comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
is. s insuꝑ magna ꝓuenire remedia. Ita qͥppe his assueuerat stu¬
diis.⁊ ita dulcedinẽ diuine laudis ⁊ obsecͣtiones meduslitꝰ imbib̾at. uͭ
cũ cetera pene omiã ꝑ passionẽ ut p̃diximꝰ capitis de memoria
d iffugissent. hec ꝓrsus de scĩssima. ħ ꝓrsus de scĩssima eiꝰ m̃te nulla
uł frenesis. uł alt̾ius ui moibi potuerint aboleri. Immo tanto hȩc
instantiꝰ ⁊ delectabiliꝰ reuoluebat. quanto cetã obliione qͦ iuiuãte
ip̃ius ãiũ rariꝰ incursabant. & c̃ pler̾q hac ip̃a obliuione cogente
uͥ eẽt uel c̃ qͥb esset. nesciret int̾rogatꝰ tũ de his q̃ ad iusticiã religionẽq
ꝑtinebant sñ cunctatione ueracissime sapientissimeq respondebat
Nã cũ falsus rumor exisset qd̾ comiti a medeo qͥ comitis umb̃ti prĩs
indelicet sui secutꝰ exẽplũ. ñ exhiguã beato seni reuerentiã ex hi¬

Expanded text:
is, sed insuper magna provenire remedia. 28. Ita quippe his assueverat stuis, sed insuper magna provenire remedia. 28. Ita quippe his assueverat studiis, et ita dulcedinem divinae laudis et obsecrationis medullitus imbiberat, ut cum caetera pene omnia per passionem, ut praediximus, capitis de memoria diffugissent, haec prorsus de sanctissima ejus mente nulla vel phrenesis vel alterius morbi vi potuerint aboleri. Imo tanto haec instantius et delectabilius revolvebat, quanto caetera, oblivione quoque juvante, rarius incursabant. Et cum plerumque, hac ipsa oblivione cogente, ubi esset, vel cum quibus esset, nesciret, interrogatus tamen de his quae ad justitiam religionemque pertinebant, sine cunctatione veracissime sapientissimeque respondebat. Nam cum falsus rumor exisset quod comiti Amedeo, qui comitis Umberti, patris videlicet sui, secutus exemplum, non exiguam beato seni reverentiam exhi
Abbreviated transcription (Latin):
oĩ ⁊ pͥam p̃sertĩ faniliã tanta auctoritate tantaq seueritate regere cõ¬
sueuerat. in egͥtudine qũ solent alii morbi stimulante molestia ad uarũ
⁊ indignationũ motꝰ eẽ ꝓcliuuiores tantã mansuetudinẽ tantã indue¬
rat humilitatẽ. Nã ⁊̃ siqͥs eũ uł modice rep̃hendisset. uł aliquã mo¬
lestiã in eiꝰ famulatu se ꝑtulisse dixisset. ꝓtuiꝰ pugnis gͣuit pectus
ũberans se reũ claniabat. uirguarq disciplinã. imponi sibi deuo
solitꝰ unumerabilit̾ repecelut. psalmos qͦ & diuiuar scͥptiuar᷑ seu¬
tentias. letauias &̃ ⁊ orõnes eccłasticas die noctuq in c̃dibili iustau¬
tia frequentabat. ita ut nocte una sic̾ nob ueraci relatione relatũ ÷
dm̃cas orõnes trecentas ex pleuit. Cũq a seriuentibꝰ s corriperet᷑
qd̾ ħ agendo ñ solũ suo fatigationẽ corꝑi. s &̃ augm̃ta p̃beret
infirmitati. respondebat ille ñ solũ ñ hinc suis inc̃menta mistĩ¬

Expanded text:
iam praesertim familiam tanta auctoritate tantaque severitate regere consuevit, in aegritudine, quando solent alii, morbi stimulante molestia, ad irarum et indignationum motus esse procliviores, tantam mansuetudinem, tantam induerat humilitatem. Nam, etiamsi quis vel modice reprehendisset eum, vel aliquam molestiam in ejus famulatu se pertulisse dixisset, protinus pugnis graviter pectus verberans, se reum clamabat, et virgarum disciplinam imponi sibi devotsolitus, innumerabiliter repetebat. Psalmos qtanias etiam et orationes ecclesiasticas die noctuque incredibili instantia frequentabat, ita ut nocte una sicut nobis veraci narratione relatum est Dominicas orationes trecentas expleverit. Cumque a servientibus sibi corriperetur, quod haec agendo non solum suo fatigationem corpori, sed etiam augmenta praeberet infirmitati, respondebat ille, non solum non hinc suis incrementa miseri
Abbreviated transcription (Latin):
tĩum decidit ⁊ homicidiũ. alt̃ de sap̃ia qͣ mortales cunctos excesse¬
rat. in seruitutẽ usq desipuit ydoloꝵ. Desidia porro uentris & gut¬
turis. uirb̾s instantia quanta rep̃sserit. resip̃a tacentibꝰ nob certi¬
orib ꝓbat indiciis. Capitis nãq dolores ⁊ stomachi. his inaxime stu¬
tator. Exceptis enĩ domꝰ sue dũ taxat necessitatib cuncta pene
q̃ ꝯseqͥ poterat. ũ uithesauros congerebat. posteroꝵ uł dissipã¬
da litib uł ꝯsum̃da luxib s sciens alud illud apłi hylarẽ datorẽ
diligit ds̃. distribuerat letus egentibꝰ. Deniq anulos anulos aureos
reis defectũ minantibꝰ: ⁊ alendis impendit pauꝑibꝰ: Adiuuabant

Expanded text:
terium decidit et homicidium; alter de sapientia, qua mortales cunctos excesseterium decidit et homicidium; alter de sapientia, qua mortales cunctos excesserat, in servitutem usque desipuit idolorum. Desideria porro ventris et gutturis vir beatus instantia quanta represserit, res ipsa, tacentibus nobis, certioribus probat indiciis. Capitis namque dolores et stomachi, his maxime cretator; exceptis enim domus suae duntaxat necessitatibus, cuncta pene, quae consequi poterat, non in thesauros congerebat, posterorum vel dissipanda litibus, vel consumenda luxibus, sed sciens illud Apostoli: « Hilarem datorem diligit Deus , » distribuit laetus egentibus. Denique annulos aureos reis defectum minantibus, et alendis impendit pauperibus. Adjuvant
Abbreviated transcription (Latin):
teret. Aitꝰ uͦ.io ⁊ tactui. ⁊ añ q̃ ordimaret᷑ in tot̃ uale fecerat a nic
iõ se suosq sensus ab intuitu feminar̃ tã disciplinate frenabat. qd̃
circa libidinis uitiũ se sentiret infirmũ. qͥppe quẽ & p̾̃fate temp¬
tationis atq infirmitatis angustiȩ. & ȩccłasticȩ dispensationis mul¬
tiplices cure. & maxine asfiduũ legendi. psallendi. orandi. met̾itã¬
di. speculandiq durina studiũ. ad hꝰ modi delectationes pene fecerat
in sensibilẽ. s ut sui habitꝰ ⁊ offitii. qualẽ decebat maturitatẽ seue¬
ritatẽ łeruaret. ⁊ cont᷑ inueterati hostis insidias. infirmioribꝰ quȩ
ritate uł sirmitate p̃sumere. c̃ ⁊ hõ testante bo iob in eodẽ statu
ñ ꝑseneret. ⁊ adu̾sariꝰ rugiendo sic̃ leo circuens q̃rat sine cessato¬
ne qͦs deuoret. dauid ⁊ salomonẽ p̃ ocłis semꝑ poonendos. qͦrũ. qr
se circa mulieres exhibuere licentiꝰ. alt̃ ex sũma innocentia in adul¬

