comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ens: aduocate gordie uxxori suȩ :
tanquã ñ rei usure ultimũ ualedia.
sacramentoq cõmunionis accepto
ad palaciũ uenit. cubiculũ imꝑato¬
ris ingrediens ad pedes ꝓcidit. Cui
imꝑator ad surgens ad pedes nchi¬
lominꝰ corruit dicens. Ignosce dep̾cor
michi quia nunc ꝓfecto diuina re¬
uelatione doctꝰ cognoui: qͦd ichil
in me unde suspicabas coͣmiseris.
S si quẽ in agminib nr̃is cognoscis
qui foca soleat uocitari: dicito mͥ.
& philippicꝰ dr apud se recogitans: ait.
U nũ focã cognosco qui nuꝑ ꝓcurator
ab exercitũ nuncupatꝰ: cͣtradicebat
tuo imꝑio. Cum uͦ mauriciꝰ de qua¬
litate illiꝰ inquireret: philippicꝰ ait.
Est quidẽ iuuenis & temerariꝰ. at ta
ret : in crastinũ magistrianꝰ ab he¬
remitis quib imꝑatoris p̾ces porta¬
uerat rediens responsũ retulit di¬
cens. ds recepta penitentia tua
saluabit ammã tuã & cũ scis te cu
tota domo tua cͣstituet : imꝑio uͦ
cũ ignomima ⁊ discrimine decides.

Expanded text:
ens, advocatae Gordiae uxori suae, tanquam non se revisurae, ultimum vale dixit; sacramentoque communionis accepto, ad palatium venit, et cubiculum imperatoris 135 ingrediens, ad pedes ejus procidit. Cui imperator assurgens, ad pedes ejus nihilominus corruit, dicens: Ignosce, deprecor, mihi, quia nunc profecto divina revelatione doctus cognovi quod nihil in me unde suspicabar commiseris. Sed si quem in agminibus nostris cognoscis qui Phocas soleat vocitari, dicito mihi. Et Philippicus, diu apud se recogitans, ait: Unum Phocam cognosco, qui nuper procurator ab exercitu nuncupatus contradicebat tuo imperio. Cum vero Mauricius de qualitate illius inquireret, Philippicus ait: Est quidem juvenis, et temerarius, attamret, in crastinum magistrianus ab eremitis, quibus imperatoris preces portaverat, rediens, responsum retulit dicens: Deus, recepta poenitentia tua, salvabit animam tuam, et cum sanctis te cum tota domo tua constituet; ab imperio vero cum ignominia et discrimine decides. 19.
Abbreviated transcription (Latin):
uenit maxima uirtꝰ eoꝵͣ que erat retro.¬
niis acrit̾ inuasit nr̃os: ita ut nr̃i iaꝰ
paululum recederent retro. Hoc cũ uidit

Expanded text:
enit maxima virtus eorum, quae erat retro, acriter invasit nostros, ita ut nostri jam paululum recederent retro. Hoc cum vidit
Abbreviated transcription (Latin):
Adhuc nãq quia scio te in oꝑe prudentis¬
simũ. nullũq magis ueracẽ ⁊ fortissimũ
hic mnͦ repꝑire nequeo. Cui amiralius ait.
Tibi umꝗͣ de tali uellẽ obedire officio. S pͥus¬
quã metuo arguas stimulo hoc faciã eo
tenore ꝗđ si franci eiecerit uos de mortali

Expanded text:
Adhuc namque quia scio te in opere prudentissimum, nullumque magis veracem et fortissimum hic modo reperire nequeo. » Cui Ammiralius ait: « Tibi unquam de tali vellem obedire officio, sed priusquam me tuo arguas stimulo, hoc consentiam eo tenore, quod, si Franci eiecerint nos de mortali
Abbreviated transcription (Latin):
saliuuis fieri potest nisi honorificet pau¬
ꝑes clericos. uosq ñ potestis saluari sine
illis ⁊ illi sinẽ uobis uiuere nequeunt.
Iportet gͦ ut ipsi quotidiana oratonẽ

Expanded text:
salvus fieri potest, nisi honorificet pauperes clericos: vosque non potestis salvari sine illis, et illi sine vobis vivere nequeunt. Oportet ergo, ut ipsi quotidiana oratione
Abbreviated transcription (Latin):
sacras cruces in manib suis signando & be¬
nedicendo illos. Illi itaꝙ ordinati atq signo
crucis ꝓtecti sic cẽpert᷑ exire extͣ eiuitatem.
ꝑ portã que est ante macho mariã. ost quã
curbalan uidit francoꝵ acies tã pulchre
ordinatas exisse unã post aliã dixit. Sinite
modo om̃s exire ut melius caꝑiamꝰ caꝑita

Expanded text:
sacras cruces in manibus suis, signando et benedicendo illos. Illi itaque ordinati, atque signo crucis protecti, sic coeperunt exire extra civitatem, per portam quae est ante Machomariam. Postquam Curbalan vidit Francorum acies tam pulchre ordinatas exisse unam post aliam, dixit: « Sinite modo omnes exire, ut melius capiamus capita
Abbreviated transcription (Latin):
nachi sacͥs uestib induti cuͣ illis de ciui¬
tate exiert̃ mͣ manib suis oruces defe¬
rentes orantes ⁊ depcantes dm̃ ut illos
saluos face̾t. ⁊ illos eustodiret ⁊ eriꝑet
ab om̃i ꝑiculo ⁊ ab om̃ub malis. Alii sta¬
bant supͣ muru ciuitatis portȩ tenentes

Expanded text:
nachi sacris vestibus induti, cum illis de civinachi sacris vestibus induti, cum illis de civitate exierunt, in manibus suis cruces deferentes, orantes et deprecantes Dominum, ut illos salvos faceret, et illos custodiret, et eriperet ab omni periculo, et ab omni malo. Alii stabant super murum civitatis portae, tenentes
Abbreviated transcription (Latin):
Utcii itãq nr̃i frequent̾ reusi st̃ etos
ad francos apiãnos referenda hec
õm̃a: ⁊ quemadmodũ respondissent
eis gens hec crudelissima. Int̾ea exer¬
citus nr̃ inutͣq tremefactꝰ parte. igno¬
rabat quid facẽ debiusset. Iñ una enĩ¬
parte coangustabat eos crudeł fames:
in alt̾a constringebat eos tureoꝵ cimor.
soluti ⁊ fidelit corpore ⁊ sanguinȩ
xp̃i cõmunicat̾i st̃ ⁊ dedert̾ helemosi¬
⁊ flandrensi comite rotb̃to. In scd̾a qͥp¬
ꝑe dux godefredꝰ cũ suo exercitu. In
tcia fuit᷑ rotb̾tꝰ normanniꝰ cũ sius hõmi¬
nib In quarta fuit ademarꝰ podiensis
ep̃c̃. portans secũ lanceam nr̃i saluatoris:¬
iħu xp̃i cũ sua gente ⁊ cũ exercitu rai¬
mundi comitis scĩ egidii qui remansit
sursũ ad castellũ custodiendũ in mon
tatẽ. In quint᷑a fuit tancredꝰ marchisi
filius cũ sua gentesi gastos debearii cũ
sua gente ⁊ cũ gente t̾re pictauiensis co¬
mitis In sexta suit boamundꝰ tũ suo exerͣ¬

