comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moriam uideat: qd pͥus ꝑ actõnem
tenebat. bñ ħ agitur qd̾ p̃misi: qͥa
cũ nauigamus longius. iam nͨ por¬
tum quietis queni reliqͥmus uidemꝰ.
Ionnũqͣm uͦ ad augmentũ mei do¬
loris aduingit᷑: qd̾ qͦrumdam uita
qui p̃sens scłm tota mente reliq̃it᷑
mͥ ad memoriam reuocat᷑. Quor
dum culmen aspitio: qͣntum ip̃e ĩ
infimis iaceam agnosco. Qor plu¬
riim conditori suo in secretõri inta
placuert̃: qui ne ꝑ humanos actus
a nouitate uientis uet̾ascẽnt: eos
omp̃s deus buius mundi laborib
noluit oceupari. Set iam que
ꝓplata sunt melius insinuo:. siea que
per inquisitõem a responsionem
dicta sunt: sola nõinum p̃notat̃õe
distinguo. petruis Non ualde
uitalia aliquor uitam uirtutib
fulsisse cognoui. Ex quoꝵ igitur
comꝑatõne accenderis ignoro. Et
quidem bonos uiros in hac t̾̃ra fu¬
isse uͭ dubito: signatñ atq uͥtuteᷤᷤ
aut̃ ab eis neq̃qͣm factas ẽẽ existi¬
no: aut ita st̃ hactenu̾ silentio

Expanded text:
moriam videat, quod prius per actionem tenebat. Unde hoc agitur quod praemisi, quia cum navigamus longius, jam nec portum quictis quem reliquimus videmus. Nonnunquam vero in augmentum mei doloris adjungitur, quod quorumdam vita qui praesens saeculum tota mente reliquerunt, mihi ad memoriam revocatur. Quorum dum culmen aspicio, quantum ipse in infimis jaceam agnosco; quorum plurimi Conditori suo in secretiori vita placuerunt, qui ne per humanos actus a novitate mentis veterascerent, eos omnipotens Deus hujus mundi laboribus noluit occupari. Sed jam quae prolata sunt, melius insinuo, si ea quae per inquisitionem ac responsionem dicta sunt, sola nominum praenotatione distinguo. PETR. Non valde in Italia aliquorum vitam virtutibus fulsisse cognovi; ex quorum igitur comparatione accenderis ignoro. Et quidem bonos viros in hac terra fuisse non dubito, signa tamen atque virtutes aut ab eis nequaquam facta existimo, aut ita sunt hactenus silentio
Abbreviated transcription (Latin):
fieri ⁊ minime potuit: s quid uelle
eius membra debeant. qͥd ue de eis etiã
nolentib fiat. doctriue magiftio exen¬
plum dedit. PetIIS. pͥlacet qͦddicis.
Gregorius. Adhuc pauea aliqͣ de boni
facu ep̃i oꝑe suꝑsunt: qͥa eius menio¬
riam fecimius exeqͣmur. Alto namq
temꝑe : beati proculi martyris ꝓpu qͣ
nobilis fortunatus nomine manebat:
qui maguis p̃cib ab eodem uenabili
uiro postulauit. ut cum apud beatũ
martyrem missarum sollempmia
agẽt: ad bũdietõnem damdam insua
domo declinaret. Hir autẽ dei negare
ñ pͦtuit: qd̾ ab eo ex fortunati mente
caritas poposcit. Pactis igrour missa¬
rum sollempniis. cum ad p̃oieti for¬
tunati mensam ueniss: pͥusqͣm deo
ymnum dic̾e̾t. sic̃ qͥdam ludendi ar
te solent uictum q̃rere : repente añ
ianuam uir cum sẏmia asticit. ⁊
cimbala ꝑcussit. Quem sẽs uir soni¬
tum audiens: dedignatus dixit. heu
potumq tribuite. Scitote tũ: dͥa
mortuus ÷. Qui infelix uir dum

Expanded text:
fieri, et minime potuit; sed quid velle ejus membra debeant, quidve de eis etiam nolentibus fiat, doctrinae magisterio exemplum dedit. PETR. Placet quod dicis. GREGOR. Adhuc pauca aliqua quae de Bonicopi opere supersunt, quia ejus memoriam fecimus, exsequamur. Alio namque tempore beati Proculi martyris natalitnobilis Fortunatus nomine manebat: qui magnis precibus ab eodem venerabili viro postulavit ut cum apud beatum martyrem missarum solemnia ageret, 188 ad benedictionem dandam in suam domum declinaret. Vir autem Dei negare non potuit quod ab eo ex Fortunati mente charitas poposcit. Peractis igitur missarum solemniis, cum ad praedicti Fortunati venisset mensam, prius quam Deo hymnum diceret, sicut quidam ludendi arte victum solent quaerere, repente ante januam cum simia vir astitit, et cymbala percussit. Quem sanctus vir sonitum audiens dedignatus, dixit: Heu, potumque tribuite; scitote tamen quia mortuus est. Qui infelix vir dum
Abbreviated transcription (Latin):
nil tale passus ÷. nil tale ut confidi
censu nauis. ascendt̃ duo exbis qͥ il
fanuliarius adherebant: audentes
ec petentes aliqͥd ab eo. Quib ille.
tõe te ĩ hyb̾niam incolumen reuer¬
surũ. Instare ⁊ cetĩ om̃s. Tum ile
parũꝑ delib̾ans penicere pͥmo qd̾ se
alligass : qua exiret ñ inueniẽs. In¬
gustie undiq dum uul occurreret
ab alt̾ut᷑ tutũ ꝑicło: uoti uĩdelices
⁊ ꝓmissi. Uisum ÷ tam̃dẽ id pocuis
qͥdem. ẜ mãgis illosnoluit cõtstae
Et respondens eis ut uolunt: asceudit
uauem. Et cũ iam fere mediũ it̃ eqͦre¬
nauem reppellit: ⁊ reducit int̾ram
hybͥme. Descendens de naui in ip̃o portu

Expanded text:
nil tale perpessus est; nil tale, ut confidimnil tale perpessus est; nil tale, ut confidimcensu navis accedunt duo ex his, qui illi familiarius adhaerebant, audentes et petentes aliquid ab eo. Quibus ille: « tione, te in Hiberniam incolumem reversurum. » Instare et caeteri omnes. Tum ille parumper deliberans, poenitere primo quod se alligasset, qua exiret non inveniens. Augustiae undique, dum nil occurreret ab alterutro tutum periculo, voti videlicet, aut promissi. Visum est tandem id potius quidem; sed magis illos noluit contristare: et spondens eis, ut volunt, ascendit navem. Et cum jam fere medium iter aequorenavem repellit, et reducit in terram Hiberniae. Descendens de navi, in ipso portu
Abbreviated transcription (Latin):
sus ÷. Presumebat aũ de illo utiq ui¬
ro tali: ⁊ de tali assũpto ꝓfessione. Ma¬
gisuero qd sue elare uallis specialis fi
to aperit᷑ consiliũ de palleo reqͥrendo
Placet. s si ꝑ aliũ reqͥrat᷑. Tanien qͥa
breuior uia et ob ħ tolexabilior ꝑe¬
gͥnatõ uid̾et᷑ : ñ fuit qͥ eius obuiare
p̃sumeret consilio ⁊ uolũtati. Eͥt
ue. Malachias soluto coneilio arri
mei. Si ego dignus qͥ patiar: fr̃s qͥd
peccauer̃t. qͥ uir diem noctem ue ul¬
lam a tam laboriosa eura et studio
mei feriatã habere sĩt᷑: his u̾bis
⁊ lacͥmis filii. flebat enĩ. pat̾na uisce¬
ra concussa st̃: ⁊ amplexatꝰ ÷ eũ blan¬
diendo. Imp̃ssoq pectori eius signo
crucis: certus esto inqͥd te euismodi
iul passurum donͨ redeam. Erat aũ e
pilenticus ⁊ cadebat freq̃nt̾: ita ut
int̾dũ. ñ semel s sepuis pat̾et᷑ indie
Hoe iam ꝑser annos morbo labora
perfecte conualuit. Ab illa hora

