comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eo tp̃r ĩ duas ꝑtes dissessit cĩitas. aliud in teg̾
ppłs fauctor ⁊ cultor bonoꝵ. Aliud forensis fac¬
tio tenebat donec . q̃. fabi ⁊ .p̃. deciꝰ. censores fcĩ
et fabiꝰ simul ꝯcordie causa simł ne humillimoꝵ
ĩ manu comitia eẽt. oẽm forẽsem turbã ex cͣa¬
tam. in .iiii. trib ꝯiec̃. urbanasq eas appella¬
uit. Adoq tã rẽ acceptã gratis aĩs fetũt ut ma¬
ximi cognom̃. ꝙ tot uictoriis nõ pot̾at hac ordi¬
num tẽpatione pareret. Ab eod institutũ dẽ
ĩ equites idib quĩ tilib tͣnsuehentur.
Ucio genutio. Se k. cornelio. cõs. ab ex¬
ternis ferme bellis ociu fuit sora atq
lbã colonie deducte. albam ĩ equos .iiii. mili¬
lus colonoꝵ stͥpta. sora agri uolsi fuat. s ros¬
tis tia pte aga dapnati ꝙ huicoe ab cis sol¬

Expanded text:
eo tempore in duas partes discessit ciuitas; aliud integer populus, fautor et cultor bonorum, aliud forensis factio tenebat, donec Q. Fabius et P. Decius censores facti et Fabius simul concordiae causa, simul ne humillimorum in manu comitia essent, omnem forensem turbam excretam in quattuor tribus coniecit urbanasque eas appellauit. adeoque eam rem acceptam gratis animis ferunt ut Maximi cognomen, quod tot uictoriis non pepererat hac ordinum temperatione pareret. ab eodem institutum dicitur ut equites idibus Quinctilibus transueherentur. Genucio Ser. Cornelio consulibus ab externis ferme bellis otium fuit. Soram atque Albam coloniae deductae. Albam in Aequos sex milia colonorum scripta: Sora agri Uolsci fuerat sed postes tertia parte agri damnati, quod Hernicos ab eis sol
Abbreviated transcription (Latin):
ctiã defid̾antib suos ⁊ longuis in futurũ ꝓn¬
dẽtib de sideriũ ꝓ totũ tp̃s u hemis quiꝙ inter
laboros aut etiã exhaustos aut mox ex hauiedes
renouauit corꝑa aĩos q ad omia de integro
panenda. uere pͦ ad edictũ comenẽ Anm¬
dis ꝓfectus Herculi uota exoluit nouis q
se obligat uotis si cet̾a ꝓsꝑa euenissent inte
partiens curas simub inferend̾ atq arcẽdũ
bellũ ne dũ ip̃e terrestri ꝑ hispamã gallias ꝙ
itinere italiã peteret Nuda aꝑtaq roman
affrica. a S̾cicilia eẽt ualido p̃sidio firmãe
enm statuit pro eo supplemẽtũ ip̃e ex affrita
maꝰ iaculatoꝵ leniu armis petiit ut afci
tidi st̃bui ꝑ affricã iũber simul cõqsitõib ĩ cui¬

Expanded text:
suos et longius in futurum prouidentibus desiderium. per totum tempus hiemis quies inter labores aut iam exhaustos aut mox exhauriendos renouauit corpora animosque ad omnia de integro patienda; uere primo ad edictum conuenere. Hannades profectus Herculi uota exsoluit nouisque se obligat uotis, si cetera prospera euenissent. inde partiens curas simul <in> inferendum atque arcendum bellum, ne, dum ipse terrestri per Hispaniam Galliasque itinere Italiam peteret, nuda apertaque Romanis Africa ab Sicilia esset, ualido praesidio firmare eam statuit; pro eo supplementum ipse ex Africa maxime iaculatorum leuium armis petiit, ut Afripartim distribui per Africam iubet. simul conquisitoribus in ciui
Abbreviated transcription (Latin):
nicenis denariis extimatos emiscis Et
lictus Que um sagunam scelus agit pacre q a¬
ꝓfecto sinõ parria uicta domũ certe patit q ẜ
a consuł nr̃o p̃sidiũ d̾duxit ab Eurice ꝗ graues impo¬
sitas uictis cartaginesib leges fremẽs meres ꝙ acçepit
ꝯdecedẽs scicilia stiꝑendiũ ppło romano dare pactꝰ estIta¬
clausos ultuno supplicio humanoꝵ fame int̾fic̾e licuit
lasse inctrioe in aftricã traice atq intra pantos dies
sine ũllo ctamine cartagine debere uerita dedimꝰ pca¬
tibs emisurꝰ ex obsidione pacẽ cũ uictis fecimꝰ cutelen

Expanded text:
ryce duodeuicenis denariis aestimatos emisistis, lictus. quem nisi Saguntinum scelus agitaret, erte patremque et ab consule nostro praesidium deduxit ab Eryce, qui graues impositas uictis Carthaginiensibus leges fremens maerensque accepit, qui decedens Sicilia stipendium populo Romano dare pactus est. itaclausos ultimo supplicio humanorum, fame interficere; licuit uictricem classem in Africam traicere atque intra paucos dies sine ullo certamine Carthaginem delere; ueniam dedimus precantibus, emisimus ex obsidione, pacem cum uictis fecimus, tutela
Abbreviated transcription (Latin):
teia nͥ ex au̾e aut iussu uro icta ne noe quis astra¬
balis fedus. quod uob̾ insciis ietit obligate potuit
ꝓuide dimittite Sagũte arq baberi mentione fuceie
manꝰ sinuextoga fcõ .h. inꝗt uob̾ bellũ ⁊ picem
portam utrũ placet sumite. Sub hanc uccẽi
aut min feto eiter daret utrũ uellet ⁊ subda¬
matũ ẽ. Et cũ is uerũ simi effuso hlu dẽe

Expanded text:
tate aut iussu uestro icta, ne nos quidem Hasdrubalis foedus quod nobis insciis icit obligare potuit. proinde omittite Sagunti atque Hiberi mentionem facere manus sinu ex toga facto, 'hic' inquit, 'uobis bellum et pacem portamus; utrum placet sumite.' sub hanc uocem haud minus ferociter, daret utrum uellet, succlamatum est; et cum is iterum sinu effuso bellum dare
Abbreviated transcription (Latin):
guntinos alorciis iunci aiõs ubi ał fi uincãt᷑
affirmans se pacis eiꝰ int̾petrẽ se fore pollicet᷑
atꝙ hospes gradito palã telo cũ custodib ostiũ
trisgresẜ munim̃ta ad p̃torẽ sagũtinũ ⁊ ip̃e ⁊¬
ita iudebat ẽ deductus. Quo cũ extĩplo cõcis
om̃ĩs gnis hoiũm ẽẽt factꝰ sũmota ceterãmubitu¬
dine Senatꝰ aslortidat ẽ Cuiꝰ tał ornitio fuit
Sicuus nr̃ Alcon Sicut ad pac̃e petedã ad ani¬
balẽ uenit ita pacis cõ dictiones ab anibale ad
nos retuli ssec suꝑuacaneũ hoc mͥ fuisset iter
quo net orito anbalꝰ nec trãsfuga. ad noe ue¬
nst Suam ille aut nr̃a aut sua culpa mãseĩt
ap bostẽ Eu metũ simulauit urã Si ꝑiculũ est
apuos nã refe rõtib Eigo ne ignorartis esse
abtusce ⁊salutis ⁊ pacis uob̾ cõdictiones pro
uetusto hespitio quid m uobẽ ẽ ad uogueni ur̃

