comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tient. hii uͦ qͥ iuge c̾cinuatãq posuer̃: disceptent int̾ se de qͣlitatib formaq
coꝵ. qͦ ibide cfirmant᷑ nomĩum q̃ eisoẽ accidunt : ut̾um ex silua ꝓueniant.
an ex alio potiore numine accõmodent᷑. Quoꝵ breuit̾ ꝑstringnt᷑ opinioãs
Nebrei silua gn̾atã eẽ. censent. quoꝵ sapientisimꝰ moyses ñ humana facundia. s diui¬
na ut fer̃ inspiratiõe uegecat᷑. in eolibro qͥ de genit̾a mundi censet᷑ ab exordio
in anis erat. & nichil uelud simacdꝰ. Ab exordio condidit ds celũ cit̾rã t̾ra porrofuit
ociosũ qͥd ẽfusũq & inordinatũ. S origenes asseuerat ita sibi adhebreis. ẽẽ. ꝑsuasũ.
sub iecta est uniu̾so corporisibua. Sermonesq ipsos sic uit̾ p̃tant᷑. in itii minime tẽpora¬
riũ dici. Neq enĩ tẽpꝰ ullũ fuisse an̾ mundi exornationẽ dieiq ⁊ noct᷑nas uices. qͥbꝰ tẽꝑiꝰ
spatia dimensa st. tũ untu multas. e̾. significationes. ut initiũ sapientie timorẽ dĩ fort

Expanded text:
inter se de qualitatibus formaque eorum quae ibidem conformantur et omnium quae isdem accidunt, utrum ex silua proueniant an ex alio potiore numine accommodentur. Quorum breuiter perstringentur opiniones. Hebraei siluam generatam esse censent. Quorum sapientissimus Moyses non humana facundia sed diuina, ut ferunt, inspiratione uegetatus, in eo libro qui De genitura mundi censetur, ab exordio inanis erat et nihil», uel ut Symmachus: «Ab exordio condidit deus caelum et terram, terra porro fuit otiosum quid confusumque et inordinatum». Sed Origenes asseuerat ita sibi ab Hebraeis esse persuasum subiecta est uniuerso corpori silua sermonesque ipsos sic interpretantrium dici — neque enim tempus ullum fuisse ante mundi exornationem dieique et nocturnas uices quibus temporis spatia dimensa sunt —, tum initii multas esse significationes, ut «initium sapientiae timorem domini» fore
Abbreviated transcription (Latin):
ut thales. quẽ ferunt añ om̃s nat̾alia secreta tẽ.rimatũ. Cu inituĩ rerũ aquã ex
dicat. Opuor iõ qd̾ omeni uictũ qͦ utunt᷑ q̃ uiuunt. bumectũ uidẽt. Inq eadẽ
sententia homerꝰ eẽ. inuenit᷑. Cũ oceanũ ⁊ thechin dicat parentes eẽ. genit᷑s. lũq
iusuirandͤ dõꝵ. esticuat aqͣm. ꝗͣ qͥde ipse appellat stige̾. antiqͥtati tbuens reuerẽtiã.
Et uurxiurando: nichil c̃sticuens reuerentiꝰ. At uͦ anarimenes aera uidicans initiũ

Expanded text:
erum aquam esse dicat, opinor ideo quod omnem uictum quo utuntur quae uiuunt humectum uideret; inque eadem sententia Homerus esse inuenitur, cum Oceanum et Tethyn dicat parentes esse geniturae cumque iusiurandum deorum constituat aquam, quam quidem ipse appellat Stygem, antiquitati tribuens reuerentiam et iureiurando nihil constituens reuerentius. At uero Anaximenes aera iudicans initium
Abbreviated transcription (Latin):
m̃tis initusq constet. Recteq ex necessiate n ꝓiuontia. N on enĩ ex his mutus.
ẽ. mundus: s c̃sulcis ꝓuide m̃tis. ⁊ necessitatis racioib conlistit. Oꝑante qͥdem
ꝓuid̾ntia nagente. Silua uͦ ꝑpeciente exornatioiq se facile p̃bente. Penecͣtã
uiqͥde eã usq qͦq diuna mens format plene. Non ut artes formã tͥbuentes.
in scla suꝑficie. s ꝑiñ ut nat᷑a atq anima. solida corꝑa ꝑ meantes: uniũsa uiuiꝰ¬
ficant. Iehinc õseqnt̃ uitelligentiȩ nec essitieisq demonstrat c̃sorciũ cũtea dic̃
dũante uttellectu. Duplex porro ẽ. dñatio. Alta uolentior n tirantuce pocn¬
diȩ similis. Ite̾ alia scitatis imꝑaterie. Om̃e porro uiolentũ ñ diu subiectũ c̃ser a
asioue t̾henee ad optimos actus. Ieaq uicta inqͥt ⁊ parente prouidisi¬

Expanded text:
 ex necessitate et prouidentia; non enim ex his mixtus est mundus sed consultis prouidae mentis et necessitatis rationibus constitit operante quidem prouidentia et agente, silua uero perpetiente exornationique se facilem praebente, penetratam siquidem eam usque quaque diuina mens format plene, non ut artes formam tribuentes in sola superficie sed perinde ut natura atque anima solida corpora permeantes uniuersa uiuificant. Dehinc consequenter intellegentiae necessitatisque demonstrat consortium, cum ita dicit: «dominante intellectu». Duplex porro est dominatio, altera uiolentior tyrannicae potentiae similis, item alia sanctitatis imperatoriae. Omne porro uiolentum non diu subiectum conseruassidue trahente ad optimos actus. Itaque uicta et parente prouidis
Abbreviated transcription (Latin):
ite apo bonterũ cõmoce m̃tis orator. stabat acerba tuens defuo huiane ie÷ ⁊.
icẽi fil or iniea lumina uoluit. Uerentiũ uͦ ut fere pecca.: de eo: qͥ iuigi fuetu
oculos arusente. merorẽ lumia linquant. Fece ap̃ eieerone inhnũꝰ atant sumi
sui frĩs gnuo: merore ⁊ lacmis c̃senescebat. Transit dem̃ ad alti seuitus enssu
nat d̃emi dit enĩ. ładẽ uocis qꝰq n auditꝰ ratio ẽ ad eosdẽ uisus atq ad plenã
urte hoi̾an instructiõem datorũ. St̃ gͥ pͥncipales duo sensus. uisus. taudr:

Expanded text:
ut apud Homerum commotae mentis orator: Stabat acerba tuens defixo lumine terrae, et item: Furor ignea lumina uoluit, maerentium uero, ut fert poeta de eo qui iugi fletu oculos amiserat: Maeroreque lumina linquunt, item apud Ciceronem: In huius amantissimi sui fratris gremio maerore et lacs quoque et auditus ratio est ad eosdem usus atque ad plenam uitae hominum instructionem datorum». Sunt igitur principales duo sensus, uisus et audit
Abbreviated transcription (Latin):
atq intellignntia seꝑet᷑. Naue enĩ cens& exorbituntes aĩas auia recta re¬
uocare demil ad sẏmphoniã uetem. Optuna porro simphonia ẽ. in morib nr̃is.
iusticia u̾tutũ omiũ p̾ncipalis ꝑ quã cetẽ aꝰqi uͥtutes suũ munꝰ atq opꝰ exequunt᷑
Ht ratio qͥdem dux sit. iugor uͦ intunꝰ qͥ ẽ. iracundiȩ similis. auxiliatore se ra¬
ciõi uolens p̃beat. Porro hec ꝓuenire sine modulatiõe ñ possine. Nodulatio de¬
mũ sine symphonia nulla sit: Ipsa sycaphonia sequat᷑ inusicã ł euldubio mũ¬
sica exornat animã rationabilit̾ ad anciquã nat᷑am. irreuocans n esfrciens
tale demũ quale inttio ds optfex eã fecente. Tou porro musica. in uoce ⁊ au

