comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
asmoꝵ & cameloꝵ siue buffaloꝵ sicca coqͤbant & manducabãt.
c p̾t̾ea multas alias ibi passi sunt anxietates & penurias. Co¬
acti sunt ce enim cibos olim fastiditos fame ꝑurgente dentib
auidis masticare & deglutire. Nichil enim fuit tam fedũ. tam
insipidũ. cui fames saporem ñ attͥbuerit: cui uerecundiã ut
gustaret᷑ ñ abstulerit. Hanc passionem continuã tolerauerunt
gat. nemo submurmuret. cum qͥb eduliis uiuere potuerit.
q messem non collegerant. qͥ horrea nulla reperant. qͥ urbem
longa obsidione depopulatã & tandẽ conbustã incolebant.
forum rerum uenaliũ ab indigenis ñ accipiebant. nullus
conuenient̾ excogitare queat. Admirari qͥoem potest. s unde
sam cdiu uix̃int competent᷑ diffimre ñ posset. seq deo ꝓ quo
talia passi sunt caliinnose imputandũ ẽ. qui castigat ut corrigat.
flageslat autem pat̾no affectu omẽm filiũ qͤm recipit. In ipsis &¬

Expanded text:
asinorum et camelorum, sive bufalorum, sicca coquebant, et manducabant: asinorum et camelorum, sive bufalorum, sicca coquebant, et manducabant: et praeterea multas alias ibi passi sunt calamitates et penurias. Coacti sunt etenim cibos olim fastiditos, fame perurgente, dentibus avidis masticare, et deglutire. Nihil enim fuit tam foedum, tam insipidum, cui fames saporem non attribuerit; cui verecundiam ut gustaret non abstulerit. Hanc passionem continuam toleraverunt gat, nemo submurmuret: cum quibus eduliis vivere potuerint qui messem non collegerant, qui horrea nulla repererant, qui urbem longa obsidione depopulatam, et tandem combustam incolebant, qui forum venalium rerum ab indigenis non accipiebant, nullus convenienter excogitare queat. Admirari quidem potest, sed unde tandiu vixerint competenter definire non posset. Neque Deo, pro quo talia passi sunt, calumniose imputandum est; qui castigat ut corrigat; flagellat autem paterno aflectu omnem filium quem recipit . In ipsis e
Abbreviated transcription (Latin):
occulte nec tamen sine timore. Igit᷑ fames indies inualescebat.: &e x
siquidem expirauerunt fame. Qui uiui uix palpitabant. luriba
uidebat᷑ eoꝵ facies. qͦs enormit̾ deformabat exhausta ꝓtelatis ie¬
uiniis attenuata macies. Nullos inipsa calamitate uideres ꝓdigoᷤᷤ
immo qͦsq ditiores etiam uid̾es indigos: & om̃s obesis carnib &
tenuata inedia macilentos. Panis enim paximaciꝰ & ꝑ moditꝰ si qñ
inueniebat᷑ bitanteo comꝑabat᷑. de uino meliꝰ puto silere quam
dicere. cum uinũ ibi uix aliqͥs ducũ libauerit. E quine carneᷤ.
uł asmine ꝓ imꝑialib computabant᷑ deliciis. Galline p̃cium
erat qndecim solidoꝵ. Ouum duob solidis. Nux iuglans. uno ap¬
p̃ciabat᷑ denario. Multos stateres qͦs uilia ualebant. fFolia fi¬
culnearũ uitium. & cardonũ: & si quaͦ inueniebant᷑ aliarũ ar¬
boꝵ. auidius decerptas. bulliebant & uorabant. Coria caballorũ

Expanded text:
occulte, nec tamen sine timore. Igitur fames in dies invalescebat, et Chocculte, nec tamen sine timore. Igitur fames in dies invalescebat, et Chsiquidem exspiraverunt fame. Qui vivi, vix palpitabant, lurida videbatur eorum facies, quos enormiter deformabat exhausta, protelatis jejuniis, attenuata macies. Nullos in illa calamitate videres prodigos; imo quosque ditiores, etiam videres indigos: et omnes obesis carnibus, et tenuata inedia macilentos. Panis enim paximatius et permodicus, si quando inveniebatur, byzanteo comparabatur. De vino melius puto silere quam dicere: cum vinum ibi vix aliquis ducum libaverit. Equinae carnes vel asininae pro imperialibus computabantur delitiis. Gallinae pretium quindecim erat solidorum; ovum, duobus solidis; nux juglans uno appretiabatur denario: multos stateres quaeque vilia valebant: folia ficulnearum, vitium et cardonum, et si quae inveniebantur aliarum arborum, avidius decerptas bulliebant et vorabant: coria caballorum,
Abbreviated transcription (Latin):
rat. & ignis ab occidente de celo uisus ẽ. imminere: a& intra turoo¬
rum castra tanqͣm cadens deseuire. Non enim multũ eoꝵ cast
differebant a ciuitate. qui sua locauerant tentoria ꝓrima in
ualle.Q. licet ignis indenͣnis & innorius eis fuerit. multũ ta¬
men illis incussit t̾rorem & mesticiam: xp̃ianis aut̃ solamen &
leticiam. Uytrisq siquidem popłis. signum illud de celis enituit.
Suidam aut̃ eoꝵ castris continuo relictis. pauitantes hospitati
sunt ubi potuerunt: uidelicet ꝓpe boamundi portã. Qui uͦ
inmunicipio remanserant. tota die cum xp̃ianis confligebãt.
nec ab eoꝵ uł mortib uł fatigationib auelli pot̾ant Instabant
lanceis & nuissilib. & illidebant uulnera uulnerib. Pars aut̃ qͦ mo¬
rabat᷑ incastris. ita ciuitatem cͥcumuallauit: ut nemini pateret
indie uł introitꝰ uł exitꝰ. Nocte siquidẽ aliqñ aliquis pot̾ãt exire. s

Expanded text:
rat; et ignis ab occidente de coelo visus est imminere, et inter Turcorat; et ignis ab occidente de coelo visus est imminere, et inter Turcorum castra tanquam cadens desaevire. Non enim multum eorum castra differebant a civitate, qui sua locaverant tentoria proxima in valle. Et licet ignis indemnis et innoxius eis fuerit, multum tamen eis incussit terrorem, et moestitiam, Christianis autem solamen et laetitiam: utrisque siquidem populis signum illud de coelo enituit. Quidam autem eorum, castris continuo relictis, pavitantes hospitati sunt ubi potuerunt, videlicet prope Boamundi portam. Qui vero in municipio remanserant, tota die cum Christianis confligebant, nec ab eorum vel mortibus vel fatigationibus avelli poterant: instabant lanceis et missilibus, et illidebant vulnera vulneribus. Pars autem quae morabatur in castris ita civitatem circumvallavit, ut nemini pateret in die vel introitus vel exitus. Nocte siquidem aliquando aliquis poterat exire; sed
Abbreviated transcription (Latin):
a inpensiore confortaci eibo. uicib sibi succede. nichil intemptatũ
p̃t̾mittere. francos aucdact᷑ agredi. ultro se congressib ingerere.
aliꝰ alium commonere. franci ẽ regione immod̾ant̾ angustiati ua¬
cillare. nec cibum nec sonnũ caꝑe: quippe quib nulla dabat᷑ re¬
quies. Qui enim panem habebat comed̾e ñ licebat. aqua ꝙͦ reser¬
uata. nullus os squalidũ refrigerare sibi pot̾at. quippe qͥb nee
respirare uacabat. In tanta gͥ constituti miseria. murũ aliũ sili¬
ce &r calce aggressi sunt ꝓuehere: qm̃ quem pͥus incementatum
erȩrerant. indifficiat̾ turci ꝓstrauerant. Ligneam insuꝑ erexere
machinam. q̃ securiores ip̃iam se tutare potuissent. Nec etiã bel¬
lum int̾im deerat. qm̃ ne murꝰ ageret᷑. turci indeffessi omĩmo¬
dis elaborabant. Noux caliginosa rerũ omĩum colores occulue¬

