comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bie camti. pois ebt ulit ided abalio eã quã a martino iabitu uir¬
ginitatis in posito passus .ẽ. consecrari
Nttli nosctrero ucp nagni post modũ futurus exempli cũ oculã gra¬
ocula÷ murtinus poeniculo contigit pristi nid es suptact. at dite
om̃i dolore restituit: Ipsc aut̃ cũ casu quodim sicatiate c emolcros
de uolutus & ꝑ confrago sos scale graddus decidens multis euanu¬
rib eã ad fectus Cũ ex animis iacer& incellula &m modicis do¬
lorib cruciaret᷑. nocte ei angelus uisus ẽ eluere uulnera & salu¬
tero die restitutus ẽ. sanitati. ut nihil umquã ꝑtulis se in cõ¬
modi putaret᷑. Sed quia longũ ẽ. ire ꝑsingula. sufficiant haec
uel pauca deplurimis. Satisq sit nobis & in excellentib: ñ sub¬
trahere ueritatẽ & in multis uitare fastidiũ Atq ut minora
tantis inserã quã uis ut est nr̃orũ atas tẽporũ. quib iã de pra¬
uata om̃a atq corrupta sunt ut pene praecipuum sit adula¬

Expanded text:
et, obtulit, neque ab alio eam quam a Martino, habitu virginitatis imposito, passus est consecrari. Paulinus vero, vir magni postmodum futurus exempli, cum oculum graoculum ei Martinus penicillo contigit pristinamque ei sanitatem sublato omni dolore restituit. ipse autem cum casu quodam esset de cenaculo deuolutus et per confragosos scalae gradus decidens multis uulneribus esset adfectus, cum exanimis iaceret in cellula et inmodicis doloribus cruciaretur, nocte ei angelus uisus est eluere uulnera et salua postero die restitutus est sanitati, ut nihil umquam pertulisse incommodi putaretur. sed longum est ire per singula: sufficiant haec uel pauca de plurimis, satisque sit, nos et in excellentibus non subtrahere ueritatem et in multis uitare fastidium. Adque ut minora tantis inseram — quamuis, ut est nostrorum aetas temporum, quibus iam deprauata omnia adque corrupta sunt, paene praecipuum sit, adula
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ dñsei largitus ẽ ut uita bonoru ȩnobi tamumo
non eẽt contepituus sed magis ac magis semet ipsum
inad flictione uigilus le unis et orationib frequont
pos eus uitã scorũ exerceret Nec ullo modo daret suo
corpori requiem inaediis nuditate frigoroe datt et suo¬
tis tribulationib seipsũ macerans : Vitã nimirũ cupiebu
finigisua ubi comã cupitis abscidit et armami cu piebar
et põpã sełi dimisit. Ita ñseparant ado sed coniungunt
ominẽ dõ quia pax om̃i operanti bonũ crescit etgra
Nemo inquid dñs habet maiorẽ caritatẽ quã ut

Expanded text:
nem Dominus ei largitus est, ut vita bonorum coenobitarum non esset contentus, sed magis ac magis semet ipsum in afflictione, vigiliis, ieiuniis et orationibus frequenter positus, vitam sanctorum exerceret nec ullo modo daret suo corpori requiem, inaediis, nuditate, frigore, siti et multis tribulationibus se ipsum macerans. Vitam nimirum cupiebat finiri suam, ubi comam capitis abscidit et arma militiae et pompam saeculi dimisit. Ista non separant a Deo, sed coniungunt hominem Deo, quia pax omni operanti bonum crescit et gratia. Nemo, inquit Dominus, maiorem caritatem habet
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris. stricto eũ gladiopeter& reiecto pallio nudã ceruicẽ
ꝑcusiori praebuit Nec cunctatus ferire gentilis. sed cũ dexterã
altius extuliss& resupinus ruit: consternatusq diuino metu ue¬
niã precabatur: Nec dissimile huic fuit illud cũ eũ idola
destruentẽ cultro quidã ferire uoluis set In ipso iet u ferru ei
demamb ex cussũ ñ conparuit: plerũq aut̃ contra dicentibus
sibi rusticis ne corũ fana destrueret. It a pracdicatione sc̃a gen¬
tilu animos mitigabat ut luce eis ueritatis ostensa Ipsisua tẽpla
sibuer teicenre Curationũ uero tãpotens in cogratia erat ut nulus
fent ad eus egroetuis accesserit quiñ continuo receperit sanitate ed
uel er conie quentiliq bit exemplo:
reueri puella quacdã dra paralisis aegritudine tenebatur lta

Expanded text:
ceteris stricto eum gladio peteret, reiecto pallio nudam ceruicem percussuro praebuit. nec cunctatus ferire gentilis, sed cum dexteram altius extulisset, resupinus ruit, consternatusque diuino metu ueniam precabatur. nec dissimile huic fuit illud. cum eum idola destruentem cultro quidam ferire uoluisset, in ipso ictu ferrum ei de manibus excussum non conparuit. plerumque autem contra dicentibus sibi rusticis, ne eorum fana destrueret, ita praedicatione sancta gentiles animos mitigabat, ut luce eis ueritatis ostensa ipsi sua templa subuerterent. Curationum uero tam potens in eo gratia erat, ut nullus fere ad eum aegrotus accesserit, qui non continuo receperit sanitatem: quod uel ex consequenti liquebit exemplo. Treueris puella quaedam dira paralysis aegritudine tenebatur, it
Abbreviated transcription (Latin):
rent Contra dicente diabolo ñ ꝑtinere adueniã criminoe
ex clamusie martinus Si tuipse õmiserabiles ab hominũ in ste¬
tatione desisteres & tefactorũ tuorũ uel hoc tẽ pore cũ di
et siauctoritatẽ praestare ñ potuit. ostendit affectũ e qͥs
de diabolo eiusdemq artib serino exortufẽ non abre uiact

Expanded text:
rint. contra dicente diabolo, non pertinere ad ueniam criminosrint. contra dicente diabolo, non pertinere ad ueniam criminosexclamasse Martinus: si tu ipse, miserabilis , ab hominum insectatione desisteres et te factorum tuorum uel hoc tempore, cum dies etsi auctoritatem praestare non potuit, ostendit affectum. et quia de diabolo eiusdemque artibus sermo exortus est, non ab re uidet
Abbreviated transcription (Latin):
Nco muldio nt sib. erecuso capite inter inguna cornũ i eci
dec multũ post uitĩ reddidit Videris qoiudicio qni diabos
data fuerit haec potestas in martino Iluancic qbui dtali
accidissent longe ante p̃uidebat & sibi nuntiata fratribus is
Trequent̃ aut̃ diabolus dũ mille nocendi artibus dicaba¬
Lsc̃m uirũ conabat᷑ inludert uisibilẽ seci formis diuersissimis in¬
gerebat Nã interdũ in iouis ꝑsonã plerũq mercurii. ꝑ sae pa
eñi seueneris acmineruae trans figuratũ uultib offerebat
Aduersus quidẽ sẽꝑ interritus. signo se crucis & orationis auxi¬
daemonẽ ꝓterius martinũ uocib: increpantẽ Cur intra
monasteriũ aliquos exfratrib: qui olim baptisinũ thuersis
errorib ꝑdidissent conuersos post ea recepiss&. expomento
crimina singulorũ. Martinũ diabolo repugnantt̃ rtipoñdis
constant̃ antiqua delicta melioris uitae c̃uersione purgari
Et ꝑmisericordiã dñ ab soluendos ẽẽ peccatis qui pec care desuo¬

