comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
oriosissimo ⁊ clementissimo
fino iustĩano augusto. iohes.
cp̃c urbis rome. Inter claras
pumpuriore luce tamquam
aliq sidus irradiat. q̃. iiore
fidei qd caritatis studio edocti.
ecclasticis discipiinus. romanc
sedis irucrentiam ꝯsuatis. ⁊ ei
cuncta subicitis. ⁊ ad cius decluc¬
citis unitatem. ad cuius aucto¬
rem hoc est apłoꝵ pͥ. mium do¬
mino loquentt preoctumeit.
cdarant ⁊ pictatis nr̃e reueren¬
tissimi testãtur. affatus. Patit
gͥ in uobimplctum fore qd scͥp¬
ture loquuntur. ꝓ me iges
regnant ⁊ potentes scribunt
iusticiam Michil est enmq lu¬
mine clanore prefulgcat quã
recta fides inprincipe.ichil c̃
ꝙ ita ncqueat cccasun suo iace¬
re quam uera religio. Nancũ
auctorem uit ul lummis uttͣr
respiciant. ncit ⁊ tenebras respu¬
unt ⁊ nescint subiacere de frc¬
tin Quam obrem głosissim̃ pͥn¬
cipum notis omnibꝰ cxorabitꝰ
dunma potentia ut pietatem
urãm in hoc ardore fideran hac
deuotiont mentis in box mitgre

Expanded text:
oriosissimo et clementissimo filio Iustiniano Augusto Iohannes episcopus urbis Romae Inter claras pum, puriore luce tamquam aliquod sidus irradiat, quod amore fidei, quod caritatis studio, edocti ecclesiasticis disciplinis, Romanae sedis reverentiam conservatis et ei cuncta subicitis et ad eius deducitis unitatem, ad cuius auctorem, hoc est apostolorum primum, domino loquente praeceptum est: ' clarant et pietatis vestrae reverentissimi testantur affatus. Patet igitur in vobis impletum fore, quod scripturae loquuntur: 'per me reges regnant et potentes scribunt iustitiam'. Nihil est enim, quod lumine clariore praefulgeat, quam recta fides in principe: nihil est, quod ita nequeat occasui sure quam uera religio. nam cum auctorem uitae uel luminis utraque respiciant, recte et tenebras respuunt et nesciunt subiacere defectui. quam ob rem, gloriosissime principum, uotis omnibus exorabitur diuina potentia, ut pietatem uestram in hoc ardore fidei, in hac deuotione mentis, in hoc integrae
Abbreviated transcription (Latin):
uod c̃ ꝯstitũtum post qnque¬
num destatu defunctoꝵ qͥsu¬
onc incipe ñ posse. ad spcciem
emancipationis nur nec ne
ꝑfecta sit mimiime ꝑtinet. a

Expanded text:
 constitutum post quinquennium de statu defunctorum quaestionem incipere non posse, ad speciem emancipationis, iure nec ne perfecta sit, minime pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
ris tui ac ꝓptea actiones apl̃
te iemanscr̃. quam uis cre-¬
ditori tuo adusus cũ solut¬
oms ca mandiu̾iactiones.
aliꝗd ex debito acccpit. ⁊ de¬
bitori tuo demntiauit. exi¬
gere adebitore tuo debita
qntitatẽ ñ uetaris. i comͣ tu
cqitoris exactionem ꝯt̃ eũ
in ibe. Q si delegatoe facta.
uire nouationis tu lib̾atus
es.frustraueris ne eo q̃q̃si
acliente suo ñ faciat exacti¬
onẽ. adte piculum redũdet
tate nouationis int̾posita:
debito nbatustis.d. a¬

Expanded text:
toris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adversus eum solutionis causa mandaveris actiones, aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra eum inhibere. Quod si delegatione facta iure novationis tu liberatus es, frustra vereris, ne eo, quod quasi a cliente suo non faciat exactionem, ad te periculum redundet, ntate novationis interposita debito liberatus
Abbreviated transcription (Latin):
uł stipulatõe ꝓspexisti. hinc
culpa uxoris dissoluto matͥ¬
monio penes maritum remañ¬
sisse ꝯstitit. Ricet cam ingratã
cirta uos fuisse ostenderitis.D
amulicr dotem auiro dansti¬
puletur. ut de ca testari possit
cum ordinatiomis testamẽt
cogitatio mortis ante. cedem
tempꝰ significat. net ꝯdicionẽ
sed causamꝯtinet. intestata:
quoq muliere defuncta. stipła

Expanded text:
 stipulatione prospexistis, hanc culpa uxoris dissoluto matrimonio penes maritum remansisse constitit, licet eam ingratam circa vos fuisse ostenderitis. mulier dotem a viro dari stipuletur, ut de ea testari possit, cum ordinationis testamenti cogitatio mortis antecedens tempus significat nec condicionem, sed causam continet, intestata quoque muliere defuncta stip
Abbreviated transcription (Latin):
icet  dotale mancipnmmisso.¬
iur qui soluendo ẽ possit mai¬
numittt tamcnsite pignori qͦ
datum mulicri apparucrit. s̃n¬
inta ea ñ posse ubertatem adse

Expanded text:
icet dotale mancipium vir qui solvendo est possit manumittere, tamen si te pignori quoque datum mulieri apparuerit, invita ea non posse libertatem adsequi
Abbreviated transcription (Latin):
a. Iohi .pp.
um qdam siuł institutionem
dei cõmissum uł lib̾tatem. uel
tutelam scripsiss. alle uł ille he¬
res michi esto. uł illi. aut illi
do lego. uł dari uolo.ul illum
aut illum lib̾um. uł tutorem
utrum ne mutilis sit huimõi
institutio. ⁊ legatum ⁊ fidei cõ¬
missum. ⁊ lib̾tas. ⁊ tutoris datio.
an occupatis menor dicio sit.
omĩmodo. cum ali primo in
stitutionibꝰ quasi institutum
admitti ẜm quasi substitutũ
alii infidei cõmissis post̾iorem
solum accepturũ fidei cõmissũ
existimau̾umt. quasi ircentio¬
ie uoluntate trstatoris utẽtes.
⁊ siqs coꝵ alt̾cationes singillati
exponere maluit. nichil ꝓhibri
ñ lcue libri uolumeu extende.
ut sic explicari possit tanta
auctoꝵ uarictas. cum ñ solu
iuris auctores Retiam ip̃e prĩ¬
cipales ꝯstitutiones quas ipsi
auctores retuer ͫ int̾ se uariasse
indentur. ¶ Melius itaq nob̾
bositate explosa conũctionem

