comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
breuius postremo uel aliter dici possunt audendi sili¬
a omnibus spem datura successum paucis. Ea est uis
ordinis ac iuncture quod et inpoeticis elegantissiẽ
flaccus docet et sepe aliter atq aliter et aliquando
potencius affectura animos tanta est gratia uel no¬
tissima ronarrantis tanta uetustis nouitas. tanta lux
fulgidis. tantus formosis decor additur. quod non
hic ideo dixerim quia alibi non possem sed quia tu
hic materiam obtulisti. Nolo enim qui ignare super¬
bie mos est. semel audita forte non intellecta dum
repetuntur quasi trita et uulgata fastidias. D Acqui¬
esco. tecte quidem in huis te monitis uersatam uideo
et si ab incepto. procul ad huc enim mortem nihilomi¬
nus horreo. R Sut quedam nomine et opinione
hominum. maiora quam re multa horrori eminus
fuerant que uicina sunt risui temere creditur in ex¬
pertis. Nemo ex hus mortis infamatoribus conperti
aliquid loqui potest nihil ipse expertus. nihil ab exper:¬

Expanded text:
brevius, postremo vel aliter dici possunt, audendi similibrevius, postremo vel aliter dici possunt, audendi similia omnibus spem datura, successum paucis. Ea est vis ordinis ac iuncture quod et in poeticis elegantissime Flaccus docet, et sepe aliter atque aliter, et aliquando potentius affectura animos; tanta est gratia vel notissima renarrantis, tanta vetustis novitas, tanta lux fulgidis, tantus formosis decor additur, quod non hic ideo dixerim, quia alibi non possem, sed quia tu hic materiam obtulisti; nolo enim, qui ignare superbie mos est, semel audita, nec forte intellecta, dum repetuntur, quasi trita et vulgata fastidias. Acquiesco recte quidem: in his monitis te versatum video, etsi ab incepto procul: adhuc enim mortem nichilominus horreo. Sunt quedam nomine et opinione hominum maiora quam re; multa horrori eminus fuerant, que vicina sunt risui; temere creditur inexpertis; nemo ex his mortis infamatoribus, compti aliquid loqui potest, nichil ipse expertus, nichil ab exper
Abbreviated transcription (Latin):
importunius. nihil insulsius. quorum habundantios
est quam uellem etas hec cum egentissima sit ue¬
rorum. Et quoniam a presentibus preter meras nu¬
gas mhil est. quod speres si ad priscos reditum. inuen¬
tumq aliqͥd apud illos fuerit quod egntudmem tũa¬
leuet. noli spernere: et dicere. quod indocti dicunt. aphi¬
losophis ista summis. Respondebo enim tibi cum cice¬
rone. metuebam ne alenonibus diceres.et reuera ubi¬
nam piscari. uenariq. nisi ubi pisces. fereq habitant
in aquis atq nemoribus. Ubi fodi aurum. ubi gem¬
mas legi nisi ubi hoc nascitur. ille statent in terre ue¬
nis matisq littoribus. unde nisi amercatoribus mer¬
ces. unde statuas et tabulas pictas. nisi astatuarũs atq
pictoribus. unde demum pħca. nisi aphilosophis peti
iubes. Quȩ et si apud illos prothesauris abdita. atq
ab illis inuenta sunt. eadem tamen ab aliis in apertum
erui et uel aceruacius. uel clarius atq expressuis uel

Expanded text:
importunius, nichil insulsius, quorum abundantior importunius, nichil insulsius, quorum abundantior est quam vellem etas hec, cum egentissima sit verorum. Et quoniam a presentibus preter meras nugas nichil est quod speres, si ad priscos reditum, inventumque aliquid apud illos fuerit, quod egritudinem tualevet, noli spernere et dicere, quod indocti dicunt; a Philosophis ista sumis; respondebo enim tibi cum Cicerone: “metuebam ne a lenonibus diceres”, et, re vera, ubinam piscari venarique, nisi ubi pisces fereque habitant in aquis atque nemoribus? ubi fodi aurum, ubi gemmas legi, nisi ubi hoc nascitur? ille scatent in terre venis, marisque litoribus. Unde, nisi a mercatoribus, merces? unde statuas ac tabulas pictas, nisi a statuariis atque pictoribus? unde demum Philosophica nisi a Philosophis peti iubes, que, etsi apud illos pro thesauris abdita atque ab illis inventa sint, eadem tamen ab aliis in apertum erui, et vel acervatius vel clarius atque expressius vel
Abbreviated transcription (Latin):
mortis dixere. ne ue seu poencus lepos extimetur. Pen
philosophicum acumen. ipsa uetitas. amici mortem sop¬
num dixit et semel facere metuis. quo quotidie delecta¬
ris. inconstantiam quidem hanc. docti mirantur at¬
q arguunt MTrita hec apud pħos ac uulgata sunt
delectantq dum resonant inter pone silentium. timor
redit. Rlmmo equidem manet. nam si abisser non
rediret. et est non insicior uulgi precordiis timor mor¬
ns innatus sed etuditum uirum uulgaria sapere de-¬
forme est quem deceat ut modo dicebam non tur¬
be uestigia seu paucorum sequi. Nam quod dephilo¬
sophis dicis miror quid ita cum anautis nauigan¬
di ab agricolis serendi aducibus bellandi consilium
capiatis. uiuendi consilia apħis sumpta contempni¬
tis. et procura corporis medicos euocatis procura a¬
morum medici. et artifices sunt uiuendi. Nam si
falsi. et solo philosophie nomine tumidi. non mo¬
do non consulendi. sed uitandi sunt quibus nihil est

