comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ria promissachlodoueo ex parte complens.
uiennãq triũphans. Chlodo ueus rex post
gunde badũ dirigit. eumque deciuitate extrahi
debado intra castro sedens. ad gundebadũ ait:
Oportet te limre huius hominis feritatẽ: Ego
simulor ate fugire ad eũ transibo: ut faciam
neq te neq hanc noceat regionẽ. quot eo quae
tibe ꝑmeo in iuncxerit consilio. faciendũ pro¬
mittre. donec causã tuã dñs prosperet: Are
Eratq iocundus infabulis: strenuus in con
siliis iustus in iudicio. ⁊ incommissofide¬
lis: dixit adchlodoueũ: Iua esthaec regio.
quare eã uastare ꝑmittis: Iube gundebadũ x¬
tib tributa soluendũ. & ipsũ ⁊ regionem
dominabis: quod si noluerit ꝑfice qđ cȩpisti
Haec in iuneta achlodoueo gundebadus. imple
reꝓmittens. Chlodoueus rediit infrancia.
relictis cũ godegisilo quinq milia francis:
Exiens gundebadus de auinione resũptis uirib

Expanded text:
ria, promissa Chlodoveo ex parte implens, ria, promissa Chlodoveo ex parte implens, Viennamque triumphans. Chlodoveus rex post Gundobadum dirigit, eumque de civitate extrahi dobado intra castra sedens, ad Gundobadum ait: Oportet te lenire hujus hominis feritatem . Ego simulans a te fugere, ad eum transibo, ut faciam quod neque te, neque hanc noceat regionem. Quodcunque tibi per meum injunget consilium, faciendum promitte, donec causam tuam Dominus prosperet. XXIVEratque jucusiliis, iustus in iudici o et conmisso fidelis. Dixit ad Chlodovio : 'Tua est haec regio, quare eam vastare permittis? Iube Gundebadum tibi tributa solvendum, et ipsum et regione dominabis. Quod si noluerit, perfice quod cepisti'. Haec iniuncta a Chlodoveo Gundobadus implere promittens, Chlodoveus rediit in Francia, relictis cum Godegyselo quinque milia Francis, Exiens Gundobadus de Avinione , resumptis viribus,
Abbreviated transcription (Latin):
rus chlodoueus remus fuis set ingressus:
clam ascõremedio remsis utbisscpͥo ad trubente
etiã chrote childe regina. bapois tni grãm cũ sex miliã
francis in pascha dñi consecratus est: Cũ a scõreme¬
dio in albis euangłii lectio chlodoueo annuntiaret᷑
chlodoueus. Siego ibidẽ cũ francis meis fuissem.
cũ eũ comperis set fortissimũ in pliis. ꝓmittens¬
sc̃ si eieceris gundebadũ cũ suo solatio a regnũ.
tributũ partib chlodouei desoluere Gundebadꝰ
ignorans dolũ fratrib godegisili: ad eũ misitdiceas:
Ueni ut resis tamꝰ francis unanimit̃ : ut qđ
inquid: up̃beã tibi auxiliũ: Chlodoueus cũ fran¬
cis aduersus hos duos reges: castra diuionensi
cãpania direxit ad p̃liũ: Godoͦgisilus chlodoueo
coniungitur : Ac uterq exercitus gundebadi
ppłm adterit: At ille dolũ frĩs cognoscens ter¬
gauertit: rodani ripã ꝑcurrens. auennionẽ
urbẽ ingreditur: Godegisilus obtentauicto¬

Expanded text:
rius Chlodoveus Remus fuisset reversus, rius Chlodoveus Remus fuisset reversus, clam a sancto Remedio Remensis urbis episcopum, adtrahentem etiam ChrotechiFrancorum in Pascha Domini consecratus est. Cum a sancto Remedio in Albis Evangelii lectio Chlodoveo annuntiareturenerat, dixit Chlodoveus: Si ego ibidem cum Francis meis fuissem, cum eum comperisset fortissimum in praeliis; promittens, si ejecerit Gundobadum cum suo solatio a regno, tributum partibus Chlodovei dissolveret . Gundobadus ignorans dolum fratris Godegiseli, ad eum misit dicens: Veni ut resistamus Francis unanimiter, ut quod inquit, et praebeam tibi auxilium. Chlodoveus cum Francis adversus hos duos reges castra Divionensi campania direxit ad praelium. Godegiselus Chlodoveo conjungitur, ac uterque exercitus Gundobadi populum atterit. At ille dolum fratris cognoscens terga vertit, Rhodani ripam percurrens Avenionem urbem ingreditur. Godegiselus, obtenta victo
Abbreviated transcription (Latin):
nissione : cuncta creantur : ds ur̃. nichil pos¬
e manifestatur. Regina filiũ ad baptis mũ
uocitabant: in albis obiit: Quae decausa
ꝓmotus felle rex: increpat reginamdicens:
iogenitũ in regnosuo acciper&: Post hunc
genuitfiliũ : quẽ chlodomero uocauit: Cũ
luptizatus egrotare coepisset : dicebatrex:
it iste sic̃ fr̃ moritur: Orante matre. dño adiu¬
unte conualuit. Regina tam̃. assidue regẽ
terbis blanditiis ad xp̃i cultũ suadebat:
QUAAQUEBELLUM COntra a lamannis
hlodoueus rex moueret: suadente regina
ritq chlodoueus Dm̃ in uoco quẽ chrote¬
dhildis colit: si me iuuauerit in hoc p̃lio ut
uncã hos aduersarios meos. eroq illi fidelis:
lla manni terga uertentes. infuga lapsi suN:¬
uq regẽ suũ cernerent interemptũ : nouẽ
annis ex ules asedib eoꝵ. nec uruã potuer̃
gentẽ comperire. quieis contra francos au¬
xiliaret᷑: Tandem : se ditionẽ chlodouei
subdunt: Nãcũ deproelio memorato supe¬

Expanded text:
jussione cuncta creantur, Deus vester nihil posse manifestatur. Regina filium ad baptismum m Al. Ingomerum vocitabant, in albis obiit. Qua de causa permotus felle rex, increpabat reginam, dicens: Si primogenitum in regno suo acceperit. Post hunc genuit filium, quem Chlodomerem vocitavit; qui cum baptizatus aegrotare coepisset, dicebat rex: 'Et isti, sicut frater, moritur'. Orante matre, Domino adiuvante, convaluit. Regina tamen adsiduae regi verbis blandiciis ad Christi cultum suadebat. 21. Cumque bellum contra Alamannus Glodoveus rex moverit, suadente regina,xitque Chlodoveus: 'Deum invoco, quem Chrotechildis regina colit; si me iobaret in hoc prilium, ut vincam hos adversarius, eroque illi fidelis'; Alamanni terga vertentes, in fugam lapsi. Cumque regem suum cernerint interemptum, novem ann. exolis a sedibus eorum nec ullam potuerunt gentem conperire, qui ei contra Francos auxiliaret; tandem se dicionem Chlodoviae subdunt Nam cum de prilio memorato supe
Abbreviated transcription (Latin):
ru linguonati urbis ep̃s. treuerus cuidam
barbaro seruiens. In genio leonis quidã e
cocis ipsius ep̃i liberatur et reducitur
Chrotec hildis regina cũ filiis chlodomere
quos alebat parisius residens: eosq unico
amore diligebat: Chil debertus de eis in ui
dia ductus: chlotariũ suadet ut int̃ficeren¬
tur: Ex. quibus duo theodoaldus et gur¬
tarharius. chlotarii manu interficiuntur
Chlodo aldus ad clericũ totonditur. dig
XXUIIuirtutes dignatur ostendere: Iheuderiꝰ
filiũ suũ theudebertũ ubi uuichardem
cuiꝰdã regis filiã disponsauit. Theudebertꝰ

