comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Regem uero godo fridum domiesse. etreuera itaerat. Qui
nuntius adeo impr̃m concitauit ut missis in omnes circũqua¬
que regiones ad congregandum exercitum nuntus ipsesine
mora palatio exiens. primo quidẽ classi occurrere deinde
trans missorheno flumine in locoquilippeam uocatur copias
quȩ nondum conuenerant statuit operiri. Vbidumali quot
di es moraretur elefans ille quem ei aaron rex sarracenorum
mserat subita morte periit. Congregatis tandem copiis quanta
potuit celeritate adalaram fluuium contemdit. Castrisq ixta
confluetrideius quouuis uraȩ flumini coniungit᷑ positis mina¬
rum go dofridiregis prestolat᷑ euentum Nam rexille uam p¬
maspẽ uictoriae inflatus aciesecum im̃pr̃e congredi uelleiac¬
te bat. Seddũ impr̃ in me moꝵa tolocostatiua haber& diuersarũ
re rũ nuntu ad eumdeferuns Nam & clas sem quȩ frisiã uastabat
domum regressã & godo fridũ regẽ a quodã suo satellite interfectũ

Expanded text:
regem vero Godofridum domi esse. Et revera ita erat. Qui regem vero Godofridum domi esse. Et revera ita erat. Qui nuntius adeo imperatorem concitavit, ut missis in omnes circumquaque regiones ad congregandum exercitum nuntiis ipse sine mora palatio exiens primo quidem classi occurrere, deinde trquae nondum convenerant, statuit operiri. Ubi dum aliquot dies moraretur, elefans ille, quem ei Aaron rex Sarracenorum miserat, subita morte periit. Congregatis tandem copiis, quanta potuit celeritate, ad Alarum fluvium contendit castrisque iuxta confluentem eius, quo Wisurae flumine coniungitur, positis minarum Godafridi regis praestolatur eventum; nam rex ille vanissima spe victoriae inflatus acie se cum imperatore congredi velle iactabat. Sed dum imperator memorato loco stativa haberet, diversarum rerum nuntia ad eum deferuntur: nam et classem, quae Frisiam vastabat, domum regressam et Godafridum regem a quodam suo satellite interfectum,
Abbreviated transcription (Latin):
primosardiniam deinde corsicam appulerunt nullo que
ineainuento praesidio insulampenetotam subegerunt. Inte¬
rea pippinus rex ꝑfidiȩ ducum uenticorum incitatus uinea¬
am bello terraque mariq uissit appetere. Sub iectaq uene¬
tia acducibus eius indeditionẽ acceptis eandem classe. ad dal¬
matiae litora uastandamisit. Sid cum paulus cesalaniȩ prę¬
fectus cumori entali classi adauxilium dalmatis ferendum
uduentaret regia classis ad ꝓpria regreditur. Hruor trud
filia impris que natumaior erat . .uiii. i. iÑ diemobut.
Impr̃ uero aquis grani adhuc agens et contragodo fridum re¬
gem expeditionem meditans nuntium accepit classem ducer¬
tarum nauium denordus mannia frisiam appulisse toraique
frisia colitori adia centes insulas esse uastatas iamque exercitũ
illum incontinentieẽ ternaque proeli ea cumfrisionibus con¬
missis da nosq: uictores tributum uictis in posuisse ea ectiga¬
lis nomine centũ libras argenti a frisonibus iam eẽ solutas

Expanded text:
primo Sardiniam, deinde Corsicam appulerunt; nulloque in ea invento praesidio insulam pene totam subigerunt. Interea Pippinus rex perfidia ducum Veneticorum incitatus Venetiam bello terraque marique iussit appetere; subiectaque Venetia ac ducibus eius in deditionem acceptis eandem classem ad Dalmatiae litora vastanda misit. Sed cum Paulus Cefalaniae praefectus cum orientali classe ad auxilium Dalmatis ferendum adventaret, regia classis ad propria regreditur. Hruodtrud filia imperatoris, quae natu maior erat, VII. Idus Iun. diem obiit. Imperator vero Aquisgrani adhuc agens et contra Godofridum regem expeditionem meditans nuntium accepit, classem ducentarum navium de Nordmannia Frisiam appulisse totasque Frisiaco litori adiacentes insulas esse vastatas iamque exercitum illum in continenti esse ternaque proelia cum Frisonibus commisisse Danosque victores tributum victis inposuisse et vectigalis nomine centum libras argenti a Frisonibus iam esse solutas,
Abbreviated transcription (Latin):
honorem deferunt quam obqcausam ambo adp̃sentiam impris uener̃. Suo siũ
audis& & gentis uoluntatism ꝓniorem in iunioris fratris honorem agnouiss& seitu

Expanded text:
honorem deferunt: quam ob causam ambo ad praesentiam imperatoris venerunt. Quos cum honorem deferunt: quam ob causam ambo ad praesentiam imperatoris venerunt. Quos cum audisset et gentis voluntatem proniorem in iunioris fratris honorem agnovisset
Abbreviated transcription (Latin):
ense maio c̃uentius inaodemlaco h abitus inquo n uniũsi franciae primores fal
deorientali fracia atq saxonia bauaria. a lamania ata laman niat
contmina burgundia. & regionib: rheno adacentib adesso iussin sunt
inquo inteetenas barbarorũ legationes quae uel iussae uelsua spente uenerunt
duo frate es reges uidelie& uulitorũ ctranesiam int̃ ie deregno habmites
ad p̃sentiam impr̃is uentrunt quorũ nominas̃ miltgatis &cea la drag
erant idem filii liudi regis uiltsorũ quilica en fratrib sus neg uditusũ
Quicũ misso cũ orientalib abachritis proelio interisse populus uiiltxerũ filiũ a
milegatũ qs maior natuerat regoni sibi c̃stituit. Sedcu is secundũ itũ gents
cmimis sum sibi regnũ parũ digne aosm̃is traret. illo ab icto. iunior fiao argiũ

