comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nio s expęlice ephesia cytharistȩ cuiꝰ¬
dam filia genitus. qui post mortem
aitali uelut patͣnũ regnũ asiã inuasit.
Cum multa sccła pͣlia adu̾sus ciuita¬
tes quȩ metu romanoꝵ tradere se ei¬
dem nolebant. fecisset ustusq iam
rex iuderet᷑ asia licinio.crasso. consuli-¬
bus decernit᷑. Qui intentior attaliȩ pͣ¬
dȩ quã bello. cũ extremo anni tẽꝑe
inordinata acie p̃lium consciuisset.
uictus pęnas inconsultȩ auaritiȩ san¬
guine dedit. In huius locũ missus ꝑ¬
penna consul. pͥma congressione ari-¬
stonicũ suꝑatũ in potestatẽ suã re-¬
degit. attalicasq gazas hereditarias
ppło romano. nauibꝰ positas romam
deportauit. Qͦͦ egrȩ ferens successor
eius martius aquilius consul. aderi¬
piendũ aristonicũ ꝑpennȩ. ueluti
sui pocius tͥumphi munus esse debe-¬
ret. festinata uelocitate contendit.
S contentionẽ consulũ. mors ꝑpen¬

Expanded text:
nio, sed ex paelice Ephesia, citharistae cuiusnio, sed ex paelice Ephesia, citharistae cuiusdam filia, genitus, qui post mortem Attali velut paternum regnum Asiam invasit. Cum multa secunda proelia adversus civitates, quae metu Romanorum tradere se eidem nolebant, fecisset iustusque iam rex videretur, Asia Licinio Crasso consuli decernitur,qui intentior Attalicae praedae quam bello, cum extremo anni tempore inordinata acie proelium conseruisset, victus poenas inconsultae avaritiae sanguine dedit. In huius locum missus Perpenna consul prima congressione Aristonicum superatum in potestatem suam redegit Attalicasque gazas, hereditarias populi Romani, navibus inpositas Romam deportavit. Quod aegre ferens successor eius M'. Aquilius consul ad eripiendum Aristonicum Perpennae, veluti sui potius triumphi munus esse deberet, festinata velocitate contendit. Sed contentionem consulum mors Perpen
Abbreviated transcription (Latin):
reges alt̾nabat᷑. in asia rex attalus flo¬
rentissimũ ab eumene patruo accep
ronicem sponsam malefitiis eoꝵ ne.¬
caram confingens. Posthanc scelestã
iuolentiȩ rabiẽ. squalidã ueste̾ sumit.
barbam capillũq in modũ reoꝵ su¬
mitit. non inpublicũ ꝓdire. nͣ ppło
se ostendere. ñ domi lȩtiora cͣiuuia
inire. aut aliqͦd signũ sani hominis
habere. ꝓrsus ut pęnas pendere ma¬
nibus interfectoꝵ uideret᷑. Omissa
deinde regni administratione. ortoᷤ
fodiebat. gramina serebat ⁊ noxia
innoxiis ꝑmiscebat. eaq omĩa uene¬
ni suco infecta. uelut peculiare mu¬
nus amicis mutebat. Ob hoc
studio exariȩ
artis fabricȩ se tradit. cęxisq fingen¬
matri deinde sepulchrũ parare in¬
stituit. Cui oꝑi intentus morbum
ex solis feruore contraxit ⁊ septima
die decessit. Nuius testam̃to heres.
ppłs romanus instituitur. S erat ex
eumene aristonicus ñ uisto matͥmo¬

Expanded text:
reges alternabatur, in Asia rex Attalus floreges alternabatur, in Asia rex Attalus florentissimum ab Eumene patruo acceptronicen sponsam maleficiis eorum necatam confingens. Post hanc scelestam violentiae rabiem squalidam vestem sumit, barbam capillumque in modum reorum submittit, non in publicum prodire, non populo se ostendere, non domi laetiora convivia inire aut aliquod signum sani hominis habere, prorsus ut poenas pendere manibus interfectorum videretur. Omissa deinde regni administratione hortos fodiebat, gramina serebat et noxia innoxiis permiscebat, eaque omnia veneni suco infecta velut peculiare munus amicis mittebat. Ab hoc studio aerariae artis fabricae se tradit, cerisque fingenMatri deinde sepulcrum facere instituit, cui operi intentus morbum ex solis fervore contraxit et septima die decessit. Huius testamento heres populus Romanus tunc instituitur. Sed erat ex Eumene Aristonicus, non iusto matrimo
Abbreviated transcription (Latin):
ribus habent. nisi qͦd sunt humi-¬
les magis. ⁊ inuinearũ morẽ exco-¬
luntur. Nȩ certo anni temꝑe bal¬
samum sudant.s non minorlo¬
ci eius apricitatis quã ub̃tatis ad¬
miratio ẽ. Quippe cum toto orbe
regionis eius arcdentissimꝰ solsit.
ibi tepidi aeris naturalis quȩd̃a
dicitur. Nam neq uentis mouetur.
resistente turbinibꝰ bitumine. quo
aqua om̃is stagnat᷑. neq nauigatio¬
nis patiens ẽ qm̃ omĩa uita caren¬
tia in ꝓfundũ mergunt᷑. nec materiã
ullam sustinet. nisi quȩ a lumine il¬
lustratur. Primũ xerxes rex ꝑsarum
udȩos domuit. postea cũ ipsis ꝑsis
inditionẽ alexandri magni uenire
diuq in potestate macedonici imꝑii
subiecti syriȩ regno fuere. A demetͥo
cum desciuissent amicitia romanoꝵ
petita pͥmi om̃iũ ex orientalibꝰ lib̃¬
tatẽ accepert. facile tc̃ romanis de
alieno largientibꝰ. ꝑ eadẽ temꝑa qͥbꝰ
in sẏriam regni mutatio intͦ nouos

Expanded text:
ribus habent, nisi quod sunt humiribus habent, nisi quod sunt humiles magis et in vinearum morem excoluntur. Hae certo anni tempore balsamum sudant. Sed non minor loci eius apricitatis quam ubertatis admiratio est; quippe cum toto orbe regionis eius ardentissimus sol sit, ibi tepidi aeris flatu naturalis quaedam Mortuum Mare dicitur. Nam neque ventis movetur resistente turbinibus bitumine, quo aqua omnis stagnatur, neque navigationis patiens est, quoniam omnia vita carentia in profundum merguntur; nec materiam ullam sustinet, nisi quae alumine incrustatur. Primum Xerxes, rex Persarum, Iudaeos domuit; postea cum ipsis Persis in dicionem Alexandri Magni venere diuque in potestate Macedonici imperii subiecti Syriae regno fuere. A Demetrio cum descivissent, amicitia Romanorum petita primi omnium ex Orientalibus libertatem acceperunt, facile tunc Romanis de alieno largientibus. Per eadem tempora, quibus in Syria regni mutatio inter novos
Abbreviated transcription (Latin):
latum. nomnte ȩuũ ieuinio sacra¬
uit. qm̃ illa dies famãe illis. exrorẽq
finierat. Et qm metu contagionis
pulsos se ab egypto meminerant.
ne eadẽ causa inuisi aput incolaᷤᷤ
forent. cauert ne cum ꝑegͥnis con-¬
uiuarent. Qͦd ex causa factũ. pau¬
latim in disciplinã religionẽq con-¬
uertit. Post mortẽ etiã filius eius
arruas sacerdos sacris egiptiis mox
rex creatur. semꝑq exinde hic moᷤᷤ
aput iudȩos fuit ut eosdẽ reges
⁊ sacerdotes haberent. Quoꝵ iusti¬
cia religione ꝑmixta. incredibile
quantũ coaluere. opes genti ex uec-¬
tigalibꝰ opobalsami creuere. qͦd
in his tantũ regionibꝰ gignit᷑. Est
namq uallis quȩ continius monti-¬
bus uelut muro quodã instar ca-¬
stroꝵ claudit᷑ spatiũ loci ducenta
iugera nomine arcus dicit᷑. In ea
silua eͣ ⁊ ub̾tate ⁊ amȩnitate insig¬
nis. Siquidẽ palmeto ⁊ opobalsa¬
mo distinguitur. ⁊ arbores opobal-¬
sami similem formã specie arbo¬

