comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
seruauit: ut uix eum uel cogg¬
natis uel reliquoꝵ parentum
morib crederet quoadusq cũ
uita pudoris ad bomi cultus
operis xp̃o duce sine quo nich
bom agitur aspiraret. Nec in¬
menito solem fulgentem suo¬
olim loquebatur dicens. Q
autem diligunt te siait sol ĩ
ortu suo splendet: sic rutilant.

Expanded text:
servavit, ut vix eum vel cogservavit, ut vix eum vel cognitis parentum reliquorum moribus crederet, quoadusque vita puberis ad boni cultus operis Christo duce, sine quo nihil boni agitur, adspiraret. Nec inmeolim loquebatur, dicens: Qui autem diligunt te, sicut sol in ortu suo splendet, sic rutilent.
Abbreviated transcription (Latin):
gens incolit. que gens qũa¬
rum gentium legib tamen
in xp̃iam uigoris dogmate
Natus est ergo hic inter primor¬
dia fidei gentis illtus ut fi¬
des quam infecundam ex ꝑte
gens illa habebat: suo ac so¬
dalium suoꝵ munimine cul¬
tu uberiore fecundaretur.
Ted priusquam lucẽ inte¬
p̾sentis caperet. quid ã¬
te eius ortum accum sit nõ
est silendum. Nam cũ illius
genitux iam conceptu aluo
grauida teneretur. subito ꝑ
intempestem noctem sopore
depressa: uidit esimi suo ru¬
tilantem solem. et nimio ful¬
gore micantem ꝓcedere. et m¬
mundo magnum lumen pre¬
bere . Hec genitux postquam
sopor membra laxauit et cecas¬
a mundo surgens aurora tene
tis rotanima pensare cepit. et
ancipiti gaudio tante uisio
sollertes reddebat solaminis suy
um corda uim rimarent tante¬
audem peritoꝵ librami¬
ne responsa recepit see¬
gregie in dolis utero gestare
uirum. qui et sue saluti utilia.
et proximoꝵ ꝑuideret utilitati
oportuna. Quem mater post¬
quam edidit. tanta custodia

Expanded text:
gens incolit, gens arum gentium legibus, tamen in Christiani vigoris dogmate s est ergo hic Columbanus inter primordia fidei gentis illius, ut fides quam infecundam ex parte gens illa habebat, suo ac sodalium suorum munimine cultu uberi fecundaretur. Sed priusquam lucem vitapraesentis caperet, quid ante ejus ortum actum sit, non est silendum. Nam cum ejus genitrix jam conceptu alvo gravida teneretur, subito per intempestam noctem sopore depressa vidit e sinu suo rutilantem solem et nimio fulgore micantem procedere et mundo magnum lumen praebere. Haec genetrix, postquam sopor membra laxavit et caecas mundo surgens aurora pepulit uso conamine pensare coepit et ancipiti gaudio tantae visiosollertes reddebat, quaerens, ut tum corda rimarent. Tadem peritorum libramine responsa recepit, se egregiae indolis utero tenere virum, qui et suae saluti utilia et proximorum provideret utilitati oportuna. Quem mater postquam edidit, tanta custodia
Abbreviated transcription (Latin):
candor et pubertas nobilis oĩ¬
b gratum redderet. cepit con¬
tra eum antiquus hostis le
tifera iacula laxare. ut quem
canto ingenio crescere cerne¬
int: suis abemis si quiuisset
eum suscitare amores. preci

Expanded text:
candore pubertas nobilis omnibus gratum redderet, coepit contra tifera tela laxare, ut quem tanto ingenio crescere cerneret, suis abenis, si valuisset, eum suscitare amores, preci
Abbreviated transcription (Latin):
dis matrone. dum iter̾ ag̾et
seculari pompa se comitante
interiecta longiquitate terre
spacii. phanũ qd a francis co
lebatur. in itinere beate rogine¬
rinũ crat. Hoc illa audiens ibi
afrancis phamim coli. iussit
famulis pbanum igne cõbun
iniquum iudicans deum celi
contempni: et dyabolica ma¬
chinamenta uenerari. Hoc
audientes fransci. imiuersaq
multitudo: cum gladiis et fu¬
stib uel om̃i fretu dyabolico
conabantur illud deffendere.

Expanded text:
 matrona, dum iter ageret saeculari pompa se comitante, interjecta longinquitate terrae ac spatio, fanum quod a Francis colebatur, in itinere beatae reginximus erat. Hoc illa audiens, ibi a Francis fanum coli, iussit famulis fanum igni conburi, iniquum iudicans, Deum caeli contempni et diabolica machinamenta venerari. Hoc audientes Franci universaque multitudo cum gladiis et fustibus vel omni fremitu diabolico conabantur defendere
Abbreviated transcription (Latin):
uam paschasius corripi¬
prtad sacrificium demonũ
muitate. Cui beata lucia ait.
amficiũ muũ et ĩmaculatũ
apud deura et patrem boc est.
um tubuatione eoꝵ. Ego ꝑ istos
tres annos nichii aliud egi ni¬
si sa cuficaui deo uiuo. Iamuo
quia nichil ast qd sactisicem:
me ip̃am offero in sacrificui
deo hostiam uinentem. Qd̃ ip̃i
placet: de hostia sua faciat. Pas¬
chasius dixit. Hec uerba tibi¬

Expanded text:
uam| pascasius corripipit ad sacrificia demonum| inuitare. Cui beata lucia. Ait sacrificium unum| et inmaculatum apud patrem hoc est in tribulatione eorum. Ergo per istos tres | annus . nihil aliut igi nisi sacrificaui deo uiuo . iam quia| nihil superest quod sacrifice me ipsam offero in sacri| ficium deo . hostiam uiuentem quod ipsi placit de hostia| sua faciet. Pascasius . dixit Ista uerba
Abbreviated transcription (Latin):
sencia xp̃i clarificat. et aula
paradisi uel societas angeli¬
aaiam retentat. tame̾ fidei
stratur̾. magna ppłis ostẽ¬
disse miracula.

Expanded text:
sentia Christi clarificat et aula paradisi vel societas angelica iam retentat, tamen fidei stratur magna populis ostendisse miracula.
Abbreviated transcription (Latin):
sa profitentur uerba dicentis.
me docui. appollinarem audi¬
ni antiochie frequenter et co¬
turis enidiret. Iam canis spar¬
gelutur caput et magistrum
pocius qmͣ discipulum decebat.
ꝑrexi tamen alexandriã audi¬
ui didiniũ. In multis ei gr̃as
ago. Qd̃ nescimi didici. qd̾ scie¬
lam illo docente non ꝑdidi. pu¬
tatant me homines finem fẽ¬
cisse discendi. rursum iheroso¬
turnũ habui preceptorem time¬
lat enĩ nideos et michi altarũ
erhibebat nicodemũ. Exc utiq
contuli. ut qui sare cupint
nosse queant sicut predixi quo
natus loco quib ue tantus
uirꝰ magistus fuerit informa¬
tus. Commorante itaq ihero¬
nimo rome. mentis corporisq
uirginitatem. et delictoꝵ peni¬
tenciam custodiens. fidelibus
acq psalterium emendauit. a¬
tifice. Ea ꝓcul dubio tempestate
romanũ ppłm ꝑ constanciũ au¬
gustum arriana heresis macu¬
lalut. Idarco ergo predictus
uir occasione quam optauerat¬
semper accepta: ut suꝑius dãm

