comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
muniencla fossasq ad canclem magnitudinem perfici iubet reliquas
legiones in arnus expeditas contra hostem instituit Affranius petreiusq ter¬
rendi causa atq oꝑis impediendi copias suas ad infinias montis radices
producunt et prelio lacess. Neq id circo Cesar opus internuctit confisus
residio legionũ triũ et municione fosse Illi non du cõmorati
gius ab infuno colle progressi copias suas in castra reducunt tercio
elie cesar castra uallo cõmunit reliquas cohortes quas in suꝑioribus ca¬
tris reliquerat impedimentaq ad se traduci iubet Erat in
planicies circiter passꝰ. ccc. atq inħ fere medio spacio tumulus erat
aulo editior quẽ si occupauisset cesar et cõmuniuisset ab
et ponte et cõmeatu omni quem in oppidum contulerant le int̾¬
clusurum aduersarios confidebat Hos sperans legiones tres ex
castris educit acieq in locis idoncis structa unius legionis ante sig¬

Expanded text:
munienda, fossasque ad eandem magnitudinem perfici iubet; reliquas munienda, fossasque ad eandem magnitudinem perfici iubet; reliquas legiones in armis expeditas contra hostem constituit. Afranius Petreiusque terrendi causa atque operis impediendi copias suas ad infimas montis radices producunt et proelio lacessunt. neque idcirco Caesar opus intermittit confisus praesidio legionum trium et munitione fossae. illi non diu commorati nec longius ab infimo colle progressi copias in castra reducunt. tertio die Caesar vallo castra communit, reliquas cohortes, quas in superioribus castris reliquerat, impedimentaque ad se traduci iubet. Erat inplanities circiter passuum ccc, atque in hoc fere medio spatio tumulus erat paulo editior; quem si occupavisset Caesar et communivisset, ab oppido et ponte et commeatu omni, quem in oppidum contulerant, se interclusurum adversarios confidebat. hoc sperans legiones iii ex castris educit acieque in locis idoneis structa unius legionis antesig
Abbreviated transcription (Latin):
copias educ̃. et in medio colle sub castris constituit Cesar ubi cogno
montis intermissis circiter pass̃. ccce. castra facere constituit et ne
in opere faciundo milites repentino hostiũ in cursu exterreantur atq
opere prohiberentur uallo munire uetuit quod eminere et procul u¬
deri necesse erat sed afronte castra contͥ hostem ped̾.xu. fossam ficri
uissit prima et scclã acies in armis ut ab uutio constituta erat perma¬
nebat Post hoc opus in occulto a tercia acie fiebat sic ome prus est
ꝑfectum quam intelligeretur ab affranio castra munire Sub uesperũ
esar intra hanc fossam legiones reducit Atq ibi sub armis pre
nocte conquielcit postero dic omnẽ erercitum intra follam continet
et quod longuis erat agger petenlus in presentiam similẽ rationen
operis istituit singulaq latera castrorum singulis attribuit legionib

Expanded text:
copias educit et in medio colle sub castris constituit. Caesar ubi cognovit copias educit et in medio colle sub castris constituit. Caesar ubi cognovit montis intermissis circiter passibus cccc castra facere constituit, et, ne in opere faciundo milites repentino hostium incursu exterrerentur atque opere prohiberentur, vallo muniri vetuit, quod eminere et procul videri necesse erat, sed a fronte contra hostem pedum xv fossam fieri iussit. et prima et secunda acies in armis, ut ab initio constituta erat, permanebat; post hos opus in occulto a iii acie fiebat. sic omne prius est perfectum opus, quam intellegeretur ab Afranio castra muniri. sub vesperum Caesar intra hanc fossam legiones reducit atque ibi sub armis proxima nocte conquiescit. Postero die omnem exercitum intra fossam continet, et, quod longius erat agger petendus, in praesentia similem rationem operis instituit, singulaque latera castrorum singulis attribuit legionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ri nũo magnos impetus legioñ equitatus q sustinet Cõmisso ab
equitibus prelio signa legioñ duarũ procul ab utrisq conspiciũtur qua
C. fabiꝯ ulteriore ponte subsidio nr̃is miserat suspicatus fore id quod ac¬
cidit ut duces aduersariorum occasione et beneficio fortune ad nrõs
opprimendos uterentur Quar̃ aduentu preliũ dirimitur ac suas ut̾q
legiones reducit in castra Eo biduo cesar cum cquitibus .d. cece. qͣs
ibi presidio reliquerat in castra ꝑuenit Pons qui fuerat tempestate
interruptus pene erat refectul Hunc noctu ꝑfici iullit ip̃e cognita lo¬
corum natura ponti caltris q̃ presidio et cohortis relinquit atq oĩa
impedimenta et postero die omĩbus copus triplici instructa acie ad
erdam proficiscitur et sub castris affranu constitit et ibi pau
armis moratus facit equo loco pugnandi potestate facta affranius

Expanded text:
ri numero magnos impetus legionum equitatusque sustinet. commisso ab ri numero magnos impetus legionum equitatusque sustinet. commisso ab equitibus proelio signa legionum duarum procul ab utrisque conspiciuntur, quas C. Fabius ulteriore ponte subsidio nostris miserat, suspicatus fore, id quod accidit, ut duces adversariorum occasione et beneficio fortunae ad nostros opprimendos uterentur. quarum adventu proelium dirimitur ac suas uterque legiones reducit in castra. Eo biduo Caesar cum equitibus dcccc, quos sibi praesidio reliquerat, in castra pervenit. pons, qui fuerat tempestate interruptus, paene erat refectus; hunc noctu perfici iussit. ipse cognita locorum natura ponti castrisque praesidio sex cohortes relinquit atque omnia impedimenta et postero die omnibus copiis triplici instructa acie ad Ilerdam proficiscitur et sub castris Afrani consistit et ibi paulisper sub armis moratus facit aequo loco pugnandi potestatem. potestate facta Afranius
Abbreviated transcription (Latin):
his pontibus pabulatum mictebat quod ea que citra flumen fuerant lu¬
perioribus consumserat hoc idem fere atq cadem de causa pompeiani
itus duces faciebant crebroq interse equestribus prelus conte¬
bant huc est quotidiana consuetudine comgresse pabulatoribus presidio
proprio legioneᷤᷤ fabiane due flum̃ transissent impedimẽtaq et omĩs eqͥ
sequeretur subito iumentorum et aque magnitudine pons
interruptus et reliqua multitudo equitum interelusa Quo cognito
a petreio et affranio ex aggere atq eratibus que flumine ferebantur ce¬
eriter suo ponte affranius quẽ oppido castrisq conuinetum h
legionibus ciuus aduentu nunciato .l. plancus qui legionibus preerat
laria coactus locum capit suꝑiorem diuesamq aciem in
partes constuit ne ab equitatu circũueniri posset Ita congressus in pa¬

