comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cio dãpni partẽ dimidiam ac¬
gnoscert tebe. tam pacumie quã
roꝵ ceterarĩ quas situm ñtuli¬
set socius. nͥ ad mercos cõi nõe
cõpandas ꝓficisc̾etur s et si aliq
ĩ medicos impẽsum ẽ. ꝓ parte
sociũ agnoscere dełe rectissime
luł ꝓbat ꝓm̃ ⁊ sinaufragio qd
perit. cum ñalias mertes quã
naui soler̃t aduebi. dãpnumã¬
uo sentic̃t. nam sicũtilucium
ita dapnum quoc cõe esse. oxo:¬
tet quod ñculpa socii ꝯtĩge̾it
eum duo crãt argentarii socui al
ter coꝵ aliꝗd sepatĩ quesierit.ct
si maxime argẽtane societas ini¬

Expanded text:
cio damni partem dimidiam adgnoscere debere tam pecuniae quam rerum ceterarum, quas secum non tulisset socius nisi ad merces communi nomine comparandas proficisceretur. sed et si quid in medicos impensum est, pro parte socium agnoscere debere rectissimet si naufragio quid periit, cum non alias merces quam naui solerent aduehi, damnum ambo sentient: nam sicuti lucrum, ita damnum quoque commune esse oportet, quod non culpa socii contingit. Cum duo erant arter eorum aliquid separatim quaesierat et si maxime argentariae societas ini
Abbreviated transcription (Latin):
plicitam eẽ questionẽ nam si
hoc solumactumẽ ut fundum
lutiitii uicinus em̾et. et mocu
cinit uullam actionẽ uicino
cõpetere. si uõ it actum ẽ. ut qͣi¬

Expanded text:
plicitam esse facti quaestionem: nam si hoc solum actum est, ut fundum Lucii Titii uicinus emeret et mecum emi nullam actionem uicino competere: si uero id actum e
Abbreviated transcription (Latin):
i Merito autemadiectu dũtaxit
ẽita temum furti actionẽ esse. si
ꝑ fallatiam ⁊ dolomalo amouit.
ꝗerã sine tolomalo sac̃. furti nõ
teneti et sane płũꝙ credendũ
ẽ cum ꝗ partis drĩs est iure poti

Expanded text:
 Merito autem adiectum est ita demum furti actionem esse, si per fallaciam et dolo malo amouit, quia, cum sine dolo malo fecit, furti non tenetur: et sane plerumque credendum est eum, qui partis dominus est, iu
Abbreviated transcription (Latin):
et ad fcrẽdum sibi quid iagatur.
⁊urbem ĩterdicere p̾fectus urb ⁊
qua alia solitarium regionũ põt.
et negotiatione ꝓfessione. aduoca¬
tionib ⁊ forõ et adtp̃s. et inperpe¬
tuum ĩterlicere potait. ⁊ spoctacu¬
us et siquem releget abitalia. su¬
mouert cũ etiam a ꝓiincia sua¬
diuus seuerus rescripsit: eos etiaz¬

Expanded text:
et ad referendum sibi quid ubi agatur.Et et ad referendum sibi quid ubi agatur.Et urbe interdicere praefectus urbi et qua ‹a›lia solitarum regionum potest, et negotiatione et professione et aduocationibus et foro, et ad tempus et in perpetuum: interdicere poterit et spectaculis: et si quem releget ab Italia, summouere eum etiam a prouincia sua.Diuus Seuerus rescripsit eos etia
Abbreviated transcription (Latin):
bese agãt cura omne negotui suu.
ct tenperẽt his que sunt ꝓhibita¬
Cũ patronis cõtẽpni se alib̾to due¬
rit. uel contumclio . sibi lbctumq̃¬
ratur.l ꝯuitium se abeo passũ. ur̃os¬
q suos. uel uxorẽ. x qd huic sumile
obicit p̃fectus urb̾ adiri soiet. ⁊ pro
mõ quercle cornigere eum. aut cõ¬
m̃im aut fust̾io castigare. aut ul¬
tenus ꝓ̃ceclat inpenã eius solet.
⁊ ti.certe si se cicłatum aliberto. uelꝰ
spirasse cum cõira se cũ irumicis.¬
c̾ doceat. ctiam metalu pẽnũcum
statui detet. ¶ ẽuracaris hom̃t:
ut iusto p̃tio prereatur adcuram
p̃fccture ꝑtinct. et iddo et foꝵ suarũ
sub ip̃ius cura est. s et cet᷑oꝵ pecoꝵ
siue arm̃toꝵ quead huꝰ modi p̃bi¬
tionc̃ spectãt. ad ip̃iꝰ curam ꝑtinc̃t¬
eui esqͦ populariũ. et disciplima
spoctaculoꝵ ad p̾fectr urb̃ curam
ptinẽ uidetur. ⁊ sanc debet etiam
dispositos m̾ilitos stationanos ra¬
ltre ad tuc̾ciã populariũ ꝗ ctatem

Expanded text:
be se agant circa omne negotium suum et temperent his, quae sunt prohibita.Cum patronus contemni se a liberto dixerit uel contumeliosum sibi libertum queratur uel conuicium se ab eo passum liberosque suos uel uxorem uel quid huic simile obicit: praefectus urbi adiri solet et pro modo querellae corrigere eum. aut comminari aut fustibus castigare aut ulterius procedere in poena eius solet: rti. certe si se delatum a liberto uel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet.Cura carnis omnis ut iusto pretio ‹p›raebeatur ad curam praefecturae pertinet, et ideo et forum suarium sub ipsius cura est: sed et ceterorum pecorum siue armentorum quae ad huiusmodi praebitionem spectant ad ipsius curam pertinent.Quiesspectaculorum ad praefecti urbi curam pertinere uidetur: et sane debet etiam dispositos milites stationarios habere ad tuendam popularium quietem
Abbreviated transcription (Latin):
dominis querẽtes p̃fcctus audiet.
sic accipiemus nõ accusantos do¬
minos. Sħ crum neququam ẜ¬
uo. permittedum est. nisi ex caiũs
receptis s sruerocunde expostuic̃t.
siscuitia. si duritia. si famoq cos p̾¬
mãt. si obscenitatem ĩquam oos cõ¬
pulerĩt ue compellãt ay p̃fictũ uł
exponit. ¶ ħ quaẜ officiũ p̃secto ũsꝰ
adiuo scucro datumẽ. ut mãcipia

Expanded text:
querentes praefectus †audi‹a›t, sic accipiemus non accusantes dominos hoc enim nequaquam seruo permittendum est nisi ex causis receptis sed si uerecunde expostulent, si saeuitiam, si duritiam, si famem, qua eos premant, si obscenitatem, in qua eos compulerint uel compellant, apud praefectum urbi exponant. hoc quoque officium praefecto urbi a diuo S
Abbreviated transcription (Latin):
auła Adhinetiam abargẽotariis
uł aduersus cos cpłt diiui. idriani
et inpecuniariis causis potest.

