comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
git. ułut falsum cui semel ad ꝗ¬
ciusti. tibi accusare ꝑmitat.
los ab his cẽ quos supplicas sac¬
tos eẽ ꝯtendis. nõ iõ accusacõem
cuad̾e possut ꝗd se illis negẽt̃
uti.Nam his ꝓd⁊ instrum̃ti
usu ab stinere: ꝗ non iꝑi machi¬
tẽ legis cornelie incider̃: ñ pos¬
sunt d fensiones eoꝵ recusando.
dociu̾s ap̃ presidem ꝓuincie ab in¬
testato te eiꝰ ħdem extitisse qui
codicillos scͥpserit: ordinariũ ÷ ut¬
in ħ ditatiᷤ possessione ꝯstitut: fid̾i¬
ꝯmissa p̃beas que nire telieta s̃.
nͥ ꝯsilium ͤ codicillos falsos arg¬
uere. Ꝙ si criminałr factũ ceptũ
interuentu indulgentie sopitũ ÷.
habes tñ residuam indagationem.¬
⁊ pot̃ d̃ fide scripture culiter

Expanded text:
git velut falsum, cui semel adquievisti, tibi accusare permittalos ab his contra quos supplicas factos esse contendis, non ideo accusationem evadere possunt, quod se illis negent uti. nam illis prodest instrumenti usu abstinere, qui non ipsi machitem legis Corneliae inciderunt, non possunt defensiones eius recusando cdocueris apud praesidem provinciae ab intestato te heredem eius extitisse, qui codicillos scripserat, ordinariuin hereditatis possessione constitutus fideicommissa praebeas, quae iure relicta sunt, nisi consilium est codicillos falsos arguere. Quod si criminaliter coeptum interventu indulgentiae sopitum est, habes tamen residuam indagationem, potest de fide scripturae civiliter
Abbreviated transcription (Latin):
gis crͣimine teneri non ⁊ ine̾ti
abco ꝗ abdux̃ plagio mancipia.
si delicti sociꝰ non ꝓbetur.: nul
mutat. Liłe it. ꝑsone sollictacõ¬
ne crim̃ omititur. ñ ꝯdicioni p̃¬
iudicatur.

Expanded text:
vel liberos ab urbe abstrahere atque qui abduxit plagio mancipia, si delicti socius non probetur, nullomutat: liberae enim personae sollicitane crimen committitur, non condicioni praeiudicatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ iact fetim erugit ut meri¬
ta eoꝵ qui falsi rescriptionibus
utuntur. digna pena eoberoeant᷑.
Snͣ ꝗ deceptus ÷ ꝑ alium. si suam
intaccnciam ꝓbat. ⁊ cum aquote¬

Expanded text:
ritatem exigit, ut merita eorum qui falsis rescriptionibus utuntur digna poena coerceantur. sed qui deceptus est per alium, si suam innocentiam probat et eum a quo
Abbreviated transcription (Latin):
nis intencioiem em̾sa anii luce
manifestab. Si uͦ ẜ uutls alienũ
eẽ ꝯstiterit p disceptatam ꝓͥera¬
tis qõnẽ ⁊ cͥminis cñis a alidĩ i
d. ã. engenio. Cum ꝗ manci

Expanded text:
nis intentionem emersa dominii luce manifestabit: si vero servum alienum esse constiterit, post disceptatam prnae genere deterreri ceteri possint, quominus istiusmodi audacia vel servos
Abbreviated transcription (Latin):
ł pͥmatib nun̾n faci dari si cnu¬
rit. Si uͦ p exibitionẽ eoꝵ ꝗ accu¬
santur. iinocentes eos eẽ ⁊ nichil
cininis admisisse patu̾it. accusato¬
res penãq̃ inctilũpniantes ex̾cen¬
da ẽ subire cogentur. Exemploã

Expanded text:
matibus numeri faciet dari, si civrit. Si vero post exhibitionem eorum qui accusantur innocentes eos esse et nihil criminis admisisse patuerit, accusatores poenam quae in calumniatores exercenda est subire cogantur. exemplo autem
Abbreviated transcription (Latin):
ab senti reo grauia cͥmina inten¬
tant᷑ sen̾tẽcia festinari ñ sol. sad¬
notat᷑ ut reꝗuitur ñ utiq ad penã
s ut potestas ei sit pigͤãdi se si
annũ pedierit si se erimine purga¬
uerit res arbitrio uidicis signatas
recipiat. Sint ã intra id tꝑs pͣ m rolꝰ¬

Expanded text:
absenti reo gravia crimina intentantur, sententia festinari non solet, sed adnotari, ut requiratur, non utique ad poenam, sed ut potestas ei sit purgandi se, siactus intra annum redierit, si se crimine purgaverit, res arbitrio iudicis signatas recipiat: sin vero intra id tempus r
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ nocentium inuesti gacõẽm
militare auxiliũ postulau̾it. aũ
dispendiis asfici ꝓuinciales ꝯces¬
serit ꝯmotione seu̾issima ꝓut tua
in locis s̃ anmoniti ꝑ lit̾as iudi¬
cis ᷤᷤ ammninicłm militare p̃be no¬
liu̾nt. aut si ab iꝑis militib dãp¬
na ꝓuincialib inflicta fuint. ⁊
dãpna ⁊ lesiones restituer:. ⁊ acce¬
ꝵ illustrium ingroꝵ militũ feri¬
tores ⁊ primates possessionum ĩ¬
puines nõ manebunt. Si presẽtes
⁊scientes ultro ñ obtułuit nocẽ¬
tes ł ammnoniti eos exib̾e distułit̃¬

Expanded text:
aliorum nocentium investigationem aliorum nocentium investigationem militare auxilium postulaverit aut dispendiis adfici provinciales concesserit, commotione severissima, prout tua in locis sunt, admoniti per litteras iudicis si adminiculum militare praebere noluerint, aut si ab ipsis militibus damna provincialibus inflicta fuerint, et damna et laesiones restituent et acerum illustrium magistrorum militum feritores vel primates possessionum impunes non manebunt, si praesentes et scientes ultro non obtulerint nocentes vel admoniti eos exhibere distuleri
Abbreviated transcription (Latin):
nes seu aliis criminib obnoxii m
possessione degant. seu latitant
dñs possessionis si p̃st to ÷ aut ꝓ¬
curatores si dñs ab⁊ sen primia¬
tes possessionis ultro offerant eos¬
aut si scientes hoo sponte ñ fece¬
rint ꝯuemantur a cuuli officio.
ut tradat̃ ꝓuincia liidicio cosꝗ
reꝗruntur ꝓut uiris ÷ sub exami¬
ne uidicis arguendos ⁊ penaᷤ p
docum̃ta ꝯgruas subituros. Sĩ
ad dtinendos eos arectore ꝓuincie
oiã ciuilia dirigantur auxilia.
¶Si aũ ꝑꝑ multitudinem forte
susfice̾ nõ posse ꝯstiterit ⁊ m̃mo¬
rati audaces executorib obiec̾int
manꝰ. ł alias parere distułunt.
sin aturo duoto tribuno
seu pͥmatib nilitũ ꝗ inlo¬
cis st̃ auxiliũ postul. ut ꝑmi
litarẽ manũ coirecti accusati
fine dãpno atq lesione euiꝰ li¬
b⁊ legib offerantur. ⁊ ꝯuicti pe¬
nas sub eãt ꝯpetentes : ñ ignaro
iudice. Qd si adu̾s in nocentem
ł obaliam cam̃ p̃ter latronũ. ł

Expanded text:
nes seu aliis criminibus obnoxii in possessione degunt seu latitant, dominus possessionis, si praesto est, aut procuratores, si dominus abest, seu primates possessionis ultro eos offerant aut, si scientes hoc sponte non fecerint, conveniantur a civili officio, ut tradant provinciali iudicio eos qui requiruntur, prout iuris est sub examine iudicis arguendos et poenas post documenta congruas subituros. Si vad detinendos eos a rectore provinciae omnia civilia dirigantur auxilia Si autem propter multitudinem forte sufficere non posse constiterit et memorati audaces exsecutoribus obiecerint manus vel alias parere distulerint, sui a viro devoto tribuno seu primatibus militum qui in locis sunt auxilium postulet, ut per militarem manum correpti accusati sine damno atque laesione cuiuslibet legibus offerantur et convicti poenas subeant competentes: non ignaro iudice, quod, si adversus innocentes vel ob aliam causam praeter latronum vel
Abbreviated transcription (Latin):
ic⁊ epłe q̃ li bello inserusti addi¬
tũ ñ sit. stipłatũ eẽ eum cui
cauebatur tñ si res int̾ p̃sentes ges¬
ta ÷ credendũ ⁊ p̃cedentẽ stipłacõ¬
nen uocem spondentis socutã eẽ.