Expanded text:
his pontibus pabulatum mittebat, quod ea quae citra flumen fuerant suhis pontibus pabulatum mittebat, quod ea quae citra flumen fuerant superioribus diebus consumpserat. hoc idem fere atque eadem de causa Pompeiani exercitus duces faciebant, crebroque inter se equestribus proeliis contendebant. huc cum cotidiana consuetudine egressae pabulatoribus praesidio propiore ponte legiones Fabianae duae flumen transissent, impedimentaque et omnis equitatus sequeretur, subito vi ventorum et aquae magnitudine pons est interruptus et reliqua multitudo equitum interclusa. quo cognito a Petreio et Afranio ex aggere atque cratibus, quae flumine ferebantur, celeriter suo ponte Afranius, quem oppido castrisque coniunctum hlegionibus. cuius adventu nuntiato L. Plancus, qui legionibus praeerat, necessaria re coactus locum capit superiorem diversamque aciem in duas partes constituit, ne ab equitatu circumveniri posset. ita congressus impa
Abbreviated transcription (Latin):
ter ipiũs loci oportunitatem gerere erant ut supra demonstratũ est
legiones affranu Tres petrei due preterea scutate citerioris prouĩcie et
cetrate ulterioris hispame cohortes cerciter lxxx. equitatumq utriusq
groiũcie circiter dismi cesar legiones in hispaniam premiserat ad ser
huerat et parem ex gallia nũm quam ip̃e pacauerat nominatim ex oĩb
tanis montanisq qui galliam prouĩciam attingunt Audierat pom¬
peiũ per maritaniam cum legionibus iter in hispaniam facere confestĩ¬
q eẽ uenturũ simł atribunis militum centurionibusq mutuas peciũas
sumplit has exercitui distribuit Quo facto duas res consecutus est qđ
pingnore animos centurionũ deuinx̃ et largitione militum uolũtates
redemit. Fabius finitimarum ciuitatum aĩos litteris nũcusq temptabat
m sicore flumine pontes effecerat duos distantes interse mil. pass .ii.

Expanded text:
ter ipsius loci opportunitatem gerere. Erant, ut supra demonstratum est, ter ipsius loci opportunitatem gerere. Erant, ut supra demonstratum est, legiones Afrani iii, Petrei duae, praeterea scutatae citerioris provinciae et caetratae ulterioris Hispaniae cohortes circiter lxxx equitumque utriusque provinciae circiter v milia. Caesar legiones in Hispaniam praemiserat VI; auhabuerat, et parem ex Gallia numerum, quam ipse pacaverat, nominatim ex omnibutanis montanisque, qui Galliam provinciam attingunt, adiecerat. audierat Pompeium per Mauretaniam cum legionibus iter in Hispaniam facere confestimque esse venturum. simul a tribunis militum centurionibusque mutuas pecunias sumpsit; has exercitui distribuit. quo facto duas res consecutus est, quod pignore animos centurionum devinxit, et largitione militum voluntates redemit. Fabius finitimarum civitatum animos litteris nuntiisque temptabat. in Sicori flumine pontes effecerat duos distantes inter se milia passuum iiii.
Abbreviated transcription (Latin):
liquas legiones que longuis hiemabant subsequi iubet fabius
ut erat imꝑatum adhibita celeritate presidiuni ex saltu deiecit
magnisq itineribus ad exercitum affram contendit aduẽtu
.I. iubuli rufi quem apompeio missum nihispania demonstra¬
tum est afranius et petreuis et uaro legati pompci quorũ
legionibus tercius ab anabetonũ agrum lusitaniamq pari nũo
leeionum obtinebat officia interse patiuntur uti petreuis ex lusi¬
tania peruetones cum om̃ibus copus ad affranium proficiscatur
Uarro cum his quas habebat legionibus omnẽ ulteriorem hispaniã tue¬
atur his rebus constitutis equites auxiliaq tocuis lusitanie a petreio
celtiberie cantabris barbarisq omĩbus qui ad occcanum ꝑtinent ab af¬
franio imꝑantur. Qiubus coactis celeriter petreuis per uetones ad affra¬
niũ peruenit Constituuntq cõmuni consilio hellum ad hilerelam ꝓp¬

Expanded text:
reliquas legiones, quae longius hiemabant, subsequi iubet. Fabius, reliquas legiones, quae longius hiemabant, subsequi iubet. Fabius, ut erat imperatum, adhibita celeritate praesidium ex saltu deiecit magnisque itineribus ad exercitum Afrani contendit. Adventu L. Vibulli Rufi, quem a Pompeio missum in Hispaniam demonstratum est, Afranius et Petreius et Varro legati Pompei, quorumlegionibus, tertius ab Ana Vettonum agrum Lusitaniamque pari numero legionum obtinebat, officia inter se partiuntur, uti Petreius ex Lusitania per Vettones cum omnibus copiis ad Afranium proficiscatur, Varro cum iis quas habebat legionibus omnem ulteriorem Hispaniam tueatur. his rebus constitutis equites auxiliaque toti Lusitaniae a Petreio, Celtiberiae Cantabris barbarisque omnibus qui ad Oceanum pertinent, ab Afranio imperantur. quibus coactis celeriter Petreius per Vettones ad Afranium pervenit, constituuntque communi consilio bellum ad Ilerdam prop
Abbreviated transcription (Latin):
onerararias naues quas ubiq possunt deprehendint atq in portũ
deducunt. Parum dauis aut materia atq armam̃tis instructis
Ad reliquas armandas reficiendasq utuntur fumenti quod i¬
uentum est in publicum conferunt reliquas merces cõmeatus q̃
ad obsidionem uerbis accidant reseruant Quibus inuirus per¬
motus cesar legit tres in assiliam adducit turis turres uineas q
ad oppugnationem urbis agere naues longas relate numero xii
cere instituit. Quibus effectis armatis q diebus .xxx. aqi
materia cesa est adductis q m assiliam his .d. brutuni pręficit
Crehoniuni legatum ad oppugnationem massilie relinquit Dum
ec parat atq adnimistrat.c. fabiũ legatum cum legionibi
quas narrobone circũq ea loca hiemancli causa cdisposuerat in
hispaniam premictit celeriterq saltus pireos pixeneos occupari
Qui eo tpr ab.l. a franio legato presidus tenebantur

