comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
at papa adrianũ dicente ꝙ
Romano pontifice nemo misera¬
bilior est condicõne eis nulla
miseriorum fatebatur euin in
eadem se de tantas miserias inue¬
isse ut facta collacõne present
tota precedens amaritudo iocũ¬
ditas et felicitas fuerit spmosa
dicebat cathedram romai po¬
tisitis maxime concutissumms
usq ꝙͣ consertum aculeis taml¬
Ie molis ut yobustissuuos pri¬
mat terat et concuciat humeros
coronai et foigui clarait¬
Eeqz minꝙͣ auatali solo anglie
malle exisse, aut in claustro bñ
ruffi apudualentia perpetue la¬
tuisse ꝙͣ tantas intrasse augu¬
stias inisi qr dnme dispensacoĩ
reluctaui non auderet hic eciam
de gradu in gradum aclaustrali
clerico per oñia officia ĩ sũmũ
pontifficem acendisset nichilum
ꝙͣ selicissitas aut transquillee
quictis nite priori adiectum est
ab ascensu et ut berbis eins utar
nicũde inqͥt et malleo semper di¬
la tainit me donnuis sed minc
oneri quod infiruntati mee impo¬
pugnat miseria sit dicissimus

Expanded text:
 papam Adrianum dicentem, quod Romano pontifice nemo miserior est, conditione ejus nulla miserabilior. Fatebatur enim se in eadem sede tantas miserias invenisse, ut facta collatione praesentium tota praecedens amaritudo jucunditas et felicitas fuerit. Spinosam dicebat cathedram Romani pontificis, mantum acutissimis usquequaque consertum aculeis, tantaeque molis, ut robustissimos terat, et comminuat humeros, coronam et phrygium clara mSeque nunquam a natali solo Angliae malle exisse, aut in claustro beati Rufi apud Valentiam perpetuo latuisse, quam tantas intrasse angustias: nisi quia divinae dispensationi reluctari non auderet. Hoc etiam de gradu in gradum a claustrali clerico per omnia officia in summum pontificem ascequam felicitatis aut tranquille quietis vite priori adiab ascensu: et, ut verbis ejus utar: In incude, inquit, et malleo semper dilatavit me Dominus: sed nunc oneri, quod infirmitati meae impopugnat miseria? Sit ditissimus,
Abbreviated transcription (Latin):
polis per qua tuor menses terre¬
motu tranfflutuante qui dam corã
omibus or antibus sublatus in acre
Siuina uirtute admonitus est ac
diuma uoce ait factis letanus ut¬
oms canerent Sanctus deus saus
fortis sanctus in mortalis misere
nobis nichil aliud opponentes quo

Expanded text:
poli per 4 menses terremotu terra fluctuante, quidam coram omnibus orantibus sublatus in aera a divina virtute, ammonitus est a divina voce, ut factis letaniis canerent omnes Sanctus Deus, Sanctus fortis, Sanctus immortalis, miserere nobis, nihil aliud apponente
Abbreviated transcription (Latin):
gracias aginius quod uero lege¬
timum ma truuonium sperius
ltspro castitate saceres esset
landabile Fed quia in luguria
et adulterio et cum sanctomo¬
taris est culpabile et dampua¬

Expanded text:
 Quod vero legitimum matrimonium spernis, si pro castitate faceres, esset laudabile. Sed quia in luxuria et adulterio, et cum sanctimotaris, est vituperabile et damna
Abbreviated transcription (Latin):
rumtur alibi tot sanctorum post
uupta seruari que future in corrup¬
cõius spem pretendunt quod ideo
dimuitus factum extumo ut naco
pene eptra orbem posita in spe
resurrectionis aictur ex concida¬
conc tot cor porum que in corrupta

Expanded text:
ries, tot sanctorum post ut in Anglia, quae futurae incorruptionis speciem praetendunt. Quod ideo divinitus factum existimo, ut natio pene extra orbem posita, in spem resurrectionis animetur, ex consideratione tot corporum, quae incorrupta
Abbreviated transcription (Latin):
cas caste matront et de uilla in
uillam msse occurrunt noue fla¬
gellantes donee interuuant bbun¬
di uero quod est fedissimum genꝰ
rogum creuari pariter arsura
precipitet Si ergo gentes d¬
num ignor autes zelum castuno¬
mie hũt quid tibi conuemt fili
karissunc qui xp̃ianus es et xex
Parce ergo aie tue parce multitu

Expanded text:
nt: et de villa in villam missae occurrunt novae flagellantes, donec interimant. Winidi quoque, quod est foedissimum genusrogum cremati, pariter arsura, praecipitet. Si ergo gentes Deum ignorantes zelum castimoniae habent, quid tibi convenit, fili charissime, qui Christianus es, et rex? Pa
Abbreviated transcription (Latin):
et diffiniuit beatus authonius
nulla thenus demoues posse mẽ¬
tem cuiscumqz uel corpus Iuua¬
dere uec habere facultatem in
cuuissz aiaz penitus irruendi
insi eam primo destituerut omib
cogitacõnbus sanctis ac spali
contem placõne uacuam midã¬
qz reddiderint Stiendum tamẽ
Suobus modis spũs Iniuundos

Expanded text:
e definiuit beatus Antonius, nullatenus daemonas posse mentem cuiusquam uel corpus inuadere nec habere facultatem in cuiuslibet animam penitus inruendi, nisi eam primo destituerint omnibus cogitationibus sanctis ac spiritali contemplatione uacuam nudamque reddiderint. sciendum tamen duobus modis spiritus inmundos
Abbreviated transcription (Latin):
riores reges excercuerit enis
culpe ꝙͣ uite arguimius conIo¬
cios Nam colredum predecesẜ¬
rem tuum strupatorem scũmo
malium et eccliasticorum pri¬
uilegiorum sractorem splendi¬
cum diabolo sermocinati et lege
dei de testanti aiaz extorsit hos
Reum ita effrenem egit ut reg¬
nũ et iuuenilem etatem contemp¬
tibili morte aduncteret obtesta

Expanded text:
rcuit ejus culpae, quam in te arguimus, conscios. Nam Celredum praedecessorem tuum stupratorem sancti monialium, et ecclesiasticorum privilegiorum fractorem, splendicum diabolo sermocinanti, et legem Dei detestanti animam extorsit. Osrreum ita effrenem egit, ut regnum et juvenilem aetatem contemptibili morte amitteret. Ca
Abbreviated transcription (Latin):
cesima tercia: lugdumeñ inqua
prõs.xuiiͦi. statuerunt cauones qͦꝵ
actor maxime philippus uienuensis
in qua prẽs .xx. statuerũt canones.
.q̃uoꝵ actor maxime Idem pͥsciꝰ lugd̾.¬

Expanded text:
esima tertia Lugdunensis, in qua Patres XVIII statuerunt canones, quorum auctor maxime Philippus Viennensis in qua Patres XX constituerunt canones, quorum auctor maxime idem Priscus Lugd
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ in hũc frẽz¬
petrum de marro¬
ne cuiꝯ famã sc̃ita¬
tio ⁊ cdorẽ bone opi¬
monis aliqui ex ip
ĩperusio miẜuntq¬
nide electoi̾s sue
decretum ad ip̃m.

