comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Siquls conduxerit nmimo uns¬
conduccõ nuuia est qr. iħ donatõis
instar inducit sarcest.
Almi apparebit emptorẽ conductõ¬
bemue. płib uenundantẽ uł io¬
cantem singłoꝵ insolidum intu¬
itum ꝑsonam ita demum ad p̃sta¬
tõtiem̃ partis singuli sunt compsꝰ¬
lñdi si constabit cos ommes eẽ sol¬
ũdo qͣmqͣm fortasse nistius sit

Expanded text:
Si quis conduxerit nummo unonductio nulla est, quia et hoc donationis instar inducit.Cum apparebit emptorem conductoremue pluribus uendentem uel locantem singulorum in solidum intuitum personam, ita demum ad praestationem partis singuli sunt compellendi, si constabit esse omnes soluendo: quamquam fortasse iustius sit
Abbreviated transcription (Latin):
pi exbona fide opportebit. tant᷑
lide tua ec iubet u ita indenp¬
fundin conductorem comiene
neiatra cemꝑa locatoit nu.
conduccor de fundo inuitus re¬
plletur n sipulsatus eẽt penar

Expanded text:
ona fide oportebit, tantum fide tua esse iubes?' uel ita: 'indemfundi et conductorem conuenit, ne intra tempora locationis Seius conductor de fundo inuitus repelleretur et, si pulsatus esset, poenam
Abbreviated transcription (Latin):
uemolĩtum sit. puto mandat᷑
geras. itui arbitriisic nomen. id ẽ.
utcui uis credas tu recipias usuraᷤᷤ.
ꝑicłim dumtaxat ad me ꝑtincat
iamexͣ mandati formani est q̃m¬
fundum emas.  aicelt⁊¬

Expanded text:
emolumentum sit, puto mandatumgeras, tui arbitrii sit nomen, id est ut cuiu‹i›s credas, tu recipias usuras, periculum dumtaxat ad me pertineat, iam extra mandati formam est, quemfundum emas. 49 Marcellu
Abbreviated transcription (Latin):
nplus impendit. qͣm est pͥcium soiu¬
te rensine saichum solut isq̃ deces¬
sit aut debiicare flagitio ue ad nul¬
lrcm p̃ciru redactur est id ⁊ man¬
dati iudicio ꝯseq̃tu arom¬

Expanded text:
plus impendit quam est pretium solutae rei, siue Stichum soluit isqu‹e› decessit aut debilitat‹e› flagitioue ad nullum pretium sui redactus est, id mandati iudicio consequer
Abbreviated transcription (Latin):
adiecto ĩ mãdato nitra q̃ͣła p̾sta¬
turum se lucuis cicius scͥpat non in
pedim̃to quominus post eum diẽ
ꝯueriri mandati iudicio postie¬
¶paulus sx. umũ ex mandatorib in
solidum eligi poste. u̾si ñsit conces¬
sum in mandato post condempnatõ¬
nesuͣ ait in duoꝵ ꝑsoãm couccatam
ncc̃o ex cã iudicati singulos ꝓͣͣͣ di¬

Expanded text:
adiecto in mandato, intra quem praestaturum se Lucius Titius scripsit, non esse impedimento, quo minus etiam post eum diem conueniri mandati iudicio possit.Paulus respondit unum ex mandatoribus in solidum eligi posse, etiamsi non sit concessum in mandato: post condemnationem autem in duorum personam collatam necessario ex causa iudicati singulos pro
Abbreviated transcription (Latin):
ten̾ lucius citius creditori in a̾¬
daiorem suoͣ dedit dem̃ defuntode¬
bitore maiore ꝑte creditoꝵ ꝯsenti¬
ente ap̃tore decirtũ est ut porcom::
creditores ab heredib ferant. absẽ¬
te eo credicore ap̃ quem mandacor
exstit̾a̾t. q̃ro simandacor ꝯueniat᷑.
an eandem heat exceptõnem qͣm

Expanded text:
 Lucius Titius creditori suo mandatorem dedit: deinde defuncto debitore maiore parte creditorum consentiente a praetore decretum est, ut portionem creditores ab heredibus ferant, absente eo creditore apud quem mandator exstiterat: quaero, si mandator conueniatur, an eandem habeat exception
Abbreviated transcription (Latin):
reditor mandatorõ ꝯuenit. is cxxd¬
tus ꝓuorauit. q̃rendum est. an ma
rixorem duccurus erat lictãs fecit.
taies. titius seio sałt. semꝑniamqͣ¬
umi.  sicu cognousti. Iõ cum

Expanded text:
reditor mandatorem conuenit: is condemnatus prouocauit: quaerendum est, an manuxorem ducturus erat litteras fecit tales: 'Titius Seio salutem. Semproniamum meum cognouisti: ideoque cum
Abbreviated transcription (Latin):
untus mutiꝰ sceuoia alit Celsus.
siquis subusuris creditam peciñde
fideississet ireus mipditio ꝯuen
usis potãtem recusandi easuo ẽ¬
tulisset eam petumam apeoũ pe¬
titurum. ¶s sireus fidemlori deñ¬

Expanded text:
ntus Mucius Scaeuola ait, si quis sub usuris creditam pecuniam fideiussisset et reus in iudicio conuentusuras potestatem recusandi eas reo sustulisset, eam pecuniam a reo non petiturum. sed si reus fideiussori denu
Abbreviated transcription (Latin):
rium retituit . si antertõris soliꝰ
uitiũ est aut .i coris naĩ mixtum
uitium redibitõ locum hẽbit.¬
Illud erit adnotand̾ ꝙ de morlo
gnãlit̾ scͥptum est ñ de sontico
morbo. nec mir̃ ħ uidĩ ꝑomp̃.¬
Idem ait ñ omnẽ morbum dare locũ
redibitiomi ut puta leuis. luppitũdo
uł leuis dentis aurideue doloaut
mediocre ult̾ ñ dem feh̾culam an¬
tulam libet ad cãm huiꝰ edc̃i ꝑtine.¬

Expanded text:
mi reticuit: si autem corporis solius uitium est aut et corporis et animi mixtum uitium, redhibitio locum habebit.Illud erit adnotandum, quod de morbo generaliter scriptum est, non de sontico morbo, nec mirum hoc uideri PompoIdem ait non omnem morbum dare locum redhibitioni, ut puta leuis lippitudo aut leuis dentis auriculaeue dolor aut mediocre ulcus: non denique febriculam quantulamlibet ad causam huius edicti pertine
Abbreviated transcription (Latin):
eductum ꝓtinere. trolutius ait Iuꝑe¬
figmosum morbosũ ñ eẽ si eom̃bro
uͥi. in petigo eẽt eq̃ recte utatur⁊ mͥ
em̃ cẽ si sñ uoce apparet. s quigͣuit᷑
loquitur morbosus ñ est. necqr ca¬
utiz morbosusẽ. Idem.¬

Expanded text:
edictum pertinere.Trebatius ait impetiginosum morbosum non esse, si eo membro, ubi impetigo esset, aeque recte utatur: et enim esse sine uoce esse apparet. sed qui grauiter loquitur, morbosus non est, nec qui ἀσutique morbosus e
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm eaꝵ q̃ mobiles aut semoentes¬
Aiunt᷑ ediles: qui mancipia uñdũt
certiores faciant emptores quiduor¬
biuitii ueciq sit quis fugitumis
erro uesit noxa ue solutus nͨ sit eaꝙ¬
oĩa tiin mancipia uemerint: pa
niret fuisset ꝙ eius gp̃a pr̃an o¬
pport̾e dicecur emptori omnib¬
q ad quos ea resꝑtin iuditium da¬
bimus ut id mantipiũ redibeatur
¶siquid a postium̃ditionẽ traditõm¬
q defius emptoris oꝑa familis ꝓ¬
cu̾ratoris ue eius fc̃m fuĩt sũ quid
cxͣ eo post uñditõnem natum ad¬
auisitũ fuĩt ⁊ siꝙͦ aliud inũdi¬
tione ei accessĩt sũ quid ex eare