Expanded text:
guntinos, Alorcus, uinci animos ubi alia uincantur guntinos, Alorcus, uinci animos ubi alia uincantur adfirmans, se pacis eius interpretem fore pollicetur; atque hospes. tradito palam telo custodibus hostium transgressus munimenta ad praetorem Saguntinum—et ipse ita iubebat est deductus. quo cum extemplo concursus omnis generis hominum esset factus, submota cetera multitudine senatus Alorco datus est, cuius talis oratio fuit: si civis vester Alco, sicut ad pacem petendam ad Hannibalem venit ita pacis condiciones ab Hannibale ad vos rettulisset, supervacaneum hoc mihi fuisset iter, quo nec orator Hannibalis nec transfuga ad vos venissem; cum ille aut vestra aut sua culpa manserit apud hostem—sua, si metum simulavit, vestra, si periculum est apud vos vera referentibus—ego, ne ignoraretis esse aliquas et salutis et pacis vobis condiciones, pro vetusto hospitio quod mihi vobiscum est ad vos ven
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ p̃fecera  Anbal ita impigre rẽ agẽte ut
ducẽ abcẽ nec cuis nec hostes sentirentshis et
plia aliquot serunda fecit ⁊ trib Arietib aliq̃ tu¬
ls muri discussit strataꝙ omĩa recẽtib muris
aduemẽt ambał hostend̾ Itaꝙ ad ip̃a arcem.
extimplo ductos e̾citꝰ actrosq ploꝵ cũ miliroꝵ
utrũꝙ cede mitũ ⁊ pars arcis capta sunt Tẽ¬
tata tende ꝑduos ẽ exigua pacis spes.Alconẽ
Siguntinũ ⁊ alorcũ yspanũ alcon ĩ cõsotiis sa¬
gĩtinis p̃cib aliquid moturũ ratus cũ ad ani¬
bailnectu traxisset posq nicħ lac̾ie monebãt
Condictiones ꝙ trastes ut ab irato auctore fere¬
bant᷑ trãffuga exoratore factus ap̃ hostẽ mã sit
moriturũ affirmans quĩ sub cõdictionib his de
pice age̾t postulabatꝰ ante redderẽt res tur¬
ditanis redditoꝵ omĩ auro atꝙ argento egssi
has pacis leges abmuẽte alcone accepturos sa¬

Expanded text:
io—eum praefecerat Hannibal—ita impigre rem agente ut io—eum praefecerat Hannibal—ita impigre rem agente ut ducem abesse nec ciues nec hostes sentirent. is et proelia aliquot secunda fecit et tribus arietibus aliquantum muri discussit strataque omnia recentibus ruinis aduenienti Hannibali ostendit. itaque ad ipsam arcem extemplo ductus exercitus atroxque proelium cum multorum utrimque caede initum et pars arcis capta est. temptata deinde per duos est exigua pacis spes, Alconem Saguntinum et Alorcum Hispanum. Alco insciis Saguntinis, precibus aliquid moturum ratus, cum ad Hannibalem noctu transisset, postquam nihil lacrimae mouebant condicionesque tristes, ut ab irato uictore, ferebantur, transfuga ex oratore factus apud hostem mansit, moriturum adfirmans qui sub condicionibus iis de pace ageret. postulabatur autem, redderent res Turdetanis traditoque omni auro atque argento egressi has pacis leges abnuente Alcone accepturos Sa
Abbreviated transcription (Latin):
dolabris ad surruẽd̾ ab imo murũ mittit Nec
S int̾ lita luto structurẽ antique gn̾e Itaqi
latius qͣ ct̾eretͦ ruebat ꝑque patiẽtia rums
agmĩa armatoꝵ in urbe uadebant locũ qͦq editꝰ
capiunt collans ꝙ eoq catapultis balisticquis
castellũ in ipa urbe uelt arcẽ iminẽtẽ hrent
muro cutundant Et Saguntini murũ inlt¬
sũma ui ⁊ muniũt⁊ pugnant s interiora
tuendo minorẽ ĩ diẽ urbẽ saguntini faciũt
Simul crescit inopia omĩuz lẽga obsidione
⁊ inunit᷑ oxpͨtatio ext̾ne oꝑis eam iã ꝓculrõani
unica spes id cuta omiu hostiũ eẽnt ⁊ aulisꝑ tñ
affeetioris aĩos rec̾auit repẽtina ꝓfectio anibał
moretanos Carpenta nosꝙ Qui duo ppłi delectus
acbitater consternati repẽtĩs cõquisitorib
metũ defectionis cũ p̾busset. opp̃ssi celeritate A¬
mbas omiẜunt mota arma Nec saganti oppr¬
gnacio. segniorerat iharmale himilionis fił¬

Expanded text:
dolabris ad subruendum ab imo murum mittit; nec dolabris ad subruendum ab imo murum mittit; nec sed interlita luto, structurae antiquae genere. itaque latius quam qua caederetur ruebat perque patentia ruinis agmina armatorum in urbem uadeb conlatisque eo catapultis ballistisque ut castellum in ipsa urbe uelut arcem imminentem haberent muro circumdant; et Saguntini murum intesumma ui et muniunt et pugnant; sed interiora tuendo minorem in dies urbem Saguntini faciunt. simul crescit inopia omnium longa obsidione et minuitur exspectatio externae opis, cum tam procul Romani, unica spes, circa omnia hostium essent. paulisper tamen adfectos animos recreauit repentina profectio Hannibalis in Oretanos Carpetanosque, qui duo populi, dilectus acerbitate consternati, retentis conquisitoribus metum defectionis cum praebuissent, oppressi celeritate Hannibalis omiserunt mota arma. nec Sagunti oppugnatio segnior erat Maharbale Himilconis fil
Abbreviated transcription (Latin):
licosiorẽq secu cõ dͦsẜ noc rẽ romanã tã desitẽ unꝙ̃
fuisse atq imbelle Saitos Cor sołꝙ ⁊ hystros atq
hillerios lacessiss magq ex̾cusẜ romana arma ⁊
cũ gallis tumul tuat̾ mag̃ ꝙ̃ belligoras penũ hostẽ¬
gentes semꝑ uictorẽ duci acerimo assuetũ rectorẽ
ab excidio opulẽtissiẽ urbis hiberĩ trãsic̾ trahe̾sẽc̃
tot ex̾citꝰ. hi spanoꝵ ppło cõ citatũ. auidas sẽp armorũ
gallicas gẽtes.cã orbe fraꝵ bellũ gerẽdũ ĩ ytalia aͦqꝵ
menib rom anis eẽ Nominate ⁊q̃ aut cõ sulib¬

Expanded text:
licosioremque secum congressum nec rem Romanam tam desidem unquam licosioremque secum congressum nec rem Romanam tam desidem unquam fuisse atque imbellem. Sardos Corsosque et Histros atque Illyrios lacessisse magis quam exercuisse Romana arma et cum Gallis tumultuatum uerius quam belligeratum: Poegentes semper uictorem, duci acerrimo adsuetum, recentem ab excidio opulentissimae urbis, Hiberum transire; trahere secum tot excitos Hispanorum populos; conciturum auidas semper armorum Gallicas gentes; cum orbe terrarum bellum gerendum in Italia ac pro moenibus Romanis esse. nominatae iam antea consulib
Abbreviated transcription (Latin):
ginẽ nouã ĩ yb̾nia anibalẽ cõcessiss/ Quinto d̾n
mẽse q a cartagine ꝓfectus sit ĩ ytaliã pueĩsse
Que si ita sunt fiei̾ nõ potuit ut .p. corneluis sem¬
pronius coñs fuerĩt ad quos ⁊ pͥncipro oppugͥti¬
onis legati sagũtini missi sunt Et qui ĩ suo magrã¬
tu cũ ambale altͣ ad Tĩcinũ annẽ ambo aliq̃n
post ad trebiã pugnauerũt aut omĩa breuiora
aliq̃n fuere aut dagũtinũ pͥn anni quo ꝙp̃. O̾¬
roma uenisẜ comitis ꝑfectis ad ex̾mũ ⁊̃ yberniã
rediit Subidẽ fere tẽpꝰ ⁊ legati ꝗ redierant
a Cartagine romã retuler̃t om̃a hostilia esst
⁊ Snguinti excidiũ nũtiatũ ẽ Tantusꝓsimł
meroi patres mi ẜicordiaꝙ socioꝵ ꝑhemiorũ
indigͦ ⁊ pudor nõ lati auxilii ⁊ ira incãtaginẽses
metusq ad sũma roꝵ cepit uelt̾ si iã ad portas
hostis eẽt ut tot uno tpĩr motib anni turbati tͤ¬
pidarent mag̃ ꝙ̃ cõsulerẽt nã neq hostẽ acriorẽ bel¬

