comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stipłonẽ ualere i sp̃e huꝰ mo¬
di. is qui pupilli tutelam ad¬
ministͣre ceperat: cessit aomi¬
tus ẽ renipupilli saliã foceait
m̃rcellus posse deffendi stiplõnẽ
toris fieriꝙ stipłatus est. ⁊tri
obligatus futurꝰ eẽt pupillosi
alit̾ res cesserit. ¶ Siqͥs inslã
faciendam ꝓmiserit. Auꝯdua¬
it. deinde ab aliq isula stipsator
si quis cũ ꝓmisiss. ticio fũd. me¬
uiũ datur: aut sus ũ ded iss penã

Expanded text:
tionem valere in specie huiusmodi. is, qui pupilli tutelam administrare coeperat, cessit admitus est rem pupilli salvam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem toris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset aliter res cesserit. Si quis insulam faciendam promiserit aut conduxerit, deinde ab aliquo insulam stipulatori si quis, cum promisisset Titio fundum Maevium datu
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃e licere uidebitꝰ᷑. si nemo con¬
res. ¶Si quis frete ñ de ꝓprie¬
tate set de possessõne nuda con
trou̾siam fec̾it. uł de usu fruc¬
tu. uł. de usu. uł de quo alio
iure eiꝰ quod distractum est

Expanded text:
re licere uidebitur? si nemo conres. Si quis forte non de proprietate, sed de possesstroversiam fecerit vel de usu fructu vel de usu vel de quo alio iure eius, quod distractum est
Abbreviated transcription (Latin):
ut id fiat ꝙ natura fieri ñ o¬
cedit. ñ mag̾ obligacõ ꝯsistit qͣ
si sororem nipt᷑am sibi anqͥs
tua causa ut recidit in sororem
adoptuia. idem dicend̾ sit. qr
statmi ctͣ bonos mores sit Si
in locando. ꝯducendo. uenden¬
do. em̃do. ad int̾rogacõnẽ quis
non. respond̾it si tm̃ ꝯsenserit
in idꝙ responsũ . ẽ. ualz ꝙ ac¬

Expanded text:
ut id fiat, quod natura fieri non concedit, non magis obligatio consistit, quam si sororem nupturam sibi aliquis tua causa, ut reccidit in sorore adoptiua, idem dicendum sit, quia statim contra mores sit. Si in locando conducendo, uendendo emendo ad interrogationem quis non responderit, si tamen consentitur in id, quod responsum est, ualet
Abbreviated transcription (Latin):
filie mee dari: ł ita pꝰ. mortẽ
filie mee mͥ dari utilit̾ erit
cõ ꝯpetit . R. ħ̾es ei ñ existat
Non solũ itascipłari possumꝰ
cũ morieris s ⁊̃ si morieris nã
aut si uen̾is. ita nec ibi nit̾e
si morieris ⁊ c̃ morieris ¶ filiꝰ
pr̃i dari stipłari uidetꝰ. ⁊ si hoc

Expanded text:
mortem filiae meae mihi dari?', utiliter erit competit, licet heres ei non existat. Non solum ita stipulari possumus: 'cum morieris', sed etiam: 'si morieris': nam aut 'si ueneris', ita nec ibi interest 'si morieris' et 'cum morieris'. Filius patri dari stipulari uidetur, etsi hoc
Abbreviated transcription (Latin):
res eiꝰ cum ip̃o tenentꝰ. ita ⁊̃
ex ꝑte actoris ꝯmutit᷑ stipula¬
cõ ip̃i stipłatori cet̾isq quic̃q
ei succedunt. seilsi rẽ ip̃i ħeres
u̾ licuit. cet̾m si alii hab̾e ñ licu¬
exit: certo cerciꝰ ẽ ñ ꝯmuti stipła¬
cõnem. & uich̾. int̾erit utrim
lice. ¶ hii quis maliena potesta¬
te. hiis in quors̃ potestate. hr̃e
lic̾e stipłari possunt. ea iõne qͣ. ce¬
t̃a quoq hus possunt stipła̾r i s
si seruus fũit stipłatus. sibi ha¬
bere lic̾e. quesitum ẽ. an recte
stipsatꝰ uideat᷑. et ait iuł .ł. lii.¬
b̾e lice̾. aut ꝑ se ñ fieri quo nu
auferri res .ei. ⁊ ip̃e anferte cã¬
dem possit. ¶Non enĩ factum

Expanded text:
es eius cum ipso tenentur, ita etiam ex parte actoris committitur stipulatio ipsi stipulatori ceterisque, quicumque ei succedunt, scilicet si rem ipsi habere non licuerit. ceterum si alii habere non licuit, certo certius est non committi stipulationem, et nihil intererit, utrumiena potestate, his, in quorum sunt potestate, habere licere stipulari possunt ea ratione, qua cetera quoque his possunt stipulari. sed si servus fuerit stipulatus sibi habere, quaesitum est, an recte stipulatus videatur. et ait Iulibere licere aut per se non fieri, quo minus auferri res ei et ips‹e› auferre eandem possit: non enim factum,
Abbreviated transcription (Latin):
sse intelligitꝰ ꝙ si soli filio suo
qͥ in potestate sua sit dariqͥs st¬
płatus sit ñ recte filio soluetꝰ᷑
qr filii ꝑsona obligacõm magis
qͣm solucõni applicatꝰ᷑. ¶ Q. ita
stiplat᷑ decem quoadiuiam da¬
ri spondes: ꝯfestĩ decẽ rocte dariͣ
petit. s ħes eiꝰ excepcõne pacti ꝯ¬
nenti submnonendꝰ. ẽ nã scipsa

Expanded text:
sse intellegatur. Quod si soli filio suo, qui in potestate sua sit, dari quis stipulatus sit, non recte filio soluetur, quia filii persona obligationi magis quam solutioni applicatur. Qui ita stipulatur: 'decem, quoad uiuam, dari spondes?', confestim decem recte dari petit: sed heres eius exceptione pacti conuenti summouen
Abbreviated transcription (Latin):
iis ꝯuenisse uideat᷑ ne abalio
Qui sibi aut filio suo daristi¬
płat᷑ manifeste ꝑsonã filu. in
ħ. ꝯplectit᷑ ut ei recte soluatn
sibi aũ filio suo. quis scipłetꝰ. qr̃
us manente in potestate .ł. eniã¬
cipato filio recte soluitur n ad

Expanded text:
is convenisse videatur, ne ab alio Qui sibi aut filio suo dari stipulatur, manifeste personam filii in hoc complectitur, ut ei recte solvatur:sibi aut filio suo quis stipuletur: quare vel manenti in potestate vel emancipato filio recte solvitur. neque ad
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s faturum ut tͥ br̃e liceat. iii¬
det᷑ gͥ. alienum scm̃ ꝓmisisse. Ne¬
mo ant̾alienũ factumi ꝓmutendo
obligatꝰ. et ita utim᷑. s se obligat
ne ip̃e faciat quominꝰ hr̃e liceat.
obligat᷑ ⁊̃ ne beres suus faciat.ł.
quis cet̾or successoꝵ efficiat ne
hr̃e liceat s si quis ꝓmutat ꝑ ali¬
um non fieri. p̾t̾ h̾edem suũdicẽ¬
dũ est. inutilit̾ eum ꝓ mut̾e fc̃m¬

