comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. Sin aũt id circo possunt prouicħ quia
c̾ta sunt ⁊ fatalia. rursus diuiatio nulla ẽ.¬
. Eam enim tu fortuitaꝵ rei
ẽẽ dicebas. d ħ fuerit nob̾ tanꝗͣ leuis arma-¬
ture pͥma orationis excursio. Nc̃ cõmunꝰes
agamus. exꝑiamurq si possimus cornua cõ¬
mouere disputationis cue. duo enim gen̾a
diuinandi ẽe dicebas. Unum artificiosum.
dit̾um naturale. Artificiosum ꝯstare partun
ex coniectura partim ex obseruatione duitur¬
na. Naturale qͦ animus arriꝑet. aut exci-¬
ꝑet extrisetus exdiuinitate. uñ om̃s ani-¬
mos haustos. aut acceptos. aut libatos. hab̾e¬
mus. artificiose diuinationis illa fere gen̾a
dicebas. extispicum. eoꝵq qͥ exfulgorib osten-¬
cisq p̃dicerent. Tum augurum eoꝵq qui
signis autominib uterentur om̃eq genꝰ
ꝯiecturale inħ fere genere ponebas. Iuud aut
naturale aut ꝯcitatione mentis ech: quasi fun-¬
di uidebatur. aut animo ꝑsomnium sensibus

Expanded text:
est; sin autem idcirco possunt provideri, quia est; sin autem idcirco possunt provideri, quia certa sunt et fatalia, rursus divinatio nulla est; eam enim tu fortuitarum rerum esse dicebas. Sed haec fuerit nobis tamquam levis armaturae prima orationis excursio; nunc comminus agamus experiamurque, si possimus cornua commovere disputationis tuae. Duo enim genera divinandi esse dicebas, unum artificiosum, alterum naturale; artificiosum constare partim ex coniectura, partim ex observatione diuturna; naturale, quod animus arriperet aut exciperet extrinsecus ex divinitate, unde omnes animos haustos aut acceptos aut libatos haberemus. Artificiosa divinationis illa fere genera ponebas: extispicum eorumque, qui ex fulgoribus ostentisque praedicerent, tum augurum eorumque, qui signis aut ominibus uterentur, omneque genus coniecturale in hoc fere genere ponebas. Illud autem naturale aut concitatione mentis edi et quasi fundi videbatur aut animo per somnum sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ultis aũt euenire omĩa fato. Nicħ gͦ ilł ꝓfuss
diuinare. Atq ⁊ om̃em fructum ute suꝑioris
ꝑdidissent. Qͥd enim possit his ẽẽ letum exitꝰ
suos cogitantib. Ita qͦqͦ sese u̾terint stoicq. ia
ualet plurimum. Que aũt fortuita sunt. cer¬
ta e̾e non possunt. Sin aũt c̾tum ẽ ꝙ̃ quaq¬
dere q temꝑe futurum sit. qͥ ẽ qͦ me ad ui¬
uent aruspices. cum res tristissimas ꝓtendi
dixerint  Addunt ad extremũ om̃ia leuius
casura reb diuinus procuratis. Si enim nichil
sit extra fatum. nichil leuari re diuina pͭ.
ħ sentit homerus. cum querentẽ iouem in¬
ducit. ꝙ sarpedonem filium amorte contra
fatum eriꝑe ñ poss. ħ idem significat grecus
ille meam sententiam u̾sus. Quod fore para-
tum. id summũ exuꝑat iouem. Totũ omino
fatum etiam attelsanio u̾su iuire mͥ ẽẽ ir-¬
risum uidetur. S inreb tam seueris. ñ est
iocands locus. ꝯcludatur gͥ ratio. Si enim
unt. qr ẽẽ certe ñ possunt. diuinatio nulla

