comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris tui lege uilia dpriuata ui¬
dampnati. si t̾cia pars bonoꝵ fi¬
co uendicata ÷ tutele accionem
ꝓea porcione adu̾s fiscum durĩ¬
ge. mͦ si nulla ꝑ̃ scriptio locum

Expanded text:
ris tui lege Iulia de vi privata damnati si tertia pars bonorum fisco vindicata est, tutelae actionem pro ea portione adversus fiscum dirige, modo si nulla praescriptio l
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ qͣ cũ ẜ uo snõ õcculte rẽ hr̃e
đ tegitur. capitali sentẽcie sub¬
uingetur: tradendo ignib uerbe¬
rone. sitq om̃ib facultas. cͥm̃ ꝓu¬
blicum arͣ uendi sit osficio cepͥa
si. c ꝓbato crimine lib̃tas dabi¬
ne ħu̾it. exuti om̃ib dignitatis
in signib ĩnnuda maneant lib̾ta¬
nam. quolib titulo uoluntatis
accepturi aliꝗͥ exfaculiatib mu¬
lieris. Succeslio ã młieris abinte¬
stato filiis si legitum erunt. uł¬

Expanded text:
i qua cum servo suo occulte rem habere detegitur, capitali sententiae subjugetur, tradendo ignibus verberone. Sitque omnibus facultas crimen publicum arguendi, sit officio copia di, cui probato crimine libertas dabine habuit, exuti omnibus dignitatis insignibus in nuda maneant libertanam quolibet titulo voluntatis accepturi aliquid ex facultatibus mulieris. Successio autem mulieris ab intestato vel filiis, si erunt
Abbreviated transcription (Latin):
bucellarios. ł isauros armatos
armata mancipia. seu bucellarios
ant isauros insius p̃diis aut uix¬
ta se hr̃e temptau̾it p exactam
centũ libraꝵ auri ꝯdep̃nacoem iũ¬
dictam ieos seu̾issimã ꝓferri
aꝵ rectores inspeculis eẽ debebt̃
⁊ neꝗs audeat hec statuta nr̃e
mansuetudinis in aliꝰqͦ molaresei¬
entes. ꝗd exdissimulacõe. digni¬
tatis ⁊ amministracioĩs cingło. pͥ¬
uabunt᷑. ⁊ pꝰ. centũ libraꝵ auri
mulctã salutis uiteq sue ꝑicłm

Expanded text:
bucellarios vel isauros armatosqarmata mancipia seu bucellarios aut isauros in suis praediis aut iuxta se habere temptaverit, post exactam centum librarum auri condemnationem vindictam in eos severissimam proferri arum rectores in speculis esse debebunt, ne quis audeat statuta nostrae mansuetudinis in aliquo violare, scientes, quod ex dissimulatione dignitatis et administrationis cingulo privabuntur et post centum librarum auri multam salutis
Abbreviated transcription (Latin):
tine. ħẜ ue aliene ne sint pessi¬
ma cminum p̾eceantes capitis su¬
plicio plectendos dcernim. ⁊ inar̃
si dõ fuu̾it uirgines  uique dei¬
cate. ꝗd ñ solum adiniuriam hõiũ.
s ad ipsiꝰ omĩpotentis di reu̾en¬
ł birupta restitui ñ pot̃. ⁊ meri¬
to mortis dampnant᷑ suplicio. cũ
nec ii ioneldii cruine huues¬
modi raptores sint uacui. Ne gͥ
sine uindicta tał crescat insama.
ne hii qui huiꝰ moĩ crim̃ ꝯmise¬
ruit. ⁊ qui eis auxiliũ inuasionis
tꝑr p̃buerint. u̾inuenta
fu̾int in ipsa rapina. ⁊ abhuc flag¬
rante cmine ꝯprehensi.ã p̃arenti

Expanded text:
ervae alienae sint, pessima criminum peccantes capitis supplicio plectendos decernimus, et maxime si deo fuerint virgines vel viduae dedicatae  quod non solum ad iniuriam hominum, sed ad ipsicorrupta restitui non potest: et merito mortis damnantur supplicio, cum nec ab homicidii crimine huiusmodi raptores sint vacui. Ne igitur sine vindicta talis crescat insania, ut hi, qui huiusmodi crimen commiseripraebuerint, ubi inventi fuerint in ipsa rapina, et adhuc flagrante crimine deprehensi a parenti
Abbreviated transcription (Latin):
i młier repudii ob lacigne sĩ
legitima cã ase dati discesse¬
rt: neũidisitatem tupr pnsacẽe¬
tate ꝯmaculet. acciuaclonem
repudiato marito iire desferim:¬
misso ꝑꝑ suspęctionẽ cruminis ad¬
ulterii. legum ꝯditores intͣ duoꝵ
m̃sium spatium pꝰ missionẽ re¬
pudii numerandũ. suspendi. diffini¬

Expanded text:
i mulier repudii oblatione sine ulla legitima causa a se dati discesserit, ne viduitatem stupri procacitate commaculet, accusationem repudiato marito iure deferimmisso propter suspicionem criminis adulterii, legum conditores intra duorum mensum spatium post missionem repudii numerandum suspendi defini
Abbreviated transcription (Latin):
Siꝗs se ab aliquo passum inui¬
uolũt. non as stationariosꝰ actuͦ¬
no y si p̃si dalem adeut potestatẽ
aut libellos offerens. aut quẽre¬
ias suas apud acca deponens nus
publico inaccusacionẽ Aduet:÷
abalio sr̃ eod̾ crimine defem nõ
pot̃. Si tamen eꝑeos faceo luma
crimuna nascint ⁊ de uho crĩ¬
ne naceus acionem suerit d̾ duct

Expanded text:
iam ab aliquo passum puvoluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem, adeat potestatem aut libellos offerens aut querellas suas apud acta deponens. PP.publico in accusationem deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deduc
Abbreviated transcription (Latin):
sente te uignorantẽ cuinumꝗͣ
ullum cͥien dnunciatũ eẽt in
uriam apre side ꝓuuicie in me¬
tallũ datũdioas : quo mag̃ in p̃¬
senti te agente ut asseu̾as i
nuc̃ fides ueri possit illumina¬
ri. p̃fectos p̃torio adire cura. qui
tucionitm gestũ dp̃henderunt. p̃
sua iusticia reformabunt.

Expanded text:
sentem te et ignorantem, cui numquam ullum crimen denuntiatum esset, per iniuriam a praeside provinciae in metallum datum dicas, quo magis in praesenti te agente, ut adseveras, iam nunc fides veri possit illuminari, praefectos praetorio adire cura, qui, tutionum gestum deprehenderint, pro sua iustitia reformabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tatur. Uerũtũ ei ꝗ te ficto celib¬
atu c̃ aliã matrem famił in ꝓuĩ¬
cia reliꝗsset sollcitau̾it admipti¬
as. cm̃ ⁊̃ stupri aqͦ tu remota es
satore legitimo sollempnit̃ infe¬
ret᷑. certe res tuas om̃s quas ab
eo int̾ceptas mat̾monii simulacõ¬
ne d ploras restitui tͥ omĩ exac¬
tionis instancia impetrabis arec¬

Expanded text:
to Caelibatu, cum aliam matrem familias in provincia reliquisset, sollicitavit ad nuptias, crimen etiam stupri, a quo tu remota es, satore legitimo sollemniter inferetur. Certe res tuas omnes, quas ab eo interceptas matrimonii simulatione deploras, restitui tibi omni exactionis instantia impetrabis a rec
Abbreviated transcription (Latin):
transacta sut̃ : p depositã sollici¬
tudinẽ qua detin̾is. iit̾gram
accusandi facultatẽ habebis.
ad ꝙͣ cum ua̾care᷑ ceꝑis. ꝓperare
debebis. ne effrenata licencia
ao t̾rendam aduersariam. fut̾e¬