Expanded text:
atque intellegentia separetur; hanc enim censet exorbitantes animas a uia recta reuocare demum ad symphoniam ueterem. Optima porro symphonia est in moribus nostris iustitia, uirtutum omnium principut ratio quidem dux sit, uigor uero intimus, qui est iracundiae similis, auxiliatorem se rationi uolens praebeat; porro haec prouenire sine modulatione non possunt; modulatio demum sine symphonia nulla sit, ipsa symphonia sequitur musicam. Procul dubio musica exornat animam rationabiliter, ad antiquam naturam reuocans et efficiens talem demum qualem initio deus opifex
Abbreviated transcription (Latin):
tũ. unta eentiã. cuiꝰ ȩque duę species intelligunt᷑. una gn̾atio: alt̾a int̾itꝰ Inime
itẽ dupler motꝰ. qͥ alia mouet. ipse a nullo mouet᷑. s. ꝓpo geminoq mocu. Aliꝰ
q alia mouens: ab alio mouet᷑. qͥ ẽ. poribilis habitꝰ aiuime. ⁊ egͥtudine opp̃sus
Recte cͦ faciet amator sapientie si cũ de his reb tͣctandũ erit: nac᷑ale ordino
seru& ac pͥncipe loco de anina diserat. p̃ denũ̾: de corꝑe. Iem̃ cũ de anima t̃cta¬
bit: de illa pͥus cisserat. quȩ tam semet ipsã mouec: quã cet̾a In qͣ ẽ. ius delibandi .
intelligendi. Cc̃ c̃sequent̃ illã qͦq ꝑtctabit q̃ ab alia re pociore mota: q̃dã mouec.
lã porpo met̾ genꝰ si qͥãẽ pareat intellectiu: erit aliqͣtenꝰ orcinatũ. S minꝰ temere
inqe. n ut libet se exerens: c̃susa ⁊ in ordinata ꝙ̃ agie relinqͥt Ee addit. Nob̃ qͦꝙ¬

Expanded text:
tum iuxta essentiam cuius aeque duae species intelleguntur — una generatio, altera interitus. Animae tum iuxta essentiam cuius aeque duae species intelleguntur — una generatio, altera interitus. Animae item duplex motus, unus qui alia mouet, ipse a nullo mouetur sed proprio genuinoque motu; alius qui alia mouens ab alio mouetur; qui est patibilis habitus animae et aegritudine oppressus. Recte ergo faciet amator sapientiae si, cum de his rebus tractandum erit, naturalem ordinem seruet ac principe loco de anima disserat, post demum de corpore, deinde, cum de anima tractabit, de illa prius disserat quae tam semet ipsam mouet quam cetera, in qua est uis deliberandi et intellegendi, tunc consequenter illam quoque pertractabit quae ab alia re potiore mota quaedam mouet. Id porro motus genus si quidem pareat intellectui, erit aliquatenus ordinatum, si minus, temere, inquit, et ut libet se exerens confusa et inordinata quae agit relinquit, et addit: «Nobis q
Abbreviated transcription (Latin):
St̃ porro. hȩ delib̾atiua. ⁊ itẽ uttelugens auimȩ potentia. qͥb delibat: ratiocinat᷑. in¬
celligit. Illas uͦ inqͥt ꝗ ab alus mote. mouent alis: secdas enstimandũ. ł spicue patibilẽ
ea parte animȩ mouet᷑ : q̃ motu intuno genuinoq ex semet ipsa mouet᷑. E accidnti
uͦ : ñ desidus mouentib. Ipse aũ ĩpet̾ mouet corpꝰ. ltaq pͥncipalis anime motꝰ.: definit᷑
ec̃na substantia. semee ipsã mouens. Hic uͦ cõmunis. qͥ cõmotꝰ: mouet. oꝑatio mo¬
uentis ẽ.÷ in eo qł mouet᷑ ut sectio. oꝑatio secantis ẽ.: in eo qđ secat᷑. Cuiꝰ qͥdẽ mot̾
aliqͦt cliũsitates st̃. qͣs demonstrauit in legib Oc̾to corꝑis: anime ouas. Corpeum
motũ. loculare uocans. cuiꝰ duę fc̃ species. eͣnfiatio. ⁊ cͥcumlatio. Itẽ aliũ que ap¬
pellat qualitate. eque in dupliei specie. c̾cretione ⁊ discretiõe. Certiũ quẽ po¬
sicũ ẽẽ. dic̃ inqntitate. habentẽ duas species: incremtũ ite diminutiõem. Quar¬

Expanded text:
eliberat, ratiocinatur, intellegit. Illas uero, inquit, quae ab aliis motae mouent alias, secundas existimandum. Perspicue patibilem ea parte animae mouetur, quae motu intimo genuinoque ex semet ipsa mouetur, ex accidenti uero etiam desideriis mouentibus, ipse autem impetus mouet corpus. Itaque principalis animae motus definitur aeterna substantia semet ipsam mouens, hic uero communis, qui commotus mouet, operatio mouentis est in eo quod mouetur, ut sectio operatio secantis in eo quod secatur. Cuius quidem motus aliquot diuersitates sunt, quas demonstrauit in Legibus, octo corporis, animae duas, corporeum motum locularem uocans, cuius duae sint species — translatio et circumlatio; item alium quem appellat qualitatem, aeque in duplici specie — concretione et discretione; tertium quem positum esse dicit in quantitate, habentem item duas species — incrementum et diminutionem; quar
Abbreviated transcription (Latin):
sunt corpꝰ ianima. cdiu̾saq eorum nat᷑a sie: dignitas qͦq n ordo ciu̾sus ẽ. Quotꝰ oͥgq

Expanded text:
sint corpus et anima diuersaque eorum natura sit, dignitas quoque et ordo diuersus esint corpus et anima diuersaque eorum natura sit, dignitas quoque et ordo diuersus e
Abbreviated transcription (Latin):
plersq die. eos uidelicet qͥ eustiniant nichil se. qd̃ carens corpe. qͥcq̃ patiat᷑ aut fa¬
ciat: niehil ̃ in corpeũ fore cui pareat stmuletq corpꝰ: ut puta m̃ttis intellectu¬
ł animę nate. s ipsa corꝑa qͣlitatib ꝓpͥis rerũ creare dusicate. frigꝰ qͥdẽ: c̾rã ⁊ aqͣm
Calorẽ uͦ: ignẽ iaerẽ. Rursus ad stricticem qͥde nduricia: trã nignẽ. Relaratiõem uͦ
⁊ esfulioem e aera naquã. igneãq ium cone̾ria moliente ꝓ corpm diũsitate. mͦ adstriu¬
gentẽ. mͦ reĩarantẽ. ut cũ uno neod̾e calore limus qͥdẽ dureseit : cera uͦ liquescit. Hec
porro om̃a inqͥe neq senciunt nec racioen intellectũq in reb raciõe pruditiaq agn¬
dis÷ sciunt. Preclare. siqͥde ratiocinari ⁊⁊ intelligere. ñ corꝑis s animȩ ꝓpͥum. Hec por¬
ro incorpea. Non enĩ uidẽt᷑. cũ om̃e cerpꝰ sit uisibile ac sentiat᷑. retq cũ discreca

