comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Quid est emi oro te. Cur impo
hõi censeas qd sepe olim et potuissi
uides hoĩem et fecisse. heu mih
om̃i reꝵ asperitate solacium lo¬
uimenq.: Sentio ad imitand
Rarissimos hortatoris glosa cõsilia
S alta nimiũ supraq ħõiem.
Quid supra hõiem dicis nõ de or
tibi s horm Racões hom̃iq exẽpla
ꝓponimꝰ. Hõĩ fateor s pari¬
cop est que ultima et exacta ra¬
ritas mullitati ꝓxĩa non młtũ
inter fenicem ⁊ chimeram ĩt̾esse
dixim Illos sequor qui chimeraz
nicħ esse uolunt. apdalios nẽpe
cui silis fieri uelis quisquis Rarõs
sequi negliget. Rarus esse uir non¬
non po̾terĩt. Sideo unũ ex pau¬
cis fieri iubes unꝰ ex młtis sũ.
Propenllm̃ te maluerim ꝙͣ ex młg
unum Nestio eĩ an non ẽẽ an stul ͫ
esse fic melior at qui płimoꝵ Idem
et stulcoꝵ de numeio sico. Ego
uero mł peius esse ꝙͣ nil esse scĩo.¬
⁊ nestio ꝙͥ mali sit esse adinecẽe

Expanded text:
Quid est enim, oro te, cur impossibile Quid est enim, oro te, cur impossibile homini censeas, quod sepe olim et potuisse vides hominem et fecisse. Heu michomni rerum asperitate solatium lenimenque? Sentio ad imitandum rarissimos hortatores gloriosa consilia, sed alta nimium supraque hominem. Quid supra hominem dicis, non deorum tibi sed hominum rationes, hominumque exempla proponimus. Hominum fateor, sed paucorum; estque ultima et exacta raritas nullitati proxima: non multum inter Phenicem et Chymeram interesse dixerim illos sequor, qui Chymeram nichil esse volunt, apud alios namque cui similis fieri velis; quisquis raros sequi negliget, rarus esse vir non poterit. Video unum ex paucis fieri iubes; unus ex multis sum. Prope nullum te maluerim, quam ex multis unum; nescio enim an non esse, an stultum esse sit melius. At qui plurimorum, idem et stultorum e numero sit oportet. Ego vero nil peius esse quam nil esse scio. Nescis quid mali sit esse aliquid, nec esse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfecto quib non sti salubria esse
non possũt. Heu ego crucõr tu
disputas. Iste tuas dolor nccͣio
aut lentus erit, aut incensus atq
ita uł facilem uł breuẽ paciencia
Requirit. heu mͥ sũ ͦ crucõr dolo¬
⁊ si sũm ꝰ nempe breuis est do lor
Parre gemitib aut fuget aut fu¬
giat: est neccesse sic utriusq libtas
In forib int̾im forti aĩo ferte me¬
talia spõsum ac utile est. Sposio
dcũ faceor. factu nec po ᷝ quid̃ reor
non impossiblicas Reꝵ est, s
mollicies hominũq uirtutes in i¬
m̾os de ẜtores fecit ⁊ faiciet dũ om̃e
difficile tanꝙͣ impoᷝ respuitut unt
perit cuiꝰ mat̾ia difficultas quid
s honesta est. Sumus hoĩes hon
Sñ et moribunda corpuscla unn so¬
loris ferre non ualet. ⁊ Fragiliaa
huana non negemn s non u̾sq ada
qͥnad tollerentiã omĩs aduersi sa
Giriũ ħ icura sinc nisi maior mł
esset In firmitas aĩoꝵ ⁊ lloꝵ illa
est que uno nedignos eiulacus e
uiliebres atq huiles uoces elicit

Expanded text:
edita non sunt, salubria esse non possunt. Heu, ego crucior tu disputas! Iste tuus dolor, necessario, aut lentus erit, aut intensus, atque ita vel facilem vel brevem patientiam requirit. Heu michi, summo crucior dolore! Si summus, nempe brevis est dolor; parce gemitibus: aut fuget aut fugiat est necesse; sic utrinque libertas in foribus. Interim forti animo ferre mortalia speciosum ac virile est. Speciosum dictu, fateor, factu ne possibile quidem reor. Non impossibilitas rerum est, sed mollities hominum, que virtutis innumeros disertores fecit et faciet; dum omne diffperiit, cuius materia difficultas quidem, sed honesta est. Sumus homines non dii, et moribunda corpuscula vim doloris ferre non valent. Fragilia corpora humana non negem, sed non usque adeo quin ad tolerantiam omnis adversi sat virium habitura sint, nisi maior multo esset infirmitas animorum. Illa est, que viro indignos eiulatus, et muliebres atque humiles voces elicit.
Abbreviated transcription (Latin):
ingens malum. Stoyci inũ ĩ teb
huic bono obicitur malum ẽe uictũ
quo fit ue dolor corꝑis molestissimꝰ
lices malum tñ nt̃iq non sic.
Leu michi mifo/ Ego torqueor/ Tu
disputas phĩce fabelle. Iure temi¬
ẜum dicis uł ꝙ hoc ip̃o hũane uite
Regłis fabella uoccis. Sonora hec
in stolis famosa ꝓlibros s nͨ emule¬
os nec egrotancium ascensura gra¬
batulos dicunt᷑ scribur q facilius

Expanded text:
ingens malum. Stoici unum in rebusingens malum. Stoici unum in rebushuic bono obicitur malum esse, vitium; quo fit ut dolor corporis, molestissimus licet, malum tamen utique non sit. Heu michi misero, ego torqueor, tu disputas, Philosophice fabelle. Iure te miserum dicis, vel hoc ipso, quod humane vite regulas fabellas vocas. Sonora hec in scholis, famosa per libros, sed nec equuleos nec egrotantium ascensura grabatulos: dicuntur scribunturque facilius
Abbreviated transcription (Latin):
qui Rem nccͣiam utq aiunt diris¬
fimam sine sẜu sis obiturꝰ.
cepe extasum incurto Eepe
mortuus reuiuiscis. Extasim¬
sepe mortiftram exꝑior.  bic
plusꝙͣ semel exꝑlti nequis ne ͦ
enim płusꝙͣ semel morit᷑ quod aut̃
optimũ mortis genꝰ esset inter
dctos ac pclaros uiros aliquãdo
q̃sitũ est ubi Iuliꝰ cesar inter fuis
sũmꝰ uit et imꝑio ⁊ dbcctina qui
et ip̃o cp̃e exterino ut de illo se̾ptũ
est repente linqui aĩo solebat quã
q̃stionem Ille sic ab soluit. ut re¬
pentinũ atq mopiniũ ant̾itum
cõmodissimũ diffiniret q̃ senteñ
Et si pietati uereq religiomi for¬
casẜ asperior uideatũs/ sic tam̃
et eiul sapienti et pẜtim pio uo¬
qr Religioso uiuens est ut sibi ml
Repentenum aut subitũ eẽ possici
Et quid tale merdat aĩo celeritas ip̃a
languet hospes corꝑis aĩnius
bene est quitꝙ tuguriolo suo eueĩat
saluus eruꝑit . Toto corꝑecrucõr

