comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ alit̾ ałe se iudet᷑ nõ posse deminuẽ¬
di eã usq ad id qd alim̃tis eiꝰ necessa¬
rium ẽ. mittendus est. nec mirũ de¬
bet uideri hrditatem ꝓp̃t alim̃ta mi¬
nui eius quẽ fortasse udi cabitur
filium ñ ẽẽ. cũ om̃ib edictis uenter
inpossessionẽ mittat᷑. ⁊ alim̃ta muli¬
eri p̃stentur ꝓpt̃ eũ qui pot̾ ñ nasci.
maiorq cura ad sbi debeat. ne fame
pereat filius. ꝗͣ ne minor hereditas ad
petitorem ꝑueniat. si apparuerit filiũ  iꝰ¬
nõ eẽ smaxime aũt puto simissus sit ĩ
possessione adu̾sariꝰ desiderandũ ap̃tore
ne ĩstrum̃ta in possessionẽ suã redigat.
ceterũ decipiet᷑. uł dum instruitur

Expanded text:
et aliter alere se uidetur non posse, deminuenet aliter alere se uidetur non posse, deminuendi causa usque ad id, quod alimentis eius necessarium est, mittendus est. nec mirum debet uideri hereditatem propter alimenta minui eius, quem fortasse iudicabitur filium non esse, cum omnium edictis uenter in possessionem mittatur et alimenta mulieri praestentur propter eum, qui potest non nasci, maiorque cura debeat adhiberi, ne fame pereat filius, quam ne minor hereditas ad petitorem perueniat, si apparuit filium non esse. Maxime autem puto, si missus fuerit in possessionem aduersarius, desiderandum a praetore, ne instrumenta in possessionem suam redigat: cete
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ eũ qui cũ impub̾e missus ẽ ĩpos¬
sessionem: aceiõs posse adu̾sus cura¬
torem intend̾e. nec ẽẽ ꝓ hibendum.
nullum enĩ ꝑ hoc p̃iuditiũ heredi¬
tati fieri. nã ⁊ adu̾sus ip̃m pupillũ
si satis dedisset. recte exꝑiretur squo¬
tiens impubes satis nondat. mitti¬
tur inpossessionẽ adu̾sarius eius.
siue satis det. siue non dz. si uelit
adu̾sarius eõmitti sibi administ᷑¬
tionẽ. satis dare debet pupillo. cet̾um
si satis ñdet. debet eurator c̃stitui. ꝑ
quã bona ad ministrent᷑. adu̾sariꝰ aũt
si satis decłit. res que tp̃r ꝑiture. au
de teriores future sint. distrahere de¬
b. itẽ adebitorib qui tp̃r libabunt᷑
exig̾e deb. c̃ta cũ pupillo possidebit.¬
¶ An aũt uescendi cã deminuere possit
is qui ex carboniano missus ẽ. uide¬
amus. ⁊ si quid̾ satis inipubes dedit.: si¬
ue decreuit p̃ses. siue nõ deminuet
uescendi cã. ⁊ ħ minꝰ restituet hrdita¬
tis petitõi. ꝙ si satis dare non potuit:

Expanded text:
 qui cum impubere missus est in possessionem, actiones posse aduersus curatorem intendere nec esse prohibendum: nullum enim per hoc praeiudicium hereditati fieri: nam et aduersus ipsum pupillum, si satis dedisset, recte experiretur. Quotiens impubes satis non dat, mittitur in possessionem aduersarius eius, siue satis det siue non det. si uelit aduersarius committi sibi administionem, satis dare debet pupillo: ceterum si satis non det, debet curator constitui, per quem bona administrentur. aduersarius autem si satis dederit, res, quae tempore periturae aut deteriores futurae sint, distrahere debet: item a debitoribus, qui tempore liberabuntur, exigere debet: cetera cum pupillo possidebit. An autem uescendi causa deminuere possit is qui ex Carboniano missus est, uideamus. et si quidem satis impubes dedit, siue decreuit praeses siue non, deminuet uescendi causa et hoc minus restituet hereditatis petitori. quod si satis dare non potuit
Abbreviated transcription (Latin):
eccagubnat̾der ⁊ expeusas sus¬
cepit contig̾it p̾b̾rm. aut dia¬
conil. aut leccorez aut cãcore
mori. non aliu mox extrisecꝰ
introducis⁊ ꝯsid̾are quãta e̾
cu̾c m̾esura ibide mĩstr̾atiu.
reu̾entissimor escoru ⁊ si
quidem uodũ cłcoꝵ mimit¬
ẽ mẽsuras  adhuc habundat
quãtu qͥd suꝑiꝯ definiuimꝰ.

Expanded text:
esia gubernationem et expensas suscepit, contigerit presbyterum aut diaconum aut lectorem aut cantorem mori, non alium mox extrinsecus introduci, sed considerare. quanta est tunc mensura ibidem ministrantium reverentissimorum clericorum. Et si quidem nondum clericorum minuta mensura est, sed adhuc abundant, qua
Abbreviated transcription (Latin):
doce ⁊ hic sic inceste conugi
subfisco facienda Siuo filiiꝰ
nonsint ex priorib inculpa¬
bilib imptiis ħ agenti pro
litate p oĩa ponentes cum q
non dimictit intra pͥclictur
anob̃ cp̃c incestam c̾ongem

Expanded text:
dote etiam hic incestae coniugis sub fisco facienda. Si vero filii non sint ex prioribus inculpabilibus nuptiis haec agenti procalitate per omnia ponentes eum, qui non dimittit intra praedictum a nobis tempus incestam co
Abbreviated transcription (Latin):
atio quatenꝯ discat caste in¬
uere. et intra naturam se con¬
tinere. nonau̾t delectan et a¬
mare uitra tͥmim̃ ⁊ traditis
uobis anatura ⁊̃ hus legibn
repugnare. muliere quoq
Si legem scieus hanc quidez
negier̾it. ncestis aũse mecip¬
sas tradiderit nuptissubeatẽ
n̾cul pabilib filios eẽ eran̾
nepotes forte. aut ult̾iꝰ. pat̾¬
nam mox illi accipiat suec¬
essione suc quidm potatis
uatris supplicio fc̃i pascetes
aut eumaut ⁊ alia necc̃ia p̃¬
bentes nam lic legum con¬
ceꝑior imꝑius sit. tm̃ pater
curre̾s nullo costristando
si caste ux̾it licebit ẽi nich̾
ba indignatõe su̾mittimus
siquid̾m contingit eas quo¬
lib dissolui sine reatu sint
post tales nuptias licentiã
ille hẽat ex quo õib insinua¬
tat̾. intraduos amos sic sͥ
ꝯpulat᷑a dimitt̾e ꝯiug̾e. nõ
÷ reu̾fura ult̾iꝯ ad eum. neq
separatam quidm figuralit̾
.puitate uero s̾ouĩcta forsã
cĩsic pͣrioriln satisfaciet

Expanded text:
atio, quatenus discat caste vivere et intra naturam se continere, non autem delectari et amare ultra terminum et traditis nobis a natura etiam his legibus repugnare. Muliere quoque, si legem sciens hanc quidem neglexerit, incestis autem semetipsam tradiderit nuptiis, sub eainculpabilibus filios esse ei, aut nepotes forte aut ulterius, paternam mox illi accipiant successionem, suae quidem potestatis patris supplicio facti, pascentes autem eum et alia necessaria praebentes. Nam licet legum contemptor et impius sit, tamen patercurrens: nullo contristando, si caste vixerit; licebit enim nihil ba indignatione submittimussi quidem contingit eas quolibet modo dissolvi, sine reatu sint;erit aliquem post tales nuptias, licentiam ille habeat, ex quo omnibus insinuata est, intra duos annos sic sibi copulatam dimittere coniugem, non reversuram ulterius ad eum neque separatam quidem figuraliter, pro veritate vero coniunctam forsan enim sic prioribus satisfaciat,
Abbreviated transcription (Latin):
ce fu̾it insimiata ⁊ ip̃e cãdat
sua sub̾a. ⁊ mulier dote ⁊ subp̾¬
dicta fiat penatalesq filii m¬
libus existentib nouori¬
ue̾tur paterna successione
Inisi uiste eos odiohibens
iptiesint ale priꝯ fc̃e ⁊ noͦ
offendentes lege ⁊ filii iñ or¬
iant᷑. cres quidin partes hr¬

