comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pora contigit. Unde uisitantib se
ex more fratrib. hordeum iussit af¬
ferri: si forte uel natura soli illius uel
uoluntas esset suꝑm largitoris. ut illiꝰ
frugis ibi potus seges oriretur. Quod
dum sibi allatum ultra omne tempus
serendi. ultra omnem spem fructifican¬
di eodem in agro sereret: mox copiosa
seges exoita desideratam ꝓpru laboris
uiro dei refectionem prebebat. Cum
ergo multis ibidem annis solitarius
deo seruiret: tanta autem erat altitu¬
clo aggeris quo mansio cius erat ualla¬
ta: ut celum tantum ex ea cuius intro¬
itum sciciebat aspicere posset. contigit
ut congregata sinodo non parua sub
quod significat ad duplex uadum: cui
beate memorie theodorꝰ archiep̃c pre
tur. Qui cum multis legataruis ac litte¬
ris ad se premissis nequaqͣm suo mo¬
nasterio posset erui: tandem rex ip̃e
uiris insulam nauigauit. Conueniunt
ꝙ de ip̃a insula lindisfarnensi in hoc
ip̃m multi de fratrib genu flectunt.

Expanded text:
pora contigit. Unde visitantibus se pora contigit. Unde visitantibus se ex more fratribus, hordeum jussit adferri, si forte vel natura soli illius, vel voluntas esse superni largitoris, ut illius frugis ibi potius seges oriretur. Quod dum sibi adlatum, ultra omne tempus serendi, ultra omnem spem fructificandi, eodem in agro sereret, mox copiosa seges exorta desideratam proprii laboris viro Dei refectionem praebebat. Cum ergo multis ibidem annis Deo solitarius serviret DCLXXXIV, tanta autem erat altitudo aggeris quo mansio ejus erat vallata, ut caelum tantum ex ea, cujus introitum sitiebat, aspicere posset, contigit ut congregata synodo non parva sub quod significat, ad duplex vadum, cui beatae memoriae Theodorus archiepiscopus praeseligeretur. Qui cum multis legatariis ac literis ad se praemissis, nequaquam suo monasterio posset erui; tandem rex ipse viris insulam navigavit. Conveniunt et de ipsa insula Lindisfarnensi in hoc ipsum multi de fratribus, genuflectunt
Abbreviated transcription (Latin):
michi diuina gratia in loco illo do¬
nauerit. ut cle opere manuum mearũ
iuuere queam: libens ibi morabor
reuertar. Erat autem locus ꝙ aque ꝓr¬
sus & frugis ꝙ arboris inops. sed ꝙ
sp̃uum malignoꝵ freq̃ntia humane
habitacioni minꝰ accomodus: serl ad
uotum uiri dei habitabilis ꝑ omnia
sactus est. Si quidem ad aduentum
autem ipse sibi ibidem expulsis hos¬
tib mansionem angustam circum¬
uallante aggere. ꝙ domos in ea ne¬
cessarias uiuante fratrum manu. ied
ist oratorium q habitaculum com¬
mune construxisset: uissit fratres in
eiusdem habitaculi paiuimento fo¬
ucam facere. Erat autem tellus clu¬
rissima ꝙ sarosa: cui nulla omnino
Quod dum facerent: ad fidem ꝙ pre¬
ces famuli dei alio die aqua plena
inuenta est: que usq ad hanc diem
sufficientem cunctis illo aduenien¬
tib gratie sue celestis copiam minis
cum frumento afferri rogauit. Qͦl
gruo seminaret: nichil omnino ñ
dico spicarum. sed ne herbe quidẽ
ex eo germinari usq ad estatis tem¬

Expanded text:
mihi divina gratia in loco illo donaverit, ut de opere manuum mearum vivere queam, libens ibi morabor; revertar. » Erat autem locus et aquae prorsus et frugis et arboris inops, sed et spirituum malignorum frequentia humanae habitationi minus accommodus: sed ad votum viri Dei habitabilis per omnia factus est, siquidem ad adventum autem ipse sibi ibidem expulsis hostibus mansionem angustam circumvallante aggere, et domos in ea necessarias, juvante fratrum manu, id est, oratorium, et habitaculum commune construxisset, jussit fratres in ejusdem habitaculi pavimento foveam facere: erat autem tellus durissima et saxosa, cui nulla omnino Quod dum facerent, ad fidem et preces famuli Dei, alio die aqua plena inventa est, quae usque ad hanc diem, sufficientem cunctis illo advenientibus gratiae suae caelestis copiam ministcum frumento adferri rogavit, quodgruo seminaret, nil omnino, non dico spicarum, sed ne herbae quidem ex eo germinare usque ad aestatis tem
Abbreviated transcription (Latin):
dui multum cum uento pelago ꝙ
frustra certantes tandem post ter¬
ga respiceremus. si forte uel ip̃am
de qua egressi eramus insulam ali¬
quo conamine repetere possemus:
muenimus nos uncliꝙ uersum pari
tempestate preclusos. nullam q spe
longius uisum leuauimus: iudimꝰ
in ipsa insula farne de latibulis¬
suis egressum amantissimum deo
patrem odilualdum iter nostrum
inspicere. Audito etenim fragore
ꝓcellarum ac feruentis occeam: exi¬
erat uidere quid nobis accideret.
Cumq nos in labore ac desperatiõe
positos cerneret: flectebat genua sua
orationem compleret: simul tumi¬
cda equora placauit. adeo ut cessan¬
te ꝑ omnia seuicia tempestatis. se¬
cundi nos uenti ad terram usq ꝑ
plana maris terga comitarentur
Cumq euadentes ad terram. na¬
uiculam quoq nr̃am ab unclis expor¬
taremus: mox eadem que nr̃i gr̃a
motdicum siluerat tempestas redut.
palam cdaretur intelligi. qr modica
ila que ꝓuenerat intercapedo quie¬

Expanded text:
diu multum cum vento pelagoque diu multum cum vento pelagoque frustra certantes tandem post terga respiceremus, si forte vel ipsam de qua egressi eramus, insulam aliquo conamine repetere possemus, invenimus nos undiqueversum pari tempestate praeclusos, nullamque spemlongius visum levavimus, vidimus in ipsa insula Farne, suis amantissimum Deo Patrem Oidilualdum iter nostrum inspicere. Audito etenim fragore procellarum ac ferventis Oceani, exierat videre quid nobis accideret: cumque nos in labore ac desperatione positos cerneret, flectebat genua sua orationem compleret, simul tumida aequora placavit; adeo ut cessante per omnia saevitia tempestatis, secundi nos venti ad terram usque per plana maris terga comitarentur. Cumque evadentes ad terram, naviculam quoque nostram ab undis exportaremus, mox eadem quae nostri gratia modicum siluerat, tempestas rediit, palam daretur intelligi, quia modica illa quae provenerat intercapedo quie
Abbreviated transcription (Latin):
uccessit autem uiro
dm̃i cudbercto in exor¬
cenda uita solitaria
quam in iunsula farne
ande epatus sui tempora gerebat
uenerabilis uir odiluuald. qui mꝰ¬
tis annis in monasterio quod al¬
citur inbripum acceptum presbi¬
teratus officium conlignis gracł ipe
uel uita qualis fuerit certuis clares¬
cat. unum eius narro miraculum:
quod michi unus e fratrib ꝓpi
quos & in quib patratum est
ip̃e narrauit uidelicet gylfrid
uenerabilis xp̃i famulus & prb̃r
qui etiam postea fratrib eiuscl̃
eccłie linclisfarnensis in qua ecdi¬
catus est: abbatis uire prefuit. Ueni
inquit cum duob fratrib aliis
ad insulam farne: loqui deside¬
rans cum reuerentissimo patre
oclil ualdo. Cumq allocutione esꝰ
refec̾ti ꝙ benediccione petita
domum rediremus: ecce subito
positis nobis in medio mari inter¬
rupta est serenitas qua uehebam᷑
ꝙ tanta ingruit tamq fera tempes
gio quicquam ꝓficere. neq aliud
quam mortem sꝑare ualeremus. Cũꝙ

