comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omnino ꝓprru sibi assu¬
meret & possideret: Hoc
dũ stabilierant: Unde
multi inopes facti sunt
locupletes Tunc autͣ
simul et laici exultatio.¬
nis uoce altissona canti¬
cũ nouu dño decantan.¬
do loca sacro sc̃a tãdiu
desidata cũ oblationib
faciendis supplicationi¬
busq humillimis leta.¬
bundi om̃s uisitauer̃:
intͣ cet̾a tempora memo¬
randũ. O factũ. factis
om̃ibꝰ ante ferendum.
Uere desid̾atũ. qm ab
om̃ib fidei catholicȩ
cultorib int̾no mentiᷤᷤ
desidio semꝑ desid̾atum
fuerat ut locꝰ in qͦ cuncta.¬
rũ creaturarũ creator re¬
creationis salutifere munꝰ
ds̃ homo factꝰ humano
generi pietate sua mul.¬
plici. nascendo. moriẽdo.
resurgendoq cõtulit. a
paganoꝵ cõtagione in ha.¬
bitantũ quandoq mun.¬
datꝰ tamdiu suꝑsticione
eoꝵ cõtaminatꝰ. a credẽ¬
tib et cõfidentib in se in
modum dignitatis suae
pͥstinũ reformaret᷑ &
uere memoriale et iure
egit et docuit. ad memo¬

Expanded text:
omnino propria, sibi assumeret et possideret. Hoc cem stabilierant. Unde multi inopes facti sunt locupletes. Tunc autemsimul et laici exsultationis voce altisona canticum novum Domino decantando, loca sacrosancta tam diu desiderata, cum oblationibus faciendis supplicationibusque humillimis, laetabundi omnes visitaverunt. inter caetera tempora memorandum! o factum factis omnibus anteferendum! Vere desideratum, quoniam ab omnibus fidei catholicae cultoribus interno mentis desiderio semper desideratum fuerat, ut locus in quo cunctarum creaturarum Creator recreationis salutiferae munus, Deus homo factus, humano generi pietate sua multiplici, nascendo, moriendo, resurgendoque contulit, a paganorum contagione inhabitantium quandoque mundatus, tandiu superstitione eorum contaminanatus, a credentibus et confidentibus in se, in modum dignitatis suae pristinum reformaretur. Et vere memoriale, et jure egit et docuit, ad memo
Abbreviated transcription (Latin):
na uiliꝰ splendebat luce
micati. Urbẽ cũ franci
capiunt uirtute poten¬
ti. Anno milleno. cen¬
teno qͦminꝰ uno. Uirgi¬
nisa partu genuitq
cuncta regentẽ. Id̾ erat
do patriȩ mox pͥncipe
facto Quẽ ob nobili¬
tatis excellenciã ⁊ mi¬
ciȩ modestiã. nec noͣ
morũ eleganciã. inur-

Expanded text:
na Julius splendebat luce micanti, Urbem cum Franci capiunt virtute potenti, Anno milleno centeno, quominus uno, Virginis a partu, genuit quae cuncta regentem. Idus erat do patriae mox principe facto, quem ob nobilitatatis excellentiam, et mitiae modestiam, nec non et morum
Abbreviated transcription (Latin):
asili ad ciuitatẽ sub asi.¬
lo cõstitutã nob̃ illisq cõ¬
munẽ irrũꝑe uoluer̃:
Nos aut̃ in alio monte
existententes. ipsi asilo
opposito. uiã int̾ utrũq
exercitũ ad ciuitatem
descendentẽ. ne ipsi nob̃
multo plures irruꝑent
custodientes. et intꝰ et¬
extra nocte et die bellã¬
tes: portas asili ad ciui¬
tatẽ descendentes. intra.¬
re et ad castra cõpulimꝰ
remeare: Cũ gͦ uidissẽt
qđ ex illa parte nichil
nocere potuissẽt: ita noᷤ
ex om̃i parte circuiert.
qđ nulli ex ñriᷤᷤ ire. uł ad
nos uenire potuer̃: Qua
de reita desolati & affli¬
cti om̃s fuimꝰ. qđ fame
et multiᷤ aliis angustiis
moriẽtes. eqͦs et asinos
nr̃os famelicos int̾ficiẽ.¬
tes. multi nrͣm comede.¬
runt: S interim clem̃¬
tissima dei omĩpotentis
miscdĩa nob̃ subueniẽ¬
te. & ꝓ nob uigilante.
laceã dñicã qua saluato¬
ris nr̃i latꝰ lõgini manib
ꝑforatũ fuit. scõ andrea
apło cuidã famulo dei

Expanded text:
asyli ad civitatem sub asylo constitutam nobis illisque communem irrumpere voluerunt. Sed nos in alio monte consistentes ipsi asylo opposito, viam inter utrumque exercitum ad civitatem descendentem, ne ipsi nobis multo plures irrumperent, custodientes, et intextra nocte et die bellantes, portas castri ad civitatem descendentes intrare, et ad castra compulimus remeare. Cum ergo vidissent quod ex illa parte nihil nocere potuissent, ita nos ex omni parte circuierunt, quod nulli ex nostris ire, vel ad nos venire potuerunt. Qua de re ita desolati et afflicti omnes fuimus, quod fame et multis angustiis morientes, equos et asinos nostros famelicos interficientes, multi nostrum comederunt. Sed interim, clementissima Dei omnipotentis misericordia nobis subveniente, et pro nobis vigilante, lanceam Dominicam, qua Salvatoris nostri latus Longini manibus perforatum fuit, sancto Andrea apostolo cuidam famul
Abbreviated transcription (Latin):
uidet᷑. quã ut tu qͥ patͣ
et caput xpͣiane religi.¬
onis existiᷤ. ad urbe̾ pͥn.¬
cipalẽ et capitalẽ xpͣi¬
ani nominis uenias.
et bellũ qđ tuũ est ex tua
parte cõficiaᷤ: Nos enim
turcos & paganos expug.¬
nauimꝰ. hereticos autͣ
grecos ⁊armenos. syroᷤᷤ
iacobitasq expugnare
et remandamꝰ tibi bea.
rissimo patri nͣro. ut tu
patͣ et caput ad tuȩ pa.¬
t̃nitatis locũ uenias:
& qͥ beati petri es uica¬
rius. incathedra eiꝰ se¬
deas. et nosfilioᷤᷤ tuos in
om̃ib recte agendis
obediẽtes habeas. et om.¬
nes hereses cuiꝰcũq ge¬
neris sint tua auctori¬
tate & nr̃a uirtute era.¬
dices. et destruas. & sic
inceptã. et ate pͣdicatã.
portas etiã utriꝰq ierłm
nob̾ aperias. et sepulchrũ
dñi nri liberũ. atq xpͣi¬
anũ nomͣ suꝑ omne no.¬
men exaltatũ facias:
Si enĩ ad nos ueneris. et
uiã ꝑ te inceptã nob̃cũ
ꝑfeceris. totꝰ mundꝰ tibi
obediens erit: Qđ ipse

Expanded text:
 pater et caput Christianae religionis existis, ad urbem principalem et capitalem Christiani nominis venias, et bellum quod tuum est ex tua parte conficias? Nos enim Turcos et paganos expugnavimus; haereticos autem, Graecos, et Armenos, Syros, Jacobitasque expugnare et remandamus tibi hoc, charissimo Patri nostro, ut tu Pater et caput ad tuae paternitatis locum venias, et qui beati Petri es vicarius, in cathedra ejus sedeas, et nos filios tuos in omnibus recte agendis obedientes habeas, et omnes haereses cujuscunque generis sint, tua auctoritate et nostra virtute eradices et destruas. Et sic incaeptam, et a te praedicatam, portas etiam utriusque Hierusalem nobis aperias, et sepulcrum Domini liberum, atque Christianum nomen super omne nomen exaltatum facias. Si enim ad nos veneris, et viam per te incoeptam nobiscum perfeceris, totus mundus tibi obediens erit. Quod ipse
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianũ nom̃ exaltare
hinc enĩ. xp̃ianũ nomen
supsit exordiũ Nã post.¬
quã beatꝰ petrꝰ in cathe¬
dra quã cotidie cernimꝰ
intronizatꝰ fuit. illi qͥ
prius uocabant᷑ galilei:
pͥmũ hinc et pͥncipali¬
ter uocati s. xp̃iani:¬