Expanded text:
sa profitentur verba dicentis: sa profitentur verba dicentis: me docui. Apollinarium audivi Antiochiae frequenter, et cotis erudiret, canis spargebatur caput: et magistrum potius quam discipulum decebat. Perrexi tamen Alexandriam, audivi Didymum: in multis ei gratias ago. Quod nescivi, didici: quod sciebam, illo docente, non perdidi. Putabant me homines finem fecisse discendi. Veni rursum Jerosoturnum habui praeceptorem? Timebat enim Judaeos: et mihi alterum exhibebat Nicodemum. Haec itaque contuli: ut qui scire cupiunt, nosse queant, sicut praedixi, quo natus loco, quibusve tantus vir magistris fuerit informatus. Commorans itaque Hieronymus Romae, mentis corporisque virginitatem, et delictorum poenitentiam custodiens, fidelibus atque psalterium emendavit, Atifice. Ea proculdubio tempestate Romanum populum per Constantium Augustum Ariana haeresis maculabat. Idcirco ergo praedictus vir, occasione quam semper optaverat accepta, ut superius est
Abbreviated transcription (Latin):
curdinalis ibidem est ordina¬
tus. Nam ut inerpugnabilẽ
fidos. dementesq lreticos en¬
geret: huic niro in litterarum
artigraphus romanis cum
ibuens clementis. litrrali¬
um qr sapore sufficienter replẽs
magister ertitit illi sicut ip̃e in
cromica sua memunt dicens.
uictorinus rector et donatus
gornim nazanz euũ. ut idem in
cerrio explanationis ysaie li¬
ꝓph̾a ad eum uenisset locum
qd̾ de seraphin quiddam debuis¬
set exponere: ita intulit dicens.
de hac uisione ante annos cir¬
citer trignita cum ẽem constã¬
tinopolim apud urum elqũe¬
tissimũ gregorium nazanzenũ
studiis crudirer: scio me breuẽ
dictasse subitum q tractutum.
ut exꝑimentum caꝑem ingeni¬
oli mei. et amicis iubentibus
oledirem. Quid uero de huius
uiri eleganti industria quam
erga latinos. et grecos lebre¬
os et arabicos caldeosq in dis¬
cendo elementoꝵ apices habuit
prestancius dici potest. qmͣ ip̃i
ad pamiachiũ et occeanũ mis¬

Expanded text:
Cardinalis ibidem est ordinaCardinalis ibidem est ordinatus. Nam ut inexpugnabilem contra perfidos dementesque haereticos erigeret; huic viro in litterarum arthigraphus, Romanis eum imbuens elementis, liberaliumque artium sapore sufficienter replens magister extitit illi, sicut ipse in Chronica sua meminit, dicens: Victorinus rhetor, et Donatus gorium namque Nazianzenum ut idem in tertio explanationum Isaiae rePropheta ad eum venisset locum, in quo de Seraphim quiddam debuisset exponere, ita intulit, dicens: De hac visione ante annos circiter triginta, cum essem Constantinopoli, et apud virum eloquentissimum Gregorium Nazianzenumis erudirer, scio me brevem dictasse subitumque tractatum, ut ex experimentum caoli mei, et amicis jubentibus obedirem. Quid vero de hujus viri eleganti industria, quam erga Latinos, et Graecos, Hebraeos, et Arabicos, Chaldaeosque in discendo elementorum apices habuit, praestantius dici potest, quam ipsius ad Pammachium et Oceanum mis
Abbreviated transcription (Latin):
nobili ortus pa
tre eusebio nõie
oppido stuidonis.
qd a gothis est euersum est
dalmatie quondan pannonic¬
qr confinium fuit. Congrue
sailicet ensebio generatus est
patre. Eusebius namq attice
iatine dicitur pius. Ixromimꝰ
quoq colice: latine omñi mo¬
do sacra intelligitur lex. Iurct
ieronimꝰ id est sacra let. de pis¬
patre gignitur. ut studioso aĩ
iabore ex hebreoꝵ scciptis absq¬
om̃i scrupulositate alma pate¬
fieret lex que humano generi
sua auctoritate remota. pium
ac saccum misericordemq pa¬
trem nunciaret uenturum. Qͥ
dum inter puericiam adolesce¬
tiam q incederet medius ĩ stins¬
tu tactu celesti. a finib cuncil¬
censuq paterno relicto. ut perfẽc¬
tus enuangelii mmuttator qui¬
uisset eristere. ingressus nauĩ
aura flante scda ad limma
sublimium apłorum petri et
pauli. diuina dispensante cle¬
mencia romanam ꝓperans¬
adiit urbem in qua iudelicet
litteris grecis ac latinis dili¬
uestem suscipiens prb̃r quoq

Expanded text:
nere ortus: patre vero Eusebio nomine: oppido Stridonis, quod a Gothis eversum, Dalmatiae quondam Pannoniaeque confinium fuit. Congrue scilicet Eusebio generatus est patre. Eusebius namque Attice, Romane dicitur pius. Hieronymus quoque Aeolice, Latine omnino sacra lex intelligitur. Jure igitur Hieronymus, id est, sacra lex, de pio gignitur patre: ut studioso ejus labore ex Hebraeorum scriptis absque scrupulositate, alma pateret Lex, quae humano generi, sua austeritate remota, pium ac sacrum, misericordemque patrem nuntiaret venturum. Qui cum dudum inter pueritiam adolescentiamque incederet medius, instinctu tactus coelesti, affinibus cunctiscensuque paterno relictis, ut perfectus Evangelii imitator quivisset existere, ingressus navem, aura flante secunda, ad limina sublimium Apostolorum Petri et Pauli, divina dispensante clementia, Romanam adiit urbem. In qua videlicet litteris Graecis et Latinis dilivestem suscipiens, presbyter quoque
Abbreviated transcription (Latin):
aschasius dixit. Patu¬
moniũ tuũ cum corrup¬
torib tuis expendisti: et ideo
quasi meretur loquens. Lu¬
ca dixit. patrimoniũ meũ
tuto loco constitui. corrupto¬
res autem mentis nec corpo¬
ris mei aliquando suscepi.
paschasius dixit. Qui sunt

Expanded text:
ascasius dixit patrmonium tuum cum cor| ruptoribus tuis . stirpasti . et ideo quasi meretrix lo| queris. Lucia dixit . patrimonium meum tuto loco| constitui corruptores autem nec mentis mei nec| corporis mei aliquando suscipi. Pascasius dixit| qui sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cũ nnenso exertitu constã¬
tinopolim uenientes trẽmio
ciuitatem obsident donet ciui¬
b multa instancia ad deuin
clamantib plurimi eoꝵ fame.
fugore pestilencia perirent. ac
si ꝑte si obsidionis abscede¬
rent. Qui in de regressi: nul¬
garoꝵ gentem que est super̃
tamibium bello aggrediunt.
et ab hac quoq uicti refugi¬
unt. ac naues suas repetunt.
Quib cum altum peterent ĩ¬
gruente subita tempestate.
plurimi mersis siue confrac¬
tis: per littora nauib sunt
brandus qd̃ sarraceni depopu¬
lata sardinia. etiam loca fe¬