Expanded text:
m sibi excusso capite inter inguina cornu adegisse. nec multo post uitam reddidit. uideris, quo iudicio Domini diabolo data fuerit haec potestas. in Martino illud mirabile erat,accidissent, longe antea praeuidebat aut sibi nuntiata fratribus indicabat. Frequenter autem diabolus, dum mille nocendi artibus sanctum uirum conabatur inludere, uisibilem se ei formis diuersissimis ingerebat. nam interdum in Iouis personam, plerumque Mercuri, saepe etiam se Veneris ac Mineruae transfiguratum uultibus offerebat: aduersus quem semper interritus signo se crucis et orationis auxidaemonem proteruis Martinum uocibus increpantem, cur intra monasterium aliquos ex fratribus, qui olim baptismum diuersis erroribus perdidissent, conuersos postea recepisset, exponentem crimina singulorum: Martinum diabolo repugnantem respondisse constanter, antiqua delicta melioris uitae conuersatione purgari, et per misericordiam Domini absoluendos esse peccatis, qui peccare desie
Abbreviated transcription (Latin):
remansise serepperit ei prauitas exoreũ prqđ ptus
lalatuit in desiderio ceguationis. hoc post ꝑ esfectũ pͦue actionis
exercuit. Nã oblita dominicitimioris. oblitapudoris & reuerẽn¬
nȩ oblita c̃secratumis. c̃ducttẽ agriꝵ suoe p̾modũ maritũ
dux̃ Ecce om̃sires uno pͥus ardore ẽuerse st̃ sed ñ uno eodẽq¬
tudio ꝑmanser̃ quia uixia dnicã uocẽ multist̃ uocan paucr
operis fibi tribuat. neqͥs de ꝓpria actione c̃fidatqa &sia noũ
hodic qͣlissit ad huc cras qͥđ futurꝰ sit nescit Nemo ergo de
suis iã operib securus gauleat. ꝗdo adbuc in hui uttȩ inuratudi¬
ne qͥs se fiussequat᷑ ignorat. Sed quiarẽ retuili quȩ uos ex diui¬
nadristrictione ꝑtruit. aliud ad huc euicinorefero qđ ex
ne alio iãdicissemememini. sediũs nequaꝗ affiustis. ante
bienniũ fr̃qͥdã in monasteriũ meũ qđ uiriabeatos marii rũ¬

Expanded text:
remansisse se reperit, ejus pravitas excrevit, et quod prius latuit in desiderio cogitationis, hoc post effectu pravae actionis exercuit. Nam oblita dominici timoris, oblita pudoris et reverentiae, oblita consecrationis, conductorem agrorum suorum postmodum maritum duxit. Ecce omnes tres uno pstudio permanserunt, quia juxta dominicam vocem, Multi sunt vocati, pauci operis tribuat, ne quis de propria actione confidat, quia etsi jam novit hodie qualis sit, adhuc eras quid futurus sit nescit. Nemo ergo de suis jam operibus securus gaudeat, quando adhuc in hujus vitae incertitudine qui finis sequatur ignorat. Sed quia rem retuli quae vos ex divina districtione perterruit, aliud adhuc e vicino refero quod ne alio jam me dixisse memini, sed vos nequaquam adfuistis. 16. Ante biennium fra
Abbreviated transcription (Latin):
uoũ contraaetẽ sancͣ set. san& letꝰ adq ad domiciliũ suũ pectib: ꝓpriis rec¬
titur. qui ad scm̃ sepulchrũ fustib sus tentuͣt uenit ut sanar&ur. Hec nos
pauca deplurimis huiꝰ uirimira culis uł operib bonis ut ualemꝰ scriptis
inditemꝰ. c&erũ siomubona que egit stlo ꝓsequens mẽ bratis insere recupim¬
ut reor meuolum diesq antedeficient quam patra ta portenta: Ideode
multis pauca conaborꝓferre ut ñ fastidiũ audientib: ingerẽ : Annu¬
& nob̵ intercessi obeati arnulsi subsidiũ apud dnm nrm ihm̃ xpr

Expanded text:
laetus adque ad domicilium suum pedibus propriis revertitur, qui ad sanctum sepulchrum fustibus sustentatus venit, ut sanaretur. 30. Haec nos pauca de plurimis huius viri miraculis vel operibus bonis, ut valuimus, scriptis indidimus. Ceterum, si omnia bona quae egit stilo persequentes, membranis inserere enorme volumen, diesque ante deficerent quam patrata portenta. Ideo de multis pauca conabor proferre, ut non fastidium audientibus ingerem. Annuet nobis intercessio beati Arnulfi subsidium apud dominum nostr
Abbreviated transcription (Latin):
tis in amorẽ c̃ditoris suitarsilla ⁊e meliana subcrescere
Itcũ solo hic essen corpore : cotidieanimo adae t̃naã bieban
transire Atc̃pragordianȩ animꝰ coep̃ a calore amoris
in timi ꝑcotidianadetrim̃tate pescere ⁊ paulii ꝑ
adhuns scłi amorẽ redire Crebro autẽ tarsil¬
ladiere emelianȩ sorisua cũ magnogemitusole¬
bat. Vdeo gordianã sororẽ nr̃amde nr̃a sorte ñ esse
Perpendo enĩq foras defluat ⁊ coreiꝰ ad qđ ꝓposuit ñ cus¬
todit ꝗcura bant blanda cotidȩ corripere redargu¬
ũba correptionis Sedcũ eiꝰdẽ coreptionis transsissec
Trapsiebat ꝓtinꝰ ⁊ suꝑducta grauitas honestatis moxq:
ad leuia transiebat uerba ꝓuella gaudebat societa¬
te huictarsille amitae meȩ que int̃sorores suas uirtu¬
te c̃tinue orationis afflictionis studiose abstinentiae

Expanded text:
tis in amorem conditoris sui Tharsilla et Aemiliana succrescere, et, cum solo hic essent corpore, quotidie animo ad aeterna transire. At contra Gordianae animus coepit a calore amoris intimi per quotidiana detrimenta tepescere, et paulisper ad hujus saeculi amorem redire. Crebro autem Tharsilla dicere Aemilianae sorori suae cum magno gemitu solebat: Video Gordianam sororem nostram de nostra sorte non esse; perpendo enim quia foras defluit, et cor ad quod proposuit non custodit. Quam curabant blanda quotidie redarguba correptionis; sed cum ejusdem correptionis hora transisset, transibat protinus et superducta gravitas honestatis, moxque ad levia verba redibat. Puellarum gaudebat societate huic. Tharsillae amitae meae, quae inter sorores suas virtute orationis continuae, afflictionis studiosae, abstinen
Abbreviated transcription (Latin):
nact̃nũ : Et omiradñi potentia cuĩ ex ẽ plũ secutꝰ fuerat in uerbo : eidem &iurtꝰ
bsequit᷑ ineffectu. Nã post non longũ spaciũ arefacta arbusta siccademũ ꝑmani
neũ: Mer ito igit᷑ in hoc oꝑe dominicũ secutꝰ exẽplũ: arbustȩ cũsiducia imꝑerauit
side plenius si madominicã tenebat sententiã quadicit᷑: Quia qͥcredit unne :
mis sarũ sollẽpnia. euuangelica uixta morẽ lectione expleta : diuina eligius¬
A populũ p̃dicaret mandata uehem̃t̃ int̃cipiebant uerba eiꝰ plurimidebe¬
antes in eccła. Tunc eligius porrecta c̃tra in pacientes manu: p̃cepit in nomuine
nĩ erant duo decim uerũ &iã &de mones : Ñ ferentes tantã uerborũ ei uirtutẽ
onfestim ut illemanũ c̃tra eos ꝓtendit : non nullos ex eis relinq:ntes c̃fusi fuger̃
cuasadudũ obsessa. sana ili codimiser̃.¬