Expanded text:
licitudinem qua detineris integram accusandi potestatem habebis. Ad quam, cum vacare coeperis, properare debebis, ne effrenata licentia ad terrendam adversariam fut
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ ꝗͣ si id ꝙ fac̾e testator institut᷑
iure fuit ꝯsumatũ. nͥ forte inpͥore
testam̃to scriptis his qͥ ab intestato
a dtestatoris ħrditatem ł successiõe
uenire ñ poterant. in scd̾a uolunt᷑¬
te testator eos scrib̾e instituit qui
ab intestato adeiꝰ ħrditatẽ uocãt᷑.
Co i. casu lic inꝑfecta uideatur
scͥptura pꝰterior. infirmato pͥore tes¬
testam̃tum. s qͣi uoliuitatẽ intes¬
testium uiratoꝵ dposicoẽs susficiõs.
q̃ ñ facto ualebit primum pestam̃¬
tum lic ineo scripti iideant᷑ ex¬
tranei. Illud ⁊̃ huic legi ꝓspeximꝰ
inserendũ. ut ⁊̃ g̾ce om̃ib licent

Expanded text:
id quod secundum facere testator instituit iure fuerit consummatum, nisi forte, in priore testamento scriptis his, qui ab intestato ad testatoris hereditatem successionemve venire non poterant, in secunda voluntate testator eos scribere instituit, qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur. Eo enim casu, licet inperfecta videatur scriptura posterior, infirmato priore tesatem intestestium iuratorum depositiones sufficient: quo non facto valebit primum testamentum, licet in eo scripti videantur extranei. Illud etiam huic legi perspeximus inserendum, ut etiam Graece omnibus liceat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯrꝑ. Int̃.ã. archelao.pp̃ Con¬
sulta diualia quib ꝯsid̾ate ꝓspe¬
ctum ÷. ne uoluntates ultime d̾ fi¬
cienciũ inhac regia urbe ꝯfecte.
ap̃ alium aꝑiri possint. ꝙͣ uirum

Expanded text:
inus A. Archelao pp. Consulta divalia, quibus considerate prospectum est, ne voluntates ultimae deficientium in hac regia urbe confectae apud alium aperiri possint quam virum
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑr exige testatorem.⁊ testes adib̾e.
⁊ dictan suum arbitriũ ⁊ fuure tes¬
tament̃. S lic⁊ alio tꝑr dictatũ scͥp¬
tumue ꝓferatur. testament̃. suffi¬
ci uno ead̾ꝙ die. nullo actu int̾ue¬
niente testes om̃s uidł simł nec di

Expanded text:
 testes adhibere et dictare suum arbitrium et finire testamentum. Sed licet alio tempore dictatum scriptumve proferatur testamentum, sufficiet uno eodemque die nullo actu interveniente testes omnes, videlicet si
Abbreviated transcription (Latin):
ge scĩm licere ꝑscripturam ꝯfici¬
entib testam̃tum. si nullũ scire
uolu̾it en q̃ meo scͥpta s̃ signa tã
ł ligatam. ł tm̃ clausam inuolu¬
tãꝙ ꝓferre scripturã. ł ipsiꝯtesta¬
toris. ł cimuslib alteriis manuꝯͣ¬
scriptam. eam̃ꝙ rogatis testib. uii
num̾o. ciuib romanis pubib omĩ¬
b simł offerre. signandã s subseri¬
bendã. dum tñ testib p̃sentib tes¬
tator suũ eẽ testam̃t᷑ dixerit qd̾ of¬
fertur. ibiꝙ iꝑe corã testib suama¬
nu in reliqua parte testam̃ti sub¬
se̾bserit. Qͦ facto. ⁊ testib uno eod̾¬
ꝙ die̾ actpr subseribentib ⁊ ꝯsig¬
nantib uałe testanientum. nec eo

Expanded text:
ge sancimus licere per scripturam conficientibus testamentum, si nullum scire volunt quae in eo scripta sunt, signatam vel ligatam vel tantum clausam involutamve proferre scripturam vel ipsius testatoris vel cuiuslibet alterius manu conscriptam eamque rogatis testibus septem numero civibus Romanis puberibus omnibus simul offerre signandam et subscribendam, dum tamen testibus praesentibus testator suum esse testamentum dixerit quod offertur eique ipse coram testibus sua manu in reliqua parte testamenti subscripserit: quo facto et testibus uno eodemque die ac tempore subscribentibus et signantibus vale
Abbreviated transcription (Latin):
onĩs ꝓuinciales. Nolum ꝯuelli d̾¬
ficiencium scͥptas uire ac sollẽpnit̃
uoluntates.dũ ꝙ dam moriẽtis sup̃¬
mũ ⁊ nõ ascriptum ꝓcessisse ꝯfirma¬
tur arbitrium. tanquã patrimoni¬
um suum ad nos dficiens malu̾it ꝑ¬
tin̾e. O ñib it priuatis ⁊ militanti¬
b interdicim: ne huiꝰ mõ ꝑhibeat̃
testimonia.⁊ falsi cͥmine reos ten̾i
p̃cipim. si ꝯseripte uire ac sollẽp¬
nit̾ d̾ ficientium extit̾int uolun¬
tates. nõ scriptũ aliꝗd sub nr̃oꝵ
nominũ mencione falso astruere
moliant᷑. Nemo itaꝙ relictꝰ ħrs.
ł legib ad successionem uocatꝰ nos¬
trum. ł potenciũ nñ oirescat ne¬
mo ferre testimonia inhunemod̾
ł susciꝑe gestis huiꝰ modi uoces au

Expanded text:
ovinciales. Nolumus convelli deium scriptas iure ac sollemniter voluntates, dum quoddam morientis supremum et non adscriptum processisse confirmatur arbitrium, tamquam patrimonium suum ad nos deficiens maluerit pertinere. Omnibus enim privatis et militantibus interdicimus, ut huiusmodi perhibeant testimonia, et falsi criminis reos teneri praecipimus, si, cum scriptae iure ac sollemniter deficientium extiterint voluntates, non scriptum aliquid sub nostrorum nominum mentione falso adstruere moliantur. Nemo itaque relictus heres vel legibus ad successionem vocatus nostrum vel potentium nomen horrescat: nemo ferre testimonia in hunc modum vel suscipere gestis huiusmodi voces au
Abbreviated transcription (Latin):
ulustris prefectus urbis adibi¬
tis .x. uiris exuumero sena¬
tus amplisimi. ⁊ p̃tore clarissi¬
mo uiro qͥ tutelarib ꝯgniciõib
psio. tutores curatoresue exqͦu¬
b ordine idoneos faciat reten¬
tari. ⁊ sane io libo iudicio erꝑtes¬
q oampni ꝯtituent uiointes
etn regendis pupillarib sub¬
stanciis . singłi creandoꝵ pares
eẽ non postunt. plures ad hoc
cari. ut quem cẽtus ille admi¬
instrandis negociis pupilloꝵ
dignissimũ iudicabit. sola sep¬
tencia iptineat᷑ ꝑfecture. suꝑc̃¬

Expanded text:
lustris praefectus urbis adhibitis decem viris e numero senatus amplissimi et praetore clarissimo viro, qui tutelaribus cognitionibus praesidet, tutores curatoresve ex quolibet ordine idoneos faciat retentari. Et sane id libero iudicio expertesque damni constituent iudicantes Et si regendis pupillaribus substantiis singuli creandorum pares esse non possunt, plures ad hoc cari, ut, quem coetus ille administrandis negotiis pupillorum dignissimum iudicabit, sola sententia obtineat praefecturae, su
Abbreviated transcription (Latin):
agistratus eius oiuita ratores.¬
tis uñ filii tui originẽ ꝑ ꝯdi¬
cionem patris ducunt. ł ubi eoꝵ
st̃ facultates. tutores łcuratores
his quam pͥmum scđ formã ꝓpe¬
tuam dare curabut̃. Ꝙ si filiitui
neq possident ꝗcquam in ꝓuinc¬
Ia ubi morantur. neq inde
origuiem ducunt. restitui ap̃
patriam suam ⁊ ubi patrimo¬
nium hñt morabuntur. ut ibi
defensores legitimos sortiant᷑.¬