Expanded text:
cum immensu exercitu Constatinopolym venientes, triennio civitatem obsident, donec civibus multa instantia ad Deum clamantibus, plurimi eorum fame, frigore, pestilentia perirent ac sic pertesi obsidionis absederent. Qui inde regressi Vulgarorum gentem, que est super Danubium, bello adgrediuntur, et ab hac quoque victi refugiunt, ac naves repetunt suas. Quibus cum altum peterent, ingruente subita tempestate, plurimi etiam mersis, sive confractis per littora navibus, sunt quod Sarraceni depopulata Sardinia etiam loca fe
Abbreviated transcription (Latin):
piologus r uita saucti lupi
episcopr et confessoris.
anctus gesta cala¬
mo pandere pciꝰ ra¬
phaelem docemur̾
archangelum ad thobiam
loquentem. Consiliũ inquit
regis bonum est abscondere
opera autẽ dñi: preclarum
est en arrare. Sed et lucerna
mundi iheronimus adistõ
nos ꝓuocauit exemplum.
Qui postquam testamentũ
uetus et nouũ preclaro trã¬
stulit eloquio. eciam uitas
anachoritaꝵ hylarionis pau¬
li malchi. et alioꝵ florentis¬
simo depnxit stilo. in me

Expanded text:
PIT VITA SANCTI LUPI EPISCOPI ET CONFESSORIS. 1. Sanctorum gesta calamo pandere per Raphahel docemur archangelum ad Tobiam loquentem: Consilium, inquid, regis bonum est abscondere; opera autem Dei praeclarum est enarrare. Sed et lucerna mundi Hieronimus ad istud nos provocavit exemplum, qui postquam testamentum vetus et novum praeclaro transtulit eloquio, etiam vitas anachoritarum Hylarionis, Pauli, Malchi et aliorum florentissimo depinxit stilo in me
Abbreviated transcription (Latin):
tractus uenerat. post feretrũ
nullo sustentate: uidens tam¬
quam si nullum habuisset la¬
borem in oculis: ad scm̃ sepul

Expanded text:
tractus venerat, post feretrum, nullo sustentante, videns, tamquam si nullum habuisset laborem oculorum, ad sanctum sepul
Abbreviated transcription (Latin):
cpetunt eam uelle tradere ad
lupanar: tanto pondere eam
tem simul multi ex officio au¬
stebat. ⁊̃unc miserunt funes
perunt om̃s parter ccahere. et
illa quasi mons ĩmobilis ꝑ¬
mancbat. Tunc angustari c̃pa
rore deficere et uocaint magos
sticione sua contra eam ut mo¬
ꝑfundi iussit credens as¬
serentib qd̃ maleficiis staret
ĩmobilis. Item adducta sunt
multa paria boum. ut ab ip̃is

Expanded text:
perunt uelle trahere ad lupanar . tanto pondere| eam tem simul multi ex officio ins| tebat. Tunc miserunt funes perunt omnes pariter trahere et illa qua| si mons immobiles permanebat. Tunc angustiare| coepit rore deficere Et uocauit| magossticiones suas contra eam .| ut moerfundi iussit credens adserentibus .| quod meleficiis staret inmobilis item adducta sunt| multa paria bobum . ut ad ipsis
Abbreviated transcription (Latin):
cussa qu̾adiu uoluit orauit.
qu̾a diu noluit loquuta est tͤ¬
Ad nuncio uobis pacem datã
anno de regno eiecto. et a mari¬
siaut habet cachanensiũ ciui

Expanded text:
cussa . quamdiu uoluit orauit quam| diu uoluit adlocuta est tuAdnuncio uobis pacem datam ano de regno suo deiecto . et maxisicut ha
Abbreviated transcription (Latin):
pides. Cormptores uero corporiᷤ
sunt hii qui temporalem delec
et̾nis gaudiis ante ponunt.
paschasius dixit. Cessabunt
uerba. cumi fuerit ꝑuentum
ad uerbera. Iucia dixit. Dei u̾
ba cessare non possunt. Pascha¬
sius dixit. Au ergo deus es: ilu¬

Expanded text:
is| Corruptoris uero corporis sunt . hii qui temporalem de| leperpetuis . gaudiis ante| ponunt. Pascasius dixit . cessabunt uerba cum| fuerit praeuentum ad uerbera. Lucia dixit Verba| dei cessare non poterunt. Pascasius dixit . tu ergo| deus es. Lu
Abbreviated transcription (Latin):
caste et pie uiuentes. templum
ciam te ad lupanar duci: ut cũ
fu eris scortata: fugiat a te sp̃s
mentis. Nam et si in manu m̾a
thura ponas. et per manũ meã
iacias sacrificiis: deus hec attẽ
de uoluntatib iudicat. Na sic
patitur molatorem castitas
sicut homo scipentem. si cut la¬
tronem sicut barbarum. Nam
si me inuitam uiolari feceris:
castitas michi dupplicabitur
ad coronam. Paschasius dixit.
Ibi te faciam sub turpitudine
deficere: nisi modo ceroniis
consenseris augustoꝵ. Iucia

Expanded text:
caste et pie viventes templum ciam te ad lupanar duci, ut dum fueris scortata, fugiat a te Spirimentis thura ponas, et per manum meam jacias sacrificia, Deus haec attendde uoluptatibus iudicat. Nam| sic patitur uiolatorem castitatis . sicut serpentem.| sicut latronem . sicut barbarum. Nam si inuitam me| uiolare feceris. Castitas mihi duplicabitur ad coro| nam. Paucasius dixit ibi te faciam sub turpitudi| nes expiare nisi modo caerimoniis consenseris. Au| gostorum. Lucia
Abbreviated transcription (Latin):
celestis plusqm terrena. Sed
in ip̃o coniunctõnis breui tẽ¬
pore: ita se sub coniugis sp̃e
npta tractauit. ut xp̃o plus
denota deseruiret. ut qr hoc a¬
geret in laicali ꝓposito: qd̃
ip̃a desideraret mittari. Religi¬
oiam antecedens. anime fu

Expanded text:
caelestis plus quam terrena; sed caelestis plus quam terrena; sed in ipso coniunctionis brevi tempore ita se sub coniugis specie nupta tractavit, ut Christo plus devota serviret, ut hoc ageret in laicali proposito, quod ipsa desideraret imitari: religio iam antecedens animi fu
Abbreviated transcription (Latin):
ficio impensi muneris de eius
claro oꝑe. et si non plene uel er
parte aliquid complexa ꝑstrin¬
gere. Unde quo sui gregis au
ignissime nr̃e uoluntati o¬
nus docta: plus deuota. Non
ca que uir apłicus fortun atꝰ
ep̃c de brata uita composuiti¬
teramus. S ea que prolixita¬
sicut ip̃e in libro suo disseruit:
cum diceret de beate uirtutib.¬
Sufficiat exiguitas. ne fasti¬
diatur ubertas. nec reputetur
breuissimiũ ubi de paucis ag¬
noscitur amplitudo. Ergo ĩ¬
spirante diuia potencia cui
beata radegundis plac̾e stu¬
duit in seculo. et cum quo reg¬
uat post seculum non poly¬
to. sed rustico temptamus de
his que gessit sermone ali¬
tin etur eius regalis regio
uł dignitas: nulli halctur
mcognitum qualis fuit eiꝰ¬
terreno principe et coniuge
rege precelso clotario conuer¬
saretur. Se regali progenie
nobile germen erupit: et qd̾
sumpsĩt ex gen̾e suo plus
ornauit ex fide. Comuncta ter¬
reno principi nobilis regma:

Expanded text:
ficio impensi muneris de ejus ficio impensi muneris de ejus claro opere, etsi non plene, vel ex parte complexa perstringerem; quatenus dum sui gregis aurignissimae vestrae voluntati onus docta, plus devota. Non ea quae vir apostolicus Fortunatus episcopus de beatae vita composuit iteramus, sed ea quae prolixitasicut ipse in libro suo disseruit cum diceret de Beatae virtutibSufficiat exiguitas, ne fastidiatur ubertas, nec reputetur brevissimum, ubi de paucis agnoscitur amplitudo. » Ergo inspirante divina potentia, cui beata Radegundis placere studuit in saeculo et cum quo regnat post saeculum, non polito, sed rustico tentamus de his quae gessit sermone tinetur ejus regalis origo vel dignitas, nulli habetur incognitum, qualis fuit ejterreno prege praecelso Chlotario conversaretur. De regali progeniae nobile germen erupit, et quod sumpsit ex genere suo, plus ornavit ex fide. Coniuncta terreno principi nobilis regina,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ mimus impossibile. qu̾a
sit digito celum tang̾e. ut de
uita sc̃e domne radegundis
qũa nostis optime ãliquid
illis debetur inuingi. qui ha¬
bent intra se fontem eloqũe¬
cie. Unde quicquid illis miũ¬
gitur carmine irriguo copio¬
sius explicat᷑. Uerum econ¬
tra quicumq auguste intel¬
ligencie sunt. nec habent af¬
fluentiam eloquii per quam
uel alios reficere. uel sue fie¬
citatis possint mopiam tem¬
perare. tales non solum. ut¬
ꝑ se aliquid dic̃e appetant.
uerum eciam si quis eis in¬
iinctum fuerit ꝑtimescunt.
Quͦd in me hoc recognosco q̃¬
si in pusillanimis paruum
habens intelligencie eloqui¬
um quoniã quantũ doctis
indoctis utile fit tacere. Qã est¬
illi scint de paruis magna
disserere: isti de magns nes¬
ciunt uel parua proferre. Et
ideo qđ̃ ab aliis queritur̾ ab
aliis formidatur. Cum sim
ego minima õĩum minimaꝵ
me ab ip̃is cunabilis ante sua
familiater enutriuit. ut si of¬

Expanded text:
non minus inpossibile, quam non minus inpossibile, quam sit digito caelum tangere, ut de vita sanctae dominae Radegundis, quam obtime nostis, aliquid illis debetur iniungi, qui habentes intra se fontem eloquentiae. Unde quicquid illis iniungitur, carmine irriguo copiosius explicatur. Verum aecontra, quicumque angustae intellegentiae sunt nec habent affluentiam eloquii, per quam vel alios reficere vel suae siccitatis possint inopiam temperare, tales non solum per se aliquid dicere appetunt, verum etiam, si quid eis iniunctum fuerit, pertimescunt. Quod in me hoc recognosco, quae sum pusillanimis, parvum habens intellegentiae eloquium, quoniam, quantum doctis indoctis utile fit tacere. Nam illi de parvis magna disserere, isti de magnis nesciunt vel parva proferre; et ideo quod ab aliis quaeritur, ab aliis formidatur. Cum sim ego minima omnium minimarum, quam ab ipsis cunabulis ante sua familiariter enutrivit, ut of
Abbreviated transcription (Latin):
credo qd̃ hac hora exiit sc̃a de
ut per hoc uera cognosceret.
Transmisit ad carcerem quo
septem reos ibi retentos ad¬
monitus relararet. Rediens
transmissus refert ea ip̃a bora
migrasse iustam de seculo. Et
tripliti misterio carcere rela¬
rato. tribrmno sano reddito edi¬
ficato templo sancte probat᷑
oraculum. Sed de beate uirtu¬
tib sufficiat exiguitas ne fa¬
stidiatur ubertas. Nec reputet᷑
breuissimũ. ubi de pancis ag
noscitur miraculis amplitu¬
do. Qua pietas parcitate. di¬
lectionis dulcedine. humili¬
tatis honestate. fidei feruore.¬
bec sancta nixerit. ut et ip̃am
post obitum głosi transitus.
mirabilia quoq prosequant᷑
humane eloquencie modus
admirando attonitus preui¬
rib explicare non ualet. Sit
tamen illi qui dedit gloria
lans et imꝑium: in secula se¬
ritoꝵ gr̃a decoratis.
didinue abbatisse
uel om̃i congrega¬
tioni glose domne radegundis
baudomnia humilis oĩum.
Iniungitis michi opus agẽ

Expanded text:
credo| quod hac hora exiit sanctcredo| quod hac hora exiit sanctut per hoc| uera cognusceret . transmittit ad carcerem qui septem reos ibi| retentos admonitus relaxaret. Redeunte transmisso refert| ea hora migrasse iustam de saeculo et triplici misterio car| cire relaxato . tribuno sanu reddito . aedifecato templo sancte| probauit oraculum. sed de biate uirtutibus sufficiat| exiguitas ne fastidiatur ubertas nec reputetur breuis| simum ubi de noscitur in miraculis amplitudo. Qua pietate, parcitate, dilectione, dulcedine, humilitate, honestate, fide, fervore sic vixerit, ut et ipsam post obitum gloriosi transitus, mirabilia prosequantur, humanae eloquentiae modus admirando attonitus viribus explicare minime valet. Sit tamen illi qui dedit, gloria, laus et imperium in saecula saeRITORUM GRATIA DECORATIS DEDIMIAE ABBATISSAE VEL OMNI CONGREGATIONI GLORIOSI DOMINAE RADEGUNDIS BAUDONIVIA HUMILIS OMNIUM. Iniungitis mihi opus agere
Abbreviated transcription (Latin):
le factum. ꝑ sompnum
tuibunus fisci cognomento do¬
molenus. die qua scĩssima mi¬
grauit de seculo. dum grauit
suffocationis totus languore
defficeret: indebatur ip̃i qđ sc̃a
in uicum eius dignabiliter
accessisset. Curcit salutat. in¬
terrogat quid beata requireret.
Tunc ip̃a dicit qd ad cum illic
uidendum ꝑuenerit. Et quia
notum plebis erat. ut brati¬
uiri martini oratorium con¬
derent: apprelendit tribuni ma¬
num beatissima dicens. Hoc lo¬
co sint confessoris uenerande
reliquie in ioc edificate tẽplũ:
qd̃ sibi ducat dignissinũ. Qua¬
le dei musterium. fundamentũ
et panimentũ reꝑtum est: quo
lasilica facta est. Ad huc in ip̃o
sopore manũ trahit per faces
eius. et gulam dui delmiens
insuꝑ et hoc dicit. Ueni ut tibi
melior adeo sanitas conferat᷑.
Et iidebatur sic regare ꝑ meã
uitam. ut ꝓpter me relaxes il¬
los quos habes nn carcere. E¬
uigilans tribumus: refert qͥd
iniderat comugi dicens. Uere

