comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
runitq bizantiũ. & reuerenti honore. sepelier̃ eas ibi. Ron
longo post tẽpore. beati adriani corpꝰ rome ceiã transla¬
tum. honorabili tẽplo ex hornatũ est Nathalia uero &¬
ipsa denichomedia scõꝵ martirũ amore bizantiũ. ce¬
nauigans. Post paucos dies aduentus sui dormicionẽ ac¬

Expanded text:
runtque Byzantium, et reverenti honore sepelierunt eas ibi. Non longo post tempore beati Adriani corpus Romam etiam translatum honorabili quoque templo exornatum est. Natalia vero ipsa de Nicomedia sanctorum martyrum amore Byzantium enavigans, post paucos dies adventus sui, dormitionem ac
Abbreviated transcription (Latin):
cucionis tep̃r cũ eeñt tribunicie. potestatis uissu im¬
piissimi p̃sidis tentus. pͥmo crudelissimo uerberatus.
deingraui catenarũ onustus pond̾e inte t̾rimũ carcerẽ
trusus est. unde solutis nutu di uinculis. & ianuis car¬
ceris. patefactis. aggerẽ publicũ in gressus usq ad
tis postergũ manib ad territoriũ usq briuatense ꝑ¬
 ductus est. atq ibi martyrii palmã capitis. obtrun¬
cacione ꝑcepit: Corpꝰ eius cũ capite beati uiliani ad
Diurbẽ uienensiũ. relatũ est. & cõ digno cultu. in basi¬
lica cõditũ:¬
XIII. lił oct̃s A nneapolim campanie. natał scõꝵ ia.¬
nuariĩ beneuentane ciuitatis ep̃i. cũ sosio diacono me¬
sane cuitatis. & diacono suo festo. & lectore suo desi¬
derio. qui post uincula  carceres. capite sum ces
inciuitate puteolana. sub diocleciano pͥncipe. iudiee
draconcia: Qui cũ dicerentur ad mortẽ uider̃ int̾¬

Expanded text:
cutionis tempore, cum esset tribunitiae potestatis, jussu imcutionis tempore, cum esset tribunitiae potestatis, jussu impiissimi praesidis tentus, primo crudelissime verberatus, dein gravi catenarum onustus pondere, in teterrimum carcerem trusus est. Unde solutis Dei nutu vinculis, et januis patefactistis post tergum manibus, ad territorium usque Brivatense perductus est, atque ibi martyrii palmam capitis obtruncatione percepit. Corpus ejus cum capite beati Juliani ad urbem Viennensium relatum est, et condigno cultu in basilica condituXIII KAL. OCTOBRIS. In Neapoli Campaniae, natale sanctorum Januarii, Beneventanae civitatis episcopi, cum Sosio diacono Mesenatae civitatis, et diacono suo Festo, et lectore suo Desiderio. Qui post vincula et carceres capite caesi sunt in civitate Puteolana, sub Diocletiano principe, judice Dracontio. Qui cum ducerentur ad mortem, viderunt
Abbreviated transcription (Latin):
auit om̃iũ pedes. cõmendauit se scõ uistino hic eiusdẽ
piartiris corpꝰ honorifice sepeliuit. in p̃dio cyriace uidue
quã idẽ mar̃ factõ signo xp̃i. & posito suꝑ cap̃ eius linceo
dequo ext̾serat scõꝵ pedes ab infirmitatib capitis sana¬
uit. Hic scm̃ ypolitũ. & cõcordiã cẏreneũ. ab undiũ.
corillã filiã decũ cesaris. martires. & alios plurimos
sepulturis cõdiuit. & ꝑsecucione deciĩ. galliĩ. & uolusiam.
cõfessionis gła. in signissimis suit. ¶Itẽ rome in cͥpta ha¬
renaria scõꝵ martirũ. narcissi. & crescentionis: ĩungressi
diocesi. leogiauilla Spublica natał scĩ landeb̾ti epi. Qui
dũ regiã domũ zelo religionis accensus incre passet. cũ
rediens oracione incũb̾et. ab iniquissimis uiris depa¬
lacio regio missis. in ꝓuise cõ cdusus intra domũ eccłie
occiditur. cuius sepulchrũ. creberrimis miraculis in¬
lustratur. ac mors eiꝰ. nichil ominus p̃ciosa. in cõspectu
dñi cõmendatur.

Expanded text:
Justino. Hic ejusdem martyris corpus honorifice sepelivit in praedio Cyriacae viduae. Quam idem martyr facto signo Christi, et posito super caput ejus linteo, de quo exterserat sanctorum pedes, ab infirmitatibus capitis sanavit. Hic sanctum Hippolytum et Concordiam, Irenaeum, Abendium, Cyrillam filiam Decii Caesaris, martyres, et alios plurimos sepulturis condivit. Et persecutione Decii, Galli et Volusiani, confessionis gloria insignissimus fuit. Romae in Crypta arenaria, sanctorum marto  ms., Leogio, villa publica, natalis S. Lamberti episcopi. Qui dum regiam domum zelo religionis accensus increpasset, cum rediens orationi incumberet, ab iniquissimis viris de palatio regio missis, improvise conclusus intra domum ecclesiae, occiditur. Cujus sepulcrum creberrimis miraculis illustratur, ac mors ejus nihilominus pretiosa in conspectu Domini commendatur.
Abbreviated transcription (Latin):
colũba alba uelit ut nix descendit. decelo. & suꝑ caput
geminani. t̃cio sigurans crucẽ resedit: Geminiamis res¬
piciens uidit sibi patẽ celu: It statĩ armyienf cursũ. ꝑ¬
uerat ad locũ. ubi iã scã dĩ torquebatur. & ꝓsteritens de
pedib euis. cepit. narrare. qui diuiderit. & baptisini laua¬
crũ ex pete: Reducta est iterũ beata. lucia in carcere: Era
quidã sacerdos ꝓtasius nomine. Cui nocte apparens angłs
dni: monuit ut iret ad carcerẽ: &e omine geminianũ.
qui fontẽ salutis requirebat baptizare: Qui cũ eugilas¬
sec: festinꝰ abiit. or beatũ uirũ: aqua salutari lauauit.
Post diem t̃cuĩ: exibita est beata lucia. diodeciano. &
cũ. ipsa gemintanus. dequo iã impr̃. audierat. Quos¬
ille penis grauisime afflictos. duiq tortos tradidit eos cui¬
dĩ puersissimo iudicii. ut quod deerat penarũ ipse suppleret

