comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
LII FESTINAÑ Ad MOÑ¬
ad cęlestia et suꝑna desiderant:
alii terrenis fecibus inhiantes.
fundamenta non habent ueritatis. Si
quis habet animam uirginalem. et
amaitor.ẽ. pudicitię. nesi abit me¬
diocribus est contentus. qui cito ex¬
olescunt. et exorto caumate are fi¬
unt: sed ꝑfectas uirtutes sequitur
ut lumen habeat sempit̾num. Illa
studeamus discere interris : quorum
noticia ꝑseuerat incęlis. Nemo renun¬
ciaturus scło. bene potest uende quȩ¬
ñ contẽpsit. Xp̃m sequi cupiens: si
habes inpotestatem rem tuã uende.
Si non habes: magno honere lib̾atꝰ es
Totum enim dõ dedit: quiseipsum ob¬
tulit. Facile contẽpnit omĩa: qui
se semꝑ cogitat eẽ moriturũ. Freqͣn¬
ter inpudicos senes. aetas laseiua
condempnat. Subito calor longo
uicit tempore : quia multi diu ui¬
uendo portant funera sua. et quasi
sepulchra de albata plena sunt ossib
mortuorum. Beatus quidiuinas scrip¬
turas legens. uerba uerait inoꝑa: et
nudam crucem nudus sequens. puris

Expanded text:
lii festinant ad coelestia, et superna desiderant, alii terrenis faecibus inhiantes, fomenta non habent veritatis. Si quis habet animam virginalem, et amator est pudicitiae, non debet mediocribus esse contentus, quae cito exolescunt, et exorto caumate arefiunt: sed perfectas virtutes sequatur, ut lumen habeat sempiternum. Illa studeamus discere in terris, quarum notitia perseveret in coelis. Nemo renuntiaturus saeculo, bene potest vendere quae contempsit. Christum sequi cupiens, si habes in potestate rem tuam, vende: si non habes, magno onere liberatus es. Totum enim Deo dedit, qui se ipsum obtulit. Facile contemnit omnia, qui se semper cogitat esse moriturum. Frequenter impudicos senes aetas lasciva condemnat. Subitus calor longo vincit tempore. Quia multi diu vivendo portant funera sua, et quasi sepulcra dealbata plena sunt ossibus mortuorum. Beatus qui divinas Scripturas legens, verba vertit in opere: et nudam crucem nudus sequens, puris
Abbreviated transcription (Latin):
lasseris. aut moram faciendo obdormi¬
as. Illi aliorum debent ẽẽ doctores.
qui speciem conuersationis suȩ multo
temprei didicerunt: qui omĩum fue¬
runtpimi ut primi omĩum fiereq
Quos nec eserits̃ adeo sataritas aliqͣndo

Expanded text:
lasseris, aut moram faciendo obdormilasseris, aut moram faciendo obdormias. Illi aliorum debent esse doctores, qui speciem conversationis suae multo tempore didicerunt, qui omnium fuerunt minimi, ut primi omnium fierent. Quos nec esuries, nec saturitas aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
tatorum canes: et cogitet quomͦ frequen¬
ter inmedia tranquillitate securi lu¬
bricis uitiorum sordibus obruam᷑ quan¬¬
taque uenenata animantia desertum
huius scłi nutriat. Si negociatores huiꝰ
scłi multa ꝑicula sustinent. ut ad incer¬
tas ꝑueniant ꝑiturasq diuitias. si ser.¬
uent breui tempre qđ multis ꝑiculis
cum discrimine animȩ et corporis quȩ¬
sierunt: quid xp̃i negociatori facien¬
dum ẽ. qui uenditis om̃ib querit p̃cio¬
sissimam margaritam. qui totis substan¬
tię suȩ opib uenditis emit agrum in quo
repperiet thesaurũ. quẽ nec fur nec latro
possit auferre : quicumq monachus esse
uult. ñ uidentis habeat curam. ñ rei fami.¬
liaris. sed animȩ suę sordes abluat. uili.¬
mentis eius inditia sint uilis tunica: con¬
temptum scłi p̾bet Caue ne sine due¬
tore ingrediaris uiam quã numquam
ingressus es: ne in partem alterã deli.¬
nans. errorem patiaris. Plusq aut minꝰ¬
ne ambules quam necesse ẽ: ne currens

Expanded text:
tatorum canes. Et cogitet quomodo frequenter in media tranquillitate securi, Libycis vitiorum syrtibus obruamur, quantaque venenata animantia desertum hujus saeculi nutriat. Si negotiatores hujus saeculi multa pericula sustinent, ut ad incertas perveniant periturasque divitias, et servant brevi tempore quod cum multis periculis, cum discrimine animae et corporis quaesierunt: quid Christi negotiatori faciendum est, qui, venditis omnibus, quaerit pretiosissimam margaritam: qui totis substantiae opibus venditis, emit agrum, in quo reperiat thesaurum, quem nec fur nec latro possit auferre? Quicumque monachus esse vult, non suae gentis habeat curam, non rei familiaris, sed animae suae. Sordes vestitis indicia sint: vilis tunica contemptum saeculi probet. Cave ne sine doctore ingrediaris viam, quam numquam ingressus es, et in partem alteram declinans errorem patiaris, plusque aut minus ambules quam necesse est, et currens
Abbreviated transcription (Latin):
S qualida capitis horrore et inculta cęsa¬
ries. sed ccput tuũ xp̃s est. Infinita here¬
mi uastittis terret: sedtu in partidiso
mente de am̃bula. Quotiescumq illuc
cogititione transcenderis. toties in here
mo ñ eris. Scabra sine balneis attrait᷑
cutis : sed qui in xp̃o semel lotus ẽ ñ illi
necesse ẽ. iterum lauarae. Et ut breuit᷑
ad cuncta apłm audias respondentem.
Non sunt condigne passiones huius tẽpr̃is.
ad futuram głam quȩ reuelabitur in nob̾.
Delicatus miles es. si et hic uis gaudere
in scło et postea regnare cum xp̃o. hono¬
ra patrem tuũ: sed site auero patre
ñ separat. Tamdiu scias sanguinis copu.¬
lam. quãdiu ille suũ nouerit creatorẽ.
Dolendum ẽ. non querere homines bona
aeterna quȩ certa sunt. et sꝑare incer¬
ta tempralia quę multos non habere
uideas. et cum habuerint ꝑdidisse. Qđ
si dixerit quis cui dimitto tantas diuitias :
Respondeo. Xp̃o qui mori non potest. Quẽ