Expanded text:
Adiri etiam ab argentariis uel aduersus eos ex epistula diui Hadriani et in pecuniariis causis potest.
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃es añ iudicium familie/ eciscũ¬
de acccptũ partem sua alicnaũ. ad
officium iudicis ꝑtinet u̾cam par¬
tem q̃ testatoris fuit. alicui iulcat
puta coheres possitet. ĩ famust hercs¬
cunte iudiciũ uenire negat põpe¬
Item scͥbit cũ ego ⁊ tuhĩties titioex¬
titisscmꝰ situpartẽ fundiq̃ totum
hĩtlitariũ dicelus asem ꝓnio pẽtie¬
ris. ⁊ uict fu̾is mox eãtem pãtema

Expanded text:
amiliae erciscundae acceptum partem suam alienauit, ad officium iudicis pertinet, ut eam partem, quae testatoris fuit, alicui iubeat puta coheres possidet, in familiae erciscundae iudicium uenire negat Pomponius.Idem scribit, cum ego et tu heredes Titio extitissemus, si tu partem fundi, quem totum hereditarium dicebas, a Sempronio petieris et uictus fueris, mox eandem
Abbreviated transcription (Latin):
cofsit. niudicio expiriposstĩt. ¶ Sioñ¬
les alium castit̃siũ. alium ectõꝵ lõeu
hĩdom fccerĩt. ñ est iocus familicrc̃¬
modum cessat familic hr̾ciscũte u¬
diciũ cumnicͥi ĩ corporib s oĩa inc
noĩlb sũt. ouãtum uõ ad accipiẽ¬
dum Emilic herciscũde iudicium
sint. unum familic rerciscuct̃ iuc¬
dicium sumi potcit.¶ Sũter me
qte titiana hĩtlitas comunis fit. ĩ¬

Expanded text:
iudicio experiri possunt.Si miles alium castrensium, alium ceterorum bonorum heredem fecerit, non est locus familiae eium. quemadmodum cessat familiae erciscundae iudicium, cum nihil in corporibus, sed omnia in nominibus sunt.Quantum uero ad accipiendum familiae erciscundae iudicium ommunes sint, unum familiae erciscundae iudicium sumi potest.Si inter me et te Titiana hereditas communis sit, in
Abbreviated transcription (Latin):
ucnationes e̾ põtiudicur
acceꝑtũ int̃licit sũt dumtaꝑat
uolũtarie. ñ que uetustiorẽ cãm
testatam. et postea implcta fucrit
itm de iudicio subdũcit. ¶ usus
fruc̾t. anĩ iudicũ declucatur q̃rit᷑
uͥ pũt᷑a si teclucto usufructu fũdu
fũ̾it abhĩtlibus logatus.¬
ał U siẜ uo hitlitario us̃ fructuᷤ
lgitus sit. nec enim apõis discctłe
sine interitu sui potesti¬
si uolẽt hĩdes acoĩone usus fructũ
discecłe. morẽ cis gcrit cau̾itõĩb in¬
tpositis. ¶ Iuł ait. si alii fũdum. alii
usum fnictũ fundi iutex adiudica¬
iũt. non coĩcari usum fructum. c¬
tum tp̃s ⁊ alt̾̃nis annis. idiudicaĩ
põt. ¶ Idꝙaminis fũto postutem
ꝯtestatam alluit. Q̃uenit ĩħiuidi¬
cium.  s ⁊si doloł culpa ꝙd ĩ usũ
fructum abuno exhr̃dib factũ sit.
s quoꝙ ĩ iudiciũ uenire popait. nĩ¬

Expanded text:
nationes enim post iudicium acceptum interdictae sunt dumtaxat uoluntariae, non quae uetustiorem causam ntestatam et postea impleta fuerit, rem de iudicio subducit.Usus fructus an in iudicium deducatur, quaeritur: ut puta si deducto usu fructu fundus fuit ab heredibus l seruo hereditario usus fructus legatus sit: nec enim a personis discedere sine interitu sui potestsi uolent heredes a communione usus fructus discedere, morem eis ‹g›erat cautionibus interpositis.Iulianus ait, si alii fundum, alii usum fructum fundi iudex adiudicauerit, non communicari usum fructum.rtum tempus et alternis annis adiudicari potest.Id quod amnis fundo post litem contestatam alluit, aeque uenit in hoc iudicium.Sed et si dolo uel culpa quid in usum fructum ab uno ex heredibus factum sit, hoc quoque in iudicium uenire Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
qraponib diuisũ fundũ posse ad¬
iud̾icare sccłm dĩsioẽ. ncmo de¬
hitau̾it. s q̃ cum adiudicat. potĩt ĩ¬
ronere aliꝗͣ fuitutom u̾ aliũ alii
fuuim ficiat oxhis quos adiudicat
f.si purc alii adiudicauĩt fundu
alii adiudicãto.ãplius ỹuitute
unpone ñ poitrit ¶Familie her¬

Expanded text:
et regionibus diuisum fundum posse adiudicare secundum diuisionem nemo dubitauerit.Sed etiam cum adiudicat, poterit imponere aliquam seruitutem, ut alium alii seruum faciat ex is quos adiudicat: sed si pure alii adiudicauerit fundum, alium adiudicando amplius seruitutem im ponere non poterit.Famili
Abbreviated transcription (Latin):
relictuin aic statore effodit. famiue
herciscũte iudicio cũ tenu. ⁊ sicu
xtrinco ꝯscio partit᷑ sit. Rimilie¬
Eberciscũde uicex ita põt płib canto
itin adiudicare.si au̾płio fũit uniꝰ
rci p̃ceptio itlicta.uͥ ctiam necessita¬

Expanded text:
relictum a testatore effodit, familiae erciscundae iudicio eum teneri, etsi cum extraneo conscio partitus sit.Familiae erciscundae iudex ita potest pluribus eandem rem adiudicare, si aut pluribus fuerit unius rei praeceptio relicta ubi etiam necessita
Abbreviated transcription (Latin):
cĩdit¶ S ⁊ cũ monum̃tum iͦsit it¬
stator facere. familie heitis cũde agct̾
t̃ est. quos ius monum̃ti seꝗt᷑. prescp¬
tis u̾bis posse cos expiriut monum̃¬
loãfitc fc̃rit. usuras quoꝙ ꝯseꝗ potost
acomĩde cxdie more ẜ rescͥptum un¬

Expanded text:
numentum iussit testator fieri, familiae erciscundae agent, terest, quos ius monumenti sequitur, praescriptis uerbis posse eos experiri, ut monumebona fide fecerit, usuras quoque consequi potest a coherede ex die mor
Abbreviated transcription (Latin):
mẽtum duoꝵ ñ uolũtait coru
ꝯsusũ sit cõpctit singuł in rẽ actõ
ĩ id inqͣntum pãret in illo acer¬
uo suũ cuiusꝙ eq̃ euod si uolun¬
tate coꝵ cõmixta st̃. tũc cõicata ui¬
debũtur.cerit. coĩ diuidũto actõ
Id̃ scrib̾ si ex melle inco quino
tuo. factu sit. mulsis. quosda
existimasse id quoꝙ coĩcare. s pu¬
touerius ut ⁊ ip̃ẽ significat. eł

Expanded text:
mentum duorum non uoluntate eorum confusum sit, competit singulis in rem actio in id, in quantum paret in illo aceruo suum cuiusque esse: quod si uoluntate eorum commixta sunt, tunc communicata uidebuntur et erit communi diuidundo actio. Idem scribit, si ex melle meo, uino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse id quoque communicari: sed puto uerius, ut et ipse significat, eius
Abbreviated transcription (Latin):
designare iẽ qutrum totã. anpã¬
tem ⁊ quotat petat. appallatio e̾c
rei. nĩgenus s speciẽ significat.:
cctauenus ita diffinit ꝙ ĩfecte
qtan matĩe põdus signate uero
nĩnis sacte aũ spẽm dici oportet
s cim̃sina dicẽcta erit. cũ its me¬
uł dari oportere nob petamus. i
⁊ colorẽ. ⁊ magis ẽ. ut utrũꝙ na
illut in huamĩ est. coginos dicere
trita sĩt annoua.quãuis q ĩuasis
occurrat difficultas.utrũlantẽm
dũ taxat dicioporteat.ã q̃ quadra¬
datã ł rotundam.ł pura ãcelata
sit. que no ĩpetitionib quoꝙ adi¬

