comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
s& palatiũ & iã nonuersurꝰ repeter& bene¬
nabat. & õtra romo ald cũ langobardis
forut̾ resistebat. Qui quãuis cũ tanta mul¬
titudine c̃gredimanu ad manũ. ꝓpaucitate
exercitꝰ nonauđ& frequenter tam̃ cũ ex¬
peditis iuienib bostiũ castra irrũpens.
magnas eisdẽ iferebat undiq clades

Expanded text:
set palatium, et iam non reversurus repeteret Beneset palatium, et iam non reversurus repeteret Benenabat, econtra Romuald cum Langobardis fortiter resistebat. Qui quamvis cum tanta multitudine congredi manu ad manum propter paucitatem exercitus non auderet, frequenter tamen cum expeditis iuvenibus hostium castra inrumpens, magnas eisdem inferebat undique clades
Abbreviated transcription (Latin):
gitur cũ ut diximꝰ constans augustꝰ tarentũ ueni¬
s& : egressus in de beneuentanoꝵ fines inuasit
om̃sq pene ꝑqͣs uenerat langobardoꝵ ciuita¬
tates cep̃. Lucernã qͦq opulentã apuliȩ ciuita¬
ta expugnatã fortiꝰ muadens diruit. & ad
solũ usq ꝓstrauit. Acerentiam sane ꝓpt̃ muni¬
tissimã loci positionẽ. caꝑe minime potuit
deinde cũ om̃ĩ suo exercitu beneuentũ circũ
dedit: eãq uehem̃ter expugnare cepit ubi
timc rimo alđ grimo aldi filiꝰ adhuc iuuenculs
ducatũ tenebat. Qui statim ut imꝑatoris ad¬
uentũ cognouit nutriciũ suũ nomine sisualdũ
ad patrẽ grimoaldũ transpadũ direxit obse¬
crans ut quantotiꝰ uenir& filioq suo ac bene¬
uentanis qͦs ipse nutrierat potent̃ suc currer
qđ grimo ald̃ rex audiens. statĩ cũ exercitũ
filio laturꝰ auxiliũ bene uentũ ꝑgere cep̃
Quẽ plures ex langob ardis itinere relinquen¬
tes ad ꝓpria remear̃. dicentes qr ex spolias¬

Expanded text:
 Constans augustus Tarentum venisset, egressus exinde, Beneventanorum fines invasit omnesque pene per quas venerat Langobardorum civitates cepit. Luceriam quoque, opulentam Apuliae civitatem, expugnatam fortius invadens diruit, ad solum usque prostravit. Agerentia sane propter munitissimam loci positionem capere minime potuit. Deinde cum omni suo ededit et eam vehementer expugnare cepit, ubi tunc Romoald, Grimoaldi filius adhuc iuvenulus, ducatum tenebat. Qui statim ut imperatoris adventum cognovit, nutricium suum nomine Sensualdum ad patrem Grimoaldum trans Padum direxit, obsecrans, ut quantotius veniret, filioque suo ac Beneventanis, quos ipse nutriverat, potenter succurreret. Quod Grimoald rex audiens, statim cum exercitu, filio laturus auxilium, Beneventum pergere cepit. Quem plures ex Langobardis itinere relinquentes ad propria remearunt, dicentes, quia expolias
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ imꝑator acceptã obside romo aldisorore beneuentũ discesfit.
IIII Quomͦ imꝑatoris exercitũ mutola capuanꝰ comes afflixit
demalis quae constant augͥtꝰ romanis intulit. & dep̃dationib: quas
singulis regionibus fecit. & quomodo extinetus. ẽ
de imꝑio metentii. & de morte ipsius.
Quomodo sarraceni aba. lexandria uenientes siciliã populatisunt. a
quicqͥd constans augustus deroma abstulerat dep̃dati sunt.
demorte gise fororis romo aldi
depluuus & tonitruis que eotẽpore nimia facta sunt.

Expanded text:
Quomodo imperator, accepta obside Romualdi sorore, ad Benevento discessit. 9. Quomodo imperatoris exercitum Mitola Capuanus comes afflixit.ilibus vicit. 11. De malis quae Constans augustus Romanis intulit, et de praedationibus quas singulis regionibtis fecit, et quomodo extinctus est. 12. De imperio Mecetii, et de morte ipsius. 13. Quomodo Sarraceni ab Alexandria venientes, Siciliam populati sunt et quicquid Constans augustus de Roma abstulerat depraedati sunt. 14. De morte Gisae, sororis Romualdi. 15. De pluviis et tonitruis, quae eo tempore nimiae factae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Quo residens cunctis hostib horror erat
Qui romana potens ualuit post signa uiuari.
Unde etiã retinet dũ classem fraude faro aldus
U̾indicet ut classẽm classib arma parat.
Puppib exigiuis decertans amne bradino
Sardoꝵ innumeras uicit & ipse manus.
Rursus & in terris auare suꝑauit eois.
Conquirens dominis maxima palmasius
Mart ẏris auxilio uitalis fultus ad istos.
Peruenit uictor sepe triũphus ouans.
Cuiꝰ & in templis petit sua menbra iacere.
hȩc loca post mortẽ bustis habere iuuat
Ipse sac̃dotẽ moriens petit ista ioħem.
is rediit terris cuius amore pio

Expanded text:
Quo residens cunctis hostibus horror erat. Quo residens cunctis hostibus horror erat. Quo Romana potens valuit post signa iubare Inde etiara, retinet dum Classem fraude Faroaldus, Vindicet ut Classem, classibus arma parat. Puppibus exiguis decertans amne Badrino, Bardorum innumeras vicit et ipse manus. Rursus et in terris Avarem superavit eois, Conquirens dominis maxima palma suis. Martyris auxilio Vitalis fultus, ad istos Pervenit victor saepe triumphos ovans; Cuius et in templis petiit sua membra iacere, Haec loca post mortem bustis habere iubat. Ipse sacerdotem moriens petit ista Iohannem, His rediit terris cuius amore pio
Abbreviated transcription (Latin):
langobardoꝵ ilico arma surrexit. Aduersus quẽ lan¬
langobardi grauia bella gesserunt rauennã cede
q deducti sunt Post hȩc autharicus rex cũ smaragdo
patricio qͥ tunc rauenne p̾erat usq in annũ t̾cium
dos
dimicarunt. ex structaq classe. langobardos qͥ classem
urbẽ tenebant hoc adiuuante pepulerunt: Cuicũ uitȩ
explesset t̾minũ honorabile sepulchrũ ante liminabea¬
ti uitalis mr̃ tribuentes. calieiꝰ laudes epita phẏoȩituler̃
lauditar hoc tumulo tantũ sed corpore drocton:
Nã meritis toto uiuit in orbe suis.
Cũ bardis fuit ipse quidẽ nã gente sueuus.
Om̃ib & popłis inde suauus erat
Terribilis uisu facies. sed m̃te benignus
longaq robusto pectore barba fuit
loic & amans semꝑ romana ac publica figna
Uastator genti affuit ipse suȩ
Contẽpsit caros dũ nos amat ille parentes.
banc patriã reputans. eẽ. rauenna suã
Cuiꝰ prima fuit brexilli gła capti.