Expanded text:
ntii itaque nostri frequenter reversi sunt ad Francos Christianos, referentes haec omnia, et quemadmodum respondit eis gens haec crudelissima. Interea exercitus noster in utraque tremefactus parte ignorabat quid facere debuisset. In una enim coangustabat eos cruciabilis fames, in altera constringebat eos Turcorum timorsoluti, et fideliter corpore et sanguine Christi communicati sunt, et dederunt eleemosyet Flandrensi comite; in secunda pe, dux Godefridus cum suo exercitu; in tertia, fuit Rotbertus Northmannus cum suis hominibus; in quarta, fuit Ademarus Podiensis episcopus, portans secum lanceam Salvatorisisti cum sua gente, et cum exercitu Raimundi comitis Sancti Aegidii, qui remansit sursum ad castellum custodiendum in montin civitatem; in quinta, fuit Tancredus marchisi filius, et Gastos de Bearn cum sua gente, et cum gente Pictaviensis comitis; in sexta, fuit Boamundus cum suo exer
Abbreviated transcription (Latin):
aditoriũ ciuitatis. Quib obiua uenit
tacredꝰ.⁊ scõfestimꝰ apphendit ilłos ⁊ omĩa
que deferebant uidelicet frum̃tũ uinũ ⁊
olei: ⁊ alia huiꝰcemodi. Sic itaq ꝓsꝑe robus¬
teq deducebat se tancredꝰ etiã quoq ha

Expanded text:
torium civitatis. Quibus obviam venit Tancredus, et confestim apprehendit et omnia quae deferebant, videlicet frumentum, vinum et oleum, et alia hujusmodi. Sic itaque prospere robusteque deducebat se Tancredus, etiam quoque ha
Abbreviated transcription (Latin):
offenditis i multis qđ nũꝙ. fieri debu¬
rat. Uobisq oportet illos regere ⁊ nut̾re.
quia illi nesciunt ꝑquirere neq iue¬
potestis. eos sustĩneatisi Quomͦ carta

Expanded text:
offenditis in multis, quod nunquam esse debuerat. 14.26 Et uos oportet illos regere et nutrire, quia <et illi> nesciunt perquirere neque inuepotestis, eos sustineatis.”
Abbreviated transcription (Latin):
putantes nr̃os includẽ int̾ illos. Uidentes
godefredi ⁊ comitis dͥe normãniaᷤ. ⁊ cãp̃r
illiꝰ fuit comes ramaldꝰ Hanc misert̃ oh¬
uiam turcis: qui ueniebant e mare. Tur¬
ci aut̃ p̃lian st̃ eũ illis: ⁊ sagittanãd mul¬
nr̃esordinauert᷑ se a flumine usq ad
montaneã qđ distat ꝑ duo miliaria.

Expanded text:
putantes nos includere inter sese; uidentes Gottifredi et comitis de Normannia, et capud illius fuit comes Raynaldus; hanc mandauerunt obuiam illos, qui ueniebant a mari. 13.36 Turci autem preliauerunt cum illis, sagittando mulae ordinauerunt se a flumine usque ad montaneam, quod distat per duo miliaria.
Abbreviated transcription (Latin):
in qndã ualle ad unã ciu̾itatẽ nomiine ca¬
phaliam ualde pulcherrinã: ⁊ om̃ibꝰ bo¬
nis ornatam. habitatores uͦ illiꝰ ciuitatis.&a

Expanded text:
in quamdam vallem ad unam civitatem nomine Caphaliam valde pulcherrimam, et omnibus bonis ornatam. Habitatores vero illius civitatis
Abbreviated transcription (Latin):
nosor regis nepos cui talẽ fuisse cũ babilonia
t̃minũ ꝑcepimꝰ. Dariꝰ autẽ astiagis filiꝰ. qui ba¬
bilonioꝵ pͥncipatũ destruaxcit cũ cr̃ro cognato
suo: annũ agebat sexagesimũ & scđm: cum
babilon fuisset inuasa. Qui tam̃ alio nomine
dariꝰ suꝑ trecentos sexaginta satrapas insti¬
tuerat: sub qͦ ea que daniel in sius scriptiᷤᷤ
relinquid c̃tigisse haud dubiũ ẽ. Idẽ. de his
que ab inuidis ꝑpessus. ac ea que de regno
grecoꝵ seu ꝑsarũ & ceteris que dño monente
pͣscire meruit. Igit᷑ pͥmo imꝑii anno regs
ꝑsarũ cr̃ri. septuagesimꝰ c̃currebat capti¬
uitatis uideoꝵ annꝰ : ut iosephus refert.
Crrus namq dũ legeret ysaiȩ ꝓpħias. & cog¬
nouisset int̾ illiꝰ p̃dicationes que de eo dñs

Expanded text:
abylonia abylonia terminum percepimus, Darius autem Astyagis filius, qui Babyloniorum principatum destruxit, cum Cyro cognato suo annum agebat sexagesimum secundum cum Babylon fuisset invasa. Qui tamen alio nomineDarius super trecentos sexaginta satrapas instituerat; sub quo ea quae Daniel in suis reliquit scriptis, contigisse haud dubium est, id est, de his quae ab invidis perpessus, ac ea quae de regno Graecorum seu Persarum, et caeteris, quae Domino monente praescire meruit. Igitur primo imperii anno regis Persarum Cyri septuagesimus concurrebat captivitatis Judaeorum, ut Josephus refert. Cyrus namque dum legeret Isaiae prophetias, et cognovisset in
Abbreviated transcription (Latin):
eo defuncto. transiit ad balthasar : qui nabo¬
ar nuncupat᷑. Contra hunc itaq regẽ: castra
metati sunt cyrꝰ ꝑsarũ rea ⁊ dariꝰ medorũ.
Quidũ obsid̾ent eũ in babiloniã: mirabile qͦd¬
dã ꝓdigiũ c̃tigisse dinoscit᷑. Balthasar enim
dũ uasa dĩ que pat̃ eiꝰ de tẽplo ierosolimitano
asportauerat in babiloniã: & in ꝓprio tẽplo
constituerat usus quidẽ ñ fuerat eis. Iste uͦ
suꝑbia ductꝰ ẽ. ut eis uteret᷑ ad pocula : dũ in
cena letꝰ cũ c̃cubinis & regib amicis suis estua¬
ret᷑ uino. & hoc modo blasphemaret in deo.
Tunc itaq uidit de muro uenientẽ manũ ⁊ in
pariete quasdã sillabas scribentẽ: & cetera qͣ
ita ut se habuert̃ ueracit᷑ in libro danieł scrip¬
ta legunt᷑. Igit᷑ dũ obsideret᷑ & ipse captus ẽ
balthasar ⁊ cuntas a crroꝑsarũ rege: qui ad¬
uer sus cũ fortissime dimicauit. cũ regnasset

Expanded text:
eo defuncto transiit ad Baldasar, qui et Naboeo defuncto transiit ad Baldasar, qui et Naboar nuncupabatur . Contra hunc regem castra metati sunt Cyrus Persarum rex, et Darius Medorum. Qui dum obsiderent eum in Babylonia, mirabile quoddam prodigium contigisse dignoscitur. Balthasar enim dum vasa Dei, quae pater ejus de templo Hierosolymitano asportaverat in Babyloniam et in proprio templo constituerat, usus quidem non fuerat eis. Iste vero superbia ductus est, ut eis uteretur ad pocula, dum in coena laetus cum concubinis et regibus amicis suis aestuaret vino, et hoc modo blasphemaret Deum. Tunc itaque vidit de muro venientem manum, et in pariete quasdam litteras scribentem; et caetera, quae ita ut habuerunt se veraciter in libro Danielis scripta leguntur. Igitur dum obsideretur, et ipse captus est Balthasar et civitas a Cyro Persarum rege, qui adversus eum fortissime dimicavit. Cum regnasset
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ transtuht in lidiã. Ubi c̃territũ iã suꝑi
ore p̃hio exercitũ. sine ullo negotio suꝑauit:
ipsũ etiã cresũ cepit. captũq & uita ⁊ patri¬
monio donauit. Hec partĩ uiaxta horosii his¬
toriã translata sunt. Scđm iosephi uͦ traditi¬
onẽ hec que sequunt᷑ ita se habent: de succes¬
sorib nabuchodonosor atq destructione
babilonis. Ergo post mortẽ nabuchodonosor
almilmadapachus filius eiꝰ succedit in regnũ.
qui regẽ ierosolimitarũ iechoniã qui ⁊ ioad̃
soluit a uincuł: eũq int̾ amicos necessarios.
habuit. & multa dona ei c̃cessit. Nam pat̃ eiꝰ
fidẽ ñ seruauerat iechoniȩ. qui se utiq cum
uxorib & filiis & om̃i cognatione sponte tra¬
didit ꝓciuitate sua. Moriente uͦ almildapa¬
cho post annos octo & decẽ sui regni. eiesariꝰ
filiꝰ eiꝰ tenuit pͥncipatũ quadraginta annos.
Eoq mortuo: ad eiꝰ filiũ nabos ardacũ ꝑuenit

