comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ognouimꝰ multas causas suas ꝓpotentium ꝑsonas excusare uł
psequi it aut libellosułtitulos eorum nominib: qui dignitate p̃¬
clarescent quo facilius terreant possessores inhis domib: quae
ab eis repetuntur ad figant. aut certesi aliquid repetant᷑ nomi¬
neminorũ et clarissimoꝵ uirorum probatis inbellis contradic¬
torus speci aliter excusasent: Quod siex eoꝵ uoluntate factũ
fuerit quoꝵ nomin a belli testant᷑ publicedeb& dignitas eorũ
poniniuilitate notari : Illiqui causas suas tali fraude agere p̃¬
sump serint. plumbatis cesi in mecallũdam pnatiꝑ durent : Vnde
quicumq: conuentus dere inquadominus eẽdinoscitur si alte¬
rius nomine seuoluerit defensare. aut alium alterius nomine
in quietare p̃sumpserit causã ꝑdat et reidequa agit᷑ seu posses¬
sionem. seurepetitionem amittat: Quam uisbonierit nego¬
tulm pos sit habere XUDTDolO MALO LuΡER Eors
tantinus aug̃ ad simachum uirãlari Optimũ duximꝰ non

Expanded text:
ognovimus multos causas suas per potentium personas excusare vel prosequi, ita ut libellos vel titulos eorum nominibus, qui dignitate praeclari sunt, quo facilius terreant possessores, in his domibus, quae ab eis repetuntur, adfigant, aut certe, si aliquid repetatur, nomine magnorum et clarissimorum virorum prolatis libellis contradictoriis se specialiter excusare. Quod si ex eorum voluntate factum fuerit, quorum nomina libelli testantur, publice debet dignitas eorum pro omni vilitate notari. Illi vero, qui causas suas tali fraude agere praesumpserint, plumbatis caesi in metallum damnati perdurent. Vnde quicumque conventus de re, in qua dominus esse dinoscitur, si alterius nomine se voluerit defensare aut alium alterius nomine inquietare praesumpserit, causam perdat: et rei, de qua agitur, seu possessionem seu repetitionem amittat, quamvis boni meriti negotium possit habere. DE DOLtantinus A. ad Symmachum vicarium. Optimum duximus non
Abbreviated transcription (Latin):
dem negotio defensor sit et questor : Qm̃ aliquid intare¬
tros et patronos oportet ẽẽ delictũ : A CCEPTA .XII. REI¬
IPSIS AVG. AṼS CONSVLIB INTER PTAT Quicumq cs
suscipere uł agere uoluerit alienã hoc sibi nouerituinq¬
dũ neuellit in eo negotio quod susceperit. et iudicis etq
AṼO AṼS EVtaSio ꝑEtO Derenecessaria ad locum
robenefitio nonsolũ ꝑforũ tuaemagnitudinis sed in unis¬
sis iuditus. ualiturũ ut filii filias quid quid ex huius cen
ꝓfessione uł ipsius. occasione quesitura. uł conquisieru
id post patris obitũ p̃cipuum ueluti peculiũ castrensep
dominio ualeant uindicare subtali forma quamilitant
exiure procinctus cinguli prorogatiua dectulit. DATAN
aduocatus decaus arũ susceptione ad quisierit sibi nou en
uindicandũ sicut castrense peculium quod in armis con¬
tuti filu probant᷑ adquirere. uł illi qui iudiciaria uiuisp¬

Expanded text:
eodem negotio defensor sit et quaesitor, quoniam aliquem inter arbieodem negotio defensor sit et quaesitor, quoniam aliquem inter arbitros et patronos oportet esse delectum. Acc. XII ipsis AA. conss. Interpretatio. Quicumque causas suscipere vel agere voluerit alienas, hoc sibi noverit vindicandum, ne velit in eo negotio, quod susceperit, et iudicis et  praetorio. De re necessaria ad locum. Altero beneficio non solum per forum tuae magnitudinis, sed in universis iudiciis valituro, ut filiifamilias, quidquid ex huiuscemodi professione vel ipsius occasione quaesierunt vel conquisierint, id post patris obitum praecipuum veluti peculium castrense proprio dominio valeant vindicare sub tali forma, quam militantibus ex iure procinctus cinguli praerogativa detulit. Dat. Xadvocatus de causarum susceptione adquisierit, sibi noverit vindicandum, sicut castrense peculium, quod in armis constituti filii probantur adquirere vel illi, qui iudiciariam vivis p
Abbreviated transcription (Latin):
suii PUBlid̃: Ad uocatus quicumq sceleratis depectio¬
nib suae opes. egente spoliant atq: nud ant. non iure causc
sed fundoꝵ pecoꝵ. et mancipioꝵ qualitateratione quae
tractaca dumeo p̃cipua poscunt. coacta sibi pactione trans¬
cribi abhonestoꝵ coetu uiditiorumq conspectus egregari
p̃cipimꝰ PAT UIII. ID̃ MARC. CONSTANTINOPOLI. CONS¬
TINO AUG̃.III. ET CONSTANTIO CONSULIB: INTERP̃TATIO
duocati id est causas agentes quiꝑ iniquã cupiditatem
sus ceptos quorũ caus as acturi s unt prius coguat dereb:
suis taliter scriptura intercedente pacisci. ut omã quae
meliora sunt. in agris dut inmancipiis. dut in pecoribus
ad eos sub promissad efensione ꝑuenian: Et ideo quitã
scelerati in eos quib patrocimium ꝓmittunt fuerint de¬
p̃bensi et a conuentu honestoꝵ uiroꝵ et iudicũ communs
dicus ipsã solã sumat in causas agendo ꝑsonã necidemis

Expanded text:
tum urbi. Advocatos, qui consceleratis depectiotum urbi. Advocatos, qui consceleratis depectionibus suae opis egentes spoliant atque denudant, non iure causae, sed fundorum, pecorum et mancipiorum qualitate rationeque tractata, dum eorum praecipua poscunt coacta sibi pactione transcribi, ab honestorum coetu iudiciorumque conspectu segregari praecipimus. Dat. VIII id. Mart. Constantinopoli Constantino A. VII et Constantio C. conss. Interpretatio. Advocati, id est causas agentes, qui per iniquam cupiditatem susceptos, quorum causas acturi sunt, prius cogunt de rebus suis taliter scriptura intercedente pacisci, ut omnia, quae meliora sunt in agris aut in mancipiis aut in pecoribus, ad eos sub promissa defensione perveniant. Et ideo qui tam scelerati in eos, quibus patrocinium promittunt, fuerint deprehensi, et a conventu honestorum virorum et a iudiciorum communione idicus, ipsam solam sumat in causas agendo personam nec idem in
Abbreviated transcription (Latin):
tũ aecatissua annũ. aduersus pactionẽ uł definitions
suã quã nulla potestate constrictus emisit sed uoluntes
propria fecis sed inoscit᷑. aut int̃pellare iudicis. aut potesta¬
tũ animos contrahoc quod fecit precib: ad ire presumpserit
aut implere neglexerit eaquae subsacramenti interposi¬
tione definitionis suae scriptura testat᷑. non solũ ex hoc fac
toꝓnuntietur in famis sed nec causã ipsã agere ꝑmittatur
et poenã quã in pacto constituit cogatur ex soluere. Et quid¬
quid partib suis in eadẽ scriptura fuerat deput atum illis
continuo conferatur. quiemis sȩpactionis definitionem
sine aliqua contrarietate seruauerint: Illos quoq: p̃cepi¬
mͦ simili poenȩ conditione constringi. quid ominorum
nomina cũ iurant placitis inserentes definita implere
neglexerint. quod illis ꝓmunere conseruate pactionis
adcrescat quis acramenta et definita seru areN: X. TIꝑl

