comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ficere: oeber& qđ miscđia dñi non ꝑmisit. inter quos battosenior habebat᷑ iop.
um autem lrgati dehis panis crebro ad regem guntramnũ uenirent & nullius cor¬
pacis gr̃am obtintre potuissent. Sed magis inimitica pullular& Rexgantrã nuis
a bigenisiehi urbre nrporis uo hildibto reddidit. Quod ceriitus disidirius dux qui
maxine intiusdem urbis territirio iediora facultatis suȩ condiderat. timens
ultio ⁊xpretraur abeo proptea Antiquã mimicitiam quod aliquando in
dem ciuitate extrcitũ gloriosȩ memoriȩ sigdirti regis grauter ad frcissa.
cũ txradia uxore sua quã eulalio. tunc aruerno comiti abstulerat. inter¬
mino tholosano cũ rebus omnib: transirns. exercitũ commou&. & contra
gothos abire disponit. Diuisis prius ut ferunt rebus inter filios& con¬
ugem. Ad sumptoq secum austro ualdo comitr carca sonam pocuit.
reparauerant enim se hoc audito urbis illius ciues. quasi resisterẽ.¬
audierant enim dihis pruis. Deniq inito bello fugerłm experunt

Expanded text:
isericordia Domini non permisit: inter quos Baddo senior habebatur. XLV. Cum autem legati de Hispaniis crebro ad regem Guntchramnum venirent, et nullius pacis gratiam obtinere potuissent, sed magis inimicitia pullularet, rex Guntchramnus Albigensem urbem nepoti suo Childeberto reddidit. Quod cernens Desiderius dux, qui maxime in ejusdem urbis territorio meliora facultatis suae condiderat; 416 timens ne ultio expeteretur ab eo propter antiquam inimicitiam, quod aliquando in eadem civitate exercitum gloriosae memoriae Sigiberti regis graviter affecisset, cum Tetradia uxore sua, quam Eulalio tunc Arverno comiti abstulerat, in termino Tholcsano cum rebus omnibus transiens, exercitum cummovet et contra Gothos abire disponit, divisis prius, ut ferunt, rebus inter filius et conugem. Adsumptoque secum Austrovaldo comite, Carcasonam petit. Praeparaverant enim se, hoc audito, urbis illius cives, quasi resistere vaudierant autem de his prius. Denique inito bello, fugire Gothi coeperunt
Abbreviated transcription (Latin):
terminum galliarum prȩdas ȩgit &clam regressus est.
XX.¬
redigundis uero quasi tx nonune filii sui legatus ad guntrãnum regem is hec c¬
dirigit. Qui reserata pocitionr accrpto responso ualr dicentes abscedunt suorĩ.¬

Expanded text:
terminum Galliarum praedas egit, et clam regressus est. terminum Galliarum praedas egit, et clam regressus est. XXFredegundis vero quasi 415 ex nomine filii sui, legatos ad Guntchramnum regem dirigit. Qui reserata petitione, accepto responso, valedicentes abscedunt; s
Abbreviated transcription (Latin):
dioq uastabit. quia manisestum est. hanc interfecisse gladio ep̃m quima¬
leficiis francum iussit interimi. &his dictis discesserunt nullũ Ra¬
tionabile &sponsum accipientes obtestantes omnino ut numquam
in aecclrsia illa melantius qui prius in loco pretextati subrogatus futrat sacerdotis
sungra &ur officia
IOSTHARC HILDIBERTO REGI FILIUS NATUS EST. QUA MAGIINIO
treuerorum ep̃o desacro fonte susciptus throdobertus est uocitatus.
De quo tantum gaudium guntramnus Rrgx habuit. ut statim legatos dirigens
multa ri munira trans mitter& dicens. Per hunc enim ds̃ erigere francorũ¬
regnum propria maiestatis suȩ pi&atte dignabitur
si hinc patrir aut ipses uiurr& patri.
XUIII.
NNO DEMAUE UNDECIMO RCGMI HILUEBERTI REGIS LESAH
iterum dehispanis uentrunt pacr̾ p&entes. Sed nichil certi obtinentes
regressi sunnt. Richaredus autem filius leuuigidiusq: narbonã uenit. & in fra

Expanded text:
dioque vastabit: quia manifestum est hanc interfecisse gladio episcopum, quae madioque vastabit: quia manifestum est hanc interfecisse gladio episcopum, quae maleficiis Francum jussit interfici. Et his dictis discesserunt, nullum rationabile responsum accipientes; obtestantes omnino ut nunquam in ecclesia illa Melantius, qui prius in loco Praetextati subrogatus fuerat, sacerdotis fungeretur officio. Post haec Childebertho regi filius natus est, qui a Magnerico Treverorum episcopo de sacro fonte susceptus, Theodoberthus est vocitatus. De quo tantum gaudium Gunthchramnus rex habuit, ut statim legatus dirigens , multa ei munera transmitterregnum propria majestatis suae pietate dignabitur, si huic pater, aut ipse vixerit patri. XXXVIII. Anno denique undecimo regni Childeberti regis, legati iterum de Hispaniis venerunt, pacem petentes : sed nihil certi obtinentes, regressi sunt. Richaredus autem, filius Leuvichildi, usque Narbonam 410 venit, et intra
Abbreviated transcription (Latin):
noctre poturrunt. Itaq: cum harc ad guntramnũ regẽ per lata finssent.
& crimen suꝑ mulierem iacer&ur. Misit tres ep̃os ad filium qui esse
dicitur hilptrici quẽ suptrius lotharium scripsimus uocitatum. id est
arte mium si nonicum. ueranum cauellionensem. & agricium tricasinũ.
Vtscilic& cum his qui paruulum nutriebant perquirerent huius seltris¬
titii personam & in consprctu ciis exhibrrent. Quo dcum sacerdotes locuti fuis¬
sent. Responderunt seniores. Nobis prorsus harc facta displicent. & magis
ac magis racupimus ulciscire Nam potest firri utsiquis intra nos culpabilis
murnitur. in conspectu regis Nri deducatur. cum nos possumus nr̃arum
facinora regali sanctione cõprimere. Tunc sacerdotes dixerunt
lourritis inim quia siꝑsona quȩ hȩc praparauit in medio posita non fucrit.
Rex nr̃ cum ixercitu hur uenimns omnem hanc regionem gladio incen¬