Expanded text:
qui rem necessariam, utque aiunt, durisqui rem necessariam, utque aiunt, durissimam, sine sensu sis obiturus! Sepe extasim incurro. Sepe mortuus reviviscis. Sepe extasim mortiferam experior. Hanc plusquam semel experiri nequis: nemo enim plus quam semel moritur. Quod autem optimum mortis genus esset, inter doctos ac preclaros viros aliquando quesitum est; ubi Iulius Cesar interfuit, summus vir et imperio et doctrina, qui et ipse tempore extremo, ut de illo scriptum est, repente linqui animo solebat, quam questionem ille sic absolvit, ut repentinum atque inopinum interitum commodissimum diffiniret; que sententia et si pietati vereque religioni fortassis asperior videatur, sic tamen et cuilibet sapienti, et presertim pio vereque religioso vivendum est, ut sibi nil repentinum aut subitum esse possit, et, si quid tale incidat animo, celeritas ipsa languet hospes corporis, animus, bene est; quicquid tuguriolo suo eveniat, salvus eruperit. Toto corpore crucior,
Abbreviated transcription (Latin):
tuas. ml est sicut aut̃ ad exclnai
gandii ꝑuenisse pͥncipiͫ est doloris
lore torqueor yliaco. Sp̃es est
fateor acerba solatiiͣi nil acerbiꝰ
pati posse. Yliaco crucor dolore
Qui do let ac metuit Ille miẜ
undiq tibi pars alt̾a imiẜie met̾ ꝰ
tem sperat. yliaco dolore dis¬
crucior. ⁊ Diste uiuens mort
ꝙq non nisi semel fit sepiꝰ exꝑut
facies securiꝰ tangem semel qͦ
tam sepe temptau̾ĩs nicħ emm
nomi srieres simillimꝰ dolor yli¬
acus morti est insi ꝙ mora faci
bremorq, ut qui hũnc fortitet
tulit insi metus alter int̾ueiat
mlto illam fortius sit laturus
Dolore Rumpor yliaco. Mag¬
ntudo ip̃a doloris finem spõdet̃
nemo enum diu morit᷑. Quid
ꝙ dolor extasim parit. Lõgos
febriũ dolores/ breui tranfigis
suspirio. Aduentare ext̃csum
incelligo. Uix id quid ĩcellige̾
est nam et repente aduenit ẽt
pͥns intellem uirib suis p̾mat¬
p ⁊ inqui aĩo incipio. O felix

Expanded text:
tuas nil est. Sicut autem ad extrema tuas nil est. Sicut autem ad extrema gaudii pervenisse, principium est doloris, lore torqueor iliaco. Species est, fateor, acerba solatii, nil acerbius pati posse. Yliaco crucior dolore. Qui dolet ac metuit ille miser est; undique tibi pars altera miserie, metus, tem sperat? Yliaco dolore discrucior. Disce vivens mori, quodque non nisi semel fit sepius experire; facies securius tandem semel, quod tam sepe tentaveris; nichil enim novi facies: simillimus dolor iliacus morti est, nisi quod mors facilior breviorque, ut qui hunc fortiter tulit, nisi metus alter interveniat, multo illam fortius sit laturus. Dolore rumpor iliaco. Magnitudo ipsa doloris finem spondet: nemo enim diu moritur. Quid quod dolor extasim parit? Longos febrium dolores, brevi transigis suspirio. Adventare extasim intelligo. Vix id quidem intelligere est; nam et repente advenit, et, presens, intellectum viribus suis privat. Linqui animo incipio. O felix
Abbreviated transcription (Latin):
sunt querele. Quis si ardor alt̾iꝰ
salubris est alt̾i Qs si hic̃ ardor
gustu ꝑhẽns admonere supplicii
us in fmitas amaritudiẽs decli¬
nare scudeant qui tam grauiter
pancis horis amariscula tollerit
atq hñs angustñs discas illas eua¬
dert. quib ne phificus nec herla
medebitur, nec dies creticus nͨ
mors quid. Febrib ur̃or
Uerimum cibus excoquit᷑ fer te
alns/ eui totiens ulia usta funt
Et de supplicõ consiliũ cape Ex qͥbs
malis remedia conslant᷑ Sepe
ꝑuus dolor pñs. ut uenturis ac
granib occurrẽt᷑ admonruit fuͭ¬
q utilis qui molestꝰ ercit felix
incendiũ breue qd et̾m Refrigñ
causa est. Febrib ex̾ceor.
Eris iam bone ualitudis̃ extĩator
ydoneus uos eĩ hoĩes dei dona il
amissa uł inc̾missa non noscitis
ingiatũ genꝰ. febre uexor ĩpor¬
tũna. diu suũł esse nõ potest᷑
nemo dui ardeciiaut alla te defet
aut tu illam mꝰ
incipe qñ quid qd iam tristiꝰ me¬

Expanded text:
sunt querele. Quid, si ardor alterius, sunt querele. Quid, si ardor alterius, salubris est alteri? Quid, si hic ardor gustu, perennis admonere supplicii, ut infinitas amaritudines declinare studeant, qui tam graviter paucis horis amariuscula tolerant, atque his angustiis discant illas evadere, quibus nec Physicus, nec herba medebitur, nec dies criticus nec mors quidem. Febribus uror. Vermium cibus excoquitur; fer te aliis uri, cui totiens alia usta sunt, et de supplicio consilium cape, ex quibusdam malis remedia conflantur. Sepe parvus dolor ac presens, ut venturis ac gravibus occurreretur admonuit, fitque utilis qui molests erat: felix incendium breve, quod eterni refrigerii causa est. Febribus exerceor. Eris iam bone valitudinis extimator ydoneus. Vos enim homines Dei dona nisi amissa vel intermissa non noscitis, ingratum genus. Febre vexor importuna. Diu simul esse non potestis; nemo diu ardet: aut illa te deseret, aut tu illam. 11incipe, quandoquidem quod iam tristius me
Abbreviated transcription (Latin):
et infelices supra mos aĩe sue fuꝑbi
cognita Sic enĩ eod libro scriptũ legis
rex hodie est citis moriẽtur: Cã em̃im¬
homo morietur homo hereditabit ẜpẽ¬
tes et bestias. et uermes Initutm su¬
perbi hois apostatare adeo qm̃ ab eo
qui fecit eum recessit. Qm̃ ũitium
om̃is pcc̃i est suꝑbia/. Nota sunt
Re liquaquib acriter cireũ speccis
monscrum est suꝑbus homũtionꝰ
ebribus estuo. Estus hic
uuit temꝑe finiendus auti fer¬
gore ut ͫ Ins fecerit beneerit .
febribus igeor. Omĩs hic ꝯtͣ
naturam/ inotus plus ħet ĩpetus
ꝙͣ diuturnitas. Et sepe duoꝵ facit
alterũ. aut corpus expurgat aut
aĩam absoluit. febrib teneor.¬
⁊ non longũ teneberis expectti
Illico requiẽstes natura cũ morte
confligit/ oꝑire exitũ duelli ꝓpe ẽ
hora, uł huic te morbo ilł om̃ib
exemptura. Febrib ardeo.
Minꝰ mal est cõrpus arde̾ ꝙͣ añm
de quo p̾cedentes tue ꝓxĩe septem

