comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
te. s ip̃e htꝰ quia itcipiendo peri¬
culum custodie subit. ¶Scrii
siuuo nomine et̾citor noxe i
dedendo se libatcur ergonõ ex¬
aitor condẽpnctur. qui tam ẜuũ
iut de co qual cet Inẜuo uero
suo ignoscend sit ei quasi indo¬
mestico malo. si noxe dede ꝑatu
sit siant alignum adhibuit su¬
um. quasi inlibero tenebr canpo
pona eius ciupone cecen de ca
ibi sunt item coꝵ quihitandi
causa ibi sunt miatoꝵ aut fcm̃
non pstat namq uiatore sibi
elige caupo uł stabularius no
udetur nec repellere pot. it age̾¬
tes inhitatores uero ppetuos
ip̃e quodam mo clegit qui no

Expanded text:
e, sed ipse habet, quia recipiendo periculum custodiae subit.Serui uero sui nomine exercitor noxae dedendo se liberat. cur ergo non exercitor condemnetur, qui seruum tam uit de eo, qualis esset, in seruo uero suo ignoscendum sit ei quasi in domestico malo, si noxae dedere paratus sit. si autem alienum adhibuit seruum, quasi in libero tenebitur.Caupo pona eius cauponae exercendae causa ibi sunt, item eorum, qui habitandi causa ibi sunt: uiatorum autem factum non praestat. namque uiatorem sibi eligere caupo uel stabularius non uidetur nec repellere potest iter agentes: inhabitatores uero perpetuos ipse quodammodo elegit, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
toe edit. neis cu describẽdi
sit potestas. aducrsuis sc. uł itm
publicã. his acti s utatin/ de
potestas postulanda est. ut m̃ito

Expanded text:
 is, cui describendi fit potestas, adversus se vel rem publicam his actis ne utatur: de potestas postulanda est, ut merito
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ticius ciusoem obligdnis ss
menius sub conditione di
siaticio exiginon potitħgit
nectioo conuento meni̾u
libatur qui an debiturus sit
mecitum ẽfisoluente ticio:
nec libatur ineuuis qui nec

Expanded text:
Titius eiusdem obligationis, sed Maeuius sub condicione debet, si a Titio exigi non poterit: igitur nec Titio conuento Maeuius liberatur qui an debiturus sit, incertum est et soluente Titio non liberatur Maeuius qui nec
Abbreviated transcription (Latin):
indubititiorẽ. ¶Estas .adcqui¬
noxium autumnale itfertur
⁊siquid forte estatt int̾cicetmr
proxim a supior estas ent inti¬
endi Suio hiemetunc nopti¬
mahiemi estas s suꝑior en̾t is¬
ex ppło conpetit. si non aduins
omnes. icrũs. adu̾suscum qui
denegct. ut ilit̾ aqua fiucret.
cemius non hretieer int̾dictũ
⁊ mnhroes conpetit. ¶ Deinde ait
pretor ꝙ influmine publico.
nipnc cuis factum. siuc quid
influmen npam ne cus inmi¬
ssumh. si obid alit aqua flnt
atꝙuti priore estatt flxit. it¬
stituas. ¶ uc int̾clictum restitu¬
torium. ꝓponitur supius crm
phibitorium ẽ ⁊ t ꝑtinet adca
que nondum fc̃a sunt S̃i quio
icitur supiore int̾dicto enit u¬
tendum isiquid p intdictu
rectlitum fu̾it factum cohice¬
bitur In hoc int̾cdicto restita¬

Expanded text:
indubitatior est. aestas ad aequinoctium autumnale refertur. et si forte aestate interdicetur, proxima superior aestas erit intuenda: si uero hieme, tunc non proxima hieme aestas, sed superior erit insex populo competit, sed non aduersus omnes, uerum aduersus eum, qui deneget, ut aliter aqua flueret, cum ius non haberet. Hoc interdictum et in heredes competit. Deinde ait praetor: 'Quod in flumine publico ripaue eius factum siue quid in flumen ripamue eius immissum habes, si ob id aliter aqua fluit atque uti priore aestate fluxit, restituas'. Hoc interdictum restitutorium proponitur: superius enim prohibitorium est et pertinet ad ea, quae nondum facta sunt. si quid icitur, superiore interdicto erit utendum, et si quid post interdictum redditum fuerit factum, coercebitur. In hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
iustissimus. qui appell¬
atur. ꝓ dote ut qui indotem
rem accipiat. u su cape possit.
spatio sollẽpni. quo solent¬
rio qui pẽptore usncapumt mo¬

Expanded text:
iustissimus, qui appellatur pro dote, ut, qui in dotem rem accipiat, usucapere possit spatio sollemni, quo solent, qui pro emptore usucapiunt
Abbreviated transcription (Latin):
tpr̃c uidcamus quando ꝓdoteqͥ
usucapere possit utrum pr tpr̃a
nupciaꝵ. anu̾o ⁊ ante nupcias et ẽ
questio uulgata. ansponsus po¬
ssit. hoc ẽ qui nondum maritus
ẽ. rẽ ꝓdote usucape uulianus ĩ¬
quid. si sponsa sponso eamente
tridid̾it res.ut non ante euis fi
uellet. ꝙͣ nupcie secute sint. nsu
quo capio cessabit si tñ ño uidẽ¬
quid actũ fuit: cdendumẽe.io
agi iulianus ait. ut statim reseiꝰ
deturante ipoas aut̾no pro
dõte usu capit. s pro suo costãte
aut̾e mat̾monio ꝓdote ũsuca¬
pio. int̾ cos loc̃ ht. int̾ quos ẽ mm̃
cetm̃ sicessat matrimoniũ cassi
ait cessare nsucapionõ quiado
nulla sitid scͥbit ⁊ siputauit mͣ¬
ntusẽe sibimatrimonũi. cum
non ẽet.usucapere eñ nõ posse

Expanded text:
deamus, quando pro dote quis usucapere possit, utrum post tempora nuptiarum an uero et ante nuptias. est quaestio uolgata, an sponsus possit hoc est qui nondum maritus est rem pro dote usucapere. et Iulianus inquit, si sponsa sponso ea mente tradiderit res, ut non ante eius fieri uellet, quam nuptiae secutae sint, us‹u› quoque capio cessabit: si tamen non euidenter id actum fuerit, credendum esse id agi Iulianus ait, ut statim res eius detur. ante nuptias autem non pro dote usucapit, sed pro suo. Constante autem matrimonio pro dote usucapio iceterum si cesset matrimonium, Cassius ait cessare usucapionem, quia et dos nulla sit. Idem scribit et si putavit maritus esse sibi matrimonium, cum non esset, usucapere eum non posse,
Abbreviated transcription (Latin):
xcontt̃tib uenientos iccões
mhrde dãtur licet delictumq
tela gtrenda dolo fecent. aut
is apud quem depositum est
quo casu ⁊ cum filius familia :
aut suus quid tale comisit. de
peculio accõ datur nõ noxal.¬
uod quis aliquo P Omp̃.¬
anno dare promittit.aut da¬
re dãpnatur ei potestas ẽ quo¬
libet eius anm dic dandi.

Expanded text:
contractibus uenientes actiones in heredes dantur, licet delictum qutela gerenda dolo fecerit aut is apud quem depositum est: quo casu etiam cum filius familias aut seruus quid tale commisit, de peculio actio datur, non noxaluod quis aliquo anno dare promittit aut dare damnatur, ei potestas est quolibet eius anni die dandi.
Abbreviated transcription (Latin):
rnans ait. multum int̾ cc̃q̃
ras utrum aliquis obligetur.
n aliquis liberctur. ubi de ob¬
ligndo queritur: propensior¬
siones adnegandum ũbi de
facilior sis adlibationem.