Expanded text:
ntum aetatis suae annum adversus pactionem vel definitionem ntum aetatis suae annum adversus pactionem vel definitionem suam, quam nulla potestate constrictus emisit, sed voluntate propria fecisse dinoscitur, aut interpellare iudices aut potestatum animos contra hoc quod fecit precibus adire praesumpserit aut inplere neglexerit ea, quae sub sacramenti interpositione definitionis suae scriptura testatur, non solum ex hoc facto pronuntietur infamis, sed nec causam ipsam agere permittatur et poenam, quam in pacto constituit, cogatur exsolvere et quidquid partibus suis per eandem scripturam fuerat deputatum, illis continuo conferatur, qui emissae pactionis definitionem sine aliqua contrarietate servaverint. Illos quoque praecipimus similis poenae condicione constringi, qui dominorum nomina coniurant, placitis inserentes, definita inplere neglexerint: quod illis pro munere conservatae pactionis adcrescat, qui sacramenta et definita servaverint. DE
Abbreviated transcription (Latin):
Sies abbati nullũ iudeoꝵ ut profiscaliutilitate. aut pros
lib& negotio uolumꝰ conueniri qui a religionis eorum di
non deb& actione aliquaꝑ turbari XIIII. TIT̃. DEPA¬
sum post acta uł trans actionis nullo cogentis imperio. sed¬
bero arbitrio et uoluntate confecta puta uerit eẽ uenien¬
dũ uł interpellando iudice. uł supplicandum printipib
uł non implendo ꝓmissa quae in uocato dĩ omni potenti
nomine et auctore solid auerit. non solũm inoratur infi¬
mia uerum etiã actione ꝓriuatus restituat poena qua
pacts ꝓbatur inserta : Earum rerum. et ꝓprietate cara
et emolumentũ quod expacto uł trans actione illa fuerdi
secutus : Qua om̃a mox eoꝵ quomodo deputabunt᷑. qui
temeratipacti iura seruarent: Eos etiã huiꝰlitis uł iactu
dignos iubemꝰ eẽ uł munere qui nomina nr̃a placitis in¬
rentis salutẽ printipũ confirmatione minis trarũ eẽ iuraus¬
LINO CONSULIB INTERẼ. Siquis post uicesimũ et qui¬

Expanded text:
ie sabbati nullum Iudaeorum aut pro fiscali utilitate aut pro quolibet negotio volumus conveniri, quia religionis eorum dies non debet actione aliqua perturbari. DE PArsus pacta vel transactiones nullo cogentis imperio libero arbitrio et voluntate confecta putaverit esse veniendum vel interpellando iudicem vel supplicando principibus vel non implendo promissa, eas autem invocato dei omnipotentis nomine eo auctore solidaverit, non solum inuratur infamia, verum etiam actione privatus, restituta poena quae pactis probatur inserta, et rerum proprietate careat et emolumento, quod ex pacto vel transactione illa fuerit consecututs: itaque omnia eorum mox commodo deputabuntur, qui intemerata pacti iura servaverint. Eos etiam huius legis vel iactura dignos iubemus esse vel munere, qui nomina nostra placitis inserentes salutem principum confirmationem initarum esse iuraverobino conss. Interpretatio. Si quis post vicesimum et qui
Abbreviated transcription (Latin):
diderit inserendũ eiꝰ possessionis aut causȩ quã subhac fraude aut
retinere. aut uitare temptauerit ammissionemultet᷑ : Nec repe¬
tende actionis eti am siuel ꝓbabiles negotii merita suf fragant᷑
habeat facultatem: Cossanequis esponte alienis litib: inseripa¬
tiuntur cum his neq ꝓprietas. neq: possessio competat. uelutifa¬
mesua ꝓdigas et calumni drũ redemptores notari oportebit

Expanded text:
diderit ingerendum, eius possessionis aut causae, quam sub hac fraude aut diderit ingerendum, eius possessionis aut causae, quam sub hac fraude aut retinere aut evitare temptaverit, amissione multetur nec repetendae actionis, etiam si ei probabilis negotii merita suffragantur, habeat facultatem. Eos sane, qui se sponte alienis litibus inseri patiuntur, cum his neque proprietas neque possessio competat, veluti famae suae prodigos et calumniarum redemptores notari oportebit
Abbreviated transcription (Latin):
uicautiones exigendas potentib: dederint omnedebitũ
dant: Quia ubi potest eẽ repetitio potestas ad exigen
non debet a creditorib inuitari. XIIII. TIT̃ DEHIS QUICO¬
TIORUMNOMINA INLITE PRETENDUNT UELTITULUS PRUS¬
missalȩpꝰ p̃to : Anim aduertimus plurimos iniustarã dis¬
ratione causarũ potentium titulos et clarissima priuilegias
nitatis : His a quib: iniusuocant᷑ obponere actionẽ in fras
legum aduersarioꝵ q terrorẽ his nominib: ab utant᷑ e¬
lis quihuius modi doloscientes coibent ad ficiendi sunt pub
sententia nota: Quod sinullum in hacparte consensums
rint ut libelli auttituli nominib: edib ad figant᷑ alienis. eatenus
in eos quifecerint uindicet᷑ ut ad fecti plumbo ꝑ petuis met allorum
supplicus deputentur : Quisquis igit᷑ litepulsatus cum ipse etrei
sit possessor et iuris. et titulũ inplatesolem pniter pulsationis ex¬
ceperit contradictoriis possessoris aut titulis alterius nomen red¬

Expanded text:
ui cautiones exigendas potentibus dederint, omne debitum perdant, quia, ubi potest esse repetitio, potestas ad exigendum non debet a creditoribus invitari. DE HIS, QVI POTENTIORVM NOMINA IN LITE PRAETENDVNT VEL TITVLOS PR . Animadvertimus plurimos iniustarum desperatione causarum potentium titulos et clarissimae privilegia dignitatis his, a quibus in ius vocantur, opponere. Ac ne in fraudem legum adversiorumque terrorem his nominibus abutanttitulis, qui huiusmodi dolo scientes conivent, adficiendi sunt publicae sententiae nota. Quod si nullum in hac parte consensum praebuerint, ut libelli aut tituli eorum nominibus aedibus adfigantur alienis, eatenus in eos qui fecerint vindicetur, ut adfecti plumbo perpetuis metallorum suppliciis deputentur. Quisquis igitur lite pulsatus, cum ipse et rei sit possessor et iuris et titulum inlatae sollemniter pulsationis exceperit, contradictoriis libe
Abbreviated transcription (Latin):
nentegra aetate defecit acceperit. mox in integrum fuerit res¬
tititus eatempora negotioꝵ prosequatur. quaedefunctomaiori
igib conpeceb an : Cum aut̃ maiorminori seu extamesto seuex
qͥuocumq: iure succes serit cũ primũ ad eum hereditas defuncti
ꝑuenerit quid quid pupillo potuit pro integri restitutione con¬

