comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ne ab urbe demn mutine relicta illuc adue¬
so de proelio allatũ. Sed milites ut falsũ xu¬
morẽ aiꝑnantes ꝙ intensum othoni senatũ
aebituabant᷑. custodire sexmones uultũ habi¬
tum trahere in deterius quiciis postremo ac
probris. Cansam & initiũ caedis quaerebãt
cum alius insup metus lenatorib instar&
ne praeualidis iom uitellii partib cũctantꝰ¬
excoepisse uictoriã crederentur ita trepidi &
utrinq anxii coeunt. Nemo priuatũ expedi¬
to consilio inter multos societate tutior. one¬
rabat pauentiũ curas ordo mutinensis arma
& pecumiã otferendo. appellabatq patres con¬
scriptos intempesti honore. Notabile in uir¬
ginũ fuit quo licinius cecĩna Marcellum
epriũ ut ambigua disserentẽ ianna euasit
nec coeteri sententias apiebant sed in uisu
memoria delationũ expositũq ad inuidiã
cis clarescer& Moderatione meliorũ dirẽpti
& redire om̃es bononiã rursus ꝯsiliaturi si¬

Expanded text:
ne ab urbe, dein Mutinae relicta. illuc adverne ab urbe, dein Mutinae relicta. illuc adverso de proelio adlatum: sed milites ut falsum rumorem aspernantes, quod infensum Othoni senatum arbitrabantur, custodire sermones, vultum habitumque trahere in deterius; conviciis postremo ac probris causam et initium caedis quaerebant, cum alius insuper metus senatoribus instaret, ne praevalidis iam Vitellii partibus cunctanexcepisse victoriam crederentur. ita trepidi et utrimque anxii coeunt, nemo privatim expedito consilio, inter multos societate culpae tutior. onerabat paventium curas ordo Mutinensis arma et pecuniam offerendo, appellabatque patres conscriptos intempestivo honore. Notabile iurgium fuit quo Licinius Caecina Marcellum Eprium ut ambigua disserentem invasit. nec ceteri sententias aperiebant: sed invisum memoria delationum expositumque ad invidiam citiis claresceret. moderatione meliorum dirempti. et rediere omnes Bononiam, rursus consiliaturi; si
Abbreviated transcription (Latin):
fame quantũ malae. ut conquirẽt tabulosa
& fictis oblectare legentiũ aĩos procul grauita¬
te coepti opis crediderim ita uulgatus tradi¬
tigq demere tidẽ nõ ausim die qͦuo bebriaci
cextabatur auẽ inusitata facie apud regum
lepidũ celebri luco consedisse in collo memorãt.
Nec deinde coetum hõĩum aut circũ uolantiũ
alitũ terxitã pulsam ue donec otho se inter¬
ficer&. tunc ablata ex oculis & tempora re¬
putantibus initiũ tinemq miraculi cũ otho¬
nuc ut legatione apud ceciñam ac ualentẽ
fungeret᷑ militantes orabãt. uirginius ꝑ
aduersam domus partẽ turtim digressus ir¬
rumpentes frustratus ẽ. Earũ que brixelli
aegerant cohortiũ preces Rubrius gallus tu¬
lit &e uenia statim impetrata ꝯcedentibus
ad uictorẽ per Flauiũ sabinũ. His copiis ꝗb
prȩfuerat porito ubiq bello magna pars gg
extremũ discrimen adiit ł rotecta cũ otho¬

Expanded text:
famae quantum malae. ut conquirere fabulosa famae quantum malae. ut conquirere fabulosa et fictis oblectare legentium animos procul gravitate coepti operis crediderim, ita vulgatis traditisque demere fidem non ausim. die, quo Bedriaci certabatur, avem invisitata specie apud Regium Lepidum celebri luco consedisse incolae memorant, nec deinde coetu hominum aut circumvolitantium alitum territam pulsamve, donec Otho se ipse interficeret; tum ablatam ex oculis: et tempora reputantibus initium finemque miraculi cum Othonunc ut legatione apud Caecinam ac Valentem fungeretur, minitantes orabant: Verginius per aversam domus partem furtim digressus inrumpentis frustratus est. earum quae Brixelli egerant cohortium preces Rubrius Gallus tulit, et venia statim impetrata, concedentibus ad victorem per Flavium Sabinum iis copiis quibus praefuerat. Posito ubique bello magna pars senatus extremum discrimen adiit, profecta cum Otho
Abbreviated transcription (Latin):
haustu gelidȩ aquȩ sedauit tñ allatis pugio
didit. Et explorato iã praefectos amoos noc¬
tem quietã utq affirmat᷑ nõ in sominẽ exit
Luce prima in terrũ pectore incubuit. Adge¬
mitũ morientis ingressi liberti semi & pło
ne amputaretur caput iudibrio futurum.
Tulexũt praetoriȩ cohortes laudib & lacri¬
mis uulnus manusq eius ex osculantes ꝗdã
militũ iuxta rogũ interticere se nõ noxa
neq ob metũ deꝰ emulatione decoris & cari¬
tate principis ac postea premisse bebriaci
placentiȩ aliisq in castris celebrarũt id mor¬
tis othoni sepulchrũ extinctum ẽ modicũ
& mansurũ. Nũc uitę t̾ie hũit septimo
& tricesimo aetatis año. origo illi a munici¬
pio terentino pr̃ ꝯsularis auus praetoriꝰ
maternũ genus impar nẽc tñ indecorum
pueritia ac iuuenta qualem monstrauimus duo¬
bus facmoribus altero flagitionssimo altero egre¬
gio tantundem apud posteros meruit bonae

Expanded text:
haustu gelidae aquae sedavit. tum adlatis pugionhaustu gelidae aquae sedavit. tum adlatis pugiondidit. et explorato iam profectos amicos, noctem quietam, utque adfirmatur, non insomnem egit: luce prima in ferrum pectore incubuit. ad gemitum morientis ingressi liberti servique etne amputaretur caput ludibrio futurum. tulere corpus praetoriae cohortes cum laudibus et lacrimis, vulnus manusque eius exosculantes. quidam militum iuxta rogum interfecere se, non noxa neque ob metum, sed aemulatione decoris et caritate principis. ac postea promisce Bedriaci, Placentiae aliisque in castris celebratum id genus mortis. Othoni sepulchrum extructum est modicum et mansurum. hunc vitae finem habuit septimo et tricensimo aetatis anno. Origo illi e municipio Ferentio, pater consularis, avus praetorius; maternum genus impar nec tamen indecorum. pueritia ac iuventa, qualem monstravimus. duobus facinoribus, altero flagitiosissimo, altero egregio, tantundem apud posteros meruit bonae
Abbreviated transcription (Latin):
telliũ tam ĩnitis aĩmi fore ut proincolu¬
mi dota domo ne haue quidẽ grãm sibi
redder& mereri le testinato clementiã
uictoris nec .n ultima desꝑatione sed pliũ
exercitu remisisse r.p. nouissimũ casum
satis sibi noĩs satis posteris sius nobilitatis quaesi¬
tum pose iulios elaudios seruios se primũ in ta¬
miliã nouũ Imꝑiũ intulisse proinde erecto aio
compescerde uitã neu patruũ suũ othonẽ tu¬
isse aut obliuiceret᷑ unꝙ̃ aut nimiũ memĩss&.
P ost quȩ dimotis om̃ib paululũ requieuit atq
illũ sup̃mas iam curas aĩo uolutantẽ repens tu¬
multus auertit nũtiata ꝯsternatõe ac licẽtia
militũ nanq abeuntib exitiũ minitabant᷑.
atrocissima in uirginiũ inquẽ clausa domo
obsidebant intrepidis seditõis auctorib regres¬
sus uacauit ab euntiũ alloquiis donec oẽs in¬
uolati digrederent᷑. uesperascente die sitĩ

