comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
desseroẜuum effici cũ dicelit
qntus mutus. s om̃uita
demũfieĩ meum siboafitoe rẽ¬
didisse alioqn sine domino
fore. ¶ Insummasciendu
ciamacio dictasint etiami
adtonatos ⁊ indotẽ datos
refemposse itemad eos ꝑigri
⁊ filius delibtate litigant a¬
ut ꝯuingenda sũt utrorũq
raditia aut differenoa est cã
duius quoq adrianus deẽ¬

Expanded text:
servum effici eum dicebat Quintus Mucius, sed dominium ita demum fieri meum, si bona fide vendidissem, alioquin sine domino fore. In summa sciendum clamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui et filius de libertate litigant, aut coniungenda sunt utrorumque iudicia aut differenda est causa divus quoque Hadrianus de
Abbreviated transcription (Latin):
edificauit. ⁊ tm̃ residi tpr̃is
sit quoedifitiũ extruinõ possit
neqr eĩstipulatoĩs status cu¬
Erus dies c̃tus mexordio fuit

Expanded text:
edificauerit et tantum residui temporis sit, quo aedificium extrui non possit: neque enim stipulationis status, cuius dies certus in exordio fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
annoꝵ decunoẽs fcisportula
decionũ accipuit. grint̾im
suffragiũ un t̾ceteros ferre uõ
possũt. Decurio etiã sue cunta
citrauenia abontõis desuer̾t
tecunonũ honore decorannõ
possũt cũ extupuli ano senat
ꝯsulto nocẽtuignomimaue
tionc tprĩs exclusus fiĩt. siqd̃¬

Expanded text:
annorum decuriones facti sportulas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt. Decurio etiam suae ciuitatcitra ueniam abolitionis deseruerunt, decurionum honor‹e› decorari non possunt, cum ex Turpilliano senatus consulto notentur ignominia ueltione temporis exclusus fuerit, si
Abbreviated transcription (Latin):
tñ furtũ ẽ qdeoq dupli tur tã
fũitna qd̃ semeldũtaxat.i
furti agicũ copõt. qd refert
pposite qõi quippe sisurrept̃
futi foret. ac nusus afure

Expanded text:
n furtum est: ideoque dupli tenetur, fuit. nam quod semel dumtaxat furti agi cum eo potest, quid refert propositae quaestioni? quippe, si subreptus furi foret ac rursus a fure
Abbreviated transcription (Latin):
netut eam aliidonet. ¶ fu¬
rem int̾diudep̃hensũ non
alit occidere.icx .xii. tablar
pmifit ꝙ̃ si telo se defendat
actio.adpene psecutionẽ ꝑ¬
tio adrei recupa toẽz. appurz
recepta.re nichominus sal

Expanded text:
vet, ut eam alii donet. Furem interdiu deprehensum non aliter occidere lex duodecim tabularum permisit, quam si telo se defendat. actio ad poenae persecutionem ptio ad rei reciperationem, apparet recepta re nihilo minus sal
Abbreviated transcription (Latin):
iinume ca ianua effre¬
git ꝙ̃uis inde palios res
amotesint nõ tũr. furcinã mã.¬
ieficia uolũts ꝯppositũ delin¬
quẽtis nã distirigũt. ¶ Sisu
ꝯmodatoris rez snirupuent.
⁊ soluedosit.iscui siurreptũ est.
sabinus ait posse ⁊ ꝯmodati
agicũ eo. ⁊ ot dñm furti ẜuino¬
mine s sipeccĩam quãdñs¬

Expanded text:
usa ianuam effregit, quamuis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia uoluntas et propositum delinquentis distinguit. Si seruus commodatoris rem subripuerit et soluendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodati agi cum eo et contra dominum furti serui nomine: sed si pecuniam, qua
Abbreviated transcription (Latin):
¶nt̾dum fur ⁊ manẽte pe¬
ne obligone ĩqbdam ca¬
sib nusus obligaturut cu
cosepius ciuusd̾e̾ rei noĩe furti
s eãdemq idem surrupiũti¬

Expanded text:
manente poenae obligatione in quibusdam casibus rursus obligatur, ut cum eo saepius eiusdem rei nomine furti set eandemque idem subriperet
Abbreviated transcription (Latin):
hint. ꝙ ⁊ hererrio modestino
tirescripsi cuca equos quib
cnistẽ rei gr̃a subiecisse quis
demũtenen sifurãdi aĩo id
niro peccuma credere neuẽ
sbiecistimichi auũtitiũ ege¬
mos acceptos cũ eo diuisisti

Expanded text:
t Herennio Modestino ti rescripsi circa equos, quibus eiusdem rei gratia subiecisse quis demum teneri, si furandi animo id uiro pecuniam credere uellem, subiecisti mihi alium Titium egemos acceptos cum eo diuisisti
Abbreviated transcription (Latin):
bulas meas desenbet putosi
rupti agẽdum sup̃e fecent
detolo accor̃mtandã. ¶sili¬
nea margantarũ sintepta st¬
inno fuiti agatur necc̃e ẽdia
quot ãphorẽ sb̾repte sunt. Si
uasa sinceptasit mi̾serit dicẽ¬

Expanded text:
meas describeret, puto, si rupti agendum, si ipse fecit, de dolo actionem dandam. Si linea margaritarum subrepta sivino furti agatur, necesse est dici, quot amphorae subreptae sint. si vasa subrepta sint, numerus erit dicen
Abbreviated transcription (Latin):
plinichominus ꝯtepnatus
e a rectissime uroicatũ ẽna
inactõem penalẽ nõueniti
ip̃ares que surrepta ẽ siue
maĩfesti furti suie nec maĩ¬
festi agatur.. ¶Quifure 
nouit.siue iudicet eũ siueñ
indicet fui nõ ẽ cũ multũ ĩt̃¬
sit furẽ ꝗs celet. anno indi¬
cet.Qui nouit fuiti nõ tr̃q
celat hoc ip̃o tnr.. ¶Qui exyo¬
lũtate dnĩ ẜuũ recepit. qd̾
n fur n plagiarius sit plus
qua manifestũ ẽ qs ei uolũ¬
uit ⁊ simiuto dño fur nõ est
da uestimẽta locauõ tuuero

Expanded text:
natus est. rectissime iudicatum est: nam in actionem poenalem non uenit ipsa res quae subrepta est, siue manifesti furti siue nec manifesti agatur. Qui furem nouit, siue indicet eum siue non indicet, fur non est, cum multum intersit, furem quis celet an non indicet: qui nouit, furti non tenetur, qui celat, hoc ipso tenetur. Qui ex uoluntate domini seruum recepit, quin neque fur neque plagiarius sit, plus quam manifestum est: quis enim uolunuit etsi inuito domino, fur non est.dum uestimentum locauero, tu uero
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ ad eius corp̾tuẽdum atq ip¬
sius cultũ p̃positi destinatiq
eent quo uignẽ actores. cubicy¬
larii ceci admĩstratores atq a¬
lii qͥ adeiuus modiusũ paratir¬

Expanded text:
 ad eius corpus tuendum atque ipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iunctores, cubicularii, coci, ministratores atque alii, qui ad eiusmodi usum parati
Abbreviated transcription (Latin):
Ap̃. I ndicasse ẽ detulis a tur¬
se arguisse. accusasse ⁊ ꝯulcis
dificia accipimꝰ nõ solũ ea
que sũt soprois.s ⁊ si forte staby¬
lesũt łalia meritoria ĩnillis ⁊ in

