comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc balsamiti odo¬
ris aura ꝑ ecclesiam
properante. altius le¬
uatum tot mira cła
prebuit. ut cateruatĩ

Expanded text:
Tunc balsamici odoris aura per ecclesiam properante, altius levatum tot miracula praebuit, ut, catervati
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem cuutate diẽ
obiit. ⁊ corpus illiuis
in hasilica beati petu
apłoꝵ principis quã
successor eius lauren¬
tius sacrauit conditũ
fuisset: ut sum est cũ¬
dis genti. nostre sapi¬
entibus quatinus
in illa cuutate metro¬
politanus honor habe

Expanded text:
m civitate diem obiit, et corpus illius in ecclesia beati Petri apostolorum principis, quam successor ejus sanctus Laurentius sacravit, conditum fuisset, visum est cunctis gentis nostrae sapientibus, quatenus in illa civitate metropolitanus honor habe
Abbreviated transcription (Latin):
mnestimabilis scilicet
precii ⁊ numeri in u¬
tensilib uestib. equis
electissimis. omnib
qui agros non habe¬
bant libram argenti
presbiteris mancam
auri. monachis soli¬
dum unum. Postremo
toti popło multa ero¬
gauit. Idem monaste¬
rioꝵ cum magnis re¬
ditib quantum hoc

Expanded text:
estimabilis scilicet pretii et numeri, in utensilibus, vestibus, equis electissimis, omnibus qui agros non habebant libram argenti, presbyteris mancam auri, monachis solidum unum, postremo toti populo multa erogavit. Idem monasterium cum magnis redditibus, quantum hoc
Abbreviated transcription (Latin):
nanimo paren¬
ti speni laudis ale¬
bat. Puer delicatus¬
⁊ ut id etatule pu¬
sio altum quid spi¬
rans. S dantam
primeiũ floris in

Expanded text:
nanimo parenti spem laudis 455 alebat, puer delicatus; ut id aetatulae pusio, altum quid spirans. Sed tantam primaevi floris in
Abbreviated transcription (Latin):
ment se ad nos uel no¬
stros iudices .⁊ plenã
iubebimus iusticiam
fieri. Cognoscat quo¬
q dilectio uestra qd̾
aliquam benignita¬
tem de dalmaticis no¬
stris uł palliis ad sin-¬
gulas sedes episcopa¬
les regni uestri uel
ethelredi direximus.
in elemosinam dom¬
ni aplici adriani. de¬
precantes ut pro eo ĩ¬
tercedi iubeatis. nul¬
lam habentes dubita¬
tionem beatam illius

Expanded text:
ment se ad nos vel nostros judices, et plenam jubebimus justitiam fieri. Cognoscat quoque dilectio vestra, quod aliquam benignitatem de dalmaticis nostris vel palliis ad singulas sedes episcopales regni vestri vel Ethelredi direximus in eleemosinam domini apostolici Adriani, deprecantes ut pro eo intercedi jubeatis; nullam habentes dubitationem beatam illius
Abbreviated transcription (Latin):
cessit malgeriꝰ frat̾ ro¬
berti ducis. Nam ri¬
cardus dux scd̾s mor¬
tua iudith aliam uxo¬
rem nomine papiam
duxit: ex qua duos fi¬
lios genuit malgeriũ

Expanded text:
cessit Malgerius frater Roberti ducis. Nam Richardus Gunnorides, mortua Judith, aliam uxorem nomine Papiam duxit, ex qua duos filios genuit, Malgeriu
Abbreviated transcription (Latin):
gum luxus ⁊ ambi¬
tus occupauit. Qua¬
re merito libertatẽ
suam sponsa xp̃i
asseuerat:ne illam
tyrannus ambitio

Expanded text:
gum luxus et ambitus occupavit; quare merito libertatem suam sponsa Christi asseverat, ne illam tyrannus ambitio
Abbreviated transcription (Latin):
fuerat. etiam in quo¬
dam duello altero lu¬
mine priuatus. Cu¬
ius insigne calami¬
tatis prẽ se ferens.
non solum non oc¬
cultabat. s ultro eti¬
am gloriabatur. spe

Expanded text:
fuerat: etiam in quodam duellio altero lumine privatus, cujus insigne calamitatis prae se ferens non solum non occultabat, sed etiam gloriabatur
Abbreviated transcription (Latin):
non potuit animo
suo imperareut mani¬
b temꝑaret. s uehem̃ti
felle cõmmot᷑ crinem
inuadit:multos il¬
lustri uiro colaphos
infringens. Purat
ille incredibili paci¬
entia. nec mutire dig¬
natus. Postero diẽ
in capitulo querelã
deponit.iraq simu¬
lataq monachum
ad uicum argentias

Expanded text:
non potuit animo suo imperare ut manibus temperaret, sed, vehementi felle commotus, crinem invadit, multos illustri viro colaphos infringens: durat ille incredibili patientia, nec mutire dignatus. Postero die in capitulo querelam deponit; iraque simulata, monachum ad vicum Argentias
Abbreviated transcription (Latin):
q uite tante urbis
dominio successores
suos perpetuo frau¬
daret. Licet seuerio¬
q arbitri simus.
quam ip̃i nobis
consulere nouerimꝰ.
si forte in talib de¬
prehensi fuerimus.
Ita martellus tan¬
tarum iurium aug

Expanded text:
 vitae, tantae urbis dominio successores suos perpetuo fraudaret; licet severio arbitri simus, quam ipsi nobis consulere noverimus si forte in talibus deprehensi fuerimus. Ita Martellus, tantarum virium aug
Abbreviated transcription (Latin):
erit solide non affirmo.
sed eum illuc inuita¬
tum haud dubie pro¬
nuntio. Quod hec
epistola clarum facier:
simul et quanti pen¬
derit eum romana cu¬
ria. ut eum tantopere
desideraret.
ergius episcopus

Expanded text:
erit, solide non affirmo, sed eum illuc invitatum haud dubio pronuncio; quod haec epistola clarum faciet, simul et quanti penderit eum Romana sedes ut eum tantopere desideraret. § 58. « Sergius episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
ferre nequibat crude¬
le ⁊a boni principis
ẽẽ ꝑmensus. qd̾ impii
homines pauperum
fortunis ingliuuem

Expanded text:
ferre nequibat: crudele et a boni principis e permensus, quod impii homines pauperum fortunis ingluviem
Abbreviated transcription (Latin):
tum edicule sepulchͣ¬
lis aꝑiens. celeste mu¬
nus cereo accenso ex¬
tulit.omnib ad hoc
concurrentib cõmu

Expanded text:
tum aediculae sepulchralis aperiens, coeleste munus cereo accenso extulit, omnibus ad hoc concurrentibus commu
Abbreviated transcription (Latin):
ennium contempto eiꝰ
domin̾o. intra falise ca¬
strum cum sius satelli¬
tib seꝯtulit ad resistend̃.
merarios conatus festi¬
ne dux cupiens refrenare:
⁊ ad obtemꝑandum sub¬
cum hostiũ multitu¬
dine infra castri ambi

Expanded text:
ennium, contempto ejus dominio, intra Falesiae castrum cum suis satellitibus se contulit ad resistendum.merarios conatus festine cupiens refrenare, ac ad obtemperandum debcum hostium multitudine infra castri ambi
Abbreviated transcription (Latin):
ducat. tamen pro ciui¬
tatis magnificentia
⁊ incolarum opulen¬
tia. tum etiam conue¬
narum frequentia.