Expanded text:
ce fuerit insinuata, et ipse cadat sua substantia et mulier dote, et sub praedicta fiat poena; talesque filii libus existentibus, non priventur paterna successione: nisi iuste eos odio habensnuptiae sint aliae prius factae et non offendentes legem, et filii inde oriantur, tres quid
Abbreviated transcription (Latin):
parte quam fisco dari p̾cipi¬
mus Onnꝯ aut̾ eis non ex
anob̾ dictum modu fierih̾r¬
priar̃ dimiserit cõnige me¬
estem sibi copulatam. alt̾a
dux̾it ẜin leges uxorẽs. filii
ei expriore existentibꝰ ⁊ pxa
ex legituma pc̾aͣtis. sic ei pri

Expanded text:
ia quarta parte, quam fisco dari praecepimus Damus autem eis non ex a nobis dictum modum fieri herprius dimiserit coniugem inceste sibi copulatam, alteram duxerit secundum legem uxorem, filiis ei et ex priore existentibus et postea, ex legitima procreatis. Sic enim pri
Abbreviated transcription (Latin):
diuene rei priuate. ¶Horo
incestis dudumscptas ab
miperatoriby leges non por¬
fecte se h̾re iudicamꝯ. quie
eos quidm incestis copulã¬
tur mptiis inꝑunitos siũt
ex cis qñt ꝓcede̾tẽ sobolem
utiq inculpabilez exist̾et̾e
priuãt reb pacrisait nec̃ci¬
tas sit cos quid̃m qui pec¬
natẽ quas lex incestas ⁊ nef¬
uocant ꝯtrax̾it iptias si
quidn̾o hunit filios expͥoribꝰ
legittimis ⁊ culpabilib sib

Expanded text:
divinae rei privatae. Pro incestis dudum scriptas ab imperatoribus leges non perfecte habere iudicamus, quae eos quidem qui incestis copulantur nuptiis impunitos sinunt, ex eis autem procedentem sobolem utique inculpabilem existentem privant rebus patris: ut necessitas sit eos quidem qui pecnaturae, quas lex incestas et nefvocat, contraxerit nuptias, si quidem non habuerit filios ex prioribus legiti
Abbreviated transcription (Latin):
intulimꝰ eis pcam ut optim¬
c fiant circa docinnetũ ⁊ iusti
⁊ delicias alic̾as corru̾pãt inta
Suio indigins forte sit po¬
tãte instadionibꝰ suscipe is cͥ
docimetu exͣ̃ eaq̾ a nob̾disꝑ¬

Expanded text:
intulimus eis poenam, ut ob timorem fiant circa documenta et iusti et delicias alienas corrumpant vitas. Si vero indignus forte sit potestatem stationis suscipere is cui documentum extra ea, quae a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
bilibꝯ locis nullam eis rerim
inmobiliu̾ alicatõis lice̾tiam
piit̾ete. uidebamꝯ ei ca̾m ẽ¬
ffus.n ⁊ paulat̾i ad alos cccas¬
cͥcum uenͣtoe̾s fc̃as quocͥ ca pͥ¬

Expanded text:
s rerum immobilium alienationis licentiam permittentem. Videbamus enim causam effusam, et paulatim ad alios ecclesiascircumventiones factas. Quocirca pr
Abbreviated transcription (Latin):
longo tp̾re ostituta. au̾ ⁊̃ eis¬
tatez ⁊ maxime ꝑfiscales occa
bili ci nõ existente suba suffi¬
ciente. piclitabaut̃ inuonis¬
simam uenire ueccitat̾e haꝵ
p̾sules. nez uend̾e potentes¬

Expanded text:
longo tempore constituta, aut etitate, et maxime per fiscales occasbili enim non exstante substantia sufficiente periclitabantur in novissimam venire necessitatem. Harum praesules ne
Abbreviated transcription (Latin):
rum habidantia ẽ.⁊ lic lega¬
li mo negocus ut ⁊ nondare c¬
casionez quibdam falsitater
comitt̾e cinse ob norios exist̾e
agere p̾supserit. ¶ Q igͥ placi¬

Expanded text:
rum abundantia est, et licet legali modo negotiis uti et non dare occasionem quibusdam falsitatem committere, cui se obnoxios existere agere praesumpserint. Quae igitur plac
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpt̾oe he̾ns eiꝰ ⁊ testiu̾ osten¬
itatio suꝑco fi̾ct. mulieze dic̾e¬
te nõcease delegata q̃ cartalo¬
quebat᷑.or litẽ andiebat q̃¬
rebat atabellione cognoscere
negocii ueritatt̾ demq tabelli¬
one de durit at ille litt̾as reco¬
gnosc̃e dixit ꝯpelectõis tabel¬
nonis nõ tiĩ nosse aliquidhor.
q̃ secuta st̃. nec ei sibi abinisio
penitꝯ delegato. s comisisse

Expanded text:
ens eius et testium ostenitatio super eo fieret, muliere dicente non esse a se delegata quae charta loquebatur, qui litem audiebat, quaerebat a tabellione cognoscere negotii veritatem, denique tabellionem deduxit. At ille litteras recognoscere dixit completionis tabellionis, non tamen nosse aliquid horum quae secuta sunt; nec enim sibi ab initio penitus delegatum, sed commisisse
Abbreviated transcription (Latin):
documẽtum ⁊ int̾ẽ ip̃e dñs
suꝑ statõis auctoritate enit
⁊ imitabit̃ ca ⁊ ille quid de ce¬
to ħ obtinebit offmn̾ instatd̃e.
qle qui mei pͥmatũ tenebat
liule uo cadet eaaut innis erit
niistrantiu illi qui ille quid

Expanded text:
documentum et interest, ipse dominus super stationis auctoritate erit; et mutabitur causa, et ille quidem de cetero hoc obtinebit officium in statione, quale qui in ea primatum tenebat, ille vero cadet ea aut unus erit ministrantium illi. Quoniam ille quidem
Abbreviated transcription (Latin):
lersi ille qd ꝯscͥbat duo mlia
aureos mmuilier aut̾ forte sex mi¬
lic ei paliu̾ mod̾ legutimu
tm̃ ⁊ agnatum nr̾is legibus.
litat̾e redigẽs adcquitater
icrũmaniͦs alt̾i ad quireres¬

Expanded text:
lex, si ille quidem conscribat duo milia aureos, mulier autem forte sex milicet ei per alium modum legitimum tamen et agnitum nostris legibus alitatem rediens ad aequalitatem lucrum maius alteri adquirere
Abbreviated transcription (Latin):
lus cu̾niciq ⁊ aliis fors anermt
cis filiis et imptus seq̾ntibus
quo mo iustu ẽ eos qui nisole
filus legittinuis moriu̾t᷑ uoser¬
uare eis lucra et mortuis coꝵr
tarentib s aliis eatrãsimut̾e

