comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
undans q cibis forum. non purpuree cla¬
mides iurorum. Honusteq mirus cultibus
non fastus non delitie nõ uoluptas s uirtus
sola nobilitat gestarumq rerum fama quã
uiri pariunt non muri/. dD. sdarui mu¬
incipii ciuis sum. R. Nescis Biantempͥ¬
eneum fuisse picthagoram famium. Anach¬
arsim gitam / democritũ abderidẽ Ariston¬
lem stagiritem theofrastũs lesbium Tulliũ.
Arpinatem. Cohus egei maris breuis im¬
sula et poetam non ingnobiłe philitem tulit.
et medicorum patrem. et stulptoru ac pic¬
torum principes ypocratem salicet et phidiã
et appellem. ut intelligi possit ingeniorum ma¬
gnitudini locorum angustias non obstare. D¬
Sgnobilis est patria. R. Aobilitare tu illa
pro uirili parte. si uelis potes/ cum te illa fa¬
cere non possit ignobilem/. aec mine qde
pompilio ad romanũ regnum/ nec sepuinio
seuero adImperium obstitit. soli natalis hum¬
ilitas sũmo hominũ Rugusto et sirecens ro¬

Expanded text:
undansque cibis forum, non purpuree chlaundansque cibis forum, non purpuree chlamydes virorum, onusteque miris cultibus, non fastus, non delitie, non voluptates, sed virtus sola nobilitat, gestarumque rerum fama, quam viri pariunt, non muri. Parvi municipii civis sum. Nescis Biantem Prieneum fuisse, Pythagoram Samium, Anacharsim Scytham, Democritum Abderitem, Aristotelem Stagyritem, Theophrastum Lesbium, Tullium Arpinatem? Chous Egei maris brevis insula, et poetam non ignobilem Philitem tulit, et medicorum patrem, et sculptorum ac pictorum principes, Hippocratem scilicet et Phidiam et Apellem, ut intelligi possit ingeniorum magnitudini locorum angustias non obstare. Ignobilis est patria. Nobilitare tu illam pro virili parte si velis, potes, cum te illa facere non possit ignobilem. Nec Nume quidem Pompilio ad Romanum regnum, nec Septimio Severo ad imperium obstitit soli natalis humilitas. Summo hominum Augusto, etsi recens Ro
Abbreviated transcription (Latin):
tu nobilis. Nam niluetat. nichil cu
patrie nobilitate tua. nobilitas mixtũ
habet.D. Parue urbis incola sum. R.¬
Et magne urbes paruos ciuies habent imo
fere exhis constant ⁊ parue magnos quosdã
habuere ꝗn insiluis abiectus ac nutritus ro¬
mulus omĩu urbiũ reginam urbem ⁊ omam
condidit. quam euertere uoluit in maxima
urbe genitus catilina/. D. Un exigua patria
natus sum. R. Magnificare illam stude
Nich eque çiuitares amplificat ut ciuium u̾¬
tus ac głia / qui hoc Axdifitiis aut fertilutate
melius atq opibus fieri putat fallitur ut sin¬
gulos uiros sic et urbes et ⁊egna et imꝑia
non uetustas nec turres ac menia non pla¬
tee non palatia ac templa marmorea non
statue non picture nõ aurum non gẽme non
campi legionum et cdassiũ pleni portus/ Nõ
pegrinis referta mͥ cibus emptoria et lucri
amore equor om̃e sulcatũ nõ postremo ciui¬
um forma uł numu̾s non rerum copra ex¬

Expanded text:
tu nobilis; nam nil vetat: nichil cum tu nobilis; nam nil vetat: nichil cum patrie nobilitate tua nobilitas mixtum habet. Parve urbis incola sum. Et magne urbes parvos cives habent, immo fere ex his constant, et parve magnos quosdam habuere. Quin in silvis abiectus ac nutritus Romulus, omnium urbium reginam urbem Romam condidit, quam evertere voluit, in maxima urbe genitus, Catilina. In exigua patria natus sum. Magnificare illam stude: nichil eque civitates amplificat, ut civium virtus ac gloria. Qui hoc edificiis aut fertilitate melius atque opibus fieri putat, fallitur: ut singulos viros, sic et urbes et regna et imperia, non vetustas, non turres ac menia, non platee, non palatia ac templa marmorea, non statue, non picture, non aurum, non gemme, non campi legionum, et classium pleni portus, non peregrinis referta mercibus emporia, et lucri amore equor omne sulcatum, non postremo civium forma vel numerus, non rerum copia ex
Abbreviated transcription (Latin):
quid stis/ an et tibi sic expediat.D.
Diu corpore sic affectus sum. R. Idem
ille dequo loquor filiam mox ut tuto sanã
fieri posse cognouit. et sanauit et sanadis
aliis habilem feciti. et tu facito ut secu¬
ra tibi sanitas tura sit fortasse sanabere de¬
nq qd̾ tuum est aĩum cura / celestiq me¬
dico curandũ offer/ dereliquo unu he in¬
trepide dixerim ut si non qd̾ iuuat at ꝓ¬
fecto qd̾ expedit spera. D. Balitudo an¬
xia est. R. Est que obliuionem som¬
numq disentiat ⁊ torporem ambigat.¬
D. Ualitudo infirma est .R. U̾ifir¬
mitatib gloriare. et u̾tutem ꝑfice duo
lec uni magri ore didicisti.D. Ualitudo¬
que to cebro uelicet iter signet et conditiois ad¬
monent optimũ inpericulis monitor fidus .D.
Nalitudo corporis extrema sine remedio est. R¬
Aile ⁊ gaude ⁊ iunoso carcere iunctum te. egre¬
diere facilius ac citius. Suꝰ.
¶De ignobili patria. dolor.¬
Tnobilis patrie ciuis sum. R. Esto

Expanded text:
quid scis, an et tibi sic expediat? quid scis, an et tibi sic expediat? Diu corpore sic affectus sum. Ille idem de quo loquor, filiam mox ut tuto sanam fieri posse cognovit, et sanavit, et sanandis aliis habilem fecit. Et tu facito ut secura tibi sanitas tua sit: fortasse sanabere. Denique, quod tuum est, animum cura, celestique medico curandum offer. De reliquo unum hoc intrepide dixerim: etsi non quod iuvat, at profecto quod expedit spera. Valitudo anxia est. Est que oblivionem somnumque discutiat, et torporem abigat. Valitudo infirma est. In infirmitatibus gloriare, et virtutem perfice: duo hec unius magistri ore didicisti. Valitudoque te crebro vellicet, iter signet, et conditionis admoneat: optimum in periculis monitor fidus. Valitudo corporis extrema sine remedio est. Sile et gaude ruinoso carcere vinctum te: egrediere facilius ac citius. 4 DE IGNOBILI PATRIA Ignobilis patrie civis sum. Esto
Abbreviated transcription (Latin):
Taduersa ualitudo est. R. Qd̾
expectabam audio cognate ⁊ enim
sunt querele. At si caro spiritui
hostis est uicissim q ꝯtra se militãt qd̾in
se expertus ille magnus ueri amicus in
om̃ib uerum dixit. Consequens est ut
quod alteri obest. prosit alteri. ꝙ sispiri¬
ns carie nobilior meliorq est cui maxi¬
me sit fauendũ uides. At fortassis inte¬
lligis ualitudinẽ quã adu̾sam dicis esse
prosperrimã/. D. Inualida ualitudo est.¬
R At est ualida. ortatrix parsimonie de¬
hortatrix q libidinum et magra modestie
D. adala ualitudo corporis. R. Si ua¬
litudo animi bona est. pone solicitudinẽ.
quicad corpori euenerit saluus es. D¬
Corpus egrum infirmũq est. R. Mul¬
tis ad salutem anime profuit/ corporis e¬
gritudo. Slle uir altus ex humili. exaquis
uectus adsydera celiq clauiger effectus
cuius umbra sola morbos corporum mo¬
llestiasq pellebat. int̾ogatus aliqn̾ cur
filiam ip̃e suam graui morbo pressam.
sineret. Respondit sic expedit ei. Tũ

