comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quã bellantes ꝑder&ensis. Tunc rex os uiu iuxta qđ dño
uouerat pro conlata sibiuictaria: gratias dõ referens
dedit filiã suã el fledã quȩ uixtuanc unius anniae ta¬
tẽ impleuerat perpe tua eius uir gitate consecran¬
dam donatis insuperduo decim pos sessi unculis
terrarũ : in quibus ab lato studidmilitiae. terres¬
tris. ad exercendã militiã caeles tẽ supplicadũ¬
mona chorũ locus facultas que suppeteret : Equibus uideli& posses¬
sun culis sex in ꝓuintia dirorũ sex inbernitiorũ dedit: siguliue
ro possessione decem erant familiarũ id est simul om̃scentũ
nasteriũ quod nuncupatur eruteu. id ẽ insulacer ui. cui tunc
bild abbatis sap̃ fuit . quȩ postbienniũ conparata posessionede¬
laui teregularis deinde etiã magistra extitit do nec completo
unde sexagesimo annorũ numero ad conplexum & nuptias sponsi
caelestis uirgobeata intrar&: In quomonas terio & ipsa

Expanded text:
quam bellantes perderet ensis. Tunc rex Osuiu, juxta quod Domino quam bellantes perderet ensis. Tunc rex Osuiu, juxta quod Domino voverat, pro conlata sibi victoria gratias Deo referens, dedit filiam suam Aelfledam quae vix dum unius anni aetatem impleverat, perpetua ei virginitate consecrandam: donatis insuper duodecim possessiunculis terrarum, in quibus ablato studio militiae terrestris, ad exercendam militiam caelestem, supplicandummonachorum locus facultasque suppeteret. E quibus videlicet possessiunculis, sex in provincia Deirorum, sex in Berniciorum dedit. Singulae vero possessiones, decem erant familiarum, id est, simul omnes centum nasterium quod nuncupatur Heruteu, id est, insula cervi, cui tunc Hild abbatissa praefuit : quae post biennium comparata possessione dela vitae regularis, deinde etiam magistra exstitit, donec completo undesexaginta annorum numero, ad complexum et nuptias Sponsi caelestis virgo beata intraret. In quo monasterio et ipsa,
Abbreviated transcription (Latin):
lohabuere quibus osuiurex cũ alch frido filio ꝑ paruũ
ut dixi habens &ercitũ. sed xp̃oduce confusus oc currit.
nã alius filicus eius egfrid. eotẽpore in ꝓuinciamerciorũ
aput reginã cinuise obsestenebatur: Pilius aut os ual¬
diregis didil uald qui eius auxilio essedebuerat in par¬
teerat aduersariorũ eisdẽ que contrapatriã & patru¬
ũ suũ pugnaturus docto extiterat. Quãuis ipso tẽpore
pugnandi sese pugne sub traxerat : Euentũque discri¬
minis tuto in loco &peetebat: Inito ergo certamine:
fugati sunt & cesipagani duces regii triginta qui ad auxi
lium uenerant. peom̃s interfecti in quibus edileri frater
anne regis orientalis anglorũ quipos eũ regnauit aue¬
toripsebello ꝑditismlitibus siue auxiliis interemptus
& quia pefluuiũ. Vinuad pugnatũ est qui tunc prem
urdantia pluuiarũ late alueũ suũ immo om̃s ripas
suas transierat. contigit ut multos. plures fugientes

Expanded text:
lo habuere. Quibus Oswius rex cum Alfrido filio suo perparvum, lo habuere. Quibus Oswius rex cum Alfrido filio suo perparvum, ut dixi, habens exercitum; sed, Christo duce, confisus occurrit. Nam alius filius ejus Egfrid eo tempore in provincia Merciorum apud reginam Cinewissem obses tenebatur. Filius autem Oswaldi regis Edilwald, qui iis auxilio esse debuerat, in parte erat adversariorum, iisdemque contra patriam et patruum suum pugnaturus ductor exstiterat. Quamvis in ipso tempore pugnandi sese pugnae subtraxerat, eventumque discriminis tuto in loco exspectabat. Inito ergo certamine, fugati sunt et clium venerant pene omnes interfecti: in quibus Aedilheri frater Annae regis Orientalium Anglorum qui post eum regnavit, auctor ipse belli, perditis militibus sive auxiliis interemptus: et quia prope fluvium Uinuaed pugnatum est, qui tunc prae inundantia pluviarium late alveum suum immo omnes ripas suas transierat, contigit ut multo plures aqua fugientes,
Abbreviated transcription (Latin):
is tẽ poribus rex osuiu cũ aceruas atque intolerabiles
pateretur inruptiones sepedicti regis mertiorũ.
qui fratre eius occiderat: Adultimu necessi¬
tate cogente ꝓmisitse ei in numera & maiora quãcre¬
dipotest ornam̃ta regia uel do naria in pretiũ pacis lar¬
giturũ dũ modo illedomũ redire &ꝓuintias regni
eius us que ad internitione uastaredesi ner&. Cũ que
illerex ꝑfidus nullatenus p̃cibus illius assensũ p̃ber&:
Qui totam eius gentẽ a paruo usque ad magnũ delereat¬
que ex terminare de creuerat: Respexit ille adliuinȩ
auxiliũ pietatis quo adimpietate barbarico possit᷑
eripi: Notoq seobligans si paganus inquit nes cit ac¬
cipere nr̃a donaria offeramus ei quinouit dño dõ
sessiones p̃diorũ ad construendamonasteriado narec. Et
siccũ paucissimoexercitu se certaminidedit: Denique fer
tur qui t᷑ricies maiorẽ pagani abuerint ecercitũ. Siqui dẽ
ipsi trigmta legiones ducibus nobilissimis instructres in bel¬

Expanded text:
is temporibus DCLV rex Osuiu cum acerbas atque intolerabiles pateretur irruptiones saepe dicti regis Merciorum, qui fratrem ejus occiderat, ad ultimum necessitate cogente promisit se ei innumera et majora quam credi potest ornamenta regia vel donaria in pretium pacis largiturum, dummodo ille domum rediret, et provincias regni ejus usque ad internecionem vastare desineret. Cumque rex perfidus nullatenus precibus illius assensum praeberet, qui totam ejus gentem a parvo usque ad magnum delere atque exterminare decreverat, respexit ille ad divinae auxilium pietatis, quo ab impietate barbarica posset eripi: votoque se obligans: « Si paganus, inquit, nescit accipere nostra donaria, offeramus ei qui novit, Domino sessiones praediorum ad construenda monasteria donaret: et sic cum paucissimo exercitu se certamini dedit. Dtur quia, tricies majorem pagani habuerunt exercitum; siquidem ipsi triginta legiones ducibus nobilissimis instructas in bel
Abbreviated transcription (Latin):
nts terio eius erant in ꝓuintia orientales saxonũ
uenerunt illo desuomonas cerio homines circiter trigita cupientes ad
corpus suipatris aut uiueresi sic dõ placer& aut morientes ibi se¬
peliri quilibenter a suis fratribus & cõmilitonibus susceptiom̃s
ibidẽ suꝑ ueniente p̃fatepestilentiae clade defunc tisunt
e cepto uno puerulo. quẽ orationibus patrisud amorte cons¬
tat ẽẽ seruatum, Na cũ multo post hȩc tempore ui uer&
&scripturis legendis operã dar&: tandẽ didicit se aqua
babtis matis non eẽ regeneratũ & mox fonte lauacrisaluta¬
ris ablutus &iã posmodũ ad ordinẽ pres biterii promotis ẽ
multis que in ec desia utilis fuit: De quo dubita non credi¬
derim quin in t̃ cessionibus ut dixisui patris adcuiuscor¬
pus dilectionis ipsius gratiauerat si tabernaculo mor¬
tis retentus ut & ipse sic mortẽ euadea r&aet̃ nã: &
aliis quoque fratribus miniterium uitȩ ac salutis docen¬