Expanded text:
fuisset divinare; atque etiam omnem fructum vitae superioris perdidissent; quid enim posset iis esse laetum exitus suos cogitantibus? Ita, quoquo sese verterint Stoici, iacvalet plurimum; quae autem fortuita sunt, certa esse non possunt. Sin autem certum est, quue tempore futurum sit, quid est, quod me adiuvent haruspices? qui cum res tristissimas portendi dixerunt, addunt ad extremum omnia levius casura rebus divinis procuratis; si enim nihil fit extra fatum, nihil levari re divina potest. Hoc sentit Homerus, cum querentem Iovem inducit, quod Sarpedonem filium a morte contra fatum eripere non posset. Hoc idem significat Graecus ille in eam sententiam versus: Quod fóre paratum est, íd summum exsuperát Iovem. Totum omnino fatum etiam Atellanio versu iure mihi esse inrisum videtur; sed in rebus tam severis non est iocandi locus. Concludatur igitur ratio: Si enim unt, quia esse certa non possunt, divinatio nulla
Abbreviated transcription (Latin):
mam fore. Age ꝰ platonis uisã e̾e uide insomnis
Ex his mercurium epathera quam dextera
manu teneret. sanguinem uisum e̾e fundere.
Qui cũ terram attigiss referuesc̾e̾ uidetur. sic
ut tota domus sanguine redundaret. Quod
matris sõnium ĩ manis filii crudelitas ꝯꝓba¬
uit. Quid ego que magi oẏro ill pͥncipĩ int̃¬
p̃tati st̃. exlionisi libͥs ꝑsicis ꝓfer᷑am. Nã cum
dormienti ei sol ad pedes uisus e̾et .t̃. eum
scͥbit frustra appenusse manib. Cũ sol se q¬
uoluens el ab̾etur ⁊ abiret. ei magos dixisse
ꝙ genus sapientum ⁊ doctoꝵ habebat᷑ inꝑsis.
set. Est ꝓfecto ꝗͥdam eizam inbarbaris genti¬
b p̃sentiens atq diumans. Siquidẽ ad mortẽ
ꝓficisscens callanus induscum ascendet in ro¬
gum ardentem. Op̃clarum discessum in qͥt
ẽuita. cum ut herch ꝯtigit mortali corꝑe cre¬
mato in lucem animꝰ excesserit. Cũq alexan¬
der eum rogaret siꝗͥ uellet ut dic̾e̾t opgmne

Expanded text:
 discipulus Platonis, visam esse videre in somnis ex iis Mercurium e patera, quam dextera manu teneret, sanguinem visum esse fundere; qui cum terram attigisset, refervescere videretur sic, ut tota domus sanguine redundaret. Quod matris somnium inmanis filii crudelitas conprobavit. Quid ego, quae magi Cyro illi principi interpretati sint, ex Dinonis Persicis proferam? Nam cum dormienti ei sol ad pedes visus esset, ter eum scribit frustra adpetivisse manibus, cum se convolvens sol elaberetur et abiret; ei magos dixisse, quod genus sapientium et doctorum habebatur in Persis, set. Est profecto quiddam etiam in barbaris gentibus praesentiens atque divinans, siquidem ad mortem proficiscens Callanus Indus, cum inscenderet in rogum ardentem, O praeclarum discessum, inquit, e vita, cum, ut Herculi contigit, mortali corpore cremato in lucem animus excesserit! Cumque Alexander eum rogaret, si quid vellet, ut diceret, Optime,
Abbreviated transcription (Latin):
cia ħ aũt posito atq concesso e̾ẽ quamidã ium
diuinam hominum uitam ꝯtinentẽ. ñ dis¬
ficile ẽ q̃ fieri certe uidemus. ea qua rõne fiant
suspicari. Nam t hostiam deligendam potest
dux ẽe̾ ius quedam sentiens. que ẽ toto ꝯfusa
mundo. ⁊ tũ ipͣm cũ inmolare uelis. extotũ
fieri mutato pͥ. ut aut absit aliqͥ. aut super¬
sit. Paucis enim momentis multa naruira
aut affingit. aut inutat. aut denahit. Qd
ne dubitare possimus maximo est argumen¬
to. q paulo ante int̾itum cesaris ꝯtigit. Qui
cum in molaret illo die qͦui pͥmum insella
aurea sedit. ⁊ cũ purpurea ueste processit
mextis bouis aptimi coi ñ fuit. Non gͥcenss
ullum animal q sanguinem habeat . sinc or¬
de ẽe posse. Q ille rei nouitare ꝑculsusi cũ
spurumna diceret nmendum ce:rier ⁊qiluũ