Expanded text:
uccessit autem viro Domini Cudbercto, in exercenda vita solitaria quam in insula Farne ante episcopatus sui tempora gerebat, vir venerabilis Oidiluald, qui multis annis in monasterio quod dicitur Inhrypum, acceptum presbyteratus officium condignis gradu ipsevel vita qualis fuerit, certius clarescat, unum ejus narro miraculum quod mihi unus e fratribus propter quos et in quibus patratum est, ipse narravit: videlicet Gudfrid, venerabilis Christi famulus et presbyter, qui etiam postea fratribus ejusdem Ecclesiae Lindisfarnensis in qua educatus est, abbatis jure praefuit. « Veni, inquit, cum duobus fratribus aliis ad insulam Farne, loqui desiderans cum reverentissimo Patre Oidilualdo: cumque allocutione ejus refecti et benedictione petita domum rediremus, ecce subito, positis nobis in medio mari, interrupta est serenitas qua vehebamur, et tanta ingruit tamque fera tempestgio quicquam proficere, neque aliud quam mortem sperare valeremus. Cumque
Abbreviated transcription (Latin):
trib custodiam discipline regularis
ꝙ auctoritate prepositi intimaret: ꝙ
ꝓpria actione demonstraret. Nam ꝙ
ip̃m locum tunc idem reuerentissi¬
mus pater abbatis uire regebat. Siqͥ¬
re cum monachis. qui tamen & ipsi
ad curam ep̃i familiariter ꝑtinerent:
qr ni mirum aulan iter qui primꝰ eiꝰ
loci ep̃s fuit cum monachis illuc ꝙ ip̃e
monachꝰ adueniens. monachicam in eo
conuersationem instituit: quͦinodo
ꝙ prius pater augustinus in cantia
fecis se noscitur. scribente ei reueren¬
tissimo papa gregorio quod ꝙ supͣ
posiumꝰ. Sed quia tua fraternitas
inquit monasterii regulis erudita
seorsum fieri non tlebet a clericis sui
uersationem instituere. que in micio
nascentis eccłie fuit patrib nr̃is: in
quib nullus eoꝵ ex hiis que posside
Et hinc culberctus
crescentib meritis religiose
intencionis ad anachoriti¬
ce quoq contemplacionis que cdixi¬
hericis ꝙ simplici oratione conscrip¬

Expanded text:
tribus custodiam disciplinae regularis tribus custodiam disciplinae regularis et auctoritate praepositi intimaret, et propria actione praemonstraret. Nam et ipsum locum tunc idem reverentissimus Pater abbatis jure regebat. Siqure cum monachis; qui tamen et ipsi ad curam episcopi familiariter pertinerent. Quia nimirum Aedan qui primus ejus loci episcopus fuit, cum monachis illuc et ipse monachus adveniens, monachicam in eo conversationem instituit: quomodo et prius beatus Pater Augustinus in Cantia fecisse noscitur, scribente ei reverentissimo papa Gregorio, quod et supra posuimus. « Sed quia tua fraternitas, inquit, monastseorsum fieri non debet a clericis suisversationem instituere, quae initio nascentis Ecclesiae fuit patribus nostris, in quibus nullus eExin Cudberct crescentibus meritis religiosae intentionis, ad anachoreticae quoque contemplationis, quae dixiheroicis, et simplici oratione conscrip
Abbreviated transcription (Latin):
tantus amor persuadendi que ceperat:
sencium latebras ei cordis sui celare pre¬
sumeret: omnes palam que gesserant
confitendo proferrent. quia nn mirum
hec eacdem illum latere nullo mocdo pu
penitencie fructib abstergebant. Sole¬
bat autem ea marime loca ꝑagrare:
asꝑis q montib procul positi alus hor¬
rori erant ad uisendum. ꝙ pauꝑtate
pariter ac rusticitate sua doctoꝵ aire¬
bant accessum. Quos tamen ille pio
libenter mancipatꝰ labori. tanta loc-
trine sollertis excolebat incdustria: ut
da integra: aliquando cluab uel trib.
nonnunqͣm etiam mense pleno clomũ
non rediret: sed demoratus in monta¬
nis rusticam plebem uerbo predicati¬
onis simul ꝙ oꝑe iurtutis ad celestia
uocaret. Cum ergo uenerabilis clñi
famulus multos in mail rosensi moua¬
steno degens annos. magnis uirtutum
signis effulgeret: transtulit illum reue¬
rentissimus abbas ipsius eata ad insu¬
lam lindisfarnensium. ut ibi quoq fra¬

Expanded text:
tantus amor persuadendi quae coeperattantus amor persuadendi quae coeperatsentium latebras ei sui cordis celare praesumeret; omnes palam quae gesserant, confitendo proferrent, quia nimirum haec eadem illum latere nullo modo putapoenitentiae fructibus abstergerent. Solebat autem ea maxime loca peragrareasperisque montibus procul positi, aliis horrori erant ad visendum, et paupertate pariter ac rusticitate sua doctorum arcebant accessum. Quos tamen ille pio libenter mancipatus labori tanta  Al., tantum doctrinae sollertis excolebat industria, ut da integra, aliquando duabus vel tribus, nonnunquam etiam mense pleno domum non rediret; sed demoratus in montanis, plebem rusticam verbo praedicationis simul et opere virtutis ad caelestia vocaret. Cum ergo venerabilis Domini famulus multos in Mailrosensi monasterio degens annos, magnis virtutum signis efulgeret  Al., effulgeret, transtulit eum reverentissimus abbas ipsius Eata ad insulam Lindisfarnensium, ut ibi quoque fra
Abbreviated transcription (Latin):
gaudioꝵ conuertere curabat amo¬
rem. Nam ꝙ multi fidem quam
habebant iniquis ꝓphanabant oꝑib
ꝙ aliqui etiam tempore mortalitati
neglectis fidei sacramentis quib erant
imbuti. ad erratica ydolatne medica
mina concur rebant: qͣsi missam a
rleo conlitore plagam ꝑ incantacio¬
nes uel philacteria. uel alia quelibet
demonice artis archana cohibere ua¬
lerent Ad utrorũq ergo corrigendũ
exrorem. crebro ipse dde monasterio
egressus. aliquotiens equo sedens
sed sepus pedib incedens. circũ¬
positas ueniebat ad uillas & mã
ueritatis predicabat errantib Qd
ip̃m etiam boisil tempore suo face¬
re consueuerat. Erat quippe mo¬
ris eo tempore populis angloꝵ. ut
ueniente inuillam clerico uel preᷤ¬
bitero cuncti ad imꝑium eius uer¬
bum audituri confluerent. libent̾
ea que dicerentur audirent: liben¬
cuis ea que audire & intelligere po¬
terant oꝑando sequerentur. Porro
cudbercto tanta erat pericia dicũ di

