comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filii ł filie nõ ꝯ traxeit: omĩa filii¬
pleno iure ꝯquirat. sin uõ altenꝰ
elegiͣt ꝯiugiu mariti extrinsecꝰ
quidẽ quesita filio filieue simili
firmitate possideat. reꝵ uͦ pat̃na¬
rum defuc̃ti solo usufructu huma¬
nitatis ꝯ tẽplatioẽ p̾onatur ꝓpͥcta¬
tẽ soro̾ibꝰ ⁊ fr̃ib trãs missura dfũc

Expanded text:
filii vel filiae non contraxerit, omnia filpleno iure conquirat. Sin vero alterius elegerit coniugium mariti, extrinsecus quidem quaesita filio filiaeve simili firmitate possideat, rerum vero paternarum defuncti solo usu fructu humanitatis contemplatione potiatur, proprietatem sorori et fratribus transmissura defunc
Abbreviated transcription (Latin):
si fiduciã ĩnccẽnie gĩs neq dolo
malo tuo maritũ necatũ. neq a¬
lias indignãte succ̃one posse pre¬
bari confidis aduersus om̃e ca¬
lupniam mariniã hes securita
nati ꝯsultus anobis tam lauda¬
dũ ꝙ corroborand̾. nec nõ diui
marchi orõ q̃ circa id fcã est. inuc¬
nimꝰ aut̾ ineã nullã m̃toe lib̾ta¬
tis fcãm quetẽs morur quedar
delib̾catib relictis intesty neca¬

Expanded text:
si fiduciam innocentiae geris et neque dolo malo tuo maritum necatum neque alias indignam te successione posse probari confidis, adversus omnem calumniam maximam habes securitaconsultum et a nobis tam laudandum quam corroborandum est nec non divi Marci oratio, quae circa id facta est, invenimus autem in ea nullam mentionem libertatis factam et veteres movit quaedam de libertatibus relictis in testamento neca
Abbreviated transcription (Latin):
d habita ħ inimẽ ad eos puenit
a postea inlib̾rate deducri pĩcli¬
rabant᷑ ne mediuĩ cpc̾ fu̾ir eis
dãpuosu. ⁊ maxime si ancille
diui mãchi prudẽtissimi pͥncipi
ne pͥnceps pħic plenus aliqd¬

Expanded text:
m habita hoc minime ad eos pervenit et postea in libertatem deducti periclitabantur. Ne medium tempus fuerit eis damnosum, et maxime si ancillaedivi Marci prudentissimi principis ne princeps p
Abbreviated transcription (Latin):
.  Ereditas in restam̃to dato
per epłam uł codicillos adiͦmi n
potuit qr tñ restatrie nolũtatẽ su¬
am nõ m̃eri unũ ex hr̃edibꝰ deda¬
rapĩt m̃to eius portio nõ uire
sad ͤͣaliuĩ q̃isl ara fisco uend̾icata ẽ

Expanded text:
. Hereditas in testamento data per epistulam vel codicillos adimi non potuit. quia tamen testatrix voluntatem suam non mereri unum ex heredibus declaraverat, merito eius portio non iure ad alium translata fisco vindicata est.
Abbreviated transcription (Latin):
eruit abhac luce sb̾tcti suoꝵ geni¬
rocm̃ replere placuir. Nicħ a eni
actum eẽ credimus dum aliqd
adclendum supest.

Expanded text:
hac luce subtracti, suorum genitionem replere placuit: nihil etenim actum esse credimus, dum aliquid addendum superest.
Abbreviated transcription (Latin):
nõ sm̃ ionetur. licet post multa spatia
rem euictam ẽptori fui̾t ꝯꝓbatum.
Siistaq isquem te ꝯparasse ꝯmemo¬
ras: nc̃ inlibertatẽ ꝓclamet in t̃pel¬
lare uenditorem. sie successores eiꝰ
debee. ut tibi assistant cãmq ĩ struãt

Expanded text:
iptione non submovetur, licet post multa spatia rem evictam emptori fuerit comprobatum. Si itaque is, quem te comparasse commemoras, nunc in libertatem proclamet, interpellare venditorem sive successores eius debes, ut tibi adsistant causamque instrua
Abbreviated transcription (Latin):
um tibi libm uenurtdatũ fun¬
dum ab anctore ꝓporias. si ex ante¬
ceclerite obligatioẽ ꝙ debebatur iuit
soliusti. stipi atiõem quã subiecta
emꝑtioni de ĩdẽpnitate ꝓpoĩs ip̃i
ꝯcͥe ^ tio ꝯͣ fnissam manifeste d̾clarait.
d̾ Cum successores. ⁊ uentitoris ꝓ
euictione terir possũt si uelut obli¬
gata sibi res publica fbesalonicẽsiu
pignoris in stituatꝰ᷑ ił ire ꝑtequi que
ꝯꝑasti: auctoris terectib quocũq gͥta¬
dit ꝯ stitintu  assistere negotiao de m̃i¬
tia. Ꝙ siue p̾sentib his fudus quẽ
emisti fui̾t euictus siue ab sentibus
postea quãti tua int̾ est rẽ eiuctam.
nõ ẽẽ teneri. nõ qͣuatum p̾tii noĩe
declisti. si aliud nõ placuit. publice
notum est.¬

Expanded text:
um tibi liberum venumdatum fundum ab auctore proponas, si ex antecedente obligatione quod debebatur iure solvisti, stipulationem, quam subiectam emptioni de indemnitate proponis, ipsius conceptio commissam manifeste declarat. Cum successores etiam venditoris pro evictione teneri possint, si velut obligata sibi res publica thessalonicensium pignoris instituat iure persequi quae comparasti, auctoris heredibus quocumque gradu constitutis adsistere negotio denuntia. Quod sive praesentibus his fundus quem emisti fuerit evictus sive absentibus, postea quanti tua interest rem evictam non esse teneri, non quantum pretii nomine dedisti, si aliud non placuit, publice notum est
Abbreviated transcription (Latin):
p̃tium numeratum rei uenundate
mota fuit q̃stio. uł mancipia uendi¬
ta ꝓ clamẽt inlibertaterti. cũ impõ
limine ꝯ tractus immineat euictio
emptores si satis ei nõ dͣtferatur ad
totius uł residui p̃tu solutiõem ñoͣn
ꝯpelli uiris auctaritate monstrat᷑.

Expanded text:
m rei venumdatae mota fuerit quaestio vel mancipia venumdata proclament in libertatem, cum in ipso limine contractus immineat evictio, emptorem, si satis ei non offeratur, ad totius vel residui pretii solutionem non compelli iuris auctoritate monstratur.
Abbreviated transcription (Latin):
legato. ł froĩ ꝯmisso. ł ex aliis causis ĩ¬
quiẽtare. ł reum. ł age̾nte ex ꝑsõa
de functi creclidi̾t sibi ẽt̃ necessai̾.
si quitẽ ꝓlegato ł fidĩ ꝯmisso hoc sa¬
ciat. rem ex pecute ꝯstioĩs ẽẽ. cũ pos¬
sit scͥptus hr̃s cͣatioñ in tͣpoĩta. rõ
differre hanc petmõem . s recte exi¬
gi ł legatum uł fidĩ ꝯmissu. sub eiͣ¬
esͦutela uł satis detiõe ꝓqualitate ꝑ el¬

