comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
naui effertur ad eccliam
bauilatur. Sacra ue¬
stitur antistes indum̃¬
ta sacrosanctam pro de¬
functo mactaturus ho

Expanded text:
navi effertur, ad Ecclesiam bajulatus. Sacra vestitur antistes indumenta, sacrosanctam pro defuncto mactaturus ho
Abbreviated transcription (Latin):
magni origine line¬
am trahens ⁊ cui u̾e
plurimus inerat ka¬
rolus tam sanguine
quam mente. Seque¬
⁊ quicquid gentium
inter rhenum. ⁊ga¬
rumnam fluiios.
iacet. Per dalmatiã
iter adorti. raunun¬
dus comes descõ egi¬
dio. ⁊aimarus podii
ep̃c. par insigne iur

Expanded text:
magni origine lineam trahens, et cui vere plurimus inerat Karolus tam sanguine quam mente: sequeet quicquid gentium inter Renum et Garumnam fluvios jacet. Per Dalmatiam iter adorti Raimundus comes de Sancto Aegidio, et Aimarus Podii episcopus, par insigne vir
Abbreviated transcription (Latin):
dum suꝑflius solã
medullam regule ĩ
uestigandam̃. Ita
duo fratres electi in
quib scientia litte¬
rarum cum religio¬
ne quadraret. qiui ui¬
caria collatione acto¬
ris regule uolunta¬
tem inquirerent. in¬
quisitam aliis pro¬
ponent. abbas sedu¬
lo agere ut totus ⁊¬
uentus assentiretur.
S quia difficile a
sensib hominum a¬
uellitur quod ex an¬
tiquo insederit. quia
initi expuint quod
prima saliuia combi

Expanded text:
dum superfluis, solam medullam regulae vestigandam. Ita duo fratres electi, in quibus scientia literarum cum religione quadraret, qui, vicaria collatione, auctoris regulae voluntatem inquirerent, inquisitam aliis proponerent. Abbas sedulo agere ut totus conventus assentiretur: sed quia difficile a mentibus hominum avellitur quod ex antiquo insederit, quia inviti expuunt quod prima saliva combi
Abbreviated transcription (Latin):
bitationem concessiss
nec alicui probo hõt.
qui sibi idem tumere
posset. quod aliis pre¬
iudicio accidisse cerne¬
ret. Ea de re in clamo¬
res ⁊ iras surrectum:
⁊ ad dunstanum per¬
restum. precipue pro¬
cerib ut laicoꝵ ẽ suc¬
clamantib preiudici¬
um quod clerici passi
fuerant iniuiste. leni¬
ori consilio succidi
debere.Nam ⁊ unꝰ
eoꝵ elferus. omni a
pene monasteria que

Expanded text:
bitationem concessisset, nec alicui probo homini, qui sibi idem timere posset quod aliis praejudicio accidisse cerneret. Ea de re in clamores et iras surrectum, et ad Dunstanum perrectum; praecipue proceribus, ut laicorum est, succlamantibus praejudicium, quod clerici passi fuerant injuste, leniori consilio succidi debere. Nam et unus eorum, Elferius, omnia pene monasteria qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicere:mirus popło
ꝑsuadere. que place¬
rent. Quidam auc¬
toritatem eius secu¬
il. quidam muneri¬
h flexi. quidã etiã
debitum eduuardi
amplexi. Pauci qui

Expanded text:
dicere, 333 mirus populo persuadere quae placerent. Quidam auctoritatem ejus secuti, quidam muneribus flexi, quidam etiam debitum Edwardi amplexi; pauci qui
Abbreviated transcription (Latin):
sum in statu supͣ
intellecto. tam p̾¬
claro subrectore nor¬
mannica felicitas pol¬
dus regnum qd̃ sub
magna potentissimoꝵ
regum gloria diu flo¬
ruerat. tanto nefarie
proditionis scelere sui¬
regiminis tempore
polluit. ut ⁊ pagani
tam exiciabilenefas
horrendum iudica¬
rent. Nam danos ꝑ

Expanded text:
um in statu supra intellecto sub tam praeclaro rectore Northmanniae felicitas polx regnum quod sub magna potentissimorum regum gloria diu floruerat, tanto nefariae proditionis scelere regiminis sui tempore polluit, ut et pagani tam exsecrabile nefas horrendum judicarent. Nam Danos
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ. papa urbanus
secundus qui presi¬
debat apłico culmini.
euasis alꝑib uenit
in gallias. Aduent̾
causa ferebatur per¬
spicua. quod iuolen¬
tia guiberti roma

Expanded text:
 papa Urbanus secundus, qui 523 praesidebat apostolico culmini, evasis Alpibus venit in Gallias: adventus causa ferebatur perspicua, quod, violentia Guiberti Roma
Abbreviated transcription (Latin):
exortis duci ricardo ce¬
pit aduersari. eius ter¬
ram demoliendo rapi-¬
nis. Cuius temerarios
ausus ut comꝑit. for¬
titudine tanto digna
uiro strenue compres¬
sit. Theobaldus autẽ

Expanded text:
exortis, duci Richardo coepit adversari, ejus terras demoliendo rapinis. Cujus temerarios ausus ut comperit, fortitudine tanto digna viro strenue compressit. Thebaldus aute
Abbreviated transcription (Latin):
iuolenter extraxit. Re¬
mansit alter ⁊ serio
de socii sponsione co¬
gitans ⁊ iam iamq
affuturum p̾stolans
cassa opinione .xxx.
dieb uentos pauit.
Quib elapsis cũ
desperans aliis nego-¬
tiis auocasset ocium.
astitit subito iugilã¬
ti. ⁊quiddam oꝑis
molienti. uultu qua¬
lis solet ẽt̃ morientũ.
anima fugiente ex¬
angius. Tum tacen¬
tem uiuum. prior
mortuus comꝑellãs.
agnoscis me inquit:
Agnosco respondit.

Expanded text:
iolenter extraxit. Remansit alter, et serio de socii sponsione cogitans, et jam jamque affuturum praestolans cassa opinione triginta diebus ventos pavit; quibus elapsis, cum desperans aliis negotiis avocasset otium, astitit subito vigilanti, ei quiddam operis molienti, vultu, qualis solet esse morientium anima fugiente, exanguis. Tum tacentem vivum prior mortuus compellans, « Agnoscis me? » inquit: « Agnosco, respondit
Abbreviated transcription (Latin):
regi monstrare fauo¬
rem.
ic tunet. hic sperat.
pellit spes ampla ti¬
morem.
eruet ⁊ exundat
regali regia luxi.

