comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
e ꝑtib ad spoletanã ur̃be̾ ueniss. ⁊̃ gressus ecc̃ant
acustodib peciit ut sͥ qnͣtũ uellet licẽtia cõcede̾¬
tur orandi: eunq horis secret̾orib egredi u̾ur¬
g̾ent. Qui mox adorand̾ sretit: diẽ qͦ t̾cium ĩ or̃o¬
ne ꝯuuxit. Cum hoc mꝰ ex custodib sr̃bie sp̃r¬
ĩ flatus cerneret. Uñ ꝑficere debuit inde ad affec¬
tus cãpna ꝑuenit. Nam hũc simłatorẽ dicere
⁊ u̾bo russico cepit ⁊̃ pasorẽ clamare: qui se trib
gia strauit. ac ꝑ os illiuis clamare cepit ysacie
censetur noĩe nesciebat᷑. s eius nomẽ ille sp̃e
ꝓ didit qui se abillo posse eici clamaint. Mox ã
sr̃ uexati corpus uirdei ĩ cubuit: ⁊ malignꝰ sp̃c
qui eũ ĩuas̾at abscessit. Curre uiri ⁊ feĩe nobi

Expanded text:
Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum perne conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus gia stravit, ac per os illius clamare coepit: Isaac censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit
Abbreviated transcription (Latin):
hue qͥescentib fr̾ib iusbans uigiliis noctue or̃o¬
tas noctis tenebͣs effugasse tãtoq splẽdore aa¬
resc̾e: ut dic̃ iunc̾et. lux illa que int̾ tenebͣs radi¬
ass. Mira aut̃ res: ⁊̃ hac specłatõe sequta ẽ. Qui¬
a sic̃ posrea ip̃e narrauit: oĩs ⁊̃ mũdus qiͣ sb̾ mno

Expanded text:
um quiescentibus fratribus instans vigiliis nocturnae orattas noctis tenebras effugasse tantoque splendore clarescere, ut diem vinceret lux illa, quae inter tenebras radiasset. Mira autem valde res in hac speculatione secuta est, quia sicut post ipse nar
Abbreviated transcription (Latin):
et clanis ẽẽt despiciẽs. s ꝓ eo ꝙ eam aureã idit
facere sͥ ex illa aliqͥd aliud uolens: eduxit arltel¬
iũ ut illam iicid̾e̾t. Qui mox cuiltellũ ami q ͦ eam
&fixit: eade̾ q hora excuictus cedit. Et dum il¬
lic rex lõ gobarcoꝵ autharith atq alii młti eiꝰ
clauis u̾o̾ seorsum iac̾et int̾ra: fcũs ẽ õto ue

Expanded text:
 clavis esset despiciens, sed pro eo quod eam auream vidit facere sibi ex illa aliquid aliud volens, eduxit cultellum ut eam incideret. Qui mox cultellum cum quo eam fixit, eademque hora exstinctus cecidit. Et dum illic rex Langobardorum Autharith atque alii multi ejus clavis vero haec seorsum jaceret i
Abbreviated transcription (Latin):
pit ab eł cuutatis ep̃o eccãm pet̾e qũt suo errori
de dicaret. Q dũ ualde ep̃o negaret: isdẽ qͥ ue
se die alt̾o molent̾ nitͣturũ e̾e ꝓfessus ẽ. Qe eiꝰ¬
deui ecc̃e custos audiẽs festuiꝰ cucurrit: ecr̃am¬
clausit seris nuuunt: Eco a̾ uesꝑe. llampades
om̃s extinxit: seq uit̾iorib abscõdit qu ip̃o

Expanded text:
itatis episcopo ecclesiam petere, quam suo errori dedicaret. Quod dum valde episcopus negaret, isdem qui vese die altero violenter intraturum esse, professus est. Quod eiusdem eccclausit, seris munivit; facto autem vespere, lampades omnes exstinxit, seque in interioribus abscondit. In ipso
Abbreviated transcription (Latin):
cus seres suas bñ drõ dei famło ꝯm̃dasse ẽ ꝓfessus
ut dũ hoc a torqñte creditur suspẽsa int̾mi crudeli¬
tate aduitã hore reꝑentur. ẽunc eñ idẽ galla fo¬
Surge surgo: ⁊ res istuis rustici recde quers acce
ꝑisti ad cułꝰ uocem uir dei ꝓtiius ocłos ocłos
leuauit a lectone eiuriq ĩcuitus. mox ⁊̃ rusti¬
cũ quiligatꝰ tenebat᷑ atcendit. ad cuiꝰ brachi¬
a dum ocłos deflexiss: miro mͦ tam tãta se cele¬
ritate ceꝑunt alligata brechuis lora dissolu̾e
ut dissolui tam cõcite ulła hominũ fesriatõe po¬
tuussẽt. ad tante potestatis ium tremet᷑cũs gal

Expanded text:
cus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite nulla hominum festinatione potu
Abbreviated transcription (Latin):
pitalitatõ ex hr̾et orbatus ẽ: ñ pretatis oꝑe de¬
lectatũ estimio. s ep̃i derogatõe. Nam pena sb̃ se¬
qũs ĩ notuit: qr p̾cecens illa susceptõ sine culpa ũ
fint. Sunt nam nõ ulłi qui idcͥco bona fac̾e suudẽt.
ut gr̃ãn aliene oꝑatõis obnubilẽt. Nec pascũtur
bono ꝙ facu̾t. s lande bont quacet᷑os pͥmũt. Qua

Expanded text:
n pietatis opere delectatum aestimo, sed episcopi derogatione; nam poena subsequens innotuit, quia praecedens illa susceptio sine culpa non fuit. Sunt namque nonnulli, qui idcirco bona facere student, ut gratiam alienae operationis obnubilent; nec pascuntur bono quod faciunt, sed laude boni qua caet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯisͣdiui auticꝰ ħosnis tãta eius hac cõtinna fortitu¬
die uictꝰ ĩ fiemuit seq ꝑ ceuexũ mõtis sr̾ciliũ lacus
ĩ pͥcipiciũ sꝑͥens dedit: onũaꝙ arbusta loci illius
aamã ex se exeunte cõ cremauit. Qui ĩ eo ꝙ mõtis
dũi ĩ quo mõtis u̾tice cretit: qui cumi s̾pente ꝑ tͥemuit

Expanded text:
titudine victus infremuit, seque per devexum montis latus in praecipitium serpens dedit, omniaque arbusta loci illius flamma ex se exeunte concremavit. Qui in eo quod montis Domini in quo mentis vertice stetit, qui cum serpente per triennium
Abbreviated transcription (Latin):
cet tꝰ dũe ut de nutͥmc̾to mr̃is mee mãducare ñ
possim: Ecce enĩ gaiunas quas urtt̃: uuspes co¬
medit. Qui ab or̃onie surgẽs ecc̃am ẽ eg̾issus. Mox
mulpes rediit gallma̾ qmͣ ĩ ore tenebat dmmusit.
Ate ũa moriẽs: aute es ocłos ĩ t̾ram cecidit heu¬

Expanded text:
cet tibi, Domine, ut de nutrimentis matris meae manducare non possim? Ecce enim gallinas quas nutrit vulpes comedit. Qui ab oratione surgens, Ecclesiam est egressus. Mox autem vulpes rediit, gallinam quam ore tenebat dimisit, atque ipsa moriens ante ejus oculos in terram cecidit. PE
Abbreviated transcription (Latin):
ep̾atu pparabat. Quadã die ĩg̾ssus ortum: magna
hũc eruce młtitudĩe ĩuenit ẽẽ cooꝑtum. Qui om̃e
olus deꝑire cõspiciẽs ad easdem erucas ꝯu̾sus dix
etq hec olera comed̾e nolite. Que statim ad iuri
der u̾bum ita om̃e sunt eg̾sse: ut nemia quidẽ ĩtͣ