Expanded text:
et infelices supra modum anime sue superbi et infelices supra modum anime sue superbi cognita. Sic enim eodem libro scriptum legis: “Rex hodie est, et cras morietur. Cum enim morietur homo, hereditabit serpentes et bestias et vermes. Initium superbie hominis apostatare a Deo, quoniam ab eo qui fecit illum recessit, quoniam initium omnis peccati superbia est.” Nota sunt reliqua, quibus acriter circumspectis, monstrum est superbus homuncio. 112 ebribus estuo. Estus hic aut tempore finiendus aut frigore; utrumvis fecerit, bene erit. Febribus urgeor. Omnis hic contra naturam motus, plus habet impetus quam diuturnitatis, et sepe duorum facit alterum: aut corpus expurgat, aut animam absolvit. Febribus teneor. Non longum teneberis. Expecta:Illico requiesces. Natura cum morte confligit: operire exitum duelli; prope est hora, vel huic te morbo, vel omnibus exemptura. Febribus ardeo. Minus mali est corpus ardere quam animum, de quo precedentes tue septem proxime
Abbreviated transcription (Latin):
metusq ꝓpetuos fluceuantꝭ᷑ smn p̃¬
t̾itoꝵ obluo An ignorantia futu¬
roꝵ ac pntim. ⁊in hostiũ in sidie
an mortes amicoꝵ/ ⁊in adusicas
ꝑseuerans an fugitiua ꝓsꝑieas
Iee non alie nobĩs sunt ad suꝑbiã
scale hñs ascenditis ad ruinam ac¬
qui cetera houm ꝑicula Et si ĩ iustã
aliquã ccim excu sacõem suꝑbia et
ĩuidia nullam habent. dõleo me
suꝑbum.⁊ de poco dolere pͥmus
ad salutem gradus. Et sicut suꝑbia
est extolli hic ħuilicas est dolerẽ seq
subinittere qd quid facile ftũ erit
tuĩ esse desicura illico ut bona fide
nolueris. ut q aiunt receptixi ceci¬
nerisi teq ad sua signa conu̾teris
Quod̾ ad pñs malum accinet unũ
alius a drecerim suꝑbiam esse eg̾tudi
mifoꝵ ac stultoꝵ cales nã nempe st
haus dubie qui suꝑbiunt. neq enim
aliter suꝑbirent neq uero sine cãm
in li ͦ sa pĩe scriptũ est Omes ĩsipr ͭ ͤᷤ

Expanded text:
metusque perpetuos fluctuantis, an prmetusque perpetuos fluctuantis, an preteritorum oblivio, an ignorantia futurorum ac presentium, an hostium insidie, an mortes amicorum, an adversitas perseverans, an fugitiva prosperitas. He non alie vobis sunt ad superbiam scale, his ascenditis ad ruinam; atqui cetera hominum pericula, etsi iniustam, aliquam tamen excusationem, superbia et invidia nullam, habent. Doleo me superbum. De peccato dolere primus ad salutem gradus est; et sicut superbia est extolli, sic humilitas est dolere seque submittere, quod quidem facile factu erit,tui esse desitura illico, ut bona fide volueris, utque aiunt, receptui cecineris, teque ad tua signa converteris. Quod ad presens malum attinet, unum illud adiecerim, superbiam esse egritudinem miserorum ac stultorum; tales nempe sunt haud dubie qui superbiunt, neque enim aliter superbirent; neque vero sine causa in libro Sapientie scriptum est: “Omnes insipientes
Abbreviated transcription (Latin):
uicio et tot meritoꝵ grͣam. maaio
decus. horeq fugacis forsitan ut me¬
menti unrꝰ illebras mltoꝵ annoꝵ
peniten uł et̾uo fortasse supplicio
puniendas.. De Superbra .C.xi.¬
uꝑbia extollor Qͥd
suꝓdis autem t̾ra ⁊ cinis Tu
ne tantoꝵ maloꝵ faste obruptus
acq oppressus. ex tollens qui si te oĩb
malis explicitus uirtutam oñm alis
enectus/ acolleres hoc uno bona oĩa
accidit Quis ꝑ hoc aliis culpis ad¬
iũctum tibi euenturũ arbitiaris ma¬
lum sarcinis tuis crmilm̃ suꝑ ĩposuisti.
Superbia euehor. Cur queso
an non te mortalem an non assidue
fatiscentem an non pccorem. an nõ
mille crisib expositũ an non morti
obnoxium incerte an non deniq
te mifum meministi ⁊ nõ famosiss
illud homericũ audusti Qul in
seriꝰ teria nutrit hom̃ie scire ue lim
quid te hoꝵ potissiẽ ad suꝓbiã cohor¬
tatur an fragilutis membroꝵ exci¬
tusq morboꝵ. an uite breuitas an
cecitas aĩ inter spes uanissimas

Expanded text:
itio et tot meritorum gratiam maiore dedecus horeque fugacis forsitan, aut momenti unius illecebras, multorum annorum penitentia, vel eterno fortasse supplicio puniendas. 111 DE SUPERBIA Superbia extollor. Quid superbis autem, terra et cinis? Tu ne tantorum malorum fasce obrutus atque oppressus extolleris, qui si te omnibus malis explicitus, virtutum omnium alis evectus attolleres, hoc uno bona omnia accidit, quid per hoc aliis culpis adiectum tibi eventurum arbitraris? Malum sarcinis tuis cumulum superimposuisti. Superbia evehor. Cur, queso? an non te mortalem, an non assidue fatiscentem, an non peccatorem, an non mille casibus expositum, an non morti obnoxium incerte, an non denique te miserum meministi? et non famosissimum illud Homericum audivisti: “Nichil miserius terra nutrit homine”? Scire velim, quid te horum potissime ad superbiam cohortatur, an fragilitas membrorum, exercitusque morborum, an vite brevitas, an cecitas animi inter spes vanissimas
Abbreviated transcription (Latin):
sĩ. it aples corꝑis ingens ¶t
moles ⁊ constãtia hanc ibi obice
me geaiue erat. Mole corporea
deniergor.  Agilitate mentĩs
cineegt et ilsam̃ extenuare ac
oueute laborando stnde circũen̾do
tes młtas ⁊ difficiles agendo excicõ
sentio et corꝑis exilio uolupta¬
tum peslo ocia arcesse negoria
cma mossiciem abico sectare du¬
ainienisperis & sectdre cibo po¬
tu actubitu cessione intẽcõe ꝓpt ͣ
sompno breui atq sollicito.
apite corporea sasoro se

Expanded text:
es corporis ingens est. moles et constantia; hanc illi obice, nichil grave erit. Mole corporea demergor. Agilitate mentis emerge, et illam extenuare ac discutere laborando stude, circumeundo, res multas et difficiles agendo. Exercitio mentis et corporis, exilio voluptatum, pelle otia, arcesse negotia, ama, mollitiem abice, sectare duritiem, asperis delectare, cibo, potu, accubitu, sessione, intensione perpetua, somno brevi ac sollicito. Mole corporea laboro.
Abbreviated transcription (Latin):
dolorem aut extinguit aut muttigat
nũꝙͣ si pacĩa nulla e tã mltc de
illa uiri doccissimi disseruissẽt nũꝙͣ
tot hre rei argu ͭ ᷑ aĩo oculis q et̾
aurib hefissent quot memoria ỹ¬
magiẽs roꝵ tenes ꝙͣ inlta uidisti
aut legisti quot hystorias audisti
quib non ꝓbatũ tibi s de mõ stiti᷑
esse debeat. Icaẽe̾ ut dico Et si non
doloꝵ õem sensũ pacĩa eripi qd ip

Expanded text:
dolorem aut extinguit, aut mitigat. Nunquam, si patientia nulla esset, tam multa de illa viri doctissimi disseruissent, nunquam tot huiusce rei argumenta, animo oculisque et auribus hesissent. Quot memoria imagines rerum tenes, quam multa vidisti aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patientia eripi, quod ip
Abbreviated transcription (Latin):
qui uos ac sua indignacõe tã mi¬
rifica angłis quoq pretulerat ipõs
uob angelos custo des adhibuit/ax
lentiam demonstiaret. Sut nẽpe
Ieroꝰ. Tantam digni ͭ  esse aĩaro
ut unaquaq ab ortu suo haberet
angelũ sͥ ad custodiam deputatum
de uob̾cum est Et ut dcm satirie
paꝵ ꝑ inflectã uere carior est Illi
culpa mestos uos ⁊ querulos sai
Mhescũ me origĩs uilitas. et nature
fragilitas. nucditasq ⁊ in opia et
fortune aspericas et uitẽ breuitas
erat ut honesto gaudio letus esses
Noui art̃ mores cuprde malis urĩs