Expanded text:
Christianum nomen exaltare Christianum nomen exaltare Hinc enim Christianum nomen sumpsit exordium. Nam postquam beatus Petrus in cathedra quam quotidie cernimus inthronizatus fuit, illi qui prius vocabantur Galilaei, primum hinc et principaliter
Abbreviated transcription (Latin):
one̾ eramꝰ. om̃s illos in
unũ coegimꝰ. & coactos
dertͣa dei nob̃cũ dimi-¬
cante : fugere. et castra
cũ om̃ib que in castris
erant relinquere cõpu-¬
limꝰ: Quib deuictis to¬
taq die fugati. et mul.¬
tis eoꝵ milib intͣfectis.
ad ciuitatẽ leti et ilares
remeauimꝰ: Asilũ autͣ
supͣdictũ ad miratꝰ qͥdã
qͥ ineo erat. cũ mille ho¬
minib boemundo red.¬
didit. et ꝑ ipsiꝰ manũ
xpͣianȩ se fidei unanimit᷑
ac fidei ma̾cipauit: Ue.¬
rũ qͥa solet semꝑ aliqđ
mestũ int̾uenire letis re.¬
bus: ille podiẽsis epͣs
quẽ tuũ uicariũ cõmiserã¬
nobis. ꝑ acto bello in qͦ
honeste fuit. et pacifi¬
cata ciuitate. kalẽctis
augusti mortuus est:
Nũc gͥ filui tui cõmisso pa¬
tre orbati. tibi spuali
patri nͣr̃o mãdamꝰ ut qͥ
hanc uiã incepisti. et ser¬
monib tuis nos om̃s. et
t̃ras nr̃as. ⁊ quicqͥd in
tͣris erat reliquere fe¬
cisti. et cruces baiulã-

Expanded text:
onem eramus, omnes illos in onem eramus, omnes illos in unum coegimus, et coactos, dextera Dei nobiscum dimicante, fugere, et castra cum omnibus quae in castris erant relinquere compulimus. Quibus devictis, totaque die fugatis, et multis eorum millibus interfectis, ad civitatem laeti et hilares remeavimus. Castrum autem supradictum admiratus quidam, qui in eo erat cum mille hominibus, Boamundo se reddidit, et per ipsius manum Christianae se fidei unanimiterac fidei mancipavit. Verum, quia solet semper aliquid moestum intervenire laetis rebus, ille Podiensis episcopus, quem tuum vicarium nobis commiseras, peracto bello in quo honeste fuit, et pacificata civitate, Kal. Augusti mortuus est. Nunc ergo, filii tui commisso patre orbati, tibi spirituali patri nostro mandamus, ut qui hanc viam incoepisti, et sermonibus tuis nos omnes, et terras nostras, et quidquid in terris erat, relinquere fecisti, et cruces bajulando
Abbreviated transcription (Latin):
te. in eccła beati petri
Cuiꝰ inuencione. aliisq
multis diuinis reuelatio.¬
nib ita cõfortati et corro.¬
borati fuimꝰ. ut qͥ antea
afflicti et timidi fueramꝰ:
tũc ad p̾liandũ audacis.¬
simi ꝓmptissimiq alii
alios ortabam: Tribꝰ gͥ
ebdomadis. et .iiii.dieb
obsessi in uigłia apłoꝵ
petri & pauli in dõ cõfi.¬
dentes. de om̃ib iniqͥta¬
tib nr̃is cõfessi portas
bant: Nob̃ aut̃ om̃ibꝰ pa¬
ratis. et tã peditũ quã
militũ certis ordinibꝰ dis
positis. ubi maior eoꝵ uir¬
tus et fortitudo erat. au¬
dact᷑ reqͥsiuimꝰ cũ la̾cea
statione fugere eosco¬
egimꝰ: Ipsi aut̃ ut mos
eoꝵ ẽ undiq se disꝑgere
ceper̃. occupando colleᷤᷤ
et uias ubicũq pot᷑ant
nos girare uoluer̃ Sic
enĩ nos om̃s intͣficere
putauer̃ S nob̃ mul-¬
tis bellis cõtra eoꝵ calli¬
ditates & ingenia edoc¬
tis. grͣa dei & miscđia
ita subuenit ut qͥ pau.¬
cissimi ad eoꝵ cõparaci¬

Expanded text:
beati Petri Cujus inventione, aliisque multis divinis revelationibus ita confortati et corroborati fuimus, ut qui antea afflicti et pavidi fueramus, tunc ad praeliandum audacissimi promptissimique alii alios hortabamur. Tribus igitur hebdomadis et quatuor diebus obsessi, in vigilia apostolorum Petri et Pauli in Deo confidentes, de omnibus iniquitatibus nostris confessi, portas ant. Nos autem omnibus paratis, et tam peditibus quam militibus certis ordinibus dipositis, ubi major eorum virtus et fortitudo erat audacter requisivimus, cum lancea statione fugere eos coegimus. Ipsi autem, ut mos eorum est, undique se dispergere coeperunt; occupando colles et vias, ubicunque poterant nos gyrare voluerunt. Sic enim nos omnes inteficere putaverunt. Sed nobis multis bellis contra eorum calliditates et ingenia edoctis, gratia Dei et misericordia ita subvenit, ut qui paucissimi ad eorum comparati
Abbreviated transcription (Latin):
audistis in beł iulu nob̃
deuicissemꝰ. et illũ mag¬
nũ sullimannũ fugauise¬
mus. suisq om̃ib et tͣra &
reb expoliassemꝰ. ad qͥsita
et pacificata tota roma.¬
nia: ad obsidendã antio.¬
chiã uenimꝰ: Cuiꝰ in obsi.¬
dione: multa mala ꝑpes¬
si sumꝰ: Tum debellis fini.¬
timoꝵ turcoꝵ & paganoꝵ.
in nos tã frequent᷑ et copi¬
ose irruenciũ ut ueriꝰ di.¬
cerem obsessi ab illis quoᷤ
in antiochia obsederamꝰ:
Tandẽ suꝑatis om̃ib belliᷤ
ex eor ꝓsꝑo euentu fides
xp̃iana exaltata ẽ hoc
modo: Ego boamunduᷤ
cõuencione facta cũ qͦdã
turco qͥ ipsã mͥ tradidit
ciuitatẽ. scalas ante diẽ
parũ muro applicui. et
sic ciuitatẽ antea xp̃o re.¬
sistentẽ t̃tio nonas ulii
accepimꝰ: et cassianũ ip.¬
sius ciuitatis tirannũ cũ
multis suoꝵ milib int̾fe¬
cimꝰ: Corũq uxore̾ & fili

Expanded text:
audistis, in Kalend. Julii nobis devicissemus, et illum magnum Solymannum fugavissemus, suisque omnibus et terra et rebus exspoliassemus, acquisita et pacificata tota Romania, ad obsidendum Antiochiam venimus. Cujus in obsidione multa mala perpessi sumus, tum de bellis finitimorum Turcorum et paganorum in nos tam frequenter et copiose irruentium, ut verius diceremur obsessi ab eis quos in Antiochia obsederamus. Tandem, superatis omnibus bellis, ex eorum prospero eventu fides Christiana exaltata est, hoc modo. Ego Boamundus, conventione facta cum quodam Turco, qui ipsam mihi tradidit civitatem, scalas ante diem parum muro applicui; et sic civitatem antea Christo resistentem in Nonas Julii accepimus, et Gratianum ipsius civitatis tyrannum cum multis suorum militibus interfecimus. Eorumque uxores, fi
Abbreviated transcription (Latin):
euidentissimo ipsiꝰ amini¬
culo. a nob̃capta ẽ antio¬
chia. et turci qͥ multa do.¬
mino nr̃o iħu intulerant
obprobria. capti et int̾.¬
fecti sͣ. et nos ierosolimi.¬
tani iħu xpͣi iniuriã sũmi
dei uindicamus. et nos
qͥ turcos prius obsedera¬
mus. qualit̃ postea a tur.¬
cis de corrozana et ierłm
ac damasco multisq aliis
tͣris uenientib obsessi fu-¬

