comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: intracosdies cũ suꝑuenerint. pec enĩ oport& testam̃tũ heredib & legatar i
aut libertatib: quã necessario uestigalimorã fien. DELEGE CORHILIA VI.¬
Quitestamentũ falsũ scripserit . reeit auerit. subiecerit. signauerit. suppm¬
serit. a mouerit. resignauert. deleuerit: pȩnalegir corniliae de falsis ten¬
bitur iđ in insulã deportatur. Int̃e. Non tantũ his qui testam̃tũ subi ear
sub pressit. deleuit. pena legis corniliȩ coherc&ur. sed& his quisciens dolomalo
iđ fieriiussit facien doq curauit. SE Testam̃tũ supprimit quisciensp¬
densq tabulas testam̃ti in fraudẽ heredũ ł legatariorũ fideiue cõmissorũ ut
libertatiũ non ꝑfert. Sen Subpremere tabulas uidetur. qui cũ habeat&
ferrepossit eas ꝓferre noncurat Sꝙ̃i Codicelliq̃q̃silateant nec ꝓferantur:
sub premiuidebuntur adicto ꝑpetuo cauecur. ut sita bulẽ testam̃tinono
pareant decarũ ex hibitione interdicto reddito intraannũ agipos sit qđu

Expanded text:
cum superuenerint: nec enim oportet tam heredibus et legatariis aut libertatibus quam necessario uectigali moram fieri. De lege Cornelia Qui testamentum falsum scripserit recitauerit subiecerit signauerit suppresserit amouerit resignauerit deleuerit, poena legis Corneliae de falsis tenebitur, id est in insulam deportatur. Non tantum is, qui testamentum subiecit suppressit deleuit, poena legis Corneliae coercetur, sed et is qui sciens dolo malo id fieri iussit faciendumue curauit. Testamentum supprimit, qui sciens prudensque tabulas testamenti in fraudem heredum uel legatariorum fideiuecommissariorum aut libertatium non profert. Supprimere tabulas uidetur, qui cum habeat et proferre possit, eas proferre non curat. Codicilli quoque si lateant nec proferantur, supprimi uidebuntur. Edicto perpetuo cauetur, ut, si tabulae testamenti non appareant, de earum exhibitione interdicto reddito intra annum agi possit, quo
Abbreviated transcription (Latin):
edscriptorem ođ quicerto fine conluditur aestimatur Sẽp̃idero legato gẽmequoq
nduse. Itẽq margarite ⁊ marugdi legatoceilunt. sed magis: uoluntatis esse quefti¬
mne infestũ enĩ aurũ deb&ur. factũ enĩ ornam̃toꝵ genere continentur. INt ꝑ
emblemate q̃ q̃ exauro in fixa le gatocedunt Sep̃i Argento potatorio legato om̃aquae ad
hocuilorũ speciem c̃parata sunt. debenturue luti patere calices sciphi. urceoli ui noferaria
ꝓconge SeΗ Carruca coniunctura legata muleq̃q̃ legate. nec ñ& mulio deb& ur ꝓp̃t
cellis łaliotestam̃to quib: ademptũ est legato ł certerescis sũ ꝑperam resolicts

Expanded text:
ed scripturae modus qui certo fine concluditur aestimatur. Auro legato gemmae quoque inclusae itemque margaritae et smaragdi legato cedunt. Sed magis est uoluntatis esse quaestionem: infectum enim aurum debebitur: factum enim ornamentorum geneemblemata quoque ex auro infixa legato cedunt. Argento potorio legato omnia quae ad poculorum speciem comparata sunt debebuntur, ueluti paterae calices scyphi urceoli oenophoria et conchae. Carruca cum iunctura legata mulae quoque legatae, non et mulio uidetur, propter cillis uel alio testamento, quibus ademptum est legatum uel certe rescissum, perperam soluta
Abbreviated transcription (Latin):
questus fundi ex maxima paste inuenationib: ãstat. SeN Erustus qui solo coherebos
mortis testatoris tẽpr̃ adlegatariũ ꝑtinent. ante ꝑcepti adheredẽ. SC̃I Fundo
legato cũ mancipus & peccorib: & omniinstrum̃ torustico & urbanopeculiũ astores
ante testatorẽ defuncti siexeo de fundo fuerit᷑ ꝓlac& płac& ad legatariũ ꝑtins¬
SEñ Astor ł colonus ex alio sundo in codẽ constitutus. quicũ om̃a instrumto lega
erat adlegatariũ non ꝑtin& nisicum adius eũ fundi testator uoluerit ꝑtinere¬
Sep̃t Adiunctiones quas fundo leguto testator ex diuersis omptionib adplica

Expanded text:
quaestus fundi ex maxima parte in uenationibus consistat. Fructus, qui solo cohaerebant quaestus fundi ex maxima parte in uenationibus consistat. Fructus, qui solo cohaerebant mortis testatoris tempore, ad legatarium pertinent: ante percepti ad heredem. Fundo legato cum mancipiis et pecoribus et omni instrumento rustico et urbano peculium actoris ante testatorem defuncti, si ex eodem fundo fuerit, magis placet ad legatarium pertinere. Actor uel colonus ex alio fundo in eodem constitutus, qui cum omni instrumento legatus erat, ad legatarium no pertinet, nisi eum ad ius eius fundi testator uoluerit pertinere. Adiunctiones, quas fundo legato testator ex diuersis emptionibus applica
Abbreviated transcription (Latin):
Piscatoris ł uenatoris instrum̃tũ itademũ instrum̃to fundi continentur. siehis
maxime fundi reditus cogantur. SCn Frustus ꝑcepti instrum̃to fundi ita demũceb
subidẽ ad sumatestatore consueuerant Sep̃i Fundo cũ o mni instrum̃to rustico&
urbano & mancipuis quiibis legato seminaqq̃ &cibaria debebunt᷑. S Ũ Fundocũ
omni instrum̃toristioo &urbano & mancipiis quiibi s̃ legato tã suppellex qua era¬
m̃tũ. Itẽq argentũ & uestes quaeibi pat̃familias instruendi gratia haberesolet debe¬
buntur. Itẽ eamancipia quaeusui fritris fumilias eẽ solent. Itẽq auer& petora qua
instruendarum aepularũ gratia in fundo conparatas̃ exceptis his quaibi custodie
causa deposita sunt. SCF Fundo legato itautoptimꝰ maximus que estrecia a pas
& cetere uenationer instrum̃ta continebuntur . que &iã ad instrum̃tũ ꝑtinent si