Expanded text:
. 'Indicasse' est detulisse: 'arguisse' accusasse et conuicdificia accipimus, non solum ea quae sunt in oppidis, sed et si forte stabula sunt uel alia meritoria in uillis et in
Abbreviated transcription (Latin):
sucapet p̃cario roganit
usucape no põt. Qd̃ porro int̾
eas res int̾ est cũutrobiq de¬
sinat exprima cã possidẽ qui
p̃cano uulthre. ¶ Siexdecẽ
ẜuis quos emeñ aliquos py¬
sciam reliques usucapiã ꝙ¬

Expanded text:
usucaperet, precario rogavit, usucapere non potest: quid porro inter eas res interest, cum utrubique desinat ex prima causa possidere, qui precario vult habere? Si ex decem servis, quos emerim, aliquos pusciam, reliquos usucapia
Abbreviated transcription (Latin):
legãte pecumamcre¬
dicori cutoris soluit libatõ
tutore habito hoc fractumoẽ
probecir S q̃uitdicto frandi¬
torio tutoris creoitor pupi
cam trãsactoempupillara
necutilem habebunt ꝗ suit
recupauitiꝑiane siadolescẽ
pecuma resticuere tutori pu¬
pule matuent. recissoꝙ ge¬
stum ẽ accoemutilem mpr
pulambrdem magistrabes

Expanded text:
legante pecuniam creditori tutoris soluit: liberatio tutore habito hoc factum esse probetur. sed et interdicto fraudatorio tutoris creditor pupileam transactionem pupilla ranec utilem habebunt, qui suum reciperauit. plane si adulescens pecuniam restituere tutori pupillae maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus
Abbreviated transcription (Latin):
suadet. s ⁊p̃stare debet credi¬
tor accoẽs mãdatori aduer¬
sus debitorẽ ut ei satisfiat
q̃ adh ꝑtinet tutoris łpup¬
un debitoris nos fecisse cõ¬
puipillo tenetur. obidq de¬
bitorẽ cus nõ ꝯuenit neq
uuditio cum alto acceptoli¬
beratur alt̾. necsis dẽpnatus
tione.agendũeent cipupil¬
ius aduersus debitorẽ acci¬
onibꝰ sis cedat. ¶ Siẽditor
adebitore petes ciipa suacã
cecident prope c̃ut actioner
mãdati nichil amadatoreo¬
seq debeat cum ipius initiõi

Expanded text:
suadet, sed et praestare debet creditor actiones mandatori aduersus debitorem, ut ei satisfiat. et hoc pertinet tutoris et pupilli debitoris nos fecisse copupillo tenetur ob id, quod debitorem eius iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tione agendum, ut ei pupillus adversus debitores actionibus cedat. Si creditor a debitore culpa sua causa ceciderit, prope est, ut actione mandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
um explib caĩs debi¬
tor pecuma soluenti
utiiusq demostracoe cessã¬
tepotior Rẽbitur ca enis pe¬
cunie que sbinfamia debe¬
tuĩsuum gesturũ fuisseqsi
nicħ eoru int̾uemat ueru¬
stior ̃tus ansoluẽtur. Si

Expanded text:
causis debitor pecuniam soluit, utriusque demonstratione cessante potior habebitur causa eius pecuniae, quae sub infamia debetium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior contractus ante soluetur. si
Abbreviated transcription (Latin):
suegacu ꝯtraplacitũ petẽt
exceptoem pactind intuit
oppoi. ¶ Cum meodẽ xp̃re
accepto fac̃e debet nec inar¬
bitno eius electio ent cũ de¬
bitor p̾tiũpignoris sortioĩ

Expanded text:
um contra placitum peteret, exceptionem pacti non inutiliter opponi. Cum eodem tempore accepto facere debet nec in arbitrio eius electio erit, cum debitor pretium pignoris consortioni
Abbreviated transcription (Latin):
de decessiss ¶ Aditiohrdita¬
tis nõnũquã uire ꝯfũdit
obligatoe ueluti sic̾dicor
debitoris. ł ꝯt̃ oebitor edito
ꝯpupillo sine trgoris ane¬
toritate nũmos ẽdidit hrs
ci excitit.nõ eĩ quãto locu

Expanded text:
set. Aditio hereditatis nonnumquam iure confundit obligationem, ueluti si creditor debitoris uel contra debitor creditorqui pupillo sine tutoris auctoritate nummos crediderat, heres ei extitit: non enim quanto locu
Abbreviated transcription (Latin):
ĩeo mortuo quẽ petitor ele¬
gittũe aũt ꝑinde solus ille
tio defimcco alco ꝗ suꝑ esti
eque peti poxĩt eniũo sifcõ
debitoris alt̾ cũ sit mortũ de
bitoris eẽt electõ ꝙͣuis int̾im
ñ alius petipossit ꝙͣ ꝯsolui ⁊̃p̃t.

Expanded text:
eo mortuo, quem petitor elegit: tunc enim perinde solus ille tio, defuncto altero qui superest aeque peti poterit. enimuero si facto debitoris alter sit mortuus, cum debitoris esset electio, quamuis interim non alius pet
Abbreviated transcription (Latin):
sibi soluisse pecinia credẽ¬
dumẽ aquo brditas cĩcit᷑
¶Dolofecisti quo minus
possitẽs ꝙ erhroitate adali¬
um ptirentẽ app̾henteres.
sipossor corpus ant utis e¬
stimatoem p̾stit̾it. cares tibi
ꝑdent. qr nicħ petitoris int̾¬
ẽ cẽceru situ anꝯuetus ex¬

Expanded text:
sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur. Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante
Abbreviated transcription (Latin):
nebatur nõ ꝯmis it scipula¬
toem Sne qm ĩpunitano
debẽt eẽ admissa.doli actio
nõ minento desiderabitur
alit̾ qua impsõm fideuisso
rs quiꝓmissũ hoĩeminter¬

Expanded text:
riebatur, non commiserit stipulationem. sane quoniam impunita non debent esse admissa, doli actio non immerito desiderabitur: aliter quam in persona fideiussor is, qui promissum hominem inter
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ cius ꝯmittitur quo
inissu principis int̾ciderer
quo armaci hoĩes cũ telis la¬
nc. adu̾sus rẽ pubucã locare
occupẽtur itempla quo ne

Expanded text:
tatem eius committitur. quo iniussu principis interciderent: quo armati homines cum telis latue aduersus rem publicam, locaue occupentur uel templa, quoue
Abbreviated transcription (Latin):
atu armis del.eq̃s pecumar
aliaue. aliq̃ re aduiti exũtut¬
minus obtẽpet cuius ne do¬
lomaloopafc̃m ent quo ma¬
gis obsides pecumia mr̃t.ai

Expanded text:
atu armis telis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utminus obtemperet: cuiusue opera dolo malo factum erit, quo magis obsides pecunia iumenta
Abbreviated transcription (Latin):
q sb̃tract.as singłarũ furtum
ti faciẽdi cã ꝯclane ĩtrauerit
ĩtrauent. qdergo q̃ accione te¬
nebitur utiq ĩuiriarũ aut d̾ui
accusabitur sipiũ intrauent.
Itẽ siqͥs maioris põderis quid
apuit aut fregit ꝙ tollere nõ
possit nõ ẽ oĩum rerum cũ eo
qr totũ touere nõ potunit ꝑ̃inde
sunuolucrũ ꝙ tollere non po¬
tuit soluit ut ꝯtraccet deinde
ꝯtractauit quasdã res ꝙͣuis
singulas res q̃ incofuerunt
tollere potuent. si tũ totũ ibi¬
uoiucrũ tollere nõ potiũt sin¬
qulañ rerũ q̃s tulerit fur es