Expanded text:
t eis filii ex nuptiis sequentibus: quomodo iustum est eos, qui in solis filiis legitimis moriuntur, non servare eis lucra ex mortuis eorum parentibus, sed aliis ea transmittere?
Abbreviated transcription (Latin):
dis uirilic cacu̾it ille s initra
qnũ aliũ qre la moneat b̾uitaᷤ
eĩ matͥmomii adhãc nos legis¬
lat̾de uocat. ¶ Suio ⁊ in ais
matrimoniũ ꝓtendat᷑ damus
marito q̾ri ⁊ dr̃e non illacam
sibi dote aut inparte aut inse¬
lidim ⁊ siħ fec̾it cras mittere
muliere qr dedi non ꝓbante¬

Expanded text:
edes viri licet tacuerit ille, sed intra annum alium querela moveatur: brevitas enim matrimonii ad hanc nos legislationem vocat. Si vero in maius matrimonium protendatur, damus marito queri et dicere non illatam sibi dotem aut in partem aut in solidum, et si hoc fecerit, transmittere muliere quia dedi
Abbreviated transcription (Latin):
tĩ cccasit̾er spõtanc̾a ⁊ ꝑtrãsacto¬
forsan pete̾te. aut iuro ꝯmitte̾re
digna amissione. nit̾ nuptiał
dõatõis. aut imilier digna casu
dotis n mr dotẽ lucretur n mu¬
peb̾ete cau̾ ꝓcede̾te autdotis anͭ¬

Expanded text:
ionem spontaneae transactioforsan peccante aut viro committente digna amissione antenuptialis donationis aut muliere digna casu dotis, neque vir dotem lucretur neque murepente casu procedente aut dotis a
Abbreviated transcription (Latin):
nchil ẽ qd ꝓhiebat maritum
ignorare. ꝓ inde̾tiar nõn suni
ponere millo ualere mõdoi
quia nauel. qrela abco ftat.
morte siue repudio ⁊ ip̃i ma
nos matrimonnuz extendatur
marito damꝯ q̃relam ⁊hrdi cia
intra mẽses tres. ¶ Su̾o trasẽ

Expanded text:
nihil est quod prohibeat maritum ignorare, providentiam vero sui ponere nullo valere modo et quia vel querela ab eo facta est morte sive repudio et ipso marannos matrimonium extendatur, marito damus querelam et heredi eius int
Abbreviated transcription (Latin):
los ⁊ fenimas uult. equalit¬
tt pensat. corum quiad ĩm¬
cem copulaut. nõ alio qͣd m ͤ¬
diamforte dat stipulari pt̾e
alt̾i uot̾tiam aut qrͣtar. set
ex medio trahens eq̃lem utͥq
exigit fi pactum. aut mediam

Expanded text:
los et feminas vult et aequalitatem pensat eorum qui adinvicem copulantur, non alio quidem mediam forte dat stipulari partem alteri vero tertiam aut quartam, sed ex medio trahens aequale utrimque exigit fieri pactum, aut mediam
Abbreviated transcription (Latin):
hrdes hiis ualẽtib ⁊ oiepudio
solui ꝯtingat mat̾mõiũ. mini
llo discernẽtib nob̾ siueniłier
tãꝙͣ dote offerentis ꝯscribat.
siue pat̾ siue aiter quispiam

Expanded text:
heredes. His valentibus etsi repudio solvi contingat matrimonium; in nullo discernentibus nobis, sive mulier tamquam dotem offerens conscribat sive pater sive alter quispiam
Abbreviated transcription (Latin):
ne ip̾e đ maicstatis itꝯsit ĩ pro¬
accusantibꝰ sat̾fec̾it. tẽ in. nestat
noissim as sustineat peas Snicro
teponẽs singulu dem̃ no more¬
tunc legittisus dies publice cũc¬
tis semet ip̾m ostende̾s ⁊ fugi.s¬

Expanded text:
em maiestatis reus sit, in proaccusantibus satisfecerit, tunc maiestatis novissimas sustineat poenas. Si vero deponens cingulum deinde non moretur legitimos dies publice cunctis semet ipsum ostendens et fugi
Abbreviated transcription (Latin):
cutũ scͥbat pͥmlio utens siquid
hu̾it utrimq nmobiles res.
inclius ẽ ini mobiliba fi oblaco¬
ne q̃ tenꝰ sit palam ⁊ indubita
in mobiles res celebrare angn̾i¬
tum. ut ⁊ dos ⁊ augmetũ sum¬
tores pͥmlegn.andiq indub

Expanded text:
utens, si quidem habuerint utrimque inmobiles res, melius est in inmobilibus fieri oblationem, quatenus sit palam et indubitatinmobiles res celebrare augmentum, ut et dos et augmentum simtores privilegium undique in
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ õmo sin̾ iudice relinqui ꝓin̾¬
⁊ciam statuto quid̃ qĩ aliquo
Sabeo qui a nobis oromatus ẽ
Uut ciꝰ impleat locum hõiem
forsau rez non h̾nter et ꝑmne¬
tum illo u̾oquiip̾is ẽ opibus
adueniat cp̃c ⁊ fraudando e mo¬
lunienis qͥ cũ accipe op done
deponat singuli deponet at
eui dumisuccessor accesẜit ĩ
oĩa custodir ase de tuecelsitu¬
dinis inꝑpetuũ uolumꝰ ¶⁊ mo¬
xut cognoi̾t adstetisse eum
punide exillo trasponere en¬
olimieto insuccessoremãlio¬
qu mistrare eas pͥorẜ qdano

Expanded text:
o sine iudice relinqui provinciam, statuto quidem quasi aliquo ab eo qui a nobis ordinatus est, ut eius impleat locum, homine forsan rerum non habente experimentum, illo vero qui in ipsis est operibus adveniat tempus, et fraudando emolumentis quae eum accipere oportet donec deponat cingulum. Deponet autem eum, dum successor accesserit in omnia custodiri a sede tuae celsitudinis in perpetuum volumus, et mox ut cognoveris adstitisse eum provinciae, ex illo transponere emolumenta in successorem, alioquin ministrare ea prio
Abbreviated transcription (Latin):
dicebant aut̃ ex pͥori mat̾mo¬
mofilii ⁊ ip̃i mat̾nam obiciẽ¬
çes dotez ⁊ dubiu̾erat utrum
⁊ non supstite pͥore urore op¬
gantes non eĩsic̾ aliis dedi
nes extiterunt. inhac ca. dice

Expanded text:
matrimonio filii et ipsi maternam obicientes dotem, et dubium erat, utrum etiam non superstite priore uxore op dotem litigantes. Non enim aliis dedimnes extiterunt in hac causa, di
Abbreviated transcription (Latin):
domũ forsan edificare. ant qͥ m
agrum aut aliquid hoꝵ iuħꝰ
nores c̾ditores quoꝵ pecci̾s
empta aut renonata resẽ hiiꝰ
qui ⁊ multũ antiquiores sũt

Expanded text:
domum forsan aedificare aut etiam emi agrum aut aliquid horum: inriores creditores, quorum pecuniis empta aut renovata res est, his qui etiam multum antiquiores sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̾re qͥd eĩ pͥcipimi. añ nuptias doa¬
lcc̾e filiam quid ciegerat sm̃ co¬
tigisset sis cam nuptuis copulari
s man̾e cunde̾ g̾nim uinũ. aut̃.
quo mõ futumꝰ erat mimiere do¬
tẽ iam ase data aut. ꝓpriam illiꝯ
lucrũ suũ face ⁊ in doter ẜiuri dẽ
ducere cimiutiq oꝑt̾et eã ĩpara¬

Expanded text:
re quidem eam praecipuum antenuptialis donalaedere filiam. Quid enim egerat, si non contigisset secundis eam nuptiis copulari, sed manere eundem generum vivum? aut quomodo futurus erat minuere dotem iam a se datam, aut proprium illius lucrum suum facere et in dotem secundi viri deducere? cum utique oporteret eam in para
Abbreviated transcription (Latin):
morcut᷑. publice appnc̾tes i cõ¬
ueinre uolentilo sacisfadẽtes ẽt
ut nec ꝑoccasione hcugatons
destinare muc̾imꝯ aut̃ aliquoᷤᷤ
sic eristentes audaces. ut ⁊̃ bac
po̾ita lege anꝙͣ discingtut᷑ p̾su

