comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
latioĩqͦ p̾sit ĩ hispamã ꝑueniẽ. nec añ
iure agi placiit. S sihẽs acceptis ratio¬
debit᷑. ꝗ gͥ sineget sepe reliq̃ txisse. atq iõ¬
ꝗa ꝑ hẽdẽ steñt ut accipiet ratioẽs libor
factũ hẽs aũt neq se fecisse morã ⁊ rełqͣ
cd̃e statulib̃m tontendat ap̃eũ ꝗ delib̾ta¬
te cog̾scit an ꝯditio sit impleta ꝯstabit. c̃

Expanded text:
lationi, qu‹o› possit in Hispaniam peruenire, nec ante iure agi placuit. sed si heres acceptis ratiodebitur. quid ergo, si neget se reliqua traxisse atque iterit, ut accipiat rationes, liberum factum, heres autem neque se fecisse moram et reliqua debere statuliberum contendat? apud eum qui de libertate cognoscit, an condicio sit impleta, constabit: cuius
Abbreviated transcription (Latin):
enatum cuuis ante diñũ ñ erͣat
trantatum ita pendebit p̃cedẽ¬
tis sume alieationẽ. sic ñu nõ
retro fiat numinqͥs accipientis
s tunc cum residua sũma fuit̃
ex soluta. Sĩplũqã iussus erat de
xx dedit̃ siue numerauit. siũ
in saculo decht̃ ꝑuenit ad lib̃¬
tatem ⁊ suꝑfluũ po̾t̃ repetere¬
ẽẽ uendidit̃ sine peculio. uir
stãtim lib sit. quãi ꝓibit᷑ uid̾at᷑
depeculio dare ħ ipo qd̾ sine
peculio distract̾ ẽ. ã uõ cũ fuit̃
ꝓibitus peculiũ tãgere.⁊ pu¬
to tc̃ demũ lib̾mfõe. eñ uoles̃
dare ꝓibeat᷑ ñ statim ubi ue̾it
aib suis coͬegerit hidi dedir ã
adlibertatemꝰ ꝑueniat. ⁊ putosi

Expanded text:
enatum, cuius ante dominium non erat translatum. ita pendebit praecedentis summae alienatio, sic tamen, ut non retro nummi fiant accipientis, sed tunc, cum residua summa fuerit exsoluta.Si plus quam iussus erat deddare uiginti dedit, siue numerauit siue in sacculo dedit, peruenit ad libertatem et superfluum potest repetereesse uendiderit sine peculio, utrum statim liber sit quasi prohibitus uideatur de peculio dare hoc ipso, quod sine peculio distractus est an uero cum fuerit prohibitus peculium tangere? et puto tunc demum liberum fore, cum uolens dare prohibeatur, non statim ubi ueniitdibus suis coegit, heredi dederit, an ad libertatem perueniat? et p
Abbreviated transcription (Latin):
liberam futuram ẽẽ. Qd enĩ
expectam. Idemq siegis: hr̃s
ut abortum fac̃ quia ĩunou¬
tero potuit tres edere. Ite si hr̃
tem ꝑuenire.

Expanded text:
liberam futur‹a›m esse: quid enim exspectamus? idemque et si egisset heres, ut abortum faceret, quia et uno utero potuit tres edere.Item si heretem peruenire.
Abbreviated transcription (Latin):
debit᷑. Siñdedit impleta ꝯditiõe. ultime
uus ꝯmunis lib̾ ẽẽ iussus. ita si .x. dedĩt
sus sit. Nã ꝑoĩa cause stat᷑u lib̃i appͣlicat᷑.
ꝗ ꝯditionis implende grã alieãre pecu¬
liares nummos p̃t. ¶ Sid̾uo ẜu ratiõib
redditis libĩ eẽ iussi fuiͣnt. ⁊ seꝑatĩ ꝙͦs ꝯdi
et. nec uidebit᷑ ꝯditio in altius ꝑsoã imp
ta reliquũ fui̾t. aut ut̃q au̾alt̃. totũ sol¬
uiͣt. quia ita liber ẽẽ nissus ẽ. siuirauiͣt

Expanded text:
i non dederit, impleta condicione ultimo uus communis liber esse iussus ita 'si decem dederit' sus sit. nam per omnia causae statuliberi applic‹a›tur: qui condicionis implendae gratia alienare peculiares nummos potest.Si duo serui rationibus redditis liberi esse iussi fuerint et separatim ratiet. nec uidebitur condicio in alterius persona impleta reliquum fuerit, aut uterque aut alter totum soluerit.Qui ita liber iussus est 'si iurauerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊simorã facit ħrs. ꝙ. nolit exi¬
putem senintiã ẜuii. uidam
an ⁊ siñ fũt preleganuĩ peculiũ
fuo iddem debeatꝰ dici. Cstat
enĩ statulibin depeculio p̾se

Expanded text:
eo moram faciat heres, quod nolit exiputemus sententiam Serui, uideamus, an et si non fuerit praelegatum peculium seruo, idem debeat dici: constat enim statu
Abbreviated transcription (Latin):
inmutabił ẽ. si adita hẽditas fuĩt. cet̾mãn
aditam hẽditatẽ. in ꝓͥam usu capit̃ scrui¬
tutẽ libertatis que spes infringit᷑ saditã
p̾ea hẽditatẽ spes lib̃tatis fauore sui red¬
integrabit᷑.¬
didit. ⁊ tͣdidit᷑ dixit᷑q ad scͥptũ lb̾tati. si
xx. dedisset. excͤmpto erit actio. cũ uen¬
ditore. aũ sidupla ꝓmissaẽ obserua tioẽ
dũ taxat dupple repetitio erit. exempto
obmenͣdatium.
rũ aristoait. S⁊ si implenũ eidoãsset fieĩ¬

Expanded text:
mutabilis est, si adita hereditas fuerit: ceterum ante aditam hereditatem in propriam usucapitur seruitutem libertatisque spes infringitur: sed adita postea hereditate spes libertatis fauore sui redintegrabitdiderit et tradiderit dixeritque adscriptum libertati, si uiginti dedisset, ex empto erit actio cum uenditore, aut, si dupla promissa est, ob euictionem dumtaxat duplae repetitio erit, ex empto ob mendacium. rum Aristo ait: sed si in plenum ei donasset, fie
Abbreviated transcription (Latin):
pinde defendi potuit. ⁊ siñiui¬
It exigere ut ip̃e soluere ħ abeat
unde ꝯditiomi paread libt̃atem
ꝯpetere. Et ita cassius qͦ seribit¬
Nonsolũ aut̃ siiussum dare ꝓi¬
ascendere uerz. Intẽ si ca pue daẽ
iussũ. capuã irepibs. Nam ꝗ pib¬

Expanded text:
inde defendi potest et si non uult exigere uel ipse soluere, ut hic habeat, unde condicioni pareat, libertatem competere: et ita Cassius quoque scribit.Non solum autem si dare iussum dare prohiascendere uetet, item si Capuae dare iussum Capuam ire prohibeat: nam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ub̃eẽ. s rõib redditis lib̃ẽẽ iussus sit. an
ad ẽptorẽ ħ̃ ꝯditio tñseat. uideamꝰ. alias
sciendũ ẽ eas demũ ꝯditiones adẽptorem
indanda pecunia ꝯsistit. Q aũt ad ipsa
uolumma rationũ tradenda. ꝑcunctan¬
das ⁊ exammandas rationes ⁊ in dispug¬
encdas atq expaitiendas factũ ht̃. Nund¬
gͦ reliqua cꝗͣ emptoĩ dando. ꝑueniat ad
ubtatẽ. cetã in ꝑsoã hedis ꝯsistant. Puto
gͥ i adẽptorẽ reliquorũ solutionẽ transm¬
itti. sic fri ut diu̾idat᷑ ꝯditio. ⁊ ita pp̃o. ł.¬

