comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
usus fructꝰ ad publicũ incipiat
ꝑtin̾ẽ. Alienũ seruũ utiq pu
blicamusRatio aut̃ publican¬
doꝵ seruoꝵ ea ẽ: ut sine ullo me¬
tu ueꝵ dicãt : ⁊ ne dũtim eant
se in reoꝵ potestatẽ regressuroᷤᷤ.
obdurent inq̃stione. N tũ pͥus
p ub licant. quã questio de illis
habita fuĩt. S ⁊ si negauerint:¬

Expanded text:
licum incipiat pertinere: alienum seruum utique non publicabimus. ratio autem publicandorum seruorum ea est, ut sine ullo metu uerum dicant et ne, dum timeant se in reorum potestatem regressuros, obdurent in quaestione. Non tamen prius publicantur, quam quaestio de illis habita fuerit. Sed et si negauerint
Abbreviated transcription (Latin):
Ego arbitror. etiã inpatre id seruãdũ
ꝙ ĩmarito exp̃ssũ ẽ. S et siñ indo¬
mosita dep̃hendit maritꝰ potĩt
retinere.S semel remissus adult̃
reduci ñ põt. Ꝙ dergo si euasit᷑.
anreductꝰ custodirixx. horispo¬
sit. ⁊̃ putẽ hic mag̾ dicendu: re¬
ductũ retimiͣ: ꝓtestandi rei gratia.
cat testimonio futõs accusatori.
ad accusationẽ ad mittit᷑: accu¬
sari adultũ mulier non potest.
Pbatã enĩ amãito uxore: ⁊ ꝗescen¬

Expanded text:
e id servandum, quod in marito expressum est. Sed et si non in domo sua deprehenderit maritus, poterit retinere. Sed semel remissus adulter reduci non potest. Quid ergo si evaserit, an reductus custodiri viginti horis possit? et putem hic magis dicendum redicitur 'testandae eius rei gratia', cat testimonio futuros accusatori dad accusationem admittuntur, accusari mulier adulterii non potest: probatam enim a marito uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
dult̃ diem suu̾mobierit: c̃ stitutũ ẽ.¬
ut etiã moituo ad ultõ. sine p̃scriptio¬
ne mulierẽ posse accusaẽ. S si ñ mo̾r
s pen᷑a alia reũ subtraxĩt. ad hucdi¬
cimꝰ posse admulierẽ uenĩ. Sieo
tp̃ẽ quoeligebat᷑ reus: ad ultã nuꝰp¬
ta ñ futi: quo aut̃ absoluat᷑. nuipta
inuenit᷑: dicendũ ẽ hac: absoluto qͦr
eligebat᷑: mipta non fuit ¶ Nupta ñ
potest accusai. nontm̃ ab eo: qui ad¬
ulteꝵ accusaũ. necoptinuit: s nec
abalio ꝗdem. si adult̾ absolutꝰ ẽ.
ꝑ inde si ꝑcollusionẽ eũ ad ultõ ꝯ¬

Expanded text:
titutum est etiam mortuo adultero sine praescriptione mulierem posse accusari. Sed et si non mors, sed poena alia reum subtraxerit, adhuc dicimus posse ad mulierem veniri. Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absolvatur, nupta invenitur: dicendum est hanc absoluto quoque eligebatur, nupta non fuit. Nupta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accusavit nec optinuit, sed nec ab alio quidem, si adulter absolutus est. proinde si per collusionem cum adultero c
Abbreviated transcription (Latin):
ñ possunt. a diõsis tam̃ singuli
accusatores admitti posse.
Dũsi ante d enũtiationẽ nupsit̃
pͥor mulier: accusariñ potest.
Expectab̾ igit᷑ mulier sentñtiã
fuit : mulier ꝑ eũ uince̾t: nec ult᷑̾
accusaĩ põt. Si c̃dẽpnatꝰ fuit᷑: mu¬
lier ñẽ ꝯdẽpnata: s aget causam
suã fortassis optinẽ. ł grã. ł iustitia.
łlegi aurilioᷤ possit¶ ꝗ dem̃ si ad ulter
mimicitus opp̃ssus ẽ. nł falsis argum̃¬
tis testibusq sub ornatis ap̃p̃sidẽ graua¬
tus: ꝗ au̾noluit. aũ ñ potuit prouocare.
Mulier uõ uidicẽ religiosũ sortita pu¬

Expanded text:
n possint, a diuersis tamen singuli accusatores admitti posse, dum, si ante denuntiationem nupserit, prior mulier accusari non possit. exspectabit igitur mulier sententiam fuerit, mulier per eum uincet nec ultra accusari potest: si condemnatus fuerit, mulier non est condemnata, sed aget causam suam, fortassis et optinere uel gratia uel iustitia uel legis auxilio possit. quid enim, si adulter inimicitiis oppressus est uel falsis argumentis testibusque subornatis apud praesidem grauatus, qui aut noluit aut non potuit prouocare, mulier uero iudicem religiosum sortita pu
Abbreviated transcription (Latin):
mittat᷑ ei occidẽ. sed domuisue¬
gnͣiue sui tantũ. Illa ratio reddit᷑.¬
ꝙ maiorẽ inuiriã putauit legis¬
lator. ꝗ indomũ patͥsaũ mariti¬
ausa fuĩt filia adulteꝵ inducere.
domũ in qua ñ habitet dep̃ben¬
sam illo filiã. ubiͣ habitat occi¬
de ñ potit̃. S ait lex ĩc̃tinenti

Expanded text:
mittitur ei occidere, sed domi suaeriue sui tantum, illa ratio redditd maiorem iniuriam putauit legiquod in domum patris aut maritiausa fuerit filia adult‹er›um inducere. domum, in qua non habitet, depresam illo filiam, ubi non habitat, occinon poterit. Quod ait lex 'in continenti
Abbreviated transcription (Latin):
obici solent accusantib adul¬
terii añsolent tractari. quaco
quis int̾ẽos accipiat᷑. Cereꝵ po¬
stea quã semel receptus ẽ non
inniduitate mulier ꝑseuãt.
iuaccusatoris ẽ arbitrio a qͦ
uelit inciꝑe. utrũ ab adultõ¬

Expanded text:
obici solent accusantibus adulobici solent accusantibus adulterii, ante solent tractari, quam quis inter reos recipiatur: ceterum posteaquam semel receptus est, non in uiduitate mulier perseuerat, in accusatoris est arbitrio, a quo uelit incipere, utrum ab adult
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ deferri hẽpose. Neq enĩ laborã e
dũ ẽ eoꝵ demũ absentiã excusatã
absunt: quã in ea in qua defe¬
runt̃. Prom̃ siquis in ꝓuincia.
in quaagit: ad ult̾iũ cõmisit᷑.¬
uindicari ⁊ accusaĩ poterit. nͥ
sit ea ꝑsa que ad p̃sidis cognitio¬
nem non ꝑtinz.¶ Sinegauiñt se¬
pat̾ ⁊ maritus accusa turas intra.
diem sexagesimũ: anstatĩ incipi¬
põpputat. admitti ad accusatio¬
nem extraneũ posse. statĩ atq sine¬
gaut̃t: cui assentiendũ puto. For¬
tius enĩ dr̃. eũ quise negauit᷑: actuꝵ.
postea ñ audiendũ. Nex uilia de
neus accus atur. qui ñ dã robuste.
sin iniunãcesequat᷑. Ceteꝵ si suũ
matͥmoniũ uindicare uelit : quã¬
uis iure extranei ad accusationẽ
uenrat: tm̃ audiet᷑.Nec enĩ ultã
p̃scͥptĩo obicit᷑ suã ininriã uindi¬
canti. Sane suuenili facilitate
ductꝰ. ł feruore etiã etatis accẽsꝰ
adaccusationẽ ꝓsilit accusanti
ei ñ facile calũpnie penã urroga

