comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ideu. ¶Neditor acceptis pignorib. que mea cõuẽ¬
cione scd̾s tredicor accepit. nouacõne᷑ poftesca pigra
priorb addidit suꝑioris temprs ordne uanere
pino treditori placut᷑ tanꝙͣ in sua lccumi succedentiꝰ᷑¬
¶Cum excã mandati p̾diuĩ ticõ cuiꝰ negocnum fuerat
gestum deberetur priusꝙͣ ei posso̾ trad̾etur idpigno¬
ri dedit.ac post traditã possõne idem p̾diũ alii demio
pignori dedit pioris caur ẽe pocõre apparuit. Si nõ
creditor ẜs pcura ei qmnegociũ gesẜat dlniss ueꝵ
nnea ꝙͣtitate ꝙͣ soluiss eiꝯq usuris pocõrẽ fore tõ¬
staret nͥ forte prior ei pectina offerat sꝙ ei debtto
aliunde pecͥ ͭuiam soluiss p̾ore p̾ͥferend. ¶Pest di¬
usione regioinb fc̃am inter fr̃es cõue̾unt. ut si frͣ¬

Expanded text:
.Creditor acceptis pignoribus quae secunda conuentione secundus creditor accepit nouatione postea facta pignora prioribus addidit. superioris temporis ordinem manere primo creditori placuit tamquam in suum locum succedenti.Cum ex causa mandati praedium Titio, cui negotium fuerat gestum, deberetur, priusquam ei possessio traderetur, id pignori dedit: post traditam possessionem idem praedium alii denuo pignori dedit. prioris causam esse potiorem appari negotium gesserat soluisset: uerum in ea quantitate, quam soluisset eiusque usuris potiorem fore constaret, nisi forte prior ei pe cuniam offerat: quod si debitor aliunde pecuniam soluisset, priorem praeferendum.Post diuisionem regionibus factam inter fratres conuenit, ut, si fr
Abbreviated transcription (Latin):
que int̾cessit dedent ypothecani saut ꝓ faliofamili¬
as cui contra senatꝰ conłultũ creditum est. auhiis
sucauritur: Queritm s⁊ in eo quidem qui ꝓmuliere
obligant rẽ suã faciliꝯ dicetur succurri ei. sicuti fi¬
dẽs diuntteretur non alt̃ni ius pignoris sucẽder
nisi conuenerit ut sͥ eudem res eẽt obligata ñeqr
eĩ in ius pignoris succedere d qr ip̃e uicħ cõueit de
pignore. quo cãn. eptoris cã melior efficitm. Semq
si autiqͥnor creditor depignore uendendo cũ debitore
pactũ int̾posint. postetior aut̃ creditor de oistrahẽdo
obmisit nõ ꝑ oblimone. s c̃ ageretur ne poss uen¬
dere uideams au dicit possit hoc us cransire ad eũ ius
pignoris ut distrahero pignꝰ huit siceat ꝙ aduit¬
terid̾ existimo. Seꝑe eĩ ꝙ quis ex sua ꝑsona nõ ht.¬

Expanded text:
quae intercessit dederit hypothecam, aut pro filio familias cui contra senatus consultum creditum est, an his succurritur, quaeritur. et in eo quidem, qui pro muliere obligauit rem suam, facilius dicetur succurri ei, sicuti fidens dimitteretur, non aliter in ius pignoris succedet, nisi conuenerit, ut sibi eadem res esset obligata: neque enim in ius primi succedere debet, qui ipse nihil conuenit de pignore: quo casu emptoris causa melior efficietur. denique si antiquior creditor de pignore uendendo cum debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per obliuionem, sed cum hoc ageretur, ne posset uendere, uideamus, an dici possit h‹u›c usque transire ad eum ius prioris, ut distrahere pignus huic liceat. quod admittendum existimo: saepe enim quod quis ex sua persona non h
Abbreviated transcription (Latin):
tat marcellꝰ conairere utrumq creditorẽ ĩpig¬
nore suõ eĩ młtũ facit ꝙ de suo nũmos debitor dede¬
rit. Omippe c̾ res ex nũmis pignoratis empta nõsit
pignorata ob hoc solum ꝙ peccũia pignorata ert¬
p̾ferri eam fsco debere. Si postea fisco debitor obliga
neum ex kłis ꝓximis conduxerat. pactꝰ erat. ut
hoͣ  heros ͤ pignori iratori eet. donec mercedes solue¬
rentur.idem  aute kłas iulias einde herotem alii
ob peccumq̃ creditã pignori dedit ꝯsulti  a n adu̾sus
h c treditore petentẽ erote lcratore pior tueri cebet.

Expanded text:
tat Marcellus concurrere utrumque creditorem et in pignore: non enim multum facit, quod de suo nummos debitor dederit, quippe cum res ex nummis pigneratis empta non sit pignerata ob hoc solum, quod pecunia pignerata erpraeferri eam fisco debere, si postea fisco debitor obligatneum ex calendis proximis conduxerat, pactus erat, ut homo Eros pignori locatori esset, donec mercedes soluerentur: idem ante calendas Iulias eundem Erotem alii ob pecuniam creditam pignori dedit. consultus, an aduersus hunc creditorem petentem Erotem locatorem praetor tu
Abbreviated transcription (Latin):
res ypothete noĩe dare cestinaip deinde postꝙ q̃ soĩ
exhus ieb uendidiss. accepit peccina qͣfitũ est an
fuerit debitoris post caucõne int̾poĩtã peccĩia nõ
acciꝑe: eo temꝑe pignoris obligõnẽ cõtractã inderi
quo peccuia nu̾ata est: ⁊ id̾o ispiciend̃ quas ret ĩ bõis
qui sciens filuĩfaiilias a parente pignori accepit

Expanded text:
einde postquam quasdam ex his rebus uendidisset, accepit pecuniam: quaesitum est, an fuerit debitoris post cautionem interpositam pecuniam non accipere, eo tempore pignoris obligationem contractam uideri, quo pecunia numerata est, et ideo inspiciendum, quas res in bonis qui sciens filium familias a parente pignori accepit,
Abbreviated transcription (Latin):
idest c̃ nire pignoris. S bone fidei possõres nõ alĩ
cogendos cͥditor: b edifficiũ restitũs ꝙͣ si sũptus
ĩeutructõe eis gatos quatinꝰ pciosior res fcã est
tamen ꝓbetur eat res obligatas fuisse. Scenola.
uectigai solutũ nõ eet: is funda ad dñm redeat. postẽ¬
a is fundꝰ apossõre pignori dato est. Questudẽ
an recte pignori datꝰ est i̾. si petua inttessit pignꝰ¬

Expanded text:
s non aliter cogendos creditoriibus aedificium restituere, quam sumptus in exstructione erogatos, quatenus pretiosior res facta est, tamen probetur eas res obligatas fuisse. Scaevola vectigal solutum non esset, is fundus ad dominum redeat: postea is fundus a possessore pignori datus est: quaesitum est, an recte pignori datus est. respondit, si p
Abbreviated transcription (Latin):
post pͥmũ contractũ tuũ. añꝙͣ aliam pecem̃a tn ed̾es.
ferre tibi sũmã primo ordine creditam dixi conseẜs
ẽẽ ut senis paõr sit in eo ꝙ ampliꝯ ẽ inpignote ⁊ ob¬
lata ab eo silma in p̾mo ordine credita. nsuraꝵq esĩꝯ
post ponatur p̾mꝰ creditor ĩsũma ꝙͣ postea eidem
tus a fisco pecũiam pignori ei res suas ões obliga¬
uit ⁊ mtunt seie ꝑtem debiti ⁊ reliꝙͣ sũmã nona¬
tione fc̃a eide̾ ꝓmisit. inqua obligacõe similr̃ ut
supͣ deꝑignore ꝯuẽit sq̃stũ est an seia p̾ferendasit
fisco ⁊. ĩ ilis reb quas ticiꝰ tpẽ puoris obligacõnis
expocis̃ia creditoris acceꝑint nu̾anit: idem debitor
tonductor horreoꝵ cesaris funt. ob quoꝵ pensiões