Expanded text:
t quod quadam die ingressus hortum, magna hunc erucae multitudine invenit esse coopertum: qui omne olus deperire conspiciens, ad easdem erucas conversus, atque haec olera comedere nolite. Quae statim ad viri Dei verbum ita omnes egressae sunt, ut ne una quid
Abbreviated transcription (Latin):
puisionẽ uiuenis estitit: atq ĩ lĩgua mea medi¬
illo dre ⁊̃ cũ uoluero de d̾o tac̾e ñ possum. C̃autꝰ qͥ
cos ꝑsingłorum ꝙͦ fideliũ domos cͥumiqͣ discu¬
ret. ⁊ corca audientiũ ad amore prĩe celestis ex¬
citaret. Erat u̾o ualde uilis ĩuestib: atq ita des¬
tus ut siqͥs allũ tortasse nesciret: selutatꝰ ⁊ sali¬
tare cespic̾et. Et quociẽs ad alia tẽdebat loca
onũib ĩ cella potuiss reperiri. In quo ⁊̃ capistmꝓ
freno. ⁊ uerne cmmpellib ꝓ sella utebat ᷑ beu aui¬

Expanded text:
isionem juvenis astitit, atque in lingua mea mediillo die etiam cum voluero, de Deo tacere non possum. PETR. per singulorum quoque fidelium domos circumquaque discurreret, et corda audientium ad amorem patriae coelestis excitaret. Erat vero valde vilis in vestibus, atque ita despectus, ut si quis illum fortasse nesciret, salutatus etiam resalutare despiceret, et quoties alia tendebat ad loca, jumentis in cella potuisset reperiri; in quo etiam capistro pro freno, et vervecum pellibus pro sella utebatur. Su
Abbreviated transcription (Latin):
sacrũ ordine᷑ ub hr̃e conspic̾et ⁊ ꝑ singła loca discur¬
rere atq studio se p̾dicare: eum qͣdam die familia¬
ritatis ausu adiit dicẽs. Qui sacrũ ordinẽ nõ hales
atq a romario pontifice sb̾ quo degis p̾dicatõis li¬
centiã nõ accxpisti p̾dicare quo mͦ p̾simus: Qua elꝰ
ĩquisito̾e ꝯpilsus iir scũs: indicauit p̾dicatõis u¬

Expanded text:
sacrum ordinem non habere conspiceret, et per singula loca discurrere, atque studiose praedicare, eum quadam die familiaritatis ausu adiit, dicens: Qui sacrum ordinem non habes, atque a Romano pontifice sub quo degis praedicationis licentiam non accepisti, praedicare quomodo praesumis? Qua ejus inquisitione compulsus vir s
Abbreviated transcription (Latin):
die: imader fantula ex monast̾io uirginũ ortũ est¬
ĩ gressa. Que lactucã cõspiciẽs cõcupiuit: eãq sig¬
no crucis benedic̾e oblita auide momiordit. S arrep¬
ta a dyabolo: ꝓtinus cecidit. Ci uexaret᷑. eidem
patri equit̾o sb̾ cełitate nũciatũ ẽ: ut ueniret ꝯ citꝰ¬
pat̾ ẽ ĩg̾ssus: cepit ex euis ore .q. satisfaciẽs ĩe qu
hãc arripuerat dyabolꝰ camare dicẽs. Ego qͥd fea
ego qͥd feci:. Sedebam mͥ sr̃ lactucã. Uenit illal imo¬

Expanded text:
 famula ex eodem monasterio virginum hortum ingressa est: quae lactucam conspiciens concupivit, eamque signo crucis benedicere oblita, avide momordit; sed arrepta a diabolo protinus cecidit. Cumque vexaretur, eidem Patri Equitio sub celeritate nuntiatum est, ut veniret concituPater ut ingressus est, coepit ex ejus ore quasi satisfaciens ipse qui hanc arripuerat diabolus clamare, dicens: Ego quid feci? ego quid feci? Sedebam mihi super lactucam; venit illa, et mo
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽs In noĩe ih̾u pͥcipio tͥ ut aditũ istũ castodiss.
ac furẽ huc ĩgred⁊ no ꝑmittas: ꝓtimis spens to¬
tũ se ĩ iti̾e ĩ trãsu̾sum tetendit: ad cella̾ moachꝰ
rediit. Einm meridiano temꝑe cu̾cti fr̃es quiescerẽt
more solito fur aduenit asc̾ẽdit sepe. Et dum mor¬
tũ pedẽ pon̾et: iudit sb̾ito q tensus spͥens clari¬

Expanded text:
aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumque meridiano tempore cuncti fratres quiescerent, more solito fur advenit, ascendit sepem; et cum in hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clau
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ hm̃łr pecũt. Eum ille ꝓ utilitate mõ ast̾ii ad ꝯsti
tutõm cai̾e eg̾ssus fuisset: młti iuri noti ec nobiles
qui eũ uelce semꝑ honorabãt admirati reqͥrebãt¬
b ille dicebat. Hest̾no sero pxc̃is meis faciẽtib ĩ¬
scabello sõ pedaneo impegi atq hoc ꝑtuli. Sieq
iuir scũs su̾ans ĩ pectore honorẽ u̾itatis ⁊ magistͥ
nec pr̃is ꝓdebat incu̾i nec falsitatis ĩ currebat pec¬
N eo dẽ monast̾io: quidã magne inte monachꝰ so
erat ortolanus. fur u̾o uenire cõsueu̾at ꝑ sepem
ascendẽ ⁊ occłte hoła aufr̾e. ẽuim ille mł̾ta plari¬
taret q̃ minus ĩ ueniret ⁊ alia pedib cõculcata
alia orrepta cõspic̾et totũ ortum circiuẽs ĩ uei̾t
it̾ unce fur uenire cosueu̾at. Qui ĩ eumide̾ ortũ de

Expanded text:
caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat pecn eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat. Qui in eodem hor
Abbreviated transcription (Latin):
limis cũ fracis uenit. ⁊emo̾astio uͦ p̾fati dei famuli
rinrior exrerat: ꝙ mlt̾as pecimas hr̃̾et. Ingressi ora¬
toriũ franci cepunit sementes lib̾tiũ q̃ͥrere. lib̾cmũ
clam are: ubi ille ĩ or̾one ꝓstͣtus iacebat. miraual¬
de res: q̃rentes seuiẽtes q franci ĩ eum ĩ pĩgebant.¬

Expanded text:
linus cum Francis venit. De monasterio vero praefati Dei famuli rumor exierat, quod multas pecunias haberet. Ingressi oratorium Franci, coeperunt saevientes Libertinum quaerere, Libertinum clamare, ubi ille in orationem prostratus iacebat. Mira valde res: quaerentes saevientesque Franci, in ipso ingrediente
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit dicẽs. Tolli te ut heatis quałr hoc uĩ¬
dedit̾. Eursu aut̾ rapido: p̾dcĩ ducis excitus ꝑue¬
uit ad fluuiũ noĩe nulturnõ. uͥ equos suos ce¬
ꝓunt singłi hastis tund̾e: catlcarib cruẽtare. S
tũ equi uerb̾ib cesi caloarsb cruẽtati fatigari
pot̾ant: moueri nõ pot̾ant. sieq aqmͣ fliũs tan¬
ge̾ . ꝙ. mortale p̾cipiciũ ꝑtimescebat. Eum di
secẽdo sessores siuigli fatigarẽtur: uis eox cͥtulit
qr ex culpa qñ su̾o dei ĩ uiai fec̾ant illa sui itin̾is difpen¬
slle eͦndit. ⁊te cum bono: ego opꝰ caballo nõ heo. Descẽ¬
detes uo ⁊̃ uicũ eum ĩ cad ello de quo deposuerãt leua¬
u̾nt ⁊ ꝓtinus ab scesser̃t. Quoꝵ equi tanto cursu fluu