Expanded text:
bellum transtulit in Lydiam, ubi conterritum superiore bellum transtulit in Lydiam, ubi conterritum superiore jam praelio exercitum, sine ullo negotio superavit, ipsum etiam Croesum cepit, captumque et vita et patrimonio donavit. Haec partim juxta Orosii historiam relata sunt. Secundum Josephi vero traditionem, haec quae sequuntur ita se habent de successoribus Nabuchodonosor atque destructione Babylonis. Ergo post mortem Nabuchodonosor Almilmapadachus filius ejus succedit in regnum, qui regem Hierosolymitanorum Jechoniam, qui et Joachim, solvit a vinculis, eumque inter amicos necessarios habuit, et multa ei dona concessit. Nam pater ejus fidem non servaverat Jechoniae, qui se utique cum uxoribus et filiis et omni cognatione sponte tradiderat pro civitate sua. Moriente vero Amilmapadacho post annos octodecim regni sui, Egesarius filius ejus tenuit principatum 40 annis; eoque mortuo,
Abbreviated transcription (Latin):
do: idẽ. latitudine cubitoꝵ qͥnquaginta.
altitudine quat̃ tanta. Ceterũ ambitꝰ eius
quadringentis octoginta stadiis circũuenit᷑
murꝰ cocto latere atq int̾fuso bitumine:
cõpactꝰ. fossa extrinsecꝰ latepatens uiceam¬
nis circũ fluit: a fronte muroꝵ centũ portȩ
ȩreȩ. Ipsa autẽ latitudo in c̃sũmationẽ
pinnarũ utroq latere habitacuł defensoꝵ¬
ȩ que dispositis : media int̾ capedine se uinc¬
tas quadrigas capit. Domꝰ intrinsecꝰ quat᷑¬
gemine habitationes minaci ꝓceritate mi¬
rabiles. & tam̃ magna illa babilonꝰ post
primã reparationẽ humani generis con-¬
dita nc̃ pene etiã minima mora uicta cap¬
ta subuersa ẽ. Ibi tunc croes rex lidoꝵ fa¬
mosus opib cũ ad auxiliandũ babiloniis
uenisset : uictꝰ sollicite in regnũ refugit.
Crrꝰ autẽ postea quã babilonẽ inuasit ut¬
hostis ut uictor euertit. ut rex disposut:

Expanded text:
do, id est latitudine cubitorum quinquaginta, do, id est latitudine cubitorum quinquaginta, altitudine quater tanta. Geterum ambitus eius quadnngentis octoginta stadiis circumuenitur. murus coctili latere atque interfuso bitumine conpactus, fossa extrinsecus late patens uice amnis circumfluit. a fronte murorum centum portae aereae. ipsa autem latitudo in consummatione pinnarum utroque latere habitaculis defensorum aeque dispositis, media intercapedine sui citas quadrigas capit. domus intrinsecus quatergeminae habitationis minaci proceritate mirabiles. et tamen magna illa Babylon, illa prima post reparationem humani generis condita, nunc paene etiam minima mora uicta. capta subuersa est. ibi tnnc Croesns rez Lydorum famosus opibus cum ad auxiliandum Babyloniis uenisset, uictus soCyrus autem postea quam Babylonem ut hostis invasit, ut victor evertit, ut rex disposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
statuit. c̃testans cũ qͥ nunc p̃clarũ equitẽ
uorauisset. feminis uix genua attingentib
ꝑ meabilẽ relinquendũ. Nec ꝑagendo seg¬
mor totis copiis ꝑpeti anno gindẽ fluuiũ ꝑ
magnas c̃cisũ deductũq fossas in quadringen¬
tos sexaginta alueos cõminuit. Co oꝑe p̃dic¬
tis fossorib etiã eufraten longe ualidissimũ
&̾ mediã babilonẽ int̾fluentẽ diriuauit.
Acsic meabilib uadis siccũ etiã patentib aluci
aͥt loti partib it̃ fecit. Cepitq urbẽ quã uel huma¬
no oꝑe extrui potuisse: uł humana uirtute
destrui posse. utrũq pene incredibile apd
mortales erat. Namq babilonẽ anẽbrot
gigante fundatã anino uł semiramide repa¬
ratã multi ꝓdidere. Hec cãpi planicie undiq
c̃spicua: naturali loci letissima. castroꝵ fa¬
cie menibꝰ parib ꝑ quadrũ disposita: muroꝵ
eiꝰ uixx credibił relatu firmitas & magnitu¬

Expanded text:
statuit, contestans eum, qui nunc praeclarum equum statuit, contestans eum, qui nunc praeclarum equum uorauisset, feminis uix genua tinguentibus permeabilem relinquendum. nec peragendo segnior totis copiis perpeti anno Gynden fluuium per magnas concisum deductumque fossas in quadringentos sexaginta alueos comminuit. eo opere praedoctis fossoribus, etiam Euphraten longe ualidissimum et mediam Babyloniam interfluentem deriuauit. ac sic meabilibus uadis siccum etiam patentibus aluei partibus iter fecit, cepitque urbem, quam uel humano opere exstrui potuisse uel humana uirtute destrui posse utrumque paene incredibile apud mortales erat. namque Babylonam a Nebrot gigante fundatam, a Nino uel Samiramide reparatam multi prodidere. haec campi planitie undique conspicua, natura loci laetissima, castrorum facie moenibus paribus per quadrum disposita. murorum eius uix credibilis relatu firmitas et magnitu
Abbreviated transcription (Latin):
cui successit balthasar fr̃ eiꝰ. Huic enĩ bal¬
thasar daniel eã scripturã que in pariete
apparuerat int̾pretatꝰ ẽ. significante im¬
ꝑiũ illiꝰ in medos& ꝑsos transferendũ. &
hoc qualit̾ euenerit: manifestare ñ piget.
Igit᷑ crrꝰ rex ꝑsarũ quẽ suꝑiꝰ eaplicandȩ
hystoriȩ causa cõmemorauerã: qui tunc
asiã & scithiã totũq orientẽ armis ꝑuaga¬
bat᷑. cũ tarquiniꝰ suꝑbꝰ romã uł rex uel
hostis aut seruicio p̾mebat aut bello. Cyrꝰ¬
ut dixi cunctis aduersũ qͦs egerat ꝑdomitiᷤᷤ
assirios ad babiloniã petit gentẽ. urbẽq
tunc cunctis opulentiore S impetũ eius
gindes fluuiꝰ secundȩ post eufraten magni¬
tudinis int̾cepit. Nã unũ regioꝵ equoꝵ
candore formaq excellentẽ transmeundi
fiducia ꝑsuasũ: qua ꝑ rapacẽ alueũ offensi
uado uertices attollebant᷑: arreptũ preci¬
pitatũq mersert̃ Rex iratꝰ ulcisci in amnẽ

