comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃p ad uẽr̾sam ualitudinẽ impe¬
diuntur. AItem siderem hr̃dida¬
re uissus fuĩt hr̃s ⁊̃ perpartes acci¬
pere fauorem libertatis cogenduᷤ
est. ¶lta lib̾ ec̃ iuissus sititius ca¬
pitolium ascenderit. sititius no¬
lit ascendere impedietur libertas
Idemq iuris est insimilib can¬
sis. ⁊ conditionibus. ita cassius ait.
ei qui seriure uissusest anno illud
ip̃s quo in fugasit. uel incõnͣtrou̾¬
appar⁊ soluit. deeoq obscuruis ẽ
satis dare paratus est. neratus ⁊ a¬
risto recte putãt libm foi᷑e ne mul¬
ti ad libertatem ꝑuenire non pos¬
sunt. Incerta calisa ratiõne huitis

Expanded text:
tudinem impediuntur. Item si decem heredi dare iussus fuerit, heres etiam per partes accipere fauore libertatis cogendus est. Ita liber esse iussus 'si Titius Capitolium ascenderit': si Titius nolit ascendere, impedietur libertas. idemque iuris est in similibus causis et condicionibus. Item Cassius ait ei, qui seruire iussus est anno, illud tempus, quo in fuga sit uel in controueapparet soluit, de eo, quod obscurius est, satisdare paratus est. Neratius et Aristo recte putant liberum foreti ad libertatem peruenire non possint incerta causa rationis
Abbreviated transcription (Latin):
sieam impler ¶ Siduob decem
se eum eadem quinq alteri offẽn¬
dem ⁊ libtatem ꝑuenire. ¶ Sti¬
chus tĩt᷑io siꝑtriennium seriueit.
uł si illi centum oꝑas dedĩt. liber
esto. hoc modo libertatem utilit̃
dariposse. Nam ⁊ alienus ẜ uus
ẜ uire nobis põt. sicutiliber. ⁊ mul¬
tomagis oꝑas dare: nisitestatar. ẜ¬
uitutis appellationem domini¬
um magis quam oꝑa intellexit.
Idõq siprohib hr̃s titioẜ uire. ꝑ¬
uenit adlibtatem. ¶Stichus si

Expanded text:
si eam expleret.Si duobus decem cere posse eum eadem quinque alteri offerentem ad libertatem peruenire. 'Stichus si Titio per triennium seruierit uel si illi centum operas dederit, liber esto.' constat hoc modo libertatem utiliter dari posse: nam et alienus seruus seruire nobis potest, sicuti liber, et multo magis operas dare: nisi testator seruitutis appellatione dominium magis quam operam intellexit. ideoque si prohibet heres Titio seruire, peruenit ad libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
fucus. capillundic issi p̃p necessita¬
tem aduer se tempestatis exp̃b̾si¬
tum onus fuĩt. non debere hoc cor
misso uenicari. diuifr̃s resepser̃t.
¶Diuus quoq pus rescͥpsit. cum ꝗ¬
dam intralegitimã etãt᷑em eẽ dice¬
bat᷑. ⁊ usus cã mancipia dixiss.⁊ in
sola professione ẽrass ignoscendũ
ẽẽ ei Couu quoᷤ q fr̃s reseripserunt
cum quidam. non ꝑ fraudem. s
perrorem incausam commissi in¬
cidisset. ut duplo uectigalicon¬
tempti. pͥubliemi ẜ uorestitłiat.
Dedmagnus añt rese̾psit. si colon̾
uel serͦuꝰ dñi. predii. seruũ furtũ
illicite inp̃dio fecerint. ignorante
dño nulla pena dñm t̾enĩ ¶Si quis
professus apud publicanũ fũit. ñ
tũ uectigal solũt. hocoondente
publicano ut solent facere. diuis

Expanded text:
fucus: capilli Indici. Si propter necessitafucus: capilli Indici. Si propter necessitatem adversae tempestatis expositum onus fuerit, non misso uindicari diui fratres rescripserunt. Diuus quoque Pius rescripsit, cum quidam intra legitimam aetatem esse dicebat et usus causa mancipia duxisset et in sola profes‹s›ione errasset, ignoscendum esse ei. Diui quoque fratres rescripserunt, cum quidam non per fraudem, sed per errorem in causam commissi incidisset, ut duplo uectigali contenti publicani seruos restituant. Magnus Antonius rescripsit, si colonus uel serui domini praedii ferrum illicite in praedio fecerint ignorante domino, nulla poena dominum teneri. Si quis professus apud publicanum fuerit, non tamen uectigal soluerit, hoc concedente publicano, ut solent facere, diui S
Abbreviated transcription (Latin):
quise ignorasse dicat. nichi lomi¬
nus eum in penam uectigalis in¬
cidere diuus adrianus constituit¬
¶ Diui quoꝙ marcus ⁊ cõmodus re¬
seripserunt. non inputari ꝑ aibli¬
cano quod non indestruxit trans¬
gre diendem. sed illud custodien¬
dlum. nedecipiat ꝓfi te riuole̾n¬
tes Sp̃es ꝑtinentes aduectigal
cynnamoniũ piper longum. pi¬
per album. folium. pentasphorũ
foliumbarbaricum. costum. cãsto¬
monum. nardistachis. cassia turi¬
ana. xilocassiasimurna. amonũ
zimziber. malabatrum. aroma¬
indicum. Galbane. laser. alchelu¬
cia sargogalla. oñsara bicus. car¬
damonũ. xilocinamonũ. oprisbri¬
sicum pelles babilloniee. pelle
pharthiec.ebur. ferrum indicun
carbasum¶ Lapis uniuer sumargai¬
ta. sardonix. cerauniũ. Iacinthus.
smaragdus. adamãs. saphirinus. ca¬
lamniꝰ berillus. Cheline. opiã. indi¬
ca.uł aserta. metaxa. uestis serica
uł subsenica. uł attincta. carbasea
nemasericum. spadones indici.
purpura. Itemapocorum. lana.

Expanded text:
quis se ignorasse dicat, nihilo minus eum in poenam vectigalis incidere divus Hadrianus constituit. Divi quoque Marcus et Commodus rescripserunt non imputari publicano, quod non instruxit transgredientem: sed illud custodiendum, ne decipiat profiteri volentes. Species pertinentes ad vectigal: cinnamomum: piper longum: piper album: folium pentasphaerum: folium barbaricum: costum: costamomum: nardi stachys: cassia turiana: xylocassia: smurna: amomum: zingiberi: malabathrum: aromaIndicum: chalbane: laser: alche: lucia: sargogalla: onyx Arabicus: cardamomum: xylocinnamomum: opus byssicum: pelles Babylonicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis universus: margarita: sardonyx: ceraunium: hyacinthus: smaragdus: adamas: saffirinus: callainus: beryllus: chelyniae: opia indica vel adserta: metaxa: vestis serica vel subserica: vela tincta carbasea: nema sericum: spadones Indici: purpura: item marocorum lana:
Abbreviated transcription (Latin):
cã iisihoc quod ꝓprio nomine ĩ
causam conmissi incidit. ¶Quo¬
eiens quis mancipia inuecta ꝓfes¬
sus nonͣ fuĩt. siue uenalia. siueusiaꝰ¬
lia pͤna comissiest. sitñ nouitia mã¬
cipia fuerint.non ⁊̃ uet̾erana Sunt
intelliguntur. quae anno nondum
ẜuierunt. ¶ Serui qui infuga sunt
in conmnissum noncadunt cum sine
uoluntate dñi fines eg̃ssi sunt. ⁊ ita
pͥnciꝑalibus constitutionib caue¬
tur. sieut diuus quoꝙ pͥussepissi¬
me reseripsit. ne inquid inpote¬
astate seruorum sit inuitis uel igno.¬
rantib dñis fugacem eẽ trado p̾et¬
statedominorum se subtrahe. ¶ie¬