Expanded text:
ed rationibus redditis liber esse iussus sit, an ad emptorem haec condicio transeat, uideamus. et alias sciendum est eas demum condiciones ad emptorem in danda pecunia consistit, quod autem ad ipsa uolumina rationum tradenda percontandasque et examinandas rationes et in dispungendas atque excutiendas, factum habet. nugo reliqua quidem et emptori dando perueniat ad libertatem, cetera in persona heredis consistant? puto igitur et ad emptorem reliquorum solutionem transmitti: si‹c› fiet, ut diuidatur condicio: et ita Po
Abbreviated transcription (Latin):
.p. causa abeẽt. ⁊ pccunã statu¬
lib haber uł expectaĩ eũde¬
bere donee redeat is cui dare
deb. uł deponere medẽ pecu¬
mam ꝯsingnatam oport qͦ
secuto statim ad libr̃atẽ ꝑue¬
niõ ilonẽ statulib cui libertas
ne ĩpꝰsibilem ꝯditone adie¬
cit ut alium libertas obtingẽ¬

Expanded text:
 causa abesset et pecuniam statuliber haberet: uel exspectari eum debere, donec redeat is cui dare debet, uel deponere in aedem pecuniam consignatam oportet, qu‹o› subsecuto statim ad libertatem peruenit.Non est statuliber, cui libertas ne inpossibilem condicionem adiecerit, ut aliunde ea libertas optinge
Abbreviated transcription (Latin):
Sane sitetator uł exoꝑis ut detiꝰ¬
sit. proibitũ oꝑaĩ ad lib̾tatẽ ꝑuẽ¬
turũ ñ dubito. ¶S ⁊ si argñto sub¬
tracto ł reb aliis detractis num¬
mos c̃rasos dedit̃. ꝑ ueĩ ad libt̃a¬
tem. quamuis sinũmos subtrac
reddidisse. S nec si alii subripu¬
erit num mos ⁊ hr̃di dedit̃ ad lib¬
tatem ꝑueĩr: ꝗa aulli nũmos ei
ꝗaccepit p̾s̃ planȩ sisic ꝯsup̃ti

Expanded text:
ne si testator uel ex operis ut det iussit, prohibitum operari ad libertatem peruenturum non dubito.Sed et si argento subtracto uel rebus aliis distractis nummos corrasos dederit, perueniet ad libertatem, quamuis, si nummos subtractreddidisse. sed nec si aliis subripuerit nummos et heredi dederit, ad libertatem perueniet, quia auelli nummi ei qui accepit possunt. plane s
Abbreviated transcription (Latin):
ħ iuire iltimur instatu lib̾eo u
suffitiat ꝑ eum ñ stare qͦ minu̾
editiomi pareat̃. s gtͥqui hr̃di
in dieb .xxx. ꝓximis mortiᷤᷤ tes¬
tatoris dare iussus fit̃. deiñ h¬
eres tardius adierit. trebatius
⁊ labeo sisine dolo tarclius a di¬
adite hrditatis ad libt̃atemꝑueĩ¬
re. q̃ sententiauera ẽ. S⁊ ꝗd sida¬
ta oꝑa transit an obio statĩadita¬
at. ꝗd eñi situne hai̾tit pꝰ aditã¬
habere desit sud fiet hic ex
Si qͣuisic acceꝑit lib̾tatẽ. cũ .x.
dare poĩnlib esto trebat̾i ait lic
quirendũ ⁊ cõseruandũ pecu¬
liũ. tm̃ alias adlibratem ñ ꝑ¬

Expanded text:
in statulibero, ut sufficiat per eum non stare, quo minus condicioni pareat.Si quis heredi in diebus triginta proximis mortis testatoris dare iussus fuerit, deinde heres tardius adierit, Trebatius et Labeo, si sine dolo malo tardius adiaditae hereditatis ad libertatem peruenire: quae sententia uera est. sed quid si data opera traxit? an ob i‹d› statim, ‹uat? quid enim si tunc habuit, post aditahabere desiit? sed et hic expSi quis sic acceperit libertatem "cum decem dare poterit, liber esto", Trebatius ait, licet quirendum et conservandum peculium, tamen non alias ad lib
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuus nanciscit᷑ nͥadita uł ab
uno ex institutis hr̃ditate. Ce¬
terũ añaditionẽ. siũ tradet᷑
siue usucapiet᷑. siue manum̃¬
teret᷑ spes statute libt̃ati ĩtͣ¬
cid̾. S⁊⁊ si impubeĩs tabulis
scripsit uił. ⁊ silegatũ sit ẜuu̾
abhr̃de patris liber eẽ uisfũ
inpilpillaĩb tabulis p̃ualẽ
libtatis dationẽ. Si primi ta¬
bulis subꝯditiõe. ẜui cũ lib̃¬
tate ex parte dimicdia h̃s sit
institutus anstatulibẽ cã ob
tead ut adeundem cohr̃dẽ
cum sua cã usucapiatur cũ
asemr ⁊ põ accepĩt libtatem
nõ pot̃ statulibẽĩ cã optinere
beri cam obtinere eoqd̾ ñ ase¬
met ipso szacohide accepisse
lbt̃atem crelit̃ quoꝯq gͣlu

Expanded text:
uus nanciscitur nisi adita uel ab uno ex institutis hereditate: ceterum ante aditionem siue tradetur siue usucapietur siue manumittetur, spes statutae libertatis intercidscripsit Iulianus et si legatus sit seruus ab herede patris, liber esse iussus in pupillaribus tabulis, praeualere libertatis dationem.Si primis tabulis sub condicione seruus cum libertate ex parte dimidia heres sit institutus, an statuliberi causam optineat, ut adeunte coherede cum sua causa usucapiatur? cum a semetipso acceperit libertatem, non potest statuliberi causam optinere.beri causam optinere, eo quod non a semetipso, sed a coherede accepisse libertatem creditur.Q
Abbreviated transcription (Latin):
retur filii hr̃des extitisẜ appo¬
sita eẽt repetitam nõiucłi id̾o¬
⁊ aprimis. ⁊ asubstitutis hr̃di¬
b. siam ut suprascriptũẽ
petiit ut q̃ te̾tam̃to cauiss

Expanded text:
r, si filii heredes exstitissent, adposita esset, repetitam non uideri ideoet a primis et a substitutis heredibus: nam ut supra scriptum est, petit, ut quae testamento cauiss
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃to itacauit si qu̾o eodicĩ¬
los reliq̃ro ualere uolo. Siqmͥ
.x. m̃ses natus nataue eĩt ex
semisse ħrdes sũpto. gauis. S
ex semisse ħrs etostichũ ⁊ pã¬
filu̾m ẜ uos meos. ⁊ erotem

Expanded text:
stamento ita cauit: 'si quos codicillos reliquero, ualere uolo. si quidecem menses natus nataue erit, ex semisse heredes sunto.Gaius Seius ex semisse heres esto.Stichum et Pamphilum seruos meos et Erotem
Abbreviated transcription (Latin):
liberi meiꝑuenerit. manum̃tat᷑
deinde nouissima parte itacauit.
quodsim libeĩ natiñerũt auͭ in¬
tra pubt̃atem decessũt te cohr̃¬
des exparib partib sũpto mu¬
tius ⁊ meiuus legata q̃ pͥore tes¬
tamto quofilios ⁊ segium reliꝗ¬

Expanded text:
liberi mei peruenerint, manumitta‹n›t'. deinde nouissima parte ita cauit: 'quod si mihi liberi nati non erunt aut intra pubertatem decesserint, tunc hered‹es› ex paribus partibus sunto Mucius et Maenius. legata, quae priore testamento, quo filios et Seium, reli
Abbreviated transcription (Latin):
saĩa libtas ñdebet ei quẽ p̾tea
uinxit dñs
gatus sit acreditore ãcillã
suã pignoratani manum̃tẽ
dicẽdũ ẽ fidĩ cõmissãm libr̃atẽ
utilit̾ ẽẽ relictam adebitore.

