comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Atq hoc igni suꝑpositũ consumit᷑ holochau¬
stum: cum uniuersa quȩ bene agere disposuimꝰ do
bilia readunt᷑. Unde bene craticula quȩ holochai¬
usto gorsat instoar retis fieri p̃cipit᷑: quo ꝑ erebras il̃
apturas ignis suppositꝰ ad consumendas om̃s hos-¬
tiarum partes libere penetret. Sic & enĩ sic ꝑ¬
omĩa necesse est ut nequaquã obduremꝰ corda
nr̃a neq obseremꝰ more pelagianorũ aduersus
grãm dei: sed diligent̾ aꝑiamꝰ ea. & quasi pluri-¬
mis simul pacefactis ianuis sedule dep̃cem᷑. ut ꝑ oĩa
quȩ inchoamꝰ uel agere desideramꝰ bona. quasi ꝑ
singula uictimarũ eiꝰ frusta. sua nos miscđłia illu¬
strare. & in amorẽ ipse suũ accendere dignet᷑.
Nanq pelagiani qui sine gr̃a dĩ se aliqͥd bom ꝑ-¬
ficere posse pͣsumunt. ñ in alcari sui cordis ma¬
culosã instar retis craciculã igni sacro suꝑpont̾.
ne quando in dilectione calefiant int̾pont̃. Qua¬

Expanded text:
nobis. Atque hoc igni superpositum consumitur holocaustum, cum universa quae bene agere disposuimus, dbilia redduntur. Unde bene craticula, quae holocausta gerat, instar retis fieri praecipitur: quo per crebras illius aperturas ignis suppositus, ad consumendas omnes hostiarum partes libere penetret. Sic etenim et omnino necesse est, ut nequaquam obduremus corda nostra, neque obseramus more Pelagianorum adversus gratiam Dei; sed diligenter aperiamus ea, et quasi plurimis simul patefactis januis seduli deprecemur; ut per omnia quae inchoamus, vel agere desideramus bona, quasi per singula victimarum ejus frusta, sua nos misericordia illustrare, et in amorem ipse suum accendere dignetur. Namque Pelagiani, qui sine gratia Dei se aliquid boni perficere posse praesumunt, non in altari sui cordis maculosam instar retis craticulam igni sacro superponunt;  Spiritus, ne quando in dilectione calefiant, interponunt. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
usta paratã: quia pͣparant electi locũ dño in mti¬
mo sui cordis affectu. ubi deuotas ei cogitatiões
collocent. Habet arulã subter craciculã in qua
ligna & ignẽ holochaustorũ suscipiat: quia eadẽ
ipsa eleccorũ corda receptaculũ in se pͣparant au¬
aitui uerborũ cȩlestiũ. quibꝰ calefacti ĩmo & inlla¬
mati ꝑ donũ scĩ sp̃s grata dõ redꝗant uota cogi¬
cationũ piarũ. Ligna nanq arulȩ altaris saidos

Expanded text:
usta paratam: quia praeparant electi locum Domino, in intiusta paratam: quia praeparant electi locum Domino, in intimo sui cordis affectu, ubi devotas ei cogitationes collocent. Habet arulam subter craticulam, in qua ligna et ignem holocaustorum suscipiat, quia eadem ipsa electorum corda receptaculum in se praeparant auditui verborum coelestium, quibus calefacti, imo et inflammati per donum sancti Spiritus, grata Deo reddant vota cogitationum piarum. Ligna namque arulae al
Abbreviated transcription (Latin):
exei. quos pones subter arulã altaris. Eritq cra¬
cicula usq ad altaris mediũ. Alcare quidẽ cotũ
cauum fieri pͣceptũ est ut in sequentibꝰ manifestiꝰ
edocet᷑: sed in medio sui habens craticulã ꝑ tocũ in
modũ recis distinctã in qua uictimarũ carnes cõ-¬
burendȩ imponerent᷑. & subcer eã arulã in qͦ com¬
posicis lignis arderet ignis semꝑ ad deuoranda su-¬
perposita holo chausta paratꝰ. Erat enĩ contra aru¬
lam ostium in pariete altaris orientali. unde uel
ligna ad alendũ ignẽ ĩmicti. uel carbones & cine-¬
res possent egeri: qͦmͦ in piccura cassiodori senato¬
ris cuiꝰ ipse in expositione psalmorũ meminit ex¬
pressum uidimꝰ. in qua ȩtiã utriq altari & bolo¬
chausti uidelicet & incensi pedes .iinͬ. fecit. quod u¬
trunq eũ sicut & tab̾naculi & cẽpli positionẽ a
aoctoribꝰ iudeorũ didicisse putamꝰ. Habet gͦ alcare
dei in medio sui craticulã ad suscipienda holocba¬

Expanded text:
arulam altaris: erit namque craticula usque ad altaris medium. Altare quidem totum cavum fieri praeceptum est, ut in sequentibus manifestius edocetur. Sed in medio sui habens craticulam, per totum in modum retis distinctam, in quam victimarum carnes comburendae imponerentur, et subter eam arulam, in qua compositis lignis, arderet ignis semper ad devoranda superposita holocausta paratus. Erat enim contra arulam ostium in pariete altaris orientali, unde vel ligna ad delendum ignem immitti, vel carbones et cineres possent egeri: quod in pictura Cassiodori senatoris, cujus ipse in expositione Psalmorum meminit, expressum vidimus. In qua etiam utrique altari, et holocausti videlicet et incensi, pedes quatuor fecit: quod utrumque eum, sicut et tabernaculi et templi positionem, a doctoribus Judaeorum didicisse putamus. Habet ergo altare Dei in medio sui craticulam ad suscipienda holoca
Abbreviated transcription (Latin):
ipse est animꝰ iustorũ ex hac uita sublatorũ: &¬
in alia uita gaudentiũ. In qͦ uidelicet loco cinis
holochausti usq ad fauillã consumit᷑. cũ ita ibi o¬
perũ bonorũ merces reddit᷑: ut labor omĩs ad
integrũ consumat᷑. iuxta illud apocalypsis sc̃ĩ
ioh̾is. Qui cũ de retributione pͣmiorũ apxisset ec¬
ce tab̾naculũ dĩ cũ hoĩbꝰ & habitabit cũ eis. & ip¬
si popłs eiꝰ erunt & ipse dñs cũ eis erit eorũ ds̃:

Expanded text:
ipse est animus justorum ex hac vita sublatorum, ipse est animus justorum ex hac vita sublatorum, in alia vita gundentium: in quo videlicet loco, cinis holocausti usque ad favillam consumitur, cum ita ibi operum bonorum merces redditur, ut labor omnibus ad integrum consummatur; juxta illud Apocalypsis sancti Joannis, qui cum de retributione praemiorum dixisset: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum eis, et ipsi populus ejus erunt, et ipse Dominus cum eis erit eor
Abbreviated transcription (Latin):
discũbere. Id est ad ȩc̾̃nã se remunerationẽ pͣpa¬
rabit: & illos in et̾na facit᷑ quiece refoueri. In¬
dutꝰ uͦ aliis uestimentis efferet cineres extra ca¬
stra: cũ paratꝰ ad remunerandũ laborẽ electo¬
rum suorum diis quicqͥd boni gesserant iam in
illa facit uita uideri hinc ablacũ. Nec abre est
loco extra castra posito uitȩ ꝑpecis ingressũ figu-
rari: cũ & dñs dicat. Per me si qͥs introierit sal-¬
uabit᷑: & ingrediet᷑ & egrediet᷑ & pascua inue¬
niet. Et psalmista. Dñs custodiat introitũ cuũ.
& exitũ cuũ. Introitũ uidelicet in hanc ȩccłiȩ ui¬
tam: exitũ uͦ in illã ubi pascua inueniunt᷑ ȩc̾nȩ
satiecatis. Non gͦ inepte locũ extra castra positũ
in illa intelligimꝰ uita. p̃sertĩ cũ ibi locꝰ mundis¬
simꝰ eẽ. dicatur: qͦd in hac uita fieri nullatenus
posse ꝑspicuũ est. Locus gͦ mundissimꝰ extͣ castͣ