Expanded text:
Squalido capitis horrore, et inculta caesaSqualido capitis horrore, et inculta caesaries, sed caput tuum Christus est. Infinita eremi vastitas terret, sed tu in paradiso mente deambula: quotiescumque illuc cogitatione transcenderis, toties in eremo non eris. Scabra sine balneis attrahitur cutis, sed qui in Christo semel lotus est, non illi necesse est iterum lavari: et ut breviter ad cuncta Apostolum audias respondentem: Non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis . Delicatus miles es, si hic vis gaudere in saeculo, et postea regnare cum Christo. Honora patrem tuum, sed si te a vero Patre non separat: tamdiu scito sanguinis copulam, quamdiu ille suum noverit creatorem. Dolendum est non quaerere homines bona aeterna, quae certa sunt, et sperare in incerta temporalia, quae multos non habere videas, et cum habuerint perdidisse. Quod si dixerit quis, cui dimitto tantas divitias: respondeo, Christo qui mori non potest. Quem
Abbreviated transcription (Latin):
contẽptus. ibi frequens in iuria. ubi
autem in uria: ibi et indignatio
Ubi indignatio. ibi requies nulla. ubi
requies non ẽ. ibi mens apposito sẽpe
ꝓducitur. ubi autẽ ꝑ inquietudinem
Uliquid aufertur exstudio minus
ꝑfectum non potest dici. exhac subputatio¬
ne. Illa sũma noscitur monachũ ꝑfectũ
in patria sua eẽ non posse. ꝑfectum autẽ
nolle eẽ delinquere est. O desertum xp̃i
floribus uernans. o solitudo inqua illi
nascuntur lapides. Dequib in apocalipsi
ciuittis regi magni extruitur. O heremꝰ
familiciri dõ gaudens. Qͥd agis monachȩ
inscło. qͥ maior es mundo: quam diu te
tectorum umbrȩ p̃munt. quã diu infi.¬
mus harum urbium carcer includit :
pauꝑtatem times. Sed betitos pauꝑes
xp̃s appellat. Labore terreris: Sedne.¬
mo athleta sinẽ sudorib coronatur. De
cibo cogitas. sed fides famem non sentit.
Et suꝑ nudam metuis humũ. exesa ieiu¬
niis m̃bra collidere. sed dñs tecũ iacet.

Expanded text:
contemptus, ibi frequens iniuria; ubi contemptus, ibi frequens iniuria; ubi autem iniuria, ibi et indignatio; ubi indignatio, ibi quies nulla; ubi quies non est, ibi mens a proposito saepe deducitur; ubi autem per inquietudinem aliquid aufertur ex studio, minus perfectum non potest dici. Ex hac supputatione illa summa nascitur, monachum perfectum in patria sua esse non posse. Perfectum autem nolle esse, delinquere est. O desertum Christi floribus vernans! O solitudo in qua illi nascuntur lapides, de quibus in Apocalypsi civitas magni regis exstruitur. O eremus familiari Deo gaudens! Quid agis, monache, in saeculo, qui major es mundo: quamdiu te tectorum umbrae premunt, quamdiu fumosarum urbium carcer includit. Paupertatem times, sed beatos pauperes Christus appellat. Labore terreris, sed nemo athleta sine sudoribus coronatur: de cibo cogitas, sed fides famem non sentit: et super nudam metius humum exesa jejuniis membra considere, sed Dominus tecum jacet.
Abbreviated transcription (Latin):
parentib obsequendum. sed qͥcume.
eos supra xp̃m amat ꝑdet animã suã.
acile rumpit hȩc uincula amor xp̃i
et timor gehennȩ. Gladium tenet
hos ut mẽ ꝑimat: et ego delacrimis
matris cogitabo  Ariẽs iste pietatis
quo fides quatitur: euangłii retunden¬
dus ẽ mucrone. Mater mea et frẽs
mei hii sunt qui faciunt uolunttitem
patris mei qui incęlis est. Si credunt
in xp̃o faueant michi ꝓ eius nomine
pugnatõri. si noncredunt mortui se¬
peliant mortuos suos. Ad uersarius nr
tamquã leo rugiens aliquẽ deuorare
tu frondose arboris tectus umbraculo
Compellit libido ut habitant et inme.
uiolem. Persequitur me inquã hostis
cui nomina mille. et mille nocende suns¬
artes. et ego infelix uictorem me puta¬
bo dum capior: Perfectus seruus xp̃i
fore dõ pollicitus sit. ante eũ mentitꝰ.
Os autẽ qđ m̃titur. occidit animam.
Monachus insua patria ñ habet honorẽ.
et ubi honor ñ est. ibi contẽptꝰ ẽ ubi

Expanded text:
parentibus obsequendum, sed quicumque parentibus obsequendum, sed quicumque eos supra Christum amat, perdet animam suam. Facile rumpit haec vincula amor Christi, et timor gehennae. Gladium tenet hostis, ut me perimat, et ego de lacrymis matris cogitabquo fides quatitur, Evangelii retundendus est mucrone: Mater mea et fratres mei hi sunt qui faciunt voluntatem Patris mei qui in coelis est . Si credunt in Christo faveant mihi pro ejus nomine pugnaturo: si non credunt, mortui sepeliant mortuos suos. Adversarius noster tamquam leo rugiens aliquem devorare tu frondosae arboris tectus umbraculo risto, conpellit libido, ut habitantem in me uiolem, persequitur me, inquam, hostis, cui nomina mille, mille nocendi artes; et ego infelix victorem me putabo dum capior. Perfectus servus Chrisfore Deo pollicitus sit ante, mentitur: os autem quod mentitur occidit animam . Monachus in sua patria non habet honorem, et ubi honor
Abbreviated transcription (Latin):
eum: neq luna ꝑ noctem. Qd facis
monachȩ in paterna domo : ubi uallũ.
ubi fossã. ubi hiemps acta subpellib:
ecce decȩlo tuba canet. ec ce cũ nubib
debellaturis orbem imꝑator armat᷑
aegreditur. Ecce bis acutus gladiuᷤ
ex regis ore ꝓcedens obuia queq me¬
tet et tu decubili ad aciem. de um¬
bra egrederis adsolem: corpus ad¬
suetum tunica. Iuricȩ onus ñsuffert.
Caput oꝑtum linteo galeam recusat:
molles ocio manꝰ duris ex asperat ca¬
pulis et ideo licet sparso crine et
scissis uestib ubera quib nutrierat
mater ostendat᷑. licet in limine pater
iaceat ꝑcalcto ꝑge patre siccis
oculis aduexillum crucis uola. Pie¬
tatis genus ẽ in hac re eẽ crudelem.
Teniet postea dies quo uictor reuer¬
uir fortis coronatus incedas. Tunc
municipatum cum paulo capies. tunc
parentibus eiusdem ciuitatis ius pe¬
tis. Tunc et ꝓme rogabis qui ut uin¬
ceres incitabis. Scriptura pręcepis