Expanded text:
agistratus eius civitatis, unde filii tui originem per condicionem patris ducunt vel ubi eorum sunt facultates, tutores vel curatores his quam primum secundum formam perpetuam dare curabunt. Quod si filii tui neque possident quicquam in provincia, ubi morantur, neque inde originem ducunt, restituti apud patriam suam et ubi patrimonium habent morabuntur, ut ibi defensores legitimos sortiant
Abbreviated transcription (Latin):
qͥui ꝯͣsiuio asfuent ꝑmaneblit
⁊ pulis aduitisq carissimis.
iusta đ fensio sub hac prudenci
palam ẽ: quib sane neq testa¬
mentarii defensores neq legiti¬
petunt. Nam uͥ forte huiusino
homunes osferuntur. si nicħao
defensionem suis priuilegiis ꝯ¬
ꝑabunt. ut teneri possint uire

Expanded text:
qui consilio adfuerint permanebunt et parvulis adultisque clarissimis iusta defensio sub hac prudentiupalam est, quibus neque testamentarii defensores neque legitipetunt. Nam ubi forte huiuscemodi homines offeruntur, si nihil ad defensionem suis privilegiis comparabunt, ut teneri possint, iure
Abbreviated transcription (Latin):
dictis infilios ꝓpt̃ legomi dum¬
taxat uamm siuerinfilias fu¬
erit. dõllata ñ ualeat. dotes do¬
nacoes: quarũ lib postremo re¬
ꝵ alienacões quas ex eo tꝑr qͣ
ꝯstit̾it qͦ pͥmũ memorati dineim¬
da factione ac societate cogitai̾t̃
nulliꝰ. statium eẽ monienti¶ux¬
ores saneꝰ pͣ dictoꝵ recuꝑata dote
titulo donationis acceꝑunt filiis
t assumitur: oĩa ei fisco nr̃o se re

Expanded text:
ive in filios, post legem dumtaxat latam, sive in filias fuerit collata, non valeat. Dotes donationes, quarumlibet postremo rerum alienationes, quas ex eo tempore constiterit, quo primum memorati de ineunda factione ac societate cogitaverint, nullius statuimus esse momenti Uxores sane praedictorum recuperatas dotes, titulo donationis acceperunt, filiis tus absumitur omnia ea fisco nostro se re
Abbreviated transcription (Latin):
uia: Qͥ ꝓtalib unquã ap̃ nos in¬
t̃uenire tẽptau̾int. adͣfilias sane
eoꝵ quolib nũo fu̾nt falcidiã
tm̃ exͣ bonis mat᷑s siue testate
siie inrestata d fec̾it uolumus
ciꝰ filie alimoniã. quã integrũ

Expanded text:
ui pro talibus unquam apud nos intervenire tentaverint. Ad filias sane eorum, quotlibet numero fuerint, falcidiam. Tantum ex bonis matris, sive testata sive intestata defecerit, volumus crem filiae alimonia
Abbreviated transcription (Latin):
uisꝗs cũ militib ⁊ p̾ͥuatis ⁊
parbaris ⁊̃. scelestam inier¬
it factionebaut factionis iꝑiꝰ¬
susceꝑit sacram̃tum ł ded̾it. đ
nece ⁊̃ uiroꝵ illustriũ qui ꝯsi¬
natoꝵ ⁊̃.nã u ipsi pars corꝑis
nr̃i sut̃. ł cuius lib postremoqͥ
seuentate uoluntete sontis quã
eͥffectum pimri inra uolueruit
iꝑe ꝗͥ utꝰ pore magestatis reus
gladio feriatur. B onis eiꝰ oĩb
supplicio. inꝗb pat̃ni hoc ⁊ ħr¬
ditarii criminis exẽpla metuunt᷑.
antur alienz. ⁊ ostamentis extra¬
neoꝵ ncħ capiant. sint ppetuo
egentes. ⁊ panꝑes infamia eospa¬
terna semꝑ ꝯmitetur. Ad nullos
unquã honores. nullaꝙ ꝓrsus
sacram̃ta ꝑueniant. Sint post¬
remo tales ũt his ꝑpetua eges¬
tate sordentib. sit ⁊⁊ mors sola¬
tiũ. ⁊ uita supplicium. Neniq ui

Expanded text:
uis cum militibus vel privatis vel barbaris scelestam inierit factionem aut factionis ipsius inierit sacramentum vel dederit, de nece etiam virorum illustrium, qui consipars corporis nostri sunt, cuiuslibet postremo qui severitate voluntatem sceleris qua effectum puniri iura voluerunt: ipse quidem utpote maiestatis reus gladio feriatur bonis eius omnibus supplicio, in quibus paterni, hoc est hereditarii criminis exempla metuentur antur alieni, testamentis externorum nihil capiant, sint perpetuo egentes et pauperes, infamia eos paterna semper comitetur, ad nullos unquam honores, ad nulla prorsus sacramenta perveniant, sint postremo tales, ut his perpetua egestate sordentibus sit et mors solatium et vita supplicium. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã. Iuliano. p̃p. Si quis alũp¬
nam suam lib̾tate donau̾it. ⁊ in
matrimonio suo collocau̾it. dub¬
itabat᷑ ap̃ antiquos utrimine hꝰ¬
modi nuptie legitime ẽẽ uideant᷑
anñ. Nos itaq ueteꝵ ambiguita¬
tẽ decidentes. nõ ẽẽ uetitum ma¬
trimoniũ censemꝰ. Si it exaffec¬
tu om̃s introducunt᷑ nuptie.⁊
nicħ impium neq  legib ꝯtra¬
rium intali copulatione specta¬
mꝰ : qr̃ predietas nuptias inhib¬
endas existimau̾imus. nec enĩ hõ
sic impiꝰ inuenit᷑. ut quam ab
inicio loco filie hau̾it. eam pea¬
tał insuõ collocau̾it matrimo¬
niõ s ei credendum ÷ qui eam ⁊¬
ab inicio non ut filiam educaũ
lib̾tate donauit ⁊ dignam eẽ pꝰ¬
ea suo pritanit matrunonio. s¬

Expanded text:
dem A. Iuliano pp. Si quis alumnam suam libertate donaverit et in matrimonio suo collocaverit, dubitabatur apud antiquos, utrumne huiusmodi nuptiae legitimae esse videantur, an non. Nos itaque vetustam ambiguitatem decidentes non esse vetitum matrimonium censemus. si enim ex adfectu omnes introducuntur nuptiae et nihil impium neque legibus contrarium in tali copulatione spectamus, quare praedictas nuptias inhibendas existimaverimus? nec enim homo sic impius inveniatur, ut, quam ab initio loco filiae habuit, eam postea in suo collocaverit matrimonio, sed ei credendum est, qui eam ab initio non ut filiam educavit et libertate donavit et dignam esse postea suo putavit matrimonio.
Abbreviated transcription (Latin):
solum dmentis. s ⁊̃ furiosi lib̾i
acuratore eoꝵ prãnda. extuna¬
cione tñ uihac ꝗdẽ regia urbe:
excellentissimi p̃fecti urbis. Inꝓ
unciis aut̃. iuroꝵ clarissimoꝵ
eaꝵ p̃sidum. ł locoꝵ antistitũ.
tam opinione ꝑsone ꝗͣ mod̾acio
ne dotis ⁊ añ nuptias donatiõis
ꝯstituenda p̃sentib tam curato¬
qui exgn̾e eoꝵ nobiliores sint.
ita tam̃ ut nulla ex hacc̾a oriat᷑
ł inhac regia urbe. ł in ꝓuunci¬
is iactura sub̾e furiosi. ł mente¬

