comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gmes incẽsuros mptos ex cõplexu parẽtũ cotidie capit᷑ urbs nñ condie d̾impit᷑
dies nactesq oiã passim muliemĩ pueroꝵq qui ipũt᷑ atq abspoitant᷑ ploratib
sonãt. anet̾ qui sciat quõ aut nos ad patiendũ sufficiam aut ilłos qui faant n¬
dum sũtaꝵ ĩuinaꝵ sacieras cepit. Neq ego exequi possum nec uoħ̾ oa est audire
singla que passi sum coĩter oiã amplectar. neq domũ ułła lonio neq ꝙ̃ ꝙ foie
expt̾em ĩuine eẽ nogo ulłu genꝰ scesens sibidiõ ac auantie suꝑesse m in uslo qui
pati potuit p̃t̾missũ sit Uix rõ inm pot ut᷑ caũs ciuiitatis sic decestabilior cũ
hosces belo url̃t cepe an cũ ericiabilis ciimus ui atq amos orpssic oiã que capte
urbes patiũtur passi sum ec cum maxime patim̃.p̃.c̃. oĩã que crudelissimi acq r¬
iugesq co̾idit. Unũ est de quo noiãtum et nos q̃ri religio infixa aĩos cogat et uos

Expanded text:
nes, ingenuos raptos ex complexu parentium. cottidie capitur urbs nostra, cottidie diripitur; dies noctesque omnia passim mulierum puerorumque qui rapiuntur atque asportantur ploratibus sonant. miretur qui sciat, quomodo aut nos ad patiendum sufficiamus aut illos qui faciunt nondum tantarum iniuriarum satietas ceperit. neque ego exsequi possum nec uobis operae est audire singula quae passi sumus: communiter omnia amplectar. nego domum ullam Locris, nego queertem iniuriae esse; nego ullum genus sceleris, libidinis, auaritiae superesse quod in ullo qui pati potuerit praetermissum sit. uix ratio iniri potest uter casus ciuitati sit detestabilior, cum hostes bello urbem cepere an cum exitiabilis tyrannus ui atque armis oppressit. omnia quae captae urbes patiuntur passi sumus et cum maxime patimur, patres ciuges edidit. 'unum est de quo nominatim et nos queri religio infixa animis cogat et uos
Abbreviated transcription (Latin):
hospitio acciꝑet. Q̃. cecilius metellus dicrator ab cõsule inb̾niciis comitioꝵ cã
Cõsules facti.mͦ. cornelius cethegus.p̃. semꝑni tudiramnꝰ absens cũ ꝓuitiã qciam
haberet. Pietores iñ creati claudius nero.m. martius rella .l. scabomꝰ sibo. m̃ põ
yoniꝰ macho Comiciis ꝑactis dictator sese magrãtu abdicauit sudi romanicer ple
but absens cret᷑ absens cũ honoiẽ gessit. T̃. clandius asilus ⁊mͥ. uini penus ple¬
bei ediles fuenĩt. Edẽ uĩcutis eo ãno ad portã capenã marcessus ded̾icauit septimo¬

Expanded text:
llus dictator ab consule in Bruttiis comitiorum causa rem habita. consules facti M. Cornelius Cethegus, P. Sempronius Tuditanus absens, cum provinciam Graeciam haberet. praetores inde creati Ti. Claudius Nero, M. Marcius Ralponius Matho. comitiis perfectis dictator sese magistratu abdicavit. ludi Romani ter, plebprovinciam habebat; absens creatus absens eum honorem gessit. Ti . Claudius Asellus et M. Iunius Pennus plebei aediles fuerunt. aedem Vi
Abbreviated transcription (Latin):
ignosci posse. Postõ uulgata est atrocitus supplicii suãqͦ noxĩ pari pena extim t
iuci nacntis iursus ad aͥma ppsanb cõtinctisq que añ habuerãt auxiliis in seranũ

Expanded text:
ignosci posse. postquam volgata est atrocitas supplicii, suam quoque noxam pari poena aestimatam ignosci posse. postquam volgata est atrocitas supplicii, suam quoque noxam pari poena aestimatam rati, vocatis rursus ad arma popularibus contractisque quae ante habuerant auxi
Abbreviated transcription (Latin):
regetur duas cͥremes supp̾ssit uiii plata imperu satis asc̾ius remos decsit cere¬
mẽq q̃s incep̾ta cer mulcasset in cum reliquis quĩq nauib ad herbal uelis
in affricam crãmisisser lelius uictor carteiam rruectus auditisq acta gadib
emĩt patefnctũ ꝓd̾itionẽ cõiurtosq missos carthaginẽ sꝑẽ ad intũ redlicrã qua
uenissec̃ nũtiis ad .s. maͬtiũ missis nͥ cerere frustm tp̃s sẽdendo ad gadia uessẽt
redeundũ ad impemtore eẽ. Adsentience ma̾tio paucos rost dies ambo carthugni
rediere Ad quoꝵ discessum nõ respuuit mͦ mago ne t̾ra manq ancipiti meni
urgeret᷑ s etiã audita rebessioe isergetũ spẽ ixcuperande sispanie nact nũtios cd̾¬
chaginẽ ad senatũ mictit qui sims sedicionẽ cuulem in castus rͥs simł defectionẽ
sotioꝵ manib u̾bis excossẽtes hortẽt᷑ ut auxilia micte̾nt quib tradicum a patribus

Expanded text:
regeretur, duas triremes suppressit, unius, praelata impetu, lateris alterius remos detersit; ceteregeretur, duas triremes suppressit, unius, praelata impetu, lateris alterius remos detersit; ceterasque quas indepta esset mulcasset, ni cum reliquis quinque nauibus Adherbal uelis in Africam transmisisset. Laelius uictor Carteiam reuectus. auditis quae acta Gadibus erant—patefactam proditionem coniuratosque missos Carthaginem, spem ad inritum redactam qua uenissent—nuntiis ad L. Marcium missis nisi si terere frustra tempus sedendo ad Gades uellent redeundum ad imperatorem esse, adsentiente Marcio paucos post dies ambo Carthaginem rediere. ad quorum discessum non respirauit modo Mago cum terra marique ancipiti metu urgeretur, sed etiam audita rebellione Ilergetum spem reciperandae Hispaniae nanctus nuntios Carthaginem ad senatum mittit qui simul sedisociorum in maius verbis extollentes hortentur ut auxilia mitterent quibus traditum a patribus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ trurmis eit ipẽ cum .uiiͦi. tiremib iod̾ico int̾uasso sequit᷑. Iam fietũ intribas
ꝗno remis cum lelius et ip̃e in quĩq remi portu cartere seꝙ̃tib septẽ turemib e¬
sum estum recipcar nõ posse. Peñ in re subita parũꝑ ince̾tus crepidauit utrum
ꝗnq reme scq̃ret᷑ an hostis rostra cõnte̾t. Ipã cuc̃tatio facrustatẽ derincñde pugne
adiecit iã eĩ subictu teli erũt et undiq instabat̃ hostes estus qͦr abitͥum modem̃¬
di nanes ademerat neqi erat nauali pugne similis quipe ubi nicħ uolucanũ ni¬
chil artis aut cõsilii eẽt ut natur firti estusq cotiꝰ ce̾tamis retẽs suis alienis
tis mͦ sese aduertẽtẽ.Iam in ip̃a pugna hec cũ infesta rostro peret hostiũ nauẽ
obliqua ip̃a iccum alt̾ius rostri accipiebat illa cum ciñsu̾sa obicẽtur hosti repetẽti in
mana seu põdẽ cenacior seu plib remoꝵ ordinib sauidentib uẽtices cm fualius