Expanded text:
et impensiore confortati cibo, vicibus sibi succedere, nihil intentatum et impensiore confortati cibo, vicibus sibi succedere, nihil intentatum praetermittere, Francos audacter aggredi, ultro se congressibus ingerere; alius alium commonere. Franci e regione, immoderanter angustiati vacillare; nec cibum nec somnum capere, quippe quibus nulla dabatur requies: qui enim panem habebat, comedere non licebat; aqua quoque reservata nullus os squalidum refrigerare sibi poterat; quippe quibus nec respirare vacabat. In tanta igitur constituti miseria, murum alium silice et calce aggressi sunt provehere: quoniam quem ipsi incaementatum erexerant, indifficulter Turci prostraverant. Ligneam insuper erexere machinam, quo securiores Christiani se tutare potuissent. Nec etiam bellum interim deerat, quoniam ne murus ageretur, Turci indefessi omnimodis elaborabant. Nox caliginosa rerum omnium colores occulue
Abbreviated transcription (Latin):
Accensus ẽ. itaq ignis inurbe. qͦ parte cassiam palaciũ ꝓmine¬
bat. Duces enim molestiabant᷑ & egre ferebant: qͥa more solico
nullã eis reu̾entiã ad pugnã acciti exhibebant. Ignis itaq nec
moia p̾ualuit. qm̃ flãmis crepitantib alim̃ta p̾bebat lignoꝵ
antiqͥ congeries: uentꝰ aut̃ urens suppeditabat incitamentũ
ce uires. Qinicũq gͥ indomib illis hospitati fuerant. spolus suiᷤ
uix arreptis: ad duces suos coacti confugiebant. qͥ ad portas ciuitatis
excubandi causa unꝰqͥsq sibi locum acceꝑant. Ab hora diei t̾cia usq
ad noctem mediam incendiũ ñ cdefecit. & conbuste sunt uł clomuᷤ
tas euanuit. Turci opidam iam omĩno francis se uix p̾̃ualuerant.
manuq dum taxat gerebat᷑. & iam cõminꝰ utrĩnq certabatur.
nec bellũ uł acd momentũ int̾rumpebat᷑. Turci plures numero.

Expanded text:
Accensus est itaque ignis in urbe qua parte Cassiani palatium proemineAccensus est itaque ignis in urbe qua parte Cassiani palatium proeminebat. Duces enim molestiabantur et aegre ferebant quod more solito nullam eis reverentiam, ad pugnam acciti, exhibebant. Ignis itaque, nec mora, praevaluit: quoniam flammis crepitantibus, alimenta praebebat lignorum antiqua congeries: ventus autem urens, suppeditabat incitamentum et vires. Quicunque igitur in domibus illis hospitati fuerant, spoliis suis vix arreptis, ad duces suos coacti confugiebant, qui ad portas civitatis excubandi causa sibi unusquisque locum acceperant. Ab hora diei tertia usque ad mediam noctem incendium non defecit; et combustae sunt vel domus tas evanuit. Turci oppidani, jam omnino Francis se vix tutantibus, prmanuque duntaxat gerebatur, et jam cominus utrinque certabatur; nec bellum vel ad momentum interrumpebatur. Turci plures numero,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ quem suoꝵ ñ iuuerunt arma. successiuis saltem gen̾ationib
militẽ glosum nrã cõmendau̾it pagina. heu qͦt &e qͣntis cala¬
mitatib francoꝵ emarcuerant animi. qͥ unũ ex suis tota die
uid̾unt pugnantẽ. nec succurrer̃t: audierunt clamantẽ nec
respond̾unt. Quos cũ duces uocarent ñ conueniebant. cũ litui
clangererent. indomib latitabant. immo inermes & exanima¬
ti bellũ diu rogatũ decestabant᷑. & iã uelu ͭ exanimes inbelles
ce. inglorii mori p̾obtabant. Boamundꝰ & duces sic ex̃̾citũ defec¬
tũ ire uidentes. qͥa neq se uolebant defend̾e. nec saltẽ ad mu¬
rũ usq qͥ ciuitatem ab oppido ut cumq tenui discͥmine seꝑa¬
bat pot̾ant eos conduc̾e. ignẽ copiosũ mandauerunt accendi.
ciuitatem ex parte cremari. qͣtinꝰ uł sic domos exirent: &. lati¬
bula inqͥb adultimũ eiirati satis inuerecunde delitescebant.

Expanded text:
igitur quem suorum non juverunt arma, successivis saltem generationibus, igitur quem suorum non juverunt arma, successivis saltem generationibus, militem gloriosum, nostra commendaverit pagina. Heu! quot et quantis calamitatibus Francorum emarcuerant animi, qui unum ex suis tota die viderunt pugnantem, nec succurrerunt; audierunt clamantem, nec responderunt. Quos cum duces vocarent, non conveniebant; cum litui clangerent, in domibus latitabant: imo inermes et exanimati, bellum diu rogatum detestabantur; et jam velut exanimes, imbelles et inglorii, mori praeoptabant. Boamundus et duces sic exercitum defectum ire videntes, quod neque se volebant defendere; nec saltem ad murum usque qui civitatem ab oppido utcunque tenui discrimine separabat, poterant eos conducere: ignem copiosum mandaverunt accendi; civitatem ex parte cremari: quatenus vel sic domos exirent, et latibula in quibus ad ultimum evirati, satis inverecunde delitescebant.
Abbreviated transcription (Latin):
te francos incursabant. Incluserunt itaq qͣoam die francis
uidẽtib tres xp̃ianos in qͦdam turre. necausi fuerunt franci sub¬
sidium inclusis conferre. Defec̾ant enim multis afflicti tͥbulati¬
omb. & adhuc tabescebant nullis nͥ inspe releuati consolationib.
Duo gͥ ex eis grauit̾ uuln̾ati exierunt de t᷑re. terciꝰ qͦ uirilit᷑ tota
die se clefendebat. solus de turcoꝵ inuasione. Straũ etiã luos
turcos nullis coadiutꝰ auxiliis. s sola manii ꝑseqͥnciũ obstitit tͦ¬
mis. hec idc̾co clix̃imꝰ. ut qͣntũ iam ext̾riti fuerint xp̃iam di
c̾e ñ obmiserimꝰ. qm̃ frẽs suos uidebãt impugnari: nec audebãt
ꝓ eis corã positi obluctari. Ille p̾liator fortissimꝰ hugo forsennatꝰ
dicebat᷑. &. de ex̃citu godefredi de monte scabioso uͥ qͥdem mag¬
nanimꝰ & audax: & int̾ om̃s bellicosos p̾cipua laude dignꝰ. hunc