Expanded text:
Longobardorum illico arma surrexit. Adversus quem Longobardorum illico arma surrexit. Adversus quem Longobardi gravia bella gesserunt, tandemque eumque destructi sunt. Post haec Antharius rex cum Smaragdo patricio, qui tunc Ravennae praeerat, usque in annum tertium dos dimicarunt, extructaque classe, Langobardos, qui Classe urbem tenebant, hoc adiuvante pepulerunt. Cui, cum vitae explesset terminum, honorabile sepulchrum ante limina beati Vitalis martyris tribuentes, tali eius laudes epitaphio extullerunt: 'Clauditur hoc tumulo, tantum sed corpore, Drocton; Nam meritis toto vivit in orbe suis. Cum Bardis fuit ipse quidem, nam gente Suavus; Omnibus et populis inde suavis erat. Terribilis visu facies, sed mente benignus, Longaque robusto pectore barba fuit. Hic et amans semper Romana ac publica signa, Vastator genti adfuit ipse suae. Contempsit caros, dum nos amat ille, parentes, Hanc patriam reputans esse Ravenna suam. Huius prima fuit Brexilli gloria capti;
Abbreviated transcription (Latin):
rũ multitudine in italiã subito introibat. l. ango¬
bardi uͦ in ciuitatib se cõmunientes. int̾currentib
legatis. oblatisq mimerib pactũ cũ childeb̾to fecer̃
Quicũ ad gallias remeasset. cognito imꝑator mauri¬
ciꝰ qi cũ langobardis fedus inierat. solidos quos ei ob
langobardoꝵ detrim̃tũ dedat repetere. cepit. Sed ille
suarũ uiriũ potentia fretꝰ. pro hac re nec responsũ¬
reddere uoluit.
is ita gestis. autharicus rex brexillã ciitatẽ suꝑ
padi marginẽ positã expugnare aggressus. ẽ inqua
droctulfus dux a langobardis confugerat. seq partib
imꝑatoris tradens. sociatꝰ militib langobardoꝵ exerci¬
tui fortit̃ resistebat. Iste ex sueuoꝵ hoc ÷ al amannoꝵ
gente oriudus: int̾ lango bardos creuerat. Et quia
erat forma idoneus. ducatꝰ honorẽ meruerat. Sed
cũ occasionẽ ulciscende sue captiuitatis repꝑit. contra

Expanded text:
rum multitudine in Italiam subito introivit. Longorum multitudine in Italiam subito introivit. Longobardi vero in civitatibus se communientes, intercurrentibus legatis, oblatisque muneribus, pacem cum Childeperto fecerunt. Qui cum ad Gallias remeasset, cognito imcius, quia cum Langobardis fedus inierit, solidos, quos ei ob Langobardorum detrimento dederat, repetere cepit. Sed ille suarum virium potentia fretreddere voluit. His itaque gestis, Autharius rex Brexillum civitatem, super Padi marginem positam, expugnare aggressus est, in quam Dotrulf dux a Longobardis confugerat, se partibus imperatoris tradens, sociatus militibus Longobardorum exercitui fortiter resistebat. Iste ex Suavorum, hoc est, Alamannorum, gente oriundus, inter Longobardos creverat, et quia erat forma idoneus, ducatus honorem meruerat. Sed cum occasionem ulciscendae suae captivitatis reperit, contra
Abbreviated transcription (Latin):
Quẽ etiã obdignitatẽ flauiũ appellauerunt. Quo pre¬
nomine om̃s qui potest ea fuerunt langobardoꝵ reges
felicit᷑ usi sunt. huius indieb obrestauratione regni
duces qui tunc erant omẽm substantiarũ suarũ medi¬
etatẽ regalib usib tribuebant. ut ẽẽ posset unde rex
ipsẽ siue qui ei adhererent eiꝰq obsequi is ꝑdiuersa
officia dediti alerentur. Popłi tam̃ aggrauati ꝑ lango¬
bardos hospites patiuntur E rat sane hoc mirabile
in regno langobardoꝵ. Nulla erat uolentia nullae
struebant᷑ in sidiae. Nemo aliquẽ iniuste angariabat
Nonerant furta non latrocima. Unus quisq quo bi¬
bebat. securus sie timore ꝑgebat.
Noc tẽpore mauricius imꝑator. childebto regi fran¬
coꝵ quiquaginta mille solidos ꝑ legatos suos ob hoc¬
direxit. ut cũ exercitu suꝑ langobardos irrueret
eosq de italia ext̾minaret. Quicũ in numera franco¬

Expanded text:
Quem etiam ob dignitatem Flavium appellarunt. Quo praeQuem etiam ob dignitatem Flavium appellarunt. Quo praenomine omnes qui postea fuerunt Langobardorum reges feliciter usi sunt. Huius in diebus ob restaurationem regni duces qui tunc erant omnem substantiarum suarum medietatem regalibus usibus tribuunt, ut esse possit, unde rex ipse sive qui ei adhaererent eiusque obsequiis per diversa officia dediti alerentur. Populi tamen adgravati per Langobardos hospites partiuntur. Erat sane hoc mirabile in regno Langobardorum: nulla erat violentia, nullae struebantur insidiae; nemo aliquem iniuste angariabat, nemo spoliabat; non erant furta, non latrocinia; unusquisque quo libebat securus sine timore pergebat. 17. Hoc tempore Mauricius imcorum quinquaginta millia solidos per legatos suos direxit, ut cum exercitu super Longobardos irrueret, eosque de Italia exterminaret. Qui cum innumera Franco
Abbreviated transcription (Latin):
ũ. ad impum elegit᷑. ornatã q. suã filiam
regalib ornam̃tis. eã ei tradidit dicens. Sit tͥ meũ impiũ
cũ hac puella concessum. Utert eo felix. memor semper
ut equitate & iusaitia delecteris. hȩc postquã dixit de
hac luce adȩternã patriã migrauit. magnũ luctũ popłis
de sua morte relinquens. Fuit enĩ sũmȩ bonitatis. mnele¬
mosinis promptꝰ. in udicus iustꝰ in uidicando cautissi¬
mus. nullũ defpiciens sed om̃s in bona uoluntate com¬
plectens. om̃s diligens. ipse qͦq ẽ dilectus acunctis
Quo defuncto. mauritius indutus purpura. redimitus
diademate. ad circũ processit. acclamatisq sibi laudib
largita popło mimera. primusq exgrecoꝵ genere in
imꝑio confirmatus est.
Ie uͦ langobardi cũ ꝑ annos .x. sub potestate ducũ
fuissent. tandẽ cõmuni consilio autharicũ chlepho¬
nis filiũ supra memorati principis regẽ sibi statuunt