Expanded text:
cui successit Balthasar, frater ejus. Huic enim Balcui successit Balthasar, frater ejus. Huic enim Balthasar Daniel eam scripturam quae in pariete apparuerat interpretatus est, significantem imperium illius in Medos aetate sua transferendum, et hoc qualiter evenerit, manifestare non piget. Igitur Cyrus, rex Persarum, quem superius explicandae historiae causa commemoraveram, qui tunc Asiam et Scythiam totumque Orientem armis pervagabatur, cum Tarquinius Superbus Romam, vel rex vel hostis, aut servitio premebat aut bello, Cyrut dixi, cunctis aduersum quos ierat perdomitis, Assyrios et Babylonam petit, gentem urbemque tunc cunctis opulentiorem; sed impetum eius Gyndes fluuius, secundae post Euphraten magnitudinis, intercepit. nam unum regiorum equorum candore formaque excellentem, tranameandi fiducia persuasum, qua per rapacem alueum offensi uado uertices attollebantur, abreptum praecipitatumque merserunt. rex uratus ulcisci in anmem
Abbreviated transcription (Latin):
Qua necessitate instant̃ medis pugnantib pul¬
sa iterũ ꝑsarũ acies. cũ paulatĩ cederet
matres & uxores eoꝵ obuiã occurrt̃ orant
ut in preliũ reuertant᷑. Cunctantib sub¬
lata ueste obscena corporis ostendunt: que¬
renteᷤᷤ nũ in uteros matrũ uł uxorũ uel:¬
lent refugere. Quo facto erubescentes in
preliũ redeunt: & facta inpͣssione qͦs fu¬
giebant fugere cõpellunt. Ibi tunc astia¬
ges capit᷑. Cui crrꝰ nichil aliud quã regnũ
abstulit: eũq maxime hyrcanoꝵ genti
p̃posuit. In medos uͦ: ipse reuerti noluit.
Is finis imꝑii medoꝵ fuit. S ciuitates que
tributarie medoꝵ erant. a ciro defecert̃:
que resciro multoꝵ belloꝵ causa ⁊ origo
extitit. Quo in tẽpore iudeoꝵ captiuitas
erat : que ꝑ annos septuaginta durauit.
Porro in babilone ꝓpħabant daniel ⁊ ezechi¬
el. Mortuo iã nabuchodonosor rege babi¬
lonioꝵ: susceꝑat imꝑiũ eiꝰ eulmeradach

Expanded text:
Qua necessitate instanter Medis pugnantibus, pulQua necessitate instanter Medis pugnantibus, pulsa iterum Persarum acies, cum paulatim cederet, matres et uxores eorum obviam occurrunt, orant ut in praelium revertantur, cunctantibus sublata veste obscena corporis ostendunt, quaerentes num in uteros matrum vel uxorum vellent refugere. Quo facto erubescentes in praelium redeunt et facta impressione, quos fugiebant fugere compellunt. Ibi tunc Astiages capitur, cui Cyrus nihil aliud quam regnum abstulit, eumque maxime Hircanorum genti praeposuit, in Medos vero ipse reverti noluit. Is finis imperii Medorum fuit. Sed civitates quae tributariae Medorum erant, a Cyro defecerunt, quae res Cyro multorum bellorum causa et origo exstitit. Quo in tempore Judaeorum captivitas erat, quae per annos septuaginta duravit. Porro in Babylone prophetabant Daniel et Ezechiel. Mortuo jam Nabuchodonosor rege Babyloniorum, susceperat imperium ejus Evilmoradach,
Abbreviated transcription (Latin):
centos qͥnquaginta octo. subuersoq rege
astiage auuncło suo: primꝰ ꝑsis regnauit
annos scilicet triginta. Qualit̃ enĩ me¬
doꝵ ad ꝑsas uenerit regnũ: pandendũ
reor. Igit᷑ astiages medoꝵ ultimꝰ rex uirili
prole uacuus: cyrũ nepotẽ apđ ꝑsas ge¬
nitũ habuit. S cyrꝰ mox ut adoleuit
c̃ gregata ꝑsarũ manu auuncło certam̃
indixit. Porro astiages oblitꝰ sceleris fui
qđ in arpulũ dudũ admiserat. cũ filiũ
eiꝰ unicũ & paruulũ int̾fecit. epulendũq
patri ad posuit. ac ne quid infelissime
orbitati felix ignorantia sub traheret
infames epulas ostensis patricũ capite
manib improꝑauit. Huiꝰ gͦ facti in me¬
mor : ipsi arpalo sũmã belli committit.
Qui acceptũ exercitũ statĩ cr̃ro ꝓditionẽ
tradidit. Quo cõꝑto astiages raptis se¬
cũ copiis in ꝑsas ipse ꝓficiscit᷑. acriꝰq cer¬
tam̃ instaurat. ꝓposito suis metu si quis
e pͣlio cedere moliret᷑. ferro exciperet᷑.

Expanded text:
rege Astiage avunculo suo, primus Persis regnavit, annis scilicet 30. Qualiter enim Medorum ad Persas venerit regnum, pandendum reor. Igitur Astyages Medorum ultimus rex, virili prole vacuus, Cyrum nepotem apud Persas genitum habuit. Sed Cyrus mox ut adolevit, congregata Persarum manu, avunculo certamen indixit. Porro Astiages oblitus sceleris sui, quod in Harpalum dudum admiserat, cum filium ejus unicum et parvulum interfecit, epulandumque patri apposuit, ac ne quid infelicissimae orbitati felix ignorantia subtraheret, infantes epulas ostensis patri cum capite manibus improperavit. Hujus ergo facti immemor, ipsi Harpalo summam belli committit, qui acceptum exercitum statim Cyro per proditionem tradidit. Quo comperto Astiages, raptis secum copiis, in Persas ipse proficiscitur acriusque certamen instaurat: proposito suis metu, si quis e praelio cedere moliretur, ferro exciperetur.
Abbreviated transcription (Latin):
plurimis senatoꝵ cruente dñaret᷑ : occisus
ambises cyrifiliꝰ.
ꝑsarũ rex scđs: annos octo. Hunc cam¬
bisen auint uocari scđm nabuchodo nosor
sub qͦ uidith hystoria conscribit᷑. que olo¬
fernẽ int̾fecit. his enĩ tẽplũ ciuitatẽq ie¬
rosoluntarũ reedificari inhibuit : qđ &

Expanded text:
plurimis senatorum, cruente dominaretur, occisusplurimis senatorum, cruente dominaretur, occisusambyses Cyri filius, rsarum rex secundus, annis septem. Hunc Cambysem aiunt vocari secundum Nabuchodonosor, sub quo Judith historia conscribitur, quae Holofernem interfecit. Is enim templum civitatemque Hierosolymitar
Abbreviated transcription (Latin):
cladis suꝑfuit. Regina caput ciri ampu¬
tans atq in utrẽ humano sanguine olple¬
tũ conici iubet : ñ muliebrit̾ increpitans.
Sacia te inquid sanguine quẽ sitisti: cuiꝰ ꝑ
annos triginta insaciabił ꝑseuerasti. Quo
in tẽpore carthaginihereses nefandissimas
hostias ĩmolantes homines scilicet: unde
iratũ dm̃ grauit̃ sensert̃. Ergo cũ in sicilia
diu infelicit̃ dimicassent: translato in sar¬
daniã bello iterũ infeliciꝰ uicti sunt. ꝓpt̃
qđ ducẽ suũ mazeũ & paucos qui suꝑfue¬
rant milites exulare ussert̃. Exules ue¬
Iniã
ꝑ legatos petentes: repulsi patriã bello & ob¬
sidione cinxert̃. Ibi tunc mareus dua exu¬
lũ carthalonẽ filiũ suũ sacerdotẽ hercuł
cur sibi uelut insultans purpuratꝰ occur¬
rerit : incrucẽ sub ocuł patrie. ita ut erat
cũ purpuris infułq suspendit. Post pau¬
cos dies : urbẽ ipsã cepit. Qui cũ int̾fectis

