comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
attuit sit᷑: tꝑpoꝵ seriẽ deduxer̃. qͥ gentẽ ppłi romani in originis ei
antatett rimat st̾: ob b debemus uͥ opꝰ ẽ. assirios nõiare reges e
apparea quẽadinodũ lubilonia q̃i pͥma roma cũ ꝑegna ĩ si m̃do

Expanded text:
Latini sunt, temporum seriem deduxerunt qui gentem populi Romani in originis ejus Latini sunt, temporum seriem deduxerunt qui gentem populi Romani in originis ejus antiquitate rimati sunt; ob hoc debemus, ubi opus est, Assyrios memorare reges: ut appareat quemadmodum Babylo
Abbreviated transcription (Latin):
dixim. Ninꝰ gͦ iã scds̃ rex erat assirioꝵ qͥ pat̾ suo belo successerat reg¬
ni illiꝰ pͥmo regi. qͣndo ĩt̾ra caldõꝵ uatꝰ ẽ. abraã. E rat ⁊ĩ tp̃r illo reg¬
nũ ficionioꝵ. ad modũ paruũ. a qͦ ille im̃cũq doctissimꝰ marcꝰ uar
cõditã romã ĩ cõꝑatono regni asfyrioꝵ. ꝑ exigua ista memorat᷑. q̃ uis a¬
thenierses ĩ gretia plurunũ claruisse fateat᷑ etiã salustiꝰ romanꝰ histori¬
rex beli filiꝰ uuu̾sã asiã q̃ totiꝰ orb̃ ad num̾ũ partiũ t̾ta dr̃ ad mag¬
nitudinẽ uͦ dunidia reꝑit᷑: usq ad libie fines subegisse tͣdit᷑. Sot qͥp¬
pe. uidis ĩ partibꝰ oriẽtis ñ dĩabat᷑. Eͦs tam̃ co defũcto samiranus upor
eiꝰ aggressa bellãdo. Ita factũ ẽ ut qͥcũq ĩ iłł t̾ris pͦpłi suie reges erãt.
assitioꝵ regno dicioniq parerẽt: ⁊ qͥc qͥd ĩꝑaret᷑ effic̾ent. Abrabã¬

Expanded text:
. Ninus ergo jam secundus rex erat Assyriorum, qui patri suo Belo successerat, regni illius primo regi, quando in terra Chaldaeorum natus est Abraham . Erat etiam tempore illo regnum Sicyoniorum admodconditam Romam in conparatione regni Assyriorum perexigua ista memorantur; quamuis Athenienses in Graecia plurimum claruisse fateatur etiam Sallustius Romanus historii Ninus rex, Beli filius, universam Asiam, quae totius orbis ad numerum partium tertia dicitur, ad magnitudinem vero dimidia reperitur, usque ad Libyae fines subegisse traditur. Solis quippe Indis in partibus Orientis non dominabatur, quos tamen eo defuncto Samiramis uxor eius est adgressa bellando. Ita factum est, ut, quicumque in illis terris populi siue reges erant, Assyriorum regno dicionique parerent et quidquid imperaretur efficerent. Abraha
Abbreviated transcription (Latin):
xandro subiugata ẽ. uidea. qͣndo ⁊ si nulla ẽ. facta uastatõ
qm̃ ñ ft̃ ei ausi resiste̾. ⁊ iõ placatũ facillime subditi receꝑũt:
tate. Hostias sane alexander ĩmolaũ ĩdĩ tẽplo. ñ ad eiꝰ cultũ
u̾a pietate ꝯsisꝰ : s ĩpia uanitate cũ diis eũ falsis putans colẽ
dũ. Demq ptoloneꝰ lagi filiꝰ qđ supͣ memoraui pꝰ alex andri
nortẽ captiuos in ĩ egyptũ tͣnstulit. qͦs eiꝰ successor ꝑtolomĩs
philadelphꝰ beniuo lentissime inde dunisit: ꝑ quẽ factũ ẽ.
driȩ ptolonio qͥ ẽ apellatꝰ epiphanes. Inde ab anthioco rege sẏrie
multis ⁊ gͣuissimis mał ad idola colenda conpulsi. tẽplũq ipsũ re¬
pletũ sacͥ legis suꝑstito̾ibꝰ gentiũ : ꝗd tam̃ dux eoꝵ strenuissiniꝰ u¬

Expanded text:
xandro subiugata est, quando etsi nulla est facta uastatio, quoniam non sunt ei ausi resistere et ideo placatum facillime subditi receperuntgum libera potestate. Hostias sane Alexander immolauit in Dei templo, non ad eius cultum uera pietate conuersus, sed inpia uanitate cum dis eum fandri mortem captiuos inde in Aegyptum transtulit, quos eius successor Ptolomaeus Philadelphus beneuolentissime inde dimisit; per quem factum est, andriae Ptolomaeo, qui est appellatus , Epiphanes; inde ab Antiocho rege Syriae multis et grauissimis malis ad idola colenda conpulsi, templumque ipsum repletum sacrilegis superstitionibus gentium. quod tamen dux eorum strenuissimus l
Abbreviated transcription (Latin):
t̾minabr̃ scłm. Qdã sane ñ int̃p̃tati sũt mbͣ honiũ ẜ cadaua
uroꝵ. ꝑ cadau̾a significãtes eiudentẽ corpoꝵ penã. qͣ uis cadauer
nͥ caro exanuis ñ soleat ñcupari: illa uͦ aĩata er̃ corꝑa. Alioqͥn nul¬
la poter̃ sentire torm̃ta. nͥ forte qr mortuorũ er̃ corꝑa ad ẽ. eorũ qͥ in
dam mortẽ cadaẽ: idõ ñ absurde etiã cadau̾a dici possũt. Uñ ẽ
& illud q̃ ab eod̃ ꝓpħa dictũ iã supͣposui. Terra uͦ ĩpioꝵ cadet. Qs
aũ ñ uideat a cadendo eẽ apellata cadau̾a : Uiroꝵ aũ ꝓ eo posuisse
illos int̾p̃tes : qd ẽ. hõiũ manifestũ ẽ. Neq enĩ qͥsꝗͣ dicturꝰ ẽ. p̃uari¬
catͥces feminas ĩ illo supplicio ñ fut᷑as. s expotiore p̃sertĩ dequo fe¬
mina facta ẽ: ut̾q sexꝰ accipit᷑. Uer̃ qđ ad rẽ maxime ꝑtinet.

Expanded text:
n interpretati sunt: Membra hominum, sed cadauera uirorum, per cadauera significantes euidentem corporum poenam; quamuis cadauer nisi caro exanimis non soleat nuncupari, illa uero animata erunt corpora, alioquin nulla poterunt sentire tormenta; nisi forte, quia mortuorum erunt corpora, id est eorum, qui in secundam mortem cadent, ideo non absurde etiam cadauera dici possunt. Unde est et illud, quod ab eodem propheta dictum iam supra posui: Terra uero inpiorum cadet. Quis autem non uideat a cadendo esse appellata cadauera? Virorum autem pro eo posuisse illos interpretes, quod est hominum\\ manifestum est. Neque enim quisquam dicturus est praeuaricatrices feminas in illo supplicio non futuras; sed ex potiore, praesertim de quo femina facta est, uterque sexus accipitur. Verum, quod ad rem maxime pertinet,
Abbreviated transcription (Latin):
da diuina. qͣ fiet ut cuiq oꝑa sua. ł bona. ł mala. in memorã¬
cũcta reuocẽtur. et mñtis uituitu inna cełitate cernãt᷑. ut accuset.
ł excuset scientiã. conscientiã: atq ita simul et õs sigłi iudicea
legitur qͥ cqͥd ca ficiente recolitur. Ut aut̃ ostũdat qͥ mortia uidi¬
cãdi sũt pusilli et magni. recapitulando dicit: tãq neidaed
es. qͥ pͣtierat pociꝰ ue distułat. Et qui ñ st̃ ĩqͥd iuenti i libꝰ
ute sqͥpti: missi s̃. in stagnũ ignis. Non dm̃ lib iste comemorat.
ne obluuone fallat᷑ : s p̃destinationẽ significat eorũ qͥbꝰ et̾na
dabit᷑ uita. Neq enũ nescit eos dĩ ⁊ ĩ hoc libro legit ut sciat:
s pociꝰ ipsa ciꝰ p̃sẽtia de illis q̃ falli ñ pot̾ lib̾ ẽ uite. ĩ qͦ sũt scͥp¬
ti : id ẽ. añ p̃cogniti. Einito aut̃ iudicio qͦ p̃nũciauit iudicã