Expanded text:
omnes futurum, ut tibi habere liceat: videtur igitur alienum factum promisisse, nemo autem alienum factum promittendo obligatur, et ita utimur. sed se obligat, ne ipse faciat, quo minus habere liceat: obligatur etiam, ne heres suus faciat vel quis ceterorum successorum efficiat, ne habere liceat. Sed si quis promittat per alium non fieri, praeter heredem suum dicendum est inutiliter eum
Abbreviated transcription (Latin):
cum alit̾ eum ꝯueniss obliga¬
ri alit̾ ꝑ machinacõneui obli¬
gatus est erit quidem subtili¬
tati uiris obstrictus. s doli ex¬
cepcõne uti pot̾. quia enĩ ꝑ do¬
sum obligatris ẽ ꝯpetit ei excep¬
cõ. idemi ⁊ si nullus dolꝰ int̾ces¬
sit. stipulantis. s ip̃a res in se
dolum ht̃. cum enĩquis petat ex
mos puta qui marcha sut stipła¬
tus sini: et hr sine culpa ꝓmisso

Expanded text:
cum aliter eum convenisset obligari, aliter per machinationem obligatus est, erit quidem suptilitate iuris obstrictus, sed doli exceptione uti potest: quia enim per dolum obligatus est, competit ei exceptio. idem est et si nullus dolus intercessit stipulantis, sed ipsa res in se dolum habet: cum enim quis petat ex mos, puta qui in arca sint, stipulatus sim et hi sine culpa promisso
Abbreviated transcription (Latin):
quam daturus ẽet deducere
misro ꝙ ea pectuma data nõ
est an uo indignus sit hrs ꝯ
contra uoluntatem de funct̃i
fecit eam pectinuam lucrars.¬
ei competit ĩ indiosuẽ hrdem
frandari ¶ uillo queritur si
minto hi de det aut ne sciente
aut faciat nũmos accipic̾tis
⁊ uilianus uere eytimat eyhac
causa conceram iud̃i statulib̾¬
tis peccumam ꝙ si hrdi dareis

Expanded text:
quam daturus esset, deducere misso, quod ea pecunia d‹a›ta non est? an uero indignus sit heres, qui contra uoluntatem defuncti fecit, eam pecuniam lucrariei competit, invidiosum est heredem fraudari. De illo quaeritur, si invito herede det aut nesciente, an faciat nummos accipientis. et Iulianus vere existimat ex hac causa concessam videri statulibetis pecuniam.
Abbreviated transcription (Latin):
sunssũ capue ire ⁊lib̾um ẽe hri
ꝓhib̾at ire tũt cnĩ erit ltb̃ e
ꝑuenire capuam potinaxt ĩ¬
cc euĩ intetur tempustam oꝑ¬
arum praconi qm̃ itin̾i. Si ica
quis accepit lib̾tate aichus si
co pocit ab hrte manumicti.
ñ contra uolunta temtestato

Expanded text:
Capuam ire et liberum esse heres prohibeat ire: tunc enim erit liber, cum peruenire Capuam potuisset: inesse enim uidetur tempus tam operarum praestationi quam itineri.Si ita quis acceperit libertatem 'Stichus, si to', poterit ab herede manumitti: non contra uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
suo ded̾it impletaꝯdone ulti¬
mouite temꝑe h̃rdic ad lib̾ta¬
tem ꝑueniat. Suus cõmuins
lib̾ ẽe iussꝰ ita sit x. ded̾it ex
pud h̃rdem io apud sociũ fu̾it
⁊ h̾rdian extranco dare uisso
sti ¶nam ꝑ omma sause sta¬
tiulib̾i applicantur ꝙ c̃douis

Expanded text:
one ultimo uitae tempore heredis ad libertatem perueniet.Seruus communis liber esse iussus ita 'si decem dederit' ex apud heredem id an apud socium fuerit et heredi an extraneo dare iussus sit. nam per omnia causae statuliberi applic
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eyempto quidem tenetur
graniores ant̾e ⁊ scellionatꝰ
crimien important ei qui sti¬
ens dissiilata contone ita¬
tute lib̾tatis simpłi eumuẽ¬
did̾it. Illud tractand̾ est an

Expanded text:
 empto quidem tenetur: grauiores autem etiam stellionatus crimen inportant ei, qui sciens dissimulata condicione statutae libertatis simpliciter eum uendiderit.Illud tractatum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lib̃i quo decurrionum mea¬
dem cansa sunt lib̾os nõtan¬
tufilios acaꝑe deb̾mus u̾m
ommes lib̾os set utrum hii ꝗ¬
soli qui post decurionatum sus¬
cepti sunt huc penis non af¬
ficiantur anũo omnes omnmno
lib̾i ⁊ in plebeia familia sus¬
ceꝑti uderdum e̾ ⁊ magis pu¬
to omnib ꝓdẽe deb̾e plane
si parens cecurnio ẽe desierit
si quid̾ iam decurrione fu̾ite¬
ditus ꝓderit es neasficiatur
emm u̾o si postea quam plebe¬
ius frn̾s est tuc suscipiat si¬
lum quasi ꝑ lebuis editus ita
erit pleccendus. ¶ Statu lib̾ũ
qr lib̾um iam pumend̾ duins
pumantur set exquib caĩs lib̾
⁊ ex quib liber finsset cesus fus
tib mopus publicum damp¬
natur ex hiic ꝯnus sb̾pena uin¬
culorum ad eius tempis spaci¬
um flagellis cesus domino red¬
di uibetur si sb̃ pena uinculoꝵ
domino reddi uisto non recipia¬
tur uenundari ⁊ si emptorem
nou inuenit mopus public̾

Expanded text:
ecurionum in eadem causa sunt. Liberos non tantum filios accipere debemus, uerum omnes liberos. Sed utrum hi soli, qui post decurionatum suscepti sunt, his poenis non adficiantur, an uero omnes omnino liberi, etiam in plebeia familia suscepti, uidendum est: et magis puto omnibus prodesse debere. Plane si parens decurio esse desieritsi quidem iam decurione fuerit editus, proderit ei, ne adficiatur: enimvero si posteaquam plebeius factus est tunc suscipiat filium, quasi plebeio editus ita erit plectendus. Statuliberum quasi liberum iam puniendum divus puniantur. et ex quibus causis liber et ex quibus liber fustibus caesus in opus publicum datur, ex his seruus, sub poena uinculorum ad eius temporis spatium, flagellis caesus domino reddi iubetur. si sub poena uinculorum domino reddi iussus non recipiatur, uenumdari et, si emptorem non
Abbreviated transcription (Latin):
hus dc̃a est condom suam per¬
mutant in ꝑsonis tam plebe¬
iorum qm̃ decurtionũ illud
cõstitutum est ut qui maio¬
re pena asaicitur qmͣ̃ legibus
statuta e̾ infamis nonfiatgͦ
⁊ si oꝑe temꝑario quis mulcta¬
tus est uł tantum fustibus cesꝰ
ti ne quid ant durins aut reis¬
sius consituatur. qmͣ causa de¬
eposcit nec eim aut seu̾itatis
aut clemencie gli̾a asfectanda
est s ꝑpenso iudicõ ꝓut quez
res oxpostulat statuendum
plance mleuiorib caĩs ꝓcluuo¬
res ad lenitadem uidices ẽẽ de¬
bent ngrauiorib penis seu̾i¬
tadem leguncum aliquo tẽ¬
ꝑanito beniguitatis sb̃sequi
¶fuita domestica siuiliora st̃¬
⁊ publice uindicanda nõ st̃
nec admittẽda est huius mõi
lib̾tus aprono ineuius domo
moratur uł m̾cenarius ab eoꝗ
oꝑas suas locau̾it osferatur
q̃oni uamdomestic finta uo¬