Expanded text:
le factum. Per somnium le factum. Per somnium tribunus fisci cognomento Domolenus die qua sanctissima migravit de saeculo, dum graviter suffocationis totus languore deficeret, videbatur ipsi, quod sancta in vicum eius dignabiliter accessisset. Currit, salutat, interrogat, quid beata requireret. Tunc ipsa dicit, quod ad eum illic videndum pervenerit. Et quia votum plebis erat, ut beati Martini oratorium conderent, adprehendit tribuni manum beatissima, dicens: 'Hoc loco sunt confessoris venerandae reliquiae, per hoc aedificate templum, quod sibi ducat dignissimum'. Quale Dei mysterium! Fundamentum et pavimentum repertum est, quo basilica facta est. Adhuc in ipso sopore manum trahit per faeius et gu| lam . diu diliniens . insuper et hoc dicens ueni ut tibi melior| a deo sanetas conferatur ut uidebatur sic rogari. per meam| uitam . ut propter me relaxes illos . quos habes in carcire. Euili| gilans tribunus refert quo uiderat coniugii dicens uere
Abbreviated transcription (Latin):
adhuc soror ꝓnunciat. Uere
dũa duas ettres hic modo
ncas canticas andiui qual
de cantico. Unde manifestumi
et. ut carne licet in seculo mẽ¬
te taen ẽet in celo.
Redicetur in lande xp̃i
more lrati martini tẽ¬
pore presenti antiqui norma
miraculi. Cum brata femina
reclansa ẽet in cellula: audi¬
uit fletum de monacha. Et
signi tactu ad seuemientem:
quid illud ẽẽt interrogat. Que
mortuam sororem nunciauit
imꝑat ut cadauer ip̃ius suã
deferretur in cellulam. Qd̾ sibi
deportatum excipiens manu
ꝓpria redansaqz post se ianna¬
iuissit om̃s longe discede. ne
quis sentiret quid ag̾et. Int̾
rarentur. fere per boras septẽ
mortue tractat corpusculum:
sed ip̃o uidente fidem cui nega¬
n non potit: reddita est pror¬
sus saluti. Surgit hec ab or̃o¬
ne. resurgit ilia de fimere et se
tunc sublenat dña: cum reui¬
risset infantula. Quam tactu
iterum signi lecificata reddi¬
dit niuam. quam flens acce¬
ierat mortuam.
õ memoret᷑ et illud nobi¬

Expanded text:
Adhuc soror pronuntiat: Vere, Domina, duas et tres hic modo meas canticas audivi quas de cantico. Unde manifestum est, ut carne licet in saeculo, mente tamen esset in caelo. 37. Praedicetur in laude Christi, more beati Martini, tempore praesenti, antiqui norma miraculi. Cum beatissima femina reclusa esset in cellula, audivit fletum de monacha, et signi tactu venientem quid illud esset interrogat. Quae mortuam sororem nuntiavit imperat ut cadaver ipsius suam deferret in cellulam. Quo sibi deportato, excepit manu propria, reclausa post se mox janua, jubens longe discedere, ne quis sentiret quid ageret: sed parantur, fere per horas septem mortuae tractat corpusculum. Sed Christo vidente fidem, cui negare non potuit, reddita prorsus salute, surgit haec ab oratione, resurgit illa de funere: et se tunc sublevat vetula, cum revixisset infantula. Quam tactu iterum signi, laetificata reddit vivam quam flens acceperat mortuam. 38. Commemoretur et illud nobi
Abbreviated transcription (Latin):
et ip̃a orante interse et pplõs
pacem firmaret. Quo facto
uirtutem et constanciam re¬
gine om̃s admirantes: dño
lenedixerunt:

Expanded text:
et, ipsa orante, inter se populi pacem firmarent. Quo facto, virtutem et constantiam reginae omnes admirantes, Domino benedixerunt
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt. pariter alt̾utrum
loquentes: eciam beatus
gumebaudus. condolens hiꝰ
exilii penurie. Ad ea beatus
lupus respondit diuini ser¬
monis eloquia: quia nõ sunt
condigne passiones istiꝰ mũ¬
di quas hic patimur ad ppe¬
tuam głam quam d̃s electis
sius reuelare dignabitur.
Qui uolunt pie inquit ui

Expanded text:
coeperunt; pariter alterutrum coeperunt; pariter alterutrum conloquentes, etiam beatus Winebaudus condolens huius exilii penuriam. Ad ea beatus Lupus respondit divini sermonis eloquia: quia non sunt condignae passiones istius mundi, quas hic patimur ad perpetuam gloriam, quam Deus electis suis revelare dignatus est. Qui volunt, inquid, pie
Abbreviated transcription (Latin):
tismum. Interim diuina der¬
tera iudicante. cies senoni¬
ci zelo dei ꝑmoti: dolentes
acreptum impia repacitate
pastorem. in basilica sci remi¬
gii predictũ medegisilũ imit¬
tutorem iude ꝑ ꝓditionẽ ma¬
gistri. acerba trucidauerunt
morte. Sicq infelix negato
sibi spacio penitenti.: in loa¬
cam descendit inferni.
ollebat eo tempore in
tricasim a urbe sc̃s gui¬
n ebaudus. in basilica antiqͥ
psulis lupi qui quiescit cor¬
pore uixta eandem cuutatẽ
attatis fungens officio mi¬
rabili sc̃ĩtate. Aunc archidia¬
conus ecce senomce ragne¬
gilus nõie ncitatus precib
tanum ꝑgeret in tanta p̾ce
deposceret: quatiꝰ sãn lupũ
de exilio reuocaret: et ad pristi¬
nam dignitatem remitteret.
ne plebs sine pastore posita:
data tyranni fecocia: rex hu¬
militate flectitur: odium in
amorẽ conuertitur. Missus
elatere regis uir dei gume¬
lundus: deuotus ad beatũ
ꝑgit antistitem. Uidentes
se inuicem pre gaudio flere