Expanded text:
morentur, publice apparentes et convenire volentibus satisfacientes, et ut nec per occasionem hic evocationis destinari. Invenimus autem aliquos sic existentes audaces, ut etiam hac posita lege, an
Abbreviated transcription (Latin):
cum illa namq nature amor
ꝑiꝯ cirsa filios sine suspiciones
faciat. quamꝰ płimũ illis mil¬
lamhucibꝰ adfilios fauoris
necͣcitat̾e recte non ẽ matribꝰ
de rogandu ioq licentia sit
it. ⁊ tue̾i filios. ⁊ talem ꝑscͥptoẽ
non formidares ita suphiis
c̃e acsi nec ab uutio contigiss
tes siue sponsalicia exigunt
largitates siue alia debitalxt
siue matres adiinores siu̾
minores ad macres. ex pat̾ni
⁊ consid̾ans ad inueniat. sint
ħ integra. utriq ẜm priores
ꝯstitutões nidicanda ⁊ tract̾a

Expanded text:
eam illam namque naturae amor pius circa filios sine suspicione faciat quam plurimum, illis nullam habentibus ad filios favoris necessitatem, recte non est matribus derogandum. Ideoque licentia sit it, et tueri filios et talem praescriptionem non formidare. sed ita super his esse ac si nec ab initio contigisset tes sive sponsalicias exigunt largitates sive alia debita habent sive matres ad minores sive minores ad matres, ex paternis et considerans adinveniet, sint haec integra utrimque secundum priores constitutiones iudicand
Abbreviated transcription (Latin):
lit e̾i pat̾ dotez aut mat̾ forte
marito ⁊ defunctꝰ ẽ ir mop
dem̃ p̾re aut matre mortuis ex¬
gitur. ⁊ q̃ nupsit ꝯferre sua̾ do¬
tem aue minꝯ trũ accipesiqd̃¬
atille minꝯ ydoneꝯ ẽ ⁊ obiciat᷑
mulier ꝙiam datasit dospro
ca. illa uo actone conferat mi¬
llum h̾ntẽs penitꝰ affectũ leg
cũ a nob̾ digna purata ẽ ⁊ nom
ea sic iudicta ⁊ mulierẽ coactã
coferre tot̾e. au̾ certe reputare.
ꝓse data ex qua nullũ ei omo ꝯ
tingit effectu in p̾is rebus
recipe nosaut̾ exaliis m̾is leg

Expanded text:
lit enim pater dotem aut mater forte marito, et defunctus est vir inops; deinde patre aut matre mortuis exigitur et quae nupsit conferre suam dotem aut minus tantum accipere. Si quiat ille minus idoneus est, et obiciatur mulieri quod iam data sit dos pro ea, illa vero actionem conferat nullum habentem penitus effectum, legis causa nobis digna putata est. Et ea sic iudicatam, et mulierem coactam conferre dotem aut certe reputare pro se datam, ex qua nullum ei omnino contigit effectum in ipsis rebus recipere: nos autem ex aliis nostris leg
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illuto corrigimapinlegium
res yrothecast̾it honorabili¬
ora uira ut pote dum ꝯħe̾re sicy
niris coriie̾dant substantiis
⁊ nõ mulier ⁊ qͥ forte tc̃. neqr.
compeie bant hiis quiprius⁊
rerunt dedimꝯ aut lice̾tia hec
cere pnuit̾etes ⁊ imro ⁊ unilieri
alter celebrare augmetu ꝑmy
aut pp̾ miptias doatoer. nonlice

Expanded text:
 illud corrigimus. Privilegium res hypothecas habeant honorabiliora iura, utpote dum contrahentes cum viris eorum credant substantiis et non mulierum et quae forte tunc neque competebant his qui prius contraxerunt. Dedimus autem licentiam hoc cere permittentes et viro et mulieri, alter celebrare augmentum. Praut propter nuptias donationem, non licere
Abbreviated transcription (Latin):
nnch̾ apparet utriusq rex aut a¬
liqua qd appareant. aliqua uon
desuit. sme supstites sint mu¬
lieres repudio forsan pͥore.mim̾o
dissoluto. et competenti mulie¬
eridote sie de fimicte sunt fi¬
liis existentib auibe. aut ⁊̃ una
har in hiis que desunt supiorẽ
c̃e priorẽ. ⁊ filios exca.antiqui¬
ore: dotez ꝓpouences idm ẽ dre

Expanded text:
nihil appareat utriusque rerum, aut aliqua quidem appareant aliqua vero desint, sive superstites sint mulieres, repudio forsan priore matrimonio dissoluto et competenti mulieri dote, sive defunctae sunt filiis existentibus ambae aut etiam una harum, in his quae desunt superiorem esse priorem et filios ex ea antiquiore
Abbreviated transcription (Latin):
mũ re nouasse. iut. ⁊̃ agrũ non
possit taua pͥinlia musieribus
oiponere. infirmitat̾e namq
mulieris nature ⁊ sat̾ nommo
⁊ qr facile circuinuẽ td̃es funt
adu̾sꝯ casimnin aut̃ cis dotem.
cadurit ⁊ si ꝓprior. añ nupcialis

Expanded text:
mum renovasse aut etiam agrum, non possit talia privilegia mulieribus opponere. Infirmitatem namque muliebris naturae et satis novimus et quia facile circumventiones fiunt adversus eas, minui autem eis dotem cadunt, etsi prior
Abbreviated transcription (Latin):
ri⁊ ex nc̾tencat quatenꝯ ĩõi
pupillar sub̾aoĩs cantela fiat
cirea res inmorũ custochie⁊ p̾s¬
cipue ut cumsb̾tilitate descri¬
pit̾es fu̾ut p̾sente quoq clari¬
ssimoscriba cin detalibo cura
ꝯmissa ẽ ⁊ aliis qui ꝯsuete tali¬
bus int̾ueru̾t. sb̾̃cilit̾ ⁊ fid̾ius¬
sionib dandis oĩbꝰ age̾dis s

Expanded text:
ri. Et ex nunc teneat, quatenus in omni pupillari substantia omnis cautela fiat circa res minorum custodiae, et praecipue ut cum subtilitate descriptiones fiant, praesente quoque clarissimo scriba, cui de talibus cura commissa est, et aliis qui consuete talibus interveniunt, subtiliter et fideiussionibus dan
Abbreviated transcription (Latin):
tintio paniũ. int pensiomi
datio e rħ accides ip̃e sustine¬
bit picłm mor qd int̾dicite.
mouilns ⁊ minstrancibus
pane unserit aut suspenderit
annonam nichileihor agi oi¬
no uolinnas: ex quo interdi¬
tões eg̾it scimꝰ eum oeͥ dap¬
nũ sarcire dominoꝵ rer . sr̃ħ
opponat defensiones qr qͥ p̾sẽs
ẽei exactõnis dũo danti defẽ¬
siones. aut ide poĩtum aut
c̃ facie fideuissore p̾bere. nris

Expanded text:
nsionum datio, ex hoc accidens ipse sustinebit periculum, mox quod interdictionem inquilinis et ministrantibus panem miserit aut suspenderit annonam. Nihil enim horum agi omnino volumus, sed ex quo interdictiones egerit, sancimus eum omne damnum sarcire domino rerum, superopponat defensiones, quia praesens est ei exactionis domino danti defensionem aut in depositum aut est facile fideiussorem praebere, nos
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõpeliat᷑ aut defcnsione ex pere
aur resh̾re ⁊ nõ possit uolu̾tari ͤ
cũ de pone̾te benigne ag̾e qd si
tale aliquid eg̾it omo eũ oꝑcet¬
⁊ nõ sola delictorũ nos ꝯte̾to ᷤ cͥe