Expanded text:
ducat, tamen pro civitatis magnificentia, et incolarum opulentia, tum etiam 215 convenarum frequentia
Abbreviated transcription (Latin):
sanctiq petri. ⁊ cuncta
edificia igne miecto ad¬
urunt. in solitudinem
omnia redigentes hac
ita patrata euersione.
locus qui tanto hono¬
ris splendore diu ui-

Expanded text:
Sanctique Petri et cuncta aedificia igne injecto adurunt, in solitudinem omnia redigentes. Hac itaque patrata eversione, locus qui tanto honoris splendore diu vi
Abbreviated transcription (Latin):
necnon maritimoꝵ
seu insulanoꝵ regũ
circum habitantiũ.
adeo ut nullus pro¬
genitoꝵ meoꝵ subie¬
stione. largiflua dei
gr̃a suppetente subli¬
matus: quod imꝑii
mei potissimum re¬
gi regum domino
darem. tanti memor

Expanded text:
nec non maritimorum seu insulanorum regum circumhabitantium, adeo ut nullus progenitorum meorum, subjectione largiflua Dei gratia suppetente sublimatus, quid imperii mei potissimum Regi regum Domino darem, tanti memor
Abbreviated transcription (Latin):
te nec suos fines impu¬
ne defensitarat. nunc
prorogaret. Brittannos
antique libertatis con¬
scientiam frementes.⁊
ob hoc crebram rebellio¬
nem meditantes.bis
omnino protriuit.pri¬
mum in loco qui dicit᷑
witgeornesburg. scd̾o
iuxta montem qui di

Expanded text:
tea nec suos fines impune defensitarat, nunc prorogaret. Britannos antiquae libertatis conscientiam frementes, et ob hoc crebram rebellionem meditantes, bis omnino protrivit: primum in loco qui dicitur Wirtgernesburg; secundo juxta montem qui di
Abbreviated transcription (Latin):
scipline subiectis: plu¬
riis in locis sanctio¬
ris seriei. scilicet mo¬
nachici habitus pre¬
fecti pastores: ad ru-

Expanded text:
scipline subiectis, plurimis in locis sanctioris <seriei> scilicet monachici habitus prefeci pastores, ad ru
Abbreviated transcription (Latin):
cominodo.sciens ꝙ
karolus magnus
quem regem fran¬
coꝵ fuisse nemo qui
in inficias erat. ea gen¬
tilicia lingua huiũs
sit quam franci trans¬
rhenum terunt. Legẽ

Expanded text:
commodo, sciens quod Karolus magnus, quem regem Francorum fuisse nemo qui in inficias eat, ea gentilitia lingua usus sit quam Franci Transrhenani terunt. Lege
Abbreviated transcription (Latin):
⁊antecessores sui deli¬
querant. corrigere sata¬
gens: prioris iniusti¬
cie neuum apud deũ
fortassis. apud homi¬
nes certe abstersit. Wĩ¬
tonie maxime muni¬
ficentie : sue magni

Expanded text:
antecessores sui deliquerant, corrigere satagens, prioris injustitiae naevum apud Deum fortassis, 307 apud homines certe abstersit. Wintoniae maxime munificentiae suae magni
Abbreviated transcription (Latin):
Nomines illius re¬
gionis pro amore gẽ¬
tis insito. repente ex
omni parte conuola¬
uere. Inermes ab ar¬
matis pauci a plu-¬
rib. quod facile fuit
des compedib pre¬
buere. Haroldus a

Expanded text:
omines illius regionis, pro more gentis insito, repente ex omni parte convolavere; inermes ab armatis, pauci a pluribus quod facile fuitdes compedibus praebuere. Haroldus, a
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ hora qua ego decedã:
sit antedeum reddere
rationem paratus.
Uidebitis autem me
quando sig. num
ad sextam̃ ⁊d inso¬
nuerit: effla re. Nec
fides uerbis defuit.
Nam ⁊ iste hora
qua predixerat defũ¬
ctus.⁊ ille anno euo¬
luto eadem die ⁊ ho¬
ra cum amica ictus¬
⁊ exanimatus est.

Expanded text:
 hora qua ego decedam, sit ante Deum reddere rationem paratus: videbitis autem me quando signum ad sextam insonuerit efflare. » Nec fides verbis defuit, nam et iste hora qua praedixerat defunctus; et ille, anno evoluto, eadem die et hora cum amica fulmine ictus exanimatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
ures suas sparge¬
ret. oppidum contra
tripolim quod ca¬
stellum peregrinoꝵ
uocant. ficmauit. ⁊¬
ibi herbertum ex ab¬
bate ẽm instituit.
Et ut quasse suoꝵ
uires aliquanta q̃¬
ete coalescerẽt. cum
tripolitanis in sep¬
tennium fedus ie

Expanded text:
res suas spargeret, oppidum contra Tripolim, quod Castellum Peregrinorum vocant, firmavit, et ibi Herbertum episcopum ex abbate constituit; et, ut quassae suorum vires aliquanta quiete coalescerent, cum Tripolitanis in septennium 606 foedus je
Abbreviated transcription (Latin):
censem fuit. Nam¬
q cum ille ut dixi
solutus a uincuł
robertum nepotẽ
in comitatu nor¬
mannie confirmas¬
set.angliam uenit.
recepitq a rege co¬
mitatum cantie
S cum omnia ñ
suo arbitratu ut o¬
lim in regno dispo¬
ni iuderẽt. nam wil¬
lelmo dunelmenso
ep̃o commendata

Expanded text:
censem, fuit. Namque, cum ille ut dixi, solutus a vinculis, Robertum nepotem in comitatu Normanniae confirmasset, Angliam venit, recepitque a rege comitatum Cantiae; sed cum omnia non suo arbitratu ut olim in regno disponi videret, nam Willelmo Dunelmensi episcopo commendata
Abbreviated transcription (Latin):
omni conatu cepit at¬
temptare. quo pacto
posset eam dolo inua-¬
dere. Deniq ep̃o ⁊ co¬
miti sue ꝑfidie minists

Expanded text:
omni conatu coepit attentare quo pacto possit eam dolo invadere. Denique episcopo et comiti suae perfidiae minist
Abbreviated transcription (Latin):
regis filio deeẽt: in¬
sidias priugno stru¬
ere quas hoc modo
consummauit. Las¬
sus uenatione reu̾¬
tebatur:propter la-¬
borem siti anhelans.
Comites quo quecũ¬
q casus tulerat: ca

Expanded text:
regis filio deesset, insidias privigno struere, quas hoc modo consummavit. Lassus venatione revertebatur, propter laborem siti anhelus; comites, quo quemque casus tulerat, ca
Abbreviated transcription (Latin):
ginem. non parum
tamen a linea regie
styrpis exorbitauerãt.
Illo igitur expulso. se¬
curo resolui ceꝑat ocio:
cum gens danoꝵ pira¬
tica. rapto uiuere assu¬
eta. occulte trib naui-¬
b aduecta. pacem pro¬
uintie confundit. Que
scilicet manus soli ub̾¬
tatem. inhabitantium
uirtutem. speculatum
uenerat:ut postea euis
multitudinis que totã
pene inundauit brittã¬
niam. aduentu comper¬
tum est.Tunc enun for¬
tune in alta pace regni
appulsi. regiim uicum
qui proximus inuola-¬
ulere: uillicum suppeci¬
as ferentem leto deden-¬
tes. S mox timore cõ

Expanded text:
ginem, non parum tamen a linea regiae stirpis exorbitaverant. Illo igitur expulso, securo resolvi coeperat otio; cum gens Danorum piratica, rapto vivere assueta, occulte tribus navibus advecta, pacem provinciae confudit. Quae scilicet manus, soli ubertatem, inhabitantium virtutem, speculatum venerat ut postea ejus multitudinis, quae totam pene inundavit Britanniam, adventu compertum est: tunc enim furtive in alta pace 60 regni appulsi, regium vicum, qui proximus, involavere, villicum suppetias ferentem letho dedentes; sed mox timore co
Abbreviated transcription (Latin):
uestra dignitate impe¬
tratum uelim: ut nõ
michi uertatur uitio
dum sepe ꝑ excessum
alias quam in grecia
peregrinatur narratio.
Uolo enim hoc opus
esse multarum hysto¬
riarum breuiarium:
quamius a maiori ꝑ¬
te uocauerim gesta pe¬
gum anglorum.

