comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Et ñ crubescat igitur tale legu
Aurgium. hoc tantum modo sti¬
tuatur. q̃ debitum ẽ ĩ ommaq̃
derecepticia in diu̾sis libris legis¬
latoꝵ posita sunt aboleantur

Expanded text:
t non erubescat igitur tale legum iurgium, hoc tantummodo constituatur, quod debitum est, et omnia, quae de recepticia in diversis libris legislatorum posita sunt, aboleantur
Abbreviated transcription (Latin):
ra. m ͣ ꝙͥͣ ꝑsonales sunt actiões.
liceat ꝑ cebito puro uł in diem
ui ꝯdicionali ꝯstitui. ut ñ ab si¬
milem penitus stipulationis ha¬
beat dignitatem siis tamt na¬
talib priuilegis mimme de¬
fraudata. Scd ⁊ herectib ⁊ ꝯt he¬
redes competat.ũt n recepticie
actionis. n alio indigeat respu¬
blica inhuiusmodi casib ad mi¬
inculo. sed sit pecume ꝯstitute
actio ꝑ nrãm ꝯstitutõem sibi ĩ
omia sufficiẽs. Ita tam̃ ut hoc
inhereat. ut ꝓ debito fiat ostitu¬
tum. cum sc̃dm antiquam re¬
cepticiam actõem exigebatur.
⁊ siꝗñ fuerat debitum. Cum sa¬
tis absurcdum. ⁊tam nr̃is tẽpo¬
rib quam iustis legib ꝯtran¬
um ẽ ꝑmitt̾e pactõem recepti¬
ciam res in debitas ꝯseꝗ ⁊ itum
młtas ꝓpon̾e ꝯdictoes que ⁊ pe¬
cumas indebitas ⁊ ꝓmissice̾s
corrumpiet restitin defimũt.¬

Expanded text:
iones, liceat pro debito puro vel in diem vel condicionali constitui: et non absimilem penitus stipulationi habeat dignitatem, suis tamen naturalibus privilegiis minime defraudata: sed et heredibus et contra heredes competat, ut neque recepticiae actiones neque alio indigeat res publica in huiusmodi casibus adminiculo, sed sit pecuniae constitutae actio per nostram constitutionem sibi in omnia sufficiens, ita tamen, ut hoc ei inhaereat, ut pro debito fiat constitutum  cum secundum antiquam recepticiam actionem exigebatur et si quid non fuerat debitum, cum satis absurdum et tam nostris temporibus quam iustis legibus contrarium est permittere per actionem recepticiam res indebitas consequi et iterum multas proponere condictiones, quae et pecunias indebitas et promissiones corrumpi et restitui definiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eius adquem res iux cessio¬
nis transferuntur. noc dolo
aliquo int̾ucnicnte. minorẽ
nisto reꝵ prctio quantitatẽ
accepit. sc. am quam irũa
cumomiĩ studio potit ĩnuem¬

Expanded text:
eius, ad quem res iure cessionis transferuntur, nec dolo aliquo interveniente minorem iusto rerum pretio quantitatem acceperit, sed eam, quam re vera cum omni studio potuerit inven
Abbreviated transcription (Latin):
rsmõi testam̃ta de mofficioso
qͣitlã extendi oportetss ed pͥor q̃s¬
tio erat. si os ꝗ quasi castrense
peculium habet. testan inlix po¬
sint sqr ñ omĩb passim. sed qb¬
dã ꝑsomis hoc priuilegi loco
ꝯcessum ẽ quia militibꝰ qd̾ uuc¬

Expanded text:
smodi testamenta de inofficioso querellam extendi oportet. Sed prior quaestio erat, si omnes qui quasi castrense peculium habent testari in hoc possint, quia non omnibus passim, sed quibusdam personis hoc privilegii loco concessum est: quia militibus qu
Abbreviated transcription (Latin):
mẽ posse clogias Hoc nichilomi¬
no eis ad dito prũulegio lut n.
coꝵ testam̃ta de mosficioso qre¬
la expugnent. ¶ Si erum patͦr
to libto. tamen ꝯtra cis mõi pecu¬
lumi. tra tabulas bonoꝵ posso¬
sionẽ ñ habet fin uct̾um legum
sanctoensquẽ admodũ oportet¬

Expanded text:
men posse elogia: hoc nihilo minus eis addito privilegio, ut neque eorum testamenta de inofficioso querella expugnentur. Si enim patronus to liberto, tamen contra eiusmodi peculium contra tabulas bonorum possessionem non habet secundum veterum legum sanct
Abbreviated transcription (Latin):
uod muxorem tua egram crogas¬
ti. ñ asoccro irpctere. sed affocti¬
oni tue debes expendere. ¶ In fir¬
nus sanc cius. siqd co nomine
quasi ieccptum crogasti. patrei
ad quẽ doc redit nne ꝯucnis.

Expanded text:
uod in uxorem tuam aegram erogasti, non a socero repetere, sed adfectioni tuae debes expendere. in funus sane eius si quid eo nomine quasi recepturus erogasti, patrem, ad quem dos rediit, iure convenis.
Abbreviated transcription (Latin):
torem̃. suꝑ hoc orta fu̾it dubi¬
tatõ. aditus p̾ses ꝓuncic ispec¬
ta ꝑsonaꝵ ⁊ qualitate ⁊ iunc¬
tione ꝑpendet ubi puer eclu¬
cari debeat. sin aũt estimau̾it
apł quem eclucari debeat. is nc¬
cessitatem hubebit hec fac̾e qu̾t̃
preses iussit.ozp̃p̃. diccł ⁊¬

Expanded text:
orem super hoc orta fuerit dubitatio, aditus praeses provinciae inspecta personarum et qualitate et coniunctione perpendet, ubi puer educari debeat. Sin autem aestimaverit, apud quem educari debeat, is necessitatem habebit hoc facere, quod praeses iusserit. PP. VII
Abbreviated transcription (Latin):
a mancre p̾cipmins. n ullamꝯtra¬
uc temptauerit. suic ꝓpria audia
suic nr̃o munitur oracule. sales ip̃
si una cum caꝵ p̃tio mancipibus
addicantur.Mpp̃. honõi a the¬

Expanded text:
a manere praecipimus neque ullam contrave temptaverit, sive propria audacia sive nostro munitus osi una cum eorum pretio mancipibus addicantur. Impp. Honorius et The
Abbreviated transcription (Latin):
n locum tutoris defunctius inp¬
ꝑetinmi relegati. alium dare tu¬
Fort̃ filiis tius idoncũ. cxcadem
prouintia aurdice cõpetente pos¬
lula. q ẜm officium sum utilita.¬
Il filus debitoris tui ñ sunt neces¬
sarii qtutores petant. potes ip̃e

Expanded text:
n locum tutoris defuncti vel in perpetuum relegati alium dari tutorem filiis tuis idoneum ex eadem provincia ab iudice competente postula, qui secundum officium suum utilitai filiis debitoris tui non sunt necessarii, qui tutores petant, potes ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdiȩtores legum eqtatis muenit
ẽẽ fautores Nullomodo ut
dictum t̃ muliere ꝓhibente
uirum in parahernis se uolu¬
pp̃.