Expanded text:
rianus ait multum interesse, quaeras, utrum aliquis obligetur an aliquis liberetur: ubi de obligando quaeritur, propensiorsionem, ad negandum: ubi de facilior sis ad liberationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗuestionis suͣmnma consistit.
Enudus consensus suffic̃ ob¬
ligdni quamuis ubis hoc ex¬
prumi possitł⁊ nutu solo
Pdmittunt accõcs s no pt
omnib utiprobandum ẽ.
namsicc una obligõne plu¬
ros accõnes nascuntur iĩ

Expanded text:
quaestionis summa constitit. Etiam nudus consensus sufficit obligationi, quamvis verbis hoc exprimi possit. Sed et nutu solo admittunt actiones, sed non posse omnibus uti probatum est: nam si ex una obligatione plures actiones nasc
Abbreviated transcription (Latin):
gamin cum res ip̃a intcedit.¬
Sbis. cumprecedit int̾rogatio.
⁊sequitur: congrucns respõcio
it ⁊tbis pariterobligamir.
cum ⁊ res int̾regationĩ int̾ce¬
dit consentieñtos maliqua
rem̃txconsensu obligari ne¬
cessano er uoluntate mia uide¬
muisege obligamur cum ob¬
tt̃pantos legib aliquid ẜm p̾¬
ccptum legis. Aut ꝯ̃ facimus¬
nit honorano obligamur.
cchis que edicto ppctuo. uel m̃¬
gistratu ficni precipiuntur. uł¬

Expanded text:
gamur, cum res ipsa intercedit.Uerbis, cum praecedit interrogatio et sequitur congruens responsio.Re et uerbis pariter obligamur, cum et res interrogationi intercedit, consentientes in aliquam rem.Ex consensu obligari necessario ex uoluntate nostra uidemur.Lege obligamur, cum obtemperantes legibus aliquid secundum praeceptum legis aut contra facimus.Iure honorario obligamur ex his, quae edicto perpetuo uel magistratu fieri praecipiuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ssidebam cecrõis. dño ciĩ ma¬
gis ꝯpetit iniuriaꝵ actio Itẽ
silibm hoĩem qui m bona fi
de ẜuchat quis cecid̾it distĩ¬
guend̾ est. ut si in ncã ꝯtũc¬
niumriar actio idem ergo. et
si infuo aucnobona fide in
ementi ut tociens admuit.i¬
nus iniuriaꝵ accionẽ. quã.
inmeam ꝯtimieliã inuira
ei fcasit. nam ip̃iꝰ ẜui qd̃ no¬
mine domino dabimꝰ ĩui¬
rarũ accionẽ Si aũt metan¬
gat et pulset. Inuiriax in qͦ¬

Expanded text:
ssidebam, cecideris: domino enim magis competit iniuriarum actio. Item, si liberum hominem, qui mihi bona fide serviebat, quis ceciderit, distinguendum est, ut, si in contumeiniuriarum actio. idem ergo et si in servo alieno bona fide mihi serviente, ut totiens admittamus iniuriarum actionem, quotiens in meam contumeliam iniuria ei facta sit. nam ipsius quidem servi nomine domino dabimus iniuriarum actionem. si autem me tangat et pulset, iniuriarum
Abbreviated transcription (Latin):
icimus ruphinus iulio pau Aul.
loas cuifid̃i comissa lib̾tas debebat᷑.
pr uiçesimum annum uenire se pi¬
ssus ẽ q̃roan denegandum sit ci ad
lib̾titem pro clim̾are.
couet me ceẽplum cuius ui

Expanded text:
ius Rufinus Iulio Paulo. Is cui fideicommissa libertas debebatur post uicensimum annum ueniri se passus est: quaero, denegandum sit ei ad libertatem proclamare. mouet me exemplum cuiusuis
Abbreviated transcription (Latin):
annis .xx. fictus durauit inẜuitute
tunc eĩ sipcium patitus sit. dicẽdũ
crit denegari ci debere lib̾titispcla¬
aticio accepit. ⁊ testo libeꝵ ẽc̃ iussi quaꝙ
oluendo decessit. non ent illelib alio¬
quin fraudab̾ ticius qui non ꝓcedente
quid̃ lib̾tite. ⁊ cum hr de cuis ag̾e potest
climandilicentiam denegan. quero
an ⁊ adcos qui et mulicrib que pisse
sint uenire nascuntur. itiscnatus con¬
sulta ꝑtinet dubitari non pot. quin

Expanded text:
annis viginti factus duravit in servitute: tunc enim si pretium partitus sit, dicendum erit denegari ei debere libertaTitio accepit et testamento liberum esse iussit: quamquam solvendo decesserit, non erit ille liber: alioquin fraudabitur Titius, qui non procedente quidem libertate cum herede eius agere potest,clamandi licentiam denegari. quaero, an et ad eos, qui ex mulieribus, quae se passae sint venire, nascuntur, ita senatus consulta pertinent? dubitari non potest, quin
Abbreviated transcription (Latin):
nb. scientia sua nich̾ nocct. ignor¬
antia nich prodest ¶s isiper proc̾ itõ¬
Itm scicnttm qui ᷤ emcrit. ci nocet
sicuti tutoris quor noce laboo puta¬
Coc accio po annimi non datuncu̇
sit honoraria c̃ aut̃ ⁊ pealis.uł.
Dat quintus mutius s dñium ita de¬
Imum ficrimcum. si bona fide uen¬
didissem. alioquin sinc dño forcan
clamacio dc̃a sunt. ⁊̃ ad donatos. ũ
dotẽ datos referi possegtem adco
quipignori se dan passi suntͣsim.r
⁊ filur delibtate litigant. aut com¬
ungendi sunt utrõr ꝙ iudicia

Expanded text:
cientia sua nihil nocet, ignorantia nihil prodest.Sed si per procuratorem scientem quis emerit, ei nocet, sicuti tutoris quoque nocere Labeo putat.Haec actio post annum non datur, cum sit honoraria: est autem et poenalis. at Quintus M‹uci›us, sed dominium ita demum fieri meum, si bona fide uendidissem, alioquin sine domino fore.roclamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt.Si mater et filius de libertate litigant, aut coniungenda sunt utrorumque iudicia
Abbreviated transcription (Latin):
cuit hic actionem penalẽ eẽ ⁊ ido
pr innum non datur nec cumsuc¬
cessorib cum sit pẽalagitur actio¬
nem que er edicto oritur manu¬
missionib non extingui rectissĩe
Onsolum autẽ ẽptors:
successores cius. hac inft̾m actiõe
age potiunt. Emere sic accipiem
atorcmss ⁊ siplures cmennt. omne
hebunt hanc actione sic tñ ut siqͥd
propatib emennt ꝓparte procui
̃ant actionenim uero si unusqͥs¬

Expanded text:
onem poenalem esse. et ideo post annum non datur nec cum successoribus, cum sit poenalis, agetur.Actionem, quae ex hoc edicto oritur, manumissione non extingui rectissime on solus autem emptor, sed et successores eius hac in factum actione agere poterunt.Emere sic accipiemuatorem.Sed et si plures emerint, omnes habebunt hanc actionem, sic tamen, ut, si quidem pro partibus emerint, pro parte pretii habeant actionem: enimuero si unusqu
Abbreviated transcription (Latin):
r antiquior fint parẽtibus ro¬
manis. ꝙͣ caritas libor. ¶Tiã¬
saiga aũt no solũ accipiendo
est. qui autͣ hostes. aut ĩ bello
ciaꝵ tempus. ant ad cos cur
quibus nulla amiticia est.
fide suscepta trasfugit. ¶Siis
qui emerat ab hostib. pluris
aui ius pignoris qd̾ ĩ redep¬
to h̾t cesẜit. non cam ꝙͣtitatẽ
se priore redep̃tus reddere debet
⁊ emptor h̾t acco̾em aducrsus
cũ qui uendidit. crempto ¶ꝑ¬