Expanded text:
um, ad imperium elegit, ornatamque suam filiam um, ad imperium elegit, ornatamque suam filiam regalibus ornamentis, ei eam tradidit, dicens: "Sit tibi imperium meum cum hac puella concessum. Utere eo felix, memor semper, ut aequitate et iustitia delecteris". Haec postquam dixit, de hac luce ad aeternam patriam migravit, magnum luctum populis de sua morte relinquens. Fuit enim summae bonitatis, in elemosinis promptus, in iudiciis iustus; in iudicando cautissimus, nullum despiciens, sed omnes in bona voluntate conplectens; omnes diligens, ipse quoque est dilectus a cunctis. Quo defuncto, Mauricius indutus purpura, redimitus diademate, ad circum processit, adclamatisque sibi laudibus, largita populo munera, primus ex Grecorum genere in imperio confirmatus est. 16. At vero Langobardi cum per annos decem sub potestate ducum fuissent, tandem communi consilio Authari, Clephonis filium supra memorati principis, regem sibi statuerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rũ suscepit. habentes exuna. parte effigiẽ imꝑatoris
& scriptũ incirculo. Tiberii constantini ꝑpetui au¬
guti. Ab abalia parte habentes quadrigã. & ascensõ¬
sorẽ. continentesq scriptũ gła romanorum
huiꝰ indieb beatꝰ Gregoriꝰ diaconꝰ qui pꝰ papaexti¬
dit .cũ eẽt. a pocrisarius apud eandẽ urbẽ regiam
morales libros cõposuit. E utichiũq eiusdẽ urb̵ ep̃m
de resurrectione in conspectu eiusdẽ augusti supauit
hac etiã tẽpestate. faro alđ primꝰ spolitanoꝵ dux
cũ langobardoꝵ exercitu classem inuadens opulen
tã spoliatã cuctis diuitiis nudã reliquit
Portuo uͦ apud aquileiam patriarcha probino qui
eccłiam imo rexerat anno eidem eccłae
sac̃dos helias preficitur
Liberius igitur constantinus
post quã imꝑiũ sẽptẽ rexerat amus. sentiens
sibi diẽ mortis imminere una cũ consilio sophiȩ
auguste mauriciũ genere cappodocũ uirũ streni¬

Expanded text:
rum suscepit, habentes ab una parte effigiem imperatoris rum suscepit, habentes ab una parte effigiem imperatoris et scriptum in circulo: TIBERII. CONSTANTINI. PERPETUI. AUGUSTI, ab alia vero parte habentes quadrigam et ascensorem continentesque scriptum: GLORIA. ROMANORUM. Huius in diebus beatus Gregorius diaconus, qui post papa extitit, cum esset apocrisarius, aput eandem regiam urbem Morales libros conposuit Euthiciumque eiusdem urbis episcopum de resurrectione errantem in conspectu eiusdem augusti superavit. Hac etiam tempestate Faroald, primus Spolitanorum dux, cum Langobardorum exercitu Classem invadens, opulentam urbem spoliatam cunctis divitiis nudam reliquid. 14. Mortuo vero apud Aquileiam patriarcha Probino, qui ecclesiam unum rexerat anno, eidem ecclesiae sacerdos Helias praeficitur. 15. Tiberius igitur Constantinus postquam imperium septem rexerat annis, sentiens sibi diem mortis imminere, una cum consilio Sophiae augustae Mauricium, genere Cappadocem, virum strenu
Abbreviated transcription (Latin):
mare in regno. Quo cõꝑto tiberius. cursu uelo¬
ci constantinopolim regreditur. Apprehaensã¬
q augustã: om̃ib thesauris spoliauit. solũ ei uict
quotidiani alioentũ relinquens segregatis pueris ei
abea. alios de fidelib suis posuit quiei parerent.
mandans prorsus. ut nullus de anterioribus
adeã haberet accessũ: lustinianũ uͦ uerb solũ modo
obirgatũ. tantũ in posterũ amore dilexit
ut filioeiꝰ filiã suã ꝓmatteret. rursũq filio suo filiã eius
expeteret. Sed hȩc res quã obcausa nescio ad effectũ
minime ꝓuenit. huiꝰ exercitꝰ abeo directꝰ ꝑsas poten¬
tissime debellauit. Uctor regrediens. tantã molem
p̃dẽ . cũ .xx. parit̃ elefantis detulit. ut humanȩ cre¬
deret᷑ posse sufficere cupiditati n iane ere¬
Ad hunc chilꝑicus fracoꝵ rex suos legatos dirigens
multa ab eo ornam̃ta. aureos etiã singularũ libra¬

Expanded text:
mare in regno. Quo comperto, Tyberius cursu velomare in regno. Quo comperto, Tyberius cursu veloci Constantinopolim regreditur, apprehensamque augustam omnibus thesauris spoliavit, solum ei victus quotidiani alimentum relinquens, segregatisque pueris ejus ab ea, alios de fidelibus suis posuit qui ei parerent, mandans prorsus ut nullus de anteriad eam haberet accessum. Iustinianum vero verbis solummodo obiurgatum, tanto in posterum amore dilexit, ut filio eius filiam suam promitteret rursumque filio suo filiam eius expeteret. Sed haec res, quam ob causam nescio, ad effectum minime pervenit. Huius exercitus ab eo directus Persas potentissime debellavit; victorque regrediens, tantam molem praedae cum viginti pariter elefantis detulit, ut humanae crederetur posse sufficere cupiditati. 13. Ad hunc Hilpericus Francorum rex suos legatos dirigens, multa ab eo ornamenta, aureas etiam singularum libra
Abbreviated transcription (Latin):
isset euacuari. Que ille
pene om̃ia scđm suũ
mort̃ erogadone largo flua
dispensationegenis. hic aut̃ augustalẽ coronã cũ accep¬
turus eẽt eũq uoxta consuetudinẽ ad spectaculũ circi
popłs expectaret insidias ei p̃parans ut iustmianũ
iustini nepotẽ ad dignitatẽ imꝑatoriã sullimaret ille
ꝑ loca sc̃a prius procedens de hinc uocatũ ad se urb¬
pontificẽ cũ consulib ac p̃fectis palatiũ ingressus.
indutus purpura. diademate coronatꝰ. trono imꝑa¬
sunt confusiones pudore cooꝑti. Transactis paueis
dieb. adueniens iustmianus eiꝰ pedib se proiecit:
rõns. Quẽ ille scđm ritũ patientiȩ sue tũ colligens
sic in palatio assistere. iussit. Sophia uͦ augusta. im
memor ꝓmissionis quã quondã intiberio habuerat
insidias ei tẽptauit ingerere. Procedente uͦ eo ad
uillã ut uita ritũ imꝑialẽ .xxx. dieb aduindemiã
iocundaretur uocato clã iustmiano uolui eũ subli¬

Expanded text:
isset evacuari. Que ille isset evacuari. Que ille pene omnia secundum suum morem erogationem largiflua dispensavit egenis. Hic cum augustalem coronam accepturus esset, eumque juxta consuetudinem ad spectaculum Circi populus exspectaret, insidias ei praeparans, ut Justinianum, Justini nepotem, ad dignitatem imperatoriam sublimaret, ille per loca sancta prius procedens, dehinc vocato ad se pontifice urbis, cum consulibus ac praefectis palatium ingressus, indutus purpura, diademate coronatus, throno imperisunt confusionis pudore cooperti. Transactis autem paucis diebus, adveniens Justinianus, pedibus se projecit rens. Quem ille secundum patientiae suae ritum colligens, sibi in palatio assistere jussit. Sophia memor promissionis quam quondam in Tyberium habuerat, insidias ei temptavit ingerere. Procedente autem eo ad villam, ut juxta ritum imperiale triginta diebus ad vindemiam jocundaretur, vocato clam Justiniano voluit eum subli
Abbreviated transcription (Latin):
a mota. reperiunt &
ablata: inueniunt magnũ thesaurũ. habentẽ sip̃ mille
auricentenaria sublatũq aurũ. pauꝑib adhuc habun¬
dantius quã consueuerat. largit᷑. Narsis qͦq patricius
italiȩ cũ in quadã cuitate intra italiã domũ magnã
haberet. cũ multis thesauris ad supͣ memoratã urbem
aduenit. ibiq in domo sua occulte cisternã magnã fo¬
dit: in qua multa milia centenariorũ auri argenti¬
q reposunt. Int̃fectisq om̃ib conscus um tantũ mͦ
seni hȩc ꝑ uiram̃tũ abeo exigens cõm̃dauit: Defuncto
uͦ narsete. supradictꝰ senex ad cesarẽ tiberiũ
siquid nob̵ profuturũ eẽ. narraueris.
Thesaurũ inquit narsis reconditũ
habeo qđ inextremo uite positꝰ celare
non possũ. Tunc cesar tiberiꝰ gauisus
mittit usq ad locũ pueros suos.
Precedente uͦ sene secunt᷑ attonit
Peruenientesq ad cisternã.
deoptãq ingrediunt᷑
Inqua tantu auri argentiq¬
uix a deportantib poru¬