Expanded text:
m dementis quam furiosi liberia curatore eorum praestanda: aestimatione tamen in hac quidem regia urbe excellentissimi praefecti urbi, in provinciis autem virorum clarissimorum earum praesidum vel locorum antistitum, tam opine, et ante nuptias donationis, statuenda; praesentibus tam curatoqui ex genere eorum nobiliores sunt; ita tamen, ut nulla ex hac causa oriatur, vel in hac regia urbe, vel in provinciis jactura substantiae furiosi, ve
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊̃ fac̾e differamꝰ nulla uenia
digni eẽ uidebimꝰ. Itaq cũ ĩuisttũ
sit ẜuos qd̾ lib̾tate donatos. posse
restatui. pꝰtq ⁊̃ huiꝰ modi pͥncipał
uñficium ita ðgͥe quasi nunꝗͣ dfuis
pꝰca uͦ sp̃ta mala ꝯdi tione adme¬
liorẽ migrau̾t sentenciã.⁊ in hoñ¬
stam ꝓfessionem effug̾e. nulłam spẽ
pͥncipał hrẽ bñficii. qti eas ad il¬
lum statum reducere ⁊ in quo si
morari pot̾i̾unt. ꝑ senti clem̃tissim̃
sanccione pͥncipał bñficium eũ sub¬
ea lege ꝯdonamꝰ ut si drelictama¬
ia ⁊ inhonesta ꝯuersacione como¬
diorẽ uitam amplexe fu̾unt ⁊ hoñs¬
tati sese aderint. uiceat eis nr̃o sup¬
plicare numini. ut diuinos affatꝰ
sine dubio mereant᷑. ad matͥmoni¬
um eaᷤᷤ uenire ꝑmitentes legiti
mũ. his qui ei ᷤ ꝯuingendisunt
nullo tamore tenendis nescitu p̃¬
teritaꝵ legum infirmum ẽẽ uide¬
atur tał ꝯuigium. S ita ualidum
huiꝰ modi man̾e matrimoniũ ꝯfi¬

Expanded text:
nos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur Itaque cum iniustum sit servos quidem libertate donatos posse restitui postque huiusmodi principale beneficium ita degere, quaspostea vero spreta mala condicione ad meliorem migravere sententiam et inhonestam professionem effugerunt, nullam spem principalis habere beneficii, quod eas ad illum statum reduceret, in quo, si morari potuerint: praesenti clementissima sancea lege condonamus, ut, si derelicta mala et inhonesta conversatione commodiorem vitam amplexae fuerint et honestati sese dederint, liceat eis nostro supplicare numini, ut divinos adfatus sine dubio mereantur ad matrimonium eas venire permittentes legitimum: 1a . His, qui eis coniungendi sunt, nullo timore tenendis, ne scitis praeteritarum legum infirmum esse videatur tale coniugium, sed ita validum huiusmodi permanere matrimonium confi
Abbreviated transcription (Latin):
iustos eos. ⁊ legitios.⁊ tam abĩ¬
testato quã extestam̃to patris fuc¬
cessuros hat.⁊ legitima in post̾¬
um nicħominus ea uxore ꝑmanẽ¬
te ꝓcreandi ꝙ libi legitimi sũt.

Expanded text:
iustos eos et legitimos et tam ab intestato quam ex testamento pater successores habeat, et legitima in posterum nihilo minus ea uxore permanente procreandi quoque liberi legitimi sint.
Abbreviated transcription (Latin):
matͥmoniũ meruĩt. exqͣ dignitate
aliam ⁊̃ omẽm maculã ꝑ quã c̾tis
nom̃ib legitune ꝯiungi młieres
ꝓhibentut ab oleri penitꝰ oꝑtet.
shis illus adiungimꝰ ut̃ filie huiꝰ¬
cemodi inlierum. siꝗͥ post expur¬
gationem pͥoris uite matris sue
nate sint. nõ uideant᷑ scenicaꝵ eẽ
faie. nec subiac̾e legib que ꝓhi¬
buer̃ filiam scenice certos hom̃es
tib inuictissimo pͥncipi saerũ siñ
ullo obstacło mereri rescriptum.
ce filias. ⁊ dignitatis. ł alterus
cẽ gr̃a suxores duc̾e interdiꝗtur.
Ut tñ om̃imodo dotalia int̃ eos
⁊̃ instrum̃ta ꝯficiantur. S si ace¬
nica matre ꝓereata q̃ usq admor¬
tem suam mead̾ ꝓfesłione dumũit:
pꝰ eiꝰ obitum p̃ces imꝑatorie clem̃¬
tie obtulit. ⁊ diuinam indulgent̃¬
am meru̾it. lib̾ationem materne
inurie.⁊ nubendi licenciã s ꝯdo¬
nantẽ istam qq̃ posse sine metu
prioꝵ legum inmatrimonio ilłco
pulari qui scenice filiam uxorem

Expanded text:
rint, ex qua dignitate aliam etiam omnem maculam, per quam certis hominibus legitime coniungi mulieres prohibentur, aboleri penitus oportet. His illud adiungimus, ut et filiae huiuscemodi mulierum, si quidem post expurgationem prioris vitae matris suae natae sint, non videantur scaenicarum esse filiae nec subiacere legibus, quae prohibuerunt filiam scaenicae certos hominestibus invictissimo principi sacrum sine ullo obstaculo mereri rescriptum, cae filias vel dignitatis vel alterius causae gratia uxores ducere interdicitur, ut tamen omnimodo dotalia inter eos etiam instrumenta conficiantur. Sed et si a scaenica matre procreata, quae usque ad mortem suam in eadem professione duravit, post eius obitum preces imperatoriae clementiae obtulerit et divinam indulgentiam meruerit liberationem maternae iniuriae et nubendi licentiam sibi condonantem, istam quoque posse sine metu priorum legum in matrimonio illis copulari, qui dudum scaenicae filiam uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ aã. hiero pp. Si donationum añ
nũpnas. ł dotis instrum̃ta d fu̾it.
pompa ĩ abaq nuptiaꝵ ceł britas
omittatur. nullꝰ estim⁊ obiddeẽ
recte alias inito matrimonio fir¬
mitatẽ. ł exeo natis libis uira pos¬
se legitimoꝵ ausfeiri. int pares
honestate ꝑsonas nuna lege impe

Expanded text:
 AA. Hierio pp. Si donationum ante nuptias vel dotis instrumenta defuerint, pompa etiam aliaque nuptiarum celebritas omittatur, nullus aestimet ob id deesse recte alias inito matrimonio firmitatem vel ex eo natis liberis iura posse legitimorum auferri, inter pares honestate personas nulla lege imped
Abbreviated transcription (Latin):
ea uideł ꝑsona omĩno adnuptias
uenire ꝓhibenda. quam aliꝗs siue
alumpna sit. siue nõ:asacro sc̃osꝰ¬
cepit baptismate. cum nicħ aliũ
sic induc̾e potẽ paternam affecc̃o¬
nem ⁊ iustaꝵ nuptiaꝵ ꝓhibicionẽ :
quani huiusmodi nexꝰ. ꝑ quẽ dõ

Expanded text:
et persona omnimodo ad nuptias venire prohibenda, quam aliquis, sive alumna sit sive non, a sacrosancto suscepit baptismate, cum nihil aliud sic inducere potest paternam adfectionem et iustam nuptiarum prohibitionem, quam huiusmodi n
Abbreviated transcription (Latin):
tem nͥ cirtensib aut theatruli¬
locis inquib hec ad solent celebra¬
n. se ꝓ hibente gau̾dentẽ. nͥ sui
uẽtieno. ł gla̾dio. aut alio simili
seu falsitatis criminȩ se ĩmiscẽ¬
tem inuen̾it. aut manꝰ audaces
cessariam ei desce̾ndi mag̃ ꝑmit¬
timꝰ facultatẽ ⁊ cãs discidii legi
ẜuau̾int : ultrici ꝓuidẽtissime
legis pena plectent᷑.¶Nam si¬
inlier ꝯtempta lege repuouim
mutendũ eẽ tempguu̾it suam
gotem ÷ añnuptias donaciõẽ am¬
infamis. conubiũ uͦ nullum uo¬
lumꝰ nuncupari. insuꝑ ⁊̃ argr¬