Expanded text:
quam earum quae mobiles aut se mouentes.Aiunt aediles: 'Qui mancipia uendunt certiores faciant emptores, quid morbi uitiiue cuique sit, quis fugitiuus erroue sit noxaue solutus non sit: eapalniret, fuisset, quod eius praestari oportere dicetur: emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus, ut id mancipium redhibeatur. si quid autem post uenditionem traditionemque deterius emptoris opera familiae procuratorisue eius factum erit, siue quid ex eo post uenditionem natum adquisitum fuerit, et si quid aliud in uenditione ei accesserit, siue quid ex ea re
Abbreviated transcription (Latin):
aliqũ facit accio esti situti si aliqñ
febrem huit. cetm̃ sincħominus
manẽt meo uitio ut circa fana ba¬
chari. solent u qĩdemens responsa
daret. ĩ si ꝑ luxuriam id fcm est

Expanded text:
id fecit, actio est, sicuti si aliquando febrem habuit: ceterum si nihilo minus permaneret in eo uitio, ut circa fana bacchari soleret et quasi demens responsa daret, etiamsi per luxuriam id factum est,
Abbreviated transcription (Latin):
inquid mimis animi: intio aui¬
quos sanos ẽẽ incessere debere a¬
lio quĩ inquid futurum ut ĩfĩcto
hat rõne multos sanos ẽẽ nega¬
temus ut putaleuem suꝑstitios¬
sunt aĩ uitia magis enim de coris
sanitate qͣm de anii uino ꝓnus

Expanded text:
inquit, minus animi uitiis aliquos sanos esse intellegere debere: alioquin, inquit, futurum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus, ut puta leuem superstitiossunt animi uitia: magis enim de corporis sanitate, quam de animi uitiis
Abbreviated transcription (Latin):
tr̃e ap̃ Hosteht in pendenti an est in
senatus ꝯsultum sit ꝯmussumiudan
si recidertimpotãtem senatus consul¬
to locus est siminus cessat. Intr̃ma gͥ
deuoganda ẽ actõ ¶ cerce si ad mude¬
am pogatus pecuniam atceꝑit deinde
sit restitutus ut emnãtipetur seuatꝰ ꝯ
cultum loeũ hẽbit. fuit enĩ faiꝰ fam̃¬

Expanded text:
et, in pendenti est, an in senatus consultum sit commissum: nam si recciderit in potestatem, senatus consulto locus est, si minus, cessat: interim igitur deneganda est actio.Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fuit enim filius fam
Abbreviated transcription (Latin):
uiate pecume um̾ omĩum que
gutuo dera possunt an accipe debra
amuul iudendum est. s u̾ba ui¬
dentur iuͥ ad numeratã pecuma
refbi ait em̃ senatus nutuam
pecunia dedisse. s si frus sit ileu̾a¬
tus censultꝰ^ a dhibita puta trm̃

Expanded text:
iae, uerum omnium, quae mutu‹a› dari possunt, an accipere mus, uidendum. sed uerba uidentur mihi ad numeratam pecuniam referri: ait enim senatus 'mutuam pecuniam dedisset'. sed si fraus sit senatus c
Abbreviated transcription (Latin):
sñ usuris ad senatus consultũ spͣ
¶uti posse ¶Int̃dum cñ nsi senatu᷑
ꝯsultus locussit tam̃ maliũ dat᷑
aictõ. ut huta filius fam̃ institor
mutuam ꝑxcumam. acceꝑit scͥbͥ¬

Expanded text:
senatus consultum specuti posse.Interdum tamenetsi senatus consulto locus sit, tamen in alium datur actio, ut puta filius familias institor mutuam pecuniam accepit: sc
Abbreviated transcription (Latin):
lenatus.c̃. Ꝙ ita demũ cricdicend̃
¶ ñ fuius senatus .o. sit coguita ut
qui edere ñ potuit magisei mñde̾t
cem.si afilio fam̃ stipulatus sim
pite minutus sit sũmorte patois.

Expanded text:
ltum. quod ita demum erit dicendum, si non fraus senatus consulto sit cogitata, ut qui credere non potuit magis ei uendere‹t›, cem.Si a filio familias stipulatus sim pite deminutus sit siue morte patris
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ reũ ticium acccꝑim ne qͣͣ fide¬
uissor auxilio senatus ꝯsuitb ute¬
tur utilem c̃ẽ exceptõnem adu̾sus¬
¶ fraudem dandã. ¶ su si faluis fa¬
ñ. pr̃e suo relegato uł ongo tp̃r
absente dotem ꝓfilia ꝓmisit .i.
u̾atris ͥͥem pr̃is pignori ded̾it seuãt᷑¬

Expanded text:
autem reum Titium acceperim, ne quasi fideiussor auxilio senatus consulti uteretur, utilem esse exceptionem aduersus fraudem dandam.Sed et si filius familias patre suo relegato uel longo tempore absente dotem pro filia promiserit et rem patris pignori dederit, senat
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpsit hẽdem ꝙ donatonis se dixͣ
penituisse uałe institutõnẽ s
cersariũ hẽdem domino su̾um. Ce¬
terĩ sipostea qm he̾dem iustituit
dõãuit. doãtõ p̾ualebit. uł si añ

Expanded text:
scripsit heredem, quod donationis se dixit paenituisse, ualere institutionem et necessarium heredem domino seruum fieri: ceterum si, posteaquam heredem instituit, donauit, donatio praeualebit, uel si ante
Abbreviated transcription (Latin):
res uxoris uł mariti cum mors in¬
seq̃tur s omnus mortis cã dõatõ.
issesic sabians. si fllie fa. utori
maritus traderet. dõatõnẽ cum oĩ
suo emolum̃to fĩ. si inuo ad huc

Expanded text:
fiat uxoris uel mariti, cum mors insequetur, sed omnis mortis causa donatio. isse scio Sabinianis, si filiae familias uxori maritus tradet, donationem eius cum omni suo emolumento fieri, si uiuo adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dicend̾ est confestĩ adusucipionẽ
eꝰi uxorem admtti qr isi ñ mor.¬
tis cã donaretur eiñ impediret᷑
usucapio. namius constitut᷑ ad
cas donatõnes ꝑtin exquib lõ
cupletior młr.⁊ paupior mantꝰ
ĩsins reb sit Ita lit mortis cã dõi¬

Expanded text:
 est confestim ad usucapionem eius uxorem admitti, quia et si non mortis causa donauerat ei, non impediretur usucapio. nam ius constitutum ad eas donationes pertinet, ex quibus et locupletior mulier et pauperior maritus in suis rebus fit: itaque licet mortis causa dona
Abbreviated transcription (Latin):
dem est ⁊ simortis cã traditurũ mͥ
nissim uxori tradere nec refre
conualiu̾t donator an mortuus sit
mortuus fu̾it rem qͣm hĩturus
eram in uonis meis desieam ip̃ul¬
Isponsus sponsedc̃tirus tuidid̾ĩt
titõ ut issponse daret. dem̃ titius
tridid̾it post imiptias secutas siqͥd¬