Expanded text:
ero, id est tactui, et antequam ordinaretur, in totum valefecerat. Nec ideo se suosque sensus ab intuitu feminarum tam disciplinate frenabat, quod circa libidinis vitium se sentiret infirmum quippe quem et praefatae tentationes atque infirmitatis angustiae, et ecclesiasticae dispensationis multiplices curae, et maxime assiduum legendi, psallendi, orandi, meditandi, speculandique divina studium, ad hujusmodi delectationes pene fecerant insensibilem, sed ut sui habitus et officii, qualem decebat, maturitatem severitatemque servaret; et contra inveterati hostis insidias, circumspectionis iritate vel firmitate praesumere, cum et homo, testante Job, in eodem statu non perseveret ; et adversarius rugiendo sicut leo circumiens, quaerat sine cessatione quem devoret ; David et Salomonem pro oculis ponendo, quorum, quia se circa mulieres exhibuere licentius, alter ex summa innocentia in adul
Abbreviated transcription (Latin):
catione mouebant᷑ ut capitalia ⁊̃ aliqͥ cͥmina. dm̃ mag̃ uerentes ꝗͥ
hoies publice faterent᷑. Qđ sequens de clarabit exẽplũ. apus iũ¬
naicũ castrũ ppło multo ad dedicationẽ ȩccłiȩ congregato. ubum
fecit q umiltas lacͥinas audientiũ corda resofuit. Ibi mulieres due.

Expanded text:
catione ejus movebantur, ut capitalia etiam aliqui crimina, Deum magis verentes quam catione ejus movebantur, ut capitalia etiam aliqui crimina, Deum magis verentes quam homines, publice faterentur; quod sequens declarabit exemplum: Apud Vinnaicum castrum, populo multo, ad dedicationem ecclesiae congregato, verbum fecit quo in multas lacrymas audientium corda resolvit. Ibi mulieres d
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊̃ ꝑsonarũ diu ꝓstratꝰ iacuit. Nec facile ĩmo pene ñ quã frustrabat᷑¬
s optatis.
Nã isi qͥ negassentꝰ ñ solũ gͣtis s &e cũ satisfactione pententes. ofte
rebant postea ũ roganti: qd̾ negauerant supplicanti. ẽ antã quippe
omẽ homiñ genꝰ ei reuerentiã deferebat᷑ ut diñ gͣuit̾ offendisse sȩe¬
molestia capitis ũ obtundebat. Nã & litãs suas ip̃e ditabat: eas p̃ser¬
tim quar̾ ei cura ꝓpensior erat. Iõ aũ p̃dicans faciliꝰ suadebat: qr ꝙͥ
ubis dicebat. oꝑib ostendebat. Ut . it. cõmiusam efficatiꝰ iufruer&
tentia mitã ad iguoscendũ diuinã monstraudo cleiñtiã. Nec q̃re¬
bat in qͦ a litiãtis quasi sapieus laudaret᷑:s qdꝰ ab auditoribꝰ ⁊ inelĩ
inteligeret᷑. ⁊ utilꝰ retinẽt᷑. Deniq intrũ auditores ei uitdũ p̃di¬

Expanded text:
um etiam personarum diu prostratus jacuit! Nec facile, imo pene nunquam frustrabatuum etiam personarum diu prostratus jacuit! Nec facile, imo pene nunquam frustrabatur optatis; nam et si qui negassent, non solum gratis, sed et cum satisfactione poenitenegaverant supplicanti. Tantam quippe omne genus hominum ei reverentiam deferebat, ut Deum graviter offendisse se cremolestia capitis non obtundebat; nam et litteras suas ipse dictabat, eas praesertim quarum ei cura propensior erat. Ideo autem praedicans facilius suadebat, quia quod verbis dicebat, operibus ostendebat. Ut enim commissam efficacius instrueret tentiam, promptam ad ignoscendum divinam monstrando clementiam; nec quaerebat in quo a litteratis quasauditores ejus interdum praedi
Abbreviated transcription (Latin):
dolũ. Ñ deficit de plateis nr̃is usura & dol. Postremo in capite omĩũ
gͥ hoĩem u̾ba u̾tamꝰ: Qtꝑaliũ negotioꝵ litigiosas cãs. et̃noꝵ amore ñ amare.
s tolerare magistra pietate didicerat. Dicebat. N. om̃i febre molestiora sͥ pla¬
cita. modisq om̃bꝰ abrenuntiatur̃. si ñ inħ dm̃ se scir& offensurũ. Int̾ erat
aũ illis tm̃ mͦ pacis obtentu. maxime pauꝑm atq ȩccłarũ. his ⁊ . it nouerat
gͣuiꝰ motꝰ nocere guerrarũ. U uͦ in exorabilia in aliqͥb odia & in expiabiles
reppererat iras. tc̃ demum fortissime de dei fixꝰ auxilio. totusq in caritatis
atq humilitatis solutꝰ effectũ. instantissime ac deuotissime. offensis ꝓhis
qͥ offenderant supplicabat. O quotiens salutis humaue quasi cecatus de¬
sid̾io. in cenosa se ꝓtalib causis loca ꝓiecit. qͦtiens ad pedes ꝯtẽptibili¬

Expanded text:
dolum, non deficit de plateis nostris usura et dolus, postremo in capite omnium dolum, non deficit de plateis nostris usura et dolus, postremo in capite omnium  qui temporalium negotiorum litigiosas causas aeternorum amore non amare, sed tolerare, magistra pietate, didicerat. Dicebat enim omni febre molestiora sibi placita, modisque omnibus his abrenuntiaturum, si non in hoc Deum se sciret offensurum. Intererat autem illis tantummodo pacis obtentu, maxime pauperum atque ecclesiarum; his etenim noverat gravius motus nocere guerrarum. Ubi vero inexorabilia in aliquibus odia et inexpiabiles repererat iras, tunc demum fortissime, de Dei fisus auxilio, totusque in charitatis atque humilitatis solutus affectum, instantissime ac devotissime, offensis, pro his qui offenderant, supplicabat. O quoties salutis humanae quasi caecatus desiderio, in coenosa se pro talibus causis loca projecit! quoties ad pedes contemptibili
Abbreviated transcription (Latin):
nulli peccunie ꝓfuit quantitas. Nullũ pauꝑtas. nullũ quantac̃q officioꝵ siue
nataliũ reũ fecit ext̾mitas. Non mitiorẽ amicꝰ ñduriorẽ exꝑtꝰ ẽ inunicꝰ. Ñ
de argentatã ꝯuictis uł ꝯfitentibꝰ imposuit penitentiã. ñ lucͦ sam in placi-¬
tis defendit. edidit ue sententiã. Non consid̾abat ꝑsonã pauꝑis. ñ honorabat
uultũ potentis. Qđ bi uiri eo p̾clariꝰ illustrabat meritũ. qͦ rariꝰ ł in p̃sen¬
bona uelimꝰ offert᷑ matĩa. in p̃sentiũ tꝑm feces inuehendi. in qͥb c̃ dede¬
core atq eu̾sione honestatis & eqͥtatis pecunia tẽpla penetrat. altaria
maculat. sac̃dotia ueñdat. innocentiã ext̾minat. ⁊ onnã diuina pro¬
phanaq ꝯtaminat: Excecant nc̃ munera ocłos sapientiũ. ⁊ subu̾tunt
u̾ba iustoꝵ. oĩ diligunt munera. secunt᷑ retͥbutiones. aminimo usq ad
maximũ. õs auaritie student. Aꝓpħa usq ad sac̾dotẽ. cuncti faciunt