Expanded text:
in aeternum'. Et, o mira Domini potentia! cuius exemplum secutus fuerat in verbo, eiusdem et virtus in aeternum'. Et, o mira Domini potentia! cuius exemplum secutus fuerat in verbo, eiusdem et virtus subsequitur in effectu; nam post non longum spatium arefacta arbusta, sicca demum permanet in aevum. Merito igitur in hoc opere dominicum secutus exemplum, arbustae cum fiducia imperavitqui fide plenissima Dominicam tenebat sententiam, qua dicitur: Quia qui credit in me, non missarum solemnia, evangelica juxta morem lectione expleta, divina Eligius populo praedicaret mandata, vehementer intercipiebant verba ejus plurimi debacchantes in ecclesia. Tunc Eligius porrecta contra impatientes manu, praecepit, in nomine enim erant quam duodecim, verum etiam et daemones non ferentes tantam verborum ejus virtutem, confestim ut ille manum contra eos protendit, nonnullos ex eis relinquentes, confusi fugerunt, ac vasa dudum obsessa sana illico dimiser
Abbreviated transcription (Latin):
longe ac̃pendio regali. optimũ p̃diũ: Et fatigatus exitinere diu¬
tit inagrũ cuidã coloni. Erat aũt illi arbormagnanucarii. onusta
fructu uescibili : Cũq eligius in diuersorũ quies ceret: egressi quid
exministris eiꝰ coeper̃ ex p̃fata arbus cula auellere nuces : Eratm
s mulcens ait: Noli amice hui ce modi obcausã molestus nob exsistere . Et si pauca
ueri p̃ sc̃ꝑ ser̃: plurimatibi adhuc suꝑ sunt : Nã & hoc qđ attiger̃: egodata pecunia
i gratifice satis faciã : At ille tumida mente lenitatẽ ei spernens: duris eũ amari¬
ab at uerb̵ eadẽ crebruis taxans: Tunceligius animo inmutat᷑: famulos quidẽ
tei facto durius obiur gauit : Homini uero ꝓsubstantie dãno tresaur eosdari
ssit : Ad arbustã tam̃ c̃uersus nimirũ saluatoris ficulnae imperantis exẽplo
sus ait: qm̃tanto pere ꝓte laces cimur. Nũquã exte ex hociã fruetꝰ nascat᷑

Expanded text:
longe a Conpendio regali, optimum praedium, et fatigatus ex itinere, divlonge a Conpendio regali, optimum praedium, et fatigatus ex itinere, divertit in agrum cuiusdam coloni; erat autem illi arbor magna nucarii onusta fructu vescibili. Cumque Eligius in diversorium quiesceret, egressi quidam ex ministris eius coeperunt ex praefata arbuscula avellere nuces; erat eneum demulcens, ait: 'Noli, amice, huiuscemodi ob causam molestus nobis existere, et si pauca pueri praesumpserunt, plurima tibi adhuc supersunt; nam et hoc quod attigerunt ego, data pecunia, tibi gratifice satisfaciam'. At ille tumida mente lenitatem eius spernens, duris eum amaricabat verbis, eadem crebrius taxans. Tunc Eligius animo inmutatus famulos quidem pro rei facto durius obiurgavit, homini vero pro substantiae damno tres aureos dari iussit; ad arbustam tamen conversus, nimirum salvatoris ficulneae imperantis exemplo usus, ait: 'Quoniam tantopere pro te lacescimur, numquam ex te ex hoc iam fructus nascatur
Abbreviated transcription (Latin):
festat. Tunc aũt eligureminis ceates ex cõmunicationẽ : post ed ñ muillia¬
totius ꝓperant acre c̃siliari ab eo basilicã exorant. Sedille quã uis esses
benignus: noluit tam̃tã calide prius quã satis factio p̃cederet sententian
reflectere Sic ergo trans actadieuna ac nocte cũ sepissine presbiter qr¬
tere signũ tẽptaret: Nullũ pulsanti p̃buit sonitũ. Transut quoq etie qulis
aũdie: et nec sic quidem sonũ ꝓduxit: Fluxit cubil ominus ettertia dies cũs
sed nectandẽ sonũ aliquod reddidit Post eauero crebris discurrentibi cs
cũ optimatũ et seaiorũ epistolis: tandẽ eort p̃cib uictus: nec ñ et paenits
satis factiore p̃lata : solo uerbo eligius rec̃siliauit locũ: & inax signos
sonus pristunꝰ redut intintinabulũ.
¶ na aut̃ dierũ iter necessariũ carpens deuenit adquendã locd

Expanded text:
festat. Tunc autem Eligii reminiscentes excommunicationem post eum nonnulli quafestat. Tunc autem Eligii reminiscentes excommunicationem post eum nonnulli quantotius properant ac reconciliari ab eo basilicam exorant. Sed ille, quamvis esset benignus, noluit tamen tam calide, priusquam satisfactio praecederet, sententiam suam reflectere. Sic ergo transacta die una ac nocte, cum saepissime presbiter quatere signum temptaret, nullum pulsanti praebuit sonitum. Transiit quoque et sequens nox cum die, et nec sic quidem sonum produxit; fluxit nihilominus et tertia dies cum nocte, sed nec tandem sonum aliquod reddidit. Postea vero crebris discurrentibus nuntiis cum optimatum et seniorum epistolis, tandem eorum praecibus victus, necnon et paenitentiae satisfactione praelata, solo verbo Eligius reconciliavit locum, et mox signo tacto sonus pristinus rediit in tintinnabulum. 22. Una autem dierum iter necessarium carpens, devenit ad quendam locum haud
Abbreviated transcription (Latin):
Nlio uero tẽpore cũ dio cessessuas ut episcopis mos ÷ uisitaret: extitit quaedã cet
causa ut in unabasilica int̃diceret cursũ uel oblationẽ quoq ipse iuberet
brari . Erat aũt illic presbit̃ quidã malȩ c̃scientiaȩ suacius: cui uideliat
Qobculpã ex cõmunicatio ꝓcesserat: Qui epis copi iussis minus obtẽpera
credens: uerbaq eiꝰ leuit̃ ualde ferens: cũ longius eũ aloco illo abis se aestau¬
ret : mox signũ ecclesiae statuta hora sic̃ mos erat pulsare coepit Tunc ado¬
futandã humanã p̃sũptionẽ: magis insensibilis quã rationabilis creatura
uerbis epis copi parens: ueluti sibi int̃ dictũ silentiũ. Nullũ ad pulsantisims
signũ reddidit sonũ: De inde presbiterduitius funẽ terebrans. cũ cernro
tinnulũ omnino ꝑmanere matũ: egressus ꝓtinus basilicã causã cuncois n¬