Expanded text:
 ut utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim rei non genus, sed speciem significat. Octauenus ita definit, quod infectae quidem materiae pondus, signatae uero numerum, factae autem speciem dici oportet: sed et mensura dicenda erit, cum res meuel dari oportere et colorem? et magis est ut utrumque: nam illud inhumanum est cogi nos dicere, trita sint an nova. quamvis et in vasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, quadrata vel rutunda, vel pura an caelata sint, quae ipsa in petitionibus quoque adi
Abbreviated transcription (Latin):
põt agetur aũ inxem actioneis¬
ł si deduci ĩꝗt n possuͣt. ut puta si
uẽdlicãdum nequaquã erit dicẽ¬
dum ꝙ te mulso dictũ e. qr utͣ ꝙͣ
p̃gnantẽ fec̾it. ñ osse tuũ s meu
enũ agrũ tranlasacoaluit ⁊ radi¬

Expanded text:
 Agetur autem in rem actione. Sed si deduci inquit non possit, utputa si vendicandum. Nec erit dicendum quod de mulso dictum est, quia utraque gnantem fecit, non est tuum, sed meum enum agrum translata coaluit et radi
Abbreviated transcription (Latin):
g̃grem habebat capitum titoẽtoru.
amissis .c. reclemit todtitẽ capita
ne ꝯtiriebũtur s ⁊ sica sola suꝑsĩt
capita q̃ redẽpta sũt. ad huc eu
menta nauis singula et uendi¬
canda. scapha quocy sepatũ uenc¬
dicabitur põp scribit. siꝗo cy

Expanded text:
gem habebat capitum trecentorum, amissis centum redemit totidem capita ne continebuntur. sed et si ea sola supersint capita, quae redempta sunt, adhuc eum menta nauis singula erunt uindicanda: scapha quoque separatim uindicabitur. Pomponius scribit, si quid
Abbreviated transcription (Latin):
aũset ⁊sipar nus oũoru
int̾fuerit. neut̾. solidũ ggt s nec
partẽ dim̃idiã totius eius uc̃dica¬
bit. s si maiorẽ numum alt̃ hãt u̾
de tracto alieno nicͥlominus gͥge
uẽdicatirrus sit. ĩ restitutione̾ nõ
ueniũt aliena cãpita.

Expanded text:
Sed si par numerus duorum interfuerit, neuter solidum gregem, sed ne partem dimidiam totius eius uindicabit. sed si maiorem numerum alter habeat, ut detracto alieno nihilo minus gregem uindicaturus sit, in restitutionem non ueniunt aliena capita.
Abbreviated transcription (Latin):
nem ipensaꝵ carctulisse auiã apparebit
illut noquaquam admittẽtũ puto. ut de
miritus. dos ñ solum dotis actione. ueru:
tuit. alias e̾ imputari ñ potest. ꝙ ase nõ
cregtrit s. ⁊ poste quam patrimoniu
amisit. plcͬna erit ngotioꝵ gestoꝵ actõ.
quamuis si dotis actionꝗnarititus cõ¬
suandus ẽ. ut ua q̃rele locus fit quan¬
tum fac̾e potuit quãuis postra am̃ise¬
rit. si uuo tp̃r ẽi solucie potuit. ñ erum
cuestigio in officio deligit. s. ñ ꝓtinũ
res fuas distraẽ ad pecimrã itligen¬
dam. p̃tirure deniq aliꝗd tp̃ris dele¬
bit. quo cessaẽuideatur. quod fũtẽa
pͥus quam officium ĩpleat. res amissi
est pinte negotioꝵ gestorum ñ tenct.
ac sinũ quam facere possit. s si fice̾ pos¬
nt maritus. actio negõꝵ gestorum ĩdu

Expanded text:
ne impensarum ea rettulisse auiam apparebit. illud nequaquam admittendum puto, ut de maritus: dos non solum dotis actione, uerum ntuit: alias enim imputari non potest, quod a se non exegerit. sed et posteaquam patrimonium amiserit, plena erit negotiorum gestorum actio, quamvis si dotis actione maritus conservandus est, ut ita querellae locus sit "quantum facere potuit, quamvis postea amiserit", si illo tempore ei solvere potuit: non enim e vestigio in officio deliquit, si non protinus res suas distraxit ad pecuniam redigendam: praeterire denique aliquid temporis debebit, quo cessasse videatur. quod si interea priusquam officium impleat, res amissa est, perinde negotiorum gestorum non tenetur, ac si numquam facere possit. sed et si facere possit maritus,
Abbreviated transcription (Latin):
nui ꝗ gcrit negota tebitoris ad reciten¬
tum pignus. cum pocunia citeleatu
noc fucrit qud̃ sibi possit ex solucre. s
snoc iectribitorie sp̃em uenire ĩ negõru
gestorum actione. Ipħ sex meñsib exc

Expanded text:
qui gerit negotia debitoris, ad reddendum pignus, cum pecunia ei debeatur nec fuerit quod sibi possit exsolvere. Sed nec redhibitoriae speciem venire in negotiorum gestorum actionem et per hoc sex mensibus e
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstitutũ esse dicebatur. ut si mater
aluiss. ñ posset alim̃ta q̃ pietate cõ¬
gẽte te suo p̾stitiss. rtpetere. Mtranodi¬
cebͤatur tunc ħ recte dicicũ ecsuo alui¬
isse mat ꝓbaretim. at ĩ ꝓposito aui
am q̃ negotia administrat. ueri¬
simile esse de re ip̃ius nepotis. cum
aluisse. tractatu̾ ẽ nunꝗd utroꝙ
patrimonio erogata uiteãtur que¬
ro. ꝗo tͥ iustus uidcatur. Rdi. y di

Expanded text:
stitutum esse dicebatur, ut si mater aluisset, non posset alimenta, quae pietate cogente de suo praestitisset, repetere. ex contrario dicebatur tunc hoc recte dici, ut de suo aluisse mateam, quae negotia administrabat, uerisimile esse de re ipsius nepotis eum aluisse. tractatum est, numquid utroque patrimonio erogata uideantur. quaero quid tibi iustius uideatur. respondi
Abbreviated transcription (Latin):
bat pignora. ł ypothecas susçep̾ ⁊ u¬
trãq pecuniam creditori soluit. ex isti¬
mans ĩdẽnitati sue cõfusis p̃diis ꝯ¬
suli posse. ob eas res iudicio mãdati fru¬
stra ꝯuenietur. qip̾e. cebitorẽ frustra cõ¬
ueniet. Negotioꝵ aũ gestoꝵ actio. utri¬
ꝙ necessaria irit. ĩ qua lite culpã esti¬
mari satis ẽ. non etiam caum. qr p̃¬
do ficeiussor ñ uidetur crglitor ob id
factũ ad restituẽdum iudicio qd̾ de c¬
pignore dãto iedoit᷑. cũ uidcatur ius
suum uẽdidisse. ñ tenebitur. Igno¬
rãte uirgine. mat̾ aspõs o filie. res to¬
natas fuscep̃ qr mandati. ł depositi
cessat actio. negõꝵ gestorum agitur
res un tp̃r nuptiaꝵ ĩ sua potestate
habuit. expilate ur̾ditatis e̾m poituliẽ¬
rea ñdebet. prudẽtius itaꝙ faciet si
ad exhibẽdum. ⁊⁊ negotioꝵ gestoru
si negotia quoꝙ uiri gessit. cũ ea fu¬
erit expertus.
paulo salutẽ auia nepotis sui nego¬
tia gessit. tefimctis utrisq auie m̃e¬