Expanded text:
 subtractas, singularum furtum ti faciendi causa conclave intravit, intrauit. quid ergo? qua actione tenebitur? utique iniuriarum: aut de ui accusabitur, si per uim introiuit. Item si maioris ponderis quid aperuit aut refregit, quod tollere non possit, non est omnium rerum cum eo quia totum tollere non potuit. proinde si inuolucrum, quod tollere non potuit, soluit, ut contrectet, deinde contrectauit quasdam res: quamuis singulas res, quae in eo fuerunt, tollere potuerit, si tamen totum inuolucrum tollere non potuerit, singularum rerum, quas tulerit, fur es
Abbreviated transcription (Latin):
tisũt. ꝙ ⁊ singuli couere ñpo¬
tuerũt dicẽdumẽ om̃s eos fiu¬
ti insolidũtenenꝙ̃ us io uny
ꝯtractare nec tolłe solus poss
tius reuiniũ sossicfiet singu¬
los furtũ tenen. ¶ Quã ius ea¬
rũ quoq rerũ quas qs nõ ab¬

Expanded text:
ti sunt, quod singuli tollere non potuerint, dicendum est omnes eos furti in solidum teneri, quamvis id contrectare nec tollere solus posset, tius rei universos: sic fiet singulos furti teneri. Quamvis autem earum quoque rerum, quas quis non ab
Abbreviated transcription (Latin):
ingratũ eum accãre iudeamꝰ
ꝯdicipõt cum nõ sit maĩmmis¬
meus exuolũtate mea many¬
misit an ut ingratũ eum ac¬
cusandiius ham dubitan p̃t

Expanded text:
ingratum accusare, uideamus. et dici potest, cum non sit manumismeus ex uoluntate mea manumiserit, an ut ingratum eum accusandi ius habeam, dubitari pot
Abbreviated transcription (Latin):
minist̾ium. ¶ Sifuriosoq̃
sue mc̃tis cẽ existimãs eo ꝙͣ
forte inꝯspectu inũbrate qͥe¬
tis fuĩt ꝯstitutus rẽ tradid
nauoet ille nõ ent ad eptus

Expanded text:
ministerium. Si furioso, quem suae mentis esse existimas, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus
Abbreviated transcription (Latin):
qr homine dolo.m. inclusent ob¬
sederit qui ue fecerit quo min̾
sepeuiatur. quo magis fumus
dinpiatur distrahatur qui ne
piũ sibi anquẽ obligauĩt na
eam obligationẽ lex rescurdit¬
ratur añ cognoscẽdum demq̃
minii siie põnia ¶Quiuacã¬
tem mulierẽ rapuit ł mꝑta.
ultimo supplitio punit. ⁊sipr̃.
iniuriã suã precib exor atus re

Expanded text:
 hominem dolo malo incluserit obsederit: quiue fecerit, quo minus sepeliatur, quo magis funus diripiatur distrahatur: quiue per uim sibi aliquem obligauerit, nam eam obligationem lex rescinditratur, ante cognoscendum de ui quam de minii siue possessionis.Qui uacantem mulierem rapuit uel nuptam, ultimo supplicio punitur et, si pater iniuriam suam pr
Abbreviated transcription (Latin):
mienit suos ne aut ubos hoĩes
tenetur qui pͥubes cũ teloi̾
publico fiũt. Ineadem ca sunt
quipessimo ecẽplo ꝯuocata se¬
ditione iullas expugnauĩnt
qcum telis ⁊armis uoa rapue¬
rint. Item tnr ꝗ exicẽdio rap¬
uerit aliquid pret̾ matĩam p̃¬
pauent.sz ⁊ qui uncendio cuz
gladio aut telo rapiendi cau¬
safiũt uł prohibendi dñ res
suas ẜuare eadẽ penatenctur¬
cadem lege tenetur q hominib

Expanded text:
int seruosue aut liberos homines tenetur, qui pubes cum telo in publico fuerit.In eadem causa sunt, qui pessimo exemplo conuocatu seditione uillas expugnauerint et cum telis et armis bona rapuerint.Item tenetur, qui ex incendio rapuerit aliquid praeter materiam.Prrauerit.Sed et qui in incendio cum gladio aut telo rapiendi causa fuit uel prohibendi dominum res suas seruare, eadem poena tenetur.Eadem lege tenetur, qui hominib
Abbreviated transcription (Latin):
fudine ĩpeditũł al at̾rõib tetẽ¬
tũ. Similiuecaũ anors̃ passu
dumtũ nõtardius alocosepro
culpa deẜtioieceq̃ turntiq sico¬
rale. alieaut castigan u̾b̾ib
debet.Siuõlorieã scutũ.galea
gladiũ deẜtori simil ẽ. tironuĩ¬
rũq custodiplerũq ea culpa
ĩpuratur.si .armamiliti conim

Expanded text:
tudine impeditum uel a latronibus detentum similiue casu moram passum, dum non tardius a loco profculpa desertioni exaequatur, utique si torale alienauit, castigari uerberibus debet, si uero loricam scutum galeam gladium, desertori similis est. tironirumque custodi plerumque ea culpa imputatur, si arma militi com
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ carcẽ effracto frugerit etiã¬
siañnodesuerit capitepiũ ẽ¬
dum.Paulus rescripsit.
¶ Destorẽ ꝗ apatre suo fuea
Ablatua indeteriorẽ muiciã
dius piuus dan iuissit. ne iu¬

Expanded text:
qui carcere effracto fugerit, etiamsi ante non deseruerit, capite puniendum Paulus scripsit. Desertorem, qui a patre suo fuerat oblatus, in deteriorem militiam divus Pius dari iussit, ne
Abbreviated transcription (Latin):
caẽ sũt tres hoẽsta causana
ignomimosa hoẽsta ẽ quetẽ¬
poramititie ãpicto datur cã¬
ria cũ qs uitio animi ł corpi
munus ydoẽus militie renu¬
tiat᷑ ¶ igñominiosa cã ẽ cũ¬

Expanded text:
ae sunt tres: honesta causaria ignominiosa. honesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, cum quis uitio animi uel corporis minus idoneus militiae renuntiatur: ignominiosa cau
Abbreviated transcription (Latin):
qualitas cepectaretur siqo
adicum erit toticedit ut sta¬
tuepes aut manus.seypho
fũdus. aut in salecto fulch̾rũ
nam tabula coifitio cem̃tir
cota erũ cius suĩt emus. inte
fuerãt. ¶ Arbor radicitus err¬
ta ⁊ m auo locoposita prius q̃
co. auenit prioris dñ c̃. ubi co¬
auũt agro cedit asinusus cry¬
ta sitno adpriorẽ dñm reutit᷑¬

Expanded text:
qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, navi tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant. Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, prioris domini est, ubi coaluit, agro cedit, et si rursus eruta sit non ad priorem dominum revert
Abbreviated transcription (Latin):
alabastrũ aroma indicum¬
sia sargogala omerabitua
cardamoniũ ylocinamomỹ¬
pelles baumestie. pelles ba¬
bilonice. ebur. ferrũ iudicũ
nita sardonis cenratũ iadn