Expanded text:
nasterio ejus erant in provincia Orientalium Saxonum, venerunt illo de suo monasterio homines circiter triginta, cupientes ad corpus sui Patris, aut vivere si sic Deo placeret, aut morientes ibi sepeliri: qui libenter a suis fratribus et commilitonibus suscepti, omnes ibidem superveniente praefatae pestilentiae clade defuncti sunt, excepto uno puerulo, quem orationibus patris sui a morte constat esse servatum. Nam cum multo post haec tempore viveret, et Scripturis legendis operam daret, tandem didicit se aqua baptismatis non esse regeneratum, et mox fonte lavacri salutaris ablutus, etiam postmodum ad ordinem presbyterii promotus est, multisque in Ecclesia utilis fuit: de quo dubitandum non crediderim, quin intercessionibus, ut dixi, sui patris, ad cujus corpus dilectionis ipsius gratia venerat, sit ab articulo mortis retentus, ut et ipse sic mortem evaderet aeternam, et aliis quoque fratribus ministerium vitae ac salutis docen
Abbreviated transcription (Latin):
seruire gouidebant. Prȩ fuit autẽ rexidem genti mernoru
annis ueem & seotẽ Habuit que primũ ep̃m trum heri
de quo supra diximus scđm iaru mantertiũ ceandan quartũ
uineridum. Omnes hi peror dinem sibi met succedentes

Expanded text:
servire gaudebant. Praefuit autem rex idem genti Merciorum servire gaudebant. Praefuit autem rex idem genti Merciorum annis decem et septem, habuitque primum episcopum Trumheri, de quo supra diximus , secundum Jaruman, tertium Ceaddan, quartum Uynfridum. Omnes hi per ordinem sibimet succedentes
Abbreviated transcription (Latin):
in quoui delicet monis erio orationes as siduȩ pro utrius que
regis id est & occisi et eius qui ocadereuis sit salute aecernie
fierent Idem aut̃ rex osuiu tribus annis post occisionem
pendan regis mertiorum gentine non et c&eri australiũ
prouintiarum populis prȩfuit. qui etiam gentẽ pitorum
maxime exoate regno anglorom subiecit. Quo tem pore
donauit prȩfato pea dafilio regispendan eo quod es set cag¬
natus sui regnum aus traliũ mertiorum qui sunt ut dicunt
familiarum quinque milium discretifluuio treanta abaqui¬
Sedidem peada proximouere multum ne fariȩ peremptis
est proditione ut dicunt coniugissuȩ in ipso rempore festi
pendan regis rebellarunt aduersus regẽ osuiu duces
regem uulfere filio eiusdem pendan adhulescente quẽ
occul cũ serua uerunt: Et eiectis princibus regis non pro
prii fines sos fortiter simul & libertatẽ ꝓceper̃ dicq
cũ suo rege lilerixp̃o uero regi prosempit̃no incȩlis regno

Expanded text:
in quo videlicet monasterio orationes assiduae pro utriusque regis, id est, et occisi, et ejus qui occidere jussit, salute aeterna fierent. Idem autem rex Osuiu tribus annis post occisionem Pendan regis, Merciorum genti, necnon et caeteris Australium provinciarum populis praefuit: qui etiam gentem Pictorum maxima ex parte regno Anglorum subjecit. Quo tempore donavit praefato Peada  Al., Penda, filio regis Pendan, eo quod esset cognatus suus, regnum Australium Merciorum, qui sunt, ut dicunt, familiarum quinque millium, discreti fluvio Treanta ab AquiSed idem Peada proximo vere multum nefarie peremptus est, proditione, ut dicunt, conjugis suae, in ipso tempore festi Pendan regis, rebellarunt adversus regem Osuiu duces regem Wlfhere, filio ejusdem Pendan adolescente, quem occultum servaverant, et electis princprii, fines suos fortiter simul et libertatem receperunt: sicque cum suo rege liberi, Christo vero regi pro sempiterno in caelis regno
Abbreviated transcription (Latin):
cũ annis multis inp̃ fataꝓuintia episcopatũ adminis¬
trar& & uius quoque monasterii statutis proposi¬
tis curã gerer&. Casu contigit ut ad ipsũ monas teriũ
tẽ poremor talitatis adueni ens tactus ibi deminfir¬
pultus est: Tẽ pore aũt procedente in eodem monas
defacto & in illa corpus ipsius ad dex trã altaris.
reconditũ. Dedit aũt ep̃s regendũ post semontis¬
teriũ fratrisuo ceadda qui poste a ep̃s factus est.
ut insequentibus dicemus Quatu or siquidẽ bi
quos diximus germanifratres. cedd. & cenibil

Expanded text:
ultis et in praefata provincia episcopatum administraret, et hujus quoque monasterii statutis propositis  Al., praepositis curam gereret, casu contigit ut ad ipsum monasterium tempore mortalitatis adveniens, factus ibidem infirpultus est; tempore autem procedente, in eodem  Al.de facta, et in illa corpus ipsius ad dexteram altaris reconditum. Dedit autem episcopus regendum post se monasterium fratri suo Ceadda, qui postea episcopus factus est, ut in sequentibus dicemus. Quatuor siquidem hi quos diximus, germani fratres, Cedd et Cynibill
Abbreviated transcription (Latin):
huc illuc que uolantibus ignium globis efferri. Erat
aũt eo loci ubi flammarum impetus maximein cum¬
bebat. marterium beatorum quat tuor coronatorum
Ibi ꝑlatus obsequentum manibus ep̃s. coepit orando peri¬
culum infirmus abiere quod firma fortium manus mul¬
tum laborando ne quiuerat: Nec morauentus quia ii
meri die flans ur bi incendia sparserat. contrameri¬
diem reflexus. primouim sui furoris alesione locorum
que contra erant abstraxit. ac mox funditus qui escen¬
do flammis. pariter sopitus atque etinc tes conpescuit
Et qui a uir dĩ igne diuinȩ caritatis fortiter ardebat. quia
tem pestates potes tatum aerearum. a sua sarumque lesio¬
ne crebris brationibus. uel gor tationibus repellere
consueuerat. merito uentis flãmisque mundia libus preua¬
lere & nesibi suis que nocerent optinere poterat. &¬
hic ergo postquam annis quinque recit ecclesiam eod¬
bal doregnante migrauit adcȩlos sepultus que est cũ