Expanded text:
 in hiberna Hannibalem concessisse; quinto deinde mense quam ab Carthagine profectus sit in Italiam peruenisse. quae si ita sunt, fieri non potuit ut P. Cornelius Ti. Sempronius consules fuerint, ad quos et principio oppugnationis legati Saguntini missi sint et qui in suo magistratu cum Hannibale, alter ad Ticinum amnem, ambo aliquanto post ad Trebiam pugnauerint. aut omnia breuiora aliquanto fuere aut Saguntum principio anni, quo P. Corcum uenisset comitiis perfectis ad exercitum in hiberna rediit. sub idem fere tempus et legati qui redierant ab Carthagine Romam rettulerunt omnia hostilia esse, et Sagunti excidium nuntiatum est; tantusque simul maeror patres misericordiaque sociorum peremptorum indigne et pudor non lati auxilii et ira in Carthaginienses metusque de summa rerum cepit, uelut si iam ad portas hostis esset, ut tot uno tempore motibus animi turbati trepidarent magis quam consulerent: nam neque hostem acriorem bel
Abbreviated transcription (Latin):
ponũt. O mĩa ex ꝑtos esse si suis met ip̃oꝵ uin¬
bus tollerare tantam belli molẽ possent. tẽptas.¬
xilia. petisse pacẽ a populo romano. Cũ bellũ
tollerare nõ possent. rebellasse ꝙ pax seuienti¬
bus grauior ꝙͣ liberis bellũ esset. unã sibi spẽ
reliꝙͣ in etcustis restare. scire gentẽ ytalie opu
las gallos int̾ ferrũ et arma natos feroces cũ
suopte ĩgenio. Tũ adu̾sus populũ romanu
quẽ captũ a se auto ꝙ redep̃tũ. haut uana iac¬
tantes memorẽt. uł abẽẽ si stit aũis etruscis
om̃i agro cis tybeñ pulsos dimicae̾ ꝓ salute sua.
nõ de intołando ytalie regno cogãt sãnitẽ ilł ex¬
citũ ꝑatũ instrutũ armis scipendio ueĩsset. Cõ¬
festim secutuõs uł si ad ip̃a romanã urbẽ oppu¬
gnãdam ducãt᷑. ħ eos ĩ etriu̾a iactãtes moli¬
entesq bellũ. domi romanũ urebat. Nam.p̃

Expanded text:
ponunt: omnia expertos esse si suismet ipsorum uirponunt: omnia expertos esse si suismet ipsorum uiribus tolerare tantam molem belli possent; temptasxilia. petisse pacem a populo Romano, cum bellum tolerare non possent; rebellasse, quod pax servientibus gravior quam liberis bellum esset. unam sibi spem reliquam in Etruscis restare; scire gentem Italiae opulas Gallos, inter ferrum et arma natos, feroces cum suopte ingenio tum adversus Romanum populum, quem captum a se auroque redemptum, haud vana iactantes, memorent; nihil abesse, si sit animus Etruscis omni agro cis Tiberim pulsos dimicare pro salute sua non de intolerando Italiae regno cogant. Samnitem illis exercitum paratum, instructum armis, stipendio venisse, et confestim secuturos, vel si ad ipsam Romanam urbem oppugnandam ducant. haec eos in Etruria iactantes molientesque bellum domi Romanum urebat. nam P.
Abbreviated transcription (Latin):
se et constantõr ꝙͣ uelint humane res uideantur.
et se glie senioꝵ subcceuisse et ad suã gloriã ꝯsur¬
gentes alios letũ aspicẽ nͨ honores magnos fortis¬
simis uins rome nec honorib de ẽẽ fortes uiros.
Acuebat haic moderatiõne tũ uista studia q̃ reu̾en¬
da legũ restringenda ratꝰ lege̾ retitaĩ issit. q̃ intͣ
x. ãnos eũdem ꝯsule refici nõ lic̾et. Uixꝑ st̾pitũ.
Audita lex est. tribiĩq pleb̾ nich id ĩpedĩmenti fu¬
turũ aiebant. Si ad ppłm lat̃os uti legibus solue¬
retur et ille quidem in recusabat prestalut. Qu
gͦ atferet leges ferti rogitaᷤ quib ꝑ eosdem qui
nlissent feaus fieret. iam legi leges nõ regere
uocata erat centuna consule haut dubie fabi
um di cebat. tũ demu cõstensu iuitatis
uictus dii approbẽt inꝗt ꝙ agitis atturiq estis qui
in collega sit meͤ ap̃ uos gratie locus .p̃. decium

Expanded text:
se et constantior quam uelint humanae res uideatur. se et constantior quam uelint humanae res uideatur. et se gloriae seniorum succreuisse et ad suam gloriam consurgentes alios laetum adspicere; nec honores magnos fortissimis uiris Romae nec honoribus deesse fortes uiros. acuebat hac moderatione tam iusta studia; quae uerecundia legum restinguenda ratus, legem recitari iussit, qua intra decem annos eundem consulem refici noaudita lex est tribunique plebis nihil id impedimenti futurum aiebant: se ad populum laturos uti legibus solveretur. et ille quidem in recusando perstabat: quid ergo attineret leges ferri, quibus per eosdem qui tulissent fraus fieret. iam regi leges, non regerevocata erat centuria, consulem haud um dicebat. tum demum consensu ciuitatis uictus, 'dei approbent' inquit, 'quod agitis acturique estis, Quirin collega sit meae apud uos gratiae locus: P. Decium
Abbreviated transcription (Latin):
litis hostiũ eẽ ur̃bẽ nõ cunctãd̾ in tał octasione
ratus Ambal totis uirib aggressus urbẽ
momẽto cep̃ signo dato ut om̃es pub̾es int̾fi¬
in ip̃o euẽt̾ ẽ Cuĩ eͥ parti potuit ex his qui
aut inclusi cũ cõiugib ac liberis domos suꝑ¬
suꝑ seipõs coneremauert aut armati nullũ
añte finẽ pugne qͣ morientes fecer̃t Captũ
oppidũ et cũ ingenti p̃da q̃rq̃ pleraq ado¬
mib Sindustria corrupta erãt ⁊ incedib tux
ullũ discrimẽ etatis ira fecerat ⁊ captiui militũ
p̃da feceiant tam̃ ex p̾tioreꝵ uẽditaꝵ aliquãtũ
peciuẽ redactũ eẽ ꝯstat ⁊ multͥ p̃tiosã supellec

