comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mestꝰ sum L mali huiꝰ tot radices
quot stꝭ q̃ uno noie / adu̾sa dicitꝭ. de
quib ⁊ multa iã diximꝰ ⁊ ut te ꝓnũ
in querelas iudeo. multa nũt ⁊ sũt
dicenda. Est autem qñ nuilla ꝓtsũs
aꝑꝑens causa. nõ morbi / nõ almp¬
na nõ iuirie nõ ignonime nõ ca¬
iorũ mortes. neq ullus oĩo reꝵ tali
ũ iopmiꝰ rumor si dolendi uoluptas
q̃d mestam aĩãm facit pestꝭ eo fuẽsti¬
or/ quo ignocõr causa atq ita difici¬
lior cura est. Itaq hac̃ seu ar̃e scopu¬
lũ onu ueloro ut dici solet/ ac remoꝵꝑ
auxilio fugiendã censs cico. cui ĩhͦ
quid ut in multꝭ assencõr. Opñtꝭ
me imẜie cogitaco mestũ faciti Q
anẜtiam condicoĩs hũane magnã mł¬
tiplicẽq nr̃ nego. quã quid̃ ĩtegris
uolumĩb defleue̾. s si in diu̾sũ aspi¬
cias mulca uid̾ q̃ felicẽ uitã ac io¬
cundã faciunt iudebis. Et si de hͦ ne¬
mo hactenus nisi fallor scripserit

Expanded text:
adices, quot sunt que, uno nomine, “adversa” dicitis, de quibus et multa iam diximus, et ut te pronum in querelas video, multa nunc etiam sunt dicenda. Est autem quando nulla prorsus apparens causa, non morbi, non damna, non iniurie, non ignominie, non carorum mortes, neque ullus omnino rerum talium et inopinus rumor, sed dolendi voluptas quedam, mestam animam facit; pestis eo funestior, quo ignotior causa atque ita difficilior cura est. Itaque hanc ceu anime scopulum, omni velorum, ut dici solet, ac remorum auxilio, fugiendam censet Cicero, cui in hoc quidem, ut in multis, assentior. Presentis me miserie cogitatio mis humane magnam multiplicemque non nego, quam quidam integris voluminibus deflevere; sed si in diversum aspicias, multa itidem que felicem vitam ac iucundam faciant videbis, etsi de hoc nemo hactenus, nisi fallor, scripserit,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Tante qͦ oportunitates ⁊ tam uarie re¬
⁊rũ species nõ ncãtati cantũ ur̃e s oblec¬
tacioni ẜuienciũ miris ⁊ inefabilib
colors ⁊ saporo ⁊ sonor ex contͣrñs or¬
ta concordia. cot aiãlia celo. t̾ris ac pela¬
go. nõ nͥ urĩs usib dedita. hoĩsq soliꝰ
ad obsequiũ c̾ata. nͥ enĩ pcco iugum
sponte subiisset. ommum que sub celo
sunt dinu hrẽtis. Adde colliũ ꝓspt̃s
apricacoẽs̃ ualliũ umbrosus saltꝯalgẽ¬
tesq alpes ⁊ cepẽtia lictora. Adde tot
salubres statebras aqͣꝵ tot sulphure¬
os fumãtesq tot intidos ac gelidos fõ¬
tes tot ĩfusa ⁊ circũ fusa t̾ris maria.
tot amnes assidue moblẽs. ⁊ ĩmobłi
stablĩtate c̾tissios regnoꝵ fines adde¬
mulos ⁊ stagna iacencia ⁊ riuos it
mõtiũ quexa p̾cipites. ⁊ floreas rip¬
pas ripparo q thoros ⁊ prata recẽtia
ruus. ut uirgiliꝰ ait. Qͥd sonorꝭ li¬
torib spumãtes scopłos antͣq rostida.¬

Expanded text:
 tam varie rerum species, non necessitati tantum vestre, sed oblectationi servientium miris et ineffabilibus colorum et saporum et sonorum ex contrariis orta concordia? tot animalia celo, terris ac pelago, non nisi vestris usibus dedita, hominisque solius ad obsequium creata? nisi enim peccati iugum sponte subiissetis, omnium que sub celo sunt dominium haberetis. Adde collium prospectus, apricationes vallium, umbrosos saltus, algentesque Alpes, et tepentia litora. Adde tot salubres scatebras aquarum, tot sulphureos fumantesque, tot nitidos ac gelidos fontes, tot infusa et circumfusa terris maria, tot amnes assidue mobiles, et immobili stabilitate certissimos regnorum fines. Addemulos, et stagna iacentia, et rivos inter montium convexa precipites, et floreas ripas, riparumque thoros, et prata recentia rivis, ut Virgilius ait. Quid sonoris litoribus spumantes scop
Abbreviated transcription (Latin):
lissmmio impar aminali nobilissmiũ
agredĩs ⁊ pulicũ cib hoes uoras. O¬
pulicib agitor. ¶ Terrena dia hoĩs
ad obse quiũ facta sud pars ut pastat
pars ut bestiat parsut uehat alia ut
dofendãt alia ut ex̾ceant doceantq ⁊
conditoris admoneant q̃d denq ut
delectãt fessũq reb anñ leuent. Qaied̃
bero ut delcãtionẽ noxĩa frenãt ac sa¬
lubrib tediis conteptũ hꝰ lucis simł¬
q desidium uite melioris nicuciant.
Qͣncũ enm q̃so mors time̾tuar qͣntũ¬
ue si tedus uacua esset / placit᷑a morli¬
bus esset erat hec uita cũ d tediis ple¬
na sic paceat. sic abinta timeat᷑.nec ui¬
te iocũditas auuẽti nec amenitas uie
infesce sunt: Ꝙ nõut arbitror philoẽ¬
na q̃ apud iurgiliũ flet noctẽ. ramoᷤ¬
q sedens misabile carmen Integrat
⁊ mest̃ꝭ latẽ loca questib impletidul¬
cais enĩ fłetꝰ ⁊ suaue carmen ⁊ delcãbi¬

Expanded text:
lissimo impar animali, nobilissimum lissimo impar animali, nobilissimum aggrederis, et, pulicum cibus, homines voras? Pulicibus agitor. Terrena omnia hominis ad obsequium facta sunt, pars ut pascat, pars ut vestiat, pars ut vehat, alia ut defendant, alia ut exerceant doceantque et conditionis admoneant, quedam denique ut delectent fessumque rebus animum levent, quedam vero ut delectationem noxiam frenent, ac salubribus tediis contemptum huius lucis simulque desiderium vite melioris incutiant. Quantum enim, queso, mors timeretur, quantumve, si tediis vacua esset, placitura mortalibus erat hec vita, cum tediis plena sic placeat, sic abitus timeatur? nec vite iucunditas viventi, nec amenitas vie infeste sunt. Non ut arbitror philomena, que apud Virgilium: Flet noctem, ramoque sedens miserabile carmen integrat, et mestis late loca questibus implet. Dulcis enim fletus, et suave carmen, et delectabi
Abbreviated transcription (Latin):
ceps dr̃ ptãtem uenias̃ qd afecto cuid
pͥncipium illud Ioħis famosissimum
exponens. Et musta ⁊ pulex ⁊ bruccꝰ
⁊ culex ⁊ cinifex ⁊ locusta cet᷑a q hͣ¬
ut lius armis huãna sr̃bia domaret᷑.
Potuit eñ deus egypcns leones tygͤs¬
q uel dracones ĩmiete̾. minuta ⁊ iu¬
lia sicꝭ illa inmisit aĩancia quo cla¬
rius ⁊ celestꝭ potencia ⁊ t̾rona fra¬
gilitas nota esset. Dpulicib iqetor¬
R Sams cogitacõib comquieste co¬
gita nichil mali pret̾ pccm̃ homi
contingere nõ / mults non hͦ modo
faciliass q̃ uident᷑ grauissiã ꝓfu̾iit.
Qͥs scis an si pulices abirent sopor
mimiꝰ‸ aut male libidines subirent
Crede bene in oĩb tetũ agi bñ erit.
Dnoct᷑no pulicũ prelio uictꝰ sũ R
Quid srbis gͥ ubra ⁊ cimis. Qͥd erigĩs
inhers lucũ a pulicib uictꝰ ꝯtͣ deum
calcitras iumẽtũ indomitũ ac stolidũ¬
D Ofendor publicib R uis ne tu
hoẽs ofendere a pulicib te defende ui¬

