comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
corporis exprimere nerbis. et imita¬
ri scriptura conatus sum noces. ue¬
rum ne hoc cõfisus sum posse fieri:
ut de his rebus satis comode scribi
posset. noc si id ficri nõ posset. hoc qd
feci fore ĩutile pritabamus propterea
ꝙ hic ad monere uolumus ꝙ oporte¬
ret. reliqua traabmus exercitatiõi.
Hoc scire opartet pronũciationẽ bo
dam artificii. an om̃is a na¬
tura proficisettur aliud dicenoli tẽ
pus idoncus dabitur. Nũc pro ĩ de
atq cõstet ĩ hac re multum ualere
ietem et preceptianẽ ita de ea relo¬
quemur. Placet cĩ nobis esse artificiũ
memorie. quare pliceat alias ostende¬
mus. in preserita cuiꝰmodi sit ea ape¬
riemus. QSuntigitur due me¬
morie ina naturalis alia artificiosa.
Narurnis est que nostris mimis ĩfita
est. et simul cum multa cogitacione na¬
ta. Artificiosa est quam cõfirmat ĩduc¬
tio quedam et ratio preceptionis. Sed
quia ĩ cȩteris rebus ingenii bonitas

Expanded text:
corporis exprimere verbis et imitacorporis exprimere verbis et imitari scriptura conatus sim voces. Verum nec hoc confisus sum posse fieri, ut de his rebus satis commode scribi posset, nec, si id fieri non posset, hoc, quod feci, fore inutile putabam, propterea quod hic admonere voluimus, quid oporteret: reliqua trademus exercitationi. Hoc ‹tamen› scire oportet, pronuntiationem bondam artificiosi, an omnis ab natura proficiscatur, aliud dicendi tempus ‹magis› idoneum dabitur. Nunc proinde atque constet in hac re multum valere artem et praeceptionem, ita de ea re loquemur. Placet enim nobis esse artificium memoriae; quare placeat, alias ostendemus; in praesentia, cuiusmodi sit ea, aperiemus. Sunt igitur duae memoriae: una naturalis, altera artificiosa. Naturalis est ea, quae nostris animis insita est et simul cum cogitatione nata; artificiosa est ea, quam confirmat inductio quaedam et ratio praeceptionis. Sed qua via in ceteris rebus ingenii bonitas
Abbreviated transcription (Latin):
res. si quã rem docere eol et uehe¬
menter ĩ stigare uelmius. ¶ Sin
erit ĩ narratiõne seomo idem motus
poterit idonens esse: qui paulo ante
demõstrabatur indignitate. Ein
ĩ iocatione iuultu quadam debebimus¬
ylaritatem significare sine c̃mutano¬
no gestus.  gin cõtendemi porcõtinii¬
atu nera brachio celeri mobili nultu
aeri al pocti utemur m cõtentio
fiot per distributionem porractione
ccleris brachii: ĩ ambulatione pedis dex¬
tri mra supplausione: acri et defisox
respectu uti oportet. ¶Sin utemur
amplificatione per cõquestionẽ femi¬
noc plaugore. ⁊ capitis ictu: nũ nĩꝙͣ
sedato et constan gestu mesto et cõ¬
turbate nultu uti oportebit Q Sin
utmur amplificatiane ꝑ cohortatio¬
nem pauilo tardiorem. et cãsidera¬
tiora gstu cõuenit uti: similiuis cę¬
teru ribus: atq ĩ cõtentione per cõ¬
tinuationem. Nan sum nescius quã¬
tum. susciporim negoeii qui motus

Expanded text:
res, si quam rem docere eos et ueheres, si quam rem docere eos et uehementer instigare uolumus. – Si erit sermo in narratione, idem motus poterit ydoneus esse, qui paulo ante demonstrabatur in dignitate. - Si in iocatione, uultu quamdam hilaritatem debemus significare sine commutatione gestus. – Si contendemus in continuatione, brachio celeri, mobili uultu, acri aspectu utemur. – Si in contentione fiet per distributionem, porrectione celeris brachii, ambulatione pedis dextri, rara subplausione, acri et defixo aspectu uti oportebit. – Si utemur amplificatione per conquestionem fremendo plangore et capitis ictu, non<n>umquam sedato et constanti gestu, mesto et conturbato uultu uti oportebit. – Si utemur amplificatione per cohertionem, paulo certiore consideratione gestu conuenit uti, similibus ceteris rebus sicut in contentione per conit. Non sum nescius, quantum susceperim negotii, qui motus
Abbreviated transcription (Latin):
bili. cõmutationibus maxima celerita¬
te. ¶In cõquestione utemur uerbis
dep̃sis ĩ clinatione som crebris ĩteriul¬
lisi longis spatiis magnis cõmutationibꝰ.
De figua uocis satis dictam est nũc
Otus est corporis gestus. et uul¬
tus moderatio oruedam que pro¬
babiliora reddit ea quę pronũciãturr.
cõuenit igitur ĩ uultu ꝑudorẽ et
acrimonim esse. In gestu uenusta¬
tem cõspiciendam. et nec turpitu¬
dinem esse. ne aut histriones aut
oporarii iudermur esse. Ad casdem
igitur partes ĩ quas uoꝵ est cbstri¬
buta. metus queq correris ratio
uidetur esse acm modanda. Nam si
erit sermo cum dignitate stantes in
uestigio lcui desirẽ motu loqui opõ¬
tebit᷑. ylaritate tristicia medioerita
te uustus ad sermonis sentẽcias ac¬
comodata. ¶ Sin erir ĩ demõstra¬
tione scrmo paululum corpus a cor¬
nicibus dimistemus. Nam hoc est de
natura clatum. ut qquã prosime tũ¬
uultum ad moueamus aol auolito¬

Expanded text:
bili, commutationibus ‹crebris,› maxima celeritabili, commutationibus ‹crebris,› maxima celeritate. In conquestione utemur voce depressa, inclinato sono, crebris intervallis, longis spatiis, magnis commutationibus. De figura vocis satis dictum est: nunc PUT 26 Motus est corporis gestus et vultus moderatio quaedam, quae probabiliora reddit ea, quae pronuntiantur. Convenit igitur in vultu pudorem et acrimoniam esse, in gestu nec venustatem conspiciendam nec turpitudinem esse, ne aut histriones aut operarii videamur esse. Ad easdem igitur partes, in quas vox est distributa, motus quoque corporis ratio videtur esse adcommodanda. Nam si erit sermo cum dignitate, stantis in vestigio levi dexterae motu loqui oportebit, hilaritate, triste uultus ad sermonis sententias accomodata. – Si erit in demonstratione sermo, paululum corpus a ceruicibus dimittemus; nam hoc est a natura datum ut quam proxime uultum admoveamus ad audito
Abbreviated transcription (Latin):
rosponse si que ad miratiaras de ꝗb
nos narrabinns diligontor animũ
aduertemus : ut om̃iui personarum
sensus atq animos uoce exprimamꝰ
Sdin erit sermo ĩ iocatione leniteri
tremebunda noce : cum pirua signifi¬
canone risus sine ulla suspicionẽ nimie
chachinationis leniter oportebit ab ser¬
mone serio tororuere ad liberalẽ iocũ
nocom. ¶Cum autẽ cõtẽdore oparte¬
bit ep̃m id aut per cõtinuationẽ aut
por distribunonem faciendum sit
ĩ cõtinuationẽ ad aueto mediocrit̾
sono uocis nerbis cõtinuãdis. uecer
quicqruid iũgere oportehit. et torqqiẽ
sonum et celeriter cũ climore uerba
cõficere: ut inde nolubilem orationis
matione ouam clarissima add habero
parret. t quãtum spatii per singu¬
las exclamationes sumpserimus. tan
tum ĩter singula ĩ terualla spatii cõ¬
sumere iubemur. ¶In amplificntio¬
nibus cum ortatione utemur uoce at¬
tenuatissima. cla more leni: sono equa¬