Expanded text:
qui hac sua dignatione tam mirifica Angelis quoque pretulerat, ipsos vobis Angelos custodes adhibuit, utas excellentiam demostraret? ait nempe Hieronymus, tantam dignitatem esse animarum, ut unaquaque ab ortu suo, habeat angelum, sibi ad custodiam deputatum. deo cura est, et, ut dictum Satyrici parumper inflectam, vere carior est illi ra sed culpa mestos vos et querulos facit. Mestum me originis vilitas, et nature fragilitas, nuditasque et inopia et fortune asperitas, et vite brevitas erat, ut honesto gaudio letus esses. Novi autem mores: cupide malis vestre
Abbreviated transcription (Latin):
nemꝑe ꝙ doccis places. ue m̃ors sopuꝰ
sit uĩta uigilia est. Sompni m̃oꝵ¬
bus expusit. Simt̃as reducet
Sompnũ amõr eduxit. I Sis
rem unam dicis mprbꝰ ẽ eĩ amor et
morboꝵ maximꝰ. Sompnũ iete
extinxit. goecuritas susticabit
Sompnũ seneccus etipuit
Mors uicina rostituet n
Ne inquietudine somp¬
etor S. ueruin est ꝙ sapiens
quidam at muetas cura sãtuntur
tores. Fti dicem mali dem̃puta cura
pelle, compnia quoq pepuleris Q ͣ
enĩ que so tot curas et tam nichis
ꝓ futuitis in tam breni uita de qua
iam ab ameio ꝓmissum est. Quis tor¬
queri iuuat. ac turbinem curis. es ĩ¬
festam sompnuis quietem nĩa nobͣ
facit amencia diuinã ꝓuidentiam

Expanded text:
Nempe quod doctis placet, ut mors somnus, sic vita vigilia est. Somnum morbus expulit. Sanitas reducet. Somnum amor exclusit. Bis rem unam dicis. Morbus est enim amor, et morborum maximus. Somnum metus extinxit. Securitas suscitabit. Somnum senectus eripuit. Mors vicina restituet. 87 DE INQUIETUDINE SOMNetor. Si verum est quod sapiens quidam ait, multas curas sequuntur tores. Radicem mali amputa, curas pelle: somnia quoque pepuleris; quo enim queso tot curas, et tam nichil profuturas, in tam brevi vita, de qua iam ab initio provisum est? quid torqueri iuvat? et turbidam curis vitam et infestam somniis quietem, vestra vobis facit amentia. Divinam providentiam
Abbreviated transcription (Latin):
Ille manu dei tait ꝰatq ulceribus
oblitus ꝙͣta dictu liber tate iurgãti
silis compellet seq ardenti et q̃tula
duocoẽ i deum crigat hic cũ pauti¬
in ĩnumabli ac barbarico circlnuẽt
excitu quo fetuore quib ue suspirne
ceu pr̃tem deum muocet auidiusti
Sudiu plane ⁊ meirũ et exẽpł
aceor qͥd uelis gr̃amq non medio¬
arm Eiceromi habeo De cuiꝰ tribus
exigius grauis tres ingentes dirist
cessui ex quib cultu ad hibito mess
Uberior nasti queat. Ita si Res ħe¬

Expanded text:
Ille manu Dei tactus atque ulceribus obsitus, quanta Deum libertate, iurganti similis, compellet, seque ardenti et querula devotione in Deum erigebat! Hic, cum paucis, innumerabili ac barbarico circumventus exercitu, quo fervore quibusve suspiriis, ceu presentem, Deum invocet audivisti. Audivi plane, et memini, et exemplis doceor quid velis, gratiamque non mediocrem Ciceroni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibus, cultu adhibito, messis uberior nasci queat. Ita se res
Abbreviated transcription (Latin):
querendi odiĩ instiõ cares na¬
ture bnficiũ agnoste que ut in ãgͥ
tibi in anticipẽs Reos/ Sic in te nõ
puũ fortũe/ Ius eripuit młti ꝓpter¬
ꝓpt̾ elequentiã ꝑirr. Si huic dubi
tas eloquiĩ pͥncipes interirgamã
mioꝵ ob hanc caiusam passiin peũ¬
cium plena sunt or̃a In quib Ĩdem
ppe pielo qui excellentie est ꝓpr lor
ac notior fama sunt. quib ob scũ
nom̃ ꝓpugnacłmm est salucis finge
Iibest labor nichil est in rebus tã
magne pro quo tanti labores tãteq
uigilie ultio suscipiant᷑ flatus i¬
uolatilis sic excet nĩm solisa quasi
uirtus in uerbis sit. Eloꝙ̃tie
nichil est. Est fortasse mltum
securitatis ꝙ si non essẽt si elocpõcie
mltũ esset. Mulcoꝵ quoq in quib
et tua forsitan ut uĩca/ sic ⁊ tucõr
fama erit. Nichil est elap̃tie
om̃ non te insignis portap non
te Raritas allicit. hoc age Sdillam
itur uia indig  quidem ut mł meli

Expanded text:
querendi odii instrumento cares: naquerendi odii instrumento cares: nature beneficium agnosce, que ut magnum tibi in ancipites reos, sic in te non parvum fortune ius eripuit. Multi propter eloquentiam periere; si hinc dubi eloquii principes interroga: nam minorum ob hanc causam passim pereuntium, plena sunt omnia; in quibus idem ipse periculo, qui excellentie est propior ac notior fama. Sunt quibus obscurum nomen propugnaculum est salutis. Finge abest labor. Nil est in rebus tam inane, pro quo tanti labores tanteque vigilie ultro suscipiantur; flatus volatilis sic exercet animum, solida quasi virtus in verbis sit. Eloquentie nichil est michi. Est, fortasse multum securitatis, quod non esset, si eloquentie multum esset, multorum quoque in quibus et tuta forsitan ut vita, sic et tutior fama erit. Nichil est eloquentie.sunt omnium. Non te insignis Poetarum, non m mutem: si te raritas allicit, hoc age, hac ad illam itur via. Indignum quidem, ut nichil melius,
Abbreviated transcription (Latin):
senectute non symonides Occuageͣ
uite anno. P ẜetium in cercamĩne
iuuenili feruore aĩ senili autẽ ma¬
turitate destendeirt/ Mon quarto
et nonagesiõ ãno yͥ sarates ardẽs
illud op̃us ac mitaibile ac ꝓpe cẽte¬
simũ. Sophoclos tragiti sũinũ stili
decus suam compleret. Edropedem
Non occogenario maior Cato ulla
nuitacõe uocis aut laterũ nulło
memorie lapsu aut ingramseip
accusacõe defenderet uł clarissimos
oratores ustio isse as iudici euoca¬
ret Insida memioria est. ⁊io¬
li ergo illi fidere sepe calculũ secum
pone quitqͣs etdidens cõfestĩ exige
Et ꝙ eltis sticturus fuertie nũc facito
Non est tuca dilacõ sic ex malis. Si
quis bom potes elice fides socnĩ desi¬
diã parit diligenͣ ꝑfidia. Meo¬
ria pene sum nulla.⁊ Ea ẽ Repo
condicõ huanap/ ut qui paucõra
memĩerit mior illi fletuũ causa
sit ubi nec emendacõ nec penitenͣ
bliuionis auxiliũ m
De Eloquentie deffectu . Ci.¬
loquium dulce est.  gu