Expanded text:
eum, neque luna per noctem. Quid facis, eum, neque luna per noctem. Quid facis, monache, in paterna domo, ubi vallum, ubi fossa, ubi hiems acta sub pellibus? Ecce de coelo tuba canit, ecce cum nubibus debellaturus orbem imperator armatus egreditur. Ecce bis acutus gladius, ex regis ore procedens obvia quaeque metit, et tu de cubiculo ad aciem, de umbra egrederis ad solem. Corpus assuetum tunicae, loricae onus non suffert. Caput opertum linteo galeam recusat, molles otio manus durus exasperat capulus, et ideo scissis uestibus ubera, quibus nutrierat, mater ostendat, licet in limine pater iaceat, per calcatum perge patrem, siccis oculis ad uexillum crucis uola! pietatis genus est in hac re esse crudelem. Ueniet postea dies, quo uictor reuerelestem uir fortis coronamunicipatum cum Paulo capies, tunc cum parentibus ejusdem civitatis jus petes. Tunc et pro me rogabis, qui ut vinceres incitavi. Scriptura praecepit
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝓdẽ oleum ñuesci. et molestias
quasdam difficultatesq ciborum que¬
rere. Carice. piper. nuces. palmarum
fructus. simila mella pastatia torta
hortorũ cultum uescatur: ut cibaria
ñ uescamur pane. Alios ferunt cont᷑
rerum hominũq naturam aquam
ñ bibere nec uesci panem. sed sorbiti¬
unculas delicatas contrita holera
bitarum quȩ succos. ñ calice sorbere
sed conca. Fortissimum ẽ ieiunium
panis et aqua. Sed quia głam non
habet et om̃s depane et aqua uiuimꝰ:
quasi publicum et cõmune ieiunium
hominum aucuperis: ne offensam
dĩ popłorum laude commutes. Si
adhuc inquit apłs hominib placerẽ:
xp̃i seruus non ec̃m. Desiit placere
hominib : qui seruus factus ẽ xp̃i.
Perbonam et malam famã adextris et
a sinistris: Xp̃i miles graditur nec lau¬
de excollitur. nec uituꝑatione fran¬
gitur. Nondiuitiis tumet ñ contra-
hitur pauꝑtate a et leticia n contẽp¬
net et tristiciam. Sol ꝑdiem ñ urit

Expanded text:
Quid prodest oleam non vesci, et molestias Quid prodest oleam non vesci, et molestias quasdam difficultatesque ciborum quaerere: caricae, piper, nuces, palmarum fructus, simila, mella, pistacia, tota hortorum cultura vescatur, ut cibario non vescamur pane. Alios fer contra rerum hominumque naturam aquam non bibere, nec vesci pane, sed sorbitiunculas delicatas, contrita olera, betarumque succos non calice sorbere, sed conca. Fortissimum jejunium est panis et aqua; sed quia gloriam non habet, et omnes de pane et aqua vivimus, quasi prumusculos aucuperis, ne in offensam Dei populorum laudem commutes. Si adhuc, inquit Apostolus, hominibus placerem, Christi servus non essem . Desiit placere hominibus, et servus factus est Christi. Per bonam et malam famam, a dextris et a sinistris Christi miles graditur: nec laude extollitur, nec vituperatione frangitur: non divitiis tumet, non conthitur paupertate, et laetitiam contemnit, et tristitiam. Sol per diem non urit
Abbreviated transcription (Latin):
Inridiculum et plenum decoris ẽ re¬
ferco marsupio. qđ sudariũ orarium¬
que non habeas gloriciri. Neat rustic̃
et tantum simplex frat᷑ ideo scm̃ putet
si nichil nouerit nec peritus aut eloques
in lingua estimet sc̃ĩtatem. Multoq
melius ẽ duobus inꝑfectis rusticitatem
scãm habere. quam eloquentiã peccatri¬
cem. Quicquid in ebriat et statum
mentis euertit: similiter fugiamus
sicut uenenum. Nec hocdico qđ anob
crecitura dãpnetur: si quidem et dñs
uini potator appellatus ẽ. et timotheo
dolenti stomachum modici uini sorbi¬
tio relaxcta ẽ: sed modicum ob ȩtatis
et ualitudinis et corporum qualitates
ia& ardeo  adolescentia et in¬
flammor calore sanguinis. et succu¬
lenti ualidoq sum corpore: libenter
carebo poculo in quo sũptio uini est.
inguis uenter: ñ gignit sensũ tenuem.
Tantum tibi ieiuniorum impone: quin¬
tum ferre potes. Sunt pura casta sim¬
plicia. moderata. ñ suꝑstitiosa ieiunia.

Expanded text:
in ridiculum et plenum dedecoris est, rein ridiculum et plenum dedecoris est, referto marsupio, quod sudarium, orariumque non habeas, gloriari. Nec rusticus et tantum simplex frater ideo se sanctum putet, si nihil noverit: nec peritus et eloquens in lingua aestimet sanctitatem; multoque melius e duobus imperfectis rusticitatem sanctam habere, quam eloquentiam peccatricem. Quidquid inebriat ac statum mentis evertit, similiter fugiamus sicut venenum. Nec hoc dico quod a nobis creatura damnetur, siquidem et Dominus vini potator appellatus est, et Timotheo dolenti stomachum modictio relaxata est, sed modum et aetatis et ualitudinis et corporum qualino ardeo, et ardeo adolescentia et inflammor calore sanguinis, et succulento, validoque sum corpore, libenter carebo poculo, in quo sumptio vini est. Pinguis venter non gignit sensum tenuem; tantum tibi jejuniorum impone, quantum ferre potes. Sint pura, casta, simplicia, moderata, non superstitiosa jejunia.
Abbreviated transcription (Latin):
hostium manus et capacitatis duram
necessitatem. nichil crudelius ẽ quã
parentes aliberis separare. Hoc fre¬
quenter iubente grã xp̃i quod ammͦ
contra iura nature ꝓpria fides impe¬
rat: immo gaudens animus appetit
et amorem filiorum maiore indõ a
more contẽpnit. Lasciuiens ad oles¬
centis caro crebris ac duplicatis ẽ fran¬
genda ieiuniis. Melius ẽ enim stoma¬
cum dolere: quã mentem. Nũquã
de ore monachi turpis aut lasciu us
sermo e grediatur. His enim signis
libidinosũs animus ostenditur et ꝑ ex¬
teriorẽ hominẽ interioris hominis ui¬
tia demonstrant Meriule religio
nis ẽ si pauꝑes et ꝑegrini. et cũ illis
gloriosum: quasi quasdam petes fu¬
giat uoluntatẽ. Corrũ punt enim
didas. Ornatus enim et sordes: pariꝰ
modo fugiende sunt. Quia alterum
deliciis : alterum gła redolet. Non
absq amicti lineo incedere: sed p̃ciũ
liniarum ñ hab̾e laudabile ẽ. Alioqͥn¬

Expanded text:
hostium manus, et captivitatis duram hostium manus, et captivitatis duram necessitatem nihil crudelius est quam parentes a liberis separare. Hoc frequenter, jubente gratia Christi, quodammodo contra jura naturae propria fides imperat. Immo gaudens appetit, et amorem filiorum majore in Domino amore contemnit. Lasciviens adolescentis caro crebris ac duplicatis est frangenda jejuniis: melius est enim stomachum dolere quam mentem. Numquam de ore monachi turpis aut lascivus sermo egrediatur: his enim libidinosus animus ostenditur et per exteriorem hominem interioris hominis uitia demonstrantur. quam linguonis est si pauperes et peregrini, et cum illis gloriosum, quasi quamdam pestem fugiat voluptatum. Corrumpunt enim didas: ornatus enim et sordes pari modo fugienda sunt, quia alterum deliciis, alterum gloria redolet. Non absque amictu lineo incedere, sed pretium linearum non habere laudabile est: alioqu
Abbreviated transcription (Latin):
gero. ꝑiculum deuitaui. Si stetero:
ad uincendũ michi ẽ aut cadendum.
Quid autẽ necesse ẽ certa dimittere.
et incerta sectari : aut scuto aut pedib
mors ẽ uitanda. Tu autẽ qui pugnas
et suꝑari potes et uincere. Ego autẽ¬
dum fugio. ñ uinco in eo qđ fugio :
sed ideo fugio ne uincar. Nulla se¬
curitas ẽ. uicino serpentẽ dormire.
ocest fieri ut me non mordeat: et tam̃
potest fieri. ut aliquando mordeat.
d circo urbium frequentias declinamꝰ.
ne facere compellamur quȩ nos non
tam natura cogit facere quã uolun¬
tas. Luxuria mat̾ libidinis ẽ. Uentrẽ
distentum cibo. et uini potionibi
ordo uitiorum mutundus ẽ. Nobilitas
et diuitiȩ ñ habentib sed contẽpnen¬
tibus magne sunt: scłi homines sus¬
cipiunt eos quihis pollent priuilegiis.
Nos autem laudcimus eosqui ꝓpt̃ sal¬
ncitorem ista despiciunt: et mirum
in modum quos habentes parui pendi¬
mus. si hab̾e noluerint p̾̃dicamꝰ. In ter