Expanded text:
testatem venias; quod affecto cuidam stinus, Principium illud Ioannis famosissimum exponens. Et musca et pulex, et bruchus, et culex, et cinifex, et locusta, ceteraque hut his armis humana superbia domaretur; potuit enim Deus Egyptiis leones, tigres, vel dracones immittere; minuta et vilia immisit animantia, quo clarius et celestis potentia et terrena fragilitas nota esset. Pulicibus inquietor. Sanis cogitatibus conquiesce. Cogita nichil mali preter peccatum homini contingere posse; multis non hec modo facilia, sed que videntur gravissima profuerunt. Quid scis an, si pulices abirent, sopor nimius, aut male libidines subirent? Crede bene in omnibus tecum agi: bene erit. Nocturno pulicum prelio victus sum. Quid superbis igitur, umbra et cinis? quid erigeris, iners lutum? a pulicibus victus contra Deum calcitras, iumentum indomitum ac stolidum. Offendor pulicibus. Visne tu homines offendere? a pulicibus te defende; vi
Abbreviated transcription (Latin):
tacoĩb caruit. Amici ⁊ noti mutu¬
is alloquus ⁊ cõfabulatoĩb delcãn᷑.
ignoti autẽ solo iec̾antur aspectu
at em̃ uiroꝵ illustriũ pñcia dulce
aliquid qd non sentit insi ip̃e qui fruit᷑.
hos tu laboriosum ne dixĩs. oꝑosum est
fateor s⁊ gloriosum. D. selebritatẽ noĩs
ateror. N Si hant ius abicere uirtus a¬
dicienda est. ciiꝰ e radice oritur. Is si
młto refugis ferre hanc saitmnã equi
amiino est ncc̃e. ad ꝙͣ multi ne ꝙͣ ꝙͣ dĩ¬
studio iuteq ip̃iꝰ impendio asꝑirant
⁊ tu forsitan aspirasti pat̾e te bideri ab
hus qui lr̃ insi te cuũq nomẽ dilig̾e̾nt
nõ optarent. R Multi me undiq usq
bici DImuiabiles usq ad tediũ meho¬
norant. Nu ud̾ dei mũꝰ agnoscito.
Ille hionorat ut te ⁊ illũ honorare delcẽt
⁊ mhionorasse penteat. oĩs honor ⁊ oẽ
qͥdiciũq hoĩ ab lioiẽ bonũ fit / a deo est.
crebra iusitatõ Rut hͦ fatear ac p̾dul¬

Expanded text:
tationibus caruerit? Amici et noti mututationibus caruerit? Amici et noti mutuis alloquiis et confabulationibus delectantur, ignoti autem solo recreantur aspectu. Habet enim virorum illustrium presentia dulce aliquid, quod non sentit nisi ipse qui fruitur Hoc tu laboriosum ne dixeris; operosum est, fateor, sed et gloriosum. Celebritate nominis atteror. Si hanc vis abicere, virtus abicenda est, cuius e radice oritur; id si merito refugis, ferre hanc sarcinam equo animo est necesse, ad quam multi ne quicstudio viteque ipsius impendio aspirant, et tu forsitan aspirasti. Patere te videri ab his, qui hoc nisi te tuumque nomen diligerent, non optarent. Multi me undique usque bici? Innumerabiles usque ad tedium me honorant. Tu vero Dei munus agnoscito: ille te honorat, ut te illum et honorare delectet, et inhonorasse peniteat, omnis honor et omne quodcunque homini ab homine bonum fit a Deo est. crebra visitatio. Ut hec fatear, at predul
Abbreviated transcription (Latin):
erit pene meuitablẽ. nam q̃ ad eua¬
dend ma insi uel suꝑa uel ignauia
altã honestũ desideriũ te pecencium
claritas possessorem suũ quocũq ꝑ
rex̾it᷑. ⁊ ubicĩq constit̾it seciderit. nec
rure umꝙͣ nec in silius quid̃ desmet
clarus esse. qui in urbib clarus fuit.
Non pt̃ fame fulgor abscondi / int̾ te¬
nebras enmet / ⁊ ad se oculos atq a¬
minos tralit nũy̾ non audisti dya¬
damũ Bragmanoꝵ seuem p̾clarissimũ
ab alexandio macedone usq ad ulri¬
mas indoꝵ solitudines inuetũ dyo¬
gonẽ ad ab eod̃ ũsq ad illud suũ
doliũ quo pro uolubili utebatur hospĩa
bonãtione latromib saipionẽ africa¬
mũeund̃q ab ip̃is hosciũ ducib usq¬
ad transmaria. Nũp nõ titũ luuũ
ab ultĩs galliaꝵ ext̾maq ꝓcul hys¬
pania. usq ad urbem romã. suũꝓ nõ
deniq scos prẽs usq ad intimas ⁊
horrendas he̾mi latebras a roͣuis⁊
ymo uerr quis umꝙͣ uir clarꝰ uisi¬

Expanded text:
pene inevitabile: nam que ad evadendum via, nisi vel superbia vel ignavia? Altera honestum desiderium te petentium claritas possessorem suum quocunque perrexerit, et ubicunque constiterit, secum erit; nec rure unquam, nec in silvis quidem desinet clarus esse, qui in urbibus clarus fuit. Non potest fame fulgor abscondi: inter tenebras eminet, et ad se oculos atque animos trahit. Nunquid non audisti Dandamum Brachmanorum senem preclarissimum, ab Alexandro Macedone usque ad ultimas Indorum solitudines, Cynicunque Diogenem ab eodem usque ad illud suum dolium, quo pro volubili utebatur hospitioveneratione latronibus, Scipionem Africanum, eundemque ab ipsis hostium ducibus usque transmaria? nunquid non Titum Livium ab ultimis Galliarum extremaque procul Hispania usque ad urbem Romam? nunquid non denique sanctos patres, usque ad intimas et horrendas heremi latebras a Romanis Immo vero quis unquam vir clarus visi
Abbreviated transcription (Latin):
uirtues amor uicii odiũ accesserit uti¬
q fi̾ neꝙͥ. deniq qñ non celum modo
qd inͥ concinuo motu ẽ. et ela undiq
connañt᷑. s ⁊ terra cui insistieꝭ ⁊ q̃¬
ꝑiculoꝵ oñm firmissimũ p̃sediũ sꝑa¬
bitur. ip̃a qͦ concutit᷑ incolasq suos
fallit ac t̾litat. ad celum ad uolatili¬
bus ascendend. Int̾q hos rerũ motꝰ atq
homi ͫ omnẽ inͥ illo spem hñdam qui
respicit t̾ram ⁊ facit eã trem̾e̾. de qͦ
scblptũ ẽ. ego dñs ⁊ nõ mutor q̃sqͥs
mi illo uestigia deuote mencfafixerit
liam in solido ⁊ an tuto erit neq ãpliꝰ
aut ip̃e mouebit᷑ autͣ ĩpõs metuet
terre motꝰ Dnõ possũ t̾re motib
nõ moui Rpotes alite a t̾ra omnẽ
spem acq desidiũ remorde. hoc fac
ut securꝰ uiuas.ea q uel tremente ul
ruente ꝯsistas. Stultũ est firmã ĩre
seuientem horreo. N Et hꝰ qͦr¬