Expanded text:
cladis superfuit. Regina caput Cyri ampucladis superfuit. Regina caput Cyri amputari atque in utrem humano sanguine oppletum conjici jubet, non muliebriter increpitans. Satia te, inquit, sanguine quem sitisti, cujus per annos triginta insatiabilis perseverasti. Quo in tempore Carthaginenses nefandissimas hostias immolabant, homines scilicet, unde iratum Dominum graviter senserunt. Ergo dum in Sicilia diu infeliciter dimicassent, translato in Sardiniam bello, iterum infelicius victi sunt. Propter quod ducem suum Mazeum, et paucos qui surant milites, exsulare jusserunt. Exsules veniam per legatos petentes repulsi, patriam bello et obsidione cinxerunt. Ibi tunc Mazeus, dux exsulum, Carthalonem, filium suum, sacerdotem Herculis, quod sibi velut insultans purpuratus occurreret, in crucem sub oculis patriae, ita ut erat, cum purpuris infulisque suspendit. Post paucos dies urbem ipsam cepit, qui cum, interfectis
Abbreviated transcription (Latin):
Primũ ꝓpt̾ fiduciã sui : de hinc propt̾ opor¬
tunitatẽ obiecti fluminis. hostis indusi.
Cyrus itaq sciticẽ ingressus. ꝓcula trans¬
misso flumine castra metatus ẽ. insuꝑ astu
eadẽ structa. uͥno epułq deseruit: quasi
territꝰ refugisset. Hoc cõꝑto regina: t̃ciã
partẽ copiarũ & filiũ adolestulũ ad ꝑse¬
quendũ cyrũ mittit. B arbari uelut ad
epulas inuitati. primũ ebrietate uincunt᷑
mox reuertente cyro uniuersi cũ adoles¬
cento obtruncant᷑. Tamiris exercitu ac
filio amisso. uł matris uł regine dolorem
sanguine hostiũ diluere potiꝰ quã suis lacri¬
mis parat: simul at diffidentiã desꝑatio¬
ne cladis inlate. paulatĩq decedendo suꝑ¬
bũ hostẽ. in insidiis uocat. Ibi quippe cõpo¬
sitis int̾ montes insidus ducenta milia ꝑsa¬
rũ cũ ipso rege deleuit. Adiecta suꝑ om̃ia
illiꝰ admiratione. qđ ne nunciꝰ quidã tantȩ

Expanded text:
primum propter fiduciam sui, dehinc propter opporprimum propter fiduciam sui, dehinc propter opportunitatem objecti fluminis hostis inclusi. Cyris itaque Scythiam ingressus procul a transmisso flumine castrametatus insuper astu eadem instructa vino epulisque deseruit, quasi territus refugisset. Hoc comperto, regina tertiam partem copiarum, et filium adolescentulum ad persequendum Cyrum mittit. Barbari velut ad epulas invitati primum ebrietate vincuntur, mox revertente Cyro universi cum adolescente obtruncantur. Thamiris, exercitu et filio amisso, vel matris vel reginae dolorem sanguine hostium diluere potius, quam suis lacrymis parat. Simulat diffidentiam desperatione cladis illatae, paulatimque decedendo superbum hostem in insidias vocat. Ibi quippe, compositis inter montes insidiis, ducenta millia Persarum cum ipso rege delevit, adjecta super omnia illius rei admiratione, quod ne nuntius quidem tantae
Abbreviated transcription (Latin):
cẏrũ quẽ multarũ ⁊ magnarũ gentiũ
regẽ c̃stitui mittere pͦpłm meũ ad ꝓpriam
t̾ram : & tẽplũ michi reconstituere. Hec¬
simo destructionis tẽpli. Hic nãq fere qͥn¬
quaginta milia uideoꝵ laocata captiuitate
regredi fecit in uideã : qui constructo altari.
tẽpli fundam̃ta iecert̃. Cũq a uicinis gen¬
tib impediret᷑ opꝰ usq ad dariũ remansit
inꝑfectũ. solo tantũ altario c̃sistente. Colli
eliachim. usq ad uicesimũ annũ crriregi
ꝑsarũ: cõputant᷑. Porro scđm alios ab iosiȩ
regis uidõꝵ anno t̾cio decimo sub qͦ ieremi¬
as ꝓpħare cepit. usq ad primũ supradictĩ
cr̃ri regis. desolationis uͦ tẽpli sub dariore¬
ge complent᷑ anm septuaginta. Apud hebre¬
1os
autẽ qui descenderant tunc ad iudeã ex cap¬
tiuitate: pontifex maximꝰ iħs iosedech filiꝰ
que tunc gentip̾erat. cũ ꝓhibere tͣnsitũ
araxis fluminis posset: transire ꝑmisit.

Expanded text:
Cyrum, quem multarum et magnarum gentium regem constitui, mittere populum meum ad propriam terram, et templum michi reconstruere, 170 destructionis templi. Hic namque fere quinquaginta millia Judaeorum laxata captivitate regredi fecit in Judaeam, qui constructo altari templi fundamenta jecerunt. Cumque a vicinis gentibus impediretur opus, usque ad Darium remansit imperfectum: solo tantum altari consistente. ColligEliachim usque ad vigesimum annum Cyri regis Persarum computantur. Porro, secundum alios, ab Josiae regis Judaeorum anno tredecimo, sub quo Jeremias prophetare coepit, usque ad primum annum supradicti Cyri regis, desolationis vero templi sub Dario rege complentur anni 70. Apud Haebraeos autem, qui ascenderunt tunc ad Judaeam ex captivitate, pontifex maximus Jesus Josedech filiusquae tunc genti praeerat, cum prohibere transitum Araxis fluminis posset, transire permisit
Abbreviated transcription (Latin):
& tẽpla deposuit. Post quẽ duo fr̃s magi
regnauert̃ annũ unũ ut iosephus refert.
alii uͦ menses septẽ eos regnare fert̃. Hi
nãq magi regnabant sub nomine regis
sui quẽ occidant. Qui dũ ausi regnũ sul¬
riꝑe. mox siquidẽ dep̾hensi ⁊ opp̃ssi sunt.
In hoc enĩ ꝓdita ẽ. eoꝵ temeritas: qm̃ au
rib detruncatis inuenti sunt magi. dũ
in ceteris simillimi existerent filio cambise
quẽ necauerant. Porro cambisesdũ magos
odio hab̃et: aures eoꝵ abscide iusserat.
His dieb ippicꝰ carminũ scriptor & acenoꝵ¬
phanes phisicꝰ scriptor tragoediarũ ag

Expanded text:
s magni regnaverunt annum unum, ut Josephus; alii vero menses septem eos regnasse ferunt. Hi namque magi regnabant sub nomine regis sui, quem occiderant. Qui ausi regnum subripere, mox siquidem deprehensi et oppressi sunt. In hoc enim prodita est eorum temeritas, quoniam auribus detruncati inventi sunt magi, dum in caeteris simillimi existerent filio Cambysis, quem necaverunt. Porro Cambyses dum magos odio haberet, aures eorum abscidi jusserat. His diebus Hyppicus carminum scriptor, et Xenophanes physicus scriptor tragoediarum ag
Abbreviated transcription (Latin):
rum ⁊ liguriȩ seu ceteris regionib
itahe quale post noe tempore creditꝰ
ñ fuisse. Subsequuta ẽ. statim post
hanc inundationẽ grauissima pesti¬
lentia quã inguinariã appellant.
Que tanta strage popłm deuastauit
ut de mestimabili multitudine inx
pauci remanerent. Primũq pelagiũ
papam uirũ uenerabilem ꝑculit. ⁊ si¬
ne mora extinait. Demnde pastore
interẽpto: se ꝑ populos extendit.
In hac tanta tribulatione beatissimꝰ
gregoriꝰ qui tunc leuita erat a cun¬
ctis generalit̾ papa electꝰ ẽ. Qui dũ
septiformẽ letamã fieri ordmasset
carent᷑. sepͣtuaginta ex eis subito ad