Expanded text:
Alio vero tempore cum dioceses suas, ut episcopis mos est, visitaret, extitit quaedam certa Alio vero tempore cum dioceses suas, ut episcopis mos est, visitaret, extitit quaedam certa causa, ut in una basilica interdiceret cursum vel oblationem, quousque ipse iuberet, celebrari. Erat autem illic presbiter quidam malae conscientiae saucius, cuius videlicet ob culpam excommunicatio processerat. Qui episcopi iussis minus obtemperandum credens verbaque eius leviter valde ferens, cum longius eum a loco illo abisse aestimaret, mox signum ecclesiae statuta hora, sicut mos erat, pulsare coepit. Tunc ad confutandam humanam praesumptionem magis insensibilis quam rationabilis creatura verbis episcopi parens, veluti sibi indictum silentium, nullum ad pulsantis nisum signum reddidit sonum. Deinde presbiter diutius funem terebrans, cum cerneret tinnulum omnino permanere mutum, egressus protinus basilicam, causam cunctis mani
Abbreviated transcription (Latin):
rit᷑. traditieis ad tẽpꝰ quos diligunt: sentiant p̃ceptores suos quorũ cultui
seruiunt. Uosaũt si p̃ceptis xp̃i libent̃ obtẽpera ueritis: nihil paueatu
quia in noxii abhis latrunculis semꝑ eritis. Multis p̃t ea rogantibi puȩxatis na
statim orationẽ ꝓ eis ad sumere. sed aut: Sinite huc usq sinite. sentiant. sentian
Debent scire quos demũ ꝑ horrescant. et quib actenus obtẽperantes obredier̃: Sien
anno illo trans acto. cũ anniuersaria rursus p̃fata festiuitas adueniset : iusst oq
uexatos illos palã ad esse: Cũq om̃s adessent: oratione p̃missa exorcitauit aquã
& dediteis ꝓ medela c̃festumq liberauit eos ab obsidione diabolica: Erat aut nume
eorũ amplius quã quinquaginta. Sic ergo uia eis salutis adnuitiata. plurunũ q
correctos eos et castigatos: dimisit abire sanos. XXI.¬

Expanded text:
 contraire videntur, traditi eis ad tempus quos diligunt, sentiant praeceptores suos, quorum cultui  contraire videntur, traditi eis ad tempus quos diligunt, sentiant praeceptores suos, quorum cultui inserviunt; vos autem, si praeceptis Christi libenter obtemperaveritis, nihil paveatis, quia innoxii ab his latrunculis semper eritis'. Multis praeterea rogantibus pro vexatis, noluit statim orationem pro eis adsumere, sed ait: 'Sinite hucusque, sinite, sentiant, sentiant; debent scire, quos demum perhorrescant et quibus actenus obtemperantes oboedierunt'. Sic itaque, anno illo transacto, cum anniversaria rursus praefata festivitas advenisset, iussit omnes vexatos illos palam adesse. Cumque omnes adessent, oratione praemissa, exorcizavit aquam et dedit eis pro medela, confestimque liberavit eos ab obsidione diabolica. Erat autem numerus eorum amplius quam quinquaginta. Sic ergo via eis salutis adnuntiata plurimumque correctos eos et castigatos dimisit abire sanos.
Abbreviated transcription (Latin):
minũ erit qui priscos atq gratissimos possit nob̵ ũquã ꝓhibere ludos Tunc
e cũmihil seꝓ ficere cerneret: magisq: ludos co&lescere uideret: indignatione
sdi ne ferocitatẽ ad exẽplũ terrorẽq multorũ implenat̃ quo cognocere
surt quorũ oꝑa exercent: ut ab hominib ite credentib enixius glorificet᷑
mñ scũntuũ. Post aiũ uerba subito plurimi. hip̃cipue quieraat exparte her che¬
aldi qͥ qidiuina mandata despicientes manꝰ ineũ parabant iniecere. Inmun do
lati spũ coe per̃ etinuo modis diuersis debac care: Omnis aat multitudo exep
huisqaderant ingenti pauore ꝑt̾riti: uestigia hominisdi lãbebant: uerentes
si milia paterent᷑: pollicentes singuli cunctaquae mandaret sine aliqua iã si¬
latione sese ad secuturos: Ad quos uir beatus dixit : Nolitetimere uos: sedmagi

Expanded text:
hominum erit, qui priscos atque gratissimos possit nobis unquam prohibere ludos. Tunc hominum erit, qui priscos atque gratissimos possit nobis unquam prohibere ludos. Tunc ille cum nihil se proficere cerneret, magisque ludos coalescere videret, indignatione ssu, ipsorum nunc ferocitate ad exemplum terroremque multorum impleantur, quo cognoscere possint quorum opera exercent, ut ab hominibus in te credentibus enixius glorificetur nomen sanctum tuum. Post cujus verba subito plurimi, hinoaldi, quique divina mandata despicientes manus in eum parabant iniecere, inmundo afflati spiritu, coeperunt continuo modis diversis debaccare. Omnis autem multitudo, exceptis his qui aderant, ingenti pavore perterriti, vestigia hominis Dei lambebant, verentes, ne similia paterentur, pollicentes singuli, cuncta quae mandaret sine aliqua iam simulatione sese adsecuturos. Ad quos vir beatus dixit: 'Nolite timere vos, sed magis
Abbreviated transcription (Latin):
nul ut siulterius hũ modinugis ecoꝵ ẽtrairet eligius. ilico in ruentes in t̃fice¬
nteũ Qđ cũ eligius cognouisset ingenti martirudesi deriostimulatus: sur¬
exit c̃cite Et p̃cepit suis omnib utnullus eũ p̃t̃ duob: dericis atq unodia co
sequeret᷑: Uenit ergo ꝑmedias populoꝵ tͥbas. &estans in quodã eminenti
co anteba silicã : coepit instantiũs p̃dicare. uehem̃ãt̃ obiuirgans populũ.
nđ̃ monitis salutarib: terga parantes diabolicis filacteriis tanto pere
ent intenti. Adcuĩ exortationẽ ueliem̃t̃ t᷑ba cõmota : ꝓbrosa ei uerba
ingenti proteruia respondebant . in teritũ ei minitantes atqidicentes:
ũquã turomane quãuis haec freqnt̃ taxes: consuetudines nr̃as euellere
teris: Sed solẽnia nr̃a sic̃ actenꝰ fecumꝰ. ꝑpetuo sẽ ꝑq freqa tabimus : Nec ullus