Expanded text:
Idemque est et si mortis causa traditurum mihi iusserim uxori tradere, nec referre, conualuerit donator an mortuus sit. mortuus fuerit, rem, quam habiturus eram, in bonis meis desinam prsponsus sponsae donaturus tradiderit Titio, ut is sponsae daret, deinde Titius tradiderit post nuptias secutas: si
Abbreviated transcription (Latin):
dedĩt camq lãcẽ retinuit. de sua a
pedumia Unguẽta emit uñdicatõm
itũdem in
re mortua impendit. ¶ Siur ⁊
diuus adriamis constituit

Expanded text:
tinuerit, de sua autem pecunia unguenta emerit, vindicationem tundem in re mortua impendit. Si vir etdivus Hadrianus constituit.
Abbreviated transcription (Latin):
maudo morus. cã tuad̾e̾t ea defũt¬
ta mnuisis hẽdib eius titius ma¬
rito ded̾it. int̾est utr̃ arilr̃e sit
uror rem ꝙͣ amarito suo mortis
cã acceꝑat inuo eo alii tradid̾it
nich agitur ea traditõne qrũ

Expanded text:
a traderet eaque defuncta inuitis heredibus eius Titius marito dederit, interest, utrum a muliere sit uxor rem, quam a marito suo mortis causa acceperat, uiuo eo alii tradiderit, nihil agitur ea traditione, quia
Abbreviated transcription (Latin):
suo sesit cuiꝰ seti u̾ba iõ retuli ͭ ut ap¬
pareat uũditionẽ int̾ iuuirũ iuporẽ
bonaf. gestã ñ retraitari. ¶ si tibi
maritus ꝑignora p̃p̃ docean ⁊ pecu¬
mam creditam datã ñ doãtõnis cã
Uendidit qd̾ bona fide gestum ÷ rat̃
manebit./aosititulus donatõnit
q̃situs ostñditur abzĩo mñditõnem
iruitam cẽ constab iure publico
cãm pignoꝵ integram obtinebis.

Expanded text:
s rescripti uerba ideo rettuli, ut appareat uenditionem inter uirum et uxorem bona fide gestam non retractari. 'Si tibi maritus pignora propter dotem et pecuniam creditam dat‹a› non donationis causa uendidit, quod bona fide gestum est, manebit ratum. at si titulus donationis quaesitus ostenditur atque ideo uenditionem irritam esse constabit, iure publico causam pignorum integram o
Abbreviated transcription (Latin):
muiaenta ficodẽs sipuaatusest
impũdenti puto ẽẽ cãm obligõnis.
donec uir aut morͥatur. aut suspi¬
rõne mortis pp̃ ꝙͣ dõauit. lib̾etur.
tõnem aut ꝑimat aut confirmet

Expanded text:
uir decederet stipulatus est, in pendenti puto esse causam obligationis, donec uir aut moriatur aut suspicione mortis, propter quam donauit, liberetur: tionem aut peremat aut con
Abbreviated transcription (Latin):
extimatõe q̃uatur neo aluid ^ como¬
dato extimato dato obspiari solet
q̃ obdotemꝰ ꝑignori acceꝑat enũt
ea q empt̃o donatõnis cã fcã dica:
mulius ẽẽ mom̃ti. pignoris tñ ob¬

Expanded text:
aestimatione queratur. nec aliud in commodato aestimato dato obseruari solet,quae ob dotem pignori acceperat, emerit eaque emptio donationis causa facta dicatur, nullius esse mom
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuingñdarum int̾ seaccõnum i¬
nã accõm occulcari. cec̾m debitorẽ
c̾ditori dare. creditorẽ uxori. nͭmirũ
seꝓciuntorem ẽẽ simulau̾it a debito¬
re tuo iubento te pecumam acceꝑat¬

Expanded text:
coniungendarum inter se actionum unam actionem occultari, ceterum debitorem creditori dare, creditorem uxori. nec nouuse procuratorem esse simulauerit, a debitore tuo iubente te pecuniam acce
Abbreviated transcription (Latin):
qium est plans si conuenerat ũ
se mułr pascẽt suosq hoĩes id cͥco
pissus est eam dote sua dofrui. ut
se suosq ale̾c expedicum erit. pu¬
to enim ñ porse abea peci qiͣdoã¬
t tum ꝙ conpensatum.dem¬

Expanded text:
um est. plane si conuenerat, uti se mulier pasceret suosque homines idcirco passus est eam dote sua frui, ut se suosque aleret, expeditum erit: puto enim non posse ab ea peti quasi donatum, quod compensatum e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ eme̾t ut amanto accepisset.
pami ⁊si paupior ea fĩenͥ maritus
dediss ñ cantum idcͥto sit locupleti¬
t siurori maritus sepultupe ẽs
coauit ita deiim loc fĩ ratfi mla¬

Expanded text:
 nisi a marito accepisset: nam etsi pauperior ea fieret, nisi maritus dedisset, non tamen idcirco fit locupletit, si uxori maritus sepulturae causa donauerit, ita demum locum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
mĩt quid̃ mułr idebeat pecuniam
maritus aut̃ auñditore eam lib̾a¬
ũit quid eĩ int̾ est creditori soluat
an uñditori. ¶uxori auis dõauit
sexuũ rtaudeum intraañ mauͭ¬

Expanded text:
m mulier et debebat pecuniam, maritus autem a uenditore eam liberauit: quid enim interest, creditori soluat an uenditori? Uxori quis donauit seruum ita, ut eum intra a
Abbreviated transcription (Latin):
fidi prande functum maritum ꝙͣ
dõasłe ind̾i ⁊ rectam iõnẽ huit.
ꝓfitisci ꝙ de aueno ꝑlemus restit¬
unt uoluntatẽ defuncti setuti᷑
nec innũto sepe c̾dimꝰ aliqͥd defũt¬
ñ erãt deducta qrta rogatus rest¬
itũe ⁊ tñ integratiꝰ fidem p̃stat
omisso senatus .ꝙ. comodo. hit eĩ
ue̾ sidẽ ex soluit uolũtatẽ cestato¬
o1

Expanded text:
fidei praestandae functum maritum quam donass‹e› uideri: et rectam rationem huic proficisci, quod de alieno plenius restituunt uoluntatem defuncti secuti: nec immerito saepe credimus aliquid defuncnon erat deducta quarta rogatus restituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic enim uere fidem exsoluit uoluntatem testaon
Abbreviated transcription (Latin):
uħ maritus exceptioe adam atois
cã submoiuĩ uolu̾t facta auidite
oitetur ei cuidoãtiuum ẽ ¶ Eõcessado¬
natõ sepulture cã nam sepult᷑e cã
locum marito abuxore uł ꝯcͣposse

Expanded text:
 exceptione quadam donationis causa summoueri uoluerint, facta a iudice dicetur ei, cui donatum est. Concessa donatio est sepulturae causa: nam sepulturae causa locum marito ab uxore uel contra posse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯnuttit ntenetur societatis aut
¶ ꝯmum diuidundo iuditio si ab¬
senti penuntiata societas sit quo¬
adisscierit ꝙ is ac quisiuit qui
renuntiaũit in ꝯmune redigi:
det̾mentum aũ solius erus ẽẽ qͥ
remuintiauit s ꝙ absens acqui¬
siuit ad solumꝰ esim ꝑtin̾e decri

Expanded text:
mittit et tenetur societatis aut communi dividundo iudicio. Si absenti renuntiata societas sit, quoad is scierit, quod is adquisivit qui renuntiavit in commune redigi, detrimentum autem solius eius esse qui renuntiaverit: sed quod absens adquisiit, ad solum eum pertinere, detri
Abbreviated transcription (Latin):
ccͣtu cũ enĩqͥ conͣxit totum cer¬
i peculium uelut prĩmonium
intuitũ. c̾ce admittndum. nuid¬
omni modo dicit. ut pͥore conuento
ad q̃mͦ ies respicit in suꝑfluum is
cui q̃situm ñ ÷ conueĩatur q̃¬