Expanded text:
virtutis amor vitiique odium accesserit, utique fieri nequit. Denique quando non celum modo, quod in continuo motu est, et elementa undique comminantur, sed et terra cui insistitis, iculorum omnium firmissimum presidium sperabatur, ipsa quoque concutitur, incolas que suos fallit ac territat, ad celum animi volatibus ascendendum, interque hos rerum motus atque hominum, omnem in illo spem habendam, qui respicit terram, et facit eam tremere, de quo scriptum est: “Ego dominus et non mutor”. Quisquis in illo vestigia devote mentis affixerit, iam in solido et in tuto erit, neque amplius aut ipse movebitur, aut ullos metuet terremotus. Non possum terremotibus non moveri. Potes autem a terra omnem spem atque omne desiderium removere. Hoc fac ut securus vivas, eaque vel tremente vel ruente consistas: stultum est firmam in re sevientem horreo. Et hic quo
Abbreviated transcription (Latin):
posti exagitari ⁊ sui int̾mi negligen¬
tem totos dies ac magnã breuis uite
partem aliis dare. ut tua nccictate
post hĩta aliẽne inẜuias uoluptati.
qd malũ si ab mic̾io incidisset / nũ¬
ꝙͣ ad hanc ipam famam q̃ in ceu¬
ciat uentũ esset. S ⁊ nũt p̾claros
amini conatꝰ ⁊ egrogia potens ẽ

Expanded text:
posci, exagitari, et, sui interim negligenposci, exagitari, et, sui interim negligentem, totos dies ac magnam brevis vite partem aliis dare, ut tua necessitate posthabita, aliene inservias voluptati; quod malum si ab initio incidisset, nunquam ad hanc ipsam famam que me cruciat ventum esset; sed et nunc preclaros animi conatus, et egregia p
Abbreviated transcription (Latin):
excidat. lucrũ sꝑmit. Comprobauit
homo hͦ maxime nobilis illa con¬
stancia eor quatuor artificũ qui
aco famosissimũ illud opꝰ qđ ar¬
themisia carp regina dilcĩssimm ꝰ¬
iugis memoria extriu fecitimã¬
gno p̾cio acciti cũ añ ꝑfectum
õpus obusset regnia ip̃a in oꝑis
munt̾ in finem nchil iã aᵈ ꝙͣ su¬
proinde om̃s hõẽs claritatẽ famã¬
q desiderãt. solꝰ tu ne ꝑuo illas de¬
sidurio cadio emptas uelis ymo ego
apud posteros clarꝰ ẽẽ capiã int̾
coetaneos recusem .RDs ita: cũ h
maius eoq difficiliꝰ ac raris sit.
obstantẽꝙ pñciũ famã int̾pellat
nuidia Oqꝵ int̾ absentes mera
ẽ gloria / nullꝰ obscrepit / nullas ⁊
bor magnus enm labor ẽ magne
custodia fame ut nõ meleganter
lit quid̃ Quinis aut̃ delicatꝰ aut seg¬
res cũ ꝓ ñnis tot se offerãt labores.¬
D Ego uero nõ labores s tedia respuã.
nam quis ferat assidue bisitari. obsidi

Expanded text:
excidat, lucrum spernunt. Comprobavit excidat, lucrum spernunt. Comprobavit hoc maxime nobilis illa constantia eorum quattuor artificum, qui ad famosissimum illud opus, quod Artemisia Carie regina dilectissimi coniugis memorie extrui fecit, magno pretio acciti, cum ante perfectum opus obiisset regina ipsa unde operis nimiter in finem, nil iam aliud quomnes homines claritatem famamque desiderant: solus tu, ne parvo illas tedio emptas velis. Imo et ego apud posteros clarus esse cupiam, inter coetaneos recusem. Quid ita, cum hoc maius, eoque difficilius ac rarius sit, obstante que presentium famam interpellat invidia? Quia inter absentes mera est gloria: nullus obstrepit, nullus obbor. Magnus enim labor est magne custodia fame, ut non ineleganter ait quidam. Nimis aut delicatus aut segres, cum pro minimis tot se offerant labores. Ego vero non labores respuam, sed tedia: nam quis ferat assidue visitari, obsideri,
Abbreviated transcription (Latin):
Saceꝰ inqͥetari sompniis ꝙͣ mul¬
ceri ⁊ amara sompiare ꝙͣ dul¬
cia. Mesti eni sompini falla ͣ leta¬
emi est loti autem mesta. O¬
Dompmis fatigor Leperne totã haẽ
mepciam I quiesces Si q id ne quis.
hus te solare comitib qui talia passi
sunt hus duob noĩatim quos modo
dicobam dũ de bigilia quereris ¶ De
flebrior sum ꝙͣ uellem no¬
cantꝭ bellis ac studnis agitur. nisi
ut celebres notiq sint. an quid di¬
uinũ a ͦ insignes artifices moliũt᷑.ͦ
declauut hic fidias muͣhinue statua
primiũ autẽ int̾ pͥma posuerĩ
ubi cũ aͥd scribe̾ ueritꝰ fuisset ultũ
suũ clipee statue sic insculpsit ut ab
omib nosceretur ⁊ cõuelli inde nͥ
toto opere dissoluto nullo poss in¬
genio nosci in p̾miũ sui laboris
optabat. Si quis enim nõ famam
in comunib fortassis assencor in
illastrib noge Multa stꝭ rei ħꝰ in¬
dic̾ia sic cũ iactura tpris damꝑnoꝙ
⁊⁊ sepe oꝑi insistunt ac ne ꝙͥ fame

Expanded text:
st inquietari somniis quam mulceri, et amara somniare quam dulcia? mesti enim somnii fallacia leta est, leti autem mesta. Somniis fatigor. Sperne totam hanc ineptiam et quiesces; si id nequis, his te solare comitibus, qui similia passi sunt, his duobus nominatim, quos modo dicebam, dum de vigilia quereris. 88 DE lebrior sum quam vellem notantis bellis ac studiis aguntur, nisi ut celebres notique sint? Aut quid, demum, aliud insignes artifices moliuntur? Declaravit hoc Phidias in Minerve statua, primum aut inter prima posuerim, ubi cum aliquid inscribere vetitus fuisset, vultum suum clipeo statue sic insculpsit, ut et ab omnibus nosceretur, et convelli inde, nisi toto opere dissoluto, nullo posset ingenio: nosci in premium sui laboris optabat. Si quis enim non famam in communibus fortassis assentiar, in illustribus negem. Multa sunt rei huius indicia. Sic cum iactura temporis damnoque, etiam sepe operi insistunt, ac ne quid fame
Abbreviated transcription (Latin):
tatem d spectacłors ommiũ lucidissi¬
mũ atq angustissi  stellãtꝭ celi ãbitũ
inꝯp̾honsibłi celitate uolubilẽ acq ĩ¬
cõꝑabili decore mirablez. inqz illo si¬
uas ⁊ errãtes quas dicitꝭ seu nagã¬
ces scellas. solẽ in pͥmis at lunã cla¬
rissima muidi liuã ut maro seu luci¬
dũ celi decus. ut flaccꝰ ait. hĩc terre