Expanded text:
post primum contractum tuum, antequam aliam pecuniam tu crederes, ferre tibi summam primo ordine creditam. dixi consequens esse, ut Seius potior sit in eo quod amplius est in pignore, et oblata ab eo summa primo ordine credita usurarumque eius postponatur primus creditor in summam, quam postea eidem, tus a fisco pecuniam pignori ei res suas omnes obligauit: et intulit Seiae partem debiti et reliquam summam nouatione facta eidem promisit, in qua obligatione similiter ut supra de pignore conuenit. quaesitum est, an Seia praeferenda sit fisco et in illis rebus, quas Titius tempore prioris obligationis ex pecunia creditoris acceperant: idem debitor conductor horreorum Caes
Abbreviated transcription (Latin):
S nõ dñs onob eande rẽ du̾isis tp̃ib pignorauit
sprior potior est ꝙͣuis si adiu̾sis nõ dñic pignꝰ accipi¬
alieno solo poĩta pignori dari pot᷑. ita tamẽ ut prior
cã sit dñi soli. si nõ soluatur ei salariũ. Paulus.¬
¶Lanonis felix euudem emidem fundũ trib obli¬
ganerat sitiaqne pͥmũ. ⁊ demͣce turbomi. Tcõ loco
alii creditori. Cum Enticiana de iure suo doceret su¬
ꝑata apud nidice a tercõ creduto e nõ ꝓuotauenit.
trbo apud aliũ iudicem uict᷑us. appellauerat. q̃re¬

Expanded text:
 dominus duobus eandem rem diuersis temporibus pignerauerit, prior potior est, quamuis, si a diuersis non dominis pignus accipialieno solo posita pignori dari potest, ita tamen, ut prior causa sit domini soli, si non soluatur ei solarium. 16 Pauluslaudius Felix eundem fundum tribus obligauerat, Eutychianae primum, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non prouoc‹a›uerat: Turbo apud alium iudicem uictus appellauerat: quaere
Abbreviated transcription (Latin):
qui primiã nicit exceptõe rei indicate ntipotͭ. ant
ꝯ . si post primũ indictũ in quo pͥma greditrix suꝑata
est a t̾cõ creditore. Scd̾s creditorꝰ tercuppimiuent.
poterit uti exceptõe rei iudicate adu̾sꝰ pͥmã credit᷑¬
ceni: nillo modo ut opinor ¶ Igͦitm. nec t̾ciꝯ creditor
successit ĩ eiꝰ locũ ꝙ exclusit. Nec ins̾ alios res uidi¬
cata alii ꝓdee aut nocere solet. S sine p̾mdics¬
pͥmdicio prioris siñe totũ ns alii creditori inintegr̃

Expanded text:
am uicit, exception‹e› rei iudicatae uti potest? a si post primum iudicium, in quo prima creditrix superata est a tertio creditore, secundus creditor tertium optinuerit, poterit uti exceptione rei iudicatae aduersus primam creditricem? nullo modo, ut opinor. igitur nec tertius creditor successit in eius locum quem exclusit, nec inter alios res iudicata alii prodesse aut nocere solet, sed sine praeiudicio prioris sententiae totum ius alii creditori integrum
Abbreviated transcription (Latin):
conuenit. ¶ Si idem bis .i. ante ẜm ⁊ post eñ credid̾n
ĩp̾ore peccũia potior est ẜo. inpost̾iore᷑ tertiꝰ cis᷑.¬
¶Si tecũ de ypotheta paciscatur debłtor. deinde ide
ami alio tuaᷤᷤ uolũtate. ẜs pocior eritspecũia at̃ so¬
luta ẜcdo an rursus teneatur nibi recte queritur
Erit aute fã qõ agitanda qͣui d ns eos actũ sit n¬
einm ut discedatur ab ypotheca intotũ cũ porcredi¬
tor concessit alii obligari ypothetã au ut ordo ẜuẽt᷑
⁊ pͥorcreditor ẜo lico conanuatur. Papumanꝰ.¬
Sprior creditor postea nouacõne fc̃a eadem ꝑis¬
nora c̃ aliis accepit insuũ locum eũ succede S si
ẜcds nõ offerat peccumam posse pͥorẽ uendere ut
neri ⁊̃ ĩuito debitore tam in suũ debitũ ꝙͣ ĩprimi e
ditoris. ⁊ ĩusuras suas ⁊ quas primo creditori sol¬
uit. S tam̃ usuraꝵ q̃s creditori p̃mo soluit usuraᷤᷤ
uõ ꝯsequetur. nõ eĩ negociũ alt᷑ii gessit s magis

Expanded text:
m et post eum crediderit, in priore pecunia potior est secundo, in posteriore tertius est.Si tecum de hypotheca paciscatur debitor, deinde idem cum alio tua uoluntate, secundus potior erit: pecunia autem soluta secundo an rursus teneatur tibi, recte quaeritur. erit autem facti quaestio agitanda, quid inter eos actum sit, utrum, ut discedatur ab hypotheca in totum, prior concessit creditor alii obligari hypothecam, an ut ordo seruetur et prior creditor secundo loco conprior creditor postea novatione facta eadem pignora cum aliis accepit, in suum locum eum succedere: sed si secundus non offerat pecuniam, posse priorem vendere, ut neri etiam invito dditoris et in usuras suas et quas primo creditori soluit: sed tamen usurarum, quas creditori primo soluit, usuras non consequetur: no
Abbreviated transcription (Latin):
Si debitor añꝙͣ a priore creditore pignꝰ delib̾ar.
idemi ilłd  ob peccnmna creditam alii pignori dedis¬
set. ⁊̃ antesꝓͣ utriq creditori solu̾et debitum. rẽ aliã
t̾ditori peccũia soluta eẽt Inec eĩ int̾ee soluerit anͣ
compensau̾it. ⁊ iõ postiotis c̾ditoris cã est potior. u̾lp̃¬

Expanded text:
Si debitor, antequam a priore creditore pignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam utrique creditori solueret debitum, rem aliam creditori pecunia soluta esset: nec enim interesse, soluerit an pensauerit: et ideo posterioris c
Abbreviated transcription (Latin):
meracione. maritus eande rei p̃ignori alii dedit.
inox residue ꝙͣtitatis niaco impleta est. Quere¬
batur depignore cũ excã ꝓmisionis ad uniu̾se ꝙ¬
titatis exsolucione qui dote ꝓmisit compellitur
snon utiq solucionũ obẜ nanda st tomꝑa. S dies
contracte obligonis s uec. ꝓbe dicipot̾ in ptat  eĩ ꝯ
ẽe neq pecenniam residua reddere ut mmꝰ do¬
tata mulr̃ eẽ indeatan. salia cã est eiꝰ qui pignus
accepit ad eam sñmaui ꝙ intra digmi edũ mĩass
ac forte prinsꝙͣ m̾iass. alii res pignori data est
nori datur quãius ex cen̾s peccilio suã redigͥe posste

