comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (French):
IUIITigitur anfallor anni ab incarnationedñi
conputati aquadragesimo scđo anno imperui
octauianiusꝙ adultimũ leonis augusti annum
quitem porib caroli principis regi
ꝑentemporum pontificũ romanorum. etiudeamꝰ
quomodo sibi tempora principum et presulum ad¬
inuicem conparata res pondeant.
EATUS PETRUS Apl̃s
romȩ inepiscoꝑali catbe dra sedit.
Angis . XXu menses . n Dies. xii.
linus sedit añxi Mensesui Sies .xii
Cletus Sedit anñ xnaenses .i. Dies xi
Clemens sedit anñ uiiii adenses u Dies x.¬
Anacletus Sedit anñ uiuii
Alexander seditanñ x Menses uii Di esii.
Sedit Ann X Alen ses ui Diem i¬
Thelesphorus Sedit Anñ ixe Men ses ui di esxxi
Iginus
Sedit Anñ iii Men ses ui diesuis
Pius
Sedit Anñ XUiiii Men ses uii hies ui
Anicetus
Sedit Anñ xi Men ses iii diesui
Sother
Sedit Anñ uiui men ses ui Di es xxi
Fleither
Sedit anñ xu menses ui bies u
Uic tor

Expanded text:
iunt igitur, ni fallor, anni ab incarnatione Domini iunt igitur, ni fallor, anni ab incarnatione Domini computati a quadragesimo secundo anno imperii Octaviani usque ad ultimum Leonis Augusti annum, qui temporibus Caroli principis regnatempora pontificum Romanorum et videamus, quomodo sibi tempora principum et presulum adinvicem comparata respondeant. Beatus Petrus apostolus Romae in episcopali cathedra sedit annos XXV, menses II, dies III. Linus sedit annos XI, menses III, dies XIII, Cletus sedit annos XII, mensem I, dies XI, Clemens sedit annos VIIII, menses II, dies X,Anacletus sedit annos VIIIIAlexander sedit annos X, menses VII, dies II, Xistus sedit annos X, menses II, diem Telesphorus sedit annos XI, menses III, dies XXI, Yginus sedit annos IIII, menses III, dies Pius sedit annos XVIIII, menses IIII, dies III, Anicetus sedit annos XI, menses IIII, dies III, Sother sedit annos VIIII, menses VI, dies XXI, Eleuther sedit annos XV, menses III, dies II, Victor
Abbreviated transcription (Latin):
ARO LUS octauo decimo anno regnisui.
cũ exercitu inuiustra chauenit. eam que
suȩ dicioni subiecit. Mes rsouero xͦxXregni
sui iterum cũ ualida manu. uuasconiã ingres¬
sus est. et ueudoñe regnosimul et uita priuauit.
Sequenti anno contra filios euis dem eudonis
dimicauit.¬
NNO uicesimo scđo regnisui. sarraceno¬
rum exercitus rursum ingalliam introiens.
multã deuastationẽ fecit. Contra quos carolus
non longe Anarbona bellum conmittens.
eos sicut et prius maxima cęde ꝓstrauit.
Aipno xxͦ uiͦi. regnisui iterato sarraceni gallorũ
fines ingressi usꝙ ad ꝑiunciam uenerunt
et capta Arelato. omnia circũ quaꝙ demolitisunt.
Iunc carolus adluit brandum regem mit tens
Auxilium contra sarracenos ex poscit.
Qui nihil moratus cũ omni langobardorum
exercitu in eius Ad uitorium pro perauit.
Qui con perto genssarracenorum. mox ab illis
regionibus aufugit. Aiscio xxuͣi regnisui
carolus bellicosissimus princeps francorum
moritur.

Expanded text:
Carolus octavo decimo anno regni sui Carolus octavo decimo anno regni sui cum exercitu in Wistracha venit eamque suae ditioni subiecit. Anno vero XX regni sui iterum cum valida manu Wasconiam ingressus est et Eudonem regno simul et vita privavit. Sequenti anno contra filios eiusdem Eudonis dimicavit.nno vicesimo secundo regni sui Sarracenorum exercitus rursum in Galliam introiens multam devastationem fecit; contra quos Carolus non longe a Narbona bellum committens eos sicut et prius maxima caede prostravit. Anno XXIIII. regni sui iterato Sarraceni Gallorum fines ingressi usque ad Provintiam venerunt et capta Arelato omnia circumquaque demoliti sunt. Tunc Carolus ad Liutbrandum regem mittens auxilium contra Sarracenos exposcit; qui nihil moratus cum omni Langobardorum exercitu in eius adiutorium properavit. Quo comperto gens Sarracenorum mox ab illis regionibus aufugit. Anno XXVI. regni sui Carolus bellicosissimus et victoriossimus princeps Francorum moritur.
Abbreviated transcription (Latin):
ERIPEMA temprus liut brandus rex. castra
emiliȩ. feronianũ Aet montem belliũ. buxeta et
perticẽta. hononiam et penta polima Auximum que
inuasit. sed post aliquos dies romano pontifice
elaborantẽ. romanis red ditafunt. Leo Augustus
ad peiora ꝓgressus est. ita ut conpelleret omnes
constanti nopolun habitantes tamui quam blandi¬
mientis scõrum imagines deponere. et quas¬
cumque inuenire potuit. in media cuuitate
incendio concremauit. Etquia pleriq ex
populo talescelus fieri ꝓhibebant. Aliquant
exe is capite truncati. parteror poris multatist
Cuius errori germanus patriarcha non consen¬
tiens. a ꝓpria sede depulsus est. et eiuis loco ana¬
stasius prbt ordinatus.
irca Neac tempora carolus princeps pippi¬
num filium suum adlutbrandũ regem
direxit : ut rius iuxtamorem capillũ incideret.
Qui rius cesanem incidens. eipater effectus est
multisꝙ eum ditantũ regus muneribus
genitori remisit.

Expanded text:
Per idem tempus Liutbrandus rex castra Per idem tempus Liutbrandus rex castra Emiliae, Feronianum et Montembellium, Buxeta et Perticeta, Bononiam et Pentapolim Auximumque invasit, sed post aliquos dies Romano pontifice elaborante Romanis reddita sunt. Leo Augustus ad peiora progressus est ita, ut compelleret omnes Constantinopolim habitantes tam vi quam blandimentis sanctorum imagines deponere, et, quascunque invenire potuit, in medio civitatis incendio concremavit. Et quia plerique ex populo tale scelus fieri prohibebant, aliquanti ex eis capite truncati, alii parte corporis multati sunt. Cuius errori Germanus patriarcha non consentiens a propria sede depulsus est et eius in loco Anastasius presbiter ordinatus. Circa haec tempora Carolus princeps Pippinum filium suum ad Liutbrandum regem direxit, ut eius iuxta morem capillum incideret: qui eius cesariem incidens ei pater effectus est multisque eum ditatum regiis muneribus genitori remisit.
Abbreviated transcription (Latin):
Es Tlmo decimo anno sarraceni Tu¬
ex his pania cũ uxorib et par iilis uenien¬
tes. Aquataniã galliȩ ꝓiuntiã quasi inca
habitaturi intrant. Carolus quidem ut dictũ¬
est. cũ eudone aquataniȩ principe tunc dis¬
cordiam habebat. Quita men inunise conum¬
gentes contra eosdem sarracenos. pari consilio
dimicarunt. Ham irruentes franci suꝑ eosece¬
lXXU milia exeis interfecerunt Cuđo quoꝙ
suꝑroꝵ. castrairruens. parimodo multos in¬
terficiens omnia deuastauit. Millt quin¬
grnti tantũ ex francis ceciderunt.
Ut in epła ab rudone missa gregorio papae deta¬
dem uctoria continrtur¬
Atempestate leo imperator scõrũ imagines
drpositas incendit. romanoꝙ pontifici
gregorio similia facere. si suam uellet habere
grãm mandauit. Sed pontifex hoc facere con¬
tẽpsit. Omnis quoꝙ rauennae exercitus uel
uenðtiarũ talib ussif. uno animo restiterunt
et isisieos ponti fex ꝓibuissit.mperatorem
su perse constituerent¬

