comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
to nis moum. sicuforamen unde
excẽptum ẽ aignum opturauĩs. iꝑ cõ¬
suitutum cempus ita hũis. alioqnim
ut lib̾catem usucaꝑem dicitur. Idem
me non asecuturum. si arborem in¬
ecdem loco si tam huilsem. mutius.
slit. ⁊⁊ recce qr non ita in suostatu .⁊
loco maneret arbor q̃ madmedum plis¬
uies pp̃ motum naturalem arboris:
ne commimis est alt̾utri iucimioꝵ
demoliendi eum ⁊ refitiendi uis nõ
officit. quid cum illo agere potes
an int̾ẽẽ pocest suas edes aitsuł cosit
an hereditarias. ⁊ de illo q̃ro. an ꝑ alie¬
nas edes accessum heres ad eam rem¬
q̃ legatur prãre d. sicut solet q̃ri cũ
usus fructus loci legatus est ad q̃m lo¬
cũ accedi. nisi ꝑ auienum non pot᷑¬
niss marcellus respondit qui bina ᷤ¬
edes hẽbat. si altãt legauit ñ dubiũ
est quin heres alias possit aitius tol¬
lendo obscurare limima legataumn
edium. Id̾est dicendum si alñ edes al¬
tĩ aliarum usum fructum legau̾it

Expanded text:
to ius meum, si tu foramen, unde exemptum est tignum, obturaueris et per constitutum tempus ita habueris: alioquin ut libertatem usucaperem, dicitur, idem me non consecuturum, si arborem eodem loco sitam habuissem, Mucius ait, et recte, quia non ita in suo statu et loco maneret arbor quemadmodum paries, propter motum naturalem arboris. ne communis est, alterutri uicinorum demoliendi eum et reficiendi ius non officit: quid cum illo agere potes? et an interesse putes, suas aedes altius tollat an hereditarias? et de illo quaero, an per alienas quae legatur praestare debet, sicut solet quaeri, cum usus fructus loci legatus est, ad quem locum accedi nisi per alienum non potest. Marcellus respondit: qui binas aedes habebat, si alteras legavit, non dubium est, quin heres alias possit altius tollendo obscurare lumina legatarum aedium: idem dicendum est, si alteri aedes, alteri aliarum usum fructum legaverit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑti̾e desierit alii uihit ut̾sq cauend̾
ut supͣ placuit. Ꝙ si duob caunctĩ u¬
suisfruccus legatus sit inincem sibica¬
uere de bebũt. i hẽdi incasum illum si ad
sotium ñ ꝑtineat ususfruttus hẽdi red
gatus sit eumq restimere sim cicioro¬
gatus udendum est quis debeat caue̾
utrum ticius anego qui legatarius
su. an illud dicimus mecum hõdẽ.
tariun. Ita iem expediri ut cu michi
ego domino ꝓͥetatis caueã ¶ꝑsi fidei ⁊¬
inissarii cã ususfructus mͥ relictus:
neo estulla spes ad me reu̾tendi fruc¬
tus. recca uia fidei ꝯmisanum cau̾e
opprcet domino ꝓͥetatis ¶ Illud scicnd̾
est su iure ip̃o quis usums̾ ht̃ siue¬
isꝑ tuicionem p̃toris ncħonuus co¬
gendim ẽt fruttuarium cauere au̾
accõnes susciꝑe. plane si ex die ꝓͥetas
aucui iegata sit ususfructus pure
dicñdumeẽ spomp̃. ait. remittendamo
ẽẽ hanc cautonem fructuauo. qr c̾cũ
sit ad cum ꝓͥetatem uładheredem eiꝰ
ꝓuentuuam᷑ Siuestis ususfructus le¬

Expanded text:
 alii, et hic utrisque cauendum ut supra placuit. quod si duobus coniunctim usus fructus legatus sit, et inuicem sibi cauere debeb‹u›nt et heredi in casum illum: 'si ad socium non pertineat usus fructus, heredi redgatu‹s› sit eumque restituere sim Titio rogatu‹s›, uidendum est, quis debeat cauere, utrum Titius an ego qui legatarius sum: an illud dicimus mecum heredem tarium, ita rem expediri, ut tu mihi, ego domino proprietatis caueam. quod si fideicommissarii causa usus fructus mihi relictus est nec est ulla spes ad me reuertendi fructus, recta uia fideicommissarium cauere oportet domino proprietatis. Illud sciendum est siue iure ipso quis usum frur tuitionem praetoris, nihilo minus cogendum esse fructuarium cauere aut actiones suscipere. Plane si ex die proprietas alicui legata sit, usus fructus pure, dicendum esse Pomponius ait remittendam esse hanc cautionem fructuario, quia certum sit ad eum proprietatem uel ad heredem eius peruenturam. Si uestis usus fructus le
Abbreviated transcription (Latin):
uotiens uia. Aut aliqͥtũd uis fundi e¬
metur.cauendum putat ec̃ labeo ꝑte
nonfĩ. quo minus eo iure uti possit
puto usum euis iuxis ꝓ traditions pos¬
Sutit̃cedat solum publicum uł iua pu¬
bliea n itm̃is accus ue n aitius cofindi
seruitutes impedit s ĩmutendi ꝓtegẽ¬
di q ꝓitiendi. Item fluminum᷑. i sta¬
licidiorum. seruitutem impedit qr
celum cp supͣid solum intendit inc̾̃ce¬
dit libũm eẽ d. Si usustructus cu¬
ciniꝰ sustinere debeat mecum insolid̃

Expanded text:
uotiens uia aut aliquid ius fundi emeretur, cauendum putat esse Labeo per te non fieri, quo minus eo iure uti possit,puto usum eius iuris pro traditione posintercedat solum publicum uel uia publica, neque itineris actusue neque altius tollendi seruitutes impedit: sed immittendi protegendi prohibendi, item fluminum et stillicidiorum seruitutem impedit, quia caelum, quod supra id solum intercedit, liberum esse debet. Si usus fructus tucini sus
Abbreviated transcription (Latin):
suue legatus eẽt statuit fruccum
quo ei legatum uideri qr insi lite¬
ret legatarus ced̾e siluam.⁊ uend̾e
q̃madmod̾ usufructirariis licet. ni¬
cħ hĩturi essent ex eolegatolitet
camãgustus est legatarius cuido¬
unis usus legatus ẽ ut ñ possit oc¬
cupare cocius domus usum tñ eis
queuacabunt. ꝓͥetarius ñ utetur
qr licebit usurario aliis ualiis tẽ¬
ꝑib cota domo uti. cum int̾dum do¬
cio exigit quibdam utãtur quibꝰ¬
dam ñ utanti. ¶Usulegato si plꝰ
usus sit legatarius qͣmoportet osfi¬
cio iudicis qui uidicat q̃ mad̾ uratin¬
Neratius usurarie reispẽm ꝑ aut¬
is cuius ꝓͥetas ÷ nullo modo camta¬
re potestꝰi paut. dec̾iorem enim cãm
usuyaui facere ñ pot̃. facit aut̃ de¬
t̾iorem ĩ in meliorem statum cou¬

Expanded text:
fructum quoque eis legatum uideri, quia nisi liceret legatariis caedere siluam et uendere, quemadmodum usufructuariis licet, nihil habituri essent ex eo legato. Licet tam angustus est legatariu‹s›, cui domus usus legatus est, ut non possit occupare totius domus usum, tamen eis quae uacabunt proprietarius non utetur, quia licebit usuario aliis et aliis temporibus tota domo uti, cum interdum docio exigit, quibusdam utantur, quibusdam non utantur. Usu legato si plus usus sit legatarius quam oportet, officio iudicis, qui iudicat quemadNeratius: usuariae rei speciem is cuius proprietas est nullo modo commutare potest. Paulus: deteriorem enim causam usuarii facere non potest: facit autem deteriorem etiam in meliorem statum com
Abbreviated transcription (Latin):
f. ad eum ꝑtinere desuiet. restitutu
r̃ ꝙ inde extabit. ħ stipulatio siue
mobilis ressir siue soli int̾poni
debet. ¶ Allud sciendum est ad fi¬
dei ⁊missa ñ aptari eam debere pla¬
ne ⁊ si ex mortis cã donatõne usus̾.