Expanded text:
 quam libello inseruisti, additum non sit stipulatum esse eum cui cavebatur, tamen si res inter praesentes gesta est, credendum est praecedente stipulatione vocem spondentis secutam. SEV.
Abbreviated transcription (Latin):
alienacõe facta p̃ciun cũ alia t̾cia
parte recipiat. Iustum ⁊ ꝓͣpt̾ dolo
rẽ iuiuidiciũ dductã fuisse tercia
parte precii sicut iam disposium:
eũ pimuri. ⁊ ali uidł pena ñ solũ in

Expanded text:
alienatione facta pretium cum alia tertia parte recipiat. Iustum est etenim prrem in iudicium deductam fuisse, tertia parte pretii, sicut iam disposuimus, eum puniri Tali videlicet poena non solum in
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̃cio eiꝰ pͥuari.nõ ut lucro ce¬
dat ei q remalienaũ s ⁊ ut ⁊̃ ala
tanta qͣtitas abeo fisci uirib in¬
feratur. ¶Sin ã ignorãs remli¬
tigiosau em̾it. ł ꝑ aliã sp̃em ꝯ¬
traet: eam acceꝑit. tc̃ urita rci

Expanded text:
 pretio eius privari, non ut lucro cedat ei qui rem alienavit, sed ut etiam alia tanta quantitas ab eo fisci viribus inferatur: Sin autem ignorans rem litigiosam emerit vel per aliam speciem contractus eam acceperit, tunc irrita rei
Abbreviated transcription (Latin):
ano. Quicũq rẽ litigiosã uł
ambiguũ yro sͣphum. ł ꝗd lib
aeniq mobił ł unmobił fisco
nr̃o ł potenciori seu aliis ꝑ sonis
intestam̃to siue codicillo legau̾¬
it. fideiue ꝯmisit. aut ꝑ ħdita¬
tem reliq̃rit. uullã fiscus nr̃. ł
alia ꝑsona licenciã hat̃ uirgioꝵ¬

Expanded text:
Quicumque rem litigiosam vel ambiguum chirographum, quodlibet denique mobile vel immobile fisco nostro vel potentiori seu aliis personis in testamento sive codicillo legaverit fideive commiserit aut per hereditatem reliquerit, nullam fiscus noster vel alia persona licentiam ha
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. cõstãt᷑.aͥ. ẜlepido agñti ucẽ. pp̃. Si
ꝗs pꝰt hãc legẽ ciuitate spoliata. ornatũ
hoc ẽ marmora uł colũpnas ad rura
trãstułit: pͥuet᷑ ea possone ꝗ̃ ita ornti¬
u̾it. Siꝗs at̃ ex alia ĩ aliã ciuitatẽ lab̃u¬
niũ parietũ marmora uł colũpnas de

Expanded text:
mp. Constantinus A. Helpidio agenti vicem pp. Si quis post hanc legem civitate spoliata ornatum, hoc est marmora vel columnas, ad rura transtulerit, privetur ea possessione, quam ita ornaverit. Si quis autem ex alia in aliam civitatem labentium pari
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ penam ł de portationẽ susti¬
neat. siꝗͥ sine libis mortuꝰ sit bo
na adfiscum ꝑueniant. Si uero fi¬
lii. ł nepotes ed functas filiis reli¬
siͤ pͥostumos acreliquerit. Becu¬
rionesuͦ ꝗ hoc inciurerit si libos ñ
hat̃: succedat̃ curia uonaꝙ um
uersa detineat. aut ipsa ꝑse. ant
suo ordinatura ꝑicło mun̾a subit᷑¬
um. Sin aut̃ soboles erit curialis
⁊ si necdum ꝓcreata ÷ integris pat¬
ris fortunis fulciatur. Si filia uł
filie fusnt pars dimidia ad eas d¬
ad curiã Sin ã mares curiales
fu̾int inmͣixti dimidia parseis curie
cipał ꝓuirili diuidat᷑ porcõe. ex¬
copta sola maiestatis qoẽ. ꝗͣ siꝗs¬

Expanded text:
sustineat, si quidem sine liberis mortuus sit, bona eius ad fiscum perveniant: si vero filii vel nepotes ex defunctis filiis reliest et si postumos dereliquerit. Decurioni vero, qui hoc incurrerit, si liberos non habeat, succedat curia bonaque universa detineat aut ipsa per se aut suo ordinatura periculo munera subiturum. Sin autem erit suboles curiali, etsi ea necdum procreata est, integris patris fortunis fulciatur. Si filia vel filiae fuerint, pars dimidia ad eas dad curiam. Sin mares curiales fuerint intermixti, dimidia pars eis curiacipalis, pro virili dividant portione. Excepta sola maiestatis quaes
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ã. Iuł. Si adẽptis bonis min¬
sulam dat̾: sis ꝗͣnis ex indulgen¬
tia ꝯmimi redisti. acooẽs tñ quas¬
cũꝙ hinsti remanent ĩ cã bonoꝵ
publicatoꝵ. Neo exordine : qͥ pe¬
tis. aut cõ ħdes tutoꝵ acouẽs tibi
insulam filio ałportato atꝙ rõ¬
Ine uincło pat̃ne potestatis ex¬
empto si pea ex indulgrncia dii
alex̃ ut ꝓponis reddit: mpatriũ so¬
lum p̃ceo ensq dignitas restetuta sit
ꝯrꝑ. xilippꝰ.ã.Cassio. Qen̾alis
indulgentia nra reditum erulib
seu deportatis tribuit. ñ ⁊̃. loca
milicie p̾dem ad ẽpta ꝯcessitꝰ neq
huc ẜuum eẽ tui niris existimas.
ꝗ minetallũ dat: pen̾a eiꝰ p ea
libat: ẽ. ꝑ huusiio di᷑ indulgen

Expanded text:
ano. Si ademptis bonis in insulam datus sis, quamvis ex indulgentia communi redisti, actiones tamen, quascumque habuisti, remanent in causa bonorum publicatorum, nec ex ordine est quod petis, ut contra heredes tutorum actiones tibiIn insulam filio deportato hacque ratione vinculo paternae potestatis exempto, si postea ex indulgentia divi Alexandri, ut proponis, reditus in patrium solum praecedensque dignitas restituta sitet Philippus C. Cassio. Generalis indulgentia nostra reditum exsulibus seu deportatis tribuit, non etiam loca militiae pridem adempta concessit neque huc servum esse tui iuris existimas, qui in metallum datus poena eius postea liberatus est. per huiusmodi en
Abbreviated transcription (Latin):
colũpnas ł stamas cuicq matherie ex
intͣ cutates quas olim habuer̃t domꝰ.
uł ex nouo edificare cogant᷑. ⁊ illic sẽꝑ
muniis inseruituri ⁊ auctõi ꝓpͥaꝵ fre¬
q̃ntiã ciuitatũ. possessores uͦ ꝗ nõ erũt