Expanded text:
sa libertas non debetur ei, quem postea uinxit domingatus sit a creditore ancillam suam pigneratam manumittere, dicendum est fideicommissariam libertatem utiliter relic
Abbreviated transcription (Latin):
quã filiũ suũ accepiss uł ꝗ ĩ eiꝰ
iocũ succesit prẽ noluit libtatẽ
ꝯpellendis. amplius simater
aut nollet sibi filiũ tradi aut
inreritm natuã ẽẽ desiss. nõ
de adeunda hr̃dita deliberat
idẽ dicendum ẽ. ⁊ sip̾tea ꝯgͦuit
se hr̃dem institum quam ancil¬
endum eẽ. ħ t̃m casu ipẽ ma¬
numittere debebit ñ matri tͣdere.¬
S si directo lib̃tas datafuit᷑ ã cil¬
dum natis subueniẽt᷑. nam ibi
quidem petitur fidĩ cominis ã
libtas ⁊ pretor paruuli subueñ
t̃. s ⁊ ĩ ħ casu puto nato subueni¬
endũ eẽ ut ad itus pretor ĩrẽ¬

Expanded text:
quam filium accepisset, uel qui in eius locum successit praestare noluit libertatem, compellendi sunt: amplius si mater aut nollet sibi filium tradi aut in rerum natura esse desisset, non de adeunda hereditate deliberat, idem dictum est. et si postea cognouit se heredem instituendum esse: hoc tamen casu ipse manumittere debebit, non matri tradere.Sed si directo libertas data fuerit ancildum natis subuenietur? nam ibi quidem petitur fideicommissa libertas et praetor paruulis subuenit: tur. sed etiam hoc casu puto nato subueniendum esse, ut ad
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ is ab sñte hr̃de ꝑatus sit reliqͥ
soluẽ pretoĩs offino ꝯtinet᷑
ut unz boñ eligat arbitrio
rationes ꝯputentur ⁊ peciũ¬
am q̃ excomputationẽ collig̃¬

Expanded text:
 is absente herede paratus sit reliqua soluere, praetoris officio continetur, ut uirum bonum eligat, cuius arbitrio rationes computentur, et pecuniam, quae ex computatione collig
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯditione traditum irieũ. ¶qͣdã
cuminextrema eẽt ualitudine
ancillas meas meuiã ⁊ seiã libe¬
ras eẽ uolo. ⁊ int̾etato docesit̃.
q̃rosimat̃. ex sẽatus. c̃. legitimã
hr̃ditatem ei ñuendicass. ⁊ ħr

Expanded text:
one traditu iri eum.Quaedam cum in extrema esset ualetudine, 'ancillas meas Maeuiam et Seiam liberas esse uolo' et intestata decess‹i›t: quaero, si mater ex senatus consulto legitimam heredi
Abbreviated transcription (Latin):
S ⁊ si nõ õiũ s quoꝵdam hr̃dũ
fidĩ ꝯmisum eet̃ eq̃ dicendum
oranũ fic̃i. In eos aut̃ ꝗlatitaũ¬
rit cõhrdib aquib redim̃de
parte̾ eñt. utilem actionem eo
nomine dari debere uł infam̃¬
lierciscunde uiditio recte eos
acturos.

Expanded text:
 si non omnium, sed quorundam heredum fidei commissum sit, aeque dicendum orcinum fieri: in eos autem qui latitaueri‹n›t coheredibus, a quibus redimendae partes essent, utilem actionem eo nomine dari debere uel etiam familiae erciscundae iudicio recte eos acturos.
Abbreviated transcription (Latin):
fecĩt si interea enixa fuit̃ ꝯsti¬
tutũ est huiusmõi partũ lib̾m
nasci. ⁊ quid̾ ingenuũ. S⁊ sꝯ
stitutiones qꝑ: cauetur statim
ex quo lib̃tas debẽi ceꝑit ĩge¬
nuũ nasci. ⁊ hmagis ẽ sine
ferre debeat. ⁊ siñdũ debita li¬
b̾tate fidĩ comisã ancilla peꝑit
studio tm̃ hr̃dis fint̃ effectum
tardius hadit ħrditatẽ ut

Expanded text:
ea enixa fuerit, constitutum est huiusmodi partum liberum nasci et quidem ingenuum. sed sunt constitutiones, quibus cauetur statim ex quo libertas deberi coeperit ingenuum nasci: et hoc magis est sine ferre debeat. sed si nondum debita libertate fideicommissa ancilla peperit, studio tamen heredis fuerit effectum, tardius adit hereditatem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ lib̾ras amilite ꝑ fidei ꝯmisũ
datacẽt ꝑ iñ liberos ⁊ hr̃de ẽẽ
iussit ac sitrumq directo ac¬
cepisent eorum aut̃ quiapaga¬
no libtatem ⁊ hr̃ditatẽ ꝑ fidĩ ẽ¬

Expanded text:
s a milite per fideicommissum data esset, perinde liberos et heredes esse iussit, ac si utrumque directo accepissent. eorum autem, qui a pagano libertatem et hereditatem per fide
Abbreviated transcription (Latin):
siuur̃ martianus annos xu. eta¬
tis habiturus eẽt offerens roẽs u¬
nnis anni in diẽ mortis te̾tatoris
int̃pretatione ita accipip̃ se
satisfint̃. ¶Stichus ⁊ dam̾a ẜui
mei sirationes reddideritis. lib̃i

Expanded text:
iueret Marcianus, annos sedecim aetatis habiturus esset, offerens rationes unius anni in diem mortis testatoris,interpretatione ita accipi possesatis fuerit. 'Stichus et Damas serui mei, si rationes reddideritis, liberi
Abbreviated transcription (Latin):
Nam ⁊ eã libtatem deb̾i placuit
si tͥ ui debr̃ peto mamimitta ita
eni ħ accipiẽdũ. sitͥ quaĩ uiro
bono uidebit᷑. nam ⁊ itarelictũ
si uoluntitem meã probaueris pu¬
to debei. quẽ ad modum site me¬
ruĩt̃ quãi uirũ bonũ. ł site ñ offẽ.¬
derit quasi uirũ borĩm ł si ꝯꝓba¬

Expanded text:
nam et eam libertatem deberi placuit 'si tibi uidebitur, peto manumittas': ita enim hoc accipiendum 'si tibi quasi uiro bono uidebitur'. nam et ita relictum 'si uoluntatem meam probaueris' puto deberi: quemadmodum 'si meruerit' quasi uirum bonum uel 'si te non offenderit' quasi uirum bonum
Abbreviated transcription (Latin):
sens cohr̃s ꝑ inmanumiitat
atq sitraditũ a cohr̃de accep̾i¬
s. Quod inpuberis ꝑsona coh¬
eredib ꝗñerat rogatus manu¬
mutere eũdem p̾rincipẽ re¬
scripsisse relatumẽ. S⁊ simatͥ¬
monii causa quis manumi¬
itere rogatus ẽ. ñ est cogẽdu

Expanded text:
sens coheres perinde manumittat, atque si traditum a coherede accepisset. quod et in impuberis persona coheredis, qui non erat rogatus manumittere, eundem principem rescripsisse relatum est.Sed si matrimonii causa quis manumittere rogatus est, non est cogendus
Abbreviated transcription (Latin):
usq pubt̃atis filii sui actũ age
reddi uoluisse. s gtich̾ ẜuu ms̃
iubeo ut d. prẽt. filie. ⁊ uxõĩ mee
hr̃clib meis sine. ulla cẽuersia
tot aureos ut ⁊ ipũm manum̃tãt
qͦ ħs exasse extitisse ꝓponeret᷑ ꝓ
solido dadũ.  hrde filiosuo ex
asse instituto lib̃tatem dedit ĩ h̃
uba decenbris dispẽsator m̃s se¬
uer̾ uilicus ⁊ iuctõĩna uillica seũ