Expanded text:
imaginem, dixere. Neve seu Poeticus lepos extimetur, seu imaginem, dixere. Neve seu Poeticus lepos extimetur, seu Philosophicum acumen, ipsa veritas amici mortem somnum dixit. Et semel facere metuis, quo quotidie delectaris. Inconstantiam quidem hanc docti mirantur atque arguunt. Trita hec apud Philosophos ac vulgata sunt, delectantque dum resonant. Interpone silentium: timor redit. Immo equidem manet. Nam si abiisset non rediret, et est, non inficior, vulgi precordiis timor mortis innatus; sed eruditum virum vulgaria sapere deforme est, quem deceat, ut modo dicebam, non turbe vestigia sed paucorum sequi. Nam quod de Philosophis dicis, miror: quid, ita, cum a nautis navigandi, ab agricolis serendi, a ducibus bellandi consilium capiatis, vivendi consilia a Philosophis sumpta contemnitis et pro corporis cura medicos evocatis, pro cura amorum medici et artifices sunt vivendi; nam si falsi et solo philosophie nomine tumidi, non modo non consulendi sed vitandi sunt, quibus nichil est
Abbreviated transcription (Latin):
aut metuit naturam ipsam oderit oportet. aut
metuat. nisi forte. partem eius alteram amplecti
licitum. et laudare tespuere alteram atqͦue dãp¬
nate. quo nihil est insolentius non solum hoĩ cũ
deoi sed hominibus inter se itaque uel totum reci¬
pis. uel totum reicis amirum. ne si tantum grata
decerpseris. non equꝰ amicitie cultor atq & arbi¬
ter uideare. A mortem horreo. R di quid in mor¬
te mali est. id ipsum metus mortis ex asperat. at
si nibil magnum. ipse metus est malum stuluti a ẽ
malum suum. uel augere. uel facere. A nomen
ipsum mortis ex horreo. R nomen mortis infame
mortalium fecit in firmitas. si quid animi uiri¬
um messet. nihiloplus terroris esset inmorte. qͦuam incete¬
tis. que. per naturam fiunt quid enim magis mori time¬
as. quam nasci. adolescere. senescere. esurire situt. iuigila¬
te. et sopiri quod ultimum. plane similliͣm morti  atq
idio sompnum. alii consanguineum. alii uero imagits

Expanded text:
aut metuit, naturam ipsam oderit oportet aut aut metuit, naturam ipsam oderit oportet aut metuat; nisi forte partem eius alteram amplecti licitum et laudare, respuere alteram ac damnare, quo nichil est insolentius, non solum homini cum Deo, sed hominibus inter se; itaque vel totum recipis, vel totum reicis amicum, ne, si tantum grata decerpseris, non equus amicitie cultor atque arbiter videare. Mortem horreo. Si quid in morte mali est, id ipsum metus moris exasperat; at, si nichil, magnum ipse metus malum est. Stultitia est malum suum vel augere vel facere. Nomen ipsum mortis exhorreo. Nomen mortis infame mortalium fecit infirmitas. Si quid animi viriumve inesset, nichilo plus terroris esset in morte quam in ceteris, que per naturam fiunt. Quid enim magis mori timeas quam nasci, adolescere, senescere, esurire, sitire, vigilare, consopiri? quod ultimum plane simillimum morti est, atque ideo somnum, alii consanguineum, alii vero mortis
Abbreviated transcription (Latin):
pato uil sole puro hoc est nempe illud aphilo soph
laudatum: sed per paucis datum uiuere. uita per acta¬
MMon timeo. R et nasci timuisses. et uiuere uite limẽ.
initium mortis est. uita ipsa. cursus ad mortem. seu
uerius mors quedam. uiuendo. uel moriendum ibas.
uel quod sapientbus uisum est. in hotas certe mori¬
ebaris. Quid nunc igitur times. si mors uitam. uel.
conmiratabatur assidue. uel necessario sequebatur.
Id quidem docti tantum hoc etiam uulgus intelli¬
git. quicquid est natum. moritur. quidquid mori¬
tur. natum erat. Mlimeo mori. R mori timens. a¬
nimal rationale. mortale. at qui si primum uere
esses secundum ut arbitior non timeres. humanã
quippe naturam duo hec inunum iuncta perfici¬
unt. Racio scilicet et mors illa animam concernit.
hec corpus. sed in opia racionis. metum mortis in¬
duxit. A mortem metuo. E nihil est metuendũ.
quod affert nature qui naturalia enim odit.

Expanded text:
pato, vel sole puro. Hoc est nempe illud a Philosophis pato, vel sole puro. Hoc est nempe illud a Philosophis laudatum, sed perpaucis datum vivere vita peractMori timeo. Et nasci timuisses et vivere. Vite limen initium mortis est, vita ipsa cursus ad mortem, seu verius mors quedam; vivendo vel ad moriendum ibas, vel quod sapientibus visum est, in horas certe moriebaris. Quid nunc igitur times, si mors vitam vel comitabatur assidue, vel necessario sequebatur? Illud quidem docti tantum, hoc etiam vulgus intelligit: quicquid est natum moritur, quicquid moritur natum erat. Timeo mori. Mori times animal rationale, mortale? atqui si primum vere esses, secundum, ut arbitror, non timeres, humanam quippe naturam duo hec in unum iuncta perficiunt, ratio scilicet, et mors; illa animam concernit, hec corpus, sed inopia rationis metum mortis induxit. Mortem metuo. Nichil est metuendum quod affert necessitas nature; qui naturalia enim odit
Abbreviated transcription (Latin):
gemmas amat atq aurum. Contra hanc pestem ne¬
q ponuci regis neq alterius efficacius antidotum
quam paupertas. MUenenum hausi mors precoidi¬
is innatat. Nubi semel moriendum esse decceueris
quod decretum esse debet omnibus qui se memine¬
rint mortales. quid refert. an illud sitiendo facias.
gnos conpotores factiq huius habes comes alexand&
hanibalem. philopomenem. mittidatem ipsum claudi¬
ur theramenem socratem. De meti mortis metus c. iis¬
dri timeo. R hoc non timor. sed cogitatus
esse debet. qui si nouus incipit. nec apri¬
ma etate tecum creuit.si per interualla re¬
diens non assiduus fuit: inꝑiduide uixisti. in hesis¬
se medullitus utillimi illud flacci carmen debuit
mnter spem curamq timores inter et iras Omnem cre¬
de diem tibi diluxisse suppremum ut is esses dequo
idem alibi ille potens sui. letusq deget. nu licet indi¬
es dixisse uixi cras uel atͣ mube polum p̾ater occu¬

Expanded text:
gemmas amat atque aurum. Contra hanc pestem negemmas amat atque aurum. Contra hanc pestem neque Pontici regis, neque alterius efficacius antidotum quam paupertas. Venenum hausi; mors precordiis innatat. Ubi semel moriendum esse decreveris, quod decretum esse debet omnibus, qui se meminerint mortales, quid refert an id sitiendo facias agnos compotores factique huius habes comites Alexandrum, Hannibalem, Philipomenem, Mithridatem, ipsum Claudium, Theramenem, Socratem. 117 DE METU MORTIS Mori timeo. Hic non timor sed cogitatus esse debet, qui, si novus incipit, nec a prima etate tecum crevit, si per intervalla rediens non assiduus fuit, inprovide vixisti. inhesisse medullitus utilissimum illud Flacci carmen debuit: Inter spem curamque, timores, inter et iras omnem crede diem tibi diluxisse supremum. Ut is esses, de quo idem alibi: Ille potens sui letusque deget, cui licet in diem dixisse vixi. Cras vel atra nube polum pater occu
Abbreviated transcription (Latin):
num negata multis etiam ingesta nolentibus neque
uero efficax minus quam parabilis tuta e̾rcle quã¬
uis amariuscula atq horridula. Conprimit animi
tumores. liuores diluit bilem purgat. curat ictropi
non minus ciatos metuunt quꝰam gladios nec minꝰ
parassides quam sagittas. non mensa. non domus. non
cubiculum peticulis suis uacat dubia quelibet atq
suspecta presentemq uiris intentant omnia mortem.
quod intempestate ait maro. intranquillo uobis ac¬
cidit et hoc uestre ille tam dilecte uobis afferunt¬
diuicies paupertas uero preter in merito apud uulgꝰ
infamati nominis notam tuta habet omnia et siꝰ
quando turbe inscie puluis ac strepitus conquiescat
optabilia : suauia penitus et iranquilla tandem er¬
go sictilibus et uitreis ac terreis uasculis terteni ho¬
mines bibite atq edite si secure bibere uultis atꝙ
edere. Aureis uasis ac gemmatis uenena miscentur
quorsum pergis auatitia ipsum quoq iam uenenũ