Expanded text:
latum in omne aevum ieiunio sacravit, quoniam illa dies famem illis erroremque finierat. Et quoniam metu contagionis pulsos se ab Aegypto meminerant, ne eadem causa invisi apud incolas forent, caverunt, ne cum peregrinis conviverent; quod ex causa factum paulatim in disciplinam religionemque convertit. Post Moysen etiam filius eius Arruas sacerdos sacris Aegyptiis, mox rex creatur; semperque exinde hic mos apud Iudaeos fuit, ut eosdem reges et sacerdotes haberent, quorum iustitia religione permixta incredibile quantum coaluere. Opes genti ex vectigalibus opobalsami crevere, quod in his tantum regionibus gignitur. Est namque vallis, quae continuis montibus velut muro quodam ad instar castrorum clauditur spatium loci ducenta iugera; nomine Aricus dicitur;in ea silva est et ubertate et amoenitate insignis, siquidem palmeto et opobalsameto distinguitur. Et arbores opobalsami similem formam piceis arbo
Abbreviated transcription (Latin):
nini. qͣuis ⁊pat eiꝰ belus obscure pͥmus rese¬
se referat᷑ illiꝰ gͦ nni anno. postqͣ regnare ꝯ¬
abrahã. cui dictȩ stͣ reꝓmissiones. ex cuius
semine reꝓmissus ẽ xpͣc. Deinde nc̃ pͥmi istiꝰ
imꝑatoꝵ om̃iũ augusti cȩsaris. ꝗͣuis ⁊ pat eiꝰ
cȩsar metator imꝑii potiꝰquã imꝑator exti-¬
terit. istiꝰ gͦ cȩsaris postea quã imꝑare cepit.
emenso ꝓpemodũ anno quadragesimo scdo.
natus est xp̃c. qͥ abrahȩ sub nino pͥmo rege fu-¬
erat reꝓmissus. Natus ẽ autẽ uiii. kł̃ ianua¬
rias. cũ pͥmũ increm̃ta omĩa anni uenientis in-¬
cipiunt. lta factũ ẽ ut cũ abrahã.xl iiiͦ. anno

Expanded text:
Nini — quamuis et pater eius Belus obscure primus regnNini — quamuis et pater eius Belus obscure primus regnasse referatur — illius ergo Nini anno, postquam regnare cAbraham, cui dictae sunt repromissiones, exsemine promissus est Christus; deinde nunc primi istius imperatorum omnium Augusti Caesaris — quamuis et pater eius Caesar metator imperii potius quam imperator exstiterit — istius ergo Caesaris, posteaquam imperare coepit, emenso propemodum anno quadragensimo secundo natus est Christus, qui Abrahae sub Nino primo rege fuerat repromissus. natus est autem VIII kalendas Ianuarias, cum primum incrementa omnia anni uenientis incipiunt. ita factum est, ut, cum Abraham qua
Abbreviated transcription (Latin):
trũ scłoꝵ regnoꝵ. locoꝵq om̃iũ dm. Regiũ
karthaginense a c̃ditione usq ad eu̾sionẽ
eiꝰ paulo ampliꝰ quã septingentis annis steti.
Eque regnũ macedonicũ a carano. usq ad
ꝑsen. paulominꝰ quã septingentis. utrũq ta¬
men septenariꝰ ille numerꝰ qͦ uidicant᷑ omĩa
terminauit. Roma ipsa etiã ꝗͣuis in aduentũ
uicos eius incertũ unde c̃surgens. flãma couls¬
sit.: nec umꝗͣ ut ait liuius maiore incendio il¬
stata ẽ. adeo ut post aliqͦt annos. cȩsar augls
ad reꝑationẽ eoꝵ quȩ tt̾ exusta erant iagis
ium pecuniȩ exerario publico largit᷑ sit su¬
itã quoq ostendere eundẽ duplicatũ nueu
mansisse babyloniȩ quȩ post mille quadẽᷤ¬
tos ex qͦ excurrit annos ultima acyro rege cas¬
ta ẽ nisi p̃sentiũ c̃tẽplatione reuocarer. ili
sane libenter aditio. qͥa pͥmi illiꝰ regũ omaiꝰ

Expanded text:
trum saeculorum regnorum locorumque omnium Deum. regnum trum saeculorum regnorum locorumque omnium Deum. regnum Carthaginiense a conditione usque ad euersionem eius, paulo amplius quam septingentis annis stetit, aeque regnum Macedonicum a Carano usque ad Persen paulo minus quam septingentis; utrumque tamen septenarius ille numerus, quo iudicantur omnia, terminauit. Roma ipsa etiam, quamnis ad aduentattuordecim uicos eius incertum unde consurgens flamma consumpsit, nec umquam, ut ait Liuius, maiore incendio uastata est; adeo, ut post aliquot annos Caesar Augustus ad reparationem eorum, quae tunc exusta erant, magnam uim pecuniae ex aerario publico largitus sit. poteram quoque ostendere eundem duplicatum numerum mansisse Babyloniae, quae post mille quadringentos et quod excurrit annos ultime a Cyro rege capta est, nisi praesentium contemplatione reuocarer. illud sane libenter adicio, quia primi illius regum omnium
Abbreviated transcription (Latin):
inter babylonĩ regnũ qͦd ab oriente fuerat
⁊ romanũ qͦd ab occidente cͣsurgens. heredita¬
ti orientis enutͥebat᷑. macedonicũ. affricani
regnũ. hocẽ quasi a meridie. ac septentone.
breuibꝰ uocibꝰ. partes tutoris curatorisq teni¬
isse. Orientis ⁊ occidentis regnũ. babylonũ
⁊ romanũ iure uocitari. neminẽ umꝗͣ dubi¬
tasse scio. Macedonicũ regnũ sub septentͥone
cũ ipsa cȩli plaga tu alexandri magni arȩ po¬
sitȩ.usq ad nc subripheis montibꝰ docent.
Karthaginẽ uͦ uniu̾sȩ p̃celliusse affrice. ⁊ non
solũ insiciliã. sardiniã. cȩt̾asq adiacentes in¬
sulas. s etiã in hispaniã. regni tͣminos teten¬
disse. hystoriarũ simul monimtũ. urbiũq
declarat. Dictũ eꝰ etiã uastatȩ ꝑ medos baby¬
loniȩ. ⁊ irruptȩ ꝑ gothos romȩ. pares admo¬
dũ annoꝵ numeros cucurrisse. Nc̃ autẽ his
illud aditio. quo magis clareat unũ ẽẽ arbi¬