Expanded text:
Piscaturae uel uenationis instrumentum ita demum instrumento fundi continetur, si ex his Piscaturae uel uenationis instrumentum ita demum instrumento fundi continetur, si ex his maxime fundi reditus cogantur. Fructus percepti instrumento fundi ita demum cedunt, si ibidem absumi a testatore consueuerant. Fundo cum omni instrumento rustico et urbano et mancipiis quae ibi sunt legato semina quoque et cibaria debebuntur. Fundo cum omni instrumento rustico et urbano et mancipiis quae ibi sunt legato tam supellex quam aeramentum itemque argentum et uestes, quae ibi pater familias instruendi gratia habere solet, debebuntur: item ea mancipia, quae usui patris familias esse solent, itemque aues et pecora, quae instruendarum epularum gratia in fundo comparata sunt: exceptis his, quae ibi custodiae causa deposita sunt. Fundo legato ITA VT OPTIMVS MAXIMVSQUE EST retia apraria et cetera uenationis instrumenta continebuntur: quae etiam ad instrumentum pertinent, si
Abbreviated transcription (Latin):
uidentur quiopus rusticũ faciunt & munitorer & uilici & saltuarii. Itẽboueranto
rii. ara trabidentes & falces potatorie frum̃tũ quiq ad sem̃ tẽ repositẽ. Seuto¬
Fructũ colendor causa conparata strum̃tũ cedunt ue lutcorbes aluei falces
messoriae & fenariae itẽ moleo liuariae. SC Conseruandorũ fructuũ causa conpa¬
rata strum̃ tocedunt. uelĩo dolia cuppe ueicula rustica cebearia. pistores. a sini
focariȩ Itẽ ancille quae uestim̃tarusticis faciunt. sco traqq̃ & sutor continebuntur. Se¬
Vxoreseoꝵ quioperantur magis ÷ ut strum̃tocedant pecora qq̃ & pastores eoꝵ stercorains
causa parata instrum̃to continentur. Ea aũt que custo diemagis causa quã adusus pon
familiȩ eodilatas̃. strum̃ti nomine non continentur. Uxores uero eoꝵ qui merceder pm¬
tarec̃sueuerant. neq instrustionis neq instrum̃ti appellatione c̃tinentur. Sq̃i¬

Expanded text:
uidentur, qui opus rusticum faciunt, et monuidentur, qui opus rusticum faciunt, et monputatoriae: frumentum quoque ad sementem repositum. Fructuum cogendorum causa comparata instrumento cedunt, uelut corbes, aluei falces messoriae et fenariae, item molae oliuariae. Conseruandorum fructuum causa comparata instrumento cedunt, uelut dolia, cupae, uehicula rustica, cibaria, pistores, asini, focariae: item ancillae quae uestimenta rusticis faciunt, scutra quoque et sutor continebuntur. Vxores eorum qui operantur magis est ut instrumento cedant. Pecora quoque et pastores eorum stercorandi causa parata instrumento continentur. Ea autem, quae custodiae magis causa quod ad usus patris familias eo delata sunt, instrumenti nomine non continentur. Vxores uero eorum, qui mercedes praestare consueuerant, neque instructionis neque instrumenti appellatione continentur.
Abbreviated transcription (Latin):
tis cauere cog& Sen Vsurfrustus amissus ad ꝓpri&atẽ recurrit. Amitat̃
aũt quinq mođ capitis minutionerei ꝑmutatione ñ utendo in iure cessi onedominis.
cparatione: INIE. Capitis minutione amitatur sun insulã frustuarius deporti&ur łs cau
m& alli seruus peneefficiatur &sistatũ ex ad rogatione ładoptatione mutauerit SEÑ Po
utendo amittitur usus fructus si pos sessio nẽ fundibiennio fructuarius ñ utatur ł reimobs
anno SV R eimutatione amittitur usus fructus si dom̃ legati incendio conflagriuert
autruina perierit lic& postea restituatur. SE Iniurecessione amittiturusurfrudis
quotiens domino ꝓpri&atis eũ fructuarius in iure cesserit. SEp̃ Finiturus us frusais
aut morte aut tẽpr. Morte cũ usu frustuarius moritur. Tẽpore quotiens ad certũ tẽpusiu¬
fructus legatur uelut biennio auttriennio S E Fundo ł seruo legato tã fundimso¬
m̃tũ quã serui peculiũ ad legatariũ pertin& Sẽni Querendoꝵ fructuũ cauise est

Expanded text:
 pertinet. Vsusfructus amissus ad proprietatem recurrit. Amittitur autem quinque modis: capitis minutione, rei permutatione, non utendo, in iure cessione, dominii comparatione. Capitis minutione amittitur, si in insulam fructuarius deportetur, uel si ex causa metalli seruus poenae efficiatur, et si statum ex adrogatione uel adoptione mutauerit. Non utendo amittitur ususfructus, si possessione fundi biennio fructuarius non utatur, uel rei mobilis anno. Rei mutatione amittitur ususfructus, si domus legata incendio conflagrauerit aut ruina perierit, licet postea restituatur. In iure cessione amittitur ususfructus, quotiens domino proprietatis eum fructuarius in iure cesserit. Finitur ususfructus aut morte aut tempore: morte, cum usufructuarius moritur: tempore, quotiens ad certum tempus ususfructus legatur, uelut biennio aut triennio. Fundo uel seruo legato tam fundi instrumentum quam serui peculium ad legatarium pertinet. Quaerendorum fructuum causa esse
Abbreviated transcription (Latin):
aut una ꝓomnib ꝑemptorio iđ qđ causã extnguit fueritaeuocatui. & p̃sentũ
suã apudeũ iudicem a quo ei denuntiatũ est ex hibere noluerit aduersus cũ
quasi incontumacẽ iudi caripotest. quinimmonec retractari ꝑ appellatio¬
nomine induplũ reuocari. Longũ aut̃ tempus exẽplo longe p̃scriptionis deen
natim. neq absens ꝑ aliũ accusare aut accusari potest Se E alsi instra¬
m̃ti religio iudiciscircãducta siiã dicta sententia prius decri mine consi
terit admisso ei: cause instauratio iurede poscitur. DFISTERDICTISV¬
Ieanen de possessionis gratia c̃parater̃ int̾dicta ꝑ quȩeã possessionem
quã iã habemꝰ retinereuolumꝰ quale : uti possidentes dereb solidis
&utrũ uidere mobili. Et in priori quidẽ his quortior est quired didit
int̃disti tẽp̃r. Necui. necclã necp̃ cario abaduersario pos fidet. In altero
uero potior est . quimaiore pare anni re trorsũ mumerati. necut. ueclã

Expanded text:
 pro omnibus peremptorio, id est quod causam exstinguit, fuerit evocatus, et praesentiam suam apud eum judicem, a quo ei denunciatum est, exhibere noluerit, adversus eum quasi in contumacem judicari potest. Quinimo nec retractari per appellationomine in duplum reuocari. Longum autem tempus exemplo longae praescriptionis decennatur neque absens per alium accusare aut accusari potest. Falsis instrumentis religione iudicis circumducta, si iam dicta sententia prius de crimine admisso constiterit, eius causae instauratio iure deposcitur. Ratiinendae possessionis gratia comparata sunt interdicta, per quae eam possessionem quam iam habemus retinere uolumus, quale est VTI POSSIDETIS de rebus soli et VTRVBI de re mobili. Et in priore quidem is potior est, qui redditi interdicti tempore nec ui nec clam nec precario ab aduersario possedit: in altero uero potior est qui maiore parte anni retrorsum numerati nec ui nec clam
Abbreviated transcription (Latin):
muli eresornantur. SVN Argento legato masse tantũ modo debebun¬
tur. uasaenĩ quae ꝓprio nomine separantur legato noncedunt. quia neclan
legata uestim̃ ta debebuntur. S Uasi sargenteir legatir ea om̃a conti¬
imentur. quae capacitati alicui p̃paratas. &ideotã potitoria quã escaria
ltẽ ministeria om̃ a debebuntur ueluti urccoli. lances patene piperro¬
ria cocletiria q̃q ltẽ truble nemgluble calices soyphi & hissimilia. Sq¬
Libris legatis tã carte uolumina quã menbrane & fillide continent
Codices q̃q debentur. librorũ enĩ appellatione ñuo luminatartarũ¬

