comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tium extimuisset. uictor aut fede fugiendum: aut
miserabiliter cadendum fuit: Necduces quidem copiaꝵ
sua laude fraudandi sunt: quippe uulnera quae quisq
excepit indicia uirtutis sunt. ephestionis brachuam
hasta ictum est: perdica & cenos & menidas. sagutis ꝓ¬
pe occisi: & si uere existimare macedones qui tunc erãt
uolumus fatebimur & regem talibus ministris: & illos
tanto rege fuisse dignissimos¬
UAE IN TERIM DUCT¬
& imperio alexandri: uel in grecis: uł
illiricis: ac tracia gesta sunt. si qua su¬
is temporibus reddere uoluero in terrũ¬
pendae sunt resasi&e: quas utiq ad fugã
mortemq darii uniuersas in conspectu  & sicut inter se
coherent: ita opere ipso coniungi: haud paulo aptius uide¬
ri potest. lgitur quae praelio apud harbellam coniuncta sũt
ordiar dicere. Darius media fere nocte harbelam ꝑue¬
iut: eodemq magnae partis amicoꝵ eius ac militum fu¬
gam fortuna compulerat: quibus conuocatis exponit.

Expanded text:
tium extimuisset, victori aut foede fugiendum aut miserabiliter cadendum fuit. Ne duces quidem copiarum sua laude fraudandi sunt. Quippe vulnera, quae quisque excepit, indicia virtutis sunt: Hephaestionis brachium hasta ictum est, Perdicca et Coenos et Menidas sagittis prope occisi. Et, si vere aestimare Macedonas, qui tunc erant, volumus, fatebimur et regem talibus ministris et illos tanto rege fuisse dignissimosuae interim ductu imperioque Alexandri vel in Graecis vel Illyriis ac Thraecia gesta sunt, si suis quaeque temporibus reddere voluero, interrumpendae sunt res Asiae, quas utique ad fugam mortemque Darei universas in conspectum dari et, sicut inter se cohaerent, ita opere ipso coniungi haud paulo aptius videri potest. Igitur, quae proelio apud Arbela coniuncta sunt, ordiar dicere. Dareus media fere nocte Arbela pervenerat, eodemque magnae partis amicorum eius ac militum fugam fortuna conpulerat. Quibus convocatis exponit
Abbreviated transcription (Latin):
eorum cum liberis: & pelicibus habitant: hic quoq: oracu¬
lum est: Ultima munimenta satellitum armigeror uꝰ sedes
erant: Est & aluid ammonis nemus. In medio habent fon¬
tem aquem solis aqͣ uocant: sublucis ortu tepida. tuis ma

Expanded text:
eorum cum liberis et pelicibus habitabant — hic quoque dei oracueorum cum liberis et pelicibus habitabant — hic quoque dei oraculum est —, ultima munimenta satellitum armigerorumque sedes erant. Est et aliud Hammonis nemus: in medio habet fontem — Solis aquam vocant —: sub lucis ortum tepida ma
Abbreviated transcription (Latin):
cedentium iterq mostrantium ritu:Tandem ad sedẽ
consecratam deo uentum est. Incredibile dictu: inter ua-¬
stas solitudines:ita undiq ambientibus ramis: uix indẽ¬
sam umbram cędente sole contecta est: multi fontes dulci¬
bus aquis: passim manantibus alunt siluas: celi quoq mi¬
ra temperies: uerno tempori maxime similis: omnes ãni
partes pari salubritate percurrit: Accole sedis sunt ab o¬
riente.proximi ethyopum:in meridiem uersin arabes
spectant: trogoditis cognomen est: hoꝵ regio usq adru-¬
brum mare excurrit at qua uergit ad occidentem: Alri
ethyopes coluñ: quos sẏmuos uocant. ã septentrione na-¬
xamones:sunt gens syrtica. nauigioꝵ spoliis questuosa
uippe obsident litora: & estu destituta nauigia: notis
sibi uadis occupant: Incole nem oris quosammonios
uocant: dispersis tuguriis habitant: medium nemus pro
arce habent:triplici muro circumdatum:Prima muni¬
tio tyrannoꝵ ueterem regiam clausit: In proxima cõiuges

Expanded text:
centium iterque monstrantium ritu. Tandem ad sedem consecratam deo ventum est. Incredibile dictu, inter vastas solitudines sita undique ambientibus ramis vix in densam umbram cadente sole contecta est, multique fontes dulcibus aquis passim manantibus alunt silvas. Caeli quoque mira temperies, verno tepori maxime similis, omnes anni partes pari salubritate percurrit. Accolae sedis sunt ab oriente proximi Aethiopum. In meridiem versam Arabes spectant — Trogodytis cognomen est —: horum regio usque ad Rubrum mare excurrit. At qua vergit ad occidentem, alii Aethiopes colunt, quos Simos vocant. A septentrione Naamones sunt, gens Syrtica, navigiorum spoliis quaestuosa: quippe obsident litora et aestu destituta navigia notis sibi vadis occupant. Incolae nemoris, quos Hammonios vocant, dispersis tuguriis habitant: medium nemus pro arce habent, triplici muro circumdatum. Prima munitio tyrannorum veterem regiam clausit, in proxima coniuges
Abbreviated transcription (Latin):
plures contrahi poterant bactra perfugit: Caeteri proxi¬
mos montes occupauerunt:Fraerupta rupes est qua spec¬
tat occidentem: eadem qua uergit ad orientẽ: leuiore
submissa fastigio:multis arboribus obsita: peremnẽ habet
fontem: ex quo large aque manant:circuitus eius.xxxii.
stadia cõprehendit: inuertice herbidus campus: In hoc'
multitudinem ibellem considere iubent: ipsi qua rupe
erat: arboꝵ truncos & saxa obmoliunt.XIIi.armata erãt
Inhoꝵ obsidione cratere relicto: ipse satabarzanem sequi
festinat: & quia longius eum cognouerat: ad expugnã¬
dos eos qui edita montium occupauerant rediit:Ac pri¬
mo expugnari iubet quicquid ingredi posset: Deinde ut
occurrebant inuiae cotes: praeruptae rupes: irritus labor
debatur obstante natura. Ille ut erat animi semper ol¬
luctantis difficultatibus: cum & progredi arduum: et
euerti periculosum ess&: uersabat se adomnes coqitat¬
nes: aliud atq aliud ita ut fieri solet: ubi prima quet:

Expanded text:
 contrahi poterant — Bactra perfugit, ceteri proximos montes occupaverunt. Praerupta rupes est, qua spectat occidentem, eadem, qua vergit ad orientem, leniore summissa fastigio : multis arboribus obsita perennem habet fontem, ex quo large aquae manant. Circuitus eius XXX et duo stadia conprehendit. In vertice herbidus campus: in hoc multitudinem inbellem considere iubent. Ipsi, qua rupes sedit, arborum truncos et saxa obmoliuntur. XIII milia armata erant. In quorum obsidione Cratero relicto ipse Satibarzanen sequi At, quia longius abesse eum cognoverat, ad expugnandos eos, qui edita montium occupaverant, redit. Ac primo repurgari iubet, quidquid ingredi possent, deinde, ut occurrebant in viae cotes praeruptaeque rupes, inritus labor videbatur obstante natura. Ше, ut erat animi semper obluctantis difficultatibus, cum et progredi arduum et reverti periculosum esset, versabat se ad omnes cogitationes aliud atque aliud — ita ut fieri solet, ubi prima quaeque
Abbreviated transcription (Latin):
aut reparare que amisi: aut honesta morte de fungi.
Nisi forte satius expectare uictoris arbitrium: & marei
& matienis exemplo praecarium accipere regnum na¬
tionis unius: ut iam malit ille suae gloriae: quã ire obseꝗ
Nec dii siuerint:ut hoc decus mei capitis:aut demere mihi
quisquam: aut condonare possit:ne hoc imperium uiuuᷤ
camittam: ldemq erit regni mei qui spiritus finis: Si
iohic animus:si haer lex nulli non parta libertas est:ne

Expanded text:
aut reparare, quae amisi, aut honesta morte defungi? aut reparare, quae amisi, aut honesta morte defungi? Nisi forte satius est expectare victoris arbitrium et Mazaei et Mithrenis exemplo precarium accipere regnum nationis unius, ut iam malit ille gloriae suae quam irae obsequi. Nec di siverint, ut hoc decus mei capitis aut demere mihi quisquam audeat aut condonare, nec imperium vivus amittam, idemque erit regni mei, qui spiritus finis. Vobis si hic animus, si haec lex, nulli non parta libertas est. Ne
Abbreviated transcription (Latin):
stram & fidem expertus. magis cõniti debeo ut dignus ta¬
libus amicis sim: quã dubitare anuestri similes adhuc si¬
tis: extot milibus quȩ sub imperio fuerunt meo:bis me
uictum:bis me fugientem persecuti estis: fides uestra &
constantia ut regem me esse credam facit.Proditores &
transfuge in urbibus meis regnant: Non hercule quia tã¬
to honore digni habentur. sed ut premiis eorũ uestri sol¬
licitentur animi: meam fortunam tamen quã uictoris ma¬
luistis sequi: dignissimi: quibus si ego non possum: dii pro
me gratiam referant. & me hercule referent. Nulla erit
tam surda posteritas. nulla tam ingrata fama: quae non
in caelum uos debitis laudibus ferat.Itaq: etiam si consiliṽ
fuge: a qua multum abhorret animus agitassem: uestra
tamen uirtute fretus obuiassem hosti:Quousq enim in
regno exulabo: & per fines imperii mei ecternum et ad¬
uenam patiar regem: cum liceat experto belli fortunã

Expanded text:
stram et fidem expertus magis etiam coniti debeo, ut dignus tastram et fidem expertus magis etiam coniti debeo, ut dignus talibus amicis sim, quam dubitare, an vestri similes adhuc sitis. Ex tot milibus, quae sub imperio fuerunt meo, bis me victum, bis fugientem persecuti estis. Fides vestra et constantia, ut regem me esse credam, facit. Proditores et transfugae in urbibus meis regnant, non, hercule, quia tanto honore digni habentur, sed ut praemiis eorum vestri sollicitentur animi. Meam fortunam tamen quam victoris maluistis sequi, dignissimi, quibus, si ego non possim, dii pro me gratiam referant. Et, mehercule, referent. Nulla erit tam surda posteritas, nulla tam ingrata fama, quae non in caelum vos debitis laudibus ferat. Itaque etiam si consilium fugae, a qua multum abhorret animus, agitassem, vestra tamen virtute fretus obviam issem hosti. Quo usque enim in regno exulabo et per fines imperii mei fugiam externum et advenam regem, cum liceat experto belli fortunam
Abbreviated transcription (Latin):
peruenerat: caput mediae d urbs haec: nunc tenent p¬¬
arthi: eaq: estiua agentibus sedes est: adire deinde ba¬
Etra decreuerat:sed ueritus ne celeritate alexandri occu¬
paretur:consilium iterq mutauit:Aberat ab eo alexã¬
er stadia. Md. Sed iam nullum interuallum aduersus
uelocitatem eius:satis longum uidebatur.Itaq praelio
magis quã suge se praeparabat.xxxx̃. peditum sequeban¬
tur.in quibus gretoꝵ erãt. iiii. fideliter erga regem ad ul¬
timum inuicta: Funditoꝵ quoq & sagutarioꝵ manus
iiĩ. expleuerat: Paeter hos . iiĩ. &. ccc. equites erant ma-¬
xime parthienoꝵ.Bessus preerat bactriane regionis prae¬
fectus. Cum hoc agmine darius: paulum declinauit uia
militari: iussis precedere licis impedimentoꝵ custodib
Consilio deinde aduocato:Si cum ignauis inquit & pluris
qualemcumq uitam honesta morte extimantibus me for¬
tuna iunxisset:tacerem potius quã frustra uerba consume¬
rem. Sed maiore quã uellem documento: & uirtutẽ ue¬

Expanded text:
pervenerat. Caput Mediae urbs haec: nunc tenent Parthi, eaque aestiva agentibus sedes est. Adire deinde Bactra decreverat, sed veritus, ne celeritate Alexandri occuparetur, consilium iterque mutavit. Aberat ab eo Alexander stadia MD, sed iam nullum intervallum adversus velocitatem eius satis longum videbatur: itaque proelio magis quam fugae se praeparabat. XXX milia peditum sequebantur, in quibus Graecorum erant mi milia fide vetere erga re gem ad ultimum invicta. Funditorum quoque et sagittariorum manus IIII milia expleverat: praeter hos III milia et CCC equites erant, maxime Bactrianorum. Bessus praeerat, Bactrianae regionis praefectus. Cum hoc agmine paulum declinavit via militari iussis praecedere lixis inpedimentorumque custodibus. Consilio deinde advocato: “Si cum ignavis,” inquit, “et pluris qualemcumque vitam quam honestam mortem aestimantibus fortuna me iunxisset, tacerem potius quam frustra verba consumerem. Sed maiore, quam vellem, documento et virtutem ve
Abbreviated transcription (Latin):
Accipiunt deinde eum campi quos clementiore alueo pre¬
terit. nam nauium patiens. de. sunt stadia mollioris soli'
per quod leni tractu aquarum persico mari se insinuat.
Amne superato: cum. uiiii.d. peditum: & agrianis satrianiq
graecorum mercennariis: tribus milibus. additis tracum
in regionem uxiorum pexuenit:Finitima susis est: & in
primam persidem excurrit.artum inter se & susianos
aditum relinquens. Madates erat regionis praefectus:
haud sane orporum:homo quippe ultima pro fide ex