Expanded text:
meratione maritus eandem rem pignori alii dedit: mox residuae quantitatis numeratio impleta est: quaerebatur de pignore. cum ex causa promissionis ad universae quantitatis exsolutionem qui dotem promisit compellitur, non utique solutionem observanda sunt tempora, sed dies contractae obligationis. nec probe dici in potestate eius esse, ne pecuniam residuam redderet, ut minus dotata mulier esse videatur. Alia causa est eius, qui pignus accepit ad eam summam, quam intra diem certum numerasset, ac forte prius, quam numeraret, alii res pignori data est.gori datur, quamvis ex ceteris pecuniam suam redigere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
hic quo tuend̾ eũ cui pͥusꝑignꝰ datũ eẽt existima¬
unt ¶Ticia p̃diuĩ alienũ tico pignori dedit. post mems
deinte dña eiꝯ pignoris facta marito suo indotẽ ex¬
matũ dedit. Si tico  soluta sit peccuma nõ ido magõ
iueiiii pignus conualest̾e placebat. tnnc eĩ priore
omisso seꝙ̃tis confiriatur pignus cum res ĩbonis
debitoris inueniat᷑. Iuꝓpoĩto aut̃ imaritꝰ eniptoris
lod est atq id̾o qr neq tunc cum menio obligaret᷑
neq cũ titio solueret᷑. in lõis mulris fu̾it. ulłm tẽp
ĩueniri quo pignꝰ meuio ꝯualesc̾e possit. ħ tamẽ
ita si bona fidendotem extimat᷑ p̃diũ maritꝰ acce¬
pit .i. si ignorauit ienio obligatũ esse. Ulpianꝰ¬
auct̾e eiꝰ qui iubete potuit captum est. p̾mlegiis
didit peccunia: ⁊ accepit ypothecã. ꝙͣnis c̃ alio aq̃
conuenerat ut si abeo peccuniã acceꝑit sit res ob¬
ligata. licz ab ħ postea acceꝑit. Poterat eĩ licet ant¬

Expanded text:
ignus datum esset, existimauit.Titia praedium alienum Titio pignori dedit, post Maeuio: deinde domina eius pignoris facta marito suo in dotem aestimatum dedit. si Titio soluta sit pecunia, non ideo magis Maeuii pignus conualescere placebat. tunc enim priore dimisso sequentis confirmatur pignus, cum res in bonis debitoris inueniatur: in proposito autem maritus emptoris loco est: atque ideo, quia neque tunc cum Maeuio obligaretur neque cum Titio solueretur in bonis mulieris fuerit, nullum tempus inueniri, quo pignus Maeuii conualescere possit. haec tamen ita, si bona fide in dotem aestimatum praedium maritus accepit, id est si ignorauit Maeuio obligatum esse. 10 Ulpianuauctoritate eius qui iubere potuit captum est, priuilegiis didit pecuniam et accepit hypothecam, quamuis cum alio ante conuenerat, ut, si ab eo pecuniam acceperit, sit res obligata, licet ab hoc postea accepit: poterat enim, licet ant
Abbreviated transcription (Latin):
ac si illo tempore quo stipło interpõita est: sine
sent ⁊ anteꝙͣ mdutat alii rez ypothete noĩe obl¬
gauerit tunc deinde eã ĩfuid̾ ĩduxit pocior ent
qui spalr̃ pure accepit. qr nõ excõuencione pori
obligatur s in eo ꝙ inducta res est ꝙ posteriꝰ fc̃m
est. ¶ Si de futura re cõuent ut ypothete sit si¬
cuti est deꝑtu. ħ queritur an ancilla ꝯuencõnis
tempore mbonis funit debitoris ⁊ infructib sicõne¬
unt ut sint pignori eq̃ q̃ritur an fundꝰ uł insutẽ¬
di fruendi. cõnencõis tp̃e fu̾it debitoris. ¶ Sipara¬
tus est posterior creditor.pͥori creditori sõluere ꝙ
ei debetur: indend̾ est an competat ei nabthecatia

Expanded text:
ac si illo tempore, quo stipulatio interposita est, sine sent, et antequam inducat, alii rem hypothecae nomine obligauerit, tunc deinde eam in fundum induxerit, potior erit, qui specialiter pure accepit, quia non ex conuentione priori obligatur, sed ex eo quod inducta res est, quod posterius factum est.Si de futura re conuenerit, ut hypothecae sit, sicuti est de partu, hoc quaeritur, an ancilla conuentionis tempore in bonis fuit debitoris: et in fructibus, si conuenit ut sint pignori, aeque quaeritur, an fundus uel ius utendi fruendi conuentionis tempore fuerit debitoris.Si paratus est posterior creditor priori creditori soluere quod ei d
Abbreviated transcription (Latin):
ypothecam accepit siue possicet eam ⁊̃ alius uenditet.
ypothecaria acc̃one exceptõ priori utił est. sino ma
net pignoris ypothetene nõie sit res obligata. s̃¬
ab alio possidente prior creditor uendicet ypotheta¬
ria accione ⁊ ille excipiat. Si uõro c̃ouẽit ut sibires
sit obligata. hic in mod̾ supͣ relatum replicabit. s
sicũ alio possessore creditor ẜs agat recte ag̾et ⁊ ad¬
iuditati ei pot̾it hypotheta ut tañ pͥor ẽ eo agendo
auferat ei rẽ. ¶ Si qũ nõ resaruebat rẽ pignoratã
possor condẽpuatur exp̾fatis modis litis extimatõe
exsolu̾it. an ꝑuide ẜo creditori teneatur ac si solu¬
ta sit peccunia pͥori creditori q̃ritur: ⁊ recte plitoħ
admittend̾ eẽ ¶ Si primꝰ qui sine ypotheca cre¬
didit. post scd̾m qui utr̃q fecit ip̃e ypothecam ac¬
cepit. Snie dubio posterior mypotheta est unde si
nidiem de ypotheta cõue̾it dubiũ nõ ẽ quin potio: st
licet ar¬

Expanded text:
hypothecam accepit siue possideat eam et alius uindicet hypothecaria actione, exceptio priori utilis est 'si non mihi ante pignori hypothecaeue nomine sit res obligata': siue alio possidente prior creditor uindicet hypothecaria actione et ille excipiat 'si non conuenit, ut sibi res sit obligata', hic in modum supra relatum replicabit. sed si cum alio possessore creditor secundus agat, recte aget et adiudicari ei poterit hypotheca, ut tamen prior cum eo agendo auferat ei rem.Si quoniam non restituebat rem pigneratam possessor condemnatus ex praefatis modis litis aestimationem exsoluerit, an perinde secundo creditori teneatur, ac si soluta sit pecunia priori creditori, quaeritur. et recte puto hoc admittendum esse.Si primus, qui sine hypotheca credidit, post secundum, qui utrumque fecit, ipse hypothecam accepit, sine dubio posterior in hypotheca est: unde si in diem de hypotheca conuenit, dubium non est, quin potior sit, licet a
Abbreviated transcription (Latin):
obligato:. queͣ postea nascinitur tenent᷑. S ⁊ si p̾ori¬
b caꝑitib cecedentib totꝰ grex fu̾it renonatii: pi¬
gnor tenebt. ¶ Statu libͥ quo dari ypothete po¬
terit lic ꝯdo̾ne existente enanescat pignꝰ. ¶Cũ
pignori rẽpignoratã accipi posse placuerit q̃teᷤ
utraq peccũia deberetur pigmus ẜo creditori te¬
netur. ⁊ tam excepcõ ꝙͣ actio utił ei danda est  ꝙ si
dũc solnerit peccũiã pignꝰ quo ꝑmitur. ¶S pot̃
dubitari. inĩtquid creditori. nũ moꝵ solutoꝵ noĩe u¬
tilis acco̾ dãda sit an nõ. quid enĩ si res soluta fue¬