Expanded text:
tia. Hoc autem posito atque concesso, esse quandam vim tia. Hoc autem posito atque concesso, esse quandam vim divinam hominum vitam continentem, non difficile est, quae fieri certe videmus, ea qua ratione fiant, suspicari. Nam et ad hostiam deligendam potest dux esse vis quaedam sentiens, quae est toto confusa mundo, et tum ipsum, cum immolare velis, extorum fieri mutatio potest, ut aut absit aliquid aut supersit; parvis enim momentis multa natura aut adfingit aut mutat aut detrahit. Quod ne dubitare possimus, maximo est argumento, quod paulo ante interitum Caesaris contigit. Qui cum immolaret illo die, quo primum in sella aurea sedit et cum purpurea veste processit, in extis bovis opimi cor non fuit. Num igitur censes ullum animal, quod sanguinem habeat, sine corde esse posse? †Qua ille rei novitate perculsus, cum Spurinna diceret timendu
Abbreviated transcription (Latin):
est. s explorata si suit ea q̃ añ queri debeant. sint
ħ que quenmus faciliora. ꝯtinet i totam hanc
questionem. ea rõ que ẽ de natura d̾oꝵ q̃ ate
scdło libro ẽ explicata dilucide. Quam si optine¬
mus stabit illud qd nunc locum ꝯtinet de quo
agimus. ẽẽ dos ⁊ eoꝵ prouidentia mundum
amministrari gosdemq ꝯsułe reb humanis.
adis futura significari. necee̾ ẽ. S distinguen¬
dum uiderur qͦnãmͦ. Nam ñ placet stoicis sin-¬
decoꝵ ẽ. nec dis dignum. nec fieri ullo pacto pot̃.
S ita apͥncipio inchoatum e̾e mundum. ut cerus
reb c̾ta signa p̃currerent. Alia inextis alia ina¬
iubus alia infulgorib. alia mostentis. alia m
stellis. alia insonini antium uisis. alia infuren¬
cium uocib. Eaquib bene ꝑcepta sunt. hi
ñ sepe falluntur. Male ꝯiecta. maleq int̾ꝑta¬
ta. falsa sunt. ñ reꝵ uicio. s int̾p̃rum inscien¬

Expanded text:
est. Sed explorata si sint ea, quae ante quaeri debeant, sint est. Sed explorata si sint ea, quae ante quaeri debeant, sint haec, quae quaerimus, faciliora. Continet enim totam hanc quaestionem ea ratio, quae est de natura deorum, quae a te secundo libro est explicata dilucide. Quam si obtinemus, stabit illud, quod hunc locum continet, de quo agimus, esse deos, et eorum providentia mundum administrari, eosdemque consulere rebus humanis, a dis futura significari necesse est. Sed distinguendum videtur, quonam modo. Nam non placet Stoicis singeque enim decorum est nec dis dignum nec fieri ullo pacto potest; sed ita a principio inchoatum esse mundum, ut certis rebus certa signa praecurrerent, alia in extis, alia in avibus, alia in fulgoribus, alia in ostentis, alia in stellis, alia in somniantium visis, alia in furentium vocibus. Ea quibus bene percepta sunt, ii non saepe falluntur; male coniecta maleque interpretata falsa sunt non rerum vitio, sed interpretum inscien
Abbreviated transcription (Latin):
temꝑatis escis modicisq pocionib itaẽ affectꝰ
ut fopito corpore ipse uigilet. ħ sõmantis esti
dninatio. H ic magna quelam exorit᷑. neꝙ
ea naturał. s artificiosa sõnioꝵ antphotus
cionumst nexplanatores ut gramatiei po¬
eim Nam ut aurum ⁊ argentu. es. ferrum.
trustra natum duina geniuiss nisi eacdem do¬
cuis quem aclmodumꝰ ad eoꝵ uenas ꝑueni¬
retur. nec fruges terre bacohas ue arboꝵ cũ uti-¬
litate ulla gener huãno dediss. nisi eaꝵ cultus
et ꝯdiciones tradidiss mat̾iaue qͥ. uuaret. mͥ¬
ꝯfechionis eius fabricam hab̾emus. sic cum om̃i
utilitate ꝗͣ. di hominib dederunt. ars aliqua cũ¬
iuncta ẽ. ꝑ quam illa utilitas ꝑcipi possit. Item
gͥ somniis uaticinationib oracłis. qͦ erant multa
obscura. multa ambigua. explanationes adhibi¬
te s̃ iñtp̃tum. Quomͦ aũt uates. aut sõniantes
eam uideant. q̃ nusquã ⁊ tc̃ sint. magna auestio