Expanded text:
uior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum. Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes aut in bello tiarum tempus aut ad eos, cum quibus nulla amicitia est, fide suscepta transfugit. Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius pignoris quod in redempto habet cesserit, non eam quantitatem, sed priorem redemptus reddere debet, et emptor habet actionem adversus eum qui vendidit ex empto
Abbreviated transcription (Latin):
iniuriam abextrantis den¬
nebatur. is ut infines suos re¬
duss pristimi us sĩ recipert.¬
¶Anditie sunt cũ mbrem ⁊ in
prcsenti tempore ꝯuenit ne in¬
ui tc̃ se lacesstient. quo tp̃re
no postlimimii. ¶apiratis
ur iatronib capti liben ꝑma¬
nent. ¶ post hmimo redusse

Expanded text:
iniuriam ab extraneis detinebatur, is, ubi in fines suos redisset, pristinum ius suum reciperet.Indutiae sunt, cum in breue et in praesens tempus conuenit, ne inuicem se lacess‹a›nt: quo tempore non est postliminium.A piratis aut latronibus capti liberi permanent.Pos
Abbreviated transcription (Latin):
bet esse conscius. no ignaro
ꝯditomis eius. ħ̾rdi antt̾ hoc
imputan nõ potest. cũ nõ
sponte cum legatariis contͣ¬
hit. Domp.
Onsolet crciptõ doli nocere
hus quibus nolutas testa¬
toris nõ refragatur. op̃

Expanded text:
bet esse non ignarus condicionis eius: heredi autem hoc imputari non potest, cum non sponte cum legatariis contrahit. Non solet exceptio doli nocere his, quibus uoluntas testatoris non refragatur.
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ fum̾t. ⁊ ido captos ⁊ uenu¬
datos posteaqr manumissoᷤ.
placuit suꝑuacuo repet̾e apͥnci¬
pe ingenintatẽ. ꝙͣ nulla capti¬
uitate amuẜant.nl

Expanded text:
m fuerint. et ideo captos et uenumdatos posteaque manumissos placuit superuacuo repetere a principe ingenuitatem, quam nulla captiuitate amiserant.
Abbreviated transcription (Latin):
fien ue nobis stipulemin:s:
aut ꝓprio nomine quisꝙ
obligaturaut alicnos qui at
alieno nominc obligatur. fi¬
teiussor uocaturplerꝙ.ib
dan non possit:palamẽ nafa¬
lirone inutilem ẽc̃ stipuloe
ueluti si dehomine liberd uel
iam mortuo.ul edib de usti
facta sit stipulatioant̾ cos qͥ
ignorauint cum hominem
liber ẽc. ul mortuum ẽe. uel
edes deustas c̃ẽidem nuns esi
siquislocum sac̾rum aut reli¬
giosum dar sibistipulatus

Expanded text:
nobis stipulemur. Sed aut proprio nomine quisque obligatur aut alieno: qui autem alieno nomine obligatur, fideiussor uocatur. et plerdari non possit, palam est naturali ratione inutilem esse stipulationem, ueluti si de homine libero uel iam mortuo uel aedibus deustis facta sit stipulatio inter eos, qui ignorauerint eum hominem liberum esse uel mortuum esse uel aedes deustas esse. idem iuris est, si quis locum sacrum aut religiosum dari sibi stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ̾ age natura manifestũ ẽ
huic proximus ẽ. qui curcta¬
tis ẽ. ut nondum intelligat
loqui pot. c̾ditur ⁊ stipulan
⁊ promitte recte posse. ¶uu¬
tum nichũ ꝑtincre. adoblig¬
ationem ugbo natura mã

Expanded text:
nihil agere natura manifestum est. Huic proximus est, qui eius aetatis est, ut nondum intellegat, loqui potest, creditur et stipulari et promittere recte posse. Mutum nihil pertinere ad obligationem uerborum natura
Abbreviated transcription (Latin):
ct audire debetssine stipulet
debet exaudire uba promittẽ¬
Itissunde apparet nõ deco nos
loqui qui tarduis exaudits:
Iuiomnino non ccaudit.

Expanded text:
audire debet, siue stipuletur, debet exaudire uerba promittentis. unde apparet non de eo nos loqui, qui tardius exaudit, sed qui omnino non exaudit.
Abbreviated transcription (Latin):
cius extrancus quid̾ ncce habet
mat primomi relicti sibi abco
qui io opus facc instimiat. Si:
ira mallet. cinitati in qua Idi
opus ficr cepti est dare. ant̾ qui
er min̾io libor est. si hrs cxtitit i

Expanded text:
eius extraneus quidem necesse habet patrimonii relicti sibi ab eo, qui id opus facere instituerat, si ita mallet, civitati, in qua id opus fieri coeptum est, dare: is autem, qui ex numero liberorum est, si heres exstitit,
Abbreviated transcription (Latin):
inlib̾tatem exsuitrte. uł cõtͣ¬
petitur. po inchoatũ lib̾ale ind¬
icium utar int̾licto ⁊lib̾ ind¬
icatus fu̾it. ⁊ apparũit ignorate
eo asuis eius in me deiectum.
inpossõne resticuar. Ꝙ ẜuus.
nel procurator. ułcolonus tenz.
dominus uidetur possiõe  udo
hii deiectis . ip̃e deici depossõne

Expanded text:
in libertatem ex seruitute uel contpetitur, post inchoatum liberale iudicium utar interdicto et liber iudicatus fuerit et apparuerit ignorante eo a seruis eius ui me deiectum, in possessionem restituar. Quod seruus uel procurator uel colonus tenent, dominus uidetur possidere, et ideo his deiectis ipse deici de posse
Abbreviated transcription (Latin):
uatorum nec non ⁊ constituti¬
onib principum. Moc int̾dict̃
non ad omnem iumꝑtinet.
uor. ideos tm̃n qui depossessiõe
deiciuntur. Cad solam autem
atrocem. uimꝑtinet. hoc inter¬
dictum Et ad cos tm̃ qui deso¬
lo deicuntur ut ꝓuta defũdo
siue edificio ad alium autem
nonptinet ⁊ siquis dearea de¬
iectus sit. sine dubio int̾dicto
locus est ⁊genalit adomnes
hoc ptinet᷑ int̾dictum. qui de
re solo cohrenti deicuntur
qualicũq enim fuit locus m̃
quis udeiectus ẽ. int̾dicto loc
ent proinde si suꝑficiaria in¬
sula fu̾it. qua quis deiectus ẽ
apparet int̾licto fore locum.
Illuo utiq indubium non
uenit. interclictum hoc ad re
mobiles non ꝑtinerena ex¬
causa furti. uel in bonorum¬
raptoꝵ actio conpetit. pot̾ ⁊ ad
ex hibendum agłsplane sique
res sint infundo. uel incdibu