Expanded text:
t compellatur aut defensiones expetere aut res habere et non possit voluntarie cum deponente benigne agere. Quodsi tale aliquid egerit omnino enim oportet non sola delictorum nos contentos esse
Abbreviated transcription (Latin):
uite occasio hinc aut̾ rei señius
⁊ difficiliꝰ illd ẽ multis ei dom¬
os possidentib in hac felicissĩa
ciuitate inbaciti non indt mox
futuri st̃ pensiones ab inql ns
accipe calupmãt᷑ ꝑͥ int̾dictces
inquilmis dingentes ut nõ
inferat eis illi no ultro eas susci¬
pic̃tes. quida pͥ mopiã forsan
comedt cas quida nõ ⁊ exules
magna hfunt cuntate ⁊ decid
omo pẽsionũ mĩstrat̾o hisqui e¬

Expanded text:
vitae occasio. Huic autem rei severius et difficilius illud est. Multi enim domos possidentibus in hac felicissima civitate inbatiti invidentes mox futuris pensiones ab inquilinis accipere calumniantur per interdictiones inquilinis dirigentes, ut non inferant eis; illi vero ultro eas suscipientes quidam propter inopiam forsan comedunt eas, quidam vero etiam exules a magna hac fiunt civitate, et decidit omnino pensionum ministratio his qui e
Abbreviated transcription (Latin):
Scnalem aut pindetia nlrris
catholicis deferentes iubenis
sulius legibqͥ iande aliis hrt¬
cis sunt pͦlate ⁊ circa nestonano
parc̾tes inuenti fin̾t sine inn¬
dinco nestor furori deditis nic
acephlor ãplectetes insama
⁊ io. ab ecc̃e catholice coione sc̃p¬
atis nõ liccat cis alios hrdes sib¬

Expanded text:
alem autem providentiam liberis catholicis deferentes iubemus, salvis legibus quae iam de aliis haereticis sunt prolatae, et circa Nestorianos parentes inventi fuerint sive Iudaico Nestorii furori dediti sive Acephalorum amplectentes insaniam et ideo ab ecclesiae catholicae communione separati, non liceat eis alios h
Abbreviated transcription (Latin):
qui. ab intestato. adeiꝯ hroita¬
tem uecant obsequiũ ei⁊ cura
copetete nõ pͥbuert itͥ ssiquid
atali sanꝯ fu̾it infrrintate erit
ei pocas utrũ uelit neglige̾tẽ
filiũ uel filios aut cognatos mẽ¬

Expanded text:
eius hereditatem vocantur obsequium ei et curam competentem non praebuerint, si quidem a tali sanus fuerit infirmitate, erit ei potestas utrum velit neglegentem filium vel filios aut cognatos
Abbreviated transcription (Latin):
u̾int ẜi alias leges suphꝰ roi¬
tas talia negocia t̾mimetur.
areuarios aut minios sese fili
scciau̾it. ⁊ inhac ꝓfessione per¬
manscrit nsi forsan ⁊̃ pentes
ciꝯ ꝓfessions fu̾uit .s. ¶Siali¬

Expanded text:
undum alias leges super hoc positas talia negotia terminentur. arenarios aut mimos sese filius sociaverit et in hac professione permanserit, nisi forsitan etiam parentes eius professionis fuerunt. Si ali
Abbreviated transcription (Latin):
testametimisut siquid r̃ea face
potint testame̾tum sit ei ꝓtali
cifiliũ exhere dandi licentia
Sm at imp̾a ꝓhibitione sine
testamieto aliquis ex parẽtbo
decessit ⁊ alii sme qui abinces¬
tito adhrditate defimea aũ
cuño filio ointestanietũ fier

Expanded text:
testamentum, ut si quidem postea facere potuerint testamentum, sit eis pre tali causa filium exheredandi licentia; si autem in ipsa prohibitione sine testamento aliquis ex parentibus decesserit, et alii sive qui ab intestato ad hereditatem defuncti aut cum ipso filio qui testamentum fier
Abbreviated transcription (Latin):
uł cetos libos p̃t̾ne aut ex hrdẽ
insuofacere testamento. nec
uel fidicomissũ uel qliu ꝙ¬
cumq modu eis dedint legi
untur ingrati⁊ ipas noi̾atim
ingratitudis cãs patentes su
cãs erquib ingrati sibi debe¬
ant uidicari indĩsis legibo¬

Expanded text:
 ceteros liberos praeterire aut exheredes in suo facere testamento, nec vel fideicommissum vel alium quemcumque modum eis dederint legibuntur ingrati et ipsas nominatim ingratitudinis causas parentes suo, causas, ex quibus ingrati liberi debeant iudicari, in di
Abbreviated transcription (Latin):
tnutate redierit tales xͣtus
ratos h̾re ⁊ cis tanꝙͣ ss debitis
obligari. ¶ Siquis dep̃dictis
pnentibꝯ ortohodorꝯ ꝯstituto
scuserit suũ filiu uł libõs nõ
ẽe catholice fid̃i. nec insacrosc̾a

Expanded text:
tate redierit tales contractus ratos habere et eis tamquam suis debitis obligari. Si quis de praedictis parentibus orthodoxus constitutus senserit suum filium vel liberos non esse catholicae fidei
Abbreviated transcription (Latin):
remintiare. aliam nonsciente
se malas c̾as ħre pꝰcogintonalia
nuca leges cocedunt. nollecon¬
fiti allegattes sibi suftige llccato
cie qualitas agnoscat.uibem¬

Expanded text:
 aliam vero scientem se malas causas habere post cognitionalia causa leges concedunt, nolle confiteri allegationes sibi sufficere, ne cito causae qualitas agnoscatu
Abbreviated transcription (Latin):
ctatẽ puen̾it filia ⁊ pare̾tes dñ¬
tułint cam marito copulare ⁊
forsitan exħ contig̾it insinm
corm cam peccare. Aut sne con¬
seusu parentũ maritose libo cin¬

Expanded text:
tatem pervenerit filia et parentes distulerint eam marito copulare, et forsitan ex hoc contigerit in suum corpus eam peccare aut sine consensu parentum marito se, lib
Abbreviated transcription (Latin):
cis qui cãs dicunt t̾gnisaria ce¬
lrc suas festinantes dilatt̃es
ertus aut se freqͥnt̾ dicentes qd
sacre forme aut sacce iussiones
aut depo̾ittes spectabiliũ ñor.
refcrendałor insinuate eis fũt.
tanꝙͣ disponentes quẽ ad mos̾
optrat negoa eraminari aut

Expanded text:
is qui causas dicunt tergiversari et celare suas festinantes dilationes excusant se frequenter dicentes, quia sacrae formae aut sacrae iussiones aut depositiones spectabilium nostrorum referendariorum insinuatae eis sunt, tamquam disponentes quemadmodum oporteat n
Abbreviated transcription (Latin):
in posteriorem: ad eo sigro int̃ clum licet pꝰ
onis iure toluitur ułutisi idq. ticiotude¬
heas: apupilio sine tutoris auctontate st¬
pui itus fiũt quõcãsures. amittitur.¶Nã
et prior debito libatur: et posfior obugõ
nuua ẽ. ¶ Non idẽ iuris ẽ. si a fuo quis sti¬
pulatus fu̾̃t. Nam cunc prior ꝑ inde ob¬
ligatus manet: acsip̾e a nullus stipulatus
es. aut fide iussor adiciaturr: au detriltur.
teres ꝯstalut. tuneficri nouationẽ cum ni¬