Expanded text:
riae Lingonici urbis episcopi Treverus cuidam riae Lingonici urbis episcopi Treverus cuidam barbaro serviens, ingenio Leones quidam ex cocis ipsius episcopi liberatur et reducitur. Chrotechildquos alebat, Parisius resedens, eosque unico amore diligens, Childebertus invidia de eis ductus Chlotarium suadet, ut interficerentur . Ex quibus duo, Theodoaldus et Guntharius Chlotarii manu propria interficiuntur. Chlodoaldus ad clericatum tondetur, digncrum Dominus virtutes dignatur ostendere. Theudericus filio suo Theudeberto Wisigardem cujusdam regis filiam desponsavit . Theudebe
Abbreviated transcription (Latin):
xiliis theoderici qui filiã sigis mundi habebat
burgundionibus ueroncia superatis & interniti¬
onẽ ꝑductis: patriã eoꝵꝰ suae ditioni subiciun
Chlotarius uxorẽ chlodomeri nom̃ gunhio¬
cã: uxorẽ duxit: filiosq eius tres his no¬
minibus. Theudo aldo. gunthachariũ.¬
et chlodo aldo. Chrotechildis habebat.
Childebertꝰ dolose aruernus contra theudericõ
inuasit: Ehlotarius et childebertus burgundias
appetunt : sed theudericꝰ cũ eis ad gredi Noluic:
Childebtꝰ ⁊chlotarius fugato chlodomero : bur¬
gundias occupant: Iheudericꝰcũ exercit:
aruernus uastat: Mundericũ qͥse parentẽ regi
asseruerat. regnũq deberi dixerit: asatellitib
theuderici occiditur fraude deceptus. res euis¬
fisco subiciuntur : Inita pace inter chldeberto
et theuderico cũ sacram̃to datis obsidibus: sed
celerius rumpitur: Multi filii senatorũ ob
hoc seruitio subiciuntur Nepus beatigrego¬

Expanded text:
xiliis Theuderici, qui filiam Sigimundi habebat xiliis Theuderici, qui filiam Sigimundi habebat Burgundionibus Veserontiae superatis, et ad internecionem perductis, patriam eorum ditioni subjiciunt . Chlotarius uxorem Chlodomeris, nomine Guntiucham, uxorem duxit, filiosque ejus tres, his nominibus, Theudoaldum, Gunthachariuet Chlodoaldum Chrotechildis alebat. Childebertus dolose Arvernos contra Theudericum invasit. Chlotarius et Childebertus Burgundias appetunt: sed Theudericus cum eis aggredi noluit. Childebertus et Chlotarius fugato Godemare Burgundias occupant. Theudericus cum exercitu Arvernos vastat . Mundericus qui se parentem regi asserebat, regnumque 565 ei deberi dixit, a satellitibus Theuderici occiditur fraude deceptus . Res efisco subieciuntur. 37. Inita pace inter Childeberto et Theuderico, cum sacramento datis obsedibus, sed caelerius rumpetur. Multi fili senatorum ob hoc servitio subieciuntur. Nepus beati Grego
Abbreviated transcription (Latin):
Gund ebadi filius sigis mundus apud gen¬
nauensẽ urbẽ uilla quadruuio iussu patris
sublimatur in regno: habens uxorẽ filiã
theuderico regis italiae unde habebat filiũ
Nomen sigirico: Eadẽ mortua aliã dux it
uxorem. filiũ suũ sigiricũ nouerti insidiãs
iussit int̾fici Unde postea fortẽ poenitentiã
agens: monas teriũ scõꝵꝰ agaunensiũ miri
operis construxit. & alias plures monasteria
aedificauit: Chrotechildis as siduȩ filios am¬
monebatꝰ mortẽ patris matrisq uł germanis
suis ulcisci: Quã obcausã illi burgundias ap¬
petunt : sigis mundũ igodemarẽ in p̃liouincunt:
Chodomeris sigis mundo dũ ad monas teriũ s cõꝵꝰ
agaunensiũ fugiret: captũ cũ uxore & liberis. aure¬
lianis adducit Godemarus terga uertens latuit:
Gode marus resũptis uiribus: regnũ burgundiae
tenet: Chlod omerꝰ iterũ aduersꝰ gode marẽ exer¬
roncia franci cumbur gundionibus bellũ missen:
chlodomerus capite truncatur. deceptus ab au¬

Expanded text:
Gundebaudi filius Sigismundus apud Genevensem urbem, villa Quadrunio, jussu patris sublimatur in regno, habens uxorem filiam Theuderici regis Aetaliae, unde habebat filiam nomen Sigyrico. Eadem mortua, aliam duxit uxorem. Filium suum Sigyricum noverci insidias iussit interfici. Unde fortem postea paenitenciam agens, monastirium sanctorum Agauninsium miri operis coustruxit et alia plures monasteria aedifecavit. Chrotechildis adsiduae filius admonebat mortem patris matrisque vel germanis suis ulcisci. Quam ob causam illi Burgundias adpetunt, Sigymundo et Gudomare in prilium vincunt. 34. Clodomeris Sigymundo, dum ad monasterium sanctorum Agauninsium fugiret, captum cum uxore et liberis Aurilianes adducit. Gudemaris terga vertens latuit. Godemaris, resumptis viribus, regnum Butenet. Chlodomeres iterum adversus Godemarem exerroncia Franci cum Burgundionibus bellum inissent, Chlodomeres capite truncatur, deceptus ab au
Abbreviated transcription (Latin):
chilperici & brunichilde
LXXU Dechlodoneũ filiũ chilperici & pusu
mũmuli patricii et desiderii ducis
LXXUI De pugnã int̾ suȩuos ⁊ si xones
LXXUII De comite brittonorũ flum
LX XUIII De guntrãnũ & childebtũ ad optatin¬
LXXUIIII De cinsurio narsedis patriciũ
LXXXI De regimine childeb̃t & inundation
aquarũ ⁊ igne decaelo ciuitates iuicis ut
LXXXII De filiu sigebti nom̃ sidegundẽ uxas¬

Expanded text:
Chilperici, et Brunichilda. LXXV. De Chlodoveo filio Chilperici, et pugna Mummoli patricii et Desiderii ducis. LXXVI. De pugna inter Suevos et Saxones. LXXVII. De comitibus Brittonorum. LXXVIII. De Guntramno et Childeberto adoptatLXXX. De thesauris Narsedis patricii. . LXXXII. De regimine Childeberti, et inundatione aquarum, et igne de coelo civitates et vicos urente. LXXXIII. De filia Sigiberti, nomine Sidegunde
Abbreviated transcription (Latin):
Arbogastis marcomerẽ n sonnonẽ ducibals
insec tans exercitu grande francos decepas
urendusq cũ decursis foliis nude atq arenos
silue in sidiantes ad gredire transgressũ rer
paũ quae ama incolunt depopulatꝰ est:
De hinc extinctis ducib : infrancisde
reges creant᷑ ex eadẽ ftirpe qua prius fuens
UI Eodẽ tẽpore. ĩouinianꝰ ornatꝰ regios us qꝗ
Flumine capite truncat᷑: Multi nobiliũ us
iouiniano apud aruernis capti: & aducti
honorii crudelit̃ int̃ ẽpti sunt: UII
reueroꝵ ciuitas. factione uni exsuo¬