Expanded text:
Tandem in hunc fratrem de Marone, cuius famam sanctitatis et odorem bone opinionis aliqui ex ipsin Perusio miseruntque eleccionis sue decretum ad ipsum,
Abbreviated transcription (Latin):
tentes fouit.⁊ ĩ bñ ficuo
eccͣasticis ꝓmouit. Et cũ
gͥ uite spaciũ ĩ ãnos pli¬
mos ertendi credet ⁊ hoc
⁊̃ corã alus assereretisb̾i¬
to cũ cameta noua ꝙͣ ꝓse
uiterbii cuta palacium
ostrux̾at. solꝰ cornut. et
int̾ ligua ⁊ lapides collisꝰ
sexto die post casũ. sacra
receptis expirauit.¬

Expanded text:
tentes fovit et in beneficiis ecclesiasticis promovit; et cum sibi vite spatium in annos plurimos extendi crederet et hoc etiam coram alliis assereret, subito cum camera nova, quam pro se Viterbii circa pallatium construxerat, solus corruit et inter ligna et lapides collisus sexto die post casum, sacramus perceptis, expiravit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜin legem tenebant᷑ lapides ꝓhic̾e qr
in lege dcm̃ est deblasphemo pͥmama¬
nus testiũ lapidabit eũ: deposuerunt
uestimenta sua. ne inqͥnarent᷑ tactu
illiꝯ.secus pedes ad holescentis qͥ uocaba¬
tur saulꝯ. qui postea uocatus ẽ paulus.

Expanded text:
 legem tenebantur lapides projicere, quia in lege dictum est de blasphemo: Prima manus testium lapidabit eum. Et « deposuerunt vestimenta sua: » ne inquinarentur tactu illius, « secus pedes adolescentis, qui vocabatur Saulus, » Postea vocatus est Paulu
Abbreviated transcription (Latin):
thimonis de septẽ pͥmis dẏachonib
qͥ pͥmũ apd̾ beroam doctor resedit. ac
ĩ q auiteis et grecis ut tradit᷑ p̾mo
.flãmis ĩ iectꝰ: S nichil lesus: deinde
cruci affixus martiriũ impleuit.

Expanded text:
Thimonis diaconi de septem primis, qui primum apud Beroeam doctor resedit, ac ibique Judaeis et Graecis, ut traditur, primo flammis injectus, sed nihil laesus est, deinde cruci affixus martyrium suum implevit.
Abbreviated transcription (Latin):
Intendebant aũt turbe hus que aphi¬
signa ⁊ miracula q̃ faciebat. qr multos
demoniacos li berabat. multos ꝑaliticos
sanabat. ⁊ claudos erigebat. ¶ Erat aũt
iͥ symon magus seducens gentẽ.Cũq¬

Expanded text:
ter his, quae a Phis miracula quae faciebat, quia multos daemoniacos liberabat, multos paralyticos sanabat, et claudos erigebat. Erat autem ibi Simon Magus seducens gentem, cu
Abbreviated transcription (Latin):
dyachonũ scẽ romane occ̃e ad basiliu
Imꝑatorẽ ⁊ ad filioseius ꝯstantinum
⁊ leonẽ augustos ꝯstantinopolim direxͭ.
cum quib ⁊ anastasiꝯ bibliotecarius ro¬
octauam uniu̾salem synodũ illuc ꝯue¬
nientes appellauerũt exortum scisma
de ignacii depositõe.⁊ focii ordinatõne
sedauerũt. fociũ anathematizãtes. et

Expanded text:
diaconum sanctae Romanae ecclesiae, ad Basilium imperatorem et ad filios eius Constantinum et Leonem augustos Constantinopolim direxit, cum quibus et Anastasius bibliothecarius Rooctavam universalem synodum illuc convenientes appellaverunt, exortum scisma de Ignatii depositione et Focii ordinatione sedaverunt, Focium anathematizantes et
Abbreviated transcription (Latin):
hã.⁊ anchichenã legitur fuisse. in
qua prẽs.xuii. statuerũt canones .xt.¬
uel xxiii. quoꝵ actor maxime uitalis
E
eccͣasticas. maxime ꝯͣ eustachiũ qͥ dice¬
bat ꝙ nullꝰ in ꝯugali gradu positꝰ.
nec ullꝰ fideł qui nõ om̃ib renũcia¬
hrẽt.⁊ multa alia uenenosa q̃ enum̾¬
ate longumest.
Marta uͦ sardicensis. in qͣ prẽs.
r statuerũt canones.xrii. quoꝵ
sactor maxime ozius cordubensis ep̃s.
beneuentanꝯ.⁊ calopodius neapolita¬
nus sc̾e̾ romane ecce legati extit̾unt
Uinta anthiochena. inqͣprẽs.¬
xxxͣ. statuerũt canones .xxu. qͦꝵ
actor maxime eusebius palestinen¬
Sis ep̃us extitit.
Exta laodiẽsis. inqua pres .xxii.
statuerũt canones.hr̃.uiiͦi. qͦꝵ
actor maxime theodosius ep̃s extitit.
Eptima carthaginẽsis in qua
prẽs.ccxxuiii. statuerũt canones
xxiii. quoꝵ actor maxime aurelius

Expanded text:
Nicaenam legitur fuisse, in qua Patres XIII statuerunt canones XIV, quorum auctor maxime Vitalis e esiasticas, maxime contra Eustasium, qui dicebat quod nullus in conjugali gradu positus, nec ullus fidelis qui non omnibus renuntiaet multa alia venenosa, quae enumerare longum est. § 3. Quarta Sardicensis, in qua Patres LX statuerunt canones XXI quorum auctor maxime Osius Cordubensis episcoBeneventanus, et Calepodius Neapolitanus sanctae Romanae ecclesiae legati exstiterunt § 4. Quinta Antiochena, inXXX statuerunt canones XXV, quorum auctor maxime Eusebius Palaestinensis episcopus exstitit. Sexta Laodicensis, in qua Patres XXII statuerunt canones LVIII, quorum auctor maxime Theodosius episcopus exstitit. Septima Carthaginensis, in qua Patres CCXVII statuerunt canones XXXIII, quorum auctor maxime Aurelius
Abbreviated transcription (Latin):
inqua omĩa astantino ordĩata:. ex¬
ordinat p̾t baptismũ et crisma. de¬
cernẽte synodo ut ep̃i ab illo ꝯsecrati
redirent. et si digni iudicarẽtur. Ic
choni ab illo ꝯsecrati siłr ad gradũ¬

Expanded text:
in qua omnia a Constantino ordinata exordinat preter baptismum et chrisma; decernente sinodo, ut episcopi ab illo consecrati redirent, et si digni judicarentur, iterum coni ab illo consecrati similiter
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣ monoscelitas ꝯstantino imꝑatore.
qui cã congregau̾at. nõ multo post
deffũcto: Iustiniano filio eiꝯ pro co
rata Iterũ ꝯstantinopolim qrͣto aut
qͥuto anno po congregata ẽ.⁊ cano¬
nes ducentos duos ad correctione¬

Expanded text:
 Monothelitas, Constantino imperatore qui congregaverat eam, non multo post defuncto, et Justiniano filio ejus regnanrata, iterum Constantinopoli quarto aut quinto anno congregata est, et canones numero centum duos ad correptione
Abbreviated transcription (Latin):
sue sibi cerneret. In nui̾e: ludouicofili¬
osuo ꝙ̃ aquitame regem dudũ ordĩa¬
u̾at:coronã Imꝑialẽ de̾liquit. S̾nar¬
dũ aũt filiũ pipim filii sui iam de fũcti¬
ytalie regni fecut obnt uͦ ãnodm̃. decͦe.