Expanded text:
causa nisi hoc, quod proprio nomine in causa nisi hoc, quod proprio nomine in causam commissi incidit. Quotiens quis mancipia inuecta professus non fuerit siue uenalia siue usualia, poena commissi est, si tamen nouicia mancipia fuerint, non etiam ueterana. sunt intelleguntur, quae annum nondum seruierint. Serui, qui in fuga sunt, in commissum non cadunt, cum sine uoluntate domini fines egressi sunt: et ita principalibus constitutionibus cauetur, sicut diuus quoque Pius saepissime rescripsit, ne, inquit, in potestate seruorum sit inuitis uel ignorantibus dominis fugae se tradendo potestat‹i› dominorum se subtrahere. Lic
Abbreviated transcription (Latin):
cũiusdam naius onusta cotibus añt
idus martias ex portuerete ꝓfectaa
uentorelata inportum erat. dĩn it̾m
post idus martias profectaerat Cõ¬
sulebatur nũ c̃ legem post idus mar
quoꝙ. qui in insula eent. om̃s eius
insule ẽẽ uidentur. tñ eum quiante
iclus martias ꝓfectuᷤ exportuẽet
re safus tempestate ininsulam de¬
ductus eẽt. si iñ exi̾ss. nonuideric̃e
legem fecisse. ꝓ̃ptea quodiam initi¬
o euecte cotes uiderentur. cum ex
dendũs ẽ isseruus qui inconnissũ
cecidiss: ꝓeoestimatio adñodanda
diceritur. incon misso occidiss uen¬
re non debuisse. s ꝓeouiriboni ar¬
bitratu exstimationem oportuis¬
se dari ¶Idem autem eadem epłare¬
scͥpserunt. Siquis in ꝓfessus seruũ
fuĩt. ⁊ ꝓbabitur inoomissum cecidi¬
se. ⁊ aut uxore i corrirpisse dñidi¬
cãtur. aut aliud quid grauius ad¬
mi sisse. ut cognoscat ꝓcurator. ⁊ si ĩ
hns cau̾sis eẽ conꝑtussit estimetur ⁊ ad
conmissis res peculiares nõeẽ in ead

Expanded text:
cuiusdam nauis onusta cotibus ante idus Martias ex portu Cretae profecta uento relata in portum erat, deinde iterum post idus Martias profecta erat. consulebatur, num contra legem post idus Martias quoque, qui insulae essent, omnes eius insulae esse viderentur, tamen eum, qui ante idus Martias profectus ex portu esset et relatus tempestate in insulam deductus esset, si inde exisset non videri contra legem fecisse, praeterea quod iam initio evectae cotes viderentur, cum et ex dendus est is seruus qui in commissum cecidit, sed pro eo aestimatio a domino danda diceretur, in commissum cecidisset, uenire non debuisse, sed pro eo uiri boni arbitratu aestimationem oportuisse dari. Idem autem eadem epistula rescripserunt, si quis inprofessus seruus fuerit et probabitur in commissum cecidisse, et aut uxorem corrupisse domini dicatur aut aliud quid grauius admisisse, ut cognoscat procurator et, si in his causis esse compertus sit, aestimetur et ad commissis res peculiares non esse in eadem
Abbreviated transcription (Latin):
op̾is ⁊̃ ascientibus habentur. Ergo
⁊ sihomo liber ẜuiat hoc edictum lo¬
cum hab. ¶ Publicam autem ducũ¬
tur. qui publica uectigalia hñt con
salinas ⁊ eretifodinas. ⁊ metallahñt.
publicanorum loco sunt ¶reterea
⁊ si quis uectigal conductum. are. ꝑ¬
locũmh̃t ¶Siue autem uendidit ser¬
uũ. uł manumisit᷑. uł ⁊̃ fugit seruus.
tenebitur serui nomuine. quitam faeti¬
osam familiam habuit. Quiꝰ tñ si ser¬
uus decesserit uidendum. anpublica¬
nus teneatur. quai facti sus nomine:
S quia puto facultatem nonht exi¬
bñdi. nec dolus eius int̾ cessit. debere

Expanded text:
bentur. ergo et si homo liber seruiat, hoc edictum locum habet. Publicani autem dicuntur, qui publica uectigalia habent cosalinas et cretifodinas et metalla habent, publicanorum loco sunt. Praeterea et si quis uectigal conductum a re locum habet. Siue autem uendidit seruum uel manumisit uel etiam fugit seruus, tenebitur serui nomine, qui tam factiosam familiam habuit. Quid tamen, si seruus decesserit? uidendum, an publicanus teneatur quasi facti sui nomine: sed puto, quia facultatem non habet exhibendi nec dolus eius intercessit, d
Abbreviated transcription (Latin):
mittendinonsunt. ¶Debto res fisci
itemq rei publice uectigalia condu¬
cere ꝓhibñtur: ne exalia cã corum
debita onerentur. nisi forte tal es fi¬
deiussores obtulerint: qui debitis
eorum satis facere paratisint. ¶ Sõ¬
cii uectigalium. si separatim parted
administrent. alt ab altõminus ido¬
neo in seportĩonem trans ferre iure
desiderat. ¶ Quod illicite publice pͥ¬
uatim᷑q exactum est. cum altõ tanto
passis iniuriã ex soluitur. Per uĩuero

Expanded text:
ttendi non sunt. Debitores fisci itemque rei publicae uectigalia conducere prohibentur, ne ex alia causa eorum debita onerentur: nisi forte tales fideiussores optulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Soci uectigalium si separatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferr‹i› iure desiderat. Quod illicite publice priuatimque exactum est, cum altero tanto passis iniuriam exsoluitur. per uim uero
Abbreviated transcription (Latin):
debere ẽoq exemplo actionem sugno¬
rauerĩt habituros :Item scͥpserunt¬
pupillo remit tere sepenam cõmissi.
suntradiem tricesimum uectigal in
galis crimen adherȩdem eius qui fra¬
dem contraxit comissiratione ñ trans¬
mittitur s siunus expluribus hr̃dib

Expanded text:
debere eoque exemplo actionem, si ignoraverint, habituros. Item rescripseruntpupillo remittere se poenam commissi, ra diem trigensimum vectigal intgalis crimen ad heredem eius, qui fraudem contraxit, commissi ratione transmittitur. Sed si unus ex pluribus hered
Abbreviated transcription (Latin):
cadere. Cunn in quiunt ꝓfessione
recitanꝰtur comissum cessat. cum po¬
terit satis fieri fisco. exbonis publi¬
canorum. uel fide iussoꝵ speneabhr¬
dibus petinonpossunt. sinon est q̃¬
stiomotauiuo eo qui deliquit.⁊ hoc

Expanded text:
cadere: cum enim, inquiunt, professiones recitantur, commissum cessat, cum poterit satisfieri fisco ex bonis publicanorum uel fideiussorum. Poenae ab heredibus peti non possunt, si non est quaestio mota uiuo eo qui deliquit: et hoc
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑatoꝵ p̃cepto. neꝙ p̃sidi. neq
curatori. neꝙ cune constituerene
p̃eedentia reformare. ⁊s uł adde
uł diminuere licͫ. ¶Non solu̾tis
uectigalium pñsionionibus. repel¬
lere conductores. nec dum ⁊̃ tempo¬
re conductionis completo ueł abhi
usuras ex more exigẽ ꝑmit titsr.

Expanded text:
sidi neque curatori neque curiae constituere nec praecedentia reformare et his uel addere uel deminuere licet. Non solutis uectigalium pensionibus pellere conductores necdum etiam tempore conductionis completo uel ab his usuras ex mora exigere permittitur.
Abbreviated transcription (Latin):
galium. quae calore licitantis ultra¬
mõdum solite conductionis inflaũ.¬
ita demum ad mit tñda est. si fide¬
uuissores idoneos: ⁊ cautionem is ꝗ
licitatione uicerit: offerre paratus
sit. ¶Ad conducendum uectigał. ĩ¬
uitus nemo compellitur. Et iõcm¬
pleto tp̃r conli̾tionis ad loc anda¬
sunt reliquatoes uectigalium.

