc possessionem appellamus
possõ ergo usus estager pro¬
prietas loci est ip̃ eduim utn¬
usq suprascripte gñalite no¬
men est nam et ager ⁊ posso
huius appellationis spẽs sũt
uiden filiam ꝯtinen. ꝓculus
ꝯtra michi labeonem uidetũ
uborum figuram sequipro¬
culus mentem testantis R¬
bellum decreuimus cẽt̾ilatro¬
nes aut predones sunt
tiosine dubio ꝯtinet eciã dãp¬
nosam hrditatem iuns cĩuᷤ
nomen e sicuti uõrũ possessio

Expanded text:
fundus a possessione uel agro uel praedio quid distet. 'fundus' est omne, quidquid solo tenetur. 'ager' est, si species fundi ad usumquid enim adprehendimus, cuius proprietas ad nos non pertinet aut nec potest pertinere, hoc possessionem appellamus: possessio ergo usus, ager proprietas loci est. 'praedium' utriusque supra scriptae generale nomen est: nam et ager et possessio huius appellationis species sunuideri filiam contineri, Proculus contra. mihi Labeo uidetur uerborum figuram sequi, Proculus mentem testantis. rbellum decreuimus: ceteri 'latrones' aut 'praedones' sunttio sine dubio continet etiam damnosam hereditatem: iuris enim nomen est sicuti bonorum possessio
Abbreviated transcription (Latin):
proconsul cognoscere et quod
optimum putanerit statuere.
etiam si ex auc̃tate principis. l
noiatim uudicem declarantis
dederiñt. ip̃i tñ magratus. ipp¬
uabuntiu. Quando appella.¬

Expanded text:
proconsul cognoscere et quod optimum putaverit statuere. etiamsi ex auctoritate principis licet nominatim iudicem declarantis dederint, ipsi tamen magistratus appellabuntur. IV QVANDO APPELLAN
Abbreviated transcription (Latin):
mimitatis suc quã si appllonẽ
intposucunt Solent pleriq p̾¬
sides remitte̾ ad ordine noiat
ut gam sein crearet magrati
ui alus quis honor.ul numnus
meũ ꝯfecatur utrũigitur cune
appellandũ est. cum ordo decre
p̃ses fecent appellato sit int̾ponẽ¬
das magis e ut tuc sit appellan

Expanded text:
munitatis suae, quam si appellationem interposuerint. Solent plerumque praesides remittere ad ordinem nominatum ut Gaium Seium creent magistratum vel alius quis honor vel munus in eum conferatur. utrum igitur tunc appellandum est, cum ordo decretum praeses fecerit, appellatio sit interponenda? et magis est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
patoris nr̃i. intonim declaratur
planc si aliũ palio adiit. nõ pri¬
cipem nich ei ꝑic error ꝑdent. lic
õuideaturcessasse. ¶Intas stidu¬
ta añt. appellatoria tpra debet is
cums appellato nonẽ recepta ul
ꝯpetentem iudicẽ uł prĩcipẽ. adiẽ

Expanded text:
atoris nostri Antonini declaratur. Plane si alium pro alio adiit non principem, nihil ei hic error proderit, licet non videatur cessasse. Intra constituta autem appellatoria tempora debet is, cuius appellatio non est recepta, vel competentem iudicem vel principem adire.
Abbreviated transcription (Latin):
hũit. cius aũt quẽ appellauit bĩ
copiam. udendũest aneipscrib
possit qd̾ eum nõ adient. ⁊ b̃ uir
utimur. utsi alt̾utiis ad eundi
fu̾it copia. prescriptio locumbãt:
¶ Inprõpria cã bidũ accipitũ
propriamcamabaliena qͥadm i
tum uldampnũ adalique suo
noĩe ptͣmẽt. qrͣ pcurator. nisum
suamrem datus sit t̾cium diemꝰ¬
bebit. isua aut remdatus ma¬
gis ẽ. ut altudiẽ obẜuet. at si
alienoliuigat. ambigipot ntru
tores ad olosentium ul funosi ter¬
tum diem hr̃e debent. id curco qa
alieno noĩe appellant. exhoc appa¬
ret. t̾cio dic ꝓuocidum defensori
simo qidefensor camegit non
suonõie. cñobtentu aliem noĩs
suam c̃amagẽns t̾rio die appet¬

Expanded text:
t, ejus autem, quem appellavit, habeat copiam, videndum est, ut ei praescribi possit quod eum non adierit. Ex hoc jure utimur, ut, si alterutrius adeundi fuerit copia, praescriptio locum habeat, § 7. In propria causa biduum accipitur. Propriam causam ab aliena quemadmodum num ad aliquem suo nomine pertinet. Quare procurator, nisi in suam rem datus est, tertium diem habebit: in suam autem rem datus magis est ut alteram diem observet. at si alieno litigat, ambigi potest, utrum tores adulescentium vel furiosi, tertium diem habere debent, idcirco quia alieno nomine appellant. ex hoc apparet tertio die provocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam c
Abbreviated transcription (Latin):
cũq rõne doccat. amutetur ciu
appeliatio. nõ reccpta au̾t. appell¬
tione siquidẽ prĩcipem appellan
oportuit principi erit supplican¬
dum.siuo alius appellabatur. q̃
princeps.ille erit adeudus.Sr ⁊ si
quid aliuid p̃t ccepta appllonen
impedimto fc̃m fuit cum adin
oportet que appellait qs debet.¬