Expanded text:
uatorum nec non et constitutionibus principum. Hoc interdictum non ad omnem uim pertinet, uerum ad eos, qui de possessione deiciuntur. ad solam autem atrocem uim pertinet hoc interdictum, et ad eos tantum, qui de solo deiciuntur, ut puta de fundo siue aedificio: ad alium autem non pertinet. Et si quis de area d‹e›iectus sit, sine dubio interdicto locus est: et generaliter ad omnes hoc pertinet interdictum, qui de re solo cohaerenti deiciuntur: qualisqualis enim fuerit locus, unde quis ui deiectus est, interdicto locus erit. Proinde et si superficiaria insula fuerit, qua quis deiectus est, apparet interdicto fore locum. Illud utique in dubium non uenit interdictum hoc ad res mobiles non pertinere: causa furti uel ui bonoruraptorum actio competit: potest et ad exhibendum agi. plane si quae res sint in fun
Abbreviated transcription (Latin):
Uinstichus ⁊ pamphilus cõi
suo ꝓmisi sunt. alteristichu
alt̾ipamphilus soluinon pͭ
duos stichos aut duos paphi¬
los darc promisitant comu¬
ni duor suo homines.x. daẽ
promisit. nam ambigua uor

Expanded text:
um Stichus et Pamphilus communi seruo promissi sunt, ‹alteri› Stichus, alteri Pamphilus solui non po si quis aut duos Stichos aut duos Pamphilos dari promisit aut communi duorum seruo homines decem dare promisit: nam ambigua uox
Abbreviated transcription (Latin):
sam uc faciendam ⁊ hoc⁊ sṗa¬
atfidciussor ip̃e edificãs. uelfo¬
ssam fodiens. non consetiente¬
quominus ire age liceat phib¬
ens ire fideuissor stipulationẽ
no comittit ⁊ sipatientiam p¬

Expanded text:
iendam et hoc speciaat, fideiussor ipse aedificans uel fssam fodiens non consentquo minus mihi ire agere liceat?', prohibens ire fideiussor stipulationem non committit et
Abbreviated transcription (Latin):
Pobhac conditione siuolã.
nulla fit obligatio ꝓ nõ dc̃o
Enimẽ ꝙ darẽ nisi uelis cogi
ãnon possi In am nec hrs prõ¬
missoris eius qui nunquam
dart uõluit. tenctiu quiah¬
econdicio inp̃o promissore
nunquam extitit. ꝑ ui.¬

Expanded text:
hac condicione 'si uolam' nulla fit obligatio: pro non dicto enim est, quod dare nisi uelis cogi non possis: nam nec heres promissoris eius, qui numquam dare uoluerit, tenetur, quia haec condicio in ipsum promissorem numquam exstitit. 9
Abbreviated transcription (Latin):
fuiut ĩ memoriã prioris dñi
in t̾rogan n̾o potest. ¶Senis nec
si adnõ ad tormẽta offeratur.
int̾roganous est.sanc quot̾. q̃¬
ntur an sui in capud dñi int̾¬
rogandi sint priuis de cor dĩno
p̾sitẽ or. añ dicm. palam faccrt.
custodias se anditurine ei ꝯm
defendenoi. sũt. subitis accator:
criminib opprimãtur. ꝙͣuis te.¬
fensoem quocũq tẽpore postula

Expanded text:
it, in memoriam prioris dominii interrogari non potest. Servus, nec si a domino ad tormenta offeratur, interrogandus est. Sane quotiens quaeritur, an servi in caput domini interrogandi sint, prius de eorum doportet ante diem palam facere custodias se auditurum, ne hi, qui defendendi sunt, subitis accusatorum criminibus obprimantur: quamvis defensionem quocumque tempore postulan
Abbreviated transcription (Latin):
ientis qͣm ieqrentis indetur et
ita diuus adrianus rescripsit.
¶Duñis adrianus calfurnio ca¬
icno in ħ̾ ucrba rescripsit. agrico¬
la põpen ualertis suo de se potest
inccrrogan si dum qo hr̾ctur am¬
plius dixit rei fuit indiciũ nõ in¬
t̾rogit̃onis culpa. QQuestiomi fi¬
constitutonibus declaratur. Et¬
cnĩ res est fr̃agił et piculosa que
uentatẽ fallat. nã płiq pacia suic
duncia cormẽtor ita tormenta o¬
cepnũt. ut expͥmi ab cis uentas
Tnullo modo possit. alui ĩ tanta im
ti sb pretertu inimiciciarĩ. detra¬

Expanded text:
rentis uidetur. et ita diuus Traianus rescripsit. Diuus Hadrianus Calpurnio Celeriano in haec uerba rescripsit: 'Agricola Pompei Ualentis seruus de se potest interrogari. si, dum quaestio habetur, amplius dixerit, rei fuerit indicium, non interrogationis culpa'. Quaestioni ficonstitutionibus declaratur: etenim res est fragilis et periculosa et quae ueritatem fallat. nam plerique patientia siue duritia tormentorum ita tormenta contemnunt, ut exprimi eis ueritas nullo modo possit: alii tanta sunt itamen sub praetextu inimic‹i›tiarum detra
Abbreviated transcription (Latin):
Ilnus er inde ꝯputadus estiex
quo ea fr̃a est adnotatio que uł
ed̃s uł littis ad magr̾atus fac
turer quo adnotatõ publice ĩ¬
dnotuit In suma sciendũ est. nł¬
la tp̃ris pͥscriptõc a cãc defensee.
sb̃mom cum qui requirendus
annotandus est. Lod m

Expanded text:
nus exinde computandus est, ex quo ea adnotatio quae uel edicto uel litteris ad magistratus facttur, ex quo adnotatio publice innotuit. In summa sciendum est nulla temporis praescriptione causae defension‹e› summoueri eum, qui requirendus adnotatus es
Abbreviated transcription (Latin):
torqͥanturde᷑ q dno aliquid fue¬
nĩt confessi apud indict̃. ꝓut cã
adrianus rescripsit. quo rescrip¬
to ostenditur: grauan dños con¬
fessione ẜuor. s ab s rescuipto receᷤᷤ¬
sum. consticutões postiores. osten¬
dut. Gn cã tributor ĩ quib esse

Expanded text:
torqueantur deque domino aliquid fuerint confessi apud iudicem: prout causa Traianus rescripsit. quo rescripto ostenditur grauari dominos confessione seruorum. sed ab hoc rescripto recessum constitutiones posteriores ostendunt. In ca
Abbreviated transcription (Latin):
no fice suo rescripsit addita rõne.
a. in eum in quẽ quis ĩuitus tes¬
cimolum dic̾e non cogitur ĩcur
nec torqueri debet. ¶Ecrin manti.
in caput uroris. posse torq̃n diuꝰ
traianus ẜino quarto rescripsit.
tc mimimo uiliano rescripsit.

