comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
A QUOTAÃ ABDATESEMPER
CONSIDERETVR ILLASED TEN¬
TIA ACTĨ APLORU. QUIAO
ABATUR SINGULIS PROUTCVIQ
OPUS ERAT. ITA ERGO ET ABBAS
CONSIDERET IN PIRMITATES
IN DIGENTIUM NON MALAM
UOLUNTATE INUIDENTIVM
INOMIB TAM INDICIISSVIS
IOIRETRIBUTIONE OGITET
non er̃ equalit̃ distribuenda
om̃ib: sed cum discr&ione ut
cuiusq a&cas. gradusq ex¬
postulat. I ta enĩ & apłos fecisse
legimus. sic̃ scriptum ẽ: Erant
illis omia comunia. & distribu¬
m̃tum ł indigentia inspiciatur.
ut qui habent contenti sint. &
qͥ non habent. accipiant.
B: ET PEREGRINIS SITSE
QUOTIENS TAMEN MINꝰ SUVNT
HOS PITES. QUOS UULT DE FRIB
VOCART. INIPSIVSSIT POTESTATE
SENIORES TAAL. UNŨ AUT DUOS
SEMP CUFRIB DIMITTENDUM¬
PROCVRET PROPTER DISCIPLIR¬
peregrino fri cum fr̃ib: manducare
nisi cum eo qui pre . ẽ. patre. ut
possit aedificari. Quando tamen¬

Expanded text:
A quo tamen abbate semper consideretur illa sententia Actuum apostolorum: quia dabatur singulis prout cuique opus erat . Ita ergo et abbas consideret infirmitates indigentium, non malam voluntatem invidentium. In omnibus tamen judiciis suis Dei retrinon erunt aequaliter distribuenda omnibus, sed cum discretione, prout cujusque aetas, gradusque expostulat; ita enim apostolos fecisse legimus, sicut scriptum est: Erant illis omnia communia, et distribumentum, vel indigentia inspiciatur, ut qui habent contenti sint, et qui non habent accipiant; bus et peregrinis sit semper. Quoties tamen minus sunt hospites, quos vult de fratribus vocare in ipsius sit potestate. Seniores tamen unum aut duos semper cum fratribus dimittendum propter discipliperegrino fratri cum fratribus manducare, nisi cum eo, qui praeest, Patre, ut possit aedificari. » Se
Abbreviated transcription (Latin):
N. FEMORALIA HIQVIIN VIA DIRIGUÑ
DEVESTI ARIO ACCIPIANT. QUEREVER¬
TENTES LOIA IBIRESTITVAN ET CV¬
CVLLAE ETTONICE. SINTALIQVANDO
ASOLITO QUAS HABEN MODICE MELI¬
ORES. QVAS EXEVNTES IN UIA. aCCI¬
PIANT DEUESTIARIO ETREVER¬
TENTES RESTITUANT.
usus. cui quam ẽ. ꝑmittendus. maxi¬
me his qui inminifterio implicant᷑
altaris. sed & ħ qui studere nolu erit.
rep̃hendendus nonerte cũ nuncusq
const& pleraq: hunc usũm on asteria.
&iam in his regionibus non habere

Expanded text:
. Femoralia hi qui in via diriguntur de vestiario accipiant; quae revertentes lota ibi restituant. Et cucullae et tunicae sint aliquanto a solito quas habent modice meliores: quas exeuntes in via accipiant de vestiario, et revertentes restituant.usus cuiquam est permittendus, maxime his qui ministerio implicantur altaris. Sed et hoc qui studere voluerit, reprehendendus non erit, cum hucusque nunc constet pleraque hunc usum monasteria etiam in his regionibus non habere
Abbreviated transcription (Latin):
TEN. DEQUA PROMISSIONESUA
EACIAT PETITIONE AD NOMEN
SGORU. QUORU RELIQUIEIBISUNT
ET ABBATIS P̃SENTIS.
anouitio. Monachatus mei
tyrocinium diligent̃. adtendens.
considero quod p&itioni meae.
primum non facilis monasterii
concessus est intrortus. Hanc¬
QUA PETITIONẼ MANVSUA
SCRIBAT AUTCSREE SIÑSCIT
LIITERAS. ALTIR ABEO ROGAT̃
SCRIBAT̃. ET ILLE NOUITIUS
SIGNU FACIAT. ET MA NVSUA
EAM SVPALTARE PONAT

Expanded text:
det. De qua promissione sua faciat petitionem ad nomen sanctorum quorum reliquiae ibi sunt, et abbatis praesentis. um. Monachatus mei tirocinium diligenter attendens, considero quod petitioni meae primum non facilis monasterii concessus est introitus, Quam petitionem manu sua scribat, aut certe, si nescit litteras, alter ab eo rogatus scribat; et ille novitius signum faciat, et manu sua eam super altare ponat
Abbreviated transcription (Latin):
SIDEBEAT MONACHUS LITTERAS
NEA APARENTIB: SVIS NEQ
SAQUO QVA HOMINV. NECSIBI
IN VICE LITTERAS EVLOGIAS łQVE¬
LIBET MVNVSCVLA. ACCIPERE. AUT
DARE. SINE P̃CEPTO ABDATIS Ed
SI MIAM APARENTIB SUIS EI
QUICQUA DIRECTU FUERIT NON
PRESVMAT SUSCIPEREILLVO. NISI
PRIUS INDICATU FUERIT ADBATI
QUODSI IUSSERIT SUSCISI. IN AB¬
BATIS SIT POTESTATE. CUIILLUO
IVBEAT DARI. &NONCON TRISTIT̃
ERꝰ. CUI FORTE DIRECTU FUERAT.
UTNONDETVR OCCASIO DIASOLO
QUIAUTE ALITER PRESUMPSERII
DISCIPLINAE REGULARI SUBIACEAT
autem in tantũ ꝓgressꝰ fuerit malũ.
ut occulte ab aliquo litteras. uł quo¬
lb& munuscula accipiat. si o cculte
confit&ur. illi parcatur. & or&ur
ꝓillo si aut̃ dep̃henditur aut con¬
uincitur . scđm arbitrium p̃positi

Expanded text:
SI DEBEAT MONACHUS LITTERAS,a parentibus suis, neque a quoquam hominum, nec sibi invicem litteras, eulogias, vel quaelibet munuscula, accipere aut dare sine praecepto abbatissae. Quod si etiam a parentibus suis ei quidquam directum fuerit, non praesumat suscipere illud nisi prius indicatum fuerit matri; quod si jusserit suscipi, in ipsius sit potjubeat, dari. Et non contristetur frater, cui forte directum fuerat, ut non detur occasio diabolo. Qui autem aliter praesumpserit, disciplinae regulari subjaceatautem in tantum progressus fuerit malum, ut occulte ab aliquo litteras, vel quaelibet munuscula accipiat, si hoc ultra confitetur, illi parcatur et oretur pro illo; si autem deprehenditur atque convincitur, secundum arbitrium praepositi
Abbreviated transcription (Latin):
osus dic̃. Uestimenta non multa. ne
suꝑ flua sint monachis. Duab tantũ
cucullis uillatis. & simplici uNo
palliolo. ternisq: tonicis. & stami¬
niis duab: cuiusq necessitatis quaeri¬
monia sufficienda est. hinc feriolus