Expanded text:
num negata, multis etiam ingesta nolentibus, neque num negata, multis etiam ingesta nolentibus, neque vero efficax minus quam parabilis, tuta, Hercle, quamvis amariuscula atque horridula. Comprimit animi tumores, livores diluit, bilem purgat, curat hydropisnon minus ciatos metuunt quam gladios, nec minus paropsides quam sagittas, non mensa, non domus, non cubiculum periculis suis vacat. Dubia quelibet atque suspecta, presentemque viris intentant omnia mortem; quod in tempestate ait Maro, in tranquillo vobis accidit, et hoc vestre ille tam delecte vobis afferuntdivitie, paupertas vero preter immerito apud vulgus infamati nominis notam, tuta habet omnia. Et si quando turbe inscie pulvis ac strepitus conquiescat, optabilia ac suavia penitus et tranquilla. Tandem ergo fictilibus et vitreis ac terrenis vasculis terreni homines bibite atque edite, si securi bibere vultis ac edere; aureis vasis ac gemmatis venena miscentur. Quorsum pergis avaritia? Ipsum quoque iam venenum
Abbreviated transcription (Latin):
borum ferias quidam samulato furore quesiere uerꝰ
furor ferias ueras dabit. De ueneno metus.c.iih.¬
enenum timeo. E potu abstine ciboq pro¬
miscuo expertorum fides amicorum excu¬
bet suspectos limen arteat uina turbida
fusca exulent pulmenta dapumq permixtio caucio
adsit et sobrietas et tarditas precipitacio absit que et
aliis et presertim genere hoc mortis multos perdidit
sit ad mensam. lenta manus oculus celer. animus ui¬
gil. memorq discriminis nec tuis tantum sed iuorum
oculis. atq animis obnixus inuigila. magnis peri¬
culis magna obstat intentio nihil non turbat in cau¬
tum. MUenenari metuo. R Opetosum remedium au¬
disti uis audire facilimum pauper esto ueneni me¬
tum periculumq discusseris. hoc si quidem mali ge¬
nus. humilior fortuna non recipit una securitatis pa¬
rens et terrotum omnium extirpatrix medicina illa
optima quidem atq promptissima nulliq homi¬

Expanded text:
borum ferias quidam simulato furore quesiere, verus borum ferias quidam simulato furore quesiere, verus furor ferias veras dabit. 116 DE VENENO Venenum timeo. Potu abstine ciboque permiscuo; expertorum fides amicorum excubet; suspectos limen arceat; vina turbida fusca exulent, pulmenta, dapumque permixtio; cautio adsit, et sobrietas et tarditas. Precipitatio autem absit, que et aliis, et presertim genere hoc mortis multos perdidit; sit ad mensam lenta manus, oculus celer, animus vigil, memorque discriminis; nec tuis tantum sed tuorum oculis atque animis obnixus invigila. Magnis periculis magna obstat intentio; nichil non turbat incautum. Venenari metuo. Operosum remedium audisti; vis audire facillimum? Pauper esto: veneni metum periculumque discusseris; hoc si quidem mali genus, humilior fortuna non recipit, una securitatis parens et terrorum omnium extirpatrix. Medicina illa quidem optima atque promptissima, nullique homi
Abbreviated transcription (Latin):
caitt que miserie tadix est quando autem pioui¬
dendi obtigit facultas unum facito ut te furor si ui¬
tati nequit insecuro saltem statu anime reperiat in¬
nocens si furere ceperis aut in nocens resipiscis aut
in nocens morienis. nulla etas. nulla sanctitas. nulla cus¬
todia sic innocentiam conseruat ut furot qualem in¬
uenit talem reddit. Mfureit. metuo. R heroas comites
ac reginas metius. an fastidis herculem. et aiacem he¬
cub am et cassandram. an ex alio genere lucrecium
spernis et empedoclem M futere p̾ertimesco R mul¬
ta uaticinari solitos furentes accepimus sic quo nullũ
acumen sani capitis peruenisset fa uagus et rapidus
futor uenit atq hinc grai quam uos diuinacionẽ
dicitis a futore manthicem dici uotunt. Mhorreo iim
furoris. Net sanosmestos et furentes letos uidimus et
falsa quamuis oppinione habet et ertor uoluptatẽ
suam. M surendi pauos animum ex agitat. R la¬

Expanded text:
caret, que miserie est radix. Quando autem provicaret, que miserie est radix. Quando autem providendi obtigit facultas, unum facito, ut te furor si vitari nequit, in securo saltem statu anime reperiat; innocens si furere ceperis, aut innocens resipisces, aut innocens morieris. Nulla etas, nulla sanctitas, nulla custodia sic innocentiam conservat ut furor: qualem invenit talem reddit. Furere metuo. Heroas comites ac reginas metuis, an fastidis Herculem et Aiacem, Hecubam et Cassandram, an ex alio genere Lucretiam spernis et Empedoclem? Furere pertimesco. Multa vaticinari solitos furentes accepimus. Sic quo nullum acumen sani capitis pervenisset, vagus et rapidus furor venit; atque hinc Grai, quam vos divinationem dicitis, a furore “manticen” dici volunt. Horreo vim furoris. Et sanos mestos et furentes letos vidimus, falsa quamvis opinione, habet et error voluptatem suam. Furendi pavor animum exagitat. La
Abbreviated transcription (Latin):
quidam furoti uiam passionibus faciunt
ex multis affectibus non sanis uera tandem prodit
insania sicut ex contrariis uera uirtus. Afiuere
metuo.R Si animi uitio ille tibi armandus. arma¬
tura animi uirtus est. at si coiporis consulendum.
suc cur rendumq illi est. si qua tei huius ars est. ipsos¬
ipsos apud corporum magisttos qui phisici nuncupan¬
tur que si mhoc ut in mulus alis locis aut nulla est
aut professoribus suis incognita ego artem hanc uña
tibi prescripserim abstinentiam et omnis excessus fugã.
notum illud atqͦue antiquum uiri sancti uirtutibus
corpus hedificant. multum conferunt animo simul et
corpori ftena libidinum ac gule multos strauit lux¬
una. multos oppressit crapula. multos sompnus multos
ebrictas sepelliuit. multorum uite feruor atque impe¬
tus et furibunda licentia uerum abiit infurorem.¬
M Timeo naturaliter infutorem agi.R Quod natura
infert durum potest esse. non iiserum. culpa enim

