comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scio quia reuertetur
rursus spiritus tuus
ad corpus tuum. ⁊
ꝑmisit te deus huc ue¬
nire ut iuderes prop¬
ter que peccata ego
⁊ om̃s quos iudisti
talia toleramus sup¬
plicia.Uno enim die
sum in isto feruentis
dolii balneo.⁊ altero
die transmittor in isto
suauissimo altero a¬
que dolio ⁊hoc fit p̾¬
cib sc̃i petri ⁊ sancti
remigii. cuius patro¬
ciniis Hactenus genꝰ
nostrum regale reg

Expanded text:
Scio quia revertetur rursus spiritus tuus ad corpus tuum; et permisit te Deus huc venire, ut videres propter quae peccata ego, et omnes quos vidisti, talia toleramus supplicia. Uno enim die 164 sum in isto ferventis dolii balneo, et altero die transmutor in isto suavissimo altero aquae dolio; et hoc fit precibus sancti Petri et sancti Remigii, cujus patrociniis hactenus genus nostrum
Abbreviated transcription (Latin):
honori archiepisco¬
pii. s amori magi¬
sterii. tunc quoq
iudicandi iniuidi¬
am a se reiecit. litis
arbitrium traici¬
ens in anglorum
concilium. Quaꝓp¬
ter ut dixi res mul¬
tum duuq uentila¬
ta. in hoc concilio
hunc sortita est. ter¬
minum ut quia
citra humbram
eẽnt hii ep̃i cantu¬
ariensi asplicaren¬
tur. omnes uero
trans humbranss
eboracensis obti¬
Hic sc̃a simpli

Expanded text:
honori archiepiscopii, sed amori magisterii, tunc quoque judicandi invidiam a se rejecit, litis arbitrium trajiciens in Anglorum concilium. Quapropter, ut dixi, res, multum diuque ventilata in hoc concilio, hunc sortita est terminum; ut, quia citra Humbram essent, hi episcopi Cantuariensi applicarentur, omnes vero Transhumbranos Eboracensis obtiHic sancta simpli
Abbreviated transcription (Latin):
iuam studio celebra¬
bat iuuenili. pater
interim in custodia
urbis imperatorio
non deerat muneri.
NIec contenta

Expanded text:
iam studio celerabat juvenili; pater interim, in custodia urbis, imperatorio non deerat muneri. Nec contenta
Abbreviated transcription (Latin):
uenili robore uigente:
transcensis annis adole¬
scentie:ceper̃t euis opti¬
mates de ꝓlis successione
cũ eo attentius tractare.
Audiens autẽ baldui¬
dam here filiã. regali
ex gen̾e descendentem.no¬
nune malthildem. ual

Expanded text:
venili robore vigente, transcensis annis adolescentiae, coeperunt optimates ejus de successione prolis cum eo attentius tractare. Audiens autem Balduitem habere filiam regali ex genere descendentem, nomine Mathild
Abbreviated transcription (Latin):
mortis ꝑiculum mi¬
nime suspicantes. su¬
bito furore sub una
die ꝑuni. mulieres qͦ
aluotenus terre ẽẽ de¬
fossas ⁊ ferocissimis

Expanded text:
mortis periculum minime suspicantes, subito furore sub una die perimi, mulieres quoque alvo tenus terrae esse defossas, et ferocissimis
Abbreviated transcription (Latin):
martyrium sacrauit.
Edgarus amisso
milite regressus. ml¬
taq benẽficia ab
imperatorib gre¬
adeptus. quippe qui
etiam eum retinere
pro generis ampli¬
tudine temptassent.
omnia pro natalis

Expanded text:
martyrium sacravit. Edgarus amisso milite regressus, multaque beneficia ab imperatoribus Graeadeptus, quippe qui etiam eum retinere pro generis amplitudine tentassent, omnia pro natalis
Abbreviated transcription (Latin):
mune precipitante¬
fide.Nec cassũ
euentum res habuit:
adeo ut nullus inde
nisi extincta uel mi¬
tigata ualitudine di¬
scederet: non nullosq
regius morbus me¬
dicis sane incurabił.
ꝑ merita uirginis re¬
lingueret.

Expanded text:
mune praecipitantefide. Nec cassum eventum res habuit, adeo ut nullus inde nisi exstincta vel mitigata valetudine discederet; nonnullosque regius morbus, medicis sane incurabilis, per merita virginis relinqueret.
Abbreviated transcription (Latin):
Et potans auidis
doctrina melle me¬
dullis.
Decurrit teneros s
non pueriliter an¬
nos.
Nox adolescentis
uestitus flore uuuẽ¬
Iroꝵ studium
trastabat patre iu¬
bente.
Sed nec in hoc seg

Expanded text:
Et potans avidis doctrinae mella medullis, Decurrit teneros, sed non pueriliter, annos. Mox adolescentis vestitus flore juvenArmorum studium tractabat, patre jubente. Sed nec in hoc seg
Abbreviated transcription (Latin):
gallicie ad sua redi¬
ere coacti. etiam ur¬
bib quas olim te¬
nuerant inuiti ces¬
sere.Corpus regio
sollempni curatũ.

Expanded text:
Galliciae ad sua redire coacti, etiam urbibus quas olim tenuerant inviti cessere. § 283. Corpus, regio solenni curatu
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝑfidis: stellatum ĩ
momento tribunal
conscenderit. Quere¬
rent ergo in albo qͦ
mortuoꝵ scribebant᷑
nomina:⁊si ita in¬
uenirent. soluto ieiu¬
nio. securitati ⁊ leticie
indulgentes missaꝵ
sollempnia deo ⁊ scõ
regi concinerent. Hiuc
uisioni pueri mors
e uestigio subsecuta:
martyrisqz dies in

Expanded text:
fidis, stellatum in momento tribunal conscenderit. Quaererent ergo in albo quo mortuorum scribebantur nomina, et si ita invenirent, soluto jejunio, securitati et laetitiae indulgentes, missarum solennia Deo et sancto regi concinerent. Huic visioni pueri mors e vestigio subsecuta, martyrisque dies in
Abbreviated transcription (Latin):
decurrit. S hoc ad mo¬
dum raro. quia nulł
eus augmenti uel de¬
trimenti serius ẽ ter¬
minus. Quo circa
nostros ad aquacita¬
tem iumentoꝵ cre¬
bro disꝑsos.hostes e

Expanded text:
decurrit; sed hoc admodum raro, quia nullus ejus augmenti vel decrementi serius est terminus: quocirca nostros, ad aquationem jumentorum crebro dispersos, hostes e
Abbreviated transcription (Latin):
Anichil constans
est in humanis gau¬
diis: quoddam triste
portentum tempore
eius accidit. qd̾ nõ
tacebo. Fuldense ce¬
nobium est in saxo¬
nia. sc̃i galli corꝑe

Expanded text:
nihil constans est in humanis gaudiis, quoddam triste portentum tempore ejus accidit, quod non tacebo. Fuldense coenobium est in Saxonia, sancti Galli cor
Abbreviated transcription (Latin):
chil laudandus. sed
pro ꝑfidia finem as¬
perum. emeritus ⁊
tunc quidem beles¬
mensis in ip̃o belli
exordio mortem ca

Expanded text:
hil laudandus, sed pro perfidia finem asperum emeritus. Et tunc quidem Belesmensis in ipso belli exordio mortem ca
Abbreviated transcription (Latin):
sanctius. Multa ibi
largitus predia. car¬
tis quoqz confirma¬
uit. In quarum una
post donationem sub¬
iecit.