Expanded text:
evidentissimo ejus adminiculo a nobis capta est Antiochia, et Turci, qui multa Domino nostro Jesu intulerant opprobria, capti et interfecti sunt; et nos Hierosolymitani Jesu Christi injuriam summi Dei vindicavimus; et nos, qui Turcos prius obsederamus, qualiter postea a Turcis de Corozana, et Hierusalem, et Damasco, multisque aliis terris venientibus obsessi fu
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑiꝰ memorati declarata
ẽ. qđ quasi uaticinans
ipse balac de se ipso dixe¬
rat. tepore illo qͦ goscelt
cle captione mirabilit᷑
euasit: Uidebat eniͣ
ĩuisu agoscelino sibi
ocłos erui: WUere penitꝰ
eruit. qm et caput et
mẽhra illi abstulit:
Nec uidet nec audit. nec
fat᷑. nec sedet. aut id:
Nec cȩlo nec humo. nec
ne memorata secure
qͥescerent qͥ circuisede.¬
bãt oportunttate con¬
sid̾ata. egressi s̃ de ciui¬
tate tirii. tã turci qui
saraceni patefactiꝰᷤ por¬
tis. et ac machinã nr̃an¬

Expanded text:
s memorati declarata est, quod quasi vaticinans ipse Balac de seipso dixerat tempore illo, quo Goscelinus de captione mirabiliter evasit. Videbat enim in visu a Goscelino sibi oculos erui. Vere penitus eruit, quoniam caput et membra illi penitus abstulit. Nec videt, aut audit, nec fatur, nec sedet, aut it: Nec coelo, nec humo, nec ne memorata securi quiescerent qui circumsedebant, opportunitate considerata, egressi sunt de civitate Tyrii tam Turci quam Sarraceni, patefactis portis, et ad machinam n
Abbreviated transcription (Latin):
citũ de francia qͥ ueni-¬
re nũciabat᷑. sicq hie-¬
mare usq in uerno p̾ci-¬
piebant: At alii de pͥnci-¬
pib in quib erat comes
dicebant. ꝑ dei inspirati¬
onẽ nos uenisse. ꝑ ipsius
miscđiam nos niceã mu-¬
nitissimã urbẽ obtinuis
cis habuisse. pacẽ & con¬
cordiã in exercitu nr̃o fu.

Expanded text:
citum de Francia, qui venicitum de Francia, qui venire nuntiabatur, sicque hicmare usque in verno praecipiebant. At alii de principibus in quibus erat comes, dicebant per Dei inspirationem nos venisse, per ipsius misericordiam nos Nicaeam munitissimam urbem obtinuisscis habuisse: pacem et concordiam in exercitu nostro fu
Abbreviated transcription (Latin):
adheser̃: didicimꝰ: Qđ
ꝓtestimonio adducimꝰ
ipsis reꝑimꝰ: Itaq de-¬
uictis et ꝓfligatiᷤ tur-¬
cis. pacifice ⁊ alacrit᷑
ꝑ romaniã usq ad an-¬
tiochiã uenimꝰ: S co-¬
mes aliquantulũ exer-¬
citũ retardauit. causa
infirmitatiᷤ suȩ: Qđ si
merectulis ingͣtũ fore
satis cognouimꝰ.ta. Smẽ
reticere nõ debemꝰ: Erat
qͥdam comes in nr̃o exer-¬
ammonitũ ut diceret co¬
nõ morieriᷤᷤ de hac infir-¬
a dõ impetraui. ego sẽꝑ
hȩc comes crederet. tam̃
ita ea infirmitate affectꝰ
fuit. ut epositꝰ de lecto
int̾rã. uix eciã uitalẽ pul-¬
sũ haberet Unde ep̃s
rat: exercitꝰ sui: demoe
eũ ilico releuauit. et
sospitati reddidit: lgit᷑
multoꝵ pͥncipũ ut eã
obsideremꝰ. pͣsertm cũ
hiems immineret. ⁊ ex¬
ercitꝰ tũc diffusus ꝑ cas¬
tella. ⁊ inminutꝰ estiuo
tp̃re fuerat. imꝑatoris
etiã uires oport̾e expec¬
tari dicebant. ⁊ exer-¬

Expanded text:
adhaeserunt didicimus. Qadhaeserunt didicimus. Qtestimonio adducimusipsis reperimus. Itaque devictis et profligatis Turcis, pacifice et alacriter per Romaniam usque Antiochiam venimus. Sed comes aliquantulum exercitum retardavit, causa infirmitatis suae. Quod si incredulis ingratum fore satis cognovimus, tamen reticere non debemus. 7.53 Erat quidam comes in nostro exerammonitum se ab eo, ut diceret conon morieris de hac infirinducias impetraui, ego semper haec comes bene crederet, tamen ita ex ea infirmitate affectus fuit, ut depositus de lecto in terram uix etiam uitalem pulsum haberet; unde episcopus rat exercitus sui, de illa eum illico releuauit et sospitati reddidit. XXXI multorum principum ut eam obsideremus, praesertim cum hiems immineret; et exercitus tunc diffusus per castella, et imminutus aestivo tempore fuerat. Imperatoris etiam vires oportere exspectari dicebant, et exer
Abbreviated transcription (Latin):
suȩ tentoria disponer&
figere : centũ qͥnquagin¬
ta milia turcoꝵ in pug¬
nã aduentare cofpicu̾t:
Dũq ordinesꝙ tp̃re instru.¬
it. et bellũ disponit: plu.¬
res qͥ sequebant᷑ de exerci-¬
tu suo ꝑdidit: Intͣ hȩc
comiti et duei mandauit
ut sibi succurrerent: Ab¬
erant enĩ ꝑ duo miliaria:
Ut aut̃ nuncius botmũdi
in. castra uenit: certatim
om̃s eqͦs ⁊ arma arripi¬
ire: cõtendunt: Ut autͣ
cognouit solimannꝰ et qͥ
desperans: fugere com.¬
pulsus est et qͥcaptiuos
et tentoria plurima de
castriᷤ boimundi acceꝑat:
ꝑ dei uirtutẽ sua reliqͥt:
Fert᷑ qđdã insigne mira.¬
culũ. s noᷤᷤ nõ uidimus
qđ cduo eqͥtes armis coru¬
cis ⁊ mirabili facie ero.¬
citũ nrͣm pͣcedentes. sic
hostib imminebant
ut nullo mͦ facultatẽ
pugnandi eis cõcedẽN:
eos lanceis uellent: in¬
sauciabiles eis appare¬
bant: Hȩc aut̃ quȩ di¬
cimꝰ ab illis qͥ eoꝵ cõsor-¬
ciũ sꝑnentes. ⁊ nobiᷤ