Expanded text:
obtulit eis dicens: Tollite, ut habeatis unde hoc jumesu autem rapido praedicti ducis exercitus pervenit ad fluvium, nomine Vulturnum, ibique equos suos coeperunt singuli hastis tundere, et calcaribus cruentare; sed tamen equi verberibus caesi, calcaribus cruentati, fatigari poterant, moveri non poterant; sicque aquam fluminis tangere quasi mortale praecipitium pertimescebant. Cumque diu caedendo sessores singuli fatigarentur, unus eorum intulit, quia ex culpa quam servo Dei in via fecerant, illa sui itineris dispenille respondit: 'Ite cum bono, ego opus caballi non habeo'. Discendentes vero, invitum eum in caballo, de quo deposuerant, levaverunt et protinus abscesserunt. Quorum equi tanto cursu illu
Abbreviated transcription (Latin):
ti : Quid feci ĩ quit ep̃o: at ille ait. Duo hest̾no dieue¬
ner̾t: qui me eiciẽtes ex corꝑe ĩ bonũ locũ direxunt.
hodie aut̃ unꝰ missus ẽ: qͥ dixit. Reducite eũ ⁊ qi
fortunat᷑ ep̃s ĩ domũ illius uen̾it. Quibꝰ expletis¬
u̾bis mox ex ĩ firmitate cõnaluit: ⁊ĩ hac intadiu¬

Expanded text:
 Quid feci? At ille: Duo hesterno die venerunt, qui me ejicientes ex corpore in bonum locum duxerunt, hodie autem unus missus est qui dixit: Reducite eum, quia Fortunatus episcopus in domum ejus venit. Quibus verbis expletis, mox ex infirmitate convaluit,
Abbreviated transcription (Latin):
thents eiscẽ młti ueniẽtes bñ ꝯconẽ petn̾t up
rũ quid ex luataͣ ꝑcipiãt: assisnit sac̾dos cũ uulã
et aliquib petẽtib ita ꝯccte aliqͥd de cacheurs
ip̃is excutitur ut mora nlła sit: quib da uero p̃¬
tentib dmi ꝑ cathenas ip̃as luna ducit ͦ ⁊ tũ ut s¬

Expanded text:
nis eisdem multi venientes benedictionem petunt, ut parvum quid ex limatura accipiant, assistit sacerdos cum lima, et aliquibus petentibus ita concite aliquid de catenis ipsis excutitur, ut mora nulla sit. Quibusdam vero petentibus, diu per catenas ipsas ducitur lima, et
Abbreviated transcription (Latin):
edit. Moxq de suo hĩtaculo ñ solum᷑ eancẽ dei fa¬
nulã: s ⁊ õem qͦͦ feminã q̃ ĩ eius illie obseqͥo hĩ¬
tabat expulit. In eodẽ u̾o templo apolluus br̃ aar
carnis funditꝰ caruit. Indeũ u̾o cuiꝰ iusione ⁊ ĩcrepa¬
tõe saluatus ẽ ad et̾nam salutẽ traxit lxxiui. De¬

Expanded text:
xque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit. N
Abbreviated transcription (Latin):
repet̾ent: Que ducta usq ad scd̾m urbis miliari¬
ũ: ⁊̃ loco qui d̃r catacunibas collata sũt. S dimi
ea exinde leuare omĩs eoꝵ młtitudo cõueniẽs in¬
t̾etur: ita eos uis tomtrui atq fulguris mimo
metri t̾ruit ac disꝑsit ut talia denno ilłatenꝰ ti¬
tare p̾sumi̾ent. ẽime ã exeũtes romani eoꝵ corpo¬
ra qmi hoc ex pretate dñi meruer̾t leuau̾nt: ⁊̃ lo
cis quib nũc sunt ꝯdita posuer̾t. Sudariũ u̾o ꝙ¬

Expanded text:
erent? Quae ducta usque ad secundum urbis milliarium, in loco qui dicitur Catacumbas collocata sunt. 711 Sed dum ea exinde levare omnis eorum multitudo conveniens niteretur, ita eos vis tonitrui atque fulguris nimio metu terruit atque dispersit, ut talia denuo nullatenus attentare praesumerent. Tunc autem exeuntes Romani eorum corpora, qui hoc ex Domini pietate meruerunt, levaverunt, et in locis quibus nunc sunt condita posuerunt. Quis
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueq a dorandũ sme magno illie tunore possit a cre¬
di. Deniq dum bẽ recorcatõis decessor mẽs argentũ
eodeᷤ corꝑe fere qͥndecim peorb mutare uoluit: signũ
sacratissimũ corpꝰ scĩ pauli apłi meliorare uolui: ⁊
qr ncc̾e erat ut uix̃ sepulchrum eiꝰ effodi altiꝰ debus¬
set. p̾poi̾tus loci ip̃ius ossa aliqͣ ñ quidẽ erdem sepuũ
chꝰ ꝯuincta repperit. Que amͣ leuare p̾sumpsit. atq
ĩ alio loco tnͣspon̾e: apparẽtib quib dã tͥstib signa
sor m̃s idẽ ad corpꝰ scĩ iaurentii marcxris q̃ da̾ ma¬
ignorant̾ aꝑtum ẽ. Et hi qui p̾sẽtes erãt acipla¬
borabãt monachi ⁊ ma̾si ouarii qui corꝰ eiꝰdẽ ma¬

Expanded text:
ut neque ad orandum sine magno illuc timore possit accedi. Denique dum beatae recordationis decessor meus, quia argeodem corpore fere quindecim pedibus mutare voluit, signum sacratissimum corpus sancti Pauli apostoli meliorare volui; et quia necesse erat ut juxta sepulcrum ejus effodi altius debuisset, praepositus loci ipsius ossa aliqua non quidem eidem sepulcro conjuncta reperit. Quae quoniam levare praesumpsit, atque in alium locum transponsor meus, itidem ad corpus sancti Laurentii martyris quaedam meignoranter apertum est; et ii qui praesentes erant atque laborabant, monachi et mansionarii, qui corpus ejusdem ma
Abbreviated transcription (Latin):
abstulit ⁊una cũ sorore sua reu̾sus ẽ. S nescio
q ͦ ꝑicło ĩmmnẽte: languore ĩ ip̃o ituere mortu¬
a ẽ. Pisius qͦ deportata ĩ basilica sc̃ pet̾ ixͣ pa¬
tre sium sepulta ẽ hilceb̾tus uo int̾ reliqͦs ⁊¬

Expanded text:
abstullit; una cum sorore sua reversus est. Sed nescio quo periculo inminente, languore in ipso itinere mortua est. Parisius deportatatrem suum sepulta est. Childebertus vero inter reliquos t
Abbreviated transcription (Latin):
et captinos adducẽtes: oĩa de ppłati sunt. Ermẽ
dic̃s radegundẽ b̾charii regis filia̾. ħmẽ fridi
neptẽ secũ adduxit ⁊ eam sͥ legicĩo m̾n̾uo copu¬
lauit. S illa post tempꝰ modicũ relicto marita¬
li thoro uitͣ pictanensẽ urbẽ nestẽ susceꝑit reli¬
giosã ĩqua ꝑseu̾ans cursũ inte laudabiłr cõsũma

Expanded text:
et captivos abducentes, cuncta depopulati sunt. Ermenfdiens Radegundem Bertarii regis filiam, Hermenfridi neptem, secum abduxit, et eam sibi legitimo matrimonio copulavit. Sed illa post tempus modicum relicto maritali toro intra Pictavensem urbem vestem suscepit religiosam, in qua perseverans, cursum vitae laudabiliter cons
Abbreviated transcription (Latin):
citu rehnũ tnͣseuntes ĩtorugiã dirigunt ꝯͣ ernen¬
frid̾ regem thorigoꝵ. Hec audiẽtes thoringi fos¬
satos fecert sb̃ dolo de suꝑ coopiẽtes eos cespitib.
hin ad bellũ iͥdem cõuenissent: ĩtelligẽtes ꝙ eq̃
eoꝵ ĩ dem corrussẽt ĩ dignati sunt ualde. Tantaq