Expanded text:
ittunt; onerarias naves, quas ubique possunt, deprehendunt atque in portum ittunt; onerarias naves, quas ubique possunt, deprehendunt atque in portum deducunt, parum clavis aut materia atque armamentis instructis ad reliquas armandas reficiendasque utuntur; frumenti quod inventum est, in publicum conferunt; reliquas merces commeatusque ad obsidionem urbis, si accidat, reservant. quibus iniuriis permotus Caesar legiones tres Massiliam adducit; turres vineasque ad oppugnationem urbis agere, naves longas Arelate numero xii facere instituit. quibus effectis armatisque diebus xxx, a qua die materia caesa est, adductisque Massiliam his D. Brutum praeficit, C. Trebonium legatum ad oppugnationem Massiliae relinquit. Dum haec parat atque administrat, C. Fabium legatum cum legionibus iii, quas Narbone circumque ea loca hiemandi causa disposuerat, in Hispaniam praemittit celeriterque saltus Pyrenaeos occupari iubet, qui eo tempore ab L. Afranio legato praesidiis tenebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
lie tocius auctoritatem sequi potius quam unius. hominis uolũ¬
tati obtemperare reliqua que ad eor sanandas mentes pertiue
arbitrabatur cõmemorat Cuiis orationẽ legati domũ¬
atq ex auctoritate hec cesari renũciant intelligere diisũ esse po¬
pulum in partes duas neq sui iudicii neq suarum ẽẽ uiriũ discer¬
nere utra pars uistiorem habeat causam principes uero esse carũ
partiũ .cii. pompciũ et .c. celarem patronos ciuitatis Quorũ alter
agros uilgarum are comicorum et iluorum publice his concesserit
alter bello uictas gallias attribuerit uectigaliaq auxerit Quare
partibus eorun beneficus parem se quoq uoluntatem tribuere de
recipere hec dum intereos aguntur. domitius nauibus in assiliam
peruenit atq ab his receptus urbi preficitur sũma et belli admini¬
randi permictitur Euis imperio classeni quoq uersus d

Expanded text:
e eos Italiae totius auctoritatem sequi potius quam unius hominis volune eos Italiae totius auctoritatem sequi potius quam unius hominis voluntati obtemperare. reliqua, quae ad eorum sanandas mentes pertinere arbitrabatur, commemorat. cuius orationem legati domuatus auctoritate haec Caesari renuntiant: intellegere se divisum esse populum Romanum in partes duas. neque sui iudicii neque suarum esse virium discernere, utra pars iustiorem habeat causam. principes vero esse earum partium Cn. Pompeium et C. Caesarem, patronos civitatis, quorum alter agros Volcarum Arecomicorum et Helviorum publice iis concesserit, alter bello victos Sallyas adtribuerit vectigaliaque auxerit. quare paribus eorum beneficiis parem se quoque voluntatem tribuere debc portibus recipere. Haec dum inter eos aguntur, Domitius navibus Massiliam pervenit atque ab iis receptus urbi praeficitur; summa ei belli administrandi permittitur. eius imperio classem quoquoversus dim
Abbreviated transcription (Latin):
stra diebus aliquot consumptis ne reliquũ tempus mictat infectis usq
fectum Item domitiũ aed occupandam massiliam nauibus auctuarus¬
septeni quas sigili et in cassono apriuatis coactas seruis libertis colonis
suis compleuerat Premissos etiam legatos in assilienses domũ nobiles
adulescentes quos ab urbe discedens pompeuis erat adhortatus ne
noua cesaris officia ueter suorũ beneficiorum nicos memoriã expel¬
lerent quibus mandatis acceptis in assilienses portas cesari clause¬
rant Albicos barbaros homines qui in eorum fide antiquitus erant
montes q supra massilliam incolebant ad se uocauerant frunientũ ex
mis legionibus atq in om̃ibus castellis in urben conuexe
armorum officinas in urbe instituerant muros portas clausem
reficiehant Euocat ad se cesar in assilia .xu. primos Cũ his agit
ne mitiũ inferendi belli ab massiliensibus oriatur deber

Expanded text:
stra diebus aliquot consumptis, ne reliquum tempus amittat, infectis iis quae stra diebus aliquot consumptis, ne reliquum tempus amittat, infectis iis quae fectum item Domitium ad occupandam Massiliam navibus actuariis vii, quas Igilii et in Cosano a privatis coactas servis libertis colonis suis compleverat; praemissos etiam legatos Massilienses domum, nobiles adulescentes, quos ab urbe discedens Pompeius erat adhortatus, ne nova Caesaris officia veterum suorum beneficiorum in eos memoriam expellerent. quibus mandatis acceptis Massilienses portas Caesari clauserant; Albicos, barbaros homines, qui in eorum fide antiquitus erant montesque supra Massiliam incolebant, ad se vocaverant; frumentum ex finitimis regionibus atque ex omnibus castellis in urbem convexerant, armorum officinas in urbe instituerant, muros portas classem reficiebant. Evocat ad se Caesar Massilia xv primos. cum his agit, ne initium inferendi belli a Massiliensibus oriatur; deber
Abbreviated transcription (Latin):
hortatur ac postulat ut rem.p. suscipiant atq una secum administrẽt
sin tumore clefugiant illis se honeri non futͣm et perse rem .p. administꝰ¬
turum legatos ad pompeiũ de compositione micti oportere Neq se re¬
ormidare quod in senatu pompeius paulo ante dixisset ad qi
micterentur his auctoritatem actribui timorẽq eorũ qui micterent
significare tenuis atq infirmi ħ animi uideri si uero ut operibus añ¬
iri studuerit sic iusticia et equitate uelle suꝑare probat remsenatus di
nuctendis legatis sed qui nucterentur non reperiebantur maxiineq
timoris causa pro se quisq iel munus legationis recusabat Pompeius
disceclens ab urbe in senatu dixerat eodem se habiturũ loco
me remansissent et qui in castris cesaris fuissent sic triduũ disputa¬
cionibus excusationibusq extrahitur Subicitur etiam .L. Marcellus