Expanded text:
et integra aetate defecit, acceperit, mox in integrum fuerit reset integra aetate defecit, acceperit, mox in integrum fuerit restitutus, ea tempora in negotiis prosequatur, quae defuncto majori legibus competebant. Cum autem major minori seu ex testamento sex ex quocunque jure successerit, cum primum ad eum haereditas defuncti pervenerit, quicquid pupilio potuit pro integri restitutione com
Abbreviated transcription (Latin):
PRETATIO Iustũ uidet᷑ ut postuicesimũ et quintũ annũ ubi
simꝰ et sextus annꝰ fuerit ingressus depositã apud iudicemo¬
testationem petat quisibi uoluerit. eaquae in annis minos
aut ꝑse aut ꝑtutores uł curatoras uitium. male actasunts
tus usque ad uices imũ octauum annũ si contestatus fueri
tegra eis aluo printipalin egotio quae male a miserat refor¬
t᷑ : Nã et qui screnitatinr̃ȩ proueniã aetatis crediderit sups¬
candũ hoc sibi nouerit ẽẽ concessum. ut sin ep̃iuditio indu¬
tiae non sequod in sequentilege conprehensum est usq ad
titutũ superius tempꝰ liberumꝰ habeat in rerum quas mals
rit ꝓprietaterestitui : Quod si forsi tanmaiorannis in illius here¬
diuite succes serit qui etipsein annis minorib: abhaclucedis¬
cessit non ꝓhibendus est : Cũ ad uicesimũ et sextũ annũ ꝑuenerit
ut sibi undeilli conpecebat p̃parationẽ agendarã rerum in t̃posi¬
ta contestatione requirat : Si uero minor hereditatẽ illius quiple

Expanded text:
pretatio. Iustum videtur, ut post vicesimum et quintum annum, ubi vicesimus et sextus annus fuerit ingressus, deposita apud iudicem contestatione petat, qui sibi voluerit ea, quae in annis minoribus aut per se aut per tutoris vel curatoris vitium male acta sunt,vinciis usque ad vicesimum octavum annum, si contestatus fuerit, integra ei salvo principali negotio quae male amiserat, reformentur. Nam et qui serenitati nostrae pro venia aetatis crediderit supplicandum, hoc sibi noverit esse concessum, ut sine praeiudicio indulgentiae nostrae, quod in sequenti lege conprehensum est, usque ad constitutum superius tempus liberum habeat in rerum, quas male gesserit, proprietate restitui. Quod si forsitan minor annis in illius hereditate successerit, qui et ipse in annis minoribus ab hac luce discessit, non prohibendus est, cum ad vicesimum et sextum annum pervenerit, ut sibi, unde illi conpetebat, reparationem agendarum rerum interposita contestatione requirat. Sin vero minor hereditatem il
Abbreviated transcription (Latin):
uirgantium antelitis cerminũ ultimodie obierit non ut ante
statuimꝰ a decedentium primodie cursu temporis obseruari opor¬
t& ssuccessor legitimȩ aetatissit : sed ex diepetit ae bonoꝵ posser¬
sionis uel ad itae hereditatis ei tempora renouari : Ita tamen ut
ea resnon lateat possidentẽ. Neclam dut fraudẽ ut temporifa¬
ciat ꝑ temptet᷑:: Quod si successor minoris aetatis sit postquã
datus tutor. siuecurator solempnia susceptȩ definitionis im¬
pleuerit tempus dinumerari conueni&. Data nUE uII¬

Expanded text:
urgantium ante litis terminum ultimum diem obierit, non, ut ante statuimus, a decedentium primo die cursum temporis observari oportet, si successor legitimae aetatis sit, sed ex die petitae bonorum possessionis vel aditae hereditatis ei tempora renovari; ita tamen, ut ea res non lateat possidentem nec clam, aut fraudem ut tempori faciat, pertemptetur. Quod si successor minoris aetatis sit, postquam datus tutor sive curator sollemnia susceptae defensionis inpleverit, tempus dinumerari conveniet. Dat.et
Abbreviated transcription (Latin):
ex die qua ille defunctus est sed ex quohereditatẽ acceperit
actionis tempora quae auctor. alite constituta fuerant reno¬
uentur: Itatamen ut fraus tempori ex quores est possessa
nonfiat: Sed sciat serem tenere qui pecitur: Quod si heres
in annis sicminorib: constitutus turori uł curator ex eotem¬
pore sub p&tenur ex quo prominore firmã ꝑsonã defensionis
uũ temporacus todienda sunt : Cũ uero fiscds priuato infera
aliquã questionem : Sex mensuũ curricula seruent᷑ utriq par¬
ti petendȩdilationis ꝑ defensores suos copia non neganda. siho

Expanded text:
ex die, qua ille defunctus est, sed ex quo hereditatem acceperit, actionis tempora, quae auctori ad litem constituta fuerant, renoventur: ita tamen, ut fraus tempori, ex quo res est possessa, non fiat, sed sciat se rem tenere, qui petitur. Quod si heres sit in annis minoribus constitutus, tutori vel curatori ex eo tempora subputentur, ex quo pro minore firmam personam defensionis suum tempora custodienda sunt: cum vero fiscus privato inferet aliquam quaestionem, sex mensuum curricula serventur, utriqti petendae dilationis per defensores suos copia non est deneganda, si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
eã litigat meruerit reparare: non amplius ad definiend
ne gotiũ iudices quã quattuor menses litigatorib presten
Quib ex actis etiam si aliut dominoꝵ benefitio obtinuern
indempnitas petitoꝵ promodolitis quae in altercationef
rit adducta. detuis facultatib sacietur: DAT VIIII. Kal
Si repetentẽ lud ex ꝑ neglegentiã usque eo distulerit. ut causã¬
suã trans actis legtamis temporib: ꝑdat omã quȩcum que
in illius uiditio ius tesibi potest uindicare ei deiudicis ipsius fa¬
cultatib habita estimationereddantur: LD̃ AṼG. ADBASSŨ¬