Expanded text:
obligato quae postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renovatus, pignori tenebterit, licet condicione exsistente euanescat pignus.Cum pignori rem pigneratam accipi posse placuerit, quatenus utraque pecunia debetur pignus secundo creditori tenetur et tam exceptio quam actio utilis ei danda est: quod si dominus soluerit pecuniam, pignus quoque peremitur. sed potest dubitari, numquid creditori nummorum solutorum nomine utilis actio danda sit an non: quid enim, si res soluta fue
Abbreviated transcription (Latin):
rib indetur nõ idcirto obligatõnẽ pignoꝵ cessare
qͣ  dies ⁊ consules additi uł tabłe signate nõ sĩt.¬
ft̃a sint obligata creditori pignori ẽẽ ceꝑĩt. Rͦ. ꝙ¬
cuit xendere combusta est. deinde a debitore tuo
restituta. est idẽ in noua insula iuris ħes. Pap̃.¬

Expanded text:
oribus uidetur, non idcirco obligationem pignorum cessare, quod dies et consules additi uel tabulae signatae non sint.facta sint, obligata creditori pignoris esse coeperint. rcuit uendere, combusta est, deinde a debitore suo restituta, idem in noua insula iuris hab
Abbreviated transcription (Latin):
a me dũo insule pignori non ẽẽ. ¶ It illd̾ inquid ui¬
dendũ est uoluntate dñi induci pignꝯ ita posse ut in
ꝑtem debiti sit obligatũ. ¶ Siquis fidembeat eũ res
illiꝯ a debitote. ꝓ quo fideuissit pignori data sit: uissie¬
suas ẽẽ obligatas. Sane si poste sunt ei ꝯͣ ẜpothete dite
tacite solet conuent accipint ꝑuide teneant᷑ ĩ necta
⁊ illata ac si sp̃alr̃ cõneuiss e ⁊ c̾te lib̾tati hiꝰ pignꝰ non
officit. Ideniq ⁊̃ pompoꝰ ꝓbat. ait enĩ mãmnissioni ñ

Expanded text:
a me domino insulae pignori non esse. Item: illud, inquit, videndum est voluntate domini induci pignus ita posse, ut in partem debiti sit obligatum. Si quis fideiubeat, cum res illius a debitore pro quo fideiussit pignori data sit, besuas esse obligatas. sane si postea sint eius res hypothecae datae,tacite solet conuentum accipi, ut perinde teneantur inuecta et inlata, ac si specialiter conuenisset, certe libertati huiusmodi pignus non officit idque et Pomponius probat: ait enim manumis
Abbreviated transcription (Latin):
castella plabea. purea oꝑcula puteoꝵ eptoma i  et u¬
stulas applumbata aut q̃ t̾ra continẽt᷑. ꝙͣuis nõ sr̃o
affixa eonĩ ẽẽconstat. Item constat sigilla colĩp
uille ẽe sea quo que ex edifficio detractas ut repo¬
naͣnt᷑m: edifficii stsat q̃ parat᷑a it  ut imponãt᷑ nõ

Expanded text:
Castella plumbea, putea, opercula puteorum, epitonia fistulis adplumbata aut quae terra continentur quamuis non sint adfixa aedium esse constat.Item constat sigilla, columnuillae esse.Ea, quae ex aedificio detracta sunt ut reponantur, aedificii sunt: at quae parata sunt ut impo
Abbreviated transcription (Latin):
mitti. condici e iᷤ pot̃. uł p̾sc̾ptis u̾bis agi ꝙ ⁊ inhiis q̃
dixiꝰ: cõuẽit. ¶Sed s iͤdẽdi t̾ ꝓͣnũ ut ẜuũ mũ ma¬
ens dedi de doso ime danda acronez iuł sc̃bit ¶Si igno¬
rans ĩ factũ cuule ¶ Qd̾si faciam ut des ⁊ postea ꝙͣ
feci cessas dare nuulla er̃ ciilis accõ ⁊ ideo de dolo dabr
¶S si facõ ut facias. ħ spes: tractam płres recipit nã
si pactisumꝰ ut tu auies debitore cartagĩe exigas
ego a tuo rome suł ut tu ĩmeo. ego ĩ tuosolo ediftioẽ
⁊ ego edifficam ⁊ tu cesses. i pore sp̃e mandatũ quo

Expanded text:
mitti, condici ei potest uel praescriptis uerbis agi: quod his quae diximus conuenit. sed si dedi tibi seruum, ut seruum tuum maens dedi, de dolo in me dandam actionem Iulianus scribit, si ignorans, in factum ciuilem.Quod si faciam ut des et posteaquam feci, cessas dare, nulla erit ciuilis actio, et ideo de dolo dabitur. sed si facio ut facias, haec species tractatus plures recipit. nam si pacti sumus, ut tu a meo debitore Carthagine exigas, ego a tuo Romae, uel ut tu in meo, ego in tuo solo aedificem, et ego aedificaui et tu cessas, in priorem speciem mandatum quo
Abbreviated transcription (Latin):
pulacõe ded uitas nõ deberi ¶ uerimiᷤ ꝓpoĩto uidẽd̾¬
est ne nõ tani fenerata peccĩna intlłigi debeat ꝙͣ qĩ
mandat᷑ int̾ eos coniractũ. insi quid ultra semis¬
sem ꝯsequturꝯ eẽti s uec ip̃iꝰ ꝗde sortis petitõnẽ
peccine credite fuiss ꝙͣdo si sempmiꝰ eam peccu

Expanded text:
pulationem deductas non deberi: verum in proposito videndum, ne non tam faenerata pecunia intellegi debeat, quam quasi mandatum inter eos contractum, nisi quod ultra semissem consecuturus esset: sed ne ipsius quidem sortis petitionem pecuniae creditae fuisse, quando, si Sempronius eam pe
Abbreviated transcription (Latin):
res explicari.snã si cauerit se restitituꝵ: ab soluet᷑.¬
Si u̾o dolo quide desiit posseidere Sñmo aus ope m
sus nõ possitrẽ ip̃am reituere tanti ꝯdempnabr̃.
e̾ ꝙͣn actor ĩlitẽ mrauentsic̃ inceteris irem accõibꝰ
Nam si tanti ꝯdempnat ꝯͣ eeͣt ꝙͣti debetiir. quid ꝓ¬
¶Interdũ ⁊ deftuctib arbitrari d iudex ut ex ꝗo
hs nichoata sit: ex eo tp̃e ⁊̃ de fruitib ꝯdempnet
¶quid eĩ si mĩoris sit p̾dĩ ꝙ̃ dẽbetur nam de ante¬
cedentib fructibꝰ nicħ pot̾. ꝓnũciare inẜi extent ͭ es¬

Expanded text:
res explicari: nam si caueret se restituturum, absoluitres explicari: nam si caueret se restituturum, absoluitsin uero dolo quidem desiit possidere, summa autem sus non possit rem ipsam restituere, tanti condemnabitur, quanti actor in litem iurauerit, sicut in ceteris in rem actionibus: nam si tanti condemnatus esset, quantum deberetur, quid p?Interdum etiam de fructibus arbitrari debet iudex, ut, ex quo lis inchoata sit, ex eo tempore etiam fructibus condemnet. quid enim si minoris sit praedium, quam debetur? nam de antecedentibus fructibus nihil potest pronuntiare, nisi exstent e
Abbreviated transcription (Latin):
thece datꝰ sit. deinde alluuione maior fr̃s sit. tom
obligatur. ¶Si nesciente dño res eiꝰ ypothete
data fit: deinde postea dñs ratum hu̾it: dd̾ ẽ ħ ip̃¬
ͣd uld̾ tempꝰ quo cõnent uoluntas aut̃ fere e¬
oꝵ deniũ ẜnabitur qui ⁊ pignori date post. ¶ Si
res ypothece data postea mutata fuerit eq̃ ypothe¬
caria accõ ꝯpent.ueluti de domo data ypotiete.
⁊ ort᷑o fco. It̃ si de leco dato couenit ⁊ dou iͣ ꝯͣ fc̃ã sin
It̃ si deloco dato d e m  de uineis in eo poĩtis. ¶ In uẽ¬
⁊dicacõneͫ pͣ igͣnoris q̃ritur antẽ de qua actũ ẽ
Epossideat is c̃ quo actũ est NNam si nõ possideat nei¬
⁊ dolo fec̾it quomimꝰ posside at ab solm d idi uero
possidear ⁊ aut pecũia soluat aut rẽ resituat
eq̃ ab soluendꝯessi nero neutt᷑ eoꝵ faciat cõdepna¬
Tcio seq̃tur ss si uelit restitu̾e. uec possit᷑. forte ꝙͣ tes
Labest ⁊ longe est uriu ꝓuniciis solet cautionib