Expanded text:
ucidissimum atque angustissimum stellantis celi ambitum, incomprehensibili celeritate volubilem atque incomparabili decore mirabilem, inque illo fixas et errantes quas dicitis, seu vagantes stellas, solem in primis ac lunam clarissima mundi lumina, ut Maro ait, seu lucidum ce
Abbreviated transcription (Latin):
pestem tumeo Qat quid ad tibi si mo¬
teris ad usitatũ moriendi genus pe¬
stis addiderit ꝙ̃ ut comitacor moria¬
re. Tm euaẜis ut dulcor̃ bita sit. tot
circũfusis erepta ꝑicłis. si mori ꝑiclm̃
nõ na est neq enim om̃s pestꝭ ꝑuni.
alioqͣn ex hac peste nouissiã cui par
astlie nõ fuit nłłs hom̃i euasissetieua¬
ẜunt multis qui meliꝰ obussent. hic
bt uides fece solita. nũc ⁊ mũdꝯ ex ule¬
rat ꝙͣ nulla umꝙͣ pestꝭ iulla mortꝭ
manus exhauriet tam concreta di
times de quo nob̃ ut te iudeo ĩ q̃re¬
las ꝓnũ anteꝙͣ res desinat disceptã¬
D Pestem horieo Risi te adho huam¬

Expanded text:
Pestem timeo. At quid aliud tibi, si morieris ad usitatum genus moriendi, pestis addiderit, quam ut comitatior moriare, sin evaseris, ut dulcior vita sit, tot circumfusis erepta periculis si mori periculum non natura est? neque enim omnes pestis perimit, alioquin ex hac peste novissima, cui par a seculis non fuit, nullus hominum evasisset. Evaserunt multi, qui melius obiissent; hinc, ut vides, fece solita nunc etiam mundus exuberat, quam nulla unquam pestis, nulla mortis manus exhauriet, tam concreta est. times. De quo nobis, ut te video in querelas pronum, antequam res desinat disceptan? Pestem horreo. Si ad hoc te hum
Abbreviated transcription (Latin):
h̃ oiã ad uindictã. D Tempestati¬
bus turbor eqͦreis s noli hic nãm
quie huc to coegit. D. Tenebrosis
mibib ⁊ contͣrns uentis aficõr RIn
tenebris natꝰ ⁊ in tenebris morit᷑ /.
Int̾ ierum contrarios uentos iuiuis. diste
qd semꝑ pateris tand̃ ꝑati . D Tonit᷑o
autẽ mors. Icaq quibusd uisũ est de
sulmine nõ insi iex ꝑtũ queri. at
quis oro nisi amens hͦ nõ metuat:
cũ cautum apud fortissiõs hom roͣ
ioue tonãte nõ teneant. Ceterũ metꝰ
hic̃ isi ad emendacõem uite spectet ĩ¬
utilis est. Quis ꝓdesse pt̃ enm tior
ubi nullũ est remodiũ formidate rei :
huc u̾tenda est res agr̃ ut licet naͣli¬
bus/ causis tonet ac fulmin̾et nichi¬
lominꝰ camen comonitoriũ estiẽtur
illiꝰ qui nullis obst̾itꝭ causis ip̃e fos¬
est om̃i causaꝵ . Ille quid iõ tonat in
celis ut tu in t̾ris bene iuiu̾as ⁊ obli¬
uione discussa irascentẽ dm̃in recog¬
nostas. qdq amore debu̾as saltem

Expanded text:
hec omnia ad vindictam”. Tempestatibus turbor equoreis. Noli hic naturam quis huc te coegit? Tenebrosis nubibus et contrariis ventis afficior. In tenebris natus, et in tenebris moriturus, inter rerum contrarios ventos vivis: disce quod semper pateris tandem pati. Tonitru autem mors. Itaque quibusdam visum est de fulmine non nisi inexpertum queri. At quis, oro, nisi amens hec non metuat, cum cautum apud fortissimos hominum Iove tonante non habeantur? Ceterum metus hic, nisi ad emendationem vite spectet, inutilis est. Quid prodesse enim potest timor, ubi nullum est remedium formidate rei? Huc vertenda res igitur ut, licet naturalibus causis tonet ac fulminet, nichilominus tamen commonitorium existimetur illius, qui nullis obstructus causis, ipse fons omnium causarum est. Ille quidem ideo tonat in celis, ut tu in terris bene vivas, et oblivione discussa, irascentem dominum recognoscas, quodque amore debueras, saltem
Abbreviated transcription (Latin):
quid pestꝭ nocit᷑a mortali nͥ ꝙ facias
qd facturꝰ es inisi illud int̾ dampna cõ¬
numa̾s nõ lugeri: qd in talib accidit ⁊
felicõres censes qui multũ fleti ad supe
stis es aut let ꝯ. Ista ut aliã mł¬
ta indiffeñcia dix̾mi q̃ leui momẽto pos¬
sint bona ẽẽ uel mala. Tristiciã nẽpe
de poc̃o utilis. m ͦ de desꝑacõe subrepẽti
claculum malum det. ut gaudĩ de urr¬
tuteldeq memoria bonors oꝑũ hõestũ.

Expanded text:
 facias quod facturus es? nisi illud inter damna connumeres, non lugeri, quod in talibus accidit, et feliciores censes, qui multum fleti ad superstis sis aut letus. Ista enim ut alia multa, indifferentia dixerim, que levi momento possint bona esse vel mala. Tristitia nempe de peccato utilis, modo ne desperationi subrepenti clanculum manum det, at gaudium de virtute, deque memoria bonorum operum honestum,
Abbreviated transcription (Latin):
q̃so tot curas ⁊ tr̃ nichil ꝓfuturas
in tam breui uita de qua iã ab ã¬
cio ꝓuisum ẽ. Quid torq̃ri iuuat
⁊ ciubidã curis uitã ⁊ infestam
sompniis quietemiurã uobis facͭ
uoltꝭ suꝑare consilio ineq sentitꝭ
ut ex alto ur̃e rident᷑ in sãme urẽq
flaccũ eoclamãtem Prudens uen¬
turi cprĩs exitũ caligiosa nocte p̃¬
mit deus. Ridetq si mortalis bl¬
tra fas trepidat. omẽ tempꝰ ĩ uĩa
crabitt̃ ꝑnic̾iem de pret̾ito mesti.
de pñti auxũ. de futuro pauidi. tre¬
pidi ꝙ. deꝙ hũs curis suꝑuacius
dignos metitꝭ mampłos. la borem
bigilantes conso piei sompnia. an
illud forte uerũ est ꝙ uacantem
ꝙͦ curis amniã inqͥetam sõp̃inĩs

Expanded text:
queso tot curas, et tam nichil profuturas, queso tot curas, et tam nichil profuturas, in tam brevi vita, de qua iam ab initio provisum est? quid torqueri iuvat? et turbidam curis vitam et infestam somniis quietem, vestra vobis facit vultis superare consilio; neque sentitis, ut ex alto vestre ridentur insanie vestreque Flaccum exclamantem: Prudens venturi temporis exitum caliginosa nocte premit Deus ridetque si mortalis ultra fas trepidat. Omne tempus in vestram trahitis perniciem, de preterito mesti, de presenti anxii, de futuro pavidi trepidique; deque his curis supervacuis dignos metitis manipulos, laborem vigilantes, consopiti somnia. Sin illud forte verum est, quod vacantem quoque curis animam, inquietam somniis
Abbreviated transcription (Latin):
sompnioꝵ g̃ues scrip̃sere molesti¬
as: nam quid alñ senciãt. quisq
nouit inse ⁊ lecculum ꝓpͥt̃ suar¬
testem ht̃ illusionũ atq ambagũ
at formidinũ. Certe lior altꝰ tp̃e
extlemo ꝑ sompniũ exterreril
solebat sicͭ de illo scriptũ est. alt̾ ut
dixisse dudum Gideor. dũ de ocio ⁊ qui¬
ete dissererẽ /int̾ cet̾as uite molestias
q̃ritur ꝙ terreat eũ sompnia ⁊ uisio¬
nes horrore ꝯcuciãt. O. Solito minur
bormio ESolito i᷑ magꝭ iuis nẽpe
qd docci᷑ placet / ut mors so p̃mis sic
uita uigilia ẽ. D Sop̃nũ morbꝰ ex¬
pulit l Santas reducetil Sõpmõ
amor exclusit Rbis rem unã dicis
mors q ẽ amimi amor ⁊ morbor ma¬
xiius D Sop̃nũ metꝰ extĩxit R
Securitas suscicabit. O Sop̃num
senectꝰ eripuit E axrs uicma resti¬
tuet. ¶De inqͥetudie sõpnioꝵ dolor¬
Rsi uerũ ẽ qd sapiens qͥs
hait^ multas curas seqũ᷑ sõp̃
se. Sompnia ꝙͦ populis. quo enim