Expanded text:
simul, ut si ulterius huiusmodi nugis eorum contrairet Eligius, ilico inruentes interficesimul, ut si ulterius huiusmodi nugis eorum contrairet Eligius, ilico inruentes interficerent eum. Quod cum Eligius cognovisset, ingenti martyrii desiderio stimulatus, surrexit concite et praecepit suis omnibus, ut nullus eum praeter duobus clericis atque uno diacone sequeretur. Venit ergo per medias populorum turbas, et stans in quodam eminenti loco ante basilicam, coepit instantius praedicare, vehementer obiurgans populum, eo quod monitis salutaribus terga parantes, diabolicis filacteriis tantopere ecum ingenti protervia respondebant, interitum ei minitantes atque dicentes: Nunquam tu, Romane, quamvis haec frequenter taxes, consuetudines nostras evellere poteris, sed solemnia nostra sicut hactenus fecimus, perpetuo semperque frequentabimus, nec ullus
Abbreviated transcription (Latin):
Ae rogantẽq hamiliauit: quã quã carũ hane dĩ haber&: cuũ utiq uerd
celeri in hominis ultione cõmitauit: Sed nesolt̃ hanc uerbis eĩ putetis cons¬
se uirtutẽ. Audite qͥd etalibi gesserit:
git᷑ quodã tẽpore cũdies patalicius bectissim petri a postoli indio ee sing¬
ud ꝓcul a nouio m̃se oppido celebrabet: adiens eligius uicũ. cũ ingenti estantia
licabat sic̃ sẽꝑ c̃ sueuerat dĩ uerbũ : Abiciendos dã taxat. atq ab hominandos
cunctos deemonũ ludos et aefandas saltationes om̃sq ianes prorsus relinqindas
ostitiones : Quã eiꝰ p̃dicationẽ praestantiores quiq: loci illius ualde aegre fere¬
ut: Scilicet qđ ferias eor euerteret: aclegitimas ut putabant c̃sue tudines
unanir&. Tunc prauiquiq: inientes c̃siliũ : & p̃cipue ex familia her chenoaldi
erat eotẽ pore p̃posit᷑ paliati: emulabatur eligiũ. sed ñ adbonũ : De creuerunt

Expanded text:
arrogantemque humiliavit; quamque carum hunc Deus haberet, cuius utique verbo tam arrogantemque humiliavit; quamque carum hunc Deus haberet, cuius utique verbo tam celeris in hominis ultione comitavit . Sed ne solam hanc verbis eius putetis comse virtutem, audite, quid et alibi gesserit. 20. Igitur quodam tempore, cum dies natalicius beatissimi Petri apostoli in diocesiicum, cum iugenti constantia praedicabat, sicut semper consueverat, Dei verbum, abiciendos dumtaxat atque abhominandos esse cunctos daemonum ludos et nefandas saltationes omnesque inanes prorsus relinquendas superstitiones. Quam eius praedicationem praestantiores quique loci illius valde aegre ferebant, scilicet quod ferias eorum everteret ac legitimas, ut putabant, consuetudines exinaniret. Tunc pravi quique inientes consilium, – et praecipue ex familia Herchenoaldi, qui erat eo tempore praepositus palati, aemulabatur Eligium, sed non ad bonum, – decreverunt
Abbreviated transcription (Latin):
Protensa ad eũ manudextra. laculũ ex cõmunicationis in eũ tribilit᷑ c̃ gessetd
Et omira uirtutis potentia c̃festundiuina indignatio uerbũ ei comitata
ita ꝑculit urrũ. ut omni funditꝰ robore desti tutus: et iugorẽ ameteret as
ciẽ uiui hominis ꝑderet. Demiq parit̃ cũ eliru uerbo corrueas in pauuũtũ
sicdiuinttus ÷ ꝑ cussus. at palã omnib adstantib uideret᷑ uelut cuortiuis. uã ces
haec uidentes. stupore nimio ꝑculsi in eligii in uiriãdi altricẽ mutabart ab¬
se uram. Sic ergo nuserille in manib inde sublatus: triste ualde secñ or les
his quae ctiaei. gesscrat peniteret. Qđ atrũ fecerit acteñ iacerdũ baber
hacnimuũ salũ adimirationi adscribi m: quantã ium sermoei eged uatralas¬
tione opticeret. qui absq ullo uerbere solo potenti uerbo suꝑbũ intradus¬

Expanded text:
protensa ad eum manu dextra, iaculum excommunicationis in eum terribiliter congessit. protensa ad eum manu dextra, iaculum excommunicationis in eum terribiliter congessit. Et, o mira virtutis potentia! confestim divina indignatio verbum eius comitata ita perculit virum, ut omni funditus robore destitutus et vigorem amitteret et speciem vivi hominis perderet. Denique pariter cum Eligii verbo corruens in pavimentum, sic divinitus est percussus, ut palam omnibus adstantibus videretur velut mortuus; nam chaec videntes stupore nimio perculsi in Eligii injuriam Dei ultricem mirabantur affuisse iram. Sic ergo miser ille in manibus inde sublatus, triste valde suum praestolhis quae contra eum gesserat paeniteret. Quod utrum fecerit, actenus incertum habemus. Hoc nimirum solum admirationi adscribimus, quantam vim sermo eius ex divina largitione obtineret, qui absque ullo verbere solo potenti verbo superbum in
Abbreviated transcription (Latin):
iactantia : Amplius se extollens audact̃ obtendebat multis eũ uerbis laces sien
At eligius pacient̃ adhucferens .blandis eũ uerbis cohercere stadebat dicens
amice refrena cupiditatẽ tuã : Cur ñ erubescis tãcecam̃te resalienas appecet
si mea ame postulares : darẽ forsitan qđ peteres : Nunc uero qu ñ meũ sed ec desias
p̃diũ ame repetis: non tibido omnino qđ pauꝑũ ÷ necessitatib delegatũ : Tuncill
acrius incitatus: ue hem̃ ter eũ uerbis in uriabat dicens Simihi id uolunt¬
riaȩ ñ reddis : egoui subrulpiã. uelis nolis : Tandẽ ergo eligius ꝑ mot̾: mus
uultudix it ad eũ. Nouit m̃s creator. Nisi cito desieris ab hac intentione.
gnã meritistuis recipies ex cõmunicationẽ : Qđ uerbũ ille audiens: intantas
in resionesq ꝓcacit̃ iacularet: Tunceligius uidens eũ Nullo genere possesel

Expanded text:
iactantia, amplius se extollens, audacter obtendebat, multis eum verbis lacessiens. iactantia, amplius se extollens, audacter obtendebat, multis eum verbis lacessiens. At Eligius patienter adhuc ferens, blandis eum verbis cohercere studebat, dicens: 'Amice, refrena cupiditatem tuam! Cur non erubescis tam caeca mente res alienas appetere? Si mea a me postulares, darem forsitan, quod peteres; nunc vero, quia non meum, sed ecclesiae praedium a me repetis, non tibi do omnino, quod pauperum est necessitatibus delegatum'. Tunc ille acrius incitatus vehementer eum verbis iniuriabat, dicens: 'Si mihi id voluntariae non reddis, ego vi subripiam, velis nolis'. Tandem ergo Eligius permotus, minaci vultu dixit ad eum: 'Novit meus creator, nisi cito desieris ab hac intentione, dignam meritis tuis recipies excommunicationem'. Quod verbum ille audiens in tanta inrisionesque procaciter iacularet. Tunc Eligius videns eum nullo genere posse sedari,
Abbreviated transcription (Latin):
isi: c uis qͥsumul aderant largissimos exeo meros hauler: Siedeinẽ oculis tnanb:
odcelẽ porectis. gratias ageris et glorificatis nom̃dñ uia quaueticrat reiluito
s ed nei llud silendũ puto ex quo lectores auditoresq adetodiũ XUIIII.¬
umilitas. causahũ exepli incitare c̃fido. Nt ne aliquando in ꝓbiqque
ssumant etra scos uiros uerba ꝓcacia in caute ꝓferre. dũ simil metiunt
exitio suc cũ bere quidam itaquir in faustus. Nimiuãq ꝓt̃ue m̃tis ac segnis ues¬
te ex hebroini familiarib: c̃qͥrebatur multis dieb c̃tra eligiũ. uolems eccle
eiꝰ siluã quandã ualde optimã ꝑtinacit̃ praeripere suaeqiditioni manciꝑe : pn
causa freqinter adillũ c̃ueniens. pene eũ adiuriã uerb̵ ꝓcatib: ꝓuocabat : Vndee
unadierũ p̃fatꝰ uir adiens eligiũ : corã copiosa multitudine coepit uiolent̃ eadẽ a
repetere . Cui cũ eligius modeste lenit̃q responderet. ille ut sese habet humana