Expanded text:
responsa, si quae admirationes de quibus responsa, si quae admirationes de quibus nos narrabimus, diligenter animum advertemus, ut omnium personarum sensus atque animos voce exprimamus. CAPUT 25 Sin erit sermo in iocatione, leviter tremibunda voce, cum parva significatione risus, sine ulla suspicione nimiae cachinnationis leniter oportebit ab sermone serio torquere verba ad liberalem iocum vocem. Cum autem contendere oportebit, quoniam id aut per continuationem aut per distributionem faciendumst, in contisono uocis, uerbis continuandis uocem quoque adiungere oportebit et torquere sonum et celeriter cum clamore uerba conficere, ut uim nobilem orationis mationem quamdam clarissimam adhibere oportet, et quantum spatii per singulas exclamatum in singula intervalla spatii consumere iubemur. In amplificationibus ‹cum› cohortatione utamur voce attenuatissima, clamore leni, sono aequa
Abbreviated transcription (Latin):
tros partes diuisa est. et he partes iptẽ
sinit ĩ ualias octo partes distribute. ha¬
rum octo partium que euiq idonei
pronũcntio sit demõstindum uidetur.¬
Q dermo cum est ĩdignitate plenis
faucibus  sedatissima et pressissima
nace uti couiriet: ita tamẽ ut ne al
oratoria cãsuatudino od iragicam tr̃a¬
scamus. Cum otẽ est ĩ demõstratiõe
uoce parilulum astenuata crebris in¬
torualis t diuisionibui oportet uti ut
s̃ ipsa pronũciatione cas res quas dem̃o¬
strauimi inserore at ĩ tersecare ui¬
deamur ÷̃ animis raditorum. Cu aũt
est sermio ĩ narratione uocum uario¬
tates opus sunt: ut quequad q paco
gostum sit ita narrari uideatur. stre¬
ñue quidem uoluinus ostendore fac¬
tum ceforiuscule dicomus ar aliud
ociose retardabimin: deindo modo
aeriter mado dementer. meste hyla¬
re ĩ om̃oi partes cemutabiius uit
uerba ua pranũciationẽ. si qua ĩ cide¬
rint ĩ numeratianem dicta rogata

Expanded text:
tres partes divisa est, ‹et› eae partes ipsae tres partes divisa est, ‹et› eae partes ipsae sunt in octo partes alias distributae, harum octo partium, quae cuiusque idonea pronuntiatio sit, demonstrandum videtur. Sermo cum est in dignitate, plenis faucibus quam sedatissuma et depressissuma voce ‹uti› conveniet; ita tamen, ut ne ab oratoria consuetudine ad seamus. – Cum autem est sermo in demonstratione, uoce paululum attenuata crebris interuallis et diuisionibus uti oportebit, ut in ipsa pronunciatione eas res quas demonstrabimus inserere atque intersecare uideamur in animis auditorum. Cum autem est sermo in narratione, uocum uarietates exponi possunt, ut, quo quidque pacto gestum sit, ita narrari uideatur; strennue quod uolumus ostendere factum, celeriuscule dicere, aut aliud otiose retractabimus. Deinde autem modo acri aut clementer, meste, hilare in omnes partes commutabimus ut verba item pronuntiationem. Si qua inciderint in narrationem dicta, rogata,
Abbreviated transcription (Latin):
catio est orauo oque aut ĩ iracũdia
ĩcudit. aut ad milericordi trahit
ĩ partes quatuor. dignitatem. demõstra¬
tionem narrauonen. iocationẽ soli¬
gnitas est oratio eum aliqua graui¬
tate et uoci remilsione. Demõstratio
est oratio qque docet remissa uoce
quõ o niol fieri potuerit aut nõ potue¬
ritarratio est rerum gestarum
aut pro mde ut gestarum oxpositio.
¶ocanio est oratio que ex alioiua re
comparare. ¶ Contentio diuiditur
ĩ cõtinuationem et distributionom.
cõtinuatio est orationis enĩ ciande
acceleratio elamosa Mislributio est¬
et breuibui ĩterualis acri uociteratiõe
¶Ampliticatio diuiditur ĩ cohortatio¬
nom et cõquestionem. Eohortatro est
oratio qui aliquod peccatumi ampliti¬
cant auditorem ad micimidiam ad du¬
cus Conquestio est orano que ĩ cõ¬
modorum amplisicatione aũi ari¬
ditorii ad nulericordiam porducit.
QQuont igitur mollitudo uocis in

Expanded text:
catio est oratio, quae aut in iracundiam catio est oratio, quae aut in iracundiam inducit aut ad misericordiam trahit in partes quattuor: dignitatem, demonstrationem, narrationem, iocationem. Dignitas est oratio cum aliqua gravitate ‹et vocis remissione. Demonstratio est oratio,› quae docet ‹remissa voce›, quomodo quid fieri potuerit aut non potuerit. Narratio est rerum gestaruaut proinde ut gestarum expositio. Iocatio est oratio que ex aliqua re ucomparare. 28. Contentio diuiditur in continuationem et distributionem. Continuatio est orationis annunciande acceleratio clamosa. Distributio estet breuibus interuallis acri uociferatione. 29. Ampli<fi>catio diuiditur in cohertionem et conquestionem. Cohertio est oratio, quae aliquod peccatum amplificans auditorem ad iracundiam adducit. Conquestio est oratio, quae incommodorum amplificatione animum auditoris ad misericordiam perducit. Quoniam igitur mollitudo vocis in
Abbreviated transcription (Latin):
nsẽ. Iternala uoci cõfirmant cidẽ sen¬
tenens cõcimores diuisione reladũt. et
auditori spicium cogitanoli relinquunt.
Conscruit nocem cõtinui clamori remis¬
sio. et niditorem quidem uarietas ma¬
anne delectat. cum sermone añi eui
retinet aut exsuscitat damore. Acuta
exchinatio nocẽ uulnerit cardem lo¬
liebrem potius uociferationẽ ꝙq inrilẽ
dignitatem ĩ dicendo ac comodatũ. In
extrema oratio ne cõtinens uox reme¬
dio est uoei. quid hec eadem. nõ ne
animũ uehementissime caletaeit au¬
ditoris i tocius cõ clusione emiłe. Qluo¬
tudini et pronũciationit suanitati
prosunt de utraq re simul ĩ presentia
dictum de firmitudie que uisa sinit
et suauitudine que cõuĩc̃ta tuerunt.
cetera suo loco paulo post dicemuᷤ
nobis consideranda est cam diuidimꝰ
⁊ sermonẽ: contẽtionem: aplisicatioe
¶Sermo est oratio remissa  sinitima
quotidiane loentioni ¶Contentio est
oratio acris. et ad sirmandum et ad
cõfutandum accomodata¶Amplifi¬