Expanded text:
galium, quae calor licitantis ultramodum solitae conductionis inflaita demum admittenda est, si fideussores idoneos et cautionem is qui licitatione uicerit offerre paratus sit. Ad conducendum uectigal inuitus nemo compellitur et ideo impleto tempore conductionis elocandasunt. Reli
Abbreviated transcription (Latin):
cdandã actionen erebus quia quãi
inusus aduehendas sibi mandant
presides. duius adrianus p̃sidibus
scͥpsit. ut quotiens quismusus aut
eorũm᷑ qui ꝓunitiis exercitibus ue
presunt. aut procuratorum suorum
usus sũi cã mit d̾et quendam emꝑtu¬
rum. signific libello manusua scͥpto
Leum q ad publicanum mit tat. ut
siquid amplius quam mandatum ẽ
trans ferr idmuniti ficium sit norb
uectigalibus fere consue tudo specta¬
nis. Hoc edicͥto efficitur. ut ante
acceptum̃ quidem iudicium restituta
re actio euane scat. Post accep̾tumuõ̃
uidicium nichilominus penaduret
s tam̃ absoluendus est. etiam qui post
acceptum uidicium restituere paratissẽ
querentibus autem nobis. utrum du

Expanded text:
 quas in usus advehendas sibi mandant praesides, divus Hadrianus praesidibus scripsit, ut, quotiens quis in usus aut eorum, qui provinciis exercitibusve praesunt, aut procuratorum suorum usus sui causa mittet quendam empturum, significet libello manu sua subscripto eumque ad publicanum mittat, ut, si quid amplius quam mandatum est transferet, id munificum sit. In omnibus vectigalibus fere consuetudo spectanis. Hoc edicto efficitur, ut ante acceptum quidem iudicium restituta re actio euanescat, post acceptum uero iudicium nihilo minus poena duret. sed tamen absoluendus est etiam qui post acceptum iudicium restituere paratus est. Quaerentibus autem nobis, utrum du
Abbreviated transcription (Latin):
galium nomine. ⁊ adheredem trans¬
nt tuntur. Nam ⁊ quod com missũ
est. ftatim de sinit eius eẽ quierim̃
õexit dñiumꝙ reiuectigali adq̃ui¬
ritur. ea pp̃conmissi ꝑ seceu̾tio. sicut

Expanded text:
galium nomine etiam ad heredem transmittuntur. nam quod commissum est, statim desinit eius esse qui crimen contraxit dominiumque rei uectigali adquiritur: eapropter commissi
Abbreviated transcription (Latin):
one iuclitium dabo ħ pro pͥumẽ huius
ecdicti. quod sinon exibeantur ẜ uicon¬
petit uidicium sinen noxẽ editione. si¬
ue habeatur eos in potestate siuenon.
siue possint exhibere siue non possint.¬

Expanded text:
icium dabo', hoc proprium est huius edicti, quod, si non exhibeantur serui, competit iudicium sine noxae deditione, siue habeant eos in potestate siue non, siue possint exhibere siue non possint
Abbreviated transcription (Latin):
Ilp l .i. Cumsi exibuiss noxaliiu¬
ditio conuenirentur: Idcirco autẽ tam
dura conditio ẽoͥrum effecta est. ꝗa
Sdebent bonos ẜuoͣs. adhoc misteri¬
Num eligere ¶Quod ait indñossie ae¬
cipiendum est. insocios uectigalis
lie chñinonsint s ante autem actorẽ
dicere oportet quemuel quos deside¬
¶ret exhibe̾ri. ut sinon exibeantur.
huic agͥantur s si dicatur exibe om̃s.
utpossit dimnoscere quissit. puto au¬
diendum¶ S iplures ẜui id furtum
uł damnum admisint hoc debent
seruari. ut sitin prestetur quantũ¬

Expanded text:
ictum. cum, si exhibuissent, noxali iudicio conuenirentur. idcirco autem tam dura condicio eorum effecta est, quia debent bonos seruos ad hoc ministerium eligere. Quod ait 'in dominos', sic accipiendum est 'in socios uectigalis', licet domini non sint. Ante autem actorem dicere oportet, quem uel quos desideret exhiberi, ut, si non exhibeantur, hinc agatur. sed si dicatur: 'exhibe omnes, ut possim dinoscere quis sit', puto audiendum. Si plures serui id furtum uel damnum admiserint, hoc debet seruari, ut, si tantum praestetur, quantu
Abbreviated transcription (Latin):
nauis si illicite aliquid innaue. ⁊
ip̃. uł uectoͬres inposuerint: naiuis
quoꝙ fiscorieri dicatur. Qu̾isi ab¬
sentech̃o id amãgistro. uł gubẽr᷑na¬
tore. aut ꝓ ret᷑a nau̾t aliquo id factũ
sit. ĩpsi quidem capite punuutur
comissis meͣrtibus. Narus quoq¬
autem dño restitũitur licitarum¬

Expanded text:
aliquid in naue uel ipse uel uectores imposuerint, nauis quoque fisco uindicatur: quod si absente domino id a magistro uel gubernatore aut proreta nautaue aliquo id factum sit, ipsi quidem capite puniuntur commissis mercibus, nauis autem domino restituitur. I
Abbreviated transcription (Latin):
tio ut pena sim plisit. mag̃ placuit.
ut res incluplosit
sint. qui illu̾te quid ex egerunt: non
multiplicant᷑ dũpͦli actio. sedom̃s par¬
tes pr̃abuntur ⁊ quod ab alio p̃rari
non pot ab alt̾o exigetur. sicut diuꝰ

Expanded text:
 ut poen‹a› simpli sit, magis placuit, ut res in duplo sitsint, qui illicite quid exegerunt, non multiplicatur dupli actio, sed omnes partes praestabunt et quod ab alio praestari non potest, ab altero exi
Abbreviated transcription (Latin):
ciae quante temeritatis sint. publi¬
canorum fact᷑ioes. ne mo est quine¬
sciat. Idcirco p̃tor ad con pescendam
eorum audatiam. hoc edictum pro¬
posuit. quod familia publicanorũ
furtum fecisse dicetur. Item sidam¬
num iniuriam fecerit.⁊ hiad quos

Expanded text:
ciae, quantae temeritati‹s› sint publicanorum factiones, nemo est qui nesciat. idcirco praetor ad compescendam eorum audaciam hoc edictum prop‹o›suit: 'Quod familia publicanorum furtum fecisse dicetur, item si damnum ini
Abbreviated transcription (Latin):
co lisucapo intro duetaest. nescilier
quarudam reꝵ diu⁊ feye sẽꝑ incerta
dñia eẽnt cũ sufficer: dñis ad inquire¬
das ressuas statuti tp̃is spacͤiu.¬
sur patioẽ usucapionis int̃ rũp̾tio.
Gratores aulur pationẽ frequentem
usucuocant
capio ẽ adiectio dominii petinua¬
cionẽ possessio̾nis tp̃is lege de fĩ
capione dicẽ. Et hoc ordine eundũ ẽ¬
⁊ ut uide amus. quis potest usucãpe
⁊ quas res ⁊ quanto tp̃r. ¶U sucape
smles meastra adquisitũ usucaprat
uupillus situtore auctore oeꝑit p̾¬
sidere usucapit:⁊ siñtutore auc tore
possideat  animũpossidendi hat di¬
cemus posse cuusucaꝑe. ¶Usuca¬
caꝑe põt. si exea causa possideat ex
quausucapio sequitur. ¶Sernuie