Expanded text:
bat, pignora uel hypothecas suscepit et utramque pecuniam creditori soluit, existimans indemnitati suae confusis praediis consuli posse. ob eas res iudicio mandati frustra conuenietur et ipse debitorem frustra conueniet, negotiorum autem gestorum actio utrique necessaria erit: in qua lite culpam aestimari satis est, non etiam casum, quia praedo fideiussor non uidetur. creditor ob id factum ad restituendum iudicio, quod de pignore dato redditur, cum uideatur ius suum uendidisse, non tenebitur.Ignorante uirgine mater a sponso filiae res donatas suscepit: quia mandati uel depositi cessat actio, negotiorum gestorum agitur.ri tempore nuptiarum in sua potestate habuit, compilatae hereditatis postulare non debet. prudentius itaque faciet, si ad exhibendum et negotiorum gestorum, si negotia quoque viri gessit, cum ea fuerit expertus.Paulo salutem. Avia nepotis sui negotia gessit: defunctis utrisque aviae here
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ĩ matre ꝯstitutũ est. ñ puto ĩ ꝑre¬
stata ẽ se filiũ ideo alere. ut aut ip¬
sum aut tutores eius ꝯucniret. põ
ne ꝑegre patrẽ eius obisse. ⁊ mat
dum ĩ patriam reu̾titur. tã fuiu
quã filiam ciꝰ exhibuisse. ĩqua
specie q̃ inpsũ pupillũ negõꝵ ge¬
stoꝵ dandam actionẽ. dius pius

Expanded text:
 in matre constitutum est, non puto ita perpestata est se filium ideo alere, ut aut ipsum aut tutores eius conveniret? pone peregre patrem eius obisse et matrem, dum in patriam revertitur, tam filium quam familiam eius exhibuisse: in qua specie etiam in ipsum pupillum negotiorum gestorum dandam actionem divus Pius
Abbreviated transcription (Latin):
accipe testator ad sũptum monu¬
m̃tiuoluit. siqd amplius fu̾it e¬
rogatum actiõe negotioꝵ gestoꝵ
abhĩde ñ rectẽ petetur: nec iure
fidci cõmissi. cum uolũtas. finem
crogationis fec̃it. ¶ tũtoris ħos¬
.. impubes fuiꝰ obea q̃ tutor er in
reb pupille paterne gessit. ñ te¬
metur. s tutor ꝓͥo nõe iudicio negi
estoꝵ ꝯuenietur. Quã quam ma¬
ter. fiuii negotia sccłũ patris uolu̾¬
tatẽ pietatis fiducia gent. tam̃ iuᷤᷤ
actoris ꝑiculo suo litiũ causa cõ¬
stituẽli. ñ harebit. qr ipã nec fi
rios ac ꝓbabiles ĩ cõmuni lte fe¬
cerit. negoꝵ gestoꝵ atioghabet.¬

Expanded text:
ator ad sumptum monumenti uoluit: si quid amplius fuerit erogatum, iudicio negotiorum gestorum ab herede non recte petetur ‹nec› iure fideicommissi, cum uoluntas finem erogationis fecerit.Tutoris heres impubes filius ob ea, quae tutor eius in rebus pupillae paternae gessit, non tenetur, onvenietur. Quamquam mater filii negotia secundum patris voluntatem pietatis fiducia gerat, tamen ius actoris periculo suo litium causa constituendi non habebit, quia nec ipsa rios ac probabiles in communi lite fecit, negotiorum gestorum actione
Abbreviated transcription (Latin):
põt. addãs um eiꝰ cui legitima hitli¬
tatis. alio uero minore ãnnus. cũham¬
berẽt communia p̃dia rustica maior
fr̃ in saitu cõmuni retenti habitatio¬
nes pat̾rias.ampla eclificia etlifica¬
uerat cũ ꝙ eundẽ saltũ cum fr̃e diui¬
deret. sũptus sibi qͣi re meliorẽ ab co
facta desiderabat. frẽ minore iamic¬
gitime ctatis ꝯstituto. herẽnius ox¬
testinus.ꝵ. ob sũptus ruillare urgẽ¬
te. s uolũtatis cã factos cũ de quo q̃¬
ritur actionẽ non haltͦre ¶titiuor

Expanded text:
t, ad damnum eius cui legitima hereditatis, alio uero minore annis, cum haberent communia praedia rustica, maior frater in saltu communi habenti habitationes paternas ampla aedificia aedificaverat: cumque eundem saltum cum fratre divideret, sumptus sibi quasi re meliore ab eo facta desiderabat fratre minore iam legitimae aetatis constituto. Herennius Modestinus respondit ob sumptus nulla re urguente, sed voluptatis causa factos eum de quo quaeritur act
Abbreviated transcription (Latin):
at.Si decuriones decreuer̃t accionez
gerĩt. is uidetur ab ordine eloctus. ⁊¬
et iõ ex piri potest. parui cr̃ refert an
ip̃e ordo elegtrit.an is cui ordo nego¬
tium declit. s si ita decreuerĩt. ut q̃¬
cũꝙ ĩcidiss ꝯtrouersia. cus petõde
negotium ticius haberet. ip̃o uire idi
e uiden eiꝰ rei q̃ adhuc ĩ ꝯtrou̾sia nõ
sit. an ex ceptio ei noceat. q puto sic
ħ accipiendum. ut ei ꝓmissa uictatũ
cui ⁊porisi durat ¶ accor unilisita
si agat. cõpellitur q̃ desend̾erc. ñ autẽ
cõpellitur cau̾e dcrͣito s ĩ tercłu si dẽ¬
exdicto ñ datur. nͥ in rem suim datus
sit. ciꝯstitui poei potest. ¶Exhiccẽm caĩs

Expanded text:
at. Si decuriones decreverunt actionem gerint, is videtur ab ordine electus et ideo experiri potest: parvi enim refert, ipse ordo elegerit an is cui ordo negotium dedit. sed si ita decreverint, ut quaecumque incidisset controversia, eius petendae negotium Titius haberet, ipso iure id  de ea re, quae adhuc in controversia non sit, an exceptio ei noceat? et puto sic hoc accipiendum, ut ei permissa videatur, cui et permissa durat. Actor uniuersitatis si agat, compellitur etiam defendere, non autem compellitur cauere de rato. sed interdum si de deex edicto non datur nisi in rem suam datus sit. et constitui ei potest. ex isdem caus
Abbreviated transcription (Latin):
nem uerue se iussuꝵ ꝓ ꝯ̃sul ait. et
ꝗdem ñ esse actorẽ ł su̾idicũ. tunc qq̃
ĩtelligimus cũ is absit. aut uautu¬
dine impedietu. aut inabilis sit
adagendũ.Et si ex traneus cesentẽ
uelit uniu̾sitatẽ. pmittit ꝓꝯsul. si¬
cut ĩpͥuatoꝵ defensionib obẜuaturq
eo moto melior ꝯditio uniu̾sitatiss

Expanded text:
nem, uenire se iussurum proconsul ait. et quidem non esse actorem uel syndicum tunc quoque intellegimus, cum is absit aut ualetudine impedietur aut inhabilis sit ad agendum. Et si extraneus defendere uelit uniuersitatem, permittit proconsul, sicut in priuatorum defensionibus obseruatur, quia eo modo melior condicio uniuersitat
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. ¶ ibertus apatronti reu̾s ꝯsti¬
tutus. qui se destride̾ ꝑatus. ꝓ tͥbũa¬
li p̃sidem ꝓuĩcie frequeter inter pci¬
lat. patronum accusatort̾ inius ñ
uidetur uocare.

Expanded text:
.Libertus a patrono reus constitutus, qui se defendere paratus pro tribunali praesidem prouinciae frequenter interpellat, patronum accusatorem in ius non uidetur uocare.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾uesitum est antutor pu¬
piu nomine. patronã suã sine ꝑ¬
missũ pretoris uocart possit. iꝵdi
ĩius uocare patronã suã poꝰtuisse
ap̾ acta exhibituru se eẽ quem ꝓ¬
misit. et ⁊ officio ñ caueat ad cxi¬
hibendũ tamen cogitur.