Expanded text:
Arbogastes Marcomerem et Sonnonem duces odiis Arbogastes Marcomerem et Sonnonem duces odiis insectans, exercitus fraude Francos deceptos, urendosque cum decussis foliis, nudae atque arentes silvae insidiantes aggredere, transgresso Rheno pagum quem Chamavi incolunt, depopulatus est. V. Dehinc exstinctis ducibus in Francis denuo reges creantur ex eadem stirpe qua prius fuerant . VI. Eodem tempore Jovianus ornatus regios assumpsit. super Mentio flumine capite truncatur. Multi nobilium jussu Joviani apud Arvernis capti, et a ducibus Honorii crudeliter interempti sunt . VII. Treverorum civitas factione uniu
Abbreviated transcription (Latin):
conatis. Coeptũ qͥdẽ : sed in ꝑfectũ op̾remansit:
Redua coꝵ pars quae suplittore danubii remax¬
seran El ectũ ex se corchot nomine regẽ ꝓquẽ
franci: Multis post tẽporib cũ ducib ext̃nas
ge nebaudũ ducib Cũ qͥb tẽporib imꝑatoris theo¬
dosii ingermania ꝓrũpentes pagos de populantes.
carbonariã de francis strages fit: Posteraclio &
iouiniano cũ exercitu ultra renũ transẽ untes
dis ponentes francos ad int̾nitionẽ ꝓducere. tad¬
aduers francos p̃sũpser̃ arma arripere: Post
paucũ teporis arbogastis suꝑbiae elatꝰ. aduers
francos arma cõmouit: Cũ eos dimicans uictꝰ
effugiit Pranci. treuerꝰ hie mando residere
p̃sumunt: Ualentiniano imꝑatore infra pͥuato
modũ redactũ militaris rei cura francis satellra¬
bus tradita: Ciuilia qͦq officia trans gressa. IN
c̃iurationẽ arbo gastis sacreem̃tis obstrictis

Expanded text:
conati sunt. Ceptum quidem, sed inperfectum oconati sunt. Ceptum quidem, sed inperfectum oResidua eorum pars, quae super littore Danuvii remanserat, electum a se Turchot nomine regem, per Franci, multis post temporibus cum ducibus externas Genebaudum duces . Cum quibus temporibus imperatoris Theudosii in Germaniam prorumpentes, pagos depopulantes, eCarbonariam de Francis strages fitur. Post Heraclio et Joviano cum exercitu ultra Rhenum transeuntibus, disponentes Francos ad internecionem perducere, tanadversus Francos praesumpserunt arma arripere. Post paucum temporis Arbogastes superbia elatus adversus Francos arma commovit, cum eisdem dimicans victus effugit. IV. Franci Treveris hiemando residere praesumunt . Valentiniano imperatore infra privati modum redacto, militaris rei cura Francis satellitibus tradita. Civilia quoque officia transgressi, 550 in conjurationem Arbogastis sacramentis obstricti sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Nãhis dieb orationẽ uxoris suȩ ad limina
uigili is discurrentẽ : int̾cedentib: apostolis
agecius aꝑiculis lib̾at᷑: Reuelatũ ẽ cuidim
pauꝑi nunciantẽ uxoris agecii orationibus
fuisse saluatũ: Qđ cũ a pauꝑe ꝓditũ fuisset :
pauper cecitate ꝑcutitur:
Ne francorũ uͦregib beat᷑ hieronimꝰ quiã
olĩ fuerat scripsit: qđ priuꝰ uirgilii poete nar¬
rat historia. priamũ primũ habiusse regem:
Cũ troia fraude olixe caperet᷑. ex inde fuis¬
sent egressi : postea frigã habuissent regem.
bifaria diuisione partẽ eoꝵ macedonia fuisse
ad gressa: Alii cũ frigã uocati friges asiã per¬
uagantes : lit toris da nubii fluminis et ma¬
re oceanũ consedisse: Denuobifariã diuisi¬
onẽ europã media exipsis pars cũ fraracionẽ
coꝗ regẽ ingressũ fuisse. Europã puagantes
cũ uxores uilibos. reni ripã occupant. Nec peul
areno. ciuitatẽ ad instar troiȩ nominis ȩdifcare

Expanded text:
Nam his diebus oratione uxoris suae ad limina Nam his diebus oratione uxoris suae ad limina juniis et vigiliis discurrente, intercedentibus apostolis, Aiecius a periculis liberatur. Revelatum est cuidam pauperi, nuntianti uxoris Aiecii orationibus fuisse salvatum. Quod cum a paupere proditum fuisset, pauper caecitate percutitur. De Francorum vero regibus beatus Hieronimus, qui iam olym fuerant, scripsit, quod prius Virgilii poetae narrat storia: Priamum primum habuisse regi; cum Troia fraude Olexe caperetur, exinde fuissent egressi; postea Frigam habuissent regem; befaria divisione partem eorum Macedonia fuisse adgressa; alii cum Friga vocati Frigiis, Asiam pervacantes, litoris Danuvii fluminis et mare Ocianum consedisse; dinuo byfaria devisione Eurupam media ex ipsis pars cum Francionem eorum rege ingressa fuisse. Eurupam pervagantis, cum uxoris et liberis Reni ripam occupant, nec procul a Reno civitatem ad instar Trogiae nominis aedificare
Abbreviated transcription (Latin):
fierit ad gressus
PRATTERISSINE AGALLIIS.
Nec multopost tẽpore chunigallias
udlimina scĩ petri apłi: Ibiq cotidianũ ie iu¬
nũ et uigilius assiduae faciens. inuisione
õmi ab apło resporisũ accipiens. occretũ ab
lassimo eẽ chunis ingredi gallias: ꝓtinus
dciuitatẽ suũ redir&. p̃dicens eiꝰ obitũ ut hoc
nalũ ñ uider&: Ageciũ patriciũ i uiusce
ditonicis gesta luuidut᷑ Virilis habitu. for¬
uatꝰ animo. Lacer mẽbris. Vlegitꝰ ȩquis. ꝓmpͥ¬
ssimꝰ sagit tarũ. peritꝰ corit hrpiger bellis.
Aptissimꝰ pacis. Aptator celebris. Nullius
auaritiae sectator. bonis animȩ praedicus.
iniuriarũ pacientissimꝰ. labores ad p&enis.
inpauidus periculoꝵ. famis. sitis. uigiliurũ
colerantissimꝰ: Cui in eunte atate p̾dictũ
tẽ porib sius lucisq cęlebrandis: haec supra¬
diccꝰ historiographus. de agecið narrat: Cũ
inis s& certam̃ cũ chunis quae gessit :
ydacius suȩ historia huiꝰ uoluminis narrat:

Expanded text:
fuerat adgressus. praeterissent a Galliis, nec multo post tempore Chuni Gallias ad limina sancti Petri apostoli; ibique cottidianum ieiunium et vigilias adsiduae faciens, in visione somnii ab apostulo responsum accipiens, decretum ab Altissimo, Chunus ingredi Gallias; protenus ad civitatem suam rediret: precidens eius oboetus, hoc malum non videret. Aecium patricium huiChronici gesta laudant. Virilis habitu formatus, animo alacer, membris vegetus, equis promptissimus, sagittarum peritus, conti impiger, bellis aptissimus, pacis captator celebris, nullius avaritiae sectator, bonis animae praeditus, injuriarum patientissimus, laboris appetens, impavidus periculorum; famis, sitis, vigiliarum tolerantissimus; 548 cui ineunte aetate praedictum temporibus suis futurisque celebrandus . Haec supradictus historiographus de Aiecio narrat. Cum inisset certamen cum Chunis, quae gesserit Idacius suae historiae hujus volumine narrat .
Abbreviated transcription (Latin):
lucius habens mulierẽ pulcherrimã cin
fingens auitꝰ ab infirmitate pocores lectũ d
mere. iussis ad om̃s sanatrices ut eũ reqi¬
rent: Cũq uxor uenisset lucii. uim abus
opp̃ssa fuisset : In crastino surgens destrati
auitꝰ dix̃ adluciũ: Pulchras termas habes
nã frigido lauas: Haec indignante lucio sis
factione direpta ẽ. ciuitas ⁊ ĩcensa afrancis
iii CSastinꝰ domesticoꝵ cũ expeditionẽ aed¬
ntũ in qͥrentes diligent̃ ex genere priami pri
frigi francionis. suꝑse creant᷑ NomeN
liuꝰ chlodoueuꝰ in regnũ : utilissimꝰ uir id
te sua. Qui apud hes bargĩ castrũ resedebat
ist int̃mino thoringer: Burgundiones
m arrianopꝰ secta utebant: sedentes in
ilpis: Chlodoueo missis exploratoribus ad
e camareecũ ꝑlustrans om̃ia : Ipse seqͥtur
unos ꝓterit ciuitatẽ capit usq sunam
eiꝰ ad mare lauandũ uadens. bestia nep¬
eperit filiũ Nom̃ meroueũ. pro qͦ reges
utus imꝑator luxuriose apud placentiã