Expanded text:
gero gladium, devitavi: si stetero, gero gladium, devitavi: si stetero, aut vincendum mihi est, aut cadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? aut scuto, aut pedibus mors est vitanda. Tu qui pugnas, et superare potes et vincere. Ego cum fugio, non vinco in eo quod fugio, sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri ut me non mordeat, et tamen potest fieri ut aliquando mordeat. Idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit facere quam voluptas. Luxuria mater libidinis est, ventremque distentum cibo, et vini potionibus m ordine ordo vitiorum mutandus est. Nobilitas et divitiae non habentibus sed contemnentibus magna sunt, saeculi homines suscipiunt eos, qui his pollent privilegiis. Nos autem laudamus eos qui propter Salvatorem ista despiciunt et mirum in modum quos habentes parvi pendimus: si habere noluerint, praedicamus. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
terram: leues. politi. et rotunditate
sua rotarum cursibus similessunt.
bulantium in eos offendant pedes.
bi autem ambulantes uiatores et
p̃tereuntes intelligendi sunt : qui ꝑ
istud scłm ad suꝑnam habitationem
transire festinant. Repre hensibilis
est qui secretam uolens agere uitam.
cum clausus cellulam corpore lateat.
lingua ꝑ orbem uagetur. Si religi¬
osus ẽ ibi uelit uiuere ubi necesse ha¬
beat cotidie aut ꝑire aut uinci. Se¬
curius ẽ ꝑire non posse: quam iuxta
ꝑiculum ñ perisse. Ita ꝑ epulas et il¬
lecebras uolupititũ. etiam ferreas
mentes libido domat. Difficile enim
inter delicias seruatur pudicitia: ni¬
tens cutis sordidum oftendit animum.
Monacꝰ et clericus aut secularis si dixe¬
rit alicui curꝑgis adheremũ: sta
in aciae. aduersariis armatus obsis¬
ter ut postquã uiceris coroneris.
ille respondeat. Fateor in becillitatẽ
meam. nolo spe pugnare uictoriae:
neꝑdam aliquando uictoriã. Si fu¬

Expanded text:
terram, laeves, politi et rotunditate terram, laeves, politi et rotunditate sua rotarum cursibus similes sunt.bulantium in eos offendant pedes. Ibi autem ambulantes viatores, et praetereuntes intelligendi sunt, qui per istud saeculum ad supernam habitationem transire festinant. Reprehensibilis est qui secretam volens agere vitam, cum clausus cellula, corpore lateat, lingua per orbem vagatur. Caveat religiosus ibi vivere, ubi necesse habeat quotidie aut perire, aut vinci. Securius est enim perire non posse, quam juxta periculum non perisse. Inter epulas et illecebras voluptatum etiam ferreas mentes libido domat. Difficile enim inter delicias servatur pudicitia. Nitens cunctis sordidum ostentat animum. Monacho si clericus aut saecularis dixerit, cur pergis ad eremum, sta in acie, adversariis armatus obsiste, ut postquam viceris, coroneris. Ille respondeat, fateor imbecillitatem meam, nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. Si fu
Abbreviated transcription (Latin):
debilium. pesclaudorũ: si ipse aquam
portet. ligna concidat. focum extru¬
at. ubi uincula. ubi alapę. ubi fputa.
ubi flagella. ubi patibulum. ubi mors:
Prima monachorum uirtus: hoc est
ut nichil sibi deprofessione. nichil de
continentia blanduntur. sed humi¬
litatis inter eos contentio sit: et qͥcũq
nouissimus fuerit hic primus putetur:
nec extramodum in edia. nec inmo¬
derata saturite condẽpnetus. Nemo
iudicet alterum. ne ad ño iudicetur
Unusquisq enim sud dño stat᷑ ut cadit.
Monachis specialiter expetenda est
solitudo. et urbis habitatio fugien¬
da : quam uideri et uidere salutare
et salutari. laudare. & detrahere.
audire et proloqui. et tantã freqͥen¬
tiam hominum saltim inuit ỹ pati:
quȩ omĩa uꝓposito monachorum et
quictę alienci sunt. Aut enĩ uidemꝰ
uenientes. ad nos et silentiũ ꝑdimus :
trosum postes ingredimur auratoᷤ.
Sunt scĩ lapides qui uoluuntur super

Expanded text:
debilium, pes claudorum, si ipse aquam debilium, pes claudorum, si ipse aquam portet, ligna concidat, focum exstruat, ubi vincula? ubi alapae? ubi sputa? ubi flagella? ubi patibulum? ubi mors? Prima monachorum virtus haec est, ut nihil sibi de professione, nihil de continentia blandiantur: sed humilitas inter eos contentio sit, et quicumque novissimus fuerit, hic primus putetur. Nec extra modum inediae, nec immoderata saturitas condemnentur. Nemo judicet alterum, ne a Domino judicetur, unusquisque enim suo Domino stat, aut cadit. Monachi specialiter expetenda est solitudo, et urbis habitatio fugienda, quam videri et videre, salutare et salutari, laudari et detrahere, audire et proloqui, et tantam frequentium hominum salutem invitum pati: quae omnia a proposito monachorum et quiete aliena sunt. Ait enim videmus venientes ad nos, et silentium perdimus: trorum postes ingredimur auratos. Sunt sancti lapides, qui volvuntur super
Abbreviated transcription (Latin):
dimiserit. unum inueniat ꝓ om̃ib. Cũ
religionẽ quis ꝓfessas fuerit. studeat
ñ solum peccunam xp̃o offerre sed semet¬
ipsum : et imitetun filium hominis
qui ñuenit ministrari. sed ministrant.
Corium enim ꝓcorio: et omĩa quȩ possidet
homo dare potest ꝓanima sua. Sedtan¬
ge inquit diabolus carnes eius. hostis
antiquus scit magis continentiȩ quam
numerum eẽ certamen. Facile abicitur.
qđ habet extrinsecus. In testinũ bellum
ꝑiculosius ẽ conuinctam disglutinemꝰ.
unitam dissicemus Si enim offeramus
di abolo demusanorerit portio: dice¬
turq nobis Nonhe sirecte offeras et
non recte diuidas peccasti : Uir nobił
quando conuersus fuerit. ñ er sit
tumoris sed humilitatis occasio: sciens
filiũ dĩ factum ec̃ filium hominis. Qui¬
tum cumq se de iecerit: humilior xp̃o¬
ñ erit. Nam et si incedat pedib nudis.
et furua tunica uestiatur. aequetur
pmꝑib et in opum cellas dignanter
introeat: et sit cȩcorũ oculũs. manus