Expanded text:
ae sibi cerneret imminere, Ludovico filio suo, quem Aquitaniae regem dudum ordinaverat, coronam imperialem dereliquit; Bernardum autem, filium Pipini filii sui, Ital
Abbreviated transcription (Latin):
facis. ꝙ sine ineoicamẽtis aut herbis¬
d̾e. claudosambulare. ⁊ lepsos mundas.
⁊ in mũdos spũs ac demones eicis. et
cos qui igi egritudĩe afligunͣ: curas ⁊
sanas. mortuos qͦ suscitas. quib õib
auditis de te: statui ĩ aĩo meo unũ esse
de duob aut qr tu sis des. ⁊ descenderis
de celo ut hec facias. aut ꝙ filiꝰ dẽi sis qͥ
ħ facis ꝓpt̾ea ego scribens rogau̾im te.
ut dignens usq ad me fatigari. ⁊ egri¬
tudĩe meã qua iam dui laboro: curare.
u̾sũ te.⁊ uolũt tibi insidiari. Est ãt mͥ
utrisq.¬

Expanded text:
bisdere, claudos ambulare et leprosos mundas et inmundos spiritus ac demones eicis et eos qui longis egritudinibus afflictantur curas et sanas, mortuos quoque suscitas. Quibus omnibus auditis de te, statui in animo meo unum esse e duobus: aut quia tu sis deus et descenderis de celo, ut hec facias; aut quod filius dei sis, qui hec facis. Propterea ergo scribens rogavi te, ut digneris usque ad me fatigari et egritudinem meam, qua iam diu laboro, curare. versum te et volunt tibi insidiari. Est autem mutrisq
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad regẽ abagarũ missꝰ ap̃a qͥde
dũo: fideli satis credulitate sociauit.
ita ut in hodienũ diẽ ciuitas illa qͥp¬
pe q̃ ip̃ius dñ ⁊ saluatoris: meruit
scͥpta susciꝑe. uelut sp̃ali qͣdã xẜo deuo

Expanded text:
tum ad regem Abgarum missus, ipsum quidem , Christo Domino fideli satis credulitate sociavit, ita ut in hodiernum civitas illa, quippe ipsius Domini et Salvatoris nostri meruit scripta suscipere, velut speciali qua
Abbreviated transcription (Latin):
edissene ciuitatis ĩ qͣ tũc supͣdcũs abaga¬
rꝰ regnauit. ita descripta reꝑimꝯ ã hus
cartis q̃ gesta regis abagan ẜuata an¬
tiquitꝰ ꝯtinebant. ¶ Et ut eiudens dc̃õ¬
rum u̾itas fiat: ip̃arum exemplaria

Expanded text:
Edessenae civitatis, in qua tunc supradictus Abgarus regnavit, ita descripta reperimus, in his chartis quae gesta regis Abgari servata antiquitus continebant. Et ut evidens dictorum veritas fiat, ipsarum exemplaria
Abbreviated transcription (Latin):
unde qr cipri gen̾e erat: p̾ca disce¬
deno a paulo: prĩam tepetut ĩ sulã
lic quidã arbitrent᷑ pauli colle¬
gani eũ pociꝯ fuisse: qui supͣcmmi
mathia ad apostolatu ẽ sorte statu¬
tus. Mimis ĩ tuentes qr iux̃ emen¬
daciora exemplaria: hic Barnabas
ille uͦ mutata lia barsabas aplrats
⁊ in libro hebreoꝵ noĩnũ. hic filius
solatoĩs ille aũt filius quictis ĩt¬

Expanded text:
Unde quia Cyprius genere erat, postea discedens a Paulo, patriam repetit insulam. Licet quidam arbitrentur Pauli collegam eum potius fuisse, qui supra cum Matthia ab apostolatus est sorte statutus, minus intuentes, quod juxta emendatiora exemplaria hic Barnabas, ille mutata littera Barsabas appelletur, et in libro Hebraeorum nominum, hic filius consolationis, ille autem filius quietis int
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Theodoacꝰ autem maior filiꝰ clo¬
regnũ eius ĩ suã redegit potesta¬
tem. ¶ elotarius uero inde re¬
diens. Radegundẽ bercharii reg̃¬
menfridi regis: secum adduxit.

Expanded text:
 Theodericus autem memorati Cloregnum ejus in suam redegit potestatem. Clotarius vero inde rediens Radegundem Bertarii remenfridi neptem, secum abduxit,
Abbreviated transcription (Latin):
mal ꝰ fuit ¶Incclassem ꝯͣ sarracenos
In alexandriã misitiset urbẽ reu̾sꝰ ex̾citus
theodosiũ orthodoxũ Impatorẽ elegiti ⁊
coactum impn solio ꝯfirmauit Ld

Expanded text:
avit. Hic classem contra Saracenos in Alexandriam misit, sed Urbem reversus exercitus Theodoxium orthodoxum imperatorem elegit et coactum imperii solio confirmavit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ timorẽ ocultas discipulꝯ erat: au¬
sus sit pet̾e corpo eius. quod nullꝰ eoꝵ
qͥ eum palã seq̃ bantur: aud̾et. Set n¬
intlłigend̃ ẽ. istũ fiducia diguitatis
hoc fecisse qͣ p̾ditus: pot̾at failiariter
intͣte ad pilatũ. Inextremo aũt illo offõ
funeri exibendo: minꝯ curasse de iudeis
ꝙͣ uis soleret in audiendo dño: eoruz

Expanded text:
propter timorem occultus discipulus erat ausus sit petere corpus eius, quod nullus eorum qui eum palam sequebantur auderet. sed intellegendum est istum fiducia dignitatis hoc fecisse, qua praeditus poterat familiariter intrare ad Pilatum. in extremo autem illo officio funeri exhibendo minus curasse de Iudaeis, quamuis soleret in domino audiendo eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Maguntin treu̾ensis colomensis.
Qui libet impifit cancellarius hoꝵ.
Et palatiꝰ dapifer. dux portitor ensis.
Marcli io pͥpoĩtus cam̾e. pic̾naboemꝰ.

Expanded text:
Maguntinensis, Treverensis, Coloniensis Quilibet imperii fit cancellarius horum. Inde Palatinus dapifer, dux portitor ensis, Marchio prepositus camere, pincerna Bohem
Abbreviated transcription (Latin):
onẽ imꝑn ab ip̃o.pp. sibi dari. pͣp. uͦ mense
nilii electoẽm eius ad mnsit ⁊ ꝯfirmauit. ⁊
coron atte̾m ꝓmisit. tp̃s eidem assignans
ut afesto purificatõis ad duos annos. Ro¬
mã ueniret. coron am ibidẽ ab ip̃o impni ꝑ¬

Expanded text:
o papa sibi dari. Papa vero mense Iulii eleccionem eius admisit et confirmavit et coronacionem promisit tempus eidem assignans, ut a festo purificacionis ad II annos Romam veniret coronam ibidem ab ipso imp
Abbreviated transcription (Latin):
de bebat cũ Imꝑatore legatꝰ. pp. in ytalia
rem an̾e. ut nõ Imꝑatoris negociũ ꝙ om̃i¬
bus nõ ꝑlacebat. dirigeret ⁊ iuuaret.
Res em̃ noua ⁊ dura pit̾ uidebat᷑ quibusdã
ytalicis atq tuscis. ⁊ hiis maxime qui
ppłm reg̾e uidebant᷑. cũ.lxu. ãnis ⁊ ampli¬
us depositoẽ ab Impio ultima frederici. si¬
ne imꝑatoris diũo ꝑstitissent ꝙ eius diu̾o
deuno subderent᷑.a quo se estimabant lmi
ppetuũ plini lib̾atos. Set tiranndis gra¬
ueuigũ q in ciues suos excurant: mere¬
batur. ⁊ hoc ip̃m mnor ppłs p̾cipue affec

Expanded text:
debebat cum imperatore legatus pape in Ytalia remanere, quod imperatoris negocium, quod omnibus non placuit, dirigeret et iuvaret. Res enim nova et dura pariter videbatur quibusdam Ytalicis atque Thuscis et hiis maxime, qui populum regere videbantur, cum XLI annis et amplius a deposicione ab imperio ultima Frederici sine imperatoris dominio perstitissent, quod eius dominio denuo subderentur, a quo se estimabant in perpetuum plurimi liberatos. Sed tyrannidis grave iugum, quod in cives suos exercuerat, merebatur
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo puenit taurimini. de ide apud astũ:
receptꝰ q fuit ut rex ⁊ dñs. ⁊ iude uercellaᷤᷤ
⁊ mediolanũ ꝑuemens coronã unã Imꝑ¬
ii in mediolano suscepit. In festo epiphie
diñ ꝙͣ mediolanẽn archi ep̃us sibi dedit. ꝙ
supiorem suo bene placito ⁊ dmño aduuauit.
uerum parmẽn ad laudenses apͥncipio sb̾¬
ici uolu̾nt. set paulo pꝰnõ ualentes resist̾e
sangumẽ ⁊ stragẽ płimã hoĩm̃ sub anno
dm̃.mͦ. ccc.xͦiͦ. In quo anno paulo ante fes¬
rantibus cardinalib qui missi fu̾nt ad
ip̃m Imꝑatorẽ coronandũ rome. ⁊ Iude hen¬