Expanded text:
legato vel ex fideicommisso vel ex aliis causis inquietare vel reum vel agentem ex persona defuncti crediderit sibi esse necessarium, si quidem pro legato vel fideicommisso hoc faciat, rem expeditae quaestionis esse, cum possit scriptus heres cautione interposita non differre hanc petitionem, sed recte exigi vel legatum vel fideicommissum sub cautela vel satisdatione pro qualitate pe
Abbreviated transcription (Latin):
petitor ei satisfaciat. ꝙ si petitor
fui̾t uictus. simili mͦ apossessore
iudicis officio ei satis faciat. uł si ħ
fuit p̃ter missu nͣegotioꝵ gestaꝵ¬
est. ¶ Sin aut̃ libertates ł apos¬
sessore ł apetitore fidĩ ꝯ missarie pe¬
tant᷑. ł directe ip̃õ iure dicantur
ꝯpetere. annale tm̃ mͦ spatiu exp¬
ectetur amorte testatoris numerã¬
dum. ⁊ siquidẽ hereditatis petitio¬
nis uidiciu intra id spatiu t̃minũ
accipiat. sccłm euentũ iudicii ⁊ lib̾¬
tates uł eslectu habeant ł eu̾anesc
ant. Sin ãu tẽpꝰ annale emaria¬
uerit. tc̃ libertatis fauore. ⁊ hum¬
anitatis intuitu ꝯpetant quidẽ dn¬
recte libertates. ex fuĩ ꝯ missarus
aũt ĩ libertatẽ serui eripiantur.
Ita tam̃ siñ falsum testam̃tũ appro¬
betur. subea scił ꝯditione ut si ac

Expanded text:
petitor ei satisfaciat. Quod si petitor petitor ei satisfaciat. Quod si petitor fuerit victus, simili modo a possessore iudicis officio ei satisfiat vel, si hoc fuerit praetermissum, negotiorum gestoone. Sin autem libertates vel a possessore vel a petitore fideicommissariae petantur vel directae ipso iure dicantur competere, annale tantummodo spatium expectetur a morte testatoris numerandum. Et si quidem hereditatis petitionis iudicium intra id spatium terminum accipiat, secundum eventum iudicii et libertates vel effectum habeant vel evanescnus Sin autem tempus annale emanaverit, tunc libertatis favore et humanitatis intuitu competant quidem directae libertates, ex fideicommissariis autem in libertatem servi eripiantur, ita tamen, si non falsum testamentum approbetur: sub ea scilicet condicione, ut, si ac
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ Si putas ñ u̾ire tutores datos
nepotib nisꝰ ꝙ eos ditas inpotesta¬
te iua ẽẽ. petere abh̾is hereditatẽ
silii tui emancipari nõ moreris cu¬
nus ꝯmodu adte ꝑtinere dicis. iu¬
dice stanituro an ꝓp̃sidalib actus
disceciendu sit. qui eis tutores re¬
dit cum ĩ tua potestate nͥogarẽuir

Expanded text:
 Si putas non iure tutores datos nepotibus tuis, quod eos dicas in potestate tua esse, petere ab his hereditatem filii tui emancipati non moreris, cuius commodum ad te pertinere dicis, iudice statuturo, an a praesidalibus actis discedendum sit, qui eis tutores dedit, cum in tua potestate negarentur
Abbreviated transcription (Latin):
nemini in cognitu ẽ. cũ mixte
ꝑsonał actioĩs ratio hoc respõde re
ꝯpellat: accteti aut tantu speti¬
alib inrẽ actioĩb uendicari posse
manifestum ẽ. si ñ agentis intẽtio

Expanded text:
nemini incognitum est, cum mixtae personalis actionis ratio hoc respondere compellat. A ceteris autem tantum specialibus in rem actionibus vindicari posse manifestum est, si n
Abbreviated transcription (Latin):
Mp̃ Cagi possessorẽ ab eo qui ex¬
petit titulu sue possessiõis dicere
in ciuile est. p̃ter eum qui dicere
cogitur utruz ꝓ possessore an ꝓhe
recle possitent.
um hereclitatis petitioĩ lo¬
Acus fuerat exceptio assumebanir q̃
tuebatur herenitatis petitoẽm ne
fieret ei p̃uidicui. magnituto seͥ
⁊ auctoritas ce̾ntu uirał iudicii ñ
patiebatur ꝑ alios tramites uiã bere¬
ditatis petinoĩs infringi. Cumq
inulte narietates ⁊ ꝯtrou̾sie uetͣm
ex orte sũt. eas certo fine ꝯcludẽtes.
Sancsimꝰ siquis hereditatis petitiõe

Expanded text:
 Cogi possessorem ab eo qui expetit titulum suae possessionis edicere incivile est praeter eum, qui dicere cogitur, utrum pro possessore an pro herede possideat.um hereditatis petitioni locus fuerat, exceptio adsumebatur, quae tuebatur hereditatis petitionem, ne fieret ei praeiudicium. magnitudo etenim et auctoritas centumviralis iudicii non patiebatur per alios tramites viam hereditatis petitionis infringi. Cumque multae varietates et controversiae veterum exortae sunt, eas certo fine concludentes sancimus, si quis her
Abbreviated transcription (Latin):
m. A dꝯmentati enem receptaꝵ
ꝑsc̃naꝵ custotia ob seruatioq ꝑtine¬
at. nec putet᷑ pominẽ ab iectum atq
mitn obicientium ẽẽ iidici. si reus
mor aliquo fuit elapsus. Nam ip̃or
uoluarꝰ eiꝰ modi pena ꝯsumi quã obn¬
oxius decebitut suisĩe qui sugͣcrit. si
uero ꝯ trentariensis necessitate aliq̃
ꝓcul ab aficio egerit. ad uitorẽ eius
pati iubemꝰ in uigilare cura ⁊ eatẽ
statumꝰ e i seueritare constringi.
ms Dehit quis tenet carter ĩclusõ
ꝯmactes uel urena sudutͤat. aut
liberandos cu todia diuturna nõ ma¬
cerer. Inbemiꝰ aũt ut intra tricesimũ
diem semꝑ ꝯmentariensis inger. tͥ r
numeꝵ ꝑsonaꝵ. uarietatem delica.⁊.
clausuloꝵ ordinẽ. etaterq iunctoꝵ
uiginti libras auri eraris nr̃o iubetã
inferre. iidicẽ desid̃e ⁊ac de supina
ceruite tm̃ tituluim̾ gerentẽ exforẽ¬
inpetrata fortuna decem libris auri

Expanded text:
. Ad commentariensem receptarum personarum custodia observatioque pertineat, nec putet hominem abiectum atque vilem obiciendum esse iudici, si reus modo aliquo fuerit elapsus. Nam ipsum volumus eiusmodi poena consumi, cui obnoxius docebitur fuisse qui fugerit. Si vero commentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura et eadem statuimus legis severitate constringi.his quos tenet carcer id nvictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non maceret. Iubemus autem, ut intra tricesimum diem semper commentariensis ingesserit numerum personarum, varietatem delictorum, clausorum ordinem aetatviginti libras auri aerario nostro iubemus inferre, iudicem desidem ac resupina cervice tantum titulum gerentem extorimpetrata fortuna decem libras auri
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ . Tũc ꝯ ueruͣt potentiores uiros ad¬
ẽẽ in iudiciis cum eoꝵ ̃sentiam ĩcri¬
minib publicis ꝑ inscͥptioẽm cã de¬
poscat. licet inpetuiariis causis. ꝑ
ꝓcuratores utes sustineant.

Expanded text:
 . Tunc convenit potentiores viros adesse iudiciis, cum eorum praesentiam in criminibus publicis per inscriptionem causa deposcat, licet in pecuniariis causis per procuratores lites sustineant.
Abbreviated transcription (Latin):
intenderit. cuii in huuĩ scemoĩ r̾e eõn¬
iuctiu minime ꝗsquã pͥulegio dign¬
itatis alicuĩ astrictiore ĩ quintõe defẽ¬
tatur. sciat se q̃q intorm̃tis ẽẽ subden¬
dum. si aliis manifestis indiciis accus¬
atioẽm suam nõ potuit ꝯꝓbare. cu
pbentituͣr. Ilum qq̃ torm̃tis subdi
oportet. cuĩ ꝯsilio at& instinctũ ad
accusatõem accessisse uidebitur. ut ab
omib ꝯmissi consciis statuta uindit¬
ta possit reportari.