Expanded text:
et mulierem pulcherrimam cunctarum, fingens Avitus ob infirmitatem corporis lecto se depremere, jussit ad omnes senatrices, ut eum requirerent. Cumque uxor venisset Lucii, vique ab Avito oppressa fuisset, in crastino surgens de stratu Avitus dixit ad Lucium: Pulchras thermas habes, et frigida lavas. Haec indignante Lucio, sua factione direpta est civitas, et incensa a Francis. VIII. Castinus domesticorum comes expeditionem accenitum inquirentes diligenter ex genere Priami, Frigi, et Francionis, super se creant, nomineius Chlodeo in regno, utilissimus vir in gente sua, qui apud Esbargium castrum resedebat, quod est in termino Thoringorum. Burgundionis quoque Arrianorum secta utebant, sedentes in Cysalpinis. Chlodeo, missis exploratoribus ad urbem Camaracum, perlustrans omnia, ipse sequitur, Romanus proterit, civitatem capit, usque Suminam uxor ad mare labandum vadens, bistea Neppeperit filium nomen Meroveum, per co regis Avitus imperator luxorios
Abbreviated transcription (Latin):
De guntrãnũ et regina marelnitrude et aneilla
De rodinũ ducẽ et bonitatem eius
De gogonẽ effectum maiorem domus luccepit
De chunis et sigbertum regem¬
LXII. De aruernis & celso patricio Ihspenus¬
LX III De athanagildo leuane il euuilde rog

Expanded text:
De Guntramno et regina Marchetrude, et ancilla De Chrodino duce et bonitate ejus. LIX. De Gogone e accepit. 61. De Chunis et Sigybertum regem. 62. De Arvernis et Celso patricio. 63. De Athanagildo, Leuvanae et Leuvildo r
Abbreviated transcription (Latin):
De theuchachadũ regẽ hispamȩ interfectũ
De uxorẽ & filia theoderici regis italiae inter
De morte chlodechilde reginae.
De agiliane m rege iluspaniae:
De achanagildũ regem hispamae.
De cheodebaldũ filiũ cheodebert:
D buc illino duce ⁊belsariũ ⁊ narsedẽ patriciũ¬

Expanded text:
De Theuthachadum regem Spaniae interfectum. 43. De uxorem et filia Theuderici regi Italiae interf46. De mortem Chlodechilde riginae. 47. De Agylianem regem Spaniae. 48. De Atagildum regem Spaniae. 49. De Theudebaldum, filium Theudeberti. 50. De Buccelenum duce
Abbreviated transcription (Latin):
XXUI De interitu charrico rege
XXUII De interitu ragnachario regis¬
¶ XXUIII De interitu chlodouei regis
XXUIIII De diuisionẽ regni int̃ filios quattuor
chlodo uei regis
X XX De amalrico filiũ amalrici regis
XXXI De alamannis qualit̾ in regno fran¬
XXXII De reges choringoꝵ ⁊ thoringia dicione
xxxX III De gundebado ⁊ filiũ eiꝰ sigismundo
XXXIIII De transitu sigis muridi
XXX U De obitu chlodomerx
Xxxxuiii De chrote chailde regina &. ne pocib suis qͥ aclota¬
rio sunc interfecti¬
xxxuiii. De obitu theoderici.

Expanded text:
XXVII. De interitu Chararici regis. XXVIII. De interitu Ragnacharii regis. 28. De interetum Chlodoveae reg. 29. De divisionem regni inter filiis quattuor Chlodoviae rege. 30. De Amalrico, filium Alarici reg. 31. De Alanis, qualiter in regno Fran32. De regis Toringorum, et Toringia dicioneXXXIV. De Gundobado et filio ejus Sigimundo. XXXV. De transitu Sigimundi. XXXVI. De obitu ChlodomerisXXXIX. De Chrotechilde regina et nepotibus suis, qui a Chlotario sunt interfecti. XL. De obitu Theuderici.
Abbreviated transcription (Latin):
uł recte ł inꝓbe acferitas gentiũ des¬
uiret. regiũ furor acueret᷑. aeccłsiȩ in¬
narent᷑ abhereticis. acatholicis reger
a deuotis uł nud arent᷑ aꝑfidis. necii¬
periripossit quis quã peritꝰ dialȩctiu
in arte grammaticꝰ. qͥhȩc aut scilo ꝓsat
aut metrico de pingeret uerso: inge¬
cebant sȩpiuꝰ łri uę dicentes Ue de

Expanded text:
 recte, vel improbe, ac feritas gentium desaeviret, regum furor acueretur, Ecclesiae impugnarentur ab haereticis, a catholicis tegerentur, a devotis vel nudarentur a perfides, nec repperire possit quisquam peritus dialectica in arte grammaticus, qui haec aut stilo prosaico aut metrico depingeret versu: ingemescebant saepius plerique, dicentes: 'Vae
Abbreviated transcription (Latin):
P. xi amoꝵ erat is mnoel & post clactacio¬
nẽ ei iste cũ matre ex pellit᷑ dedomo. In haebreis
aut̃ uaria opinio ẽ as serentibꝰ aliis .v. anno ablac¬
tacionis tẽ p̾ statutũ. & alus duodecimuĩ ã nũ
uindicantib:. Nos igit᷑ ut breuiorẽ eligamꝰ .x¬
ciectũ eẽ cũmatre & ñ conuenire iã adules¬
centẽ matri sedisse ceruicib. Uerũ÷ igit᷑ illud
hae bre oru lingue. idiomi. qͥ aom̃is filius ad
cõpairacionẽ parentũ infans uocet᷑ & par¬
cent᷑ in fantes. Posuit ergo abrahã pane &
utrẽ suꝑhumerũ cigar. Xhoc facto de dit
puerũ matri. hoc ÷ inmanꝰ eĩ tradidit. cõm̃da¬
uit. &ita emisit edomo. Qđ aut̃ sequitur.
Upiecit puerũ subt̃ abietẽ & abiens sedic
de cõtra longe quasi iactũ sagiate. Dixit
enĩ. Nõ uidebo morientẽ paruuli mei x se.¬
dit contraeũ. & stat̃ iugit̃. Exclamauit¬

Expanded text:
m erat Ismael. Et post ablactationem ejus, iste cum matre expellitur domo. Inter Hebraeos autem varia opinio est, asserentibus aliis, quinto anno ablactationis tempus statutum, aliis duodecimum annum vendicantibus. Nos igitur ut breviorem eligamus aeejectum esse cum matre, et non convenire jam adolescenti matris sedisse cervicibus. Verum est igitur illud Hebraeorum linguae idioma, quod omnis filius ad comparationem parentum, infans vocetur et parii vocentur infantes. Posuit ergo Abraham panes et utrem super humerum Agar: et hoc facto dedit puerum matri, hoc est, in manus ejus tradidit, commendavit, et ita emisit e domo. Quod autem sequitur: Et projecit puerum subter abietem, et abiens sedit de contra longe, quasi jactu sagittae. Dixit enim: Non videbo mortem parvuli mei. Et sedit contra eum. Et statim jungit
Abbreviated transcription (Latin):
tes quas de iafeth. uenire stirpe memoraiui.¬
ad aiquilonis partẽ habitant. Filii gomer
ascenet. & rifaN. & gotorima. Ascenez.
gre ci. reginos uocant. Rifan. paflago¬
nas. Uotormas. frigas. Filii lauam
elisci & tharsis. & cethim & dodanim.