Expanded text:
nulli pecuniae profuit quantitas, nullum paupertas, nullum quantacunque officiorum sive natalium rerum fecit extremitas; non mitiorem amicus, non duriorem expertus est inimicus; non deargentatam convictis vel confitentibus imposuit poenitentiam, non lucrosam in placitis defendit ediditve sententiam; non considerabat personam pauperis, non honorabat vultum potentis: quod beati viri eo praeclarius illustrat meritum, quo rarius vel in praesenbona velimus, offertur materia in praesentium temporum faeces invehendi; in quibus, cum dedecore atque eversione honestatis et aequitatis, pecunia templa penetrat, altaria maculat, sacerdotia venundat, innocentiam exterminat, omnia divina profanaque contaminat! Excaecant nunc munera oculos sapientum, et subvertunt verba justorum; omnes diligunt munera, sequuntur retributiones; a minimo usque ad maximum omnes avaritiae student, a propheta usque ad sacerdotem cuncti faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
uũ infuderit copiã. ut madefactis capitt. deoriũ ĩ riuuli ꝑ confitentis
ora desiuerait. P orro mulier̃ confessiones ñ iminꝰ caute q̃ benigne suscipi¬
bat Mon i manglis aut obiscuris & secretis locis eas audire solitꝰ erat .s. po¬
qͥus ũ apluribꝰ ꝯspici poss&: &ł aurẽ qͥdc̃ satis familiarit̾ loqñtibꝰ applica¬
bat. ocłoꝵ aũ in parcẽ altãm uertebat aspectũ. auditũ solũ ꝑꝑ iisidias
aiabolisꝰ mõĩ negotiis asserens applicand̾. ꝗ uidł̃ ocłoꝵ custodiam¬
in credibili sẽꝑ̃ ⁊ uͦq cͥc̃spectione seruabat. ita ut c̃ potentes ac nobi¬
les mulieres uixta alud apłi. cui honorẽ honorẽ. ad colloqͥũ honorifice
hil aritq frequent᷑ susciper&. multa corã se diuq tinctantiũ facies
penitꝰ ñ uideret. Dicebat it cogitõnes illicitas dificillime posse ai¬
¶tari.

Expanded text:
rum infuderit copiam ut madefactis capillis, deorsum etiam rivuli per confitentis rum infuderit copiam ut madefactis capillis, deorsum etiam rivuli per confitentis ora defluerent. Porro mulierum confessiones non minus caute quam benigne suscipiebat: non enim in angulis, aut obscuris aut secretis locis eas audire solitus erat; sed potius ubi a pluribus conspici posset, et aurem quidem satis familiariter applicabat, oculorum autem in alteram partem vertebat aspectum, auditum solum, propter insidias diaboli, hujusmodi negotiis asserens applicandum. CAPUT IV. Ocuincredibili semper et ubique circumspectione servabat, ita ut cum potentes ac nobiles mulieres juxta illud Apostoli: « cui honorem, honorem , » ad colloquium honorifice hilariterque frequenter susciperet, multa coram se diuque tractantium facies penitus non videret. Dicebat enim cogitationes illicitas difficillime posse vitari,
Abbreviated transcription (Latin):
ceparet. Edocti itaq ttaꝙ ꝑ experientiã comites cũ tales motꝰ cernerent iu¬
uere innuebant lectori cedere. & aliquãtisꝑ a legendo cessare. ut talit̃
molestia hanc possent ad tẽpus declinare. hanc aũ diumi muneras gͥrã.
pecc̃ores ob ꝯfessionẽ ad eũ uenientes. uł maxime sentiebat. Nement᷑ it.
hos humilit̃q suscipiens. patientissime audiebat. aliqũ flens ip̃e cũ
Rientibꝰ aliqñ uo ad lacͥmas suis eos excitans fletibꝰ. Qd̾. ħ uno liq̃bit lif¬
ficient᷑ exẽplo. uirdeo carꝰ gualterꝰ cognonĩto caluesus. qͥ ap̃ uos ĩ mo¬
nachatu adui laudabilit᷑ uix̃ & obuit. hic gͦ solebat referre qd ẽ adhuc
in seło posiꝰ suas ei ꝯfiteret᷑ offensas erat enĩ mȩccła grannopolitana
lutis &e honore p̃clarꝰ incuberit ip̃e suꝑ cap̃ eiꝰ. &e tantã udici lac̾ma¬

Expanded text:
temperaret. Edocti itaque per experientiam comites, cum tales motus cernerent imtemperaret. Edocti itaque per experientiam comites, cum tales motus cernerent imminere, innuebant lectori cedere et aliquantisper a legendo cessare, ut taliter molestiam hanc possent ad tempus declinare. Hanc autem divini muneris gratiam peccatores, ob confessionem ad eum venientes, vel maxime sentiebant, clementer enim hos humiliterque suscipiens, patientissime audiebat; aliquando flens ipse cum flentibus, aliquando vero ad lacrymas suis eos excitans fletibus: quod uno liquebit sufficienter exemplo. Vir Deo charus Gauterius, cognomento Calnesius, qui apud nos in monachatu diu laudabiliter vixit et obiit, solebat referre, quod cum in saeculo positus, suas ei confiteretur offensas erat enim in Ecclesia Gratianopolitana litteris et honore praeclarus, incubuerit ipse super caput ejus, et tantam vertici lacryma
Abbreviated transcription (Latin):
uacabat angustiis. Utbiq lacͥme. Ibiꝑ gaudio: hic ꝓ tedio. Qͥs
pła  facte s̾ suerãt lacͥme sue panes. die ac nocte. Nł has illiꝓi¬
pera. ñ has siccabant adu̾sa. Six legere. uix psallere. uir
sine his diuiua ineditari. ad eo nãq haꝵ in eo excreuerat gr̃.
ut frequent̃. nͨ ede. nti nͥ frenate deesset. Multotiẽs .N. ꝑhas
sibi ⁊ socus ꝯuiuiũ. maxime aliqͦt añ finẽ annos. uł impedie¬
bat᷑ uł fus cabat᷑. habebat qͥppelectorẽ. a qͦ scõs codices qͦr
ñ paucos scͥbiñ fecerat:⁊ alibi &e p̾cipue sͨ ad m̃sã legi faciebat. ut duplicat isae¬
iitus se se fuosq saginara. Cũq lectori de diuinis uł se uertatibꝰ uł miseratio¬
nib aliqã oeciarriset insigie. id ipm bis aut ter drẽ cõpellebat. Nec mora sp̃a
liꝑ scͥpturã uoluptate gustata ꝯcussis ab imo uiscib tantis lacͥmarũ uitũ¬
debat᷑ itriguis ut uoluptatẽ uentͥs ⁊ guituris & sͥ funditꝰ tolleret. & miocus

Expanded text:
gaudio, hic pro taedio. Quid plura? Factae sibi fuerant lacrymae suae panes die ac nocte; non has illi prospera, non has siccabant adversa; vix legere, vix psallere, vix sine his divina meditari. Adeo namque harum in eo excreverat gratia ut frequenter nec edenti, nisi frenatae, deessent; multoties enim per has sibi et sociis convivium, maxime aliquot ante finem annos, vel impediebatur, vel fuscabatur. 14. Habebat quippe lectorem, a quo sanctos codices, quorum non paucos scribi fecerat, et alibi et praecipue sibi ad mensam legi faciebat, ut duplicatis deliciis sese suosque saginaret. Cumque lectori de divinis vel severitatibus vel miserationibus aliquid occurrisset insigne, idipsum bis aut ter dicere compellebat; nec mora, spiritali per Scripturam voluptate gustata, concussis ab imo visceribus, tantis lacrymarum infundebatur irriguis ut voluptatem ventris et gutturis, et sibi funditus tolleret, et in sociis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥ successert̃ eis ꝯsilia libent᷑ amplexꝰ ẽ. ⁊ usq ad mortẽ carthusie ha¬
bitatores ꝯsiliis fouit sẽꝑ. ⁊ bñfitiis. Licet uͦ ⁊ pͥus diuini amoris to¬
tꝰ ardderet incendiis. ñ alit̃ tũ ad discipline celestis exercitia eoꝵ ex¬
emplis & familiaritate inferbuit: quã si flãmanti qͥs faci. płes alias cir¬
cũponat ardentes. Erat c̃ eis ñ ut dñs aut ep̃c. s ut sociꝰ. ⁊ fr̃ humulli¬
mꝰ.⁊ ad cunctoꝵ quant̃ erat in ip̃o obseqͥa ꝑatissimꝰ. adeo ut uir uenera