Expanded text:
vocem confirmant; eadem sententias concinniores divisione reddunt et auditori spatium cogitandi relinquunt. Conservat vocem continui clamoris remissio: et auditorem quidem varietas maxime delectat, cum sermone animum retinet aut exsuscitat clamore. Acuta exclamatio vocem volnerat; eadem laliebrem potius vociferationem quam ad virilem dignitatem in dicendo adcommodatum. In extrema oratione continens vox remedio est voci. Quid? Haec eadem nonne animum vehementissime calefacit auditoris in totius conclusione causae? Quotudini et pronuntiationis suavitudini prosunt, de utraque re simul erit in praesentia dictum, de firmitudine, quae visa sunt, de suavitudine, quae coniuncta fuerunt: cetera suo loco paulo post dicemus.nobis consideranda est. Eam dividimus in sermonem, contentionem, amplificationem. Sermo est oratio remissa et finitima cotidianae locutioni. Contentio est oratio acris et ad confirmandum et ad confutandum adcommodata. Amplifi
Abbreviated transcription (Latin):
ut certo quico loco pronũcietuni
Uidendum est cuiꝰmodi rationẽ in
disponendo habere cõueniat. ¶ De¬
nera disposinonam sũt due. unum
ab ĩstitutione artis profectum. aterũ
ad caũ temporis acomodatum. Ex
ĩstitucione artis disponemui cũ seque¬
mur eam pro xptionẽ qiua ĩ primo
libro expasuimus. hoc est ut utam᷑
princirio naratione diuilione con¬
firmatione ec̃ finatione. cõ ciusione.
et hũc ordinẽ quẽ admadũ prçap¬

Expanded text:
ut certo quidquid loco pronuntietur, ut certo quidquid loco pronuntietur, videndum est, cuiusmodi rationem in disponendo habere conveniat. Genera dispositionum sunt duo: unum ab institutione artis profectum, alterum ad casum temporis adcommodatum. Ex institutione artis disponemus, cum sequemur eam praeceptionem, quam in primo libro exposuimus, hoc est, ut utamur principio, narratione, divisione, confirmatione, confutatione, conclusione; et ut hunc ordinem, que
Abbreviated transcription (Latin):
dunt sepo ita tunuitar ĩciduntrat
nõ sint nocessaria dictu. qua eꝑ cas
partos que firmissime indibuntir
lcgero oportebit. ¶ Conchiisionibꝰ
bro uibus utemur enumoratione
ad exrum cause ĩ prima causo cre¬
bras et byenes amplificationes in¬
Ec hoc genus couse co q rarius
accidat᷑ in uita nogligintiꝰ ẽ cõ¬
mendandum. noq eñid quod po¬
test accielero ut faciendum aliosuã¬
do sit nõ aportet ualle qͣ̃ accomo¬
dartissimo posse facere. Et si seperañ
hec causa ininus sope tractatur. at ĩ
iudiciibus et deliberatiuis causis se¬
pe magne partes uersantur laudis
aut nituperationis. quare ĩ hoc quaq
suãdum putaniui. Nuẽ absolut a
a nobii olifficilima parte rhetorice
hoc est ĩ uentone perpollita atq ad
om̃e genui causę accomodata tem¬
pus est̃ ad yteras partes rhetori¬
⁊ praficisci. Deinceps igitur dedis¬
positiane dicemuet:¬
Iliesitio est per quã illa. que
ĩ uenimui in ordinẽ redigimꝰ

Expanded text:
aepe ita tenuiter incidunt,› ut aepe ita tenuiter incidunt,› ut non sint necessaria dictu. Quapropter eas partes, quae firmissimae videbuntur, legere oportebit. Conclusionibus brevibus utemur, ‹enumeratione ad exitum causae; in ipsa› causa crebras et breves amplificationes inNec hoc genus causae, eo quod raro accidit in vita, neglegentius commendandum est: neque enim id quod potest accidere, ut faciendum sit aliquando, non oportet velle quam adcommodatissime posse facere; et si separatim haec causa minus saepe tractatur, at in iudicialibus et in deliberativis causis saepe magnae partes versantur laudis aut vituperationis. Quare in hoc quoque sumendum putemus. Nunc, absoluta a nobis difficillima parte rhetoricae, hoc est inventione perpolita atque omne causae genus adcommodata, tempus est ad ceteras partes proficisci. Deinceps igitur de dispositione dicemuISPOSITIO est, per quam illa, quae invenimus, in ordinem redigimus,
Abbreviated transcription (Latin):
temur ad exeteaeas res et ĩ his ani¬
mi nirtares aut uinia que fuerint
cosi derabimis. diuitiȩ an pauperta¬
tos fucrint: et qque potestas que glo¬
rie que amicitie. que ghortemimi¬
citie Ad quad fortiter ĩ inimiciciis
gerondis fecerit: cuius caula susceꝑ
mimicinas. Qua hae teniuelenta
aĩo gosserit amicitias. In diuitiis qqua¬
lis aut ĩ paupertate cuiꝰ modi fuerit
Quẽadinodum habuerit ĩpotestinbꝰ
gerondis mimũ. Si ĩterierit cuiꝰmo¬
ddi mors eias fuerit. cui modi res mor¬
tom eius sit cõsecuta. ¶Ad om̃os
autẽ ros ĩ quibus mimus hõis maxi¬
me cõsideratur ille quatuor animii
uirtutes erunt ac comodale. It̃ si
laudemus aliud iuste: aliud fortit᷑.
dicemus. Perspicuu est iam nimi¬
rirm ex hac dispasinone quẽ ad mo¬
dum sit tractanda tr ipartita diui¬
sio laudis et ni tuperationis. Si illud
etiam ossumpserimui. No necosse est
nas omies has partes ĩ bnidora aut ui
tuperatioriẽ transfere. prapterea ꝙ

Expanded text:
temur ad extraneas res, et in his animi virtutes aut vitia quae fuerint, considerabimus; divitiae an paupertas fuerit, et quae potestates, quae gloriae, quae amicitiae, quae inimicitiae, et quid fortiter inimicitiis gerundis fecerit; cuius causa susceperit inimicitias; qua fide, benivolentia, officio gesserit amicitias; in divitiis qualis aut paupertate cuiusmodi fuerit; quemadmodum habuerit in potestatibus gerundis animum. Si interierit, cuiusmodi ‹mors eius fuerit, cuiusmodi› res mortem eius sit consecuta. CAPUT 15 Ad omnes autem res, in quibus animus hominis maxime consideratur, illae quattuor animi virtutes erunt adcommodandae; ut, si laudemus, aliud iuste, aliud fortiter, dicemus. Perspicuum est iam nimirum ex hac dispositione, quemadmodum sit tractanda tripertita divisio laudis et vituperationis, si illud etiam adsumpserimus, non necesse esse nos omnes has partes in laudem aut in vituperationem transf
Abbreviated transcription (Latin):
mui: propterea o nulla re noua nee ad¬
nurabili cõmeneatur animus. Ar siꝗd
indemis: ant nidiuimus egxegie tur¬
pe aut honestum ĩ usitatum magnũ
ĩ erodibile. ridicnlum id diu meminiᷤ
ĩpueritia meminimus optime sȩpe
nec hoc alia de causa potest accidere nͥ
ꝙ usitate res facile e memoria labũt᷑
tur: propterea ꝙ quotidie fuĩt. At echp¬
sis solis mirantur quia raro acciolit:
et solis eclipsis magii mirantur qr
iune propterea ꝙ he crobriores sũt.¬
¶ Docet ergo natura so uulgari et
eiĩ est ꝙ aut natura extremsi ĩuene¬
rit aut doctrina primũ. seol rerũ prĩci¬
pie ab ĩgenio porfecta sunt. et ꝯe euius
disciplina comperantur. Imagines igt¬