Expanded text:
hortatur ac postulat, ut rem publicam suscipiant atque una secum administrent. hortatur ac postulat, ut rem publicam suscipiant atque una secum administrent. sin timore defugiant, illis se oneri non futurum et per se rem publicam administraturum. legatos ad Pompeium de compositione mitti oportere, neque se reformidare, quod in senatu Pompeius paulo ante dixisset, ad quos legati mitterentur, his auctoritatem attribui timoremque eorum qui mitterent significari. tenuis atque infirmi haec animi videri. se vero, ut operibus anteire studuerit, sic iustitia et aequitate velle superare. Probat rem senatus de mittendis legatis; sed qui mitterentur non reperiebantur, maximeque timoris causa pro se quisque id munus legationis recusabat. Pompeius enim discedens ab urbe in senatu dixerat eodem se habiturum loco, qui Romae remansissent, et qui in castris Caesaris fuissent. sic triduum disputationibus excusationibusque extrahitur. subicitur etiam L. Metellus tr
Abbreviated transcription (Latin):
Milites in proxima municipia dedux̃ Ip̃e ad urhem proficiscitur.
Coacto senatu murias municorum cõmemorat docet se nullum
extra orclinariũ honoren appetisse sed ex pecc̃o legitimo tp̃r cõsulat̃
eo fuisse contentum quod om̃ibus ciuibus pateret latum. ab.x. trib. p.l.
contradicentibus mimicis Catonem uero acerrime repugantem et pristiua
consuetudine dicendi mora dies extrahentem ut sui ratio absentis hẽtur
exercitibus dimictendis ultra postulauisset in quo iacturam dignitati
atq honoris ip̃e facturus esset Acerbitatem minicorũ docet quid quod
ab altero non postularent ise recusarent atq omĩa permisceri mallent
quam imperiũ exercitusq dimictere inuiriam in cripiendis legibus pre¬
dicat Crudelitatem et insolentiam incircũscribendis .t.r̃. pł. conditiones
ase latas expedita colloquia et denegata cõmemorat pro quibus reb

Expanded text:
milites in proxima municipia deducit; ipse ad urbem proficiscitur. milites in proxima municipia deducit; ipse ad urbem proficiscitur. coacto senatu iniurias inimicorum commemorat. docet se nullum extraordinarium honorem adpetisse, sed exspectato legitimo tempore consulatus eo fuisse contentum, quod omnibus civibus pateret. latum ab x tribunis plebis contradicentibus inimicis, Catone vero acerrime repugnante et pristina consuetudine dicendi mora dies extrahente, ut sui ratio absentis haberetexercitibus dimittendis ultro postulavisset, in quo iacturam dignitatis atque honoris ipse facturus esset. acerbitatem inimicorum docet, qui quod ab altero postularent, in se recusarent, atque omnia permisceri mallent quam imperium exercitusque dimittere. iniuriam in eripiendis legionibus praedicat, crudelitatem et insolentiam in circumscribendis tribunis plebis; condiciones a se latas, expetita colloquia et denegata commemorat. pro quibus rebus
Abbreviated transcription (Latin):
suscepillet et abse reliquisq in senatu interrogatus omĩa sibi esset ad
bellum apta ac parata confirmauisset hec in contione questus expro
fugit nacti uacuas ab imꝑnis sardiniam ualerus curio sicilia
cum exercitibus eo ꝑueniunt lubero cum in affricam uenisset in pro
a muenit cum imperio attiũ uarũ qui ad auxiniũ ut supra
monstrauimus amillis cohortibus protinus exfuga in affricam ꝑue¬
nerat Atq eam lua sponte uacuam occupauerat dilectuq habito
luas legiones effecerat hominũ et locoriu noticia et usu e
uincie nactus aditus ad ea conanda quod paucil ante annis et pre¬
tura eam prouinciam obtinuerat hic uenientem uticam nauib
uberonem portu atq oppido ꝓihet neq affectum ualitudir
exponere in terra patitur sed sublatis anchoris excedere eo loco cogit
his rebus confectis.ces̃. ut reliquũ tempus alabore intermicteret᷑

Expanded text:
suscepisset et ab se reliquisque in senatu interrogatus omnia sibi esse ad suscepisset et ab se reliquisque in senatu interrogatus omnia sibi esse ad bellum apta ac parata confirmavisset. haec in contione questus ex provincia fugit. Nacti vacuas ab imperiis Sardiniam Valerius, Curio Siciliam, cum exercitibus eo perveniunt. Tubero cum in Africam venisset, invenit in provincia cum imperio Attium Varum; qui ad Auximum, ut supra demonstravimus, amissis cohortibus protinus ex fuga in Africam pervenerat atque eam sua sponte vacuam occupaverat dilectuque habito duas legiones effecerat, hominum et locorum notitia et usu eius provinciae nactus aditus ad ea conanda, quod paucis ante annis ex praetura eam provinciam obtinuerat. hic venientem Uticam navibus Tuberonem portu atque oppido prohibet neque adfectum valetudine filium exponere in terra patitur, sed sublatis ancoris excedere eo loco cogit. His rebus confectis Caesar, ut reliquum tempus a labore intermitteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑat ut naues conquirant Brundisiũq deducenlas curent mic¬
tit in sardiniam cum legione una ualeriũ legit. In siciliam curionẽ
cam transclucere exercitum iubet sardiniam obtinebat. A. cocta
iani M. cate africam sorte tubero optinere debebat Caralit
simul ad se ualeriũ micti auclierunt nondũ profecto exitalia sua
sponte Coctam ex oppido eiciunt Ille ꝑterritus quod omẽ proiuĩciã
entire intelligebat Ex sardinia in affricam ꝓfugit Cato in
lia nauis longas ueteres inficiebat nouas ciuitatibus miperabat ħ
magno studio agebat in lucanis brucusq perlegatos suos ciuiũ roma¬
in dilectus habebat equitum peditumq certum numerũ.
uitatibus sicilie exigebat Quibus rehus pene ꝑfectis aduentu curio¬
nis cognito queritur in contione sese ꝓiectum ac proditum . a.c.ii.¬
eio qui in om̃ibus rebus impatatissimus uon necellariũ bel

Expanded text:
omnium imperat, ut naves conquirant Brundisiumque deducendas curent. mitomnium imperat, ut naves conquirant Brundisiumque deducendas curent. mittit in Sardiniam cum legione una Valerium legatum, in Siciliam Curionem cam traducere exercitum iubet. Sardiniam obtinebat M. Cotta, Siciliam M. Cato; Africam sorte Tubero obtinere debebat. Caralitani, simul ad se Valerium mitti audierunt, nondum profecto ex Italia sua sponte Cottam ex oppido eiciunt. ille perterritus, quod omnem provinciam consentire intellegebat, ex Sardinia in Africam profugit. Cato in Sicilia naves longas veteres reficiebat, novas civitatibus imperabat. haec magno studio agebat. in Lucanis Bruttiisque per legatos suos civium Romanorum dilectus habebat, equitum peditumque certum numerum a civitatibus Siciliae exigebat. quibus rebus paene perfectis adventu Curionis cognito queritur in contione sese proiectum ac proditum a Cn. Pompeio, qui omnibus rebus imparatissimis non necessarium bellum
Abbreviated transcription (Latin):
iel cũ nlitibus que ad moles cesaris adheserant scaphi
q reprchendunt reprehensas excipiunt cesar etsi ad spem confi¬
ciendi iregocu maxime probabat coactis nauibus mare trausire et
ompeiũ sequi priusq ille sese transinarinis auxilus confi
Tamen euis rei moram temporisq longinquitatem timebat quod
omibus coactis nauibus pompeuis presentem facultatem inseq̃ndi
ui adem̃at relinquebatur ut exlonginquioribus regionibus
piceniq et afreto naues essent expectande ied propter anni tempus
longum atq impeditum uidebatur interea ueterem exercitũ duas
yspanias confirmari quarũ erat altera maximus beneficus p
deuncta auxilia equitatum parari galliam italiamq temperari se
absente nolebat Itaq in presentia pompei sequencli rationem omictit
n hispaniam proficisci constituit duũ uiris municipiorũ