Expanded text:
suae tentoria disponeret suae tentoria disponeret figere, centum quinquaginta millia Turcorum in pugnam adventare conspiciunt. Dumque ordines pro tempore instruit, et bellum disponit, plures qui sequebantur de exercitu suo perdidit. Inter haec comiti et duci mandavit, ut sibi succurrerent; aberant enim per duo milliaria. Uti autem nuntius Boimundi in castra venit, certatim omnes, equos et arma arripiire contendunt. Ut autem cognovit Solimannus et qui desperans fugere compulsus est, et qui captivos et tentoria plurima de castris Boimundi acceperat, per Dei virtutem sua reliquit. Fertur quoddam insigne miraculum, sed nos non vidimus, quod duo equites armis coruscis, et mirabili facie, exercitum nostrum praecedentes, sic hostibus imminebant ut nullo modo facultatem pugnandi eis concederent; eos lanceis vellent, insauciabiles eis apparebant. Haec autem quae dicimus, ab illis qui eorum consortium spernentes nobis
Abbreviated transcription (Latin):
fidelissima deditionẽ
laudauer̃: Alexius itaq
accepta ciuitate tantã
gr̃arũ actionẽ exercitui
dedit. ut quandiui uixe¬
rit ppłs semꝑ ei maledi-
cũ magna multitudine
cõstantinopolim uene-¬
disset: & enĩ et ipsum qͥ
ignarus locoꝵ erat et
totiꝰ milicię & suo trans¬
fretare coegit. atq tur¬
cis exposuit: Turci aut̃
labore et mora: ex eis
decollauer̾ usq ad sexagĩ¬
ta milia. reliqͥ uͦ ad mu-¬
nitionẽ quandã cõfugi¬
entes: gladioᷤ turcoꝵ eua-¬
ser̃ Quaꝓpt᷑ turci auda¬
ces & suꝑbi effecti: ar-¬
ma quȩ ibi ceꝑant et cap-¬
tiuos ad nobules suȩ gen-¬
tis ⁊ saracenoꝵ longe
ea mittebant. scribẽteᷤ
ad ppłos ⁊ ad ciuitateᷤᷤ
lõginquaᷤᷤ nichũ ualere
francos in hello: ꝓfecti
gͥ anicea ciuitate in ro¬
maniã : scd̾a die teme¬
re boamundꝰ cũ qͥbꝰdã
pͥncipib a comite et epo¬
U. et duce digressuꝰ eͣ Cũq
in die t̾cia digressionis

Expanded text:
fidelissima deditionem fidelissima deditionem laudaverunt. Alexius itaque, accepta civitate, tantam gratiarum actionem exercitui dedit ut, quandiu vixerit, populus semper ei maledicacum magna multitudine Constantinopolim venedisset; etenim ipsum, qui ignarus locorum erat, et totius militiae, et suos transfretare coegit, atque Turcis exposuit. Turcae autelabore et mora, ex eis decollaverunt usque ad sexaginta millia. Reliqui vero ad munitionem quamdam confugientes, gladios Turcarum evaserunt. Quapropter Turcae audaces et superbi effecti, arma quae ibi ceperant, et captivos ad nobiles suae gentis et Sarracenorum, longe ea mittebant, scribentes ad populos, et ad civitates longinquas nihil valere Francos in bello. Profecti igitur a Nicaea civitate in Romaniam, secunda die temere Boimundus cum quibusdam principibus, a comite, et episcopo, ac duce digressus est. Cumque in die tertia digressionis
Abbreviated transcription (Latin):
lose ad angularẽ currĩ
que respicit ad austrũ
accedentes pꝰ uiꝰ facta
testudine. unã de tur¬
rib cauare ceper̃. ⁊ ca.¬
uando ad t̾rã ꝓstrauer.
Itaq capta eẽt ciuitas:
nͥ noctiᷤ tenebre obfi.¬
tissent: Instauratꝰ est
reddidit: At tam̃ eo me¬
tu ꝑterrita ciuita ad
ditionẽ sui coacta ẽ: Ac-¬
cedebat eo qđ imꝑato¬
rie naues ꝑ trã tracte
in lacũ descendant:
his gͥ de causi cũ iã ulte¬
riꝰ succursũ nullũ sꝑa-¬
rent.⁊ augeri exerci-¬
tũ francoꝵ cotidie cer-¬
nerent diffisi uiribuᷤ
alexio se reddider̃:
Uenerat comes normã¬
niȩ.ꝓmiserat alexius
pͥncipib & gẽti frãcoꝵ
qđ totũ aurũ ⁊ argen-¬
tũ et eqͦs ⁊ omne̾ sup¬
pellectilẽ que intꝰ erat
eis redderet. ⁊ monaᷤᷤ.¬
tiũ latinũ ⁊ hospiciũ
pauꝑib francoꝵ ibi
faceret: Pretͣea tantũ
de ꝓpriis unicuiq de
exercitu daret. ut illi sc̃ꝑ
militare uelint: Hanc
gͥ franci sꝑanteᷤᷤ uerba

Expanded text:
lose ad angularem turrim, quae respicit ad austrum accedentes, post vim facta testudine, unam de turribus cavare coeperunt, et cavando ad terram prostraverunt. Itaque capta esset civitas, nisi noctis tenebrae obstitissent. Instauratus estreddidit. Attamen eo metu perterrita civitas, ad deditionem sui coacta est. Accedebat eo quod imperatoriae naves, per terram tractae in lacum descenderant. His igitur de causis, cum jam ulterius succursum nullum sperarent, et augeri exercitum Francorum quotidie cernerent, diffisi viribus, Alexio se reddiderunt. Venerat comes Northmanniae. Promiserat Alexius principibus et genti Francorum quod totum aurum et argentum, et equos, et omnem supellectilem, quae intus erat, eis redderet, et monasterium Latinum et hospitium pauperibus Francorum ibi faceret; praeterea tantum de propriis unicuique de exercitu daret ut illi semper militare velint. Haec igitur Franci sperantes verba
Abbreviated transcription (Latin):
cogitãtes S qͥ cõsiliũ im¬
pioꝵ subuert̾e solet ds̃.
sic apparatꝰ illoꝵ exina-¬
niuit: ut ueluti disposi-¬
to ingredienti iã fere ci-¬
uitatẽ tͣcoꝵ turmȩ hos¬
pitari uolentẽ comitem
cũ suis ininisit: Qͥ pͥmo
impetu eos in fugã uer-
tit. atq plurib intfec¬
tis reliqͦs insecutꝰ ẽ usq
ad mõtis altitudinẽ: Par̾
alt̾a turcoꝵ quȩ aleman¬
nos oppugnare uoluit:
exẽplo simili fugat᷑ ⁊ ꝓ
stra: Nã murꝰ ecõtra fir.¬
missimꝰ erat. ⁊ utrilit̃
sagittis ⁊ machiniᷤᷤ de¬
fendebat᷑ Sic ꝓ nichi.¬

Expanded text:
cogitantes. Sed qui consilium imcogitantes. Sed qui consilium impiorum subvertere solet Deus, sic apparatus illorum exinanivit ut veluti disposito, ingredienti jam fere civitatem Turcarum turmae, hospitari volentem comitem cum suis immisit, qui primo imtit, atque pluribus interfectis reliquos insecutus est usque ad montis altitudinem. Pars altera Turcorum, quae Alemannos oppugnare voluit, exemplo simili fugatur atqstra. Nam murus econtra firmissimus erat, et viriliter sagittis et machinis defendebatur. Sic pro ni
Abbreviated transcription (Latin):
Pret̾ea muris imminentib¬
ita cĩgit᷑ ut nulloꝵ homi¬
nũ assultꝰ. nulliꝰ machinȩ
impetꝰ uereat᷑ Balistaria
uͦ uicinarũ turriũ sic res¬
piciencia s̃ ad inuicẽ ut
sine ꝑiculo nullus accedẽ
possit: Siqͥs aut̃ ꝓpriꝰ ac-¬
cede uoluerit. obẽẽ cum
nequeat. facile de altitu¬¬
dine turriũ obruit᷑: Hãc
gͥ talẽ ut diximꝰ ciuitatẽ
boamũdꝰ obsedit a septem¬
trione. dux et alemanni
ab oriente. comes & ep̃s
podiensiᷤ a merȩdie. nã
normãniȩ comes ⁊ õdum
erat nob̾cũ: S hoc unũ
reticẽdũ nõ crecimꝰ. qͥa cũ
comes inibi cũ su speru
uellet. turci de mõtuniᷤᷤ
descendentes in duab
t᷑mis: exercitũ nr̃m ag¬
grediebant᷑: Eo nimtrũ
cõsilio ut dũ alt̾a pars
ducẽ et alemãnoᷤᷤ impug¬
naret. qͥ ab oriente erãt.
pars alt̾a turcoꝵ ꝑ meri-¬
dionalẽ ciuitatiᷤᷤ portã
ingrediẽs: ac ꝑ alta por-¬
tã exiẽs. nr̃os facile acas-¬
tris ꝓpelleret nil simile