Expanded text:
amota, reperiunt etablata, inveniunt magnum thesaurum, habentem supra mille auri centenaria. Sublatumque aurum, pauperibus adhuc abundantius quam consuetus fuerat largitur. Narsis quoque patricius Italiae, cum in quadam civitate intra Italiam domum magnam haberet, ad advenerat, ibique in domo sua occulte cysternam magnam fodit, in qua multa milia centenariorum auri argentique reposuit. Interfectisque omnibus consciis, uni tantumodo seni hec, juramentum ab eo exigens, commendavit. Defuncto vero Narsete supradictus senex ad Tiberium cesarem si quid nobis profuturum esse narraveris". "Thesaurum", inquid, "Narsis reconditum habeo, quod in extremo vite positus celare non possum". Tunc cesar Tyberius gavisus mittit usque ad locum pueros suos; precedente vero sene, hi secuntur adtoniti, pervenientesque ad cysternam deopertamque ingrediuntur, in qua tantum auri vix a deportantibus potu
Abbreviated transcription (Latin):
eoia gothorũ fortissimꝰ Rarinatũ Solo occubueuitiinde¬
q nõ louete in uue ad uicũ in quo rex ãchila moraba¬
tur acceffisse uicũ inquã ad instar auitatis amplissime
in quo ligtnedi memã e tabulis inbẽtibus fabricata
ut uix ab intento posset mnuctura tabularũ comprendi Erae
tacliña ambitu ꝓliꝑiore distincta porticusꝙ in omni deco¬
re disposite Area nero eurtis ingenti ambitu cingebatur
ut amplitudo ipsa rectiã aulã oftentares hec sedes erat
athile geoi barbariã totã tenenti hec captis cinitatilus
habitatula preponebant Is nãb alhila patre genitꝰ¬
est mundzico eurꝰ fuere germam ottar et rohas. qͥ ante
athila superbus incellu. huc illuc ecccũ arcũ ferens ocu¬
los ut elata potẽtia ipso quoq in motu corporis ap¬
pareret uellorũ quidem amator sed ipse manu tẽpe¬
rans cõsilio ualidissim ͥ. supplicãtis exorabilis ꝓpiciꝰ¬
autẽ in fide semel susceptis forma breuis lato pectore

Expanded text:
oia, Gothorum fortissimus, Sarmatum dolo occubuit. Indeque non longe ad vicum in quo rex Attila morabatur accessimus: vicum, inquam, ad instar civitatis amplissimae, in quo lignea moenia ex tabulis nitentibus fabricata ut vix ab intentu possit iunctura tabularum conpraehendi. Videres triclinia ambitu prolixiore distenta porticusque in omni decore dispositas. Area vero curtis ingenti ambitu cingebatur, ut amplitudo ipsa regiam aulam ostenderet. Hae sedes erant Attilae regis barbariae tota tenenti; haec captis civitatibus habitacula praeponebat. Is namque Attila patre genitus Mundzuco, cuius fuere germani Octar et Roas, qui ante amque superbus incessu, huc atque illuc circumferens oculos, ut elati potentia ipso quoque motu corporis appareret. Bellorum quidem amator, sed ipse manu temperans, consilio validissimus, supplicantibus exorabilis, propitius in fide semel receptis. Forma brevis, lato pectore,
Abbreviated transcription (Latin):
facturos ued forte ad ista Respondeas illis hoc esse po¬
cuis impritandũ qui te leserunt qui tius officiosis uir¬
tutibus nõ paria sid contrariã reddideount quas
causas egto audire et indicare nõ possum Quã causa tu po¬
cuis aspice it inspice quã nõ cũ honĩsꝰ quibusliset ses cõ

Expanded text:
facturosfacturostius inputandum, qui te laeserunt, qui tuis officiosis uirtutibus non paria sed contraria reddiderunt. quas causas ego audire et inspice non possum; tuam causam potius aspice et inspice, quam non cum hominibus quib
Abbreviated transcription (Latin):
tianus es. cor. habes. Seũ. ties tu ip̃e ꝯsidera que uo¬
lo dicere. Et Innenres de quibͣ malis debeas agere
nõ ꝑnousses. nisi boã huꝰ setul dilexisses PQuomodo¬
cupiditas tuetur atrocitas eomi. inꝙͣ poteris ecrũ
ꝯcupistenciã qui diligunt muddũ nõ dico saciare quod
fieri nillomᵒ potest sed aliqua ex parte pastere nise
eas facias. que deus ꝓhibet E faciẽtibꝰ cõminatiro. proꝵ¬
ter quos indes tam multa cõmitli ut Iã uili aliquid quod
Rapiatur uix ninemat̾mm Quid autẽ de uastacione af¬
frice quã facũit affri. barbari resistente nullo du ta
talis tuis meassitatibus occupatus nec aliquid ordinas
unde ista calamitas au̾tatur Quis autẽ eredecet quis¬
ta cõstituto cũ tam magno W̾citu et potestate qui tabu¬
nus cũ pancis federatis om̃s ipsas ctẽtes epugtnã¬
baros ausuros tãtũ ꝓgressuros. tãta uastaturos. tancta
rapturos tanta loca qui plena populis fuerant d serta

Expanded text:
tianus es, cor habes, deum times. tu ipse considera, quae nolo dicere, et inuenies, de quantis malis debeas agere non peruenisses, nisi bona huius saeculi dilexisses. quacupiditas, timetur atrocitas, quando, inquam, poteris eorum concupiscentiam. qui diligunt mundum, non dico satiare, quod fieri nullo modo potest. sed aliqua ex parte pascere, netu facias quae Deus prohibet, et facientibus comminatur? Propter quod vides tam multa contrita, ut jam vile aliquid quod rapiatur, vix inveniatur. 7. Quid autem dicam de vastatione Africae, quam faciunt Afri barbari, resistente nullo, dum tu talibus tuis necessitatibus occuparis, nec aliquid ordinas unde ista calamitas avertatur? Quis autem crederet, quisca constituto cum tam magno exercitu et potestate. qui tribunus cum paucis foederatis omnes ipsas gentes expugnanbaros ausuros, tantum progressuros, tanta uastaturos. tanta rapturos, tanta loca, quae plena populis fuerant. deserta
Abbreviated transcription (Latin):
mĩsteriũ infrrmitatis mee recole qualis fueris adlrnc
in corpore co cõstituta Religiose memorie pore oeore
tua. et recenti obitu quomͦ tibi uanctas secili huiꝰ hor¬
ruerit et quomͦ ꝯcupineris seruitutẽ di Nos nommiꝰ
nos testes sumꝰ quid nobistũ apud tubanas de oĩo Et
uolũtate tua fueuimꝰ collocuti Obli tecũ eanius. ecto s
frater Alliipius nempe om̃s actus publicos quibꝰ occupa¬
tus eoas Relinquere cuprebas Et te in ocĩ sanctũ ꝯferce¬
ato in ea uita uiuere in qua serni dei monachi uinũt
Is ntẽ ne faceres quid te Renocauit nisi quia ꝯsideoa¬
str otendẽtibus nobis quãtũ ꝓdesset xpĩ ecclesiis quod
aotebas si ea sola intencione agteres. ut deffense ab infesta¬
cionibꝰ barbarorũ quietã et trãquillã uitã agerent