Expanded text:
e suo rescripsit, addita ratione, quod in eum, in quem quis inuitus testimonium dicere non cogitur, in eum nec torqueri debet. Seruum mariti in caput uxoris posse torqueri diuus Traianus Sernio Quarto rescripsit. I‹d›em Mummio Lolliano rescripsit
Abbreviated transcription (Latin):
iroicrnt. n qui se dẽftudant
cogimtur ẽt intra ãnum medi¬
o tẽpors monencia si qua sunt.
nc ant mora detenora fiant. aus
Ialiquo modo ĩtereant. ue¬
Snne debere preciũq eor in depoite
Ect diua traianus int̾ mouecia
Sfructus quoꝵ hẽn rescupsit cũ¬
fugit medio tr̃pore adebitoribꝰ
eius soluatur. nc pħ fuga cio
łinstiuatur.
De questionibus. Rubrica

Expanded text:
rint neque qui se defendant coguntur. Et intra annum medio tempore moventia si qua sunt, ne aut mora deteriora fiant aut aliquo modo intereant, venire debere pretiumque eorum in deposito et diuus Traianus inter mouentia fructus quoque haberi rescripsit. Curprofugit medio tempore a debitoribus eius soluatur, ne per hoc fuga eius instruatur. DE QUAESTIONIBUS 1 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
nitõis tẽpore alienus fuit licet᷑
postea rei sit effectus: torq̃n in ca¬
pud cius posse diui fr̃es rescrips¬
unt. si auis d̃ nullo une c̃tus
nõ prius corq̃n pot̾it. ꝙͣ si constit᷑¬

Expanded text:
tae tempore alienus fuit, licet postea rei sit effectus, torqueri in caput posse diui fratres rescripserunt. Si quis dicatur nullo iure emptus, non prius torqueri pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdẽpnatus. ꝓpt̾ q̃dam no ũtri
diffeienda pena cius sit an nõ
q̃nturs et si quide gramora sũt
cunĩa ob q̃ appellatõ int̾posi¬
ta est. lenius ant̃ id pp̃ ꝙ quis
ño appellauit recipienda c̃ om̃¬
modo appellato ⁊ differcda pẽa.
Siuo grauiorẽ snĩam inernt
crca spẽ ex qua nõ est appellatũ

Expanded text:
utrum differenda poena eius sit an non, quaeritur. et si quidem grauiora sint crimina, ob quae appellatio interposita est, leuius autem id, propter quod non appellauit, recipienda est omnimodo appellatio et differenda poena: si uero grauiorem sententiam meruit ex ea specie, ex qua non est
Abbreviated transcription (Latin):
appellatõ/ quia recepta est/si u̾o
non est recepta ne p̾uidicium¬
ci fiat. quo ad delibetur utrũ re¬
cpienda sit appellato. nec nop̃e
cepta at̃ appellatõe tam diu n
ent ĩnouãdum.ꝙͣ dui de appel¬
ꝯgo forte relegatus fint ⁊ ap¬
pellau̾it. non arcebitur. ncq in
rtalia.neq in ꝓiũcia qua rele
Iiquis deportatꝰ fu̾it ab eo cui
Seportandi us est uł adnotatõ
neq uincula pacietur. neq ul¬
lam aliã muniã ꝙͣ patitur ꝗ¬

Expanded text:
appellatio, quia recepta est: si vero non est recepta, ne praeiudicium fiat, quoad deliberetur, utrum recipienda sit appellatio an non sit. Recepta autem appellatione tamdiu nihil erit innovandum, quamdiu de appelergo forte relegatus fuit et appellaverit, non arcebitur neque in Italia neque in provincia, qua relegem et si quis deportatus fuit ab eo, cui deportandi ius est, vel adnotatus, neque vincula patietur neque ullam aliam ini
Abbreviated transcription (Latin):
Tsi debitor cõsiliũ cc uł.¬
ditorum fraudadorum noñ
hiuss. auelli res mortis ciusa
possunt uiden ⁊ donatioõs
mortiscã factt. iescindi debe
ñõ tunc solum.cum quis sue
mortis causa nob donet. s
⁊ si ꝓpt̾ alt̾ius mortẽ id faciat
ułuti siqui s filio. uł fr̃e suo
moriẽte. donct meuo. ea cõ¬
ditione. ut si cõualuit alt̾ut᷑
corum. rectlatur sibires. si dece¬
sẜit. maneat apud incinum.¬
Sidonaturus m mortisciusa.
debitorem tuũ creditori mo
delegauis omni mo caꝑe uiõ¬
ero. eitemis capore existimad
ero. quatenus debitor soluenz¬
do fuitgnam ⁊ si ꝯualuisset c̃¬
ditor idcq don.itor conditio¬
ne. aut infactum accione.
debitoris obligatione dum¬
tatat rccipet. ¶Ticia cũog̃phi
debitorum suoꝵ septicn. ⁊ me¬
iiii. donat᷑ illis. Agie dedit.¬

Expanded text:
tsi debitor consilium creditorum fraudandorum non habuisset, auelli res mortis causa possunt uideri etiam donationes mortis causa factae rescindi debere, non tunc solum, cum quis suae mortis causa nobis donat, sed et si propter alterius mortem id faciat: ueluti si quis filio uel fratre suo moriente donet Maeuio ea condicione, ut, si conualuerit alteruter eorum, reddatur sibi res, si decesserit, maneat apud M‹ae›uium.Si donaturus mihi mortis causa debitorem tuum creditori meo delegaueris, omniero, eatenus capere existimandus ero, quatenus debitor soluendo fuerit: nam et si conualuisset creditor idemque donator, condic‹t›ione aut in factum actione debitoris obligationem dumtaxat reciperet.Titia chirographa debitorum suorum Septicii et Maeuii donatura illis Age
Abbreviated transcription (Latin):
Arcellus notat. cumte Ul.¬
cõ rlinquendi cuiuelint. ad¬
epti si nt. filii fimilias milites
libam facultatem dici pot..
ca ⁊̃ itmissa que ĩ donatione
mortis caniafieri debent.¬
¶ Ouilus notat. ⁊constitutumẽ¬

Expanded text:
arcellus notat: cum testamento relinquendi, cui uelint, adepti sint filii familias milites liberam facultatem, credi potest ea etiam remissa, quae donationes mortis causa fieri prohibent.Paulus notat:
Abbreviated transcription (Latin):
pretorem in hibenda ẽ sinsi
mid ꝙ: amplius eclege aqui¬
Alia conpetit agatur srõnabi¬
lius itaꝙ est cam ad mittisẽ¬
tentiam. ut liccat ⁊ qua uolu¬
ent acc̃onem prius ex̃cere.
ꝙ aut̃ amplius inalt̾a ẽa hoc¬
ati accõne ⁊ conditione si
alti acc̃o alteram ꝑimit. ant
ip̃o iure. ant ecceptionẽ ꝙ
est tucis . Hinc de colonotis.¬
ponsumest.si aliquid cefũ¬
do subtiacent: teneri eum
conditigne⁊ furti. quin⁊
et exlocatospen⁊ quid fuiti. nõ
confurnditiuzille autemini
se miscentur ⁊ hoc inlegis ac¬
lie accone diciturssi tibi co¬
modauo uestimenta a tu
e tupisiutreꝙ enim accoes
reiꝑsccutionem contin̾et
tatur s uuus estrtmanere
quia simplo accedit isiplo
querei ꝑsccutionem heant.¬

Expanded text:
etorem inhibenda est, nisi in id, quod amplius ex lege Aquilia competit, agatur. rationabilius itaque est eam admitti sententiam, ut liceat ei quam uoluerit actionem prius exercere, quod autem amplius in altera eati actione et condictione, sed altera actio alteram peremit aut ipso iure aut per exceptionem, quod est tutius. Hinc de colono responsum est, si aliquid ex fundo subtraxerit, teneri eum condictione et furti, quin etiam ex locato: et poena quidem furti non confunditur, illae autem inter se miscentur. et hoc in legis Aquiliae actione dicitur, si tibi commodauero uestimenta et tu ea ruperis: utraeque enim actiones rei persecutionem cotatur: sed uerius est remanere, quia simplo accedit: et simplo quae rei persecutionem habeant
Abbreviated transcription (Latin):
pumuntim adgladium dãp¬
nari solent puniũtur digni
freq̾nciꝰ. id genꝰ maleficii
alicqn et in opus. et nõ nũ