Expanded text:
mulieres ornantur. Argento legato massae tantummodo debebunmulieres ornantur. Argento legato massae tantummodo debebuntur: uasa enim, quae proprio nomine separantur, legato non cedunt, quia nec lana legata uestimenta debentur. Vasis argenteis legatis ea omnia continentur, quae capacitati alicui praeparata sunt, et ideo tam potoria quam escaria, item ministeria omnia debebuntur, ueluti urceoli lances patinae piperataria: cochlearia quoque itemque trullae calices scyphi et his similia. Libris legatis tam chartae uolumina uel membranae et philyrae continentur: codices quoque debentur: librorum enim appellatione non uolumina chartaru
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. Sedin hocqq̃ uoluptatis : questio quia et in spe pomoꝵc̃prebendipossunt¬
SEN Frugib: legatis tã legumina quã ordeũ & triticũ continentur. Sc̃p
Sq Uesteuirililegata gatantũ modo debentur. que adusũ uirilẽ saluopudos
uirilitaus adunent. stragulataqq̃ huiclegato cedunt. SCN Mui liebriueste len¬
ta. om̃a quead usũ muliebrẽ ex pectant debebuntur. SENI Lanalegata siue sic¬
cisa si uelotasit siue pestinata siue uersi coloria legatocedit. SVLIPurpura
uero aũstam̃ aut subtimen ł que hoc nomine continentur. Mundo muliebn
legato eacedunt ꝑ quemundior mulier lauciorq efficitur uelut speculum
condesitulas. ltẽ buxi des ungentũ &uasa in quib: ea r̃. Itẽ sollaba in earis
& c&̃ hui: modi. SIÑ Ornam̃tis legatis eacedunt ꝑ queor natiormulie
efficitur. ueluti anuli catenerencule. & cetera quib: collo ł capiae ł manib

Expanded text:
buntur. Sed in hoc quoque uoluntatis est quaestio, quia et in specie pomorum comprehendi possuntbuntur. Sed in hoc quoque uoluntatis est quaestio, quia et in specie pomorum comprehendi possunt. Frugibus legatis tam legumina quur. Veste uirili legata ea tantummodo debentur, quae ad usum uirilem saluo pudore uirilitatis attinent. Stragula quoque huic legato cedunt. Muliebri ueste legata omnia quae ad usum muliebrem spectant debebuntur. Lana legata, siue sucida siue lota sit siue pectinata siue uersicoloria, legato cedit: purpura uero aut stamen subtemenue hoc nomine non continentur. Mundo muliebri legato ea cedunt, per quae mundior mulier lautiorque efficitur, uelut speculum conchae situli, item pyxides unguenta et uasa, in quibus ea sunt: item sella balnearis et cetera huiusmodi. Ornamentis legatis ea cedunt, per quae ornatior mulier efficitur, ueluti anuli catenae reticuli et cetera, quibus collo uel capite uel manibus
Abbreviated transcription (Latin):
risposuit SeN Scruis ad manuensib: legatis om̃i qui ex conuersations
urbana & inministerio fuerint debebuntur pisi exhis aliqui ex ꝑpetuo adi
rusticũ transferantur E CN Uenatores serui łaucuper anint̃ urbin
ministeria c̃tineant᷑ dubiũ remansit &idõ uoluptatis ÷ questio tam̃si
Muliones & institutores & in t̃urba naministeria c̃tinentur. Itẽ obsi¬
natores &luestiarioꝵ & cellarii & cubicularii &arcari & quoqui placun¬
tarii tonsores & pistores lestico larii. SE Pecorib: legatis quad rupis
o m̃s continentur quae gregutim pascuntur. SC Ium̃tir legatis boues ñ
continentur. Aequis uero legatir. aequas qq̃ placuit continere. Ouib ait̃
legatis agnii nontenentur pisi annuales sint gregeouiũ legato andis
ddiã continentur. SCN Auib: legatis anseres fasiani galline & auiano
debebuntur anaut̃ fasianarii & pastorer anserũ uo luptatir: questio. Sep¬
Dulcib: legutis sapa defesto mulso dulce&iã uino palme cariae uuaepasse uide¬

Expanded text:
dati sunt. Seruis amanuensibus legatis omnes qui ex conuersatione urbana et in ministerio fuerint debebuntur, nisi ex his aliqui perpetuo ad opus rusticum transferantur. Venatores serui uel aucupes an inter urbana ministeria contineantur, dubium remansit: et ideo uoluntatis est quaestio. Tamen inisteria continentur: item opsonatores et uestiarii et cellararii et cubicularii et arcarii et coqui placentarii tonsores pistores lecticarii. Pecoribus legatis quadrupedes omnes continentur, quae gregatim pascuntur. Iumentis legatis boues non continentur; equis uero legatis equas quoque placuit contineri. Ouibus autem legatis agni non continentur, nisi annuales sint. Grege ouium legato arietes etiam continentur. Auibus legatis anseres phasiani gallinae et auiaria debebuntur: an autem phasianarii et pastores anserum, uoluntatis est quaestio. Dulcibus legatis sapa, defrutum mulsum, dulce etiam uinum, palmae, caricae, uuae passae debe
Abbreviated transcription (Latin):
dit int̾empto legataru dapnũ est. quia legatũ nullaculpa heredis intercedit. Iñt
Predã pnari heres potest ut alicuidomũ extruat. autaere alieno eũ liber&: Sen Sine¬
dimodo tã corporales rerquãq: iniure consistant legaripors. &ideo debitori id qđ de¬
b&ur rectelegatur. Sen Eius reiquaelegata ÷ exẽploheređ partẽ agnostere partẽre¬
pudiare legatariusei: ñ potest Sẽn Legatũ nisirei certesit & ad certã ꝑ sonã deferat᷑
pullius ẽ momtna Sen Si quissibi & titulo legatio ad scripserit : magis ÷ ut totũ¬

Expanded text:
ter interempto legatarii damnum est, quia legatum nulla culpa heredis intercidit. Damnari Damnari heres potest, ut alicui domum extruat aut aere alieno eum liberet. Sinendi modo tam corporales res quam quae in iure consistunt legari possunt: et ideo debitori id quod debet recte legatur. Eius rei quae legata est exemplo heredis partem agnoscere partem repudiare legatarius non potest. Legatum nisi certae rei sit et ad certa personam deferatur, nullius est momen
Abbreviated transcription (Latin):
ditus ad fructuariũ ꝑtinent Sep̃ Seruus neq: torq rineq flagellis cedere
neq in eũ casũ facto suoꝑducere usufructuarius potest quod &eriorfiat¬
SEN Frustu legato siusus ñ ad scribatur magisplacuitusũ frustũ uideri
adscriptũ fructus enĩ sineus uesse ñ poss̃. Sen Si alterius alteri fructus
legatussit fructuarius in usũ c̃currit qđ infrustuariur facere ñ potest
Cũ coniunctim duob usũ fructũ delegato legatũ altero mortuo alterũ insoli¬