Expanded text:
thecae datus sit, deinde alluuione maior factus est, totus obligabitur.Si nesciente domino res eius hypothecae data sit, deinde postea dominus ratum habuerit, dicendutempus, quo convenit. voluntas autem fere eorum demum servabitur, qui et pignori dare possunt. Si res hypothecae data postea mutata fuerit, aeque hypothecaria actio competit, veluti de domo data hypothecae et horto facta: item si de loco convenit et domus facta sit: item de loco dato, de de qua actum est, possideat is cum quo actum est. nam si non possideat nec dolo fecerit quo minus possideat, absolui debet: si uero possideat et aut pecuniam soluat aut rem restituat, aeque absoluendus est: si uero neutrum horum faciat, condemnatio sequetur. sed si uelit restituere nec possit forte quod res abest et longe est uel in prouinciis, solet cautionibus
Abbreviated transcription (Latin):
cumia saluã fecit tociꝰ pignoris cansquisꝙ poterit᷑
quis admit̾e ⁊ si in cibana nantaꝵ fuertt tredit᷑.
sme qubͣ ᷤ nauis salua ꝑuenirenõ poterat᷑ ¶ It
siquis ĩ merces sͥ obligatas creoiderit uel ut sal¬
ne fiant. uł ut naulũ exiosnatur: pocior erit hc
posterior sit.nam ⁊ ip̃m nanlũ potenciꝰ est̾ Tan¬
tñdem dicetut ⁊ si merces horreoꝵ uł aree uł uec¬
ture iumentoꝵ debent᷑. nam ⁊ ħi t poͣtencior erit¬

Expanded text:
cunia saluam fecit totius pignoris causam. quod poterit quis admittere et si in cibaria nautarum fuerit creditum, sine quibus nauis salua peruenire non poterat.Item si quis in merces sibi obligatas crediderit, uel ut saluae fiant uel ut naulum exsoluatur, potentior erit, licet posterior sit: nam et ipsum naulum potentius est.Tantundem dicetur, et si merces horreorum uel areae uel uecturae iumentorum debetur: nam et hic potentior erit
Abbreviated transcription (Latin):
creditori ii debitorez conanuendi sit. qr crediti ̃
accõ non sufficit ad id ꝙ deest ꝑseꝙ̃dũ. Qd̾ si en
int̾fetisset aut eluscass. ubi quidẽ eũ int̾feciss ad
⁊ auxilio p̾coris. ul̃ notat si ut geditoti noteret
uiuxit tenebitur. si merentẽ nõ tenebitur.

Expanded text:
creditori in debitorem constituenda sit, quia crediti ipsius actio non sufficit ad id quod deest persequendum? quid si eum interfecisset aut eluscasset? ubi quidem interfecisset, ad t auxilio praetoris.Ulpianus notat: si, ut creditori noceret, uinxit, tenebitur, si merentem, non tenebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
endum ita ut si post c̾tos ãnos uẽiret: p̾ciũ int̾ uos
coĩcaretur. abhorrere hoc ab area eo ꝙ hic dñs eẽ
non desunt qui pͥus fuit. competit igitur ꝓsocio
actõ. s ⁊ si forte pũm dñii tui ferero idem ẽẽ ꝙ in
area dictuꝵ. qr dinũ desunt ad pͥmũ dũm ꝑtinere.
Quio ergo ẽ: ĩfc̃m putat accõne iulianꝰ. daudã
idest p̾scͥptis ub̾. Ergo siquis aree dĩũ nõ t̃nstu¬
lerit s passꝰ sit te sic edifficare ut coĩtaret᷑. uł ip̃a
merces ĩ mare ꝓiecit. ulła tenetur accione. S si sã
cã id fetiss infactum. Si dolo: de dolo tenetur.¬
¶ Sed ⁊ siẜuũ quis alienũ spoliauerit isq frigore
mortuus sit. de uestim̃tis quide furti agipoterit. de
ẜ uouero ĩ fc̃m agend̾ tͥmĩali pena aduersꝰ eũ ser¬
uata. ¶ S ⁊ si calice argenteñ quis alienũ ĩpro

Expanded text:
endum ita, ut, si post certos annos uenisset, pretium inter nos communicaretur, abhorrere haec ab area eo, quod hic dominus esse non desinit qui prius fuit: competit igitur pro socio actio. sed si forte puerum dominii tui fecero, idem se quod in area dicturum, quia dominium desinit ad primum dominum pertinere. quid ergo est? in factum putat actionem Iulianus dandam, id est praescriptis uerbis. ergo si quis areae dominium non transtulerit, sed passus sit te sic aedificare, ut communicaretur uel ipsa merces in mare proiecit, nulla tenetur actione: sed si sine causa id fecisset, in factum, si dolo, de dolo tenetur.Sed et si seruum quis alienum spoliauerit isque frigore mortuus sit, de uestimentis quidem furti agi poterit, de seruo uero in factum agendum criminali poena aduersus eum seruata.S
Abbreviated transcription (Latin):
signifficacõne. S locatorẽ potiꝰ io uideri uoliuise
ut redemptor nõ solũ s ꝙ cãu udiss silua cedere
ꝓhib̾et ⁊ s uti curaret dare oꝑam ne quis cederet.
dũs infule qr edisficia uitiĩ facere diceret demolre¬
ret ea.Qesit᷑ est ꝙͣti lis exstimari deberet si ił qͥ to¬

Expanded text:
significationem, sed locatorem potius id videri voluisse, ut redemptor non solum, si quem casu vidisset silvam caedere, prohiberet, sed uti curaret et daret operam, ne quis caederet.  aedificia uitium facere diceret, demolierat eam: quaesitum est, quanti lis aestimari deberet, si is qui to
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ẽ pignoris noĩe retenta mancipia uõ hłab¬
mꝯ ⁊ derisꝰ est uerua mĩtis consultꝰ qui ꝑ fen e st i mõ¬
utoris herescum herede pupili transactone fc̃a cuĩ
ex ea maiorem ꝑtem soluiss in residuam ꝙͣnitatẽ pig¬
nus obligauit Quesitum est an in ueterem cõtrac¬

Expanded text:
tunc enim pignoris nomine retenta mancipia non liberabimus: et derisus Nerua iuris consultus, qui per fenestram monigestorum.Tutoris heres cum herede pupilli transactione facta, cum ex ea maiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obligauit: quaesitum est, an in ueterem contrac
Abbreviated transcription (Latin):
Epillus sine tutoris auc̾te date obligari¬
hi sui admĩstracõnẽ heaut sicuti nec donare eis
sum indeatmi pecunũ admĩstrare ¶ Eam quoq rẽ
gnoris accipete nõ pot̃. ut dimis piꝰ clandiano satm¬
no rpsit. Quid ergo si ẜ̃diũ quis migiosũ pigͦti
acceꝑit au exceptione ibouendꝰ sit ⁊ octauenꝯ pu¬

