comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ris genetricis edemꝰ sederet non. assurressit.
tio flauo tribuno plebis in uidiam & tanquã
regnum affectinti potestas ab rogata ẽ ex
huis causibus ꝯspiratione in eum facta cuius
capita fuerunt.M. brutus & cassius & excesa¬
ris partib. D. brutus & M. trebonius ĩ pompei
curia occisus est . Xxiii. uulnerib occupatũq
ab inter sectorib eius capitoliũ obliuione: de¬
inde cedis eius ab senatu decreta obsidibus
antonii lepidi deliberis acceptis cõiurati acci¬
pitolio descenderunt test.im̃to cesaris expat¬
te dimidia lieres institutus est . C. octanius so¬
roris nepos & in nomen adoptatus est cesa¬
ris corpus cum in campũ marciũ ferẽtur. aple¬
be ante rostra crematũ est dictatulm honos
ĩ perpetuum ablatus est. chamaces huit illime
sorbis homo qui se .C. marii filiũ ferebat
cum apud credulam plebem seditiones
moueret necitus est. Lł BRI .IX.¬
Aius octauius Romam exepyro uenit eo

Expanded text:
ris Genetricis sederet, non adsurrexit, ris Genetricis sederet, non adsurrexit, tio Flauo trib. pl. inuidiam ei tamquam regnum adfectanti potestas abrogata est. Ex his causis conspiratione in eum facta, cuius capita fuerunt M. Brutus et C. Cassius et ex Caesaris partibus Dec. Brutus et C. Trebonius, in Pompei curia occisus est XXIII uulneribus occupatumque ab interfectoribus eius Capitolium. Obliuione deinde caedis eius a senatu decreta, obsidibus Antoni et Lepidi de liberis acceptis coniurati a Capitolio descenderunt. Testamento Caesaris heres ex parte dimidia institutus est C. Octauius, sororis nepos, et in nomen adoptatus est. Caesaris corpus cum in campum Martium ferretur, a plebe ante rostra crematum est. Dictaturae honos in perpetuum sublatus est. Chamates, humillimae sortis homo, qui se C. Mari filium ferebat, cum apud credulam plebem seditiones moueret, necatus est. Ex libro CXVC. Octauius Romam ex Epiro uenit eo
Abbreviated transcription (Latin):
ue circumuentus honeste morti uocem quoq:
adiecit querentib enim imperatorẽ hosti¬
bus duxit. imperator se bene habet faustus
& affranius occisi catonis filio uenia data.bru¬
tus legatus cesaris ingallia beluadio rebel
lia ex egipto exponto ex africa epulũ
romanis genaris spectacula dedit.M. mar¬
cello consulari. senatu rogante reditũ cõces¬
sit /qui bñfitio eius marcellus frui nõ potu¬
it a ein. magno cliente suo athenis occisus t¬
censum egit. quo censa sunt ciuium capitac.
milia profectus in hispania aduersus. Emn. pom¬
peium multis utriusq expeditionib factis
et aliquot urbib ex pugnatis sũtnam uicto¬
riam cum magno discrimine ad mundã
egit & cum plurimi maximiq hono¬
res ab senatu de creti essent inter quos ut
parens patriae appellaretur & sacẽo larictus
ic dictator inperpetium esset inuidie ad¬
uersus eum ciusam prestiterunt ꝙ senatui
de ferenti honores hos hos cum ante uene¬

Expanded text:
ue circumuentus honestae morti uocem quoque ue circumuentus honestae morti uocem quoque adiecit. Quaerentibus enim imperatorem hostibus dixit: imperator se bene habet. Faustus et Afranius occisi. Catonis filio uenia data. Brutus legatus Caesaris in Gallia Bellouacos rebelllia, ex Aegypto, ex Ponto, ex Africa, epulum et omnis generis spectacula dedit. M. Marcello consulari, senatu rogante, reditum concessit. Quo beneficio eius Marcellus frui non potuit, a Cn. Magio cliente suo Athenis occisus. Recensum egit, quo censa sunt ciuium capita CL. Profectusque in Hispaniam aduersus Cn. Pompeium, multis utrimque expeditionibus factis et aliquot urbibus expugnatis summam uictoriam cum magno discrimine ad Mundam egit. Et cum plurimi maximique honores a senatu decreti essent, inter quos ut parens patriae appellaretur et sacrosanctus ac dictator in perpetuum esset, inuidiae aduersus eum causam praestiterunt, quod senatui deferenti hos honores, cum ante aedem Vene
Abbreviated transcription (Latin):
affranius nec petreius excipere uolebãt bel¬
lum aduersus cesarem renouauit. Pharria¬
ces initridatis filius ex ponto sine ulla belli
mora uictus est. Cum seditiones rome a p.
dola bella tribuno plebis lepemferente: de no¬
uis tabulis excitate essentꝰ. & ex ea causa ple¬
os tumularetur in ductia . M.Antonio magi¬
stro equitum in urbem militib octigẽtis a
plebe cesi sunt. Cesar ueteranis cumꝰ sedicio¬
ne missionem postulantib dedit. & cum in
africam traiecisset aduersus copias lube re¬
gis cũ discrimine magno pugnauit. LIBRI UI¬
Ellum insiria cetilius bassus eques romanus
pompeianatum parciũ excitauit relicto a
legine sexta cesare que ad bissum transierit co¬
cisoq eo cesar scipionẽ pretotẽ iubanq uicit
id tapsum castris eorum ex pugnatis.Cato audi¬
tare cum se per cussisset utice & inter ueniẽ¬
te filio curaretur inter ĩpam cutationẽ resci¬
petreius iubam seq interfecit. P. scipio inna¬

Expanded text:
Afranius nec Petreius excipere volebant, belAfranius nec Petreius excipere volebant, bellum adversus Caesarem renovavit. Pharnaces Mithridatis filius, rex Ponti, sine ulla belli mora victus est. cum seditiones Romae a P. Dolabella tribuno plebis, legem ferente de novis tabulis, excitatae essent et ex ea causa plebs tumultuaretur, inductis a M. Antonio magistro equitum in urbem militibus octingenti ex plebe caesi sunt. Caesar veteranis cum seditione missionem postulantibus dedit, et cum in Africam traiecisset, adversus copias Iubae regis cum discrimine magno pugnavit. bellum in Syria Caecilius Bassus, eques Romanus Pompeianarum partium, excitavit, relicto a legione Sexto Caesare, quae ad Bassum transierat, occisoque eo. Caesar Scipionem praetorem Iubamque vicit ad Thapsum castris eorum expugnatis. Cato audita re cum se percussisset Uticae et interveniente filio curaretur, inter ipsam curationem rescivo. Petreius Iubam seque in
Abbreviated transcription (Latin):
esar post tercium diem in secutus cum eo theo¬
dotus capud pompeii & antlum eius optuliss&
infensus est & lacrimauit. sine periculo Ale¬
xandriam tumultuantem intrauit. Cesar dic¬
tator creatus cleopatram in regnum egipti re¬
duxit & inferentem bellum ptholomeum
hisdem auctoribus quibus pompeium inter¬
fecerat cum magno suo discrimine uicit płho¬
lomeus dum fugit in nilo nauicula sub sedit
p̃terea laboriosum . M.catonis in africa per de¬
serta cum legionibus iter & bellum. En. do¬
mitio aduersus farnacem parum Prospere
gestum continet. LIBRI.U
⁊perium earum publio scipioni delatum est
Catoni cui ex quo deferebatut imperium ceden
te & cum de diruenda urbe utica propter
fauorem ciuitatis eius in censarem delibeuiret
idq fieret M. cato tenuisset iuba suadente
ut dirueretur tutela eius & custodia manda¬
ta ẽius iCatoni in pompeii magni filium in Ispri¬
nia contractis uiribus quarum ducatum nec