Expanded text:
esitum est, an tutor pupilli nomine patronam suam sine permissu praetoris uocare possit. respoin ius uocare patronam suam potuisse apud acta exhibiturum se esse quem promisit, etsi officio non caueat, ad exhibendum tamen cogitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tñialuo ait modcrãdam iuris dictõ¬
nẽ. ueluti si penitcat ub̃tum ⁊ ac̾tio¬
nem remittat. ł̃ si patronus uocatꝰ
nueniat. aut si non inuitus uosa¬
tus sit. licet edicti u̾ba ñ patiantur

Expanded text:
n Labeo ait moderandam iurisdictionem: ueluti si paeniteat libertum et actionem remittat: uel si patronus uocatus non uenerit: aut si non inuitus uocatus sit, licet edicti uerba non patiantur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ defũctus pignori dederat. ꝗnc
hrclitatem petedo ꝯseq possit. du¬
biũ non ẽ. Cũ precha urbana⁊
rustica. negligentia possessoꝵ sint
facta ueluti ꝙ uinee pomeria or¬
ti. extra ꝯsuctudinẽ patris. f. ce
fũcti culta sũt. litis estimationẽ e¬
possessores patidctẽt.
sessor. ꝓ lege aqlia exegisset. ñ st¬
plũ s duplũ restituct. lucrũ ẽ ex

Expanded text:
 defunctus pignori dederat quin hereditatem petendo consequi possit, dubium non est.Cum praedia urbana et rustica neglegentia possessorum peiora sint facta, ueluti quia uineae pomaria horti extra consuetudinem patris familias defuncti culta sunt: litis aestimationem epossessores pati debent.ssessor quod lege Aquilia exegisset non simplum, sed duplum restituet: lucrum enim ex
Abbreviated transcription (Latin):
auieinum hĩtlitariũ ex soluẽdu
necessaria alienatio possessori ẽ. fet
⁊ si ĩpense necessarie ĩ rem hĩtlitari¬
tlm̾ factae sũt a possessore ł si mo¬
ra periture detiores ue future er̃t
tam a sisco mercatus suerit. ñ ẽ
iniquũ dan actionẽ ꝑ quã uniu¬
sa tona ꝑsequatur. quẽ ad modũ

Expanded text:
alienum hereditarium exsoluendum necessaria alienatio possessori est, sed et si impensae necessariae in rem hereditariam factae sunt a possessore, uel si mora periturae deterioresue futurae eranttam a fisco mercatus fuerit, non est iniquum dari actionem, per quam uniuersa bona persequa
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ esse quaꝵ dies põt nuptu
conit ratioĩs ẽ. ¶ usuras dotis
instipłatũ cum doit poit diuer¬
tumm caras ductas ex die scd
matrm᷑onii ñ esse p̾stãdas pli¬
cuit qr nec sortis ex actio igũ¬

Expanded text:
tionem esse, quarum dies post nuptias cessit, rationis est.Usuras dotis in stipulatum cum dote post diuortium deductas ex die secundi matrimonii non esse praestandas placuit, quia nec sortis exactio
Abbreviated transcription (Latin):
matrimoĩo actio scipłatori quesi¬
ta ĩtetĩdit. tenuo gͥ ꝯsctiẽte sti¬
płator cos ꝯstituẽtã ẽ. nec scq̃nai
matrimoĩo mułr ĩtotata sit. si mõ
ca dos ñ ab ipã ꝓfecta sĩt. quam ali
ꝑinissucius sfipłatus ẽ tunc erũ

Expanded text:
esita intercidit: denuo igitur consentiente stipulatore dos constituenda est, ne sequenti matrimonio mulier indotata sit: si modo ea dos non ab ipsa profecta sit, quam alius permissu eius stipulatus est, tunc enim
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmisum ⁊ honera cius ꝑtic̾nt
telegatõe ꝓpt̾ nuiam subti¬
utatem ⁊ c̾asus necessitatem
tionem quo hiẽ potiusses. si mu¬
licris ubere noĩe dedisset nec
nuptie socute essẽt. si manue¬
missa nupserit itatu tos
eĩt si ca m̃te dedisti. ũ quandoq¬

Expanded text:
mmissum et onera eius pertinent delegatione propter nimiam suptilitatem et casus necessitatem is condictionem, quo habere potuisses, si mulieris liberae nomine dedisses nec nuptiae secutae essent. si manumissa nupserit, ita demum dos erit, si
Abbreviated transcription (Latin):
it teducta ĩ cainterea ex bõis iñ
sũptil fictis. id cxhib̾itionem
uroriu ꝓmissas usuras itufus
uir improit pctit. ¶ Genoue
asoccio totẽ abitratu socordi
titate scipłatus fũat. arbite ro
quaꝵ tetiacto stipsatõnemnã¬
ie plicut nec uiteri sinuleq
fiundo ñ trnõstrato. nullũ ct
start. cũ int̾ modũ ꝯstititit¬
te totio ⁊ corpus ignotũ diffe¬

Expanded text:
in eam interea ex bonis viri sumptibus factis, ad exhibitionem uxoris promissas usuras reversus vir improbe petit. Gener a socero dotem arbitratu soceri titate stipulatus fuerat: arbitrio quoque detracto stipulationemere placuit, nec uideri simile, quod fundo non demonstrato nullum esse staret, cum inter modum constituendae dotis ‹et› corpus ignotum diffe
Abbreviated transcription (Latin):
nar cod̃ enĩ ẽrrore ꝗde fructib ꝯ¬
cecłe fructus cũ uictus sit. alioq̃
ut mauritinsmis ait. nec rẽ arbi¬
trabitur iutex micͥ restit᷑ui. ⁊ qͣrt
st̾ati possessionẽ restituis ł. ¶ peti¬
tor possessori de cuictioẽ cau̾e ñ co¬
gitur rei noĩe cum estimatione
accep̃ sibi possor eͥ imputare dec
let ꝙñ restituit rẽ. Eoꝵ quoq

Expanded text:
nare: eodem enim errore et de fructibus ccedere fructus, cum victus sit: alioquin, ut Mauricianus ait, nec rem arbitrabitur iudex mihi restitui, et quarestatim possessionem restituisset? Petitor possessori de evictione cavere non cogitur rei nomine, cuius aestimationem accepit: sibi enim possessor imputare debet, qui non restituit rem. Eorum quoq
Abbreviated transcription (Latin):
rium ꝑtinere. plane. sig̃gis ł arm̃¬
ti sit usus fructus iegatus. debebit ꝙx
agnatis g̾gem suppłt .i. ĩ locũ capi
u̾ põt substituta frant ꝓͥa fructuarii.
ne lucio ei ios cecdit domino. ⁊ sic̃
substituta statĩdnuĩ fu̾it. ita pͥora qͦ
ex nactura fructus desinut cius cẽ¬

Expanded text:
rium pertinere.Plane si gregis uel armenti sit usus fructus legatus, debebit ex adgnatis gregem supplere, id est in locum capitut post substituta fiant propria fructuarii, ne lucro ea res cedat domino. et sicut substituta statim domini fiunt, ita priora quoque ex natura fructus desinunt eius e
Abbreviated transcription (Latin):
tecesserit. fctus piculũ crit fructua¬
sus fructus legatus ẽ. ceterum sin¬
guloꝵ capitum nichil supplebit.¬
itẽ si forte cotpre quo sc̃tus alicti
fũt. nicͥi fuit ꝙ sũmittidebet. nc ẽ
post elitiont̃. utrum ex his q̃eciẽ