Expanded text:
 ad eum pertinere desinet, restituturum quod inde exstabit. Haec stipulatio, siue mobilis res sit siue soli, interponi debet. Illud sciendum est ad fideicommissa etiam aptari eam debere. plane et si ex mortis causa donatione usus
Abbreviated transcription (Latin):
uncio ꝯstitui potest ¶s si usu łrut
si eidem fruccus legetur. pomp̃. A
it ⁊ fundi eum cum usuyd̾ ait⁊
si tͥ usus mͥ fructus legetur ꝯcurre¬
re nos musum mo solum fruce¬

Expanded text:
si usu fructsi eidem fructus legetur, Pomponius ait confundi eum cum usu. idem ait et si tibi usus, mihi fructus legetur, concurrere nos in usu, me solum fruc
Abbreviated transcription (Latin):
ut quicciuid eomodo ad quisierit
gato ⁊ utile legatum ec̃ existimo
u eodem modo ꝑsecutõnem eius cõ¬
petituram quo ꝯpeteret. sifructus
quo legatus eẽt. Ita ñ minus ab¬
sente qͣmp̃sente filio. seruo ue p̃r
dominus. uem hus edib hĩtabit
Si domus uluslega pauł¬
tus sit sũ fructu comnumis refec¬
tõ est rei in sarcis tegtis. cam h̾rdis
qͣm usuariis. ¶idramus tñ ne
si fructũ heres accipiat. ip̃e reficere
debeat. Si uero tulis sit res cinus uiꝰ
legatus est ut he̾s fructum ꝑcipere
ñ possit. legatarius reficere cogen
quid̃ ꝓ parce possumus. uti ꝓparte
non possumus U arcelł.¬
Nebuus cui ulus in legatus est ad¬
quirit mͥ si mstitor ep̃ ioꝑis ciuis
utar in tab̾na. nã aibꝰ m̃cib uendñ¬
dis emĩdendis q ad quir̃ mͥ s i si uis¬
su meo ꝑtraditõnem accipiet. ud̾.

Expanded text:
ut quidquid eo modo adquisierit,ut quidquid eo modo adquisierit,gato et utile legatum esse existimo et eodem modo persecutionem eius competituram, quo competeret, si fructus quoque legatus esset. itaque no‹n› minus absente quam praesente filio seruoue pater dominusue in his aedibus habitSi domus usus legatus sit sine f‹r›uctu, communis refectio est rei in sartis tectis tam heredis quam usuarii. uideamus tamen, ne, si fructum heres accipiat, ipse ref‹ic›ere debeat, si uero talis sit res, cuius usus ‹le›gatus est, ut heres fructum percipere non possit, legatarius reficere cogendquidem pro parte possumus, uti pro parte non possumus. 20 Marcelus mihi usus legatus est, adquirit mihi, si institor erit et operis eius utar in taberna: nam mercibus uendundis emendisque adquirit mihi: sed et si iussu meo per traditionem accipie
Abbreviated transcription (Latin):
np̃corũ ei relictus est ¶uenire plane ꝓ¬
etarium ad fructus ꝑcipiendos mag̃
dicendum ÷ ⁊ ꝑ tempora fruituum
coigendorum eciam hĩtare illic pos
admitendum ẽ. ¶ pt hĩratõnem
qͣm habet cui ususdatus. de ambulã¬
di quo.igestandi uis habebit sabi¬
nus. i cassius. ⁊ lignis ad usum cot¬

Expanded text:
et praetorii ei relictus est. uenire plane proprietarium ad fruct‹u›s percipiendos magis dicendum est, et per tempora fructuum coll‹i›gendorum etiam habitare illic posse admittendum est. Praeter habitationem quam habet, cui usus datus est deambulandi quoque et gestandi ius habebit. Sabinus et Cassius et lignis ad usum cot
Abbreviated transcription (Latin):
res hũit seruus c̾oiores s auosda
⁊ atib cercis an omnes nihuid̃
confundendi erunt. i om̃s ĩ tribe¬
tum uocandi ut puta duas negõa¬
cõnes ex̾cebat puta sagariam. ilm¬
patim cosintributos uocari unuᷤ¬
didit. h ͨsiduas tab̾nas eiustem
negoãtõnis ex̾cuit uego fui tab̾ne
tiendam ne exalt̾ius re m̾ce^ ut
alii indempnes fiant aui damx¬
nũ t̃tiant. piane simead̃ tab̾¬

Expanded text:
res habuit seruus creditores, sed quosdam in mercibus certis, an omnes in isdem confundendi erunt et omnes in tributum uocandi? ut puta du‹a›s negotiationes exercebat, puta sagariam et liseparatim eos in tributum uocari: unus si duas tabernas eiusdem negotiationis exercuit et ego fui tabernae ciendam, ne ex alterius re merceue alii indemnes fiant, alii damnum sentiant. Plane si in eadem tabe
Abbreviated transcription (Latin):
nem p̃cor ꝑmittat cedit eicp̃s qr
inure errat d̾ est si fr̃ ꝯsangin¬
neͣ  desuncti ẽdat mr̃em potiorẽ ẽc.¬
siquis nesciat se cognatum ẽe ĩt̾
tõnis hrẽ senesciat ĩ uire errat.
at siquis forte expõnt᷑ quorum
pentum ẽet ignoret fortasse
seruiat alituiꝰ putans. se seruũ eẽ.
infc̃o magis qͣm ĩ une errat ¶t̃
siquis sciat alu quidtbonoꝵ dela¬
tam eẽ possõnem nosciar autẽ ei
tempus p̃t̾usse bonor possõnis
infcõ eruit Udem est sipuꝑat cũ
eum ñ petisse cp̃s quo ei p̃tisse
ignoret aut̃s exsuccessorio capi
dicemus si exasse hẽs institutus
ñ puret se bõrum poscõriom pe¬
tere posse añ aꝑtas tabulas/ qd̃¬
ñ eodem ioco quo fatti ignorãtia
hr̃ĩ debebit. cum iucfitum ip̃sit sit

Expanded text:
 cedit ei tempus, quia in iure errat. idem est, si frater consanguineus defuncti credat matrem potiorem esse.Si quis nesciat se cognatum esse, inttionis habere se nesciat, in iure errat: at si quis forte expositus quorum parentium esset ignoret, fortasse et seruiat alicui putans se seruum esse, in facto magis quam in iure errat.Item si qui‹s› sciat quidem alii delam possessionem, nesciat autem ei tempus praeterisse bonorum possessionis, in facto errat. idem est, si putet eum eum non petisse tempusque ei praeterisse, ignoret autem sibi ex successorio capitrrat. Idem dicemus, si ex asse heres institutus non putet se bonorum possessionem petere posse ante apertas tabulas: qnon eodem loco quo facti ignorantia haberi debebit, cum ius finitum et possit
Abbreviated transcription (Latin):
in quibdam causis pp̃ sexͦ infir¬
cum s urõ ignorantia ũledunt᷑.
luisfam̃. nules a comilitone
hẽs iustitutus nestiat sibi etiã
sũprẽ licere adire ꝑꝯstitutõnes
obitiatur. quid enĩ si omnes in
ciuitate sciant qd̾ ille solus igip¬
uat. Et recte labro diffiuit scĩa¬