Expanded text:
one doceat, admittetur eius appellatio. Non recepta autem appellatione, si quidem principem appellari oportuit, principi erit supplicandum: sin vero alius appellabatur quam princeps, ille erit adeundus. Sed et si quid aliud post receptam appellationem impedimento factum fuerit, eum adire oportet, quem appellare q
Abbreviated transcription (Latin):
qr p̃torpossidẽtium ficri uetat
et illud qdem intdemoppugnat
possõrem. hoc tuctur.: Et ut pedi
hocptinctut od no possideain
nobis restituatur.ant ad hocut
retiñẽ nobliceat qd̃ possidemus
Restituende ponis ordoaut in¬
ttlicto expecditur ant pactõem
retinende itaq ponis duplexxia
c̃.ant exceptio. ant intlictũ ex¬
ccptiodatur ex multis cnsciq
possidet. ¶Pcrpetuo . aut hocm
ttlicto insut hec qdnec ui. nec cla

Expanded text:
raetor possidenti uim fieri uetat: et illud quidem interdictum obpugnat possessorem, hoc tuetur. et ut Pedieo pertinet, ut, quod non possidemus, nobis restituatur, aut ad hoc, ut retinere nobis liceat quod possidemus. restitutae possessionis ordo aut interdicto expeditur aut per actionem: retinendae itaque possessionis duplex uia est, aut exceptio aut interdictum. exceptio datur ex multis causis ei qui possidet.Perpetuo autem hoc interdicto insunt haec: 'quod nec ui nec clam
Abbreviated transcription (Latin):
‸ cere nolentẽ ꝓhibet eq̃ competẽ
intclem utipossidetis placuit.
testatoriq dim ño ꝓhibere in¬
quilimi nchitartt. Sr ne possi¬
derctã tem iudeã siactor inci¬
initinerfndo tuo ntes in suas
abores tñfouxit. qdiis sitet

Expanded text:
cere uolentem prohiberet, aeque competere interdictum uti possidetis placuit testarique dominum non prohibere inquilinum, ne habitaret, sed ne possideret.Item uideamus, si auctor uicini tui ex fundo tuo uites in suas arbores transduxit, quid iuris sit. et
Abbreviated transcription (Latin):
ullitis exstimatõem sufferẽcdu
¶Precoran  arbitratuindicis nti¬
imponat. ¶Siant indicẽdñs
u̾bandum simsñ exibuerit. ut
satis u̾benbeifieret ⁊ erit fẽma
nam suaremisit.Lam.⁊ sinud¬
da uolũtatt muina sũa remisitã
dubitate chicendii ẽ extinguũm

Expanded text:
tis aestimationem sufferendam. Ait praetor 'arbitratu iudicis': utiimponat. Si ante iudicem dominus uerberandum seruum exhibuerit, ut satis uerberibus ei fieret, et erit factum uriam suam remisit. nam et si nuda uoluntate iniuriam remisit, indubitate dicendum est ex
Abbreviated transcription (Latin):
uł scribit. ¶ Sidĩuł patris
uolutate ꝓhibitus quis sit
excepta legatorum missionẽ
bitu: nisi inioq ad cos pei¬
uenit. Sr hrdib similiboq
psonis dabitur nam cũ pro

Expanded text:
us scribit.Si domini uel patris uoluntate prohibitus quis sit excepta legatorum missione ibitur, nisi in id quod ad eas peruenit: sed heredi similibusque personis dabitur. nam cum pro
Abbreviated transcription (Latin):
rerum incubit ⁊ qui magis i¬
quã cet̾idiligentiam ⁊ sollicit¬
ndincii rebus quib p̾siant
debent hii magistriappellant᷑
q̃ eciã ip̃i magrãtus ꝑderiua¬
tionem a magistris cognomi¬
nantur Un etiam ciussibeti
disipline preceptores magi¬
stros appellari. amonedo. uel
fc̃a. uidet᷑ quedam ẽẽ subtilis

Expanded text:
rerum incumbit et qui magis quam ceteri diligentiam et sollicitudinem rebus quibus praesunt debent, hi "magistri" appellantur. quin etiam ipsi magistratus per derivationem a magistris cognominantur. unde etiam cuiuslibet disciplinae praeceptores magistros appellari a monendo vel "facta" videtur quaedam esse suptilis
Abbreviated transcription (Latin):
t̾nos lib̾tos recte uidemur dic
dicimus.
codusus locus quo ĩportantũ
m̾ces. ⁊ in exportantur eaq i
nichilominus statione ꝯclus