Expanded text:
puniuntur, ad gladium danari solent. puniuntur autem frequentius est id genus maleficii: alioquin et in opus et nonnu
Abbreviated transcription (Latin):
inħ̾ seriatus .ꝯ. ĩadisse. acc̾ator
nõ cit Inadit. ĩ ł̾ senatus con¬
sultũ. ⁊ qͥ acc̾atore sumittit
ant ĩstĩg̾at. ant qui mãdat
alicui. et instrnt cũ ad accãti¬
oñc capitalem. dando ꝓbatio¬
nes allegando. accatõnes et
mento. nã diffidendo decrimi¬
ne. ꝙ mouet. et crimẽdo se pi¬
culo calupnis. uł destonis.m

Expanded text:
ator non est. Incidit in hoc senatus consulto et qui accusatorem summittit aut instigat, aut qui mandat alicui et instruit eum ad accusationem capitalem dando probationes, allegando accusationes: et merito: nam diffidendo crimini quod movet et eximendo se periculo calumniae vel desertionis
Abbreviated transcription (Latin):
Et est questionis ꝙ dicimꝰ
e iniuriam atrccem fien. utr̃
Ni corpori inferatur atroxsit.
an et si nõ corporiut putau¬
cstim̃tis sc sis comite abd¬
ucto. uil comtio fit ł. dicto
et ait. pomp̃. etiam sinc pul¬
satione. posse dici atrocẽ inui¬
nan ꝑsona. atrecitatẽ facien¬
tens s et si intreatro. uł info¬
ro cedit. ct iuiln̾.it. q̃qͣ non
filio. famis tał nunia fcĩ sit.
nã et ħ atrox extimabit. ¶si
atrccem iniriã ẜis focĩt si
quidẽ dñs p̾scns sit. ꝓdtest
fferenco est qui cum flagis
rũpat siqius tam feminã
qmmasculũ siue ĩgcios.
sue lib̾tinos. Inpudicos fa¬
cere atẽptau̾it. muiriar tenc¬
bitur.s et sisui pudicia attẽ¬
ptata sit Imuiriaꝵ actio loc̾¬

Expanded text:
ed est quaestionis, quod dicimus re ‹i›niuriam atrocem fieri, utrum, si corpori inferatur, atrox sit, an et si non corpori, ut puta uestimentis scissis, comite abducto uel conuicio dicto. et ait Pomponius etiam sine pulsatione posse dici atrocem iniuriam, persona atrocitatem faciente.Sed et si in theatro uel in foro caedit et uulnerat, quamquam non filio familias iniuria facta sit: nam et haec atrox aestimabitur.Si atrocem iniuriam seruus fecerit, si quidem dominus praesens sit, potest fferendus est, qui eum flagris rumpat.Si quis tam feminam quam masculum, siue ingenuos siue libertinos, inpudicos facere adtemptauit, iniuriarum tenebitur. sed et si serui pudicitia adtemptata sit, iniuriarum loc
Abbreviated transcription (Latin):
s naturalit tenet. dñs c̾ditur
posside ꝙ no ex malcficiis app̃¬
hendi tid ad dm̃ possonem
idco non ꝑtinetꝰ quia nec pec
ut ignoremus ub sit. desirie¬
mus posside. ¶Et colonos. et
inquilinos. aut ẜuos nr̃os po¬
ssidemus uit si moriantim.a¬
ut furere incipiantaut alii
locent. intelligimur nos itti
A autẽ solo mimo possidem
queritur utrum ne isc eo po¬
ssiociuus. donec alius corpe
ing̾ssu᷑ sit. ut potior sit illius
corporalis possessio anno. qd̾
quasi magi ꝓbatur. usꝙ eo

Expanded text:
 tenet, dominus creditur possidere. quod uero ex maleficiis adprehenditur, id ad domini possessionem ideo non pertinet, quia nec pecuut ignoremus, ubi sit, desinimus possidere. Et per colonos et inquilinos aut seruos nostros possidemus: et si moriantur aut furere incipiant aut alii locent, intellegimur nos retinQuod autem solo animo possidemus, quaeritur, utrumne usque eo possideamus, donec alius corpore ingressus sit, ut potior sit illius corporalis possessio, an uero quod quasi magis probatur usque eo
Abbreviated transcription (Latin):
qui ab hostibꝰ. Mart̃¬
caꝑtus est. postea stipu¬
latus est. aut si legatũ sit fuo.
cuis postea ꝙ ille ad hostes ꝑne¬
nit. ħ hebunt hrdes cius quia ⁊
si captiuitatis tp̃rs tecessii

Expanded text:
qui ab hostibus captus est, postea stipulatus est, aut si legatum sit servo eius, posteaquam ille ad hostes pervenit, hoc habebunt heredes eius, quia et si captivitatis tempore decessi
Abbreviated transcription (Latin):
gipulatus. deinde cestiplone
exꝑiatur exceptio ntiꝙ doli
Inali ei nocebitlicet enim co
tpre quo stipulabatur neh̾
dolo malo Amifittũ dicẽd
ẽ. cum cum litẽ contestatur.

Expanded text:
stipulatus, deinde ex ea stipulatione experiatur, exceptio utique doli mali ei nocebit: licet enim eo tempore, quo stipulabatur, nihil dolo malo admiserit, tamen dicendum est eum, cum litem contestatur,
Abbreviated transcription (Latin):
loactoris nicħ factumẽ doce
igitur deb isqui obicit excepti¬
onem. dolo malo actoris factũ
ncc sufficiet ei ostendere mre
c̃e dolum. aut sialtius dicat do¬
lo factum eor psonasspaliter¬

Expanded text:
lo actoris factum est'. docere igitur debet is, qui obicit exceptionem, dolo malo actoris factum, nec sufficiet ei ostendere in re esse dolum: aut si alterius dicat dolo factum, eorum personas specialiter
Abbreviated transcription (Latin):
inspiciemus. int̾ que tpĩa con¬
pecat exceptios¶deo utem h̃c
exceptionem pretor pposiut nͤ¬
intelligitur⁊quid̃ dedolo fit. tã
Alameat quamꝙ ĩlegib.¬

Expanded text:
 intra quae tempora competit exceptio. Ideo autem hanc exceptionem praetor printellegitur. Et quidem dolo fit tam amentis quam in legib
Abbreviated transcription (Latin):
lonis.quetñ aut nonẽ secu¬
tr.aut frinta ẽdicendumci̾t
nocͥe exceptione. ¶tom que¬
ritur. siqui pure stipulatus
sit certam qu̾antitatem qui a
hoc actum sit. s pr stipulone
int̾positam pactum sit. ne ĩt̾¬
im peccũiausꝙ adctum diẽ
petitir: an noccat exceptio do
u ⁊quidẽ depacto conuento
cccipi posse nequaquam am
terit dolo enim facere cum
qui ꝯͣ pactum petat. negan ñ
pot̾ ¶Et gñalit scenoum ẽ.
exomnib infactum exccpti¬
onibr doli orin exceptionez

Expanded text:
en aut non est secuta aut finita est, dicendum erit nocere exceptionem. Item quaeritur, si quis pure stipulatus sit certam quantitatem, quia hoc actum sit, sed post stipulationem interpositam pactus sit, ne interim pecunia usque ad certum diem petatur, an noceat exceptio doli. et quidem et de pacto convento excipi posse nequaquam ambterit: dolo enim facere eum, qui contra pactum petat, negari non potest. Et generaliter sciendum est ex omnibus in factum exceptio
Abbreviated transcription (Latin):
ame remanẽdi ⁊ idõ in quodam
int̾prete menandro qui postea¬
ꝙͣ aput nos manumissꝰ erat.
missꝰ est ad suos. nõ est nsa ne¬
cessana lex que lata est. de illo:
ut ieman̾et ciꝰ romanus:
nam siũ añs cius remanẽdi¬
fuiss aput suos. desin̾et esse cii
siuc animꝰ eis fuiss ituertendi¬
slier. inopus sa.O cuar¬
lnar ob maleficiũ data ⁊ deĩ¬
de alatrũcuł cxte gentis capta.
ꝗ nire comeitu uendita. ac iedeͤ¬
pta. in cãm suã recidit moctio
se retineat᷑. ⁊ ea dẽ nb̃ apd̾ eos cõ¬