Expanded text:
laborare dum est eorum demum absentiam excusatam absunt, quam in ea in qua deferuntur. proinde si quis in prouincia, in qua agit, adulterium commiserit, accusari poterit, nisi sit ea persona, quae ad praesidis cognitionem non pertinpater et maritus accusaturos intra diem sexagensimum, an statim incipius Pomponius putat admitti ad accusationem extraneum posse statim atque isti negaverint. cui adsentiendum puto: fortius enim dicitur eum, qui se negaverit acturum, postea non audiendum. Lex Iulia de neus accusator, qui nondum robustae sui iniuriam exequatur: ceterum si suum matrimonium uindicare uelit, quamuis iure extranei ad accusationem ueniat, tamen audietur: nec enim ulla praescriptio obicitur suam iniuriam uindicanti. sane si iuuenali facilitate ductus uel etiam feruore aetatis accensus ad accusationem prosilit, accusanti ei non facile calumniae poena irrogab
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cessit᷑. posse accusaĩ. Od tamen
sisp̃aliter cũ quo ad ulteriũ fecit᷑
denuntiation ecõplexi ẽ. mex
uelit eã exaltĩus ꝑsona accusare.
magis ẽ. ut ñdebeat audiri. Negi
enĩcͥm̃. ꝙ denuntiauit obicit.
puto posse eũ accusationẽ siue¬
lit instituere. sufficẽq ꝓcuãtoiꝰ
denũtiationẽ. Ergo ⁊ si ꝑ accorẽ

Expanded text:
d tamen si specialiter, cum quo adulterium fecerit, denuntiationi complexus est, mox uelit eam ex alterius persona accusare? magis est, ut non debeat audiri: neque enim crimen quod denuntiauit obicit. puto posse eum accusationem si uelit instituere sufficereque procuratoris denuntiationem. Ergo et si per actores
Abbreviated transcription (Latin):
adnt᷑u ̃e acturũ deminanit. Ed qͦ siñꝗ de
denunti an̾it. ueꝵ libellos accusatõe¬
nosdedit: añ quã mib̾et. eaq cum
idagnouiss nupsit. ł ignorans.
dit qr̃: nũ recte nupsise uideatur.
S melius ẽ illud sequi: ut eiꝰ denũ¬
tiatio nid eat̃ electionẽ accusatoi
reseruaẽ. quierim̃ denuntianit oĩno
Igit̃ sifec̃ adultu cͥminis cõmemõã¬

Expanded text:
dem denuntiauit, uerum libellos accusatorios dedit, antequam nuberet, eaque, cum id cognouisset, nupsit, uel ignorans? dit, quare, num recte nupsisse uideatur? sed melius est illud sequi, ut eius denuntiatio uideatur electionem accusatori reseruare, qui cr‹i›men denuntiauit. omnino igitur si fec
Abbreviated transcription (Latin):
d. ł .ii. de adultĩis. Si uxor
ñ fuiͣt in ad ulti̾o c̃cubina tñfuit.
iure ꝙmariti accusa re eã ñ potĩt
q̃ uxor ñ fuit Iure tũ extranei ac
do matrone nom̃ ñ ãmisit. Ut
puta que patroni nom̃ coneubi¬
na fuit. Plane siue iusta uxor fuit
siue ĩuista accusationẽ instituere¬
ũ̾ir potit. Nã sextus ceciliu̾ ait.
hlex ad or̃a matͥmonia ꝑtinet.¬
⁊ illudhomericũ affert. Nec enĩ
soli inquid atride uxores suas
adult̾iũ uindicaẽ que uulgarifuĩt:
quãuis siuidua eẽt ĩpime ĩ eam
stuprũ cõmittẽt᷑. Diuus seuerus
⁊ant̃ rescͥpsert̃ etiã ĩsponsã hoc
idem uindicandũ. quianeq mra¬
tͥmoniũ qualecũq nec spemina

Expanded text:
teris. Si uxor non fuerit in adulterio, concubina tamen fuit, iure quidem mariti accusare eam non poterit, quae uxor non fuit, iure tamen extranei accdo matronae nomen non amisit, ut puta quae patroni concubina fuit. Plane siue iusta uxor fuit siue iniuir poterit: nam et Sextus Caecilius ait, haec lex ad omnia matrimonia pertinet, et illud Homericum adfert: nec enim soli, inquit, Atridae uxores suas adulterium uindicare, quae uolgaris fuerit, quamuis, si uidua esset, impune in ea stuprum committeretur. Diui Seuerus et Antoninus rescripserunt etiam in sponsa hoc idem uindicandum, quia neque matrimonium qualecumque nec spem ma
Abbreviated transcription (Latin):
cendo eã. Idẽ dicñdũ ẽ sistupri ue¬
lit accusare eã quã posteadux̃
suxorẽ. Sero enĩ accusat mores.
quosuxorẽ ducendo ꝓbauerii¬
ope c̃silio dolo ma̾lo factũ ẽ.
ut uir feminaue in ad ultio de¬
p̃hensi pecunia aliaue. qua pactio¬
ne se redimeret: eadẽ pena dãpna¬
tur. que c̃stituta ẽ meos: qui leno¬
cmi cͥmine dãpnant᷑ Siuir in¬
famande uxoris sue causa adultu
subietit: ut ip̃e dep̃ henͣđet. ⁊ upp
⁊ mulier adultu crimine tenent᷑
Ex senatꝰ consulto de ea re facto.
Marito pͥmũ ł patͥ eã filiã quã
inpotestate ht̃ intradies.lx.¬
diuortuaccusare ꝑmitutus. nec
ulli alii intra idtp̃s agendi po¬
testas datur. Ultra eos dies ne utu̾
uoluntas exꝑectat᷑.  Iure mariti.
qui accusant: calũpnie ꝑicłm
non euitant.
qui ñ oportet. ⁊ putat pop̃deb̾e
dici. quo ad martius magistraty
gerit: patͥs quoq accusationẽ
impediendã. ne p̃ripiatur uis.¬

Expanded text:
cendo eam. Idem dicendum est, si stupri uelit accusare eam quam postea duxit uxorem: sero enim accusat mores, quos uxorem ducendo probauiope consilio dolo malo factum est, ut vir feminave in adulterio deprehensi pecunia aliave qua pactione se redimerent, eadem poena damnatur, quae constituta est in eos, qui lenocinii crimine damnantur. Si vir infamandae uxoris suae causa adulterum subiecerit, ut ipse deprehenderet, et vir et mulier adulterii crimine tenentur ex senatus consulto de ea re facto. Marito primum, vel patri eam filiam quam in potestate habet, intra diesdiuortii accusare permittitur nec ulli alii intra id tempus agendi potestas datur: ultra eos dies neutrius uoluntas exspectatur. Iure mariti qui accusant, calumniae periculum non euitant. quin non oportet. et putat Pomponius debere dici, quoad maritus magistratum gerit, patris quoque accusationem impediendam, ne praeripiatur
Abbreviated transcription (Latin):
guat: benigniu̾ dicẽ pose eũ accu¬
sare iure uiri. S itademũ adulti¬
ummaritꝰ iundicaset. siuĩ hostiũ
passa ñ eẽt. Ceteꝵ que uĩ patit̃ ñẽ
ineacausa ut adult᷑u ł stupri dãp¬
netur. Siminor.xii. annuis indo¬
mũ deducta adultiũ cõmisit᷑. mox
S t quasi sponsa poterit accusaĩ
exre scripto diui seueri: ꝙ supra
relatũ ẽ. S et si qua si repudiata
mox reducta sit. ñ quasi eodẽ ma¬
tͥmonio durante. s quasi alio int̃¬
posito: uidendũ ẽ: an ex delicto ꝙ
inpͥore matͥmonio admisit: accusa¬
ri possit. ⁊ puto ñposse. Ab oleuit
enĩ pͥoris matrimonii delicta. redu