Expanded text:
iremibus modico interuallo sequitur. iam fretum intrabat quinqueremis cum Laelius et ipse in quinqueremi ex portu Carteiae sequentibus septem triremibus esum aestum reciprocari non posse. Poenus in re subita parumper incertus trepidauit utrum quinqueremem sequeretur an in hostes rostra conuerteret. ipsa cunctatio facultatem detractandae pugnae ademit; iam enim sub ictu teli erant et undique instabant hostes. aestus quoque arbitrium moderandi naues ademerat; neque erat nauali pugna similis, quippe ubi nihil uoluntarium, nihil artis aut consilii esset. una natura freti aestusque totius certaminis potens suis, alienis tis modo sese auertentem. iam in ipsa pugna haec cum infesta rostro peteret hostium nauem, obliqua ipsa ictum alterius rostri accipiebat: illa cum transuersa obiceretur hosti, repente intomana seu pondere tenacior seu pluribus remorum ordinibus scindentibus uertices cum facilius
Abbreviated transcription (Latin):
astera atq opułentior aͬmis uirisq cͣt portũ ht̃ uͥ cõmode hib̾natimĩ se et iã
extirmũ autup̃ni erat ardebat. Ceim̃ haud secus ꝙ̃ si rͥ eã insulam incolerent
hostiłr cdassi occursum est fundis/ ut nũc plimũ ita tũ solo eo celo ucebant᷑ nec
ta uis sapidum crebertime grandinis mͦ in ꝓpĩquãtẽ iam classem teͬre effũsa est
ut in trare portũ nõ ausi auerterẽt in altũ naues. In minorẽ in falianum ĩ sułã
traiecerĩt fertisem agro uins. armis haud eque ualidam. Itaq egiessi nauibus
suꝑ portũ loco munito castra ac siñ ce̾ramine urbe agroq potiti duob milib au¬

Expanded text:
or armis uirisque; et portum habet, ubi commode hibernaturum se—et iam extremum autumni erat—censebat. ceterum haud secus quam si Romani eam insulam incolerent hostiliter classi occursum est. fundis ut nunc plurimum, ita tum solo eo telo utebantur, nec ta uis lapidum creberrimae grandinis modo in propinquantem iam terrae classem effusa est ut intrare portum non ausi auerterent in altum naues. in minorem inde Baliarium insulam traiecerunt, fertilem agro, uiris armis haud aeque ualidam. itaque egressi nauibus super portum loco munito castra locant; ac sine certamine urbe agroque potiti, duobus milibus au
Abbreviated transcription (Latin):
uule  es snẽ dicendi fecemt. Cum ex p̃paraco simł oĩum teꝵ t̾ror ocusis aur¬
busꝙ est offusus excit qui corona contionẽ cicũdedent gladiis ac sdata c̃ar¬
pint p̃conis audirã uoꝵ sicantis noĩa dapnatoꝵ. In cõsiłio nudi ĩmediũ ꝓtrisi¬
hont eẽ simł ois̃ aunt᷑ supplicii ex pinebuc. Seligati ad pilum igiedu ꝓstret
secun porssi a deo torpentib meri. qui adeiãt uc nõ mn fencio uor adusus acct¬
tacẽnꝰ pene s negemit᷑ quidẽ exaudiret. Qiun uide de medio om̃ puns ace

Expanded text:
uix finem dicendi fecerat cum ex praeparato simul omnium rerum terror oculis auribusque est offusus. exercitus, qui corona contionem circumdederat, gladiis ad scuta concrepuit; praeconis audita uox citantis nomina damnatorum in consilio; nudi in medium protrahebantur et simul omnis apparatus supplicii expromebatur. deligati ad palum uirgisque caesi et securi percussi, adeo torpentibus metu qui aderant ut non modo ferocior uox aduersus atrocitatem poenae sed ne gemitus quidem exaudiretu
Abbreviated transcription (Latin):
suaꝵ gestaꝵ ꝙ id bellum ducat magonis hertule sibi qui exͣ orbem tẽnu in cĩeifa¬
sam cceano insulam cum pancis pfugere nauib maiorẽ ã ẽẽ ꝙͣ ilergetum
qͥrpe illic ec ducẽ carthagmẽsem ec ꝙͣtũcũq punicũ p̃sid̾iũ ẽẽ ħic lat̾iones sã¬
tronũq duces eẽ quib ad iplandos finitimoꝵ agros tectq uienda et rapienda
reconi aliqs sit.Ita in acie ac signis cõlatis nulłam ẽẽ mag̃ uelccitatem ad fu¬
gum ꝙ̃s aͥmis fretos pugnaturos ẽẽ.Itaq nõ ꝙ ussum in ꝑiculum auc sem̃i
maiorta belli uid̾eat ideo sepͥus ꝙͣ puitia decedat oppͥmendos ilengetos duxisse
di pmũ ne ĩpunitatã scesemta defectio cẽt dem̃ nequis in ꝓuitia simns iu̾cutt¬

Expanded text:
suarum gestarum qui id bellum ducat. Magonis hercule sibi qui extra orbem terrarum in circumfusuarum gestarum qui id bellum ducat. Magonis hercule sibi qui extra orbem terrarum in circumfusam Oceano insulam cum paucis perfugerit nauibus maiorem curam esse quam Ilergetum; quippe illic et ducem Carthaginiensem et quantumcumque Punicum praesidium esse, hic latrones latronumque duces, quibus ut ad populandos finitimorum agros tectaque urenda et rapienda pecora aliqua uis sit, ita in acie ac signis conlatis nullam esse; magis uelocitate ad fugam quam armis fretos pugnaturos esse. itaque non quod ullum inde periculum aut semen maioris belli uideat, ideo se priusquam prouincia decedat opprimendos Ilergetes duxisse, sed primum ne impunita tam scelerata defectio esset, deinde ne quis in prouincia sim
Abbreviated transcription (Latin):
fectiois̃ statina hubuer̃t cum.xx. milib equitũ et qͥngẽtis crãscenderãt. Scipio cũ
fidei soluende pant̾ oĩb noxiis innoxiisq scipendiũ uultu ac ẜmone in om̃s.
placato fuale recoaliatũ milicũ aĩs pͥ̃us ꝙͣ castra ab carchagine mouẽt cõtione aduo¬
arta młtis u̾bis inpfidiã rebellatiũ regulor inuect̾ neq̃ꝙͣ eodem aĩo se ue ꝓfessus
est ad iudicandũ id scelus quo cuulem e̾rorẽ nꝑ sanauit᷑. Cũ se hauc sec̾ ꝙͣ iuscera
impindentiam seu noxam nũc seco ex erecto aĩo ad ced̾em isergetũ ire. Nõ eĩ eos n
natos in eadem tẽm nec ulla secũ societnte uĩctos eẽ ea que sola fuenit fidei atq
sit ex italia aduect scipioñ noĩ auspiciisq oĩs assuetos quos secũ in patriã ad
mĩtum cͥũphũ diducere uelit quos cõsułatũ perenti uelud si oũm coĩs agat᷑ h̃o¬
nos affuturos spet. Quod ad expeditionẽ attinet atq stacũ memorẽ eẽ reꝵ