Expanded text:
tes, quas de Japheth venire stirpe memoravi, Aquilonis partem inhabitant. Porro filii Gomer Ascenez, et Riphath, et Thogorma. Ascenez Graeci Regmos vocant, Riphath Paphlagonas, Thogorma Phrigas. Filii Javan Elisa et Tharsis, Ceth
Abbreviated transcription (Latin):
ego fodi puteũ istũ. Ideo cognominauit nom loci
illius puteus iuram̃ti. quia ibi iurauer̃ ãbo Ubihc
legit᷑ puteus uiram̃ti. in haebreo hab& bsabee. Du
cignã abimelaec demanu habrahe ciccepent. Septẽ
enĩ dicũt᷑ sabee. Siue qͥcibiurauerint qͥa & iura
m̃ tũ sabeae simlit̃ apellat᷑. Qdsi antehanc ccuisa
sicut & bethel & gal gala queͣtiq usq adtẽp̃qita
apella tes alit uocabit᷑. Notandũ aut & expriorib¬

Expanded text:
ego fodi puteum istum. Ideo cognominavit nomen loci illius puteus juramenti, quia ibi juraverunt ambo. Ubi hic legitur, puteus juramenti, in Hebraeo habetur BERSABEE  .agnas Abimelech de manu Abrahae acceperit: septem enim dicuntur SABEE: mentum Sabee similiter appellatur. Quod si ante hanc causam sicut Bethel et Galgala: quae utique usque ad tempus quo ita appellatae sunt, aliter vocabantur. Notandum autem et ex prioribu
Abbreviated transcription (Latin):
N ullũ moueat. In haebreo enĩ. post hoc scrip¬
tũ ÷. Nõ uidebo mortẽpuerimei. italegitꝰ: qͥ a
ipsa agar sedert contra puerũ & leuauerit uocẽ
suã. & fleuerit. & ex audierit ds uocẽ pueri. Ele¬
te enĩ matre & mortẽ filii miserabiltt̃ presto¬
lante. ds̃ exaudiuit puerũ dequo pollicitꝰ fuerat
abrah&e dicens. sed & filiũ ancille tuae ingentẽ mag¬
nã faiciã. Alio quin & ipsa mat̃ ñ suc̃ mortẽ sedfili
deplorabat. P eꝑcit igu᷑ eids̃ ꝓ qͦ suerat & fle
puerũ ⁊ tenemanũ eiꝰ. Ex quo mani festũ ẽ eũ
quitenet᷑. ñ oneri matri fuis s& sed comitẽ
Qđ aut̃ manu parentis tenet᷑ sollicitꝰ mons¬

Expanded text:
nullum moveat: in Hebraeo enim post hoc quod scriptum est, Non videbo mortem pueri mei, ita legitur quod ipsa Agar sederit contra puerum, et levaverit vocem suam, et fleverit, et exaudierit Deus vocem parvuli. Flente enim matre, et mortem filii miserabiliter praestolante, Deus exaudivit puerum, de quo pollicitus fuerat Abrahae, dicens: Sed et filium ancillae tuae in gentem magnam faciam, alioquin et ipsa mater non suam mortem, sed filii deplorabat. Pepercit igitur ei Deus, pro quo fuepuerum, et tene manum ejus, manifestum est eum non oneri matri fuisse, sed comitem. Quod autem manu parentis tenetur, sollicitus mons
Abbreviated transcription (Latin):
ceperant filicis ei. Quiai postea duaesi¬
liae loth uirgines fuiss& noscunt᷑. de qͥb:
& ipse dudũ ad sodome nos dixerat. Ecce
duefiliae meae qͣ ñ cognouer̃ uirũ. &nunc
scriptura cõmemorat eũ habuiss& generos.
Nonnulli arbitrãt᷑ illas qͣuiros habuerint

Expanded text:
cepturi erant filias ejus, quae postea duae filiae Loth virgines fuisse dicuntur, de quibus et ipse dudum ad Sudomenos dixerat. Ecce duae filiae meae, quae non cognoverunt virum; et nunc Scriptura commemorat eum habuisse generos: nonnulli arbitrantur illas, q
Abbreviated transcription (Latin):
Qiunt hunc eẽ sem filiũ noe: & supputã¬
tẽ anõ uiteipsus ostendunt eũ idis iacusq
uixiss&. Om̃sq primogenito noe donec
sacer docio fungeret᷑. la ron fiusse pontifi¬
la refert᷑ ad menbra. caqđ ppucium habens
habrahae benedixerit circũ ciso & in
habra hcm leui & pleui aa ron dequo
posttea sacer docium. Ex quo colligit¬
uult sacer docium ccle habentis p̃puciũ
benedixifs& circũciso sacerdotio syncigo¬
ge. Qđ aut̃ ait tues sacerdõ ĩet̃ nũ scđim
ordinẽ mel chisedech. mnysterium nrm
inũbo ordinis significat᷑ nequa quã ꝑ ai¬
ron. in racionalib uictimis in molandis
sed oblato pane & iuno id÷ corpore & sa¬
guine dñi iħu. Dñẽ ds̃ quid dabit mihis
& ego uado sine libris & filius masehũna

Expanded text:
Aiunt hunc esse Sem filium Noe: et supputanAiunt hunc esse Sem filium Noe: et supputantes annos vitae ipsius, ostendunt eum ad Isaac usque vixisse, omnesque primogenitos Noe donec sacerdotio fungeretur Aaron, fuisse pontifigloria refertur ad membra, eo quod praeputium habens Abram benedixerit circumciso, et in Abram Levi, et per Levi Aaron, de quo postea sacerdovult, sacerdotium Ecclesiae habentis praeputium, benedixisse circumciso sacerdotio Synagogae. Quod autem ait: Tu es sacerdos in aeternum, secundum ordinem Melchisedech : mysterium nostrum in verbo ordinis significatur: nequaquam per Aaron irrationalibus victimis immolandis, sed oblato pane et vino: id est, corpore et sanguine Domini Jesu. Domine Deus, quid dabis mihi? Et ego vado sine liberis: et filius
Abbreviated transcription (Latin):
TAÑ. amena nemora signisicãte. &tuler̃
omñ eqͥttitũ sodomorũ & gomorre. Proe¬
qͥtatu in haebreo hab&. PALCooC id ÷ sus¬
tanciã. & quifugerat nunciaiuth ibrã trã¬
situri. Ipse uͦ sedebat ad quercũ mambrae
amorei. frĩs es chol x fr̃is. aunan. quierant
coniurati habrae. Proeo qđ nos posuimus
transitori. in haebreo scriptũ ÷ In hoc eni
transitor exprimit᷑. Qđ aut̃ uit apud
quercũ mambre amorrei melius in hae¬
breo legimꝰ. apud quercũ mambre amor¬
rei. fr̃is es col. & fr̃is no aunã ut lxx.
germa nos socios fuiss& abrahae. Nꝑ
secutꝰ ÷ eos usq dan. ad phenicis oppi¬
dũ qđ nunc paneas dr̃. Dan aut unus
efontib ẽ iordanis. Nã & alt̃ uocatꝰ ior.
lũ foederitis iorda nes deinceps appellatur.
Umel chisedech rex salẽ ꝓtilit panes & ui¬
nũ & ipse sacer dos dĩ excelsi. & benedixei.
Quia semel opusculũ nrũm questionũ aebra¬
icarũ ł tradicionũ congregacioẽ. ꝓpte¬
rea qđ haebraei. de hoc senciant inferem.