Expanded text:
 divina fiet ut cuique sua opera bona vel mala in memoriam revocentur, et mentis intuitu mira celeritate cernantur; ut accuset, vel excuset scientia conscientiam, atque ilegitur, quidquid ea faciente recolitur. Ut autem ostendat, qui mortui iudicandi sint, pusilli et magni, recapitulando dicit tamquam adus, Et qui non sunt, inquit, inventi in libro vitae scripti, missi sunt in stagnum ignis . Non Deum liber iste commemorat, ne oblivione fallatur: sed praedestinationem significat eorum, quibus aeterna dabitur vita. Neque enim nescit eos Deus, et in hoc libro legit, ut sciat: sed potius ipsa ejus praescientia de illis, quae falli non potest, liber est vitae, in quo sunt scripti, id
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ carnis. cuiꝰ fides his rer̃ uocabł oĩo firmat᷑.  illud q̃uo boni et
mali suis finibꝰ dirim̃t᷑: fut᷑m eẽ iudicium declarat᷑. S qͦmͦ eg̃¬
dient᷑ boni ad uidendas penas malorum: nũqͥd corporis motũ
hãs illas relicturi st̃ sedes.⁊ ad loca penalia ꝑrecturi. ut mal
torm̃ta conspiciant p̾sentia corporali : absit: s eg̃dient᷑ ꝑ scien
tiã. Stabit gͦ in illa beatitudine sc̃orũ. sem̃ et nom̃. Sem̃ scili
tĩqͣ luna ex luna. ⁊̃ reqͥes ex reqͥe. qͦꝵ utrũq ipsi er̃ cũ ex his
ubris uet̾ibꝰ. ⁊ tẽpralibꝰ in illa lumnina noua ac sẽpit̾na tͣnsibt̃.

Expanded text:
onem carnis, cujus fides his rerum vocabulis omnino firmatur, illud quo boni et mali suis finibus dirimentur, futurum esse judicium declaratur. CAPUT dientur boni ad uidendas poenas malorum? Numquid corporis motu beatas illas relicturi sunt sedes et ad loca poenalia perrecturi, ut malorum tormenta conspiciant praesentia corporali? Absit; sed egredientur per scien Stabit ergo in illa beatitudine sanctorum semen in nomen; semen scilicet tamquam luna ex luna et requies ex requie, quorum utrumque ipsi erunt cum ex his umbris ueteribus et temporalibus in illa lumina
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmũ metce fuisse collectos: ⁊ pͥmas eiꝰ suxisse mamillas. Mere¬
lactatẽ ferã ds̃ uoluit subuenire. ꝗd murũ ẽ: Amulio successit
ĩ regnũ laciale fr̃ eiꝰ numitor. auꝰ romłi. cꝰ numitoris pͥmo ãno ꝯ¬
dita ẽ roma: ac ꝑ ħ cũ suo deĩceps idẽ. romło nepote. regnauit.
ne inultis morer. cõdita ẽ. ciuitas roma ułut alt̾a babilon. ⁊ uł¬
ut pͥoris filia babilonis. ꝑ ꝗͣ dõ placuit orbẽ debellare t̾rarũ: ⁊ ĩ u¬
nã societatẽ rei publice legũq ꝑdoctũ longe lateq pacare. Tẽpr̃e¬

Expanded text:
primum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas mereprimum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas merelactantem feram Deus uoluit subuenire, quid mirum est? Amulio successit in regnum Latiare frater eius Numitor, auus Romuli, cuius Numitoris primo anno condita est Roma; ac per hoc cum suo deinceps, id est Romulo, nepote regnauit.Ne multis morer, condita est civitas Roma, velut altera Babylon, et velut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum, et in unam societatem reipublicae legumque perductum longe lateque pacare. Er
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ noĩe ñcupat᷑: dorũ taliũ qͣles sͥ faciebãt num̾o ẽ additꝰ. Alii
ane noluer̃ eũ ĩp̾lio scbe occisũ. s ñ coparuisse dixer̃. nͨ ex
uocabolo apellatũ montẽ. s ex eiꝰ aduentu auiũ dictũ auentuũ.
Pꝰhunc ñ ds̃ factꝰ ĩ latio: nͥ romulꝰ ꝯditor rome. Int̾ istũ aut̃
riebat᷑: illud õĩũ regnorũ maximũ assiriũ. finẽ tãte diugͣ̾itatis ac¬
cepit. Ad medos qͥppe tͣuslatũ ẽ. pꝰ ãnos fermȩ mille. cce. S. ut ⁊̃¬
tent᷑. Procas aũt: regnaũ añ amuliũ. Porro amuliꝰ. fris sui numintoris
q̃ uolũt s̃ marte geminos ꝯcepisse. isto mͦ stuprũ eiꝰ honorates. ł
excusantes: ⁊ adhibentes argum̃tũ ꝗd infantes expositos lupan¬
u̾it. ħ enĩ genꝰ bestie ad martẽ existimãt ꝑtin̾e. ut uidelis idõ
lupa credat᷑. amouisse ub̃a paruuł: qr filios dñi sui martis agno¬
ũ. Quãius ñ desit qͥ dicãt. eũ expositi uagientes iacerẽs a nescio qͣ

Expanded text:
rum talium, quales sibi faciebant, numero est additus. Alii sane noluerunt eum in proelio scribere occisum, sed non conparuisse dixerunt; nec ex eius uocabulo appellatum montem, sed ex aduentu auium dictum Auentinum.in Latio, nisi Romulus conditor Romae. Inter istum autem et riebatur, illud omnium regnorum maximum Assyriorum finem tantae diuturnitatis accepit. Ad Medos quippe translatum est ptentur. Procas autem regnauit ante Amulium. Porro Amulius fratris sui Numitoris fquam uolunt de Marte geminos concepisse, isto modo stuprum eius honorantes uel excusantes, et adhibentes argumentum, quod infantes expositos lupa nutriuerit. Hoc enim genus bestiae ad Martem existimant pertinere, ut uidelicet ideo lupa credatur admouisse ubera paruulis, quia filios domini sui Martis agnouit; quamuis non desint qui dicant, cum expositi uagientes iacerent, a nescio qua
Abbreviated transcription (Latin):
na astericos uocãt: illa uͦ q̃ ñ hnĩt hebrei. hñt aut .lxx. similit̾ ad cup̃i
usuũ iacentibꝰ uͥgłis. sic̃ scͥbut᷑ uncie. signauer. Et młti
codices has notas hñtes. usqqͣ diffusi sut. ⁊ latini. Que aũ¬
ũ p̃t̾mssa. ł addita s̃: siue aliũ sesũ ficiant.⁊̃ ipsũ ñ ab orrẽ¬
tẽ. siue alio mͦ eud̾ sẽsũ explicare mõstret᷑: nͥ utͥq codicibu
ispectis nȩqũt reꝑiri. Si gͦ ut oportet nicħ aliud intueam᷑ uis¬