Expanded text:
ausis propter sexus infirtum, sed iuris ignorantia, non laeduntur. lius familias miles a commilitone heres institutus nesciat sibi etiam sine patre licere adire per constitutiones obiciatur: quid enim si omnes in ciuitate sciant, quod ille solus ignorat? et recte Labeo definit sci
Abbreviated transcription (Latin):
estes cos quos accusator dedoux
dant ne patroni incã cui prõci¬
nium p̃stitĩnt. bestimonium.
dicãt quo⁊ inexecutorib negõr
obseruand̃ est. ẜ aut̃. Ueiuris ⁊ f¬

Expanded text:
estes eos, quos accusator de domo dant, ne patroni in causa cui patrocinium praestiterunt testimonium dicant. quod et in exsecutoribus negotiorum observandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
eius pecume q̃ adebitore seruari
ñ potat. n cum solundo ẽc̃ ceꝑit. do¬
issor eo nonune datus tenetur.d̾.
delegatus sit ⁊ añꝙͣ solue̾t debitor sii¬
cus decessi̾t. cumn ꝑ debitorem stetis¬
stichus morietur. Qmͣqͣm etiam¬
simoram maritus fecerit in exigñ¬
do sitũetiam apud maritum mori¬
turus stichus fuĩt accione docis ma¬
ritus ñ cencatur. Ibi dos ẽẽ d. uͥ hone¬
ra mrĩmonii sunt postiortem pr̃is
ip̃õ iure dotem mimuere ñ eoꝑtin
ut siforte fundus indotẽ sit desmat

Expanded text:
eius pecuniae quae a debitore seruari non poterat, neque cum soluendo is esse coepit, doiussor eo nomine datus tenetur. 56 delegatus sit et antequam solueret debitor, Stichus decesserit, cum neque per debitorem stetistichus morietur: quamquam etiamsi moram maritus fecerit in exigendo, si tamen etiam apud maritum moriturus Stichus fuerit, actione dotis maritus non teneatur.Ibi dos esse debet, ubi opera matrimonii sunt.Post mortem patris ipso iure dotem minuere, non eo pertinet, ut, si forte fundus in dote sit, desinat
Abbreviated transcription (Latin):
reddatur aut pars fundi aut totꝰ
retineatur s sicm̃ infinidum do¬
talem impensum sit ꝓ partes ꝙͣ

Expanded text:
reddatur, aut pars fundi aut totus retineatur. sed si tantum in fundum dotalem impensum sit per partes
Abbreviated transcription (Latin):
uolebat certam pecimiam eonoĩe
stipulatus est dem̃ acceptami eam
focit q̃ rebatur eẽc neea pecunia ĩ
dotem sx. si acceptam ñfecisset ⁊
ꝓmissor soluũdo ẽẽ desisset q̃iemꝰ
an culpa mariti ea pecuuia ꝑecua¬

Expanded text:
uolebat, certam pecuniam eo nomine stipulatus est, deinde acceptam eam fecit: quaerebatur, essetne ea pecunia in dotem. respondit, si acceptam non fecisset et promissor soluendo esse desisset, quaereremus, an culpa mariti ea pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
sceũ. ait. mat̾monii ẽa accepti¬
lõneui int̾põĩtam ñ secutis np¬
tiũ nullam ẽe at iõ suo loco ma
debitor dotis consutuẽde cã. siqͥ¬
dem imꝑtie secute ñ fui̾nt nõ¬

Expanded text:
Scaeuola ait matrimonii causa acceptilationem interpositam non secutis nuptiis nullam esse atque ideo suo loco mandebitori dotis constituendae causa, si quidem nuptiae insecutae non fuerin
Abbreviated transcription (Latin):
maluisset dotis nomine apud
iurum remanere. potest exceptõe
setuori adu̾sus pecentem fundũ
ꝙ si fundum ded̾iss pecumam a¬
marito condicet ¶p̃r ⁊ si falso exi¬
stimãi se filie sue debitorem ẽẽ
donatum aliquidur legatum añ
iptias fuiss ampliatur dos situt
ex fructib fundi quiaũ imptiat.
tradinus est. demi.¬
annum ẽẽ nuĩ iudum ne si ałr
obseruaremus. sint̾ annũ nuꝑ¬
tie fcẽ ñ stut uid̾i possit dosex ea
obligatone ñ debi  oc̃ gn̾o suosic
logauerat lutioruno ticio filie
mee nomine .c. hẽs meus dampͭas
estodare. hanc pecuimã dare gen̾m

Expanded text:
ud uirum remanere, potest ea exceptione se tueri aduersus petentem fundum: quod si fundum dedisset, pecuniam marito condicet.Pater etiamsi falso existimans se filiae suae debitorem esse donatum aliquid uel legatum ante nuptias fuisset, ampliatur dos, sicut ex fructibus fundi, qui ante nuptias traditus est. 48 Iannum esse numerandum, ne, si aliter obseruaremus, si intra annum nuptiae factae non sint, uideri possit dos ex ea obligatione deberi.Socer genero suo sic legauerat: 'Lucio Titio filiae meae nomine centum heres meus damnas esto
Abbreviated transcription (Latin):
apparebit. et snim sicum fundͤ
coruelianum pignoris cã
tibi tradidissem. postea ex ꝯuñtio¬
ne fundranticianũ in ħcibi cͥdid̃i
ut cornelianum mͥ resticues nũme
puto dubitand̃ er̃ quin statim rͨce
pignoratitia ad recipiend̃ cornelia
exuoluntate eius postea indotem ꝓ

Expanded text:
apparebit. etenim si, cum fundum Cornelianum pignoris causa tibi tradidisse‹m›, postea ex conuentione fundum Titianum in hoc tibi tradiderim, ut Cornelianum mihi restitueres: minime puto dubitandum erit, quin statim recte pigneraticia ad recipiendum Cornelianex uoluntate eius postea in dotem pro
Abbreviated transcription (Latin):
obligõ. et sidebitum c̃ sat̃datõo fu̾it.
satisdatõ renouanda est. Similiq
modo.⁊ si conditionat fui̾t obligõ:
q̃ in doceni cominssa est/ ⁊⁊ pendente
restitui debere. s sinditio extit̾i̾t
nuptias eam emantipasset ñ re¬
solintur ꝓmissio nam icum añ
nuptias pr̃ moreretur. nicħomꝰ
he̾des euis exꝑmusione obligati
manebunt. q̃ debitorem filiũt.¬

Expanded text:
obligatio et, si debitum cum satisdatione fuerit, satisdatio renovanda est. similique modo et si condicionalis fuerit obligatio quae in dotem conversa est et pendente restitui debere: sed si condicio exstiterit nuptias emancipasset, non resoluitur promissio: nam et cum ante nuptias pater moreretur, nihilo minus heredes eius ex promissione obligati manebunt.Quae debitorem filiu
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾itmũm condiccõnem hãt. tunc
eium ñ hẽbit mulier accõnẽ
scd̃m q̃ contituta dote ꝑ accep¬
tiłonem isecutis imꝑtus is ef¬
fectus est dotis exactõni ut sic̾ͥ¬
cera pura sit obligõ q̃ acceptola¬
ta est ñ ip̃a iam restituenda sit.
s soluñda sit dos scd̃m suatp̃a.
sin u̾o obligõ indiem fui̾t nec
añ solutum miñ diesobligatiouiꝰ.¬

Expanded text:
um, condictionem habeat: tunc enim non habebit mulier actionem. secundum quae constituta dote per acceptilationem et secutis nuptiis is effectus erit dotis exactioni, ut, si quidem pura sit obligatio quae accepto lata est, non ipsa iam restituenda sit, sed soluenda dos secundum sua tempora. sin uero obligatio in diem fuit nec ante solutum matrimonium dies obligationi
Abbreviated transcription (Latin):
aegutus legato aut hr̃dita¬
te aliquid seruo dotali obuenit
eptestator noluit ad maritum
imulier ũ hẽbat dotis nõmune
mͥ a dño ꝓpͥetatis decur difficul¬
tas erit poͣst diuortium fc̃m c̾ca
ũ hẽbat nich̾ ad eum t̾ransire.