Expanded text:
nocere potuerunt. Itaque cum haec ad Gunthchramnum regem perlata fuissent nocere potuerunt. Itaque cum haec ad Gunthchramnum regem perlata fuissent et crimen super muliedicitur Chilperici, quem superius Clotharium scripsimus vocitatum, id est Arthemium Senonicum, Veranum Cavellionensem, et Agrecium Tricassinum, ut scilicet cum his qui parvulum nutriebant, perquirerent hujus sceleris personam, et in conspectu ejus exhiberent. Quod cum sacerdotes locuti fuissent, responderunt seniores: 405 Nobis prorsus haec facta displicent, et magis ac magis ea cupimus ulcisci. Nam non potest fieri, ut si quis inter nos culpabilis invenitur, in conspectum regis vestri deducatur, cum nos possimus nostrorum facinora regali sanctione comprimere. Tunc sacerdotes dixerunt: Noveritis enim, quia si persona quae haec perpetravit, in medio posita non fuerit, rex noster cum exercitu huc veniens, omnem hanc regionem gladio incen
Abbreviated transcription (Latin):
tatim autem utbibit. sensit pectori suo dolort᷑ ualidum inminere. & quasi simci¬
deraur intrinsecus exclamat sius dicens: fugite omiseri fugite hoc malũ. nr nitiũ
pariter pere amini. Illis quoq non bibrntibus s ed festinantibus abirr. hic ptinus
exercatus. ascinsoq equo intercio ab hoc loco stadio cecidit & mortuus est.
ost harc lrudo ualdus ep̃s epistolas pra om̃s sacerdotes direxit. & accepto con
silio. rodo maginscs arccltsias clausit ut in his populus sollempnia diuina non
expectar&. donrc indagatione cõmuni repperir&ur huiuis auctor sceliris.
Sed& aliquos ad prehendit. quͦ is supplicio subditos ueritatẽ extorsit. qua¬
liter per consilium sredegundis harc acta furrant. Sedea defensate ulcisce
non potuit. strebant &iam ad ipsum percussores uenisse proro quod
hacc inquirere sagacitr& destinar&. sed custodia uallatus suorũ nhilti

Expanded text:
Statim autem ut bibit , sensit pectorem suum dolorem validum inminere, et quasi se inciStatim autem ut bibit , sensit pectorem suum dolorem validum inminere, et quasi se incideretur intrpariter perimamini. Illis quoque non bibentibus, sed festinantibus abire, ille protinus excaecatus, ascensoque equo, in tertio ab hoc loco stadio cecidit, et mortuus est. Posthaec Leudovaldus episcopus epistolas per omnes sacerdotes direxit, et acceptosias Rothomagensis clausit, ut in his populus solemnia divina non expectaret , donec indagatione communi repperiretur huius auctur sceleris. Sed et aliquos adpraehendit, quibus supplicio subditus veritatem extorsit, qualiter per consilium Fredegundis haec acta fuerat ; sed et , ea defensante, ulciscere non potuit. Ferebant etiam, ad ipsum percussores venisse, pro eo quod haec inquirere sagaciter distinaret; sed costodia vallatus suorum, nihil ei
Abbreviated transcription (Latin):
cips inurnta is. cris maledicta in scło. & trit dr̃ ultor sangi¬
nis mei occapitstuo. Cumq: illa oisceder&. pontifexo¬
dinata oomo sua sp̃m exalauit: adqͣͤ seprbiendum roma¬
charius constantiȩ urbis xp̃s aduenit. Magnus ture on
rodo magenses ciuies & presertĩ seniores loci illius francos
meror obsedit. ex quibus unus senior ad fredegun den
urnirns ait. Oulta rnm mala in hoc scło perparasti
sed adhuc prius non secrras quam ut sacerdotem dĩ inbtri
interfeci. sit ds̃ ultor sanguinis in nocentis uelociter
Nam &nos om̃s crimus inquisitores mali huuis. ut tibi duit u
non licrat tam crudelia exercere. Cum aut̃ hatc gictns dis¬
der& a conspec tu reginȩ. misit illa quitũ ad c̃uiuiũ uocari¬
Quo rennuinte. aogat utsiconuiuio eius uti nonuell& s altin uel poculũ hauriat ne
iolunus aregali domo disccdat. Quo expectante. accepto poculo bibit absintium cũ
uino & mel mixtum ut mos barbarorũ hab&. Sed hoc potum ueneno infectũ trat.

Expanded text:
anguinis mei de capite tuo. Cumque illa discederet, pontifex ordinata domo sua, spiritum exhalavit. Ad quem sepeliendum Romacharius Constantinae urbis episcopus advenit. Magnus tunc omnes Rothomagenses cives, et praesertim seniores loci illius Francos, moeror obsedit. Ex qveniens ait: 'Multa enim mala in hoc saeculo perpetrasti, sed adhuc peius non feceras , quam ut sacerdotem Dei iuberis interfici. Sit Deus ultur sanguinis innocentes velociter. Nam et omnes nos erimus inquisitores mali huius, ut tibi diutius non liceat tam crudelia exercere'. Cum autem haec dicens discederet a conspectu reginae, misit illa qui eum ad convivium prQuo renuente, rogat, ut, si convivium eius uti non vellit , saltim vel poculum auriat, ne ieiunus a regale domo discedat. Quo expectante , accepto poculo , bibit absentium cum vino et melle mixtum, ut mos barbarorum habet ; sed hoc potum venenum inbutum erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Dero quicum cultro adguntraminum regrm uenit.
Quod hildeberto alius natus filius.
uis. De intrritu gum tramni Bosonis.
Quod sereges uiderunt.¬
III Deoo quod ad guntramnũ regem
in legatio ꝓcust odiaenda pace directi sumus.¬
uiiii. Exemplar pactioNis

Expanded text:
De eo qui cum cultro ad Guntchramnum regem venit. IV. Quod Childeberto alius natus est filius. X. De interitu Guntchramni Bosonis. XI. Quod se reges viderunt. eo quod ad Guntchramnum regem in legationem pro custodienda pace directi sumus.--Exemplar Pactionis
Abbreviated transcription (Latin):
xiii. Descriptoribus urbis.
gundar cum filia sua.
XUI De aeditu gripponis
legati ab inperatore mauricio¬
.XUII. Quod exercitus hildeberti
regis initaliam abiit¬
xuiii. quod mauricius imperator
legat orum ingalliis direxit.

Expanded text:
X. De descriptoribus urbis Pgundis cum filia sua. II. De reditu Gripponis legati ab imperatore Mauricio. III. Quod exercitus Childeberti regis in Italiam abiit. IV. Quod Mauricius imperator interfectores in Gallias direxit
Abbreviated transcription (Latin):
Vs iaderant ꝗ eex hoc uerbũ ꝗ. lo quebat᷑ respondit. Ecct anim̃a puyllar¬
iptint imichahel acigłs suscepit. & ipse eã ad caelũ rurhit. Princeps uero nr̃ quẽ uodia
rerpodsi polũ nominatis. nichilinra participat᷑. Posthaec corpus aquis ablutũ ita candorr¬
us ł disenueo refulgebat. Ut nullũ linteũ repperite abbatissa potuiss& Improptu
⁊ orpore candidior cerner& : Induta tam̃ lintris mundis sepultur ar mandatat᷑.
aam& alia purlla huiꝰ monasterii uisũ uidit. quã sororibus r&ulit. futabat
iquid siiter aliqua conficere & erat ri uotũ ut ad fontẽ uiuũ graduens pue

Expanded text:
loquebatur, respondit: Ecce animam puellae Michael angelus suscepit, et ipse eam ad coelos evehit. Princeps vero noster, quem vos diabolum nominatis nihil in ea participatur. Post haec corpus aquis ablutum ita candore niveo refulgebat, ut nullum linteum reperire abbatissa potuisset in promptu, quod corpore candidius cerneretur, induta tamen linteis mundis, sepulturae mandata est. Nam et alia puella hujus monasterii visum vidit, quod sororibus retulit. Putabat, inquit, se iter aliquod conficere, et erat ei votum ut ad fontem vivum gradiens pe
Abbreviated transcription (Latin):
itatẽ uenit. ubi cumꝰ magna potentia resideret. seductus ꝑ maloꝵ.
msilnm adchildebertũ patruũ suu transire cupit patri in sidas pa¬
are disponens. Iue uͦ dolose quide se susscipere eũ ꝓmittit. que monere
iritalit̃ de buerat. ne patri ex sister& inimicꝰ. Tunc ꝑ occultos nuncios in¬
rse coniurati. contra chlotharium unanimit̃ conspirarant. Sed nec
emor fuit childeber thus. qđ quoties cumq aduersus fr̃m suum egit.
semꝑ confus abscessit. Cramnus uero hoc foedere inito. lemo uicino
rediit. & illud per quod pͥus ambulauerat in regno patrissui. in sua
dominatione redigit. Tunc aruernus populus in framuros tenebatur.