Expanded text:
Accipiunt deinde eum campi, quos clementiore alveo praeterit, iam navium patiens. DC sunt stadia mollioris soli, per quod leni tractu aquarum Persico mari se insinuat. Amne superato cum vnn milibus peditum et Agrianis sagittariisque atque Graecorum mercennariorum tribus milibus additis mille Thracum in regionem Uxiorum pervenit. Finitima Susis est et in primam Persidem excurrit artum inter se et Susianos aditum relinquens. Medates erat regionis praefectus, haud sane temporum homo: quippe ultima pro fide ex
Abbreviated transcription (Latin):
hil autem potest esse diturnum: cui non subest ratio.
licet felicitas aspirare uideatur: tamen ad ultimum
temeritati non sufficit: praeterea breues et mutabi¬
les uices rerum sunt: fortuna nunquã simpliciter in¬
dulget: forsitan ita dii facta ordinauerunt: ut persa¬
rum imperium quod secundo cursu: per.ccxxx. an¬
nos ad sũuͣm fastigium euexerant: magno motu con¬
terent: potius quã affligerent: admonerentq nos fi¬
gilitatis human&e: cuius nimia in prosperis rebus obliuio
est: modo grecis ultro bellum inferebamus: nunc in se¬
dibus nostris propulsamus illatum. Iactamur inuicẽ

Expanded text:
hil autem potest esse diuturnum, cui non subest ratio. hil autem potest esse diuturnum, cui non subest ratio. Licet felicitas adspirare videatur, tamen ad ultimum temeritati non sufficit. Praeterea breves et mutabiles vices rerum sunt, et fortuna numquam simpliciter indulget. Forsitan ita dii fata ordinaverint, ut Persarum impe- rium, quod secundo cursu per CCXXX anuos ad summum fastigium evexerant, magno motu concuterent magis quam adfligerent admonerentque nos fragilitatis humanae, cuius nimia in prosperis rebus oblivio est. Modo Graecis ultro bellum inferebamus: nunc in sedibus nostris propulsamus inlatum. Iactamur invice
Abbreviated transcription (Latin):
hii uero campi deprehendere paucitatẽ: quã cilicia
montes absconderant:uidetis ordines raros: cornua ex¬
tenta: mediam aciem uanam & ex haustam. nam ulti¬
mi quos locauit aduersos terga iam prebent: obteri me¬
hercule equoꝵ ungualis possunt: etiam sinihil praeter
falcatos currus emisero & bello uicerimus siuincͥmuꝰ
praelio: nam illis quidem ad fugam locus non est:hinc
eufrates: illinc tygris prohibet inclusos: quae antea ꝓ
illis erant. incontrarium uersa sunt: nostrum mobile
& expeditum agmen est: illud preda graue: implica¬
tos ergo spoliis nostris trucidabimus: eademq res& ca¬
usa uictoriae & fructus: qđ siquem e uobis nomen gen¬
tis mouet: cogitet macedonum illic arma esse non cor¬
pora: multum enim sanquinem inuicem hausimus: et
semper grauior in paucitate iactura est:nam alexan¬
der quantuscumq ignauis timidis uideri potest: unṽ
animal est: & siquid mihi creditis temerarium: & ue¬
cors ad huc moste pauore quã sua uirtute felicius. Ni¬

Expanded text:
Hi vero campi deprehendere paucitatem, quam Ciliciae montes absconderant. Videtis ordines raros, cornua extenta, mediam aciem vanam exhaustam: nam Ultimi, quos locavit aversos, terga iam praebent. Obteri, mehercule, equorum ungulis possunt, etiam si nihil praeter falcatos currus emisero. Et bello vicerimus, si vicimus proelio. Nam ne illis quidem ad fugam locus est: hinc Euphrates, illinc Tigris prohibet inclusos. Et, quae antea pro illis erant, in contrarium versa sunt. Nostrum mobile t expeditum agmen est, illud praeda grave. Inplicatos ergo spoliis nostris trucidabimus, eademque res et causa erit victoriae et fructus. Quodsi quem e vobis nomen gentis movet, cogitet Macedonum illic arma esse, non corpora. Multum enim sanguinem invicem hausimus, et semper gravior in paucitate iactura est. Nam Alexander, quantuscumque ignavis et timidis videri potest, unum animal est et, si quid mihi creditis, temerarium et vaecors, adhuc nostro pavore quam sua virtute felicius. Ni
Abbreviated transcription (Latin):
mo disparem uultum diutius ferre non posset: in taber¬
naculum super ripam fluminis de industria locatum seces¬
sit. Ibi sine arbitris: singula animi consulta pensando
noctem uigiliis extraxit: sepe pellibus tabernaculi alle¬
uatis: ut conspiceret hostium ignes: e quibus coniectare
poterat quanta hominũ multitudo esset: Iamq: lux ap

Expanded text:
mo disparem vultum diutius ferre non posset, in tabermo disparem vultum diutius ferre non posset, in tabernaculum super ripam fluminis de industria locatum secessit. Ibi sine arbitris singula animi consulta pensando noctem vigiliis extraxit saepe pellibus tabernaculi adlevatis, ut conspiceret hostium ignes, e quibus coniectare poterat, quanta hominum multitudo esset. Iamque lux ad
Abbreviated transcription (Latin):
mitans. nihil aliud superesse locorum fraude deceptis. ꝗͣ
honeste mortis solatium ex hostium cede: ipsum preualens
equus uehebat: quo sepius in cuneos barbaroꝵ effusis habe¬
nis euectus. magna strage fuderat eos: Sed cum unum om¬
neᷤ peterent: multis uulneribus exanquis suspiciens quen¬
dam ex amicis hortatus est. ut in equum suum ascende¬
ret. & se fuga eriperet. Haec agentem anima defecit: cor¬
pusq ex equo defluxit in terram. hyspides poterat quidẽ
effugere: sed amisso amico mori statuit: Una erat cura ne
inultus occideretur: Itaq subditis calcaribus: equo in me¬
dios hostes se inmisit: et memorabili edita pugna obru-¬
tus telis est. ouod ubi uidere: qui cedi supererant: tumu¬
lum paulo quã cetera editiorem capiunt: quos spitame¬
nes fame in dediuonem subacturus obsedit: Cecidere
eo praelio peditũ duomilia:trecenti equites. Hanc cladẽ
alexander sollerti consilio tex̃. morte denuntiata his qui
ex praelio uenerant:si acta uulgassẽt: Caeterum cum ani¬