Expanded text:
intenderit cum in hujuscemodi re convictus minime quisquam privilegio dignitatis alicujus a strictiore inquisitione defendatur, sciat, se quoque tormentis esse subdendum, si aliis manifestis indiciis accusationem suam non potuerit comprobare. Cum henditur, illum quoque tormentis subdi oportet, cujus consilio atque instinctu ad accusationem accessisse videbitur, ut ab omnibus commissi consciis statuta vindicta possit reportari.
Abbreviated transcription (Latin):
scientia scentetur alieti᷑a. d̾ exhiben
repertus crim̃ publicum cõ muten¬
miserit: eum rector ꝓuincie dis reu̾
sub custotia ꝯ stituat atq ira. S̃¬
litatem admagistrum militũ reteãt
op̃ H ullus incarcerem prĩqam
ꝯuincat᷑ omĩno uinciatat. ex lor¬
ginquo siquis est exibier᷑tus. nõ prĩ
detur ad sensiłt quã sollẽpni lece
se uincerit ei uoͣ qui reclucendns eiͣt
ad disponendas res suas ꝯponendosq
mestos penates spatium corã loci iud¬
ice uit ẽ magistratib sufficientiũ die¬
ru n nõ mar̃ tñ triginta tribuatur.
nulla remanente apd̃ eumͣ qui ad oxi¬
beritum missus est copia miredinãn¬
di. qui postea quã ad iudicẽ uenerit.¬
adhibita at uotatiõe uis debebit ex¬
plorire qͣuitum eit actã diu pͥati cumi
accusators fortuna retineri. dorec
reppererit cogniuo celebrata discrtim.¬

Expanded text:
scientia scrutetur aliena, nscientia scrutetur aliena, nrepertus crimen publicum commiserit, eum rector provinciae sub custodia constituat atque ita valitatem ad magistrum militum referat Nullus in carcerem prius quam convincatur omnino vinciatur. Ex longinquo si quis est acciendus, non prius detur adsensus, quam sollemni lege se vinxerit. Eique qui deducendus erit ad disponendas res suas componendosque maestos penates spatium coram loci iudice aut etiam magistratibus sufficientium dierum, non minus tamen triginta tribuatur, nulla remanente apud eum qui ad exhibendum missus est copia nundinandi. Qui posteaquam ad iudicem adhibita advocatione ius debebit explorare quaesitum ac tamdiu pari cum accusatore fortuna retineri, donec reppererit cognitio celebrata discrim
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si quis homicitii crim̃ existimat
ꝑ sequendu᷑m. sccłm iuris publici for¬
mam debebit eum᷑ qui inprmordio
tioĩs arguere. id enĩ saluoriter stam¬
tis principum ꝑarentum urõꝵ ⁊ iu¬
risq forma pic iptum est. Uelsi io
nõ putaiuit agendum. ad sequens cri¬
m̃ Itẽ pastoꝵ. latͥronũ ue descendẽ
eum cogͣes. adq id exequi iudicio
tuo cum siꝗdẽ id ab ĩcusato appereat
ẽẽ ꝯ miscui ob altioẽm ꝓublicã ob¬
noxiꝰ: legib saͣt

Expanded text:
 Si quis homicidii crimen existimat persequendum, secundum iuris publici formam debebit eum, qui in primordio evaricationis arguere: id enim salubriter statutis principum parentum nostrorum iurisque forma praescriptum est: vel si id non putaverit agendum, ad sequens crimen, id est pastorum latronumve, descendere eum coges atque id exsequi iudicio tuo, cum, si quidem id ab incusato appareat esse commissum, ob ultionem publicam obnoxius legibus
Abbreviated transcription (Latin):
nunnaritur. ⁊ citra sollẽpnla accisatio¬
num posse ꝑperidi m cognitũ nõ est.
Weꝵ si falsis nec notat᷑us insrirmlatus. d̾ a¬
sit ꝑ penso urdicio dispici tebet.¬
xemplũ sacrũ. ¶iquis se ĩ uiriam
ab aliquo passum putauͣt. ⁊ q̃relari
deferre uolui̾t nõ at stationarios decũ¬
rat. s p̃sidałe̾m ad eat potestatẽ aut li¬
belłot offerens aut q̃relas suas apud i¬
acta deponens.
decluctus est. abalio suꝑ eotẽ crimined̾¬
ferri nõ poͣt. si tñ exeodẽ fco plurim᷑a
crimina nascuntur. ⁊ de uno crimine
in accusatiõe fuiͣt deductus. de altero ñ
ꝓhibetur ab alioͣ deferri. Intexaũt suꝑ
utroq cruine audieritiam accõmoda¬
bit. nec enĩ licebit eis separatim de uo¬
uno crimine snĩam deferre prĩquam
ꝓlenissima examinatio suꝑ altero q̃q
crimine fiet

Expanded text:
nuntiantur, et citra sollemnia accusationum posse perpendi incognitum non est. Verum falsis nec ne notoriis insimulatus sit, perpenso iudicio dispici debetximiani AA. Si quis se iniuriam ab aliquo passum putaverit et querellam deferre voluerit, non ad stationarios decurrat, sed praesidalem, adeat potestatem aut libellos offerens aut querellas suas apud acta deponens. deductus est, ab alio super eodem crimine deferri non potest. Si tamen ex eodem facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei separatim de uno crimine sententiam proferre, priusquam plenissima examinatio super altero quoque crimine fiet
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Absentem capitali cruriine accusa¬
ri non poise. s regurreildũ ⁊tp̃modo ad¬
uotati selere sidesit. uetus ius estͤ: ⁊ iõ
cum te absenterri ⁊ ignorantẽ cui nũ¬
quam ullum crim̃ de nuntiat᷑um ẽẽt.i
ꝑ inuiriam ap̃side ꝓuiticie in metau¬
un⁊ dãpriatum dicas. quo mag̃ ĩ presẽ¬
ti te agente ut ad seueras iam nc̃ fides

Expanded text:
 Absentem capitali crimine accusari non posse, sed requirendum tantummodo adnotari solere, si desit, vetus ius est. Et ideo cum absentem te et ignorantem, cui numquam ullum crimen denuntiatum esset, per iniuriam a praeside provinciae in metallum datum dicas, quo magis in praesenti te agente, ut adseveras, iam nunc fides
Abbreviated transcription (Latin):
uis enĩ inꝑsoã pͥncipał rei morte subti¬
ducti. Iam subsistere nõ possit. tñ siꝗs
illo uti uolui̾t. intelligat se ꝑiculo cri
num. suie ipi ꝑse ea ꝯmiserũt sine a¬
liis mantaiunt. pendente accusatoẽ.
p̃ter quãsi sibi mortẽ ꝯsciuerint. boa