Expanded text:
estra dignitate impetratum velim, ut non mihi vertatur vitio quod saepe per excessum alias quam in Anglia peregrinatur narratio; volo enim hoc opus esse multarum historiarum breviarium, quamvis a majori parte vocaverim Gesta regum Anglorum.
Abbreviated transcription (Latin):
redire coegit. Itaq
licet se dedissetꝰ barba¬
rica leuitate iussus
est iugulari. Comi¬
tatus eius datus irici¬
o. quam postea equas
sibi partes uendican¬
tem. cnuto abanglia
expulit. Ita subiectis

Expanded text:
redire coegit. Itaque, licet se dedisset, barbarica levitate jussus est jugulari. Comitatus ejus datus Iricio; quem postea, aequas sibi partes vendicantem, Cnuto ab Anglia expulit. Ita subjectis
Abbreviated transcription (Latin):
dum filium godefri¬
dum erexit. Nam¬
q seniori filio eusta¬
chio hereditas pater¬
na obtigerat. minor
baldeuiunus pueri

Expanded text:
dum filium Godefridum erexit: namque seniori filio Eustachio haereditas paterna obtigerat; minor, Baldewinus, pueri
Abbreviated transcription (Latin):
pam ingredi prohi¬
betis: Quid refert
an mortuus an ui¬
uus sacrarium intro
Iisi quod
uiuus multis temp¬
tatur illecebris: ut
nec in eccła macula¬
rum subsistat ĩmu¬
nis. Ibi sepe peccandi
repperiens materiã.
ubi uenerat diluere
culꝑam. Mortuus

Expanded text:
pam ingredi prohibetis? Quid refert an mortuus an vivus sacrarium introeat, nisi quod vivus multis tentatur illecebris, ut nec in ecclesia macularum subsistat immunis, ibi saepe peccandi reperiens materiam ubi venerat diluere culpam; mortuus
Abbreviated transcription (Latin):
tum diem septimane.
⁊ sextum uxori sue free
perpetuo ad hoc tem¬
pus consecrarunt sacri¬
legio. In quib uero lo

Expanded text:
tum diem septimanae, et sextum uxori suae Freae, perpetuo ad hoc tempus consecraverunt sacrilegio. In quibus vero lo
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ iactus adustis. totã
asyam aggresse. per
centum fere annorũ
uolumina grauissi¬
me dominationis iu¬
go eam domuerunt.
S de hiis huc usq.
siderat. gothoꝵ gesta
ꝑcurrãt᷑. ⁊ noster stilus
uertatur ad proposita.

Expanded text:
 jactus adustis, totam Asiam aggressae, per centum fere annorum volumina gravissimae dominationis jugo eam domuerunt. Sed de his hucusque. siderat, Gothorum gesta percurrat, et noster stylus vertatur ad proposita.
Abbreviated transcription (Latin):
quasi cogitanti im¬
peratori responderit:
dixit. Ip̃e fecit nos ⁊
non ip̃i nos. Quo
dicto reꝑculsus im¬
perator. prophicum
uirum estimans:in¬
uitum ⁊renitentem
sceptum dignis mo¬
rib honescauit. Bñ
agentes blande appel

Expanded text:
si cogitanti imperatori responderet, dixit: « Ipse fecit nos, et non ipsi nos. » Quo dicto 287 repercussus imperator, propheticum virum aestimans, invitum et renitentem en semel susceptum dignis moribus honestavit; bene agentes blande appel
Abbreviated transcription (Latin):
tam fidem anno pͥmo
⁊ uicesimo. eadbaldo fi¬
lio regni tradens insig¬
nia. Ille mox uͥ pat̾m
metus abruipit frena:
exsufflata xp̃ianitate.
nouerce quoq pudorẽ
expugnauit. Sed ne

Expanded text:
tam fidem primo et vicesimo , Edbaldo filio regni tradens insignia. Ille, mox ubi paterni metus abrupit frena, exsufflata Christianitate, novercae quoque pudorem expugnavit: sed, ne
Abbreviated transcription (Latin):
regni sollicitudo a dei
cultu potuit auocare.
quillissime consenuit.
Cuius filia ercongo¬
ta. tanto soboles non
indigna parente.emu-¬
lisq uirtutum. linia

Expanded text:
regni sollicitudo a Dei cultu potuit avocare. quillissime consenuit. Cujus filia Ercongota, tanto soboles non indigna 21 parente, aemulisque virtutum linea
Abbreviated transcription (Latin):
bellandi artib auun¬
culo iuxta carus. eius¬
erat:celebrem in eadem
insula primo principa¬
tum. post etiam sepultu¬
ram accepit. Porro hẽ

Expanded text:
bellandi artibus, avunculo juxta caruscelebrem in eadem insula primo principatum, post etiam sepulturam accepit. Porro Ce
Abbreviated transcription (Latin):
cesarem sederet. illis
prerogatiuam anti-¬
stitis. istis priscum
morem referentibus.
ubi uerbis parum ad
concordiam procedit᷑
ut habent germani
idemq teutones in¬
domitum animum.
ad pugnam uentũ.

Expanded text:
esarem sederet; illis praerogativam antistitis, istis priscum morem referentibus. Ubi verbis parum ad concordiam proceditur, ut habent Germani, idemque Teutones, indomitum animum, ad pugnam ventu
Abbreviated transcription (Latin):
tamen nulla illos mo-¬
lestia exacerbandos:
quin potius predicati¬
onis ꝑmissu. ⁊ amplo
uictu iuuandos. quod
tam longam a natali
solo peregrinationem
susceperint. ut anglis
que optima putabãt
indulgenti benignita¬
te communicarent. Nec
infra promissionem
factum fuit:donec sen¬
sim explorata fidei
ueritate.⁊ ip̃e cum sb̾

Expanded text:
untamen nulla illos molestia exacerbandos, quin potius praedicationis permissu et amplo victu juvandos, quod tam longam a natali solo peregrinationem susceperint ut Anglis quae optima putabant indulgenti benignitate communicarent. Nec infra promissionem factum fuit remissius, donec sensim explorata fidei veritate et ipse cum s
Abbreviated transcription (Latin):
ret.Nam eas
terras ⁊quicquid
preterea a dirachio
usq in thessaloni¬
cam protenditur.
guiscardus pater
suꝑ alexium exqui¬
sierat. Id circo illas
boamundus iuri
suo competere cla¬
mitabat inops ap