Expanded text:
icta est, condicionem suam permutant. In personis tam plebeiorum quam decurionum illud constitutum est, ut qui maiori poena adficitur, quam legibus statuta est, infamis non fiat. ergo et si opere temporario quis multatus sit uel tantum fustibus caesus, ti, ne quid aut durius aut remissius constituatur, quam causa deposcit: nec enim aut seueritatis aut clementiae gloria affectanda est, sed perpenso iudicio, prout quaeque res expostulat, statuendum est. plane in leuioribus causis proniores ad lenitatem iudices eribus poenis seueritatem legum cum aliquo temperamento benignitatis subsequi. Furta domestica si uiliora sunt, publice uindicanda non sunt, nec admittenda est huiusmodi libertus a patrono, in cuius domo moratur, uel mercennarius ab eo, cui operas suas locauerat, offeratur quaestioni: nam domestica furta uo
Abbreviated transcription (Latin):
.q. ẜue pene constitumitur
Snu̾o ad tempus dampian¬
lent autem p̾sides in carcerẽ
continendos dampnare ut ĩ
unculis continuantur. s
ad continendos hommes ñ
ad pumendos hr̃i deb ĩcalca
est an ẜui pene osficiantur
solent enm mimnores hac peã
aliam qm̃ uoluntatem gesti¬
dum uenatoriũ dari sołe nul¬
la dubitacõ est ⁊ si fu̾nt da¬
ti ẜ m pe ne essiciunt᷑ nec ad

Expanded text:
e poenae constituuntur: si uero ad tempus damnanlent praesides in carcere continendos damnare aut ut in uinculis contineantur: sedad continendos homines, non ad puniendos haberi debet. In calcarest, an serui poenae efficiantur: solent enim iuniores hac poena aliam quam uoluptatem gestidum uenatorium dari solere nulla dubitatio est: et si fuerint dati, serui poenae efficiuntur nec ad
Abbreviated transcription (Latin):
mmetallum dampnanturͤ
gramoribus unculis puni¬
untur qui mopus metallĩ
leniorib quid refuge ex oꝑe
metalli inmetallum dam p¬
nantur exmetallo gramus
duplicato temꝑe dampnari
quo app̾hensꝰ incarcere fu̾it.
⁊ si in .x. annos dampnatus
fu̾it aut ꝓpetuari er. d pena
aut mopus metalli trans¬
mitti. plane si decenno dãp¬
git indendum ẽ utrum dupli¬
cari ei temꝑa deb̾ant anu̾o
ꝓpetuari uł tranfferri in opꝰ
metalli et magis est ut trãs

Expanded text:
metallum damnantur, grauioribus uinculis premuntur, qui in opus metalli, leuioribus, quodque refugae ex opere metalli in metallum dantur, ex metallo grauius refugit, duplicato tempore damnari quo adprehensus in carcere fuit. et si in decem annos damnatus sit, aut perpetuari ei debet poena aut in opus metalli transmitti. plane si decennio dagit, uidendum est, utrum duplicari ei tempora debeant, an uero perpetuari uel transferri in opus metalli: et magis est, ut trans
Abbreviated transcription (Latin):
siquis in metallum uel mopꝰ
metalli dampnetur. metalla
autem multa mim̾o sunt et q̃¬
dam non hñt set que non ha¬
bent meas ꝓunicias nuitãt

Expanded text:
si quis in metallum uel in opus metalli damnetur. metalla autem multa numero sunt et ququaedam non habent: sed quae non habent, in eas prouincias
Abbreviated transcription (Latin):
cuit quam uis in isto fraudiᷤ
nec sus pico quidẽ int̾ ne̾ir
Error eus qui se mumcipẽ
aut colonum eyistimans ci¬
uilia muira siceptur̾ pro¬
misit defensionem iiris nõ
excludit. ¶ prĩs domicilium
capitalium criminũ ad no¬
retinent. ¶Sola domus poꝰ¬
sessio que in aliena cunta¬
te comꝑatur donicilium
non facit nommati succes¬
soris ꝑiculum fidemaorẽ
nommnati nontenz ¶fideiꝰ¬
sores ꝗ saluam rem publicã
fore sposponderunt ⁊ qui ma¬
grãtus suo ꝑiculo nominãt

Expanded text:
cuit, quamuis in isto fraudis nec suspicio quidem interueniret. Error eius, qui se municipem aut colonum existimans munera ciuilia suscepturum promisit, defensionem iuris non excludit. Patris domicilium capitalium criminum ad noim dignitatem retinent. Sola domus possessio, quae in aliena ciuitate comparatur, domicilium non facit. Nominati successoris periculum fideiussorem nominantis non tenet. Fideiussores, qui saluam rem publicam fore responderunt, et qui magistratus suo
Abbreviated transcription (Latin):
um ex hib̾at lib̃ti u̾o senato¬
rimmi qui negoca pr̃onor mn ge¬
runt atutela decreto prẽm
excucantur filium pr decurri¬
onem ẽẽ noluit añ filiũ ey ꝑso¬
nasuares publica de b conue¬
ire qmͣ prem ex ꝑsona filii
nec adrem ꝑtinet an silus
castrense peculiũ tantum poᷤ¬
uatur non apud alros nõ
eodem demꝑe non sunt hono¬
res in duab anitatib ab eod̾
gerẽdi cũ simuligit᷑ utrobi¬
q defereu̾tur pocõrẽ originis
ti datum idonea nonẽ. ¶post¬

Expanded text:
 exhibeat. Liberti uero senatorum, qui negotia patronorum gerunt, a tutela decreto patrum excusantur. Filium pater decurionem esse uoluit: ante filium ex persona sua res publica debet conuenire quam pat‹rem› ex persona filii. nec ad rem pertinebit, an filius castrense peculium tantum pouatur, non apud alios.Sed eodem tempore non sunt honores in duabus ciuitatibus ab eodem gerendi: cum simul igitur utrubique deferuntur, potior est originis ti datum idonea non est.Post
Abbreviated transcription (Latin):
ult̾ium int̾miptam. struprũ
ĩuiduam cõmitritur. set lex
uilia quidem adultus ħ u̾bo ĩ¬
different̾ utitur ¶ Diuorciũ
um eꝰ. in orbum ẽẽ. temꝑałe cor¬
ꝑis in becillitatem incium u̾o.
ꝑpetuum corꝑis impod̾ment̾
ueluti si talum excussit. Fiam
⁊ luscus utiq uciosus e̾. ¶ S̾¬
uis legatis ẜ ancillas deb̾i qui¬
dam pͥutant qĩ od mune nom̃¬

Expanded text:
lterium in nuptam, stuprum in uiduam committitur. sed lex Iulia de adulteriis hoc uerbo indifferenter utitur. 'Diuortium'um est "morbum" esse temporalem corporis inbecillitatem, "vitium" vero perpetuum corporis impedimentum, veluti si talum excussit: nam et luscus utique vitiosus est. Servis legatis etiam ancillas deberi quidam putant, quasi commune nom
Abbreviated transcription (Latin):
ignorauit eam rem alienam
ẽe. aut putauit enm qui uen¬
eandem rem dequa contͣu̾sia est
deposu̾nt dictus abeo quodoc¬
currenti aut quasi sequenti eo
ꝗ contendunt ꝯmittitur. ab¬

Expanded text:
ignorauit eam rem alienam esse, aut putauit eum qui ueneandem rem, de qua controversia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut quasi sequenti eos qui contendunt committitur.
Abbreviated transcription (Latin):
uincias acciꝑe debemus. eas que
italie uunte sunt. ut putagal
gis nit̾ continentes acciꝑe noᷤ¬
o. que fredo abytalia diudit᷑.
Instrimĩtorum appelłone queo
pͥhendantur ꝑ qm̃ disficile erit
se ꝑare. que enim ꝓprie sint ĩ stru¬
menta. pp̃ que diło danda est.
sit ¶m̃ dignoscemus si in p̃senci
a ꝑsone que instrue possit dilo
petatur.puta queactũ gessitꝰ
licet niẜ iitute. ur qui accor
fuit consiitutus. ꝓutẽ uidĩ in¬
stram̃torum cã petidiłom.B̾