Expanded text:
rcitu Rhenum transeuntes, in Toringiam dirigunt contra Ermenfridum regem Toringorum. Haec audientes Toringi, fossatos fecerunt sub dolo, desuper cooperientes eos cespitibus. Cumque ad bellum ibidem convenissent, intelligentes quod equi eorum ibidem corruissent, indignati sunt val
Abbreviated transcription (Latin):
e illa faillit ħ ĩstruit. ꝑuirremo felix auo bono bla
ribił detegit. ħ tͥ certos sodaliũ nult ͦ ambignos¬
ꝙ se cu̾it : Illa discedẽs suos aust̾ tuos religͥt.¬
clix nimiũ pͥor etas ꝯtenta ficelib arus. nt
meriti ꝑ dita luxii facili q̃ sera solebat ieuua sol¬
n̾e glande. Nõ bachica mi̾a uorat liqͥdo ꝯfunde̾
melle nec lucida uelła serũ tirio misc̾e ueneno. Sõi¬
ios cabat ħ̾ba salubres potũ qͦ libͥcus ẽus imibͣs
pͥscos. S semor ignib echue fu̾ens amor arcet hũ¬
di. Hen pͥmus q̃ fuit ille auri quipondã testi geꝰ¬
masq lat̾e uoletes p̾tõsa ꝑicła fodit: Si minc¬

Expanded text:
t: illa fallit, hec instruit, postremo felix a vero bono bribilis detexit; hec tibi certos sodalium vultus, ambiguosque secrevit. Illa discedens, suos aufert, tuos relilix nimium prior aetas Contenta fidelibus aruis Nec inerti perdita luxu, Facili quae sera solebat Ieiunia soluere glande. Non Bacchica munera norant Liquido confundere melle Nec lucida uellera Serum Tyrio miscere ueneno. Somnos dabat herba salubres, Potum quoque lubricus amnis, Vmbras priscos! Sed saeuior ignibus Aetnae Feruens amor ardet habendi. Heu primus quis fuit ille Auri qui pondera tecti Geminasque latere uolentes Pretiosa pericula fodit? Q
Abbreviated transcription (Latin):
uũ ep̃m meseue̾se̾. portãtes epłas cõfortatonas
fidei ⁊ cõtestatões secretas num̃ .xix. ⁊textũ lbel¬
li. Iu quo libello noluit cõsẽtire anastasiꝰ augͥt᷑
q ip̃e ĩ hesi euticiana cors erat. uoluit ita le¬
getos ꝑ remun̾atõm corrũꝑe. legati uo sedis¬
raret᷑. Eue ĩꝑator repletꝰ furia erecit eos ꝑ poi¬

Expanded text:
um episcopum portantes epistulas confortatorias fidei et contestationes secretas numero 19 et textum libelli. In quo libello noluit consentire Anastasius aug., quia et ipse in heresim Eutychianam communis erat. Volens itaque legatos per remunerationem corrumpere, legatraretur. Tunc imperator repletus furia ejecit eos per pos
Abbreviated transcription (Latin):
fiorb sꝑ bñficium ⁊ auxiliu̾ ĩpend̾e iĩqmͣ ĩppera¬
re sue ꝯtumelia corriꝑe sũ suꝑbia gub̾nare sine
crudelitate castigare cũ precate fouere. Uen̾atõm
ño ex ig̾e societatẽ atq eqͣlitatẽ amare. Maiori
bꝑhu̾ilitatẽ coeqͣri. Pciprẽtib parati obedrẽtib
modesri. maledicẽtib taciti laudantib u̾e ꝯdr.¬

Expanded text:
r beneficium et auxilium impendere, nunquam improperare, sine contumelia corripere, sine superbia gubernare, sine crudelitate castigare, cum pietate fovere. Venerationem non exigere, societatem atque aequalitatem amare, majoribus humilitatem coaequari, praecipientibus parati, obedientibus modesti, maledicentibus taciti, laudantibus ver
Abbreviated transcription (Latin):
ĩg̾sso ad baptismũ: scũs di remigiꝰ sic art. Oie
facũdo mitis depone colla sicamib̾. ad ora ꝙiꝰ
Cum ũ ad eẽt qui cͥsma affr̃e debu̾at: ecce sb̃to
colũba celitus elapsa ampullã cũ cͥsinaterosꝰ
detulit de qͦ põtifex regem ĩ hap̃o linunt. hec e¬

Expanded text:
ingresso ad baptismum sanctus Dei sic infit ore facundo: Mitis depone colla, Sicamber: adora quod c adesset qui crisma afferre debuerat, ecce subito columba celitus elapsa ampullam cum chrismate rostro detulit; de quo pontifex regem in baptismo liniuit. Hec a
Abbreviated transcription (Latin):
tmopoli dũ deut̾us arrianꝰ ep̃c barbã quẽcã baꝑti¬
zaret: ⁊ male distĩguẽs t̾ͥntatẽ dic̾et. baptirote
barba ĩ nom̃e pr̃s ꝑ filuim ĩ sp̃u sco̾: aqͣ disparuit
Alauundaiꝰ rex sarracenoꝵ ab orto coxis bapti¬
zatꝰ cũ eñ uellẽt euticiami seduc̾e: refellit eos hac
fabulosa ĩ ductõe dicẽs ꝙ litr̾as acceꝑit mcha¬
clẽ archa̾ gelũ mortuũ ẽẽ. Illis q rndẽtil hoc

Expanded text:
opoli dum Deuterus Arrianus episcopus Barbam quendam baptizaret, et male distinguens Trinitatem, diceret: Baptizo te, Barba, in nomine Patris per Filium in Spiritu sancto, aqua disparuitAlamundarus rex Saracenorum ab orthodoxis baptizatus, cum eum vellent Euticiani seducere, refellit eos hac fabulosa inductione, dicens quod litteras acceperit, Michaelem archangelum mortuum esse; illisque respondentibus, hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gnia mea p̾dicat ẽẽ filiũ dei uiui qͥ sb̃uenis ĩtͥ¬
bulatõe qui das auxiliũ inte sꝑantib: tuũ ad
uitoriũ de uotꝰ postulo ut si mͥuictoriã sr̃ hoshos¬
tes ded̾is ⁊ exꝑtus fuero illã uͥtutem qmͣ de te p¬
puli p̾dicant: credẽ tͥ ⁊ ĩ nomĩe tuo baptirabor.
Iuuocami enĩ dõ meos: ⁊ ñ auxiliãtur mͥ. uñi¬

Expanded text:
 mea, predicat esse filium Dei vivi, qui subvenis in tribulatione, qui das auxilium in te sperantibus, tuum A. adiutorium devotus postolo, ut, si mihi victoriam super hos hostes dederis, et expertus fuero illam virtutem, quam de te populi predicant, credam tibi et in nomine tuo baptizer. Invocavi enim deos meos
Abbreviated transcription (Latin):
lacrius euarrare. Ꝙ scũs remigiꝰ iidẽs: ꝯtͥcum
o pene desꝑatũ blãde cõfortauit eũ. dicẽs ꝙ mag̃
p̾caret eo ꝙ de sꝑabat qmͣ de hoc ꝙ fec̾at. Reclusit
gub̾uauit. Seꝑtimo ã ãno cũ idem genebandꝰ ⁊̃
ingilia cene dñi ĩ or̃one ꝑ noctaret: ⁊ se lacrimus
affic̾et. De hoc ꝙ ip̃e qui alios penitẽtes feria qͥn¬
ta dño recõciliare solebat uerint̾ penit̾e̾tes ẽẽ¬
ĩ ec̾ca m̾ebatur: ecce angłs dñi medra nocte eqꝑa¬
ruit ei dicẽs pcc̃m eiꝰ ẽẽ dimissũ. P̾cepitq ei ut
exiret: ⁊ sic̃ d ep̃c penitẽtes ĩ crastmo recõliaret.¬