Expanded text:
duobus milibus equitum et quingentis transcenderunt. Scipio cum fide soluendi pariter omnibus noxiis innoxiisque stipendii tum uoltu ac sermone in omnes placato facile reconciliatis militum animis, priusquam castra ab Carthagine moueret contione aduocata multis uerbis in perfidiam rebellantium regulorum inuectus, nequaquam eodem animo se ire professus est ad uindicandum id scelus quo ciuilem errorem nuper sanauerit. tum se haud secus quam uiscera rudentiam seu noxam: nunc laeto et erecto animo ad caedem Ilergetum ire. non enim eos neque natos in eadem terra nec ulla secum societate iunctos esse; eam quae sola fuerit fidei atque sit ex Italia aduectus. Scipionum nomini auspiciisque omnes adsuetos, quos secum in patriam ad meritum triumphum deducere uelit, quos consulatum petenti uelut si omnium communis agatur honos adfuturos speret. quod ad expeditionem attineat quae instet, immemorem esse rerum
Abbreviated transcription (Latin):
cibi tua pat̾ patriusq intiu xxxͣ. dies cum excicib cesi docum̃to sit̃ uͥ ꝑ quod
asiquoc ãnos maxunis reb ce̾m manq gerendis amplissimũ nom̃ apud exte
in hostiũ cera trãsgͥssos cum maximis clãdib suis excicũq suoꝵ enumerare ele¬
lim. Achemensis prudencissima ciuitas bello domi religto auctore eq ĩpigro ac
nobili uniene magna clisse in siciliam cm̃smissa una nauali pugna fłorẽtẽ rem
et ista .⁊.m̃. acasuis insigne uenusq forcune exempłu nob daum̃to sic̃ ⁊lec
tibi p̃. corneli cum ex alto affticã cõspexis lũdus et iorus fuisse hispanie tue
urbem socioꝵ classem appulesti expositos milites ꝑ cucissima ad sotios e. ami¬
hiber̃ ex̾at̾ patris patruuiq cui p̾amissos imꝑatoros fentiores et calamita
belli par oppugnata ꝑ sũmũ otiũ carthago nulło cͥũ punicoꝵ ex̃atiũ socio
defendete. Cemꝰ neꝙ ee leuo milło cam̃ modo affuco bello cõꝑanda ubi nõ pot

Expanded text:
inta dies cum exercitibus caesi documento sint, ubi per aliquot annos maximis rebus terra marique gerendis amplissimum nomen apud extein hostium terram transgressos cum maximis cladibus suis exercituumque suorum enumerare uelim. Athenienses, prudentissima ciuitas, bello domi relicto, auctore aeque impigro ac nobili iuuene, magna classe in Siciliam tramissa, una pugna nauali florentem remem ista et M. Atilius , insigne utriusque fortunae exemplum, nobis documento sint. ne tibi, P. Corneli , cum ex alto Africam conspexeris, ludus et iocus fuisse Hispaniae tuae urbem sociorum classem adpulisti; expositos milites per tutissima omnia ad socios et amiHiberum exercitus patris patruique tui post amissos imperatores ferociores calamitatbelli par; oppugnata per summum otium Carthago nullo trium Punicorum exercituum socios defendente; cetera—neque ea eleuo—nullo tamen modo Africo bello comparanda, ub
Abbreviated transcription (Latin):
sent corpora curẽt. A tribimis siñ ulło cumłtu auctores sediciois̃ ꝑ ydoncos
hoiẽs ꝑducti inhospitia cõphensi ac uicti sũt ugilia q̃rea impedim̾ca ex̾cit᷑ cui
simulabaat᷑ iter ꝑficisci cepe sublucẽ signa mota et ad porcã retẽtũ agm̃ custo¬
desq cica cõ poitas missi nequis urbem egd̾etur. uocati dem̃ ad cõtionẽ qui
p̾die uenem̃t. ferxiter in foꝵ ad tbunał ĩperatoĩs ut ułtio fem̃t sucdsamatioib
cõcurũt sił et imperator in cubunal ascendit ex reduct ãmati a portis ĩermi¬
se cõtioni ab t̾do cicũ sudem̃t. Tñ ois ftrria cõcidit et ut postea fucebant᷑ nichi
eque eos ce̾ruit qm̃ p̃t̾ spem nibor et color impñs quẽ ad suetũ uisuros crediderãt
uust̾d q̃sem ne acie quidẽ agebant meminisse. Eẽdit tacit᷑ paulis donee nũtiatũ¬

Expanded text:
sent— corpora curant. ab tribunis sine ullo tumultu auctores seditionis per idoneos homines perducti in hospitia comprensi ac uincti sunt. uigilia quarta impedimenta exercitus cuius simulabatur iter proficisci coepere: sub lucem signa mota, et ad portam retentum agmen custodesque circa omnes portas missi ne quis urbe egrederetur. uocati deinde ad contionem qui pridie uenerant, ferociter in forum ad tribunal imperatoconcurrunt. simul et imperator in tribunal escendit et reducti armati a portis inermi contioni se ab tergo circumfuderunt. tum omnis ferocia concidit et, ut postea fatebantur, nihil aeque eos terruit quam praeter spem robur et colos imperatoris, quem adfectum visuros crediderant, voltusque qualem ne in acie quidem aiebant meminisse. sedit tacitus paulisper, donec donee nu
Abbreviated transcription (Latin):
ad pͥncipes sẽditioĩs gganos milites.c̃. albiũ calenũ adenon ex atriũ umbnĩ
delatũ oĩum cõsensu unpium est. Qui neqͣꝙͣ trbunitiis cõcep̃ti ornam̃tis ĩsigͥa
etiã sũmi imꝑii fasces securesq acͣcture ausi neq uenit ĩmẽtẽ suis t̾gis siuoq
ce̾uicib uiͬgas issas securesq ĩminẽ qsͣ ad metũ alioꝵ p̃feret. Mora scipionis
fasso credita obcecabat aiõs subcui uulgatã mox famã nõ dubitabãt totam
bes posse et turbatis irb̃ cũ oĩa cũ oĩa om̃s auderẽt minꝰ in sigͥa fore q̃ rp̃i fecisset̃
Oum alios subinde ircẽtes nũtios nõ mortis mͦ s etiã funens expecrarẽt neq

Expanded text:
ad principes seditionis, gregarios milites, C. Albium Calenum et C. Atrium Umbrum, ad principes seditionis, gregarios milites, C. Albium Calenum et C. Atrium Umbrum, delatum omnium consensu imperium est. qui nequaquam tribuniciis contenti ornamentis, insignia etiam. summi imperii, fasces securesque, attrectare ausi; neque eis venit in mentem suis tergis suis cervicibus virgas illas securesque imminere quas ad metum aliorum praeferrent. mors Scipionis falso credita obcaecabat animos, sub cuius volgatam mox famam non dubitabant totam bes posse; et turbatis rebus, cum omnia omnes auderent, minus insignia fore quae ipsi fecissent. cum alios subi
Abbreviated transcription (Latin):
ex more et modestia milicari eit et ab custodib probm in cͥcũeũtes ugilias ta¬
bunos iactra et noctu quidã p̃dacum in agrum cina pacatũ ierãt. Dostremo int̾ dn
ac ꝓpalam siñ cõmeatu ab signis abibant oĩa lib̾idine ac licẽtia militũ nich ĩsti¬
tuto aut discamine militie aut imꝑio eoꝵ qui p̃erãt gerełñt̾ fortuna tam̃ roma¬
noꝵ castroꝵ cõstabat una ea spe ꝙ cribunos ex cõtagione furoris haud ex paͬte¬
sedicioio defeccioiãq inci fore ut iuira reddet̃ in pͥnapiis sinebãt ec sigaũ ab eis
perebãt et in stationẽ ac ugiliis in ordinẽ ibãt et ut uim imꝑii abstulem̃t ita
spẽm dicto parẽtiũ ultro si impantes ẜualãt. Emupit deiñ seditio poscꝙͣ rep̾hende
atqr impbare tribunos ea q̃ fierẽt et conan obiuã ire et ꝓ pala abnuere. Euroĩs
eoꝵ se futuros socios sensem̃t. Fugatis itaq pͥncipiis ac ꝑ paulo e castris tͥbuĩs