Expanded text:
 legato aut hereditate aliquid seruo dotali obuenit, quod testator noluit ad maritum mulier non habebat, dotis nomine mihi a domino proprietatis detur, difficultas erit post diuortium circa non habeat, nihil ad eum transire,
Abbreviated transcription (Latin):
Domiccñdo docem omnes obligãt᷑
ciuꝰcum sexꝰ ꝯditionisq sint¬
s s inuptie secute ñ fiu̾nt stiplatr
agi ñ potest. magis enĩ resqͣmb
ba intuẽda sunt. acceptilatõne
quo dos constitiutur cum debitori
marito acceptum feratur dotis ꝯ¬
stituende cã. ¶ si a debitore młois t̾¬

Expanded text:
otem omnes obligantur, cuiuscumque sexus condicionisque sint.Sed si nuptiae secutae non fuerint, ex stipulatu agi non potest: magis enim res quam uerba intuenda sunt.Accepti quoque latione dos constituitur, cum debitori marito acceptum feratur dotis constituendae causa.Si a debitore muli
Abbreviated transcription (Latin):
dum ñ est. debebit gͥ mulieris ẽẽ
piculum. nec nõ quioqͣm iudex
erem dicentem qrͣ pẽem qui de
suo dotem ꝓmisit ñ urserit ad se¬
lutõnem multo mimis cur ip̃am
ũconuemĩt. rͨte ita sab̾ disposuit

Expanded text:
dum non est. debebit igitur mulieris esse periculum: nec enim quicquam iudex erem dicentem, cur patrem, qui de suo dotem promisit, non urserit ad exsolutionem, multo minus, cur ipsam non conuenerit. recte itaque Sabinus disposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui dotis nomine ꝓmisit illud ad¬
huc subest utoumañ nuptias
anpost nuptias id fc̃m sit. mnultũ eĩ
tẽr niẽe uidetur. nam sisecutis nuptuᷤᷤ
id factum est dote aut̃ constituta
maritus accepto fen̾do dotem ꝓdid̃.
sin aut̃ añqͣm nptie seqntur in¬
cħ ud̾etur doti constitutũ eẽ. ꝑ aut¬

Expanded text:
qui dotis nomine promisit. illud adhuc subest, utrum ante nuptias an post nuptias id factum sit: multum enim interesse uidetur. nam si secutis nuptiis id factum est, dote iam constituta maritus accepto ferendo perdit, si autem antequam nuptiae sequerentur, nihil uidetur doti constitutum esse. 37 Pau
Abbreviated transcription (Latin):
defectus sit facultatib imputab̾r
me siex ncͣcitate ñ ex uoluntare
docem ꝓmiserit. nam si donauit
utq 2 partendum manto qui
eum ñ p̾cipitauit ad solutõnem:

Expanded text:
defectus sit facultatibus, imputabitur me si ex necessitate, non ex voluntate dotem promiserat: nam si donavit, utcumque parcendum marito, qui eum non praecipitavit ad solutionem
Abbreviated transcription (Latin):
Mat᷑ cum filie aur̃ dediss utũdũ
pr̃ puelle id aurum in dotẽ iuro
appendit. dem̃ mortua est mĩr. si
mistia inuita ue uixore urid au¬
uum in docẽ dediss man id aur̃i
heredis mrĩs uñdicariq potest
⁊ õmo rẽ indocem uiro datam ñ¬
cẽ placuit .⁊ qr res euicta est mari¬
tocompẽt̃ adu̾sus socerum accõ¬

Expanded text:
Mater cum filiae aurum dedisset utendum, pater puellae id aurum in dotem uiro adpendit: dein mortua est mater. si inscia inuitaue uxore uir id aurum in dotem dedisset, manet id aurum heredis matris uindicarique potest et eo minorem dotem uiro datam esse placuit: quia res euicta est, marito competit aduersus socerum ac
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtin̾e placet. non enim ꝓdĩt in¬
di mariiũ nom̃ secutuum eo
ip̃s quo exig̾e ñ pot̾it ꝙ si iam
tumc debitor cum sub ꝯdicõne ꝓ¬
unttẽt solũudo ñ fuerit ꝑiculũ
iuri ẽẽ qrsciens tale noiũ ꝯsetu

Expanded text:
tinere placet: nec enim uideri maritum nomen secutum eo tempore, quo exigere non poterit. quod si iam tunc debitor, cum sub condicione promitteret, soluendo non fuerit, periculum uiri esse, quod sciens tale nomen secu
Abbreviated transcription (Latin):
ei conputandum. labo ait putat.
s sionis qͥde̾m ab sentie aminũ
colligant. singule minus anno
utrum ei añdamus ad restitu¬
nouissima absentia occuꝑauit.
indendum est. ⁊puto amium
lium habes esses in uybopanmͥ ã¬
nus cedat. qiͣ ex pundi potãtem

Expanded text:
ei computandum Labeo putat. sed si omnes quidem absentiae annum colligant, singulae minus anno, utrum annum ei damus ad restitunovissima eius absentia occupavit, videndum: et puto annum lium haberes, esses autem in
Abbreviated transcription (Latin):
ec nonsiquis ex cã probabili ab¬
fuit delib̾are deberet p̾tor anei sb̃¬
ueniri debeat. ꝑutastudiorum cã
forte ꝓtuuatore suo defuncco ne
decipiatur ꝑ iustilima̾ absent̃e
cãm. ¶tem siquis nec incustodia
nec inlimiculis sit s subfidems¬
sioruĩ satisdatione ⁊ dum pp̃ hocꝰ
reced̾e ñ potest raptus sit restitit᷑.

Expanded text:
et si quis de causa probabili afuerit, deliberare debet praetor, an ei subveniri debeat, puta studiorum causa, forte procuratore suo defuncto: ne decipiatur per iustissimam absentiae causam. Item si quis nec in custodia nec in vinculis sit, sed sub fideiussorum satisdatione et, dum propter hoc recedere non potest, captus sit, restit
Abbreviated transcription (Latin):
Aed ⁊ sirestituatur ei hr̃ditas uaict.
extrebelliano actiq̃ ĩ cuꝑpũ dabr sũ
gationis adier̃ irestitu̾it. datur ĩ fid̾i¬
ꝯmissarium nes actio: nec exceptiot᷑¬
belliani obstat ex ꝑͣ legati. r ħ legan¬

Expanded text:
ed et si restituatur ei hereditas ex Trebelliano, actio in eum non dabitur, siue gationis adierit et restituerit, datur in fideicommissarium actio, nec exceptio Trebelliani obstat ex persona lega
Abbreviated transcription (Latin):
sulducatur mĩsti̾umei. ũ sit conceden¬
da aco si u̾o eemultis sins de unoagat᷑.
ñ sit inhibenda. Iuł sũ distinctione de¬
negãdam accionem mĩto. ¶d enĩ
ñ datur accio ne auoftitio suscepto:
exnt. aut ex aliacã possidere cepit ñ
ĩma dogetur eius nomine iuditiũ
iẽr hr̃ditatem ñ conpetere ĩ eum at¬
tionem. ne impediatur legatio ⁊iħ