Expanded text:
guat, benignius dicetur posse eum accuguat, benignius dicetur posse eum accusare iure uiri: sed ita demum adulterium maritus uindicabit, si uim hostium passa non est: ceterum quae uim patitur, non est in ea causa, ut adulterii uel stupri damnetur. Si minor duodecim annis in domum deducta adulterium commiserit, mox ased uel quasi sponsa poterit accusari ex rescripto diui Seueri, quod supra relatum est. Sed et si qua repudiata, mox reducta sit non quasi eodem matrimonio durante, sed quasi alio interposito, uidendum est, an ex delicto, quod in priore matrimonio admisit, accusari possit. et puto non posse: aboleuit enim prioris matrimonii delicta redu
Abbreviated transcription (Latin):
matrimonii uiolaẽ ꝑmittitur.
S ⁊ si easit mulier: cũ qua in ce¬
stucomisũ ẽ. uel ea q̃ quã uisuro¬
ris aiohabetur. uxor tñ eẽ nõ
potest. dicendũ ẽ uire mariti ac¬
cusaẽ eã ñ pose. iure extran ei pꝰse.
Iudex adultu añ ocłos hab̾e de¬
bet ⁊ in ꝗ rere: anmaritꝰ pudice
uiuens mulieri quoq bono mo¬
rescolendi auctor fuit. ꝑ mni¬
quũ uidet̾ eẽ: ut pudicitiã uir
aburõe exigat. quã ipẽ non ex¬
exhibeat. que res pot̃ ⁊uu dã¬
pnare. ñ rẽ ob cõpensationẽ
mutui cͥminis int̃ utrosq cõmuni
care.¶ Siꝗsurorẽ suã uelit accu¬
sare. dicatq eã adultiũ cõmisise
añquã sibi nub̃et: iure uiri accu¬
sationẽ instituere ñ potĩt. quia
ñ cũ ei nupta ẽ adult̾iũ cõmisit.
ꝙ ⁊ ĩc̃cubina dicipot̃. quã ucorẽ
quis postea h abuit. ł infilia fimił
cuiꝰ c̃iunctiõĩ pat̃ postea ꝯce̾sit᷑.
Siꝗs ꝑlaneurorẽ suã : cũ apud
ħostes eẽt adultium cõmisisse ar¬

Expanded text:
matrimonii uiolare permittitur. Sed et si ea sit mulier, cum qua incestum commissum est, uel ea, quae, quamuis uxoris animo haberetur, uxor tamen esse non potest, dicendum est iure mariti accusare eam non posse, iure extranei posse. Iudex adulterii ante oculos habere debet et inquirere, an maritus pudice uiuens mulieri quoque bonos mores colendi auctor fuerit: periniquum enim uidetur esse, ut pudicitiam uir ab uxore exigat, quam ipse non exhibeat: quae res potest et uirum damnare, non rem ob compensationem mutui criminis inter ucare. Si quis uxorem suam velit accusare dicatque eam adulterium commisisse antequam sibi nuberet, iure viri accusationem instituere non poterit, quia non, cum ei nupta est, adulterium commisit. quod et in concubina dici potest, quam uxorem quis postea habuit, vel in filia familias, cuius coniunctioni pater postea concessit. Si quis plane uxorem suam, cum apud hostes esset, adulterium commisisse ar
Abbreviated transcription (Latin):
.lx. dies patͥ cũ accusare ñ potest.
¶Legͦis uilie de adulteriis capite
septimo ita cauet᷑. neꝗs int̃ reoᷤ
referat eũ ꝗ sine detractatione
rei . p. causa aberit N eqi enĩuasy¬
t̃reos referri: dũ rei .p. oꝑauir.¬
Nece̾s aĩo dicit̃ sine detracͣtione.
Ceteꝵ siquis enitandi cͥminissui¬
caus a egit: ut rei .p. causa ab eet
nichil illi cõm̃tũ ħ ꝓficiat. ꝙ
siquis p̃sens sit uice tam̃ ab sentiᷤᷤ
habet̃. ut puta qui inuigilib
ł urbanis castris militat. diẽndĩ¬

Expanded text:
 dies patri, cum accusare non potest. Legis Iuliae de adulteriis capite septimo ita cauetur: 'ne quis inter reos referat eum, qui tum sine ‹d›etrectatione rei publicae causa aberit': neque enim ater reos referri, dum rei puNecessario adicitur 'sine detrectatione': ceterum si quis euitandi criminis id egit, ut rei publicae causa abesset, nihil illi commentum hoc proficiat. Quod si quis praesens sit, uice tamen absentis habetur ut puta qui in uigilibus uel urbanis castris militat, dicend
Abbreviated transcription (Latin):
rumorib inducta quasi soluta
pͥore uinculo legitimis nuptiis
scđis iuͥpeta ẽ. quoduerisimileẽ
deceptã eã fui̾se. nicħ uindicta.
mors argum̃tis faciendis nuptuᷤ
tia laboret᷑ iundicare̾ deb pro
admissi cͥminis qualitate.¶Reã ad¬
ultii uxorẽ duxi. eã dãpnatam
mox repudiaui Iuero an eã causa
legẽ uiliã huiꝰmoĩ uxorẽ retine tł ꝓhibeais
ñ uidi causãte dissidu p̃stitiꝰse
palã ẽ. qr̃: ita ius tractabitur.
quãi culꝑa mulieris facto diuox¬
tio

Expanded text:
rumoribus inducta, quasi soluta priore vinculo, legitimis nuptiis secundis iuncta est, quod verisimile est deceptam eam fuisse nihil vindicta dmors argumentum ftia laboretur, uindicar‹i› debet pro admissi criminis qualitate. Ream adulterii uxorem duxi: eam damnatam mox repudiaui. quaero, an causam legem Iuliam huiusmodi uxorem retinere prohibearis, non uideri causam te discidii praestitisse palam est. quare ita ius tractabitur quasi culpa mulieris facto diuortio
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ñ comitti. stipulatione ⁊ nichil int̃erit. utrũ
testatt hab̾clicestipulari possunt. caratione
quacetã quoꝙ his possunt stipulars . si si ser¬
uus fuĩt stipulatus sibi habelice̾ q̃uesitũẽ. an
rectestipulatus uideat̃. Et ait iulianus. ł.bxx.
scdo dig̃. si ẜuus stipulet̃. sibi hab̾e licere. aut
ꝑse nonfieret. quominus habe stipulatori li¬
ceat. ꝓmittat. stipulatio inquit non cõꝓmit¬
tit᷑. quãuis auferri resei. ⁊ ipse auserre cãdem

Expanded text:
est non committi stipulationem, et nihil intererit, utrum testate, habere licere stipulari possunt ea ratione, qua cetera quoque his possunt stipulari. sed si servus fuerit stipulatus sibi habere, quaesitum est, an recte stipulatus videatur. et asi servus stipuletur sibi habere licere aut per se non fieri, quo minus habere stipulatori liceat, promittat: stipulatio, inquit, non committitur, quamvis auferri res ei et ipse auferre eandem
Abbreviated transcription (Latin):
cͤatuꝵ ũ facͥe possi. It ĩssipłatore ẽp̃te hiditatis ꝙͣ¬
ta pecuna adte ꝑuenĩt / doloue malotuo factũ
ẽ. eritue. quominus ꝑueniat. nemodubitabit
tenets sufficit enĩ sidolo. culpaue careat᷑s
stipulationes. legem accipiunt. exm̃te p̃toris
quieas ꝓposuit: deniq p̃toriis stipulationib¬
nichil immutare lici. neq addere neq detra¬
here ¶Siquis uacuã possessionẽ tradi ꝓmise¬
rit. ñ nudũ factũ. h ac stipulatio continebit
ficausã bonor.uu