Expanded text:
eret; non Simonides octuagesimo vite anno pierium in certamen, iuvenili fervore animi, senili autem maturitate descenderet; non quarto et nonagesimo Ysocrates ardens illud opus ac mirabile, et prope centesimum Sophocles, tragici summum stili decus, suam compleret Edypoden; non octogenario maior Cato, nulla mutatione vocis aut laterum, nullo memorie lapsu, vel in gravi seipsum accusatione defenderet, vel clarissimos oratores ultro ipse ad iudicium evocaret. Infida memoria est. Noli ergo illi fidere, sepe calculum secum pone, quicquid credideris confestim exige, et quod cras facturus fueras, nunc facito. Non est tuta dilatio: sic ex malis si quid boni potes elice. Fides socii desidiam parit, diligentiam perfidia. Memoria pene nulla sum. Ea est rerum conditio humanarum, ut qui pauciora meminerit, minor illi fletuum causa sit. Ubi nec emendatio, nec penitentia oblivionis auxilium? 102 DE ELOQUENTIE DEFECTU Eloquium deest. Altero
Abbreviated transcription (Latin):
quod saciricus ait / Lingua mali
pars pessima ẜui s in plerisq etiã
lib̃is quib nicħil penis de dic nat᷑a
ꝙͣ linguã bella doli adult̾ĩa corrup¬
tele ões ppene cessarent/ nisi lingua
malum semen ⁊ spargeres ⁊ foue¬
rt. Linguam ꝑdĩdi.⁊ Sima¬
la lucititus es iet plimũ magne eĩ
diuicie funt esse mopem malorum
hec qui non ħ̃t diues noscit  et qui
ꝑdit diues fit. et noua auctꝰ ꝑdẽdo

Expanded text:
quod Satyricus ait: Lingua mali quod Satyricus ait: Lingua mali pars pessima servi, sed in plerisque etiam liberis, quibus nichil peius dedit natura quam linguam. Bella, doli, adulteria, corruptele omnes pene cessarent, nisi lingua malum semen et spargeret et foveret. Linguam perdidi. Si malam, lucratus es plurimum, magne enim divitie sunt, esse inopem malorum: hec qui non habet dives nascitur, at qui perdit dives fit, et novo auctus
Abbreviated transcription (Latin):
fallendi artes et iminiciciaꝵ Ñiẽde¬
ꝙ infamie inscrumentũ pluies
lingua sunt ꝙͣ fcĩs infames nulla
corꝑis ad nocend ꝓmpcor ad frenĩd
difficilior Merito gͦ quasi magnũt
adac rarũ ꝓtulit̃ Ille qui dĩxie.
Custodiam uras meas ut nõ dell¬
quam in liugua mea Et cũ scũs qͣ¬
cesfat abiisse dicit nec amplius
ceptũ ꝯpus omsisset rtussẽ ipͥ¬
nnũ ⁊ei ubũ sat suꝑ q negoc̾iͣ
actulisset u᷑ dum illis unũ otł
studio posset imple hanc tibi custo¬
diam Et hoc fixnũ seu a naturaqͣs
saun a fortuna oblatum ne cõtempra
libensqz te Regend prebe ne ue ꝯt
tuam sortem culcitres. Linguã
et dimidia laboris ꝑte libeititꝰ fa¬
aliꝰ pauca custodies et p̾ciosa ui¬
gilanciꝰ/ Linguã ꝑdidi  In
qui busdam parcis nobile. et argu¬
cum membrum In magna autem
ꝑte hõĩm nocens atq pestiferum
et quo mltis caruisse sit melius sic
non solum in ẜ̾uo uecum cerintul

Expanded text:
fallendi artes, et inimicitiarum querendefallendi artes, et inimicitiarum querendeque infamie instrumentum; plures enim lingua sunt quam factis infames: nulla pars corporis ad nocendum promptior, ad frenandum difficilior. Merito ergo quasi magnum aliquid ac rarum protulit ille qui dixit: “Custodiam vias meas, ut non delinquam in lingua mea”, quod cum sancet, abiisse dicitur, nec amplius ceptum opus omisisset, respud ei verbum sat superque negotii attulisset, necdum illud unum omni studio posset implere. Hanc tibi custodiam et hoc frenum seu a natura quidem, seu a fortuna oblatum, ne contempseris, libensque te regendum prebe, neve contra tuam sortem calcitres. Linguam et dimidia laboris parte liberatus, facilius pauca custodies, et pretiosa vigilantius. Linguam perdidi. In quibusdam paucis, nobile et argutum membrum, in magna autem parte hominum, nocens atque pestiferum, et quo multis caruisse sit melius. sic non solum in servo verum cernitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rati sic periari quib utrũq con¬
tingerit singlaris eloquẽtia et
excellens uirtus mria et¬
De amissione lingue .C.ii.
uid ꝙ linguam ⁊ loquelam
ꝓdidi .. Quid si securitatem
et Requiem ĩuenisti ꝙͣ inlc̃õs mani
uorios singua pessunddi
lingua modo s reliqũ corpꝰmouẽas
nãm et huc se porrigie ꝑo una rece
defigas quã quorsum de manum
porrigis quo t̾ram ferias pede an
sones augi an non uere loqui labo
et silentuam quies. nullaten
tuntur lingua. Quando ergo lequi
nequis tace et qd nccĩcas iubet uõ¬
lens facito ꝙ ap̃r qui loqui possũt
sepe altiliꝰ face̾nt sepe dlent non
fecisse tace inꝙͣ neute dampnum
paci putes tacens cogiea et quiestẽs
tecum loquert q̃ meliora esse ꝙͣ pͥora
ne diẜti quid negent. Mucus fts
sum. Si mũti fuissent Cicero ⁊
demostenes diuciꝰ uyxissent, et leui
obussent. Lingue usum dem̃ ꝑdidi¬
⁊ Etanenciendũ consuetudiem et

Expanded text:
rati, sic perrari quibus utrunque conrati, sic perrari quibus utrunque contigerit, singularis eloquentia et excellens virtus. 103 DE AMISSA LINGUA Quid, quod linguam ac loquelam perdidi? Quid, si securitatem et requiem invenisti? quam multos, manu innoxios, lingua pessumdedilinguam modo, sed reliquum corpus, moveas nam et huc se porrigit pars una retdefigas, quam quorsumve manum porrigas, quo terram ferias pede? ansones, angi? an non vere loqui labor et silentium quies? Nullatenus tuntur lingua. Quando igitur loqui nequis tace, et quod necessitas iubet, volens facito. Quod ipsi qui loqui possunt, sepe utilius facerent, sepe dolent non fecisse. Tace, inquam, neu te damnum pati putes; tacens cogita, et quiescens tecum loquere, que meliora esse quam perorare, ne diserti quidem negent. Mutus factus sum. Si muti fuissent Cicero et Demosthenes, diutius vixissent et levius obiissent. Lingue usum omnem perdidi. Et mentiendi consuetudinem et
Abbreviated transcription (Latin):
contiones dulciora colloquia non
negabis Si ne ip̃i potes adteredi
Tecũ loquere qd iam supͣ monui
Tuũq domesticũ collocutorẽ excita
semꝑ ille quid presto est nõ insi¬
diatut non ireides non inuidet
non fastdit non exactam atq la¬
boriosam querit elaquẽciã cũ fabła¬
silentio acquiestit disce tu ille teste
contentus esse, qui non qualx̃ sz
quid dicas seu potiꝰ quid dice̾ uel
accendit disce cibi theat ͫ hõestissͫ
medio peccoria excrue̾. Diste non
houn s uitatis applausum optare
Et aliq̃ñ sine streprtu gaude̾ con¬
tempnatq modestia ꝙͣ ꝑfecta nõ¬
nũꝙͣ extinguit elaꝙp̃tia disce deĩq
nonad pompam uenire non ad põ¬
pam loqui. quo uix maiũs malum
uita hõim habet .s Blexi oris sũ.
fles ne aͥd tibi cõmune Moy se tali
uiro et tamn dei amieo, ac qui seu
antiqua repetis seu moderuacir¬
cũspicis Et młt occurtent blexi
uiri opt̃i młtiq diẜtissimĩ scele¬