Expanded text:
sus est. Praesumebat autem de illo, utique visus est. Praesumebat autem de illo, utique viro tali, et de tali assumpto professione: magis vero, quod suae Clarae-Vallis specialis filto aperitur consilium de pallio requirendo. Placet, sed si per alium requiratur. Tamen quia brevior via, et ob hoc tolerabilior peregrinatio videretur, non fuit qui ejus obviare praesumeret consilio et voluntati. 688 Et Malachias, soluto concilio, arripmei! Si ego dignus qui patiar, fratres quid peccaverunt, qui vix diem, noctemve ullam a tam laboriosa cura et custodia mei feriatam habere sinuntur? » His verbis et lacrymis filii flebat enim paterna viscera concussa sunt, et amplexatus est eum blandiendo, impressoque pectori ejus signo crucis: « Certus esto, » inquit, « te ejusmodi nil passurum, donec redeam. » Erat autem epilepticus, et cadebat frequenter, ita ut interdum non semel, sed saepius pateretur in die. Hoc jam per sex annos morbo horrido perfecte convaluit. Ab illa hora
Abbreviated transcription (Latin):
gro inqͥt: nusqͣm libencius qͣm unde
una cũ nr̃o apło resurge̾ possim. Dice¬
bat aũ sc̃m patͥciũ. Si ꝑegͥnari opo¬
tet ⁊ ita ꝑmitit deus: claramu allẽ
delegi. Reqͥsitus item de tempore: diẽ
respondit sollempnẽ õtum defun¬
ctoꝵ. Si simplex uotũ putat᷑: imple¬
aũdiuimꝰ sic uidimꝰ : de loco ꝑit̾ ⁊ de
die. ilicamꝰ parit̾ breuit᷑ qͦ ordine istũd
qua ue occasione peruenerit.
gre satis ferebat hyberniam usq
adhunc palleo caruisse. ut pote e¬
mulator sacͤmentoꝵ: quoꝵ ne uno qͦli¬
bet gencem suã. uellet om̃ino frauda¬
ri. Et recordatꝰ sibi a p̃p. ignocentio fu¬
isse ꝑmissũ: inde magis tͥstari. qd̾ dũ
ad huc ille suꝑfuit: nõ fuit missũ ꝓ eo.
Et nactꝰ occasionẽ qd̾ . pp̃. eugemus sũ¬
urã regiminis teneret: ⁊ eo temporis
usq infranciã aꝓpiasse ñti aret᷑: opor¬
tunitatẽ reqͥrendi se inuenisse gaui¬

Expanded text:
gro, » inquit, « nusquam libentius, quam unde gro, » inquit, « nusquam libentius, quam unde una cum nostro Apostolo resurgere possim. » Dicebat autem sanctum Patricium. « Si peregrinari oportet, et ita permittit Deus, Claram-Vallem delegi. » Requisitus item de tempore, diem respondit solemnem omnium defunctorum. Si simplex votum putatur, impleaudivimus, sic vidimus de loco pariter, et de die. Dicamus breviter, quo ordine istud, quave occasione provenerit. Aegre satis ferebat, Hiberniam usque adhuc pallio caruisse, utpote aemulator sacramentorum: quorum ne uno quolibet gentem suam vellet omnino fraudari. Et recordatus sibi a papa Innocentio fuisse promissum; inde magis tristari, quod dum adhuc ille superfuit, non fuit missum pro eo. Et nactus occasionem, quod papa Eugenius summam regiminis teneret, et eo temporis usque in Franciam appropiasse nuntiaretur, opportunitatem requirendi se invenisse gavi
Abbreviated transcription (Latin):
satis pparet malachias meus qͣntꝰ
in meritis fuerit. ͥtã multus ini
signis excitit: ⁊ raritate tanta. Quo enĩ
anͭ quoꝵ gn̾e nuraculor malachyas ñ
claruit : Si bñ aduertimꝰ pauea ip̃a q̃
dicta st̃ ñ ꝓpħia defuit illi. ñ reuelatõ.
ũ ultõ impioꝵ: ñ gr̃a sanitatũ ñ mu¬
datõ mciũ: ñ deniq mortuor suscrtatõ.
⁊ ornauit eum. qui ⁊ magnificauit
eũ in conspectu regum: ⁊ dedit illi co¬
ronam glorie. Amorꝓbat᷑ in meritis.
ornatus ĩ signis: magnificatõ inultõe
inimicor: glificatõ in p̃mioꝵ retͥbu¬
tõe. Habes diligens lector in malachi¬
a meo qͥd mireris. habebis ⁊ qͥd imite¬
ris. Nunc iam qͥd tͥ ex his sꝑandũ sit
stũdiosius attende. Nã finis hor p̃cio¬
sa mors:.
loco si opt̃o detur excͤmũ malit a¬
gere diem. de hoc si qͥdem fr̃s q̃rebant
uit̾ se quem sibi qͥsq deligẽt: cunctat᷑
⁊ ñ respondet. Instantib illis si hinc nu¬

Expanded text:
satis apparet, Malachias meus quantus satis apparet, Malachias meus quantus in meritis fuit, qui tam multus in signis exstitit, et in raritate tanta. Quo enim antiquorum genere miraculorum Malachias non claruit? Si bene advertimus pauca ipsa quae dicta sunt, non prophetia defuit illi, non revelatio, non ultio impiorum, non gratia sanitatum, non mutatio mentium, non denique mortuorum suscitatio.  ornavit eum: qui et magnificavit eum in conspectu regum, et dedit illi coronam gloriae. Amor probatur in meritis, ornatus in signis, magnificatio in ultione inimicorum, glorificatio in praemiorum retributione. Habes, diligens lector, in Malachia quid mireris, habes et quid imiteris. Nunc jam quid tibi ex his sperandum sit, studiosus attende. Nam finis horum, pretiosa mors loco, si optio detur, extremum malit agere diem de hoc siquidem fratres quaerebant inter se, quem sibi quisque deligeret, cunctatur, et non respondet. Instantibus illis: « Si hinc mi
Abbreviated transcription (Latin):
basilica tota refulget. Columba
uers aliqͣudiu eireũ uolitaus: tandẽ
residet suꝑ crucem añ faciem sacerdo¬
tis. Obstupuit diaconꝰ ⁊ pariens tũ ꝓ lu¬
minis. tũ ꝓ uolucͥs nouitate. qd̾ illa
sit rara auis ui t̾ra: cecidit suꝑ faciẽ
uit. Post missam seorsũ conuentus a
Malachia sub ꝑiculo uite uibet᷑. nulla¬
teuus secretum ꝓdere qd̾ uidiss. qͦ adiu¬
ueret ip̃e
liqñ cũ in ardinacha ẽẽt cũ
qͦdam coep̃o suo de nocte sur¬
ecce unũ de altarib subito ardere cõs¬
piciunt. Ambo enĩ uider̃t uisionen
hnͣc magnã: ⁊ ambo mirati sunt. st̃
Malachias intelligens sigñ ẽẽ magni
meriti illiꝰ uł illor quoꝵ sub altari illo
corpora reqͥescent: currens ⁊ se medi¬
is sacram amplexus: aram. Qͥd ibi
fec̾it. qͥd ue seriserit: nenio qͥ sciat:
s qd ampluis solito celesti igne sub¬
census ex illo igne exierit. fr̃m qͥ cũ
eotunc erant reor neminẽ eẽ qui