Expanded text:
regi monstrare favorem, Hic timet, hic sperat, pellit spes ampla pavorem, Fervet et exundat, regali regia lux
Abbreviated transcription (Latin):
gatione debito cũ ml¬
tis aliis funditus extͣ¬
baret. Considerans ita¬
q prudentissimꝰ dux
se tantoꝑe a sius desti

Expanded text:
gatione debebat, cum multis aliis funditus exturbaret. Considerans itaque prudentissimus dux se tantopere a suis desti
Abbreviated transcription (Latin):
ceperit anathema
sit. Quod qui usq
ad .uii. generationẽ
consanguinitati se
copulauerit anathe¬
ma sit. Quod nemo
in ep̃m eligatur. nͥ

Expanded text:
ceperit, anathema sit. Quod qui usque ad septimam generationem consanguinitati se copulaverit, anathema sit. Quod nemo in episcopum eligatur, n
Abbreviated transcription (Latin):
uit:ut quia flagel¬
lum ad manum ñ
habebat. arreptis cã¬
delis innocentem ce¬
deret. nec prius desi¬
steret:quam pene
exanimem ⁊ipsa la¬
crimis infunderet.
Quapropter tota
uita ita candelas ex¬
horruit. in posterum:

Expanded text:
it, ut, quia flagellum ad manum non habebat, arreptis candelis innocentem caederet, nec prius desisteret quam pene exanimem et ipsa lachrymis infunderet. Quapropter tota vita ita candelas exhorruit in posterum
Abbreviated transcription (Latin):
preter decem dies reg¬
nans. sp̃m inter põ¬
cula apud lamudã
iuxta lundoniam
amisit:⁊ wintonie
iuxta patrem sepul¬
tus est. Iuuenis qui
egregiam pietatem
animi in fratrem ⁊
sororem ostenderit.
Germanum enim
eduuardum annose

Expanded text:
praeter decem dies regnans, spiritum inter pocula apud Lamudam juxta Londoniam amisit, et Wintoniae juxta patrem sepultus est: juvenis, qui egregiam pietatem animi in fratrem et sororem ostenderit; germanum enim Edwardum, annos
Abbreviated transcription (Latin):
minis emittentem.¬
sicut solent comete fa¬
cere.quando apparent.
cepitq illum dissolu̾e
⁊dixit ad me. Accipe
filum glomeris mi

Expanded text:
minis emittentem,sicut solent cometae facere quando apparent; coepitque illum dissolvere, et dixit ad me: Accipe filum glomeris mi
Abbreviated transcription (Latin):
Wintonie requiescit.
Eadguiam speciosi¬
tatis eximie mulierẽ.
conuinxit frater echel¬
stanus ludouico aqͥ¬
tanoꝵ principi. filias
suas instituerat: ut¬

Expanded text:
Wintoniae quiescit: Edgivam, speciositatis eximiae mulierem, conjunxit frater Ethelstanus Lodowico Aquitanorum principi. Filias suas ita instituerat ut
Abbreviated transcription (Latin):
plures e fluuiis ex¬
tracti. quos per certa
loca sublatis consciis
infoderat. Plenos au¬
ro mollito. Post mor¬
tem fratris absolu-¬
tus.nepotiqz willel¬
mo aduersatus par

Expanded text:
plures e fluviis extracti, quos per certa loca, sublatis consciis, infoderat, plenos auro molito. Post mortem fratris absolutus, nepotique Willelmo adversatus, par
Abbreviated transcription (Latin):
¶unc fax belloꝵ ĩ¬
missa normannie ꝑ
fidoꝵ admixtione qͣi
rogalib alimentis
anumata conualuit.
circumquaq posita
corripiens. Est enim
normannia oportu

Expanded text:
unc fax bellorum immissa Normanniae, perfidorum admixtione, quasi rogalibus alimentis animata, convaluit, circumquaque posita corripiens. Est enim Normannia opportu
Abbreviated transcription (Latin):
iste. Nonne primo
tempore magis carnis
illecebra quam animi
obstinatione deuians.
magnam tamen uite
pontificum exhibebat.
uenerationem. quoꝵ

Expanded text:
iste? nonne primo tempore magis carnis illecebra quam animi obstinatione devians, magnam tamen vitae pontificum exhibebat venerationem, quo
Abbreviated transcription (Latin):
contra fas ⁊ ius si¬
bi coniunxit.Eoꝵ
affinitate tutus ro¬
bertus nichil quod
deploraret uidit suo
tempore. licet baluni¬
nus frater arnulfi
qui in hanoea pro¬
uintia ⁊ castello ua¬
lentianis comitatũ
habuit. regis willel¬
mi auxilio plures
assultus fecerat. Tri¬
b ante mortem an¬
nis iam canis spar¬
sis caput iherosoli

Expanded text:
contra fas et jus sibi conjunxit. Eorum affinitate tutus, Robertus nihil quod deploraret 433 suo tempore vidit; licet Baldwinus frater Arnulfi, qui in Hanoea provincia et castello Valentianis comitatum habuit, regis Willelmi auxilio plures assultus faceret. Tribus ante mortem annis, jam canis sparsus caput, Ierosol
Abbreviated transcription (Latin):
q morbo ictus quod
se moriturum sciret:
ecclesiam westmona¬
sterii die innocentũ
dedicari precepit Ita
eui plenus ⁊glorie.
simplicem sp̃m cele¬
sti regno exhibuit: ⁊
in eadem ecclesia die
theophanie sepultus
est. quam ip̃e illo cõ¬
positionis genere pri¬
mus in anglia edifi¬
cauerat. quod nunc
pene cuncti sumptu¬
osis emulantur expẽ

Expanded text:
 morbo ictus, quod se moriturum sciret, ecclesiam Westmonasterii 385 die Innocentum dedicari praecepit. Ita, aevi plenus et gloriae, simplicem spiritum coelesti regno exhibuit; et in eadem ecclesia die Theophaniae sepultus est, quam ipse illo compositionis genere primus in Anglia aedificaverat quod nunc pene cuncti sumptuosis aemulantur expe
Abbreviated transcription (Latin):
da ⁊ insigni preconio
prosequenda. uita re¬
gis interior. Licet enĩ
ut quidam ait leges
inter arma sileant: il¬

Expanded text:
da, et insigni praeconio prosequenda, vita regis interior. Licet enim, ut quidam ait, leges inter arma sileant, il
Abbreviated transcription (Latin):
datũ ⁊ inaccessibile ad
oppugnandũ uirib
normannoꝵ accitis ⁊¬
ꝓtinus firmissimis ca¬
assunt exploratores. alẽ

Expanded text:
datum et inaccessibile ad oppugnandum, vires Northmannorum accivit et firmissimis caadsunt exploratores, Ale
Abbreviated transcription (Latin):
Sic bis omnino a tri¬
politanis ⁊ cesarien¬
sib infinito ere ne¬
cessaria nacti. ihero¬
solunam uenere sol¬
sticii brumalis die.
Occurrit illis ad por¬
tas rex Godefridus
cum eustachio fratre.
quem ad hoc tempus
obsequio. Illis pera¬
ctis in bethleem do
In quo facto urbam
pape consensum obli¬
gatum non ambl-¬
go. quod ẽẽt is ⁊ re¬
uerendus senio.⁊ po¬
tens eloquio ⁊pol

Expanded text:
Sic bis omnino a Tripolitanis et Caesariensibus immenso aere necessaria nacti, Ierosolymam venere solstitii brumalis die. Occurrit illis ad portas rex Godefridus cum fratre Eustachio, quem ad hoc tempus obsequio. Illi, peractis in Bethleem ex quo facto Urbani papae consensum obligatum non ambigo; quod esset is et reverendus senio, et potens eloquio, et pol
Abbreviated transcription (Latin):
a annis. xx̃x. actita¬
uit. ꝑcurri. modo ali¬
ud narrandi exordi¬
um ordo tempoꝵ fla¬
gitat. ut de regno eiꝰ
quantum nõstra sci¬
scitatio penetrare po¬
tuit. mendatium ar-¬
guam. ueritatẽ pro¬
nuntiem. Eex ed¬
uuardus fato functꝰ
fuerat.anglia du¬
bio fauore nutabat.
cui se rectori commit¬
teret incerta.an he¬
roldo.an willelmo.
an edgaro.Nam
⁊ illum pro genere
proximum regno