Expanded text:
usque pubertatis filii sui actum agerreddi uoluisse. 'Stichus seruus meus iubeo ut det praestet filiae et uxori meae heredibus meis sine ulla controuersia tot aureos: et ut ipsum manumittant, s ex asse extitisse proponeretur, pro solido dandum.Herede filio suo ex asse instituto libertatem dedit in haec uerba: 'December dispensator meus, Seuerus uilicus et Uictorina uilica S
Abbreviated transcription (Latin):
certa qũatitas ab eorelĩquat᷑
ãfidĩ cõmissarã libtas
⁊ siplu̾sit ĩpͣretio siue
minus cogitur lib̃tate
pr̃are simõ semel ãgnou
uoluntatem creditoris ãgno¬
uisse aũt fic accipim si forte
cũ ꝯueniret̃ ab hr̃de usu ẽ ex¬
ceptione. u alia uolũtatẽ suã
debitor creditoris doli except̃¬
ne uti pot̃ in idꝙ in t̾rerit de¬
bitoris ancillã suã ħe. I infidi¬
ꝯmisaĩa libtate qũaui qui mo¬
dicũ legatũ fuit ꝯsecutus ne¬
cuniarium enĩ fidei ꝯmisum
sichiuisũ fur̃t fatis ĩuiriã fãcit
libt̃ati quã fidĩ ꝯmisaĩo.Sa¬

Expanded text:
certa quantitas ab eo relinquatur an fideicommissaria libertas? et sive plus sit in pretio sive minus, cogitur libertatem praestare, si modo semel adgnovit voluntatem creditoris. adgnovisse autem sic accipimus, si forte, cum conveniretur ab herede, usus est exceptione vel alias volude creditoris, doli exceptione uti potest in id, quod intererit debitoris ancillam suam habere.In fideicommissaria libertate, quamuis quis modicum legatum fuerit consecutus, necuniarium enim fideicommissum si diuisum fuerit, satis iniuriam facit libertati quam fideicommissario: sa
Abbreviated transcription (Latin):
quam quã aut̃ inhr̃dis arbitũ
ꝯfertur andebeatur ñ posit qũ
tum debeat̾ ꝯferripotest. Ior¬
dã cimitres seruos legas fidei
manumuter: Qr̃ sieos uendiea¬
ret legatarius quos hrdes uult
manumittere exceptione doli
replleretur

Expanded text:
mquam autem in heredis arbitrium conferri, an debeatur, non possit, quando tamen debeatur, conferri potest.Quidam, cum tres seruos legasset, fimanumittet: quare si eos uindicaret legatarius, quos heres uult manumittere, exceptione doli repelletur
Abbreviated transcription (Latin):
decessit᷑. añi .uiii. in quolibt̃̾a eat̃
dilata extetim̃ti factitꝑr ãueõ
te lib̃tatis ꝯpreendisse ꝙͣ putadi
s̃ adie t̾etam̃ti facti nͥ aliũ uolu¬
isse t̾etatorem þaret̃. ¶ s p̃lẽdo

Expanded text:
decesserit, anni octo, in quos libertas erat dilata, ex testamenti facti tempore an uero tae libertatis comprehendisse, qui computandi sunt a die testamenti facti, nisi aliud uoluiss‹e› testa
Abbreviated transcription (Latin):
bi s fiita ascriptumsit si seiꝰ uo¬
ꝯditio potius ẽ. qẽ admodum
sim̾ legatum e̃. sintiũ capi¬
toliũ ascendit. Quodsiita scͥp¬
tum sit. sihr̃s uoluit ñ ualeb.
S ita demũ si totum ĩ uolũtate
fecit hr̃dis siei libint. Ctm̃ si

Expanded text:
 si ita adscriptum sit 'si Seius uocondicio potius est, quemadmodum si mihi legatum esset, si Titius Capitolium ascenderit.Quod si ita scriptum sit 'si heres uoluerit', non ualebit, sed ita demum, si totum in uoluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si
Abbreviated transcription (Latin):
fidei ꝯmisit demanumittndi
serius ipĩus tutoris. s his atu:
tutores qui in locũ ex eusati dati
tuteam amministrarent. pꝵ. ẜ¬
ea q̃ proponẽntur. librate ⁊ ab
hr̃dib scriptis iuderi cdatas¬
¶ Seiõ xur libra. an⁊ stichum
notartũ quempeto manum̃tas
Seius eodemt̾ͥctam̃to tutordat᷑
atutela se excͥusa uit. q̃nt᷑ ã nichil¬
ominus fidei ꝯmisa lib̾tas debe¬

Expanded text:
fidei commisit de manumittendis seruis ipsius tutoris, sed is a tutare deberent tutores, qui in locum excusati dati tutelam administrarent. ea quae proponerentur libertates et ab heredibus scriptis uideri datas. 'Seio auri libras tres et Stichum notarium, quem peto manumittas.' Seius eodem testamento tutor datus a tutela se excusauit: quaeritur, an nihilo minus fideicommissa libertas debe
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtatednĩ administrase ꝓpo¬
natur ea clap̃na q̃ casu ita acci¬
dent̃ ut ẜuonichil possit ĩpu¬
tari ñꝑtinere adreliquoꝵ honꝰ¬
Item q̃ro cum omẽ peculiũ red¬
dere nissusir. anita petuliũ ꝯ¬
duci expeculio ꝙ domino debie¬
atur. Item q̃ro ansiex reliquis
inpeculio aliꝗd ꝯũitur dedu

Expanded text:
uoluntate domini administrasse proponatur, ea damna, quae casu ita acciderint, ut seruo nihil possit imputari, non pertinere ad reliquorum onus.Item quaero, cum omne peculium reddere iussus sit, an ita peculium cduci ex peculio, quod domino debeatur.Item quaero, an, si ex reliquis in peculio aliquid conu
Abbreviated transcription (Latin):
Intuo uditio erit. ut hãeas bo¬
nos libtos ⁊ medicos. p. siego
lib̃tatem eis dedissem ueritus
sum qd̾ sorori mee ꝑm̃e fecert̃
meclici serui ei manumisi ab
ea ꝗsalaĩo expleto relĩq̃r eã
Quero anficlĩ ꝯmissã ubertas
sup̃scriptis ꝯpetere pot̃. ꝑz ẜ ea¬

Expanded text:
in tuo iudicio erit, ut habeas bonos libertos et medicos. quod si ego libertatem eis dedissem, ueritus sum, quod sorori meae carissimae fecerunt medici serui eius manumissi ab ea, qui salario expleto rel‹i›querunt eam': quaero, an fideicommissa libertas supra scriptis competere potest. re
Abbreviated transcription (Latin):
temꝯsequatur. Nuttiatita hr̃dũ
fidei ꝯmisit tit pamphylã ã cil¬
lam seie cumfiliis ei redimery
⁊ manumiter. ⁊ iuridicus qã¬
ti singuli eent̃ redim̃di extima¬
uit. Medio tp̃r pafilã añquã
pecunia soluẽtur peꝑit.Q̃ro¬

Expanded text:
Titia heredum fidei commisit, uti Pamphilam ancillam Seiae cum filiis eius redimerent et manumitterent, et iuridicus, quanti singuli essent redimendi, aestimauit: medio tempore Pamphila, antequam pecuni‹a› solueretur, peper
Abbreviated transcription (Latin):
to. s infactum actione tenebr̃¬
Namaptore missus siñ admit¬
tatur eadem actione utendũẽ
cluas ergores magistratib muĩ¬
cipalib pretor itł preses ĩ iun¬
xit actionem ⁊ p̾sesionem Cẽte¬
rasue iurisdictioni reseruauit¬
¶ Si forte dietiir ñ caueri ut
poss idere liceat qd̾ causa ꝯgni¬
ta fierisoleat ñ duũ uiros s pͣto¬
res uł presides ꝑmisuros. Item
ut hac excausa decedatur de pꝰ¬
ssesione. ẜpretor ait dum eiꝰ ꝗe
habert prius domũ denunti:.¬
ari iubeam. Iab eẽ aut̃ uidet᷑