Expanded text:
alabathrum: aroma Indicumcia: sargogalla: onyx Arabicus: cardamomum: xylocinnamompelles Babylonicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: rita: sardonyx: ceraun
Abbreviated transcription (Latin):
gãdumẽ. sipostea minorint̾¬
cesẜit. ꝓp inc̾tum etatis. ac re¬
stitutiois. Quidsidolo c̾dito¬
no ĩductus sit minorut fide¬
uibeat. nõ magis e̾ditori suc¬
ciurrendil ent.adũsus eumo¬
fideuissorẽ quam sifacta no¬

Expanded text:
gandum est, si postea minor intercessit, propter incertum aetatis ac restitutionis. quod si dolo creditoris inductus sit minor, ut fideiubeat, non magis creditori succurrendum erit aduersus confideiussorem, quam si facta no
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃.i. Itaq fullo ꝗ curanda
pollienda ue nestimẽta acce¬
pit semꝑãg̾it/ prare enĩ semꝑ
enstodiam debet. Siañt soba¬
uendo no est. ad dnm actio
redit.Nam ꝯ nonht qd recł¬
dat. eius pieulo nich̾ẽ. S fur¬
ti actio male fider possoriro
datur. q̃uis int̾sit eius iẽ nõ
suripi. quispe cũ eius res ꝑi¬
culo sit s nemo deimprob¬
tãte sũa ꝯsequitur actõem.
io soliboe fid̾ei p̾sessorino ⁊
male fidei finti actio datim.¬
S et sires pignoridata sit. e¬
ditori quoq damus furtu
actõem q̃ns inbois enis rei
nõ sit qn imo no solum ad¬
u̾sus ex̃neum ei dabimus ũ
um etiam otra ip̃m quoq d

Expanded text:
num.Itaque fullo, qui curanda polienda‹ue› uestimenta accepit, semper agit: praestare enim custodiam debet. si autem soluendo non est, ad dominum actio redit: nam qui non habet quod perdat, eius periculo nihil est.Sed furti actio malae fidei possessori non datur, quamuis interest eius rem non subripi, quippe cum res periculo eius sit: sed nemo de inprobitate sua consequitur actionem et ideo soli bonae fidei possessori, non etiam malae fidei furti actio datur.Sed et si res pignori data sit, creditori quoque damus furti actionem, quamuis in bonis eius res non sit: quin immo non solum aduersus extraneum dabimus, u
Abbreviated transcription (Latin):
status ꝯtiou̾siam. ¶Sipluies s̃
dinum ẜuiuendicent. dicentes e¬
c̃ẽ cõem ad eũdem uidice mitrẽli
erunt ⁊ ita senatus censuit. ceter
siunus quisq suñ eẽ insolidim
no inptem dicat. cessar senacuss
sultum. neq ei timor ẽ neuariein
pignoratũ sibidicãt. idemeriti¬

Expanded text:
Si plures sibi dominium serui uindicant dicentes esse communem, ad eundem iudicem mittendi erunt: et ita senatus censuit. ceterum si unusquisque suum esse in solidum, non in partem dicat, cessat senatus consultum: neque enim timor est, ne uarie pigneratum sibi dicat, idem i
Abbreviated transcription (Latin):
Aul .i. Domitianus rescrips¬
sit. quod defems ⁊ de abolendis
reis dicitur:nõ ꝑtincie ad sernos
qui aconsati imumculis ẽẽ inbẽ¬
tur.neiditiu finiatin.
falsi fecit ⁊ prins quã ꝑseq̃retur
idulgr̃tia icorum onmnĩa abe¬
lita sunt quero sipostea eumut¬
atoreum nõ fecent an inturpi¬
liammm senatus ꝯsultũ incide

Expanded text:
ulteris. Domitianus rescripsit, quod de feriis et abolendis reis dicitur, non pertinere ad seruos, qui accusati in uinculis esse iubentur, ne iudicium finiatur. falsi fecit et priusquam persequeretur, indulgentia reorum crimina abolita sunt. quaero, si postea eum iterato reum non fecerit, an in Turpillianum senatus consultum incide
Abbreviated transcription (Latin):
suprascrptos ꝑtinẽ dicedum
est. An adeos quihodie de iudic
publicis ex ordinem cognoscũt
s iam hoc nire exsacris ꝯstitu¬
cõnbus utimur. ut ꝑtineat
ita ut exsinglis cais singule
peneurogentur. ¶Eos deqro¬
rm calupma agi nõꝑmitt¬
tur. si destitint. nõ incidere ĩpe¬
nam huiꝰ seatus osulti ꝯstiru¬
tonib cauetur ¶Si ꝓpt̾ mo¬
tem rei acc̃ator destitit. nõ põt¬
e hoc seatusꝯsulto temi. qa mor¬
⁊ te rei indicium soluitur isi
tale cum̃ fiñt. cums actio ⁊ ad¬
ũsus hrdes durat nelutimaie¬
statis Idemaccatõe repetũdañ
est.qa hoc quoqz morte nõ solui¬
cur eecum sip̾ea q̃ accusacor desti

Expanded text:
supra scriptos pertinere dicendum est. An ad eos, qui hodie de iudiciis publicis extra ordinem cognoscunt, sed iam hoc iure ex sacris constitutionibus utimur, ut pertineat ita ex singulis causis singulae poenae irrogentur. Eos, de quorum calumnia agi non permittitur, si destiterint, non incidere in poenam huius senatus consulti constitutionibus cauetur. Si propter mortem rei accusator destiterit, non potest hoc senatus consulto teneri, quia morte rei iudicium soluitur, nisi tale crimen fuit, cuius actio et aduersus heredes durat, ueluti maiestatis. idem in accusatione repetundarum est, quia haec quoque morte non soluitur. Ceterum si, postea quam accusator desti
Abbreviated transcription (Latin):
tutorem qui pupilli ca institue¬
rat accusatõem. defucto pupillo
cis ea accare cepat. non cẽcog¬
dum accusatonem implere.
Accri. Isenatus ꝯsultũ tim¬
pillianum incidunt qui subie¬
cissent acc̃ãtores Ant subieccipe¬
stulassent. nec ꝑegissent itos ant
alit̾ quam abolitõe facta destit¬
sent quiq cyrographum obac¬
cusandum dedissent pactõem

Expanded text:
tutorem, qui pupilli causa instituerat accusationem, defuncto pupillo, cuius causa accusare coeperat, non esse cogendum accusationem implere.In senatus consultum Turpillianum incidunt, qui subiecissent accusatores, aut subiecti postulassent nec peregissent reos, aut aliter quam abolitione facta destitissent: quique chirographum ob accusandum dedissent pactionem
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suu acceꝑiss uł qui incinus
locum successit prart uoluit lib̾¬
tattmn ꝯpelendi fũt. amplius si
materant nollet. sibi filiũ tradi.
auc nerum natina eẽ dc̃siss no
abite dicere nichominusitana¬
tis ab hr̃dc libtatempr̃ari.