Expanded text:
discumbere ; id est, ad aeternam se remunerationem praepadiscumbere ; id est, ad aeternam se remunerationem praeparabit, et illos in aeterna facit quiete refoveri. Indutus vero aliis vestimentis efferet cineres extra castra, cum paratus ad remunerandum laborem electorum suorum Dominus, quidquid boni gesserant, jam in illa facit vita videri hinc ablatum. Nec ab re est loco extra carari, cum et Dominus dicat: Per me si quis introierit, salvabitur: et ingredietur et egredietur, et pascua inveniet. Et Psalmista: Dominus custodiat introitum tuum, et exitum tuum . Introitum videlicet in hanc Ecclesiae vitam; exitum vero in illam ubi pascua inveniuntur aeternae satietatis. Non ergo inepte locum extra castra positum, in illa intelligimus vita: praesertim cum ibi locus mundissimus esse dicatur, quod in hac vita fieri nullatenus posse, perspicuum est. Locus ergo mundissimus extra castra,
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis ipse ignẽ suȩ caritatis accendere. ac ꝑhunc
hostias bonȩ nr̃ȩ actionis sibimet acceptabiles face¬
re consueuit. Et hȩc faciens uestit᷑ lineis indumen¬
tis: quia ut nos ad oꝑa uircutũ excitet. exempla
nobis suȩ incarnationis. puritatis & mortis ꝓponit.
quȩ ꝑ linũ significari posse sepiꝰ diccũ ẽ. Tollit aũt
idem sacerdos cineres quos uorans ignis exussit &
ponic iuxta altare: cũ dñs finẽ laboriosis oꝑibꝰ im-¬
ponit. neq iustos de hac uita raptos ultra ꝓuita ȩ¬
cerna cercare. sed coronã iusticiȩ in uita ȩc̾na iubet
accipere. Ponens & enĩ cineres uixta altare. spolia¬
bit᷑ prioribus uestimentis: cũ ad memoriã iustis qͦ
fecerunt bona reducens. ñ eis ampliꝰ habitũ suȩ
passionis imitandũ ostendit. sed inauit᷑ aliis ues¬
timentis. illis uidelicet de quibꝰ in exangłio dicit
ipse. am̃ dico uobis qͦd pͣcinget se & faciet illos

Expanded text:
in nobis ipse ignem suae charitatis accendere, ac per hunc in nobis ipse ignem suae charitatis accendere, ac per hunc hostias bonae nostrae actionis sibimet acceptabiles facere consuevit. Et haec faciens vestitur lineis indumentis; quia ut nos ad opera virtutum excitet, exempla nobis suae incarnationis, passionis et mortis proponit, quae per linum significari posse saepius dictum est. Tollit autem idem sacerdos cineres, quos vorax ignis exussit, et ponit juxta altare, cum Dominus finem laboriosis operibus imponit, neque justos de hac vita raptos ultra pro vita aeterna certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres juxta altare, spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam justis, quae fecerunt bona, reducens, non eis amplius habitum suae passionis imitandum ostendit; sed induitur aliis vestimentis, illis videlicet de quibus in Evangelio dicit ipse: Amen dico vobis, quod praecinget se et faciet illos
Abbreviated transcription (Latin):
prioribꝰ uestimencis. inducꝰq aliis efferet eos ex¬
tra castra: & in loco mundissimo usq ad fauillã
consumi faciet. Ignis aũt in alcari semꝑ arde¬
bit. Holochaustũ gͦ cremabit᷑ in altari: cum in
corde cuiꝰq electi qui se ipsũ totũ & carne uid¬
licet & corde dõ uouerat opꝰ bonũ feruente ca¬
ritatis igne patrat᷑. Quod toca fit nocte usq ina¬
ne. cũ quis coto uitȩ huiꝰ tẽpore usq dũ raptus
e corpore futuri mant seb uidere meruerit bo¬
nis insistere ñ cessat oꝑibus. Ignis ex eodẽ altari
aaron quia ignẽ alienũ año offerre & ñ eũ qui
semel de cęlo datus est uoluerunt. mox igne cȩ¬
lesti ꝑempti st̃.: quia nimirũ quicunq oꝑa cęlesti¬
a ñ cęlestis incentione mercedis. sed tẽporalis in cui¬
cu fauoris aut cõmodi faciunt. sententia ire celestiͤ
feriunt᷑. Uestiet᷑ sacerdos cunica & feminalibus li¬
neis. Sacerdos qui offert holochaustũ añs est: quia

Expanded text:
ribus vestimentis, indutusque aliis efferet eos extra castra; et in loco mundissimo, usque ad favillam consumi faciet. Ignis autem in altari semper ardebit . Holocaustum ergo cremabitur in altari, cum in corde cujuscunque electi, qui seipsum totum, et carne videlicet et corde, Deo voverat, opus bonum fervente charitatis igne patratur. Quod tota fit nocte usque mane, cum quis toto vitae hujus tempore, usque dum raptus e corpore, futuri mane saeculi videre meruerit, bonis insistere non cessat operibus. Ignis ex eodem altari Aaron, quia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de coelo datus est, voluerunt, mox igne coelesti perempti sunt; quia nimirum quicunque opera coelestia non coelestis intentione mercedis, sed temporalis intuitu favoris, aut commodi faciunt, sententia irae coelestis feriuntur. Vestietur sacerdos tunica et feminalibus lineis: sacerdos qui offert holocaustum, Dominus est: quia
Abbreviated transcription (Latin):
sa altaris diuersa: uel diuersas fideliũ ꝑsonas. ł
certe multifarias ipsorũ actiones siue cogitatio¬
nes in famulatũ sui conditoris dispositas acciꝑe
debemꝰ. Et quidẽ primo lebetas ad suscipiendos
cieres facere p̃cipit᷑. Cinis aũt hostiarũ quod
in magno mysterio debeat accipi testat᷑ cinis ui¬
tulȩ rufe asꝑsus: qui ȩciã apło ceste inquinatos
scĩficabat ad emundationẽ carnis. in quo ipse pͣ¬
figuratum intelligit sacramentũ dnĩcȩ passionis.¬