Expanded text:
ditores legum aequitatis convenit esse fautores, nullo modo, ut dictum est, muliere prohibente virum in paraphernis se voluPP.
Abbreviated transcription (Latin):
ac lege decermimus. ut uir in
his reb quas extradotem mu¬
nier harct.quas greci parapher¬
na dicunt muiam uxore ꝓhi¬
bente habeat cõmunionemmec
aliquam ci necessitatẽ impoñ.
Quanus enim bonunicrat
mulierem q̃ se ip̃a marito com¬
mittit. res ctiam ciusdem pari
arbitriogubnarilat tamẽ qm̃¬

Expanded text:
Hac lege decernimus, ut vir in his rebus, quas extra dotem mulier habet, quas Graeci parapherna dicunt, nullam uxore prohibente habeat communionem nec aliquam ei necessitatem imponat. Quamvis enim bonum erat mulierem, quae se ipsam marito committit, res etiam eiusdem pati arbitrio gubernari, attamen q
Abbreviated transcription (Latin):
a ꝯtra latum.litis incertum rede¬
misti.ant̾dicte muentionis tibi si¬
dem impleri frustra petis. ¶Oḋ
si gratuitum mandatum susce¬
pisti. scd̃m bonam fidẽ sumptus
recte postulas. Lazp̃. constã¬
stmñ.a. uolusiano.ꝓp̃.
n re mandatu. ñ pecume solum
cuius c̃ certissimũ mandati n¬
dicium. uerum etiam existimati¬
¶iri modator atii arbit̾ ñ oĩa ne¬
s gotia s pleraq ex ꝑ prio animo
Facit. aliena uero negotia exacto
officio gerunt. nec ꝗcqua meoꝵ
administratione negłctum. ac
factas. comꝑinis quosdam abe¬
ns reb fortumsq inhiantes. ce¬
siones aliis competentium acti¬
re. xq modo diusas ꝑsonas
litigͣroꝵ uexationib afficere. cũ
certum sit ꝓindubitatis obliga¬
omb eos magis qb antea sipe¬
tebant. suã. m̃ndicare. quam ad
Calior ea tranfferre uelle ꝑhanc
itaq legem nibemus in postium
huiusmodi conamen in hiberi. siec
Senim dubium ẽ redẽptores litiũ
alienarum uideri eqs eẽ. ꝗͥtales

Expanded text:
tra licitum litis incertum redemisti, interdictae conventionis tibi fidem impleri frustra petis. Quod si gratuitum mandatum suscepisti, secundum bonam fidem sumptus recte postulas. Imp. Constantinus A. Volusiano pp. In re mandata non pecuniae solum, cuius est certissimum mandati iudicium, verum etiam existimatie rei moderator atque arbiter non omnia negotia, sed pleraque ex proprio animo facit: aliena vero negotia exacto officio geruntur nec quicquam in eorum administratione neglectum ac factas comperimus quosdam alienis rebus fortunisque inhiantes cessiones aliis competentium actire hocque modo diversas personas litigiorum, vexationibus adficere, cum certum sit pro indubitatis obligationibus eos magis, quibus antea suppetebant, sua vindicare quam ad alios ea transferre velle. Per hanc itaque legem iubemus in posterum huiusmodi conamen inhiberi  nec enim dubium est redemptores litium alienarum videri eos esse, qui tales
Abbreviated transcription (Latin):
co¶lle tantum mane feriar
dies fas crit. quos geminis.
mensib ad reqem laboris ĩ¬
dulgentior mns accepit.
estiuo feruorib mitigandis
⁊ autũpnos fetib decerpendis
¶Dis adicimus natalilos di¬
es urbium maximaꝵ rome
atq ꝯstantinopolim ꝗbi debet
uira deferri. quia ⁊ ab ip̃is
nata st̃. Sacrox quoq pasche
dies ꝗ septeno ul pcedunt
memoratio apłice passionis
totius xp̃ianitatis magistre
acunctis une celebratur.
qb eciam p̾dictis scĩssimis
dieb. n spectacłoꝵ copiam
rescramus:mneadem obfua¬
tionc numcramus ⁊ dies so¬
lis ques dnco nte dixere ma¬
iores. ꝗ ipetito nse calculo
reuoluuntur. Parẽ necesse ẽ
habere reuerentiã. ut necapl
ip̃or abitrs uł auidicib flagi¬
tatos uł sponte elctos ulla si¬

Expanded text:
cos. Illos tantum manere feriarum dies fas erit, quos geminis mensibus ad requiem laboris indulgentior annus accepit, aestivis fervoribus mitigandis et autumnis fetibus decerpendis.His adicimus natalicios dies urbium maximarum Romae atque Constantinopolis, quibus debent iura differri, qui et ab ipsis nata sunt, sacros quoque paschae dies, qui septeno vel praecedunt  commemoratio apostolicae passionis totius christianitatis magistrae a cunctis iure celebratur: in quibus etiam praedictis sanctissimis diebus neque spectaculorum copiam reseramus. In eadem observatione numeramus et dies solis, quos dominicos rite dixere maiores, qui repetito in se calculo revolvuntur. Parem necesse est habere reverentiam, ut ne apud ipsos arbitros vel a iudicibus flagitatos
Abbreviated transcription (Latin):
sinis iniudicis potestate ac
motusitꝰ ẽ pollicctur. ñ min
obillicitam sponsionẽ crim̃i
ꝯthiti. quam q ad hunis mõi
promissionis cõmcrtiũ ꝯtra
disciplinã publicam aspina.

Expanded text:
inis in iudicis potestate ac motu situs est, pollicetur, non minus ob illicitam sponsionem crimen contrahit, quam qui ad huiusmodi promissionis commercium contra disciplinam publicam adspira
Abbreviated transcription (Latin):
onem ucnisse. ⁊ hoc instrumẽtum
publice ꝯfectum iuematur. ⁊ atrib
testib subsignatum. oĩmodo ẽe cre¬
dendum eam. pecunias uł res accepis¬
se. ⁊ ñ eẽ ei ad senatus ꝯsulti uellriam
auxilium regressum. sin aut sine
scriptis int̾cesserint. uł instrumẽto
ñ sic ꝯfecto. tunc si possit stipulator
ostendere eã accepisse pecumas. uel
res.⁊ sic subisse obligationẽ. repelli
cam asenatus ꝯsulti iuuamine. sin
u̾o hoc minime fint ab co approba¬
tum. tunc mulieri sr c̃ẽ auxilium
⁊ antiquam actionẽ adu̾sus eũ suari
pro quo mulier int̾cessit. uł ei actio¬
nẽ ꝑ an . ¶S et si minus idonca młi¬
ere ꝯstituta aliquis pecumas uł res
declit. ut ꝑ eo se obligaret. azulien
ꝗdem q̃ re uera hec accepit. nullus pa¬
teat aditus ad senatus ꝯsulti aucto¬
ritatẽ. Creclitori aut liocat adu̾so cã
uenire. ⁊ qd̃ potest ab ea exig̾e ⁊ mre
aliter cas intali ꝯtractu posse se o¬
bligare. nisi instrum̃to publice cõ¬