Expanded text:
rum et Liguriae seu ceteris regionibus rum et Liguriae seu ceteris regionibus Italiae, quale post Noe tempore creditur ndit. Subsecuta est statim post hanc inundationem gravissima pestilentia, quam inguinariam appellant. Quae tanta strage populi devastavit urbem, ut de inextimabili multitudine vix pauci remanerent. Primumque Pelagium papam, virum venerabilem, perculit et sine mora extinxit. Deinde pastore interempto sese per populos extendit. In hac tanta tribulatione beatissimus Gregorius, qui tunc levita erat, a cunctis generaliter papa electus est. Qui dum septiformem letaniam fieri ordinasset, ecarentur, octoginta ex eis subito ad
Abbreviated transcription (Latin):
pat᷑ sinis impiꝰ in ipso sacrato paschali
die securi ꝑcussũ interemerat. Ingum¬
dis uero post mariti & mr̃is funus de
hispamis fugiens dum gallias repedare
uellet: in manꝰ miltum incidens qui
in linite aduersus gothos hispanos resi¬
debant cum paruulo filio capta atq
in siciliam deducta ẽ. ibiq die̾ clau¬
sit eatremũ. Filiꝰ uͦ eiꝰ imꝑatori mau¬
ricio: constantm opolim ẽ. transmis¬
sus. Rursũ mrauriciꝰ augustus lega¬
tos ad childebtũ mittens eu̾ ut c̾tra
langobardos in italiam dirigeret.¬
ꝑsuasit. Childeb̾tus existimans fu¬
am adhuc germanã apud constanti¬
nopolim inuere legatis mauricii ad qͥ¬
escens ut suam posset sororem reciꝑe:
iterũ aduersus langobardos franccoꝵ
exercitũ ad italiam direxit. Contra qͦs
dum lango bardoꝵ acies ꝓperarent:
franci & alamanni dissensionẽ haben
tes int̾ se sine ulliꝰ lucri c̾quisitione
ad patriam sunt reuersi. Eo tẽpore
fint aque diluinũ in finb uenetia¬

Expanded text:
pater inpius in ipso sacrato paschali die securi percussum interemerat. Ingundis vero post mariti et martyris funus de Hispanis fugiens, dum Gallias repedare vellet, in manus militum incidens, qui in limite adversum Hispanos Gotthos residebant, cum parvo filio capta atque in Siciliam ducta est ibique diem clausit extremum. Filius vero eius imperatori Mauricio Constantinopolim est transmissus. 22. Rursum Mauricius augustus legatos ad Childepertum mittens, eum, ut contra Langobardos in Italiam exepersuasit. Childepertus existimans suam adhuc germanam aput Constantinopolim vivere, legatis Mauricii adquiescens, ut suam possit sororem recipere, iterum adversum Langobardos Francorum exercitum ad Italiam direxit. Contra quos dum Langobardorum acies properarent, Franci et Alamanni dissensionem inter se habentes, sine ullius lucri conquisitione ad patriam sunt reversi. 23. Eo tempore fuit aquae diluvium in finibus Venetia
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc defideriꝰ quidã duxc langobardoꝵ
qui ab eodem aistulfo in partes tuscie¬
erat directꝰ. audiens prefatũ obisse
aistulfũ. ilico ad gregans ipsiꝰ tuscie
imiuersũ exercitũ multitudinis regni
langobardoꝵ arriꝑe insusẽ. fastigiũ¬

Expanded text:
Tunc Desiderius quidam dux Langobardorum, qui ab eodem Aistulfo Tusciae in partes erat directus, audiens prefatum obisse Aistulfum, illico aggregans ipsius Tusciae universam exercitus multitudinem, regni Langobardorum arripere nisus est fastigiu
Abbreviated transcription (Latin):
dierũ obsidione apud ticinũ cõpulit
⁊ obsida dare ⁊ erepta a romanis op¬
pida atq castella restituere atq ut
reddita ñ repeterent᷑ facram̃ti fid̾e
facere. Cardlꝰ autẽ pꝰ in coatũ a se bel¬
lim n priꝰ destitit quã ⁊ desiderium
regẽ quẽ longa obsidione fatigaue¬
rat in deditionẽ susciꝑet filiũ eiꝰ ad¬
algisũ in quẽ omniũ spes inclinata
uidebat᷑ ñ solũ regno uerũ etiã ita

Expanded text:
dierum obsidione apud Ticinum compulit et obsides dare, et erepta Romanis oppida atque castella restituere, atque ut reddita non repeterentur, sacramento fidem facere; Karolus vero post inchoatum a se bellum non prius destitit quam et Desiderium regem, quem longa obsidione fatigaverat, in deditionem susciperet, filium eius Adalgisum, in quem spes omnium inclinatae videbantur, non solum regno, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ contͣ langobardos suscepit:¬
Quod priꝰ quidẽ & a patre eiꝰ stepħo ppͥ
supplicante : cũ magna difficultate
fusceptũ ẽ. Quia quidã ex pͥmorib
francoꝵ cłi quib ꝯfultare solebat ad¬
eo uoluntati eiꝰ renisunt: ut se rege̾
deserturos domiq redituros lib̃a uoce
ꝓclamarent. Susceptũ ẽ. tam̃ tunc
ꝯtra aistul fũ rege̾ ⁊ celerrime cople¬
tũ. S licet sibi ⁊ patri belli suscipien¬
di simił ac potiꝰ eadẽ causa subeẽ uidẽ¬
t᷑. hauo simisi tam̃ labore ⁊ fine cͣs¬

Expanded text:
bellum contra Longobardos suscepitQuod prius quidem et a patre eius, Stephane papa supplicante, cum magna difficultate susceptum est; quia quidam e primoribus Francorum, cum quibus consultare solebat, adeo voluntati eius renisi sunt, ut se regem deserturos domumque redituros libera voce proclamarent. Susceptum tamen est tunc contra Haistulfum regem et celerrime completum. Sed licet sibi et patri belli suscipiendi similis ac pocius eadem causa fuisse videretur, haut simili tamen et labore c
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ suscipiunt. Franci siquidẽ fac
c̃stituunt ea ꝯditione pͣmissa ut totũ
regni corpꝰ ex eqͦ partireñt᷑: & caro¬
lꝰ eã partẽ quã pat̾ eoꝵ pipmꝰ tenuerat
Suscepte sunt utreq cͣditiones ⁊ pars
regni dunsi uxta modũ ꝓpositũ ab
utroq recepta ẽ. Mansitq ista quãuiᷤᷤ
cũ summa difficultate c̃cordia multis
ex parte carlomanm societatẽ separa¬
ri molientibꝰ adeo ut quidã eos etiã
bello coͣmittere sint meditati s in ħ
plus suspecti quã ꝑiculi fuisse: ipse
rerũ exitꝰ approbauit. Cũ de functo
carlomanno uxor eiꝰ ⁊ filii cũ quibꝰdã
qui ex obtimatũ eiꝰ numero pͥmores
erant italiã fuga petiit ⁊ nulł existen¬
tib causis sp̃to mariti fre sub desid̾ii
regis langobardoꝵ patrocimũ se cũ