Expanded text:
plerosque dicit, eos uidelicet qui existimant nihil esse quod carens corpore quicquam patiatur aut faciat, nihil etiam incorporeum fore cui pareat famuleturque corpus, ut puta mentis intellectui animae naturae, sed ipsa corpora qualitatibus propriis rerum crstrictionem quidem et duritiam terram et ignem, relaxationem uero et effusionem aera et aquam igneamque uim contraria molientem pro corporum diuersitate modo astringentem modo relaxantem, ut cum «uno et eodem calore limus quidem durescit, cera uero liquescit». Haec porro omnia, inquit, neque «sentiunt nec rationem intellectumque in rebus ratione prudentiaque agendis sciunt». Praeclare, siquidem ratiocinari et intellegere non corporis sed animae proprium. Haec porro incorporea, non enim uidentur, cum omne corpus sit uisibile ac sentiatur; itaque, cum discreta
Abbreviated transcription (Latin):
uppe in his ꝑfecte docuit: qđ ꝑfunctorię posuit urthimeo. At uͦ sõpnioꝵ q̃ diuia
pudñtia. ł celectiũ pocestatũ amore iuta homĩes oboriunt᷑. causã racionẽq ex posuit: ĩ eo¬

Expanded text:
Quippe in his perfecte docuit, quod perfunctorie posuit in Timaeo. At uero somniorum, quae diuina Quippe in his perfecte docuit, quod perfunctorie posuit in Timaeo. At uero somniorum, quae diuina prouidentia uel caelestium potestatum amore iuxta homines oboriunt
Abbreviated transcription (Latin):
ñ expauescte. nec quẽꝗ̃ dubitat᷑ lacescere. ł homiũ ł dõꝵ. nec ab ulla
de᷑ cele aue flagitio cemꝑare. Cont᷑. cũ eitt iusalubri statu posita
teq cubitũ ibit. rationabili qd ẽ m̃tis industria: uigilus imꝑt̾is. ea q̃ pasta sapiẽa
eis inclagine atq ĩ libidine modate mansuefacta. ut neq oe inopia qͣri posiit.
e eplectiõe niia gͦuet᷑: ult̾q modũ meres ⁊ gestiens cumultuet᷑. impediatq
rudñtiã s purã uitus ratioena opꝰ ꝓpͥum efficere in ratioti nando atq incdagine
uerteats inftreuat tuchiloq munꝰ. ira cundia delinita. ⁊ minime seuiente dormiat
cũ certe racionabił animȩ pars nullis sibi obstepentib libiditus atq iracundiȩ uitus.
⁊ ueniet ad inclagine quę ẽ. sincera. prucd̾ntia. nec ulla existec species nefaria sõpinoꝵ.

Expanded text:
non expauescit; nec quemquam dubitat lacessere uel hominum uel deorum nec ab ullanon expauescit; nec quemquam dubitat lacessere uel hominum uel deorum nec ab ulla caede aut flagitio temperare. Contra cum erit in salubri statu posita casteque cubitum ibit, rationabili quidem mentis industria uigiliis imperatis eaque pasta sapienti uirtutis indagine atque etiam libidine moderate mansuefacta, ut neque de inopia queri possit nec expletione nimia grauetur ultraque modum maerens uel gestiens tumultuetur impediatque prudentiam, sed pura uitiis ratione opus proprium efficere in ratiocinando atque indagine ueritatis instituat nihiloque minus iracundia delinita et minime saeuiente dormiat, tunc certe rationabilis animae pars, nullis sibi obstrepentibus libidinis aut iracundiae uitiis, perueniet ad indaginem ueri, quae est sincera prudentia, nec ulla existet species nefaria somniorum».
Abbreviated transcription (Latin):
ł ex reliquiis cogitationũ. ⁊ accidñtis alicuiꝰ rei stimulo. ut in nõno politi
libro docet oratiõe tali. Inutiles minineq necessaris cupiditates q̃ adusu¬
U tꝰ legibus. Vident᷑ mͥ omiũ qͥdẽ homĩum ꝓmisce labe factare m̃te. qͥq i
tam̃ earũ tã castigatiõe legũ. qͣm sobriis .imeliorib recte uoluptatibus.
ł omĩo exolescere uł in paucis ad modũ ac exles atenuate reliqͥas ocio¬
se latere. Porro alie usq ad p̃cipitẽ am̃tiã confirmari. q̃ se exer̃ iuma¬
nius ꝑ qͥecẽ : qͦtiens ratiõe sopita q̃ ẽ. rector mansuetissimꝰ. cet̃a pars
animi ag̃stior. in mani q̃dã ebrietate luxurians. pulsa qͥete: ꝑgit ad
incestas libidines. Tt̃ qͥppe nichil ẽ. qđ ñ audeat ł ut solutã .lł a.
honestatis uerecundiȩq p̃ceptis. Nãq mat̾nos ut putat cõplexus c̾eubit̾e

Expanded text:
uel ex reliquiis cogitationum et accidentis alicuius rei stimulo, ut in nono Politiae uel ex reliquiis cogitationum et accidentis alicuius rei stimulo, ut in nono Politiae libro docet oratione tali: «Inutiles minimeque necessariae, cupiditates quae aduersantur legibus uidentur mihi omnium quidem hominum promisce labefactare mentes; quaedam tamen earum tam castigatione legum quam sobriis et melioribus rectae uoluptatibus uel omnino exolescere uel in paucas admodum atque exiles attenuatae reliquias otiosae latere, porro aliae usque ad praecipitem amentiam confirmari, quae se exerunt immanius per quietem, quotiens ratione sopita, quae est rector mansuetissimus, cetera pars animae agrestior, immani quadam ebrietate luxurians, pulsa quiete pergit ad incestas libidines. Tunc quippe nihil est quod non audeat uelut soluta et libera honestatis uerecundiaeque praeceptis; namque maternos, ut putat, amplexus concubitusque
Abbreviated transcription (Latin):
lciemq asserit diuinatiõis usũ. ⁊ p̃moneri merteos. instruentib diuinis
postestatib Ni qͦq partes ab u̾ntes sententie: ꝓ solida ꝑfectaq sententi
St qͥ nr̃m intellectũ ⁊ ꝑ uolitare c̃uexa mundi putent. miscereq se diuinȩ intel¬
ligentiȩ: quã g̾ci Ñ Y N uocant. uuelut exmaiore disciplina: minusculas scien¬
tias mutuatas. q̃ sũma ⁊ eminens unaginet᷑ mens. N uitciare m̃tib nr̃is. in¬
uitante ad cȩtũ animȩ nocturnę solitudinis oportuniate.  cũ pleraq
ñ in religiosa mͦ. uerũ ⁊̃ ipia sõniemꝰ. q̃ imaguari sũmã exinuiãq intell¬
gentiã siue m̃tẽ seu ꝓuidentiã fas ñ sit putare: falsam eẽ. hanc opiniosiũ¬
u homiũ liquet. S plato magna a̾iligentia sũmaq cura disc̃sis penitꝰ lati¬
bulis q̃stionis : uidit atq allecutꝰ ẽ ñ unã sõpnioꝵ ẽe. gentcam. Gignit᷑ qͥppe

Expanded text:
Idemque asserit diuinationis usum et praemoneri meritos instruentibus diuinis Idemque asserit diuinationis usum et praemoneri meritos instruentibus diuinis potestatibus. Hi quoque, parte abutentes sententiae pro solida perfectaque scientia, sunt qui nostrum intellectum et peruolitare conuexa mundi putent miscereque se diuinae intellegentiae quam Graeci νοῦν uocant, et uelut ex maiore disciplina minusculas scientias mutuatas ea quae summa et eminens imaginetur mens nuntiare mentibus nostris, inuitante ad coetum animae nocturnae solitudinis opportunitate. Sed, cum pleraque non inreligiosa modo, uerum etiam impia somniemus - quae imaginari summam eximiamque intellegentiam siue mentem seu prouidentiam fas non sit putare -, falsam esse hanc opinionem hominum liquet. Sed Plato, magna diligentia summaque cura discussis penitus latibulis quaestionis, uidit atque assecutus est non unam somniorum esse genituram; gigni quippe
Abbreviated transcription (Latin):
tarũ q rerũ c̾scias animas. nec ernit. Est enĩ ĩ hȩc ꝓgenies sõpniorũ. s ñ sola ut
aristoteles putat. multa qͥppe ĩ cognita. in opinataq neq uniꝗͣ tẽpeata ani¬
mis sõpniamꝰ. Quotiens ꝓuenisse uspiã significant᷑. q̃ ñdũ scientiȩ fama c̃cil¬
auerit ł fittu ꝓtendunt᷑ q̃ ñ dũ ꝓuenerint᷑. S hic suo qͦdã more pleni ꝑfectiq
dogmatis. electo qł uisũ sie: ceca fastidiosa in curia neglegit. Heraclitꝰ
c̃sentientib stoieis. rutiõem nr̃am cũ diuna ratione conectit. regente ac
mocłante mundana ꝑꝑ inseꝑabilẽ comitatũ. c̃sciã decrei ricionabilis fuet
qͥ escentib animis oꝑe sensuũ fut᷑a denuntiare. Ex qͦ fieri ut apparean
imagines ignotoꝵ locoꝵ simula craq homĩũ tã uiuentiũ ꝗ̃ mortuorũ.