Expanded text:
signa asteriscos uocant. illa uero quae non habent hebraei, habent autem LXX, similiter ad capita uersuum iacentibus uirgulis, sicut scribuntur unciae, signauerunt; et multi codices has notas habentes usquequaque diffusi sunt et latini. quae auter dicta sunt, sive alium sensum faciant etiam ipsum non abhorrentem, sive alio modo eumdem sensum explicare monstrentur, nisi utrisque codicibus inspectis nequeunt reperiri. Si igitur, ut oportet, nihil aliud intueamu
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ad littas attinet post̾i̾s reliq̃r̃ : nͥ qđ solon qͣsdã leges atheni¬
ensibꝰ dedisse ꝑ hibet᷑. Tales uͦ phisicꝰ fuit: ⁊ suoꝵ dogmatũ libͦs
reliqͥt. Eo captiuitatis uidaice tp̃r. ⁊ anaxinander. ⁊ anaxime¬
nes. ⁊ xenophanes: phisici claruer̾. Tũc ⁊ plry̧tagoras: ex qͦ cepe¬
instaurandũ tẽplũ regredi fec̃: aqͥbꝰ tãtũ pͥma cepta fundam̃t
altare constructũ ẽ. Iucursantibꝰ aũt hostibꝰ neqͣꝗͣ ꝓgredi edificãdo
ualuer̃ : dilatũq opꝰ ẽ.usq ad dariũ. ꝑidẽ tp̃s ÷ illa st̃ gesta q̃
p̃dixat. reddita ẽ uidĩs soluta captiuitate lib̾tas: regnãte roma¬
norũ. uiIͦ. rege tarqͥno. Qͦ expulso: etiã ipsi a regũ suorũ anatone

Expanded text:
lon quasdam leges Atheniensibus dedisse perhibetur; Thales uero physicus fuit et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captiuitatis Iudaicae tempore et Anaximander et Anaximenes et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coepeinstaurandum templum regredi fecit. A quibus tantum prima coepta fundamina, et altare constructum est. Incursantibus autem hostibus, nequaquam progredi aedificando valuerunt, dilatumque oppraedixerat, reddita est Judaeis soluta captivitate libertas, regnante Romanorum septimo rege Tarquinio. Quo expulso etiam ipsi a regum suorum dominatione
Abbreviated transcription (Latin):
ci filii ĩ taliũ dõꝵ num̾ũ receꝑer̃: quẽ p̃clar̃ augurẽ et belli¬
p̃ntrẽ fuisse asser. Picꝰ faunũ genuit. laurentũ regẽ sedm̃. Et
puerisq notissimo q̃ ⁊ magnitudine sui ⁊ sq̃ptoꝵ excellent lꝰ liu¬
gus isignit diffamatũ atq uulgatũ ẽ. gestũq: regnãte iã latio
fauni filio. ex qͦ latinoꝵ regnũ dici cepit. laurentũq cessaũ. gre¬
et ulores delatã fiã reliquẽtes ⁊ ad ppͥa remeantes : diusis ⁊ or¬

Expanded text:
lium in talium deorum numerum receperunt, quem praeclarum augurem et belligeratorem fuisse asserunt. Picus Faunum genuit, Laurentum regem secundum: puerisque notissimo, quod et magnitudine sui et scriptorum excellentibus linguis insigniter diffamatum adque uulgatum est gestumque regnante iam Latino Fauni filio, ex quo Latinorum regnum dici coepit Laurentumque cessauit, Graeci uictores deletam Troiam relinquentes et ad propria remeantes diuersis et hor
Abbreviated transcription (Latin):
a cuiꝰ facie fugit celũ et t̾ra: s pꝰ ea ꝑacto qͥppe uidicio tẽ eẽ desinae
hoc celũ. ⁊ hec t̾ra.q̃ do incipiet ẽẽ celũ nouũ et t̾ra noua. Mu
Prec̾it enĩ figa huiꝰ mũdi. Uolo uos sine sollicitudine ee. Fi¬
gura gͦ p̃c̾it ñ nat᷑a. Cũ gͦ se ioħs uidisse dixisset sedeutẽ super
uidicati st̃ mortui. ex ipsis scͥpt̾is librorũ: scđm facta sua. Libros
⁊ noui. ut ĩ iłł ostend̾et᷑ q̃ dĩ fieri sua mandata uissis: in illo qũi

Expanded text:
eracto quippe iudicio, tunc esse desinet hoc caelum et haec terra, quando incipiet esse caelum nouum et terra noua. Mutit enim figura huius mundi, uolo uos sine sollicitudine esse. Figura ergo praeterit, non natura. Cum ergo se Iohannes uidisse dixisset sedentem super cuiusque; et iudicati sunt mortui ex ipsis scripturis librorum secundum facta sua. Libros et noui, ut in illis ostenderetur, quae Deus fieri sua
Abbreviated transcription (Latin):
nit. regnante ibi latino: ⁊ apđ atbenienses nesteo. apđ sicioni¬
spolifide: apđ assirios autane. Apł hebreos aũt uidex labdon
fuit. Mortuo aũ litino regnaũ eneas tͥbꝰ ãnis. eis ĩ supdictis lo¬
cis mañtibꝰ regibꝰ nͥ qd sicionioꝵ iã pelafꝰ erat.⁊ hebreorũ udex
simson. qͥc̃ mirabilit̾ fortis eet. putatꝰ ẽ herełes. S eneã qm̃ qñ nor¬

Expanded text:
bi Latino, et apud Athenienses Menestheo, apud Sicyonios Polyphide, apud Assyrios Tautane; apud Hebraeos autem Judex Labdon fuit. Mortuo autem Latino regnavit Aeneas tribus annis, eisdem in supradictis locis manentibus regibus, nisi quod Sicyoniorum jam Pelasgus erat, et Hebraeorum Judex Samson: qui cum mirabiliter fortis e
Abbreviated transcription (Latin):
uĩ. uulcinũ. lucẽ.⁊ qͦ scũq alias uddidit. it̃ ss etiã deã cloatinã. selicitate
neglecta: At ꝗd tot dũs ⁊ tot dãs. siĩ isti: An eã forte. ⁊ tãta t̾ba undẽ ĩ po¬
tuit: Hostiliꝰ ceite rex dũs ⁊ ipẽ nouos. pauore. atq p allorẽ. ꝓpiciãdos n
itͦduc̾et: si deã istã nosset. aut coła. ꝑ resente qͥppe felicitate oĩs pauat⁊ pis¬
qͣlib mͦ cos posse asuli putant de hac re consułent᷑. utrũ uellet felicita¬
ti loco cede. si forte aliaꝵ &dibꝰ ł altaribꝰ iã fuiss locꝰ occupatꝰ. uͥ edes
maior atq sublimior felicitati ꝯstrueret᷑. ipse ⁊̃ iupit̾ cełae : u ipsũ uer¬
d. oi ꝗd fceri ñ pot̃ qͥ ẽẽ uelle ĩfelix. Nullo inͦ orõ si cosułet᷑ fice̾t in¬

Expanded text:
Lunam, Vulcanum, Lucem et quoscumque alios addidit, inter quos etiam deam Cloacinam, Felicitate neglecta? Ut quid Numa tot deos et tot deas sine ista? An eam forte in tanta turba uidere non potuit? Hostilius certe rex deos et ipse nouos Pauorem adque Pallorem propitiandos non introduceret, si deam istam nosset aut coleret. Praesente quippe Felicitate omnis pauor quolibet modo eos posse consuli putant, de hac re consulerentur, utrum uellent Felicitati loco cedere, si forte aliorum aedibus uel altaribus iam fuisset locus occupatus, ubi aedes maior adque sublimior Felicitati construeretur; etiam ipse Iuppiter cederet, ut ipsum uernisi, quod fieri non potest, qui esse uellet infelix. Nullo modo omnino, si consuleret
Abbreviated transcription (Latin):
fallacis b̾itudinis paciẽt expectãt. ħ ait ĩfortitudine et ñ ĩcõfusi¬
psalmꝰ. Et enĩ qͥ te expectãt. ñ confũdent᷑. ¶ S it̾ plurinia t̾rar
regna ĩ q̃ t̾rene utilitatis. łcupiditatis ẽ. diuisa societas. ꝗͣ ciuitatẽ
mũdi huiꝰ unusali uocabulo nũcupamꝰ : diio regna ceriiniꝰ lõge
cet̾is ꝓuenisse clariora. assẏrioꝵ pͥm̃ denide romanoꝵ: ut tp̃ribꝰ.
ita locis int̾ se ordinata atq distincta. Nã qͦmͦ illud pͥꝰ l postiꝰ : conͦi¬