Expanded text:
decesserit fetus, periculum erit fructuasus fructus legatus est: ceterum si singulorum capitum, nihil supplebit.Item si forte eo tempore, quo fetus editi sunt, nihil fuit quod summitti deberet, nunc et post editionem: utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ea q̃ plonogrege odita sũt. ad fruc¬
tuariũ ꝑtin̾c. s posteriorẽ gͣgisci¬
sum noc̾e debe fructuno. ¶Su¬
tus alienus eẽt ꝗs coisicass. ĩtrac
tp̃s quo usu fructus piit. siꝑficie
sublata. ⁊tstitui ufi fructũ liptctis¬

Expanded text:
ge edita sunt, ad fructuarium pertinere, sed posteriorem gregis casum nocere debere fructuario.Sumtus alienus esset, quis aedificasset, intra tempus quo usus fructus perit superficie sublata restitui usum fructum ueteres
Abbreviated transcription (Latin):
interierit. s ñ est dubiũ. qñ ñ det̾e¬
at melioris eẽ ꝯditionis. quã roe
ficci possessor.itãq ⁊ si płis uenic¬
rit res. electio delebit cẽ actõris. ut
p̃t̾iũ ꝯsequatur alioqnlucretur a¬
uꝗd p̃co. ¶ Quo tpr̃e locupletior cẽ¬

Expanded text:
est dubium, quin non debeat melioris esse condicionis quam bonae fidei possessor. itaque et si pluris uenierit res, electio debebit esse actoris, ut pretium consequatur: alioquin lucretur aliquid praedo.Quo tempore locupletior e
Abbreviated transcription (Latin):
se p̃staũ. ¶ Si possessor hr̃clitariũ
ẜuũ occiterit. id quoq ĩhĩtlitatis
petitionẽ ueniet s põp ait actoeͣ
der̾e eligere. utrũ uelit. sibi eũ ꝯdẽp¬
naͬri.ut caũeat se ñactuꝵ iege a¬
qlia.ã malit ĩtegiam sibi eẽ actõẽ
legis aque. omissa eius rei existi¬
matione aiudice. q̃ electio locum
ht̃ si añ aditam hĩdĩtatẽ occisus
sit ẜuus. nã si postea. ip̃iu̾s actĩo pͥa

Expanded text:
ssessor hereditarium seruum occiderit, id quoque in hereditatis petitione ueniet: sed Pomponius ait actorem debere eligere, utrum uelit sibi eum condemnari, ut caueat se non acturum lege Aquilia, an malit integram sibi esse actionem legis Aquiliae omissa eius rei aestimatione a iudice. quae electio locum habet, si ante aditam hereditatem occisus sit seruus: na
Abbreviated transcription (Latin):
iegctur simplicit᷑ ꝑ fũdũ. faciu¬
taͦs ẽ nr̃ lip quã partẽ fũdi uelit
ꝯstitu̾e ẜuitutẽ. si m̃o nulla cap
uiat fũdus sc̃proniunis. Et
cundẽ in cõmunem rocdemerioꝰ
suitus extĩguutur. qr par utri¬

Expanded text:
tur simpliciter per fundum, facultas est heredi, per quam partem fundi uelit, constituere seruitutem, si modo nulla capteruiat fundus Sempronianus et eundem in commune redemerimus, seruitus extinguitur, quia par utri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓo iurc quis plus sibi datum osten¬
dc̃rit iton rescripscrũt. aquam itad̾
flu mũ pͥmitti duci. si sine ĩ iura altĩus
dum iero. ꝑ aliũnon. ꝑtãtum tez¬
pus quãto ẜuitus amittitur ã re¬
ta amittatur. aũ totaretineatu. iõ¬
ꝙ si uclnullo usũs stm. tota amit¬
singuli ex sociis sibi dari oportc̃t
percit possũt. qr ita daricis põtis¬
atc. ¶ Sistipulator uie płes hr̃¬
tes reriquerit. ĩ utuło stipulatõ¬

Expanded text:
o iure quis plus sibi datum ostenderit. item rescripserunt aquam ita demum permitti duci, si sine iniuria alterius iero, per alium non per tantum tempus, quanto seruitus amittitur, an reta amittatur aut tota retineatur: ideoque si nullo usus sum, tota amitsinguli ex sociis sibi dari oportere petere possunt, quia ita dari eis potest: ne, si stipulator uiae plures heredes reliquerit, inutilis stipulat
Abbreviated transcription (Latin):
cessoo ius m̾uti frui ñ essc. ñ ali¬
ter coloco utens frucris. quam
ut ne age m̾ocit liceatiitẽ siet
ducere ꝑ tuũ fundũ aquam iue̾
potucro. ⁊ĩ cotibi cclificare ĩuio
meius ñ fuerit. sitibi ꝯcessero iͦ
cẽ cdificare. nichilominus hanc
Fuitutẽ michi p̾stare debebis. nc
aut̃ cclifices quã ut ductus aque
nicus maneat. toriusꝙ cius relẽ¬
dumtreat initio ꝯcessio facta cẽt¬
Seruitus naturalit̾. non manuc

Expanded text:
cessero ius mihi uti frui non esse: non aliter eo loco uteris frueris, quam ut ire agere mihi recte liceat. item si et ducere per tuum fundum aquam iure potuero et in eo tibi aedificare inuito me ius non fuerit: si tibi concessero ius esse aedificare, nihilo minus hanc seruitutem mihi praestare debebis, ne aliter aedifices, quam ut ductus aquae meus maneat, totiusque eius rei cdumtaxat initio concessio facta esset.Seruitu
Abbreviated transcription (Latin):
d̃s i partem fũdim̃ nor̃
certã tibiuo drero. ⁊queciucꝰt
cius ̃ si altĩus partiscauia płu¬
ꝙ ducatur. te quoq seq̃tur neꝙ
ibi aut ronitatisagri. aut usus
eius aque ratio habẽda ẽ. ita ut
eam solampãto fundi q̃ p̃tio¬
sis sima fit. aũmaxune usũ eiu̾
aque desierat. ius cius ducẽde se

Expanded text:
Si partem fundi mei certam tibi uendidero, aquae ductus ius, etiamsi alterius partis causa plerumque ducatur, te quoque sequetur: neque ibi aut bonitatis agri aut usus eius aquae ratio ‹ha›benda est ita, ut eam solam partem fundi, quae pretiosissima sit aut maxime usum eius aquae de
Abbreviated transcription (Latin):
sublatis uitis ẜuitus mucbit
s si ĩ ꝯtratenda fuituit aliut actũ
erit coumali exccptio Eit necoss ai¬
¶Sitotus ageritincri aut actui ruit.
ue sine uua det̾m ilutiõe legatus ẽ.
modus det̾minabitur.⁊quã pͥmũ
iter cet̾minitũ est. ea ẜuitus ꝯsistir.¬

Expanded text:
s uineis seruitus manebit: sed si in contrahenda seruitute aliud actum erit, doli mali exceptio erit necessaria.Si totus ager itineri aut actui seruitue sine ulla determinatione legatus est: modo determinabitur et qua primum iter determinatum est, ea seruitus
Abbreviated transcription (Latin):
niet p̃tium ĩ petitionẽ nĩtlitatis. ñ
res quas ĩ patrimonuĩ suũ ꝯu̾tit s
si rõs minoris ualet quã compata
ẽ. actenus locupletior factus uidet᷑¬
bitur quatenus res uar⁊q̃ admodũ
si ꝯsũpsiss ĩtantum locupletior fac¬
tus ñ uidetur ¶ed ait senatus cos

Expanded text:
niet pretium in petitionem hereditatis, non res quam in patrimonium suum conuertit. sed si res minoris ualet quam comparata est, hactenus locupletior factus uidebitur, quatenus res ualet: quemadmodum si consumpsisset, in totum locupletior factus non uidebitur.Quod ait senatus: 'eos
Abbreviated transcription (Latin):
stituere dcbebit bonesitai possessoe̾. an
uõ ita demũ si factus sit locupletiõ.
uidendũ. finge p̾tium acciptũ. ł ꝑ
diclisse. qiel con sumpsif. se. uel donaᷤᷤ¬
se. uł ⁊uerbum ꝗde̾ peruenisse. ambi
quẽdam lausulam senatus ꝯsulti
si ħ sit ambigua.ut ita demũ cõpe̾tat
si factus sit locupletior. ꝓin sinõ so¬
lum p̃tiũ. s etiã penatanlius p̾tioie¬
ĩtotum factus est. teł̾e ueruit. ucct
de p̃tio solumõ senatus sit locutus