Expanded text:
Quidam furori viam passionibus faciunt; Quidam furori viam passionibus faciunt; ex multis affectibus non sanis, vera tandem prodit insania, sicut ex contrariis vera virtus; fremetuo. Si animi vitio, ille tibi armandus: armatura animi virtus est; at si corporis, consulendum, succurrendumque illi est, si qua rei huius ars est, ipsos apud corporum magistros qui physici nuncupantur; que, si in hoc, ut multis aliis, aut nulla est, aut professoribus suis incognita, ego artem hanc unam tibi prescripserim, abstinentiam et omnis excessus fugam. Notum illud atque antiquum: viri sancti virtutibus corpus edificant; multum conferunt animo simul et corpori frena libidinum ac gule. Multos stravit luxuria, multos oppressit crapula, multos somnus, multos ebrietas sepelivit, multorum vite fervor atque impetus, et furibunda licentia verum abiit in furorem. Timeo naturaliter in furorem agi. Quod natura infert durum potest esse, non miserum. Culpa enim
Abbreviated transcription (Latin):
morum ingenuitate mirabili omne supplicium
pertulerunt. non modo fortiter sed iocunde. Quod
si aduestros animum memoriamq teflexetis in ueni¬
es in hoc uumeit pueros etiam ac puellas tulisse cum
gaudio quod uos uiri sine fletu et questibus non fer¬
retis. Sed iam de ie ut aiunt omnium asperrima
plura quam proconsuetudie diximus desinendum
est. dolorem enim si non lenit uirtus. uerba non lemẽt.
Dhleu hinc tu me urges hinc dolor et cui credam nes¬
cio. R Cede nobiliori in quod illud quoq plurimũ
adiuuerit meminisse summum illud et eximium
mundi decus eum scilicet qui diuinam atq hu¬
manam inse unit naturam tot tantosq prote pas¬
sum cruciatus ut que pateris illorum collatione fa¬
cilia immo uero dulcia longeq suauia iuidicar pos¬
sint. Ualidissimum hoc remedii genus scru tantes
cuncta philosophi nescierunt. Ne furore metus c.iix.¬
imius dolor ne furorem pariat metuo.R
Obsta illi cogitacionibus bonis ac placilis

Expanded text:
morum ingenuitate mirabili omne supplicium morum ingenuitate mirabili omne supplicium pertulerunt, non modo fortiter, sed iucunde? Quid, si ad vestros animum memoriamque reflexeris, invenies in hoc numero pueros etiam ac puellas tulisse cum gaudio, quod vos viri sine fletu et questibus non ferretis. Sed iam de re, ut aiunt, omnium asperrima, plura quam pro consuetudine diximus; desinendum est: dolorem enim si non lenit virtus, verba non lenient. Heu hinc tu me urges, hinc dolor, et cui credam nescio. Crede nobiliori, in quod illud quoque plurimum adiuverit, meminisse summum illud et eximium mundi decus, eum scilicet qui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosque pro te passum cruciatus, ut que pateris, illorum collatione, facilia immo vero dulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scrutantes cuncta, Philosophi nesciverunt. 115 DE FURORE Nimius dolor ne furorem pariat metuo. Obsta illi cogitationibus bonis et placidis.
Abbreviated transcription (Latin):
rentur.at medentur morbis animorum quorum
sanitas profecto corporeum dolorem aut extinguit
aut mitigat. Nuncꝗͣ si patientia nulla esset tam
multa de illa uiri dociissimi disseruissent nunꝗͣ
tot huiuscetei argumenta animo oculisq et au¬
ribus hesissent. Quot memona ymagines terum
tenes quam multa uidisti aut legisti quot histo¬
nas audisti quibus non probatum tibi sed demon¬
stratum esse debeat ita esse ut dico et si non dolo¬
ris omnem sensum patientia eripi quod ipsum ta¬
men et ficri posse et factum esse contendimus at
doloris certe uictoriam ferendiq uiriliter uires da¬
ri quid uero te plus habuit. Q marius uir lutera¬
tum ĩnops. sed uitutum diues militarium. an nõ
ipse tarneus ⁊ ossessus fuit. quid plus mutius. pom¬
peiusq. quid plus habuit zeno. quid theodorus ꝗd¬
ue theodotus. possidonius. anax archus. in numeri¬
q alii. quorum quidam seruili conditione sed ani¬

Expanded text:
rentur; at medentur morbis animorum, quorum rentur; at medentur morbis animorum, quorum profecto sanitas corporeum dolorem aut extinguit, aut mitigat. Nunquam, si patientia nulla esset, tam multa de illa viri doctissimi disseruissent, nunquam tot huiusce rei argumenta, animo oculisque et auribus hesissent. Quot memoria imagines rerum tenes, quam multa vidisti aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patientia eripi, quod ipsum tamen et fieri posse et factum esse contendimus, at doloris certe victoriam, ferendique viriliter vires dari. Quid vero te plus habuit Gaius Marius vir literarum inops, sed virtutum dives militarium? an non ipse carneus atque osseus fuit? quid plus Mutius Pompeiusque? quid plus habuit Zeno? quid Theodorus? quidve Theodatus, Possidonius, Anaxarchus innumerique alii, quorum quidam servili conditione, sed ani
Abbreviated transcription (Latin):
et memini et exemplis doceor quid uelis graciam¬
q non mediocrem ciceroni habeo. de cuius tribus
exiguis granis tres iñgentes anstas messui ex quibus¬
cultu adhibitt messis uberior nasci queat.Rlta se res
habet. Doctorum hominum uerba pregnancia sũt
plus continent sensum quꝰam pretendunt: ut nil ali
ud me loquente uisus es mihi doloris et querelarũ
tantisper. oblitus unde elicis uehementem quoq
cogitacionem. rei cuiuspiam honeste atq in illam
a tebus aliis quibuscumq aĩ totius abstracnõe
multum et dolori et molestiis omnibus posse reme¬
dium afferre. Nfotest esse ut dicis sed mihi nimc
etiam multum de est ad salutem ͥ qͣuam mãtendis a¬
nimi magnoq sũ indubio an hũs omnibus leni¬
atur seu tollatur dolor. An uerba sint animos occu¬
pantia. auresq mulcentia ad dolorem nihil. R¬
Uerba corporibus non medentur fateor nisi forsitã
incantationes et anilia carmina fidei aliquid me¬