Expanded text:
filium accepisset, uel qui in eius locum successit praestare noluit libertatem, compellendi sunt: amplius si mater aut nollet sibi filium tradi aut in rerum natura esse desisset, non ab re est dicere, nihilo minus ita natis ab herede libertatem pra
Abbreviated transcription (Latin):
facturum neẽiõ obligatur
nam dese quẽq promutrrro
oportet. ⁊ quispondet dolũ. M
ab ẽe. ab futurumne eẽ. nõsim¬
plẽr amͣ itiuum spõdetͥ s cura
tiam. tu dealio. nich̾ actũerit.
qd ⁊ iniudiciis aristo existiã¬
uit. s hie magis est.utis petit
dendum est: alioqnsempnega¬
bit rens seꝯsensisse. Sistipu¬
lante mestichum ant pampla¬
lum. tuuirũdaturũ tespopon¬
derirostat noteneritenec adĩ¬
terrogatum ẽẽ responsum diu̾

Expanded text:
facturumue eum non obligatur: nam de se quemque promittere oportet. et qui spondet 'dolum malum abesse afuturumque esse', non simplex abnutiuum spondet, sed curattiam, tu de alio, nihil actum erit. quod et in iudiciis Aristo existimauit: sed hic magis est, ut is petitus dendum est: alioquin semper negabit reus se consensisse. Si stipulante me Stichum aut Pamphilum tu unum daturum te spoponderis, constat non teneri te nec ad interrogatum esse respon
Abbreviated transcription (Latin):
ponderis recte pensum est quia
semꝑ insũmis.idqd minus
est. sponderiuidr item siego pł¬
res res scipler stichũputa et
pamphylum. lzuny spopõde¬
ristencns uderis eĩadunaz
exduab stipłonib spopodisse
Sacram remuł religiosazuł
Dusib publicis inꝑpecipaz rehic¬
ta utfoꝵ autbasilicami ant ho¬
mine libũ inutiłr stipłor q̃m

Expanded text:
ponderis, recte responsum est, quia semper in summis id, quod minus est, sponderi uidetur. Item si ego plures res stipuler, Stichum puta et Pamphilum, licet unum spoponderis, teneris: uideris enim ad unam ex duabus stipulationibus respondisse. Sacram uel religiosam rem uel usibus publicis in perpetuum relictam ut forum aut basilicam aut hominem liberum inut
Abbreviated transcription (Latin):
rp̃. Preuaricatores eos appell¬
anius qui cam ad u̾sariis suiꝰ
donant ⁊ exꝑte actoris ĩptez
rei concedunt auaricãdo cĩm.
preuaricatores dicti sunt

Expanded text:
. 'Praeuaricatores' eos appellamus, qui causam aduersariis suis donant et ex parte actoris in partem rei concedunt: a uaricando enim praeuaricatores dicti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
nepetebati: lite ꝯtestata decesi¬
mine nullares sit. qd̾ falsum ẽ
qm̃ expedit deciunctõe acrois
conẜuande ca. item fructuum
nomme i̾em iudicari.

Expanded text:
ne petebatur, lite contestata decessmine nulla iam res sit: quod falsum est, quoniam expedit de evictione actionis conservandae causa, item fructuum nomine rem i
Abbreviated transcription (Latin):
ciendi c̃a octanerit etĩa finti
onc.⁊ ad exibendũ. ¶Qu p¬
ium scieñte domino eẽdit. no
incidit inhane actionem.
cideritarbores. ⁊ crlocato cũ
eo igipot᷑ plane una actĩdẽ
pra tram uctura cius enure¬
ret. una arbor indecureẽ .¶S si
id qd̾ amũgereturno cxtrart
totide abores sũt. quot spes.
carum supra terram eẽnt.
lege aquilia actũ sit.ant̾icto
ꝙ uiaut clam irddito ab sol¬
uetur.si satis  prima odẽpna¬
nente nichoninius actione

Expanded text:
ciendi causa contrectaverit, etiam furti t ad exhibendum. Quim sciente domino caedit, non incidit in hanc actionem. ciderit arbores, etiam ex locato cum eo agi potest. plane una actione cpra terram iunctura eius emineret, una arbor videtur esse. sed si id qua iungeretur non exstaret, totidem arbores sunt, quot species earum supra terram essent.lege Aquilia actum sit, interdicto quod ui aut clam reddito absoluetur, si satis prima condemnanente nihilo minus actione
Abbreviated transcription (Latin):
tutum ẽ. uctitũ intestõ adlib̾ta¬
tem plucinõ posse mau̾mittib
ad cos ꝑtinere puto qui testator¬
ns fuint.ul hrdis ẜuo enim a¬
lieno. id irogari non potest.

Expanded text:
tutum est uetitum in testamento ad libertatem, perduci non posse manumitti, hoc ad eos pertinere puto, qui testatoris fuerunt uel heredis: seruo enim alieno id irrogari non poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
lpi. Sinsuffructus debitorez
meumdelegauero tibi nõnona
tur obligatio mea.q̃ius exceꝑ¬
tõe doli. ul infactũ turus ḋbear
eẽ adu̾sus me is qui delegatus¬
finĩt. et non solumdonec mam¬

Expanded text:
Si usus fructus debitorem meum delegauero tibi, non tur obligatio mea: quamuis exceone doli uel in factum tutus debeat se aduersus me is qui delegatusrit, et non solum donec ma
Abbreviated transcription (Latin):
sso sibi pcculio dem diis nelit re¬
t̃cta ponc accessioneuti. anpos¬
sit ⁊placuit no eec̃ dandahane. ic¬
cessione queclam hĩtac predo¬
ne possidente. ¶Suussu indici
res michirestitutasit. accessioe
michicẽ dandam placuit. S et.
legatano ditã accessionc ciugͣ
tp̃ris quofinit apud testatoreis

Expanded text:
it retracta possessione accessione uti, an possit. et placuit non esse dandam hanc accessionem, quae clam habita est.Praedone possidente si iussu iudicis res mihi restituta sit, accessionem esse mihi dandam placuit.Sed et legatario dandam accessionem eius temporis, quo fuit apud testato
Abbreviated transcription (Latin):
testatoris hrdi procecdit que mo¬
tisuc fuerat innicta aimeaquo¬
qr que nnqua testatoris fuerit.¬
¶Indotrm quoq sidata res fũat.
nl erdote. ieccpta. iccessio dabit
ul mantonl urori. ¶Sus qui
precano xefũt. accessione nti
uclit expson. ciuscinocessita
possit.q̃r cgopuco cũ quip̾cano¬

Expanded text:
heredi procedit, quae morti fuit iniuncta, uerum ea quoque, quae umquam testatoris fuerit.In dote quoque si data res fuerit uel ex dote recepta, accessio dabitur uel marito uel uxori.Si is, qui precario concessit, accessione uelit uti ex persona eius cui concessit, an possit
Abbreviated transcription (Latin):
efficitimrur tustatimliberis.
et mnea ẽẽ meipiatinam tim¬
qd̾ amillo corporalit eius re
possessio detinetir. acqsitanͥ¬
est.et queclam modo manu

Expanded text:
efficitur, ut et tu statim libereris et mea esse incipiat: nam tumnullo corporaliter eius rei possessio detinetur, adquisita mihi et quodammodo manu
Abbreviated transcription (Latin):
dixit ro pocius solutuz exi¬
stimetur qd̾ sacisdato ḋbeat̃
magis tñ existimo licrsse
crecłitori mto quod solus e¬
re creditoris cedere

Expanded text:
s soluturum existimetur, quod satisdato debeatur? magis tamen existimo licuisse creditori in id, quod solus cedere creditoris. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
o̾panñ ẽe nõ p̃t sine quolibe¬
nent eius cinus fucrunti si
mixtiẽẽnt.itaut discerni nõ
possint eius fieri qui accepit
inlibris ganscriptũ ẽitanta

Expanded text:
arum esse non potest, sine quo libenent eius cuius fuerunt: si essent, ita ut discerni non possent, eius fieri qui accepit libris Gaii scriptum est, ita
Abbreviated transcription (Latin):
minus hic ẜuũ delit ꝙͣ ille
quiẜuũ dedit nõdum noxa
solutũ. Nũ ergo et si nesꝑtil¬
lione. antal turpẽ dederit
hoiem. idẽ fit. et sane datu
negare no possumins. S d¬
soluere. qsiuelit stiplatorp
sit adlibeitatem perhcere.