Expanded text:
mitans nihil aliud superesse locorum fraude deceptis quam honestae mortis solacium ex hostium caede. Ipsum praevalens equus vehebat, quo saepius in cuneos barbarorum effusis habenis evectus magna strage eos fuderat. Sed cum unum omnes peterent, multis vulneribus exanguis Hypsiclem quendam ex amicis hortatus est, ut in equum suum escenderet et se fuga eriperet. Haec agentem anima defecit, corpusque ex equo defluxit in terram. Hypsicles poterat quidem effugere, sed amisso amico mori statuit. Una erat cura, ne inultus occideret: itaque subditis calcaribus equo in medios hostis se inmisit et memorabili edita pugna obrutus telis est. Quod ubi videre, qui caedi supererant, tumulum paulo quam cetera editiorem capiunt: quos Spitamenes fame in deditionem subacturus obsedit. Cecidere eo proelio peditum II milia, CCC equites. Quam cladem Alexander sollerti consilio texit, morte denuntiata his, qui ex proelio advenerant, si acta vulgassent. Ceterum cum ani
Abbreviated transcription (Latin):
quod celeritate precipere potuisset.At alexander
parmenonem perquem apud damascum recepta erat prae¬
da: iussum eam ipsam & captiuos diligenti adseruare cu-¬
stodia. syrie quam celen uocant praefecit. Nouum im¬
perium syrii nondum belli cladibris satis domiti.asꝑ¬
nabantur:sed caeleriter subacti: obedienter imperata fe¬
cerunt. Aradus quoq insula deditur regi: maritimã
tum oram: & pleraq tum lonqius etiam amari receden¬
tia: rex eius insulȩ strato possidebat. Quo infidem ac¬
cepto castra mouit adurbem maraton: ibi illi luterae a
dario redduntur: quibus ut superbe scriptis: uehem¬
enter offensus est. praecipue eum mouit: qđ darius si¬
bi regis titulum:nec eundem alexandri nomini ad scrip¬
serat. pustulabat autem magis quã petebat: ut acep¬
ta pecunia quantamcumq tota macedonia caperet
matrem sibi & coniugem: liberosq restituer&: de reqno
equo si uellet marte contenderet:si saniora consilia
tandem pati potuisser: contentus parto cederet a

Expanded text:
quod celeritate praecipere potuisset. At Alexander Parmenionem, per quem apud Damascum recepta erat praeda, iussum eam ipsam et captivos diligenti adservare custodia, Syriae, quam Coelen vocant, praefecit. Novum imperium Syri non- dum belli cladibus satis domiti aspernabantur: sed celeriter subacti oboedienter imperata fecerunt. Aradus quoque insula deditur regi. Maritimam tum oram et pleraque longius etiam a mari recedentia rex eius insulae, Strato, possidebat: quo in fidem accepto castra movit ad urbem Marathon. Ibi illi litterae a Dareo redduntur, quibus ut superbe scriptis vehementer offensus est: praecipue eum movit, quod Dareus sibi regis titulum nec eundem Alexandri nomini adscripserat. Postulabat autem magis quam petebat, ut accepta pecunia, quantamcumque tota Macedonia caperet, matrem sibi et coniugem liberosque restitueret: de regno aequo, si vellet, Marte contenderet. Si saniora consilia tandem pati potuisset, ut contentus patrio cederet a
Abbreviated transcription (Latin):
taxillis esset indeditos lementiae meae tam propinquũ¬
tibi exemplum:At ille: quoniam inquit percontaris
respondebo ea libertate quã interrogando fecisti. Ne¬
minem me fortiorem esse censebam: meas enim noue¬
ram uires: non dum expertus fortiorẽ esse te belli do¬
cuit euentus. Sed ne sit quidem parum felix sum se¬
cundus tibi. Rursus interrogatus. qđ in se uictorem
statuere debere censeret: Qđ inquit dies tibi suadet
quo expertus es quã caduca felicitas esset:plus monen¬
do: profecit quã si precatus esset: Quippe magnitudinẽ
animi eius interritam: at ne quidem fortunã infractã
non misericordia modo sed etiam honore excipere di¬
ꝯnatus est: Egrum curauit haud secus quã pro se ipso
pugnasset: Confirnatum contra spem omniũ inamico
numerum recepit: mox donauit ampliore regno quã
tenuit. Nec sane quicquam ingeniium alexandri sol¬
dius aut constantius habuit: quã admirationem uere ⁊

Expanded text:
Taxilis esset in deditos clementiae meae tam propinquuTaxilis esset in deditos clementiae meae tam propinquutibi exemplum?” At ille: “Quoniam,” inquit, “percontaris, respondebo ea libertate, quam interrogando fecisti: neminem me fortiorem esse censebam. Meas enim noveram vires, nondum expertus tuas: fortiorem esse te belli docuit eventus. Sed ne sic quidem parum felix sum, secundus tibi.” Rursus interrogatus, quid ipse victorem statuere debere censeret: “Quod hic,” inquit, “dies tibi suadet, quo expertus es, quam caduca felicitas esset.” Plus monendo profecit, quam si precatus esset: quippe magnitudinem animi eius interritam ac ne fortuna quidem infractam non misericordia modo, sed etiam honore excipere dignatus est. Aegrum curavit haud secus, quam si pro ipso pugnasset: confirmatum contra spem omnium in amicorum numerum recepit, mоx donavit ampliore regno, quam tenuit. Nec sane quicquam ingenium eius solidius aut constantius habuit quam admirationem verae
Abbreviated transcription (Latin):
fugam: peditemq sequenti hosti se obiecit. Iam ale¬
xander consecutus erat: & pertinacia pori cognita:ue¬
tabat resistentibus parci. Ergo undiq & impeditos
& in ipsum porum tela congesta funt:Qui tamẽ gra¬
uatus labi ex belua cepit. Indus qui elephantum re¬
gebat: descendere eum ratus:more solito elephantũ
procumbere iussit in genua: Qui ut se sũpsit:ceteri
quoq ita enim instituti erant dimisere corpora in
terram: Ea res & porum & caeteros uictoribus tradi¬
dit. Rex spoliari corpuspori: interemptum esse cre¬
dens iubet:& qui detraherent loricam uestemq: cõ¬
currere: Tum belua dominum tueri & spoliantes ce¬
pit appetere: leuatumq corpus eius rursus dorso
ponere: ergo telis undiq: obruitur:compositoq: eo
in uehiculum porus inponitur.Quem rex ut uidit
adlenitatem oculos. non hodio sed miseratione cõmo¬
tus: Quod malum inquit:quae amentia te coegit reꝵ
mearum cognita fama belli fortunam experiri cum

Expanded text:
fugam peditemque sequenti hosti obiecit. Iam Alefugam peditemque sequenti hosti obiecit. Iam Alexander consecutus erat et pertinacia Pori cognita vetabat resistentibus parci. Ergo undique et in pedites et in ipsum Porum tela congesta sunt, quis tandem gravatus labi ex belua coepit. Indus, qui elephantum regebat, descendere eum ratus more solito elephantum procumbere iussit in genua: qui ut se submisit, ceteri quoque — ita enim instituti erant — demisere corpora in terram. Ea res et Porum et ceteros victoribus tradidit. Rex spoliari corpus Pori, interemptum esse credens, iubet, et, qui detraherent loricam vestemque, concurrere, cum belua dominum tueri et spoliantes coepit adpetere levatumque corpus eius rursus dorso suo inponere. Ergo telis undique obruitur, confossoque eo in vehiculum Porus inponitur. Quem rex ut vidit adlevantem oculos, non odio, sed miseratione commotus: “Quae, malum,” inquit, “amentia te coegit rerum mearum cognita fama belli fortunam experiri, cum
Abbreviated transcription (Latin):
excussa tela mutebat: nec segniũ belua: instincta rabie
non dum faucia inuehebatur ordinibus: donec recto᷑
beluae regem conspexit: fiuentibus menbris omissisq
armis uix compotem mentis.Tum beluam in fugam
concitat: sequente alexandro:Si equuseius multis
uulneribus confossus: deficiensq: procubuit:posito
magis rege quã effuso.ltaq dum equum mutat tar¬
dius insecutus est: Interim frater taxilis regis indoꝵ
premissus ab alexandro:monere porum cepit ne ulti¬
ma experiri perseueraret: dederetq se uictori: At
ille quanquã ex hauste erant uires: deficiebatq: san¬
quis: tamen admonita excitatus.Agnosco inquit ta¬
xilli fratrem. imperii regniq: sui proditoris: & telum
quod unum forte non effluxerat contorsit in eum: qđ
per medium pectus penetrauit ad tergum: hoc ultime
uirtutis opere edito fugere acrius cepit: sed elefantiᷤ
uoq per multa exceperat tela deficiebat: ltaq: sisti