Expanded text:
huc illucque volantibus ignium globis efferri. Erat huc illucque volantibus ignium globis efferri. Erat autem eo loci ubi flammarum impetus maxime incumbebat, martyrium beatorum quatuor Coronatorum. Ibi perlatus obsequentum manibus episcopus, coepit orando periculum infirmus abigere, quod firma fortium manus multum laborando nequiverat. Nec mora, ventus qui a meridie flans, urbi  Al., ubi incendia sparserat, contra meridiem reflexus, primo vim sua furoris a laesione locorum quae contra erant, abstraxit, ac mox funditus quiescendo, flammis pariter sopitis atque extinctis compescuit. Et quia vir Dei igne divinae caritatis fortiter ardebat, quia  Al., qui tempestates potestatum aeriarum a sua suorumque laesione crebris orationibus vel exhortationibus repellere consueverat, merito ventis flammisque mundialibus praevalere, et ne sibi suisque nocerent, obtinere poterat. Et hic ergo postquam annis quinque rexit Ecclesiam, Aeodbaldo regnante migravit ad caelos, sepultusque est cum
Abbreviated transcription (Latin):
autem ad huc suꝑstes. hro fensem regebat ec clesiam. qui cũ mag¬
na ecclesiam anglorũ cura. ac laboregubernarent: Susceper̃t
scripta & ortatoria a pontifice romane & a postoli cȩ sedis
bonefacio qui post ds̃ dedit ec clesiae prȩfuit. anno in carna
infirmitate idest podagra grauatus. sedm̃tis gressibus sa
nis a lacriter : Terrena que que transiliens at que ad celestia
semꝑ amanda petenda & quȩrenda peruolans: Erat carnis
origine nobilis. sed culminementis nobilior. Deniquent unum
uirtutis eius undecetera intellegi pos sint tes timonium referam
correpta. crebrescentibus coepit flaminis consum mi. Quib::
cũ nullo aquarum in iec tupos s& aliquis obsistere. Iam que
ciuitas ess& pars uas tata. non minima adque adepis copiũ
furensse flamma dilatar&: confidens ep̃s indiuinum ubi hu¬
manum de erat auxilium. iussit se obuiam seuientibus &

Expanded text:
autem adhuc superstes Hrofensem regebat Ecclesiam, qui cum magautem adhuc superstes Hrofensem regebat Ecclesiam, qui cum magna Ecclesiam Anglorum cura ac labore gubernarent, susceperunt scripta exhortatoria a pontifice Romanae et apostolicae sedis Bonifacio, qui post Deusdedit Ecclesiae praefuit, anno incarnatiinfirmitate, id est podagra, gravatus, sed mentis gressibus sanis  Al., sanus, alacriter terrena quaeque transiliens, atque ad caelestia semper amanda, petenda et quaerenda pervolans. Erat carnis origine nobilis, sed culmine mentis nobilior. Denique ut unum virtutis ejus, unde caetera intelligi possint, testimonium referam; i  Al. igne correpta, crebrescentibus coepit flammis consumi: quibus cum nullo aquarum injectu posset aliquis obsistere, jamque civitatis esset pars vastata non minima, atque ad episcopium furens se flamma dilataret, confidens episcopus in divinum, ubi humanum deerat, auxilium, jussit se obviam saevientibus, et
Abbreviated transcription (Latin):
si ȩrebus quantum uoluit i nomnibus consulere. ac fauerecura¬
uit. mi sit &iam galliam & reuocauit mellitum. acius tum
ciuitatẽ hro fi. cui prȩfuerat reduit. mellitũ uero lundomenseis
ep̃i recipere noluerunt. ido latris magis pontificibus seruire
gaudentes. Non enĩ tanta era ei quanta patriipsius regnipo¬
testas ut etiam nolentibus. ac cõntra dicentibus paganis. antis¬
titem suȩ poss& ecclesi aereddere. Uerũ tam̃ ipsecũ sua gente
ex quo ad dnm conuersus est. diuinisse stu duit mancipare p̃¬
ceptis. Denique & in monas terio beatissima postolorum
principis ecclesiã scẽ dĩ genetrix fecit. quã consecrauit archi¬
ep̃s mellitus.
oc enĩ regnante regebeatus archi ep̃s laurentius regnũ adce¬
les te conscendit. atque in ec clesia & monasterio. sci apłi petri
iux̃ta ꝓdeces sorem suum augus tinum sepultus est. die quarto no
dem dor uuernensis ec clesietertius ab agustino sus cepit : Iustus

Expanded text:
siae rebus quantum valuit, in omnibus consulere ac favere curasiae rebus quantum valuit, in omnibus consulere ac favere curavit. Misit etiam Galliam, et revocavit Mellitum ac Justum, civitatem Hrofi, cui praefuerat, rediit, Mellitum vero Lundonienses episcopum recipere noluerunt, idolatris magis pontificibus servire gaudentes. Non enim tanta erat ei, quanta patri ipsius regni potestas, ut etiam nolentibus ac contradicentibus paganis antistitem suae posset Ecclesiae reddere. Verumtamen ipse cum sua gente, ex quo ad Dominum conversus est, divinis se studuit mancipare praeceptis. Denique et in monasterio beatissimi apostolorum principis, ecclesiam sanctae Dei genitricis fecit, quam consecravit archiepiscopus Mellitus.Hoc enim regnante rege DCXIX beatus archiepiscopus Laurentius regnum caeleste conscendit, atque in ecclesia et monasterio sancti apostoli Petri juxta praedecessorem suum Augustinum sepultus est die quarto Nondem Doruvernensis Ecclesiae tertius ab Augustino suscepit: Justus
Abbreviated transcription (Latin):
lis artioribus afficiens. sciscitabatur. a postolica districtiane
qua reg̾em quẽ sibi ipsecrediderat. relinquer& uel cui pas tore
oues xp̃i in medio luporũ positas fugiens ipsedimitter&. Anmei
in quid oblitus es exempliqui ꝓ par uulis xp̃i quos mihi in indi¬
tium suae dileotionis commendauerat. uincula. uerbera
carceres ad flictiones ipsam postremomortem mortẽ
cuitem crucis. ab in fidelibus & inimicis xp̃i. ipse cum xp̃o
coronandus pertuli his beatipetri. flagellissi mul
a e or tationibus animatus famulus xp̃i laurentius. mox
quantis es s& uerberibus laceratus ostendit quimul tum
miratus & in .quirens quis tanto uiro tales ausus es sec
plagas in fligere : ut audiuit quia suae cusȩ salutis ep̃s¬
ab apło xp̃i tanta ess& tormenta plagas que ꝑpessus. extimuit
multũ at que anate matizato omniido latriae cultu abdica¬
to conubio ñ legitimo suscepit fidẽ xp̃i. & babtizatus ad eccle¬