Expanded text:
tellium tam inmitis animi fore ut pro incolutellium tam inmitis animi fore ut pro incolumi tota domo ne hanc quidem sibi gratiam redderet? mereri se festinato exitu clementiam victoris; non enim ultima desperatione seexercitu remisisse rei publicae novissimum casum. satis sibi nominis, satis posteris suis nobilitatis quaesitum. post Iulios Claudios Servios se primum in familiam novam imperium intulisse: proinde erecto animo capesseret vitam, neu patruum sibi Othonem fuisse aut oblivisceretur umquam aut nimium meminisset. Post quae dimotis omnibus paulum requievit. atque illum supremas iam curas animo volutantem repens tumultus avertit, nuntiata consternatione ac licentia militum; namque abeuntibus exitium minitabantur, atrocissima in Verginium vi, quem clausa domo obsidebant. increpitis seditionis auctoribus regressus vacavit abeuntium adloquiis, donec omnes inviolati digrederentur. vesperascente die sitim
Abbreviated transcription (Latin):
nemo ferociter reliquerit. An ego tm̃ ro ͤ pu¬
bis tot egregios exercitus sterm rursus d
perituri pro me fueritis se teste suꝑstites n
diu morem᷑. ego incolumitatẽ uram uos ꝯstã¬
tiam meam. plura de externis loꝙ pars igna¬
uiȩ ẽ praccipuũ destinatõis meȩ documentũ
habete qđ de neĩe quexor. Nam incusare
deos uel hoĩes eius ꝗ uiuere uelit. Talia lo¬
cutus ut cuiq aetãs aut dignitas comiter
appellatos ire propere neuꝰ remanendo irã
uictoris asperarent iuuenes auato senes
precibus mouebant placidus ore intrepi¬
dus uerbis. intempestinas suorũ lacrimas
coercens dari naues ac uehicula obeuntib
iub& libellos epłasq itudio exga se aut uitel¬
lici ꝯtumeliis insignes abolit᷑ pecunias di¬
stribuit parte necui periturus. Mox sali¬
nũ caccellanũ trĩs filiũ prima iuuenta tre¬
pidũ & moerentẽ ultro solatus ẽ. laudãdo
pietatẽ eius castigando termidinẽ. Aan ui¬

Expanded text:
nemo tam fortiter reliquerit. an ego tantum Romanae punemo tam fortiter reliquerit. an ego tantum Romanae pubis, tot egregios exercitus sterni rursus eperituri pro me fueritis, set este superstites. nec diu moremur, ego incolumitatem vestram, vos constantiam meam. plura de extremis loqui pars ignaviae est. praecipuum destinationis meae documentum habete quod de nemine queror; nam incusare deos vel homines eius est qui vivere velit.' Talia locutus, ut cuique aetas aut dignitas, comiter appellatos, irent propere neu remanendo iram victoris asperarent, iuvenes auctoritate, senes precibus movebat, placidus ore, intrepidus verbis, intempestivas suorum lacrimas coercens. dari navis ac vehicula abeuntibus iubet; libellos epistulasque studio erga se aut in Vitellium contumeliis insignis abolet; pecunias distribuit parce nec ut periturus. mox Salvium Cocceianum, fratris filium, prima iuventa, trepidum et maerentem ultro solatus est, laudando pietatem eius, castigando formidinem: an Vi
Abbreviated transcription (Latin):
mor se gemitus nec praetoriam tm̃ propius
othonis miles ied promissi e moesia eandem
obitinatione aduentãtis exercitus legiones
aquilȩ iã ingressus nũtiabant. ut nemo du¬
bit& potiusse renouari bellũ a trox lugubre
incertũ uictis & uictoribus ipse euersus ẽ
a ꝯsiliis belli. Hunc inquit aiũm uirtutẽ
uestrã hanc ultro ꝑiclis obiicere nimis grã¬
de meȩ uite preciũ puto quãto plus splei
ostenditis ui uiuere placera tanto pulchri¬
ormors erit experti inuicem iumus ego
ac tortima nec tpus computanerits dit¬
ficilius est tp̃are toelicitati qua te nõ putes dui
usurũ cuule bellũ a uitellio coepit ut de prin¬
cipatu certaremus armis initiũ illic fuit ne plus
ꝙͣ semel certemus penes me exemplũ exit. hĩc
othonẽ posteritas existim&. trueret᷑ uitellius
trẽ coniuge liberis mihi nõ ultione neq iola¬
tiis opus est. Alii diutius imꝑiũ tenuerint

Expanded text:
mor et gemitus. nec praetoriani tantum, proprius mor et gemitus. nec praetoriani tantum, proprius Othonis miles, sed praemissi e Moesia eandem obstinationem adventantis exercitus, legiones Aquileiam ingressas nuntiabant, ut nemo dubitet potuisse renovari bellum atrox, lugubre, incertum victis et victoribus. Ipse aversus a consiliis belli 'hunc' inquit 'animum, hanc virtutem vestram ultra periculis obicere nimis grande vitae meae pretium puto. quanto plus spei ostenditis, si vivere placeret, tanto pulchrior mors erit. experti in vicem sumus ego ac fortuna. nec tempus conputaveritis: difficilius est temperare felicitati qua te non putes diu usurum. civile bellum a Vitellio coepit, et ut de principatu certaremus armis initium illic fuit: ne plus quam semel certemus penes me exemplum erit; hinc Othonem posteritas aestimet. fruetur Vitellius fratre, coniuge, liberis: mihi non ultione neque solaciis opus est. alii diutius imperium tenuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
bigno certa funera & luctus nec quisꝙ
adeo mali expers ut nõ aliquã mortẽ moere¬
ret. Requisitũ orphodii legati corpus honor̃
solito crematur. paucos necessarii iplorũ sepe¬
liuere. coeterũ uulgus suꝑ humũ relictum
O pperiebat᷑ otho nũtium pugnae nequaꝙ tre¬
pidus & ꝯcilii certus moesta primũ tama de¬
inde protugi e proelio ꝑditas res patetaciũt
N on expectauit militũ ardor uocẽ Imꝑatoris
erat adulatio ixe in aciẽ excitare partiũ tor¬
tunã furore ꝙ amet instinctu flagrabant ꝗ
procul astiterant tendere manus & proxima
pensare genia. Promptissimo plocio tremo is
praetoris praefectus erat identidem orabat.
ne tidissimũ exercitũ ne optime meritos
milites desererent maiore aĩo tolexari aduer¬
sa ꝙ relinqui tortes de stxenuos de ꝯtra tor¬
timã insistere spei timidos & ignauos ad des¬
perationẽ formidine proꝑare: quas inter uo¬
ces ut tlexerat uultũ aut induerat otho cla¬