Expanded text:
et memini, et exemplis doceor quid velis, gratiamet memini, et exemplis doceor quid velis, gratiamque non mediocrem Ciceroni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibuscultu adhibito, messis uberior nasci queat. Ita se res habet: doctorum hominum verba pregnantia sunt, plus continent sensuum quam pretendunt, ut, nud me loquente, visus es michi dolorum et querelarum tantisper oblitus. Unde elicis vehementem quoque cogitationem rei cuiuspiam honeste, atque in illam a rebus aliis quibuscunque, animi totius abstractionem, multum et dolori et molestiis omnibus posse remedium afferre. Potest esse ut dicis, sed michi nunc etiam multum deest ad salutem illam, quam intendis, animi; magnoque sum in dubio, an his omnibus leniatur seu tollatur dolor, an verba sint animos occupantia, auresque mulcentia, ad dolorem nichil. Verba corporibus non medentur fateor, nisi forsitan incantationes et anilia carmina fidei aliquid me
Abbreviated transcription (Latin):
est quantam cum mĩra firmitatem constanciam. se¬
curitatem. pacientiam infuderit et si artius extiman¬
ti non ille intimus de quo agimus sed extimus ser¬
mo esset nempe qui ut dixi amultis exterius audi¬
retur. Sed et hec et his similia et ab aliis insilentio di¬
ci possunt et abhoc ipso forsitan dicebantur. uicissim
enim nunc tacebat. nunc in uoces quas diximus erũ¬
pebat potest et aliter ille idem sermo intimus uideri
unde non quo prodeat cogitanti et hii quidem secũ
at cum deo loquentis indoloribus inq periculis nul¬
lum clarius exemplum ꝗͣ iob primi. theodosius secu¬
di. ille manu dei tactus atq ulceribus obsitus quan¬
ta deum libertate iurganti similis compellet seq
ardenti et querula deuotione indeum engat. Hc
cum paucis in numerabili ac barbarico circumuen¬
tus exercitu. quo feruore quibusue suspiriis ceu pre¬
sentem deum inuocet audiuisti. D. Audiui plane

Expanded text:
est, quantam cum misericordia firmitatem, constantiam, seest, quantam cum misericordia firmitatem, constantiam, securitatem, patientiam infuderit; etsi, arctius extimanti, non ille intimus, de quo agimus, sed extimus sermo esset, nempe qui, ut dixi, a multis exterius audiretur. Sed hec et his similia, et ab aliis in silentio dici possunt, et ab hoc ipso forsitan dicebantur; vicissim enim nunc tacebat, nunc in voces quas diximus erumpebat. Potest et aliter ille idem sermo intimus videri, unde, non quo, prodeat cogitanti; et hi quidem secum; at cum Deo loquentis in doloribus inque periculis, nullum clarius exemplum, quam Iob primo, Theodosius secundo. Ille manu Dei tactus atque ulceribus obsitus, quanta Deum libertate, iurganti similis, compellet, seque ardenti et querula devotione in Deum erigebat! Hic, cum paucis, innumerabili ac barbarico circumventus exercitu, quo fervore quibusve suspiriis, ceu presentem, Deum invocet audivisti. Audivi plane,
Abbreviated transcription (Latin):
et secundum ueri similitudinem animo uiri illius
in eo statu conuenientibus uerbis expressum est exem¬
plum uerum recensq alterum ad aiciam. Hac ipsa e¬
tate suꝑerant qui uiderunt ad huc multi samuitem
illum inperterritum et in uictum senem. qui dum
iussu illius cuius nomen sup̃psisse silentio melius
fuerit curti per ciuitatem duceretur nudus inter du¬
os carnifices candentibus forcipibus binc illine men¬
bra carpentes populo adtam miserum tamq indignum
spectaculum lacrimante siccis ipse oculis grauiq et con¬
stanti uoce sese alloquens dicebat. Quid facimus ani¬
me noli oro succumbere nihil aut irascaris aut metuas
grauia sunt ista sed breuia et pronostra eterna ne du¬
bites salute grauiusq supplicium hoc iubenti fuerit ꝗͣ
ferenti. Eige te anime et depelle formidmem spera
indeo statim est finis. Quibus uerbis quantam sibi co¬
gitabis certe pectotibus audientum in credibile dictu

Expanded text:
et secundum veri similitudinem, animo viri illius et secundum veri similitudinem, animo viri illius in eo statu convenientibus verbis expressum est, exemplum verum recensque alterum adiciam. Hac ipsa etate superant, qui viderunt, adhuc multi, Samnitem illum imperterritum et invictum senem, qui dum iussu illius, cuius nomen suppressisse silentio melius fuerit, curru per civitatem duceretur nudus, inter duos carnifices candentibus forcipibus, hinc illinc membra carpentes, populo ad tam miserum tamque indignum spectaculum lacrimante, siccis ipse oculis, gravique et costanti voce sese alloquens dicebat: “Quid facimus anime? Noli, oro, succumbere, nichil aut irascaris aut metuas; gravia sunt ista, sed brevia; et pro nostra eterna ne dubita salute, graviusque supplicium hoc iubenti fuerit, quam ferenti. Erige te, anime, et depelle formidinem; spera in Deo: statim erit finis”. Quibus verbis, quantum sibi consolationis, certe pectoribus audientium incredibile dictu
Abbreviated transcription (Latin):
dere nescia ubi ad esse penculum seq circumuentam hos¬
tibus suis uident arma capit obui amaprogrediens seq
inprelium cohortans multa secum multa cum deo loꝗ
tur suo. quanius hoc ultimum cicero uel nesciuit uel
non rite sciuit non defectu ingenii sed gratie. tali sane
colloquio ad detoris obseruanciam atq ad illa que dix¬
imus ad intendendas uires ad confirmanda consilia
nullum efficacius. Aliis tamen uerbis contra uoluptatũ
blanditias atqͦue aliis contra dolorum minas esse uten¬
dum: et quibus utrobiq pronum est aduertere scienti
que nam uel ille blanditie uel hee mine quanq im¬
pares sunt uirtuti. Sed quoniam horum de altero ser¬
mo erat. exemplo agam unico sed insigni quo in reli¬
quis omnibus instructior fias quis est hic in dolorem
sermo intimus. Meministi quibus uerbis lucanus in¬
magnum pompeium inter carnificum gladios usũ
facit sed quia hoc proqualitate persone a poeta fictũ