Expanded text:
sanctius. Multa ibi 220 largitus praedia cartis quoque confirmavit, in quarum una post donationem subjecit.
Abbreviated transcription (Latin):
omnes inferiores ter¬
ras.insolentes ineqͥ¬
tant. usq ad mare
quod brachium scĩ
georgii uocatur.
Quid quod monu¬
ditioni sue uendi¬
cant. ⁊ eius urbis
introitum peregri¬
nis nostris uendi¬
tant que solis xp̃ia¬
nis patere deberet.
si aliquod solite ue
is meẽt. Hoc si solũ
eẽt. frontes nostras
onerare sufficeret.
Iam uero quis ferat
iusi multum iners.
nisi xp̃iane glorie ĩ¬
iudus. quod non ex
equo diuisimus or

Expanded text:
omnes inferiores terras insolentes inquietant, usque ad mare quod brachium Sancti Georgii vocatur. Quid quod Doditioni suae vindicant, et ejus urbis introitum peregrinis nostris venditant, quae solis Christianis patere deberet, si aliquod solitae vis inesset. Hoc si solum esset, frontes nostras onerare sufficeret; jam vero quis ferat nisi multum iners, nisi Christianae gloriae invidus, quod non ex aequo divisimus or
Abbreviated transcription (Latin):
sitis regiis insignib
assumptaq in ma-¬
nib cythara ad ten¬
torium regis nostri
progreditur. Ubi cũ p̾
forib cantitans. int̾¬
dum quoq quateret
dulci resonantia fila
tumultu: facile admis¬
sus est. Professus in¬
unum qui huuismo¬
di arte stipem cotidi¬
anam mercaretur.
regem ⁊ conuiuas ⁊¬
musico acromate ali¬
quantisper deliniuit.
cum inter psallend̃
omnia oculis scruta¬
retur.Postquam
sacietas edendi finẽ
deliciis imposuisset.
⁊ seueritas amminis-¬
trandi bellum in col-¬
loquio procerum re¬
trudesceret: abire iussus.
precium cantus acce¬
pit.Quod asportare
nauseans:sub se in
terra defodit.No

Expanded text:
sitis regiis insignibus, assumptaque in manibus cithara, ad tentorium regis nostri progreditur: ubi cum prae foribus cantitans, interdum quoque quateret dulci resonantia fila tumultu, facile admissus est, professus mimum qui hujusmodi arte stipem quotidianam mercaretur. Regem et convivas musico acromate aliquantisper delinivit, cum inter psallendum omnia oculis scrutaretur. Postquam satietas edendi finem deliciis imposuisset, et severitas administrandi belli in colloquio procerum recrudesceret, abire jussus pretium cantus accepit. Quod asportare nauseans, sub se in terra defodit. No
Abbreviated transcription (Latin):
sit. illum diem fuisse.
quo nunquam brittã¬
nos tristior. nunquã
anglos afflasset hilari-¬
or. Adeo alteri omnib

Expanded text:
sit, illum diem fuisse, quo nunquam Britones tristior, nunquam Anglos afflasset hilarior: adeo alteri, omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ma ⁊ dulcedinis. iux¬
ta uocabulum suũ
in cunctos eque pre¬
dicabilis. Et qͣmius
ibi pene omnes mo¬
nasterii anfractus:
pleni sint sanctoꝵ
corporib. nec eorũ
parui nominis aut
meriti. sed quorum
singula ꝑ se possent
illustrare angliam:
nullo tamen illa co-¬
litur inferius. quin
immo amatur ⁊ cõ¬
memoratur dulcius.
adest illa se diligen¬
tib. nullos surda tͣn¬
siens aure: saluti cõ¬
sulens anime.

Expanded text:
ma et dulcedinis juxta vocabulum suum in cunctos aeque praedicabilis. Et quamvis ibi pene omnes monasterii anfractus pleni sint sanctorum corporibus, nec eorum parvi nominis aut meriti, sed quorum singula per se possent illustrare Angliam, nullo tamen illa colitur inferius, quin imo amatur et commemoratur dulcius. Adest illa se diligentibus, nullos surda transiens aure, saluti consulens animae.
Abbreviated transcription (Latin):
liminatis deniq
a se totiꝰ litis incẽ¬
torib ⁊ subactis paci
animis liberalib sapi¬
entium cepit trac̃tib
uti ⁊sollerti industria
ad summi honoris in¬
crementa pollentissime
bos mores ⁊ ꝑacificos
actus. laudum fauori
b plurimi ceperunt
efferre.improboꝵ uero

Expanded text:
liminatis denique a se totius litis incentoribus et subactis paci animis liberalibus, sapientum coepit tractatibus uti et solerti industria ad summi honoris incrementa pollentissime jus mores et pacificos actus laudum favoribus bonorum plurimi coeperunt efferre, improborum vero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ip̃m filum. Statim
q ip̃m glomus ful¬
gidum sicut iubar so¬
lis. coadunatum est
totum in manu euis.
Sicq post hoc factum
mirabile reuersus est
sp̃c meus in corpore

Expanded text:
 ipsum filum; statimque 166 ipsum glomus fulgidum sicut jubar solis coadunatum est totum in manu illius: sicque, post hoc factum mirabile, reversus est spiritus meus in corpore
Abbreviated transcription (Latin):
sangiunem tam u¬
bertim manauit.
ut iucinum uadũ
inficeret. Audiebat
hec ille ⁊garriebat
nec sua sompnia de

Expanded text:
sanguinem tam ubertim manavit, ut vicinum vadum inficeret. Audiebat haec ille, et garriebat; nec sua somnia de
Abbreviated transcription (Latin):
tostinum diligeret.
S morbo uuialidꝰ.
senio grauis. pene
iam despectui habe¬
ri ceperat. ut dilecto
auxiliari non poss.
Quare ex animi egͥ¬
tudine inaiorem ua¬
litudinem corporis

Expanded text:
Tostinum diligeret: sed morbo invalidus, senio gravis, pene jam despectui omnibus haberi coeperat, ut dilecto auxiliari non posset; quare ex animi aegritudine majorem valetudinem corporis
Abbreviated transcription (Latin):
nem omnes qui ante
me sceptro prefuere m̾¬
tioꝵ meruerunt. ab ã¬
tecessorib tuis adi¬
pisci: hanc ip̃e humil
peto.⁊ a uobis o san¬
ctissimi impetrare cu¬
pio: quatinus in pri¬
nus adoptionis sorte

Expanded text:
nem omnes, qui ante me sceptro praefuere Merciorum, meruerunt ab antecessoribus tuis adipisci; hanc ipse humilis peto, et a vobis o sanctissimi! impetrare cupio, quatenus in primis adoptionis sorte
Abbreviated transcription (Latin):
ra processit. sanato ibi
furioso ⁊ ceco. Merito
ergo non infirma in¬
ter anglos fama est:
nullum nec eus nec
suꝑioris etatis regẽ
in anglia. recto ⁊ eqͥ¬
libri iudicio edgaro
comparandum̃. Ita
nichil iuita eius san¬
ctius. nichil iusticia