Expanded text:
columba alba velut nix descendit de coelo, et super caput columba alba velut nix descendit de coelo, et super caput Geminiani tertio figurans crucem resedit; Geminianus respiciens, vidit sibi patere coelum, et statim arripiens cursum pervenit ad locum ubi jam sancta Dei torquebatur. Et prosternens se pedibus ejus, coepit narrare quod viderat, et baptismi lavacrum expetere. Reducta est igitur beata Lucia in carcerem. Erat vero quidam sacerdos Protasius nomine, cui nocte apparens angelus Domini, monuit ut iret ad carcerem, et Geminianum, qui fontem salutis requirebat, baptizaret. Qui cum evigilasset, festinus abiit, et beatum virum aqua salutari lavit. Post diem tertium exhibita est S. Lucia Diocletiano, et cum ipsa Geminianus, de quo jam imperator audierat. Quosille poenis gravissime afflictos, diuque tortos, tradidit cuidam perversissimo judici, ut quod deerat poenarum, ipse suppleret.
Abbreviated transcription (Latin):
amore parata sũ ignẽ uincula. & quasaolueris penas suf¬
ferre: Audiens dioclecianus cõstanciã sidei eius. uissit eã
trai ad carcerẽ: ubi cõ solacionẽ diuinã ꝓmeruit. Reducta
aut̃ iterũ ante dioclecianũ sedenti ꝓtribunali. extensa est
głosa femina. & sustib diutissime uerberata. qe ecce subi¬
to t̾re motus factus est. & teplũ iouis. ita subruptũ. ut
nec lapis suꝑ lapidẽ edificii. remanserit. Bioclecianus. ol¬
lã ercã adduci fecit: eaq pice. & plũbo iussit impleri.
&e in circuitu ligna. aggregari & succendi Scãnq luciã
in fra ollã demergi ubi scã dĩ psallens triduo uixit. Mit¬
tens uero dioclecianus. qui renunciaret ei. si tota iã incine¬
res eẽt resoluta. his qui missus fuerat intimauit rediens
imperatori. qd̃ absq ulla lesione sana uiueret: Tunc im¬
ut onerata ferro. &e plũbo ꝑciuitatis plateas duceretim
ꝑ uenit. aut̃ ante domũ hominis p̃ potentis nomine

Expanded text:
amore parata sum ignem, vincula, et quas volueris poenas sufferre. Audiens Diocletianus constantiam fidei ejus, jussit eam trahi ad carcerem, ubi consolationem divinam promeruit. Reducta autem iterum ante Diocletianum sedentem pro tribunali, extensa est gloriosa femina, et fustibus diutissime verberata. Et ecce terraemotus subito factus est, et templum Jovis ita subrutum, ut nec lapis super lapidem aedificii remanserit. Diocletianus autem ollam aeream adduci fecit, eamque pice et plumbo jussit impleri, et in circuitu ligna aggregari, et succendi, sanctamque Luciam infra ollam demergi: ubi sancta Dei psallens, triduo vixit. Mittens vero Diocletianus, qui renuntiaret ei si tota jam in cineres esset resoluta, is qui missus fuerat, intimavit rediens imperatori, quod absque ulla laesione sana viveret. Tunc imut onerata ferro et plumbo per civitatis plateas duceretur. Pervenit autem ante domum hominis praepotentis, nomine
Abbreviated transcription (Latin):
sio sub quo & septuaginta quinq martyriũ impleuer.
oiuie uisis miraculis quȩ cirea scõs suos dñs oꝑabatur. cre¬
dider. Uic uder impissimꝰ post scoꝵ hoꝵ martirũ necc̃.
adiabolo equum eius incitantis: delapideo ponte p̃cipi¬
tetus in fluuiũ est. Sorpꝰ eius: postea uullo loco reptũ
bemde beata lucia. & scd geminian amegasio cosulari
altro artati: Post laudabilẽ uictoriã martorii gladio

Expanded text:
sub quo et septuaginta quinque martyrium implevere, qui visis miraculis, quae circa sanctos suos Dominus operabatur, crediderant. Hic judex impiissimus, post sanctorum horum martyrum necem, a diabolo equum ejus incitante, de Lapideo ponte praecipitatus in flumen est. Corpus ejus postea nullo loco repertum. Deinde beata Lucia et sanctus Geminianus, a Megasio viro consulari arctati, post laudabilem victoriam martyrii gladio
Abbreviated transcription (Latin):
iuberentur occidi Quos uidex ut uidit xpĩanos. iussite
decollari cũ illis Sic om̃s septẽ parit̾ sunt decollati. &s¬
tuler̃ corpora xp̃iani. nepolitani ianuariũ posuer̃. uix¬
ta ciuitatẽ in basilica. mesana te sosiũ. eque inbasilicos
puteaolana. ꝓculũ. euticẽ. & acutũ. uxta basilicã scĩ
stephani: Festũ & desidiũ. beuentani colleger̃:. ¶ ẜodẽ diẽ

Expanded text:
uberentur occidi. Quos judex ut vidit Christianos jussit decollari cum illis. Sic omnes septem pariter sunt decollati. tem corpora Christiani. Neapolitani Januarium posuerunt juxta civitatem in basilica: Mesenates, Sosium aeque in basilica; Puteolani, Proculum, Eutychem et Acutum, juxta basilicam sancti Stephani; Festum vero et Desiderium Beneventani collegerunt. Eodem die
Abbreviated transcription (Latin):
hosine deo p̃ om̃ib hominib quis te coegit. ap̃hendere
opus. qd̃ nõ potiusti ꝑ ficere. quis te separauit ascĩs :
Aut quis te sedurit ut recederes acõuentu pacis. uł
repausacionis . Dic michi quare in sugã cõuersus es:
antequã fieret pugna: quare ꝓ iẽcisti arma tua ante¬
quã uideret hostẽ tibi repugnantẽ : Quomodo uulnera¬
tus es. nec dũ emissa sagitta : quid faciã in felicissi¬
ma. que cõiuncta sũ impio. Nõ est mͥ cõcessũ ut uo¬
carer uxorẽ martiris. set ut dicerer uxor transgres¬
soror natalia quia nõ sicut tu estimas & fugit martiriũ:
Ueni aut̃ ꝓpterea quia instat tẽpꝰ. questionis nr̃e. ut sic̃
ꝓ misi p̃sens fiat. At illa nõ credens uide inquit quo mͦ
me se ducit. transgressor. Ecce quomodo m̃titur alt̃ uidas:
Recede ame homo. nam ante me ipsam int̾ficiã quã tͥ
socier: Qũq beatissimꝰ martyr de zelopie cõiungis letus.

Expanded text:
O sine Deo prae omnibus hominibus, quis te coegit apprehendere O sine Deo prae omnibus hominibus, quis te coegit apprehendere opus, quod non potuisti perficere; quis te separavit a sanctis, aut quis te seduxit, ut recederes a conventu pacis vel repausationis? Dic mihi, quare in fugam conversus es antequam fieret pugna? quare projecisti arma, antequam videres hostem tibi repugnantem? Quomodo vulneratus es, necdum emissa sagitta? Quid faciam infelicissima, quae conjuncta sum impio? Non est mihi concessum ut vocarer uxor martyris, sed ut dicerer conjux transgressoror mea Natalia, quia non sicut tu aestimas effugi martyrium. Veni autem propterea, quia instat tempus quaestionis nostrae, ut sicut promisi praesens fias. At illa non credens: Vide, inquit, quomodo me seducit transgressor? Ecce quomodo mentitur alter Judas? Recedas a me, homo; nam ante me ipsam interficiam, quam tibi socier. Cumque beatissimus martyr de zelo piae conjugis laetus,
Abbreviated transcription (Latin):
ret. beatus adrianꝰ dato p̃cio custodib & datis side uisso¬
rib ꝑ rex̃ addomũ suã uocare. beatã nathaliã: Cũq ꝑ¬
geret uidit eũ quidã qui bene illũ nouerat. & p̃cur¬
rens ad domũ. nunciauit eũ uenire: Qđ illa audiens
pͥmo nõ credidit. quis inquit potuit eũ absolu̾e de uin¬
culis illis: Nõ michi cõtingat ut absoluatur. ne quando
se paretur ascĩs illis. Et cũ puer domesticus. suꝑ ueni¬
ens ad firmaret eũ dimissũ suspicata illa qd̃ martiriũ
refugisset: cõtristata flebat amarissime: Et cũ iã ui¬
dere. adrianũ inciꝑet. ꝓ iecitq erat in manib & accur¬
rens clausit hostiũ domꝰ clamans. & dicens. Longe
efficiatur ame hic qui corruit. & mentitus est dnõ
d̃o suo. nõ loqitatur michi. nec audiã linguã quȩ do¬
lose egit. in cõspectu factoris sui. & cõuersa dicit adeũ