Expanded text:
litis hostium esse urbem, non cunctandum in tali occasione litis hostium esse urbem, non cunctandum in tali occasione ratus Hannibal, totis viribus aggressus urbem, momento cepit: signo dato, ut omnes puberes interfi ipso euentu est; cui enim parci potuit ex iis qui aut inclusi cum coniugibus ac liberis domos super se ipsos concremauerunt aut armati nullum ante finem pugnae quam morientes fecerunt? captum oppidum est cum ingenti praeda. quamquam pleraque ab dominis de industria corrupta erant et in caedibus uix ullum discrimen aetatis ira fecerat et captiui militum praeda fuerant, tamen et ex pretio rerum uenditarum aliquantum pecuniae redactum esse constat et multam pretiosam su
Abbreviated transcription (Latin):
agrosidñ relinꝗt locũ a saguntinis in quo no¬
nũ opidũ hedificens saurũ argẽtũq ẽẽ pubͥcũ
bims uestimẽtis uelicis a sagũto exire. ħ uictor
hostis imꝑat Nec quãq sunt grauia atq acerba.
fortuna ur̃a uob̾ suadet. Equidẽ aud spo cũ om̃iuaꝵ
potestas ei facta sit aliquid ex his reb remissurũ
trtai qi ante ora ur̃a cõiuges ac liberos belli ui̾e
sinatis ¶Ad ħ auoienda. cũ cutũfusa paulatĩ mła¬
tudĩe ꝓmiitũ senatui eẽt ppłi c̃ciliũ repẽte
pͥmo res secessione fcã p̾usꝙ̃ respõsũ daret᷑ ar¬
gentũ Aurũq om̃e ex pu  p̾uatoꝙ ĩ forocollatꝰ
in ignẽ ad id raptĩ fcm̃ cõmciẽtes eod  pleriꝙ
semetip̃os p̃cipitauert Cũ exeo pauor ac trep¬
datio tota ur̃bẽ ꝑ uasisset /alius insuꝑ tumit̾
ex arde audit᷑ Turiis du quassata ꝓciderat ꝑ¬
que ruinã eiꝰ corus penoꝵ impetu fc̃õ cũ sigñ¬
imꝑator dedisẜ nudatã statioib custodiisꝙ so¬

Expanded text:
relinquit, locum adsignaturus in quo nouum oppidum aedificetis. aurum et argentum omne, publicum binis uestimentis uelitis ab Sagunto exire. haec uictor hostis imperat; haec quamquam sunt grauia atque acerba, fortuna uestra uobis suadet. equidem haud despero, cum omnium potestas ei facta sit, aliquid ex his rebus remissurumtrahique ante ora uestra coniuges ac liberos belli iure sinatis.' ad haec audienda cum circumfusa paulatim multitudine permixtum senatui esset populi concilium, repente primores secessione facta priusquam responsum daretur argentum aurumque omne ex publico priuatoque in forum conlatum in ignem ad id raptim factum conicientes eodem plerique semet ipsi praecipitauerunt. cum ex eo pauor ac trepidatio totam urbem peruasisset, alius insuper tumultus ex arce auditur. turris diu quassata prociderat, perque ruinam eius cohors Poenorum impetu facto cuImperatori dedisset, nudatam stationibus custodiisque so
Abbreviated transcription (Latin):
remes date Neꝙ eͥ mari uentuꝑ aut ea ꝑte
mane legiones cũ suo iusto equitatu ⁊ xxiiii.
sccioꝵ de romanie gallia ꝓuĩcia eod̾ u̾sa inpu¬
nicũ bellũ huĩt Ihis ita cõꝑatis ut omĩa iusta
ante bellũ trerent legatos maiores natu ꝓn
tã fabiũ.m. luriũ emiliũ E liciniũ quintũ
Bebiniũ in affricã mittũt ad ꝑcũctandes cͣaͣ

Expanded text:
remes datae—neque enim mari uenturum aut ea parte manae legiones cum suo iusto equitatu et quattuoscentos Romanos Gallia prouincia eodem uersa in Punicum bellum habuit. his ita comparatis, ut omnia iusta ante bellum fierent, legatos maiores natu, Q. Fabium M. Liuium L. Aemilium C. Licinium Q. Baebium in Africam mittunt ad percon
Abbreviated transcription (Latin):
interuallo nec missilib s cominus gerebat᷑. pes
⁊ qr egre successerant ex plano in muros loco.
quẽ magis tuuerãt uicto facilem hostem ĩparẽ
ex equo pugnabant Relictis tirribris muris
q in forũ om̃es ꝯpulsi . paulisper inde tẽptauẽr
Extremã pugne fortunam. deinde adiectis
sic ad aquiloniã gesta res Inde medio inter
duas urbes spatio ubi tertia. expectata erat pugͦ
cõminio reuocati asuis neutri prelio occurrer̃t
primis ferme tenebris cũ in ꝯspectu iã castra iã
aquiloniã hũissent. clamor eos utrinq par acci¬
dens sustinuit. deinde regionẽ castroꝵ que ĩcensa
a idmanis erat flame late fuse certioris cladis
inditio ꝓgredi longuis ꝓhibuit ꝓpe co ip̃o loco
temere subarmis strati passi in quietum om̃e
tp̃s noctis expectando timendoq lucem eg̃e. o
prima luce certi ꝙͣ in partem intenderent iter
multitudinem non uallo nõ stationib firmatã

Expanded text:
interuallo nec missilibus sed comminus gerebatur res interuallo nec missilibus sed comminus gerebatur res et qui aegre successerant ex plano in muros, loco quem magis timuerant uicto, facile in hostem imparem ex que in forum omnes compulsi paulisper inde temptaverunt extremam pugnae fortunam; deinde abiectis sic ad Aquiloniam gesta res; in medio inter duas urbes spatio, ubi tertia exspectata erat pugnaCominio, reuocati ab suis neutri proelio occurrerunt. primis ferme tenebris, cum in conspectu iam castra, iam Aquiloniam habuissent, clamor eos utrimque par accidens sustinuit; deinde regione castrorum, quae incensa ab Romanis erant, flamma late fusa certioris cladis indicio progredi longius prohibuit; eo ipso loco temere sub armis strati passim inquietum omne tempus noctis exspectando timendoque lucem egere. prima luce incerti quam in partem intenderent iter multitudinem non uallo, non stationibus firmatam.
Abbreviated transcription (Latin):
pugnam ꝓcursũ ẽ nicħ tumultuaie pugne siłt̾¬
fi erat qual in oppugnationib urbiũ ꝑ occasiõe
ꝑtis altiꝰ cõscirĩ sołent Sed iucte acies uelut
patenti campo int̾ minas niuri tectaq urbis¬
modica distãtia intͤuallo ꝯstiterãt hĩc spes hĩe
despatio a ĩos irritat᷑ speno tepisse iã se urbem
si paululũ adnitat᷑ credente. Sagũtini ꝓ
nudata menib pat̾a corpa opponẽtib nec ulle
pedem referete ne relicto a se leco bostẽ im

Expanded text:
pugnae simile erat, quales in oppugnationibus urbium per occasionem partis alterius conseri solent, sed iustae acies, uelut patenti campo, inter ruinas muri tectaqmodico distantia intervallo constiterant. Hincspes, binc desperatio animos irritat. Poeno cepisse se urbem, si paululum adnitantur, credente: Saguntinis pro nudata moenibus patria corpora opponentibus: nec ullo pedem referente, nec relicto a se loco hostem im
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eo aue ꝓpt pat̾nas inumiatias S ⁊ Amilca¬
rẽ eo periisse legatus ẽ Ꝙ si ille uiuẽt bellũ
furiã facẽ ꝙ hiuꝰ belli hodiat detestor Nec de¬
tendũ solũ ad piaculũ ruptifedis E si nemo d̾pofar
d̾ uehẽt̾ ĩ ultĩas maris t̾carq oras ad legãd̾ ee unde
xtimplo romã mittendos ꝗ senatui satiffaciãt al
qui ambal nũtiẽt ut ex̾citũ a Sagũto abdurat
ip̃m q anibał exfed̾e romanis dedãt t̾tiã lega¬
tionẽ ad res sagũtiuis recrus deͤno ¶Cum han¬
nonius ꝑorasset nemĩ omiui c̾tare orationem
cũ eo neccẽ fuit adeo ꝓpe oĩs senatus Anibał
erat Infestiusqi locutũ arguebãt Annoniũ
qͣi flaccũ ualleriũ legatũ romanũ respõsu
Si Raguntĩos uetustissim̃ cartaginẽẜ socittri
p̃ponat dũ romani tempꝰ terãt legatiõib mitfe¬
dis annibalq fessũ militẽ p̾liis oꝑib ꝙiħebat pe