Expanded text:
OSI . Vestimenta non multa nec superflua sint. Duabus tantum cucullis, villata, et simplici, et uno palliolo, ternisque tunicis, et staminiis duabus cujusque necessitatis querimonia sufficienda est. In ips
Abbreviated transcription (Latin):
dictam cellam nouitiorũ. & uenist
ad auditoriũ. siue ad eum quem
abbas elegit locum. & ibi audire
regulare p̃ceptum. & tunc iterũ
reuerti incellam nouitiorum
do. in primis statuimus tenendũ.
ut siquis ad conuersionem uenerit
regula ei insalutatorio legatur
ET POSTSEX MENSII CIRCVLU.
LEGATUREI REGULA. NTSCIAT
AD QUOD IN GREDITUR¬
rii regula abbatis ei iussione
legatur. ut inposterum nihil nouĩ.¬
uł inusitatum. aut dis cessurus p̃t̾eo
aut si ꝑmansurus agnoscat. VN¬

Expanded text:
ipsa cella novitiorum, et venisse ad auditorium, sive ad eum quem abbas elegit locum, et ibi audire Regulae praeceptum; et tunc iterum reverti in cellam novitiorumDeo in primis statuimus tenendum, ut si quis ad conversationem venerit, Regula ei in salutatorio legaturEt post sex mensium circuitum, legatur ei regula, ut sciat ad quod ingrediturrii regula abbatis ei jussione legatur: ut imposterum nihil novum vel inusitatum, aut si discessurus praetereat; aut si mansurus, agnoscat. V
Abbreviated transcription (Latin):
Cum una quȩq ars aliqu̾e ꝓfectũ
suꝑ uacuum usib monasterii ł
mittendarum eo logiarum
habunda uerio. interrogata
qualitate p̃tii quantũ a scłarib
distrahi pot ÷ : tanto in franorũ
minoris semꝑ distrahatur p̃tio.
ut agnoscantur in hac parte
sp̃ales. a scłarib actib: distantiaq
separari. cum negotii. causa quȩ
inimica ÷ animae lucrum supͣ
iustitiam querant. sed &iam
abipsa iustitia minus accipiendi
p̃tii humanitate c̃sentiant. ut
ꝓpt̃ cupiditatem & auaritiam
artesoperari credantur. A uaritia¬

Expanded text:
Cum unaquaeque ars aliquid perfectum, supervacuum usibus monasterii, vel mittendarum eulogiarum abundaverit, interrogata qualitate pretii, 736 quantum a saecularibus distrahi potest, tantum infra nummorum minori semper distrahatur pretio, ut agnospiritales a saecularibus actorum distantia separari: cum non negotii causa, quae est inimica animae, lucrum supra justitiam quaerant sed etiam ab ipsa justitia minus accipiendi pretii humanitate consentiant: ut non propter cupiditatem et avaritiam artes operari credantur, sed ne oti
Abbreviated transcription (Latin):
Sebai locoR QUaLITA¬
TS. VBI HABITAN. UEL
AERUTEMPERIEMDENT.
QUIA INPRISIDIS REGIONIB
AMPLIUS INDIGETVR INCALI¬
DIS .U. MINUSHAEC ERGO
CONSIDERATIO . PENES
ABBATEMEST

Expanded text:
secundum locorum qualitatem ubi habitant, vel aerum temperiem dentur: quia in frigidis regionibus amplius indigetur; in calidis vero minus. Haec ergo consideratio penes abbatem est.
Abbreviated transcription (Latin):
OUITER UENIENS
QUIS ADCONVERSI¬
ONE NONEI FACILIS
TRIBUATUR IN GRES¬
SOS. SEDSIC̃ AIT APLS. PROBATE
Siquis fidei ardore succensus
renunti ans scło. monasteriũ
magnae dispositionis elegerit
expetendum. nouitati eiꝰ. non
confestim. licentiȩ tribuatur
intrandi. sed primum studiosi uꝰ
indagetur. utrum uoluntariȩ
an necessitate aliqua aduenerit.¬

Expanded text:
oviter veniens quis ad conversionem, non ei facilis tribuatur ingressus, sed, sicut ait Apostolus, Probate quis fidei ardore succensus, renuntians saeculo, monasterium magna dispositione elegerit expetendum, novitati ejus non confestim licentia tribuatur intrandi; sed primum studiosius indagetur, utrum voluntarie, an necessitate aliqua coactu
Abbreviated transcription (Latin):
P RTIFICESSISUNT INMONAS¬
RTERIO. EŨ OMI HUMILITATE¬
A EACIANT IPSA ARTES SIP¬
MISERIT ABBAS. QUODSI ALIQUIS
EXEIS EXTOLLITUR PROSCIENTIA
ARTIS SUE EOQUOO UIDEATUR
ALIQUID CONFEERRE MONASTERIO
HIC TALI S ERIGATUR ABIPSA
ARTE. ET DENUO PPA NONTRAN¬
SEAT. MISI PORTE HUMILIATO
EI. IT ERUM ABBAS IUBEAT.

Expanded text:
rtifices si sunt in monasterio, cum omni humilitate faciant ipsas artes, si permiserit abbas. Quod si aliquis ex eis extollitur pro scientia artis suae, eo quod videatur aliquid conferre monasterio, hic talis evellatur ab ipsa arte, et denuo per eam non transeat, nisi forte humiliato ei iterum abbas jubeat.
Abbreviated transcription (Latin):
est. Quiuero litteras ł munuscula
cuiꝰ cumq accipere p̃sũpserit.
sinon statim a quo accepit.
& quȩ accepit publicauerit.
districtioni seuerissimȩ sub¬
iacebio: Illa uero quaetrans¬
missa sunt. peregrinis & igno¬
tis deputabuntur. aut certe
incendio cremabuntur. Sane
quissuis filiis ł aliqua ad se
necessitate ꝑtinentib: aliquid
contulerit. in re comunem re¬
dactum. cui necessarium fuerit
tribuatur. Siuero cui trans¬
missum est abbas p̃ceperit dare.
tam quã reliqua fideliũ munera
cum gratiarum actione ꝑcipi&¬

Expanded text:
. Qui vero litteras vel munuscula cujuscunque accipere praesumpserit, si non statim, a quo accepit, et quae accepit publicaverit, districtioni severissimae subjacebit. Illa vero quae transmissa sunt, peregrinis et ignotis deputabuntur, aut certe incendio cremabuntur. Sane si quis suis filiis, vel aliqua ad se necessitudine pertinentibus aliquid contulerit, in rem communem redactum, cui necessarium fuerit tribuatur. Si vero cui transmissum est, abbas praeceperit dari, tanquam reliqua fidelium munera cum gratiarum actione percipi
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃ Spaciosum. uel uariam
supellectilem. monacho habere
ñ lic&. cuius stratus erit storia.
& stragulũ. pellesq lenatae
duȩ galnapis quoq & facit̃giũ
geminosq ad caput puluillos¬
ABABBATE SCRUTANDASVNT
PROPTO: PECVLIARE NEINVE¬
NIATVR. & SICUI INUENTUM
EVERIT QUODADBATE NONACCE¬
NIT. GRAUISSIME DISCIPLINE
SVBIACEAT. ET UTH UITIU
PECULIARIS RADICITUS APV¬
TITVR DENTVR ABABBATE
OMIA QUERUNT NECESSARIA
PEDVLES. CALIGAS. BRACIILE