Expanded text:
inter Babylonium regnum, quod ab oriente fuerat, inter Babylonium regnum, quod ab oriente fuerat, et Romanum, quod ab occidente consurgens hereditati orientis enutriebatur, Macedonicum Africanumque regnum, hoc est quasi a meridie ac septentrione breuibus uicibus partes tutoris curatorisque tenuisse. orientis et occidentis regnum Babylonium et Romanum iure uocitari, neminem umquam dubitasse scio; Macedonicum regnum sub septentrione cum ipsa caeli plaga tum Alexandri Magni arae positae usque ad nunc sub Riphaeis montibus docent; Carthaginem uero uniuersae praecelluisse Africae et non solum in Siciliam Sardiniam ceterasque adiacentes insulas sed etiam in Hispaniam regni terminos tetendisse, historiarum simul monumenta urbiumque declarant. dictum est etiam, uastatae per Medos Babyloniae et inruptae per Gothos Romae pares admodum annorum numeros cucurrisse. Nunc autem his illud adicio, quo magis clareat unum esse arbi
Abbreviated transcription (Latin):
bitror. qmͣ int̾ sacra cͣtinua incessabilibus
cladibꝰ nullus finis ⁊ nulla reqͥes fuit. nisi
cũ saluator mundi xpc̃ illuxit. Cuiꝰ aduen-¬
tui p̾destinatã fuisse imꝑii romani pace̾.
⁊ siiã suffitient᷑ ostendisse me arbit᷑e. tamͣ¬
paucis adhuc supplere conabor. Pͥncipio
scdĩ libelli cũ tẽꝑa romanȩ c̃ditionis stili
tenore pͣstringerẽ. multa c̃uenient̃ interͣ
babylonã urbe̾ assyrioꝵ. tc̃ pͥncipẽ genti¬
um. ⁊ romã ȩque nc̃ gentibꝰ dñantẽ. con¬
pacta conscͥpsi fuisse. Illud pͥmũ. hoc ulti¬
mũ imꝑiũ. Illud paulatĩ cȩdens. at istud
sensim cͣualescens defluxisse. Illi sub uno
tẽꝑe nouissimũ regẽ. cũ isti pͥmũ fuisse. illã
deinde tt᷑ inuadente cẏro captã. uelut in
mortẽ ocidisse. cũ istã fidutialit̃ assurgen¬
tẽ ptꝰ expulsos reges lib̾is uti cȩpisse c̃siliis.
te redierit. tẽplũq dñi sicut a ꝓpħis p̃dictũ
fuerat reformarit. Pret̾ea int̾cessisse dixerã

Expanded text:
bitror: quoniam inter sacra continua incessabilibus cladibus nullus finis ac nulla requies fuit, nisi cum Salvator mundi Christus illuxit: cujus adventui praedestinatam fuisse imperii Romani pacem, etsi jam sufficienter ostendisse me arbitror, papaucis adhuc supplere conabor. Principio secandi libelli cum tempora Romanae conditionis stili tenore perstringerem, multa conuenienter inter Babylonam urbem Assyriorum tunc principem gentium et Romam aeque nunc gentibus dominantem conpacta conscripsi: fuisse illud primum, hoc ultimum imperium; illud paulatim cedens, at istud sensim conualescens; defluxisse illi sub uno tempore nouissimum regem, cum isti primum fuisse; illam deinde tunc inuadente Cyro captam uelut in mortem concidisse, cum istam fiducialiter adsurgentem post expulsos reges liberis uti coepisse consiliis; te redierit templumque Domini, sicut a, prophetis praedictum fuerat, reformarit. praeterea intercessisse dixeram
Abbreviated transcription (Latin):
cent̾q uiuant. non quasi cũ subiectis gal¬
lis. s uere cum fr̾ibꝰ xpianis. Anno autẽ
xiͦ imꝑii sui ualentinianꝰ cũ sarmatȩ sese
ꝑpannonias diffudissent. easq uastarent.
bita effusione sanguinis. qͦd greci apople-¬
xis uocant. suffocatꝰ ⁊ mortuus ẽ. Postque
gratianꝰ filiꝰ occidentis imꝑiũ tenuit. ualen¬
te patruo inorientis partibꝰ cstituto. ua¬

Expanded text:
centerque uiuant, non quasi cum subiectis Galcenterque uiuant, non quasi cum subiectis Gallis sed uere cum fratribus Christianis. Anno autem undecimo imperii sui Valentinianus, cum Sannatae sese Pannonias diffudissent easque uastarent, bita effusione sanguinis, quod Graece apoplexis uocatur, suffocatus et mortuus est. Post quem Gratianus filius Occidentis imperium tenuit, Valente patruo in
Abbreviated transcription (Latin):
romanũ solũ ñ trepidi uelut ad hosteᷤᷤ
ualentinianꝰ saxones gentẽ in occeani
littoribꝰ ⁊ paludibꝰ inuiis sitã. uirtute atq
agilitate t̾ribilẽ. ꝑiculosã romanis finibꝰ
eruptionẽ magna mole meditantẽ. map¬
sis francoꝵ finibꝰ opp̃ssit. burgundionũ
quoq nouoꝵ hostiũ nouũ nom̃. qͥ płqꝗ¬
Txxx. ut fert̃ armatoꝵ ripȩ theni flu¬
minis insedert᷑. hos qͦndã subacta inte¬
riore germania. a druso ⁊ tyberio ad¬
optiuus filiis cȩsaris ꝑ castra dispositoᷤ.
in magnã coaluisse gentẽ. atq ita etiã no¬
men exoꝑe pͣsumpsisse. qͥa crebro militẽ
ꝑhabitacula c̃stituta burgos uulgo uocãt.
eoꝵq esse pͣualidã ⁊ ꝑnitiosã manuꝰ. galli
hodieq testes st̃. in qͥbꝰ p̾supta possessione
consistunt. Quãuis ꝓuidentia d̃i xp̃iani
om̃s facti mͦ. catholica fide nr̃isq clericis qͥbꝰ
obȩdirent receptis. blande. mansuetȩ inno.¬

Expanded text:
Romanum solum non trepidi, uelut ad hostes, Romanum solum non trepidi, uelut ad hostes, Yalentinianus Saxones, gentem in Oceani litoribus et paludibus inuiis sitam, uirtute atque agilitate terribilem, periculosam Romanis finibus eruptionem magna mole meditantes in ipsis Francorum finibus oppressit. Burgundionum quoque nonorum hostium nouum nomen ., qut ferunt armatorum ripae Rheni fluminis insederunt. Hos quondam subacta inferiore Germania a Druso et Tyberio adoptivis filiis Caesaris, per Castra disposisitos, in magnam coaluisse gentem, atque ita etiam nomen ex opere praesumpsisse, quia crebra per limitem habitacula constituta burgos vulgo vocant: eorumque esse praevalidam et perniciosam manum, Galli hodieque testes sunt. Cum quibus praesumpta possessione consistunt, quamvis providentia Dei Christio facti catholica fide nostrisque clericis, quibus oboedirent, receptis blande mansuete inno
Abbreviated transcription (Latin):
postea occidit. Terrȩmotꝰ ꝑ totũ orbẽ factꝰ
ita turbatũ quoq pelagꝰ excussit. ut ꝑ ui-¬
cinas tͣrarũ cãpestriũ partes. resuso mari.
plurimȩ insularũ urbes c̃cussȩ ⁊ subrutȩ
ꝑisse referant᷑. Ualens ab eudorio ep̃o ar-¬
riani dogmatis assertore ⁊ baptizatꝰ et
ꝑsuasus. in seiussimã heresim declinauit.
S malignã insectationẽ diu texit. nec
uoluntati potestatẽ admiscuit. quo ad
uiuentis fr̃is auctoritate compͣssus est.
Contẽplabat᷑ enĩ de eo quantã uim in
ulciscenda fide posset imꝑator exertere.
qui tantã constantiã ꝓ retinenda qͦndã
miles habuisset. Floꝵ anno imꝑatoꝵ t̾cio.
gratianꝰ ualentiniani filiꝰ imꝑator ẽ factꝰ.
Focdẽ anno ap̃ atrebatas uera lana denu¬
bibꝰ pliuuȩ mixta defluxit. Pret̾e̾a atha¬
ricus rex gothoꝵ xp̃ianos ingente sua
crudelissime ꝑsecutus. plurimos barba¬
roꝵ ob fide int̾fectos. ad coronã marty¬
rii sublimauit. Quoꝵ tam̃ plurimi in