Expanded text:
ministerium infirmitatis meae; recole, qualis fueris adhuc in corpore constituta religiosae memoriae priore coniuge tua et recenti eius obitu quo modo tibi uanitas saeculi huius horruerit et quo modo concupieris seruitutem dei. nos nouimus, nos testes sumus, quid nobiscum apud Tubunas de animo et uofrater Alypius. Nempe omnes actus publicos, quibus occupatus eras relinquere cupatque in ea uita uiuere, in qua serui dei monachi uiuunt. ut autem non faceres, quid te reuocauit. nisi quia considerasti ostendentibus nobis, quantum prodesset Christi ecclesiis. quod agebas, si ea sola intentione ageres, ut defensae ab infestationibus barbarorum quietam et tranquillam uitam agerent
Abbreviated transcription (Latin):
fempedo omores. ecte cũita i enrope ꝑtibus
barbarorũ niri sunt boadita destontie ueb. u
sa castia ⁊ dexopulate ꝑiĩcie nulłus Reroam
cultor inhabitat / heniut et dñãntur quoltidueꝰ
morte fidilm̃ cultores ydolorũ et tamẽ sac̃dotes
qui in pauimẽto et cinere Fbectes Iacere debueos

Expanded text:
ropae partibus barbarorum juri sunt tradita, destructae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, nullus terram cultor inhabitat, saeviunt et dominantur quotidie in necem fidelium cultores idolorum, et tamen sacerdotes, qui in pavimento et cinere flentes jacere debuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
nams ncessitates et ꝑicula tocius ꝑtatii prissimo
sompno Imꝑatori naroare loquamini eooto et tractate
rcilis quia ita hic cranotusta est desi publica ut ansi
⁊ unũ ducẽ dichnetur concedere in omni simus au-¬
gustia ꝯ̃stituti daã maxrẽ ꝑtes Romane omni pre¬
sidio uacante uidentur et exarchus scabit nullũ no¬
lis posse Remediũ facere Omppe qui ad Rauẽns pati¬
es custodrendas se testatur posse sufficete Imperet
eoto Imꝑalori deus nostris uelocĩt ꝑiculis subue¬
ure pͥusquẽ nephãdissime otẽtis Ucitus loca que

Expanded text:
necessitates vel pericula totius Italiae piissimo domino imperatori suggerere. Loquimini ergo, et tractate ire periculis: quia ita hic coangustata est respublica, ut nisi  unum ducem dignetur concedere, in omni sumus angustia destituti, quia maxime partes Romanae omni praesidio vacuatae videntur. Et Exarchus scribit, nullum nobis posse remedium facere, quippe qui nec ad illas partes custodiendas se testatur posse sufficere. Imperet ergo illi Deus nostris velociter periculis subvenire, antequam nefandissimae gentis exercitus loca, quae
Abbreviated transcription (Latin):
michi paꝵ sumpta est quã cũ bongobardis in iusta
positis siu ullo dei publice dispendio fecerã dditude
coroupta pace de Romana cuutate milites ablas
sunt et quidẽ alii ad hostibus occisi Natuu Alii nas¬
ne et perusie positi. et ut perisia tenertur. ꝑoma
relicta est Post hec grauior plagta fuct᷑ aduẽti
Agilulfi. ita et oculis meis cernetẽ Romanos mo¬
de canũ in colla funibus ligtatos qui ad franciãdu¬
cebãtur nenales Et quia nos int̾ra ciuitatẽ fugi¬
mus deo ꝓtertente manus enis euasimͣ Insupes

Expanded text:
mihi pax subducta est, quam cum Langobardis in Tuscia positis sine ullo reipublicae dispendio feceram. Deinde corrupta pace, de Romana civitate milites ablati sunt. Et quidem alii ab hostibus occisi, alii vero Narniis et Perusii positi; et ut Perusium teneretur, Roma relicta est. Post hoc plaga gravior fuit adventus Agilulphi, ita ut oculis meis cernerem Romanos more canum in collis funibus ligatos, qui ad Franciam ducebantur venales. Et quia nos qui intra civitatem fuimus, Deo protegente, manus ejus evasimus, quaes
Abbreviated transcription (Latin):
dicit Ecci subito disfurrẽtisꝰ nũciis/oriens totus into
massagetarũ nimanes populos ub clausis crupibus
feras otẽtes Alexandri claufira cohibent exmpasfe¬
ceupisse huimorũ ⁊xaruma quie ꝑnicibus egius huc illuc q uolã¬
ciã cedis paciteo e taroris cuncta complerens Contimuat autem¬
orasis uisigtothos trãsito danniubio fugiẽtes a uallente suie
ulla fideris pactione susteptos ne arma quidem quo tucius barba¬
dis cndretur tradidissi Romanis duinde ꝓpter intollerabilĩ
auaricã mapin ducs fame eos et iniuriis adactos eostor
aromia cororpuisse E uicto ualentis ep̃citu per traciã sese mis¬
cetes stinue oĩa adibus incendiis Rapinis q fedasse ddissiꝰ

Expanded text:
 ecce subito discurrentibus nuntiis, Oriens totus intreMassagetarum immanes populos, ubi Caucasi rupibus feras gentes Alexandri claustra cohibent, erupisse Hunnorum examina, quae pernicibus equis huc illucque volitantia, caedis pariter, ac terroris cuncta complerent. Aberat t Gothi transito Danuuio fugientes, a Valente sine ulla foederis pactione suscepti ne arma quidem, quo tutius barbaris crederetur, tradidere Romanis. deinde propter into- lerabilem | auaritiam Maximi ducis fame et iniuriis adacti in arma surgentes, uicto Valentis exercitu per Thraciam sese, miscentes simul omnia caedibu
Abbreviated transcription (Latin):
ciũ cui constat esse obnogiũ In salinis autẽ exitrendis tota eõ¬
tentio est ꝓ aratis ꝓ falcibus chilindros uoluites Indis uobis
faictus enascitur. quando in ipsis. et quis nõ facitis possidetis
tus polest aurũ aliquis minus quilclor quereoe emio qt q̃
sol nõ Desidedet inuenire nrerito quãddo ist debet omnis ci¬
bus ꝙos potest esse choatissimꝰ ꝓunide naues quas moris aia¬
uuõ uestas parietibus allictastis. Diliotent cura ⁊fficite ut cũ¬