Expanded text:
Caesar post tertium diem insecutus, cum ei TheoCaesar post tertium diem insecutus, cum ei Theodotus caput Pompei et anulum obtulisset, infensus est et inlacrimauit. Sine periculo Alexandriam tumultuantem intrauit. Caesar dictator creatus Cleopatram in regnum Aegypti reduxit et inferentem bellum Ptolemaeum isdem auctoribus, quibus Pompeium interfecerat, cum magno suo discrimine euicit. Ptolemaeus dum fugit, in Nilo nauicula subsedit. Praeterea laboriosum M. Catonis in Africa per deserta cum legionibus iter et bellum a Cn. Domitio aduersus Pharnacen parum prospere gestum continet. Ex libroperium earum P. Scipioni delatum est, Catone, cui ex te. et cum de diruenda urbe Utica propter favorem civitatis eius in Caesarem deliberaretur, idque ne fieret M. Cato tenuisset, Iuba suadente, ut dirueretur, tutela eius et custodia mandata est Catoni. Cn. Pompeius Magni filius in Hispania contractis viribus, quarum ducatum nec
Abbreviated transcription (Latin):
Arcus cecilius rufus pretor cum sediditiones
in urbe cõcitaret nouarũ tabularũ spe plebs
sollicitata ab rogato magistratu. pulsus urbe inilo
ni qui fugitinoꝵ exercitũ cõtraxerãt se cõiunsit
q cordubenses inispania cum duabus uarruanis
regionib a partib cesaris desciuerũt .c. põpe¬
ius ad brũdisium obssesssus a cesare & p̃sidiis
eius cũ magna clade diuerse partis expugna¬
tis obsidionꝰe liberates translato intesaliam bel¬
lo apud farsiliam acie uictus est. Cicero in ca¬
stris remansit uir nichil minus quam aid belli na¬
tus omnibusq aduesarũ parciũ qui se potestate iucto¬
Iterrarum partes & tuga refertut. qu põpeius
cum egiptũ petisset iussii ꝑtholomei regis pu¬¬
pilli auctore theodoto p̃ceptore cuius magna
apud regẽ auctoritas ęrat & photiuo occisus
est ab arthelio cui id facinus erat delegatum
in nauicula anteqͣ in terra exiret coruelia uxor
& Sextus pompeius filius cipron refugerũt.

Expanded text:
Caelius Rufus praetor cum seditiones in urbe concitaret nouarum tabularum spe plebe sollicitata, abrogato magistratu pulsus urbe Miloni exuli, qui fugitiuorum exercitum contraxerat, se coniunxit.crudelitatemque Cordubenses in Hispania cum duabus Varronianis legionibus a partibus Caesaris desciuerunt. Cn. Pompeius ad Dyrrachium obsessus a Caesare et, praesidiis eius cum magna clade diuersae partis expugnatis, obsidione liberatus translato in Thessaliam bello apud Pharsaliam acie uictus est. Cicero in castris remansit, uir nihil minus quam ad bella natus. Omnibusque aduersarum partium, qui se potestati uictoterrarum partes et fuga refertur. Cn. Pompeius cum Aegyptum petisset, iussu Ptolemaei regis, pupilli sui, auctore Theodoto praeceptore, cuius magna apud regem auctoritas erat, et Pothino occisus est ab Achilla, cui id facinus erat delegatum, in nauicula antequam in terram exiret. Cornelia uxor et Sex. Pompeius filius Cypron refugerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
rit ex africa triumphauit. En. norbãnius con¬
sularis proscriptus in urbe rhodo cũ cõpre¬
henderetur ĩp̃e se occidit multinius unus
expro scͥptis clam eapite ad operto id posti¬
tia edes astie uxoris cũ accexisset ad missus
ño est. quia illũ proscriptũ diceret. Itiq se

Expanded text:
rat, ex Africa triumphauit. C. Norbanus conrat, ex Africa triumphauit. C. Norbanus consularis proscriptus in urbe Rhodo cum comprehenderetur, ipse se occidit. Mutilus, unus ex proscriptis, clam capite adoperto ad posticias aedes Bastiae uxoris cum accessisset, admissus non est quia illum proscriptum diceret.
Abbreviated transcription (Latin):
in Siciliã cũ imperio ab senatu missus. En. catbonẽ
qui flens muliebriter mortẽ tullie captum
occidit. silla dictor factus qđ nemonunqͣ
fecerat cũ fascib .XXiiii. processit rebus nõ¬
uis rei.P. statum cõfirmauit tribunoꝵ plebis
potestatẽ minuit & om̃e uis legũ ferẽdarũ
ad emit pontificũ auguru collegiũ ampliauit
ut ẽẽnt .XU. Senatũ exequestri ordine supple¬
uit proscriptoꝵ liberis uis petẽdorũ hon oꝵ
cripuit & bona eoꝵ uedidit ex quib plurima
pͥmo rapuit redactũ ẽ sex terciũ termilies
quingentieq lucreciũ affellã ad uersus
uoluntatẽ suã cõsulatũ. petere ansum dix̃
occidi inforo & cũ hoc indigne ferret ppłs
Romanus cõtione ad uocata se iussisse dixit
Ein. pompeius in africã En. domitiũ proscͥp¬
tum & Hyeritam regem numidie bellum
moliẽtes uicto occidit & .iiiͦiͬ. & .xx. años na¬
tus d huc eques romanus quod nulli cõtinge¬

Expanded text:
in Siciliam cum imperio a senatu missus Cn. Carbonem, in Siciliam cum imperio a senatu missus Cn. Carbonem, qui flens muliebriter mortem tulit, captum occidit. Sylla dictator factus, quod nemo umquam fecerat, cum fascibus XXIIII processit. Legibus nouis rei pub. statum confirmauit, tribunorum pleb. potestatem minuit et omne ius legum ferendarum ademit, pontificum augurumque collegium ampliauit ut essent XV, senatum ex equestri ordine suppleuit, proscriptorum liberis ius petendorum honorum eripuit et bona eorum uendidit, ex quibus plurima primo rapuit. Redactum est sestertium ter milies quingenties. Q. Lucretium Ofellam aduersus uoluntatem suam consulatum petere ausum iussit occidi in foro, et cum hoc indigne ferret populus R., contione aduocata se iussisse dixit. Cn, Pompeius in Africa Cn, Domitium proscriptum et Hiertam, regem Numidiae, bellum molientes uictos occidit et quattuor et XX annos natus, adhuc eques R., quod nulli contige
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ĩquinauit.uiii. milia deditiorũ inuia
puplica trucidauit. tabulã proscriptionis posuit.
urbẽ ac totã ytaliã cedib repleuit inter quas
om̃s p̃nestinos mermes cõfodi iuxit. mariũ
senatorii ordinis uirũ crutib bractiisq frac¬
tis. aurib p̃sectis & oculis effossis necauit.C.
Marius preneste obsessus ab lucretio affella sil¬
lanoꝵ partiũ uiro cũ ꝑtuniculũ tẽptaret eua-¬
dere sectus exercitus mortẽ sibi cõsciuit in
ip̃o cuniculo cũ sẽtiret. se euadere nõ posse
cũ thelesmo fuge cõmite stricto utrinquẽ
gladio cocurrit quẽ cũ occidiss&r ip̃e sanculs ĩ.¬
petrauit ab seruo ut se occideret. UBRI. IX¬
Iarcus brutus .a.En. papirio carbone quẽ¬
Ncorcirã appullerat missus naue piscatoria
lilibeũ ut exploraret. an ibi pompeius ẽet ar
cũuenc̾tus nauib quas pompeius miserat ã
semucrone uerso ad transtru nauis obin¬
sus corporis pondere in cubuit. En. põpeius