Expanded text:
 in factum actione tenebraetore missus non admittatur, eadem actione utendum est. Duas ergo res magistratibus municipalibus praetor uel praeses iniunxit, cautionem et possessionem, cetera suae iurisdictioni reseruauit. Si forte duretur non caueri, ut possidere liceat quod causa cognita fieri solet non duumuiros, sed praetorem uel praesidem permissuros: item ut ex causa decedatur de possessione. Praetor ait: 'dum ei, qui aberit, prius domum denuntiari iubeam'. abesse autem uidetur
Abbreviated transcription (Latin):
tũ quãnti eares erit dubitat᷑
utrum ad totius corporis es¬
timationem hec u̾bi referã¬
tur. anuero adid ꝙ. eius int̃
ẽ ꝗstipulatur. Ego puto ⁊ si
sic fuit unicautum quanti ea
res erit defendip̾se. stipulati¬
onem sufficere ad noui enĩ o¬
peris quantitatem ea refert᷑:
facto decesit̃. deb ħrs ei pͤati¬
entiam destruendi oꝑis adũ¬
sario prãre. Nam⁊ inretituẽ¬

Expanded text:
tum 'quanti ea res erit', dubitabitur, utrum ad totius corporis aestimationem haec uerba referuntur an uero ad quod eius interest qui stipulatur. ego puto et si sic fuerit uni cautum 'quanti ea res erit', defendi posse stipulationem sufficere: ad operis enim quantitatem ea refertur.facto decessit: debet heres eius patientiam destruendi operis aduersario praestare: nam et in restituen
Abbreviated transcription (Latin):
nouum nuntiatum erat uen¬
didit prediũ enptor edifica¬
uit. enptorem aut̃ anuendi¬
torem tenẽi putas: ꝙ adũsus
edictum factum sit p cũ o¬
peris nouinuntiatio factaẽ
si quod edificatum ẽ enpͥ¬
tor idem dñs predioꝵ tenet᷑
sone fit.⁊ is demum obliga¬
tus ẽ qui eũ locũ pos sidet
Dedanpno infecto ⁊ sub¬
grundis et protectõib
tatem desiderat. ⁊ ꝑi¬
culosa dilatopretoĩ
iuris dictionem reser

Expanded text:
nouum nuntiatum erat, uendidit praedium: emptor aedificauit: emptorem an uenditorem teneri putas, quod aduersus edictum factum sit? respondit: cum operis noui nuntiatio facta est, si quid aedificatum est, emptor, id est dominus praediorum tenetur, fit et is demum obligatus est, qui eum locum possidet, DE DAMNO INFECTO ET DE SUGGRUNDIS ET PRO‹I›ECTIONIem desiderat et periculosa dilatio praetori iurisdictionem reser
Abbreviated transcription (Latin):
tutus sifinietur pretoris uł pͣsi¬
dis offitium erit excausa uł re
nouare uł protelare eũ ⁊ sihoc
localem exigit inquisitionem.
ad magistratus municipales
hremittere ¶Siintradiem apres¬
tore ꝯstitutudũ ñ caueat᷑ in
possesionem ẽius reimittendu
ẽsei rei sic accipitur. siue totare
sit. siue pars non sit rei .I. an

Expanded text:
tutus si finietur, praetoris uel praesidis officium erit ex causa uel reum notare uel protelare eum et, si hoc localem exigit inquisitionem, ad magistratus municipales hoc remittere.Si intra diem a praetore constituendum non caueatur, in possessionem eius rei mittendus est. 'eius rei' sic accipe, siue tota res sit siue pars sit rei.An
Abbreviated transcription (Latin):
Qui remissionem absente
nomi uẽ desiderat sie ad
priuatum suie adpublic
ea remissio partim satis da¬
re cogitur sustinet emira¬
ꝑtes deffensoris. Sed hec
satisdatio non pertinet
ad rati habitionem. Sed
ad opens noui nuciati¬
ationeni. Si prociuator
iuuiciauerit ⁊ satisac¬
cepit de uide inter dicto

Expanded text:
Qui remissionem absentis nomine desiderat, siue ad priuatum siue ad publicum ius ea remissio pertinet, satisdare cogitur: sustinet enim partes defensoris. sed haec satisdatio non pertinet ad ratihabitionem, sed ad operis noui nuntiationem. Si procurator nuntiauerit et satis acceperit, deinde in
Abbreviated transcription (Latin):
causis pͥeo ꝙ ⁊ iniudiciis publicis optinere
ui: opoiti ssidiũsis sũmis ꝯdẽpnent iudicesim¬
nmã spectandã ẽe iulianus scribit.
Celsus. lib .iii. digestoꝵ. Pu̾o extͥb iudi¬
cib uno absente iudicare. ñpossunt. ꝙppe
om̃s iudicare iussi st̃. sed si ad sit. ⁊ ꝯtra sentĩt¬
minus uerũ ẽ om̃s iudicasse.:¬

Expanded text:
uod et in iudiciis publicis optinere oportet. Si diversis summis condemnent iudices, minimam spectandam esse Iulianus scribit. Celsus libro tertio digestorum Duo ex tribus iudicibuomnes iudicare iussi sunt. sed si adsit et contra sentiaminus uerum est omnes iudicasse
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ⁊ si uerꝰ sit pc᷑ator. Qi
renssione̾ ab se ntis noĩe de¬
sid̾at. siue ad pͥuarit fiłie ad
publieũ ius ea remissio ꝓti¬
net: fatisdare cogit. Susti¬
net eĩ ꝑtes defensoris. Set ħ
sat̾clatio nõ ꝑtinet ad ratih.¬
iacõm.: Si ꝓcurator opus.

Expanded text:
si verus sit procurator. Qui remissionem absentis nomine desiderat, sive ad privatum sive ad publicum ius ea remissio pertinet, satisdare cogitur: sustinet enim partes defensoris. sed haec satisdatio non pertinet ad ratihtiationem. Si procurator autem opus
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃i domino cum ienu
ciauerit: non pmittitur ip̃i¬
Iterũ ̃ciare. quamdiu stip¬
ulatio. ex opis noui nũciati¬
one tenẽt Si in remissio¬
ne a parte eius qui opus no¬
num nuntiau̾it. ꝓcurator ĩt¬
ueiãt. id agere pretorem.
oportet. ne falsꝯ procura¬
tor ab senti noceat. Cum.
sit indignũ quolibet int̾u¬
z eniente beneficium. pretoꝵ¬

Expanded text:
et ipsi domino, cum semel nuntiauerit, non permittitur iterum nuntiare, quamdiu stipulatio ex operis noui nuntiatione teneret.Si in remissione a parte eius, qui opus nouum nuntiauerat, procurator interueniat, id agere praetorem oportet, ne falsus procurator absenti noceat, cum sit indignum quolibet interueniente beneficium praeto
Abbreviated transcription (Latin):
luit. ꝑmđ eu punit᷑ atq sifal sũ fe¬
cerit. St̃ enĩrescͥpta deeare. Sufsic̃
aut̃ unũ argum̃ti causa referre. cuiꝰ
Silibello dato ꝗdũ sariustuus ũtatẽ
ĩp̃cib ab eo datis ñ adiec̃. sub scͥptio¬
ne uti ñ põt. Immo siaccusatꝰ fuit᷑.
⁊ penã suferre deb.¬
testam̃taria obligat᷑: ꝗ signũ ad¬
ultinũ fecit̃. sculpsit̃. De partu
subposito soliaccusant parentes.
au̾ huad quos ea resꝑtineat. ñqui¬
libet exppͦ. ut publicã accusatiõem
intendat.
Siuus pius claudio rescͥpsit.  m̃su
ra cuuisq delicti c̃stituendũ in eos.
ꝗ apud iudi ces instrum̃ta ꝓtuler:
uideat᷑. quã exforna iuris dictioĩs
pati pꝰst̾. ut imꝑatoĩ describatur.
estimator quatinꝰcohergeri debeãt.