Expanded text:
ex more et modestia militari erat, et ab custodibus probra in circumeuntes uigilias tribunos iacta, et noctu quidam praedatum in agrum circa pacatum ierant; postremo interdiu ac propalam sine commeatu ab signis abibant. omnia libidine ac licentia militum, nihil instituto aut disciplina militiae aut imperio eorum qui praeerant gerebatur. forma tamen Romanorum castrorum constabat una ea spe quod tribunos ex ex more et modestia militari erat, et ab custodibus probra in circumeuntes uigilias trseditionis defectionisque rati fore, et iura reddere in principiis sinebant et signum ab eis petebant et in stationes ac vigilias ordine ibant; et ut vim imperii abstulerant, ita speciem dicto parentium ultro ipsi imperantes servabant. erupit deinde seditio,. postquam reprehendere atque inprobare tribunos ea quae fierent et conari obviam ire et propalam abnuere furoris eorum se futuros socios senserunt. fugatis itaque e principiis ac post paulo e castris tribunis,
Abbreviated transcription (Latin):
uictona penos desegistis et sic loquor tãꝙͣ sũ duce hispanie fucure fuent . m. si¬
sañ codẽ uire eodem imꝑio mecũ in ꝓuĩtia missus s. scipio fiat ms̃ ⁊.c̃. selus
an cĩ cõꝑari potat᷑ quib si oĩb suꝑiores cẽtis ama cõpinxitꝰ pat̾am ꝯt̾ra auos
urõs fe̾ietis affricã italie curthaginẽ urb romane imiꝑare uessens qͣmꝰ ob̾noxã
patne conosanũ quondã dapnatio ĩuista miẜum ee indignũ exisiũ utͣ ad oppua¬
uͥice un incitauit scipendiũ ne dicb pauas impertore egro senoͣ numer ũ satis
digna causa fuit cur pare ind̾icetis bellum cur adĩd ilergetes descisc̾itis a. PR
nee maiei in corp̾ meũ uis morbi ꝙ̃ in uiũs m̃tes ĩu̾asit horrec aĩs refore ꝯd
rẽdideñt hoiẽs quid sꝑuieñt quid opouuint. Anferat oĩa ĩnta obsiuis̃ põt si nõ

Expanded text:
M. Silanus eodem iure eodem imperio mecum in prouinciam missus, L. Scipio frater meus et C. Laelius an causa comparari poterat? quibus si omnibus superiores essetis, arma contra patriam contra ciues uestros ferretis? Apatriae? Coriolanum quondam damnatio iniusta, miserum et indignum exsilium ut iret ad oppug dolor, quae ira incitauit? stipendiumne diebus paucis imperatore aegro serius numeratum satis digna causa fuit cur patriae indiceretis bellum, cur ad Ilergetes descisceretis a popnec maior in corpus meum uis morbi quam in uestras mentes inuasit. horret animus referre quid crediderint homines, quid sperauerint, quid optauerint: auferat omnia inrita obliuio, s
Abbreviated transcription (Latin):
uissic dem̃ si est cõsusem pecrnre arbitior qui de re trãsacta simulando se reser¬
re senatũ ludibuo ħt nõ senacorẽ mͦ qui de qͦ cõsusit᷑ suo soco dicit sniam Ato
ego ce̾tum hubeo dissentienti mͥ ab ista festinatiõe in affucã tinciend duaꝵreꝵ
subeundum oppinionẽ eẽ uni insite ingenio mõ cuctatioia ꝙͣ metũ pigͥtiãq
hoiẽs aipellant dum me peniteat adhric alioꝵ reciosiora pͥmo aspecti cõsilia sc̃¬
per uisa mea usu meliora alt̾ius obtreccatioĩs atq muidis adusus crescentẽ in
dies gliam fortissimi cõsulis.A qua suspicione sime neqi uita acta et mores mĩ
stidium eͥcͥ sim quã desidium erus saltem libet. Que enĩmͥ et mea ro cũ es eẽ pot ꝯͥ¬

Expanded text:
inde, si est, consulem peccare arbitror qui de re transacta simulando se referre senatum ludibrio habet, non senatorem qui de quo consulitur suo loco dicit sententiam. atque ego certum habeo dissentienti mihi ab ista festinatione in Africam traiciendi duarum rerum subeundam opinionem esse, unius, insitae ingenio meo cunctationis, e appellent, dum ne paeniteat adhuc aliorum speciosiora primo adspectu consilia semper uisa, mea usu meliora; alterius, obtractationis atque inuidiae aduersus crescentem in dies gloriam fortissimi consulis. a qua suspicione si me neque uita acta et mores mei fastidium eius sim quam desiderium, aetas saltem liberet. quae enim mihi
Abbreviated transcription (Latin):
nti ꝑmicititis q̃s utiq si nob̾ iud̾e̾tur ita q̃ nob̾ imꝑatores iñ cõmoda tubnetiũ¬
ca ppetisa inta atq ⁊ peniia ãũctontate nrã faciatis. Senat᷑ segritis sagũtnis
respõdit erdirtũ et resticutũ sagũtũ fidei socialis utniq ẜuate docum̃tũ oĩbus
gẽtib soie suos impatores recte et ordine exuolũtate senat᷑ fea Ie ꝙ sagucũ re¬
titueñt cuesq sagũtinos ẜuitio exemerĩt q ałia eis benigne fecenĩt ea senatũ
iena uoluisse fien donũ ꝑmietẽ ut in capicosio ponẽnt. locus iñ sautiaq segatis
p̃ben iussea et miunis ne min dena inilia eris segatioes dem̃ cetere audite q̃ er petẽ¬

Expanded text:
etur, quae nobis imperatores uestri commoda tribuerunetur, quae nobis imperatores uestri commoda tribuerunt, ea rata atque perpetua auctoritate uestra faciatis.' senatus legatis Saguntinis respondit et dirutum et restitutum Saguntum fidei socialis utrimque seruatae documentum omnibus gentibus fore; suos imperatores recte et ordine et ex uoluntate senatus fecisse quod Saguntum restituerint ciuesque Saguntinos seruitio exemerint; quaeque alia eis benigne fecerint, ea senatum ita uoluisse fieri; donum permittere ut in Capitolio ponerent. locus inde lautiaque legatis praeberi iussa et muneris
Abbreviated transcription (Latin):
nob fuerũt extingi posse cum ex inspemto repẽce misistis nob hũc.p̃. scipionem
pisset in huspania urbes iͥ. excaptoꝵ nũo exccos sagũtinos in patam remisit. Po¬
cãuieq ꝙ nob nõ cã fructu iocudius est ꝙͣ ultionẽ obhec quib maiomi nec spenare
nec ob̾rare ab diĩs ĩmorcalib poceumm. Giãs actũ nos.x. segatos sagũtinos sena¬
tus ipłsq ad uos misit simł gintulatũ ꝙ ita res hos ãnos in hñspania acq in ita¬
lia gessistis ur hispariã nõ hibo anmneteñ s qua t̾taꝵ ustimã funt occran̾ domitã
armis hbeatis. Italie uͥ quaten uassũ castroꝵ cingit nicħ reliquentis peno. Io¬
ui optimo maeimo p̃sidi capitoline arcis nõ gnices cm̃ ob̾hec agẽ iussi simͦ s
dõnũ foc etiã si nos praicte̾tis doronã aureã in capitoliũ uictone ergo fere ¶d