Expanded text:
s qui simul aderant largissimos ex eo meros hauserunt. Sic demum, oculis manibusque ad caelum porrectis, gratias agens et glorificans nomen Domini, via qua venerat rediit. 19. Sed neque illud silendum puto, ex quo lectores auditoresque ad studium humilitatis causa huius exempli incitare confido, ut ne aliquando inprobi quique praesumant contra sanctos viros verba procacia incaute proferre, dum simili metuunt exitio succumbere. Quidam itaque vir infaustus nimiumque protervae mentis ac segnis, ute ex Hebroini familiaribus conquerebatur multis diebus contra Eligium, volens ecclesiae ejus sylvam quamdam valde optimam pertinaciter praeripere, suaeque ditioni mancipare; pro qua causa frequenter ad illum conveniens, pene eum ad injuriam verbis procacibus provocabat, unde etiam una dierum praefatus vir adiens Eligium, coram copiosa multitudine coepit vehementer eamdem ab eo repetere. Cui cum
Abbreviated transcription (Latin):
etu oculi resurgent: Inipsis sine dubio corporibus. atq in ipsa carne qua hichabuer:
ulicet iniuirũ ꝑfectũ & ir im̃surã aetatis plenituditus xp̃i: Inqua & i pse dñs resut
nubibu scaeli ciã cũiur tute multa etmaiestate: ẽstipatũ agminib angelorũ. Etẽ¬
ntabunt᷑ atiꝰ te eũ om̃s gentes. & plangebt̃ se oñs tribus terra Et separabit esili

Expanded text:
ictu oculi resurgent, in ipsis sine dubio corporibus, atque in ipsa carne quam hic habuerunt, ictu oculi resurgent, in ipsis sine dubio corporibus, atque in ipsa carne quam hic habuerunt, scilicet in virum perfectum, et in mensuram aetatis plenitudinis Christinubibus caeli cum virtute multa et maiestate, constipatum agminibus angelorum. Et congregabuntur ante eum omnes gentes, et plangebunt se omnes tri
Abbreviated transcription (Latin):
rentibise. Ec cequalẽ beatitudinẽ ꝑditur us erit: qui molo se daliaet emerduarc
ret Ideus eo nos ft atresdño auxiliante dedignem̃ ultra seruire peccato quib us
fistuem̃ adecelũ. Uelocit̃ enĩ transeunt ecito tãquã abra pt̃ eunt: cuncta qd
hic uidentur. Perpendamꝰ qualeserunꝰ indie iudiciidĩ ẽspectibi & angelorũ ph¬
tandi quando eꝑant̃a et̃ nob̵ anteoculos ponenda qualis illa erit e fiusio. cuci
ua inse peccaritẽ uulin spicere. Velqͥ pauor eritum̃ tẽ iratũ uidere : quẽ placatũ ñualet uni¬
itas c̃phendere. Illũ ergodiẽ sẽꝑ timeamꝰ quẽ modo p̃uidere nullatenꝰ possum. Illũ diẽ¬
iuersa ele mñta quatiunt᷑. accaelũ cũ t̾ra c̃tremesc&: uirtutesq caelorẽ cõmouebunt᷑:
ue cunirũ p̃cinentib argeloe tubis: Om̃sgentesq cũq subcaelo fuer̃: & omnis hertio
rati siue abigne c̃sc̃pti: siue etiã abaquis absceti: om̃s simul in mom̃to tẽporis atq

Expanded text:
entibus se . Ecce qualem beatitudinem perditurus erit, qui se modo, dum licet, emendare noluerit. Idcirco nos, fratres, Domino auxiliante dedignemur ultra servire peccato, quibus tanta festinemus ad coelum: velociter enim transeunt, et cito tanquam hic videntur. Perpendamus quales erimus in die judicii Dei conspectibus et angelorum praesentandi, quando opera nostra erunt nobis ante oculos ponenda; qualis illa erit confusio, cui chominem in se peccantem vult inspicere; vel quis pavor erit Deum tunc iratum videre, quem placatum non valet universitas comprehendere. Illum ergo diem seuniversa elementa quatientur ac caelum cum terra contremescet virtutesque caelorum commovebuncinentibus angelorum tubis, omnes gentes quaecunque sub coelo fuerunt, et omnis homo tam vorati, sive ab igne consumpti, sive etiam ab aquis absorpti, omnes simul in momento temporis atque in
Abbreviated transcription (Latin):
peteredicens. Date mihi ud unius hora espatiũ. tuanc quasi simul loqintes
aratur acorpore: et ꝑgit plena peccatis & ingenti c̃fusione depressa. Iustiũ
ima cũ sẽparat᷑ acorpore. U̾timet nec expauescit: sed magis cũgaudio egradit̃
iabomnilabe peccati ad requiẽ trarsirt possitis. Nec arbitra ncu uosduuin hos
ndo manisut os. quia rururũ ꝓ ueruet. ut ñc̃cedat᷑. p̃dominucũ p̃ceptũ missũ. nec unũi

Expanded text:
petere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc quasi simul loquentiapetere, dicens: Date mihi vel unius horae spatium. Tunc quasi simul loquentiaseparatur a corpore, et pergit plena peccatis, et ingenti confusione depressa. Justi vero anima cum separatur a corpore, non timet, nec expavescit; sed magis cum gaudio egreditut, liberi ad omni labe peccati ad requiem transire possitis. Nec arbitramini vos diu in hoc mundo mansuros; quia nimirum proveniet, ut non concedatur post dominicum praeceptum mis
Abbreviated transcription (Latin):
dati onẽ quantũ potestis festinate. Nolite neglegere quodu
pius dr̃s peccantes sustinet . qui a quanto diutius. spectat u
emndetis tanto grauius uindicabit sineglexeritis. Si forte
putatis ua quod finis mundi tardius ueniat: uel suum
us qs qi c̃sideret finẽ. Eccedũ libentet ac iocundissima&e moratur homo in iut
multaq in longo tẽpore disponit agenda repente rapit᷑ in mortẽ: & exin¬
us. aufert᷑ accrpore. Sed ille beat̾ ÷: qui antea semꝑ horã illã habuerit
ue oculos: et festinauerit in illa hora mortis paratus inueniri: ut possit
sti metus terrorẽ euadere. Quod si uultis scire: cũ magno metu kañi
inis que doloribus separat᷑ anima a corpore. Ueniunt enĩ angeli ad sumere
ut ꝑducant illã antetribunal metuendi iudicis. Et tunc illa memoraas
isuamala quaedie noctuq gessit: c̃tremescit. & quaerit ea fugere: induci