Expanded text:
 et usque ad mortem Carthusiae habitatores consiliis fovit semper et beneficiis. 12. Licet vera et prius divini amoris totus arderet incendiis, non aliter tamen ad disciplinae coelestis exercitia eorum exemplis et familiaritate inferbuit quam si flammanti quis faci plures circumponat alias ardentes. Erat cum eis, non ut dominus aut episcopus, sed ut socius et frater humillimus, et ad cunctorum, quantum in ipso era
Abbreviated transcription (Latin):
tiꝰq diuini cultꝰ imp̃ssa lineis in hominibꝰ scĩs ⁊ angłis pietatis cm̃ ꝯ¬
nnotuit. ad eo ut letaniis ⁊ psalmis pectorisq contusionib dieb ⁊ noc¬
tibꝰ diuinȩ clem̃tiȩ aures int̾pellando religiosis qͥ S seruębant. honero¬
sis pler̃q fieret fr̃ĩb. Aderant nãq ad seruieudũ ei tã ex sotiis ꝓpͥis quã
ipsus ad mutebant᷑ obseqͥum. hii uͦ die noctuq corporalibꝰ. ac spiritalib
necessitatibꝰ eiꝰ deuotissime seriuiebant. Erga qͦs seruatores. uidelicet su
tꝰ ꝓfecerat. quãq ꝓfunde puri cordis sacͥs eã imp̃ssenit recessib inani¬
festis ostendit inditiũ. Nã si qͥd opꝰ habebat ñ a quoꝗͣ eoꝵ ubendo tãquã
añs. s rogando nͦ humanã. s diumã remuu̾ationẽ iup̃cando supplicit̃¬

Expanded text:
tiusque divini cultus impressa lineis in hominibus sanctis et angelis tantum contiusque divini cultus impressa lineis in hominibus sanctis et angelis tantum coninnotuit, adeo ut litaniis et psalmis pectorisque contusionibus, diebus ac noctibus divinae clementiae aures interpellando, religiosis, qui sibi serviebant, onerosus plerumque fieret fratribus. 27. Aderant namque ad serviendum ei, tam ex sociis propriis quam tebatur obsequium. Hi vero die noctuque corporalibus ac spiritualibus necessitatibus ejus devotissime serviebant. Erga quos, servitores videlicet suomus profecerat, quamque profunde puri cordis sacris eam impresserat recessibus, manifestis ostendit indiciis. Nam si quid opus habebat, non a quoquam eorum jubendo tanquam dominus, sed rogando; nec humanam, s
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpinquare. E duob uãq sathane angłis qͦs ei ad colaphirandũ ne
obeunte ip̃e qͦ parit̃ finiret᷑. S c̃ &. antea sẽꝑ u̾bis ⁊ oꝑibꝰ. in eiꝰ beata
aiã dm̃ habitare claruerit. tũ p̃cipue in hac infirmitatis afflictione
postrema. qͥs uł quanti foret mĩti ⁊ ꝗͥ sincero dum ueneraret᷑ affectu.
⁊ quã uã dilectione in tã durturna uita sua usticiã ueritatẽq de¬
fensasset latere ñ potuit. Nã ꝑ eiꝰdẽ infirmitatis uimiã uolentiã. de¬
leta uł ꝑturbata pene tota memoria mea dũ tauxat parte obliterata¬
siue ꝯfusa. q̃ bonis malisq coĩs ẽ. ⁊ bonis ad bonos malis ad malos in¬
different᷑ deseruit usus localiũ. ⁊ tẽꝑaliũ rer̃ ꝯtinens formas. ea gͦ me¬
morie parte obliterata siue ꝯfusa. pars illa q̃ ueritatis ⁊ iusticie to¬

Expanded text:
is propinquare. E duobus namque Satanae angelis, quos ei ad colaphizandum, neis propinquare. E duobus namque Satanae angelis, quos ei ad colaphizandum, neobeunte, ipse quoque pariter finiretur. Sed cum et antea semper verbis et operibus, in ejus beata anima Deum habitare claruerit, tum praecipue in hac infirmitatis afflictione postrema, quis vel quanti foret meriti, et quam sincero Dominum veneraretur affectu, et quam vera dilectione in tam diuturna vita sua justitiam veritatemque defensasset, latere non potuit; nam per ejusdem infirmitatis nimiam violentiam, deleta vel perturbata est pene tota memoria, in ea duntaxat parte quae bonis malisque communis est, et bonis ad bonos, malis ad malos indifferenter usus deservit, localium et temporalium rerum continens formas. Ea ergo memoriae parte obliterata sive confusa, pars illa quae veritatis et justitiae to
Abbreviated transcription (Latin):
ues ⁊ obseqͥa p̃aiterant. S bs hõ in tali negotio idẽ uͥ ꝑiclitabatur
iusticͥa. nͨ amiticia flectebat᷑. nͨ potentia terrebat᷑. Nlã ⁊ ante aliqͦt
annos c̃ henricꝰ imꝑator papã paschalẽ cũ clericis ⁊ parte ciuium
in ȩccłia bi petͥ nefanda ꝓditione cepisset ⁊ eoꝵ qͥ sec̃ erant capti pietate
uictũ ad illicita pacta coegisset. ip̃ẽ p̾cunctis ut ap̃ uiennã excõmu¬
tiã tiranni illiꝰ in ꝯtrariũ ÷ mutata ꝓsꝑitas. ⁊ imperiali dignatate pͥua¬
ta postĩtas. Declinante gͥ ꝑsecutioneᷤ p̃fati scismatici serenitate urã &
dem ab antecessore uro petierat. ut. scił cunctis sarcinis ⁊ honoribꝰ
eccłasticis absolueret᷑. ⁊ utilior in eccłia grannopolitana pastor eligeret᷑.
S nͨ tc̃ qͥdẽ impetrare potuit qd̾ tã efficacit̃ humilit̾q petiuit. Ab h¬

Expanded text:
nes et obsequia praestiterant; sed beatus homo in tali negotio, id est, ubi periclitabatur nes et obsequia praestiterant; sed beatus homo in tali negotio, id est, ubi periclitabatur justitia, nec amicitia flectebatur, nec potentia terrebatur. Nam et ante aliquot annos, cum Henricus imperator papam Paschalem, cum clericis et parte civium, in ecclesia B. Petri nefanda proditione cepisset, et eorum qui secum erant capti, pietate victum, ad illicita pacta coegisset, ipse prae cunctis, ut apud Viennam excommutiam, tyranni illius in contrarium est mutata prosperitas, et imperiali dignitate privata posteritas. Declinante igitur persecutiones praefati schismatici serenitate vestra, et crans quod et pridem ab antecessore vestro petierat, ut scilicet cunctis sarcinis et honoribus ecclesiasticis absolveretur, et utilior in Ecclesia Gratianopolitana pastor eligeretur; sed nunc tunc quidem impetrare potuit, quod tam efficaciter humiliterque petivit.
Abbreviated transcription (Latin):
dõ uacare ꝑmuteret᷑. Creditũ ẽ enĩ qd̾ sola auctoritate. ⁊ scẽ ꝯu̾satio¬
nis exẽplo plus poiset plebi ꝓdesse subiecte debilis. ⁊ egͦtꝰ. quã qͥuis
asi roboust᷑ licet & sanꝰ. Concessis itaq ceteris q̃ petebat honoratꝰ q
a sũmo pontifice. ⁊ consolatꝰ ut potuit. ad ꝓͥa remeauit. dimitendi
tñ ep̃atũ olim ꝯceptũ. ñ deposuit desidiũ. Defuncto aũ honorio. c̃ ꝑ¬
p̃sidiis. petiꝰ leonis adu̾sus nrãm inuocentiã q̃ be memoriȩ honorio
mꝰ dei cuiꝰ diligebat decorẽ. ꝑrexisset aniciũ. ut eundẽ c̃ aliis epĩs
ex comunicaret scismatic̃. Q ꝓfecto ex cõmunicatio ꝑꝑ auctoritatẽ
tanti uiri contulit multũ.⁊ ꝓfectũ catholicis. ⁊ detͥmentũ scisma¬
ticis. Et certe tã idẽ petiꝰ quã pat̾ eiꝰ scõ uiro multas olim ueneratio¬