Expanded text:
basilica tota refulget. Columba basilica tota refulget. Columba vero aliquandiu circumvolitans, tandem residet super crucem ante faciem sacerdotis. Obstupuit 687 diaconus; et pavens tum pro luminis, tum pro volucris novitate, quod illa sit rara avis in terra, cecidit super faciem vit. Post Missam seorsum conventus a Malachia, sub periculo vitae jubetur nullatenus secretum prodere quod vidisset, quoad viveret ipse. Aliquando cum in Ardmacha esset cum quodam coepiscopo suo, de nocte surecce unum de altaribus subito ardere conspiciunt. Ambo enim viderunt visionem hanc magnam, et ambo mirati sunt. At Malachias intelligens signum esse magni meriti illius, vel illorum, quorum sub altari illo corpora requiescerent, currens, et se mediis sacram amplexatus est aram. Quid ibi fecerit, quidve senserit, nemo qui sciat: sed quod amplius solito, coelesti igne succensus ex illo igne exierit, fratrum qui cum eo tunc erant, reor neminem esse qui
Abbreviated transcription (Latin):
naretur: ⁊ habere deceto iit̾ suos.
Et Malachyas aguoscens eum : ñ ÷ opꝰ¬
uqͥt ut quemi iam deus cõmendauit
bomo cũmendet. App̃hensũq manu
suia tͣdidit albati congano nr̃o: ⁊ ille
tiasterii. destimoniũ ht̃ ab om̃ib qd̾
sõe conu̾set᷑ int̾ frẽs sedm ordinen cist¬
ciensem. Et cognouert̃ discipłi. eciã
ñ solum aũ: si ⁊ ĩ eo qd̾ subiuncturi su
d Um sac̃menta offerret. Em̃us
et aꝓpiass. ei diaconꝰ facturꝰ aliqͥd
ꝓ osfõ suo intuitus eum sacerdos inge
in qͥt hodie ministsse. set uerecõde te
subthere sacris et deferre tantis. tã¬
q diuinis mift̾iis. ut hc̃ humilitate
purgatꝰ dignius exinde ministres.
t en alia uice sacͥficante illo ⁊ orante
hora sacrificii ea qͥdem sanctitate ⁊
puritate cordis qua solitus erat: aftan¬
⁊i diacono uisa ÷ columba intͣre ꝑ fe¬
nestͣm. in claritate magna. E a sa¬
cerdos ꝑfiuidit᷑ totus. ea suboscuri&

Expanded text:
naretur, et habere de caetero inter suos. naretur, et habere de caetero inter suos. Et Malachias agnoscens eum: « No ut quem jam Deus commendavit, homo commendet. » Apprehensumque manu sua tradidit abbati Congano nostro, et ilnasterii, testimonium habet ab omnibus, quod sancte conversetur inter fratres secundum ordinem Cisterciensem. Et cnon solum autem, sed et in eo, quod subjuncturi sumus. 65. Cum Sacramenta offerret, et appropiasset ei diaconus, facturus aliquid pro officio suo, intuitus eum sacerdos, ingeinquit, « hodie ministrasse; sed verecunde te subtrahere sacris, et deferre tantis tamque divinis mysteriis, ut hac humilitate purgatus, dignius exinde ministrares. » Item alia vice sacrificante illo, et orante hora sacrificii, ea quidem sanctitate et puritate cordis, qua solitus erat, astanti diacono visa est columba intrare per fenestram in claritate magna. Ea sacerdos perfunditur totus, ea subobscurior
Abbreviated transcription (Latin):
limũ appareret: ac si ⁊ sibi cum moy¬
se. dẽm aũdierit. uide ut oĩa facias
sedm̃i exemplar. qd̾ tibi ostensum in
monce. E odem uisionis gen̾e id qͦq q̃d
i saballino situm: anceqͣm fieret p̃¬
oftensũ÷ illi: ñ mͦ oratoriũ. s ⁊ mona¬
ciuitatem. ⁊ multitudine magna
coneurrente ad eum: casu uidit iu¬
uenem int̾ alios iudendi se curiosum.
Ascend̾at lapidem. ⁊ stans suꝑ sũmoᷤ
articłõs. extento collos oculis ⁊ animo.
intendens in eum: quendam illi de no¬
uo ⁊ acheum exibebat. Nec latuit
aalachẏam scõ qͥdeni sp̃u reuelante:
uere illum uenisse in sp̃u ⁊ uircute
rachei. Dissimulauit tunc tam̃: taci¬
tusq ꝑtͣusiit. Cet̃m in hospitio nocte
ip̃a narrauit srĩb qͦmͦ illum uidiss.
et qͥd r̃uidiss de illo. Die aũ t̾cia en il¬
le cũ uiro quodam nobili dño suo. Qͥ
aꝑiens uotum ⁊ desiderium iuuenis.
rogabat ut a se cũmendatũ recipe dig¬

Expanded text:
limum appareret, ac si et sibi cum Moylimum appareret, ac si et sibi cum Moyse dictum audierit: Vide, ut omnia facias secundum exemplar quod tibi ostensum est in monte . Eodem visionis genere id quoque, quod in Saballino situm est, antequam fieret, praeostensum est illi, non modo oratorium, sed et monacivitatem, et multitudine magna concurrente ad eum, casu vidit juvenem inter alios videndi se curiosum. Ascenderat lapidem, et stans super summos articulos, extento collo, oculis et animo intendens in eum, quemdam illi de novo Zacchaeum exhibebat. Nec latuit Malachiam, sancto quidem Spiritu revelante, vere illum venisse in spiritu et virtute Zacchaei . Dissimulavit tunc tamen, tacitusque pertransiit. Caeterum in hospitio nocte ipsa narravit fratribus quomodo illum vidisset, et quid praevidisset de illo. Die autem tertia, en ille cum viro quodam nobili, domino suo: qui aperiens votum et desiderium juvenis, rogabat, ut a se commendatum recipere dig
Abbreviated transcription (Latin):
t̾re ⁊ plenitudo eius. Inde ÷ qd malachy¬
as repertos argenteos multos. ñ repo¬
suit: s exposuit. Nam totũ muuꝰ dei :¬
in dei opus uibet expendi. Non suas ñ
suoꝵ consid̾at necessitates: s lactat co¬
gitatũ suũ inds̃o: ad quẽ recurrendũ¬
utiq ñ dubitat: quociens necessitas
postularit:
ec dubiũ dei opus ẽẽ: qd̾ deo re¬
ti pro inopia muꝰ libent̾ assenciebãt.
Inde anrius dubuis q qͥd ageret: cepit
int̾ orandũ uehement̾ in qͥrere: q̃ nã
foret uolũtas dei. Et die qͣdam de uia
regͣdiens. cũ iam lo co appitiqͣret ꝓspȩr̃
eminis. et eoce oratorium apparuit
magũ lapideum et pulcrũ ualde.
Et intuens diligent̾. sitũ. formani
et compositõem. cum fiducia arri¬
puit opus. pͥus qͥdem indicata uisio¬
ne seniorib fr̃ib: paucis tñ. Sane
qͣutitate. tanta dilig̾neia obseruauit ⁊
ut ꝑacto tempore fem̃ uisioni simil¬