Expanded text:
gaudiorum convertere curabat amogaudiorum convertere curabat amorem. Nam et multi fidem quam habebant, iniquis profanabant operibus: et aliqui etiam tempore mortalitatis, neglectis fidei sacramentis quibus erant imbuti, mina concurrebant, quasi missam a Deo conditore plagam per incantationes vel alligaturas, vel alia quaelibet daemoniacae artis arcana, cohibere valerent. Ad utrorumque ergo corrigendum errorem crebro ipse de monasterio egressus, aliquoties equo sedens, sed saepius pedibus incedens, circumpositas veniebat ad villas, et viam veritatis praedicabat errantibus, quod ipre consueverat. Erat quippe moris eo tempore populis Anglorum, ut veniente in villam clerico vel presbytero, cuncti ad ejus imperium verbum audituri confluerent; libenter ea quae dicerentur, audirent; libentius ea quae audire et intelligere poterant, operando sequerentur. Porro Cudbercto tanta erat dicendi peritia,
Abbreviated transcription (Latin):
ordinari lindisfarnensium eccłie
uirum scmrat. & uenerabilem cud¬
berctum: qui in insula ꝑmodica que¬
sarne appellatur. ꝙ ab eadem eccłia
nouemfere milib passuum in occe¬
ano ꝓcul abest: uitam solitariam
per plures annos in magna corporis
ꝙ mentis continentia cliuerat. Qͥ
quidem a primeua etate puericie
studio religiose uite semꝑ ardebat:
sed ab meunte adolescentia monachi
minis positum tunc abbas eata
uir omnium mansuetissimꝰ ac mi¬
tissimꝰ regebat: qui postea episcopꝰ
haugustalclensis siue lindisfarnen¬
sis eccłie factꝰ est: ut supͣ memoraui¬
mꝰ. cui tempore illo prepositꝰ boisil
magnarũ urtutũ ꝙ prophetici sp̃c
sacerdos fuit. Hniꝰ discipulatui cud
migrauit ad dñm. cudbent eidem
res ꝙ auctoritate magistri ꝙ erem¬
plo actionis sue regularem institue¬
bat ad uitam. Nec solum ipsi mo¬
nasterio regularis uite monita simł
& erempla prebebat: secl & uulgus
circumpositum longe late ꝙ a uita
stulte consuetudinis ad celestium

Expanded text:
ordinari Lindisfarnensium Ecclesiae, virum sanctum et venerabilem Cudberctum qui in insula permodica quae appellatur Farne, et ab eadem ecclesia novem ferme millibus passuum in Oceano procul abest, vitam solitariam per annos plures in magna corporis et mentis continentia duxerat. Qui quidem a prima aetate pueritiae, studio religiosae vitae semper ardebat; sed ab ineunte adolescentia monachicminis positum, tunc abbas Eata, vir omnium mansuetissimus ac simplicissimus regebat: qui postea episcopus Hagustaldensis, sive Lindisfarnensis Ecclesiae factus est, ut supra memoravimus: cui tempore illo praepositus Boisil magnarum virtutum et prophetici spiritus sacerdos fuit. Hujus discipulatui Cudbmigravit ad Dominum Cudberct eidem res et auctoritate magistri, et exemplo suae actionis regularem instituebat ad vitam. Nec solum ipsi monasterio regularis vitae monita simul et exempla praebebat, sed et vulgus circumpositum longe lateque a vita stultae consuetudinis ad caelestium
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sue uite solatium deuota deo
cloctrix inuenit.
uccessit autem ecfridoin
regnum alfrid uir in
scripturis doctissimus.
qui frater eius & filius osuiu
regis esse dicebatur: destructũ¬
q regni statum quanius intra
fines angustiores nobiliter recu¬
perauit. Quo uidelicet anno qͥ
est ab incarnatione clñi sescen¬
tesimꝰ occogesimꝰ quintus. lother
cantuarioꝵ rex cum post ecber¬
tum frẽm suum qui nouem
annos regnauerat. ipse duode¬
cim annis regnasset: mortuus
erat octauo idus februarir. uul
stralium saxomun: quos contra
eum edric filius ecbercti aggre¬
gauerat. ꝙ inter mecdendum
defunctus est: ac post eumidẽ
ediic anno uno ac climidio reg¬
nauit. Quo defuncto: regnum
illud aliquo temporis spatio re¬
ges cdubii uel exterm disꝑdide¬
runt. donec legitimus rexwith¬
red id est filius ecbercti conforta¬
tus in regno: religione simul &e

Expanded text:
et suae vitae solatium devota Deo et suae vitae solatium devota Deo doctrix invenit. Successit autem Ecgfrido in regnum Alfrid, vir in Scripturis doctissimus, qui frater ejus et filius Osuiu regis esse dicebatur: destructumque regni statum, quamvis intra fines angustiores, nobiliter recuperavit. Quo videlicet anno, qui est ab incarnatione dominica sexcentesimus octogesimus quintus, Hlotheri Cantuariorum rex, cum post Ecgberctum fratrem suum qui novem annis regnaverat, ipse duodecim annis regnasset, mortuus erat octavo Idus Februarias  Alstralium Saxonum, quos contra eum Edric filius Ecgbercti adgregarat, et inter medendum defunctus. Ac post eum idem Edric anno uno ac dimidio regnavit: quo defuncto regnum illud per aliquod temporis spatium reges dubii vel externi disperdiderunt; donec legitimus rex Uictred, id est, filius Ecgbercti, confortatus in regno, religione simul e
Abbreviated transcription (Latin):
& urtus regni angloꝵ fluere: ac re-¬
tro sublapsa referri. Nam & picti
terram possessionis sue quam tenu¬
erunt angli ꝙ scotti qui erant in bri
nulla libertatem receperunt: quã
q haccenꝰ habent ꝑ annos circiter
quadraginta sex. ubi inter pluri¬
gladio. uel seruicio addictos. uel cle
terra pictoꝵ fuga lapsos: etiam re¬
uerentissimus uir dm̃i trũuuinus
quiin eos ep̃atum acceꝑat recessit
cum suis. qui erant in monasterio
ebberturng posito quidem in re¬
gione angloꝵ: sed in uicinia freti
quod angloꝵ terras pictoꝵq clister¬
minat. eosq ubicumq poterat ami¬
cis per monasteria commendans:
ipse in sepelicto famuloꝵ famula¬
rum q dei monasterio quod strea-¬
nes halc uocatur locum mansionis
elegit. ibi q cum paucis suoꝵ in
monachica clistriccione uitam non
Preerat quidem tunc eidem mo¬
nasterio regia uirgo ael fled una
cum matre canfleda: quarum
supra fecimus mencionem. Sei
mum regendi auxilium simul