Expanded text:
biguo, certa funera et luctus, nec quisquam biguo, certa funera et luctus, nec quisquam adeo mali expers ut non aliquam mortem maereret. requisitum Orfidii legati corpus honore solito crematur; paucos necessarii ipsorum sepelivere, ceterum vulgus super humum relictum. Opperiebatur Otho nuntium pugnae nequaquam trepidus et consilii certus. maesta primum fama, dein profugi e proelio perditas res patefaciunt. non expectavit militum ardor vocem imperatoris;erat adulatio: ire in aciem, excitare partium fortunam furore quodam et instinctu flagrabant. qui procul adstiterant, tendere manus, et proximi prensare ge- nua, promptissimo Plotio Firmo. is praetorii praefectus identidem orabat ne fidissimum exercitum, ne optime meritos milites desereret: maiore animo tolerari adversa quam relinqui; fortis et strenuos etiam contra fortunam insistere spei, timidos et ignavos ad desperationem formidine properare. quas inter voces ut flexerat vultum aut induraverat Otho, cla
Abbreviated transcription (Latin):
dũ uictos & si ita ferrent honestius in acie
perituros. His cogitatõibus truces aut pauidi
extrema desperdtione ad irã saepius ꝙ̃ in
tormidinẽ stimulabantur. Nam uitellia¬
nis exercitũ ad quintũ a bebriaco lapidem
ꝯcedit nõ ausis ducibus eadem die oppugna¬
tionẽ castrorũ simul uoluntaria deditio spe¬
rabatur. Sed expeditis & tm̃ ad proelium
egressis munimentũ fuere arma &e uictoria
ostera die aut ambigua othomani exeratꝰ
uoluntate & ꝗ terociores tuerãt ad poenitẽ¬
tiã inclinãtib missa legatione apud duces
uitellianos dubitatũ quominus pacẽ ꝯcedent
egati paulisꝑ retenti ea res hȩsitatoem attu¬
lit ignaris ad hue an impetrassent. Mox
remissa legatõe patuit uallũ. tue uicti uic¬
toresq m lachrymas ettusi sortẽ ciuilium
bellorũ misera laetitia detestantes. Inde
temptoriis alii tratrũ alii propinquorum
uulnera touebant ipes &e praemia inam¬

Expanded text:
dum victos et, si ita ferret, honestius in acie dum victos et, si ita ferret, honestius in acie perituros. his cogitationibus truces aut pavidi extrema desperatione ad iram saepius quam in formidinem stimulabantur. At Vitellianus exercitus ad quintum a Bedriaco lapidem consedit, non ausis ducibus eadem die obpugnationem castrorum; simul voluntaria deditio sperabatur: sed expeditis et tantum ad proelium egressis munimentum fuere arma et victoria. postera die haud ambigua Othoniani exercitus voluntate et qui ferociores fuerant ad paenitentiam inclinantibus missa legatio; nec apud duces Vitellianos dubitatum quo minus pacem concederent. legati paulisper retenti: ea res haesitationem attulit ignaris adhuc an impetrassent. mox remissa legatione patuit vallum. tum victi victoresque in lacrimas effusi, sortem civilium armorum misera laetitia detestantes; isdem tentoriis alii fratrum, alii propinquorum vulnera fovebant: spes et praemia in am
Abbreviated transcription (Latin):
tus pauor optulit multo adhuc die uallũ in¬
gxessus amore seditiosorũ & tugantiũ circũ¬
strepitu nõ probris nõ manibus abstinẽt de¬
sertorẽ proditorẽq ierepint nullo proprio
crimine eius sed more uulgi suũ quisq flagi¬
tiũ aliis obiectantes Titianũ & Caelsum nox
iiuit. dispositis iã excubiis compressigq m̃ilitib
quos Anniue gallus consilio preabus auctõ fle¬
xerat. ne super cladem aduersȩ pugnȩ suis¬
metipsis caedibus saeuirent. Siue tims bello
ueniss& seu resumere arma mallent uni¬
cum indis in ꝯsensu lauamentũ coeteris frac¬
tus auĩs praetorianus miles nõ uirtute se
sed proditione uictũ fremebat ne uitel¬
lianĩs quidem incruentã fuisse uictoria
pulso quiete rapta legionis aquila suꝑẽẽ cũ
ipso ochone militũ quod trans padum tue¬
rit uenire moesicas legiones magnã exercitꝰ
partem bebriaci remansisse. Nos certe non¬

Expanded text:
tus pavor obtulit. multo adhuc die vallum intus pavor obtulit. multo adhuc die vallum ingressus clamore seditiosorum et fugacium circumstrepitur; non probris, non manibus abstinent; desertorem proditoremque increpant, nullo proprio crimine eius sed more vulgi suum quisque flagitium aliis obiectantes. Titianum et Celsum nox iuvit, dispositis iam excubiis conpressisque militibus, quos Annius Gallus consilio precibus auctoritate flexerat, ne super cladem adversae pugnae suismet ipsi caedibus saevirent: sive finis bello venisset seu resumere arma mallent, unicum victis in consensu levamentum. ceteris fractus animus: praetorianus miles non virtute se sed proditione victum fremebat: ne Vitellianis quidem incruentam fuisse vi- ctoriam, pulso equite, rapta legionis aquila; superesse cum ipso Othone militum quod trans Padum fuerit, venire Moesicas legiones, magnam exercitus partem Bedriaci remansisse: hos certe non
Abbreviated transcription (Latin):
abstulere quo dolore accenia legio & impulit
rursus primanos intertecto orphidio benigno le¬
gato & plurimia signa uexillaq ex hostib rapu¬
it. A parte alia propulia quintanorũ impetu ter¬
tiadetima legio circũ uenti pluximi accursu qͣr¬
tãdecimã & ducib othonis iam pridẽ prefugis
Cecĩna ac ualens subsidiis suos fixmabant. Ac¬
cessit recens auxiliũ Narenus alphenus cum
batanis fusa gladiatorũ manu quã nauib trãs¬
uectam oppositȩ cohortes in ipso flue truci¬
dauerãt. ita uictores latus hostiũ inuecti &
media acie prorupta fugere passim othoniani
bebriacũ petentes imensum id spatiũ obstructȩ
strage corporũ uiȩ quo plus caeddis t̾uit neq
eniꝰ ciuui lib bellis capti in praedã uertuntur
S uetonius paulimis de Lucius proculus diuelis
itnexib castra intrauere Nediũ aquilã ter¬
tiȩdecime legionis legatũ ire militũ in consul¬