Expanded text:
dimiserit, unum inveniat pro omnibus. Cum religionem quis professus fuerit, studeat non solum pecuniam Christo offerre, sed et semetipsum. Et imitetur filium hominis, qui non venit ministrari, sed ministrare. Corium enim pro corio, et omnia quae possidet homo dare potest pro anima sua. Sed tange, inquit diabolus, carnes ejus. Hostis antiquus scit magis continentiae quam munerum esse certamen. Facile abjicitur quod habetur extrinsecus. Intestinum bellum periculosius est; conjunctam disglutinemus, unitam dissecemus. Si enim offeramus diabolo demus, non erit aequa portio: dicereturque nobis: Nonne si recte offeras, et non recte dividas, peccasti. Vir nobilis quando conversus fuerit, non ei sit tumoris, sed humilitatis occasio, sciens Filium Dei factum esse filium hominis: quantumque se dejecerit, humilior Christo non erit. Nam etsi incederit pedibus nudis, et frua tunica vestiatur, aequeturque pauperibus, et inopum cellas dignanter introeat, et sit caecorum oculus, manus
Abbreviated transcription (Latin):
plearis. Rationabilem̃ namq animam
creauit te ds̃ : ut possis discernere inter
bonum et malum. Quȩ sunt obtima
eligas : et in utilia respuas. Omĩa exa
tiam arripe. quia maxima uirtꝰ ẽ ani¬
mae : ut uelociter ad subtilitatẽ ꝑfecti.
ne fabulosa arbitreris dĩ precepta. Sed
frangat animam tuã ulla aduersituis

Expanded text:
plearis. Rationabile namque animal plearis. Rationabile namque animal creavit te Deus, ut possis discernere inter bonum et malum, ut quae sint optima eligas, et inutilia respuas, omnia examtiam arripe, quia maxima est virtus animae, ut velociter ad sublimitatem perfectionis i, fabulosa arbitreris Dei praecepta, autfrangat animam tuam ulla adversitas
Abbreviated transcription (Latin):
iracundiã tuã. sed reconciliare ad pacẽ.
et deprime omẽm furorem. Qui enim
implectitur pacem in mentis suȩ hofpitio
et in pace requiescere cupit. Uirum autẽ
inuidum: om̃ib modis exerc̾at᷑. Uir pa¬
Inuidus autẽ: in conturbatione ẽ semper.
ter. Pacificus uir: ita ẽ ut uinea honꝰta
habundans fructu copioso. Inuidi autẽ
opus: indigentia hac miseria detinetur.
et pacificus ꝗtuidens in dño delectatur:
tantũ inuidus tabescens: ad nichilũ re¬
ducitur. Ex habundantia leticiȩ: pa¬
cificus homo dinoscitur. Ex uultu mar¬
cido et furore pleno: inuidus de monstra¬
tur. Pacificus homo: consortiũ angłorũ
merebitur. Inuidus autem: particeps
demonũ efficitur. Et sicut pax secreta
mentis illuminat: ita inuidia occulta
cordis obcecat. Pax enim effugat et
cumulat. Asplendore pacis effugatur
fructꝰ pacis possis ad quirere: et exetra¬
re inuidiam. nemalorum fructib re.¬

Expanded text:
iracundiam tuam; sed et reconciliare ad pacem, iracundiam tuam; sed et reconciliare ad pacem, et deprime omnem furorem ab anima tua. Qui enim amplectitur pacem in mentis suae hospitio,et in pace requiescere cupit; vir autem invidus omnibus modis exsecratur. Vir painvidus autem in perturbatione est semper;ter. Pacificus est ut vinea honesta abundans fructu copioso; invidi autem opus indigentia ac miseria detinetur: et quantum pacificus gaudens in Domino delectatur, tantum invidus tabescens ad nihilum redigitur. Ex abundantia laetitiae pacificus homo dignoscitur; ex vultu marcido et furore pleno invidus demonstratur. Pacificus homo consortium angelorum merebitur: invidus homo particeps daemoniorum efficietur: et sicut pax secreta mentis illuminat, ita invidia occulta cordis obcaecat. Pax enim effugat et em iracundiam cumulat. A splendore autem pacis effugatur fructus pacis possis acquirere; et exsecrare invidiam, ne malorum fructibus re
Abbreviated transcription (Latin):
tamquã unum exm̃bris tuis. Omnem
unus artifex condidit nos. Non moueas
scandalum cuiquã inuita tua. et non
qđ tibi utile ẽ: sed qđ illi facito. Quod¬
enim tibi accidẽ ñuis. nec ei cupias eue¬
nire. Si eum uideris inbonis actibus
uersantem congratulare ei : et illius
gtuidium tuum. dicito. Et si aliquid
p̾atitur aduersi conpatere ei : et illius
tristiciã. tuam deputa. Om̃em maliciã
expelle ab anima tua. et hodiorum
flaminȩ non conturbent cor tuũ. Contͣ.
inpotentem aut subiectum tibi. noli ira¬
cundiam cõmouert. sed tamꝗͦ proprium
constituas. Dolosus enim uir pacifica
tare ꝓximũ meditatur. In his gͦ operib:
ad iracundiã ꝓuocat᷑ ds̃. Puritas enimẽ.
quȩ placet in conspectu dĩ. respuit autẽ
quic qd simulato corde efficitur. Tu autẽ
tuũ. nec mordere aut lanicire m̃brum
tuũ. Qđ et si aliquando ut homo fueris
iratus. ultra solis terminũ non ꝓduc̃as

Expanded text:
tanquam unum ex membris tuis. Omnem tanquam unum ex membris tuis. Omnem  unus artifex ac verus est qui condidit nos. Non moveas cuiquam scandalum in vita; et non quod tibi utile est, sed illi, facito. Quod tibi accidere non vis, nec ei cupias evenire. Si eum videris in bonis actibus conversantem, congratulare ei, et illius gaudium tuum ducito; et si aliquid patiatur adversum, compatere ei, et illius tristitiam tuam deputa: omnem malitiam expelle ab anima tua, et odiorum flammae non comburent cor tuum. Contra impotentem aut subjectum tibi noli iracundia commoveri; sed tanquam tuum facias ei. Dolosus enim vir pacifica tare proximum suum meditatur. In his ergo operibus ad iracundiam provocatur Deus. Puritas enim quae placet in conspectu Domini, respuit omne quidquid simulato corde efficitur. CAPUT V. tuum, neque mordere aut laniare membrum tuum. Quod et si quandoque ut homo iratus fueris, ultra solis terminum non producas
Abbreviated transcription (Latin):
et pedes confixe sunt clauis. Et ori eiꝰ
ꝑ quod saluttirem doctrinam ad nunci¬
auit hominib: fel ꝓcibo dederunt.
Et qui nullum lesit uel nocuit. cęsus ẽ
mortui resuscitandi sunt: uoluntate sua
mortem crucis sustinuit. Et ideo haec
ꝑpetuã donaret. Et cum nob inm̃sa
beneficia prestet. nichil exigit a nobis:
sed ut templa nr̃a inpolluta ei seruemꝰ.
ut semꝑ in nob̾ habitet. & nos ꝑmaneamꝰ
inillo. Nonpostulat a nob xp̃s aurum.
aut argentũ. uel quicquã huiꝰmundi.
Nam et sĩ fuerint nob̾ ista: disꝑtire gen¬
tibus p̃cipit. Nos ipsosquerit. nos de¬
tu eus: et nos ipsos amemus et ꝓximos.
Frẽm uͦ hodiens: tempestate maxima cir¬
cumdatꝰ ẽ. Uir benignꝰ etiam si patiatur
in uriam. ꝓnichilo dũcit. Iniquis autem
tactum ꝓximi contumeliarer arbitratus.
Q u carittite plenus ẽ. serenissimo uultu
ꝓcedit. Uir autem hodio plenꝰ. ambulat
iracundus. Tu autem fili. benignitati
stude inuita tũa. et ꝑximũ tuũ habeto