Expanded text:
et virtus regni Anglorum fluere, ac reet virtus regni Anglorum fluere, ac retro sublapsa referri. Nam et Picti terram possessionis suae quam tenuerunt Angli et Scotti qui erant in Britnulla, libertatem receperunt, quam et hactenus habent per annos circiter quadraginta sex; ubi inter plurigladio, vel servitio addictos, vel de terra Pictorum fuga lapsos, etiam reverentissimus vir Dei Trumuini qui in eos episcopatum acceperat, recessit cum suis qui erant in monasterio Aebbercurnig, posito quidem in regione Anglorum, sed in vicinia freti quod Anglorum terras Pictorumque disterminat; eosque ubicumque poterat, amicis per monasteria commendans, ipse in saepedicto famulorum famularumque Dei monasterio quod vocatur Streanaeshalch, locum mansionis elegit; ibique cum paucis suorum in monachica districtione vitam non Praeerat quidem tunc eidem monasterio regia virgo Aelbfled una cum matre Eanflede quarum supra fecimus mentionem. Sed, mum regendi auxilium simul
Abbreviated transcription (Latin):
sere gentem uinexiam. & nationi
angloꝵ semꝑ amicissimam. ita ut ne
ecclesus quidem aut monasterus ma¬
nus parceret hostilis. At insulani ar
ledici regnum dei possidere non pos¬
sint: creditum est tamen quod hii
qui merito impietatis sue malelice¬
bantur. ocius dño iundice penas
sui reatus luerent. Siquidem anno
post hũc ꝓximo idem rex cum teme̾
excercitum ad uastandam pictoꝵ̾
ꝓuinciam duxisset: multum ꝓhi
qui nuꝑ fuerat ordinatus ep iscopus.
introcluctus est simulantib fugam
hostib in angustias in accessoꝵ monti¬
um. & cum maxima parte copiar̾
quas secum adduxerat extinctus: an¬
no etatis sue quadragesimo. regni
autem quinto decimo die tertio ka¬
lendarũ iuniarum. Et quidem ut
dixi ꝓhibuerunt amici: ne hoc bel¬
te noluerat audire reuerentissimũ
ecberctum ne scotiam nil se ledentẽ
impugnaret: clatũ est illi ex pena
peccati illius ne nunc eos qui ip̃m
ab interitu reuocare cupiebant au¬
diret. Ex quo tempore spes cepit

Expanded text:
sere gentem innoxiam et nationi Anglorum semper amicissimam; ita ut ne ecclesiis quidem, aut monasteriis manus parceret hostilis. At Insulani, etledici regnum Dei possidere non possint, creditum est tamen quod hi qui merito impietatis suae maledicebantur, ocius Domino vindice poenas sui reatus luerent. Siquidem anno post hunc proximo idem rex, cum temere exercitum ad vastandam Pictorum provinciam duxisset, multum prohqui nuper fuerat ordinatus episcopus, introductus est, simulantibus fugam hostibus, in angustias inaccessorum montium, et cum maxima parte copiarum quas secum adduxerat, exstinctus anno aetatis suae quadragesimo, regni autem quinto decimo, die XIII Kalendarum Juniarum. Et quidem, ut dixi, prohibuerunt amici ne hoc belte noluerat audire reverentissimum Patrem Ecgberctum, ne Scottiam nil se laedentem impugnaret, datum est illi ex poena peccati illius, ne nunc eos qui ipsum ab interitu revocare cupiebant, audiret. Ex quo tempore spes coepit
Abbreviated transcription (Latin):
quoq deo dicate contẽpta re¬
uerencia ꝓfessionis sue quoti¬
enf cũq uacant. texenlis sub¬
ciliorib indumentis oꝑam
dant: quib aut se ipsas ad ui¬
cem sponsarũ in clecrimentũ
sui status adornent. aut exter¬
noꝵ sibi uiroꝵ amiciciam com¬
parent. Inde merito loco huic
parata est. Dixit autem abba¬
tissa. Q quare non citiꝰ hoc com¬
pertum mͥ reuelare uoliustiͤ
Qui respondit. Cimui ꝓpter
reuerentiam cuam: ne forte
numium conturbareris. Et ta¬
men hanc consolationem ha¬
beas: quod indiebus tuis hec
plaga non suꝑueniet. Qua cdi¬
uulgata uisione: aliquantulũ
loci illius in cole paucis diebus
timere. & se ipsos intermissis

Expanded text:
quoque Deo dicatae, contempta requoque Deo dicatae, contempta reverentia suae professionis, quotiescumque vacant, texendis subtilioribus indumentis operam dant quibus aut seipsas ad vicem sponsarum in periculum sui status adornent, aut externorum sibi virorum amicitiam comparent. Unde merito loco huic s praeparata est. » Dixit autem abbatissa: « Et quare non citius hoc compertum mihi revelare voluisti? » Qui respondit: « Timui propter reverentiam tuam, ne forte nimium conturbareris; et tamen hanc consolationem habeas, quod in diebus tuis haec plaga non superveniet. » Qua divulgata visione, aliquantulum loci accolae paucis diebus timere, et seipsos intermissis
Abbreviated transcription (Latin):
merito turbata de tali presagio.
uocauit ad se uirum: ꝙ diligen¬
tiꝰ ab eo rem uł uucle hoc nosset
inquirebat. Qui ait. Nuper oc¬
cupatus noctu uigiliis ꝙ psal¬
mis: uidi astantem mͥ subito
quencdam incogniti uultus.
Cuiꝰ presencia cum essem exter¬
ritus. dixit mͥ ne timerem: ꝙ qͣ¬
si familiari uoce me alloquens¬
ait. Bene facis qui tempore isto
dulgere: sed uigiliis ꝙ or̃onib
ꝓ meis erratib sedulo dñm de-¬
peccata sua bonis oꝑib redime¬
re: q cum cessant a laborib re¬
rum temporaliũ. tunc ꝓ appe¬
titu eternoꝵ bonoꝵ liberius la¬
borare. Sed hoc tamen paucissi¬
preter te erga sanitatem anime
sue occupatum repꝑi. sed om̃s
prorsus q uiriq femine aut
sop̃no corpent inerci. aut ad
peccata uigilant. Nam q clo¬
muncule que ad orandum
uel legendum facte erant
nunc in comesationum. po¬
tacionum. fabulationum.
ꝙ ceterarum illecebrarum cu¬
bilia conuerse sunt. Uirgines