Expanded text:
im punitur, atque si falsum fecerit. sunt enim rescripta de ea re: sufficit autem unum argumenti causa referre, cuiusSi libello dato aduersarius tuus ueritatem in precibus ab eo datis non adiecit, subscriptione uti non potest: immo si accusatus fuerit, et poenam inferre debtestamentaria obligatur, qui signum adulterinum fecerit sculpserit. De partu supposito soli accusant parentes aut hi, ad quos ea res pertineat: non quilibet ex populo ut publicam accusationem intendat. Divus Pira cuiusque delicti constituendum in eos, qui apud iudices instrumenta protulerunt, uideatur, quam ex forma iurisdictionis pati possint, ut imperatori describatur aestimaturo, quatenus coerce
Abbreviated transcription (Latin):
gatio facta est. at tm̃ ex denimi infecti
stipulatiõe moderatã esti.¬
mationem faciendams quia ħ¬
onestus modũ ẜuandus ẽ ñ
immoderata cuiusq luxuã
subsequenda ss quoties ꝯmu¬
ins parietis uttio quut auendo

Expanded text:
gatio facta est, attamen ex damni infecti stipulatione moderatam aestimationem faciendam, quia honestus modus seruandus est, non immoderata cuiusque luxuria subsequenda. Quotiens communis parietis uitio quid accidit
Abbreviated transcription (Latin):
parte datum eẽ uidẽtur. ⁊ ido
unicuiq in partem ꝯpetere ac¬
tionem ud scribit. Itemsiplĩ¬
um sunt edes q̃ dãpnose ĩmi¬
nent utrum adũsus utpãꝗ̃q do¬
minoꝵ infolidũ ꝯpetit an in
edium qui dãpni infecti sib ꝓs¬
picere uoluit nec quis dapni ĩ¬
fecti caueat. mittendi oms ĩpꝰse¬
sionem erurit. ⁊ quidem eqͣlib
partib quamuis diu̾sis p̾sesio¬
tas edificandi pratur. quima

Expanded text:
etur. et ideo unicuique in partem competere actionem Iulianus scripsit. Item si plurium sint aedes, quae damnosae imminent, utrum adversus unumquemque dominorum in solidum competit an in aedium, qui damni infecti sibi prospicere volunt, nec quisquam eis damni infecti caveat, mittendi omnes in possessionem erunt et quidem aequalibus partibus, quamvis diversas portioltas aedificandi praestatur, qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
predii posit. Qđ s iñ caueat pͦ¬
sesionem adpetitorẽ ꝗcaut dã¬
pni infecti. sͥ siuelit trans fert.¬
Nan iniquum ẽ stipulatoreor
ꝯ pelli relicto pͣdio exquo dap¬
num uereatur dñm q̃ rere. ¶ dap̃¬
ni infecti stipulatio latius pat¬
⁊ iõ ⁊ ei qui suꝑfitiariam ĩ sulã¬
ht̃ utilis ẽ eastipulõ. Siquid¬
insuperfitie. danpnu datum
utilis ẽ. sisolo dapnum datum
fuerit ut tota sirꝑfities tolleret᷑¬
frau̾dabitur eñi dñs soli ĩpen¬
sione ꝑcipienda. I aliẽo noĩe sti¬
pulari italie ut quod dampnut

Expanded text:
praedii possit: quod si non caveat,sessionem ad petitorem, qmni infecti sibi velit, transfernam iniquum est stipulatorem compelli relicto praedio, ex quo danum uereatur, dominum quaerere. Dani infecti stipulatio latius pato et ei, qui superficiariam insulutilis est ea stipulatio, si quisuperficie damnum datum utilis est, si solo damnum datum fuerit, ut t‹o›ta superficies tolleretfraudabitur enim dominus soli in pensione percipienda. Alieno nomine stipulari ita licet, ut quod damnum
Abbreviated transcription (Latin):
S⁊ si quis redditus us obdemo¬
retitui eũ sabimis uoluit Si
forte habitatores inigiauert̃
aut ñtam ꝯmode habitare pꝰ¬
s̃ imputari id edificatõr pot̃¬

Expanded text:
 si qui reditus ob demorestitui eum Sabinus uoluit. si forte habitatores migrauerunt aut non tam commode habitare possunt, imputari id aedificatori pot
Abbreviated transcription (Latin):
inserenda erit sicͤut instiplõe
legatorum. Qd siei ñ cauebit̃
mittendũ est inp̾sesioẽ ꝓcuã¬
tor õimodo. ut ei exceptio pro¬
curatoria nonnoceat. ẜin exti¬
mando nouo pariete.rõ hãi de¬
b eu̾i impense. que modũ ꝓba¬
term eiꝰ cultu ñ ꝗ aggrarr¬

Expanded text:
serenda erit, sicut in stipulatione legatorum: quod si ei non cauebitur, mittendus est in possessionem procurator omnimodo, ut ei exceptio procuratoria non noceat. In aestimando nouo pariete ratio haberi debet eius impensae, quae modum probatere eius cultus,
Abbreviated transcription (Latin):
ir me quod ipse m̃ea edes refi¬
cere p̾sum in pensas ꝓsotio au
ꝯmum dnidundo iuditio ꝓ
parte ꝯsequi. Nam ⁊ siuͥna ede
ꝯ munes tecum haui. hee q
uitium fatiant. ⁊ cͥca refectio¬
nem eaꝵ cessare uidiss: nr̃i p̃¬
ceptores negant cauere tede¬
bere. quia ipe reficere p̾simsre¬
cẽpturus ꝓparte qd ipse de¬
derim uice sotietatis aut ꝯmũi
diuidundo. attsideo int̃posi

Expanded text:
aedes reficere possim et impensas pro socio aut communi diuidundo iudicio pro parte consequi. nam et si unas aedes communes tecum habui eaeque uitium faciant et circa refectionem earum cessare uidearis, nostri praeceptores negant cauere te debere, quia ipse reficere possim recepturus pro parte, quod impenderim, iudicio societatis aut communi diuidundo: id
Abbreviated transcription (Latin):
deb time ẽte utilit̃ stipłat᷑¬
ꝗa cũ om̃is culpr auenditoẽ
¶ Si agrinoĩe ñ caueat̃ ineao
partem agri mittendũ ẽ ex
qua piculũ timeatur. eiꝙ
rei ratio ẽ quod inedifitiis
partes quoq reliq uitiosam
partem traher̃. at inagris ñ
idem ẽ.S dicen dumest ut
indomib qͦ maioib interdũ
duci extimatione oport.¬

Expanded text:
debet. tunc certe utiliter stipulatur, cum omnis culpa a uenditore . Si agri nomine non caueatur, in eam partem agri mittendum est, ex qua periculum timeatur: eiusque rei ratio haec est, quod in aedificiis partes quoque reliquae a uitiosa parte traherentur, at in agris non idem est. sed dicendum est, ut in domibus quoque maioribus interdum duci ex aestimatione oport
Abbreviated transcription (Latin):
ta pñsione etiam satis facere
paratus fuit alio ꝗn iusta
S⁊ si quasi pignora retinutt̃
⁊ ea interierint. ruina uitina¬
rum ediũ. põt dici pigneratitiã
accõne locatorẽ teneri. si pote¬
rat eare̾ in locum tuĩtiorem
idemollitione ea q̃ri oporty¬
esi satis aptus fuĩt̃. honerib fe¬
rendissaut ñ fuĩt̃ aptꝰ.¬

Expanded text:
ta pensione satisfacere paratus fuit: alioquin iusta r. sed et si quasi pignora retinuerit et ea interierint ruina uicinarum aedium, potest dici etiam pigneraticia actione locatorem teneri, si poterat eas res in locum tutiorem demolitione ea quaeri oportet, satis aptus fuerit oneribus ferendis an non fuerit apt
Abbreviated transcription (Latin):
fecĩt: ñutiq legis coreliȩ desiccaniᷤ
penã acciplat. Nã⁊ diuus pus in h̃
ũba rescͥpsit appollonio. Ei: ꝗuro¬
rẽsuã madultĩo dep̃hñsã occid̾ise
señnegat. ultimũ suppliciũ remitti