Expanded text:
uinc‹ias›' accipere debemus eas, quae Italiae iunctae sunt, ut puta Galgis inter continentes accipere noo freto Italia dividitur. "Instrumentorum" appellatione quae compraehendantur, perquam difficile erit separare: quae enim proprie sint instrumenta, propter quae dilatio danda sit, inde dinoscemus. Si in praesentiam personae, quae instruere possit, dilatio petatur  puta qui actum gessit, licet in servitute, vel qui actor fuit constitutus, putem videri instrumentorum causa pe
Abbreviated transcription (Latin):
tum sic acciꝑe debenius exq̃
causa dampnato uel morce
contingit ¶ Gonstat postꝙͣ
deportacõ in locum a que ⁊
igins int̃tiois successit nõ
prus amitt̾e qm̃ auitatẽ ꝙͣ
princeps deportatũ ininsu¬
iam itatũit p̾sidem enim

Expanded text:
emus, ex qua causa damnato uel mors uel contingit. Constat, postquam deportatio in locum aquae et ignis interdictionis successit, non prius amittere quem ciuitatem, quam princeps deportatum in insulam statuerit: praesidem enim
Abbreviated transcription (Latin):
it. nnchomimꝰ teneatꝰ. Ideniq
fiat. ⁊ si ꝑ aliũ postea quã abhec
alienatꝰ sit id cõtigerit ssmaut̃
alienꝰ fu̾it. & ab alio tale quid
accid̾ ñ tenet᷑. quia nich̃. fecit
item si homo qui fuit ꝓmisso¬
ris ex predenti causa ablatusei
fu̾it q statu lib̾ fuit ꝑ ide bõ¬
bendum sit. ac si alienũ ꝓmisis¬
se quia sine fc̃o ip̃iꝰ desut esꝰ ẽẽ
¶de illo queritꝰ an ⁊ is qui uesci¬
ens se deb̾e cecid̾it tenesit᷑ ꝙ ui
lanꝰ pͥutat. ⁊̾ In eo qui cum
nesciret a se petitum codicilł
ut rescitueret manurgisit
sequitꝰ uid̾e de eo ꝙ uet̾es ꝯs¬
tituerunt quoc̾s culpa int̾ue¬
uit debitoris ꝑpetuari obliga¬
cõnem. queadmos intesligen¬
d̾. sit. ⁊ quidem si effec̾it ꝓmis¬
sor quonimꝰ solu̾e possit expe¬
ditũ intellectũ constitucõ. ht̃
¶diͦ moratꝰ sit tanͣt. hesitatꝰ
am si pͦea mmora ñ fu̾it extinga¬
tͣ superior morã ⁊ celsus ado¬
lescens scribit eũ qui moraui

Expanded text:
teneatur, idemque fiat et si per alium, posteaquam ab hoc alienatus sit, id cont‹i-› gerit. sin autem alienus fuit et ab alio tale quid accidit, non tenetur, quia nihil fecit,  sequitur. item si homo, qui fuit promissoris, ex praecedenti causa ablatus ei fuerit, quod statuliber fuit, perinde habendus sit, ac si alienum promisisset, quia sine facto ipsius desiit eius esse. De illo quaeritur, an et is, qui nesciens se debere occiderit, teneatur: quod Iulianus putat in eo, qui, cum nesciret a se petitum codicillis ut restitueret, manumisit. Sequitur uidere de eo, quod ueteres constituerunt, quotiens culpa interuenit debitoris, perpetuari obligationem, quemadmodum intellegendum sit. et quidem si effecerit promissor, quo minus soluere possit, expeditum intellectum habet constitutio: si uero moratus sit tantum, haesitatur, an, si postea in mora non fuerit, extinguatur superior mora. et Celsus adulescens scribit eum, qui moram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuam obligacõnem. dein̾
quib eami ꝓducant. utiq ã
pͥncipał debitor ꝓpetuat obli¬
gacõnẽ. accesseiones an ꝑpetu¬
ent dubrũ ẽ. poponio ꝓpͥetua¬
ri placet qͣr .n. stõ suo fideiꝰsor
suam obligacõnem tollat. cꝰ
sentencia u̾aẽ. Itaq ꝑpetu
successoꝵ eorũ ꝑsona. accessi¬
onib quoq suis idẽ fidenis¬
sorib ꝑpetuant obligacõnẽ
quia in totam causam spopõ¬
derũt. ¶ anfiliꝰ familias qͥ
iuissu prĩs ꝓmisit occiderido
uidend̃ .ẽ. poponiꝰ ꝓduc̾e pu¬
tat. scilicet qͣi accessionẽ in¬
telligens eñ qui iubeat. ¶ Et¬
fectus hꝰ constitucõnis ille ẽ.
ut adhuc hõ peti possit s ⁊ ac

Expanded text:
perpetuam obligationem, deinde quibus eam producant. utique autem principalis debitor perpetuat obligationem: accessiones an perpetuent, dubium est. Pomponio perpetuar‹e› placet: quare enim facto suo fideiussor suam obligationem tollat? cuius sententisuccessorum eorum. accessionibus quoque suis, id est fideiussoribus, perpetuant obligationem, quia in totam causam spoponderunt. An filius familias, qui iussu patris promisit, occidendo uidendum est. Pomponius producere putat, scilicet quasi accessionem intellegens eum qui iubeat. Effectus huius constitutionis ille est, ut adhuc h
Abbreviated transcription (Latin):
i si̾ũ stipłatus fuero. & nul¬
la mora int̾cedente sĩuis deces¬
serit. si si quidẽ occidat eum
ꝓmissor expeditũ ẽ. siaut᷑
negligat infirmũ an tem̾de
modũ inuendicacõnẽ hõis
si neglect᷑ a possessore ẜn̾it cul¬
pe hꝰ nomire tenet᷑ possessor
ita cũ dari ꝓmisit. an culpa
qͦ ad scipulacõnem attͥen in
eaciendo accipienda sit an
quidẽ res in reb humanis
s dari ñ possit ut fundus re¬
ligiosus puta us sacer fcũs
uł suus manumissus. uel. ⁊¬

Expanded text:
i seruum stipulatus fuero et nulla mora intercedente seruus decesserit: si quidem occidat eum promissor, expeditum est. sin autem neglegat infirmum, an tenemodum in uindicatione hominis, si neglectus a possessore fuerit, culpae huius nomine tenetur possessor, ita et cum dari promisit, an culpa, quod ad stipulationem attinet, in faciendo accipienda sit, noquidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer factus uel seruus manumissus, uel e
Abbreviated transcription (Latin):
t ht̃ sũmam equitatem ut
eatenꝰ quisq nr̃o utat᷑ qͣtenꝰ
ei tribuere uelimꝰ Chospites
⁊ qui gͣtuitã bĩtacõnẽ accipi¬
unt ñ nrelligũt᷑ p̾cario hĩta¬
re p̃̾cario hẽre ⁊̃ ea possumꝰ¬

Expanded text:
t summam aequitatem, ut eatenus quisque nostro utatur, quatenus ei tribuere uelimus.Hospites et qui gratuitam habitationem accipiunt non intelleguntur precario habitare.Precario habere
Abbreviated transcription (Latin):
ma ne flã muic̾e̾ dicento do lo
malo coierit quidelatore no¬
misit ĩ cauca pecumaria ea¬
dem pona tenetur quatenẽ¬
tur hũ qui ob instruendas
lites peccuñam accepunt.

Expanded text:
aue falsa inuicem dicenda dolo malo coierint. Qui delatorem summisit in causa pecuniaria, eadem poena tenetur, qua tenentur hi qui ob instruendas lites pecuniam acceperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
modica pectuma comꝑatis na¬
nib se mun̾b publicis su̾trabe
temptant idq ita obẜnand̾
epła diui adriani iptum est¬
dunis quo pius repsit ut quo¬
ciens de aliquo nauicularo que¬
ratur illud exaciatur an esfugi¬
endorumuñum causa ymaginẽ
nauicularii induat. ¶Condnc¬
tores ⁊̃ uectigaliũ fisa ncc̾itate
pricipali iypto intelligi potest
non honorum conduccoꝵ datũ
ne compellant᷑ ad mun̾a muns¬
cipalia set ne extenuẽturꝰ facł¬
tates eorum que sb̾signate st̃.