Expanded text:
temperatis escis modicisque potionibus ita est adfectus, temperatis escis modicisque potionibus ita est adfectus, ut sopito corpore ipse vigilet. Haec somniantis est divinatio. Hic magna quaedam exoritur, neque ea naturalis, sed artificiosa somniorum Antiphontis tionum sunt enim explanatores, ut grammatici poe+tarum. Nam ut aurum et argentum, aes, ferrum frustra natura divina genuisset, nisi eadem docuisset, quem ad modum ad eorum venas perveniretur, nec fruges terrae bacasve arborum cum utilitate ulla generi humano dedisset, nisi earum cultus et conditiones tradidisset, materiave quicquamectionis eius fabricam haberemus, sic cum omni utilitate, quam di hominibus dederunt, ars aliqua coniuncta est, per quam illa utilitas percipi possit. Item igitur somniis, vaticinationibus, oraclis, quod erant multa obscura, multa ambigua, explanationes adhibitae sunt interpretum. Quo modo autem aut vates aut somniantes ea videant, quae nusquam etiam tunc sint, magna quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
inflaminati atq incitati cernunt illa ꝓfecto
que uaticinantes ꝓnuntiant. multisq reb
inflãmant᷑ tales animi. qui corporib ñ inhe-¬
rent. ut hi qui sono quodam ⁊ frigiis canti¬
b incitantur. multos nemora silueq mul¬
tos amnes aut maria ꝯmouent. qͦꝵ furibũ¬
da mens uidet añ multo que sint futura.
quo de genere illa. sunt. eben uidete. iudi-¬
cauit inclitum iudicium int̾ deas tres aliͥs
quo iudicio lacedemonia mulier furiaꝵ una
marcius ⁊ ꝓubliciuis. uates cec inisse dñr. Qͦ
de gen̾e apollinis oꝑta ꝓlata sunt. Credo ⁊̃
anhelitus quosdam fui̾sse terraꝵ. quib in¬
ꝗ uigilantib accidũt uatib ead̾ nob̾ dormi¬
entib. Uiget enim animus insomnis. lib̾ꝙ
censib ad om̃i inpedicione curaꝵ. iacente et̾
mortuo pene corpore. qui qi iuxit ab omni
et̾ntate u̾satusq ẽ oum innumabilib annis.
omĩa que innatura reꝵ sunt. uidet. si modo

Expanded text:
inflammati atque incitati cernunt illa profecto, inflammati atque incitati cernunt illa profecto, quae vaticinantes pronuntiant, multisque rebus inflammantur tales animi, qui corporibus non inhaerent, ut ii, qui sono quodam vocum et Phrygiis cantibus incitantur. Multos nemora silvaeque, multos amnes aut maria commovent, quorum furibunda mens videt ante multo, quae sint futura. Quo de genere illa sunt: Eheú videte! Iúdicabit ínclitum iudícium inter deás tris aliquis, Quó iudicio Lácedaemonia múlier, Furiarum úna, Marcius et Publicius vates cecinisse dicuntur; quo de genere Apollinis operta prolata sunt. Credo etiam anhelitus quosdam fuisse terrarum, quibus inquae vigilantibus accidunt vatibus, eadem nobis dormientibus. Viget enim animus in somnis liber ab sensibus omnique inpeditione curarum iacente et mortuo paene corpore. Qui quia vixit ab omni aeternitate versatusque est cum innumerabilibus animis, omnia, quae in natura rerum sunt, videt, si modo
Abbreviated transcription (Latin):
illam ꝙ̃. qtia ab anaximandro phisico moniti la¬
cetlemonii sunt. Ut urbem ⁊ recta linquerent.
armatiq in agro excubarent. qͥ terre motus insta¬
ret. Tũ cum et urbs tota corruit ⁊ iumonte taie¬
to extrema montis quasi puppis auulsa est. Ne
habebitur ꝗͣ. phisicus. q cum uidiss ex haustam
aquam de iugi puteo terremotus dixit instare.
nͨ ħ uͦ unꝗͣ animus hominis naturalit̾ diu̾nat.
nͥ cum itasolutus ẽ ⁊ uacuus ut ei plane nicħ
sit cum corpore. qͥ aut uatib ꝯtingit. aut dor-¬
mientib. Itaq ea duo genera adicearcho ꝓbant᷑.
et ut dixi acratippo nr̃o. Si propt̃ea d prosiciscan¬
tur anatura. sint sũma sane mͦ ne sola. Sin
aũt nicħ e̾ẽ in obseruatione putant. multa
nich̾ ẽ qͥ cum his magnoꝑe pugnemus p̃serti
cum sint qui omnino nullam diuinationem
ꝓbent. Ergo ⁊hi quoꝵ animi sp̃tis corꝑibus
euolant atq excurrunt foras. ardore aliquo