Expanded text:
abstulere; quo dolore accensa legio et impulit abstulere; quo dolore accensa legio et impulit rursus primanos, interfecto Orfidio Benigno legato, et plurima signa vexillaque ex hostibus rapuit. a parte alia propulsa quintanorum impetu tertia decima legio, circumventi plurium adcursu quartadecimani. et ducibus Othonis iam pridem profugis Caecina ac Valens subsidiis suos firmabant. accessit recens auxilium, Varus Alfenus cum Batavis, fusa gladiatorum manu, quam navibus transvectam obpositae cohortes in ipso flumine trucidaverant: ita victores latus hostium invecti. Et media acie perrupta fugere passim Othoniani, Bedriacum petentes. immensum id spatium, obstructae strage corporum viae, quo plus caedis fuit; neque enim civilibus bellis capti in praedam vertuntur. Suetonius Paulinus et Licinius Proculus diversis itineribus castra vitavere. Vedium Aquilam tertiae decimae legionis legatum irae militum inconsul
Abbreviated transcription (Latin):
te parum comꝑtum omisso pugne ardor̃
othoniani ultro salutauere eo hostili mur¬
mure excoepti plȩxisq suorũ ignaris que
causa salutandi metum proditionis fecere.
Tunc incubuit hostiũ acies in tegris ordĩb
robore & nũõ praestantior. etnoniani qͣꝗ
dispersi pauciores tessi proeliũ tñ acriter
supsere & ꝑ loca arborib ac uineis impe¬
dita nõ una pugne tacies cominus emin q
catus uis & cimeis ꝯcurrebant in aggere
uie collocato gradu corporib & xmboni¬
bus ruti omisso pilorũ iactu glandib &
securibis galeis loricas ꝑrupere. noscentes inter se
coeteri ꝯspicui in euentũ totuis belli certabant.
orte inter padũ uiamq patenti campo duȩ legi¬
ones ꝯgressȩ sunt. ꝑro uitellio una & uiceuma
cui cognom rapaci uertere gloria insignis e
parte othonis prima adiutrix nõ aut̃ in aciem
deducta sed ferox & noui decoris auida primãni
stratis una & uicelimanoꝵ principiis aquilã

Expanded text:
it, parum compertum. omisso pugnae ardore it, parum compertum. omisso pugnae ardore Othoniani ultro salutavere; et hostili murmure excepti, plerisque suorum ignaris quae causa salutandi, metum proditionis fecere. tum incubuit hostium acies, integris ordinibus, robore et numero praestantior: Othoniani, quamquam dispersi, pauciores, fessi, proelium tamen acriter sumpsere. et per locos arboribus ac vineis impeditos non una pugnae facies: comminus eminus, catervis et cuneis concurrebant. in aggere viae conlato gradu corporibus et umbonibus niti, omisso pilorum iactu gladiis et securibus galeas loricasque perrumpere: noscentes inter se, ceteris conspicui, in eventum totius belli certabant. Forte inter Padum viamque patenti campo duae legiones congressae sunt, pro Vitellio unaetvicensima, cui cognomen Rapaci, vetere gloria insignis, e parte Othonis prima Adiutrix, non ante in aciem deducta, sed ferox et novi decoris avida. primani stratis unaetvicensimanorum principiis aquilam
Abbreviated transcription (Latin):
prorupere & mirũ dictu a pauciorib otho¬
nianis quominus in uallũ impingerentur
italicȩ lexionis uirtute deterriti sunt &¬
adstrictis mucronibus redire pulsos & pu¬
gnã resumere coegit. Disposita uitelliana¬
rũ legionũ arce sine trepidatõe et enĩ q̃ꝗͥ
uicino hoste aspectus armorũ densis arbu¬
stis prohbebatur apud othonianos pauidi
duces miles ducibus intensus mixta uehi¬
cula & lixe. et preruptis utrinq tossis
uia quieto quoq agmini angusta circũliste¬
re alii signa sua quęrere alii incertus un¬
diq clamor accũrentiu uolantiũq ut cu¬
iq audacia uel formido in primã postremã¬
ue aciẽ prorumpebant aut releuentur. At¬
tonitas subito terore mentes falsum gaudi¬
um in langorẽ uertit reꝑtis ꝗ desciuisse
a uitellio exercitũ ementirent᷑. Is rumor
ab exploratoribus uitellii dipersus an ipla
othonis parte seu dolo surrexerit seu for¬

Expanded text:
prorupere; et mirum dictu, a paucioribus Othoprorupere; et mirum dictu, a paucioribus Othonianis quo minus in vallum inpingerentur, Italicae legionis virtute deterriti sunt: ea strictis mucronibus redire pulsos et pugnam resumere coegit. disposita Vitellianarum legionum acies sine trepidatione: etenim quamquam vicino hoste aspectus armorum densis arbustis prohibebatur. apud Othonianos pavidi duces, miles ducibus infensus, mixta vehicula et lixae, et praeruptis utrimque fossis via quieto quoque agmini angusta. circumsistere alii signa sua, quaerere alii; incertus undique clamor adcurrentium, vocantium: ut cuique audacia vel formido, in primam postremamve aciem prorumpebant aut relabebantur. Attonitas subito terrore mentis falsum gaudium in languorem vertit, repertis qui descivisse a Vitellio exercitum ementirentur. is rumor ab exploratoribus Vitellii dispersus, an in ipsa Othonis parte seu dolo seu forte surrexer
Abbreviated transcription (Latin):
tem itinere fessum: sarcinis grauẽ obiscer̃
hosti nõ amissuro quo minus expeditus &
uix quatuor milia passuũ progressus aut
incompositos in agmine aut dispersos & ual¬
lum molientes agprederetur. Titianus & pro¬
culus ubi consiliis uinceretur ad ius imꝑii
transibant. Aderat sane citus equo numi¬
da cũ atrocib mandatis quib otho increpita
ducũ segnitia rem in discrimine mitti iu¬
bebat aeger mora & spe impatiens. Eodẽ
die ad cecĩnam operi pontis intentũ duo
praetorianaꝵ cohortiũ tribuni colloquiũ
ens postulantes uenerũt audire ꝯditiones
ac reddere parabat. Cum praecipites explo¬
ratores adesse hestẽ nũtiauere intẽrũptus
tribunorũ sermo Eoq incertũ tuit insidias
an proditionẽ uel aliquod honestũ ꝯsilium
captauerint. Cecĩna dimissis tribunis re¬
uersus in castra datũ iuslu Fabii ualẽtis
signũ pugnae & militẽ in armis inuenit
Dum legiones de ordine agmĩs sortiuntur eꝗ