Expanded text:
ense Maio conventus in eodem loco habitus, in quo non universi Franciae primores, sed ense Maio conventus in eodem loco habitus, in quo non universi Franciae primores, sed de orientali Francia atque Saxonia, Baioaria, Alamannia atque Alamanniae contermina Burgundia et regionibus Rheno adiacentibus adesse iussi sunt. In quo inter caeteras barbarorum legationes, quae vel iussae vel sua sponte venerunt, duo fratres, reges videlicet Wilzorum, controversiam inter se de regno habentes ad praesentiam imperatoris venerunt, quorum nomina sunt Milegastus et Cealadragus. Erant idem filii Liubi regis Wilzorum; qui licet cum fratribus suis regnum divisum Qui cum commisso cum orientalibus Abodritis proelio interisset, populus Wilzorum filium eius Milegastum, quia maior natu erat, regem sibi constituit; sed cum is secundum ritum gentis commissum sibi regnum parum digne administraret, illo abiecto iuniori fratri regium
Abbreviated transcription (Latin):
adelhardi abbatis & gerungũ ostiariorum masgis trũ una di rexit
uorũ consilio & ire familiari & innegotus adremi commoda pertinen¬
tibiis uterctur lippinu antẽ inaquitaniã irep̃cepit qũt̃ taonem
prius filiã theoberti comutis matricnsis in coniugiũ fecit accipere
& post mabtias celebratas adoe etduas partis ꝓficisci Ipse ueroper¬
acta autũ nali ueneti onperansrhenũ aesha mandumlocoqui
francono furd appellatur ꝓsectus ese dbiq gerali c̃uentii c̃gregato
necessaria quaeq: & adutilitatẽ orientaliũ partiũ regnisui ꝑtinentia.
more solmn cũ optimatib: quos ad hoc euocare. Iusserat cunauit: In quo¬
bene morũ marnanorũ preuiene centorũ. & in pannoua iesidentiũ
abaũ legationus cũ muorib asse dircetis audiuit. Euer uiei dĩ c̃uentu
& legationes denordimannia tameparte harioldi quantiliorũ godo¬
fridi quib: om̃ib: aulitis acdimissis. ipsei meo dẽ loco constructs ad hoc
opere nouo aedificus sicut dispositĩ habuerat litemauit.

Expanded text:
Adalhardi abbatis, et Gerungum ostiariorum magistrum una direxit, quorum consilio et in re familiari et in negotiis ad regni commoda pertinentibus uteretur. Pippinum autem in Aquitaniam ire praecepit, quem tamen prius filiam Theotberti comitis Matricensis in coniugium fecit accipere et post nuptias celebratas ad occiduas partes proficisci. Ipse vero peracta autumnali venatione trans Rhenum ad hiemandum in loco, qui Franconofurd appellatur, profectus est. Ibique generali conventu congregato necessaria quaeque ad utilitatem orientalium partium regni sui pertinentia more solemni cum optimatibns, quos ad hoc evocare iusserat, tractare annonia residentium Abarum legationes cum muneribus ad se directas audivit. Fuerunt in eodem conventu et legationes de Nordmannia, tam de parte Harioldi quam filiorum Godofridi; quibus omnibus auditis ac dimissis ipse in eodem loco constructis ad hoc opere novo aedificiis, sicut dispositum habuerat, hiemavit.
Abbreviated transcription (Latin):
facto quam et dehis que ergaberrhar dum filium fratrisui
pipini neo non & bis quȩ cirra ad ab bardum abbatem es fratrẽ
eius uualahum gesta sun publicam confessionem fecte. pȩnitenciã
egit quod tamen in eo conuentu que meo demannomensȩ augusit
atania ibabuit in prȩsendam tocius populi sui ꝑegro.
Inquoquic quid similium rerum uelase uela patre suo factum inuenire potuit
sum ma deuotione emendare curauit. Exeratus deitalia propter
aued eiut utacũ bellũ conficiendĩ irpannonum mssus est ad cuuo
magna dalnd tiȩ purtim obrtinte dicitu ngrndosccon dit

Expanded text:
facto, quam et de his quae erga Bernhardum, filium fratris sui facto, quam et de his quae erga Bernhardum, filium fratris sui Pippini, necnon et his quae circa Adalhardum abbatem et fratrem eius Walahum gesta sunt, publicam confessionem fecit et poenitentiam egit, quod tamen in eo conventu quem eodem anno mense Augusto Attiniaci habuit, in praesentia totius populi sui peregit; in quo quicquid similium rerum vel a se vel a patre suo factum invenire potuit, summa devotione emendare curavit. Exercitus de Italia propter Liudewiticum bellum conficiendum in Pannoniam missus est, ad cuius magnam Dalmatiae partem obtinere dici
Abbreviated transcription (Latin):
De ccuetigione thoringorũ quo daminloco u ta fluuium
cespis Congitu dine pedũ quinquagenũ latitudine quat aor¬
denũ altitudine ses quipedali. decerras ine manibus & pur¬
cisus & sublatus est & ab eolo comquo sũptus est uigintiquinq:
pedũ spatio distans inuentus est Itẽ in parde orientali sinoni
quȩ soraborũ finibus contigua est. in quodã deserto loco iuxta
lacum quidicitur arnseo. inmodũ aggeris terra intumuit
& limitẽ unius leugȩ longitudinepor rectũ sub unius noctis
spatio absque humani operis molimine adinstar ualli subresi¬
Viuini gisus dux spolitinus iam senio confectus habitu sȩculari deposito
moñ astice conuersationi semancipauit. Aenuot multo posttactus
corporis infirmitate decessit. Inciuus locũ suppobrixiȩ cuntatis comes
substitus est. Domnus impr consilio cumepĩs ecoptimatibus sius habito
fratribus suis quos inuitos tondere iussit reconciliatus est ectã de hoc

Expanded text:
 regione Thuringorum quodam in loco iuxta fluvium, cespis longitudine pedum quinquagenum, latitudine quattuordenum, altitudine sesquipedali, de terra sine manibus et praecisus et sublatus est, et ab eo loco, in quo sumptus est, viginti quinque pedum spatio distans inventus est. Item in parte orientali Saxoniae quae Soraborum finibus contigua est, in quodam deserto loco, iuxta lacum qui dicitur Arnseo, in modum aggeris terra intumuit, et limitem unius leugae longitudine porrectum sub unius noctis spatio absque humani operis molimine ad instar valli subrexit. Winigisus , dux Spolitinus, iam senio confectus, habitu saeculari deposito, monasticae conversationi se mancipavit, ac non multo post tactus corporis infirmitate decessit; in cuius locum Suppo, Brixiae civitatis comes, substitutus est. Domnus imperator, consilio cum episcopis et optimatibus suis habito, fratribus suis, quos invitos tondere iussit, reconciliatus est, et tam de hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aderant ad expeditionem pannoni acamdestinatis. Ipse paulilum ibire moratus
grani reuersus est. łtpost paucosdies ꝑ arduennam iterfaciens
treueres ac mettis uenie Indequerumerici castellũ y petens. reliquum aeftiui
caloris et autum̃ni dimidium exercitatione uenatoria iuos egi
s altu atque secretis exgit. Interea bornadux dalmatie atquȩ liburnio
defunctus t̃ & petente populo ater impeiatore c̃sentiente nepos alilis nomine
lacdas clauus successer ei constetutus esd. Allait oã & demorte leonis
constantina politani i pris quod conspuntione quo rumdũ optimatũ
suorun atpretipue nuchaelis cuntis domesticorum iuipso palatio sit intitemp¬
ateba gradenisis̃ cuma quodam pres bitero suo nomine tiberio apud impr̃m
fuisset aecusatus quod liu deuurtum ad ꝑseuerandum in ꝑsidia qua coe¬
perat horturetur cumquȩ ad castella sua mumen da arti fices emurarios