Expanded text:
mo venit Thaurinum, deinde apud Astum receptusque fuit ut rex et dominus, deinde Vercellas et Mediolanum perveniens coronam unam in Mediolano suscepit in festo epiphanie Domini, quam Mediolanensis archiepiscopus sibi dedit. Quod ardiam superiorem suo beneplacito et dominio adunavit. Verum Parmenses et Laudenses a principio subici noluerunt, sed paulo post non valentes resistere sanguinem et stragem plurimam sub anno Domini MCCCII. In quo anno paulo ante fesrantibus cardinalibus, qui missi fuerant ad ipsum imperatorem Rome coronandum. Cuius
Abbreviated transcription (Latin):
ce sepelitur qui morieus ꝓceres quos
se cũ hẽbar ꝯtestatu filia sua maiore
helyonordis ludoinco regũ francoꝵ¬
filio cũ ducatu aquitame uxor trada¬
regi su sibi in ꝯiugnũ hungit. uniẽte

Expanded text:
ce sepelitur: qui moriturus, proceres, quos secum habebat, contestatur ut filia sua major Alienordis Ludovico regi Francorum cum ducatu Aquitaniae uxor tradaregni sui sibi in
Abbreviated transcription (Latin):
pussimo rege francoꝵ. tpr̃e ĩfestatoĩs
gentis ꝑfite sarracenoꝵ translatũ fuͭ
corp hoc karissime ac uenerante bt̃e
marie magdalene.de sepulcro suo ala¬
bausta: in hoc mannoreo. timore dc̃e

Expanded text:
e infestacionis gentis perfide Sarracenorum translatum ‹fuit corpus› karissime et venerande Beate Marie Magdalene de sepulcro suo alabastro in hoc marmoreo timore dicte
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ garonã trãseũt. omĩa q de uastãt¬
karolꝯ marcellus auxilio dĩ fretꝰ. bello
occurrit. ⁊ ex eis trecenta octogĩta qͥnq
Eudo quoq karolo recõsiliatꝰ: castra
sarracenoꝵ diripuit.⁊ reliqͥas eoꝵtri¬

Expanded text:
i, Garumnam transeunt, omnia devastantus Carolus auxilio Dei fretus bello occurrit; et ex eis trecenta septuaginta quinque Eudo quoque Carolo reconciliatus castra Saracenorum irrumpit, et reliquias eor
Abbreviated transcription (Latin):
accepta occasionis oportimitate eo ꝙ hyre¬
no filio suo: eis Impabat. uno oĩum ꝯcẽsu.
karolo regi francoꝵ imꝑatorias laudes a¬
clamãt. eũ q ꝑmanũ leonis. pp.iii. coro¬
nãt. cesarem ⁊ augustũ applłant pipinũ

Expanded text:
nunc accepta occasionis opportunitate, quia mulino filio suo eis imperabat, uno omnium consensu Karolo regi imperatorias laudes acclamant, eumque per manum Leonis papae coronant, caesarem et augustum appellant; Pipinum
Abbreviated transcription (Latin):
tum corpus eus apd̾ scm̃ dio¬
nisiũ. cor u̾o ip̃iꝰ. apd̾ pyssiacũ¬
ĩ monast̾io sc̃ĩmomalium quod
ip̃e fundau̾at dum uiuebat.
fuit ludouicus hꝰ nõĩs .xͦ. memo

Expanded text:
tum corpus eius apud sanctum Dyonisium, cor vero eius apud Pyssiacum monasterium monialium, quod ipse fundaverat, dum vivebat. tus Ludowicu
Abbreviated transcription (Latin):
pictauẽn ad scm̃ iacobum ꝓfectus:
qͥ moriens proceres qͦs secũ h̾ebat:
ꝯtestatur. ut filia sua maior helyo¬
nordis ludouico regiᷤᷤ frantoꝵ filio
Cũ ducatu aquitanie uxor tradatur.
regni sui: sibi in ꝯiuguĩ iungit. uiuẽ¬

Expanded text:
iae ad Sanctum Jacobum profectus iqui moriturus, proceres, quos secum habebat, contestatur ut filia sua major Alienordis Ludovico regi Francorum cum ducatu Aquitaniae uxor tradatur; regni sui sibi in conjugium jungit, nu
Abbreviated transcription (Latin):
rẽ abiuraui. et Radul¬
phuns dutem burguudio¬
nũ suꝑ se regẽ statuunt.
missa. cui erat hstͥptus
petra dedit petro. petrus
dyadema Radulpho.

Expanded text:
rem abjurant, et Rodulfum ducem Burgundionum super se regem statuunt; missa, cui erat inscriptum: Petra dedit Petro, Petrus diadema Rodulfo.
Abbreviated transcription (Latin):
sy nodo fuisse legit᷑. tp̃ribꝰ honorii
augusti.
ctaua africaua sub th̾odosio¬
iuniore augusto. In qua pr̃es
africane ꝓuĩcis tp̃ribꝰ aurelii car

Expanded text:
poribus Honorii Augusti. Octava, Africanae sub Theodosioinore Augusto, in qua PatresAfricanae provinciae temporibus Aurelii Car
Abbreviated transcription (Latin):
iam diu aĩo discesserant: accep¬
ta occasionis oportuuitate. qͣd̾
execato ꝯstantino filio suo eis iui¬
ꝑabat: uuo om̃iũ isensu: karolo
regi francoꝵ. Imꝑatorias laudes
aclamant. Eum q ꝑ manum
leouis. ꝓpͤ .iii. coronant. cesarẽ
et augustum apłłant. pipiuũ
coronatum collaudant. ¶Et¬

Expanded text:
jamdiu animo desciverant, nunc accepta occasionis opportunitate, quia ore Constantino filio suo eis imperabat, uno omnium consensu Karolo regi imperatorias laudes acclamant, eumque per manum Leonis papae coronant, caesarem et augustum appellant; Pipinum ordinatum collaudant.
Abbreviated transcription (Latin):
Cũq finẽ uite sue sibi cerneret in¬
minere: ludouico filio suo quẽ a qͥ¬
tanie regeni dudum ordinauerat:
corouam imꝑialem dereliquit. B̾nar¬
dum aũt filiun pipini filii sui iam

Expanded text:
cum finem vitae sibi cerneret imminere, Ludovico filio suo, quem Aquitaniae regem dudum ordinaverat, coronam imperialem dereliquit; Bernardum autem, filium Pipini filii sui,
Abbreviated transcription (Latin):
spũalium pͥulegio uiolenti extorẜit.
sic ait. In noĩe sce̾ ⁊ indiuidue tͥni¬
uͦ imꝑator qui prẽm suũ de hone¬
stau̾at. iusto dei iudicio creditur
sine herede decessisse. nam neq filiũ

Expanded text:
ualium privilegio violenti extorseratsic ait: In nomine sancte et individue triniinperator, quia patrem suum dehonestaverat, iusto Dei iudicio creditur sine herede decesisse. Nam neque fillium
Abbreviated transcription (Latin):
apd̃ ꝯstantino polini regnauit an¬
nis .ii. et pꝯ cũ leoue successore¬
eiꝯ: pacem ppetuam: hoc modo
firmauit. ut alt̾ alt̾iꝯ fiat nõiet᷑.
et alt̾ ab alt̾o semꝑ iuuet᷑. gre¬
stantino polim. karolꝰ ⁊ eiꝯ succe¬
ssores hẽant romã ⁊ occidentez.
¶ib hinc igit᷑ gesta orientaliũ
grecis cronographio relinq̃ntes:
que apd̾ nos gesta sũt occidẽtalia