Expanded text:
us propterea quod nulla nova nec admirabili re commovetur animus: at si quid videmus aut audimus egregie turpe aut honestum, inusitatum, magnum, incredibile, ridiculum, id diu meminissin pueritia, meminimus optime saepe; nec hoc alia de causa potest accidere, nisi quod usitatae res facile e memoria elabuntuatur, propterea quia cottidie fiunt; at eclipsis solis mirantur, quia raro accidunt, et solis eclipsis magis mirantur quam lunae, propterea quod hae crebriores sunt. Docet ergo se natura vulgari et est enim, quod aut natura extremum invenerit aut doctrina primum; sed rerum principia ab ingenio profecta sunt, exitus disciplina conparantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Itaq ipse mea legens: siẽ afficior
ĩterdum ut catonẽ. nõ me loqui exi¬
stimẽ. Scol ut tum ad senem seuex
de sencctute sie ĩ hoc libro ad amicu
amicissimus scripsi de anucitia. Tum ẽ
cato locutus: quo fere nemo crati
prudentior. Nũc lelius  sapiens sic
eĩs habitus est et amicitie głia excelẽs

Expanded text:
tis: itaque ipse mea legens sic afficior tis: itaque ipse mea legens sic afficior interdum, ut Catonem, non me, loqui existimem. sed ut tum ad senem senex de senectute, sic hoc libro ad amicum amicissimus scripsi de amicitia. tum est Cato locutus, quo erat nemo fere prudentior; nunc Laelius et sapiens, sic enim est habitus, et amicitiae gloria excellens
Abbreviated transcription (Latin):
si cĩz ipsos ĩ troduxi loquẽtes: ne in¬
quã et ĩquit sepiut ĩ terponerentur.
coram haberi lermo uideretur. Lum
amicitia scriberẽ aliquid digna mihi
res tum oĩum cognitione: tñ nostͣ
familiaritate uila ẽst. Itaq feci non
ĩuitus: ut prodessem multuł euo ro¬
gatu. Soed ut feci ĩ catone maiore
qui est scriptui o athice ad te de
senectute eatonẽ ĩduxi senẽ disputã¬
tem/ quia nulla uidelatur aptior per¬
sona que de illa etate loqueretur ꝙ
cius qui et dutissime senex fuisset
et ĩ ipsa senectute prę ceteris florinss.
Sic cum accepissem a pãtribus maxi¬
me memorabillem gau lelii et pu¬
blii scipionis familurĩtatẽ fiusse ydo¬
nei mihi lelii perlona uila est: quę de
nucitia ea iptã dissere̾t. que dispu¬
tata ab eo lelio menunisset scenola ma¬
gister meus. Benus aute hoc sermo¬
num politum ĩ hoñi ueteru auto¬
ritate et corũ illustrium plus nescio
quo pacto iudcatur habere orauita¬

Expanded text:
uxi loquentis, ne inquam et inquit saepius interponeretur coram haberi sermo videretur. cum micitia scriberem aliquid, digna mihi res cum omnium cognitione tum nostra familiaritate visa est; itaque feci non invitus ut prodessem multis rogatu tuo. sed ut in Catone maiore, qui est scriptus ad te de senectute, Catonem induxi senem disputantem, quia nulla videbatur aptior persona quae de illa aetate loqueretur, quam eius, qui et diutissime senex fuisset et in ipsa senectute praeter ceteros floruisset; sic, cum accepissemus a patribus maxime memorabilem C. Laeli et P. Scipionis familiaritatem fuisse, idonea mihi Laeli persona visa est quae de amicitia ea ipsa dissereret, quae disputata ab eo meminisset Scaevola. genus autem hoc sermonum positum in hominum veterum auctoritate et eorum illustrium plus nescio quo pacto videtur habere gravita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗsq curationẽ recĩꝑe poslit iuuẽdum est.
S nescio quo pacto ob eo ꝙ erat ate ꝓpo¬
sitũ.: aberraueit or̃o. Fũ e de sipiẽte que¬
sieras: cui aut malũ inderi ullũ põt: qđ
uacet turpitudine aut ita paruũ malũ.
ut id obriuatur sapĩa. uix̃q appareat quã¬

Expanded text:
idendum est. Sed nescio quo pacto ab eo, quod erat a te propositum, aberravit oratio. tu enim de sapiente quaesieras, cui aut malum videri nullum potest, quod vacet turpitudine, aut ita parvum malum, ut id obruatur sapientia vixque appareat, qu
Abbreviated transcription (Latin):
Si ꝯͣ depom põt ĩt nõ suscipi egtudiẽ
cõsitẽolum est. łdq iudicatur coꝵ patien¬
tia: q cũ multa sint ppessi: faciliꝰ ferãt ꝗe¬
tunã arbitrãtur. Ut ille apel curipiolem.
et ĩiecto equulei freno. Repẽte tactu exa¬
gitantur nono. S iã subicctꝰ miseriis ob¬

Expanded text:
 et iudicio suscipi aegritudinem confitendum est. Idque indicatur eorum patientia, qui cum multa sint saepe perpessi, facilius ferunt qutunam arbitrantur, ut ille apud Euripidem: Sut iniecto e/culei Freno/ repegitantur nouo: sed iam subiectus miseriis ob
Abbreviated transcription (Latin):
tur hec qi offero iuditio fieri. Qđ si for¬
te qui cũ se ĩ luctũ cͥeͦ uellẽt: aliꝗd fece¬
rũt hũaniꝰ: aur si hylariꝰ locu stͥ. peuo cãt
se rursus ad mesticiã. Peccanq se ĩsimulãt
qđ dolore ĩ termiẜĩt. Pueros uõ mat res
et magri castigare et solent: nec u̾b̾ sotami
ẜ ĩt uerberibrã: si ꝗd ĩ domestico luctu
hylariꝰ ab his factũ ẽ: aut lictũ plorare
cogũt. Quid ip̃a remisio luctꝰ cũ ẽ cõse¬
cuta ĩ telloctaq nihil profici merẽdo. Nõ¬
ne res declarat frusse totũ illad uolũ tari¬
um. Quid ille terẽtianꝰ ipse sȩpe nitens:
nui ĩuirie chremes mͦ nato facere: dum
fiam miser. Hec decreuit ut mises sit. Nũ
quis gͣ ꝗcqͣ decrenit ĩuitus. Malo quidẽ
me quo nis dignũ deputẽ malo. S digͫ
deputat: n miser sit. uioles gͦ opimõis esse
nõ nature malũ. Quid. ꝙ res ip̃a lugere

Expanded text:
forte, cum se in luctu esse vellent, aliquid fecerunt humanius aut si hilarius locuti sunt, revocant se rursus ad maestitiam peccatique se insimulant, quod dolere intermiserint. pueros vero matres et magistri castigare etiam solent, nec verbis solum, sed etiam verberibus, si quid in domestico luctu hilarius ab is factum est aut dictum, plorare cogunt. Quid? ipsa remissio luctus cum est consecuta intellectumque est nihil profici maerendo, nonne res declarat fuisse totum illud voluntarium? Quid ille Terentianus ipse se poeniens, nus iniu/riae, Chreme/s, meo gnato fa/cere, dum fia/m miser. hic decernit, ut miser sit. num quis igitur quicquam decernit invitus? malo quidem me quovis dignum deputem— malo se dignum deputat, nisi miser sit. vides ergo opinionis esse, non nat
Abbreviated transcription (Latin):
est egͥtudinũ ⁊ plina noĩa. Nã it ĩuidere
cgͥtudĩs est.  cmulari: t obtrectare: et
misereri: et angi: lugere: merere: erũna
affici: lamc̃tari: solicitari: dolere: ĩ mole¬
stia ce̾: afflictari. depare: hec oĩã diffinĩt
stayci. Eaq u̾ba que dix singulaꝵ reꝵ.¬