Expanded text:
tismum. 13. Interim, divina dextismum. 13. Interim, divina dextera iudicante, cives Senonici zelo Dei permoti, dolentes abreptum impia rapacitate pastorem, in basilica sancti Remigii praedictum Medegisilum imitatorem Iudae per proditionem magistri acerba trucidaverunt morte, sicque infelix, negato sibi spatio penitendi, in cloacam descendit inferni. 14. Pollebat eo tempore in Tricasina urbe sanctus Winebaudus ad basilicam antiqui praesulis Lupi, qui quiescit corpore iuxta eandem civitatem, abbatis fungens officium mirabili sanctitate. Tunc archidiaconus ecclesiae Senonicae Ragnegisilus nomine, incitatus precibustharium pergeret, intenta prece deposceret, quatinus sanctum Lupum de exilio revocaret et ad pristinam dignitatem remitteret, ne plebs sine pastore posita data tyranni ferocia, rex humilitate flectitur, odium in amorem convertitur; missus e latere regis vir Dei Winebaudus, devotus ad beatum pergens antistitem. Videntes se invicem, prae gaudio flere
Abbreviated transcription (Latin):
qui scĩ remigii in suburbio
tenens monasteriũ scĩ ponti¬
ficis cupiebat inuidus inua¬
dere locum. His itaq insistẽ¬
tib iaculis uenenosis. rex
clotharius felle cõmotus:
uirum dei lupum ep̃m retiu¬
sit exilto in pago quoda neu¬
strie nuncupante uinemaco
traditum duci pagano. nõie
brosom landegisilo. Qũe ille
direrit in uillam nõie ande¬
saginam suꝑ flumum aucia:
ubi erant templa fanatica
a decurionib culta. Dum q
uir dñi ad eundem ꝑuenisset
locum. fruelutur de ꝑegrina¬
tionis solatio. patriarcharũ
priorum exemplo recordans
scĩ ioseph ex egypto: cuius
seruicrunt manus in officio.
Gaudebat quippe in dño: sen¬
ciens se a dño missum ad
populum incredulum instru¬
endum. Ibiq quemdã illumi¬
nans cecum. predictum ducẽ
suꝑbum: sub sc̃e crucis humi¬
liauit signacło: atq uitali
tinxit in lauachri. plurimi¬
q francoꝵ exercitum. qui ad¬
huc erroris detinebatur in la¬

Expanded text:
qui sancti Remigii in suburbio qui sancti Remigii in suburbio tenens monasterium, sancti pontificis cupiebat invidus invadere locum. His itaque insistentibus iaculis venenosis, rex Chlotharius felle commotus virum Dei Lupum episcopum retrusit exilio in pago quodam Neustriae nuncupante Vinemago traditum duci pagano nomine Bosoni Landegisilo, quem ille direxit in villa quae dicitur Andesagina super fluvium Aucia, ubi erant templa fanatica a decurio nibus culta. 12. Dumque vir Domini ad eum pervenisset locum, fruebatur de peregrinatione solatio patriarcharum priorum exemplo, recordans sancti Ioseph ex Egipto, cuius servierunt manus in officio. Gaudebat quippe in Domino, sentiens se a Deo missum ad populum incredulum instruendum, ibique quendam inluminans caecum, praedictum ducem superbum sub sanctae crucis humiliavit signaculo atque vitali tinxit in lavacro, plurimumque Francorum exercitum, qui adhuc erroris detinebatur la
Abbreviated transcription (Latin):
Quirum clarissimũ qui exẽ¬
plo mosayco. dum ad celũ
porrexit brachimi: hostem
fugauit ꝑt̾uũ. Qua sunt hec
ip̃e opera: cuiꝰ in scĩs om̃ib
est laudanda potencia qui ĩ
te confidentes sola saluas
clemencia. absq dlipeo aut
btento itaq clothari
regno burgundie. pre¬
cepit cuidam uir̃o potenti dig
cum in eius spetie decreta re¬
gis studeret: ꝓpe se nonas ue¬
mens exarsit iracundie flã¬
qđ̃ sibi cum munerib obiuã
predictus nõ ꝓcessisset anti¬
stes. In ciuitatem namq sus¬
ceptus cum contra dei scm uul¬
tu incederet coruido: hoc ab eo
accepit responsum. Magis qmͣ
Sacerdotem enĩ pleben regere
et principes seculi oportet dun¬
na precepta docere: illos autẽ
ad ip̃m condecet conuenire.
Regressus itaq frendens pha¬
rulfus: cum a scõ uiro nõ fuis¬
set plenius muneratus: plu¬
ra falsiloquus contra utrũ
dei principalib intulit aure¬
buis. Maxime instante uiro
nequissimo nõie madegisilo

Expanded text:
O virum clarissimum, qui exemO virum clarissimum, qui exemplo Mosaico, dum ad caelum porrexit brachium, hostein fugavit protervum! Tua sunt haec, Christe, opera, cuius in sanctis omnibus est laudanda potentia, qui in te confidentes sola salvas clementia absque clipeo aut Obtento itaque Chlotharius regno Burgundiae praecepit cuidam viro potenti, digcum in eius specie decreta regis studeret, prope Senonas veniens, exarsit iracundiae flamquod sibi cum muneribus obviam praedictus non processisset antistes. In civitate namque susceptus, cum contra sanctum Dei vultu incederet torvido, hoc ab eo accepit responsum: 'Magis quaSacerdotem enim plebem regere et principes saeculi oportet divina praecepta docere; illos autem ad ipsum condecet convenire'. 11. Regressus igitur frendens Farulfus, cur a sancto non fuisset plenius inuneratus, plura falsilocus contra virum Dei principalibus intulit auribus, maxime instante viro nequissimo nomine Medegisilo,
Abbreviated transcription (Latin):
non pauesco. Namq ip̃am der
uirginem xp̃m amare ardent̾
agnouerat: ip̃am mente puris¬
sĩma ante dei oculos dilige¬
lat. Nec plac̾e hominib exin¬
de studelat: quia placere dño
intrinsecus satagebat. Exem¬
plo usus pauli apłi: qui ait.
Si hominib placem: xp̃i ser¬
nus nõ ẽc̃m. Ideo enĩ crubesc̾e
non poterat: quem testis niui¬
olate consciencie defendebat.
De functo igitur theoderico prĩ¬
cipe. dum rex francoꝵ lotariꝰ
burgundiam cepisset intra¬
re.armatum manu hostili.
blidebodem direxit ducem
ad senonicam urlem. Cũq
cam cepissent crudeliter ia¬
culis infestare. sanctus fi¬
dens in dño. aulam peciit ma¬
tris eccl̃le in honore procho¬
martyris stephani constitu¬
te. Et dum ad euocandum
ppł̾m signum predicte ecc̃e
tangeret. om̃is fortitudo sen¬
sus ab hostium caterua re¬
cessit. Tantusq terror super
eos irruit. ut nullatenus
cuadere se crederent: nisi fu¬
ge presidium expetissent.