Expanded text:
ret, beatus Adrianus dato pretio custodibus, et datis fidejussoret, beatus Adrianus dato pretio custodibus, et datis fidejussoribus, perrexit ad domum suam vocare beatam Nataliam. Cumque pergeret, vidit eum qui bene illum noverat, et praecurrens domum, nuntiavit eum venire. Quod uxor audiens, primo non credidit. Quis, inquit, potuit eum absolvere de vinculis illis? Non mihi contingat, ut absolvatur, nequando separetur a sanctis illis et cum puer domesticus superveniens affirmaret eum dimissum, suspicata illa, quod martyrium refugisset, contristata flebat amarissime. Et cum jam videre Adrianum inciperet, projecit quae erant in manibus, et accurrens clausit ostium domus, clamans et dicens: Longe efficiatur a me hic qui corruit, et mentitus est Domino Deo suo. Non loquatur mihi, nec audiam linguam, quae dolose egit in conspectu Factoris sui. Et conversa dicit in eum:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ tunc ꝓpͥa sarcina commutabitur. Tu dnẽ m̃s tecũ ha¬
bens xp̃m in quo omĩa tua reposuisti. ꝑ ge fiauicialit̃.
ꝑge netimeas. ut ꝑcipias ꝓmissa ipsius. Non reulcte
ullus intuitus. rerũ uelut umbra transeuatũ. nõ astines
nõ parentũ genitus. nõ pulchritudo ipsa corpori tui no
execrata eẽt sed unctoꝵ. ad ulaciones amicoꝵ nõ te t̾reant
species torm̃toꝵ. hoꝵ. qui tecũ sunt martirũ. cõstanciã.
pacientiã aspice his iolis intende: hȩc postquã głisics¬
cula. de osculans. rogouos in quit serui xp̃i. cõ fortate. hũc
adrianũ beatissimis monitis urĩs. & lucrificate animã eiꝰ¬
xpr̃m. Uos sitis ei patres ꝑ uos nascatur et̃ne uitę. Adqͣr
beatꝰ adrunꝰ. dixit. ꝑge nũe soror mea in domĩ tuam
& cũ agno uero fieri intragacionẽ nrãm. accersiã te.¬
ut uideas sinẽ rei: Post aliquod dies. cũ iã questio immine¬

Expanded text:
enim tunc propria sarcina comitabitur. Tu, domine meus, tecum haenim tunc propria sarcina comitabitur. Tu, domine meus, tecum habens Christum, in quo omnia tua reposuisti, perge fiducialiter, perge ne timeas ut percipias promissa ipsius. Non revocet te ullus intuitus rerum velut umbra transeuntium, non affines, non parentum gemitus, non pulchritudo ipsa corporis tui, exsecra seductorum adulationes amicorum; non te terreant species tormentorum. Horum qui tecum sunt martyrum constantiam et patientiam aspice, his solis intende. Haec postquam gloriosisscula deosculans: Rogo vos, inquit, servi Christi, confortate hunc Adrianum beatissimis monitis, et lucrifacite anima vos sitis ei patres, per vos nascatur aeternae vitae. Ad quam beatus Adrianus dixit: Perge nunc, soror mea, in domum tuam, et cum agnovero fieri interrogationem nostram, accersam tut videas finem rei. Post aliquot dies cum quaestio immine
Abbreviated transcription (Latin):
quia ⁊ ego . pianꝰ sum. Post nõ multũ spaciũ cũ au¬
disset maximianus nomen eius recitari inter nominã scõꝵ
mar̃m euocato ad se dirit ei. In sanis adriane: Nũ quid
⁊ tu uis tam male ꝑire : Adrianus respond: Non in sanio.
sed de multa in sania. ad san ã mentẽ reuertor. Cũq
ꝑseuerant̃. quȩ sunt fidei & ueritatis ꝓsequeretur. furore
repletus maximianus ussit eũ ferro uinctũ cũ reliquis
illius. natalia cuncta quȩ circa adrianũ maritũ ꝓuene¬
rant. Et gaudio plena quia erat mulier xp̃ianissima. cu¬
currit ad carcerẽ. ꝓcidensq ad pedes uiri sui õsculabat᷑
uincula eius dicens illi. Beatus es dnẽ mĩ adriane
quia in uenisti diuicias quas tibi nõ dimiser̃. parentes tui:
neminẽ quisquã lib̾abit. nõ pat̃ filiũ. nõ mat̾ siliã. nõ
diuicie transeuntes. nõ nullũ seruoꝵ amhicio. & patruno¬
nii amplitudo: Ad extremũ. nec amicus. amicũ om̃ib

Expanded text:
quia et ego Christianus sum. Post non multum spatium, cum audisset Maximianus nomen ejus recitari inter nomina sanctorum martyrum, evocato ad se dixit ei: Insanis, Adriane? nunquid et tu vis tam male perire? Adrianus respondit: non insanio, sed de multa insania ad sanam mentem revertor. Cumque perseveranter quae sunt fidei et veritatis prosequeretur, furore repletus Maximianus, jussit eum ferro vinctum cum reliquis illius Natalia cuncta quae circa Adrianum maritum provenerant. Et gaudio plena, quia erat mulier Christianissima, cucurrit ad carcerem, procidensque ad pedes viri sui osculabatur vincula ejus, dicens illi: Beatus es, domine meus Adriane, quia invenisti divitias, quas tibi non dimiserunt parentes tui. neminem quisquam liberabit: non pater filium, non mater filiam, non divitiae transeuntes, non ulla servorum ambitio et patrimonii amplitudo, ad extremum nec amicus amicum. Omnes
Abbreviated transcription (Latin):
pontifice. discipło. scĩ marci euangłiste. ap̃fatã urbẽ
directi. pͥmi illic depĩ euuangłiũ p̃dicantes. & mag¬
nis uirtutib ac mirabilis choruscantes. etiã uicinas
urbes ueronensẽ scilicet. & brirenã. & laudensem. di¬
unis oꝑib an lustrarunt: Sicq in pontificali honore.
fundata. & cõ firmatti fide credenciũ ppłoꝵ głoso fine
quieuer̃ ut pace.

Expanded text:
aefatam urbem directi, primo illic Christi Evangelium praedicantes, et magnis virtutibus ac miraculis coruscantes, etiam vicinas urbes Veronensem scilicet et Brixenam, et Laudensem, divinis operibus illustrarunt; sicque in pontificali honore, fundata et confirmata fide credentium populorum glorioso fine quieverunt in pace
Abbreviated transcription (Latin):
mi grã scĩficatusi episcopii. dignitatẽ. suffragiũ feren¬
impr̃ib dirigitur ꝑ ennius p̃fectus. alexandriã cui im¬
peratũ est. ut philippũ. occideret: Sed eũ hoc impleret
nõ posset quia omĩs ppłs ciuitatis in amore philippi
uelut quib dã uinculis amore uidebantur. astrictus
inmisit quosdã in eccłiam qui se singerent xp̃ianos.