Expanded text:
ra processit, sanato ibi furioso et caeco. Merito ergo non infirma inter Anglos fama est nullum, nec ejus nec superioris aetatis regem in Anglia, recto et aequilibri judicio Edgaro comparandum. Ita nihil vita ejus sanctius, nihil justitia
Abbreviated transcription (Latin):
lino tenere etatu¬
le puero stilus hic ⁊¬
miniscetur dignum:
Hunc pater kenul¬
fus rex mertioꝵ sep¬
tennem quendride so¬
roris fidei educandũ
reliquit. S illa fal¬
so sibi regnum pre¬
sagiens fraterculum
toslendum.e medio.
satelliti qui alump

Expanded text:
lmo, tenerae aetatulae puero, stylus hic comminiscetur dignum? Hunc pater Kenulfus rex Merciorum, septennem, Quendridae sororis fidei educandum reliquit; sed illa, falso sibi regnum praesagiens, fraterculum, tollendum e medio, satelliti qui alum
Abbreviated transcription (Latin):
Septimo anno
propter tributa que
rex in normannia
positus eduxerat. a¬
gricultura defecit.
Qua fatiscente. fa¬
mes e uestigio. Ea
quoq inualescente.
mortalitas hominũ
subsecuta. adeo cre¬
bra ut deẽẽt moritu¬
ris cura . mortuis se¬
pultura. Tunc etiã
Walenses in normã¬
nos efferati. cestrensẽ
pagum ⁊ partem
scrobesberiensem de¬
populati. anglesiã
armis obtinuere.
Decimo anno
kl̃ octobris apparuit

Expanded text:
Septimo anno , propter tributa quae rex in Normannia positus edixerat, agricultura defecit: qua fatiscente, fames e vestigio; ea quoque invalescente, mortalitas hominum subsecuta, adeo crebra ut deesset morituris cura, mortuis sepultura. Tunc etiam Walenses in Normannos efferati, Cestrensem pagum et partem Scrobesbiriensis depopulati, Anglesiam armis obtinuere. § 328. Decimo anno kalendis Octobris apparuit
Abbreviated transcription (Latin):
meam ⁊a malis li¬
beret. ut de requa ac¬
cusor imnmunis sũ.
Et quidem sententia
de me prolata. non
reuocabitur. s uolo

Expanded text:
meam et a malis liberet, ut de re de qua accusor immunis sum: et quidem sententia de me prolata non revocabitur, sed volo
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃ petrum aplm
magnam potestatẽ
ligandi ⁊ soluendi
claugerumq esse
celestis regni.⁊ ideo
specialiter eius pat᷑¬
cinium apud deum
expetere ualde utile
duxi.Sit autem uo

Expanded text:
m Petrum apostolum magnam potestatem ligandi atque soluendi clauigerumque esse celestis regni, et ideo specialius eius patrocinium apud Deum diligenter expetere ualde utile duxi. Sit autem uo
Abbreviated transcription (Latin):
Willelmus circum
regis tentoria nocte
intempesta precona¬
ri curauit. Quo au¬
dito. post aliquot di¬
es quos in norman

Expanded text:
Willelmus circum regis tentoria nocte intempesta praeconari curavit; quo audito, post aliquot dies quos in Norman
Abbreviated transcription (Latin):
uem cum ani¬
maduertisset syrus
ꝑ fenestellas scintillã¬
tem. plausu manuũ
leticiam prodens.cur¬
sum patriarche acce¬
lerauit.Ille claiubz
quas gestabat adĩ

Expanded text:
uem cum animadvertisset Syrus per fenestras scintillantem, plausu manuum laetitiam prodens, cursum patriarchae acceleravit. Ille, clavibus quas gestabat ad
Abbreviated transcription (French):
fine. ꝑeminentiorem
fenestram a turre lap¬
sus fugam iniit. Qui
dieb ne a ꝑquirenti¬
b reꝑiretur delitescẽs.
⁊ noctib iter capiens
nouissime deliberauit.
apud se equius fore.illi

Expanded text:
er eminentiorem fenestram a turre lapsus fugam iniit. Qui diebus, ne a perquirentibus reperiretur, delitescens, et noctibus iter carpens, novissime deliberavit apud se, aequius illi
Abbreviated transcription (Latin):
quem leserant satis¬
facerent. Iniquum ui¬
deri. ut quos tutari
debeas. eos ip̃e potis¬
simum in auditos ad¬
uidices. Ita tunc dis¬
cessum: goduuino par¬
iupendente regis fu¬
rorem quasi momen¬
taneum. Quo circa
totius regni proc̾es
iussi gloecestriam ⁊¬
uenire:ut ibi magno
conuentu res uentila¬
retur.Uenerunt eo
etiam northanimbri
comites. tunc famo¬
sissimi siuuardus
⁊ leofricus. omnisq
angloꝵ nobilitas:
Soli goduuinus e¬
iusq filii. qui se sus¬
pectos scirent.sine pre¬
sidio armoꝵ ueniẽ¬
dum non arbitrati:
cum manu ualida
beuerstane restiter̃t.
famam serentes in
uulgus quod ideo ex̾

Expanded text:
quem laeserant, satisfacerent: iniquum videri ut quos tutari debeas, eos ipse potissimum inauditos adjudices. Ita tunc discessum, Godwino parvi pendente regis furorem quasi momentaneum. Quocirca totius regni proceres jussi Gloecestram convenire, ut ibi magno conventu res ventilaretur. Venerunt eo etiam Northanhimbri comites tunc famosissimi, Sywardus et Leofricus, omnisque Anglorum nobilitas. Soli Godwinus ejusque filii, qui se suspectos scirent, sine praesidio armorum veniendum non arbitrati, cum manu valida Beverstane restiterunt; famam serentes in vulgus, quod ideo ex
Abbreviated transcription (Latin):
precipio meis consilia¬
riis quib regni con¬
silia credidi: ne ullo
modo aut propter meũ
timorem. alicuius po¬
tentis ꝑsone fauorem

Expanded text:
precipio meis consiliariis, quibus regni concilia credidi, ne ullo modo aut propter meum timorem aut alicuius potentis persone fauorem
Abbreviated transcription (Latin):
sum. Si miser ille ma¬
ledictam mulierem
deseruerit: sit absolutꝰ.
Si ꝑstiterit: posteriori
anno hac eadem die

Expanded text:
sum. « Si miser ille maledictam mulierem deseruerit, sit absolutus; si perstiterit, posteriori anno hac eadem die
Abbreviated transcription (Latin):
magna miracula
ut de cerua que illũ
inuicos fugitantẽ
ultra inuadabilem
fluuium dorso eue¬
xerit. ⁊ quibzdam a¬
liis quib ideo suꝑ

Expanded text:
magna miracula, ut de cerva quae illum, inimicos fugitantem, ultra invadabilem fluvium 328 dorso evexerit, et quibusdam aliis, quibus ideo su
Abbreviated transcription (Latin):
urbe suscepti.sudorẽ
peregrinationis pre¬
miis decentib abster¬
sere. Henricus filius
conradi. multi enim
eus nominis fuere.
rex tentonicoꝵ impe¬
rator romanoꝵ.soro¬
rem eius filio othoni
expostulauit. tot in

Expanded text:
 suscepti, sudorum peregrinationes praemiis decentibus extersere. Henricus primus, filius Conradi, multi enim hujus nominis fuere, rex Teutonicorum et imperator Romanorum, sororem ejus filio Othoni expostulavit, tot in
Abbreviated transcription (Latin):
impune transiret.
feruebant totis semi¬
lis insidiatoꝵ exami¬
na nec inueniebat ui¬
ator quo colludio eua¬
deret. Ita in uacuum
sicut in pecuniosum
furebatur:nec supplex
habere gr̃am. nec resi¬
stens pati poterat uro¬
lentiam. Cessatum ẽ
ab omni prouintia
romam iter aggre