Expanded text:
a annis triginta actitavit, percurri; modo aliud narrandi exordium ordo temporum flagitat, ut de regno ejus, quantum nostra sciscitatio penetrare potuit, mendacium arguam, veritatem pronuntiem. Rex Edwardus fato functus fuerat: Anglia dubio favore nutabat, cui se rectori committeret incerta, an Haroldo, an Willelmo, an Edgaro; nam et illum, pro genere proximum regno
Abbreviated transcription (Latin):
ex ablutione manuũ
regis oculos tangeret᷑.
Id a se delatum non
paucis nuntiis. ille
riserat. referentes ru¬
gato aspectu inspecta¬
tus. Peccatorem se eẽ.
oꝑa sanctoꝵ uirorum
sibi non conuenire.
Unde ministri non

Expanded text:
ex ablutione 376 manuum regis oculos tangeretur: id ad se delatum non paucis nuntiis ille riserat, referentes rugato aspectu inspectatus; peccatorem se esse, opera sanctorum virorum sibi non convenire. Verum ministri non
Abbreviated transcription (Latin):
tor praue. regni tui
speculum. totius bo¬
nitatis exemplum.
dissipator hostium.
pater clericoꝵ. adiu¬
tor egentium. ama¬
tor omnium scõꝵ
inuocator angeloꝵ

Expanded text:
tor pravae, regni tui speculum, totius bonitatis exemplum, dissipator hostium, pater clericorum, adjutor egentium, amator omnium sanctorum, invocator angelo
Abbreviated transcription (Latin):
supra prelibauimus
uitam clausit . iur
elemosinis deditus:
adeo ut festis diebus
cum amiciretur. ⁊ exu¬
eretur regiis insigni¬
b. si non aluid habe¬
ret ad manum. ipsa

Expanded text:
supra praelibavimus, vitam clausit; vir eleemosynis deditus, adeo ut festis diebus cum amiciretur, et exueretur regiis insignibus, si non aliud haberet ad manum, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
gio more precepit:ut
euntes totam normã¬
niam rapinis ⁊ ĩcen¬
dis exterminarent:
solummodo archange¬
li michaelis monti

Expanded text:
gio more praecepit ut euntes totam Northmanniam rapinis et incendiis exterminarent, solummodo archangeli Michaelis monti
Abbreviated transcription (Latin):
rex cũ duce minme ꝑ¬
horrescens: fc̃o alt̾natĩ
nulitũ ꝯcursu bellũ ⁊¬
msit. tantaq eos ilico
strage deleuit: ut quos
gladius ñ extuxit d̃õ

Expanded text:
rex cum duce minime perhorrescens, facto alternatim militum concursu bellum commisit, tantaque eos illico strage delevit, ut quos gladius non exstinxit, Deo
Abbreviated transcription (Latin):
ta inspectione sydeꝵ.
cum iuudelicet omnes
planete exordia cur¬
sus sui meditaren¬
tur. quod nisi non
interrogatum loq̃¬
retur. s uerum uel
affirniatiue uel ne¬
gatiue: pronuntia¬
ret: Uerbi gracia dice

Expanded text:
ta inspectione siderum, cum videlicet omnes planetae exordia cursus sui meditarentur, quod non nisi interrogatum loqueretur, sed verum vel affirmative vel negative pronunciaret. Verbi gratia, dice
Abbreviated transcription (French):
papa romane ecclesie
iohannes: el fredo de¬
functo. qui nostre fe¬
licitati ⁊ uite emulus
fuit. nequitie inimi

Expanded text:
papa Romane ecclesie Iohannes, Ælfredo defuncto qui nostre felicitati et uite emulus extitit, nequitie inimi
Abbreviated transcription (Latin):
mosa queq temploꝵ
redintegranda oppu¬
lentos eis fiscalium
munerum exhibens
sumptus. Quorum
unum nomine elu

Expanded text:
osa quaeque templorum redintegranda opulentos eis fiscalium munerum exhibens sumptus. Quorum unum, nomine Elu
Abbreviated transcription (Latin):
qui in exulatu ⁊ cap¬
tiuitate nr̃is meritis
et peccatis in francia
commoramur. ut nõ
nostri obluuscatur ue¬
stre felicissime largi¬
tatis magna miseri¬
cordia.

Expanded text:
qui in exsulatu atque captivitate nostris meritis atque peccatis in Francia commoramur; ut non nostri obliviscatur vestrae felicissimae largitatis magna misericordia
Abbreviated transcription (Latin):
nimose ⁊ incunctan¬
ter procederent.terga
dedere. Alteri quoq̃ ĩ¬
sperato exilientes tri¬
pudio cedentes cecide

Expanded text:
nimose et incunctanter procederent, terga dedere: alteri quoque, insperato exilientes tripudio, cedentes cecide
Abbreviated transcription (Latin):
statuit. Ante eum
rege tantum ⁊comi¬
te cominunicato con¬
silio ne quis ad tan¬
tum fastigium aspi¬
raret in dĩgnus. uel

Expanded text:
statuit; ante cum rege tantum et comite communicato consilio, ne quis ad tantum fastigium aspiraret indignus, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Eundem more dome¬
stici animalis. bau¬
los post tergum mo¬
deste ad tumbam se¬
cutum. nullum le¬
sisse. a nullo lesum
ẽẽ. Tunc pro temꝑe

Expanded text:
eumdem, more domestici animalis, bajulos post tergum modeste ad tumbam secutum, nullum laesisse, a nullo laesum esse. Tunc pro tem
Abbreviated transcription (Latin):
nas laudum occasio¬
nes filio relinquens
felicemq fore prenũ¬
tians si regnum qd̃
multa texuerat in¬
dustria ille consueta
genti illi non inter¬
rumperet ignauia.

Expanded text:
nas laudum occasiones filio relinquens, felicemque fore pronuncians si regnum, quod multa texuerat industria, ille consueta genti illi non interrumperet ignavia.
Abbreviated transcription (Latin):
ane timentium. ⁊ de¬
confusionem retule¬
runt. quanuus ml̾¬
tociens iactarint se
non ratione s factio¬
ne suꝑatos.

Expanded text:
ae timentium. Deconfusionem retulerunt, quamvis multoties jactitarint, se non ratione, sed factione superatos.
Abbreviated transcription (Latin):
cepto patria carens.
multos quos uel es
alienum. uel consci¬
entia scelerum exagi¬
tabat. magnis speb
sollicitatos secum ab¬
duxit. Itaq piraticã
aggressus. cum ubiq
libera spaciaretur in¬
sania. carnoti hesit.
Si quidem cuies nec
fisi beate domine ma¬
ue suffragium ado¬
rant. Camisia quo

Expanded text:
cepto patria carens, multos, quos vel aes alienum vel conscientia scelerum exagitabat, magnis spebus sollicitatos secum abduxit. Itaque piraticam aggressus, cum ubique libera spatiaretur insania, apud Carnotum haesit; siquidem cives, nec fisi, beatae dominae Mariae suffragium adorant. Camisiam quo
Abbreviated transcription (Latin):
Nec multo post ĩ
quodam castro am¬
bo conclusi. custodiẽ¬
giendo luserunt. Quo¬
rum turfridus matu
re obiit. in pelo nau-¬
fragus. preda pisci¬
b expositus. Godefri¬
dus multis miseriis

Expanded text:
Nec multo post, in quodam castro ambo conclusi, custodiengiendo luserunt; quorum Turfridus mature diem obiit in pelago naufragus, praeda piscibus expositus. Godefridus, multis miseriis
Abbreviated transcription (Latin):
te. cupiens ⁊ ip̃e mag¬
ni ac liberalis uiri af¬
finitate. suum ⁊no-¬
men ⁊posteritatem
propagare. adhortã¬
te hugone magno fi¬
liam suam ei donauit.
Quam a paterna domo
sublatam cum innu¬
mera nulitum manu
idem northinannoꝵ
dux rothomagensib ĩ¬
tulit arcib.