Expanded text:
fuit, inquinauit. VIII dediticiorum in uilla fuit, inquinauit. VIII dediticiorum in uilla publica trucidauit, tabulam proscriptionis posuit, urbem ac totam Italiam caedibus repleuit inter quas omnes Praenestinos inermes concidi iussit, Marium, senatorii ordinis uirum, cruribus bracchiisque fractis, auribus praesectis et oculis effossis necauit. C. Marius Praeneste obsessus a Lucretio Ofella, Syllanarum partium uiro, cum per cuniculum captaret euadere saeptum exercitu, mortem consciuit. Id est, in ipso cuniculo, cum sentiret se euadere non posse, cum Telesino, fugae comite, stricto utrimque gladio concurrit; quem cum occidisset, ipse saucius impetrauit a seruo ut se occideret. Ex libro LXXXIX M. Brutus a Cn. Papirio Carbone Cossyra, quam adpulerant, missus naue piscatoria Lilybaeum, ut exploraret an ibi iam Pompeius esset et circumuentus nauibus quas Pompeius miserat, in se mucrone uerso ad transtrum nauis obnixus corporis pondere incubuit. Cn. Pompeius
Abbreviated transcription (Latin):
quib ad hubebatur uadimonia romã de fẽre
iuxit. cũ a parte diuersa urbs teneretur.L
damasicius p̃tor ex uolũtate. E. marii cõ¬
sulis cũ senatu contri dixisset omem que¬
numero. Ꝙmutius sceuola põtifex maxi¬
mus fugiẽs in uestibulo edis ueste occisus
est preterea bellũ a. L. murena aduersus
mitridatẽ inasia renouatũ ꝯtinet. LiBRUII.
Tylla .C. Mariũ exercitũ eius fuso deletoq
ad sacrã portã in oppidu p̃neste obsedit
urbem Romã exinimicorũ irlanib: recepit
manum erumpere tentantem repulit
pretereares ab legatis eius eadem
ubiq fortuna parci gesta cõtinet. LIBRIUIII¬
Uylla carbonẽ cũ exercitu ad dussiũ ad fane¬
siam fidẽtumq ceso ytalia expuliticũ samp¬
nitibus qui soli exitalicis populis nõ dũ arma
posuerãt iuxta urbem romatiã ante portã coll¬
mam debellauit recuꝑataq res.P. pulchęrĩas
uittoriã crudelitate quãta innulla hominũ

Expanded text:
quibus adibatur uadimonia Romam deferre quibus adibatur uadimonia Romam deferre iussit, cum a parte diuersa urbs adhuc teneretur. L. Damasippus praetor ex uoluntate C. Mari cos. cum senatum contraxisset, omnem quanumero Q. Mucius Scaevola pontifex maximus fugiens in vestibulo aedis Vestae occisus est. praeterea bellum a L. Murena adversus Mithridaten in Asia renovatum continet. Sylla C. Marium, exercitu eius fuso deletoque ad Sacriportum, in oppido Praeneste obsedit, urbem Romam ex inimicorum manibus recepit. Marium erumpere temptantem reppulit. praeterea res a legatis eius eadem ubique foruna partium gestas continet. Sylla Carbonem, eius exercitu ad Clusium, ad Faventiam Fidentiamque caeso, Italia expulit; cum Samnitibus, qui soli ex Italicis populis nondum posuerant, iuxta urbem Romanam ante portam Collinam debellauit, reciperataque re p. pulcherrimam uictoriam crudelitate quanta in nullo hominum
Abbreviated transcription (Latin):
Ogatislede pace agerẽt & acõsule. Ene o¬
norbano uiolatis eundẽ norbanũ p̃lio uicit
& L Scipionis alterius cõsulis cũ quo ꝑ om̃ĩa
idegerit pacẽ iungere: nec potuerat castra
oppugnaturus ẽetꝰ uniuetsus exercitus cõsu¬
lis sollicitatus ꝑ emissos asillaẜ emilite Signa
ad sillam transtulit. sipio cũ occidi posset di¬
missus est. En. pompeius. En. põpei filius eius
qui asculum ceperat scriptus cõscripto uolũ¬
tariorũ exercitũ cũ trib legionib ad sillam
Um .C. marius .C. marii filius cõsul ante
Iaños xx. ꝑ uim creatus ẽẽt .C. fabrius in
ifricã ꝑꝑ crudelitatẽ & auaritiã suã im p̃to¬
rio suo uinus exustus est .L. phippus lega¬
tus sille Sardiniã Qantonio p̃tore pullo &
occiso occupauit. Silla cũ ytalicis populis ne
timeretur ab his uelud eretturus ciuitates
& suffrugii ius nuꝑditũ fedus ꝑcussit itẽq
ex fidutia iam certe uictorie litigatores a

Expanded text:
gatis, qui de pace agerent, et ab consule C. gatis, qui de pace agerent, et ab consule C. Norbano violatis eundem Norbanum proelio vicit. et cum L. Scipionis, alterius consulis, cum quo per omnia id egerat, ut pacem iungeret, nec potuerat, castra oppugnaturus esset, universus exercitus consulis sollicitatus per emissos a Sylla milites signa ad Syllam transtulit. Scipio cum occidi posset, dimissus est. Cn. Pompeius, Cn. Pompei eius, qui Asculum ceperat, filius, conscripto voluntariorum exercitu cum tribus legionibus ad Syllam Cum C. Marius, C. Mari filius, cos. ante annos XX per uim creatus esset, C. Fabius in Africa propter crudelitatem et auaritiam suam in praetorio suo uiuus exustus est. L. Philippus, legatus Syllae, Sardiniam Q. Antonio praetore pulso et occiso occupauit. Sylla cum Italicis populis, ne timeretur ab his uelut erepturus ciuitatem et suffragii ius nuper datum, foedus percussit. Itemque ex fiducia iam certae uictoriae litigatores a
Abbreviated transcription (Latin):
dotia fimbria de sertus ab exercitu qui ad sil
lam transierat ip̃e se ꝑcussit. imperauitq
de ẜuo suo p̃bẽs ceruicẽ ut se occideret LibRI. IIII
Uylla legatis qui ab senatu missi erãt futurũ
se impotestite senatus respondit si ciues
qui pulsi a cm̃a ad se cõfugerẽt restitueren¬
tur ne cõditio cũ iuxta senatui uideret᷑ per
carbonã faccionẽq eius cui bellũ udebat
utilius ne cõueniret effectũ E idem car
desq exigere uellet ut fidẽ eoꝵ cõtra sillã
us qui partes optimatũ secutus erat cũ inafri¬
ci bellũ molieretur ab.C. fabio pretote pulsus
est senatusq cõsultũ perfactionẽ carbonis
& marianarũ parcũ factũ ẽ ut om̃s ubique
exercitus inicterentur libertini inquinq
d .XXX. tibus distributi sũt p̃terea belli ap¬
paritũ qđ cõtra syllã excitabat᷑ cõtinet. LibRl.U.¬
Aylla initaliã cũ exercitu traiecit: missiq le¬