Expanded text:
terrae, et plenitudo ejus . Inde est, quod Malachiterrae, et plenitudo ejus . Inde est, quod Malachias repertos argenteos multos non reposuit, sed exposuit. Nam totum munus Dei in Dei opus jubet expendi. Non suas, non suorum considerat necessitates; sed jactat cogitatum suum in Domino, ad quem utiqunon dubitat, quoties necessitas postularit. Nec dubium Dei opus esse, quod Deo reti prae inopia minus libenter assentiebant. Inde anxius dubiusque quid ageret, coepit inter orandum vehementer inquirere, quaenam foret voluntas Dei. Et die quadam de via regrediens, cum jam loco appropiaret, prospexit eminus: et ecce oratorium apparuit magnum lapideum, et pulchrum valde. Et intuens diligenter situm, formam et compositionem, cum fiducia arripit opus, prius quidem indicata visione senioribus fratribus, paucis tamen. Sane qualitate, tanta diligentia observavit, ut peracto opere, factum viso simi
Abbreviated transcription (Latin):
ditꝰ ÷ s exꝑte. Nam ilico qͥdem sc̃õ orã¬
te ille aꝑuit ocłos: ⁊ sensum recepit.
Credimꝰ eum iuuere usq adhuc. ⁊ usq
adhec tempora luere pecẽm gͣnde qd̾
peccauit i sc̃m: certis cemporib tñ
fert̃ lunaticũ eẽ. Porro p̃dõe possessiões
cñ iam ꝓ sui inbecillitate et inutilita¬
ce eas tenere ñ ualuit: in pace ad locũ
cuuis extitant. redier̃t. hͥec renuit ma¬
lachyas post multam demum uera¬
tõnem: paeis obtentu. S iam ad opꝰ
edificii qd malachyas aggressus : ser¬
mo recurrat
⁊ qͥdem ñ erat Malachye ñ dico unde
ꝑficeret. s iuide facẽt qͥcqͣu: erat
aũ cor eius fiduciam hñs ĩ dũo. Dñs aũt
ꝓuidit ⁊ si ñ speranti in peͣne chesan¬
ris: peccunia ñ de esset. Quis enĩ alius
fecit ut thesaurꝰ eo loci reponeret᷑. us
dei famulꝰ in dei marsupio: qd̾ defint
consortium. et marsupiũ uñ ẽẽt au¬
boꝵ. sideli deniq homini totus mundꝰ
pium dei: lentq ait. Meus ẽ. orbis

Expanded text:
d ex parte. Nam illico quidem sancto orante, ille aperuit oculos et sensum recepit. Credimus eum vivere usque adhuc, et usque ad haec tempora luere peccatum grande, quod peccavit in sanctum: certis temporibus tamen ferunt lunaticum esse. Porro praedictae possessiones, cum jam pro sui imbecillitate et inutilitate eas tenere non valuit, in pace ad locum, cujus exstiterant, redierunt. Nec renuit Malachias post multam demum vexationem, pacis obtentu. 63. Sed jam ad opus aedificii, quod Malachias, aggressus est, sermo recurrat. Et quidem non erat Malachiae, non dico unde perficeret, sed unde faceret quidquam. Erat autem cor ejus fiduciam habens in Domino. ut, etsi non speranti in pecuniae thesauris, pecunia non deesset. Quis enim alius fecit, ut thesaurus eo loci reponeretur, reDei famulus in Dei marsupio, quod defuit consortium, et marsupium unum esset amborum? Fideli namque homini totus munduspium Dei? Denique ait: Meus est orbis
Abbreviated transcription (Latin):
do uener̃t ad fluuium noĩe uulturñ
quem nullorͦ transire potuer̃t. Cur¬
q nullomͦ tͣnsire possent: intellexeit
qr ex culpa qmͣ seruo dei fec̃ant. istadis¬
pendia tolerabant. Qui statim reuersi:
ñ solum reddunt qd abstułant. set etiã
ip̃m libertinum inuitum in equm de
quo deposuerant leuant: et ꝓtinus ab¬
scedunt ⁊ it̃ suum lib̾e ꝑagunt. Sic in¬
quiens lanfrancus ego faciani. Redeã:¬
⁊ offeram eis que duniserant ⁊ et cum
hoc fecõ: reddent mͥ oĩa mea. Et cum
ut haberet̃ et possiderent: ego calliditate
⁊ dolo ut redderent ablata: ñ ut haberẽt.
C̃um eium obtuliss eis clamidem qͣm ei di¬
mifei dimiserant: illi iniram uersi cesũ
duicius ad arborem eum ligauert̃. et sco¬
larem eius ad alism ũ longe abeo: et sie
discessert̃. Tum ille uidens se om̃i huma¬
no aurilio destitucum. ce pit inter se re¬
uoluere et pertractare. qmͣ fragił et cadu¬

Expanded text:
do venerunt ad fluvium nomine Vulturnum, do venerunt ad fluvium nomine Vulturnum, quem nullo modo transire potuerunt, cumque nullo modo transire possent, intellexerunt quia ex culpa quam servo Dei fecerant, ista dispendia tolerabant; qui statim reversi non solum reddunt quod abstulerant, sed etiam ipsum Libertinum invitum in equum, de quo deposuerant, levaverunt, et protinus abscedunt, et iter suum libere peragunt. Sic, inquiens Lanfrancus, ego faciam, redibo, offeram eis quae deseruerunt, et cum hoc fecero, reddent mihi omnia mea; et cum ut haberent et possiderent, ego autem calliditate et dolo, ut redderent mihi, non ut haberent. Cum enim obtulisset eis chlamidem quam ei dimiserant, illi in iram versi caesum diutius ad arborem nudum ligaverunt, et scolarem ejus ad aliam, non longe ab eo, et sic discesserunt. Tunc videns se omni humano auxilio destitutum, coepit intra se revolvere et pertractare quam fragilis et cadu
Abbreviated transcription (Latin):
Audiens qͥppe famam regionis norman¬
nie que pͥus ueustͥa dicebat᷑: inqua duca¬
tum agebat bereditario uire willelmus
ille qui postea subiuigauit sibi totam
angliam armis: et sciens certo relacu
illic multum colapsum studium litera¬
ture. mucatõ: barbarioe gentis: et intel¬
ligens prudentissima inspectõe inde se
posse adipisci maiorem głam ⁊ płimũ
questum: uenit illic cum paucis. Set
auteqͣm perueniss ad noticiam multor:
attit illum ad se ille qui paulum uoca¬
uit de celo hoc modo:
Uadam die diun it̃ agẽt solus cũ
uno scolari: incidit in latͦnes.
Qui ei ausferentes oĩa que habebat: si¬
nunt abire tm̃ ei dimittentes uetustã
clamnidem. detã onũa secum retinen¬
tes. Tune ille recordatus÷ illus cuius¬
dam scĩ uir qui cum a langobardis ut
et ei suum caballum abstulissent:
post eos clamans. flagellum quo eqũ
solitus erat minari obtulit eis dicẽs.
Tollite ut habeatis unde hoc iumentũ
oratõem sededit. Illi uero cursu rapi¬