Expanded text:
sa altaris diversa, vel diversas fidelium personas, vel sa altaris diversa, vel diversas fidelium personas, vel certe multifarias ipsorum actiones, sive cogitationes in famulatum sui conditoris dispositas, accipere debemus. Et quidem primo lebetas ad suscipiendos cineres facere praecipitur. Cinis autem hostiarum, quod in magno mysterio debeat accipi, testatur cinis vitulae rufae aspersus, qui etiam Apostolo teste inquinatos sanctificabat ad emundationem carnis. In quo ipse praefiguratum intelligit sacramentum Dominicae passionis
Abbreviated transcription (Latin):
se impugnantibꝰ forcior efficit᷑. Quod uidelicet
altare oꝑitꝰ ere: cũ uirtꝰ cepta fideliũ ꝑseuerant᷑
usq ad finẽ firma tenet᷑. Quia enĩ eris metallũ
longo solet tempore incorruptibile durare: recce
ꝑ hoc uirtꝰ ualet ꝑseuerantiȩ aesignari. Si quẽ
uero mouet iuxca litterã qͦmͦ ligna altaris can-¬
co igne uicino in cõbusta ꝑmanere potuerint: ac¬
cipiat beati ieronimi de bac questione respon¬
sum. Altaris inquit ligna quȩ de lignis parady
si st̃ ñ cremant᷑ igne uicino: sed puriora readun¬
cur. Nec mirũ hoc de scũario & interioribꝰ tẽpli
& altari chimiamatis credere: cũ ȩciam amiton
ligni genus uel lini habens in se similitudinem
quanto plus arserit canto mundiꝰ inueniatur:
acies quoq in usus eiꝰ lebetas ad suscipiendos
cineres: & forcipes atq fuscinulas & ignium
receptacula. Omĩa uasa ex ere fabricabis. Ua¬

Expanded text:
se impugnantibus fortior efficitur. Quod videlicet se impugnantibus fortior efficitur. Quod videlicet altare operietur aere, cum virtus coepta fidelium perseveranter usque ad finem firma tenetur; quia enim aeris metallum longo solet tempore incorruptibile durare, recte per hoc virtus valet perseverantiae designari. Si quem vero movet juxta litteram, quomodo ligna altaris tanto igne vicino incombusta permanere potuerint, accipiat beati Hieronymi de hac quaestione responsum. Altasi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc sanctuario et interioribus templi, et altari thymiamatis credere, cum etiam amianton ligni genus est, vel ligni habens in se similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius inveniatur. Faciesque in usus ejus lebetes ad suscipiendos cineres; et forcipes atque fuscinulas, et ignium receptacula, omnia vasa ex aere fabricabis. Va
Abbreviated transcription (Latin):
tem ꝑ.iiiͦiͬ. angulos ex ipso erunt. & oꝑies illud
ere. Quatuor angulos habec altare holocha¬
usti: quia ꝑ quatuor mundi plagas sc̃a dila¬
tatꝰ eccłia. que ꝓpt̾ unũ cor & animã unam
totiꝰ credentiũ multitudinis recce factura uniꝰ
aesignat᷑ altaris. Ex qͦ uidelicet altari cornu¬
a fiunt quatuor: cũ .iiiͬ. uircutibꝰ sepe dictis iu¬
storum corda muniunt᷑. de quibꝰ in laude sapi¬
entiȩ dicit᷑. Sobrietatẽ enĩ & prudentiã docet
& iusticiã & uircutẽ: quibꝰ utiliꝰ nichil est in ui¬
ta hominibꝰ. hȩc cornua ex ip̃so altari ꝓducun¬
tur: cũ munimenta uirtutũ fideles ñ spetietenͦ
& ad faciẽ hominũ ostentant. sed ex intima sui
cordis radice deo teste generant. Cornua st̃ .iiiͬ.
ꝑ quatuor angulos altaris: cũ in omĩbꝰ mundi t̾¬
minis eccł̃ia uirtutũ potentia spũali. cunctis bo-¬
stium insidiis inuiolabilis ꝑsistit. ĩmo ipsa cunctiᷤ

Expanded text:
er quatuor angulos ex ipso erunt: et operies illud er quatuor angulos ex ipso erunt: et operies illud aere. Quatuor angulos habet altare holocausti, quia per quatuor mundi plagas sancta dilatatur Ecclesia, quae propter unum cor et animam totius credentium multitudinis recte factura unius designatur altaris. Ex quo videlicet altari cornua fiunt quatuor, cum quatuor virtutibus saepe dictis, justorum corda muniuntur. De quibus in laude sapientiae dicitur: Sobrietatem enim et prudentiam docet, et justitiam et virtuternua ex ipso altari producuntur, cum munimenta virtutum fideles non specie tenus, et ad faciem hominum ostentant, sed ex intima sui cordis radice Deo teste generant. Cornua sunt quatuor per quatuor angulos altaris, cum in omnibus mundi terminis Ecclesia, virtutum potentia spirituali cunctis hostium insidiis inviolabilis persistit, imo ipsa cunctis
Abbreviated transcription (Latin):
uocione & caricatis conseruat. Iacies & alca¬
re de lignis sechim. qͦd habebit. S. cubicos in lon-¬
gitudine & cotidẽ in lacitudine. id est quadrum.
& .iiiͦ. cubitos in altitudine. hoc altare qͦd ꝓpͥe
holochausti uocabat᷑. corda eleccorũ designat:
quȩ ad offerenda dõ sacrificia bonorũ oꝑũ ipsiꝰ
sunt dono consecrata. Quod apte de lignis sethĩ
fieri p̃cipit᷑. quiaꝰ munda & incorrupta dec et ẽẽ.
corda & corpora in quibꝰ sp̃s dei habitat. Habet
Gͦ. cubitos longicudinis & totidẽ lacitudinis. cũ
fidelis quisq om̃s sui corporis sensus in longi¬
tudine pacientiȩ. & in lacitudine caritatis ex̃¬
cere satagit. & in om̃i suo uisu. auditu. gustu.
olfaccu & tactu. semꝑ se diuino meminerit mã¬
cipatum esse seruicio. uxta illud apłi. Siue
manducatis siue bibitis. siue aliud qͥd facitis:
omĩa in głam dĩ facite. habet .iiiͦ. cubitos alti¬
cudinis: cũ eadem corda electorũ ꝑfidẽ spem
& caritatẽ ad cęlestia tendunt. Cornua au

Expanded text:
us. Facies et altare de lignis sethim, quod habebit quinque cubitos in longitudine et tolidem in latitudine, id est quadrum, et tres cubitos in altitudine . Hoc altare, quod proprie holocausti vocabatur, corda electorum designat, quae ad offerenda Deo sacrificia bonorum operum, in ipsius sunt dono consecrata. Quod apte de lignis sethim fieri praecipitur, quia munda et incorrupta decet esse corda et corpora, in quibus spiritus Dei habitat. Habet quinque cubitos longitudinis, et totidem latitudinis, cum fidelis quisque, omnes sui corporis sensus, in longitudine patientiae, et in latitudine charitatis exercere satagit, ut omni suo visu, auditu, gustu, olfactu et tactu, semper se divino meminerit mancipatum esse servitio, juxta illud Apostoli: Sive manducatis, sive bibitis, sive aliud quid facitis, omnia in gloriam Dei facite. Habet et tres cubitos altitudinis, cum eadem corda electorum per fidem, spem et charitatem ad coelestia tendunt. Cornua au
Abbreviated transcription (Latin):
In introicu atrii .iiiͦiͬ. sc̃ colũne: quia ñ nisi ꝑfidẽ
& sacramenta exangłii que.iiiͬ. libris continen¬
tur unitatẽ scẽ ȩccłiȩ qͥs ingredi poterit. Unde
pulcher in ȩccłia mos anciquitꝰ in oleuit: ut bis
qui cathecitandi & xp̃ianis st̃ sacramentis inician¬
di .iiiiͬ. exangłiorũ pͥncipia recitent᷑. ac de figuris
& ordine eorũ in aꝑtione auriũ suarũ sollerter
erudiant᷑. qͦ sciant exinde ac meminerint qͥ & qͦt
sint libri quorũ uerbis maxime in fide uericatis
aebeant erudiri. In qͦ introitu tentoriũ qͦq fieri
cubicorũ .xxͣ. p̃cipit᷑. qui numerꝰ est idẽ quat̾nars
quin quies auccꝰ. Quinq aũt st̃ nocissimi corporis