Expanded text:
tarumque rerum conscias animas. Nec errat; est enim etiam haec progenies somniorum, sed non sola, ut tarumque rerum conscias animas. Nec errat; est enim etiam haec progenies somniorum, sed non sola, ut Aristoteles putat; multa quippe incognita inopinataque neque umquam temptata animis somniamus, quotiens prouenisse uspiam significantur quae nondum scientiae fama conciliauerit uel futura portenduntur quae nondum prouenerint. Sed hic suo quodam more pleni perfectique dogmatis electo quod uisum sit cetera fastidiosa incuria neglegit. Heraclitus uero, consentientibus Stoicis, rationem nostram cum diuina ratione conectit regente ac moderante mundana: propter inseparabilem comitatum consciam decreti rationabilis factam, quiescentibus animis opere sensuum futura denuntiare; ex quo fieri ut appareant imagines ignotorum locorum simulacraque hominum tam uiuentium quam mortuorum.
Abbreviated transcription (Latin):
t porro reliqͥe cõmotionũ ł ex modestis ł in temꝑantib inẽ clũq sapientib int̃. iuq
stolidis cogitatiõib sedatȩ ł ad iracuncdiã incitate. ꝓq locis. ut in capite: uͥ ẽ sedes
domiciliũq ratiõis. ł in corde: in qͦ dñat᷑ uirilis ille in dignatiõis uigor. ł i iecore:
subt̃q dim̃sa. Porro hȩc oñis regio libidinis. Et qũ cͣctatũ inc̾rimꝰ. sõpiuoꝵ
de qͦ uarie senserunt uet̾es: fiat earũ q̃ in honore st̃ opinionũ cõmemorato.
Aristoceles ut qͥ dĩ ꝓuidntiã usq ad lune regionẽ ꝓg̃di censeat. infra uͦ. neq
ꝓuicłntię scitis regi. nec angłoꝵ ope c̃sultisq sustentari. nec uͦ demonũ ꝓspiti¬
entiã putet int̾uenire. ꝓpt̃eaq tollat oñen diuinatiõem. negetq p̃nosc
fict᷑a : unũ genꝰ sõpnioꝵ ãmitait. acq appbat. qđ ex his q̃ uigilantes aginiꝰ
aut cogitamꝰ residens in memoria mouet int̾pellatq ꝑ qͥete gestarũ deliba¬

Expanded text:
Sunt porro reliquiae commotionum uel ex modestis uel ex intemperantibus interdumque sapientibus, interdum stolidis cogitationibus sedatae uel ad iracundiam incitatae, proque locis ut in capite ubi est sedes domiciliumque rationis, uel in corde in quo dominatur uirilis ille indignationis uigor, uel in iecore subterque; dimensa porro haec omnis regio libidinis. Et quoniam tractatum incurrimus somniorum de quo uarie senserunt ueteres, fiat earum quae in honore sunt opinionum commemoratio. Aristoteles, ut qui dei prouidentiam usque ad lunae regionem progredi censeat, infra uero neque prouidentiae scitis regi nec angelorum ope consultisque sustentari nec uero daemonum prospicientiam putet interuenire proptereaque tollat omnem diuinationem negetque praenosci futura, unum genus somniorum admittit atque approbat, quod ex his quae uigilantes agimus aut cogitamus residens in memoria mouet interpellatque per quietem gestarum delibera
Abbreviated transcription (Latin):
cenacieatẽ clignitatiq nduunitati ꝯgͣuam sapientiã. Quib cũ cogitatiões homĩũ ꝑspi¬
cue sint. cseq̾nt̃ amorẽ borus. odiũ malis exhiberi . ꝓbatioẽmq affere de exẽplis islusfb
mutuatã. ut in eolibꝰ quẽ appellauit criconẽ: p̃sagit soc̾ces ꝓuentũ ĩminentẽ. regnte
sõpnii relatiõe. Nisa ẽ. mͥ q̃dã inqͥt mulier eximia uenustate. ñ candida ueste noĩe
me appellasse. dnisseq illud homericũ: t̾cia luce petes. psithię p̃fertilis arua. Rirf
n fȩdrone. sepe num̃o. unũ ⁊ idẽ mͥ sc̃pniũ acdueniẽs in alia atq alia forma: iubebat a¬
me nouare oꝑa musice. Id ego nẽ usu ⁊ necessitate moriendi. ac monitꝰ: int̃ptor hac¬
tenꝰ. ut pmnũ quẽ iã dulũ iastituerã in apołinẽ: cõpłeam. ne ꝓriussi aebitor ⁊¬

Expanded text:
itati congruam sapientiam; quibus cum cogitationes hominum perspicuae sint, consequenter amorem bonis, odium malis exhiberi; probationemque affert de exemplis illustribus mutuatam, ut in eo libro quem appellauit Critonem praesagit Socrates prouentum imminentem, regente somnii relatione. «Visa est mihi quaedam, inquit, mulier eximia uenustate, etiam candida ueste, nomine me appellasse dixisseque illud Homericum: Tertia luce petes Pthiae praefertilis arua». Rursus in Phaedone: «Saepenumero unum et idem mihi somnium aduentans in alia atque alia forma iubebat me nauare operam musicae. Id ego nunc usu et necessitate moriendi admonitus interpretor hactenus ut
Abbreviated transcription (Latin):
creduntim ⁊ habe pupulas binas. Et enĩ cũ erassus humor ta ocuub uobere¬
cdent. utti s omẽm eoꝵ occupau̾it ⁊ obtexerit amibitũ : s in medietate c̃fti¬
terio. lbis binc iñ partib suis cc̃ scisso rado diuidit bifaria uisus fc q̃ hoc
urcio laberante: duplitia uiclere se censen. Ergo it in genunis plpilis ide
uicũ tnedicot detigit expientia. Nãq bicori natali qͥdẽ pupula recte q̃ ice