Expanded text:
vitatem venit. Ubi cum in magna potentia resideret, seductus per malorum vitatem venit. Ubi cum in magna potentia resideret, seductus per malorum consilium, ad Childebertum patruum suum transire cupit, patri insidias parare disponens. Ille vero dolose quidem, sed suscipere illum promittit, quem monere spiritaliter debuerat, ne patri existeret inimicus. Tunc per occultos nuntios inter se conjurati, contra Chlothacharium unanimiter conspirant. Sed nec memor fuit Childeberthus quod, quotienscumque adversus fratrem suum egit, semper confusus abscessit. Chramnus vero, hoc foedere inito, Limovicino rediit et illud, per quod prius ambulaverat in regno patris sui, in sua dominatione redigit. Tunc Arvernus populos infra murus tenebatur
Abbreviated transcription (Latin):
hixom semꝑ ad uersus cautinũ episcopu inuidiã tenens. Eo tẽpore grauit̃¬
is is me grotaint. ita ut capilli eius animia febre deciderent. Habebat aut̃¬
ic aqeunc fecum uirũ magnificii. & inomi bonitate perspicuum ciuem ar¬
esstitier num ascoundum nomine. qͥ eum in abhac malitia quȩ rebat auer¬
li i uere. sed non poterat. Habebat enĩ & leonẽ pictaosem adomnia¬
i cuꝑiditate seuissimꝰ. hic fert᷑ quada uice dixisse. quod martinus
t marcialis confessores dñi nihil fisci uirib utile reliquissent. sedsta¬
um pcussus auirtute confessoꝵ. surdus & mutꝰ effectꝰ amens ẽ mortuus.
amsnit em̃ miser ad basilica scĩ martimi turonis. cȩlebrauitq uigilias. dedit
iunera sed ñ eum respexit uirtꝰ consueta. Cum ipsa enĩ qua uenerat
ifirmitate regressus ẽ: Chramnus ab aruerno regressus. pie tauis ei¬

Expanded text:
semper adversus Cautinum episcopum invidiam tenens. Eo tempore gravitsemper adversus Cautinum episcopum invidiam tenens. Eo tempore graviter aegrotavit, ita ut capilli ejus a nimia febre deciderent. Habebat autem tunc secum virum magnificum, et in omni bonitate perspicuum, civem Arvernum, Ascovindum nomine qui eum vi ab hac malitia quaerebat avertere, sed non poterat. Habebat enim et Leonem Pictavensem, ad omniai cupiditate saevissimus. Hic fertur quadam vice dixisse, quod Martinus et Martialis confessores Domini nihil fisci juribus utile reliquissent. Sed statim percussus a virtute confessorum, surdus et mutus effectus, amens est mortuus. Venit enim miser ad basilicam sancti Martini Turonis, celebravitque vigilias, dedit munera: sed non eum respexit virtus consueta; cum ipsa enim qua venerat infirmitate, regressus est. Chramnus autem ab Arverno regressus, ad Pictavis ci
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ eum. seduenire noluit. Hęc illis dicentibus aduenit subito cato
presbiter. de precans regem ut eiecto cautino ipsum aruerno
iuber& institui. Quod rege inridente. petiit iterũ ut turonis ordi¬
naret᷑ quod ante despexerat. Cui rex ait. Ego primũ praecepi ut
turonici te ad episcopatũ consecrarent. sed quantũ. audio despectut ha¬
buisti ȩcclesiam illam: idoq elongalieris adominatione eius. S. sic¬
ant confusus abscessit. De sco uero eufronio int̾rogans. dixerunt eum ne¬
hotẽ eẽ beati gregorii cũi supͣ meminimꝰ. Respondit rex. Prima hȩc
imletrest & magna generatio. fiat uoluntas dĩ. & beati martini electio cõ¬
tatsis pleat᷑. Et data prȩceptione octauus decimꝰ postbeatũ martinum sc̃s¬
mninb: eu fronius ordinatus ẽ episcopus.
resatiei  hramnus uero apud aruernis diuersa ut diximꝰ exercebat mala.

Expanded text:
enim eum, sed venire noluit'. Haec illis dicentibus, advenit subito Cato enim eum, sed venire noluit'. Haec illis dicentibus, advenit subito Cato presbiter, depraecans regem, ut, eiecto Cautino, ipsum Arverno iuberet institui. Quod rege inridente, petiit iterunaretur, quod ante despexerat. Cui rex ait: Ego primum praecepi, ut Turonis te ad episcopatum consecrarent: sed quantum audio, despectui habuisti ecclesiam illam; ideoque elongaberis a dominatione ejus. Et sic confufus abscessit. De sancto vero Eufronio interrogans, dixerunt eum nepotem esse beati Gregorii, cujus supra meminimus. Respondit rex: Prima haec est et magna generatio. Fiat voluntas Dei, et beati Martini. Electio compleatur. Et data praeceptione, octavus decimus post beatum Martinum sanctus Eufronius ordinatur episcopus. XVI. Chramnus vero apud Arvernis diversa, ut diximus, exercebat mala,
Abbreviated transcription (Latin):
T unc illi in ira cõmoti contra chlothariũ regem. suꝑ eum irruunt. scinden¬
tesq tentorium eius. ipsumq conuitiis exasperantes. ac ui detrahentes
interficere uoluerunt si cũ illis abire differret. Hȩc uidens chlo
Hȩc uidens chlo¬
tharius. inuitꝰ abiit cũ illis. At illi inito confitto certamine maxima
ab aduersariis internecione cędunt᷑. Tantaq ab utroꝙ excercitu mub¬
titudo cedit. ut nec estimari nec numerari penitꝰ possit. Tuno chlotha¬
rius ualde confusus. pacem petiit dicens. se non sua uoluntate super
eos uenisse. Qua obtenta ad ꝓpͥa rediit.
uronici autẽ audientes. regressũ fuisse regẽ decede saxonum.
facto consensu in eofronio presbitero ad eum pergunt. Nata qͦꝙ
suggestione. respondit rex. Prȩceperã enĩ ut cato presbiter illuc
ordinaretur. & cur ẽ speta iussio nr̃a : Responderuntꝙ. Petiuimꝰ