Expanded text:
ipulatione emptae hereditatis: "quanta pecunia ad te pervenerit dolove malo tuo factum est eritve, quo minus perveniat" nemo dubitabit tenetur: sufficit enim, si dolo culpave careat. Istipulationes legem accipiunt de mente praetoris qui eas proposuit: denique praetoriis stipulationibnihil immutare licet neque addere neque detrahere. Si quis vacuam possessionem tradi promiserit, non nudum factum haec stipulatio continebit, sed causam bonor
Abbreviated transcription (Latin):
Paut. ł .iix. adsab. Centesimis balendis da¬
n utilit stipulamursq̃m p̃sens obligationẽs
indiẽ aũt dilata solutiosd aũt ꝗ infactoest
in mortis tp̃s conferri nõn pot̃. ueluti cũ mo¬
rieris alexandriã uenire spondes. T Sita sti
pulatus fuero cũ uolueris quidã inutilẽ ẽẽ
stipulationẽ. aiunt. aluita inutilẽ siante ꝗͣ
constituas. morieris.ꝙ uerũ c. Iuã aũt stipu¬
lationẽ si uolueris dani. inutilẽ ce constat

Expanded text:
duodecimo ad Sabinum "Centensimis kalendis dari" utiliter stipulamur, quia praesens obligatio est, in diem autem dilata solutio. Id autem, quod in facto est, in mortis tempus conferri non potest, veluti: "cum morieris, Alexandriam venire spondes?" Si ita pulatus fuero "cum volueris", quidam inutilem esse stipulationem aiunt, alii ita inutilem, si antequam constituas, morieris, quod verum est. Illam autem stipulationem "si volueris, dari?" inutilem esse constat
Abbreviated transcription (Latin):
uł ternis uł quib aliis. eq dirimit. questionẽ sim
aũt non addat quib ianuariis factiquestiont̃
inducẽ quid forte sensũ. hoc ẽ ꝙ int̃ eos agisit. u¬
tiꝙ eñi hoc sequimur ꝗ actũe. int̃ eos. easq: adsiu¬
memus sim aũt non appareat. dicendũ ẽ. ꝙ ait
sabinus pͥmas kalendasianuarias spectandasd
plane supso die kalendaꝵ. quis stipulationẽ
int̃ponat ꝗd sequemur. Ñputo actũ uidi de
sequentib kalendis. Quotiens aũt in obligai¬
onib dies non ponit̃. p̃sentidie pecunia debt¬
t̃ nisi locus adiectus spatiũ tp̃is inducat. quo
illo possit ꝑuenm ueꝵ dies adiectus efficit. ne
p̃senti dic pecunia debeat ex quo apparet diei
inidibus ⁊ nonis ꝓbandũ e. i gnalit̃ inom̃ibus
diebus.
mense dari stipulatus sit. nisi om̃ib partibus
p̃teritis anni. uł mensis non tecte petii.
tii titu restitui. sibistipulatus ẽ. dem̃ipse stip¬
ulator. morã fecĩt. quominus arbitteĩ titius

Expanded text:
tertiis" vel quibus aliis, aeque dirimit quaestionem. si autem non addat quibus Ianuariis, facti quaestionem inducere, quid forte senserit, hoc est quid inter eos acti sit utique enim hoc sequimur quod actum est, easque adsumemus. si autem non appareat, dicendum est quod Sabinus, primas kalendas Ianuarias spectandas. plane si ipsa die kalendarum quis stipulationem interponat, quid sequemur? et puto actum videri de sequentibus kalendis. Quotiens autem in obligationibus dies non ponitur, praesenti die pecunia debetur, nisi si locus adiectus spatium temporis inducat, quo illo possit perveniri. verum dies adiectus efficit, ne praesenti die pecunia debeatur: ex quo apparet diei nonis probandum est et generaliter in omnibus diebus. mense" dari stipulatus sit, nisi omnibus partibus praeteritis anni vel mensis non recte petet. cii Titii restitui sibi stipulatus est, deinde ipse stipulator moram fecerit, quo minus arbitretur Titius:
Abbreviated transcription (Latin):
Pauł ł .ii. ad sab. Iuilla stipulatioe. sihalẽ¬
dis stichũ ñ dedis.x. darespͥondes. mortuo
homine querit̃ anstati ar Kalendas agi pos
ꝗ euerius. Tota enĩ obligatio sub conditione.
⁊ indiẽ collata ẽ ⁊ lic aconditione cõmuti ui¬

Expanded text:
illa stipulatione: 'si kalendis Stichum non dederis, decem dare spondes?' mortuo homine quaeritur, an statim ante kalendas agi possutant, quod est uerius: tota enim obligatio sub condicione et in diem collata est et licet ad condicionem committi ui
Abbreviated transcription (Latin):
aut. ł .ix. adsab. Et idõsi omino non arbi¬
tri nichil ualet stipulatio. a dõ ut sipena ad¬
quiin alt̾ius potestate ẽ ꝓeo hãbet᷑. hacsiipse
it stipulatus. ¶ Sicuti cũ moriet. quistipula
npot̃. ita etiã hi qui subiecti sunt aliene pote¬
stati. cũ morient᷑ stĩpulari possunt. Tdutaꝗs
stipulatus sit. postmoriẽ meã filicmeae dati.
ł ita postmortẽ filie meae: michidari utiliter
trit stipulatus. Si pͥmocai su filie mee utilis
actio cõpetit. licihrsei non existat. INon solũ
ita stipulati possumus cũmoriens. sedetiã sim¬
oneris. nãficuti int̾ hac nichil int̾ẽ. cũ uenĩs.

Expanded text:
uodecimo ad Sabinum Et ideo, si omnino non arbitretur, nihil valet stipulatio, adeo ut, etsi poena adqui in alterius potestate est, pro eo habetur, ac si ipse esset stipulatus. Sicuti cum morietur quis stipulari potest, ita etiam hi, qui subiecti sunt alienae potestati, cum morientur stipulari possunt. Si ita quis stipulatus sit: "post mortem meam filiae meae dari?" vel ita: "post mortem filiae meae mihi dari?", utiliter erit stipulatus: sed primo casu filiae utilis actio competit, licet heres ei non existat. Non solum ita stipulari possumus: "cum morieris", sed etiam: "si morieris": nam sicuti inter haec nihil i
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hrdẽ iudet̃ ficri quãuis absit. ⁊ ignoret. ⁊ idõ
ñ facit ꝗ ficr exstipulatu oportei ñ uidet᷑ aũt
ꝑpupillũ stetisse ex huius mõi stipulatione si
pupillus t̾reserit. ISi pmissor hominis antedi¬
em inquẽ ꝓmiserat int̃ pellatus sit. ⁊ ẜuus deces¬

Expanded text:
per heredem videtur fieri, quamvis absit et ignoret et ideo non facit, quod fieri ex stipulatu oportet. non videtur autem per pupillum stetisse ex huiusmodi stipulatione, si pupillus heres erit. Si promissor hominis ante diem, in quem promiserat, interpellatus sit et servus deces
Abbreviated transcription (Latin):
ał. gnã deducunt cũspẽs stipulamur. neces
gnã stipulamur. nuo fit inteos diuisiqueluticũ
st̾chũ ⁊ paphilũ. quis stipulatus. duos brdes eꝗs:
partib reliquid. necesse ẽ utriq partẽ dimidi¬
ã. stichi ⁊ pãphili debi ssudẽ duos homines stiꝰ