Expanded text:
modica pecunia comparatis nauibus muneribus se publicis subtrahere temptant: idque ita obseruandum epistula diui Hadriani scripta est.Diuus quoque Pius rescripsit, ut, quotiens de aliquo nauiculario quaeratur, illud excutiatur, an effug‹i›endorum munerum causa imaginem nauicularii induat.Conductores etiam uectigalium fisci necessitate principali rescripto intellegi potest non honori conductorum datum, ne compellantur ad munera municipalia, sed ne extenu‹e›ntur facultates eorum, quae
Abbreviated transcription (Latin):
t̾a sunt ut nctͣiam oꝑam pl¬
licis utilitatib exhiberent
nec ommbus ꝓmiscue quias¬
sumpti sunt ĩ hiis collegiis ĩ
ĩnunitas datur s artificib
dum taxat nec omm etate
allegi possunt ut diuo pio
placuit ꝗ reꝓbauit ꝓlixe
uł in becille ad modum eta¬
tis homines secund̾ ne quid̃
eos qui augeant facultates
⁊ muña cuntatum sustin̾e
possunt. primłus que tenui

Expanded text:
ta sunt, ut necessariam operam publicis utilitatibus exhiberent. nec omnibus promiscue, qui adsumpti sunt in his collegiis, immunitas datur, sed artificibus dumtaxat. nec ab omni aetate allegi possunt, ut diuo Pio placuit, qui reprobauit prolixae uel inbecillae admodum aetatis homines. sed ne quidem eos, qui augeant facultates et munera ciuitatium sustinere possunt, priuilegiis, quae tenui
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabilis fuit namq ma¬
iores nr̃i pene eundem honorẽ
senib qm̃ magrãtib tribuelãt
circa mun̾a quo mumcipalia
sb̃eunda idem honor senectuti
tributꝰ est set eum ꝗ ĩ smectu¬
te locup lex frũs est ⁊ añ nullo
publico mim̾e sunctus est di¬
ci pot̾ non eximi ab ħ bonore
priulio etatis maxime si nõ

Expanded text:
enerabilis fuit: namque maiores nostri paene eundem honorem senibus, quem magistratibus tribuebant. circa munera quoque municipalia subeunda idem honor senectuti tributus est. sed eum, qui in senectute locuples factus est et ante nullo publico munere functus est, dici potest non eximi ab hoc onere privilegio aetatis, maxime si non
Abbreviated transcription (Latin):
non debet malium transferriu
dicium sicum capoõne id futur᷑
ẽ alt̾utus tollerabilius dem
est int̾dum uidicẽ qui semelcog¬
nou̾it tantis ꝑ expectare qm̃iu¬
dicinouo re rursꝰ indicanda

Expanded text:
ium transferri, si cum captione id futurum est alterutrius. tolerabilius denique est interdum iudicem qui semel cognouerat tantisper exspectare, quam iudici nouo rem rursum iudicanda
Abbreviated transcription (Latin):
grãtus ex in ꝓiuso colłones
intras recce recusat. Eas u̾o
seccam contẽdentib p̾benttu¬
telas. Item mun̾a sordidacor¬
ꝑaua remitci placuit nonei
que sumptib eypediuntur
ꝗ enĩ uo phosphantes peccuni¬
am contempnũt cunis retiĩ¬
decupidine fcãm asseu̾acõm
detegunt. ¶Oin maximos pͥn¬
cipes appetrant ⁊ cam ꝓpriam
accurus rome ꝓfectus est quo¬
at cogincõ finem accipiat ab
honorib ⁊ culib mum̾bus
apudsnos excusatur. ꝓ aulꝰ
oꝑt̾e ac si in prĩa sua ꝓfiterẽt᷑

Expanded text:
ratus ex inproviso collationes indictas recte recusat: eas vero, sectam contendentibus praebent, tutelas, item munera sordida corporalia remitti placuit, non ea, quae sumptibus expediuntur: etenim vere philosophantes pecuniam contemnunt, cuius retinendae cupidine fictam adseverationem detegunt. Qui maximos principes appellavit et causam propriam acturus Romam profectus est: quoad cognitio finem accipiat, ab honoribus et civilibus muneribus apud suos excusatur. Paulus oportere, ac si in patria sua profiterentur.
Abbreviated transcription (Latin):
rum ue cesaris amum̃b uel
honorib ⁊ tutelis uacant Ap̃
dare non posre adiudicat᷑ pol¬
licetur se excusatur̾ forteꝙ ĩ
ppetuñ quis oꝑam dare ñ pot̾¬

Expanded text:
rumue Caesaris a muneribus uel honoribus et tutelis uacant. 13 dare non posse ad iudicandum, pollicetur se excusaturum: forte quod in perpetuum quis o
Abbreviated transcription (Latin):
mensurarum frumẽti uxͣ anno¬
cus. non idem angariarũ pr̃a¬
cõ ⁊ recipiendi hos pitis nccĩ¬
tas ⁊militi ⁊ lib̾aliũ arciũ ꝓ¬
fesiorib int̾ cet̾a remissa sñt
anccis post appelłom mediodẽ¬
ꝑe facultatib pauptatis op¬
tentu non eycusantur. ¶Pe¬
fensores reipublice ab hono¬

Expanded text:
mensurarum frumenti iuxta annociis non item. Angariorum praestatio et recipiendi hospitis necessitas et militi et liberalium artium professoribus inter cetera remissa sunt. Auctis post appellationem medio tempore facultatibus paupertatis obtentu non excusantur. Defensores rei publicae ab hono
Abbreviated transcription (Latin):
ut duscedere abeo sine religioe
non possint nam ⁊ hii iꝑpetii
eycusant᷑. ¶Duo gem̾Mur̾as
tribuende publici uacaconis st̃
unm plenius cum ⁊ milicieda¬
tam ceꝑit se excusare uitex siꝗd̃¬

Expanded text:
religione non possint. nam et hi in perpetuum excusantur. Duo genera tribuendae muneris publici vacationis sunt, unum plenius, cum et militiae datam coeperit se excusare iudex, si
Abbreviated transcription (Latin):
intelligendus ẽ qr adid nego¬
ciuĩ uł abeo reu̾titur siquista¬
m̃ plus iusto temꝑis aut ĩ iti¬
n̾e aut ĩalio loco commoratus
consumpst̾t ita ei itt̃ p̾tanda
erunt ut eyeo tempe uacacõis
dies incipiat ei cedere quo it̃
ey cominodo ꝑag̾e potuisset
decurriouatuquamui Marẽ
hicquo honorẽ adalium hono¬
rem nullam uacacõm tribuẽ¬

Expanded text:
intellegendus est, qui ad id negotium vel ab eo revertitur. si quis tamen plus iusto temporis aut itinere aut in alio loco commoratus consumpserit, ita ea interpretanda erit, ut ex eo tempore vacationis dies incipiat ei cedere, quo iter ex commodo peragere potuissetdecurionatu, quamuis hic quoque honor est, ad alium honorem nullam uacationem tribuen
Abbreviated transcription (Latin):
c̃docium ꝓuincie susciꝑe non
u̾it ac postea in cet̾is ꝓm̾cris
ẜuadum ẽe constituro ¶ No
alios fisci uectigaliũ redemp¬
lic excusari placuit. qm̃ eos
qui p̾sendes negocium eycent.¬
uacacõnum priuiłium nonspͤ¬
tant adlib̾os uet̾anorum. Qͬ¬