Expanded text:
Tunc illi ira commoti contra Chlothacharium regem, super eum irruunt, et scindenTunc illi ira commoti contra Chlothacharium regem, super eum irruunt, et scindentes tentorium ejus, ipsum quoque conviciis exasperantes, ac vi detrahentes, interficere voluerunt, si cum illis abire differret. Haec videns ChloHaec videns Chlothacharius, invitus fuit cum eis. At illi inito certamine, maxima ab adversariis internecione 155 caeduntur: tantaque ab utroque exercitu multitudo cecidit, ut nec aestimari, nec numerari penitus possit. Tunc Chlotharius valde confusus pacem petiit, dicens, se non sua voluntate super eos venisse. Qua obtenta, ad propriam rediit. Turonici autem audientes, regressum fuisse regem de caede Saxonum, facto consensu in Eufronio presbitero, ad eum pergunt. Data quoque suggestionem, respondit rex: 'Praeciperam enim, ut Cato presbiter illuc ordinaretur; et cur est spreta iussio nostra?' Responderuntque: 'Petivimus
Abbreviated transcription (Latin):
nes non incedamꝰ suꝑ eos. nefor te peccemꝰ indm. At illi dixerunt. Scimꝰ¬
in quid eos mendaces esse. nec omino quod ꝓmiserint impleturos. eamꝰ
suꝑ eos. Rursũ saxones obtulerunt medietate facultatis suȩ. pacẽ pe¬
tentes. & chlotharius ait suis. desistite queso abbis hominib:. ne suꝑ nos
iradĩ concitet᷑. Quod illi non adqͥeuerunt. Rursũ saxones̃ obtulerunt ues¬
tim̃ta. peccora. uel omne corpꝰ facultatis suȩ dicentes. Hȩc omĩa tolhte.
cummedietate terrȩ nostrȩ. tantu uxores & par uulos nrõs relinquite
liberos. & bellũ int̾ nos non cõmittat᷑. Franciaut̃ nec hoc adqͥ escere uolu¬
erunt. Quib ait chlotharius rex. desistite queso. desistite ab hac inten
tione. uerbum enĩ directũ non habemꝰ. Nolite adbellũ ire in quo disper¬
damini . Tamen si abire uolueritis spontanea uoluntate ego non sequar.

Expanded text:
nes: non incedamus super eos, ne forte peccemus in Deum. At illi dixerunt: Scimnes: non incedamus super eos, ne forte peccemus in Deum. At illi dixerunt: Scimus enim eos mendaces, nec omnino quod promiserint impleturos. Eamus super eos. Rursum Saxones obtulerunt medietatem facultatis suae, pacem petentes. Et Chlothacharius rex ait suis: Desistite, quaeso, ab his hominibus, ne super nos Dei ita concitetur. Quod illi non acquieverunt. Rursum Saxones obtulerunt vestimenta, pecora, vel omne corpus facultatis suae, dicentes: Haec omnia tollite cum medietate terrae nostrae: tantum uxores et parvulos nostros relinquite liberos, et bellum inter nos non committatur. Franci autem nec hoc acquiescere voluerunt. Quibus ait Chlothtione. Verbum enim directum non habemus; nolite ad bellum ire, in quo disperdamini. Tamen si eo ire volueritis spontanea voluntate, ego non sequar.
Abbreviated transcription (Latin):
stllisia. & se sc̃m magnũ doꝙ carũ confiteri. cautinũ autẽ episco¬
mortium om̃ib scelerib criminosũ in dignũq qui sacer dotiũ debuiss&.¬
gitur chlotharius post mortẽ theodo aldi cũ regnũ franciȩ
sus cepisses. atq eum circuir& audiuit a suis initerata in sania
efferuescere saxones sibiq esse rebelles. & quod tributa quȩ annis singulis
consueuerant. ministrare contẽnerent reddere. His incitatꝰ uerbis adeos
dirigit. Cumque iã ꝓpe terminũ illoꝵ esset. saxones legatos ad eũ mittunt
dicentes. Non
dicentes. Non sumus con temptores tui. & ea que fratrib ac nepo¬
tib tuis reddere consueuimus non negamꝰ. & maiora ad huc siquȩ sieris rod¬
demus. unum tantũ exposcimus. ut. sit pax. netuus exercitꝰ & noster po¬
pulus conlidat᷑. Hȩc audiens chlotharnis rex. ait sins. Bene locuntꝰ hi homi¬

Expanded text:
giam, et se sanctum magnum, Deoque charum confiteri; Cautinum autem episcgiam, et se sanctum magnum, Deoque charum confiteri; Cautinum autem episcopum omnibus sceleribus criminosum, indignumque qui sacerdotium debuissgitur Chlothacharius post mortem Theodobaldi cum regnum 154 Franciae suscepisset, atque illud circumiret, audivit a suis iterata insania effervescere Saxones, sibique esse rebelles; et quod tributa, quae annis singulis consueverant ministrare, contemnerent reddere. His incitatus verbis, ad eos dirigit. Cumque jam prope terminum illorum esset, Saxones legatos ad eum mittunt, dicentes: Non enim sumus contemptores tui, et ea quae fratribus ac nepotibus tuis reddere consuevimus, non negamus, et majora adhuc, si quaesieris, reddemus. Unum tantum exposcimus, ut sit pax, ne tuus exercitus et noster populus collidatur. Haec audiens Chlothacharius rex, ait suis: Bene loquuntur hi homi
Abbreviated transcription (Latin):
refici& si tu abieris : Nogamus nenos relinquas quos alere consuisti.
iisianc ille conuersus adclerũ turonicũ ait. Uidetis nunc fr̃s dilectis¬
uerat imi qualit̃ me hȩc multitudo pauperũ diligit : non possũ eos relinquere¬
tur aix ire uobiscũ. Istuo hii responsũ accipientes regressisunt tbronis. Cato
utens alutẽ amicicias cum chramno nexuerat ꝓmissione abeo accipiens.¬
dimi pit si contiger&. in articulo temporis illius regẽ mori chlothariũ¬
nfranistatim eiecto caustino ab episcopatu iste p̃poneret᷑ ȩccłȩ. Sed qͥ¬
itaimlathedra beati martim contẽptin habuit qua uoluit non acce¬
notiit. impletuq ẽ in eo qđ dđ cecinit dicens. Noluit benedicti¬
icanisbnẽ. & ꝓlongabitꝰ᷑ ab eo. Erat enĩ uanitatis cuturno elatꝰ. nul¬
psaribi putans inscitate haberi p̃stantiosem. Na quada uice con¬
it nobucta pecuma mulierẽ clamare fecit inȩccłã. quasi per mner¬