Expanded text:
dere nescia; ubi adesse periculum, seque circumventam hosdere nescia; ubi adesse periculum, seque circumventam hostibus suis videt, arma capit, obviamque progrediens, seque in prelium cohortans, multa secum, multa cum Deo suo loquitur, quamvis hoc ultimum, Cicero vel nescivit, vel non rite scivit, non defectu ingenii sed gratie. Tali sane colloquio ad decoris observantiam, atque ad illa que diximus, ad intendendas vires, ad consummanda consilia nullum efficacius, aliis tamen verbis contra voluptatum blanditias, atque aliis contra dolorum minas esse utendum, et quibus utrobique pronum est, advertere scienti, quenam vel ille blanditie, vel he mine, quanque impares sint virtuti. Sed quoniam horum de altero sermo erat, exemplo agam unico, sed insigni, quo in reliquis omnibus instructior fias, quis est hic in dolore sermo intimus. Meministi quibus verbis Lucanus Magnum Pompeium inter carnificum gladios usum facit? sed quia hoc pro qualitate persone a Poeta fictum,
Abbreviated transcription (Latin):
niones et uani metus insirmantur. et acies doloĩs
obtunditur. fitq quod eicero idem uuilt ut sicut
inprelio pauidus miles abiectisq armis uiso hoste
diffugiens. sepe ipse sibi periculum fecit ubi inpaui¬
do petculum non fuisset. sic ignauum animum
et sensibus obsequentem sola cogitatio dolons ex a¬
minet qui uirtute firmatus atq armatus in colu¬
mis ac dolonis uictor et prope nil dolons sentiens
euasisset. Patientia enim non modo animi uim
augeri sed asperitatem ipsam doloris imminui et
pene ad nichilum redigi atq hinc esse ut acerrimo
ĩdolore recti quidam et inmoti alii etiam leti sint.
quod sieri non posset nisi animus a sensu doloris¬
aduersus ipãm de qua loquimur firmitatẽ atq constantiã
induisset. Dintelligere uideor sed perge quid est ser¬
mo intimus. R Et hoc dicam generosa mens esteque
uoluptatum dolorumq contemptrix et utrsq pariter cre¬

Expanded text:
niones, et vani metus infirmantur, et acies doloris niones, et vani metus infirmantur, et acies doloris obtunditur. Fitque quod Cicero idem vult, ut sicut in prelio pavidus miles, abiectisque armis viso hoste diffugiens, sepe ipse sibi periculum fecit, ubi impavido periculum non fuisset, sic ignavum animum et sensibus obsequentem sola cogitatio doloris exanimat; qui, virtute firmatus atque armatus incolumis ac doloris victor et prope nil molesti sentiens, evasisset. Patientia enim non modo animi vim augeri, sed asperitatem ipsam doloris imminui, et pene ad nichilum redigi, atque hinc esse, ut, acerrimo in dolore, recti quidam et immoti, alii etiam leti sint, quod fieri non posset, nisi animus a sensu dolorisaversus ipsam de qua loquimur firmitatem atque constantiam induisset. Intelligere videor, sed perge: quid est sermo intimus? Et hoc dicam. Generosa mens eque voluptatum dolorumque contemptrix et utrisque pariter ce
Abbreviated transcription (Latin):
custodes artis exterriti omissa defensione fugam
cogitent. In hoc statu dubium mitantemq pre¬
sidiis firmare animum oportet ne de sententia ex¬
cidat ut olim dyonisuis heracleontes qui cum ze¬
nonis preceptoris sui dedolore sententiam dolore uic¬
tus abiceret acleante condiscipulo ircideri meruit¬
Non inquam excidat sed resistat inq arrepto uesti¬
gio pedem sigat intelligens quid in rebus uerum quid
ubratile neq laruas horreat. neq clamoribus mo¬
ueatur certus dolore nihil nisi ignauiam uirtute
autem et ignauiam et dolorenꝰ et mortem et dura
omnia uinci posse. inq hac sententia fixus ut inmo¬
bilis perseueret promptus prouirtute pati fornter qͦd
multis cogitare terribile est. quodq nunquam ab
homine fieri potess qui non super auti et gemina¬
rum speciem super muliebrem formam et supes
omne concupiscibile uirtutis pulchritudinem ad¬
amasset. Hac consirmacione animi et false oppi¬

Expanded text:
custodes arcis, exterriti, omissa defensione fugam custodes arcis, exterriti, omissa defensione fugam cogitent. In hoc statu dubium nutantemque presidiis firmare animum oportet, ne de sententia excidat ut olim Dionysius Heracleotes, qui, cum Zenonis preceptoris sui de dolore sententiam dolore victus abiceret, a Cleante condiscipulo irrideri meruitNon, inquam, excidat, sed resistat inque arrepto vestigio pedem figat intelligens quid in rebus verum, quid umbratile, neque larvas horreat, neque clamoribus moveaur, certus dolore nichil nisi ignaviam, virtute autem et ignaviam et dolorem et mortem et dura omnia vinci posse; inque hac sententia fixus et immobilis perseveret, promptus pro virtute pati fortiter, quod multis cogitare terribile est, quodque nunquam ad homine fieri posset, qui non super auri atque gemmarum speciem, super muliebrem formam, et super omne concupiscibile virtutis pulchritudinem adamasset. Hac confirmatione animi, et false opi
Abbreviated transcription (Latin):
est illa animi ciceto niana contentio seu sic dicima¬
uis intentio quo ad hoc enim duobus hiis uocabu¬
lis sensus idem et origo que ut uides apud illum
inpromiscuo usu sunt deq unius uerbi fonte des¬
cendunt. D Uideo teq libens audio sed quid est
confirmatio. R dicam. Est in ipsius quoq fortis¬
simis animis nescio quid ad mixtum diffidencie
et ueris inbutos falsa circumsonant tantumꝙ co¬
it ertorum popularium ad artem mentis expug¬
nandam ut uidicium tenere difficile sit. Subit
interdum torpor quidam. subiit dubitatio an ue¬
ra sint que adoctissimis ac sanctissimis uiris de
uirtute patientie de honesta specie: desplendore
glone dici solent. An id uerius quod ab aliis dis¬
putatum uulgus probat uacuitatem doloris opti¬
mam pessimum dolotem uoluptatem boni finẽ.
Et ille quidem paucotum hee ferme omnium
uoces sunt quarum sepe tanius est sonitus ut ille
pauce uoces adortantium audiri nequeant et