Expanded text:
columnas vel statuas cuiuscumque materiae ex intra civitates quas olim habuerint domus vel ex novo aedificare cogantur, illic semper muniis inservituri et aucturi propriarum frequentiam civitatum. Possessores ver
Abbreviated transcription (Latin):
calib actib nexi st̃.⁊ ꝓrainociniis
ꝓscribunt᷑. ⁊ ꝯdẽpnantur. P lacuit
siꝗͥ ꝓprium uxor habuit ⁊ ama
quo origo fraudis ac uitii iniudici¬
um  aoucta z. siqͥ dimde inemã¬
cipatos filios donatione collatum ⁊
tum ap̃ accipientium iura ꝑsiste̾
nec ꝗcquã fisco inqualib causa te¬

Expanded text:
calibus actibus nexi sunt, et pro ratiociniis proscribuntur et condemnantur placuit, si quid proprium uxor habuit vel a marquo origo fraudis ac vitii in judicium deducta est, si quid deinde in emancipatos filios donatione collatum, aatum apud accipientium jura persistere; nec quicquam fisco in qualibet causa te
Abbreviated transcription (Latin):
disse docũit rep̃sentet᷑. ea ⁊̃ q̃
abĩnorio ad huo marito añ nu¬
ptias titulo donacoĩs acceꝑit. ł
diciante mat̾monio largicoẽ
uiri ad eã añ ꝓscriptionẽ ꝑue¬
nerĩt ap̃ eam firmit̃ maneat.
añ tꝑs crumnis. ac reatꝰ pa¬
trem᷑ ꝯtulisse claruit integrũ
nisd̾ citra inꝗctudinẽ reẜnet᷑.¬
Q uͦ nec uxor nͦ emãcipati lib̾i
potuerit᷑ nendicare captuna
apublicis ꝑsonis adme reffemi
spaliter censeo. ut illud qͦ adda¬
tur utrum filios hat̃ ꝗ dãꝑna¬
tus ÷. simłq adiciatur. utrũ
idẽ apud se excã donacionis

Expanded text:
disse docuerit, repraesentetur. ea etiam, quae ab innoxio adhuc marito ante nuptias titulo donationis acceperit, vel durante matrimonio largitione viri ad eam ante proscriptionem pervenerint, apud eam firmiter permaneant. ante tempus criminis ac reatus patrem contulisse claruerit, integrum isdem et citra inquietudinem rese nec uxor nec emancipati liberi potuerint vindicare, captum a publicis personis ita ad me referri specialiter censeo, ut illud quoque addatur, utrum filios habeat qui damnatus est, simulque adiciatur, utrum idem apud se ex causa donationis
Abbreviated transcription (Latin):
icatholidanis ꝗ abomi iuris
beneficio oxcluduntur. ni si ꝓlu¬
ta ame purgataꝙ rõcinia fuint
ut ꝗd noxium hũĩt transmitẽ di
copiam habeant.

Expanded text:
Caesarianis, qui ab omni juris beneficio excluduntur, nisi probata a me purgataque ratiocinia fuerint, ut, quod innoxie habuerint, transmittendi copiam habeant.
Abbreviated transcription (Latin):
a portat: suos uemãcipatos¬
O filios nabuerit᷑. pars que
exuonis eiꝰ libis ꝯcessa ⁊: ad eoᷤᷤ
tm̃ ꝗ in potestate erant trãs fera¬
tur: si emancipati ea q̃ ꝯsecu¬
ti erant emancipatioĩs tꝑr. dã¬
pno existimant ꝯferenda Si at̃
ꝯfusionem bonoꝵ donationis

Expanded text:
portatus suos et emancipatos filios habuerit, pars, quae ex bonis eius liberis concessa est, ad eos tantum qui in potestate erant transferatur, si emancipati ea, quae consecuti erant emancipationis tempore, damnose existimant conferenda. Sin autem confusionem bonorum et donationis
Abbreviated transcription (Latin):
Sin uͦ partẽ bonoꝵ accepit ꝓra
ta porcione eiꝰ tenetur. Qd̾ siob
pecc̃am cb̃itam fisco bona eiꝰ occu¬
pata ĩ. mansit paa cũ fid̾i miło¬
rib ꝓpriis credito obligat pmo

Expanded text:
Sin vero partem bonorum accepit, pro rata portione eius tenetur. quod si ob pecuniam debitam fisco bona eius occupata sunt, mansit una cum fideiussoribus propriis creditoribus o
Abbreviated transcription (Latin):
intra ꝓninciã ꝓqualitate đlcti
stilum ꝓsc̾ptionis incinrent. ꝑor
ꝯmarii officĩ sollicitudinẽ bonoꝵ
eiꝰ indago diligentisstine ceł bte¬
atq colludium forte subducatur
⁊ plena scriptio ꝯp̃hendat ꝙͥ
spatium ⁊ ꝗ̃ sit nuris ingenuum
od aut incultuim sit. aut dolat᷑.¬
aut possessionib sit ornat: qͥtue
mãcipia inprediis. occupatiꝰ. ł ur¬
bana ⁊ rustreo ł quaꝵ artium̃ ge¬
nerib riibuta teneant᷑ ł ꝗ fut
censuarii ł doloni. quot̃ bo. um
ex̾titiis taꝵ. at q̃ uomerib in¬

Expanded text:
inciam pro qualitate delicti stilum proscriptionis incurrerit, per ordinarii officii sollicitudinem bonorum eius indago diligentissime celebreatque colludium furto subducatur. Et plena descriptio comprehendat, quod spatium et quod sit ruris ingenium, quid aut cultum sitac possessionibus ornatus, quotve mancipia in praediis occupatis vel urbana vel rustica vel quarum artium generibus inbuta teneantur, quot sint casarii vel coloni, quot boum exercitiis terrarum atque vomeribus in
Abbreviated transcription (Latin):
trimonio. ꝙot s ad nos sublit¬
teris pͥubncas iuoicis singlliatini
dubio negligencia młctãda. Nã
siꝗ p factã ap̃dicto officio in¬
uestigacõem rõnał. rei pͥuate cui

Expanded text:
trimonio. Mox vero ad nos sub litteris publicis iudicis singillatim dubio neglegentia multanda. Nam si quid post factam a praedicto officio investigationem rationalis rei privatae, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponis bona eiꝰ ꝗ tutelam tuam
amministrauit sentẽciã passi ad
fiscum funt uoluta : ꝓcuratorẽ
nrm̃ adire cura. ꝗ siqͥ uire pos¬
ci animadu̾terit sinegabit

Expanded text:
ponis, bona eius, qui tutelam tuam administravit, sententiam passi ad fiscum sunt devoluta, procuratorem nostrum adire cura, qui, si quid iure posci animadverterit, non negabit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊mine. seu atrociũm inuiriaꝵ
uidicio tenetur.is qͥ in uistam
accusacionẽ incidit. ꝗd dicit
alium se huiꝰ facti mandatorẽ
pͥncipał reum mandatorẽ q̃ꝙ
ex sua ꝑsona ꝯueniri posse igno

Expanded text:
crimine seu atrocium iniuriarum in iuditio tenetur is, qui in iustam accusationem incidit, quod dicat alium se huiusfacti mandatorem rincipalem reum mandatorem quoque ex sua persona conveniri posse igno
Abbreviated transcription (Latin):
ita d finitis. cũ insuꝑiore parte
nr̃e sanctionis mplibꝰ locis ꝯiuẽ¬
tĩ fecim: mencionem Aecessa¬
riũat duxͥm oẽm inspectionem
huiꝰ modi articłi lascius ⁊ cum
subtiliore tractatu dirim̾e. ũt sit¬
in om̃ib ⁊ hoc aꝑtissime ꝯstitutũ¬