Expanded text:
A. Iohanni pp. Cum quidam sic vel institutionem deicommissum vel libertatem vel tutelam scripsisset: "ille vel ille heres mihi esto" vel " illi aut illi do lego" vel "dari volo", vel "illum aut illum liberum" vel "tutorem utrumne inutilis sit huiusmodi institutio et legatum et fideicommissum et libertas et tutoris datio, an occupantis melior condicio sit, omnimodo, cum alii primum in institutionibus quasi institutum admitti, secundum quasi substitutum, alii in fideicommissis posteriorem solum accepturum fideicommissum existimaverunt, quasi recentiore voluntate testatoris utentem. Et si quis eorum altercationes singillatim exponere maluerit, nihil prohibet non leve libri volumen extendere, ut sic explicari possit tanta auctorum varietas, cum non solum iuris auctores, sed etiam ipsae principales constitutiones, quas ipsi auctores rettulerunt, inter se variasse videntur. Melius itaque nobis bositate explosa coniunctionem
Abbreviated transcription (Latin):
monumento ex ommi parte
nulla sit utilitas. ⁊ tunc donatõ
ad utramq ꝑsonãm ualcat.⁊
manitus casum lucretur: insi
⁊hic donator eum stipulãtus
sit.¶Preterca sancimus. si qs
misit. si extempore matrimoii
biciunum transactum sit. illi¬
co rectituum uł pensionum. nͨ
ñ panis ciuilis questum eum
p̾̃stare. etiam sin fuerint ad huc
res principales tradite. Et si to¬
idem post bicumum usuras
usq adt̾tiam partemcentesm̃
prestari. ¶sinaut alic res p̾t̾
mimobiles uł aurum. fucrim
indote date. siue in argento. si¬
uc iinulicrib ornamentis. si¬
cumq. siquidem estimate fucrr̃.
eaꝵ usuras ext̾cia parte centesi¬
me curiere. estimatrione eaꝵ
quia ⁊hoc aꝑtius declamre opor¬
tet. ea intellegenda. que ꝓsingu¬
lis specicbo facta c̃. Alł̃ ꝓuno quo¬
ꝙ genere dotalium specierum.
io est ꝓ. regento. uł ornamẽ¬

Expanded text:
monumentorum ex omni parte nulla sit utilitas, et tunc donatio ad utramque personam valeat et maritus casum lucretur, nisi et hic donator eum stipulatus sit. Praeterea sancimus, si quimisit, si ex tempore matrimonii biennium transactum sit, ilico redituum vel pensionum nec non panis civilis quaestum eum praestare, etiamsi non fuerint adhuc res principales traditae: et si toidem post biennium usuras usque ad tertiam partem centesimae praestari. Sin autem aliae res praeter immobiles vel aurum fuerint in dote, sive in argento sive in muliebribus ornamentis siscumque, si quidem aestimatae fuerint, earum usuras ex tertia parte currere: aestimatione earum, quia et hoc apertius declarare oportet, ea intellegenda, quae pro singulis speciebus facta est vel pro unoquoque genere dotalium specierum, id est pro argento vel pro orname
Abbreviated transcription (Latin):
tis. uł ueste. aliisq specieb: ⁊ñ
cẽ expectandum post singulas
estimatões unam coadimatoẽ
totius calculi. q̃ satis scrupulo¬
sum.⁊ ꝑminiã subtilitatem

Expanded text:
 veste aliisque speciebus, et non esse exspectandam post singulas aestimationes unam coadunationem totius calculi, quod satis scrupulosum et per nimiam subtilitatem
Abbreviated transcription (Latin):
uces militium ⁊ p̾cipue qb gẽtes
q̃ maxime s̃ cauende. Ad ꝓpinquãt
in ipsis limitib comorari. ⁊ milite
ad ꝓpͥum recligere numerũ mimi¬
nentib magistiis potestatib diu¬
turnis que eoꝵ exercitationib in¬
herere precipimus. castroꝵ qnetiã
refectiomis luxuriaꝵ q̃ cura habe¬
ant qb cũ principib castroꝵq p̾
p̾positis ꝓlaboꝵ uicissitudine lumi¬
tancoꝵ militum  duodecimã. anno¬
naꝵ partem instribuendam scilicet
ut ecr magistie potestatis arbito

Expanded text:
uces limitum et praecipue, quibus gentes quae maxime cavendae sunt appropinquant, in ipsis limitibus commorari et milites ad proprium redigere numerum imminentibus magisteriis potestatibus diuturnisque eorum exercitationibus inhaerere praecipimus. Castrorum quin etiam refectionis clusuriarumque curam habeant. Quibus cum principe castrorumque praepositis pro laborum vicissitudine limitaneorum militum duodecimam annonarum partem, distribuendam videlicet inter eos magisteriae potestatis arbitrio,
Abbreviated transcription (Latin):
cipatꝰ ut pote in iiria apatre
afflctus. ñ compellatur fidci¬
comissum a sua ꝑsona ielictũ
p̾stare. ¶ Qd̾ ctiam ⁊ maliis
psomis quas exhexedari neces¬
sc ẽ. locum habere cenͣscimus

Expanded text:
cipatus utpote iniuria a patre adflictus non compellatur fideicommissum a sua persona relictum praestare. Quod etiam in aliis personis, quas exheredari necesse est, locum habere censemus
Abbreviated transcription (Latin):
D. ã. Adbassum.
itigatorib copia ẽ etiam ñ ꝯs¬
criptis libellis ilico appellaie
uoce. cum res poposcerit nidi¬
cata.tam inciilib quam in
criminalib causis.S̾. ã.

Expanded text:
 A. ad Bassum pu. Litigatoribus copia est etiam non conscriptis libellis ilico appellare voce, cum res poposcerit iudicata, tam in civilibus quam in criminalibus causis. D.
Abbreviated transcription (Latin):
i apud utrumq pretorẽ dũ
q̃stio uentilatur. ab aliqua
parte auxiliũ ꝓuccations⁊
finit obicctumͣ. p̾fectue urb̾
iudicium sacrum appellatur
Ĩ ñ nulli fisci debitores cũ uis¬
si funnt debitam sũmã exsol¬
u̾e int̾posito ꝓuocationis au¬
xilio iim executionis eludũ
nͨ iam opimonis exemplu
nec refutatorias p̾ces curãt
petere. uł offerre: placinit ut
p̾stitutos ad facienda hec ap¬
pellatoris cura defu̾it. desta
abeo ꝓucratio estimetur mox¬
q debitum exigatur.d¬

Expanded text:
i apud utrumque praetorem dum quaestio ventilatur, ab aliqua parte auxilium pro vocationis fuerit objectum, ut pi apud utrumque praetorem dum quaestio ventilatur, ab aliqua nonnulli fisci debitores, cum jussi fuerint debitam summam exsolvere, interposito provocationis auxilio vim exsecutionis eludunt, nec jam opinionis exemplum nec refutatorias preces curant petere vel offerre, placuit, ut, nitatibus praestitutos ad facienda haec appellatoris cura defuerit, deserta ab eo provocatio aestimetur, moxque debitum exigatur.
Abbreviated transcription (Latin):
fraudulent᷑ oxcusat.¶Nuiiũ
enim pactummillã conuẽtio¬
nc̃. murum contractum intrr
cos inderi uolumiis sub sccutũ.
uente. ¶ Quod ados ctia ictũ
intprctationes.tamucteres ꝙͣ
nouellas trahi gencralit imꝑa¬
musait legis latori quod fic̾ri
sc sufficiat cct̾aq quasi exp̃ssa
exlegis liccat noluntate collige¬
relhoc ẽ ut ca que lege ficri pro¬
hibentur si fuerint facta. ñ so¬
lum mutilia. s ꝓ infectis etia
habemtin lcet logis lator fien
prohibit tantum ncc speciali¬
ter dixerit mutue esse debere qͥ
factumẽ. ¶ S isiꝗd fu̾it subse¬
cutum exeo: uł obid. quod int̾¬
dicente lege factum e̾. illud qͦ
quamubiq suari factũ lege
prohibente censumꝰ. Certum
ẽ nec stipulationẽ ciusmodi
tenere. nec mandatũ illius ẽẽ
mom̃ti. nec sacram̃tum admit¬