Expanded text:
impune transiret. Fervebant totis semitis insidiatorum examina, nec inveniebat viator quo colludio evaderet: ita in vacuum sicut in pecuniosum furebatur; nec supplex habere gratiam, nec resistens pati poterat violentiam. Cessatum est ab omni provincia Romam iter aggre
Abbreviated transcription (Latin):
ta. cunctas sodales ad
amorem suz in urbe
Wintonie. sedulita¬
te obsequii inuitabat.
Iec resupinabat
eam alta prosapie

Expanded text:
ta, cunctas sodales ad amorem sui in urbe Wintoniae sedulitate obsequii invitabat; nec resupinabat eam alta prosapi
Abbreviated transcription (Latin):
equo cum anglis iu¬
re inhabitarant ec¬
clesie compellit:termi¬
num prouintie sue
citra tambram flu¬
uium constituens.
sicut aquilonalib

Expanded text:
equo cum Anglis jure inhabitarant, cedere compulit; terminum provinciae suae citra Tambram fluvium constituens, sicut Aquilonalib
Abbreviated transcription (Latin):
murum suffodere
hii turrem promo¬
uere cepere.Quod ut
oportunius fieret
membratim disiũ¬
ctam ad muros tu

Expanded text:
murum suffodere, hi turrem promovere coepere: quod ut opportunius fieret, membratim disjunctam ad muros tu
Abbreviated transcription (Latin):
dierat.quod se memi¬
nisset natum ⁊ edu¬
catum libere. Alteri
ctis iurib multe u¬
trimq mortes acte
sunt. cum ab oppida¬
nis. facile in subies

Expanded text:
dierat, quod se meminisset natum et educatum libere. Alii,ctis viribus multae utrinque mortes actae sunt: cum ab oppidanis facile in subje
Abbreviated transcription (Latin):
lentiam ur̃am humi¬
les exoramus quib a
Deo merito sapientie
claiuis collata est:ut
suꝑ hac causa cum sa

Expanded text:
lentiam vestram humiles exoramus, quibus a Deo merito sapientiae clavis collata est, ut super hac causa cum sa
Abbreviated transcription (Latin):
illic ignominiose ui¬
uere.Quo circa hoc
interim mense augu¬
sto. dum clementior
aura componit pela¬
gus. emma ad fratrẽ
naiuget communia
pignera apud eum
depositura. Sint comi¬
tes eoꝵ ep̃c de dunhel¬
mo.⁊ abbas debuirgo.
Ego hic usq ad nata¬
ledomini manebo:
si bona nuntiauerĩt.
subsecuturus conti¬
nuo.

Expanded text:
illic ignominiose vivere. Quocirca hoc interim mense Augusto, dum clementior aura componit pelagus, Emma ad fratrem naviget, communia pignora apud eum depositura; sint comites eorum episcopus de Dunelmo et abbas de Burgo. Ego hic usque ad Natale Domini manebo; si bona nunciaverint, subsequuturus continuo.
Abbreviated transcription (Latin):
no prospero itinere ue¬
stram uiam direxit.
⁊dedit uobis gr̃am
in conspectu aposto¬
lici. uotiqz compotem
redire patriam concessit:

Expanded text:
no prospero itinere vestram viam direxit, et dedit vobis gratiam in conspectu apostolici, votique compotem redire in patriam concessi
Abbreviated transcription (Latin):
rum rex emmã ducis
sororem in coniugio
habens.quibzdã exor¬
tum dissensionum in¬
centuus.duci nocere.
⁊dedecora ingere sitiens.
maximã nauiũ mul¬
titudinem in mare

Expanded text:
rum Emmam ducis sororem in conjugio habens, quibusdam exortis dissensionum incentivis, duci nocere et dedecora ingerere sitiens, maximam navium multitudinem in mare
Abbreviated transcription (Latin):
gis ambustos cineres
quam urbem nobilem
posses cernere: Porro
noiuomagus. ⁊ ipse
quondam galliarum
prestantissime urbes:¬

Expanded text:
gis ambustos cineres, quam urbem nobilem potis est cernere? Quid Noviomagum et ipsae quondam Galliarum praestantissimae urbes
Abbreviated transcription (Latin):
mus uir aluredus occu¬
buit. inuiste ꝑemptus.
heroldus ñ multo post
suꝑstes: obiit in mortẽ.
Cui successit frater eius
hardechunutꝰ a datia re¬
gressus ex emma matre¬
eduuardi natus. Qui
post paululũ confirmat᷑

Expanded text:
mus vir Aluredus occubuit, injuste peremptus. Heraldus vero non multo post superstes obiit mortem, cui successit frater ejus Hardechunutus a Dacia egressus, ex Emma Edwardi matre natus. Qui post paululum confirmat
Abbreviated transcription (Latin):
acquiescandum cen¬
seo. Ratio enm ⁊
auctoritas duunoꝵ
scriptoꝵ quamius
dissonare iudeantur
unum idemq sunt.

Expanded text:
acquiescendum censeo. Ratio enim et auctoritas divinorum scriptorum, quamvis dissonare videantur, unum idemque sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tus in territorio eiusdẽ
pinquoꝵ datus sum.
educandus reuerentis¬
simo abbati benedicto.
ac deinde celfrido.Cun¬
ctumq exeo tempus
uite in euisdem mona¬
sterii habitatione ꝑ a¬
gens. omnem meditã¬
dis scripturis operam
dedi:atq inter obser¬
uationem discipline
regularis.⁊ cotidianã
cantandi in ecclesia
curam. semꝑ aut disc̾e
aut docere aut scribere
dulce habui. Nono¬
mee anno diacona¬
tum. tricesimo gradũ
presbiteratus. utrũq
ꝑ ministerium reuerẽ¬
tissimi ep̃i ioh̾is iuben¬
te celfrido abbate susce¬
pi. Ex quo tempore ac¬
cepti precbiteratus usꝙ
annum etatis mee
quinqͣgesimum no¬
num: inc̃e meorum¬
ꝙ necessitati ex opus¬
culis uenerabilium
patrum breuiter h̾
annotare. siue etiam
ad formam sensus et
interpretationis corũ
adicere curaui.
Deinde enumeratis
edidit: addidit. Teꝙ
de precor bone ihesu ut
ciu propicius donasti
dona tue scientie drã¬
citer haurire dones ⁊
benignus aliquando
ad fontem omnis sci¬

Expanded text:
tus, in territorio ejusdem pinquorum datus sum educandus reverentissimo abbati Benedicto, ac deinde Chelfrido; cunctumque ex eo tempus vitae in ejusdem monasterii habitatione peragens, omnem meditandis Scripturis operam dedi, atque inter observantiam disciplinae regularis, et quotidianam cantandi in ecclesia curam, semper aut discere, aut docere, aut scribere, dulce habui. Nonomeae anno diaconatum, tricesimo gradum presbyteratus, utrumque per ministerium reverentissimi episcopi Johannis, jubente Chelfrido abbate, suscepi; ex quo tempore accepti presbyteratus, usque ad annum aetatis meae quinquagesimum nonum, meae meorumque necessitati ex opusculis venerabilium patrum breviter haec annotare, sive etiam ad formam sensus, et interpretationis eorum, adjicere curavi. » § 56. Deinde enumeratis edidit, addidit: « Teque deprecor, bone Jesu, ut cui propitius donasti verba tuae scientiae dulciter haurire, dones etiam benignus aliquando ad te fontem omnis sci
Abbreviated transcription (Latin):
curiam uenit. Ibi pa¬
cifice a rege susceptus.
quatuor dieb cum¬
eo profusissime conui¬
uatus. naues suas re¬
petiit: pirata uetus.
⁊ in aqua sicut piscis
uiuere assuetus. Ethel