Expanded text:
eptimo decimo anno Sarraceni ex Hispania cum uxoribus et parvulis venientes Aquitaniam Galliae provinciam quasi in ea habitaturi intrant. Carolus quidem, ut dictEudone Aquitaniae principe tunc discordiam habebat; qui tamen in unum se coniungentes contra eosdem Sarracenos pari consilio dimicarunt. Nam irruentes Franci super eos CCCLXXV milia ex eis interfecerunt. Eudo quoque super eorum castra irruens pari modo multos interficiens omnia devastavit. Mille quingenti tantum ex Francis ceciderunt, ut in epistola ab Eudone missa Gregorio papae de eadem victoria contineturtempestate Leo imperator sanctorum imagines depositas incendit Romanoque pontifici Gregorio similia facere, si suam vellet habere iam, mandavit. Sed pontifex hoc facere contempsit. Omnis quoque Ravennae exercitus vel Venetiarum talibus iussis uno animo restiterunt et, nisi eos pontifex prohibuisset, imperatorem super se constituerent
Abbreviated transcription (Latin):
T osimus
Bonifacius
Celestinus¬
Leo
Hilarius
Sim plitius
Felix
Gelasus
Anastasuis
Hormis da
Lohannes
Felix
A gapitus
Siluerius
Uigilius
Pelaguis
Iohan nes
Benedictus
Pelagius

Expanded text:
Zozimus, Bonifacius, CoelestinusLeo, Hilarius, Simplicius, Felix, Gelasius, Anastasius, Hormisda, Joannes, Felix, Agapitus, Silverius, Vigilius, Pelagius, Joannes, Benedictus, Pelagius,
Abbreviated transcription (Latin):
cũus menso exercitu urisiens constanturio¬
polim circũ dedit. Ac ꝑ continuum trienniũ
ob sedit. Donec ciuib multa instantia Adm̃
clamantib. pluri mieoꝵ fame. frigore.
bello. pestilintiaꝙ perirent. Ac sic ꝑte fi¬
obsidionis Abscederent. Eõrum max̃ima mul¬
titu do. tempestate is mareperit. Iistra
constanti nopolim uero tẽpore obsidionis cec
milia hominum pestilentia usteriernnt.
rut bran dus rex ossa scĩ augustini ep̃i.
Asardinia transtulit. etũ urbem ticinensẽ
cũ debito honore sepeliuit. Idem rex rauennã¬
obsedit. classem inuasit. Atꝙ destruxit. C¬
Arolus princeps decimo anno regnisue. u lũ.
cũ baioarus pugnauit eosꝙq uicit
dem rex quinto drcimo anno regnisui alaman¬
niam ingressus contra lanfridũm dimicauit.
it sibi eandem gente subiecit. Sexto decimo
anno regnisui. uuareg sconiã ingresus heu donẽ
duce aquitanie bello

Expanded text:
cum inmenso exercitu veniens, Constantinopolim circumdedit ac continuo per triennium obsedit, donec, civibus multa instantia ad Deum clamantibus, plurimi eorum fame et frigore, bello pestilentiaobsidionis abscederent. Eorum maxima multitudo tempestate in mari periit; intra Constantinopolim vero tempore obsidionis trecenta milia hominum pestilentia interierunt. Liutbrandus rex ossa sancti Augustini episcopi a Sardinia transtulit et in urbem Ticinensem cum debito honore sepeliobsedit, classem invasit atque destruxit. Carolus princeps 10 anno regni sui cum Bajoariis pugnavit, eosque vicit. Idem rex, quintodecimo anno regni sui Alamanniam ingressus, contra Lantfridum dimicavit, et sibi eandem gentem subjecit. Sextodecimo anno regni sui Vasconiam ingressus, Eudonem ducem Aquitaniae bello
Abbreviated transcription (Latin):
rũ ingermaniã uerbũ salutis p̃dicauit
et gentt̃ illã sedentẽ istentbris eugłi calure
APRO lus princeps. contra ratbodũ regem
fresonum multa certamina conserit.
idem carolus. Aduersum saxones eosꝙ uicit.
tsa stasius imperator classem. us alexan driã CAł¬
contra saracenos direxit. Exercitus demedio
itinere reuersus. theodo ⁊̃siũ Ad imperatorem
elegit. atꝙ coactũ ussolio imperii confirma¬
uit. Qui theo dosius Apud micenas ciuitatẽ
anastasium graui p̃lio uicit. Septe mili a
deexercitu ceriderunt. Datoꝙ sibi sacra¬
mento eũ clericũ fieri. prb̃m fecit ordinari.

Expanded text:
eum in Germaniam verbum salutis predicavit eum in Germaniam verbum salutis predicavit et genolus princeps contra Ratbodum, regemFresonum multa certamina conserit. idem Carolus adversum Saxones eosque vicit. Anastasius imperator classem in Alexandriam contra Sarracenos direxit. Exercitus de medio itinere reversus Theodosium ad imperatorem elegit atque coactum in solio imperii confirmavit. Qui Theodosius apud Micenas civitatem Anastasium gravi prelio vicit; septem milia de exercitu ceciderunt. Datoque sibi sacramento eum clericum fieri, presbiterum fecit ordinari.
Abbreviated transcription (Latin):
O ic constantino pape litteras praui dogmatis di¬
rexit. quas ille respuit. Statuit ꝙ populus¬
romanus. itehqtici imperatoris nomeis.
aut cartas Autfigurã solidi susciperet
Contra hu̾c anastasius. quiet archemius dictus
est us surgens. eũ rtgno ixpulit oculisq
suis regnauit Annis . .iii. Hic litteras con¬
stantino papr ꝑscolasticũ patriciũ et exarcũ
italie direxit. quibb se fautorem chatholicȩ
fidei. et.UͭI. concilii p̃dicatorẽ esse declarau̾it
Pefuncto gisulfo duce beneuentano romaldus
filius cius. locũ eius oboptinuit Ca RI IUT.¬
IRcallȩc tẽƿora ƿetronax ciuis brixiane
urhis diuino amore conpunctus castiũ
cassinũ petit: et monasteriũ scĩ benedicti.
qđ iãtunc. centũ et decem annos destructum
manebat reȩdificauit multorũq monachoꝵ
pater ibi extitit
REGORIUS papa constituitur. Hic bonfaciũ
Dex brittania ortũ epm̃ ordinauit. et prr