Expanded text:
tem, nisi circensibus vel theatralilocis, in quibus haec adsolent celebrari, se prohibente gaudentem, nisi sui veneno vel gladio aut alio simili seu falsitatis se crimini immiscentem invenerit, aut manus audaces cessariam ei discedendi permittimus facultatem et causas discidii legiservaverint, ultrici providentissimae legis poena plectentur. nam mulier si contempta lege repudium mittendum esse temptaverit, suam dotem et ante nuptias donationem aminfamis, conubium vero illud nolumus nuncupari: insuper
Abbreviated transcription (Latin):
płit. quam libello iũccm iuꝑ
hoo suo̾ uõto ꝯnant. ñ iuidetur
ñptias misse farituas. noc do¬
tis amissonẽ sustin̾e. nec capita
⁊ mete. neo cdanculo. s publice
ꝯtestacione d̾posita nupsisse
ut si adulteni susꝑicio malã
sit. noo ꝯuinctio fartiua dete¬
gitur. nullũ ꝑiulum abbis qͦ
ꝯuigio erant copulate uerint᷑.
Cñ si ꝯsciencia maritał tori fut¬
nam agruai flagitar,.¬

Expanded text:
psit, quam libello ducem super hoc suo voto convenit, non videtur nuptias inisse furtivas nec dotis amissionem sustinere nec capitalmere nec clanculo, sed publice contestatione deposita nupsisse ut, si adulterii suspicio nulla sit nec coniunctio furtiva detegitur, nullum periculum ab his quorum coniugio erant copulatae vereantur, cum, si conscientia maritalis tori furnam congruam flagitar
Abbreviated transcription (Latin):
tam dotẽ quã añnuptias donacõẽ
s bre. seu ułndicare. uxoremq si
ułit statim duc̾e. hac iusta disfi¬
nicõne sanctim: ¶Sin aũ aliter
uxori sue reminciare uolu̾it dotẽ
redibeat. ⁊ añnuptias donatioẽm
amttat. Seruis scił. seu ancilł pu¬
b̃ib. si cͥmen adulterii ułmaies¬
tatis ingeritur. tã uiri ꝗͣ nlieris:
ad examinandã cãm repudii quo
u̾itas aut faciliꝰ eruatur aut li¬
gerunt᷑ ꝑ alienos poterut̃ ꝯfite¬
ri : uolumꝰ obẜuari ¶ Sĩ uͦ filio
seu filiis. filia. seu filiab extanti¬
nuptiis lucratum :. filio. sen filiis
filie. seu filiab pꝰ mortem acçi¬
pientis ẜ uari. Idẽ si pater tem̾e
repudium misit. donationẽ añ
nuptias amatre ẜuari.¶Si ma
bendis filiis ħroib. unam. seu
ex his donare si ułit. ełcrone ẜ¬
uaua Nemullã alienandi. seu sup¬
ponendi memoratas res. ꝑmittimꝰ
facultatẽ. S si aliꝗd exhisdẽ rebꝰ
defu̾it: ab ħroibꝰ seu eaꝵ detenta¬

Expanded text:
tam dotem quam ante nuptias donationem sibi habere seu vindicare uxoremque, si velit, statim ducere hac iusta definitione sancimus. sin autem aliter uxori suae renuntiare voluerit, dotem redhibeat et ante nuptias donationem amittat. Servis scilicet seu ancillis puberibus, si crimen adulterii vel maiestatis ingeritur, tam viri quam mulieris ad examinandam causam repudii, quo veritas aut facilius eruatur aut ligeruntur per alienos poterunt confiteri volumus observari. Si vero filio seu filiis, filia seu filiabus extantinuptiis lucratum est filio seu filiis, filiae seu filiabus post mortem accipientis servari, id est si pater temere repudium miserit, donationem ante nuptias a matre servari, si mat in scribendis filiis heredibus, unum seu ex his donare velit, electione servata. Nec ullam alienandi seu supponendi memoratas res permittimus facultatem: sed si aliquid ex isdem rebus defuerit, ab heredibus seu earum detenta
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ uis indmoliendis sepuleris fue¬
rit ad p̃hensus. si id sine dnĩ sci¬
encsa  fãcilt ͭ metałt adiciatur.
s iuero domim aucoutate uł
uissione urgetur: relegacione
pͣleetetur. ⁊ si forte detractum
aliꝗͥ d sepulcro ad domũ eiꝰ uł

Expanded text:
uis in demoliendis sepulchris fuerit adprehensus, si id sine domini conscientia faciat, metallo adiudicetur; si vero domini auctoritate vel iussione urgetur, relegatione plectatur. Et si forte detractum aliquid de sepulchris ad domum eius
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. ã. ad ppłm. Qui sepulcra ui¬
olant. domus ut ira dixeru d̃¬
functoꝵ. geminum uident᷑ facu
ꝑpctrare. ã ⁊ sepultos spoliat᷑
destruendo.⁊iuuos polluunt fa¬
bricando. Siꝗs gͥ d sepulcro abs¬
tulerit saxa. ł marmora. ł colũ¬
pnas. ł aliam q̃cumq mat̾iam
fabricandi gr̃a. siue id fec̾it uẽ¬
ferendẽs añ inudicio querelã de¬
tułit. sine ꝗ cũq alum accusau̾it.
ł officiõ nunciau̾it. q̃ ꝑena pͥsce
seu̾itati accedit. Nicħ .i. droga¬
tum ÷ illi supplicio ꝗ sepuleriui¬
o latorib uidetur impositũ. Huic
.ꝓene subiacebut. ⁊ qui corꝑa se¬
pultir aut reliqas ꝯtractauerit.

Expanded text:
dem A. ad populum. Qui sepulchra violant, domus ut ita dixerim defunctorum, geminum videntur facinus perpetrare: nam et sepultos spoliant destruendo et vivos polluunt fabricando. Si quis igitur de sepulchro abstulerit saxa vel marmora vel columnas aliamve quamcumque materiam, fabricandi gratia sive id fecerit venudicium querellam detulerit sive quicumque alius accusaverit vel officium nuntiaverit. Quae poena priscae severitati accedit: nihil enim derogatum est illi supplicio, quod sepulchra violantibus videtur impositum. Huic autem poenae subiacebunt et qui corpora sepulta aut reliquias contrectaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
um colligentes. scĩm: exstipłatu
uenda ddimi cuiq ⁊̃ tacitã dob¬
utebatur res uroria. Qua ꝓpt̃ nõ
⁊ in ypothecã ħ mnlieri ⁊̃ tuncin¬
dulgeni: bñficium lic res dotale̾
parti mariti aate. Qis .n. eas ñ mi¬

Expanded text:
cimus ex stipulatu uendam dedimus cuique etiam tacitam donutebatur res uxoria, quapropter non et in hypothecam hoc mulieri et nunc indulgemus beneficium, licet res dotales parti mariti datae? quis enim eas non mi
Abbreviated transcription (Latin):
tur c̃is ꝗ ꝑ ecc̃am pꝰ ea dat. sub
ħ pacto credat ut id̾ pignꝰ ei obli¬
getur.⁊ in locũ eiꝰ suocedat. Qdẽ
ui tua ꝑsona factũ ñ sit. Iudicatr̃
⁊ it te pignora ñ accepisse. frustra
putas ł auxilio opꝰ eẽ ꝯstituti¬
onis nr̃e ad eam rẽ ꝑtinentis¬