Expanded text:
erit, non utique legis Corneliae de sicariis poenam excipiet'. nam et diuus Pius in haec uerba rescripsit Apollonio: 'Ei, qui uxorem suam in adulterio deprehensam occidisse se non negat, ultimum supplicium remitti
Abbreviated transcription (Latin):
habet. quã ei uis eit decernat.¬
imꝑ .i. faciit sꝗ ludos peuiniãue
ab aliquo ĩuito polliceri: publi¬
ce pͥuatĩue ꝑ inuiriã exegĩt
Itẽ qui cũ telodolo malo ĩ ꝯ tĩpẽti
fuĩt : aut uͥud iciũ publice exer¬

Expanded text:
habebit, quam ei ius erit, decernatimperet faciat: qui ludos pecuniamue ab aliquo inuito polliceri publice priuatimue per iniuriam exegerit: item qui cum telo dolo malo in contione fuerit aut ubi iudicium publice exer
Abbreviated transcription (Latin):
teru nulla danda dilationẽ. nͥ ut
ꝑsone exhibeant᷑. aũ iud ex exqͣli¬
tate negotii motꝰ hoc causa cogni¬
anuloꝰᷠ  i mpetraũ adultĩum cõ mi¬
sit in patͦni urorẽ: aut ĩpatnã suã.
aũ in eiꝰẽĩuȩ. cuiꝰ libtus pats aut
matris filia fili eue fuit. añ ut lib̃tꝰ
puniri debeat. Et sidep̃h en su̾s sit
inad ultĩo. an ĩpune o ccidatur.
⁊ magisph subiciendũ pena libti

Expanded text:
terii nulla danda dilatio est, nisi ut personae exhibeantur, aut iudex ex qualitate negotii motus hoc causa cognianulorum impetrauit, adulterium commisit in patroni uxorem aut in patronam suam, aut in eius eiue, cuius libertus patris aut matris, filii filiaeue fuit: an ut libertus puniri debeat? et si deprehensus sit in adulterio, an impune occidatur? et magis probo subiciendum poena‹e› li
Abbreviated transcription (Latin):
tium ꝓhibitũ admisit᷑. Nãsisola ui¬
ris nr̃a obseruatio int̃ueniat. mulier
ab inceftu cͥmine eĩt excusata. ñ nũquã
tñ: ⁊ ĩmarib incestu cͥmina. quãquã
natã gͣuiora st̃ humaniꝰ quã adulteru
tractai solent. simͦ in cestũ ꝑmatͥmoni

Expanded text:
›um prohibitum admiserit: nam si sola iu›um prohibitum admiserit: nam si sola iuris nostri obseruatio interueniet, mulier ab incesti crimine erit excusata. Nonnumquam tamen et in maribus incesti crimina, quamquam natura grauiora sunt, humanius quam adulterii tracta
Abbreviated transcription (Latin):
teneat᷑. ne fraus fiat.  Siurõr ex ad¬
causa. nĩnatͥmonũ c̃tinz. Excepta uide¬
licet ꝯcubia Adubt̃iũ ĩnupta admitti
ulterũ. siꝗͣ cica inscriptionẽ errañit.
sitpã largiant᷑: em̃dare ñ ꝓbibet᷑. nec
causa aboleatur.
cõmisit᷑. legeuilia tenet᷑ qm̃tale cri¬
men pr̾̃ pubtatẽ incipii.
d̃lib.u. q̃st̃. Filiũ familias publico
iudicio adultĩo imirorẽ sine nolũtate
patris argũe pꝰse c̃stitutũ ẽ. Uindictã.
enĩꝓpͥi dolõis ꝯsequit᷑.¬
cesto cõmittatur. ũputa cũ pͥugna.
nura. non̾ca. mulierq similiter qͦ
punietur. Io enĩ remõto etiã adultĩo.
euenir. Ctuprũ insororis filiã sicom¬
mittatur: anadultu pena sufficiat
mariti. c̃si̾andũ ẽ. Occurrit qđ hicdu¬
plexadmissũ ẽ. Wamłtũ int̃ ẽ. errorẽ
matͥmonii illicite ẽchat᷑: anc̃tuma¬
tia turis. ⁊ sanguins: c̃tumelia ẽcur¬
rt̃. Sr̃ molier tẽ demũ eã penã. quã
mares. sustineb. cũ in cestũ iire g̾en¬

Expanded text:
teneatur, ne fraus fiat. Si uxor ex adcausa, non matrimonii continet, excepta uidelicet concubina. Adulterium in nupta admittitulterii si quid circa inscriptionem errauerit, si tempora largiantur, emendare non prohibetur, ne causa aboleatur. commiserit, lege Iulia tenetur, quoniam tale crimen post pubertatem incipit. ionum. Filium familias publico iudicio adulterium in uxorem sine uoluntate patris arguere constitutum est: uindictam enim proprii doloris consequitcesto committatur, ut puta cum priuigna nuru nouerca, mulier similiter quoque punietur: id enim remoto etiam adulterio euenire‹t›. Stuprum in sororis filiam si committatur, an adulterii poena sufficiat mari, considerandum est. occurrit, quod hic duplex admissum est, quia multum interest, errore matrimonium illicite contrahatur an contumacia iuris et sanguinis contumelia concurr‹a›nt. Quare mulier tunc demum eam poenam, quam mares, sustinebit, cum incestum iure gen
Abbreviated transcription (Latin):
penãpt̃iti delicti ei : ꝗ ñdũ reus postu¬
latus ẽ. remittimꝰ ¶ncestũ aũt ꝙ per
illicitã matͥmonii c̃iunctionẽ admit¬
titur: excusarisol sexũ. ł etate. ł etiã
pimiendi correptione:que bona
fide int̃uenit. utiq sierror allegatur.
⁊ facilius. sinemo reũ postulauit.

Expanded text:
i nondum reus postulatus est, remittimus'. Incestum autem, quod per illicitam matrimonii coniunctionem admittitur, excusari solet sexu uel aetate uel etiam puniendi correctione, quae bona fide interuenit, utique si error allegetur, et facilius, si nemo reum postulauit.
Abbreviated transcription (Latin):
defuncta urore. uͥ iure ad ultũ ĩt̃ eoᷤ
recipi postulat¶Uupta pͤusquã
adulter dãpnet᷑. ad ulti iñ postula¬
tur. sinuptias denũtiatio: uel
ad domũmulieris mi̾sañp̃cesit.
Mulierẽ oblatronũ societatem
exulare iussã cit̃ pene motũ ĩma¬
tͥmõio retinĩ posse. Rdi. quiañ fuãt

Expanded text:
cta uxore uir iure adulterum inter ‹r›eos recipi postulat. Nupta, priusquam adulter damnetur, adulterii non postulatur, si nuptias denuntiatio uel ad domum mulieris missa non praecessit. Mulierem ob latronum societatem exulare iussam citra poenae metum in matrimonio retineri pos
Abbreviated transcription (Latin):
aũt ea tantũ possessio testatoris. hedi ꝓ¬
cedit. quae morti fuit inumcta. ueꝵ ea
quõq queumquã testatoris fuĩt Indo¬
te quoq sidãtã res fui̾t. uł exdote accep¬
ta. accessio dabit᷑. uł m̃arito. uł uxori¬
Siis qui p̃cario concessit accessione uelit
uti. exꝑsona cius cui concessit. anpossit.
querit᷑. ego puto cũ qui p̃cario concessit.
quandiuman⁊ p̃cariũ accessione utiñ
posse. si tm̃ receꝑit p̃ossessionẽ: rupto p̃¬
cario dicendũ c̃ẽ acceđe possessionẽ eius
tẽporis. quo p̃cario possidebat᷑. ¶ Eoc fac¬
to querit᷑ siquis manumissus. ex causa
peculiari. habeatrẽ non concesso sibi pe¬
culio. deinde dñs uelit. retracta possessi¬
one. accessioneuti. anpossit: et placuit
non ce dandam hanc accessionẽ. quȩ clã
habita ẽ. p̃done possidente  Si uissu iu¬
dicis resmichi restituerit ta sit. accessio