Expanded text:
ssor an vero ita demum, si factus sit locupletior, videndum: finge pretium acceptum vel perdidisse vel consumpsisse vel donasse. et verbum quidem pervenisse ambiguquentem clausulam senatus consulti, etsi haec sit ambigua, ut ita demum competat, si factus sit locupletior. Proinde si non solum pretium, sed etiam poena tardius pretio sin totum factus est, debere uenire, licet de pretio solummodo senatus sit locutus
Abbreviated transcription (Latin):
er causis. lambitio ic adu̾sarii ule
toloco cclictũ. ⁊ idnit᷑ in eos qͥ ꝓ aliis
cep̃ pretor sexũ ⁊ casum. It̾ notiũ co¬
nas turpitudinie notabiles.Se¬
xumidũ feminas ꝓhiret ꝓ alus po¬
stulare. qratio qd̃ pi ibẽdi. ne ꝯtrapu¬
dicitiã scrui ogaic̾tu alienis cau¬
ñs se ĩmisecãt. ncinli ux õsficii᷑ fungã¬
tur muacres. origoͣ ĩtroducta est

Expanded text:
ex causis vel ambitione adversarii vel o loco edictum proponitur in eos, qui pro aliis xcepit praetor sexum et casum, item notavit personas in turpitudine notabiles. sexum: dum feminas prohibet pro aliis postulare. et ratio quidem prohibendi, ne contra pudicitiam sexui congruentem alienis causis se immisceant, ne virilibus officiis fungantur mulieres: origo vero introducta est
Abbreviated transcription (Latin):
ritiam. aut casum ex cusauit. p̃ucri¬
tiam. dum minorẽ annis decẽ ⁊ sc̃ptẽ
qeos ñintotũ comͣpleũ ꝓ hibet postu¬
ẽ ad ꝓceuãlum impublicũ. Qua eta¬
te. aut paulo maicre. fertꝰ nerua filiꝰa
⁊ publice d̾iure respd̃disĩe. Propt ci¬
ium. sirdũqui ꝓrsus ñ audit ꝓhi¬

Expanded text:
am aut casum excusavit. pueritiam: dum minorem annis decem et septem, qui eos non in totum complevit, prohibet postuest ad procedendum in publicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerva filius et publice de iure responsitasse. propter casum surdum qui prorsus non audit
Abbreviated transcription (Latin):
nẽtur. nam et si plures fecerint. uł
corruꝑit. non similit̃ hͥ edicitur. uͥ
in surco. ne ĩreliquos actio detur si
tantũ dñs cum defentore uoluit
uniꝰ nõe prestitĩt. quãtum ub p̃sta¬
ret. fortasseqꝵ nͥ et ꝯtẽpta maiestas¬
p̃toris iũdicatur. et pła ficta intel¬
iuriam feccrt. uel dampnũ decler̃t.
qr pła facta sunt. non ut ĩfurto u¬
nuim octauenus hinc quoꝙ dño
succurrendum ait.s:ħ põt dici sito¬
lo malo curau̾it. ut abalio album

Expanded text:
nebuntur: nam et si plures fecerint vel nebuntur: nam et si plures fecerint vel corruperit, non similiter hic edicitur ut in furto, ne in reliquos actio detur, si tantum dominus, cum defendere voluit, unius nomine praestiterit, quantum liber praestaret: fortasse a facta inteliuriam fecerunt uel damnum dederunt, quia plura facta sunt, non ut in furto unum. Octauenus hic quoque domino succurrendum ait: sed hoc potest dici, si dolo malo curauerint, ut ab alio album
Abbreviated transcription (Latin):
decesscrit. añt qͣres ab coqui manda¬
ta est iuns dictio geri cepit. soli mã¬
datum lato ait. sic̃ ĩ reliquis causs
nis ꝑpetue causa. non qd̃ ꝓut res ĩ¬
ciͦdit in aboͦ uł in carta. udĩ.
lia matcria ꝓoĩtum crit. toloma¬
lo corruperit datur incum quin¬
re est. ¶ Serui quoꝙ et filii fami¬
lias. ucrbis cclicti ꝯtinẽtur. s et
utrũꝙ sexum p̃tor cõplexus est
sabũt. ponponĩ. autem ait. sentẽtia
edicti porrigõdam cẽadh. Inser¬
uos autem si non defc̃ciantur adiũs.
et eos qui iopra iaborãt.corpus torc¬
quendum est. ¶ dolo mali autem
ideo in ub̃ edicti fit m̃tio. ꝙ si ꝑ impe¬
ntłam. uel rusticit᷑atem. uel ab ip̃o p̾¬
tore uissus. ui ł caũi aliꝗs fecit. non
terieatur. ¶ hoc uero elicto tenctur.
et ꝗtollit. quam ius ñcorruꝑit. It̃
⁊ꝗ suis manib fac̃. et ꝗ aliimãdat
S et si alius sine dolo malo fecit. aliꝰ
tolo malo mãdauit. ꝗmãdaũ tencbi¬

Expanded text:
decesserit, antequam res ab eo, cui mandata est iurisdictio, geri coeperit, solui mandatum Labeo ait, sicut in reliquis causisnis perpetuae causa, non quod prout res incidit, in albo uel in charta uel in alia materia propositum erit, dolo malo corruperit: datur in eum quinre est. Serui quoque et filii familias uerbis edicti continentur: sed et utrumque sexum praetor complexus est. ssabunt, Pomponius autem ait sententiam edicti porrigendam esse ad haec. In seruos autem, si non defenduntur a dominis, et eos qui inopia laborant corpus torquendum est. Doli mali autem ideo in uerbis edicti fit mentio, quod si per imperitiam uel rusticitatem uel ab ipso praetore iussus uel casu aliquis fecerit, non tenetur. Hoc uero edicto tenetur et qui tollit, quamuis non corruperit: item et qui suis manibus facit et qui alii mandat. sed si alius sine dolo malo fecit, alidolo malo mandavit, qui mandavit tenebi
Abbreviated transcription (Latin):
tibi scianus cełet. ĩ uicẽ paries e¬
orum cradidimus ⁊ ĩtiatendo dic¬
tũ est. ut alti ꝑ altũ aquam du¬
cere licet. rocte ec̃ ẜuitutẽ impoĩtã
ait. maximc̃ sixacto stipulatio sub¬
ditisit.. ¶ꝑ pilum p̾dia aquãc
ductis. quoquo mõ imposita fui¬
tute. nͥ pactum ł stipulatio ctiam
de ħ subsecuta c̃ na corum cuiuis
neꝙ alii uicino potĩs haustũ ex ri¬
uo cederepactoer̃ e stipulitioe
quamuis nullũ prediũ ip̃um
sibi ẜuire. neꝙ ẜuitutis fructus