Expanded text:
aderant, ad expeditionem Pannonicam destinatis, ipse paululum ibi remoratus, aderant, ad expeditionem Pannonicam destinatis, ipse paululum ibi remoratus, Aquasgrani reversus est. Et post paucos dies per Arduennam iter faciens, Treveros ac Mettis venit, indeque Rumerici castellum petens, reliquum aestivi caloris et autumni dimidium exercitatione venatoria in Vosegi saltu atque secretis exegit. Interea Borna, dux Dalmatiae atque Liburniae, defunctus est, et petente populo atque imperatore consentiente nepos illius, nomine Ladasclavus, successor ei constitutus est. Adlatum est et de morte Leonis Constantinopolitani imperatoris, quod conspiratione quorundam optimatum suorum, et praecipue Michaelis comitis domesticorum, in ipso palatio sit interemparcha Gradensis, cum a quodam presbitero suo nomine Tiberio apud imperatorem fuisset accusatus, quod Liudewitum ad perseverandum in perfidia, qua coeperat, hortaretur eumque ad castella sua munienda artifices et murarios
Abbreviated transcription (Latin):
retur lima defecit . Viii beł decb hora noctis secunda in p̃r post pes¬
actuni carisiciaci conuentum autũ nalũque uenationẽ exmore com
Tenuentus mense feb̾ aquis habitus & in eodem bello liudeuuitico tractatũ
atrees excercitus orcdinati qui fucura estate ꝑfidorũ agraos
puices uastarent. simili modo de marcha hispana c̃stitutum.
& hoc illius limitis prefectis imperatũ est. lterumq: conuentusm
io nouio magi habendus condietus est. Comites quȩ qua illuc uenirent deputati eo dñi
impr̃ pese festi pas chalis expletionem ꝑmosam naugauit. ibique consatutam annis
sunerioribus atque conscriptam intor filios suos itgni partinonẽ. recensuit ao iu¬
ramentis optimatum quitunt ad eẽ potuerant confirmauit. Susceptis quae
ibidem paschalis romani pontificis legatis. netrouidelicet centum celensi ep̃o
edeone nomen datore eis demquȩ ce leriter absolitis. Comitibus etiam qui

Expanded text:
retur. Luna defecit 8. Kal. Decemb. hora noctis secunda. Imperator post perretur. Luna defecit 8. Kal. Decemb. hora noctis secunda. Imperator post peractum Carisiaci conventum autumnalemque venationem ex more comDCCCXXI. Conventus mense Febr. Aquis habitus, et in eo de bello Liudewitico tractatum, ac tres exercitus ordinati qui futura aestate perfidorum agros per vices vastarent. Simili modo de marca Hispana constitutum, et hoc illius limitis praefectis imperatum est. Iterumque conventus mense Maio Noviomagi habendus condictus est, comitesque qui illuc venirent deputati. Eo domnus imperator post festi paschalis expletionem per Mosam navigavit, ibique constitutam annis superioribus atque conscriptam inter filios suos regni partitionem recensuit, ac iuramentis optimatum qui tunc adesse potuerant confirmavit, susceptisque ibidem Paschalis Romani pontificis legatis, Petro videlicet Centumcellensi episcopo et Leone nomenclatore, eisdemque celeriter absolutis, comitibus etiam qui
Abbreviated transcription (Latin):
ca sae uiles incensae & paruus pocoris numerus abactus ẽ. Inostia sequanȩ
similia temptantes resistentibus sibi litoris custodibus qumque suorum
inter fectis in rite recesserunt. Tandẽ in aquitani colitore ꝓsperis usa
cũingenti prȩda adꝓpria reuersȩ sunt Hoo anno propt̃ iuges pluui¬
as &uerẽ nimio umore resolutũ magna in commoda contigen᷑
Nam & heminũ & boum pestilentia tã inmane longe lateq gras sataẽ ut
uix ulla panstotius regnisirncorũ ab ac peste inmunis acciuȩ intacta
posset inueriri. Frumenta quoquȩ edeguminaim brium adiiductte ceriep¬
tauel colligi non poterut ud collecta conputrescebant. Vinumetiam
cuiis pariuus prouentus eodemannofuit: Propter caloris in opiamaco¬
uim & in suaue fiebat: in quibus damuero locis demundatione
fluminum aquis in plano stagnantib autum nalis satioitum¬
pedita est ut penitus nihil frugum ante uerni tẽperiem semina¬

Expanded text:
casae viles incensae, et parvus pecoris numerus abactus est; in ostio Sequanae casae viles incensae, et parvus pecoris numerus abactus est; in ostio Sequanae similia temptantes, resistentibus sibi litoris custodibus, quinque suorum interfectis, inritae recesserunt; tandem in Aquitanico litore prosperis usae cum ingenti praeda ad propria reversae sunt. Hoc anno propter iuges pluvias et aerem nimio humore resolutum magna incommoda contigerunt. Nam et hominum et boum pestilentia tam inmane longe lateque grassata est, ut vix ulla pars totius regni Francorum ab hac peste inmunis atque intacta possit inveniri. Frumenta quoque et legumina imbrium adsiduitate corrupta, vel colligi non poterant vel collecta conputrescebant. Vinum etiam, cuius parvus proventus eodem anno fuit, propter caloris inopiam acerbum et insuave fiebat. In quibusdam vero locis de inundatione fluminum, aquis in plano stagnantibus, autumnalis satio ita impedita est, ut paenitus nihil frugum ante verni temperiem semina
Abbreviated transcription (Latin):
soluti uentris in quom modo grauit̃ ad fectus ẽ & parscius non modica hoc morbocor¬
sumpta est. Hi ctres oxercitus desaxonia & orientali francia & alaman ni aba¬
icaria quoq ateque talia congregatis. Quib: cdomum retiersis carniolen ses qu cir¬
sa sauum fluuium habitant & foro iulensib: pene c̃tigii s̃ baldrico sede der¬
dẽ etpars carantanorum quȩ ad leudeuuiti partis a nobis defierit sacere curauit
bocdus int̃ nos & abula ⁊ regemhis paniae constitutum & neutiae partisats
proficuum consultorupuumbellumq: aduersus eum suscep ũ est
Initalico marioto naues nego ciatorum des ardia aditaliam re¬
uertentiũ apiratis capte ac dimer saesunt. Denor đ mãnia dero tre¬
decim piratiȩ naues egressę primo inflã drensi litore p̃clari molientes habis
qui inp̃sidio erant repulsȩs ubi tamen ab eis ꝓpt̃ custodũ incuriam aliquot