Expanded text:
adversa valitudo est. Quod expectabam audio, cognate etenim sunt querele; at si caro spiritui hostis est, vicissimque contra se militant quod in se expertus ille magnus veri amicus, in omnibus verum dixit, consequens est ut quod alteri obest, prosit alteri. Quod si spiritus carne nobilior meliorque est, cui maxime sit favendum vides, ac fortassis intelligis valitudinem, quam adversam dicis, esse prosperrimam. Invalida valitudo est. At est valida hortatrix parsimonie, dehortatrixque libidinum, et magistra modestie. Mala est valitudo corporis. Si valitudo animi bona est, pone sollicitudinem: quicquid corpori evenerit, salvus es. Corpus egrum infirmumque est. Multis ad salutem anime profuit corporis egritudo. Ille vir altus ex humili, ex aquis vectus ad sidera, celique claviger effectus, cuius umbra sola morbos corporum molestiasque pellebat, interrogatus aliquando, cur filiam ipse suam gravi morbo pressam sineret, respondit: “Sic expedit ei”. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
tibi atq aliis somnũ frangas. S La¬
udationi funcri. R. p̾hilomena surdo.¬
S. Suream piramidem.. R̾o Domuz
pictam ceco. S. Glia̾m post mortem.
R. lenes aureas post raufragiũ S.
Nomen apd̾ posteros. R. Testimoniuz
abignotis. S. Meredem meun .R.
P̾atrimonio amicum tuo et tibi ne re¬
deas..
¶ Depace animi sperata

Expanded text:
tibi atque aliis somnum frangas. Latibi atque aliis somnum frangas. Laudationem funeri. Philomenam surdo. Auream pyramidem. Domum pictam ceco. nes auras post naufragium. Nomen apud posteros. Testimonium ab ignotis. Heredem meum. Patrimonio amicum tuo et tibi, ni redeas. 121 DE PACE ANIMI SPERATA
Abbreviated transcription (Latin):
gitatam. Fluctib tractã funib pulsam uẽ¬
tis .S. Lucum deconceptis mercibus. R.¬
Estam que te pepetua sollicitudine capiati
luaroq unico in multa credulũ damna pre¬
cipitet. Mercator nouus est facilis adc̾¬
dendum. Exꝑtus multa circunspicit/. S.¬
Monestas filie nuptias filio ue..R. X¬
ulla ferme res tam crebro fallit/ ⁊ tam gra¬
uiter . S. Magnam potentiam . R. Unu¬
idiosam miẜiam. Opulentam in opiam.
pauidam suꝑbiam. S. Regnum et im¬
ꝑium. R. Precipitium et procellas. et
sub stellanti diademate fustum suꝑciliũ
cor anxium infelicem uitam..S. ho¬
nores fori. R. Puluerem ac sirepitũ.¬
.s. Coniugium et natos. R. litigiũ
et curas. O. S. adichi militiam et
uxorem filio. R. Tibi laborem ac dile¬
tio penam. S. Uetule obitum uxoris ⁊
coniugem iuniorem . R. Attrito laqu¬
eo dissolui. ut nouo et ualido uincia¬
ris ⁊ s̾ Ungenium. lumguam. lit̾asq
in eundem malleũ et massam. quibus

Expanded text:
gitatam fluctibus, tractam funibus, pulsam vengitatam fluctibus, tractam funibus, pulsam ventis. Lucrum de coemptis mercibus. Escam que te perpetua sollicitudine capiat lucroque unico in multa credulum damna precipitet: mercator novus est facilis ad credendum, expertus multa circumspicit. Honestas filie nuptias filiove. Nulla ferme res tam crebro fallit et tam graviter. Magnam potentiam. Invidiosam miseriam, opulentam inopiam, pavidam superbiam. Regnum et imperium. Precipitium et procellas et sub stellanti diademate fuscum supercilium, cor anxium, infelicem vitam. Honores fori. Pulverem ac strepitum. Coniugium et natos. Litigium et curas. Michi militiam et uxorem filio. Tibi laborem ac dilecto penam. Vetule obitum uxoris et coniugem iuniorem. Attrito laqueo dissolvi, ut novo et valido vinciaris. Ingenium, linguam literasque. Incudem, malleum et massam, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Ulta spero. R. Multa inspe. multa
est uanitas. multusq fallendi a¬
ditus fortune. S. Apero multa.¬
R̾. spem multiplicem multa destituũt
qui modicum sperat iter casibus arctau¬
it. St qui nichil obstruxit/o S. Uali¬
tudinem bonam spero. R. Mortalitatis
obliuionẽ. s̾. Longam uitam spero. Ri.¬
Diuturnum carcerem ubi multa faras
multa uideas q̃ nobis.. S. adenbra
uiuatia spero. R̾. Uincla tenatia gra
ta m̃ unde metuas absolui. S. Sormã
corporis elogantẽ. R. Uluptatum stim¬
ulos. S. Omoꝵ prosperos exitus. l.¬
pudendi materiam dolendiq. S. Ami¬
ce conuenta nottem. R̾. Boreue fedũq
nestio ꝗd. S. pectandi licentiam. R dn¬
felix gaudium. penitentiam longeuam.¬
s. ultionis occasionem. R. Aditum se¬
uitie. S. Agile corpus et ualidum. R¬
Mancipium contumaꝵ ac Rebelle. S. Di¬
uitias multas. R. Grauẽ sarçinam ex
lappis ac tribulis . S. Et diu̾sis equo¬
ribus uenturas naues.. R. Late dispersaz
sortem intͥ monstra maris. d scoplos a¬