Expanded text:
mi gratia sanctificatus, episcopatus dignitatem, suffragium ferenimperatoribus dirigitur Perennius praefectus Alexandriam, cui imperatum est ut Philippum occideret. Sed cum hoc implere non posset, quia omnis populus civitatis Philippo veluti quibusdam vinculis amoris videbatur astrictus, immisit
Abbreviated transcription (Latin):
uiro: Et currens impleuit uasa aqu& ⁊ attulit ei.
Tũc miser̃ se om̃s milites ad pedes eiꝰ. orantes se bapti¬
ari. Quos ut baptizauit: obtulit ꝓ eis sac̾atiũ laudis.
& participati sunt. om̃s corpore. ⁊ sangne dnĩ nr̃i iħ
xp̃i. Audiens hoc decius. mutens tenuit: ebs. dñs .xii.s¬
sit ut cũ beato cornelio ducerentur ad sacͥ ficanduĩ Eit
ũ nollent parere: capite plecterentur din aiẽ s
mairos porte appie. ex p̃iees intẽplũi deco uiti sunt

Expanded text:
ristum te conjure. » Et currens implevit vas aqua et attulit ei. ristum te conjure. » Et currens implevit vas aqua et attulit ei. Tunc misserunt se omnes milites ad pedes ejus, orantes se baptizari. Quos ut babtizavit, obtulit pro eis sacrificum laudis, et participati sunt omnes corpore et sangi. Audiens haec Decius, mittens tenuit omnes eos, et jussit ut cum beato Cornelio ducerentur ad sacrificandum, et si nollent parere, capite plecterentur. Ducti autem foras muros portae Appiae, expuentes id templum, decollati sunt
Abbreviated transcription (Latin):
XUIII. lł oc̃ts. Nome uia appia. in eymiterio calixti
dũ multi xp̃ianoꝵ ueniebant. quo tep̃r beatus copͥanꝰ
scͥpsit. ei decelerino lectore quanta. ꝓ fide & cõfessione
xp̃i sustinuerit. Decius cesar. audito. quia multi seber̃ ei.
& debeato cypͥano. rogauit eũ. sibi. exib̾i. Exibitus de¬
cio in t̃roganti. cur acipͥano cõtra rẽ publacã. litt̾as ac¬
cepisser. respond: Ego decorona dnĩ lit̾as accepi. nõ cõ¬
tra rẽ publicã: Iratus decius. uissit eũ ut hos eiꝰ cũ plũ¬
batis cederetur: Qđ si cõtẽpsisset illic capite puniretur¬
lt̃q duceretur umis exmilitib nomine cerealis. roga¬
re cepit beatũ papã. ut uisitaret uxorẽ eiꝰ. quȩ annis
quinq pacalitica iacebat: In gressus aut̃ in dornũ eius
tenuit manũ salustrie. ce erexit eam dicens In nomi¬
ne iħu xp̃i nazareni surge & sta suꝑ pedes tuos Quȩ
ꝓtinus ererit se. clamans. & dicens. Uere xp̃s est. di fi¬

Expanded text:
XVIII KAL. OCTOBRIS. Romae via Appia, in coemeterio Callisti, dum multi Christianorum veniebant. Quo tempore beatus Cyprianus scripsit ei de Calerino lectore, quanta pro fide et confessione Christi sustinuerit. Decius Caesar audito quod multi ei scriberent: et de beato Cypriano rogavit eum sibi exhiberi. Exhibitus Decio interroganti, cur a Cypriano contra Rempublicam litteras accepisset, respondit: Ego de corona Domini litteras accepi, non contra Rempublicam. Iratus Decius, jussit ut os ejus cum plumbatis caederetur, deindeCumque duceretur, unus ex militibus nomine Cerealis rogare cepit beatum papam, ut visitaret uxorem ejus, quae annis quinque paralitica jacebat. Ingressus autem in domum ejus, tenuit manum Salustiae, et erexit eam dicens: « In nomine Jesu Christi Nazareni, surge et sta super pedes tuos. » Quae protinus erexit se, clamans et dicens: « Vere Christus est Dei Fi
Abbreviated transcription (Latin):
tibrif. I. Ipso die. rome natał scõꝵ lucie. & geminiani. in¬
ꝑante diocleciano iudicib ab offrasio. & megasio: M anserat
dixit ei: Audio quia reũ illũ crucifirũ cõfitis. ee deos
nros derides: Nunc gͦ si parata es uiuers: parati sunt. &¬
dũ omi p̾ces. ut eis oͦsferas churaa uit postare dar cẽ. ꝓyi¬

Expanded text:
ris. Eodem die, Romae, natalis sanctorum Luciae et Geminiani, imperatore Diocletiano, judicibus Apofrasio et Megasio. Manserat i, et dixit ei: Audio quia reum illum crucifixum confiteris, et deos nostros derides. Nunc ergo si parata es vivere, parati sunt dii omnipotentes, ut eis offeras thura, ut possint tibi e
Abbreviated transcription (Latin):
uitã finire. Iratus post piã cõ fessionẽ ipsuis tyrannus ussit
eũ tã crudelit̾ in uicẽ sibi succedentib flagellatorib cedi. donec
aꝑtis costis uiscera pate fierent. Iterũ cõstrictꝰ ferro. in carcerẽ
mittitur. & cũ aliquib dieb cũ reliquis scĩs di clausus ibi suis¬
set. tandẽ reductus simul. & cũ eo alii quos in m̃sitas penarũ
pene absũserat sistitur maxĩmiano: Quos illȩ iã uidens in re¬
uocabiles. iussit ut uecte magno ferreo cõ fringerentur tibie
ipsoꝵ. Con fractis itaq crurib ac pedib incisis. in suꝑ beato a¬
sunt coruscationes thonitrua. ac pluiuiȩ. & extinctus est igni.
Plurimiq de apparitorib fulminib ꝑcussi. pauci fuga uix
euaserunt: Accurentes int̾ea xpiãni rapuerunt ex igne iã
extincto reliquias martyrũ ox ascensis nauib fuger̃ ꝑuene¬

Expanded text:
vitam finire. Iratus post piam confessionem ipsius tyrannus, jussit vitam finire. Iratus post piam confessionem ipsius tyrannus, jussit eum tam crudeliter invicem sibi succedentibus flagellatoribus caedi, donec apertis costis viscera patefierent. Iterum constrictus ferro in carcerem mittitur. Et cum aliquibus diebus cum reliquis sanctis Dei clausus ibi fuisset, tandem reductus, simul et cum eo alii, quos immensitas poenarum pene absumpserat, sistitur Maximiano. Quos ille jam videns irrevocabiles, jussit ut vecte magno ferreo confriipsorum. Confractis itaque cruribus, ac pedibus incisis insuper et beato Asunt coruscationes, tonitrua, ac pluviae, et exstinctus est ignis. Plurimique de apparitoribus fulminibus percussi, pauci fuga vix evaserunt. Accurrentes interea Christiani, rapuerunt ex igne jam exstincto reliquias martyrum, et ascensis navibus fugerun
Abbreviated transcription (Latin):
sermonib suis ei satis fecisset. & nisi ticus aꝑiret moras se fa¬
cituis in de exeuntes ꝓꝑabant ad cõfessionẽ ut in numero
coronatoꝵ adriamis. inueniretur. Cũ ad huc eent̃ in uia.
dixit beatus adrianus: Soror mea quomodo ordinasti
iã quȩ sunt mundi huius: Neatrahant animũ tuũ aufe¬
rantur abanimo tuo. omĩa corruptibilia. bolũ modo illa
festina uidere. quȩ reposita sunt tibi: & scũs cũ quib am¬
bulas in uia đi. Conpleta itaq die. ut ꝓducerẽtur exibiti
sunt beatissimi martires in cõspectu maximiani. Putrefac¬
tus ita iã carnib eoꝵ p̃ acerbitate tormentoꝵ ut uermes de ul¬
cerib eoꝵ saturirent. Natalia uero applicasse beato adriano
dicebat. Uide dnẽ ms̃ ut solũ modo ad dm̃ fiat mens tua.
nec tuũ cor in aliqua treꝑidet. dũ uideris ꝓ posita tibi torm̃ta.
anus respiciens adrianũ dixit. Ad huc tu ꝑmanes in in sania:
beatus mar̃ respondit: ꝑ hac amencia & in sania paratussũ hãc