Expanded text:
Deo vacare permitteretur. Creditum est enim quod sola auctoritate et saDeo vacare permitteretur. Creditum est enim quod sola auctoritate et saexemplo plus posset plebi prodesse subjectae debilis et aegrotus, quam quivis alius, robustus licet et sanus. Concessis itaque caeteris quae petebat, honoratusque a summo pontifice et consolatus ut potuit, ad propria remeavit; dimittendi tamen episcopatum olim conceptum non deposuit desiderium. 25. Defuncto autem Honorio, cpraesidiis, Petrus Leonis adversus vestram innocentiam, quae beatae memoriae Honorio mus Dei, cujus diligebat decorem, perrexit Anicium, ut eumdem cum aliis episcopis excommunicaret schismaticum. Quae profecto excommunicatio, propter auctoritatem tanti viri, contulit multum et profectum Catholicis et detrimentum schismaticis. Et certe tam idem Petrus, quam pater ejus, sancto viro multas olim veneratio
Abbreviated transcription (Latin):
deciset subtili ad modũ disscussione cõsidans. episcopalẽ sarcinã¬
modis omib exuere desiderabat. Qua sententia uł desid̾io sic̃ in pͥncipio
diximꝰ. ab initio suȩ ꝓmotionis ad mortẽ usq ñ caruit. Hac gͥ uoluntate
ĩ dies sumenta augm̃ta: romã legatos. iliteras in ħ ipm aduenerandȩ
memorie papã misit houoriũ. S cũ legati postulata ñ impetrassent ĩmo
mag̃ luteras ad eũ consolatorias ⁊ ad ꝑseuerandũ exhortatorias accepis¬
sent. ip̃emet quã quã morbis & senectute gͣuatus spetñ in posterũ qͥes¬
cendi roboratꝰ eundẽ romanũ pontificẽ adire curauit. rogans suppli¬
citer ⁊ obtestans dari senectuti suȩ licentiã qͥ escendi. ⁊ eccłiȩ gͣ̃nopolitanȩ
meliorẽ in suũ locũ pastorẽ substituendi. S ñ ip̃e quãuis multas ut pu¬
tabat iustas ⁊ aĩ ⁊ corꝑis allegaret occõnes. impetrare ualuit ut gͥ tm̃ ⁊

Expanded text:
desset, sed quid deesset subtili admodum discussione considerans, episcopalem sarcinadesset, sed quid deesset subtili admodum discussione considerans, episcopalem sarcinamodis omnibus exuere desiderabat; qua sententia vel desiderio, sicut in principio diximus, ab initio suae promotionis ad mortem usque non caruit. 24. Hac igitur voluntate in dies augmenta sumente, Romam legatos et litteras in hoc ipsum ad venerandae memoriae papam misit Honorium. Sed cum legati postulata non impetrassent, imo magis litteras ad eum consolatorias et ad perseverandum exhortatorias accepissent, ipsemet, quamvis morbis ac senectute gravatus, spe tamen in posterum quiescendi roboratus, eumdem Romanum pontificem adire curavit, rogans suppliciter et obtestans dari senectuti suae licentiam quiescendi, et Ecclesiae Gratianopolitanae meliorem in suum locum pastorem substituendi. Sed nec ipse quamvis multas, ut putabat, justas et animi et corporis allegaret occasiones impetrare valuit, ut sibi tantum et
Abbreviated transcription (Latin):
Si prudentia: qͥs cͥeunspectior: Si tẽꝑantia qͥs mod̾atior: Uer̃ c̃ talis
eẽt ac tantus. ip̃e tñ iuxta illud eũgłii. cũ feceritis omĩa. dicite serui
inutiles sumꝰ. se infructuosũ. se semꝑ accusare ñ cessabat inutilem.
qͥ ep̃i locũ occuparet. ep̃i honorificentiã susciꝑet episcopalia bona ꝯ¬
sumeret. epĩ uͦ nͨ merita nͦ fructus hrẽt. Et certe p̃sto erant possent
m̃ti eiꝰ ñ mͦ solam̃ afferre s & in suꝑbiã uͥ tã solida eẽt extollerare. U
enĩ taceamꝰ q̃ clero parit̾. ⁊ plebi ꝑ eũ bona ꝓuenerant. heremus
carthusie calisiensis abbatia excubiarũ heremꝰ regłariũ canonicoꝵ
ap̃misereuũ ⁊ ap̃ scmñ georgiũ domꝰ. ipõ annitente ceꝑunt ip̃o sꝑi¬
talit̾ ⁊ corꝑalit̾ fouente profecert̃. S ip̃e imꝑfectionẽ suã qua nec

Expanded text:
si prudentia, quis circumspectior? si temperantia, quis moderatior? Verum, cum talis si prudentia, quis circumspectior? si temperantia, quis moderatior? Verum, cum talis esset ac tantus, ipse tamen, juxta illud Evangelii: « Cum feceritis omnia, dicite: Servi inutiles sumus ; » se infructuosum, se semper accusare non cessabat inutilem, qui episcopi locum occuparet, episcopi honorificentiam susciperet, episcopalia bona consumeret, episcopi vero nec merita, nec fructus haberet. Et certe praesto erant quae possent menti ejus non modo solamen afferre, sed et in superbiam, nisi tam solida esset, extollere. Ut enim taceamus quae clero pariter et plebi per eum bona provenerant, eremus Carthusiae, Calesiensis abbatia, excubiarum eremus, regularium canonicorum apud Miserenum et apud S. Georgium domus, ipso adnitente coeperant, ipso spiritaliter et corporaliter fovente profecerant. Sed ipse imperfectionem suam, qua nec
Abbreviated transcription (Latin):
satis bm̃s cõꝑtũ: pͥor aũ suũ se ꝓdidit occidise maritũ. Cũq uir
di necis ex qͥrẽt modũ retulit. in escã illi se dedisse ueneñ. Poetq
uissit p̃sentes abscedere: ut ei ceteri. qd̾ uolebant lib̃s possentꝰ
ostendere. Tanta uͦ ad confitendũ reliq̃ plebis instantia: ut ne
dimidiã qͥ dẽ partẽ eiꝰ intalioꝑe ualde licet deuota. ausculta¬
re quieuerit tolerantia. ħ au̾xo etate ⁊ scĩtate reuerendo guiłm
scĩ theotfredi nc̃ abbate tc̃ monacho. nos audiuimꝰ. qͥb̃i uiri ꝑ annos plusquã
uirtutũ ornam̃ta ꝑ plurima.q̃ disꝑtita ꝑ singlos. plurimos illustres facẽ
onis ueritas: qͥs in loquendo cautior: Si d̾i caritas: qͥs feruentior: Si
ꝓximi: qͥs benignior: Si humilitas: qͥs deiectior: Si elemosina: qͥs largi¬
or ᷑ Si oĩo: in qͦ deuotior: Si lacͥmarũ grã: in qͦ effusior:. Si ꝯtẽplatio: ĩ qͦ
sublimior: Si tolerantia: qͥs in tͥbulatione fortior: Si iusticia qͥs distͥctior:

Expanded text:
satis habemus compertum; prior autem suum se prodidit occidisse maritum. Cumque vir Dei necis exquireret modum, retulit in escam illi se dedisse venenum; post quae jussit praesentes abscedere, ut ei caeteri, quod volebant, liberius possent ostendere. Tanta vero ad confitendum fuit reliquae plebis instantia, ut ne dimidiam quidem partem ejus, in tali opere valde licet devota, auscultare quiverit tolerantia. Hoc a viro aetate et sanctitate reverendo Wilhelmo, S. Theofredi nunc abbate, tunc monacho, nos audivimus, qui beati viri per annos plusquam virtutum ornamenta plurima, quae dispertita per singulos, plurimos illustres sufficonis veritas, quis in loquendo cautior? si Dei charitas, quis ferventior? si proximi, quis benignior? si humilitas, quis dejectior? si eleemosyna, quis largior? si oratio, quis devotior? si lacrymarum gratia, in quo effusior? si contemplatio, in quo sublimior? si tolerantia, quis in tribulatione fortior? si justitia, quis districtior?
Abbreviated transcription (Latin):
Quidł̃ uenabił mat᷑ eiꝰ. c̃ pꝰ abscessũ uiri p̃t̃ quẽ nullũ penitꝰ nouerat.
uellet & ip̃a cuncta relinq̃re. qi femmar̃ religiosa rara tc̃ erãt monastĩa.
pii filii salub̾bꝰ instructa monitis ꝯtiuentie: ⁊ elemosinis. orõibꝰ atq ÷
excessibꝰ. Cui dec̃benti ea qͦ obiit ab egͥtudme. optata filii ad ÷ p̃sen¬
tia. ad oranda tradit mystĩa. extͤma ñ multo pꝰ soluit obseqͥa. ꝓnita

Expanded text:
icet venerabilis mater ejus, cum post abscessum viri praeter quem nullum penitus noverat vellet et ipsa cuncta relinquere, quia feminarum religiosarum rara tunc erant monasteria, pii filii salubribus instructa monitis, continentiae et eleemosynis, orationibus atque excessibus. Cui decumbenti, ea qua obiit aegritudine, optata filii adest praesentia; adoranda tradit mysteria, extrema non multo post sepulturae
Abbreviated transcription (Latin):
is q̃ ꝗͣ nouitiꝰ ñ minꝰ ip̃e succendens anñ fecit. tũ ceti̾s bonis. tũ p̃cipue
humilitate. cꝰ p̃ cunctis uirtutib sectator extitit idefessꝰ. cunctis am¬
abił. Ita nãq sese gerebat. ut cunctoꝵ imitatione parit̃ ac ueneratio¬
ne dignꝰ existeret. Phec cogente qͥ se sac̾uerat. memorato sedis apłice¬
g̾gorio ꝯpͣtimo ad ep̃atũ a monasti̾o qͦ feruens intrauerat feruencior
÷ reu̾sus. ex uniꝰ aĩ studio tanta uirtutũ inc̾m̃ta reportans. quanta
duiturne in te laboribꝰ uix assolent młti. Pro claustro circ̾spectionẽ

Expanded text:
is, quanquam novitius, non minus ipse succendens, annum fecit; cum caeteris bonis, tum praecipue humilitate cujus prae cunctis virtutibus sectator exstitit indefessus cunctis amabilis. Ita namque sese gerebat ut cunctorum imitatione pariter et veneratione dignus existeret. Post hoc cogente, qui se sacraverat, memorato sedis apa monasterio, quo fervens intraverat, ferventior est reversus, ex unius anni studiis tanta virtutis incrementa reportans, quanta de diuturnae vitae laboribus vix assolent multi; pro claustro circumspectionem
Abbreviated transcription (Latin):
inmedio igne Rantẽ et orate: erat facies eiꝰ tãqͣa rosa.
Uidens au̾t rex: cecidit infaciem suã p̾timore magtio.
ab hora pͥma usq inhorã nonã. Post qͥã aũt surrexit:
dixit ad eu̾. Fera mala ñ tͥ sussiciũt peccata animarũ
quas errare recisti: et nͣ ꝑ misisti sacͥficare dus meis

Expanded text:
in medium ignem stantem et o| rantem erat facies eius tamquam rosa. Videns eum| rex cecidit in faciem suam a timore magno . ab hora| prima usque in hora nona. Postquam surrexit dixit| ad eum . fera mala non tibi sufficiunt peccata ani| marum . quas errare fecisti . et non permisisti sacrifi| care deis
Abbreviated transcription (Latin):
mei. ego uestri si licuerit ñ obliuis ear. Uitebit aut̃. C re¬
dich in deum. ⁊ omnia possibilia credenti. amaui dñ. ana¬
ui uos. ⁊ cantas ñ quam excidit. Et suspiciens in celum. ds
inquit sertia eos innomine cuo. Non solũ aut̃ s ⁊ om̃s qͥ

Expanded text:
mei; ego vestri, si licuerit, non obliviscar. Licebit autem. Cremei; ego vestri, si licuerit, non obliviscar. Licebit autem. Credidi in Deum, et omnia possibilia credenti. Amavi Deum: amavi vos, et charitas nunquam excidit. » Et suspiciens in coelum: Deus, » inquit, « serva eos in nomine tuo: non solum autem eos,
Abbreviated transcription (Latin):
Annon illi aurora cui nox precessit dies aũ appropinquauit: sca¬
q febre inualescente cepit ex intimis ardens ꝑ om̃e corpus
erumꝑe sudoi ut quodãmͦ transiens ꝑ ignẽ ⁊ aquam educeret᷑.
in refrigeriũ. Iam cdesꝑaniꝰ de uita eius. iam quisq suũ iudi¬
cium rep̃hendet. iam nulli dubium malachĩe sentenciam
preualere. Uocam̃ adsunĩ. ⁊ ille oculos ieuans incircunstantẽ
desidio desid̾aui inquit hoc pascha manducare apud uos.
Grãs ago suꝑne pietati non sum fraudatꝰ adesid eno meo. Uides
hominem securum inmorte. ⁊ necdũ moituũ. iam certũ de
uita: Nec mirum. Uidens adeẽ noctem quã expectauerat ⁊ in
ipsa diescere sibi. ⁊ quasi de uocte tͥumphans. indet᷑ insulta¬
re tenebris. ⁊ quodãmodo loqui. Iam non dicam foisitam tene¬
bre conculcabunt me: quia hec nox illuminatio mea inde¬
licus meis. Et blande consolans nos. habete in quit euram

Expanded text:
An non illi aurora, cui nox praecessit, dies autem appropinquavit? ItaAn non illi aurora, cui nox praecessit, dies autem appropinquavit? Itaque febre invalescente, coepit ex intimis ardens per omne corpus erumpere sudor, ut quodammodo transiens per ignem et aquam, educeretur in refrigerium. Jam desperatur de vita ejus, jam quisque suum judicium reprehendit, jam nulli dubium, Malachiae sententiam praevalere. Vocamur: adsumus. Et ille oculos levans in circumstantes: « Desiderio desideravi, inquit, hoc pascha manducare apud vos. Gratias ago supernae pietati: non sum fraudatus a desiderio meo. » Vides hominem securum in morte, et necdum mortuum, jam certum de vita? Nec mirum. Videns adesse noctem quam exspectaverat, et in ipsa diescere sibi; quasi de nocte triumphans, videtur insultare tenebris, et quodammodo loqui: « Jam non dicam, Forsitan tenebrae conculcabunt me, quia haec nox illuminatio mea in deliciis meis. » Et blande nos consolans: « Habete, » inquit, « curam
Abbreviated transcription (Latin):
dest om̃iũ scõrũ clara ubiq ce
lebͥtas. s iuxta ueterem sentenciũ
musica inluctu
inportuna narratio : Adsumꝰ. canimꝰ uel inuiti: flendo cantamus
⁊ cantando fiemus. Malacbias ⁊ si ñ caneat ñ plorat tam̃. Q uid ñ
ploret qui appropinquat ad gaudiũ: Nobis qui relinquint᷑ relm¬
quit᷑ luctꝰ. solus malachias festũ facit. Qud̃ enĩ ñ pͭ corꝑe facit
mente. sicut scͥptum ẽ. C ogitacio hõĩs conficebit᷑ tibi. ⁊
reliquie cogitacionis diem festum agent tͥ. Deficiente illi cor¬
ꝑis instrum̃to. silente organo oris. officio uocis cessante reliqũu
est. ut mentis iubilo sollempuiret. Quid ni sollẽpnizee sanc¬
tis. qui scõrũ ducit᷑ ad sollẽpntatẽ : E xhibet illis quod mox
sibi debebit᷑. adhuc modicum ⁊ ipse unus ex illis est Sub
noctis crepusculo cũ iam ut cumq diei a nob expleta celeb¬
tas foret. Mala chias appropinquauerat ñ crtpusculo s auroie.