Expanded text:
somniorum graves sensere molestisomniorum graves sensere molestias. Nam, quid alii sentiant, quisque novit in se, et lectulum proprium suartestem habet illusionum atque ambagum et formidinum. Certe horum alter tempore extremo per somnium exterreri solebat sic de illo scriptum est, alter, ut dixisse dudum videor, dum de otio et quiete dissererem, inter ceteras vite molestias, queritur quod terreant eum somnia et visiones horrore concutiant. Solito minus dormio. Solito igitur magis vivis, Nempe quod doctis placet, ut mors somnus, sic vita vigilia est. Somnum morbus expulit. Sanitas reducet. Somnum amor exclusit. Bis rem unam dicis. Morbus est enim amor, et morborum maximus. Somnum metus extinxit. Securitas suscitabit. Somnum senectus eripuit. Mors vicina restituet. 87 DE INQUIETUDINE SOMNIORUM SoSi verum est quod sapiens quidam ait, multas curas sequuntur some: somnia quoque pepuleris; quo enim
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ semꝑ anm cura ꝙͣ corporie. ¶ De
Ormire non possunł uigi¬
la ⁊ gaude. uite tibi tp̃s auc¬
cum int̾ dormire enĩ ⁊ mori quid
alt̾ est sõpor: Itaqz nescio an non
Sompnũ ꝓdidi il nõ ui quid sed
blandicuis repetendꝰ ẽ. si incũbas ꝑ¬
dis oꝑam. cogi neꝙͥ. age a ᵈ. da re¬
quiem tprĩb cuis aõ curas leues
iꝑpuisus aderit. facile aĩs uagis ⁊
corporib fessis obreꝑit. D Sope mͥ
sompnus int̾rũpit᷑ R fac qd solitꝰ
fertur augustus cesar lcõrib aut fa¬
bulatorib accersitꝭ int̾ruptũ renite¬
gra.Sm grauiorib curis hͦ accidit.
pone illas hũc receꝑis de huiꝰmoĩ
emm leq̃bat᷑ maro. ubi ait. salubres
cura sop̃nos abrumꝑe D Sompni
reqͥem amisi ł Et terrorẽ sop̃moꝵ
meliora fantasmata aristotiles
opinet᷑ ⁊ uerũ sit tamẽ ille uir in
genio eq̃ manus ⁊ imꝑio ⁊ ille al¬
ter sc̃ĩtate atq paciã eq̃ insignis
de quib paulo ante summuil diximꝰ.

Expanded text:
 vestri cura quam corporis. 86 DE rmire non possum. Vigila et gaude: vite tibi tempus auctum; inter obdormire, enim, atque emori quid alter est sopor? Itaque nescio an non Somnum perdidi. Non vi quidem, sed blanditiis repetendus est; si incumbas, perdis operam: cogi nequit; age aliud, da requiem temporibus tuis, animo curas leves: improvisus aderit; facile animis vagis et corporibus fessis obrepit. Sepe michi somnus interrumpitur. Fac quod solitus fertur Augustus Cesar: lectoribus aut fabulatoribus accersitis, interruptum reintegra; sin gravioribus curis hoc accidit, pone illas: hunc receperis; de huiusmodi enim loquebatur Maro ubi ait salubres curam somnos abrumpere. Somni requiem amisi. Et terrorem somniorum meliora fantasmata Aristoteles opinetur, et verum sit, tamen et vir ille ingenio eque magnus et imperio, et ille alter sanctitate et patientia eque insignis, de quibus paulo ante simul diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ponderant D Celebritate nima fatigor
Rgepe co qͥd accidit de quo questũ di¬
uũ uespasianũ nouimꝰ t̾umplantem.
dũ solempnitate pompaꝵ expectacõe
ac tedio esset affectus. Increpãtẽ seip¬
sum q̃ t̾ũphum nec sibi nec maio̾r¬
bus suis aut debitũ aut sꝑatũ tanĩ¬
aiter in semo appetisset. Qiuis auẽ
nõ sit optanda celebritas ꝓserpofe¬
renda est tũ ⁊ amande causẽ ip̃is
uirtus ⁊ industria / neq umꝙ̃ ut illa
careas deẜende. multo est gloniosuis
la bor optablior ꝙ̃ ignaua. requies
OSalutatorib obiuis offendom. lar¬
hes huiꝰ quoq cedii ꝑticipem ceisipũ¬

Expanded text:
e nimia fatigor. Sepe id quidem accidit; de quo questum divum Vespasianum novimus triumphantem, dum, solennitate pomparum, expectatione ac tedio esset affectus, increpantem seipsum, qui triumphum nec sibi nec maioribus suis, aut debitum aut speratum tam inaniter in senio appetisset. Quamvis autem non sit optanda celebritas per seipsam, ferenda est tamen, et amande cause ipsius, virtus et industria, neque unquam, ut illa careas, deserende. Multo est gloriosus labor optabilior, quam ignava requies. Salutatoribus obviis offendor. Habes huius quoque tedii participem Crysip
Abbreviated transcription (Latin):
b consiste̾ neq̃o ł uide ꝙͣ de reliqͦ
artifico sp̃e hẽas. cuiꝰ fundamẽtum
cã inualidũsentis. uigila. ne te ĩ¬
cautũ opp̾mat ruina. contͣhe sar¬
o dagra me ingens ht̃ R Sol hic mor¬
bus ut ꝑhibent diuicias comites hiẽ
en tibi remediũ aᵈ. bene spera. aut lango¬
ris amaritudinẽ opũ dulcedo solabitur
aut mopie pellet asꝑitas. ita uel solaciũ
aderit / uel finis. si h ͭ fallũt bemiet que
nõ fallit. Illa bice malis om̃ib fmem
dabit. Opedũ p̾mor egritudine Rsi fe¬
culum cupis aut pauꝑ sis oportet aut
pauꝑ uiuas multos hat egritudiẽ libe¬
rasse craditur pauꝑtas uera defedat̾x
corꝑni. quosd uero frugalitas q uolunca¬
riã seu fictã ⁊ ymagĩatiam pauꝑtatẽ
dixͤim. uidisti aliquos ꝑpetua h ium ab¬
stmẽ. cuucos. Ita fio dolor dolore. clauꝰ
cũ hoc morbo cũq alns multꝭ pacem
hẽas / nõ bacco solũ s ⁊ uemi̾ ullũ indi¬
goisse ꝓfuit. S quid agimꝰ aĩo ꝵ reme¬