Expanded text:
illam quidem, qua ab Anaximandro physico moniti Laillam quidem, qua ab Anaximandro physico moniti Lacedaemonii sunt, ut urbem et tecta linquerent armatique in agro excubarent, quod terrae motus instaret, tum cum et urbs tota corruit et e monte Taygeto extrema montis quasi puppis avolsa est. Ne habebitur quam physicus, quod, cum vidisset haustam aquam de iugi puteo, terrae motus dixit instare. Nec vero umquam animus hominis naturaliter divinat, nisi cum ita solutus est et vacuus, ut ei plane nihil sit cum corpore; quod aut vatibus contingit aut dormientibus. Itaque ea duo genera a Dicaearcho probantur et, ut dixi, a Cratippo nostro; si propterea, quod ea proficiscuntur a natura, sint summa sane, modo ne sola; sin autem nihil esse in observatione putant, multa nihil est, quod cum his magnopere pugnemus, praesertim cum sint, qui omnino nullam divinationem probent. Ergo et ii, quorum animi spretis corporibus evolant atque excurrunt foras, ardore aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
pediti. Naꝵ est qͥdam genus eoꝵ qui se acor-¬
pore auocent ⁊ ad diuinaꝵ reꝵ cognicionem.
cura om̃i studioq rapiantur. Hoꝵ sunt augu¬
ria ñ diuini impetus s rõnis humane. Nan
et natura futura p̃sentiunt. ut aquaꝵ fluxio¬
nos ⁊ deflagrationem futuram aliqñ celiatq
atheniensi solone accepimus. orientẽ tranni¬
dem multo ante ꝓspiciunt. os prudentes pos¬
sumus dic̾e. id est prouidentes. dunnos nul¬
lo m̃ possumꝰ. ñ plusquan milesium thalem
qui ut obiurgatores suos ꝯuino̾et ostend̾etq ÷
philosophum si e ꝯmodum eẽt peruniam fa¬
cere posse. omnem oleam antequam florere
cepiss. inagro milesio coemisse dr. diadu̾terat
fortasse quadam scientia oleaꝵ ub̾tatem fore.
t. ꝙͥ idem pͥmus defechonem solis que astiage
regnante facta ẽ. p̃dixisse fertur. Multa me¬
dici. in ulta gubernatores. agͥcole ⁊̃ multa.
p̃sentiunt. s nullam eoꝵ diuinationẽ uoco. ne

Expanded text:
pediti. Rarum est quoddam genus eorum, qui se a corpediti. Rarum est quoddam genus eorum, qui se a corpore avocent et ad divinarum rerum cognitionem cura omni studioque rapiantur. Horum sunt auguria non divini impetus, sed rationis humanae; nam et natura futura praesentiunt, ut aquarum eluviones et deflagrationem futuram aliquando caeli Atheniensi Solone accepimus, orientem tyrannidem multo ante prospiciunt; quos prudentes possumus dicere, id est providentes, divinos nullo modo possumus, non plus quam Milesium Thalem, qui, ut obiurgatores suos convinceret ostenderetque etiam philosophum, si ei commodum esset, pecuniam facere posse, omnem oleam, ante quam florere coepisset, in agro Milesio coe+misse dicitur. Animadverterat fortasse quadam scientia olearum ubertatem fore. Et quidem idem primus defectionem solis, quae Astyage regnante facta est, praedixisse fertur. Multa medici, multa gubernatores, agricolae etiam multa praesentiunt, sed nullam eorum divinationem voco, ne
Abbreviated transcription (Latin):
huc digressa ẽ. eodem redeat oratio. si nichil
queam disputare quamobrem qͥdq fiat. et
tantum mͥ fieri ea q̃ cõmemoraui doceam. Pa¬
rumne epicuro. carneadiue respondeam.s
Qͥ d si ⁊ ratio extat arcifiꝰose p̃sentionis facilis:
diuine aut paulo obscurior. Que enim extis.
que fulgorib. que portentis. que astris p̃sentiunt᷑.
ħ notata sunt obseruatione diuturna. affer aũt
uetustas om̃ib inrebus longinqua obseruatio¬
ne incredbilem scientiam. q̃ potest eẽ sine mo
tum est. alt̾a diuinatio ẽ naturał ut ante dixi.
q̃ phisica disputanch subtilitate referenda est.
ad naturã doꝵ. Aqua ut doclissimis sapientis¬
simsq placuit. haustos animos ⁊ libatos habe¬
mus. Cumq omiia. ꝯpleta ⁊ refecta sunt et̃¬
no sensu. ⁊ m̃te diuina. nece̾e ẽ cognicione
 uigilantes amini uite necessitatib serurunt
disiungt̃q a societate diuma. uinclis corꝑis im¬