Expanded text:
reficiet, si tu abieris? Rogamus, ne nos relinquas, quos alere consuesti'. reficiet, si tu abieris? Rogamus, ne nos relinquas, quos alere consuesti'. Tunc ille conversus ad clerum Turonicum, ait: 'Videtis nunc, fratres dilectissimi, qualiter me haec multitudo pauperum diligit; non possum eos relinquere et ire vobiscum'. Istud hi responsum accipientes, regressi sunt Turonus. Ca autem amicitias cum Chramno nexuerat, promissionem ab eo accipiens, ut si contigerit in articulo temporis illius regem mori Chlothacharium, statim ejecto Cautino ab episcopatu, iste praeponeretur Ecclesiae. Sed qui cathedram beati Martini contemptui habuit, quam voluit non accepit: impletumque est in eo quod David cecinit, dicens: Noluit benedictionem, et prolongabitur ab eo . Erat enim vanitatis cothurno elatus, nullum sibi putans in sanctitate haberi praestantiorem. Nam quadam vice conducta pecunia mulierem clamare fecit in ecclesia, quasi per ener
Abbreviated transcription (Latin):
septimo regni sui anno mortuus ẽ. regnumq eius chlothari
rex accepit copulans uulde tradã uxorẽ eiusstratusuo sincrepatus a sacerdo¬
tibus reliquit eam. dans ei gariualdum ducem. dirigensq ar uernum
hramnum filium suum.
emissionẽ. ut ferunt cautim episcopi cato presbiter adguber nandã
turonicȩ urbis ȩcclesiam petebat᷑. Unde factume ut coniuncti clerici
tum leubaste martirario & abbate cũ magno apparatu ar uernũ ꝓperareas
imq catoni regis uoluntatẽ pate fecissent. suspendit eos aresponso paucis
neb. Hiuero regredi cupientes dicunt. Pande nobis uoluntatẽ tuam. ut
ciamꝰ quid debeamꝰ sequi. alioquin reuertim ad ꝓpͥa. Non enĩ nr̃a te uolun¬
tate expetiuimꝰ sed regis p̃ceptione. At ille ut erat uanȩ ghȩ cupi¬
us. ad unata pauperũ cat̾ua. clamore dari p̃cepit his uerbis. Curnos
de seris bone pater : filios quos usq nunc educasti. quis noscibo potuq

Expanded text:
septimo regni sui anno mortuos est, regnumque eius Chlothacharius rex accepit, copulans Vuldotradam, uxorem eius, stratui suo. Sed increpitus a sacerdotibus, reliquit eam, dans ei Garivaldum ducem, dirigensque Arvernus Chramnum, filium suum. emissionem, ut ferunt, Cautini episcopi Cato presbiter ad gubernandam Turonicae urbis ecclesiam petebatur. Unde factum est, ut coniuncti clerici cum Leubaste martyrario et abbate cum magno apparatu Arvernum properarent. Cumque Catoni regis voluntatem patefecissent, suspendit eos a responso paucis diebus. Hi vero regredi cupientes, dicunt: 'Pande nobis voluntatem tuam, ut sciamus, quid debeamus sequi; alioquin revertimur ad propria. Non enim nostra te voluntate expetivimus, sed regis praeceptione'. At ille, ut erat vanae gloriae cupidus, adunata pauperum caterva, clamorem dari praecepit his verbis: 'Cur nos deseris, bone pater, filios, quos usque nunc edocasti? Quis nos cibo potuque
Abbreviated transcription (Latin):
nificentiam ur̃am. tuantem precepisti dicens. Ercr ece haecate osa¬
cerdos nefatiats candalum hac causa. Iterum tradidieos duo exbis.
ouo autem ali remanserunt mecum. luautȩ̃ quidnunc calumni

Expanded text:
nificentiam vestram. Tu autem praecepisti, dicens: Ejice, ejice haec a te, o sanificentiam vestram. Tu autem praecepisti, dicens: Ejice, ejice haec a te, o sacerdos, ne faciat scandalum haec causa. Iterum tradidi eis duo ex his: duo autem alia remanserunt mecum. Tu autem, quid nunc calumni
Abbreviated transcription (Latin):
quoq respondentib: quis ille sacerdos. eẽt. cuio furti crim̃
inrogaretur : respondit rex. Udistis enim speties quas nob
furtu abstulit. ostenderat enĩ nobis ante die tertia. rex duo
uolucra spetus exliuer sis ornam̃tis referta. quȩ a lpͣ¬
tiabantur amplius quam .iii. milia solidorum. sed & sacculum cumnũ¬
mismate auri pondere tenentem quasimilia duo. Haec enimdi¬
cebat rex sibi abepiscopo fuisse furata. qui respondit. Recolere uos
credo discedente arothomagnise urbe . brum daregina quoduenirt̃
aduos : orxiq uobis quia res tius idest .u. sarcinas commendatas
haberemus. & frequentuas aduenire pueros eius ad me utea red¬
derem. & noluisine consilio ur̃o. Tuautẽ dixisti michi orex. tice
hac ate & reuertantur admulurem res eius. neinimicitia interme
& te & hildeber tum nepotem meum ꝓhisreb debeat pullulare. Reũ¬
sus ergo adurbem uoluclum traditi pueris. nonenim ualebant ampli¬
us ferre . Reuersi iterum . requirebant alios. Iterum consiliatus sum mag¬

Expanded text:
quoque respondentibus, quis ille sacerdus esset, cuius furti crimen inrogaretur, respondit rex: 'Vidistis enim species, quas nobis furtu abstulit'. Ostenderat enim nobis ante die tertia rex duo volucra, species et diversis ornamtiabantur amplius quam tria millia solidorum. Sed et sacculum cum numismatis auri pondere tenentem quasi millia duo. Haec enim dicebat rex, sibi ab episcopo fuisse furata. Qui respondit: Recolere vos credo, discedente a Rothomagensi urbe Brunichilde regina, quod venerim ad vos, dixique vobis, quia res ejus, id est quinque sarcinas, commendatas haberem: et frequentius advenire pueros ejus ad me, ut ea redderem, et nolui sine consilio vestro. Tu autem dixisti mihi, o rex: Ejice haec a te, et revertantur ad mulierem res suae, ne inimicitia inter me et Childebertum nepotem meum pro his rebus debeat pullulare. Reversus ergo ego ad urbem, unum voluclum tradidi pueris: non enim valebant amplius ferre. Reversi iterum requirebant alia: iterum consului mag
Abbreviated transcription (Latin):
dens arma suorũ foris urbẽ relinquens in rauennã fuiss& ingressus. statim qui diȩi¬
furrat preparati suꝑ tasonr̃ inruunt. & ipsũ & suos totos quicũ eo uenerant in iultu¬
a patritio romanorũ annis singulis in plent᷑. Unus centenarius centũ libras aurensi¬
ri capit. Posthat continuo charo aldus rex moritur
undeberga Regina eo quod om̃s lango bardi eidẽ side cũ sacram̃tis firma¬
uerant : rochariũ quidã unũ exducib territurio brissia ad sẽ uenire p̃cipit
eũ cõpellens ut uxorẽ quã habebat relinquer&. & ea ͧmatrimonio acciper&o

Expanded text:
 Taso credens, arma suorum foris urbem relinquens, in Ravennam fuisset ingressus, statim qui fuerant praeparati super Tasonem irruunt, et ipsum, et suos totos, qui cum eo venerant Ala patricio Romanorum annis singolis emplentur; unus centenarius cento libras auri capit. Post haec continuo Charoaldus rex moretur. Gundeberga regina, eo quod omnes Langobardi eidem fidem cum sacramentis firmaverant, Chrothacharium quidam unum ex ducibus de terreturio Brissia ad se venire precepit, eum conpellins, uxorem quam habebat relinquerit et eam matremunium acciper
Abbreviated transcription (Latin):
amulfũ comitẽ in albio derouico in mallo int̾ fecit. Obhancre grauissi¬
mã strages de suis reb: iussione & ꝑmis su nant ildꝑᷤᷤ & parentib. amulfe