Expanded text:
Audiens Lanfrancus famam regionis Northmaniae, quae prius Neustria dicebatur, in qua ducatum tenebat haereditario jure Willelmus ille qui postea subjugavit sibi totam Angliam armis, sciens certo relatu illic multum collapsum studium litteraturae barbaricae gentis, et intelligens providentissima inspiratione inde se posse adipisci majorem gloriam, et plurimum quaestum, venit illic cum paucis. Sed antequam pervenisset ad notitiam multorum, attraxit illum ad se qui Paulum vocavit de coelo, hoc modo: Quadam die, dum iter ageret solus cum uno scholari, incidit in latrones, qui, et auferentes omnia quae habebat, sinunt abire, tantum ei relinquentes vetustam chlamidem, caetera omnia secum retinentes. Tunc ille recordatus est alius cujusdam sancti facti, qui cum a Longobardis ut et ei suum caballum abstulissent, postea clamans, flagellum, quo equum solitus erat minari, obtulit eis dicens: Tollite, ut habeatis unde hoc jumentum onem protinus se dedit. Illi vero cursu rapi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtem ñ modicam consumpsiss. ⁊ ob¬
sistẽ nullus ualeret: deductus in ma¬
uibus uenit ep̃s : et tanta ꝑicłi ne¬
cessitate cõpulsus familiarib suis
se portantib p̃cepit dicens. Contra
iguem me ponite. Qd̃ ita fem̃ est
atoo in eo loco ÷ positus: ubi toca uis
flãme indebatur ineũbe̾. Cepit autẽ
miro mͦ insemet ip̃m incendrum re¬
corq̃ri: ac si reflexione sui impetus
exelamaret se ep̃m tͣnsire ñ posse.
Sicq fc̃m ÷ ut flãma incendii illo
t̾mino refrenata in semet ip̃a refri
deret. Perpendis petre. cuius sc̃ĩta¬
tis fũit egrum hominem sedẽ : et ex¬
mrando flãmas p̃mere : petrus. Et

Expanded text:
partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et exorando flammas premere? PETR. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ualebant: qmͣ proiectus a nemore in
longior eqͦ÷ os ⁊ capud hũs leomiñ: dẽ¬
tes ut spata acutos : comas eqͥuas: dor¬
sum acutum ut dolabrum scamas ir¬
⁊ ungues ursinos: caudam iuꝑeam¬

Expanded text:
erat quia proiectus de nemore in longior equo, caput habens leoninum et dentes ut spata acutos, comas equinas, dorsum acutum ut dolabrum, squamas iret ungues ursinos, caudam uipeream
Abbreviated transcription (Latin):
um sententiam &dit: eum u̾ba pue¬
ri mentientis audiuit: Quod tñ qͥa
ne qͣlit̾ iustum fũit. ñ uidem᷑. Nã
gͥ mirum si ore mentiẽtiũ aliqñ oueͤt
curarum densitas deuastat. Cumq
animus diuidit᷑ ad multa: fit mi¬
nor ad singła. Tancoq ei in una qͣlib
re subripitur: qnͣto latius in multi ᷤ
occupat᷑. Aus Uera st̃ ualde q̃
dicis. Gregorus Sile ͤ nͣ debeo qͦd de h
uiro albate quondam meo reueren¬
tissimo ualentione narrante cogno¬
ui. cliebat uaniq qͥa corpꝰ eiusdem
dum in beati laurentii martyris
oratorio esset humatũ. suꝑ sepulerũ
eius rusticus qͥdani archam cum
frumento posuit: nͨ qnͣtus qͣłq uit

Expanded text:
um sententiam dedit, cum verba pueri mentientis audivit? Quod tamen qune qualiter justum fuerit, non videmus. Quid ergo mirum si ore mentientium aliquando in curarum desitas devastat. Cumque animus dividitur ad multa, fit minor ad singula: tantoque ei in una qualibet re subripitur, quando latius in multis occupatur. PETR. Vera sunt valde quae dicis. GREGOR. Silere non debeo, quod de hoc viro abbate quondam meo reverentissimo Valentino narrante, agnovi. Aiebat namque quia corpus ejus dum in beati Laurentii martyris oratorio esset humatum, super sepulcrum illius rusticus quidam arcam cum frumento posuit, nec quantus qualisque vir
Abbreviated transcription (Latin):
ceret: ꝓmisit deo õmo se relicturum huiꝰ
mundi caducos honores ÷ et se sub illius
iugo qd̃÷ leue et suaue qui eum dili¬
gunt suppositurum ex toto: si eum eriꝑe
dignaretur ab hac captõne. Statim ut¬
hoc uotum ex corde et ore deo ꝓmisit: qͣsi¬
sub uno momento soluta sunt oĩa urucła
qͥb ligatus fuerat. Et liber effectꝰ¬
deoq grãs agens: ad suum cłicũ

Expanded text:
romisit Deo omnino relicturum hujus mundi caducos honores, et sub illius jugo quod est leve et suave illis qui eum diligunt, suppositurum ex toto, si eum eripere dignaretur ab hac captione. Statim ut votum ex corde et ore Deo promisit, quasi uno momento soluta sunt omnia vincula, quibus ligatus erat; et liber effectDeo gratias agens, ad suum clericum
Abbreviated transcription (Latin):
peccasse se reum esse testacus÷ qui tã¬
to caliq uiro tam erucelem contiurme¬
liam fac̃ẽ p̃sumpsiss. At contͣ libertiꝰ¬
sese in t̾rami ꝓst̾nens euisq pedib ꝓuo¬
lutus: sue culpe ñ illuis seuicie fuisse
ref̾e̾bat ep̾ ꝑtułat. Sieq actum ÷ ut ad
magnam mansuetudinem ꝑducẽtur
pat᷑ ⁊ ⁊ humilitas discipłi: mnagrã fieret
magr̃i. Cumq ꝓ hutilitate monasteru
ad constirutonemi cauise gresus fuisse
multi uiri noti ac nobiles qͥ eum ualde¬
semꝑ honorabant. uehement̃ ad mira¬
ti sollicite requirebant: qͥd nam hoc es
qd̾ tam tumentem ac liuidam faciem
haberet. Quib ille dicebat. Hesterno
die sero peccatis meis facientib rnsca¬
bello subpedaneo impegł: atq hoc ꝑ¬
tuli. Sicq uir sc̃s seruans in pectore
honorem ueritatis ⁊ magr᷑i: nec pr̃is
ꝓdebat uicnim ⁊ uͦ falsitatis ieurre¬
bat peceatum. Petrus. Putas ne
uir iste uen̾abilis lib̾tinus de qͦ dot

Expanded text:
peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanpeccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsissns, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et humilitas discipuli magistra fieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertuli. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR. Putasne vir iste venerabilis Libertinus, de quo tot
Abbreviated transcription (Latin):
tionem uarres: Gregorius. Est pla¬
ne. S si sit qͥ uelit imitari: ignoro.
Ego euim uͥtutem pacientie signis ⁊
intracłis maiorem eredo. Quadam nã¬
qr die is qͥ post ueñabił honorati exitu
mouasf̾ii regimen tenebat ⁊ contͣ eũdẽ
exarsit. ita ut in eum manib excedẽt.
Et qͥa uͥgam qua eiumn ferire posset mi¬
nume iuenit: comp̃lienso scabello sub¬
pedaneo ei capud ⁊ faciem tutudit.
tiualib. liberainus ad lectum albis ne¬
uit : oratõnem sibi humiłr petiit. Sei¬
ens uͦ ille qͣntũ a cuctis honoraretur:
qͣntũ. ꝓ diligẽtur: ꝓ iuiria qͣm ingesse¬
rat recedẽ eum ex monast̾ĩo uelle pu¬
tasbat: atq reqͥsiuit dicens. lbiiusire
Cui ille respondit. Mlonasfii causa cõ¬
sticuta est pater. qmͣ decliuare neq̃o:
qͥa hestũo die me hodie iturũ ꝓmisi:
ubi ire disposui. Tune ille a fondo cordis
considãns asꝑitatem ⁊ duriciam suã:
huimilitatẽ ⁊ pactentiam lib̾tini: ex le¬
cto ꝓsiliuit: pedes lib̾tini denuit: se