Expanded text:
introitu atrii quatuor sunt columnae: quia non nisi per fidem et sacramentum evangelii, quae quatuor libris continentur, unitatem sanctae Ecclesiae, quis ingredi poterit. Unde pulchre in ipsa Ecclesia mos antiquus inolevit, ut his qui catechizandi, et Christianis sunt sacramentis initiandi, quatuor Evangeliorum principia recitentur, ac de figuris et ordine eorum in apertione aurium suarum solerter erudiantur; quo sciant exinde ac meminerint, qui et quot sint libri, quorum verbis maxime in fide veritatis debeant erudiri. In quo introitu tentorium quoque fieri cubitorum viginti praecipitur, qui est numerus idem quaternarius quinquies ductus. Quinque aut
Abbreviated transcription (Latin):
habent aurea capita: quia nimirũ apłi & apłici
erecti. Item capita aurea sed bases habent ȩneas:
quia quȩcũq ꝑ dñm cęlesti sibi auctoritate daca
esse sacramenca didicert̃. Sane quia de orienca¬
li plaga loquim᷑: uidet᷑ oportunũ cõmemorari a¬
liqua de expositione uectis illiꝰ singularis quẽ ab
angulo cabularũ ad angulũ usq parietis alceriꝰ
porrectũ esse. ac totã pariecũ constantiã. ne ui
& impulsu ꝓcellarũ concuti. atq hiic & illuc poᷤ¬
set inflecti. concinere iã diximꝰ. Seripcũ est in se¬
quentibꝰ sacre historiȩ ubi omĩa quȩ dñs ĩpera¬
rat moyses expleuisse narrat᷑. Cecit qͦq uectẽ
aliũ qui ꝑ medias cabulas ab angulo usq ad an-¬

Expanded text:
habent aurea capita; quia nimirum apostoli et aphabent aurea capita; quia nimirum apostoli et aperecti. Item capita aurea, sed bases habent aeneas; quia quaecunque per Dominum coelesti sibi auctoritate data esse sacramenta didicerunt. Sane, quia de orientali plaga loquimur, videtur opportunum commemorare aliqua de expositione vectis illius singularis, quem ab angulo tabularum ad angulum usque parietis alterius porrectum esse, ac totam parietum constantiam, ne vi et impulsu procellarum concuti, atque huc et illuc poset inflecti, continere jam diximus. Scriptum est in sequentibus sacrae historiae, ubi omnia quae Dominus imperarat, Moyses explevisse narrat: Fecit quoque vectem alium, qui per medias tabulas ab angulo usque ad an
Abbreviated transcription (Latin):
cipium & pͥmogenitꝰ ex mortuis. Neq inc̃gruum
uideatꝰ ꝑ quinq capita colũnarũ unũ caput ec¬
clesiȩ xp̃m figurari. Tot enĩ fuere capita quot
rum caput est. in se quidẽ ipso manens sẽꝑ equa¬
lis atq indiuisibilis sed singulis qͥbꝰq eleccis grãm
sui sp̃s ꝑ accipientiũ capacitate diuidens. Unde ñ
solu om̃i generalit̃ ȩccłiȩ: uerũ ȩtiã specialit uni¬
cuiq membrorũ eꝰ licet illud ꝓpbicũ cũ fiducia¬
gelamare. Nune auĩt exaltauit caput meũ suy
mimicos meos. Cuiꝰ nimirũ capicis significancis
conuenit apte qͥd eadẽ capita columnarũ ñ deau¬
rata ut colũne & cabulȩ seo aurea fieri uibent᷑.
accestatione apsorũ sermo confirmatꝰ. Et ueue
uel quia sermo eorũ senescente siue transeunce
mundo nulla unquã uecustate potest consumi. Ne¬
q enĩ uenit dñs soluere legẽ aut ꝓpħas sed adĩ¬
plere. Habent enĩ colũne cab̃nacłi bases ȩneas.

Expanded text:
 primogenitus ex mortuis . Neque incongruum videatur per quinque capita columnarum, unum caput Ecclesiae Christum figurari; tot enim fuere capita, quotum sanctorum caput est, in se quidem ipso manens, semper aequalis atque indivisibilis, sed singulis quibusque electis gratiam sui Spiritus pro accipientium capacitate dividens. Unde non solum omni generaliter Ecclesiae, verum etiam specialiter unicuique membrorum ejus, licet illud pproclamare: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos. Cujus nimirum capitis significantiae convenit apte quod eadem capita columnarum, non deaurata ut columnae et tabulae, sed aurea fieri jubentur.attestatione apostolorum sermo confirmatur. Et beneicae fiduciam; vel quia sermo eorum, senescente sive transeunte mundo, nulla unquam vetustate potest consumi. Neque enim venit Dominus solvere legem aut prophetas, sed adimplere. Habent enim columnae tabernaculi bases aeneas,
Abbreviated transcription (Latin):
duci. colũba de arca egressa neq ultra reuersa
eos qui carne soluti ad liberã lucẽ patriȩ cȩlestĩ
peruolant. nequaꝙͣ ampliꝰ ad labores t̾renȩ ꝑe¬
grinationis redituri. Circundant᷑ itaq auro ue-¬
c̾tes lignorũ sechim. cũ firmissima sacre scripte
cestimonia ꝑ inc̾p̃tacionẽ mysticã bis & huimodi
sensibus celestibus ac sp̃ualibꝰ ꝓbant᷑ ẽẽ. ꝑlucida.

Expanded text:
duci. Columba de arca egressa, neque ultra reversa duci. Columba de arca egressa, neque ultra reversa eos qui carne soluti, ad liberam lucem patriae coelestis pervolant, nequaquam amplius ad labores terrenae peregrinationis redituri. Circumdantur itaque auro vectes lignorum sethim, cum firmissima sacrae Scripturae testimonia per interpretationem mysticam his et hujusmodi sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
in arca saluatꝰ euaserit. pacet omĩbus in ea quã
ds̃ diligens iustitiã & odio habens iniquitatẽ pi¬
os nouerit de tẽptatione eriꝑe. impios uero uis¬
ta districtione punire. Ideoq calis lectio instar
ueccium imputribiliũ cab̾naculũ dñi continet.
quia mentes fideliũ uerbis inficcȩ ueritatis ab
incursu cẽptacionũ p̃munit. Uerũ quasi uecces
lignei laminis uestiunt᷑ aureis. cũ hȩc eadẽ lec¬
tio ꝑ sp̃ualem intelligentiã sacratioribꝰ plena
mysteriis ostendit᷑. cũ arca ȩccłiã catholicã. aqͥ
diluuii baptismũ significare dinoscit᷑. munda
& ĩmunda animalia spũales & carnales qͦsq in
eccłia. ligna arcȩ leuigata & bicuminata docco¬
res gr̃a fidei roboratos. coruus de arca egressus
nec reuersus eos qui post baptisma ad apostasiã
decidunt. ramus oliuȩ ꝑ colũbã illatus in arcã
eos qui foris quidẽ hoc est inter hereticos bapci¬