Expanded text:
subducatur ministerium ei, non sit concedenda actio, si uero ex multis seruis de uno agatur, non sit inhibenda: Iulianus sine distinctione denegandam actionem: merito: ideo enim non datur actio, ne ab officio suscepto emerit aut ex alia causa possidere coeperit, non inique cogetur eius nomine iudicium erit hereditatem, non competere in eum actionem, ne impediatur legatio,
Abbreviated transcription (Latin):
debitori meo uelim artõm u pe¬
edeie ꝓband̾ er̃ si fateatur se debere
patum dicat solu̾e: audiend̾ ẽuimͣ
Dand̾q diẽ cum ꝯpetñti cautela ad
soumñdã pecuina̾. n enĩ magnũ
dampñ est in mora moditi tp̃ris

Expanded text:
debitori meo uelim actionem edere, probandum erit, si fateatur se debere paratumque dicat soluere, audiendum eum, dandumque diem cum competenti cautela ad soluendam pecuniam: neque enim magnum damnum est in mora modici temporis.
Abbreviated transcription (Latin):
plac. ⁊sifiliust legatione uł stud¬
uuuiã palsus sit posse eum utir
iuditio agere ne dump̃r exspettã
Inpumta sint malefitie qi p̃r uñ¬
turus ñ est uł dum uen̾it se lub¬
trahit isqui noxiqm ꝯmisit. uñe
tensuł mandati agñs ub peciũam
tͣ credid̾ petens siforte pr in proũ¬
ut impune fraudem patiatir ⁊
egestare rome laporet. iuaticło
uo ñ recepto: qd̾ ad fumptus p̃r
ci destinau̾it. Iifinge senatorẽ ẽẽ fi¬
neaugetur utilitas ꝓ digntate a¬

Expanded text:
s legationis uel studiniuria passus sit: posse eum utili iudicio agere, ne dum pater exspectatur impunita sint maleficia, quia pater uenturus non est uel dum uenit, se subtrahit is qui noxam commisit. unde tens uel mandati agens uel pecuniam quam credidit petens, si forte pater in prouiut impune fraudem patiatur et egestate Romae laboret uiaticulo suo non recepto, quod ad sumptum pater ei destinauerat. et finge senatorem esse fine augetur utilitas per dignitate
Abbreviated transcription (Latin):
euuo fuit cum sũtencia dicebat᷑:¬
Iuidex cunc litẽ suã facẽ intelłr. cum
dolo nualo infraudem legis siñam
eiudens arguatur eius ł grã b̾ immi¬
citia ub̃ ⁊ sordes ut u̾am estimatiõm
litis p̃staro cogatur. d̾.¬

Expanded text:
eculio fuit, cum sententiam dicebat.Iudex tunc litem suam facere intellegitur, cum dolo malo in fraudem legis sententiam euidens arguatur eius uel gratia uel inimicitia uel etiam sordes, ut ueram aestimationem litis praestare cogatur.
Abbreviated transcription (Latin):
enuis ur actoris int̾fu̾it eam sũmam
capus potius ꝙͣ aubi soluu. necoppe¬
tebst ꝙ forte ꝑ reum scetit qͥuo mnũt
tota centum capue soluentu. obli¬
gatõnem fideuissoris augea u enũ¬
t̃ rege compabitur olligqm usuraꝵ¬

Expanded text:
is interfuerit eam summam Capuae potius quam alibi solui. nec oportebit, quod forte per reum steterit, quo minus tota centum Capuae soluerentur, obligationem fideiussoris augeri: n comparabitur obligationi usura
Abbreviated transcription (Latin):
scimus qͣ in uaua sunt p̾cia roꝵ per
singulas eiuicates regionesq max¬
ine umi olei frum̃ti. pecuiaꝵ qͦ
⁊ leuib usuris inueriũtur aliis dif¬
fictilior ib ⁊ granib usuois.⁊ lp̃¬

Expanded text:
varia sint pretia rerum per singulas civitates regionisque, maxime vini olei frumenti: pecuniarum quoque t levibus usuris inveniuntur, aliis difficilius et gravibus usuris. Vlp
Abbreviated transcription (Latin):
cutõnem estimatõnis rõ aibitrio ib¬
dicis ꝯmitritur eiusq diffe̾ncie ma¬
sipost mdram factam parspetumt
soluiasit reliqum petatur offm̃a in¬
dicis tale ẽẽ debeat ut estrmet qͣuti ⁊¬
coris int̾sit. eamdum taxat sũmã
ã pecet᷑ capue solutã eẽ. u lp̃

Expanded text:
onis ratio arbitrio iudicis committitur. eiusque differentiae masi post moram factam pars pecuniae soluta sit et reliquum petatur, officium iudicis tale esse debeat, ut aestimet, quanti actoris intersit eam dumtaxat summam quae petetur Capuae solutam esse. 9 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
cutus ⁊ accoris huĩt iõnem cuiu̾
ĩc̾dum potuit int̾eẽ phesi reciꝑe sͥa¬
q utaitas quo accoris uemiet ¶quid
giĩ si tñcietticiam pecumam dedis
dephesi recepturus ubi sub pena debe¬
bat̾ pecuniam sur cubpignorib ix
distracta pena pignora sunt uł pe¬
na ꝯmilla moratua uł fisco aucͥ
debebatur ⁊ res stipiatoris uilissĩo

Expanded text:
tiam actoris habuit rationem, cuius interdum potuit interesse Ephesi recipere: itaque utilitas quoque actoris ueniet. quid enim si traiecticiam pecuniam dederat Ephesi recepturus, ubi sub poena debebat pecuniam uel sub pignoribus, et distracta pignora sunt uel poena commissa mora tua? uel fisco aliquid deb
Abbreviated transcription (Latin):
Daruire fert adtouendam ꝯdictõ¬
nem offenit᷑ scruus furcunis an
saliud nomeu. aliũq statum
obligõnais tͣmfesatur necme mouet
p̃sens homofiũt nec ne cum mo¬
inummos sciens acceꝑit. uidendũ ÷̃
siꝓourator suos mipanos soluat

Expanded text:
t ad tollendam condictionem, offeratur seruus furtiuus an in aliud nomen aliumque statum obligationis transferatur: nec me mouet, praesens homo fuerit nec ne, cum monummos sciens acceperit, uidendum, si procurator suos nummos soluat,
Abbreviated transcription (Latin):
uemꝰ hẽdem quo furis obli̾gat uec
diem suum obut seruus furtiuuᷤ
furis dicendum ẽ ꝯditõnem adu̾tꝰ
corporum competit ¶s utrum tã¬
dui qͣmdiuexstent. Anuero side¬
sieruit c̃ẽ in reb humanis isicrui¬
d̾ optuuit fur sñ dubio miua erit᷑
condico. siñ optulici durat ꝯditõ
ostrmatõnis etascorpus enĩ ip̃m pr̃a¬
u ñ potest si exc̃a furtlua rescõ¬

Expanded text:
nem, heredem quoque furis obligat, nec diem suum obiit seruus furtiuus furis, dicendum est condictionem aduersus corporum competit: sed utrum tamdiu, quamdiu exstent, an vero et si desierint esse in rebus humanis? et si quidem optulit fur, sine dubio nulla erit condictio: si non optulit, durat condictio aestimationis eius: corpus enim ipsum praestari non potest. Si ex causa furtiva res con
Abbreviated transcription (Latin):
tõnem li indelicto pari potiorẽ ẽẽ
lĩm secutum respondere ñ hĩcu¬
ram muliciem ꝯdiccõnem sec uor¬
recte defendi ñ tam turbem causa
inꝓppĩto. quam nullam fuisie. s
pecuma q̃ daretur indotem ꝯu̾ti
uii grã data eẽ. ¶nou̾za p̾iugno
mirus. socero pecumam docis no¬
imine dedit. ri nupsit cessare co¬
ndicõnem prima facie iudeturꝰ
qrã uire gentium incestum ꝯ