Expanded text:
ulta spero. Multa in spe multa est vanitas multusque fallendi aditus fortune. Spero multa. Spem multiplicem multa destituunt. Qui modicum sperat, iter casibus artavit atque nichil obstruxit. Valitudinem bonam spero. Mortalitatis oblivionem. Spero longam vitam. Diuturnum carcerem, ubi multa feras, multa videas que nolis. Membra vivacia. Vincula tenacia, grata tamen, unde metuas absolvi. Formam corporis elegantem. Voluptatum stimulos. Annorum prosperos exitus. Pudendi materiam dolendique. Amice convectam noctem. Breve fedumque nescio quid. Peccandi licentiam. Infelix gaudium, penitentiam longevam. Ultionis occasionem. Aditum sevitie. Agile corpus ac validum. Mancipium contumax et rebelle. Divitias multas. Gravem sarcinam ex lappis et tribulis. E diversis equoribus venturas naves. Late dispersam sortem, intra monstra maris ac scopulos a
Abbreviated transcription (Latin):
nitus mens presagit.sic inuitium ac ru¬
inam prona sũt omĩa..S. Mala sunt
tpͣra. Aeliora uenient. R. Omnem eta¬
tem de moribus suis questam inquiti Se¬
neca. Adclo ego omem habuisse qd̾ quere¬
retur. habituramq om̃em cantis seculis
qd querat.. S. Spero letiora tprͣa. R̾.
una est ad ha uia qͣ letiora scilicet ha¬
beas. non expectes. fac ip̃e tibi animũ le
tiorem. qd̾ sine u̾tute fieri nequit ubi
hec feceris. leta erunt omĩa triste nichil.¬
S. Meliora tpra expecto.. R̾. Ut uenĩãt
qd̃ est dubium certe illis ueniẽtib tu
recedis. qͣrto est tutius xite uti pritibi
qͣ anxie expectare. que ul forte nõ ueni¬
ant uł minime sis uisurus i.u¬
¶ de sperato principis adue¬

Expanded text:
nitus mens presagit: sic in vitium ac runitus mens presagit: sic in vitium ac ruinam prona sunt omnia. Mala sunt tempora, meliora venient. Omnem etatem de moribus suis questam inquit Seneca; addo ego omnem habuisse quod quereretur habituramque omnem cunctis seculis quod queratur. Spero letiora tempora. Una est ad hoc via, qua letiora scilicet habeas, non expectes. Fac ipse tibi letiorem animum, quod sine virtute fieri nequit; ubi hoc feceris, leta erunt omnia, triste nichil. Meliora tempora expecto. Ut veniant, quod est dubium, certe illis venientibus tu recedis. Quanto est tutius rite uti presentibus quam anxie expectare que vel forte non veniant, vel minime sis visurus! 116 DE SPERATO PRINCIPIS ADVE
Abbreviated transcription (Latin):
hec natura est/. Uos illa dum datur oc¬
cupare negligitis nec est natura. non ẽ¬
natura ista. s culpa. uos naturam culpa¬
tis culpam excusatis xes non noua. S.¬
Spero letiora tpr̈a. R. Letitia seu tristitia
tp̃oꝵ ut dixi non intp̃orib s in uobis est
eo aũt quo intelligis mͦ nõ letiora tibi spe¬
randa esse sed tristiora ꝑpendes. si ad eta¬
tem ip̃e tuam respicis. que indies tristi¬
or et apoeta de stͥbitur/. et plerisq in sẽĩ¬
bus inuenitur et sane si oculos intergͣ
reflexeris et numerare atq extimare a¬
nnos tuos ceperis. simul inçipies despe¬
rare. qd̾ speras. Non est cur mutari cire¬
sum rerum speres/. Non meliora in stant
tp̃ra uereor potius ne peiora. cur queso nͥ
quia peiores erunt homines. qd̾ et magͥ
diuinarunt uiri. ⁊ aꝑtis inditiis res de¬
charat. nͥ uos mortales bone semꝑ spei mͣ¬
gnum aliꝗd de uestra nobili ac modesta
iuuentute. conçipitis. a qua ego quidem
opinione longe absum. nich̾ enim bonipe¬

Expanded text:
hec natura est; vos illa dum datur occupare negligitis: non est natura ista sed culpa. Vos naturam culpatis, culpam excusatis: res non nova. Spero letiora tempora. Letitia seu tristitia temporum, ut dixi, non in temporibus, sed in vobis est; eo autem quo intelligis modo, non letiora tibi speranda esse, sed tristiora perpendes, si ad etatem ipse tuam respicis, que in dies tristior, ut a poeta describitur et plerisque in senibus invenitur; et sane si oculos in terga reflexeris et numerare atque extimare annos tuos ceperis, simul incipies desperare quod speras. Non est cur mutari cursum rerum speres: non meliora instant tempora; vereor potius ne peiora. Cur, queso, nisi quia peiores erunt homines? quod et magni divinarunt viri et apertis inditiis res declarat, nisi vos mortales bone semper spei magnum aliquid de vestra nobili ac modesta iuventute concipitis, a qua ego quidem opinione longe absum; nichil enim boni pe
Abbreviated transcription (Latin):
pero tpr̃a meliora. R. Omĩa fere
tpr̃a eque bona sut qm̾ creator tpoꝵ
eque bonus est semper. Quos ipori¬
bus bonis male semꝑ utimini. inq het
ut in aliis culpas ur̃as rebus ascͥbitis fac
ut homines boni sint tp̃ora bona erunt¬
.S.Tempora hec stare nequeũt. letiora suc¬
cedent. R. Nullum tp̃us stat. cunta pre¬
tereu̾t cumq transierint non redeunt.
Uirtuns et industria bonarumq artium
studiis frenari possunt. non ꝗn fugiant
s ne pereant. Nichil est aũt dulcius bñ
inpensi tp̃ris. memoria. set uos nulla re
uti scientes ut opportet ubi om̃e uitam
uł in sõnum ac desidiam uł in solicitudĩe
atq usus pessimos effudistis tp̃s in nor¬
ium. accusatis. num ꝗd mentior Infan¬
tiam ac pueritiam inuanos ludos ado¬
lescentiam. ac iuuentam in libidinem
atq auaritiam senectã ac senium inq¬
uerelas ac lamenta consumitis quena
hec tprorum culꝑa est. fluunt illa fateo¬

Expanded text:
pero tempora meliora. Omnia fere tempora eque bona sunt, quia creator temporum eque bonus est semper, sed vos temporibus bonis male semper utimini inque hoc ut in aliis culpas vestras rebus ascribitis. Fac ut homines boni sint: et tempora bona erunt. Tempora hec stare nequeunt, letiora succedent. Nullum tempus stat, cuncta pretereunt cumque transierint, non redeunt; virtute et industria bonarumque artium studiis frenari possunt, non quin fugiant sed ne pereant. Nichil est autem dulcius bene impensi temporis memoria. Sed vos nulla re uti scientes ut oportet, ubi omnem vitam vel in somnum ac desidiam, vel in sollicitudinem atque usus pessimos effudistis, tempus innoxium accusatis. Nunquid mentior? Infantiam ac pueritiam in vanos ludos, adolescentiam ac iuventam in libidinem atque avaritiam, senectam et senium in querelas ac lamenta consumitis: quenam hec temporum culpa est? Fluunt illa, fateo
Abbreviated transcription (Latin):
et rome pͥmo post exactos reges accidisse pro¬
ditum est bello. Ut suꝑbi regis filium bru¬
tus consul ad inferos persecutus est. Amisso
aũt spũ iam uictoria nulla ẽ/ quo seruato se¬
pe tn exacie pari marte distessũ/ tenes/ Uno¬
biq igitur ambos duces spe uictorie fraudatos
constati unum nempe fraudari tam comũe
tamq quondianũ ẽ q̃ maciẽ proficisti. ꝗd
stis aũt an unus ille tu sis. hac qua tibi bl¬
andiris uctorie spe fraudandus. S. Dello
uincam i kr̾. Ut amceps semꝑ sic sepe tͥstis
⁊ samguinolenta uictoria ẽ / Non habetur gr¬
atis qd̾ uite distͥmine queritͣ care emitur
cuiꝰ samguis est pretium carius cuiꝰ mors
fieri põt ut pars uictuix ducem ꝑdat Ita
nus uncentib uinci pores. quid deuictoiẽ
scelerib dicam nõ sũt tot uicti miserie quot
sũt pectata uictoris/. ꝙ si pectato miserius
nich̾. nec uictus eo ꝙ uincit᷑ uictore mi¬
serior set eo minus miser. quo minorum