Expanded text:
ctu: eum enim qui contrahit totum serui peculium uelut patrimonium intuitum. certe illud admittendum omnimodo dicit, ut priore conuento, ad quem res respicit, in superfluum is, cui quaesitum non est, conueniatur: q
Abbreviated transcription (Latin):
cere ñ ꝯmittitur duple stipłacõ
hiis g casib. exempto agñdum
eat. ssi is ani fundũ em̾it ⁊ satis
de euittõne acceꝑit u eund̾ fun¬
⁊dum uñdidĩt i emptori suohes
ersticĩt uł excontͣrio emꝑtor hes¬
im̃ditori exstitĩt an eiuito sudo
cum fideuissorib agc̾ possit. Qrͣ
ui suo hẽs exstitĩt accõ q̃dam it̾
hedem .⁊ hẽditatem ꝓponitur uii¬
telr maior he̾ditas ad debitorem

Expanded text:
cere, non committitur duplae stipulatio. his igitur casibus ex empto agendum erit.Si is, qui fundum emerit et satis de euictione acceperit et eundem fundum uendiderit, emptori suo heres exstiterit, uel ex contrario emptor uenditori heres exstiterit: an euicto fundo cum fideiussoribus agere possit, quaeritur. ri suo heres exstiterit, ratio quaedam inter heredem et hereditatem ponitur et intellegitur maior hereditas a
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ einsiõnus nomine ꝓpetuo ob¬
uigatur  quiseruũ uñditum trã¬
dit ⁊idicit usum fructum meo
neat sempnio usum .ẜ. petũte ꝑ¬
iide teneatur. Ac sinitrudendo dix
pit fundum ame h̾ede legauerit
confestĩ fiderussores lib̾buntur

Expanded text:
esse, euictionis nomine perpetuo obligatur.Qui seruum uenditum tradit et dicit usum fructum in eo neat, Sempronio usum fructum petente perinde tenetur, ac si in tradendo dixipit fundum a me herede legauerit, confestim fideiussores liberabuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯmittetur.qũ uñditor quo
tuus agñtem te exstipulatu po¬
tit don man exceptõne sumino¬
uẽ alias autem siseruus ho¬
minem enũt ⁊⁊ duplamstipłetur
deit̃ cum uñdidit ⁊ ab emptore
eiuctus fũit domino quidem ad¬
u̾sus uñditorem᷑ mnsolidum cõ¬
pecit accõ emptori u̾o adn̾sus do¬
minum dumtaxat de peculio

Expanded text:
committetur: quare uenditor quoque tuus agentem te ex stipulatu poterit doli mali exceptione summouere. alias autem si seruus hominem emerit et duplam stipuletur, deinde eum uendiderit et ab emptore euictus fuerit: domino quidem aduersus uenditorem in solidum competit actio, emptori uero aduersus dominum dumtaxat de peculio.
Abbreviated transcription (Latin):
serus postulabat apud p̃torem
utilem sibi de euiccõne stipła¬
tõnem inticium dari: egodam¬
dam putabam .Rx. iustam rẽ
senuis: postulabat. nam isifim¬
dus p̃toria cognitõne ablatus
eiuctõnem restitui. ¶ situus cꝰ¬

Expanded text:
Seius postulabat apud praetorem utilem sibi de euictione stipulationem in Titium dari: ego dandam putabam. respondi: iustam rem Seius postulat: nam si ei fundus praetoria cognitione ablatus euictionem restitui.Si seruus t
Abbreviated transcription (Latin):
furẽ ñẽẽ. uespellionem ñ ẽẽ sanlĩ
qd int̾ est: horum quid̃ ẽõ uł hoꝵ
quid ñ dẽ. Si si cui horum fu̾it
Adiectum pr̃ari: multomagis ua¬
lẽ stipłationem. alioqui stipłatõ
q̃ ab edilib ꝓponitur inutilis erit
iua dt̃ quociens plures res insti¬
pułonem deducuntur plures c̃ẽ
stipułones an. iii duple stipulõe
ħ idem sit uideamus. cũ quis stipe¬
minoris pp̃ fugami serui deiũ a¬
git pp̃ minorem morbum. Id̾ agẽ¬
dum ẽ inquid ne lucrum fatiat¬
emptor ⁊ bis eiusdem uitii estim¬
atõnem ꝯseqͣtur singanius emup¬
tum .x. inmoris aut̃ empturum
fuisse duob: sicantum fugitiuũ
sciesset emptor ħ consecutum pp̃
turum fuisse. si de morbo ñ ignoraᷤᷤ¬
set. rursum ꝯsequi debebit duo:
nam i siutro sumil egisset qͣtuoꝵ
eẽt consecutinus. qr eum forte qui
stipulatu agi potĩt. n enim ex

Expanded text:
'furem non esse, uispellionem non esse, sanum od interest horum quid esse uel horum quid non esse. sed et si cui horum fuerit adiectum 'praestari', multo magis ualere stipulationem: alioquin stipulatio quae ab aedilibus proponitur inutilis erit, ur, quotiens plures res in stipulationem deducuntur, plures esse stipulationes, an et in duplae stipulatione hoc idem sit, uideamus. cum quis stipuminoris propter fugam serui, deinde agit propter morbum: id ageinquit, ne lucrum faciatemptor et bis eiusdem uitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitivum esse scisset emptor: haec consecutum propturum fuisse, si de morbo non ignorasset: rursus consequi debebit duo: nam et si de utroque simul egisset, quattuor esset consecuturus, quia eum forte, quistipulatu agi poterit: neque enim ex
Abbreviated transcription (Latin):
fus sit qͣm rem si poslid̾et retin̾e
potu̾it peti aut̃ utilit᷑ ñ pot̾it uł
ipõ iure ꝓmissor dupletutus erit
uł c̾ce doli mali exceptõne setiu̾i po¬
tĩt d itasiculpa ułsponte uł du¬
ple stipłatoris possõ amnssa fu̾it¬
¶auolib tp̃r unditori denũtiari pot̃
ut de eare agñda adsit qr ñ p̃fi

Expanded text:
us sit, quam rem si possideret retinere potuerit, pet‹i› ita autem utiliter non poterit, uel ipso iure promissor duplae tutus erit uel certe doli mali exceptione se tueri poterit, sed ita, si culpa uel sponte duplae stipulatoris possessio amissa fuerit.Quolibet tempore uenditori renuntiari potest, ut de ea re
Abbreviated transcription (Latin):
õ finie hodie nicħ sit in ꝑecuuio sũ
Accestĩt anquid p̾sens status peculi
consequi nec retrorsum uelus in
Uno iudicõ adid tp̃s ꝯuãtõnem re¬
ducers emptoris quo uñdictre con¬
¶ũtus sit. ¶uenditor serui sicnit
peculio seruum uñdid̾isi ⁊eudidit
peculium nec intra anĩ qd̾ depo

Expanded text:
o siue hodie nihil sit in peculio siue accesserit aliquid, praesens status peculiiconsequi, nec retrorsus uelut in uno iudicio ad id tempus conuentionem reducere emptoris, quo uenditor conuentus sit. Uenditor serui si cum peculio seruum uendidit et tradiderit peculium, ne intra annum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
nhr̃ditaria est np̃tium ñ ueniet ꝙ
p̃tia debebit possõr:⁊ si deꝑdite sunt
res uł duminute. s uir̃ ita dẽmũ
restituat sibone fidei possõr ÷. an t
simale fidei. ⁊ sicuud apud emptoreᷤ