Expanded text:
soluti ventris incommodo graviter adfectus est, et pars eius non modica hoc morbo consoluti ventris incommodo graviter adfectus est, et pars eius non modica hoc morbo consumpta est. Hi tres exercitus de Saxonia et orientali Francia et Alamannia, Baioaria quoque atque Italia congregati sunt. Quibus domum reversis Carniolenses, qui circa Savum fluvium habitant et Foroiuliensibus pene contigui sidem et pars Carantanorum, quae ad Liudewiti partes a nobis defecerat, facere curavit. Foedus inter nos et Abulaz, regem Hispaniae, constitutum et neutrae parti satis proficuum consulto ruptum, bellumque adversus eum susceptum est. In Italico mari octo naves negotiatorum de Sardinia ad Italiam revertentium a piratis captae ac dimersae sunt: de Nordmannia vero tredecim piraticae naves egressae, primo in Flandrensi litore praedari molientes, ab his qui in praesidio erant repulsae sunt, ubi tamen ab eis propter custodum incuriam aliquot
Abbreviated transcription (Latin):
tentia dampnaretur. parsum est ei miseri cordia impr̃is & ratum agnum
exilio deportatus est: Trans acta hieme ut primũ herba pabulũ uimentis p̃bere
potuit̃. tres illi exercitus c̃tra liudeuuitũ mittunt᷑. quorũ unus deitalia
intraun Etduo quidem id est dexter acsinister tardius. ingressisuł co
quodunus al piumt ansitu hostium manuresistente prohibebatur . alter
ecdongitu dine itineris itilrauo fluminis quad traierendum erat impediebatur
inedius autemi quipcarantanos in trabat quam quam intribus lociseire sistere¬
tur feliciorae usus fortuna terhoste superato drauo e am trans mis socderius
ad destinataloca puenit. Contra hȩc liud eauitus nihil molitus munitione
ullo grau damno accepto domũ reuersi sunt. Istamen quiꝑ pannoniam supcu¬
orem it̃ fecirat intransitu draui fluminis ex locorũ & aquarũ insalubratate

Expanded text:
tentia damnaretur, parsum est ei misericordia imperatoris, et Ratumagum tentia damnaretur, parsum est ei misericordia imperatoris, et Ratumagum exilio deportatus est. Transacta hieme, ut primum herba pabulum iumentis praebere potuit, tres illi exercitus contra Liudewitum mittuntur. Quorum unus de Italia iam superiorem intravit: et duo quidem, id est dexter ac sinister, tardius ingressi sunt, eo quod unus Alpium transitu hostium manu resistente prohibebatur, alter et longitudine itineris et Dravo flumine, quod traiciendum erat, impediebatur; medius autem, qui per Carantanos intrabat, quamquam in tribus locis ei resisteretur, feliciore usus fortuna ter hoste superato, Dravo etiam transmisso celerius ad destinata loca pervenit. Contra haec Liudewitus nihil molitus munitione ullo gravi damno accepto domum reversi sunt. Is tamen, qui per Pannoniam superiorem iter fecerat, in transitu Dravi fluminis ex locorum et aquarum insalubritate
Abbreviated transcription (Latin):
ame cercitu lpgressus sublatis ȩceasediciosis tota ineã prouinciam ta pacuutt̃
umousrtes indetispbllis aut łncbetdieis remansisse uuderetur: Hara
quoq iussu mpr̃is actiasues suas pabodritos reductus inodu tum euna cumeo
nniuae habituri sccias se dicuntur aluis duobus patria expuls q el dolo
uenandigratia proficiscit᷑. uena torioquoq exerertiomore solem ni
uidẽ ecacto aquas gran adhq̃ emandu reuertitur: PecC X¬
oce .XX. Mense lanuario conuentus Ibidem habitu s inquo deliudeuuiti
defectione deliberatum est. Vtrex exercitus simul extribus partibus
id deuastandam eius regionem atque ipsi as coercendam mitterentur.
Bouna quoque primo ꝑlegatos. de inde ipse ueniens quid sibi facto opusesse
uideretur suggessit In eo conuentu bera comes barcinone quidiulam
fraudis & in fidelitatis auicinis suis in simulabatur cum accusatore suo equestri
pugna confligere conatus uincitur. Cum que utreus maiestatis capitali sen¬

Expanded text:
ea seditiosis totam eam provinciam ita pacavit, ut nullus in ea rebellis aut inoboediens remansisse videretur. Harioldus quoque iussu imperatoris ad naves suas per Abodritos reductus in patriam quasi regnregnum habituri sociasse dicuntur, aliis duobus patria expulsis; sed hocvenandi gratia proficiscitur; venatorio quoque exercitio more solemni ibidem exacto Aquasgrani ad hiemandum revertitur. 820. DCCCXX. Mense Ianuario conventus ibidem habitus, in quo de Liudewiti defectione deliberatum est, ut tres exercitus simul ex tribus partibus ad devastandam eius regionem atque ipsius audaciam coercendam mitterentur. Borna quoque primo per legatos, deinde ipse veniens, quid sibi facto opus esse videretur, suggessit. In eo conventu Bera comes Barcinonae, qui iam diu fraudis et infidelitatis a vicinis suis insimulabatur, cum accusatore suo equestri pugna confligere conatus vincitur. Cumque ut reus maiestatis capitali sen
Abbreviated transcription (Latin):
qr saxconũ incopositũ ctra mcursiomes illorũ. Comitis marcae ħlspanice
timis scorm fiuuiũ inispania ꝓfect nastitis aggis & incensis coripus¬
rib tullis & capta ñ imodica p̃aito reũsiso Simili modo post ȩquinoe¬
tiũ autũ nale a comitib: mar̃cat̃ britanicat la possessimẽ euilisdai
brit tonis quitũ rebellis exoterat nenune uui ho martus e pedi¬

Expanded text:
a incursiones illorum. Comites marcae Hispanicae trans Sicorim fluvium in Hispania profecti vastatis agris et incensis compluribus villis et capta non modica praeda regressi sunt. Simili modo post aequinoctium autumnale a comitibus marcae Brittanicae in possessionem cuiusdam Brittonis, qui tum rebellis extiterat, nomine Wihomarcus, expedi
Abbreviated transcription (Latin):
reddidit Completisque hisquȩ obregni utilitaten inchoa uerat. eesa cra¬
mento qđ apudnouio magum parsaptima tum iumuerat gemeraliter
consum mato: ipse aquas grani reueraitur filium aut̃ h lothanum
post nuptiasrituso lemni celebratas ad hue mandum uuor maciam misit
Departe danorum omia qui etaco annosueruhint. et haroldus afilus
godo fridi in societatem regni receprtus queres tranquillũ int̃eos
huius temporis statum fecis seputatur Sed quia cendragus ab odicor
princeps ꝑfidiae eccuiusdam cumfilus godo fridifueciansasreta
defunsctus est ducubinalis satio ugitate pluuiarã in quibus dan
locisimpeditiese. Cui hiue intantũ prolixa suacesse utis perauet nonsolum