Expanded text:
creduntur et habere pupulas binas. Etenim cum crassus humor ita oculos obsederit ut non omnem eorum occupauerit et obtexerit ambitum, sed in medietate constiterit liberis hinc inde partibus uisus, tunc scisso radio diuiditur bifariam uisus et qui hoc uitio laborant duplicia uidere se censent. Ergo etiam in geminis pupulis idem uitium medicorum detegit experientia; namque bicori naturali quidem pupul
Abbreviated transcription (Latin):
qd habet᷑ ac̃go. Qđ ñ fieret nͥ radiꝰ uͥsualis applicans se ad spełm adũsun
fractq̃ eiꝰ obiectir: faceret angulũ. ex qͦ rursũ rec̾rens in postiꝰ se specłm arie¬
taret. rursũꝙ illic angulo fracto. desinet in occipitii sedẽ. Atq tea qđ u̾o
uisu ñ senttt᷑. disc̾rantis aciei lumine ꝓdit᷑. Similit̃ eũ in moclũ secte ẽcaus
p ere formatũ erit spculũ maiores ueris uũt̾ apparent. Iõ qct undiq se
fundente radu lumine: uelut exestuans imago porrigit᷑. Quȩ aũ paratasis
uitri lãmina ł stagnis acͥs ex alto ꝓfunclo. T c̃ qͥppe uisus ing̾dt᷑ ñ adeo densã
cite urtudee ut̃iora s ñ ãdeo clare. Infriugit᷑ tam̃ radiꝰ oltsã ꝑlucide ma¬
tie supfariẽ. n obũbratiõe at coloris. usq adeo: ut ipsi ñ noliti& uideitte
uit̃ speculũ nosm& putemꝰ consistere. nec os nr̃m e speculo s int̾ speculum

Expanded text:
quod habetur a tergo; quod non fieret nisi radius uisualis applicans se ad speculum aduersum quod habetur a tergo; quod non fieret nisi radius uisualis applicans se ad speculum aduersum fractusque eius obiectu faceret angulum, ex quo rursum recurrens in posterius se speculum arietaret rursumque illic angulo facto desineret in occipitii sedem. Atque ita quod uero uisu non sentitur discursantis aciei lumine proditur. Similiter cum in modum sectae concauae sphaerae formatum erit speculum, maiores ueris uultus apparent, ideo quod undique se fundente radii lumine exaestuans imago porrigitur. Quae autem paraphasis uitri lamina uel stagnis atris ex alto profundo; tunc quippe uisus ingreditur non adeo densam cutem et uidet interiora, sed non adeo clare. Infringitur tamen radius ob tersam pellucidae materiae superficiem et obumbrationem atri coloris usque adeo ut ipsi etiam nosmet uidentes intra speculum nosmet putemus consistere nec os nostrum e speculo sed intra speculum
Abbreviated transcription (Latin):
sinstrȩq itẽ sunistre uidebunt᷑ E t erit imaginis talsȩ remedus imago fala
Hoc ide speculũ si demũ ita erit adũsũ nos locatũ. ut eminentus inaginũ
alt̾̃ suꝑior sit alt̾ inferior. nec rect᷑ꝰ s obliquus cernat᷑ imbre : resipinas osten¬
eat imagines. ⁊ simulachra p̃postã. ob similẽ lapsũ frcti radi ꝑ aceluuia ⁊ sireet
qͥpꝑe uisus ad speculi suꝑcilia. cũ qͥcle̾ suꝑiorẽ c̃spexerio eminentiã: deicit᷑ simu¬
lachrũ adima resupinũ. Cũ uͦ inferiore fac̃ saltũ uult: ad margine supiorem.
Indicate porro causã pͥuȩ inturtiõis fore in radu fragmine: cõmtũ tale. s teni
si duo specula sic collocent᷑: ut unũ sit añ uultũ atcũ aẽgo obliqͣtũ. nec te¬
pediat᷑ obiectu corꝑis iusus radu cõmeantis. tẽ occipitiũ nr̃m uidemꝰ in speclo

Expanded text:
sinistraeque item sinistrae uidebuntur et erit imaginis falsae remedium imago falsa. sinistraeque item sinistrae uidebuntur et erit imaginis falsae remedium imago falsa. Hoc idem speculum si demum ita erit aduersum nos locatum ut eminentnas ostentat imagines et simulacra praepostera ob similem lapsum fracti radii per accliuia; directus quippe uisus ad speculi supercilia cum quidem superiorem conspexerit eminentiam, deicitur simulacrum ad ima resupinum, cum uero inferiorem, facit saltum uultus ad marginem superiorem. Indicat porro causam prauae intuitionis fore in radii fragmine commentum tale. Etenim si duo specula sic collocentur ut unum sit ante uultum, alterum a tergo, obliquatum ne impediatur obiectu corporis uisus radii commeantis, tunc occipitium nostrum uidemus in speculo
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta q̃ recͦ nos ft̃ in speculo uidĩ fac̃ Qđ si ñ acutꝰ ⁊ rectuꝰ erte an¬
elatiora ea q̃ contͣ nos ⁊⁊ ercelsiora ft̃: aparebunt. Nullo porro angu¬
I lo facto. nec fracto radio: nulla inspeculis dũ taxit imago ꝓuenieo
ut in globosis ⁊ sp̃ erȩ similib uasis. at uͦ si talis erit speculi figa ut
sit eiꝰ concaua suꝑficies. ⁊ cornata in modũ scaphii qͣdrati ł imbricis.
dehinc intueam᷑ hoc idẽ specilũ ita c̃ũsũ. ut rectꝰ cernat᷑ imlreꝵ¬
Aargines porro eiꝰ seu suꝑcilia hinc illinc ꝓ lat̾ib asistant: ec̃ opitior ra¬
dĩ incictas  instract ob lene speculi rigidãq soliditatẽ: in ꝓrimũ lat eiꝰ delabiẽ.
in deciman apicis efigie. ita dext̃ĩ latus imagine: in sinittrũ. si nistri ⁊ in aetu
obeminentiã marginis utrĩq. deiecte dextos partes nr̃ȩ. ñ in speculo dȩxte

Expanded text:
cuncta quae retro nos sunt in speculo uideri facit; quod si non acutus sed rectus erit ancuncta quae retro nos sunt in speculo uideri facit; quod si non acutus sed rectus erit anet latior, ea quae contra nos excelsiora sunt apparebunt. Nullo porro angulo facto nec fracto radio nulla in speculis dumtaxat imago proueniet ut in globosis et sphaerae similibus uasis. At uero si talis erit speculi figura ut sit eius concaua superficies et tornata in modum scapii quadrati uel imbricis, dehinc intueamur hoc idem speculum ita conuersum ut rectus cernatmargines porro eius seu supercilia hinc illinc pro lateribus assistant, tunc, opinor, radius incidens et infractus ob leuem speculi rigidamque soliditatem in proximum latus eius delabitur in decimani apicis effigiem. Ita dextri lateris imagine in sinistrum, sinistri etiam in dextrum ob eminentiam marginis utriusque deiecta, dextrae partes nostrae etiam in speculo dextrae
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo ĩ radiꝰ in qͦ ẽ. uis udñdi fractꝰ in speculo: fac̃ angulũ quẽ ct̾ineat
duȩ lineȩ. una q̃ ab oculo ꝓfecta: ꝑuenit ad speculũ. alt̾ã q̃ aspeculo
recurrit ad uultũ. Qui qͥdẽ angulus cũ erit acutꝰ. imaginẽ uultum
nr̃oꝵ fac̃ in specula uid̾i. remeante ad uultũ acie. atqͦ mñ occulte p̾ci¬
pitante simulachrũ: in speculi sui sinũ. Ex qͦ fte: ut uultꝰ nr̃ tͣnsisse
ad speculũ putet᷑. Quoq simulachrũ especulo resultans: ediũso uidec᷑
õsistere. ꝑ iñ ac si duo contͣ stantes dexc̃as. sinistris parces. sinistras cũ¬
icẽ dext̃is obiuas habeant. Sic adu̾sũ nos imagines nr̃e dexc̃as ⁊ sinists
partes c̃ ĩmutatioe demonst̾rant. Idẽ angulus ac utus. si ex aliqͣ c̃ũsiõe
ł ĩmucata qͣlitute positiõis. erit acui̾or  ꝓcerior factus: longiꝰ euagutꝰ