Expanded text:
 Speciosam vel variam supellectilem monachum habere non licet, cujus stratus erit storea, et stragulum, pelles lanatae duae, galnapis quoque, et facistergium, geminusque ad caput pulvillusab abbate scrutanda sunt propter opus peculiare, ne inveniatur. Et, si cui inventum fuerit, quod ab abbate non acceperit, gravissimae disciplinae subjaceat. Et ut hoc vitium peculiaris radicitus amputetur, dentur ab abbate omnia quae sunt necessaria, pedules, caligae, bracile,
Abbreviated transcription (Latin):
TIMOR DI POSSIDET.UBISIN
LECTI STRATI SUFFICIENTER.
Abst̃nendo enim. lecti strati di¬
cuntur. strati. quasi storiati
Storia enim dr̃. quod nos mataã
ł nattam dicimus. In his autẽ
solis. antiqui mon achi dormire
solebant: & his solis lectulossuos

Expanded text:
Ubi sint lecti strati sufficienter. nendo, inquit, lecti strati dicuntur; strati quasi storiati; storia enim dicitur quod nos mattam vel nattam dicimus: in his autem solis antiqui monachi dormire solebant, et his solis lectulos suos
Abbreviated transcription (Latin):
toro erat cumcxeris m̃sis posita.
sed in alia erat cellula segregata
quã crebro uenientes hospites
frequent̃ cybis inuenirent
paratam. sed modo ab episcopoꝵ
abbatũ & ceterorum francorũ
magno concilio. salubre inuen¬
tum ÷ consiliũ. ut ꝓsua & fr̃m
custodia habeat in cõmuni refecTEX¬
torio mensam. ubi quando af¬
fuerint cũ hospitib quando uͦ
defuerint cum quib: uoluerin
reficiat coram fr̾ibus

Expanded text:
sita; sed in alia erat cellula segregata, quam crebro venientes hospites frequenter cibis invenirent paratam. Sed modo ab episcoporum, abbatum, et caeterorum Francorum magno concilio salubre inventum est consilium, ut pro sua et fratrum custodia habeat in communi refectorio mensam, ubi quando adfuerint cum hospitibus; quando vero defuerint, cum quibus voluerit reficiat coram fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
TEX OMNIB UENIENTIBVS SIVE
DISCEDENTIBUS HOSPITIBUS
INCLINATO CAPITE. UEL ꝑSTRATO
INEIS AD ORETUR QUIET
SUSCIPITUR
Exp̃. Et hic sic̃ & suꝑius. duas adueni¬
entium inducti ꝑsonas. una
mediocrem. cuitantũ caput
inclinatur a fratre. aliam .uͦ.
sũmam. qua e in terra toto
ꝓstrato ad oratur & corpore.
sed tam̃ in utrisq dñs ihs xp̃s
adoratur qui & suscipitur
SUSCEPTI AUTE HOSPITES.
DUCANUR ADORATIONEM.
ET POSTEA SEDEAT CUEIS PRIOR
AUTCVI IVSSERIT IOSE LEGAT
CORA HOSPITE LIX DIVINA
UT AEDIFICITUR. IT POST HEC
OMNIS ET EX HIBEATUR
HUMANITAS
miserantis affectus. & obseqͥũ
plenum & ꝑfectum amoris.
quodhospitib ex hiberi oport&
incybi & potus. & omniũ illis cõpe¬
tentium amministratione.¬

Expanded text:
s. Omnibus venientibus, sive discedentibus hospitibus inclinato capite vel prostrato in eis adoretur, qui et suscipitur « hic sicut superius duas advenientium inducit personas: unam mediocrem, cui tantum caput inclinatur a fratre; aliam vero summam, quae in terram toto prostrato adoratur et corpore; sed tamen in utrisque Dominus Jesadoretur, qui et suscipitur. Suscepti autem hospites ducantur ad orationem; et postea sedeat cum eis Prior, aut cui jusserit ipse. Legatur coram hospite lex divina, ut aedificetur; et post haec omnis ei exhibeatur humanitas.miserantis affectus, et obsequium plenum et perfectum amoris, quod hospitibus exhiberi oportet in cibi, et potus, et omnium illis competentium administratione
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Cella peregrinorum semote
monasterio constituatur cũ lects
stratis. ubi semꝑ uenientes fr̃s max¬
mȩ ignoti dormiant. & bi satias
suas ponant
HOSPITIB AT̃ECVI Ñ PRECIPIT
NULLATEN SOCIETVR NEO COLLO¬
QVATVR SEDSI OBVIAVERIT AVT
UIDERIT. SALUTATIS HVMILITEN
UT DIXIM. & PETITA BENE DICTIOS
PERTRANSEAT. DICENSSIBI NON
LICERE CUHOSPITE CONLO QUI

Expanded text:
RUM. Cella peregrinorum semote monasterio constituatur cum lectis stratis, ubi supervenientes fratres, maxime ignoti, dormiant, et bisacias suas ponantHospitibus autem, cui non praecipitur, nullatenus societur neque colloquatur; sed si obviaverit aut viderit, salutatis humiliter, ut dictum est, et petita benedictione, pertranseat, dicens non licere sibi colloqui
Abbreviated transcription (Latin):
tium monasterii aliqui uenerint
siclerici fuerint aut monachi.
maiori honori suscipiantur. laua
coenobii. p̃bebuntq omia quae
apta sunt usui monachorũ. Hinc¬
om̃ib hospitalitatis bonum
cũ gratia oporteat referendum.
deferenda ÷ honorificentia

Expanded text:
tium monasterii aliqui venerint, si clerici fuerint aut monachi, majori honore suscipiantur: lavabxenodochii, praebebuntque omnia quae apta sunt usui monachorum. omnibus hospitalitatis bonum cum gratia oporteat referri, deferenda honorificentia
Abbreviated transcription (Latin):
exusib frm. inauro. aut inuesti¬
b: ł cellario sc̃s abbas ꝑmanus
ꝓuisoris. aut ꝑ quã lib& fidelẽ
ꝑsonam. pauꝑib peregrinis. aut
captiuis faciat dispensari. Uesti¬
abbati refundant. incipientibus
aut paupib: eroganda:¬

Expanded text:
ro, aut in vestibus, vel cellario, sanctus abbas per manus provisoris, aut per quamlibet fidelem personam pauperibus, peregrinis, aut captivis faciat dispensari. XLV. Vestiabbati refundant, incipientibus aut pauperibus eroganda
Abbreviated transcription (Latin):
Opolt& ue talissit uestis mona¬
chi. quaecorp contegens. tantũ
uerecundiam nuditatis repl.¬
lat. & frigous r&undat it¬
iuriam. non quae occasionem
uanitatis enutriat quaert
sit uilis. ut nulla coloris uel
cõpositionis noutate. in ter
coceros frs spãls habeatur
insignis. & ita sitastudiosis
suꝑ fluis accuraionib aliena
ut nullus iterumꝰ ꝑ incuriam
collecas aut affectatis sordib
sit deformis Postremo sic ipsa
uestis ab huꝰ mundi separecur
ornatu ut in om̃i seruorum di
cultu cõmunissit Nam quic quid
intfamulos di non ab omnib
ten&ur. sed abuno ł apaucis
p̃sũmitur. aut suꝑ fluũ. aut