Expanded text:
co usucapio introducta est, ne scilicet quarundam rerum diu et fere semper incerta dominia essent, cum sufficeret dominis ad inquirendas res suas statuti temporis spatiusurpatio est usucapionis interruptio: oratores autem usurpationem frequentem usum vocant. capio est adiectio dominii per continuationem possessionis temporis lege definitcapione dicere. et hoc ordine eundum est, ut videamus, quis potest usucapere et quas res et quanto tempore. Vsucapemiles in castris adquisitum usucapiet. Pupillus si tutore auctore coeperit possidere, usucapit: si non tutore auctore possideat et animum possidendi habeat, dicemus posse eum usucacapere potest, si ex ea causa possideat, ex qua usucapio sequitur. Servus pro
Abbreviated transcription (Latin):
necclam nee p̃caĩo ab illo
usus es quominus itautãis. uĩ fieri
ueto Moc int̃ dictũ ꝓhibitõiũ est
quirit. utrũhabu̾it iure ẜuitutẽ
inpõitam anñ s ħ tantũ anitinẽ
actuq h annoussit ñui aut clam

Expanded text:
ec precario ab illo usus es, quo minus ita utaris, vim fieri veto". Hoc interdictum prohibitorium est, quirit, utrum habuit iure servitutem impositam an non, sed hoc tantum, an itinere actuque hoc anno usus sit non vi non clam
Abbreviated transcription (Latin):
on̾e ẽ. ut adtui tionẽ p̃tõis ꝑtine¬
rũq itinerib ł uia ñ seꝑ utim nͥcũ¬
usus exegĩt. Ita annu tp̃is spatio
c̃ clusit usũ ¶ Annũ exdie intdic̃t᷑
retror sũ c̃putare debem̾. ¶ Si qui
ħ int̃dictoutatur. sufficit altm ꝓrot
riui aut ꝓpt̃ea qui auia publica ĩt̃¬
cuptã erat ꝑ ꝓximi uitini agrum
int̾dictũ. ñ quãi p̃caĩo usũs quasi
ꝓꝑt̃ea quiauia publica p̃ruptaeãt.
idẽ erit dicendũ⁊ siñerat uiã p̾u¬
blica s it̃ pͥuatũ. Nã tħ eadẽ q̃stio ẽ.¬
¶IS cuiꝰ colonus authospes. au ali
quisaliꝰ it feci̾t ad fundũ usus uid̃¬
tur itine̾ uł actu uł uia ⁊ ide̾co int̃¬
dictũ habebit ⁊ hac ita pediꝰ scbit.

Expanded text:
one est, ut ad tuitionem praetoris pertinerumque itineribus vel via non semper utimunui temporis spatio conclusit usum. annum ex die interdicti retrorsum computare debemus. Si quis hoc interdicto utatur, sufficit alterutrum rivi aut propterea, quia via publica interrupta erat, per proximi vicini agrum interdictum, non quasi precario usum, sed quasi propterea, quia uia praerupta erat. idem erit dicendum et si non erat uia publica, sed iter priuatum: nam et hic eadem quaestio est.Is, cuius colonus aut hospes aut quis alius iter ad fundum fecit, usus uidetur itinere uel actu uel uia, et idcirco interdictum ha
Abbreviated transcription (Latin):
ñmͥ int̾lictũ ac quisisse intelligͥ¬
¶ Siquis p̃p̃ mnundationẽ usus ñ
sit itinẽ attuq ħ annocũ suꝑiore
usussit. pot repetita dieħ int̃ dic¬
touti ꝑmintegrũ restitutionem
exilla parte. Siqua usta causa maẽ

Expanded text:
interdictum adquisisse intellegitur. Si quis propter inundationem usus non sit itinere actuque hoc anno, cum superiore usus sit, potest repetita die hoc interdicto uti per in integrum restitutionem ex illa parte "si qua mihi iusta causa esse
Abbreviated transcription (Latin):
b ꝗs inin restitutionẽ in petrare
solꝰ. Orẽtea sciendũẽ. sidilatiõe
dat̃a adũs aĩo: futurũẽ ut causaĩ¬
t̃ cdictimei detĩor fiat: equissi mũ
eẽ repetitadie reddiint̃ dictum.¬
¶ Sitibi fundũ p̃caĩo ẽ cessero cui
ua debebatur deintua dño fun¬
eli p̃caio rogauis ut eauia ad eum

Expanded text:
utionem impetrare solet. Praeterea sciendum est, si dilatione data aduersario futurum est, ut causa interdicti mei deterior fiat, aequissimum esse repetita die reddi interdictum. Si tibi fundum precario concessero, cui uia debebatur, deinde tu a domino fundi precario rogaueris, ut ea uia ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
libertati si .xx. dediss. exemptoerit
actio cum uñditore. aut si dupla ꝓmi̾¬
sa est. ob eiuctionem dum ta xat clu¬
ple repetitio erit exempto obmẽnda
liber eẽt. non ficilibm ariait. s sint ͭ
psenum eidonass ficril b¬

Expanded text:
libertati, si viginti dedisset, ex empto erit actio cum venditore, aut, si dupla promissa est, ob evictionem dumtaxat duplae repetitio erit, ex empto ob mendacliber esset, non fieri liberum Aristo ait: sed si in plenum ei donasset, fieri
Abbreviated transcription (Latin):
iuriaꝵ.tenetur. ¶Aluid ẽ appellaẽ
aliud assectãi appellat n quiẜ mone
pudititiam at tẽptat asectat᷑ quita¬
citus freqñt̃ sequitur assidua ⁊ n fre¬
qͣntia quãi p̃b ñ nullaᷤ infamiam.¬
Meminisse aũt oportebit ñomẽm ꝗ
assectatus ẽ. nec omẽm quiappellauit
hedicto conuenĩ posse. Neq n siquis
collucdendi. siquis officii honestefa¬
send esi id fcẽ statim inedictũ i¬
cidit. S qui e ͣ bõs mor̾es hoc facit.¬
¶ Sponsum quoqͦ acliniuriaꝵ accõ¬
nẽ ad mit tendũ puto s⁊ ñ spectat ad
contumeliam eiꝰ ⁊ nurria qẽq sponse
eiꝰ fiat ¶Ait p̃tor. nequid in faman¬
dicausa fia̾t. Siquis ad uersus eam fe¬
edictum. suꝑ ualuum ẽẽ lab̾o ait. ꝗp¬

Expanded text:
tenetur.Aliud est appellare, aliud adsectar‹i›: appellat enim, qui sermone pudicitiam adtemptat, adsectatur, qui tacitus frequenter sequitur: adsiduo enim frequentia quasi praebet nonnullam infamiam.Meminisse autem oportebit non omnem, qui adsectatus est, nec omnem, qui appellavit, hoc edicto conveniri posse neque enim si quis colludendi, si quis officii honeste faciendi gratia id facit, statim in edictum incidit, sed qui contra bonos mores hoc facit. Sponsum quoque ad iniuriarum actionem admittendum puto: etenim spectat ad contumeliam eius iniuria, quaecumque sponsae eius fiat. Ait praetor: "ne quid infamandi causa fiat. si quis adversus ea feedictum supervacuum esse Labeo ait,
Abbreviated transcription (Latin):
causis. ut puta debitorẽ quisse iũ
habuit. hic decessit hr̃s ei extitit
titius non est hic soluendõ. p̾atit᷑
bonoꝵ uenditionẽ. credit᷑ores seu
dicunt bonaseii sufficẽ sibi gredito¬
retici icõtẽt to̾ eẽ deb̾e bõisticii⁊ sicqͣsidu¬
oꝵ fieriboꝵ̾ ũnditiõẽ sfieri enĩpot̃ u̾seuiᷤᷤ