Expanded text:
tum et pene desperatum, blande confortauit eum dicens quod magis peccaret quia desperabat quam de hoc quod fecerat. Reclusit gubernauit. Septimo anno cum idem Genebaudus in uigilia cene domini in oratione pernoctaret et se lacrimis afficeret, de hoc quod ipse qui alios penitentes feria quinta domino reconciliare solebat, nec inter penitentes in ecclesia esse merebatur, ecce, angelus domini media nocte apparuit ei dicens peccatum eius esse dimissum. Precepitque ei ut exiret et sic
Abbreviated transcription (Latin):
nũciatũ fuiss placitũ qua dre ad p̾liandũ ĩ io¬
co nũcupato trimcia ĩ pago suessionico cõueĩre
deb̾ent: illa sic̃ ꝯsiliũ ded̾at de nocte cõsurgẽs cũ
armoꝵ apparatii cũ ramis ĩmanib uł reliqͣ que
sr̾ius dixiꝰ assensis eqͥs locharĩ ꝑuulũ rege

Expanded text:
nunciatum fuisset placitum, qua die ad preliandum in loco nuncupante Trucia in paygo Suessionico convenire deberent, illa, sicut consilium dederat, de nocte consurgens, cum armorum apparatu, cum ramis in manibus vel reliqua quae superius diximus, ascensis equi
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ geri̾e caꝑadocũ stre¬
nuũ ac sapiẽtis sinũ: qui¬
⁊̃ filiã sua̾ co̾stanciã orna¬
cã tradidit regalib ornam̃tis dicẽs. Sit imꝑr¬
tis sͥ laudib et largitis scõm morẽ mun̾ib pͥmꝰ¬

Expanded text:
renuum ac sapientissimum, qui filiam suam Constantiam ornatam reddidit regalibus ornamentis, dicens: Sit tibi impertis sibi laudibus, et largitis secundum morem munerib
Abbreviated transcription (Latin):
Auo scdõ antiochia diuinitꝰ subu̾titur hoc mͦ.
Quida̾ cuus illuis a deo elemosinis ⁊ hospitalita¬
ti deditus ut ulło unqmͣ die sine pauꝑe uł hos¬
pite comed̾et cũ ino die us ad uesꝑant urlem cir¬
auss ut pauꝑem uł hospitẽ ĩuemret: offẽdit n¬
rũ semorẽ ĩ ueste alba cum duob sociis stante᷑
ĩ medio cuutatis. Et ĩuitans eũ adhosꝑiciũ. hoc
Rusum accepit ab eo. Nõ pot̾as o h̃o dei cumuro
lymeone hanc urbẽ saluare ne sb̾n̾t̾etur: Et ħ
dd̾ sudariũ ꝙ ĩ mani tenebat excussit sr̃ nnet̾
mnedietate urbis. Statimq ip̃a medietas cũ hĩta¬
ilis ⁊ hĩtatorib ẽ subu̾sa. Et uolens ad ł  excu
sudariũ sr̃ aliem medrecate̾ urbis: inx ab illis

Expanded text:
 agit. Antiochia divinitus subvertitur hoc modo. Quidam civis illius adeo elemosinis et hospitalitati deditus, ut nullo unquam die sine paupere aut hospite comederet, cum uno die usque ad vesperam urbem circuisset, ut pauperem vel hospitem inveniret, offendit virum seniorem in veste alba cum duobus sociis stantem in medio civitatis; et invitans eum ad hospitium, hoc responsum accepit ab eo: Non poteras, o homo Dei, cum vestro Symeone hanc urbem salvare, ne subverteretur? Et hoc dicto, sudarium, quod in manu tenebat, excussit super unam medietatem urbis; statimque ipsa medietas cum habitaculis et habitatoribus subversa est. Et volens adhuc excutere sudarium super aliam m
Abbreviated transcription (Latin):
titꝰ ad nos ꝓcessissi et latiusti quid̾ ꝑfidos: s fideli¬
b tuis te ip̾m osse̾disti sicut ⁊ usq hõdre sb̾ i oc paalli¬
o: abscõdita ẽ maxĩa fortitudo tua. O fortissĩe sansõ
qmͣi dilectõm nõ diligẽti te adultimũ ũ celastiut ⁊̃¬
nuca̾ u̾t̾es ĩ emica̾: Ĩ t̾m amasti młiere᷑ ñ amantẽ¬

Expanded text:
sisti, et latuisti quidem perfidos, sed fidelibus tuis te ipsum ostendisti, sicut et usque hodie. Sub hoc pallio abscondita est maxima fortitudo tua, o fortissime Samson, quam etiam dilectae non diligenti te ad ultimum non celasti, ut inimicam verteres in amicam. In tantum amasti mulierem non amante
Abbreviated transcription (Latin):
pisce̾cus egyꝑti: s sicut de t̾renam̃te ebulli̾t sr̃ dei ͤ¬
tã aĩe sr̃sificiẽ sime mora decurr̃t. H̃t aut̾ septẽ osti¬
a flumiꝰ egyptĩ. q̃ de nno capite .i. de sr̃bia diriuãt᷑. Hox
extremũ ĩ telligit᷑ luxia carius: de qͣ musce uasaĩs᷑:. ⁊¬
deitur. T̃orre̾tes ualliũ: disciplme sũt hu̾ilitatis. Tor¬
rẽtes qͣre: Quia siqͥs meror si qͣ gͣuitas e̾ ĩ corrigẽ¬
dis uiciis: cito p̾t̾en̾t. uñ młr cũ parit tͥsuciã hr̃et

Expanded text:
piscentiis Aegypti; sed sicut de terrena mente ebulliunt, super dejectam animae superficiem sine mora decurrunt. 36. Habet autem septem ostia fluvius Aegypti, quae de uno capite, id est superbia, derivantur. Horum extremum intelligitur luxuria carnis, de qua muscae nascuntur, dantur. Torrentes vallium disciplinae sunt humilitatis. Torrentes quare? Quia si quis moeror, si qua gravitas in corrigendis vitiis, cito praetereunt Unde mulier cum p
Abbreviated transcription (Latin):
nubẽ totus excitus tuus exeqͥtur: dñe rex sabaoth.
Qui ai ñ seqͥtur eã ĩtenebͥs ẽ. ⁊ ĩ teneu̾s abulat:
⁊ uescit quouadat. Relucet enĩ de hec iuibs seur¬
ta qductt aduitã: scmita hu̾ilitatis ⁊ pacie. scmi¬
ta iasuetudĩs et mĩe: ⁊ quicqͥd hũano gen̾i ꝑ ĩ¬

Expanded text:
nubem totus exercitus sequitur, Domine rex sabaoth. Qui autem non sequitur eam, in tenebris est, et in tenebris ambulat, et nescit quo eat. Relucet enim de hac nube semita quae ducit ad vitam, semita humilitatis et patientiae, semita mansuetudinis et mise
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ bibam. In cruce gͦ pascha mãducauit: q ascedit
arboris undiq colligebat qͦs ĩ corꝰ suu̾ traiciebat:
q cõfluebãt omĩa ad arbore uite q̃ erat ĩ mediop¬
oysi . Restĩcta eui erat frairiea: q̃ uiã int̾cluserat
Quis gͦ ampliꝰ crucẽ turieat: ere qui cruce̾ timi
ip̾e sͥ testis ẽ. ꝙ ad huc latͦ est. In cruce emiꝰ peren
oĩs fructꝰ uite: qr ip̃a e̾ arbor uite ĩ medio ꝑadys

Expanded text:
e. In cruce ergo pascha manducavit, quia ascendit arboris undique colligebat, quos in corpus suum trajiciebat, quia confluebant omnia ad arborem vitae, quae erat in medio paradisi. Restincta enim erat framea quae viam intercluserat. Quis ergo amplius crucem timeat? Vere qui crucem timet, ipse sibi testis est quod adhuc latro est. In cruce enim pendet omnis fructus vitae, quia ipsa est arbo
Abbreviated transcription (Latin):
todit ⁊ e̾ ostiariꝰ ut ꝑ illum ĩ ꝙ̾diãtur ⁊ eg̾oiãtur
om̃s familie cordis: cõseãnt̾ assunt milia miliũ
angłoꝵ ad fores ext̾ioꝵ seusuũ excubãtiũr nec ali
enigena audet irrũꝑe t̾ribiles illas acies: ꝓpt̾
ostiarii reu̾erciã et angłoꝵ custodiã xxii. Ee dil¬