Expanded text:
m venisse et hoc instrumentum publice confectum inveniatur et a tribus testibus consignatum, omnimodo esse credendum eam pecuniam vel res accepisse et non esse ei ad senatus consulti Velleiani auxilium regressum. Sin autem sine scriptis intercesserit vel instrumento non sic confecto, tunc, si possit stipulator ostendere eam accepisse pecunias vel res et sic subisse obligationem, repelli eam a senatus consulti iuvamine. Sin vero hoc minime fuerit ab eo approbatum, tunc mulieri superesse auxilium et antiquam actionem adversus eum servari, pro quo mulier intercessit, vel ei actionem parari. Sed si minus idoneae mulieri constitutae aliquis pecunias vel res dedit, ut pro eo se obligaret, mulieri quidem, quae re vera haec accepit, nullus pateat aditus ad senatus consulti auctoritatem, creditori autem liceat adversus eam venire et quod potest ab ea exigere aliter eas in tali contractu posse se pro aliis obligare, nisi instrumento publice con
Abbreviated transcription (Latin):
nationos quas pmentes m.
lisir cunscumq sexus in potes¬
tate sua ꝯstitutos conferinit.
Uel uror in suum maritum. r
maritus in suam urorem uł al¬
t̾ut̾ coꝵ in aliam psonam. cui
constante matrimomiaonair
cuidonare ñ pot̾ant. ¶Ita fir
mas cẽ ꝑsuentium donatoris
us donatricis sancimus. siusq
ad quantitatem legitimans
cã excedentes actisfu̾int ĩtimã¬
te.¶Qani amplioris quãtita¬
tis donatõem minim̃ intimatã.
nec psilcutium eiꝰ q donauit
specialit cas in supprcma uolũ¬
tatt donatorucl donatrix cõfr¬
maiunt. sine ulla distincticẽ
rate habebuntur. ¶⁊ta tam̃
ut si ꝗdem ultra legc̃ finit᷑am
quantitatem exposite minĩ¬
ĩactis insinuate funit. specias
caꝵ ꝯfirimatio exeo tp̃rc uim
lubeat ex quo cedẽ donatres
ꝯfirmate sunt. ¶ sin u̾o uł ñ
amplior sit donatio. uł cũ ampli¬
or ẽẽt. inactis insinuat.a sit. tũc
⁊ silentium donatoris. uł donͣ¬
tͥcis. ⁊ speciał ꝯfirmatio ad illud

Expanded text:
nationes, quae parentes in liberos cuiuscumque sexus in potestate constitutos conferunt vel uxor in suum maritum vel maritus in suam uxorem vel alteruter eorum in aliam personam, cui constante matrimonio donare cui donare non poterant, ita firmas esse per silentium donatoris vel donatricis sancimus, si usque ad quantitatem legitimam vel eam excedentes actis fuerint intimatae. Nam amplioris quantitatis donationem minime intimatam nec per silentium eius qui donavit specialiter eas in suprema voluntate donator vel donatrix confirmaverit , sine ulla distinctione ratae habebuntur, ita tamen ut, si quidem ultra lege finitam quantitatem expositae minime actis intimatae fuerint, specialis earum confirmatio ex eo tempore vim habeat, ex quo eaedem donationes confirmatae sunt. Sin vero vel non amplior sit donatio vel, cum amplior esset, in actis insinuata sit, tunc et silentium donatoris vel donatricis et specialis confirmatio ad illud
Abbreviated transcription (Latin):
ci antinonane emolumenta trac¬
tantes. cognouimus hanc ee caz
marime reliquoꝵ q̃ ñ nilli cap¬
tantes aliquoꝵ momentarias
necessitates. sbhac ꝯditione fun¬
des comparant. ut nec reliqua
eoꝵ fisco inferant. ⁊mimumes
ees possideant. Idoq placinit ut
si quem ꝯstitit hinismodi habu

Expanded text:
i annonariae emolumenta tractantes cognovimus hanc esse causam maxime reliquorum, quod nonnulli captantes aliquorum momentarias necessitates sub hac condicione fundos comparant, ut nec reliqua eorum fisco inferant et immunes eos possideant. Ideoque placuit, ut, si quem constiterit huiusmodi habu
Abbreviated transcription (Latin):
toritas n alio nultu penitus
aut colore. nisi pipureatan¬
tũm scriptione iustient. scilic
ut cccti muricis. ⁊ tritischilu ar¬
dore signentur. Eaq̃ tantũmͦ
fassit ꝓferri. uł dicere scripta i

Expanded text:
toritas, non alio vultu penitus aut colore, nisi purpurea tantummodo scriptione illustrentur, scilicet ut cocti muricis et triti conchylii ardore signentur: eaque tantummodo fas sit proferri et dici rescripta in
Abbreviated transcription (Latin):
to sese ꝯfessus fu̾it non usurũ
fori p̾scriptione. ꝓpt̾ sac̾dotii
progatiua. santimo non licere
ei adusus sua pacta uenire.⁊
ꝯtraherites deciperescum regula
c̃ uiris antiq omnes licentiã
habere his que ꝓse inducta st̃
renuntiare.Quam generalẽ
legem momimb casib optin̾e
sancimus.ꝗ nec dum ꝑuidicia¬
lem sententia uł anncalem
ꝯuentionem soꝑiti sunt. D.¬

Expanded text:
to sese confessus fuerit non usurum fori praescriptione propter sacerdotii praerogativam, sancimus non licere ei adversus sua pacta venire, et contrahentes decipere, cum regula sit juris antiqui: Omnes licentiam habere his quae pro se indulta sunt renuntiare. Quam generalem legem in omnibus casibus obtinere sancimus, qui necdum per judicialem sententiam vel amicabilem conventionem sopiti sunt. D
Abbreviated transcription (Latin):
um questio talis designificati¬
Ionc uerboꝵ. aminos ueteꝵ mo¬
puta cornelianũ.uł alium q̃n¬
dam in solidu legau̾it. deinde
alii partem eius duudiam.
quantam portionẽ primus
quãtam scd̃c legataris ꝯsequit
Simili dubitatõe ⁊ in herecłi¬
tate. Et infidei comissis hab¬
ta. ¶Cumq cõputationes
multe introducebantur. et
multis ratiocinatorib. digne
nos hunismõi cõputatões qͣsi
suꝑ fluas ⁊otrarias uolunta¬
ti testatoꝵ om̃s ẽc̃ sopiendas
censemus. ¶Cum crm ma
decĩuncias rei cindam reliꝗd.
alii aut postea sex. recessisse
ꝗdem apriore uoluntate. uo¬

Expanded text:
um quaestio talis de significatione verborum animos veterum moputa cornelianum vel alium quendam in solidum legaverit, deinde alii partem eius dimidiam, quantam portionem primus, quantam secundus legatarius consequitur  simili dubitatione et in hereditate et in fideicommissis habita, cumque computationes multae introducebantur et multis ratiocinatoribus dignae: nos huiusmodi computationes quasi superfluas et contrarias voluntati testatorum omnes esse sopiendas censemus. Cum enim mandecim uncias rei cuidam reliquit, alii autem postea sex, recessisse quidem a priore voluntate, vo
Abbreviated transcription (Latin):
iabeo ꝗ negotia tua gessit he¬
res exduab unciis institutus
cs. etiam si adcas hereclitatem.
in reliquis decẽ unciis adu̾sus
coheredẽ competit tibi petitio
siquam adu̾sus defunctũ ha¬
biusti actiõnem.