Expanded text:
fraudulenter excusat. nullum enim pactum, nullam conventionem, nullum contractum inter eos videri volumus subsecutum, bente. Quod ad omnes etiam legum interpretationes tam veteres quam novellas trahi generaliter imperamus, ut legis latori, quod fieri se sufficiat, cetera quasi expressa ex legis liceat voluntate colligere: hoc est ut ea quae lege fieri prohibentur, si fuerint facta, non solum inutilia, sed pro infectis etiam habeantur, licet legis lator fieri prohibuerit tantum nec specialiter dixerit inutile esse debere quod factum est. sed et si quid fuerit subsecutum ex eo vel ob id, quod interdicente lege factum est, illud quoquam ubique servari factum lege prohibente censuimus, certum est nec stipulationem eiusmodi tenere nec mandatum ullius esse momenti nec sacramentum admit
Abbreviated transcription (Latin):
gilbum te natum aliqs com¬
prnt. statum retines quemi
ante habiusti. siu̾o ex ancu¬
la coitum naturalis pateri¬
demq dñs distraxit. ac post
cmptori pretium soluisti. ñ

Expanded text:
um te natum aliquis comparavit, statum retines, quem antea habuisti. si vero ex ancilla editum naturalis pater idemque dominus distraxit ac post emptori pretium solvisti, n
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ dare inp̃titu licebat sclicet ꝑĩ
ꝗsitionẽ iidicis. ⁊ ꝓbatõe cause:
int̾positõem dec̾ti ũt fraudi locus ñ
sit.¶ Ante omĩa igit urbana mã¬
tipia. ꝗa totis suppeslectilis notitiã
gerunt. semꝑ inhereditate ⁊ indo¬
mo retineant mboni fui frau

Expanded text:
tem dare in praeteritum licebat, scilicet per inquisitionem iudicis, probationem causae, interpositionem decreti, ut fraudi locus non sit. Ante omnia igitur urbana mancipia, quia totius supellectilis notitiam gerunt, semper in hereditate et in domo retineant; nam boni servi frau
Abbreviated transcription (Latin):
iestimata p̾dia data ẽẽnt indo¬
tem. ⁊ueniss ut elctio muli¬
cri suetur.nichil ommus ler
uina locum habet. Est autẽ
alicnatio omins actus ꝑ q̃
dominium trãsfert.Mp̾¬

Expanded text:
estimata praedia data essent in dotem et convenisset, ut electio mulieri servetur, nihilo minus lex Iulia locum habet. est autem alienatio omnis actus, per quem dominium transfert
Abbreviated transcription (Latin):
ent presentari. Quod se annos
aut locorum difficultate tue¬
atur. presides ꝓuinciaꝵ ctiar
militari aurilio ꝑ publicas
nitas appetito ꝯpetentem uin¬
dictam tali excessu imponcre
nonmorentur.

Expanded text:
t presentari, quod se armis aut locorum difficultate tueatur, presides provinciarum etiam militari auxilio per publicas litteras appetito competentem vindictam tali excessui non morentur.
Abbreviated transcription (Latin):
cꝑꝰ libet ioris sunt ꝯstitute. Cie¬
rici non exalia possessione uel
titerit ordinentur. ut ꝓ pric
capitatioms omis ac sarcinã
recegnoccant /ĩta ut ꝓmagni¬
tudine ul celebritate inmus
D̾. aa. Eutichiano pp̃o. Si q̃ ca¬
Lis. clericus fucrit ordinatus nͦ
statim ꝯuentione p̾missa pris¬
tinc ꝯditiom reddatur isiungo¬
ir ⁊ sollcitia nidicantium ad
pristinam sortem ueluti ma¬
nu mor miecta reuccctur.le¬
ricis ciumultius legem ꝓdesse
non patimur. que cessione
patrimonii sub secuta dec̾io¬
Inos clericor ẽẽ nomuctabat:¬

Expanded text:
libet locis sunt constitutae, clerici non ex alia possessione vel titerit, ordinentur, ut propriae capitationis onus ac sarcinam recognoscant: ita ut pro magnitudine vel celebritate uniuscdem AA. Eutychiano pp. Si quis curialis clericus fuerit ordinatus nec statim conventione praemissa pristinae condicioni reddatur, is vigore et sollertia iudicantium ad pristinam sortem velut manu mox iniecta revocetur. clericis enim ulterius legem prodesse non patimur, quae cessione patrimonii subsecuta decuriones clericos esse non vetabat
Abbreviated transcription (Latin):
uus heres excepͣtione pactiq
testam̃tu ĩ nistum ad seu̾as.
postea nichi se depat̾na succes¬
sionc petitinum ñ excausa
donationis. s transigendi ã¬
mo ĩ ire ꝓfessus ẽ cum res¬
puere q̃sĩtm necret herechi¬
tatẽ ⁊ transactio millo dato
uł retento. seu ꝓmissio minĩ¬
me ꝓcedat. submoi̾n ñ potest

Expanded text:
uus heres exceptione pacti, qui testamentum iniustum adseverans postea nihil se de paterna successione petiturum non ex causa donationis, sed transigendi animo in iure professus est, cum respuere quaesitam nequiret hereditatem et transactio nullo dato vel retento seu promisso minime procedat, subm
Abbreviated transcription (Latin):
. aã ⁊cc̃ Aur̃.
er scriptõem pemptoriam ꝙͣ
ante ꝯtestari sufficit.uł omis¬
sam priusquam sententia
feratur obic̾e. quandoq licet.
Nꝗdem intentũs actoris ꝓbati¬
onc deficere ꝯfidis. nuli̾a tipi
defensio necessaria ẽ. ¶Siu̾o
de hac ꝯfidendo exceptr̃e te
munitum ad seueras de hac
tantum agiꝯucit.Nam
sictiam de intentr̃e dubitas.
habita exçeptõe ĩꝯtestatione.
reis auxilium tribuitur cer¬
tis ex causis. scdreplicatioibꝰ
suam intentõem siquam ha¬
bent mununt. S̾. aa ⁊ cẽ

Expanded text:
. et CC. Aurelio. Praescriptionem peremptoriam, quam ante contestari sufficit, vel omissam, priusquam sententia feratur, obicere quandoque licet. toris probatione deficere confidis, nulla tibi defensio necessaria est. si vero de hac confitendo exceptione te munitum adseveres, de hac tantum agi convenit. nam si etiam de intentione dubitas, habita de exceptione contestatione treis auxilium tribuitur certis ex causis, sed replicationibus suam intentionem, si quam habent, muniunt. S. k. De
Abbreviated transcription (Latin):
hec certa religio hoc beate recor¬
datiomis ut diximus patres
om̃s presulosq romane cccłic.
quoc inomnib sequim̃. hoc
sedes apłica predicauit. hacte¬
nus ⁊ in ꝯuulse custodunt:
huic ꝯfessiom hinic fidei. ꝗsqs
contradictor extiterit. auienũ
ascã cõmunione alienum se
ip̃e ab cccłia iudicabit cẽ catho