Expanded text:
ditus ad fructuarium pertinent. Seruos neque torquere neque flagellis caedere ditus ad fructuarium pertinent. Seruos neque torquere neque flagellis caedere neque in eum casum facto suo perducere usufructuarius potest, quo deteriores fiant. Fructu legato si usus non adscribatur, magis placuit usumfructum uideri adscriptum. Fructus enim sine usu esse non possunt. Si alteri usus, alteri fructus legatus sit, fructuarius in usu concurrit, quod in fructu usuarius facere non potestst. Coniunctim duobus ususfructus DO LEGO legatus altero mortuo ad alterum in soli
Abbreviated transcription (Latin):
sep̃ Quisefiliotestatoris in puberitutorẽ adscripserit autsus pectũ. a tutela re¬
mouendus ÷ ad quã uid&ur ultro affestasse Sepi Rẽ delegatã testatorsipostea
pignoris ł sidutiae dederit ex eo uoluntatẽ mutas señ uid&. DeUSU FRuctu .uiii.¬
sus fructus uniuscui:q: rei legari potest & aut ipso iure c̃stittur aut ꝑhere¬
dẽ prestabitur. ex causadã pnationis ꝑ here dẽ prestabitur. ipso iure ꝑ uindica¬
tionẽ. SCN Furioso autegrotanti & in fanti usus fructus uti lit̃ relinquitur.
horũ enĩ alius resipiscere potest. alius conualescere alius crescerepoterit. Sen¬
Ancilleusu frustu legato partus ei: adusu frustuariũ ponꝑtin&. Señ Gregs
usu fructulegato gregein in tegro manente f&us ad usũ fructuariũ ꝑtinent
saluo eo ut quicqd grege deperierit ex fȩtib impleatur Sẽn Areae usu fructu
legate aedificiainea constituñ possunt sep̃ Accessio ab alluuione ad fruc¬

Expanded text:
 Qui se filio testatoris impuberi tutorem adscripserit, ut suspectus a tutela remouendus est, ad quam ultro uidetur adfectasse. Rem legatam testator si postea pignori uel fiduciae dederit, ex eo uoluntatem mutasse non uidetur. Vsusfructus uniuscuiusque rei legari potest et aut ipso iure constituetur aut per heredem praestabitur: ex causa damnationis per heredem praestabitur: ipso iure per uindicationem. Furiosi et aegrotantis et infantis ususfructus utiliter relinquitur. Horum enim alius resipiscere, alius conualescere, alius crescere potest. Ancillae usufructu legato partus eius ad usufructuarium non pertinent. Gregis usufructu legato grege integro manente fetus ad usufructuarium pertinent, saluo eo, ut quidquid gregi deperierit, ex fetibus impleatur. Areae usufructu legato aedificia in ea constitui non possunt. Accessio ab alluuione ad fruc
Abbreviated transcription (Latin):
heredis inflitutionẽ legarĩpotest intermedias heredũ instrctioner siue alan
siueut quis adeat potest interdũ dimidiũ int̃dũ totũ. Deb&ur dimidiũ sipo
uindicationẽ legatũ sit. totũ si ꝑ dapnationẽ. SCH Cõmuniseruo cũ liber
tate & sins libertate legari potest. totũq: legatũ sociotestatoris ad quirtau¬
SEΠ Post mortẽ heredis legariñ potest qui a nibi labheredib: heredir

Expanded text:
heredis institutionem legari non potest: inter medias heredum institutiones, siue alter siue uterque adeat, potest. Interdum dimidium, interdum totum debetur: dimidium, si per uindicationem legatum sit: totum, si per damnatate et sine libertate legari potest, totumque legatum socio testatoris adquiritur. Post mortem heredis legari non potest, quia nihil ab herede heredis
Abbreviated transcription (Latin):
& soror auuncudus magnus matertera magna iđ auietã paterne qũ
clarat. Señ Quinto graduuoniunt supra quidẽ. attauus. at tana
infra. ab neptis atneptis. ex obliquosrĩs & sororis. ꝓneptis ꝓnepts p

Expanded text:
et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiae tam paternae quam et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiae tam paternae quam r. § 4. Quinto gradu veniunt, supra quidem atavus, atavia, infra atnepos atneptis. Ex obliquo fratris et sororis pronepos, p
Abbreviated transcription (Latin):
rimogradu saperiori linea continentur patermater : Inferio rifilius
filia quib nullea lie persone uinguntur Sep̃ Secundo gradu conti¬
inentur superiorilinea auus auia. inferiori nepos neꝑtis. trans uer¬
afa ater. sororquaeꝑ Sep̃  sone duplicantur. Auusenĩ alauia tã ex
ctre quã ex matre peta toctĩ pos neptis tã exfilio. quã ex filia srt̃ soror
tã expatre quã ex matre accipiuntur. quae ꝑ sone sequentib: quoq gadib
similit̃ ꝓ substantiarũ quae in quoquo gradu consistunt ipso ordine duplio
matris qui autpagruus autauun culus pominantur. qui& ipsi hocerdb
duplicantur. Sep̃ Certio gradu ueniunt supra: ꝓ auut. ꝑauia in frn
nepos ꝓneptis ex oblico fr̃ir sororisq filius filia patruus amita idͥpi
consabrinus consabrina id auunculi & materterefilius filia. amitins
amitina iđ amite filius filia. Itẽq. consobrana quiex duab: sororibusnu¬
cuntur : quib: ad crescit patruus magnus. amita magna iđ auipaterni frĩ

Expanded text:
Primo gradu superiori linea continentur pater mater, inferiori filius filia: quibus nullae aliae personae iunguntur. Secundo gradu continentur superiori linea auus auia, inferiori nepos neptis, transuersa frater soror. Quae personae duplicantur: auus enim et auita tam ex patre quam ex matre, nepos neptis tam ex filio quam ex filia, frater soror tam ex patre quam ex matre accipiuntur. Quae personae sequentibus quoque gradibus similiter pro substantia earum, quae in quoris aut frater matris, qui aut patruus aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine duplicantur. Tertio gradu ueniunt supra proauus proauia: infra pronepos proneptis: ex obliquo fratris sororisque filius filia, patruus amita, id esius filia, consobrinus consobrina, id est auunculi et materterae filius filia, amitinus amitina, id est amitae filius filia: itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita magna, id est aui paterni frater
Abbreviated transcription (Latin):
tur non: enĩ manuemissa Ius libero mater hab& et quedres filios
ut hab& aut habuit autneq habuit neq: hab&. Hab& cui suꝑr̃. habuit
uiamisit. Neq hab& neq habuit quebenefitio principis ius liberorura