Expanded text:
rent: nam eas terras, et quidquid praeterea a Dirachio usque in Tessalonicam protenditur, Guiscardus pater super Alexium acquisierat, iccirco illas Boamundus juri suo competere clamitabat; inops
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ communicat cum
anglis: quod de gerina¬
niã gentes ambe ger¬
minauerint. Feliciter
⁊ potenter regnauerũt
merouingi.usq ad
annum incarnatio¬
nis domini sexcentesi¬
mum octogesimum
septimum. Tunc enĩ
pipinus filius ansegi¬
si comes palatii. apd̃
transrhenanos fran¬
cos factus est. Is capta¬
ns occasionib quib
ambitum palliaret:
dñm suum theoderi¬
cum. regem meroun¬
goꝵ fecem sub iugum
misit. Et ut facti leni¬
ret infamiam: specie¬
tenus illi regis nomĩe
donato. cuncta intus
⁊ foris regebat prolibi¬
to. Huius pipini ge¬
nealogia supra infra¬
q contexitur ita. Ans

Expanded text:
 communicat cum Anglis, quod de Germania gentes ambae germinaverint. Feliciter et potenter regnaverunt Merovingi usque ad annum Incarnationis Domini sexcentesimum octogesimum septimum. Tunc enim Pipinus, filius Ansegisi, comes palatii apud Transrhenanos factus est. Is, captatis occasionibus quibus ambitum palliaret, dominum suum Theodoricum regem, Merovingorum faecem, sub jugum misit; et, ut facti leniret infamiam, specietenus illi regis nomine donato, cuncta intus et foris regebat pro libito. Hujus Pipini genealogia supra 98 infraque contexitur ita: Ans
Abbreviated transcription (Latin):
genitor euts willel¬
mus filius osberti
principib oꝑtimis
comparandus fuit
haud scio an etiam
preponendus.Eius
consilio rex willel¬
mus primo anima¬
tus ad inuadendã
angliam mox uir¬
tute adiutus ad ma¬
nu tenendam. Erat
in eo mentis animo¬
sitas quam commẽ¬
dabat manus prodi¬
ga liberalitas. Unde
factum est ut mili¬
tum multitudine
quib larga stipen¬
dia dabat hostium
aiuiditatem arceret.
ciuium sedulitatem
haberet. Quare pro

Expanded text:
genitor ejus, Willelmus filius 431 Osberni, principibus optimis comparandus fuerit, haud scio an etiam praeponendus. Ejus consilio rex Willelmus primo animatus ad invadendam Angliam; mox, virtute adjutus, ad manutenendam. Erat in eo mentis animositas quam commendabat manus pene prodiga liberalitas: unde factum est, ut militum multitudine, quibus larga stipendia dabat, hostium aviditatem arceret, civium sedulitatem haberet; quare pro
Abbreviated transcription (Latin):
titans. Pluuia non
cecidit suꝑ nos: frigꝰ.
non calor. nec fames.
nec sitis. nec lassitudo
nos affecit. Indumẽ¬
ta nec calciamenta
nostra attriuimus. s
quasi uecordes canti¬
tabamus. Primum
ad genua. mox ad fe¬
mora. terre dimersi su¬
mus. Fabrica tecti ali¬
quando nutu dei sr̃

Expanded text:
tans: pluvia non cecidit super nos; frigus, non calor, nec fames, nec sitis, nec lassitudo nos affecit; indumenta nec calceamenta nostra attrivimus; sed quasi vecordes cantitabamus. Primum ad genua, mox ad femora, terrae dimersi sumus. Fabrica tecti aliquando nutu Dei s
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ ut supradixi¬
mus interemꝑtus
est. quo sarraceni
hyspani in xp̃ia¬
nos efferati. mox
ab aldefonso rege

Expanded text:
 ut supra diximus interemtus est; quo Sarraceni Hispani in Christianos efferati mox ab Aldefonso rege
Abbreviated transcription (Latin):
Successit principa¬
tui edelardus ine con¬
sanguneus. licet sur¬
gentes eius primiti¬
as frequenter inter¬
polaret. osuualdus re-¬
gii sanguinis adole

Expanded text:
Successit principatui Edelardus, Inae consanguineus, licet surgentes ejus primitias frequenter interpolaret Oswaldus regii sanguinis adole
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quinto anno
eadem iuolentia ful¬
minis apud salesbe¬
riam tectum turris
ecclesie omnino deie¬
cit. multumq mace¬
riam labefactauit.
quinta sane die post¬
quam eam dedicaue¬
tum fuit pluuiarũ
diluuium. tanta tẽ¬
pestas ymbrium. qͣn¬
tam nullus memi

Expanded text:
Quinto anno eadem violentia fulminis apud Salesbiriam tectum turris ecclesiae omnino disjecit, multumque maceriam labefactavit, quinta sane die postquam eam dedicavetum fuit pluviarum diluvium, tanta tempestas imbrium, quantum nullus memi
Abbreviated transcription (Latin):
um non fallunt . tu¬
lit in lucem insontes
multas ibi largitus
sanitatum gracias
quoad ucini cõmo¬
ti. rudera illa tumł¬
tuario cespite corꝑi¬
b comecta effodien¬
tes. fossam ad sp̃em
sepulchri dirigunt.
ecclesiola suꝑedifica¬
ta. Iacuere ib̃i usq
ad tempus regis ed¬
gari. Tunc eium a
beato osuualdo ar¬
chiep̃o wigornensi
leuata: ⁊ ad cenobi¬
um ramesie depor¬
tata sunt. Ex qua
die multis se miracu¬
lis manifestarunt.
supplicum uotis exo¬
rabiles.
pro confirmati

Expanded text:
um non fallunt, tulit in lucem insontes, multas ibi largitus sanitatum gratias; quoad vicini commoti, rudera illa tumultuario cespite corporibus conjecta effodientes, fossam ad speciem sepulchri dirigunt, ecclesiola super aedificata. Jacuere ibi usque ad tempus regis Edgari; tunc enim a beato Oswaldo archiepiscopo Wigorniensi levata, et ad coenobium Ramesiae deportata sunt: ex qua die multis se miraculis manifestarunt supplicum votis exorabiles. § pro confirmati
Abbreviated transcription (Latin):
demittebant.quidã
uel mures uel tali¬
um quid deliciarũ
poscentibz aliis ue¬
nundabant. ⁊ esuri¬
re sustinebat prola¬
to ieuinus uendi¬
tor auro.Nec de

Expanded text:
dimittebant; quidam vel mures, vel talium quid deliciarum, poscentibus aliis venundabant, et esurire sustinebat prolato jejunus venditor auro. Nec de
Abbreviated transcription (Latin):
militum copiis. tota
nocte equitans. dilucu-¬
lo ad tegulense castrum
uenit preeuntib signi¬
feris. Quos ut iudert
proceres pretitulati. cu¬
stodib uitra municipi¬
um dimissis. repentino
impetu foras erumpẽ¬
tes cum sius. ꝯmiseit
prelium cum eis. Qͦs
ilico deo partes ducis
uerunt. ut multis per¬
emptis. plurimis uul¬

Expanded text:
militum copiis tota nocte equitans, diluculo ad Tegulense castrum venit, praeeuntibus signiferis. Quos ut viderunt proceres praetitulati, custodibus intra municipium dimissis, repentino impetu foras erumpentes cum suis, commiserunt praelium cum illis. Illico partes ducis, verunt ut, multis peremptis, plurimis vul
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ pedib acclinis:
deo ⁊dunstano uitã
suam deuouerat.Cu¬
ius monitis tortiones
crebras corpis patien¬
ter ferre.orationes
continuare: prorsus
palatium suu̾m gim¬
nasium suum facere.
Decessit magno luctu
hominum. E gaudio
angłoꝵ prosecutus.
Si quidem dunstan
nuntio egrotantis
audito. cum illuc so¬
nipedem calcarib ur¬
geret:uocem desuꝑ
tonantem audierit.
Modo rex edredus ob¬
dormiuit in domino.
R equiescit wintonie