Expanded text:
Aenulfum comitem in Albiodero vico in mallo interfecit. Ob hanc rem gravissiAenulfum comitem in Albiodero vico in mallo interfecit. Ob hanc rem gravissima strages de suis rebus, jussione et permissu Nan techildae, a parentibus Aenulf
Abbreviated transcription (Latin):
totos singillatim iub& interfici. Aliosq exilio condempnare eorumq
uxores & filias suis fidelibus cũ facultatibus tradit: fertur deprimatibus go¬
thorũ hoc uitio reprimendo cc fuisse int᷑ fectos. demediocribus quingentos.
int᷑ ficere iussit : Quo adusq hdc morbũ gothorũ chrnta sindus cognouiss& ꝑ¬
domitũ. non cessauit quos in suspectionẽ habebat gladio trucidare. Gothi ue¬
ro ad chinta sindo ꝑdomiti. nichil aduersus eddẽ ausi sunt ut de regib consue¬
uerant inire consiliõ. Chrnda sindus cũ e& plenus dierũ filiũ suũ nomine
richisindũ in omne rognũ hispaniae regẽ stabiliuit. Chinta sindus peniten¬
tã agens rlemosinã multa derebus propriis faciens. plenus senectute ut¬
fertuR nona genarius morituR.¬
LXXXIII
uno uii regii chodouei regis argea clipiaco uilla uexatus afebre mori¬
Atu&: ante paucos dies er menfridus qui filiã argani uxorẽ acceperat

Expanded text:
totos singillatim jubet interfici, aliosque exsilio condemnari, eorumque totos singillatim jubet interfici, aliosque exsilio condemnari, eorumque uxores et filias suis fidelibus cum facultatibus 654 tradit. Fertur de primatibus Gotthorum hoc vitio reprimendo ducentos fuisse interfectos: de mediocribus quingentos interficere jussit. Quoadusque hunc morbum Gotthorum Chintasindus cognovisset perdomitum, non cessavit quos in suspicione habebat gladio trucidare. Gotthi vero a Chintasindo perdomiti, nihil adversus eumdem ausi sunt, ut de regibus consueverant inire consilium. Chintasindus cum esset plenus dierum, filium suum nomine Richysindum in omni regno Spaniae regem stabilivit. Chintasindus poenitentiam agens, eleemosynam multam de rebus propriis faciens, plenus senectute fertur nonagenarius mortuLXXXIII. Anno 3 regni Chlodovei regis, Aega in Clippiaco villa vexatus a febre moritur. Ante paucos dies Ermenfredus, qui filiam Aeganis uxorem acceperat,
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ adimodum factum fuiss& euentũ anno in quo imploxũ est in ordine debito refe¬
ram & scribere ñ silebo doneo dehis & aliis optata siꝑmiserit ds̃ ꝑficiã huius libelli
cuncta michi oxurritate cognita in sera.
LXXXII.
danno suit illa rox hispaniae quisi senando in regnũ succ cosserat defuctus est.
huius filius nomen tolga subtenera u&ate hispaniis p&itione patris sublima¬
cur in regno. Gothorũ gens in patiens est quando suꝑse force iugũ non habue¬
rit . huius colganis ad olescentia omis his pania more solito uitiatur diuersa
committens in solentia. Tandẽ unus ex primatis nomine cintas indus collectis
plurimis senatoribus gothorũ cu& ertiq: popula. regnd hispania sublimatur & sublimat¬
olganẽ degradatũ & adonus clericatiton surari fecit. Quicũ omne hispaniã
habebãt unde sȩpius cũ ipsis in consilio furrat. quos cũq ex eis huius uitii
prõptas c̃tra regis qui regno expulsi furrant cognouerat fuisse noxios.

Expanded text:
Quemadmodum hoc factum fuisset eventum, anno in quo expletum est, in ordine debito referam, et scribere non silebo, donec de his et aliis optata, si permiserit Deus, perficiam, huic libello cuncta mihi ex veritate cognita inseram. LXXXII. Eo anno Sintela rex Spaniae, qui Sisenando in regno successerat, defunctus est. Hujus filius, nomine Tulga, sub tenera aetate Spaniis petitione patris sublimatur in regno. Gotthorum gens impatiens est, quando super se forte jugum non habuerit. Hujus Tulganis adolescentia omnis Spania more solito vitiatur, diversa committeus insolentia. Tandem unus ex primatibus, nomine Chintasindus, collectis plurimis senatoribus Gotthorum, caeteroque populo, in regnum Spaniae sublimatur, qui Tulganem degradatum ad onus clericatus tonsorari fecit: cumque omne regnum Spaniae habebant, unde saepius cum ipsis in consilio fuerat, quoscunque ex eis hujus vitii promptum contra reges, qui a regno expulsi fuerant, cognoverat fuisse noxios,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ Neptuno munera dar& : Senatores cernentes qođ uell& impera ꝑstuld m¬
tiã destruere. factione hera clii focatẽ ad praehensi ͦ senatus. manibus Sno pe¬
pedib truncatis. lapide ad collũ ligata in mare ꝑitiunt. Heraclius ẽ¬
sensu senatus in imperiũ sublimatur. Cũ infestatione ꝑsarũ imperio Ina

Expanded text:
 Neptuno munera daret, senatores cernentes quod vellet imperium per stultitiam destruere, factione Heraclii Focatem apprehensum senatus manibus et pedibus truncatis lapide ad collum ligato in mare projiciunt. Heraclius consensu senatus in imperium sublimatur, cum infestatione Persarum imperi
Abbreviated transcription (Latin):
aecclesia paerbat auxiliũ. Hlabebat tc̃ temporis secũ audonẽ iudice̾ qui
ci tempore regis inmultis consenserat malis. Ipse enim cũ mõmulo presecto
nultis oehrancis qui tempore childeberti regis senioris ingenui futrant.
puplico tributo subegit. Qui post mortem regis abipsis spoliat us
ac oenudatus est. ut nichil ri preter quod suꝑse auferre potuit rema¬
ner&. Domos enim rius incendio subdiderunt Abstulissent utique
xipsam uitã. nisi cũ regina teclesiã ex p&iss&¬

Expanded text:
ecclesia petebat auxilium. Habebat tunc temporis secum Audonem judicem, qui ecclesia petebat auxilium. Habebat tunc temporis secum Audonem judicem, qui ei tempore regis in multis consenserat malis. Ipse enim cum Mummolo praefecto multos de Francis, qui tempore Childeberti regis senioris ingenui fuerant, publico tributo subegit. Qui post mortem regis ab ipsis spoliatus ac denudatus est, ut nihil ei praeter quod super se auferre potuit, remaneret. Domos enim ejus incendio subdiderunt; abstulissent utique et ipsam vitam, ni cum regina ecclesiam expetiss
Abbreviated transcription (Latin):
quia iuxta imperiũ tuũ accessi cum regina ribgundȩ ac uidi humili urs¬
tatemtius uel qualiter expolita eł athes auris & omnibus rebus.
E go urro perfuga oilapsus ueni nunciare on& mea quȩ gesta sunt.¬
Harc illa audiens. furore commota iussit cum in ipsa arcclesia spoliare
nudatũq uestimentis ac balteo quod ex muntre hil perici regis habe¬
bat. oiscepere asua iub& presentia. Cocos quoque siue pistores.
uel quos cũque de hoc itinere regressos esse cognouit. ersos spoliatosq
ac oemancatos reliquit. Nec odrium autẽ baude giseli tp̃i frarm
Ne fandis accusationibus cum reg& emptauit obrutre. asserens cum
orthes auro regis mortui multa portasse. Sed & oepromtuariis tã
tergora quam uina multa eum abstulisse oicebat. p&ens ut uinc¬
tus carceralibus tenebris truder&ur. Sed patientia regis frisq auxiliuõ¬
fitri non permigit. Multa quidem ibi uana txtraens: non mautbat om̃ in cuuꝰ