Expanded text:
ec certa religio, hoc beatae recordationis, ut diximus, patres omnes praesulesque Romanae ecclesiae, quos in omnibus sequimur, hoc sedes apostolica praedicauit hactenus et inconuulse custodiuit: huic confessioni, huic fidei quisquis contradictor extiterit, alienum a sancta communione, alienum se ipse ab ecclesia iudicauit esse catho
Abbreviated transcription (Latin):
uicũq malcficioꝵ labe pol¬
uitum audicrit. dep̾hendit
occupau̾t. illico ad publicũ
protrahat: ⁊ uidicioꝵ oculis
cõmuins hostem salutis os¬
tendat. Od̃si qsquam exa¬
gitatorib id aurigis. seuex
quolibet alio genc hominũ.
ꝯtra hoc int̾lictum uemre tẽ¬
ptau̾it. aut clandestinis sup¬
pliciis. etiam manifestũ ieũ
malefice artis opp̾sscrit. ulti¬
mũ suppliciũ ñ euadat. gemi¬
ne suspiciomis obnoxius. ꝙ
aut publicum reũ ne facin¬
oris socis publicaret seuer¬
tati legum. ⁊ debite subtra¬
xerit q̃stiomi. aut ꝓpͥun for¬
tassis inimicũ sub hiu mõi
uindicte nomine ꝯsilio atͦ

Expanded text:
be pollutum audierit deprehenderit occupaverit, ilico ad publicum protrahat et iudiciorum oculis communis hostem salutis ostendat. Quod si quisquam ex agitatoribus  id est aurigis seu ex quolibet alio genere hominum contra hoc interdictum venire temptaverit aut clandestinis suppliciis etiam manifestum reum maleficae artis oppresserit, ultimum supplicium non evadat geminae suspicionis obnoxius, quod aut publicum reum, ne facinoris socios publicaret, severitati legum et debitae subtraxerit quaestioni aut proprium fortassis inimicum sub huiusmodi vindictae nomine consilio at
Abbreviated transcription (Latin):
iceat omnib iudicib illustri pre¬
ditis potestate ꝯsilianq sibi eodẽ
sccło acitio ⁊ sepius miungere. qr
ꝗ semel recte cognitꝰ ẽ obhx solu
ñ debet q̃ iam ꝓbatum ẽ imꝓbari.

Expanded text:
iceat omnibus iudicibus illustri praeditis potestate consiliarios sibi eosdem secundo ac tertio et saepius iniungere, quia qui semel recte cognitus est, ob hoc solum non debet, quod iam probatus est, improbari.
Abbreviated transcription (Latin):
potius quam in suo. arbitrio nout¬
rint ꝯstitutam. Designate igitur :¬
ꝯsorti portionis catemis uinor¬
dinumciuitatumq obnoxium ⁊¬
maneat. ut ctiam locandi quanti
s̃u int̾ ẽ licentiam sibi noucunt lxi¬
ꝯtributam. Noua uectigalia insti¬

Expanded text:
o arbitrio noverint constitutam. Designatae igitur consortium portionis eatenus iuri ordinum civitatumque obnoxium maneat, ut etiam locandi quanti sua interest licentiam sibi noverint contributam. VECTIGALIA NOVA INSTI
Abbreviated transcription (Latin):
mitaꝵ uł matertrraꝵ locum
habere potest. Talcm igitur¬
ip subtilcm dubitatr̃em ampu¬
tantes precipimus tam filio
uł filie defucte ꝑsone doten
ul ante miptias donatõem.a
pnentib sins sibi datam cor¬
fcrix ncpotib uł ncptibꝰ mor¬
tue ꝑsont. quam codẽ neptes
ulł neptes patrins sins. aut.i¬
uunculi .s. amitis. ctiam et ma¬
ttens dotrm i antr nuptias
donatõem patris sin uł matris.
quam ꝓcous ea mortua ꝑso¬
na dedit similit̾ ꝯferie ũt ꝯmix¬
tis huismodi collatõib cum
boms mortue ꝑsont. duas q̃
.parits ncpotes uł neptes nube¬
ant illius portionis. q̃ patri
uł matri coꝵ si suꝑ eẽt defere ba¬
tur triam u̾o ciusdem portiõit
partem una cum sibi competẽ¬
tib portionib filii uł filic de¬
te agitur capiant. ¶t. Augo

Expanded text:
mitarum vel materterarum locum habere potest. Talem igitur subtilem dubitationem amputantes praecipimus tam filios vel filias defunctae personae dotem vel ante nuptias donationem a parentibus suis sibi datam conferre nepotibus vel neptibus mortuae personae, quam eosdem nepotes vel neptes patruis suis aut avunculis, amitis etiam et materteris dotem et ante nuptias donationem patris sui vel matris, quam pro eo vel ea mortua ferre, ut commixtis huiusmodi collationibus cum bonis mortuae personae duas quidem partes nepotes vel neptes habeant illius portionis, quae patri vel matri eorum, si superesset, deferebatur, tertiam vero eiusdem portionis partem una cum sibi competentibus portionibus filii vel filiae dete agitur, capiant. D. k.
Abbreviated transcription (Latin):
n bent positum libris mucnia¬
tisuł aliquod suꝑfluũ. uelmi¬
tudine semota ⁊ ꝙ in ꝑ fectu
t̃ repleatis. ⁊ om̃e opo modera¬
tum ⁊ quam pulcheriũ ostẽ¬
datis. ¶Hoc etiam inchilomi¬
mis obsuando. ut si aliquid
quas antiꝗ insins libris posue¬
rũt ñ irctt scriptum inuenia¬
tis ⁊ hoc refornctis ⁊ ordine
moderato tradatis. ut hoc iide¬
atur cẽ uerum ⁊ optimũ ⁊ qͣn
abmitio scriptum quod auo¬
bis electum ⁊.ibi positum fu̾it.
⁊ ncmo excomꝑatione uetis
uoluminis quasi utiosã scꝑ¬
turam argucre audeat. ¶Cũ

Expanded text:
n bene positum libris inveniatis vel aliquod superfluum vel mitudine semota et quod imperfectum est repleatis et omne opus moderatum et quam pulcherrimum ostendatis. Hoc etiam nihilo minus observando, ut, si aliquid quas antiqui in suis libris posuerunt , non recte scriptum inveniatis, et hoc reformetis et ordini moderato tradatis: ut hoc videatur esse verum et optimum et quasi ab initio scriptum, quod a vobis electum et ibi positum fuerit, et nemo ex comparatione veteris voluminis quasi vitiosam scripturam arguere audeat.
Abbreviated transcription (Latin):
matione nolumus exulare.
Et eaque sacratissimis ꝯstituti¬
ombꝰ quas incodicem nr̃mir¬
digimus cauta sunt. itex poĩ

Expanded text:
matione volumus exulare: et ea, quae sacratissimis constitutionibus quas in codicem nostrum redegimus cauta sunt, iterum po
Abbreviated transcription (Latin):
ucteres ꝯscripta motraniũ aut
ĩpositione inuemiantur. nullũ
crim̃ scripture imputetꝰ sed nr̃e
cłetiom hoc ascribatur. Nulla ita¬
q inominib p̾dicti codicis mẽ¬
bris antinomia. sic enim auc¬
tustate greco uocabulo micu¬
patur aliquem sibiumdicet
locum.s: sit una ꝯcordia una
ꝯseq̃ntia. adũsario nemine ꝯsti¬
tuto. ¶ S ⁊ similitudinẽ scd̃m
qd dictum c̃ abhuiusmodi ꝯ su

Expanded text:
es conscripta, in contrarium autem in positione inveniantur, nullum crimen scripturae imputetur, sed nostrae electioni hoc ascribatur.--§ 8. Nulla itaque in omnibus praedicti Codicis membris antinomia sic enim a vetustate Graeco vocabulo nuncupatur aliquem sibi vindicet locum, sed sit una concordia, una consequentia, adversario nemine constituto.--§ 9. Sed et similitudinem secundum quod dictum est ab hujusmodi consu
Abbreviated transcription (Latin):
nitus ẽ. eum tibi agenti rector
proumcie reddi efficiet.D.
tatas sibi. nec ex officio uendu¬
di potesta tem habens. distrale¬
do. qcquã tibi nocere potuit.
ancunus siue lex auienationẽ
mhibuerit. sue testor hoc fecit.