Expanded text:
i negotia tua gessit, heres ex duabus unciis institutus es, etiamsi adeas hereditatem, in reliquis decem unciis adversus coheredem competit tibi petitio, si quam adversus defunctum habuisti actionem.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ẽ ꝯtumacurs ultimo die ad¬
cẽ neglexerit. quarta bonoꝵ
ominum parte multatꝰ. acu¬
leos ꝯsultissim̃ legis in curra.
scilicet manc̃te infamia qͣm
uctes nisserant sanctões. &¬

Expanded text:
 contumacius, ultimo die adesse neglexerit, quarta bonorum omnium parte multatus aculeos consultissimae legis incurrat, scilicet manente infamia, quam veteres iusserant sanctiones.
Abbreviated transcription (Latin):
i qui latrones. scu lliis amͣ¬
nib obnoxius impossessione
degant.sculatitantes dñ
possessionis sip̾sto ẽ. aut. ꝓ¬
curatores si dñs ab ẽ. scupri¬
mates possessionis ultro co
offcr̃. Aut siscientes hoc spõte
cio. ut tradãt ꝓuncia nidi
dos. ⁊ penas p᷑t docum̃ta ꝯgru¬
as subituros. ¶ Su̾io exibere

Expanded text:
i qui latrones seu aliis criminibus obnoxii in possessione degunt seu latitant, dominus possessionis, si praesto est, aut procuratores, si dominus abest, seu primates possessionis ultro eos offerant aut, si scientes hoc sponte cio, ut tradant provinciali dos et poenas post documenta congruas subituros. Si vero exhibere
Abbreviated transcription (Latin):
inccens obterat. noc expositum
cũ adꝯtumcliam ieligio quał¬
cumq ꝑficiat. ñ passim cor. sũ¬
nagge urhabit acula concre¬
mentur.ur ꝑꝑam sine ulla ra¬
fisit aliqs scelerib implicatus.
id cuto tamen udicioꝵ iugor
ninsq publici tutrla indetur
ĩmclio ꝯstitutas neꝗsquã sibi
ip̃i ꝑmittrre ualcat uitionem.
s ut hoc iudeoꝵ ꝑsoms uolu¬
mus cẽ ꝓusum ita illud quoq
moneñdu: ẽẽ cẽssimus. ne ndi
forsitmn insolescãt. clatiq sui
sccuntate quicquam p̾apitos
ĩ xp̃iane reuerentiã uttionis

Expanded text:
 obteratur nec expositum eum ad contumeliam religio qualiscumque perficiat. Non passim eorum synagogae vel habitacula concrementur vel perperam sine ulla rasi sit aliquis sceleribus implicatus, idcirco tamen iudiciorum vigor iurisque publici tutela videtur in medio constituta, ne quisquam sibi ipse permittere valeat ultionem. Sed ut hoc iudaeorum personis volumus esse provisum, ita illud quoque monendum esse censemus, ne iudaei forsitan insolescant elatique sui securitate quicquam praeceps in christianae reverentiam cultionis
Abbreviated transcription (Latin):
quã tibi mater mandaut. ac¬
tionẽ intrntare possis: sicum
primo lit̾e ꝯtestareris. ñ ẽ tibi
co nomine ꝓposita p̾scriptio
militic. Qd nec cum appellati¬
o agitur tibi obici potestislã
si integra res c̃ ratio ꝑ peti
edicti accepta tibi ñ ꝑmittit
alicno nomine actionc̃ intẽ¬
dere. U̾. a.Saumiano.¬

Expanded text:
quam tibi mater mandavit, actionem intendere potes, si, cum primo litem contestareris, non est tibi eo nomine opposita praescriptio militiae: quod nec, cum appellatio agitur, tibi obici poterit. Nam si integra res est, ratio perpetui edicti acceptam tibi non permittit alieno nomine actionem intendere. GORD. A. VICIANO
Abbreviated transcription (Latin):
ubnimñ c̃ ꝯtestationẽ intelligi
ctiam si nr̃e fu̾int tranquillita
suł ab hxrede cio ꝗmerucrit. exer

Expanded text:
n est contestationem intellegi etiam si nostrae fuerint tranquillitatvel ab herede eius, qui meruerit exer
Abbreviated transcription (Latin):
luusmoi mulicrem uxoris loco
dotalib instrumentis ꝯfectis ha¬
q formã custodiri. nc adimat
rendi filio. insuꝑ ul filias iam
hunus ꝓuidentissimc nr̃e legit
bñficio ⁊ iuamine potiri cen¬
semus.

Expanded text:
usmodi mulierem uxoris loco dotalibus instrumentis confectis haue formam custodiri, ne adimaturendi. Filios insuper vel filias iam huius providentissimae nostrae legis beneficio et iuvamine potiri censemus.
Abbreviated transcription (Latin):
uii tutores ul curatore ei
rei publice cã afutun sunt
ad temw se ercusaie debent
atutcla. nc euam mci tp̃ris
piculo opstringam. ¶Quor
ꝗdem ⁊ tusi fecisti cius intuil¬
ui quo ab fuisti piculũ n

Expanded text:
ui tutores vel curatores dati rei publicae causa afuturi sunt, ad tempus se excusare debent a tutela, ne etiam medii temporis periculo obstringantur. Quod quidem et tu si fecisti, eius intervalli quo afuisti periculum n
Abbreviated transcription (Latin):
i absentib nccessariis ꝓsoms.
uł his ꝗ sua sponte uo defend
uolebant. ñ ꝯpefeͣnti allga¬
tõib ꝗ uob̾ tutores aut curato¬
.ues dati crant lib̾ati ẽẽ anumn̾e
nssi sunt: ne eis circum uenis¬
se iudicis religiont̾ ꝓsit. p̾ses
prouincie audiet uc̃c. f̃ si ĩis¬
tui decretum excorsisse e&x ap¬
paruent. ex inde ad ec: pitulũ
ad mimstratõis ptincir ꝓnũ¬
tiabit. exquo datis. Icp.¬

Expanded text:
tibus necessariis personis vel his, qui sua sponte vos defendere volebant, non competentibus adlegationibus, qui vobis tutores aut curatores dati erant , liberati esse a munere visi sunt, ne eis circumvenisse iudicis religionem prosit, praeses provinciae audiet vos et, si iniustum decretum extorsisse eos apparuerit, exinde ad eos periculum administrationis pertinere pronuntiabit, ex quo dati
Abbreviated transcription (Latin):
nidem in codẽ negotio sit ad:¬
uocatus ⁊ uidex. Qm̃ aliquem
it abitros ⁊ patronos oportet cẽ
deletum. Lante omma aũt
umu̾si aduccatu ita p̾beant pa¬
trocima nirgantib. ut nõ ultͣ
quã litium poscit utilitas ĩli¬
centiam ꝯiunciandi. ⁊ malcli¬
cendi temcritate ꝓrũpanti
gant qd̃ causa desiderat. tẽp¬
perent ab inuria. Namsiquis
adco ꝓcax fu̾it. ut ñ ratione.
sed pbris putet ẽẽ certandũ
sub dole ¶Pretea millum cũ
colitigatore ꝯtractum quem

Expanded text:
idem in eodem negotio sit advocatus et iudex, quoniam aliquem inter arbitros et patronos oportet esse delectum. Ante omnia autem universi advocati ita praebeant patrocinia iurgantibus, ut non ultra, quam litium poscit utilitas, in licentiam conviciandi et maledicendi temeritatem prorumpant: agant, quod causa desiderat: temperent ab iniuria. Nam si quis adeo procax fuerit, ut non ratione, sed probris putet esse certandum,subdole. Praeterea nullum cum eo litigatore contractum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
cxecptionẽ inmierate pecume pe¬
intus oppom. ¶Suꝑ cetis u̾o secĩ¬
tatib. que suꝑ priuatis debitis.a
crecditore ꝯscribunt᷑. partẽ debiti⁊
sortis uł usuraꝵ noĩc solutam
ẽc significantes. uł. ad huc fenera