Expanded text:
ulerunt omnem equitatum Sodomorum et Gomorrhae. Pro equitatu in Hebraeo habet rachus, , id est substantiam. Et qui fugerat, nuntiavit Abram transitori. Ipse vero sedebat ad quercum Mambre Amorrhaei fratris Escol, et fratris Aunan, qui erant conjurati Abrae. Pro eo, quod nos posuimus transitori, in Hebraeo scriptum est, ibri , hoc enim transitor exprimitur. Quod autem ait, apud quercum Mambre Amorrhaei, melius in Hebraeo legimus apud quercum Mambri Amorrhaei fratris Escol et fratris, ngermanos, socios fuisse Abrae. Et persecutus est eos usque Dan, ad Phoenicis oppidum, quod nunc Paneas dicitur. Dan autem unus e fontibus est Jordanis. Nam et alter vocatur Jor, s appellatur. Et Melchisedech rex Salem protulit panem et vinum, et ipse Sacerdos Dei excelsi, et benedixit ei. Quia semel opusculum nostrum, vel Quaestionum Hebraicarum, vel Traditionum congregatio est, propterea quid Hebraei de hoc sentiant, inferamus.
Abbreviated transcription (Latin):
ens arche quemanifestius int̃p̃tatꝰ ess
fciciens arche uolens fenestrã intellegs
Et quieuit aqua & reue latisunt fono
abyssi & catarecta caeli. Proreuela
fontib: clausos & obturatos oms inep̃tese¬

Expanded text:
es arcae, quod manifestius interpretatus est facies arcae, volens fenestram intelligi. Et quievit aqua, et revelati sunt fontes abyssi, et cataractae coeli. Pro revelatis fontibus, clausos et obturatos, omnes inte
Abbreviated transcription (Latin):
nabreo hah& uere soror meaẽ filic
uris mei & ñ filia matris mee. & magisso¬
t qđ soror habrahae fuerit ĩ excus sacionẽ
dicemꝰ nec dũ illotẽpore tales nupcias eẽpibi
A uidit sara filiũ agar &gipcixe quẽ pepe
abre ludentẽ. Quo seqͥt᷑. Cũ ysaciefi
suo nõ hab& in hae breo duplicit̃ itaq¬
c ab ebreis exponit᷑. Siue qđ idola luto
fent iuxta ilud qđ alibi scriptũ ẽ. Sedit
p̃s comedere & bibere & surrexer̃ ludere

Expanded text:
Hebraeo habet: vere soror mea est, filia patris mei, et non filia matris meae: et magis sonat, quod soror Abrahae fuerit, in excusationem ejus dicimus, necdum illo tempore tales nuptias lege prohibitas. Et vidit Sara filium Agar Aegyptiae, quem pepeAbrahae, ludentem. Quod sequitur, Cum Isaac filio suo, non habet ita in Hebraeo. Dupliciter itaque ab Hebraeis exponitur, sive quod idola luto fecerit, juxta illud quod alibi scriptum est: Sedit populus comedere et bibere, et surrexerunt ludere
Abbreviated transcription (Latin):
ubinos habemꝰ reges artibũ a sciba mu¬
uira os fer. in hebrxo scriptũe regessa¬
ba & saba. Primũ nom ꝑsin. secundũ ꝑsci
mech. Dadagens ẽ aetiopie in occiden¬
tali plaga. Et chus genuit nem rodh. Iste
caepit eẽ potens int̾ra. Apost paululum.
fuit inquid capud regiuipsius. babel &
arath. & accid & calanne int̾rasentiar.
Nemrodh filius chus arriput insuetã pri¬
m in poplo tyran nidẽ regnauitq inba¬
by lonẽ. Que habeo quiaibi confuse sunt
lingue turrim he dificancium. babel apd
latciẽ. babel eni intptat᷑ cõfusio. Regna¬
uit aut̃ & inarath. hoc ẽ inedisa. Uinachic¬

Expanded text:
ubi nos habemus: Reges Arabum et Saba muubi nos habemus: Reges Arabum et Saba munera offerent: in Hebraeo scriptum est, Reges Saba, et Saba: primum nomen per SIN, secundum per SAMECH. Dadan gens est Aethiopiae in occidentali plaga. Et Chus genuit Nemrod. Iste coepit esse potens in terra. Et post paululum: Et fuit, inquit, caput regni ipsius Babel et Arach, et Achad, et Chalanne in terra Sennaar. Nemrod, filius Chus, arripuit insuetam primus in populo tyrannidem, regnavitque in Babylone, quae ab eo, quod ibi confusae sunt linguae turrim aedificantium, BABEL   appellata est. Babel enim interpretatur confusio. Regnavit autem et in Arach, hoc est, in Edissa, et in Ach
Abbreviated transcription (Latin):
pene insulaꝰ & tocius horbis litora. t̃rasq
mari uicinas & gregis accolis occupatis
qđ supradiximꝰ. ab amano & tauromontib
omĩi maritima loc usq ad oceanũ posside¬
rebritanicũ. Filu cham . cus & mes raim.¬
& futh. & canahan. Chus hodieq ab he¬
bixis aiopia nuncupat᷑. Alesrcum. ae¬
giptꝰ. fuh. libies. cquo & mauritaniȩ flu¬
uius usq inp̃sens futh dicit᷑ om̃sq rcacũ regio
futensislulti scriptores tam greci qua latin
nuius rei tes tesunt. Quare cut᷑ in hunc tãtũ
poris: Porro chana an obtinuit t̾rã quã uidei
deinceps posseder̃ eiectis cana neis. ł ilichus
Seba ⁊uila. Sabatha & regma. & Sabata¬
cha. Saba a quosabei. deqͥb uirgilius. Solis
remocioris a fuice heremo coerentes. Sa¬
batha aiquo scibatheni. quinunc ast iuc¬
ri nominantꝰ. Reginit & sabataicha. pu¬
latĩ antiqua uocabula ꝑdidere. & qͣuine
lutos sabeos. Incpretat᷑ ergo nunc seba
arabia. Nã inseptua gesimo. primo salmo.

Expanded text:
totius orbis littora terrasque mari vicinas legimus Graecis accolis occupatas, qui, ut supra diximus, ab Amano et Tauro montibus omnia maritima loca usque ad Oceanum possederunt Britannicum. Filii Cham, Chus et Mesraim, Futh et Chanaan. Chus hodie ab Hebraeis Aethiopia nuncupatur, Mesraim Aegyptus, Futh Libyes, a quo vius usque in praesens Phuth dicitur, omnisque circa eum regio Phutensis. Multi scriptores tam Graeci quam Latini, hujus rei testes sunt. Quare autem in una tantum poris est. Porro Chanaan obtinuit terram, quam Judaei deinceps possederunt, ejectis Chananaeis. Filii Chus, Saba, Aevila, Sabatha, Regma, et Sabathaca. Saba a quo Sabaei, de quibus Virgilius : Solisremotioris Africae eremo cohaerentes. Sabatha, a quo Sabatheni, qui nunc Astabari nominantur. Regma vero et Sabathaca paulatim antiqua vocabula perdidere, et quaelatos Sabaeos. Interpretatur ergo Saba Arabia. Nam in septuagesimo primo psalmo,
Abbreviated transcription (Latin):
pdesideriosuo sabnerua uertaurũ. Neces¬
sitate conpellim̃ uix ꝓpositũ aperis longuis
rep&ere q̃ ab ebrea ueruate di cordant. legi
tis armaeoꝵ. Inarchanũ eorũ neuite& anima
mec. xi cõutu ipsoꝵ nec desoletur gla mea
quia infurore suo int̃fecer uirũ xin libidinesua
suffader murũ. Dig nifiecit aut̃ nͥ fuisse ei cõ¬
silu quia sichẽ & hẽmor federatos uiros inter¬
fecerint cõtr&equis pacis a id micitia sin¬
gunẽ funderint in nocentẽ & quasi condi fu¬
urbis cuerterint. Unde sequitur.lalec¬