Expanded text:
aput Constan- tinopolim regnavit annis II, et post cum Leone successore pacem perpetuam hoc modo firmavit, ut alter alterius frater nominetur et alter ab altero semper iuvetur. Grestantinopolim, Karolus vero et successores habeant Romam et Occidentem. Abhinc igitur gesta orientalium Grecis cronographis relinquentes, que apud nos gesta sunt occidentalia
Abbreviated transcription (Latin):
nere aliud: quã irrationabilit̾ ed̾e̾
⁊ bibere. domiq morari. et inka¬
lendis maii p̾sid̾e coram tota gente.
et repend̾e. ⁊ sic secum usq ad alium

Expanded text:
nere, quam irrationabiliter edere et bibere, domique morari; et in Kalendis Maii praesidere coram tota gente, et rependere, et sic secum usque ad alium
Abbreviated transcription (Latin):
fucto theodosio:
eiꝰ ĩperio filii
successerunt.
Archadius ĩ ori¬
ente. honorins
ĩ occidente. hoc
tp̃re ĩ romana¬
ecłia damasus
p̃sidebat.¬

Expanded text:
ur Theodosio, in ejus imperio filii successerunt, Arcadius in Oriente, Honorius autem in Occidente. Hoc tempore in Romana Damasus praesidebat
Abbreviated transcription (Latin):
regulis monast̾ioꝵ. et
de iudeis. ⁊ paganis. et
młtos cathafrigas inue¬
int. quos exilio monas¬
terii relegauit. et ste¬

Expanded text:
regulis monasteriorum, et de Judaeis, et de paganis, et multos Cataphrygas invenit, quos exsilio monasterio relegavit; et
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ uite sibi cerneret inmiere:
ludonico filio suo. quẽ aquitanie re¬
gem dudum ordinau̾at: coronani
imꝑialen dereliquit. B̾nardũ autẽ
lie regẽ fecit. ¶ obiit ił anno

Expanded text:
finem vitae sibi cerneret imminere, Ludovico filio suo, quem Aquitaniae regem dudum ordinaverat, coronam imperialem dereliquit; Bernardum autem, liae regem fecit. Decessit autem anno
Abbreviated transcription (Latin):
tũ fuit corpꝰ eiꝰ ĩ uasconiã pr̃iam suam.
fuit q sepultũ sic̃ eleg̾at ĩ ecc̃a q̃ apellatꝰ
bẽ marie de uzesta dyocesis uasatẽsis. ubi
uillula minꝰ ĩsigni. satis sterili et exili.
uaccunt añt sedes annis duobꝰ. mensib
tribus. diebus .xuii.

Expanded text:
t et inde in Vasconiam patriam suam. Fuitque sepultum, sicud elegerat, in ecclesia, que appellatur Beate Marie de Usesta dyocesis Vasatensis , ubi in villula minus insigni, satis sterili et exili. Et vacavit sedes annis duobus mensibus tribus diebus XVII.
Abbreviated transcription (Latin):
nicu martini. p̾dci tͧres̃ othones : ꝑ
successiouẽ gñis regnau̾nt. pꝯ eos¬
ił institutũ fuit: ut ꝑ officiales ini¬
uidelicet tres cancellarii .s. archi¬
ẽ cancellariꝯ gallie. Et colouiensis:¬
qͥ ẽ cancellariꝯ ytalie. marchio brã¬
pincerna. unde u̾sus.
.magũtinus treu̾ensis. coloniensis.
.Qͥ libet imꝑii fit cancellariq hoꝵ.
et palatinꝰ dapifer. dux portitor ensis.
marchio p̾poĩtꝰ cam̾e. pint̾na boemꝰ.
Lhii statuũt dnm̃n: cũctis ꝑ scl̃a sũmũ.

Expanded text:
 Ottones per successionem generis regnaverint, post tamen institutum fuit, ut per officiales inpvidelicet tres cancellarii, scicancellarius Gallie, Coloniensis cancellarius Ytalie, marchio Brunpincerna. Unde versus: Magontinensis, Treverensis, CoQuilibet imperii fit cancellarius horum. Inde Palatinus dapifer, dux portitor ensis, Marchio prepositus camere, pincerna Bohemus. Hii statuunt dominum cunctis per secula summum.
Abbreviated transcription (Latin):
ob fidem truso: oñis clici
Iurau̾it ut nullũ aliũ
susciꝑent. Uerũ cũ fe¬
lix ab arrianis fuisset
ĩ sac̾ docium sb̾stitutus:
post annuũ cũ felice eiet¬
ti sunt. quia liberius
tedio uictus exili. et
ĩ ħ̾erica prauitate
sb̾scͥbens: romã qͣi
uictor intrauerat.

Expanded text:
ob fidem truso, omnes clerici juraverunt, ut nullum alium susciperent. Verum cum Felix ab Arrianis fuisset in sacerdotium substitutus, post annum cum Felice ejecti sunt; quia Liberius tedio victus exilii et in heretica pravitate subscribens, Romam quasi victor intraverat.
Abbreviated transcription (Latin):
donatões stãs a iustimano imꝑato¬
re/ a Ripertoia pipino ⁊ a karolo.
ecc̃e romane: In regno ytalie. de
dyachonoꝵ ⁊ tocio cleri. ⁊ ppłi roma¬
⁊ sibi suis q successoribꝰ ꝯcessit ⁊ lar¬
gitus est. ut regnũ ycalicum ab pa¬
uasoribꝰ liberarent. ⁊ ꝑpetuo tuereñ᷑.¬

Expanded text:
donationes factas a Iustiniano imperatore, Ariperto rege, Pipino et Karolo ecclesie Romane in regno Ytalie de cius cleri et populi Romaet sibi suisque successoribus concessit et largitus est, ut regnum Ytalicum ab invasoribus liberarent et perpetuo tueren
Abbreviated transcription (Latin):
cessione : debebat᷑. ꝯtra hugonẽ
eũ q bello ꝑurgẽs laudunũ urbẽ
capit. Mox q hugo eum in lauduno
obsidet. set scdo obsiduis mẽse obse¬
ssi prosilientes obsidenciuui castra¬
incendũt. ⁊ ip̃e rex hugo płimis suoꝵ
ꝑhẽptis: turpit̾ fugiens uix euasit.

Expanded text:
a Hugonem eumque bello perurgens, Laudunum urbem capit. Hugo rex Karolum in Lauduno obsidet, sed secundo obsidionis mense obsessi prosilientes, castra obsidentium incenderunt, et ipse rex Hugo, plurimis suorum peremptis, turpiter fugiens vix evasit.
Abbreviated transcription (Latin):
.ppͣ. xꝰ. In deilio lugdu¬
neñ de restriccc̃e cardi¬
ediderat: susperdit. ꝓpo¬
nens eam. uͥst ordinare.
suspensam eliquit.