Expanded text:
iore parte nostrae sanctionis in plurimis locis coniuncti fecimus mentionem, necessarium esse duximus omnem inspectionem huiusmodi articuli latius et cum subtiliore tractatu dirimere, ut sit omnibus et hoc apertissime constitutu
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris uoluntas. in ipsiꝰ soluis
ꝑsona intellig ꝯ clusisse. curisuã
munificenciã relinquebat. inoĩb
parte ⁊ lucrum senciat. ⁊ grauam̃
ubi hoc possit ꝓced̾e subeant: ⁊ ħ

Expanded text:
tatoris voluntas in ipsius solius persona intellegitur conclusisse, cui et suam munificentiam relinquebat. In omnibparte et lucrum sentiant et gravamen, ubi hoc possit procedere, subeant. Et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nenut̃ hoc ꝗd non inelegant᷑
sũmi ingenii uir ulpian in hac
parte cum omĩ substilitate dis¬
posint. p̃tereat᷑ nrñ sanctione
ad cum qui luerat᷑ ꝑuenire. ¶Sa¬
notim siquid̾ ⁊ ꝯdicio ⁊ aliud
grauamen. indando sit ꝯstitutũ:
hoc oĩmodo lucrntes ꝓmͦ lucri
agnoscere. ¶ Sin ã infaciendo ali¬
pleri possit. similiq mͦ ⁊ alucnte
agnosci. puta si honorata ꝑsonaui¬
beatur insulam ł monumẽtã. uł
aliud tał suis sup̃tib fac̾e. ł ħdi.¬
em̾e . ł. locationẽ ł fide uissionem
subire. Et siꝗo huiꝰ modi facti si¬
cũ a quotestator locut: ÷ siue ꝑ
alium eiꝰ dem luc successore adĩ¬
ceptio ⁊ facti nat᷑a. ut ꝗ relictum⁊
ab alio adimpleri nõ possit. Tuc̃ ⁊¬
si lucrum ad aliquẽ ꝑuenerit. ñ

Expanded text:
Ne autem hoc, quod non ineleganter summi ingenii vir ulpianus in hac parte cum omni subtilitate disposuit, praetereatur, nostra sanctione ad eum qui lucretur pervenire, sancimus, si quidem condicio vel aliud gravamen in dando sit constitutum, hoc omnimodo lucrantes pro modo lucri agnoscere. Sin autem in faciendo alipleri possit, simili modo et a lucrante agnosci, puta si honorata persona iubeatur insulam vel monumentum vel aliud tale suis sumptibus facere emere vel locationem vel fideiussionem subire, et si quid huiusmodi facti sieum, de quo testator locutus est, sive per alium eiusdem lucri successorem adimceptio et facti natura, ut quod relictum est ab alio adimpleri non possit, tunc, etsi lucrum ad aliquem pervenerit, non
Abbreviated transcription (Latin):
submeerta oie. exspcctare opr ꝯdi¬
cionis euentina sub qua fu̾it dre¬
lictum. ł diem. ut tt̃ cedant c̃ uł
ꝯdicio impleat. ł dies ncert ÷ et¬
titerit. Q̾d si inmedio his quier
testam̃to lucrum socftt  ⁊ doce¬
oat. ł eo ĩuꝑstite ꝯdicio a fecerit.
hoc ꝗ iõ non p̃ualuit. maneredis

Expanded text:
rta die, expectare oportet condicionis eventum, sub qua fuerit derelictum, vel diem, ut tunc cedat, cum vel condicio impleatur vel dies incertus extiterit. Quod si in medio is, qui ex testamento lucrum sortitus est, decedat vel eo superstite condicio defecerit, hoc, quod ideo non praevaluit, manere dis
Abbreviated transcription (Latin):
disse romanis. religio usq¬
ñe abipso insinuata dcla¬
rat. quaq pontificem damasũ seꝗcła¬
osq uidicantes. heretici dogniatis in¬
famiã sustin̾e diuina pͥmũ uindicta. ꝓͦ¬
ĩ motus nr̃i. quẽ ercelesti arbitͥo sũpse¬
rimꝰ: ultione plectendos.
d̾. aãa. Eutropio p̃p. Nullũ hr̃ticis
mist̾ioꝵ locꝰ nulla adex̾cendã animiobs¬
tinacõis dem̃tiã: pateat occasio. Sciãt
õs ⁊̃ siqͥd speciali qͦlib rescͥpto ꝑ fraudem
elicito. ab huiꝰmodi homũ gn̾e impetra¬
tũ sit. nõ uałe. Arceant᷑ cunctoꝵ hr̃ti¬
coꝵ abillicitis ag̾gationibꝰ turbe. uniꝰ ⁊

Expanded text:
disse Romanis, religio hucusque ab ipso insinuata declarat, quamque Pontificem Damasum sequi claosque iudicantes haeretici dogmatis infamiam sustinere, divina primum vindicta, etiam motus nostri, quem ex coelesti arbitrio sumpses, ultione plectendos.dem AAA. Eutropio pp. Nullus haereticis mysteriorum locus, nulla ad exercendam animi obstinatioris dementiam pateat occasio. sciant omnes, etiamsi quid speciali quolibet rescripto per fraudem elicito ab huiusmodi hominum genere impetratum sit, non valere. arceantur cunctorum haereticorum ab illicitis congregationibus t
Abbreviated transcription (Latin):
Lo auimelos nec mascłoꝵ tutele
Cex lege . xii. tabulaꝵ deferun¬
tur. cum solũ patrius si ñ exeusa¬
uerint se. idius tributum:

Expanded text:
 avunculos nec masculorum tutelae ex lege duodecim tabularum deferuntur, cum solum patruis, si non excusaverint, id ius tributum
Abbreviated transcription (Latin):
illo cꝰ meministi pater mutiliter ĩ¬
testam̃to tutores dedit. ⁊ priͦ quam
hii ꝯfirmarentur. alii  abto cuius
inter ⁊ dati sint : ĩd ꝗdemi ꝙ ire
Gestum ⁊ reuocuri noꝵ pͣotest. an
autẽ qͥ udicium patris hñt. curato¬
re̾ cid pupillo ꝯstitui debeant. adi¬
tꝰ ꝯpetens ud̾x. ꝓspectis utilitati¬
b eius cxistimabit.

Expanded text:
illo cuius meministi pater inutiliter testamento tutores dedit et, priusquam ii confirmarentur, alii ab eo cuius interest dati sunt, id quidem, quod iure gestum est, revocari non potest: an autem qui iudicium patris habent curatores eidem pupillo constitui debeant, aditus competens iudex perspectis utilitatibus eius aestimabit.
Abbreviated transcription (Latin):
utores ⁊⁊ grecis uerbis licz
intestamentis relinquere.
ut ita tutores dari uideantur ac
si legitimis uerbis eos testator
matris tutores dati. excusare se¬
neccsse non hñt. nisi decreto sed
uolontatẽ defuncte. ⁊ quadam
inꝗsicioẽ habita dati fu̾uit.