Expanded text:
exercendis tota contentio est: pro aratris, pro falcibus cylindros volvitis: inde vobis fructus omnis enascitur, quando in ipsis et quae non facitis possidetis.tus est. potest aurum aliquis minus quaerere, nemo est qui salem non desideret invenire, merito, quando isti debet omnis cibus quod potest esse gratissimus. Proinde naves, quas more animalium vestris parietibus illigatis, dili
Abbreviated transcription (Latin):
eoia gothorũ fortissimꝰ Rarinatũ Solo occubueuitiinde¬
q nõ louete in uue ad uicũ in quo rex ãchila moraba¬
tur acceffisse uicũ inquã ad instar auitatis amplissime
in quo ligtnedi memã e tabulis inbẽtibus fabricata
ut uix ab intento posset mnuctura tabularũ comprendi Erae
re disposite Area nero eurtis ingenti ambitu cingebatur
ut amplitudo ipsa rectiã aulã oftentares hec sedes erat
athile geoi barbariã totã tenenti hec captis cinitatilus
habitatula preponebant Is nãb alhila patre genitꝰ¬
est mundzico eurꝰ fuere germam ottar et rohas. qͥ ante
athila superbus incellu. huc illuc ecccũ arcũ ferens ocu¬
los ut elata potẽtia ipso quoq in motu corporis ap¬
pareret uellorũ quidem amator sed ipse manu tẽpe¬
rans cõsilio ualidissim ͥ. supplicãtis exorabilis ꝓpiciꝰ¬
autẽ in fide semel susceptis forma breuis lato pectore
capite grandiore mimitis oculis rarus barba camis asꝑ¬

Expanded text:
oia, Gothorum fortissimus, Sarmatum dolo occubuit. Indeque non longe ad vicum in quo rex Attila morabatur accessimus: vicum, inquam, ad instar civitatis amplissimae, in quo lignea moenia ex tabulis nitentibus fabricata ut vix ab intentu possit iunctura tabularum conpraehendi. re dispositas. area vero curtis ingenti ambitu cingebatur, ut amplitudo ipsa regiam aulam ostenderet. hae sedes erant Attilae regis barbariae tota tenenti; haec captis civitatibus habitacula praeponebat. Is namque Attila patre genitus Mundzuco, cuius fuere germani Octar et Roas, qui ante amque superbus incessu, huc atque illuc circumferens oculos, ut elati potentia ipso quoque motu corporis appareret. Bellorum quidem amator, sed ipse manu temperans, consilio validissimus, supplicantibus exorabilis, propitius in fide semel receptis. Forma brevis, lato pectore, capite grandiori, minutis oculis, rarus barba, canis asp
Abbreviated transcription (Latin):
nis tedrilua et trãsitoria ab imꝑio romano quia et ip¬
lum tercenũ est nõ celeste nec potest prestare nisi quod ha
tibi nrogata sunt noli reddere mala ꝓaualis Quid
istorũ duorũ sit met distulere uolo. nec ualeo Indica¬
re Erogo xpĩano loquar noli reddere nel mala pro
bonis nel mala ꝓ malis Et si adhuc in armis te uer¬

Expanded text:
amuis terrena transitoria ab imperio Romano. quia et ipsum terrenum est non caeleste nec potest praestare, nisi quod habtibi inrogata sunt, noli reddere mala pro malis. quid istorum duorum sit, nec discutere uolo nec ualeo iudicare; ego Christiano loquor: noli reddere uel mala pro bonis uel mala pro malis. Dicis
Abbreviated transcription (Latin):
illa patta ist tradede. uos studiatis sũs celeritate portare si¬
lis eat quipp̾i ulaq gracia ꝓfictionis quãdo unũ ex his
sociatũ impleri nõ ꝓmittit effectũ Estocie eggo promptissi¬
mi ad uicina quił sepis spaciã tranẜmittitis infinita pⁱsppciã
tua securitati trãtuillũ Rã cũ uentis semẽtisꝰ mares fue¬
at clausum. uia uobis panditur ꝑ amenissima fliõrĩ Ca¬
ris nestre flatus asperos nõ pauestunt Tedoã cum sidma

Expanded text:
eritate portare. Similis erit quippe utrisque gratia perfectionis, 199 quando unum ex his dissociatum impleri non permittit effectum. Estote ergo promptissimi ad vicina, qui saepe spatia transmittitis infinita. Per hospitia tua securitate tranquillum. Nam cum ventis saevientibus mare fuerit clausum, via vobis panditur per amoenissima fluviorum. Carinae vestrae flatus asperos non pavescunt; terram cum summa
Abbreviated transcription (Latin):
cuis impritandũ qui te leserunt qui tius officiosis uir¬
tutibus nõ paria sid contrariã reddideount quas
causas egto audire et indicare nõ possum Quã causa tu po¬
cuis aspice it inspice quã nõ cũ honĩsꝰ quibusliset ses cõ

Expanded text:
tius inputandum, qui te laeserunt, qui tuis officiosis uirtius inputandum, qui te laeserunt, qui tuis officiosis uirtutibus non paria sed contraria reddiderunt. quas causas ego audire et inspice non possum; tuam causam potius aspice et inspice, quam non cum hominibus quib
Abbreviated transcription (Latin):
tianus es. cor. habes. Seũ. ties tu ip̃e ꝯsidera que uo¬
lo dicere. Et Innenres de quibͣ malis debeas agere
ercto poteris tos hõmũ armatorũ quorũ fouenda est
cupiditas tuetur atrocitas eomi. inꝙͣ poteris ecrũ
ꝯcupistenciã qui diligunt muddũ nõ dico saciare quod
fieri nillomᵒ potest sed aliqua ex parte pastere nise
eas facias. que deus ꝓhibet E faciẽtibꝰ cõminatiro. proꝵ¬
ter quos indes tam multa cõmitli ut Iã uili aliquid quod
Rapiatur uix ninemat̾mm Quid autẽ de uastacione af¬
frice quã facũit affri. barbari resistente nullo du ta
talis tuis meassitatibus occupatus nec aliquid ordinas
unde ista calamitas au̾tatur Quis autẽ eredecet quis¬
ta cõstituto cũ tam magno W̾citu et potestate qui tabu¬
nus cũ pancis federatis om̃s ipsas ctẽtes epugtnã¬
baros ausuros tãtũ ꝓgressuros. tãta uastaturos. tancta
rapturos tanta loca qui plena populis fuerant d serta
facturos ued forte ad ista Respondeas illis hoc esse po¬

Expanded text:
tianus es, cor habes, deum times. tu ipse considera, quae nolo dicere, et inuenies, de quantis malis debeas agere ergo poteris tot hominum armatorum, quorum fouenda est cupiditas, timetur atrocitas, quando, inquam, poteris eorum concupiscentiam. qui diligunt mundum, non dico satiare, quod fieri nullo modo potest. sed aliqua ex parte pascere, netu facias quae Deus prohibet, et facientibus comminatur? Propter quod vides tam multa contrita, ut jam vile aliquid quod rapiatur, vix inveniatur. 7. Quid autem dicam de vastatione Africae, quam faciunt Afri barbari, resistente nullo, dum tu talibus tuis necessitatibus occuparis, nec aliquid ordinas unde ista calamitas avertatur? Quis autem crederet, quisca constituto cum tam magno exercitu et potestate. qui tribunus cum paucis foederatis omnes ipsas gentes expugnanbaros ausuros, tantum progressuros, tanta uastaturos. tanta rapturos, tanta loca, quae plena populis fuerant. deserta facturos
Abbreviated transcription (Latin):
bites nolo utile tibi tiusq dabo ꝯsiliũ dtcorpe manisꝰ
arma oracio aures pulses creatoris quia quãdo puogna¬
tur Deus apertis celis spectat᷑ e partẽ quã inspicit
Declarat Manuis superba des Iunãte cecidit que ante pau¬
lulũ audaꝵ gladiũ erectũ portabat Multi ex adiueosis ce¬
ciderunt de nostris autẽ xp̃o inuãte nullꝰ est uulus¬
ractus Ora igtitur uenerabilis papa ut talis de Inimi¬