Expanded text:
vis enim in persona principalis rei morte subvis enim in persona principalis rei morte subducti iam subsistere non possit, tamen si quis illo uti voluerit, intellegit se periculo crimnum, sive ipsi per se ea commiserunt sive aliis mandaverunt, pendente accusatione, praeterquam si sib
Abbreviated transcription (Latin):
ssimo scelere. nõ ꝓtinus curaui̾nt ĩ str¬
uendos. nam illud ꝑspicuũ est eos ꝗ
hoc criminum genus ꝯmiserint ꝓ ue¬
terum ⁊ iam legum ⁊ ꝯstitutionũ teno¬
re. tamquã ip̃ĩ maiestatis molatores ul¬
timo sub iugandos eẽ supplicio. Si re
qui crimine falsi postula ortuus fuit¬
btur. uita functus est. ac ꝯ stitutõ¬
ꝑ hoc crim̃ in ꝑsõã eiꝰ sit extinctũ. gre¬
accusatio tam̃ nõ estꝰ abolita cũ tam ca.¬
uxorem eiꝰ quam te eodẽ crimine post¬
ulatos proponas
S S us quem uõmicit᷑u seu cuiꝰ nis cͥ¬
minis poͣstulati r̾eum uita functus est.
frustea ob penam teserte accusationis
ꝯueniris. cum morte eiꝰ crim̃ cum peã
sit extinctum. hac ꝑhoc tibi ad ẽpta ẽ
necessitas accusatiõis.
op̃. Si ut ꝓponis cã pecuniaria ad
emolum̃tum tuũ spectat. licet annianꝰ
cui falsi crim̃ alictu tuus itentebat.
uita fuctus sit. nõ ꝓħib̾is siqͣius ad ũ¬
uiti ceperst ⁊ ccuatoeni m stitue̾re. Nuiã¬

Expanded text:
ssimo scelere non protinus curaverint, instruendos. Nam illud perspicuum est eos qui hoc criminum genus commiserint pro veterum etiam legum et constitutionum tenore tamquam ipsius maiestatis violatores ultimo subiugandos esse supplicio. ZEqui crimine falsi postulabatur vita functus est ac per hoc crimen in persona eius sit extinctum, accusatio tamen non est abolita, cum tam uxorem eius quam te eodem crimine postulatos proponas. Si is, quem homicidii seu cuiusvis criminis postulasti reum, vita functus est, frustra ob poenam desertae accusationis conveniris, cum morte eius crimen cum poena eius sit extinctum ac per hoc tibi adempta est necessitas accusationis.o. Si, ut proponis, causa pecuniaria ad emolumentum tuum spectat, licet Annianus, cui falsi crimen auctor tuus intendebat, vita functus sit, non prohiberis, si quis adveruti coeperit, accusationem instituere. Quam
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura nichil deberi manifestũ
ꝯtra quẽ supplicas scipulatus es.
falsa date mutue quantitatis de¬
monstrano p̃missa. cũ oblicgati¬
onis nõ defecerat substantia. qͦ¬
miriꝰ usq ad modũ placitũ usure
possit exigi. nic ibi nocet᷑ : Si uͦ
citra uinculu stipulatiõĩs tãtũ
nutuã pecunia datã ꝯͣ scͥptu est.
eiꝰ p̃stari fenꝰ ꝯuenit. simulatis ꝓ
infectis habitis: huiꝰ moĩ placitum
nichil de p̃cedenti mutauit obli

Expanded text:
scriptura nihil deberi manifestum ntra quem supplicas stipulatus es, falsa mutuae datae quantitatis demonstratio praemissa, cum obligationis non defecerat substantia, quominus usque ad modum placitum usurae possint exigi, nihil nocet. Si vero citra vinculum stipulationis tantum mutuam pecuniam datam conscriptum est et eius praestari fenus convenit, simulatis pro infectis habitis huiusmodi placitum nihil de praecedenti mutavit obli
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ scaꝵ qualitatẽ. siue sub ipo uidi¬
ce p̃stari oportet iuiram̃tu. siue ĩ
domib: siũ ĩ sacris scͥpturis tactis.
siue ĩ sacro sc̃is oratoriis. Similiq
modo in sua firmitate manere. q̃
de calũpnie iure uirando. ł sacram̃¬
⁊ aretro diuis pͥncipib inducta. Põ
enĩ ut aliquid de rogetur antiqui¬
orib legib hec ꝓlata sũt. s ut siꝗd
de ẽẽ eis uidebatur hoc repleatur.

Expanded text:
 qualitatem, sive sub ipso iudice praestari oportet iuramentum sive in domibus, sive sacris scripturis tactis sive in sacrosanctis oratoriis. Similique modo in sua firmitate manere, quae de calumniae iureiurando vel r retro divis principibus inducta. non enim, ut aliquid derogetur antiquioribus legibus, haec prolata sunt, sed ut, si quid deesse eis videbatur, hoc repleatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quamiuis pocuniãt᷑uã aso¬
lepiates suc noĩe crediderit. stipu¬
lanto tñ sibi. ius obłigatioĩs q̃¬
siuit. quã pecunia ut possis pe¬
tere. mandatis tibi ab eo actiõib
ꝯ sequeris.

Expanded text:
Quamvis pecuniam tuam Asclepiades suo nomine crediderit, stipulando tamen sibi ius obligationis quaesivit. quam pecuniam ut possis petere, mandatis tibi ab eo actionibus consequeris.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯĩpi. D mõ singłi in solidumi
cepta mutua qͥuantitate. p̃
scipulanti creclitori. sponte uos
obligastis. licet uni numerata
sit pecunia. ł ĩ nͣtercessioĩs noĩe
yãc ꝓreo ñ suscepistis obligatio¬
nẽ. frustra uereminr ne eiꝰ pe¬
cũnie noĩe uos ꝯuenire possit.
quã alii mutuo tecdit. si intra
p̃stiturũ tẽpꝰ rei geste qͥstiõe de¬
tulistis.Ac multo magis manẽ
merata. oleu susceptu ĩ strum̃¬
to sit collatu. Cum si redtẽdi
stipulatio nulla subiecta ẽ. ⁊ huiꝰ
rei ẽ habita sollẽpnis ꝯͣtestatio. ĩ
suo statu remanente eo ꝙ uere
factũ in tercessit. ex olei accepti

Expanded text:
i non singuli in solidum accepta mutua quantitate vel stipulanti creditori sponte vos obligastis, licet uni numerata sit pecunia, vel intercessionis nomine hanc pro rea suscepistis obligationem, frustra veremini, ne eius pecuniae nomine vos convenire possit, quam alii mutuo dedit, si intra praestitutum tempus rei gestae quaestionem detulistis. Ac multo magis inanem merata oleum susceptum instrumento sit collatum, cum, si reddendi stipulatio nulla subiecta est et huius rei est habita sollemnis contestatio, in suo statu remanente eo, quod vere factum intercessit, ex olei accepti
Abbreviated transcription (Latin):
officio iudicis trutinandis. ab u
traq parte. ł ab altera opõtet eas
dependi. Pullo tm̃ nec ex hoc liti¬
b inpedim̃to generanto.d. don
ea ꝓcedũt. aliis ł capitulis. elitis
m̃bris. a iudice examinantis. ⁊ pꝰ¬
quã fui̾nt ei intimata gesta. suꝑꝑ
uiram̃to subsetuta. tt̃ iteꝵ ad hoc
capitulũ uidice redeunte. s eo
at ĩ pleto ad cetera ꝑueniente. oĩ
bus aliis que de p̾sentib sancfita
sũt. ⁊ ĩ absentiu parte obseruan¬
dis. ¶In om̃ib aut̃ casib ĩ ꝗb

Expanded text:
officio iudicis trutinandis, an ab utraque parte vel altera oportet eas dependi. 4d . Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto ad cetera perveniente. 4e . Omnibus aliis, quae de praesentibus sancita sunt, et in absentium parte observandis. In o
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ petitioe secutus est. suꝑ ẽẽ ꝓuoca¬
tioẽm. ¶ his de p̃sentib ꝑsonis
statutis: nec absentes nos fugiunt.
S: etiã eos huic legi sub iugamus.
⁊ si ꝑscã nõ p̃sens inueniatur cui sa¬
cram̃tu illatum ẽ. lite forte ꝑ ꝓcu¬
ratorẽ uentilata: nocesse ẽ ł illam.
pͥncipalem ꝑsoãm. datis certis in du¬
tiis ad iudicem uenire. ut ea que
de sacram̃tis statuta sũt. ĩ pleat. uł
si uidex ext̾imaĩt in ꝓuincia ubi
degit sub ac̾toꝵ testificatioe uiram¬
tum ab eał dari ł referri ł recinãi
hoc ꝓceclere. ut singłis casib eͥuẽtus