Expanded text:
Ergo etiam radius, in quo est uis uidendi, fractus in speculo facit angulum, quem contineant Ergo etiam radius, in quo est uis uidendi, fractus in speculo facit angulum, quem contineant duae lineae, una quae ab oculo profecta peruenit ad speculum, altera quae a speculo recurrit ad uultum; qui quidem angulus, cum erit acutus, imaginem uultuum nostrorum facit in speculo uideri remeante ad uultum acie atque inde occulte praecipitante simulacrum in speculi sinum, ex quo fit ut uultus noster transisse ad speculum putetur. Quomodoque simulacrum e speculo resultans e diuerso uidetur consistere perinde ac si duo contra stantes dextras partes sinistris, sinistras item dextris obuias habeant, sic aduersum nos imagines nostrae dextras et sinistras partes cum immutatione demonstrant. Idem angulus acutus, si ex aliqua conuersione uel immutata qualitate positionis erit acutior et procerior factus, longius euagatus
Abbreviated transcription (Latin):
oculi glob n humori lubrico uelue innatans. seqͣce lineam uisus. utͦbiq
facile c̃torquet. Ergo notȩ geometͥeȩ. cõꝑant qđ uidnt᷑. n illuc uersũ
ferri censent uisusᷤ intentionẽ. S ob nimiã repentinãq c̃u̾sioẽm omã ui¬
deri ꝑ illustrem cõ tuentis suꝑficiẽ pueant ut cũ in that᷑ alioue qͥlibet
conuentu ppłaris multitudinis. ecursis strictĩ uultuũ partib cotũ ppłm
tiõe qͥdẽ ut q̃ simplicit̾ ⁊ ꝓmpte uidnt᷑ quęq clem̃t᷑ iusũ recipientia
minime eũ ase repellunt. ut flexus qͥ in immo fractꝰ: rursũ ad oculos
red̾eat. Intuitiõe uͦ ut q̃ fragm̃to radu rec̾rente ad oculoꝵ aciẽ iud̾it᷑
qͣlia fc̃ q̃ in specłis ⁊ aqua consid̾ant᷑. Cecĩs itẽ quoꝵ tersa ẽ qͥdẽ suꝑfi¬
ties. S ob nimiã densitatẽ idoneus uigor ẽ. ad repellandũ. qđ offẽderit

Expanded text:
oculi globus et humori lubrico uelut innatans sequacem lineam uisus utrobique oculi globus et humori lubrico uelut innatans sequacem lineam uisus utrobique facile contorquet. Ergo notae geometricae comparant quod uidetur et illuc uersum ferri censent uisus intentionem, sed ob nimiam repentinamque conuersionem omnia uideri per illustrem contuentis superficiem putant, ut cum in theatro alioue quolibet conuentu popularis multitudinis decursis strictim uultuum partibus totum populum tione quidem ut quae simpliciter et prompte uidentur quaeque clementer uisum recipientia minime eum a se repellunt, ut flexus quin immo fractus rursum ad oculos redeat. Intuitione uero ut quae fragmento radii recurrente ad oculorum aciem uidentur, qualia sunt quae in speculis et aqua considerantur, ceteris item quorum tersa est quidem superficies, sed ob nimiam densitatem idoneus uigor ad repellendum quod offenderit.
Abbreviated transcription (Latin):
simulat chiliudri Arq ̃ ex obliqͦ uiso portic. in exile defic̃ oculoꝵ clep̾uatiõe.
Sc ñ sta ᷤͥ lary exigiuiis ignis apparee aeq ipse sol mubeis partib qͣm tra
maior. int Npedalis diamet ambitũ cernit᷑. Sentire porro mt̃e putãt.
ꝑin ut ea pepulerit spẽ. qͥ id qđ ipse patit᷑ ex uisibiliũ specierũ c̾ereciones
m̃tis intimis tdit Porrectus siqͥde i ueluti patefuctus. candida eẽ. denun¬
tiat q̃ uidetit᷑. Confusus porro n c̃fectutior. atra .⁊ tenebrosa significat.
imulisq eiꝰ passio ẽ eoꝵ qͥ marini piscis c̃tagiõe torpent. Si qͥdẽ linũ ⁊ arũ¬
dinẽ. ꝑ q̃ manꝰ serpat uirꝰ ilłłd penecret intimũ sensũ. Geometre c̃ꝑipate¬
ticis ccinentes. radii effusiõe uisũ oꝑari putant. cũ ꝑ fulgidã lucidaq pu¬
Nule stolã indirectũ emicans radiꝰ. serenã porrigit lineam. Quȩ gyris ocu¬
loꝵ cͥcũ uecta motib disꝑgat undiq lucẽ ccẽpłatiõis. Quippe teres ⁊ leuis

Expanded text:
 oculorum deprauatione. Sic etiam stellarum ignis exiguus apparet atque ipse sol multis partibus quam terra maior intra bipedalis diametri ambitum cernitur. Sentire porro mentem putant perinde ut eam pepulerit spiritus, qui id quod ipse patitur ex uisibilium specierum concretione mentis intimis tradit, porrectus siquidem et ueluti patefactus candida esse denuntiat quae uidentur, confusus porro et confaecatior atra et tenebrosa significat; similisque eius passio est eorum qui marini piscis contagione torpent, siquidem per linum et harundinem perque manus serpat uirus illud penetretque intimum sensum. Geometrae cum Peripateticis concinentes radii effusione uisum operari putant, cum per fulgidam lucidamque pupulae stolam in directum emicans radius serenam porrigit lineam, quae gyris oculorum circumuecta motibus dispergat undique lucem contemplationis; quippe teres et leuis
Abbreviated transcription (Latin):
eitra indicu uicinoꝵ sensuũ: m̃s asseqt᷑. Quib qͥde sensib minine fuit
honũs instrucdõi st̃ sensus admodũ necessarii. qr initum ũ. s.i qͣi qͣcła ut el¬
ligenei sapiendiq semina st̃ in sentiend̃o. Ieiñ causã demonstrat. cut capta
rait gͥ inpossibile motu capteis nat᷑ali. hoc ẽ. globosa decursõe ⁊ tras obiri.
emineret: Iadq ex cͣuslaticis motib q̃clã ẽ. p̃cedendi ciugittio ⁊et qͥ de¬

Expanded text:
extra indicio uicinorum sensuum mens assequatur. Quibus quidem sensibus minime fuit extra indicio uicinorum sensuum mens assequatur. Quibus quidem sensibus minime fuit nis instructioni sunt sensus admodum necessarii, quia initium et quasi quaedam intellegendi sapiendique semina sunt in sentiendo. Deinde causam demonstrat cur capiti igitur impossibile motu capitis naturali, hoc est globosa decursione, terras obiri emineret», quodque ex translatiuis motibus qua
Abbreviated transcription (Latin):
corꝑis capitoliũ. Higorẽ uͦ qͥ ẽ iracundię similis. ut militare᷑ uiuentirẽ
in cordis castris manentẽ. ll ulgare ⁊ sellulariũ qd̾ ẽ. cupiclitas sen li¬
bido inferiorib abditũ occultatũq nat᷑a. Cũ gͥ hoꝵ inqͥt omĩũ c̃sent¬
talis erit. ⁊ qͣsi q̃dã c̃spiricio ut qł oportet ꝑciꝑe. recte osficiũ suũ cõ¬
pleat. n huio pareat. qcł ẽ dignitacis scdẽ. Postremũ uͦ atq ułtiniũ: mo¬
rem gerat meliorib. cẽ ñ sołim homiũ uita  ⁊̃ ciuteatũ ⁊ gentiũ ertę
laudãbił ⁊ ad pͥme beata. Ex qͥb ostendit plato uerã homilus ꝓpͥetate
in capite consistere. cuĩ species sit mundi formę similis.  qł germa¬
na sustentet᷑ anima. uiuificantis animę corpꝰ uniu̾se rei. cuiq cũcta
cognitiois rerũ instrumta. sensus iudelicet. adiuncta sinc̃. q̃q agͥant᷑¬