Expanded text:
et Rome primo post exactos reges accidisse proet Rome primo post exactos reges accidisse proditum est bello, ubi Superbi regis filium Brutus consul ad inferos prosecutus est. Amisso autem spiritu iam victoria nulla est; quo servato, sepe tamen ex acie pari Marte discessum tenes; utrobique igitur ambos duces spe victorie fraudatos constat. Unum nempe fraudari tam commune tamque quotidianum est quam in aciem proficisci. Quid scis autem, an unus ille tu sis hac qua tibi blandiris victorie spe fraudandus? Bello vincam. Ut anceps semper, sic sepe tristis et sanguinolenta victoria est: non habetur gratis quod vite discrimine queritur; care emitur, cuius sanguis est pretium, carius cuius mors; fieri potest, ut pax victrix ducem perdat: ita tuis vincentibus vinci potes. Quid de victorie sceleribus dicam? Non sunt tot victi miserie quot sunt peccata victoris. Quod si peccato miserius nichil est nec victus eo quod vincitur victore miserior, sed eo minus miser quo minorum
Abbreviated transcription (Latin):
tato agiur inopine eunt omĩa. Prudentissi¬
mus atq exercitatissimus militariũ ⁊erum fuit
qui dixisse fertur nusq̃ minꝰ q inbello euentᷤ
respondere.g̃. Uictoria spero. Ri Pacem ha¬
beres utilius eiusdem ducis u̾bũ memorabile.
traditꝰ melior tutiorq ẽ certa pax q̃ sperata
uictoria. G. Uello uictor ero..R. Qd̾ si uictuᷤ
hec spes multos in exitiũ egit. sine uictorie spe
nemo uolens inaciem descendit. So. Sello
enim defuturo spes ⁊ futura oĩa semꝑ ambi¬
gua. M̃ Dello uictor remeabo. Ri O. sps
hominũ inanes nec uictor fortasse nec uict¬
us remeabis / sic tibi reditũ respondes aꝑtũ¬
q inter gladior iter acudenotũ classico marti
caput.G. Esse uictor spero. Ri Est qui cõ¬
trarium speret ut falli uł utrũq uł alt̾utiũ
sit necesse põt uł alt̾ uł utͥq dux partium
seu alit̾ seu mutuis uulnerib simul octum¬
bere. qd̾ et sepe credo alibi et qd̾ nũt memi¬
nerim tebis ultimo intͥfrẽs impios cõgressu.

Expanded text:
tato agitur, inopine eunt omnia; prudentissimus atque exercitatissimus militarium rerum fuit, qui dixisse fertur nusquam minus quam in bello eventus respondere. Victoriam spero. Pacem haberes utilius; eiusdem ducis verbum memorabile traditur: “Melior tutiorque est certa pax quam sperata victoria”. Bello victor ero. Quid si victus? Hec spes multos in exitium egit: sine victorie spe nemo volens in aciem descendit. Bello enim de futuro spes et futura omnia semper ambigua. Bello victor remeabo. O spes hominum inanes! Nec victor fortasse nec victus remeabis; sic tibi reditum spondes apertumque inter gladios iter, acri devotum classico Marti caput. Esse victor spero. Est qui contrarium speret, ut falli vel utrunque vel alterumutrum sit necesse. Potest vel alter vel uterque dux partium, seu aliter seu multis vulneribus simul occumbere, quod et sepe, credo, alibi et, quod nunc meminerim, Thebis ultimo inter fratres impios congressu
Abbreviated transcription (Latin):
im inuentu domi abdidi. R. Quod inh¬
at tua letitra sum̃u ẽ inuenisti grauem et
in utilem terre fecem. pudent celestis n᷑e
aĩum his actolli G Thesaurus ĩsperatus
obtigit repente. ba̾. hũc mansurũ credis.
bite opes quasi felicitas somniantis No¬
¶ Defenore Taudium.

Expanded text:
rum inventum domi abdidi. Quod in hrum inventum domi abdidi. Quod in hac tua letitia summum est, invenisti gravem et inutilem terre fecem; pudeat celestis nature animum his attolli. Thesaurus insperatus obtigit repente. Hunc mansurum credis: bite opes quasi felicitas somniantis. 56 DE FENORE Pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
Esaurum reperi. R. Caue dolos
et insidias fortune hamis esta pre¬
tenditur uistum et laquei blandum
aliꝗd prese ferut .M. Thesaurum inueni¬
eR. aultis thesauris mors fuit ut nullu
corpori ꝑicułũ sit distͥmen ẽ ingens. aĩe nõ
satiant opes desideriu imo nec mitigant set
accendũt humana cupiditas successib in¬
medescit et crestente auro ceescit auri sitiᷤ.
et querendi studiũ minuit᷑ q u̾tus q u̾na
mors cie est. ĩ/. Thesaurum n sors ob¬
tulit oRa. Pondus infestum contrariũq mo¬
destie nil sibi non aerogat quẽ reperiẽs
fortuna beauerit.G.Inscius inthesaurũ in¬
cidi. R. Tutius forsam incolubrum in¬
cidisses cum eĩ diuitie auri et argenti
u̾tutum in opram afferre soleãt. idq sit
om̃ib proprium tum prepue repentinis
qd̾ alie silicet sensum nocent dũ et uͦ aliꝗd
dechraũt indies et oppimionib robur falsis
adhicu̾it. he fubitum parũt stuporẽ. inpro¬
uisoq impetum mentem nrbãt/. U. Thesau¬

Expanded text:
esaurum reperi. Cave dolos et insidias fortune: hamis esca pretenditur, viscus et laquei blandum aliquid pre se ferunt. Thesaurum inveni. Multis thesaurus mors fuit: ut nullum corpori periculum sit, discrimen est ingens anime. Non satiant opes desiderium, immo nec mitigant sed accendunt. Humana cupiditas successibus inardescit, et crescente auro crescit auri sitis et querendi studium minuiturque virtus, que una mors anime est. Thesaurum michi sors obtulit. Pondus infestum contrariumque modestie: nil sibi non arrogat, quem repens fortuna beaverit. Inscius in thesaurum incidi. Tutius forsan in colubrum incidisses, cum enim divitie auri et argenti virtutum inopiam afferre soleant idque sit omnibus proprium, tum precipue repentinis. Quod alie scilicet sensim nocent, dum et vero aliquid detrahunt in dies et opinionibus falsisadiciunt, he subitum pariunt stuporem improvisoque impetu mentem turbant. Thesau
Abbreviated transcription (Latin):
hustũ mͥ pat̾um eripit᷑ patus cespes si
relinꝗt᷑ bene c̃ hẽs qd̾ t̾ photion uir ma¬
gnus inuideat quẽ ciuẽ dese alr merituͬ
ingrata Athenar urbs defuntũ quoq
suis finib expulit in audita crudelitas¬
M. uisepultus abiciar. R. Age res
tuas cuzam hanc linq iuiuẽtib..