Expanded text:
 ut per illum ingrediantur et egrediantur omnes familiae cordis, consequenter adsunt millia millium Angelorum ad fores exteriorum sensuum excubantium, nec audet alienigena irrumpere terribiles illas acies, propter ostiarii reverentiam, et Angelorum custodiam. CAPUT V. D
Abbreviated transcription (Latin):
tinctũ sãgiũe arcũdant: cũ ꝓꝑt̾ crudelẽ iite sue
sãguinolentiã. a plerisq ⁊thonorat᷑ ⁊ circu̾dat᷑.
uñ ⁊ ꝑlectẽtes coronã de spinis ponu̾t sr̃ capd̾ eł:
cũ de rapma pmꝑm spineas ei diuicias coac̾uã¬
tes capd̾ eiꝰ ad regnũ elatõnis effer̃t. aue rox¬

Expanded text:
 crudelem vitae suae sanguinolentiam a plerisque et honoratur, et circumdatur. Unde et plectentes coronam de spinis ponunt super caput ejus, cum de rapina pauperum spineas ei divitias coacervantes, caput ejus ad regnum elationis efferunt.
Abbreviated transcription (Latin):
głiat̃o. Circuire possũ dñe celum ⁊ t̾ram mare⁊ ari¬
dã⁊ uusqmͣ te ĩueniã insi tr̃r ĩ cruce. Ibi dornus ibi
pacis: ibi cubas ĩ meridre. Cruxem̾ tua fides ẽ auꝰ
latitudo caritas. Logitudo lõgaminitas. alcitudo
spes: ꝓ fund̾̃ tunor. In hac cruce te ĩuenit: qͥcum
te ĩuenit. Inhac cruce aĩa suspẽditur at̾ra: ⁊dulci¬
a poma de ligno uite dec̾ꝑto. In hac dũo suo ad h̾ens¬

Expanded text:
iatio. Circuire possum, Domine, coelum et terram, mare et aridam, et nusquam te inveniam nisi in cruce; ibi dormis, ibi pascis, ibi cubas in meridie. Crux enim tua fides est, cujus latitudo charitas, longitudo longanimitas, altitudo spes, profundum timor. In hac cruce te invenit quicunque te invenit. In hac cruce anima suspenditur a terra, et dulcia poma de ligno vitae decerpit. In hac cruce Domin
Abbreviated transcription (Latin):
re salte̾ timore. Cogita salte̾ cruciatũ: quẽ iã¬
i am passura es ĩ morte. Certe nlła crux durior
tẽdis. Uide qͦ mͦ temors crncifigit. Corpꝰ riges.¬
cit crura distẽdũtur manꝰ et brachia decidũt.
Dectꝰ hanelat ceruxlanguescit labiaspu¬
mãt ocłi stupescũt. facies exudatr uultꝰ hor¬
rescit et uelut testa ꝑs alle̾cit. Iiba cruxmanz
to. Nescio utrum ĩ lectulomolli an ĩcrucerigi¬
da: suamꝰ moriat᷑. Numqͥd crux aciꝰ dolorẽ absci¬
dit: Que iudemꝰ et sentimꝰ leiua sunt: ad ea q̾
nitus aĩa iam p̾guitat. Nã sensus qmͣ ato re¬
cedit: sũam suamiors semꝑ comitat᷑ xxuii.Me

Expanded text:
re, saltem timore. Cogita saltem cruciatum, quem jam passura es in morte. Certe nulla crux durior tendis. Vide quomodo te mors crucifigit. Corpus rigescit, crura distenduntur, manus et brachia decidunt, pectus anhelat, cervix languescit, labia spumant, oculi stupescunt, facies exsudat, vultus horrescit, et velut testa pallescit: ista crux manet te. Nescio utrum in lectulo molli, an in cruce rigida suavius moriatur, nisi quod crux citius dolorem abscidit. Quae videmus et sentimus levia sunt ad ea quae intus anima jam praegustat. Nam sensus a corpore cito recedit: animam sua mors semper comitatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ de cruce. Quos om̃s qui tnͣsitis: atcẽdite
⁊ indete si e̾ dolor similis sic̾ dolor mens. attrẽ¬
dite dolorẽ meũ. ut ĩdolorẽ inco uideatis dolo¬
re̾ nr̃m. Uolor m̃s: ymago ur̃i doloris ẽ. Q at¬
tẽditis ĩ corpe meo: atce̾dite ⁊ in dete ⁊ indete si
similis dolor nõ est incorde nr̃o. eaͣusitis a no¬
bis ame: retnͣsite ameĩ uos et uite. Nolite fle¬

Expanded text:
 me tenet. O vos omnes qui transitis, attendite, et videte si est dolor sicut dolor meus. Attendite dolorem meum, ut in dolore meo videatis dolorem vestrum. Dolor meus imago vestri doloris est. Quod attenditis in corpore meo, attendite et videte si similis dolor non est in corde vestro. Transitis a vobis ad me: retransite a me in vos, et videte
Abbreviated transcription (Latin):
ad te ⁊ tecũ ad pr̃em: meliꝰ qmͣ sãgius abel. Quis
aut̃ est dñe qui tecum una hora uigilet: Eciã
ẽs ⁊ quociẽs redis ad nos: ⁊ iuenis nos dormi¬
ẽtes: Et nũc benigne suscitas nos: ⁊ it̾m abis
scdo̾ et t̾c̃o euudẽ sermone̾ dicẽs. Statim aut̃
ut recessi̾s it̾m sõꝑnus occupatnos: nec iugila

Expanded text:
ad te, et tecum ad Patrem, melius quam sanguis Abel. Quis autem est, Domine, qui tecum una hora vigilet? Etiam oties et quoties redis ad nos, et invenis nos dormientes! et tamen benigne suscitas nos, et iterum abis secundo et tertio eumdem sermonem dicens. Statim autem ut recesseris, iterum somnus occup
Abbreviated transcription (Latin):
refe̾bant. uñ fr̃m ẽ: ut angłico ductu ad domũ pͥr¬
cipis cuĩ qͦ mauriliꝰ hĩtabat recto itii̾e ꝯuc̾e̾̃tur.
Ĩgͥssi ã illico uocari mnaurilur̾ ut cũ hołib quib
rexuti cõsueu̾at accurr̾et. Ocłoꝵ gͥ aciẽm ꝑtem
hołib eccurr̾e mauriliũ ꝑspex̾unt. Quẽcũ reꝯg¬
nouissẽt: ꝓ strati pedib illiꝰ cũ magno fletir roga¬

Expanded text:
ragebant. Unde factum est ut angelico ductu ad domum principis cum quo Maurilius habitabat, recto itinere ducerentur. Ingressi autem, illico vocari Maurilium, ut cum oleribus, quibus rex uti consueverat, accurrecum oleribus accurrere Maurilium conspexerunt. Quem ut cognovissent, prostrati pedibus ipsius, cum magno fletu roga
Abbreviated transcription (Latin):
moreret ᷑ : cepit flere. et cũ frẽs illi reqͥfissẽt di¬
cẽtes: qd fles p̃r. nũqͥd ⁊ tutimes Ille dndit.
In u̾tate timeo. Et iste timior qui m̾̃e mecũ ẽ. sꝑ
ĩ me fuit: ex qͦ fcũs sũ moãelꝰ. eũ ã uidiss eb¬
bas pemen qr tnͣsut dixit. b̃s es ałbas arsemi.¬

Expanded text:
moreretur , coepit flere, et cum fratres illius requirerent dicentes: Quid fles, Pater? nunquid et tu times? Ille respondit: In veritate timeo; et iste timor qui nunc mecum est, semper in me fuit ex quo factus sum monachus. Cum autem vidisset abbas Poemen q
Abbreviated transcription (Latin):
intͣ ip̃m sacurni simiłachrũ ex erat at̾go exe
cantiq młieri uocem sb̾ito ꝑ simłachrũ oris cõ ca¬
ni ꝓferebat: ita ut pauore siuł et gaudio ĩ felix
młr trepidarz ꝙ dignã se tati uinuimis putaret
tõm maiorẽ uł ad librdĩs ĩcitam̃tũ dissefuiss mi¬

Expanded text:
o exescantique mulieri vocem subito per simulachrum aeris concavi proferebat, ita ut pavore et gaudio infelix mulier trepidaret, quod dignam se tanti numinis putaret tionem majorem, vel ad libidinis incitamentum, 299 disseruis
Abbreviated transcription (Latin):
ret duo pectora et duo capita: ⁊ miꝰqͥs ꝓprios
sẽsus. Et młꝰ ecebat ⁊ bibebat ⁊ alt ecebat
unꝰ dormebat: ⁊ alt̾ iugilabat. Nõ nĩqii ĩ simł cor¬
nueba̾t: ĩ simł iudebãt et alt̾utrum ⁊ flebat ut̾q:
⁊ ꝑcuciebãt se i̾uicem. porro iux̾unt duob amus.