Expanded text:
fallacis beatitudinis patienter exspectant. Hoc ait, in fortitudine, et non in confusiPsalmus, Etenim qui te exspectant, non confundentur . Jam vero Canticum rum, in quae terrenae utilitatis uel cupiditatis est diuisa societas quam ciuitatem mundi huius uniuersali uocabulo nuncupamus, duo regna cernimus longe ceteris prouenisse clariora, Assyriorum primum, deinde Romanorum, ut temporibus, ita locis inter se ordinata adque distincta. Nam quo modo illud p
Abbreviated transcription (Latin):
dnm̃ appellãs ae ut̾cedẽs ne siul t̾tũ cũ ĩpio ĩ sodomis ꝑd̾et. il¬
t̃ dnm̃ appellet: Nã cũ eis płalit̃ dixisset. ecce dñi declinate ĩ do¬
m pueri u̾ri. ⁊ cet̾a q̃ ibi dñr: pꝰ ea tauĩ ita legit᷑. & tenuerũt
angłi manũ eiꝰ. ⁊ manũ uxoris eiꝰ. ⁊ manꝰ duarũ filiar̾ eiꝰ : uie
qđ parc̾et tlñs ipsi. Et factũ ẽ mox ut eduxer̃ eũ foras. ⁊ dixe¬
rũt. Saluã fac aĩam tuã. Ne respexeris ret: nͨ stet̾is ĩ tota regio¬
ne. In monte faluũ te fac: ne qͣndo cõplnĩdaris. dix̃ aũt loth ad

Expanded text:
m appellans; et intercedens ne simul justum cum impiis Sodomitis perderet; ilulariter Dominum appellet? Nam cum illis pluraliter dixisset, Ecce, Domini, declinate in domum pueri vestri, et caetera, quae ibi dicuntur, postea tamen ita legitur, Et tenuerunt Angeli manum ejus, et manum uxoris ejus, et manus duarum filiarum ejus, in eo quod parceret Dominus ipsi. Et factum est, mox ut eduxerunt illum foras, et dixerunt: Salvam fac animam tuam, ne respexeris retro, nec steteris in tota regione: in monte salvum te fac, ne quando comprehendaris. Dixit autem Lot ad
Abbreviated transcription (Latin):
deseruit dm̃ placẽdo sͥ. Uiuebait itaq hõ ĩ ꝑadiso sic̃ uolebat: q̃ diu
ħ uolebat: q̃ ds̃ uisserat. Uinebat fruens dõ: ex qͦ bono erat bonꝰ ui¬
uebat siue ulla ogestate: ita seꝑ uiu̾e habens ĩ potestate. Cibꝰ ad erat
ne esuriret : potꝰ ne sitiret. Uigũ uite: ne illũ senecta dissolu̾&.
Nichil corruptionis ĩ corꝑe: ł ex corꝑe ullas molestiis ułł eiꝰ sẽsibꝰ i
g̃ebat. Nullꝰ ĩtͥusecꝰ morb : inill ict metuebat᷑ extͥusccꝰ. Sũuia ĩ car
offeusio. Nichil ouio tͥste: ucħ erat ĩanit̃ lecũ. Gaudiũ uer̃ ꝓpeuabat᷑¬

Expanded text:
 dicens : Vivebat itaque homo in paradiso, sicut volebat, quandiu hoc volebat quod Deus jusserat. Vivebat fruens Deo, ex quo bono erat bonus. Vivebat sine ulla egestate, ita semper vivere habens in potestate. Cibus aderat, ne esuriret; potus, ne sitiret, lignum vitae, ne illum senecta dissolveret. Nihil corruptionis in corpore, vel ex corpore ulla molestia se illis ejus sensibus ingerebat. Nullus intrinsecus morbus, nullus ictus metuebatur extrinsecus. Summa in carnoffensio. Nihil omnino triste, nihil erat inaniter laetum. Gaudium uerum perpetuabat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ i rocis. Neq it. qr expientia ꝓbari ñ pot̃. idõ credendũ nͥ ẽ. qͣnda il¬
lis corꝑis partes ĩ ageret tͦbidꝰ calor. s spontanea potestas sic̃ opꝰ ee̾e
adhibae : ita tẽ potuisse uto ꝯuigis salua ĩtegͥtate feminei genital
iurile sem̃ uimita. sic̃ nẽ pot̾ ead uitegͥtate salua ex ut̾o uirgiuis.
flipxᷤ m̃strui cruaris emitti: E ad̾ qͥppe uia possit illd̾ uuci: qͣ ħ pot̾
ci. Ut enĩ ad pariẽdũ ñ dolauis genutꝰ s maturititis ĩpuls femu

Expanded text:
ientia probari non potest, ideo credendum non est, quando illas corporis partes non ageret turbidus calor, sed spontanea potestas, sicut opus esset, adhiberet, ita tunc potuisse utero coniugis salua integritate feminei genitalis uirile semen inmitti, sicut nunc potest eadem integritate salua ex utero uirginis fluxus menstrui cruoris emitti. Eadem quippe uia posset illud inici, qua hoc potest eici. Ut enim ad pariendum non doloris gemitus, sed maturitat
Abbreviated transcription (Latin):
laudibꝰ. Inuiꝰ corꝑe cũ uiolẽt opp̃sso tarqͥuiꝰ regis filiꝰ libidiuose potitꝰ eiͥt.
illa scclꝰ ĩꝓbissuni uiuenuis marito collatino.⁊ ꝓpuiquo bruto uitis clariꝰ¬
nis ac fartissimis ĩdicaũ. cosq ad iũdictã cõstruixit. Nem fedi in se cõmi¬
si egͣ itq ĩpaties: se ꝑenuit. Qͥ d diceniꝰ  Adultã liec. an cista iudicãda ẽ:
Es ĩ hac cont᷑ũsia laborad̾ putau̾it: E gregie qͥlã ex ħ u̾acit̾q declauiĩs:
t. Iicibile dictu. duo fuerũt: ⁊ adultiũ uiꝰ adtiusit. Iutues it ĩ dua

Expanded text:
ore cum uiolenter obpresso Tarquinii regis filius libidinose potitus esset, illa scelus inprobissimi iuuenis marito Collatino et propinquo Bruto, uiris clarissimis et fortissimis, indicauit eosque ad uindictam constrinxit. Deinde foedi in se commissi aegra adque inpatiens se peremit. Quid dicemus? Adultera haec an casta iudicanda est? Quis in hac controuersia laborandum putauerit? Egregie quidam ex hoc ueraciterque declamans ait: \'Mirabile dictu, duo fuerunt et adulterium unus admisit.\' Splendide a
Abbreviated transcription (Latin):
dim nͨ d̾ eis dixisse apłm petrũ si eiũ ds angłis peccãtibꝰ ĩ pepẽ
s carceribꝰ caliginis ĩferi retrudẽs tͣdidit ĩ uidicio punendos¬

Expanded text:
derim; nec de his dixisse apostolum Petrum: Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, derim; nec de his dixisse apostolum Petrum: Si enim Deus angelis peccantibus non pepercit, sed carceribus caliginis inferi retrudens tradidit i
Abbreviated transcription (Latin):
guũ ẽ: appariusse tam̃ hõibꝰ angłos in talibꝰ corꝑibꝰ ut ũ solũ u¬
di. iiii etiã tãgi posset̃: ead̾ u̾issuna scͥpt᷑a testat᷑. Ꝙͥ qm ereberri¬
ma fania ẽ. mnultiq se exꝑtos. ł ab eis qͥ exꝑti de̾t̃. d̾ qͦr̃ fide dubita¬
dũ ũ eẽt: audisse confirmãt siluanos. ⁊ panes ͫ qͣuos uulgo ĩ cubos
uocãt. ĩpbos sepe extitisse mulieribꝰ ⁊ car̾ appetisse ac ꝑegisse ꝯuibitũ.
⁊ qͦs dã demones qͦs dusios galli nũcupãt. assidue liaue m̃ũdiciã. a
tẽptare. ⁊ effice̾ plures talesq asfeuerant. ut ħ negare inpudẽtie in¬
deit᷑ ñ lñc aliꝗd audeo definire utr̃ aliqͥ sp̃s elem̃to aereo corꝑati
nã l elem̃tũ etiã cũ agitat᷑ flabello sẽsu corꝑis tactuq sentit᷑: pos¬
sit̾ hanc etiã pati libidinẽ ut qͦ mͦ posst̃ sencientibꝰ feminis misce¬
ant̃. dĩ tam̃ angłos scõs nullomͦ illo tp̃r sic labi potuisse credi¬