Expanded text:
reddidit; completisque his quae ob regni utilitatem inchoaverat, et sacrareddidit; completisque his quae ob regni utilitatem inchoaverat, et sacramento quod apud Noviomagum pars optimatum iuraverat generaliter consummato, ipse Aquasgrani revertitur, filium autem Hlotharium post nuptias ritu solemni celebratas ad hiemandum Wormaciam misit. De parte Danorum omnia quieta eo anno fuerunt, et Harioldus a filiis Godofridi in societatem regni receptus, quae res tranquillum inter eos huius temporis statum fecisse putatur. Sed quia Ceadragus, Abodritorum princeps, perfidiae et cuiusdam cum filiis Godofridi factae societatdefunctus est. Autumnalis satio iugitate pluviarum in quibusdam locis impedita est, cu
Abbreviated transcription (Latin):
mitis filiam sollem nimore ducit unorem. Illua etiam lega
sc̃ȩ romanȩ ecclae theodorus primicerius acflorus suꝑiftacũ ma¬
nis uenere muneribus. Ad fuerunt & comites in eodem conuueu
iam depannonia. regres a quide pupulata desertorum ediudeuuito ad¬
herentium uniuerisa regionẽ cũ nullus eis copiam pugnandi fecis s&
domum regressi suns¬
domum regressi sufs Eminuit in hoc placito piis simi impris mi¬
sericordia singularis quã ostendit suꝑ eos quicumbernardo
nepotesuo in italia
contra caput acregnum suuim coniura¬
uerunt quibus ibi ad presenciam uenare iussis
non solum uitam et men bra concessit uerum etiam possessiones
iudicio legis infis cum redactas. ad a lardi abb restitutio magnalibera litite
restituit. Ad alhardũ quoque deaquitania ubi exulabate uocatũ
corberie ui smnonasterio ut prius fuerat abbatem acrectorem eẽ iussit
Cunquo ut bernharium fratrẽ eius reconciliatũ edẽ monatterio

Expanded text:
mitis filiam, solemni more duxit uxorem. Illuc etiam legati sanctae Romanae ecclesiae, Theodorus primicerius ac Florus superista , cum magnis venere muneribus. Adfuerunt et comites in eodem conventu iam de Pannonia regressi, qui, depopulata desertorum et Liudewito adhaerentium universa regione, cum nullus eis copiam pugnandi fecisset, domum regressi sunt. Eminuit in hoc placito piissimi imperatoris misericordia singularis, quam ostendit super eos, qui cum Bernhardo nepote suo in Italia contra caput ac regnum suum coniuraverunt, quibus ibi ad praesentiam venire iussis, non solum vitam et membra concessit, verum etiam possessiones iudicio legis in fiscum redactas magna liberalitate restituit. Adalhardum quoque de Aquitania, ubi exulabat, evocatum, Corbeiae monasterio, ut prius fuerat, abbatem ac rectorem esse iussit, cum quo et Bernharium, fratrem eius, reconciliatum eidem monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
fluuiũ ciuitatẽ ac̃ dificare. francorumq: in ea ponere praesidiũ
Cumq: ad hoc ꝑ galliã atq: germaniã homines congregass&. Ar¬
musq: acc&eris adusũ necessariis reb: instrũtos ꝑfrisam ad locũ
destinatũ ducere iuississet. Ihrasco dux abo dritorum
inemporio reric ab hominibus godofridiꝑdo lum interfectus est
Sedimpr postquã locus ciuitati construendȩ fuera texploratus.
Egbertum comitem huc negotio ex sequendo p̃ficiems albim
comes quuin conmertio his paniȩ atq galliȩ transpirineum
contra oscã & cȩsar augustã resi debat de functus est
&amoror prȩfectus caesar augustȩ at que oscae locũ eius
inuasit & in castellis illius prȩsidia disposuit Missaq
adimpr̃m legatione sese cũ omnib: quȩ habebat indeditionẽ
illiuenire uelle ꝓmisit. Eclypsis lunȩ contigit VIIRIAN
impr̃is legati ad eum peruenerunt. petut ut collo quium

Expanded text:
fluvium civitatem aedificare, Francorumque in ea ponere praesidium. fluvium civitatem aedificare, Francorumque in ea ponere praesidium. Cumque ad hoc per Galliam atque Germaniam homines congregasset, armisque ac caeteris ad usum necessariiesiam jussisset, Thrasco, dux Abroditorum, in emporio Rerich ab hominibus Godefridi dolo interfectus est. Imperator, postquam locus civitati constituendae fuerat exploratus, Egbertum comitem huic negotio exequendo praeficiens, Albiam comes, qui in confinio Hispaniae atque Galliae trans Pyreneum contra Oscam et Caesaraugustam ret Amoroz praefectus Caesaraugustae atque Oscae ministerium eius invasit et in castellis illius praesidia disposuit missaque ad imperatorem legatione sese cum omnibus, quae habebat, in deditionem illi venire velle promisit. Eclypsis lunae contigit VII. Kal.imperatoris legati ad eum pervenerunt, petiit, ut colloquium
Abbreviated transcription (Latin):
lo as axonibus accepto uicinos suos uult ros ad gressus a gros eor
serro et igniuastat. Regressusque domum cumingenti prae¬
da accepto iterum as axonibus ualidiori auxilio smel dingorũ
maxima ciuitatem expugnat. At que his suc cessibus om̃s
qui abeo defecerant ad suam societatem reuerti coegit
Has ita gestis impr̃ deartuenna aquas reuersus menseno¬
uenbrio camcilium habuit de processione sp̃s sc̃i quaques¬
tionem iohannes quidã monachus hiero solimis primo con¬
mouit. Cuius definiendȩ causa bernharius ep̃s uuormacen¬
sis. et adalhardus abbas monasterii corbeiae romam adleo¬
nẽ papã missisuNT Agitatũ est eciam in eodẽ concilio
destatu ec lesiarum et conuersatione eorum qui in eis dõser¬
uire dicuntur. Nec aliquid tam̃ definitũ est propterrerum
ut uidebatur magnitudinẽ . Impr aut cumei multa de iac¬
tantia ⁊ suꝑbia regis da norum nuntiareNt sta tuit trans albiam

Expanded text:
lio a Saxonibus accepto, vicinos suos Wiltzos adgressus, agros eorum lio a Saxonibus accepto, vicinos suos Wiltzos adgressus, agros eorum ferro et igni vastat regressusque domum cum ingenti praeda, accepto iterum a Saxonibus validiori auxilio, Smeldingorum maximam civitatem expugnat, atque his successibus omnes qui ab eo defecerant, ad suam societatem reverti coegit. His ita gestis, imperator de Arduenna Aquas reversus, mense Novembrio concilium habuit de processione Spiritus sancti, quam quaestionem Ioannes quidam monachus Hierosolimis primo commovit; cuius definiendae causa Bernharius episcopus Wormacensis et Adalhardus abbas monasterii Corbeiae Romam ad Leonem papam missi sunt. Agitatum est etiam in eodem concilio de statu ecclesiarum et conversatione eorum, qui in eis Deo servire dicuntur, nec aliquid tamen definitum est propter rerum, ut videbatur, magnitudinem. Imperator autem, cum ei multa de iactantia et superbia regis Danorum nuntiarentur, statuit trans Albiam
Abbreviated transcription (Latin):
re uer sus ie intuscia populoniũ ciuitas maritima a getis quio¬
robiotȩ uocantir dep̃data est Mauriquoq dehisparia corsica
ingressi inipsoscõ pas chalis abbato ciuitatẽ quandã diripuereli
an nosuperioue duxit exercitũ & suas ultus est iiumos addedeps
unlos sipurgar e abeo quod ei obiciebat᷑. foe deris inruptionẽ
ab illo primis fuisse inchoatã. petebat &iã ut conuentus comitũ
impris at que suorum iuxta terminos regni suitans albim
fiert in quores inuicem gestae proferri etemendatione digna
interpartes enumerari potuissent . Non abnuit impr collo¬
quium quetrans albi am habitum cũ primoribus da norũ
in loco quidicitur badenfliot. multis q hinc et inde prolatis
atq enu meratis rebus negotiopenitus infecto disces sumest
Lhrasco uero dux abo dritorum postquã filiũ suum pustulanti
godo frido obsidẽ dederat. Collecta popularium manuet auxi¬