Expanded text:
sermonibus suis ei satisfaceret, et nisi citius aperiret, moras se facitius exeuntes, properabant ad confessionem, ut in numero coronatorum Adrianus inveniretur. Cumque adhuc essent in via, dixit beatus Adrianus: Soror mea, dic quomodo ordinasti  quae sunt mundi hujus, ne attrahant animum tuum: auferantur ab animo tuo omnia corruptibilia, solummodo illa festina videre, quae reposita sunt tibi et sanctis, cum quibus ambulas in via Dei. Completa itaque die ut produceretur, exhibiti sunt beatissimi martyres in conspectu Maximiani, putrefactis ita jam carnibus eorum prae acerbitate tormentorum, ut vermes de ulceribus eorum scaturirent. Natalia vero applicans se beato Adriano, dicebat: Vide, domine meus, ut solummodo ad Deum fiat mens tua; nec tuum cor in aliquo trepidet, dum videbis tormenta tibi proposita. anus respiciens Adrianum, ait: Adhuc tu permanes in insania! Beatus martyr respondit: Pro hac amentia et insania paratus sum hanc
Abbreviated transcription (Latin):
prunis subter strs i iubetur. in medio. Ibiq qd
reliqui fuerat u ue  ꝯ ad iũpti corporis. suꝑ poti.
& non ad subitũ sed sensim paulatim quȩ succendi. Ad
ultimũ laqueo appensos iussit necari. Inter iecto tep̃r
beatus gorgonius romã tnͣsfertur. Positusq est uene¬
rabilit̾ uia latina interduos lauros. Conpleuerunt aut̃
felicis lucii¶ Item felicis licei. poliani. uictoris. iadoris
xdatiui. qui subdecio & ualeriano exurgente ꝑ secutioniᷤ
rabie ad pͥmã cõfessionis xp̃i cõstantiã grauit̾ fustib cesi.
Deinde cõpedib uincti & ad fodiendã metalla deputati.
głose cõfessionis agonẽ cõsumauer̃. Luioꝵ etiã exẽplũ se¬
cuta multiplex plebis porcio cũ eis cõfessa est parit̾ x
coronata. Exstat epła beati cypͥani ad ipsos &e de ipsis
scͥpta. ẜ Elodẽ die in calchydona. natał scõꝵ sostenis &
uictoris. qui cũ beata eufemia ꝓxp̃i nomine subpͥsco cõ¬

Expanded text:
prunis subterstratis poni jubetur in medio, ibique quod reliquum fuerat verberibus absumpti corporis superponi, et non ad subitum ultimum laqueo appensos jussit necari. Interjecto tempore beatus Gorgonius Romam transfertur, positusque est venerabiliter via Latina inter duas lauros. Compleverunt autem Felicis, Lucii. Item Felicis, Litei, Poliani, Victoris, Jaderis et Dativi: qui, sub Decio et Valeriano exsurgente persecutionis rabie, ad primam confessionis Christi constantiam graviter fustibus caesi; deinde compedibus vincti, et ad fodienda metalla deputati, gloriosae confessionis agonem consummaverunt. Quorum etiam exempla secuta multiplex plebis portio, cum eis confessa pariter est et coronata. Exstat epistola beati Cypriani ad ipsos , et de ipsis scripta. Eodem die in Chalcedonia, natalis sanctorum Sosthenis, et Victoris: qui, cum beata Eu
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m cõu̾si obsuꝑabilẽ fidei cõfessionẽ trusi in carcerẽ.
& inde ꝓducti ad stipites religati sunt: Quib pͥmũ ur¬
si. ac deinde ferocissimus leo dimissi: Cũq in nullo eos
tugenie uirginis: Cũ qua ab eleno ep̃o baptizati aliquã
tẽpr duunis solũ erudicionib uacantes in scõ ꝓpo¬
sito ꝑstiter̃. atq in seruoꝵ cũ monasterio mira humili¬
tate. uersati sumt & hoc aput egiptũ inde cñ beatissi¬
ma uirgine roma reu̾si. sub gallieno imp̃re. Qđ eẽnt xp̃i
ani dep̃hensi coguntur lacͥficare. sed nõ cõsencientes
durisume uerberantur. sũq cio fidẽ seruantes gauderent
oracionẽ. Qua orante. ita simulachrũ diane cõminutã
est: ut sola pulueris eius in dicia. remansissent: M agi¬
cis artib hec reputantes in genti saxo circa scapulas eius.
cõstricte tibi cã p̃cipitẽ deder̃ Quomodo aut̃ agonẽ paᷤ¬
sionis suȩ compleuerit. breuit̃ supͣ notatũ est.uiii. It

Expanded text:
m conversi, ob insuperabilem fidei confessionem trusi in carcerem, et inde producti, ad stipites religati sunt; quibus primum ursi, ac deinde ferocissimus leo, dimissi, cum in nullo eos Eugeniae virginis cum qua ab Heleno episcopo baptizati, aliquanto tempore divinis solum eruditionibus vacantes, in sancto proposito perstiterunt, atque in servorum Dei monasterio mira humilitate conversati sunt; et hoc apud Aegyptum. Inde cum beatissima virgine Romam reversi, sub Gallieno imperatore, quod essent Christiani, comprehensi, coguntur sacrificare. Sed non consentientes dirissime verberantur. Cumque Deo fidem servantes gauderent,orationem. Qua orante, ita simulacrum Dianae comminutum est, ut sola pulveris ejus indicia remanerent. Sed magicis artibus hoc reputantes, ingenti saxo circa scapulas ejus constricto, Tiberi eam praecipitem dederunt. Quomodo autem agonem passionis suae compleverit, br
Abbreviated transcription (Latin):
ne artis medici. uirtutib clarissimi. hoꝵ religionẽ au¬
diens p̃ses lisias. misit apparitores qui eos adduceret᷑.
Quos aspiciens: in t̾rogauit. ex qua ꝓuincia. aut que
eeñt eoꝵ nomina. Beatus comas & damianꝰ respõder̃
ei. Ex arabia sumus. Nomina nr̃a comas & damianꝰ.
xp̃iani sumus. ẜunt nobis & alii sr̃s. anthimus.
leoncius. eupus. Quos misso offitio. uissit sibi p̃ses
ilico p̃ sentare. & cepit agere ut sacrificarent. Et cũ
nulla racione fundatos animos eoꝵ supra petra¬
xp̃m mouere posset. manib & pedib uinctos ussit eos
fortiter torqueri. Deinde sicut erant cõcatenati in mare
mergi. Quib statim angłs dnĩ ad fuit. & disruptis