Expanded text:
est illa animi Ciceroniana contentio, seu sic dici maest illa animi Ciceroniana contentio, seu sic dici mavis intentio quo ad hoc enim duobus his vocabulis sensus idem et origo, que, ut vides, apud illum in promiscuo usu sunt, deque unius verbi fonte descendunt. Video, teque libens audio, sed quid est confirmatio? Dicam. Est in ipsis quoque fortissimis animis nescio quid admixtum diffidentie, et, veris imbutos, falsa circumsonant, tantumque coit errorum popularium ad arcem mentis expugnandam caterva, ut iudicium tenere difficile sit. Subit interdum torpor quidam, subit dubitatio, an vera sint que a doctissimis atque sanctissimis viris de virtute patientie, de honesti specie, de splendore glorie dici solent, an id verius, quod ab aliis disputatum vulgus probat, vacuitatem doloris optimam, pessimum dolorem, voluptatem boni finem; et ille quidem paucorum, he ferme omnium voces sunt: quarum sepe tantus est sonitus ut pauce ille voces adhortantium audiri nequeant, et
Abbreviated transcription (Latin):
ne quid me siustra poposceus dicam udem aliter. mul¬
ta sunt animis corporibusq similia et ut nullum tan¬
tum corporis robur sic nullus animi tantus est ui¬
gor qui non iprouiso et graui fasce cexuescat. Fac
prouideant erigentur ne utrumq sua moles oppri¬
met sideprehendat intentum s Sepe ad subitum
magni hostisoccursum uir fortissimus licet expallu¬
it. Da spacium colligendi se se inq instans discri¬
men animum intencdendi uenientem hostem securꝰ
excipiet uisis celestibus pugnaturi athlete brachia
uisc onere subituri illud cer uix intenditur et illã
pugnam firmius obeunt et hec pondus intenta
fertꝰ leuius cui negligens ac remissa subcumberet
Ad hunc igitur modumꝰ ni signi difficultate conspecta
animus contra illam intendendus est. quod si ad
plenum siat terribalium omnium uictor euadet
Alioquin incredibile dictu est. lentus atq impara¬
tus quod animus quam paruis sepe deicitur. Hec

Expanded text:
ne quid me frustra poposceris, dicam idem aliter. Mulne quid me frustra poposceris, dicam idem aliter. Multa sunt animis corporibusque similia, et ut nullum tantum corporis robur, sic nullus animi tantus est vigor, qui non improviso et gravi fasce curvescat. Fac provideant, erigentur, ne utrunque sua moles opprimat, sed deprehendat intentum; sepe ad subitum magni hostis occursum, vir fortissimus licet expavit; da spatium colligendi sese, inque instans discrimen animum intendendi: venientem hostem securus excipiet; visis cestibus pugnaturi athlete brachia, viso onere subituri illud cervix intenditur, et illa pugnam firmius obeunt, et hec pondus intenta fert levius, cui negligens ac remissa succumberet. Ad hunc igitur modum insigni difficultate conspecta animus contra illam intendendus est, quod, si ad plenum fiat, terribilium omnium victor evadet, alioquin incredibile dictu est lentus atque imparatus animus, quam parvis sepe deicitur. Hec
Abbreviated transcription (Latin):
to fortasse animo hinc rei non mediocrem. operam de¬
dit. sed hec passim inphilosophorum uolumi nibus
sparsa sunt que ignaris ingerere operosum nimis neq¬
que compendii huius est. itienti uero superuacuum
cui non doceri expediat sed moneri. D Scio ita esse
neq de omnibus querebam sed hoc ainum que ta
mihi contra hunc hostem cui non nunc congredior do¬
lorem anna monstrares. P Ad id tibi nec mełiuis possũ
nec breuius respondere ꝗͣ cicero. querit enim ut tu
et que sunt inquit ista arma. Respondetq illico. Con¬
tencio. confirmacio. sermoq intimus. D Elissere oro sin¬
gula. legi quidem hoc sepe  olim tamen ueitr ne mi¬
m accidat quod multis solet quia apud se legentes in¬
telligere sibi omnia uidetur apud alios locuturi tum
demum nihil intellexisse mtelligunt dit si libet que¬
nam ista contencio est. R satis id quidem. si parum
ultra progrediare in ipsius ciceronis uerbis appart s

Expanded text:
to fortasse animo, rei non mediocrem operam deto fortasse animo, rei non mediocrem operam dedit; sed hec passim in philosophorum voluminibus sparsa sunt, que ignaris ingerere operosum nimis, neque compendii huius est, scienti vero supervacuum, cui non doceri expediat sed moneri. Scio ita esse, neque de omnibus querebam, sed hoc unum que tu michi contra hunc hostem, cui nunc congredior dolorem, arma monstrares. Ad id tibi nec melius possum, nec brevius respondere, quam Cicero; querit enim ut tu et “Que sunt, inquit ista arma?”, respondetque illico: “Contentio, confirmatio, sermoque intimus.” Edissere, oro, singula; legi quidem hoc sepe olim, tamen vereor ne michi accidat quod multis solet, qui apud se legentes intelligere sibi omnia videntur, apud alios locuturi, tum demum nichil intellexisse se intelligunt. Dic, si libet, quenam ista contentio est? Satis id quidem, si parum ultra progrediare, in ipsius Ciceronis verbis apparet, sed
Abbreviated transcription (Latin):
.ꝑ. bene habet. iam concipio spem salutis tue. inter asperi¬
tates enim rerum. flere muliebte est. consultare autem
niti obstare. implorare consilium. atq auxilium id
⁊uitile est et ad uincendum efficax. Arma quidem
animi et bellandi artes prodiuersitate hostium mul¬
te et uarie sunt nec ullum phye mimus utiluis ał
sanctius quam dehiis agere que ut reor aliquantt
magis aduos pertinent quam nosse quid agant as¬
tra quid natãra iupiter iniuens promittat quid satur¬
no iunctus mars minetur quos mercurius interpres
uagus apatte fratreq mores capiat. quos ab obuins q¬
quibusq. Unde imber et estus unde tremor terris
qua ui maria alta tumescant. et non nosse unde es¬
tus ac tumor tremorq ac debilitas animorum qui¬
busue remedus temperetur estus. compescatur tumor
tremor ac debilitas roborentur ac firmentur quo influ¬
dio et si socratem ludat aristotił. idem tamen muta¬