Expanded text:
eius petitionem secutus est, superesse provocaeius petitionem secutus est, superesse provocationem. His de praesentibus personis statutis nec absentes nos fugiunt, sed etiam eos huic legi subiugamus. Et si persona non praesens inveniatur, cui sacramentum illatum est, lite forte per procuratorem ventilata, necesse est vel ipsam principalem personam datis certis indutiis ad iudicem venire, ut ea quae de sacramentis statuta sunt impleat vel, si iudex existimaverit in provincia ubi degit sub actorum testificatione iuramentum ab ea vel dari vel referri vel recusari, hoc procedere, ut singulis casibus event
Abbreviated transcription (Latin):
capitula siue totiꝰ negotii summa
examinentur. ⁊ lis suo marte ꝑ¬
currat. nullo ei obstaculo ꝓbuian¬
te. Ihẽ aut qui sacrantu sbi illatũ
dare recusaueĩt. ł hoc adtestatur
ł si forte nõ audeat hat sibi in ulti¬
ma ꝓuocatiõe repositũ auxilium.
¶ Si uidex appellatiõs p̃sidens. bene
quidẽ illatu us uirandũ. nõ rite
aut̃ recusatu ꝓnũtiauit. res sccłm
ꝙ urdicatum est ꝑmanebit. Sin
aut nõ rite quitẽ illatu recte aũ
recusatu sacram̃tu ꝓnuntiauit.
tc̃ ei ucebit em̃tare sententiã udi¬
cis que quasi ex recusato sacram̃to
ꝓcessit. Et nichil penitus nec p̃iu¬
dicii nec ĩ iusti dispendii cuicumq
incurrit. S ⁊ cause cursus. ab ĩ¬
itio usq ad nouissimũ t̃minũ nõ
impecliatur. lis equa lance tru¬
tinabitur. Siue aut illatu iura¬
m̃tu fui̾t p̃stitu. siue recusatum.
ꝓuocanioĩs remecliu. ĩ hoc seruabi¬
tur. Cum nimis crudele ẽ parti q̃
hoc tetulit. ꝓpt̾ hoc ip̃m ꝙ iudex

Expanded text:
capitula sive totius negotii summa examinentur et lis suo Marte percurrat, nullo ei obstaculo obviante. Ipse autem, qui sacramentum sibi illatum dare recusaverit, vel hoc attestetur vel, si forte non audeat, habeat sibi in ultima provocatione repositum auxilium. Et si iudex appellationi praesidens bene quidem illatum iusiurandum, non rite autem recusatum pronuntiaverit, res secundum quod iudicatum est permanebit. Squidem illatum, recte autem recusatum sacramentum pronuntiaverit, tunc ei licebit emendare sententiam iudicis, quae quasi ex recusato sacramento processit, et nihil penitus nec praeiudicii nec iniusti dispendii cuicumque incurret, sed et causae cursus ab initio usque ad novissimum terminum non impediatur et lis aequa lance trutinabitur. Sive autem illatum iuramentum fuerit praestitum sive recusatum, provocationis remedium in hoc servabitur, cum nimis crudele est parti quae hoc detulit propter hoc ipsum, quod iudex
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ̃p Neq ẽquã n usitatã rẽ de¬
siteras ut es alienu patris tui
nõ ꝓportioĩb hereditariis ex solua
plorati iuris hereclitaria honera
ad scͥptos hres ꝓportionib hered¬
itariis nõ ꝓ mͦ emolum̃ti ꝑtinere.

Expanded text:
 Neque aequam neque usitatam rem desideras, ut aes alienum patris tui non pro portionibus hereditariis exsolvatiplorati iuris hereditaria onera ad scriptos heredes pro portionibus hereditariis, non pro modo emolumenti pertinere.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃ Siquis ius uirandu ĩ tu¬
lerit. ⁊ nec dũ es p̃stito. postea ut¬
pote sibi allegationib habundã¬
tib hoc reuocauit. sancsimꝰ nem¬
ini licere perutus iteꝵ ad sãcra¬
m̃tum ꝑcurrere. Satis enĩ absu¬
rdum est reclire adhoc cui renñ¬
tiandu putauit. ⁊ cũ desꝑauit
aliam ꝓbatioẽm. tc̃ demio ad re¬
ligioẽm ꝯ uolare. ⁊ uidiges nul¬
lo mͦ eos audire ad tales iniquita¬
tes uenientes. siquis aũt sacram̃¬
tum in tulerit ⁊ hoc reuocare m¬
maluerit: licere quidẽ ei hoc fa¬
cere. ⁊ alias ꝓbatioẽs si uoluerit
p̾stare. Ita tñ ut huiꝰ mͦ licentia
usq ad litis tm̃ mͦ t̃minũ ei p̃stet᷑.

Expanded text:
p. Si quis iusiurandum intulerit et necdum eo praestito postea, utpote sibi adlegationibus abundantibus, hoc revocaverit, sancimus nemini licere penitus iterum ad sacramentum recurrere satis enim absurdum est redire ad hoc, cui renuntiandum putavit, et, cum desperavit aliam probationem, tunc denuo ad religionem convolare et iudices nullo modo eos audire ad tales iniquitates venientes. Si quis autem sacramentum intulerit et hoc revocare maluerit, licere quidem ei hoc facere et alias probationes, si voluerit, praestare, ita tamen, ut huiusmodi licentia usque ad li
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ aquo testam̃to dicis te ẽe manu¬
missu obes alienn spernitur abh¬
eredib. ꝯscruante libertatis gr̃a ñ
iniusta ratione crelitorib ħeclita¬
tis satis offerens iudiciu testatoi̾s
cum id ⁊̃ adiuo marto ꝯ sultissiõ
pͥncipe sit ꝯsaitutũ ꝙ ĩ extranea¬

Expanded text:
eius, a quo testamento dicis te esse manumissum, ob aes alienum spernitur ab heredibus, conservandae libertatis gratia non iniusta ratione creditoribus hereditariis satis offerens iudicium testatoris cum id etiam a divo Marco consultissimo principe sit
Abbreviated transcription (Latin):
forsitan dñm suu ⁊ acerbũt senti¬
ant ¶ Sin uͦ nõ mñs libertates⁊
ad ĩplere pollicitus fuaͣt s certum
numeꝵ seruoͦꝵ ex his qui adliber
tate uenire uissi sũt meliꝰ ẽ siꝗdẽ
res herditatse sufficiũt ad ĩplen¬
dos creclitores etiã omĩb seruis da¬
re libertatẽ. ⁊ si ħoc nõ pollicitus ẽ.
sin aut̃ de ẽ in ex soluendis creclito¬
rib humaniꝰ ẽ ut saltẽ pauci ueni¬
ant ad libertate. s hoc quidẽ an¬
tiquis dubitatioib remelũi in¬
uenimꝰ. bellissimã aut̃ repletiõe
p̃fate ꝯstitutioĩ donantes. sãcsimꝰ
siñ unꝰ ueniat hereclitatis petitor
s plures si quidẽ uno mom̃to ut̃q
ł ampliores om̃ĩb detur licentia
ꝯmunit̃ hereditatẽ ad ire peiꝰ satis¬
datioẽ ab omib danta ut credito¬
rib ⁊libertatib satis faciãt: sinã
ꝑ ĩ terualla tẽpoꝵ hoc fiat qui pri¬
mus ueniat habeat p̾rog̾atiũã si ⁊̃
satis datioe prãre pot̃. illo enĩ ces¬