Expanded text:
te, cupiens et ipse magni ac liberalis viri affinitate suum et nomen et posteritatem propagare, adhortante Hugone Magno, filiam suam ei donavit. Quam a paterna domo sublatam, cum innumera militum manu idem Northmannorum dux Rothomagensibus intulit arcib
Abbreviated transcription (Latin):
cerentur. Nec mora
impetrata a benedi¬
cto paꝑa licentia: ad
predicandum iter ado¬
riri. magnanima exi¬
mii uiri spirauit in¬
dustria. Et profecto cõ¬
ceptum opus pietas
explesset:nisi iam pro¬
fectum factiosus ciuiũ

Expanded text:
cerentur. Nec mora: impetrata a Benedicto papa licentia ad praedicandum, iter adoriri magnanima eximii viri spiravit industria; et profecto conceptum opus pietas explesset, 64 nisi jam profectum actiosus civiu
Abbreviated transcription (Latin):
lis dieb nec nummꝰ
suꝑeẽt. Precipitauit
quoq eius infamiã
inconsultus aduen¬
tus in angliam ut
fratri .h. regnum eri¬
peret. S desertorum
qui eum inuitaue¬
rant destittus auxi-¬
lio. germani paci fa¬
cile adquieuit. utri¬
usq partis ducum
arbitrio. trium mili-¬
um marcarum an¬
ruuum donum ab
anglia uerbotenus
habiturus. Nam

Expanded text:
lis diebus nec nummus superesset. Praecipitavit quoque infamiam ejus inconsultus adventus in Angliam, ut fratri Henrico regnum eriperet ; sed, desertorum qui eum invitaverant destitutus auxilio, germani paci facile acquievit utriusque partis ducum auxilio, trium millium marcarum annuum donum ab Anglia verbo tenus 610 habiturus. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
to cum presule consi¬
lio: die natalis dñi
augustum inopina¬
te acclamant. Quod
cognomen licet inuit᷑
ut insuetum amisis

Expanded text:
to cum praesule consilio, die Natalis Domini Augustum inopinate acclamant. Quod cognomen, licet invitus ut insuetum admisis
Abbreviated transcription (Latin):
conserere ausus.Sed
cum omni populo ꝙ̃
ductauerat fusus. sero
prerupti. consilii peni¬
tentiam fecit. Animis
to insperatoq reditu.
emulos potentie ador¬
tus regno abegit. Ita
ꝑ biennium eo potitꝰ.
preclara rei bellice fa

Expanded text:
conserere ausus; sed, cum omni populo quem ductaverat fusus, sero praerupti consilii poenitentiam fecit. Animis to insperatoque reditu, aemulos potentiae adortus regno abegit. Ita per biennium regno potitus, praeclara rei bellicae fa
Abbreviated transcription (Latin):
cumq apud nos digni¬
tatis ꝑsona deprecor :¬
uti nobis de multismo¬
dis inquisitionib suꝑ
quis maximam̃ subu¬
litatem uestram dig¬
num duximus ꝑqui¬
rere.benigne responde¬
as. ne sc̃õꝵ traditione
patrum ⁊ ab illis tra¬
dita uob̃ regula quasi
incognita per aliquid

Expanded text:
cunque apud nos dignitatis persona, deprecor uti nobis de multimodis inquisitionibus, super quibus maximam subtilitatem vestram dignum duximus perquirere, benigne respondeas, ne sanctorum traditio patrum, et ab illis tradita nobis regula, quasi incognita per aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
niam abiit. Ibi pret̾
assultus quos regiis
castellis irritus fẽce¬
rat. in richardum qͦ
comitem cestrensem
hugonis filium de¬
bachatus. nonnulla
partib eius appen¬
dicia inuasit. sarp¬
sit. abrasit. Erat ille
tunc pro etate ꝑuulꝰ
⁊ regis fidei tuteleq
num capita rebellio¬
num incentuia. cũ

Expanded text:
niam abiit : ibi, praeter assultus quos regiis castellis irritus fecerat, in Ricardum quoque comitem Cestrensem, Hugonis filium, debacchatus, nonnulla partibus ejus appendicia invasit, carpsit, abrasit. Erat ille tunc pro aetate parvulus, et regis fidei tutelaequnum capita, rebellionum incentiva, cu
Abbreviated transcription (Latin):
quos dampni corpo¬
rum immunes sed
pecuniis manes di¬
misit. Ipse cum sius
ne aliqua fraus la¬
teret retro secedens
nocte illa sub oliua

Expanded text:
quos damni corporum immunes, sed pecuniis inanes, dimisit. Ipse cum suis, ne aliqua fraus lateret, retro secedens, nocte illa sub oliva
Abbreviated transcription (Latin):
ichilo setius in
homines grassaba¬
tur. primo pecuniã
deinde terras aufe¬
rens. non pauperiẽ
tenuitas. non opu¬
lentum copia tueba¬
tur.Uenationes qͣs
primo indulserat
adeo prohibuit. ut
capitale ẽẽt supplici
eius salutem a du¬
cib conuiraretur.

Expanded text:
ihilo secius in homines grassabantur, primo pecuniam, deinde terras auferentes. Non pauperem tenuitas, non opulentum copia tuebatur: venationes, quas rex primo indulserat, adeo prohibuit ut capitale esset suppliciuejus salutem a ducibus conjuraretur
Abbreviated transcription (Latin):
tricium romanoꝵ co¬
ronatus est.Nam
imperatori constanti¬
nopolitanis iam du¬
dum autem solita uir¬
tute degenerantib nec
ullam italie ⁊ ecclesie
romane opem feren¬
tib que multis annis
tyrannidem langobar¬
doꝵ suspirauerant:
idem papa iniurias
illoꝵ potestati franco

Expanded text:
tricium Romanorum coronatus est; nam imperatoribus Constantinopolitanis jamdudum a solita virtute degenerantibus, nec ullam Italiae et Ecclesiae Romanae opem ferentibus, quae multis annis tyrannidem Longobardorum suspiraverant, idem Papa injurias illorum potestati Franco
Abbreviated transcription (Latin):
Iamq wigorniam
infestus aduenerat.
cum regii milites
qui pretendebant
freti benedictionem
wlstani ep̃i. cui cu¬
stodia castelli com¬
missa erat. pauci
multos effugarũt.
pluribq sauciis
⁊ cesis quosdam ab¬
duxerunt. Preteres
rogerius bigot apd̃

Expanded text:
amque Wigorniam infestus advenerat, cum regii milites, qui praetendebant, freti benedictione Wulstani episcopi cui custodia castelli commissa erat, pauci multos effugarunt, pluribusque sauciis et caesis, quosdam abduxerunt. Praeterea Rogerius Bigot ap
Abbreviated transcription (Latin):
stimans terrenis nego¬
tiis unmori post ãnos
octo regni regem exu¬
ens. in lindisfarnensis
eccł̃a monachum ac¬
cepit. Quo loci qͣnta
satũs sit: testatur cele¬
bris iuxta beatũ cuth¬
bertum sepultura: ⁊
multa suꝑne dimissa
miracula. ¶ Prouide¬
rat ante ne uacillaret
res publica substitu¬
to in regnum egberh

Expanded text:
stimans terrenis negotiis immorari, post octo annos regni regem exuens, in Lindisfarnensi ecclesia monachatum accepit: quo loci quanta satus sit, testatur celebris juxta beatum Cuthbertum sepultura, et multa superne demissa miracula. § 65. Providerat ante, ne vacillaret respublica, substituto in regnum Egber
Abbreviated transcription (Latin):
chem dicta est. marmo¬
re candido tectum.
omnibq transeunti¬
b perspicuum: Uisũ
mauseola. s inferiori
gloria.