Expanded text:
 propter paternas inimicitias; sed et Hamilcarem eo perisse laetatus sum quod, si ille uiueret, bellufuriam facemque huius belli odi ac detestor; nec dedendum solum id piaculum rupti foederis, sed si nemo deposcit, deuehendum in ultimas maris terrarumque oras, ablegandum eo unde extemplo Romam mittendos qui senatui satisfaciant, alios qui Hannibali nuntient ut exercitum ab Sagunto abducat ipsumque Hannibalem ex foedere Romanis dedant, tertiam legationem ad res Saguntinis reddendas decerno.' cum Hanno perorasset, nemini omnium certare oratione cum eo necesse fuit; adeo prope omnis senatus Hannibalis erat, infestiusque locutum arguebant Hannonem quam Flaccum Ualerium, legatum Romanum. responsum si Saguntinos uetustissimae Carthaginiensium societati praeponat. dum Romani tempus terunt legationibus mittendis, Hannibal, quia fessum militem proeliis operibusque
Abbreviated transcription (Latin):
nibalẽ celecta oẽt arbit̾ rogni factus ꝙ ea
iori restituit obid em̾itũ cõmeatũ copia
rib alpes p̃parai̾ cogebãt sedatis c̾tamuinib allo¬
brogũ cũ iã alpes petẽt nõ rerta regione iter ã stitu¬
ut s ad leuã miri casţinos flexit inõ ꝑ exmã
orã uocõtionũ agritend̾ ĩ trigouosaud uss i
pedita uia pͥꝰ.q̃ ad Rauẽtiã flum puert Is ⁊ ip̃e
alpinꝰ annie longe oĩ gallie flummũ difficilimꝰ
trãsitu ẽ nã cũ atq iũ uhrat ingẽtẽ nõ tam̃ na

Expanded text:
Hannibalem reiecta esset, arbiter regni factus, quod ea Hannibalem reiecta esset, arbiter regni factus, quod ea iori restituit. ob id meritum commeatu copiaquribus Alpes praeparari cogebant. sedatis certaminibus Allobrogum cum iam Alpes peteret, non recta regione iter instituit sed ad laeuam in Tricastinos flexit; inde per extremam oram Uocontiorum agri tendit in Trigorios, haud usquam impedita uia priusquam ad Druentiam flumen peruenit. is et ipse Alpinus amnis longe omnium Galliae fluminum difficillimus transi
Abbreviated transcription (Latin):
ponus despet ꝓide aut gederẽt aĩo atq u̾rute
genci ꝑ eos dies tetĩes a se uicte aut itinc̾is finẽ
sperent campũ inf̾iacẽte tiberi aut menib
romanis his adortatioib incitatos corꝑacurãe
atqł ad iter separe iubet postero die ꝓfectꝰ ad¬
usa la rodam. mediterranea gallit petit Nõ
quia rectio ad alꝑes ua ẽȩi seid ꝙͣtũ a marĩ re¬
cessisset minus obiña forẽ remanũ cdens cũ quo
płisꝙ̃ ĩ italiã uentũ foret nõ erat ĩ aĩo ma¬
nus cõsetete Quartis castris ad insulã ꝑuenit
Ibiarar Rot anieq annis d̾iu sis ex alpib de¬
cuirente agrũ aliq̾tũ amplexi cõfluut ĩ unũ¬
m m̃edus campis Insule nom̃ inditũ. Incołt
que allabroge gens iã inde nlla galliga gẽte
opib cait fama. inferior ẽ um discors erat
tarat braneus noĩe minor erat fr̃e et cetu
Iumioꝵ quĩ minus .s. ab eo ꝗ plus potat pellebat᷑
hui sedictionis ꝓopõtu a pisceptatio cũ ad

Expanded text:
us desperet; proinde aut cederent animo atque uirtute genti per eos dies totiens ab se uictae aut itineris finem sperent campum interiacentem Tiberi ac moenibus Romanis. his adhortationibus incitatos corpora curare atque ad iter se parare iubet. postero die profectus aduersa ripa Rhodani mediterranea Galliae petit, non quia rectior ad Alpes uia esset, sed quantum a mari recessisset minus obuium fore Romanum credens, cum quo priusquam in Italiam ventum foret, non erat in animo manus conserere. quartis castris ad Insulam pervenit. ibi Isara Rhodanusque amnes diversis ex Alpibus decurrentes agri aliquantum amplexi confluunt in unum; mediis campis Insulae nomen inditum. incolunt prope Allobroges, gens iam inde nulla Gallica gente opibus aut fama inferior. tum discors erat. tarat, Braneus nomine, a minore fratre et coetu iuniorum, qui iure minus vi plus poterat, pellebatur. huius seditionis peropportuna disceptatio cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
uerantius seuiant legatis insulas ericẽq ante
oculos ꝓponite q̃ tra mariqo ꝑ qͥtuo ⁊ iugĩtiãnos
milcar. Mars alt̾ ut isti uolunt S tarento
ex fede̾ sicut nũc sagũtinis abstinemꝰ uicerãt
gͦ dii hoĩesq ⁊ id de quo u̾bis ambigebat᷑ ut̾
ppĩs fedus rupisset euentꝰ belli uelut equus
iuĩdex nr̃i uis stabat ⁊ uictoriã dedit Carta¬
gininũc Ambal uieas turresq ad mouet
Cartaginis mema quãtitate Sagũti riune¬
falsus ũt uates sim nr̃is capitib incidertt Su¬
sceptũq cũ sagũtims bellũ hñdũ cũ romaĩs

Expanded text:
verantius saeviant. Aegates insulas Erycemque ante verantius saeviant. Aegates insulas Erycemque ante oculos proponite, milcar, Mars alter, ut isti uolunt. sed Tarento, edere, sicut nunc Sagunto non abstinemus; uicerunt ergo di hominesque et, id de quo uerbis ambigebatur uter populus foedus rupisset, euentus belli uelut aequus iudex, unde ius stabat, ei uictoriam dedit. Carthagini nunc Hannibal uineas turresque admouet: Carthaginis moenia quatit ariete. Sagunti ruinae—falsus utinam uates sim—nostris capitibus incident, susceptumque c
Abbreviated transcription (Latin):
natũ obtestãtis ne romanũ cũ sagũtino suscita¬
rent bellũ a ioniusse p̃dixisẜ se ne amilcaris
ꝓgeniẽ ad ex̾citũ mitterent Nõ manes nõstir¬
pe conquioscẽ mͣ. nec unqͣ donͦ sagũtines no
mĩs qr brachini quiaq̃ suꝑsit quieturã roma¬
na feda̾ uiuenẽ flagrãtẽ cupidine regͥ uãꝙ
unã ad id grnẽtez s iexbellis bella serendo sue¬
quo mĩcardetis. Sagãtũ urĩ cͥcũ sedẽt excitus
Uñ arcentͤ fede̾ Mox cartaginẽ circũ sedebunt
romanc logiõe ducib isdẽ diis ꝑ quos p̾ore bello
nipta feda̾ sunt ulti iutrũ hostẽ annos an fortũã
utriusq ppłi ler ignorãcis legatos a sociis et ꝓso
ciis uementes bonus impator ur̃/ in castra non
ad misit ius gentiũ substulit Ni tam̃ uñ ne ho¬
stiũ quid̃ legati arcent᷑ pulsi ad uos ueniunt
res ex fedẽ repetũt᷑ de re .pu. fraus absit aucto¬
rẽ culpe ⁊ rez crimĩs teposcũt Quo leuius ag̃t
Segnius incipiũt et cũ cepint uereor ne ꝑse¬