Expanded text:
huc digressa est, eodem redeat oratio: si nihil huc digressa est, eodem redeat oratio: si nihil queam disputare, quam ob rem quidque fiat, et tantum modo fieri ea, quae commemoravi, doceam, parumne Epicuro Carneadive respondeam? Quid, si etiam ratio exstat artificiosae praesensionis facilis, divinae autem paulo obscurior? Quae enim extis, quae fulgoribus, quae portentis, quae astris praesentiuntur, haec notata sunt observatione diuturna. Adfert autem vetustas omnibus in rebus longinqua observatione incredibilem scientiam; quae potest esse etiam sine mottum est. Altera divinatio est naturalis, ut ante dixi; quae physica disputandi subtilitate referenda est ad naturam deorum, a qua, ut doctissimis sapientissimisque placuit, haustos animos et libatos habemus; cumque omnia completa et referta sint aeterno sensu et mente divina, necesse est cognatione mi vitae necessitatibus serviunt diiunguntque se a societate divina vinclis corporis in
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ẽ item augure: curantes magna cum cura
tũ cupientes. Regni dant oꝑam simul auspiciaͦ
augurioq. In montem renus auspicio se demo¬
uet atq secuindam. Solus auem seruat. at ro-¬
mulus pulcher malto. Querit auentino ser¬
uat genus alte uolantum. Certabant urbem
romam. remãne uocarent. Om̃is cura uiris ut̾
eẽt induꝑatoi. Expectant ueluti ꝯsul ꝯmittere
signum. Uult om̃s auidi spectant ad carceris
oras. Quam mox ennitat pictis e faucib cur-¬
rus. Sic expectabat ppłs atq ore timebat. Reb
utri magni uctora sit clata regni. Int̾ea sol
alb recessit minfera noctis. Exincandida se ra-¬
diis dedit icta foras lux. Et simul exalto longe
pulcherrima p̃bͥes. Keua uolauit auis. simul
aureꝰ exoritur sol. Cedunt de celo ter .iiiͦͬ. cor¬
pora soã. duium p̃petib sese pulcͥsq locis dant.
ꝯspicit inde sibi data romulus eẽ pͥora. Auspi-¬
cio regni stabilita scana solumq. S ut unde