Expanded text:
confixae sunt clavis; et ori ejus per quod salutarem doctrinam annuntiavit hominibus, pro cibo fel dederunt: et qui nullum laesit vel nocuit, caesus et mortui resuscitati sunt, voluntate sua mortem crucis sustinuit. Et ideo haec aeternam donaret. Et cum nobis immensa beneficia praestet, nihil exigit a nobis, nisi ut templa nostra impolluta ei servemus, ut semper in nobis habitet, et nos permaneamus in illo. Non postulat a nobis aurum, aut argentum, vel quidquid hujusmodi; nam et si fuerint nobis ista, dispertiri egentibus praecipit: nos ipsos quaerit, nos detu ejus, et ut nos ipsos amemus et proximos. fratrem vero odiens tempestate maxima circumdatus est. Vir benignus etiamsi patitur injuriam, pro nihilo ducit; iniquus etiam proximi actus contumeliam arbitratur. Qui charitate plenus est, serenissimo vultu procedit: vir autem odio plenus ambulat iracundus. Tu autem, fili, benignitati stude in vita tua, et proximum tuum habeto
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcddant ex ore tuo. cum oportunũ tẽpꝰ
inueneris: ut te audientib cunctis gram
p̾beas. Ab om̃i uani loquio t̾empera
linguã tuã. Nequando audientes hor¬
rescentes obturent aures suas. et sit tibi
confusio coram om̃ib dequib molestiã
non pateris fili. Noli contenđe acrit᷑.
nec consurgas in consuetudinẽs pessima.

Expanded text:
procedant a te cum opportunum tempus procedant a te cum opportunum tempus inveneris, ut te audientibus cunctis gratiam praebeant. Ab omni vaniloquio tempera linguam tuam; ne quando qui audiunt horrescentes obturent aures suas, et sit tibi confusio coram omnibus. De quibus molestiam non pateris, noli contendere acriter, nec insuescas consuetudini pes
Abbreviated transcription (Latin):
tiis homo constare uidetur Nulla enim
ꝑfectio ẽ in una parte eẽ sublimem: et in
alia eẽ ꝓstratum. In una parte fulgere.
et in alia caligine occupari. Qui enim
castus cupit ẽẽ corpore. castus debet per¬
seuerare spũ: quia nichil ꝓdẽ castũ ẽẽ
corporẽ. mente corruptũ. Ciuitassi fue¬
rit in una parte munita. et ex alia de
fracta : aditum ad se hostib p̾bet. Et
nauis si fuerit fortiter compaginibus
soliditatus. et unam habuerit tabulã
ꝑforattm: aquarũ fluctib mergitur
głam sectatur humainã. Furorẽ iracun¬
detrahentem. Cupit semꝑ declin̾are
auitiis. et ad uirtutem animȩ semetip¬
acibis abstinueris et lingam tuã ab
illicitis uerbis. omẽm blasphemiam
longe fac ate. ne suꝑflui sermones pro
rationem. Nec ad maledicendũ quẽꝗͣ
consuescas linguam tuã: quȩ ad bene¬
dicendum ec lcudandum dm̃ creati est.
De quib ignoras rebus. in conuentũ noli
ꝓferre sermonẽ: sed oportuna uerha

Expanded text:
tiis homo constare videtur. Nulla est enim perfectio in una parte esse sublimem, in alia esse prostratum; in una parte fulgere, et in alia vitiorum caligine occupari. Qui enim castus cupit esse corpore, castus debet perseverare et spiritu, quia nihil proderit castum esse corpore, et mente corruptum. Civitas si fuerit in una parte munita, ex alia vero destructa, aditum ad se hosti praebebit. Et navis si fuerit fsolidata, et unam habuerit tabulam perforatam, aquae fluctibus mergitur gloriam sectatur humanam; furorem iracundetrahentem; cupit semper declinare a vitiis, et ad virtutes animae semetip abstinueris, abstine et linguam tuam ab illicitis verbis. Omnem blasphemiam longe fac a te, nec superflui sermones procmus Deo rationem. Nec ad maledicendum quempiam assuescas linguam tuam, quae ad benedicendum et ad laudandum Dominum creata est. De quibus ignoras rebus in conventu noli proferre sermonem; sed opportuna verba
Abbreviated transcription (Latin):
tequã nasceremur in hoc scđo parentes
triremur: sed et matris ubera tunc lacꝰ¬
te nutu dĩ replentur. qnͣdo infansfuerit
natus. Ergo maius om̃ib diligamꝰ dm̃.
quinos et ꝓpinquos nr̃os ꝓpriis manib:
finxit: et cuncta bona quę erga nos
geruntur. cotidiȩ eiꝰ beneficiis ad scri¬
bamus. Nam et parentes nr̃os quos qͥsi
ꝓpria iuscera diligimus. si accede nos
pultura illis a nob debetur. Xp̃s diligen¬
dus ẽ suꝑ parentes. quia ñ tribuunt
ficia eiꝰ congruenter enarret: Qui
quantum nob̾ t̾ribuit: cotidie p̃bendo

Expanded text:
tequam nasceremur in hoc saeculo, parentequam nasceremur in hoc saeculo, parentriemur. Sed et matris ubera tunc lacte replentur, quando infans fuerit natus. Ergo magis omnibus diligamus Deum, qui nos et propinquos nostros propriis manibus finxit; et cuncta bona quae erga nos geruntur quotidie ejus beneficiis ascribamus. Nam et parentes nostros quasi propria viscera diligamus, si accedere nopultura illis a nobis debetur. Christus diligendus est super parentes, quia non tribuunt ficia ejus congruenter enarret? Vel quantum nobis tribuit, et quotidie praebendo
Abbreviated transcription (Latin):
sapientiã diuinam amplecti. Uirtꝰ animȩ
ẽ : om̃ẽm uoluntatem carnis refrenare.
tutes. facilo poteris obtinere: si scłares
curas neglexeris. et caducis hac terrenis
rebus elestia p̃posueris. Et si uolunttis
beris : eris autem tamquã lignũ. quod
tute tua. dilige dm̃. ut in omĩb actib
placeas illi. Si enim qui coniugium
contraxit festinat placere uxori. multo
magis monachus om̃ib modis debet place¬
re xp̃o. Qui diligit dm̃: eius p̃cepta cus¬
todiat. Ds̃ enim ñse uult uerbis tantũmͦ
diligere : sed ex corde puro et oꝑib iustis.
Q ui enim dicit diligodm̃. et mandata eiꝰ
non custodit: mendax ẽ. Huiꝰmodi uir
fallit semetipsum : et a semetipso seducit᷑
Ds̃ namq ñ uerborum sed cordis inspector ẽ:
et diligit eos qui insimplicitate cordis sey¬
uiunt ei. Si terrenos parentes cum tali
affectu diligimꝰ. qͥ a paruo tempr̃e pronob̾
qͥ omium dispensatorẽ obtimꝰ: nã et an¬