Expanded text:
merito turbata de tali praesagio merito turbata de tali praesagio vocavit ad se virum, et diligentius ab eo rem, vel unde hoc ipse nosset, inquirebat. Qui ait: « Nuper occupatus noctu vigiliis et psalmis, vidi adstantem mihi subito quendam incogniti vultus: cujus praesentia cum essem exterritus, dixit mihi ne timerem; et quasi familiari me voce alloquens, Bene facis, inquit, qui tempore isto dulgere, sed vigiliis et orationipro meis erratibus sedulo Dominum depeccata sua bonis operibus redimere, et cum cessant a laboribus rerum temporalium, tunc pro appetitu aeternorum bonorum liberius laborare; sed hoc tamen paucissipraeter te erga sanitatem animae suae occupatum reperi: sed omnes prorsus et viri et feminae aut somno torpent inerti, aut ad peccata vigilant. Nam et domunculae quae ad orandum vel legendum factae erant, nunc in commessationum, potationum, fabulationum, et caeterarum sunt inlecebrarum cubilia conversae. Virgines
Abbreviated transcription (Latin):
erat. neq ultra ad eum uꝑx¬
ta suum conclictum rediit.
At ipse menior precepti eiꝰ si¬
mul ꝙ ꝓmissi sui: totum se¬
in lacrimis. penitencie. uigi¬
liis sanctis ꝙ continencie
mancipauit. ita ut quinta
solum sabbati ꝙ dnĩca sicut
timane dieb ieuinus ꝑmane¬
ret. Cumq sacerdotem suum
hiberniam secessisse. ibiq de¬
functum esse auclisset: semꝑ
ex eo tempore iuxta conclictũ
eiꝰ memoratum abstinencie
modum obseruabat. Et quod
causa cliuini timoris semel
dum multo tempore exequere¬
die quadam de illo monasterio
longis egressum. comitante
secũ uno de fratrib ꝑacco itine¬
re relire. Qui cũ monasterio
propinquarent. ꝙ edificia il¬
liꝰ sullimiter erecta conspice¬
rent: solutus est in lacrimas
uir clei. ꝙ tristiciam cordis uul¬
tu indice ꝓclebat. Quod intu¬
ens comes: quare faceret in qͥ
absumens in cinerem conuer¬
tat. Quod ille audiens: mox
ut intrauerunt monasteriũ
matri congregacionis uocabulo
ebbe curauit inlicare. At illa

Expanded text:
erat, neque ultra ad eum juxta suum condictum rediit. At ipse memor praecepti ejus simul et promissi sui, totum se lacrymis poenitentiae, vigiliis sanctis, et continentiae mancipavit; ita ut quinta solum Sabbati et Dominica, sicut timanae diebus jejunus permaneret. Cumque sacerdotem suum Hiberniam secessisse ibique defunctum esse audisset, semper ex eo tempore juxta condictum ejus memoratum, continentiae modum observabat; et quod causa divini timoris semel dum multo tempore sedulus edie quadam de monasterio illo longius egressum, comitante secum uno de fratribus, peracto itinere redire: qui cum monasterio propinquarent et aedificia illius sublimiter erecta aspicerent, solutus est in lacrymis vir Dei, et tristitiam cordis vultu indice prodebat. Quod intuens comes, quare faceret inquisabsumens in cinerem convertat. » Quod ille audiens, mox ut intraverunt monasterium, matri congregationis, vocabulo Aebbae, curavit indicare. At illa
Abbreviated transcription (Latin):
te reuocauerit. Ut clericum suum ca¬
tlendo contritum eque orando ac bene¬
dicendo a morte reuocauerit. Ut cedual
ꝙ inter plurimos quos orclinauit. etiã
tobiam uirum doctissimum rofensi
uoluerit. nec ualuerit. porro x igbent
nerat redierit. Ut willebroth in fresia

Expanded text:
CAPUT VI. Ut clericum suum cadendo contritum, aeque Al. om. aeque orando ac benedicendo a morte revocaverit. Neque et inter plurimos quos ordinavit, etiam Tobiam virum doctissimum Hrofensi voluerit, nec valuerit: porro Uictberctnerat, redierit. Eo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ussis
facinorib castigare ceperunt.
Terum post obitum ipsius ab¬
batisse redierunt ad pristinas
sorcdes: immo sceleratiora fece¬
runt. Et cum clicerent pax
q securitas: excemplo prefate
ultionis pena sunt multati
Que mͥ cuncta sic esse facta: re
gisl referebat. qui tunc in illo
monasterio clegebat. Postea au¬
em cliscetlentib incle ob deso¬
lationem plurimis incolarũ.
in nr̃o monasterio plurimo tem¬
pore conuersatus. ibidemq de¬
sunctꝰ est. Hec ideo nostre hysto¬
rie iserenda credidimꝰ. ut admone¬
remus lectorem operum dei: quam ter
illecebris seruientes: minus q dei
iudicium formiclantes. repentina
eius ira corripiat: ꝙ uel temporalib
dampnis iuste seuiens affligat. uel
ad ꝑpetuam ꝑditionem districtiꝰ
eraminans tollat.

Expanded text:
issis facinoribus castigare coeperunt. Verum post obitum ipsius abbatissae redierunt ad pristinas sordes, immo sceleratiora fecerunt. Et cum dicerent, Pax et securitas, extemplo praefatae ultionis sunt poena multati. Quae mihi cuncta sic esse facta reveAedgils referebat, qui tunc in illo monasterio degebat. Postea autem discedentibus inde ob desolationem plurimis incolarum, in nostro monasterio plurimo tempore conversatus ibidemque defunctus est. Haec ideo nostrae Historiae inserenda credidimus, ut admoneremus lectorem operum Domini, quam tinlecebris servientes minusque Dei judicium formidantes, repentina ejus ira corripiat, et vel temporalibus damnis juste saeviens affligat, vel ad perpetuam perditionem districtius examinans tollat.
Abbreviated transcription (Latin):
illo puniendum a listricto
iudice timebat. Accedens erpo
ad sacerdotem a quo sibi spe¬
rabat iter salutis posse demĩ¬
strari: confessus est peccatum¬
reatum q suum. petiitq ut
consilium sibi cdaret: quo po¬
set fugere a uentura ira. Qui
audito eiꝰ commisso: dixit.
Grande uulnꝰ. granclioris cu¬
ram meclele desiderat. Et idis
ieiuniis. psalmis q orõnib
qͣntum uales insiste: quo
preocupando faciem dñi in
confessione. ꝓpicium eum in¬
uenire merearis. At ille qͦm

Expanded text:
illo puniendum a districto illo puniendum a districto Judice timebat. Accedens ergo ad sacerdotem a quo sibi sperabat iter salutis posse demonstrari, confessus est reatum suum, petiitque ut consilium sibi daret quo posset fugere a ventura  Al. add. Dei ira. Qui audito ejus commisso dixit: « Grande vulnus grandioris curam medelae desiderat: et ideo jejuniis, psalmis et orationibus, quantum vales, insiste, quo praeoccupando faciem Domini in confessione propitium eum invenire merearis. » At ille quem
Abbreviated transcription (Latin):
um uirginum quod co¬
ludi urbem cognomi¬
nant: cuiꝰ ꝙ supͣ meminimꝰ ꝑ
culpam incurie flammis est ab¬
sũptũ. Quod tamen a malicia
inhabitanciũ in eo. ꝙ precipue
eoꝵ qui maiores esse uidebantur
contigisse: omnes qui nouere fa¬
cillime potuerunt aduertere.
Sed non defuit puniendis ad¬
monitio diuine pietatis: qua
correpti ꝑ ieiunia. fletus ꝙ pre¬
ces. iram ase ad instar niniuita¬
rum iudicis iusti auerterent.
Erat namq in eocdem monaste¬
rio uir cle genere scotoꝵ acla¬
manꝰ uocabulo. ducens uitam
multum deo deuotam. ita
ut nil unquam cibi uel potꝰ
noctes integras ꝑuigil in om̃¬
ne tͣnsigeret. Que quidem
illi clistrictio uite artioris pͥ¬
mo ex necessitate emenclan¬
de sue prauitatis obuenera
secl ꝓcecdente tempore necessi¬
tatem in consuet udinem u̾¬
terat. Si quidem in aclolescen¬
cia sua sceleris aliquid com¬
miserat. quod commissum
ubi ad cor suum recliit gra¬
uissime exhorruit: ꝙ se pro