Expanded text:
te Francos incursabant. Incluserunt itaque quadam die, Francis te Francos incursabant. Incluserunt itaque quadam die, Francis videntibus, tres Christianos in quadam turre, nec ausi fuerunt Franci subsidium inclusis conferre. Defecerant enim multis afflicti tribulationibus; et adhuc tabescebant, nullis nisi in spe relevati consolationibus. Duo igitur ex eis graviter vulnerati, exierunt de turre; tertius quoque viriliter tota die se defendebat solus de Turcorum invasione: stravit itaque duos Turcos, nullis coadjutus auxiliis: sed sola manu persequentium obstitit turmis. Haec idcirco dixerimus, ut quantum jam exterrit quoniam fratres suos videbant impugnari, nec audebant pro iis, coram positi, obluctari. Ille praeliator fortissimus, Hugo Forsenatus dicebatur, de exercitu Godefridi de monte Scabioso; vir quidem magnanimus et audax, et inter omnes belticosos praecipua laude dignus. Hunc
Abbreviated transcription (Latin):
multũ fatigatis ꝓderit xp̃ianis: ut pote quib ꝓ lancea confidẽ¬
tia ꝓfluet salutaris. Infra enim qͥnq dies. uisitabit eos dñsi
ae potent̃ eruet eos a ꝑseqͣntiũ manib. Petrꝰ aut̃ consiliũ hos
sibi ddiuinitꝰ insinuatũ suis patefecit comitib. Popls autem
discredebat: & testificanti subsannabat. ꝑstitit ille &. uire. ill¬
rando affirmaũ bis ei scm andreã apparuisse. sibiq talia de¬
ñciasse. & ne ult̾ius secretũ sibi concreditũ abscond̾et: uehe¬
mter ad iurasse. Tandem credid̾unt iuranti. uiresq pͥstinas
amimo resũpserunt. tanꝗͣ exꝑgefacti a sonno. Iam enim duo
p̃cones emerserant: qͥ de sua salute deiq ꝓpiciatione. concoi¬
clabant. Iam enim de dei securiores adiutorio: uelu: iam ui¬
cissent cong̾tulabant᷑ indño. Int̾ea turci qͥerant incastello
a xp̃ianoꝵ infestatione nullatenꝰ absistebant. s tota sedulita¬

Expanded text:
multum proderit fatigatis Christianis: utpote quibus pro lancea, confidenmultum proderit fatigatis Christianis: utpote quibus pro lancea, confidentia profluet salutaris. Infra enim quinque dies visitabit eos Dominus, et potenter eruet eos a persequentium manibus. » Petrus autem consilium hoc sibi divinitus insinuatum suis patefecit comitibus. Populus autem discredebat, et testificanti subsannabat. Perstitit ille, et jurejurando affirmavit bis ei sanctum Andream apparuisse, sibique talia denuntiasse; et ne ulterius secretum sibi concreditum absconderet vehementer adjurasse. Tandem crediderunt juranti, viresque pristinas animo resumpserunt, tanquam expergefacti a somno. Jam enim duo praecones emerserant, qui de sua salute, Deique propitiatione concordabant. Jam ergo de Dei securiores adjutorio, velut jam vicissent, congratulabantur in Domino. Interea Turci, qui erant in castello, a Christianorum infestatione nullatenus absistebant; sed tota sedulita
Abbreviated transcription (Latin):
Bet. Animata gͥ & corroborata ẽ. tota xp̃ianoꝵ congͤgatio. & in
ĩmensũ exhilarata ẽ. tali cõmunicata uram̃to. Erat etiam
bbi qͥda pegͥnꝰ nomine peteꝰ. eui anteqͦ antiochia p̃occuparet᷑¬
sc̃s apparuerat andreas int̾rogans eum & dicens. Quid agis obo¬
ne uͥ  c̃ui petiꝰ. Quis enim estu dñe mi ᷑ dicit ei. Ego sum andre
traũ: lanceã qͣ latꝰ saluatoris ineruce ꝑforaũ. Quicqͥd enim in
patibulo erucis salutare illud sp̃s sc̃ĩ domiciliũ tetigit. sacro
ni ppalare uoluit. Estimabat siqͥdem se sonmiantis more. uisio¬
nem istã iidisse. Beatꝰ tam̃ andreas sicut pꝰea ꝑegͥnꝰ referebat.
eum usq ad locum cdeportau̾at: ibiq qd dui lacuerat dotum de¬
monstuerat. Capta gͥ ciitate. & ut dictũ ẽ. multũ ꝓfligata .x¬
anitate: it̾um apparuit ei beatꝰ andreas dicens. Quare pusula¬
dixi t̃q demonst᷑m omĩa uera ẽẽ. Scias enim qm̃ hec reuelatio

Expanded text:
t igitur et corroborata tota Christianorum congregatio, et in immensum exhilarata est, tali communicata juramento. Erat etiam ibi quidam peregrinus, nomine Petrus, cui, antequam Antiochia praeoccuparetuctus apparuerat Andreas, interrogans eum et dicens: « Quid agis, bone vir? » Cui Petrus: « Quis enim es tu, demine mi? » Dicit ei: « Ego sum Andreatravit, « lanceam quae latus Salvatoris in cruce perforavit. Quidquid enim in patibulo crucis salutare illud Spiritus sancti domicilium tetigit sacrosani propalare voluit: aestimabat enim se somniantis more visionem vidisse istam. Beatus tamen Andreas, sicut postea peregrinus referebat, cum ad locum usque deportaverat; ibique quod diu latuerat totum demonstraverat. Capta igitur civitate, et, ut dictum est, multum profligata Christianitate, iterum apparuit ei beatus Andreas dicens: « Quare, pusilladixi, tibique demonstravi, omnia vera esse; scias enim quoniam haec revelatio
Abbreviated transcription (Latin):
gitis gens miseranda: Om̃s qͦs expectatis decollati ce. dele¬
ti sunt xp̃iani. Et nemo p̾ter nos uiuus euasit. & uos ad¬
huc clesidiosi moras agitis. Turci antiochiã quã subegera¬
mꝰ. obsed̾unt. inmo ceꝑunt. Alios om̃s decollau̾unt. & nos
uix eoꝵ gladios euasimꝰ. clũ nocte hac ad uos usq uiã direx¬
ximꝰ. Rumpite gͥ funes. qͥmtotiꝰ inqͥm rupite. remisq
mare ꝑcellite. qm̃ si moras innȩrueritis. qd dicimꝰ uidebitis.
Naute huiꝰcemodi rumorib exciti. alii anchoris abruptis ma¬
re ueliuolum iam sulcabant. &e carbasa crepitantes inauraᷤ obli¬
gͣabant. alii pigͥtantes dissimulabant: om̃s tam̃ in cõmune tur¬
babant᷑ &e pallebant. Dum hec agunt᷑. ecce turci repentin lit¬
tora explorantes aduolant. &e. imꝑatos ce. timorat s nautas tru¬
cidant. rates in portu remorantes ignib appositis depopłant᷑.

Expanded text:
gitis, gens miseranda? Omnes quos exspectatis, decollati et delegitis, gens miseranda? Omnes quos exspectatis, decollati et deleti sunt Christiani. Et nemo praeter nos vivus evasit: et vos adhuc desidiosi moras agitis. Turci Antiochiam quam subegeramus, obsederunt; imo ceperunt. Alios omnes decollaverunt; et nos vix eorum gladios evasimus, dum nocte hac ad vos usque viam direximus. Rumpite igitur funes, quantocius, inquam, rumpite, remisque mare per cellite: quoniam si moras innexueritis, quod dicimus videbitis. » Nautae, hujuscemodi rumoribus exciti, alii anchoris abruptis, mare velivolum quabant, alii pigritantes dissimulabant, omnes tamen in commune turbabantur et pallebant. Dum haec aguntur, ecce Turci subito, littora explorantes, advolant, imparatos et timoratos nautas trucidant, rates in portu remorantes spoliant, ignibus appositis
Abbreviated transcription (Latin):
cabant᷑: ce. plerũq capitib ineis uindicabat᷑. Hoꝵ qͦsdã no¬
minare ñ p̃t̾mittã. licet om̃s nominarẽ: si om̃s ex nomi¬
ne nossem. Non enim eoꝵ parc̾e clebemꝰ infanne. qͥ sue n¬
mis formidolosi ñ peꝑc̾unt fame. Guilłmꝰ de grentamaisml
ce albicus fr̃ eiꝰ. & guido trusellus. & lamb̾tꝰ pauꝑ. hi hest̾ni
belli timore ꝑt̾riti. & ut crastinũ aufugerent. solliciti funi¬
b ꝑ murũ chmissi sunt: & ad ꝑpetuã suã ignominiã. fur¬
tiui funãbuli uocati sunt. Noctis gͥ illiꝰ conticinio & funib
elapsi sunt: & ad portũ sci sy meonis pedites manib & pedib
excoriatis deuen̾unt. Ambulauerunt cota nocte. ꝑ p̾cipitio¬
rũ abrupta: &. cũ multis comtib ad p̾fatũ portii ambu¬
lantes defessi substit̾unt. Et nautis in portu uacillantib
dix̾unt. Erant nempe inportu naues multe. Quid hic a¬