Expanded text:
pillus sine tutoris auctoritate hii sui administrationem habeant: sicut nec donare eis sum videatur peculium administrare. Eam rem, gnoris accipere non potest, ut divus Pius Claudio Saturnino rescripsit. quid ergo, si praedium quis litigiosum pignori acce
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Si p̾diũ ꝓ te obligauero deinde placũit ĩt̾ nos ut mͥ
fidenissore p̾stares nec facias meliꝯ ẽe dico p̾scͥptis ẜb¬
uenales exꝑmudos ded̾o ut si mitiduo displicinssent.
redderes tuq de sułtor iħiis cõcureris ⁊ uiteris. deide
ap̃ melam q̃ritur si mulas t̾ dedero ut exꝑiarit ⁊ si
placiuss emeres si displicuiss ut idies singłos adi¬
quid p̾stares. deinde mule a crassatorib fu̾int ab¬
late mtra dies exꝑimẽti quid erit p̾stand̾ ut f̃ p̾cim̃
⁊ m̃ces an m̾ces tm̃. ⁊ ait melant̾ee utr̃ ẽpcõ iam erͣt

Expanded text:
s. Si praedium pro te os. Si praedium pro te ofideiussorem praestares, nec facias, melius esse dico praescriptis uenales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde apud Melam quaeritur, si mulas tibi dedero ut experiaris et, si placuissent, emeres, si displicuissent, ut in dies singulos aliquid praestares, deinde mulae a grassatoribus fuerint ablatae intra dies experimenti, quid esset praestandum, utrum pretium et merces an merces tantum. et ait Mel
Abbreviated transcription (Latin):
deres rogauero ut apud mne relinquas ut ꝑicõrib
ostẽdore mox ħ ꝑierit ui ignis aut alia ui maiore
ꝑicł̃m me mĩme p̃statuꝵ ex quo apparet um ꝑ qpsi¬
stodiam aome ꝑtinere. ¶ Siqͣuis sponsiõis cã anii¬
los acͣcepit᷑ nec reddit unctori p̾sc̾ptis u̾b̾ acc̃o mneũ
competit nec ei recipienda est sabim opĩo qui ꝯdici
inhoneitaca sponlioins fuit᷑. sui anuli dũ taxat re
ut dares titio si fũgitiuũ meũ reduxisset. ne ded̾is.
qr nõ reduxit. si petumiã mͦ nõ reddas meliꝯ est pre¬
scͥptis u̾bis ageresuõ eĩ ambo peccumiam ego ⁊ fugi¬
tiuariꝰ deposuimꝰ ut qiͣ apud seq̃stre sit depołtũ¬
Idem. ROgasti me ut tͥ mĩmos mutuos darem
Ego cũm nõ hr̃e dedi t̾ rẽ uendenda ut x̾cõuteroris
si nõ uendidisti aut uẽdidisti quid̾m peceu̾ia aut̃ ñ
accepisti mutua utiliꝯ est ita agere ut labeo ait p̾¬
scͥptis u̾bis qĩ negocio quodã int̾ nos gesto ꝓpͥn cõtͣctꝰ¬

Expanded text:
deres, rogauero, ut ea apud me relinquas, ut peritioribus ostenderem, mox haec perierint ui ignis aut alia maiore, periculum me minime praestaturum: ex quo apparet utique custodiam ad me pertinere.Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum competit: nec enim recipienda est Sabini opinio, qui condici inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat reput dares Titio, si fugitiuum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam mihi non reddas, melius et praescriptis uerbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitiuarius deposuimus, ut quasi apud sequestrem sit depositum Rogasti me, ut tibi nummos mutuos darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem vendendam, ut pretio utereris. si non vendidisti aut vendidisti quidem, pecuniam autem non accepisti mutuam, tutius est ita agere, ut Labeo ait, praescriptis verbis, quasi negotio quodam inter nos gesto proprii contractu
Abbreviated transcription (Latin):
si non fint ei qli pignus dabat debita.ca ninuo¬
postea cebitori dĩno quesito difficiliꝯ cre amur¬
ditori qui nõ ignorauit alienũ utił accõ mu¬
dabitur. s faciliꝯ erit possidenti retencio ¶ Seruo
pignori dato pecculiũ eiꝯ creditorcit ᷑ ꝯuencõne
pignori datetur uoiatim᷑ ut fructus quoq pig¬
ri ẽent ꝯueint eos ꝯsũptos bono fideiemptor uti¬
li ẜiana restituere nõ cogetur spign̾oris ⁊ eĩ
ab intencõne dñii seꝑatur ꝙ infr̃ctib dissiłe est
qui nũcꝙͣ debitoris fu̾t ¶ Pacto placint ut ad
diem usuris nõ solutis fructꝰ ypothetaꝵ ĩusuris
in exordio mĩores ĩstipłatu uenetĩt. nõ ẽẽ tam̃¬

Expanded text:
si non fuit ei qui pignus dabat debita, postea debitori dominio quaesito difficilius creditori, qui non ignorauit alienum, utilis actio dabitur, sed facilior erit possidenti retentio.Seruo pignori dato peculium eius creditor citra conuentionpignori daretur, nominatim, ut fructus quoque pignori essent, conuenit. eos consumptos bona fide emptor utili Seruiana restituere non cogetur: pignoris etenim ab intentione dominii separatur: quod in fructibus dissimile est, qui numquam debitoris fuerunt. Pacto placuit, ut ad diem usuris non solutis fructus hypothecarum usuris  exordio minores in stip
Abbreviated transcription (Latin):
mĩstrat nuituã peccumiã ꝓ ea accpiat pot̃ rẽ eiꝰ obli¬
gare. ¶Si. n oͣaim ℥. fc̃a sit ninfumidũ ant ĩ edes
auquis iuducatur eo us retin possõnẽ pignoris io¬
co donec illi pecuma soluatur cuni ĩusuras fr̃ctus
ꝑcipiat aut locarido aut ip̃e ꝑcipiendo hĩtãdoq ita¬
q si amiẜit possõne sol iufactũ accõne uti ¶usꝰ

Expanded text:
m pro ea accipiat, potest rem eius obligare.Si ἀντίχρησις facta sit et in fundum aut in aedes aliquis inducatur, eo usque retinet possessionem pignoris loco, donec illi pecunia soluatur, cum in usuras fructus percipiat aut locando aut ipse percipiendo habitandoque: itaque si amiserit possessionem, solet in factum actione uti.Usus
Abbreviated transcription (Latin):
cõnẽ suffic̾e ad obligacõne pignoꝵ. S ea q̃ exbõis
defuicti non fu̾nt s postea abhr̃ede eiꝰ ex alia cã
adquisita fr̃ uenditari nõ posse a creditore testato¬
ris. ¶ Si mãcipia ĩcãm pignoris cecid̾ũt ea quo
q̃ ex hus nata st: eodem iure hñda st̃. Qd̾ tñ dixiꝰ
⁊̃ ad agnata teneri sie sp̃alr de ħus cõuenetit
su nõita ꝓcedit si dũiũ eoꝵ ad eum ꝑuenit qui os¬
ligaunt uł hr̃edem eiꝯ Ceteꝵ si apno aliũ dñm pe

Expanded text:
sed ea, quae ex bonis defuncti non fuerunt, sed postea ab herede eius ex alia causa adquisita sunt, vindicari non posse a creditore testatoris. Si mancipia in causam pignoris ceciderunt, ea quoque, quae ex his nata sunt, eodem iure habenda sunt. quod tamen diximus etiam adgnata teneri, sive specialiter de his convenerit sive non, ita procedit, si dominium eorum ad eum pervenit qui obligavit vel heredem
Abbreviated transcription (Latin):
int a potate n a poliet pignora ipe possideat
qiͣ satufacturꝰ creditorib nec satisfecit modi hr̃s
debitoris ꝑatꝰ ẽ soluere creditorib. Quero an
pigora fideiorrestitue cegendꝰ sit. Mod̾.¬
ix. cogent ẽẽ ¶ Dat̾ seio emãcipato filio fac̾e
ꝑsuasit. ut qr muituã ꝙͣutate acciꝑet a septicio
an seicͫꝰ inter cet̾a bona ⁊̃ hanc domũ nire optĩo
ris mecnere ex ħ solo ꝙ madante patre ma