Expanded text:
lis arctioribus afficiens, sciscitabatur aposlis arctioribus afficiens, sciscitabatur aposquare gregem quem sibi ipse crediderat, relinqueret, vel cui pastorum oves Christi in medio luporum positas fugiens ipse dimitteret. « An mei, inquit, oblitus es exempli, qui pro parvulis Christi, quos mihi in indicium suae dilectionis commendaverat, vincula, verbera, carceres, adflictiones, ipsam postremo mortem, mortem autem crucis, ab infidelibus et inimicis Christi ipse cum Christo coronandus pertuli? » His beati Petri flagellis simul et exhortationibus animatus famulus Christi Laurentius, mox ecto vestimento quantis esset verberibus laceratus ostendit. Qui multum miratus, et inquirens quis tanto viro tales ausus esset plagas infligere: ut audivit quia suae causa salutis epislo Christi tanta esset tormenta plagasque perpessus, extimuit multum; atque anathematizato omni idolatriae cultu, abdicato connubio non legitimo, suscepit fidem Christi, et baptizatus, Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
trataturus cũ laurentio & iusto co ep̃is quid in his ess&
agendum : de cretũ que est communi consilio quia sanctius
ess& ut om̃s patriam redeuntes. libera ibimente dnõ deseruirent
quã inter rebelles fideibar baros. si nefructu residerent:
tes galliȩ secessere ibi rerum finem. ex pecta redisponenti
gentem geui sorũ in prȩlium. om̃s pariter cum suamilitia
corruerunt : Nec lic& auctoribus ꝑ ditis. e citatũ ad scele¬
ra uulgus potuit recor rigi. atque ad sim plicitatem fidei
& caritatis queȩ st in xp̃o reuo caris
÷ũ uero & laurentius mellitum iustũ que secuturus
acbrittanam ess& relicturus ius sit ipsa sibi nocte
in ec desia bea torum a postolorum. petri & pauli
dequa frequenter iam diximus stratũ parari. In quocum
post multas preces aclacrimas ad dnm ꝓst atu ecclesie fu¬
a pos tolorum princeps. & multo illum tempore secrete noctis flagel¬

Expanded text:
tractaturus cum Laurentio et Justo coepiscopis, quid in his esset tractaturus cum Laurentio et Justo coepiscopis, quid in his esset agendum. Decretumque est communi consilio, quia satius esset ut omnes patriam redeuntes, libera ibi mente Domino deservirent, quam inter rebelles fidei barbaros sine fructu residerent. tes Galliae successere, ibi rerum finem exspgentem Gevissorum in praelium omnes pariter cum sua militia corruerunt. Nec licet auctoribus perditis exercitatum ad scelera vulgus potuit recorrigi, atque ad simplicitatem fidei et charitatis, quae est in Christo, revocari. Cum vero et Laurentius Mellitum Justumque secuturus, ac Britanniam esset relicturus, jussit ipsa nocte sibi in ecclesia beatorum apostolorum Petri et Pauli, de qua frequenter jam diximus, stratum parari. In quo cum post multas preces ac lacrymas ad Dominum pro statu Ecclesiae fuapostolorum princeps, et multo illum tempore secreto noctis flagel
Abbreviated transcription (Latin):
licentiam : Cũ que uiderent pontificem caelebratis in ecclesia
missarum solleminis eucharistiã populodare : dicebant
ut uulgofertur adeum barbara in flatistultitia : Quare
ñ & nobis porrigis panemnitidum. quẽ & patrinostrosaba:
adhut dare inec clesiañ desistisa quibus illeres põdebat :
siuultis ablui fonte illo salutari quo pater uester ablutus ẽ :
potestis &iam panisscĩ. cui ille participabat. es separtici¬
pes: Sin aut̃ lauacrum ui te contemnitis : Nullatenus uale¬
tis panem uiteꝑ cipere: atilli nolumus in quiunt fontem il¬
lum intare quia nec opus illonos habere nouimus. sed tam̃pa¬
ne illo reficiuo lumus: Cũ que diligenter ac sepe ab illo essent
admoniti. nequaquã itafieriposse. ut absque purgatio¬
uintia demorarĩ : & expulerunt eum. ac desuo regno cum
suis abirenus serunt : Quiex pulsus in deuenit ni cantiã

Expanded text:
licentiam. Cumque viderent pontificem celebratis in ecclesia licentiam. Cumque viderent pontificem celebratis in ecclesia missarum sollemniis, Eucharistiam populo dare, dicebant, ut vulgo fertur, ad eum barbara inflati stultitia: « Quare non et nobis porrigis panem nitidum, quem et patri nostro Saba adhuc dare in ecclesia non desistis? » Quibus ille respondebat: « Si vultis ablui fonte illo salutari quo pater vester ablutus est, potestis etiam panis sancti, cui ille participabat, esse participes: sin autem lavacrum vitae contemnitis, nullatenus valetis panem vitae percipere. » At illi: « Nolumus, inquiunt, fontem illum intrare, quia nec opus illo nos habere novimus, sed tamen pane illo refici volumus. » Cumque diligenter ac saepe ab illo essent admoniti, nequaquam fieri posse ut absque purgatioprovincia demorari. » Et expulerunt eum, ac de suo regno cum suis abire jusserunt. DCXVII. Qui expulsus inde, venit Cantiam,
Abbreviated transcription (Latin):
niguber nacula suscepiss&. magno tenellis ibi adue acclesiȩ
crementis de trimentis de trimentũ fuit. Si quidem non solum
fidẽ xp̃irecipere noluerat. sed & fornicatione pollutus esttali
qualem nec intergentes auditam apłs tes tatur. Ita ut uxorem
patris haber& quo utroque scelere oc casionem dedit ad priorẽ¬
uomi tum reuertendi his qui sub imperiosui parentes uel fauore uel
timoe regio fide & cas timoniȩ iura susceperant Necsuꝑ ne
fla gella districtionis ꝑfidoregi castigando & corrigendo de¬
fuerte nam ere bramentis uaesaniȩ & sp̃s in mundiinuasio¬
nis &iam mors sabrectiregis orientalium saxonum : qui
ubi regna ꝑ hennia petens. tressuos filios qui pagani ꝑdura¬
uerunt regnitem poralis here des reliquid: coeperunt illi mox
ido latrie quã uiuente eo aliquantulum intermissisłu debant᷑
palã seruire subiectis que populis idola colendi liberam dare