Expanded text:
forsitan et acerbum, sentiant. Sin vero non omnes libertates adimplere pollicitus fuerit, sed certum numerum servorum etatem venire iussi sunt, melius est, si quidem res hereditariae sufficiunt ad implendos creditores, etiam omnibus servis dare libertatem, etsi hoc non pollicitus est. si autem deest in exsolvendis creditoribus, humanius est, ut salthoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancimus: si non unus veniat hereditatis petitor, sed plures, si quidem uno momento uterque vel ampliores, omnibus detur licentia communiter hereditatem adire, prius satisdatione ab omnibus danda, ut creditoribus et libertatibus satisfaciant. Sin autem per intervalla temporum hoc fiat, qui primus veniat habeat praerogativam, si etiam satisdationem praestare potest: illo enim ces
Abbreviated transcription (Latin):
re ⁊ recuꝑire quidẽ ab ẽptorib res
satis facere aũt creditorib  liber¬
tatib querebat᷑. ⁊ licet diuus se¬
uerus semei reb uenditis hoc nõ
ad misit nob̾ tñ ulpian sentẽtia
ad modũ placuit mꝓxime ꝓpter
libertates ne deꝑeant. ⁊ post uendi¬
tioẽm reꝵ. annale remecliu dare
diui marti ꝯstitutiõe intͣ quitẽ ⁊
creditorib om̃ib satis fiat ⁊ ẽpto¬
res nichil noui patiant᷑ qui anna

Expanded text:
oribus res, satisfacere autem creditoribus et libertatibus, quaerebatur. Et licet divus Severus semel rebus venditis hoc non admisit, nobis tamen Ulpiani sententia admonente placuit maxime propter libertates, ne depereant, et post venditionem rerum annale remedium dare divi Marci constitutioni, intra quod et creditoribus omnibus satisfiat et emptores nihil no
Abbreviated transcription (Latin):
facere quis polliceatur creclitorib
aũt nõ in solitũ s ĩ partẽ soluere
creditũ. illi aũt huiꝰ moi pactioe
a̾miserint. sancsimꝰ ⁊ in huiꝰ mõi
casu ꝯ sultissimi pͥncipis locũ hrẽ
ꝯstitutiõem s en modis õib ad
mittendũ censemꝰ maxime cu
ex uoluntate creclitoꝵ hoc ĩ terpo¬
nitur nolentib ⁊ enĩ creclitorib
ad mitti tale petitionẽ nullo ꝯ ce¬
dimꝰ mͦ ¶ Sin uero quidã ex ser¬
nis libertatẽ amplexi fui̾nt alii ã
censuerũt ẽẽ respuentũ⁊ ĩ hũc ca¬
su extẽd̾t̃a ẽ diui marci oratio.
Et ꝓculdubio ⁊ ĩ hac sp̃e audien¬
dus est petitor hereclitatis: mane¬
at libum arbitriu seruoꝵ. siue
ad libertatẽ uenire uolũt siue in
seruitute remanere licet enĩ roͣ

Expanded text:
eatur, creditoribus autem non in solidum, sed in partem solvere creditum, illi autem huiusmodi pactionem admiserint, sancimus et in huiusmodi casu consultissimi principis locum habere constitutionem et eum modis omnibus dum censemus, maxime cum ex voluntate creditorum hoc interponitur: nolentibus etenim creditoribus admitti talem petitionem nullo concedimus modo. Si vero quidam ex servis libertatem amplexi fuerint, alii autem censuerint esse respuendam, et in hunc casum extendenda est divi Marci oratio et procul dubio et in hac specie audiendus est petitor hereditatis et maneat liberum arbitrium servorum, sive ad libertatem venire volunt sive in servitutem remane
Abbreviated transcription (Latin):
nuptiaꝵ filii sui ł filie seruo da¬
ri uissit. nõ tp̃s prãnde libert̃das
p̃stitit. s potius ꝯditioni slocu
fecit. ut ñ ĩ secutis nuptiis. liber¬
tas iure posci nõ po̾ssit.
heredẽ scͥpsisse ꝓponat᷑ tñ diret¬
tam libertatẽ dare nõ potuit. iu¬
re enĩ directo libertatẽ seruis ali¬
enis dare noõ põt̃.¬

Expanded text:
servo dari iussit, non tempus praestandae libertati praestituit, sed potius condicioni locum fecit, ut non insecutis nuptiis libertas iure posci non possit. Iheredem scripsisse proponatur, tamen directam libertatem dare non potuit: iure enim directo libertatem servis alienis dare nemo pot
Abbreviated transcription (Latin):
editatẽ posseclisse. siñ alegitimo qͦ
herede frõi ꝯmissaria libertas re¬
petita ẽ. nullo iure prãri eã ab eo
qui rogatꝰ nõ est desideras plane si
pecunia accepta heredẽ institutũ
omisisse hereclitatẽ docueris. libẽ¬
tatẽ tibi prãre cogẽtur.

Expanded text:
editatem possedisse, si non a legitimo quoque editatem possedisse, si non a legitimo quoque herede fideicommissaria libertas repetita est, nullo iure praestari eam ab eo qui rogatus non est desideras. Plane si pecunia accepta heredem institutum omisisse hereditatem docueris, libertatem tibi praestare cogetur.
Abbreviated transcription (Latin):
llicentib fiei̾ locũ censemꝰ. sin aut̃
iã reb seruo qui pͥmus petiuit her¬
eclitatẽ datis ⁊ libertatib ab eo ꝗb¬
dã seruis hereditariis impositis ꝗ¬
tã aliꝰ seruus hereditariꝰ ł lib̾ extra¬
neus hoc facere malułt. licebit ꝗdẽ
eihoc ĩpetrare ⁊ sub maiorib pollici¬
tationib ⁊ satis datioĩb hereditatem
acciꝑe. set pͥor ĩ libertatẽ petitõ ma¬
neat. licet res ab eo astraantur his
lebrandis ex quo pͥor petitor iudicẽ
oỹp Seruoꝵ libertates intestam̃len¬
to relictas tã directas quã fidĩ ꝯmida¬
ssarias ad eͣrẽplũ ĩ teruiuos lib̾tatũ
indistĩcte ualere censemꝰ. lege fu¬
ffia caninia de cetero cessante. nec
ĩ pecliente teistantiu ꝓ suis seruis
clem̃tes dispositioẽs effectui mãci¬
ꝯĩp Cum ꝓponas hereclitatẽ eius
aditã nõ ẽẽ a quo tibi fidĩ ꝯmis¬
sariã libertatẽ relictã dicis ⁊ ab ĩ¬
testato altͣm qui scͥptus erat. hec¬

Expanded text:
autem iam rebus servo, qui primus petiit hereditatem, datis et libertatibus ab eo quibusdam servis hereditariis impositis quidam alius servus hereditarius vel liber extraneus hoc facere maluerit, licebit quidem ei hoc impetrare et sub maioribus pollicitationibus et satisdationibus hereditatem accipere: sed prior in libertate petitor maneat, licet res ab eo abstrahantur. hisctum est celebrandis, ex quo prior petitor iudicem orum libertates in testamento relictas tam directas quam fideicommissarias ad exemplum inter vivos libertatum indistincte valere censemus, lege Fufia Caninia de cetero cessante nec impediente testantium pro suis servis clementes dispositiones effectui manci Cum proponas hereditatem eius aditam non esse, a quo tibi fideicommissariam libertatem relictam dicis, et ab intestato alium quam qui scriptus erat her
Abbreviated transcription (Latin):
S̾ S tatu liberis libertatẽ adi¬
mi ab herecle nõ posse certumẽ
net alienatõ nec usus capio statu¬
libero. quominꝰ existente ꝯuiti¬
one libertatẽ ꝯ sequatur nocere