Expanded text:
ceptionem non numeratae pecuniae penitus opponi Super ceteris vero setatibus, quae super privatis debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc fenera
Abbreviated transcription (Latin):
to simile uis utriq sexui sua¬
ucrunt. Et auiis u̾bis ex hereda¬
ri debere filiui sanxerunt. ali¬
is filiamss int̾ nepotos ex here¬
dãdoc. alia iura cunlia. alia ũ¬
toris introduxerunt. Et sip̃¬
t̾itꝰ fu̾at filius. uł ip̃o iure tes.¬
las bonoꝵ possessionẽ into¬
tum accipiebat. filia aũt p̾t̾i¬
ta ius adcrescendi ex nur ue¬
ti accipiebat: ut eodẽ mom̃to
⁊ testam̃tu patris q̃ ĩmodo ex
.porit iuie ad crescendi cu̾tebat.
⁊ ip̃a quasi scripta legatis sup̃¬
poneretur. Exp̾tore aũt habe¬
bat ꝯtra tabulas bonoꝵ pos¬
sessionẽ intotum. ¶ Consti¬
tutio aũt magni antomm
eam intantum coartabat. in
quantu ius ad crescendi cõpe¬
tebat. ¶Qui cnim tales dif

Expanded text:
to simile ius utrique sexui servaverunt, et aliis verbis exheredari debere filium sanxerunt, aliis filiam, et inter nepotes exheredandos alia iura civilia, alia praetoris introduxerunt. Et si praeteritus fuerat filius, vel ipso iure teslas bonorum possessionem in totum accipiebat, filia autem praeterita ius adcrescendi ex iure vetere accipiebat, ut eodem momento et testamentum patris quodammodo ex parte iure adcrescendi evertat et ipsa quasi scripta legatis supponeretur, ex praetore autem habebat contra tabulas bonorum possessionem in totum, constitutio autem magni Antonini eam in tantum coartabat, in quantum ius adcrescendi competebat. Qui enim tales dif
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas ⁊ lib̾tas manet. ¶ Sçd
si testamentum parc̃s eius fect
n demofficioso testam̃to accu¬
satiorz bonoꝵ possessio ei com¬
petitłnam talem filium merito
qs indignum sua successione
iditat sm̃s ⁊ p̃e similis ꝯdicio.¬

Expanded text:
libertas manet. Sed si testamentum parens eius fecit, neque de inofficioso testamento accusatio neque bonorum possessio ei competit: nam talem filium merito quis indignum sua successione iudicat, nisi et ipse similis condicio
Abbreviated transcription (Latin):
silereclum qntiam quem pitrẽ
tuum cẽ dicis adusus querde
inofficioso testam̃to acturus
cias ire successionis bona ad
fiscum ꝑtinenttEł ipsius quii¬
ambona ut pote uacantia fis¬
cus tenet scausam ap̃ pcuratore

Expanded text:
edum quintiani, quem patrem tuum esse dicis, adversus quos de inofficioso testamento acturus eras, iure successionis bona ad fiscum pertinent, vel ipsius quintiani bona utpote vacantia fiscus tenet, causam apud procuratorem
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝯstitutus c̃. si ip̃e ꝗuona
fide cum detinet noxalem fur¬
ti actõem adu̾sꝯ u̾um dmĩn ha¬
bet. uł ip̃r abco ꝗ furtum passꝰ
c̃ p̾dicta ꝯucintur actõe. Cũq

Expanded text:
quem constitutus est, si ipse qui bona fide eum detinet noxalem furti actionem adversus verum dominum habet, vel ipse ab eo qui furtum passus est praedicta convenitur actione. Cumq
Abbreviated transcription (Latin):
ipatuo affectu priuignas tuas:
aliusti. scu meroedes ꝓhis aliq̃s
magistris expendisti. eius crax¬
tiomis tibi milla repetitio e̾ ¶Q
sint ixpetiturus caque insũptu
misisti auqd eiogasti. negotioꝵ

Expanded text:
a adfectu privignas tuas aluisti seu mercedes pro his aliquas magistris expendisti, eius erogationis tibi nulla repetitio est. Quod si ut repetiturus ea, quae in sumptum misisti, aliquid erog
Abbreviated transcription (Latin):
larui post̾ita facientes. sancimus
omimodo deb̾e ⁊agẽtib ⁊ pul¬
sãtib in criminalib causis mi¬
curatores uł tutores inqͥp casibꝰ
⁊ pupillos legos accusari occlũt
Cum cautus ⁊ nclus ẽ cũ sua si¬
onc ꝑfectissima ⁊ responsa face̾
minores ⁊ litem inferix. ne ex
sua impitia uł niuen ili calore
aliꝗd ul dicant ul taceant. Mõ
si fuiss platum uł ñ ex p̃ssu
prodess̾e eis poterat. ⁊ adct̾iore
calculo oos cripere. d.a. Ioħ̃i.
cterem dubitatr̃ẽ amputãtes.
ꝑquam testam̃tarii qdem uel:
ꝑinquisitionẽ dati tutoris. et
unnus auctoritas sufficicbat.
liect pliues fũant. ñ tamen di

Expanded text:
larum posteritati facientes sancimus omnimodo debere et agentibus et pulsatis in criminalibus causis micuratores vel tutores, in quibus casibus et pupillos leges accusari concedunt, cum cautius et melius est cum suasione perfectissima et responsa facere minores et litem inferre, ne ex sua imperitia vel iuvenali calore aliquid vel dicant vel taceant, quod, si fuisset prolatum vel non expressum, prodesse eis poterat et a deteriore calculo eos eripere. D. X k. Cper quam testamentarii quidem vel per inquisitionem dati tutoris et unius auctoritas sufficiebat, licet plures fuerant, non tamen di
Abbreviated transcription (Latin):
ipartus subicti crimen diu̾¬
se parti obictis. cã capitalis
intẽpꝰ pub̾tatis pi̾ differri
ñdebuit. sic̃ iã pridẽ mͥ i diuo
seuero patͥm̾o plaruit. neq

Expanded text:
i partus subiecti crimen diversae parti obicitis, causa capitalis in tempus pubertatis pueri differri non debuit, sicut iam pridem mihi et divo Severo patri meo placuit. Neque
Abbreviated transcription (Latin):
aprincipe sustentẽt᷑. Tunc ã
quo adindunt miaginẽ ñ
statũ ingenintatis optinẽt
ismne ꝑiculo ingenuoꝵ etiã
officia pagunt pubaca. E
aũt liuertinꝰ se dicit ĩgenuũ.
tam de opis cunlit̾quã etiã
lege uiselka crimant̾ pot̾it

Expanded text:
a principe sustentantur. Tunc enim quoad vivunt imaginem, non statum ingenuitatis obtinent et sine periculo ingenuorum etiam officia peragunt publica. Qui autem libertinus se dicit ingenuum, tam de operis civiliter quam etiam le
Abbreviated transcription (Latin):
doc. distulerint. centesimas
usuns exigi p̾apimus. nec pris¬
cis legibꝰ que duas centesmo
cis inftrebant. nec nr̃a sancti

Expanded text:
dos distulerint, centesimas usuras exigi praecipimus: nec Priscis legibus, quae duas centesimas eis inferebant, nec nostra sancti
Abbreviated transcription (Latin):
tio q̃ antea postta ẽ. omẽ dila¬
tioẽ. om̃ẽ morã censuit ẽẽ ab¬
trahendã. ut quarta pars pa
⁊mox filio restituatꝰ in hinu¬
mõi specic q faciẽdum sit du¬
bitabat Is ancims itaq qͣrte
q̃ partis restitutõe. iã mic cele:¬
bran. ñ expectata nec morte
secus nec tẽporis int̾ uallo.
Neliquũ au̾t q̃ post legitimã
portoem restat tũc restitin