Expanded text:
alias genera deducuntur. cum species stipulamur, necessera stipulamur, numero fit inter eos divisio: veluti cum Stichum et Pamphilum quis stipulatus duos heredes partibus reliquit, necesse est utrique partem dimidiam Stichi
Abbreviated transcription (Latin):
pulatus. stipulatio uires habebit ¶ sicredtto¬
p̃dia distrahant̃. quae pignori data erant. Tdi
quis itastipulatus fuit illũ sistas nulla causa ẽ.
cur nonobligatio constat. TEdẽ sacrã uł locure¬
ligiosũ edificare stipulari possumus salioquin.
necex locato agere possumus. in s. lae¬

Expanded text:
es habebit: et si creditopraedia distrahantur, quae pignori data erant. Si quis ita stipulatus fuerit: "illum sistas?", nulla causa est, cur non obligatio constat. Aedem sacram vel locum religiosum aedificari stipulari possumus: alioquin nec ex locato agere possumus. Pa
Abbreviated transcription (Latin):
in archa sint stipulatus ũm. ⁊ hii sineculꝑa ꝓ¬
missoris ꝑierint. nichil nobis debet᷑.
nob̃ hab̾e liceat. Queres facit ut uideat᷑. re¬
us ꝓmisisse ꝑ om̃s futuꝵ ut tibi habcliceat.
nemo au̾tem alie nũ. factum promtiendo ob¬
ugat̃. Et ita utimur Ese obligat. neipse faci¬
at quominus hab̾e liceat. obligat᷑. etiã ne
hes suus faciat. uł quis ceteroꝵ successoꝵ obꝰ
efficiat ne babe liceat si siquis ꝓmittit ꝑa
liũ nonfieri p̃t̃ hedẽ suũ dicendũ ẽ. inutilit̃
eũ. ꝓmittẽ factũ alienu ¶ At si quis uelit faẽs¬
tũ alienũ ꝑmittẽ. penã. ł qñti earessit. pot̾
ꝑmitteres sẽd quatenus hab̾e licẽ uidebitur.
Sinemo controũsiã faciat. ħẽ neꝙ ipsereus.
neq brdes eius hredũue successores. ¶Siquiꝰ
forte ñ deꝓpͥetate. s de possessione. nuda ẽ¬
trou̾siã feãt. uł de usu fructu uł deusu. uł¬
dequo alio iurceius quod distractũt. palã ẽ

Expanded text:
in area sint, stipulatus sim et hi sine culpa promissoris perierint, nihil nobis debetur.nobis habere liceat. quae res facit, ut uideatur reus promisisse per omnes futurum, ut tibi habere liceat: nemo autem alienum factum promittendo obligatur, et ita utimur. sed se obligat, ne ipse faciat, quo minus habere liceat: obligatur etiam, ne heres suus faciat vel quis ceterorum successorum efficiat, ne habere liceat. Sed si quis alium non fieri, praeter heredem suum dicendum est inutiliter eum promittere factum alienum.At si quis uelit factum alienum promittere, poenam uel quanti ea res sit potest promittere. sed quatenus habere licere uidebitur? si nemo controuersiam faciat, hoc est neque ipse reus, neque heredes eius heredumue successores.Si quis forte non de proprietate, sed de possessione nuda controuersiam fecerit uel de usu fructu uel de quo alio iure eius, quod distractum est, palam est
Abbreviated transcription (Latin):
at qui ꝓmisit. si aliquid facͣtũ fuit. ł cũ aliquid
factũsit. nisi cũ id factũ fuĩt dedit. ñ uidebitur¬
fccisse he pͥmisit¶ altistipulari nemo potest
sp̃t̃ quã si seruus dño. filius patri stipulet᷑ inue̾¬
te sunt enĩhuius mõĩ stipulationes. adhoc u̾u
nius quisq sibi adquirat. quod sua int̃ ẽ. ceteꝵ
ut aliidet̃. nichil int̃ẽ mea plane siueli hoc
facẽ penã stipulari conueniꝰ ut suta factũ
non sit. ut cõphensue comitet᷑ stipulatio.⁊
ei cuius nichil inte pena eni custipulat᷑ quis
tionib cũ querit̃ quid actũ sit. uba cont᷑stipus¬
latorẽ intptanda sunt scũ quita dicat mͥx.¬

Expanded text:
uid factum sit", nisi cum id factum fuerit, dederit, non videbiturfecisse quod promisit. Alteri stipulari nemo potest, praeterquam si servus domino, filius patri stipuletur: inventae sunt enim huiusmodi obligationes ad hoc, ut unusquisque sibi adquirat quod sua interest: ceterum ut alii detur, nihil interest mea. plane si velim hoc facere, poenam stipulari conveniet, ut, si ita factum non sit, ut comprehensum est, committetur stipulatio etiam ei, cuius nihil interest: poenam enim cum stipulatur quis, tionibus cum quaeritur, quid actum sit, verba contra stipulatorem interpretanda sunt. Eum, qui dicat
Abbreviated transcription (Latin):
ñ auferenda ⁊ iures habeat ħstipulatio Iħ
quoꝙ stipulatio possidere mͥ licere spondes.¬
t utit ẽ. quastipulatione. seruus anpossit uti¬
lit̃ insuã ꝑsonã conciꝑe uideamus. si quãuis
ciunli iure ẜuus non possideat. tam̃ ad poͬsses¬
sionẽ naturale hocreferendũ ẽ. ⁊ idõ dubitar
non oportet. quin ⁊ serius recte itastipulet᷑ sp¬
Ulane sitenere sibi licẽ stipulatus sit seruus. u¬
tilẽ ẽe stipulationc̃ conuenit. lic enĩ possid̾e
cuulit̃ nompossint. tenere tam̃ cos dubitat ne¬
mo. Thabe duplicit̃ accipit᷑. Nã ieũ hab̾e dici
ce̾. ISi quis itastipulat᷑ fũit uti frui sibilice̾. ad

Expanded text:
res habeat stipulatio.Haec quoque stipulatio: 'possidere mihi licere spondes?' utilis est: quam stipulationem seruus an possit utiliter in suam personam concipere, uideamus. sed quamuis ciuili iure seruus non possideat, tamen ad possessionem naturalem hoc referendum est, et ideo dubitari non oportet, quin et seruus recte ita stipuletur.Plane si 'tenere sibi licere' stipulatus sit seruus, utilem esse stipulationem conuenit: licet enim possidere ciuiliter non possint, tenere tamen eos nemo dubitat. "Habere" dupliciter accipitur: nam et eum habere dicimcere. Si quis ita stipulatus fuerit "uti frui sibi licere", ad
Abbreviated transcription (Latin):
chũ debeat pupillus. ñ uidet̃. ꝑeũ morã fieri.
ut mortuo eo teneat᷑. nisi situtore auctore. au
solus tutor int̃pelletur.
nõe exceptioe tutus sit ꝓmissor. obligat᷑ bit
expositriore stipulatione. Quia suꝑior quasis
nulla sit. exceptione obstante.