Expanded text:
totum Orbem factus ita turbatum quoque pelagus excussit, ut per uicinas terrarum campestrium partes refuso mari plurimae insularum urbes concussae et subrutae perisse referantur. Valens ab Eudoxio episcopo, Arriani dogmatis assertore, et baptizatus et persuasus, in saeuissimam haeresim declinauit; sed malignam insectationem diu texit nec uoluntati potestatem admiscuit, quoad uiuentis fratris auctoritate conpressus est. contemplabatur enim de eo, quantam uim in ulciscenda fide imperator posset exerere, qui tantam constantiam pro retinenda quondam miles habuisset. Horum anno imperii tertio Gratianus Yalentiniani filius imperator est factus. eodem anno apud Atrebatas uera lana de nubibus pluuiae mixta defluxit. Praeterea Athanaricus rex Gothorum Christianos in gente sua crudelissime persecutus, plurimos barbarorum ob fidem interfectos ad coronam martyrii sublimauit, quorum tamen plurimi in
Abbreviated transcription (Latin):
fide sacram̃tũ militiȩ gereret. ⁊ sub
uiliano augusto tͥbunꝰ scutarioꝵ ussus es¬
set ab imꝑatore sacͥlego aut immolare diiᷤ.
aut militia excedere. fidelit᷑ sciens ⁊ gra-¬
uiora esse di uidicia. ⁊ meliora ꝓmissa spon¬
te discessit. Ita parua int̾iecta mora iulia¬
no int̾fecto. ac mox iouiano mortuo. qͥ ꝓ
nomine xp̃i amiserat tͥbunatũ. retͥbuente
xp̃o in locũ ꝑsecutoris sui accepit imꝑiũ.
Qui ptꝰea frem suũ ualentẽ participẽ im¬

Expanded text:
fide sacramentum militiae gereret, et sub fide sacramentum militiae gereret, et sub Juliano Augusto tribunus scutariorum, jussus ab imperatore sacrilego aut immolare idolis, aut militia excedere, fideliter sciens et graviora Dei esse judicia, et meliora promissa, sponte discessit. Ita, parva interjecta mora, Juliano interfecto, ac mox Joviano mortuo, qui pro nomine Christi amiserat tribunatum, retribuente Christo, in locum persecutoris sui accepit imperium: qui postea fratrem suum Valentem participem
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑator tanto rerũ ꝑicło anxius. dum
uasta ꝑ deserta incautꝰ euagat᷑. ab obiuo
qͦdã hostiũ eqͥte. conto ictus interiit. Sic
misericors ds. impia cͣsilia impii morte
creatus. cũ ⁊ locoꝵ iniqͥtate captus ⁊ ho¬
stibꝰ circu̾septus. nullã euadendi facul¬
tatẽ nancisceret᷑. fȩdus cũ sapore ꝑsa¬
rum rege. ⁊ si parũ ut putant dignũ.
satis tam̃ necessariũ pepigit. qͥppe ut
tutũ ⁊ incolumem romanũ exercitum
ñ solũ ab incursu hostiũ. uerũ etiam
a locoꝵ ꝑiculo lib̾aret. nisibi oppidum.
⁊ partẽ suꝑioris mesopotamiȩ c̾cessit
ꝑsis. Inde cũ ad illiricũ rediens ꝑ gala¬
tiam it᷑ agit. cũ incubiculũ qͦddã nouũ
sese cubitũ recepisset. calore pruna¬
rũ ⁊ nidore parietũ nuꝑ calce illitoꝵ
pͣgrauatus ⁊ suffocatus. octauo demũ
m̃se quã imꝑare ceꝑat. uitã finiuit.
nno ab urbe cͣdita. ĩ. cxuiii.

Expanded text:
imperator tanto rerum periculo anxius dum imperator tanto rerum periculo anxius dum per uasta deserti incautius euagatur, ab obuio quodam hostium equite conto ictus interiit. sic misericors Deus impia consilia impii morte creatus cum et locorum iniquitate captus et hostibus circumsaeptus nullam euadendi facultatem nancisceretur, foedus cum Sapore Persarum rege, etsi parum ut putant dignum, satis tamen necessarium pepigit: quippe, ut tutum et incolumem Romanum exercitum non solum ab incursu hostium uerum etiam a locorum periculo liberaret, Nisibi oppidum et partem superioris Mesopotamiae Persis concessit. inde dum ad Illyricum rediens per Galatiam iter agit, cum in cubiculum quoddam nouum sese cubitum recepisset, calore prunarum et nidore parietum nuper calce inlitorum adgrauatus et suffocatus, octauo demum mense quam imperare coeperat uitam finiuit. Anno ab Vrbe condita MCXVIII
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑii sũmã solus optinuit. Xpͣianã religio¬
nẽ arte potiꝰ quã potestate insectatus.
ut negaret᷑ fides xpͣi. ⁊ idoloꝵ cultꝰ susci¬
ꝑetur. honoribꝰ magnis ꝓuocare quam
tũ habemꝰ om̃s ubiq ꝓpemodũ pcepti con¬
ditiones amplexati. officiũ quã fide dese¬
rere maluert. lulianus autẽ bellũ adu̾sus
parthos parans. cũ romanas uires cͣtractaᷤᷤ
undiq ad destinatã secũ traheret ꝑditio¬
nẽ .xp̃ianoꝵ sanguinẽ diis suis uouit. pa¬
lam ꝑsecut᷑us ȩccłiã. si uictoriã poss adi¬
pisci. Nam ⁊ amphiteatrũ iherosolimis
extriu iussit. in qͦ reu̾sus a parthis. ep̃os.
monachos. om̃sq eiꝰ loci scõs. bestiis etiã
arte seuioribꝰ obiceret. spectaretq lani¬
andos. Itaq postꝗͣ a thesifonte castra
mouit. dolo cuiꝰdã transfugȩ in desexta
ꝑductꝰ. cũ ui sitis ⁊ ardore solis atq insuꝑ
labore arenarũ confectꝰ ꝑiret exercitus.

Expanded text:
erii summam solus obtinuit. Christianam religioerii summam solus obtinuit. Christianam religionem arte potius quam potestate insectatus, ut negaretur fides Christi et idolorum cultus susciperetur, honoribus magis prouocare quam ertum habemus, omnes ubique propemodum praecepti condiciones amplexati officium quam fidem deserere maluerunt. Inlianns autem bellum aduersum Parthos parans cum Romanas uires contractas undique ad destinatam secum traheret perditionem, Christianorum sanguinem dis suis uouit, palam persecuturus ecclesias, si uictoriam potuisset adipisci. nam et amphitheatrum Hierosolymis extrui iussit, in quo reuersus a Parthis episcopos monachos omnesque eius loci sanctos bestiis etiam arte saeuioribus obiceret spectaretque laniandos. itaque postquam a Ctesiphonte castra mouit, dolo cuiusdam transfugae in deserta perductus, cum ni sitis et ardore solis atque insuper labore harenarum confectus periret exercitus,
Abbreviated transcription (Latin):
nouis inhiantẽ. mature circũueniendũ op¬
pͥmendũq curauit. lgit᷑ siluano int̾fecto.
iulianũ patruelẽ suũ.galli frẽm. cȩsarem
creatũ. misit ingallias. ltaq ulianꝰ cȩsar
euersas opp̃ssasq ab hoste gallias. strenuissi¬
me mnintegrũ restituit. alemannoꝵ paruiᷤᷤ
copiis magnã multitudine̾ fudit. ⁊ heno¬
flumine germanos seumxit. His elatꝰ suc¬
cessibꝰ. fastigiũ usurpauit augusti. ⁊ mox
italiã illiricũq ꝑuadens. cͣstantũ̃ ꝑ arthi¬
cis pͣliis occupatũ. regni parte pͥuauit. Con¬
stantius iuliani scelere cognito. dimissa
expeditione parthoꝵ. dũ ad ciuile bellũ
cerauerat. totũ inqͥeti tẽpꝰ imꝑii. molestis¬
simũq spaciũ uitȩ suȩ. bellis ciuilibꝰ etiã
ꝑ ꝓpinqͦs ⁊ consanguineos excitatis exercu-¬
it. exegit. expendit.
nno ab urbe c̃dita. ĩ.c.xui. ulianꝰ iã du¬
regno potitus. anno uno. ⁊ m̃sibꝰ uui.imn¬