Expanded text:
sapientiam divinam amplecti. Virtus animae sapientiam divinam amplecti. Virtus animae est omnem voluptatem carnis subjicere menti. tutes facile poteris obtinere, si saecularium rerum curas neglexeris, et caducis ac terrenis rebus coelestia praeposueris: et si voluntas teris; eris autem Tanquam lignum quod ptute tua dilige Dominum, ut in omnibus actibus tuis placeas illi. Si enim qui conjugium contraxerit, festinat placere uxori suae, multo magis monachus omnibus modis debet placere Christo. Qui diligit Dominum, ejus praecepta custodit . Deus enim non se vult verbis tantummodo diligi, sed ex corde puro et operibus justis. Qui enim dicit: diligo Deum, et mandata ejus non custodit, mendax est . Hujusmodi enim vir fallit semetipsum, et a semetipso seducitur. Deus enim non verborum sed cordis inspector, et diligit eos qui in simplicitate cordis serviunt ei. Si terrenos parentes cum tali affectu diligimus, qui in tam parvo tempore pro nobis qui omnium dispensator optimus est. Nam an
Abbreviated transcription (Latin):
tuȩ terrena militia. Turrem excelsam
construere cogitas. Prepara gͦ tibi suptus
adstructuram. ut cęptũ aedificiũ ad
ꝑfectum deducas: nequando p̃tercunti¬
bus uenias inderisum. et gratulentur
inte inimici tui. Haec turris ñ ex lapidi¬
bus construitur. sed exuirtutib animę.
nec auri. uel argenti indiget sumptu:
sed conuersatione fideli. terrenũ opus:
plurimũ aedificant. Unus ꝓspectꝰ sit
tibi fili si uni dño seruire desideras. nec
alicui umquã inuita tua placere stu¬
abscide a te carnalem amorem. necarna
lis amor adĩ amore te excludat. Omne
uitium expelle ab anua tua. ut uirtutes
ammȩ conquirere possis Audi igitur
quȩsit uirtus animȩ. et quam maximũ
tiam sectari. et ab inpatientia declinare.
fugere. Uirtus animȩ ẽ. iram ꝓhibere.
et furorem reprimere. Uirtus animȩ ẽ.
pacẽ diligere. et inuidiam execrare. Uirtꝰ
animȩ ẽ ab omĩ stulticia declinare. et

Expanded text:
tuae terreno milite. Turrim excelsam tuae terreno milite. Turrim excelsam construere cogitas, praepara ergo tibi sumptus ad structuram, ut coeptum aedificium ad perfectum deducas; ne quando praetereuntibus venias in risum, et gratulentur de te inimici tui. Haec turris non ex lapidibus construitur, sed ex virtutibus animae: nec auri, nec argenti indiget sumptibus, sed conversatione fideli: nam terrenae opes plurimum ad aedificandum impeditibi, fili, si domino uni servire desideras, nec alicui in vita tua placere conde a te carnalem amorem, ne a te Dei timorem excludat. Omne vitium expelle ab anima tua, ut virtutes animae conquirere possis. Audi igitur quae sit virtus animae, et quam maximum tiam sectari, et ab impatientia declinare. fugere. Virtus est animae iram cohibere, et furorem reprimere. Virtus est animae pacem diligere, et invidiam exsecrari. Virtus animae est ab omni stultitia declinare, et
Abbreviated transcription (Latin):
tior. Illius hostis ad tempꝰ dimicat:
tuus uero hostis quã diu instadio uitȩ
huius consistis tecum dimicando non
desinit. Illuis arma laboriosasunt et
grauia ad portandũ: tua uͦ arma uolen¬
et liberorum reuertitur : tu uͦ hostẽ pro¬
staato incęleste regnũ cũ om̃ib sc̃ĩs in¬
trabis. Ille plabore terreno. terrenum
accipiet donatiuũ: tu uͦ ꝓspiritali labore
celeste recipies donatiuũ. Cęleste do¬
natiuũ expectat monacus qͥ terrenos
actus a semetipso ꝓicit: nec se implica q̃
negociis secularib militans dño. Diffici¬
le namq ẽ seruire duob daminis. Nec
potest quisquã seruiens mamone spirita¬
lia arma porttire: sed iugum xp̃i suaue
hac leue a semetipso ꝓicit hac repellit. &
quicqͥd illi graue uel honerosum ẽ: animȩ
suaue uidetur hacleue. Istius modi uir
appriis armis uulneratur: et cũ diligit
ꝑiculum incidit inmortem. Tu autẽ con¬
tanto eniii excellentior ẽ gradus militiȩ

Expanded text:
tior. Illius quidem hostis ad tempus dimicat; tior. Illius quidem hostis ad tempus dimicat; tuus vero hostis, quandiu in stadio vitae hujus consistis, tecum pugnare non cessat. Illius arma laboriosa et gravia sunt ad portandum; tua vero arma volenac liberorum revertetur; tu vero, hoste prostrato, in illud coeleste regnum cum omnibus sanctis intrabis. Ille pro labore terreno terrenum accipit donarium; tu vero pro spiritali labore coeleste recipies praemium. Coeleste enim donum exspectet monachus, qui terrenos actus a semetipso projicit, ne implicet se negotiis saecularibus militans Deo. Difficile namque est servire duobus dominis; nec potest quisquam serviens mammonae spiritalia arma portare, sed jugum Christi suave ac leve a semetipso repellit ac projicit: et quidquid grave et onersuave ac leve. Istiusmodi vir a propriis armis vulneratur, et cum diligit periculum, incidit ad mortem. Tu autem contanto praecellentior est gradus excellentiae
Abbreviated transcription (Latin):
bet imꝑiis obędire. Miles terrenꝰ contͣ
hostem uisibilem ꝑgit adbellũ: tecũ uͦ
hostis inuisibilis cotidie p̃liando ñ sinit.
Illi contra carnem et sanguinẽ est dimi¬
catio: tibi uͦ aduersus spiritalia nequitia
incelestib ẽ luctatio. Ille contͣ hostem¬
carnalem. carnalib armis utit᷑ : tuuͦ
cont᷑ spirittilem hostem armis spiritalib
indiges. Ille in p̃lio galeam ferreã gestat¬
incapite. sed tua galea xp̃ssit qui ẽ capt̃
tuum. Ille lorica neuulneret᷑ inducus
ẽ: sed tu ꝓlorica fide sis xp̃i circũdatus.
Ille contra aduersarios mittir lanceas
et sagitas: tu contra hostem tuũ diui¬
na eloquia iaculare. et ꝑcutiens eum
uerbis ꝓpħicis: dicito. Dñs michi ad¬
utor est et ego despiciã inimicos meo.
Ille donet pugna geritur arma a semet¬
ipso ñꝑicit. ne ab aduersario uulnere¬
tut: ita et tu numquã debes eẽ iri¬
hermis. quia tuus hostis illius ẽ astu¬