Expanded text:
docia. Fimbria desertus ab exercitu, qui ad Syldocia. Fimbria desertus ab exercitu, qui ad Syllam transierat, ipse se percussit impetrauitque de seruo suo, praebens ceruicem, ut se occideret. Ex libro LXXXIV Sylla legatis, qui a senatu missi erant, futurum se in potestate senatus respondit, si ciues, qui pulsi a Cinna ad se confugerant, restituerentur. Quae condicio cum iusta senatui uideretur, per Carbonem factionemque eius, cui bellum uidebatur utilius, ne conusides exigere vellet, ut fidem eorum contra Syllam us, qui partes optimatium secutus erat, cum in Africa bellum moliretur, a C. Fabio praetore pulsus est, senatusque consultum per factionem Carbonis et Marianarum partium factum est, ut omnes ubique exercitus dimitterentur. libertini in quinque et triginta tribus distributi sunt. praeterea belli apparatum, quod contra Syllam excitabatur, continet. Sylla in Italiam cum exercitu traiecit missisque le
Abbreviated transcription (Latin):
te in asia urbes amitridate & crudeliter di repta
prouintia in cursiones tracũ in macedonia re¬
feruntur.
Ucius fimbria in asia fusus p̃lio aliquot p̃¬
efectis mitridatis urbẽ pergamũ cepit
ob sessumq regẽ nõ młtum ab fuit quin ca¬
peret urbem illum que se potestatis ille refua¬
bat expugnauit ac deleuit & magnã partem
asie recepit.Sylla enim plurib p̃lus traces ce¬
cidit cum.l. cinna &. Ein. papitius carbͦ ab
se ipis cõsules ꝑbiẽnium creati bellũ contra
syllam p̃pararẽt effectũ ẽ ꝑ l. ualeriũ flac¬
cum pͥncipẽ senatus qui orationẽ in senatu
habuit & ꝑ eos qui concordiȩ studebant ut
legati ad sillam depace micterentur: cĩna ab
&xecitu suo quẽ in uitũ cogebat naues cõscẽ¬
dere & duersus syllam proficisci interfec¬
tus est. cõsulitũ carbo solus gexit. Silla cum
in asiã traiecisset. Pacẽ cũ mitridate fecit
it.iut is cederet prouĩciis asia bitinia. Capa¬

Expanded text:
tae in Asia urbes a Mithridate et crudeliter direpta tae in Asia urbes a Mithridate et crudeliter direpta provincia, incursiones Thracum in Macedoniam referuntur. avius Fimbria in Asia fusis proelio aliquot praefectis Mithridatis urbem Pergamum cepit, obsessumque regem non multum afuit, quin caperet. urbem Ilium, quae se potestati Syllae reservabat, expugnavit ac delevit et magnam partem Asiae recepit. Sylla compluribus proeliis Thracas cecidit. cum L. Cinna et Cn. Papirius Carbo a se ipsis consules per biennium creati bellum contra Syllam praepararent, effectum est per L. Valerium Flaccum principem senatus, qui orationem in senatu habuit, et per eos qui concordiae studebant, ut legati ad Syllam de pace mitterentur. Cinna ab exercitu suo, quem invitum cogebat naves conscendere et adversus Syllam proficisci, interfectus est. consulatum Carbo solus gessit. Sylla cum in Asiam traiecisset, pacem cum Mithridate fecit ita, ut his cederet provinciis: Asia, Bithynia, Cappa
Abbreviated transcription (Latin):
sextum liciniũ senatorẽ de saxo deici ixit
editisq plurimus scelerib idib ianuarũ de¬
cessit uir cuius si examinãtur cũ uirtutib
uitia aut facile sit dictui utru bello melior
an pace ꝑnitiosior fuerit: aedeo quã rem. P.
arm̾atus seruauit eã primo togatus om̃i¬
genere: fraudis postrmo armis hostiliter euertit
quas archelaus profectus inatriditis occpa¬
uerat circũsedente &cum magno labore
& pugniuteit urbi libertatẽ & que habuerat re¬
didit magnesia que sola inasia ciuitas in fide
manserat sũma uirtute ad uersus mitriditẽ defẽ
Cylla copias regisꝗ̃ macedonia occupata intesaliã
Duenerãt p̃lio uicit cesis hostiũ plurimis ac
castris quoq expugnatis renouato de inde bel¬
lo iterũ exercitũ regis fudit ac deleuit Archela¬
auaritiã in uisus exercitu suo ab .C. fimbria. lega¬
to ip̃iu ultime audatie homine occisus ẽ & im¬
periũ ab fimbriã translatũ preterea expugna¬

Expanded text:
S. Licinium senatorem de saxo deici iussit, S. Licinium senatorem de saxo deici iussit, editisque plurimis sceleribus idibus Ianuar. decessit, vir, cuius si examinentur cum uirtutibus uitia, haud facile sit dictu utrum bello melior an pace perniciosior fuerit. Adeo quam rem p. armatus seruauit, eam primo togatus omnigenere fraudis, postremo armis hostiliter euertit.quas Archelaus, praefectus Mithridatis, occupauerat, circumsedente et cum magno labore expugnare urbi libertatem et, quae habuerat, reddidit. Magnesia, quae sola in Asia ciuitas in fide manserat, summa uirtute aduersus Mithridaten defens. Ex libro LXXXII Sylla copias regis, quae Macedonia occupata in Thessaliam uenerant, proelio uicit, caesis hostium C et castris quoque expugnatis. Renouato deinde bello iterum exercitum regis fudit ac deleuit. Archelaauaritiam inuisus exercitui suo a to ipsius, ultimae audaciae homine, occisus est, et imperium ad Fimbriam translatum. praeterea expugna
Abbreviated transcription (Latin):
Amario se cõiunserũt. ab iis plancius cũ
exercitu cesus ẽ. Cĩna & mai̾us cũ carbone
& sertolio ianiculũ expugnauerũt & fuga¬
ti ab oc tauio cõsule reerferũt. marius an¬
ciam & aritiã & lauiniũ colonias expugna¬
uit. cũ milla spes esset optimatib relistẽ.¬
ti propter segnitiã & ꝑfidiã ducũ & mi¬
litum qui corruptꝙ aut pugnare uolebãt
aut in diuersas partes transibãt cĩna &
marius inurbem recepti sũt qui uelunt
captam eam cedib ac rapinis uast. uierunt.
En. oc tauio cõsule & om̃ib aduerses partes
nobilib trucidatis. trucidato. & M. Antonio
eloquẽtissimo uiro & .C. lucio cesare quoꝵ
capita ĩ rostus posita sũt Crassus filius ab e¬
quitib fimbrie occisus pater crassus nequit
indignũ uirtute sua pateretur gladio se
trãsfixit & citra ulla cõmitia consules in se¬
quentẽ annũ se ip̃os nomintiauerũt eo¬
dem die quo magisttatũ inier̃t marius