Expanded text:
chum debeat pupillus, non videbitur per eum mora fieri, chum debeat pupillus, non videbitur per eum mora fieri, ut mortuo eo teneatur, nisi si tutore auctore aut solus tutor interpelletur.nomine exceptione tutus sit promissor, obligabitur ex posteriore stipulatione, quia superior quasi nulla sit exceptione obstante.
Abbreviated transcription (Latin):
re amplius quã semel noñteͣnet᷑.
culpatua diuortiũ factũ fuit dari. nullasti¬
¶pulationẽ quia contẽptiẽe debemus. penis
Llege cõp̃hensis : isistipulatio tantũdẽ habe¬
at pene quanta lege sit cõp̃hensa.
debitor eẽ. desierit darespondes. Nã ualet
nichil indote habeat. dotis nõe cintum
darie stipulct᷑ ł que centũ dũtaxat habe¬
alia aut centu actione de dote debi. Dicen¬
dũ itaq ẽ. etiã sinichil sit indote centũ tm̃
uenire instipulationẽ ssicuticũ filie. ł mat̾.
sorori. uł alii cuilib dotis noĩt legaretur.
utile legatũeẽt.
michihuius heris nões q̃mincorpore sens¬
T̃serimus set ͤ exdoli clausula tecũ agã. siscicnꝰ
exstipulatu hominẽcertũ mͥ debeas. ñ aliter
post mortẽ eius tenearismͥ quã si pͣsteterit.
truominus uiuo. eo eũmͥ dares Ꝙ ia fit᷑ siaut
Il io ellatus ñdedisti. aut o ceidusti enili tn cuenti
auł. ł .uiiii. ad sab. Sed si exstipulatu sti¬

Expanded text:
re amplius quam semel non tenetur. culpa tua divortium factum fuerit, dari?", nulla stipulatio est, quia contenti esse debemus poenis legum comprehensis: nisi si et stipulatio tantundem habeat poenae, quanta lege sit comprehensa.debitor esse desierit, dare spondes?" nam valet nihil in dote habeat, dotis nomine centum dari stipuletur, vel quae centum dumtaxat habealia autem centum actione de dote deberi. dicendum itaque est, etiamsi nihil sit in dote, centum tamen venire in stipulationem, sicuti, cum filiae vel matri vel sorori vel alii cuilibet dotis nomine legaretur, utile legatum essetmihi huius aeris nomine, quoniam in corpore consenserimus: sed ex doli mali clausula tecum agam, si sciensex stipulatu hominem certum mihi debeas, non aliter post mortem quo minus uiuo eo eum mihi dares: quod ita fit, si aut interpellatus non dedisti aut occidisti eum. 24 Paulus libro nono ad Sabinum.Sed si ex stipulatu Sti
Abbreviated transcription (Latin):
Ihisqui pupilli tutelã aministrare ceꝑat. cessi¬
t aministrationẽ cõtutori suo. ⁊ stipulatus ẽ.
rẽ pupilli saluã fore. ait marcellus posse defẽ¬
di stipulationc̃ ualere ¶Int̃ ẽ enĩ stipulat oris
fier quodstipulatus ẽ. cũ obligatus futurus
c̃it pupillo. si alt̃ recesserit. ISiquis insulã fa¬
ciendã ꝓmisit. aut conduxit. dem̃ ab aliquo
insulã strpulatori fieri sti pulatus sit faut si ꝗ
cũ pmisis fi. titio fundũ ieuu daturũ aut si
his n dediss. penã se daturũ stipulatus a me¬
uio fuũt fundutitio datũirpatt̃ siquis iolõ¬
cauit faciendũ ꝙ ipse conduxt̃t. constat habe
cũ utilẽ exlocato actionessiquis ergostipula¬
tus fuit cũsua int̃ et̃t. eidari. incaerti causa ut

Expanded text:
telam administrare coeperat, cessit administratione contutori suo et stipulatus est rem pupilli salvam fore. ait Marcellus posse defendi stipulationem valere: interest enim stipulatoris fieri quod stipulatus est, cum obligatus futurus esset pupillo, si aliter res cesserit. Si quis insulam faciendam promiserit aut conduxerit, deinde ab aliquo insulam stipulatori fieri stipulatus sit: aut si quis, cum promisisset Titio fundum Maevium daturum aut, si is non dedisset, poenam se daturum, stipulatus a Maevio fuerit fundum Titio datu iri: item si quis id locaverit faciendum quod ipse conduxerit: constat habere eum utilem ex locato actionem. Si quis ergo stipulatus fuerit, cum sua interesset ei dari, in ea erit causa, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Paut.ł .x.adsab. Sirẽ tradi stipulamur.
non intellegimur. ꝓpͥctatẽ cius daristipulan
euenit ut mixta una sũma. uł spetie. que
non fuit in p̃cendenͥ stipulatione. nonfi¬
at nouatio. sedeffien duas eẽ stipulationes.
quãuis aũt placuĩt. tot eẽ stipulationes quor
sũme. totꝙ eẽ stipulationes quotres. tam̃
sipeccuniã quisq̃ inconspectu enis stipulatꝰ
sit. uł acerũu pecunie. ñtot sunt stipulatio¬
nes. quot nũmoꝵ corpora. fiunastipulat¬
Etio nuãꝑsingłos denarios. singłas c̃e stipula
tiones. absurdũ ẽ Stipulatione quoq lega¬
toꝵ. constat unã eẽ quãuis plura corpora
sint. uł plura legata ssn familie uł homniũ
ẜuoꝵ stipulatio una e sitẽq. Qua drige. aut
lecti carior stipulatio una ẽ At siquis illud
⁊ illud stipulatus sit. tot stipulationes st̃ cor
quot corpora.¶ Si a fure hominẽ sim stipulat᷑.
quesitũẽ. anstipulatio ualtats mou questio¬
Nc̃. Quod sistipulatus hominẽ plerũꝙ meũ

Expanded text:
ad Sabinum Si rem tradi stipulamur, non intellegimur proprietatem eius dari stipulatndum quod evenit, ut mixta una summa vel specie, quae non fuit in praecedenti stipulatione, non fiat novatio, sed efficit duas esse stipulationes. quamvis autem placuerit tot esse stipulationes, quot summae, totque esse stipulationes quot res: tamen si pecuniam quis, quae in conspectu est, stipulatus sit, vel acervum pecuniae, non tot sunt stipulationes, quot nummorum corpora, sed una stipulatio: nam per singulos denarios singulas esse stipulationes absurdum est. stipulationem quoque legatorum constat unam esse, quamuis plura corpora sint uel plura legata. sed et familiae uel omnium seruorum stipulatio una est. itemque quadrigae aut lecticariorum stipulatio una est. at si quis illud et illud stipulatus sit, tot stipulationes sunt, quot corpora.Si a fure hominem sim stipulatus, quaesitum est, an stipulatio ualeat. mouet quaestionem, quod stipulatus hominem plerumque meum
Abbreviated transcription (Latin):
quiidẽ ꝓmittunt ¶ Satis aũt ac¬
cpe dictũ ẽ. eodẽ modo quosatis fact̃. Nãꝗa
id qͣ quis contẽptus erat ei pr̃abat̃. satis fieri
dictũẽ. Et similit̃ quiiꝰ tales. quib contẽptꝰ
quis futurus eẽt itadabanf. ut ũbis obligaren¬
tur. Satis accipi dictũe. TSi sorte pͥmiseris. ⁊ si
ca soluta noneẽt pena. eta siunus exbrdib tuiꝰ
portionẽ suã ex parte soluĩt. nicħominus pe¬
nã cõmittet᷑. doncc portio cohrdis soluat. Iat
ꝙͣ ede pena ex cõꝓmisso siunus parueit. alt̃
ñ paruĩt sententiaiudicis ¶si aquoħrdesatis¬
ei fieridebi. Nce eni aliud inhis stpulatiõib
sinciniuria stĩpulatoris constitui p̾ot.¬

Expanded text:
qui idem promittunt. Satis autem accipere dictum est eodem modo, quo satis facere: nam quia id, quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentus quis futurus esset, ita dabantur, ut verbis obligarentur, satis accipi dictum est. Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poenam: etiamsi unus ex heredibus tuis portionem suam ex sorte solverit, nihilo minus poenam committet, donec portio coheredis solvatur. Idemque est de poena ex compromisso, si unus paruerit, alter non paruerit sententiae iudicis: sed a coherede ei satisfieri debet. nec enim aliud in his stipulationibus sine iniuria stipulatoris constitui pot
Abbreviated transcription (Latin):
bi quisrẽ suã stipulatus ẽ. Et constat. siquidẽ
ita stipulatus sim ꝗ ex causa cõnditionis dare
facẽ oportet. stipulationẽ ualere¶ Siũõ homi¬
nẽ daristipulatus fuero. nulluis mom̃tiẽ st¬
pulationes ꝙ si poste̾a sine mora decessisse ꝓ¬
ponatur ẜuu̾. nõ teneri furẽ condictioñ. mir
ait quandui enĩ uiu̾t condicipotĩt. at sid̾ cesise¬