Expanded text:
ne artis medici, virtutibus erant clarissimi. Horum religionem aune artis medici, virtutibus erant clarissimi. Horum religionem audiens praeses Lysias, misit apparitores, qui eos adducerent. Quos aspiciens interrogavit ex qua provincia, aut quae essent eorum nomina. Beatus Cosmas et Damianus responderunt ei: Ex Arabia sumus. Nomina nostra Cosmas et Damianus; Christiani sumus; sunt nobis et alii fratres, Anthimus, Leontius, Eutropius. Quos, misso officio, jussit sibi praeses illico praesentari, et coepit agere ut sacrificarent. Et cum nulla ratione fundatos animos eorum supra petrastum movere posset, manibus et pedibus vinctos jussit eos fortiter torqueri, deinde sicut erant concatenati in mare mergi. Quibus statim angelus Domini affuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ erupit ignis. & cõsũpsit illũ. Comes acceptis. tot¬
miraculis. que xp̃s in seruis suis oꝑabatur. scͥpsit impr̃i
quid sir ac iuberet. Qui rescͥpsit ut dirigerentur nicho¬
mediã. & ibi gladio ferirentur. ꝑ ducti gͦ ad locũ decol¬
os culatus est. cypͥanũ. Qd cernens feriuius cognitus regis
Iratus egit. ut cũ scs̃ cypͥano & iustina. theognitus decol¬
laretur. Et iacuer̃ corpora scõꝵ ꝓ iecta feris sex dieb in¬
sepulta. Quidã aut̃ naute xp̃iani. nocte rapuer̃ ea ide
enauigantes deportauer̃ ad urbẽ romã. Et matrona ue¬
nerabilis rusina reuerent̃ excipiens illa: sepeliuit in p̃¬
dio suo. Passi sunt aut̃ ui lił orr̃s.¬
D U. hł. octũ. Aput egeã ciuitatẽ natał scõꝵ martirũ
cosme & damiani. ꝑ secucione diocleciani sub p̃side lisia.
hi uenerabile matre geniti sacris litt̃is eruditi ꝓfessio¬

Expanded text:
ginem, erupit flamma et consumpsit illum. Comes, acceptis totginem, erupit flamma et consumpsit illum. Comes, acceptis totmiraculis, quae Christus in servis suis operabatur, scripsit imperatori quid super eis juberet. Qui rescripsit ut dirigerentur Nicomediam, et ibi gladio ferirentur. Perducti igitur ad locum sunt decolosculatus est Cyprianum. Quod cernens Servius cognatus regis, iratus egit ut cum sanctis Cypriano et Justina Theognitus decollaretur. Et jacuerunt corpora sanctorum projecta feris sex diebus insepulta. Quidam autem nautae Christiani nocte rapuerunt ea, et navigantes deportaverunt ad urbem Romam. Et matrona venerabilis Rufina, reverenter excipiens illa, sepelivit in praedio suo. Passi sunt autem sexto natale sanctorum martyrum Cosmae et Damiani, persecutione Diocletiani, sub praeside Lysia. Hi venerabili matre geniti, sacris litteris eruditi, professio
Abbreviated transcription (Latin):
crientis egit. ut comp̃henderetur cypͥanus ep̃s & uir
sut adducti. comes dixit. ad beatũ cypͥanũ. lues cy¬
pͥanus doctor xp̃ianoꝵ: qui ꝓmaleficia multos erra¬
re fecisti. Beatus cypͥanus dixit. Aliquando in ꝑdicio¬
ne demonũ positus. multos luxuriosos feci. Sed sal
iniquuis uissit sc̃m epm. post hec suspendi. & ex un¬
gulari. Beatã uero uisimã post alapas. crudis neruis
uninaniter cedi. Deinde sc̃m ep̃m in carcere recludi. &e
scam uirginẽ in domo cuiusdã matrone custodiri.
Quos post aliquod dies in sui p̃sentiã reductos in sar¬
tigine ferrea uissit torreri. Ficẽ. adipẽ. & cerã. de¬
suꝑ ministris in sundentib Et cũ ibi laudẽ omĩpoten¬
ti do dicerent athanasius sac̾dos idoloꝵ. postulauit.
comitẽ dicens. Iubeat claritas tua. ut in nomine deoꝵ
uincã uirtutẽ. xp̃ianoꝵ Et cũ apꝓpinquasset ad sarta¬

Expanded text:
Orientis egit ut comprehenderetur Cyprianus episcopus,Orientis egit ut comprehenderetur Cyprianus episcopus,sent adducti, comes dixit ad beatum Cyprianum: Tu es Cyprianus doctor Christianorum, qui per maleficia multos errare fecisti? Beatus Cyprianus dixit: Aliquando in perditione daemonum positus, multos luxuriosos feci: sed salviniquus jussit sanctum episcopum post haec suspendi, et exungulari; beatam vero Justinam post alapas, crudis nervis immaniter caedi; deinde sanctum episcopum in carcere recludi, et sanctam virginem in domo cujusdam matronae custodiri. Qui post aliquot dies in sui praesentiam reductos, in sartagine ferrea jussit torreri, picem, adipem et ceram desuper ministris infundentibus. Et cum ibi laudem omnipotenti Deo dicerent, Athanasius sacerdos idolorum postulavit comitem, dicens: Jubeat claritas tua, et in nomine deorum vincam virtutem Christianorum. Et cum appropinquasset ad sarta
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Ergo crucifiriis maior te est: Dicit ei diabolus.
&eiã maior est enĩ om̃ium. Quod audiens cypͥanus
& baptismo xp̃i cõ signaret. Beatus aut̃ ep̃s grãs
domũ suã. omĩa ydola consregit. Tunͦq rediens ad
eccłiam. diligent̃ salutis uerbũ auscultare cepit. ho¬
ra deinde residens qua caticumini foras mittebantur in¬
eccła. monitus est. ad diacono. ut cũ y quis catecum¬
nis egrederetur. Conuersus uͦ ad diaton dicit ei. uer¬
uus factus sũ xp̃i. & foras me mittis: Dicit ei dia¬
conus. factus est ꝑ fectus seruus di. Expͥanus dixit.
nem instructũ baptis auit eũ. Et nõ multo post etiã
diaconũ ordinauit. Qui doctrina & morib plusquã di¬
ci possit ex crescens. miraculoꝵ grã pre clarissime flo¬
ruit. Uerũ nõ multo int̾ iecto tep̃r. factus est ep̃s. Scãmq¬
rens diabolus. ꝑ satellites suos aput heutelmiũ comitẽ

Expanded text:
dixit: Ergo. Crucifixus major te est? Dicit ei diabolus: dixit: Ergo. Crucifixus major te est? Dicit ei diabolus: Etiam, major enim est omnium. Quod audiens Cyprianuset baptismo Christi consignaret. Beatus autem episcopus,domum suam, omnia idola confregit. Tunc rediens ad ecclesiam, diligenter salutis verbum auscultare coepit. Hora deinde residens, qua catechumeni foras mittebantur ecclesiam, monitus est a diacono ut cum reliquis catechumenis egrederetur. Conversus vero ad diaconum, dicit ei: Servus factus sum Christi, et foras me mittis? Dicit ei diaconus: Factus es nem instructum baptizavit eum, et non multo post etiam diaconum ordinavit. Qui doctrina et moribus, plusquam dici possit, excrescens miraculorum gratia praeclarissime floruit. Verum, non multo interjecto tempore, factus est episcorens diabolus, per satellites suos apud Eutolmium comitem
Abbreviated transcription (Latin):
UII. kł octb̃. Natał beati cleophe cui dñs post re¬
surrectionẽ inuia apparuit Nugduni scĩ lupi ep̃i ex
Iustine pat̾ erat dusuis. aput ciuitatẽ antiochiã qui
uiã religionis adiachono nomine ꝓ helio audientes
baptizati sunt. ascõ epõ optato. Uirgo aut̃ iustina dno
seruiens. frequentabat eccłiã. hinc agladius scolasticꝰ
in amorẽ euis excitare posset. Cipͥanus magus uoca¬
tis demonib cepit agere ut uirguẽ xp̃i ei ad du¬
cerent. Qui semel bis. & t̾cio uenientes ad beatã uissi¬
nã. nichil aput illã suis decepcionib ualuerunt.
bed signo xp̃i repulsi uicti recesserunt. Cypͥanus uͦ
cũ. illoꝵ uirtutẽ. ad u̾sus uirginẽ aut quaquã ilalius¬
se uideret dicit addiabolũ. Dic mͥ quẽ ad modũ uicti
estis. ab uirgine. xp̃iana. Cui diabolus. dicere tibi. nõ
possũ nisi pͥus iures michi. Cũq cypͥanus illi uirasset.
At diabolus. Uidi signũ crucĩeri. & extimui. Eypͥanꝰ