Expanded text:
Mario se coniunxerunt. Ab his Plautius legatus cum Mario se coniunxerunt. Ab his Plautius legatus cum exercitu caesus est. Cinna et Marius cum Carbone et Sertorio Ianiculum oppugnauerunt et fugati ab Octauio consule recesserunt. Marius Antium et Ariciam et Lanuuium colonias expugnauit. Cum spes nulla esset optimatibus resistendi propter segnitiam et perfidiam et ducum et militum, qui corrupti aut pugnare nolebant, aut in diuersas partes transiebant, Cinna et Marius in urbem recepti sunt; qui uelut captam eam caedibus ac rapinis uastauerunt, Cn. Octauio cos. occiso et omnibus aduersae partis nobilibus trucidatis, inter quos M. Antonio, eloquentissimo uiro, et C. L.que Caesare, quorum capita in rostris posita sunt. Crassus filius ab equitibus Fimbriae occisus, pater Crassus, ne quid indignum uirtute sua pateretur, gladio se transfixit. Et citra ulla comitia consules in sequentem annum se ipsos renuntiauerunt. Eodemque die quo magistratum inierant, Marius
Abbreviated transcription (Latin):
urbe ab qneo oxtamo collega cũ sex tribunis
plebis imperioq eius ab rogato corruptum
appii claudii exercitũ ĩpotestatẽ suã rede¬
git & bellũ urbi intulit accersito .C. mario
Ex africa cũ aliis exulib in quo bello duo fra¬
tres alter ex põpei exercitu. Alter ex cin¬
ne ingnorĩtes cõcurrerũt & cũ uictort
spoliaret occisim. Agnito fratre in gẽti lam̃¬
tatione edita rogo ei extructo ip̃e se supra
rogũ tranfodit & eodem igne cõsumptus
eit . & cũ opprnti inter initia potuissẽt. En
pompei fruide qui utramq partẽ touẽdo
uires cinne ededit nec nuisi prollgatũ optima¬
tum rebus auxiliũ tuiti & cõsulis segnitia
cõfirmat ciña & marius quatuor exercitib
ex quib duo. Q sortorio & carboni dati sũt
urbẽ cĩcum derũt hostiã coloniam ex pu-
gnauit & crudelitet dirupuit. LIBRI. A
Talicis populis ab senatu ciuitas data ẽ. Sa¬
nites qui soli arma recipiebãt cine &

Expanded text:
urbe ab Cn. Octauio collega cum sex tribunis urbe ab Cn. Octauio collega cum sex tribunis plebis imperioque ei abrogato, corruptum Appi Claudi exercitum in potestatem suam redegit et bellum urbi intulit, arcessito C. Mario ex Africa cum aliis exulibus. In quo bello duo fratres, alter ex Pompei exercitu, alter ex Cinnae, ignorantes concurrerunt, et cum uictor spoliaret occisum, agnito fratre ingenti lamentatione edita, rogo ei extructo, ipse se supra rogum transfodit et eodem igne consumptus est. Et cum opprimi inter initia potuisset, Cn. Pompei fraude, qui utramque partem fouendo uires Cinnae dedit nec nisi profligatis optimatium rebus auxilium tulit, et consulis segnitia confirmati Cinna et Marius quattuor exercitibus, ex quibus duo Q. Sertorio et Carboni dati sunt, urbem circumsederunt. Ostiam coloniam Marius expugnauit et crudeliter diripuit. Ex libro LXXX Italicis populis a senatu ciuitas data est. Samnites, qui soli arma recipiebant, Cinnae et
Abbreviated transcription (Latin):
gallus Mai tanti uiri per territus recessisse.
im positus pupͤ nani delatus ẽ ĩ africã.l. sil¬
la ciuitatis itatũ ordinauit ex inde colonias
deduxit. Q pompeius cõsul ad accipiẽdum
ab Eneo pompao pro cõsule exercitũ ꝓfectus
cõsilio eius occisus ẽ mitsidates ponti rex
bitinia & capadotiã occupatus & pulso aqui¬
lio legato frigiã pronuntiã ppłi Romani cũ
ingenti exercitũ intrauit. LIBRI. UIII.
Sitłidates asiam occupauit. Qoppiũ cõsu¬
lem item aquileũ legatũ in uincula cõiecit
iuxuq eius quicquid ciuium Romanoꝵ insia
liis naualib uictus recessit. Archelaus p̃fectꝰ
regis ingratiã cũ exercitu uenit acthenas oc¬
cupauit. p̃terea trepidationes urbiũ insula¬
rũq aliis ad mitridatẽ aliis ad ppłm romanũ
ciuitates suas trahentes cõtinet. LIBRI.MIII¬
Ucius cornelius cĩna cõsul cũ ꝑnitiosas
leges pium atq arma ferret. pulsus ab¬

Expanded text:
Gallus maiestate tanti uiri perterritus recessisset, Gallus maiestate tanti uiri perterritus recessisset, impositus publice naui delatus est in Africam. L. Sylla ciuitatis statum ordinauit, exinde colonias deduxit. Q. Pompeius cos. ad accipiendum a Cn. Pompeio procos. exercitum profectus consilio eius occisus est. Mithridates, Ponti rex, Bithynia et Cappadocia occupatis et pulso Aquilio legato Phrygiam, prouinciam populi R., cum ingenti exercitu intrauit. Ex libro LXXVIII Mithridates Asiam occupauit, Q. Oppium procos., item Aquilium legatum in uincula coniecit, iussuque eius, quidquid ciuium R. in Asia liis naualibus uictus recessit. Archelaus, praefectus regis, in Graeciam cum exercitu uenit, Athenas occupauit. Praeterea trepidationem urbium insularumque, aliis ad Mithridaten, aliis ad populum R. ciuitates suas trahentibus, continet. Ex libro LXXIL. Cornelius Cinna cos. cum perniciosas leges per uim atque arma ferret, pulsus
Abbreviated transcription (Latin):
nie regno a mitridate ponti rege pulsi sunt
pterea in cursiones tracum in macedonia po¬
Pulationesq continet. LBRI.UII.
Um.P. Sulpicius tribunus plebis auctor
C.Mario pornitiosas leges pro mulgasset
ut exules reuocarẽtur & noui ciues libertini
mitridãtem põti regẽ dux creitur & aduẽ¬
santib cõsulib põpeyo & lutio sille uim ciun
sille.L. silla cõsul cũ exercitu in urbẽ ueniti
& ad uersus faccionẽ sulpitii & manii in ipsa
urbe pugnauit eãq expulit exqua duode¬
cim asenatu hostes inter quos cõsul marius
pater & filius iudicati sũt .P. sulpicius cum
in quardã uilla lateret inditio ẜui sui retric¬
tuꝰ & occisus ẽ.ẜuus ut premiũ promissi iudi¬
cũ haberet manumissus & obscellus proditi dñi
dexasso de iectiᷤᷤ e g. marius siliuis inafrigam
traiecit.E. Marius pater pater cũ impaludib
minturnensiũ lateret extractus ẽ ab oppidatus
& cũ missus ad occidendũ eũ ẜuus natione