Expanded text:
minus hic seruum dedit quam ille, qui seruum dedit nondum noxa solutum. num ergo et si uispellionem aut alias turpem dederit hominem, idem sit? et sane datum negare non possumus et dsoluere, quem, si uelit stipulator, possit ad libertatem perducere.
Abbreviated transcription (Latin):
stipło exreip̃a dilatr̃emcapit
ueluti sud qd̾intero fit auti
fruetus futuroaut domum
cdificaristiplatus sit tricem̃
incipit actio. cum ea prerum
naturamp̃stari possutssicq
cartagine danstipłatur. cum
rome sit. tacite tp̃s ꝯpletiuid¬
cur. quo ꝑuemirr cartaginẽ
põt itemsi oꝑas alib̾to quis
scipłatus sit.nõ añ dies eaꝵ
ceit quã indicte fuerĩtnec
sint p̃stitr. ¶ Si ẜuus b̾rdi¬
tarius sciplatus sit.nulla
imhituransit stiplo. nisi
adita here ditas sit quasiꝯ¬

Expanded text:
a dilationem capit, ueluti si id quod in utero sit aut fructus futuros aut domum aedificari stipulatus sit: tunc enim incipit actio, cum ea per rerum naturam praestari potest. sic qui Carthagini dari stipulatur, cum Romae sit, tacite tempus complecti uidetur, quo perueniri Carthaginem potest. item si operas a liberto quis stipulatus sit, non ante dies earum cedit, quam indictae fuerint nec sint praestitae.Si seruus hereditarius stipulatus sit, nullam uim habitura ‹es›t stipulatio, nisi adita hereditas sit, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
cie reicit᷑. ⁊ cum multi militẽ
maliqd̾ flagitium ꝯspirent.
uł silegio defitiat auocam i
mlicia solent. ¶Quipropo¬
situm suum protegẽ uolue¬
rint uel deẜuerint occiso eo
capite pumuntur.

Expanded text:
citur.Et cum multi milites in aliquod flagitium conspirent uel si legio deficiat, auocari militia solent. Qui praepositum suum protegere noluerunt vel deseruerunt, occiso eo capite puniuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
Aui.l. ¶Dem est sinc uirilis se¬
xus suic feminisit dum mõ euis
uit. nõ acquisurt patri atexin hoc
supe peculi. in noie egerit Cct̾um
si pre mandate hac qrtur. an fili

Expanded text:
um.id est siue uirilis sexus siue feminini sit, dummodo eius uit, non adquisiit patri actionem: hoc si peculiari nomine egerit. ceterum si patre mandante
Abbreviated transcription (Latin):
cere ius non habet¬
Ap̃. Noc iure utimurut
aut inius publice. autĩ
uis prinate crim̃e ĩcidat.
¶Deiecit ⁊ qui uł iussit
mandato comparatur.
Incontractib quib doli
prestatia. uł bona fides in¬
est heres insolidui tenet.¬

Expanded text:
cere non habet. Hoc iure utimur, uim fiat aut in ius publicum aut in ius privatum crimen incidat. Deiecit et qui mandavit mandato comparatur. In contractibus, quibus doli praestatio uel bona fides inest, heres in solidum tenet
Abbreviated transcription (Latin):
interresẜat: ut sicentum q̃
mutua declerat. ubiprimñ
petita fuiss. nõ soluerẽtu
hornamenta pignoridata
intrac̾tum cp̃s liceret ei ue̾de
et si quo minoris uenissenr
quã qd̾ sortis uł usirarum
noĩe deberetur.id crecdirori
recideretur. ⁊ fidenifsor acco¬
ptus est quesitumest.anf¬
deuissorinumusam suma¬

Expanded text:
intercesserat, ut, si centum, quae mutua dederit, ubi primum petita fuissent, non solverentur, ornamenta pignori data intra certum tempus liceret ei vendere et si quo minoris venissent, quodque sortis vel usurarum nomine deberetur, id creditrici redderetur, et fideiussor acceptus est: quaesitum est, an fideiussor in universam sum
Abbreviated transcription (Latin):
tus fidenissoremacceꝑit ura
stipło est plium pensiomm
ͥet ĩo immmiu̾sis pensioĩb fi¬
deuissor tñtiur. ¶cumfacto
suo reus principałobligato¬
nem ppetuat etiam fidenisso¬
ris durat obligatio uelutu
b data translatasũt. nõ emp¬
toris loco substituuz inderi
szemsquipignora accepit
et ideorõnem fructinm et u¬
surarum haberioportere..¬

Expanded text:
tus fideiussorem accepi, una stipulatio est plurium pensionum, et ideo in universis pensionibus fideiussor tenetur. Cum facto suo reus principalis obligationem perpetuat, etiam fideiussoris durat obligatio, veluti bus data translata sunt, non emptoris loco substitutum videri, sed eius qui pignora accepit, et ideo rationem fructuum et usurarum haberi oportere.
Abbreviated transcription (Latin):
uissor accepͣtus tñtur. qr nor
põt pro cociem ⁊ eidemeẽ obli¬
gatus excliũsoigitur parre a
filio. uł dño aẜuo stipłato fid¬
nissor acceptus tñtur. ¶Si
ninnos quasi tuos mutuos i¬
decłis sine stiplone. nec fiderus¬
sorem teneri põp̾ait qd ergo
siꝯ sumptis numis nascatin
conditio fidenissorem puto¬
obligatum foremomez em̃i

Expanded text:
iussor acceptus tenetur, quia non potest pro eodem et eidem esse obligatus. ex diverso ergo patre a filio vel domino a servo stipulato fideiussor acceptus tenetur. Si nummos alienos quasi tuos mutuos dederis sine stipulatione, nec fideiussorem teneri Pomponius ait. quid ergo, si consumptis nummis nascatur condictio? puto fideiussorem obligatum fore: i
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .x. Prediis afisco distracti
preteniti tẽporis tributi coru
prediorum bonus emptorem
spectare ꝓlacuit.
Dem .ł. Quod enimplacuiti
fisco non esse penam petendaz
nisi creditores suum recupan¬
erunt. coptinet ut priulegrũ
penã  contra creditores no exẽ¬
ceatur. nonutius comune pͥ¬
uatorum fiscus ad mittat
falsi testamenti non obtinur
prius qua antẽ ea questio d̾cł¬
deretur alio nunciare honapo¬
stea ua care constitit. fructus
post primanlitem assumi noz
oportuisse. Rdi. neque erum.
ad senatus consulti benefitimz
scriptum ħrdem ꝑtinere cõtro¬
uersia mõtadelatoris oꝑa nõ¬