Expanded text:
d emendationem quantum potestis festinate; nolite negligere quod d emendationem quantum potestis festinate; nolite negligere quod pius vos Dominus peccantes sustinet, quia quanto diutius expectat ut emendetis, tanto gravius vindicabit si neglexeritis. Si forte putatis quod finis mundi tardius veniat, vel suum unusquisque consideret finem; ecce dum libenter ac jucundissime moratur homo in mundo, multaque in longo tempore disponit agenda, repente rapitur in mortem, et ex improviso aufertur a corpore; sed ille beatus est qui antea semper horam illam habuerit ante oculos, et festinaverit in illa hora mortis paratus inveniri, ut possit tanti metus terrorem evadere. Quod si vultis scire cum magno metu, charissimi, magnisque doloribus separatur anima a corpore, veniunt enim angeli eam assumere, ut perducant illam ante tribunal metuendi Judicis, et tunc illa memorans opera sua mala quae die noctuque gessit, contremiscit, et quaerit ea fugere, induciasque
Abbreviated transcription (Latin):
onsil ratis quiaoari conditione in hocmundo uenistis uniqdno si
bratidudinem uenietis. Aut quare pauꝑ uobcã nonaccipiat el
an umna it cestis salsustonerit inpunitus ł tdaud ad dãnuss¬
d os unquit om̃s quilo quunt᷑ m̃daciũ. Vnde & apostolus. Depon
mnuibus corperit deuorari insepulchro : anima ornaca bonis cꝑibs
cũ scis omnibus lactetur incaelo. Retrahac uos amnalis opibis us
cotorũ iateritus earũ quasiam pmisistis. adcendite calamicas
Consi derate diuitũ sepulchra uel eorũ quiante par uoter
uobis cũ eranit: quid fue ĩ et quid sutct: uel qe is diuitiae etcus
tas seli ꝓfuit. Ecce nihil exeis nisi soli cineres remanserunt. Q
siloqui possent. haec uobis ꝓcul dubio dicerent. Utquid in fels
mpletis. Considerate ossa nr̃a &e uel si cuobis horreat cupitasi
iniseria ur̃a. Quod uos eitis nos fuimus qđ nossumus. uoseritis
lsta orania fratres sollicita consideratione pensate: et haecesi¬

Expanded text:
onsideratis quia pari conditione in hoc mundo venistis, unique Dombeatitudinem venietis? Aut quare pauper vobiscum non accipiat cibum, animam ; et testis falsus non erit impunitus . Et David ad DPerdes, inquit, omnes qui loquuntur mendacium . Et Apostolus, Deponevermibus coeperit devorari in sepulcro, anima ornata bonis operibus cum sanctis omnibus laetetur in coelo. Retrahat vos a malis operibus vel peccatorum interitus. Eorum quos jam praemisistis attendite calamitates. Considerate divitum sepulcra, vel eorum qui ante parvum tempus vobiscum erant, quid fuerunt, et quiiditas saeculi profuit: ecce nihil ex eis nisi soli cineres remanserunt, quia si loqui possent, haec vobis procul dubio dicerent: Utquid infelicerepletis? considerate ossa nostra, et vel sic vobis horreat cupiditas vel miseria vestra; quod vos estis, nos fuimus; quod nos sumus, vos eritis. Ista omnia, fratres, sollicita consideratione pensate, et haec conside
Abbreviated transcription (Latin):
teo testoris. Nemo inloeo illoglorioso indiget uestimto quia ñ et ullcftiguo en
nec essius: pet ullaa eris mnaequalitas Nullas bi efurtt ae us it frigus n

Expanded text:
ruculenta tortoris. Nemo in loco illo glorioso indiget vestimento; quia non est illic frigus, ruculenta tortoris. Nemo in loco illo glorioso indiget vestimento; quia non est illic frigus, nec aestus, nec ulla aeris inaequalitas. Nullus ibi esurit,
Abbreviated transcription (Latin):
libertas liberabeatitas. Ubi implebitur illud qđ dñs in euuan geliodicit. E
homines similes angelis. Similes utiq nonsubstantia sedbeatitudine : &iliu
Tune iusti fulgebt̃ sic̃ sol in regno patris ete. Qualis putas erit tuncss¬
dor anuenarũ quado solis claritatẽ habebit lux corporũ Ibi iã ñerit ul
tristitia. Nul luslaber. Mullus dolor Nullustimor. Nulla mors sed ꝑpetuas
sanitas ꝑseuerabit. Nulla ibi c̃surget malicia uulla carnis miseria : Nula
bilitas: sed tomũ baetitia: totũexultatio possidebit. Homia esq angelis sotiati sue
carnus in ficmnitate uet nabt̃: Ibiergo erit lactitia certa ibitequies secura uli
ficentius dibil gloriosuis Nihil clarius: Nihil puletius : Aiillero ilo cut
paende talla mutu ci tẽptam̃ta. Nincuti& trorẽ barbarorũ in manitas : Nduł cullaudi
tomebreu aduer siras dibi fcemi dabit̃ ferrũ nignis: Nec faciesoininott

Expanded text:
libertas, libera beatitas; ubi implebitur illud quod Dominus in Evangelio dicit: Erunt libertas, libera beatitas; ubi implebitur illud quod Dominus in Evangelio dicit: Erunt homines similes angelis . Similes utique non substantia, sed beatitudine. Et illud: Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum . Qualis putas erit tunc splendor animarum, quando solis claritatem habebit lux corporum? Ibi jam non erit ulla tristitia, nullus labor, nullus dolor, nullus timor, nulla mors, sed perpetua semper sanitas perseverabit; nulla ibi consurget malitia, nulla carnis miseria, nulla possibilitas, sed totum laetitia, totum exsultatio possidebit, hominesque angelis sociati sine ulla carnis infirmitate vernabunt. Ibi ergo erit laetitia certa, ibi requies secura, ibignificentius, nihil gloriosius, nihil clarius, nihil pulchrius, nihil verius, nihincutiet terrorem barbarorum immanitas, nec ulla ulterius timebitur adversitas. Non ibi formidabitur ferrum, non ignis, nec facies omnino t
Abbreviated transcription (Latin):
qiudiã initicis. Scitote uero: qi anima cũ corpore euellit̾ statim aut inpara
u errauit: saltun iauel in senectute resipescat. Et malaquae peccando cõtr su
enicendo iam expurget. Eece paulatim defecit murdas cunetamue auuide õmut¬
oet tã quã aebula acettã quã uesꝑtina umnbr atrarseunt. Eccequo dolan pͥnau¬
batur p̃senta ia tẽ pore perspiue cernitur. Subtra hunt᷑ onũi abona eteresi ui
iie mala. Nolite ergo fratres mundũ iã diligere quẽ sic adfinẽ conspicitis decli¬
re. Praccertim cũ apostolus clamet quod amititia huimundi inumicasitdi. Vitã
t aet̃nã exominib p̃cordiis ur̃is amate. quã nũquã in sȩcula finiatis. illicfes
quãqiuitã ubicũ tanto labore uiuitis. et ubiux currendo sogagendo sudan do
suspirando necessar us corporis satis facitis : quando magis amaredebetis aet̃nã
ubi nullũ ũquã laborẽ sustinebitis. Ubi sc̃ꝑ sũma est securitas: sȩcura felicitas p