Expanded text:
ves cum militibus, quae ad moles Caesaris adhaeserant, scaphives cum militibus, quae ad moles Caesaris adhaeserant, scaphis lintribusque reprehendunt, reprehensas excipiunt. Caesar etsi ad spem conficiendi negoti maxime probabat coactis navibus mare transire et Pompeium sequi, priusquam ille sese transmarinis auxiliis confirmaret, tamen eius rei moram temporisque longinquitatem timebat, quod omnibus coactis navibus Pompeius praesentem facultatem insequendi ui ademerat. relinquebatur, ut ex longinquioribus regionibus Galliae Picenique et a freto naves essent exspectandae. id propter anni tempus longum atque impeditum videbatur. interea veterem exercitum, duas Hispanias confirmari, quarum erat altera maximis beneficiis Pompei devincta, auxilia, equitatum parari, Galliam Italiamque temptari se absente nolebat. Itaque in praesentia Pompei sequendi rationem omittit, in Hispaniam proficisci constituit, duumviris municipiorum
Abbreviated transcription (Latin):
tio naues conscendẽ iubet Expeditos aũ exeuocatis sagittariis fundito¬
ribus q raros in muro turribusq disponit. hos certo signo reuocare cõ¬
stituit Cum om̃s milites naues conscendissent atq his expedito loc
actuaria nauigia relinquit Brundisim pompeianorũ militũ in iuriis
atq ipiũis pompeii cõtumelus permoti cesaris rebus fauebant Itaq
cognita pompei profectione concurlantibus illis atq in ea re occu¬
patis uulgo extectis significabant per quos re cognita cesar scalas
rari militesq armari iubet ne qͣm rei gerende facultater
tat. pompeuis sub noctem naues soluit qui erant in muro custodie
cã conlocati eo signo quo conuenerãt reuocãtur. noctisq itinerib
id naues decurrunt Milites positis scalis muroros ascer
meniti abrundismis ut uallum ceceĩ fossas q caueant subsist̃ et
longo itinere ab his circunducti ad portum peruemunt duasq ua¬

Expanded text:
tio naves conscendere iubet, expeditos autem ex evocatis, sagittariis funditotio naves conscendere iubet, expeditos autem ex evocatis, sagittariis funditoribusque raros in muro turribusque disponit. hos certo signo revocare constituit, cum omnes milites naves conscendissent, atque iis expedito loco actuaria navigia relinquit. Brundisini Pompeianorum militum iniuriis atque ipsius Pompei contumeliis permoti Caesaris rebus favebant. itaque cognita Pompei profectione concursantibus illis atque in ea re occupatis volgo ex tectis significabant. per quos re cognita Caesar scalas parari militesque armari iubet, nequam rei gerendae facultatem dimittat. Pompeius sub noctem naves solvit. qui erant in muro custodiae causa collocati, eo signo, quod convenerat, revocantur notisque itineribus ad naves decurrunt. milites positis scalis muros ascendunt, sed moniti a Brundisinis, ut vallum caecum fossasque caveant, subsistunt et longo itinere ab his circumducti ad portum perveniunt duasque na
Abbreviated transcription (Latin):
non posse aoi de composicione Ita rem sepus frustra temptatã
cesar aliq̃n climictandam sibi uiclicat et de bello agendũ ꝓpe
dimiclia parte operis a cesare effecta diebusq in ea re cdiunptis
nouem naues a consulibus dyrrachio remisseq̃ priorem parteni
exercitus eo deportauerant Brundisium reuertuntur pompeuis
siue operibus cesaris ꝑmotus siue etiam quod ab micio italia ex¬
cede̾ constituerat aduentu nauiũ profectionẽ parare incipit et
quo facilius impetum cesaris tatdaret ne sub ip̃a profectione milites¬
m oppiclum inrumpererent portas obstruit uicos plateasq in¬
edificat ac fossas transuersas uus preducit atq ibi sudes stipite¬
q prea cutos defigit Hec leuibus creatibus t̾raq mequat aditu
autẽ atq itinera duoq extra murũ ad portum ferebant maximis de¬
fixis trabibus atq eis preacutis presepit His paratis rebus milites silẽ¬

Expanded text:
non posse agi de compositione. ita saepius rem frustra temptatam non posse agi de compositione. ita saepius rem frustra temptatam Caesar aliquando dimittendam sibi iudicat et de bello agendum. Prope dimidia parte operis a Caesare effecta diebusque in ea re consumptis ix, naves a consulibus Dyrrachio remissae, quae priorem partem exercitus eo de portaverant, Brundisium revertuntur. Pompeius sive operibus Caesaris permotus sive etiam, quod ab initio Italia excedere constituerat, adventu navium profectionem parare incipit et, quo facilius impetum Caesaris tardaret, ne sub ipsa profectione milites oppidum inrumperent, portas obstruit, vicos plateasque inaedificat, fossas transversas viis praeducit atque ibi sudes stipitesque praeacutos defigit. haec levibus cratibus terraque inaequat; aditus autem atque itinera duo, quae extra murum ad portum ferebant, maximis defixis trabibus atque eis praeacutis praesepit. his paratis rebus milites silen
Abbreviated transcription (Latin):
pugnabatur atq ħ cesar ita administrabat ut conclitiones pa¬
cis dinuctandas non existimaret ac tam et si magnoꝑe admira¬
batur maginũ q̃ ad pompeiũ cum mancdatis nuserat ad se
ion remicti atq ea sepe res temptata et si impetus ciis
lia q tarclabat tamen om̃ib rebus in co ꝑseuerandũ putabat
Itaq caniniũ Rebilum legit familiarem necessariũ Scriboni li¬
onis mictit ad cum colloquii causa mandat ut libone
concilianda pace hortetur In pͥmis ut ip̃e cum pompeio collo¬
queretur postulat magnopere sese confidere demonstrat si euis
rei sit potestas facta fore ut equis conditionibus ab armis disce¬
datur ciuus rei magnam partem laudis atq existimationis ad
libonẽs peruenturam si illo auctore atq agente atq ab armis
sit decessum libo acolloquio canini digxessus ad pompeiũ prosi¬
ciscitur paulo post renunciat quod consules abłint sine illis