Expanded text:
tem itinere fessum, sarcinis gravem obicere tem itinere fessum, sarcinis gravem obicere hosti, non omissuro quo minus expeditus et vix quattuor milia passuum progressus aut incompositos in agmine aut dispersos et vallum molientis adgrederetur, Titianus et Proculus, ubi consiliis vincerentur, ad ius imperii transibant. aderat sane citus equo Numida cum atrocibus mandatis, quibus Otho increpita ducum segnitia rem in discrimen mitti iubebat, aeger mora et spei impatiens. Eodem die ad Caecinam operi pontis intentum duo praetoriarum cohortium tribuni, conloquium eius postulantes, venerunt: audire condiciones ac reddere parabat, cum praecipites exploratores adesse hostem nuntiavere. interruptus tribunorum sermo, eoque incertum fuit insidias an proditionem vel aliquod honestum consilium coeptaverint. Caecina dimissis tribunis revectus in castra datum iussu Fabii Valentis pugnae signum et militem in armis invenit. dum legiones de ordine agminis sortiuntur, equites
Abbreviated transcription (Latin):
anũ t̾rẽm uis ac potestas penes proculũ prȩ¬
tectum. caelsus & paulinus cũ prudentia
eorũ nemo uteres mani noĩe ducũ aliene
culpe prȩtendebantur. tribuni centurio¬
nesq ambigui ꝙ spretis meliorib deterimi
ualebant. Aliłes alacer ꝗ tm̃ iussa ducum
interpretari ꝙ exequi mall& promoueri ad
quartũ a bebriaco castra placuit adeo imꝑite
ut quanꝙ uerno tp̃e ãni & tot crecũ amnib
penuria aque tatigarentur ibi de proelio dũ¬
bitatũ othone ꝑ lrãs flagitante ut maturarẽt
militib ut Imꝑator pugnȩ adeil& poscẽtib
plaeriq copias trans padum agentes acciri
postulabantur. neq proinde diudicari põt
quod optimũ factum tuerit ꝙ̃ pessimũ fuis¬
se qđ factũ eit. Non ut ad pugnã sed ad
bellandũ profecti ꝯtluentes padiꝰ & adȩ flu¬
minũ sexdecim inde miliũ spatio distantes
petebant᷑. Caelio & paulino abnuentib mili¬

Expanded text:
anum fratrem, vis ac potestas penes Proculum praeanum fratrem, vis ac potestas penes Proculum praefectum; Celsus et Paulinus, cum prudentia eorum nemo uteretur, inani nomine ducum alienae culpae praetendebantur; tribuni centurionesque ambigui quod spretis melioribus deterrimi valebant; miles alacer, qui tamen iussa ducum interpretari quam exequi mallet. promoveri ad quartum a Bedriaco castra placuit, adeo imperite ut quamquam verno tempore anni et tot circum amnibus penuria aquae fatigarentur. ibi de proelio dubitatum, Othone per litteras flagitante ut maturarent, militibus ut imperator pugnae adesset poscentibus: plerique copias trans Padum agentis acciri postulabant. nec proinde diiudicari potest quid optimum factu fuerit, quam pessimum fuisse quod factum est. Non ut ad pugnam sed ad bellandum profecti confluentis Padi et Ardae fluminum, sedecim inde milium spatio distantis, petebant. Celso et Paulino abnuentibus mili
Abbreviated transcription (Latin):
lis urbib regib ue excisis securas opes ꝯcupi¬
scere uacuũ fuit. prima inter patres plebẽq
certaĩa exarsere modo turbulenti tribuni mo¬
do consules praeualidi & in uebe ac toro tẽp¬
tamenta ciuiliũ bellorũ. Nox ex plebe inti¬
ma e. Marius de nobiliũ saeuissimus lucius
sylla uictã armis libertatẽ in dñationẽ uer¬
texũt. postquos .Cn. pompeius occultior non
melior & nunꝙ postea nisi de principatu
quaesitum non discessere ab armis in phar¬
salia ac philippicis ciuiũ legiones nedũ otho¬
nis aut uitellii exercitus ĩponte posituri bel¬
lum fuerint. eodẽ illos deũ ira eadẽ hoiũm
rabies caͣedem scelexũ cause in discordiam
egere. quod singulis uelut ictibus transacta
sunt bella ignalua principũ factũ est. Sed
me ueterũ nouorũq morũ reputatio longius
tulit. Nuc ad ordine rerũ ueniã. profecto
Brixellũ othone honor imperii penes titi¬

Expanded text:
lis urbibus regibusve excisis securas opes concupilis urbibus regibusve excisis securas opes concupiscere vacuum fuit, prima inter patres plebemque certamina exarsere. modo turbulenti tribuni, modo consules praevalidi, et in urbe ac foro temptamenta civilium bellorum; mox e plebe infima C. Marius et nobilium saevissimus L. Sulla victam armis libertatem in dominationem verterunt. post quos Cn. Pompeius occultior non melior, et numquam postea nisi de principatu quaesitum. non discessere ab armis in Pharsalia ac Philippis civium legiones, nedum Othonis ac Vitellii exercitus sponte posituri bellum fuerint: eadem illos deum ira, eadem hominum rabies, eaedem scelerum causae in discordiam egere. quod singulis velut ictibus transacta sunt bella, ignavia principum factum est. sed me veterum novorumque morum reputatio longius tulit: nunc ad rerum ordinem venio. Profecto Brixellum Othone honor imperii penes Titi
Abbreviated transcription (Latin):
nanos spatiũ ac moras suasisse praeopuas pau¬
lini ꝙ uetustissimus consiliorũ se militia
clar̃ĩi głiam nom̃q britãnicis expeditionib
meriuss&. Ego ut ꝯsenserim apud paucos
tacito uoto quietẽ p̃ro discordia bonũ & in¬
nocentẽ principẽ pxo pessimis ac flagitio¬
sissimis expetitũ. Ita neq paulinũ qua
prudentia tuit sperasse cõruptissimo lȩcu¬
lo tantã uulgi mederationẽ reor ut qui
pacem amore belli turbauerãt bellũ pa¬
es caritate deponent. Neꝙ hana exercitꝰ¬
lingius moribusq dissonis in hũc ꝯsensum po¬
tunse coalescere aut legatos ac duces magna ex
parte luxus egestatis icelerũ sibi ꝯscios nisi pol¬
lutũ obstrictumq meritis sius principẽ passu¬
ros. uetus ac iam pridem insita mortalibis
potentie cupido cũ imperii magnitudine ado¬
leuit exupitq. Nam rebus modicis aequalitas
facile habebatur. Sed ubi subacto orbe & emu¬

Expanded text:
nianos spatium ac moras suasisse, praecipua spe Paunianos spatium ac moras suasisse, praecipua spe Paulini, quod vetustissimus consularium et militia clarus gloriam nomenque Britannicis expeditionibus meruisset. ego ut concesserim apud paucos tacito voto quietem pro discordia, bonum et innocentem principem pro pessimis ac flagitiosissimis expetitum, ita neque Paulinum, qua prudentia fuit, sperasse corruptissimo saeculo tantam vulgi moderationem reor ut qui pacem belli amore turbaverant, bellum pacis caritate deponerent, neque aut exercitlinguis moribusque dissonos in hunc consensum potuisse coalescere, aut legatos ac duces magna ex parte luxus egestatis scelerum sibi conscios nisi pollutum obstrictumque meritis suis principem passuros. Vetus ac iam pridem insita mortalibus potentiae cupido cum imperii magnitudine adolevit erupitque; nam rebus modicis aequalitas facile habebatur. sed ubi subacto orbe et aemu
Abbreviated transcription (Latin):
exercitus quanto laetiora uitellianis tanto acxius
ochoniani cam auctorẽq cladis detes tabant᷑. &
proeliũ quidẽ abruptis quȩ suꝑerant nauibus
fuga diremptũ Macer ad exitiũ poscebatur. Iãq
uulneratũ eminus lancea strictis gladiis inua¬
serant. Cum intercursu tribunorũ centurio¬
nũq protegit᷑. Nec multopost uestricius spu¬
rina uissũ othonis relicto placentiȩ modico p̃¬
sidio cum cohortibus subuenit: dein flauiũ
S abinũ consulem designatũ otho rectorẽ copiis
misit quibus macer praefuerat laeto milite
ad imitationẽ ducũ de ducibus ad crebras se¬
ditiones tam intestã militiã aspernantib in¬
uenio apuel quoidã auctores belli pauore seu
tastidio utriusq principis quorũ flagitia
ac dedecus aꝑtiore in dies fama noscebant᷑
dubitasse exercitus. Num posito certamine
uel ipsi in mediũ ꝯsultarent uel senatui ꝑ¬
mitterẽt legere Imꝑatorẽ. atq eo duces ocho¬