Expanded text:
in arca servatus evaserit; patet omnibus in eo quod in arca servatus evaserit; patet omnibus in eo quod Deus diligens justitiam, et odio habens iniquitatem, pios noverit de tentatione eripere, impios vero justa districtione punire. Ideoque talis lectio instar vectium imputribilium tabernaculum Domini continet quia mentes fidelium verbis infictae veritatis, ab incursu tentationum praemunit . Verum quasi vectes lignei laminis vestiuntur aureis, cum haec eadem lectio per spiritualem intelligentiam sacratioribus plena mysteriis ostenditur, cum arca Ecclesiam catholicam, aqua diluvii baptismum significare dignoscitur: munda et immunda anEcclesia, ligna arcae levigata et bituminata, doctores gratiae fidei roboratos. Corvus de arca egressus nec reversus eos qui post baptisma ad apostasiam decidunt; ramus olivae per columbam illatus in arcam, eos qui foris quidem, hoc est inter haereticos bapti
Abbreviated transcription (Latin):
non solũ correptionẽ oꝑum sed & ꝑpetuã suꝑnȩ
recributionis lucem legunt. Et fundes eis in qͥt
anulos aureos ꝑ qͦs uectes tabulata contineant.
Uecces ꝑ anulos aureos tabulata continent: cum
uerba saeri eloquii ꝑ ꝓmissionẽ regni cȩlestis sta¬
tum sc̃ẽ eccłiȩ confirmant. ut eo minꝰ ꝑ turbati¬
ones mundi cimeat. quo cerciꝰ stabilitatẽ ꝑpecuȩ
remuneracionis didicit. Bene aũt de eisdẽ uẽcci¬
bus subdit᷑. ¶ Igos oꝑies laminis aureis. Lami¬
nis quippe aureis uectes oꝑiunt᷑ cũ uerbis aiu¬
nȩ legis quȩ ẽẽ. uixca litcerȩ sensũ fortia uiden¬
tur atq ad confirmandã uitã fideliũ aptissima.
suꝑior incellectꝰ id est exangłica claritate p̃ful¬
gidus inesse monstrat᷑. Vt enĩ exempli gr̃a unũ
cestimoniũ ponã. cũ legimꝰ historiã sc̃i noe qͥmͦ
culuuiũ quod impios deleuit mirabilit̾ cũ siuis

Expanded text:
non solum correctionem operum, sed et perpetuam supernae non solum correctionem operum, sed et perpetuam supernae retributionis lucem legunt. Et fundes eis, inquit, annulos aureos, per quos vectes tabulata contineant. Vectes per annulos aureos tabulata continent, cum verba sacri eloquii per promissionem regni coelestis statum sanctae Ecclesiae confirmant, ut eo minus perturbationes mundi timeat, quo certius stabilitatem perpetuae remunerationis didicit. Bene autem de eisdem vectibus subditur: Quos operies laminis aureis. Laminis quippe aureis vectes operiuntur, cum verbis divinae legis quae esse juxta litterae sensum fortia videntur, atque ad confirmandam vitam fidelium aptissima, superior intellectus, id est evangelica charitate praefulgidus, inesse monstrabatur. Ut enim exempli gratia unum testimonium ponam: cum legimus historiam sancti Noe, quomodo diluvium, quod impios delevit, mirabiliter cum suis
Abbreviated transcription (Latin):
ca contineant. Iabulȩ tabernaculi de auratȩ
fulgent. cũ omĩs uita. omĩs sermo scõrũ pͣdica¬
corum lucẽ p̃monstrant sapientię cȩlestis. ni¬
chilq in eis aliud quã uirtucũ decus aspicitur.
Anuli aũt aurei ꝑ quos uectes cabulata conci¬
nebant. ipsa uitȩ celestis beatitudinẽ designant.
quȩ ꝓpt̾ suȩ głam claritatis recte auro. ꝓpt̾ ȩt̃¬
nitatẽ recte circulis cõparat᷑. Vnde & apłs de
illa. reposita est inquit mͥ corona iustitiȩ. Qnq
aũt circulos singulȩ habebant cabulȩ. ñ qͥa qͥn¬
q ꝑcita est distinccio patriȩ cȩlestis. seo qͥa eadem
ꝑpetua claritas & clara ꝑpetuitas regni dĩ in ge¬
nesi. eadẽ in exodo. eadẽ in leuicico. eadẽ in libro
numerorũ. eadẽ in deuceronomio scripta contine¬
tur. Et quinq anuli aurei singulis cabnaculi
tabulis erant infixi. quia corda iustorũ multum
duilacata ꝑ amorẽ in om̃ibꝰ legis mosaicȩ libris.

Expanded text:
ta contineant. Tabulae tabernaculi deauratae ta contineant. Tabulae tabernaculi deauratae praefulgent, cum omnis vita, omnis sermo sanctorum praedicatorum lucem praemonstrat sapientiae coelestis, nihilque in eis aliud quam virtutum decus aspicitur. Annuli autem aurei per quos vectes tabulata continebant, ipsam vitae coelestis beatitudinem designant, quae propter suae gloriam claritatis recte auro, propter aeternitatem recte circulo comparatur. Unde et Apostolus de illa: Reposita est, inquit, mihi corona justitiae . Quinque autem circulos singulae habebant tabulae, non quia quinquepartita est distinctio patriae coelestis, sed quia eadem perpetua claritas et clara perpetuitas regni illius in Genesi, eadem in Exodo, eadem in Levitico, eadem in libro Numerorum, eadem in Deuteronomio scripta continetur. Et quinque atabulis erant infixi, quia corda justorum multum dilatata per amorem in omnibus legis Mosaicae libris,
Abbreviated transcription (Latin):
legis: quorũ munimine sc̃a eccłia mirabiliter
ab omĩ tẽpcantiũ scelerũ sceleratorũq sp̃uum
impulsione cutat᷑. Et hoc in utroq latere. quia
non solum priorẽ dei populum littera legis e¬
rudiebat ad fidem & ad oꝑa bona: sed ȩciã nos
noui tempore cestamenti deo seruientes eadem
lictera spu̾alit̾ intellecta maioris gr̃a dulcedinis
& in pͣsenci ad fidem oꝑationẽq uirtucũ insticu¬
it. & in futuro ad spem ꝑpetuȩ remunerationis
accendit. Eiꝰdem quoq numeri uecces ad octidẽ¬
calem sunt plagam: quia ipsã quoq cõplecionẽ
boni oꝑis quando ad p̾mia futura de carne egͣ¬
aimur lex nobis bene intellecta pͣdicat. Unde
int̾roganci diuiti ac dicenti. magister bone qͥd
boni faciã ut habeã uitã ȩt̾nam. respondit idẽ
magister bonus. si uis ad uitã in gredi. serua
mandaca. Et ñ illi alia quã legis mandata
subdidit. psas quoq cabulas deaurabis. et
fundes eis anulos aureos ꝑ quos uecces cabula¬