Expanded text:
dest Omnium Sanctorum clara ubique lebritas; sed juxta veterem sententiam, Musica in luctu importuna narratio est . Adsumus, canimus vel inviti. Flendo cantamus, et cantando flemus. Malachias etsi non cantat, non plorat tamen: Quid enim ploret, qui appropinquat ad gaudium? Nobis, qui relinquimur, relinquitur luctus: solus Malachias festum facit. Quod enim non potest corpore, facit mente, sicut scriptum est: Cogitatio hominis confitebitur tibi, et reliquiae cogitationis diem festum agent tibi . Deficiente illi corporis instrumento, silente organo oris, officio vocis cessante, reliquum est ut mentis jubilo solemnizet. Quidni solemnizet sanctus, qui sanctorum ducitur ad solemnitatem? Exhibet illis, quod mox sibi debebitur. Adhuc modicum, et ipse unus ex illis est. 73. Sub noctis crepusculo, cum jam utcumque diei a nobis expleta celebritas foret, Malachias appropinquaverat, non crepusculo, sed aurorae.
Abbreviated transcription (Latin):
uitia ł peccata qͥta ugilantia qͥbꝰ ł p̃dicationis ⁊ discipline flagel¬
lis ꝑsecutꝰ fuit. qͦs iadẽ labores. qͦs discursꝰ. qͦs ue sollicitudines ĩsũpse¬

Expanded text:
vitia vel peccata, quanta vigilantia quibusve praedicationis et disciplinae flagelvitia vel peccata, quanta vigilantia quibusve praedicationis et disciplinae flagellis persecutus fu
Abbreviated transcription (Latin):
rud ẽ ⁊ ꝯpositũ. ⁊ scãrũ obseruationũ in tant᷑ insciũ. ut ñ solũ
gradꝰ inferioris clerici. s ĩ sac̾dotes uxores ducerent. nuꝑtias
publice celebrarent. em̾e̾ ac uendere scã ñ hesitarent. eccłas. ob¬
lationes. decinias. ⁊ cimitĩa. laici ⁊ eoꝵ ditioni sac̃ dotes subditipos¬
siderent. usurarisiue feneratores in uista ex alienis dãpiuis lucra
coaceruarent. nͦ. ob hoc tñ minꝰ eoꝵ aliqͥ ł ȩccłias intrarent. uł
misti̾a sacro scã ꝑciperent. ad eo erant õs discipline totiꝰ exꝑtes.
pene fuerat tota ꝯsũpta. Nnd̾ multas ibidẽ necessarũ uictꝰ ĩ opias.
ꝑ plures ꝑtulit annos. eo qd̵ nͨ illicitis ꝯtractibꝰ sic̃ plurimis mos :.
suas indigentias supplere uolebat. & mmuituare. unde redderet
ñ ht̃e se cogitãs. miime p̾suinebat Ser̃ tot & tanta suscłpti ppłi

Expanded text:
et incompositum, et sanctarum observationum in tantum inscium, ut non solum et incompositum, et sanctarum observationum in tantum inscium, ut non solum gradus inferioris clerici, sed et sacerdotes uxores ducerent, nuptias publice celebrarent, emere ac vendere sancta non haesitarent, ecclesias, oblationes, decimas et coemeteria laici, et eorum ditioni sacerdotes subditi possiderent; usurarii sive foeneratores injusta ex alienis damnis lucra coarcervarent, nec ob hoc tamen minus eorum aliqui vel ecclesias intrarent, vel mysteria sacrosancta perciperent. Adpene fuerat tota consumpta; unde multas ibidem etiam necessarii victus inopias per plures pertulit annos, eo quod nec illicitis contractibus sicut pluribus mos est suas indigentias supplere volebat, et mutuare, unde redderet non habere se cogitans, minime praesumebat. Verum tot et tanta suscepti populi
Abbreviated transcription (Latin):
ueritate plenis. & auctoritate roboratis. ñ qͥd ẽ tẽptatione penitꝰ extic¬
ta. s tñ ꝯsolatione suscepta aĩe quior effectus. ꝯsecͣtionẽ ab eodẽ pꝰ
modic̃ suscep̃ ep̃alẽ. Tantꝰ aũ ⁊ in ip̃a ꝯsecͣtione ⁊ toto illo qͦ ibidẽ de¬
bitꝰ qͥdẽ femmei. s aĩ ꝑ cuncta uirił. q̃ rer̃ humanar̃ tumultꝰ atq
ꝑicula. instar ꝓpħisse debborre prudeut̃ sedare. ⁊ fortit᷑ nouerat to¬
lerare. ĩ suo do uenerans famulo. diei ꝯsecͣtionis eiꝰ. nec essaria cuncta
scd̃m b̾m agustinũex planationibꝰ. c̃b̃i ãbrosu uolumine. cꝰ titu¬
lus ẽ. de offitiis. Totoq qͦ deinceps tp̃r uixit. tãꝗͣ uer̾ di famu¬
lũ sincera deuotione sꝑalit̃ honorauit ⁊ coluit. sitiens eiꝰ instãt᷑
ꝯsiliis instrui. ⁊ orõne defendi. His ita ñ solũ ꝓsꝑe. s ⁊ religio¬
se ꝑactis. ad susceptã reu̾sus eccłiã. mueuit cler̃ & ppłm nimis¬

Expanded text:
veritate plenis et auctoritate roboratis, non quidem tentatione penitus exstincta, sed tamen consolatione suscepta, animaequior effectus, consecrationem ab eodem post modicum suscepit episcopalem. Tantus autem et in ipsa consecratione, et toto illo qbitus quidem feminei, sed animi per cuncta virilis, quae rerum humanarum tumultus atque pericula, instar prophetissae Deborae, prudenter sedare et fortiter noverat tolerare, in suo Deum venerans famulo, diei consecrationis ejus necessaria cuncta secundum B. Augustinum Explanationibus, cum B. Ambrosii volumine, cujus est titulus De officiis, totoque quo deinceps tempore vixit, tanquam verum Dei famulum sincera devotione specialiter honoravit et coluit, sitiens ejus instanter et consiliis instrui et oratione defendi. 9. His ita non solum prospere sed et religiose peractis, ad susceptam reversus Ecclesiam, invenit clerum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ carnales nnuieniunt᷑ ñ tacuisse natales. dicamꝰ ⁊ nos breuit̃ qd̾ bs hugo
natione ualentinensis loco iuxta hisarã fluniũ sito. cui castrũ nouũ no¬
litarilicet in habitu laudabilit̾ gessit ł hũit ueritatis ⁊ casticatis. ama¬
tor extitit. Nã ⁊ nĩcdatia. ingenua m̃tis affectio ne religiosis ꝗͣ plurumis ã¬
sit scłm ut seuectutis ĩmemor. ⁊ delicate. ⁊ suetudinis duras qͦs carthusia
carꝰ. cunctis hrẽt᷑ ueneratione dignissimꝰ. Cui uã uniu̾se carnis in¬
gressuro. erat qͥppe ferme iã centenariꝰ. uenerabił affuit filiꝰ. eũq ꝓͥis¬