Expanded text:
nobis fuerant, exstingui posse—cum ex insperato repente misistis nobis hunc P. Scipionem, nobis fuerant, exstingui posse—cum ex insperato repente misistis nobis hunc P. Scipionem, pisset in Hispania urbes, ubique ex captorum numero excretos Saguntinos in patriam remisit; potione. ob haec, quibus maiora nec sperare nec optare ab dis immortalibus poteramus, gratias actum nos decem legatos Saguntinus senatus populusque ad vos misit, simul gratulatum, quod ita res per hos annos in Hispania atque Italia gessistis ut Hispaniam non Hibero amne tenus, sed qua terrarum ultimas finit Oceanus, domitam armis habeatis, Italiae, nisi quatenus vallum castrorum cingit, nihil reliqueritis Poeno. Iovi optimo maximo, praesidi Capitolinae arcis, non grates tantum ob haec agere iussi sumus, sed donum hoc etiam, si vos permitteretis, coronam aure
Abbreviated transcription (Latin):
cladium nr̃r nõ peniteat. bellum ꝑꝑ nos suscepistis susceptũq qͣrtũ decimum
anũ tã ꝑcinacit̾ genitis ut sepe ad ultimũ disctim̃ ec ip̃i uenentis et ppłm carthaginẽ¬
sem adduxitis cum in italia cam atrox bessum et hãnbalem hostẽ habetis cõsulem cũ
excitu in hispaniã uelud colligendas reliquias naufiagii mĩ misistis . p̃. et cñ. corne¬
sent face̾.Iam oiũm pͥmũ oppidũ nob restituerũt ꝑ oem̃ hispaniã ciuies nr̃os uenũda¬
cos dimissis qui cõquirerẽt ex ẜuitute in lib̾tatẽ restituerũt. Cum iã ꝓpe eẽt ut opta¬
bilem eam ex misinta fortuna habe̾m p̃. ⁊ cñ. cornelius imꝑatores uñ luctuosius nb
ut icm piremꝰ et altm excidiũ patͥe uidem nec ad ꝑnitiẽ nĩũm carchaginẽsi utiq¬
auc duce aut excitu opus ce̾ ab curoilis nos uet̾imis hostib qͥ p̃oris qͣ excidii cã

Expanded text:
cladium nostrarum non paeniteat. bellum propter nos suscepistis, susceptum quartum decimum cladium nostrarum non paeniteat. bellum propter nos suscepistis, susceptum quartum decimum annum tam pertinaciter geritis ut saepe ad ultimum discrimen et ipsi veneritis et populum Carthaginiensem adduxeritis. cum in Italia tam atrox bellum et Hannibalem hostem haberetis, consulem cum exercitu in Hispaniam velut ad conligendas reliquias naufragii nostri misistis. P. et Cn. Cornesent facere. iam omnium primum oppidum nobis restituerunt; per omnem Hispaniam cives nostros venum datos dimissis qui conquirerent, ex servitute in libertatem restituerunt. cum iam prope esset ut optabilem ex miserrima fortunam haberemus, P. et Cn. Cornelii imperatores vestri luctuosius nobut iterum periremus et alterum excidium patriae videremus—nec ad perniciem nostram Carthaginiensie aut exercitu opus esse; ab Turdulis nos, veterrimis hostibus, qui prioris quoque excidii causa
Abbreviated transcription (Latin):
rebata domo freꝙ̃ ter et i capitoliũ ad ĩ molants̃ eũ. cum oẽtũ Robus uotis
fuisset. ita ꝙ instaret.p̃. corneliũ finituu atq ut i sispania oĩ penos expuli¬
seri sie irailia pussuꝵ eẽ affncũq ei ꝑinde hac debellatum italia foret ꝓiñtiam.
destiabat. P̾tona mñ comitia ħita. Ereati. sp̃. duo qui tũ edił. uł enĩt tñ octaiũ
lucrtius.aĩ. ẜuilius. sp̃. ec.l. emilius papus. Quaͬtodeamo ãno punici Gelli
.p. cornelius scipio et .l. licini crassus ut cõsulatũ inier̃t noiate cõsulibus
ꝓiũciẽ sũt. Scicilia scipiomi ex sortẽ cõcedẽte collega qr sacroꝵ cum põcificem ma¬
sio. cñ. octauo sarduna. Nenat᷑ in capitolio hĩcus. Ibi referẽte.p̃. scipioñ. s.c̾. fac
tum est ut quos ludos int̾ sẽditionẽ militarem in hispania uouisset ex ea peaña
ꝙͣ ip̃e in erariũ detulisset faceret. Tum sagũtinoꝵ segatos in senatũ intuddueit

Expanded text:
ceterum comitia maiore quam ulla per id bellum celebrata frequentia proditum memoriae finisset, ita id quod instaret P. Cornelium finiturum, atque uti Hispania omni Poenos expulisset, sic Italia pulsurum esse; Africamque ei perinde ac debellatum in Italia foret prouinciam destinabant. praetoria inde comitia habita. creati duo qui tum aediles plebis erant, tis Cn. Servilius Caepio et L. Aemilius Papus. quarto decimo anno Punici belli P. Cornelius Scipio et P. Licinius Crassus ut consulatum inierunt, nominatae consulibus provinciae sunt, Sicilia Scipioni extra sortem, concedente collega, quia sacrorum cura pontificem malio , Cn. Octauio Sardinia . senatus in Capitolio habitus. ibi referente P. Scipione senatus consultum factum est ut quos ludos inter seditionem militarem in Hispania uouisset, ex ea pecunia quam ipse in aerarium detulisset faceret. tum Saguntinorum legatos in senatum introduxit.
Abbreviated transcription (Latin):
cui imꝑio uideret᷑ daco ex urbe dua iubet .m. ualen seuinꝰ aretiũ eas segiones
duxit. Eisdem dieb naues onemine penoꝵ ad ocrogĩta cum sardimã ab̾.c̃. octa¬
uio qui ꝓiũtie p̃erat captas eas celeri fum̃to misso ad hanibalem cõmeatuq i
omistas ualeno p̃dam etruscam ligurũq et montanoꝵ captuos catthagniem
ꝑpõtãtes cradic. In brutiis nicħ ferme eo ãno memombile gestum Pestilẽna

Expanded text:
imperio cui uideretur dato ex urbe duci iuberet. M. Ualerius Laeuinus Arretium eas legiones imperio cui uideretur dato ex urbe duci iuberet. M. Ualerius Laeuinus Arretium eas legiones duxit. iisdem diebus naues onerariae Poenorum ad octoginta circa Sardiniam ab Cn. Octauio , qui prouinciae praeerat, captae; eas Coelius frumento misso ad Hannibalem commeatuque onustas, Ualerius praedam Etruscam Ligurumque et Montanorum captiuos Carthaginem portantes captas tradit. in Bruttiis nihil ferme anno eo memorabile gest
Abbreviated transcription (Latin):
uudent estate mago familcans filius ex minore e io insula ubi hibnaiat
p̃sidiis mantimã horĩ tutantib repentino ad̾uẽtu cepit: Ind̾e ad hom̃ siginĩ asp̃i¬
noꝵ si quos ibi mot̾ facere posset classem appulit in gaunis sigum̃ cages el¬
Bellum ea tẽpestate gerebant cun epantenis mõtanis. Igitur penus auone op¬
pid̾o ałpino p̃da deposita et .x. songis nauib in statione ad p̃sidiũ resicns. ot¬
teris carthagiẽ missis ad cuendam maricimã horam quia fama enit scipionem
ciectuꝵ ip̃e societate cum in gaunis quoꝵ grãm malebat cõposita mõtanos insti¬
tibus. Ea licn̾s cognita. sp̃. lucretii frastra hasdiubalem cum exctu delero biennu
añ forẽt segati si par alud iñ bellum. duce tm̃ mutato omet᷑ curã ingẽtẽ accen¬
dic patrib. Itaq et mͥ. siuio ꝓ cõsuli ex enima uosonũ ex̾ctũ admouẽ anminum
uixenĩt. ex cũ. ẜuilio. pr̃. negotiũ datũ ut si ere ỹ. censerer ẽẽ urbanas legioẽs