Expanded text:
mirabiliter ab omni tentantium scelerum sceleratorumque spirituum impulsione tutatur. Et hoc in utroque latere, quia non solum priorem Dei populum littera legis erudiebat ad fidem et opera bona, sed etiam nos novi tempore testamenti Deo servientes eadem littera spiritualiter intellecta majoris gratia dulcedinis et in praesenti ad fidem operationemque virtutum instituit, et in futuro ad spem perpetuae remunerationis accendit. Ejusdem quoque numeri vectes ad occidentalem sunt plagam, quia ipsam quoque completionem boni operis, quando ad praemia futura de carne egredimur, lex nobis bene intellecta praedicat. Unde interroganti diviti ac dicenti: Magister bone, quid faciam ut habeam vitam aeternam? respondit idem Magister bonus: Si vis ad vitam ingredi, serva mandata . Et non illi alia quam legis msubdidit. Ipsasque tabulas deaurabis, et fundes eis annulos aureos, per quos vectes tabula
Abbreviated transcription (Latin):
dio aũt sui capicibꝰ colũnarũ fabre ĩmissis. sicq
eiꝰ positio & stabilicatẽ pariecũ ab orientali plaga
custodiret. & statũ colũnarũ ne labi uel ꝑuerci
posset contineret: ut ꝑ hoc & ea cab̾nacłi plaga
quȩ ñ tabulis sed colũnis constabat ñ minꝰ fixa
quã cęt̾ȩ uento licet impellente ꝑsisteret. Cuiꝰ
uectis si ȩciã sacramentũ scire desideras: ipsũ abs¬
q omĩ ambiguitate redẽpcorẽ nr̃m figurate de¬
nunciat. Qui quasi ab angulo usq ad angulum
peruenit: quia aplebe iudaica quã priꝰ elegit sese
ad saluandã eciã genciũ multitudinẽ ꝓpiciatꝰ ex¬
tendit. Unde merito sic̃ in ꝓpħis lapis angularis.
ita eciã in lege uectis angularis pocest recce noͫ¬
minari. Lapis uidelicet angularis ꝓpc̃ templũ
quod de lapidibꝰ uiuis dõ construitꝰ: uectis uͦ an¬
gularis ꝓpt̾ cab̾nacłm qͦd ei ae lignis ĩputribilibꝰ
hoc est animabꝰ eleccorũ corruptionis labe caren

Expanded text:
dio autem sui capitibus columnarum fabre immissus; sicque ejus positio, et stabilitatem parietum, ab orientali plaga custodiret, et statum columnarum ne labi vel perverti posset, contineret: ut per hoc ea tabernaculi plaga, quae non tabulis, sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae, vento licet impellente, persisteret. Cujus vecti si etiam sacramentum scire desideras, ipsum absque omni ambiguitate Redemptorem nostrum figurate denuntiat: qui quasi ab angulo usque ad angulum pervenit; quia a plebe Judaica, quam prius elegit, sese ad salvandam etiam gentium multitudinem propitiatus extendit. Unde merito, sicut in prophetis lapis angularis, ita etiam in lege vectis angularis potest recte nuncupari . Lapis videlicet angularis, propter templum, quod de lapidibus vivis Deo construitur; vectis vero angularis, propter tabernaculum, quod ei de lignis imputribilibus, hoc es
Abbreviated transcription (Latin):
ticudo atrii que ad orientẽ respicit: pͥmordiũ
bonȩ nr̃e conuersationis quȩ a fide incipit signi¬
ficat. Que ꝓpt̾ primã celestis głe ꝑceptionẽ rec¬
ce ad orientẽ respicere dicit᷑: iuxta illud beati ⁊ a
chariȩ. Uisitauit nos oriens ex alto. illumm are
his qui in cenebris & in umbra mortissedent.
mox ingressu conuersionis om̃s qui chacheciran¬
cur remissionẽ peccatorũ & reqͥẽ sꝑare docent᷑
eternam. Nam & quinqͥgenariꝰ numerꝰ ad remis

Expanded text:
titudo atrii quae ad orientem respicit, primordium bonae nostrae conversationis, quae a fide incipit significat, quae propter primam coelestis gratiae perceptionem, recte ad orientem respicere dicitur, juxta illud bchariae: Visitavit nos oriens ex alto: illuminare his qui in tenebris et in umbra mortis sedent .mox ingressu conversionis, omnes qui catechizantur, remissionem peccatorum et requiem sperare docentur aeternam. Nam et quinquagenarius n
Abbreviated transcription (Latin):
pe st̃ colũne ante quas appenderet᷑ uelũ: qͥa po-¬
sicȩ intra uelũ cęli uircutes angłorũ. sũmȩ clari¬
catis st̃ gr̾a uestitȩ. Capita habent aurea: quia
mentẽ qua regunt᷑ habent pͣsencia diuinȩ cog¬
nitionis ac uisionis illustratã. Habent & bases
argenteas: quia omĩs eorũ natura in hoc quasi
fundamento specialialit̾ subsistit. ut laudes yco¬
norũ suo conditori decantet. ut uoluntatẽ eiꝰ¬
dem conditoris nobis adhuc in t̾ra ꝑegrinanci¬
bus. quasi extra uelũ positis suis conciuibꝰ nar¬
rec. Unde & ipsi de terra congratulantes eorũ
laudibꝰ sedulo quasi uoce exhorcaria dicere so¬
lemꝰ. Bñdicite dñm om̃s angłi eiꝰ. pocentes uir¬
cute: qͥ facitis uoluntatẽ eiꝰ. Auro nãq sepe in

Expanded text:
pe sunt columnae ante quas appenderetur velum, quia pope sunt columnae ante quas appenderetur velum, quia positae intra velum coeli virtutes angelorum, summae claritatis sunt gratia vestitae. Capita habent aurea, quia mentem qua reguntur habent praesentia divinae cognitionis ac visionis illustratam. Habent et bases argenteas, quia omnis eorum nfundamento, specialiter subsistit, ut laudes hymnorum suo Conditori decantet, ut voluntatem ejusdem Conditoris, nobis adhuc in terra peregrinantibus, quasi extra velum positis, suis concivibus narrent. Unde et ipsi de terra congratulantes eorum laudibus sedulo, quasi voce exhortatoria, dicere solemus: Benedicite Dominum, omnes angeli ejus, potentes virtute, qui facitis voluntatem ejus . Auro namque saep
Abbreviated transcription (Latin):
iusticia. Quȩ quidẽ uircutes alit̾ in laboribꝰ &
erunis uite hus a nobis. aliter in celis seruant᷑ ab
angelis & animabꝰ scĩs. Ibi nãq dõ regnanti qͦo
talis omino nuistircas nulu bonũ des p̃ponere uel
exequare: prudentiȩ. deo firmissime coherere.:for¬
citudinis. nullo defectu noxio delectari: cẽꝑanciȩ¬
est. Hic aũt qͦd agit iusticia in subueniendo mise¬
ris. quod prudencia in p̃cauendis insidiis. qͦd for-¬
citudo in ꝑferendis molestiis. qͦd cẽꝑancia in co¬
hercendis delectationibꝰ prauis: ñ ibi erit ubi ni
chil erit omĩno mali. Bene aũt he colũnȩ de
lignis sechim st̃ factȩ: uel quia sp̃s angłici incor¬
ruptibiles nacura & ĩmortales st̃ condici. uel qͥa
absq peccato conditi intemeratã suȩ condicioniᷤᷤ
puritatẽ semꝑ custodiunt. De quibꝰ apte subdit᷑.
Se ip̃se quidem deauratȩ erunt. & habebt̃
capita aurea: sed & bases argenteas. Deauratȩ qͥp¬