Expanded text:
 ut talis sit vestis monachi, quae corpus contegens tantum verecundiam nuditatis repellat, et frigoris retundat injuriam, non quae occasionem vanitatis nutriat; quae ita vilis sit, ut nulla coloris vel compositionis novitate inter caeteros fratres spiritales habeatur insignis: et ita ab studiosis superfluisque accurationibus aliena, ut nullus iterum per incuriam collectis aut affectatis sordibus sit deformis. Postremo sic ista vestis ab hujus mundi separetur ornatu, ut in omnium servorum Dei cultum communis sit. Nam quidquid inter famulos Dei non ab omnibus tenetur, sed ab uno vel paucis praesumitur, aut superfluum aut
Abbreviated transcription (Latin):
grinis frib: cumsũma reuerend
caritatis . & ministrationis.
obsequia sunt p̃benda. & aduesꝑm la¬
uandi pedes. & si exitinere sunt c̃fecai
oleo ꝑunguendi sunt. lectaria lucerna
& stramina mollia exhibenda : a pro¬
ficiscentibus iuxta pensũ coenobii TEgI¬
uiaticum imponendum¬

Expanded text:
grinis fratribus, cum summa reverentia charitatis et ministrationis obsequia sunt praebenda, et ad vesperum lavandi pedes; et si ex itinere sunt confecti, oleo perungendi sunt. Lectaria, lucerna, et stramina mollia exhibenda, ac proficiscentibus juxta posse coenobii viaticum imponendum
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃. Dies ieiunii qui uiolari non possunt.
dies intelliguntur paschalis qua¬
dragesimȩ. laectani arum .& iIIͦ
anni temporum. autsi alicuiꝰ diei
fesa fuerit agenda uigilia. qͣndo
non solũ a canonicis cleritis. uerũ
&iã alaicis catholicis ieiunatur¬

Expanded text:
 Dies jejunii, qui violari non possunt, dies intelliguntur sanctae paschalis Quadragesimae, Litaniarum et quatuor anni temporum, aut si alicujus diei festi fuerit agenda vigilia, quando non solum a canonicis clericis, verum etiam a laicis 684 catholicis jejunatu
Abbreviated transcription (Latin):
Domesticus dr̃ amicus famili aris
ł sod alis. quos duob modis intelli¬
gere debemus. siue omnes genera¬
liter xp̃ianos unam nobiscum fidẽ.
unum habentes baptismum. si ue
specialit̃ monachos qui nobiscum
& religinis exhibent famulatũ¬
UTERGO NUNTIATUS FUERIT
HOSPES. OCCVRRATVR EL APRIORE
VEL AFRIB CU OUI OfFICIO
CARITATIS

Expanded text:
Domesticus dicitur amicus, familiaris, vel sodalis, quos duobus modis intelligere debemus: sive omnes generaliter Christianos, unam nobiscum fidem, unum habentes baptisma; sive specialiter monachos, qui nobiscum c religioni exhibent famulatuUt nuntiatus fuerit hospes, occurratur ei a Priore vel a fratribus cum omni officio charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
REMORARI INORATORIO. SIC̃
rio nemo aliquid agat. nisi ad qđ ÷
factum fiat. unde & nomen acce¬
pit. aut si forte &iam aliqui p̃t̃
horas constitutas. si eis uacat &
orare uoluerino. non eissint ir¬
pedimento. qui ibi aliquid agen
dĩ cultum. paenitus nihil agat᷑
ut nomini huic & opera. iugit̃
impensa concordent. ut si aliq̃
p̃t̃ consbtutas horas dño sup-¬
plicaturus ingreditur. uotum
suum occupatio aliena nontard&¬

Expanded text:
remorari in oratorio sicutremorari in oratorio sicutrio nemo aliquid agat, nisi ad quod factum fiat: unde et nomen accepit. Aut si forte etiam aliqui propter horas constitutas, si eis vacat et orare voluerint, eis non sint impedimento qui ibi aliqudi cultum penitus nihil agatur, ut nomini huic et opera jugiter impensa concordent: ut si aliquis praeter constitutas horas Domino supplicaturus ingreditur, votum suum occupatio aliena non tard
Abbreviated transcription (Latin):
Nemo tamen ex tra monas¬
terium manduc& aut bibat.
h enim regulae non recipit
disciplina. ut uł poma uilia
resumantur. Aquam ips am
ante refectionem legitima
bibere non p̃sumat. Siquis uͦ¬
ex tra c̃scientiam abbatis
ł p̃positi qualem cũq locum
egressus. gula. uel ebrieta te
se soci auerit. aut si in proximo
trans missus. prosua leuitate
uł gulae. nonstatim expedita
necessitate adcellulam redierit.
aut cum id facinus fuerit
detentus. ut canones docent.
aut .xxx. diebus a comunione
separ&ur. aut uirgis cesus
emend&cur.
IRATORIŨ. HSITQO DICIT
NECIBI Quicaua aliuo
GERATUR AUT CONDATUR. EX¬
PLETO IOPEREDI OMS CVSUMO
SILENTIO EXEAÑ ET HABEATVR
REVERENTIA DO. UT PR QUI
FOATE IBI PECULIARITER UULT
ORARE MTMPEDIATVR ALTE¬
RIUS IN PROBITATE. SED ET
SI ALTER UULT SIBIEORTE SECRE¬
TIUS ORARE. SIMPLICITER
INTRET ETORM NONINCLAMO¬
SA VOCE. SED IN LACRIALIS. ET
INTENTIONE CORDIS ERGO
QUISIMILE OP NONPAC̃ NON
ꝑMITTATUR EXPLETO OPEREDI

Expanded text:
Nemo tamen extra monasterium manducet aut bibat: hoc enim Regulae non recipit disciplina, ut vel poma vilia resumantur: aquam ipsam ante refectionem legitimam bibere non praesumant. CAP. extra conscientiam abbatis vel praepositi, qualemcunque locum egressus, gulae vel ebrietati se sociaverit; aut si in proximo transmissus, pro sua levitate vel gula, non statim expedita necessitate ad cellam redierit, cum in id facinus fuerit detectus, ut canones docent, aut triginta diebus a communione separetur, aut virgis caesus emendetur. Oratorium hoc sit, quod dicitur: nec ibi quidquam aliud geratur et contendatur. Expleto opere Dei, omnes cum summo silentio exeant, et habeatur reverentia Deo: ut frater, qui forte sibi peculiariter vult orare, non impediatur alterius improbitate. Sed et si alter vult sibi forte secretius orare, simpliciter intret et oret non in clamosa voce, sed in lacrymis et intentione cordis. Ergo qui simile opus non facit, non permittatur explicito opere Dei
Abbreviated transcription (Latin):
honorem
QUOQUINA ABBATIS ET HOSPI¬
TVM. SUꝑSESIT. UT INCERTIS
HORIS SUꝑ UENIENTES HOSPI¬
TES QUINUM ꝙ DESUNT MO¬
HASTERIO NONINQUIETENTVR¬
FRS IN QŨA COQUINA ADANNU
INGREDIANT̃ DUO FR̃S. QUIIOSVD
OFEICIU BENE IMPLEANT. QUIB:
UTIN DIGENT SOLATIA AO¬
MINISTENT̃. UT ABSQ MVR¬
MVRATIONE SERVIANT. ET
ITERU QUANDO OCCVPATIONE
MINORE HABENT. EXEANT
VBIEIS IMPERATUR INOSERE
ETNONSOLUIPSIS. SEOET IN
OMIB OFFICIIS MONASTERII
ISTASIT CONSIDERATIO. UT̃
QUANDO IN DIGENT SOLATIA