Expanded text:
dem aestate Mago Hamilcaris filius ex minore Baliarium insula, ubi hibernarsidiis maritumam oram tutantibus repentino adventu cepit. inde ad oram Ligurum Alpinorum, si quos ibi motus facere posset, classem appulit. Ingauni - Ligurum ea gens est—bellum ea tempestate gerebant cum Epanteriis Montanis. igitur Poenus Savone, oppido Alpino, praeda deposita et decem longis navibus in statione ad praesidium relictis, ceteris Carthaginem missis ad tuendam maritumam oram, quia fama erat Scipionem traiecturum, ipse societate cum Ingaunis, quorum gratiam malebat, composita Montanos institibus. ea res litteris cognita Sp. Lucreti, ne frustra Hasdrubale cum exercitu deleto biennio ante forent laetati, si par aliud inde bellum, duce tantum mutato, oreretur, curam ingentem accendit patribus. itaque et M. Livium proconsulem ex Etruria volonum ese, duas urbanas legiones
Abbreviated transcription (Latin):
xend̾ĩqr ad nom̃ singusis ꝑsolutũ est. hũc finẽ exitũq seditio iiitũ aepta
apt suttõnẽ hũit pͥ idem cp̃s ad becim fliuũ hano p̃sectus magonis misĩe
agradib cum pãua manu a ffroꝵ m̾ccde hyspanos sollicitandos ad.xs. uuesiũ¬
arimnauit. Sastus demñ exut᷑ ab .s. ma̾t̾io maxuna ꝑte militũ uit tuinstru
ciptoꝵ oastoꝵ quibi dam et̃ in fugã amissis palacos ꝑseꝙ̾ces equites cum
niuas ipẽ effugit. Du hec ad betim fluuiũ genit᷑ sclus int̾m srets in occamũ
euet ad carceiam cdasse accessit. Urbs ca iñ om areani sita est uͥ p̃mũ e fan¬
cibus angustis pandicur mare gadis siñ ce̾tamine ꝑ deditionẽ recpiendi ustro qui
eam rem possicerẽt᷑ in castra romana uenientib spes sic̃ añ dcm̃ est fuert. Date¬
factam maturo ꝓdicio est cõphensosq om̃s mago ad he̾bali p̃tori cartsuginem

Expanded text:
. hunc finem exitumque seditio militum coepta apud Sucronem habuit. per idem tempus ad Baetim fluuium Hanno praefectus Magonis missus a Gadibus cum parua manu Afrorum, mercede Hispanos sollicitando ad quattuauit. castris deinde exutus ab L. Marcio , maxima parte militum inter tumultum captorum castrorum, quibusdam etiam in fuga amissis, palatos persequente equite, cum paucis ipse effugit. dum haec ad Baetim fluuium geruntur, Laelius interim freto in Oceanum euectus ad Carteiam classe accessit. urbs ea in ora Oceani sita est, ubi primum e faucibus angustis panditur mare. Gades sine certamine per proditionem recipiendi, ultro qui eam rem pollicerentur in castra Romana uenientibus, spes, sicut ante dictum est, fuerat. sed patefacta immatura proditio est, comprensosque omnes Mago Adherbali p
Abbreviated transcription (Latin):
lemq ed̾iat᷑ excitui qui circhagine enit et qibata edit asiquot panate nuibendisi
Tnbunis septẽ qͥ et antai sucronẽ ad seniendam sedicione renat ebiua exaitu mi¬
sis q̃nã noĩa pͥncipib sedicionis edicu sũt ut fos u do neos hosens enino mil¬
obiuis audicũ postero die oẽm excicm cũ. M. siłano in lacetanos ꝓficistã noͣ meto
oĩ qui cacit̾ insidebat aĩs sibemuit eos ẜ seciciã ingẽtẽ fecit ꝙ mag̃ habitum sedũ
imꝑatorẽ ꝙͣ ipi fatur m pocestate eus eẽnt sub ocrasu solio urbem ingssi sut

Expanded text:
ilemque edicitur exercitui qui Carthagine erat et cibaria dierum aliquot parare iubentur. tribunis septem qui et antea Sucronem ad leniendam seditionem ierant obuiam exercitui missis quina nomina principum seditionis edita sunt, ut eos per idoneos hominobuiis auditum postero die omnem exercitum cum M. Silano in Lacetanos proficisci non metu modo omni qui tacitus insidebat animis liberauit eos, sed laetitiam ingentem fecit quod magis habituri solum imperatorem quam ipsi futuri in potestate
Abbreviated transcription (Latin):
dum is est honibus quẽ nõ magͥ tiniuisse uideat ꝙͣ cõcepsi se om alud ueliu mi
suent. Qum igitur ad hor acaingens nec ꝑ istos crantus ut cum in afficam tia¬
iecens secitinim te illuc hãnibasem spes poti ꝙͣ recto hic̃ ituie. nͥ hãnbus est eo
suca sit et nob̃ pͥus decedat timor ꝙͣ ultro aliis inferat᷑. Si utñq tuo ductu auspi¬
cioq fien põt hãnbale hic uicto illie carthagnẽ expugna. Si altora ultra uicto¬
na nob̃ cõsuli relin ꝙͣda est pͥor cum maior cłariorq cũ cã et̃ inseꝙ̃tis fuit. Nam

Expanded text:
uideatur quam contempsisse qui aliud bellum erit. quin igitur ad hoc accingeris nec per istos circuitus, ut cum in Africam traieceris secuturum te illuc Hannibalem speres, potius quam recto hinc itinere, ubi Hannibal est, eo am bellum in Africa sit, et nobis prius decedat timor quam ultro aliis inferatur. si utrumque tuo ductu auspicioque fieri potest, Hannibale hic uicto, illic Carthaginem expugna: si alterautra uictoria nouis consulibus relinquenda est, prior cum maior clariorque tum causa etiam insequentis fuerit. nam
Abbreviated transcription (Latin):
cuo .ii. eu̾cit̾ peres qͣ̃tuorq duces oĩa metu armisq cenetent cum arit  ãdꝰ is uellũ
tem belli putis patruq iecẽtem cladem cõmemoribat. Utnĩ mnauo asiqua nĩs ii
affica calamitas accepta est ꝙͣ cime in hispania eiat an imaiores noꝰ sut exci
in csfuca et duces plures melioro ꝙͣ cũc in hispamia fuenit. an etẽis mex auc̃
matanos bello gerendo fuit ꝙͣ nẽ est an cũ carchagiesi hoste in haspanis ꝙ̃ in ast¬
ui captas aut metu subatas indictionẽ ⁊ ꝑdomita oĩa usq ad occaanu cot ursu¬
los cor seuas gs̃ ꝓ receptã tom̃ hispaniã ica uc nestigĩ sesti mullu religui rec
eleuan mes ieo gestas tã hemise ꝙͣ si uictor ex affnca redieñ ea npẽ eseuare q̃ nẽ
rosinendi nũ ai ue cẽmbisia eñdem uideant᷑ u̾bis extollãc Negat ad ienuam a pẽ¬

Expanded text:
uor exercitus Poenorum quattuorque duces omnia metu armisque tenerent, cum quaesitus ad id bellum tem belli, patris patruique recentem cladem commemorabat? utrum maior aliqua nunc in Africa calamitas accepta est quam tunc in Hispania erat? an maiores nunc sunt exercitus in Africa et duces plures melioresque quam tunc in Hispania fuerunt? an aetas mea tunc maturior bello gerendo fuit quam nunc est? an cum Carthaginiensi hoste in Hispania quam in Afrst tot urbes ui captas aut metu subactas in dicionem, post perdomita omnia usque ad Oceanum, tot regulos, tot saeuas gentes, post receptam totam Hispaniam ita ut uestigium belli nullum reliquum sit, eleuare meas res gestas, tam hercule quam, si uictor ex Africa redierim, ea ipsa eleuare quae nunc retinendi mei causa ut terribilia eadem uideantur uerbis extolluntur. 'negat aditum e
Abbreviated transcription (Latin):
hyemps instabat ue nec ceptare gadis nec disicrtũ passim ꝑ ꝓũtiã ebatum¬
hasdnibalis cõsecran poss in citenorẽ hispaniã õs suas copias redixxit dimis¬
sioq in hibna legionib .l. scipione fieꝰ romã misso ex hãnone hostiuĩ impr̃o ce
conam nobilib captiuis ipẽ tanconẽ cõcessit. Codem anno cdassis romana
.mi. ualeno leuino ꝓ coñs ex sicilia i affncã tmãsmissa in nticẽsi carthagiẽ¬