Expanded text:
n talibus corporibus, ut non solum uideri, uerum etiam tangi possent, eadem ueracissima scriptura testatur. Et quoniam creberrima fama est multique se expertos uel ab eis, qui experti essent, de quorum fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpetisse ac peregisse concubitum; et quosdam daemones, quos Dusios Galli nuncupant, adsidue hanc inmunditiam et tentare et efficere, plures talesque adseuerant, ut hoc negare inpudentiae uideatur: non hinc aliquid audeo definire, utrum aliqui spiritus elemento aerio corporati nam hoc elementum etiam cum agitatur flabello sensu corporis tactuque sentitur possint hanc etiam pati libidinem, ut, quo modo possunt, sentientibus feminis misceantur. Dei tamen angelos sanctos nullo modo illo tempore sic labi potuisse credi
Abbreviated transcription (Latin):
sui nustũ q̃dã hmanitate fecer̃. Neq it. ĩ fantasinate angłos uidisse credẽd
ẽ. qͣndo ecos lioies hospicio susceꝑũt: ꝙͣuis utr̃ angłi e̾ent ignoruites. c̃ suili
ob ĩdigentia uesci uide̾t᷑. Tlĩ ẽ qdͥ ait angłs i libro thobie. Uiclebatis me
miaducare. s usu ur̃o indebatis. Id ẽ uec̾itite reficiendi corꝑis: sic̃ uos faci¬
tis me cibũ simi̾e putabatis. s si forte aliud credibiliꝰ disputari pot̃. cer¬
e fides xͥma de ip̃o saluatare ñ dubitat Ietiã pꝰ resurrectõnẽ ia ł ĩ sp̃i¬

Expanded text:
credendum est, quando eos homines hospitio susceperunt, quamuis utrum angeli essent ignorantibus simili nobis indigentia uesci uiderentur. Unde est quod ait angelus in libro Tobiae: Videbatis me manducare, sed uisu ueatro uidebatis; id est necessitate reficiendi corporis, sicut uos facitis, me cibum sumere putabatis. Sed si forte de angelis aliud credibilius disputari potest, certe fides Christiana de ipso Saluatore non dubitat, quod etiam post resurrectionem, iam
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Qd u cũ egno roniani pꝰ ea depuler̃. ac seclauser̃ menib cunta¬
ti: ñ ip̃iꝰ d̾ lucretie stupro.s filii pece̾m fuit. illo ñ solũ nescieunte. s etia
absente cõmissũ. Ardea cnutatẽ tt̃ oppugnabat: ꝓ ppo romano bellũ ge̾¬
bit: Hesciuiꝰ ꝗd fac̾e̾t si id ciꝰ notitiã flagitiũ filii deferret᷑. E tam̃ ĩexpło¬
tato uiditio eiꝰ et ĩexꝑto ei pͦpłs adeunt ĩꝑuĩ: ⁊ recepto exc̾tai a qͣ doseri

Expanded text:
no Romani postea depulerunt ac secluserunt moenibus ciuitatis, non ipsius de Lucretiae stupro, sed filii peccatum fuit illo non solum nesciente, sed etiam absente commissum. Ardeam ciuitatem tunc obpugnabat, pro populo Romano bellum gerebat: nescimus quid faceret, si ad eius notitiam flagitium filii deferretur; et tamen inexplorato i
Abbreviated transcription (Latin):
tus: ausus est iactare qd mortuos resuscitaret: Defũc
set resuscitari. Celeberrimus in his oꝑib habebat᷑
petrus. S aput gentiles nulla facti huiꝰ modi defe¬
rebatur fides. Dolortamen exegit remediũ Prec¬
tum ẽ ad petrum Fuere etiam qui sy monẽ accer¬
trus symoni qui de sua se iactaret potentia priores
partes sese dare. ut si posset mortuum resuscitaret:
fenet opem defuncto. quo posset resurgere: Tunc sy¬
inçon qui putaret apud urbem gentilium suas ar
tes ualituras płimum. conditionem ꝓposuit. ut si
ip̃e resuscitaret mortuum: petrus occid̾etur Si¬
capud. qui mortuus erat: Et subito ingens gen¬
quatur Si resuscitatus ẽ: surgat. ambulet.fa¬
buletur: fantaᷤma illud ẽẽ ñ ueritatem qd uidea¬
tur capd̾ mouisse: Deinde inquit: Separetur a¬

Expanded text:
 ausus est jactare, quod mortuos resuscitaret. Defunctsset resuscitari. Celeberrimus in his operibus habebatur Petrus: sed apud gentiles nulla facti hurebatur fides. Dolor exegit remedium, perrectum est ad Petrum. Fuere qui etiam Simonem arcetrus Simoni, qui de sua se iactaret potentia, priores se partes dare ut si posset mortuum resuscitaret.  opem ferret defuncto, quo posset resurgere. Simon, qui putaret apud urbem gentilium plurimum suas ualituras artes, condicionem proposuit ut si ipse resuscitasset mortuum, Petrus occideretur, qitare, qui mortuus erat. Clamor ingens genquatur; si resuscitatus est, surgat, ambulet, fabuletur’. Phantasma illud esse, non ueritatem quod uideatur caput mouisse. Denique ‘separetur
Abbreviated transcription (Latin):
diam se suosꝙ posteros. crudeli dampnatione punᷤ¬
Se. Nam cum ꝓmissum hrẽnt patres eoꝵ qd allas ds
cõmitt̾et de celo sanctum suum. qui eoꝵ rexm̃ito dice¬
retur. ⁊ hunc se ꝑmiserit ꝑ uirginẽ ad terras missurũ.¬
eum ceco saluminasse. leꝓsos mundasse. paraliticoᷤᷤ
curasse. demones ab hominib fugasse. mortuosetiã
suscitasse. imꝑasse uentis. ambulasse siccis pedib su¬
ꝑ undas maris. ⁊ multa alia mirabilia fecisse. cũom¬
nispopuloꝵ iud eoꝵ hunc difiliũ drẽnt. inuidiã cc¬

Expanded text:
diam se suosque posteros crudeli condemnatione punisse. Denique cum promissum haberent patres eorum, quod illis Deus eorum mitteret de coelo Sanctum suum qui eorum Rex merito diceretur, et hunc se promiserit per Virginem missurueum caecos illuminasse, leprosos mundasse, paralyticos curasse, daemones ab hominibus fugasse, mortuos etiam suscitasse, imperasse ventis, ambulasse siccis pedibus super undas maris, et multa alia fecisse, cum omnis populus Judaeorum eum Filium De
Abbreviated transcription (Latin):
bant necui liceret de populo urbe exire. maior ꝙ cura
niñ mouebant᷑ iudei. Compatiebatur hostis. socii ñ
flectebantur facilius apud aduersarios pietas. quam
apud socios repꝑiebatur: Optabant płiꝙ mortis com
pendium cum ⁊ fames afficeret. ⁊ crudelitas excrutiari:¬
Inualescens demq acerbitas famis. familias gentem¬
q uastabat. itaut foris ⁊ inpenetrabilib strata iacerent.