Expanded text:
chem dicta est, marmore candido tectum, omnibusque transeuntibus perspicuum; ubi mausolea, sed inferiori gloria.
Abbreviated transcription (Latin):
uelut apes exmultis
scõꝵ actuum canistriᷤᷤ
erumpentes. lucidissi¬
ma in celestes thesau-¬
ros intulerunt mella.

Expanded text:
velut apes ex multis sanctorum actuum canistris erumpentes, lucidissima in coelestes thesauros intulerunt mella.
Abbreviated transcription (Latin):
Ita turci cum utrim¬
q premerentur. ne¬
scio quid dirum stri¬
dentes ululatib in
celum auctis diffu¬
gere.Nec solito
more pugna fugaci
usi. s abiectis arcu

Expanded text:
Ita Turci, cum utrinque premerentur, nescio quid dirum stridentes, ululatibus in coelum actis diffugere; nec solito more pugna fugaci usi, sed, abjectis arcu
Abbreviated transcription (Latin):
inter se enuitentes.
Ille fuit annus quo
anselmus lux an¬
glie. ultro tenebras
erroneoꝵ effugiens
romam iuit.

Expanded text:
inter se emittentes. Ille fuit annus quo Anselmus lux Angliae, ultro tenebras erroneorum effugiens, Romam ivit.
Abbreviated transcription (Latin):
placuerit. Nam beata
anuna plurimo iam
optimoꝵ oꝑm splendo¬
re candidata. post mũ¬
danis actib implicata.
maculas colligeret. Se¬
pultus est etiam in ba¬
silica sc̃ẽ marie a suis.
tatis. regnante dño nr̃o

Expanded text:
placuerit; ne beata anima plurimo jam optimorum operum splendore candidata, post mundanis actibus implicata maculas colligeret. Sepultus est etiam in basilica sanctae Mariae a suis, itatis; regnante Domino
Abbreviated transcription (Latin):
econuerso. Ita mox
expedita loquela.du
os inquit modo mo¬
nachos uidi michi
assistere.quos ado¬
lescens olim in nor

Expanded text:
converso. » Ita mox expedita loquela, « Duos, inquit, modo monachos vidi mihi assistere, quos adolescens olim in Nor
Abbreviated transcription (Latin):
precipue ip̃a uilla
glastonie in qua cele¬
berrima puta uetusta
ecclesia sc̃e dei genitri¬
cis sita est: pre ceteris
sit liberior cum termi¬
nis sius. Abbati euis¬
dem tantum modo
potestas sit in notis¬
causis quam in ig¬
notis. in modicis.⁊
in magnis. ⁊ in hiis
⁊ subtus terram. in

Expanded text:
praecipue ipsa villa Glastoniae, in qua celeberrima vetusta ecclesia sanctae Dei genitricis sita est, prae caeteris sit liberior cum terminis suis. Abbati ejusdem tantummodo potestas sitcausis quam ignotis in modicis et in magnis et etiam in hiis subtus terram in
Abbreviated transcription (Latin):
sterneret. inscius ⁊
impoteris. regium
pectus deus bone
letali arundine tra¬
iecit. Saucius ille
nullum uerbum

Expanded text:
sterneret, inscius et impotens regium pectus Deus bone! lethali arundine trajecit. Saucius ille nullum verbum
Abbreviated transcription (Latin):
audacia. ideo nec im¬
merito multociens
fortitudo eoꝵ a bo¬
Comes ergo pulchro
triumpho exultans.
cum reuersus eẽt ad

Expanded text:
audacia, ideo, nec immerito, multotiens fortitudo eorum deComes ergo pulchro triumpho exultans, cum reversus esset ad
Abbreviated transcription (Latin):
suam urgebant. Ita¬
q fratrem ad se accitũ
in angliam. semel
blande uerbis. post u̾o
in normanniam tran¬
siens.non semel dure
bellis admonuit. ut
comitem ñ monachũ
ageret.

Expanded text:
suam urgebant. Itaque fratrem ad se accitum in Angliam semel blande verbis, post vero in Normanniam veniens non semel dure bellis, admonuit ut comitem, non monachum, ageret
Abbreviated transcription (Latin):
deprehenderetur:am¬
bo patibulis appende¬
rentur.Contigit aũ
non multo post in
longapetentis uilla
quendam agricolam
reficiendi causa. labo¬
resuspenso domum
redire.dimissis loris
in campo. cum cultro
⁊uomere.Que tam ĩ¬
felix quam uesana

Expanded text:
deprehenderetur, ambo patibulis appenderentur. Contigit autem non multo post in Longapetentis villa, quemdam agricolam reficiendi causa, labore suspenso, domum redire, dimissis loris in campo cum cultro et vomere. Quae tam infelix quam vesana
Abbreviated transcription (Latin):
Scriptaq est litteris
aureis in libro enuã¬
gelioꝵ quem eidem
ecclesie obtulit. elegã¬
ti satis opere composi¬
erum tantos ⁊
tam felices succes

Expanded text:
scriptaque est literis aureis in libro evangeliorum quem eidem ecclesiae obtulit eleganti satis opere composiVerum tantos et tam felices succes
Abbreviated transcription (Latin):
pitis imbiberat scipes:
quo loto hausit santta¬
tem desꝑatus. Di illd̾
monasferium. tanti
thesauri conscium:

Expanded text:
pitis imbiberat stipes, quo loto hausit sanitatem desperatus. Diu illud monasterium tanti thesauri conscium
Abbreviated transcription (Latin):
naues: ad eas proꝑe
festinant milites: ele-¬
uantur uexilla: librãt
uentis carbasa. uehun¬
tur lupi ꝑnices ad la

Expanded text:
naves, ad eas propere festinant milites, elevantur vexilla, librant ventis carbasa; vehuntur lupi pernices ad la
Abbreviated transcription (Latin):
lit mundo diue sophi¬
e maiestas. In mali¬
uolam animam ñ
introibit sapientia.
nec inhabitabit in
corpore subdito pec

Expanded text:
lit mundo divae sophiae majestas. « In malivolam animam non introibit sapientia, nec inhabitabit in corpore subdito pec
Abbreviated transcription (Latin):
nes consectabantur.
Auditoq quod illi
in contigua uilla
habitarent. equo cõ¬
cito illuc contendit
iuuenculus solus
nichil propter in¬
nocentiam metu¬
ens.alioꝵ quippe
animos ex suo pon¬
derans. Tunc illa mu-¬
liebri blandicia ad¬
uentantem alliciẽs.
sibi fecit intendere.
⁊ post libata basia
porrectum poculũ

Expanded text:
nes consectabantur: 259 auditoque quod illi in contigua villa habitarent, equo concito illuc contendit juvenculus solus, nihil propter innocentiam metuens, aliorum quippe animos ex suo ponderans. Tunc illa, muliebri blanditia adventantem alliciens, sibi fecit intendere, et post libata basia porrectum poculu
Abbreviated transcription (Latin):
uero illa deficiunt: re¬
galia iura ꝯtinuo in¬
uadunt. Que autem
francis subtrahunt:
normannis possidenda
uili precio conducunt.
noꝵ rapinis tellus nor¬
mannica. francia nul¬
lo obsistente distrahit᷑
captiua.