Expanded text:
non pavesco'. Nam quia ipsam Dei non pavesco'. Nam quia ipsam Dei virginem Christum amare ardenter agnoverat, ipsam mente purissima ante Dei oculos diligebat nec placere hominibus exinde studebat, quia placere Domino intrinsecus satagebat; exemplo usus Pauli apostoli, qui ait: Si hominibus placerem, Christi servus non essem. Ideo enim erubescere non poterat, quem testis inviolatae conscientiae defendebat. 9. Defuncto igitur Theoderico principe, dum rex Francorum Chlotharius Burgundiam coepisset intrare, armatum manu hostili Blidebodem direxit ducem ad Senonicam urbem. Cumque eam coepissent crudeliter iaculis infestare, sanctus fidens in Domino aulam petiit matris ecclesiae in honore protomartiris Stephani constitutae, et dum ad evocandum populum signum praedictae ecclesiae tangeret, omnis fortitudo sensus ab hostium caterva recessit, tantusque terror super eos irruit, ut nullatenus evadere se crederent, nisi fugae praesidium expetissent.
Abbreviated transcription (Latin):
cula mandauit frequentius.
Illo itaq tempore: rex theode¬
ricus cum brunechilde auia
regnum burgundie gubxr¬
uabat.
um igitur quidã regius
aulicus fulcarius dictꝰ
illustus natalib ortus. co¬
mes aurelianensib datus:
qui maxime ob hoc scõ uiro
eint amit̾. quia be to pat̾ eiꝰ.
de sacus eum susciperat fontib.
Ad uirum dei uentens indicas¬
set qd̃ cum in palatio detra hi
aquibusdã audisset. quasi an¬
illam dei quanidã uolasiã
nõie filiam antecessoris sui
arcemii ĩmoderate diligeret:
sanctus ad euuanglica u̾ba
recurrens. contra detrabenciũ
impetum xp̃i tuba insorunt.
Seati inquit estis cum male
dete et exultate: qm̃i merces
nr̃a copiosa est in celis. Aũc
coram predicto uiro: ip̃am
dei anculã caritatis amore
osculans ait. Nichil nocent
homini aliena uerba: q̃ ꝓpria
non maculat consciencia. Nã
si ego pro amore rogis eterni
istãm in xp̃o ueraciter diligo:
terrenum ex hoc principem

Expanded text:
cula mandavit frequentius. 8. cula mandavit frequentius. 8. Illo itaque tempore rex Theodericus cum Brunechilde avia regnum Burgundiae gubernabat. Cum igitur quidam regius aulicus Fulcarius dictus, inlustribus natalibus ortus, comes Aurelianensibus datus, qui maxime ob hoc sancto viro erat amicus, quia Betto pater ipsius de sacris eum susceperat fontibus, ad virum Dei veniens indicasset, quod eum in palatio detrahi a quibusdam audisset, quasi ancillam Dei quandam Verosiam nomine, filiam antecessoris sui Artemii, inmoderate diligeret, sanctus ad euangelica arma recurrens, contra detrahentium impetum Christi tuba insonuit: 'Beati', indete et exultate, quoniam merces vestra copiosa est in caelis'. Tunc coram praedicto viro ipsam Dei ancillulam caritatis amore osculans, ait: 'Nihil nocent homini aliena verba, quem propria non maculat conscientia; nam si ego pro amore regis aeterni istam in Christo veraciter diligo, terrenum ex hoc principem
Abbreviated transcription (Latin):
culers dentes inferre iupereos:
in tantum ip̃is erat pacificus.
ut uiliora sius in cibis uel po¬
culis meliora eoꝵ inferret ob¬
tutib exemplum ucritatis
subsequens qui dilig̾e mi¬
micos suis mandauit disci¬
pulis. Quadam namq die.
dum plurimos ad suũ con¬
uiuium conuocasset. et cet̾o
expenso pauꝑibz amplius ui¬
ni modium nõ haberet:cun
crebris succedentib poculis
fuberuũ deficere ꝑ pncernam
ꝓprium agnouisset: fidens ĩ
it considerare uolatilia celi:
quia non serunt neqz congre¬
gant in horrea. et deus pascit
illa: ut ad nr̃am implendã ca¬
ritatem. cicius tribuat conso¬
lationem. Mirum in modũ.
mox ut uerba compleuit. mis¬
sus genitricis illi astitit: qui
quingentos uini modios ui¬
gniti plaustris impositos ꝓ¬
ninos iam dicte urbis forib
tatus. la crimis compunct
p̾dicatõnis u̾ba deprompsit
ad socios: et sperare eos in
dño exhortatur attencius. at¬
q circunistantib offerri po¬

Expanded text:
culeis dentes inferre vipereos, culeis dentes inferre vipereos, in tantum ipsis erat pacificus, ut viliora suis usibus in cibis vel poculis, meliora eorum inferret obtutibus, exemplum veritatis subsequens, qui diligere inimicos suis mandavit discipulis. 7. Quadam namque die dum plurimos ad suum convivium convocasset, et cetera expensa pauperibus, amplius vini modio non haberet, cum, crebris succedentibus populis, Falernum deficere per pincernam proprium agnovisset, fidens in it considerare volatilia caeli, quia non serunt neque congregant in horrea, et Deus pascit illa, ad nostram inplendam caritatem citius tribuet consolationem'. Mirum in modum, mox ut verba complevit, missus genitricis illius astitit, qui quingentos vini modios viginti plaustris inpositos proximos iam dictae urbis foribustatus, lacrimis conpunctus, praedicationis verba deprompsit ad socios et sperare eos in Domino exhortatus est attentius atque circumstantibus offerri po
Abbreviated transcription (Latin):
indefessu. doctrine sam̃te tu¬
bianem. Qui corpore tẽtus ĩ scło:o
crederet
octe quidem duçens xp̃o¬
merito.
ꝑuigilem: liminib ad¬
sticit basilice sancti amam an¬
tistitis. Cumq diligenti cu¬
stodum firmiter ostium ob¬
scratum etdem ꝓhiberet ĩgres¬
sum: ip̃c prostratus limĩne.
pias aures dñ dum pulsat
intima prece. repente celitus
auulsa repagula scõ patuerũt
ostia. Custodum suscitata cat¬
ua: ingredi uident sanctum
facie rõsea. fulgentibz oculis
claritate suꝑna. Cumq p̾dia
ꝓpria in aurelianoꝵ tellure or¬
dinatus pontifex arauuret: e
rat enĩ ei erga scõrum titulos
magna dilectio: precipue scẽ
columbe. que duplicem a xp̃o
meruit coronam acciꝑe. unã
uirginitate seruando: alterã
pro amore fidei palmã mar¬
tyrii obtinendo. fulgebat in
eo sancta benignitas: non
solum in bemiuolos. sed in
ip̃os eciam inimnicos. et quia
qr sibi senserat. inuidie peste
contrarios. et detractionis a¬