Expanded text:
Quia juxta imperium tuum accessi cum regina Rigunthe, ac vidi humiliQuia juxta imperium tuum accessi cum regina Rigunthe, ac vidi humilitatem ejus, et qualiter exspoliata est a thesauris et omnibus rebus; go vero per fugam dilapsus, veni nuntiare dominae meae quae gesta sunHaec illa audiens furore commota, iussit eum in ipsa aeclesia spoliare, midatumque vestimentis ac balteo, quod ex munere Chilperici regis habebat, discedere a sua iubet praesentia. Cocos quoque sive pistores, vel quoscumque de hoc itenere regressus esse cognovit, caesos spoliatosque ac demanicatos reliquid. Nectarium autem, Baudegysili episcopi fratrem, nefandis accusatiere, asserens eum de thesauro regis mortui multa portasse. Sed et de promptuariis tam tergora quam vina multa eum abstulisse 343 dicebat, petens ut vinctus carceralibus tenebris truderetur. Sed patientia regis, fratrisque auxiliufieri non permisit. Multa quidem ibi vana exercens, non metuebat Deum, in cujus
Abbreviated transcription (Latin):
Et quam quã possit fieri utunus homo triusq artisicii magisttrio cubder&
ab increpationẽ tamen regis quidã ix ipsis respondit. Ergo ouosasseris¬
ut patreb hic homo habuit. lanarium simul & molinariũ. quod absit atr
oxex ut tam inculte loquaris. Nam non auditũ est unum hominẽ p̃ter
spitalem causam ouos habere posse pariter genitoris. De hino cum
multi solurrentur in risum. respondit alius legatorũ icens. Valt dicim̃
tibiorex. Nam quia reddere noluisti ciuitates nepotistui. scimus salua
cosc securim quȩ fratrũ tuorũ capitibus ẽ defixa celerius tuũ librabit
ochixa cerebrum. & sic cũ scandalo piscesscrunt Tuno rex his uerbis
succinsus. uissit super capita runtiũ proici equorũ stercora. & pu nurs¬
iniuria atq contumelia abier unit
ESIDENTE UERO FREDEGUNDE REBINA INACCCLESIA PARISICAIN
lco nardus ex pomistico qui tuno ab urbe tholose aduenerat in gressus
adtam. causas contumeliat in iuriasq filiȩ tius narrare corpit: dicens. atque¬

Expanded text:
Et quamquam possit fieri, ut unus homo utriusque artificii magisterio subderetui, ad increpationem tamen regis quidam ex ipsis respondit: 'Ergo duos, ut adseris, patres hic homo habuit, lanarium simul molinariumque. Absit a te, o rex, ut tam inculte loquaris. Non enim auditum est, unum hominem praeter spiritalem causam duos habere posse pariter genitores'. Dehinc, cum multi solverentur in risu, respondit alius legatorum, dicens: 'Vale dicimus tibi, o rex. Nam quia reddere noluisti civitatis nepotis tui, scimus, salvam esse securem, quae fratrum tuorum capitibus est defixa. Celerius tuum libravit defixa cerebrum'. Et sic cum scandalum discesserunt. Tunc rex his verbis succensus, iussit super capita euntium proici aequorum stercora, putrinjuria atque contumelia abierunt. esidente vero Fredegunde regina in ecclesia parisiaca, Leonardus ex domestico, qui tunc ab urbe Tolosa advenerat ingressus ad eam, causas contumeliae injuriasque filiae ejus narrare coepit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
tharius uehement᷑ denegabat. eidem ex hoc nicha uelle concede¬
finire intentio. Inter quos domnus arnulsus pontifex m&ensis cũ
reliquis epis elegitur : Vt benignissima ut sua erat sc̃itas interpa¬
trem & filium ꝓpacis lo quebͣat᷑ concordia: tandem apontificibus
uel sapientissimis uiris pro ceribus pater pacificatur cũ filio. reddei
ei solidatũ quod asprxerat ad regnũ austrasiorũ: hoc tantũ ex ind

Expanded text:
tharius vehementer denegabat eidem ex hoc nihil velle concede haec finiretur intentio, inter quos et domnus Arnulfus pontifex Mettensis cum reliquis episcopis eligitur, qui benignissime, ut sua erat sanctitas, inter patrem et filium pro pacis loquebatur concordia, tandem a pontificibus, vel sapientissimis viris proceribus, pater pacificatur cum filio; reddensque ei solidatum quod aspexerat ad regnum Austrasiorum, hoc tantum exind
Abbreviated transcription (Latin):
er ipsa om̃s lingo bardi eũ sublimabant in reguo. Quod rotharius libente&
c̃sentiens sacramtis ꝑloca scoꝵ firmansꝰ n ũ quã gunde bergã post poner& nec

Expanded text:
er ipsam omnes Langobardi eum sublimabant in regno. Quod Chrotharius libenter consentiens, sacramentis per loca sanctorum firmans ne unquam Gundebergam postponeret, nec
Abbreviated transcription (Latin):
ta conditionr. ut sime reretur rãꝑuissionẽ regis regere: tributa. ł omi.
quȩ ex inde debatur annis singulis nullo admonente dissoluer&.
Qod cum factum fuiss&. exercitus abralocae remotus est. Post hechil¬
perichus rex depauptrib: & iuniorib: acdesia ł basilicȩ bannos
iussit exigi. ꝓro quod inexercitu non abulas sent. nonenĩ erat
consuetudo ut mulłã exsolurent publicã functionem. Posthee uarodius obliuis

Expanded text:
a conditione, ut si mereretur eam per jussionem regis regere, tributa vel omnia, quae exinde debebantur, annis singulis nollo admonente dissolveret. Quod cum factum fuisset, exercitus ab eo loco remotus est. Posthaec Chilpericus rex de pauperibus et junioribus ecclesiae vel basilicae bannos jussit exigi, pro eo quod in exercitu non ambulassent. Non enim erat consuetudo, ut hi ullam exsolverent publicam functionem. Posthaec Warochus oblivis
Abbreviated transcription (Latin):
cũ filio uitã obtinere dignar&᷑. Lotharius cũ dagobertũ uidis s&. inter
c&ceras conlocutionibus rodo aldo utã prae cabatur. Dagobertus ꝓmit¬
łis sid qͦuae male gesserat emendabãt. rodo aldus uitae periculum
non haber& Sed nulla extante mora cũ rodo aldus cũ dagͣerto reuer
tris honeste cũ leudibus clipiaco ꝓcul parisius uenit. ibiq ger¬
manã si childe regine nomine goma trudaẽ in coniugiũ accepit:
regnũ austrasiorũ ꝑtinebãt. suae ditioni uelle recipere. Quodlo