Expanded text:
dubites nolo, utile tibi tuisque dabo consilium. Arripe manibus arma, oratio aures pulset auctoris, quia quando pugnatur, Deus apertis coelis spectat, et partem quam inspicit FACIUS. Manus superba, Deo juvante, cecidit, quae ante paululum audax gladium erecta portabat. Multi ex adversis ceciderunt; de nostris autem, Christo juvante, nullus est vulneratus. Ora igitur, venerabilis papa, ut talis de inimi
Abbreviated transcription (Latin):
mĩsteriũ infrrmitatis mee recole qualis fueris adlrnc
in corpore co cõstituta Religiose memorie pore oeore
tua. et recenti obitu quomͦ tibi uanctas secili huiꝰ hor¬
ruerit et quomͦ ꝯcupineris seruitutẽ di Nos nommiꝰ
nos testes sumꝰ quid nobistũ apud tubanas de oĩo Et
frater Alliipius nempe om̃s actus publicos quibꝰ occupa¬
tus eoas Relinquere cuprebas Et te in ocĩ sanctũ ꝯferce¬
ato in ea uita uiuere in qua serni dei monachi uinũt
Is ntẽ ne faceres quid te Renocauit nisi quia ꝯsideoa¬
str otendẽtibus nobis quãtũ ꝓdesset xpĩ ecclesiis quod
aotebas si ea sola intencione agteres. ut deffense ab infesta¬
cionibꝰ barbarorũ quietã et trãquillã uitã agerent

Expanded text:
ministerium infirmitatis meae. Recole qualis fueris, adhuc in corpore constituta religiosae memoriae priore conjuge tua, et recenti ejus obitu quomodo tibi vanitas saeculi hujus horruerit, et quomodo concupieris servitutem Dei. Nos novimus, nos testes sumus quid nobiscum apud Tubunas de animo et frater Alypius. Nempe omnes actus publicos, quibus occupatus eras relinquere cupatque in ea uita uiuere, in qua serui dei monachi uiuunt. ut autem non faceres, quid te reuocauit. nisi quia considerasti ostendentibus nobis, quantum prodesset Christi ecclesiis. quod agebas, si ea sola intentione ageres, ut defensae ab infestationibus barbarorum quietam et tranquillam uitam agerent
Abbreviated transcription (Latin):
meis se in affacã deffensionibꝰ tradidit cõmiltendum
obmilto pater beatissime olim michi ab eodẽ inetestas
miserias. ostensa pericula fuctiens eñ ñt usq uino trax
natus. uix Scytham euasi Iurani deo sus cõsule miles
Red d̃ina potenciã que nouit planare subłimia ettal¬
cius eleuare postrata fecit de suꝑbo. quod uoluit Et hestẽ
meũ ne quieto nctoria michi quã nouit᷑ addixit suf
put timuit militent dux Tulore dicũtur ista pater
sancte cotocte / Iam ueneror illustrissimũ comitd cõsulẽ
et p̾mũ cõspicio senatorẽ Rad ne cõsueta fallacia mali eo¬
eta nre ut soles aliquid motiãtiu putet ꝙ suis fraudibꝰ¬
exitio. Integrũ de suis sẽfibus det tur beatitudim sacca¬
metũ si nullus in eius coras uectitus dolus Recto item ꝑ oĩa
que sic̃a sunt nno qm̃ si aput eũ animi reperero ꝓuritatẽ

Expanded text:
meis se in Africa defensionibus tradidit committendum. Omitto, beatissime pater, olim mihi ab eodem ingestas miserias, ostensa pericula; fugiens eum nunc usque vivo. Thrax natus, vix Scytham evasi; duravi invido sub consule miles. Sed divina potentia, quae novit planare sublimia, et altius elevare prostrata, fecit de superbo quod voluit; et hostem meum, me quieto, victoria mihi, qua novit, addixit. Sufput, tremuit militem dux. Doloris dicuntur ista, pater sancte, cothurno: nam veneror illustrissimum consulem, et primum conspicio senatorem; sed ne consueta fallacia mali erga me, ut solet, aliquid moliatur, putetque se suis fraudibexitio; integrum de suis sensibus det tuae Beatitudini sacramentum, si nullus in ejus corde vertitur dolus. Ego autem per omnia, quae sancta sunt, juro, quoniam si apud eum animi reperero puritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
tio de occidente cuor affertur obsider romã et auro sãlu¬
ce duũ dedinii. spoliatos ꝙ rursũ cruciari At post substatiã
uitam quoq amulterent Hedet uox et singultꝰ intercipiũt
uerb̃a Sictatis capitur urbs que totũ cepit urbem ymo fa¬
is perit anteꝙͣ gladio et uix panci qui capedentur unnẽ¬
ti sunt des nephandos cibos eũpit esuriẽtiũ rabies et sua
anuicẽ menbra lamarunt Adum mater nõ parcit lactanti
infancie. et dccipit ulero quẽ paulo aute effuderat cuꝰ se¬

Expanded text:
lis de occidente rumor adfertur obsideri Romam et auro salutem ciuium redimi spoliatosque rursum circumdari, ut post substantiam uitam quoque amitterent. haeret uox et singultus intercipiunt uerba dictantis. capitur urbs, quae totum cepit orbem, immo fame perit ante quam gladio et uix pauci, qui caperentur, inuenti sunt. ad nefandos cibos erupit esurientium rabies et sua inuicem membra laniarunt, dum mater non parcit lactanti infantiae et recipit utero, quem paulo ante effuderat.
Abbreviated transcription (Latin):
austoo Iauẽnã padummq continctunt ab oriẽte Iocundi¬
tati Ionii uittoris ꝑbrũtur. ubi alternus estus etrediẽs
mado claudit moda apeuit faciem / deciꝓta quũdacione ca¬
potum iric nobis aquatiliũ auiũ more domus est na
existimes esse aiclades ubi subito locorco faciẽs respits
ĩuitatas Earũ quippe sumilitudine ꝑ equora lonote
patencia domicilia uidentur. sparsa que nõ natura ꝓ¬
fluctui tam fragtilis municio nõ dubctatur opponĩ qñ
Ietitur una copia ut solis pistibus expleãtur pauꝑtas
ib dincius dinitibꝰ sus equalitate cõmuit Amis a¬
bus omns defiat, habitatio simus uniusa coeludit orestiã

Expanded text:
austro Ravennam Padumque contingunt, ab oriente jucunditate Ionii littoris perfruuntur: ubi alternus aestus egrediens, modo claudit, modo aperit faciem reciproca inundatione camporum. hic vobis aquatilium avium more domus est. naaestimes esse Cycladas, ubi subito locorum facies respicis immutatas. Earum quippe similitudine per aequora longe patentia domicilia videntur sparsa, quae natura profluctui tam fragilis munitio non dubitatur opponi, sciligitur una copia est, ut solis piscibus expleantur. paupertas ibi cum divitibus sub aequalitate convivit. unus cibus omnes reficit, habit
Abbreviated transcription (Latin):
litibus tanti illi tamq ĩmanes hostes esuriẽtes ficientes
lanctuẽtes q confecti suns Nex uo radagtasus solus spem fu¬
gte sumens clam suos deseruit atq in hostes madit a quibꝰ
captus et paulisꝑer delent ac dem̃de int̾fectus est Eanta
nero multitudo gtothorũ captinorũ fuisse refertur ut inuilis¬