Expanded text:
nitus est, eum tibi agenti rector provinciae reddi efficiet. VIgatas sibi nec ex officio vendendi potestatem habens distrahendo quicquam tibi nocere potuit. Sancimus, sive lex alienationem inhibue
Abbreviated transcription (Latin):
iprior res publica ꝯtͣxit. fun¬
D q ei ẽ obligatꝰ. tibi scdo
c̾ͥclitori offerendi pecumam
potestas ẽ. ut succedas ctim
mnius rripublice.az̃p¬

Expanded text:
prior res publica contraxit fundusque ei est obligatus, tibi secundo creditori offerendi pecuniam potestas est, ut succedas etiam in ius rei publica
Abbreviated transcription (Latin):
refẽctoem cius sumptꝰ ꝯfer
ie detͣcͣtat. ñ nccessario extra
ordinẽ tibi subutum desiõ¬
as. Et enim si solus edifica¬
ĩus nec intra quatuor mñ su¬
uz tempora cũ sentesimis nũ¬
mus ꝓportiont socu crogato
restitutꝰ fu̾it. uł quominus
id fierit ꝑsocium id stetisse
ꝯstitit ius domini ꝓsolido
uudicare. uł optinere. nixt
placitum antiꝗto potis¬

Expanded text:
refectionem eius sumptus re detractat, non necessarie extra ordinem tibi subveniri desideras. etenim si solus aedificaveris nec intra quattuor mensuum tempora cum centesimis nummus pro portione socii erogatus restitutus fuerit vel, quominus id fieret, per socium id stetisse constiterit, ius dominii pro solido vindicare vel obtinere iuxta placitum antiquitus poteris
Abbreviated transcription (Latin):
ropt̾ molatã uirgiẽ adultã
q postra maritꝰ esse cepit. ac¬
cusator iusto ñc̃. ⁊ ido nux m¬
riti crim̃ exercere ñ potest.mn¬
si puclla uiolata.sponsa cis
finit. ¶sz si p̾a muurias suas
assistentĩb curatorib ꝑ quec
etiam negotia cis grrenida s̃

Expanded text:
ropter violatam virginem adultam qui postea maritus esse coepit accusator iustus non est et ideo iure mariti crimen exercere non potest, nisi puella violata sponsa eius fuerit. Sed si ipsa iniurias suas adsistentibus curatoribus, per quos etiam negotia eius gerenda sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
Que oporte non solum iicasi¬
bo quos futurum tempo crea¬
uerit. s etiam in adhuc pendẽ¬
tib ⁊ iudiciali timo uł ami¬
cali cõpositione nec dum so¬
spitis optincre.

Expanded text:
Quae oportet non solum in casibus, quos futurum tempus creaverit, sed etiam in adhuc pendentibus et iudiciali termino vel amicali compositione necdum sopitis obtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
amotaꝵ iudicium. Silcat obli¬
bers retentõ. cum ip̃e naturabo
stimulus parentes ad liborum E¬
suoꝵ educatione in hortatur.
Neuarium genus culparũ ma¬
riti ꝯtra uxores ex cogitent.ut
possint eadem retentr̃e ꝯtracaᷤ
mulieris dissonitum fu̾it ma¬
trimonium. q fieri oportet.
Set nec obimpensas mres dotis
factas retentio satis cẽ nobis
udctur idonca. Cum enim ne¬
cessane qdem expense dotis ⁊¬
minuunt quantitatem utiles
aũt expense ñ alit̾ miriuxori¬
a actione detincbantur. insi ex
uoluntate mulicris . hon ab
re ẽ siꝗdem uoluntas mulie¬
ris intercedat mandati actr̃e
Can̾ra auctoritate manto ꝯtͣ
uxorem indulgeri. quatenus
si uoluptane sunt. nicet uolũ¬
tate enis expense dectuctio oꝑ¬
is q̃ fecit sine lesonc tamen p̾¬
oris speciei marito relinquat:¬

Expanded text:
amotarum iudicium. Sileat ob liberos retentio, cum ipse naturalis stimulus parentes ad liberorum suorum educationem hortatur. Ne varium genus culpae mariti contra uxores excogitent, ut possint eadem retentione contra mulieris dissolutum fuerit matrimonium, quid fieri oportet. Sed nec ob impensas in res dotis factas retentio satis esse nobis videtur idonea. cum enim necessariae quidem expensae dotis minuunt quantitates, utiles autem expensae non aliter in rei uxoriae actione detinebantur nisi ex voluntate mulieris, non ab re est, si quidem voluntas mulieris intercedat, mandati actionem a nostra auctoritate marito contra uxorem indulgeri, quatenus si voluptariae sunt, licet voluntate eius expensae, deductio operis quod fecit, sine laesione tamen prioris speciei, marito relinquat
Abbreviated transcription (Latin):
bitum maritali. siñ dolo malo
u̾satus ẽ. cautione iudelicet ab
eo exponẽdã q̃ si admeliorem
fortunã ꝑuenit. etiam q̃ min
ꝑsoluit hoc restituere ꝓcuret.
Oxactio aũt dotis celebret᷑.
ñ annua bnma trima dic sed
omnimodo intra annũ in reb̾
mobilibdus se mouc̾tib uel
ĩ corporalib cẽtis undelicet reb̾
q̃ soloꝯtinentur ilico restituen¬
dis. q̃ cõmune utriusq fuerat
actõnis. ¶Sin aut suꝑ sederit.

Expanded text:
bitum maritali, si non dolo malo bitum maritali, si non dolo malo versatus est: cautione videlicet ab eo exponenda, quod, si ad meliorem fortunam pervenerit, etiam quod minus persolvit, hoc restituere procuret. Exactio autem dotis celebretur non annua bima trima die, sed omnimodo intra annum in rebus mobilibus vel se moventibus vel incorporalibus: ceteris videlicet rebus quae solo continentur ilico restituendis, quod commune utriusque fuerat actionis. Sin autem supersederit
Abbreviated transcription (Latin):
ut sit omnium retentionumer¬
peditus tractatus. ⁊ exstipulatu
actiom̾nto ẜm sui naturam nul¬
lam accipiat retentiont ¶Nlo
proculdubio in exstipulatuac¬
tione ẜuando. ut si decesserit mu¬
uier ꝯstante matrimomo do ñm
lucro mariti cedat. msi excpoda
pactionib. s adheredes mulicris
exstipulati actõ fin sinaturã
transmittatur. siuc expressa fu¬
erit. siue ex hac lege in esse intel¬
ligatur. Cum aũt inexactrẽ
dotis. exstipulatu d̃ actõ natura¬
lit̾ restitutõem dotis aparte ma¬
riti uxori ilico ⁊ insolidum ficri
iubebat. Rei aũt uxoria annua
bima. trima. die inhis q̃ ponde
nUnu̾o mensura ꝯsistunt exactõe
pollicebatur:. ⁊ ñ insolidum. sed
quantũ maritus fac̾e potest. si
n dolo malo suam dimmint
substantia. ¶ In hac parte ru¬
dem figuram exstipulatu dami
actiomi. ut si matrimoniũ finit
disolutũ millo pacto adhibi¬
to. intantum q̃ maritus ꝯdẽpne¬
tur. inquantum fac̾e potest. qr
hoc equissimũ ẽ ⁊ reuerentie de¬