Expanded text:
utores etiam graecis verbis licet in testamentis relinquere, ut ita tutores dari videantur, ac si legitimis verbis eos testatormatris tutores dati excusare necesse non habent, nisi decreto secundum voluntatem defunctae, et quidem inquisitione habita, dati fuerint.
Abbreviated transcription (Latin):
patrib coꝵ inhis reb quas quoc̃q
niõ eis cederint. ł dereliquerut.
scit unitra prefinitum nr̃is legib
mo dinĩ cutoem eis relinquere.
Qͥ deb apuo ꝯpetentem uidicem
ꝯfirmari.⁊ ita res gerere pupill¬

Expanded text:
 quas quocumque modo eis dederint vel dereliquerint, scilicet intra praefinitum nostris legibus modum, etiam tutorem eis relinquere, qui debet apud competentem iudicem se confirmare et ita res gerere pupill
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ firmari. Nullo uͦ exhis interue¬
mente. si res pupillares qui datĩs¬
c̃ administranerĩt. ꝓtutele acc̃oe te
i tibi pater  auincłm tuum tes¬
tam̃to recte tutorem ded̾it. nec
his excusatus ÷ eum tutele iudic̃o
tam dadministratis. q̃ neglectiscũ
te fuisti datum ꝓponis: reddi tibi
siꝗd cb̃etur. ꝯpetens iuidex aditus
iubebit. C uratorem. it mutiłr in
testam̃to dari. non ambigitur.¬

Expanded text:
firmari. Nullo vero ex his interveente si res pupillares qui dati sunt administraverint, protutelae actione teSi tibi pater avunculum testamento recte tutorem dedit nec is excusatus est, eum tutelae iudicio tam administratis quam neglectis, cute datum proponis, reddi tibi si quid debetur competens iudex aditus iubebit. Curatorem enim inutiliter in testamento dari non ambigitur
Abbreviated transcription (Latin):
ribiano ⁊ Rupho. Si inlocum
eius tutoris ad tempꝰ dati estis qͥ
rei publice. cã aberat. hisq iam
finito mimn̾e ꝙ ei iniunctum :
ab ce  asiit. quin ad euis osficiũ
curamq ꝑtineant negocia pup¬
ille: ambig̾e non c̃etis. S ꝯsul¬
tus feceritis. si p̃sidem ꝓuincie¬
uirum clarissumum adieritis. ut
his ad õministracionẽ tutele ꝯpel
ꝗo ⁊ d̃uit ꝯpetens iudex. inlo¬
cum excusati tutoris. curatores.
lic ⁊ pupillꝰ alios quoscumq hab¬
r⁊ tutores. dare. ¶ Quamuis at̃
curator cum aliis in locum eiꝰ sub¬
ꝯstitutus sis: t̃n ꝑicło administͣ¬
cionis ultra pubtatis tꝑra non¬
Castringis.
tutum ł ꝗd solus administracõ¬
ni ñ susficias. an tib tutelam ao¬
ministranti. adiungi alios curato¬
res oꝑteat : preses ꝓuincie si te nõ

Expanded text:
Tiberiano et Rufo. Si in locum eius tutoris ad tempus dati estis, qui rei publicae causa aberat, isque iam finito munere quod ei iniunctum est abesse desiit, quin ad eius officium curamque pertineant negotia pupillae, ambigere non debetis. Sed consultius feceritis, si praesidem provivirum clarissimum adieritis, ut is ad administrationem tutelae compelet debuit competens iudex in locum excusati curatoris, licet pupillus alios quoscumque haberet tutores, dare. quamvis autem curator cum aliis in locum eius substitutus sis, tamen periculo administrationis ultra pubertatis tempora nondstringeris.quod solus administrationi non sufficias, an tibi tutelam administranti adiungi aliquos curatores oporteat, praeses provinciae, si te no
Abbreviated transcription (Latin):
d. aã.⁊ cc̃. Max̃. Si sororis tue
filiis tucore legitimo patruo ꝯs¬
tituto. nec ullo excusato priuile¬
gio tuͣtor datus es cum hñti tuto¬
rem. alium dari ꝓhibeant iura.
necessitatem ad ministracõis eae
eum ꝑtin̾es neqͣ te dacione tesie¬
ri. non ubigitur.
d aã. ⁊ cẽ. ꝑ iorencio. Eurato¬
rem hñti neͣqͣ aduingͣi iisi cau¬
ꝯstitui. non nͥ añ priore remoto:
ambigui uiris non ⁊ teq ab futi¬
rum: dampni ꝙ medio tꝑr nego¬
ciis pupillarib ꝯtĩgit eẽ succe¬
saneum: cum accorem ꝑielo tuo
ꝯstitu̾e d̾ueras. nec uire magis¬
tratum inabsenciam tuam aliũ
creasse: certum ÷.¬
sassum.ꝓp̃. In uniuersis htiba
plac. non pris pũbem̾ iustam
hab̾e ꝑsonam. si in terposito de¬
esuo  ant admiistrandi patri¬
monii grã. aut iulitem fuerit
curitor datꝰ. Ut uixta p̃ceo en¬
tia nr̃e pietatis statuta. legitim̃
iniciate litis agitata inuidiciis
ꝯtrouersia fimatur.
e ntropio. pp̃. Curator adoles¬

Expanded text:
. et CC. Maximiano. Si sororis tuae filiis, tutore legitimo patruo constituto nec ullo excusato privilegio, tutor datus es, cum habenti tutorem alium dari prohibeant iura, necessitatem administrationis ad eum pertinere nec te datione teneri non ambigitur.o. Curatorem habenti neque adiungi nisi causubstitui non ante priore remoto ambigui iuris non est: teque afuturum damni, quod medio tempore negotiis pupillaribus contigit, esse succedaneum, cum actorem periculo tuo constituere debueris, nec iure magistratum in absentiam tuam alium creasse certum Bassum pu. In universis litibus placet non prius puberem iustam habere personam, nisi interposito decreto aut administrandi patrimonii gratia aut in litem fuerit curator datus, ut iuxta praecedentia nostrae pietatis statuta legitime initiatae litis agitata in iudiciis controversia finiatur. Eutropio pp. Curator adules
Abbreviated transcription (Latin):
s ꝯsulens mlier ad ꝓbau̾it s ne
forte hii qͥ gradu ꝓximo adu
duaꝵ suocessiones uocantur. ⁊ h¬
onestas nuptias un pediãt. si hꝰ¬
mõi rei suspectio ꝓcesserit. eoꝵ
uolumus auctoritatẽ iudiciũꝙ

Expanded text:
sulens mulier adprobaverit. Sed ne forte ii, qui gradu proximo ad viduarum successiones vocantur, et honestas nuptias impediant, si huiusmodi rei suspicio processerit, eorum volumus auctoritatem iudiciumque
Abbreviated transcription (Latin):
dis inter ꝯ sobrinos matrimo¬
niis licencia hꝰ legis salubrita¬
te indulta ⁊ ut reuocata pͥsciui¬
ris auctoritate restinetisq calup̃

Expanded text:
dis inter consobrinos matrimoniis licentia huius legis salubritate indulta est, ut revocata prisci iuris auctoritate restinctisque calu
Abbreviated transcription (Latin):
ex asfinib pruugna. nouerca. nu¬
ru. socru. oet̾isq que uire antiqͣ
ꝓhibentur : a quib cunctos se¬
uolumus ab stinere.
emancipationis libtͣate gaudet
tñ inscđas nuptias sine patris
sentencia ñ ꝯueniãt. Qd̾ si ĩ ꝯũc¬
dictionis delictũ młieris uolun¬

Expanded text:
ex adfinibus privigna noverca nuru socru ceterisque, quae iure antiquo prohibentur: a quibus cunctos volumus abstinere.emancipationis libertate gaudent, tamen in secundas nuptias sine patris sententia non conveniant. Quod si in condicionis delectum mulieris volun
Abbreviated transcription (Latin):
sclucioni inhoe solũ¬
modo casu parere a t nb casu¬
emini liceat ꝯtraħe matͥ¬
moniũ cũ filia. nepte. pro¬
nepte itẽq matre. auia ꝓauia
⁊ ex lat̾e anuta. ł matertͥa. so

Expanded text:
solutioni in hoc solumodo casu parere debNemini liceat contrahere matrimonium cum filia nepte pronepte, itemque matre avia proavia et ex latere amita ac matertera, so
Abbreviated transcription (Latin):
dicantes. ut om̃i tꝑr subiectoꝵ com¬
modatã inuestigare ꝗͣ eis mederi
ꝓcuremꝰ lapsꝰ qq̃ mlierum ꝑ quos
indignam honoris ꝯuęrsacionem
inbecillitate sexus elegerint. cum
ꝯpetenti mod̾atione sub leuandos
cc̃ censemꝰ. minimeq eiᷤ sꝑẽ me¬
lioris ꝯdicionis adimere. ut adea
respicientes: in ꝓuidã ⁊ minꝰ hoñ¬
stam electionẽ faciliꝰ drelinqͣnt.
Nam ita credunꝰ dĩ beniuolenciã.
⁊ cirra genꝰ humanũ nimiani d̃¬
menciã. quantũ nr̃e nature pos¬