Expanded text:
cabantur, et plerumque capitibus in eis vindicabatur. Horum quosdam nocabantur, et plerumque capitibus in eis vindicabatur. Horum quosdam nominare non praetermittam: licet omnes nominarem, si omnes ex nomine nossem. Non enim eorum parcere debemus infamiae, qui suae nimis formidolosi non pepercerunt famae. Wilhelmus de Grenta Maisnil, et albericus frater ejus, et Guido Trosellus, et Lambertus Pauper. Hi hesterni belli timore perterriti, et ut crastinum aufugerent solliciti, funibus per murum demissi sunt; et ad perpetuam suam ignominiam furtivi funambuli vocati sunt. Noctis igitur illius conticinio, et funibus elapsi sunt, et ad portum Sancti Symeonis pedites, manibus et pedibus excoriatis, devenerunt. Ambulaverunt tota nocte per praecipitiorum abrupta; et cum multis comitibus ad portum praefatum ambulantes, defessi substiterunt: et nautis in portu vacillantibus dixerunt: erant nempe in portu naves multae: « Quid hic a
Abbreviated transcription (Latin):
eis portarũ angustia ingressũ p̾bere libum. ex ip̃o impetu
milti suffocati ꝑierunt. Aggressi sunt eos tͦci uehementer.
iamq deficiebat dies: neq lassis clabat᷑ requies. Sic ex hausta
clie. nox obtata t̾ras obumbraũ. Incubuit gͦ xp̃ianis magna
ddesꝑatio. in tamen consolabant᷑ alios: ce indiem crastina
contionabant᷑ de p̃lio. Aliqͥtamen uit̾ ius &e fas meticulosiores.
&e fr̃m affectꝰ immemores. noctu de fuga cogitauerunt: & ad
totiꝰ sue consangumitatis & successionis ignominiã. ignomi¬
mosiores aufugerunt. Non enim memin̾unt qͣntũ fuerit
decec̃ fr̃ib &. cõmilitonib cdimissis. amicis insalutatis. ꝓce¬
rib inconsultis. ꝑ murũ funib dͤmitti. uirle robur tur¬
pit̾ effeminari. homines anteꝗͣ oporteat dementari. Nam
qͥ qͦndã a p̃liis suis cdimissis fugiebant. socioꝵ ꝓditores uo¬

Expanded text:
eis portarum angustia ingressum praebere liberum, ex ipso impetu eis portarum angustia ingressum praebere liberum, ex ipso impetu multi suffocati perierunt. Aggressi sunt eos Turci vehementer; jamque deficiebat dies, neque lassis dabatur requies. Sic exhausta die, nox optata terras obumbravit. Incubuit igitur Christianis magna desperatio: alii tamen consolabantur alios, et in diem crastinum concionabantur de praelio. Aliqui tamen ultra jus et fas meticulosiores, et fratrum affectus immemores, noctu de fuga cogitaverunt; et ad totius suae consanguinitatis et successionis ignominiam ignominiosiores aufugerunt. Non enim meminerunt quantum fuerit dedecus, fratribus et commilitonibus dimissis, amicis insalutatis, proceribus inconsultis, per murum funibus dimitti, virile robur turpiter effeminari, homines antequam oporteat dementari. Nam qui quondam a praeliis, sociis dimissis, fugiebant, sociorum proditores vo
Abbreviated transcription (Latin):
sorte mortalitatis cͥcundam᷑: illi dum taxat otiꝰ morient᷑ quoꝵ
manꝰ erunt segniores: quoꝵ animi ad ñ defendendũ frigescẽt
minꝰ audaces. Tu aut̃ mat̾ tota cdigna reu̾entia uale. & necdũ
tempꝰ illud d portendunt sortes & auguria nr̃a qd scilicet xꝑia¬
ni t̾ram nr̃ãm possessuri sunt. credas ad eẽ. His dictis belliger
heros conticuit. mat̾q filio cdeosculato: genas suffusas lacͥmis.
ad lares suos curiosa remeaũ. & opes quas undeqͦ corrogare
potuit maleph ciuitatẽ munitissimã conseruandas intulit.
Tercia die pꝰ hec: corberannꝰ armatꝰ inopidũ sibi cõmissũ eqͥta¬
bat. Tꝑiani uͦ uidentes acies ordinate ꝓcedentes. urbiq aꝓpin
tumabant. Tanta uͦ fuit hismaelitarũ illoꝵ multitudo &e for¬
titudo. d ex timplo coacti sunt franci refugere inciuitatem.
ꝑtimescentes impetuosas sustinere gentes. Et qm̃ ñ pot̾at

Expanded text:
sorte mortalitatis circumdamui. Illi duntaxat ocius morientur, quorum sorte mortalitatis circumdamui. Illi duntaxat ocius morientur, quorum manus segniores erunt; quorum animi ad non defendendum, frigescent minus audaces. Tu autem, mater, tota digna reverentia, vale; et necdum tempus illud quod portendunt sortes et auguria nostra, quod scilicet Christiani terram nostram possessuri sunt, eredas adesse. » His dictis belliger heros conticuit; materque, filio deosculato, genas suffusas lacrymas, ad lares suos curiosa remeavit, et opes quas undequaque corrogare potuit, in Aleph, civitatem munitissimam conservandas intulit. Tertia die post haec, Curbarannus armatus in oppidum sibi commissum equitabat. Christiani vero videntes acies ordinate procedentes, urbique approtumabant. Tanta vero fuit Ismaelitarum illorum multitudo et fortudo, quod extemplo coacti sunt Franci refugere in civitatem, pertimescentes impetuosas sustinere gentes. Et quoniam non poterat
Abbreviated transcription (Latin):
mis tuus spoliabit᷑ ex̃citꝰ. Multis aut̃ int̾fectis. tu uiuus euadeᷤ.
hoc tamen morieris manno: ei mͥ morte subita. Uet̾ana illa
inlacͥmis deficiens. loqͣndi finem fec̾at: cum filiꝰ eiꝰ iactabundꝰ
sic paucis respondit. Miror mat̾ mi qua fronte de xꝑianorũ
p̾nunciaũis uictoria: cũ ip̃i nec numero. nec armis. nec animiᷤᷤ
genti nr̃e debeant comꝑari. Plures enim solus ego pene habeo
admiratos. potentes & bellicosos: ꝗͣ ip̃i sunt cũ tota sua expedi¬
tione. Quis tam̃ falsus int̾pres hec annunciaũ tͥ. Int̾im tam̃
sileas uolo: ne forte nr̃i ex̃citꝰ animos tuis enerues semocinati¬
onib. Reu̾tere gͥ mat̾ dulcissima: euentũq rei meliora deside¬
rans expecta. Ipsi homines sunt sicut & nos: ce contͣ homines im¬
puros &e̾ cͥcuncisos: ñ contͣ dñi nec ds contͣ nos pugnabimꝰ. Eqͥli