Expanded text:
. Praediis a fisco distractis praeteriti temporis tributum eorundem praediorum onus emptorem spectare placuit.m. Quod placuit fisco non esse poenam petendam, nisi creditores suum reciperauerint, eo pertinet, ut priuilegium in poena contra creditores non exerceatur, non ut ius commune priuatorum fiscus amittat. 3falsi testamenti non optinuit: priusquam autem ea quaestio decideretur, alio nuntiante bona postea uacare constitit. fructus post primam litem absumi non oportuisse respondi: neque enim ad senatus consulti beneficium scriptum heredem pertinere controuersia mota. Delatoris opera no
Abbreviated transcription (Latin):
reddere necc̃e ħt nullius aũt
int̾est ueluti cũ sine ad ẽptiõe
bonorum relegatus est nam si
ad emptis bon̾is relegatus. uł
minsullam deportatus. uł ĩmi¬
callum datus. prouocatione ĩ¬
t̾posita decesserit. imꝑator ñr.
allexander pretorio  militi ita re¬
scripsit. qu̾a ius pendente appe¬
latione.morte rei crimen extir¬
tum sit.data tamen eciam dep¬
te bonorum cius sentencia pro¬
ponitur. ad uersus quam no al¬
siter. is qui emolumentum suc¬
cefsionis. ħt optinere pot ꝙ̃ si
ireddendis caĩs appellationis
iniquitatem sentencie d̾texeĩt
site appellationis reddẽ debere
necesse est. eciam sirationes i¬
tutele hrs redoiderit quia suf¬
ficit mortis tempore ad cãs ap¬
pellationis reddendas obliga¬
tum fuisse. s diuus seuerus.¬

Expanded text:
reddere necesse habet. nullius autem interest, veluti cum sine ademptione bonorum relegatus est. nam si ademptis bonis relegatus vel in insulam deportatus vel in metallum datus provocatione interposita decesserit, imperator noster Alexander Plaetorio militi ita rescripsit: "Quamvis pendente appellatione morte rei crimen extinctum sit, data tamen etiam de parte bonorum eius sententia proponitur, adversus quam non aliter is, qui emolumentum successionis habet, optinere potest, quam si in reddendis causis appellationis iniquitatem sententiae detexerits appellationis reddere necesse est, etiamsi rationes tutelae heres reddiderit, quia sufficit mortis tempore ad causas appellationis reddendas obligatum fuisse. sed divi Severus
Abbreviated transcription (Latin):
sic.et refert seuenus ualcrius
copetere ei hoc mitlictũ qidu¬
risse udeatur. licet penitus pre¬
spicientib nõ nidr iste duxisse¬
ttio quoqz die hrese ius aqye¬

Expanded text:
sit. et refert Seuerus Ualerius competere ei hoc interdictum, quasi duxisse uideatur, licet penitus pspicientibus non uidetur iste duxissetertio quoque die habere se ius aq
Abbreviated transcription (Latin):
stiores misulam depõtaturs
quis instimlitis sue aprocurat¬
it pcurator sihumilior fit ĩme¬
tallum dãpnatur. Sibonestior
ad emptaptebõrum dimidia
ippetunm relegatur ¶Instra
penes se poita qͥcc̃iq alti alto al¬
sente rectliderit. ul adu̾sano ꝓ¬

Expanded text:
stiores in insulam deportantur. Si quis instrumentum litis suae a procurait, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte bonorum dimidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit vel adversario p
Abbreviated transcription (Latin):
metallũ dampnatur. ¶Qun
Aborcõis. antamacoriũ pocu¬
lumdant ⁊ sidolono facuit tñ
quia mali erẽplires ẽ humili¬
ores ĩmetaltũ. honestiores inĩ¬
sulam amissa ꝑteborum. rele¬
gantur Quod si comlierant
homopient sumo supplitio a¬
ficiuntur. ¶ Testm̃ quod nullo
nre ualet. ipime supprimitur
nich̾ est eĩ qd̾ creo aut petatur
ant ꝯsistere possit. ¶Qui ium
testm̃ apuent recitam̃it. resign¬
auerit. pena legis cornelicter

Expanded text:
metallum damnatur. Qui abortionis aut amatorium poculum dant, etsi dolo non faciant, tamen quia mali exempli res est, humiliores in metallum, honestiores in insulam amissa parte bonorum relegantur. quod si eo mulier aut homo perierit, summo supplicio adficiuntur. Testamentum, quod nullo iure valet, impune supprimitur: nihil est enim, quod ex eo aut petatur aut consistere possit. Qui vivi testamentum aperuerit recitaverit resignaverit, poena Corneliae
Abbreviated transcription (Latin):
fuit legatus. inlibtas nõ debca
tem prnt is ad que pncĩt legi¬
tum. qr libtas fidciomssa nu¬
lum impcditum pati debet.
briogallo ⁊ ccliopisonc ꝯsulib
inhec uba sihu. ⁊quib libtatem
pranoportet. uocan ap̾tore ade

Expanded text:
fuit legatus, an libertas non debeat tem praestare is ad quem peruenit legatum, quia libertas fideicommissa nullum impedimentum pati debet.Sbrio Gallo et Caelio Hispone consulibus in haec uerba: 'si hi, a quibus libertatem praestari oportet, euocati a praetore ade
Abbreviated transcription (Latin):
non solum is qui fugiendi
id se facturum iactam̃t. set
qui impo fco fuge uitiũ mẽ
teduxerit ñam ⁊ furem et¬
ad ulterum ⁊ alcatore ꝙͣqͣz
alia significatioe ex aĩ ꝓposit¬
one cuiusq soladicẽ. posset q̃
miuto dño subtraxeit quii
nũquã aliena matrẽ famil
corrupit. sim̃o eius mentis
sit ut accione data ioꝯ mis¬
surus sit tñ oportere hec ca
bem crimina assũpto accuĩ¬
telligi. et io fugitinũ quoq̾
et crrone non ẜm ꝓpõĩtioẽr¬

Expanded text:
qui solum consilium fugiendi id se facturum iactauerit, sed qui ipso facto fugae initium mente deduxerit. nam et furem adulterum aleatorem quamquam aliqua significatione ex animi propositione cuiusque sola quis dicere posset, inuito domino subtraxerit, numquam alienam matrem familias corruperit, si modo eius mentis sit, ut occasione data id commissurus sit, tamen oportere eadem haec crimina adsumpto actu intellegi. et ideo fugitiuum quoque et erronem non
Abbreviated transcription (Latin):
absir quo can ap̃sentisoli ꝑiis¬
surus sip̾tor adu̾sus eũ agẽ du¬
bitan pot.qa nõdebet altius coll¬
usioneaut mercia altinsins co¬
rumpi. s recius dicitũ etiam alt¬
utri corũ ꝓmittendñ agere ut alti¬
us ins incoruptũmnneat qd si
ad huc noctum funco iudicosup¬

Expanded text:
absit: quo casu an praesenti soli permissurus sit praetor adversus eum agere, dubitari potest, quia non debet alterius collusione aut inertia alteri ius corrumpi. sed rectius dicitur etiam alterutri eorum permittendum agere, ut alterius ius incorruptum maneat. quod si adhuc nondum finito iudicio sup
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯscq̃s est ut cũ idem petat excepcr¬
om rrundicate obitiatur. repu¬
blicatio Sicin nõ placeat nõ pel¬
ce is hebit seq̃tem dubitatõne
utirum idĩquo qs uctus ẽ null¬
ins ent aneius ce debeat cũquo¬