Expanded text:
Bustum michi patrium eripitur. Patrius cespes si Bustum michi patrium eripitur. Patrius cespes si relinquitur bene est: habes quod tibi Phocion vir magnus invideat, quem civem, de se aliter meritum, ingrata Athenarum urbs, defunctum quoque suis finibus expulit, inaudita crudelitas. Insepultus abiciar. Age res tuas. Curam hanc linque viventibus.
Abbreviated transcription (Latin):
xalius fui̾t ut cõpactũ exquatt᷑ elemẽtis
corpus totidẽ resoltat᷑. MUnhumatus
limquar horridũ auditu. R. In oppinicẽ
hortor nõ in ze. qnͣ ꝗdem ap̾ alios horidũ
terra tegi pulcrũ igne cõsumi qd̾ maiorib
ur̃ĩs uisũ scemꝰ ap̃ alios pulcrũ aferis aut
canib laniari Innumi̾ d̾ hac re sũt gen¬
tuĩ ritus quos curiosius acrispo collectos
strinxit cicero Tu nuda racebis humo. Ast
illũ p̾met lapis horridus illũ putres glebe
obruent illũ mersũ uoluẽt unde illum
uenti pendulũ/ agitabũt grando feriet la¬
cerabũt corui demũ p̾tiosissime conditos
qͣr ꝙ fleris ap̾ poetã ait Nuc me fluctus
ht uersantq inlitore uenti ⁊ si ille erro¬
ris pp᷑ morẽ sequens iuici sibi t̾erã oret
nisi forte nũc et fabulis ac ꝗestis anilib
centũ annos citare aĩas insepulcoꝵ ho¬
minũ circa tartarei is annis ripã quas
sana utiq ac religiosa mens respuit

Expanded text:
ralius fuerit, ut compactum ex quattuor elementis ralius fuerit, ut compactum ex quattuor elementis corpus in totidem resolvatur. Inhumatus linquor, horridum auditu. In opinione horror, non in re, quandoquidem apud alios horridum terra tegi, pulchrum igne consumi quod maioribus vestris usum scimus, apud alios pulchrum a feris aut canibus laniari. Innumeri de hac re sunt gentium ritus, quos curiosius a Crisippo collectos strinxit Cicero. Tu nuda iacebis humo, ast illum premit lapis horridus, illum putres glebe obruet, illum mersum volvent unde, illi venti pendulum agitabunt, grando feriet, lacerabunt corvi; demum pretiosissime conditos quam qui flens apud Poetam ait: Nunc me fluctus habet, versantque in litore venti, etsi ille, erroris publici morem sequens, inici sibi terram oret? nisi forte nunc etiam fabulis acquiescis anilibus, centum annos errare animas insepultorum hominum circa tartarei amnis ripam, quas sana utique ac religiosa mens respuit.
Abbreviated transcription (Latin):
MMortuo mͥ terra negabr᷑ indignũ R. Qͥd
ita illa ne tibi gͥ antu illi debitus atq tͥ terra
fortasse negabr̃ nõ tu t̾re pot̾it bustũ tͥ casus
aliqs iĩl iiuria hostilis eripere tu e tera ueĩes
interrã redeas opportet id tͥ dm̃ tui ore p̾di¬
ctum falsum ẽẽ nõ pot. M Non me gremio
tellus teget. R. At tu illam teges nudo
corpore ꝗd ad te plus hoc post mortẽ ꝑtinebit
qͣ nuc ptinet ubi oli uinguuĩ aut ciniu
excrem̃ta ubi fibris crutum samgu̾inẽ ubi
demq puerilis tunice seu facilẽ infacilis fra¬
gm̃ta dimiseris/ an oblicus es Tedori cire¬
nei ap̃ tulliũ elegaus. responsũ cui cũ lisimacꝰ
ista horribilia ĩmitare purpuratis tuis The¬
odori quidẽ mͥ ĩtest hummine an sublime pu¬
irestat Te nͥ tellus sinu excipit ac suꝑficie
sustinebit hinc te gramina uestient hĩc
ornabũt flores leti hospite. hinc te mnbres
madefaciẽt hĩc soi̾ uret hanc glanies stri¬
get hinc mouebũt aure. et fortasse natu¬

Expanded text:
Mortuo michi terra negabitur indignum. Quid ita? Illa ne tibi igitur, an tu illis debitus? atqui terra tibi fortasse negabitur, non tu terre. Poterit bustum tibi casus aliquis, vel iniuria hostilis eripere: tu, e terra veniens, in terram redeas oportet; id, tibi domini tui ore predictum, falsum esse non potest. Non me gremio tellus teget. At tu illam teges nudo corpore. Quid, ad te, plus hoc post mortem pertinebit, quam nunc pertinet, ubi olim unguium aut crinium excrementa, ubi fibris erutum sanguinem, ubi denique puerilis tunice, seu fascie infantilis fragmenta dimiseris? An oblitus es Theodori Cyrenei, apud Tullium, elegans responsum? cui cum Lysimachus ista horribilia minitare purpuratis tuis: Theodori quidem nichil interest, humile an sublime putrescat”. Te nisi tellus sinu excipiat ac superficie sustinebit, hinc te gramina vestient, hinc ornabunt flores leti hospite, hinc te imbres madefacient, hinc sol uret, hinc glacies stringet, hinc movebunt aure, et fortasse natu
Abbreviated transcription (Latin):
colui. Re. Dicam qd̾ mireris ip̃i illi antiq
agricole uiri fortes quib głie fiut agͥtustiura
colendum bene censuerũt ẜ non optime.incre¬
dibile pͥmo forsam auditu. Et experientie conp¬
robatione uerissimũ uix. eĩ fertilitas sũptum
equant est que apud ipõs ueteres hoĩs atq.
agri comperatio non imepta. ut utͥq sisuptu¬
osus fuerit qͣuis et questuosus reliqui nich
aut modicum sit neutiu magni igit᷑ exti¬
mandum. S Cũmo studio terram colo. Ex.¬
Te te mallem coleres. s terrestre animal
terram amas nec multũ cũ tu illam quam
nũc ꝑcolis impinguabis. Cole agroru atq
arborum qͣrtum uis neque multos terre pedos
ad ultimũ occupabis neq uti ait flactus ha¬
rum quas colis arborũ te pretͥ inuisas cupre¬
ssos ulla breuẽ dñm sequet.