Expanded text:
reditaria est et pretium non ueniet quod pretia debebit possessor, etsi deperditae sunt res uel deminutae. sed utrum ita demum restituat, si bonae fidei possessor est, an et si malae fidei? et si quidem res
Abbreviated transcription (Latin):
cõne x fructuario solu̾it. ad exibend̃¬
possideret. dolus aut̃ in eo est. qł cau¬
cõnem exigero suꝑ sedĩt afructuario
effectum q ut legatum tuum cͥanes¬
care ñ possis. Icademũ aũlocũ hẽbit
ad exibend̾ accõ siaditio exstitĩt lega¬

Expanded text:
soluerit, ad exhibendpossideret: dolus autem in eo est, quod cautionem exigere supersedit a fructuario effectumque, ut legatum tuum euanescare non possis. ita demum autem locum habebit ad exhibendum ac
Abbreviated transcription (Latin):
tea utilitaces siq̃ amisse sunt ob hõc
ꝙ ũ oxibẽturr. ui tardius. quid̃ exibiͣt
extimande a iudice sũt. Et iõ ner̃. ait
ucilitatẽ accoris uenire ĩ estimatõẽ
litas in quid ĩt̾oum maioris exior.

Expanded text:
ea utilitates, si quae amissae sunt ob hoc quod non exhibetur uel tardius quid exhibetur, aestimandae a iudice sunt: et ideo Neratius ait utilitatem actoris uenire in aestimationem, tas, inquit, interdum minoris erit
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ita rem corruꝑit: ne hrĩ possit. ad
cribend̃ tenebitur. qr dolo fecit quo
minus possideret pinde s uinumł
bore tua infundum. meũ cecidit.
ego eã inmisso pecore depasco qua
accõe possum tem̃. pomp̃. scͥbit ⁊¬
petere actõnem ad ꝯcibendum. si
dem ꝯanederet. nã ⁊ si glãs exstaret
nͨ patieris ine tollere ad exibñdũ
tenrbis. q̃ admodum simatĩam
ieam delatam ĩ agrum suũ qͥs
auferre ñ pat̾etur. Et plac nobis sentẽcia

Expanded text:
ri possit, ad exhibendum tenebitur, quia dolo fecit quo minus possideret. proinde et si uinum uel bore tua in fundum meum decidit, eam ego immisso pecore depasco: qua actione possum teneri? Pomponius scribit competere actionem ad exhibendum, si dem comederet: nam et si glans extaret nec patieris me tollere, ad exhibendum teneberis, quemadmodum si materiam meam delatam in agrum suum quis auferre non pateretur. et placet nobis Pomponii
Abbreviated transcription (Latin):
tõnc agñdum. ñ soluni eum ꝙͥ
ciuilit̾. sneum qui natuia¬
lit̾ incumbit possõni deui c̾dito¬
iem. qui pignori remaccepit adex¬
ibendum teneri piacet.Dmp̃
qtuehendas ⁊duxit. in horͥeo posuit
cum ꝯductore ad exhibend̾ agi pot.
Item si mortuo aduccore heres ex¬
istat cum hẽde agñdum s sinemo ẽt¬
hp̃s existat cum horreauo agend̾ est
uam. si anullo inquid possideantͣ
um̃n estaut horrearium possidere.
aut certe ille est qui possit exibere
idom ait quomõ aut̃ possidet qui
uehendas ꝯduxit anqr pigĩnis te

Expanded text:
solum eum qui civiliter, sed et eum qui naturaliter incumbat possessioni. denique creditorem, qui pignori rem accepit, ad exhibendum teneri placet: Pompexvehendas conduxit, in horreo posuit, cum conductore ad exhibendum agi potest: item si mortuo conductore heres existat, cum herede agendum: sed si nemo heres sit, cum horreario agendum: nam si a nullo, inquit, possidentur, verum est aut horrearium possidere aut certe ille est, qui possit exhibere. idem ait: quomodo autem possidet qui vehendas conduxit? an quia pignus te
Abbreviated transcription (Latin):
cxibendi hãnt. ad cxibendum cem̃i.
Iuł. autem ita scribit. ad exibendũ
tencat. qmͣuis neo : is uti posside¬
oporccat exhilt̃ i ait pͥorẽ qͥd̾ sic ut
accor possõnem hãt is aũ cum quo
agetur lei seruande cã sit in possõe
Cum uero qui usum fructum h̃t
sic ut actor rem possideat. Is uerocũ
quoagetur utatur fruatux. Itẽ
nipr ꝯuut. scribit emptorem qui riicacesa
Qñ restituit adexibendum terũ in
U qͣntum. ulitem uiranero s ibi
adic̾ si emptor possideat. uł doloma¬
lo fecit quominus possid̾at. Otẽ
celsiis scrait. sr̃cus ꝙ in arca nya
ꝯgesisti ꝑ adcxibendum atcõnem¬
tollas cotum. cet̾m̃n alias non posse
ħ si rates delate sunt uifluminis
ĩ agrum alt̾ius. posse eum ꝯueni¬
tuas edes cecid̾it tenebĩs ad cxibend̃
licet ñ possideas. Item siquis fa¬
cultatẽ restituendi ñ hãt licet possi¬
deat. tũ ad exibũdum ũcenebit᷑
ut putas: infuga seruus sit adħ
plane solum cenebitur. ut caui

Expanded text:
ibendi habent, ad exhibendum teneri. Iulianus autem ita scribit ad exhibendum teneat, quamuis nec hic utique possideait priorem quidem sic, ut actor possessionem habeat, is autem cum quo agetur rei seruandae causa sit in possessione: eum uero qui usum fructum habeat sic, ut actor rem possideat, is cum quo agetur utatur fruatur. Idem Iulianus scribit emptorem, qui ruta caesa non restituit, ad exhibendum teneri in quantum in litem iurauero: sed ibi adicit, si emptor possideat aut dolo fecit quo minus possideat. Item Celsus scribit stercus, quod in aream meam congessistitollas: ceterum alias non posse. Sed et si ratis delata sit vi fluminis in agrum alterius, posse eum convenituas aedes deciderit, teneberis ad exhibendum, licet non possideas. Item si quis facultatem restituendi non habeat, licet possideat, tamen ad exhibendum non tenebitur, ut puta si in fuga seruus sit: ad hoc plane solum tenebitur, ut cauea
Abbreviated transcription (Latin):
p̃. cius hominis nomine recte płes a
exibendum agẽ posse. forte si hõ pͥmi.
sit. scdĩ uero mneo usus fructus sit. t̃̾¬
cuis possõnem suã ꝯtendat. qͣrtus. pigͦ¬
noratum sibi eum affirmet
delere possõrem ausolui. si obscuri¬
or ue q̃ hãt altõrem qõnem diffeñ¬
dam indirectum iudicium re exi¬

Expanded text:
 eiusdem hominis nomine recte plures ad exhibendum agere posse: forte si homo primi sit, secundi in eo usus fructus sit, tertius possessionem suam contendat, quartus pigneratum sibi eum adfirmet:debere possessorem absolui, si obscurior uel quae habeat altiorem quaestionem, differendam in directum iudicium re exhi
Abbreviated transcription (Latin):
uti pocero. si damꝑni infecti cauero
¶Biquis rem facit ad alium ꝑueuire iuͣ
dolo ferise quo minus. possideat. si mͦ
ħ colo feccrit. S siquis rem det̾ĩs
sabimnus ait. s ħ ita uti uerum suya