Expanded text:
t ante quam solueret pignora ipse possideat quasi satisfacturus creditoribus, nec satisfecit: modo heres debitoris paratus est soluere creditoribus: quaero, an pignora fideiussor restituere cogendus sit.Modit cogendum esse.Pater Seio emancipato filio facile persuasit, ut, quia mutuam quantitatem acciperet a Septicio an Seius inter cetera bona etiam hanc domum iure optimo  metuiri ex hoc solo, quod mandante patre man
Abbreviated transcription (Latin):
eum locũ unde exemisse replerem. exemi net re¬
n e  cesti compet̾e. Sĩ ante uendidisti cretam:
exuendito ages. Qd̾ si post exẽpcõe crete repleu̾o:
uec pacieris me cretam tollere tuut agã ad exhibẽd̾
qr in ea fc̃a est c̃ uoluutate tua exempta sit ¶ ꝑmi¬
sisti michi ut sererẽ infundo tuo ⁊ fr̃ctꝰ tollere s nͨ
pareris me frucns tollere nullã uiris cnuł accõnẽ
ẽẽ aristo ait an infactũ dari debeat delib̾ari posse. s

Expanded text:
eum locum, unde exemissem, replerem: exemi nec reeum locum, unde exemissem, replerem: exemi nec renem incerti competere: si autem uendidisti cretam, ex uendito age‹s›. quod si post exemptionem cretae repleuero nec patieris me cretam tollere t‹u›, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum uoluntate tua exempta sit. Permisisti mihi, ut sererem in fundo tuo et fructus tollerem: seui nec pateris me fructus tollere. nullam iuris ciuilis actionem esse Aristo ait: an in factum dari debeat, deliberari posse: sed
Abbreviated transcription (Latin):
cione ẽe. iitactu tame᷑ agend̾ ẽẽ. ¶ Siglans ex
arbore tua ĩ meũ fund̾ cadat eamq ego ĩmisso pe¬
core depascã aristo sẽbit nõ sͥ occurere łima accõe
qua exꝑiri possis. Nam neq ex. lege xii. tabłarũ
de pastu pecoris qr nõ ĩ tuo pascit᷑. nͣ depauꝑie neq.
t lari moietr eos dñis ubi celentur que res. nõ fac̃
uos fures suolent ⁊̃ m̾cede huis rei actiꝑe ⁊ sic in¬
dicare nec uidetur illicitũ ẽẽ ħ ꝙ datur. qre qui acci¬
pit: qr ob cãm accipit:nec ĩꝓbã cãminõ tiuie̾t᷑ ꝯdc̃r̃o¬
nemsquid si solutũ quide nicħ est. s paccõ int̾cessit
obindiciũ. ħ est ut si indicass ad pp̾heusꝯq ẽet. fu¬
gitiuus certũ aliquid daret᷑ indeamꝰ au possit ag̾e
Et quidez ꝯnẽcõ ista nõ est mida ut quis dicat ex
pacto accõne nõ oriri. s ht̃ inseꝰ negoeiũ aliqd̾
tecolo accõne cõpet̾e dicat ut dolꝰ aliquis arguat

Expanded text:
tionem esse, in factum tamen agendum.Si gla‹n›s ex arbore tua in meum fundum cadat eamque ego immisso pecore depascam, Aristo scribit non sibi occurrere legitimam actionem, qua experiri possim: nam neque ex lege duodecim tabularum de pastu pecoris quia non in tuo pascitur neque de pauperie neque de celari, indicare eos dominis ubi celentur: quae res non facit eos fures. solent etiam mercedem huius rei accipere et sic indicare, nec uidetur illicitum esse hoc quod datur. quare qui accepit, quia ob causam accepit nec improbam causam, non tiolutum quidem nihil est, sed pactio intercessit ob incidium, hoc est ut, si indicasset adprehensusque esset fugitiuus, certum aliquid daretur, uideamus, an possit agere. et quidem conuentio ista non est nuda, ut quis dicat ex pacto actionem non oriri, sed habet in se negotium aliquod: olo actionem competere dicat, ubi dolus aliquis arguatu
Abbreviated transcription (Latin):
ronem. ¶ Guncꝙͥ pignori cõmodi sũ ĩcõmodi
fortihito atceiłit idad debitore ꝑtiner. ¶ Sires
pignorta n retituat᷑ lis aduersꝰ possessorem
erit exstimanda ¶s utiq alr̃ adu̾sꝰ ip̃m debito¬
rera. alr̾ aduersꝰ quõius possõre Nam aduersꝰ
debitore nõ pluris ꝙͣ quanti d qr nõ plur n ͭ i tẽ.
iebito ꝯsequtꝰ creditor fu̾it restitu̾e d debitori
res exteto: expostsco pigna directo quider nõ cõua¬
lescit. s utił pig noratusa dibitur creditori. Idẽ
it recte pot̾it. ¶ ꝑ ignoris obligõ ⁊̃ int̾ ab sentes

Expanded text:
onem.Quidquid pignori commodi siue incommodi fortuito accessit, id ad debitorem pertinet.Si res pignerata non restituatur, lis aduersus possessorem erit aestimanda, sed utique aliter aduersus ipsum debitorem, aliter aduersus quemuis possessorem: nam aduersus debdebito consecutus creditor fuerit, restituere debet debitori res exstitero, ex postfacto pignus directo quidem non convalescit, sed utilis pigneraticia dabitur creditori. Idem re recte poterit. Pignoris obligatio etiam inter absentes
Abbreviated transcription (Latin):
q fapłonis cõclussĩ non fuiss. Si taiẽ lex ꝯtractus
non lateret p̾scͥptis u̾bis icerti ⁊ hic agi posse nec in¬
deri nudũ pactũ interuenisse quotiẽs c̾ta lege dari
nupleat incerti accõe tenebitur. Itaq offs iudicis
non uetꝰ obligatõ restaurabitur s ꝑiissa ꝑstabiõ
fr̃ctum legauit ħredis bona ab eiꝯ̃ creditorib diat᷑
Quero an ab ħrede mlris peccũia q̃ fruẽdi cã dataẽ

Expanded text:
ationis conclusum non fuisset, si tamen lex contractus non lateret, praescriptis uerbis incerti et hic agi posse, nec uideri nudum pactum intervenisse, quotiens certa lege dari impleat, incerti actione tenebitur. itaque iudicis officio non vetus obligatio restaurabitur, sed promissa praestabitur fructum legauit: heredis bona ab eius creditoribus distrquaero, an ab herede mulieris pecunia, quae fruendi causa data
Abbreviated transcription (Latin):
p̾tor in eo ꝙ legi deest. ꝙ facit ĩlege acquilia redẽ¬
do accões infactũ accomodatas Iegi acqlie. idq utili¬
dos uendidit ⁊ iuendicõne comp̾hensũ ẽ ꝯueise
int̾ eos si ei impta eẽt desisset ut eos fundos si ip̃e
uellet eod̾ p̾cio muls insc̾t̾et. uiro ĩfactũ existĩo
indicium eẽ reddendu. idq ⁊ in aliis ꝑsonis obẜ¬
ut quo plures uendidisses sͥ hr̃es. placet n mãdati o¬
ao sqr ⁊ mandata gratinta ẽẽ debẽt ¶ ⁊ societas nõ ur̾
contrarta in eo qui te nõ admisit sociĩ distraciõis