Expanded text:
causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est sol uendo: patitur bonorum uenditionem: creditores Seii dicunt bona Seii sufficere sibi, creditores Titii contentos esse debere bonis Titii et sic quasi duorum fieri bonorum uenditionem. fieri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ cũtali contrauerunt / nisiextradr¬
dinẽ putam̾ p̃torẽ adũsus calidita¬
tẽ eiꝰ subuenire.quitalẽ fraudẽ comẽ¬
tus ẽ.ꝙ ñ fac̾ile admissũ ẽ. ¶ S si quiꝰ
suspectã hr̃ditatẽ clicens. ẽ pulsus fu̾it
adire.⁊ restituere hĩclitatẽ. deĩ ñ sit
ciurestituat᷑. ex quib c̃asib solꝰ euenĩe
ħ.⁊ ip̃iquidẽ desideranti sicurrisib.
acdũsus creditores hr̃ditarios subue¬
niemus. ħ ⁊̃duius puis rescͥpsit. ut ꝑ¬
in testatois bonauenirent. atqs sihr̃di¬

Expanded text:
 cum tali contraxerunt: nisi si extra ordinem putamus praetorem aduersus calliditatem eius subuenire, qui talem fraudem commentus est: quod non facile admissum est.Sed si quis suspectam hereditatem dicens compulsus fuerit adire et restituere hereditatem, deinde non sit cui restituat, ex quibus casibus solet hoc euenire. et ipsi quidem desideranti succurri sibi aduersus creditores hereditarios subueniemus: hoc et diuus Pius rescripsit, ut perinde testatoris bona uenirent, atque si adi
Abbreviated transcription (Latin):
siss substĩtiut hĩdẽ. is filiussȩ pat̃¬
nahr̃elitate abstinuit Idõq bonapa¬
tͥs uenierunt. posteafilio hr̃ditas
obuenit qadita clecessit. Querõcũ
p̃tor in ip̃m pupillũ quãius p̾tea
d hrditas obueniss creditõib tñpa¬
tͥs acoõnẽ ñclarzan in substitutũ cre¬
ditõib patͥs dandasit actio cũexbõis
naꝑtiñ nichil adq̃urat ⁊ cũcͤdito¬
res nichiliuris in bonis pupilli ha.¬
huint. eoꝵ ꝙ nichil int̾fuit. ad¬
iet necne pupillihrditꝗs cue abo¬
na oiissa a substituto hr̃ditate ad
creditores nonꝑtinebant me illud
lio quia pat̃na hr̃ditate se abstim p̃
stat. nebonis patͥs eiꝰ uenditis. in
eũ actiodetur. tã ⁊ si postea eihr̃di¬
patris quãbona eiꝰ uensant. Itaq
inidꝙ postea obueni actiocre¬
ditõib denegabitur: ꝗ aidqdexaduer¬
ticio acqui sitũ ẽ ñ ꝑ patrẽ ad eũ ꝑ¬
uenit. attime cũ substitutus filio.
h̃rditate adiit. post quã pupillus

Expanded text:
sisset, substituit heredem: is filius paterna hereditate se abstinuit ideoque bona patris uenierunt: postea filio hereditas obuenit, qua adita decessit. quaero, cum praetor in ipsum pupillum, quamuis postea hereditas obuenisset, creditoribus tamen patris actionem non daret, an in substitutum creditoribus patris danda sit actio, cum ex bonis nt, nihil adquirat et cum creditores nihil iuris in bonis pupilli habuerint eorumque nihil interfuerit, adiretur necne pupilli hereditas, cum ea bona omissa a substituto hereditate ad creditores non pertinebant. me illudlio, qui a paterna hereditate se abstinet, praestat, ne bonis patris eius uenditis in eum actio detur, tametsi postea ei heredipatris quam eius bona ueneant, itaque in id, quod postea ei obuenit, actio creditoribus denegatur, quia id ex aduenticio adquisitum est, non per patrem ad eum peruenit. at cum substitutus filio hereditatem adiit, postquam pupillus
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Excontrario aũt creditores titii nõ
in petrabunt seꝑationẽ. Nalie. ali¬
ci adiciendo sibi creditores. credi
eundo. Quialic michi seꝑationẽ¬
ñ impetrare suosuõ creditoresone¬
rauit. dũadi it hr̃ditatem. qui soluẽ¬
est : nec potẽrunt creditores eiꝰ seꝑati¬
onẽ in petrare. ¶ Sciendũ ẽ aũt ⁊̃ si o̾b¬
ligatares ẽẽ ꝓponat᷑ur abhr̃de. pigno̾i¬
uire uł ypothece at tam̃ sihr̃ditaria
fũit. seꝑationis uire .y pothecaĩo editoe
potiorẽ ẽẽ eum ꝗ se ꝑationẽ inpetrauit

Expanded text:
. Ex contrario autem creditores Titii non impetrabunt separationem: nam licet alicui adiciendo sibi creditorem creditoeundo, quia licet mihi separationem impetrare, suos vero creditores oneravit, dum adiit hereditatem quae solvenest, nec poterunt creditores eius separationem impetrare. Sciendum est autem, etiamsi obligata res esse uel hypothecae, attamen, si hereditaria fuit, iure separationis hypothecario creditori potiorem esse eum, qui separationem impetrauit:
Abbreviated transcription (Latin):
rieci uiratis. ꝙ delege sua piulegiũ
in bonis defuncti debitõĩaocepit.
uis ꝑ seq̃ndipignoris durare c̃sts
excipiuntur concubine̾. ⁊ libina¬
turales. ¶Res publica c̃reditoia¬
omĩb cyrographariis creditõib
minorib ex his usq ad pub̾tatẽ
alim̃ta p̃standa sunt. ¶ Eius qui
abhostib captus ẽ. bonauenire nõ
possunt quamdiureutitur. Paico
Desepͣarationibus. R dul. q¬

Expanded text:
riae ciuitati, quod lege sua priuilegium in bonis defuncti debitoris accepit, ius persequendi pignoris durare constiexcipiuntur concubina et libeturales.Res publica creditrichirographariis creditoribusminoribus, ex his usque ad pubertatem alimenta praestanda sunt.Eius, qui ab hostibus captus est, bona uenire non possunt, quamdiu reuertatur. DE SEPARATIONIBUS 1 Ul
Abbreviated transcription (Latin):
se. nec sitꝙ ei iuste p̃pt̃ pauꝑtatẽ
obiciatũ contentus eẽ p̃tor deb̾¬
ut iubeat eũ nicħ minuere ꝙ sinec̃
mopialaborantẽ eũ creditores o¬
stendere potuerint iniuriaꝵ acti¬
one tenebuntur hritli¬
tp̃r extimantur: s excausa. ⁊ sieiꝰ¬
tractu suo non defendatur. iõq bõa
eiꝰ creditores possidẽ ceꝑint: dimi¬
nutio exbonis his fieĩ dely. uescen¬
di pupilli causa. ¶Debitorẽ de fñ¬
quͣ dere. sicut añt quam bona eiꝰ possi¬
derentur. liczita post bonoꝵ quoq