Expanded text:
cum is, qui pecuniam postea dat, sub hoc pacto credat, ut idem pignus ei obligetur et in locum eius succedat. Quod cum in tua persona factum non sit iudicatum est enim te pignora non accepisse, frustra putas tibi auxilio opus esse constitutionis nostrae ad eam rem pertinentis
Abbreviated transcription (Latin):
runtur. creditore suũ ꝯsensũ pre¬
ea mͦ res ad pͥorem dnm reu̾tunt᷑.
In hoc ⁊i. casu diu̾se sentencie
logũ prudentibꝰ habite st̃. ꝗbꝰ dam
dicentib uis pignoris creditori re
coĩ ypothece ⁊ ħ mͦ suũ ius respuit:
uidignũ eẽ eãd rem ut pote abun¬
cio suppositã uendicare. ł tenẽteni
Hignꝰ int̾cidit. si nouatioẽ eri . Bx¬
facta in aliũ uis ob ligacoĩs trãs¬
tulisti. nec ut ea res piguoris noiẽ
ten̾etur cautũ ⁊.Ꝙ si pactũ inter

Expanded text:
runtur creditore suum consensum m revertuntur. In hoc etenim casu diversae sententiae legum prudentibus habitae sunt, quibusdam dicentibus ius pignoris creditori renoni hypothecae et hoc modo suum ius respuit, indignum esse eandem rem utpote ab initio ei suppositam vindicare vel tenentem Pignus intercidit, si novatione facta in alium ius obligationis transtulisti nec, ut ea res pignoris nomine teneretur, cautum est. Quod si pactum inter
Abbreviated transcription (Latin):
ersentẽcia solutũ funtioue fiu̾is ꝯstitutus
nͥ ea qͦ pecc̾a tib ab̾itore reoda¬
tur .ł osferatur q̃ sine pignore
ꝙecur. eam restitue ꝑꝑ erceptiõe
doli mali ũ cog̾is. Iure nͥ. ꝯten¬
dis. d̃ntores eam solam peo̾cam
cuiꝰ noiẽ pignora ob ligauer̃ of¬
simpllciter acceꝑint. Qͥo insedo
creditore locini ũ ht̃. Mec it ne¬
cessitas ei imponitur eyrograp¬
harium.⁊̃ d̃itũ pͥori creditori
pignori obligatum si creditor ex
fructib d̃itum ꝑ secutꝰ ⁊ cũ ĩꝑo
uire pignꝰ obligacoẽ lib̾atum
sit: distrahere miume pot̾.

Expanded text:
ione fueris constitutus, nisi ea quoque pecunia tibi a debitore reddatur vel offeratur, quae sine pignore debetur, eam restituere propter exceptionem doli mali non cogeris. iure enim contendis debitores eam solam pecuniam, cuius nomine pignora obligaverunt, ofsimpliciter acceperint. Quod in secundo creditore locum non habet: nec enim necessitas ei imponitur chirographarium etiam debitum priori creditori pignori obligatum, si creditor ex fructibus debitum persecutus est, cum ipso iure pignus obligatione liberatum sit, distrahere minime potest.
Abbreviated transcription (Latin):
Oꝓ gramate amoiti creditores
cũ p̃sentes eetit uissuũ exsecuti ñ
s̃ possunt uid̾i obligacõem pig¬
noris amisisse.
rui tui sub obligacõe fundi ꝗ ꝑ
cirografũ nerus pignori fu̾at. iui¬
benteni eand̾ cantionẽ reddi pig¬
noris. ⁊̃ uis remisisse udi mani
y pothecas fisco distrahente. cre¬
ditores silentio tradider̃ negociũ
palã ÷ accõeni suã amisisse eos ꝗͣ
fides fucile ꝯuelli nõ cħ.¬
d.ã. e rimano. Cũ excã man¬
dati ꝓsoc̾o tuo fenebrẽ peocam¬
te exsoluisse ꝓponas. curab p̃ses
ꝓiuncie in restitituenda pecc̃a ꝗͣ
peo exsoliusti nec ñ ⁊̃ usuris eiꝰ
in dempnitati tue ꝓspic̾e. Nam
si recepta acreditore mãcipia
q̃ pignori fuerant data hac m̃¬
te tuo soco tradidisti. inpignoris
uindm tui dissoluatur: obliga¬
çio semel extucta inscaurariñ¬

Expanded text:
ogrammate admoniti creditores, cum praesentes essent, ius suum exsecuti non sunt, possunt videri obligationem pignoris amisisse. rui tui sub obligatione fundi, qui per chirographum nexus pignori fuerat, iubentem eandem cautionem reddi pignoris etiam ius remisisse videri maniypothecas fisco distrahente creditores silentio tradiderunt negotium, palam est actionem suam amisisse eos, qufides facile convelli non A. Hermiano. Cum ex causa mandati pro socero tuo te fenebrem pecuniam exsolvisse proponas, curabit praeses provinciae in restituenda pecunia, quam pro eo exsolvisti, nec non etiam usuris eius indemnitati tuae prospicere. Nam si recepta a creditore mancipia, quae pignori fuerant data, hac mente socero tuo tradidisti, ut pignoris vinculum dissolvatur, obligatio semel extincta instaurari
Abbreviated transcription (Latin):
auidicib dãtur  ⁊ pretoruini mĩn¬
cupnt. ⁊ cum inuenim in ꝯuentio¬
nalib pignorib ł ypothecis. non
solũ tenentẽ creditorẽ adiuuari
s ⁊̃ si abea possessione cadat. siũ sua culpa
siue ñ. suĩ fortuito casu. humani
eẽ ꝑspeximꝰ. ⁊ inp̃torio pignore

Expanded text:
udicibus datur et praetorium nuncupatur. Et cum invenimus in conventionalibus pignoribus vel hypothecis non solum tenentem creditorem adiuvari, sed etiam si ab eo cadat, sive sua culpa sive non sive fortuito casu, humanius esse perspeximus et in praetorio pignore
Abbreviated transcription (Latin):
Si ĩ causã uidicati piguꝰ egptu sit.
iudicati enus nisu cui ius iubendi
fuit pignoris uire ten̾i ac distrahi
posse. sepe rescriptũ ÷. Nã inuu¬
cẽ iuste obligacõis succedit. excã
ec̃tus auctoritas iubentis.
dicati aliqua res piguori capitur
istente. ł existente ꝗͣ s nõ dignũ
p̃cium offerente. Is eui iudicatꝰ
satis nõ fecit. ad licitacõem scd̾m¬
ea q̃ ꝯstituta fuerint adinissus cuiꝰ¬
lib: alteriꝰ uice. cxosficio en̾iecd̃.¬
m ꝑ. Gord̾. ã. antigono. In cãui
dicati pignora exauetoritate p̃si¬
dis capta. potiꝰ distrahi quã uire
dnii possideri ꝯsueuerunt. sita.¬
ñ ꝑ catuditatẽ ꝯdempnati emp¬
tor inueniri nõ potest. tc̃ aue¬
toritate pͥncipis anĩum creditõi
ciã id q̃d pignori obligatũ: a
creditore pignori obstringi
posse iã dudum placuit. scił ut
sequẽti creditori utił accõ detur
tani dui q eũis quis rep̃sentat
tueat᷑. quãdui incã pignoris ma¬
nꝰ is ꝗ adit. ¶S si nos usum