Expanded text:
eest: quod facit in lege Aquilia reddendo actiones in factum accommodatas leg‹i› Aquiliae, idque utilidos uendidit et in uenditione comprehensum est conuenisse inter eos, si ea nupta ei esse de‹s›isset, ut eos fundos, si ipse uellet, eodem pretio mulier transcriberet uiro: in factum existimo iudicium esse reddendum idque et in aliis personis obut, quo pluris uendidisses, tibi haberes, placet neque mandati sto, quia et mandata gratuita esse debent, et societas non uidetur contracta in eo, qui te non admisit socium distractionis,
Abbreviated transcription (Latin):
EA que non dum at futura tũ st: ypothete daripos¬
sunt. ut fr̃ieꝰ pendentes partus ancille. fetus petoꝵ
⁊ ea que nascuntur. sint ypothece obligat sidemq¬
ẜuans est siue dñs fundi cõuenerit. aut deusu
ꝯuemienciã ꝑtinet que spalr̃ fcã est. nõ ad ille qe
fuissent obligate. ¶Qui res suas iã obligaue¬
rant ⁊ alii ẜc obligant creditori. ut effugiat
p̾dic̾e solent alii uulli rem obligata ee ꝙͣ forte
lutio ticõ ut inuio excedit pͥorem obligõne
res sit obligata ut sit pignori ypothere ue id ꝙ
pluris est aut solidũ c̃ p̾mo debito lib̾ato. res fue¬
rits de quo indend̾ est utr̃ ħ ita le heat Si ⁊ cõue¬

Expanded text:
Et quae nondum sunt, futura tamen sunt, hypothecae dari possunt, ut fructus pendentes, partus ancillae, fetus pecorum et ea quae nascuntur sint hypothecae obligata: idque seruandum est, siue dominus fundi conuenerit aut de usuem pertinet, quae specialiter facta est, non ad illam, quae ecialiter hae res fuissent obligatae. Qui res suas iam obligaverint et alii secundo obligant creditori, ut effugiantpraedicere solent alii nulli rem obligatam esse quam forte Lucio Titio, ut in id quod excedit priorem obligationem res sit obligata, ut sit pignori hypothecaeve id quod pluris est: aut solidum, cum primo debito liberata res fuerit? de quo videndum est, utrum hoc ita se habeat, si et conve
Abbreviated transcription (Latin):
dan tractatꝰ inspici pot̃ qui nihus competit spẽb
Aut eĩ do t̾ ut des. Aut do ut facias. Aut facio ut des
Aut facio ut facias. In quib queritur que obligõ
nascitur. Et siquide peccũia demut rem accipiã
empcõ ⁊ uendicõ est. Sin at̾ rẽ do ut rẽ accipiã qr¬

Expanded text:
dati tractatus inspici potest. qui in his competit speciebus: aut enim do tibi ut des, aut do ut facias, aut facio ut des, aut facio ut facias: in quibus quaeritur, quae obligatio nascatur.Et si quidem pecuniam dem, ut rem accipiam, emptio et uenditio est
Abbreviated transcription (Latin):
tam ꝙ datum est qiͣ obrẽ datũ renon sequta. Sed
si cyphos t̾ dedi ut stichũ mͣchi dares: ꝑicło meo sti¬
chꝰ erit actu ꝯũ taxat culꝑã p̾stare cebes ¶ Explicim
ẽ articłs ille do ut des. ¶ At cum do ut facias si ta¬
le sit factũ qd̾ lexari soleat putaut tabulam pĩgas
peccima data lecatõ erit sicut᷑ suꝑiore cau emꝑtio

Expanded text:
sed si scyphos tibi dedi, ut Stich‹u›m mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des.At cum do ut facia‹s›, si tale sit factum, quod locari solet, puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio erit, sicut superiore casu emptio
Abbreviated transcription (Latin):
modi dãpno te afficeret. ¶ Ueliculũ conduxisti
ut homis tuuã portaret ⁊ secũ iͣteͣr fac̾es. Ett̃ p̃tẽ
trasiret. tedemptor eiꝰ pontis portoriũ ab eo exĩ¬
gebat  Querebatur an ⁊̃ ꝓ ip̃a sola reca portoriũ da¬
tus fu̾it. Puto si pottoriũ mulio nõ ignorant ⁊ ea
se transiturum c̃ nehicłm locaret mulionͣie p̾sta¬
redebere. ¶Rerum custodia quã horreariꝯ cõ¬
ductorib p̾stare deb̾et lcͣtͣatoꝵ ẽ totoꝵ horreoꝵ hor¬
reario p̾stare nõ debere ꝑuto isi ĩ locãdo aliter cõ¬
eẽt comp̾henssĩ ut uineas pon̾et: nicħoꝰ infundo ui
ãmris ag̾ locari ceꝑat sq̃sitũ est dñs si istũ colonũ
fimdo eiettii pensionũ debitaꝵ noĩe ꝯuẽiat an sũꝑ¬

Expanded text:
iculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portorium ab eo exigebat: quaerebatur, an etiam pro ipsa sola reda portorium daturus fuerit. puto, si mulio non ignorauit ea se transiturum, cum uehiculum locaret, mulionem praestare debere.Rerum custodiam, quam horrearius conductoribus praestare deberet, locatorem totorum horreorum horreario praestare non debere puto, nisi si in locando aliter conesset comprehensum, ut uineas poneret, nihilo minus in fundo uinannuis ager locari coeperat. quaesitum est, si dominus istum colonum fundi eiectum pensionum debita
Abbreviated transcription (Latin):
non possumꝯ m̃enire. Facile descendemꝰ
ad eas que infactum appłłantur. S ne res exẽplis
egeat paucis agam.Dno merciũ ĩ magr̃m nauis
sisit inc̾tum utr̃ naue cõduxerit. an merces uehẽ¬
das locai̾nt cuulez accõnez infactũ ee canda labr̾ sc̃¬
bit. ¶It sqͦs pcii exploraandi gra iom tracat ueq
depoĩtu neq cõmodat̃ erit. S nõ exhibita fide ĩfc̃m
garia atq usitata acc̃onũ nõia: p̾scͥptis u̾b̾ agẽd̾ ẽ.¬

Expanded text:
non possumus, facile descendemus ad eas, quae in factum appellantur. sed ne res exemplis egeat, paucis agam.Domino mercium in magistrum nauis, si sit incertum, utrum nauem conduxerit an merces uehendas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit.Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum erit, sed non exhibita fide in factgaria atque usitata actionum nomina, praescriptis uerbis agendum e
Abbreviated transcription (Latin):
comꝑatur. cnm legata quide aliter ualere non:
post̃ ꝙ si testamens ratũ ẽẽ constaret. ¶Euĩuero fr̃.
pes ut ⁊pignꝯrecte sit acceptũ nec tam̃ ab ep lis bñ
emstituta ¶ ꝑ iuriã uictꝰ apud uiditẽ rẽ ꝙ peciert
postea pignori obligauit nõ plus iuris hr̃e creditor
pot̃ ꝙͣ ht qui pigna dedit. Ergo sb̾mo ue bit̾ rei iudi¬
cate exceptõe tam ⁊ si maxime mullã ꝓpa qͣm micit¬

Expanded text:
ta quidem aliter ualere non possunt, quam si testamentum ratum esse constaret: enimuero fieri potest, ut et pignus recte sit acceptum nec tamen ab eo lis bene instituta.Per iniuriam uictus apud iudicium rem quam petierat postea pignori obligauit: non plus habere creditor potest, quam habet qui pignus dedit. ergo summouebitur rei iudicat