Expanded text:
uti potero, si damni infecti cavero. Si quis rem fecit ad alium pervenire, videtur dolo fecisse quo minus possideat, si modo hoc dolose fecerit. Sed si quis rem deteriorSabinus ait. sed hoc ibi utique verum est,
Abbreviated transcription (Latin):
petunt s insũt. petituro ⁊ petere. ad
oxibendum sit. pomp̃ ait S isiquis
lut̾diturus iem exibĩ desideret: audi.¬
ctur. ¶tem si optare uelim seruũł
ͣ auam rem cuius optõ mͥ relicta
ad exhibendum me agere posse ꝯsta:
tib qr aut seruum ñ rorgnoscit. aũ
nomen ñtenet. ñ ne equum̃ ei fami¬
seruoꝵ fc̃a. ¶siquis cxͣ hẽdem tabu¬
las cestam̃ti. uł codituos uł quid au¬
ud adcestam̃tum ꝑtinens exibi uelit
dicendum est ꝑ hanc accõnem agend̃
dũ eẽ. cum sufficiunt sibi int̾dicta ĩ
ꝯpecere ad exibendum accõnem. mñi

Expanded text:
uro competere ad exhibendum Pomponius ait. Sed et si quis interdicturus rem exhiberi desideret, audietur. Item si optare velim servum vel quam aliam rem, cuius optio mihi relicta est, ad exhibendum me agere posse constatibus, quia aut seruum non recognoscit aut nomen non tenet? nonne aequum est ei famiseruorum facta. Si quis extra heredem tabulas testamenti uel codicillos uel quid aliud ad testamentum pertinens exhiberi uelit, dicendum est per hanc actionem agendum non esse, cum sufficiunt sibi interdicta incompetere ad exhibendum actionem, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑari paotiorẽ cãm eẽ ꝓhibentis ꝯsta.
su si in re coi ꝓhiberi socius a sccio
ne quid faciat᷑ potest. ut tũ fc̃m opꝰ
collat cogi non potest. sicum possi¬
canun duudũdo accionem damp¬
num sarciri potĩt. sin aut̃ fanenti
consensit. nͨ ꝓdangno ht̃ accõnẽ¬

Expanded text:
hibentis constat. sed etsi in communi prohiberi socius a socio ne quid faciat potest, ut tamen factum opus tollat, cogi non potest, si, cum pcommuni diuidundo actionem damnum sarciri poterit. sin autem facienti consensit, nec pro damno habet actione
Abbreviated transcription (Latin):
Utor pupilli decessa̾t h̾ede institu¬
to ticõ. cum de ad eunda hr̃ditato
dubitaret qm̃ male gesta tutela
existimaretur ꝑsuadente mr̃e ꝑu¬
puli ut suo ꝓiculo adiret adut. st¬
pulatus q deea cã est indemꝑnẽ
nseeo nomine p̃stari si ex eacã tituiᷤᷤ
pupillo aliquid p̃stitiss isq mĩẽ
comienir negani exceptõni senatꝰ¬

Expanded text:
utor pupilli decesserat herede instituto Titio: cum de adeunda hereditate dubitaret, quoniam male gesta tutela existimaretur, persuadente matre pupilli, ut suo periculo adiret, adiit stipulatusque de ea est indemnem se eo nomine praestari. si ex ea causa Titius pupillo aliquid praestitisset isque matrem conueniret, negauit exce‹p›tioni senatu
Abbreviated transcription (Latin):
Igõiem ẽẽ deb̾e ¶si mułrꝰ dixisset᷑
tibi remdotis nomine obligatã
nem ncreditor curasset et pecu¬
uiã dotis nomĩe solui. qui id̾ pig¬
nus acciperet.c̃ i mbõi etiam pe¬
cuma credita debe̾tur. sipossoxͣ¬

Expanded text:
Si mulier dixisset sibi rem dotis nomine obligatam et creditor curasset ei pecuniam dotis solui, qui idem pignus acciperet, mulieri etiam pecunia credita deberetur: si poss
Abbreviated transcription (Latin):
mulieri ᷑ id loluissem nabea tuiꝰ
eam pecumam petẽt. exceptõ hus
senatus .o. ñ est ꝓ futura iuluł.¬
n enĩ ꝓ fuit eãm ꝑiclitari. neea
pecunam ꝓdat cum iam ean hs
¶i ab ea mubr̃e q̃ contra senatus
c. int̾cessiss fideuissorem accepis¬
sem. gauis cassius sꝵ. ita demum
bideuissori exceptõm dandam. si a
qr totam obligom senatus im¬
bat. n ap̃tore restitiuitur pͥor de¬
bitor creditori.  st̃.¬

Expanded text:
ab ea Titius eam pecuniam peteret, exceptio huius senatus consulti non est profutura mulieri: neque enim eam periclitari, ne eam pecuniam perdat, cum iam eam habeat. Si ab ea muliere, quae contra senatus consultum intercessisset, fideiussorem accepissem, Gaius Cassius re spondit ita demum fideiussori exceptionem dandam, si a quia totam obligationem senatus improbat et a praetore restituitur prior debitor creditori.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ poste ꝓp̃o iure eo miꝑis fideius¬
sorem bxpͣmiu contitu debe̾ qd̃ ex
ꝯpñsatõne reus retinere pot̃. sicuc
eiũ cum totum peto areo male
peco ia fideuissor ñ tenetur ip̃oᷤ
uire m luaiorem qͣntitatẽ qͣm re̾
condempnari potest. S auis.¬

Expanded text:
ponius ait, ipso iure eo minus fideiussorem ex omni contractu debere, quod ex compensatione reus retinere potest: sicut enim, cum totum peto a reo, male peto, ita et fideiussor non tenetur ipso iure in maiorem quantitatem quam reus condemnari potest. 5 Gai
Abbreviated transcription (Latin):
pecumã accepit fideuissore ma¬
rito eam soluit us̃ditori pea
maritus decedens ñ soluñdo infra¬
udem creditoris cauit cestapãto
seeam pecumã uniu̾sam debe

Expanded text:
pecuniam accepit sub fideiussore mae soluit uenditori: postea maritus decedens non soluendo in fraudem creditoris cauit testamento se eam pecuniam uniuersam debe
Abbreviated transcription (Latin):
si nicħ eẽt domino q̃situm nec
magis qͣm siligitigiosum p̃diũ̃
seruus aut libm hominẽ em̃t
Uxor debit̾cem suam iiro delegd
iit uir orxditori euił p̾ecuma᷑ sc̃i¬
ue̾t etsifidem suam ꝓ ea ꝯͣ dele¬
gauit apud unr̾ obligau̾it loc̃¬

Expanded text:
nihil esse domino quaesitum, non magis, quam si litigiosum praedium seruus aut liberum hominem emerit. Uxor debitricem suam uiro delegauit, u‹t› uir creditori eius pecuniam solueret: si fidem suam pro ea quam delegauit apud uirum obligauerit, loc
Abbreviated transcription (Latin):
muliẽm int̾cede̾ exceptõ adu̾sus
creditorem deciu ne inmulreni
mandati accõ competat. Ita quo¬
mͥadu̾sus te utilis exceptõ detur.
denegetur quãto ħ obligõ ꝑiculo
mubõis futura sit Et ħ paulo ex¬
pedituis dicenda si p̾usꝙͣ ego tͣ
int̾cessisse scetm si añ soluu̾m iu¬
dendum utr̃ nichominus inboĩ