Expanded text:
onem et in delicto pari potiorem esse liquem secutum respondere non habituram mulierem condictionem: sed recte defendi non turpem causam in proposito quam nullam fuisse, cum pecunia quae daretur in dotem conuerti nii gratia datam esse. Nouerca priuigno, nurus socero pecuniam dotis nomine dedit neque nupsit. cessare condictio prima facie uidetur, quoniam iure gentium in
Abbreviated transcription (Latin):
pronum si hac lege uen̾at ut si pr̃o¬
uus ꝓsticuta eẽt fieret libũ acsum̃¬
r̃onũ autem accipimũt ̃ si capite
iimitus sit uł silib̾tus capite nui¬
ruitus sit d̾ ad rogatur ꝑobreptõm
cum emm ħ ip̃o ꝙ adrog̃atur celat
ꝯdicõm ñ idactum uidetur ufieret
ingenuus. s siuis annuloꝵ accepit
puto eum reuentiam pr̃ono exwere
debers ꝙͣ ius omĩa ingenuitatis nũ¬
n̾a hãt aliud si natalib sit restitu¬
tus. nampͥnceps ingenuũ facit¶ qͥ
manumittitur a corꝑͤaliqͦ uł collegi¬
o uł ciuitate singulos uocabit. na

Expanded text:
patronum, si hac lege venierat, ut, si prostituta esset, fieret libera. at si vensi capite minutus sit: uel si libertus capite minutus, dum adrogetur per obreptionem. cum enim hoc ipso, quo adrogatur, celat condicionem, non id actum uidetur ut fieret ingenuus. Sed si ius anulorum accepit, puto eum reuerentiam patrono exhibere debere, quamuis omnia ingenuitatis munia habet. aliud si natalibus sit restitutus: nam princeps ingenuum facit. Qui manumittitur a corpore aliquo uel collegio uel ciuitate, singulos in ius uocabit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
Dmmiuis ñ adiciat p̾tor cãcogͥta: auł
st penale uiditiũ dat᷑m tn lab̾õ ait
mod̾andam iur̃dc̃onem. uelutͥ sipe¬
niteat lib̾tum ⁊ accõm bemittat
ł sipr̃onus uocatus ñ ueniat. aut
siñ inuitus uocatus sit hedc̃i u̾ba¬

Expanded text:
diciat praetor causa cognita se poenale iudicium daturum, tamen Labeo ait moderandam iurisdictionem: ueluti si paeniteat libertum et actionem remittat: uel si patronus uocatus non uenerit: aut si non inuitus uocatus sit, licet
Abbreviated transcription (Latin):
uelit exꝑiri uenia medicti pet̾e d
qͣmuis accorem eoꝵ ꝯstitutum ĩ uis
sit uocaturus. bbõs pentes a p̃oni
pr̃one utͥusq sexus acciꝑe debemus
ssiꝑ penam deportõnis ãd peg̾nita¬
tem̃ redactus sit pr̃onus putat põp̃.
eum amisisse honorẽ s sifui̾t resti¬

Expanded text:
uelit experiri, ueniam edicti petere debet, quamuis actorem eorum constitutum in ius sit uocaturus. Liberos parentesque patroni patronaeque utriusque sexu saccipere debemus. Sed si per poenam deportationis ad pereg‹ri›nitatem redactus sit patronus, putat Pomponius ‹eum› amississe honorem. sed si fuerit resti
Abbreviated transcription (Latin):
tum est aut sime defente iuraiũt
se lib̾tum ñ eẽ s si adiusinrãd̾
adegi ne uxoremducat ue nubat
Impune inius uocabor ⁊celsut
quidem ait intalilib̾to ius pr̃o

Expanded text:
m est aut si me deferente iuraverit se libertum non esse. Sed si ad iusiurandum adegi, ne uxorem ducat, ne nubat, impune in ius vocabor. et Celsus quidem ait in tali liberto
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾tus adu̾sus pronum dedit libellũ
si ad de sid̾ium eius rescibitur⁊ ĩ
to ad hunc casum edict̃ pr̃is ꝑtin̾e
pr̃onam suam sñ ꝑmissu p̾toris ĩ¬
ius uocars possit Rͫ. eum de quo
q̃ritur puꝑilli noiins ĩ in ius uo¬
cars pr̃ouam suam potusss sũ ꝑ
eribere cogitur. Item eumꝰ apud
acca exibitur ẽe ãm promisit ⁊ si
inuis uccare sice̾ qr domus tutis
ulnum refrigi̾um at receptacłm

Expanded text:
ibertus adversus patronum dedit libellum si ad desiderium eius rescribatur, etto ad hunc casum edictum praetoris pepatronam suam sine permissu praetoris uocare possit. respondi eum, de quo quaeritur, pupilli nomine etiam in ius uocare patronam suam potuisse sine exhibere cogitur. item eum qui apud acta exhibiturum se esse quem promisit, etsi in ius uocari licere, quia domus tutissimum cuique refugium atque receptaculum
Abbreviated transcription (Latin):
iidus mihi cmums ÷ ipupule
crredi in eo fundo reliquie sunt ⁊¬
dite. quib religio ab utr iͥeꝵ ꝓtib
debetur. nam ꝑentes quo eiusd̾
puꝑille ibi sepulti sunt. s cuto

Expanded text:
dus mihi communis est pupillae coheredi: in eo fundo reliquiae sunt conditae, quibus religio ab utriusque patribus debebatur, nam parentes quoque eiusdem pupillae ibi sepulti sunt: sed tuto
Abbreviated transcription (Latin):
n ħ iudicio ꝯdempnatõnes ⁊ absei¬
dempnatõ. In ceto̾rum quo ꝑsõa
ꝙ fecit uidex ñ ualebit. qr non pͣ
ex uno iudicõ uos iudicata ꝓ ꝑte
ualere in ꝑte non ualere. S aius
em pignori creditori datam. si ꝑ p̃¬
deptonem iegauĩt cestator offitõ
uidicis continetur ut ex comnu¬
ni pecuma soluatur. eamq fert
cendum est infamilis ħciscunde
iudituꝑq uenirs. s is ciu adiudi¬
cabitur ĩ familie ħciscunde iudi
tio ꝓ ꝑte coheredi erit dampnand̾
nec cauere debet coh̾edi indempnẽ
eum fore adu̾sus eiim᷑ qui pig¬
nori dedĩt qr ꝓ eo dedĩt ac si ypo¬
thecaria uł seruiana accõne pe¬
tite licis estimatõ oblata sit uo
uis qui oꝑtulĩt adũsus donim̃
uendicantẽ except̃ons tuendus
fit sontra quoq si is heres cui
pignus adiudicatũ est. uelit to¬
tum redders licet debito nolit au¬
diendus est. nõ idem dici potest
si aitam ꝑtem creditor emĩt. ad¬
iudicatio enim nccar̾ia ÷ emptõ
uoluntaria. nisi si obitiatur e̾¬

Expanded text:
 iudicio condemnationes et absoldamnatio, in ceterorum quoque persona quod fecit iudex non ualebit, quia non potest ex uno iudicio res iudicata in partem ualere, in partem non ualere. 28 Gaius em pignori creditori datam si per praeceptionem legaverit testator, officio iudicis continetur, ut ex communi pecunia luatur eamque ferat cendum est in familiae erciscundae iudicium uenire: sed is cui adiudicabitur in familiae erciscundae iudicio pro parte coheredi erit damnandus nec cauere debet coheredi indemnem eum fore aduersus eum qui pignori dederit, quia pro eo erit, ac si hypothecaria uel Seruiana actione petita litis aestimatio oblata sit, ut et is qui optulerit aduersus dominum uindicantem exceptione tuendus sit. contra quoque si is heres, cui pignus adiudicatum est, uelit totum reddere, licet debitor nolit, audiendus est. non idem dici potest, si alteram partem creditor emerit: adiudicatio enim necessaria est, emptio uoluntaria: nisi si obiciatur cr
Abbreviated transcription (Latin):
qr onnus fructus ñ uire semii
s uix soli ꝓcipitur et qͥmad̾ si
Ttotum fundum alienum quisso
eus possideat nulla ex ꝑte fructͦ
suos fatiet quocino modo sati
fuin̾t Ita qui ꝯmunẽ fundũ
possidet ñ fatiet suos fructus