Expanded text:
 possessio testatoris heredi procedit, quae morti fuit iniuncta, uerum ea quoque, quae umquam testatoris fuerit.In dote quoque si data res fuerit uel ex dote recepta, accessio dabitur uel marito uel uxori.Si is, qui precario concessit, accessione uelit uti ex persona eius cui concessit, an possit, quaeritur. ego puto eum, qui precario concessit, quamdiu manet precarium, accessione uti non posse: si tamen receperit possessionem rupto precario, dicendum esse accedere possessionem eius temporis, quo precario possidebatur.Ex facto quaeritur, si quis manumissus ex causa peculiari habeat rem non concesso sibi peculio, deinde dominus uelit retracta possessione accessione uti, an possit. et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam habita est.Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, access
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ ẽẽ michidandã placuiti Sed ⁊ legata ꝙ¬
rio dandã accessionẽ eius tp̃is quofuito
apud testatorẽ sciendũ ẽ anhẽdis pos¬
sessio eiaccedat. uideamus: ⁊putosiues
pure. siue sub conditione fuit relictum
dicendũ c̃ẽ id tp̃is quohẽs possedit ante
cxxistentẽ conditionẽ. uł restitutionem
rei legatario ꝓficere stestatoris aũt sẽper
ꝓderit legatario. si legatũ uere fuit. uł
fidĩ cõmissũssed ⁊ his cuires data ẽ accesꝰ¬
sione. utet̃ ex ꝑsona eius quidonauit.¬
Accessiones incoꝵ ꝑsona locũ hñt. qui
hñt ꝓpͥã possessionẽ. Ceterũ accessio
nemini ꝓficit. nisi ei quiipsei possidet. o¬
¶p̃terea neciuitiose quidẽ possessioni ul&¬
la potẽ accede: sed necuitiosa ei que ui d¬
ciosa non est.
didit. dabit᷑ accessio eius. quod penes
me fuit. scilici si uolentẽ me. ant depe

Expanded text:
 placuit.Sed et legatario dandam accessionem eius temporis, quo fuit apud testatorem, sciendum est. an heredis possessio ei accedat, uideamus: et puto, siue pure siue sub condicione fuerit relictum, dicendum esse id temporis, quo heres possedit ante existentem condicionem uel restitutionem rei, legatario proficere. testatoris autem semper proderit legatario, si legatum uere fuit uel fideicommissum.Sed et is, cui res donata est, accessione utetur ex persona eius qui donauit.Accessiones in eorum persona locum habent, qui habent propriam possessionem: ceterum accessio nemini proficit, nisi ei qui ipse possedit. Praeterea ne uitiosae quidem possessioni ulla potest accedere: sed ne‹c› uitiosa ei, quae uitiosa non est. diderit, dabitur accessio eius, quod penes me fuit, scilicet si uolente me aut de pe
Abbreviated transcription (Latin):
adsab̃. Lege iuł pe¬
culatꝰ cauet᷑. nequis ex
pecurã sac̾. religiosa.
publicane auferat.
auꝵ. argntũ ẽs publicũ ꝗ ind̾: neue ĩ¬
misceat. neue qͦ ꝗdindeat᷑. ĩmisceatur.
faciat: sciensdolo malo ꝗ peiifiat.¬

Expanded text:
abinum. Lege Iulia peculatus cauetur, ne quis ex pecunia sacra religiosa publicaue auferat aurum argentum aes publicum quid ind‹a›t neue immisceat neue quo quid indatur immisceatur faciat sciens dolo malo, quo i
Abbreviated transcription (Latin):
Dauł. ł . iix. deconceptione formulaꝵ Exͣ¬
ceptiones opponunt᷑: aut ꝗa factũ sit ꝗ fieri
oportuit: aut ꝗa sit factũ ꝗ ficri ñ oportuit. ã¬
ut quia factũ ñ sit ꝗ fieri debuĩt: Quia factũ ẽ
ꝙ ficri oportuit. dat̃ exceptiorei uendite ⁊t̾ra¬
dite. ireuudicate. quia factũẽ ꝗ ficrinon opor¬
tuit. dat̃ exceptio dolimali. quia ñ factũ ẽ. ꝗfie¬
me. p̃iuditiũ fieri uidet̃. cũea questio in iudiciũ¬
deducit̃. que ul tota uł ex alii a quaparte cõ¬
munis ẽ. questioni. dere maioris.
aulus.ł. sing. deuarib is lectionib Exccprio ẽ.
Contraditio. que modo ex himit itũ dã pnatione.
modo minuit dãpnationẽ. Replicationẽ con¬
traria. exceptioni. quasi exceptionis exceptio.
cipii cĩt.:⁊ eã pe̾te uult. exdudi cũ oportet p̃sc̃p¬
tone infactũdata.
ermoginianus. ł uiiuris ep̃i. Fi luis fami¬

Expanded text:
ari de conceptione formularum. Exceptiones opponuntur aut quia factum sit quod fieri oportet, aut quia factum sit quod fieri non oportuit, aut quia factum non sit quod fieri debuerat. quia factum est, quod fieri oportuit, datur exceptio rei uenditae et traditae et rei iudicatae: quia factum est, quod fieri non oportuit, datur exceptio doli mali: quia non factum est, quod fieniae praeiudicium fieri uidetur, cum ea quaestio in iudiciudeducitur, quae uel tota uel ex aliqua parte communis est quaestioni de re maiori.ulari de uariis lectionibus. Exceptio est condicio, quae modo eximit reum damnatione, modo minuit damnationem. Replicatio est contraria exceptio, quasi exceptionis exceptio. cipii esset, et eam petere uult, excludi eum oportet praescriptione in factum data. 24 Hermogenianus li
Abbreviated transcription (Latin):
potest. totiens eandẽ rẽ agi. quotiens apud iudi¬
cẽ posteriorẽ idquerit᷑: ꝗ apud pͥorẽ quesitũt̃.
in his igit̃ fere om̃ib: exceptio noci frincem̃tis.
uideat᷑ aliud petere:. ⁊ enĩcuius insula ẽ. nonun¬
ꝙ ⁊ cem̃ta funt. Demq sa que iũcta sunt edib
alienis. sepatata dñi uindicare pot̾. deftucotꝰ.
cadẽ questio ẽ. ⁊ depsrtu. Hecͣ enĩ nondu erant ĩ
reb humanis. sed exea re st̃ que petita ẽ. m̃agis
ꝙͥẽ. ut ista exceptio pentions nomoctat plane
sunrestitutione: ut fructus uł ⁊̃ partũ uener̃. esti¬
m̃atiꝙͣ sunt. consequens erit dicere. exceptionẽ
obicieñdã. ⁊̃ gñalit. ut ulianus de finit. excep¬
stio reuocat᷑. uł alio gn̾e iudicu ⁊ idõsi ħrditate.
pt̾ita singłas res ꝑeta. uł singłis reb petias hr̃¬
ditatẽ petas. &xcptione sum mouebit̃.

Expanded text:
a definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudia definiri potest totiens eandem rem agi, quotiens apud iudicem posteriorem id quaeritur, quod apud priorem quaesitum est. In his igitur fere omnibus exceptio nocet: sed in cementis videatur aliud petere: etenim cuius insula est, non utique et cementa sunt: denique ea, quae iuncta sunt aedibus alienis, separata dominus vindicare potest. De fructibus eadem quaestio est et de partu: haec enim nondum erant in rebus hun noceat. plane si in restitutionem uel fructus uel etiam partus uenerunt aestimatique sunt, consequens erit dicere exceptionem obiciendam. Et generaliter, ut Iulianus definit, excepstio reuocatur uel alio genere iudicii. et ideo si hereditate petita singulas res petat uel singulis rebus petitis heredita