Expanded text:
. Hic Constantino papae litteras pravi dogmatis di. Hic Constantino papae litteras pravi dogmatis direxit, quas ille respuit; statuitque populusRomanus, ne heretici imperatoris nomen aut cartas aut figuram solidi susciperent. Contra hunc Anastasius, qui et Artemius dictus est, insurgens eum regno expulit oculisque sius regnavit annos III. Hic litteras Constantino papae per Scolasticum patricium et exarcum Italiae direxit, quibus se fautorem catholicae fidei et sexti concilii predicatorem esse declaravit. Defuncto Gisulfo duce Beneventano Romaldus filius eius locum eius optinuit. Circa haec tempora Petronax, civis Brixianae urbis, divino amore compunctus castrum Cassinum petiit et monasterium sancti Benedicti, quod iam tunc centum et decem annos destructum manebat, reaedificavit multorumque monachorum pater ibi extitit. Gregorius papa constituitur; hic Bonifacium ex Brittannia ortum episcopum ordinavit et per
Abbreviated transcription (Latin):
trans natare conatus est. Std quia auro grauatus
erat. Aquis suffocatus extoietus est.
Ans branidus regnũ optinuit. trestantũ modo menses.
Post cuius interitũ. luitbrandus filius eius. its
irgali conftituitur solio. Casi TU lU¬
RD francorã quoq gentẽ pippino uita ex¬
exẽpto tius filius karolus in principat᷑u
successit. licit ꝑ multabella etcertamina.
idemanu reginfridi rñdẽ printipatũ sustulerit
Nam cũ incusto dia teneretur. diuino mitu
ereptus aufugit. Ac primũ contra irgin¬
fridũ cũ paucis bisterq certamris inut.
adextremũ eũ apud iunciacũ magno certamine
superauit. Cuitamen unã utferunt. hoc est
andegauensẽ ouitatẽ ad habitan dũ concessit.
Cunctã uero francorũ gentẽ ipsegubernani dã
suscepit
cus regñ atñis .i. et menses ui. Hic post quam
in inperiali dignitate. confirmatus est. Ciro
depontificatu ab iecto. ad gubnandũ monasteriũ
suum. it pontũ redire precepit¬

Expanded text:
transnatare conatus est, sed quia auro gravatus transnatare conatus est, sed quia auro gravatus erat, aquis suffocatus extinctus est. Ansbrandus regnum optinuit tres tantummodo menses. Post cuius interitum Liutbrandus filius eius in regali constituitur solio. Apud Francorum quoque gentem Pippino vita exempto eius filius Karolus in principatu successit, licet per multa bella et certamina de manu Reginfridi eundem principatum sustulerit. Nam cum in custodia teneretur, divino nutu ereptus aufugit ac primum contra Reginfridum cum paucis bis terque certamen iniit, ad extremum eum apud Vinciacum magno certamine superavit. Cui tamen unam, ut ferunt, hoc est Andegavensem civitatem ad habitandum concessit, cunctam vero Francorum gentem ipse gubernandam suscepitcus regnavit annum I et menses VI. Hic postquam in imperiali dignitate confirmatus est, Giro de pontificatu abiecto ad gubernandum monasterium suum in Pontum redire precepit
Abbreviated transcription (Latin):
Qui cũ exercitũ inpontũ mit teret ad conp̃hen¬
den dũ philippicũ. quem ibi relegauerat multũ
tũ isdem papa prohibuit. sed iamen inmbrre
non potuit. Eexercitus qui missus contraphi¬
lippicũ furrat. Ad part̃ẽ eis. secontulit. et
eum imperatorẽ fecit. Qui constantinopo lim
contra iustinanũ ueniens. cũ eo aburbe milario duo¬
dirimo pugnauit. et tũ occidit regnũq adrptus ẽ.
Imperauit aũt utp̃misimus. bac seđa uice unanñ.
Qũe leo its expulsione. ipsius narib detrun cauit.
Qui post iterũ assũpto imperio. quotiens defluentẽ
gut tartumatis manu detersit. penetotiens
Alique exhis qui contraeũ fuerant uigulari p̃eepit.¬
uulEC ilsorirente aguntur. Ans brandus Caꝵ
qui apud baicariã.uiiii. exulauerat annos
cũ baioaris italiãuenit. pugnauitq qricum
heribto rege rũꝙ uitit. Quidũ infrantiã fugere
uellet. ticinũ fluuiũ uigressus. eũ cũ equo

Expanded text:
Qui cum exercitum in Pontum mitteret ad comprehenQui cum exercitum in Pontum mitteret ad comprehendendum Philippicum, quem ibi relegaverat, multum eum isdem papa prohibuit, sed tamen inhibere non potuit. Exercitus, qui missus contra Philippicum fuerat, ad partem eius se contulit et eum imperatorem fecit. Qui Constantinopolim contra Iustinianum veniens cum eo ab urbe miliario duodecimo pugnavit et eum occidit regnumque adeptus est. Imperavit autem, ut premisimus, hac secunda vice VI annos. Quem Leo in expulsione ipsius naribus detruncavit; qui post iterum assumpto imperio, quotiens defluentem guttam reumatis manu detersit, pene totiens aliquem ex his, qui contra eum fuerant, iugulari precepit.c in oriente aguntur, Ansbrandus, qui apud Baioariam VIIII exulaverat annos, cum Baioariis Italiam venit pugnavitque cum Heriberto rege eumque vicit; qui dum in Franciam fugere vellet, Ticinum fluvium ingressus eum cum equo
Abbreviated transcription (Latin):
quia non solũ hominẽ. sedueredm̃ ethomiñt genuit.
religionis Accensus iN crepasset. ab iniquissimo dodo¬
ne: et aliis uiris depalatior smissis. inpro uise
conclusus intra domũ Aeccłȩ us leo diouico
occiditur. CaPITU
NNO noaĩ is camationis. dxlii. Iustinianꝰ
Ascđo cũ tiberio filioregnauit Annis ui. Hicregnũ
russus recipiens eosquise expulerant patricios
occidit. Leonẽ quoque et tiberiũ quilocũ euis.
usur parant copit. Et in medio cirro cor̃a omni populo
iugulan p̃cepit. Gallinũ uero patriarchã constanti¬
nopolitanũ erũdis oculis romã misit. Cirũꝙ abbatẽ.
quitũ ⁊ inponter exulẽ aluerat ep̃m in loco galli¬
cini constituit. Sisinius et constantinus romanã
regunt. Aeccłam. Hunc constantinũ ad se utnire
uibens iustimanus honorifice suscepit acremisit.
Quẽ prostratus interram ꝓfuis pec catis interce¬
dere rogan s. cuncta recłae priuilegia renouauit