Expanded text:
est aegritudinum, plura nomina. nam et invidere aegritudinis est et aemulari et obtrectare et misereri et angi, lugere, maerere, aerumna adfici, lamentari, sollicitari, dolere, in molestia esse, adflictari, desperare. Haec omnia definiunt Stoici, eaque verba quae dixi singular
Abbreviated transcription (Latin):
y quadã ĩnuuatiõe ad dolehũ. cũ id decre¬
uermmiꝰ ita sicri opartere. Hoc detracto
qđ totũ ẽ uolũtariũ. egtudo ãt subla¬
ta: illa merẽs: morsus rñ it cõrraciũełẽ
quedã aĩ resiquẽtur. Hãc dicãt sane na¬

Expanded text:
sed quadam invitatione ad dolendum, cum id decresed quadam invitatione ad dolendum, cum id decreverimus ita fieri oportere. Hoc detracto, quod totum est voluntarium, aegritudo erit sublata illa maerens, morsus tamen et contractiuncula quaedam a
Abbreviated transcription (Latin):
cõtractũ. Tractatũ ẽ at a nob̾ id genꝰ egri¬
tudinis qđ imũ ẽ oiu maximũ: ut cosu¬
blaro reliquoꝵ ⁊ media ne magͦpere q̃rẽ¬
da arburarẽtur. Siit e certa q̃ de panꝑta¬
te certa: q̃ de uita i honorata et ĩgłia dici
soleãt. Se patĩ certe scole sẜ: de cpilio de ĩti¬
tu parrie. de ynitute. de debilitate. de ce¬
citare: de cĩ casu ĩ nomẽ pani solet cala¬
gulos lbros disptũt. Oris e q̃rũt q̃ꝙͣ pla
ne dispuratiõis qq st. Et eñ ut medici to¬
to corpore curado minine ⁊̃ ꝑti si cõedo¬
dmẽ snstinuit: tñ si ꝗs errar aliũde ext¬
tit. Si pauptal momordit: si ignominia
pupiigit: si ꝗd te nebraꝵ obfũdit eralium.
aut eoꝵ que modo dixi si ꝗd extitit: et si
singilaꝵ reꝵ st propͥe cõlolatioes. de ꝗ¬
bus audies tu ꝗdẽ cũ noles: S ad eũdẽ
fontẽ rot̾tẽdũ est. Egritudinẽ oẽ abce̾¬
qd nõ na exoriatur. s iuditio. ẜ opinione.

Expanded text:
ctum. Tractatum est autem a nobis id genus aegritudinis, quod unum est omnium maxumum, ut eo sublato reliquorum remedia ne magnopere quaerenda arbitraremur. sunt enim certa, quae de paupertate certa, quae de vita inhonorata et ingloria dici soleant; separatim certae scholae sunt de exilio, de interitu patriae, de servitute, de debilitate, de caecitate, de omni casu, in quo nomen poni solet calagulos libros dispertiunt; opus enim quanes delectationis sunt; et tamen, ut medici toto corpore curando minimae etiam parti, si condo sustulit etiam, si quis error alicunde extitit, si paupertas momordit, si ignominia pupugit, si quid tenebrarum obfudit exilium, aut eorum quae modo dixi si quid extitit. etsi singularum rerum sunt propriae consolationes, de quibus audies tu quidem, cum voles. sed ad eundem fontem revertendum est, aegritudinem omnem procuquod non natura exoriatur, sed iudicio, sed opinione,
Abbreviated transcription (Latin):
que mala s ĩ his et̃ quę bona iudenturr.
Nã ip̃iꝰ rei natura quał it quãta sit que¬
rimꝰ: ut de pauptate nõ nũqͣ cuiꝰ bonꝰ
disputando leuamꝰ docc̃tes quã parua
et quã pauea sint. quę naͣ desidẽ̾t. aut
a dispritãdi subtilitate. ornẽ ad exẽplar
traducimꝰ. Hic socrates cõmemorat ur:
hic chogenes. hic cecilianũ ill. Sepe ẽ ẽ¬

Expanded text:
quae mala, sed in is etiam, quae bona videntur. nam aut ipsius rei natura qualis et quanta sit, quaerimus, ut de paupertate non numquam, cuius onus disputando levamus docentes, quam parva et quam pauca sint quae natura desideret, aut a disputandi subtilitate orationem ad exempla traducimus. hic Socrates commemoratur, hic Diogenes, hic Caecilianum illud: saepe est et
Abbreviated transcription (Latin):
Quid. dicemꝰ cleante tũ ĩ illa re q̃ egtu¬
dine alcibiadẽ afficiebat: mali nihil fuiꝰ¬
se. Quid illa liconis qualia st. ꝗ egͥtu¬
dinẽ extenuãs ꝓus cã ait rebuis moue¬
ri. fortune t corpãis ĩ cõmodis nõ aĩ
malis. Ed gͦ illud ꝙ alcibiades clolebat

Expanded text:
—quid dicemus, Cleanthe? tum in illa re, quae aegritu—quid dicemus, Cleanthe? tum in illa re, quae aegritudine Alcibiadem adficiebat, mali nihil fuisse? quid? illa Lyconis qualia sunt? qui aegritudinem extenuans parvis ait eam rebus moveri, fortunae et corporis incommodis, non animi mali
Abbreviated transcription (Latin):
metheu te hoc tenere existimo: mede¬
ri posse rõne iracũdie. respõdit.S ꝗdẽ
ꝗ tẽpesturã medicinã ad monẽs nõ ag¬
grauesceł uulnꝰ. illidat manꝰ. Eit ꝙ̃ ĩ coso
lanõibus pͥma medicma docere.:aut nul¬
lum malũ cc̾ aut amodũ pariũ. Atera
et de cõi cõditiõe inte e ꝓpͥe si ꝗd sit de
ip̃iꝰ ꝗ mereat disputãdũ. lertia sũ mã
ee stulticiã frnstra cõfici morore: cũ ĩtel¬
ligas nil polse profici. Nã cleantes ꝗdem
sapietem ꝗdẽ cõsolatur: ꝗ cõsolanõe nõ
derraxeris. Mienũ ãt tẽpus docc̃di: e tñ
nõ sanis in uidetur iudisse hoc eleantes
suscipi aliqñ egͥtudinẽ posse. ex eo ip̃o ꝙ
eẽ sñmũ masũ elcãtes ip̃e fatiat. Quid
e dicemꝰ cũ soctates alcibiadi ꝓsuasisset
al cibiadẽ sũmo loco natũ. et quẽ iusi
baiulũ ĩ t̾e̾c̾ eñ se alcibiades aflictaet. la¬
crimãsq socrati supplex ce̾t: ut sibi uir¬
tutẽ traderet: turpitudinẽq depelleret.¬