Expanded text:
exercitus quanto laetiora Vitellianis, tanto acrius exercitus quanto laetiora Vitellianis, tanto acrius Othoniani causam auctoremque cladis detestabantur. Et proelium quidem, abruptis quae supererant navibus, fuga diremptum: Macer ad exitium poscebatur, iamque vulneratum eminus lancea strictis gladiis invaserant, cum intercursu tribunorum centurionumque protegitur. nec multo post Vestricius Spurinna iussu Othonis, relicto Placentiae modico praesidio, cum cohortibus subvenit. dein Flavium Sabinum consulem designatum Otho rectorem copiis misit, quibus Macer praefuerat, laeto milite ad mutationem ducum et ducibus ob crebras seditiones tam infestam militiam aspernantibus. Invenio apud quosdam auctores pavore belli seu fastidio utriusque principis, quorum flagitia ac dedecus apertiore in dies fama noscebantur, dubitasse exercitus num posito certamine vel ipsi in medium consultarent, vel senatui permitterent legere imperatorem, atque eo duces Otho
Abbreviated transcription (Latin):
cõnexe aduersum in tlumen dirigebant᷑ iac¬
tis suꝑ ancoris quȩ tirmitatẽ pontis optiner&
Sed ancorarũ tunes ns̃ extenti fluitabant
ut augescente fliũe morfensus ordo nouiu
extolleretur. claudebat pontem imposita tur¬
ris & in extremã nauẽ educta unde torm̃tis
ac machinis hostes propullarent᷑ othoniani in
ripam tũrim struxerãt saxiq Se taces iacula¬
bantur & erat insula amne medio in quã
gladiatores nauib molientes germani nando
prȩlabebantur. Ac torte plures trans greslos
completis liburnicis ꝑ promptissimos gladia¬
torũ macer aggredit᷑. Sed neq ea ꝯstãtia
gladiatorib ad proelia quȩ militib nec pro¬
uide nutantes e nauibꝰ quã stabili gradu
e ripa uulnera dirigebant. et tum uariis
trepidantiũ mnclinadeibus mixti remiges
propugnatoresq turbarentur desilire in uada ultro
geremani retentare puppes. scandere foros. aut
quo minus mergere quȩ cuncta in oculis utͥusq

Expanded text:
conexae, adversum in flumen dirigebantur, iacconexae, adversum in flumen dirigebantur, iactis super ancoris quae firmitatem pontis continerent, sed ancorarum funes non extenti fluitabant, ut augescente flumine inoffensus ordo navium attolleretur. claudebat pontem imposita turris et in extremam navem educta, unde tormentis ac machinis hostes propulsarentur. Othoniani in ripa turrim struxerant saxaque et faces iaculabantur. Et erat insula amne medio, in quam gladiatores navibus molientes, Germani nando praelabebantur. ac forte pluris transgressos completis Liburnicis per promptissimos gladiatorum Macer adgreditur: sed neque ea constantia gladiatoribus ad proelia quae militibus, nec proinde nutantes e navibus quam stabili gradu e ripa vulnera derigebant. et cum variis trepidantium inclinationibus mixti remiges propugnatoresque turbarentur, desilire in vada ultro Germani, retentare puppis, scandere foros aut comminus mergere: quae cuncta in oculis utriusque
Abbreviated transcription (Latin):
illi deterioris ꝯsilii auebores ꝑpulere ut Briscel¬
lum ꝯcedera. ac dubiis prochorũ exemptus
sũmam rerũ & Imperiũ se ipsum reseruar& Is
primus dies othonianas partes afflixit. Namq &
cũ ipso praetorianaꝵ cohortiũ & speculatoru
equitũq ualida manus discessit eo remanẽti¬
um tractus añis quando suspecta duces & otho
cui uni apud militẽ tides dũ & iple nõ nisi
militibus credit imꝑitia ducũ in incerto reli¬
querat nihil eorũ uitellianos fallebat. Crebris
ut in ciuili bello tran tugiis exploratores cura
diueria sciscitandi nõ occultabant qui & intẽ¬
ti quȩ cecĩna de in ualens quando hostis im¬
prudentia ruer&. Quod loco sapientiȩ ẽ alie¬
nã stultitiã opperiebant᷑ in co̾ato ponte tramitũ
padi simulantes aduersus oppositã gladiatorum
manũ ac ne ipsorũ nules segne ociũ terrer&
N aues pari inter se spatio ualidis utrinq trabib

Expanded text:
illi deterioris consilii auctores perpulere ut Brixelilli deterioris consilii auctores perpulere ut Brixellum concederet ac dubiis proeliorum exemptus summae rerum et imperii se ipsum reservaret. is primus dies Othonianas partis adflixit; namque et cum ipso praetoriarum cohortium et speculatorum equitumque valida manus discessit, et remanentium fractus animus, quando suspecti duces et Otho, cui uni apud militem fides, dum et ipse non nisi militibus credit, imperia ducum in incerto reliquerat. Nihil eorum Vitellianos fallebat, crebris, ut in civili bello, transfugiis; et exploratores cura diversa sciscitandi sua non occultabant. quieti intentique Caecina ac Valens, quando hostis imprudentia rueret, quod loco sapientiae est, alienam stultitiam opperiebantur, inchoato ponte transitum Padi simulantes adversus obpositam gladiatorum manum, ac ne ipsorum miles segne otium tereret. naves pari inter se spatio, validis utrimque trabibus
Abbreviated transcription (Latin):
tutis uiris murisq urbes e quibus nullã hosti
caesurã ꝑlacentiȩ defensione exploratũ deinde
ducer& bellũ paucis diebus quartã deomã legio¬
nem magnã ipsam tamã moesaicis copiis attore.
Tum pursus deliberaturũ & si proeliũ placuis¬
set haustis uirib certaturos. accedebat sentẽ¬
tiȩ paulini uarius caelsus idẽ placere annio
gallo paucos añ dies lapsu equi afflicto missi ꝙ
ꝯsiliũ euis sciscitarent᷑. retulerant. otho pronꝰ
ad decertandũ trater eiustitianus & praefet¬
tus praetorii proculus imꝑitia proꝑantes tortimã
& deos & numen othonis adesse ꝯsiliis ad to¬
xum conatibus testabantur neu quis obunã
ixe sententiȩ audexet in adulationẽ ꝯcesse¬
rant. portꝙ̃ pugnari placitum interesse pu¬
gne imꝑatorem en seponi melius torde du¬
bitauere. paulmo & caelio iã nõ aduersãtib
ne prĩcipem obiectar̃ ꝑiculis uiderent᷑ Iidẽ