Expanded text:
dotium prouinciae suscipere non uit ac postea in ceteris prouinciis seruandum esse constituit.Non alios fisci uectigalium redemplis excusari placuit, quam eos, qui praesentes negotium exercerent.Uacationum priuilegia non spe‹c›tant liberos ueteranorum.Q
Abbreviated transcription (Latin):
cuint eorum lib̾orum mimi rĩ
enim lib̾orum postea impletꝰ
in columes lib̾i ⁊ siin pot̾tate
prĩs sui desierit ẽẽ excusacõm
nus audiens ĩmuntatẽ auili¬
um min̾rum non ht semo ꝙ¬
susficiat dimittat ⁊ alium cõ¬
stituat. ¶Gorꝑis debilitas eoꝵ
mim̾um eycusacõm prat ꝗ¬

Expanded text:
ivorum se liberorum numerum enim liberorum postea impletus Incolumes liberi, etiamsi in potestate patri suo desierint esse, excusationem nus audiens inmunitatem civilium munerum non habet. sufficiat, dimittat et alium constituat. Corporis debilitas eorum munerum excusationem pra
Abbreviated transcription (Latin):
ii ꝗ c̾ta cond̾one mum̾ibus uel
honoribus se astrinxerũt cũał
compelli nõ possent ĩ uiti sus¬
cꝑe istum honorem fides ei ser¬
ña siue adhonores applicare
gat ad honores nõ eẽ admittẽ¬
dos ixpdo adbenidiũ rusfum
legatum cecilie declaratur. Q¬

Expanded text:
i certa condicione muneribus vel honoribus se adstrinxerunt, cum alias compelli non possent inviti suscipere istum honorem: fides eis sernera sive honores applicare gat, ad honores non esse admittendos rescripto ad venidium Rufum legatum Ciliciae declaratur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuri uł prĩmonio susficientis
ĩ homines obiri possunt nisi
certis ⁊ receptis ꝓbalibus eñs
non remittutͣ. qui pueros pͥ¬
mas lr̃as docent innunita¬
set ne au eorum id ꝙ supraui¬
ressit uidicatur ad p̾siois re¬
ligionem ꝑtine̾ siue ĩcuntati¬
b siue ĩuuitis primas lrãs docẽt

Expanded text:
rimonio sufficientis in homines obiri possunt, nisi certis et receptis probabilibus causis non remittuntur.Qui pueros primas litteras docent, inmunitased ne cui eorum id quod supra uires sit indicatur, ad praesidis religionem pertinet, siue in ciuitatibus siue in uicis primas lit
Abbreviated transcription (Latin):
Hr̃dibus u̾edato quesitum
est cum plus dommo debe¬
at am̃ in poculio ht ⁊ omĩs
res quas in pealio hebat
teret᷑ pamphilo lib̾to suo
que hrdem ey ꝑte inititũ¬
at stichimi ẜuum pͥlega¬
uat ⁊ cilib̾tatem hus u̾ b̾
ded̾at ita ut si tibi eydie
mortis mee ꝑannos cõnn¬
uos .u. menstruos sexage¬
uos nũmos ded̾it tunc cũ
mamimittas pamphisus
dib nisritutis filio ⁊ uxore
drcotem sticho cauit ita sti¬

Expanded text:
heredibus uere dato.' quaesitum est, cum plus domino debeat quam in peculio habeat et omnes res, quas in peculio habebat,teret.Pamphilo liberto, quem heredem ex parte instituerat, Stichum seruum praelegauerat et ei libertatem his uerbis dederat: 'ita ut, si tibi ex die mortis meae per annos continuos quinque menstruos sexagenos dederit, tunc eum manumittas'.Pamphilus dibus institutis filio et uxore de eodem Sticho ita cauit: 'Sti
Abbreviated transcription (Latin):
mortemeiꝰ tenearis m. qͣ si ꝑ
te scet̾it quomiinꝰ uiuo eo eũ
mͥ daies. ꝙ ita sit. si aut int̾pel¬
latꝰ ĩi dedisti. aut occidisti eũ
ut mortuo eo teneatꝰ n tuto¬
re actore aut solus tutor int̾¬

Expanded text:
 tenearis mihi, quam si per te steterit, quo minus uiuo eo eum mihi dares: quod ita fit, si aut interpellatus non dedisti aut occidisti eum.ut mortuo eo teneatur, nisi si tutore auctore aut solus tutor int
Abbreviated transcription (Latin):
potͥcatem fec̾it. ¶Eum quo
qui peccumam publicam ĩ
cum inpmnciam abierit
peccumam que penes seeet
aderrarium ꝓfessꝰ retinu̾t
non ẽe restoue pecume accõ

Expanded text:
statem fecerint. Eum, qui pecuniam publicam in cum provincia abiret, pecuniam, quae penes se esset, ad aerarium professus retinuerit, non esse residuae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓb̾lice aut sacre furtum nõ
abeo sim̃ cuius ꝑ iculo fuit
⁊ ĩo est dictum nn hus que ei
tradita sunt pecculatum nõ
admitt̾e. ¶ Eodem capite
inferius scrib. nõ solum pb¬
tam crimen peculatus face
siqͣnis quod fudo debetur s¬
mulans se fisti creditorem
acceꝑit qm̃nis priuatam
pecumam ab̃ stułit. is antẽ
qui peccumam trahiciendã
suscrpit uł quilz alius ad cy
ꝑiculum peccuma ꝑtinet¬

Expanded text:
blicae aut sacrae furtum non ab eo factum, cuius periculo fuit, et ideo aedituum in his, quae ei tradita sunt, peculatum non admittere. Eodem capite inferius scribit non solum ptam crimen peculatus facere, si quis quod fisco debetur simulans se fisci creditorem accepit, quamuis priuatam pecuniam ab‹s›tulerit. Is autem, qui pecuniam traiciendam suscepit uel quilibet alius, ad cuius periculum pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
uus incapud eius domini a
quo distractus ẽ cuiq aliqn̾
ẜuiuit ĩ me moriam prioris
domini nn t̾rogari nõ potest.
Suus nec si adommo addor

Expanded text:
uus in caput eius domini, a quo distractus est cuique aliquando seruiuit, in memoriam prioris dominii interrogari non potest. Seruus nec si a domino ad tor
Abbreviated transcription (Latin):
reus euidencionrib argum̃
mum corpusq duranit. In
argum̃tis arguebatur tor¬
m̃ta non facile adhib̾edaet̾.
ort instandum accusatori
ut id ꝙ intendat comꝓbet
ac si comu̾cat. ¶Testesdor¬
qnͣdi non sunt comuncendi
mendacii aut u̾itatis gr̃a
confitetur fides nõ accomodã¬

Expanded text:
Reus euidentioribus argumenmum corpusque durauerit. In argumentis urguebatur, tormenta non facile adhibenda sunt, sed instandum accusatori, ut id quod intendat comprobet atque conuincat. Testes torquendi non sunt conuincendi mendacii aut ueritatis gratia, confitetur, fides non accommoda
Abbreviated transcription (Latin):
ti nõie in possõm missus. pos¬
sidendo dñium cepi. dem̃ si¬
editor eas edes pignori sibi
nie ꝑsecucõnem cur eͥgo nõ
emptori quo id tribuend̾ ÷.
si forte quis insulam pigno¬
ratam emerit. nec recte hoc

Expanded text:
ti nomine in possessionem missus possidendo dominium cepit, deinde creditor eas aedes pignori sibi me persecutionem. cur ergo non emptori quoque id tribuendum est, si forte quis insulam pigneratam emerit? non recte haec
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ priusꝙͣ uet̾em demoliret᷑
dampni ifecti uicino repro¬
postea ꝙͣ paries sublatus eẽt.
hĩtatores ex icinis cenacłis
t̾e uult quesit᷑ ÷ an recte pet̾¬
et. R. nõ oportuisse hos qui
cõmunem pietem int̾se edi¬