Expanded text:
 pedibus acclinis Deo, et Dunstano vitam suam devoverat; cujus monitis tortiones crebras corporis patienter ferre, orationes continuare, prorsus palatium suum gymnasium 233 virtutum facere. Decessit magno luctu hominum, sed gaudio angelorum prosecutus; siquidem Dunstanus, nuncio aegrotantis audito, cum illuc sonipedem calcaribus urgeret, vocem desuper tonantem audierit: Modo rex Edredus obdormivit in Domino. Requiescit Wintoniae
Abbreviated transcription (Latin):
animi. Is quod cog¬
natam regis filiam
willelmi filii osberti
deponderat maiora
uste mente mentiens
tyrannidem adoriri
meditabatur. Itaq

Expanded text:
animi. Is, quod cognatam regis, filiam Willelmi filii Osberni, 430 desponderat, majora justo mente metiens, tyrannidem adoriri meditabatur. Itaq
Abbreviated transcription (Latin):
auide haurientem.
ꝑ sacellitem sica tͣns¬
fodit. Quo uulnere
saucius. cum quan¬
tis poterat anime
reliquiis sonipedẽ

Expanded text:
avide haurientem per satellitem sica transfodit; quo vulnere saucius, cum quantis poterat animae reliquiis sonipede
Abbreviated transcription (Latin):
uiuente wirtigerno:
nichil contra eos no¬
uatum. Interea hen¬
gestius uicio quodã
humani ingenii. ut qͦ
plus habeas plus am

Expanded text:
ivente Wortigerno, nihil contra eos novatum. Interea Hengistus, vitio quodam humani ingenii ut quo plus habeas plus am
Abbreviated transcription (Latin):
quod dixi.quia sine
penitentia sunt iu-¬
dicia dei. quib in
sulphuream uora¬
ginem inferni dem̾¬
sus sum. Ibi dum

Expanded text:
quod dixi, quia sine poenitentia sunt judicia Dei, quibus in sulphuream voraginem inferni demersus sum: ibi dum
Abbreviated transcription (Latin):
Pratumq ad mo¬
dum fuisse ferunt ĩ¬
periali animo. ut il¬
lic urbem diuino ius¬
su fundaret. ubi ⁊
soli ubertas ⁊ celi

Expanded text:
ratumque admodum fuisse ferunt imperiali animo ut illic urbem divino jussu fundaret, ubi et soli ubertas et coeli
Abbreviated transcription (Latin):
nia facere. ut nichil pre¬
ter sexum discernens.Ue¬
rumptamen plusquã
femineos animos an-¬
helantem. iuta destitu¬
it:uix annua potestate
Dequens triennium
uinus. regali prosapie
proximus: quippe qui
fuerit cinegisli ex fra¬
tre cutgislo abnepos.

Expanded text:
nia facere, ut nihil praeter sexum discerneres: veruntamen plus quam foemineos animos anhelantem vita destituit, annua vix potestate Sequens biennium uinus, regali prosapiae proximus, quippe qui fuerit Chinegisli ex fratre Cuthgislo abnepos
Abbreviated transcription (Latin):
spem illoꝵ quam de
eo a ꝓuero combiberãt.
incredibili uirtute supe¬
rarit. Ita intentio bo¬
ni tunc quod frustrata.

Expanded text:
spem illorum, quam de eo a puero combiberant, incredibili virtute superarit. Ita boni intentio tunc quidem frustrata
Abbreviated transcription (Latin):
no. in manu inimi¬
ai: ꝑuagabunturq
demonẽs totam hãc
terram.Cumq ego
hec me ostensurum
popło dicerem. illũ

Expanded text:
no in manu inimici, pervagabunturque daemones totam hanc terram. Cumque ego haec me ostensurum populo dicerem, illu
Abbreviated transcription (Latin):
Omino
uenera¬
bili et
so comi
regis
monachus salutem. et si
quas ualet orationes.
Hirtus clarorum uiro-¬
um illud uel maxime¬
ri se laudandum com¬
mendat: quod etiam
longe positoꝵ animos
a se diligendum inul¬
tit. Unde inferiores su¬
prioꝵ uirtutes faciunt
sias : dum earum qdo¬
espirare nn ualent
crempla. Corro totius
ad maioꝵ n redundat
gl̾am: qd ip̃i ut ¶¬
num. facant. ⁊ mino¬
res. ad se as undum ac

Expanded text:
omino venerabili et so comiti regis, monachus salutes, et, si quas valet, orationes. Virtus clarorum virorum illud vel maxime laudandum in se commendat, quod etiam longe positorum animos ad se diligendum invitat; unde inferiores superiorum virtutes faciunt suas, dum earum adoaspirare non valent exempla. Porro totum ad majorum redundat gloriam, quod ipsi et bonum faciunt, et minores ad se amandum ac
Abbreviated transcription (Latin):
alios indecenter fugien¬
tes: fugat. Ipsum autẽ
rainaldum quidam
xum mortuum sternit.
De hinc rollo anchoris
subductis: sceleri remi¬
gio parisium petit. ob

Expanded text:
alios indecenter fugientes fugat. Ipsum autem Rainaldum quidam xum mortuum sternit. Dehinc Rollo anchoris subductis, celeri remigio Parisium petit, ob
Abbreviated transcription (Latin):
no ueteranus ⁊secu¬
larib stipendiis eme¬
ritus. iam de anime
uiatico cogitans. ⁊he¬
rosolimam adiit.
Ibi a duob seruis sa

Expanded text:
no veteranus, et saecularibus stipendiis emeritus, jam de animae viatico cogitans, Jerosolymam adiit: ibi a duobus servis, sa
Abbreviated transcription (Latin):
iterum coram dño
papa ⁊ michi ualde
archiep̃i in tantum
angariabantur um-¬
mensitate pecuniaꝵ.
que ab eis exꝑeteba¬
tur dum pro pallio
accipiendo secundũ
morem. apli̾cam se

Expanded text:
iterum coram domino papa et mihi ualde archiepiscopi in tantum angariabantur immensitate pecuniarum, quae ab eis expetebatur, dum pro pallio accipiendo secundum morem apostolicam se
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. quia quos au¬
diebat discordes. aut
ꝑ se. aut ꝑ suos legatis.
reddebat ꝯcordes. scrip¬
tura dicente.beati pe¬
des pacem portantes.
Erat autem statura
procerus. uultu decorꝰ.
integer corpore.barba

Expanded text:
ruit, quia quos audiebat discordes, aut per se aut per suos legatos reddebat concordes, Scriptura dicente: Beati pedes pacem portantes. Erat autem statura procerus, vultu decorus, integer corpore, barba
Abbreviated transcription (Latin):
in domino letus:
hinc palam precla¬
ri uultus gaudiũ.
hinc clam illud de¬
suꝑ ueniens irrigu¬
um. quia inchola¬
tum istum fastidiẽs
patriam continuo a¬
more desideret. Per