Expanded text:
SI IN CAVSA IVDICATI PIGNVS CAPTVM SIT. iudicati eius iussu, cui ius iubendi fuit, pignoris iure teneri ac distrahi posse saepe rescriptum est. nam in vicem iustae obligationis succedit ex causa contractus auctoritas iubentis. dicati aliqua res pignori capitur,istente, vel existente quidem, sed non dignum pretium offerente is cui iudicatus satis non fecit ad licitationem secundum constituta fuerit admissus, cuiuslibet alterius vice ex officio emere dmp. Gordianus A. Antigono. In causa iudicati pignora ex auctoritate praesidis capta potius distrahi quam iure dominii possideri consuerunt. si tamen per calliditatem condemnati emptor inveniri non potest, tunc auctoritate principis dominium creditori iam id quod pignori obligatum est a creditore pignori obstringi posse iam dudum placuit, scilicet ut sequenti creditori utilis actio detur tamdiuque eum is qui ius repraesentat tueatur, quamdiu in causa pignoris manet eius qui dedit. Sed si vos usum
Abbreviated transcription (Latin):
Sum pignoris titulo mãcipia
uos obligasse ꝓmutua ꝗͣ acce¬
pistis peccã ꝓponitis. hoꝵ mãcipi¬
oꝵ oꝑis quas creditor accep̃. ł eis
quas ꝑciꝑe potuit inusuras ꝯputa¬
tis.⁊ pꝰ insortẽ. exceuuato d̃ito.
residuum offerentib. ⁊ si nõ acci¬
piat ꝯsignatũ deponẽtib. mnãcipͥa
uł preses ꝓuĩcie restitiu iubebit¬
sciente ea cui pignoris noĩe ob¬
ligatꝰ diceris p̾sidi ꝓbauis: ex ꝯ¬
sensu credittis. remissam pigno¬
ris o liligaeoẽm apparebit. ⁊ ꝑ ħ
iuire te manumissñ. nec ab ħde
d itricis inẜuitutẽ peti possecer

Expanded text:
Cum pignoris titulo mancipia vos obligasse pro mutua quam accepistis pecunia proponatis, horum mancipiorum operis, quas creditor accepit vel quas percipere potuit, in usuras computatis et post in sortem, extenuato debito residuum offerentibus vel, si non accipiat, consignatum deponentibus mancipia vobis praeses provinciae restitui iubebitsciente ea, cui pignoris nomine obligatus diceris, praesidi probaveris, ex consensu creditricis remissam pignoris obligationem apparebit, et per hoc iure te manumissum nec ab herede debitricis in
Abbreviated transcription (Latin):
Ci uendidiss ꝗ añ pignꝰ accep̾.¬
E ꝑ secutio tͥ ypothecaria suꝑ tẽ
ñ pot᷑. Cũ aũ d̃itor iꝑi pͥor credi¬
sori ead̾ pignera insolutum d̾dit.
empta ÷. quã si aliis easdem res ob¬

Expanded text:
Si vendidit is qui ante pignus accepit, persecutio tibi hypothecaria superesse non potest. Cum autem debitor ipsi priori creditori eadem pignora in solutum dederit empta est, quam si aliis easdem res de
Abbreviated transcription (Latin):
q idiochira grece appellant᷑. siue
tota series eoꝵ manu ꝯtrahenti¬
iũ.ł notarii. aut alt̃iꝰ cuiꝰ lib se¬
ħãt subscriptiones. siue testib. adi¬
bitis siuẽ ñ lic oditionales iuput

Expanded text:
 idiochira Graece appellantur, sive tota series eorum manu contrahentium vel notarii aut alterius cuiuslibet sceant subscriptiones, sive testibus adhibitis
Abbreviated transcription (Latin):
us locumi  annmerasti ꝯsecutꝰ es nͦ
hii creditores pat̾s tui ꝗ ꝑsonalẽ
habuer̃ accoẽm. ł cũ eo pꝰea sub
pignorib ꝯtrarer̃. pignora tua
te ignorante distrahendo uirit᷑
aliꝗd drogauer̃. unde intelligi
siꝗd auo noie te ausũte ab acto¬
rib tuis solu tũm ⁊ ut incb̃i¬
tũ numeratũ restitui. pignoraq̃
tͥ innera ꝑse qͥ te posse.
ꝯꝑ.ał.ã. ualẽti. Si potiores
creditores peccã tua dimissi s̃ ꝗb
obligata fuit possessio ꝗͣ emisse
te dicis ita ut p̃ciuĩ ꝑ uenir ⁊ ao
cosd pͥores creditores in uis eoꝵ su¬

Expanded text:
ui pecuniam numerasti consecutus es, nec hi creditores patris tui, qui personalem habuerunt actionem vel cum eo postea sub pignoribus contraxerunt, pignora tua te ignorante distrahendo iuri tuo aliquid derogaverunt. Vnde intellegis, si quid tuo nomine te absente ab actoribus tuis solutum est, ut indebitum numeratum restitui pignoraque tibi nexa persequi te posse.A. Valenti. Si potiores creditores pecunia tua dimissi sunt, quibus obligata fuit possessio, quam emisse te dicis, ita ut pretium perveniret ad eosdem priores creditores, in ius eorum su
Abbreviated transcription (Latin):
sonał accõ exceatur suũ robur
hrẽ denimꝰ. Sin aũ uis pignoris ł
ypothece er huiꝰ mõi instrum̃tis pub¬
lice uendicare quis sib ꝯtenderit:
eũ qui iustrum̃tis publicecõfectis
nititur p̃poni dc̃nimus ⁊̃ si pꝰteri
or his ꝯtineatur.nͥ forte ꝓbate at¬
q integre opuionis trĩum ł am¬
pliꝰ uiroꝵ subscͥptiones eisd hisdio¬

Expanded text:
eatur, suum robur habere decernimus. Sin autem ius pignoris vel hypothecae ex huiusmodi instrumentis vindicare quis sibi contenderit, eum qui instrumentis publice confectis nititur praeponi, etiamsi posterior dies his contineatur, nisi forte probatae atque integrae opinionis trium vel ampli
Abbreviated transcription (Latin):
nus nabedt priui leguim. ⁊ credi¬
tores alios añcedat. lic: fuerat
ant̃iores. e t ħ c̃ in ꝑsonalib statu¬
erant accõnb. si hy pothecam
respitiebant. ilico iusticie. uigorẽ
relaxabant. ⁊ semorib ypothecis
nouas mlieris y pothetas si habẽ¬
bat̃ accoẽs expellebant. nec ad fra
ritꝰ fungit᷑. c̃ p̾ene młierib cota

Expanded text:
nes habeat privilegia et creditores alios antecedat, licet fuerant anteriores. Et haec cum in personalibus statuerant actionibus, si hypothecam respiciebant, ilico iustitiae vigorem relaxabant et senioribus hypothecis novas mulieris hypothecas, si habebat actiones, expellebant, nec ad fragrito fungitur, cum paene mulieribus tota
Abbreviated transcription (Latin):
milieres ꝯuertatur. Immo magi
huiꝰ mõi dotib q̃ ab extraneis dã¬
deatur fecisse tacitam stipłacioe.
nͥ exp̃ssi in extrnneus s tlotẽ reo¬
di pact ꝯ fu̾it. uł stipłatus. cum
donasse mag̃ mlieri quã sib ali¬
ꝗd uis ẜuare extraneus ñ sti¬
płando uidecur.¶ Extrancum
aut̃ intelligun omnem citm pa

Expanded text:
mulieres convertatur. immo magis in huiusmodi dotibus, quae ab extraneis dandeatur fecisse tacitam stipulationem, nisi expressim extraneus sibi dotem reddi pactus fuerit vel stipulatus, cum donasse magis mulieri quam sibi aliquid ius servasse extraneus non stipulando videtur. Extraneum autem intellegimus omn
Abbreviated transcription (Latin):
moniũ dos apatre eiꝰ petebatur:
rat solus pat sine ꝯsensu filie
sue agere. Et si necdum accõe
mota ab hac luce fu̾at subic¬
tus.⁊ si lis ꝯtestati eẽt. ad filiam
quasi patrimoniũ oos reuerteba¬
tur: ꝙ non erat mexstipulatu ac¬
cione.Ibi ⁊ it ⁊ solus exaccionẽ
habebat ꝯsensu filie ñ expectato.
⁊ si decedelnt ad suos ħrdes trans¬
mitebat s̃ rei uxorie  ius in exstip¬
ulatu acc̃oe transpon̾e. satis hum¬
anum. satis piũ. satis utił matri¬
monios. ¶et cum lexuilia fu¬
di dotuł italici alienationẽ ꝓhi¬
bebat fieri. a marito ñ ꝯsenciẽte