Expanded text:
s est, ut, cum idem petat, exceptioni rei iudicatae obiciatur replicatio: si cui vero placeat non prodesse, is habebit sequentem dubitationem, utrum id, in quo quis victus est, nullius erit an
Abbreviated transcription (Latin):
tus potest prouocare. ¶Cum
procurator cesaris qui ꝑtibu
presidis non fungebatur. in
lite priuatorum ius dandiiu¬
dices non habiuset. frusta pro.¬
uocatum abea sentencia c̾osti¬
tit que non tenebat. ¶Filiuz
fa. cum aduersus patrem eui
debonis que pipm poteranti
non nisi patris nomine potu¬
isse prouocare. ¶Eum qui co¬
gnouit coictum ꝑ citoriui
secundum ordinis causarda¬
ti. placuit non recte prouocas¬
se. cum meius potestate fuĩt
ante diem prestitum pro tͥbu¬
nali respondentem aut defen

Expanded text:
ctus potest prouocare. Cum procurator Caesaris, qui partibus praesidis non fu‹n›gebatur, in lite priuatorum ius dandi iudicis non habuisset, frustra prouocatum ab ea sententia constitit, quae non tenebat. Filium familias, cum aduersus patrem eius de bonis, quae per ipsum poterant  respondi non nisi patris nomine potuisse prouocare. Eum, qui cognouit edictum peremptorium, secundum ordinis causam dati placuit non recte prouocasse, cum in eius potestate fuerit ante diem praestitutum pro tribunali respondentem aut defen
Abbreviated transcription (Latin):
primi incinimei michi noce it
cum t̾rio it misso primo. agere
fundo decurit̾s aqua noceat. ul
si plium fũdo noccatur: placuit e¬
coq iure utimum:. utsinc płium

Expanded text:
primi vicini mei mihi noceat, cum tertio omisso primo agere: fundo decurrens aqua noceat vel si plurium fundo noceatur, placuit eoque iure utimur, ut, sive plurium
Abbreviated transcription (Latin):
Smptem ¶Siquis prius q̃ aq̃
alique cñstulerit fudidesinit ha¬
bere aque plumc. ntende actõemr
caqr ad cut̾nsibit. cums.ager ẽt
cepit. cũcnĩ dampnũ fucurumo

Expanded text:
tem. Si quis prius, quam aquae alium transtulerit fundi, desinit habere aquae pluviae arcendae actionem eaque ad eum transibit, cuius ager esse coepit: cum enim damnum futurum
Abbreviated transcription (Latin):
infern. ant adlignitate. ani
infamia ꝑtinere incorpus fir
cum qs pulsatur: ad dignita¬
tem. cucomes matrone abdu¬
citurad infamia eũ puditicia
acẽptatuite aut psemet ip̃
aliciu fit inumia.ant palias

Expanded text:
inferri aut ad dignitatem aut ad infamiam pertinere: in corpus fit, cum quis pulsatur: ad dignitatem, cum comes matronae abducitur: ad infamiam, cum pudicitia adtemptatur. Item aut per semet ipsum alicui fit iniuria aut per alias
Abbreviated transcription (Latin):
⁊pl. Illnd relacum peque
est. eos qui ĩ uuria pati possrĩt
et facere posse sane sut qui¬
minam
dam ꝯfacere no possũtut pr
cafimosus:⁊ impubes q doli¬
M. capar nõ est naq hu im¬
nam patisolent. nõ facert cũ
enim miia exaffectu faciẽ¬
tis ꝯsistat. ꝯseques ent dieẽ
hossine pulsãt. siue ꝯiuuum
dicantanuiria fecisse nõ ui¬
deruitaq patiqs miuna etia
siue sentiat pot facere nemo
nisi quis scit se mina facen¬
etiam si nesciat. cui fãc̃iat ꝙ̃i
siquis piocũ penciat ant dii
cat ẜuum suuminea causaẽ

Expanded text:
3 . Illud relatum peraeque est, eos, qui injuriam pati possunt et facere posse. Sane sunt quidam, qui facere non possunt, utputa furiosus, et impubes, qui doli capax non est. Namque hi injuriam pati solent, non facere. Quum enim injuria ex affectu facientis consistat, consequens erit dicere, hoc, sive pulsent sive convicium dicant, injuriam fecisse non viderinon sentiat, potest: facere nemo, nisi qui scit se injuriam facere, etsi nesciat cui faciat. Quare si quis per jocum percutiat, aut dum ca
Abbreviated transcription (Latin):
demagere posse.At si p̾t adita
brditatem u̾batus sit. siñ scu
selibm sincignorat. ip̃mag̃i
posse. ¶Siuẽ aut sciat quis
filiũ meninẽe.uł urorẽ mea
siue ignorauĩt bre memeo
noie actrem.neratius serip

Expanded text:
edem agere posse: at si post aditam hereditatem uerberatus sit, siue scit se liberum siue ignorat, ipsum agere posse. Siue autem sciat quis filium meum esse uel uxorem meam, siue ignorauerit, habere me meo nomine actionem Neratius scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tione hemus spectat enimad
ertimatõem nr̃am.si qua eifi¬
at ĩuma ideq ⁊ si fama eius
cunis hrdes extitimus laces¬
seatur ¶Esq adeo ant min¬
naque fit libens mis nimp¬

Expanded text:
tionem: spectat enim ad existimationem nostram, si qua ei fiat iniuria. idemque et si fama eius, cui heredes exstitimus, lacessatur. Vsque adeo autem iniuria, quae fit liberis n
Abbreviated transcription (Latin):
legi cornelie que desiccanis
lata ẽ penis afficiendos ẽos i¬
aũt qui qd exmiẜima nan¬
fragioru fortuna rapusset
luctine fuissent dolo.M.in
quantum edieto pretoris x

Expanded text:
legis Corneliae, quae de sicariis lata est, poenis adficiendos: eos autem, qui quid ex miserrima naufragorum fortuna rapuissent lucrative fuissent dolo malo, in quantum edicto praetoris
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. ¶otiens nich¬
i sine captione innesti¬
gan potest. eligendum
ita statum enentus ca¬
punt. simitium sine ui

Expanded text:
m Quotiens nihil sine captione investigari potest, eligendum ita statum eventus capiunt, si initium qu
Abbreviated transcription (Latin):
Anl .l. Si apes fere in arborez
fundi tui apes fecerit. siquis eas
uł fauũ abstuleĩt eñ non tenen
tibi furti. quia nõ fuerũt tueleas
qrꝯstat. caꝑtarũ t̾ra. man. celo.ny¬
mero eẽ. ¶Iteostat colonumq
miniinis collit. cũ co qui fruet
stantes subnpuerit actuꝵ furti

Expanded text:
num. Si apes ferae in arbore fundi tui apes fecerint, si quis eas uel fauum abstulerit, eum non teneri tibi furti, quia non fuerint tuae: easque constat captarum terra mari caelo numero esse. Item constat colonum, qui nummis colat, cum eo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti,
Abbreviated transcription (Latin):
aut dubitatio iuris mo¬
ratur iustis decretis re
ior ꝯditio fieri eorum
qui litem ꝯtestati sunt
quam sinon eent set pl¬
crunque melior

Expanded text:
aut dubitatio iuris moratur, iustis decretis resior condicio fieri eorum, qui litem contestati sunt, quam si non essent, sed plerumque melior