Expanded text:
ternos libertos recte uidemur dicedicimus. conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur: eaque nihilo minus statio es
Abbreviated transcription (Latin):
lipodederia miecbi dare sõ¬
dee fine dañdi alui fore quoał
indictum accipetir. et ideo oc¬
ci. Llntis fore actionem. r
stiplone. si lutius ticius ante
klas maias in italiam nõ ne¬
nerit.x. dare spondes. nonante
quicqua peti possit quã explo¬
ratumsit. añcam dic̃ mitali

Expanded text:
non dederis, mihi dare spondes?", finem dandi alteri fore, quoad iudicium acciperetur, et ideo occupantis fore actionem. Idstipulatione: "si Lucius Titius ante kalendas Maias in Italiam non venerit, decem dare spondes?" non ante peti quicquam possit, quam exploratum sit ante eam diem in Itali
Abbreviated transcription (Latin):
¶pretorias añt stipulacones fic
tincanturetiam echilitienam
ethee. muris ditione uemunt.
Conuentionales sunt q̃ ex cõ¬
uentione ieorum fuit quaii
cotidem generasunt quot perx
dixerimierumo trabendaru
nam⁊ ip̃e uerborũ obligatr̃es
dfiunt ⁊ pendetur exnẽgotios
tracto ¶Conumes sunt scip¬
lationes uelutuem saluam
fore pupilli. nami ⁊p̃tor iubet
rem saluam fore pnpillo cam
et interdumindex sialit̾ exped¬
tio. aũt est u̾bornineceptio. q

Expanded text:
lationes sic tineantur etiam aediliciae: nam et hae ab iurisdictione veniunt. conventionales sunt, quae ex conventione reorum fiunt, quarum totidem genera sunt, quot paene dixerim rerum contrahendarum: nam et ob ipsam verborum obligationem fiunt et pendent ex negotio contractoulationes veluti rem salvam fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri et interdum iudex, si aliter expedTIO
Abbreviated transcription (Latin):
post obligatt̃em.ut nõ oim̃o
si nõ defendaturip̃ius bona
alienũ patris ⁊ filii poterit. qͦ
cauefficitur ut c̾cditorib in
cumactio dan debeat Qd sist¬
sticutus hr̃s hrditatem non
adiert. cditorib patris in io
qd̃ pupillus reliqdactio daĩ
no debet qm̃ neq pupillibo

Expanded text:
st obligationem, ut non omnimodo, si non defenditur, ipsius bona alienum patris et filii poterit: quo casu efficietur, ut creditoribus in eum actio dari debeat. quod si substitutus heres hereditatem non adierit, creditoribus patris in id, quod pupillus reliquit, actio dari non debet, quoniam neque pupilli bo
Abbreviated transcription (Latin):
q ncħ̾ interfũit.adictux nͥ¬
ncpupilli brditas. cũcabona
omissa asubstituto hrditate
ad eclitores nõ ptinebãt cIe
t̾na hrditate scabstinet. pra
ne bois patris eiuguenditis
meũ actio detur cam⁊ sipost¬
ca ci brditas obũeit cclitor¬
b nõ rectlat. idem in substitu
id ex aduentitio acqsitumest.
cũ substitutus filio hrditatez
aduit postq̃ pupillus seꝑatͥne
miscuenit hrditati. tũchrdit¬
cas ⁊ patris ⁊ filinna ẽ⁊ moĩ¬

Expanded text:
 nihil interfuerit, adiretur necne pupilli hereditas, cum ea bona omissa a substituto hereditate ad creditores non pertinebant. me terna hereditate se abstinet, praestat, ne bonis patris eius venditis in eum actio detur, tametsi postea ei hereditas obvenit, creditoribus non reddat, idem in substitutid ex aduenticio adquisitum est, cum substitutus filio hereditatem adiit, postquam pupillus se paternae miscuerit hereditati, tunc hereditas et patris et filii una est
Abbreviated transcription (Latin):
i.cumsi nemo corũ offendet õs
adlibtatem pucyt possunt qui¬
brlam aut poffensam exclusi
sumpto olitõem scriptam ind¬
riplacuit. cuius interp̃tatõez¬
placuit talem facienda ut ḋhis
mlibtate danda cogitasse non
uideaturquos pena cohertint
et.ab honore ad ministrande¬

Expanded text:
cum, si nemo servorum offenderit, omnes ad libertatem pervenire possunt: quibusdam autem per offensam exclusissunto", condicionem adscriptam videri placuit, cuius interpretationem talem faciendam, ut de his in libertate danda cogitasse non videatur, quos poena coercuit aut ab honore ministrand
Abbreviated transcription (Latin):
ius succedit. priuatiure proi
anterioribus sue successionis
temporibus utitur. Ceterũ po¬
stea q̃ successit habebit priuil¬
egium suum S utrum stati

Expanded text:
ius succedit, priuati iure pro anterioribus suae successionis tempori‹bu›s utitur: ceterum posteaquam successit, habebit priuilegium suum. sed utrum staccedit, priuati iure pro