Expanded text:
 Statuliberis datam libertatem adimi ab herede non posse certum est: nec alienatio nec usucapio statulibero, quominus existente condicione libertatem consequatur, nocere
Abbreviated transcription (Latin):
maior iginti arinis fecisset. cõ¬
firmatiõis tẽpus libertati ñ nocͣ
certũ est. nec enĩ potestas iuris
tes prãri nõ possũt herelitate ñ
adita. ł si rei memoria ꝓpt᷑ ꝗdẽ
hereclitate ꝯtingit⁊ si heres scͥp¬
tus ꝑ ĩ integrũ restitutioẽ absti¬
nuerit dohr̃dita te. nichil ea res
libertati obest.
ta libertate pater tiuis sit ꝯsetutiuᷤ.
qua nis ei ħes existeris. frustra tñ
rationes quas tp̃r serpitutis gessit
ut reddcis ꝯ pelleris. cu ñ ea ꝯditõ¬
ne acceperit libertate ¶is aũt cui li¬
bertas sen fitei ꝯmissaria siue cli¬
recta sirationes reddidisset. relicta
ẽ. ante reliqua illata et oa que in¬
alo ꝯsilio ãmota sũt. ad libertater
ñ pot̃ ꝑuenire sin aũt ñ tebitor ⁊¬
exrationib fuerit repertus. po̾t ⁊¬
aditam hereditate. ꝯsequitur qͥsi
pma libertatem.¬

Expanded text:
maior viginti annis fecisset, confirmationis tempus libertati non nocere certum est: nec enim potestas iuris,tes praestari non possunt hereditate non adita, vel si rei memoria propter crhereditate contingit, et si heres scriptus per in integrum restitutionem abstinuerit hereditate, nihil ea res libertati obest. tam libertatem pater tuus sit consecutus, quamvis ei heres extiteris, frustra tamen, rationes quas tempore servitutis gessit ut reddas, compelleris, cum non ea condicione acceperit libertatem. Is autem, cui libertas sive fideicommissaria sive directa, si rationes reddidisset, relicta est, ante reliqua illata et ea, quae malo consilio amota sunt, ad libertatem non potest pervenire: sin autem non debitor ex rationibus fuerit repertus, post aditam hereditatem quasi puram libertatem
Abbreviated transcription (Latin):
sideras. actiõe enĩ ꝯditioĩs ea sola
quantitas repetitur. q̃ indebita:
cuma indebitã alieno creditori¬
ꝓmttere de legata es. adu̾sus eã
que te delegauit ꝯdictioẽm hrẽ¬
repeti possit. multo faciliꝰ fortĩ¬
quantitatis indebite ĩ ter poĩte
scͥpture ꝯͦdictio ꝯpetit. ł except̃õ¬
doli agenti opponitur.
d̾ Ea gue ꝑ inficiacõe inlitem
crescunt᷑ ab ignorarite etiã inde¬
bita soluta repeti nõ posse. certis¬
simi uiris est. s ⁊ si cautio ĩ deb¬
ite pecunie: ex eadẽ causa int̾po

Expanded text:
sideras: actione enim condictionis ea sola quantitas repetitur, quae indebita am indebitam alieno creditorttere delegata es, adversus eam quae te delegavit condictionem hrepeti possit, multo faciliquantitatis indebitae interpositae scripturae condictio competit vel doli exceptio agenti opponitur. Ea, quae per infitiationem in lite crescunt, ab ignorante etiam indebita soluta repeti non posse certissimi iuris est. sed et si cautio indebitae pecuniae ex eadem causa interpo
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Si apatre emancipatus ei ñ
intra tp̃a p̃stituta nire henonai̾o
successisti. quicquid indebitum.
postea ꝑ errorẽ ut pote patͥs suct¬
essor declisti. eiꝰ ꝯdictiõem tibi cõ¬
petere nõ est ĩcerti iuxisxiii

Expanded text:
 Si a patre emancipatus ei non intra tempora praestituta iure honorario successisti, quidquid indebitum postea per errorem utpote patris successor dedisti, eius condictionem tibi competere non est incerti iuri
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ auro ł margento. ł ceteris mo¬
bilib: datum fuit: traditio sola su¬
fficiet. Et ꝯtractꝰ habebit ꝑpetu¬
am firmitatẽ. Qm̃ collatio rei
mobił mnita. ĩ tegra fide ac ratio¬
ne cumulatur. Ꝙ si p̃dia rusti¬
ca ł urbana płacitu ꝯtineloit. scͥp¬
tura que ea inaliũ trãs ferat emꝰ¬
ittatur. Sequaturq traditio cõ¬
porał. ⁊ rẽ fuisse ꝯ pletã gͣesta te
suffgͣio nititur. bona diit occu¬
panda. reus temeritatis ac uiolẽ¬
tperetinebit᷑. adq ĩ statu pͥstinũ
possessio reclucet᷑. E o apetitione
ex cluso: qui nõ dubitauit ĩ uadẽ
ꝙ petere debuisset .R. d̾phibita¬
ꝯ tractu pecuma postulatur tiõe.
sequestratiõis necessitas ⁊ quiescat.
oportet enĩ debitorẽ pͥmo ꝯunci¬

Expanded text:
in auro vel argento vel in ceteris mobilibus datum fuerit, traditio sola sufficiat et contractus habebit perpetem firmitatem, quoniam conlatio rei mobilis inita integra fide hac ratione cumulatur. Quod si praedia rustica vel urbana placitum continebit, scriptura, quae ea in alium transferat, emittatur, sequatur traditio corporalis et rem fuisse completam gesta tessuffragio nititur, bona duxerit occupanda, reus temeritatis ac violentiae retinebitur atque in statum pristinum possessio reducetur, eo a petitione excluso, qui non dubitavit invadere, quod petere debuisset. D. III nontractu pecunia postulatur, sequestrationis necessitas conquiescat: oportet enim debitorem primo convi
Abbreviated transcription (Latin):
.R. d̾ noxalibus accio
numoꝵ quos ablatos expatris
tui : ereclitatẽ ab eo quẽ libͣm
eẽ ꝯstit̾it allegas. uendicare eoᷤ
ł ad exibendum agere nõ ꝓhibei̾s.
÷am quãtuis auias noxia capd se¬
quatur ⁊ manumissus furti ac¬
narie tentatur. que in hereclẽ
ĩ ꝯpetit. Cum tam̃ seruus a do¬
mino aliꝗd auferat. quãuis fit¬
ctum ꝯ̃mictat. furti tm̃ actio
nõ tr ñata. n ad u̾sus i p̃m si
posiea niumissus est locur
habet. ⁊ u surnuas res ⁊ pose
mp̃ Si ͨemi uri inscientib
tu arbores cecioerũt. quibus
⁊tia ꝓpͥa pena iuxia iegez sal¬
tui datam suerat p̃st. tuta. fru¬
stra ueremini ne exꝑsona eoꝵ
iltra nosse declitioẽm sitis obstri¬
cti. Cum ex delictis seruoꝵ dnĩ
griorantes .ł ꝓhibentes. sinꝙxa¬
l actiõe ꝯueniantur. ita ꝯdẽpna¬
ri debeant ut aut noxe declere.