Expanded text:
curiam venit: ibi pacifice a rege susceptus, quatuorque diebus profusissime cum eo convivatus, naves suas repetiit, pirata vetus, et in aqua sicut piscis vivere assuetus. Ethel
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur. queq ad id
temporis a brittãnis
possessa. contumacis
in regem populi ale¬
bat suꝑbiam. Ad cui
oppugnationem cũ
intendisset animum:
oppidani qui omnia
perpeti quam obsidi

Expanded text:
ocatur quaeque ad id temporis a Britannis possessa, contumacis in 66 regem populi alebat superbiam; ad cujus oppugnationem cum intendisset animum, oppidani, qui omnia perpeti quam obsidi
Abbreviated transcription (Latin):
nuntio ut supplican¬
tis patrie habenas
acciperet omnem
fidelitatem arnulfo
qui iam comes dice¬
batur abiurauit.
Iec uero defuere

Expanded text:
nuncio, ut supplicantis patriae habenas acciperet, omnem fidelitatem Arnulfo, qui jam comes dicebatur, abjurant. Nec vero defuere
Abbreviated transcription (Latin):
ritate dei patris ⁊filii
Ispiritus sancti. scẽq
dei genitricis marie.
petri ⁊ pauli. omniũ¬
q scõꝵ. perpetue sit
addictus maledictio¬
ni:nisi resipuerit.
Omnib uero eidem

Expanded text:
ritate Dei Patris, et Filii, et Spiritus sancti, sanctaeque Dei genitricis Mariae, Petri et Pauli, omniumque sanctorum, perpetuae sit addictus maledictioni, nisi resipuerit. Omnibus vero eidem
Abbreviated transcription (Latin):
quod daret. inops
⁊ exhaustus ad̃ ra¬
pinas conuertit ani¬
mum. Accessit auide
menti fomes cupi¬
ditatum ranulfus
clericus. ex infimo
genere hominum
lingua ⁊ callidita¬
te prouectus ad sũ

Expanded text:
quod daret, inops et exhaustus ad lucra convertit animum. Accessit regiae menti, fomes cupiditatum, Rannulfus clericus, ex infimo genere hominum, lingua et calliditate provectus ad su
Abbreviated transcription (Latin):
que reuelabitur in
nobis. An nescitis
quod iuuere homi¬
nib calamitas. mo¬
ri felicitas: Hec uo¬
biscum doctrina si
si recordamini cum
lacte matris affusa
est. sacerdotum uer

Expanded text:
quae revelabitur in nobis. An nescitis quod vivere hominibus est calamitas, mori felicitas? Haec vobis doctrina, si recordamini, 531 cum lacte matrum affusa est sacerdotum ver
Abbreviated transcription (Latin):
grinatus. Quippestu¬
dio aduehendi cogna¬
tis aliquod insolidũ:
amor patrie ⁊ uolup¬
tas elegantie. asperos
fallebant labores.
Neq enim ante
benedictum. lapidei

Expanded text:
grinatus; quippe studio advehendi cognatis aliquod insolitum amor patriae et voluptas elegantiae asperos fallebant labores; neque enim ante Benedictum lapidei
Abbreviated transcription (Latin):
occidentalis gens au¬
dax ⁊ effera.duitur¬
nam unius gentis
dedignatur dõmina¬
tionem.sepe se serui¬
tio exuens. ⁊de alio
in aliud transferens.
prius ad francos.
post ad teutones de¬
iliauit.orientale

Expanded text:
occidentalis, audax et effera, diuturnam unius populi dedignatur dominationem; saepe se servitio exuens, et de uno in aliud transferens. prius ad Francos, post ad Teutones declinavit; orientale
Abbreviated transcription (Latin):
wardi etheluuardus
ex el fleda filia elfelmi
comitis. litteris ad pͥ¬
me institutis. multũ¬
q elfredum auum ⁊¬
uultu ⁊ morib prefe¬
rens: s scita post gen¬
torem morte subtractꝰ

Expanded text:
wardi fuit Ethelwardus ex Elfleda filii Ethelmi comitis, literis apprime institutus, multumque Elfredum avum vultu et moribus praeferens, sed cita post genitorem morte subtract
Abbreviated transcription (Latin):
rinis preliis imminu¬
ti.segniores erant ñ¬
Isti usu belloꝵ ⁊ hor¬
tamentis regis ani¬
mati. promptiores
erant non solum ad
resistendum.sed ad

Expanded text:
rinis praeliis imminuti, segniores erant isti, usu bellorum, et hortamentis regis animati, promptiores erant, non solum ad resistendum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
thesauris cum uxore
⁊ filiis eduardo scilic
⁊aluredo.in norman¬
nia ducem ricardum
expetiit.Aquo decenter

Expanded text:
thesauris, cum uxore et filiis Edwardo scilicet et Aluredo, in Northmannia ducem Richardum expetiit. A quo decenter
Abbreviated transcription (Latin):
quaicitius hac esta¬
te apparatum naui¬
gii habere potero.an¬
gliam uenire dispo¬
no. Hanc autem epi¬
stolam iam premisi.
ut de mea prosꝑitate
omns populus reg¬
ni mei letificetur. qr
ut uos ip̃i scitis nun-

Expanded text:
quam citius hac estate apparatum nauigii procurare potero, Angliam uenire dispono. Hanc autem epistolam iccirco premisi, ut de mea prosperitate omnis populus regni mei letificetur, quia, ut uos ipsi scitis, nun
Abbreviated transcription (Latin):
sius deuehitur. Inde pe¬
tens tamise fluuium.
celeriter appulit londo¬
nie comitatum. Cui
cum suis egredienti

Expanded text:
s devehitur. Inde petens Thamisae fluvium, celeriter appulit Lundoniae comitatum. Cui cum suis egredienti
Abbreviated transcription (Latin):
que castella capta.
Reppereat enim per¬
fidia socios. nigellũ
iucecomitem constan¬
tini. rannulfum uice¬
conutem baiocensẽ
hannonem denta

Expanded text:
quae castella capta: repererat enim perfidia socios Nigellum vicecomitem Constantini, Rannulfum vicecomitem Baiocensem, Haimonem denta
Abbreviated transcription (Latin):
salutis adtrahere: eam¬
q noua luce infund̾e.
quatinus nullo sit te¬
nebrarum errore fusca¬
ta. s iuam ueritatis
in offenso pede gradia-¬
tur. Unde merito om¬
nis ꝑ orbem exultat

Expanded text:
salutis attrahere, eamque nova luce infundere, quatenus nullo sit tenebrarum errore fuscata, sed viam veritatis inoffenso pede 121 gradiatur: unde merito omnis per orbem exultat
Abbreviated transcription (Latin):
qui tibi iuratus fe¬
cerit hominium nł¬
lo modo posse differ¬
ri supplicium. si fue¬
rit probatus ꝑfidie.
fuerit fidelis ⁊ effi¬
cax illi nullis adole¬
scentem possessioni¬
b dignati. ad maio¬
rem prudentiam e¬
ui successu penuria
iuctualtum infor