Expanded text:
Praeterea muris ita eminentibus cingitur ut nullorum hominum assultus, nullius machinae impetus vereatur; balistaria vero vicinarum turrium sic respicientia sunt ad invicem ut sine periculo nullus accedere possit. Si quis autem propius accedere voluerit, obesse cum nequeat, facile de altitudine turrium obruitur. Hanc igitur talem, ut diximus, civitatem, Boimundus obsedit a septentrione; dux et Alemanni ab oriente; comes et episcopus Podiensis a meridie, nam Northmanniae comes nondum erat nobiscum. Sed hoc unum reticendum non credimus, quia, cum comes inibi cum suis hospitari vellet, Turci de montanis descendentes in duabus turmis, exercitum nostrum aggrediebantur, eo nimirum consilio, ut, dum altera pars ducem et Alemannos impugnaret, qui ab oriente erant, pars altera Turcarum, per meridionalem civitatis plagam ingrediens, ac per alteram portam exiens, nostros facile a castris propelleret, nil simile
Abbreviated transcription (Latin):
tionis et fuge uehem̃ti¬
sime eos afficeret. et de
stulat imꝑator a comite
hominũ et uram̃ta. quȩ
ceti pͥncipes ei fecerani:
Respõdit comes. se ideo
noͣ uenisse. ut dñm aliũ
faceret. aut alii milita¬
ret. nͥ illi ꝓpt̾ quẽ patriã
et bona patriȩ suȩ di-¬
miserat. et tam̃ fore si
imꝑator cũ exercitu iret
& sua oĩa illi cõmitẽet:
S imꝑator: excusat it᷑ di¬
cens. p̾metuere se alaman-¬
nos. et ungaros. ⁊comano̾
aliasq feras gentes. quȩ
imꝑiũ suũ depopularen-¬
tur. si ipse trãsitũ cũ ꝑe¬
grinis faceret: Int̾ea co-¬
mes audita morte suoꝵ
et fuga se ꝓditũ ẽẽ cre-¬

Expanded text:
tionis et fugae vehementistionis et fugae vehementissime eos afficeret. Et de stulat imperator a comite hominium et juramenta quae caeteri principes ei fecerant. Respondit comes se ideo non venisse ut dominum alium faceret, aut alii militaret, nisi illi propter quem patriam et bona patriae suae dimiserat. Et tamen fore, si imperator cum exercitu iret et sua omnia illi committeret. Sed imperator excusat iter dicens se praemetuere Alemannos, et Hungaros, et Comanos, aliasque feras gentes, quae imperium suum depopularentur, si ipse transitum cum peregrinis faceret. Interea comes, audita morte suorum et fuga, se proditum esse cre
Abbreviated transcription (Latin):
deret: Et sic cõstãtino.¬
Facile aut̃ res gesta hac¬
tenꝰ me scriptorẽ qͥb̾dã
sibꝰ comitabat᷑. que taio
acerbitatiᷤ ⁊ meroriꝰ h¬
nere nũc pͣmit. ut ince-¬
pisse me tedeat. cũ ꝑfi¬
cere uotũ sit: Qͥd uͦ po¬
tissimũ et pͥmũ aggre-¬
diar dicere : An imꝑa¬
toris fraudulẽtissimam
ac detestabilẽ ammoni¬
tionis dolositatẽ. an ex-¬
ercitꝰ nr̃i turpissimam
fugã. et inopinã desꝑ-¬
ationẽ : An morteᷤᷤ tan¬
toꝵ pͥncipũ enumerã¬
do ꝑpetui meroriᷤ mo-¬
nim̃ta relinquã. Hec
aut̃ qͥcũq nosse deside¬
rat. ab aliis pociꝰ quã
a nob̃ reqͥrat: Hoc unũ
alde memorabile: si¬
lencio dignũ excusamꝰ.
qđ dũ om̃s nr̃i castra
pere. deserere socioᷤᷤ.
dimitt̾e omĩa quȩ de
ĩ lõginqͥs regionib
asportauerãt meditarẽ¬
tur: ꝑ salutiferã penitẽ¬
tãtã cõstancie fortitudi¬
nẽ s̃ reducti. ut solus pu¬
dor pͥus habitȩ desꝑa.¬

Expanded text:
ederet, et sic inermis Constantinoederet, et sic inermis ConstantinoFacile autem res gesta hactenus me scriptorem quibusdam sibus comitabatur, quae tanto acerbitatis et moeroris onere nunc premit, ut incoepisse me taedeat, cum perficere votum sit. Quid vero potissimum, et primum aggrediar dicere? An imperatoris fraudulentissimam ac detestabilem admonitionis dolositatem? An exercitus nostri turpissimam fugam, et inopinabilem desperationem? An mortes tantorum principum enumerando, perpetui moeroris monumenta relinquam? Haec autem quicunque nosse desiderat, ab aliis potius quam a nobis requirat. Hoc unum valde memorabile, silentio dignum excusamus, quod, dum omnes nostri castra pere fugam, deserere socios, dimittere omnia, quae de tam longinquis regionibus asportaverant, meditarentur, per salutiferam poenitentantam constantiae fortitudinem sunt reducti, ut solus pudor prius habitae despera
Abbreviated transcription (Latin):
re quererent: multi ex
ipsiᷤᷤ int̾fecti s̃. ⁊ aliquã¬
ibi nob̃ legati nr̃i qͦs p̃¬
miseramꝰ ad imꝑatorẽ.
plura : Eo uerba legato
exercitu. solus cũ pau¬
cis ⁊ inermis ad imꝑato¬
rẽ festinaret: Diceban
enĩ qͥa boamundꝰ ⁊ dux
lotaringiȩ ⁊ flandrẽsis
comes. et alii pͥncipes
hoc pͣcabant᷑ ut ꝓꝑaret
comes cõuenire imꝑato¬
rẽ de itnere ierosoli-¬
mitano. ut assũpta cru.¬
ce dux et imꝑator. ĩ exer¬
citu dei fieret: Ad hec
aiebant imꝑatorẽ dixiᷤ¬
se: omĩa cũ comite se
acturũ et de se & de ali.¬
is quȩ itineri usui forent:
Pretẽa nunciabãt bellũ
imminere. et si auctori.¬
tas tanti utri ab ẽẽt for.¬
tassiᷤᷤ incomodũ fore:
Itaq cũ pauciᷤᷤ come ad¬
uentaret ut cũ exercitꝰ
suus uenisset cõpositis
cũ imꝑatore om̃ib nul¬
lis inmorã fieret : Uic.¬
tꝰ tandẽ comes ẽ ut hac
sola uice relicto pͣsidio
incastris : exercitũ p̃ce.¬

Expanded text:
re vellent, multi ex re vellent, multi ex ipsis interfecti sunt, et aliquanibi nobis legati nostri, quos praemiseramus ad implura? eo verba legatorexercitu, solus cum paucis, et inermis ad imperatorem festinaret. Dicebant enim quia Boimundus, et dux Lotharingiae, et Flandrensis comes, et alii principes hoc precabantur, ut properaret comes convenire imperatorem de itinere Hierosolymitano, ut assumpta cruce dux et imperator in exercitu Dei fieret; ad haec aiebant imperatorem dixisse omnia cum comite se acturum, et de se et de aliis quae itineris usui forent. Praeterea nuntiabant bellum imminere, et, si auctoritas tanti viri abesset, fortassis incommodum fore. Itaque cum paucis adventaret comes, ut cum exercitus suus venisset, compositis cum imperatore omnibus, nullis in moram fieret. Victus tandem comes est, ut hac sola vice relicto praesidio in castris, exercitum praec
Abbreviated transcription (Latin):
tris: et sic intͣ moram
hostiũ et impetũ soci-¬
orũ cripit᷑ Talit̾ ꝑ in¬
sidias cũ uenissemꝰ ad
qaͣdã castrũ qđ uoca-¬
tur bucinat: didicit
comes qđ in angustuis
cuꝰdã motis: picenati
exercitũ nr̃m aggredi uel¬
lent. cũ militib qͥb dã in
occultis remanẽs. pince¬
natiᷤ occurrit. atq pluribꝰ
intͣfectis: cet̾os infugam
uertit: Occurrebant in¬
tea pacifice litt̾e imꝑato¬
ris. circũdabant nõ un¬
diq hosteᷤᷤ. imꝑatoriis do¬
dã cruitatẽ noie rossam.
ubi cũ manifeste ciues eiꝰ
in nos multa mala moli¬
rent᷑. paulisꝑ nr̃a solita
paciencia displicuit: Itaq
arreptis armis : diriunt᷑
ante muralia capit᷑ in.¬
gens p̾da. et ciuitas inde¬
ditionẽ atq illatis signiᷤᷤ
in cruitatẽ ⁊ acclamata
tolosa qđ erat signũ cla-¬
moris comitei discessã:
Uenimꝰ ad aliã ciuitatẽ
noĩe ro. lestol. ubi cũ mi-¬
lites de roga imꝑatori ui
dictã sui cõtra nos age-¬