Expanded text:
ni gubernacula suscepisset, magno tenellis ibi adhuc Ecclesiae ni gubernacula suscepisset, magno tenellis ibi adhuc Ecclesiae crementis detrimento fuit. Siquidem non solum fidem Christi recipere noluerat, sed et fornicatione pollutus est tali, qualem nec inter gentes auditam Apostolus testatur, ita ut uxorem patris haberet. Quo utroque scelere occasionem dedit ad priorevomitum revertendi, his qui sub imperio sui parentis, vel favore vel timore regio, fidei et castimoniae jura susceperant. Nec supernae flagella districtionis perfido regi castigando et  Al., vel corrigendo defuere: nam crebra mentis vesania et spiritus immundi invasiosmodi perturbationis, etiam mors Sabercti regis Orientalium Saxonum, qui ubi regna perennia petens, tres suos filios, qui pagani perduraverant, regni temporalis heredes reliquit, coeperunt illi mox idolatriae, quam vivente eo aliquantulum intermisisse videbantur, palam servire, subjectisque populis idola colendi liberam dare
Abbreviated transcription (Latin):
regnũ tenuit Septimus os uiu frat̃ eius aequalibus poene t̃¬
minis regnum non nullo tem pore cohercens pictorũ quo que at¬
ques cottirum gentes quȩ septentrionales brittaniȩ fines tenent
maxima ex parteł domuit actributarias fecit. Sed hec post modõ
martim in tro ecclesiam beatorũ a postolarum petri & pali se¬
pultus ubi & brecta regina condita est. quunter cetenti bona
que gentisuȩ consulendo conferebat: &iam de creta illi iudicio¬
rum iuxta exempla romanorũ. cum consilio sapientium cons¬
tituit quȩ conscripta anglorum sermone actenus habent᷑
& obseruantur abea. In quibus primitus posuit qualiter
quetũ doc trinã susceperat p̃stare. Erat aut̃ idem edilbreco
mento oisc quoreges cantuariorum solent oiscingas. cogno¬
minari cuius pater hen gist. qui cũ filiosuo oisc. inuitatus
at uero post mortem edilbrecti cum filius eius e adblad reg¬

Expanded text:
regnum tenuit; septimus Oswius frater ejus aequalibus pene teregnum tenuit; septimus Oswius frater ejus aequalibus pene terminis regnum non nullo tempore coercens. Pictorum quoque atque Scotorum gentes, quae septentrionales Britaniae fines tenent, maxima ex parte perdomuit, ac tributarias fecit; octavus Martini, intra ecclesiam beatorum apostolorum Petri et Pauli sepultus, ubi et Berctae condita est. Qui inter caetera bona, quae genti suae consulendo conferebat, etiam decreta illi judiciorum, juxta exempla Romanorum, cum consilio sapientium constituit; quae conscripta Anglorum sermone hactenus habentur et observantur ab ea: in quibus primitus posuit, qualiter quorum doctrinam susceperat, praestare. Erat autem idem Aedilberct mento Oisc, a quo reges Cantuariorum solent Oiscingas cognominare. Cujus pater Hengist, qui cum filio suo Oisc invitatus At vero post mortem Aedilbercti, cum filius ejus Eadbald reg
Abbreviated transcription (Latin):
missus est edilbrecre cantuariorum. post regnum
lestis regni gaudia subut: qui tertius quidẽ in regibus gen¬
tis anglorum cunctis australibus eorũ prouintus que umbre fluuic
e contiguis ei terminis seques trantur. abbore a libu simperauit
sed primus omniũ cȩliregna conscendit Nã primus imperium
eius modi celli recaus traliũ sax onum secundus elimrex ccciden¬
taliumsaxonũ qui lingua ipsorũ cȩauli uocabahatur tertius
ut dixi edilbrec recantuariorũ qu artus redualt rexori¬
entalium anglorũ. qui etiã uiuente ae dilbrecto idem suae gen¬
tiducatũ p̃bebat obtinuit. Quintus eduinire nordan him¬
brorũ gentis idem eiusque ad barealem umbrẽ fluminis plagã¬
in habitat maiore potentia cunctis que brit tonia in colarum an¬
glinũ paurit & brit tonum populis p̃fuit. p̃t̃ cantuarus tantum¬
netñ & meuan as brittonũ insulas quȩ intero brit tauxaus ose
hiber niaesitesunt: anglorum subiecit imperis dem ftnsbse¬

Expanded text:
missus est, Aedilberct rex Cantuariorum, post regnum lestis regni gaudia subiit: qui tertius quidem in regibus gentis Anglorum, cunctis australibus eorum provinciis quae Humbrae fluvio et contiguis ei terminis sequestrantur a borealibus, imperavit; sed primus omnium caeli regna conscendit. Nam primus imperium hujusmodi Aelli rex Australium Saxonum; secundus Caelin rex Occidentalium Saxonum, qui lingua eorum Ceaulin vocabatur; tertius, ut dixi, Aedilberct rex Cantuariorum; quartus Reduald rex Orientalium Anglorum, qui etiam vivente Aedilbercto eidem suae genti ducatum praebebat, obtinuit; quintus Aeduin rex Nordanhymbrorum gentis, id est, ejus quae ad borealem Humbrae fluminis plagainhabitat, majore potentia cunctis qui Brittaniam incolunt, Anglorum pariter et Brittonum populis praefuit, praeter Cantunec non et Mevanias Britonum insulas, quae inter Hiberniam et Britanniam sitae sunt, Anglorum subjecit imperio: sextus Osw
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solum suppositarum ei gentium plenissimamsalutẽ immo
quendã quatenus sicut scriptum est. consumatio peris
uobis merces a retributore omnium bonorũ. dñotribuat᷑
& uere peromnem t̃ram eis sesonum eorum. & in finesor¬
bisterrȩ uerba eorum. Vniuersalis gentium confessiosus
ꝑlatorem presentium. fraternitatituȩ benignitatis
studiis inuitati direximus: Quoduidelic& tantum insa¬
croscis celebrandis misteriis utendilicentumperauimꝰ c̃ce

Expanded text:
non solum suppositarum ei gentium plenissimam salutem, immnon solum suppositarum ei gentium plenissimam salutem, immsubsequendam: quatenus, sicut scriptum est, consummati operis vobis merces a retributore omnium bonorum Domino tribuatur. Et vere per omnem terram exisse sonum eorum, et in fines orbis terrae verba ipsorum, universalis gentium confessio susper latorem praesentium fraternitati tuae, benignitatis studiis invitati direximus, quod videlicet tantum in sacrosanctis celebrandis mysteriis utendi licentiam impe
Abbreviated transcription (Latin):
delec tabilem cursum. bonitatis suae su sfragiis in lustra¬
uit. Dũ creditorũ uo bistalentorũ .F. delissime negotia¬
tionis. officus lbe ⁊ n fructum inpendens ei quod signa¬
repossitis. multipli catis generationibus preparauit.
Hoc quȩ&iam il lauobis repensatione conlatũ est
quia in iuunc tominis terio. iu giter persis tentes lauda¬
bili patientia redemptionem gent s illius. e pec tatis
nata dicente dño. Qui ꝑseuerauerit usque infinem hic
saluus erit. Sal uatiergo estis spepatientiȩ & tole¬
rantiȩ uirtute ut in fidelium corda naturali. ac suꝑ¬
stitioson obepur gata. sui consequerentur miseri cor¬
diã saluatoris. Sus ceptis nãque apicibus filiinostri ad¬
ul ualdi regis reperimus quanta si crielo quii eruditione
eius animũ aduere conuersionis & in dubitatefidei credu¬
litatem. frat̃nitas uestra ꝑduxerit. qua exredelonga¬
nimitate clementiȩ caȩlestis certam ad sumentes fiditiam