Expanded text:
pugnabatur. atque haec Caesar ita administrabat, ut condiciones papugnabatur. atque haec Caesar ita administrabat, ut condiciones pacis dimittendas non existimaret; ac tametsi magnopere admirabatur Magium, quem ad Pompeium cum mandatis miserat, ad se non remitti, atque ea res saepe temptata etsi impetus eius consiliaque tardabat, tamen omnibus rebus in eo perseverandum putabat. itaque Caninium Rebilum legatum, familiarem necessariumque Scriboni Libonis, mittit ad eum colloquii causa; mandat ut Libonem de concilianda pace hortetur; in primis, ut ipse cum Pompeio colloqueretur, postulat; magnopere sese confidere demonstrat, si eius rei sit potestas facta, fore ut aequis condicionibus ab armis discedatur. cuius rei magnam partem laudis atque existimationis ad Libonem perventuram, si illo auctore atque agente ab armis sit discessum. Libo a colloquio Canini digressus ad Pompeium proficiscitur. paulo post renuntiat, quod consules absint, sine illis
Abbreviated transcription (Latin):
tibis regionibusq grecie in potestate haberet atq ex utraq parte
rat ratio qua fauces erant angustissime portus moles at
rem ab utraq parte lateris lictoris iacebat quoel his locis erat
uadosum mare longuis progressus cum agger altiore aqua
angulis distinabat ne fluctibus mouerentur his ꝑfectis collocatis¬
q alias demceps pari magnitudine rates iungebat. Has terra
atq aggere integebat ad itus atq ineurlus ad defendendũ impe¬
liretur a fronte atq ab utroq latere cratibul ac plauteis
gebat In quarta quaq earum t̾res binorum tabulatorũ excitabat
quo cõmoduis ab impetu nauium incenclusq defenderet contͣ
pompeiuis nauis magnas onerarias quas in portu Br
deprehenderat ad hornabat ibi turres cum t̾nis tabulatis eri¬
gebat easq multis tormentis et omĩ gnͣe telorum completas
ad opera celaris appellabat ut rates ꝑrũperet atq oꝑa disturba¬
raet Sic quotidie utrĩq emunꝰ fundis lagittisq reliquisq telis

Expanded text:
tibus regionibusque Graeciae in potestate haberet atque ex utraque partperum haec erat ratio: qua fauces erant angustissimae portus, moles atque aggerem ab utraque parte litoris iaciebat, quod his locis erat vadosum mare. longius progressus, cum agger altiore aqua angulis destinabat, ne fluctibus moverentur. his perfectis collocatisque alias deinceps pari magnitudine rates iungebat. has terra atque aggere integebat, ne aditus atque incursus ad defendendum impediretur; a fronte atque ab utroque latere cratibus ac pluteis protegebat; in quarta quaque earum turres binorum tabulatorum excitabat, quo commodius ab impetu navium incendiisque defenderet. Contra haec Pompeius naves magnas onerarias, quas in portu Brundisino deprehenderat, adornabat. ibi turres cum ternis tabulatis erigebat easque multis tormentis et omni genere telorum completas ad opera Caesaris adpellebat, ut rates perrumperet atque opera disturbaret. sic cotidie utrimque eminus fundis, sagittis reliquisque telis
Abbreviated transcription (Latin):
tiores. Intermi nobiles homĩes ex suis oppidis profugere et in
castra cesaris cleuenire et de aduersarioꝵ euis crudelitate a cer¬
eq commemorare ceperunt quor lacrimis quelisq e
cõmotus cũ antea instituissẽt in statiuis castris estate mita cũc

Expanded text:
tiores. Interim nobiles homines ex suis oppidis profugere et in tiores. Interim nobiles homines ex suis oppidis profugere et in castra Caesaris devenire et de adversariorum eius crudelitate acerbitateque commemorare coeperunt. Quorum lacrimis querelisque Caesar commotus, cum antea constituisset e stativis ca
Abbreviated transcription (Latin):
paucis cliebus pugnando capit et p̃terea duo oppida getuloꝵ
quibus cũ conditionẽ ferret ut oppido excederent. Idq sibi
cuũ traderent conditionẽq repudiassent. Postea ab co
interfectiq sunt om̃s inde progressus agros oppidaq uexare
non destitit. Quibus rebus cognitis uiba cũ iam non longe
scipione atq euis ducibus ab essent capit consiliũ sati
sibi suoq regno subsidio ire quam dum alios ad uiturus profĩ¬
cisceretur ip̃e suo regno expulsus forsitan utraq re expelleret᷑.
rursus reciperẽ atq auxilia etiã ab scipione abduxit
siusq rebus timens elephantisq xxx. relictis suis finibus oppi¬
disq suppechias profectus est. Cesar interii cum de suo aduentu
atio cum in prountia esset neq quispiam crederet ip̃m
sed aliquẽ legatum in affricam cũ copis uenissẽ conseriptis lit¬
teris circũ prouinciam om̃s ciuitates facit de suo aduentu cer¬

Expanded text:
paucis diebus pugnando capit et praeterea duo oppida Gaetulorum. paucis diebus pugnando capit et praeterea duo oppida Gaetulorum. Quibus cum condicionem ferret, ut oppido excederent idque sibi vacuum traderent, condicionemque repudiassent, postea ab eo capti interfectique sunt omnes. Inde progressus agros oppidaque vexare non destitit. Quibus rebus cognitis Iuba cum iam non longe ab Scipione atque eius ducibus abesset, capit consilium satius esse sibi suoque regno subsidio ire quam, dum alios adiuturus proficisciretur, ipse suo regno expulsus forsitan utraque re expelleretur. Itaque rursus recipere atque auxilia etiam ab Scipione abduxit sibi suisque rebus timens elephantisque XXX relictis suis finibus oppidisque suppetias profectus est. § 26 Caesar interim, cum de suo adventu dubitatio in provincia esset neque quisquam crederet ipsum sed aliquem legatum in Africam cum copiis venisse, conscriptis litteris circum provinciam omnis civitates facit de suo adventu cer
Abbreviated transcription (Latin):
icleo quod nondum neq absicilia neq ab sardima cõmeatus sup¬
portatus erat nec ꝑ anni tempiis in mari classes sine ꝑiculo na
uersus tenebant pabuliq mopia p̃mebantur qua necessitate
coacti ueteram milites equitesq qui multa terra mariq bella
confessent et ꝑiculis mopia q tali spe eeñt conflictati alga e
littore collecta et aqua dulci eluta et ita uimentis esurientib
cdata uitã eorũ producebant. Dum hec ita fierent rex uiba co¬
gnitis cesaris diffultatib copiarũq paucitate nõ est uisũ cdari
spaciũ cõualescendi angendarumq euis opum. Itaq comparatis
equitatũ maginis peclitumq copiis subsidio sus egressus e regno
ire contendit.p. situs interim et rex baccꝰ coniunctis sius copus
cognito regis iube egressu propius euis regnũ copias suas ad¬
mouere cirtamq oppidum oppulentissimũ eius regni adorta