Expanded text:
i esurientes illi tam immanes hostes sitientes languentesque interfecti sunt. Igitur rex Ragadaisus solus spem fugae sumens, clam suos deseruit, atque in nostros incidit. A quibus captus et paulisper retentus, ac deinde interfectus est. Tanta vero multitudo captivorum Gothorum fuisse perhibetur, ut
Abbreviated transcription (Latin):
si omiu gentiũ ystorie reuoluant᷑ nihil
clartꝰ lucet. Declarat hoe Amplissimũ sple¬
ndor imꝑii quo nullũ minus ab exordio
maioribq ineremẽtis ꝓcessu ꝯtinuo dila¬
tatũ humana põt memoria retordore
Nam ⁊ quicte libertio Iusticic cultu soleatia

Expanded text:
si omnium gentium historiae revolvantur, nihil clarius lucet. Declarat hoc amplissimi splendor imperii, quo nullum majus ab exordio, neque majoribus incrementis processu continuo dilatatum, humana potest memoria recordari. Nam et quietae libertatis, justitiae cultu,
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Officiu tribuuoꝵ est uel coru qͥ exer¬
tĩtu presuuut milites in castris cõtinẽ
ꝓduce̾ Claues portaru susciꝑe Wigi¬
lias interdum orciure  ffriuuentatõ¬
nibus cõmilitonũ interesse, ffrmuen¬
mui probare  mensure fraudem coħ¬
cere ¶ Telicta scdmi suam aucte hiis
in onũbꝰ castigare I Pũcipi frequent̾
int̾esse / querelas ꝯmilitonũ audire¬

Expanded text:
orum, qui exercitui praesunt, milites in castris continere, e, claues portarum suscipere, uigilias interdum circumire, frumentationibus commilitonum interesse, frumentum probare, mensorum fraudem coercere, delicta secundum suae auctoritatis modum castigare, principiis frequenter int
Abbreviated transcription (Latin):
¶Cuĩes uocati qui in unũ toeuntes
uiuant un uita toĩs et ornatior fiat
et tucior
¶Domus uinꝰ fanlie hĩtaculu est
sicut urbs uiuꝰ ppłi sicut orbis doĩa¬
liiz totius giũs humani¬
¶ Est aũt donius genus fanulie siue
cõiuctio uiri ⁊ uxoris : Incipit aũt
a duobus et est noiuẽ grecu. Nam
ffanulia est liberi ex libis legibus sus¬
dictu aũt a diffiuicione certoꝵ ꝓgua¬
toꝵ ut naciones que ꝓpiis cognacoĩ
bꝰ tnuãte gentes appellaut᷑¬
¶ Do pulus᷑ est huilane multitudis
uiris consensũ ⁊ cõcordi toiõne sociatus
Populus aũt eo distat a plebe ꝙ ppłs
Plebs autẽ reliquũ uolgus siue senio¬
ribus tiuitatis. Populus ergo tota ci¬
uitas est. Uulgus uero plebs est
¶Plẽbs autem dicta a płitate /. Maior

Expanded text:
Cives vocati, quod in unum coeuntes vivant, ut vita communis et ornatior fiat et tutior. 3. Domus unius familiae habitaculum est, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem domus genus, familia, sive conjunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus, et est nomen Graecum. Nam Familia est liberi ex liberis legibus susdictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationes, quae propriis cognationibus terminatae gentes appellantur. Populus est humanae multitudinis, iuris consensu et concordi communione sociatus. Populus autem eo distat a plebibus, quoPlebs autem reliquum vulgus sine senioribus civitatis. Populus ergo tota civitas est; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitate; maior
Abbreviated transcription (Latin):
Te luxiu̾a ⁊ libidiue
De tuidelitate
De Iira ⁊ odio¬
De Auaritia
De superbia et inpotencia
De per fidia
De ui ⁊ sedicione
De temeritate¬
De errore
De ultione¬
De mortibus nõ uolgaibꝰ¬
De tupiditate uite¬

Expanded text:
ia et libidine De crudelitate De ira aut odioDe auaritia De superbia et impotentia De perfidia De ui et seditione De temeritateDe errore De ultioneDe mortibus non uulgaribDe cupiditate uita
Abbreviated transcription (Latin):
equitulis septimũ axdiu prinui re¬
gem eorum ⁊ fertorez resu qui ius
fetrale constituit. Iuhurit modũ ua¬
ronis smĩa subrutur Romanos aũt
arbitrandu est ab albanis et Sabiuis
multiplicandoꝵ nõiu consuetudiem
traxisse q̃i ab illis orti suut / Dimĩa
excogitata suut candem uimi sigficã¬
di homĩe obtiuent quod ꝓp̾etate dicit᷑
hoc distat qr eo gens het coquostit᷑
Ideoq dicitur gentiliciu ¶Ceta ordiue
uariantur ¶Nom quod pponitur pre¬
noiiẽ quod post fertur coquoniẽ qd̾
ad ultiniũ dicit᷑ aguonie ⁊ quoꝵ seics
nõ ita ut exposui semper ẜuata est
Am̃adute ein in consulu fastis pplex¬
um usu p̃nõim et coguonũ fuisre dic¬
tuumi  Postumiu Cominui. Aurim

Expanded text:
primum regem eorum, et Fertorem Resium, qui ius fetiale constituit. In hunc modum Varronis sententia subruitur. Romanos autem arbitrandum est maxime ab Albanis et Sabinis multiplicandorum nominum consuetudinem traxisse, quoniam ab illis orti sunt. Omnia im significandi hominis obtinent. Quod proprietatem dicitur, hoc distat, quia eo gens cognoscitur, ideoque dicitur gentilicium. Cetera ordine uariantur: nam quod praeponitur praenomen, quod post fertur cognomen, quod ad ultimum adicitur agnomen. Quorum series non ita ut exposui semper seruata est: animaduerto enim in consulum fastis perplexum usum praenominum et cognominum fuisse. Dictum Po
Abbreviated transcription (Latin):
Prẽs conscripti qr dumi Romulꝰ de¬
tulit atq prẽs consc̃pti uocati sũt
Primi ordines senatoꝵ diãt᷑ illust̃s
Scdi̾ spectabiles ¶Terni clarissiui
est ꝙ̃ius aũt ex seuatoi̾a quisq origi
ue esset usq ad lũmos annos eques Ro
Est aũt nomen censoris dignitas iu¬
dicialis. Censtere enĩ iudicare ¶ Itẽm
censores sunt prĩmomoꝵ iudicẽs a cẽ¬
su eris appellati ¶et quom ceusus iã¬
¶Iudices dicti quasi ius dicentes populo¬
siue ꝙ iure disputent. Iure aũt dispu¬
tare est iuire iuditare non est iudex
si nõ est in co iusticia
¶Presides Rectores ꝓiũcie sunt dicti¬
tionibꝰ presint /Consiliũ eiũ ⁊ cau¬

Expanded text:
res conscripti, quia dum Romulus detulit, atque inde Patres conscripti vocati. 12. Primi ordines senatorum dicuntur illustres, secundi spectabiles, tertii clarissimi. est. Quamvis autem senatoria quisque origne esset, usque ad legitimos annos eques RomEst enim nomen censoris dignitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellati. Iudices dictIudices dicti quasi ius dicentes populood iure disceptent. Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem iudex, si non est in eo iustitia. Praesides rectores tionibus presunt. Consilium enim et cau