Expanded text:
um virginum quod Coum virginum quod Coludi urbem cognominant, cujus et supra meminimus, per culpam incuriae flammis absumptum est. Quod tamen a malitia inhabitantium in eo, et praecipue illorum qui majores esse videbantur contigisse, omnes qui novere facillime potuerunt advertere. Sed non defuit puniendis admonitio divinae pietatis qua correcti, per jejunia, fletus et preces iram a se, instar Ninivitarum, justi Judicis averterent. Erat namque in eodem monasterio vir de genere Scottorum, Adamnanus vocabulo, ducens vitam multum Deo devotam, ita ut nihil unquam cibi vel potusnoctes integras pervigil in oratione transigeret. Quae quidem illi districtio vitae arctioris, primo ex necessitate emendandae suae pravitatis obvenerat. Sed procedente tempore necessitatem in consuetudinem verterat. Siquidem in adolescentia sua sceleris aliquid commiserat, quod commissum, ubi ad cor suum rediit, gravissime exhorruit, et se pro
Abbreviated transcription (Latin):
manu: interrogauit si omneᷤᷤ
querela controuersie ac rancoris
haberent. Responclebant om¬
nes placidissimam mentem &
habere: eum q uicissim roga
dit. Placidam ego mentem fi¬
lioli erga omnes cdei famulos
niens: uite alteriꝰ ingressui pa¬
rauit. Et interrogauit qͣm ꝓ¬
pe esset hora: qua fratres acł
dicendas dño laudes noctur¬
nas excitari leberent. Respon¬
debant. Non longe est. At ille.
Bene ergo expectemꝰ horam illã
Et signans se signo sc̃e crucis.
reclinauit capud ad ceruical.
modicũ q obclormiens. ita cũ
silencio uitam finiuit. Sic q
factũ est: ut quomodo sĩplici
ac pura mente tranquilla q
deuotione dño seruierat: ita
etiam tͣnquilla morte mundũ
ueniret. illaq lingua que tot
salutaria uerba in laucdem sui con¬
ditoris composuerat. ultina qͦ
do sese. ꝙ spiritum suum in ma¬
nus eius commendando conclu¬
deret. Qui etiam prescuis sui obi¬
tus fuisse: ex hiis que narrauimꝰ
uidecur

Expanded text:
manu, interrogavit, si omnes manu, interrogavit, si omnes querela controversiae ac rancoris haberent. Respondebant omnes placidissimam se mentemm habere: eumque vicissim rogabdit: « Placidam ego mentem, filioli, erga omnes Dei famulos tico, vitae alterius ingressui paravit; et interrogavit, quam prope esset hora qua fratres ad dicendas Domino laudes nocturnas excitari deberent. Respondebant, « Non longe est. » At ille: « Bene ergo, exspectemus horam illam. » Et signans se signo sanctae crucis, reclinavit caput ad cervical, modicumque obdormiens, ita cum silentio vitam finivit. Sicque factum est ut quomodo simplici ac pura mente tranquillaque devotione Domino servierat, ita etiam tranquilla morte  Al., veniret, illaque lingua quae tot salutaria verba in laudem Conditoris composuerat, ultima quoqdo sese, et spiritum suum in manus ejus commendando clauderet: qui etiam praescius sui obitus exstitisse, ex his quae narravimus, videtur
Abbreviated transcription (Latin):
homines ab amore scelerum
abstrahere. ad dilectionem uͦ
ẜ sollertiam bone actionis ex¬
citare curabat. Erat enim
uir multũ religiosus. ꝙ regu¬
larib disciplinis humiliter
subditus: aduersũ uero illoᷤᷤ
qui aliter facere uolebant. re¬
lo magni feruoris accensus.
Inde ꝙ pulcro uitam suam
sine conclusit. Nam propin¬
ordecim dieb p̾ueniente cor¬
porea infirmitate pressus ÷:
toto eo tempore posset ꝙ ingͣdi.
qua infirmiores & qui ꝓpe mo¬
rituri esse uidebantur induci
solebant. Rogauit ergo mi ni¬
strũ suũ uesꝑe incũbente noc¬
te qͣ de scło erat exiturus: ut
in ea sibi locũ quiescendi pre¬
pararet. Qui miratus cur hoc
rogaret: qui neqͣqͣm adhuc
moriturꝰ esse uidebatur: fecit
tamen quod dixerat. Cũq
ibidem positi uicissim aliqua
gaudente animo una cũ eis
qui ibidem antea uenerant
loquerentur ac iocarentur:
& iam metdie noctis tempus
eucaristia : Neq enim mori
aclhuc habes: qui tam hilarit̾
nobiscũ uelut sospes loqueris.

Expanded text:
homines ab amore scelerum abstrahere, ad dilectionem vero et sollertiam bonae actionis excitare curabat. Erat enim vir multum religiosus, et regularibus disciplinis humiliter subditus; adversum vero illos qui aliter facere volebant, zelo magni fervoris accensus: unde et pulchro vitam suam fine conclusit. Nam propinordecim diebus, praeveniente corporea infirmitate, pressus estoto eo tempore posset et ingrediqua infirmiores et qui prope morituri esse videbantur, induci solebant. Rogavit ergo ministrum suum vespere incumbente, nocte qua de saeculo erat exiturus, ut in ea sibi locum quiescendi praepararet: qui miratus cur hoc rogaret, qui nequaquam adhuc moriturus esse videbatur, fecit tamen quod dixerat. Cumque ibidem positi vicissim aliqua gaudente animo, una cum eis qui ibidem ante inerant, loquerentur ac jocarentur, et jam mediae noctis tempus Eucharistia? neque enim mori adhuc habes qui tam hilariter nobiscum velut sospes loqueris.
Abbreviated transcription (Latin):
optimo carmine qͦd iubebatur
compositum recldidit. Uncde
mor abbatissa amplexa grãm
dei in uiro. secularem illũ habi
ceptum q in monasterium cũ
omnib suis fratrũ cohorti as¬
sacre hystorie cloceri. At ipse
cuncta que audiendo cliscere
poterat rememorando secum.
ꝙ qͣsi mundũ animal ruminã¬
do in carmen dulcissimũ con¬
uertebat: suauiꝰ q resonando
doctores suos uicissim audito
res suos faciebat. Canebat au¬
tem de creatione muncli ꝙ ori¬
gine humani generis. ꝙ tota
genesis hystoria. cde rgressu is
ram reꝓmissionis. de aliis plu
de terrore futuri iudicii q hor¬
rore pene gehennalis: ac dul¬
carmina faciebat. sed ꝙ alia
ꝑ plura de beneficiisꝙ iudi¬
cus liuinis. in quib cũctos