Expanded text:
mis tuus exspoliabitur exercitus. Multis autem interfectis, tu vivus evades: mis tuus exspoliabitur exercitus. Multis autem interfectis, tu vivus evades: hoc tamen morieris in anno, heu mihi! morte subita. » Veterana illa in lacrymis deficiens loquendi finem fecerat, cum filius ejus jactabundus sic paucis respondit: « Miror, mater mi, qua fronte de Christianorum pronuntiaveris victoria, cum ipsi nec numero, nec armis nec animis genti nostrae debeant comparari. Plures enim solus ego habeo admiratos potentes, bellicosos, quam ipsi sunt cum tota sua expeditione. Quis tamen falsus interpres haec annuntiavit tibi? Interim tamen sileas volo, ne forte nostri exercitus animos tuis enerves sermocinationibus. Revertere igitur, mater dulcissima, eventumque rei meliora desiderans, exspecta. Ipsi homines sunt, sicut et nos; et contra homines impuros, et incircumcisos, non contra Deum, nec Deus contra nos, pugnabimus. Aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
us grauit̾ offend̾int. semꝑ eos uictoriosos ꝓregit. Ñrĩs inregio¬
nib os meũ ce caro mea nom̃ tuũ satis dilatatũ ẽ. s mxp̃ia¬
ris. de duob alt̾um erit. seu de ꝓꝑianitate tͥumphans glosior
eris. seu titulũ tue ꝓbitatis suꝑatꝰ qͥ absit liuidab. Porro si
mat᷑ consulenti adqͥesceres. abhac temeritate resipiscenꝰ
absistes: teq gentẽq tuã huic p̃sumptiuo labori ꝗlibet oc¬
casione ñ inhonesta subtheres. Sin autem: ꝑiculosũ ẽ. eerde
ancipiti te commitias fortune. Dubiũ ẽ. enim cui potiꝰ man
arriserit parti. nt̃is tam̃ magis timeo: qm̃ &e carnificum uloꝵ
ferocitas. & uisus p̃liandi eis assuetꝰ suaq calliditas me uehe¬
ment᷑ exanimat. hec gͥ singła discretiori consideranda ẽẽnt¬
cautela. ES qm̃ tuo sic inchoasti arbito. nec abhis pot̾is amo¬
ueri inceptis. obstinatꝰ enim homo es: ne aliquid adulaciua
p̃termiserim. in isto si commniseris suꝑandꝰ es p̃lio. &garis opti¬

Expanded text:
 graviter offenderint, semper eos victoriosos protegit. Nostris in regionibus, os meum et caro mea, nomen tuum satis dilatatum est; sed in Christiaris, de duobus alterum erit, seu de Christianis triumphans gloriosior eris; seu titulum tuae probitatis superatus, quod absit, lividabis. Porro si matri consulenti acquiesceres, ab hac temeritate resipiscens absisteres; teque gentemque tuam huic praesumptivo labori, qualibet occasione non inhonesta subtraheres. Sin autem, periculosum est certe ancipiti te committas fortunae. Dubium est enim cui potius Mars arriserit parti, nostris tamen timeo, quoniam et carnificum illorum ferocitas, et usus praeliandi assuetus, suaque calliditas me vehementer exanimat. Haec igitur omnia discretiori essent consideranda cautela: sed quoniam tuo sic inchoasti arbitrio, nec ab his amoveri poteris inceptis: obstinatus enim homo es: ne aliquid adulativa praetermiserim: In isto, si commiseris, superandus es praelio, et gazis opi
Abbreviated transcription (Latin):
scõ qͦ aduix̾it subt̾̃ fugiat collegio. donec sepulcro dm̃i dei nri
ꝓ qͦ uiã hanc ingressi sumꝰ deosculato. Tunc etiã cumsalutatis
frĩb: qͥ uoluerint ad ꝓpͥa rem̾ẽant᷑. Placuit itaq sermo iste om̃i
conuentui. Iurau̾unt gͥ om̃s duces: quoꝵ uocabula suꝑiꝰ habes

Expanded text:
sancto, quoad vixerit, subter fugiat collegio: donec Sepulcro Domini Dei nostri, sancto, quoad vixerit, subter fugiat collegio: donec Sepulcro Domini Dei nostri, pro quo viam hanc ingressi sumus, deosculato. Tunc, etiam consalutatis fratribus, qui voluerint ad propria revertantur. » Placuit itaque sermo iste communi conventui.
Abbreviated transcription (Latin):
Disꝑge illos inu̾tute tua &e. depone eos ꝓtector nr̃ dñe. hec & alia
imaginationib. Si uultis enim huiꝰce rei faciã exꝑimentũ. ne
forte d absit contennatis d uob̃ edixi redemptoris mandatũ. ł
de turris ciuꝰlibet sumitate me p̾cipitate. uł inignem ꝑicite &
dũ uob̾ illesus uidebor. tunc demũ adqͥescite. Alioqͥn: me fignita
locutii scitote. Podiensis eugłm &e cruce eorã afferri mandauit.
uidisse: sicut testatꝰ fuerat in eadem contione. Popłs om̃is stati
ad lamentĩ conu̾cit᷑. & de reatꝰ sui confessione aliꝰ aliũ cohortat᷑.
id̾es susfusa fletib xp̃ianoꝵ ora. capitibq em̃atis & nudis pe¬
dib passim orationis grã omis etas. nulla excepta ꝑsona matũ¬
rabant ꝑ eccłas. Petunt auxiliũ: rogant consiliũ. Inspiraũ aut̃
dñs eis hoc consiliũ. q unaminit̾ acceꝑunt. Dix̃ enim qͥspiã illoꝵ.
Optimates nr̃i uiremꝰ adinuicẽ qd nullus nr̃m deinceps de isto

Expanded text:
Disperge illos in virtute tua; et depone eos, protector noster Domine, Haec et alia imaginationibus. Si vultis, etiam hujusce rei faciam experimentum, ne forte, quod absit, contemnatis quod vobis edixi, Redemptoris mandatum. Vel de turris cujuslibet summitate me praecipitate, vel in ignem projicite; et dum vobis illaesus videbor, tunc demum acquiescite. Alioquin, me figmenta locutum scitote. » Podiensis Evangelium et crucem coram afferri mandavit: vidisse, sicut testatus fuerat in eadem concione. Populus omnis statim ad lamentum convertitur; et de reatus sui confessione alius alium cohortatur: videres suffusa fletibus Christianorum ora: capitibus cineratis, et nudis pedibus, passim orationis gratia, omnis aetas, nulla excepta persona, maturabant per ecclesias: petunt auxilium, rogant consilium. Inspiravit autem Dominus eis hoc consilium, quod unanimiter acceperunt. Dixit enim quispiam illorum: « Optimates nostri, juremus ad invicem, quod nullus nostrum deinceps de isto
Abbreviated transcription (Latin):
erib ł̃ aliengenis ł ur̃e ꝓfessioms: illicite forncati estis. Iste si¬
ti mustetudim. Tunc misco̾ie mat̾. petiꝰq beatꝰ ad pedes miseri¬
corcdis cecid̾unt redemptoris. & his supplicationib irã mnitigabũ
minitantis. Dñe tot annis gens pagana domũ ista qͦ domꝰ erat
orationis obtinuit. suisq spurcituis ꝓpudor eã delegaũ. &. e cce
paucoꝵ culpis exigentib om̃i xp̃ianitati tue qͥ clomũ ista suo
tu iocundior dix̃ mͥ. Uyade &e dic popło meo. Lupanar &e psti¬
bulũ a omem a uob̾ remouete abusii. & urã lac̾mis eluite
facmora. &e ad me reu̾timini ce ego reu̾tar ad uos. & infra
qͥnq dies oportunũ ꝓuidebo uob̃ axilium. qͥa d̾s nichil habenᷤ