Expanded text:
delectabilem cursum bonitatis suae suffragiis illustradelectabilem cursum bonitatis suae suffragiis illustravit, dum creditorum vobis talentorum fidelissimae negotiationis officii uberem fructum, impendens ei quod signare possitis, multHocque etiam illa vobis repensatione collatum est, qua  Al., qui injuncto ministerio jugiter persistentes, laudabili patientia redemptionem gentis illius exspectastis nata; dicente Domino: Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Salvati ergo estis spe patientiae, et tolerantiae virtute, ut infidelium corda naturali ac superstitioso morbo purgata, sui consequerentur misericordiam Salvatoris. Susceptis namque apicibus filii nostri Adulvaldi regis, reperimus quanta sacri eloquii eruditione, ejus animum ad verae conversionis et indubitatae fidei credulitatem fraternitas vestra perduxerit. Qua ex re de longanimitate clementiae caelestis certam adsumentes fiduciam,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qui statim suc cessit in pontificatũ iustus querat
Ehrofensis ecclesiȩ ep̃s. Illi aut̃ ecclesiȩ roma¬
nũ ꝓse consecrauit ep̃m. datasibi ordinandis ep̃is¬
auctoritate a pontifice boni facio quem sue essorem fuis¬
se ds̃ dedit supra meminimus. cuius octoritatis istaẽ
forma dilectis simo fratriiusto bonifa cius quam¬
deuote quã que &i am uigilant̃ proxp̃i euuangelio
elaborauerit uestra fraternitas. non solũ epis¬
tole a uobis direc tetenor im moindulta desu per
operiuestro perfec te in dicauit: Nec enĩ omp̃s ds̃. aut sui
nominis sacram̃tum aut ues trifructum laboris deseruit.
dũ ipse predicatoribus euangelii fideliter re ꝓmisit
ec ceego uobis cum sum. omnibus diebus usque ad consum¬
mationem seculi. Quod speti aliter iniuncto uobismi¬
nisterio eiusclementia de mõstrauit. a periens corda gen¬
tium ad sus cipiendum pridicationis uestrȩ singula¬
remis terium. Magno enĩ premio fatigiorum uestrorũ

Expanded text:
ficatum Justus, qui erat Hrofensis Ecclesiae episcopus. Illi autem Ecclesiae Romanum pro se consecravit episcopum, data sibi ordinandi episauctoritate a pontifice Bonifacio, quem successorem fuisse Deusdedit supra meminimus; cujus auctoritatis ista est forma: « Dilectissimo fratridevote, quamque etiam vigilanter pro Christi Evangelio elaboraverit vestra fraternitas non solum epistolae a vobis directae tenor, imo indulta desuper operi vestro perfectio indicavit. Nec enim omnipotens Deus aut sui nominis sacramentum, aut fructum vestri laboris deseruit, dum ipse praedicatoribus Evangelii fideliter repromisit: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi . Quod specialiter, injuncto vobis ministerio, ejus clementia demonstravit, aperiens corda gentium ad suscipiendum praedicationis vestrae singulare mysterium. Magno enim praemio fastigiorum vestrorum
Abbreviated transcription (Latin):
sub scribens confirmar& ac brit tioniã rediens se cũ anglorũ
ecdesus mandanda at que seruanda deferr& un acũ epis¬
tolis quas idem pontifex dõ dilecto archi ep̃o laurentio &
clero uniuerso simi liter & edil brecto regi at quegentian¬
cipe donari ec lesiȩ xp̃item plum rome qđ pant heon uo¬
cabatur ab antiquis quasi simulacrum es s& omnium la¬
orũ in quo ipse eliminat᷑ om̃is purcitia fecit eccliiam.
sc̃e dei genetrics at que omniũ martirum xp̃i. ut ex ilusa
multitudine demonum multitudo ibi scõrum mem&i

Expanded text:
subscribens confirmaret, ac in Britanniam rediens, secum Anglorum subscribens confirmaret, ac in Britanniam rediens, secum Anglorum Ecclesiae mandata atque observanda deferret, una cum epistolis quas idem pontifex Deo dilecto archieclero universo, similiter et Aedilbercto regi atque genti Ancipe, donari Ecclesiae Christi templum Romae quod Pantheon vocabatur ab antiquis, quasi simulacrum esset omnium deorum: in quo ipse, eliminata omni spurcitia, fecit ecclesiam sanctae Dei genetricis, atque omnium martyrum Christi; ut exclusa multitudine daemonum, multitudo
Abbreviated transcription (Latin):
nes scottos meliores putauimus. Scottos uero ꝑdaganum ep̃m
in hancquã superius memorauimus insulã & colũ banũ abba¬
tem ingalliis uenientem nihildis crepare abrittonibus in eor
conuersatione di dicimus. Nam daganus ep̃s ad nos ueniens.
ñ solũ cibũ nobiscum. sed nec in eodem ospitio couescebamur sum¬
mere uoluit. Misit idẽ laurentius cũ co ep̃issuis. &i am britto¬
nũ sacer dotibus litteras sui gradui condignas. quibus eos in
un itatecatbolica confirmares atagit. Sed quantũ hec agen¬
do ꝓfecerit aduc p̃sentia tempora declarant. Histempori¬
bus uenit mellitts. lundoniȩ ep̃s romã denecessaris ec desie an¬
glorũ cũ tipostolico papa bonifacio tractaturus. Et cũ idẽpapa
reuenenter coger& si nodũ epis coporum italiȩ deuita mona chorum
ut que queerant regularit̃ decreta. sua quoque aut toritate

Expanded text:
nes, Scottos meliores putavimus. Scottos vero per Daganum episcopum nes, Scottos meliores putavimus. Scottos vero per Daganum episcopum in hanc, quam superius memo ravimus, insulam, et Columbanum abbatem in Gallis venientem, nihil discrepare a Brittonibus in eorum conversatione didicimus. Nam Daganus episcopus ad nos veniens, non solum cibum nobiscum, sed nec in eodem hospitio quo vescebamur, sumere voluit. » Misit idem Laurentius cum coepiscopis suis, etiam Brittonum sacerdotibus literas suo gradui condignas, quibus eos in unitate catholica confirmare satagit  Al., sategit. Sed quantum haec agendo profecerit, adhuc praesentia tempora declarant. His temporibus venit Mellitus Londoniae episcopus Romam, de necessariis Ecclesiae Anglorum causis cum apostolico papa Bonifacio tractaturus. Et cum idem papa verendissimus cogeret synodum episcoporum Italiae, de vita monachorum ut quaeque erant regulariter decreta sua quoque auctoritate
Abbreviated transcription (Latin):
Si qui d ẽ ubiscottorũ in p̃fata ipsorũ patra quo modo asbrito¬
tonums in ipsabrittana uitam acꝓ fessio nem minusec ele¬
siasticã in multis es secognouit Maximae qđ pas eesol
si asticã inmultis es secognouit.
Maximae qđ pas cȩsol¬
lempnitatem ñ suo tepore celebrarent. sed ut supra dociu
epistolã obsecrans eos & ontes tans. uni tatem pacis & catho¬
li obseruationis cũ eaquȩ toto crbe diffusa est ecclesia
tiã laurentius mellitus & iustus ep̃i serui seruorumdĩ
dũ nos sedes apostolica moresuo sicut inuerso orbetrarum
in his oc ciduis partibus adp̃dicandum gentibus paganis dirigere
at que in hanc insulam que brittania nuncupatur contigit intro is¬
se ante quã cognosceremus. credentes qđ iux ta morem uni uer¬
salis ecclesiȩ ingrederentur in magna reuerentia sc̃ĩ tatis tam
britones quã scottos ueneratisumus. sed cognoscentes britto¬