Expanded text:
 consistere nequeo. Vide quam de reliquo edificio spem habeas, cuius fundamentum tam invalidum sentis. Vigila ne te incautum opprimat ruina. Contrahe sarPodagra me ingens habet. Solet hic morbus, ut perhibent, divitias comites habere. En tibi remedium aliud, bene spera: aut languoris amaritudinem opum dulcedo solabitur, aut inopie pellet asperitas; ita vel solatium aderit vel finis. Si hec fallunt, veniet que non fallet; illa vite malis omnibus finem dabit. Pedum premor egritudine. Si salutem cupis, aut pauper sis oportet, aut ut pauper vivas. Multos hac egritudine liberasse traditur paupertas, vera defecatrix porum, quosdam vero frugalitas, quam voluntariam seu fictam et imaginariam paupertatem dixerim. Vidisti aliquos perpetua vini abstinentia curatos. Ita fit, dolor dolore, clavuscum hoc morbo, cunque aliis multis pacem habeas, non Baccho solum, sed et veneri bellum indixisse profuerit. Sed quid agim
Abbreviated transcription (Latin):
ad qd nata erant. Est ut cet̾aꝵ res
sit etatꝭ maniritas q̃d q̃ senecta dr̃¬
qd ut ita ẽẽ bideas ⁊ etas ⁊ mors uiue¬
ti autẽ obiecta mat̾itas q̃ cũ ĩ pouis
ac frugib bona sit. Quid in ĩhomnĩe
ẽ optiã nõ qd nestiã am̃ꝙͣ maturescãt
multa marcesce̾/ ea uoꝰ nõ etatꝭ culpa

Expanded text:
ad quod nata erant? Est, ut ceterarum rerum, ad quod nata erant? Est, ut ceterarum rerum, sic etatis maturitas quedam, que senectus dd ut ita esse videas, et etas et mors iuveti autem obiecta maturitas, que, cum in pomis ac frugibus bona sit, quid nisi in homine sit optima? non quod nesciam antequam maturescant multa marcescere: ea vero non etatis culpa
Abbreviated transcription (Latin):
poiã pars mortaliũ inex pleta mor᷑.¬
D Senui ⁊ aepente fugit etas mea
morti alli bno bono stabili ab mitio
insestend̃ erat. si neglectũ fuit̾ dificiłis
ad exͥmũ fateor. s uirtutꝭ scudud nuilla
etas respuit. Ino quo dificilior/ eo clari¬
or uutꝰ. multi nosse no seipõs ac sa¬
pere iux̾ tandi in semo cepe. serũ ^ at ĩ¬
tempestuũ mĩme. Et si enũ nõ iam
uite desmẽti at instanti saltim mor
ie mesticia q transigi poss. si nõ ułti ͫ
mado si totũ uite tp̃s impende̾tur. bñ
insi fallor impensum esset. nã nec
frustra nascit᷑ qui bene morit᷑ / nec mu¬
iã bicina mors ẽ. R.mors atq om̃ii¬
bus bicina esse pt̃ ⁊ sepe ibi quoq
bicimor est bbi uidetur absencõr.
nemo tã iuenis qui nõ posset hodie
mori. nemo tã senex qui nõ possit ã¬
O prorsus semu ł mio maturisc an
lioc defles. an ponia cũ maturueruit
q̃rant᷑ Si sensus illis ac ẜmo datus sit
⁊ nõ pocis gratulent᷑. se ad id ꝑueĩsse

Expanded text:
en pars mortalium inexpleta moritur. Senui et repente fugit etas mea.morti. Illi uno bono stabili ab initio insistendum erat; si neglectum fuit, difficilius ad extremum, fateor, sed virtutis studium nulla etas respuit, immo quo difficilior eo clarior virtus. Multi nosse seipsos ac sapere vix tandem in senio cepere, serum quidem at intempestivum minime: etsi enim non iam vite desinenti ac instanti, saltem mortre mestitiaque transigi posset, si non ultimum modo, sed totum vite tempus impenderetur, bene, nisi fallor, impensum esset; nam nec frustra nascitur qui bene moritur, nec inuiam vicina mors est. Mors eque omnibus vicina esse potest, et sepe ibi quoque vicinior est, ubi videtur absentior. Nemo tam iuvenis qui non possit hodie mori, nemo tam senex qui non possit an. Prorsus senui. Inmo maturuisti. An hoc defles? An poma cum maturuerint querantur, si sensus illis ac sermo datus sit, et non potius gratulentur se ad id pervenisse,
Abbreviated transcription (Latin):
miniũ cangi dobes. qñ eĩ ita iacta
sors ẽ. ut luciũ ac ꝑfidia ꝓditorꝭ bo¬
na fides dampnũq sit ꝓdici elige
utrĩd malis. O proditor mo sefellit.
Nꝓlus ille sibi nocuit ꝙͣ tibi te ꝓd̾it si
ꝑidit / te pupugiti so confodit tedĩ
spoliat se ꝑenit. tͥ enũ regnũ forte
uel opes sibi aĩa famã ꝯsciẽ qͥrtom¬

Expanded text:
nimium tangi debes, quando enim ita iacta nimium tangi debes, quando enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodidit, se perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se perimit. Tibi enim regnum forte vel opes, sibi animam, famam, conscient
Abbreviated transcription (Latin):
maior quisq eo ninꝰ pt̃ cuco fidere.
eoq plus fide̾ uel fidib ac plurib
ẽẽ ncc̃e. unbe fit ut cũ cõe tũ uel
maxĩe regnũ sit ꝓdi ⁊ neq oĩo ullũ
genꝰ tam obnoxiũ huit malo ꝓditꝰ
a suis ut fama ẽ pͥamꝰ. ꝓditꝰ uliuos
insus oethes agamenon alexand̾ ⁊ añ
ip̃m dariꝰ: ꝓditi ex urĩs romulas Tar
quinꝰ pͥstꝰ ẜuiꝰ Tulliꝰ/africanꝰ mĩor
magnꝰq pompeyꝰ ⁊ iulius cesar/⁊
mille alii / uel reges uel regib alcõres.
⁊ quid ꝓditos loquor / qiͣ q̃rendi sint.
Quis aut̃ nõ ꝓdit᷑. ⁊ in ꝑuis cotidie
⁊ in magnis nisi cui nullꝰ ẽ penitꝰ
a quo prodi possit. Proditꝰ ad ex̾mũ
xp̃s̃ nec regũ peste t̾restriũ celestis
ille rex caruit O ꝓ ditꝰ sũ magfq
N pie id quid ac magni᷑ nã ⁊ asti¬
canꝰ ille cuiꝰ ꝓpiẽ menĩ sese t̾ritũ
nõ tam mortꝭ metu ꝙͣ insidiare a
sus apud ciconẽ dt. uerĩtanẽ neut᷑

Expanded text:
maior quisque, eo minus potest tuto fidere, maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium huic malo. Proditus a suis, ut fama est, Priamus, proditus Minos, Nisus, Ethes, Agamennon, Alexander, et ante ipsum Darius, proditi ex nostris Romulus, TarAfricanus minor, magnusque Pompeius et Iulius Cesar, et mille alii, vel reges, vel regibus altiores. Et quid proditos loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus est penitus a quo prodi possit? Proditus ad extremum Christus, nec regum peste terrestrium, celestis ille rex caruit. Proditus sum magisque s. Pie id quidem ac magnifice. Nam et Africanon tam mortis metu quam insidiarum a suis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro
Abbreviated transcription (Latin):
atq utraq in ꝑiculis exposita qͦ¬
cũq se ulterit difficultatũ scopulos
rerũq naufragia circa se uidit᷑. huic
ecupisse tu miẜũ ducꝭ. sul umꝙͣ¬
uitraris. DRegnio meĩo ad aliũ tnͣs¬
latũ doleo. ¶nõ tuũ c̾te si fortuẽ
qͣiͣ donare illud t̾ pot̾uat. quid cur
auferre cũ uelit ⁊ transferie nõ pos¬
sit. dide autem ne p̃t̾ transferentis
uoluntatem q̃ sola sufficiens est alies ĩ
cause fuerint trãsferende ille .s. qͣs qͥd¬
sapiens uir exp̾ssit. Regnũ inꝙ agẽte
ingentem tñsfortur ꝓpt̾ inusticias
O Rex esse desu Rhõ esse incipis/. ea ẽ
enim regũ insolencia. ut qd deꝰ eẽ dig
do. Si amici enĩ essẽc nõ te pro¬
derent Da familiarib sum ꝓditus.
Lambiguũ nomẽ ⁊ familiarꝭ amicꝰ
⁊ familiaris hostis dicit quo ꝑicłm ma¬
ius uita hom non hc̃. O proditꝰ sũ
ab huis quib ante alios sidebam l
uix fallitur qui nõ fidit / emĩ uo̾ quo