Expanded text:
excussa tela mittebat. Nec segnius belua instincta rabie, excussa tela mittebat. Nec segnius belua instincta rabie, nondum saucia invehebatur ordinibus, donec rector beluae regem conspexit fluentibus membris omissisque armis vix compotem mentis. Tum beluam in fugam concitat sequente Alexandro: sed equus eius multis vulneribus confossus deficiensque procubuit posito magis rege quam effuso. Itaque, dum equum mutat, tardius insecutus est. Interim frater Taxilis, regis Indorum, praemissus ab Alexandro monere coepit Porum, ne ultima experiri perseveraret dederetque se victori. At ille, quamquam exhaustae erant vires deficiebatque sanguis, tamen ad notam vocem excitatus: “Agnosco,” inquit, “Taxilis fratrem, imperii regnique sui proditoris,” et telum, quod unum forte non effluxerat, contorsit in eum: quod per medium pectus penetravit ad tergum. Hoc ultimo virtutis opere edito fugere acrius coepit. Sed elephantus quoque, qui multa exceperat tela, deficiebat: itaque sistit
Abbreviated transcription (Latin):
& super se regentibus traderent. Ancepsergo pugna: nũc
sequentium: nunc fugientium elefantos: inmultum diei
uarium certamen extraxit:donec securibus id nanq
genus auxilii preparatum erat: pedes amputare ceper¬
unt: Copidas uocabant gladios leuiter curuatos falci¬
bus similes: quis ampiuabant beluarum manus: ne ꝗc¬
quam in expertum:non modo mortis: sed etiam in ipsa
morte: noui supplicii timor omutebat. Ergo lelefanti
uulneribus tandem fatigati: suos impetu sternunt: &¬
qui rexerant eos precipitati in terrã: ab ipsis obtereban¬
tur: ltaq petorum modo magis pauidi quã infesti ul¬
tra aciem erigebantur. cum porus destitutus aplurib
tela multo ante preparata incircum fusos ex elephanto
suo cepit ingerere:multisq: eminus uulneratis expo¬
situs. adiectus ipse undiq petebatur. Nouem iã uul¬
nera:hinc tergo illinc pectore exceperat:multoq san¬
guine profuso:lanquidis manibus: magis elapsa quã

Expanded text:
et super se regentibus traderent. Anceps ergo pugna nunc et super se regentibus traderent. Anceps ergo pugna nunc sequentium, nunc fugientium elephantos in multum diei varium certamen extraxit, donec securibus — id namque genus auxilii praeparatum erat — pedes amputare coeperunt. Copidas vocabant gladios leviter curvatos, falcibus similes, quis adpetebant beluarum manus. Nec quicquam inexpertum non mortis modo, sed etiam in ipsa morte novi supplicii timor omittebat. Ergo elephanti vulneribus tandem fatigati suos impetu sternunt, et, qui rexerant eos, praecipitati in terram ab ipsis obterebantur. Iamque pecorum modo magis pavidi quam infesti ultra aciem exigebantur, cum Porus destitutus a pluribus tela multa ante praeparata in circumfusos ex elephanto suo coepit ingerere. Multisque eminus vulneratis expositus ipse ad ictus undique petebatur. Novem iam vulnera hinc tergo, illinc pectore exceperat multoque sanguine profuso languidis manibus magis elapsa quam
Abbreviated transcription (Latin):
gere aciem: alius diuidere: stare quidem & nonnulli:cir¬
cumuehi terga hostium uidebant. nihil inme dium con¬
sulebatur: Porus tamen cum paucis: quibus metu potior
fuerat pudor colligere dispersos: obuius host ire pergit: ele¬
phantosq ante agmen suoꝵ aqi iubet:Magnum beluae ĩ¬
icere terrorem: insolitusq: stridor: non equo modo tam
pauidum adomnia animal:seduiros quoq: ordinesq: tur¬
bauerat. lam fuge circumspiciebant locum pauloante ui¬
ctores: cum alexander agianos & tracas leuiter amatos me¬
liore concursatione:quã quominus militẽ emisit inbelu¬
as:Ingentem hii uim telorũ inicere: & elephantibus: & re¬
gentibus eos: phalanx quoq instare constanter. territis
cepit. Sed quidam auidius persecuti beluas in semet irri¬
tauerunt: uulneribus obtriti: ergo pedibus eorum: caete¬
ris ut partius instarent fuere documentũ: praecipue ter¬
ribilis illa facies erat: cum manu arma uirosq corriperẽt

Expanded text:
gere aciem, alius dividere, stare quidam et nonnulli cirgere aciem, alius dividere, stare quidam et nonnulli circumvehi terga hostium iubebant, nihil in medium consulebatur. Porus tamen cum paucis, quibus metu potior fuerat pudor, colligere dispersos, obvius hosti ire pergit elephantosque ante agmen suorum agi iubet. Magnum beluae iniecere terrorem, insolitusque stridor non equos modo, tam pavidum ad omnia animal, sed viros quoque ordinesque turbaverat. Iam fugae circumspiciebant locum paulo ante victores, cum Alexander Agrianos et Thracas leviter armatos, meliorem concursatione quam communis militem, emisit in beluas. Ingentem hi vim telorum iniecere et elephantis et regentibus eos. Phalanx quoque instare constanter territis coepit. Sed quidam avidius persecuti beluas in semet inritavere vulneribus. Obtriti ergo pedibus earum ceteris, ut parcius instarent, fuere documentum. Praecipue terribilis ilia facies erat, cum manu arma virosque corriperent
Abbreviated transcription (Latin):
& ualde non aliter magis quã aduersus beluas. rectoresqͦ
earum: nisui esse poterant. deturbate eos qui uehuntur
& ipsas confodite: Anceps genus auxilii est: et in suos acriuᷤ
furit in hostem enim imperio in suos pauore aqitur. Haec
locutus: concitat equum primus: lamq: ut destinatum
erat inuaserat ordines hostium: cum cenus ingenti ui ĩ
leuum cornu inuehitur:phalanx quoq inmediã in¬
dorum aciem: uno impetu prerupit.At porus qua e¬
quitem inuehi senserat: beluas agi iussit. Sed tardũ pe¬
ne inmobile animal equorum uelocitatem:equare ñ
poterat. ne saqutarum quidem ulluserat barbaris usus
aud satis apte & cõmode imponunt cum humo lubrica
& obid impediente conatum molientes: iter celeritate ho¬
stium occupantur. Ergo spreto regis imperio: qđ fere fit
ubi turbatur acrius metus quã dux imperare cepit. toti¬
dem erant. imperatores:quot agmina errabant: aliusiun¬