Expanded text:
eam litigator meruerit reparare, non amplius ad definiendum eam litigator meruerit reparare, non amplius ad definiendum negotium iudices quam quattuor menses litigatoribus praestent. Quibus exactis, etiamsi aliud dominorum beneficio obtinueritindemnitas petitorum pro modo litis, quae in altercationem fuerit adducta, de tuis facultatibus sarcietur. Dat. VIIII kal.conss. Interpretatio. Si repetentem iudex per neglegentiam usque eo distulerit, ut causasuam transactis legitimis temporibus perdat, omnia, quaecumque in illius iudicio iuste sibi potuit vindicare, ei de iudicis ipsius facultatibus habita aestimatione reddantur.
Abbreviated transcription (Latin):
quib seconsortes ad respondendũ in uicẽ excus abañ ut sinon
una ꝓuincia uł sub uno iudiceom̃s: eeñt dũ p̃sentiã suãno
simuleẽ tausantur repetentes uid ebant᷑ inludere : Undedi¬
tionẽ hanc remouentes quã patruus noster constantinu sa¬
sortib in hac parte prestiterat. iubemꝰ scđm antiqui iuris ord¬
nem ut quicumq: pulsatus fuerit. prosua parte uł ꝑ sonar¬
pondeat : Necdiutius subhac occasione repetentem eliffer
ille quipossedet: VI. TITULUS DETEMPONUM CURSI
MPARATIONIBUS DENUNTIATIONUM. LAPERATIO
onstantinus. dug̃ iulio uero presidi tarra conensi
semel negotium. necessitate. uł ca su temporib fuerit exẽ¬
tum hac postea ꝑ indulgentiã clementiȩ nr̃ae red integ¬
tio prestetur. intraquat tuor menses udicantis arbitrũ
non ulterius litigatorib prebere oport&. etiam si ꝑ obre¬
tionem aliquid a nobis iterata supplicatione meruerinti
uł ca supremissũ tempus excesserit: Et printipalibenefiti¬

Expanded text:
quibus se consortes ad respondendum invicem excusabant, ut, si non in una provincia vel sub uno iudice omnes essent, dum praesentiam suam non simul esse causantur, repetentes videbantur inludere: unde dilationem hanc removentes, quam patruus noster Constantinus consortibus in hac parte praestiterat, iubemus secundum antiqui iuris ordinem, quicumque pulsatus fuerit, pro sua parte vel persona respondeat nec diutius sub hac occasione repetentem differat ille qui possidet. DE TEMPORVM CVRSV PARATIonstantinus Aug. Juliano V. C. Praesidi Tarraconensi. Cum semel negotium vel necessitate vel casu temporibus fuerit exemptum, ac postea per indulgentiam clementiae nostrae redintegratio praestetur, intra quatuor menses judicantis arbitrium, non ulterius litigatoribus praeberi oportet, etiamsi per obreptionem aliquid a nobis iterata supplicatione meruerint. vel casu, promissum tempus excesserit, et prin
Abbreviated transcription (Latin):
VSQ : INDECIAŨ RE SEPB AGENDARŨ CAUSART̃ LICENTIATRI¬
Buat᷑. A decimo aut̃ kł sepb̵ usqueindiem idũ octobriũ uin¬
demiales feria concedant᷑ : Dies eiã dominicarũ qui feriati
sunt ab audiendis negotiis. uł exigendis debetis seques cramꝰ:
S& etiã paschȩ dies idẽ septẽ qui accedunt et septẽ qui secunt᷑
nec non des natales domininr̃i uł epiphania se neforensistre¬
pitu uolumꝰ celebrare : Natalẽ etiã printipis. uł initiũ regni
pari reuerentia conuenit obseruari. IM ΡERAΤΙΟ Honorius¬
tihac reliquis sub tempr̃ quo iudei cultus sui reuerentiã ser¬
uant neminẽ aut facerc aliquid. aut ulla ex parte conuen
debere p̃cipimꝰ: Cum fiscalib: commodis et litigus constat
reliquos dies posse sufficere et cetera. Dat uiiꝰ. Kł AVG̃. Ni

Expanded text:
 Septemb. agendarum causarum licentia tribuatur. A X autem kal. Septemb. usque in idus Octobr. vindemiales feriae concedantur. Dies etiam dominicarum, qui feriati sunt, ab audiendis negotiis vel exigendis debitis sequestramus. Sanctos etiam paschae dies, id est septem qui antecedunt, et septem qui sequuntur. Nec non et dies natalis domini nostri vel epiphaniae sine forensi strepitu volumus celebrari. Natalem etiam principis vel initium regni pari reverentia convenit observari. 392 Apr. 17. Ito ac reliquis sub tempore, quo iudaei cultus sui reverentiam servant, neminem aut facere aliquid aut ulla ex parte conveniri debere praecipimus reliquos dies posse sufficere. HONOR. ET THEODOS. AA. I
Abbreviated transcription (Latin):
iaptranic Gratianus et ualentinianꝰ. et theodosus
AVG̃ AŨG. pancratio publio: In printipio questioniso
nã deb& inquiri utrũ adagendũ negotiũ mandatõ
utatur accepto quib rite et solempniter constitutis pores
ec̃ sententia: Preteritis aut̃ his nec dicicontro uersi asole
nec potest eẽ iudiciũ: et cetera. DAT PRID NOÑ APRIEQ
TANTINOPOLI. ANTONIO ETSIAGRIO CONSULIS INTU
exsequi deb& quod ꝓcuratio emissa prescripserit: A
quã uismaritus sit nĩhil aliut agat nisi quod ei ago
petit agere. aut proaliis possunt inter uenire ꝑsonis
DÃT .IIII RE OCT̃B CONSTANTINOPOLI. TNEODOSIOA
laratione feminȩ amplius quã suas agendi caus asb¬

Expanded text:
Impp. Gratianus Valentinianus et Theodosius Impp. Gratianus Valentinianus et Theodosius AAA. Pancratio pf. p. In principio quaestionis persona inquiri debet, utrum ad agendum negotium mandato utatur accepto. Quibus rite et sollemniter constitutis potest esse sententia: praeteritis autem his nec dici controuersiae solent nec potest esse iudicium etc. Dat. prid. non. Apr. CP. Antonio et Syagrexequi debet, quod procuratio emissa praescripserit. Dsecutus, quamvis maritus sit, nihil aliud agat, nisi quod ei agenconpetit, agere aut pro aliis possunt intervenire personis. Dat. IIII kal. Octob. Constantinopoli Theodosio Nulla ratione femin
Abbreviated transcription (Latin):
sibimet defensare. et aliũ ꝓcuratorẽ inhaccaus a si uoluerit
quirepetat ut dominos ordinare atq: actionẽ adheredes
suos successoresque transmittere : Quia sicut in reb: quae
possident᷑ procuratores tantũ ad uersum pulsatos nam nõ
et domini possunt firmiter ordinari. It a in reb: quaerepetun¬
t᷑ dominos ꝓcuratoresq facere: is quipuls atacrepetit. iure
ꝑmittit᷑ : Solum est ut mandatũ aduicẽ donationis factum
agi potest si presentis remratã dominũ habiturum cauere
parati sunt uelsicut abhis petitur iudicatũ solui satis dacio¬
nẽ firmauerin. PPͦSITA VI ID̃DECG̃ DIVO IUUIANO ET
UAARONIANO CONSULIBTNTAP̃TAT COMMVNES
abisentib: consortib:. alii consortes agerepossunt si illu
p̃sentes fuerint caueant acceptum ẽẽ illis qui absentese
quidquid fuerit iu dicatũ. aut in presenti fideius sorẽo
rint ut omã quae definita fuerintimplerenon de fera