Expanded text:
conciones, dulciora colloquia non conciones, dulciora colloquia non negabis. Si ne id ipsum potes, ad te redi, tecum loquere, quod iam supra monui, tuumque domesticum collocutorem excita: semper ille quidem presto est, non insidiatur, non irridet, non invidet, non fastidit, non exactam atque laboriosam querit eloquentiam, confabulasilentio acquiescit. Disce tu illo teste contentus esse, qui non qualiter sed quid dicas, seu potius quid dicere velis attendit. Disce tibi theatrum honestissimum medio pectoris extruere. Disce non hominum, sed veritatis applausum optare, et aliquando sine strepitu gaudere, contentaque modestia, quam perfecta nonnunquam extinguit eloquentia. Disce denique non ad pompam vivere, non ad pompam loqui, quo vix maius malum vita hominum habet. Blexi oris sum. Fles ne aliquid tibi commune cum Moyse tali viro et tam Dei amico? atqui seu antiqua repetis, seu moderna circumspicis, ut multi occurrent blesi viri optimi, multique disertissimi scele
Abbreviated transcription (Latin):
m̃m. In ubis enĩ flatus ⁊ labor ser
ela in Reb quies. dirtus ⁊ felicitaᷤ.
Loqui nestio. ⁊ Mulci niius
sciunt magis agẽ gestu̾nt / eqͥtã di
iustiũ equo mĩpõne ix illum ind
duuiseris te loquẽdi ignarũ saltem
pudor as tacend eogãt Etͥ si laru
nescis ꝙ alii audiant diste lap̃tes a ͦ
audur non ẽ minꝰ artisiciũ tate
ꝙͣ loqui non fit tucius atq sacisi
non possum expͥme quod in cor¬
de est. Si intellectu polles mag¬
q et alcis qui in aĩo sunt sensibũs
Iocunda nox et uolubilis lingua
non suppetit qui este noli ꝙ infelicit̾
succedit retentare/ quis ergo bono
loqui alios tu incelliges cũ sect᷑ior
cũ maior ex ingeniõ uolup eas ꝙͣ
ex eloquio ꝓcipĩtur magisq cõanua
ut plus quietis et miudie minus
hus. Coram mltis loqui pudor
impedit .⁊ Magnnis hoc nris acci¬
disse notũ est fidntis imbecillicate
non uicro lugue uł ingenii ꝙ sicũ
mltis reẜgis̃ et cũ pañcis ac cum
uno loquere ut clariores ftitear

Expanded text:
m: in verbis enim flatus et labor et eloquium, in rebus quies, virtus ac felicitas. Loqui nescio. Multi que minus sciunt magis agere gestiunt. Equitandi inscium equo impone: vix illum inde divulseris, te loquendi ignarum, saltem pudor ad tacendum cogat; et, si loqui nescis quod alii audiant, disce loquentes alios audire: non est minus artificium tacere, quam loqui, cum sit tutius atque facilius. Non possum exprimere quod in corde est. Si intellectu polles, magnisque et altis qui in animo sunt sensibus iucunda vox et volubilis lingua non suppetit, quiesce: noli quod infeliciter succedit retentare. Quid ergo? Bono loqui alios, tu intellige; cum secretior, tum maior ex ingenio voluptas, quam ex eloquio percipitur, magisque continua, et plus quietis et invidie minus habens. Coram multis loqui pudor impedit. Magnis hoc viris accidisse notum est, frontis imbecillitate, non vitio lingue vel ingenii. Quod si cum multis refugis, at cum paucis et cum uno loquere, ut clariores, fatear,
Abbreviated transcription (Latin):
narum stenis tc̃ĩꝙͣ stopul abstid
Turbis pͥmor fit quẽtia ciuium
Imporcuna Trux ⁊ inhuanũ
uotũ est optait pacrie solitudiẽm
quo ip̃o sis laxior ob hec eĩ illa olm
ut nosti soror Appii Claudii multa¬
ta/ Et illa in uoces ultio apd scͥp¬
tores celebrata est. ut uero istud m̃¬
qũ et supplicõ dignũ sit uĩtandistu¬
dio fastidii se turbie eripeit. Et si
res postas ur̃bi cede modestũ ac sa¬
prentib uisitatũ. Longo ⁊ segui
ditatem Iudicii antece dit.ahsto
et turbidus.ateror litigio Pre
uptis epythotis usus es ubi eĩ lis
Ib̃i nͨ gaudi ͫ n tranquillitas eẽ pt̃
Lu si licibus uis careit, liciũ ꝯcep̃¬
ne mac̾iam Auaricia lites parit
et ꝑtas alit.ꝰ Ne terre uio tu.
tuneo. Magnũ fateor nate
parentis ĩcõmod nͨ ĩmerito a pͥce¬
bentib segregatũ nempe cuncia¬

Expanded text:
 scopulis abstinendum. Turbis premor frequentiaque civium importuna. Trux et inhumanum votum est, optare Patrie solitudinem, quo ipse sis laxior. Ob hoc enim illa olim, ut nosti, soror Appii Claudii mulctata et illa in voces ultio apud scriptores celebrata est; ut vero istud iniquum et supplicio dignum, sic vitandi studio fastidii se turbis eripere et, si res poscat, Urbi cedere modestum ac sapientibus usitatum est. Longo et segni ditatem iudicii antecedat? Mesto et turbido atteror litigio. Pro te aptis epithetis usus es: ubi enim lis, ibi nec gaudium nec tranquillitas esse potest. Tu, si litibus vis carere, litium contemne materiam: avaritia lites parit, et partas alit. 91 DE TERREMOTU timeo. Magnum, fateor, nature parentis incommodum, nec immerito a precedentibus segregatu
Abbreviated transcription (Latin):
hec una ꝓculdubio uoluntaria est
memoriaq uł eloq uio seu ext̾uis
in reb sunt q̃ quid oĩa non q̃ lia
exoptantut obueniunt s qualia
auiuisq sors tulerit, hec una aut
in uoluntate consiscie. quam ꝓ
arbitrio sͥ quisq moderat᷑ ato
efficit neq uelo alia pt̃ ẽẽ hoͫ¬