Expanded text:
honorem. Coquina abbatis et hospitum super se sit: ut incertis horis supervenientes hospites, qui nunquam desunt monasterio, non inquietent fratres. In quam coquinam ad annum ingrediantur duo fratres, qui ipsum officium bone impleant. Quibus, ut indigent, solatia administrentur; ut absque murmuratione serviant; et iterum, quando occupationem minorem habent, exeant, ubi eis imperatur, in opera. Et non solum ipsis, sed et omnibus officiis monasterii, sit ista consideratio, ut, quando indigent, solatia
Abbreviated transcription (Latin):
impenditur : Nam quã uis una caritas
oms amplectatur interius. aliter
pauꝑib: alit̃ uero exterius con¬
gruit ministrare potentibus. Neq
enĩ equalis omnib p̃paranda est
conuenit p̃paratio. sed unicuiq
necesse ÷ cũ caritatis discrixione
congruus locus. congruus cybus. con¬
gruus lectus. congruus omnibus
exhibeatur & honor. ut congrue

Expanded text:
dus: « Quamvis una charitas omnes amplectatur interius, aliter pauperibus, aliter vero exterius congruit ministrare potentibus: neque enim aequalis omnibus paranda est convenit praeparatio; sed unicuique necesse est cum charitatis discretione congruus locus, congruus cibus, congruus lectus, congruus omnibus exhibeatur et honor. » Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
Mtãy. cellȩq ac diuersoria eorum.
HħoiNosIA uocarentur Istud ergo¬
I solum fuit anti quissimũ monachorũ
Ngenus. quo d non modo tempore. sed
&iam gratia primum ẽ. quodq
Cuius &iam nunc adhuc in diftrica
coenobiis cernimus residere uefa¬
gia Itaq coenobitarum disciplina¬
Aatempore p̃dicationis apostolicȩ¬
I sumpsit ex ordium. Nam talis extito
Sinhierosolrmis omnis illa creder¬
Itium multitudo. quae in actibus
Mapłorum ita describitur. Multral¬
Odinis autem credentiũ erat cor.
& anima una. Nec quisqu̾a eorum
Rqua epossidebat. aliquid suum . er

Expanded text:
itae, cellaeque ac diversoria eorum coenobia vocarentur. Istud ergo solummodo fuit antiquissimum monachorum genus, quod non solum tempore, sed etiam gratia primum est, quod pcujus etiam nunc adhuc in districtis coenobiis cernimus sedere ve Itaque coenobitarum disciplina a tempore praedicationis apostolicae sumpsit exordium. Nam talis exstitit in Jerosolymis omnis illa credentium multitudo, quae in Actibus apostolorum ita describitur: « Multitudinis autem credentium erat cor et anima una, nec quisquam eorum, quae possidebat, aliquid su
Abbreviated transcription (Latin):
bus dominis seruire: Abrenuntiat᷑
operib: eius. quia opera illius con
discerni uidentur a c&eris oꝑib eiꝰ:
quĩa ieis suꝑbia cuius ille auctor.ẽ.
designatur . Pompȩ igitur eius sunt
ambitio. arrogantia. uana gloria.
& cetera huius modi. quae fonte suꝑbiae

Expanded text:
bus dominis servire . Abrenuntiatur etiam operibus ejus, quia opera illius contdiscerni videntur a caeteris operibus ejus, quia in eis superbia, cujus auctor ille designatur. Pompae igitur ejus sunt, ambitio, arrogantia, vana gloria, et caetera hujuscemodi, quae fonte superbiae
Abbreviated transcription (Latin):
&terministrare. & subministrare¬
orum obsequium humilitatis. in
Itero autẽ indicium habundantiȩ
De potestatis ostenditur: Aminis trante
uippe obsequiũ redditur. a sub minis¬
ttante uero. subsidium progatur

Expanded text:
subministrare, quod est ministrarehorum obsequium humilitatis, in altero autem indicium abundantiae 583 ac potestatis ostenditur. A ministrante quippe obsequium redditur, a subministrante vero subsidium praerogatur
Abbreviated transcription (Latin):
quo ad olescentes litteralibus studus exp̃
operam dare . & adaudiendos magis¬
tros uacare solent. nde scola uacatio
int̃p̃tatur. Deniq inpsalmo ubi cani¬
mus Vacate & uid&e. qͥm egosum

Expanded text:
quo adolescentes litteralibus studiis operam dare, et ad audiendos magistros vacare solent, unde σχολὴ, vacatio interpretatur. Denique in Psalmo ubi canimus: Vacate et videte, quoniam ego sum
Abbreviated transcription (Latin):
anam. ubi nec fletus ullus potest.
esse. Nec gemitus. Ubi habebunt
omnes sci amorem ꝑfectum. timorẽ
nullum. & gaudium sempiternum.
Ibi eis erit uoluntas certa. cupiditas
nulla. qm̃ fruendo caelestibus bonis.
adquae ꝑuenire cupiebant. nihil
eis deerit. quod ulterius concupis¬
cant: & in illa regione ꝑp&uae
securitatis. ac pacis. ꝑ fecte beati.
nectimoris stimulos passuri surit
nec doloris.

Expanded text:
unt, ubi nec fletus ullus potest esse, nec gemitus: habebunt omnes sancti amorem perfectum, timorem nullum, et gaudium sempiternum. Ibi eis erit voluntas recta, cupiditas nulla, quoniam fruendo coelestibus bonis, ad quae pervenire cupiebant, nihil eis deerit quod ulterius concupiscant, et in illa regione perpetuae securitatis ac pacis perfecte beati, nec timoris stimulos passuri sunt, nec doloris.
Abbreviated transcription (Latin):
utilem timorem inuitat. cum dicit.
docebo uos : ammon& nepauescamꝰ.
quod audiuimus timorem. Non. ẽ.
enim timor iste qui formidetur
sed qui diligatur.: Timor humanus
amaritudinem hab&. iste dulcedi¬
nem Ille ad seruitium cogit iste
adlibertatẽ trahit. Postremo ille
claustra metuit. hic caelorum regna
pate facit. Intimoris & enim laude.
salomon. ait. Timor dñi. appon&
dies Time ergo dñm omonachȩ
temporis huius adici& dies a&̃ nos.
dies ꝑpocuos. dies in mortales: & dies
ꝑhennes. immo diem unum. siue
uesꝑa & infinitum. diem felici gaudio
plenum. iN deficiente luce refertũ.
angelico comitatu suffultum. Diem.
quemnox. non int̃polat. tenebre
non obscurant. Nubilum non obfuscat.
inportabilem. non efficto calor ȩstatis
pigrum. non reddit frigus hiemis
dies. quitibi m& unus erit cum scis :
comunis cũ angelis. a&̃ nus cũ utriusq
utabi cumfelici gaudio consortium sex̃¬
tribuit angelorum. & socium faci& patri¬
archarum in numero compat& ꝓphe¬

Expanded text:
filius invitatur. Cum dicit, docebo vos, admonet ne pavescamus, quod audivimus timorem. Non est enim timor iste qui formidetur, sed qui diligatur. Timor humanus amaritudinem habet, iste dulcedinem; ille ad servitium cogit, iste ad libertatem trahit; postremo ille claustra metuit, hic coelorum regna patefaciSalomon ait: Timor Domini apponet dies . Time ergo Deum, o rex, temporis hujus adjiciet dies aeternos, dies perpetuos, dies immortales, dies perennes: imo diem unum sine vespera et infinitum, diem felici gaudio plenum, indeficiente luce refertum, angelico comitatu suffultum, diem quem nox non interpolat, tenebrae non obscurant, nubilum non offuscat, importabilem non efficit calor aestatis, pigrum non reddit frigus hiemis: dies qui tibimet unus erit cum sanctis, communis cum angelis, aeternus cum utrisque, qui tibi cum felici gaudio consortium tribuat angelorum, et socium faciat patriarcharum, in numero computet prophe
Abbreviated transcription (Latin):
ignis camini non arsit ad triũ pue¬
rorũ suppliciũ. & tam̃ arsit ad cõ¬
burenda ligamina uinculorum. ita
ignis gehennae. &. lucebit miseris
ad consolationem gaudiorum.