Expanded text:
titur: non est enim manumissa. Ius liberorum mater habet, quae tres filios titur: non est enim manumissa. Ius liberorum mater habet, quae tres filios aut habet aut habuit aut neque habet neque habuit. Habet, cui supersunt: habuit quae amisit: neque habet neque habuit, quae beneficio principis i
Abbreviated transcription (Latin):
nił iues romane utius liberorũ consecuteuideantur.ter. & quaterpeperisse sufficit
dimodo uiuor & ꝓlenitẽ porirpariant Sep̃i Quaese meluno partu tres ł duos filios
didit : ius liberorũ nonconse quitur. Non enĩ peperisse sed semel partũ fudisse
uid&ur. nisi forte ꝑ interualla pariat. Señi Muliersi monstruo sũaliquid
aodigiosũ enixa sit pi hilꝓficit. ñ sunt en ĩ liberi qui contra formã humani
mneris c̃uersomore ꝓoreantur. Sen Partũ quimbrorũ humanorum
officia duphi auit. quia hacratione alienus uidetur effestũmo atri ꝓdec̃ pla¬
uit Señ Sepomom̃ se natus matri ꝓdest. ratio enĩ pp̃tagore muneri
nocuidetur ad mittere ut aut septimopleno autdecimom̃ se partus maturior
udeatur. Señ Rborsus łabastus uent̃ partũ efficere nonuidetur. libercina
tius liberorũ consequi possit quat̃ eã peperisse ut ingenuã sufficit
ius quiritũ consetuta siterpepererit ad legittimã filii hereditatẽ admit¬

Expanded text:
nae ciues Romanae, ut ius liberorum consecutae uideantur, ter et quater peperisse sufficit, dummodo uiuos et pleni temporis pariant. Quae semel uno partu tres filios edidit, ius liberorum non consequitur: non enim ter peperisse, sed semel partum fudisse uidetur: nisi forte per interualla pariat. Mulier si monstruosum aliquid aut prodigiosum enixa sit, nihil proficit: non sunt enim liberi, qui contra formam humani generis conuerso more procreantur. Partum, qui membrorum humanorum officia duplicauit, quia hoc ratione aliquatenus uidetur effectum, matri prodesse placuit. Septimo mense natus matri prodest: ratio enim Pythagoraei numeri hoc uidetur admittere, ut aut septimo pleno aut decimo mense partus maturior uideatur. Aborsus et abactus uenter partum efficere non uidetur. Libertina ut ius liberorum consequi possit, quater eam peperisse ut ingenuam sufficit. ius Quiritium consecuta si ter peperit, ad legitimam filii hereditatem admit
Abbreviated transcription (Latin):
eputatã mitti iuredesiderat. S Q̃ iQuotiens libtis fidei cõmissũ relinquit᷑
deos tantũ modo placuit ꝑtinere quimanũ missis ł eis qui in todẽ testam̃ to
abertatẽ in tranumerũ legitimũ c̃secuoi s̃. Iñt. Si quando libertis fidei¬
niniã custoditur. Sẽn Cui ab herede fidei cõmissũ ñ prestatur. p̃solũ in res
hereditarias sed in ꝓprias heres inducitur. Sẽn Iuromne fidei cõmissi non
inuindicatione sed in p&itione consiftit. Int̃p. Quotiens fidei cõmissũ relin¬
enatus consulto tribelliano ꝓspectũ est. ne so ł heres omnib: hereditaruis
astionib: honer&ur. Etideo quotiens hereditas ex causa fidei cõmissi restituit᷑
actiones ei : insidei cõmissariũ transferuntur. quia unicuiq dãpnosã esse fidẽ
nterheredẽ & fidei cõmissariũ cui expegasi anohere ditas resticuitur partĩ
& ꝓparte stipulatio int̃ponitur utheredi instituto ꝓquarta actionis ꝓcoeris

Expanded text:
us mitti iure desiderat. Quotiens libertis fideicommissum relinquitur, ad eos tantummodo placuit pertinere, qui manumissi sunt uel qui in eodem testamento libertatem intra numerum legitimum consecuti sunt. Cui ab herede fideionsecuti sunt. Cui ab herede fideicommissum non praestatur, non solum in res hereditarias, sed et in proprias heredis inducitur. Ius omne fideicommissi non in uindicatione, sed in petitione consistit. Fideicommissum reli. Senatus consulto Trebelliano prospectum est, ne solus heres omnibus hereditariis actionibus oneretur. Et ideo quotiens hereditas ex causa fideicommissi restituitur, actiones eius in fideicommissarium transferuntur, quia unicuique damnosam esse fidem nter heredem et fideicommissarium, cui ex Pegasiano hereditas restituitur, partis et pro parte stipulatio interponitur, ut heredi instituto pro quarta actiones, pro ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
ortis causado nat DEMORTIS CAUSADONATIONIB
qui adbellũ ꝓsiciscitur & quinaiugat. cascilic& conditione uitsireuer¬
susfuerit si bi restituatur. Siperierit pȩnes cũ remaneat cuidonauit
Dopatio mortis causacessante ualitudine & secutus anitate. Penitentia en ĩ
reuocatur morte enĩ tantũ modo conualescit. AD LEGΕ̃ FAlCIDIa X¬
xcaus a legatis aut fidei cõmissis ł mortis causadonationib: hereditate
auxiliofalcidie institut᷑ heres quadrantẽ retinere potest. Inte¬

Expanded text:
causa donationibus Mortis causa donat qui ad bellum proficiscitur et qui nauigat, ea scilicet condicione, ut, si reuersus fuerit, sibi restituatur, si perierit, penes eum remaneat cui donauit. Donatio mortis causa cessante ualetudine et sequente sanitate, paenitentia etiam reuocatur: morte enim tantummodo conualescit. Ad legem Falcidiam Exhausta legatis aut fideicommissis uel mortis causa donationibus hereditate auxilio Falcidiae institutus heres quadrantem retinere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓGiauus pat̾nus defuerit auos mat̾nos &iã adq auiastã pat̾nas quãn
tnasiub& adtutores paruulorũ p&entib legis p̃ceptione constringi sita¬
m̃ testam̃taru ułlegitimi filii decȩꝓbant᷑. qđ sine potibpar uulis tito¬
res ꝓuidere des p&̧erint iub& cos hui modidis pendio subiacere utsi
fortecessdr icluctuo sahereditas desucces no ne minorũ qb tutores

Expanded text:
avus paternus defuerit, avos maternos etiam atque avias tam paternas quam maternas iubet ad tutores parvulorum petendos legis praeceptione constringi, si tamen testamentarii vel legitimi deesse probantur. Quod si nepotibus parvulis tutores providere despexerint, iubet eos huiusmodi dispendio subiacere, ut, si forte cesserit luctuosa hereditas, de successione minorum, quibus tutores
Abbreviated transcription (Latin):
Mulieres mortuis marius supsȩuoluerint.
tutelã suscipere filiorũ prius quã hocad sumant actis ꝓfiteant᷑ sena
nupturas. Sed hocipsũ ñ extor quendũe: sedsimaluerint. hocuoluntan
ꝓpria fateant᷑ Nãsi adalias nuptias inigrare uoluerint tuttlã filioru
ad ministrare ñ poss̃ sciant hoc&iã uirqsibi iungendas matres posis¬
lant paruulorũ qđ simulieres tutelã administrare ceperint filiorũan
tea nupserint ills qͥ in c̃sortio recipit᷑ marita libona sua nouerit obligu
& stadrationẽ reddendã minorib: eẽ futurũ obnoxiũ. ad dit &ia illud
qđ mulier ni si maiore &e tate fuerit tutelã susciperȩ ꝓhibaur. Dehisue¬
roqͥcũ legeueniunt ad tutelã siquis x his uidebit᷑ aut decept facultat
aut morib: uilis admitti ñ poterit peminorũ bonadepereant Sedilli
accedant intutelã qͥ in tegritatem̃tis & certaꝓpinqͥtate iungunt. pa
si desuerini ꝑsonȩ quas diximꝰ & mat̃ tutelã susci perenoluerit. tuncs¬