Expanded text:
sibimet defensare et alium procuratorem in hac causa, si voluerit, sibimet defensare et alium procuratorem in hac causa, si voluerit, qui repetat, ut dominus ordinare atque actionem ad heredes suos successoresque transmittere: quia sicut in rebus, quae possidentur, procuratores tantum adversus pulsantes, nam non et domini possunt firmiter ordinari: ita in rebus, quae repetuntur, dominos procuratoresque facere is, qui pulsat ac repetit, iure permittitur. Solum est, ut mandatum ad vicem donationis factum agi potest, si praesentes rem ratam dominum habiturum cavere parati sunt vel, si quid ab his petitur, iudicatum solvi satisdatione firmaverint. Proposita VI id. Decemb. divo Ioviano et Varroniano conss. Interpretatio. Communes causas absentibus consortibus alii consortes agere possunt, si illi, qui praesentes fuerint, caveant acceptum esse illis, qui absentes sunt, quidquid fuerit iudicatum aut in praesenti fideiussorem dederint, ut omnia, quae definita fuerint inplere non differa
Abbreviated transcription (Latin):
Constantius. dug̃ forio fe
Aduocatoꝵ erroris in conpetenti iuditio litigatorib no
si in suscepti causa aliquid in p̃iuditiũ ꝑ errorẽ dixerit. p̃¬
iudicare ei aquo adhibitus ẽnullatenus deb&scontinuo de
ipso errore fuerit delamatũ .XII. TIT DECOGNITORIBVS ET
Iulla dubitatioẽ postcaus ã iniuditio publicattm ut potednm̃
litis ꝓcuratorẽ effectũ: etiã postexcessũ eis qui defensionẽm an¬
dauerat posse incoatãlitẽ iurgiũ finire : Quippecum ꝓ cura¬
torẽ posseeũ instituere et adheredes suos in coatatrans mittere
ueteris iuris conditorss. Lecta apud Acta . PRID̃ NOÑ FEBRÕ
IULIANO. AUG̃ .IIII. ETPSALLUSTIO CONSULIB INT̃ETATIO
uidominus et procurator decuius lib& rei repetitionefuerit
institutus et susceptã litẽ uiuo mandatoreꝑ actionẽ repeten¬
do fuerit contestatus eti ãsiillequi eimandatũ tale fecerat
dehaclucediscedat. liceat eirem quã repetendã susceperat

Expanded text:
Constantinus A. Furio Felici. Advocatorum errores in competenti judicio litigatoribus non ATIO. Advocatus, si in suscepti caussa aliquid in praejudicium per errorem dixerit, praejudicare ei, a quo adhibitus est, nullatenus debet: si continuo de ipso errore fuerit reclamatum. DE METALLIS ET atio est post causam in iudicio publicatam utpote dominum litis procuratorem effectum etiam post excessum eius, qui defensionem mandaverat, posse incoatam litem iurgiumque finire, quippe cum et procuratorem posse eum instituere et ad heredes suos incoata transmittere veteris iuris voluerint conditores. Lecta apud acta prid. non. Febr. Iuliano A. IIII et Sallustio conss. Interpretatio. Qui dominus et procurator de cuiuslibet rei petitione fuerit institutus et susceptam litem vivo mandatore per actionem repetendo fuerit contestatus, etiam si ille, qui ei mandatum tale fecerat, de hac luce discedat, liceat ei rem, quam repetendam susceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
uis abundelegum ueterum obseruatione unitasit: Qua
sun remquoq: suã cognitor uł ꝓcurator quis fueritordina¬
tit. Sognitor̾ est cui sinem andato causã suã agendã pꝰ¬
sens prẽsenti iudicelitigator in iungit : Si procurator
aut cognicor tantum modo nondominus et procurator¬
effectus post litem contestatã quolib& casu dehacluce discessero
dem andatosibi negotio ad suum nihiltrans mittit heredẽ nis
tantũ sumptuũ uł expensarũ repetitionẽ quã auctorẽ suũ ins¬
curatorẽ uł procuratori actio tribuetur iudicate : Idem eẽ in pa¬
ti uł possessores ꝓcuratore seruandũ si aut uincatur aut uinca
Et si in rẽsuã quis factus fuerit . dominus et ꝓcurator. et ꝓcura¬
rẽ ipseprosua utilitateiam fecerit. similiter exitus rei iuidicat
minũ respicit non accorem .XIII. DEACTIONIBUS AD POTEN
tium fuerint delatȩ ꝑsonas debet creditoris i acturam ultent

Expanded text:
vis abunde legum veterum observatione munita sit, quae, vis abunde legum veterum observatione munita sit, quae, si in rem quoque suam cognitor vel procurator quis fuerit ordinattitur. Cognitor est, cui sine mandato causam suam agendam praesens praesente iudice litigator iniungit. Si procurator aut cognitor tantummodo, non dominus et procuratoreffectus post litem contestatam quolibet casu de hac luce discesserit, de mandato sibi negotio ad suum nihil transmittit heredem, nisi tantum sumptuum vel expensarum repetitionem, quam auctorem suum in susprocuratorem vel procuratori actio tribuetur iudicati. Idem esse et in pulsati possessoris procuratore servandum, si aut vincatur aut vincat. Et si in rem suam quis factus fuerit dominus et procurator et procuratorem ipse pro sua utilitate iam fecerit, similiter exitus rei iudicatae dominum respiciet, non actorem. DE ACTIONIBVS AD POTENTES entium fuerint delatae personas, debiti creditores iactura multentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tiã ꝓlaturũ : sed aꝑtis domus suȩ ianuis in misis que turbis nemi¬
nem lateat quiscłm legũ uł ueritatis ordinẽ fuerit iudicatum:¬
IDEΜΑVΟ Adualerianũ dgentẽ uicariũ is paniarum : Libellos
iudicib post quã se receperint᷑ uetamꝰ oferri : Nesuꝑ alienis cau¬
sis uel stati pronuntient quando ab offitii cons pectii atq ab ocu¬
publico indomosua receperint. libellos alitigatorib non accipi¬
ant nec sin coffitio suo de causis alienis uel destatu aliquid agnoscans¬