Expanded text:
corporis capitolium, uigorem uero qui est iracundiae similis ut militarem iuuentutem corporis capitolium, uigorem uero qui est iracundiae similis ut militarem iuuentutem in cordis castris manentem, uulgare et sellularium, quod est cupiditas seu libido, inferioribus abditum occultatumque natura. «Cum igitur, inquit, horum omnrecte officium suum compleat, huic pareat quod est dignitatis secundae, postremum uero atque ultimum morem gerat melioribus, tunc non solum hominum uita sed etiam ciuitatum et gentium erit laudabilis et apprime beata». Ex quibus ostendit Plato ueram hominis proprietatem in capite consistere, cuius species sit mundi formae simillima, et quod germana sustentetur anima uiuificantis animae corpus uniuersae rei, cuique cuncta cognitionis rerum instrumenta, sensus uidelicet, adiuncta sint, quo quae agunt
Abbreviated transcription (Latin):
neiꝰ in pectore c̃sticutꝰ. regunt᷑ ⁊ dispensant᷑ cec̃a pubetenꝰ ⁊ infra. Atq. hene
eandẽ oramatiõem: inuenimꝰ. eciã inlibris politie. in qͥb cũ ea iusticia q̃reret᷑
qͣ homĩes adũsũ se utunt᷑: hec porro eẽ c̃ualescit. cũ animę pocestates sua¬
opificia recognoscunt. nec aliena appecunt. ex uniꝰ hom̃is ingetuo. ad m¬
lastre ciuitatis ⁊ ppłi c̾fugie exemplũ. ⁊ degentiũ iustitia: disputat. Prin¬
cipalis qͥdẽ urbis illiꝰ uiros ut prudentissimos sapiẽtissimosq: editiores
urbis locos habitare iusste. Post hos militarẽ atq inarmis positã iuuen¬
tutẽ. qͥb subiecte sellularios atq uulgares. Et illi qͥdẽ ut sapientes p̃cepea
dent. militares agant atq exequant᷑. uulgares uͦ cõpetens .i utile p̃be¬
ant minist̾ium sellularũ. Sic aninã qͦq᷑ ordinatã uid̾eniꝰ llationabi
lem qͥdẽ parte eiꝰ ut sapentissinũ pͥncipẽ. parte obtinentẽ tãꝗͣ totiꝰ

Expanded text:
us, reguntur et dispensantur cetera pube tenus et infra. Atque hanc eandem ordinationem inuenimus etiam in libris Politiae. In quibus cum ea iustitia quaereretur qua homines aduersum se utuntur, haec porro tunc conualescit cum animae potestates opificia sua recognoscunt nec aliena appetunt; ex unius hominis ingenio ad illustre ciuitatis et populi confugit exemplum et de gentium disputat iustitia. Principales quidem urbis illius uiros ut prudentissimos sapientissimosque editiores urbis locos habitare iussit, post hos militarem atque in armis positam iuuentutem, quibus subiecit sellularios atque uulgares, ut illi quidem ut sapientes praecepta dent, militares agant atque exequantur, uulgares uero competens et utile praebeant ministerium. Sic animam quoque ordinaut sapientissimam, principem partem obtinentem tamquam totius
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ cęc̃a qͥdẽ animalia uno utunt᷑ pͥncipali qd ẽ. in corde. At uͦ homo ducb
uno in corde. alt̾o in capice. Ceree homĩs m̃bra sequunt᷑. ordinationẽ min¬
dani corꝑis. Quare si mundus animaq mundi huiꝰ ft̃ ordinatiõis ut sũmitas
qͥdẽ sre dim̾ia celestib. hisq subiecta sint diuinis pocestatib q̃ appellane
anglĩ.  demones. int uͦ t̾restrib ⁊ impernt qͥdẽ cęlestia. exequunt᷑ uͦ angłice
potestates: regunt᷑ porto t̾rena. Prima: siłmũ locũ optinentia scda ÷ mecle¬
tutẽ. ł a uͦ q̃ subiecta fc̃ uua: c̃seq̃nt̃ etiã in nat᷑a homũs ẽ qͥddã regale.

Expanded text:
Vnde cetera quidem animalia uno utuntur principali, quod in corde est, at uero homo duobus, Vnde cetera quidem animalia uno utuntur principali, quod in corde est, at uero homo duobus, uno in corde, altero in capite. Certe hominis membra sequuntur ordinationem mundani corporis; quare si mundus animaque mundi huius sunt ordinationis ut summitas quidem sit dimensa caelestibus hisque subiecta diuinis pa uero terrestribus, et imperant quidem caelestia, exequuntur uero angelicae potestates, reguntur porro terrena, prima summum locum obtinentia, secunda medietatem, ea uero quae subiecta sunt imum, consequenter etiam in natura
Abbreviated transcription (Latin):
corpes passiones q m̃tẽ cdelibatiõemq eiꝰ impediunt. ñ nͥ in captes ꝓueniunt.
frenesis obliuio. lapsus epilenticꝰ. furor atq atri fellis incendia. ex arce capteis
trabunt uitia. Non qͦ mens delibatioq eiꝰ ledat᷑ ꝓpt̾eaq fiat obtunsior .s
qđ organũ mor̃bo impeditũ. officiũ suũ iuxta nat̾am implere ñ possit. Nec
auimę iussis occurrere. cerebriq sedes nullã opinor fert passionẽ. łuenit
enũ passiõis sensu: homĩs int̾itꝰ. qđ si ⁊ ratio his ꝗ uident᷑. ⁊ q̃ uident᷑ ratiori
testimoniũ inuicẽ p̃bent: utͦq gn̾e uerũ sincere fidei eẽ. dogina platonis ꝓbr̾.
cł animȩ uis pͥncipalis : in cerebri locata sit sede. Ilłd uͦ aliud. pͥncipale. qđł sed
dignitatis eẽ. p̃diximꝰ: ñ ritionabł animantis. s ipsũ animantis. Comune gͦ
ut animał. in corde ac mediecate. ut uera: rationabił animantis inc̾erebis.

Expanded text:
oreae passiones quae mentem deliberationemque eius impediunt non nisi in capite proueniunt: phrenesis, obliuio, lapsus epilenticus, furor atque atri fellis incendia ex arce capitis trahunt initia, non quo mens deliberatioque eius laedatur proptereaque fiat obtunsior, sed quod organum morbo impeditum officium suum iuxta naturam implere non possit nec animae iussis occurrere cerebrique sedes nullam, opinor, fert passionem, prouenit enim passionis sensu hominis interitus. Quod si et ratio his quae uidentur et quae uidentur rationi testimonium inuicem praebent, utroque gde. Illud uero aliud principale, quod secundae dignitatis esse praediximus, non rationabilis animantis sed id ipsum animantis. Commune ergo ut animalis in corde ac medietate, ut uero rationabilis animantis in cerebro.
Abbreviated transcription (Latin):
unde sũpta uterec̃ ł sine anina eẽe. Neuctũ porro hoꝵ ratiõem he E stgͦ
sine corꝑe ꝓ batũ qͦq in suꝑiorib qđ motu intimo genumoq moueatur.
⁊ ex semet ipsa. Seqͥt᷑ gͦ ut ⁊ĩ ĩmortalis st ⁊ sine ulla generatiõe. Ũplex
calũpniari solent homĩes qͥb ueri inclagandi cura nulla ẽ. Dicunt ent̃.
platonẽ in fecdro qͥdẽ asserere anmã eẽ. sine ulla cõpositiõe. ꝓpt̾eaq
indissolubilẽ. Intimeo tam̃ cõpositã rẽ confiteri. si qͥdẽ faciet ea c̃stã¬
re ex indiuidua. diuiduqͣ substantia ⁊ itẽ diũsa eademq alia na¬
t᷑a c̃flante eam. ⁊ uelut coaugm̃tante ab opifice dõ. male ac mi¬
serabilt̃. Nescientes cõpositũ id eẽ. qđ ex aliqͦ initio temꝑis factũ sit.
ut in musica. symphonia. q̃ diatessaron uocat᷑ ⁊ itẽ geoniet̾cam.
theoremata. Similit̾ gͦ ñ gen̾atũ qͥdẽ qł ex aliqͦ temꝑis initio na¬