Expanded text:
moram hostium, et impetum sociorum eripitur. Taliter per insidias cum venissemus ad quoddam castrum quod vocatur Bucinat, didicit comes quod in angustiis cujusdam montis Pincenati exercitum nostrum aggredi vellent; qui cum militibus quibusdam in occultis remanens, Pincenatis occurrit, atque pluribus interfectis, caeteros in fugam vertit. Occurrebant interea pacificae litterae imperatoris circumdabant nos undique hostes imperatoriis dodam civitatem, nomine Rossam; ubi cum manifeste ejus cives in nos multa mala molirentur, paulisper nostra solita patientia displicuit. Itaque arreptis armis, diruuntur antemuralia, capitur ingens praeda, et civitas in deditionem; atque illatis signis in civitatem, et acclamata Tholosa, quod erat signum clamoris comitis, discessimus. Venimus ad aliam civitatem, nomine Rodestol, ubi cum milites de roga imperatoris, pro vindicta sua contra nos age
Abbreviated transcription (Latin):
ci auferret: Cũq de ho-¬
minio appellaret᷑. respoͬ¬
dit nõ se ꝓ capitis sui ꝑi¬
culo id facturũ: Qua¬
enĩ comitẽ dux et boa¬
mundꝰ atq alui pͥncipe.
et obsidioni oꝑã dabat:
Est itaq nicea urbs mu-¬
nitiꝰsima tã nat᷑a quã
igenio: Habet ab occidẽ¬
te lacũ maxinũ muriᷤᷤ in¬
fluentẽ. areliqͥs tribꝰ partibꝰ

Expanded text:
ei auferret. Cumque de hoei auferret. Cumque de hominio appellaretur, respondit, non se pro capitis sui periculo id facturum. Quaenim comitem dux et Boimundus, atque alii principes, et obsidioni operam dabant. Est itaque Nicaea urbs munitissima, tam natura quam ingenio. Habet enim ab occidente lacum maximum, muris influentem; a reliquis tri
Abbreviated transcription (Latin):
populatoᷤᷤ eẽ regnũ suũ.
se & suos multaᷤᷤ passũ eẽ
inturiaᷤᷤ. nichil ẽẽ qđ co-¬
ercitu suo coͬspecto fugã
tur se sausfacturũ comiti
atq boamudũ obsidẽ sa¬
tiffactioni dedit: Ad ui¬
ditiũ ueniunt: Cogit᷑
comes : p̃t̾ ius ab soluere
obsidẽ: Int̾ea exercitus
Mandat ⁊ remandat
alexius. pollicet᷑ se mul
ta daturũ comiti si qͣsi.¬
tũ hominiũ sibi face¬
ret. qđ et alii pͥncipes
fecerant: Meditabat̾
lit̃ suoꝵ iniuriã uĩdi.¬
caret. et tantȩ ĩfamiȩ
dedecꝰa se suisq depel¬
leret: S dux lotarmn.¬
giȩ ⁊ flandrensiᷤᷤ co.¬
mes. atq alii pͥncipes
huiꝰmodi detestaba¬
tur dicentes. stultisi¬
pugnare.cũ turci immi-¬
nerent: Boamũdꝰ uͦ se ad¬
iutorẽ imꝑatori pollice¬
tur. si qͥcꝗͣ comes cõtra
ipsũ moliret᷑. uł si homi¬
niũ et iram̃ta diutius
excusaret: Cõsilio itaq
accepto a sius comes ale-¬
xio uitã ⁊ honorẽ iuira¬
uit. qđ nec ꝑ se. nec ꝑ aliũ

Expanded text:
populatos esse regnum suum, et suos multas passos esse injurias; nihil esse quod coercitu suo conspecto, fugam n se satisfacturum comiti, atque Boimundum obsidem satisfactionis dedit. Ad judicium veniunt; cogitur comes, praeter jus, absolvere obsidem. Interea exercitus Mandat et remandat Alexius, pollicetur multa se daturum comiti, si quaesitum hominium sibi faceret, quod et alii principes sibi fecerant. Meditabatur liter suorum injuriam vindicaret, et tantae infamiae dedecus a se suisque depelleret. Sed dux Lotharingiae, et Flandrensis comes, atque alii principes, hujusmodi detestabantur, dicentes stultissipugnare, cum Turci imminerent. Boimundus vero se adjutorem imperatoris pollicetur, si quidquam comes contra ipsum moliretur, vel si hominium et juramenta diutius excusaret. Consilio itaque accepto a suis comes, Alexio vitam et honorem juravit, quod nec ipse, nec per alium
Abbreviated transcription (Latin):
Quada᷑ aut̃ die cuo
eẽmꝰ in ualle pelagoniȩ
ep̃s podiensiᷤᷤ gr̃a cõueni¬
ent᷑ hospitandi cũ pau-¬
lisꝑ acastris discessisset:
a pincenatis captꝰ ẽ Qi
deicientes eũ de mula
spollauer̃. et incapite gͣ.¬
tantꝰ pontifex ad huc
ppło dei erat necessa-¬

Expanded text:
Quadam autem die cum essemus in valle Pelagoniae, episcopus Podiensis, gratia convenienter hospitandi, cum paulisper a castris discessisset, a Pincenatis captus est; qui dejicientes eum de mula, spoliaverunt, et in capite gratantus pontifex adhuc populo Dei erat necessa
Abbreviated transcription (Latin):
suũ tuc ꝓfisciceret᷑ si pos¬
illuc ire nõ potuit: hii
autͣ qͥ in arce ramulẽsi
remanserͣ. post modum
extra ostiũ exire nõ ua.
ab eis s̃ cõpͣhensi: Quoꝵ¬

Expanded text:
posilluc ire nequivit. Hi etiam, qui in urbe Ramulensi remanserant, postmodum extra ostium exire non potuab eisdem sunt comprehensi. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
cõtra hostes iturꝰ de qͥbꝰ¬
gundiȩ. et hugo lizini.¬
acensiꝰ raimu̾di comitis¬
fr̃: Hi cũ eqͦs ab amicis¬
cepissent mox in eo̾ con.¬
scendentes rege̾ secuti s̃
Hoc autͣ inmodestia re.
ordinate sic̃ oportet ad¬
milites suos uix expec.