Expanded text:
tio, quae antea posita est, omnem dilationem omnem moram censuit esse abstrahendam, ut quarta pars pura et mox filio restituatur, in huiusmodi specie quid faciendum sit, dubitabatur. 1d . Sancimus itaque quartae quidem partis restitutionem iam nunc celebrari non expectata nec morte heredis nec temporis intervallo, reliquim autem, quod post legitimam portionem restat, tunc restit
Abbreviated transcription (Latin):
i scruum alienum ñ inutilem
dño ꝯstiturum egrũ curastis. ne¬
gotium utilit̾ gessistis.: ⁊ compe¬
tenti nob̃ actione. sũptus iecup

Expanded text:
i servum alienum non inutilem domino constitutum aegrum curastis et negotium utiliter gessistis, competenti vobis actione sumptus recup
Abbreviated transcription (Latin):
xhis uerbis fortunato lib̾to
nico do. lego. uendicaie tibi
libertatem ñ potes. si pagam
testam̃tum ꝓ ponatur. At enĩ
cum testatorem militem fius¬
se ꝓ ponis si ñ errore ductus
libͥtum te credid̾it sed dande
ub̾tatis animũ habuiti lib̾ta¬
tem ⁊ ꝗdem diectã compet̾e
tibi. s ⁊ legati uendicatr̃e habx¬

Expanded text:
his verbis: "Fortunato liberto meo do lego" vindicare tibi libertatem non potes, si pagani testamentum proponatur. At enim cum testatorem militem fuisse proponas, si non errore ductus libertum te credidit, sed dandae libertatis animum habuit, libertatem, et quidem directam, competere tibi, sed et legati vindicationem hab
Abbreviated transcription (Latin):
tant. ã. ad ianuarianum.
trin q monctarios ad ult̾mam mo¬
netam clandestinis scelerib exer¬
centes detulerint. cuntate roma¬
na donantur. ut coꝵ dm̃i p̃tium
afisco pcipiant.D. a̾. ad po¬

Expanded text:
tinus A. ad Ianuarinum. Servi, qui monetarios adulterinam monetam clandestinis sceleribus exercentes detulerint, civitate Romana donantur, ut eorum domini pretium a fisco percipiant. D. XII k.
Abbreviated transcription (Latin):
tiam mhis q̃ minoꝵ tutores ł
curatores male gessisse ꝓbuari pos¬
sunt. licet ꝑsonali actione atu¬
tore uel curatore suũ ꝯsequi
poss In integrimi restitutions
auxilium eisdem minorib da¬
riiam pridem placuit.D.

Expanded text:
Etiam in his, quae minorum tutores vel curatores male gessisse probari possunt, licet personali actione a tutore vel curatore suum consequi possint, in integrum restitutionis auxilium eisdem minoribus dari iam pridem placuit. D.
Abbreviated transcription (Latin):
ostquam mintegrum etatis
beneficio restitutus es ꝑiculu
enictionis eptori cui predium
ex boms patins uendidisti p̃s¬
tare ñcogeris. Sed ea ros fide¬
nissores qui ꝓte int̾uenerint
excusare ñ potest. ¶Quare
mandati idicio. si pecumam
solunt. aut ꝯdẽpnati fuint.
uenieris aodo si eo quoq noĩe
restitutionis auxilio ñ iuunis:

Expanded text:
ostquam in integrum aetatis beneficio restitutus es, periculum evictionis emptori, cui praedium ex bonis paternis vendidisti, praestare non cogeris. Sed ea res fideiussores, qui pro te intervenerint, excusare non potest. Quare mandati iudicio, si pecuniam solverint aut condemnati fuerint, convenieris, modo si eo quoque nomine restitutionis auxilio non iuvaris.
Abbreviated transcription (Latin):
uł alias trahentib minores:
tam restitui reb ꝓpris quam
tutoꝵ uł curatorum dãpna⁊
seq millo eis p̾iudicio ꝑełcti¬
onem generando placuit.

Expanded text:
 alias contrahentibus minores tam restitui rebus propriis quam tutorum vel curatorum damna sequi, nullo eis praeiudicio per electionem generando, placuit.
Abbreviated transcription (Latin):
pstitisti libationem quem igna¬
numctatis tue ñ fuisse. tam of¬
ficium tutele. quã sanguinis ꝓ¬
rimitas arguit. nec statutum
temp excessit. excausa ĩmtegni
restitutioĩs hedes enis ꝯuenie

Expanded text:
stitisti liberationem, quem ignarum aetatis tuae non fuisse tam officium tutelae quam sanguinis proximitas arguit, si necdum statutum tempus excessit, ex causa in integrum restitutionis heredes eius convenire
Abbreviated transcription (Latin):
ones intposito decreto p̾sidis.
etatis tantũmodo auxilio iu¬
uatur: ñ ẽ dubium fide nisso¬
rẽ ex ꝑsona sua obnoxiũ eẽ
ꝯtractiu. ¶ Uerum si dolo malo
fide nissoris ꝯsulendum esse.
gitutor łcurator ĩt̾uenerit. R¬
iiam pͥuberes utriusq sexus.
parentum heditatem adistis.
sed ctiam nc ea metate estis.
etattm implestĩs. idq temp

Expanded text:
ones, interposito decreto praesidis aetatis tantummodo auxilio adiuvatur, non est dubium fideiussorem ex persona sua obnoxium esse contractui. verum si dolo malo fideiussores consulendum esse.tutor vel curator intervenerit. ISi iam puberes utriusque sexus parentium hereditatem adistis, sed etiam nunc in ea aetate estis, aetatem implestis idque temp
Abbreviated transcription (Latin):
nis. ꝓ extraneo fide iussit min
tegrum restitutionem postula¬
re ñꝓhibet. ¶ Sed ⁊ si ꝓ patre
suo fide nissor extitit eiq diez
suum functo ñ successit in in¬
tegrum restitutionẽ postulare

Expanded text:
nis pro extraneo fideiussit, in integrum restitutionem postulare non prohibetur. Sed et si pro patre suo fideiussor extitit eique diem suum functo non successit, in integrum restitutionem postulare
Abbreviated transcription (Latin):
sam sacro scãm et ieligiosam
cccłam intacta ꝯucint uenera¬
uiliter custodin. sicut ip̃a reli¬
gioms ⁊ fidei mat̾ ꝓpetua est.
ita ciuis patrimonium nigiter
fuctur illesum. ¶ Sanc si hec
nĩr phemitatis statuta auda
asp̃u ⁊ m̃tr sacrilega quisquã
yconomoꝵ uł hominum teme¬
randa crecłidit. ip̃e ꝗdem q pro¬
t̾uo ausu eccłastica predia do
nisi co quo nũc statiumꝰ ad¬
ꝗuere uł habeie temptauerit.
omnem huismodi fructum
ꝓprie temeritatis amttat. ⁊ p̾¬
tia ꝗdemuł numera que ciis
reigr̃a data fuerint yconomo
nomis cum fructibꝰ seu pensio¬
nb seu accessiomb totius m̃¬
clui temporis iundicentur. ut
tanquam penitus anullo q̃p¬
ta. ul uendita tencantim ꝯiua
ea que ꝯtraleges fiunt. ꝓ infec¬
tis habenda sunt.o esyconomꝰ
aũt ꝗ hoc fcc̾it mnmo ficri pas¬
sus fucrit. uł inquacũq ꝓrsus
huuismodi uenditione seu do¬
natione uł cõmutatione nisi
ea que presenti lege ꝯccdnnus.
Postremo inquacũq alienati¬