Expanded text:
ero illa deficiunt, regalia jura continuo invadunt. Quae autem Francis subtrahunt, Northmannis possidenda vili pretio conducunt. norum rapinis tellus Northmannica, Francia vero nullo obsistente distrahitur captiva.
Abbreviated transcription (Latin):
propinquos locaret
filiam offe regis mer¬
tioꝵ eo tempore poten¬
tissimi coniugem acce¬
pit. de qua quod sciam
nichil liberoꝵ tulit.
Cuius affinitate ful¬
tus. egbirhtum solũ
regalis prosapie suꝑ

Expanded text:
propinquos locaret, filiam Offae regis Merciorum, eo tempore potentissimi, in conjugium accepit; de qua, quod sciam, nihil liberorum tulit. Cujus affinitate fultus, Egbirtum solum regalis prosapiae su
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi. magno ⁊ nobili
tactus dolore. milites
ꝓtinus elegit.quos ad
direxit. Ip̃e aũ cũ suoꝵ
ñ nullis. circa regem se
ꝯtulit.quatinꝰ penas lu

Expanded text:
 magno et nobili tactus dolore milites protinus elegit, quos ad direxit. Ipse autem cum suorum nonnullis circa regem se contulit, quatenus poenas lu
Abbreviated transcription (Latin):
brica erecta: coram re-¬
gis eterni obtutibus.
ut stelle lucide fulgẽt
in perpetuas eternita¬
tes.Que uidelicet ec¬
clesia multis franco¬
rum temporib sub
diuersis regib ualida
iurtute pollens ui¬
guit.donec a pace qͣ¬
tuor ludouici impe¬
ratoris filiis dissidẽ

Expanded text:
brica erecta, coram regis aeterni obtutibus ut stellae lucidae fulgent in perpetuas aeternitates. Quae videlicet ecclesia multis Francorum temporibus sub diversis regibus valida virtute pollens viguit, donec a pace quatuor Ludovici imperatoris filiis disside
Abbreviated transcription (Latin):
mercioꝵ ⁊ additamẽ¬
to exercitus contra b̃t-¬
cones uiuit ⁊ filie nup¬
tiis immane quantũ
exaltauit. Pyratas da¬
noꝵ ꝑ totam insulã

Expanded text:
Merciorum additamento exercitus contra Britones juvit, et filiae nuptiis immane quantum exaltavit. Piratas Danorum per totam insula
Abbreviated transcription (Latin):
bem que suꝑstes erat.
probe euasit.Reliqui
uel exanimati:uel
perpetui languoris
compede detenti.hoc
miraculum archiep̃o
exhibuit ꝑaceni de cle¬
ricis. omnib anglis
tunc ⁊ deinceps in
eius sententiam ꝯce¬
dentib.

Expanded text:
bem quae superstes erat, probe evasit; reliqui vel exanimati, vel perpetui languoris compede detenti. Hoc miraculum archiepiscopo exhibuit pacem de clericis omnibus Anglis, tunc et deinceps in ejus sententiam concedentib
Abbreviated transcription (Latin):
anglos delitescit: defũ-¬
gitur. ⁊ apud tauisto¬
chium tumulatur.
filii eius eduuius ⁊
eduuardus missi ad
regem sueuoꝵ ut ꝑi¬
merentur.S misera¬
tione eius conseruati:
hunoꝵ regem petie¬
runt. Ubi dum benig¬
ne aliquo tempore
habiti eẽnt: inaior
diem obiit . minor

Expanded text:
Anglos delitescit, defungitur, et apud Tavistokium tumulatur. Filii ejus Edwius et Edwardus, missi ad regem Swevorum ut perimerentur, sed miseratione ejus conservati, Hunorum regem petierunt; ubi, dum benigne aliquo tempore habiti essent, major diem obiit, minor
Abbreviated transcription (Latin):
predam peregrinarũ
mentium ciuium u¬
sib conuetans. Cu¬
ius precipui sunt
libri. orosius.pasto¬
ralis. gregorii. gesta
angloꝵ. bede. boetius.
de consolatione philo¬
sophie. liber proprus
qui patria lingua ⁊

Expanded text:
praedam peregrinarum mercium civium usibus convectans; cujus praecipui sunt libri Orosius, Pastoralis Gregorii, Gesta Anglorum Bedae, Booetius De consolatione Philosophiae, liber proprius quem patria lingua
Abbreviated transcription (Latin):
ni cursus psalmi cõ¬
tinebantur: ut si
quando uacaret ar¬
riperet.⁊ iugilanti
oculo percurreret. Ita
na finitimis graciã.
⁊ baldenuino comiti
ida in coniugium da¬
ta. ex qua ille genuit
ernulfum ⁊ aldulfũ.
Iste a patre bononie co
altero. sunt comites
flandrie.
¶Elfredus nature
functus munere sepul¬
tus est in w̾intonia ĩ
monasterio suo. Ad cu¬
ius officinas instruẽ
cis tunc temporis nun¬
dinatus: ad unum¬
quemq pedem man¬
cam auri pondere pu

Expanded text:
ni cursus Psalmi continebantur, ut, si quando vacaret, arriperet, et vigilanti oculo percurreret. Ita cum finitimis gratia; et Baldwino comiti filia in conjugium data, ex qua ille genuit Ernulfum et Adulfum. Iste a patre comitatum altero sunt hodie comites Flandriae. § 124. Elfredus, naturae functus munere, sepultus est Wintoniae in monasterio suo. Ad cujus officinas instruendcis tunc temporis nundinatus, ad unumquemque pedem mancam auri publico p
Abbreviated transcription (Latin):
quidem maiestatis la¬
tera ambiunt. precla¬
ri uiri. litterarum peri¬
cia ad modum eruditi:
qui strictis gladiis ci

Expanded text:
quidem Majestatis latera ambiunt praeclari viri, litterarum peritia admodum eruditi, qui strictis gladiis ci
Abbreviated transcription (Latin):
diator tumores ducũ
⁊prouincialium sa¬
lubri proposito com¬
pesceret. S quia to¬
tiens martelli se oc¬
casio ingessit. genea¬
logyam comitum
tum relatoris nostri
memoria attigit. tnͣs

Expanded text:
diator tumores ducum et provincialium salubri proposito compesceret. § 235. Sed, quia totiens Martelli se occasio 401 ingessit, genealogiam comitum uam relatoris nostri memoria attigit
Abbreviated transcription (Latin):
mores exꝑiuntur in
te litterati quos. citra
intellectum illius acri-¬
monie benignus asꝑi¬
cis. iocundus admitus.