Expanded text:
tiam prolaturum: sed apertis domus suae ianuis intromissisque turbis, ut nemitiam prolaturum: sed apertis domus suae ianuis intromissisque turbis, ut neminem lateat, quid secundum legum vel veritatis ordinem fuerit iudicatumIdem AA. ad Valerianum vicarium Hispaniarum. Libellos iudicibus, postquam se receperint, vetamus offerri, ne super alienis causis vel statu pronuntient, quando ab officii conspectu atque ab ocupublico in domo sua receperint, libellos a litigatoribus non accipiant nec sine officio suo de causis alienis vel de statu aliquid cognoscan
Abbreviated transcription (Latin):
sincullo p̃mio audiant᷑: quod sira paces eẽ uoluerint : gladiopu¬
niant᷑ : Aut certe deeor rapacitate dominius aurib: referatur:
ac̃ aũo : Iud ex sibi hancp̃cipuã curã in audiendis hac distinguen¬
dis litib: in positã eẽ non ambigat : Ita ut non in secessu domus de
statu hominũ uł patrimonioꝵ sententiã ferat sed aꝑtis secretari
forib: introuocatis om̃ib: aut ꝓtribunalilocatus. et ciuiles eteri¬
minales controuersias audiat : Nec congrueultionis animaduersio¬
ne cohibeat: Absit aut̃ ut iud ex popularitati et spectaculoꝵ editioni¬
bmancipatus plus ludicris cure tribuat quã serus actib Dat Rat
OCTB̃ AQVILEIA DIUOIOVIANO ET VARONIANO CONSULIB IATEA¬
ꝓIauo. Iud ex hanc sibi p̃cipuã curã inpendendã eẽ cognoscat ut
litigantiũ causas. iugiter adhibita aequitatediscuciat: Sciturus
non se in secretis domus aud inquib: cumq: angulis finitiuã senten¬

Expanded text:
sine ullo praemio audiantur. Quod si rapaces esse voluerint, gladio pusine ullo praemio audiantur. Quod si rapaces esse voluerint, gladio puniantur, aut certe de eorum rapacitate dominicis auribus referatur.  Iudex sibi hanc praecipuam curam in audiendis ac discingendis litibus inpositam esse non ambigat, ita ut non in secessu domus de statu hominum vel patrimoniorum sententiam ferat, sed apertis secretarii foribus intro vocatis omnibus aut pro tribunali locatus et civiles et criminales controversias audiat, ne congruae ultionis animadversione cohibeatur. Absit autem, ut iudex popularitati et spectaculorum editionibus mancipatus plus ludicris curae tribuat quam seriis actibus. Dat. kal. Octob. Aquileia divo Ioviano et Varroniano conss. Interpretatio. Iudex hanc sibi praecipuam curam inpendendam esse cognoscat, ut litigantium causas iugiter adhibita aequitate discutiat, sciturus non se in secretis domus aut in quibuscumque angulis finitivam senten
Abbreviated transcription (Latin):
cum pretio aequȩ aures iudicantis pauꝑrimis. hac diuitib reseren
Absit ab indicendo eiꝰ qui officii princeps dicit᷑ dep̃datio. nullas litis¬
tores ad uitores eorundẽ offitii printipũ concutionis adhibeant:
turionum aliorum que officialium parua. magnaque poscentiumi
tolerandi impetus obligant᷑ eorumque qui urgantib acta presua¬
unt in explita auiditas. temperetur: Semꝑ inuigil& industrias
sid alis : N ec quisquã a predictis generib hominum delitigatorese¬
matur : Quisi deciuilib causis quicquã putauerint esseposcendu
aderit armata censura. quae nefarioꝵ capita ceruices que detrani
Data copia uniuersis qui concussi fuerint ut presidũ instruantno¬
nẽ : Qui sidissimula uerint : suꝑ eodem conquirendi uocem omni
eẽ non audeant nec pretium de introitu occurrentiũ. aut litigantiũ
uł egressus requirant: Et int̃pellantes tam diuites quã pauperes

Expanded text:
cum pretio: aeque aures judicantis pauperrimis ac divitibus reserentur. cum pretio: aeque aures judicantis pauperrimis ac divitibus reserentur. Absit ab inducendo ejus, qui officii princeps dicitur, depraedatio. Nullas litigatoribus adjutores eorumdem officii principum concussiones adhibeant; centurionum aliorumque officialium, parva magnaque poscentium, intolerandi impetus obligantur, eorumque, qui jurgantibus acta restituunt, inexpleta aviditas temperetur. Semper invigilet industria praesidalis, ne quicquam a praedictis generibus hominum de litigatore sumatur. Qui si de civilibus caussis quicquam putaverint esse poscendum, aderit armata censura, quae nefariorum capita cervicesque detruncet, data copia universis, qui concussi fuerint, ut praesidum instruant notionem. Qui si dissimulaverint, super eodem conquerendi vocem omnibus esse non audeant, neque pretium de introitu occurrentium aut litigantium vel egressu requirant. Et interpellantes tam divites quam pauperes
Abbreviated transcription (Latin):
circum fluit biennio in insulã religationeplectat᷑ eiq bonorum
media portio fiscalib: compedi is. addictacedat: Quod si agrestis
uita sit aut egentis: biennui temp: in metallũ retrudendus est.
quã legẽ in adnutationib: quoq: nr̃is deiterando post sententi ã iu¬
fuerit superatus et hancipsã litem postea reparare temptauerit sip
ipso qui ante ad dictus est fuerit legib lata sententia prius iuditium
non ualebit : Namsiet apud aliũ iudicẽ fuerit superatus. sidigna
idonea que ꝑsona est biennio in exsilio deputet᷑. et mediã faculta¬
tũ suarũ fiscus ad quirat : Siuero indigna et pauperior ꝑsonaest
in metallũ biennio deputet᷑: UITIHDE OFFIUO RECTORIS PRO¬
ra paces officialiũ manus cessentiniqu Nã si moniti nonces s auerin
gladis p̃cidantur: Non sint uenales iudices. uelum non in gressi
redempti non in famelictationis secretariũ: Non uisio ipsã presid

Expanded text:
circumfluit, biennio in insulam relegatione plectatur, ejusque bonorum circumfluit, biennio in insulam relegatione plectatur, ejusque bonorum media portio fiscalibus compendiis addicta cedat: quod si agrestis vitae sit aut etiam egentis, ad biennii tempus in metallum detrudendus est. Quam legem in annotationibus quoque nostris de iterando post sententiam jufuerit superatus, et hanc ipsam litem postea reparare tentaverit, si pro ipso, qui antea abdictus est, fuerit legibus lata sententia, prius judicium non valebit. Nam si et apud alium judicem fuerit superatus, si digna idoneaque persona sit, biennio in exsilium deputetur, et medietatem facultatum suarum fiscus acquirat. Si vero indigna et pauperior persona est, in metallum biennio deputetur. DE OFFICIO RECTORIS PROrapaces officialium manus, cessent, inquam: nam si moniti non cessaverint, gladiis praecidentur. Non sit venale judicis velum, non ingressus redempti, non infame licitationibus secretarium, non visio ipsa praesidis
Abbreviated transcription (Latin):
nianus uincit it acediduob:: Sceuola. Sauinianꝰ Iulianus atq: Mar¬
cellus in suis corporib: noninueniunt᷑ : sed in p̃fator operetenent᷑ in¬
serti: Gregorianum uero et Ermogenianũ id eolex ista p̃terut :
quia suis auctoritatib: confirmant᷑ ex lege priori subtitulo decons¬
titutionib printipũ et edictis : Sed ex his om̃ib: uris consultoribus :
ex gregoriano Ermogeniano, Gdio, Papiniano et Paulo quae
necessaria causis p̃sentiũ tempoꝵ uidebant᷑ elegimꝰ: DEOEFITO PRE¬
uꝑ his quia p̃side uł a quolib& alio iudicesententiã dietã infir¬
mare deposcunt subeo fine sublimitatis tuae succedat ex amen:
ut suinternis negotii usqu equaq: decursis ex euidenti claruerit
sententia maiore iustitiaq: discedere eapenitus explosa controuersia
de aequitate terminũ capiat : Quod si consentanea sit legib: lam
prompta sententia eiꝰ ꝓnuntiationis inꝓb: obpugnators ipatrimonio