Expanded text:
ignis non arsit ad trium puerorum supplicium, et arsit ad comburenda ligamina vinculorum: ita ignis gehennae, et lucebit miseris ad consolationem, ne videant
Abbreviated transcription (Latin):
Sciens autẽ ꝓph&a in hoc agone scłi.
cum corpore pacem fidelissimos non
habere. & cum suis uitus hic illis
continuum esse certam en Pulcher¬
rimae dixit. inquire pacem. ut quã
eam hic non habeant: tamen semꝑ
ab eis studiosissimȩ ꝑ quiratur
dentem. Quaeramus ergo seduli.¬
sequamur intenti. quia illi eam
inuenire non possumus. Nisi hie diligen¬
tius inquiramus. Quȩitunc cõp̃hendi
dabitur. quando ipsum conspiciemus
trinquillitas animi. simplicitas cordis.
Amoris uinculum. consottium caritatis
Haec÷ quaesimul tates tollit. bellae
compescit. camprimit iras. superbos
calcat. humiles lamat. discordes sedat.
inimicos concordat. cunctis. ẽ. placida.
non quaerit aliena. nihil deputat suũ
Doc& amare. qua eo disse nonnouit:
nescit extolli. nesci inflari. hancergo
qui accepit teneat. qui ꝑdidit. repetat.
quia misit exquirat. qmꝰ qui in eadem¬
re. non fuerit inuentus. abdicatur
a patre. exheredatur afilio. nihil ominꝰ
asco sp̃u. alienus efficitur

Expanded text:
Sciens autem propheta in hoc agone saeculi cum corpore pacem fidelissimos non habere, et cum suis vitiis hic illis continuum esse certamen, pulcherrime dixit, inquire pacem; ut quamvis eam hic non habeant, tamen semper ab eis studiosissime perquiratur.dentem. sequamur intenti: quia illic eam invenire non possumus, nisi hic diligentius inquiramus. Quae tunc comprehendi dabitur, quando ipsum conspicimus tranquillitas animi, simplicitas cordis, amoris vinculum, consortium charitatis. Haec est quae simultates tollit, bella compescit, comprimit iras, superbos calcat, humiles amat, discordes sedat, inimicos concordat, cunctis est placita. Non quaerit alienum, nihil deputat suum; docet amare quae odisse non novit. Nescit extolli, nescit inflari. Hanc ergo, qui accequi amisit, exquirat: quoniam qui in eadem non fuerit inventus, abdicatur a Patre, exhaeredatur a Filio, nihilominus a sancto Spiritu alienus efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
essemus. Sids̃ ꝓ nobis quis contranos
Pra edestinatis. ado uocatis. iustificitis
glorificatis. Quiuult aduersari. par&
se. si potest bellare aduersus dm̃
bienim audiuimus. sids̃ pronobis
quis contranos. Nisi quidm̃ uincit
non laedit nos:¬

Expanded text:
is, quis contra nos? Praedestinatis a Deo, vocatis, justificatis, glorificatis, qui vult adversari, paret se, si potest bellare adversus Deum. Ubi enim audivimus, Si Deus pro nobis, quis contra nos? nisi qui Deum vincit, non laedit nos
Abbreviated transcription (Latin):
Lingua ignis ẽ. & uniuersitas iniqui¬
titis. Lingua consaturtur in membris
nris. quaemaculat totum corpus.
& inflammat rotam natiuitatis nrãe :
t flammata a gehenna. Omnis enĩ
natura bestiarum & uolucrũ. &
serpentium &iam c&erorum domant.
ẽ domata sunt anatura humana:
linguam autẽ. nullus hominum
domare potest. inquietum malum
plena ueneno mortifero. In ipsa
benedicimus dm̃ & patrem. & inipsa

Expanded text:
lingua ignis est, universitas iniquitatis lingua constituitur in membris nostris, quae maculat totum corpus, et inflammat rotam nativitatis nostrae, inflammata a gehenna. Omnes enim naturae bestiarum et volucrum et serpentum, etiam caeterorum, domantur et domita sunt a natura humana. Linguam autem nullus hominum domare potest. Inquietum malum, plena veneno mortifero. In ipsa benedicimus
Abbreviated transcription (Latin):
QUVIS EST HOMO QVIVVIT UIIAM
EICUPIT UIDERE DIES DONOS
Ialis in t̃rogatio ꝓposita . ẽ. qua omniũ
sequatur assensus : Quis ÷ enĩ qui possit
dcere. aut uitam nolo aut dies bonos
uidere non cupio. sed utinam sic uitam
ꝑp&uam quaereremus sicut inista
temporali corda defigimus. Donos
autem dies inistos dicit. in quib: caducis
delectationib: occupamur. sed illos
qui uere bonisunt. & in summascitate

Expanded text:
Quis est homo qui vult vitam, et cupit videre dies bonos? Talis interrogatio proposita est quam omnium sequatur assensus. Quis est enim qui possit dicere, aut vitam nolo, aut dies bonos videre non cupio? Sed utinam sic vitam perpetuam quaereremus, sicut in ista temporali corda defigimus. Bonos autem dies, non istos dicit in quibus caducis delectationibus occupamur, sed illos qui vere boni sunt, et in summa sanctitate
Abbreviated transcription (Latin):
quaeq: natura. ꝓcapacitate sua. suspi¬
catur dedo. & quantum natura
excedat. Homines enim quantum
possunt aciem mentis extendere
aspiciunt quidds̃ sit. opinione. non difini¬
tione. yngeli autẽ qui superiores
hominibus sunt. quia plus aliquid de
đo sentiunt . non .ẽ. dubium. Archan¬
geli uero. eo ipso amplius. Cherubim
autẽ & seraphim. quae potentiae
iuxta dm̃. eẽ. dicuntur. maiora dedo
sentiunt: non tamen cõp̃hendunt
penitus quid ds̃ sit. quia nemo nouit
patrem. nisi filius. nec filium quis¬
nouit nisi pater. Igitur .ẽ. ds̃. sicut
hominib: uidetur sp̃s. Natura simplex.
Nullius egens. a&nus. in mortalis.
omnimodo a quo omnia initium con¬
secuta sunt. Venerandus. diligendus.
m&uendus. extra quemnihil. est:
immo inquosunt omnia. queq sunt
sursum. deorsum. summa. &ima.
omp̾s. omnia tenens. uere in omib
diues. quia nihil. ẽ. quod non eius sit
Bonus iustus misericors ÷ & seuerus¬
ut t̃rore quae abeo bene condita sun
conseruentur. Neglegentia parer&