Expanded text:
hiemps instabat ut nec temptare Gades nec disiectum passim per prouhiemps instabat ut nec temptare Gades nec disiectum passim per prouHasdrubalis consectari posset, in citeriorem Hispaniam omnes suas copias reduxit; dimissisque in hiberna legionibus L. Scipione fratre Romam misso et Hannone hostium imperatore ceterisque nobilibus captiuis ipse Tarraconem concessit. eodem anno classis Romana cum M. Ualerio Laeuino proconsule ex Sicilia in Africam t
Abbreviated transcription (Latin):
et aggressus q̃ irs t̃ pauoiẽ mieat fessis iã cñ pͥmis ougnodo ut oroidam meũ¬
repentina fuga desererẽt et punicũ p̃sidiũ metu ne ꝓdit urbs eẽc resicns
stationib in u̾nũ se colligẽt. Timor iñ oppidanos incessit. Ne si hostis urbem
ta sreꝙ̃tes ex oppido sese eiecenĩt saita p̃se cenẽtes/ ne tola ꝓcuil coĩdent᷑ dextras
nudas ostentances ue gladios abiecisse appareret. Id utnũ por ex int̾uallo sit
cõspectũ an d̾obus aliquis suspect᷑ fui̾t ĩcõptum est. Impet᷑ hoscilis in tm̃sfaga
fact᷑ nec sec̾ ꝙͣ adu̾sa acies cesa eadẽq porta signa infesta urbe iulãta et alis
occupandum ita eĩ p̃ceptũ erat ataco equo ꝑgebat. Add̾itũ erat er tnanoꝵ equiti
me qui clausem̃t portas cet̾is tradicũ oppidum sue redd̾ice irs. Cccide̾ in urbis
ei oppugnatiõẽ hostiũ duo milia fẽme roma noꝵ haud amplius. lxxxx. seca et
tenit u̾boꝵ honore. Carthagini a se capte copiã abeo oronana eqͣsset qi et r¬

Expanded text:
est adgressus. quae res tantum pauoris iniecit fessis iam cum primis pugnrent et Punicum praesidium metu ne prodita urbs esset relictis stationibus in unum se conligeret. timor inde oppidanos incessit ne, si hostis urbem ta frequentes ex oppido sese eiecerunt, scuta prae se tenentes ne tela procul conicerentur, dextras nudas ostentantes ut gladios abiecisse appareret. id utrum parum ex interuallo sit conspectum an dolus aliquis suspectus fuerit incompertum est; impetus hostilis in transfugas factus, nec secus quam aduersa acies caesi; eademque porta signa infesta urbi inlata. et aliisoccupandum—ita enim praeceptum erat—citato equo pergebat. additum erat et triariorum equiti me qui clauserant portas; ceteris traditum oppidum, suae redditae res. cecidere in urbis eius oppugnatione hostium duo milia ferme, Romanorum haud amplius nonaginta. laeta et terat uerborum honore Carthagini ab se captae captam ab eo Orongin aequasset, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
scens senẽ uicero ita cõnixi et res gessi ut tacit ea opinione qm um̃ srõte cãten¬
enit si apud senatũ nõ obcinuisset et ut ꝓiũtia affnca sibi dec̾nẽtur ad .pͦp. ex¬
natũ dicet᷑ ꝑmicteret. Ne patrib ut de ꝓm̃tiis dec̾nerẽt statut᷑q eo eẽt ꝙ cẽsu¬
isser̃ an ad ppłm latur᷑. Cum scipio respodisset se quod de re.p̃. eẽt factuꝵ tũ ful¬
uius. Nõ ego inquit ignarus quid respõsur̾ fcũrus ue eẽs q̃siui quippe c̃ p̃ce
feras cep̃tare mag̃ ꝙͣ cõsuse̾ senatũ et ni ꝓiũciam cibi quã uoliũs ex tẽplo decer
de eo nõ dicendo ꝙͦ est in meã siũam discedat᷑. Nõ sit ratũ hicuꝵ cõsules auxilio
Si nõ ꝑmiett qui de ea re snĩam recuscauit dicẽ auxilio enm̃. Cõsul die ad c̃lagd¬

Expanded text:
scens senem uicero. ita et uixi et gessi res ut tacitus ea opinione quam uestra sponte concepscens senem uicero. ita et uixi et gessi res ut tacitus ea opinione quam uestra sponte conceperat si apud senatum non obtinuisset ut prouincia Africa sibi decerneretur, ad populum exnatu diceret permitteretne patribus ut de prouinciis decernerent staturusque eo esset quod censuissent an ad populum laturus. cum Scipio respondisset se quod e re publica esset facturum, tum Fuluius: 'non ego ignarus quid responsurus facturusue esses quaesiui, quippe cum prae te feras temptare te magis quam consulere senatum et ni prouinciam tibi quam uolueris extemplo decernhi ideo non dicenti quod, etsi in meam sententiam discedatur, non sit ratum habiturus consul auxilio si non permittit, qui de ea re sententiam recusabit dicere auxilio erimus.' consul diem ad c
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑficetur bellum tñ ad dignitatẽ pp̃ r. famãq apud reges gẽtesq externas ꝑtini¬
bat. Nõ ad defendendã mͦ icaliam s ad inftrẽda etiã affrice arma uiden nob̾ aũi
eẽ. Nõ hoc cdi uulgariq ꝙ hãmbal ausus sit neminẽ ducẽ romanoꝵ audere et pͥore
icm̃ uallum hostiũ ex menib nñs uideam. Affrica sit reliqui belli sẽdes. Illue t̾ror
fugnqz ppłatio agroꝵ defectio sotioꝵ cece belli clades q̃in nos p.xiiii. ãnos ingniet᷑¬
uersent᷑. Que ad rem p̃. ꝑtinẽt ex bellũ qd̾ instat er ꝓuĩtias de quib agit dixisse
satis est. Illa longa orõ nec ad uos ꝑtinẽs sit si quẽadmodũ.E. fabius meas res
gestas in hispania eseuauit sic ego ꝯͣ głiam ei elude et meã u̾bis extolsere uelim
ne utnĩ faciã patres cõscͥpͥti et si ulla ałia re modesta cẽte et cẽpando singne adole¬