Expanded text:
timo Idus Octobris. Franci siquidem factconstituunt ea conditione praemissa, ut totum regni corpus ex aequo partirentur, et Carolus eam partem quam pater eorum Pipinus tenuerat,Susceptae sunt utrinque conditiones, et pars regni divisi iuxta modum sibi propositum ab utroque recepta est. Mansitque ista, quamvis cum summa difficultate, concordia, multis ex parte Karlomanni societatem separare molientibus, adeo ut quidam eos etiam bello committere sint meditati. Sed in hoc plus suspecti quam periculi fuisse, ipse rerum exitus approbavit, cum, defuncto Karlomanno, uxor eius et filii cum quibusdam, qui ex optimatum eius numero primores erant, Italiam fuga petiit, et nullis existentibus causis, spreto mariti fratre, sub Desiderii, regis Langobardorum, patrocinium se cum
Abbreviated transcription (Latin):
sue ditioni subiugaret subacteq fi¬
liũ suũ pipinũ regẽ imponeret. Fi¬
ns tamꝰ huiꝰ belli fuit subacta itala
⁊ reac desid̾iꝰ ꝓpetuo exilio deportatꝰ
⁊ filiꝰ eiꝰ adalgis itala pulsus ⁊ resa
langobardoꝵ regib erepte adriano
romane eccłie rectori restitute. hoc¬

Expanded text:
m subjugaret, subactaeque filium suum Pipinum regem praeficeret. Finis hujus belli fuit subacta Italia,  rex Desiderius perpetuo exilio deportatus, et filius eius Adalgisus Italia pulsus, et res a Langobardorum regibus ereptae Hadriano Romanae ecclesiae rectori restitutae. Po
Abbreviated transcription (Latin):
pit ⁊ hunoldũ qui pꝰ gaiferii mortẽ
aquitamã occupare bellũq iã pene
ꝑactũ reparare tẽptauerat aquitani¬
am relinquere ⁊ gasconã petere coe¬
git. Quẽ tam̃ ibi ꝯsistere ñ sustinens
tͣnsmisso amne garronna lupo duci¬
gasconũ per legatos mandat ꝓ fugũ
reddat. Quod in festinato faciat bel¬
lo se eũ exptulaturũ. S lupꝰ usussa¬
mori ꝯsilio ñ solũ hulnoldũ reodidit
s etiã se ipsũ cũ ꝓuintia cu p̾erat eiꝰ¬

Expanded text:
t Hunoldum, qui post Waifarii mortem Aquitaniam occupare bellumque iam poene peractum reparare temptaverat, Aquitaniam relinquere et Wasconiam petere coegit. Quem tamen ibi consistere non sustinens, transmisso amne Garonna, Lupo Wasconum duci per legatos mandat, ut perfugam reddat; quod ni festinato faciat, bello se eum expostulaturum. Sed Lupus saniori usus consilio non solum Hunoldum reddidit, sed etiam se ipsum cum
Abbreviated transcription (Latin):
mannũ frẽm cũ imꝑio floriaco monã¬
terio¬
dirigit: qui ex p̾cepto regis etiã nolenti¬
b frib sacrũ effo fũ pignꝰ carlomanno
ac frib cũ eo ꝑgentibꝰ ociosissime red¬
dat. Suscepto negotio epͣs celerrime
monasteriũ petiit: mandata regis edi¬
cit. ussa implere conatꝰ᷑. Dodo tunc¬
re. Remigiꝰ epͣs uero ñ curans ex eoꝵ¬

Expanded text:
nem cum imperio Floriacum monasteridirigit: qui ex praecepto regis etiam nolentibus fratribus sacrum effossum pignus Carlomanno ac fratribus cum eo pergentibus ocissime reddat. Suscepto negotio episcopus celerrime monasterium expetit, mandata regis edicit, jussa implere conatur. Medo tuncre
Abbreviated transcription (Latin):
pinquassent repentina luminũ ceci¬
tate ad eo ꝑcellunt᷑: ut nec mutuo se
cernere nequirent uultꝰ nec qualibet
in parte saltim palpatu ꝓgredi uale¬
rent agnoscere. Perinde tͣrore ualido
adoꝑti. ac mimia confusione tumul

Expanded text:
pulcrum, repentina luminum caecitate adeo percelluntur, ut nec mutuos cernere quirent vultus, nec quamlibet in partem saltem palpatu quo progredi vellent agnoscere. Perindantur. His nimia confusione tumult
Abbreviated transcription (Latin):
in nullo tẽpore obtata quiete ꝑfruit᷑.
S cũ ex francia multi nobiliu ob uota
nollent: ociũ qͦ maxcime delectabat᷑
crebra salutatione int̾rũpentes locũ
mutare cõpellunt. Nã cũ huiꝰcemodi
frequentiã suo ꝓposito officere uidis¬
set relicto monte in samniũ ad sc̃i be-¬

Expanded text:
nonnullo tempore optata quiete perfruitur. nonnullo tempore optata quiete perfruitur. Sed ex Francia multi nobilium ob votanollent, otium quo maxime delectabatur, crebra salutatione interrumpentes, locum mutare compellunt. Nam cum hujusmodi frequentiam suo proposito officere vidisset, relicto monte in Samnium provi
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ans: flocipendet. Reb itaq huma¬
nis eo pꝰ diutinã regni administratio¬
nẽ exce̾pto duo filii eiꝰ pipinꝰ ⁊ carlo¬
mannꝰ regni sũmã c̃cordi societate di¬
uisã: aliquot annis sub ildrico nomi¬
netenꝰ rege ad gub̾nandũ suscipiunt.
Porro carlomannꝰ pꝰ aliquantũ tẽporis
excursũ regni quẽ ad regendũ susce¬
ꝑat partẽ fr̃i relinquens amore suc¬
census speculatiue ꝯuersationis romã
se inociũ dedit. Siquide̾ hortante be¬
ato eucherio aurelianoꝵ epo qui a patͤ
illiꝰ nulla existente culpe offensa pulsus
sede ꝓpria atq in asbamã apud sc̃m
trudonẽ in exiliũ religatꝰ fuerat: nec¬
ñ sc̃o bonefacio frisionũ ep̃o qͥ ambo
patris eiꝰ apud inferos dapnationẽ etiã
ce gram a beato ⁊acharia p̾p romano
ꝑcipere meriit. Deniq monastice in¬
te normã adeptꝰ in monte sacrate apd̃¬
eccłam beati siluestri extructo mona¬
sterio cũ fr̃ib secũ ad hoc uenientibꝰ

Expanded text:
ans, floccipenderet. Rebus itaque humanis eo post diutinam regni administrationem exempto, duo filii ejus, Pippinus et Carlomannus, regni summam concordi societate divisam, aliquot annis sub Childrico nominetenus rege, ad gubernandum suscipiunt. Porro Carlomannus post aliquantum temporis excursum, regni quam ad regendum susceperat partem fratri relinquens, amore succensus speculativae conversationis, Romam se in otium contulit. Siquidem hortante B. Eucherio Aurelianorum episcopo, qui a patre illius nulla exsistente culpae offensa pulsus sede propria, atque in Hasbaniam apud S. Trudonem in exsilium relegatus fuerat; necnon S. Bonifacio Fresionum episcopo, qui ambo patris ejus apud inferos damnationem, etiam cae gratiam a B. Zacharia papa Romano percipere meruit. Denique monasticae vitae normam adeptructo monasterio cum fratribus secum ad hoc convenientibus
Abbreviated transcription (Latin):
successit leges romanis edidit. Deinde cũ
popłs sediciosus magistratꝰ ferre ñ posset
decẽ uiros legib scribendis creauit : qui
leges ex librisso lonis in latinũ sermonẽ
tͣns latis : duodecĩ tabuł exposuert̃. Fuert̃
autẽ hii apius claudiꝰ. genutiꝰ. ueteriꝰ. Iuliꝰ
manliꝰ. sulpiciꝰ. sextuliꝰ. curantiꝰ. romilius¬
postumiꝰ. Hii decẽ uiri legũ conscribenda¬
rũ electi sunt. Leges autẽ redigere iN
libris primꝰ pompeiꝰ. instituere uoluit :