Expanded text:
quia non solum hominem, sed vere deum et hominem genuit Ea quia non solum hominem, sed vere deum et hominem genuit Ea  zelo religionis accensus increpasset, ab iniquissimo Dodone et aliis viris de palatio missis inprovise conclusus intra domum ecclesiae in Leodio occiditur. 642–647 Anno dominicae incarnationis DCXLII. Iustinianus secundo cum Tiberio filio regnavit annos VI. Hic regnum rursus recipiens eos, qui se expulerant, patricios occidit; Leonem quoque et Tiberium, qui locum eius usurparant, cępit et in medio circo coram omni populo iugulari precepit. Gallicinum vero patriarcham Constantinopolitanum erutis oculis Romam misit Cirumque abbatem, qui eum in Ponto exulem aluerat, episcopum in loco Gallicini constituit. Sisinnius et Constantinus Romanam regunt ecclesiam. Hunc Constantinum ad se venire iubens Iustinianus honorifice suscepit ac remisit; quem prostratus in terram pro suis peccatis intercedere rogans cuncta ecclesiae privilegia renovavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Tiberius regnat annis . Si. Hic contra leonẽ
insurgens. regnũ eius inuasit eumq toto quo
ipse regnauitꝰ tẽpore in eadẽ ciuitate incusto¬
dia tenuit. Gisulsus dux beneuentũ. et cãpaniã
igne gladio et captiuitate uastauit. Iohan nes
romanã regit Aecđam. Hic uniuersos captiuos
quos gisulfus ceperat. redemit atq langobar¬
des domũ redire fecit. Cui successit Alius iołs.
Uħo uuicus rex corpus beati dionisu. disco
operiens. minus religiose licet cupide
os brachuirius. fregit etrapuit. confeftĩ que
stupe factus inamentia incidit. et post duosannos
octE pore sinodus &quilegrȩ facta obim pe¬
ricia fidei quintũ uniuersale concilius
suscipere diffidit. Qursino dus facta furrãt tẽ¬
poribus iugilii pape. contrahereticos. qui bratam
maria solũ hominẽ. tsondm̃ et hominẽ genuisse
Adfirmabant. In quasi nodo catholice institittũ
t̃. ut maria semꝑ uirgo. theoto cos diceretur.

Expanded text:
Tiberius regn. annos VII. Hic contra Leonem Tiberius regn. annos VII. Hic contra Leonem insurgens regnum eius invasit eumque toto, quo ipse regnavit, tempore in eadem civitate in custodia tenuit. Gisulfus dux Beneventum et Campaniam igne, gladio et captivitate vastavit. Iohannes Romanam regit ecclesiam: hic universos captivos, quos Gisulfus cęperat, redemit atque Langobardos domum redire fecit. Cui successit alius Iohannes. Ludowicus rex corpus beati Dionisii disco operiens minus religiose, licet cupide, os brachii eius fregit et rapuit: confestimque stupefactus in amentiam incidit et post duos annos tempore sinodus Aquileiae facta ob imperitiam fidei quintum universale concilium suscipere diffidit; quae sinodus facta fuerat temporibus Vigilii papae contra hereticos, qui beatam Mariam solum hominem, non deum et hominem genuisse adfirmabant. In qua sinodo catholice institutum est, ut Maria semper virgo theotocos diceretur,
Abbreviated transcription (Latin):
EGE cunichb̃to mortuo. deregno langobardo¬
rũ ufter principes magnafit contro uersia.
Plurimi its terficiunturꝰ. Nson nulli excecant᷑.
mulieres etiã quȩse reginas fore iaͤtauerat.
Naso et auribus abscisis detur patst᷑.
Ad extremũ heribtus duxtauritensiũ regnũ
obtitsuit.
caxt. Dxxxii. Leo augusta¬
lem dignitatẽ arripiens iustiniatrõ igno
priuauit. rũque exsulẽ us ponto seruauit.
Regnũque romanorũ tribi annis resit.
Sergius papa uis sacrario brati petri Apł̃i. magña
portionẽ ligni domusicȩ crucis reperit. quȩ
ex tẽpore illo ab omni populo us basilica
conffantiniana die exaltationis ruis obfulat᷑
N Galliis audoenus rotomagensis elegius
His etiã temporibus uene¬
rabilis uiruuillibrordus cognomento demesis
debrit tannia gentis anglorũ. ob grãm eugłii
ingallias transsitns. aseroꝰ gio papa ep̃s fresonũ
consecratur atq in eandem gentẽ ad p̃dicandũ
N NO DOMINICΕ ins carnations. d.xxX.U.

Expanded text:
ege Cunichberto mortuo de regno Langobardorum inter principes magna fit controversia, plurimi interficiuntur, nonnulli excecantur; mulieres etiam, quae se reginas fore iactaverant, naso et auribus abscisis deturpantur: ad extremum Heribertus dux Taurinensium regnum optinuit. ionis DCXXXII. Leo augustalem dignitatem arripiens Iustinianum regno privavit eumque exsulem in Ponto servavit regnumque Romanorum tribus annis rexit. Sergius papa in sacrario beati Petri apostoli magnam portionem ligni dominicae crucis reperit, quae ex tempore illo ab omni populo in basilica Constantiniana die exaltationis eius osculatur abetur; in Galliis Audoenus Rotomagensis, Eligius His etiam temporibus venerabilis vir Willibrordus cognomento Clemens, de Brittannia gentis Anglorum ob gratiam evangelii in Gallias transiens a Sergio papa episcopus Fresonum consecratur atque in eandem gentem ad predicandum Anno dominicae incarnationis DCXXXV.
Abbreviated transcription (Latin):
quã irgnũ accepit. mex ut regia urbe imagi¬
nr̃ illim ut qua scã sino dũs erat depicta.
et aphilippico fuerat deiecta pristino is loco erexit.
His diebus itatiberis fluiuus inundauit utultra
alurum suũ egressus. multa romanae fecerit
excidia ciuitati. ita ut inuialata adunam
et senis staturã excresceret. atꝙ aporta
scĩ petri usq ad pontẽ molui aquȩ̨łse

Expanded text:
quam regnum accepit, mox in regia urbe imaginem illam, in qua sancta synodus erat depicta, et a Philippico erat dejecta, pristino in loco erexit. His diebus ita Tiberis fluvius inundavit, ut, ultra alveum suum egressus, multa Romanae fecerit exitia civitati, ita ut in Via lata ad unam et semis staturam excresceret, atque a porta sancti Petri usque ad pontem Molvium aquae se
Abbreviated transcription (Latin):
Ielagiuis p̃apa. romanã regit eocđam. que
alisł. iussione principif ordinatus est. eo
rqđ lango bardi nomam obsiderent.Neo¬
⁊ posset quis quã ꝓgt di. Nel pricus¬
Nel pricus
rex descriptiones  nouas ꝑ consilium frede¬
gundis in om̃i regno suo facit. utunus quisq
possessor de ꝓpria terra dsuno arpenne una
amphoram uini ad partẽ regis reddat. & deui
gerere modium unũ. Inde popłs uabdes
op pressus. uo ci ferabatur ad dominum.
Inmisit aut dns plagam indomo regis. & ipse
e grotare cepit. & duo silii eius morꝰ tuisunt.
Rex per territus descriptiones combus sit. &
tributum indulsit. CAPITNLŨ.¬
OST hȩc cognouit uxort̃ suã. quę peporit
filtum quẽ apellauit clo tharium. hic fuit
postta rex magnus. quigenuit. dagobertũ.
sibi diem mortis in minere. una cũ consilio
sophiȩ augustę adimperium degit. orna¬
taq sua filia regalibus ornamentis rã