Expanded text:
? Bene habet: iam concipio spem salutis tue, inter asperi? Bene habet: iam concipio spem salutis tue, inter asperitates enim rerum flere muliebre est, consultare autem, niti, obstare, implorare consilium atque auxilium, id virile est et ad vincendum efficax. Arma quidem animi, et bellandi artes, pro diversitate hostium, multe et varie sunt; nec ullum philosophie munus utilius aut sanctius, quam de his agere, que ut reor aliquanto magis ad vos pertinent, quam nosse quid agant astra, quid naturam Iupiter intuens promittat, quid Saturno iunctus Mars minetur, quos Mercurius interpres vagus a patre fratreque mores capiat, quos ab obviis quibusque, unde imber et estus, unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, et non nosse, unde estus ac tumor tremorque ac debilitas animorum, quibusque remediis temperetur estus, compescatur tumor, tremorque ac debilitas roborentur ac firmentur; quo in studio et si Socratem ludat Aristoteles, idem tamen, muta
Abbreviated transcription (Latin):
et indigni uiro gemitus erumpunt. D tlunc lan¬
gori meo ptoprius adhibes manum docens ubi
ulla repenam que in hoc statu stoycorum opinio¬
nibus inhumanis ac saxeis pociora et mili oportuniora
confido quamuis et considendo diffidam quia dum re¬
medii auidus sepe locum illum repeto ad tollerantiam
doloris nuncquam mihi perme: nuncquam uel cicero¬
nis ipsius uel cuiusquam ope uirium satis in ueni. E¬
Ego hanc diffidentiam non reprehendo sed laudo. nemo
sibi multum fidat inq onim difficultate non ab homi¬
ne sed adeo speret auxilium. at non ita ut armatos
uenturos sibi decelo deos credat malis forsan interdum
nunquam certe diuinitas in hertibus fauit ut subsidi¬
o dignus sis. quod inte est facito excitandus attollen¬
dus. et armandus est animus contraq suos hostes in
aciem educendus. D. Reliqua nisi fallor intelligo unum
quero que nam sunt hec arma animi que memoras.¬

Expanded text:
et indigni viro gemitus erumpunt. Nunc lanet indigni viro gemitus erumpunt. Nunc languori meo propius adhibes manum, docens ubi illa reperiam, que in hoc statu, Stoicorum opinionibus inhumanis ac saxeis potiora et michi opportuniora confido, quamvis et confidendo diffidam, quia dum remedii avidus sepe locum illum repeto, ad tolerantiam doloris, nunquam michi per me, nunquam vel Ciceronis ipsius, vel cuiusquam ope, virium satis inveni. Ego hanc diffidentiam non reprehendo sed laudo. Nemo sibi multum fidat, inque omni difficultate non ab homine, sed a Deo speret auxilium, at non ita ut armatos venturos sibi de celo Deos credat; malis forsan interdum, nunquam certe divinitas inertibus favit. Ut subsidio dignus sis, quod in te est facito: excitandus, attollendus et armandus est animus, contraque suos hostes in aciem educendus. Reliqua, nisi fallor, intelligo; unum quero: quenam sunt hec arma animi que memoras
Abbreviated transcription (Latin):
utile. ltaq e facilt patiar ut si langor si supplicium
si offensio afflictioq corporis mala sunt que in com¬
moda stoicis dici uidentur honestius ipse quoq do¬
bor hinc oriens dici uideriq malum et suta uis in¬
gens possit sed uirtute superabile Utq iam litigio
uerbi cedam amicus noster cicero nos reducet ingra¬
tiam. Non enim dolorem inquit. dolorem esse ne¬
go tur enim fortitudo desideraretur sed eum op¬
primi dico patientia si modo est aliqua patientia
si nulla est quid exornamus philosophiam. aut ꝗdꝰ
eius nomine gloriosi sumus. Hec cicero. multa ibi
preterea diuine contra hec seu mcomodum seu
malum intusculano suo. scilicet secunda luce dis¬
seruit quinq dierum disputationes pati d libro¬
rum numero amplexus quem signasse tibi locum
uolui. Ualet enim mitis modis ad id quo nunc
eges maxime patientiam robur q animi quo
eneruato atq amisso false uulgi subeunt sententie

Expanded text:
utile. Itaque facile patiar ut, si languor, si supplicium, utile. Itaque facile patiar ut, si languor, si supplicium, si offensio afflictioque corporis mala sunt, que “incommoda” Stoicis dici videntur honestius, ipse quoque dolor hinc oriens dici viderique malum, et si ita vis ingens possit, sed virtute superabile. Utque iam litigio verbi cedam, amicus noster Cicero nos reducet in gratiam. “Non enim dolorem, inquit, dolorem esse nego cur enim fortitudo desideraretur? sed eum opprimi dico patientia, si modo est aliquid patientia: si nulla est, quid exornamus philosophiam, aut quid eius nomine gloriosi sumus?” Hec Cicero; multa ibi preterea divine contra hoc, seu incommodum, seu malum in Tusculano suo, scilicet secunda luce disseruit, quinque dierum disputationes, pari librorum numero complexus, quem signasse tibi locum volui; valet enim miris modis, ad id quo nunc eges, maxime patientiam roburque animi; quo enervato atque amisso, false vulgi subeunt sententie,
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos tuos non tamen lepiosos horruisse seu
fugisse sed illorum domos adiisse atq interfuisse cõ¬
uiuiis. D Tu me uerbis superas dolor rebus. ego
autem non phailosophotum nugis hac inre secd sen¬
sibus meis crido. illi mihi quid renuncient scio . F.¬
frimum quidem philosophorum aliquot ut uete
ais nugis quas nec excusare possum nec negare
philosophie tocius grauitas non perit que meo
quod nunc agitur ut in multis laboranti atime
una interris cũta pioculdubio arx ist. Nem̃de¬
mhil absurduis inter mihi amicos quam sensuum
udicio uerum queri ingenio queri ac studio ueri¬
tas est querenda non senssbus. D Heu quid me cui¬
cias et dolori meo addis tedium professa remedium
nuçquam tu nunçquam philosophia tecum faciet
ut non senciam quod sencio. R mos gerendus delica¬
to ac fastidienti egro permittendum q aliquid inter¬
dum quod perse nociuum proutentis desiderio sit

Expanded text:
ante oculos tuos”, non tamen leprosos horruisse seu ante oculos tuos”, non tamen leprosos horruisse seu fugisse, sed illorum domos adiisse atque conviviis interfuisse. Tu me verbis superas, dolor rebus, ego autem non philosophorum nugis, hac in re, sed sensibus meis credo, illi michi quid renuntient scio. Primum, quidem philosophorum aliquot, ut vere ais, nugis, quas nec excusare possum nec negare, philosophie totius gravitas non perit, que in eo quod nunc agitur, ut in multis, laboranti anime una in terris tuta procul dubio arx est. Deindehil adsurdius inter michi amicos, quam sensuum fallaci iudicio verum queri: ingenio ac studio veritas est querenda, non sensibus. Heu, quid me crucias, et dolori meo addis tedium, professa remedium? Nunquam tu, nunquam philosophia tecum faciet, ut non sentiam quod sentio. Mos gerendus delicato ac fastidienti egro, permittendumque aliquid interdum, quod per se nocivum, pro utentis desiderio fit