Expanded text:
reversus. In Tuscia Populonium, civitas maritima, a Graecis qui Oreversus. In Tuscia Populonium, civitas maritima, a Graecis qui Orobiotae vocantur depraedata est. Mauri quoque de Hispania Corsicam ingressi, in ipso sancto paschali sabbato civitatem quandum diripuerunt, anno superiore duxit exercitum, et suas ultus est iniurias, addens velle se purgare ab eo quod ei obiciebatur; foederis inruptionem ab illis primo fuisse inchoatam. Petebat etiam, ut conventus comitum imperatoris atque suorum iuxta terminos regni sui trans Albim fieret, in quo res invicem gestae proferri et emendatione digna inter partes enumerari potuissent. Non abnuit imperator; colloquiumque trans Albiam habitum cum primoribus Danorum, in loco qui dicitur Badenfliot , multisque hinc et inde prolatis atque enumeratis rebus, negotio penitus infecto discessum est. Thrasco vero, dux Abodritorum, postquam filium suum postulanti Godofrido obsidem dederat, collecta popularium manu, et auxi
Abbreviated transcription (Latin):
Commisioq proclio contraprae sidiũ quod in ea dispostũ erat uic taat̃¬
que fugata uen&iam recessit. Duxaut quid ass̃i praȩ erat nomine pauł
cum depace int̃ francos & grecos constituenda quasi sibi hoc esset in lunc¬
tum apud pipinũ italiae regema gere molret᷑ uul hareno ⁊ beato
uen&iae ducibus om̃s incͥeatus eius impedientib: atq: ipsi&iam insi¬
dias parentib cognita illorũ fraude discessit At moccidiuus partib
domnus hludo uicus rex cum& ercitu ispamam in gressus dertosam
auitatem inri pahiberi fluminis sitã obsedit Com surntoque
in obpugnatione illius aliquanto tempore postqua eantam
uto capi non posse uidit dimissa obsidione com incolumiecer¬
cdiinaquitaniã serecepit. Post quã ardulfus raox nordan
captus est cȩteris sine periculo traicientib  ductusq abeis iabra¬
cana si quoda coenulsi regis homine redemptus est aromano

Expanded text:
commissoque proelio contra praesidium, quod in ea dispositum erat, victa atcommissoque proelio contra praesidium, quod in ea dispositum erat, victa atque fugata Venetiam recessit. Dux antem, qui classi praeerat, nomine Paulus, cum de pace inter Francos et Grecos constituenda, quasi sibi hoc esset iniunctum, apud domnum Pippinum Italiae regem agere moliretur, Wilhareno et Beato Venetiae ducibus omnes inchoatus eius impedientibus atque ipsi etiam insidias parantibus, cognita illorum fraude discessit. At in occiduis partibus domnus Hludowicus rex cum exercitu Hispaniam ingressus Dertosam civitatem in ripa Hiberi fluminis sitam obsedit; consumptoque in expugnatione illius aliquanto tempore, postquam eam tam cito capi non posse vidit, dimissa obsidione cum incolomi exercitu in Aquitaniam se recepit. Postquam Ardulfus rex Nordancaptus est, caeteris sine periculo traicientibus, ductusque ab eis in Brittania, a quodam Coenulfi regis homine redemptus est, Romamque
Abbreviated transcription (Latin):
tadis nissa ꝑ quẽ carrari equites emiti& recipi potuis seN. Diuiso itaq
opere inter duces copiarũ domunreuersus est Interea rex nordidar¬
hum brorũ debrit tania insula nomine eardul fregno & patria pul sus
adimpr̃m dũ ad huc nouio magi moraretur uenit & patefacto aduentꝰ
sui ne gotio romã ꝓficiscitur. romaq rediens ꝑ legatos romani pontificis
& domni im pr̃is in regnũ suũ reducitur: Prȩerat tunc tẽporis eccle siaẽ
romanȩ leotercius cuius legatus ad brittaniã direstus est: Ałdulpꝰ
dia conus deipsa bratania natione suasaxo & cũ eo adimpr̃e missi
abbates duos. hrot fridus notarius & nantharius abb̵ de scõ audomaro
Impr uero ȩdificatis ꝑlegatos suos suꝑ albĩ fluuium duobus castellis
p̃sidioq: ineis contra scla uoꝵ incursiones disposito aquis grani Hiema utt
appulit : cumq ibi hie mar& pcers eius comia dum un sula ae ciei dit

Expanded text:
ta dimissa, per quam carra et equites emitti et recipi potuissent. Diviso itaque ta dimissa, per quam carra et equites emitti et recipi potuissent. Diviso itaque opere inter duces copiarum domum reversus est. Interea rex Nordanhumbrorum de Brittania insula, nomine Eardulf, regno et patria pulsus ad imperatorem, dum adhuc Noviomagi moraretur, venit et patefacto adventus sui negotio Romam proficiscitur; Romaque rediens per legatos Romani pontificis et domni imperatoris in regnum suum reducitur. Praeerat tunc temporis ecclesiae Romanae Leo tertius, cuius legatus ad Brittaniam directus est Aldulfus diaconus de ipsa Brittania, natione Saxo, et cum eo ab imperatore missi abbates duo, Hruotfridus notarius et Nantharius de sancto Otmaro. Imperator vero aedificatis per legatos suos super Albim fluvium duobus castellis praesidioque in eis contra Sclavorum incursiones disposito Aquisgrani hiemavit; nappulit; cumque ibi hiemaret, pars eius Comiaclum insulam accessit
Abbreviated transcription (Latin):
saxoniã serecepit. Frapcumgodofrido in expedicione preditas cdaui
quidicunt᷑ uiuil xi qui propt̃ antiquas in imicitias quascũ abodritis habere
soleban sponte se copus eius coniunxer̃. Ipsoq: inregnũ suũ reuerten¬
te cump̃da quã in abodritis caperepotuer ⁊ ipsi domũ regressi sunt
Uodo friđd uero prius quã reuerteretur destruc toemporio quod in oceani
litore constitutũ lingua danorũ reric dicebatur & magnã regno illiuꝰ
com moditatẽ uectigaliũ per solutione pr̃stabat. Trans latisq:
inde ne gotiatorib: solustadsse adportũ quis liesthor pdicitur cũ uniuer¬
soexeroituuenit Ibi ꝑali quod dies morat᷑ limitẽ regni sui quisaxo¬
mã respicit uallo munire constiturt. Eomodo ut aborientali maris sinu
quem illi osthas salt dicunt usq: adoccidentalem occanũ totã aegido rae
fluminis aqui lonalem ribam munim̃tũ ualli p̃texer& una tantũ por¬