Expanded text:
hec una proculdubio voluntaria esthec una proculdubio voluntaria estmemoriaque vel eloquio, seu externis in rebus sunt, que quidem omnia, non qualia exoptantur obveniunt, sed qualia cuiusque sors tulerit; hec una autem in voluntate consistit, quam pro arbitrio sibi quisque moderatur atque efficit. Neque vero alia pote
Abbreviated transcription (Latin):
quo placeas deo ẜlia/ Cui si ligua¬
loqui non potes cor de loquere. Si
enun de malis scriptũ est labia do¬
losa in corde. et corde locuti sunt
Cue non pioꝵ in corde pia labia
esse et ipi etiã corde loqui possũt
ubi sũt aures dei uerãq fit quod
alibi seribit idem. Non est occultatũ
os meum ate qd fecisti in occulto ullã
eĩ secretissimaꝵ quoq aogitacõnum
abscondica est deo/ nec tacitos minꝰ
ꝙͣ elamantes audit. ẜͦ non est apd̾
eum clamor, alciorq ue hemencior
ꝙͣ cordis clamance Ille silentio de¬
leccatur. hunc laborem compressis
labris ꝓmebat, Ille gregis primũ
post modũ ppłi pastor frmofissimꝰ
qui audire meruit uocem dei dicẽtt
o. Quid clamas ad me non loq̃bat᷑
et clamabat ymo quid loquelat᷑
s corde. Sicut aut̾ qui deumaudit
surdus non est Sic quem deꝰ audit
non est mutus. De uirtutis mo
sum. ⁊ Derum dimpnũ iaseꝰ
dolor nisi ꝙ alie oẽs inopie nat᷑a¬
les, ac fortuite uiolente ẽẽ possũt

Expanded text:
quo placeas Deo, cui, si lingua non potes, corde loquere. Si enim de malis scriptum est: “Labia dolosa, in corde, et corde locuti sunt”, cur non piorum in corde, pia labia esse, et ipsi corde etiam loqui possint, ubi sint aures Dei? verumque sit quod alibi scribit idem: “Non est occultatum os meum a te, quod fecisti in occulto”; nulla enim secretissimarum quoque cogitationum abscondita est Deo, nec tacitos minus quam clamantes audit: immo, non est apud illum clamor altior vehementiorque quam cordis: clamante ille silentio delectatur. Hunc clamorem compressis labiis promebat ille gregis primum, postmodum populi pastor famosissimus, qui audire meruit vocem Dei dicentis sibi: “quid clamas ad me?” Non loquebatur et clamabat, immo quidem loquebatur, sed corde. Sicut autem qui Deum audit, surdus non est, sic quem Deus audit, non est mutus. 104 DE VIRTUTIS INOPIA sum. Verum damnum iustus dolor, nisi quod alie omnes inopie naturales, aut fortuite, aut violente esse possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
lap tantũ poblitꝰ unde elicis ue he¬
mentẽquoq cogitacõem/ rei cuspiã
honeste atq in illam a reb alnsi
nũt etiam młtũ deest ad salutẽ illã
quã intendis aĩ magͦq sum in duͦ
an hus oĩb leuiatur seu tollat᷑ dolor
an uerba sũt aĩos occupan ᷑ inresq
mulcrnͣ ad dolorem nichil. ubli
corꝑib non medent᷑ fateor nͥ for¬

Expanded text:
larum tantisper oblitus. Unde elicis vehementem quoque cogitationem rei cuiuspiam honeste, atque in illam a rebus aliisnunc etiam multum deest ad salutem illam, quam intendis, animi; magnoque sum in dubio, an his omnibus leniatur seu tollatur dolor, an verba sint animos occupantia, auresque mulcentia, ad dolorem nichil. Verba corporibus non medent
Abbreviated transcription (Latin):
celus alabhumo dicit sicma
pansie boetio mhulta humo obsiꝰ
uon pote st tamen sic celestẽ nam
hlam prebeat uõluptati. Ingu
dorpus am añn p̾mia. ip̃m
cocfige aĩm et enormẽ sarciliam
magno unsu pfer ac cogita sepe
inc̃stia ingonia. ex hoc faste cor¬
pord morlis erupere et muton

Expanded text:
l, ab humo ducitur, sic maxime homo eris, multa humo obsitus. Non potest tamen sic celestem natudulam prebeat voluptati. Grave corpus animum premit. Ipsum collige animum, et enormem sarcinam magno nisu perfer, ac cogita sepe celestia ingenia ex hoc fasce corporee molis erumpere, et miram
Abbreviated transcription (Latin):
infuderit et si acti arctius estimãti
ext̾ĩꝰ audur tus S hec ⁊ hño similia
et ab aliis in filentio dici possunt. Et
ab hoc ip̃o forsitan dicebate uicissim
ꝓdeat cogitanti Et hii quid̃ secum
ac cũ dẽõ loꝙ̃tib in dolentib inq¬

Expanded text:
infuderit; etsi, arctius extimanti, exterius audiretur. Sed hec et his similia, et ab aliis in silentio dici possunt, et ab hoc ipso forsitan dicebantur; vicissim prodeat cogitanti; et hi quidem secum; at cum Deo loquentis in doloribus inq
Abbreviated transcription (Latin):
raui sum corpore. Queri
possis si ut uolucrio ud uola¬
tum non ue uir ad uirtutẽ nat̾ꝰ
Graue corpus et inhabile
est. hanc querelam Roseio dim̃ce
flecti uł ꝑfunem aerul labi neg̃s
Quis ad tem/ Ito cũ uiris boms
gressu sobrio gestus et saltus histͥͫ
sune sapientem ut̃ in accib. ue ꝙ
in uerbis sic in incessu graiuitas ac
modestia. Graius corpe sum.
Ioc graue do una comtũ senͨcutꝭ
esse solet ne qui illam amiẜit hac
si nat᷑e comes inueniat᷑ uñ fit Et

Expanded text:
ravis sum corpore. Queri ravis sum corpore. Queri posses, si ut volucris ad volatum, non ut vir ad virtutem natus esses. Grave corpus et inhabile est. Hanc querelam Roscio dimitte flecti, vel per funem aerium labi nequis, quid ad rem? ito cum viris bonis, gressu sobrio: gestus ac saltus histrionum sunt. Sapientem ut in actibus, utque in verbis, sic in incessu gravitas decet ac modestia. Gravi corpore sum. Hec gravedo una comitum senectutis esse solet, ne qui illam admiserit, hanc sed nature comes inveniatur. Unde fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
derio nec metu de nio nͨ spe ulła
anticipandus uite sinis quos selti
quidã ac miẜi fecerunt qui dũ
paupiem uireq tedia ac labores
tempales fugiunt in etnos ĩcidũe
cialib excusantem sine loqui senecã
Et hanc ip̃am mhiris laudibz cele¬
lebrantẽ et młtis in locis disputã¬
tem certis ex cauẜ arcessendã ma¬
nu mortem uerior ascera młcap
melior Ciceroniana siña qua tibi¬
et pñs om̃ib Retinendus est aĩmus
in custodia corpis. nec in iussũ eiꝰ
aquo ille uob est datus ex hõin uita
diffugisse. uideamũ Et q̃n et illud¬
de celo tibi etiam diccũ crede. ni te
deus is cuiꝰ est templum hoc om̃e
quod cocutpistis conspicis istis te
corꝑis custo dñs libertinit huc tibi
adicus patere non potest ed ad sũ¬
maincauene aut ulla unꝙͣ uite
tedio ita mortem cogites ne occu¬
pare illam tibi licitum putes aut
ulso gaudio Ita non cogites ut in¬
taintũ issa aiñ impisa deiciat a