Expanded text:
enis, vel vestrae professionis, sed illicitis, fornicati estis. Iste siti multitudini. » Tunc misericordiae mater Petrusque beatus ad pedes misericordes ceciderunt Redemptoris; et his supplicationibus iram mitigabant minitantis: « Domine, tot annis gens pagana domum istam, quae domus erat orationis, obtinuit: suisque spurcitiis, proh pudor! eam delegavit: et ecce, paucorum culpis exigentibus, omni Christianitati tuae, quae domum istam suo tu jucundior dixit mihi: « Vade, et dic populo meo: Lupanar, et prostibulum, et omnem a vobis removete abusum; et vestra lacrymis eluite facinora; et ad me revertimini, et ego revertar ad vos: et infra quinque dies opportunum providebo vobis auxilium
Abbreviated transcription (Latin):
subitũ arripientes consiliũ murũ delapidib impolitis. & si¬
ne cemento int̾ ciuitatem & opidũ edificauerunt. ne tur¬
cis in eos lib daret᷑ excursus. Ip̃a enim maceria oportunum
xp̃ianis p̾stitit auxiliũ. importimũ aut̃ turcis peꝑit im¬
peclimentũ. Ad murũ usq siqͥdem opidani discurrebant.
s statim a francis repellebant᷑: & ita congressus gentilium
frustrabat᷑. franci siqͥdem tota sedulitate ꝓpt̾ murũ arma¬
ti assistebant: nec soimo nec cuilibet aliis curandis indulge¬
bant. fames int̾im pedetentim conualuit: &e ut eqͦs & asinoᷤ
ce siqͥd aliud ĩmundũ erat deuorarent. compulsi sunt xp̃iani.
In magna constituti miseria. pleriq cdesꝑabant. arq tam̃ me
dullitꝰ ad dm̃ suspirabant. Necessitatem enim qualit̾ euadat
cͥcuspectꝰ hõ cogitare ñ desinit. NIec faciliꝰ qͥlibet euadit:

Expanded text:
 arripientes consilium, murum de lapidibus impolitis, et sine caemento inter civitatem et oppidum aedificaverunt, ne Turcis in eos liber daretur excursus. Ipsa enim maceria opportunum Christianis praestitit auxilium; importunum autem Turcis peperit impedimentum. Ad murum usque siquidem oppidani discurrebant, sed statim a Francis repellebantur; et ita congressus gentilium frustrabatur. Franci siquidem, tota sedulitate, propter murum armati assistebant; nec somno, nec cuilibet aliis curandis indulgebant. Fames interim pedetentim convaluit: et ut equos et asinos, et si quid aliud immundum erat, devorarent, compulsi sunt Christiani. In magna constituti miseria, plerique desperabant; alii tamen ad Deum medullitus suspirabant. Necessitatem enim qualiter evadat, circumspectus homo cogitare non desinit. Nec facilius quilibet evadit,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Frẽs & amici mei. audite uisionẽ ꝗͣ. uidens uidi. Quã
ne putetis fantasiã. ł sonnioꝵ ludificationẽ. si m̃tior: meã
uolo cdeleatis impudentiã. Dũ ineccła sc̃e dei genitͥcis ꝑ noc
nec tamen agnoui. Aderat etiam scĩsima sua genitͥe. & pͥu
intelligeba. s ꝑsona int̾rogantis ñdũ dimoscebã. Nequaqua
añe mi . Int̾m criix splendida suꝑ capu᷑ eiꝰ resplenduit apposi¬
tai sc̃um int̾rogaũ me eunde sermonẽ. A ego. Si bñ dñe mii
ꝑxipio. ex signo erucis capiti tuo imposite. erucifixui & redemp¬
toremꝰ nrm te intelligo. Qui dix̃. Ita e. plane ut dicis. Ego uͦ sus¬
fusus genas lac̾mis. ad pedes enis singultuosus cecidi. & adieci do¬
mine arie miset̾e nri. dne memor esto ppł̃i cuui. Dñe słs acliuuia noꝰ¬

Expanded text:
isionem quam videns vidi: quam ne putetis phantasiam, vel somniorum ludificationem, si mentior, meam volo deleatis impudentiam. Dum in ecclesia sanctae Dei Genitricis pernoctnec tamen agnovi. Aderat etiam sanctissima sua Genitrix, et printelligebam, sed personam interrogantis nondum agnoscebam: « Nequaquam, Domine mi. » Interim crux splendida super caput ejus resplenduit apposita. Interim interrogavit me eumdem sermonem, et ego. « Si bene, Domine mi, percipio, ex signo crucis capiti tuo impositae crucifixum et Redemptorem nostrum te intelligo. Qui dixit: Ita est plane ut dicis. » Ego vero suffusus lacrymis genas ad pedes ejus singultuosus cecidi, et adjeci: « Domine, miserere nostri. Domine, memor esto populi tui, Domine Deus, adjuva no
Abbreviated transcription (Latin):
ñ recte cont᷑ eos egerat. ipsi cont᷑ eũ de ultione cogitabãt.
hic gͥ pͥmꝰ lib claudit᷑. ubi p̾ma ciuitate deucta: quamuea
ꝓuoto potiti non fuerant: xp̃ianus aliaᷤ militatũ ire dispo¬
nit exercitꝰ. Uadant interim xp̃iani: nosq ad inceptũ opꝰ
accingam᷑ cum luce surgentis aurore. Explicit lib̾ pͥmus.
obsidio. ad quendam ꝑuentum ẽ. pontem:
fecerunt autem ibi duos dies. Tercia uero
die ancequam matutinalis lucifer ex albes¬
ceret. iter preproꝑi arripuerunt. Et quoniã
nox erat tenebrosa. incertam̃ incerti tenuerunt uiam. Di¬
uisi g̃ ab inuiceni. duoꝵ consumiauerunt it̾ dierum. Bo¬
amundꝰ & rob̾tus normannus. bleiensisq comes stephanus
& trancredꝰ. nec non comes de sco paulo. & gualterus de scõ
gualario. bernardꝰq filius eius. & girardꝰ de gornaio. & gui

Expanded text:
non recte contra eos egerat, ipsi contra eum de ultione cogitabant. non recte contra eos egerat, ipsi contra eum de ultione cogitabant. Hic igitur primus liber claudatur, ubi prima civitate devicta, quamvis ea pro voto potiti non fuerint, Christianus alias militatum ire disponit exercitus. Vadant interim Christiani, nosque ad incoeptum opus accingamur, cum luce surgentis aurorae. INCIPIT LIBER SECUNDUS. obsidio, ad quemdam perventum est pontem, Fecerunt autem ibi duos dies; tertia vero die, antequam matutinatus lucifer exalbesceret, iter praeproperi arripuerunt et quoniam nox erat tenebrosa, incertam incertia arripuerunt viam. Divisi ergo ab invicem duorum consummaverunt iter dierum, Boamundus et Robertus North mannus Blesiensisque comes, Stephanus et Tancre dus, necnon comes de Sancto Paulo, et Walterius de Sancto Valerio, Bernardusque filius ejus, et Girardus de Gornaio, et Wi
Abbreviated transcription (Latin):
gi cuutate reodita pedem alias direxerunt. De non publi¬
cartis ce enuim ciuitatis illiꝰ penatib imꝑator mandau̾at.
olunssent atiam ibi tot clies expenoisse. qm̃ reb fuuis nuiis
qͣ dieb incassum expensis ut uidebat imꝑatori cotũ iimo¬
lauerant. quod uł sanguinem suũ effuderant ais q Es at¬
lerant tacultaces mimmensum attenuauerant. nec exiã
que multimodis mortib aoquisierant. spoliis opimis qͣcila¬
uant᷑ Penitebat g̃ eos longe obsidionis: quandoc̃ dem mn dĩs¬
cisunt urbi mioie subiugate ciuitatis. Nam si saltem publi¬
carent᷑ facultates iniicoꝵ. & pauꝑtas egenoꝵ temꝑare¬
cͣ & absumpte aliquantulum resarcirent᷑ i pense. Nons
nichĩ ꝓticerent intempꝰ siluerunt. Hic pͥmum patuit odi¬
oꝵ seminariũ. hic comꝑtũ ẽ. inimiciciarum fomentum.
H ic discordiarum ceꝑunt incentiua pullulare. hic simul¬
catum simulaera uisa sunt sucerescere. Nam qm̃ Alexiuᷤᷤ¬