Expanded text:
ae remanendi. et ideo in quodam interprete Menandro, qui posteaquam apud nos manumissus erat, missus est ad suos, non est uisa necessaria lex, quae lata est de illo, ut maneret ciuis Romanus: nam siue animus ei fuisset remanendi apud suos, desineret esse ciuis, siue animus fuisset reuertendilier in opus salinarum ob maleficium data et deinde a latrunculis exterae gentis capta et iure commercii uendita ac redempta in causam suam reccidit.Cocceio se retineant et eadem nobis apud eos co
Abbreviated transcription (Latin):
iam principalium cõstitutõn¬
umm eo locum ht. ut filius fa.
depeculio testani possit. ꝙ priui¬
legium cessat prius quam testa¬
ulla stipulatio ẽ ꝙ siticio dar
stipulatus fuisset ticio acqui¬
retur ꝙ si sixiplicit concepta
ẽ scipulatõ ueluti ꝑtem eam
que meuii ẽ dare spondes nõ¬
idiccta mͥꝓͣpe ẽ. ut quia sine
uicio concepta est stipulatio se¬
quatur eiꝰ psonam cunis pot¬
¶Euus capto domino abhostib
dari stipulatus ẽ quamuis que
simplicit stipulatur. uł ib alio
ꝑsona filii qui a nec tũc fuis ĩ
potestate cur scipula returꝰ
nec postea deprehenditur ut
suus in hiditite tũ in pposito¬

Expanded text:
m principalium constitutionum in eo locum habet, ut filius familias de peculio testari possit: quod privilegium cessat, priusquam testaulla stipulatio est, cum, si Titio dari stipulatus fuisset, Titio adquireretur. quod si simpliciter concepta est stipulatio, veluti: "partem eam, quae Maevii est, dare spondesihi', prope est, ut, quia sine uitio concepta est stipulatio, sequatur eius personam, cuius potest.Seruus capto domino ab hostibus domino dari stipulatus est. quamuis quae simpliciter stipulatur vel ab alio persona filii, quia nec tunc fuit in potestate, cum stipularetur, nec postea deprehenditur ut servus in hereditate, tamen in proposito
Abbreviated transcription (Latin):
subnixasnam si in anuos forte
quinq locatio fc̃a sit. qm̃ inẽt
est fructus inquem dicm dur¬
aturus sĩt: sũiguloꝵ annoꝵ
mitio ciusczanii pxcũi

Expanded text:
subnixa: nam si in annos forte quinque locatio facta sit, quoniam incertum est, fructus in quem diem duraturus sit, singulorum annorum initio cuiusque anni pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
futuro fuisset s in hac sp̃e fuus
filio crcquabãnam ⁊ si filius cap¬
ti.pr̃i suostipulatus fu̾it dãi:
res impendentient ⁊ si pater
apud hostes decesẜit mllius
momenti uidebĩ fuisse stipło
qm̃ alii non sibistipulatus est
Ccfuus fructuarius oꝑassu¬
os lecasset ⁊eo nomine peccũiã
mannes singłos dari stipula

Expanded text:
hac specie servus filio exaequabitur: nam et si filius captivi patri suo stipulatus fuerit dari, res in pendenti erit et si pater apud hostes decesserit, nullius momenti videbitur fuisse stipulatio, quoniam alii, non sibi stipulatus est. Cum servus fructuarius operas suas locasset et eo nomine pecuniam in annos singulos dari stipula
Abbreviated transcription (Latin):
scomunis ẜuus meus et tuus
niam.uł it. uł ictum stipulet᷑
sine adiectone nominis nr̃i.
cumego solus fimnd incinm
h abcam solimichi cam acqͥ¬
retsꝙ ⁊ si tu fundum heas. inqͦ¬

Expanded text:
communis seruus meus et tuus uiam uel iter uel actum stipuletur sine adiectione nominis nostri, cum ego solus fundum uicinum habeam, soli mihi eam adquirit: quod et si tu fundum habeas,
Abbreviated transcription (Latin):
magni rescripsunt. ne¬
imõd diputa quis absens puniatur
et ħ une utimur. ne absentes
dapnenturineq em̃ in audita
causa qꝙͣ dapnan equitatis rõ
patitur smꝰ aut̾ graniꝰ quis pri¬
niatur. puta in opus metalli.¬
uł similẽ penã sue capitalem:¬
ħ̾ caũ non est irrogãda m abse¬
tem pena. s absens requirẽdus
ad notandus c̃. ut copiã sin p̃¬
sterspresides antẽ ꝓuinciaꝵ cͥca
requirẽcos adnotatos. ⁊ s debet
fac̾e. ut eos quos adnctau̾it e¬
dictis adesse ibeant ut possĩt
ĩ notescere cos qui ad nocati sũt.
s ⁊̃ liit̾as ad magistratus ubi
ꝯsistũt mitere ut ꝑ eos possũt
ĩnotesc̾e ceos requirendos esse
ad notatos S ex ħ annus cõpu¬
tetur ad se purgãdos. S q̃ pap̾.

Expanded text:
magni rescriptum est, ne quis absens puniatur: et hoc iure utimur, ne absentes damnentur: neque enim inaudita causa quemquam damnari aequitatis ratio patitur. Si autem gravius quis puniatur, puta in opus metalll similem poenam sive capitalem:c casu non est irroganda in absentem poena, sed absens requirendus adnotatus est, ut copiam sui pPraesides autem provinciarum circa requirendos adnotatos hoc debent facere, ut eos quos adnotaverint edictis adesse iubeant, ut possit innotescere eis quod adnotati sunt, sed et litteras ad magistratus, ubi consistunt, miinnotescere requirendos eos esse adnotatos.Et ex hoc annus computatur ad se purgandos.Sed et Papini
Abbreviated transcription (Latin):
psidis cognitionẽ spectit
cellionatum aũt obici po¬
sse his qui dolo quid fece¬
runt sciendũ est scilz. Si. ali

Expanded text:
sidis cognitionem spectat. Stellionatum autem obici posse his, qui dolo quid fecerunt, sciendum est, scilicet si ali
Abbreviated transcription (Latin):
diec nelocanturut nͥ noui
fiat. iocum nõ bñt in eor pcnso¬
Mas quos dãpnatos statĩ pũi¬
In publice interẽ ut sũt insign¬
es latrones.uł seditõnum con¬
fom muna cã separat̃ duplex
sin̾a diuisa datimulti una sor¬
ts. alia usuraꝵz. duplex appella¬
to necessana estine aiteram ag¬
nouisse. de altera ꝓuocasse intel¬
bgatur. ¶Ontor pupillo datꝰ
sipuocet᷑. int̾ii pupillo cuͥator
ꝑabitir S si tutoris anctoritas

Expanded text:
 loquuntur, ut nihil novi fiat, locum non habent in eorum persona, quos damnatos statim puniri publice interest: ut sunt insignes latrones vel seditionum conCum in una causa separatim duplex sententia diuisa datur, ueluti una sortis, alia usurarum, duplex appellatio necessaria est, ne alteram adgnouisse, de altera prouocasse intellegatur. Tutor pupillo datus si prouocet, interim pupillo curator dabitur. sed si tutoris auctoritas
Abbreviated transcription (Latin):
si quis ex hac sin̾a appellau̾t.¬
et p̾scriptõe subniotus sit. mi¬
nine confirmatur ex hac pre¬
scriptõe smñasunte pot̾ cansa ab
mitio agitan.Dem le¬