Expanded text:
VII KAL. OCTOBRIS. Natalis B. Cleophae, cui Dominus post resurrectionem in via apparuit. Lugduni, sancti Lupi episcopi ex aJustinae pater erat Dusius apud civitatem Antiochiam. Qui viam religionis a diacono nomine Prohelio audientes, baptizati sunt a sancto episcopo Optato. Virgo autem Justina, Domino serviens, frequentabat ecclesiam. Hanc Agladius scholasticus in amorem ejus excitare posset. Cyprianus autem magus, vocatis daemonibus, coepit agere ut virginem Christi ei adducerent. Qui semel, bis et tertio venientes ad beatam Justinam, nihil apud illam suis deceptionibus valuerunt; sed, signo crucis repulsi, victi recesserunt. Cyprianus vero cum illorum virtutem adversus virginem haud quaquam valuisse videret, dicit ad diabolum: Dic mihi, quemadmodum victi estis a virgine Justina? Cui diabolus: Dicere tibi non possumus, nisi prius jures mihi. Cumque Cyprianus illi jurasset, ait diabolus: Vidi signum Crucifixi, et extimui. Cyprianus
Abbreviated transcription (Latin):
ciano imprẽ. hoꝵ por dorotheus magister in officiis cue
intra palaciũ exibebant᷑ erãt cubiculi regii p̃ positus.
habens secũ osficio fide. & magnanimitate pare gorgo¬
niũ. Iuoꝵ in stitucionib optimis om̃s pene cubiculi mi¬
nistri ifi t. uigilant᷑ & lib̾e ꝑ sistebant: hi cͥ eniq.
cũ uderem dã martyrẽ crudelib atq in manis
ii ciien ducitur quod a nob om̃is cõfitetur. Hec nod
fuis hic uultus. & hunanimis eadẽꝙ sentertia ł uos
so bin medrũ sichł ominus uenire tussisset Ii ssit es¬

Expanded text:
tiano imperatore. Horum prior Dorotheus magister in officiis quae intra palatium exhibebantur, erat cubiculi regii praepositus, habens secum officio, fide, et magnanimitate parem Gorgonium. Quorum institutionibus optimis omnes pene cubiculi ministri in fide Dei vigilanter et libere persistebant. Hi denique cum viderent quemdam martyrem crudelibus atque immao crimen ducitur, quod a nobis omnibus confitetur? Haec nobis fides, hic cultus, et unanimis eademque sententia. Quos ille cum in medio nihilominus venire jussisset, si
Abbreviated transcription (Latin):
ornatũ est. uenerabile sarcofagũ ambarũ. & locus ora¬
tei ep̃i. quoꝵ gesta habentur ¶Eodem die obit rostagnꝰe¬
II. Noñ sẽẽ. Moysi ꝓpħe. ¶ Elt aput aneyrã
galacie. natał scõꝵ martyrũ. triũ pueroꝵ rufini. siluam
oe uitalice. ¶ Cabilone natał scĩ marcelli.: qui tẽporib
gastulũ trusi fuerant cũ ualeriano. pate factis custo¬
diȩ cui mancipati erant diuinitus claustris aufugit:
Et latinũ quendã aquo hospicio susceptus fuerat᷑ cũ¬
om̃i domo sua ad fidẽ xp̃i cõuertisset. cabilonensiũ ex pe¬
tens ciuitatẽ pͥscũ quendã p̃sidẽ diis suis immolantẽ
in currit: Cũq habeo ad ꝓfanũ cõuiuiũ fuisset in uita¬
tus. & huius modi execrans epulas. om̃s qui ad erat̃
cur idolis deseruirent libera in crepacione corriꝑet. in¬
audito credulitatis genere defodiri eũ cingulo tenus
erectũ p̃ ses iussit. Sicq sc̃s dĩ mãr. tercio die indĩ
amore & laudib ꝑ seuerans. In seđo abopido cabilonen

Expanded text:
ornatum est venerabile sarcophagum ambarum, et locus oratei episcopi quorum gesta habentur. Eodem die depositio sane. Et apud Ancyram Galatiae natalis sanctorum martyrum trium puerorum, Rufini, Sylvani, et Vitalicae. Cabilone natale sancti Marcelli qui temporibus gastulum trusi fuerant, cum Valeriano patefactis custodiae, cui mancipati erant, divinitus claustris aufugit. Et cum Latinum quemdam, a quo hospitio susceptus erat, cuomni domo sua ad fidem Christi convertisset, Cabilonensium expetens civitatem Priscum quemdam praesidem, diis suis immolantem incurrit. Cumque ab eo ad profanum convivium fuisset invitatus, et ipse hujusmodi exsecrans epulas, omnes qui aderant, cur idolis deservirent, libera increpatione corriperet, inaudito crudelitatis genere, defodiri eum cingulo tenus erectum praeses jussit: sicque sanctus Dei martyr tertio die in Dei amore a laudibus perseverans, in secundo ab oppido
Abbreviated transcription (Latin):
orsũ. ꝑ horas tres suspensum teneri. ab impio uidice
głiose coronatus. migrauit uictor ad dñm: Cũq¬
cuissetã uener̃ armitẽnenses ppłi xpĩani. & rapien¬
tes in. suũ tritoriũ. transtuler̃. & honorifica seputu¬
ra cõdider̃. Noñ septb̃r Stẽ rome in portu natał. scĩ

Expanded text:
orsum per horas tres suspensum teneri, ab impio judice orsum per horas tres suspensum teneri, ab impio judice gloriose coronatus migravit cuisset, venerunt Amiternenses populi Christiani, et rapientes in suum territorium transtulerunt, et honorifica sepultura condiderunt nonis septembris. Item Romae in portu, natali sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tencia dã pnauerat. dominica die tantũ modicũ panis
⁊ aquȩ coactus afrẽ ꝑcipiebat. qui etiã se similici¬
bo. & ie unio ꝓ fratre macerabat. Igitur in huius¬
modi cõtrictione trienniũ uoluitur sũq iã om̃s
pene mouisset eiꝰ in xp̃o. & imitando humilitas
scs̃ eys ciuitatis rediens. uix agere potuit. sese a
pena quia ipse memor tremenda iudicii dãpnau̾at.
absuptis pene carnib ꝑmiteret resolui. Quante aut̃
scĩtatis. postea fuerit. quãq potens in miraculis. nõ
facile lingua alicuius explicat: E lectus de inde ab
uniuerso ppło amiternine urbis sacerdociũ adipis¬
citur: Inde post modũ. sub imꝑatore nerua. cũ aliis
cũ serus euticie & marone. ab aureliano uidice. pͥmo
relegatur. in sexagesimo miliario. ab urbe uia salaria.
Deinde aprit eũ locũ. qui cotilias apellatur. ubi pu¬
tentes aquȩ eͥmanant. c sulphure. in ipsis capitę de¬