Expanded text:
qui tibi juratus fecerit hominium, nullo modo posse differri supplicium si fuerit probatus perfidiae. fuerit fidelis et efficax, illi, nullis adolescentem possessionibus dignati, ad majorem prudentiam aevi processu penuria victualium infor
Abbreviated transcription (Latin):
calonitas facili o¬
pera depulit. opor¬
tunius tempus ad
id quod mente in¬
tendebat oꝑiens.
Deniq repulsionẽ
illoꝵ glorie sue suf
ficere tunc arbitratꝰ.¬
receptui in monta
na cecinit. ut hostes
persequeretur. Nec
non ⁊ inimicorum
dampno necessaria
sius conquisiturus.
qui pro peccunia ter

Expanded text:
calonitas facili opera depulit; opportunum tempus ad id quod mente intendebat opperiens. Denique repulsionem illorum gloriae suae tunc sufficere arbitratus in montana receptui cecinit, ut hostes persequeretur; nec non et inimicorum damno necessaria suis conquisiturus, qui pro penuria ter
Abbreviated transcription (Latin):
a habemus tormenta
propter nostram ma¬
liciam ⁊ suꝑbiam ⁊
mala consilia que re¬
gib nostris ⁊ tibi dedi¬
mus propter cupidita¬
tem.Cumq hec dolen¬
do congemiscerem: cu¬
currerunt ad me dra¬
chones aꝑtis ⁊ plenis

Expanded text:
a habemus tormenta 163 propter nostram malitiam et superbiam, et mala consilia quae regibus nostris et tibi dedimus propter cupiditatem. Cumque haec dolendo congemiscerem, cucurrerunt ad me dracones, apertis et plenis
Abbreviated transcription (Latin):
minum suum re¬
gem francoꝵ ⁊ cog¬
natum conutem flã¬
drensem de suffragi¬
o conuenit.S nul¬
lo impetrato ad bel¬
lum publicum ue

Expanded text:
minum suum regem Francorum, et cognatum comitem Flandrensem, de suffragio convenit; sed, nullo impetrato, ad bellum publicum ve
Abbreviated transcription (Latin):
umbra mortis positos
ad lumen scientie per¬
ducit. Et infra benedi¬
ctionis interea graciã
ꝙ nobis per presentẽ
portitorem tua mi¬
sit deuota religio.
libenti ⁊ hilari ani¬
mo. sicuti ab eo dire¬
cta est nos suscepisse
cognosce. Oportunis
ergo ac dignis solitu
dro dilectam religio¬
sitatis tuc bonitatẽ.:
ut quia ex hortis qui¬
busdam ecclesiastica¬
rum sausarum capi¬
tulis non sine exami¬
natione longuis in¬
notescendis. opud no¬
bis sunt ad conferẽ¬
dum arce litteratu¬
re imbuti: sicut de

Expanded text:
umbra mortis positos ad lumen scientiae perducit! » Et infra: « Benedictionis interea gratiam, quam nobis per praesentem portitorem tua misit devota religio, libenti et hilari animo, sicuti ab ea directa est, nos suscepisse cognosce. Opportunis ergo ac dignis amplectmur Deo dilectam religiositatis tuae bonitatem, ut, quia exortis quibusdam ecclesiasticarum causarum capitulis, non sine examinatione longius innotescendis, opus nobis sunt ad conferendum arte litteraturae imbuti, sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
inuitare. tunc ecclłaꝵ
edificia excitare: nich̾
quod ampliande fidet
congruerit negligere.
Interea ⁊ deuotioni re-¬
gie serenus deitatis fa-¬
uor arridebat: adeo ut
non solum brittannie
gentes. angli. scotti.
ꝑicti. sed ⁊ insule orca¬
dum. ⁊ meuaniarum.
quas nunc anglesei.
id est angloꝵ insulas

Expanded text:
invitare, tunc ecclesiarum aedificia excitare, nihil quod ampliandae fidei congrueret negligere. Interea et devotioni regiae serenus Deitatis favor arridebat; adeo ut non solum Britanniae gentes, Angli, Scotti, Picti, sed et insulae Orchadum, et Mevaniarum, quas nunc Anglesei, id est Anglorum insulas
Abbreviated transcription (Latin):
comitem adduxit. Ce¬
teras enim q̃ adhuc
dubio fauore pende¬
bant. confirmandas
putabant.si de rebel¬
lantibz graues penas
sumerent.S cnuto
non minori preditus
astutia.simili eos in¬
genio circumuenit.
Iam commen¬
datis westsaxonib
⁊ mercioꝵ parte quã
subicerat ducib sius.
ip̃e in northanimbͦs

Expanded text:
comitem, adduxit; caeteras enim, quae adhuc dubio favore pendebant, confirmandas putabant si de rebellantibus graves poenas sumerent. Sed Cnuto, non minori praeditus astutia, simili eos ingenio circumvenit; nam commendatis West-Saxonibus, et Merciorum parte quam subjecerat, ducibus suis, ipse, in Northanhimb
Abbreviated transcription (Latin):
plusquam .s. milites
uenerant. At illi sup¬
plicib uotis. sacram
edem uenerati. confe¬
stun iherosolunam
intentis animis in-

Expanded text:
plus quam centum milites venerant. At illi, supplicibus votis sacram aedem venerati, confestim Ierosolymam intentis animis in
Abbreviated transcription (Latin):
uore concussit. Ita re¬
gium corpus in scri¬
nio quod ip̃i ecclesie
contulerat. suꝑ altare
locata sunt cum ca-¬
pite scĩ appollinaris.
⁊reli quiis uincen¬
tiz martyris: que ille
magno empta decori
domus dei adiecerat.
Temeratorem porro
sacri corporis mox ani¬
mus reliquit:nec ml¬
to post ecclesia egressũ
fracta ceruice mors ĩ¬
uenit.Nec in hiis

Expanded text:
ore concussit. Ita regium corpus in scrinio, quod ipsi ecclesiae contulerat, super altare locatum est cum capite sancti Apollinaris, reliquiis Vincentii martyris, quae ille magno empta decori domus Dei adjecerat. Temeratorem porro sacri corporis mox animus reliquit; nec multo post, ecclesia egressum, fracta cervice mors invenit. Nec in his
Abbreviated transcription (Latin):
set.postea tamen ant¬
mositate qua decebat
contra imperatores cõ¬
stantinopolitanos de¬
fendens. ludouico filio
hereditarium contra¬
didit. Ex eius genere

Expanded text:
set, postea tamen, animositate qua decebat contra imperatores Constantinopolitanos defendens, Ludowico filio haereditarium contradidit. Ex ejus genere
Abbreviated transcription (Latin):
tis iugiter ornata pro¬
cederet. quam illius
professionis scĩtudo
exposceret: Unde a scõ
etheluuoldo palam
increpita respondisse
fertur. nec inepte nec
infacete: Uerax ⁊ ir

Expanded text:
tis jugiter ornata procederet quam illius professionis sanctitudo exposceret. Unde a sancto Ethelwoldo palam increpata, respondisse fertur, nec inepte nec infacete, « Verax et ir
Abbreviated transcription (Latin):
lata non sperneret
hasta: si ducem ha¬
buissent.Cuius dũ
uel sola umbra pro¬
tegerentur:totius
pugne aleam ip̃am