Expanded text:
nonis inhiantem, mature circumueuiendum opnonis inhiantem, mature circumueuiendum opprimendumque curauit. igitur Siluano interfecto Iulianum patruelem suum, Galli fratrem, Caesarem creatum misit ad Gallias; itaque Iulianus Caesar euersas oppressasque ab hoste Gallias strenuissime in integrum restituit, Alamannorum paruis copiis magnam multitudinem fudit, Rheno Germanos reuinxit. his elatus suooessibus fastigium usurpauit Augusti et mox Italiam Illyricumque peruadens Constantium Parthicis proeliis occupatum regni parte priuauit. Constantius Iuliani scelere comperto dimissa expeditione Parthorum dum ad ciuile bellum cerauerat, totum inquieti tempus imperii molestissimumque spatium uitae suae. bellis. oiuilibus etiam per propinquos et consanguineos excitatis exercuit exegit expendit. Anno ab Vrbe condita MCXVI Iulianus durerum potitus anno uno et mensibus octo imp
Abbreviated transcription (Latin):
accensus bellũ ꝑabat. deponere iussus
imꝑiũ abitiens cũ litt̾is puipuras. oa¬
tentq pͥuatis feriis palatiũ sumil seoloh
dimisit. Nepotianꝰ deinde romȩ conlat¬
tini sororis filuus. gladiatoꝵ manu frec̃
inuasit imꝑiũ. qͥ deinde cũ imꝓbꝰ ac ꝑ hoc
inuisus cunctis esset. a magnentianis du¬
cibꝰ opp̾ssus ẽ. Seqͥt᷑ bellũ illud horribile
int̾ constantiũ magnentiũq ap̃ mursã ur-¬
bẽ gestũ. in qͦ multa romanoꝵ uriuꝰ ꝓfli¬
gatio etiã in posterũ nocuit. Magnentius
tam̃ uictꝰ aufugit. ac nͣ multo ptꝰ ap̃ lugdu¬
nũ ꝓpria se manu int̾fecit. Decentiꝰ qͦ frat᷑
eiꝰdẽ quẽ cȩsarẽ gallis pfecerat ap̃ senonas
laqueo uitã finiuit. Constantiꝰ c̃tinuo gallũ
patrui filiũ cȩsarẽ legit. quẽ rursus crudeli¬
ter ac tyrannicȩ agentẽ. paulo ptꝰꝗͣ creaue¬
rat occidit. Siluanũ quoq ꝑgallias rebus

Expanded text:
accensus bellum parabat, deponere iussus accensus bellum parabat, deponere iussus imperium, abiciens cum litteris purpuras contentusque priuatis feriis, palatium simul scholamque dimisit. Nepotianus deinde Romae, Constantini sororis filius, gladiatorum manu fretus inuasit imperium: qui deinde cum inprobus ac per hoc inuisus cunctis esset, a Magnentianis ducibus oppressus est. sequitur bellum illud horribile inter Constantium Magnentiumque apud Mursam urbem gestum, in quo multa Romanorum uirium profligatio etiam in posterum nocuit. Magnentius tamen uictus anfngit ac non multo post apud Lugdunum propria se manu interfecit. Decentius quoque frater eiusdem, quem Caesarem Galliis praefecerat, apud Senonas laqueo uitam finiuit. continuo Constantius Gallum, patrui filium, Caesarem legit: quem rursus crudeliter ac tyrannice agentem paulo post quam crearat occidit. Siluanum quoque, per Gallias rebus
Abbreviated transcription (Latin):
occisus ẽ. Constans adu̾sus ꝑsas ⁊ saporẽ
qui mesopotamiã uastauerat. nouẽ p̃liis
parũ ꝓsꝑe decertauit. Nouissime sediu¬
one atq intẽꝑantia militũ. nocte adori-
ri pugnã coactus. paratã pene uichoriã
insuꝑ uictꝰ amisit. Post cũ se cͣstans into¬
lerandis uitiis dedisset. ac pęna ꝓuintia¬
liũ fauorẽ militũ cõꝑaret magnentũ do¬
lis in oppido cui helena nom̃ ẽ. in ꝓximo
hispaniȩ int̾fectus ẽ. Magnentiꝰ eni apus
augustidunũ arripuit imꝑiũ. qͦd c̃tinis
ꝑgalliã. africã italiãq prexit. In illirios
autẽ ueteramonẽ ȩtate grandeuũ in¬
ꝑatorẽ sibi milites creauert᷑ uirũ nata
simplicẽ cunctisq iocundũ s qͥ ne pͥna
qͥde umꝗͣlitt̾arũ elem̃ta didicisset. ltas
cũ pͥmũ litteras luterarũq sillabasim¬
ꝑator senex int̾dũ inuitus mediaret a
constantio qͥ tẽ inmagnentiũ ultionisuꝰ

Expanded text:
occisus est. Constans aduersus Pereas et Saporem, occisus est. Constans aduersus Pereas et Saporem, qui Mesopotamiam uastauerat, nouem proeliis parum prospere decertauit. nouissime seditione atque intemperantia militum ri pugnam coactus, patratam pene victoriam insuper victus amisit. Post cum se Constans intolerandis vitiis dedisset, ac poena provincialium favorem militum compararet, Magnentii dolis in oppido cui Helena nomen est, in proximo Hispaniae interfectus est. Magnentius enim apud Augustodunum arripuit imperium, quod continuo per Galliam Africam Italiamque porrexit. in Illyrico autem Vetranionem, aetate grandaeuum, imperatorem sibi milites creauerunt, uirum natura simplicem cunctisque iucundum, sed qui ne prima quidem umquam litterarum elementa didicisset. itaque cum primas litteras litterarumque syllabas imperator senex interdum inuitus meditaretur, a Constantio, qui tunc in Magnentium ultione fratris
Abbreviated transcription (Latin):
ligna sẽꝑ adu̾sus dm̃ uerũ diaboli in-¬
sectatio. quȩ ab initio mundi usq ad
nunc a sincero fid̾i religionisq tra¬
mite. effusis eoꝵ nebulis lubrica ho¬
minũ corda ꝑturbat. postꝗͣ xp̃ianis
imꝑatoribꝰ sũmã regiȩ potestatis in melio.¬
destitit. aliud machinam̃tũ quo ꝑ eosdẽ
Iuenit.
it gͥ arrio noui erroris
auctori. cȩt̾isq discipłis ipsius. ad familia-¬
ritatẽ constantii imꝑatoris. ꝓmptꝰ aditꝰ ⁊
facilis uia. Suadet᷑ constantio. ut qͦsda gra-
dus ind̾m credat. ⁊ qui ꝑ ianuã ab errore
idolatͥȩ fuerat egressus. rursus in sinũ eiꝰ
illusa. ⁊ sub nomine pietatis uis ꝑsecutio¬
nis agitat᷑. de noui nominis electione con¬
tendit᷑. ut arrianoꝵ pociꝰ eccłiȩ quã catho¬
licoꝵ sint. S eqͥt᷑ t̾rȩmotꝰ horribilis. qͥ pluri
mas orientis urbes strauit. Constantinꝰ dũ
constantẽ frẽm bello insequit᷑ incauta pe-¬
tulantia ꝑiculo sese offerens. a ducibꝰ eiꝰ