Expanded text:
m et religiosam ecclesiam intacta convenit venerabiliter custodiri, ut, sicut ipsa religionis et fidei mater perpetua est, ita eius patrimonium iugiter servetur illaesum. Sane, si haec nostrae perennitatis statuta audaci spiritu et mente sacrilega quisquam oeconomorum vel hominum temeranda crediderit, ipse quidem, qui protervo ausu ecclesiastica praedia donnisi eo quo nunc statuimus adquirere vel habere temptaverit, omnem huiusmodi fructum propriae temeritatis amittat: et pretia quidem et munera, quae eius rei gratia data fuerint oeconomo nomis cum fructibus seu pensionibus et accessionibus totius medii temporis vindicentur, ut tamquam penitus a nullo empta vel vendita teneantur, quia ea, quae contra leges fiunt, pro infectis habenda sunt. Oeconumus autem, qui hoc fecerit, immo fieri passus fuerit vel in quacumque prorsus huiusmodi venditione seu donatione vel commutatione nisi ea quam praesenti lege concedimus, postremo in quacumque alienati
Abbreviated transcription (Latin):
pianum dubibitur. utru nc
om̃s. simul candem facere de¬
uent. an singuli quasi solum¬
plcir cam compelluntur inde¬
tur aũt nobis imumquemq
ncocssitatẽ habxie iditionem
implcre. ⁊ ꝓ portione sibi con¬
tingente accipere quicqd ex hoc
plei̾unt uissa adlucrum uocẽ¬
tur. Qui aut noglexerit. sibi
impũtet si abhuuismoi com¬
modo repellintur.Mp.
Iustmm̃.ã. Ioħi ꝓp.

Expanded text:
pianum dubitabatur, utrumne omnes simul eandem facere debent, an singuli quasi soli implere eam compelluntur. Videtur autem nobis unumquemque necessitatem habere condicionem implere et pro portione sibi contingente accipere, quidquid ex hoc pleverint iussa, ad lucrum vocentur, qui autem neglexerint, sibi imputent , si ab huiusmodi commodo repellentur. IUST. A. IO
Abbreviated transcription (Latin):
sit. uł si duo uł plures isti fu¬
erint nullus u̾o eoꝵ saperet.
nceat isdem parentib. legiti¬
ma portione ei uł eis relicta
quos uolu̾int his substitũe.

Expanded text:
sit, vel si duo vel plures isti fuerint, nullus vero eorum saperet, liceat isdem parentibus legitima portione ei vel eis relicta quos voluerint his substitue
Abbreviated transcription (Latin):
D .a. lulio.
ro portõe tua qua domuz ad
te ꝑtin̾c dicis. si iudicatum
ñ ẽ actoes dirigere potes n
exceptio iri iudicate. ci demũ.
obstat.uł successorib cius. itͥ
quoc cognitum sup ca re ⁊pro¬
dusus frem tuum quonda
tutorem legitimũ tutde uidi¬
to si exꝑto ñ es p̃posita actõ
fiste nec timieris excepto
pacti.simeã frauͣde dolumq
uadinissum ꝓbare potes na
replicatio doli opposita bone
fidei iudium facit ⁊ cõmẽtu
fraudis repellit.Mp. a¬
umñdum finitã sententia
causam. s dilatatã allegeto

Expanded text:
 A. Iulio. Pro portione tua, qua domum ad te pertinere dicis, si iudicatum non est, actiones dirigere potes. nam exceptio rei iudicatae ei demum obstat vel successoribus eius, inter quos cognitum super ea re et proAdversus fratrem tuum quondam tutorem legitimum tutelae iudicio si expertus non es, proposita actione consiste. nec timueris exceptionem pacti, si in eo fraudem dolumque admissum probare potes: nam replicatio doli opposita bonae fidei iudicium facit et commentum fraudis repellit. Imp. Aondum finitam sententia causam, sed dilatam adleget
Abbreviated transcription (Latin):
rĩ intͥ alias captione puti¬
pue cõmissorie pignorum
legis crescit asperitas. placet
infumari eam impostum cẽ
etus memoriaz aboleri. Si qͣi
igitur taliꝯtractu laborab he¬

Expanded text:
 inter alias captiones praecipue commissoriae pignorum legis crescit asperitas, placet infirmari eam et in posterum omnem eius memoriam aboleri. Si quis igitur tali contractu laborat, h
Abbreviated transcription (Latin):
icut certi iuris c̃ militẽ ꝗ sat
se filium habere. alioꝙ hr̃de
scripsit tacite cum exheredare
intelligi: Ita sugnorans se fi¬
num habere alio scribat here¬
des. ñ cẽ filio ademptã heirdi¬
tatem. s minime ualente tes¬
tam̃to. si sit inpotestate eum
ad successionem uemie indu

Expanded text:
icut certi iuris est militem, qui scit se filium habere aliosque scripsit heredes, tacite eum exheredare intellegi, ita si ignorans se filium habere alios scribat heredes, non esse filio ademptam hereditatem, sed minime valente testamento, si sit in potestate, eum ad successionem venire in du
Abbreviated transcription (Latin):
ib̾tir siic lib̾tas maxime qb
impositt oꝑe ñ sunt. suctum
potius obsequm quam fuile
minist̾iu mnanu missori cr
c̃ oppimionis incerte.mpp̾

Expanded text:
Libertos sive libertas, maxime quibus impositae operae non sunt, consuetum potius obsequium quam servile ministerium manumissoribus est opinionis incertae. PP
Abbreviated transcription (Latin):
proponas ⁊ nunc tibi sintutis
moueri q̃stionẽ. ꝯsequens ẽ ad¬
iri ꝓ̃sidem ꝓuicie. q de causa
lib̾ali cognoscet. nire laturus
sententiam. scicnis n huiꝰmõi
matris ꝯdicionẽ. n captiuita¬
tem. reuersis. destatu pristino
qcquam posse  detrahere. ¶M
aa:l cc̃. Thenodore.

Expanded text:
proponas et nunc tibi servitutis moveri quaestionem, consequens est adiri praesidem provinciae, qui de causa liberali cognoscet iure laturus sententiam, sciens neque huiusmodi matris condicionem neque captivitatem reversis de statu pristino quicquam posse detrahere. Idem AA. et CC. Athenodorae.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝓhibetur. neͤ amplius emptor
quam q̃ ratione scdm uedi¬
tioms fidem ad se puen̾it uin¬
dicare potest. p̾textu tmmor

Expanded text:
hibetur. nec amplius emptor, quam quod ratione secundum venditionis fidem ad se pervenit, vindicare potest praetextu ter
Abbreviated transcription (Latin):
Pstumo p̾terito patris testam̃¬
tum rumpenti atq intestato
succedenti. emancipatu petita
honoꝵ possessio ⁊ferre debere
bona sua ꝑ petuo edicto caue¬
tur. Cum his ctiam ꝗ sui futi
c̃ẽnit suunuuo patre nati fussẽt
ꝯferri manifeste significatur.
⁊ cmancipatis si legi date colla¬
tiom ñ pareatur. dengandas
actr̃es nẽ imibigui iuris.Ad
ilic licet mancat insacris. si
Ldotem ñ fe rat. quam morto
tempore comimis patris ha¬
bint. frĩbincadem familia
istitutis. actões hereclitarias:
negan ñ ambigitur onde cõ¬
suite ac ꝓ uris ratõe collatr̃e
fribo tuis. quos mpatris com¬
munis mortis tp̃r fuisse potet¬
tate ꝓpoms offere Euin
at fr̃s tu dur̃tes infamilia
patris. peculiuiz si hoc neq cas¬
trese ncq relictum eis docet᷑.
pcipuu habere ñ possunt. s
indunsione pat̾ne uemati
hxirditatis nec ꝗtquam m̾it¬
ret penes q̃m res ex hoc ꝓficis