Expanded text:
in Domino laetus. Hinc palam praeclari vultus gaudium, hinc clam, illud desuper veniens irriguum; quia, incolatum istum fastidiens, patriam continuo amore desideret. Per
Abbreviated transcription (Latin):
S conuirations de¬
testa comprehensus
duiq in uinculis
tentus. ultimo spo-¬
liatus caꝑite. crolan¬
do sepultus est quã¬
uis quidam dicant
necessitate intercep¬
tum. non uolun¬
tate iddictum. infi¬
delititis sacramen¬
tum agitasse. An¬
gloꝵ est ista excusa¬
tio. nam cetera nor¬
manni asserunt. an¬
gloꝵ qui plurimũ
rum ascipulationi
duunitas suffraga

Expanded text:
 conjuratione detecta, comprehensus diuque in vinculis tentus , ultimo spoliatus capite, Crolando sepultus est; quamvis quidam dicant, necessitate interceptum, non voluntate addictum, infidelitatis sacramentum agitasse. Anglorum est ista excusatio; nam caetera Normanni asserunt, Anglorum qui plurimum orum astipulationi Divinitas suffraga
Abbreviated transcription (Latin):
quin ⁊sororem suã
emmam hosti ⁊ in¬
uasori nuptum col¬
locauit:ignores ma¬
iore illuis dedecore.
qui dederit an femi¬
ne que senserit.ut tha¬
lamo illius caleret.
qui uirum infesta

Expanded text:
quin et sororem suam Emmam hosti et invasori nuptum collocavit; ignores majore illius dedecore qui dederit, an foeminae quae consenserit ut thalamo illius caleret qui virum infesta
Abbreviated transcription (Latin):
erum ut romã¬
reuertar: eiustẽ
urbis ciuis ephebus
etate.locuplex oꝑib.
genere senatorio subli¬
mis. uxorem nouit̾
duxerat:sodalib su¬
is accitis conuiiium
frequens parauerat.
Post cybum cum mi

Expanded text:
erum, ut Romarevertar, ejusdem urbis civis, ephoebus aetate, locuples opibus, genere senatorio sublimis, uxorem noviter duxerat; sodalibus suis accitis, convivium frequens paraverat. Post cibum, cum mi
Abbreviated transcription (Latin):
ob eius inerciam pa¬
ganoꝵ incursib depe¬
rire. Quoꝵ querimo¬
niis rex uehementer
ꝑmotus: ascitũ fran

Expanded text:
ob ejus inertiam paganorum incursibus deperire. Quorum querimoniis rex vehementer permotus, ascitum Fran
Abbreviated transcription (Latin):
postmodum sub pon¬
tificatu eius lauda¬
bilem finem accepit.
sicut sius lector locis
inueniet. Me interim
ista inseruisse non pi¬
guit. nec lecturoꝵ con¬
scientiam defraudarẽ
de alla. cuius menti¬
onem ꝑstrinxit patris
gregorii uita. Qui
quaiquam maxima
occasio xp̃ianitatis
genti angloꝵ fuerit:
nichil unquam seu
dei consilio.seu quo¬
dam in fortunio. au
ne ad filium eius ma¬
nauit electio.
Alla mortuo adeptꝰ

Expanded text:
postmodum sub pontificatu ejus laudabilem finem accepit, sicut suis lector locis inveniet. Me interim ista inseruisse non piguit, ne lecturorum conscientiam defraudarem de Alla, cujus mentionem perstrinxit patris Gregorii Vita; qui, quamquam maxima occasio Christianitatis genti Anglorum fuerit, nihil unquam, sive Dei consilio, sive quodam infortunio, de ne ad filium ejus manavit electio. § 46. Alla mortuo adept
Abbreviated transcription (Latin):
natus est norman¬
nie. ꝑlurib annis
antequam pater
angliam adiret.
ingenti cura parẽ¬
tum altus. cum ⁊
illi naturaliterz
messet ingentia ꝑ

Expanded text:
natus est Normanniae, pluribus annis antequam pater Anglia madiret. Ingenti cura parentum altus, cum et illi naturaliter inesset ingentia
Abbreviated transcription (Latin):
tus iuuamine: contra¬
eundem ducẽ ausus ẽ.
calcaneũ extollere. Quẽ
dux a sua uesania n¬
tens auellere: ad exhi

Expanded text:
tus juvamine, contra ducem ausus est calcaneum extollere. Quem dux a sua vesania nitens avellere, ad exhi
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si necesse esset
capitis pro inuicem
facerent.Quare die
quadam liberiorem
animum a curis fo-¬
rinsecis nacti in secre¬
to conclaui huscemo¬
di sententias fudere.
plurib se annis nc
litteris nunc seculi lu¬
cris mentes exercuisse.
nec satiasse. magis
ad distortum quam
ad rectum intentas.
Inter hec illum acer¬
bum diem sensim

Expanded text:
etiam, si necesse esset, capitis pro invicem facerent. » Quare die quadam, liberiorem animum a curis forinsecis nacti, in secreto conclavi hujusmodi sententias fudere: Pluribus se annis nunc literis, nunc saeculi lucris, mentes exercuisse, nec satiasse, magis ad distortum quam ad rectum intentas: inter haec, illum acerbum diem sensim
Abbreviated transcription (Latin):
cinegislus. ⁊ quicelmus.
infulas regni equa lan¬
ce induerunt. Ambo
strenui. ambo mutuis
tes officiis: ut merito

Expanded text:
Cinegislus et Quicelmus, regni infulas aequa lance induerunt ; ambo strenui, ambo mutuis tes officiis, ut merito
Abbreviated transcription (Latin):
dixi. ethildam frater
ethelstanus hugoni.
Editham ⁊ elfguiam
idem germanus mi¬
sit henrico alamanno¬
rum imperatori. Qua¬
rum scd̃am othoni fi¬
lio ille locauit. alterã
cuidam duci iuxta al¬
pes. Suscepit etiam
ex tercia uxore ethel¬
os filios. edmundũ.
⁊ edredum. qui am¬
bo post ethelstanum
regnauerunt. Filias
duas: edburgam ⁊

Expanded text:
dixi; Ethildam frater Ethelstanus Hugoni, Edgitham et Elfgivam idem germanus misit Henrico Alamannorum imperatori, quarum secundam Othoni filio ille locavit, alteram cuidam duci juxta Alpes. Suscepit etiam ex tertia uxore, Eo, filios duos, Edmundum et Edredum, qui ambo post Ethelstanum regnarunt: filias duas, Edburgam
Abbreviated transcription (French):
erat. ũt qui aduene¬
rant largitatem eiꝰ
cum diuĩciis con¬
quadrare u biq gẽ¬
tium iactitarent.
Quem morem cõ¬
uiuandi primus
successor obstinate
tenuit. scd̃s omi¬
sit.
Sola est de qua me

Expanded text:
erat, ut qui, advenerat largitatem ejus cum divitiis conquadrare ubique gentium jactitarent. Quem morem convivandi primus successor obstinate tenuit, secundus omisit. § 280. Sola est de qua
Abbreviated transcription (Latin):
lepida hylaritate ut
ꝑsius ait crimina
rasis librans in an¬
titetis. non dixit epi¬
scopum baiocarum
capies. s comitem
cantie custodies. Pau

Expanded text:
lepida hilaritate ut Persius ait crimina rasis librans in antithetis, « Non » dixit « episcopum Baiocarum capies, sed comitem Cantiae custodies.
Abbreviated transcription (Latin):
re dei ⁊salute anima¬
rum suarum beatoꝵ
apłoꝵ limina desid̾ãt
adire. cum pace sine
omni perturbatione
uadant. S si aliqui
non religioni seruiẽ

Expanded text:
re Dei et salute animarum, suarum beatorum apostolorum limina desiderant adire, cum pace sine omni perturbatione vadant, sed si aliqui, non religioni servie
Abbreviated transcription (Latin):
parandus. Potestate
siquidem initiatus ado¬
lescens. qui regio luxu
insolescens.facta pat̾¬
na in scd̃is poneret. si¬
ne retractatione xp̃ia¬
nissimum ⁊ legittimũ
matrimonium abiu¬
rauit. Sz a penda re-¬
ge mertioꝵ cuius so¬
rori repudium dederat:
bello impetitus ⁊uictꝰ.