Expanded text:
se nec sit quod ei iuste praeter paupertatem se nec sit quod ei iuste praeter paupertatem obiciatur, contentus esse praetor debut iubeat eum nihil minuere.Quod si nec inopia laborantem eum creditores ostendere potuerint, iniuriarum actione ei tenebunturtem pore aestimantur, sed ex causa, et si eiutractu suo non defendatur ideoque bona eius creditores possidere coeperint, deminutio ex his bonis fieri debet uescendi pupilli causa.Defendere debitorem sicut ante, quam bona eius possiderentur, licet, ita post bonoru
Abbreviated transcription (Latin):
r dem suspectũ putent. satis dationẽ
rei gr̃a recognostere p̃torẽ oportet.
nec statĩeum satis dationis necessi¬
tati subioẽ debͣ. nisi causa cognita cõ¬
stitĩt ꝓspici deberehis qui suspece¬
tũ eum postulauerunt. E⁊ suspect᷑
hr̃s non hisdẽ modis quib suspec¬
tus tutor extimatur. siquidẽ tutõe
non facsiltates s fraudulent᷑a in rebe
pupillarib. uł callidãconũsatiosu¬
spectũ c̃dm̃ch hĩdẽ uerosole facul¬
tates. Ylane inrecenti aditehr̃dita:¬
tis audiendierunt: qui suspectum
postulant scetm̃ sꝓbentur p̃assieũ.
inhrditate morari. nec in eõ ꝗc quã
possunt obicere criminis. quaĩdo¬
lo seuersato eo. non debebit post mł¬
tũ tꝑis adhanc necessitatẽ compel¬
.li ꝙ si quaĩ suspectus satis dare uiss¬
̃ decreto p̃tõis non ob tẽ ꝑauit. tunc
bonahr̃ditatis possideri uenũdãi¬
ꝙ exedicto suo ꝑmit tẽ iubeb̾. Nla¬
ne sidoceatur nicħ exbonis alienaᷤᷤ¬

Expanded text:
redem suspectum putent, satisdationem erei gratia cognoscere praetorem oportet nec statim eum satisdationis necessitati subicere debet, nisi causa cognita constiterit prospici debere his, qui suspectum eum postulauerunt. Sed suspectu‹s› heres non isdem modis, quibus suspectus tutor aestimatur: siquidem tutorem non facultates, sed fraudulenta in rebus pupillaribus ‹et› callida conuersatio suspectum commendet, heredem uero solae facultates. Plane in recenti aditae hereditatis audiendi erunt, qui suspectum postulant: ceterum si probentur passi eum in hereditate morari nec quicquam possint obicere criminis quasi dolose uersato eo, non debebit post multum temporis ad hanc necessitatem compelli. Quod si suspectus satisdare iussus decreto praetoris non obtemperauerit, tunc bona hereditatis possider‹i› uenumque dari ex edicto suo permittere iubebit. Plane si doceatur nihil ex bonis alienas
Abbreviated transcription (Latin):
Marcełt. Lutustitius cum ꝓseio frẽ
suo aput septi ciu̾m int̃uenire ull
epłam itaemisit Si petͤierit ate fr̃
m̃s. petodescinuimmos fide ⁊ ꝑicu¬
lomeo. post quam eͦpłam. sept̾itius
scio pecuniam nua̾uit. de indetitius
int̾ reliquos. ⁊ seiũ frem ꝓt̃tia par te
reliquit hẽdem. Quẽo anquia adu̾s
seiũ debitorem seꝑtitũ confusa sit

Expanded text:
rum.Lucius Titius cum pro Seio fratre suo apud Septicium interuenire uellet, epistulam ita emisit: 'si petierit a te frater meus, peto des ei nummos fide et periculo meo': post quam epistulam Septicius Seio pecuniam numerauit. deinde Titius inter reliquos et Seium fratrem pro tertia parte reliquit heredem. quaero, an, quia aduersus Seium debitorem Septicii confusa sit
Abbreviated transcription (Latin):
Et ĩo siquis eoꝵ ante exactamale par¬
pate ni sũ hẽde decesserit: uł adinopi cͥ
pure. alius indiem uł sub conditione¬
a i gẽ a cr̃̾e ptus. succurrio port ei. qui pũe¬
sn  ̃acceptus ẽ. dum enistere conlicio põt
uias .s. ut interim iniurilem conuenia

Expanded text:
et ideo si quis eorum ante exactam a se partem sine herede decesserit uel ad inopiam pure, alius in diem uel sub condicione acceptus, succurri oportet ei, qui pure acceptus est, dum existere condicio potest, scilicet ut interim in uirilem c
Abbreviated transcription (Latin):
dccidit Cũ aũt fals ẽ ꝓcurator cũ
ipso tantu ꝓͥ curatore int̃ dic ideb̾e
sibim sentũtiauera ẽ. Sed sicuꝗ
al derecit ratu habuero sunt qui
putent ẜ sabinũ ⁊ cassiũ quiratiha¬
Ibitionẽ mãdatoc̃parãt incͥusdide ie¬
cisse. int̃ dictoꝗ eistotenĩ.⁊ hoc
miliatua deiec̾it. mĩto seͥptũ ẽ. in
Teũcasũ in quẽ familia uiderecit.
Cetm̃ si iussit. ip̃e deiecit. necgraua¬
noĩe Quippecũ aut ꝑuenit adeũ ali¬
quid eũ ⁊ restituerit: aut nõ ꝑuenit
⁊ ipsos ẜuos male fitii causa nored

Expanded text:
rator, cum ipso tantum procuratore interdici debere. Sabini sententia uera est. Sed et si quod alius deiecit, ratum habuero, sunt qui putent secundum Sabinum et Cassium, qui ratihabitionem mandato comparant, me uideri deiecisse interdictoque isto teneri, et hoc milia tua deiecit', merito scriptum est in eum casum, in quem familia mea ui deiecit. ceterum si iussit, ipse deiecit, nec grauanomine, quippe cum aut peruenit ad eum aliquid et restitueret, aut non peruenit et ipsos seruos ma
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ ẽ anlibto in patronũ uł lib̾is
adũsus parentes conpetat. Et ue¬
rius ẽ nec libto inpatronũ nec in
parentes libis dandũe. Meliusq
erit infactũ actionẽ his conpetẽ.
Aut̃ atq siui armata us sit adu̾sus
lib tũ patronus. uł adu̾sus libos
parentes. Namħ int̃dictũ ẽ pe̾tit
Hoc int̃ dictũ ⁊ hr̃di. ⁊ cet̾is suoceᷤ

Expanded text:
itum est, an liberto in patronum uel liberis aduersus parentes competit. et uerius est nec liberto in patronum nec in parentes liberis dandum esse meliusque erit in factum actionem his competere. aliter atque si ui armata usus sit aduersus libertum patronus uel aduersus liberos parens: nam hic interdictum competit. Hoc interdictu
Abbreviated transcription (Latin):
exuoluntate eiꝰ mislu intrare ꝓhibuit
Neq it añt amissã possessionẽ uide̾ri.
qua tradit̾a fuiss emptõi qui a nemo
eo mͥmo eẽt ut possessionẽ omitter
etpt emptore quamemptor adeptus ñ¬
cufuiss. Emptorẽ quoꝙ quĩ posteriĩ
adhibuit. ⁊ ip̃m int dieto colono teñ
Nonn abip̃so. s. auenditore ꝑuifum
clũ ẽe possessũ: cuipossessio eẽt ablat
Que sitũ ẽ anẽp̃tõi suc̃curri debeat. si
uolunt᷑ate uenditois colonũ postea
Qui expulissꝰ: dixinõ eẽ uiuã dũ qui
mandatũ illicitũ suscepit. ¶ Eũ ꝗ
fu̾dũ uendicabit ab eo cum quo inter

Expanded text:
te eius missum intrare prohibuerit: neque enim ante omissam possessionem uideri, quam si tradita fuisset emptori, quia nemo eo animo esset, ut possessionem omitteret propter emptorem, quam emptor adeptus non fuisset. emptorem quoque, qui postea uim adhibuit, et ipsum interdicto colono teneri: non enim ab ipso, sed a uenditore per uim fundum esse possessum, cui possessio esset ablata. quaesitum est, an emptori succurri debeat, si uoluntate uenditoris colonum postea ui expulisset. dixi non esse iuuandum, qui mandatum illicitum susceperit. Eum, qui fundum uindicauit ab eo, cum quo inter
Abbreviated transcription (Latin):
taiũ p̃do expusit atq obid fructu¬
arius cõnstituto tp̃r ñusus. ꝑdidũ
iussuũ. nemo dubitat: quin dñssi¬
ue exꝑiatur cũ fructuario adu̾sus
p̃donẽ. siue ñ exꝑiatur. retinere
lebeat reu̾sũ ad seusum fructum
Etꝗ fructuarius ꝑlidit idad dap¬
nũ eiꝰ ꝑtin. cuiꝰ facto perut¬