Expanded text:
bet imperio obedire. Miles terrenus contra bet imperio obedire. Miles terrenus contra hostem visibilem pergit ad bellum; tecum vero hostis invisibilis quotidie praeliando non desinit. Illi contra carnem et sanguinem est dimicatio; tibi vero adversus spiritalia vitia in coelestibus eluctatio. Ille contra carnalem hostem carnalibus armis utitur; tu vero contra spiritalem hostem spiritalibus armis indiges. Ille in praelio galeam ferream gestat; sed tua galea Christus sit, qui est caput tuum. Ille lorica, ne vulneretur, indutus est; sed pro lorica sis fide Christi circumdatus. Ille contra adversarium suum mittit lanceam et sagittas; tu contra adversarium divina eloquia jaculare, et percutiens eum verbis propheticis dicito: Dominus mihi adjutor est, et ego deridebo inimicos meos . Ille donec pugna geritur, arma a semetipso non projicit, ne ab adversario vulneretur; ita et tu nunquam debes esse securus, quia tuus hostis hoste illius est astu
Abbreviated transcription (Latin):
UOT FILI admonitionem
patris tui. et inclina aurẽtuã
ad uerba mea : cõmoda michi libenter
auditum. et corde credulo cuncta quę
dicuntur ausculta. Cupio enĩte instrue¬
re. quȩsit spirittilis militia et quib mnadi
regi tuo debeas militare. Intentissime
g audut sensus tuus. et animã tua nulli
p̾grauet somnꝰ: sed aduigilandũ excita
eum. et ad studium intelligendi sermonuĩ
meorum. Uerbd̃ enim mea ñsunt exme.
sed plata exdiuinis fontibus. Neq eni
noua doctrina instruamte: sedea quę
didici apatribus meis doceo te. Hlaet
enim simiseris incortuũ. in pacediri¬
gentur itinera tua: nec ad te apꝓpinqͦ¬
bit ullum malũ. sed ꝓcul abscedet a te
alii. Sicut enim qͥ milittnt regi ter¬
reno om̃ib iussis eiꝰ obaudiunt: sic et
qui militant regi celesti. debent custo
quocumq loco mitit᷑ paratꝰ hac ꝓmptꝰ
est. neq uxoris. uel liberorum gr̃a ex¬
cusare se audebit: multomagis miles
xp̃i sine aliquo impedim̃to regis suide¬

Expanded text:
udi, fili, admonitionem Patris tui, et inclina aurem tuam ad verba mea, et accommoda mihi libenter auditum tuum, et corde credulo cuncta quae dicuntur ausculta. Cupio enim te instruere quae sit spiritualis militia, et quibus modis regi tuo militare debeas. Intensissime ergo audiat sensus tuus, et animam tuam nullus praegravet somnus; sed ad vigilandum excita eam, et ad studium intelligendi sermonem meum. Verba enim ista sunt ex me, sed prolata ex divinis fontibus. Neque enim nova doctrina instruam te, sed ea quam didici a patribus meis. Hanc enim si immiseris in cor tuum, in pace dirigentur itinera tua, nec approximabit ad te ullum malum, sed procul abscedet a te abis. Sicut enim qui militant regi terreno omnibus jussis ejus obediunt, sic et qui militant regi coelesti, debent coelesquocunque loco mittitur, paratus ac promptus est, neque se uxoris vel liberorum gratia excusare audebit; multo magis miles Christi sine aliquo impedimento regis sui de
Abbreviated transcription (Latin):
uilescit inturbas. et̃ apud bonos iuiros
indigna fit ipsa dignittis quã multi in¬
digni possident. Unde aegregiȩ decesa¬
rẽ tullius. dũ quosdã ait ornari uoluit.
ñ illos honestauit. sed ornam̃ta ipsa
turbauit. Sic enim grandia in audien¬
tium ponuntur arbitrio. sicut ẽ illud
si uis ꝑfectus eẽ. et alibi de eunuchis qͥ
potest caꝑe capiat. Ideo autẽ ñ inponitur
necessitas: ut uoluntas p̾mium conseqͦtur.
X p̃i sapientia ẽ scĩficatio. redẽptio et pre

Expanded text:
vilescit in turbas, et apud bonos viros vilescit in turbas, et apud bonos viros indigna fit ipsa dignitas, quam multi indigni possident. Unde egregie de Caesare Tullius, dum quosdam, ornari ait, voluit, non illos honestavit, sed ornamenta ipsa turpavit. Semper enim grandia in audientium ponuntur arbitrio: sicut est illud: Si vis perfectus esse; et alibi de eunuchis; Qui potest capere capiat. Ideo autem non poninitur necessitas, ut voluptas praemium consequatur. Christi sapientia est sanctificatio, r
Abbreviated transcription (Latin):
auriga desuꝑ innitente feruere con¬
sueuerunt: ñ expectantes flagella uer¬
berum. sed uocis ortam̃ta seruantes.
N on appetas maiora uirib tuis.: quia
melius ẽ in humiliorib tuto ꝑgere.
quã pendulo gradu insublimioribus
fluctuare. Lȩtatur ds̃: quando con¬
uersi diuites. sua pauꝑib tribuunt.
Quando ardentes gemine quib antra
collum et facies tẽnebantur ȩgentiũ
uentres saturant: quando uestes sẽri¬
cȩ et auri infula lentescens in mollia
lancirum uestimenta muttintur: qͥb
repellantur frigus. ñ quib nititur am¬
bitio. Quando deliciarũ subpellec¬
tilem uirtꝰ insũmit: quando fores quȩ
prius salutaintiũ turbas uomebant.
amiseris obsidentur. E elix qui hoc
exercitu cõmitatus incedit: felix qͥ
horum cor dealbatur. Prima uirtꝰ
est monachi contẽpnere hominum
iudicia: et semꝑ apłi recordare di¬
centis. Si adhuc om̃ib placere uellẽ.
Xp̃i seruus ñ eẽm. Quã clarus honor

Expanded text:
auriga desuper innitente, servenauriga desuper innitente, servent, non exspectantes flagella verberum, sed ad vocis hortamenta ferventes. Non appetas majora viribus tuis, quia melior est in humilioribus tuto pergere, quam pendulo gradu in sublimioribus fluctuare. Laetatur Deus quando conversi divites res suas pauperibus tribuunt, quando ardentes gemmae, quibus antea collum et facies tegebatur, egentium ventres saturant. Quando vestes sericae, et aurum in fila lentescens in mollia lanarum vestimenta mutatur, quibus repellatur frigus, non quibus nititur ambitio: quando deliciarum supellectilem virtus insumit, quando fores, quae prius salutantium turbas vomebant, a miseris obsidentur. Felix, qui hoc exercitu comitatus incedit: felix qui horum sordibus dealbatur. Prima virtus est monachi contemnere hominum judicia, et semper Apostoli recordari dicentis: Si adhuc hominibus placere vellem, Christi servus non essem. Quamvis clarus honor