Expanded text:
nianus vincit, ita cedit duobus. Scaevola, Sabinus, Iulianus atque Marnianus vincit, ita cedit duobus. Scaevola, Sabinus, Iulianus atque Marcellus in suis corporibus non inveniuntur, sed in praefatorum opere tenentur inserti. Gregorianum vero et Hermogenianum ideo lex ista praeteriit, quia suis auctoritatibus confirmantur ex lege priore sub titulo de constitutionibus principum et edictis. Sed ex his omnibus iuris consultoribus, ex Gregoriano, Hermogeniano, Gaio, Papiniano et Paulo, quae necessaria causis praesentium temporum videbantur, elegimus. DE OFFICIO PRAESuper his, qui a praeside vel a quolibet alio judice sententiam dictam infirmari deposcunt, sub eo fine sublimitatis tuae succedat examen, ut, si internis negotiis usquequaque decursis ex evidenti claruerit, sententiam a jure justitiaque discedere, ea penitus explosa, controversia de aequitate terminum capiat. Quod si consentanea sit legibus jam prompta sententia, ejus pronuntiationis improbus oppugnator, si patrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
quos illicelebrarunt: sit a meneoꝵ librꝓpt̃ antiquitates incera
codicũ conlatione firmentur: ubi autem diuersȩ sententiȩ pa¬
ferunt᷑ potiornumerus uincat auctoꝵ: uł sinumerus a eque
sit: eiꝰ partis p̃cedat auctoritas. in qua scellentis ingeni uii
papinianus emineat. qui ut singulus uincit it acedit duob: A¬
tas etiã pauli. atq ulpiniani : in papiniani corpus facta sicu
dudũ statutũ ẽ p̃cipimꝰ infirmari ubiaut̃ eorũ sententi ae rec
quoꝵ parcensetur auctoritas : Quod sequidebeat eligat moderatio iu¬
leanthoc est. papiniani. Pauli Gai. Vlpiani modestini Sceuolȩ
Sabini. luliani. atq Marcelli: quoꝵ sifuerint ꝓlatae diuers e senten¬
tia : ubim a iornumerus unũ senserit uincat: Quod si forsitan a qua¬
lis numerus in utraq: partesit : einumeri partis p̃cedat auctoritas
inquapapinianꝰ cũ aequalinu mero senserit. quia ut singulus. papi¬

Expanded text:
ropter antiquitatis incertum ropter antiquitatis incertum codicum collatione firmentur. Vbi autem diversae sententiae proferuntur, potior numerus vincat auctorum, vel, si numerus aequalis sit, eius partis praecedat auctoritas, in qua excellentis ingenii vir Papinianus emineat, qui ut singulos vincit, ita cedit duobus. Notas etiam Pauli atque Vlpiani in Papiniani corpus factas, sicut dudum statutum est, praecipimus infirmari. Vbi autem eorum pares sententiae recum par censetur auctoritas, quos sequi debeat, eligat moderatio iuleant, hoc est Papiniani, Pauli, Gai, Vlpiani, Modestini, Scaevolae, Sabini, Iuliani atque Marcelli: quorum si fuerint prolatae diversae sententiae, ubi maior numerus unum senserit, vincat. Quod si forsitan aequalis numerus in utraque parte sit, eius partis praecedat auctoritas, in qua Papinianus cum aequali numero senserit: quia ut singulos Papi
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerit is quip̃ces obtulit uł .is. contra quẽ obtulit: Actio eches¬
redib defuncti. et contra heredes pulsati. s alua ꝑmaneanqu
taus a actione contestata: eaquae conpetebat defuncto compca
et heredi Siuero auccor quolib& ordine repetitione sro suesc
non publica uerit: heres eius unde auetor actionẽnom ꝓposuit a
nr̃is seuenire secretis. om̃ssciant neminiquicquãnisi quod sut¬
tis ꝓ bauerit eẽ credendũ: Nec ullius dignitate terreri: sed ino
senatũ urbis romȩ postalia: Papiniani pauli. Gaulpian
adq: modestini scripta uniuersa firmamꝰ : itaut gaium quȩ pl¬
lum ulpianũ et cunctos comititur auctoritas: lectiones qu
ex omnieiꝰ opere recitent᷑: eorum quoq scientiã quorũ tractatus
atquesententias. p̃dicti om̃s suis opibus miscueruntiratame
censemus : Vt sceuolȩ sabini iuliani atq: marcelli omniũ q

Expanded text:
ctus fuerit is qui preces obtulerit, vel is contra quem obtulit, actio et hectus fuerit is qui preces obtulerit, vel is contra quem obtulit, actio et heredibus defuncti et contra heredes pulsati salva permaneat, quia causa actione contestata ea, quae conpetebat defuncto, conpetit et heredi. Si vero auctor quolibet ordine repetitionem suam praesens non publicaverit, heres eius, unde auctor actionem non proposuit, anostris se venisse secretis, omnes sciant nemini quicquam, nisi quod scriptis probaverit, esse credendum nec ullius dignitate terreri, sive senatum urbis Romae. Post alia. Papiniani, Pauli, Gai, Vlpiani atque Modestini scripta universa firmamus ita, ut Gaium quae Paulum, Vlpianum et ceteros comitetur auctoritas lectionesque ex omni eius corpore recitentur. Eorum quoque scientiam, quorum tractatus atque sententias praedicti omnes suis operibus miscuerunt, ratam esse censemus, ut Scaevolae, Sabini, Iuliani atque Marc
Abbreviated transcription (Latin):
durt oesta toe puusionib in proboꝵ protelandȩ cognitionis p̃¬
bostt occasio : Id cirtosiquis possessione deiectus auxiliũ nr
postet: oiusuli nullis cũ temporũ qua exrescriptoꝵ edicio¬
ed esluuni mons ec̃ ludendũ haclege decernimꝰ nciuris
suffragiũ quo dinceleri reformatione consistit beneficioor
imperaliũ decreta sus pendunt. DAT̃ .VI . NOÑ MARC̃ MEDIOEV¬
ARTIMASIO ETPROMOTO CONSULIB INTERP̃TAT̃ Lic& im
gotiis quae ꝑactionẽ. in licitã in coari uident᷑ legitimꝰ ad respi¬
dendũ tempoꝵ sempcursus obseruandus sit: Specialit̃ eosq
aliqua ꝑ uaserint non patim᷑ ꝓquacũq: occasione deferrenego
Ideoq cum ille qui fuerit depossessi one deiectus audientiã im¬
trauerit. luxtauiris ordinẽ intraannũ ad recipienda qua
ꝑdidit nullatenꝰ differat᷑ : Nec aliqua ꝑ uasori dilatio concel