Expanded text:
dicantes, ut omni tempore subiectorum commoda tam investigare quam eis mederi procuremus, lapsus quoque mulierum, per quos indignam honore conversationem imbecillitate sexus elegerint, cum competenti moderatione sublevandos esse censemus minimeque eis spem melioris condicionis adimere, ut ad eam respicientes improvidam et minus honestam electionem facilius derelinquant. nam ita credimus dei benevolentiam et circa genus humanum nimiam clementia
Abbreviated transcription (Latin):
soluitur matrimoniu. ap̃ ulpia¬
num q̃rebatur. qr lex papia int̾
senatores ⁊ lib̾tam. stare conubia
nõ patitur. Nos igͥ sequentes iudi¬
cium dĩ. non patut inuno eod̾¬
ꝙ conubio mariti facilit᷑atẽ uxo¬
ri fieri infortuniũ u quantũ uir ⁊
⁊ uxor marito ꝯcreseat.⁊ senciat
ei fulgorem. imnuitabił ꝙ ma¬
neat matrimonium. ex huiꝰ m̃o
suꝑuentu minune dminutũ. ssi¬
nuli mͦ ⁊ si pͥuati hom̃is filia ad
lib̃ti conubium ueniat. ⁊ pꝰ ea
pat̾ młieris adsenatoris digni¬
tatẽ fuerit latus. taceat uil¬
ie ⁊ papie legis crudelissima sanc¬
tio.⁊ neq ꝑ hunc modũ dissolua¬
tur matrimoniũ int̾ facti sena¬
toris filiam ⁊ lib̾tum ne soceri
prosꝑitas sine gña inueniatur.
m̃ elius ⁊ i legis papie seueri¬
tatẽ inutroq casu ꝯpescere. ꝗͣ
eam sequendo homisium matri¬
ris ⁊ mariti: s ex ꝓsya alceruis
partis fortuna. Cum i exuna
tut una lege tollati ir.

Expanded text:
solvatur matrimonium, apud Ulpianum quaerebatur, quia lex Papia inter senatores et libertas stare conubia non patitur. Nos igitur dei sequentes iudicium non patimur in uno eodemque conubio mariti felicitatem uxori fieri infortunium, ut, quantum vir in et uxor marito concrescat et sentiat eius fulgorem stabileque maneat matrimonium ex huiusmodi superventu minime deminutum. Simili modo si privati hominis filia ad liberti veniat conubium et postea pater mulieris ad senatoris dignitatem fuerit elatus, taceat Papiae legis crudelissima sanctio et neque per hunc modum dissolvatur matrimonium inter facti senatoris filiam et libertum, ne soceri prosperitas sine genero inveniatur. Melius est enim legis Papiae severitatem in utroque casu compescere, quam eam sequendo hominum matriris et mariti, sed ex prospera alterutrius partis fortuna: cum enim ex una t, ut una lege tollatur.
Abbreviated transcription (Latin):
parentis lib̃i. incuꝰ potestite ꝯ¬
stituti s̃ nuptias possint ꝯtraħ̾e.
ap̃ ue̾tes agitabatur. ⁊ filiamꝗđ
furiosi marito posse copularios
pene uiris autiqui ꝯditores admi¬
scrunt. susficere it putauer̃.Si.
pat̃ non ꝯtradicat. infilio aut̃
stimił dubitabatur. ⁊ ulpianꝰ
ꝗd retulit ꝯstitucionem imꝑa¬
toris mareii que ñ đ furioso lo

Expanded text:
ntis liberi, in cuius potestate constituti sunt, nuptias possunt contrahere, apud veteres agitabatur. Et filiam quidem furiosi marito posse copulari omnes paene iuris antiqui conditores admiserunt: sufficere enim putaverunt, si pater non contradicat. In filio autem familias dubitabatur. et Ulpianus quidem rettulit constitutionem imperatoris marci, quae non de furioso
Abbreviated transcription (Latin):
utroꝙ orbata parente. sub cura toris
nestos ꝯpetitores in ꝯtrimonii ori¬
atur forte ctamen: uit q̃ratur
cui potissimum puella iungend̃
sit. si puella cultu uerecundie ꝓͥã
nolu̾it d ꝓmere uolunttitẽ coram

Expanded text:
utroque orbata parente sub curatoris nestos competitores matrimonii oriatur forte certamen, ut quaeratur, cui potissimum puella iungenda sit, si puella cultu verecundiae propriam noluerit depromere voluntatem, coram
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ tꝑs dixerit. siue nuptias noĩa¬
uerit. non alit̾ intelligi eẽ ꝯdicio¬
nem. ad ꝯplendam ł extenuãdã.
si ip̃a nuptiaꝵ accedat festiuitiꝰ.
⁊ non cẽ tꝑs inspiciendum. in quo
quartũ dcunum annũ impletũ:
s exquo uota nuptiaꝵ re iꝑa ꝓ.¬
cesserit sic ⁊ i ⁊ antiqͥ uiris cõ¬

Expanded text:
nuptias nominaverit, non aliter intellegi esse condicionem adimplendam vel extenuandam, nisi ipsa nuptiarum accedat festivitas, et non esse tempus inspiciendum, in quo quartum decimum annum completum, sed ex quo vota nuptiarum re ipsa processerint. sic
Abbreviated transcription (Latin):
c̃apts suie mat di siue femine
sinit. qui nuptias ꝯtrahunt. ut ħ
face possint. ⁊ ñ adito pͥncipe. ⁊ ali¬
A dubitacione ex hoc emergͥe. si
hocꝙ indemente ꝯstitutio indux̃.
⁊̃ infuriosis obtinendum ⁊. q̃i exẽ¬
plo mĩte capti ⁊ furiosi filios ad¬
iuium tes: his itaꝙ dubitatis.
tales ambiguitates d̾cidẽtes. saue

Expanded text:
sive feminae sint qui nuptias contrahunt, ut hoc facere possint etiam non adito principe, et aliam dubitationem ex hoc emergere, si hoc, quod in demente constitutio induxit, etiam in furiosis obtinendum est, quasi exemplo mente capti et furiosi adiuvante. His itaque dubitatis tales ambig
Abbreviated transcription (Latin):
dentib : qͣi nulla p̃cedente in ho¬
nesta uita uxores eas gurerrtsiũ
dignitate p̃diti sut. siue alio modo
scenicas in matrimonium duc̾e ꝓh¬
ib eant᷑. dũ tñ dotalib om̃imodo ĩ¬
strumentis ñ sine scriptis tał ꝓͥe¬
tur ꝯuigium. Nam omi macula
penitꝰ direpta.⁊ quasi sius natali¬
b huiꝰ mõi młierib reoditis. nop
uocabulum inhonestum eiꝰ uihere¬
re. decet̾o uolumꝰ neq differenciã
aliquã eas hr̃e cumhis que nicħ
simił peccauer̃ s ⁊ lib̾os extali
matrimonio ꝓcreandos suos ⁊ legi¬
timos patri eẽ.licͫ alios expriore
matrimonio legitimos hãt̃. ut
bona eiꝰ tam abintestato quamex
testam̃to Isti qq̃ sine ullo impedi¬
mento ꝑciꝑe possuit. S ⁊ si tales
mulieres post diuinum rescriptũ
ad p̃ces eaꝵ datum admatrimoni¬
um uenire oistulint. saluam eis