Expanded text:
us leges Romanis edidit; deinde cum populos seditiosos magistratus ferre non posset, decemviros legibus scribendis creavit, qleges ex libris Solonis in latinum sermonem translatas, de XII tabulis exposuerunt. Fuerunt autem hi, Apius Claudius, Genutius, Veterius, Iulius, Manilius, Sulpitius, Sextius, CuratiPostumius. Hi Decemviri legum conscribendarum electi sunt. Leges autem redigere in libris primus consul Pompeius instituere voluit
Abbreviated transcription (Latin):
hec sequenti mense ianuario stella
tpsis dieb baioarii usq ad duo mila
inroꝵ dum suꝑ sclauos irruunt. suꝑ¬
uemente cacano om̃s interficiunt᷑.
Tunc primũ caballi siluatici & bubali
rex francoꝵ etatis anno incesimo
quinto: cum uxore ꝓpria ueneno ea¬
gallias a quib uni accepta pecuma

Expanded text:
ec sequenti mense Ianuario paruit stella ipsis diebus Baioarii usque ad duo milia virorum dum super Sclavos inruunt, superveniente cacano omnes interficiuntur. Tunc primum cavalli silvatici et bubali rex Francorum aetatis anno vigesimo quinto cum uxore proGallias, a quibus accepta Huni
Abbreviated transcription (Latin):
ciꝑet: tantũ a futuris cruciatib redi¬
mi meruisset. Cumq hoc & ipse ue¬
hementiꝰ ꝑ multa tempora cũ lacri¬
mis postularet: quadã noc te dormi¬
ens uidit apud enea̾ palacii portã:
se corã multo populo enee statue sal¬
uatoris assistere. Tunc uox tͣribilis
facta ẽ. ex ipso incarnati uerbi cara¬
ctere dicens. Date mauriciũ. & capi¬
entes eũ iudicioꝵ ministri: pofuert᷑
iuxta purpureũ umbilicũ qui illic
erat. Cin eade̾ uox caracteris ait.
Ubi uis reddam tibi mala. que in hoc
seculo ꝑpetrasti : Ille respondit. A ma¬
tor omniũ dñe & iudex iuste. hic
potiꝰ ea michi & nͣ in scło futuro re¬
tribue. Statĩ diuma uox iussit tra¬
di mauriciũ & constantinã uxorẽ
eiꝰ cũ filiis ⁊ filiab om̃iq cognatio¬
ne ipsiꝰ foce militi. Euigilans gͦ mau¬

Expanded text:
ciperet, tantum ut a futuris cruciatibus rediciperet, tantum ut a futuris cruciatibus redimi meruisset. Cumque hoc et ipse vehementius per multa tempora cum lacrymis postularet, quadam nocte dormiens, videt apud aeneam palatii portam se coram multo populo aeneae statuae Salvatoris assistere. Tunc vox terribilis facta est ex ipso incarnati Verbi charactere, dicens: Date Mauricium. Et capientes eum judiciorum ministri, posuerunt juxta pueri umbilicum qui illic erat. Cui eadem vox characteris ait: Ubi vis reddam tibi mala, quae in hoc saeculo perpetrasti? Ille respondit: Amator hominum, Domine, et Judex juste, hic potius ea mihi, et non in saeculo futuro, retribue. Statim divina vox jussit tradi Mauricium et Constantinam uxorem ejus, cum filiis et filiabus, omnique cognatione ipsius, Phocae militi. Evigilans
Abbreviated transcription (Latin):
medio imꝑũ su tempore dũ dunne
legi c̾trarias pceptiones ederet: &¬
a beato gregorio frequent᷑ ammomi¬
tꝰ ea corrigere nollet: imo ei dẽ
uiro dei qr factis nͣ poterat uerb̃
miurias irrogare nͣ desistebat.
Demq mauriciꝰ imꝑator libertatẽ
uõci tanti pontificis repͣhensionisq con¬
stantiã admiratꝰ quia de futuro dĩ
cepit. Quã uidelicet a foro usq ad
eneã statuã gladiatoris nudã circũ¬
ferens: imꝑatorẽ gladio cuctis
moriturũ pͣdiacit. Quod mauriciꝰ
ut audunit a trrannide gregorii
inferenda semet cͣtinint. & nidici¬
um ominũ diumũ qͦd ei minatꝰ fu¬
erat. cito se subiturũ tantomagis
timint. quanto gregoriũ credidit
nͣ posse mentiri. Mox itaq scripto
p̃ces cõpositas. tã eidẽ quã cunctiᷤ
patriarchis epis ⁊ monachis ciuitatũ
& solitudinũ pecunias multas cereos
& timama destinaut: hoc potissimũ
depͣcans ut dño supplicarent quatmꝰ
in hoc seculo merita maloꝵ suoꝵ re¬

Expanded text:
medio imperii sui tempore, dum divinae legi contrarias praeceptiones ederet, et a beato Gregorio frequenter admonitus, eas corrigere nollet, imo eidem viro Dei, quia factis non poterat, verbis injurias irrogare non desisteret, e Mauricius imperator libertatem vocis tanti pontificis, reprehensionisque constantiam admiratus, quia de futuro Dei cepit, quam videlicet a foro usque ad aeneam statuam gladiatoris nudam circumferens, imperatorem gladio cunctis moriturum praedixit. Quod Mauricius ut audivit, a tyrannide Gregorio inferenda semet continuit, et judicium divinum quod ei minatus fuerat cito se subiturum tanto magis timuit, quanto Gregorium credidit non posse mentiri. 18. Mox itaque scripto preces compositas tam eidem quam cunctis patriarchis, episcopis et monachis civitatum sive solitudinum, pecunias multas, cereos ymiamata destinavit, hoc potissimum deprecans ut Domino supplicarent, quatenus in hoc saeculo merita suorum malorum re
Abbreviated transcription (Latin):
tẽpore isdem beatus gregoriꝰ augu¬
stinũ & mellitũ ac ioħm cũ aliis plu¬
rib monachis timentib dm in bri¬
ctanmã misit. eorũq pͣdicatione ad
apͣm anglos conuertit. His dieb de
defuncto helia aquiliensi patriarca¬
seuerꝰ successit. Quẽ smaragdꝰ patri¬
ciꝰ uemens de rauenna in gradꝰ ꝑ se
nã cũ miuria duxit cũ aliis trib ex

Expanded text:
tempore isdem beatus Gregorius Augustinum et Mellitum et Iohannem cum aliis pluribus monachis timentibus Deum in Brittaniam misit eorumque praedicatione ad Christum Anglos convertit. 26. His diebus defuncto Helia Aquilegensi patriarcepit Ecclesiam. Quem Smaragdus patricius veniens de Ravenna in Grados, pervennam cum injuria duxit, cum aliis tribus ex
Abbreviated transcription (Latin):
cognatꝰ regis autari. Hoc anno fuit
siccitas nimnuꝰ grauis a mͦse ianuario
usq ad mensẽ sebtembriũ: & facta
ẽ. magna penuria famis. Fueruntq¬
depaste sunt. Segetes uero a groꝵ¬
exigue contigerunt. Sequenti qͦq

Expanded text:
gressus est. 2. Hoc anno fuit siccitas nimium gravis a mense Ianuario usque ad mensem Septembrium; et facta est magna penuria famis. Venit qdepastae sunt, segetes vero agroexigue contigerunt. Sequenti quoque