Expanded text:
yniae regno a Mithridate, Ponti rege, pulsi sunt. yniae regno a Mithridate, Ponti rege, pulsi sunt. Praeterea incursiones Thracum in Macedoniam populationesque continet. Ex libro LXXVII Cum P. Sulpicius trib. pleb. auctore C. Mario perniciosas leges promulgasset, ut exsules reuocarentur et noui ciues libertiniqMithridaten, Ponti regem, dux crearetur, et aduersantibus consulibus Q. Pompeio et L. Syllae uim inSyllae, L. Sylla consul cum exercitu in urbem venit et adversus factionem Sulpicii et Marii in ipsa urbe pugnavit, eamque expulit. ex qua duodecim a senatu hostes, inter quos C. Marius pater et filius, iudicati sunt. P. Sulpicius cum in quadam villa lateret, indicio servi sui retractus et occisus est. servus ut praemium promissum indici haberet, manumissus et ob scelus proditi domini de saxo deiectus est. C. Marius filius in Africam traiecit. C. Marius pater cum in paludibus Minturnensium lateret, extractus est ab oppidanis, et cum missus ad occidendum eum seruus natione
Abbreviated transcription (Latin):
dedit. Cosconius & lucanus samnites acie ui¬
cerũt & mariũ & natu nobiliximũ hostium
ducẽ occiderũt compluriq oppida ĩ dediti¬
onẽ accepit. L. Silla irpinos domiut Saminites
plurib p̃liis fudit. aliquot popłos recepit quã¬
tioq raro quisqͣ alius ante cõsulatũ reb gestis
ad peticionẽ cõsulatus romã ẽ profectus. LibRI UI
Urelius gabinius legatus rebus ad uersus
lucanos ꝓspe gestis et plurib oppidis expu¬
gnatis ĩ obsidionẽ hostiũ castroꝵ cecidit sulpiius
legatus manncinos cȩcidit totĩq eã regioncur
cepit. En. pompeius pro cõsul uestinos & pe¬
lignos ĩdeditionẽ accepit. marsi quoq alpina &
ceciło pino legatis aliquot̾ p̃liis fracti peterer
pacẽ ceperũt asculũ a. En. pompeio captum ẽ
cesis & a mamercho & emilio legatis ytalicis
silo pepidius dux masoꝵ auctor eius rei inplio
cecidit ario barçines incapadotie nicomes biti¬

Expanded text:
dedit. Cosconius et Lucanus Samnites acie uidedit. Cosconius et Lucanus Samnites acie uicerunt, Marium Egnatium, nobilissimum hostium ducem, occiderunt, compluraque oppida in deditionem acceperunt. L. Sylla Hirpinos domuit, Samnites pluribus proeliis fudit, aliquot populos recepit, quantisque raro quisquam alius ante consulatum rebus gestis ad petitionem consulatus Romam est profectus. Ex libro LXXVI A. Gabinius legatus rebus aduersus Lucanos prospere gestis et plurimis oppidis expugnatis in obsidione hostium castrorum cecidit. Sulpicius legatus Marrucinos cecidit totamque eam regionem cepit. Cn. Pompeius procos. Vestinos et Paelignos in deditionem accepit. Marsi quoque a L. Cinna et Caecilio Pio legatis aliquot proeliis fracti petere pacem coeperunt. Asculum a Cn. Pompeio captum est. Caesis et a Mamerco Aemilio legato Italicis Silo Poppaedius, dux Marsorum, auctor eius rei, in proelio cecidit. Ariobarzanes Cappadociae, Nicomedes Bith
Abbreviated transcription (Latin):
Neus pompeius picẽtes fudit obseditq pꝑ
quã uictoriã rome p̃texte & alia magistratu¬
um insignia sũpta sũt .C. marius cũ arsis dubio
euẽctu pugnauit libertini tũc pͥmũ militare ce¬
perũt iAurelius plocius legatus umbros.L. portius
p̃tor Marsors cũ uterq populus defecisset plio ui¬
cerũt. Nlicomedes in buctinie aliobarganes ĩ cipadotie
regnũ reducti sũt. En. põpeius cõsul marłos atie ui¬
cit. cũ alieuo ero p̃ssa ẽẽt ciuitis. A. semipronius¬
isellio p̃tor q̃m secũdũ debitores eius dicebat. ib
hiuis qui feneribãt infero occisus ẽ p̃terea in cui
Ucum classi preesset infamis crimine prodi¬
tionis. ab exercitu. suo in terfectus.L. cornelius
silla legatus samnites p̃lio uicit & bina castra coꝵ
expugnauit. Em. pompeius indeditionẽ uesti¬
nos accepit.l. porrius cõsul reb prospe gestis
fusisq aliquotiẽs marsis dũ cistra eoꝵ expuo¬
nat cecidit ea tes hostib uictoriam eius prelii

Expanded text:
n. Pompeius Picentes proelio fudit obsedit. Propter quam uictoriam Romae praetextae et alia magistratuum insignia sumpta sunt. C. Marius cum Marsis dubio euentu pugnauit. Libertini tunc primum militare coeperunt. A. Plotius legatus Vmbros, L. Porcius praetor Etruscos, cum uterque populus defecisset, proelio uicerunt. Nicomedes in Bithyniae, Ariobarzanes in Cappadociae regnum reducti sunt. Cn. Pompeius cos. Marsos acie uicit. CuAsellio praetor, quoniam secundum debitores ius dicebat, ab his qui faenerabant in foro occisus est. Praeterea inccum classi praeesset, infamis crimine perduellionis ab exercitu suo interfectus est. L. Cornelius Sylla legatus Samnites proelio uicit et bina castra eorum expugnauit. Cn. Pompeius Vestinos in deditionem accepit. L. Porcius cos. rebus prospere gestis fusisque aliquotiens Marsis, dum castra eorum expugnat, cecidit. Ea res hostibus uictoriam eius proelii
Abbreviated transcription (Latin):
legato pompeii cum exercitu ĩpotestatẽ suã
redacto gaditanis ciuitatẽ dedit. Massilienses
duob naualib p̃liis uicit post longã tamen ob¬
sidionẽ. petestati cesaris se ꝑ miserũt .c. Anto¬
nius legatus cesaris male aduersus põpeyanos
in hillirico reb gestis captus ẽ in quo bello opi-¬
tergini transpandini cesaris ausiliares tate sua
ab hostium nauib clausa pocius quã impotesta
tem uenirẽt inter se occũrentes occubuerunt
Ecurio legatus cesaris in africa cũ prospere ad¬
uersus pom̾peienarũ parciũ ducẽ uarrũ pugnas¬
set a luba rege maritanse cũ exercini cesus est.

Expanded text:
legato Pompei, cum exercitu in potestatem suam legato Pompei, cum exercitu in potestatem suam redacto. Gaditanis ciuitatem dedit. Massilienses duobus naualibus proeliis uicti post longam obsidionem potestati Caesaris se permiserunt. C. Antonius, legatus Caesaris, male aduersus Pompeianos in Illyrico rebus gestis captus est. In quo bello Opitergini transpadani, Caesaris auxiliares, rate sua ab hostibus nauibus clusa, potius quam in potestatem hostium uenirent, inter se concurrentes occubuerunt. C. Curio, legatus Caesaris in Africa, cum prospere aduersus Varum, Pompeianarum partium ducem, pugnasset, a Iuba, rege Mauretaniae, cum exerc
Abbreviated transcription (Latin):
DUIEST CIUILIS BELLI LIBERPRIMS
AS E Ciuilium armorũ & ĩ itia referunt᷑
contentionesq desuccessore.C. cesari mic¬
Atendo cum se dimissurũ exercitũs nega¬
ret nisi a pompeio dimicterentur & .e. curio¬
nis tribuni plebis/ Primũ ad uersus cesarẽ de po-
tum factũ ẽẽt. ut successor cesari micteretur. n
antonio & Q cassio tribunis plebis q̃m ĩ terces¬
sionib id senatus cõsultũ impediebãt᷑ urbe pul¬
sis manclatũq a senatus consulib & Eiti. põp̃eio
ut uiderẽt ne quid res .p. detrim̃ti caperet
C. cesar bello inimicos ꝑsecuturus cũ exercitu¬
in italiã uenit corfiniũ cũ l. domitio &Llẽtu¬
lo cepit eosq dimisit. En. pompeiũ ceterosq
Isedit. & relictis in obsidione urbis legatis.
Ctrebonio &. B. bruto profectus ĩispaniam
Laffranium & C. petrem̃ legatos. En. põpegi
cũ septẽ legionib adilerdã indeditionem
accepit. om̃sq ĩ columes dimisit. uarrone ꝗͦ