Expanded text:
. . De noxalibus actionrum, quos ablatos ex patris tui hereditate ab eo, quem liberum esse constitit, adlegas, vindicare eos vel ad exhibendum agere non prohiberis. Nam quamvis alias noxa caput sequatur et manumissus furti actione teneatur, quae in heredem non competit, cum tamen servus a domino aliquid auferat, quamvis furtum committat, furti tamen actio non est nata neque adversus ipsum, si postea manumissus est, locum habet, nisi furtivas res et post i vestri inscientibus m arbores ceciderunt, quibus etiam propria poena iuxta legem saltui datam fuerat praestituta, frustra veremini, ne ex persona eorum ultra noxae deditionem sitis obstricti, cum ex delictis servorum domini ignorantes vel prohibentes, si noxali actione conveniantur, ita condemnari debeant, ut aut noxae dedere
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ ferat libere aparentib
a fr̃ĩb sorores: auiris ꝯ iuges
segregati: igitur siqui sic sati¬
ata in rus diuersum mancipia
ł colones tracerũt: inunum
eadem reclire cogantur.

Expanded text:
enim ferat liberos a parentibus, a fratribus sorores, a viris coniuges segregari? igitur si qui dissociata in ius diversum mancipia vel colonos traxerint, in unum eadem redigere cogantur.
Abbreviated transcription (Latin):
testam̃to ꝯdito. ł filios suos ł
extraneos scͥpserit hereles. et
nichił d̾ huĩ mõ reb que adeũ
reu̾se sũt.ł puenerunt. dispce¬
suerit. in ueniãtur aut̃ alii li¬
beri eiꝰ res apat̃nia substantial
luceati uł ꝑ ante nuptias dona¬
tioẽs. ł dotes. ł militie caus.
lucru ꝯputandas ut inp̃senti
casu tantũi habeat ip̃e ł ip̃a qͣn¬
tum eiꝰ fr̃s ex patre sũt ꝯsetu¬
ti. sccłm eos motos quos supͣ
dimꝰ e quos ꝯ ferre ꝓpt̃ testa¬
intuu nõ coartantur. ¶ Sĩ
nicħ tale penitus in fr̃s eo¬
rum apatre collatum ẽ. neꝙ
põs sibi p̃cipue hãc partem
iendicare. S quasi pat̃ne fac¬
ta substantie sit. inter om̃s sccłm
nstintioĩs tenorẽ diuidi ⁊ hec
ꝯuidẽ si inter fr̃s patris elogiũ
ꝯpositum sit ¶ Sin aũt extran¬
stam̃ito suo neq ĩ hac parte te¬
staror dixerit. tc̃ omi mõ p̃cuxa¬
uii habeat filiꝰ. ł filie ꝙ ad ixtr̃e

Expanded text:
filios suos vel extraneos scripserit heredes et nihil de huiusmodi rebus, quae ad eum reversae sunt vel pervenerunt, disposuerit, inveniantur autem alii liberi eius res a paterna substantia lucrati vel per ante nuptias donationes vel dotes vel militiae causa, lucrum computandas, ut in praesenti casu tantum habeat ipsa vel ipse, quantum eius fratres ex patre sunt consecuti secundum eos modos quos supra diximus et quos conferre propter testamentum non coartantur. Sin autem nihil tale penitus in fratres eorum a patre collatum est, neque ipsos sibi praecipue hanc partem vindicare, sed, quasi paternae facta substantiae sit, inter omnes secundum institutionis tenorem dividi. et haec quidem, si inter fratres patris elogium compositum sit. Sin autem extranstamento suo neque in hac parte testator dixerit, tunc omnimodo praecipuum habeat filius vel filia, quod ad patre
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ S uocessionũ uarietes. ⁊u
inoꝵ nori ꝯsetisus additis ł de¬
traciis agris alfutro. d̾ termina¬
tionis ueteris monum̃ta sepe
prior de sinib detulerit queri
m̃sor ire p̃cĩpiatur ad loca. ut pa¬
tur facta ueritate. huĩ mõi questio¬

Expanded text:
 Successionum varietas et vicinorum novi consensus, additis vel detractis agris alterutro, determinationis veteris monumenta saepe prior detulerit querimmensor ire praecipiatur ad loca, ut patefacta veritate huiusmodi liti
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝙ iiminꝰ sit d ꝙ pat̃ ex yuĩmõi
cauia habuit. ea quaraitate. q̃ ĩ
ter tr̃s collata ẽ. tota huiꝰ mõĩ por¬
tio ad eas ꝑsonas ꝑueniat. qͣꝵ oec¬
esioe res ad patre ren̾titur. Ea g
que ĩ pat̾na ꝑiõa diximꝰ optinere

Expanded text:
d, si minus sit quod pater ex huiusmodi causa habuit ea quantitate quae in fratres collata est, tota huiusmodi portio ad eas personas perveniat, quarum occasione res ad patrem revertitur. Ea igitur, quae in paterna persona diximus, obtinere
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ Si iter uos tis¬
maiores annis inginti quĩq
reꝵ ꝯmuntu diuisio relicta
ł trãs lata possessiõe fine acce¬
pit. instaurari mũtuo bona :¬
tĩde t̃minata ꝯ sensu minĩme
possunt.

Expanded text:
 Si inter vos maiores annis viginti quinque rerum communium divisio relicta vel translata possessione finem accepit, instaurari mutuo bona fide terminata consensu minime possunt.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Scriptura testam̃ti qua spr¬
tialit᷑ omĩa diuisa ꝯtinenti
quo minꝰ res quaꝵ testato⁊ ñ
fecit m̃tioẽm heredes in qui
successorẽ unĩi quẽq seruoꝵ uł
colonoꝵ ad scͥpticie ꝯditionis
seu inquilinoꝵ ꝓximoꝵ agna¬
tio. ł ad finitas ꝑ maneat. es¬

Expanded text:
tura testamenti, qua specialiter omnia divisa continentur, quominus res quarum testator non fecit mentionem heredes inquiresuccessorem unumquemque servorum vel colonorum adscripticiae condicionis seu inquilinorum proxima agnatio vel adfinitas permaneret.
Abbreviated transcription (Latin):
hec collocari debeant estimabit
ditiõe diuisioẽm fecistis ut se
nullu dolum malim ħabuus¬
se iuraret. nec fidẽ platitis :¬
exbibuit quo minꝰ res indiu¬
isas requiratis eoꝵ placitũ q̃ ĩ
diuisiõe uenerũr nĩch uobis
nocere põt .
mune p̃diu citra ur̃a uolun¬
tatem obligauerũt. ⁊ hoc ad
uos sccłm pattu diuisioĩs. mi¬
lla pignoris facta m̃tiõe ꝑueñ
euictis partib que ante diui¬
siõẽm sotioꝵ fuerũt. in quib
obligatio tͤantu ꝯ stitit. exstip᷑¬
ulatu si in tercessit. alioquin⁊
quanti inter est p̃scͥptis uerbĩ
ꝯtra fr̃s agere p̾otestis. ¶hã
si fundi scientes obligatiõem.
dominiu suscepistis. tãctũ eu¬
ictionis ꝓmissioẽm sollẽpnitate

Expanded text:
haec collocari debeant, aestimabidicione divisionem fecistis, ut se nullum dolum malum adhibuisse iuraret, nec fidem placitis exhibuit, quominus res indivisas requiratis, eorum placitum quae in divisionem venerunt nihil vobis nocere potest. mune praedium citra vestram voluntatem obligaverunt et hoc ad vos secundum pactum divisionis nulla pignoris facta mentione pervenit, evictis partibus, quae ante divisionem sociorum fuerunt, in quibus obligatio tantum constitit, ex stipulatu, si intercessit, alioquin quanti interest praescriptis verbis contra fratres agere potestis. nam si fundi scientes obligationem dominium suscepistis, tantum evictionis promissionem sollemnitate