Expanded text:
et validae non alias magis quam adversus beluas rectoresque et validae non alias magis quam adversus beluas rectoresque earum usui esse poterunt : deturbate eos, qui vehuntur, et ipsas confodite. Anceps genus auxilii est et in suos acrius furit: in hostem enim imperio, in suos pavore agitur.” Haec elocutus concitat equum primus. Iamque, ut destinatum erat, invaserat ordines hostium, cum Coenus ingenti vi a laevo cornu invehitur. Phalanx quoque mediam Indorum aciem uno impetu perrupit. At Porus, qua equitem invehi senserat, beluas agi iussit: sed tardum et paene inmobile animal equorum velocitatem aequare non poterat. Ne sagittarum quidem ullus erat barbarie usus.haud satis apte et commode inponunt, tum humo lubrica et ob id inpediente conatum molientes ictus celeritate hostium occupantur. Ergo spreto regis imperio — quod fere fit, ubi turbatis acrius metus quam dux imperare coepit — totidem erant imperatores, quot agmina errabant: alius iun
Abbreviated transcription (Latin):
metu quã ex illo hoste quondam conceperant: etiam in
religionem uenerationemq conuerso:Macedonas non
beluarum modo: sed etiam ipsius regis aspectus. parum¬
prohibuit: belue disposite inter armatos.turrium spetiẽ
procul fecerant: Ipse porus humanae magnitudinis pro¬
pe modum excesserat formam:magnitudini pori adi¬
re uidebatur belua qua uehebatur tantum inter ceteras
eminens: quantum aliis ipse praestabat.Ita alexander
contemplatus est regem et agmen in doꝵ.Tandem in¬
quit par animo meopericulum uideo:cum bestiis simł
cum egregiis uiris resest. Intuensq cenon: cum ego inꝗt
ptholomeo: perdicaq & ephestione comitatus: in leuum
hostium cornu: impetum fecere: uidetisq: me in medio
ardore certaminis. ipse dexterũ moue: & turbatis signife¬
ris: tu antigone: tu leonate & tauron:inuehimini in me¬
diam aciem: & uigebitis fontem haste nostrae prelonge

Expanded text:
metu, quem ex illo hoste quondam conceperant, etiam in metu, quem ex illo hoste quondam conceperant, etiam in religionem venerationemque converso. Macedonas non beluarum modo, sed etiam ipsius regis aspectus parumper inhibuit. Beluae dispositae inter armatos speciem turrium procul fecerant, ipse Porus humanae magnitudinis prope modum excesserat: speciem magnitudini Pori adicere videbatur belua, qua vehebatur, tantum inter ceteras eminens, quanio aliis ipse praestabat. Itaque Alexander contemplatus et regem et agmen Indorum: “Tandem,” inquit, “par animo meo periculum video: cum bestiis simul et cum egregiis viris res est.” Intuensque Coenon: “Cum ego,” inquit, “Ptolomaeo Perdiccaque et Hephaestione comitatus in laevum hostium cornu impetum fecero, viderisque me in medio ardore certaminis, ipse dextrum move et turbatis signa infer. Tu, Antigene, et tu, Leonnate, et Tauron, iam invehemini in mediam aciem et urgebitis frontem. Hastae nostrae praelongae
Abbreviated transcription (Latin):
liorum suoꝵ rati effusis habenis: inmedium discrimen ru¬
ere caeperunt:Anceps id malum utrisq: erat: Nam & ma¬
cedonum pedites primo impetu obterebatur. & per lubrica
atq: inuia inmissi sunt:currus excutiebant eos: aquibus
regebantur. aliorum turbati equi:non in uoragines modo
lacunasq: sed etiam inamnem precipitauerant:curricu¬
la paucitenus hostium exacticula penetrauere:adporum
acerrime pugnam cientem.Isut dissipatos tota acie cur¬
us uagari sine rectoribus iudit proximis amicoꝵ dist¬
buit elephantos post eosposuerat:pedites ac sagritarios et
tympana pulsare solitos:id procantu tubarum indis erat.
nec strepitu eorum mouebantur:olim ad notum sonũ au¬
ribus mitigatis. Herculis symulachrum magnũ pedidum
praeferebatur. Id maximum erat bellantibus incitamentũ
& deseruisse egestatem militare flagitium habebatur
capitis esse sanxerant: penam his qui exacie non retulisse

Expanded text:
lium suorum rati effusis habenis in medium discrimen rulium suorum rati effusis habenis in medium discrimen ruere coeperunt. Anceps id malum utrisque erat. Nam et Macedonum pedites primo impetu obterebantur, et per lubrica atque invia inmissi currus excutiebant eos, a quibus regebantur. Aliorum turbati equi non in voragines modo lacunasque, sed etiam in amnem praecipitavere curricula, pauci telis hostium exacti penetravere ad Pomm acerrime pugnam cientem. Is, ut dissipatos tota acie currus vagari sine rectoribus vidit, proximis amicorum distribuit elephantos. Post eos posuerat pеditem ac sagittarios et tympana pulsare solitos: id pro cantu tubarum Indis erat, nec strepitu eorum movebantur olim ad notum sonum auribus mitigatis. Herculis simulacrum agmini peditum praeferebatur: id maximum erat bellantibus incitamentum, et deseruisse gestantis militare flagitium habebatur. Capitis etiam sanxerant poenam iis, qui ex acie non rettulissent,
Abbreviated transcription (Latin):
sue indulgens:abisarem belli socium: & ita conuenerat
aduentare credebat: mox liqui diore luce aperiente
hostem: hostium .c. quadrigas:&.IIil.equitum ueniẽti
agmini obiecit. Dux erat copiarum quas premisit.ha¬
ges frater ipsius. summa uirium in curribus senos uiros
singuli uehebant. duos clipeatos: duos sagittarios: ab utros
latere dispositi aurige erant: caeteri haud sane inermes
quippe iacula complura:ubi cominus preliandum erat.
omissis habenis in hostem gerebant: Ceterum uix ullus usus
huius auxilii eodie fuit:namq: ut supradictum est ymber
uiolentius quã alias usus: campos lubricos & in equitabiles
ac uoraginibus herebant. Contra alexander expedito et le¬
ui agmine: strenue inuectus est.Scythe & dace primi om¬
nium inuasere indos.Perdicam deinde cum equitibus in
dextrum coͬnu hostium emisit: lam undiq pugna se mo¬
uerat: cum qui currus agebant:hii illud ultimum auxi¬