Expanded text:
agis reddita civitate, pedem alias direxerunt. De non publiagis reddita civitate, pedem alias direxerunt. De non publicandis etenim civitatis illius penatibus imperator mandaverat; noluissent ibi etiam tot dies eebatur, imperatori totum immolaverant, quod vel sanguinem suum effuderant vel quod quas attulerant facultates in immensum attenuaverant; nec etiam, quae multimodis mortibus acquisierant, spoliis opimis gratulabantur. Poenitebat igitur eos longae obsidionis, quandoquidem non dominati sunt urbi, more subjugatae civitatis; nam si saltem publicarentur facultates inimicorum, et paupertas egenorum temperaretur, et absumptae aliquantulum resarcirentur impensnihil proficerent, in tempus siluerunt. Hic primum patuit odiorum seminarium; hic compertum est inimicitiarum fomentum; hic discordiarum coeperunt incentiva pullulare; hic simultatum simulacra visa sunt suc
Abbreviated transcription (Latin):
honorificentia lib̾tatis suscepit imꝑator. magnisq clapsilita¬
tib educatã honorauit. Hoc autem ideo fecisse dr̃. quatinꝰ &
lib̾atos sibi affectaret: aliosq ad deditionem inuitaret. eosq
contra xp̃ianos temꝑe oportuno animaret: ac ꝑ eos inquib
clam inuidebat. occasione. se p̃bente rebellaret. Pauꝑib ta¬
men xp̃ianis multa largitꝰ ẽ. donaria. ut talit̾ quod apud se
occultabat clandestino dissimularet fĩgmento. seq suaq cẽ¬
menta infuturũ ꝑ competentes reseruaret machinacione.
Giuitate reddita. xp̾ianoꝵ gens ab obsidione secessit. Mortiai
sunt ibi multi xp̃ian alii fame. alii gladio. alii quolibet ex
tminuo. hos autem oñs existimant felici laureatos marti
etiam ꝑuariis belloꝵ euentib ꝓ ingruentib incurlicar¬
ciũ intortunĩis multa trucidata iuderes coꝑa. miata pas
Cculum tresq dies ibi xp̃iam demorati sunt: a capta seu m¬

Expanded text:
honorificentia libertatis suscepit imperator, magnisque dapsilitahonorificentia libertatis suscepit imperator, magnisque dapsilitatibus educatam honoravit. Hoc autem idcirco fecisse dicitur, quatenus et liberatos sibi affectaret, aliosque ad deditionem invitaret, eosque contra Christianos tempore opportuno animaret; ac per eos in quibus clam invidebat, occasione se praebente, rebellaret. Pauperibus tamen Christianis multa largitus est donaria ut taliter quod apud se occultabat, clandestino dissimularet figmento, seque suaque commenta, in futurum per competentes reservaret machinationes. Civitate reddita, Christianorum gens ab obsidione secessit. Mortui sunt ibi multi Christiani, alii fame, alii gladio, alii quolibet alio exterminio. Hos autem existimant felici laureatos martyretiam, pro variis bellorum eventibus, pro ingruentibus incursitantium infortuniis, multa trucidata videres corpora, multa prum circulum tresque dies, ibi Christiani demorati sunt; et capta seu m
Abbreviated transcription (Latin):
dimicare. Ne nobis imputes qm̃ dum licuit cont᷑ te pugnauimꝰ
quia tunc lege belli uiuebamꝰ. Fac nos tͥ obnorios uita concessa.
ex inimicis preꝑa nos tͥ seruos deuotos. S quod absit post hec
uos tibi senties ingratos. ingratitudini nr̃e plexis corꝑib &rtan¬
dem capitib amputatis: digna repende. Tanto siquidem eximꝰ
t fideliores. quanto parturies nos beneficiis tuis obnoriores.
⁊ arga lib̾alitas imꝑatoris: parcat uinctis. debellet suꝑbos. His
occulte inuidens: obsessorumq lagationi satistaciens. sacellitib
suis imꝑauit. quatinus & se & sua dedentes constantinopolim
impunitos deducerent: deq ciuitate seruanda curiosi ꝓcu¬
rarent. Iusta p̾ceptum imꝑatoris omĩa facta sunt. & ciuitas
reddita ẽ. gensq gentilium ad urbem imꝑatoriam indem¬
nis deducta ẽ. Quam ut dictum ẽ. ñ modo captiuitatis s

Expanded text:
dimicare. Ne nobis imputes, quoniam dum licuit contra te pugnavimus, dimicare. Ne nobis imputes, quoniam dum licuit contra te pugnavimus, quod tum lege belli vivebamus: fac nos tibi obnoxios vita concessa; ex inimicis praepara nos tibi devotos servos. Si, quod absit, posthac nos tibi senties ingratos, ingratitudini nostrae, plexis corporibus et tandem capitibus amputatis, digna repende. Tanto siquidem erimus tibi fideliores, quanto parturies nos beneficiis tuis obnoxiores. Larga liberalitas imperatoris parcat victis, debellet superbos. » His ventus, occulte invidens, obsessorumque legationi satisfaciens, satellitibus suis imperavit, quatenus et se et sua dedentes, Constantinopolim impunitos deducerent, deque civitate servanda curiosi procurarent. Juxta praeceptum imperatoris omnia Tacta sunt, et civitas reddita est, gensque gentilium ad urbem imperatoriam indemnis deducta est: quam, ut dictum est, non modo captivitatis, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Ext̾rebant eos arma incognita. & ipse fulgor armoꝵ obses¬
sos exanimabat. Nlouerant francoꝵ gentem ferocem ce bel¬
licosam. nec eos ab incepto disced̾e: donec eis omĩa ꝓ uoto con¬
tigerint. Sciebant eos penitꝰ inmiscd̾es. quos ipsi exacerbaue¬
rant: gentis sue ꝑemptores. De imminenti gͦ tractantes pi¬
culo ad imꝑatorem dirigunt. ut qͦue sibi sub lege deditioniᷤ
respondeat satisfaciunt. Securos inquiunt faciat nos im¬
ꝑatoria fides tua non uiolanda de familiarib & substantioliᷤ
nris. urbemq deditam suscipe: pacto tue ꝓtectionis. Impu¬
ne iubeas recedamus: urbemq tuam tͥ reddemꝰ. Tuere nos
ab istis carnificib. qui adhuc te grauit̾ infestabunt: tuisq
ac nos presentari conspectib. Obtemꝑabimꝰ tuis mandatis. si noᷤᷤ¬
tris eque respondebis uolumptatib. Liceat nos tͥ serure. lice¬
at nos uiuos intuum imꝑium. uel intuũ capub̾ insurgentes