Expanded text:
metheu, te haec tenere existimo mederi posse ratione iracundiae," respondit: Siquidem qui tempestiuam medicinam admouens Non aggrauescens uulnus illidat manus. – etenim quid lationibus prima medicina docere aut nullum malum esse aut admodum parvum, altera et de communi condicione vitae et proprie, si quid sit de ipsius qui maereat disputandum, tertia summam esse stultitiam frustra confici maerore, cum intellegas nihil posse profici. nam Cleanthes quidem sapientem consolatur, qui consolatione non detraxeris; alienum autem tempus docendi. et tamen non satis mihi videtur vidisse hoc Cleanthes, suscipi aliquando aegritudinem posse ex eo ipso, quod esse summum malum Cleanthes ipse fateatur. quid enim dicemus, cum Socrates Alcibiadi persuasisset,Alcibiadem summo loco natum et quemvis baiolum interesse, cum se Alcibiades adflictaret lacrimansque Socrati supplex esset, ut sibi virtutem traderet turpitudinemque depelleret,
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ ĩ re mali: dolori medet: nõ ipsã
diuturnias: hic mͥ afferũt medioctates:
quę si nãles st̾ ꝗd opus ẽ consolatione.
Natura eͥ ip̃a terminabit modũ: si opi
arbitras. e tudinẽ eeͥ opinionẽ mali pre¬
sentis: ĩ qu̾a opiniõe illd ĩ sit: ut egͥtudinẽ
snscipere oporteat. Additur ad hãc chisimi¬
tione a zenone reete: ut illa opmio p̃scnnis
mali sit recẽs. Hoc ãt u̾bũ sic ĩt̾pixtãtur:
ut nõ tãtũ illoł recẽs ee̾ uelit qł paulo
ante accicłit. s quãdiu ĩ illo opinaio ma¬
lo uis q̃dẽ ĩsit t iugeat: e hãt quãdã
iuriditatẽ. tã dui appelletur recẽs. Et ar¬
temisia illa mausolicarie regis uxor que
nobule illł alicarnasi focit sepulerũ: quã
dui uxit ipit ĩ luctũ: codẽq cõfecia cõ¬
tabuit: hinc erat illa opinio cotidie re¬
cens. q̃ tũ deniq nõ appellatur recẽs
cũ uetustate exaruit. Hec q̃ offitia st̃
cõsolãtiu tollere cggit uolinẽ fũdir̾. aur

Expanded text:
esse in re mali dolori medetur, non ipsa diuturnitas. Hic mihi adferunt mediocritates. quae si naturales sunt, quid opus est consolatione? natura enim ipsa terminarbitror aegritudinem esse opinionem mali praesentis, in qua opinione illud insit, ut aegritudinem suscipere oporteat. additur ad hanc definitionem a Zenone recte, ut illa opinio praesentis mali sit recens. hoc autem verbum sic interpretantur, ut non tantum illud recens esse velint, quod paulo ante acciderit, sed quam diu in illo opinato malo vis quaedam insit, ut vigeat et habeat quandam viriditatem, tam diu appelletur recens. ut Artemisia illa, Mausoli Cariae regis uxor, quae nobile illud Halicarnasi fecit sepulcrum, quam diu vixit, vixit in luctu eodemque etiam confecta contabuit. huic erat illa opinio cotidie recens; quae tum denique non appellatur recens, cum vetustate exaruit. Haec igitur officia sunt consolantium, tollere aegritudinem funditus aut
Abbreviated transcription (Latin):
her e illã opinionẽ merẽtis. se offiuo fu¬
qi pntet: iusto arq debito. St et̃ ꝙ hec
omĩa gña cõsolandi colligũt. Aliꝰ ẽ aho
modo mouetur ut fere nol ĩ cõsolanõe
oĩo ĩ cõlolanonẽ nnã cõiecimꝰ Erat cñ¬

Expanded text:
ere illam opinionem maerentis, qua se officio fungi putet iusto atque debito. sunt etiam qui haec omnia genera consolandi colligant—alius enim alio modo movetur—, ut fere nos in Consolatione omnia in consolationem unam coniecimus; erat en
Abbreviated transcription (Latin):
crũnã diens allenians nõ idẽ cũ fortũa
mutata ĩpetũ cõu̾tat: clade ut subita
frãgatur sua. ur illa ad alios dicta et p̃¬
cepta exciclant. Hec cũ disputãt hoc
student esficẽ nãẽ obsisti nullo modo
posse. Nn tñ fatẽtur graniores cgtudi¬
nes suscipi qͣ natura cogat. Que c̃ it
amẽtia ut nos qͦ idẽ ab aliis reꝗramꝰ
Splures st̃ cãe suscipiẽdi doloris. Pri¬
nũ illa opimo mali: quo iuso atq por¬
suaso egtudo ĩ sequituro necessario.
Deĩde it gratũ se mortuis face̾. si gra¬
uiter eos iugeãt arbitrãtur. Aceedit
suꝑstitio muliebris q̃dã. epistimãt e
dis ĩ mortalibꝰ se faciliꝰ satisfacturos. si
coꝵ plaga periculi asslicios se a fracies

Expanded text:
nam dictis a/dlevans Non i/dem, cum fortu/na mutata i/mpetum Conve/rtat, clade su/bita frangatu/r sua, Ut i/lla ad alios di/cta et praecepta e/xcidant. haec cum disputant, hoc student efficere, naturae obsisti nullo modo posse; idem tamen fatentur graviores aegritudines suscipi, quam natura cogat. quae est igitur amentia—? ut nos quoque idem ab illis requiramus. Sed plures sunt causae suscipiendi doloris: primum illa opinio mali, quo viso atque persuaso aegritudo insequitur necessario. deinde etiam gratum mortuis se facere, si graviter eos lugeant, arbitrantur. accedit superstitio muliebris quaedam; existumant enim diis inmortalibus se facilius satis facturos, si eorum plaga perculsi adflictos se
Abbreviated transcription (Latin):
Preclron illud ẽ e si q̃ris rec̾tũ qͦ er
uer: ut eos ꝗ nob̾ carissimi e̾e debẽt eq̃
ac nos met ip̃os amemꝰ. At uoͣ plus ficri
tia. It me ille plus qͣ se ege illũ plus qͣ
me ꝑtirobano uite si ita sit: atq officioꝵ
oĩu cõsequatur. S de hoc alias: nc̃ illd̃
sans est no ãtribuere ad amussionẽ ami¬
corũ miẜiã nr̃a: ne illos plus qͣ ip̃i ue¬
lint: si sentiãt: plus certe qͦ nosmet ip̃os
diligamus. Nã qđ auĩt płosq cosolatt̃i.¬
bus nihil leuari: adiũgũtq cõsolatoes
ip̃os cõfiteri se miseroi: cũ ad eos ĩpetũ
ꝗ nõ leuãtur. ip̃i ad missiã ĩ uitãt. Et c
suos casus alit̾ fer̃t: atq ut actoẽs
alis ip̃i fucrĩt. nõ st̾ inciosioes qͣ fere
płiq qui auari auaros głic cupidos x¬

Expanded text:
praeclarum illud est et, si quaeris, rectum quoque et verum, ut eos, qui nobis carissimi esse debeant, aeque ac nosmet ipsos amemus; ut vero plus, fieri tia, ut me ille plus quam se, ego illum plus quam me; perturbatio vitae, si ita sit, atque officiorum omnium consequatur. sed de hoc alias; nunc illud satis est, non attribuere ad amissionem amicorum miseriam nostram, ne illos plus quam ipsi velint, si sentiant, plus certe quam nosmet ipsos diligamus. Nam quod aiunt plerosque consolationibus nihil levari adiunguntque consolatores ipsos confiteri se miseros, cum ad eos impetum qui non levantur, ipsi se ad miseriam invitant, et qui suos casus aliter ferunt atque ut auctores aliis ipsi fuerunt, non sunt vitiosiores quam fere plerique, qui avari avaros, g
Abbreviated transcription (Latin):
niis cͥeͦ pfem Ait eos aut stultissimos aut
gsosissimos fusse. ẜ se uidere ꝗ paucis an¬
nis magna accessio feta breui tẽpore phi¬
lo sophiã plane ab soluta fore. Ihcophrastus
cornicibus uitã diuturnã: quoꝵ id nihil ĩ¬
am uitã dedisset. Quoꝵ si etas potusset᷑ ce̾
lõgi qquor: futuꝵ c̾e̾ fuisset ut oĩb ꝑfectis
artibus oĩ doctͥna hoĩu uita crudiretur.
eñ ad miscetur opinio offitiosi dolõis. Quid
mus: efferẽs fliũ cõsularẽ: qual .l. paulus
duobus paucis diebus amissis filiis. q̃lis
M. cato pretore designato mortuo filio:
quales reliꝗ quos ĩ cõsolanõe collegimuᷤ.
Quid hos aliuol placauit: nͥ ꝙꝙ luctũ et me¬
rorẽ nõ pauabãt uixi. Ergo iol qł ali roc¬
tum opinãtes cgtudini se solẽt leolere.