Expanded text:
derio, nec metu denique nec spe ulla derio, nec metu denique nec spe ulla anticipandus vite finis, quod stulti quidam ac miseri fecerunt, qui dum paupertatem viteque tedia ac labores temporales fugiunt, in eternos incidunt. icialibus excusantem; sine loqui Senecam, et hanc ipsam miris laudibus celebrantem, et multis in locis disputantem, certis ex causis arcessendam manu mortem. Verior altera multoque melior nisi Ciceroniana sententiet piis omnibus retinendus est animus in custodia corporis, nec iniussu eius a quo ille vobis est datus, ex hominum vita diffugisse videamini”, quin et illud, e celo tibi autem dictum crede: “Nisi Deus is, cuius est templum hoc omne quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest.” Et, ad summam, cave ne aut ullo unquam vite tedio ita mortem cogites, ut occupare illam tibi licitum putes, aut ullo gaudio ita non cogites, ut incautum illa animum improvisa deiciat.
Abbreviated transcription (Latin):
multi silentiũ appetentes logis
regrinacõib fatigati sunt iter ue
aliquib abditis ac se motis in locis
qd cuꝑent ĩuenurnt Tu qd ab ałus
oꝑose querit᷑ noblib tecã habes dis¬
coiam bono tuo ua et transactime¬
mor strepitus ueterũq in łtũ tãde
incipe silentio deleccaei mi
ite tedium ingeno me tenet
Ex pͥmiss ortũ malũ quo
nestio an uhoa ꝑiculosius ꝯunppe
molestissi ͫ ꝑ se desꝑicõi quoq con¬
tiguũ atq ad illam uĩa ẽ pro quo
nõĩatim in scitũ est urĩs in tẽplis
auxiliũ implorare feliciũ aĩarũq
t̾iens te dns unnclis ꝙ corporeis
Resolute celestib ꝑstuũt᷑ gaudns̃
ac serenitate mentis ecͬna.
ppeslandti tedia. cogieticõib setis
ic sipe bona es amicoꝵ solacõ et
librop et de lectacõmũ honestarum
ale̾na uarietate atq ex̾crĩs rocũdis
et mertie fuga s ee in pͥmis pacia
Rero es longaminitate miucta nez
uł presentiũ odio uł futuri desi¬

Expanded text:
Multi, silentium appetentes, longis Multi, silentium appetentes, longis peregrinationibus fatigati sunt, ut aliquibus abditis ac semotis in locis quod cuperent invenirent; tu quod ab aliis operose queritur, ubi libet tecum habes. Disce iam bono tuo uti, et transacti memor strepitus veterumque tumultuum, tandem incipe silentio delectari. 98 me tedium ingens tenet. Ex premissis ortum malum, quo nescio an vix aliud periculosius, quippe molestissimum per se, desperationi quoque contiguum, atque ad illam via est; pro quo nominatim institutum est vestris in templis auxilium implorare felicium animarum, que, terrenis tediis vinculisque corporeis resolute, celestibus perfruuntur gaudiis ac serenitate mentis eterna. Propellenda tedia cogitationibus letis ac spe bona, et amicorum bona solatio, et librorum et delectationum honestarum alterna varietate atque exercitiis iucundis, et inertie fuga, sed in primis patientia rerum et longanimitate invicta; neque vel presentium odio, vel futuri desi
Abbreviated transcription (Latin):
aurib non audiat. si tñ cciusas aĩo
tenet deleccacõem intellectꝰ haus du¬
bie prefert auriũ uoluptati fingãt
et hos ipos mufices muneros sũrdo
iguotos modo uirtutis numen noti
sint seq in illis ex̾ceat bñ est nlhie
quoq surdicas nocet mellus eĩ mlt̃o
est bonũ fieriꝙͣ doccũ Et si habũde
doctus ac sapiens sit quisquis haibũ¬
de bonus est ac qui malus ĩdrm ct
insiprens et in doccꝰ om̃ licet ꝯ̃ sub
celo erudictissimꝰ liap Aubics¬
clanguit. 2bene ꝙ hoc t̾ nõ pͥuo
accidit ꝙͣ fidem que auditu maxiẽ
constat Acciꝑes illam habens qs
quereris seu quis q̃ris. Si hornct̃
tus aut uolucrũ non ꝑcipis cãtib
Cor in de celestib interiũq auix̃
deoapplicti. Non audioa dit
cogita et dic tibi non audio Qs
seu ad me seu de me horẽs loquãt
audiam Quis loquat ᷑ in ms dns
meꝰ Illi eĩ sepe bellum hic loquit
pacem semꝑ inł penit ꝰaudio

Expanded text:
auribus non audiat, si tamen causas animo auribus non audiat, si tamen causas animo tenet, delectationem intellectus haud dubie prefert aurium voluptati. Finge autem et hos ipsos musicos numeros surdo ignotos: modo virtutis numeri noti sint, seque in illis exerceat, bene est; nil hic quoque surditas nocet. Melius enim multo est bonum fieri, quam doctum, etsi abunde doctus ac sapiens sit, quisquis abunde bonus est, at qui malus, idem et insipiens, et indoctus, omnium licet que sub celo sunt eruditissimus literalanguit. Bene quod hoc tibi prius non accidit, quam fidem que auditu maxime constat, acciperes; illam habens, quid quereris, seu quid queris? si hominum cantus aut volucrum non percipis, cantibus cor intende celestibus, internamque aurem Deo applica. Non audio. At cogita, et dic tibi: “si non audio quid seu ad me, seu de me homines loquantur, audiam quid loquatur in me dominus Deus.” Illi enim sepe bellum, hic loquitur pacem semper. Nichil penitus audio.
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ aedultoꝵ flatib tumesti sepe
Elusit ꝰ abest. Si cũ aliis collo¬
qui ꝓhibitũ Tecũ loquere. Ciceroman
memor illiꝰ qui secũ loqui pt̃ ẜmonẽ
alci ꝰ non requiret ꝙͣuie ee colloqi
eum posteris qui seribit/ ad huc celest
qui orat alloquit᷑ / In hoc quid genuo
tollaquio nec lingua nec aurib opꝰ
est. s ocusio digitia q ac deuoto añuo
Et hie gͥ ut in młtis ñi consiliũ Cicero¬
is amplectim᷑ ut sicut cecus auriu
sic sẽ surdus. ocłoꝵ sub sidio consoletur
Tu ꝓude si audur hoiẽs non potes
seriptos ab hoib libros lege. Et legt̃¬
dos ab hoib libros scrile Celũ pret̾ea
ac tĩtis ⁊ Maria Respice horaꝵ oun
auctorem in silentio contemplare ml
as hec surdicas ista nocuerit młtũ
fortasse ꝓfuerit. Auditus me des¬
tituit. Quib tonis aus nimus
dyapente constet aut drpason qͥb¬
ne ꝓporcões alie q̃ tractant ã arusi¬
as noste uł surdus potess. Et ꝙͣuus
ħuane uocis fidũq uł orgam modos

Expanded text:
illam adulatorum flatibus tumefacti, sepe Auditus hebet. Si cum aliis colloqui prohibitum est, tecum loquere, Ciceroniani memor illius: qui secum loqui potest, sermonem alterius non requiret, quamvis et colloqui cum posteris qui scribit; ad hec, celestqui orat alloquitur. In hoc quidem gemino colloquio nec lingua, nec auribus opus est, sed oculis digitisque ac devoto animo. Et hic igitur, ut in multis, nostri consilium Ciceronis amplectimur, ut sicut cecus aurium, sic se surdus oculorum subsidio consoletur. Tu proinde, si audire homines non potes, scriptos ab hominibus libros lege et legendos ab hominibus libros scribe. Celum preterea ac terras et maria respice, horumque omnium auctorem in silentio contemplare: nil ad hoc surditas ista nocuerit, multum fortasse profuerit. Auditus me destituit. Quibus tonis aut numeris diapente constet aut diapason, quibusve proportiones alie que tractantur a musicis nosce vel surdus potest; et quamvis humane vocis fidiumque vel organi modos