Expanded text:
Siquidem ubi Scottorum in praefata ipsorum patria, quomodo et BritSiquidem ubi Scottorum in praefata ipsorum patria, quomodo et Brittonum in ipsa Brittania vitam ac professionem minus ecclesiasticam in multis esse cognovit, maxime quod Paschae solsiasticam in multis esse cognovit, maxime quod Paschae sollemnitatem non suo tempore celebrarent, sed, ut supra docuiepistolam: obsecrans eos et contestans unitatem pacis et catholicae observationis cum ea quae toto orbe diffusa est Ecclesia tiam, Laurentius, Mellitus et Justus, episcopi, servi servorum Dei. « Dum nos sedes apostolica, more suo sicut in universo orbe terrarum, in his Occiduis partibus ad praedicandum gentibus paganis dirigereatque in hanc insulam, quae Brittania nuncupatur, contigit introisse antequam cognosceremus: credentes quod juxta morem universalis Ecclesiae ingrederentur, in magna reverentia sanctitatis tam Brittones quam Scottos venerati sumus; sed cognoscentes Britto
Abbreviated transcription (Latin):
& adõ operatione mira culorũ suffultus edilbrectum regẽ
ac gentem illius ab idolorũ cultu ad xp̃i fidem ꝑduxit.
& cõpletis in pacediebus officu sui de functus est VII HTRum
circo aducui uens ordinauerat. ne se defuncto status eccle¬
sie tãrudis. uel adhoram pastore destitutus. uacillare inci¬
per&: In quo & &emplum. sequebatur primipastoris ecclesiae.
hoc est beatis simi a posto lorum principis petri. qui fundata
rome ecclesi a xp̃i. clem̃ temsibi ad iutorem eu angelizandisi¬
mul & succes sorem. consecrasse ꝑ ibetur. Laurentius archi
ter iacta. uidit auem̃tare: atque ad ꝓfectum debiti culmi
nis & crebrauoce scȩ e ortationis ȩ continuis pie operationis
exemplis ꝓuehere curauit. Deni que ñ solum nouȩ quȩ de anglis
erat collecta ecclesiȩ curã gerebat sod& ueterũ brittanie in colarũ
Nocñ ascottorum qui hiberniã in sulã britta mȩ ꝓximã in co¬
lunt populis pastoralem in pendere sollici tudinem curabat

Expanded text:
 Deo operatione miraculorum suffultus, Aethelbertum regem ac gentem illius ab idolorum cultu ad Christi fidem perduxit, et completis in pace diebus officii sui defunctus est, septimo Kcirco adhuc vivens ordinaverat, ne se defuncto status Ecclesiae tam rudis, vel ad horam pastore destitutus, vacillare inciperet. In quo et exemplum sequebatur primi pastoris Ecclesiae, hoc est, beatissimi apostolorum principis Petri, qui fundata Romae Ecclesia Christi Clementem sibi adjutorem evangelizandi, simul et successorem consecrasse perhibetur. Laurentius archieter jacta vidit, augmentare  Al., augmenis, et crebra voce sanctae exhortationis, et continuis piae operationis exemplis provehere curavit. Denique non solum novae quae de Anglis erat collecta, Ecclesiae curam gerebat, sed et veterum Brittaniae incolarum, necnon et Scottorum qui Hiberniam insulam Brittaniae proximam incolunt, populis pastoralem impendere sollicitudinem curabat.
Abbreviated transcription (Latin):
turo conregnare. Benedicta igiturgens quȩ talem sapientis si¬
mũ & dĩ cultorem promeruit habere regem qui a ñ solum ipsedĩ
adfidem catholicã atque apostolicã ꝓsuȩ animȩ redemptione
conuerti. Quis enim audiens haec suauia non l&ctur : quis ñ
scriptũ ẽ inisaia. Indieilla radix iesse quistat insignũ popu¬
lorum ipsum gentes dep̃cabuntur. Et iterũ Audice insule
adtendite populi delonge. Et post paululũ. Parũ inquit ẽ
ut michisis seruus adsus citandas tribus iacob. & feces isrł con¬
uertendas. Dedite in lucẽ gentiũ ut sis salus meausq ad extremũ
terrae Etrursum Reges idebunt & consurgent prinopes
& ad orabunt Et post p̃us illum Dedite infoedus populi
ut suscita resterram & possideres hereditates dissipatas
& diceres hns qui uincti sunt exite & his qui intenebris reuela¬
mini Et rursũ Ego dñs uocauite iniustitia. & ad p̃hendima¬

Expanded text:
turo conregnare. Benedicta igitur gens, quae talem sapientissituro conregnare. Benedicta igitur gens, quae talem sapientissimum, et Dei cultorem promeruit habere regem: quia non solum ipse Dei ad fidem catholicam atque apostolicam pro suae animae redemptione converti. Quis enim audiens haec suavia, non laetetur? Quis non scriptum est in Isaia: In die illa radix Jesse, qui stat in signum populorum, ipsum gentes deprecabuntur. Et iterum: Audite insulae, et adtendite populi de longe. Et post paululum: Parum, inquit, est ut mihi sis servus ad suscitandas tribus Jacob, et faeces Israel convertendas. Dedi te in lucem gentium, ut sis salus mea usque ad extremum terrae. Et rursum: Reges videbunt, et consurgent principes, et adorabunt. Et post pusillum: Dedi te in foedus populi, ut suscitares terram, et possideres haereditates dissipatas, et diceres his qui vincti sunt: Exite; et his qui in tenebris: Revelamini. Et rursum: Ego Dominus vocavi te in justitia, et adprehendi ma
Abbreviated transcription (Latin):
uram celsitudinẽ ut pote menbrũ existens xp̃i in omnib: piã
regulã seq ꝑͥhennt̃ principis apłorũ siue in pascha cȩlebrandũ
luminaria celi. in luminant mundũ : Sic doctrina eorũ corda
plonginquita te ltineris. pro fecto enĩ dũ hunis modiapta
repertaq ꝑsona fuerit eu instructum adurãm dirigemꝰ
titanĩ ex omni urã insula cũ diuinomitu eradic& mu¬
nus cula aurã celsitudine bexto prinopi apłorũ directa
pro &erm eius memtria suscepimus. Gratias que agimu
hacpeius incolomitate iugiter dm̃ de precmu xpi dero