Expanded text:
dentibus, quasi nulla praecedente inhodentibus, quasi nulla praecedente inhonesta vita uxores eas duxerint, sive dignitate praediti sint sive alio modo scaenicas in matrimonium ducere prohibeantur, dum tamen dotalibus omnimodo instrumentis, non sine scriptis tale probetur coniugium. Nam omni macula penitus direpta et quasi suis natalibus huiusmodi mulieribus redditis neque vocabulum inhonestum eis inhaerere de cetero volumus neque differentiam aliquam eas habere cum his, quae nihil simile peccaverunt: Sed et liberos ex tali matrimonio procreandos suos et legitimos patri esse, licet alios ex priore matrimonio legitimos habeat, ut bona eius tam ab intestato quam ex testamento isti quoque sine ullo impedimento percipere possint. Sed etsi tales mulieres post divinum rescriptum ad preces earum datum ad matrimonium venire distulerint, salvam eis
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊̃ fac̾e differamꝰ nulla uenia
digni eẽ uidebimꝰ. Itaq cũ ĩuisttũ
sit ẜuos qd̾ lib̾tate donatos. posse
restatui. pꝰtq ⁊̃ huiꝰ modi pͥncipał
uñficium ita ðgͥe quasi nunꝗͣ dfuis
pꝰca uͦ sp̃ta mala ꝯdi tione adme¬
liorẽ migrau̾t sentenciã.⁊ in hoñ¬
stam ꝓfessionem effug̾e. nulłam spẽ
pͥncipał hrẽ bñficii. qti eas ad il¬
lum statum reducere ⁊ in quo si
morari pot̾i̾unt. ꝑ senti clem̃tissim̃
sanccione pͥncipał bñficium eũ sub¬
ea lege ꝯdonamꝰ ut si drelictama¬
ia ⁊ inhonesta ꝯuersacione como¬
diorẽ uitam amplexe fu̾unt ⁊ hoñs¬
tati sese aderint. uiceat eis nr̃o sup¬
plicare numini. ut diuinos affatꝰ
sine dubio mereant᷑. ad matͥmoni¬
um eaᷤᷤ uenire ꝑmitentes legiti¬
mũ. his qui ei ᷤ ꝯuingendisunt
nullo tamore tenendis nescitu p̃¬
teritaꝵ legum infirmum ẽẽ uide¬
atur tał ꝯuigium. S ita ualidum
huiꝰ modi man̾e matrimoniũ ꝯfi¬

Expanded text:
nos etiam facere differamus, nulla venia digni esse videbimur. Itaque cum iniustum sit servos quidem libertate donatos posse restitui postque huiusmodi principale beneficium ita degere, quaspostea vero spreta mala condicione ad meliorem migravere sententiam et inhonestam professionem effugerunt, nullam spem principalis habere beneficii, quod eas ad illum statum reduceret, in quo, si morari potuerint: praesenti clementissima sancea lege condonamus, ut, si derelicta mala et inhonesta conversatione commodiorem vitam amplexae fuerint et honestati sese dederint, liceat eis nostro supplicare numini, ut divinos adfatus sine dubio mereantur ad matrimonium eas venire permittentes legitimum: His, qui eis coniungendi sunt, nullo timore tenendis, ne scitis praeteritarum legum infirmum esse videatur tale coniugium, sed ita validum huiusmodi permanere matrimonium confi
Abbreviated transcription (Latin):
nestate ꝯtrahenda. ñ ałr ꝗdem
ualeant. fi dotalia instrim̃tti ꝯ¬
fecta fu̾int. Is nõ intercedẽtib.
om̃imodo firma sint. sine aliqua
distinctione ꝑsonaꝵ: si fu lib̾e
sint ⁊ ingenue młieres. nullaq
nefariaꝵ ł incestaꝵ ꝯunctionum
sub erit suspicio. Nã nefarios ⁊ in¬
cestos coitus om̃ib modis ampu¬
tẽmus: sic̃ ⁊ illos qͥ p̃t̾itaꝵ legũ
sanctioñ sꝑałr uetã sunt. excep

Expanded text:
te contrahenda non aliter quidem valeant, nisi dotalia instrumenta confecta fuerint, his vero intercedentibus omnimodo firma sint sine aliqua distinctione personarum, si modo liberae sint et ingenuae mulieres, nullaque nefariarum vel incestarum coniunctionum suberit suspicio. Nam nefarios et incestos coitus omnibus modis amputamus, sicut et illos, qui praeteritarum legum sanctio
Abbreviated transcription (Latin):
io. ¶uintestator lib̾tatem tꝑrmi
ptiaꝵ. filii sui ł filie. suo dari ius¬
sit. nõ tp̃s pr̃ande lib̾tatis p̃stitit.
s pociꝰ ꝯdicioni locũ fecit. ut nõ
secutis nuptiis lib̾tas iuire posci ñ
funct: lic te ħdem scripsisse ꝓpo¬
nat᷑. tñ directam lib̾taten dare
ñ potuit. Iure .ii. directo lib̾taten

Expanded text:
lo. Cum testator libertatem tempore nuptiarum filii sui vel filiae servo dari iussit, non tempus praestandae libertati praestituit, sed potius condicioni locum fecit, ut non insecutis nuptiis libertas iure posci nonfunctus, licet te heredem scripsisse proponatur, tamen directam libertatem dare non potuit: iure enim directo libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã. achilaho. ¶ỹ testam̃to
directam lib̃̾tatem pat̾ tuꝰ sit
ꝯsecut:. quaniuis ei ħrs extite
acceꝑit libtatem. ¶Is ã cui li¬
b̾tas sine fidicomiissaria. siue Siot¬

Expanded text:
dem AA. Anchilao. Cum testamento directam libertatem pater tuus sit consecutus, quamvis ei heres extiteracceperit libertatem. Is autem, cui libertas sive fideicommissaria sive dir
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aã cicõ. laurine. Di uire nõ
sub sistit testam̃tũ. inħ nec libta¬
tes cum ñ fuisse additum ut ꝓco
dicilł scͥptum ualer ꝓponas rẽcte
datas ꝯstabit.
d̾. aã .Rizo. Di ħdes iure facto
testam̃to sollep̃nit adierint hoi¬
tatẽ. extestam̃to tͥ lib̾tas q̃sita pꝰt
colludentib tam scͥptis ħdib quã
ab intestato uenientib ad successiõe.
adimi ñ potuit. Q̾d si sponte repu¬
diauer̃ sibi dlatã successionẽ. oiã
q̃ testam̃to fuerant scͥpta a fecisse

Expanded text:
dem AA. et CC. Laurinae. Si iure non substitit testamentum, in hoc nec libertates cum non fuisse additum, ut pro codicillis scriptum valeret, proponas recte datas constabit.Rhizo. Si heredes iure facto testamento sollemniter adierint hereditatem, ex testamento tibi libertas quaesita post colludentibus tam scriptis heredibus quam ab intestato vindicantibus successionem adimi non potuit. Quod si sponte repudiaverunt sibi delatam successionem, omnia quae testamento fuerant scripta defecisse
Abbreviated transcription (Latin):
timz. ut siue unꝰ sine płres sint
eã tantũmodo partẽ uendicare
possint q̃ mortuo ͬ ꝯpetit. ¶ Illud
⁊̃ certa sanctione defuire cense¬
monio filiis ꝓereatis minime ad
scd̾as uen̾it nuptias. ut eo mõ
liceat ꝗ genitori res expriote
ꝯͣuigioꝰ sib adquisitas quoq m
uoluit alenarẽ ł administrare