Expanded text:
ut sit omnium retentionum expeditus tractatus et ex stipulatu actio merito secundum sui naturam nullam accipiat retentionem. Illo procul dubio in ex stipulatu actione servando, ut, si decesserit mulier constante matrimonio, dos non in lucrum mariti cedat nisi ex quibusdam pactionibus, sed ad heredes mulieris ex stipulatu actio secundum sui naturam transmittatur, sive expressa fuerit sive ex hac lege inesse intellegatur. Cum autem in exactione dotis ex stipulatu quidem actio naturaliter restitutionem dotis a parte mariti uxori ilico et in solidum fieri iubebat, rei uxoriae autem annua bima trima die in his quae pondere numero mensura consistunt exactionem pollicebatur, et non in solidum, sed quantum maritus facere potest, si non dolo malo suam deminuit substantiam, in hac parte rudem figuram ex stipulatu damus actioni, ut, si matrimonium fuerit dissolutum nullo pacto adhibito, in tantum quidem maritus condemnetur, in quantum facere potest, quia hoc aequissimum est et reverentiae de
Abbreviated transcription (Latin):
mnb tam iuris spectabilib quã
iuris clarissimis iudicibꝰ ꝗ per ꝓ¬
uinciam sue militarem siue ciui¬
lem administratioẽm gerunt. nͨ
ñ comiti cõmercioꝵ. magistro a
siue priuate rri rationali ꝑ ponti

Expanded text:
mnibus tam viris spectabilibus quam viris clarissimis iudicibus, qui per provincias sive militarem sive civilem administrationem gerunt, nec non comiti commerciorum, magistro aeris sive privatae rei, rationali per ponti
Abbreviated transcription (Latin):
emo exhis ꝗ aduocati causaꝵ ꝯsti¬
tuti st̃ uł fu̾int. ⁊ in hac regiaurbe
inquocumq iudicio deputati ⁊ m
aliis omnib ꝓunitiis ño subiec¬
tis imꝑio. aũdeat muno eodemq
tp̃r tam aduocatione utiquam.
siliari cuiusq magistratus. ꝗbusᷤ
res publica gerenda committitur
curam arriꝑe. Cum satłhabundeq
sufficit. uł ꝑaduccationẽ causis
ꝑfectissime patrocinaris ul assesso¬
ris officio fungi. siecum inutrũq
festinet neutrum uenc pagat.
sed siuuce aduoratus c̃ẽ maluerit.
hoc cumdebita solertia implere
possit. uł si assessionẽ elegerit. in
ea uidelicet ꝑmancat. Ita tamc̃
ut post ꝯsiliarii sollicitudinem de¬
positam: Liceͣt ei admumus aduo¬
cationis reuerti. Mec sit ꝯcessum
cuidam duobꝰ magistratib ad¬
sidere. Et utriusq iudicu curam
ꝑagere. n enim facile credendur
e duab etiam necessariis iebus
unũ sufficere. nam cum um iudi¬
cio ad fint altero abstrahi neces¬
se ẽ. sicq nilli coꝵ idoneũ into¬

Expanded text:
emo ex his, qui advocati causarum constituti sunt vel fuerint et in hac regia urbe in quocumque iudicio deputati et in aliis omnibus provinciis nostro subiectis imperio, audeat in uno eodemque tempore tam advocatione uti quam consiliarii cuiuscumque magistratus, quibus res publica gerenda committitur, curam adripere, cum sat abundeque sufficit vel per advocationem causis perfectissime patrocinari vel adsessoris officio fungi, ne, cum in utrumque festinet, neutrum bene peragat: sed sive advocatus esse maluerit, hoc cum debita sollertia implere possit , vel si adsessionem elegerit, in ea videlicet permaneat, ita tamen, ut post consiliarii sollicitudinem depositam liceat ei ad munus advocationis reverti. Nec sit concessum cuidam duobus magistratibus adsidere et utriusque iudicii curam peragere  neque enim facile credendum est duabus etiam necessariis rebus unum sufficere: nam cum uni iudicio adfuerit, altero abstrahi necesse est sicque nulli eorum idoneum in to
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ carthis imponat. sed alias quas¬
dam litt̾as excogitatas assimu¬
lai̾t existimare ei licere fungia
memorato officio subhinusmõi
tam̃ latere umbra cum in legem
comittunthi ꝗuigorẽ eiꝰ scͥrupu¬
losis ⁊ excogitatus artib cludere
festinant. ixq sibiblandiri quẽꝙͣ
oportrt quod ⁊ de p̾sentis legis acu¬
leo possit euadere. quem admod̾
⁊ anriores leges suꝑ hac ie posita
deludeat. siꝗs ⁊ enim intali comis¬
so fint inuentus sciat se dematri¬
culis aduccatorium penitus cẽ
delendum ⁊ decem libraꝵ auri młe¬
tam nr̃is priuatis largitionib il
laturum ꝑiirũ illustrem comitẽ
maiorem regalis culminis subitu¬
rũ offensani tũ nec ip̃e uidex ꝗ hoc
fieri passus ẽ ⁊ sciens prudrensq hoc
comisserit. sinc imꝑiali comotio¬
ne remanebit. Cadem pena subici¬
endo ctiam cͥo uł eis ꝗ nihis causis
quaꝵ patrocimũ adeptisunt qb¬
q aduccationem sua p̾stit̾int. as¬
sessiones cinuscũq magistratus co¬

Expanded text:
 chartis imponat, sed alias quasdam litteras excogitatas adsimulaverit, existimari ei licere fungi quidem memorato officio, sub huiusmodi tamen umbra latere, cum in legem committunt hi, qui vigorem eius scrupulosis et excogitatis artibus eludere festinant. Neque sibi blandiri quemquam oportet, quod et praesentis legis aculeos possit evadere, quemadmodum et anteriores leges super hac re positas deludebat. Si quis etenim in tali commisso fuerit inventus, sciat se de matriculis advocatorum penitus esse delendum et decem librarum auri multam nostris privatis largitionibus ilaturum, per virum illustrem comitem maiorem regalis culminis subiturum offensam, cum nec ipse iudex, qui hoc fieri passus est et sciens prudensque hoc commiserit, sine imperiali commotione remanebit: Eadem poena subiciendo etiam eo vel eis, qui in his causis, quarum patrocinium adepti sunt quibusque advocationem suam praestiterint, adsessionis cuiuscumque magistratus co
Abbreviated transcription (Latin):
cam atq asiam diocesm.⁊ assesso¬
ribꝰ iudicum singuloꝵ inp̾hendis
solatiis annonaꝵ hnc fixus ac sta¬
bilis seruabitur modꝰ. ut ea ꝓ. ĩ¬
nomis ⁊ capitu dignitatis suc de¬
bitis ptiaꝯ sequatur que particla¬
ribꝰ delegationibꝰ soleant ꝯtinen.¬