Expanded text:
stumo praeterito patris testamentum rumpenti atque intestato succedenti emancipatum petita bonorum possessione conferre debere bona sua perpetuo edicto cavetur, cum his etiam, qui sui futuri essent, si vivo patre nati fuissent, conferri manifeste significatur, et emancipatis, si legi datae collationi non pareatur, denegandas actiones non est ambigui iuris. Diae, licet maneat in sacris, si dotem non conferat, quam mortis tempore communis patris habuit, fratribus in eadem familia constitutis, actiones hereditarias negari non ambigitur. Unde consulte ac pro iuris ratione collationem fratribus tuis, quos in patris communis mortis tempore fuisse potestate proponis, offers. Quin autem fratres tui durantes in familia patris peculium, si hoc neque castrense neque relictum eis doceatur, praecipuum habere non possint, sed in divisione paternae veniat hereditatis, nec quicquam mutet, penes q
Abbreviated transcription (Latin):
ii dissertissimos iegatos phori am¬
plissim p̃toriam¶ Quio spẽciã¬
liter ꝑ misimus resccatis cami
ĩupuacius qͣntum adlegum so¬
liditatem ꝑtinet p̃facionio ꝙͣ̃

Expanded text:
um disertissimos togatos fori amplissimi praetoriani. Quibus specialiter permisimus resecatis tam supervacuis, quantum ad legum soliditatem pertinet, praefationibus quam
Abbreviated transcription (Latin):
cit ꝓsitebitur. Qm̃ de eo ñ du¬
bitatur. reddi ac referni uidex
u̾o petitur si fu̾it negatr̃e du¬
bium. pcautiont̃ ꝯsuabitur.
ac petitio differetur. ut si fu̾nt
his rem cõmiscrunt me dẽdũ
ẽ gistaꝵ ieꝵ ab eodẽ ratio.att
omc qd̃ debitur reposcatur. ut
⁊q̃ defructuus compendiis obe¬
cure capta ac parata sunt. cu
libum cẽ ñ oporteat. q̃ apl̃ ser¬
uum dñs peculii noĩe colloca¬
donatr̃e qͥsita sunt. aut q̃ ex
eaꝵ reꝑ cnolum̃tis empta
fectaq s̃. eidem ingrinuo depu¬
tentur. ¶Que tamen umisa
ex acto lib̾alitatis iudicio. q̃
asupradictis reb discernãt.
ĩsequestro ẽẽ oportet: ut his:
abutrq deductis. atq in m̃¬
dio uire collecatis ad eoꝵ ꝓ
prietatẽ ut̃q ꝯtendat.¬

Expanded text:
cit profitebitur, quoniam de eo non dubitatur, reddi ac referri iudex vero petitur, si fuerit negatione dubium, per cautionem conservabitur ac petitio differetur, ut, si fuerihis rem commiserunt, medendum est gestarum rerum ab eodem ratio atque omne quod debebitur reposcatur, ut quae de furtivis compendiis obscure capta ac parata sunt, cum liberum esse non oporteat, quod apud servum dominus peculii nomine collocadonatione quaesita sunt aut quae ex earum rerum emolumentis empta confectaque sunt, eidem ingenuo deputentur. Quae tamen universa exacto libertatis iudicio, quae a supra dictis rebus discernantur, in sequestro esse oportet, ut his ab utroque deductis atque in medio iure collocatis ad eorum proprietatem uterque contendat
Abbreviated transcription (Latin):
um ⁊ ip̾se ꝯfessus os status te¬
ptrou̾siam pati. qua ratr̃e pos¬
tulas priusquam decondicio¬
ne ꝯstaret tua. accusanditibi
tribin potestatẽ. ꝯtra cũ quite
fuum eẽ ꝯtendit. Cu igitur si¬
cut allegas statugencris frecio

Expanded text:
um et ipse confessus es status controversiam pati, qua ratione postulas, priusquam de condicione constaret tua, accusandi tibi tribui potestatem contra eum, qui te servum esse contendit? cum igitur, sicut adlegas, statu generis fre
Abbreviated transcription (Latin):
i infraudem legatorũ trans¬
missa herectitatem ad subs¬
titutum ꝓbatura es. utilis
actio aduersꝰ eum cum quo
finudis ꝯsilium participatũ
ẽ competit lane si pecuma

Expanded text:
i in fraudem legatorum transmissam hereditatem ad substitutum probatura es, utilis actio adversus eum, cum quo fraudis consilium participatum est, competit. plane si pecu
Abbreviated transcription (Latin):
mitatem. sed etiam ad illum ꝓ
quo declit. ut si lucrum ex dota¬
libꝰ pactis ãccesserit. non hoc cedat

Expanded text:
mitatem, sed etiam ad illum pro quo dedit, ut, si lucrum ei ex dotalibus pactis accesserit, non hoc cedat
Abbreviated transcription (Latin):
aut tertio gradui extransũsa
linea fu̾it locs ubi patrius ⁊
filiis frũm ⁊ soroꝵ locum anti¬
quitas declicauit. una cũ illis
tam emancipati frĩs quame¬
mancipate sororis filium tan¬
tum modo ⁊ fiuiam suie eman¬
cipatis siue sucs sins patribus
istitutir. ⁊ neminẽ alium ulte¬
nus. nec ñ frĩs uterim ⁊ sororis
germane uł uterine. fuium⁊
filiam tantũmodo ex legitima
linca mincem uocari censemꝰ.
sicut iam sanximus. ũt om̃sq
litate in legitimoꝵ quidem
positi sunt prerogatiua. eodem
aut tertio gradu sunt. simili
iire uocentut. Successionis in¬
delicet nux ⁊ mhac parte ẜuã¬
do.ut sihiiqui ex secundo gra¬
du uocati renuntiauerint herẽ¬
ditati ⁊ noluerint eã adire. nł¬
lusq alius sit insedo graduq
succedere. ⁊ potest. ⁊ uult. Tũc
quos ꝑsentilege enumeraui¬
mus extertio gradu miccum
recusantium succedebãt. Illo
etiam obẜuando. ut successior
ñ adstirꝑes. sed incapita diui¬
datur. ¶ Ceteris omib succes

Expanded text:
autem tertio gradui ex transversa linea fuerit locus, ubi patruis et filiis fratrum et sororum locum antiquitas dedicavit, una cum illis tam emancipati fratris quam emancipatae sororis filium tantummodo et filiam, sive emancipatos sive suos patribus constitutos, et neminem alium ulterius, nec non fratris uterini et sororis germanae vel uterinae filium et filiam tantummodo ex legitima linea invicem vocari censemus, sicut iam sanximus, ut omnes, litate in legitimorum quidem positi sunt praerogativa, eodem autem tertio gradu sunt, simili iure vocentur. Successionis videlicet iure et in hac parte servando, ut, si qui ex secundo gradu vocati renuntiaverint hereditati et noluerint eam adire nullusque alius sit in secundo gradu, qui succedere et potest et vult, tunc hi, quos praesenti lege enumeravimus ex tertio gradu, in locum recusantium succedant. 3b . Illo etiam observando, ut successio non ad stirpes, sed in capita dividatur: ceteris omnibus succes
Abbreviated transcription (Latin):
aut iucniis fide uissionib cõ¬
tradantur. quas t.nnen stipula¬
tionum sollempnis cautcla
uallauerit.aut cautionibus
⁊ ꝓfessiomi ꝓprie ac facultatũ

Expanded text:
aut vicariis fideiussionibus contradantur, quas tamen stipulationum sollemnis cautela vallaverit, aut cautionibus et professioni propriae ac facultatu