Expanded text:
parandus. Potestate siquidem initiatus adolescens, qui regio luxu insolescens facta paterna in secundis poneret, sine retractione Christianismum et legitimum matrimonium abjuravit: sed a Penda rege Merciorum, cujus sorori repudium dederat, bello impetitus et
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑitarent. huc aucu¬
patis occasionib liben¬
ter an nauigare. hic euũ
solebant transigere. De¬
niq seuerus ⁊constan¬
tius imperatores am¬
plissimi. ambo aꝑud
insulam diem functi.

Expanded text:
itarent, huc aucupatis occasionibus adnavigare, hic aevum solebant transigere. Denique Severus et Constantius , imperatores amplissimi, ambo apud insulam diem functi
Abbreviated transcription (Latin):
amorem infudit. hos
premiis. iniuriis. hor¬
tando. neminem illi¬
teratum ad quamli¬
bet dignitatem aspi

Expanded text:
orum infudit, hos praemiis, illos injuriis hortando; neminem illiteratum ad quamlibet curiae dignitatem aspi
Abbreviated transcription (Latin):
apparent oculo. quam
nostro possint adumbͣ¬
ri pincillo. Innumera
signa que modo apud
eius fiunt memoriã:

Expanded text:
apparent oculo, quam nostro possint adumbrari pincello. Innumera signa, quae modo apud ejus fiunt memoria
Abbreviated transcription (Latin):
pro compendio su¬
bicerem. iusi quia
ultra opinionem in
laudib principis ua¬
gatur. eodicendi ge¬
nere quod suffultũ
rex facundie romane
tullius in rethorias
appellat. Elo quium
excusat consuetudo
illius temporis lau¬
dum numietatemi
adornat. fauor athel¬
stani ad huc iuuentis.
Pauca igitur famili¬
ari stilo subnectam
qua uideantur ali¬

Expanded text:
pro compendio subjicerem, nisi quia ultra opinionem in laudibus principis vagatur, eo dicendi genere quod suffultum rex facundiae Romanae Tullius in rhetoricis appellat. Eloquium excusat consuetudo illius temporis, laudum nimietatem adornat favor Ethelstani adhuc viventis. Pauca igitur familiari stylo subnectam, quae videantur ali
Abbreviated transcription (Latin):
orbis partem du¬
centis iam annis
⁊eo amplius armis
possessam tenent. Q
ideo xp̃iani honoris
periculum pronun¬
tio. quia fuerit terra
illa olim preclaroꝵ
ingenioꝵ altrix. que
diuinis scriptis om¬
nem uetustatis sitũ
a se repellent.qͣmdiu
fuerit qui latinas

Expanded text:
orbis partem, ducentis jam annis et eo amplius armis possessam tenent, quod ideo Christiani honoris periculum pronuntio, quia fuerit terra illa olim praeclarorum ingeniorum altrix, quae divinis scriptis omnem vetustatis situm a se repellent, quandiu fuerit qui Latinas
Abbreviated transcription (Latin):
Iacob frater dñi
on filius cleophe cõ¬
sobrinus xp̃i. Cleo¬
phas autem fuit
frater ioseph. Iust

Expanded text:
acobus frater Domini, on filius Cleophae, consobrinus Christi Cleophas autem fuit fratrer Joseph; Just
Abbreviated transcription (Latin):
flui glomeris. duxitq
me in profundissimas
ualles ⁊igneas que
erant plene puteis ar-¬
dentib pice ⁊ sulphu

Expanded text:
flui glomeris; duxitque me in profundissimas valles et igneas, quae erant plenae puteis ardentibus pice, et sulphu
Abbreviated transcription (Latin):
uentum theodori archi¬
ep̃i. ⁊ adriani abbatis.
temporum illius im¬
putet glorie: doctorũ
litteraturam imis me-¬
dullis combiberant.

Expanded text:
entum Theodori archiepiscopi et Adriani abbatis temporum illius imputet gloriae: doctorum literaturam imis medullis combiberant
Abbreviated transcription (Latin):
alea fortuna in ce¬
multa tunc tempore
aduersa prouenere.
feda inter abbatem
glastonie ⁊mona¬
chos eus discordia.
ita ut post uerboꝵ
lites ad arma uen¬
tum sit.Coacti ergo
intra ecclam mona¬
chi. sc̃õ altari mise¬
rias suas applorabãt.
S irrumpentibus
militib duo ex eis
interfecti. quatuorde¬
cun uulnerati. cet̾i
repulsi. Nam ⁊

Expanded text:
alea fortunae incemulta tunc tempore adversa pervenre. Foeda inter abbatem Glastoniae et monachos ejus discordia, ita ut post verborum lites ad arma ventum sit. Coacti ergo intra ecclesiam 451 monachi, sancto altari miserias suas ingemebant; sed irrumpentibus militibus, duo ex eis interfecti, quatuordecim vulnerati, caeteri repulsi, nam
Abbreviated transcription (Latin):
tota. uel si quis uer¬
suum fauore man¬
tuantin lacessit po¬
etam. Adde quod dũ
fidem ambigius re¬
latorib detraho.
homo procul ab au¬
licis mysteriis secre¬
tus. maiora gesta
ignorans pauicis
manum appono.
Quare uerendum
est nedum littere
distent ab animi
tamen huius culpe
si culpa dicenda est
bona erit apud illũ
deprecatio.qui me¬
minerit me nec om¬
nia eus gesta nosse
potuisse. nec ea que
tum iri debuisse.
Alterum exegerit ꝑ¬
sone mee exilitas.
alterum coactura
sit lecturoꝵ sacietas.
Pauca igitur terũ
eius liber hic quin¬
tus suo uendicabit
grenuo. ectera procł¬
dubio ⁊seret fama
⁊ uictura in post̾os
feret memoria. Nec
uero a proposito pri¬
s quedam que hic
⁊ alias eius accider̃t
tempore procudet. q̃
forsitan uel ñ scrip¬
ta uel multis fuerit
incognita. Occupa¬
bunt itaq ista mag¬
nam partem uolũ¬
minis prefata uenia
tam longarum di-
magni. natus est in

Expanded text:
vel si quis versuum favore Mantuanum lacessit poetam. Adde quod, dum ambiguis relatoribus fidem detraho, homo procul ab aulicis mysteriis, secretus, majora gesta ignorans, paucis manum appono. Quare verendum est, ne, dum literae distant ab animi tamen hujus culpae, si culpa dicenda est, bona erit apud illum deprecatio qui meminerit me nec omnia ejus gesta potuisse nosse, nec omnia quae tum iri debuisse: alterum exegerit personae meae exilitas, alterum coactura sit lecturorum satietas. Pauca igitur rerum ejus liber hic quintus suo 614 vendicabit gremio; caetera proculdubio et seret fama, et victura in posteros feret memoria. Nec vero a proposito prised quaedam quae hic et alias ejus acciderunt tempore procudet, quae forsitan vel non scripta, vel multis sunt incognita. Occupabunt itaque ista magnam partem voluminis; praefata venia tam longarum digrmagni, natus est in
Abbreviated transcription (Latin):
martyres. Ianuarius.
xenon. quiritus. A¬
gapitus. felicissimus.
Et in altera ecclesia
tyburtius. ualerianꝰ.
maximus.neclonge
ecclesia cecilie marty