Expanded text:
ligna semper adversum Deum verum diaboli insectatio, quae ab initio mundi usque nunc a sincero fidei religionisque tramite, effusis eminum corda perturbat, postquam Christianis imperatoribus summam regiae potestatis in meliodestitit, aliud machinamentum, quo per eosdem uenit. fit igitur Arrio, noui erroris auctori, ceterisque discipulis ipsius ad familiaritatem Constantii imperatoris promptus aditus et facilis uia. suadetur Constantio, ut quosdam in Deo gradus credat, et qui per ianuam ab errore idololatriae fuerat egressus, rursum in sinum eiusinlusa et sub nomine pietatis uis persecutionis agitatur. de noua nominis electione contenditur, ut Arrianorum potius ecclesiae quam catholicorum sint. seqntis urbes solo strauit. Constantinus dum Constantem fratrem bello insectatur, incauta petulantia periculis sese offerens, a ducibus eius
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ cltituens. affricã. mauritaniãq
uastauit. Cȩsareã urbẽ nobilissimã mau¬
ritaniȩ dolo captã. deinde cȩdibꝰ incendi¬
isq cõpletã. barbaris in p̃dã dedit.
git᷑ comes theodosiꝰ theodosii qͥ ptꝰ imꝑio
p̃fuit pat᷑. a ualentiniano missus. effusas
mauroꝵ gentes multis pͣliis fregit.⁊ ipsũ
firmiũ afflictũ. ⁊ opp̾ssũ coegit ad mortẽ.
Ptꝰcũ exꝑientissima ꝓuidentia totã cum
mauritania affricã meliorẽ pͥstinis reddi

Expanded text:
regem constituens Africam Mauretaniamque regem constituens Africam Mauretaniamque uastauit; Caesaream urbem nobilissimam Mauretaniae dolo captam, deinde caedibus incendiisque conpletam barbaris in praedam dedit. igitur comes Theodosius, Theodosii qui post imperio praefuit pater, a Valentiniano missus effusas Maurorum gentes multis proeliis fregit, ipsum Firmum afflictum et oppressum coegit ad mortem. post cum experientissima prouidentia totam cum Mauretania Africam meliorem pristinis reddi
Abbreviated transcription (Latin):
ano mortuo tenuit. Qui solꝰ cũ impie
agens debuiss erubescere. ilico ueluti ef¬
frenata lib̾tatis audatia legẽ dedit. ut
monachi hoc ẽ xp̃iani qͥ ad unũ fidi opꝰ
dimissa scłariũ rerũ multimoda actio¬
ne. se redigt᷑. ad militiã cogerent᷑. Uastaᷤᷤ
illas egypti tc̃ solitudines. harenasq dif.¬
fusas. quas ꝓpt̾ sitim ac sterilitatẽ picu¬
losissimãq serpentiũ habundantiam
conu̾satio humana ñ noss. magna ha¬
bitantiũ monachoꝵ multitudo cõple¬
uerat. Huc tͥbuni ⁊ milites missi stꝰ qui
scõs ac ueros milites dĩ alieno nomine
ꝑsecutionis abstraherent: ab his intͥfes¬
ta sunt ibi agmina multoꝵ scõꝵ. Quȩ
autẽ ꝑ diu̾sas ubiq ꝓuintias. his simi¬
libꝰq iussis adu̾sus ȩccłias catholicas et
rectȩ fidi ppłos gesta sint. satis significa¬
tũ ipsa reticendi electione suffitiat.
nterea in africȩ partibꝰ firmiꝰ¬
quidã sese excitatis mauroꝵ gentibud

Expanded text:
ano mortuo tenuit, cui soli, cum impie ageret, potuisset erubescere. ilico uelut effrenata libertatis audacia legem dedit, ut monachi, hoc est Christiani qui ad unum fidei opus dimissa saecularium rerum multimoda actione se redigunt, ad militiam cogerentur. uastas illas tunc Aegypti solitudines harenasque diffusas, quas propter sitim ac sterilitatem periculesissimamque serpentum abundantiam connersatio humana non nosset, magna habitantium monachorum multitudo compleuerat. hnc tribuni et milites missi, qui sanctos ac ueros milites Dei alio nomine persecutionis abstraherent. interfecta sunt ibi agmina multa sanctorum. quae autem per diuersas ubique prouincias his similibusque iussis aduersus ecclesias catholicas et rectae fidei populos gesta sint, satis significatum ipsa reticendi electione sufficiat. Interea in Africae partibus Firmus sese excitatis Maurorum gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
quenti anno aulũ postumiũ postumii c̃suliꝰ
fecerat. aput chalamã urbe̾ thesauris regis
conditis in hiantẽ. bello oppͣssit. cuiq uicto
ignominiosissimũ fedus extorsit. Uniuersã
pene africã a romanis defitientẽ. regno suo
iunxit. Postea tam̃ metelli c̃sulis integͥtate

Expanded text:
quenti anno A. Postumium, Postumii consulis quenti anno A. Postumium, Postumii consulis fecerat, apud Calamam urbem thesauris regis ibi conditis inhiantem bello oppressit. Cui ignominiosissimum foedus exegit. uniuersam paene Africam a Romanis deficientem regno suo iunxit. postea tamen Metelli consulis integritate
Abbreviated transcription (Latin):
pione nasica. ⁊ lucio calpurno bestiaca¬
sulibꝰ. uguithȩ numidatũ regi belluns
c̃sensu ppłi romani senatꝰ indixit. Sres
de iugurtha ordinis tantũ loco ⁊ causas
memorationis breuiter ꝑstrinxeti. qal
de nat᷑a eiꝰ uaria atq intolerabili. ia nꝰ
rebꝰ tã dolose quã strenue gestis ꝓpcel
opimã scͥptoꝵ luculentiã. satis suffitiens ap̃
om̃s noticia ẽ. Igitur uigurtha micipsȩ nu-¬
midarũ regis adoptuuis. heresq int̾ nat᷑a¬
les eiꝰ filios factꝰ pͥmũ coheredes suos id ẽ
hiempsalẽ occidit. atherbalẽ bello uictũ
africa expulit. calpurniũ deinde c̃sule̾ ad¬
u̾sũ se missũ pecunia corrupit. atq ad tur¬
pissimas c̃ditiones pacis adduxit. Pret̾ea
cũ romã ipse uenisset. om̃ibꝰ pecunia aut
corruptis aut attẽptatis. seditiones dissen¬
sionesq ꝑmiscuit. Quã cũ egrederet᷑. in fami
satis elogio notauit dicens. Ourbẽ uenalẽ.
⁊ mature ꝑiturã. si emptorẽ inuenerit. In se¬