Expanded text:
plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, tinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc ire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se
Abbreviated transcription (Latin):
fauetis homini poeius qͣm ueritati.
Ego ꝑsonam ñ accipio: ut deferam
ueritati. Ad ħ ũbum substomacans
amen: seluit᷑ cõuentꝰ. Tali ille mul¬
tatꝰ caucerio firgam meditat᷑: ĩ famiͤ
atq inhonorus fore ũ sustmiẽs. Et cõ¬
tuuo sua tollens exibat: cuni ecce su¬
bita correptꝰ infirmitate sistit gͦdum:
uiribq deficiens eodem loco iactat se
suꝑ solum hauelus ⁊ fessus. Forte inci¬
dens mid loci uagabundus insauꝰ offẽ
te teneri: et neq ꝓced̾e neq redite
per insañ corripuit eũ qui sanis acqͥ¬
esc̃e noluit consiliis. sens ator. Et
Eadem hora accit᷑ ep̃c agnoscit᷑ ueri¬
tas. abicit᷑ error. cõfessus reatum ab¬
soluit᷑. pecit uiaticũ: dat᷑ recõciliatis
⁊ uno pene momento ꝑfidia ore ab¬
dicatur. ⁊ morte diluit᷑. Ita iuiran¬
tib eunctis sub om̃i cełitate cõpletꝰ:
sermo malachye. et scͥpture parit̾
dicentis: qr uexatõ dat intellectũ au

Expanded text:
favetis homini potiusquam veritati; ego personam non accipio, ut deseram veritatem. » Ad hoc verbum substomachansAmen, » solvitur conventus. Tali ille inustus cauterio, fugam meditatur, infamis atque inhonorus fore non sustinens. Et continuo sua tollens exibat, cum ecce subita correptus infirmitate, sistit gradum, viribusque deficiens, eodem loco jactat se super solum anhelus et fessus. Forte incidens in id loci vagabundus insanus quidate teneri, et neque procedere, neque redire per insanum corripuit eum, qui sanis acquiescere noluit consiliis sensatorum. Et Eadem hora accitur Episcopus, agnoscitur veritas, abjicitur error. Confessus reatum absolvitur, petit Viaticum, datur reconciliatio: et uno pene momento perfidia ore abdicatur, et morte diluitur. 683 Ita mirantibus cunctis, sub omni celeritate completus est sermo Malachiae, et scripturae pariter dicentis quia vexatio dat intellectum au
Abbreviated transcription (Latin):
oc cenobium de quo loqͥmut in
init̃o sue fundatõis aliqͣnto tem¬
poris ui maxima egestate. ⁊ penuria exti¬
tit : ut monens eos ꝑbaret dñs. et ꝓban¬
do impleret᷑ in eis illd̾ uiri sapientis. Dẽ
qd applicitum tͥ fuerit fili accipe. ⁊ in do¬
lore sustine : ⁊ in humilitate tua patien¬
tiam habe ⁊ qm̃ in igne ꝓbat᷑ aurum ⁊¬

Expanded text:
Hoc coenobium de quo loquimur, in initio suae fundationis aliquanto tempore in maxima egestate et penuria exstitit, ut monens eos probaret Dominus, et probando impleretur illud in eis viri sapientis: Omne quod applicitum tibi fuerit, fili, accipe, et in dolore sustine, et in humilitate tua patientiam habe, quoniam in igne
Abbreviated transcription (Latin):
malo q̃d fac̃̾e cogitabant: ac denuo cregit
ad pacẽ confusos qͥdem. ⁊ stupefactos in
alios pacti eq̃ p̃uaricatores riuus affuit:¬
officiosissime miro mͦ su obiectu eua eu¬
ans molimina impioꝵ. Imbres ñ erant:
ñ illuuies aquarũ. ñ eursus nubiũ: ñ
liq̃factõ niuiũ cũ subito fẽs÷ in fluuiũ
magñ. qͥ riuulus erat: ⁊ ruius ibat ⁊ ĩ¬
tum escebat ĩundans: ⁊ negans om̃ino¬

Expanded text:
malo quod facere cogitabant: ac denuo coegit malo quod facere cogitabant: ac denuo coegit ad pacem, confusos quidem et stupefactos in alios, pacti aeque praevaricatores, rivus officiosissime adfuit, miro modo objectu sui evacuans molimina impiorum. Imbres non erant, non illuvies aquarum, non concursus nubium, non liquefactio nivium: cum subito factus est in fluvium magnum, qui rivulus erat: et rivus ibat, et intum
Abbreviated transcription (Latin):
minor ministĩi qͥdem efficiencia seq̃¬
ret᷑ nichilonunꝰ tñ ad malachyã et
ad oꝑa eius ille merito respexisset
eui amica puritas. eui familiaris
simplincitas cuiꝰ iusticie ÷ de intẽ¬
tõne pensare opus: ⁊ de occłi qͣlita¬
riit malachyam: pauꝑ sibi .s. diues
ꝑ auꝑib erat. Pater orphanor. mari¬
tus uduar̃: patͦnus extitit opprelłoꝵ.
hilaris dator. petitor rarꝰ: acceptor
uerecũdus. Pacis reform ande uit
discordantes fuit illi eura maxia: ⁊
esficatia multa. Quis eq̃ puis ad cõpati¬
endun. ad subueniendũ ꝓmptꝰ: ad cor¬
ripiendũ liber: Nam ⁊ zelans erat. nec
deerat sciencia ⁊ eli ip̃iꝰ mod̾atͥe. Et qͥdẽ
infirmis infirmꝰ. s nichilominꝰ potentib
poteris: suꝑb̾ resistebat. tyrannos ũbabat.
regĩs magist̃ ac pͥncipũ. Ip̃e ÷ qͥ regi oran¬
do uisũ ⁊ malignitati tulit. ⁊ hunulra¬
to resticuit. Ip̃e qͥ ꝑacis qͣm fec̾at uiola¬
tores sp̃mi erroris traditos frustratꝰ ÷ ra

Expanded text:
i ministerii quidem minor efficientia sequeretur, nihilominus tamen ad Malachiam et ad opera ejus ille merito respexisset, cui amica puritas, cui familiaris simplicitas: cujus justitiae est de intentione pensare opus, et de oculi qualitariit Malachiam? Pauper sibi, sed dives pauperibus erat. Pater orphanorum, maritus viduarum, patronus exstitit oppressorum. Hilaris dator, petitor rarus, acceptor verecundus. Pacis reformandae inter discordantes fuit illi cura maxima, et efficacia multa. Quis aeque pius ad compatiendum, ad subveniendum promptus, ad corripiendum liber? Nam et zelans erat, nec deerat scientia, zeli ipsius moderatrix. Et quidem infirmus infirmis, sed nihilominus potentibus potens, superbis resistebat, tyrannos verberabat, regum magister ac 1047 principum. Ipse est, qui regi orando visum et malignanti tulit, et humiliato restituit. Ipse est, qui pacis quam fecerat violatores, spiritui erroris traditos, frustratus est in
Abbreviated transcription (Latin):
ertꝑe de manu p̃uaricatoris ⁊ iniqͥ. Et eo
die cum nocte seq̃nti: in oratõe et ieiuinio
ꝑstitert̃. Perlatum ad regem quid fieret:
⁊ magis induratum ÷ cor eius inde. unde
emolliri debuerat. Init fugam: ueritus
homo carualis. ne si ꝓpe remaneret oratõ¬
nis ñ poss sustin̾e uircutem: quasi u erb̃
uł absconditũ ñ inueniat: uel ñ ꝑueniat
at a facie arcus:. Quo ibis a sp̃u dei qui eã
portat: ⁊ quoa facie eius fugies: Qeniq fu¬
gientem insequit᷑: inuenit latitantem.
Erisq cecus ⁊ ñ uidens ut melius uideas