Expanded text:
am carnales inveniuntur non tacuisse natales, dicamus et nos breviter quod B. Hugo, natione Valentinensis, loco juxta Isaram fluvium sito, cui Castrum-Novum nolitari licet in habitu laudabiliter gessit vel habuit, veritatis et castitatis amator exstitit. Nam et mendacia, ingenua mentis affectione, religiosis quam plurimis amsit saeculum, ut senectutis immemor et delicatae consuetudinis, duras, quas Carthusia charus, cunctis haberetur veneratione dignissimus. Cui viam universae carnis ingressuro erat quippe ferme jam centenarius venerabilis affuit filius, eumq
Abbreviated transcription (Latin):
bñt amplexꝰ ÷ Aliqñto de hinc tꝑis exacto spatio.idẽ legatꝰ ap̃ auinio¬
Inem
ñ ignobilẽ ꝓuintie ciuitatẽ. grande celebrauit ꝯciliũ ĩ qͦ multa ad dĩ
ep̃m. Qͥbꝰ ille ꝓtinꝰ gͣtulabundꝰ assensit. tũ dilecti comitis gaudẽs hono
tunissimũ. At uͦ ille repentino tremore ꝯcu tis ssus. ab iiss uiscibꝰ coto
reniti corpore. magnisq redamare uocibꝰ. ac sese etate. scĩa. & pꝰt̾mo
moribꝰ ⁊ uita. tantis nust̾iis ĩ parẽ affirmare. nͨuilla tenꝰ pati ĩ suȩ salu¬

Expanded text:
 Aliquanto dehinc temporis exacto spatio, idem legatus apud Avenionem, non ignobilem Provinciae civitatem, grande celebravit concilium, in quo multa ad Dei opum. Quibus ille protinus gratulabundus assensit, tum dilecti comitis gaudens honortunum. At vero ille, repentino timore concussis ab imo visceribus, toto reniti corpore, magnisque clamare vocibus, et sese aetate, scientia et postremo moribus et vita tantis mysteriis imparem coepit a
Abbreviated transcription (Latin):
tradi t̃ sepulture anno abincarnacione dñi millesimo cente¬
simo quadragesimo octauo. quarto nonas nouemb̾. Tuum ẽ
iħu bone depositum quod nob̃ credicũ ẽ. tuus thesaurꝰ qui re¬
conditus penes nos. Seruamus illum resignandum intempore
quo reposcendũ censueris. Tantum ut absq contubern alib

Expanded text:
anno ab Incarnatione Domini millesimo centesimo quadragesimo octavo, quarto nonas novembris. Tuum est, Jesu bone, depositum, quod nobis creditum est; tuus thesaurus, qui reconditur penes nos. Servamus illum resignandum in tempore, quo reposcendum censueris: tantu
Abbreviated transcription (Latin):
uit indũo. Et uere obdormiuit. Uuttus placidus. placidi
exiis indicium fuit. Et quidem om̃iũ oeuli fixi meum.
nemo tam̃ qui quando exiuit aduerce̾ potuisset. Mortuus
unere. ⁊ uiuens mortuus putabat᷑. adeo iul incercidit quod ai¬
terutrum et disterminaret. Eadem uinacitas uultus. se¬
renitas eadem. qualis apparere solet indormiente. Dice

Expanded text:
ormivit. Vultus placidus placidi exitus indicium fuit. Et quidem omnium oculi fixi in eum: nemo tamen, qui quando exivit, advertere potuisset. Mortuus vivere, et vivens mortuus putabatur: adeo nil intercidit, quod alterutrum disterminaret. Eadem vivacitas vultus, serenitas
Abbreviated transcription (Latin):
set aguoscere. Quid hac respõsione casti : Qͥd citcipectꝰ: Q a philosophia
ua refectꝰ: Calẽ utiq se mulieribꝰ exhibuisse castissimũ. talia ⁊̃ humani
astectionib adu̾tisse sapientissimũ. hinic fuit ullus qs̃ cũ de mat᷑ mrca
q̃ c̃ eo q̃ uoluit. quã diuuoluit locuta fuerait. ab eo q̃sitẽ utr eã ualde se¬
necta freguset. paululũ sec̃ p̃meditans nescio inqͥt utr̃ sit uerꝰ an non.
hnic ã ⁊ illud. qd̾ muliere qͥdã potentia nobilitateq p̾clara. cꝰ nom̃ edicẽ¬

Expanded text:
hac responsione castius? quid circumspectius? quid philosophia vera refertius? Talem utique se mulieribus exhibuisse, castissimum; talia in humanis affectionibus advertisse, sapientissimum. Hinc fuit illud quod cum de matre mea quae cum eo, quae voluit, quandiu voluit, locuta fuerat ab eo quaesissem utrum eam valde senecta fregisset, paululum secum praemeditans, « Nescio, inquit, utrum sit vetus an non. » Hinc et illud, quod muliere q
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ spei mati̾am sumere cogeret᷑. Docuit enĩ b̾s papa. ut poce ĩ
rebꝰ hꝰ. modi . uͨ. rudis nͨ. in exꝑtꝰ arguere dnm̃ et castigare qͦs dilig̃.
& om̃e filiũ flagellare ꝗͦ recipit. ⁊ iõ quanto duriꝰ cordi eiꝰ inposue¬
rat flagellũ. tanto euideutiꝰ patñe ĩ eũ dedisse dilectionis uiditiũ.

Expanded text:
super spei materiam sumere cogeretur. Docuit enim beatus papa, utpote in super spei materiam sumere cogeretur. Docuit enim beatus papa, utpote in rebus his nec rudis nec inexpertus, arguere Dominum et castigare quos diligit, et omnem filium flagellare quem recipit , et ideo quanto durius cordi ejus imposuerat flagellum, tanto evidentius paternae in eum dedisse dilectionis indicium.
Abbreviated transcription (Latin):
gitaret indigũ. S sic̃ a dño. sic eodẽ uiuãte ab eiꝰ seruo uictꝰ. ⁊ c̃fuiꝰ ab¬
scessit. Cũ gͥ inpugnationẽ ut diximꝰ ĩsuspicabilẽ sensisset hostis ãtiqͥ
reputans ne forte indignatꝰ adu̾sũ se fuiss& dñs qd eligentibꝰ secesserat
⁊ inuitꝰ electioni in se facte abreñtiare modis om̃ibꝰ delib̾auit: i sacras
a dministrationes qͥbꝰ ĩ dies se mag̃ ac mag̃ deputabat indigñ. nullo
pacto continge̾. Quã delib̾ationẽ ut putabat salubriã simł c̃ ip̃a
tẽptatione ab imo cord̾ lacͥmis ꝓfusis atq suspiriis. ei qͥ seduxãt festima¬
uit ostendere. At ille defectu eꝰ inimio ꝗͥ quã a religione ꝓfecto timo¬
c̃ humilit̃ deuoteq fecisset. tanta ꝯsolationis ab eiꝰ ore sagina ꝑ¬
fusus ẽ. tant̾q erga se dilectionis ex ꝑtꝰ affectũ. ut de hac ip̃a q̃
in desꝑationẽ eũ pene ꝯpulerat tẽp̃tatione gauderet. ⁊ felicioris ĩ¬

Expanded text:
no, sic, eodem juvante, ab ejus servo victus et confusus abscessit. 7. Cum igitur impugnationem, ut diximus, insuspicabilem sensisset hostis antiqui, reputans ne forte indignatus adversum se fuisset Dominus, quod eligentibus cesserat vel invitus, electioni in se factae abrenuntiare modis omnibus deliberavit, et sacras administrationes, quibus in dies se magis ac magis deputabat indignum, nullo pacto contingere. Quam deliberationem, ut putabat, saluberrimam, simul cum ipsa tentatione, ab imo corde lacrymis profusis atque suspiriis, ei, qui se duxerat, festinavit ostendere. At ille defectu ejus, et nimio quanquam a religione profecto timocum humiliter devoteque fecisset, tanta consolationis ab ejus ore sagina perfusus est, tantumque erga se dilectionis expertus affectum, ut de hac ipsa, quae in desperationem eum pene compulerat, tentatione gaudere, et felicioris in