Expanded text:
indefessum, doctrinae sanctae tuindefessum, doctrinae sanctae tubicinem; qui corpore tentus in seculo, crederetoctem quandam ducens Christo pervigilem, liminibtitit basilicae sancti antistitis Aniani, cumque diligentia custodum firmiter ostium obseratum eideni prohiberet ingressum, ipse prostratus limine, pias aures Domini dum pulsat intima prece, repente, caelitus avulsa repacula, sancto patuerunt ostia. Custodum suscitata caterva ingredi vident sanctum facie rosea, fulgentibus oculis claritate super na. Cumque praedia propria in Aurelianorum tellure ordinatus pontifex circuiret, – erat enim ei erga sanctorum titulos magna dilectio, praecipue sanctae Columbae, quae duplicem a Christo meruit coronam accipere, unam virginitatem servando, alteram pro amore fidei palmam martirii obtinendo, – fulgebat in eo sancta benignitas non solum in benivolos, sed in ipsos etiam inimicos. Et quia,, quoscumque sibi senserat invidiae peste contrarios et detractionis a
Abbreviated transcription (Latin):
umq iam etate crescen¬
te officia diuina cepisset
digna ꝑsoluere. et ore melli¬
fluo cantus xp̃i armoniam
insonare atqr rigore abstinen¬
cie carnis rebelkonem doma¬
re. oratu assiduo scõrum mar¬
mopie afflctorum compati.¬
uospitalitatem sectan. carita¬
tem resplendere clemosinis ĩ¬
sudare: mundum contemp¬
nere. ac toto desiderio aulam
paradisi anhelare. Sed et cum
fama illius longe lateq per¬
curreret. et amor in bonorum
precordiis glomeratus suc¬
tresceret: moxut ppa artemi¬
us senonis defunictus est: ut
iam dicte ciuitatis cathedrã
sanctus lupus susciꝑet. clerus
uel ppl̾s urbis senonice. au¬
res regis umanimiter postu¬
lauit. Diuino igitur decreto
pontificali locatus in solio.
cepit uirtutib pollere. mira¬
cuns choruscare. Agebant gra¬
cias cuncti diuine dementie.
que talem senonicis dedisset
pontificem. Uirtutib egregi¬
um. amatum clero et ppło. in¬
sticia indutum. uirginitate
preclarum. ieumiis deditum.
elemosinis largum. igiliis

Expanded text:
umque iam, aetate crescente, officia divina coepisset digne persolvere et ore mellifluo cantus Christi armoniam insonare atque rigore abstinentiae carnis rebellionem domare, oratu assiduo sanctorum sepinopiae afflictorum compati,hospitalitatem sectare, caritate resplendere, elemosinis insudare, mundum contempnere ac toto desiderio aulam paradisi anhelare; sed cum fama illius longe lateque percurreret et amor in bonorum praecordiis glomerate succresceret, mox ut papa Artemius Senonas diem functus est, ut iam dictae civitatis cathedram sanctus Lupus susciperet, clerus vel populus urbis Senonicae aures regis unanimiter postulavit. 5. Divino igitur decreto pontificali locatus in solio, coepit virtutibus pollere, miraculis coruscare. Agebant gratias cuncti divinae clementiae, qui talem Senonicis dedisset pontificem, virtutibus egregium, amatum clero vel populo, iusticia indutum, virginitate praeclarum, ieiuniis deditum, elemosinis largum, vigiliis
Abbreviated transcription (Latin):
gumelindus cum beato lupo
ep̃o letus ad palatium itme¬
ans: regis obtutib ancistitẽ
presentat. Rex seu turba proce¬
rum gratulatur sacerdotis
presencia. Contemplatusq
eum et eius duricia: ad pie¬
tatem ꝓmouctur. Aute pon¬
tificis pedes se in terram pro¬
steriit: ueniam et indulgẽ¬
ciam illius postulalut. uĩ¬
dens eciam rex leatum afflic¬
tum. et corpus illius ta befac¬
tum: ut erat intonsus lurlu.
et capillo pro abstinencia cu¬
mulando ugorem: tremens
et euilans in ingrinitũ mo¬
uetur: et pietatis more la cri¬
nus irrigatur: reuersus ẽt¬
in enis penuria. irritationis
iaciuia. in sũ accusatores ĩpre¬
catur. Inssit eum cũ magno
decore reparari. et seruicium
impendi: comã et barbam cũ
honore pristino detonderi. Re¬
cepto itaq decore eccastico:
suo rex precepit in tecesse con¬
uiuio. Sit ip̃i ope. repente cõ¬
uersio: efficitur ex ꝑsecutore¬
rex minister. ut ip̃e sius ma¬
nib partes tuibueret.: qui illi
prius afflictionis penuriã

Expanded text:
udus cum beato Lupo episcopo laetus ad palatium remeans, regis obtutibus antistitem praesentat. Rex seu turba procerum gratulans sacerdotis praesentiae', contemplatusque est eum et eius duricia ad pietatem promovetur. Ante pontificis pedes se in terra prosternit, veniam et indulgentiam illius postulat; videns etiam rex beatum afflictum et corpus illius tabefactum, ut erat intonsus barba et capite pro abstinentiae cumulando rigore, tremens et eiulans in gemitum movetur et pietatis more lacrimis irrigatur, reum se esse huius penuriae, irritationis iacula in sancti accusatoribus inprecatur. Iussit eum cum magno decore reparare et servitium inpendere, comam et barbam cum honore pristino detondi. 17. Recepto itaque decore ecclesiastico, suo rex praecepit interesse convivio. Fit Christi ope repente conversio; efficitur rex ex persecutore minister, ut ipse suis manibus partes tribueret, qui illi prius afflictionis penuriam
Abbreviated transcription (Latin):
salua processit in publicum.
edicitur landi. qd non
deperiit merito. Mulier
quedam dum muiici inua¬
sione grauiter laboraret: et uix
ad scãm potuissent hostem re¬
bellem adducere. imperat ad¬
uersario. ut se suo cum timore
pauimento consterneret. Mor
ad beate sermoncm in terram
se deiciens qui timebatur ex

Expanded text:
salua pro| cessit in publicum. Adiciatur laudi quod non deperiit me| riti. Mulier quaedam dum inimici inuasione grauiter| laboraret et uix ad sanctam potuissent . Hostem rebellem| adducire Imperat aduersario ut se suo cum timore pa| uimento prosterniret.+ Mox ad beatae sermonem . in ter| ra se deiciens+ qui timebatur
Abbreviated transcription (Latin):
tatem ꝑtinent: construere parat:
Nterea memoratus locha¬
rius uiri dei ꝓphecie effectum in
se fuisse impletum cernens: ne¬
ncrabilem enstasium qui eius
in loco luxouiense cenobium
regelnt: ad se uentre imperat.
Quem pio affamine rogat ut
sibi cum supplemento publico
legationen fungere curet. Coci¬
os q quos uellet nobilium
uiroꝵ haberet: qui sui uadimo¬
nii arbitres eẽnt qui ad beatũ
columbanũ ꝑgerent quocumq
repperissent in loco. cleganti ꝙ¬
suasu ad se uenire cum hortare¬
tur. Prexit itaq nenerabilis
discipulus: magistri uestigia
ꝓsequitus. Qui cum ad cum
deꝓmunt. Uiso ergo eustasio be
laboris reminisceret̾. cohortẽ q¬
uerat discipline abenis crudi¬
ret multoꝵ ꝙ collegio xp̃i plebe
adunart. suisq insfitutis e¬

Expanded text:
tatem pertinent, construere parat. tatem pertinent, construere parat. Interea memoratus Chlotharius vir Dei prophetiae effectum in se fuisse impletum cernens, venerabilem Eusthasium, qui eius in loco Luxoviensem monasterium regebat, ad se venire imperat. Quem pio effamine rogat, ut sibi cnm supplimento publico legationem fungere curet sociosque quos vellit nobilium virorum haberet, qui sui vademonii arbitres essent: post beatum Columbanum pergerent; quocumque repperissent in loco, eleganti suasu ad se venire hortarent. Perrexit itaque venerabilis diprosecutus: qui cum ad eum depromit. Viso ergo Eustasio B. laboris reminisceretur, cohortem sciplinae habenis erudiret, multorumque collegio Christi plebem adunaret suisque institutis e