Expanded text:
perficeretur bellum, tamen ad dignitatem populi Romani famamque apud reges gentesque externas pertineperficeretur bellum, tamen ad dignitatem populi Romani famamque apud reges gentesque externas pertinebat, non ad defendendam modo Italiam sed ad inferenda etiam Africae arma uideri nobis animum esse, nec hoc credi uolgarique quod Hannibal ausus sit neminem ducem Romanum audere, et priore iterum uallum hostium ex moenibus nostris uideamus. Africa sit reliqui belli sedes; illuc terror fugaque, populatio agrorum, defectio sociorum, ceterae belli clades, quae in nos peuertantur. 'quae ad rem publicam pertinent et bellum quod instat et prouincias de quibus agitur dixisse satis est: illa longa oratio nec ad uos pertinens sit, si quemadmodum Q. Fabius meas res gestas in Hispania eleuauit sic ego contra gloriam eius eludere et meam uerbis extollere uelim. neutrum faciam, patres conscripti, et si nulla alia re, modestia certe et temperando linguae adule
Abbreviated transcription (Latin):
seuissima fidei mutate ingenia. Hic mͦ nicħ more sit una et craieasse me audie¬
tis et ardere bello affricam er molientẽ hĩe hãnibalem et obsiden carthaginem
setiores et freꝙ̃tiores ex afftica expecrate nũtios ꝙͣ ex hispama accipiebatis. Has
ssa reges quoꝵ ego fidei ita m̃itar ut bñ tut᷑ a ꝑfidiis sun młta q̃ nuc̃ ex ĩtual¬
so nõ apparẽt bellum apenret inde uin er duces nõ deesse fortune p̃bentise et ob¬
lata casu flectẽ ad cõsilium habeboq fabi parẽ quẽdam hanibalem s illum pon ege
traham ꝙͣ ille me retineat in sua tera cogam puguare eum et carthago p̃miu
at qd̵ cu .q̃. fabi cum uictor tota italia uolicaret hãnibal pocusti p̃stare. hoc
ide ne cõtumeliosum sit cõcusso iã et pene fracto hãnibale negare posse.p̃. lici¬
nium cõsulem uirũ fortissimũ p̾stare qͥ ne sacris absit potifex maxim ideo in sor¬
tem cã longinque ꝓũtie nõ uenit. Si herule nichilo maturi hoc ꝙ ego cẽseo mͦ

Expanded text:
leuissima fidei mutandae ingenia. hic modo nihil morae sit, una et traiecisse me audietis et ardere bello Africam et molientem hinc Hannibalem et obsideri Carthaginem. laetiores et frequentiores ex Africa exspectate nuntios quam ex Hispania accipiebatis. has ssa reges quorum ego fidei ita innitar ut bene tutus a perfidia sim. 'multa quae nunc ex interuallo non apparent bellum aperiet: id est uiri et ducis, non deesse fortunae praebenti se et oblata casu flectere ad consilium. habebo, Q. Fabi , parem quem das Hannibalem; sed illum ego potius traham quam ille me retineat. in sua terra cogam pugnare eum, et Carthago potius ti capiat, quod tu, Q. Fabi , cum uictor tota uolitaret Italia Hannibal potuisti praestare, hoc uide ne contumeliosum sit concusso iam et paene fracto Hannibale negare posse P. Licinium consulem, uirum fortissimum, praestare, qui ne a sacris absit pontifex maximus ideo in sortem tam longinquae prouinciae non uenit. si hercules nihilo maturius hoc quo ego censeo modo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃se̾ret ned̾u ego ꝑfuc̃t hononb ctamina mͥ arq cmusatioñ cũ addlescente fiorẽ¬
tissimo ꝓpenã indesicet ut in ia uiuendo nõ solum teb gerendis fesso sihic̃ negotiꝰ
fuent asfnca pũtia dece̾natur cum ea glia que pa̾ta est uiuedũ atqi monendum
est. uinoe gͦ ꝓhibni hanibalem ue a uob qͦr inget nũc uires etiq iũa possec Iid
p̃fetim. ⁊ e uanã quidẽ gliam ꝙͣꝙͣ si aut bessum nussum in itasia aut is fostis cẽ
ex ꝗͥ uicto nicħ głie q̃reret᷑ qui te in italia reanet᷑ et si id bono pͥuͣ facet᷑ simł cũ
bello matĩam qlie tue isse ereptu iuden posset. Cam uõ hãmnbas hostis ĩcosun em

Expanded text:
aemulationem cum adulescente florentissimo proponam; uidelicet ut mihi iam uiuendo non solum rebus gerendis fesso, si huic negata fuerit, Africa prouincia decernatur. cum ea gloria quae parta est uiuendum atque moriendum est. uincere ego prohibui Hannibalem ut a uobis quorum uigent nunc uires etiam uinci posset. 'illud  quamquam si aut bellum nullum in Italia aut is hostis esset ex quo uicto nihil gloriae quaereretur, qui te in Italia retineret, etsi id bono publico faceret, simul cum bello materiam gloriae tuae isse ereptum uideri posset. cum uero Hannibal hostis incolum
Abbreviated transcription (Latin):
in hispaniã ut hanibali ab alꝑib descendenti ocan̾ebat in iealiã exꝑuĩtia redii
bi amplum ex gliosum cẽsuisse sic̃ cĩ ꝓuĩtia er ex̃citu resicto sin lege s e Suob¬
or̃. mp̃r fortũnã publicã er maiestatẽ imꝑii que cũ in tuo capice ꝑil̃tabatar
ex̾at᷑q ad custõdiã nob̾ atq itasie scpͥtos eẽ nõ quos regio more ꝑ supbiã cõst̃¬
ses quo erau uebnt craiciant. Cum or̃one ad̾ cos ꝑata. Fab̾ius cum anc toita¬
ee er ĩuererate puidẽtie fama magnã pre senat᷑ et seniores maxie arotassi
pluresq cõsiliũ senis ꝙͣ aiũim adosescẽtis fence sandatẽti es msen seuit setur¬

Expanded text:
in Hispaniam, ut Hannibali ab Alpibus descendenti occurreret, in Italiam ex provincia rediit: in Hispaniam, ut Hannibali ab Alpibus descendenti occurreret, in Italiam ex provincia rediit: bi amplum et gloriosum censes esse, sicut cum provincia et exercitu relicto sine lege, sine sor fortunam publicam et maiestatem imperii, quae tum in tuo capite periclitabantur, exercitusque ad custodiam urbis atque Italiae scriptos esse, non quos regio more per superbiam consules quo terrarum velint traiciant. cum oratione ad tempus parata Fabius, tum auctoritate et inveterata prudentiae fama magnam partem senatus et seniores maxime cum movisset, pluresque consilium senis quam animum adulescentis ferocem laudarent, Scipio ita locu
Abbreviated transcription (Latin):
ibi caput arq arcem hu̾i belli eẽ qui p̃ce feruas eã cibi cam eẽ ut hãnbalem t̾has¬
Siue igͥ hic suie ilłic cum hãnibale est tibi funra res. utrũtandẽ gͦ firmioꝵr
eris in affrica solus an istinc tuo c̃legeq cure ex̾citu cõuic̃to ne clandius qͥden
ec siuius cõs tã iocẽti erẽpso ꝙͣtũ id incsic docum̃to sũt. Quid hãnibalẽ utru¬
tandẽ extrem angulus bnitii agͥ fiustra iã dui poscentẽ ab domo auxilia an
ꝓpinqua carchago et tota sotia pocẽtiore amis uinsq faciet ꝙ istud cõsisium
ost ibi malle decernẽ uͥ tue dimidie oĩno res copie sint hostisi musto maioreo
ꝙͣ uͥ duob ex̾ctib adu̾sus uũ tor p̾siis ex̃ duturna et grui misina fessu
pugnandũ sit ꝙͣ cõpar oõsiliũ tuũ paie̾ns tu cõsisio sa  ĩ ꝑputa. Ille cõsus p̾fet

Expanded text:
ibi caput atque arcem huius belli esse, quippe ibi caput atque arcem huius belli esse, quippe siue igitur hic siue illic, cum Hannibale est tibi futura res. 'utrum tandem ergo firmior eris in Africa solus an hic tuo collegaeque exercitu coniuncto? ne Claudius quidem et Liuius consules tam recenti exemplo tandem extremus angulus agri Bruttii, frustra iam diu poscentem ab domo auxilia, an propinqua Carthago et tota socia Africa potentiorem armis uirisque faciet? quod istud consilium est, ibi malle decernere ubi tuae dimidio minores copiae sint, hostium multo maiores, quam ubi duobus exercitibus aduersus unum tot proeliis et tam diuturna ac graui milipugnandum sit? quam compar consilium tuum parentis tui consilio sit reputa. ille consul profectus