Expanded text:
colui. Dicam quod mireris: illi ipsi antiqui colui. Dicam quod mireris: illi ipsi antiqui agricole, viri fortes quibus glorie fuit agricultura, colendum bene censuerunt, sed non optime: incredibile primo forsan audito, at experientie comprobatione verissimum; vix enim fertilitas sumptum equat estque apud ipsos veteres hominis atque agri comparatio non inepta, ut utrique, si sumptuosus fuerit, quamvis et questuosus, reliqui nichil aut modicum sit; neutrum magni igitur existimandum. Summo studio terram colo. Tete mallem coleres, sed terrestre animal terram amas nec multum tamen tu illam quam nunc percolis impinguabis. Cole agrorum atque arborum quantum vis, neque multos terre pedes ad ultimum occupabis neque ut ait Flaccus: Harum quas colis arborum te preter invisas cupressos ulla brevem dominum sequetur.
Abbreviated transcription (Latin):
maior u̾tice minor appareas et uictor inma¬
ꝑimis multis ac paruis in zeb face̾ uinciq¬
ueas. S. Ager hoc mͥ estate prefertilis fuit¬
.R. pdroximam oꝑire presens sepe fertilitas
uenture sterilitatis arra est/. rara quidem
sine int̾missione prosperitas. G. Diligenter
agtum colui. R. bñ sinil melius qd facẽs
fuit. d̃. Colui uineam exquisite Ra. betam
cũ illa forte uuimdemia̾ pactus an ⁊ cum pru¬
ina. au̾̃t et cũ grandine pepigisti.S. Dolito
larguis aruum seui .R. plures pastes grues
rure/. plures domi mures. uolucrũ hospes ac
u̾mium lolii excussor. aree compactor horrei
architectus metẽtium seruusi ac terentiu So
Qeui agrum largiter. R. Esto inspe bonas
metes qd̾ senisti triticũ atq solicitudinẽ nͥ illd̃
est uerius ꝙ triticũ plurimorũ sed anxietas
tua est et ut proprie dixerim. ager ip̃e e
animus cultus intentio seme̾. cura messis
labor hãc uterimã ꝑcipies. S. Rus optime

Expanded text:
maior vertice minor appareas et victor in mamaior vertice minor appareas et victor in maximis, multis at parvis in rebus facile vinci queas. Ager hac michi estate prefertilis fuit. Proximam operire: presens sepe fertilitas venture sterilitatis arra est. Rara quidem sine intermissione prosperitas. Diligenter agrum colui. Bene, si nil melius quod faceres fuit. Colui vineam exquisite. Letam cum illa forte vindemiam pactus; an et cum pruina aut etiam cum grandine pepigisti? Solito largius arvum sevi. Plures pasces grues rure, plures domi mures, volucrum hospes ac vermium, lolii excussor, aree compactor, horrei architectus, metentium servus ac terentium. Sevi agrum largiter. Esto in spe bona: metes quod sevisti, triticum atque sollicitudinem, nisi illud est verius quod triticum plurimorum, sed anxietas tua est et, ut proprie dixerim, ager ipse est animus, cultus intentio, semen cura, messis labor: hanc uberrimam percipies. Rus optime
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uiris agriculture oꝑam dare nõ pro arte
uł negotio s pro otio et curaꝵ alt̾natione ꝑmi¬
seri. ut q interdũ teneros ramos pubescentibo
gẽmis imserere luxuriantia folia culia falce
compescere lasciuos palmites prolis in spem scro¬
bibus canis infodere sitientib pratis querulos
riuos prono calle diu̾tere illos sinam sic fode¬
re pertinaciter atq arare totoq animo incum¬
bere terris nisi necessitas cogat indecorũ at
indecens docto fortiq uiro arbitror cui nobi¬
lioris exercitui de esse materia. uix possit. Na¬
tura parens optima dum multas mortalib
artes daret ip̃a ẽt distinxit ingenia/ ut cui
quisq eriti actissimus illi insistat. Uidebis
aliquem qui mediocri ingenio tam solerter
aut arua sulcet aut maxia aut hac in re
cuius uis acum pħi nulla sibi confexri possit
industria stultum et ingloriu fuerit cũ alio
non intua s illius arte/ contendere ubi toto

Expanded text:
tibus viris agriculture operam dare non pro arte tibus viris agriculture operam dare non pro arte vel negotio, sed pro otio et curarum alternatione permiserim utque interdum teneros ramos pubescentibus gemmis inserere, luxuriantia folia curva falce compescere, lascivos palmites prolis in spem scrobibus cavis infodere, sitientibus pratis querulos rivos prono calle devertere illos sinam, sic fodere pertinaciter atque arare totoque animo incumbere terris, nisi necessitas cogat, indecorum atque indecens docto fortique viro arbitror, cui nobilioris exercitii deesse materia vix possit. Natura parens optima, dum multas mortalibus artes daret, ipsa etiam distinxit ingenia, ut cui quisque erit aptissimus, illi insistat. Videbis aliquem qui mediocri ingenio tam solerter aut arva sulcet aut maria ut hac in re cuiusvis acumen philosophi nulla sibi conferri possit industria: stultum et inglorium fuerit cum alio non in tua sed illius arte contendere, ubi toto
Abbreviated transcription (Latin):
at pħica manus actingeret quo ĩsignes d̾
tot hostibꝯ uictorias peperisset tot dereb
optimis predaros libros scͥpfisseti siue et
phiam siue adhistoriam siue ad usum uite spe¬
ctantibus quales sunt quos deha ip̃o quod ñc
loquimur sceipsit pͥmus equidẽ ap̃d uos colendi
arui precepta collegit informã artis/ ac redegit
in bc̾as secutiq illum multi alii quoꝵ quidam
Humile ilło ac depressum. artificiũ mobilissimis
atq altissimis u̾sibus extulerut quos nũc me¬
morans nec humane in memor necessitatis
agriculturã certe nõ in probo nũqͣ m̃ aut stͥpto¬
rum claritas aut in opie metus coget ut lib̾a¬
libus et honescis artib preferendam. censeaz
nͨ eqũadam quidem. Qpͣ uis eĩ eosdem duces
simuil Ilustres et agricolas pͥmum illd imꝑu
ipus hũerit mutata ram spatio res est. neqs
ut fraçilior nũc natura est ad res tam uarias
ingenia ur̃a sufficu̾iti hac etate igit excellẽ¬

Expanded text:
ac philosophica manus attingeret que insignes de ac philosophica manus attingeret que insignes de tot hostibus victorias peperisset, tot de rebus optimis preclaros libros scripsisset, sive ad losophiam sive ad historiam sive ad usum vite spectantibus, quales sunt quos de hoc ipso quod nunc loquimur scripsit? Primus equidem apud vos colendi arvi precepta collegit in formam artis ac redegit in literas secutique illum multi alii quorum quidam humile illud ac depressum artificium nobilissimis atque altissimis versibus extulerunt, quos tunc memorans nec humane immemor necessitatis, agriculturam certe non improbo. Nunquam tamen aut scriptorum claritas aut inopie metus coget ut liberalibus et honestis artibus preferendam censeam nec equandam quidem, quamvis enim eosdem duces simul illustres et agricolas primum illud imperii tempus habuerit. Mutata iam spatio res est neque, ut fragilior nunc natura est, ad res tam varias ingenia vestra sufficiunt. Hac etate igitur excellen
Abbreviated transcription (Latin):
li fuerant nouissimi pͥmi sint. ut siumqͣ
forte esset ad u̾tutem reditus et ad priscos
mores in ht quoq sint ultimi. Nũc ad ip̃¬
sam agriculture artem redeo/ que magnis oli
tactata iuris atq ingeniis inpretio fuit inqͣ
ut multis in rebus altum locum. tato cen¬
sorius tenet de quo eum uerissime stͥptũ ẽeti
optimus senator. optimꝰ orator. optimus Im¬
pator. tamdem laudis ad cumũłũ illd est ad¬
ditum. sine emulo seu sine exemplo. sui
tpr̃is agricola. quẽ puderet igit᷑ cũ catone
terram colere quis oĩo turpe sibi aliꝗd duce¬
ret. qd̾ pulcrum sibi ille duxisset ꝗ preter
corporis atq animi u̾tutes rerũq gestarũ
gloriam etiam de hispania trihufasset ꝗs
ollicitare atq hortari boues erubesteret quo
insulcum irgeret illa uox que tot magnos
exercitus imp̃lium accendisset tot ancipites
causas diẜtissime ꝑ orasset quis rastrum
atp aralium fastidiret qd illa triumphalis