Expanded text:
 priusquam ueterem demoliret, damni infecti uicino reproposteaquam paries sublatus esset ‹et› habitatores ex uicinis cenaculistere uult: quaesitum est, an recte petet. respondit non oportuisse eos, cum communem parietem aedi
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ea stipulacõ si quid insr̃¬
ficie dampni ditum fu̾it ⁊
iuichominꝰ ⁊ soli domino
utilis ẽ si solo dampnũ fu̾it
datumũt tota suꝑficies tol¬
li npensione ꝑcipienda
Alierio nõie stipłari italic
ut quod dampnum dño di¬
debebit is qui stipłabr ᷑ dñm
da erit. sicut instipłoe lega¬
toꝵ. ꝙ si ei non cauebrͤ mit¬
tendꝰ ÷ in possõnem ꝓcͣator
om̃imado. ut ei excepcõ ꝓcͤato¬
ria non noceat ¶ In estimã¬
do nouo pariete. Iõ hr̃i d. eius
cultus impense que modũ
ꝑlubilẽ ñ excedit inuet̾e
eiuis cultũ. non qui aggͣm lp̃¬
inmodatam estimacõnẽ fĩ.
ut puta obtectoria. uł ob
ni infecti stipłonemi mod̾a¬

Expanded text:
 ea stipulatio, si quid in superficie damnum datum fuerit, et nihilo minus et soli domino utilis est, si solo damnum datum fuerit, ut tota superficies tolli in pensione percipienda. Alieno nomine stipulari ita licet, ut quod damnum domino dadebebit is qui stipulabitur domda erit, sicut in stipulatione legatorum: quod si ei non cauebitur, mittendus est in possessionem procurator omnimodo, ut ei exceptio procuratoria non noceat. In aestimando nouo pariete ratio haberi debet eius impensae, quae modum probabilem non excedet in uetere eius cultus, non qui inmoderatam aestimationem fieri, ut puta ob tectoria et ob ni infecti stipulatione mod
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin ⁊̃ si quid eius operis
tis ꝙͣ quis h in alieno ag̾
imipositam opus in alieno
ꝓinut̾e. unde labeo putat
eum qui modulor aut ri¬
uuli faciendi cã ꝯpꝰ fac̾et¬

Expanded text:
m, si quid eius operis, tis, quam quis habet alieno agro impositam, opus in alieno promittere. unde Labeo putabat eum, qui modulorum aut rivi faciendi causa opus face
Abbreviated transcription (Latin):
nhac stipilacõne uenit ꝙͣ¬
ti ea res erit. ⁊ ideo cassius
scribit. eum qui dampni
sibi cauit fulsit. impensas
eus rei exstipulatu ꝯseqͥ
uiciũ comunis parietis qͥ
cauit sibi dampni infecti
doꝵ gr̃a que m parietem
mobũt edificia sua fulsit
in ead̾ cã ÷ detͥmentũ quo
pp̃ emigracõnem inquili¬
noꝵ ꝙ ex iuisto metu fcm̃
ẽ aristo aut̾ nõ male adic̾
sicuti hic exigit eas casuis
fulsit. ead̾ cassius dr̃e debu¬
ẽ fulcire T auis dd̾¬

Expanded text:
hac stipulatione uenit, quanti ea res erit. et ideo Cassius scribit eum, qui damni isibi cauit, fulsit, impensas eius rei ex stipulatu consequi uitium communis parietis qui cauit sibi damni infecti, dorum gratia, quae in pa‹r›ietem incumbunt, aedificia sua fulsit. in eadem causa est detrimentum, quoque propter emigrationem inquilinorum, quod ex iusto metu factum est. Aristo autem non male adicit, sicuti hic exigit Cassius, fulsit eadem Cassium dicere debue fulcire coactus
Abbreviated transcription (Latin):
dampni infectiuenit id qͣn¬
ti int̾fu̾it actoris eñ ꝑietem
stare.⁊ m̾ito. nam si nõ de¬
buit demoliri restituere eũ
d ꝓpris sumptu s ⁊ si quis
redditꝰ ob demolicõnem ami¬
ssus ÷̃ oseq̃nt̾ restitui eũ sa¬
bniꝰ uoluit: si forte hĩtatores
nigͣu̾int. uuit non tam co¬
mode hĩtare possint. iiiipͦu¬
tari id edificatori pot̾ Caul¬

Expanded text:
 damni infecti uenit id, quanti interfuit actoris eum parietem stare: merito, nam si non debuit demoliri, restituere eum debet proprio sumptu. sed et si qui reditus ob demolitionem a‹m›issus est, consequenter restitui eum Sabinus uoluit. si forte habitatores migrauerunt aut non tam commode habitare possunt, imputari id aedificatori pot
Abbreviated transcription (Latin):
dampni infecti uicino. nõ
tũ eum ten̾i ea scipulacõe
ult: si iuxͣ mea edificia heas
edificia. eaq uire altiꝰ tollas
ułsim nicino tuo agro cu¬
uiculo tuo ilł fossa. aqͣm
mean auoces ꝙͣuis enĩ ⁊
hic aꝙͣ mͥ abducas uł edu¬

Expanded text:
damni infecti vicino, non tamen eum teneri ea stipulatione: veluti si iuxta mea aedificia habeas aedificia eaque iure tuo altius tollas, aut si in vicino tuo agro cuniculo vel fossa aquam meam avoces: quamvis enim et hic aquam mihi abducas e
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. quo opus fit. s ⁊̃
corrũit ¶adicit᷑ in hcͣ stipło¬
ne ⁊ hr̃dum nom̃ uł successor
cor q̃ad quos ea res ꝑtin¶su
cessores autem nõ solũ qui ĩ

Expanded text:
tempore, quo opus fit, sed etcorruit? Adicitur in hac stipulatione et heredum nomen uel successorum eorumque, ad quos ea res pertinet. successores autem n
Abbreviated transcription (Latin):
triisecus ꝯtrngat. ⁊ lab̾ quid̾
scribit. de dampnodato non
posse. igi si forte t̾remotil aut
u fluminis. alio ue quocãu
fortuito accid̾ it s̃iuꝰ quor pu¬
tat. si ex edib ꝓmissoris uẽco
tegrle deiecte. dapuũ nicmio
ded̾nit. ita eum tene. si id edi¬
ficii incõ id accid̾it. ñ sier uio¬

Expanded text:
trinsecus contingat? et Labeo quidem scribit de damno dato non posse agi, si quid forte terrae motu aut vi fluminis aliove quo casu fortuito acciderit. Servius quoque putat, si ex aedibus promissoris vento tegulae deiectae damnum vicino dederint, ita eum teneri, si aedificii vitio id acciderit, non si vio
Abbreviated transcription (Latin):
publicus dampnũ infat sui
natura ad ca igit᷑ opera sti¬
tim fiant quid gͦ simpu¬
blicoopis fiãt. de incõ euis
quid faciemꝰ plane uł pͥ̾n

Expanded text:
publicus damnum inferat sui natura? ad ea igitur opera stitim fiant. quid ergo, si publice opus fiat, de uitio eius quid faciemus? et plane uel prin
Abbreviated transcription (Latin):
filius. fa. nõ uidet᷑ damꝑ nũ
piti si res peculiares suit. ⁊ an¬
pr̃ possit stipłari si quid eida
in fecto repmiisissi. uł forte al¬
q̃uid p̾stitiss. ant ccͣ fructu¬
arius aliquid p̾stitit. miquũ
ẽ alt̾m sine dampno uti edi¬
b. aut ededes hr̃e ⁊ si obtulit
ꝓprietarius. aliquid non ẽ fruc¬
tuario ꝑmutendum uti nisi
ꝯtulit idem fructuario p̾stã¬
dum ÷. ut ꝓprietarnis coigat᷑
ei ꝯferre gꝰ ⁊ solũ renebit fł¬