Expanded text:
um obtestans, ne Romanum cum Saguntino suscitarent bellum: monuisse,praedixisse se ne Hamilcaris progeniem ad exercitum mitterent; non manes, non stirpminisque Barcini quisquam supersit quietura Romana foedera. 'iuuenem flagrantem cupidine regni uiamque unam ad id cernentem si ex bellis bella serendo sucquo nunc ardetis. Saguntum uestri circumsedent exercitus unde arcentur foedere; mox Carthaginem circumsedebunt Romanae legiones ducibus iisdem dis per quos priore bello rupta foedera sunt ulti. utrum hostem an uos an fortunautriusque populi ignoratis? legatos ab sociis et pro sociis venientes bonus imperator vester in castra non admisit, ius gentium sustulit; hi tamen, unde ne hostium quidem legati arcentur pulsi, ad vos venerunt; res ex foedere repetunt; ut publica fraus absit, auctorem culpae et reum criminis deposcunt. quo lenius agunt segnius incipiunt, eo, cum coeperint, vereor ne perse
Abbreviated transcription (Latin):
portis urbis. Reclamãtib unisis pͥmus ip̃e scuto
suꝑ cap̃t elato ꝑgit ad portã secuti alĩ testudine
facta in urbe ꝓrumpũt deturbatisq santutibus
ꝗ arca portã erant muros occupauere peuetrare
in interiora urbis qr pauci ad modũ trant nõ au¬
dent. hec pͥmo ignorare ꝯsul et intentus recipi¬
endo exercitui c̾e iam eĩ precep᷑ in occasũ solerat
et appetens nox ꝑiculosa ⁊ suspecta omĩa etiam
uictorib faciebat ꝓgressus longior a dextra capta
castia uidet. a leua clamorẽ ĩ urbẽ rixantũ puqña¬
tium ac pauentiũ fremitu cẽ Et tum forte
cerdamen ad portam exat. Aduoctus deinde coᷤᷤ
propius ut suos in muris uidet. noc etiã inteꝗ
octasiõ esset acturi quas acceperat copi̾as sigͣ¬
q in urbem inferri iussit. Ingressi ꝓxima expã¬
te quia nox approƿinquabat quieuere/ Nocte
oppidum ab hostib deẜtum est cesa illo die ad

Expanded text:
portis urbis. reclamantibus uniuersis primus ipse scuto portis urbis. reclamantibus uniuersis primus ipse scuto super caput elato pergit ad portam; secuti alii testudine facta in urbem perrumpunt deturbatisque Samnitibus quae circa portam erant muri occupauere; penetrare in interiora urbis, quia pauci admodum erant, non audent. haec primo ignorare consul et intentus recipiendo exercitui esse; iam enim praeceps in occasum sol erat et appetens nox periculosa et suspecta omnia etiam uictoribus faciebat. progressus longius ab dextra capta castra uidet, ab laeua clamorem in urbe mixtum pugnantium ac pauentium fremitu esse; et tum forte certamen ad portam erat. aduectus deinde equo propius, ut suos in muris uidet nec iam integri qoccasio esset, acciri quas receperat copias signaque in urbem inferri iussit. ingressi proxima ex parte quia nox appropinquabat quieuere; nocte oppidum ab hostibus desertum est. caesa illo die ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuolat eques itq infestis cuspidib in mediũ agm̃
hostiũ ruit ꝓrupitq ordines q̃tũq impetũ dedit
instant uolunniꝰ ⁊ scipio ⁊ ꝑculsos sternũt /Tum
iam deoꝵ hoĩuq uicta uis. fundũt᷑ linteate cõhor¬
tes pariter Iurati ĩ iuratiq fuquĩt necꝙ̃ ꝙͣ preter
hostes metuũt peditũ agmen qd̾ s suꝑfuit pugne
in castra ad aquiloniã ꝯpulsũ est Nobilitas eꝗtea
uobianũ pfuger̃t. Equites eques sequit᷑ pediter
pedes diuersa cornua dextrũ ad astra sannitium
ltuum ad urbẽ tendit pͥor aliꝙͣto uolũmus cast̾
cepit. Ad urhẽ scipioni maiore resistitur ui. nõ q
plus c̃ uictiss est s melius mipes ꝙͣ uallũ armatoᷤ
arcent. in lapidib ꝓpulsant hostẽ Scipioniꝰ ĩ pͥo
pauore priꝙͣ colligerent᷑ aĩ trarisacta res cẽ. lentio¬
rẽ fores munite armis oppugnationẽ itus in
altero cornu castra capta esse. se uictores pelli a

Expanded text:
rouolat eques atque infestis cuspidibus in medium agmen rouolat eques atque infestis cuspidibus in medium agmen hostium ruit perrumpitque ordines quacumque impetum dedit. instant Uolumnius et Scipio et perculsos sternunt. tum, iam deorum hominumque uicta ui, funduntur linteatae cohortes; pariter iurati iniuratique fugiunt nec quemquam praeter hostes metuunt. peditum agmen quod superfuit pugnae in castra aut Aquiloniam compulsum est; nobilitas equitesque Bouianum perfugerunt. equites eques sequitur, peditem pedes; diuersa cornua dextrum ad castra Samnitium, laeuum ad urbem tendit. prior aliquanto Uolumnius castra cepit; ad urbem Scipioni maiore resistitur ui, non quia plus animi uictis est sed melius muri quam uallum armatos arcent; inde lapidibus propulsant hostem. Scipio, nisi in primo pauore priusquam colligerentur animi transacta res esset, lentiorem fore munitae urbis oppugnationem ratus, inaltero cornu castra capta esse, se uictores pelli a
Abbreviated transcription (Latin):
repugnat segnit ut ab hio quos timor morare᷑
a fuga iã ꝓpe ad signa cedes puenerat. cũ ex trinsu̾so
puluis uelut ingentis agminis incssu motus appuit
op. nautius octauũ meciũ quidã eũ trndũt. dux alari¬
b cohortib erat puluerẽ maiorẽ ꝙͣ ꝓ nũo excitabãt
insidentes mulis calones frondosos ramos ꝑtr̃az tra¬
hebãt arma signaq ꝑturbidã lucẽ in pͥmo apparebant
pꝰ altior deusiorq puluis equitũ sp̃em cogentũ agm̃
dabat fefellitq nõ sannites m̃o s etiã romanos et
ołul affirmauit errorem clamitans uit pͥma signa
ita ut uox etiam ad hostes accideret. captũ ꝯminiũ
tribunis ceriturionib q imꝑat ut uias equitibus
patefaciant. ip̃e trebonit cedicioq predixerat ut uͥ se
cuspidem erectã quatientẽ uidissent. ꝙͣta maxĩa ui
possent ꝯcitarent equites in hostem. ad nutũ om̃ia
ut ex an imꝑato fiũt. pandũt᷑ inter ordĩes uie. ꝑ¬