Expanded text:
quia omnis fructus non iure seminis, sed iure soli percipitur: et quemadmodum, si totum fundum alienum qui‹s› sciens possideat, nulla ex parte fructus suos faciet, quoquo modo sati fuerint, ita qui communem fundum possidet, non faciet suos fructus
Abbreviated transcription (Latin):
cuisse destam̃to conp̃hñdiss ue
necessitudini res ꝯmittẽtur eũ¬
demꝰ pollidiũ fundum retine ĩ¬
siss p̾fecti p̃torio suasufruttus
quibona fide apoltidio defunite¬

Expanded text:
cuisse testamento comprehendisset, ne necessitudini res committerentur, eundemque Pollidium fundum retinere iussisset: praefectis praetorii suasi fructus, qui bona fide a Pollidio e
Abbreviated transcription (Latin):
¶cum usure p̃cii sũdiab eo qui a fisꝓ¬
co emĩat petẽntur ⁊ emptor nega¬
r traditã sibi possõnem: imꝑator
decoeuit unquum ẽe usuras ab
die ꝗͣ mutuatũs ÷ semisses solutu¬
ru: ⁊ redditus ꝑꝓ aliquot aunos
usuris mox stipuło ꝯmissa eẽt diuꝰ
martus forcunato ita rescͥpsit p̾sid̾
tõnis redig ħ constitutõ ad infuut̃
mod̾ excedit. quid gͦ: sic temxrãda
res est ut infutuꝵ diuntaxat exdi
cessationis croscat usuius diuus
puis ita resc̾psit patum ise p̾tita ͤ¬
cp̃is int̾uallum indicat. quieas
a debitore tuo gratior apud eum
iuidelicet eẽs pecendas ñ putasti.¬
Intatito fid̾i ꝯmisso omne emolu¬
m̃tum he̾di aufen̾dum ⁊ sisco pr̃an¬
dum. diuus puis rescͥpsit. Prgo ⁊
usuraꝵ emolum̃tum aufertur he¬
di ¶ sipupillo ñ hñti tutorem fidi¬
amissum solui ñ possit ñ uideri no¬
ram ꝑ hẽdem fcãm dinus puis rest̾¬
ex qua restirutõ indulgetur. petẽ ñ
potuit auid enim pot̃ impntari

Expanded text:
Cum usurae pretii fundi ab eo qui a fisco emerat peterentur et emptor negaret traditam sibi possessionem, imperator decrevit iniquum esse usuras ab die qua mutuatus est semisses soluturum, et redditis per aliquot annos usuris mox stipulatio commissa esset, divus Marcus Fortunato ita rescripsit: "Praetionis rediget". haec constitutio ad finitum modum excedit: quid ergo? sic temperanda res est, ut in futurum dumtaxat ex die cessationis crescat usura. Divus Pius ita rescripsit: parum iuste prais interuallum indicat, qui eas a debitore tuo, ut gratior apud eum uidelicet esses, petendas non putasti'.In tacito fideicommisso omne emolumentum heredi auferendum et fisco praestandum diuus Pius rescripsit. ergo et usurarum emolumentum aufertur heredi.Si pupillo non habenti tutorem fideicommissum solui non potuit, non uideri moram per heredem factam diuus Pius rescriex qua restitutio indulgetur, petere non potuit: quid enim potest imputari
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsõam ad auiri iudetur. s̃ offc̃n
rrpłi sicuti cumguis furcłi
in fatieutẽ dep̃hũd̾it neg̃m me¬
um ge̾ns manifesti furti actionẽ
in pat. Item cũ ꝓcurator inter¬
pliauit ꝓmissorem hommis ꝓ

Expanded text:
sonam adquiri uidetur, sed officium impleri, sicuti, cum quis furtum mihi facientem deprehendit, negotium meum agens manifesti furti actionem mihi parat: item cum procurator interpellauerit promissorem hominis,
Abbreviated transcription (Latin):
stitue̾t partus cuis restitu̾e coñdũ
ñ eõ n timo editus ẽẽt cum infidei¬
ꝯmisso restituendo moram fecisset
n int̾eẽ existimo an ancilla sp̃alit̃:
an hẽditas infidei ꝯmisso sit. ⁊d

Expanded text:
stitueret, partum eius restituere cogendum non esse, nisi tunc editus esset, cum in fideicommisso restituendo moram fecisset. neque interesse existimo, an ancilla specialiter an hereditas in fideicommisso sit. Id
Abbreviated transcription (Latin):
ã oꝑsima cõne fiat more aduu¬
merand. quid enũ si amiros ad¬
hiñdos debitor reqiuirat uł
expediendi debiti uł fieiussoriꝰ
irgandis uu eiceptio auciua alie¬

Expanded text:
a optima ratione fiat, morae adnumerandum: quid enim si amicos adhibendos debitor requirat vel expediendi debiti vel fideiussoribus rogandis? vel exceptio aliqua alle
Abbreviated transcription (Latin):
Despondit pauł. mora in soluũdo si¬
iauum restituendos. hes rogatus ẽ¬
iat post mortem suam sã edditu
hereditatem restitũc q̃situm esi
anptus antillax. Iuiuo herede na¬
di testaĩti quib de redditu solo
de ducendo cestator sensit. se pauł¬

Expanded text:
espondit Paulus moram in solvendo fillarum restituendos. Heres rogatus erat post mortem suam sine reditu hereditatem restituere: quaesitum est, an partus ancillarum etiam vivo herede na testamenti, quibus de reditu solo deducendo testator sensit. Pau
Abbreviated transcription (Latin):
uo intra c̃ca tp̃a ñ miatis ustris
ꝓͣmores infligentur quidã debito¬
iel cessauñt insolusidis usirs
quidam plus intulerunt: isic
mine competebat nĩ ꝑhuis qui
cessauerant inusurĩs supleat᷑
qͣsitum est an uiud ꝙ ampluis:¬

Expanded text:
ut intra certa tempora non inlatis usuris grauiores infligerentur: quidam debitores cessauerunt in soluendis usuris, quidam plus intulerunt et sic mine competebat etiam pro his, qui cessauerant in usuris, suppleatur. quaesitum est, an illud, quod ampli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutitur. sicũ post mortẽ s̃dito¬
pis nemo fuĩt cui petuma soiu̾e¬
cur euis cpr̃is inculꝑatã ẽẽ morõ
ꝯstuit. Iõsimaiores usure pͥorił
petantur. exceptõ doli ñ mutilit᷑

Expanded text:
titur. si tamen post mortem creditoris nemo fuit cui pecunia solueretur, eius temporis inculpatam esse moram constitit: ideo si maiores usurae prioribus petantur, exceptio doli non inutiliter
Abbreviated transcription (Latin):
beo si cuipa caret. ñ tem̾ ait ñtet̃ã
aut fetm simuito domino fecit
uł quontebut temꝑt aut si imi¬
ex iccato agñdum. ¶simagiet
nauis sine gubnatoreinffurĩ
nauem mmisit. itempestate or¬
ta tomiꝑare ñ potu̾it. i nauem ꝓ¬
diditi nectorco hẽbunt adu̾suseĩ
oxiccato actõncm ¶ sicuus ierus¬