Expanded text:
ium praedo expulerit atque ob id fructuarius constituto tempore non usus perdiderit ius suum, nemo dubitat, quin dominus, siue experiatur cum fructuario aduersus praedonem siue non experiatur, retinere debeat reuersum ad se usum fructum et, quod fructuarius perdidit, id ad damnum eius pertineat, cuius facto per
Abbreviated transcription (Latin):
meos deiec̾it. ñ posse meħ int̾ dic¬
to exꝑiri quia ꝑeos retĩneo posses¬
tatinuit ⁊ uĩut. aut ⁊̃ eil inpauit
uite deiectu intelligi. He sissete.
possidere cũ ẜui abalio possidean
depulsus ẽẽt. s possideri ab eo ce
idicturiessemus tractat. Si aliqͦ

Expanded text:
non deiecerit, non posse me hoc interdicto experiri, quia per eos retineo possestinuit et uinxit aut etiam eis imperauit: ui te deiectum intellegi: desisse enim possidere, cum serui ab alio possideantdepulsus esset, sed possideri ab eo coe esset. Quid dicturi essemus, tractat, si aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
at ꝓspiciatur: suꝑiori int̃dicto ei̾t
factũ. ohescebitur  nhint̃ dic¬
to restitutoioñẽ iniquũ ut labeo ͤ¬
ait uenire ⁊̃ ꝙ dolo factũẽ. quo
minus haberes. ut ĩslumine
plubico naugare liceat

Expanded text:
t factum, coercebitur. In hoc interdicto restitutorio non est iniquum, ut Lab‹e›o ait, uenire etiam, quod dolo factum est quo minus haberes. UT IN FLUMINE PUBLICO NAUIGARE LICEAT
Abbreviated transcription (Latin):
s.sessionẽ. armati eũ ꝓhibuerunt ꝗ
Sinuaserant possessionẽ: uiderieũ
uenit. possumus armis repellere
S⁊ hoc confestim ñ exint̃ uallo dũ¬
mõ siaus. non solũ resiste̾re ꝑmis¬
sũ neiciatur: sn sideiectus ꝗ fu̾it
eundem deicẽ. non exint̃uallo. S
ex continenti. ¶Uũꝑcurator arma

Expanded text:
ssessionem, armati eum prohibuerunt qui ssessionem, armati eum prohibuerunt qui inuaserant possessionem, uideri eumuenit, possumus armis repellere, sed hoc confestim, non ex interuallo, dummodo sciamus non solum resistere permissum, ne deiciatur, sed et si deiectus quis fuerit, eundem deicere non ex interuallo, sed ex continenti. Cum procurator armat
Abbreviated transcription (Latin):
oeterosq suocessores ꝑtin. ꝑ petuo
conpetit. quia mea rei ꝑ secutio cõ¬
tinetur. ¶armis deiectũ quomͦ
accipim: Armasunt oĩa tela. ħ ẽ
⁊ fustes ⁊ laprdes. ñ solum gladii
siunꝰ. uł al t̃fustem. uł gladiũ rcti¬
tur. Plus dicitur::simermes uene¬
rant.si inip̃a cert̾atione. quim her¬
mes uenerant eꝯpoesserunt: ut fu¬
ꝓtes aut lapides sumerent uiserit
armata QQuiarmatiuenerunt:
si armis non sunt usi ad deicien¬
dũ sed deiecerunt: armatauis fac¬
ta ẽẽ uidetur. Sufficit it terror ar¬
moꝵ utiudeantur armis deieciᷤ¬
se¶Siquis aũt iusisarmatis quia¬
lio tendebant. metuħ ꝑt̃ritus ꝓfu¬
git: non uiclet᷑ uileiectus. Quia
nhoc aĩo fuerunt. quiarmatierãt
s⁊ aliotendebant. Prom̃ ⁊ sicũar¬
matos audiss uenire. metudecesse¬
e rit depossessione. siue uerũ siue fal¬
tq sũ audiss di cendũẽ ñẽe eũ armis¬
ĩ Adeiectũ. nͥpossessio abhis fu̾it occu¬
i p̾ata . Si autem cũ dñs uenir: inpos¬

Expanded text:
ceterosque successores pertinet, perpetuo competit, quia in ea rei persecutio continetur. Armis deiectum quomodo accipimus? arma sunt omnia tela, hoc est et fustes et lapides, non solum gladii si unus uel alter fustem uel gladium tetur. Plus dicitur, et si inermes uenerant, si in ipsa concertatione qui inermes uenerant eo processerunt, ut fustes aut lapides sumerent, uis erit armata. Qui armati uenerunt et si armis non sunt usi ad deiciendum, sed deiecerunt, armata uis facta esse uidetur: sufficit enim terror armorum, ut uideantur armis deiecisse. Si quis autem uisis armatis, qui alibi tendebant, metu hoc deterritus profugerit, non uidetur deiectus, quia non hoc animo fuerunt qui armati erant, sed alio tendebant. Proinde et si, cum armatos audisset uenire, metu decesserit de possessione, siue uerum siue falsum audisset, dicendum est non esse eum armis deiectum, nisi possessio ab his fuerit occupata. Si autem, cum dominus ueniret in po
Abbreviated transcription (Latin):
Ueꝵ adom̃s partes possessiõis
quaq os caruit: cũ deicitur. ¶An¬
nus inħ int̃dicto ut̃ ł ẽ ¶ Exdie i
exquo quis deiectus ẽ. fructuura¬
tio habetur quãuis incet̾is int̾ dic¬
tis ex quo editasunt nretro ẽ putã¬
tur sld ẽ ⁊ in reb mobilib quȩ ibi
erant. Nã ⁊ eoo fructus cosiputã¬
disunt. ex quoquis uideiectus ẽ.
¶Lon solũaũt fruct᷑uũ ratio ĩħ
hoc int̃ dicto oĩaquecũq habiturus
uł assecuturus iserat quideiectus
ẽ.siui deiectus ñ eẽt. restitui. Eoꝵ

Expanded text:
 ad omnem partem possessionis, qua quis caruit, cum deicitur. Annus in hoc interdicto utilis est. Ex die, quo quis deiectus est, fructuum ratio habetur, quamuis in ceteris interdictis ex quo edita sunt, non retro, computantur. idem est et in rebus mobilibus, quae ibi erant: nam et e‹a›rum fructus computandi sunt, ex quo quis ui deiectus est. Non solum autem fructuum ratio in hoc hoc interdicto omnia, quaecumque habiturus uel adsecuturus erat is qui deiectus est, si ui deiectus non esset, restit
Abbreviated transcription (Latin):
eueisi pli causadidie ꝓculũ dicere.
Namexomib p̃diis ex quib ñ hac¬
nĩ te recedimus ut omississe posses¬
sionẽ uelimus idem ẽ. ¶ Eũqui
neq aio neq corꝑe possidebat: in¬
ñuideri deiectũ querius ẽ. Deiei¬
tur qui amit tit poͣsessidhẽ ia
reppłe licere. ¶Ui possidẽ eũ diffiz¬
mendũẽ qui expulsouetẽ possesso¬
re aqquisitam ꝑuĩ reꝵ possessionẽ
obtim. aut quimħ ip̃m aptatus ⁊p̃
paratus uenit: ut cͣc bonos mores au¬
xilioue ꝓhib̾i possit. ingͣdiens inpꝰ¬
sessionẽ uĩ fatiat. S qui ꝑuĩ posseᷤ¬
sionẽ suã retinuit. labo ait nuipos