Expanded text:
atque utraque periculis exposita, quatque utraque periculis exposita, quocunque se verterit difficultatum scopulos, rerumque naufragia circa se videt. Hinc erupisse tu miserum ducis: nil ubitraris. Regnum meum ad alium translatum doleo. Non tuum certe, sed fortune; que, si donare illud tibi potuerat, cur auferre cum velit et transferre non possit? Vide autem ne preter transferentis voluntatem, que sola sufficiens est, alie etiam cause fuerint transferendi; ille, ssit: “Regnum, inquit, a gente in gentem transfertur, propter iniustitias ” Rex esse desii. Homo esse incipis: ea est enim regum insolentia, ut quod esse dignado: si amici enim essent, non te proderent. A familiaribus sum proditus. Ambiguum est nomen: et familiaris amicus, et familiaris hostis dicitur, quo periculum maius vita hominum non habet. Proditus sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo
Abbreviated transcription (Latin):
Non milli ⁊ excesẜũt ut paulo añ
memoraui. Id quĩd uelle nõ pt̃. sũt
nãu ꝑuicates ⁊ indomite uolũtates
ncc̃ĩtati saltem / uictori qz suo grãs a¬
gat. ad eũ statũ ui redacits quẽ op¬
tasse debu̾it. Primũ boni aĩ botũ esse
debet honesta consilia libent̾ amplacti
ꝓxiiũ uel coacte. Ad magnid illũ
sirie regem nõ pret̾at anthiocũ ꝙ onui
q̃ cistaurũ ẽ asia qͥnatꝰ. Senatu
na mimis solitudine liberatũ ad
medioc̾a redigissent facete quid̃ ille
si ficte sapient̾ grauit̾q si uere Dre¬
gni esolio destendi Rdicebã suꝑbie
impudentꝭ aõdã ⁊ amancie negli¬
gentꝭ esse. ꝯdicoĩs oblitũ fastidĩre qd
sis esse uelle qd neq̃as non pñt õs¬
hoẽs reges esse sit satꝭ ẽẽ hoes quid
quid nõ sui auidis sua sordet huai¬
tas. Quistite miẜi. bene secũ agi
putant hni qui reges esse desierunt.
cũ eium oñu dira mortaliũ tum
durissima regũ sors quoꝵ ⁊ uita
inuocens labori ⁊ scela̾ta infanne

Expanded text:
unt, ut paulo ante memoravi. Id qui velle non potest sunt namque pervicaces et indomite voluntates, necessitati saltem victorique suo gratias agat, ad eum statum vi redactus, quem optasse debuerit. Primum boni animi votum esse debet, honesta consilia libenter amplecti, proximum vel coacte. Quod magnum illum Syrie regem non preterit Antiochum, qui omni que cis Taurum est Asia privatus, Senatugna nimis sollicitudine liberatum, ad mediocria redigissent. Facete quidem ille si ficte, sapienter graviterque si vere. Regni e solio descendi. Dicebam superbie impudentis, addam et amentie negligentis esse, conditionis oblitum, fastidire quod sis, esse velle quod nequeas. Non pes reges esse; sit satis esse homines. Quid non sui regni avidis sua sordet humanitas? Quiescite, miseri. Bene secum agi putent hi, qui reges esse desierint. Cum enim dura omnium mortalium, tum durissima regum sors, quorum et vita innocens labori, et scelerata infamie,
Abbreviated transcription (Latin):
nũq iuigũ qd nascendo subistis ex¬
curitis. D Semu ⁊ iures corꝑis in¬
minute stꝭ Ri aucte seꝭ iures
mutasti manfesta enĩ gesta esse
semꝑ ⁊ geri posse amii uirib p̃
corpͥis nemo nec ad mops est qui
nesciat. Sm uires ⁊ aĩ ut sepe acci¬
dit ꝑ ignauiã dec̾uere. fateor in¬
utilit̾ iuxisti. tuũ cͥmen nõ etatꝭ.¬
O Semu ⁊ res mas age̾ neqõ. R
Si quid aĩo sit agend tanio is a
sene meliꝰ siꝰ constat quanto et¬
exꝑiencie illi plus ẽ repłnoticie
⁊ passionũ ninꝰ ac malis iũtlis
ex pedicõr animꝰ. At res alias nõ
age̾ senem decet s egisse. tui corpe¬
u̾s labor oĩs a t̾ito ẽ cui si nut
illud antiqũ renouat romani sema
qui iussus a principe fou laboribz ab
tuna opules̃ me̾bat᷑. sic indoluit / ut
se quasi mortuũ fleret /atq ab om̃i
familia fleri uellet.ayirũ senex qͥ quiẽtẽ
seu spẽm mortꝭ horiet. cũ nichil sem
apciꝰ quiete melilq sit turpiꝰ sene la

Expanded text:
excutitis. Senui et vires corporis imminute sunt. Si aucte vires mutasti. Maiora enim gesta esse semper et geri posse, animi viribus quam corporis, nemo nisi animi inops est qui nesciat; sin vires etiam animi ut sepe accidit, per ignaviam decrevere, fateor inutiliter vixisti, tuum crimen, non etatis. Senui et res meas agere nequeo. Si quid animo sit agendum, tanto id a sene melius fieri constat, quanto experientie illi plus est rerumque notitie et passionum minus ac malis vinculis expeditior animus. At res alias non agere senem decet, sed egisse, cui corporeus labor omnis a tergo est, cui si nunc illud antiquum renovat Romani senis, qui iussus a principe fori laboribus atuna opulens merebatur, sic indoluit, ut se quasi mortuum fleret atque ab omni familia fleri vellet. Mirus senex, qui quietem ceu speciem mortis horreret, cum nichil seni apertius quiete, nichilque sit
Abbreviated transcription (Latin):
nescis alcõra q̃d̃ officia nata es. q̃
si caput nõ egrotat exeqͥ ml ꝓhi¬
bet. Stud̾e licet artib ĩgenius. dare
oꝑam pietati. ꝓuare iusticiã ⁊ fidẽ.
fragile corpa ⁊ fugacem mũdio sꝑ¬
nd. odisse uicia. amare uirtutes. co¬
leꝰ amicitias. consilio priam iuiuare
hᵗ scs uiri boni mumia qued hͨ pedi¬
bus loci ẽ. D debilitatꝭ sũ podagͣ
Rpugnare cũ hostib forsitã morbꝰ
letat nõ cũ uicns. qd neq faciliꝰ et

Expanded text:
nescis, altiora quedam officia natus es, que nescis, altiora quedam officia natus es, que si caput non egrotat exequi nil prohibet. Studere licet artibus ingenuis, dare operam pietati, servare iustitiam et fidem, fragile corpus et fugacem mundum spernere, odisse vitia, amare virtutes, colere amicitias, consilio patriam iuvare; hec sunt viri boni munimina: quid hic pedibus loci est? Debilitatus sum podagra. Pugnare cum hostibus forsitan morbus vetet, non cum vitiis, quod neque facil
Abbreviated transcription (Latin):
illa quã metius s laboꝵ finis ac pͥn¬
cipiũ uite ẽ. nõ mors inꝙ̃ si difficiłis
uie t̾minꝰ ad quẽ pauci tranquilla na¬
iugatõe ꝑueniũt. s pene om̃s nidi
flentes ac naufragitu ꝑ mediã se¬
nectutẽ lene it̾ in fmẽ ꝓspero agẽs
uenco e multꝭ reꝵ fluctib portũ su¬
bis. Subducenda iã fessã pupis ĩ
terram t. ⁊ quocũq te flex̾is de fine
cogitand. dq utiliꝰ fuit̾ ꝙͣ etatẽ lo¬
nam ꝙͣ sculti solet̾ ⁊ nͨam matre¬
Orpi torhior podagra Nuesti¬
ebas senectutꝭ morẽ / nõ ineo¬
mitata uenit. magnã sepe
morboꝵ aciẽ ducit. D podagͣ crucior
molesta. Rextͣma ⁊ ignobłi parte
corꝑis laboras. Qͥs si nobilissis labo¬
rares. corde uel capite. O pigra coh¬
uior morbus. ludens te pedib alligat
fortuna. nõ podagͣ.s pedice stꝭ iam
diste consistere. Opodagͣ mutilis
sts sumt q ad cursũ credo uel ad sal¬
tum ad coreas ad palestͣm. ante. I¬
autem ad h ͦ natũ putas: ad alia si