Expanded text:
filius familias non uidetur damnum pati, si res peculiares sint et pater possit stipulari, si quid ei dainfecto repromississet uel forte aliquid praestitisset aut contra fructuarius aliquid praestitit, iniquum est alterum sine damno uti aedibus aut aedes habere. et si optulerit proprietarius aliquid, non est fructuario permittendum uti, nisi contulerit: idemque fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre. ergo et solum retinebit f
Abbreviated transcription (Latin):
ne quod obeam rem dediss.
peciũ.im ꝙͣ daret pp̃ illud op᷑.
ꝑdet. respondi non posse. p̃p¬
ca quia non operis uicios ex sti¬
pulacõne id amit̾et ⁊ ffric̾¬

Expanded text:
ne, quod ob eam rem dedisset,pecuniam, quam daret, propter illud opus perderet. respondit non posse propterea quia non operis uitio, sed ex stipulatione id amitteret. 44 Afric
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ ¶ Replicacõnes uichił
auctoris ueniunt. q̃ quid̾ ne
cessarie ut excepcõnes exclu¬
dant semꝑenĩ replicacõ idc¬
co obicit᷑ ut excercõm expug¬
net ¶illud tenend̾ ẽ om̃em
ercepcõm uł replicacõnẽ exclii¬
soriam ẽẽ. extepco actorẽ exclu¬
dit. replicacõ reũt s ⁊ ctͣ repli¬
cacõnem sol dari duplicacõ.¬
sus ⁊ deinceps multiplicãt᷑ d̾
aut aut reus. aut actor obicit¬
s. mne solemꝰ dr̃e quasdam ercep¬
cões oẽ dilatorias. quasdam ꝑẽ¬
tori.as. utputa dilatoria ẽ excep¬
cõ que difert accõm. ueluti ꝓ sin a¬
Miratoris excepcõ dilatoria ẽ. nãͫ
quidicit ꝓcuratorio noĩe ñlic̾e

Expanded text:
tum est. Replicationes nihil actoris ueniunt: quae quidem ideo necessariae sunt, ut exceptiones excludant: semper enim replicatio idcirco obicitur, ut exceptionem oppugnet. Illud tenendum est omnem exceptionem uel replicationem exclusoriam esse: exceptio actorem excludit, replicatio reum. Sed et contra replicationem solet dari triplicatiosus dum aut reus aut actor obicit. Sane solemus dicere quasdam exceptiones esse dilatorias, quasdam peremptorias: ut puta dilatoria est exceptio, quae differt actionem, veluti procuratoria exceptio dilatoria est: nam qui di
Abbreviated transcription (Latin):
de ui queratur qmͣ de iure
domini siue posoͥms. ¶Grm¬
rapint uacantem mulier̾e
supplico̾ punitur ⁊ si prĩ mri¬
am suam p̾cib eyoratus remi¬
sĩt tam̃ extranens sinequin¬
qu̾uii pͥstripcõne reum postu¬
lare pot̾it cũ raptus crimen
legis uilie de adult̾us pot̾¬
tadem excedit.

Expanded text:
de ui quaeratur quam de iure dominii siue possessionis.Qui uacantem mulierem supplicio punitur et, si pater iniuriam suam precibus exoratus remiserit, tamen extraneus sine quinquennii praescriptione reum postulare poterit, cum raptus crimen legis Iulia‹e› de adulteris potestatem excedit.
Abbreviated transcription (Latin):
ibtates directe ⁊ Od̾.¬
matis reccedantur adicõmiꝰ¬
sarie ⁊ abintestato ⁊ codicur
non confirmatis relinqui pꝰ¬
sunt.ueM

Expanded text:
tates directae et tesmatis recte dantur, fideicommissae et ab intestato et codicillis non confirmatis relinqui possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tati eũ resttuturũ nam
somuib fere cansis fidi cõmi¬
datas est s osfilius agebat
si adimendi legaticansa si¬
dicomisrarias lib̾tates testa¬
tor dedisset eam u̾am eẽ su̾io
hon̾ari hrdem. atestatore le¬
ꝙ atanus ostend̾et estimom¬

Expanded text:
stitutum iri: nam in omnibus fere causis fideicommihabendas. sed Ofilius aiebat, si adimendi legati causa fideicommissam libertatem testator dedisset, ea uera esse: si uero onerari heredem a testatore legatarius ostenderit, aestim
Abbreviated transcription (Latin):
siita sit scriptum intestõ.
stichus ẜnus mens hr̃di meo¬
non mille nimmos anno bi¬
enmo trienmo post qmͣ ego
mortuus emsisolu̾it satis¬
ue fecit lib̾ esto non pot̾co.

Expanded text:
si ita sit scriptum in testamento: 'Stichus seruus meus heredi meo mille nummos anno biennio triennio, postquam ego mortuus ero, si soluerit satisue fecerit, liber esto', non potest
Abbreviated transcription (Latin):
sine dubitacõne ãi lib̾tate
legatum ad eumꝑtin̾e n
metallorum pena eius mu¬
tari nec alium sih̾rs est eẽt
sũ condõne instrtutus futu¬

Expanded text:
sine dubitatione cum libertate legatum ad eum pertinere neque metallorum poena ius eius mutari: nec aliud, si heres esset sub condicione institutus: futu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ui ñ clam ñ precario ate
duxit iũ fi ueto ¶ Hoc int̾dcm̃m
utilissimũ c̃ nan nisi piructat᷑
alicui refic̾e̾ alia rõne usus ĩ¬
cus nus ẽ locus ꝑ longitudĩer
dep̾ssus quo. lqua decurꝑat cͥ

Expanded text:
n vi non clam non precario a te duxit, vim fieri veto". Hoc interdictum utilissimum est: nam nisi permittatur alicui reficere, alia ratione usu incus". rivus est locus per longitudinem depressus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ ẽ locus ex quo desꝑicit᷑ ĩ¬
de spectacła dc̃a sunt ¶ septa
gunt aut̃ ea q̃ ad incile oppo¬
nũt᷑ aq̃ deriu. inde conpellande¬
ue ex flumine cã sũ ea lignea
mat̾ia sint ad ꝯtinendam tͣns¬
mutendãq aꝙͣ excogtitatam
incile autẽ ẽ locus dep̾ssus ad

Expanded text:
autem est locus, ex quo despicitur: inde spectacula sunt dicta. Septa sunt, quae ad incile opponuntur aquae derivandae compellendaeve ex flumine causa, sive ea lignea materia sint, ad continendam transmittendamque aquam excogitata. Incile
Abbreviated transcription (Latin):
duxerit. cũ sufficiat ñ ui nõ
clam nõ p̾cario dixisse ¶Si qͥ
t̾renũ riuũ silicinũ .i. laꝑide¬
um fac̾e uelit. iud̾i eũ ñ rec¬
te hoc int̾dcõ uti. ñ reficit .n.¬
qui hoc facit. ⁊ ita offilio uidẽ¬
t̾os quidem in punc ꝓhibi putõ
rius ostendat Paul̾

Expanded text:
ui non clam non precario duxisse.Si quis terrenum riuum signinum, id est lapide‹u›m facere uelit, uideri eum non recte hoc interdicto uti: non enim reficit qui hoc facit: et ita Ofilio uideos quidem impune prohiberi puto: rius ostendat. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
poste agiu̾ba spti ita se
hñt diui diui fre̾s longino.
sitibi qui appellauit ma̾¬
danit. ut eum deappelłone
qmͣ polia a pud eum fecco.
defendes. ⁊ res pectumaua

Expanded text:
posse agi. uerba rescripti ita se habent: 'Diui fratres Longino. Si tibi qui appellauit mandauit, ut eum de appellatione, quam Pollia ad eum fecit, defenderes, et res pecuniaria