Expanded text:
optimo carmine quod jubebatur, optimo carmine quod jubebatur, compositum reddidit. Unde mox abbatissa amplexata gratiam Dei in viro, saecularem illum habitceptumque in monasterium cum omnibus suis fratrum cohorti adsacrae historiae doceri. At ipse cuncta quae audiendo discere poterat, rememorando secum et quasi mundum animal, ruminando, in carmen dulcissimum convertebat; suaviusque resonando, doctores suos vicissim auditores sui  Al., suos faciebat. Canebat autem de creatione mundi, et origine humani generis, et tota Genesis historia, de egressu Isrram repromissionis, de aliis plurde terrore futuri judicii, et horrore poenae gehennalis, ac dulcarmina faciebat; sed et alia perplura de beneficiis et judiciis divinis, in quibus cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
tens creauit. Hic est sensus. non
autem ꝙ ordo ipse uerboꝵ que
dormiens ipse canebat. Neq
enim possunt carmina ꝗͣ uis
optime composita ex alia in a¬
liam linguam ad uerbũ sine cle¬
trimento sui clecoris ac digni¬
tatis tͣnsferri. Exurgens autem
a sõp̃no cuncta que dormiens
cantauerat memoriter retinu¬
it: ꝙ eis mor plura in eunclem
modũ uerba deo digni carmi¬
nis adiunxit. Ueniens q ad uil¬
licũ qui sibi preerat quid cdoni
ꝑcepisset indicauit: atq acl ab¬
batissam ꝑcluctꝰ. iussus est młtiᷤ
doctiorib uiris presentib indi¬
care sõpniũ & licere carmen.
ut uniuersoꝵ iudicio quid uł
unde esset quod referebat pro¬
baretur. Uisũ q est omnib ce¬
lestem ei a dño concessam esse
gratiam. exponebant q illi qͦn¬
dam sacre hystorie siue docꝰtri¬
ne sermonẽ. precipientes ei si pos¬
set hunc in modulationem car¬
minis tͣnsferre. At ille suscepto
negocio abiit: ꝙ mane rediẽs

Expanded text:
tens creavit. » Hic est sensus, non tens creavit. » Hic est sensus, non autem ordo ipse verborum quae dormiens ille canebat; neque enim possunt carmina, quamvis optime composita, ex alia in aliam linguam ad verbum sine detrimento sui decoris ac dignitatis transferri. Exsurgens autem a somno, cuncta quae dormiens cantaverat, memoriter retinuit, et eis mox plura in eundem modum verba Deo digni carminis adjunxit. Veniensque mane ad villicum qui sibi praeerat, quid doni percepisset indicavit, atque ad abbatissam perductus, jussus est, multis doctioribus viris praesentibus, indicare somnium et dicere carmen, ut universorum judicio quid vel unde esset quod referebat, probaretur. Visumque est omnibus, caelestem ei a Domino concessam esse gratiam. Exponebantque illi quendam sacrae historiae sive doctrinae sermonem, praecipientes ei, si posset, hunc in modulationem carminis transferre. At ille suscepto negotio abiit, et mane rediens,
Abbreviated transcription (Latin):
pinquare sibi cytharam cerne¬
egressus ad domũ suam repe¬
cdabat. Quod dum tempore
quodam faceret: & relicta clomo
conuiuii egressus esset ad stabu¬
la iumentoꝵ. quoꝵ ei custodia
nocte illa erat cdelegata: ibi q ho
disset sopori. astitit ei quiclam
respondens nescio inquit can¬
tare. Nam ꝙ ideo de conuiuio
egressus huc secessi: qr cantare
non poteram. Rursũ ille qui
cum eo loquebatur. At tamen
ait mͥ cantare habes. Quid inqͥd
debeo cantare᷑. Et ille. Canta
inquit principiũ creaturarũ.
Quo accepto responso: statim
ipse cepit cantare in laucdem
clei conditoris. uersus quos nũ¬
qͣm audierat. quoꝵ iste ÷ sensꝰ.
Nunc laudare debemius aucto¬
rem regni celestis potenciam
creatoris & consilium illius:
facta patris glorie. quomodo
ille cũ sit cternus deus: omni¬
um miraculoꝵ auctor extitit.
Qui primo filiis hominũ celum
ꝓ culmine tecti: de hinc terram
custos humani generis omnipo¬

Expanded text:
propinquare sibi citharam cernepropinquare sibi citharam cerneegressus ad suam domum repedabat. Quod dum tempore quodam faceret, et relicta domo convivii egressus esset ad stabula jumentorum quorum ei custodia nocte illa erat delegata, ibique hordisset sopori, adstitit ei quidam respondens, « Nescio, inquit, cantare; nam et ideo de convivio egressus huc secessi, quia cantare non poteram. » Rursum ille qui cum eo loquebatur, « Attamen, ait, mihi cantare habes. » « Quid, inquit, debeo cantare? » At ille, « Canta, inquit, principium creaturarum. » Quo accepto responso, statim ipse coepit cantare in laudem Dei conditoris versus, quos nunquam audierat, quorum iste est sensus: « Nunc laudare debemus auctorem regni caelestis, potentiam creatoris, et consilium illius facta Patris gloriae. Quomodo ille cum sit aeternus Deus, omnium miraculorum auctor exstitit, qui primo filiis hominum caelum pro culmine tecti, dehinc terram custos humani generis omnipo
Abbreviated transcription (Latin):
fuit frater quidam diuina
gracia specialiter insignis. qui
carmina religioni ꝙ pietati ap¬
ta facere solebat: ita ut quicqͥd
ex diuinis literis ꝑ interpreteᷤ
disceret. hoc ipse post pusillũ
uerbis poeticis maxima suaui¬
tate ꝙ conpunctione cordis in
sua icl est angloꝵ lingua ꝓfer¬
ret. Cuiꝰ carminib multoꝵ
sepe animi ad contẽptũ secłi:
illũ in gente angloꝵ religiosa
poemata facere tẽptabant: secd
Namq ipse non ab hominib
neq ꝑ hominem institutus
canenli aitem didicit: sed di¬
uinitꝰ adiutꝰ gratis canendi
donũ accepit. Unde nichil
unꝗͣ friuoli ꝙ suꝑuacui po¬
ematis facere potuit: sed ea
tantũmodo que ad religio¬
nem ꝑtinent. religiosam eiꝰ
linguam decebant. Si quidẽ
i habitu scłari usq ad tẽ
pouectioris etatis constitutꝰ.
nil carminũ aliqͣndo didi¬
cerat. Uncle non nũꝙͣ. in con¬
uiuio cũ esset: leticie causa¬
decretũ. ut omnes ꝑ ordinẽ
cantare deberent: ille ubi aꝓ¬