Expanded text:
monium dos a patre petebatur, rat solus pater sine consensu filiae suae agere: et si necdum actione mota ab hac luce fuerat subtractus et si lis contestata esset, ad filiam quasi proprium patrimonium dos revertebatur. Quod non erat in ex stipulatu actione: ibi enim et solus exactionem habebat consensu filiae non expectato et, si decedebat, ad suos heredes transmittebat. sed rei uxoriae ius et in ex stipulatu actionem transponere satis humanum, satis pium, satis utile matrimoniis est. Et cum lex Iulia fundi dotalis Italici alienationem prohibebat fieri a marito non consentiente
Abbreviated transcription (Latin):
udeł reb q̃ solo ꝯtinentur. ilico
restitaendis ꝙ comune utͥusꝙ
fuerat accionis. ¶Sin aũ suꝑ¬
sederit. res mobiles. ⁊ senuo¬
uentes. ł incorꝑales pͥostanna
q̃ extrra inniobiles sunt usq ad
terciã partẽ centesime exbona fi¬
de introducendas maritꝰ prẽt.¬
s. ructib uideł iminobiliũ rerũ
parti młieris. extꝑr dissoluti ma¬
tͥmoniii pr̾andis. ¶ Similiq modo
pensionib ł uecturis nauium:

Expanded text:
et rebus quae solo continentur ilico restituendis, quod commune utriusque fuerat actionis. Sin autem supersederit res mobiles vel se moventes vel incorporales post annalquae extra immobiles sunt, usque ad tertiam partem centesimae ex bona fidei introducendas maritus praestet: fructibus videlicet immobilium rerum parti mulieris ex tempore dissoluti matrimonii praestandis, similique modo pensionibus vel vecturis navium
Abbreviated transcription (Latin):
accione deciebnr. nisi exuo¬
luntate mulieris. ñ abie ÷. si qd̾uo
luntas mlieris interceait manda¬
ti accionem a nr̃a auctoritate ma¬
rito ec̃ uxorem indulgeri. Q ten
poss ꝑ hane hoc ꝗd utilr impesũ
⁊ obfuari. Utsi non intertedat
mlieris uoluntas utiłr t̾n resgesta¬

Expanded text:
actione detinebantur nisi ex voluntate mulieris, non ab re est, si quidem voluntas mulieris intercedat, mandati actionem a nostra auctoritate marito contra uxorem indulgeri, quatenus possit per hanc hoc quod utiliter impensum est observari: vel si non intercedat muli
Abbreviated transcription (Latin):
głas estimacoẽs unam coadim
tociꝰ calculi ꝙ satis scrupulo sua
⁊ ꝑminiã subtilitatẽ ꝑniciosum ÷.
¶Sin aũ minime res mobiles fuĩt
in auro. partun maliis reb mebilib
ł imobilib piam facta diuisione oĩa
ꝓcede. ¶Licencia minime denegã da
marito. qñ uolu̾it dotẽ pete. ne his
qͥ̃ put: s licenciã õẽ redditꝰ ł pẽsio¬
nes. ł usunis .ł. alias accessiones soluẽ¬
ti dotis solutionẽ ꝓtelare. s siue añ
bienniũ siue p̾ea uolu̾it dotẽ pars
mariti pet̾e queat ⁊ scđ leges eam

Expanded text:
gulas aestimationes unam coadunationem totius calculi, quod satis scrupulosum et per nimiam subtilitatem perniciosum est. Sin autem minime res mobiles fuerinin auro partim in aliis rebus mobilibus vel immobilibus, pro iam facta divisione omnia procedere. licentia minime deneganda marito quando voluerit dotem petere, ne is putet sibi licentiam esse reditus vel pensiones vel usuras vel alias accessiones solventi dotis solutionem protelare: sed sive ante biennium sive postea voluerit dotem pars mariti petere, queat et secundum leges eam
Abbreviated transcription (Latin):
simũ nb uisum ⁊ in exstipłatu
acc̃one mnłierem dotem suam p̃¬
cipuam acciꝑe.⁊ si emancipata
ł ex ħroata sit. ł cũ aliis hrdibus
scripta.¶Quo anb recepto.⁊ alie
młte spẽs ꝓmptum accipiunt
exitum cum dospossit ⁊ de moffi¬
cioso accionem erclud̾t. maruñ
si sifficit ad quarta. ⁊ incollacio¬
nem ꝯfeiri ⁊ si unestat ꝯ pater
hoe testi dierit qe olustta¬

Expanded text:
simum nobis visum est et in ex stipulatu actione mulierem dotem suam praecipuam accipere, etsi emancipata vel exheredata sit vel cum aliis heredibus scripta. Quo a nobis recepto et aliae multae species promptum accipiunt exitum, cum dos possit et de inofficioso actionem excludere, maxime si sufficit ad quartam, et in collationem ferri, si intestatus pater hoc test
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonã facto. ꝗsqͥs his fui̾t. inlier
habelat rei urorie acc̃oem.q antea
inexstipłatu accoe ñ erat. Stipł¬
atione aũ ł pacto int̾posito stipła¬
tor ł his qui pasciscebat᷑ habebat
ł exstipłatu. ł p̃scriptis uerb cuilẽ
accõem. ¶Inp̃senti aũ ñ sic ẽẽ uo

Expanded text:
sonam facto, quisquis is fuerat, mulier habebat rei uxoriae actionem: quod antea in ex stipulatu actione non erat. stipulatione autem vel pacto interposito stipulator vel is qui paciscebatur habebat vel ex stipulatu vel praescriptis verbis civilem actionem. In praesenti au
Abbreviated transcription (Latin):
mento ei d rei urorie acc̃oe acce¬
dente. formare de exstiplatu ac¬
cionẽ. ¶Cumq uiris certi ⁊ in¬
dubitati ⁊ si parens ꝑuirilem se¬
xum ascendens. dote ꝓfilia. ł pro
nepte p̃stita. emaneqpnu̾it eam
ł iꝑe decesserit. inrei urorie acci¬
one dotem om̃im᷑ adinlierem ꝑ¬
erat mertiplatu accõe. Ibi ini

Expanded text:
mento ei de rei uxoriae actione accedente formare decet ex stipulatu actionem. cumque iuris certi et indubitati est, si parens per virilem sexum adscendens dote pro filia vel nepte praestita emancipaverit eam vel ipse decesserit, in rei uxoriae actione dotem omnimodo ad mulierem perat in ex stipulatu actione: ibi etenim
Abbreviated transcription (Latin):
in hoc casu nr̃am indurimꝰ ꝓuiden¬
tiã. si ir ⁊ stiplaciones: upothece in¬
oẽ aotib intelligunt᷑. ⁊ mutiles sti¬
płationes emendant᷑. sic in pꝰterum
cã inueniat᷑ ualida.⁊ ꝑfecta. q̃si o̾ib̾
dotalib instrum̃tis aprudentissimis
uris ꝯfectis. ¶Et nemo put ⁊ nos
instrum̃tis recepte sunt. Nichil. ii

Expanded text:
hoc casu nostram induximus providentiam. si enim et stipulationes et hypothecae inesse dotibus intelleguntur et inutiles stipulationes emendantur, sic in posterum causa inveniatur valida et perfecta, quasi omnibus dotalibus instrumentis a prudentissimis iuris confectis. Et nemo putet nos instrumentis receptae sunt: nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
tristicie sue mliet hoc ꝓͥum hãt so¬
latium ꝑaccionem dotis. ¶ Similiq
modo siꝗs extraneoꝵ idẽ qui eum
ꝓ quo dat ñ iupotestate hat̃ ꝓalio
ante nuptias donaciõem nupture
bedit mulieri. i necessaria monim̃ta
adibi̾t. cũ excedat sũmã legitimã¬

Expanded text:
tristitiae suae mulier hoc proprium habeat solacium per actionem dotis. Similique modo si quis extraneorum id est qui eum pro quo dat non in potestate habeat pro alio ante nuptias donationem nupturae dedit mulieri et necessaria monumenta adhibuerit, cum excedat summam legitima