Expanded text:
suae indulgens Abisaren belli socium — et ita convenerat suae indulgens Abisaren belli socium — et ita convenerat — adventare credebat. Mox liquidiore luce aperiente aciem hostium C quadrigas et IIII milia equitum venienti agmini obiecit. Dux erat copiarum, quas praemisit, Spitaces, frater ipsius, summa virium in curribus: senos viros singuli vehebant, duos clipeatos, duos sagittarios ab utroque latere dispositos, aurigae erant ceteri haud sane inermes: quippe iacula conplura, ubi comminus proeliandum erat, omissis habenis in hostem ingerebant. Ceterum vix ullus usus huius auxilii eo die fuit. Namque, ut supra dictum est, imber violentius quam alias fusus campos lubricos et inequitabiles ac voraginibus haerebant. Contra Alexander expedito ac levi agmine strenue invectus est. Scythae et Dahae primi omnium invasere Indos: Perdiccam deinde cum equitibus in dextrum cornu hostium emisit. Iam undique pugna se moverat, cum ii, qui currus agebant, illud ultimum auxi
Abbreviated transcription (Latin):
ortis tollerabilem effudit:obutiq effundit milites. Nym¬
bo interram refugerunt nauigiis: ratibusq desertis: Sed
tumultuantium fremitus:obstrepentibus uentis:ab hoste
non poterat audiri: deinde momento temporis repres¬
sus est ymber: Caeterum adeospisse intendere se nubes
ut conderent lucem:uixq colloquentium inter ipsos
facies noscitarentur.Terruisset alium obducta nox caelo
cũ ignoto amne nauigandũ esset forsitan hoste tam i¬
riam accersirent: obcupante obscuritate quae caeteros
terrebat: suam occasionem ratus.dato signo ut omnes
silentio ascenderẽt ratem: eam qua ipse uehebatur pri¬
mam iussit.Quippe adhuc porus ptholomeum tantũ¬
intuebatur. Una ergo naui quã petre fluctus illiserat
herente: caetere euadunt: armaq capere milites. & ire
in ordinem iussit. Iamq aomen in cornua diuisum i¬
pse ducebat:cum poro nuntiatur armis uirisq & rerum
adesse discrimen.At primo humani ingenii uitio spei

Expanded text:
tectis tolerabilem effundit. Obrutique milites nimtectis tolerabilem effundit. Obrutique milites nimbo in terram refugerunt navigiis ratibusque desertis, sed tumultuantium fremitus obstrepentibus ventis ab hoste non poterat audiri. Deinde momento temporis repressus est imber, ceterum adeo spissae intendere se nubes, ut conderent lucem vixque conloquentium inter ipsos facies noscitarentur. Terruisset alium obducta nox caelo, cum ignoto amne navigandum esset, forsitan hoste eam iriam accersens et obscuritatem, quae ceteros terrebat, suam occasionem ratus dato signo, ut omnes silentio escenderent in rates, eam, qua ipse vehebatur, primam iussitintuebatur. Una ergo navi, quam petrae fluctus inliserat, haerente ceterae evadunt, armaque capere milites et ire in ordines iussit. Iamque agmen in cornua divisum ipse ducebat, cum Poro nuntiatur armis virisque ripam obtineri et rerum adesse discrimen. Ac primo humani ingenii vitio spei
Abbreviated transcription (Latin):
plures dies ptholomeus idfecit:eoq: consilio pori quoq:
agmen suum ei parti qua spe terre simulabat coeqit ad¬
uertere: lam extra conspectum hostis insula erat: alexã¬
der in diuersa parte ripe statui suum tabernaculum iu¬
ssit: assuetamq comitari ipsũ cohortem ante id taber¬
naculum stare: & omnem apparatum regie magnificẽ¬
ti&e: hostium oculis de industria ostendi: attalum etiam
equalem sibi. haud disparem habitu oris & corporis: u¬
tiq cum procul uisaretur ueste reqia exornat:prebitu¬
rum spetiem ipsum regem illi ripẽ praesidere: nec agita¬
re de transitu: Huius consilii effectum primo morata
tẽpestas est: mox adiuuit. Incõmoda quoq ad bonos
euentus. uertente fortuna: trahicerere amnem cũ caete¬
ris copiis in regionem insule:de qua ante dictum est
parabat:aduerso hoste in eos qui cum ptolom eo inferio¬
rem obsiderant ripam:cum procella imbrem uix subi

Expanded text:
plures dies Ptolomaeus id fecit eoque consilio Porum quoque plures dies Ptolomaeus id fecit eoque consilio Porum quoque agmen suum ei parti, quam se petere simulabat, coegit advertere. Iam extra conspectum hostis insula erat. Alexander in diversa parte ripae statui suum tabernaculum iussit adsuetamque comitari ipsum cohortem ante id tabernaculum stare et omnem apparatum regiae magnificentiae hostium oculis de industria ostendi. Attalum etiam, aequalem sibi et haud disparem habitu oris et corporis, utique cum procul viseretur, veste regia exornat praebiturum speciem, ipsum regem illi ripae praesidere nec cogitare de transitu. Huius consilii effectum primo morata tempestas est, mox adiuvit incommoda quoque ad bonos eventus vertente fortuna. Traicere amnem cum ceteris copiis in regionem insulae, de qua ante dictum est, parabat averso hoste in eos, qui cum Ptolomaeo inferiorem obsederant ripam, cum procella imbrem vix sub
Abbreviated transcription (Latin):
censi quis ducibus prontissimum iuuenum lanceis
modo armati transnauere in insulam: quam frequens
hostis tenebat: multosq: indorum:nulla re melius ꝗͣ
audacia armati interemerunt:Abire cum gloria po¬
terant. si unquam temeritas infelix inueniret mod ũ.
Sed dum superuenientes: contemptim & superbe quos
expectant: circumuenti abhis qui occulte enauerant:
pugna multum pori fiduciam erexit:cuncta cernen
tis: Alexander inops consilii tandem ad fallendum
hostem: talem dolum intendit: Erat insula influmine
ampliorceteris siluestris: eadem & tegendis insidiis ap¬
ta. fossa quoq: prealta haud procul ripa: quam tenebat
ipse: non pedites modo: sed etiam cum equis uiros pote¬
rat abscondere. loitur ut a custodia oportunitatis ocu¬
los hostium auerteret:ptholomeum omnibus turmis
obequitare iussit procul insula: & subinde indos clamo¬
re terrere:quasi flumen transnaturus foret: Per com¬