Expanded text:
bant ne cui liceret e populo urbe exire, maiorque cura ni, non movebantur Judaei: compatiebantur hostes, socii non flectebantur: facilius apud adversarios pietas, quam apud socios reperiebapendium, cum eos aut fames afficeret, aut crudelitas excruciarinvalescens acerbitas famis domos simul et familias gentemque vastaret. 10 Nam cum in penetrabilibus strata iacerent
Abbreviated transcription (Latin):
to quedam capitula de gestis francoꝵ locis oportu¬
nis Non enim fas est pret̾ire penitꝰ tante gentisil¬
tutem. que galloꝵ gentem asꝑam. audacẽ. bellico¬
sam.⁊ cunctis regnis terribilem. ip̃isq etiam roma

Expanded text:
to quaedam capitula de gestis Francorum locis oportuto quaedam capitula de gestis Francorum locis oportunis . Non enim fas est preterire penitus tantae gentis virtutem, quae Gallorum gentem asperam, audacem, bellicosam
Abbreviated transcription (Latin):
darent. ⁊ sacre fidei lineam ub̃ iori facundia labora¬
rent Quorum ꝓfecto m̃itum amartyrii dignitate ñ
degenerat Namidem laborꝓ fide certantib eosmar¬
tyrib equiꝑat. ⁊ quia nicħ est ueritate ualidius. ita
omnẽ ħ eticam pͣuitatem fidescatholica prefatorum
labore uiroꝵ ꝯtriuit. sic̃ dudum antiquoꝵ philoso¬
phorum ambiguas opiniones scõꝵ patriarcharum
atꝙ ꝓpħarum auctoritate quassauit.⁊ quemad mod̾
ille felix angłoꝵ exercitus. qui pꝰ diaboli lapsum in
celis remansit. deo sibi scd̃m datum ordinẽ dignita¬
tum famulat᷑ ⁊ seruit. ⁊ ad nutũ eius angłoꝵ multi¬
tudmnẽ archangłoꝵ obedientia regit. ita ⁊ nc̃ eccła
secund̃ sibi datos gradus ordinis ⁊ discipline ip̃i do
ꝓhumana possibilitate fidelit̃ interra ministrat:
uerũ quos illa ñ colligit. hosꝑfecto diabolus ad in¬
t̾itum secum rapit. ⁊ hec presentiplogo de sancta dix¬
isse sufficiat eccła a modo uõ in seramoꝑi inchoa¬

Expanded text:
nt et sacrae fidei lineam uberiori facundia roborarent. Quorum profecto meritum a martirii dignitate non degenerat. Nam idem labor pro fide certantibus eos martiribus equiparat. Et quia nichil est veritate validius ita omnem pravitatem fides catholica prefatorum labore virorum contrivit, sicut dudum antiquorum philosophorum ambiguas opiniones sanctorum patriarcharum atque prophetarum auctoritate quassavit. Et quemadmodum ille felix angelorum exercitus, qui post diaboli lapsum in coelis remansit, Deo secundum sibi datum ordinem dignitatum famulatur et servit et ad nutum ejus angelorum multitudinem archangelorum obedientia regit, ita et nunc Ecclesia secundum sibi datos gradus ordinis et disciplinae ipsi Deo pro humana possibilitate fideliter in terra ministrat. Verum quos illa non colligit, hos profecto diabolus ad interitum secum rapit. Et hec presenti prologo de sancta dixisse sufficiat Ecclesia. Amodo vero inseram operi inchoa
Abbreviated transcription (Latin):
num potestatem imꝑii. cultum ꝙ deposuert̃ Tunc
galerius maximianꝰ.⁊ ꝯstantiꝰ augusti. in duasꝓcura¬
tiones orientis scił ⁊occidentis pͥmi romanũ imꝑiũ di¬
anus. illiricũ. asiam. ⁊ orientem Constantiꝰ uõuir sum¬

Expanded text:
num potestatem imperii simul cultumque deposuernum potestatem imperii simul cultumque deposuerGalerius Maximianus, et Constantius Augusti, in duas procurationes, Orientis scilicet et Occidentis, Romanum imperianus Illyricum, Asiam et Orientem. Constantius
Abbreviated transcription (Latin):
b iam p̃liis adũsum narseum ꝯflixisset. tercio ꝯgres
a quo arrogantissime exceptꝰ est. itaut ꝑ aliquot mili
apassuũ purpatus ante uehicłm eiꝰ cucͣrisse referat᷑. Um̃¬
tñ hac ꝯtumelia qͣi cote ad uirtutem usus ẽ. ꝑ qͣm detͥ¬
ta regii fastus rubigine: aciẽ mentis expediit:. Itaꝙ
mox ꝑ illiricũ ⁊ mesiam undiꝙ copias contraxit: rap¬
timq in hostem reuersus: narseum magnis copiis
iurib q suꝑauit. extinctisq ꝑsarum copiis ip̃o ꝙ
narseo infugam acto. castra eius in uasit. uxores. so¬
rores. lib̃osq cepit. inmensam ꝙ ium gare ꝑsice di¬
npuit. captiuosꝙ qͣm plurimos ꝑsarum nobiliũ
abduxit. ⁊ reuersus in mesopotamiã a diocletiano płi¬
ab inuito exignt maximiano. ut simł purp᷑am imꝑi¬
umq depon̾ent. aciuniorib in re publica. substitutis.
ipsiin pͥuato habitu cum senesc̾ent: Itaq sub una die
diodetianꝰ ap̃ nicomediam. maximianꝰ uõ mediola¬

Expanded text:
bus jam praeliis adversum Narseum conflixisset, tertio inter A quo arrogantisa passuum purpuratus ante uehiculum eius cucurrisse referatur. uerumtamen hac contumelia quasi cote ad uirtutem usos est, per quam detrita regii fastus rubigine aciem mentis expediit. itaque mox per Illyricum et Мoesiam undique copias contraxit raptimque in hostem reuersus Narseum magnis consiliis uiribusque superauit. extinotia Persarum copiis ipsoque Narseo in fugam aoto, castra eius innasit, uxores sorores liberosque cepit, immensam uim gazae Persicae diripuit, captiuos quamplurimos Persarum nobilium abduxit. reueraus in Mesopotamiam a Diocletiano pluriab invito exegit Maximiano, ut simul purpuram imperiumque deponerent, ac, junioribus in rempublicam substitutis, ipsi in privato otio consenescerent. Itaque sub una die Diocletianus apud Nicomediam, Maximianus apud Mediola
Abbreviated transcription (Latin):
ut describetur unnĩsus orb. cesaris octouiani faciensit̾m
mentionẽ quatinꝰ illa que minꝰ erant hominib nota ab
his que pene ap̃ om̃s celebr fama ferebant᷑. cũ firmarent᷑
⁊roborarent᷑. Qd̃ ⁊ mult aliiteligiosi diuinar᷑ tractatores
historiarum fecisse legunt᷑. Ille quippe resgeste que nulla
regum ac temꝑum c̃titudine cõmendant᷑. ñ ꝑhistoriã
recipiunt᷑. s int̾ aniles fabulas deputant᷑. Porro iõ xp̃c
tudinẽ ꝓlixitas temꝑis ñ auferret: Nam si ante uenisset
cuncta forsitan legis noue p̃cepta. uetustas temꝑis abo¬
leuisset: Nunc autẽ ea seruare ip̃e imminẽsiudicii terror
exigit. nec sinit ꝓpinquitas uicini ex aminis ꝑiclitari. no¬
ue fidei ꝑfectionem Prom̃ dicebat ut qui sexta feria ho¬
minẽ fec̾at . ui. die ꝑ fec̃at. ui. mundi etate cum adpleni¬
tudinem legis ꝑduc̾et. ⁊ iam ueterascentẽ stio nouo ad uñ¬