Expanded text:
lata non sperneret hasta si ducem habuissent; cujus dum vel sola umbra protegerentur, totius pugnae aleam, ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
laniari. ⁊ membratĩ
foras proici iussit.
Habeat inquiens
membroꝵ officium:
qui eoꝵ quesuit ho¬
minium. namq a¬
nimus meus num¬
quam illud adama¬
uit sacramentum:

Expanded text:
laniari et membratim foras projici jussit; « Habeat, inquiens membrorum officium qui eorum quaesivit hominium; namque animus meus nunquam illud adamavit sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
nus natus esset. S
ip̃e preter hanc no¬
tam si tamen uera
est nichil ignobile
habens:omnes ante¬
cessores suos deuotio¬
ne mentis omnes eo¬
rum adoreas trium¬
phoꝵ suoꝵ splendo¬
re obscurauit. Adeo
prestat ex te quam ex
maiorib habere quo
polliceas. quia illud
tuum. istud repudia

Expanded text:
 natus esset; sed ipse, praeter hanc notam, si tamen vera est, nihil ignobile habens, omnes antecessores devotione mentis, omnes eorum adoreas triumphorum suorum splendore obscuravit. Adeo praestat ex te, quam ex majoribus, habere quo polleas; quia illud tuum, istud reputa
Abbreviated transcription (Latin):
rerum alea. ut primꝰ
omnib anglis impe¬
ritans. cognatoꝵ ob¬
sequium posset parui
pendere.dum externꝰ
hostis se suosq heredes

Expanded text:
rerum alea, ut, primus omnibus Anglis imperitans, cognatorum obsequium posset parvi pendere, dum externus hostis se suosque haeredes
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ curaret odiũ.
dum modo com¬
placaret dominum.
Hoc auctore sacri
ecclesiarum hono¬
res. mortius pasto¬
rib uenum locati.
Iamq audita

Expanded text:
aliorum curaret odium dummodo complacaret dominum. Hoc auctore sacri ecclesiarum honores, mortuis pastoribus, venum locati; namque audita
Abbreviated transcription (Latin):
mate consummato. ⁊̃
q beatitudinis patri¬
Iam assummamini ꝑ¬
hennis glorie anulo
ac stola adornatus: pie
rex uictoriose atq ortho¬
doxe.

Expanded text:
mate consummato, in que beatitudinis patriam assumamini, perennis gloriae annulo ac stola adornatus, pie rex, victoriose atque orthodoxe.
Abbreviated transcription (Latin):
tes egregie depulerit.
Hic paterne sequax sẽ¬
tentie:reges tenuit in
clientela comitis con¬
temptus nomine.Re¬
liquit filios duos pi

Expanded text:
tes egregie depulerit. Hic, paternae sequax sententiae, reges tenuit in clientela, comitis contentus nomine: reliquit filios duos, Pi
Abbreviated transcription (Latin):
suum inceptum spe
minus ualere deside-¬
rans gerberge regine
de ricardo duce mali¬
uola uerba cepit sug

Expanded text:
suum incoeptum spe minus valere considerans, Gerbergae reginae de Richardo duce malivola verba coepit sug
Abbreviated transcription (Latin):
in sequentes hostes
prohibuit:donec regi¬
ani ium declinans.
rothomagum repet̾et
celerit̾ cũ suis. Sic dete

Expanded text:
insequentes hostes prohibuit, donec regiam vim declinans, Rothomagum repeteret celeriter cum suis. Sic dete
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑior in ingratos be¬
neficia collata ꝑdidi
Quod alii ꝑ angulos
mussitant: uos euo¬
mitis in publico. ⁊ li¬
bertatem quidem pro¬
bo. s pietatem requiro.
Morientem patrem

Expanded text:
erior, in ingratos beneficia collata perdidi; quod alii per angulos mussitant vos evomitis in publico. Et libertatem quidem probo, sed pietatem requiro. Morientem patrem
Abbreviated transcription (Latin):
esar. quam sociis
ui crescens studiis
trib. hostes.crimen.
amicos.
Ni domuit. secuit
legib. emit ope.
En quem dum fieret.
uigilauit cura prio¬

Expanded text:
esar, quam socius Qui crescens, studiis tribus, hostes, crimen, amicos, Vi domuit, secuit legibus, emit ope; In quem, dum fieret, vigilavit cura prio
Abbreviated transcription (Latin):
ta.Nec solum
cilicia s ⁊ armenia
⁊ mesopotamia fa¬
miliaritatem iuri
appetiere. Erant enĩ
hee terre pene turco¬
rum dominio libere.
s in equitationib
infestate. Quarẽ
dux edesse urbis qui
⁊ ciuium odio ⁊ho

Expanded text:
ta. Nec solum Cilicia, sed et Armenia et Mesopotamia familiaritatem ejus appetivere: erat enim hae terrae pene Turcorum dominio liberae, sed inequitationibus infestatae. Quare dux Edessae urbis, qui et civium odio
Abbreviated transcription (Latin):
protrahendis non¬
ñ multum tem¬
po: ris expendam in¬
pendium. que nulli
emolumentum im¬
mo legendi fastidi¬
um.scribendi pari¬
ant odium. Satis
suꝑq sufficuint. qͥ
genuino molari fc̃a
bonoꝵ lacerent.Mi¬
chi hec placet proiũ¬
cia. ut mala quantũ
queo sine ueritatis
dispendio extenuem.
bona non minus uẽ¬
tose collaudem. De
qua moderatione
ut estimo ueri qui
eit̃ arbitri . me nec
tunidum nec mele¬
gantem pronuntia¬
bunt. Hoc itaq nõ
solum de willelmo.
s ⁊ de duob filiis

Expanded text:
protrahendis non multum temporis expendam impendium, quae nulli emolumentum, imo legenti fastidium, scribenti pariant odium. Satis superque sufficiunt qui genuino molari facta bonorum lacerent. Mihi haec placet provincia, ut mala, 390 quantum queo, sine veritatis dispendio extenuem; bona non nimis ventose collaudem. De qua moderatione, ut aestimo, veri qui erunt arbitri, me nec timidum nec inelegantem pronunciabunt. Hoc itaque non solum de Willelmo, sed et de duobus filiis
Abbreviated transcription (Latin):
didicisse. aut liberta¬
tem aut mortem. P¬
inde si subditos ue¬
lit:markerium fili¬
um elgari eis prefi¬
ciat. Re exꝑturum
quam dulciter sciãt
obedire. si dulciter
tractati fuerint. Hec
haroldus audiens. qͥ
magis quietem prie
quam fratris cõmo

Expanded text:
didicisse aut libertatem aut mortem. Proinde si subditos velit, Markerium filium Elgari eis praeficiat, re experturum quam dulciter sciant obedire si dulciter tractati fuerint. Haec Haroldus audiens, qui magis quietem patriae quam fratris commo
Abbreviated transcription (Latin):
pressum languore ab
eis xp̃ianum fieri sup¬
plici prece deposcere. hii
ep̃c ⁊comes auditis gau-¬
dio exhylarati ꝑacem
cum nefandissimo pa¬
cis inimico firmant:
fitq communis utri¬
q populo urbis ingres¬
stingus.sacro baptismo
mergitur homo uersu¬
tus ⁊ exit rapacissimus
lupus. Quem ad sui
perniciem a fonte ep̃c