Expanded text:
Praeterea nouatione tollitur obligatio, ueluti onis iure tollatur: veluti si id quod Titio tu debebas a pupillo sine tutoris auctoritate stipulatus fuerit, quo casu res amittitur: nam et prior debitor liberatur et posterior obligatio nulla est. non idem iuris est, si a servo quis stipulatus fuerit: nam tunc prior proinde obligatus manet ac si postea nullus stipulatus es aut fideiussor adiciatur aut detrahatur. teres constabat, tunc fieri novationem cum n
Abbreviated transcription (Latin):
os actuꝵ existiiq̃t q̃ sentetia sane beni¬
gnior ẽ. ¶ Qli simmoris emeris habe
utiq mandasse intelligitur ummoris.
res sit reuocatum fiuĩt euanescit. ¶Itẽ
utuignorãs eum decessisse exsecutus
rantia dãpnu tͥ afferat. ¶ Et huicssmi
le ẽ ꝙ placuit. si debitores manumisso
dispensatore titu ꝑignorantiam u¬
b̾tosoluint libar eos. Tum alioqn stric¬
ta uifis ratione ñ possent lib̾ari q alus
solunsset qula cuasolue debuennt.
susceptum aũt ꝯsumandum ẽ au̾ quã
primũ renũciandũ est. ut ꝑsemetip¬
sum aũ ꝑalium eandẽ rẽ mandator
exequatur. Nam nisi ita renuncietur
ut integra causa mandatori resuetur
eandem explicandi. nicħominus mã¬
clati actiolocum habet. nisi uista causa

Expanded text:
os acturum existimant: quae sententia sane benignior est. quod si minoris emeris, habeutique mandasse intellegitur, ut minorres sit, revocatum fuerit, evanescit. Item dauerit, ignorans eum decessisse exsecutus rantia damnum le est quod placuit, si debitores manumisso dispensatore Titii per ignorantiam liberto solverint, liberari eos: cum alioquin stricuris ratione non possent liberari, quia alii solvissent, quam cui solvere debuerint. susceptum autem consummandum aut quam primum renuntiandum est, ut aut per semet ipsum aut per alium eandem rem mandator exsequatur. nam nisi ita renuntiatur ut integra causa mandatori reservetur eandem rem explicandi, nihilo minus maati actio locum habet, nisi si iusta causa
Abbreviated transcription (Latin):
aut uẽndicando. aut condĩcendopot au
lius quisubet. Condictiõ aũt aduersus
dño ꝯtractat. quam quiui ripit᷑. Ico¬
q recte dictum ẽ. cum imꝓbum furem
mine p̃tor introduxit que appeliatur ui
boꝵ raptaꝵ et ẽ tnera amtĩtũ quã drũpui.
p̾t anũ sim pli que accõutił c̃. etiãsiquis
unam rem licet manimãrãpuerit. ¶ Qua¬
druplum aũt. n totum poena ẽ. et qitrait¬
enim ieuioris ee ꝯditionis ei qui uira¬
pit. quã qui clam a mouet. ¶ Quiatta tõ
conpecit. hec acco. si doiomalo quisq raput¬
rit. Quia quia aliquo errore inductus su¬
am rem eẽ put̾at. et inprudens uins eo
cod̾ hoc animorapuitss ne dum talia ex¬
cogiẽtur. inuematur uia ꝑquã raptores
impiine suam ex̃ctant auariciam. Mxlius

Expanded text:
aut vindicando aut condicendo potest lius quilibet: condictio autem adversusntrectat quam, qui ui rapit? itaque recte dictum est eum improbum furem mine praetor introduxit, quae appellatur 'uibonorum raptorum et est intra annum quadrupli, post annum simpli. quae actio utilis est, etiamsi quis unam rem, licet minimam, rapuerit. quadruplum autem non totum poena est et extraenim levioris esse condicionis eum qui vi rapit quam qui clam amovet. Quia tamen ita competit haec actio, si dolo malo quisque rapuerit: qui aliquo errore inductus, suam rem esse, et imprudens iuris eo eodem hoc animo rapuit. sed ne, dum talia excogitentur, inveniatur via per quam raptores impune suam exerceant avaritiam: melius
Abbreviated transcription (Latin):
ci ꝯ petit. cusint̃ est rem saluamn ẽe. li¬
ptofurti agẽ posse. Etiam sudoneuo
quidẽ ut quãuis ipse debitor eam rem
mercedaec̾ta accepit. eaꝙ furto amise
dñi nich̾ int̃ est eam rem ñ ꝑire. cũui¬
om̃i modoꝯ petit furti accõ. quẽ admo
quãm sisoluendo sint boc t̃ si domino

Expanded text:
ei conpetit, cuius interest rem saluam esse, lipto furti agere posse; adeo nus, id est ipse debitor, eam rem mercede certa acceperit eaque furto amiseni nihil interest eam rem non perisse, cum iomnimodo competit furti actio, quemadmoduquam si solvendo sint, hoc est si domino
Abbreviated transcription (Latin):
si quis ex socus mole debiti pregrauatus.
ctass S hoc casuis ad huc ꝯsentiant insocicta¬
tem. Noua uidetur inciꝑe socictas ¶ Sociꝰ
socioutrum conomine tantum teneatur.
ꝓsocio actione. siꝗd dolo ꝯmisent. sicut has
qui dponi apud se passus ẽ. an ⁊̃ culpe .i.
dẽm dendie. atq negligentie noĩt quesi¬
tum ẽ. preualuit tam̃ ctiam culp̃t nomi¬
ne teneri cum. ¶ Culpa aũt non ad exactis¬
amã diligentiam dingenda ẽ. Sufficitu
talem diligentiam incõib reb adhibere
socium qualem sius reb adbibe solet naorł
quiparum diligenti socium sibi assumit.
moĩ siue sua tantum gra aliquis tͥ madet.
mandatum. ⁊ obidnulla excoobligõ nee
mandati in t̃ uos actionascaui. ¶Mandã¬
tis tantum gr̃a int̾uenit mandatumluł¬
uti siquis t̾ mandet. ut negotia ełꝰ gereres
pecuniam subusurs credes ei quiinr̃e ip

Expanded text:
si quis ex sociis mole debiti praegravatus etas. sed hoc casu si adhuc consentiant in societatem, nova videtur incipere societas. Socius socio utrum eo nomine tantum teneatur pro socio actione, si quid dolo commiserit, sicut is qui deponi apud se passus est, an etiam culpae, id est desidiae atque neglegentiae nomine, quaesitum est: praevaluit tamen, etiam culpae nomine teneri eum. culpa autem non ad exactissimam diligentiam dirigenda est: sufficit enim talem diligentiam in communibus rebus adhibere socium, qualem suis rebus adhibere solet. nam qui parum diligentem socium sibi adsumit,  sive sua tantum gratia aliquis tibi mandet, mandatum mandati inter vos actio nascitur. Mandantis tantum gratia intervenit mandatum, veluti si quis tibi mandet, ut negotia eius gererespecuniam sub usuris crederes ei, qui in rem ip
Abbreviated transcription (Latin):
sccuit. dereliquent curationẽ. obidatq
mortuus fuit fuus ciuipe reus ẽ. Imꝑici¬
a quoq culpe in numeritur. ullti simedi¬
cus ideosium tuum occidit. ꝙ cum maie
sccuerit. aut ppu ci incclicamtum declit.
¶Impetu quo mulirum quasmulio ꝓpt̾
oppssus fuĩt. culpe̾ reus ẽ mulio. s et sip̃pt̃
infirinitatem renuiere eas ñ potuerit. cũ
cius aut pꝑ infirmitatem. aut ꝑꝑmꝑiti¬
u̾blegis quinti inco anno płrmm̃ fuit. illa
sententia exprimitur. ut siquis homineo
aut p̾ciosus fĩt. sitam teaeatur quinti