Expanded text:
cam atque asianam dioecesin et adsessoribus iudicum singulorum in praebendis solaciis annonarum hic fixus ac stabilis servabitur modus, ut ea pro annonis et capitu dignitati suae debitis pretia consequantur, quae particularibus delegationibus soleant contine
Abbreviated transcription (Latin):
sccietatis nur uł transactonis sti¬
pulatione subdita bonoꝵ omĩũ
equis partib interte ⁊ famiamdi¬
insionem recte fieri placuit quo
minus hec rata scruentur. nchilit¬
c̃. utrum ne testatus ꝗ fint obliga¬
tus. an nitestatus rebussit huma
ꝑsensus partium integer psenes¬
rat ¶ Promde si am tibi ꝓsocio
nata c̃ actio eam inferix apd eũ
matnus uctum dubititione se¬
mota licentiam habere funosi ca¬
torem disseluere simaluerit soci¬
etatem furiosi. ⁊ sccus licere ei renũ¬
aliis tractibo ligitima auctori¬
tem ei dedimus ita i mhac parte

Expanded text:
societatis iure vel transactioni stipulatione subdita bonorum omnium aequis partibus inter te et Fabiam divisionem recte fieri placuit, quo minus haec rata serventur, nihil interest, utrumne testatus, qui fuerit obligatus, an intestatus rebus sit humaconsensus partium integer perseverat. proinde si iam tibi pro socio nata est actio, eam inferre apud eum, Sancimus veterum dubitatione semota licentiam habere furiosi curatorem dissolvere, si maluerit, societatem furiosi, et sociis licere ei renunaliis contractibus legitimam auctoritatem ei dedimus, ita et in hac parte
Abbreviated transcription (Latin):
q duudi. preses ꝓuincie si patrẽ
tuum salmaꝵ socictatẽ particpa¬
se. iñ icepta cõmunis copn
portione. reb humanis exc̃pa
cẽ reppererit. cõmodum societaui
¶ debeti iuxta fidem u constiterit
estitin ubi papiet.¶B. aa¬

Expanded text:
 dividi, praeses provinciae, si patrem tuum salinarum societatem participasse et non recepta communis compendii portione rebus humanis exemptum esse reppererit, commodum societatis, quod deberi iuxta fidem veri constiterit, restitui tibi praecipiet.
Abbreviated transcription (Latin):
ui post sententiam discusso¬
ad sinceritatem tua negotiũ
transferatur. ut si mediocritas
negotii. aut longingtas regi¬
om̃s. adiudicium tuum litiga¬
tor es uenire ñ patitur iudici
rectoris ꝓuincie quem ip̃e ꝓ¬
tium deleges.Mpp. Arcad̾

Expanded text:
um post sententiam discussoad sinceritatem tuam negotium transferatur, ut, si mediocritas negotii aut longinquitas regionis ad iudicium tuum litigatores venire non patitur, iudicio rectoris provinciae, quem ipse tium deleges. D.
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃dis expectãt ab adita herecli¬
tatr. Una cum aliis q̃ serins ĩte¬
tam̃to manumissis.uł aliis
legatis ielicta sunt competr̃ti¬
u. Excepto etiam usu fructur
qsin natura adħrdes legata¬
rii transmitti ñ patitur. Et n
amorte testatoris m ab adita.
herditatt quantum ad trans¬
missionem dies eius ced̃r¶

Expanded text:
redis expectat, ab adita hereditate una cum aliis, quae servis in testamento manumissis vel aliis legatis relicta sunt, competentibus. Excepto etiam usu fructu, qui sui natura ad heredes legatarii transmitti non patitur et neque a morte testatoris neque ab adita hereditate, quantum ad transmissionem, dies eius cedit.
Abbreviated transcription (Latin):
pecuma quasi rupta fide suscepra
recte petcrur. cum ñ mutatauendi¬
tons uohuntate ꝯdicionis potesta¬
tem post manu mittentis factu
npsentan optima ratione placu¬
numtibi nestienti fugitiuum uel
alio modo intiosum ꝗs uendidit.

Expanded text:
pecunia quasi rupta fide suscepta recte petetur, cum non mutata venditoris voluntate condicionis potestate post manumittentis factum repraesentari optima ratione placuvum tibi nescienti fugitivum vel alio modo vitiosum quis vendidit
Abbreviated transcription (Latin):
Ruphine.
⁊ puellam ea lege uendidisti ut
manumitteret ⁊ si manumissa
ñ eẽt centum aurei p̾starentur.
ñ fuata fide nichilominus cam
raptam euestigio sintutis ad li¬

Expanded text:
Rufinae. Si puellam ea lege vendidisti, ut manumitteretur et, si manumissa non esset, centum aurei praestarentur, non servata fide nihilo minus eam raptam e vestigio servitutis ad li
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃. nstiman ȧ. exne
instrumento ea uertu posu̾it.
turaꝵ hypothecam. sancimꝰ¬
nec expriorib sanctõib miñ
habe specias hypothece m̃mo¬
riã uideri. cum sit iustũ uolũ¬
tates ꝯthenium magis quã
u̾boꝵ ꝯceptionem inspicere.
suꝑ qua geñau nypotheca il
ut ⁊ si res suas suppone debi¬
tor dix̾it. ñ adiecto tam p̾sẽ¬
tes quam futas. ius tamen

Expanded text:
mp. Iustinianus A. Menae instrumento ea verba posuerit:turarum hypothecam, nec ex prioribus sanctionibus minus habere speciali hypothecae memoria videri, cum sit iustum voluntates contrahentium magis quam verborum conceptionem inspicere. Super qua generali hypotheca illncimus, ut et, si "res suas" supponere debitor dixerit, non adiecto" tam praesentes quam futuras", ius tamen
Abbreviated transcription (Latin):
catis debet.B̾ .ã. Antonino.
eq atutela n acura ido qs excu¬
satur. q̃ creditor suic debitor ca
ẽ. cui tutor siue curator datus ẽ
sed participem in muñc hab
debet. ut si res exegent. is q anc¬
no auxilio egri defendatum.

Expanded text:
Idem A. Antonino. Neque a tutela neque a cura ideo quis excusatur, quod creditor sive debitor eius est, cui tutor sive curator datus est, sed participem in munere habere debet, ut si res exegerit is qui alieno auxilio eget defendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
tutores siue cumatores dati sunt
ex co dic cocłe exquo decittum
p̾toris aut testamentu paretis
notum factu erit ei qad munꝰ
ĩcluxit sancit. si siqs incis tẽpo¬
ris computatõe ab co cinus de

Expanded text:
tutores seu curatores dati sunt, ex eo die cedere, ex quo decretum praetoris aut testamentum parentis notum factum erit ei qui ad munus induxit sanxit. Sed si quis in eius temporis c
Abbreviated transcription (Latin):
tem. cuiuscumq sexũs habe¬
ant:nec alia ꝓles descendẽ¬
tium eissit iste tam̃ filius ł
filia: uł nepos uł neptis: uł ꝓ¬
nepos uł ꝓneptis. menͣte cap¬
tus uł mente capta ꝑ petuo

Expanded text:
tem cuiuscumque sexus habeant nec alia proles descendentium eis sit, iste tamen filius vel filia vel nepos vel neptis vel pronepos vel proneptis mente captus vel mente capta perpetuo
Abbreviated transcription (Latin):
i frĩs tui filius mortis tempo¬
re in patris sui fuit potestate
siue ex asse heres institutus
ẽ. etiam claiisis tabulis here
potint existere. siue exparte
nichilominus statim suus:¬
ei heres extitit ec ea ꝓpt̾ qd̃
intra paucos dies mortis pat̾i
sui ꝯcessit infatum. tu ad eiꝰ¬
dem fris tin potes accde suc¬
cessionẽ.¶ Qd si cum sui ui¬
ris ẽẽt. ante adita hereclitatẽ
decessit. tuq fri tuo legitimꝰ
heres extitisti. s si intra tempo¬
ra edicto p̾sinita bonoꝵ posse¬
ssionẽ agnoinsti. q̃ facultatũ¬