Expanded text:
Exterrebant eos arma incognita, et ipse fulgor armorum obsesExterrebant eos arma incognita, et ipse fulgor armorum obsessos exanimabat: noverant Francorum gentem ferocem et bellicosam; nec eos ab incoepto desistere, donec eis omnia pro voto contigerint. Sciebant illos penitus immisericordes, quos ipsi exacerbaverant gentis suae peremptores. De imminenti ergo tractantes periculo ad imperatorem dirigunt, utque sibi sub lege deditionis respondeat satisfaciunt. « Securos, inquiunt, nos faciat, imperatoria fides tua non violanda, de familiaribus et substantiolis nostris, urbemque deditam suscipe pacto tuae protectionis; impune jubeas recedamus, urbemque tuam tibi reddemus. Tuere nos ab istis carnificibus qui adhuc te graviter infestabunt, tuisque nos fac praesentari conspectibus. Obtemperabimus tuis mandatis, si nostris aeque respondeas voluntatibus; liceat nos tibi servire; liceat nos vivos in tuum imperium vel in tuum caput insurgentes
Abbreviated transcription (Latin):
rent: nauigiumq catellanoꝵ dum nescirent diriꝑent. So¬
le ruente. nocteq t̾ris uncumbente. naues in lacũ impege¬
runt. easq turcopolis mandauerunt. Crepusculo diei al¬
bescente. lacum sulcantes ordinate tendebant. pupes ad ciui¬
tatem. Cues lacum nauib oꝑtum eminus aspicientes. mi¬
rabant᷑. & si forte sibi ueniret adiutorium suspicabant᷑.
At post quam fides eis facta ẽ. naues illas contra se p̃̾paratas.
neq nauigio suo sicut heri & midiꝰ t̾cius ullus pacebat de
cet̾o comineatꝰ. diriguere metu & exangues facti. desꝑa¬
uerunt. Repentĩno siquidem casu ꝑturbatis: pret̾ spem
omĩa contigerant. Rebellando eciam nequaquã ulteriꝰ re¬
sistere pot̾ant. suꝑ quos confluxerant gentes innumere.
Qrbi t̾ra lacuq obsesse: nulla spes erat salutis. Nullus locuᷤᷤ
effugii. pret̾ quod omĩb adiacet uictis: dedecus dediciois.

Expanded text:
rent; navigiumque castellanorum, dum nescirent, diriperent. Sorent; navigiumque castellanorum, dum nescirent, diriperent. Sole ruente nocteque terris incumbente, naves in lacum impegerunt, easque Turcopolis mandaverunt. Crepusculo diei albescente, lacum sulcantes, ordinate tendebant puppes ad civitatem. Cives lacum navibus opertum eminus aspicientes, admirabantur; et si forte sibi veniret adjutorium suspicabantur. At postquam fides eis facta est naves illas contra se praeparatas, neque navigio suo sicut heri et nudius tertius, illis patebat de caetero commeatus, diriguere metu, et exsangues facti desperaverunt: repentino siquidem casu perturbatis, praeter spem omnia contigerant. Rebellando etiam nequaquam ulterius resistere poterant, super quos confluxerant gentes innumerae: urbi, terra lacuque obsessae, nulla spes erat salutis; nullus locus effugii, praeter, quod omnibus adjacet victis, dedecus deditionis.
Abbreviated transcription (Latin):
copiosum ciuitot dirigeret. ubi portus erat oportunꝰ: & qm̃
nocuit clifferre ꝑatis. nullas in remittendo innecteret mo¬
ras. Insuꝑ inquiunt &e boues & plaustra nob̃ transmittite. ad
rates ꝑ montana. & siluas ad lacum usq subuehendas. Si enĩ
talit̾ egeris. ciuitatem nicheam quam obsedimꝰ. quam tͥ tur
ci uiolent̾ abstulerunt: indubitant̾ recuꝑabis. Nullum e¬
nim habent effugium. si suum eis int̾dicemꝰ nauigiũ. Ex i¬
ꝑatoris p̃cepto & boues festinanter adducti sunt. & naues ue¬
liuole ꝑ portum ciuitot appulerunt. Turcopoli eciam imꝑa¬
toris affuerunt. Scaphe carrucis suꝑ posite. bob huic operi
ministrantib usq ad crepidinem lacus magno labore cdeduc¬
te sunt. Ea uͦ die noluerunt eas in lacum impingere: quia
cominodiꝰ duxerunt noctem expectare. Hoc autem ideo fe¬
cisse uident᷑ quatinꝰ ex impuiso ciuitati ꝑ lacum approrima¬

Expanded text:
copiosum Civitot dirigeret, ubi portus erat opportunus; et quoniam copiosum Civitot dirigeret, ubi portus erat opportunus; et quoniam nocuit differre paratis, nullas in remittendo innecteret moras. « Insuper, inquiunt, boves et plaustra nobis transmitte, ad rates per montana et silvas ad lacum usque subvehendas. Si enim taliter egeris, civitatem Niceam, quam obsedimus, quam Turci tibi violenter abstulerunt, indubitanter recuperabis: nullum enim habent effugium, si suum eis interdicemus navigium. » Ex imperatoris praecepto et boves festinanter adducti sunt, et naves velivolae portum Civitot appulerunt; Turcopoli etiam imperatoris adfuerunt. Scaphae carrucis superpositae, bobus huic operi ministrantibus, usque ad crepidinem lacus magno labore deductae sunt. Ea vero die noluerunt eas impingere in lacum, quod commodius duxerunt noctem exspectare. Hoc autem ideo fecisse videntur, quatenus ex improviso civitati per lacum approxima
Abbreviated transcription (Latin):
tab̾nacula tua ecce in romania. Ab occidentali europa ar¬
mata it̾ arripusti. & inasia tentoria tua. & conopeoꝵ cuoꝵ
paxillos collocasti. Conseruet ac ꝑeminet cłs hanc bone uo¬
lum tatis tue unanimitatem. quatinꝰ cuta ꝓcedere possis:
ad quam suspiras iherłm. Turci interim & ꝓ ciuitate defen¬
sanda desudabant: &e a menioꝵ restauratione nullatenꝰ qͥes¬
cebant. Terra undiq obsessi. lacui uictualia subuecturi se¬
cure se commictebant. Ibant & redibant xp̃ianis uidenti¬
b: nec eis nocere pot̾at francoꝵ quantus libet exercitus.
S quis eoꝵ sollicitam euasit sollerciam: franci uiri ꝑ omĩa
prudentissimi consilium acceꝑunt. quatenꝰ oppidanis aufer¬
rent eciam lacum. Direxerunt itaq legationem suã cons¬
tantinopolim que uocabulo antiqͥdri biancium dicta fu¬
it. unde &e adhuc monete ciuitatis illius denarios biran¬
teos uocamꝰ. quat nꝰ imꝑator imꝑio potestatiuo nauigiũ

Expanded text:
tabernacula tua ecce in Romania! Ab occidentali Europa artabernacula tua ecce in Romania! Ab occidentali Europa armata iter arripuisti, et in Asia tentoria tua et Conopeorum tuorum paxillos collocasti. Conservet ac perennet Deus hanc bonae voluntatis tuae unanimitatem; quatenus tuta procedere possis ad quam suspiras Jerusalem. » Turci interim et pro civitate defendenda desudabant, et a moeniorum restauratione nullatenus quiescebant. Terra undique obsessi, lacui victualia subvecturi securi se committebant. Ibant et redibant Christianis videntibus, nec eis nocere poterat Francorum quantuslibet exercitus. Sed quis eorum sollicitam evasit solertiam? Franci, viri per omnia prudentissimi, consilium acceperunt, quatenus oppidanis auferrent etiam lacum. Direxerunt itaque legationem suam Constantinopolim, quae vocabulo antiquiori Byzantium dicta fuit, unde et adhuc monetae civitatis illius, denarios byzanteos vocamus, quatenus imperator imperio potestativo, navigium