Expanded text:
secuit, dereliquerit curationem atque ob id secuit, dereliquerit curationem atque ob id mortuus fuerit servus, culpae reus est. Ima quoque culpae adnumeratur, veluti si medicus ideo servum tuum occiderit, quod eum male secuerit, aut perperam ei medicamentum dederit. Impetu quoque mularum, quas mulio propter oppressus fuerit, culpae reus est mulio. Sed etsi propter infirmitatem retinere eas non potuerit, cum ejus aut propter infirmitatem, aut proptlegis quanti in eo anno plurimi fuerit illa sententia exprimitur, ut si quis hominem aut pretiosus fuerit non tanti teneatur quanti
Abbreviated transcription (Latin):
utiq sialit̃ ꝑiam effugere ñ pot. ¶ Huene
his quid̾hac iege tenetur quicisuoctidit
simodocupi cius niuia inuenitur.Naima¬
uoqum ñ manus exdoloquam exc̾uipđq¬
q: hiclecge renctur.itaq siquis dumiacu
rludit. uel excitatur transcutem suũ tu¬
um truͤcerẽt. distinguitur. Nam si idami¬
uit qui solitus intampo coq ubi solituor
telligitur. siuero alius tale ꝗd ałniserit. &¬
pe reus ẽ ¶ Idt̃ iuiris ẽ demirtie sibis ma
uoloco quã quiexntandis militib destina¬
tus ẽ. idadinsit. ¶Itemaputator ex. arbo¬
re dciecto ramosuiun tuum transcuntẽ
ooidit. si ꝑpe uiam pucam aut uicu ut̃
idfactum ẽ. neq p̾clamauit ut casus eui¬
tan possit cuipe reus ẽ. Si p̃clamauit. neq
iulie curauit cauere extra culpam ẽ puta¬
tor. eque extraculuim eẽ intelligitur.si
se drsum .auia. forte. rinmediofundoce¬
debat. licet non precdamauit. quia co io¬
conullo extraneo ius fuerat uersandi.
¶preterea si medicus quis iunn tuũ

Expanded text:
utique si aliter periculum effugere non potest. Ac ne is quidem hac lege tenetur qui casu occidit, si modo culpa ejus nulla inveniatur; nam alioquin non minus ex dolo quam ex culpa quue hac lege tenetur. Itaque si quis, dum iaculis ludit vel exercitatur, transeuntem servum tuum traiecerit, distinguitur. nam si id a milite quidem in Campo, locove ubi solitum tellegitur: si alius tale quid admisit, culpae reus est. idem iuris est de milite, si is in alio loco quam qui exercitandis militibus destinatus est, id admisit. Item si putator ex arbore deiecto ramo servum tuum transeuntem occiderit, si prope viam publicam aut vicinalem id factum est neque praeclamavit, ut casus evitari possit, culpae reus est: si praeclamavit neque ille curavit cavere, extra culpam est putator. aeque extra culpam esse intellegitur, si seorsum a via forte vel in medio fundo caedebat, licet non praeclamavit, quia eo loco nulli extraneo ius fuerat versandi. Praeterea si medicus, qui servum tuum
Abbreviated transcription (Latin):
cib a nob̾ datis si nõ s̾int spec¬
tabiles nidices intra memora¬
tam ꝙͣtitat̾e referc̾t᷑. Si aũ uel
illustres sit dati anob̾ iudi¬
ces quiln apices digintates
supspectabilitat̾e st̃ uł duces

Expanded text:
cibus a nobis datis, si non sint spectabiles judices, intra memoratam quantitatem referetur. Si autem vel illustres sint dati a nobis judices quibus apices dignitatum super spectabilitatem sunt vel duces
Abbreviated transcription (Latin):
aut ⁊ exprimis forsan ita fes¬
cum aliis inpossõne damꝯ li¬
cetiam ħagendi no tm̃omo
priores quid filios ininucre.
magnificue augm̾etũ nec õi¬
no obluusci priorũ mat mo¬
gitantes qui filii ambosu̾t er
ita facie̾tes successionũ intes¬
tamietis diuisione Sici inces¬
catis ei mortins lex oẽs ereqͦ¬

Expanded text:
aut etiam primis forsan, ita feseum aliis in possessione, damus licentiam hoc agendi, non tamen omnino priores quidem filios minuere, magnificare augmentum nec omnino oblivisci priorum matrimogitantes quoniam filii ambo sunt, et ita facientes successionum in testamentis divisionem. Si enim intestatis eis mortuis lex omnes e
Abbreviated transcription (Latin):
mut iuꝵ. ita nob p̃sc̃s lex dispo¬
nat᷑ ⁊ sactiat. Ergo necc̃e ẽ filio
moriẽtesiue mascło snifeia¬
ubiq custodue moriẽtiũ nolu¬
ant datũ ⁊ ẜm ꝓprietate̾ ẜm u¬
tri derelinques siue nistitutde
Sine legatũ recte dẽlinqͣt ⁊ dĩm

Expanded text:
t virum, ita nobis praesens lex disponatur et sanciatur. Ergo necesse est filio moriente sive masculo siveubique custodire morientium voluaut datutri derelinquens sive institutionem sive legatum recte derelinquat et dom
Abbreviated transcription (Latin):
ydonce u̾ose hat ad frduissore
⁊ uec ip̃e dignꝯsit cuihꝰ reddãt
man̾e quide ap̾cũ aquorelic¬
tũ ẽ ext̾cia u̾o cẽresime eius
donec. aut ẜas ille ꝯ̃hit miptiaᷤ
suscipit facultat̾e aut sifiat m̃¬
infestũ nullatenus posse istur
ad nptias perue̾ire siue ẜm
mod̾ sac̾dotu. it̃ eĩ eidabit qͥd
relictũe̾. Sine morte. accipit c̾i

Expanded text:
donee vero se habeat ad fideiussionem et nec ipse dignus sit cui hoc credatur, manere quidem apud illum a quo relictum est, ex tertia vero centesimae eius donec aut secundas ille contrahat suscipiet facultatem aut si fiat manifestum nullatenus posse istum ad nuptias pervenire, sive secundum modum sacerdotii tunc enim ei dabit quod relictum est sive morte. Accipient eni
Abbreviated transcription (French):
tur. uocaturq uis gẽtium. qi qͥuouirt
quidem cuuile exuna quaq ciuitate ap¬
pellatur uluti atheniesium. Namsiqs
ritum. quo quirites utũtur. R omani
enuim aquirino quirites appellabãtur:
ctam dicimus. Nec addimus nom̃. sub
om̃i humano generi commune ẽ.¬

Expanded text:
tur uocaturque 'ius gentium', quasi tur uocaturque 'ius gentium', quasi quidem civile ex unaquaque civitate appellatur, veluti Atheniensium: nam si tium, quo Quirites utuntur; Romani enim a Quirino Quirites appellantur. seetam dicimus nec addimus nomen, subomni humano generi commune e
Abbreviated transcription (Latin):
efficiemus: aut cum magnolabort cius.
sepe criam cum diffidentia: que ploꝵq
iuutnes au̾tit sc̾ius ad id ꝑducemus. ad
quodlemore uia ductus sine magnola¬
bore. et sine ulla diffidẽtia maturius
ꝑduci potussei¶uris pceptasunt h. ho¬
neste uiue. alt̾eꝵ ñ lede̾. suum cͥuiq t̾¬
buerei huius studi que s̃ positiõe pu
plicum ⁊ pͥuatum Publicum uist̃.
quod adstatũ rei romant spoctat spñ¬
uata quod ad singuloꝵ utilitatemp
cum exnaturalib p̃ceptis. Aut genti¬
um. aut ciuilib. dcuie naturali eui¬
nimalia docuit Iam uis istudñsolũ
humam generis ꝓpͥum ẽ. set omniũ
ammalium q̃ inceloq̃ int̾ra. que inmi¬
a censerssus aut cuule. uel gentium
ita diuiditur. ¶ Om̃s ppli quilegib.⁊
morib. reguntur. partim suo ꝓp̃o. par
ipsius pͥũm euitatis ẽ. ocaturq iusci¬
uile quasi uis pͥum ipsius cuntans¶ Qd̾
uero natlirał ratio. int̃ õs homines ꝯsti¬
tuit. id apudomnes ppłos ꝑeq̾custodi¬