Expanded text:
tutas viris murisque urbis, e quibus nullam hosti tutas viris murisque urbis, e quibus nullam hosti cessuram Placentiae defensione exploratum: proinde duceret bellum. paucis diebus quartam decimam legionem, magna ipsam fama, cum Moesicis copiis adfore: tum rursus deliberaturum et, si proelium placuisset, auctis viribus certaturos. Accedebat sententiae Paulini Marius Celsus; idem placere Annio Gallo, paucos ante dies lapsu equi adflicto, missi qui consilium eius sciscitarentur rettulerant. Otho pronus ad decertandum; frater eius Titianus et praefectus praetorii Proculus, imperitia properantes, fortunam et deos et numen Othonis adesse consiliis, adfore conatibus testabantur, neu quis obviam ire sententiae auderet, in adulationem concesserant. postquam pugnari placitum, interesse pugnae imperatorem an seponi melius foret dubitavere. Paulino et Celso iam non adversantibus, ne principem obiectare periculis viderentur idem
Abbreviated transcription (Latin):
go quoniã galliȩ tumeant. & deserer̃ rhe¬
ni ripã i eu̾pturis tã intestis natõibus nõ
conducat. Britãnicum militẽ hoste & ma¬
xi detineri. Hispanias armis nõ ita redun¬
dare. prouĩciam Narbonensem inciresu clas¬
sis & aduerio proelio contremuisse Clausam
alpib & nullo maris subsidio transpadanã Itali¬
am atq ipso transitu exercitus uastã. Non
frumentũ usꝙ̃ exexcitui nec exercitũ sine copi¬
is retineri posse iam germanos quod genus mili¬
tum apud hostes atrocissimũ sit tracto in aesta¬
tem bello fluxis corporib mutationẽ soli caeliq
haud toleraturos. Multa bella impetu ualida
ꝑ tedia & moras euanuisse contra ipsis omĩa
opulenta & fidã Lanõniam Moesiam Dalmati¬
am orientẽ cũ in tegris exercitibus Italiã & ca
tasq opes in imensam pecuniã inter ciuilesdi.¬
scordias terro ualidiore corpora militũ aut Ita¬
liae sueta aut aestibu obiacere flumen padũ

Expanded text:
go, quoniam Galliae tumeant et deserere Rhego, quoniam Galliae tumeant et deserere Rheni ripam inrupturis tam infestis nationibus non conducat; Britannicum militem hoste et mari distineri: Hispanias armis non ita redundare; provinciam Narbonensem incursu classis et adverso proelio contremuisse; clausam Alpibus et nullo maris subsidio transpadanam Italiam atque ipso transitu exercitus vastam; non frumentum usquam exercitui, nec exercitum sine copiis retineri posse: iam Germanos, quod genus militum apud hostis atrocissimum sit, tracto in aestatem bello, fluxis corporibus, mutationem soli caelique haud toleraturos. multa bella impetu valida per taedia et moras evanuisse. contra ipsis omnia opulenta et fida, Pannoniam Moesiam Dalmatiam Orientem cum integris exercitibus, Italiam et ctasque opes et immensam pecuniam, inter civilis discordias ferro validiorem; corpora militum aut Italiae sueta aut aestibus; obiacere flumen Padum,
Abbreviated transcription (Latin):
respectu uenie probra othoni obiectantes cum
duces partiũ othonis ꝙuis uberima ꝯuicioꝵ
in uitelliũ materia obstinerẽt sanẽ añ utri¬
usq exitũ quo egregiã ocho ftamã uitellius
flagitiosissimã meruere minus uitelli ignaue
uoluptates ꝙ ochonis flagrantissimȩ libidi᷑¬
nes timebantur. Addiderat huic terrorem
atq odiũ caedes galbe contra illi initiũ bel¬
li nemo imputabat. uitellius uentre & gula
sibi in hoscus. otho luxu saeuitia audacla
res .p. exitiosior ducẽbatur. Coniuc̃tis Ceciñȩ
ac ualentis copiis nulla ultra penes uitelli¬
anos mora quin totis uirib certarẽt. otho
consultauit trahi bellũ an fortunã exꝑiri
placer&. Tunc suetonius paulinus dignu
tama sua ratus quia nemo illa tempestate
militaris rei callidior habebatur. de toto gnẽ
belli censere festinationẽ hostibus moram
ipsis utilem disseruit. exercitũ uitellii uni¬
uersum aduenisse nec multũ uiriũ a ter¬

Expanded text:
respectu veniae probra Othoni obiectantes, cum respectu veniae probra Othoni obiectantes, cum duces partium Othonis quamvis uberrima conviciorum in Vitellium materia abstinerent. Sane ante utriusque exitum, quo egregiam Otho famam, Vitellius flagitiosissimam meruere, minus Vitellii ignavae voluptates quam Othonis flagrantissimae libidines timebantur: addiderat huic terrorem atque odium caedes Galbae, contra illi initium belli nemo imputabat. Vitellius ventre et gula sibi inhonestus, Otho luxu saevitia audacia rei publicae exitiosior ducebatur. Coniunctis Caecinae ac Valentis copiis nulla ultra penes Vitellianos mora quin totis viribus certarent: Otho consultavit trahi bellum an fortunam experiri placeret. Tunc Suetonius Paulinus dignum fama sua ratus, qua nemo illa tempestate militaris rei callidior habebatur, de toto genere belli censere, festinationem hostibus, moram ipsis utilem disseruit: exercitum Vitellii universum advenisse, nec multum virium a ter
Abbreviated transcription (Latin):
bunal ferunt : Ille utili moderatione nõ sup¬
pliciũ cuiusꝙ̃ popescit ac ne dissimulangsu¬
spectior for&e. pauces incusauit gnarus ciui¬
N olle requiem nõ expectare ducẽ anteni sig¬
& urgere signiferos rapido agmine cecĩnģ
uingunt᷑ improspera ualentis fama apud ex¬
erciꝰtũ cecĩnȩ erat. expositas se tanto pãli¬
ciores integris hostiũ uiribus quaerebantur
simul in suã excusatoẽm de dduentantiu
robur ꝑ acdulationẽ attollentes ne ut uicti &
ignaui ddespectarent᷑ & quanꝙ̃ plu uiriu
prope duplicatus legionũ auxilioꝵq nũs
erat ualenti. Studia tñ militum in eecm¬
nam ielinabant suꝑ benignitate animi
qua promptior habebatur & uigore aetatis pro¬
ceritate corporis & quondã in ani rauore. Nuic
emulatio ducib cecĩna ut toedũ ac maculosũ
ille ut timidũ ac uanũ iridebant. Sed condito
odio eindem utilitatẽ touere crebris ep̃łis sine