Expanded text:
 Xus in concilio Lugdunensi de restrictione cardiediderat, suspendit, proponens eam aliter ordinare, suspensam reliquit.
Abbreviated transcription (Latin):
qui sciãꝵ fioreni.⁊ ponti¬
ficalem digͥtas .ii: qua¬
dam moꝵ stoliditate de¬
formãbat a.deo ut natu¬
derat᷑. In hoc cam̃ quã
płimũ laudabilis fuit
ꝙ se cam pauꝑibn quã
diuitibꝰ ꝯmunẽ exibẽs:
entiam ormplectences
sticis ꝓuaoent. et cum
sibi uico sparium in an¬
nos plarimos extendi
crederet. a hac etiam
coram alus assereret:
subito cũ can̾a noua ꝙͣ
ꝓ se uiterbii cͥca palati¬
uii ⁊strux̾at. solꝯ corru¬
it. ⁊ intͥ ligra ⁊ lapideᷤᷤ¬

Expanded text:
qui scientialem florem et pontificalem dignitatem mox quadam stolliditate deformabat, adeo ut natuderetur. In hoc tamen quam plurimum laudabilis fuit, quod se tam pauperibus quam divitibus comunem exhibuit, tterarum amplectentes siasticis promovit; et cum sibi vite spatium in annos plurimos extendi crederet et hoc etiam coram alliis assereret, subito cum camera nova, quam pro se Viterbii circa pallatium construxerat, solus corruit et inter ligna et lapide
Abbreviated transcription (Latin):
Ciria decima. Itẽ arelatensis.
in qua pr̃es .xuiii. statuerũt
canones. quoꝵ actor maxĩe sarpa¬
dͥus arelatensis ep̃ꝰ extitit.
Uarta decima aurasicensis.
In qua prẽs .xui. statuerũt
canones quoꝵ accor maxĩe hylauꝰ

Expanded text:
ia decima item Arelatensis, in qua Patres XIX statuerunt canones, quorum auctor maxime Sapardus Arelatensis episcopus exstitit. Quarta decima Arausicensis, in qua Patres XVI statuerunt canones, quorum auctor max
Abbreviated transcription (Latin):
sũmꝰ pontifex ab aliquo alio iu¬
eum iudicare: Set egressꝰ foras
ge causam tuam. ⁊ ore tuo te ipm̃n
iudica. ad hoc marcellinꝰ ob stelus
inquit hydolatrie me iudico de
ponendũ. anatheuiatizo et̾ qͥcũq
corpꝰ meũ tradiderit sepulture. et

Expanded text:
summus pontifex ab aliquo iudicetueum iudicare, sed egressus te causam tuam et ore proprio te ipsum iudica!" Ad que Marcellinus „Ob scelus", inquit, „ydolatrie iudico me deponendum.corpus meum tradiderit sepulture." Am
Abbreviated transcription (Latin):
nom angustos ꝯstantino polr di¬
rexit. cũ quĩbꝰ ⁊ auastasiꝰ bibli¬
et sẏnodo ꝯgregata ꝙͣ octautrai
umũsaleni sẏnodũ ũluc ꝯuẽientes
aphanerũt exortũ scisma de igna¬
cii depositõe. ⁊ focii ordinatione
sedauerũt. fociũ auathe matizan¬
res. ⁊ ignaciũ resticuentes. ¶ In

Expanded text:
nem augustos Constantinopolim direxit, cum quibus et Anastasius bibliEt synodo congregata, quam octavam universalem synodum illuc convenientes appellaverunt, exortum scisma de Ignatii depositione et Focii ordinatione sedaverunt, Focium anathematizantes et Ignatium restituentes. In
Abbreviated transcription (Latin):
nõ placebat: dirig̾et ⁊ iuuaret. res
eĩ noua ⁊ dura parit̾ uidebat᷑ qͥbusdã
u̾talicis atq tuscis. ⁊ hiis maxine
qͥ ppłu regere uidebant᷑. cũ . lxu.
annis ⁊ ampliꝯ a depositõe ab impe¬
rio ultima frederici: siue imupato¬
deuuo subderent᷑. a quo se estima¬
bant in ꝑpetuũ płimi lib̾atos s
tyranuidis graue iugũ ꝙ in ciues
suos ex̾cuerant: merebat᷑. ut ty¬
nor ppłꝯ p̾cipue affectabat. ¶ fuit
per tres cardiuales suꝑius uie¬

Expanded text:
non placuit, dirigeret et iuvaret. Res enim nova et dura pariter videbatur quibusdam Ytalicis atque Thuscis et hiis maxime, qui populum regere videbantur, cum XLI annis et amplius a deposicione ab imperio ultima Frederici sine imperatodenuo subderentur, a quo se estimabant in perpetuum plurimi liberatos. Sed tyrannidis grave iugum, quod in cives suos exercuerat, merebatunor populus precipue affectabat. Ffuit per tres cardinales supradi
Abbreviated transcription (Latin):
res coronã hiiꝯmõi suscipe ꝯsueu̾nt.
De hinc ꝑ increm̃ta: lombardiam
suꝑiorẽ suo bũplacito ⁊ dĩno adu¬
nauit. uerũ cremoueñ  laudenses a
pͥncipio subici nolu̾nt. set paulo
pꝰ nõ ualentes resistere ꝯsẽsẜũt.
brixia ił ciuitas diu restitit usq
ad sangͥ̾nem ⁊ stragẽ płimã hõmũ
sub anuo dñi. ms.cccxͦ. In qͥ anuo
paulo. aũ festũ sc̃i luche brixienses

Expanded text:
 coronam suscipere consueverunt. Dehinc per incrementa Lumbardiam superiorem suo beneplacito et dominio adunavit. Verum Parmenses et Laudenses a principio subici noluerunt, sed paulo post non valentes resistere consenserunt. Brixa vero civitas diu restitit usque ad sanguinem et stragem plurimam sub anno Domini MCCCII. In quo anno paulo ante festum sancte L
Abbreviated transcription (Latin):
sit ⁊ ꝯfirmauit ⁊ coronatõem ꝓ¬
misit. tempꝰ eidẽ assignãs. ut a
festo purificatõis ad duos aunos:
romã ueĩret. coronam ibidẽ ab
ip̃o impii ꝑceptum. ¶ Anuo is¬

Expanded text:
sit et confirmavit et coronacionem promisit tempus eidem assignans, ut a festo purificacionis ad II annos Romam veniret coronam ibidem ab ipso imperii percepturus. Itaque i
Abbreviated transcription (Latin):
ił resurrectõem reu̾sꝯ papiani cepit
desideriũ regẽ. Deinde romã reu̾sus.
religiosis ⁊ albatibꝰ. Adrianꝰ aucẽ
.xpͣ. cum uniu̾sa synodo tradiderunt
karolo ius ⁊ pocestatẽ eligẽdi pon¬
tificem. ⁊ ordiuandi apłicam sedem.
dignitatẽ quoq patriciatꝰ ei ꝯcesse¬

Expanded text:
 resurrectionem reversus Papiam, cepit Desiderium regem; deinde Romam reversus, religiosis et abbatibus. Hadrianus autem Papa cum universa synodo tradiderunt Carolo jus et potestatem eligendi Pontificem, et ordinandi apostolicam sedem. Dignitatem quoque patriciatus ei concesse
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ enĩ sub ꝯstantino in sẏnodo fuñt.
ip̃i uidem sub iustinano. istis cano¬
nibꝰ subscͥpsẜũt. oportẽbat enim
ut sỹnodꝰ uiniu̾salis iauones ecle¬
siasticos ꝓmłgaret ¶tem. scã¬
sẏnodꝰ sexta pꝯ ꝓuiłgatã ab ea di¬
ffinitõe ꝯtra monoscelitas ꝯstãtino
iuꝑatore. qui eam ꝯgregau̾at. nõ

Expanded text:
 enim sub Constantino in synodo fuerunt, iidem ipsi sub Justiniano istis canonibus subscripserunt. Oportebat enim ut synodus universalis canones ecclesiasticos promulgaret. Acsynodus post promulgatam ab ea diffinitionem contra Monothelitas, Constantino imperatore, qui eam congregaverat, non
Abbreviated transcription (Latin):
seu salaminꝯ epũs extitit
Eitia Gangrensis q̃ po incenã
legitur fuisse in qua prẽs .xui.
statuerũt canones .xx. ppr̃ quasda
icc̃itates ecc̃asticas. maxime ꝯtra
eustachiũ qui dicẽbat ꝙ ulłꝯ in con¬
iugali gradu positꝰ. uͨ ullꝯ fidelis
qui nõ om̃ibꝰ renũciauerit q̃ possi¬
det. ullaui spem ad deu̾ hr̃et. et
mlta alia ueneno
młta alia uenenosa. qͣ uimnerare
longum est.
uarta uͦ sardicensis. in qua
prẽs .ho. statugrũt cauones
.xxiI. quoꝵ actor maxime ozius
scõ romane ecc̃e legati extiterunt.