Expanded text:
efficiemus aut cum magno labore eius, saepe etiam cum diffidentia, quae plerumque iuvenes avertit, serius ad id perducemus ad quod leniore via ductus sine magno labore et sine ulla diffidentia maturius perduci potuisset. Iuris praecepta sunt haec: honeste vivere, alterum non laedere, suum cuique tribuere. Huius studblicum et priuatum. publicum ius est quod ad statum rei Romanae spectat, priuatum quod ad singulorum utilitatem: est ex naturalibus praeceptis aut gentium aut ciuilibus. Ius naturale enimalia docuit: nam ius istud non humani generis proprium, sed omnium animalium, quae in terra, quae in maa censeri. Ius autem civile vel gentium ita dividitur: omnes populi qui legibus et moribus ipsius proprium est uocaturque 'ius ciuile', quasi ius proprium ciuitatis; quod uero naturalis ratio inter omnes homines constituit, id apud omnes populos peraeque custodi
Abbreviated transcription (Latin):
peccinis unicuiq p̾clictarum
digtatũ cũ⁊sino caueant.
tanꝰꝙͣ facente cautela ita
iubemꝰ eͤas ⁊ eoꝵ officia subi¬
ac̾e p̾dictis digtatib i ilłu̾o¬

Expanded text:
pecuniis unicuique praedictarum dignitatum, cum etsi non caveant, tamquam facientes cautelam ita iubemus eos et eorum officia subiacere praedictis dignitatibus. In il
Abbreviated transcription (Latin):
cuntatis illiꝰ ep̃m dare. aouos
litt̃is eiqui nõ meruit ꝙ iustũ
ẽ iusuantes qr coictꝰ abeo
uder distulit audigre int̾rellã
supplicia nferamꝯ idicipuin¬

Expanded text:
tatis illius episcopum dare ad nos litteras ei qui non meruit quod iustum est insinuantes, quia coactus ab eo iudex distulit audire interpellantsupplicia inferamus iudici
Abbreviated transcription (Latin):
diculu sacrametũ cuiꝯ exc̃p¬
lar ⁊̃ directu ẽ tuc celsitudi
Q u̾o ãmistratdes suscipiu̾t
atua celfitudine directos hĩc
cĩs a nob̾ codicillos suscipiãt
p̾sente dõ amabili ciuitatis
inquadegit ep̾o ⁊ in aliis qui
incuntate sunt in iudicio
tuõ celsitudis cõgregatis
officio o̾io tuo cora ꝯmibuꝰ
⁊̃ codicillos acccipiant ⁊ iure

Expanded text:
 sacramenti, cuius exemplar etiam directum est tuae celsitudini. Qui vero administrationes suscipiunt, a tua celsitudine directos hinc eis a nobis codicillos suscipiant praesente deo amabili civitatis in qua degunt episcopo et aliis qui in civitate sunt in iudicio tuae celsitudinis congregatis et officio omni tuo: coram quibus et codicillos accipiant et iure
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis culucitis omo neq per¬
mittas eos abullo ledieos enim
quihanc nituntur imquitate
quateuꝯ et felicissimo nr̃o quer¬
cant exc̃citꝯ et reliquas curi al
oz talia temptari solacia ut po¬
sic adtanta referi carditatem
nichilem̾ nob̾ medat tuam
celsitudinez quo modo circ¬
curiales unꝰcuiq ciuitatis
⁊ atua celsicudine a singuliᷤᷤ
scͥp successoribꝰ quappt̾du
dimicodicollos dederit aͥimᷤ
omer ferant fanore mchil
penitus abcis accipieus.
sic em̃ curialib ꝑcere te no¬
lumiꝰ ita defẽsorum castiga¬
re ⁊ retiũeauaricia sanccuꝰ
trares.paut siṅo ẽ aliquod
ci publicu solaciũ quãtur
nnculpabił antiquitas defi
acebunt pene s ⁊ exiliũ ha¬
bitab̾t cõcimo priꝯ eis pla¬
gis corporeis infligendis.

Expanded text:
ab eis tu lucreris omnino neque permittas eos ab ullo laedi; eos enim, qui hanc nituntur iniquitatem, quatenus et felicissimo nostro auertant exercitu et reliquas curialenon oportet talia temptari solacia, ut possit ad tantam referri tarditatem. Nihil enim nobis commendat tuam celsitudinem, quomodo circuriales uniuscuiusque civitatis et a tua celsitudine et a cinguli semper successoribudum codicillos dederis adminiomnem ferat favorem, nihil penitus ab eis accipiens. Sicut enim curialibus parcere te volumus, ita et defensorum castigare, et retinere avaritiam sancimus, res, aut si non est aliquod eis publicum solacium, quantum inculpabilis antiquitas definacebunt poenae, sed etiam exilium habitabunt continuum, prius eis plagis corporeis infligendis.
Abbreviated transcription (Latin):
lute petamꝰ gn̾alit̾ disponũ
ut siquis inuen̾it sua urorer
aut filiaꝵ aut nept̾e aut siõsĩ
inuen̾andis locis cũ aliquo lo
siomi aut aliis elꝰ scissime ec̃ce
clicis. ut ip̃i suo picło utrasq
ꝑsoa̾s diuise custochiat. donec
uidex eos accipiat as leges es ⁊

Expanded text:
t? Et generaliter disponimus, ut si quis invenerit suam uxorem aut filiam aut neptem aut sponsam in venerandis locis cum aliquo loqsori aut aliis eius sanctissimae ecclesiae clericis, ut ipsi suo periculo utrasque personas divise custodiant, donec iudex eos acc
Abbreviated transcription (Latin):
aliꝙͣ meuitabilẽ necc̃itatem
ad maioris sacerdocii asceda
culm̾s illic manebit. ap̾uni¬
nere affectum illiꝰ p̾ponẽs
meliori ꝓuectui. siuoͣ cu̾sit
laicꝯ ad ordinatoe sb̃dyaco
aut draconi aut pͥb̃ri uenire
uoli̾t. den̾appareat mulierẽ
bab̾es nõ ex iurgintate sibi
copulata s aut disiũctam
amaritoaut alit̾ nõ abuncio

Expanded text:
inevitabilem necessitatem ad maioris sacerdotii ascendat culmen, sed illic manebit apud mulierem, affectum illius praeponens meliori provectui. Si vero, cum sit laicus, ad ordinationem subdiaconi aut diaconi aut presbyteri venire voluerit, deinde appareat mulierem habens non ex virginitate sibi copulatam, sed aut disiunctam a marito aut aliter non ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmptũ ẽ. nam nec illud m¬
hr̾rat legi ut optet sme filii
existẽtes mulieres ħ iurare
sacranietu. S ⁊ filios habe̾ti¬
siuił ⁊ de fu̾cti ai̾ma ꝯcrista

Expanded text:
mptum est. Nam nec illud inerat legi, ut oporteret sine filiis existentes mulieres hoc iurare sacramentum, sed etiam filios habentisimul et defuncti animam contrista