Expanded text:
Mulieres mortuis maritis, si ipsae voluerint tutelam suscipere filiorum, priusquam hoc adsumant, actis profiteantur se non esse nubturas. Sed hoc ipsum non extorquendum est, sed si maluerint, hoc voluntate propria fateantur: nam si ad alias nubtias migrare voluerint, tutelam filiorum administrare non possunt. Sciant hoc etiam viri, qui sibi iungendas matres postulant parvulorum, quod, si mulieres tutelam administrare coeperint filiorum et postea nubserint, ille, qui in consortium recipitur maritale, bona sua noverit obligata et se ad rationem reddquod mulier, nisi maior aetate fuerit, tutelam suscipere prohibetur. De his vero, qui cum lege veniunt ad tutelam, si quis ex his videbitur aut deceptus facultatibus aut moribus vilis, admitti non poterit, ne minorum bona depereant: sed illi accedant in tutelam, qui integritate mentis et certa propinquitate iunguntur. Nam si defuerint personae quas diximus et mater tutela
Abbreviated transcription (Latin):
ii qui fiscinri cõmoda uelutilitatẽ tuent᷑: hancdebent custa¬
Arem surã neneglrgentes circaea quae nobis iure debent᷑ existuit
& necꝓumcialib calũpniatores. dũ aliqua ab his iniusta fiscinoa¬
i inurniant᷑. inquib sib quicũq aliquossuos faciat debi ꝰ¬
tores: nullis cautionib ꝓlatis neq aliquis eui dentib dod¬
mentis nullã ad scripti breues obtineant firmitatou¬

Expanded text:
i, qui fisci nostri commoda vel utilitatem tuentur, hanc debent custodire mensuram, ne negligentes circa ea, quae nobis iure debentur, exsistant, et nec provincialibus calumniatores, dum aliquit ab iis iniuste fisci nomntur, in quibus sibi quicumque aliquos faciat debitores, nullis cautionibus prolatis neque aliis evidentibus documentis nullam adscripti breves obtineant firmitat
Abbreviated transcription (Latin):
ialiqus ehis mortuus fuerit ad quos nomina ET LIC̃ III ES̃ SS¬
timmuni ficentia nrãꝓcessit: & nẽtes tam̃tũ steis sene filiosrdi¬
quissecognoscitur: plac& ut portionẽtius hiseũ quo parit̃ desur¬
musaceepit. id socuis ei. adquirit. Meritoenim socius p̃fertur. ui
silu nulla psona interuenis se cognoscitur. DE FISUIA DUDE NTQUI

Expanded text:
aliquis ex iis mortuus fuerit, ad quod nominatim munificentia nostra processit, et nec testamentum fecisse, nec filios reliquisse cognoscitur, placet, ut portionem ejus is, cum quo pariter defunctus accepit, id est socius ejus acquirat: merito enim socius praefertur, ubi filii nulla persona intervenisse cognoscitur. DE POENI
Abbreviated transcription (Latin):
Siqͥcuq publicidebitiȩnormitate c̃stringitutñ posst hocipsudebitũ nis ꝓpria
lessub qlib& c̃ludioꝓuideant emptores ut &xdebitor ꝓpri& atẽ ꝑdat& pcirũ

Expanded text:
que publici debiti enormitate constringitur, ut non possit hoc ipsum debitum nisi vendita les sub quolibet conludio provideant emptores, ut et debitor proprietatem perdat et paru
Abbreviated transcription (Latin):
exuruntur. ADPEGEMIULIAM AMBITOS
eti turus mugistratus prouintiue sacerdotium : si turbam
D EEOENIS MI LITUM
Sipecunia accepta miles reum decustodia dimiserit capite puni en
deb& quando sacramentum offertur: Non postquum iuratur

Expanded text:
excipitur. Ad legem Iuliam ambitus Petiturus magistratus uel prouinciae sacerdotium si turbam De poenis militum Si pecunia accepta miles custodiam dimiserit, capite punienddebet, quando sacramentum offertur, non postquam juratur
Abbreviated transcription (Latin):
rum adhibitis testibus lta signari oport& : ut in summa murginir
udmediam partem perforata lino constrinꝰ uel sigill&ur &ii seruet᷑¬
sita uel commendata. ad tero absente reddiderit uel cduersccrio dedẽ¬
ingenuos parentes sefinxeritꝰ quo d quelienum inter ceperit ca¬
per& posseder& poenalegis corniliae deftelsis coercetur & XUIII

Expanded text:
continent, adhibitis testibus ita signari, ut in summa marginis ad mediam partem perforatae triplici lino constringantur atquesita quicumque alteri altero absente reddiderit vel adversario prodidegenus parentesue finxerit, quo quid alienum interciperet caperet possideret, poena legis Corneliae de falsis coercetur. Qui i
Abbreviated transcription (Latin):
Ei quis ñ fecerit tes tam̃tũ sed. auce testam̃ti fecerit codicellũ inquo codicello
lẽgitima hereditas instititio teneat᷑. & tunc ipsum eodẽ nu mero testium hocest
ẽptẽ autquinq subscriptionib: faciat confirm ari simiinus quã quinq: ualere
non poterit sicuti c&ereuolunt ates Nũ scđm superiorẽ legẽ si conditotestam̃ to
postea stictus fuerit codicellus &ineo aliũ quam in testam̃to fecerat heredẽuolu¬
erit nominare. in eo codicello heredis institutio non ualebit

Expanded text:
Si quis non fecerit testamentum, sed vice testamenti fecerit codicillum, in quo codicillo legitima haeredis institutio teneatur, et hunc ipsum eodem numero testium, hoc est septem aut quinque subscriptionibus faciat confirmari; si minus quam quinque, valere non poterit, sicuti et ceterae voluntates. Nam secundum superiorem legem, si condito testamento post factus fuerit codicillus et in eo alium, quam in testamento fecerat, heredem voluerit nominare, in eo codicillo heredis institutio non valebit
Abbreviated transcription (Latin):
Iliquapatris substantia uultcũ aliis fratrib: equalis succedere. dotẽ ułqͥ uic¬
quid acceperittẽporenup: tiarũ hereditati pat̃ nȩ cũ fratrib: diuidenda c̃fun
N Ciquis moriens & legetimo matrimonio pregnantẽ reliq:rituxorẽ iubala
mulierẽ a ꝓpinquis quousq ad partũ ueniatcustodiri. Quȩcũ legitimo tẽ pore
ediderit isqͥnat̾ fuerit ꝓsua portione in patris hereditate succedat. &usq ad
quintũ decimũ a &atissuȩ annũ quaa patre derelictas sineullius inqͥ&udis
rep&itionẽ possideat. futurũ ut suas postmodũ aꝓcuratore aut &cipiat.
aut&x erat actiones DETESTAMENTIS ET CODICELLIS .II IMPCONS