Expanded text:
qui est ciuilis belli primus qui est ciuilis belli primus Causae ciuilium armorum et contentionesque de successore C. Caesari mittendo, cum se dimissurum exercitus negaret, nisi a Pompeio dimitterentur. et C. Curionis tribuni plebis primum adversus Caesarem, deinde tum factum esset, ut successor Caesari mitteretur, M. Antonio et Q. Cassio tribunis plebis, quoniam intercessionibus id senatus consultum impediebant, urbe pulsis mandatumque a senatu consulibus et Cn. Pompeio, ut viderent, ne quid res publica detrimenti caperet. C. Caesar bello inimicos in Italiam uenit, Corfiniun cum L. Domitio et P. Lentulo cepit eosque dimisit, Cn. Pompeium ceterosque sedit et relictis in obsidione urbis eius legatis C. Trebonio et D. Bruto profectus in Hispaniam L. Afranium et M. Petreium, legatos Cn. Pompei, cum VII legionibus ad Ilerdam in deditionem accepit omnesque incolumes dimisit, Varrone quoque,
Abbreviated transcription (Latin):
umꝙͣ accidit. Questione decreta de iuorte. p.elo¬
dii nilo iuditio dampnatus ĩ exiliũ missus ẽ.Lex
data est ut ratio absentis cesiris ĩpetitione cõsulatus
haberetut ĩ uito & cõtra dicẽte .M. catone. preterca
res gestas ag.cesare aduersus gallos qui prope ⁊¬
uniuersi uercĩgetorige a uerno duce defecerunt
& laboriosis oͦb sidiones urbiũ cõtinet ĩter quas
anaricũ bicuricũ & gergonie auerno LIBRI IX¬
Ium .c. cesar gallos adalesiã uicit om̃sq gallie
tiuitates que inarmis fuerãt ĩ deditione̾ accepit
C. cesius questor. M crassi partos qui insiriã trans¬
cenderãt cetidit. ĩpetitione cõsulatus.M. cato re¬
pulsam tulit creatis cõsulib Set sulpitio & m. mã¬
cello .E. cesar bello uagos cũ alliis gallorũ popłis
domuit. preterei cõtinet ĩtet cosules de successo¬
re .C. cesari mictendo agẽte insenatu marcello cõ¬
sule ut cesar ad petitionẽ cõsulatus ueniret. prouĩ
gestas continet. Ex PLICIT LIBER. CXUIII

Expanded text:
am Quaestione decreta de morte P. Clodi Milo iudicio damnatus in exilium actus est. Lex lata est ut ratio absentis Caesaris in petitione consulatus haberetur, inuito et contradicente M. Catone. Praeterea res gestas a C. Caesare aduersus Gallos qui prope uniuersi Vercingentorige Aruerno duce defecerunt, et laboriosas obsidiones urbium continet, inter quas Auarici Biturigum et Gergouiae Aruernorum. Ex libro CVIII C. Caesar Gallos ad Alesiam uicit omnesque Galliae ciuitates quae in armis fuerant, in deditionem accepit. C. Cassius, quaestor M. Crassi, Parthos, qui in Syriam transcenderant, cecidit. In petitione consulatus M. Cato repulsam tulit, creatis coss. Ser. Sulpicio M. Marcello. C. Caesar Bellouacos cum aliis Gallorum populis domuit. Praeterea contentiones inter consules de successore C. Caesari mittendo, agente in senatu Marcello cos. ut Caesar ad petitionem consulatus ueniret, cum is gestas continet. Ex libro CIX
Abbreviated transcription (Latin):
Arcus antonius p̃tor ĩ siciliã maritimos p̃¬
dones & pirrathas persecutus ẽ C. mari¬
us cõsul sũma uiii. oppignata atheutonis &
ambronib cistra de fendit duob de inde
preliis circa aquas sextias eos hostes deleuit¬
in quib cesa tradũtur hostiũ . Cc. milia capta
xc. milia Marius absens quĩqueis cõsul cre.i¬
tus est triumphũ ablatũ donec & cimbros iũ¬
ceret distulit. Cimbri cũ repulsi ab alpib fuga¬
toq. Qcatulo pro cõsule qui fauces alpiũ flum
te sua explicita fugiẽtem pro cõsulẽ exerci-¬
tumq cõsecut.i ẽ. In italiã cũ de inde traieci¬

Expanded text:
 Antonius praetor in Ciliciam maritimos praedones id est piratas persecutus est. C. Marius cos. summa ui oppugnata a Teutonis et Ambronibus castra defendit. Duobus deinde proeliis circa Aquas Sextias eosin quibus caesa traduntur hostium ducenta milia, capta nonaginta. Marius absens quinto consul creatus est. triumphum oblatum, donec et Cimbros vinceret, distulit. Cimbri cum repulso ab Alpibus fugatoque Q. Catulo procos., te sua explicata fugientem procos. exercitumque consecuta est in Italiam traieci
Abbreviated transcription (Latin):
ole iude latini noĩs exterirũq gentiũ missa
populo Romanio & expeditiones inuicẽ ex¬
pugnationesq urbiũ referũtut. LIBRI II
Penis uilius cesar cõsul male ad uersus t¬
L sampnites pugnauit. Nola colonia i porestae¬
samnitiũ uenit cum .l. postumio pretore qui
abiis ĩterfectus ẽquã plures populi adhostes de¬
fecerũt cũ .P. Rutilius cõsul parũ prosꝑe aduer¬
sus marssos pugnasset & in eo p̃lio cecidisset .C.
marius legatus eius meliore euentu cũ hostib
lio legatus uitilii cũ obsessus prosꝑe in hostes
irrupisset & ob eũ successum ȩ̨quatũ ei cum
E mario ẽẽt imperiũ temerarius factus & circũ¬
uentus insidus fuso exercitu cecidit. L. iulius ce¬
sar cõsul feliciter aduersus sampnites pugnauit
ob eam uictoriã rome sage posita sũt. & ut uaria
belli fortuna ẽẽt ersenia colopnia cũ . M. Marcel¬
lo impotestate sampuitiũ uenit. sed & .&. marius