Expanded text:
martyres Januarius, Urbanus, Xenon, Quintinus, Agapitus, Felicissimus. Et in altera ecclesia Tyburtius, Valerianus, Maximus. Non longe ecclesia Ceciliae marty
Abbreviated transcription (Latin):
narum ad presbite¬
ratum non proue¬
hantur. nisi prius
ad religiosam uitã
transierint. Quod
qui ad eccl̃am uel
ad crucem confugerit.
data membrorum
impunitate iusticie
tradatur. uel in nocẽs
liberetur. Quod una¬
queq ecclia decimas
suas habeat nec ad
alteram transeant.
Quod laicus deci¬
mas nec uendat nec

Expanded text:
narum ad presbyteratum non provehantur, nisi prius ad religiosam vitam intraverint. Ut qui ad ecclesiam vel ad crucem confugerit, data membrorum impunitate justitiae tradatur, vel innocens liberetur. Ut unaquaeque ecclesia decimas suas habeat, nec ad alteram transeant. Ut laicus decimas non vendat, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qui impetum regi¬
um tardarent. Quo¬
rum astutia insidi¬
is exceptus. ysembar¬
dum pontiui comi¬
tem coram se obtrũ

Expanded text:
qui impetum regium tardarent; quorum astutia insidiis exceptus, Isembardum Pontivi comitem coram se obtru
Abbreviated transcription (Latin):
rat manum ad ca¬
pulum aptabat. ut
feriret. cum ille peri¬
culo extremo territus
exclamat. Tolle ne¬
bulo rex anglie sũ.

Expanded text:
rat manum ad capulum aptabat ut feriret, cum ille, periculo extremo territus, exclamat: « Tolle, nebulo! rex Angliae su
Abbreviated transcription (Latin):
aut uicus:non deniq
ciuitas.que non strage
ferali conciderit hoꝵ
paganoꝵ. Testatur id
pictaus fecundissima
urbs aquitanie. hoc
xanctonum. hoc en¬
golisma. hoc petrago

Expanded text:
aut vicus, non denique civitas, quae non strage ferali conciderit horum paganorum. Testatur id Pictavis fecundissima urbs Aquitaniae, hoc Sanctonum, hoc Engolisma, hoc Petrago
Abbreviated transcription (Latin):
uuit opus pietas
hospitis. unda locũ
Materiem. Fabros.
expensas. auxis u¬
terq.
Disit. se muris op¬
tulit ip̃e locus.
xpendere duces

Expanded text:
uvit opus pietas, hospitis unda locum; Materiam, fabros, expensas, axis uterque Misit; se muris obtulit ipse locus: Expendere duces
Abbreviated transcription (Latin):
omnib: ead mundũ
per semetra fugitan¬
tem. nisi pruis perse¬
qui descitit. quam lũ¬
doniam ad patrem
ꝑuenisse cognosceret
Tunc usq post pas¬
cha quieuit: ut cum
omnib copis urbẽ
adoriretur.S pre-¬
uenit conatum eius
mors ethelredi. Nã
initio quadragesime
die sancti gregorii:
animam laborib ⁊
miseriis natam ef¬
flauit. Ia cet apuid sã¬
ctum paulum lundo¬
nie. Oppidani edmũ¬
dum in regem con¬
clamant. Ipse mox

Expanded text:
omnibus, Edmundum, per semetra fugitantem, non prius persequi destitit quam Londoniam ad patrem pervenisse cognosceret. Tunc usque post Pascha quievit, ut cum omnibus 300 copiis urbem adoriretur. Sed praevenit conatum ejus mors Ethelredi; nam in initio Quadragesimae, die sancti Gregorii, animam, laboribus et miseriis natam, efflavit: jacet apud sanctum Paulum Londoniae. Oppidani Edmundum in regem conclamant. Ipse, mox
Abbreviated transcription (Latin):
tos ubi cum multa
lauerat baptismi gra¬
tiam meruerat:ced¬
wallam rerum gesta¬
rum memoria elatũ.
uirum ut ip̃e dictabat
in exterminumi anglo¬
rum natum. primo imn¬
petu castris exuit: mox
cum omnib copiis de¬
leuit.Cum enim quan¬
tulũcumq exercitum
undecumq conflasset.
hiis sermonib in bellũ

Expanded text:
tos, ubi cum multa laverat, baptismi gratiam meruerat, Chedwallum rerum gestarum memoria elatum, virum, ut ipse dictitabat, in exterminium Anglorum natum, primo impetu castris exuit, mox cum omnibus copiis delevit. Cum enim 71 quantulumcunque exercitum undecunque conflasset, his sermonibus in bellu
Abbreviated transcription (Latin):
brari preconio. inusita¬
to ut.oppinor morta¬
lib exemplo.Ne
autem hec uideantur
fruola. prohibet in¬
dubitanta hyscorici
auctoritas: simulq
beatus ep̃c acca rela¬
toris simmistes.

Expanded text:
brari praeconio; inusitato, ut opinor, mortalibus exemplo. Ne autem haec videantur frivola, prohibet indubitata historici auctoritas, simulque beatus episcopus Acca, relatoris symmistes.
Abbreviated transcription (Latin):
nesciat eam a mel¬
chisedech. salem. A
iebuseis.iebus. a sa¬
lomone iherosolimã
uocatam: Quis
non audierit quo

Expanded text:
nesciat eam a Melchisedec Salem, a Jebuseis Jebus, a Salomone Ierosolymam vocatam? Quis non audierit quo
Abbreviated transcription (Latin):
notari.ab omni or¬
be xp̃iano. excom mu¬
nicari propter eius
libidinem aliquan¬
tis annis sustinuit.
filii fulconis fuer̃t.

Expanded text:
notari, ab omni orbe Christiano excommunicari, propter ejus libidinem, aliquantis annis sustinuit. Filii Fulconis fuer
Abbreviated transcription (Latin):
tem stimularet: Ner
prouidit quod est ro¬
me ecclesia iherłm
dicta. id est iusio pa-¬
cis. quia quicumq
illuc confugerit.ciuꝰ¬
cumq criminis ob¬
noxius subsidium
inuenit. Hanc in
ipsuis rudimentis a¬
silum accepimus di¬
ctum. quod ibi ro¬
mulus ut augeret
ciuium numerum:
statusset omnium
reoꝵ refugium. Ibi
cantat missam papa
trib dominicis. quib
pretitulatur statio
cum uno illoꝵ dieꝵ
gerbertus ad missã
separaret: ui ualitu-¬
dinis ictus ingemu

Expanded text:
tem stimularet? Nec providit 284 quod est Romae ecclesia Jerusalem dicta, id est, Visio pacis, quia quicunque illuc confugerit, cujuscunque criminis obnoxius, subsidium invenit. Hanc in ipsius urbis rudimentis Asylum accepimus dictam, quod ibi Romulus, ut augeret civium numerum, statuisset omnium reorum refugium. Ibi cantat missam papa tribus Dominicis quibus praetitulatur Statio cum uno illorum dierum Gerbertus ad missam se pararet, invaletudinis ictus ingemu