Expanded text:
criberetur universus orbis, Caesaris Octaviani faciens iterum mentionem, quatinus illa quae minus erant hominibus nota ab his quae pene aput omnes celebri fama ferebantur confirmarentur et roborarentur; quod et multi alii religiosi divinarum tractatores historiarum fecisse leguntur. Illae quippe res gestae quae nulla regum ac temporum certitudine commendantur, non per historiam recipiuntur, sed inter aniles fabulas deputantur. Porro ideo Chris plenitudinem prolixitas temporis non auferret. Nam si ante venisset, cuncta forsitan legis novae precepta vetustas temporis abolevisset. Nunc autem ea servare ipse imminens judicii terror exigit, nec sinit propinquitas vicini examinis periclitari novae fidei perfectionem. Proinde decebat, ut qui 6. feria hominem fecerat, 6. die perfecerat, 6. mundi aetate eum ad plenitudinem legis perduceret; etiam veterascentem suo novo adven
Abbreviated transcription (Latin):
britannia rebellante.⁊ achilleo in egypto: cum⁊
affricam qͥnque gentiani infestarent. ⁊ narseus
lo diocletianus ꝑ motꝰ. maximianũ ħ culianũ ex ce¬
sare fec̃ augustũ ꝯstantium uõ ⁊ maximianũ gale¬
rium cesares leg̃. tradens ꝯstantio thodoram hercu¬
sibi.ꝑ uii. annos fortissime uendicata. ac retenta
tandem fraude allecti socii suunt̾fectus ẽ Allectus
uõ pꝰ ea ereptam caurausio insulam. ꝑ tͥennium tenu¬
it Quẽ asclepio dotus p̃fectus oppressit. britanniam¬
primo p̃lio ab alamannis ꝑfligato exereitu suo:uꝑx¬
ip̃e subreptꝰ est Secundo autem secuta ẽ satis secun¬
da iuictoria Nam paucis horis .lxx. milia ala mãnoꝵ
cesa referunt᷑: at maximianꝰ augͥtus qͥnquegñtia noᷤᷤ
sum ꝑ .uiii. menses ap̃ alexandriam cepit ⁊ int̾fecit.
smmod̾ata uictoria usus. alexandriam direptio¬
ni dedit. egyptum ꝙ totam ꝓ scͥptionib fedauit:¬

Expanded text:
Britannia rebellante, Achilleo in Aegypto, cum et Aphricam Quinquegentiani infestarent, Narseus lo Diocletianus permotus, Maximianum Herculium ex Caesare fecit Augustum; Constantium vero et Maximianum Galerium Csibi per septem annos fortissime vindicata ac retenta, tandem fraude Allecti socii sui interfectus est. Allectus postea ereptam Cait, quem Asclepiodotus praefectus primo pipse subreptus est; secundo autem secuta est satis secunda victoria, ita ut paucis horis quadraginta millia Alamannorum caesa fuerint. At Maximianus Augustus Quingentianos sum per octo menses apud Alexandriam cepit et interfecit. sed inmoderata uictoria usus Alexandriam direptioni dedit, Aegyptum totam proscriptionibus caedi
Abbreviated transcription (Latin):
getan. Quoꝵ geta hostis publicus iudicatus int̾iit. Baᷤᷤ¬
siamis autem antonii cognomine assumpto potitus
functus ẽ. iurbellicosissimꝰ omĩum. qui anteeum fu¬
fuit etiam acer ingenio. ⁊ ad omĩa que intendisset si¬
ne tenus ꝑ seuerans: Beniuolentia uõ quo se inclinas¬
set mirabiliatꝙ ꝑpetua: ad querendum quoq dilign̾s.¬
⁊ ad largiendum lib̾alis. ⁊ in amicos⁊ in inimicos parit̃
uehemens¬

Expanded text:
Getham, quorum Getha hostis publicus judicatus, interiit. Bassianus, Antoninus cognomine, assumpto regno potitus uxit. Fuit bellicosissimus omnium, qui ante eum fu. Acer ingenio, ad omnia, quae intendisset, in finem perseverans. Benivolentia, quo inclinasset, mirabili ac perpetua. Ad quaerendum diligens, ad largiendum liberalis. In amicos inimicosque pariter vehemens
Abbreviated transcription (Latin):
res iactantie. ñ sapientie. qui ꝯtinentia. castitate. atq
iciunio. sic̃ quadã pietatis ueste ext̃ius tecti. intͥnsecus
uõ hñtes animũ uenenatũ. ꝑ dulces sermones multis
in eccła scandalum intulerunt: Quoꝵ ꝑfidiam denu¬
dare curabo. ⁊ eorum errorib locis oportuns paucis qͥ p̾pe
s affatim dei opitulante uiuamine respondebo. Quod
ilt marime ꝓfut᷑m eẽ confido. qui magna doctoꝵ uolu¬
mina quib eis responsum ẽ. ñ hñt aut scl̃arib impliciti
curis. ea minime legere possunt: Nam ex histam ⁊ sibre
niq cecitatẽ iudoꝵ. qua nolunt in xp̃m cred̾e. quẽ sciunt
sibi ã ꝓpħisꝓnuntiatum fuisse: Extremam deniq euer¬

Expanded text:
res jactantiae, non sapientiae, qui continencia, castitate atque jejunio sicut quadam pietatis veste exterius tecti, intrinsecus vero habentes animum venenatum, per dulces sermones multis in Ecclesia scandalum intulerunt. Quorum perfidiam denudare curabo, et eorum erroribus locis oportunis, paucis quidem sed affatim, Dei opitulante juvamine, respondebo . Quod illis maxime profuturum esse confido, qui magna doctorum volumina, quibus eis responsum est, non habent, aut secularibus impliciti curis ea minime legere possunt. Nam ex his tametsi brenique cecitatem Judeorum, qua nollunt in Christum credere; quem sciunt sibi a prophetis pronuntiatum fuisse . Extremam deniqu
Abbreviated transcription (Latin):
rium lapidatus int̾iit. Post ħ autẽ p̃fatus rex antiocꝰ
ascendens icrosolimam intͣuit in sanctariũ cũ suꝑbi¬
a ⁊ tulit altare aurcum ⁊ candelabr̃ ⁊ mensam ꝓposi¬

Expanded text:
rium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex Syriae rium lapidatus interiit. Post haec Antiochus rex Syriae ascendens Jerosolymam, intravit in sanctuarium cum superbia, et tulit altare aureum et candelabrum, mensam proposi
Abbreviated transcription (Latin):
pontifex habebat᷑. Cui fr̃ iason eriꝑe sac̃dotiũ cupi¬
ens. cep̃ iudaice legiꝰ uira ñ in occulto uiolare. s palã
omĩb destituere. quasi sac̃docium qd̾ affectabat ałr
qͣm scełe ꝯ sequi ñ uałet. Ausꝰ est enim sub ip̃atempli
arce ginnasiũ ꝯstruere. ⁊optimos quosq epheboꝵ in
lupanaribꝰ ponẽ. eosq qui erant ierosolimiᷤᷤ antio cenoᷤ
scrib̃e. S hoc imꝑii ⁊ ñ sac̃dotiᷤᷤ iasomiᷤ nefariũ ⁊ in audit̃
scetꝰ ultio diuina consecuta ẽ. In legeᷤ quippe diuinaᷤᷤ im¬
pieag̾e. ñ cedit impune. Uñ pꝰ trienniũ ip̃e iason qͥdi
regiᷤᷤ antiochi expulsꝰ ẽ in am anitidẽ regionẽ.⁊ mene¬
laꝰ quidã de tͥbu beniamin sacdotiũ optinuit. Um̃ huiꝰ
menelai factione. oniaᷤᷤ pus pontifex dolo ꝑemptꝰ ẽ. ꝑ
quemdam regis suffectũ andronicum. Et ñ multo post
menelaus motus ẽ saceidotio. succedñte sibi frẽ lisimaco.
multo templi auro exportato plebeio ꝯcursu secꝰ erra¬

Expanded text:
son eripere sacerdotium cupiens, coepit Judaicae legis jura non in occulto violare, sed palam omnibus destruere, quasi sacerdotium quod affectabat aliter quam scelere consequi non valeret. Ausus est enim sub ipsa templi arce gymnasium construere, et optimos quosque Epheborum in lupanaribus ponere, eosque qui erant Jerosolymis, Antiochenos scribere. Sed hoc impii, et non sacerdotis Jasonis nefarium et inauditum scelus ultio divina consecuta est. In leges quippe divinas impie agere non cedit impune; unde post triennium ipse Jason, qui regis Antiochi expulsus in Amanitidem est regionem, et Menelaus quidam de tribu Benjamin sacerdotium obtinuit. Unde hujus Menelai factione Onias pius pontifex interemptus est per quemdam regis suffectum Andronicum, et non multo post Menelaus mortuus est, sacerdotio succedente fratre ejus Lysimacho. multo templi auro exportato plebeio concursu secus aera
Abbreviated transcription (Latin):
ticum intiorem ad itus patescere S miseratus cesar
ne templũ exureretur. uocauit ad consilium du
ces exercitus dicens ñ sibi cum insensibilib ẽẽ certa¬
men: nec bellum cum edificiis que uictorib suffice¬
rent. si inexusta reseruarent᷑ Duces uõ dicebant
uabtudinem parietũ.⁊ templi munitionẽ iudeis in
reliquam etatẽ incentiua futura. quib eẽt grata in¬
solentia. radices rebellionis funditus euertendas
sidiantur uolentib incendia templi restring̃e
cesis aliquib hostem accenderunt: Unus itaq de