Expanded text:
tentia damnaverat, Dominica tantum die modicum panis tentia damnaverat, Dominica tantum die modicum panis et aquae coactus a fratre percipiebat, qui etiam se simili cibo et jejunio macerabat. Igitur in hujusmodi constructione, triennium volvitur. Cumque jam omnes pene movisset ejus in Christo imitanda humilitas, episcopus civitatis rediens, vix agere potuit, ut sese a poena, qua ille memor tremendi judicii se damnaverat, absumptis pene carnibus, permitteret resolvi. Quantae autem sanctitatis postea fuerit, quamque potens in miraculis, non facile lingua alicujus explicabit. Electus deinde ab universo populo Amiterninae urbis sacerdotium adipiscitur. Inde postmodum sub imperatore Nerva, cum aliis Dei servis Euthyche et Marone, ab Aureliano judice primo relegatus in sexagesimo milliario ab urbe via Salaria: deinde apud eum locum qui Cotilias appellatur, ubi putentes aquae manant et sulphureae, in ipsis capite de
Abbreviated transcription (Latin):
data steterat: furtatus amor scelus ꝑficit. Ex clamat.¬
iã. iam uictor. uictorini diabolus: Quid ugis inquid
uir ꝑ fectissime.: cui etiã frat̃ grauis fuit: Iam uin¬
geris alteri qui recessisti atuo. quid agif. qui nouũ
dogma siluis cõstituens suadebat scopolis castitatẽ :
hȩc iactans ex oculis decepti. uelut fumus euanuit. At
is qui ceciderat. uelut ex sanguis iacuit: In se aliquã¬
do reuersus. siluas deseruit. ad fratrẽ seuerinũ repe¬
diuit: Iudore diu uocẽ supp̾mens. tandẽ causã facti
ex posuit: Ipse sibi penã statuens: sindens nãq arbo¬
rem manus ꝑ fissurã in serens p̃duratã cũ eis. pes¬
sulans cicatricẽ arboris claudit: Sed mox seuerinus fac¬
tũ penãq frĩs ep̃o suo nunciat. Ille ueniens pͥmũ eiꝰ
soluere. sed ut repugnantẽ. uidit. orat. benedicit. cõ¬
solatur. discedit. Uir aut̃ dei qui se grauissima peni¬

Expanded text:
data steterat. Furtivus amor scelus perficit. Exclamatdata steterat. Furtivus amor scelus perficit. Exclamat jam victor Victorini diabolus: Quid agis, inquit, vir perfectissime, cui etiam frater gravis fuit? Jam jungeris alteri qui recessisti a tuo. Quid agis, qui novum dogma silvis constituens suadebas scopulis castitatem? Haec jactans ex oculis decepti velut fumus evanuit. At is qui ceciderat, velut exsanguis jacuit. In se autem aliquando reversus silvas deseruit, ad fratrem Severinum repedavit; pudore diu vocem supprimens, tandem causam facti exposuit: ipse poenam sibi statuens. Findens namque arborem manusque per fissuram inferens, praeduratam cuneis pessulans, cicatricem arboris claudit. Sed mox Severinus factum poenamque fratris episcopo suo nuntiat. Ille veniens primum eum solvere tentat; sed ut repugnantem vidit, orat, benedicit, consolatur, discedit. Vir autem Domini, qui se gravissima poeni
Abbreviated transcription (Latin):
ferre nõ ualens. si mulat se puellã. & aute fores uiri
gem̃cia. uerba ingiminat. Heu me inquit misera silius
errore. et tenebris uaga. locus nõ ignoscitur. iterque¬
riuir. quis quis es loci huius in cola. celũ. & undiq sile
famã uirtutũ tuarũ opusq fer̃. exipe frendentib ap̾s.
eripe seuientib lupis. & rictib ursoꝵ. qd uictura sũ.
tuũ erit: Si moriar tuũ: Satis suꝑquę sufficiet oꝑiri¬
ri limine tuo Nã. longũ quero habitaculũ unuis noc¬
tis tantũ ospes ero. Reserat uictorinus cellã. & hos¬
tẽ dũ miseretur. secũ in cludit: Uix ore sꝓaciũ int̾¬
cesserat dũ int̾ molimina & assiduũ corporis motũ ꝓ¬
tenso pede. tetigit. hominẽ dei. & uelut cõ pungens
uulnere norio całore succendit. Addit igniculũ. dul¬
cedo sermonis. urget facinus. solitudo. Quid moror
facit casũ colũna arboris. alta radice quȩ du fun¬

Expanded text:
ferre non valens, simulat se puellam et ante fores viri ferre non valens, simulat se puellam et ante fores viri verba gementia ingeminat: Heu, inquit, me miseram, silvis errare, et tenebris vagam, locus non agnoscitur, iter quaeritur. Quisquis es loci hujus incola, coelum undique et silvae famam virtutum tuarum opusque ferunt; eripe me a frendentibus apris, eripe a saevientibus lupis, et a rictibus ursorum. Quod victura sum tuum erit, si moriar tuum. Satis superque sufficiat operiri limine tuo. Non longum quaero habitaculum: unius tantum noctis hospes ero. Reserat Victorinus cellam, et hostem, dum miseretur secum includit. Vix horae spatium intercesserat, dum inter molimina, et assiduum corporis motum protenso pede tetigit hominem Dei, et velut compungens vulnere noxio calore succendit. Addit igniculum dulcedo sermonis, urget facinus solitudo. Quid moror? facit casum columna arboris alta radice quae diu fun
Abbreviated transcription (Latin):
In suburbano romȩ beati uictorini
martiris: fuerunts aut̃ duo frs. uictorinus. & seuerĩnus:
hi post utriusq parentis obitũ se inuicẽ pedagagan¬
tes pari custodia se mutuis obsequiis emulantes: ger¬
manitatis uinculo ꝓbabiles deo. seipsos hostiã deo ui¬
uã obtuer̃. Cũq in tantũ ex creuissent ut sua omĩa ꝑ¬
mutua uice. & emula caritate seruiebat. imꝑiũ lib̾tas.
Nichil deerat ipsis cũ nichil aberent. Igitur uictorinꝰ
sꝑans alcius. id ipsũ qd̾ sibi parebant. iu ꝑ fectũ com¬
putans. nec satis sibi factũ si alteri liceret. in altõ. ut
alter alteri. seruiciũ exib̾et. heremũ in greditur: Seditq
in spec u excelse rupis quã subt̃ fluentis aque geminũ
sin abruptũ. uni tantũ hospiciũ ui̾ro. ut sedens
sonnũ caꝑet. uel si reciꝑet alterũ stans horaret. Texe¬
rat hostĩolũ uimĩne. assiduus in lectione & oracione
manebat. Sernit in uidus. omĩs boni ꝑ fectũ uiri. &

Expanded text:
In suburbano Romae natale beati Victorini martyris. Fuerunt autem duo fratres Victorinus et Severinus. Hi post utriusque parentis obitum se invicem paedagogantes pari custodia se mutuis obsequiis aemulantes germanitatis vinculo probabiles, Deo seipsos hostiam vivam obtulerunt. Cumque in tantum excrevissent, ut sua omnia pmutua vice, et aemula charitate serviebat. Imperium, libertas. Nihil deerat illis cum nil haberent. Igitur Victorinus spirans altius, et idipsum quod sibi parebant, imperfectum computans, nec satis sibi factum, si alteri liceret in altero, aut alter alteri servitium exhiberet: Eremum ingreditur, seditque in specu excelsae rupis, quam subterfluentis aquae geminum sinuarat abruptum uni tantum hospitium viro ut sedens somnum caperet, vel si reciperet alterum, stans oraret. Texerat ostiolum vimine: assiduus in lectione et oratione manebat. Cernit interim invidus omnis boni profectum viri, et