Expanded text:
repugnatur segniter, ut ab iis quos timor moraretur repugnatur segniter, ut ab iis quos timor moraretur a fuga. iam prope ad signa caedes peruenerat, cum ex transuerso puluis uelut ingentis agminis incessu motus apparuit; Sp. Nautius —Octauium Maecium quidam eum tradunt—dux alaribus cohortibus erat; puluerem maiorem quam pro numero excitabant; insidentes mulis calones frondosos ramos per terram trahebant. arma signaque per turbidam lucem in primo apparebant; post altior densiorque puluis equitum speciem cogentium agmen dabat fefellitque non Samnites modo sed etiam Romanos; et consul adfirmauit errorem clamitans inter prima signa ita ut uox etiam ad hostes accideret, captum Cominium, tribunis centurionibusque imperat ut uiam equitibus patefaciant; ipse Trebonio Caedicioque praedixerat, ubi se cuspidem erectam quatientem uidissent, quanta maxima ui possent concitarent equites in hostem. ad nutum omnia, ut ex ante praeparato, fiunt; panduntur inter ordines uiae; p
Abbreviated transcription (Latin):
sunt inquit. ht̃ penã noxiũ caput. ante ꝯsulem be
dicente coruus uoce clara octinuit. Quo letus au¬
curio ꝯsul affirmãs nũꝙͣ humanis reb magis ꝓet¬
sentes int̾fuisse deos signa et clamorẽ tolli iussit
preliũ ꝯmissũ atrox. Qeteꝵ longe disparib aĩs roma¬
nos ita spes ardore certamĩs auidos hostium san¬
guis in p̃lium capit᷑. sannitiũ magnã ꝑtez necesitaᷤ
ac religio inuictus mag̾ resistere ꝙͣ inferre yugꝰ
cogit᷑ i Nec sustinuilsent pͥmũ clamorẽ atq impetũ
romanoꝵ ꝑ aliquot iam annos uinci assueti. ni
rotentior alius metus insidens pectorib a fuga
retineret. Q suppe in oculis erat om̃is ille occulti
paratus sacri et armati et sacerdotes et ꝓmiscu
detestande familie stirpiq ꝯpositũ. his uinculis
fuge obscricti nabant iuem magis ꝙ hostẽ eił¬
tumentio. instare romanus a cornu utroꝙ a me
dinenes ⁊ etere demaominũq attonitos meb

Expanded text:
sunt' inquit; 'habet poenam noxium caput.' ante consulem haec sunt' inquit; 'habet poenam noxium caput.' ante consulem haec dicentem coruus uoce clara occinuit; quo laetus augurio consul, adfirmans nunquam humanis rebus magis praesentes interfuisse deos, signa canere et clamorem tolli iussit. proelium commissum atrox, ceterum longe disparibus animis. Romanos ira, spes, ardor certaminis auidos hostium sanguinis in proelium rapit; Samnitium magnam partem necessitas ac religio inuitos magis resistere quam inferre pugnam cogit; nec sustinuissent primum clamorem atque impetum Romanorum, per aliquot iam annos uinci adsueti, ni potentior alius metus insidens pectoribus a fuga retineret. quippe in oculis erat omnis ille occulti paratus sacri et armati sacerdotes et promiscua detestandae familiae stirpique compositum; iis uinculis fugae obstricti stabant ciuem magis quam hostem timentes. instare Romanus a cornu utroque, a media acie et caedere deorum hominumque attonitos metu;
Abbreviated transcription (Latin):
poss motu pulue̾ oncere dũ his intentuᷤ impatoᷤ
erat. altercatio inter pullarios orta de auspitio esꝰ
diei exauditaq ab equitib romanis ꝙ rẽ haud sꝑ¬
spernedã rati. sp papirio fr̃is filis. cõs ambigi
de auspitio renũtiauẽrt. Iuuenis ante doctrina
deos speruẽtẽ nactus rem inꝗsitã ne quid ĩ ꝯptũ
deferret ad ꝯsulẽ detulit. Cui ille tu quidẽ mate
uirtute diligentiaq esto. ceteꝵ qui auspitio ad ẽ siꝗd
falsi nũnat in se met ip̃ religionẽ recipit. mꝗde
tecpudiũ nũtiatũ. pr̃ ex̾cituiq egregiũ auspitiu
ẽ Centurionib deinde imꝑauit ut pullaĩos intͥ
pͥma signa ꝯstitueret. ꝓmouent et sannites sigͥ
Insequit᷑ acies hornata armataq ut hostiũ qͦ mã¬
qficũ spectaculu ẽet prius ꝙͣ clamor tolleret᷑ ꝯcur¬
rebat᷑ q emisso temere pilo ictus pullarius ante
signa cccidit. Qd ubi ꝯsuli nũtiatũ t̃ dii in prelio

Expanded text:
se ostendere. dum his intentus imperator erat, altercatio inter pullarios orta de auspicio eius diei exauditaque ab equitibus Romanis, qui rem haud spernendam rati Sp. Papirio , fratris filio consulis, ambigi de auspicio renuntiauerunt. iuuenis ante doctrinam deos spernentem natus rem inquisitam ne quid incompertum deferret ad consulem detulit. cui ille: 'tu quidem macte uirtute diligentiaque esto; ceterum qui auspicio adest, si quid falsi nuntiat, in semet ipsum relcituique egregium auspicium est.' centurionibus deinde imperauit uti pullarios inter prima signa constituerent. promouent et Samnites signa; insequitur acies ornata armataque, ut hostibus quoque magnificum spectaculum esset. priusquam clamor tolleretur concurrereturque, emisso temere pilo ictus pullarius ante signa cecidit; quod ubi consuli nuntiatum est, 'di in proelio
Abbreviated transcription (Latin):
et lequi se extra uallũ logatis traibunis prefectis sotio
impat ut apud quẽq facto opus ẽ. Om̃s affirmãt se
quidẽ om̃ia facturos. s militũ iace̾ aĩos. tota nocte int̾
uulnema ⁊ gemitus morientiũ uigi latũ ẽẽ si añ lucẽ ad
castra uentũ foret tm̃ pauoris fuisse ut relicturi sigͣ
fuerĩt nũc pudore a fuga ꝯtineri alioquin ꝓuictis
ẽẽ. Que ubi ꝯsul accepit sibimet ip̃i circũcundos
alloquẽdosq milites. intus ut adqͦsq uen̾at cũctãtes ar¬
nollent armatis ac dimic̃atib dubiã iuctoriã c̃e. Qui
nuduꝰ atq merinis hostẽ maneat. ⁊ aut mo̾tẽ aut
ẜuitutẽ patiendã. hec uirgãti increpantiq r̾ndelũt

Expanded text:
et sequi se extra uallum; legatis, tribunis, praefectis sociorum et sequi se extra uallum; legatis, tribunis, praefectis sociorum imperat quod apud quemque facto opus est. omnes adfirmant se quidem omnia facturos sed militum iacere animos; tota nocte inter uolnera et gemitus morientium uigilatum esse; si ante lucem ad castra uentum foret, tantum pauoris fuisse ut relicturi signa fuerint; nunc pudore a fuga contineri, alioqui pro uictis esse. quae ubi consul accepit, sibimet ipsi circumeundos adloquendosque milites ratus, ut ad quosque uenerat, cunctantes arnollent. armatis ac dimicantibus dubiam uictoriam esse; qui nudus atque inermis hostem maneat, ei aut mortem aut seruitutem patien
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsul potitit᷑ Alteri. cõs m. atilio neqͣꝙͣ tã facile be¬
lã fuit cumad luceriã duceret legiones quã oppu¬
gnari a sannitib audierat ad finẽ luctrinũ ei hostis
obuiꝰ fuit ibiim uires equauit preliũ uariũ ⁊ ancepᷤ
fuit. Tristiᷤ dam̃ euentu romanis. et qr insuetũ erat
uinci et qr digredientes magis ꝙͣ in ip̃otertamine
senser̃t ꝙͣt̾ in sua ꝑte pł uulneꝵ ac cedis fuisset.
Itaq his tr̃or in cãstris ortus. ꝗ si pugnãtes ceyis
insignis accepta c̃lades forct tũ quoq sollicita noe
fuit iam inuasuꝵ castra sannitẽ credentib aut pͥma
luce cũ uictoril ꝯserendas manus minus c̃ladis &¬
teꝵ nõ plus aĩor ad hostes trat ubi pͥmũ illuxit abie
sine certamine cupiũt s uiã una et ea ip̃a p̃ret᷑ host̃
erat. qua ingressi prebuere sp̃e recta tendentiũ ad
castin oppugnanda/ Consul arma cape milites uibet