Expanded text:
bi quis rem suam stipulatus est. et constat, si quidem ita stipulatus sim: "quod ex causa condictionis dare facere oportet?", stipulationem valere: si venem dari stipulatus fuero, nullius momenti esse stipulationem. quod si postea sine mora decessisse ponatur servus, non teneri furem condictione Marcellus ait: quamdiu enim vivit, condici poterit, at si decess
Abbreviated transcription (Latin):
stichũ dari spopondit. ⁊ cũ ꝑcũ staret quomi¬
nus daret. decessit̃ stichus. dat̃ inpatrẽ de
peculio actio. quatenus manet filius sti
puatori obuigatus Atsi pat̃ in mora fuit.
non tenebit᷑ filius. si utilis ac̃tio in patrẽ
danclaẽ Que õmĩa ⁊ infide iussoris psona
dicunt᷑.Idistipulatus sim ꝑte ñfieriquomi¬

Expanded text:
Stichum dari spoponderit et, cum per eum staret, quo minus daret, decessit Stichus, datur in patrem de peculio actio, quatenus maneret filius ex u obligatus. at si pater in mora fuit, non tenebitur filius, sed utilis actio in patrem danda est. quae omnia et in fideiussoris persona dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatiõe quoq: fructuaria ⁊ dãpm infe¬
ti ⁊ exopis noui nuntiatione restitui t̾mo
pꝰ exoꝑis nouinuntiatiõe. ꝓ parte ñ pottst.
haec utilitatis causa ex parte stipulatoꝵ re¬
cepta sunts ipsi aũt ꝓmissori ꝓparte neq¬
inrestitutio. neq defensio conting̃tre potẽ¬
op̃.ł.xx.ui. adsab̾. Stipulationũ alie iu¬
ditiales sunt salie p̃torie laliae conuentiꝗles.
xai que am̃ero iudicis officio ꝓficiscunt᷑. ue¬
portet. ut in his contineant̃. etiã hedeliti&.

Expanded text:
a et damni infecti et ex operis novi nuntiatione: restitui tamen opus ex operis novi nuntiatione pro parte non potest. haec utilitatis causa ex parte stipulatorum recepta sunt: ipsi autem promissori pro parte neque restitutio neque defensio contingere poteo sexto ad Sabinum.Stipulationum aliae iudiciales sunt, aliae praetoriae, aliae conuentionalesxat, quae a mero iudicis officio proficiscuntur : veportet ut in his contineantur etiam aediliciae
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatieẽnt. fundũ illũ si illi nondedis m
dare spͥondes. finc̃dandi alteri fore quo ad
iuditiũ acciꝑet᷑. ndõ occupantis fore actiõ e
pulatiõe silutius titius. ãn kalendas maias
initaliã nonuenĩt : lare spondes. non an
p̾ẽti qͣlit qlłã pͥossit qua exploratũ sit. an

Expanded text:
stipulati essent: "fundum illum, si illi non dederis, mihi dare spondes?", finem dandi alteri fore, quoad iudicium acciperetur, et ideo occupantis fore actionem.pulatione: "si Lucius Titius ante kalendas Maias in Italiam non venerit, decem dare spondes?" non ante peti quicquam possit, quam exploratum sit an
Abbreviated transcription (Latin):
sibi: ñ puto stipulationt acusufructu ad he¬
redẽ tͣnsire. coꝙ iure utim̃s si siquis uti frui
lic̃t̃ sibi ħrdiq suostipulatus sit. uideamus an
ħrdes exstipulatu agẽ possint. ⁊ putẽ posse. li¬
cidiũsi sint fructus na⁊sure agͣc stipulet. sibi
hrdic suolic̃t. idẽ ꝓbanais. ISiquis dolũma¬
lũ ꝓmissoris. ħrdiq eius ab ẽẽ uelit sufficc̃ ab¬
c̃t afuturũꝙ cẽ stipularis Siuõ deplurul dolo
caise uelit nece̾ssariũ c̃ẽ dici. cuireidolus ẽ ma

Expanded text:
sibi', non puto stipulationem de usu fructu ad here, eoque iure utimur. Sed si quis uti frui licere sibi heredique suo stipulatus sit, uideamus, an heres ex stipulatu agere possit. et putem posse, licet diuersi sint fructus: nam et si ire agere stipuletur sibi heredique suo licere, idem probauerimus. Si quis dolum malum promissoris heredisque eius abesse uelit, sufficere 'abesse afuturumque esse' stipulari: si uero de plurium dolo cauere uelit, necessarium esse adici: 'cui rei do
Abbreviated transcription (Latin):
fiunt. ⁊pendent ex negotio ccto. ¶Comunes
sunt stipulationes. uelutirẽ saluã fore p¬
upillo. cauĩna ⁊ p̃tor iubłirẽ saluã fore pu¬
pillo cauĩ. ⁊int̃dũ iudex sialit᷑ expedim
betres non pot stẽ duple stipulatiouemt ãb
iudice. aut ab hedił edicto ¶Stipulatio autẽ
ẽ. uerboꝵ conceptio. quib hisqui int̾rogatꝰ.
daturũ factin ue se ꝗ int̾rogatus ẽ responꝰ

Expanded text:
fiunt et pendent ex negotio contracto. communes sunt stipulationes ueluti rem saluam fore pupilli: nam et praetor iubet rem saluam fore pupillo caueri et interdum iudex, si aliter expediri haec res non potest: item duplae stipulatio uenit ab iudice aut ab aedilis edicto.Stipulatio autem est uerborum conceptio, quibus is qui interrogatur daturum facturumue se quod interrogatus est re
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. utrũ prꝰ ã demũ reman aliena ꝓmittẽ. pos¬
sit hab̃e. licẽ. imagis ẽ. ut i aliena ꝓmiti pos¬
sit. queres ita effectũ habebit siꝓpria et̃ ꝓmis¬
soris cẽpits. quare si ꝑseuerauĩt aliena dicendũ
crii. stipulationc̃ noncomitti. rasipena adicc¬
quã factu sit ssicut aut rti ex parte. successort̾:
cius cũipsotenent᷑. itaetiã ꝓparte act oris cõ¬
mittit̃ stipulatio ipsistipulatori. cetisq qui¬
cũq ei succedunt. scilicisirẽ ips ĩ habe nonli¬

Expanded text:
priam demum rem an et alienam promittere possit habere licere. et magis est, ut et aliena promitti possit: quae res ita effectum habebit, si propria esse promissoris coeperit. quare si perseveraverit aliena, dicendum erit stipulationem non committi, nisi poena adiecquam factum sit.Sicut autem ex parte rei successores eius cum ipso tenentur, ita etiam ex parte ‹a›ctoris committitur stipulatio ipsi stipulatori ceterisque, quicumque ei succedunt, scilicet si rem ipsi habere non li
Abbreviated transcription (Latin):
nat̃a fieti non concedit. ñ magis obligatio
consistit. quã cũstipulor ut det̃ ꝗ darinon
potest snisi ꝑque stet quominus facere id
possit Itẽ ꝑleges ꝗ fieri phibent. siꝑpetuam
causã ẜ uaturũ ẽ. cessat obligatio. ueluti so
tore nuptã sibi aliquis stipulet̃ squã quã etiã
siñsit ꝑpetua causa ut recidit. insorore ad op¬
pnua. idẽ dicendũ sit. quia statim ẽc mores
su.¶ Si inlocando. conducendo. uendendo.
em̃do. ad int̾rogationẽ quis ñ respondit. si
tm̃ consen fit̃. in idꝙ responsũẽ. ual ꝙ actũ¬