Expanded text:
ideo quod nondum neque ab Sicilia neque ab Sardinia commeatus supideo quod nondum neque ab Sicilia neque ab Sardinia commeatus supportatus erat neque per anni tempus in mari classes sine periculo vagcae quoquo versus tenebant pabulique inopia premebantur. Qua necessitate coacti veterani milites equitesque, qui multa terra marique bella confecissent et periculis inopiaque tali saepe essent conflictati, alga e litore collecta et aqua dulci eluta et ita iumentis esurientibus data vitam eorum producebant. § 25 Dum haec ita fierent, rex Iuba cognitis Caesaris difficultatibus copiarumque paucitate — non est visum dari spatium convalescendi augendarumque eius opum: itaque comparatis equitum magnis peditumque copiis subsidio suis egressus e regno ire contendit. P. Sittius interim et rex Bochus coniunctis suis copiis cognito regis Iubae egressu propius eius regnum copias suas admovere, Cirtamque, oppidum opulentissimum eius regni, adortus
Abbreviated transcription (Latin):
do presidiũ fuit regiũ. Pompeio aduemente oppidani
usq copassi propius accedere donec ad ip̃as portas ac mu¬
rũ appropmquaret subito erupcõe facta prostratos per¬
territosq pompeiauus in mare nauesq passim cõpulertt
ita re male gesta gneus pompeuis filus naues ide auertit
Neq postea litus attigit classemq ad insulas baleares
uersus conuertit scipio intermi cñ hiis copus quas paulo
ante demonstraiumꝰ utice grandi p̃sidio relicto ꝓfectus
pͥmũ ad rumeti castra ponit᷑ Demde ibi paucos dies cõ¬
atus noctu itinere facto cũ labien et petrei copiu
uing̃ atq unis castris factis .m. mił. pas longe considt̃
uitatus interii eor circũ cesaris munitiones uac
atq eos qui ꝑabulandi atq aquandi gr̃a extra uallum
progressi essent exciꝑere ita om̃s aduersarios intra muni.¬
ies continere qua re cesariam graui annona st̃ cõfli

Expanded text:
do praesidium fuit regnum. Pompeio adveniente oppidani, do praesidium fuit regnum. Pompeio adveniente oppidani, usque eo passi propius accedere donec ad ipsas portas ac murum appropinquaret, subito eruptione facta prostratos perterritosque Pompeianos in mare navisque passim compulerunt. Ita re male gesta Cn. Pompeius filius navis inde avertit neque postea litus attigit classemque ad insulas Balearis versus convertit. § 24 Scipio interim cum eis copiis quas paulo ante demonstravimus Uticae grandi praesidio relicto profectus primum Hadrumeti castra ponit, deinde ibi paucos dies commoratus noctu itinere facto cum Labieni et Petrei copiis coniungit, atque unis castris factis III milia passuum longe considunt. Equitatus interim eorum circum Caesaris munitiones vagari atque eos qui pabulandi aut aquandi gratia extra vallum progressi essent excipere: ita omnis adversarios intra munitiones continere. Qua re Caesariani gravi annona sunt conflictati,
Abbreviated transcription (Latin):
ammi magnitudine elatis priuatus atq adulescentusus pa¬
term excitus reliquis collectis pene opprssãs funditus et elele¬
tam italiam urbemq romanam in libertatẽ iuindicaueteIdem¬
q siciliam affricã mimidiam in auretaneam mirabili celeritate
armmis recepit Quibus ex rebus sibi eam dignitate quel ẽ ꝑ
grentis clarissima notissimaq conciliauit adulescentulusq
atq eques romamis triũphauit atq ille non ita amplis rebus
patris gestis neq tam excellenti dignitate parta maroꝵi diee
mag̾intucime dilicgentiaꝰ preditus nomi emteris et profiscis¬
seris ad paternas clientelas auxiliũq tibi reiq publice atq
optinio cuiq et flagitatũ. His uerbis hom̃is graiussimi m¬
citatus acdulescentulus cũ nauiculis ciuꝰ q m gn̾s .xxx.
imbi paucis rostratis profectus ab utica i mauretanĩa re¬
gnũ q bogudus est ingressus expeditoq excercitua mim
habuerat ad oppidum ascurum accedere cepit in quo oppi¬

Expanded text:
elatus privatus atque adulescentulus paterni exercitus reliquiis collectis paene oppressam funditus et deletam Italiam urbemque Romanam in libertatem vindicavit, idemque Siciliam, Africam, Numidiam, Mauretaniamque mirabili celeritate armis recepit. Quibus ex rebus sibi eam dignitatem quae est per gentis clarissima notissimaque conciliavit adulescentulusque atque eques Romanus triumphavit. Atque ille non ita amplis rebus patris gestis neque tam excellenti dignitate maiorum parta neque magnitudine diligentiaque praeditus nonne eniteris et proficisceris ad paternas clientelas auxilium tibi reique publicae atque optimo cuique efflagitatum?' § 23 His verbis hominis gravissimi incitatus adulescentulus cum naviculis cuiusquemodi generis XXX, inibi paucis rostratis, profectus ab Utica in Mauretaniam regnumque Bogudis est ingressus expeditoque exercitu servoarmatam, ad oppidum Ascurum accedere coepit; in quo oppi
Abbreviated transcription (Latin):
nũ instare de mduciis uehementissim eq con¬
re. Que ubi cesar intellex̾ presentis ꝑiuili atq mopie iu¬
tande causa omnẽ orõnẽ instituisse neq ullam spẽ aut
couditionẽ pacis afferre ad reliquam cogitationẽ belli
sese recepit Bibulus multos dies terra prohibitus et gra¬
uore morbo exfrigore aclabore implicitus cũ neq cari
sũma miperii redit sed separatim suã quisq classeni
arbitriũ suũ administrabat uibulluis seclato tumultu quẽ re¬

Expanded text:
are de indutiis vehementissimeque contendere. quem ubi Caesar intellexit praesentis periculi atque inopiae vitandae causa omnem orationem instituisse, neque ullam spem aut condicionem pacis adferre, ad reliquam cogitationem belli sese recepit. Bibulus multos dies terra prohibitus et graviore morbo ex frigore ac labore inplicitus, cum neque cursumma imperii redit, sed separatim suam quisque classem ad arbitrium suum administrabat. Vibullius sedato tumultu, quem re
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uarus suã fidẽ ab eoledi quereretur neq resistere aule¬
ret ip̃e equo in oppidiun uectus prosequentibus compluri¬
buis senatoribus quo in nũo erat Ser̃ Sulpitius et licinius
damassippus paucis diebus que fieri uellet utice constitu¬
it atq impauit dicbus q̃ post paucis se m regnũ cũ omĩb¬