Expanded text:
exempli causa didici Proculum dicere: exempli causa didici Proculum dicere: nam ex omnibus praediis, ex quibus non hacnte recedemus, ut omississe possessionem uellemus, idem est. Eum, qui neque animo neque corpore possidebat, innon uideri deiectum uerius est: deicitur enim qui amittit possessirepellere licere. Ui possidere eum definiendum est, qui expulso uetere possessore adquisitam per uim possessionem optinet aut qui in hoc ipsum aptatus et praeparatus uenit ut contra bonos mores auxilio, ne prohiberi possit ingrediens in possessionem, facit. sed qui per uim possessionem suam retinuerit, La
Abbreviated transcription (Latin):
utar int̾ dicto ⁊ lib̾ iudicatus fu̾it.
sapparui̾t ignorante eo aẜius eiꝰ ui
me deiectũ: in possessionẽ restit᷑uar.¬
¶ Quod ẜuus ꝓcurator uł colonuᷤ
ten:. dñs uidetur possidẽ idõhis
deiectis ip̃e deieci depossessione ui¬
detur. ⁊̃ siign̾or eos deiectos ꝑ quos
possidebat. EEt siquis gͥ alius per
quem possidebam deiectus fu̾it. mͥ
conpetẽ int̃ dictũ neminidubiũ ẽ
¶Int̃ dictũ aũt ħ nulli ẽpetit. nisi
ei qui t̃ẽ cũdeicẽtur possidebat. nec
alius deieci uissꝰ ẽ: quã ꝗp̾sid. di¬
ue aũt corͣ ꝑe siue aĩo possiden s qui
deiectus ẽ: palãe uideiectu iudi id
cͥoq siquis de agrosuo uł dedomo
ꝓcessissꝰ nemine ẜuoꝵ relicto. mor
reutens ꝓhibiͥtussit ingͣdi in ipsũ
p̾diũ. uł siquis eũ in medioitinere
detinu̾eͬrit ⁊ ipse possedit: uideiec¬
tus uidetur. Ad emistin ei possessi¬
onẽ qũa dĩo retinebat⁊ siñcorpore
tuũ nos possessiones aĩoretine̾. ⁊d

Expanded text:
nterdicto et liber iudicatus fuerit et apparuerit ignorante eo a seruis eius ui me deiectum, in possessionem restituar. Quod seruus uel procurator uel colonus tenent, dominus uidetur possidere, et ideo his deiectis ipse deici de possessione uidetur, etiamsi ignoret eos deiectos, per quos possidebat. et si quis igitur alius, per quem possidebam, deiectus fuerit, mihi competere interdictum nemini dubium est. Interdictum autem hoc nulli competit nisi ei, qui tunc cum de‹i›ceretur possidebat, nec alius deici uisus est quam qui possidet. Siue autem corpore siue animo possidens quis deiectus est, palam coque si quis de agro suo uel de domo processisset nemine suorum relicto, mox reuertens prohibitus sit ingredi uel ipsum praedium, uel si quis eum in medio itinere detinuerit et ipse possederit, ui deiectus uidetur: ademisti enim ei possessionem, quam animo retinebat, etsi non corporetuum nos possessiones animo retinere, id
Abbreviated transcription (Latin):
lia tua deiecit. ¶Deierisse aũt ⁊ is
udetur: qui mandauit. uł iu̾ssit. ũ
aliqs deieceretur. Paruin refferre
ui sũ ẽ suis manib quis deiciat. an
uõ ꝑalu. Qr̃ ⁊si familia mea uolũ¬
tate mea deiecĩt egͥo uideor deieci¬
ł altius noĩe altm̃ eximi. Sic tñ si
ab altõ eoꝵ litis extimatio fu̾it p̃sti¬
ta ¶Nu excusatus ẽ qui iussu alicuiꝰ

Expanded text:
lia tua deiecit'. Deiecisse autem etiam is uidetur, qui mandauit uel iussit, ut aliquis deiceretur: parui enim referre uisum est, suis manibus quis deiciat anuare et si familia mea ex uoluntate mea deiecerit, ego uideor deieciet alterius nomine alteri eximi, sic tamen, si ab altero eorum litis aestimatio fuerit praestit
Abbreviated transcription (Latin):
pa eiꝰ mortuis hõib exstimationẽ
eoꝵ ꝑ int̾dictũ restituẽ debeat. si¬
cuti fur hoĩss ĩ mortuo eote netur¬
¶ Huic ẽ seqñs ẽẽ ait. Ut uille qͦ ⁊
ediũ incendio ẽ sũptarũ p̃tiũ resti¬
tuẽ oogatur. Ubin quis in ꝗd deie¬
cerit. ꝑ eũstetisse uidetur quominꝰ
restituer Idͥco ẽstare ait eũꝗui:
deiecit: quiquene dolomalode sie.¬
rit posside intlicto tem. ¶Lbraut
ait p̃tor. Ut neꝗs: que illie ñ habr¬
it conplectatur daneq ait p̃tor ibi
quomõ accipimus. Utrũ in eoloco ͣ¬
s uñ quis uideiectu̾ẽ. anuõ ãinomni
possessione. Et melius dicet᷑. ñ ad.ꝯ
angulũ referendũ uł locũ in qͦ fuit¬

Expanded text:
pa eius mortuis hominibus aestimationem eorum per interdictum restituere debeat, sicuti fur hominis etiam mortuo eo tenetur. huic consequens esse ait, ut uillae quoque et aedium incendio consumptarum pretium restituere cogatur: ubi enim quis, inquit, deiecit, per eum stetisse uidetur, quo minus restitueret. Idcirco constare ait eum, qui ui deiecit quique ui sine dolo malo desierit possidere, interdicto teneri. 'Ibi' autem ait praetor, ut ne quis et quae illic non habuit, complectatur. Sane quod ait praetor 'ibi', quomodo accipimus? utrum in eo loco, unde quis ui deiectus est, an uero in omni possessione? et melius dicetur non ad angulum referendum uel locum, in quo fu
Abbreviated transcription (Latin):
scͥ bit.⁊ siquis uibonoꝵ raptoꝵ dehu̾i¬
moĩreb uelit exꝑiri. ¶ Quod autẽ
ait p̃tor. Queq ibihabuit sicacci:¬
pimus. ut om̃s res contine antur ñ
solũ quae ꝓͥe ipsius fuer̃: ueꝵ ⁊̃ siq¬

Expanded text:
scribit et si quis ui bonorum raptorum de huiusmodi rebus uelit experiri. Quod autem ait praetor: 'quaeque ibi habuit', sic accipimus, ut omnes res contineantur, non solum quae propriae ipsius fuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
tͥissime aũt p̃tor addidit. tẽ ibrha sͫ.¬
buit. Tuncsic accipamus: cũderõẽ¬
tur. ⁊ iõ ⁊ siquid posteadesiit illic
ẽẽ dicendũerit int̃ dictũ uenire.
Sic fit: ut ÷ sihoones. uł pec cõa
demortua sint pꝰt deiectionẽ. int̃

Expanded text:
tissime autem praetor addidit 'tunc ibi habuit'. 'tunc' sic accipimus 'cum deiceretur': et ideo et si quid postea desiit illic esse, dicendum erit in interdictum uenire. sic fit, ut, etiamsi homines uel pecora demortua sint post deiecti
Abbreviated transcription (Latin):
erat siñ fuiss deiectus ĩ funcdus aqͦ
ui expulsussũ mͥ restitus eẽt. cetẽ uo
res q̃ui ablate sunt n restituantur. h
dicendũe. int̃clictũ nichilommus t̃e¬
siquis uelit depossessione quidẽ rer

Expanded text:
isset deiectus. Si fundus, a quo ui expulsus sim, mihi restitutus esset, ceterae uero res, quae ui ablatae sunt, non restituantur, hic dicendum est interdictum nihilo minus tenesi quis uelit de possessione quidem rei