Expanded text:
Pelagius papa Romanam regit ecclesiam; qui Pelagius papa Romanam regit ecclesiam; qui absque iussione principis ordinatus est, equod Langobardi Romam obsiderent, nec posset quisquam progredi. Helpericus rex descriptiones novas per consilium Fredegundis in omni regno suo facit, ut unusquisque possessor de propria terra, de uno arpenne unam amphoram vini ad partem regis daret, et de jugere modium unum; unde populus valde oppressus vociferabatur ad Dominum. Inmisit autem Dominus plagam in domo regis, et ipse aegrotare coepit, et duo filii ejus mortui sunt. Rex perterritus descriptiones combussit, et tributum indulsit. Post hoc cognovit uxorem suam, quae peperit filium, quem appellavit Clotharium. Hic fuit postea rex magnus, qui genuit Dagobertum. Asibi diem mortis imminere, una cum consilio Sophiae Augustae ad imperium elegit, ornataque sua filia regalibus ornamentis eam
Abbreviated transcription (Latin):
perialẽ .x.x.x. diebus aduindemiã iocundaret᷑.
uocato iustiniano ne pote iustini mariti. uoluit.
eum in regno sublimare. Quo comꝑto tiberiuss
ad p̃hensam augustã om̃ibus thes auris spolu̾ut
solũ ei uictũ relinquens. Huuis exercitus
ꝑsas debelbauit. tã tãq p̃dã cũ. & & partt̃
ele fantis detulit. ut humane crederitur
posse sus ficere cupiditati.
d hunc hel pricus rex francorum suos legatos
dirigens multa abeo ornamenta aurcos
etiam singularum librarum suscepit. habentes
ab una partę effigiẽ imperatoris scriptã
incirculo : Tiberuis constrantinus. ꝑ petuus
augustus. abaliã parte habentes qua drigã
& ascensorẽ in circuitũ scriptũ. gloria
romanorum. Nuiuis diebus gregortus diac
cũ essete apochrisiarius in urbe constanti¬
no poltrana. moraleslibros com posuit.
Futi chiũq eiusdẽ urbis epm̃ de resurreteione
penrantẽ. in con spectu augusti superauit.

Expanded text:
perialem XXX diebus ad vindemiam iocundaretur, perialem XXX diebus ad vindemiam iocundaretur, vocato Iustiniano nepote Iustini mariti voluit eum in regno sublimare; quo comperto Tiberius adpreprehensam augustam omnibus thesauris spoliavit, solum ei victum relinquens. Huius exercitus Persas debellavit tantamque predam cum XX pariter elefantis detulit, ut humanae crederetur posse sufficere cupiditati. Ad hunc Helpricus rex Francorum suos legatos dirigens multa ab eo ornamenta, aureos etiam singularum librarum suscepit, habentes ab una parte effigiem imperatoris, scriptum in circulo Tiberius Constantinus perpetuus Augustus, ab alia parte habentes quadrigam et ascensorem, in circuitu scriptum Gloria Romanorum. Huius diebus Gregorius diaconus, cum esset apochrisiarius in urbe Constantinopolitana, morales libros composuit Eutichiumque eiusdem urbis episcopum de resurrectione errantem in conspectu augusti superavit.
Abbreviated transcription (Latin):
longe ante p̃uidit. Quibus occurrit amatus
du& guntranni regis. & com misso bello a
lango bardis extinguitur. Num mulus in locu
cius subrogatur. Qui ex langobardis mubtos
int̃ fecit. tosq initaliam redire compulit.
nno dominice in carnationus
.d .x. Aberius constantinus regñ. anñ .Uii.
Hic cũ subiustino ad huc cȩ̨sar palatium
regerit. & multas. coti die ele mosinas faceret.
magnũ ei dñs copiã auri sub ministra uit.
ã de ambulans ꝑ palatĩ. uidit in pai mento
tabulã marmoream inqua erat cru& dominica
sculpta. Quã inde leuari iubensuinuenit de¬
fossum magnũ thesaurũ habentẽ supͣ mille
auri centenaria. Huic etiã thes aurus nar¬
setis aquodã sene qui eũ cũ aliis terrę man¬
dauerat manifestatus est. Quitan tusfuit.
ut uix ꝑmubtos dies cisterna in qua iacuerat
ad eportantib potuisset. euacuari. Huic sophia
augusta insidias tep̃tauit ingerere. Proce¬
dente enĩ eo ad uillam ut uxta ritum im¬

Expanded text:
longe ante praevidit, quibus occurrit Amatus longe ante praevidit, quibus occurrit Amatus dux Guntramni regis et commisso bello a Langobardis extinguitur. Nummulus in locum eius subrogatur, qui ex Langobardis multos interfecit, eosque in Italiam redire compulit. 510–516 Anno dominicae incarnationis DX. Tiberius Constantinus regn. annos VII. Hic cum sub Iustino adhuc caesar palatium regeret et multas cottidie elemosinas faceret, magnam ei Dominus copiam auri subministravit: nam deambulans per palatium vidit in pavimento tabulam marmoream, in qua erat crux dominica sculpta; quam inde levari iubens invenit defossum magnum thesaurum habentem supra mille auri centenaria. Huic etiam thesaurus Narsetis a quodam sene, qui eum cum aliis terrae mandaverat, manifestatus est; qui tantus fuit, ut vix per multos dies cisterna, in qua iacuerat, a deportantibus potuisset evacuari. Huic Sophia augusta insidias temptavit ingerere: procedente enim eo ad villam, ut iuxta ritum im
Abbreviated transcription (Latin):
lbuinus rex cũ bangobardis taruisium uice¬
tiam ueronãq & reliquas uenȩ ciȩ ciuitates
capit. Btinde liguriã ingressus. mediolanũ
cepit. deinde oms ligurię ciuitates. licinensis
ciuitas ultra tres annoͦs obsidionẽ ꝑ ferens lango¬
bardis setradidit. om̃sq ciuitates armis ceper.
p̃t̾ rom̃a &rauennã uel aliqua castra quȩ grant
in maris littore constituta. Albuinus post¬
quã initalia.iii. anñ & in ses .ui. regnauit.
insidiis suę conuigis inter hentus ẽ. Helmi. ꝑ¬
gisus qui albiunũ occiderat. cũ ro simunda
regina rauennã ad longinũ p̃fectũ fugit.
Au frrens secũ albisindã filiã regis & omnẽ lango
bardoꝵ thesaurũ. Nbi ambo ueneno perier.
Longinus albi sin dã filiam albiuni. cũ langobar¬
do& thes auris constantino polim dirigit.
Langobardi gallias ingrediuntur.
Horum aduentũ uir dĩ hospitius. qui apud
niceam erat inclausus. scõ sibi reuelante spũ