Expanded text:
niis esse perfectam, ait eos aut stultissimos aut gloriosissimos fuisse; sed se videre, quod paucis annis magna accessio facta esset, brevi tempore philosophiam plane absolutam fore. Theophrastus cornicibus vitam diuturnam, quorum id nihil inam vitam dedisset; quorum si aetas potuisset esse longinquior, futurum fuisse ut omnibus perfectis artibus omni doctrina hominum vita erudiretur. untur; nulla enim admiscetur opinio officiosi doloris. Quid, mus efferens filium consularem, qualis L. Paulus duobus paucis diebus amissis filiis, qualis M. Cato praetore designato mortuo filio, quales reliqui, quos in Consolatione conlegimus. quid hos aliud placavit nisi quod luctum et maerorem esse non putabant viri? ergo id, quod alii rectum opinantes aegritudin
Abbreviated transcription (Latin):
ĩt̾itusq multoꝵ: ẜ actionẽ merẽdi aufer̃t.
apud quẽ ita dr Nãq nimis mltos atq
om̃i luce carc̃tis. Cernimꝰ: ut nemo pos¬
sit merore uacare. Quo magis ẽ quũ tu¬
mulis mãdare perẽptos. Firmo aĩo et luc¬
tũ lacͥmis finire diurnis. Ergo ĩpotestate
est abicere dolorẽ cũ uelis: tepori seruiẽtẽ.
An ẽ ullũ rẽpus qsm̃ ꝗdẽ res ĩ nr̃a potesta¬
te est cui nõ deponẽde cure egtuolis cã¬
ẜuiamꝰ. Cõstabat eos ꝗ cõcidẽtẽ uulneribꝰ
G. põpeiũ iudissent: cũ illo ip̃o acerbissimo
miẜimoq spectaculo. sibi timerẽt: qđ se claᷤ¬
se hostiũ ciecũfusos inderẽt. Nihil aliud tũ
egisse nͥ ut remiges hortaretur: et ut salu¬
tem adipiscerẽtur fuga. Postea qͣ tyrum
uenissent: tũ affuctari lamẽtari cepisse.
simor gͣ ab his egritudinẽ potuit repellẽ.¬

Expanded text:
ferunt, apud quem ita dicitur: Namque nimis multos atque omni luce cadentis Cernimus, ut nemo possit maerore vacare. Quo magis est aequum tumulis mandare peremptos Firmo animo et luctum lacrimis finire diurnis. Ergo in potestate est abicere dolorem, cum velis, tempori servientem. an est ullum tempus, quoniam quidem res in nostra potestate est, cui non ponendae curae et aiamus? constabat eos, qui concidentem volneribus Cn. Pompeium vidissent, cum in illo ipso acerbissimo miserrimoque spectaculo sibi timerent, quod se classe hostium circumfusos viderent, nihil aliud tum egisse, nisi ut remiges hortarentur et ut salutem adipiscerentur fuga; posteaquam Tyrum venissent, tum adflictari lamentarique coepisse. timor igitur ab his aegritudinem potuit repelle
Abbreviated transcription (Latin):
mortẽ hostias ĩ molauas. At quã rethorice
quã copiose: quis sñias. colligit q̃ uerba.
cõtorquet: ut licere ꝗd uis rethori ĩtelli¬
gas. Que nemo probaret n ĩsitũ illd ĩ ani¬
mis haberemꝰ. Dis bonos ĩ t̾ritu suoꝵ ꝙͣ
grauissime meͬre oportere. Ex hoc euenit
ur ĩ ãĩ doloribus sollicitudĩes al captẽt ut
ait homerus le bellorophõte. Qui miser in¬
campis merẽs crrabat aliems. Ipẽ suũ cor

Expanded text:
mortem hostias immolavisset. at quam rhetorice, mortem hostias immolavisset. at quam rhetorice, quam copiose! quas sententias colligit, quae verba contorquet! ut licere quidvis rhetori intellegas. quae nemo probaret, nisi insitum illud in animis haberemus, omnis bonos interitu suorum quam gravissime maerere oportere. ex hoc evenit, ut in animi doloribus alii solitudines captent, ut ait Homerus campis merens errabat alienis ipse suum cor
Abbreviated transcription (Latin):
eͥ nulla alia nͥ opmnio a uiditiũ mag̃ prx¬
senns: atq urgẽns mali. łtaq et dolor
corpo̾s cui est morsus acerrimꝰ. profe¬
retur spe propasita boni: t acta ętas ho¬
neste et splẽdiole tãtã affert cõsolationẽ:
ur eos ꝗ ita ix̾rĩt: aut nõ tãgat egtudo
opinionẽ mali mag̃ cũ illa ẽt opinio acces¬
sit oportere rectũ ẽẽ. ad officiũ ꝑtinere:
ferre illd egxe qd̃ accide̾it. Fñ denioꝵ
esficitur illa gxauis egͥtułis perturbato.
Ex hac opiniõe st illa uaria er detestabilia
enã loquẽdi. Pedores muliebres. latera¬
tiones genaꝵ: pectõis feminũ. capitis ꝓ cu¬
siones. Nic̃ ille agamenõ homericus. eridẽ
actimꝰ scidẽs dolore idẽtide ĩ tõsam barbam.
In quo facetũ illud biõis ꝑĩde stultisimum
rege i luctu capillũ sibi euelere qͣi caliuno
meror leuaretur. S hec om̃ĩa saciũt opinã¬
tes ita ficri oportero. łtaq eschines ĩ demoste
nẽ ĩ uchitur: qđ his septimo die post filie

Expanded text:
enim nulla alia nisi opinio et iudicium magni praesentis atque urgentis mali. itaque et dolor corporis, cuius est morsus acerrumus, perferetur spe proposita boni, et acta aetas honeste ac splendide tantam adfert consolationem, ut eos qui ita vixerint aut non attingat aegritudo opinionem magni mali cum illa etiam opinio accessit oportere, rectum esse, ad officium pertinere ferre illud aegre quod acciderit, tum denique efficitur illa gravis aegritudinis perturbatio. ex hac opinione sunt illa varia et detestabilia genera lugendi: paedores, muliebres lacerationes genarum, pectoris feminum capitis percussiones; hinc ille Agamemno Homericus et idem Accianus scindens dolore identidem intonsam comam; in quo facetum illud Bionis, perinde stultissimum regem in luctu capillum sibi evellere, quasi calvitio maeror levaretur. Sed haec omnia faciunt opinantes ita fieri oportere. itiliae
Abbreviated transcription (Latin):
disferiĩt q alio laco soriase iractabim us.
Hec sũt ille fibro strrpiũ: quas mino dixi
ꝑsequede: t õĩs eligende: ne ñ qͣ ulla pos¬
sit oristere. Magnũ opus est t difficile. Us
t hoc loco et aliis parata uobis eririt.