Expanded text:
s Salaminus exstitit. Tertia Gangrensis, quae post Nicaenam legitur fuisse, in qua Patres XVI statuerunt canones XX, propter quasdam necessitates ecclesiasticas, maxime contra Eustasium, qui dicebat quod nullus in conjugali gradu positus, nec ullus fidelis qui non omnibus renuntiaret quae possideret, spem apud Deum haberet; et multata alia venenosa, quae enumerare longum est. § 3. Quarta Sardicensis, in qua Patres LX statuerunt canones XXI quorum auctor maxime Osius sanctae Romanae ecclesiae legati exstiterunt
Abbreviated transcription (Latin):
donatões stãs a iustimano imꝑato¬
re/ a Ripertoia pipino ⁊ a karolo.
ecc̃e romane: In regno ytalie. de
ꝯsensu cardinaliũ ep̃oꝵ. p̾sbr̃oꝵ. et
dyachonoꝵ ⁊ tocio cleri. ⁊ ppłi roma¬
⁊ sibi suis q successoribꝰ ꝯcessit ⁊ lar¬
gitus est. ut regnũ ycalicum ab pa¬
uasoribꝰ liberarent. ⁊ ꝑpetuo tuereñ᷑.¬

Expanded text:
donationes factas a Iustiniano imperatore, Ariperto rege, Pipino et Karolo ecclesie Romane in regno Ytalie de consensu cardinalium et episcoporum etcius cleri et populi Romaet sibi suisque successoribus concessit et largitus est, ut regnum Ytalicum ab invasoribus liberarent et perpetuo tueren
Abbreviated transcription (Latin):
suis qͣi gallias ħitaturi: funium¬
garonam transenut. om̃ia q deuas¬
xilio dĩ fretꝰ bello occurrit.⁊ ex
eis trecenta octoginta qͥnq milia
eudo quoq karolo reconsiliatus:
castra sarracenoꝵ dixipint ⁊ reli¬

Expanded text:
i in Galliis habitaturi, Garumnam transeunt, omnia devasxilio Dei fretus bello occurrit; et ex eis trecenta septuaginta quinque millia Eudo quoque Carolo reconciliatus castra Saracenorum irrumpit, et reli
Abbreviated transcription (Latin):
hic statuit aquã uiuo mi¬
steryet addioit in cano¬
oblatio ex azimo fieret
nor: tanto pocior. Rursꝯ
p̾cepit aqua exorcizata

Expanded text:
ino misceri, et addidit in canooblatio ex azimo fieret or, tanto pocior. Rursus precepit aqua salibus exorcizata
Abbreviated transcription (Latin):
uarnũ cecioir bestia erroris.⁊nephari
facis. ant̾ficitur crutelior cet̾is bestiis.
labora. nõ pp̃ amorem seculi. si prosẽ¬
tuami. tangis quartani cordam
On mechaberis rangit quiurã
coroam. ⁊ cectoit bestia libidini
on occites taugis sextam cortã
ioecidit bestia crucelitatis.
pnfurtũ facies.tangis septĩan
coroun ⁊cectoit bestiamapacitatiᷤ
oufłin testĩomiĩrdices. tangis
octauam coroã acectoit bestia fłi¬

Expanded text:
vanum, cecidit bestia erroris nefandarufacis, interficitur crudelior caeteris bestiis alabora, non propter amorem saeculi hujus,tuam; tangis quartam chordam,non moechaberis; tangis quintam chordam: cecidit bestia libidinis. non occides; tangis sextam chordam: cecidit bestia crudelitatis. non furtum facies; tangis septimam chordam: cecidit bestia rapacitatis. non falsum testimonium dices; tangis octauam chordam: cecidit bestia f
Abbreviated transcription (Latin):
populi nũcupata ẽ gallaemin
grece lac dicitur. moute enimansorceli
celi abeaptesolis ardorem excludũt
quo fit ut candor corporunõ colorẽ
hanc ab oriente alpii iusatuentur
ab occasu. ooeanus lucludit amendie
p̾mpta pirenei aseptenitrionerem fu¬
enta. atq g̃inama cuius unci̾ibellica fi¬
ns aquitama ẽ regio e gleba uben atqr
pabulosa. ⁊ adusum aĩantium apta
Ammimib quoq. ⁊ fontibirigua per¬
fusa aduob ilaguis reuo ⁊ rodano flu¬
miis. Aelols auter cuutas ẽs allie
aqua belgica prouĩcia tea ẽ. cisalpua
qr citra. uitura alpes transalpina trãs
alpes contra septemtrionem reatia
abobliquis aquis ageris fluuusi
appeslata ẽ qui expluruna ptetimtꝰ¬

Expanded text:
populi nuncupata. Gala enim Graece lac dicitur. Montes et rigor coeli ab ea parte solis ardorem excludunt. Quo fit, ut candor corporum non coloretur. Hanc ab oriente Alpium juga tuentur, ab occasu Oceanus includit, a meridie praerupta Pyrenaei, a septentrione Rheni fluenta, atque Germania, cujus initium Belgica, finis Aquitania est; regio gleba uberi, ac pabulosa ad usum animantium apta, fluminibus quoque, et fontibus irrigua, perfusa duobus magnis Rheno, et Rhodano fluviis. 26. Belgis autem civitas est Galliae, a qua Belgica provincia dicta est. Cisalpina, quia citra Alpes. Transalpina, id est trans Alpes, contra Septentrionem. Rhetia ab obliquis aquis Ligeri fluminis appellata, quia ex plurima parte t
Abbreviated transcription (Latin):
uide reueisus protantis honoribra bñ¬
ficiis ateosibi collatis regaleu ecc̃ani
płis petro⁊paulo consecrati precepitq
censes ruthenos caturdos a lĩnos. Nec nõ
⁊ reliquas equitame gentes senproiũ¬

Expanded text:
revertens, pro tantis honoribus et beneficiis a Deo sibi collatis regalem ibidem ePaulo consecrari praecepit. censes, Rutenos, Cadurcos, Avernos, necnon et reliquas Aquitaniae gentes seu provin
Abbreviated transcription (Latin):
crisina afferre debuerat eccesubito co¬
lumba  celitus elapsa ampullam c̃
crisuiate rostro detulit dequo pontifex
inbapcismo regem liuiuit. ħ ampulla
hoclieꝯ siratur. ⁊ intde reges francie ĩ uri

Expanded text:
crisma afferre debuerat, ecce subito columba celitus elapsa ampullam cum chrismate rostro detulit; de quo pontifex regem in baptismo liniuit. Hec ampulla hodie seruatur et inde r
Abbreviated transcription (Latin):
tionis adlocum tante or̃onis. adiecit.
Rocedente auttempore cumz
multorum adbasilieam ipam
landa. ⁊ locus totus trimulatorum
corporum multitudine fiuss ĩpleti¬

Expanded text:
tegnis ad| locum tantum orationis adiecit . procidente dehinc tempo| re . cum multorum ad basiliculam ipsam equiae . et locus omnis tumulatorum corpo| rum multitudine fuisset implet
Abbreviated transcription (Latin):
ls extomnictorib orecis oedentis reli¬
quie troianorum pars eoꝵcum enea¬
adfurordum romanũ impium ĩ yta¬
la ouce autheuore ĩfimtinias pãmor
partes secus meotroas palides ꝓueint
ibiꝙ cuntatẽ edificauerũt q̃m ĩ sin
iuemoriam si cambriam nocau̾nt. In
gia dilatauerũt. hos romanis ĩ festos
ꝯstaus cesarfilius magni constanti¬
tri impris besso oppressit ⁊ tandẽ roma¬
ro impio subiectes aliqutuliun asus
feritate miansuescent fł̾ coegit. ¶Uost
aliquot anuos rebellantes alams ꝯẗ
ualentim anũ imp̾rem cum eos nõ por¬
incabiles meotide paludes tuereritur
preposut ualentimanus ꝙsiqua gẽs
has paludes iutrare ⁊ rebelles alanos
cia confisi. Duce pͥamo incottoas pala¬
des romanis in uias ingressi. alanorr̃
norati erant troiam deide antenorideᷤᷤ