Expanded text:
mulierem intercedere, exceptio aduersus creditorem detur, ne in mulierem mandati actio competat, ita mihi quoque aduersus te utilis exceptio detur denegetur, quando haec actio periculo mulieris futura sit. et haec paulo expeditius dicenda, si prius, quam ego tibi intercessisse: ceterum si ante soluerim, uide
Abbreviated transcription (Latin):
ditoꝵ amulĩe peteret exceptõnẽ
utliem fore ꝙͣiis creditor existi¬
mau̾it mulierem debitritẽ ma¬
mutuata ÷ ut mauito cred̾et. ñ
obstaturam exceptõm sugnora

Expanded text:
a muliere peteret, exceptionem utilem fore, quamvis creditor existimaverit mulierem debitricem mamutuata est, ut marito crederet, non obstaturam exceptionem,
Abbreviated transcription (Latin):
pecłium. ⁊i ħ amplius :⁊ nomina
debitoꝵ. s ⁊ siquid furciaccõe ser¬
uodebettr uł aua accõne in pe¬
culium computab̾r hr̃ditas qͦ
ilegatum ut labeo ait s id qd do
titinus sibid impeculium hẽbͣ¬
siforte in domini rõnem impend̾
li domimis ea iebitor man̾o uolũ
aut si debitorẽ euis dñs conuenit
Qoͣ si forte ex su emptõne euictõ¬
nes nomino duplũ dñs exegit in
peculium siu erit ꝯu̾sum insifor¬
te dommus eoꝓpoĩto fuĩt ut nou
ħ eẽ inpeculio serui. s ⁊ si quid eiq
re sua peculũ eẽ pecusiũ fecit s si
tradidit aut cum ap̾ eum eẽt ꝓtra¬
dito huit. desid̾at enĩ res naturalẽ
datõnem. Gontra aut̃ sumul atq
noluit pecłium sui desunt peculi

Expanded text:
peculium: hoc amplius et nomina debitorum. Sed et si quid furti actione seruo deberetur uel alia actione, in peculium computabitur: hereditas quoque et legatum, ut Labeo ait. Sed et id quod dominus sibi debet in peculium habsi forte in domini rationem impendit et dominus ei debitor manere voluit aut si debitorem eius dominus convenit. quare si forte ex servi emptione evictionis nomine duplum dominus exegit, in peculium servi erit conversum, nisi forte dominus eo proposito fuit, ut nollet esse in peculium serui. Sed et si quid ei re sua peculii esse, peculium fecit, sed si tradidit aut, cum apud eum esset, pro tradito habuit: desiderat enim res naturalem dationem. contra autem simul atque noluit, pe
Abbreviated transcription (Latin):
dicus aut ui. aut cempestateret¬
tox nonuenit. ipd nooete põp. sc¬
bit. ¶ꝓ adicitur eam pecuma
cuat ꝯstituebatur debitam fuis¬
se intp̃cõnem plemorem exig̃it
nam primum ulum efficit utͦ si
quid debitum fuit cum ꝯsticue̾tꝰ
ligatum ꝯsticuendo. coisus. iuit.
scribunt ccmi debereilic post tõ¬
stitutum. dies cemꝑalis accõiut
exieret qr̃usi post tempus obli¬
tuit quo erat obligatus lioet in
id tempus quo nontenobatur¬
bene aut̃ est hic sbumcge̾ utr̃ pe¬
nam ꝯtincat ħacd̃ an rei ꝑsecu

Expanded text:
us aut ui aut tempestate petitor non uenit, ipsi nocere Pomponius scribit.Quod adicitur: 'eamque pecuniam cum constituebatur debitam fuisse', interpretationem pleniorem exigit. nam primum illud efficit, ut, si quid tunc debitum fuit cum constitueretur, ligatum constituendo Celsus et Iulianus scribunt teneri debere, licet post constitutum dies temporalis actionis exierit. quare et si post tempus oblituit, quo erat obligatio, licet in id tempus quo non tenebatur.E re autem est hic subiungere, utrum poenam contineat haec actio an rei persecu
Abbreviated transcription (Latin):
dsi aliã die offerat nec accora c¬
caere uoluit neculla iusta cã fũ
ñ accipiendi equin est succurrr
reo aut exceptione. aut int̾p̃tatõ¬
ne iusta ut factum accoris usq
ad cempus iudicii ip̃i noceat ut
illa u̾ba neq fecisse ħ significent
u̾n ĩdiem ĩ q̃m ꝯstituit fecrnt

Expanded text:
si alia die offerat nec actor accipere uoluit nec ulla causa iusta fuit non accipiendi, aequum est succurri reo aut exceptione aut iusta interpretatione, ut factum actoris usque ad tempus iudicii ipsi noceat: ut illa uerba 'neque fecisset' hoc significent, ut neque in diem in quem constituit fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
auis ex hrditate preganit utr̃tos
decedat. anu̾o ꝓrata pr̃imonii euis
ut plita prnum hr̃ditarium ebp¬
b᷑ utr̃totum hr̃ditati expensum fa¬
tur ananquid ex prĩmonio cuis ut
midst᷑ł locupletior iudeatur. qd̾ so¬

Expanded text:
quis ex hereditate erogauit, utrum totum decedat an uero pro rata patrimonii eius? ut puta penum hereditarium ebibit: utrum totum hereditati expensum feratur an aliquid et patrimonio eius? ut in id factus locupletior uideatur, quod so
Abbreviated transcription (Latin):
tunitus ñ existimantur̾. qr ñtemean
⁊cille eius rei cã comꝑantur pariant
augent tñ hr̃ditatem. quippe cum
ca omima fiant hr̃ditaria dubiũ ñ ẽ
equin ea possõꝵ. si aut possideat aut post¬
¶e  qpetitam hr̃ditatẽ dolo m. fecĩt qp
¶muis possid̾et debeat resaiñe. ¶G
unepensiones ãexlocatiomb p̾oroꝵur¬

Expanded text:
tus esse non existimantur, quia non temere ancillae eius rei causa comparantur ut pariant, augent tamen hereditatem: quippe cum ea omnia fiunt hereditaria, dubium non est, quin ea possessor, si aut possideat aut post petitam hereditatem dolo malo fecit quo minus possideret, debeat restituere. Sed et pensiones, quae ex locationibus pr
Abbreviated transcription (Latin):
pauit ueniet p̃cium in petitõne
hũditatis ñ res ꝙͣ in pt̃i monium
suum ꝯũtit. Isires minoris uaiet
qͣm compata ⁊ atenus locuplenor
fcr̃s udebitur qͣtenus res quẽad̾¬

Expanded text:
auit, ueniet pretium in petitionem hereditatis, non res quam in patrimonium suum conuertit. sed si res minoris ualet quam comparata est, hactenus locupletior factus uidebitur, quatenus res ua
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuire errauit. putauit enimtͦ¬
te faccum testm̃ cura iutileerat uł
cum alius p̃cederet agnatus sibi potͦ
defri: et ñ puto hunt eẽ p̾donem qui
dolocaret ꝙͣuis iniire errau̾it.
¶i añ litem ꝯtatam inquid fecit¬

Expanded text:
qui in iure errauit? putauit enim recte factum testamentum, cum inutile erat: uel cum eum alius praecederet adgnatus, sibi potius deferri. et non puto hunc esse praedonem qui dolo caret, quamuis in iure erret. 'Si ante litem contestatam', inquit, 'fec
Abbreviated transcription (Latin):
uanrm ⁊ oiomus accipiat atu¬
isait idagi ut merurũtum
cmptiim hat tolomis sicutisi¬
eret cum qͣuid estimatum in
dotem daretur. idena
pensioneu in rennctau ex lao
tonaducto agndum entur be¬

Expanded text:
um colonus accipiat, Proculus ait id agi, ut instrumentum emptum habeat colonus, sicuti fieret, cum quid aestimatum in dotem daretur. 4 Idem pensionem remittam, ex locato et conducto agendum er
Abbreviated transcription (Latin):
Siuia que indoliis erant uenie¬
rut eaq añqͣm ab emptore tol¬
łentur. sua natura corpupta Epe¬
uint. si quid̃ de bontate eoꝵ affir¬
le ꝑaint de se q̃ui debebit plane

Expanded text:
ina quae in doliis erunt venierint eaque, antequam ab emptore tollerentur, sua natura corrupta fuerint, si quidem de bonitate eorum adfirle probauit, de se queri debet. plane
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss ut res ꝑicto emptoris cerus¬
retur. puto pactum uałe On lib̃
fundi nomine emptoragẽ non
datõne aqͣꝵ aut chasmate alioue
quocasu pars fundi int̾ierit.