Expanded text:
pione Nasica et L. Calpurnio Bestia consulibus Iugurthae Numidarum regi bellum consensu populi Romani senatus indixit. Sed ego de Iugurtha ordinis tantum loco et causa commemorationis breuiter perstrinxerim, quia ut de natura eius uaria atque intolerabili ita et de rebus tam dolose quam strenue gestis propter opimam scriptorum. luculentiam satis sufficiens apud omnes notitia est. Igitur Iugurtha, Micipsae Numidarum regis adoptiuns heresque inter naturales eius filios factus, primum coheredes suos, id est Hiempsalem occidit, Adherbalem bello uictum Africa expulit. Calpurnium deinde consulem aduersum se missum pecunia corrupit atque ad turpissimas condiciones pacis adduxit. praeterea cum Romam ipse uenisset, omnibus pecunia aut corruptis aut adtemptatis seditiones dissensionesque permiscuit ; quam cum egrederetur infami satis notauit elogio dicens: o urbem uenalem et mature perituram, si emptorem inuenerit! Inse
Abbreviated transcription (Latin):
nno ab urbe condita. dcͦ .xixͦ. i ii. fabiꝰ csub
bituito regi auernoꝵ gallie ciuitatis. bellum
maximo instructu cõꝑanti. adeo cũ paruo
exercitu occurrit. ut bituitꝰ paucitatẽ roma¬
noꝵ uix ad escã canibꝰ quos in agmine habebe
sufficere posse iactaret. Qui cũ sibi ad transte¬
rendas copias unũ pontẽ rhodani fluminis
paruũ esse intelligeret. aliũ cõpactis lintribus
catenisq conexũ. suꝑstratis confixisq tabulis
struxit. Conserta pugna ⁊ diu grauit᷑ agitato
uicti galli conuersiq in fugã. dum qͥsq sibi
met consulit. coaceruatis inconsulte agnum¬
bus. ⁊ preꝓpero transitu pontis uincla ture¬
rt. ac moxꝰ cũ ipsis lintͥbꝰ mersi sunt. Centũ
octoginta milia armatoꝵ in exercitubituia
sub radice alpiũ sitã. bello aggressus ẽ. bu
cũ se romanis copiis circũseptos iuiderens.
belloq impares fore intelligerent. oclil
coniugibꝰ ac liberis in flãmas sese ꝓieceił.
Qui uͦ p̃occupantibꝰ romanis ꝑagende ñ

Expanded text:
nno ab Urbe condita DCXXVIII, Fabius consul Bituito, regi Arvernorum, Galliae civitatis, bellum maximo instructu comparanti, adeo cum parvo exercitu occurrit, ut Bituitus paucitatem Romanorum vix ad escam canibus, quos in agmine habebat, sufficere 320 posse jactaret. Qui cum sibi ad transferendas copias, unum pontem Rhodani fluminis parum esse intelligeret, alium compactis lintribus catenisque connexum, superstratis confixisque tabulis instruxit. Conserta pugna, et diu graviter agitata, victi Galli, conversique in fugam, dum quisque sibi timet, coacervatis inconsulte agminibus, et praepropero transitu pontis vincula ruperunt, ac mox cum ipsis lintribus mersi sunt. Centum octoginta millia armatorum in exercitu Bituitsub radice Alpium sitam, bello aggressus est: qui cum se Romanis copiis circumseptos viderent, belloque impares fore intelligerent, occisis conjugibus ac liberis, in flammas sese projecerunt. Qui vero praeoccupantibus Romanis peragendae tunc
Abbreviated transcription (Latin):
repellere poterat. nec sustinere. cũ se sui
diu̾sis urbibꝰ ac locis fracti cȩde belloꝵ. obsi¬
dionũ fame exinaniti. int̾fectis c̾iugibꝰ ac libis
sius. ob remedia miseriarũ concur su misero
ac mutua cȩde iugulabant. Qͥd tc̃ de sius tem¬
ꝑibꝰ sentiebat. ipsa postremo dicat iralia Cur

Expanded text:
repellere poterat nec sustinere, cum se suis diuersis urbibus ac locis, fracti caede bellorum, obsidionum fame exinaniti, interfectis coniugibus ac liberis suis ob remedia miseriarum concursu misero ac mutua caede iugulabant, — quid tunc de suis temporibus sentiebat? ipsa postremo dicat Italia: cur
Abbreviated transcription (Latin):
obsidione iudȩos p̃mens. machinis cunctis
bellicis molibꝰ ñ sine multo suoꝵ sangutis
tandẽ muros ciuitatis irrupit. S ad expis¬
nandã interiorẽ tẽplimunitionẽ. quas
dusa multitudo sacerdotũ ac pͥncipũ tue¬
bat᷑ maiore ui ⁊ mora opꝰ fuit. Qa tam̃ ptͥi
in potestatẽ redactũ. oꝑe atq antiqͥtate su¬
spexit. diu delib̾auit. utrũ tanꝗͣ incitam̃tũ
hostiũ incenderet. an intestimoniũ uicto-¬
nȩ reseruaret. S ȩccłia d̃i iã ꝑtotũ orbem
ub̾rime germinante. hoc tanꝗͣ effetũ ac ua¬
cuũ nulliq ustu bono cõmodũ. arbito dĩ
auferendũ fuit. ltaq tytꝰ imꝑator ab exer¬
citu ꝓnuntiatus. tẽplũ in iherosolimis incen¬
dit ac diruit. qͦd a die c̃ditionis pͥmȩ usq ad
diẽ eu̾sionis ultimȩ.manserat annis mille
centũ ⁊ duobꝰ. Muros urbis uniu̾sos. solo ad¬
equauit. Sexcenta milia iudȩoꝵ eo bello int̾¬
fecta. cornelius ⁊ suetonius refert. losephꝰ uͦ

Expanded text:
obsidione Iudaeos premens, machinis cunctisque bellicis molibus tandem muros civitatis irrupit. Sed ad expugnandam interiorem templi munitionem, quam reclusa multitudo sacerdotum ac principum tuebatur, maiore ui et mora opus fuit. quod tamen postquam in potestatem redactum opere atque antiquitate suspexit, diu deliberauit utrum tamquam incitamentum hostium incenderet an in testimonium uictoriae reseruaret. sed Ecclesia Dei iam per totum Orbem uberrime germinante, hoc tamquam effetum ac uacuum nullique usui bono commodum arbitrio Dei auferendum fuit. itaque Titus, imperator ab exercitu pronuntiatus, templum in Hierosolymis incendit ac diruit, quod a die conditionis primae usque ad diem euersionis ultimae manserat annis mille centum et duobus. muros urbis uniuersos solo adaequauit. sexcenta milia Iudaeorum eo bello interfecta Cornelius et Suetonius referunt; Iosephus uero
Abbreviated transcription (Latin):
ditione urbis usq in id teͣpꝰ adi erant. hoc
spectaculũ fuit. patrẽ ⁊ filiũ uno tumpha¬
li curru uectos. głosissimã abhis qͥ patrẽ et
filiũ offenderant. uictoriã reportasse. Qui
c̃tinuo om̃ibꝰ bellis ac tumultibꝰ domi forisq
c̃õpͥssis. pace̾ tociꝰ orbis ꝓnuntiauert᷑. ⁊ ianũ
geminũ obseratis cohiberi claustris. sexto
demũ ipsi posturbe̾ c̃ditã censuert̃ lure enĩ
ide honor ultioni passionis dñi. impensus
ẽ. qͥ etiã natiuitati fuerat artributus. Tunc
deinde sine ullis belloꝵ tumultibꝰ. inimmen-¬
sum res publica romana ꝓuehit᷑ Siqͥde acha-¬
ia. licia rhodꝰ. bizantiũ. samꝰ. tracia. cilitia.