Expanded text:
ticum interiorem aditus patescere. Sed miseratus Caesar templum exureretur, ad consilium uocauit duces exercitus dicens, non cum insensibilibus sibi certamen esse nec bellum cum aedificiis, quae uictoribus proficerent, si inexusta reseruarentur. Duces tamen adserebant ualiditatem parietum et munitionem templi Iudaeis in reliquum quoque incentiuo futura, quibus esset grata insolentia; radices rebellionis eruendas scaesis aliquibus hostem accenderunt. Vnus itaque de
Abbreviated transcription (Latin):
dam ne penitus rueret assecuta ẽ Um̃ anno uite suc
septuagesimo. seriis loca quib detectabatur ad mis¬
cens int̾iit: Nam cum uentris aluuie fessus assurrexis¬
set: stantem imꝑatorem ait excedere terris decet:
Sicꝙ examinatus ẽ Cui successit tẏtus filius eius:¬

Expanded text:
dam ne penitus rueret assecuta est. Verum anno vitae suae septuagesimo seriis joca, quibus delectabatur, admiscens interiit. Nam cum ventris eluvie fessus surrexisset: Stantem, ait, imperatorem excedere terris decet. Sicque exanimatus est, cui successit Titus filius ejus
Abbreviated transcription (Latin):
infelix mulier infantulum quẽ genuerat: Cuiꝰ uagitu
excitata cum se ⁊ paruulum cõ macerari usd̃ et. multis iã¬
ciam paruule. quid faciam tͥ: Seua te circum stant oĩa.
Cuite moritura credam. aut cuite tantillũ relin quamͤ
cioso meis manib includ̃em monumento Quid agã
misera: Uiuendi tibi aut mͥ. nullũ uideo sub sidiũ Om¬
nia sunt nob̃ erepta Cui te reseruabo aut quo condam
sepulchro. ne canib uł alitib preda sis: Omnia enim¬

Expanded text:
 mulier infantulum quem genuerat. Vagitu eius excita quae se et paruulum commacerari uideret, tantis ciam, paruule, quid faciam tibi? Saeua te circumstant omnia, Cui te moritura credam aut cui te tantillum relinquam? pretioso tumulo meis manibus includerem. Quid agam misera? Viuendi tibi ac mihi nullum uideo subsidium. Omnia erepta nobis, cui te reseruabo? Aut certe quo condam sepulchro ne canibus alitibus uel feris prae
Abbreviated transcription (Latin):
pugne potestatem. metuens ne int̃rupto histri
ponte reditus sibi includ et. amissis octogintami li¬
tib hominum trepidus refugit: Hanc tamen iac¬
orientales populos obscurissimi fuere Nam cũ orien
sine nomine p̃da uictoꝵ fuere. demum ꝙ: macedonib
tum phato oriente seruiert̃. ut cuiuis mirũ udeatur.
rent gentib sub quarũ imꝑio uelut seruile uulgͦꝰ man¬
ros suoscura. equitare ac sagittare magna industria

Expanded text:
pugnae potestatem metuens, ne interrupto ponte Histri reditus sibi intercluderetur, amissis LXXX milibus hominum trepidus refugit;quae iacOrientis populos obscurissimi fuere. Postea quoque,sine nomine praeda victorum fuere. Postremum Macedonibus triumphato Oriente servierunt,ut cuivis mirum videatur rent gentibus, sub quarum imperio veluti servile vulgus fros suos cura et equitare et sagittare magna industria
Abbreviated transcription (Latin):
que ad huc in hybniis agebat Et cum iam hiemis as¬
rosolimoꝵ locisitum. munim̃toꝵ q qualitatem. ⁊¬
muroꝵ altitudinem.⁊ studia plebis Inspexit gͥto¬
sollempnipasche. quo frequens eo ꝯuenerat turba
to. ut qui in dieb pasche saluatorem nr̃m cruentiᷤ¬
dieb uelut in unum carc̾em conclusi. ferał pene
pͥmit Deniq cohortati sunt se inuicem factionum
utri ut in uno ꝯspirantib studiis patͥam defensarent.
ne eoꝵ discordia incruentam romanis daret uictoriã:
freto gͥ num̾o hostem subito ad oriendum putart̃.
tis repellere. ꝓturbare iactu teloꝵ. non sine cõmuni¬
exitio Nulla int̾missio nulla requies. nulle daban
turinducie Momentis omnib dimicabant᷑. Ioħs

Expanded text:
quae adhuc in hibernis agebat, et jam hiemis asloci situm, munimentorum qualitatem, murorum altitudinem, studia plebis, quae solemni Paschae, quo frequens eo turba o, ut qui in die Paschae Salvatorem no velut in uno carcere conclusi, feralis poenae primit. Denique cohortati sese inuicem factionum uiri, ut in unum conspirantibus studiis patriam defensarent, ne eorum discordia incruentam Romanis uictoriam daret, freti numero hostem subito adoriundum putauerunt, tis repellere, proturbare iactu telorum, hauitas: nulla intermissio, nulla requies, nullae induciae: momentis omnibus dimicabatur. Multi
Abbreviated transcription (Latin):
sequebant᷑ xp̃ianos. um̃ dm̃ ceꝑunt cołe. qui mundi
fabricam condidit uniu̾sam Nullo enim temꝑe des¬
titit cdeus in uinea sua. idẽ in eccła suaidoneos oꝑari¬
osconduc̃e. neq illa dignos illifructus ꝑ pacienti¬
am gignere. s qͣnto duriora ꝓ redemptoris sui no¬
mine c̾tamina tolerauit: tanto głosius semꝑ de di¬
abolo tͥumphauit: Pinde telatur diuinimuñis effi¬
catiam antiqui serpentis impietas. ⁊ contra pieta¬
tisiusticiam armat᷑ miquitas Ille. quippe qui dudũ
in celo positꝰ diuinitati comꝑ auit se. ⁊ eẽ deo simi¬
lis ñ ꝑ iusticiam s ꝑpotentiam ꝯcupiuit. quiꝙ ꝓpt̃
suam de celo ꝓ iectus est suꝑbiam. solita uersutia pꝰ
ꝑsecutionis temꝑa quã sustinuit eccła pͥmitiua. tͣn¬
quillitati eius inudens. rursusꝑ quosdam hereti¬
cos temptauit sub uertere catholicam fidem Et qͥ
pͥus ad u̾sus eam seuam ꝑsecutionũ excitauerat
tempestatem. ille etiam pꝰmodum in ea heretico¬

Expanded text:
e, qui mundi fabricam constituit universam. Nullo enim tempore destitit Deus in vinea sua, id est in Ecclesia sua, idoneos operarios conducere, neque illa dignos illi fructus per pacientiam gignere; sed quanto duriora pro Redemptoris sui nomine certamina toleravit, tanto gloriosius semper de diabolo triumphavit. Proinde zelatur divini muneris efficaciam antiqui serpentis impietas, et contra pietatis justitiam armatur iniquitas. Ille quippe, qui dudum in coelum positus divinitati se comparavit et esse Deo similis non per justiciam sed per potentiam concupivit, quique propter suam de coelo projectus est superbiam, solita versucia post persecutionis tempora, quam sustinuit Ecclesia primitiva, tranquillitati ejus invidens, rursus per quosdam hereticos temptavit subvertere catholicam fidem; et qui prius adversus eam sevam persecutionum excitaverat tempestatem, ille etiam postmodum in ea heretico