Expanded text:
ut, sive unus sive plures sint, eam tantummodo partem vindicare possint, quae mortuo competit. Illud etiam certa sanctione definire censeimonio filiis procreatis minime ad secundas venerit nuptias, ut eo modo liceat quidem genitori res ex priore ugio sibi adquisitas quo modo voluerit alienare vel administrare,
Abbreviated transcription (Latin):
eis ꝯcedim. si pateinam ł ma¬
teruam s ereonatem ancen¬
tato exparte. si forte alii etiam
exanteriore matrimonio moriẽ
tił filiĩ sint.s adꝗsierunt. ¶nil¬
lo ⁊ ueterem sanctionẽ adimp¬
lentes: p̃cipim exemplo matͥs
cuiꝰ res post sedas nuptias filiis
expriore matrimonio natis sup
tre lucratus ÷ supposita eẽ ¶uiꝰ¬
⁊̃ patris qui in sua potestate
talem lib̾um ł lib̾os habens:
na linea adeos duolutã Fuare
ꝯpellitur. bona hisdem libis su

Expanded text:
eis concedimus, si paternam vel maternam hereditatem ab intestato ex parte  si forte alii etiam ex anteriore matrimonio morienti parenti filii sint sibi adquisierint. In illo etiam veterem sanctionem adimplentes praecipimus exemplo matris, cuius res post secundas nuptias filiis ex priore matrimonio natis supptre lucratus est, supposita esse. I patris, qui in sua potestate talem liberum vel liberos habens mex materna linea ad eos devolutam servare compellitur, isdem liberis bona
Abbreviated transcription (Latin):
it si exnaturali filio nepotem ht̃
auus. legitimũ patri suo. ł natu¬
ralem: Inomĩb itaq tałb dubita¬
cionib. cum nulla legitima ꝯseq̃¬
tia in huiꝰ mõi ꝑsonis custodit᷑.
s interuentu soboł naturał ncħ
uis legitimum sub eẽ pot̃. ut ne¬
cessitas relinquendi aliꝗd ei exle¬
gib immineat. liceat eis quãtũ

Expanded text:
 si ex naturali filio nepotem habet avus legitimum patri suo vel naturalem? In omnibus itaque talibus dubitationibus cum nulla legitima consequentia in huiusmodi personis custoditur, sed interventu subolis naturalis nihil ius legitimum subesse potest, ut necessitas relinquendi aliquid eis ex legibus immineat, liceat eis quantum
Abbreviated transcription (Latin):
gituna mimine soboles facit impe¬
dimentum. Ea i subsistente. uet̾ũ
ꝯstitutionum tenorẽ innaturalib
filiis statutum. ⁊ innepotes extendi
ra ⁊ i ab intestato.ĩnaui successlo¬
tem huiꝰ mõi uocabulo. intam de¬
generes homĩes extend̾e malu̾ĩt.

Expanded text:
tima minime suboles facit impedimentum. ea enim subsistente veterum constitutionum tenorem in naturalibus filiis statutum et in nepotes extendimra etenim ab intestato in avi successiotem huiusmodi vocabuli in tam degeneres homines extendere maluerint.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ant̃. aã. Sꝑate. ¶ . uem dicis tu¬
torem testamento patrone datum.
si ᷤ administrationi se non miscuit.
e uersꝰ eum accione neg̃oꝵ gestoꝵ¬
⁊i tutores testam̃to ub dati sut.¬
quamquam unꝰ ur̃m sue eta¬
tis ꝑactis sit. idest pupillarem eta¬
tem excesserit. tutela tam̃ ur̃a ad

Expanded text:
nus AA. Speratae. Quem dicis tibi tutorem testamento patronae datum, si administrationi se non miscuit, versus eum actione negotiorum gestoSi tutores testamento vobisquamquam unus vestrum suae aetatis factus sit, id est pupillarem aetatem excesserit, tutela tamen vestra ad
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃e ꝓfess es. stat: ꝯtrouersiam te pa¬
ti. qua nẽ postulas. priꝰ quamd ꝯ
dicione ꝯstar⁊ tua accusandi ł trib¬
tendit. Cũ gͥ sic̃ allegas statu tuge¬
neris fret es uixta uis ordinarium᷑¬
prefidẽ pete qui cognita pꝰ libali ca

Expanded text:
pse confessus es status controversiam pati, qua ratione postulas, priusquam de condicione constaret tua, accusandi tibi tribcontendit? cum igitur, sicut adlegas, statu generis fretus es , iuxta ius ordinariumidem pete, qui cognita prius liberali ca
Abbreviated transcription (Latin):
adris quas adelium tanquam pͥn¬
ciple fecerat in anes ⁊ uacuas eẽ.
atq inuritum duocari. ac dinge¬
nuitate eiꝰ d̾ elii requiri. nec młie¬
ri id obeẽ. ꝗd adeum tanquã dcu¬
rionem. ł principalẽ scͥpserit. ł id
ꝗ idem se furperit dcurionẽ. ł pͥn¬

Expanded text:
is, quas ad Aelium tanquam principalem fecerat, inanes ac vacuas esse, atque in irritum devocari; ac de ingenuitate ejusdem Aelii requiri, nec mulieri id obesse, quod ad eum tanquam decurionem ac principalem scripserit, vel id, quod idem se finxerit decurionem,
Abbreviated transcription (Latin):
tollenda posium in quãdã difficultatẽ
uncid̾e ꝑiclitantẽ. ꝯpendioso remedio
fulciendam eẽ censem. Cũ i. ꝑ asser¬
torẽ sr̃ lib̾tate uidiciũ agitabatur. si
inmedio assertore litẽ ageute. assertꝰ
ab hac luce fuit substraet:. necessitas
imponelatur nicħonun assercori litẽ
implere. ut emptor si uiet : erat ⁊ pli
b̾tate fuit ꝓnunciatũ hat᷑ regͥssum ad¬
us uenditorẽ ut ei qͣi lib̾e ꝑsone uen¬
ditor reddat id ꝗd emptionali ĩstrum̃¬
to ꝯtinebatur. ł natͥa ꝯtract exige
udicõ ueniente. Scĩm itaq ip̃sẽti
casu licenciã eẽ emptori adu̾sus suũ¬

Expanded text:
 de adsertione tollenda posuimus, in quandam difficultatem incidere periclitantem, compendioso remedio fulciendam esse censemus. Cum enim per adsertores super libertate iudicium agitabatur, si in medio adsertore litem agente adsertus ab hac luce fuerit subtractus, necessitas imponebatur nihilo minus adsertori litem implibertate fuerat pronuntiatum, habeat regressum adversus venditorem, ut ei quasi liberae personae venditor reddat id, quod emptionali instrumento continebatur vel natura contractus exigebiudicium veniente? Sancimus itaque in praesenti casu licentiam esse emptori adversus suu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibi. q̃d his qui exẜuitute ad lib̾ta¬
tem ꝓsiluu̾nt. penit intdicim Illis
torias lites examinari p̃cipiebat᷑ in
pꝰ teꝵ ꝯquiescentib õ sit iustũ pͥmã
diffinicoẽm insuis man̾e uirib: ep̃aob¬
uocatio nulla oblata fuit. Q pone¬
cta sadsimilitu dinẽ alioꝵ neg̃oꝵ ui
dex adquẽ res ex ꝓuocacõe ducitur.

Expanded text:
ervitute ad libertatem prosiluerint, penitus interdicimus: illis torias lites examinari praecipiebant, in posterum conquiescentibus, cum sit iustum primam definitionem in suis manere viribus, cum provocatio nulla oblata fuerit: qua porrecta, ad similitudinem aliorum negotiorum iudex, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
Penne pp̃. Lites suꝑ ẜuili ꝯdicõe
mouendas. adclem̃ciorẽ. tam exam¬
inacionem quam terminum trans¬
fec̾im Iubentes. siꝗs ł ad huc ẜ uẽs
libm se ẽẽ dixerit. ł inlib̾tate ꝯmo¬
rans adfuitutem uocat fuit. asser¬
toris disficłtates inutroq casu cessa

Expanded text:
enae pp. Lites super servili condicione movendas ad clementiorem tam examinationem quam terminum transferimus iubentes, si quis vel adhuc serviens liberum se esse dixerit vel in libertate commorans ad servitutem vocatus fuerit, adsertoris