Expanded text:
quaeque natura pro capacitate sui suspicatur de deo, ut quantum natura excedat. homines enim, quantum possunt aciem mentis extendere, aspiciunt quid deus sit opinione, non definitione; angeli autem qui superiores hominibus sunt, quia plus aliquid de deo sentiunt, non est dubium; archangeli uero eo ipso amplius; cherubin autem et seraphin, quae potentiae iuxta deum esse dicuntur, maiora de deo sentiunt, non tamen conprehendunt penitus quid deus sit, quia nemo nouit patrem nisi filius, nec filium quis nisi pater. Igitur est deus, sicut hominibus uidetur, spiritus natura simplex, nullius egens, aeternus, inmortalis omni modo, a quo omnia initium consecuta sunt; uenerandus, diligendus, metuendus, extra quem nihil est, immo in quo sunt omnia quaequae sunt sursum, deorsum, summa et ima; omnipotens, omnitenens, uere in omnibus diues, quia nihil est quod non eius sit; bonus, iustus, misericors: ut terrore quae ab eo bene condita sunt conseruentur, ne neglegentia pareret
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatas nouit aecclesia:. quarum
una ÷ infide. altera inspecie. una it
peregrinatione. altera in a&nitate.
una in labore. altera in requie. una
inuia. altera in patria. una cum hoste
pugnat. altera sine hoste regnat
Ergo una bona.ẽ. sed ad huc misera
altera melior & beata. Ad quã qͥ felix¬

Expanded text:
datas novit Ecclesia. Quarum est una in fide, altera in specie. Una in peregrinatione, altera in aeternitate; una in labore, altera in requie; una in via, altera in patria; una cum hoste pugnat, altera sine hoste regnat. Ergo una bona est, sed adhuc misera: altera melior et beata. Ista si
Abbreviated transcription (Latin):
dñs ꝑproph&am timentibus se pro¬
mittat. Ori&ur inquit uobis tim̃tib:
nomen meum soliustitiae. & sanitas
in pennis eius. & egrediemini et
salietis sicuit uituli de armento & cetera
Et tibi. o monachȩ timendum est
pellat. ignorantiam cordis auferat.¬
& lucem intelligentiae in fundat.

Expanded text:
 prophetam timentibus se promittat. Orietur, inquit, vobis timentibus nomen meum sol justitiae, et sanitas in pennis ejus; et egrediemini, et salietis sicut vituli de armento; et caEt tibi ergo timendum est pellat, ignorantiam cordis auferat, et lucem intelligentiae infundat,
Abbreviated transcription (Latin):
SCIS MOUITIS NOS RESPONDERE¬
Respondere cuilib& dicimꝰ. cumeius
inus. Voergo respondere . e. donis
eius p̃cedentib nr̃a obsequia red¬
reddimus cum eum ꝓpt̃ amoris fidu¬
ciam non timemus.¬

Expanded text:
ns responderRespondere quippe cuilibet dicimus, cum pensamus. Deo ergo respondere est, donis ejus praecedentibus nostra obsequia redreddimus, cum eos propter amoris fiduciam non timemus
Abbreviated transcription (Latin):
Interiores quippe tenebras dicimus
cecitatem cordis. ex teriores uͦ tenebras.
a&̃nam noctem dampnationis
Tunc ergo dampnatus quisq ñ inintẽro¬
ores sed interiores tenebras mittitur
quia illie inuitus ꝓicitur in nocte
dampnationis. qui hic sponte cecidit.
incaecitatem cordis. ubi fl&us quoq
& stridor dentium. eẽ. ꝑhibetur. Ut
illic dentes strideant. qui hic deae¬
dacitate gaudeant. illic oculi deflea
qui hic ꝑ inlicitas concupiscentias uersa¬
bantur. Quatenus singula quaeq:
membra supplicio subiaceant. quȩ
hic singulis quibq uitiis. subieca
seruiebant. Infletu quoq oculorum
& stridore gentium ꝑm&a foram
membrorum corporalium magnitudo
ostenditur tormentorum. Tenebre

Expanded text:
interiores quippe tenebras dicimus caecitatem cordis, exteriores vero tenebras aeternam noctem damnationis. Tunc ergo damnatus quisque non in interiores, sed in exteriores tenebras mittitur, quia illic invitus projicitur in noctem damnationis, qui hic sponte cecidit in caecitatem cordis. Ubi fletus quoque et stridor dentium esse perhibetur, ut illic dentes strideant, qui hic de edacitate gaudebant. Illic oculi defleant, qui hic per illicitas concupiscentias versabantur, quatenus singula quaeque membra supplicio subjaceant, quae hic singulis quibusque vitiis subjecta serviebant. In fletu quoque oculorum et stridore dentium, per metaphoram membrorum corporalium magnitudo ostenditur tormentorum. Multi e
Abbreviated transcription (Latin):
ad quã quicũ bonorum oꝑum consumatione
puenerint. beatis angelis similes erunt.¬
& simul cumdõ suo. sine fine regnabunt
Quodhic crediderint. ibi uidebunt.
sui ereatoris substantiam mundis cordib
cor templantes: a&na exultatione
& inuicem sibi felicit᷑ adherebunt
receptis cum in corruptione atq iN
mortalitate corporibus municipatũ.
patriȩ caelestis. accipiunt. atq eius
in a&num ciues effecti ꝓmissa p̾mia
reportabunt: Ibi eis exhubera uit tanta
la&itia. tanta caelestium gratia
gaudiorum. ut remuneratori suo ꝓtantis
munerib gratias agant. & nullum
fastidium. ex ipsa affluentium. bonoꝵ¬

Expanded text:
ad quam qui bonorum operum consummatione pervenerint, beatis angelis similes erunt, et simul cum Deo suo sine fine regnabunt. Quod hic crediderant, ibi videbunt, sui creatoris substantiam mundis cordibus contemplantes, aeterna exsultatione icem sibi feliciter adhaerebunt. Remortalitate corporibus, municipatum patriae coelestis accipient, atque ejus in aeternum cives effecti, promissa praemia reportabunt. Ibi eis exuberabit tanta laetitia, tanta coelestium gratia gaudiorum, ut remuneratori suo pro tantis muneribus gratias agant, et nullum fastidium ex ipsa affluentia bono
Abbreviated transcription (Latin):
XI. UTNONSOLUM IRATUS PATER SUOS
NONALLQUADDO FILIOS EXHEREOET:
SEDNEC UTMETVENDUS ONS IRRITAT
AMALIS NRIS UTHEQUISSIMOS
SERVOS. PERPETVAM TRADAT AONOE¬
NAM. QUIEUM SEQUI NOLUERINT
AO GLO RIA M.

Expanded text:
 ut non solum iratus pater suos non aliquando filios exhaeredet, sed nec ut metuendus Dominus irritatus malis nostris ut nequissimos servos perpetuam tradat ad poenam, qui eum sequi noluerunt ad gloriam.
Abbreviated transcription (Latin):
MAXIME ADINO BEDIENTES RESPICIT
Sic enim legimus omnis qui aadit
uerba mea & non facit ea. similabit᷑
uiro stulto. quia edificauit domum suã
suꝑ arenam. & rełq. Id ẽ. cuminflux¬
erunt stillicidia passionum. cum ad¬
uenerint flumina . & correntes atq
imp&us tribulationum. ex multitu¬
dine neglegentiarum. cum flauerint
uent. illi utiq qui ꝑistum aerem
uolitant. parati ad xp̃i are am uenti¬
landum. si cubi inueniant paleas
quas adludibrium suum rapiant. atq
disꝑgant. tunc irruent in domum illã
quesine oboedientiae fundamento
aedificata ÷ & fia ruina illius magna

Expanded text:
maxime ad inobedientes respicit. Sic enim legimus: Omnis qui audit verba mea haec, et non facit ea, similabitur viro stulto qui aedificavit domum suam super arenam, etc. . Id est, cum influxerint stillicidia passionum, cum advenerint flumina et torrentes atque impetus tribulationum, ex multitudine negligentiarum; cum flaverint venti, illi utique qui per istum aerem volitant, parati ad Christi arcam ventilandam sicubi inveniant paleas quas ad ludibrium suum rapiant atque dispergant; tunc irruent in domum illam quae sine obedientiae fundamento inventa est, et fiet ruina illius magna
Abbreviated transcription (Latin):
& sempit᷑num. ubi ÷ certa securitas.
secura tranquillitas. tranquilla iocun¬
ditas. felix a&nitas. acerna felicitas.
ubi ÷ amor ꝑfectus. timor nullus.
dies a&nus. alacer motus. ubi fulgen