Expanded text:
li fuerant novissimi primi sint, ut, si unquam li fuerant novissimi primi sint, ut, si unquam forte esset ad virtutem reditus et ad priscos mores, in hoc quoque sint ultimi. Nunc ad ipsam agriculture artem redeo, que magnis olim tractata viris atque ingeniis in pretio fuit, in qua ut multis in rebus altum locum Cato censorius tenet, de quo cum verissime scriptum sit, optimus senator, optimus orator, optimus imperator, tandem laudis ad cumulum illud est additum: sine emulo sive sine exemplo sui temporis agricola. Quem puderet igitur cum Catone terram colere, quis omnino sibi turpe aliquid duceret quod pulchrum ille sibi duxisset qui, preter corporis atque animi virtutes rerumque gestarum gloriam, etiam de Hispania triumphasset? Quis sollicitare atque hortari boves erubesceret, quos in sulcum urgeret illa vox que tot magnos exercitus in prelium accendisset, tot ancipites causas disertissime perorasset? Quis rastrum atque aratrum fastidiret quod illa triumphalis
Abbreviated transcription (Latin):
Artilis ager estimͥ. Re. uun fe¬
cundatoris intellige donisq celesti¬
bus. sic utere ne displiceas largi¬
enti qd ita demũ rite deçies si et sobrietatẽ
et modestiam fertilitas ñ excludet et uber¬
tatis imꝑtem egeni uenient atq amici mił
soli dulce nil sapidum. E Agrum fertilem
ex quisitissime colo.Re. Non hyomo terre ẜitra
homini seruire debuerat. Hoĩum culpis effe¬
ctum est ne tẽra possessori suo sine labore re¬
spondeat incultam messem horridam lappas
ac tribulos paritura hãc ferro sollicitare
mirisq blanditiis mollire mortalis coegitr
digentia Hinc agriculture fluxit mitiũ
sanctissime atq in nocentissime guondam
uite nũc uni exmultis ⁊ pristo labori ete
nouis uitiis/ ob noxie posq nichil intudie
atq auaritie in accessum rusticas etĩa casas
urbana ꝑicula peruasere. certe ultimos homi¬
num rusticos malos fuisẜ ꝯuenit und̾ illd
poetitum extrema ꝑ illos iustitia excedens.
terris uestigia fecit. s uerendũ nequi ma¬

Expanded text:
rtilis ager est michi. Vim fecundatoris intellige donisque celestibus sic utere ne displiceas largienti; quod ita demum rite facies, si et sobrietatem et modestiam fertilitas non excludet et ubertas in partem egeni veniet atque amici: nil soli dulce, nil sapidum. Agrum fertilem exquisitissime colo. Non homo terre, sed terra homini servire debuerat; hominum culpis effectum est ne terra possessori suo sine labore respondeat, inculta messem horridam, lappas et tribulos paritura. Hanc ferro sollicitare mirisque blanditiis mollire mortalis coegit indigentia, hinc agriculture fluxit initium, sanctissime et innocentissime quondam vite, nunc uni ex multis, et prisco labori et novis vitiis obnoxie, postquam nichil invidie atque avaritie inaccessum: rusticas etiam casas urbana piacula pervasere. Certe ultimos hominum rusticos malos fuisse convenit, unde illud poeticum: Extrema per illos Iustitia excedens terris vestigia fecit. Sed verendum ne qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
parrie ꝯsepulta ẽ Micto deniq tremotus
qͥb multi sepe mortales obrut ꝓsepularo totũ
tere mr̃is ut̾um habuerũt qd̾ cu̾ oli nueq
crebrũ malũ fuit diu̾sis in locis nusqͣ tñqͣ
inasia ĩsignus ubi duodeci urbes uno die
horuifias n̾e hiatib hauste memorant᷑ hec
ram multa dixeri ut ridiculũ tibi nelũ eri¬
piam ꝗ morte mag danũ metuis sepulcui atq
ills hũic um corpustulo de esse fers grauit̾

Expanded text:
patrie consepulta est. Mitto denique terremotus, patrie consepulta est. Mitto denique terremotus, quibus multi sepe mortales, obruti, pro sepulcro totum terre matris uterum habuerunt; quod cum olim nuperque crebrum malum fuerit, diversis in locis, nusquam tamen quam in Asia insignius, ubi duodecim urbes uno die horrificis terre hiatibus hauste memorantur. Hec tam multa dixerim, ut ridiculum tibi metum eripiam, qui morte magis damnum metuis sepulcri, atque illud huic uni corpusculo deesse fers graviter,
Abbreviated transcription (Latin):
Balamina ⁊ maratbonẽ trecentaq milia illic
fusa ꝑsaꝵ et si alii duplo amplus dicant
Tpanseo ebreoꝵ ꝯflictationes sathaꝵq et
amazonidũ arabũq ⁊ parthoꝵ prelia et me¬
dor p̃ce̾o Alexandri maçedonis in oriente
uictorias strageq illas iermiũ ppłoꝵ pesteᷤᷤ
taceo tales sepe ut cadauer carũ l abstrafisse
parũꝑ pietas fuit᷑ Incursus qͦq serpentũ atꝙ
in maniuui beluaꝵ quaꝵ inpenis dicearehus
doçet dit ait cicero queda hou̾ gnaͣ ẽẽ cõ¬
supta eempestates pret̾ea et quondiana na¬
ufragia nã ꝗ flamis pereũt nõ egẽtes busti
dixeris omito furores domesticos intestina¬
q discordia dequa dictũ ẽ bellũ ciuiłe se¬
pulra uix duçibi p̾stare põt qd̾ de extͥ̾no
ueuus et e bello Nec ruinas urbiũ sequor
noie Ierosolime carthaginis corinthi nu¬
mantie ac sagunti aliaꝵq multaꝵ ubi ma¬
gna ꝑs ciuui muris oppssa labentib et sic