Expanded text:
dum est, ne pervasionibus inproborum protelandae cognitionis prdum est, ne pervasionibus inproborum protelandae cognitionis praebeatur occasio. Idcirco si quis possessione deiectus auxilium nostri poscat oraculi, nullis eum temporum, quae ex rescriptorum editione defluunt, moris esse cludendum hac lege decernimus, ne iuris suffragium, quod in celeri reformatione consistit, beneficiorum inperialium decreta suspendant. Dat. VI non. Mai. Mediolano Timasio et Promoto conss. Interpretatio. Licet in negotiis, quae per actionem elicitam incoari videntur, legitimus ad respondendum temporum semper cursus observandus sit, specialiter eos qui aliqua pervaserint non patimur per quamcumque occasionem differre negotium. Ideoque cum ille, qui fuerit de possessione deiectus, audientiam impetraverit iuxta iuris ordinem intra annum, ad recipienda quae perdidit nullatenus differatur. Nec aliqua pervasori dilatio conceda
Abbreviated transcription (Latin):
LAICIRATO A MENTIMꝰ TNEODOSIVS ET ANCADIS¬
aus AVG AṼG Ad romulũ consulẽ emiliae edigdriae
ostcelebratã denunciationẽ scu edicto seuedictioneres cripti
quod camen iure sit impetratum litis exordiũ auspicatur
inter iustas uidelica legitimas que ꝑsonas: Et siqui penni¬
tatis nrae pendentib: temporib responsa ꝓtulerint᷑ nõmo¬
doteripora quoꝵ erunt curricula nondilatentur: Sed et quid¬
quidelectum enit friuolũ iudicet᷑ DAT̃ XIII. Rł IUE MTDIO¬
LANO ARCADIO AṼG .I. ETBATONECONSULIB INTENE
Nost quã ꝑ semoturalis fuerit contestata et ꝑ publicã conuen¬
uar ẽ quisquis illeest quipulsat᷑ agnouerit  tunclis incoata
puat᷑ sitapen litigantũ ꝑ fectȩ ꝓbantur etatis : N asiquis
srirtipes benefitõ contrarationẽ legis causȩsua tempora sup¬
sbica uere ꝓlongar quidquid prohacre meruerit noniia
negouia qut ex rescriptoꝵ auctoritate sortiunt᷑ ex ordiũ ad
dursũ tempo ꝑtinere decretum est : Anteom̃a uiro ꝓcuran¬

Expanded text:
osius et Arcadius AAA. ad Romulum consularem Aemiliae et Liguriae. Post celebratam denuntiationem seu edicto seu editione rescripti, quod tamen iure sit impetratum, lis exordium auspicatur inter iustas videlicet legitimasque personas. Et si qui perennitatis nostrae pendentibus temporibus responsa protulerit, non modo tempora, quorum erunt curricula, non dilatentur, sed et quidquid elicitum erit, frivolum iudicetur. Dat. XIIII kal. Iul. Mediolano Arcadio A. I et Bautone conss. quam per scripturam lis fuerit contestata et per publicam conventionem, quisquis ille est qui pulsatur agnoverit, tunc lis incoata dicatur, si tamen litigantum perfectae probantur aetates. Nam si quis principis beneficio contra rationem legis causae suae tempora speraverit prolongari, quidquid pro hac re meruerit, non vanegotia, quae ex rescriptorum auctoritate sortiuntur exordium, ad cursum temporum pertinere decretum est: ante omnia vero procuran
Abbreviated transcription (Latin):
dio ptrabendȩ disceptationis ex cogitare consueuerun: Si¬
ueunius fori om̃s sint siue in diuersis ꝓuintiis. uersentur:
Nec ad iuncta p̃sentia consortis uł consortium agendi uł
res pondendi uirgantib licentia ꝓ partepandatur : Et ampu¬
tata consututione constantinipatrui mei qua suꝑ consortib
ꝑinulgata est. antiquũ ius quantũ ptin& adhuius modi
dis ceptationes cumom̃i firmitate seruetur : Vt int̃ruptis ar¬
tifitiosis obstaculis pos sidentiũ adstutia comprimat᷑: Dat
IIII. NOÑ SEETB̃ ANTIO E
MAMERTINO ET

Expanded text:
dio protrahendae disceptationis excogitare consueverunt, sidio protrahendae disceptationis excogitare consueverunt, sive unius fori omnes sint sive in diversis provinciis versentur, nec adiuncta praesentia consortis vel consortium agendi vel respondendi iurgantibus licentia pro parte pandatur. Et amputata constitutione Constantini patrui mei quae super consortibus promulgata est, antiquum ius, quantum pertinet ad huiusmodi disceptationes, cum omni firmitate servetur, ut interruptis artificiosis obstaculis possidentum astutia conprimatur. Dat. III non. Septemb. Antiochiae Mamertino et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponat : Non ex pectetur ut prius quod repetit apud actas
ponat. autor do ipsius causȩ petat᷑ scriptus. sed mox apudiudicem
sineulla tempoꝵ mora qua hoc uidet᷑ auferri causã suã ꝓponat
et om̃s cartas. sua p̃uaricationis exhibeat: Quã rem etia¬
et in ciuilib negotiis p̃cipimꝰ obseruari: Quȩ tamen minus
quã centũ solidorum summa est ualere constiterit. hic deiure
io uio p̃po: palia. Quacumq forte accđae uencrabilis negotia
sunt uł eẽ poteriN actiones cȩ leri legũ ordineseruato iudican¬
tum disceptatione finiant᷑ nec enim deet defensionelocino¬
minisq: uenerabiles suscepta publica diusecretari a prestolari.
INTẼiã. Ecdesiarim negotia ꝓreuerentia scitatis hac fider
oport& cum adpublicũ prolatȩ fuerint sinc aliqua dilationẽ
finiri : Nec debent defensores loci uenerabiles ulla tarditate
pres criptionib: quas litigatores subobtentu consortium stu¬

Expanded text:
proponat, non expectetur, ut prius quod repetit apud acta proponat, non expectetur, ut prius quod repetit apud acta proponat aut ordo ipsius causae petatur scriptus, sed mox apud iudicem sine ulla temporum mora, quae per hoc videtur afferri, causam suam proponat et omnes partes suae probationis exhibeat. Quam rem etiam in civilibus negotiis praecipimus observari, quae tamen minus, quam centum solidorum summa est, valere constiterit. Hic de iure o. Post alia: Quaecumque forte ecclesiae venerabilis negotia sunt vel esse poterint, actiones celeri legum ordine servato iudicantum disceptatione finiantur. Nec enim decet defensione loci nominisque venerabilis suscepta publica diu secretaria praestolari. tio. Ecclesiarum negotia pro reverentia sanctitatis ac fidei oportet, cum ad publicum prolata fuerint, sine aliqua dilatione finiri, nec debent defensores loci venerabilis ulla tarditate praescriptionibus, quas litigatores sub obtentu consortium stu