Expanded text:
s. haec sunt illae fibrae stirpium, quas initio dixi, persequendae et omnes eligendae, ne umquam ulla possit existere. magnum opus et difficile, quis et hoc loco et aliis parata vobis erunt.
Abbreviated transcription (Latin):
dicebas. Reuori ꝙͣ oportet eũ meror ẽ
ad cogitationc̃ bonoꝵ. Cũ uenirer in cum
epicuro. si quid cet bonũ cõuẽiret. Dicet
aliquis quid ergo. Tu epicurũ exiltimabaᷤ
ista uoluisse: aut̃ libidinosas ciꝰ fuisse sen¬
tẽtias. Ego uoͣ minime. Udio eͥ ab eo mł¬
ta dici scuere mlta prxclare. łtao ur sype

Expanded text:
dicebas. revocari igitur oportere a maerore dicebas. revocari igitur oportere a maerore ad cogitationem bonorum conveniret mihi cum Epicuro, si, quid esset bonum, conveniret. Dicet aliquis: quid ergo? tu Epicurum existimas ista voluisse, aut libidinosas eius fuisse sententias? ego vero minime; video enim ab eo dici multa severe, multa praeclare. ita
Abbreviated transcription (Latin):
ta: testi alii stant parictes deformati.: arop
abicete crispa. Scins q̃ sequãtur et illũ
ĩ pͥmis. O pater o patria o priami domꝰ.
Septũ altissono cardine tẽplu. Uidi ego
te astãtẽ ope barharica tectis celans: i¬
laqueans auro eborẽ ĩstruetã regifice.
O poctã exregrũ. qͣ ͣ ab his catõribris
enphorionis cõtẽnitur: sentit oĩa repẽtia:
et nec opinata c̾e grauiora. Sraggatis
g regiis opibus quȩ indebãtur sepit ne
fore ꝗd ad iũgit. Hȩ̨c oĩa uidi ĩ flãmari.
priamo ĩ iuitã ciutari. Fouis arã sanguiẽ
turpari. Pixdarũ carmẽ ẽ ei it rebusit
uerb̾ et modũ lugubre. Eripiamꝰ hiuc
egͥtudinẽ: quõ collocemꝰ ĩculctra plu¬
mea. Psaltriã adducamꝰ demꝰ hedricũ.¬
incẽdimꝰ scutellã dulcicule potiõis: aligo
iudeamꝰ et cibi. Hȩe tãdẽ bona st̃ ꝗbꝰ eg¬
tudines orauissime de trahãtur: Tue pa¬
ulo ante ne ĩtelligtre te ꝗdẽ alia multa

Expanded text:
ta, to/sti alti stant pa/rietes De/formati atque ta, to/sti alti stant pa/rietes De/formati atque a/biete crispa— scitis quae sequantur, et illa in primis: O pa/ter, o patria, o Pri/ami domus, Saeptum a/ltisono cardi/ne templum! Vidi e/go te adstante ope ba/rbarica Tecti/s caelatis la/queatis, Auro e/bore instructam re/gifice. o poëtam egregium! quamquam ab his cantoribus Euphorionis contemnitur. sentit omnia repentina et necopinata esse graviora; exaggeratis igitur regiis opibus, quae videbantur sempiternae fore, quid adiungit? Haec o/mnia vidi infla/mmari, Priamo/ vi vitam evi/tari, Iovis a/ram sanguine tu/rpari. praeclarum carmen! est enim et rebus et verbis et modis lugubre. Eripiamus huic aegritudinem. quo modo? conlocemus in culcita plumea, psaltriam adducamus, demus hedycpotionis aliquid videamus et cibi? haec tandem bona sunt, quibus aegritudines gravissumae detrahantur? tu enim paulo ante ne intellegere quidem te alia ulla
Abbreviated transcription (Latin):
hortabere ut audiã noces: patiꝰ q̃ͣ plato¬
nis ex ponẽs quę ex poctat florida et ua¬
ria: fasciculũ ad nares admoneb̾: ĩ cẽdes
odores: & sertis redimiri iudeb et rosa.
pressa ad ubũ dixi tollẽda de libro: uł totꝰ
libes potꝰ ahicumdus. Est e cõfertꝰ uolup¬
tanbus. Querc̃dũ g̃ quẽ adm̃dũ egritu¬
dine pͥuemꝰ cũ ꝗ ita dicat. Pol mihi
fortima magis nõ desit. qͣ genꝰ Nãq re¬
gnũ suppetebat i ut scias quãto e loco
quãtis opibus ꝗbiis de rebus lapsa fortnã
accidat. Quid hinc calix mulsi ĩpĩgẽluᷤ
est. ut plorare desinat. aut aliꝗd huiꝰ mõi.
Ecce tͥ exaltera parte ab codẽ pocta. ex
opibus simiis: opis egẽs hector tue. hiuic
sub uenire debemꝰ. querit e auxiliũ. Ed
hetã prxsicdi aut exccquar. Quo ne nũc
auxilio exili aut fuga freta sim. Arce
et urbe it arba sum: quo accedã. qͦ ap¬
plicẽ: cui nec are patrie donni stãt frac¬
te et disiecte lacẽt fana flãma de flagra¬

Expanded text:
hortabere ut audiat voces potius quam Platonis? expones, quae spectet, florida et varia? fasciculum ad naris admovebis? incendes odores et sertis redimiri iubebis et rosapressa ad verbum dixi, tollenda de libro vel totus liber potius abiciundus; est enim confertus voluptatibus. Quaerendum igitur, quem ad modum aegritudine privemus eum qui ita dicat: Pol mi/hi fortuna ma/gis nunc defit qua/m genus. Na/mque regnum su/ppetebat mi, u/t scias, quanto e/ loco, Qua/ntis opibus, qui/bus de rebus la/psa fortuna a/ccidat. quid? huic calix mulsi impingendus est, ut plorare desinat, aut aliquid eius modi? ecce tibi ex altera parte ab eodem poëta; ex opibus summis opis egens, Hector, tuae—huic subvenire debemus; quaerit enim auxilium: Qui/d petam prae/sidi aut e/xequar quo/ve nunc Au/xilio e/xili au/t fugae fre/ta sim? A/rce et urbe o/rba sum. quo a/ccidam? quo a/pplicem? Cui/ nec arae pa/triae domi stant, fra/ctae et disiectae/ iacent, Fa/na flamma de/flagra
Abbreviated transcription (Latin):
neadis quẽ se ait ĩ cõmẽtariũ retulisse.
cũ ita positũ ee̾t uicleri fore ĩ cgͥtudiẽ
sapiẽtẽ parria capta. Que carneades cõ¬
tra dix̾at scripta st. Tãta ꝯͣ calamitatis
p̃senni adhibetur a pħo medicĩa. quãta
ĩueterata ne desiderat ꝗdẽ: nec si aliqi
ãnis post idẽ ille liber captiuꝰ missus c̾cͥt.
pededẽti progrediẽs eatenuatur doloꝵ
nõ quo ispa res ĩmutari soleat aut po
nora ce ca: que sint iusa maiora. d

Expanded text:
neadis, quam se ait in commentarium rettulisse. neadis, quam se ait in commentarium rettulisse. cum ita positum esset, videri fore in aegritudine sapientem patria capta, quae Carneades contra dixerit, scripta sunt. tanta igitur calamitatis praesentis adhibetur a philosopho medicina, quanta inveteratae ne desideratur quidem, nec, si aliquot annis post idem ille liber captivis missus esset, pedetemptim progrediens extenuatur dolor, non quo ipsa res immutari soleat aut posnora esse ea quae sint visa maiora. Quid