Expanded text:
uenisset, ut res periculo emptoris seruaretur, puto pactum ualere. 11 InFundi nomine emptor agere nodatione aquarum aut chasmate alioue quo casu pars fundi interierit.
Abbreviated transcription (Latin):
ne ħ cau michi niocere debere. s si
ꝑ ẽp̃torem mora suiss dem̃ cum
omma integra eẽnt uñditor:
moram adibuerit cum posset se
absoluere ocuum ÷ postĩorem
moram uenditori necere. ap̃.

Expanded text:
ne hoc casu nocere mihi deberet. sed si per emptorem mora fuisset, deinde, cum omnia in integro essent, uenditor moram adhibuerit, cum posset se exsoluere, aequum est posteriorem moram uenditori nocere. 19
Abbreviated transcription (Latin):
Iunq cum edili si idñ iuire feci¬
set hĩcurum. accõnem legis aqͥ¬
lie aut certe cum um̃dicorẽ exẽp¬
do agñdum ẽẽ ut is accõnes qͣs
cum edili huĩsset ei p̃staretꝰ.

Expanded text:
ue cum aedili, si id non iure fecisset, habiturum actionem legis Aquiliae: aut certe cum uenditore ex empto agendum esse, ut is actiones suas, quas cum aedile habuisset, ei praestaret.
Abbreviated transcription (Latin):
qunitus saturnius consentit argb¬
mãto utitur eius quiuiram̃t ea
q̃ uxor suafuxit rem sibi indotẽ
dedisse nam. hic uxori ait utuẽ
dedote accõnem dandam. q̃ũee.¬
exͣ cauitatem põitã ñ. negauĩm.
stͥpsit tustib eu̾castigam dum di¬
mittere. iita ei suꝑ dici p
ratur nec parenti ncoprono rem¬
titur. iusiurand̾ pp̃ pem aut̃ insib¬
rand̃ exigitur. ueluti de petumã ẽꝰ
idem est cum depecunia ꝯstituaa ui̾¬
iurandum oxigitur. dem.¬

Expanded text:
Quintus Saturninus consentit argumentoque utitur eius, qui iuravit eam, quae uxor sua fuerit, rem sibi in dotem dedisse: nam et hic uxori ait utilem de dote actionem dandam. quaeequitatem posita non negauerim. scripsit fustibus eum castigandum dimittere et ita ei superdici: ratur, nec parenti nec patrono remittitur iusiurandum: propter rem autem iusiurandum exigitur ueluti de pecunia credidem est, cum de pecunia constituta iusiurandum exigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tinguendum.E duob reis pro¬
alia. si modo cadem questio in ħ
rudicium deducaturs forte si obat¬
tionem mandati negõrum gestoꝵ
so cietatis. cet̾as. q smules iuisiurãd̃
exactum sit dem̃ de husdem causis
c̾cum condicitur qr ꝑ alceram accõ¬
nem aitã cuo ꝯsumitur sicuus
d ħ uireiirando nĩ accõne furci
Aus ꝯdiccõne qr alud estꝰ fuycum
fecisse ꝙ uł clam fĩ potest scoionus
cum quo pp̃ succisas force arbores a¬
gebatur exlocato siuirau̾it señ
fuccidisse siue exlege xii. cabilia¬
rum de arborib succissis. siue exle¬
ge aquilia dampni unuria sũ eg
int̾cco ꝙ uiaut clam post ea ꝯuem¬
atur ꝑ exceptõnem iurisuirandi
defendi ꝑpterit. ¶qrurauit diuor¬
cũ cã rem se ñ amouisse. ñ d defen¬
di ꝑexceptõnem. sicum ea mrẽ aga᷑.
Et si contendat sudm ẽẽ. auo iureil¬

Expanded text:
tinguendum est. Ex duobus reis proalia, si modo eadem quaestio in hoc iudicium deducatur, forte si ob actionem mandati negotiorum gestorum societatis ceterasque similes iusiurandum exactum sit, deinde ex isdem causis certum condicatur, quia per alteram actionem altera quoque consumitur. Si quis iureiurando in actione furti aut condictione, quia aliud est furtum fecisse, quod uel clam fieri potest. Colonus, cum quo propter succisas forte arbores agebatur ex locato, si iurauerit se non succidisse, siue e lege duodecim tabularum de arboribus succisis siue e lege Aquilia damni iniuria siue interdicto quod ui aut clam postea conuenietur, per exceptionem iurisiurandi defendi poterit. Quae iurauit diuortii causa rem se non amouisse, non debet defendi per exceptionem, si cum ea in rem agatur et, si contendat suam esse, alio iureiu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ fecisse ħ iolo nomine ꝯdictõno
si ꝯuematur exceptõne utatim de¬
cerum si contendat qui ꝯdicit qͣ
cum herede sefuris agere ñ gebet
tio eĩdari d adu̾sus furis hẽde u
nec ꝑati eum iudex d siceꝑit iscẽ¬
ptare pare furem. ¶ si quic unai̾t
uendidisse me ei uem  iexemptoa¬
gere pot̾i̾t ut eicet᷑a prentur. idͣut
res cradati  de euctõne caueat᷑¬

Expanded text:
ne fecisse hoc solo nomine, condictione si conueniatur, exceptione utatur? ceterum si contendat qui condicit quasi cum herede se furis agere, non debeti›o e‹i› dari debet aduersus furis heredem nec pati eum iudex debet, si coeperit temptare probare furem. Si quis iurauerit uendidisse me ei rem centum, ex empto agere poterit, ut ei cetera praestentur, id est res tradatur et de euictione caueat
Abbreviated transcription (Latin):
demumadũsus auos ꝓdit si bone
fido exactum fui̾t. naͣmu siqui
egĩt ita demum ꝯsinint publicã
accõnem. si ñ ꝑcoluuisionem ac¬
tumsit. ¶siurertus defẽnto prõ¬
no uirau̾it se. lib̾tum ñ ẽẽ. ratum
hũdum ÷ iusurrandum. ut nec
dꝑarum peticio nec bonorum pos¬
sesiõ ꝯͣ cabulas dati debeat.¶suu¬
raiu̾m usumfructum mͥ dario¬
bomi iuri arbitratu meusurum
usam agere. siquic noua istrlnn¬
auidice aliquis absolutus fu̾i̾t
do transactum sit negu ñ ꝯcedi¬
tur eandem cãm retractare d̾¬

Expanded text:
it, si bona fide exactum fuerit: nam et si quis egerit, ita demum consumit publicam actionem, si non per collusionem actum sit. Si libertus deferente patrono iurauit se libertum non esse, ratum habendum est iusiurandum, ut nec operarum petitio nec bonorum possessio contra tabulas dari debeat. Si iurauero usum fructum mihi dari oboni viri arbitratu me usurumntegro causam agere, si quis nova instrumena iudice aliquis absolutus fuerit do transactum sit negotium, non conceditur eandem causam retractare