Expanded text:
ret duo pectora et duo capita et quoscumque sensus; et cum unus edebat et bibebat, alter non edebat; unus dormiebat, alter vigilabat; nonnunquam insimul dormiebant, insimul ludebant ad alterutrum et flebant, et utrique percutiebant se invicem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi dũ templũ itidẽ eut̾et: suro̾s gentiliũ rus¬
ticoꝵ ĩ eũ irruit młtitudo. Eui .uiiͦ. audator ce¬
tis cͣcto gladio pet̾et: reiecto pallio nuda̾ c̾ui¬
cem ꝑcussori p̾buit. Nec cunctat᷑ ferire gẽtilis.
S cũ dext̾am alt̾ius extuliss: resupuiꝰ ruit. Cõ¬
st̾natus q diuino metu: nemã p̾cabat᷑. Neͤdis¬
simile huic fuit: ꝙ cũ euui ydola cestruẽte̾ cult᷑
qui dã ferire uoluiss ĩ ip̾̃o ictu ferrũ er de mani¬

Expanded text:
itidem euerteret, furens gentilium rusticorum in eum inruit multitudo. cumque unus audacior ceteris stricto eum gladio peteret, reiecto pallio nudam ceruicem percussuro praebuit. nec cunctatus ferire gentilis, sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit, consternatusque diuino metu ueniam precabatur. nec dissimile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de mani
Abbreviated transcription (Latin):
ferebat᷑. Que lõga ĩ curia. nicħ ualid̾ p̾t̾ ꝑietes
hẽbat. Uisum e̾ theophilo ep̃o hãe ab ĩꝑatore depos
c̾e: ut crescẽtib ficeliũ ppłis oromim qs cresc̾ent
dom᷑. Qmͣ cũ acceptã uellet excołe: reꝑta sunt intꝰ
antͣ q̃dã latencia ⁊ t̾re cefossa. latrocinis ⁊ scłib
mag̃ qmͣ c̾imoniis apta. Igto gẽtiles qui retegi ẽ¬
nimũ suoꝵ latebs et flagicoꝵ suoꝵ cau̾nas in de

Expanded text:
ferebatur. Quae longa incuria nihil validum praeter parietes habebat. Visum estoque crescerent domus. Quamque cum acceptam vellet excolere, reperta sunt in loco antra quaedam latentia et terrae defossa, latrociniis et sceleribus magis quam caeremoniis apta. Igitur Gentiles, qui retegi criminum suorum latebras et flagitiorum cavernas vide
Abbreviated transcription (Latin):
rã. Compliẽsã q ligna: sũt repẽte cõsũpta. ẽoluꝑ¬
uma txͣerunt. T̃um latꝰ ꝙ coh̾ebat templo molẽ¬
cũctos fecit ibi cõcurr̾e. et dum ũmici demoĩs aꝑ¬
te cognouissẽt fuga̾: ĩ dunnus laudib ora soluebãt
Sic enĩ ⁊ alia tẽpla sacͣcissĩs pontifex ille destruxit
qͥ ⁊ uictorib se̾bebat martyrib: ⁊ resꝙͥta susciprebat

Expanded text:
t repente consumpta. Columuna traxerunt. Tum latus quod cohaerebat templo, violencunctos fecit ibi concurrere. Et dum inimici daemonis aperte cognovissent fugam, in divinis laudibus ora resolvebant. Sic enim et alia templa sacratissimus pontifex ille destruxit. Qui et victoribus scribebat martyribus, et rescripta suscipiebat
Abbreviated transcription (Latin):
auibioꝰ ĩ talib noͣtib ĩ dubitant̾ ẽe faciend̾: dix¬
it ⁊ scͥpͥsit. fenũaꝵ ulła itͣ domũ es mãsit nec ⁊̃ g̾
mana soror: s nec frĩs sui filie q̃ deo ꝑit̾ siuebant.
Dicebat et qr ⁊ si de sorore et ueꝑtib ussa poss uas¬
secũq mauẽtib ẽe ñ possent ⁊ ad eas ⁊̃ ale adue¬
tarẽt: ex illis possent ĩ firmores eut tẽptatõib
hũanis ꝑrre aut cerce malis hõim suspitõ ib ĩ¬
famari. Et si forte euni aliqͣ fenu̾aꝵ ad se uiden¬
d̃ urg̾et: nñqmͣ soiꝰ cũ sola loq̾batur uisi secretũ
Aliqͥd int̾e̾et. hic ita sapĩc lum̃ pͥfulgid̾̃ ꝓpugna¬
ełm u̾itatis et fi der tutanitũ om̃s ecc̃e doctores tã

Expanded text:
ibus indubitanter esse faciendum et dixit et scripsit. Feminarum nulla intra domum eius mansit. Nec etiam germana soror, sed nec fratris sui filie que deo pariter seruiebant. Dicebat enim quia et si de sorore et neptibus nulla posset nassecumque manentibus esse non possunt et ad eas etiam alie aduentarent et ex illis possent infirmiores aut temptationibus humanis perire aut certe malis hominum suspicionibus infamari. Et si forte cum aliqua feminarum ad se uidendum urgeret, nunquam solus cum sola loquebatur nisi secretum aliquid interesset. Hic itaque sapientie lumen perfulgidum propugnaculum ueritatis et fidei iuramentum omnes ecc
Abbreviated transcription (Latin):
tenteᷤ ꝓmou̾i ꝑmitt̾et ĩ pastorẽ. Quo fc̃ cũ tanta:
srantia om̃s heticos libͥs ⁊ epłis et dispntatõdo
de bellabat: ꝙ seuictos erubescẽtes et augiitis
ecc̾e ĩ ui dẽtes gͣnissimas et intolłabiles ꝑsecutõ¬
nes mutan ecc̃e ĩ fe̾bant: ⁊ aliqͣtiens iam bi ui¬
ri ĩ sidiis obsidẽtes: semꝑ dei ꝓuidẽcia icnus er¬
rore seduetũ ĩ uenre ñ pot̾ant .i ii. Qali meit¬

Expanded text:
t in pastorem. Quo facto, cum tanta instantia omnes hereticos libris et epistolis et disputationibus debellabat, quod se uictos erubescentes et augmentis ecclesie inuidentes grauissimas et intolerabiles persecutiones unitati ecclesie inferebant; et aliquotiens uiam beati uiri insidiis obsidebant, semper dei prouidentia itineris errore seductum inuenire non poterant. Vest
Abbreviated transcription (Latin):
turas ⁊ cõmissioẽs possedissolu̾e. erant eĩ ĩgẽ¬
tes ⁊ alt̾utris illgati ⁊̃ sr̃ ⁊ ferro plũboq cõ¬
iuĩcti. Porro marcellꝰ pusillaminitatẽ p̾fectimi¬
dẽs eũ quidẽ misit ad alias cuutates : ip̃e n̾o
supplicabat dõ ut tẽpla deserue̾di p̾b̾et cõm¬