Expanded text:
censi: quis ducibus promptissimi iuvenum lanceis censi: quis ducibus promptissimi iuvenum lanceis modo armati transnavere in insulam, quam frequens hostis tenebat, multosque Indorum nulla re melius quam audacia armati interemerunt. Abire cum gloria poterant, si umquam temeritas felix inveniret modum: sed dum supervenientes contemptim et superbe quoque expectant, circumventi ab iis, qui occulti enaverant, pugna multum Pori fiduciam erexit cuncta cernentis e ripa. Alexander inops consilii tandem ad fallendum hostem talem dolum intendit. Erat insula in flumine amplior ceteris, silvetris eadem et tegendis insidiis apta, fossa quoque praealta haud procul ripa, quam tenebat ipse, non pedites modo, sed etiam cum equis viros poterat abscondere: igitur ut a custodia huius opportunitatis oculos hosfium averteret, Ptolomaeum omnibus turmis obequitare iussit procul insula et subinde Indos clamore terrere, quasi flumen transnaturus foret. Per con
Abbreviated transcription (Latin):
Quattuor in latitudinẽ stadia diffusus: profundo alueo
& nunquã uada apparente:spetiem uasti maris fece¬
rat: nec prospatio aquarum late stagnantium:impe¬
tum cohercebat:sed quasi inartum coeuntibus ripis
terrens & elisus ferebatur: occultaq saxa ostendebant:
pluribus locis unde repercusse: terribilior erat faciesri
pe.quam equi uiriq compleuerant:stabant:ingensq
uastorum corporum moles:& de industria irritate hor¬
rendostridore:aures fatigabant: hinc amnis: hinc hostiᷤ
capacia quidem bone spei pectora. & sepe se experta
in prouiso tamen pauore percusserant: Quippe instabi¬
nes nantes:leuatis super capita armis transibant: Ib
leuia praelia conserebantur: & uterq rex paue rei discri¬
mine:sũme experiebantur euentum: Caeterum ĩtr¬
cedonum exercitu: temeritate atq audacia: insignes fue
re sẏmacus & nycanor: nobiles iuuenes: & perpetua par¬
tium felicitate: ad spernendum omne periculũ ac¬

Expanded text:
 in latitudinem stadia diffusus profundo alveo  in latitudinem stadia diffusus profundo alveo et nusquam vada aperiente speciem vasti maris fecerat. Nec pro spatio aquarum late stagnantium impetum coercebat, sed quasi in artum coeuntibus ripis torrens et elisus ferebatur, occultaque saxa inesse ostendebant pluribus locis undae repercussae. Terribilior facies erat ripae, quam equi virique conpleverant. Stabant ingentes vastorum corporum moles et de industria inritatae horrendo Stridore aures fatigabant. Hinc amnis, hinc hostis capacia quidem bonae spei pectora et saepe sane experta inproviso tamen pavore percusserant. Quippe instabines nantes levatis super capita armis transibant. Ibi levia proelia conserebantur, et uterque rex parvae rei discrimine summae experiebatur eventum. Ceterum in Macedonum exercitu temeritate atque audacia insignes fuere Hegesimachus et Nicanor, nobiles iuvenes et perpetua partium felicitate ad spernendum omne periculum ac
Abbreviated transcription (Latin):
elephanti simul capti producuntur: oportunus aduer¬
sus indos auxilium quippe plus in bellis quã in exerci¬
tu spei acuirium illis erat. Samaxusq rex exique
partis indoꝵ qui barzenti se conunxerat:uinctus ad¬
ductus est: Igitur transfuga & regulo in custodiam ele¬
phantis autem taxilli traditis. ad amnem hẏdaspem
peruenit.in cuius ulteriore ripa porus consederat.trã¬
situm prohibiturus: hostem:Lxxxu. elephantos obie¬
cerat: eximio corporum robore: ultraq: eos currus tre
entos: & peditum fere .Xxx. in quiserant sagutarii si¬
cut ante dictum est: grauioribus telis quã ut apte ex¬
cuti possent: ipsum uehebat elephas:supercaeteras be¬
stias eminens:armaq: auro & argento distinta:Corpus
are magnitudinis.honestabãt: Par animus robori ce¬
poris. & quanta inter rudes poterat esse sapientiae.¬
Macedonas non conspectus hostium solum: sed etiã flu¬
minis qđ transeundum erat magnitudo terrebat.¬

Expanded text:
elephanti simul capti perducuntur, opportunum adverelephanti simul capti perducuntur, opportunum adversus Indos auxilium: quippe plus in beluis quam in exercitu spei ac virium illis erat. Damaraxus quoque, rex exiguae partis Indorum, qui Barzaenti se coniunxerat, vinctus adductus est. Igitur transfuga et regulo in custodiam, elephantis autem Taxili traditio ad amnem Hydaspen pervenit, in cuius ulteriore ripa Porus consederat transitu prohibiturus hostem. LXXX et V elephantos obiecerat eximio corporum robore ultraque eos currus CCC et peditum XXX fere milia, in quis erant sagittarii, sicuti ante dictum est, gravioribus telis, quam ut apte excuti possent. Ipsum vehebat elephantus super ceteras beluas eminens, armaque auro et argento distincta corpus rarae magnitudinis honestabant. Par animus robori corporis et, quanta inter rudes poterat esse, sapientiaMacedonas non conspectus hostium solum, sed etiam fluminis, quod transeundum erat, magnitudo terrebat.
Abbreviated transcription (Latin):
ralitas: sicut barbarum astrinxerat:ita amicos ipsiuᷤᷤ
uehementer offendit: E quibus meleager super cenã
largiore uino usus gratulari se alexandro dixit: qđ
saltem in india reperisset dignum talentis.M.Rex
haud oblitus quã egre tulisset qđ clitum ob linque te¬
meritatem occidisset. iram quidem tenuit: sed dixi.
Inuidos homines nihil aliud quã ipsorũ esse tormẽta
Postero die legati abisare adire regem: omnia dictioni
eius: ita ut mandatum erat permitebant. firmatas
inuicem fide remituntur ad regem: Porum quoq:
nominis sui fama ratus: ad detionem posse compelli
misit ad eum cleocarem: qui denuntiaret ei: ut stipẽ¬
dium penderet: & inprimo suoꝵ finium aditu occur¬
reret regi. Porus alterum ex his facturũ sese. respon¬
dit: ut intranti suum regnum presto esset: sed armatuᷤ.
Lam hydaspem alexander superare decreuerat:cum
barzentis defectionis:arcosis auctor uictus .XXX.q

Expanded text:
ralitas sicut barbarum obstrinxerat, ita amicos ipsius ralitas sicut barbarum obstrinxerat, ita amicos ipsius vehementer offendit. E quibus Meleager super cenam largiore vino usus gratulari se Alexandro dixit, quod saltem in India repperisset dignum talentis м. Rex haud oblitus, quam aegre tulisset, quod Clitum ob linguae temeritatem occidisset, iram quidem tenuit, sed dixit invidos homines nihil aliud quam ipsorum esse tormenta. Postero die legati Abisarae adiere regem: omnia dicioni eius, ita ut mandatum erat, permittebant firmataque invicem fide remittuntur ad regem. Porum quoque nominis sui fama ratus ad deditionem posse conpelli misit ad eum Cleocharen, qui denuntiaret ei, ut Stipendium penderet et in primo suorum finium aditu occurreret regi. Porus alterum ex his facturum sese respondit, ut intranti regnum suum praesto esset, sed armatus. Iam Hydaspen Alexander superare decreverat, cum Barzaentes, defectionis Arachosiis auctor, vinctus trigintaque