Expanded text:
liqua patris substantia vult cum aliis fratribus aequalis accedere, dotem vel quidquid accepit tempore nubtiarum, hereditati paternae cum fratribus dividenda confui quis moriens ex legitimo matrimonio praegnantem reliquerit uxorem, iubet lex mulierem a propinquis, quousque ad partum veniat, custodiri: quae cum legitimo tempore ediderit, is qui natus fuerit pro sua portione in patris hereditate succedat et usque ad quintum decimum aetatis suae annum, quae a patre derelicta sunt, sine ullius repetitione possideat: futurum, ut suas postmodum per curatorem aut excipiat aut exerat actiones. DE TESTAMENTIS ET CODICILLIS 326?
Abbreviated transcription (Latin):
ereditas: res. quaemos et alicui ad quepiã ꝑuenit Pligato testa¬
monto ł possessione redepta. Dictaaut haereditas areb aditis
siue abȩrȩ quia qui possident agrũ & censũ soluunt inde&res Ress
quae in nr̃o iureẽsistunt iuradũ s̃ quae a nob̵ iustepos sident᷑. necalienar
Disteaũt res areste habendo ius aiustepossidendo. hoceñ iurepossi deat᷑.
qđ recte. hocreste qđ bene. Qđ aut̃ male possid&tur. alienũ: Male aũt
possid&. qui ułsua maleuat ł aliena p̃sumit. Porsid& aũtiuste. qͥn inretit¬
cupiditate Qui aũt cupiditate tenet᷑ : possessus ÷ p̃ possessor bonar̃ ho¬
nestorũ seu nobiliũ quȩ ꝓ inde bonadicunt qua ñ habent᷑ ꝑ iniqũu usu. sed

Expanded text:
ereditas est res quae morte alicuius ad quempiam pervenit, vel legata testamento, vel possessione retenta. Dicta autem hereditas a rebus aditis, sive ab aere, quia qui possidet agrum et censum solvit; †inde et res.† Res sunt quae in nostro iure consistunt. Iura autem sunt quae a nobis iuste possidentur nec aliena sunt. Dicta autem res a recte habendo, ius a iuste possidendo. Hoc enim iure possidetur quod iuste, hoc iuste quod bene. Quod autem male possidetur, alienum est. Male autem possidcupiditate. Qui autem cupiditate tenetur, possessus est, non possessor. Bona sunt honestorum seu nobilium, quae proinde bona dicuntur, ut non habeant turpem usum, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tio aũt dicta : q̃si qđ ame tibi sit. Venditio q̃ si uenundatio iđ anundinis
donatio ÷ cuilib& reitrans altio dicta auo dicunt donationẽ q̃ si doni
actionẽ. Dotẽ q̃ si do itẽ. Precedentẽ rnĩ in nuptiis donationẽ . dos sequitur
Nã antiquus nuptiarũ eratritus : quo semarit᷑ &uxor inuicẽ emebant:
neuider &uruxor ancilla sic̃ habemꝰ in iure : Inde ÷ qđ precedente dona¬
tioneuiri seqt dosuxoris. Donatio usu frustuaria idõ dr̃ qr donator
exeausũ fructũ ad hucreanet seruato cuidonatũ ÷ : Iure donatio direc¬
ta ideonuncupatur : quia &iure ausu statimtransit in alterũ. necultra
aliquid inde adius donatoris retorqu& Conditiones ꝓpͥȩ testiũ sunt a¬
& diste conditiones ac̃dicendo q̃ si c̃distiones q ñ ibi testis uniurat sedł
dlio ł plures Non enĩ in unius ore sed in duorũ auttriũ testiũ statõ neũbũ
Itẽ oditiones qđ ouse conuendit ser testiũ q sicondistiones Stpulitaio cst

Expanded text:
tio autem dicta, quod a me tibi sit: venditio quasi venundatio, id est a nundinis. Donatio est cuiuslibet rei transactio. Dictam autem dicunt donationem quasi doni actionem, et dotem quasi do item. Praecedente enim in nuptiis donatione, dos sequitur. Nam antiquus nuptiarum erat ritus quo se maritus et uxor invicem emebant, ne videretur uxor ancilla, sicut habemus in iure. Inde est quod praecedente donatione viri sequitur dos uxoris. Donatio usufructuaria ideo dicitur, quod donator ex ea usum fructum adhuc retinet, servato cui donatum est iure. Donatio directa ideo nuncupatur, quia et iure et usu statim transit in alterum, nec ultra aliquid inde ad ius donatoris retorquetur. Condiciones proprie testium sunt, et dictae condiciones a condicendo, quasi condiciones, quia non ibi testis unus iurat, sed duo vel plures. Non enim in unius ore, sed in duorum aut trium testium stat omne verbum. Item condiciones, quod inter se conveniat sermo testium, quasi condictiones. St
Abbreviated transcription (Latin):
cundonat ñ adheredes donantis resdonataꝓueniat : Qđsi prius moriat᷑. cuires nortis
causadonataẽ resiniure ꝑmanat donatoris : Est & aliadonatio. hubrdonatorobli¬
gatillũ cuidonat. ut aliquid faciat. aut ñ faciat id si aliquidiubeat fieri qđim possi¬
bileiudic&ur aut qđ honestatic̃trariũ iud eat aut sud ordin& fieri qđ onestũẽ & pos¬
sit impleri : Quiatc̃in firmat᷑ donatio quando c̃ditiones honestatis possibiles impl&t

Expanded text:
cui donat, non ad heredes donatoris res donata perveniat. Quod si prius moriatur, cui res mortis caussa donata est, res in jure permaneat donatoris. Est et alia donatio, ubi donator obligat illum cui donat, ut aliquid faciat aut non faciat, id est si aliquid jubeat fieri quod impossibile judicetur, aut quod honestati contrarium videatur; aut si id ordinet fieri quod honestum est et poss
Abbreviated transcription (Latin):
sionẽ sundisibiobligati demorari & exca fructus capere. Et dictũ p̃carium
tibidatur ex meotuũ sit. Depositũ ÷ pgnꝰ com̃datũ ad tẽp: q̃si diupositũ de¬
ponereaũt qͥs uidet. cũ aliqd metu furti incendu naufragii. apud aliũ
custodiẽ cau sadeponit Inter : aũt in loquendiusu int̾pigñ & arrã nam
derat plenitudinẽ. Et distaarra are ꝓquatradit̃ . Ite intpignꝰ & fiduciã¬
&spoticã hocint̃÷. pigñenĩ ÷ qđ ꝓpt̃rem creditã obligat. Cui rei poneni¬
onẽ solã adtepus csequit creditor : c&eru dominit penor debitore est Fi¬
ducia:. cũ res aliqua sum̃ demutue pecuniaegratia ł manci patur. ł iniurecedit¬
lpotaca ÷ cũ res com̃dat sine depositione pignoris palto ł cautione solaintue¬
uente. Mon um̃tũ distũ atẽporis breuitate ut qu̾ acito qu̾astatim. Saluo
negotiore form&. pec in nullamorã ꝓducidebeat qđ rep&itur. Sicnecullu
spaciũ: mom̃tti cui tã breuis : teporis punctus ut in aliquã tiorã nullomꝰ