Expanded text:
Albuinus rex cum Langobardis Tarvisium, ViceAlbuinus rex cum Langobardis Tarvisium, Vicetiam Veronamque et reliquas Venetiae civitates capit. Deinde Liguriam ingressus Mediolanum cepit, deinde omnes Liguriae civitates. Ticinensis civitas ultra tres annos obsidionem perferens Langobardis se tradidit; omnesque civitates armis cęperunt preter Romam et Ravennam vel aliqua castra, quae erant in maris littore constituta. Albuinus, postquam in Italia III annos et VI menses regnavit, insidiis suae coniugis interemptus est. Elmigisus, qui Albuinum occiderat, cum Rosimunda regina Ravennam ad Longinum prefectum fugit, auferens secum Albisibardorum thesaurum, ubi ambo veneno perierunt. Longinus Albisindam, filiam Albuini, cum Langobardorum thesauris Constantinopolim dirigit. Langobardi Gallias ingrediuntur. Horum adventum vir Dei Hospicius qui apud Niceam erat inclausus, sancto sibi revelante Spiritu,
Abbreviated transcription (Latin):
reportauit. ładẽ bruniꝰ childis rotomagũ
mnedciliũ mititur. Ubi ueni ens meroueuis
filuis helprici eã sibi incontugium sociauit.
x qua causa postea apatre ad ron suf monacbu
addominũ tran sit. & inbasilica sci iuncentu
sepelitur. Chil deƀtus matrẽ brunichil dẽ
requirit: quã helpͥcus red dere iubet. Narses
patricius decã paria romã uenit. ibiq morit᷑
Corpus eius in locello plumbro cũ om̃ibus diuitus
cius. con stantinopolim ꝑlatũ est. Benedictus
pp̃ romanã ȩccłam gub̃nat. Fortunatus pocta
ingalliis in signis habetur. Quinatus quidẽ in
loco qui duplalis dicitur fuit. Qui locus haut
longe acenitensi castro. ueltar uisiana dis tat
ciuitate. Sedtamen in rauenna nutritus &
doctus in arte grã maticͦuf. siue rethorica.
seu metrica clarissimus extitit. Quia more
scĩ martini ingallias transiens. pͥmo turonis
deinde pictauis habitauit. In qua ciuitate.
ep̃s ordinatus est.

Expanded text:
reportavit. Eademque Brunichildis Rothomagum reportavit. Eademque Brunichildis Rothomagum in exilium mittitur, ubi veniens Meroveus, filius Helprici, eam sibi in conjugium sociavit. Ex qua causa postea a patre adtonsus, monachusad Dominum transit, et in basilicam sancti Vincentii sepelitur. Childebertus matrem Brunichildem requirit, quam Helpericus reddere jubet, Narses patricius de Campania Romam venit ibique moritur; corpus eius in locello plumbeo cum omnibus divitiis eius Constantinopolim perlatum est. Benedictus papa Romanam ecclesiam gubernat. Fortunatus poeta in Galliis insignis habetur: qui natus quidem in loco, qui Duplalis dicitur, fuit, qui locus haud longe a Cenitensi castro vel Tarvisiana distat civitate, sed tamen in Ravenna nutritus et doctus in arte grammatica sive rethorica seu metrica clarissimus extitit. Qui amore sancti Martini in Gallias transiens primo Turonis, deinde Pictavis habitavit, in qua civitate episcopus ordinatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
fredegunde. filiam ꝓ priam asacro fonte sus¬
cepissit. Et ean dc̃ fredegundẽ sibi in matri¬
monium iungit. Habuit uero ex su p̾dicta au¬
do ueratres filios. theo dobtũ. mero ueum. &
clodoue ũ. Theo dobtus iussu patris trans lige¬
rĩ regionẽ quã auunculus eius herecbtus ten̾e¬
erat occupat. & apud pictaius cũ gundaldo duce
sigib̃ti dimicat eumq superat.¬
Sigiłtus cũ excertitu parisiusuenit. fratremq
hil pericum bello ad giiditur In quo pͣlio. supͣ¬
dictus thed dobtus occubitit. Helpericus fugiens.
cũ uxort & filiis tornacum ingressus est: ibiq
communiuit. Quẽ cũ sigrbtu ibi ꝑsequeret.
dolo fredegundis reginȩ aduobus pueris tius
int̾ ficitur. Quẽ frat̾ hel ꝑricus inbafilica sc
me dardi sepeliit. Tatẽ pestate brunichildi
cũ filio ad huc par uulo parisius morabatus.
un dal dus dux ad p̃hensum ꝑuerum nocte
latenter ausugit eũq. in regnũ pat̾num

Expanded text:
Fredegunde filiam propriam a sacro fonte susFredegunde filiam propriam a sacro fonte suscepisset, et eandem Fredegundem sibi in matrimonium iungit. Habuit vero ex supradicta Audovera tres filios, Theodobertum, Meroveum et Clodoveum. Theodobertus iussu patris trans Ligerim regionem, quam avunculus eius Herechbertus tenuerat, occupat et apud Pictavis cum Gundaldo duce SigibSigibertus cum exercitu Parisius venit, fratremque Helpericum bello aggreditur, in quo praelio supradictus Theodobertus occubuit. Helpericus fugiens cum uxore et filiis Torniacum ingressus est, ibique se communivit. Quem cum Sigibertus ibique persequeretur, dolo Fredegundis reginae a duobus pueris ejus interficitur. Quem fratres in basilica sancti Medardi sepeliunt. Ea tempestate Brunichildis cum filio adhuc parvulo Parisius morabatur. Gundaldus dux, apprehensum puerum nocte latenter aufugit, eumque in regnum paternum
Abbreviated transcription (Latin):
regnum dodomeri tenuit. sedẽq constituit au¬
rtlianis. Hil pricus regnũ patris suiclotharii.
ca the dram suessionis habuit. Sigebertus regnum
theodorici. remis. siue mitris. sedẽ statuit
Suni qui& auares cõꝑta morte clotharii suꝑ
sigeb tum irruunt. Quibus ille inturingiã
occurrens cos iuxta fluuium albiam potent̃
superauit. Hic sigebertus ligationẽ inhispaniã
mititens brunihildẽ adana chil di regis filiã
petit. eamq in con iuigium accepit.
Dequa siliũ chil deb̃tumꝰ. nomine suscepit
ribertus derelicta ligitima uxore. quae
uocabatur in goberga duas sorores margui fã
& mero filidam sib inmatrimoniã uingit.
& inbasilira sci. romani sepelitur. Regnuneiꝰ
sige ł tus arripuet Uił pericus ge il su inda
sorore brii nichildis in con uiguim accepit.
qua paues int utto ⁊ tͣꝑore suggerente trede¬
gunde in leco strangulauit. Dem dt audoue¬
rã regina aseripulit. coqd ad hortante