Expanded text:
eripere de manu praevaricatoris et iniqui. Et ea eripere de manu praevaricatoris et iniqui. Et ea die cum nocte sequenti in jejunio et oratione perstiterunt. Perlatum ad Regem quid fieret; et magis inde induratum est cor ejus, unde emolliri debuerat. Init fugam, veritus homo carnalis, ne si prope remaneret, orationis non posset sustinere virtutem. Quasi vero vel absconditum non inveniat, vel non perveniat as a facie arcus? Quo ibis a Spiritu Dei, qui eam portat, et quo a facie ejus fugies? Denique fugientem insequitur, invenit latitantem: erisque caecus et non videns, ut melius videas
Abbreviated transcription (Latin):
quem rex eque reuereret᷑. Nec iin¬
merito ut post apparuit. Pani ⁊ fẽm
securum ⁊ minime iam cauentẽ sibi
captum trusit in uincła: odio autiqͦ
captꝰ plus ip̃e. Reqͥrit᷑ homo a suis de
manu mediatoris: nec enĩ aliud ami¬
ci expectabant qͣm mortem. Quidface¬
ret Malachyas: Non ÷ qd̾ possit nͥ ut re¬
currat ad suum illd̾ solicum unicũq
refugium. Congͣgato excitu forti ni¬
nuis turba Magna discipłoꝵ suoꝵ adit
hominem. reqͥrit uinctũ: ⁊ negat᷑. Et
et contͣ me: et contͣ te ip̃m pactum p̃¬
uaricans. Si dissimłas tu: s ñ exo. Ere¬
didit se homo fidei mee. si contingat
mori ꝑdidi eum: ego reus sanguinis eiꝰ.
Quid tibi uisum ÷ me ꝓdicorem. te p̃ua¬
ricatorem consticuere. Nouerisme
donec lib̾et᷑ nichil gustaturum: sec
neq istos. Sic locutus intrat eccłam dũi om¬
nipotentem siuis suoꝵq antiis gemitib in¬
ter pellat: ut iniuste addictũ dignetur

Expanded text:
quem Rex aeque revereretur. Nec imquem Rex aeque revereretur. Nec immerito, ut post apparuit. Nam factum securum, et minime jam caventem sibi, captum trusit in vincula, odio antiquo captus plus ipse. Requiritur homo a suis de manu mediatoris: nec enim aliud amici exspectare quam mortem. Quid faceret Malachias? Non est quod possit, nisi ut recurrat ad suum illud solitum unicumque refugium. Congregato exercitu forti nimis, turba magna discipulorum suorum, adit hominem, requirit vinctum; negatur. Et et contra me, et contra te ipsum, pactum praevaricans: si dissimulas tu, sed non ego. Credidit se homo fidei meae: si contingat mori, ego prodidi eum, ego reus sanguinis ejus. Quid tibi visum est me proditorem, te praevaricatorem constituere? Noveris me, donec liberetur, nihil gustaturum, sed neque istos. » Sic locutus, intrat ecclesiam: Deum omnipotentem suis, suorumque anxiis gemitibus interpellat, ut injuste addictum dignetur
Abbreviated transcription (Latin):
tis altͥus ecus fide ⁊ iuramento uerum
illi qͥb añ par fracta fuit. iniurie me¬
mores: neglecto pacto ⁊ p̃cepto Malachye
tͣctauert̃ de uice reddenda. Et conggati
om̃s inuũ ibant ut imꝑatos p̃oceuparent
redderent q in caput eoꝵ malum qd̾ sibi
ip̃i fac̾r cogitassent: et magno flimune
sunt. Ñeq enum fluuiolus iam s plane
fluuius ingens apparuit: ubiq sui tͣnsire
uolentib tusitum negans. Mirari om̃s
tm̃ nunc esse. tantillum aute hac fuisse
scientes: et loqui uit̾ se. uñ mundat᷑o hec
ꝓrune fuisse meminimus. Et si multum
ut operiret terram. sata ⁊ prata per¬
datum. Ita ⁊ hii ĩꝑfecto negotio ad sua eq̃
minũ qui comp̃hendit sapientes in astu¬
cia sua: et confringens cornua pceoꝵ sub¬
limauit cornu xp̃i sui.
liqͥs de nobilib infensuᷤ regi recõ¬
ciliatꝰ ÷ ꝑ mañ Malachie. Nec.łł.
regis satis fidebat ille ut pacem cũ eo
faceret: nisi mẽdiante Malachya. aut

Expanded text:
tis altrinsecus fide et juramento. Verum tis altrinsecus fide et juramento. Verum illi, quibus ante pax fracta fuit, injuriae memores, neglecto pacto et praecepto Malachiae, tractaverunt de vice reddenda. Et congregati omnes in unum, ibant ut imparatos praeoccuparent, redderentque in caput eorum malum, quod sibi ipsi facere cogitassent. Et magno flumine,sunt. Neque enim jam fluviolus, sed plane fluvius ingens apparuit, ubique sui transire volentibus transitum negans. Mirari omnes tantum nunc esse, tantillum antehac fuisse scientes, et loqui inter se: « Unde inundatio haec? oxime fuisse meminimus. Et si multum ut operiret 684 terram, sata et prata perdatum. » Ita et hi infecto negotio, ad sua aeque eum, qui comprehendit sapientes in astutia sua, et confringens cornua peccatorum, sublimavit cornu christi sui. 60. Aliquis de nobilibus infensus Regi, reconciliatus est per manum Malachiae. Nec enim Regi satis fidebat ille, ut pacem cum eo faceret, nisi mediante Malachia, aut
Abbreviated transcription (Latin):
pacem insequiñ desistebant: ad perden¬
dum eos. Et ecce sp̃e mendax inore qͣ¬
dam uiroꝵ: qui eos deciꝑet. Et occurr̃t
illis iniua uiri ñciantes factam ir rup¬
tionem int̾ras ip̃oꝵ ab auersariiᷤ. iu
ore gladii consinm oĩa et diripibona
coꝵ: uxores quoq ac liberos tolli ⁊ abdu¬
ci. His auditis u̾bis: reuersi sunt festi¬
nant᷑. Sequebant᷑ ultum pͥmos: que
irent aut qͥd accid̾at nescientes. Nec
eium om̃s audierant uiros loq̃ntes.
Cumq ueuissent et inuenissent neh̾
hor que uontiata erant confusi suut:
dep̃hensi in malici a sua. Et cognouer̃t
spũi erroris se cͣdicos ꝓxt̾ muintium Mala¬
chye quem deceꝑunt: et nomen ip̃iꝰ qd
sp̃uert̃. Porro ep̃e audiens frustͣtos pro¬
ditores inunqͥtate sua quã cogitauerãt.
cum gaudio remeauit ad malachyam
ne paceni esse tubatam. nactus
oportunum tempus pacem ꝑ semet ĩ¬
ter ipõs de nuo reformare eurauit. et
firmare reformatam: clatis et recep¬