Expanded text:
mores experiuntur in te litterati, quos citra intellectum ullius acrimoniae benignus aspicis, jocundus admit
Abbreviated transcription (Latin):
magnum prouinci¬
alib detrimentum.
peperit:quod a saxo¬
nib animoꝵ incon¬
ditam ferocitatem. a
flandritis corporum
eneruem molliciem.
a danis potationem
discerent.Homines an¬
te hac in talib integri:
⁊ naturali simplicita¬
te sua.defensare. alie¬
na non mirari. Inde
merito iureq culpãt
littere: nam ceteras ĩ¬
famias quas post di¬

Expanded text:
magnum provincialibus detrimentum peperit, quod a Saxonibus animorum inconditam ferocitatem, a Flandritis corporum enervem mollitiem, a Danis potationem discerent; homines antehac in talibus integri, et naturali simplicitate sua defensare, aliena non mirari. Inde merito jureque culpant eum literae; nam caeteras infamias, quas post di
Abbreviated transcription (Latin):
mum rediens apud
papiam brachium
sancti augustim do¬
ctoris.centum talen¬
tis argenti ⁊talen¬
to auri comparatũ
apud couentreiam
misit. Porro cruito
glastoniensem eccle¬
siam ut fratris sui
edmundi manes in¬
uiseret.sic enim eum

Expanded text:
mum rediens, apud Papiam brachium sancti Augustini doctoris centum talentis argenti et talento auri comparatum, apud Coventreiam misit. Porro Cnuto Glastoniensem ecclesiam, ut fratris sui Edmundi manes inviseret sic enim eum
Abbreviated transcription (Latin):
gresso in qua licen¬
ter se delicatis uo¬
luptatib inseriui¬
turum putauerat.
affuit pro hac cul¬
ꝑa ut cr̃edo deus mi¬
sericorditer ubiq
dulcedines amaris¬
sinus offensionib
obfuscans. sicut cõ¬
sequenti scripto pa¬
lam fiet.

Expanded text:
gresso, in qua licenter se delicatis voluptatibus inserviturum putaverat, affuit pro hac culpa, credo, Deus misericorditer ubique dulcedines amarissimis offensionibus offuscans, sicut consequenti scripto palam fiet.
Abbreviated transcription (Latin):
altera constantia
comiti brittannie
alano fergant in
conuigium data.
austeritante iusticie
prouinciales in mor

Expanded text:
altera, Constantia, comiti Brittanniae Alano Fergant in conjugium data, austeritate justitiae provinciales in mor
Abbreviated transcription (Latin):
urgebant. Ita totis
defectionis uirib in
eum cui nec pruden¬
tia nec fortuna deerat.
frustra seiuebatur.

Expanded text:
urgebant. Ita totis defectionis viribus in eum, cui nec prudentia nec fortuna deerat, frustra saeviebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
collo eius intorserat.
alter flagris terga ex¬
poliati ĩrgebat᷑. Int̾
hec ille clamabat. Ac¬
cipe domine miserũ
fulconem.per iurum

Expanded text:
collo ejus intorserat, alter flagris terga expoliati urgebat. Inter haec ille clamabat, « Accipe, Domine, miserum Fulconem, perjurum
Abbreviated transcription (Latin):
mortuo prountiã
illam sibi subegit.
expulso quodam̃ al¬
dulfo qui rebellabat.
Et quia nobilis a¬
nimus semel incita¬
tus in amplior a co¬
natur: iudualium
regem omnium Wa¬
lensium.constantinũ
regem scottorum ce¬
dere regnis compulit.
Quos tamen noN
multo post miserati¬
onem infractus. in
antiquum statum
sub se regnaturos
restituit gloriosius
ẽẽ pronuntians regẽ

Expanded text:
mortuo, provinciam illam sibi subegit, expulso quodam Aldulfo qui rebellabat. Et quia nobilis animus, semel incitatus, in ampliora conatur, Judwalum regem omnium Walensium, et Constantinum regem Scottorum, cedere regnis compulit. Quos tamen non multo post, miseratione infractus, in antiquum statum sub se regnaturos constituit; gloriosius esse pronuncians rege
Abbreviated transcription (Latin):
do inclusam: quam
ad derisionem reg.¬
ni militaris rabies
sacrosancto imposu¬
it capiti. Hiis tantis
⁊ tam elaboratis do¬
nis magnificentissi¬
mus rex gauisus.

Expanded text:
do inclusam, quam, ad derisionem regni, militaris rabies sacrosancto imposuit capiti. 218 His tantis et tam elaboratis donis magnificentissimus rex gavisus
Abbreviated transcription (Latin):
nudare. eademq ĩ¬
pudentia uel ut in¬
dulgentius dicam
imprudentia mona¬
chum willelmi lega¬
tum nec bono uultu

Expanded text:
nudare: eademque impudentia, vel, indulgentius dicam, imprudentia, monachum, Willelmi legatum, nec bono vultu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ auariciam dispone¬
ret. s iuxta sacra ca¬
nonum scita religio¬
sas ꝑsonas ecclesiis
introduceret. Nunc
omnia palatia re-

Expanded text:
 avaritiam disponeret, sed juxta sacra canonum scita religiosa personas ecclesiis introduceret. Nunc omnia palatia re
Abbreviated transcription (Latin):
minͥo. cum duob mi¬
lib militum ⁊ quin¬
gentis uiris ob prodi¬
tionem illius ab eo ꝑ¬
petratam euasisse. ac̃
per multimodos pon¬
ti an fractus germani¬
am appulissẽ. atq post

Expanded text:
minio cum duobus millibus militum et quingentis viris, ob proditionem illius ab eo perpetratam, evasisse; ac per multimodos ponti anfractus Germaniam appulisse, atque post
Abbreviated transcription (Latin):
gygas fortis in p̾liis.
terminos sui ducat᷑
ꝑ circuitum dilatare
non desistens. Que
res inuasionis ⁊au-

Expanded text:
gigas fortis in praeliis, terminos sui ducatus per circuitum dilatare non desistens. Quae res invasionis
Abbreviated transcription (Latin):
re in tam facili obse¬
quio.ego te extorrẽ
totius terre mee esse
precipio. Ciericus ã¬
plexus sententiam:
abscessit continuo.
Missi pedissequi. qͥ
eum ꝑsequerentur
ut si ꝑseuerandum
putaret. iam urbem
egressum reuocarẽt.
Ita incunctanter cõ¬
pilatis omnib sius.
⁊ in sarcinulas com¬
positis. iam profec¬
tum magnaq uio¬
lentia retractum:
henrici presentie si¬
stunt. Qui letum
subridens: probe a¬
it fecisti ⁊ gratulor
probitati tue: quod
pluripenderis dei ti¬
morem quam patri¬
am. respectum cele.¬
stis ire quam meas
minas. Qua propt̾
habeto episcopatum
qui primus in im¬
perio meo uacauerit:
tantum in decenti a¬
mori renunties.

Expanded text:
re in tam facili obsequio, ego te extorrem totius terrae meae esse praecipio. » Clericus amplexus sententiam abscessit continuo; missi pedissequi qui cum persequerentur, ut, si perseverandum putaret, jam urbem egressum revocarent. Ita incunctanter compilatis omnibus suis et in sarcinulas compositis, jam profectum, magnaque violentia retractum, Henrici praesentiae sistunt; qui laetum subridens, « Probe, ait, fecisti, et gratulor probitati tuae, quod pluripenderis Dei timorem quam patriam, respectum coelestis irae quam meas minas; quapropter habeto episcopatum qui primus in imperio meo vacaverit, tantum indecenti amori renuncies.
Abbreviated transcription (Latin):
sermone castigato.
Cerumptamen ani¬
mi eius pura scĩtas.
⁊ scã puritas: magis¬
tus excelluit. Siquidẽ