Expanded text:
amque quatuor virtutes aliter in laboribus et aerumnis vitae hujus a nobis: aliter in coelis servantur ab angelis et animabus sanctis. Ibi namque Deo regnanti, qui talis omnino justitiae; nullum bonum Deo praeponere, vel aequare, prudentiae: Deo firmissime cohaerere, fortitudinis: nullo defectu noxio delectari, temperantiaautem quod agit iustitia in subueniendo miseris, quod prudentia in praecauendis insidiis, quod fortitudo in perferendis molestiis, quod temperantia in cohercendis delectationibus prauis hil erit omnino mali. Bene autem hae columnae de lignis sethim sunt factae, vel quia spiritus angelici incorruptibiles natura et immortales sunt conditi, vel quia absque peccato conditi, intemeratam suae conditionis puritatem semper custodiunt. De quibus apte subditur: Quae ipsae quidem deauratae erunt, et habebunt capita aurea, sed et bases argenteas. Deauratae quip
Abbreviated transcription (Latin):
ad eã quã desideramꝰ dignitatẽ uirtutis acͥcende¬
re queamꝰ. Retorquet᷑ aũt byssus ne facile possit
dissolui: cũ ñ solũ carnis luxuria restringit᷑ uerũ
ȩciam tota eiꝰ memoria ab intimo corde radicitꝰ
euellit᷑. Cencũ cubitos unũ latꝰ tenebit in longi¬

Expanded text:
ad eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accendead eam, quam desideramus, dignitatem virtutis accendere queamus. Retorquetur autem byssus, ne facile possit dissolvi, cum non solum luxuria carnis restringitur, verum etiam tota ejus memoria ab intimo corde radicitus evellitur. Centum cubitos unum latus tenebit in longi
Abbreviated transcription (Latin):
partẽ designant. & priꝰ cab̾nacłm ꝑfectã fidelium
uitã in hoc dũcaxat scło cõmorantiũ cipice denũ¬
ciat: ita atriũ cab̾nacłi qͦd exteriꝰ erat. pͥma incipi¬
enciũ rudim̃ca demonstrat. Unde bene tentoria
eiꝰdem acrii de bysso recorta erant facca: qͥa pͥma
incipiencibꝰ cura impendenda est ut illecebras car-¬
nis simul & sp̃s refrenent. iuxta illud apsi qͦo de fi¬
liis adoptionis loquens adiecit. has igit᷑ habentes
carnis & sp̃s. Bẏssus nanq ut sepiꝰ cõmemoratũ ẽ.
ae cerra uiridis nascit᷑. sed eruca de t̾ra siccat᷑. con¬
cundit᷑ coquit᷑ corquet᷑ ac magno & longo exerci¬
tio ad candidũ de uiridi ꝓducit᷑ colorẽ. Sic & ca¬
ro nr̃a ut ad uirtutẽ decorẽq castitatis ꝑueniat.
arciꝰ se necesse est ieiuniorũ. orationis. uigiliarum.
& cotiꝰ continentiȩ laboribꝰ subigat. quibꝰ nat᷑ales
et uelut ingenicas eiꝰ delectationes exsiccare: atq

Expanded text:
designant, et prius tabernaculum perfectam fidelium vitam, in hoc duntaxat saeculo commorantium typice denuntiat; ita atrium tabernaculi, quod exterius erat, prima incipientium rudimenta demonstrat. Unde bene tentoria ejusdem atrii de bysso retorta erant facta; quia prima incipientibus cura impendenda est, ut illecebras carnis simul, et spiritus refrenent, juxta illud Apostoli, quod de filiis adoptionis loquens adjecit: Has igitur habentes asis ejus : Byssus namque, ut saepius commemoratum est, de terra viridis nascitur: sed eruta de terra, siccatur, contunditur, coquitur, torquetur, et magno et longo exercitio ad candidum de viridi producitur colorem; sic et caro nostra, ut ad virtutem decoremque castitatis perveniat, arctis se necesse est jejuniorum orationibus, vigiliarum et totius continentiae laboribus subigat, quibus naturales et velut ingenitas ejus delectationes exsiccare, atque
Abbreviated transcription (Latin):
tute semꝑ in uircutẽ ꝓficere. meritisq crescenti¬
bus paulacĩ ad altiora & interiora diuinȩ uisio-¬
nis archana penetrare. Sed & om̃s qui feruen-¬
cia piecate corda ꝓximorũ uidentes imicari fe¬
stinant. quasi receptacula igniuĩ fiunt: quia flã¬
mam cęlestis sacrificii quã in fraternis conspici¬
unt. in suis qͦq accendere mentibꝰ sacagt̃. Quȩ
nimirũ cuncta ex ȩre uasa fiunt: cũ deuocio fide¬
lium ꝑseuerant̾ diuinis curat obsecundare pͣce¬
ptis. uel certe cũ hoc qͦo ipsa recte agit. ꝓximis
quoq agendum clara uoce sedulȩ exhortationis
aiut᷑nicatẽ suȩ incorruptibilitatis ꝑseuerantiam
mencis fideliũ: & ꝓpt̾ claritatẽ soni uocẽ solet de¬

Expanded text:
tute semper in virtutem proficere meritisque crescentitute semper in virtutem proficere meritisque crescentibus, paulatim ad altiora et interiora divinae visionis arcana, penetrare. Sed et omnes qui ferventia pietate corda proximorum videntes imitari festinant, quasi receptacula ignium fiunt: quia flammam coelestis sacrificii quam in fraternis conspiciunt in suis quoque accendere mentibus satagunt. Quae nimirum cuncta ex aere vasa fiunt, cum devotio fidelium perseveranter divinis curat obsecundare praeceptis, vel certe cum hoc quod ipsa recte agit, proximis quoque agendum, clara voce sedulae exhortationis diuturnitatem suae incorruptibilitatis, perseverantiam mentis fidelium, et propter claritatem soni voce solet de
Abbreviated transcription (Latin):
sonȩ mysteria audienda cõmittant sollertissime
discernere. recte fuscinulas facere iubetꝰ sacerdoci¬
bus coyses quibꝰ carnes hostiarũ ꝓut opor cue¬
rit cõponant. & alia quidẽ hoĩbꝰ sed mundis edẽ¬
da offerant. alia uͦ altaris ignibꝰ consumenda re-¬
linquant: quia st̃ in uerbis dĩ ñnulla quȩ nr̃e hu¬
militati reuelare. ad nr̃ȩ epulas refeccionis c̃ce¬
dere dignatꝰ est. st̃ itẽ alia tancȩ ꝓfunditatis quȩ
scĩ sp̃s solũmodo scientiȩ pateant. nr̃e uͦ capacica¬
tis ꝑ omĩa mensurã transcendant. Porro ignium
receptacula ad hoc depucata st̃: ut ꝑ hȩc ignis sc̃s
ab altari holochausti ad altare chimiamatis ueᷤ¬
pere & mane ad incensũ ponendũ deferretꝰ. Q
& ipsa pacent̾ figurã tenent doctorũ qͥ canquam
ignem de altari holochaustorũ ad altare defe-¬
runt incensi: cũ suos docent auditores de uir¬