Expanded text:
in Saxoniam se recepit. Erant cum Godofrido in expeditione praedicta Sclavi, in Saxoniam se recepit. Erant cum Godofrido in expeditione praedicta Sclavi, qui dicuntur Wilzi, qui propter antiquas inimicitias, quas cum Abodritis habere solebant, sponte se copiis eius coniunxerunt; ipsoque in regnum suum revertente, cum praeda, quam in Abodritis capere potuerunt, et ipsi domum regressi sunt. Godofridus vero, priusquam reverteretur, distructo emporio, quod in oceani litore constitutum lingna Danorum Reric dicebatur et magnam regno illius commoditatem vectigalium persolutione praestabat, translatisque inde negotiatoribus, soluta classe ad portum, qui Sliesthorp dicitur, cum universo exercitu venit. Ibi per aliquot dies moratus limitem regni sui, qui Saxoniam respicit, vallo munire constituit, eo modo, ut ab orientali maris sinu, quem illi Ostarsalt dicunt, usque ad occidentalem oceanum totam Egidorae fluminis aquilonalem ripam munimentum valli praetexeret, una tantum por
Abbreviated transcription (Latin):
niȩ t̃minos ad geditemptar&. Sed illesstatiuis paliquot diesꝰ inlctor
h abitis ex pugnatis &iam imanucaptis aliquot scla uorũ castellis
cummagno copiarũ suarũ detrim tore uersus est: Nam li& dras conem
dicem abo dritorũ popularium fideidiffidorem loco pepulir&. go¬
dela ibum alium ducem dolocaptum patibulo sus pendis & ab odritorum
duas partes sibiues tigales feciss&. Opti mosta men militũ suorum
& manupromptis simos amisit. ⁊ cumeis filium fr̃is su inomine
reginoldũ qui in obpugnatione cuius dã oppidicũ plibmis danorum¬
primorib int̃fectus ẽ. Filius aut̃ im pris Karlus albiã ponte luncxit
& exercitũ cuip̃ herat in linones & mel dingos qui& ipsi adgo dofridum
regẽ defeteraN quanta potuit celertiate trans posui populatis que
circũ quaq: eorũ agris. Tr ansito iterũ flumine cũ in colomꝰ ex ercitu

Expanded text:
niae terminos adgredi temptaret. Sed ille stativis per aliquot dies in litore niae terminos adgredi temptaret. Sed ille stativis per aliquot dies in litore habitis, expugnatis etiam et manu captis aliquot Sclavorum castellis cum magno copiarum suarum detrimento reversus est. Nam licet Drasconem ducem Abodritorum popularium fidei diffidentem loco pepulisset, Godelaibum alium ducem dolo captum patibulo suspendisset, Abodritorum duas partes sibi vectigales fecisset, optimos tamen militum suorum et manu promptissimos amisit et cum eis filium fratris sui nomine Reginoldum, qui in obpugnatione cuiusdam oppidi cum plurimis Danorumprimoribus interfectus est. Filius autem imperatoris Carlus Albiam ponte iunxit et exercitum, cui praeerat, in Linones et Smeldingos, qui et ipsi ad Grodofridum regem defecerant, quanta potuit celeritate transposuit populatisque circumquaque eorum agris transito iterum flumine cum incolomi exercitu
Abbreviated transcription (Latin):
in quodã portueius dem insulȩ cumclasse cuibur Kar d prperat proe¬
lo detortauer uictiq ac fugatis amissis xiii. nauib: & plinrimis
suorũ int̃factis. Ad eo illo anno inomnib: locis aduersa fortuna
fatigati sunt ut ipsi sibi hoc accidis se testatisint. Eoquod anna supe¬
riore contra omnẽ iustitiã depatelaria insula. Ix. mona chos
constantino politana sedebat inuenetia. pacefacta cũ pip pinore gę
& inducuis usq ad msaẽ aug. constitutis. statione soluta constanti¬
nopolim regressus ẽ: hoc anno imp̃r pascha aquis celebra uit.
Lante imipr̃ nouio magũ ꝓstetius trans acto ibi quadragesimali
ic iunio cȩlebrato & iam scõ pascha iterũ aquas regres sus est¬
& quia nuntia batur godo fridũ regẽ danorũ in abo dritos cum
ecenciti tra iccisse uarlũ filium fuum ad albiamcumualida
francorum& iaxonum manumist. Iubens uesa nosegire suntere sisaxo¬

Expanded text:
in quodam portu eiusdem insulae cum classe, cui Burchardus praeerat, proein quodam portu eiusdem insulae cum classe, cui Burchardus praeerat, proelio decertaverunt victique ac fugati sunt, amissis tredecim navibus et plurimis suorum interfectis. Adeo illo anno in omnibus locis adversa fortuna fatigati sunt, ut ipsi sibi hoc accidisse testati sint, eo quod anno superiore contra omnem iustitiam de Patalaria insula sexaginta monachos Constantinopolitana sedebat in Venetia, pace facta cum Pippino rege et indutiis usque ad mensem Augustum constitutis statione soluta Constantinopolim regressus est. Hoc anno imperator pascha Aquis celebravit neante imperator Noviomagum profectus transacto ibi quadragesimali ieiunio, celebrato etiam sancto pascha iterum Aquas regressus est. Et quia nuntiabatur Grodofridum regem Danorum in Abodritos cum exercitu traiecisse, Carlum filium suum ad Albiam cum valida Francorum et Saxonum manu misit, iubens vesano regi resistere, si Saxo
Abbreviated transcription (Latin):
Additis unitodem eiusdem numeri equitib: quiꝑ xii. fenes tras completis horis
&iebant & inpulsu egres sionis suae toctidem fenestras quȩ prius erant
aꝑtȩ claudebant. Nec non & alia multa erant in pso horo logio quȩ nunc
enumerare longũ est. łuerunt prȩterea inter prȩdicta munera
cande labra duo exauri calco mire magnitudinis & ꝓceritatis. quȩ
omnia ina quensẽ palatio adimpr̃m delata sunt. Impr̃ legatũ
& mona chos ꝑ aliquantũ tẽpus secũ retinens in italiã direxit
atq ibi eos tẽpus nauigationis expectare iussit. Eodẽq annobur¬
chardũ comitẽ stabulisui cũ clas se misit in corsicã ut eã amauris
qui superioribus annis illuc p̃datũ uenire consueuerant defender&
qui iuxta consuetudinẽ suã dehis pania egressi primo sardiniã
tres ibicetidisse ꝑhibentur in corsicã rectocur suꝑuener̃ ibi teru