Expanded text:
ris tui filius mortis tempore in patris sui fuit potestate, sive ex asse heres institutus est, etiam clausis tabulis heres potuit existere, sive ex parte, nihilo minus statim suus heres ei extitit nec eapropter, quod intra paucos dies mortis patris sui concessit in fatum, tu ad eiusdem fratris tui potes accedere successionem. Quod si, cum sui iuris esset, ante aditam hereditatem decessit tuque fratri tuo legitimus heres extitisti seu intra tempora edicto praefinita bonorum possessionem agno
Abbreviated transcription (Latin):
trupulosam inqsitoem utru
mento. legati uł fidei cõmissi
nomine aligo deliq̃rit. penitꝰ
amputantes. omma que uel
inquocumq ꝯtractustipulati
uł pactist̾ ꝯtrahentes. uł testa

Expanded text:
rupulosam inquisitionem, utrum mento legati vel fideicommissi nomine aliquid dereliquerit, penitus amputantes omnia, quae vel in quocumque contractu stipulati vel pacti sunt contrahentes, vel testa
Abbreviated transcription (Latin):
audabile uiteq hominũ ne¬
cessarium aduocationisof¬
ficium maxime principalibꝰ
p̃miis oportet remunerari.
os fisci ꝓ tp̃r patronos foritus
celsitudmis sollẽpin dic fes¬
tuitatis kalendaꝵ ianuar¬
a ip̃ius tantũmodo anni
ꝑ q̃m tale pagunt officiu.
intspectabiles sacri ꝯsistorii
comites diupa nĩr sereinti¬
tis manu punctiꝯ seq solaci¬
xum. Et postqͣmtale depo¬
sucrint officium. siꝗdẽ filios
ĩgenug habent eor clarissi¬
mor notaͣ pͥoꝵ inseriꝯsortio
tribunoꝵ sacras solitas epłao
sinc quadam suffragii solu¬
tione ꝑceptum. Et siquis
psententiã sublimitatis tue
munitus suꝑ agnito debi¬
to uł agnita causa q̃ ĩgerit
ei ꝯfestionem expone parato
sit.eam ñ arbitro delcgato.
sed tunc temporis fiscipatͤ¬
nis uł alt̾utri eoꝵ. Si alt̾. ad¬
eẽ ñ possit ꝓmore tam̃ soli¬
to sub actoꝵ testificatione

Expanded text:
audabile vitaeque hominum necessarium advocationis officium maxime principalibus praemiis oportet remunerari. os fisci pro tempore patronos fori tuae celsitudinis sollemni die festivitatis kalendarum ianuariarum ipsius tantummodo anni, per quem tale peragunt officium, inter spectabiles sacri nostri consistorii comites divina nostrae serenitatis manu puncti consequi solacium. Et postquam tale deposuerint officium, si quidem filios ingenuos habeant, eos clarissimorum notariorum inseri consortio tribunorum, sacras solitas epistulas sine quadam suffragii solutione percepturos. Et si quis per sententiam sublimitatis tuae monitus super agnito debito vel agnita causa, quae ingeritur ei, confessionem exponere paratus sit, eam non arbitro delegato, sed tunc temporis fisci patronis vel alterutri eorum, si alter adesse non possit, pro more tamen solito sub actorum testificatione
Abbreviated transcription (Latin):
qum ñ iedẽptum ab hostibus
filiũ tuum s sinc ullo ꝯtractu
tlitum ab arbaris p̾fecto le¬
gionis dicas. post umni u
locum habuit. ⁊ illoingenin¬
tati sue rectu eũ preses ꝓͥuĩc

Expanded text:
um non redemptum ab hostibus filium tuum, sed sine ullo contracto traditum a barbaris praefecto legionis dicas, postliminii ius locum habuit et ilico ingenuitati suae reddi eum praeses provinciae
Abbreviated transcription (Latin):
pscntib ins fundꝰ que emp¬
ti fu̾it cuictꝰ. siue ab sentib
postra quanti tua int est iẽ
p̃tiinoie decuisti. si aliud no
placiit publice nome.d

Expanded text:
sentibus his fundus quem emisti fuerit evictus sive absentibus, postea quanti tua interest rem pretii nomine dedisti, si aliud non placuit, publice notum
Abbreviated transcription (Latin):
uꝑ uacuam obsuationem ue¬
trrum legum. p quam uolũ¬
tates testatoꝵ ad effectũ du¬
ciimpediebant. amputams
precipientes nullũ ualere di¬
cendo pene nomme q̃damcẽ
relicta. uł ad empta in supremi
testantiũ uoluntatib ca ĩfir¬
mare. s lic̾e testanti ꝓ implẽ¬
da sua uoluntate. uł pecumas
dari preciꝑe.uł aliam pecuma
riã inftrre. Quib nom̾it tar
inadimendis herectitatibus
uł legatis uł fidei cõmissis.i
lib̾tatib. quam in pcipiendo
ad alias ꝑsonas cas transfer¬
ni abeo cui relicta ab initio st̃
uł aliquid auis abco dari. si
mimis dispositionib suis hx¬
res. uł icganͣus. uel libtate do

Expanded text:
acuam observationem veterum legum, per quam voluntates testatorum ad effectum duci impediebantur, amputamus praecipientes nullum valere, dicendo poenae nomine quaedam esse relicta vel adempta in supremis testantium voluntatibus, ea infirmare, sed licere testanti pro implenda sua voluntate vel pecunias darenam inferre quibus voluerit, tam in adimendis hereditatibus vel legatis vel fideicommissis vel libertatibus, quam in praecipiendo ad alias personas ea transferri ab eo, cui relicta ab initio sunt, vel aliquid aliis ab eo dari, si minus dispositionibus suis heres vel legatarius vel libertate do
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝓbaĩis demetrium petisse
dematre heredeq sua. ut tibi
alm̃ta menstrua ⁊ uestanũ
anuũ p̃staret. eamq sccuta

Expanded text:
obaveris demetrium petisse de matre heredeque sua, ut tibi alimenta menstrua et vestiarium annuum praestaret, eamque secuta
Abbreviated transcription (Latin):
rescriptione bona fide possiden¬
tes. adu̾s ꝓ̃sentem. annoru
decem. ab sentem aũt ingniti
mumuntur. Qd̾ temp si exali¬
ciuũs ꝑsona dẽpetitoꝵ parte
restitutionis p̾tendatur auxi¬
lii. declucto co quo siquid fu¬
erit gestum succurri soletresi¬
duum cõputari ratõis ẽst.
Mp̃. Iustimañ. ã. Mene. pp̃.
ancimus his soł militib qui
expeclitionib occupati sunt.¬

Expanded text:
escriptione bona fide possidentes adversus praesentem annorum decem, absentem autem viginti muniuntur. quod tempus, si ex alicuius persona de petitorum parte restitutionis praetendatur auxilium, deducto eo, quo, si quid fuerit gestum, succurri solet, residuum computari rationis est. Imp. Iustinianus A. Menae pp. Sancimus his solis militibus, qui expeditionib