Expanded text:
beo, si culpa caret, non teneri ait: ceterum si uel inuito domino fecit uel quo non debuit tempore aut si mex locato agendum. Si magister nauis sine gubernatore in flumen nauem immiserit et tempestate orta temperare non potuerit et nauem perdiderit, uectores habebunt aduersus eum ex locato actionem. Si quis seru
Abbreviated transcription (Latin):
sicatem iege relocatum eẽt necam̃
rloetri id potest qͣm dies efficiend
ductone res obligauat. huius er̃
diouus ꝯ tãsus erit ncͣcius eadem
caserit si iei pubuce p̃dia / fiu̾nt

Expanded text:
si eadem lege relocatum esset: nec ante relocari id potest, quam dies efficiendi ductione res obligauerat: huius enim nouus consensus erit necessarius. eadem causa erit et si rei publicae praedia locat
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti si duo rei. pr̃ ifilius fuu̾ĩt
⁊ filius inutuatus suo nomine
soluat ub̃. si filio nissu pr̃is credi¬
disti ⁊ filius creditum tibi soluis¬
set mͥ udecur. si quid̾ pecuma ad
prẽm ꝑuenerat uidĩ mrem u̾sũ¬

Expanded text:
 uertere, ueluti si duo rei pater et filius fuerint et filius mutuatus suo nomine soluat, uel si filio iussu patris credidisti et filius creditum tibi soluisset. mihi uidetur, si quidem pecunia ad patrem peruenerat, uideri in rem uersu
Abbreviated transcription (Latin):
si de peeulio accõnem qͣi defensor
de iuremi u̾so us ad peculũ ꝙtita¬
dem cuius siñe id erit emolurãt
ut sitrtasit accõ de peculio de in
rem u̾so conueniatur. Cgo i añ ꝯ¬
dempnatõnem pꝰ iuditium ꝓrĩs
nomine acceptum de irẽ u̾so pa¬
s utrum insortem cenebitur.¬

Expanded text:
em quasi defensor de in rem uerso usque ad peculii quantitatem: cuius sententiae id erit emolumentum, ut, si finita sit actio de peculio, de in rem uerso conueniatur. ego et ante condemnationem post iudicium patris nomine acceptum de in rem uerso paSed utrum in sortem du
Abbreviated transcription (Latin):
sitantundem debeat. nicħ udetur
u̾sum nam ut pomp̃ seͥbit adu̾sus
qͣ in debitor cẽ domini ceꝑit desin̾e
u̾sum. Idemi si soluĩt ci dicit pluᷤ¬
nsitm̃d̾ ei dõauit dñs qͣntum ẽditos¬
ui soluit ꝓ se si quidẽ remnt andr
nem. Anpotius ex utror ꝓrasa de¬
trahumis. Egoant̃ puto sublatã
demiem u̾so accõuem. cum debito¬
¶ domini sit ꝯstitutus ¶ dem q̃rit

Expanded text:
si tantundem debeat, nihil uidetur uersum. nam, ut Pomponius scribit, aduersus  debitor esse domino coeperit, desinere uersuminus, quantum creditori soluit pro se, si quidem remunerandi nem? an potius ex utroque pro rata detrahimus? ego autem puto sublatam de in rem uerso actionem, cum debitor domini sit constitutus
Abbreviated transcription (Latin):
Nt lõsidonauit sĩuis dño rem pecubi¬
arem. accõ de uiren u̾so cessabit
surt ista uera. splane simutuu᷑
sermisa accep̃idõandi animo
soluat dum ñ uult eum debi¬
dorem fate̾ peculiarẽ de inrem u̾¬
uicla scͥbit. si seruo meo. argñ¬
tum dedĩs ut pocula tibi faceret
ex quolib argento mox fãs ꝓocuł
scrnul decessit᷑ ẽẽ tibi adu̾suf
me demrem u̾so accionem qm̃¬

Expanded text:
et si donauerit seruus domino rem peculiarem, actio de in rem uerso cessabit, et sunt ista uera. Plane si mutuum seruus accepit et donandi animo soluit, dum non uult eum debitorem facere peculiarem, de in rem uMela scribit, si seruo meo argentum dederis, ut pocula tibi faceret ex quolibet argento, mox factis poculis seruus decesserit, esse tibi aduersus me de in rem uerso actionem, q
Abbreviated transcription (Latin):
aniqͣm rem nccͣariam ułutiem
dnõ em̃t demrem u̾so acc̃o exit
sin uo nich̾ coꝵ ⁊̃ de peculio erit at¬
cupletõrẽ eum facit numinus
petuliarib. alicquin si sus pecł¬
lium douniuis adimat ut si
uñdat. eum cum peculio uł cius

Expanded text:
ariam uel utilem domino emit, de in rem uerso actio erit: si uero nihil eorum est, de peculio erit acupletiorem eum facit nummis peculiaribus. alioquin si seruo peculium dominus adimat uel si uendat eum cum peculio uel
Abbreviated transcription (Latin):
uileuande manis nauis grã res
aliquas ꝓ itum̃t ñ hant mentẽ hãt
ut eas ꝓd̾elicto hãnt auupe si m̾¬
uen̾n̾t cas ablaturos .⁊ suspicatu
fu̾n̾it ins̃m locum iaccesunt re¬
quisiturs ut ꝓrã sint ac siquis ho¬
ne p̃ssus iniam rem abiecerit cũ

Expanded text:
 nauis gratia res aliquas proiciunt, non hanc mentem habent, ut eas pro derelicto habeant, quippe si inuenerint eas, ablaturos et, si suspicati fuerint, in quem locum eiectae sunt, requisituros: ut perinde sint, ac si quis onere pressus in uiam rem abiecerit mox
Abbreviated transcription (Latin):
ce retũtus naingare cum tuis inͥci¬
b ꝓhibitus fuit id̾ uir̃ erit cum ca
conditõne a te conduxissot ut cer¬
tam penam tibi pr̃aret. nͥañ con¬
stitutum diem mcestuas coloco ex¬
posiusset inanideuehendas ras m̾¬
ces iocasset ueo ꝑ eum staret quo
minus remissa fibi ca pẽa exspec¬
taret. ¶ idem iutis meodemgnẽ¬

Expanded text:
igare cum tuis mercibus prohibitus fuerit. idem iuris erit, cum ea condicione a te conduxisset, ut certam poenam tibi praestaret, nisi ante constitutum diem merces tuas eo loci exposuisset, in quem deuehendas eas merces locasset, nec per eum staret, quo minus remissa sibi ea poena spectaret. idem iuris in eodem ge
Abbreviated transcription (Latin):
ħnomine obligat excitorem cuiꝰ
aut̃ conditõnis sit magist̾ iste n¬
cħ int̾ est utr̃ lib̾ an seruus nutõ
etatis sit int̾erit sibi imputatu wo
Cquip̾osuit ¶ magrm̃ autẽ a cci¬
pumis ñ soium qmex̾citor ĩposu

Expanded text:
nomine obligat exercitorem. Cuius autem condicionis sit magister iste, nihil interest, utrum liber an seruus, et utrum aetatis sit, intererit, sibi imputaturo qui praeposuit. Magistrum autem accipimus non solum, quem exercitor praeposu
Abbreviated transcription (Latin):
taitarem huuis edcĩpat̾e neipoͣ
Eꝙ ignoret. Cum nam nit̾dum ig¬
nari cuius sut cõdicõisuł qͣles. cum
magistris pp̃nauigandi nc̃cita¬
⁊ tem cͣcͣhumus oquumfint eũ quĩ
magistrum naui imposuit tem̃.u̾¬

Expanded text:
tatem huius edicti patere nemo est qui ignoret. nam cum interdum ignari, cuius sint condicionis uel quales, cum magistris propter nauigandi necessitatem contrahamus, aequum fuit eum, qui magistrum naui imposuit, te