Expanded text:
contra hostes iturus, qndiae, et Hugo Liziniacensis frater Raymundi comitis. Hi cum equos ab amicessent, mox in eos conscendentes, regem secuti sunt. Hoc siquidem in modestia regiordinate, sicut oportet milites s
Abbreviated transcription (Latin):
nec plures ẽe quã mille
uł septingentos sꝑabat.
idõq sic ꝓꝑabat ut an-¬
tequã refugerent obuiꝰ
illis fieret: S cũ exer-¬
itꝰ ẽẽt. timore ꝑterritꝰ
animo fremuit. at tam̃
cõsolationis ualitudi¬
suos Quos pie allo-¬
quens ait: O milites
xp̃i et amici mei. noli.¬
te hoc bellũ respuere.
s armati dei uirtute
ꝓ uobismet ipsiᷤᷤ forti¬
ter pugnate. naͣ siue
nando ĩcetis. fugien-¬
gerͣ Et qͥa nõ erãt nͥ tan-¬

Expanded text:
nec plures esse quam mille vel septingentos sperabat, ideo sic properabat, ut, antequam, refugerent obvius illis veniret. Sed cum exeritus esset, timore perterritus animo infremuit. Attamen consolationis valetudisuos, quos pie alloquens, ait: « O milites Christi, et amici mei, nolite bellum hoc respuere; sed armati Dei virtute, pro vobismetipsis viriliter pugnate. Nam sive nando vincetis, fugiengerunt. Et quia non erant nost
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ a pͥssura gentiliũ
maior pars nr̃oꝵ mini-¬
me hore spatio ꝑempta
cecidisset. honus huius.¬
quin residui in fugam
uerterent᷑: S licet tam
male eis cõtigerit. priꝰ
in eos ꝓbissime ulti s̃:
occiderͣ et de cãpo se-¬
mel eiectos tentoriis
suꝑatis suꝑati s̃: Euasit
aut̃ rex eos grͣa dei. et
nobiliores milicię suȩ ali¬
quaͣti. qͥ cursu cito ĩ urbẽ
ramulã se intromiser̃:
Nõ enĩ lõgius fugere potu.
mori quã illic uilit̾ int᷑¬
cipi. accepto ꝓtinꝰ cõsilio
cõmittens se tã morti

Expanded text:
tilium major pars nostrorum minimae horae spatio perempta occidisset, onus hujusquin residui in fugam verterentur; sed licet tam male eis acciderit, prius in eos probissime ulti sunt. occiderunt, et de campis ejectos tabernaculis superatis superati sunt. Evasit autem rex gratia Dei, et nobiliores militiae suae aliquanti; qui cursu cito in urbem Ramulam se intruserunt. Non enim longius fugere potuermori quam ibi utiliter intercipi, accepto protinus consilio, committens se tam morti
Abbreviated transcription (Latin):
custodiens interim locũ
ne forte a saraceniꝰ oc-¬
cuparet᷑ et ꝑegrinis
transitũ uetarent: Ip.¬
se enĩ rex legatione̾ in.¬
de pcatoriã ab illo exer
nissent: cõgratulati s̃
ualde: Et osculo dato
ꝓfecti s ubi iã appli¬

Expanded text:
custodiens interim viam illam, ne forte Sarraceni occuparent, et peregrinis transitum vetarent. Ipse enim rex legationem inde precatoriam habuernissent, congratulati sunt valde, et osculis ad profecti sunt, ubi jam appli
Abbreviated transcription (Latin):
rex cũ nocte sequenti ꝓ
timore hostiũ in mõtaniᷤ
delituisset. die ttia cũ u¬
no tantũ milite et armi¬
gero eiꝰ de mõtanis egres.
qͥdẽ res illi tunc saluti
fuit qđ paulo ante illĩc
recesserant qͥngenti mili-¬
tes hostiles. qͥ aliquãdiu
mutrũ oppidi tãquã ex-¬
ploratores circuierant:
Quos rex noͣ euasisset. si
ab eis tũc uisus ẽet: Intrã¬
te aut rege arsuth gau¬
dent᷑ a suis susceptꝰ ẽ:
Comedit et bibit. et tu.¬
tatꝰ obdormiuit: Hoc enĩ¬
Ipso die ecce hugo de ti-¬
te unꝰ de optimatib re-¬
gis. qͥ iã cõfusione eiꝰ au-¬
dita solatiũ aliqđ gẽti
residue impendẽ deside-¬

Expanded text:
em cum nocte sequenti pro timore Arabum in montanis delituisset, die tertio cum uno tantum milite et armigero ejus de montanis egressuquidem res illa saluti fuit, quod paulo ante illinc recesserant quingenti hostiles milites, qui aliquandiu murum oppidi quasi exploratores circuierant. Quos nequaquam evasisset, si ab eis visus esset. Ingrediente autem rege Arsuth, gaudenter a suis suscipitur. Comedit et bibit, et tutatus dormivit. Hoc enpso die ecce Hugo de Tis, unus de optimatibus regis, qui jam confusione ejus audita solatium aliquod genti residuae impendere op
Abbreviated transcription (Latin):
tiue aufugit: Heu quam
fortuniũ qđ accidat ciul¬
b ꝓpalauerͣ: De rege autͣ
siue uiueret siue mortuuᷤ
ẽet: nichil ueri se scire di

Expanded text:
tive aufugit. Heu! quamfortunium quod acciderat civibus propalaverunt. De rege autem, sive viveret, sive mortuus esset, nihil se veri sci
Abbreviated transcription (Latin):
nam̃ta turci habuer li.
lic ꝑdidit comes picta¬
uensis quecũq habebat
familiã suã atq peccinia:
euadens. pedes tandem
et p̃miseria lugubris
coͣpaciens eũ pie susce.¬
pit. et de bonis suis sub¬
leuauit: Quẽ dñs ita
castigans castigauit.s
morti ñ tradidit: Hoc
qͥppe uob̃ uidebat᷑ tam
illi quã cetis ꝓptͣ pecca¬

Expanded text:
mia Turci habuerunt. Illic perdidit comes Pictaviensis quaecunque habebat, familiam atque pecuniam evadens, pedes tantum, et prae miseria lugubris compatiens, eum pie suscepit, et de bonis suis sublevavit. Quem Dominus ita castigans castigavit, sed morti non tradidit . Hoc quippe, ut nobis videbatur, tam illi quam caeteris propter pecca
Abbreviated transcription (Latin):
qua suspitione uicinoᷤ
tuofcõmouere: Tunc il¬
le tuit et cũ suis om̃ib¬
Ascendit gͦ comes rustici
asellã. qͥ quõdã solitꝰ erat
eqͥtare mulã ꝑoptimã.
batulans ante se infan-¬
tẽ feminã uidelicet non
marẽ: & quã nõ licuit
ut sibi exꝓgenie hab̃et
cõtiguã. s ut spem filia
plorando & clamando
tare. ned ꝓosset eã ullo

Expanded text:
icinos tuos commovere. » Tunc ille ivit, et cum suis omnibuAscendit ergo comes rustici asellam, qui quondam solitus erat equitare mulam peroptimam, bajulans ante se infantem, feminam videlicet, et non marem. Et quam non licuit ut sibi ex progenie haberet contiguam, sed ut spem filiatplorando et vociferando tare, nec posset eam ullo
Abbreviated transcription (Latin):
apđd̃ me tͥ diligent̃ res¬
tituã Et ille: Nõ q̃ro
inqͥt a te dñe quicquã.
Dũ enim ut reminiscor an.
obrẽ p̃sto sũ tͥ reddere
talionẽ: Urorẽ dñe¬
inqͥt habeo. unicamq
unã asellã. duõ etiam
germanoᷤ ac duos bo-¬
ues: Comitto aut̃ me

Expanded text:
 diligenter restituam. » Et ille: « Non quaero, inquit, a te quidquam, Olim enim, ut reminiscor, obrem praesto sum tibi reddere talionem. Uxorem, Domine, habeo, unicamque unam asellam, duos etiam germanos, duosque boves. Committo autem me
Abbreviated transcription (Latin):
moneo: Cui rursũ comes
miseriã mea̾ inimicis me.¬
isinnotescas obsecro. s ad
saluationis locũ deduc
me. ut unũ ꝓ mercede
numisma mereariᷤ acci.¬
ꝑez Ego enĩ de captione
balac dõ ꝓpiciante egres¬
sus aufugio. de castro
scilicet qđ beartapeta
nũcupat᷑. qđ ẽ in meso¬
potamia cis eufraten:
Bene enĩ oꝑaberis. si mͥ¬
hac in necessitate sub-¬
ueneris. ne ampliꝰ in
manꝰ balac incidã ne
infortunatꝰ ꝑ eã: Qđsi
usq turbexel castellũ
meũ te mecũ uenire li¬