Expanded text:
erunt taurum. Necessitate compellimur juxta propositum operis longius ea repetere, quae ab Hebraica veritate discordant. Legittis arma eorum. In arcanum eorum, ne intret anima mea, et in conventu eorum ne desoletur gloria mea, quia in furore suo interfecerunt virum, et in libidine sua suffoderunt murum . Significat autem non sui cosilii quod Sichem et Emor foederatos viros interfecerint, contra jusque pacis et amicitiarum sanguinem fuderint innocentem, quasi quodam fuspites urbis everterint. Unde sequitur, e
Abbreviated transcription (Latin):
hxreditatẽ ꝓpriã ñaicepit sed inom̃ib. scep¬
tris paucas urbes ad inhabitandũ habuit.
Desymeone in libro lesu scriptũẽ. quia & ipsce
ꝓp̾iũ funiculũ ñ fuerit cõsecutꝰ sed de tribu
nifestius scribitur qđ cũ multiplicatꝰ fuiss&
Eñ haber& possessionis locũ exierit inde¬

Expanded text:
reditatem propriam non accepit, sed in omnibus sceptris paucas urbes ad inhabitandum habuit. De Simeone vero in libro Jesu scriptum est , quod et ipse proprium funiculum non acceperit; sed de tribu nifestius scribitur, quod cum multiplicatus fuisset, et non haberet possessionis locum, exierit in de
Abbreviated transcription (Latin):
fil tus & diudicent ĩ t̃ nos. Nec ñ possumꝰ
edere ut scriptura cõmemorat qđ iacob exceptis
iuxoreiꝰ & mouebãtur filii ei ĩea i mocione lxx¬
aedetrabant. qd aquilai transtulit cõfringe¬
igitũ decoccione rubeaista qͥ a deficio Ppte
liocatũ ẽ nom̃ eĩ edom. Rubeũ siuie faliũ linga
rea edom dicit᷑ Ib eo igt᷑ qđ rabeo cibo uen¬
dexe primitucsua fului id ẽ edom sortit̃÷ no
rit is acic. tam̃ ñ puto qd cãta ei fertilita fu erit or¬

Expanded text:
is: et dijudicent inter nos . Nec enim possumus credere, ut Scriptura commemoret, quod Jacob, exceptisuxor ejus, et movebantur filii ejus in ea. Pro motioneludebant; vel, ut Aquila transtulit, confringemihi gustum de coctione rubea ista, quia deficio: propterea vocatum est nomen ejus Edom. Rubrum, sive fulvum, lingua Hebraea EDOM   dicitur: ab eo igitur, quod rubro cibo vendiderit primitiva sua, fulvi, id est, Edom sortitus est nit i
Abbreviated transcription (Latin):
ua flimi loseph qͥ tã pulcheres ut teto
eniris & turrib fenestris puellarũ &
ri sagittas & zeli lacculi uulnerati. Uerũ
tam̃ tuarchũ tiuĩ & arma pugnandi posu
Cextuo semine trib. nacet᷑ effrau fortis
& stabiliꝰ & instar lapidi clariori ĩ uicta in¬

Expanded text:
 fili mi Joseph, qui tam pulcher es, ut te tota de muris et turribus ac fenestris puellarum Aeris sagittas, et zeli jaculis vulnerati. Verum tu arcum tuum et arma pugnandi posuiut ex tuo semine tribus nascatur Ephraim fortis et stabilis, et instar lapidis durioris invicta, im
Abbreviated transcription (Latin):
achar merce. Hoc aut ido qͥamandragori fi¬
lii ruben ĩ troitũ qͥ racheli debebat᷑ ad seui rieme¬
rat. EXc̃o c̃pit adhuc & peperit filiũ uͭi iacob.¬
x dix̃ lia. Dotauit meds̃ dote bona in hoc tẽpo¬
re habi tabit mecũ uirms qͥa peperit eivi. fili¬
habita bit mecũ . & lxx ĩt̃p̃ttitis dilig& me

Expanded text:
achar, merces. Hoc autem ideo, quia mandragoris filii Ruben introitum qui Racheli debebatur ad se verterat. Et concepit adhuc Lia, et peperit filium sextum Jacob. Dixitque: Dotavit me Deus dote bona in hoc tempore. Habitavit mecum vir meus, quia peperit ei sex filiHabitavit mecum, LXX interpretati sunt Diliget me.
Abbreviated transcription (Latin):
ciã eiꝰ & seruũ abbrahã &uiroꝰ qͥ cũ eo erant. in
haebreo habe. &dimiser rebecchã sorore suã
& nutricẽ eiꝰ & seruũ habrae & iuroꝰ illius. Pecens
qui ppe erat ut ad nupcias. absq parentib
uirgo ꝓficissens nutriciꝰ solacio foueret᷑.
Xipse habitabat ĩ t̾ra austri. & egrẽ suse ysi
hac. exerceri incampo. aduespera. Perra uis¬

Expanded text:
nt. In Hebraeo habet: Et dimiserunt Rebeccam sororem suam, et nutricem ejus, et servum Abrahae, et viros illius. Decens quippe erat, ut ad nuptias absque parentibus virgo proficiscens, nutricis solatio foveretur. Et ipse habitabat in terra Austri: et egressus est Isaac exerceri in campo ad vesperam. Terra Aus
Abbreviated transcription (Latin):
humerũ suũ ad laborã dũ & factꝰẽ uir agri¬
cola. In hebreo ita scriptũe. Isachar asinꝰ
merũ suũ ad portã dũ & factꝰ÷ ĩ tributũ ser¬
uiens. Quia supͣ dezcbulon dixerat
qđ maris magniẽ & lit torde possessurꝰ:
sidoNdem qͦq & reliqua pheniciꝰ hurbis cõ¬
tingere. nunc ad mediteraneã prouin¬
ciã rediit. Aysachar qͥ uixta neptali
pul cherimã ĩ galilea tregionẽ possesur :
benedicciomesua habitatorẽ facit. Asinũ
aut̃ os seũ uocat. & humerũ cid portãdum
d editũ qua i labore c̃re emui qͥ¬

Expanded text:
humerum suum ad laborandum, et factus est vir agricola . In Hebraeo ita scriptum est: Issachar asinus merum suum ad portandum, et factus est in tributum serviens. Quia supra Zabulon dixerat maris magni esset littora possessurus, Sidonem quoque et reliquas Phoenicis urbes contingeret, nunc ad mediterraneam provinciam redit, et Isachar qui juxta Neptalim pulcherrimam Galilaeae regionem possessurus esset, benedictione sua habitatorem facit. Asinum autem eum fortem vocat, et humerum ad portandum deditum: quia in labore terrae
Abbreviated transcription (Latin):
ne egypcio fanech fane. saluator nundieo
qđ orbẽt̃re ibinminente ftimis excidiolibe¬
rarit Notadũ aut̃ qđ hominis quondã enp¬
toris sui filiã uxorẽ acceperit: quiid locipõ
tifex eliopoleos erat. Neq ftserat absq
eunuxis idoli illius eẽ antis titẽ ut uera illa
hebreoꝵ suꝑ hoc qđ ãte iã diximꝰ suspitio cõ¬
ꝓbetur. Eioseph natisunt duofilii ã te quã