Expanded text:
celsitudinem, utpote membrum existens Christi, in omnibus piam regulam sequi perenniter principis apostolorum, sive in Pascha celebrandum, luminaria caeli illuminant mundum, sic doctrina eorum corda pro longinquitate itineris. Profecto enim dum hujusmodi apta repertaque persona fuerit, eum instructum ad vestram dirigemus zizaniam ex omni vestra insula cum divino nutu eradicet. Munuscula a vestra celsitudine beato principi apostolorum directa, pro aeterna ejus memoria suscepimus, gratiasque ei agimus, ac pro ejus incolumitate jugiter Deum deprecamur cum Chr
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur laes tingaeu. Misitq: cueo rex presbiterum suũ uocabulo
eadhedũ. qui postea regnante haccg frido ripensis ecclesiae p̃sul
factus ẽ. uerum illi cantia ꝑuenientes inuener̃ archi ep̃m ds dedit
iam migras se descđo & nec dũ alium proco constitutũ fuisse pon

Expanded text:
vocatur Laestingaeu. Misitque rex cum eo presbyterum suum vocabulo vocatur Laestingaeu. Misitque rex cum eo presbyterum suum vocabulo Eadhaedum , qui postea regnante Ecgfrido, Hrypensis Ecclesiae praesul factus est. Verum illi Cantiam pervenientes, invenerunt archiepiscopum Deusdedit jam migrasse de saeculo, et necdum alium pro eo constitutum fui
Abbreviated transcription (Latin):
ad regna cȩlestia Duxit aute uitam in magna humibtias
mansuetudinis continentiae simplictatis & iustitiae
ꝑfictione Vnde gentis suȩ & illis inquible uulab di os¬
ombus seontorum siue pictorũ. exemplo uiuendi &ins
tantia docendi  aultoritatẽ corripiendi & pietate
largiendi dehis quȩ adiuitibus acceperat multũ ꝓfuit Ad didit
autem uotis quȩ diximus ut semꝑ inquadragesima . Non plus
quã semel indie reficera non aliut qut̃ panẽa clac tenuis si mũ
& hoc cũ mensura gustar& Quod ui delicet lac pridie
crassiore ipse residuũ cũ modico ut diximus panebibe
hoc est quinquagesime semꝑ obseruare curabat : XXUIII¬
imitatus industriam filii rex osuiu. misit cantiã uirũ sam mo¬
destum morib: scripturarũ lectione sufficient᷑ instrustũ
& ea quȩ inscripturis agenda didicerat. oporibus sollert̃
exequenten quebura censis ecłae ordinar& ep̃s Crat
ceddi. cuius sepius memimmus. & abba: monas terio illius qđ

Expanded text:
ad regna caelestia. Duxit autem vitam in magna humilitatis, mansuetudinis, continentiae, simplicitatis et justitiae perfectione. Unde et genti suae, et illis in quibus exulabat nationibus Scottorum sive tantia docendi, et auctoritate corripiendi, et pietate largiendi de his quae a divitibus acceperat, multum profuit. Addidit autem votis quae diximus, ut semper in Quadragesima non plus quam semel in die reficeret, non aliud quam panem ac lac tenuissimum, et hoc cum mensura gustaret: quod videlicet lac pridie crassiore, ipse residuum cum modico, ut diximus, pane bibehoc est, Quinquagesimae, semper observare curabat. imitatus industriam filii rex Osuiu  Al., regis Osui, misit Cantiam virum sanctum, modestum moribus, Scripturarum lectione sufficienter instructum, et ea quae in Scripturis agenda didicerat, operibus sollerter exequentem, qui Eboracensis Ecclesiae ordinaretCeddi, cujus saepius meminimus , et abbas monasterii illius quod
Abbreviated transcription (Latin):
sibidaret quo posset fugere auentura ira: qui audito
eius cõmisso dixit: grandeuulnus grande oris curã medellȩ
desiderat : it ideo ieiunis sps almis & orationibus quantũ ua¬
les insiste łuȩ poccupando faciem dimi confessione ꝓpi¬
tiũ eũ inuenire merearis. Atille quẽ nnsus reae conscien

Expanded text:
sibi daret quo posset fugere a ventura  Al. add. Dei ira. Qui audito sibi daret quo posset fugere a ventura  Al. add. Dei ira. Qui audito ejus commisso dixit: « Grande vulnus grandioris curam medelae desiderat: et ideo jejuniis, psalmis et orationibus, quantum vales, insiste, quo praeoccupando faciem Domini in confessione propitium eum invenire merearis. » At ille quem nimius reae conscien
Abbreviated transcription (Latin):
tantium in eo : et p̃cipue illorũ quimaiores ẽe uidebant᷑
contigisseom̃s quinouere facillime potuer̃ aduertere.
sed ñ de fuit puniendis ammonitio diuine pietatis qua
correctiꝑieiunia fletus et p̃ces irã ase instar niniuita.¬
tum iusti iudicis auerterent: Erat nãque in eo dẽ mo¬
nas terio uir degente scottorũ. ada nanus uocabulo.
tas abbatipciperet sepe aut̃ noctis integras ꝑuigil inora¬
tione transierat. quȩ quidem illi districtio uit artioris pri¬
mo ex necessitate em dande suae prauitatis obuenerat sed
procedente tẽpore nec essitatẽ in cosuetudinẽ uerte¬
rat. si quidẽ in adulescencia sua sceleris aliquid cõmiserat
quod cõmissũ ubi ad corsuũ redut grauissime exhorruit
et sepro illo puniendũ ad stricto iudice timebat. Acceders
ergo ad sacerdotem a quo sibisperabat iters alutis possede¬
monstrari. confessus estreatũ suũ. petut que ut consiliũ

Expanded text:
tantium in eo, et praecipue illorum qui majores esse videbantur tantium in eo, et praecipue illorum qui majores esse videbantur contigisse, omnes qui novere facillime potuerunt advertere. Sed non defuit puniendis admonitio divinae pietatis qua correcti, per jejunia, fletus et preces iram a se, instar Ninivitarum, justi Judicis averterent. Erat namque in eodem monasterio vir de genere Scottorum, Adamnanus vocabulo, ta Sabbati perciperet; saepe autem noctes integras pervigil in oratione transigeret. Quae quidem illi districtio vitae arctioris, primo ex necessitate emendandae suae pravitatis obvenerat. Sed procedente tempore necessitatem in consuetudinem verterat. Siquidem in adolescentia sua sceleris aliquid commiserat, quod commissum, ubi ad cor suum rediit, gravissime exhorruit, et se pro illo puniendum a districto Judice timebat. Accedens ergo ad sacerdotem a quo sibi sperabat iter salutis posse demonstrari, confessus est reatum suum, petiitque ut consilium