Expanded text:
 beata: ubi est certa securitas, secura tranquillitas, tranquilla jucunditas, felix aeternitas, aeterna felicitas; ubi amor est perfectus, timor nullus, dies aeternus, alacer motus, et un
Abbreviated transcription (Latin):
dignatio di patris. nos in seruorum
numero. eẽ. nonmeremur: illenos
infiliorum numero computare Nor
dedignatur. Erandis inquam digna¬
tio .ẽ. ut cum simus naturalit̃ filii irae
& ab infantia peccatores: filii di mise¬

Expanded text:
dignatio Dei Patris! nos in servorum esse numero non meremur, ille nos in filiorum numero computare non dedignatur: grandis, inquam, dignatio est, ut cum simus naturaliter filii irae, et ab infantia peccatores, filii Dei mise
Abbreviated transcription (Latin):
tenentur obnoxii. Milites di carnẽ
suam crucifigunt. cumuitiis & concupis¬
cenitiis. Illi dapib nutriuntur. isti
uirtutibus Illi rapere aliena conantur.
isti&iam propria. ł patienter ꝑdere.
uel misericor diter cupiunt erogare
lantur. isti querunt unde sempit̃nis
p̃miis honorentur. Illis tribuit imaginẽ
laxitiae uanitas. istis uera confest
peritura. Neina & ernum perearł
possidere desiderant : Illis uiuereio
labor ẽ. & mori supplicium. Istis uiuere
xp̃s ẽ. & mori lucrum. Illi pliantur
contra uisibiles. isti contra inuisibiles¬
istos misericordia benignos. Illos inuidia
contentiosos. istos facit mansu&udo
Per illos babylonia regitur. ꝑistos.
& inistis adño hierłm caelestis ãminis¬
aduersitas deicit. Milites autem dĩ
siue in prosperitate. siue in aduersitate
immobiles ꝑseuerant.

Expanded text:
tenentur obnoxii; milites Dei carnem suam crucifigunt cum vitiis et concupiscentiis. Illi dapibus nutriuntur; isti virtutibus. Illi rapere aliena conantur; isti etiam propria vel patienter perdere, vel misericorditer contendunt erogare.lantur; isti quaerunt unde sempiternis praemiis honorentur. Illis tribuit imaginem laetitiae vanitas; istis vera confert perituram, ne in aeternum pereant, possidere desiderant. Illis vivere labor est, et mori supplicium; istis vivere Christus est, et mori lucrum. Illi praeliantur contra inimicos visibiles; isti contra invisibilesistos misericordia facit benignos. Illos invidia contentiosos; istos mansuetudo Per illos Babylonia regitur; per istos et in istis a Domino Jerusalem coelestis adminisadversitas dejicit; milites autem Dei, sive in prosperitate, sive in adversitate immobiles perseverant;
Abbreviated transcription (Latin):
manducat & bibit. Quando & quantũ
iuͦcundum. exerc& ac sequitur
carnaliter hȩc omnia delectant.
aedificant. Et omnia desideria carnis
sp̾italis desi derii dilectione conpescit.
futura. p̃sentib ante ponit. carnem
spiritui subdit. & quic quid cupit. aut
ait. Non uult exsua. sed ex dĩsui uoluns¬
tate procedere. cui placere totis
uiribus con cupiscit

Expanded text:
manducat ac bibit quando vult, et quantum jucundum, exercet ac sequitur carnaliter delectat, aedificat, facit, et omnia desideria carnis spiritalis desiderii delectatione compescit, futura praesentibus anteponit, carnem spiritui subdit, et quidquid cupit aut agit, non vult ex sua, sed ex Dei sui voluntate procedere, cui placere totis viribus concupiscit
Abbreviated transcription (Latin):
significat. quia iugiter & omnihora¬
audiendus ÷ quis alutariter mon&. et¬
uim apłs patent̃ ex pressit dicens.
Sed adhortamini uos m& ipsos ꝑsingulos
dies. donec hodie cognominatur

Expanded text:
significat semper, quia jugiter audiendus est qui salutariter monetvim Apostolus potenter expressit: Sed adhortamini vosmetipsos per singulos dies, donec hodie cognominatur
Abbreviated transcription (Latin):
dicta. unde & ds̃ cumhȩc instruer&.
dixit. ut sint insigna. & tempora: dies
& annos. iđ in aliquo mutabili motu.
cuius aliud prius. aliud posterius
p̃teriit. eo quod simul. eẽ. non possint

Expanded text:
t. Unde et Deus, cum haec institueret, dixit: Et sint in signa, et tempora, et dies, et annos, id est, in aliquo mutabili motu, cujus aliud prius, aliud posterius praeterit, eo quod simul esse non possint.
Abbreviated transcription (Latin):
enim. Nemomilitans do implicet se
negotiis secularibus. Ostendens. eẽ
milites dĩ. sicut sunt &iam milites scłi
Duplex ergo militia. duo genera militũ
castra ꝑgratuitam gratiam. caelestis
carnalis laborare cummundo. scđm
uoluntatẽ terreni regis astringit

Expanded text:
Nemo, ait, militans Deo implicat se negotiis saecularibus ; ostendens esse milites Dei, sicut sunt etiam milites saeculi. Duplex ergo militia duo genera militum castra per gratuitam gratiam coelestis corporalis laborare cum mundo, secundum voluntatem terreni regis astringit
Abbreviated transcription (Latin):
temptationum suarum motibus Non
motibus carnis. modo luxoriae appe¬
titum frenant. modo aestum auaritiȩ
temperant. modo gloriae lationis
inclinant. modo suggestiones liuoris
obruunt. modo ignem furoris extiN¬

Expanded text:
tentationum suarum motibus non motibus carnis modo luxuriae appetitum frenant, modo aestum avaritiae temperant, modo gloriam elevationis inclinant, modo suggestiones livoris obruunt, modo ignem furoris exstin
Abbreviated transcription (Latin):
Gogitationes igitur malas cordinr̾o
contra illarum in lecebras delectati¬
onum xp̃i auxilium implorare: Et¬
ut uictor possit existere. spem suã
xp̃o cõmittere: & in illo fideliter
credere & firmit̃ sperare. Et de
triumphi uictoria. non sibi placen
sed xpo gradias agere. Quas cogi

Expanded text:
Cogitationes malas cordi nostm, est « contra illarum illecebras Christi auxilium implorare, ut victor possit existere; spem suam Christo committere, in illo fideliter credere, et firmiter sperare, et de triumphi victoria non sibi placere, sed Christo gratias agere, » i
Abbreviated transcription (Latin):
iuentib: siue her&icis p̃mitur. sed
amen eos ad se uenientes. benigna
id nos. mat̾na imitatione. amplifia¬
ari statim debemus. quia qui frem̃
tardius sibi reconciliat. dñs sibi
tardius placat. hinc enimdñsait.¬

Expanded text:
inibus haereticis premitur, sed tamen eos ad se venientes benigna cs materna imitatione amplecti statim debemus. Cito etardius sibi conciliat, Deum sibi tardius placat. Frustra enim propit