Expanded text:
ersonae mysteria audienda committant, solertissime ersonae mysteria audienda committant, solertissime discernere; recte fuscinulas facere jubebatur sacerdotibus Moyses, quibus carnes hostiarum, prout oportuerit, componant, et alia quidem hominibus, sed mundis edenda offerrent, alia vero altaris ignibus consumenda relinquant: quia sunt in verbis Dei nonnulla, quae nostrae humilitati revelare, ad nostrae epulas refectionis concedere disancti Spiritus solummodo scientiae pateant: nostrae vero capacitatis per omnia mensuram transcendant. Porro ignium receptacula ad hoc deputata sunt, ut per haec ignis sanctus ab altari holocausti, ad altare thymiamatis vespere et mane ad incensum ponendum deferretur: quae et ipsa patenter figuram tenent doctorum, qui tanquam ignem de altari holocaustorum ad altare deferunt incensi, cum suos docent auditores de vir
Abbreviated transcription (Latin):
cum in omĩbꝰ quȩ docent p̃dicatores scĩ uir cutẽ
nobis geminȩ caricatis infundere. & huiꝰ gr̃a nõ
ardere simul & lucere pͣcipiunt. Fusciulȩ quȩ
grece uocant᷑ creagre ad hoc in ministerio habe¬
bantꝰ altaris: ut carnes uictimarũ ꝑ eas de calda¬
riis coctȩ ꝓferrent᷑. atq ad esũ eorũ qui his erant
reficiendi afferrent᷑. Quarũ usus ȩquȩ scõrũ p̃di¬
catorũ figure congruit. quorũ ministeriũ est a¬
nimas fideliũ uerbo fidei reficere: & iuxta regu¬
lam apłicȩ aiscrecionis rudibꝰ adhuc discipulis
rationabile & sine dolo lac doctrinȩ simplicis ad¬
hibere. ꝑfeccioribꝰ aũt solidũ cibũ doccrinȩ sul¬
limioris ministrare. Quicunq enĩ sacram̃ca xp̃i
sũmacim cognoscere. atq ad imitationẽ susciꝑe
norunt: hi quasi carnibus hostiȩ salucaris refecti
saciant᷑. Et quia doctorũ est spũaliũ quȩ cuiq ꝑ¬

Expanded text:
cum in omnibus quae docent praedicatores sancti, virtutem cum in omnibus quae docent praedicatores sancti, virtutem nobis geminae charitatis infundere, et hujus gratia nos ardere simul et lucere praecipiunt. Fuscinulae, quae Graece vocantur creagrae, ad hoc in ministerio habebantur altaris, ut carnes victimarum per eos de caldariis coctae proferrentur, atque ad esum eorum qui his erant reficiendi afferrentur. Quarum usus aeque sanctorum praedicatorum figurae congruit, quorum ministerii est animas fidelium verbo fidei reficere, et juxta regulam apostolicae discretionis, rudibus adhuc discipulis rationabile, et sine dolo lac doctrinae simplicis adhibere, perfectioribus autem solidum cibum doctrinae sublimioris ministrare . Quicunque enim sacramenta Christi summatim agnoscere, atque ad imitationem suscipere norunt, hi quasi carnibus hostiae salutaris refecti satiantur . Et quia doctorum est spiritualium, quae cuique p
Abbreviated transcription (Latin):
exitũ pͣcedentiũ iustorũ diligent̾ aspiciunt. qͥ mag¬
nis ꝓ dño elaboratis agonibꝰ nunc cursu consũ¬
mato de ꝑcepto iã brauio sine fine letant᷑: quati¬
nus consideratis maiorũ uirtutibꝰ & ipsi magni
fieri possint uixta pͣceptũ apłi dicentis. Mem̃co¬
rum intuentes exitũ conuersationis imitamini
fidem. Post lebetes aũt. forcipes acq fuscinule &
igniũ receptacula fieri st̃ ussa. Horcipes ad emẽ¬
dandũ altaris ignẽ fieri debere credendũ ẽ. Un
is exhorcationibꝰ solent. Nãq bi uelut gemino
dente forcipes ad hunc ignẽ accendendũ titioneᷤ
in altari cõponunt: quando consonis utriꝰq tes¬
tamenti paginis insticuunt. & eloquia ueritatis
in nr̃o corde quibꝰ ampliꝰ ad ȩc̾norũ desideria m¬
flãmem᷑ collocant. Uel certe forcipe duplici uide¬
licet ferramento sacerdoces ignẽ altaris em̃danc.

Expanded text:
exitum praecedentium justorum diligenter aspiciunt, qui magexitum praecedentium justorum diligenter aspiciunt, qui magnis pro Domino elaboratis agonibus, nunc cursu consummato, de percepto jam bravio sine fine laetantur, quatenus consideratis majorum virtutibus, et ipsi magni fieri possint, juxta praeceptum Apostoli, dicentis: Mementoorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem . Post lebetas autem, forcipes atque fuscinulae, et ignium receptacula fieri sunt jussa. Forcipes ad emendandum altaris ignem fieri debere credendum est. Unis exhortationibus solent. Namque hi velut gemino dente forcipes, ad hunc ignem accendendum titiones in altari componunt: quando consonis utriusque Testamenti nos paginis instituunt, et eloquia veritatis in nostro corde, quibus amplius ad aeternorum desideria inflammentur, collocant. Vel certe forcipe, duplici videlicet ferramento, sacerdotes ignem altaris emendant,
Abbreviated transcription (Latin):
q ait. Eit absterget ds̃ omẽm lacrimã ab oculis
eorum: & mors ultra ñ erit. neq luctꝰ neq cla-¬
mor neq dolor erit. qͥa prima abiert᷑. Et quia
cessabit oꝑũ labor bonorũ. ipsa caritas ꝑ quã o¬
perabant᷑ nunquã cessabit. ĩmo flagrantior exar¬
descet. cũ ipse quẽ diligimꝰ inȩt̾nũ uidebit᷑. recce
subdit᷑. Ignis aũt in alcari semꝑ ardebit. Et pau¬
lopost. Ignis est iste ꝑpetuus: qui nunquã deficiet
de alcari. Consũmato gͦ usq ad fauillã holocha¬
usto ignis nunquã de altari aeficiet: quia absũ¬
pto ꝑfecce omĩ genere laborandi. sola caritas ꝑ-¬
petuo nunquã extinguenda flagrabit. Hec de le-¬
ge holochausti latiꝰ diximꝰ: ꝓpt̾ lebeces alcaris qͥ
ad suscipiendos cineres holochaustorũ fieri iube¬
bant᷑. Lebetes gͦ cineres scõs suscipiunt. cũ fideles
quiq uel exempla ac sacramenta dñicȩ passioni
ad custodiã sui pia mente retractant. uel cerce

Expanded text:
t absterget Deus omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors ultra non erit, neque luctus, neque clamor: neque dolor erit, quia prima abierunt . Et quia cessante operum labore bonorum, ipsa charitas, per quam operabantur, nunquam cessabit, imo flagrantior exardescet, cum ipse, quem diligimus, in aeternum videbitur: recte subditur, Ignis autem in altari semper ardebit. Et paulo post, Ignis est iste perpetuus, qui nunquam deficiet de altari. Consummato ergo usque ad favillam holocausto, ignis nunquam de altari deficiet; quia, absumpto perfecte omni genere laborandi, sola charitas perpetuo et nunquam exstinguenda flagrabit. Haec de lege holocausti latius diximus propter lebetas altaris, qui ad suscipiendos cineres hostiarum fieri jubebantur. Lebetes ergo cineres sanctos suscipiunt, cum fideles quique, vel exempla ac sacramenta Dominicae passionis, ad custodiam sui pia mente retractant, vel certe