Expanded text:
consul potitur. alteri consuli M. Atilio nequaquam tam facile beconsul potitur. alteri consuli M. Atilio nequaquam tam facile bellum fuit. cum ad Luceriam duceret legiones quam oppugnari ab Samnitibus audierat, ad finem Lucerinum ei hostis obuius fuit. ibi ira uires aequauit; proelium uarium et anceps fuit, tristius tamen euentu Romanis, et quia insueti erant uinci et quia digredientes magis quam in ipso certamine senserunt quantum in sua parte plus uolnerum ac caedis fuisset. itaque is terror in castris ortus, qui si pugnantes cepisset, insignis accepta clades foret; tum quoque sollicita nox fuit iam inuasurum castra Samnitem credentibus aut prima luce cum uictoribus conserendas manus. minus cladis, ceterum non plus animorum ad hostes erat. ubi primum inluxit, abire sine certamine cupiunt. sed uia una et ea ipsa praeter hostes erat; qua ingressi praebuere speciem recta tendentium ad castra oppugnanda. consul arma capere milites iubet
Abbreviated transcription (Latin):
Colitudĩe haud̾ dubia id ꝑspicuũ ẽẽ ⁊ recentib uestiqi
fuge ac strage reꝵ intrepidatione nocturna relicta ms¬
equites circũducit agm̃. ꝯstitutis haud ꝓcul pcet stͥe
tres manẽ eodem loco si cura uideãt᷑ duos ex plorata
ad se referre. qui ubi rediẽrt retuler̃tq eos ste ꝓgrese¬
unde in om̃es ꝑtes çircũ spectus ẽẽt. longe lata silen¬
trũ ac solitudinẽ uidisse. Ex templo ꝯsul cohortes e¬
peditas ĩ urbẽ indux̃. ceteros interĩ castra ꝯmunĩe
uissit. Ingressi misites refractis forib paucos gͣues
etate aut inualidos inueniũt relictaq migrata dib¬
difficile ẽẽnt. Ea direxta et cognitũ ex captiuis est m̃
consilio aliquot cuca urbes c̃scisse fuga suos pͥma iugi¬
lia ꝓfectos. gñdem eande inaliis urbib solitudĩe ĩen¬
turos. Dictis captiuoꝵ fides extitit/ Deẜtis oppidis

Expanded text:
solitudine hsolitudine hfugae ac strage rerum in trepidatione nocturna relictarum pasequites circumducit agmen. constitutis haud procul porta sitres manere eodem loco, si tuta videantur, duos explorata ad se referre. qui ubi redierunt rettuleruntque eo se progresunde in omnes partes circumspectus esset longe lateque silentium ac solitudinem uidisse, extemplo consul cohortes expeditas in urbem induxit, ceteros interim castra communire iussit. ingressi milites refractis foribus paucos graues aetate aut inualidos inueniunt relictaque quae migratu difficilia essent. ea direpta; et cognitum ex captiuis est communi consilio aliquot circa urbes conscisse fugam; suos prima uigilia profectos; credere eandem in aliis urbibus solitudinem inuenturos. dictis captiuorum fides exstitit; desertis oppidis
Abbreviated transcription (Latin):
est postremo potit᷑ oppido romanꝰ sãnitiũ cesi tria
duete legiones ũn oppidani cũ oĩb reb sius q̃ feri agi¬
q potuer᷑ nccte ꝑ adu̾sa portã silc̃tio excesser̃t Igit᷑ siml
aduenit ꝯsul. primo itaq ꝯpoi̾tus instructꝰq menibus
successit tãꝙͣ m̃ ꝙ admilioniã fuerat certamĩs foret dem̃
ut silentiũ uastũ in urre nec arma nec uiros ĩ turib ac
muris uidit auidũ ĩuadẽdi deẜta menia militẽ detin et.
neꝙͣ occultã ĩ fiauudẽ ĩ cautus rueret duas turmaᷤᷤ socioꝵ
latim nõis circũ eꝗtare menia atq ex plorare om̃ĩa
iubet Equites portã unã altem̃q eandẽ regionẽ in
ppingͦ patentes ꝯspiciũt itinerib q his uestigia noetune
hostiũ fuge adequitãt deinde sensi portis urbẽq ttu
rectis itinerib puiã ꝯspiciũt. ⁊ cõs. refer̃t excessũ urle

Expanded text:
est; postremo potitur oppido Romanus. Samnitium caesi triaest; postremo potitur oppido Romanus. Samnitium caesi triaductae legiones, unde oppidani cum omnibus rebus suis quae ferri agique potuerunt nocte per auersam portam silentio excesserunt. igitur, simul aduenit consul, primo ita compositus instructusque moenibus successit, tamquam idem quod ad Milioniam fuerat certaminis foret; deinde, ut silentium uastum in urbe nec arma nec uiros in turribus ac muris uidit, auidum inuadendi deserta moenia militem detinet, ne quam occultam in fraudem incautus rueret; duas turmas sociorum Latini nominis circumequitare moenia atque explorare omnia iubet. equites portam unam alteramque eadem regione in propinquo patentes conspiciunt itineribusque iis uestigia nocturnae hostium fugae. adequitant deinde sensim portis urbemque ex tuto rectis itineribus peruiam conspiciunt et consuli referunt excessum urbe;
Abbreviated transcription (Latin):
stationis pͥme uiglũq et eor qui circa questoriũ oppreᷤ
dacia auxit. ⁊ nõmo ꝓferre inde castra romanũ s ne
pabularis quidem ꝑagros suos patiebãt᷑. Retro ĩ paca¬
tũ soranũ agrũ pabulatores ibãt quaꝵ reꝵ fama tu¬
multuosior ẽ ꝙͣ res erãt ꝑ latã romã coegit .l. pꝰumiũ
ꝯsult̃ uix dũ ualidũ ꝓficisci exurbe priꝰ tñ ꝙͣ exiret
militib edicto soram ussis ꝯuenire. ip̃e edem uicto¬
rie ꝙͣ edilis curulis ex młtaticia peciũa faciendã cura¬
uerit dedicauit. Ita ad ex̾citũ ꝓfectus a sora ĩ sãmu
ad castra cõllege prexit Inde postqͣ sanites diffisi
duob ex̾citib resisti posse recesser̃t diu̾si ꝯ sules ad
uastandos agros urbes ꝙ oppugnãdas discedũt pꝰumiͤ
milioniã oppugnare adortus primo atq impetu dem̃
poscꝙ ea par ꝓcedebãt oꝑe ac ui neis demũ ĩuictis mu¬

Expanded text:
stationis primae uigiliumque et eorum qui circa quaestorium oppresstationis primae uigiliumque et eorum qui circa quaestorium oppresdacia auxit et non modo proferre inde castra Romanum sed ne pabulari quidem per agros suos patiebantur; retro in pacatum Soranum agrum pabulatores ibant. quarum rerum fama, tumultuosior etiam quam res erant, perlata Romam coegit L. Postumium consulem uixdum ualidum proficisci ex urbe. prius tamen quam exiret militibus edicto Soram iussis conuenire ipse aedem Uictoriae, quam aedilis curulis ex multaticia pecunia faciendam curauerat, dedicauit. ita ad exercitum profectus, ab Sora in Samnium ad castra collegae perrexit. inde postquam Samnites diffisi duobus exercitibus resisti posse recesserunt, diuersi consules ad uastandos agros urbesque oppugnandas discedunt. Postumius Milioniam oppugnare adortus ui primo atque impetu, dein postquam ea parum procedebant opere ac uineis demum iniunctis mu