Expanded text:
bunal ferunt. ille utili moderatione non supbunal ferunt. ille utili moderatione non supplicium cuiusquam poposcit, ac ne dissimulans suspectior foret, paucos incusavit, gnarus civinolle requiem, non expectare ducem, anteire signa, urgere signiferos; rapido agmine Caecinae iunguntur. improspera Valentis fama apud exercitum Caecinae erat: expositos se tanto pauciores integris hostium viribus querebantur, simul in suam excusationem et adventantium robur per adulationem attollentes, ne ut victi et ignavi despectarentur. et quamquam plus virium, prope duplicatus legionum auxiliorumque numerus erat Valenti, studia tamen militum in Caecinam inclinabant, super benignitatem animi, qua promptior habebatur, etiam vigore aetatis, proceritate corporis et quodam inani favore. hinc aemulatio ducibus: Caecina ut foedum ac maculosum, ille ut tumidum ac vanum inridebant. sed condito odio eandem utilitatem fovere, crebris epistulis sine
Abbreviated transcription (Latin):
sis lictorib ualens coercere seditionẽ coep¬
tabat ipsum inuadũt saxa iaciũt tugiẽ¬
tem sequũtur. Spolia galliaꝵ & uiennẽ¬
siũ auxũ & preciũ laborũ suoꝵ occultare
clamitantes direptis sarcinis tabernacula ducis
ipsamq humũ pilis & lanceis rimabant̃. Nam
U alens seriuli ueste apud decurionẽ equitũ
tegebatur. Tum Alphenius uarus praetectꝰ
cãstrorũ deflagrante paulatim seditione ad¬
dit ꝯsiliũ uetitͦis obire uigilias centurionib
omisso tubȩ sono quo miles ad bella cietur.
giture torpere cuncti circũs pectare inter se
attoniti &e id ipsũ quod nemo reger& pauẽ¬
tes silentio patientia postremo precious ac lacri¬
mis ueniã quaerebant ut uõ de formis ec
flens & praeter spem incolumis ualens pro¬
cessit. gandiũ. miseratio. fauor uersi in lae¬
titiã uł est uulgus utroq ĩmodicũ. laudates
gratanteq crecudatũ a quib signigq intri¬

Expanded text:
sis lictoribus Valens coercere seditionem coepsis lictoribus Valens coercere seditionem coeptabat, ipsum invadunt, saxa iaciunt, fugientem sequuntur. spolia Galliarum et Viennensium aurum, pretia laborum suorum, occultare clamitantes, direptis sarcinis tabernacula ducis ipsamque humum pilis et lanceis rimabantur; nam Valens servili veste apud decurionem equitum tegebatur. tum Alfenus Varus praefectus castrorum, deflagrante paulatim seditione, addit consilium, vetitis obire vigilias centurionibus, omisso tubae sono, quo miles ad belli munia cietur. igitur torpere cuncti, circumspectare inter se attoniti et id ipsum quod nemo regeret paventes; silentio, patientia, postremo precibus ac lacrimis veniam quaerebant. ut vero deformis et flens et praeter spem incolumis Valens processit, gaudium miseratio favor: versi in laetitiam, ut est vulgus utroque immodicum, laudantes gratantesque circumdatum aquilis signisque in tri
Abbreviated transcription (Latin):
Neroni Italiã atq oiũm belli fortunã in ip¬
lorũ manu sitam iactantes ꝯtumeliosu id
militibus acerbum duci corrupta iurgiis
aut rixis disciplina. ad postremũ ualens e
petulantia et iam pertidiã suspectabat. Igit̃
nũtio allato pulsam treuirorum alam ton¬
grosq a classe othonis &e Narbonensem gal¬
Liam circum iri simul circa socios tuendi de
militari astu cohortes turbidas ac si una to¬
rent prȩualidas dispergendi partem britan¬
norum ire in subsidium iub&. Quod ubi au¬
ditũ uulgatũ mȩrere socio tremere legioes
orbari se fortissimorũ uirorũ auxilio. uete¬
res illos & tot bellorũ uictores poitꝙ in con¬
spectu sit hostis uelut ex acie abduci si pro¬
uincia urbe de salute imperii potior sit oes
illic sequerentur. Sin uictorie sanitas sub¬
stentandũ columen in italia uerteretur:
nõ ad rumpendos ut corpori ualidissimos
artus. Naec ferociter iactando postꝙ mm̃us¬

Expanded text:
Neroni Italiam atque omnem belli fortunam in ipNeroni Italiam atque omnem belli fortunam in ipsorum manu sitam iactantes. contumeliosum id militibus, acerbum duci; corrupta iurgiis aut rixis disciplina; ad postremum Valens e petulantia etiam perfidiam suspectabat. Igitur nuntio adlato pulsam Trevirorum alam Tungrosque a classe Othonis et Narbonensem Galliam circumiri, simul cura socios tuendi et militari astu cohortis turbidas ac, si una forent, praevalidas dispergendi, partem Batavorum ire in subsidium iubet. quod ubi auditum vulgatumque, maerere socii, fremere legiones. orbari se fortissimorum virorum auxilio; veteres illos et tot bellorum victores, postquam in conspectu sit hostis, velut ex acie abduci. si provincia urbe et salute imperii potior sit, omnes illuc sequerentur; sin victoriae sanitas sustentaculum columen in Italia verteretur, non abrumpendos ut corpori validissimos artus. Haec ferociter iactando, postquam immis
Abbreviated transcription (Latin):
se paulinus ferebat tm̃ insuꝑ laboris atoiti¬
neris. uitellianus miles recens e castris fes¬
sos aggrederet᷑. & periculosis nullũ retro
iubsidiũ foret. Apud paucos ea ducis ratio
probata in uulgiis aduersorũ ore fuit aut
proinde id damnũ uitellianos in metũ com¬
pulit quã ad modestiã composuit. Nec solũ
apud cecłnam qui culpã in militẽ ꝯterebat
secditoi magis ꝙ proelio paratũ. Tabii quoq ua¬
lentis copiae iam &e in ticinũ uenerant¬
parebant grauis ali oquin seditio exarserat quã
altiore mitio neq enĩ rerũ a cecina gestarũ
ordinẽ interrumpi oportuerat repetam. Co¬
hortes batauorũ quas bello Neronis a quartade¬
cima legione digressas cũ britãniam peterẽt
audito uitellii motu in ciutate lingonũ Fa¬
bio ualenti adiũctas retulimus. Superbe age¬
bant ut cuius regionis temptoria accessiꝰ¬
sent coercitos a se quartadecimanos ablatã

Expanded text:
se Paulinus ferebat tantum insuper la- boris atque itise Paulinus ferebat tantum insuper la- boris atque itineris, ne Vitellianus miles recens e castris fessos adgrederetur et perculsis nullum retro subsidium foret. apud paucos ea ducis ratio probata, in vulgus adverso rumore fuit. Haud proinde id damnum Vitellianos in metum compulit quam ad modestiam composuit: nec solum apud Caecinam, qui culpam in militem conferebat seditioni magis quam proelio paratum: Fabii quoque Valentis copiae iam enim Ticinum veneraparebant. gravis alioquin seditio exarserat, quam altiore initio neque enim rerum a Caecina gestarum ordinem interrumpi oportuerat repetam. cohortes Batavorum, quas bello Neronis a quarta decima legione digressas, cum Britanniam peterent, audito Vitellii motu in civitate Lingonum Fabio Valenti adiunctas rettulimus, superbe agebant, ut cuiusque legionis tentoria accessissent, coercitos a se quartadecimanos, ablatam