Expanded text:
alvator mundi, eo quod orbem terrae ab imminente famis excidio liberavit. Notandum autem, quod Domini quondam et emptoris sui filiam uxorem acceperit, qui ad id locorum pontifex Heliopoleos erat. Neque enim fas absque eunuchis idoli illius esse antistites, ut vera illa Hebraeorum super eo quod ante jam diximus, suspicio comprobetur. Et Joseph nati sunt duo filii antequam
Abbreviated transcription (Latin):
mea duds humilitatẽ repicit & labore. Op¬
cionedandi labã talibet̃ arriput it eut ucob
potulabat facieus trũdierũ it it̃ ia cob& su¬
osfilios separauit neqͥs exuicinitat ite pecco
na ceret᷑ doł. Ituq ici cobnouã stropha cõmẽ¬

Expanded text:
mea, dum Deus humilitatem meam respicit et laborem. Optionem Laban datam libenter arripuit, et ita ut Jacob postulabat faciens, trium dierum iter inter Jacob et suos filios separavit, ne quis ex vicinitate pecoris nasceretur dolus. Itaque Jacob novam stropham comme
Abbreviated transcription (Latin):
e detuorum praeceptorum
dñe serie. nr̃am quisquam
curtasse in oboedientiã putar&.
libellũ &ic̃ quemde abstrusis sermonibus¬
patrare iussisti. inquantũ memoria entica
subrogare potuit. absolutũ rectibui. non
faleratis sermonũ studente spumis quam
rerum manifeftationibus dantes operam
lucidantis : II. QUIDSIT SANDAPILA

Expanded text:
e de tuorum praeceptorum, domine, serie nostra quicquam curtasse inoboedientia putaretur, libellum etiam quem de abstrusis sermonibus iussisti, in quantum memoriae enteca subrogare potuit absolutum retribui, non faleratis sermonum studentes spumis quam rerum manifestationibus dantes operam lucidandis. Quid sit sanda
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ doloriꝰ mei qđ nom̃ inoriens mat ĩ posu¬
qđ ĩcicob mutauit appellat᷑ beniamin. Un¬
deerant qͥ putant beniamin infiliũ dextere¬
ĩt̃p̃tari. Cũ enĩ dextere aippellatͥ ianum.
& finiat᷑ in .n. littera diesqͥdẽ a ppellan¬

Expanded text:
enim doloris mei, quod nomen moriens mater imposuquod Jacob mutavit, appellatur BENJAMIM. Unde errant qui putant BENJAMIM interpretari. Cum enim dextra appelletur jamin, et finiatur in n litteram: dies quippe appellan
Abbreviated transcription (Latin):
rẽtẽ ab& in haebreo. Nunqua enĩ isacie post¬
qua magn fact̾: habitare poterat inualle ha¬
bitauit tuit i torrente de quoscriptũe. De
torrente inuiabibit. Deqͥ etiã helias tẽ¬
porefamis bibit. Sed qͥa elias nerat ꝑfectis¬
ut xp̃s. ideo ei torrens illȩ arruit. Dñs uero
nr̃ etiã ĩ torrente traditꝰ: dedicans reglone

Expanded text:
rentem habet in Hebraeo. Neque enim Isaac, postquam magnus factus est, habitare poterat in valle. Habitavit autem in torrente de quo scriptum est: De torrente bibit in via . De quo etiam Elias tempore famis bibit. Sed quia Elias non erat ut Christus, ideo ei torrens ille aruit. Dominus enim noster etiam in torrente traditus est, dedicans regenera
Abbreviated transcription (Latin):
eitate confectũ. tã clem̃ti benignitate sopitũ ubi
nec pugnͣ gͣuencedem. nec uictoria cruentã exege¬
rit ultionẽ. Et fortasse concedã. ut ñ hec fidei rͥan
ducis concessa uideant᷑. qͣmuis ego hoc testimoĩo
ñ laborẽ. qñdo unꝰ ⁊ ipsi poeta qͥdẽ eximiꝰ ẜ paganꝰ
ꝑ urcacissimꝰ. eiusmod u̾sib ⁊ deo ⁊ hortuni testuno¬
niũ tulit. qͥb ait. Onimiũ dilecte dõ t̾ militat
echer. ⁊ coniurati ueniunt ad classica uenti. Ita
celitus iudicatũ est. inter partẽ etiã sine p̃sidio bo¬
minũ insolo dõ humiłr sꝑantẽ. ⁊ partẽ arrogan¬
tissime deuirib suis ⁊ de ido ł p̃sum̃tem. Theo dosi
aucẽ coposita tnqͥlliͥtaꝙ repuplica. apd̾ medio lañ
constitutus diem obut
nno ab urbe condita .mͦ.exlix. archadiꝰ aug̾tus
euiꝰ nẽfiliꝰ cheodosiꝰ orientẽ regit. ⁊ honoꝵi augt ss̾¬

Expanded text:
citate confectum, tam clementi benignitate sopitum, ubi citate confectum, tam clementi benignitate sopitum, ubi nec pugna grauem caedem nec uictoria cruentam exegerit ultionem, et fortasse concedam, ut non haec fidei Christiani ducis concessa uideantur; quamuis ego hoc testimonio non laborem, quando unus ex ipsis, poeta quidem eximius sed paganus peruicacissimus, huiusmodi uersibus et Deo et homini testimonium tulit, quibus ait: O nimium dilecte Deo! tibi militat aether, Et coniurati ueniunt ad classica uenti. Ita caelitus iudicatum est inter partem etiam sine praesidio hominum de solo Deo humiliter sperantem et partem adrogantissime de uiribus suis et de idolis praesumentem. Theodosius autem conposita tranquillataque republica apud Mediolanium constitutus diem obiit. Anno ab Vrbe condita MCXLVIIII Arcadius Augustus, cnins nunc filius Theodosius Orientem regit, et Hono
Abbreviated transcription (Latin):
pectoraꝙ hostiũ. nc in lisis gͦuiter seutis u̾babat. nc im¬
p̃ssis ꝑnicit̃ obstructa c laudebat. nc̃ auulsis uiolenter
destituta midabat. nẽ opposites iugiter interga trude¬
bat. Tela etiã qͦ ip̃i uehem̃ter itorserant ꝯtepta
uentis. impetu sopinata ac retrorsum coacta. ipsos
infelicit̃ configebant. ꝑ spetit sibihũane conscientie
pauor. Nam continuo sese parua suoꝵ manu fusa.
uictori theodosio hostilis ꝓstrauit exercitꝰ. eugeniꝰ
captus atq interfectꝰ est. arbogastꝰ sua se manii ꝑ¬
culit. Ita ⁊ hic duor sang̾ne bellũ cuule restinctũ
ẽ. absq ilł decẽ milib gothoꝵ. qͦs p̃missus atheodosio
arbogastus delesse funditꝰ fertur. Qͦs ntiꝙ ꝑdidiꝰ¬
se lucrũ. ⁊ uinci uincere fuit. Non insulto obtree¬
tatorib nr̃is. unũ aligͦd abinteto urbis condite bellũ
ꝑferant. tã pia necessitate susceptũ. tã chiuna feli¬

Expanded text:
pectoraque hostium nunc inlisis grauiter scutis euerberabat, nunc inpectoraque hostium nunc inlisis grauiter scutis euerberabat, nunc inpreesis pertinaciter obstructa claudebat, nunc auulsis uiolenter destituta nudabat, nunc oppositis iugiter in terga trudebat; tela etiam, quae ipsi uehementer intorserant, excepta uenti impetu supinato ac retrorsum coacta ipsos infeliciter configebant. prospexit sibi humanae conscientiae pauor, nam continuo sese parua suorum manu fusa uictori Theodosio hostilis prostrauit exercitus; Eugenius captus atque interfectus est; Arbogastes sua se manu perculit. ita et hic duorum sanguine bellum ciuile restinctum est, absque illis decem milibus Gothorum, quos praemissos a Theodosio Arbogastes delesse funditus fertur: quos utique perdidisse lucrum et uinci uincere fuit. non insulto obtreotatoribus nostris. unum aliquod ab initio Vrbis conditae bellum proferant tam pia necessitate susceptum, tam diuina feli