Expanded text:
additis in eodem eiusdem numeri equitibus, qui per duodecim fenestras completis horis additis in eodem eiusdem numeri equitibus, qui per duodecim fenestras completis horis exiebant, et inpulsu egressionis suae totidem fenestras, quae prius erant apertae, claudebant; nec non et alia multa erant in ipso horologio, quae nunc enumerare longum est. Fuerunt praeterea inter praedicta munera candelabra duo ex auricalco mirae magnitudinis et proceritatis; quae omnia in Aquense et monachos per aliquantum tempus secum retinens in Italiam direxit atque ibi eos tempus navigationis expectare iussit. Eodemque anno Burchardum comitem stabuli sui cum classe misit in Corsicam, ut eam a Mauris, qui superioribus annis illuc praedatum venire consueverant, defenderet. Qui iuxta consuetudinem suam de Hispania egressi primo Sardiniam tria milia ibi cecidisse perhibentur – in Corsicam recto cursu pervenerunt. Ibi iterum
Abbreviated transcription (Latin):
taeit hor a noctis tertia. sole posito inquinta parte uirginis. & luna
in qiunta partepiscium sicq ab annisuperioris septembrio usq ad anni
prȩ sentis septẽ briũ terluna obscurata est & solsemel
ad bertus musus im pr̃is quideouente reuertebatir de functus est
& legatis regis ꝑsarũ nomine abdel lacũ monachis dehierusalẽ
quilegationẽ tome patriar chȩ fungebantur quorũ nomina fuere
& pul chritudinis erant enũ om̃a bis sina tamtentoria quã & funes corũ
diusisancta colorib: Fuer̃ p̃terea munera p̃fatiregis palli sirica multa
& p̃ciosa & odores atq: unguenta & balsamũ. Nec ñ & horo logiũ ex auri¬
calco arite mechanica mirifue cõpositũ. inquo .xii. horarũ cursus ad
cleps ue dram ũtebatur. Cũ totidem aereis pilulis quat ad complitionem
horarũ decidebant. & casu suo subiectũ sibi cymbalum teminire faciebant

Expanded text:
psis lunae facta est hora noctis tertia, sole posito in quinta parte Virginis et luna psis lunae facta est hora noctis tertia, sole posito in quinta parte Virginis et luna in quinta parte Piscium. Sicque ab anni superioris Septembrio usque ad anni praesentis Septembrium ter luna obscurata est et sol semel. Radbertus missus imperatoris, qui de Oriente revertebatur, defunctus est; et legatus regqui legatione Thomae patriarchae fungebantur, quorum nomina fuere et pulchritudinis; erant enim omnia bissina, tam tentoria quam et funes eorum, diversis tincta coloribus. Fuerunt praeterea munera praefati regis pallia sirica multa et preciosa, et odores atque unguenta et balsamum; nec non et horologium ex auricalco arte mechanica mirifice conpositum, in quo duodecim horarum cursus ad clepsidram vertebatur, cum totidem aereis pilulis, quae ad completionem horarum decidebant, et casu suo subiectum sibi cimbalum tinnire faciebant,
Abbreviated transcription (Latin):
In his pania uero nauarri & pampilonenses quis uperioribus annis ad sarrãnos
de fecerat infidẽ receptisuNs. Classis aniciforo imp̃r cui nic&a patricius
preerat ad reciperandã dalmatiã mittitur. & legati quiante quat tuoꝵr¬
fere annos ad regempersarũ mis si surł ꝑ ipsas gre.carum
nauium stationes transuecti ad taruisiam portus receptaculum nul¬
lo aduersariorum senciente regressi sunt. Impr̃ celeber nata le
stante utroq sidere in xͦxu. paste aquarii. Iterum .iiii. l marţ fuit ed ỹ ns
lune & apparuer̃ acies eadem nocte mir& magnitudinis. Et solstecit
inxͦi partepisciũ & luna inxi. parte uirginis. Nam et stella mercurii
xuiuł aprł uisa est inso le quasi paruamacula nigra paudulum
superius media centro eius demsideris quae a nb̵ iiiiides conspicitur
sedl quai do peninũ mtaut uel exuit nubibus impedientib mon me

Expanded text:
In Hispania vero Navarri et Pampilonenses, qui superioribus annis ad Sarracenos In Hispania vero Navarri et Pampilonenses, qui superioribus annis ad Sarracenos defecerant, in fidem recepti sunt. Classis a Niciforo imperatore, cui Niceta patricius praeerat, ad reciperandam Dalmatiam mittitur, et legati qui ante quattuofere annos ad regem Persarum missi sunt, per ipsas Grecarum navium stationes transvecti ad Tarvisiani portus receptaculum nullo adversariorum sentiente regressi sunt. Imperator celebravit nstante utroque sidere in XXV. parte Aquarii. Iterum IIII. Kal. Mart. fuit eclypsis lunae, et apparuerunt acies eadem nocte mirae magnitudinis, et sol stetit in undecima parte Piscium, et luna in undecima parte Virginis. Nam et stella Mercurii XVI. Kal. Aprilis visa est in sole quasi parva macula, nigra tamen, paululum superius medio centro eiusdem sideris, quae a nobis octo dies conspicitur. Sed quando primum intravit vel exivit, nubibus impedientibus minime
Abbreviated transcription (Latin):
pasche festiuitatẽ elebiauit. Et inde non postmultus dies aquis grani¬
ueniens Narlũ filiũ suum intram selauorum quidicuntur serabi & ederꝰ
sup albim fluuium cũ exercitumisit. Inqua expeditione milidu och
sclauor dux int̃fectus est. Duoq castella ab exeratuȩ dificata unũ soꝑ
ripã fluminis salȩ alterũ uxta fluuum albim. slauisq pacatis. Harlus
cum exerciture gressus in loco quidicitur silli s uperripã mao sȩ fluminis adimprm
uenit Mis sus ẽ & manus debaio aria & a lamannia at que burgundia. sicut
annosuperiore interrã beeheim. utstataq terra non minima portione
absque ullo graui in conmodo regressa. Eodem anno incorsicam insula
contra mauros qui eam uestabant classis deitalia apippino mussaest
Cuius ad uentũ mauri non ex pectantes absces serĩ. Unus tamen nos troꝵ
hadumarus com̃ ciuitatis genuae in prudent̃ contraeos dinucans ocsusẽ.

Expanded text:
paschae festivitatem celebrapaschae festivitatem celebraveniens Karlum filium suum in terram Sclavorum, qui dicuntur Sorabi, qui sedent super Albim fluvium, cum exercitu misit; in qua expeditione Miliduoch Sclavorum dux interfectus est, duoque castella ab exercitu aedificata, unum super ripam fluminis Salae, alterum iuxta fluvium Albim. Sclavisque pacatis Karlus cum exercitu regressus in loco, qui dicitur Silli, super ripam Mosae fluminis ad imperatorem venit. Missa est et manus de Baioaria et Alamaanno superiore in terram Beeheim, vastataque terrae non minima portione, absque ullo gravi incommodo regressa. Eodem anno in Corsicam insulam contra Mauros qui eam vastabant classis de Italia a Pippino missa est, cuius adventum Mauri non expectantes abscesserunt; unus tamen nostrorum, Hadumarus comes civitatis Genuae, inprudenter contra eos dimicans occisus est.