Expanded text:
pressum langore, ab eis Christianum fieri supplici prece deposcere. His episcopus et comes auditis, gaudio exhilarati, pacem cum nefandissimo pacis inimico firmant, fitque communis utrique populo urbis ingresstingus, sacro baptismo mergitur homo versutus et exit rapacissimus lupus. Quem ad sui perniciem a fonte exc
Abbreviated transcription (Latin):
rit alter eduoauerit. Ꝙ
quia ipse beda pro
compendio noticie sb̃̾¬
iecit. omnem iutam
suam quodam epilo¬
go comprehendens:

Expanded text:
rit, alter educaverit. Quod quia ipse Beda pro compendio notitiae subjecit, omnem vitam suam quodam epilogo comprohendens
Abbreviated transcription (Latin):
uocantib ad graciam.
respondent ꝑ obedien¬
tiam. Fortunatus qui
uirginalium oratio¬
num particeps fuerit.
quarum deuotioni

Expanded text:
ocantibus ad gratiam, respondent per obedientiam. Fortunatus qui virginalium orationum particeps fuerit, quarum devotioni
Abbreviated transcription (Latin):
¶Item willelmus
suos clamore ⁊pre¬
sentia hortari. ipse
primus procurrere.
confertos hostes in¬
uadere. Ideo dum
ubiq seuit. ubiq
infrendet. tres equos

Expanded text:
Item Willelmus suos clamore et praesentia hortari, ipse primus procurrere, confertos hostes invadere: ideo dum ubique saevit, ubique infrendet, tres equos
Abbreviated transcription (Latin):
obtulerit statim ꝑa¬
ctis irritis priorib
palmam habeat.
Extremo
uite tempore in nor¬
mannia habitans

Expanded text:
obtulerit, statim, pactis irritis prioribus, palmam habeat. § 281. Extremo vitae tempore in Normannia habitans
Abbreviated transcription (Latin):
pria ouanter redire
ꝑmisit. quandoq ad
eius iuuamen para¬
tos reuerti.Rex aũ
religione oblectatus.

Expanded text:
ropria ovanter redire permisit, quandoque ad ejus juvamen paratos reverti. Rex autem religione oblectatus
Abbreviated transcription (Latin):
desiderares. Hec ⁊ ui¬
uo marito ⁊ mortuo
probri suspitione nõ
caruit. s moriens tẽ¬
pore willelmi iure¬
lurando astantib de
perpetua integritãte

Expanded text:
desiderares. Haec, et vivo marito et mortuo, probri suspicione non caruit; sed moriens tempore Willelmi, jurejurando astantibus de perpetua integritate
Abbreviated transcription (Latin):
rum destructo: a liud
quod nunc in eadem
cuitate precipuum ha-¬
betur aldredus archi
ditham karolo regi
francoꝵ filio ludoui¬
ci filii karoli calii: cu¬
ius filiam ut dixi e¬
theluuulfus roma
rediens acceperat. Et
quia se occasio dedit:
uxores eius ⁊liberos
nominatim ꝑsequi

Expanded text:
rum destructo, aliud, quod nunc in eadem civitate praecipuum habetur, Aldredus archiedgifam Karolo regi Francorum, filio Ludovici filii Karoli Calvi, cujus filiam, ut saepe dixi, Ethelwulphus rex Roma rediens acceperat: et quia se occasio ingessit, uxores ejus et liberos nominatim persequi
Abbreviated transcription (Latin):
Dunelmensis ep̃c ul¬
tro mare transuuit.
Ceteri omnes in fi¬
dem recepti. int̾ has
obsidionis moras

Expanded text:
Dunelmensis episcopus ultro mare transivit; Caeteri omnes in fidem recepti. Inter has obsidionis moras
Abbreviated transcription (Latin):
fecto martyrum gło¬
ria. qui primo bone
uite intendens. post¬
modum głose morti
corpus impendens. eo¬
rum triuit uestigia.
Et cumulatori pene
laude: quod illi singu¬
li se singulos.ille deo

Expanded text:
fecto martyrum gloria, qui primo bonae vitae intendens, postmodum gloriosae morti corpus impendens, eorum trivit vestigia; et cumulatiori pene laude, quod illi singuli se singulos, ille se
Abbreviated transcription (Latin):
unt qui ingenti
eus glorie neuũ
temptent apponere:
dicentes primis tem¬
porib fuisse crudelem
in ciues. libidinosum
in uirgines: Perbi gͣ¬
cia prioris exemplum
ponunt. Atheluuold
erat quidam sui tem¬
poris comes egregius
⁊ a secretis. Huic rex ĩ¬
iunxerat negocium:
ut elfridam fili am
orgari ducis deuenẽ¬
sium. que forma sui
oculos uelatoꝵ pelle¬
xerat. quatinus eam
regiis aurib commẽ¬
darent. huic in quã

Expanded text:
unt qui ingenti ejus gloriae naevum tentent apponere, dicentes primis temporibus fuisse crudelem in cives, libidinosum in virgines. Verbi gratia prioris exemplum ponunt: Athelwoldus erat quidam, sui temporis comes egregius 253 et a secretis; huic rex injunxerat negotium, ut Elfridam filiam Orgari ducis Devenensium, quae forma sui oculos relatorum pellexerat quatenus eam regiis auribus commendarent,--huic, inqua
Abbreviated transcription (Latin):
oppidanosq nunc
precib. nunc ad dedi¬
ctionem sollicitans.
⁊ neutrum pro uoto
expediens abscessit.

Expanded text:
oppidanosque nunc precibus, nunc minis ad defectionem sollicitans, et neutrum pro voto expediens, abscessit.
Abbreviated transcription (Latin):
culparentur. cum pos¬
sent sine dispendio
fidelium fortunam
experiri.Magnam
utrilibet laudem fu¬
turam: qui suo po

Expanded text:
culparentur, cum possent sine dispendio fidelium suorum fortunam experiri. Magnam utrilibet laudem futuram, qui suo po
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc seculo etiam
in triuiis cantitata:
dum tanti nominis
iurgo ad nauem du¬
ceretur. stipantibus
omnib anglie pro¬
cerib ⁊ in expensas

Expanded text:
adhuc seculo etiam in triviis cantitata, dum tanti nominis virgo ad navem duceretur, stipantibus omnibus Angliae proceribus, et in expensas
Abbreviated transcription (Latin):
lus dunstanus iuxta
nominis sui firmita¬
tem. nichil regale su¬
ꝑcilium ueritus. lasci¬
uientem iuuenculũ
iuolenter ecubiculo
actum. perpetuum si¬
bi inimicum fecit.

Expanded text:
lus Dunstanus, juxta nominis sui firmitatem, nihil regale supercilium veritus, lascivientem juvenculum violenter e cubiculo actum, perpetuum sibi inimicum fecit.
Abbreviated transcription (Latin):
limitanum scripto
expediam. aliorum
uerba ⁊ sensus meis
uerbis allegans. Pro¬
inde sicut se occasio
ingesserit destiti. ⁊ di¬
uiciis constantino¬
poleos. ⁊ antiochie¬
⁊ iherłm ex scriptis
maioꝵ deflorata sub¬
texam. ut qui illa ig¬
norat ⁊ hec forte in¬
uenerit. in promptu

Expanded text:
lymitanum scripto expediam, aliorum visa et sensa meis verbis allegans. Proinde, sicut se occasio ingesserit, de situ et divitiis Constantinopoleos, Antiochiae, Ierusalem, ex scriptis majorum deflorata subtexam; ut qui ea ignorat, et haec forte invenerit, in promptu