Expanded text:
si quis ex hac sententia appellaveriescriptione summotus sit, minime confirmatur ex hac praescriptione sententia. unde potest causa ab initio agitari. Idem l
Abbreviated transcription (Latin):
alioquin siexpossõne suituti
in libtitem proclamau̾it ⁊ lib¬
le iudiciu implorauit. nih¬
ominus in possessione mea
ẽ⁊ animocum possideo. donc
lib̾fu̾it ꝓnunciatus. ¶Saltus
hibẽnos. estiuosqanimo po¬
ssidemus quamuis certis tẽpo¬
animonr̃o. corpore ⁊ alieno
possidemus sic̃ diximus per
uidemur ca  eor oc ⁊aĩo ⁊̃ cor¬
pore possidere. Acrua filius¬
res mobiles excepto homĩe¬
quatenus subcustodia nrã¬
sint. hac tenus possideri ideit
quatenus siuelimus naturab
possessionem nasciscipossumꝰ.
nam pecus.simul atq obera¬
uentuł euaẜit excidit ut nõ
mucinatur: protinus desine
anobis possiderlz anullo po¬
ssidcatur. dissimilit atq si so
custodia mea sit. nec mileiat
quiampresenci cius sititãtũ
cessat. interim diligens inqͥsi¬
tio. ¶Ite feras bestias quas un¬
uarus incluserimus ipiscos qͦ
inpiscinas collegerimus anb
possiceri s eos pisces qui ĩstag¬
no sint. aut feras que insilui.
cͥcum septis uagantur. mob¬

Expanded text:
utis in libertatem reclamauerit et liberale iudicium implorauerit, nihilo minus in possessione mea est et animo eum possideo, donec liber fuerit pronuntiatus. Saltus hibernos aestiuosque animo possidemus, quamuis certis tempoanimo nostro, corpore etiam alieno possidemus, sicut diximus per uidemur eas eorundem et animo et corpore possidere. Nerua filiusres mobiles excepto hominquatenus sub custodia nsint, hactenus possideri, id est quatenus, si uelimus, naturalem possessionem nancisci possimus. nam pecus simul atque aberrauerit aut uas ita exciderit, ut non inueniatur, protinus desinere a nobis possideri, licet a nullo possideatur: dissimiliter atque si sub custodia mea sit nec inueniatur, quia praesentia eius sit et tantum cessat interim diligens inquisitio. Item feras bestias, quas uiuariis incluserimus, et pisces, quos in piscinas coiecerimus, a nobis possideri. sed eos pisces, qui in stagno sint, aut feras, quae in siluis circumseptis uagantur,
Abbreviated transcription (Latin):
muenisse pnte itaq sibi qurten
cebitori prestat nce rerepta percu¬
Una restituetq uire inueatoris
non c̃ditoris ex thriauro iymgru
ymansit. Giccumita sint ⁊ cũ
Eeprincipis auctortate c̃ditor u
ꝓpͥum agrum tenere. ceꝑit iu
dñn intraconstitutum luend tepꝰ
lutam peccuniam totum tenebit.
Sblato oratia censtitum tẽpus
Sehito quu uiu̾sa p̾stantur. atqũ
insimplici pignore reuocantu
restitii debebit ẜ propirte solaq
dimidium inueniori ser ꝑ plac
inte quanitibi reclita fu̾it paul

Expanded text:
sse: partem itaque sibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet, quod iure inuentoris, non creditoris ex thensauro apud eum remansit. quae cum ita sint, et cum ex principis auctoritate creditor ut proprium agrum tenere coepit iure dominii, intra constitutum luendi templutam pecuniam totum tenebit. oblato uero intra constitutum tempus debito, quoniam uniuersa praestantur atque in simplici petitore reuocantur, restitui debebit, sed pro parte sola, quia dimidium inuentori semper placantequam tibi reddita fuerit. Paul
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnlibtate naturalis ilioquin ⁊
siquis siluamement iudeneu
omnes fcras possidere. ꝙ falsuẽ
Ancs aut̃ possidemus. quas in¬
dusas hemussant sique masne¬
te fẽe custodie nr̃e subiecte sĩt
Qandamrecte putant colũbas¬
quoꝙ que ab edificus uris no¬
lantͣate apos que ex alueis nrĩs¬
cuolant ⁊ smconsuctudine rt¬
deunt. a nobis possiden. ¶Labo¬

Expanded text:
in libertate naturali: alioquin etiam si quis siluam emerit, uideri eum omnes feras possidere, quod falsum est. Aues autem possidemus, quas inlusas habemus, aut si quae mansuetae factae custodiae nostrae subiectae sunt. Quidam recte putant columbasque, quae ab aedificiis noolant, item apes, quae ex alueis noseuolant et secundum consuetudinem redeunt, a nobis possideri. Lab
Abbreviated transcription (Latin):
si sciat.non capit longa possone.¬
quia sit alienum ẽe quidam putĩ
cumqui scit possigert. nisi loco mo¬
tus sit quia non sit subcustodia
nr̃ quib consentio. Explim¬
mis ciusis possid̾c eandem iem po¬
ssumus. ut quidam pͥntit ĩ eu
quiu suceꝑit. ⁊ proẽptore ⁊ pro sue
possidere. sic enim ⁊ si eiquipro
cͥptore possidebat. heressim: eã dẽ
iem ⁊pro ẽptore ⁊prohroe possi

Expanded text:
longa possesquia scit alienum esse. quidam putant eum qui scit possidere, nisi si loco motus sit, quia non sit sub custodia nostra: quibus consentio. Ex plurimis causis possidere eandem rem possumus, ut quidam putant et eum, qui usuceperit et pro emptore, et pro suo possidere: sic enim et si ei, qui pro emptore possidebat, heres sim, eandem rem et pro emptore et pro herede possi
Abbreviated transcription (Latin):
nustr̃ scͥbit cum qui p̃cino de¬
caio accepent od trebitius pro¬
biba .t. cristim in sposse aliur
iuste. ilium iniuste possiderẽ
duos iniuste. ul duos iuste nõ
posse que labeo reprehendit.
qm̃in summa possessionis. no
multum int̾ ẽ iuste. quis anĩitt
possideat. ꝙ ẽ uerius non enim
magis cad possessio. apuo duo
more contentus nolint accede̾
amisisse eum possõne ꝓlacet.q

Expanded text:
um qui precario decario acceperit. idem Trebatius probabat existimans posse alium iuste, alium iniuste possidere, duos iniuste uel duos iuste non posse. quem labeo reprehendit, quoniam in summa possessionis non multum interest, iuste quis an iniuste possideat: quod est uerius. non magis enim eadem possessio apud duos more conterritus noluerit accedere, amississe eum possessionem placet.
Abbreviated transcription (Latin):
sino antt cedat natutalis possõ.¬
itcoq. sithesau infundo inco po¬
situm sciam: continuo me possi¬
dere. simulatꝙ possidendi affec¬
tum abuero quia ꝙ desit ñal no¬
possessioni.id.animus implet cẽ
ter brutus. amanilius pͥutant

Expanded text:
si non antecedat naturalis posseideoque si thensaurum in fundo meo psitum sciam, continuo me possidere, simul atque possidendi affectum habuero, quia quod desit napossessioni, id animus implet. ceterum quod Brutus et Manilius putan