Expanded text:
regnum Clodomeri tenuit sedemque constituit Auregnum Clodomeri tenuit sedemque constituit Aurilianis, Hilpricus regnum patris sui Clotharii, cathedram Suessionis habuit, Sigibertus regnum Theodorici Remis sive Mettis sedem statuit. Huni, qui et Avares, comperta morte Clotharii super Sigibertum irruunt. Quibus ille in Turingiam occurrens, eos iuxta fluvium Albiam potenter superavit. Hic Sigibertus legationem in Hispaniam mittens Brunichildem Adanachildi regis filiam petit eamque in coniugium accepit; de qua filium Childebertum nomine suscepit. Herechbertus derelicta legitima uxore, quae vocabatur Ingoberga, duas sorores Marcovefam et Merofilidam sibi in matrimonium iungit; et in basilica sancti Romani sepelitur. Regnum eius Sigibertus arripuit. Hilpericus Geilsuindam sororem Brunichildis in coniugium accepit, quam pauco interiecto tempore suggerente Fredegunde in lecto strangulavit. Deinde Audoveram reginam a se repulit, eo quod adhortante
Abbreviated transcription (Latin):
corde exorant. Regis diuina inspirationẽ
inseratione flexi. obsidionẽ soluiit᷑. Cys eiusdẽ
ciuitatis chil deberto regi ꝓmunere stolã beati
uincentii dat. Idẽ rex parasius basilicã inõnorẽ
scĩ iuincenti construit.
lbuinus cũ lango bardis italiã intrauit.
& gisulfum nepotẽ suũ foro uilanis p̃fepit. fecit.
Theo debertus rex ttaliã intrat. cũ langobardis cer¬
tamen inut. cosq superat in frantiam reuersus
moritur. Non multo post tẽ pore chil debertꝰ
rex parisius moritur. & in basilica scĩ iuncen¬
tii sepelitur. Regna quȩ̨ fr̃s & ne potes te¬
nuerant in clo tharii rediguntur potestate.
is tẽporibus medardus ep̃s migrauit addñm
Quẽ dotharius rex cũ debito honͦore suissionis
scpeliuit. Iost hec do tharius moritur. & inbasilica
scĩ medardi sepelitur. Quatuor filii tius regna in¬
t̃ se diuiseruns. Here chubertus. regnũ childeberti
accepit. & sedẽ parisius habuit. Guntrannus

Expanded text:
corde exorant. Reges divina inspiratione corde exorant. Reges divina inspiratione miseratione flexi obsidionem solvunt. Episcopus eiusdem civitatis Childeberto regi pro munere stolam beati Vincentii dat. Idem rex Parisius basilicam in honorem beati Vincentii construit. Albuinus cum Langobardis Italiam intravi Gisulfum nepotem suum Forojulanis praefecit. Theodebertus rex Italiam intrat, cum Langobardis certamen init, eosque superat, in Franciam reversus moritur. Non multo post tempore Childebertus rex Parisius moritur, et in basilicam sancti Vincentii sepelitur. Regna quae fratres et nepotes tenuerant, in Clotharii rediguntur potestatem. His temporibus Medardus episcopus migravit ad Dominum, quem Clotharius rex cum debito honore Suessionis sepelivit. Post haec Clotharius moritur et in basilica sancti Medardi sepelitur. Quatuor filii eius regna inter se diviserunt. Herechbertus regnum Childeberti accepit et sedem Parisius habuit, Guntramnus
Abbreviated transcription (Latin):
odobertus filius eiuis post eum regnat. CAP
regñ. anñ .xi. Narses patricius totilã regẽ
gothorũ initalia occidit. Itẽ cũ ducibus theodoberti
regis francoꝵ bucellino & emmingo qui italiam
dep̃ dabantur pugnauit. eosq inter fecit.
Narses apud iustinum & euis conuigẽ sophiam
acusatur aromanis qđ seruitio italiã p̃meret.
& stati longinus p̃fectus mitiitur. quinar¬
setis locũ obtinent. Cui intercera sophia quia
eunuchus erat hocfertur mandasse qđ eũ puellis
ingenitio lanarũ facerit pensas diuidere. Ad
hec ille respondit. talẽ seei telam orditurum.
qualẽ ipsa dũ uiueret deponere non posset.
Statimque genti langobardoꝵ mandat. ut ueniren
& possiderent italiam. Ioħs pp̃ romanã ȩcclesiã
regit.
hildebertus & dotharius reges cũ e&certitu
ispaniã intrant. Cęsar augustanã ciuitatem
obsident. Ciues induti ciliciis tum cã scĩ uin¬
centii suꝑ murũ circum ferunt. dm̃q contrit

Expanded text:
odobertus filius eius post eum regnat. 498–odobertus filius eius post eum regnat. 498–regnavit annos XI. Narses patricius Totilam regem Gothorum in Italia occidit. Idem cum ducibus Theodoberti regis Francorum Bucellino et Emingo, qui Italiam depredabantur, pugnavit eosque interfecit. Narses apud Iustinum et eius coniugem Sophiam accusatur a Romanis, quod servitio Italiam premeret; et statim Longinus prefectus mittitur, quetis locum obtineret. Cui inter cetera Sophia, quia eunuchus erat, hoc fertur mandasse, quod eum puellis in genitio lanarum faceret pensas dividere. Ad haec ille respondit, talem se ei telam orditurum, qualem ipsa, dum viveret, deponere non posset; statimque genti Langobardorum mandat, ut venirent et possiderent Italiam. Iohannes papa Romanam ecclesiam regit. Childebertus et Clotharius reges cum exercitu Hispaniam intrant, Cesaraugustanam civitatem obsident. Cives induti ciliciis tunicam sancti Vincentii super murum circum ferunt Deumque contrito
Abbreviated transcription (Latin):
arator romanȩ ec disit subdiaconus. poȩta
mirabilis. a postoloꝵ actus uirsibus erametri
decorauit. Huius temporibus romanam rexer̃
ȩclesiam. ioħs agapitus. siluerius & uigilius.
Siluerius abilisario uissu theodorę augustȩ in
txilid̃ mittitur & ibimoritur. Uigilius quoque
eo qđ nollet reuocare anthemilm epm̃ con¬
stanti nopolitanũ. auistiniano in exilium tru¬
ditur. reuocatus ab exilio cũ romam reuerteretur.
insicilia ci uitate si racusana calculi dolore mortiꝰ.
Pelagius inpontificatu secͥcedit. Ptridẽ tẽpus albuinꝰ
filius odiuni langobardis iã decimus imperat. qui
filiã dotharii regis francorum cloth suindam
in matrimoniũ habuit. Chil debertus rex francoꝵ
cũ excertu hispaniã intrat. Amalricũ regẽfiliũ
alarici in p̃lio extinq̾uit. multũ auri & argenti
inde sportat. Clotharius filius fr̃is sui clodomeri
cultro fodit. Theo doricus rex moritur. the¬