Expanded text:
 victoribus Grecis caedentes reliquiae Trojanorum, pars eorum cum Enea ad fundandum Romanum imperium ad Itaia, duce Antenore in finitimas Pannoniae partes secus Meotidas paludes pervenit, ibique civitatem aedificaverunt, quam ob sui memoriam Sicambriam vocaverunt. In gia dilataverunt. Hos adeo Romanis infestos Constans Caesar, filius Magni Constantini, bello oppressit, et tandem Romano imperio subjectos aliquantulum a sua feritate mansuefieri coegit. Post aliquot annos, rebellantibus Alanis contra Valentinianum imperatorem, cum eos non poss intransibiles Meotis paludes tutarentur, proposuit Valentinianus, quod, si qua gens has paludes intrare et rebelles Alanossua confisi, duce Priamo Meotidas paludes Romanis invias ingressi, Alanorum vocati erant Trojani, deinde Antenoridae;
Abbreviated transcription (Latin):
gregorius ppͣ. Gelasianum codi cenide
issarum sollempuiis mulca. sub¬
trabens puta conuerteus nõ nulla
uero superadiciens pro expouenois
euangelitis lectionib ĩ uuius libri
uolumine cohartauit. Ordinen¬

Expanded text:
Sed, et Gelasianum Codicem de missarum solemniis, multa subtrahens, pauca convertens, nonnulla vero superadjiciens, pro exponendis evangelicis lectionibus in unius libri volumine coarctavit. In
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianorum uenisse dicatur tũquis
sp̃aliter todioerit officiis ur̃s aperte
nõ legimus sicurade autiphona q̃
ad complendum dicitur possumus
faten. cum uere creclanius priscis tẽ
sabbato scõ pasche obluamus. s sicuc
pertempora decus ecõe processitiusq¬

Expanded text:
quis specialiter addiderit officiis nostris aperte non legimus, sicut et de antiphona quae ad communionem dicitur, possumus fateri: cum vere credamus priscis tempsabbato sancto Paschae observamus. Sed, sicut per tempora decus processit
Abbreviated transcription (Latin):
cro ur presoito alteri consecratom
subsequentis sinit benedictõe com
pletasacerdotis quianec perfecta
suteripossunt. nisi ꝑfecto oroine
compleantur cumemm sims un

Expanded text:
o vel presbytero alteri consecrationsubsequentis completa benedictio sacerdotis, quia nec perfecta videri possunt nisi perfectionis ordine compleantur. 416 Cum enim simus
Abbreviated transcription (Latin):
lis utebatur. preter assamcarnem qͣ
uenatores uerub inferres olebant
quaillelibencius q̃ui cibo aliquo
alionescebatur. ¶ Intcenanouiui
autem aliqoa cronia aurleccõm au¬
diebat legebantur enimeiystorie. et
antiquorum res geste quib lialdedele¬
cabaturalibrisci augustim p̾cipue.n
hii qui deciuitate. deiptitulantur. mi¬
¶ Inestatepcibum mertoianũ poni¬
orum aliquid sumens acsemł bibȯ
depoitis uestib.⁊ caltiamc̃tis uelur
noctusolitus erat ouabrant tribus
horis quiescere nocribosic dormiebi
ut sompnuquat aurquinquies ñ
solum experoiscento. s exsurgendo
gatos ad faciendum uroiciũains¬
ticiam dingic a legis capitulauign¬

Expanded text:
lis prebebatur, preter assam carnem, quam venatores veribus inferre solebant, qua ille libentius quam ullo alio cibo vescebatur. Inter coenandum aut aliquod acroama aut lectorem audiebat. Legebantur ei historiae et antiquorum res gestae; delectabatur et libris sancti Augustini, precipueque hi. Aestate post cibum meridianum pomorum aliquid sumens, ac semel bibens, depositis vestibus et calciamentis, velut noctu solitus erat duabus aut tribus horis quiescere. Noctibus sic dormiebat, ut somnum quater aut quinquies non solum expergiscendo sed etiam surgendo gatos ad faciendum judicium et justitiam dirigit, et legis capitula vigin
Abbreviated transcription (Latin):
inus cumtintmabił supra equos lit
rat.tenocte consurgens cum armor
p̾ssa ascensis equis clotarium par¬
custodes hostium austrasiorim ram os si¬
uarum q̃i inmontibo iagiuine fraucoꝵ
ceruerent ⁊ tinuicum tintiuabuloru
audierent. dixit uuradsocium siriñ¬
ne esteruadie ĩillo amillo loco campestti¬
a. erant quo nũc siluas uidinus. ⁊ille
fiustiamõ delitas nũquam autoistin

Expanded text:
intinnabulis supra equos ligarat, de nocte consurgens, cum armorum imus, ascensis equitibus, Chlotharium parcustodes hostium Austrasiorum ramos silvarum, quasi in montibus, in agmine Francorum cernerent, et tinnitum tintinnabulorum audirentNonne hesterna die in illo et illo loco campestria erant? quomodo nunc silvas cernimus? Et ille fuisti, modo del
Abbreviated transcription (Latin):
undis eam pernectem instratu suo
tuiideus proea uirtutes ostenditqᷤ
fcõfr̃es chilpiciutoignantes eum dere¬
gno eicere uoluerunt hebat aut tunc
chilpericus tres silies. de autonera rezi

Expanded text:
undis eam per noctem in stratu suo tum Deus pro ea virtutes ostendit. Quo fratres Chilperici hoc indignantes, eum de regno eiecere voluerunt. Habebat tunc Chilpericus tres filios de Audovera regi
Abbreviated transcription (Latin):
pansius ueuiens appreheusa brunichi¬
ttr ap rochomagensem iutem eam in
ciam morum adeo intholerabiłerat
bruma deꝑtib hỹ spanie ante cuns
conspectum gentes ułgencium rege
peribunt. ip̃a u̾o calcib equorum di¬
rupta perhibit quequauis ita ẽet in¬
soleus ecc̃as tamen dei honorabar pl¬
craeciam fc̃a ceuobia fundauit. ⁊ ecli¬
ficia.tomiranoi opis construxit ita

Expanded text:
Parisius veniens, apprehensa Brunhilde, apud Rotomagensem civitatem in tiam morum, adeo intolerabilis erat Bruma de partibus Hispaniae, ante cujus conspectum gentes vel gentium reges peribunt; ipsa vero culcibus equorum dirupta peribit. » Quae quamvis ita esset insolens, tamen ecclesias Dei honorabat. Plura etiam sanctorum cenobia fundavit, et edificia ammirandi operis construxit,
Abbreviated transcription (Latin):
si abieris. ⁊ frẽmtuũ int̾fice uolueris
ate ut enm supue regem eleuare ue¬
uemecis. ⁊ ego mirifice honorabouos
⁊sobolem ur̃am. si aut̃ corrueritis ego
prouobis elemosmas multas plocã
utraꝙ eius latera feriũt at ille uocife

Expanded text:
Si abieris, et fratrem tuum interficere nolueris, ate ut eum supra vos in regem elevare devivi, ego mirifice honorabo vos, et sobolem vestram; si autem corrueritis, ego pro vobis eleemosynas multas per loca utraque ei latera feriunt. At ille vocife
Abbreviated transcription (Latin):
surdeaille ait.sicum illa  doruuire ne¬
queo dormian tecum cumiq: incro¬
uh rex inaulam suam occurit el au¬
donem rogina cum ip̾a puella. ⁊ ait
rexnephandam rem fecisti ꝑ simplici¬

Expanded text:
ille ait: Si cum illa dormire nequeo, dormiam tecum. Cumque introisset rex in aulam suam, occurrit Audovera regina cum ipsa puella. Et ait ei Rex: Nefandam rem fecisti per simplici