Expanded text:
natura fieri non concedit, non magis obligatio consistit, quam cum stipulor ut detur quod dari non potest: nisi per quem stetit, quo minus facere id possit. Item quod leges fieri prohibent, si perpetuam causam servaturum est, cessat obligatio, veluti si sororem nupturam sibi anon sit perpetua causa, ut reccidit in sorore adoptiua, idem dicendum sit, quia statim contra mores sit.Si in locando conducendo, uendendo emendo ad interrogationem quis non responderit, si tamen consentitur in id, quod responsum est, ualet qu
Abbreviated transcription (Latin):
dicemus ut sot strictorñe õ cõhide penã pnie
dicemus. utrũ insolidũ cõmittat᷑ stipulatio¬
anꝓparte eius qui ꝓhibitus. es nã sipena stip¬
ulationi adiecta sit. in solidũ comittes scaquisix
non sumt ꝓhibiti. dolimali exceptione sũmo¬
uebunt᷑ Siuo pena nulla positasit. tuneppr
rte cius tantũ qui ꝓhibitus ẽ. cõmitet᷑ stip̃.¬

Expanded text:
e dicemus, utrum in solidum committatur stipulatiparte eius, qui prohibitus est. nam si poena stipulationi adiecta sit, in solidum committetur, sed qui non sunt prohibiti, doli mali exceptione summovebuntur: si vero poena nulla posita sit, tunc pro parte eius tantum qui prohibitus est committetur stip
Abbreviated transcription (Latin):
ugationis immutat̃ Et ido sidiuisionẽ reꝰ
pmissa ñ recipit. uelutiuia. ħrdes ꝓmisso¬
ris. singłi insolidũ tenent᷑ siquocasuunus
ex h̃rdib solidũ pstiterit. petitionẽ habebit
a quo brde. familieberiscunde iuditios ex
quo quide accide põp. ait. ut istipulatoris.
uia . ut itineris. heredes. sngli in solida ha¬
beant actione Si quidã occasu extinguisti¬
pulationẽ pͥut᷑ant. quia ꝑsingłos adquiri. ẜ¬
uitus non pot sed non facit mutile stipula fꝰ¬
tionẽ. difficultais prationu Sitam hõmine
stipulatus. cũ uno exħrdib ꝓmissoris egrro :
pars dũtaxat ceteroꝵ: obligationi suꝑ erit.¬
ut nolui potest ¶Ideꝗ est siuni exprdib. acce fria ꝑs¬
pͣto latu su. idẽꝙ c. iipso ꝓͥmissore. ⁊ fidẽ iũ¬
sorib cuis. quod diximus inħrdib. Ttẽ sun
qi facto sit stipulatio. ueluti. suta stipulatus fueꝰ
ire agẽ liceat. ⁊ unus ex plurib hrdib ꝓhibũt.
teñert̃. quidẽ iquo brdes eiuss sed familia hẽs

Expanded text:
gationis immutatur. et ideo si divisionem res promissa non recipit, veluti via, heredes promissoris singuli in solidum tenentur: sed quo casu unus ex heredibus solidum praestiterit, repetitionem habebit a coherede familiae erciscundae iudicio. ex quo quidem auiae uel itineris heredes singuli in solidum habeant actionem: sed quidam hoc casu extingui stipulationem putant, quia per singulos adquiri seruitus non potest: sed non facit inutilem stipulationem difficultas praestationis. Si tamen hominem stipulatus cum uno ex heredibus promissoris egero, pars dumtaxat ceterorum obligationi supererit,lvi potest. idemque est, si uni ex heredibus accepto latum sit. Idemque est in ipso promissore et fideiussoribus eius, quod diximus in heredibus. Item si in facto sit stipulatio, veluti si ita stipulatus fuero: ire agere liceat?" et unus ex pluribus heredibus prohibuerit, tenentur quidem et coheredes eius, sed familiae
Abbreviated transcription (Latin):
ueluti. cuͦ.x. dari stipulat quedã nrecipiunt.
ut in hisq̃ nata diuisionẽ non admittunt.
Ueluũs cũuia . it actustipulamur quẽdam
partis quidẽdationẽ. nat᷑a recipiunt. sed nisi
tora dent̃. stipulationi satisñfit. ueluti cum
hominẽ gnͣalit̃ stipulor. aut lancẽ: aut qđ¬
libiuas. Nãsistichi pars soluta sit. nondum
innulla parte stipulationis. lib̾atio nataest.
S⁊ aut statire petipot. aut smpendentie: so¬
nec alius det̃ Eiusdẽ conditionis e. hecstipu¬
latio. stichu. aut pãphilũ dari Exbis igĩtur
stipulationib. necħrdes quidẽ ꝓparte solu¬
endo. lib̾ari possunt. quãdiuñ candẽ rt̃ oĩs
ꝑ̃ dedints Noneni ex psona h̃rdũ conditio ob

Expanded text:
ueluti cum decem dari stipulamur: quaedam non recipiunt, ut in his, quae natura diuisionem non admittunt, ueluti cum uiam iter actum stipulamur: quaedam partis quidem dationem natura recipiunt, sed nisi tota dantur, stipulationi satis non fit, ueluti cum hominem generaliter stipulor aut lancem aut quodlibet vas: nam si Stichi pars soluta sit, nondum in ulla parte stipulationis liberatio nata est,  aut statim repeti potest aut in pendenti est, donec alius detur. eiusdem condicionis estlatio: 'Stichum aut Pamphilum dari?' Ex his igitur stipulationibus ne heredes quidem pro parte soluendo liberari possunt, quamdiu non eandem rem omnes dederint: non enim ex persona heredem condicio ob
Abbreviated transcription (Latin):
Dauł. ł .iix. adsab. E adc̃ dicemus. ⁊ sidolum
ab eẽ ate. hedeq tuostipulatus sim. ⁊ aut ꝓmis¬
si ex plurib brdib. unus cont̃ quã cautum
sit fccũt: aut ab õĩb ħrdib penã cõmitti. ꝓ
portione. hrditaria. aut abimo ꝓportiõe sua.
ab om̃ib siiꝰ factũ de quo cautũ ẽ. indiuiduũ
sit. Ueluti it̃fieri. uł nonfieri. quiaꝙ in pars¬
tes diuidiñ pot̃. ab oĩb hoc quodã modo faoᷤ¬
tũ uidet᷑.I Side eocautũsit. ꝙ diuisionẽ reci¬
piat. ueluti ampluis ñ agi tunc eũ in hedem
quiadũsusea fecit ꝓportione sua solupenã
cõmitere differentiae hancẽe rationẽ ꝙ in pͥ¬
oricasu om̃s comisisse. uident᷑ s ꝗ nisi insoli¬
dũ pͥeccari si potĩt: ila stipulationẽ ꝑte. bt

Expanded text:
duodecimo ad Sabinum Eadem dicemus et si dolum abesse a te heredeque tuo stipulatus sim et aut promissi ex pluribus heredibus unus contra quam sit fecerit, aut ab omnibus heredibus poenam committi pro portione hereditaria aut ab uno pro por tione sua: ab omnibus, si id factum, de quo cautum est, indiuiduum sit, ueluti 'iter fieri', quia quod in partes diuidi non potest, ab omnibus quodammodo factum uideretur: at si de eo cautum sit, quod diuisionem recipiat, ueluti 'amplius non agi', tum eum heredem, qui aduersus ea fecit, pro portione sua solum poenam committere. differentiae hanc esse rationem quod in priore casu omnes commississe uidentur, quod nisi in solidum peccari non po