Expanded text:
 rationem habet: est ergo sine corpore. Probatum quoque in superioribus quod motu intimo genuinoque moueatur et ex semet ipsa; sequitur ergo ut etiam immortalis sit et sine ulla generatione, simplex lent homines quibus ueri indagandi cura nulla est. Dicunt enim Platonem in Phaedro quidem asserere animam esse sine ulla compositione proptereaque indissolubilem, in Timaeo tamen compositam rem confiteri, siquidem faciat eam constare ex indiuidua diuiduaque substantia et item diuersa — eademque alia — natura, conflante eam et uelut coagmentante ab opifice deo, male ac miserabiliter, nescientes compositum id esse quod ex aliquo initio temporis factum sit, ompositionis, ut in musica symphonia quae diatessaron uocatur, et item theoremata; similiter ergo etiam generatum quidem, quod ex aliquo temporis initio na
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ iuita hanc fermã qͣ formant᷑ corꝑa. noĩa ẽẽ. impostea rebus uerũ ẽ. aĩam
tam̃ eẽ. formatile. Hanc speciẽ nemo ei concedit. Hoc qͥppe formabile fit
oem corpis: substantiã ꝓpͥam. extinctisq animalib: seꝑat᷑ sine ꝑpecuitatis
in cõmodo. ut quã ꝯstet inet̃no eẽ motu. Quȩ ht̃ in t̾nũ domesticũq: ex
nat᷑a sua motum. Aliud gͥ ẽ. anima. ⁊ itẽ aliud specialis cẽntia. Itẽq: hec
endelechia. in reb qͦq cernit᷑ : q̃ st̃ sine anima. Si enĩ plena ⁊ẽ. cuiꝰq semi¬
nis c̃ceptꝰ qr ꝑfectio. qui magis anunalia qͣm stirpes ⁊ arbores legitimo tẽꝑe
accipunt ꝑfectiõeme. It uꝰ anima in solis animalib deiñ ꝑfẽctio adułtis iã lnc¬
qͥ in conceptu st̃: achibet᷑. cũ hislẽ crescit A t uͦ anima sure oreu m ex ecͥr

Expanded text:
Igitur iuxta hanc formam, qua formantur corpora, nomina esse imposita rebus uerum est, animam Igitur iuxta hanc formam, qua formantur corpora, nomina esse imposita rebus uerum est, animam tamen esse formabilem hanc speciem nemo ei concedit; hoc quippe formabile fit onem corporis substantiam propriam extinctisque animincommodo, ut quam constet in aeterno esse motu, quia habet internum domesticumque ex natura sua motum. Aliud est igitur anima et item aliud specialis essentia. Itemque haec entelechia in rebus quoque cernitur quae sunt sine anima. Si enim est plena cuiusque seminis conceptusque perfectio, qui magis animalia quam stirpes et arbores legitimo tempore accipiunt perfectionem? At uero anima in solis animalibus. Deinde perfectio adultis iam, quae in conceptu sunt, adhibetur et cum isdem crescit. At uero anima s
Abbreviated transcription (Latin):
uis in corde sit. Quȩ usq adeosit animantiũ ꝓpͥa ut cęt̾a ex uitalib uim.
pulsusq patiant᷑ sine animantis int̾ttu. cordis uͦ sedẽ ne minimas qͥdẽ pul¬
satiões sine int̾ieu animaliũ sustinere. Qd siqͥs nonũs p̃suptiõe ineluctꝰ carcla
cã passionẽ dicat freqnt̃ eẽ. curatã. errat in nomĩe. Qiuppe cũ c̃stet illã
pasuiõem ñ cordis eẽ. s stomachi. Adũsũ q̃ respondet᷑ ita. Alia qͥdẽ fore
omĩa recte. ⁊ ꝓut fert nat᷑ rerũ. platonicisq dogniatib consentaneę
dicta s de aminę substantia: erratũ uidĩ. Non enĩ specialẽ ee̾ntiã fore
animã. quã appellat aristoteles endelechiã. Hec qͥppe forma ẽ. corꝑibus
acciłns. ut censet plato: quã hic specialẽ ẽentiã nuncupat. Et ẽ. ima¬
go speciei pure a corꝑe. ee intelligibilis. pgnes quã : dignitas ex̃plaris.

Expanded text:
uis in corde sit, quae usque adeo sit animantium propria ut cetera ex uitalibus uim uis in corde sit, quae usque adeo sit animantium propria ut cetera ex uitalibus uim pulsusque patiantur sine animantis interitu, cordis uero sedem ne minimas quidem pulsationes sine interitu animcam passionem dicat frequenter esse curatam, errat in nomine, quippe cum constet illam passionem non cordis esse sed stomachi. Aduersum quae ita respondetur: alia quidem fere omnia recte et prout fert natura rerum Platonicisque dogmatibus consentanee dicta, sed de animae substantia erratum uideri; non enim specialem essentiam fore animam quam appellat Aristoteles entelechiam — haec quippe forma est corporibus accidens , ut censet Plato, quam hic specialem essentiam nuncupat, et est , ut censet Plato, imago speciei purae a corpore et intellegibilis penes quam est dignitas exemplaris.
Abbreviated transcription (Latin):
sensus. ⁊ quę de his fentiunt᷑ iudiciũ fac̃. examinãq cuiꝰ modi suit
ea quę occurrunt sensib uarie. Hanc uͦ aristoceles asserit locatã eẽ. in pe¬
netralib cordis uͥ qͦq alię species anime sint locate ił iaginatio. mie¬
moria. appecitꝰ. excursio. Quippe omĩum animȩ uiriũ initia. ⁊ qͣsi q̃dã
radices a sede cordis emanant. qͣndo c̃fecti cibi sucꝰ ꝑ uenas cordis cet̾ũ cor¬
pus irrigat. Et motꝰ corꝑeus qͥ locularis ẽ. a corde inioiũ sumat. Nãq ue¬
narũ ⁊ neruoꝵ initiũ ⁊ qͥdã nodus: ipsũ cor ẽ. iuxta qđ incellectꝰ agieatꝰ.
et rationabilit ignitꝰ ibidẽ coaceruare se credit᷑. Possibilitate qͥdẽ illic habitãs:
esfectu uͦ extͣ c̃septũ corpis atq uiciͥa cõmeans. Hęc ⁊ inulta alia huiꝰ modi ꝓ¬
bationũ gn̾a exerunt᷑. a supͣ memorato uiro. Ad ꝓbandũ qđ pͥncipalis anime

Expanded text:
singuli et quae de his quae sentiuntur iudicium facit examinatque cuius modi sint singuli et quae de his quae sentiuntur iudicium facit examinatque cuius modi sint ea quae occurrunt sensibus uarie, hanc uero Aristoteles asserit locatam esse in penetralibus cordis, ubi aliae quoque species animae sunt locatae, id est imaginatio memoria, appetitus, excursio. Quippe omnium animae uirium initia et quasi quaedam radices e sede cordis emanant, quando confecti cibi sucus per uenas cordis ceterum corpus inrigat et motus corporeus, qui locularis est, a corde initium sumit; namque uenarum et neruorum initium et quidam nodus possibilitate quidem illic habitans, effectu uero extra conseptum cordis atque uiciniam commeans. Haec et multa alia huius modi probationum genera asseruntur a supra memorato uiro ad probandum, quod principalis animae