Expanded text:
sione fundi sibi obligati demorari, et ex eo fructus capere. Et dictum precariumtibi datur ex meo tuum fit. 19. Depositum est pignus commendatum ad tempus, quasi diu positum. Deponere autem quis videtur, cum aliquid metu furti, incendii, naufragii, apud alium custodiae causa deponit. 20. Interest autem in loquendi usu inter pignus et arrham. Nam derat plenitudinem, et dicta arrha a re pro qua traditur. Item inter pignus et fiduciarei possessionem solam ad tempus consequitur creditor. Ceterum dominium penes debitorem est. Fiducia est, cum res aliqua sumendae mutuae pecuniae gratia vel mancipatur vel in iure ceditest, cum res commodatur sine depositione pignoris, pacto vel cautione sola interveniente. Momentum dictum a temporis brevitate, ut quam cito quam statim salvo negotio reformetur, nec in ullam moram produci debeat quod repetitur; sicut nec ullum spatium est momenti, cuius tam brevis est temporis punctus ut in aliquam moram nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ sinefili isrecessit c̃sanguineis eĩ qͥlegitimis traderemoxsi neulla dilatione p̃cip
m& maritũpponere mini mȩ ꝓhibem̾si quassibi conp&ereputauerit actiones VNI

Expanded text:
quae sine filiis recessit, consanguineis eius qui legitimi sunt tradere mox sine ulla dilatione praecipimus et maritum proponere minime prohibemus, si quas sibi conpetere putaverit actiones. VN
Abbreviated transcription (Latin):
in edterius quoq principis res noua uires ꝓprias ob tinere
qđ gͥenertitim constitutũ ẽ& diuinis ꝓsequentib scriptis ad ae¬
rũ principẽ siuss& emis sũ quicigit᷑ diuers semer gontib: causs
ꝓhoctrtns acti cẽporis intuallũ ferrilegts alia s emergentiuor¬
t ũ nccessitas ꝑsucisit que nob ꝑ p&ua rerũ publicarũ occupatione
dis cricas ao suetiã ꝑ ferrituae maiestatis mini me potuer: necessa¬
Hisĩ diximꝰ eas nunc saltẽ uni uerscis tuȩ sereni tteͥ. cũ nr̃a maues¬
tatis subnotatione trans mittere. quo subiectis & ꝓuintus & popu¬
lis solent̃ in notescant carũ quẽ ius &iã in occiduis partibus in¬
cipit obseruari a dntes quas inchoatas quidẽ necdũ tam̃ finitas
parẽpore quo publicantur inuenerint. Secundũ earũ tenorẽ uolu¬
ee t̃ minari. illa scuit̃ quȩ iã ul sententus definitiui ał trcors actioni
decises minimeresiscittori. Ea sigit᷑ dominȩ scȩ̃ filii ã uenerabilis

Expanded text:
in alterius quoque principis regno vires proprias obtinere, quod generatim constitutum esset et divinis prosequentibus scriptis ad alterum principem fuisset emissum. Quia igitur diversis emergentibus causis per hoc transacti temporis interum necessitas persuasit, quae, nobis perpetua rerum publicarum occupatione districtis, ad scientiam perferri tuae maiestatis minime potuerunt, necessarium duximus eas nunc saltem universas tuae serenitati cum nostrae maiestatis subnotatione transmittere, quo subiectis et provinciis et populis sollemniter innotescant earumque vis etiam in occiduis partibus incipiat observari. Ac lites, quas inchoatas quidem necdum tamen finitas eo tempore quo publicantur invenerint, secundum earum tenorem volumus terminari; illas autem, quae iam vel sententiis definitivis vel transactionibus decisae sunt, minime resuscitari. Eas igitur, domine sancte fili Auguste venerabilis,
Abbreviated transcription (Latin):
IÑ  undũ multuis audeit conparare : sedom̃s phis agris qui ad eos quoquo
modo ꝓuenerint poblica nonis impleant funcoones. Nec desolutione trib

Expanded text:
io. Fundum nullus audeat conparare, sed omnes pro his agris, qui ad eos quoquo modo pervenerint, publici canonis inpleant functiones. Nec de solutione trib
Abbreviated transcription (Latin):
Istul& hoc p̃cipit ñ debereappellantẽ aut carceri scustodia aut cũlil
Liuirieafflctione c̃stringi exceptisiti m̃ criminalib: causis inqͥb siml
accus antẽ & accusatũ c̃ditio penecustodieq c̃stringit & eoꝵ appellatior
dic̃ debererecipi sed ita ut qͥ appellauerit incustodiateneat᷑ qͦusq ad aliã
dicẽcriminciobiecta ꝑuenfruit. ut discussis ad integrũ omnib: autdad
lutione a ut dedã nationeaccipiat sententiã finitiuã. ID AC̃ ADC̃CILI¬

Expanded text:
Ista lex hoc praecipit, non debere appellantem aut carceris custodia aut cujuslibet injuriae afflictione constringi, exceptis tamen criminalibus caussis in quibus similis accusantem et accusatum conditio poenae custodiaeque constringit: et eorum appellationes dicit debere recipi, sed ita, ut qui appellaverit, in custodia teneatur, quo usque ad alium judicem crimina objecta perveniant, ut discussis ad integrum omnibus, aut de absolutione aut de damnatione accipiat sententiam finitivam. QUORUM APPEL
Abbreviated transcription (Latin):
ssemiañ. sedstudiopatris res& fticultas ꝓficiat filioꝵ: Qđsipat aut pdigus autne¬
ergens aut guersor autlibi dinid edit eẽ c̃iuncit & filioꝵ resimpiehacdem̃ t̃uasta

Expanded text:
sentiant, sed studio patris res vel facultas proficiat filiorum. Quod si pater aut prodigus aut neglegens aut eversor aut libidini deditus esse convincitur et filiorum res inpie ac dementer vasta
Abbreviated transcription (Latin):
mopotest dicere pactũ sed placitũ : Mandatũ dictũ : qđ olim in cõmis¬
fonegotio alter alteri manũ dabat Ratũ uero quasirationabi le
& restũ Vnde & qui pollic& urdt̃ ratu. eẽ ꝓfittor hoc ÷ firmũ atq perpe

Expanded text:
 nemo potest dicere pactum, sed placitum. 20. Mandatum dictum, quod olim in commis nemo potest dicere pactum, sed placitum. 20. Mandatum dictum, quod olim in commisso negotio alter alteri manum dabat. 21. Ratum vero quasi rationabile et rectum; unde, et qui pollicetur dicit: Ratum esse profiteor, hoc est, firmum atque perpe