Expanded text:
tibi Seianus cederet, invicem partes eorum tradidimus et in tradendo dictum est, ut alteri per alterum aquam ducere liceret: recte esse servitutem impositam ait, maxime si pacto stipulatio subdita sit. Per plurium praedia aquam ducis quoquo modo imposita servitute: nisi pactum vel stipulatio etiam de hoc subsecuta est, neque eorum cuiuis neque alii uicino poteris haustum ex riuo cedere: pacto enim uel stipulatione quamuis nullum praedium ipsum sibi seruire neque seruitutis fructus
Abbreviated transcription (Latin):
cuł itrendũt. facultas ẽ agerdi
cũ qde matris testam̃to agant. et
optinat. assidue solcant. Hi̾
autẽ uerbi de inofficioso ius illa
ẽ. dixi est. docere unmerẽtem se
qĩo indigne p̃tĩtum ł tiam ex¬
heredatione sũmotũ. res ꝙ illoco¬
lore defenditur ap̃ iudice̾ ut uide¬
atur ille nĩ quasi sanc m̃tis fuis¬
se. cũ testam̃tum iniꝙ ordinaret

Expanded text:
s descendunt, facultas est agendi, cum et de matris testamento agant et optinere adsidue soleant. huius autem verbi "de inofficioso" vis illa ut dixi est docere immerentem se et ideo indigne praeteritum vel etiam exheredatione summotum: resque illo colore defenditur apud iudicem, ut videatur ille quasi non sanae mentis fuisse, cum testamentum inique ordinaret
Abbreviated transcription (Latin):
rito. quoniam res noc capit restitus¬
tionem. cũ statũ mutat. Si ĩ com¬
missum cecidisse uectigaus dicat᷑.
erit ĩ integnuĩ restitutio. ꝙ sic erit acic¬
pic̃dum. si nõ dolus ip̃ius interuer¬
niat. cet̾um cessabit restitutõ ¶adu
sus ub̾tat᷑em quoꝙ minori ap̃torec
subueniri impossibuc est.

Expanded text:
rito, quoniam res nec capit restitutionem cum statum mutat. Si in commissum incidisse uectigalis dicatur, erit in integrum restitutio. quod sic erit accipiendum, si non dolus ipsorum interueniaersus libertatem quoque minori a praetore subueniri impossibile est
Abbreviated transcription (Latin):
nã et si fructum fecit. e dãpnum
ĩ iuria ẜ declit. ñ ei subuenictur.
s si cũ ex dãpno dato ꝯfitĩ possit
nc dupli tencatur maiuit nega¬
re. ĩ n solum restituẽdus ẽ ut ꝓ
cõfesso halcatur. ergo ⁊ si potuit
ꝓ fu̾re dãpnũ decidere. magis qͣ
actionẽ dupu ł quadrupli pati.
ci suꝑuenietur Simuuercũ
culp̃a diu̾tiss neut sibi subucuͣ.
us si maritus puto restitutionẽ
harendã. ẽ enim delictum ñ mo¬
dicũ. nã ⁊ si adultĩum minor cõ¬
misit. ei ñ subuenictur. ¶ ait p̃p

Expanded text:
m iniuria dedit, non ei subuenietur. sed si, cum ex damno dato confiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et si potuit pro fure damnum decidere magis quam actionem dupli uel quadrupli pati, ei subuenietur.Si mulier, cum culpa diuertisset, uelit sibi subueniri, uel si maritus, puto restitutionem non habendam: est enim delictum non modicum. nam et si adulterium minor commisit, ei non subuenitur.Papinianus ait,
Abbreviated transcription (Latin):
lps Siex cã iudicͤati pignora mic¬
noris capta fint cidistracta. mox re¬
stitutus sit aduersus sua̾m presi¬
dis ł ꝓcuritoris cesiris. uitendum
an ea reuocari teltãt que distracta
sũt. nam iluit ccrtũ est. pocu̾niam
ex cã iudicati solutã. ei restituẽtlam

Expanded text:
 ex causa iudicati pignora minoris capta sint et distracta, mox restitutus sit aduersus sententiam praesidis uel procuratoris Caesaris, uidendum, an ea reuocari debeant, quae distracta sunt: nam illud certum est pecuniam ex causa iudicati solutam ei restitue
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ ꝓuocaũ intradiẽm. subucnitũ¬
a ut prouocet. finge eͥ hoc desiterae̾¬
tem q ĩberemoditus ei fubuenitã
ꝯstat autem oĩs etatis hoĩb instau¬
rationẽ heremoditii p̃stari. si se do¬
ccãt ex iusta caus abfinsse.

Expanded text:
si non prouocauit intra diem, subuenitur ut prouocet: finge enim hoc desiderare.Item et in eremodiciis ei subuenitur. constat autem omnis aetatis hominibus restaurationem eremodicii praestari, si se doceant ex iusta causa afuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
domũs obeam causam ucridi¬
tori non tenebitur si nichil.a¬
uud ꝯuerit. quam ut habita¬
tiones secundõcesi c̃ti uolun¬
tattm sup p̃tium ubtis p̾sti oñ¬

Expanded text:
domus ob eam causam uenditori non tenebitur, si nihil aliud conuenit, quam ut habitationes secundum defuncti uoluntatem super pretium libertis praestaren
Abbreviated transcription (Latin):
um ꝯductũ rogauit donet ũtiũ
soluct nichil ꝑcum ẜuũ acqui¬
rere pot̾it. qm̃ non iutetur tradi¬
tus is cuius possesio ꝑ locatioe
ictinctur auẽlitore.piculum aũt
cius ẜui ademptorẽ.ꝓtinet. qud̃
tñ sine dolo uenditoris int̾uou̾t¬
&uud scicrdũ est cũ moram c̃p¬
tor adhib̾e coꝑit. iam ñ culpam s
tolum malũ tantum p̃standum
auẽclit̾ore. ꝙ si ꝑ uenditorẽ et q̾¬
torem mora fu̾it᷑. laio qd̃ scribit q̃p¬
tori potios noccit. quã uendito¬

Expanded text:
conductum ‹rog›auit, donec pretium solueret, nihil per eum seruum adquirere poterit, quoniam non uidetur traditus is, cuius possessio per locationem retinetur a uenditore. periculum eius serui ad emptorem pertinet, quod tamen sine dolo uenditoris interuud sciendum est, cum moram emptor adhibere coepit, iam non culpam, sed dolum malum tantum praestandum a uenditore. quod si per uenditorem et emptorem mora fuerit, Labeo quidem scribit emptori potius nocere qua
Abbreviated transcription (Latin):
uus emptus siue naius ceasu ue¬
ri̾it. siue ñ uenent. iuł putat stitĩ
ꝑfcctam̃ eͥsse uenditionem quonũ
ccrtum sit eam cõtratam. ¶Cũ usũ
fsuctum michi uẽdes. inttrest utrũ
ius uicdi fruc̾di ꝙ solum tuũ sitc

Expanded text:
uus emptus, siue nauis ex Asia uenerit siue non uenerit', Iulianus putat statim perfectam esse uenditionem, quoniam certum sit eam contractam.Cum usum fructum mihi uendis, interest, utrum ius utendi fruendi, quod solum tuum sit,
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum esset. non ddet ab eo p̃stan. si
ucrbi grã amphore.c. ex co uino ꝙ ĩ
cella csset pctiert. si. idm̃sum ẽ. toñec
ad metiatur. oẽ ꝑiculum uenditoriᷤᷤ
c. nisi id per emptorem fut¬
õ Qiunacinm cxceptis accidis ⁊
mucidis.⁊ mĩc̾ expoduit accida quo¬
toris ẽam cxceptũ sit. tamen. accida
ct mucida nĩ. uerisst. nãꝙ̃ inuitus:
c̃ptor acciꝑe ñ cogcretur. iniquũ est
ñ pmitti uenditori ł alii uendere.

Expanded text:
n debet ab eo praestari. si uerbi gratia amphorae centum ex eo uino, quod in cella esset, uenierint, si admensum est, donec admetiatur, omne periculum uenditoris est, nisi id per emptorem fcidis et mucidis et mihi expediat acida quotoris causa exceptum sit, tamen acida et mucida non uenisse: nam quae inuitus emptor accipere non cogeretur, iniquum esse non permitti uenditori uel alii ea uendere.