Expanded text:
fuit frater quidam divina gratia specialiter insignis, quia  Al., qui carmina religioni et pietati apta facere solebat; ita ut quicquid ex divinis literis per interpretes disceret, hoc ipse post pusillum verbis poeticis maxima suavitate et compunctione compositis, in sua, id est, Anglorum lingua proferret. Cujus carminibus multorum saepe animi ad contemptum saeculiillum in gente Anglorum religiosa poemata facere tentabant; sed Namque ipse non ab hominibus, neque per hominem institutus canendi artem didicit; sed divinitus adjutus gratis canendi donum accepit. Unde nihil unquam frivoli et supervacui poematis facere potuit; sed ea tantummodo quae ad religionem pertinent, religiosam ejus linguam decebant. Siquidem in habitu saeculari usque ad tempora provectioris aetatis constitutus nil carminum aliquando didicerat. Unde nonnunquam in convivio, cum esset laetitiae causa ut omnes per ordinem cantare deberent, ille ubi ad
Abbreviated transcription (Latin):
lle qͥm
nimius ree consciencie tenebat
dolor. & internis peccatoꝵ uĩ¬
culis quib grauabatur otiꝰ
corpore. quicquid mͥ imposu¬
eris agenclum. dum modo
saluus fiam in die dñi totũ
facile feram. etiam si totam
nocꝰtem stando in precib ꝑa¬
gere. si integram septimanã
iubeas abstinenclo tnsigere.
Qui dixit. Multum est ut
tota septimana absq alimen¬
to corporis ꝑdures: sed bidu¬
anũ uel triduanum sat est
obseruare ieiunium. Hoc fa¬
cito. donec post modicum
tempꝰ rediens ad te: quid fa¬
cere debeas. & quamdiu pe¬
nitencie insistere. tibi pleniꝰ
ostenclam. Quib clictis abi
it sacerdos clescripta illi men
causa subita secessit in hyber¬

Expanded text:
lle quem nimius reae conscientiae tenebat dolor, et internis peccatorum vinculis quibus gravabatur, ocius corpore: quidquid mihi imposueris agendum, dummodo salvus fiam in die Domini, totum facile feram, etiamsi totam noctem stando in precibus peragere, si integram septimanam jubeas abstinendo transigere. » Qui dixit: « Multum est ut tota septimana absque alimento corporis perdures; sed biduanum vel triduanum sat est observare jejunium. Hoc facito, donec post modicum tempus rediens ad te, quid facere debeas, et quamdiu poenitentiae insistere tibi plenius ostendam. » Quibus dictis, et descripta illi menscausa subita, secessit
Abbreviated transcription (Latin):
set. Et locus quoq capitis seor¬
sum fabrefactus ad mensuram
capitis illiꝰ aptissime figuratus
apparuit. Est autẽ elge in ꝓũ¬
cia orientaliũ angloꝵ regio fa¬
miliarũ circiter scescentarum
in similitudinẽ insule uel pa¬
ludib ut diximꝰ cirtumdata uł
aquis. Uncle & a copia anguilla¬
rũ que in eisclem paludib capi¬
untur: nomen accepit. Ubimo
nasteriũ habere desiderauit
huic hystorie etiam ym¬
bũ uirginitatis inserere:
quem ante annos plurimos in
laudem ac preconiũ eiusdem
eligiaco metro cõposuimꝰ. ꝙ i¬
mitari morem sacre scripture.
cuiꝰ hystorie carmina plurima
inclita. & hec metro ac uersib
constat esse composita.
gubernas. Annue nc ceptis.
alma deus trinitas. ꝰ¬
Della maro resonet. nos pacis
dona canamus. Munera nos xp̃i:
bella maro resonet. aros coco¬
Dona suꝑna loquar. misere nõ
prelia troie Terra quibus gau¬
det: dona superna loquar

Expanded text:
set: et locus quoque capitis seorset: et locus quoque capitis seorsum fabrefactus, ad mensuram capitis illius aptissime figuratus apparuit. Est autem Elge in provincia Orientalium Anglorum regio familiarum circiter sexcentarum, in similitudinem insulae, vel paludibus, ut diximus, circumdata, vel aquis: unde et a copia anguillarum quae in iisdem paludibus capiuntur, nomen accepit; ubi monasterium habere desideravit huic Historiae, etiam hymnum virginitatis inserere, quem ante annos plurimos in laudem ac praeconium ejusdem elegiaco metro composuimus, et imitari morem sacrae Scripturae, cujus Historiae carmina plurima indita: et haec metro ac versibus constat esse composita. gubernas, Adnue jam coeptis, alma Deus Trinitas. Bella Maro resonet, nos pacis dona canamus: Munera nos Christi, bella Maro resonet. Carmina cDona superna loquar, miserae non praelia Trojae, Terra quibus gaudet: dona superna loquar
Abbreviated transcription (Latin):
multũ delectata sit hoc gen̾e
infirmitatis. ac solita dicere
Scio certissime qr merito in
collo pondus languoris por¬
to. in quo iuuenculam me
menini suꝑuacua monili¬
re: ꝙ credo quod icleo me su¬
ꝑna pietas dolore colli uo¬
luit grauari. ut sic absol¬
uar ã reatu suꝑuacue leuita¬
tis: dũ mͥnunc ꝓ auro & mar¬
garitis de collo rubor tumo¬
ris ardor ꝙ̃ ꝓmineat. Conti¬
git autem tac̾tu indumen¬
toꝵ eorũdem ꝙ demonia ab
& infirmitates alias aliquo¬
tiens esse curatas. Sed ꝙ lo¬
culũ in quo primo sepulta
est: nõnullis oculos dolen¬
tib saluti fuisse ꝑhibent.
Qui cũ capud suũ eidem
loculo apponentes orassent:
mox cloloris siue caliginis
incominodũ ab oculis amo¬
uerunt. Corpus igitur uir¬
tum erat sarcofago posuert.¬
ubi usq hodie in magna uene¬
ratione habetur. Mirũ ueroin
modũ ita aptũ corpori uirgi¬
nis sarcofagũ inuentũ est: ac
si ei specialiter preparatũ fuis¬

Expanded text:
multum delectata sit hoc genere multum delectata sit hoc genere infirmitatis, ac solita dicere: « Scio certissime quia merito in collo pondus languoris porto, in quo juvenculam me memini supervacua monilire; et credo quod ideo me superna pietas dolore colli voluit gravari, ut sic absolvar reatu supervacuae levitatis; dum mihi nunc pro auro et margaritis, de collo rubor tumoris, ardorque promineat. » Contigit autem tactu indumentorum eorumdem, et daemonia ab et infirmitates alias aliquoties esse curatas. Sed et loculum in quo primo sepulta est, nonnullis oculos dolentibus saluti fuisse perhibent; qui cum suum caput eidem loculo apponentes orassent, mox doloris sive caliginis incommodum ab oculis amoverent. Laverunt igitur virtum erat, sarcophago posuerunubi usque hodie in magna veneratione habetur. Mirum vero in modum ita aptum corpori virginis sarcophagum inventum est, ac si ei specialiter praeparatum fuis