Expanded text:
pacem, insequi non desistebant ad perdenpacem, insequi non desistebant ad perdendum eos: et ecce spiritus mendax in ore quorumdam virorum, qui eos deciperet. Et occurrerunt illis in via viri, nuntiantes, factam irruptionem in terras ipsorum ab adversariis: in ore gladii consumi omnia, et diripi bona eorum, uxores quoque ac liberos tolli et abduci. His auditis, reversi sunt festinanter. Sequebantur ultimi primos, quo irent, aut quid acciderat, nescientes. Nec enim omnes audierant viros loquentes. Cumque venissent, et invenissent nihil horum quae nuntiata erant, confusi sunt, deprehensi in malitia sua. Et cognoverunt spiritui erroris se traditos propter nuntium Malachiae quem deceperunt, et nomen ejus quod spreverunt. Porro episcopus audiens frustratos proditores in iniquitate sua quam cogitaverant, cum gaudio remeavit ad Malachiam,ne pacem esse turbatam, nactus opportunum tempus, pacem per semet inter ipsos denuo reformare curavit, et firmare reformatam, datis et recep
Abbreviated transcription (Latin):
Et ille. Aeqͥesco. s si me ñ audierĩt:
scito me ad tuã pat̾uutatem appella¬
t᷑um. Subridens maladiyas: fiat
ad inuicem. fide huc uide dara pax
stabilit᷑: et sic dunisit eos. Sit pars
una uidons hostes fc̃os securos. in¬
paratos eẽ. quippe qui pace fc̃a ma¬
li nichil suspicarentur: loq̃bant᷑
mutuo et dicebat homo ad ꝓrimũ
suum. Quid uolumꝰ fac̃e: Hictoria
p̃ ianib÷ : et ultõ de inimieis. Et
ceꝑe insequi illos. Innotuit ep̃o qd̾ fiebat.
et accurrens conueuit ducem illor suꝑĩ
iquitate et dolo: s spretus ab illo ẽ. In uo¬
cauit nouen malachye aduersus eum:
factores nr̃os. quos deus tͣoidit in nianus
nr̃as: Et recordatꝰ uerbi sui ep̃c qd̾ ha¬
buerat cum malachya. flens et eiulãs
ut facerem bonum ⁊ si malum. et ecce
perine om̃s illi in corpore: isti in ani¬
ma pereunt. Multa in hunc modum
loq̃batur lamentans et plangens: et
Mala chẏam aduersus malignantes.
Interum uero impii eum qͥb feoerant

Expanded text:
» Et ille: « Acquiesco, sed si me non audierint, scito me ad tuam Paternitatem appellaturum. » Subridens Malachias: « Fiat, ad invicem; fide hinc inde data, stabilitur pax: et sic dimisit eos. At pars una videns hostes factos securos, imparatos esse, quippe qui pace facta mali nihil suspicarentur, loquebantur mutuo, et dicebat homo ad proximum suum: « Quid voluimus facere? Victoria prae manibus est, et ultio de inimicis. » Et coepere insequi illos. Innotuit episcopo quod fiebat; et accurrens convenit ducem eorum super iniquitate et dolo, sed spretus ab illo est. Invocavit nomen Malachiae adversus eum, factores nostros, quos Deus tradidit in manus nostras? » Et recordatur verbi sui episcopus, quos habuerat cum Malachia, flens et ejulans, ut facerem bonum, et non malum; et ecce per me omnes, illi in corpore, isti in anima pereunt! » Multa in hunc modum loquebatur lamentans et plangens, et Malachiam adversus malignantes. Interim vero impii cum quibus fecerant
Abbreviated transcription (Latin):
rant clarius exꝑm̃e ñ pot̾ant. It̾ea mathe¬
quo eementũ repꝑuint: quo diminuto
et eiecto. urue dorsum marmorze con
festim apparuit. Hinc ergo grorta letici¬
a magis ac magis infodere. uetemq uĩ¬
cturam caleis impositam quadam cum
asciola rumꝑe ⁊ dissipare: fragmẽtaq¬
eiõe ñ tardabant. Quib eiectis forisq

Expanded text:
rant, clarius exprimere non poterant. Interea Matthaequo caementum reperit; quo diminuto et ejecto, urnae dorsum marmoreae statim apparuit. Hinc ergo exorta laetitia, magis magisque infodere, veteremque juncturam calce colligatam quadam cum asciola rumpere ac dissipare, fragmentaque non tardabant ejicere. Quibus ejectis foris,
Abbreviated transcription (Latin):
tib regendis. uł cohibendis. censure di¬
ligentia: ⁊ circonspectõ multa. Honen
ita õib intendebat ut se solũ ex ponert
solũ cure exciꝑet gñali. Erat ⁊ sui solli¬
citus. se ipm̃ custodiebat. Ita deniq totꝰ
suus. ⁊ totꝰ õium erat: ut uͦ caritas a
custodia sui: uͭ ꝓpͥetas ab utilitate cõ¬
muni eum impedire uł retardare ĩ
aliqͦ uudẽt᷑. Si uideres hoĩem meduis
ĩmersũ turbis. ⁊ miplicitũ euris. d¬
ceres patͥe natũ. ñ sibi. Si uides hoĩe¬

Expanded text:
tibus regendis vel cohibendis, censurae ditibus regendis vel cohibendis, censurae diligentia, et circumspectio multa. Non enim ita omnibus intendebat, ut se solum exponeret, solum curae exciperet generali. Erat et sui sollicitus. Seipsum custodiebat. Ita denique totus suus, et totus omnium erat, ut nec charitas a custodia sui, nec proprietas ab utilitate communi eum impedire vel retardare in aliquo videretur. Si videres hominem mediis immersum turbis, et implicitum curis, diceres patriae natu
Abbreviated transcription (Latin):
tõe inumicoꝵ: cũ tñ ess suauis ⁊ mitis
⁊ multe misericordie õib. necessitatẽ
pacientib. Qͥ qͥsi unꝰ õĩũ ꝑens uiuebat
om̃ib. qͣsi gallina pullos suos sic foue¬
bat om̃s: ⁊ ĩuelam̃to alar̃ suarũ pro¬
tegebat. Non sexus. ñ etas :ñ condicõ
dicernebatur aut ꝑsona: de erat neni
ni expanso gͣmio pietatis. De qͥcumq tͥ¬
bulatõe clamaretur ad eũ ꝓpͥam repu¬
tabat. nͥ qd̾ in sua patiens. in aliena com¬
patiens erat: płimq ⁊ impatiẽs. Honqͣ si¬
qͥdem repletꝰ zelo ꝓ altis in alios moueba¬
t᷑: ut eripiens inopes. ⁊ repͥmens fortes.
illdꝰde psalmo: irascimini ⁊ nolite pec¬
care. Non ira illi s ip̃e animo dũ abatut
Erat suimet potis. Sane uictor sui: ica
suꝑari ñ pot̾at. Ira eius: in manu eius.
uocata ueniebat: exiens ñ erumpens
nutu: ñ impetu ferebatur. Non ure¬
tur illa: s utebat᷑. Magna illi tamin
ħ qm in cunctis utͥusq hominis sui mo¬

Expanded text:
itis, et multae misericordiae omnibus necessitatem patientibus? Qui quasi unus omnium parens, vivebat omnibus; quasi gallina pullos suos, sic fovebat omnes, et in velamento alarum suarum protegebat. Non sexus, non aetas, non conditio discernebatur, aut persona: deerat nemini, expanso omnibus gremio pietatis. De quacunque tribulatione clamaretur ad eum, propriam reputabat: nisi quod in sua patiens, in aliena compatiens erat, plerumque et impatiens. Nonnunquam siquidem repletus zelo, pro aliis in alios movebatur, ut eripiens inopes, et reprimens fortes, illud de psalmo: Irascimini, et nolite peccare , non ira illi, sed ipse animo dominabatur. Erat suimet potis. Sane victor sui, ira superari non poterat. Ira ejus in manu ejus. Vocata veniebat, exiens, non erumpens; nutu non impetu ferebatur. Non urebatur illa, sed utebatur. Magna illi tam in hoc, quam in cunctis utriusque hominis sui mo