Expanded text:
la quam metuis, sed laborum finis ac principium vite est; non mors, inquam, sed difficilis vie terminus, ad quem pauci tranquilla navigatione perveniunt, sed pene omnes nudi, flentes ac naufragi. Tu per mediam senectutem, leve iter in finem, prospero agens vento, e multis rerum fluctibus portum subis. Subducenda iam fessa puppis in terram tibi, et quocunque te flexeris, de fine cogitandum; idque utilius fuerit quam etatem bonam, quod stulti solent, et naturam matreurpi torqueor podagra. Nesciebas senectutis morem? incomitata non venit, magnam sepe morborum aciem ducit. Podagra crucior molesta. Extrema et ignobili parte corporis laboras: quid, si nobilissimis laborares corde vel capite? Pigra coeravior morbus, ludens te pedibus alligat fortuna; non podagra, sed pedice sunt: iam disce consistere. Podagra inutilis factus sum. Ad cursum credo vel ad saltum, ad choreas, ad palestram: an te autem ad hec natum putas? Ad alia, si
Abbreviated transcription (Latin):
lit. uade inꝙͥ liͦ iam patri tuo nega
dico. Si tam facile uotoꝵ om̃i ꝯpos
fias / nichil in cassũ uoles pauꝑ c̾te
diuicias optare pt̾. libertatẽ ẜuus.
speciem deformior. sanitatẽ eger fessꝰ
requiem. exul reditũ. At iuuenta
optare uerꝰ senex neꝙͥ. piu̾le pociꝰ
uotũẽT Senuui. heu tãcito dulcis
me uiuenta deẜuit. nũꝙͣ nõcito de

Expanded text:
lit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavlit. “Vade, inquit, hoc iam patri tuo negavdico. Si tam facile votorum omnium compos fias, nichil incassum voles; pauper certe divitias optare potest, libertatem servus, speciem deformis, sanitatem eger, fessus requiem, exul reditum; at iuventam optare verus senex nequit; puerile potius votum est. Senui. Heu cur tam cito dulcis me iuventa deseruit? Nunquam non cito de
Abbreviated transcription (Latin):
abesse ꝙͣ longissime a semo boilũ
esset. ut memorant s nec adultã
ac solidã inuentutẽ. nec incipiẽtẽ
⁊ abhũc iuridm senectã pessimã
oñs ⁊ ꝑiculosissimã uite ꝑtẽ ado¬
lestenciam requirũt. Oqͥntũ li¬
gesimũ annũ dicũt ubi te reliqui¬
mus: ne quẽ lateat ꝙͣ uos pret̾¬
taꝵ poniteat feditatũ. qui lõ nͥ
suspirã. O in prec̾itos referat
si iupit̾ anos Rat nichil tale¬
uspirantem legimiꝰ socratem nil płonẽ
nul fabium inil catonem. ⁊ fuerũt senes
s sunt fatror sapientes regiõnib rari¬
dres. Itaq rex euander fuit sapiens
nõ eq sane illud euanbriũ suspir̃i¬
tes ⁊ ꝓfugã adolescenciã reuotant
ac suspirant nec suspirns tm̃ seu ta¬
citis botis s medicaminb irritis atq
mani artificõ neͣ uis a fertur indonite.
Quia in re facete ad mod lusit adria¬
nus p̾nceps canescenti cuid̃ aͥd nega
dicato it̃mi c̾nẽ redeuntẽ ita irepu¬

Expanded text:
abesse quam longissime a senio bonum abesse quam longissime a senio bonum esset, ut memorant; sed nec adultam ac solidam iuventutem, nec incipientem nec adhuc viridem senectam: pessimam omnes et periculosissimam vite partem, adolescentiam, requirunt; “o quintum vigesimum annum, dicunt, ubi te reliquimus?” ne quem lateat, quam vos preteritarum peniteat feditatum, qui non nissuspirem: O michi preteritos referat si Iuppiter annos!? At nil taleuspirantem legimus Socratem, nil Platonem, nil Fabium, nil Catonem, et fuere senes; sed sunt, fateor, sapientes regibus rariores; itaque si rex Evander fuit sapiens, non eque sane illud Evandrium suspirit profugam adolescentiam revocant ac suspirant; nec suspiriis tantum seu tacitis votis, sed medicaminibus irritis, atque inani artificio nature vis affertur indomite; qua in re facete admodum lusit Hadrianus princeps, canescenti cuidam, cui alidicato interim crine, redeuntem, ita repu
Abbreviated transcription (Latin):
esser ome fuga dulcedinẽ eotinctã
uidẽtur. quis enim fugiens degustet:
fugienti dario fecide atq obscene potus
aque suauissimꝰ fuit.Sitꝭ ut putat
cicd ut ego fencio gustũ metꝯ extie¬
uerat. uigebat mt̾d alexand uctor
uos a t̾go rapidum tempꝰ p̾mit añ ce¬
leres/ precipitesq dies / hoteq uolatiles
ante oculos autem mors ẽ nec artatꝭꝭ
redicꝰ / nec impulsũs mora / nec p̃uen¬
tis est transitꝰ uie hꝰ tot difficulta 
tantꝭq teriorib obsesse. q̃ nã queso
pars dona est si intelligo nempe eta¬
tem ꝓbris ac libidmnib apcõrem bonã
dicitis. Est hic quid fandi mos ut lo¬
nũ dicatur qd affectui mentꝭ aptissi¬
mũ est ꝙͣuis affectus ip̃e sit pessimꝰ
sit cathenã predo captis insontil sic
tyiãnus artem libertati plebis mi¬
positam se beneficuᷤ p̃ntaneũ a tonitũ
sic sicariꝰ pugionẽ ꝓmptũ cedibus
q̃ ꝓfecto optime partes essent si

Expanded text:
inesset, omnem fuga dulcedinem extinctura inesset, omnem fuga dulcedinem extinctura videretur: quis enim fugiens degustat? Fugienti Dario fetide atque obscene potus aque suavissimus fuit; sitis, ut putat Cicero, ut ego sentio, gustum metus extinxerat: urgebat in tergum Alexander victor. Vos a tergo rapidum tempus premit, anni celeres, precipitesque dies, hore volatiles. Ante oculos autem mors est; nec arctatis reditus, nec impulsis mora, nec preventis est transitus. Vie huius, tot difficultatibus tantisque terroribus obsesse, quenam, queso, pars bona est? Sed intelligo: nempe etatem probris ac libidinibus aptiorem bonam dicitis. Est hic quidem fandi mos, ut bonum dicatur, quod affectui utentis aptissimum est, quamvis affectus ipse sit pessimus. Sic catenam predo, captis insontibus; sic tyrannus arcem libertati plebis impositam; sic veneficus presentaneum aconitum; sic sicarius pugionem promptum cedibus, que profecto optime partes essent, si