Expanded text:
sermone castigato. § 60. Verumtamen animi ejus pura sanctitas. et sancta puritas, magistus excellunt ; siquide
Abbreviated transcription (Latin):
ut numquam ante
se pateretur. inferri
lumen earum.Ma¬
tris suffragio proceri¬
b congregatis. dies
dicta ut dunstanus
adueniret:regem
iure archiep̃i corona¬
turus. Ille licet infen¬
sus eẽt suꝑsedit resi¬
stere. Pontifex eui ma¬
turioris.⁊ in scl̾arib
emeritus. Iam uero
dyadema componẽs.
non se continuit: qͥn
spiritum prophicum
totis medullis hau-¬
stum ore pleno effũ¬
deret.Quia: inquit
ꝑ mortem fratris tui
aspirasti ad regnũ:
propterea audi uer-¬
bum domini. Hec
dicit dominus deus.
Non delebitur
pectatum ignomi¬
niose matris tue.⁊

Expanded text:
ut nunquam ante se pateretur inferri lumen earum. Matris suffragio, proceribus congregatis, dies dicta ut Dunstanus 262 adveniret regem jure archiepiscopi coronaturus; ille, licet infensus esset, supersedit resistere, pontifex aevi maturioris, et in secularibus emeritus. Jam vero diadema componens, non se continuit quin spiritum propheticum totis medullis haustum ore pleno effunderet: « Quia, inquit, per mortem fratris tui aspirasti ad regnum, propterea audi verbum Domini. Haec dicit Dominus Deus, non delebitur peccatum ignominiosae matris tu
Abbreviated transcription (Latin):
nem.
lia. Sergius. Le¬
onthos. Athanasiꝰ
xp̃odolus. Thomas.
Ioseph. Orestes. In cu
ius tempore uenit a¬
chym soldanus de
babylonia.nepos
orestis patriarche.
⁊ misit exercitum su-¬
xit omnes ecclesias.
scilicet quatuor mi-¬
ua. ⁊ auunculum
suum patriarcham
ad duci fecit babylo¬
niam. ⁊ ibidem oc

Expanded text:
nem: Ilia, Sergius, Leonthos, Athanasius, Christodolus, Thomas, Josepjus tempore venit Achim Soldanus de Babylonia, nepos Horestis patriarchae, et misit exercitum suxit omnes ecscilicet quatuor millia; et avunculum suum patriarcham adduci fecit Babyloniam et ibidem oc
Abbreviated transcription (Latin):
egelbrihti. quod eum
prime predicationi au¬
gustini berda retulisse
narrat. Non posse se
tam cito adhibere. re

Expanded text:
elbirhti, quod eum primae praedicationi Augustini Beda retulisse narrat?--Non posse se to animum adhibere, re
Abbreviated transcription (Latin):
prope cubantem.te¬
nuesq sompnos ꝓp¬
ter leuamen curarũ
ad durum cubile in¬
uitantem eiusdem
nuntii leticia confor¬
tauit. Exꝑrecti ambo
unum ⁊idem se sõp

Expanded text:
prope cubantem, tenuesque somnos propter levamen curarum ad durum cubile invitantem, ejusdem nuncii laetitia confortavit. Experrecti ambo unum et idem se so
Abbreviated transcription (Latin):
dei suffragio adipiscẽ¬
da sunt. Quapropter
ego cruit rex angloꝵ
ceterarumq gentium
in circuitu ꝑsistentiũ.
gubernator ⁊ rector.
cum consilio ⁊ decreto
archipresulis nostri
egelnothi. simulq

Expanded text:
Dei suffragio adipiscenda sint. Quapropter ego Cnuto rex Anglorum, caeterarumque gentium in circuitu persistentium gubernator et rector, cum consilio et decreto archipraesulis nostri Edelnothi, simulq
Abbreviated transcription (Latin):
credibile: ut talia fece¬
rit ep̃c urbis unius. qͦ¬
lia uix possit rex an¬
glie totius. Fallor ⁊
precipiti sententia pec¬
co. si non palam sit

Expanded text:
credibile ut talia fecerit episcopus urbis unius, qualia vix posset rex Angliae totius. Fallor, et praecipiti sententia pecco, si non palam sit
Abbreviated transcription (Latin):
modum. Cum dicto:
nuntius miseriarum
intrauit. ꝑcunctat᷑
quid ita uultuosus
aduentaret: affero in

Expanded text:
modum. » Cum dicto nuncius miseriarum intravit: percunctatus quid ita vultuosus adventaret, « Affero, in
Abbreviated transcription (Latin):
ratoria appellatione
quamuis sepe ab
adriano papa inuita¬
retur temꝑans. Uerũ
eodem apl̃ico defuncto
cumus sanguinei eiꝰ
leonem scĩssimum. qͥ
successerat. plagis in
ecclesia beati petri af¬
fecissent.adeo ut ⁊lin
brarent: romamn ad
reformandum statũ
ecclesie ire maturauit.
Ibi in improbos ulti¬
onem executus tota
hyeme resedit aplicũ.

Expanded text:
ratoria appellatione, quamvis saepe ab Adriano papa invitaretur, temperans. Verum, eodem apostolico defuncto, cum consanguinei ejus Leonem sanctissimum, qui successerat, plagis in ecclesia beati Petri affecissent, adeo ut lingubrarent, Romam ad reformandum statum Ecclesiae ire maturavit. Ibi in improbos ultionem executus tota hieme resedit; ap
Abbreviated transcription (Latin):
regnum continuaue¬
rẽ. Nisi quod edelber¬
tus fortuito urbis in¬
cendio. ⁊ alricus infau
non parum obnubila¬
uere. Ita si quid accidit
probri tacetur: non

Expanded text:
regnum continuavere, nisi quod Edelbertus fortuito urbis incendio , et Alricus infaussuorum non parum obnubilavere. Ita si quid accidit probri non tacetur,
Abbreviated transcription (Latin):
deus sodomam ⁊go¬
morram subuertit.
celestem flaminam
in scelestos iaculat᷑ꝰ
milia diffunditur
nullius iuuentis

Expanded text:
Deus Sodomam et Gomorram subvertit, coelestem flammam in scelestos jaculatus. millia diffunditur, nullius viventis
Abbreviated transcription (Latin):
cit.: Uerumptamen
ante prestitutum
terminum. pax
rupta est. deprehen¬
so intra castellum
quodam oppidano
cum pugione toxia

Expanded text:
cit. Veruntamen ante praestitutum terminum pax rupta est; deprehenso intra castellum quodam oppidano cum pugione toxi
Abbreviated transcription (Latin):
dam glorie habundãs
opib. fertilitate soli. ĩ¬
colarum quietissima
pace quam non imme¬
rito empurium dixero

Expanded text:
dam gloria, abundans opibus, fertilitate soli, incolarum quietissima pace, quam non immerito emporium dixero
Abbreviated transcription (Latin):
uagantes. ⁊ in opina¬
tis appulsionib utto¬
ra omnia infestantes.
non semel per se ⁊du¬
ces suos contudit. qͣm¬
uis ut est thessera bel¬
loꝵ ip̃e in eisdem freq̃¬
tes ⁊insignes calami¬
tates acceꝑit. lundoni
a ⁊omni pene cantia
uastata. Obsidebat ta¬
men semꝑ erumpnis
consiliarioꝵ regis iu¬
uacitas. qui nichil⁊
uinquam hostes im¬
pune delinquere pate¬
rentur.quin commu

Expanded text:
agantes, et inopinatis appulsionibus litora omnia infestantes, non semel per se et duces suos contudit; quamvis, ut est tessera bellorum, ipse in iisdem frequentes et insignes calamitates acceperit, Londonia et omni pene Cantia vastata. Obsistebat tamen semper aerumnis consiliariorum regis vivacitas, qui nihil unquam hostes impune delinquere paterentur, quin commu