Expanded text:
Salaminam et Marathonem trecentaque milia illic Salaminam et Marathonem trecentaque milia illic fusa Persarum, etsi alii duplo amplius dicant. Transeo Hebreorum conflictationes, Scytharumque et Amazonidum Arabumque et Parthorum prelia, et Medorum. Pretereo Alexandri Macedonis in Oriente victorias stragesque illas inermium populorum. Pestes taceo, tales sepe, ut cadaver carum licet abstraxisse parumper, pietas fuerit; incursus quoque serpentum atque immanium beluarum, quarum impetu, Dicearchus docet, ut ait Cicero, quedam hominum genera esse consumpta; tempestates preterea et quotidiana naufragia, nam qui flammis pereunt, non egentes busti dixeris. Omitto furores domesticos intestinamque misericordiam, de qua dictum est: bellum civile sepulcra vix ducibus prestare potest, quod de externo verius etiam est bello. Nec ruinas urbium sequor, Troie, Hierosolyme, Carthaginis, Corynthi, Numantie ac Sagunti, aliarumque multarum, ubi magna pars civium muris oppressa labentibus et sic
Abbreviated transcription (Latin):
et cũ erasso sedecĩ florentissiẽ legiones/ et ad
cannas romanorũ ciuiũ ac sõnoꝵ octoginta
ꝗuq ⁊ eo amplius milia ꝗnquaguita sex milia
penoꝵ hispanoꝵ ligurũ ⁊ galloꝵ ad metaurũ
amnẽ ip̃o cu duce hostui ⁊ adquas sextias idest
loco nomẽ duçenta theutonũ haud procul
ab apibus uirobiq duce mario centũ ꝗnquagi¬
ta ut ꝗdam sũt auctores ut ꝗmin dicũt sexa¬
ginta nõ amplius cimboꝵ miliã insepulta
lacuerũt ap̃ philippos uͦ regum gentiũq oĩu
auxilia et italici samguĩs flos uigorq sic
placitũ supis bis sepulcro carens cãpos homo¬
nios ferasq ⁊ uultures inpugnarut Quid
adegates insylas delecta carthaginẽsiũ cla¬
ssis ꝗd massilliensiũ anͣ portus sui hostia ĩq
ip̃o fidelis patrie ꝓspectu. ꝗd ne semꝑ italos
labores loquar classis acteniensiũ añ urbẽ
siracusiã dem̾sa quale hũit sepulcũ silco

Expanded text:
et cum Crasso sedecim florentissime legiones, et ad et cum Crasso sedecim florentissime legiones, et ad Cannas Romanorum civium ac sociorum octoginta quinque, et eo amplius, milia, quinquaginta sex milia Penorum, Hispanorum, Ligurum, et Gallorum ad Metaurum amnem, ipso cum duce hostium, et ad aquas Sextias, id est loco nomen, ducenta Theutonum haud procul ab Alpibus, utrobique duce Mario, centum quinquaginta, ut quidem sunt auctores, et qui minus dicunt, sexaginta non amplius Cimbrorum milia insepulta iacuerunt. Apud Philippos vero regum gentiumque omnium auxilia, et Italici sanguinis flos vigorque sic placitum superis, bis sepulcro carens, campos Hemonios ferasque et vultures impinguarunt. Quid ad Egeates insulas deleta Carthaginensium classis? quid Massilientium ante portus sui hostia, inque ipso fidelis patrie prospectu? quid ne semper Italos labores loquar classis Atheniensium, ante urbem Syracusiam demersa? quale habuit sepulcrum? sileo
Abbreviated transcription (Latin):
marcellus tales uiri nisi hostis illos infẽ¬
stissimꝰ sepellisset admiratione uirtutis nͥ
fallor ⁊ uerecũdia uictus nõ pietate ulla
q̃ in illiꝰ uri p̾cordiis nulla fuit ut sepultu¬
ra ego illã pene inuisam futurã ipis arburer
sepultis et si eis optio data ẽet inhumatos
ẽ iace̾ malusse. Insepultus quoq cirus iacuit
psarũ rex. neq id s neq ut̾ stithicus infa¬
mie fuit s cruentimores quib acerrimã illã
exprobatioe̾m iniuriãq promeruit Qd̾ uͦ
nuẽ singła nuda cadauera colligo ⁊ ul roma¬
nos pͥnçipes ũl extͥnos reges nõ solũ sepulcͥ
ultimo et optato ꝗdem sz̃ inan. honore fpoli¬
atos ꝗn ⁊̃ laceros distẽp̾tosq ⁊ menbratim
sparsos ut ĩuidiosũ diceres integro cadaue̾
racusse cũ obu̾sent᷑ aĩs inhumanaꝵ ssrage ᷤᷤ
gentiui atq ut ita dixerii insepultus orbis nẽ¬
pe eũ ipo que̾ dicebã ciro ducenta ꝑsarũ milia

Expanded text:
Marcellus tales viri, nisi hostis illos infeMarcellus tales viri, nisi hostis illos infestissimus sepelisset, admiratione virtutis, nisi fallor, et verecundia victus, non pietate ulla, que in illius viri precordiis nulla fuerat; ut sepulturam ego illam pene invisam futuram ipsis arbitrer sepultis, et, si eis optio data esset, inhumatos se iacere maluisse. Insepultus quoque Cyrus iacuit, Persarum rex, neque id sibi, neque uter Scythicus infamie fuit, sed cruenti mores, quibus acerrimam illam exprobrationem iniuriamque promeruit. Quid vero nunc singula nuda cadavera colligo, et vel Romanos principes vel externos reges, non solum sepulcri ultimo et optato quidem, sed inani honore spoliatos, quin etiam laceratos discerptosque et membratim sparsos, ut invidiosum diceres integro cadavere iacuisse, cum observentur animis inhumatarum strages gentium, atque, ut ita dixerim, insepultus orbis. Nempe cum ipso quem dicebam Cyro, ducenta Persarum milia,
Abbreviated transcription (Latin):
oro negotii tui hẽs / ni suscipias aliemĩ.
prouideãt quos res tangit hanc tu eĩ turpi¬
tudinẽ nõ uidebis/. M. Ensepultus limquar
miserũ .R. Et magnus pompeius tantus
reor. ut oppinione tua fcus ille felicior sitt
sepulcio sicut nec collega eiꝰ marcus erassirs i¬
felicior ꝙ ꝗ cũ sẽpelliri iuberet nemo affuit
i reliqs ẽi pene pares exitu fuere nͥ ꝙ ereassi
cap ut ditissimũ auarissimũq oi̾u decebat
auro graui fuit seruatũ tũ uizũq ludibrio
nͥ forte ttius horr collega felicior ꝙ altissimi
atq pulchẽrimi colossi inu̾tice situs ostẽdit
celsa ⁊ templa despectans bello quidẽ fortuna¬
tiorẽ fatear busto ngem sic hac saxũ illo
pulcaius fateri opportet no felicius q̃ ei ista
felicitas nõ sentientis seu saxi seu saxo ab¬
dit alioqu si sepulcio felix fit nemo felinor
mausolo. A Inhumatus ero. Rnhu¬
mati ee̾nt paulus emilius et chaudius

Expanded text:
oro, negotii tui habes, ni suscipias alienum? oro, negotii tui habes, ni suscipias alienum? provideant quos res tangit, hanc tu enim turpitudinem non videbis. Insepultus linquar, miserum. Et Magnus Pompeius tantus reor ut opinione tua factus ille felicior sit sepulcro; sicut nec collega eius Marcus Crassus infelicior, quod qui eum sepeliri iuberet nemo affuit. In reliquis enim pene pares exitu fuere, nisi quod Crassi caput, ut ditissimum avarissimumque omnium decebat, auro gravius fuit servatum; tamen utrunque ludibri;, nisi forte tertius horum collega felicior, quod altissimi atque pulcherrimi Collossi situs in vertice ostenditur, celsa etiam templa despectans, bello quidem fortunatiorem fateor, busto negem. Si hoc saxum illo pulchrius, fateri oportet, non felicius. Que enim ista felicitas non sentientis seu saxi, seu saxo abditi? Alioquin si sepulcro felix sit, nemo felicior Mausolo. Inhumatus ero. Inhumati essent Paulus Emilius et Claudius