Expanded text:
Arator Romanae ecclesiae subdiaconus, poeta Arator Romanae ecclesiae subdiaconus, poeta mirabilis, apostolorum actus versibus exametris decoravit. Huius temporibus Romanam rexerunt ecclesiam Iohannes, Agapitus, Silverius et Vigilius. Silverius a Bilisario iussu Theodorae Augustae in exilium mittitur, et ibi moritur. Vigilius quoque eo, quod nollet revocare Anthemum episcopum Constantinopolitanum, a Iustiniano in exilium truditur; revocatus ab exilio, cum Romam reverteretur, in Sicilia civitate Siracusana calculi dolore moritur. Pelagius in pontificatu succedit. Per idem tempus Albuinus, filius Oduini, Langobardis iam decimus imperat, qui filiam Clotharii regis Francorum Clothsuindam in matrimonium habuit. Childebertus rex Francorum cum exercitu Hispaniam intrat, Amalricum regem, filium Alarici in prelio extinguit, inultum aurum et argentum inde absportat. Clotharius filios fratris sui Clodomeri cultro confodit. Theodoricus rex moritur. The
Abbreviated transcription (Latin):
rege gelismero usq ad internetionẽ deleuit.
africamq totã post anñ .xc. & sexromano im¬
perio restituit. Rursumq bilisarii iuiribus gothoꝵ
initalia gentẽ. capto uui thisi corũ rege supera¬
uit. Mauros quoq post hoc africã infestantes
corũq regẽ athilã ꝑ iobannẽ consulẽ mirabili
urtute ꝑ triuit. Leges quoq romanas quarum
ꝓlixitas grauabat minorauit. & in utiles dissonan
stantinopolim templũ quod greco uocabulo agian so¬
phiã nominauit. cuius opus adeo cuerat᷑a edi¬
ficia excellit. ut intotis terrarũ spatus. huic si¬
mile nom possit inueniri. Huuis tẽporibus cassigdorꝰ
roma. tã seculari quã duuna nseientia claruit
licprimitus consul. deinde senator: ad extremũ
monachus efficitur. Romȩ dionisius abbae
pascales scribit circulos. Apud constantinapolim
priscianus cęsariensis gram matice artis utita
dixerim ꝓ funda rimatus ẽ. umq nihil hominꝰ

Expanded text:
rege Gelismero, usque ad internecionem delevit, rege Gelismero, usque ad internecionem delevit, Africamque totam post annos 90 et 6 Romano imperio restituit. Rursusque Belisarii viribus Gothorum in Italia gentem, capto Witisi eorum rege, superavit. Mauros quoque post haec Africam infestantes, eorumque regem Athalam per Iohannem consulem mirabili virtute protrivit. Leges quoque Romanas, quarum prolixitas gravabat, minoravit et inutiles dissonantntinopolim templum, quod greco vocabulo Agian Sophiam nominavit; cuius opus adeo cuncta aedificia excellit, ut in totis terrarum spaciis huic simile non possit inveniri. Huius temporibus Cassiodorus Roma tam seculari quam divina scientia claruit. Hic primitus consul, deinde Senator, ad extremum monachus efficitur. Romae Dionisius abba paschales scribit circulos. Apud Constantinopolim Priscianus Caesariensis grammaticae artis, ut ita dixerim, profunda rimatus est, tumque nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
inclistodia mititur ibiq moritur. Idẽ tyrannꝰ
sinmachu patrciũ int̾ ficit Poctium in libe¬
ralibus disciꝑlinis nulli setundũ. ncarcerem
tridet. In quo cum ipsa philosopbia miris dispu¬
tationũ argumentis conquiritur. Prefatus thec¬
doricus subita morte perit. Athalaricus inrignũ
suecdit. Benidictus pat. & prius. iloco qui
sublaeus dictiur. & postea incastro cassino. iur
magne sectatis apostolicis ur tutibus effulsit.
lix a bonifacius romana regunt eccłam. Sigi¬
mundis rcxe burgundio u monasterium sco
agaunensiũ eafieit. Idę asupradictis filif
dode uti inter ficitur. Ihetdoricus cũ filia the¬
odoberto a fratre clothario. thuringiam depo¬
pulatur. Ermen sridũ thuringorum ducem.
a pud tulpiacũ extinguit.
N NO Dominicȩ incarñ. e uilxnm. iustinianus
iustini eebrore nepos regñ anñ.xii. Tlic ꝑ
bilisariũ patricium ꝑsas fortiter deuicit. ꝑqͥ
ipsũ bilisariũ uuandalorũ gentẽ cap̃to corum

Expanded text:
in custodia mittitur, ibique moritur. Idem tyrannus in custodia mittitur, ibique moritur. Idem tyrannus Symmachum patricium interficit. Boetium in liberalibus disciplinis nulli secundum, in carcerem trudit, in quo cum ipsa philosophia miris disputationum argumentis conqueritur. Praefatus Theodericus subita morte perit. Athalaricus in regnum succedit. Benedictus pater, et primus in loco qui Sublacus dicitur, et postea in castro Cassino, vir magnae virtutis apostolicis virtutibus effulsit. Felix et Bonifacius Romanam regunt ecclesiam. Sigismundus, rex Burgundionum, monasterium sanctorum Agaunensium aedificat. Idem a supradictis filiis Clodovei interficitur. Theodoricus cum filio Theodeberto et fratre Clothario Thuringiam depopulatur. Ermenfridum Thuringorum ducem apud Tulpiacum extinguit. Anno Dominicae incarnationis 459 Justinianus, Justini ex sorore nepos, regnavit annos 38. Hic per Belisarium patricium Persas fortiter devicit. Perque ipsum Belisarium Wandalorum gentem, capto eorum
Abbreviated transcription (Latin):
ũ patriciũ inter ficit. Gumbadũ regẽ de
burgundia expulit. Alamannos tributarios
facit. Anno .xͦ. regnisui ascõ remigio remorum
ep̃o. una cũ francis baptizatur. Atrabatis. ut¬
dastus ep̃s ordinatur a scõ remigio. Mammertꝰ
ep̃s uiennensis ecclesię. triduanas letanias in¬
stituit. ante ascensionẽ dñi. Clodoueus cũ alarico
rege gothorũ in aquitaniã iuxta pictauis con¬
fligit: cũq regno &uita priuat. Amalricus
filius alarici in hispaniã rignum paternũ obtinuit.
Anastasius imperator elodoueo dona regia mittti.
Clodoucus reginarium ꝓpinquũ atq consortẽ
regni int̾ ficit. Atransitu scĩ martini usq ad
mortẽ clodouei sunt anni cxii. Quatuor filiieiꝰ.
thiodoricus elodomerus. childebertus & dothariũ
regnũ patris interse diuiserunt.An astasius¬
imperator fulmine perit. CAPł¬
seuior regñ anñ .xtii. lols. papa. atheo dorico
rege gothorũ rauenna ꝓpter fidẽ catholicam

Expanded text:
um patricium interficit, Gumbadum regem de um patricium interficit, Gumbadum regem de Burgundia expulit, Alamannos tributarios fecit, anno XV. regni sui a sancto Remigio Remorum episcopo una cum Francis baptizatur. Atrabatis Vedastus episcopus ordinatur a sancto Remigio. Mammertus episcopus Viennensis ecclesiae triduanas letanias instituit ante ascensionem Domini. Clodoveus cum Alarico, rege Gothorum, in Aquitaniam iuxta Pictafligit, eumque regno et vita privat. Amalricus filius Alarici in Hispaniam regnum paternum obtinuit. Anastasius imperator Clodoveo dona regia mittit. Clodoveus Reginarium propinquum atque consortem regni interficit. A transitu sancti Martini usque ad mortem Clodovei sunt anni 112. Quatuor filii ejus Theodoricus, Clodomerus, Childebertus, et Clotharius regnum patris inter se diviserunt. Anastasiusimperator fulmine perit. Annsenior regnavit annos 8. Joannes papa, a Theodorico rege Gothorum Ravennam propter fidem catholicam