Expanded text:
ommissiones posse dissolvere. Erant enim ingentes et alterutris illigati, insuper et ferro plumboque conjuncti. Porro Marcellus pusillanimitatem praefecti videns, eum quidem misit ad alias civitates; ipse vero supplicabat Deo ut templi destruendi praeberet o
Abbreviated transcription (Latin):
eiuidẽti gͥ alacres effecti indic̃o: tnͣspontũ abire se¬
curi. haut lõge enitẽ ad huc eicta pupis erat e¬
litrore: cũ leui flatu et pẽdulo uelo ac mari tnͣqͥl¬
lo iã medios sali fluctꝰ sulcare secura cepiss repẽ¬
te ĩ manis ĩm̾sus egurgite prscis: ꝓsiliit ĩ argi.
De qͦ cũ dõ gr̃as retullisse̾t ip̃mq piscem exẽtera¬
re ceprssẽt relidͥax claues qͣs maurilꝰ ĩ mari ꝑor¬
d̾at. ĩ ꝑiscis iecore reꝑiunt. Quas recognoscẽtes in
nuũq mirãtes turbabãtur acconiti: metuẽtes
ne cũ ip̃is maurilt naufragiũ passus hoĩem exis¬
set. Demissis gͥ neuis auchoras ĩ hoe stãtes ut de
mari reu̾tẽtur. asserẽtib nautis maurilũ c̾e de¬
fuctũ: tum singłi seqñti nocte unũ eundõq uisũ
dũo tͥbuente uid̾mit. Nolite ĩ quit metu̾e: nec re¬
u̾tamim de itin̾e. Ce ꝑtũ maturate negocĩ. ꝓcul

Expanded text:
ntum abiere securi. 85 Haud longe autem adhuc acta puppis a litore, cum lenis flatibus et pendulo velo ac mari tranquillo medios iam salis fluctus sulcare secura coepisset, repente immanis emersus e gurgite piscis prosilivit in Argim. 86 De quo cum deo gratias retulissere coepissent, reliquiarum claves, quas Maurilius in mare perdiderat, in piscis jecore repererunt. Quas recognoscentes, nimium mirantes turbabantur attoniti, metuentes ne cum ipsis Maurilius naufragium passus, hominem exisset. Demissis igitur de navi anchoris, in hoc stantes, ut de mari reverterentur, asserentibfunctum? singuli sequenti nocte unum eundemque visum domino tribuente viderunt: Nolite metuere nec revertamini de itinere, coeptum maturate negotium, procul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ circuitũ ss fodiẽs: ⁊ sb̾ eax basib forcia ligna sup¬
ponẽs ĩ misit ignẽ. Quo fcõ nõ potãt ligna nat᷑ałr
ignis accẽd̾e. Demõ ⁊ enĩ quidã tec̾rimꝰ aꝑꝑuit ⁊ qui
fla̾mã iures suas ꝓhibebat oꝑari. Cum freq̾nt̾ hoc
fac̾ent:⁊ molitõm sueĩ explere nõ possent: nũciau̾nt

Expanded text:
 circuitum suffodiens, et sub earum basibus fortia ligna supponens, immisit ignem. Quo facto, non poterat ligna naturaliter ignis accendere: daemon etenim quidam teterrimus apparuit, qui flammam vires suas prohibuerat operari. Cumque frequenter hoc facerent, et molitionem suam explere non possent, nu
Abbreviated transcription (Latin):
nib iinat᷑. ꝑ seꝑe ⁊̃ admonet᷑. ut ꝓpͥum pastorẽ cͥcu¬
qͣq ꝑ quireret nsiq meuriliꝰ ĩuentus sue redd̾e̾t᷑
ecc̃e: urbẽ andegauã fore celeriꝰ sb̾u̾tenda̾. uñ eiꝰde̾
regionis tota nobilitas. h ⁊uulgaris ĩm̃sitas col¬
lacõe fc̃a ĩ unũ uen̾e decretũ: eligẽtes ex cõcuub
iiiiͦ. diffuse uͥtutis ac fidei uiros quib ꝙ nccͣia ad tã¬
ti itim̾s erant supplẽda nego cia sumptib ex toto col¬
eqũtes urbes om̃s opidaq uł uicos p̾t̾ legũt: ont¬
nẽq fere europãcircuitu e̾ibiunt. Septuo tande̾ ĩ
ꝑtes gailie reu̾tentes ãno et mu̾ne q̃m q̃reba̾t ĩuẽ¬
to: diumo ductu ad portũ occeemi maris q ĩ b̾te̾ma
manet mĩori cursu auido ꝑuen̾unt qͣtinꝰ cismare ꝙ̃
ĩuenire no pot̾ant: tnͣsmare q̾rere int̾ent᷑. P̾wolã¬

Expanded text:
um pastorem circumquaque perquirerent, nisique Maurilius inventus suae redderetur ecclesiae, urbem Andecavam fore celerius subvertendam. 82 Vnde eiusdem regionis tota nobilitas sed et vulgaris inmensitas collatione facta in unum venere decretum eligentes e concivibus quattuor diffusae virtutis ac fidei viros. Quibus qui necessarii ad tanti itineris erant supplenda negotia, sumptibus ex voto colequentes urbes omnes oppidaque vel vicos praeterlegunt. Omnique fere Europa circuita, septimo tandem in partes Galliae revertentes anno et minime quem quaerebant invento, divino ductu ad portum oceani maris qui in Britannia manet minori cursu avido pervenerunt, quatinus cis mare quem invenire non pot
Abbreviated transcription (Latin):
disced̾et iuꝑar: quẽ da̾ c̃ fanulia qui mĩn̾ori ꝑte
ediu̾ morabat᷑ arripuit. Seiure dentib miser ce¬
pit ⁊ oburos qͦscum l amaro. Cõmota e̾ domꝰ fami¬
lia turbata ppłs ĩ sugã u̾sus. Martinꝰ se furẽti ob¬
iecit: ac pͥmũ srare ei ĩꝑauit. S cũ dentib frem̾et
hicuitiq ore morsũ iniuaret᷑ dĩgitos ei martuꝰ
ĩ os ĩtulit dicẽs. Si hes ĩquit aliqͥd potestatis: hos
deuora. Tum u̾o ac sicaudẽs ferrũ faucib accepis¬
s: longe reductis dentib digitos bĩ uiri uitabat
atringe̾. Et cum sug̾e de obsesso corꝑe penis ⁊ cruci¬
atib cog̾otur nec tam̃ exire ei ꝑ oslic̾e̾t: fedtrelĩ¬
qñs uestigia fluxu uẽtris e̾ ertus. NNt̾ea cũ de
metu atq inpetubarba ꝵ sb̾ita cuutatẽ fematur¬
bass: demomacũ ad se ex hiberi ubet. Imꝑat ut ar

Expanded text:
te aedium morabatur, arripuisset, saeuire dentibus miser coepit, et obuios quosque laniare. commota domus, familia turbata, populus in fugam uersus: Martinus se furenti obiecit, ac primum stare ei imperat. sed cum dentibus fremeret hiantique ore morsum minaretur, digitos ei Martinus in os intulit: si habes, inquit, aliquid potestatis, hos deuora. tum uero, ac si candens ferrum faucibus accepisset, longe reductis dentibus digitos beati uiri uitabat attingere: et cum fugere de obsesso corpore poenis et cruciatibus cogeretur nec tamen exire ei per os liceret, foeda relinquens uestigia fluxu uentris egestus est. Interea cum de motu adque impetu barbarorum subita ciuitatem fama turbasset, daemoniacum ad
Abbreviated transcription (Latin):
exstitit parentib sple̾ didissinus ⁊ ad ip̃is pene cu¬
nabuł alrato martmo quialis tẽporibꝰ mesiola¬
ni sͥ uioassiũ collocau̾at: sacris litt̾is et utual¬
stud us ĩsritut . S beato martuo arrianoꝵ ꝑ tiois
de ciuitate illo exꝑulso: sãis iam mauriliꝰ ta fano¬

Expanded text:
exstitit, parentibus splendidissimis, et ab ipsis pene cunabulis a beato Martino, qui illis temporibus Mediolani sibi monasterium collocaverat, sacris litteris institutus est. Sed beato Martino Arianorum perfidia de civitate illa expulso, sa