Expanded text:
moneo. » Cui rursum comes: miseriam meam inimicis meis innotescas obsecro; sed ad salvationis locum deduc me, ut unum pro mercede numisma merearis accipere. Ego enim de captione Balac, Deo propitiante, egressus, aufugio; de castro scilicet, quod Cartapeta nuncupatur, quod in Mesopotamia cis Euphratem est. Bene enim operaberis, si mihi in hac necessitate subveneris, ne amplius in manus Balac incidam, et infortunatus peream. Quod si usque Turbezel castrum meum te mecum venire pla
Abbreviated transcription (Latin):
tectis ne uisus agnosceret᷑
Interĩ aut̃ p̃cepit uni ex
famulis suis ut exploraret
et imploraret aliquẽ in¬
digenã. qͥ ei panẽ uł da¬
ret uł ut cũq uendet
tur Gliẽs aut̃ ille rusti.
cõsulte allocutꝰ addux̃
ad dñm suũ caricas et
racemos apd se habẽtẽ:
desidãbat: Is autͣ cũ ap¬

Expanded text:
ctetis, ne visus agnosceretur. ctetis, ne visus agnosceretur. Interim autem praecepit uni ex famulis suis, ut exploraret et imploraret aliquem indigenam, qui ei panem vel daret, vel utcunque venderet. lde. Cliens autem ille rusticuconsulte allocutum, adduxit ad dominum suum, caricas et racemos apud se habentem. desiderabat. Is autem cu
Abbreviated transcription (Latin):
tis. & cõditori uniuersoꝵ
se cõmͣdans. cũ trib fa¬
mulis fuis tã pauidꝰ quã
audax. extra castrũ ꝑ
medios hostes radiaͬte
luna erupit: Q cõtinuo
unũ ex eis regi remisit re-¬
portantẽ ei anulũ suu̾
ut talit̃ significaret se
ab hostib obsessoribꝰ ex-¬
torsisse: Sic enĩ fieri in-¬
uicẽ decreuerãt: Postea¬
& fugitando et latitan¬
die diruptis calceis fere
uis abfuit.: qđ pauor opta¬
bat agere ñ distulit: Qͥd
gͥ : Duos utres qͦs secũ detu¬
lerat. uento inflauit. suꝑ
eos se collocauit. et sic in
flum̃ se impegit: Quẽ
college sui ignarũ nandi
cõmode iuuãtes sustẽta¬
re studuer̃. et usq ad litꝰ
dño ducẽte sanũ deduxer̃
Et cũ itinere insolito ual¬¬
de fatigatꝰ ẽẽt. famelicꝰq
ac sitibundꝰ anxiꝰ anhela¬
ret. nec erat qͥ manũ ei¬
pie porrigeret. sub nu-¬
ce quadã illic inuenta
sopore tactꝰ mẽbra labo¬
re fessa qͥeti attribuit. ob¬
umbra̾s se ueprib et fru¬

Expanded text:
 Conditori universorum se commendans cum tribus famulis suis, tam pavidus quam audax, extra castrum per medios hostes, radiante luna, se eripuit. Qui continuo unum ex eis regi remisit reportantem annulum suum, ut taliter significaret se ab hostibus obsessoribus extorsisse; sic enim fieri invicem decreverant. Postea fugitando et latitanergens, disruptis calceis fere pavor optabat facere non distulit. Quid igitur? Duo utres, quos secum detulerat, vento inflavit: super eos se collocavit, et sic in flumen se impegit. Quem collegae sui ignarum nandi commode juvantes sustentare studuerunt, et ad littus, Domino ducente, sanum deduxerunt. Et cum inde itinere insolito valde fatigatus esset, famelicusque et sitibundus anxius anhelaret, nec erat ei qui manum pie porrigeret, sub nuce quadam illic inventa sopore tactus, membra labore fessa itineri attribuit, obumbrans se vepribus et fru
Abbreviated transcription (Latin):
reculit: Quo indilate
sacͣdotib suis manifesta.¬
to intͣpͣtationẽ somnu
ab eissciscitat᷑ Uere
pollens: Hoc aut̃ audito
citissime legationẽ suã¬
illuc misit ut occidet᷑
tor dõ gr̃as iã decaptione

Expanded text:
rui. Quo indilate sacerdotibus manifestato, interpretationem somniis ab eis sciscitatur: « Vere,» Hoc autem audito, citissime legationem misit ut occiderettores, Deo gratias, jam de captione
Abbreviated transcription (Latin):
tis cultellis illũ dicto ci-¬
cius necauer̃: Et arrep¬
tis lanceis illio inuentis.
ferire ⁊ occidẽ uirilit᷑
ñ pigruer̃: Clamor ingẽs
ilico attollit᷑. et intꝰ et
foris om̃s ꝑturbant᷑: S
qͥ ad tumultũ hũc festi¬
ni accurrer̃. festinatiuᷤ
mox ꝑempti s Fuerũt
equidẽ centũ fere tur¬
clausis de carcere rex &¬
erãt aliquãti compediti.
quãdo iã ꝑ scalas muri
fastigiũ inscendebant:
Et eleuato in arcis apice
ritas patefacta ẽ In eadẽ
uͦ arce uxor erat balac. ce.¬
t̃is quas habebat sibi cari¬
or: Castro autͣ aturcis mor
undiq cincto ingress et
egressꝰ int̾nis et ext̃nis oĩno
ẽ ꝓhibitꝰ: Porte etiã clau¬
dunt. uectib obditis: Hoc¬
autͣ nõ puto silendũ qđ¬

Expanded text:
tis cultellis illum sic quanttis cultellis illum sic quantocius necaverunt. Et arripientes lanceas illic inventas, ferire et occidere viriliter non pigruerunt. Clamor ingens illico attollitur, et intus et foris omnes perturbantur. Sed qui ad tumultum hunc festini accurrerunt, festinantius mox perempti sunt. Fuerunt equidem centum fere Turclausi de carcere rex erant aliquanti compediti, quando jam per scalas muri fastigium inscendebant. Et elevato in arcis apice ritas patefacta est. In eadem vero arce uxor erat Balac, caeteris quas habebat sibi charior. Castro autem a Turcis mox undique cincto, ingressus et egressus internis et externis est prohibitus. Portae etiam clauduntur vectibus obditis. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
ornata: Nam cũ in cas-¬
tro illo nullo freti adiu¬
into iã diu angerent᷑
occultati. cõsilio & in¬
genio multimͦ apd̃ se ꝑtc¬
re ceper̃. si aliquatenꝰ inde
possent egredi: Unde
ꝑ fideles int̾nuncios
ubicũq amicos habe¬
bant auxiliũ querere
nõ cessauer̃. et cũ ar¬
meniᷤᷤ circa se cõuersãtib¬
machinari studuer̃. ut
t̃nis amicis suis adipisci
possent. illi ad iutores
ẽẽ ueri nõ desisterent:
& cũ post aliqua dona
et ꝓmissa plurima
hoc fidei nexu utrĩq
cõfirmatũ ẽet de edes
id missi s & quasi pau¬
ꝑrimi merces ferentes
atq uendentes usq ad
portas interioris castri.
occasione quadã nacta
se paulatĩ noro miser̃:
Qđ cũ portarioꝵ ma-¬
gist᷑ iuxtt̃ portã cum
scaccis luderet. clien¬
tes nrͣi astutissimeat¬
tenciꝰ appropiauerũt.
querimoniã iniuriȩ sibi
factȩ ad eũ facturi Et
deposita om̃i tũc ignauia
et pauore. uaginis extͣc¬

Expanded text:
ornata. Nam cum in casornata. Nam cum in castro illo nullo freti adjumento jam diu angerentur occultati, consilio et ingenio multimodo apud se tractare coeperunt, si aliquatenus inde possent egredi. Unde per fideles internuntios ubicunque amicos habebant auxilium petere non cessaverunt, et cum Armeniis circa eos conversantibmachinare studuerunt, ut ternis amicis suis auxilium adipisci possent, illi adjutores esse veri non desisterent. Et cum post aliqua dona et promissa plurima hoc fidei nexu utrinque confirmatum esset, de Edessid missi sunt, et quasi pauperrimi merces ferentes atque vendentes usque ad portas interioris castri, occasione quadam oblata, se paulatim intromiserunt. Quod cum portariorum magister juxta portam cum scaccis luderet, clientes nostri astutissime attentius appropiaverunt, querimoniam injuriae sibi factae ad eum facturi. Et deposita omni ignavia et pavore, e vaginis extrac