Expanded text:
deinde Latini nominis et exterarum gentium missa deinde Latini nominis et exterarum gentium missa populo Romano et expeditiones invicem expugnationesque urbium referuntur. Ex libro LXXIII L. Iulius Caesar cos. male aduersus Samnites pugnauit. Nola colonia in potestatSamnitium uenit cum L. Postumio praetore qui ab his interfectus est. Complures populi ad hostes defecerunt. Cum P. Rutilius cos. parum prospere aduersus Marsos pugnasset et in eo proelio cecidisset, C. Marius, legatus eius, meliore euentu cum hostibuso, legatus Rutili, cum obsessus prospere in hostes inrupisset, et ob eum successum aequatum ei cum C. Mario esset imperium, temerarius factus et circumuentus insidiis fuso exercitu cecidit. L. Iulius Caesar cos. feliciter aduersus Samnites pugnauit. Ob eam uictoriam Romae saga posita sunt. Et ut uaria belli fortuna esset, Aesernia colonia cum M. Marcello in potestatem Samnitium uenit, sed et C. Marius
Abbreviated transcription (Latin):
sotios & italicos populos sepe ciuititis romane sol¬
liciturit hisq ad unuãtib ꝑuim legib agtatiis sru¬
mẽtirsotr latis iuditiariã quoq tulit ut equa
parte iuditia penes senatũ & equestr̃e ordinẽ
cet. Cũ de inde promissa socus ciuitas p̃stari
ne pofset iriti italici defectionẽ agitare ce¬
perũt. Eorũ coitus cõuirationesq & or̃ones
in cõsiliis pͥncipũ referũtut. Propterq liuisi
drusus in uictus ẽet senatuĩ senatui factus
uelbut sociilis belli auctor in certũ aquo domi
Falici populi defecerũt picẽtes uestini marsi
peligni marcini sampnites luca initio belli
apicentib moto . & seruius procõsul ĩ oppido
cũt om̃ib ciuib romanis qui in eo oppido etĩt
occisus ẽ. Sagi popls sumpsit. Ser.galba aluca¬
nis coprehensus unius femine oꝑa ad quam
de uertebatur captiuitate receptus e er senię
& albe colome ab italicis obsesse sũt Auxilia

Expanded text:
socios et Italicos populos spe civitatis Romanae solsocios et Italicos populos spe civitatis Romanae sollicitauit, iisque adiuuantibus per uim legibus agrariis frumentariisque latis iudiciariam quoque pertulit ut aequa parte iudicia penes senatum et equestrem ordinem essent. Cum deinde promissa sociis ciuitas praestari non posset, irati Italici defectionem agitare coeperunt. Eorum coetus coniurationesque et orationes in consiliis principum referuntur. PrDrusus invisus etiam senatui factus velut socialis belli auctor, incertum a quo domi alici populi defecerunt Picentes, Vestini, Marsi, Paeligni, Marrucini, Samnites, Lucani. initio belli a Picentibus moto Q. Servilius pro cos. in oppido Asculo cum omnibus civibus Romanis, qui in eo oppido erant, occisus est. saga populus sumpsit. Ser. Galba a Lucanis comprehensus, unius feminae opera, ad quam devertebatur, e captivitate receptus est. Aesernia et Alba coloniae ab Italicis obsessae sunt. auxilia
Abbreviated transcription (Latin):
populũ Romanũ reliquit & eas regni cĩuitates
senatus liberas ẽẽ iuxit Aliobarcanes in regnum
capadotie ab lutio coruelio silla reductus ẽ. par¬
toꝵ legati ab rege. Arsale missi uenerũt ad sillã
ut amititiã populi romani peterẽt.p. rutilus uir
sũme in nocentie: qm̃ legatus . C mutii procon¬
sulis ad publicanoꝵ in iuriis asiam defẽderat. in¬
uisus equestri ordinini penes quẽ iuditia erãt
repetudarũ dãpnatus in exiliũ missus ẽ .c. sen¬
tius p̃tor ad uersus tracas infeliciter pugnauit
senatus cum ĩpotentiã equestris ordinis ĩiudi¬
ciis excedẽtis ferre uollet om̃i ui nigti cepit
ut ad se iuditia transferet substinẽte ciusa eius¬
dem modi .M. liuio drusio tribuno plebis qui ut
uires sibi acquirẽt ꝑ nitiosa spe largitione plebẽ
concitauit p̃terea motus sirie regũq cõtinet.IN
sus tribunus plebis qui ut maiorib iuri¬
bus senatus causam susceptam tueretur

Expanded text:
populum Romanum reliquit, et eius regni civitates populum Romanum reliquit, et eius regni civitates senatus liberas esse iussit. Ariobarzanes in regnum Cappadociae a L. Cornelio Sylla reductus est. Parthorum legati, a rege Arsace missi, venerunt ad Syllam, ut amicitiam populi Romani peterent. P. Rutilius, vir summae innocentiae, quoniam legatus C. Mucii pro cos. a publicanorum iniuriis Asiam defenderat, invisus equestri ordini, penes quem iudicia erant, repetundarum damnatus in exilium missus est. C. Sentius praetor adversus Thracas infeliciter pugnavit. senatus cum impotentiam equestris ordinis in iudiciis exercendis ferre nollet, omni vi eniti coepit, ut ad se iudicia transferret, sustinente causam eius M. Livio Druso tribuno plebis, qui ut vires sibi adquireret, perniciosa spe largitionum plebem concitavit. praeterea motus Syriae regumque continet. sus tribunus plebis, quo maioribus viribus senatus causam susceptam tueretur,
Abbreviated transcription (Latin):
& igni interdixit. lolem apuleius saturninut
tribinus plebis.C. memiũ candicdatũ cõsularẽ
qͣm aduersariũ eũ actionib suis timebat oc¬
cidit. Quib cõcitato senatu in ciius causã &.c.
Marius homo uirii & mutabilis ĩgenii cõfilii¬
q qui semꝑ secũdũ fortimã trãsierat oppressus
armis cũ glautia p̃tore & aliis eiusdẽ furoris
bello quodã interfectus ẽ Q. cecilius mellus
ab exilio ĩgẽti tocius ciuitatis fauote recductus
E. M. Aquilius pro consul. in sicilia bellum
seruile excitatum confecit. LIBRI. X
IUm .M. Aquilius de prouĩciis tepetendis
u aiusã diceret ip̃e iudices rogare noluit.
MAntonius qui pro eo peroribit tunicim¬
a pectore eius discidit ut honestas cicitrices
ostenderet indubitate. ib solutus ẽ. Cicero eiusis¬
rei solus auctos .T. didius pro cõsul aduersus
celtiberos feliciter pugnauit.ptholomeus cirenax
rex cui cognom̃ alipionis fuit mortuus heredem

Expanded text:
et igni interdixit. Idem Apuleius Saturninus et igni interdixit. Idem Apuleius Saturninus trib. pleb. C. Memmium, candidatum consulatus, quoniam aduersarium eum actionibus suis timebat, occidit. Quibus rebus concitato senatu, in cuius causam et C. Marius, homo uarii et mutabilis ingenii consiliique semper secundum fortunam, transierat, oppressus, armis cum Glaucia praetore et aliis eiusdem furoris sociis bello quodam interfectus est. Q. Caecilius Metellus ab exilio ingenti totius ciuitatis fauore reductus est. M'. Aquilius procos. in Sicilia bellum seruile excitatum confecit. Ex libro LXX Cum M'. Aquilius de pecuniis repetundis causam diceret, ipse iudices rogare noluit; M. Antonius, qui pro eo perorabat, tunicama pectore eius discidit, ut honestas cicatrices ostenderet. Indubitate absolutus est. Cicero eiusrei solus auctor. T. Didius pro cos. adversus Celtiberos feliciter pugnavit. Ptolemaeus Cyrenarum rex, cui cognomen Apionis fuit, mortuus heredem