Expanded text:
cum Varus suam fidem ab eo laedi uereretur neque resistere audecum Varus suam fidem ab eo laedi uereretur neque resistere auderet. ipse equo in oppidum vectus prosequentibus compluribus senatoribus, quo in numero erat Ser. Sulpicius et Licinius Damasippus, paucis diebus quae fieri vellet, Uticae constituit atque imperavit, diebus aeque post paucis se in regnum cum omnib
Abbreviated transcription (Latin):
ad eẽ copias ube clicerent alii cum legionibus instare uarũ
uniq se puluerẽ ueniẽtem cernere quarũ rerũ nihil oĩeacer¬
derat Alii classem hostiũ celeriter aduolaturã suspicarent᷑
Itaq perterritis om̃ibus sibi quisq consulebat qui in classe
erant proficisci properabant horum fuga nauiũ honeraria¬
rum magistros incitabat pauci lenũculi al officiũ imꝑiũ¬
q conueniebant Sed tanta erat completis cõtentio qͥ potis
onẽ nõ nulli deprimerentur reliqui ħ timore propiꝰ adire
tardarentur quibus accidit rebus accidit ut pauonalites pa¬
nare possent recepti in siciliam incolumes ꝑuenirent reliq̃
copie missis ad uarũ noctu legatorũ numero centurioni¬
bus sc̃se ei dederũt Quorũ cohortes militũ postero die añ
oppidum iuba conspicatus suã cẽ predicans preclã magnã
partem eorũ interfici ussit paucos electos in regnũ reuu̾sit

Expanded text:
adesse copias Iubae dicerent, alii cum legionibus instare Varum adesse copias Iubae dicerent, alii cum legionibus instare Varum iamque se pulverem venientium cernere, quarum rerum nihil omnino acciderat, alii classem hostium celeriter advolaturam suspicarentur. itaque perterritis omnibus sibi quisque consulebat. qui in classe erant, proficisci properabant. horum fuga navium onerariarum magistros incitabat; pauci lenunculi ad officium imperiumque conveniebant. sed tanta erat completis litoribus contentioonere nonnulli deprimerentur, reliqui hoc timore propius adire tardarentur. Quibus rebus accidit, ut pauci milites panare possent, recepti in Siciliam incolumes pervenirent. reliquae copiae missis ad Varum noctu legatorum numero centurionibus sese ei dediderunt. quorum cohortes militum postero die ante oppidum Iuba conspicatus, suam esse praedicans praedam, magnam partem eorum interfici iussit, paucos electos in regnum remisit,
Abbreviated transcription (Latin):
unt et partim fugientes ab equitatu interficiũtur partĩ inte¬
gri procũbũt hortatur curionẽ en. domituis . pr. eque. cũ pau-
cis equitibus circũsistens equitibus ut fuga salutẽ petat atq
in castra contenclat et se ab co non discessurũ pollicetur At curio
ñquam se amisso excercitu quam a cesare filei cõmissũ ac̃co¬
rit in euis conspectum reuersurũ confirmat atq ita
nouissimũ aginen equorũ refienedorum causa substitisse de¬
onstratum est fuga tocuis excercitus procul anuna
sese incolumes in castra conferunt milites ad unũ om̃s inter¬
ficiũtur his rebus cognitis martius rufus questor in castris
relictus a curione cohortatus nr̃os ne animo deficiũt: lili o¬
rant atq obsecrant ut in sicilia nauibus reportentur polbie¬
turq magistris imperat nauiũ ut pͥmo uespere om̃s scalphas
dutus appulsas habebant sed tantus fuit om̃ĩũ t̾rorũ ut ali

Expanded text:
unt et partim fugientes ab equitatu interficiuntur, partim inteunt et partim fugientes ab equitatu interficiuntur, partim integri procumbunt. hortatur Curionem Cn. Domitius praefectus equitum, cum paucis equitibus circumsistens, ut fuga salutem petat atque in castra contendat, et se ab eo non discessurum pollicetur. at Curio numquam se amisso exercitu, quem a Caesare fidei commissum acceperit, in eius conspectum reversurum confirmat atque ita novissimum agmen equorum reficiendorum causa substitisse demonstratum est, fuga totius exercitus procul animadversa sese incolumes in castra conferunt. milites ad unum omnes interficiuntur. His rebus cognitis Marcius Rufus quaestor in castris relictus a Curione cohortatur suos, ne animo deficiant. illi orant atque obsecrant, ut in Siciliam navibus reportentur. pollicetur magistrisque imperat navium, ut primo vespere omnes scaphas ad litus adpulsas habeant. sed tantus fuit omnium terror, ut alii
Abbreviated transcription (Latin):
neq in loco manere ordinesq seruare neq procurrere et casũ
subire uidebatur tutum hostiũ copie submissis ab rege auxilns
crebro augebantur nr̃os uires lassituline deficiebant simul hi qͥ
iiluera acceperant neq acie excedere neq in loc̃ tutũ referri pote¬
rant quo tota acies equitatu hostiũ circũdata tenebatur hi
desua salute desperantes ut extremo uite tpr hoĩes facere cõsuer̃t
aut suam mortem miserabantur aut parentes suos cõm̃dabãt
si quo ex coꝑiculo fortuna seruare potiusset plena erant omĩa
timoris et luctus curio ubi perterritus omnibus neq cohorta¬
ciones suas preces audiri intelligit unã ut ex in miscris reb
spẽ relinquam salutis eẽ arbitratus proximos colles capere uni¬
uersos atq eosigna inferri iuibet hos quoq preoccupat missꝰ
asabura equitatus tũ uero ad sũmã desperationẽ nri perueĩ¬

Expanded text:
neque in loco manere ordinesque servare, neque procurrere et casum neque in loco manere ordinesque servare, neque procurrere et casum subire tutum videbatur. hostium copiae submissis ab rege auxiliis crebro augebantur; nostros vires lassitudine deficiebant, simul ii qui vulnera acceperant, neque acie excedere, neque in locum tutum referri poterant, quod tota acies equitatu hostium circumdata tenebatur. hi de sua salute desperantes, ut extremo vitae tempore homines facere consuerunt, aut suam mortem miserabantur aut parentes suos commendabant, siquos ex eo periculo fortuna servare potuisset. plena erant omnia timoris et luctus. Curio ubi perterritis omnibus neque cohortationes suas neque preces audiri intellegit, unam ut in miseris rebus spem reliquam salutis esse arbitratus proximos colles capere universos atque eo signa inferri iubet. hos quoque praeoccupat missus a Saburra equitatus. tum vero ad summam desperationem nostri perveni