Expanded text:
ditione Urbis, usque in id tempus acti erant, hoc spectaculum fuit, patrem et filium uno triumphali curru vectos, gloriosissimam ab his qui patrem et filium offenderant, victoriam reportasse. Qui continuo omnibus bellis ac tumultibus domi forisque compressis, pacem totius orbis pronuntiaverunt, et Janum geminum obseratis cohiberi claustris, sexto demum ipsi post Urbem 482 conditam censuerunt. Jure enim idem honos ultioni passionis Domini impensus est, qui etiam nativitati fuerat attributus. Tunc deinde sine ullis bellorum tumultibus in immensum respublica Romana provehitur: siquidem Achaia, Lycia, Rhodus, Byzantium, Samos, Thracia, Cilicia
Abbreviated transcription (Latin):
beat. tanto odio focensiũ ardentes. ut
obliti cladũ suarũ. ꝑire ipsi quã ñ ꝑde¬
re eos p̃optarent. exꝑtãq philippi cru¬
delitatẽ pati. quã parcere hostibꝰ suis
mallent. Contra focensiũ legati. adhi-¬
bitis lacedemoniis ⁊ atheniensibꝰ bel-¬
lũ dep̃cabant᷑. Cuius ab eo dilationem.
ter iam emerant. fȩdũ ꝓrsus miseran-¬
dũq spectaculũ. Gretiam etiã nc ⁊ uri-

Expanded text:
beat;tanto odio Phocensium ardentes, ut beat;tanto odio Phocensium ardentes, ut obliti cladium suarum perire ipsi quam non perdere eos praeoptarent, expertamque Philippi crudelitatem pati quam parcere hostibus suis mallent. Contra Phocensium legati adhibitis Lacedaemoniis et Atheniensibus bellum deprecabantur, cuius ab eo dilationem ter iam emerant. Foedum prorsus miserandumque spectaculum, Graeciam etiamnunc et vi
Abbreviated transcription (Latin):
saliam. argenti metalla in tratiã occu¬
pat. ⁊ ne qđ ius uł fas iniuolatũ pret᷑¬
muteret. pyraticã quoq exercere insti¬
tuit. His ita gestis forte euenit. ut eum
frẽs duo reges thratiȩ ñ c̃templatione
iusticiȩ eius. sed inuicẽ metuentes ne
alterius uiribus accederet. disceptatio¬
num suarũ iudicẽ eligerent. S philippꝰ
more ingenii sui ad iudicium ueluti
ad bellum inopinantibꝰ fr̃ibꝰ. instructo
exercitu suꝑuenit. regnoq utrũq ñ
iudicis more. s fraude latronis ac sce¬
lere spoliauit. Dum hec aguntur. lega¬
ti atheniensiũ petentes pacẽ adeũ ue-¬
nert᷑. Quibꝰ auditis ⁊ ipse legatos athe¬
nas cũ pacis c̃ditionibꝰ misit. ibiq ex cõ¬
modo utroꝵq pax facta. ex cȩt̾is quoq
gretiȩ ciuitatibꝰ. ñ pacis amore s belli
metu legationes uenere. S iqͥde crude¬
scente ira. thessali. bo eoti orant. ut ꝓfes¬
sum adu̾sus focenses ducẽ gretiȩ exhi¬

Expanded text:
salia, argenti metalla in Thracia occusalia, argenti metalla in Thracia occupat,et ne quod ius vel fas inviolatum praetermitteret, piraticam quoque exercere instituit. His ita gestis forte evenit, ut eum fratres duo, reges Thraciae, non contemplatione iustitiae eius, sed invicem metuentes, ne alterius viribus accederet, disceptationum suarum iudicem eligerent. Sed Philippus more ingenii sui ad iudicium veluti ad bellum inopinantibus fratribus instructo exercitu supervenit regnoque utrumque non iudicis more, sed fraude latronis ac scelere spoliavit. Dum haec aguntur, legati Atheniensium petentes pacem ad eum venerunt. Quibus auditis et ipse legatos Athenas cum pacis condicionibus misit; ibique ex commodo utrorumque pax facta. Ex ceteris quoque Graeciae civitatibus non pacis amore, sed belli metu legationes venere;siquidem crudescente ira Thessali Boeotiique orant, ut professum adversus Phocenses ducem Graeciae exhi
Abbreviated transcription (Latin):
sus ut ñtam sacͥlegii ultor extitisse. qͣm
sacͥlegior licentiã quesisse uid̾eat᷑. Inde
tiam imꝑio macedoniȩ adiungit. Dein¬
de ad abolendã inuidiȩ famã. qͥa insig¬
nis pret̾ cȩteros tc̃ tẽꝑis habebat᷑ per
regna mittit. ⁊ opulentissimas ciuitateᷤ.¬
qui opinionẽ sererent. rege̾ philippũ
magna pecunia locare ⁊ muros ꝑciui¬
tates. ⁊ fana. ac tẽpla fatienda. ⁊ ut ꝑ
p̃cones susceptores sollicitaret. Qui cũ
in macedoniã uenissent. uariis dilatio¬
nibꝰ frustrati. uim regiȩ maiestatis tim̃¬
tes. taciti ꝓficiscebant᷑. Posthȩc olynthi
pus ex nou̾ca genitos. ueluti participeᷤᷤ
regni int̾ficere gestiebat. Obhanc igit᷑
causam. urbẽ antiquã ⁊ nobilẽ excin-¬
dit. ⁊ fr̃ẽs olim destinato supplitio tra¬
dit. p̃daq ingenti parit᷑ ⁊ parricidii
uoto fruitur. Inde quasi omĩa quȩ agi¬
tasset animo ei licerent. auraria in theᷤ¬

Expanded text:
sus ut non tam sacrilegii ultor extitisse quam sus ut non tam sacrilegii ultor extitisse quam sacrilegiorum licentiam quaesisse videretur. Inde ciam imperio Macedoniae adiungit. Deinde ad abolendam invidiae famam, qua insignis praeter ceteros tunc temporis habebatur, per regna mittit et opulentissimas civitates,qui opinionem sererent regem Philippum magna pecunia locare et muros per civitates et fana ac templa facienda, et ut per praecones susceptores sollicitarent. Qui cum in Macedoniam venissent, variis dilationibus frustrati, vim regiae maiestatis timentes taciti proficiscebantur. Post haec Olynthiopus ex noverca genitos veluti participes regni interficere gestiebat. Ob hanc igitur causam urbem antiquam et nobilem exscindit et fratres olim destinato supplicio tradit praedaque ingenti pariter et parricidii voto fruitur. Inde, quasi omnia quae agitasset animo ei licerent, auraria in Thes
Abbreviated transcription (Latin):
auctore usi fuerant. qͦd illo duce tot
belli uictores inierant. tot urbes auspi-¬
cato condiderant. tantũ imꝑiũ terra
mariq quȩsierant. qͦd nichil sine ma-¬
iestate numinis eiꝰ. aut pͥuatȩ umquã.
aut publicȩ rei gesserant. tantũ facinꝰ
ad misisse ingenia om̃i doctrina excul¬
ta pulcherrimis legibꝰ institutisq for¬
mata. ut qͥd post hac succenseri iure
barbaris posset. ñhaberent. S nec phi-¬
lippus melioris ficłi adu̾sus sotios fuit.
Quippe uelut timens ne ab hostibꝰ sacri¬
legii scelere uinceret᷑. ciuitates quarũ
paulo dux fuerat. quȩ sub auspitiis eiꝰ
militauerant. quȩ gratulatȩ illi sibiq
uictoriã fuerant. hostilit᷑ occupatas
diripuit. coniuges liberosq om̃iũ sub
corona uendidit. ñ deoꝵ. immortaliũ
tẽplis. ñ ȩdibꝰ sacris. non dis penatibus
publicis pͥuatisq ad quos paulo ante
ingressus hospitalit᷑ fuerat. peꝑcit. ꝓr¬

Expanded text:
auctore usi fuerant, quod illo duce tot auctore usi fuerant, quod illo duce tot bella victores inierant, tot urbes auspicato condiderant, tantum imperium terra marique quaesierant, quod nihil sine maiestate numinis eius aut privatae umquam aut publicae rei gesserant. Tantum facinus admisisse ingenia omni doctrina exculta, pulcherrimis legibus institutisque formata, ut quid posthac suscenseri iure barbaris possit non haberent. Sed nec Philippus melioris fidei adversus socios fuit. Quippe veluti timens, ne ab hostibus sacrilegii scelere vinceretur, civitates, quarum paulo ante dux fuerat, quae sub auspiciis eius militaverant, quae gratulatae illi sibique victoriam fuerant, hostiliter occupatas diripuit;coniuges liberosque omnium sub corona vendidit;non deorum inmortalium templis, non aedibus sacris, non diis penatibus publicis privatisque, ad quos paulo ante ingressus hospitaliter fuerat, pepercit:pror