Expanded text:
cum filio vitam obtinere dignaretur. Chlotharius cum Dagobertum vidisset, inter caeteras collocutiones Chrodoaldo vitam precatur. Dagobertus promittens, si id quod male gesserat emendaret, Chrodoaldus vitae periculum non haberet; sed nulla exstante mora, cum Chrodoaldus cum Dagoberto Trevertris honeste cum leudibus in Clippiaco non procul Parisius venit, ibique germanam Sichildae reginae, nomine Gomatrudem, in conjugium accipit. regnum Austrasiorum pertinebant suae ditioni velle recipere, quod
Abbreviated transcription (Latin):
r&ur accipere. Pater uero rius has ꝓmissiones accipins. filiam suam similitu
sicut anteriorem ipsi cum magnis opibus distinauit. Nam galsuiuinla artas
senior abrunihilde erat. Quarcum adhilprrichum regem ueniss&&e cum
grandi honore suscipta eiusq est sociata coniugio A quo & ram magno

Expanded text:
retur accipere. Pater vero ejus has promissiones accipiens, filiam suam, sicut anteriorem, similiter ipsi cum magnis opibus destinavit. Nam Galsuintha aetate senior quam Brunichildis erat. Quae cum ad Chilpericum regem venisset, cum grandi honore suscepta, ejusque est sociata conjugio: a quo etiam magno
Abbreviated transcription (Latin):
polluerunt. Sed nrc rius facinus paruui rose cens&ur. quẽ talia brat us
ta ratione quicuit : Res tamen ipsius infelicis tam mobiles quã immobi¬
les quȩ aproprios rebus relicte furrãt. suis fidelibus condonauit. qui uxo¬
GITUR GUN DOUALDUS OUOS ADAMICOS SUOS LEGATOS DIRIGIT CLERICOS tMS&¬
utique ix quibus unus erat abbas cadurcinȩ urbis. litteras quas accrpe

Expanded text:
polluerunt. Sed nec ejus facinus parvum esse censetur, quem talia beatus polluerunt. Sed nec ejus facinus parvum esse censetur, quem talia beatus ta ratione quievit. Res tamen ipsius infelicis, tam mobiles quam immobiles, quae ei de propriis rebus relictae fuerant, suis fidelibus condonavit, qui uxoIgitur Gundovaldus duos ad amicos suos legatos direxit, clericos utique: ex quibus unus abbas Cadurcinae urbis, litteras quas accepe
Abbreviated transcription (Latin):
cellulȩ uitpeis. astis perpari&is fenitras in ieciunt. claudiũq ñ semiuiuũ.¬
ictu trans figunt. Satellites autem tius perostia & sublectis abduntur: abbas
ad prehensus aduobus clericis: inter gladiorũ acies uix unius cripitur . rese¬
ratisque ostus turba gladiorũ ingreditur. Non nulli &iam matricularioꝵ¬
& reliquoꝵ pauperũ. proscelere cõmisso tectum cellulȩ̨ conantur euertere
Srd & in ergumini ac oiuersi egrni cum paris & fustibus ad ulciscendã basilicꝵ
uiolentiã proficiscuntur. in digne ferentes. Cur talia quȩ numquã facta
fuerant. essent ibidem perparata. Quid pluras ex trahuntur fugaces ex
abditis. & crudeliter trucidantur. Pauimentũ celldlȩ tabo maculant᷑ Posł quã
uero inter empti st̃ extrahuntur foris. & nudͥper humum frigidã relinquntur
Per cussores urro nocte sequenti ad prehensis spolus fuga dilabuntur. Adfur
aut̃ oĩ ultio orprosenti super cos. qui beatũ atrium humano sanguine

Expanded text:
cellulae vitreis, hastas per parietis fenestras injiciunt, Claudiumquictu transfigunt. Satellites autem ejus post ostia et sub lectis abduntur. Abbas apprehensus a duobus clericis, inter gladiorum acies vix vivus eripitur; reseratisque ostet reliquorum pauperum pro scelere commisso tectum cellolae conantur evertere. Sed et inergumini ac diversi egeni cum petris et fustibus ad ulciscendam basilicae violentiam proficiscuntur, indigne ferentes, quur talia, quae numquam facta fuerant, essent ibidem perpetrata. Quid plura? Extrahuntur fugaces ex abditis et crudeliter trucidantur; pavimentum cellolae tabo maculatur. Postquam vero interempti sunt, extrahuntur foris et nudi super humum frigidam relinquuntur. Percussores vero nocte sequenti, adpraehensis spoliis, fuga dilabuntur. Adfuit autem Dei ultio de praesenti super eos, qui beatum atrium humano sang
Abbreviated transcription (Latin):
filio suo filiamri: expeter&. Sed non istres sortita effectũ. Exercitus
ris. persas debellauit. uictorq regressus. tantã molem p̃d& dsulit. ut
cre deretar cupiditati humant posst sufficere.xx. elifanti capti adimpt¬

Expanded text:
filio suo filiam ejus expeteret: sed non est res sortita effectum. Exercitus filio suo filiam ejus expeteret: sed non est res sortita effectum. Exercitus ejus Persas debellavit, victorque regressus, tantam molem praedae detulit, ut crederetur cupiditati humanae posse sufficere. Viginti elephanti capti ad imp
Abbreviated transcription (Latin):
sine rffectu regressisuNs. Nichil homini quundõ spẽ posurrat. adũ sarina
cit imptratoris. quindecim ei centenaria deferens obmeritum grã. qur̃ ille
scđm patientia sua meritũ. colligrns. in palatiũ uissit ad sistere. Sopina
uero angusta immomor ꝓmissionis quã q̃ndã in tibrrium habuerat. Insi¬
dias ei tẽptauit intendere. Procedentẽ autem eum aduillam utiuxta ritum¬
im perialem triginta dieb adiundemiã iocundaretur. Uocato dam iusti¬
niano sophya uoluit tun trigere inimperio: quo conꝑto tȩberius cursa
urloci. ad constantino politanã ciuitatẽ regreditur. Ap̃hensamq augusti.
ab om̃ib thes auris spoliauit. So lumeiiuctus cotidiani alimentũ relinquer
segregites pueroͥs tius abta. alios posuit defidelib suis. mandans prorsus
ut nullus deantexiorib: adram haber& accessus. Iustinianum uiro obur¬
gatũ tanto inpostrrum amore dilex̃. ut filio ei filiam suã ꝓmitter&. rursũq

Expanded text:
sine effectu regressi sunt, nihil homini, qui in Deo spem posuerat, adversare ibus se proicit imperatoris, quindecem ei centenaria auri deferens ob meritum gratiae. Quem ille secundum patientiae suae ritum collegens, in palatium iussit adsistere. Sophia vero augusta inmemor promissionis, quam quondam in Tiberium habuerat, insidias ei temptavit intendere. Procedentem autem eum ad villam, utimperialem triginta diebus ad vindemiam jocundaretur, vocato clam Justiniano, Sophia voluit eum erigere in imperium. Quo comperto, Tiberius cursu veloci ad Constantinopolitanam civitatem regreditur, apprehensamque Augustam, ab omnibus thesauris spoliavit, solum ei victus quotidiani alimentum relinquens. Segregatisque pueris ejus ab ea, alios posuit de fidelibus suis, mandans prorsus ut nullus de anterioribus ad eam haberet accessum. Justinianum vero objurgatum tanto in posterum amore dilexit, ut filio ejus filiam suam promitteret, rursumque