Expanded text:
udium inimicis: scitote vero quia anima cum corpore evellitur, statim aut in paradiso ute erravit, saltem jam vel in senectute resipiscat, et mala quae peccando commisit, poenitendo jam expurget. Ecce paulatim deficit mundus cuncta quaequer tanquam nebula, aut tanquam vespertina umbra transeunt. Ecce quod olim pronuntiabatur, praesenti tempore perspicue cernitur: subtrahuntur omnia bona, et crescunt quotidie mala: nolite ergo, fratres, mundum jam diligere, quem sic ad finem conspicitis declinare; praesertim cum apostolus clamet, quod amicitia hujus mundi inimica sit Dei . Vitam igitur aeternam ex omnibus praecordiis vestris amate, quam nunquam in saecula finiatis; illic fesfluidamque vitam, ubi cum tanto labore vivitis, et ubi vix currendo, satagendo, sudando, suspirando, necessariis corporis satisfacitis; quanto magis amare debetis aeternam vitam, ubi nullum unquam laborem sustinebitis, ubi summa semper est securitas, secura felicitas, felix
Abbreviated transcription (Latin):
iei uig st cogita ntes antentis sima sollicituli ne uos castodites. altumurlies
Iuos aduentũ cabonis oꝑibi semꝑ p̃parate. Ecce ĩ ut certissime tenemus
nis munidi inpromptu est. Iam sinis scłi instat. Et qđ lugendũ est tartta mela eti¬
e fiant: tantãq tribulationis crebrescunt: ut ꝑhat etiã mundus funẽ suuo e¬
m modo ꝓclamare uide at . Ecce om̃ia quae ꝓpłiae uaticinauer̃ : quattq a postoli pdi

Expanded text:
ec jugiter cogitantes, intentissima sollicitudine vos custodite, ultimique diei vos adventui cum bonis operibus semper praeparate. Ecce jam, ut certissime tenemus, finis mundi in promptu est, jam finis saeculi instat: et, quod lugendum est, tanta mala quotidie fiunt, tantae tribulationes crebrescunt, ut per haec etiam mundus finem suum quodam modo proclamare videatur. Ecce omnia quae Prophetae vaticinaverunt, qu
Abbreviated transcription (Latin):
latis malã qrds̃ curicta ualde bona creauit. Nãquae cũq nobismala
ntorũ bonoru. creatorẽ dñm glorificate. Caue te semꝑuiã latã
mna latitudo. Pauperes et peregrinos ad conuiure uocate. dnĩt¬
edie hacrẽ p̃cipientẽ ad tendite. Cũ facis inquit prandiũ. Noli
care diuites. qui conuiuent tecũ: sed uoca pauꝑes. debiles. elau
caecos. et beatus eris quia non habent retriluere tibi. Re¬
buetur enĩ tibi. in resur rectione iustorum.Nec enĩ
perieulo deficiant Pror sus peecatũ eii detbest ia se lte alinsai¬

Expanded text:
dicatis malam; quia Deus cuncta valde bona creavit . Nam quaecumque nobis mala dicatis malam; quia Deus cuncta valde bona creavit . Nam quaecumque nobis mala tantorum bonorum Creatorem Dominum glorificate. Cavete semper viam lataaeterna beatitudo. Pauperes et peregrinos ad convivium vocate, Dominumque de hac re praecipientem attendite: Cum facis, inquit, prandiam, noli vocare divites qui conviventur tecum, sed voca pauperes, debiles, claudos, caecos; et beatus eris, quia non habent retribuere tibi; retribuetur enim tibi in resurrectione justorum . Nec enim periculo deficiant; prorsus peccatum est, ut vestra superflua
Abbreviated transcription (Latin):
uos er go siquad fcete ignorant̃ admisistis reparate uos quae sodulice:
at uos nonegisse qđ bonũ est. Etqui peritet ita peniteat ut ulteraus
uugenda ñ c̃õmittat. Etqui pauꝑ. ores estis in scło: Nolite obhoe ctri¬
÷ Quia sibene agitis. ditiores eritis incaelo. Deniq cauete meas¬
seduci. Sed corripete inquitos: consolamini pusil animes: patieates
ite ad om̃s. Ttoranis sermomalus exore ux̃o ñ ꝓcedat: timãtes illud
sriptũ est. Peruertunt mores banas ⁊ oonloquia mala. Crapiela¬
lite in ebriari uino. in quo ẽ. luxoria. Procul dubio enĩ qui plus mar¬
nualet. Quia cũ uent̃ autuenenimia fuerint satiaetate repletȩ:
o neces seẽ. ut libido inmẽbris eiꝰ generetur. Unde &alias seriptũ :
nũ potatũ multũ. amaritudo ẽ animae : & ruin amultplicans in¬
udentioffensionẽ : minuens uirtutẽ: et faciens uulnera. Ethaec qui¬
ssobriores caucioresq reddã. Immo etadmoneo ut nullãdĩ creaturã

Expanded text:
os ergo si quid forte ignoranter admisistis, reparate vos, quaeso, dum lieat vos non egisse quod bonum est: et qui poenitet, ita poeniteat ut ulterius jam lugenda non committat; et qui pauperiores estis in saeculo, nolite ob hoc contristari, quia si bene agitis, ditiores eritis in coelo. Denique cavete neseduci . Sed corripite inquietos, consolamini pusillanimes, patientes estote ad omnes . Et omnis sermo malus ex ore vestro non procedat , timentes illud quod scriptum est, Perlite inebriari vino, in quo est luxuria . Procul dubio enim qui plus man non valet: quia cum venter aut venae nimia fuerint satietate repletae, illico necesse est ut libido in membris generetur. Unde et alibi scriptum est, Vinum multum potatum amaritudo est animae, et ruina multiplicans imprudenti offensionem, minuens virtutem, et faciens vulnera . Et haec quios cautiores sobrioresque reddam. Imo et admoneo, ut nullam Dei creaturam
Abbreviated transcription (Latin):
tim̃dus sit ignis ille. Et qui modo nec unũ quidẽ digitũ suã suffert inigns
et sanabo uos. Et iterũ. Nolo in quit mortẽ impii: sed ut reuertat᷑ etu
liter cõmonet dicens. Conuertimini ad me in toto corde ur̃o: in ieius
uiris oraculis ꝓlata sunt. Nigilate ergo sollicite: quiaquanto ꝓxini
finẽ mundi diabolus conspẽ: tanto crudelius contraxpianos sacut
it quia secito dãniãdũ cognoscit. plus ibi socios in poenã multi plicet
cũ quibus utiq si nefine crucietur. Cauete ergo attentius. & iugto
cũdĩ tunore c̃uersemini. Scuerites quiaurius quisq nr̃m angłmdi has
qui obseruet iugiter quae egerit . Et siquidem bene agit : gaudiu
seo angło sibi adhereatigignit. Si uero mala opera exercet an

Expanded text:
tremendus sit ille ignis: et qui modo nec unum quidem suffert digitum in ignem tremendus sit ille ignis: et qui modo nec unum quidem suffert digitum in ignem et sanabo vos . Et iterum: Nolo mortem, inquit, impii, sed ut revertatur et similiter commonet, dicens: Convertimini ad me in toto corde vestro, in jejunio, divinis oraculis prolata sunt. Vigilate ergo sollicite, quia quanto proximum finem mundi diabolus conspicit, tanto crudelius contra Christianos saevit, ut quia se cito damnandum cognoscit, plus sibi socios in poenam multiplicet, cum quibus utique sine fine crucietur. Cavete ergo attentius, et jugiter cum Dei timore conversamini: scientes quia unusquisque vestrum Angelum Dei habet, qui observat jugiter quae egerit. Et si quidem bene agit, gaudium sancto Angelo sibi adhaerenti gignit: si vero mala opera exercet, An