Expanded text:
fratre item augure Curantes magna cum cura fratre item augure Curantes magna cum cura tum cupientes Regni dant operam simul auspicio augurioque. †In monte Remus auspicio se devovet atque secundam Solus avem servat. At Romulus pulcher in alto Quaerit Aventino, servat genus altivolantum. Certabant, urbem Romam Remoramne vocarent. Omnibus cura viris, uter esset induperator. Exspectant; veluti, consul quom mittere signum Volt, omnes avidi spectant ad carceris oras, Quam mox emittat pictis e faucibus currus, Sic exspectabat populus atque ore timebat, Rebus utri magni victoria sit data regni. Interea sol albus recessit in infera noctis. Exin candida se radiis dedit icta foras lux, Et simul ex alto longe pulcherruma praepes Laeva volavit avis. Simul aureus exoritur sol, Cedunt de caelo ter quattuor corpora sancta Avium, praepetibus sese pulchrisque locis dant. Conspicit inde sibi data Romulus esse priora, Auspicio regni stabilita scamna solumque. Sed ut, unde
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ inauspiciis. quam qͥ. sit edisc̾e̾. Quid ẽ illo
auspicio diuinius. q ap̃ te inmario ẽ. ut utar
potissimum auctore ce. ¶ Hicͣ ast̾isoni subito
pennata satelles. Arboris intrũco serpentis sau¬
cia morsu. Subigit ip̃a feris transfigens ungui¬
b anguẽ. Semianimum ⁊ uaria grauĩt c̃uice
micantem. Quẽ se intorquentẽ lanians rostroq
cruentans. Iam saciata animos iã duros ultao
dolores. Abicit ⁊ flantem ⁊ iacatum affugit in
unda. Seq obitu asoł nigdos ꝯu̾tit. ad oriti.
ꝯane li ĩpetib pennus iapsuq uolantẽ. Consper̃.
marius diuim miminis aug̃. faustaq signa
sue laudis reditusq notauit. Partib intontut
celłi pat̾ ip̃e sinistris. Sic aqusse clarum firma¬
uit iupit om̃.  atq ille romuli auguratus
pastoral ũ urbanus fuit. Nec fictus ab̾opiniones
imꝑitoꝵ. s accertis acceptus ⁊ posteris craditus.
taq romulus augur ut ap̃ ennium ẽ. cum

Expanded text:
esse in auspiciis quam, quid sit, ediscere. Quid est illo esse in auspiciis quam, quid sit, ediscere. Quid est illo auspicio divinius, quod apud te in Mario est? ut utar potissumum auctore te: Hic Iovis altisoni subito pinnata satelles Arboris e trunco serpentis saucia morsu Subrigit ipsa feris transfigens unguibus anguem Semianimum et varia graviter cervice micantem Quem se intorquentem lanians rostroque cruentans Iam satiata animos, iam duros ulta dolores Abicit ecflantem et laceratum adfligit in unda Seque obitu a solis nitidos convertit ad ortus. Hanc ubi praepetibus pinnis lapsuque volantem Conspexit Marius, divini numinis augur, Faustaque signa suae laudis reditusque notavit, Partibus intonuit caeli pater ipse sinistris. Sic aquilae clarum firmavit Iuppiter omen. Atque ille Romuli auguratus pastoralis, non urbanus fuit nec fictus ad opiniones inperitorum, sed a certis acceptus et posteris traditus. Itaque Romulus augur, ut apud Ennium est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
que abhis significant᷑ ꝯ tẽpn̾e. Quid de augurib
loquar: tue partes sunt. tuum inquam anspicioꝵ
patrocinum delet eẽ. Cibi .p. claudius augur ꝯfũ¬
li ñciauit at dubitato salutis augurio. bellum do¬
mesticum triste ac turbulentum fore. q paucis pꝰ
mensib exortum pauciorib ateẽ diebus opp̃ssum.
ui quidem auguri uehement̃ assentior. Solus n
multoꝵ annoꝵ memoria ñ decantand augurii
s diuinanch tenuit disciplinam. quem irride¬
bant college tui. eumq tũ pissidã. tũ soranum
augurem ẽe dicebant. quib nulla uidebatur
in anguriis aut p̃sentio. aut scientia ueritatis
future. Sapient̃ aiebant ad opinionẽ imꝑitoꝵ
ẽẽ fictas religiones. q̾ longe secus est. Neq enim
inp astorib illis quib romulus p̃fuit. neq in ip̃o
romulo ħ calliditas e̾e potuit. ut ad errorem
multitudinis religionis simulacra fingen̾t.S
difficultas laborq discendi: disertam neglegen¬
ciam reddidit. Malunt enim disserere nich a

Expanded text:
e. Quid de auguribus loquar? Tuae partes sunt, tuum inquam, auspiciorum patrocinium debet esse. Tibi App. Claudius augur consuli nuntiavit addubitato Salutis augurio bellum domesticum triste ac turbulentum fore; quod paucis post mensibus exortum paucioribus a te est diebus oppressum. Cui quidem auguri vehementer adsentior; solus enim multorum annorum memoria non decantandi augurii, sed divinandi tenuit disciplinam. Quem inridebant collegae tui eumque tum Pisidam, tum Soranum augurem esse dicebant; quibus nulla videbatur in auguriis aut praesensio aut scientia veritatis futurae; sapienter aiebant ad opinionem imperitorum esse fictas religiones. Quod longe secus est; neque enim in pastoribus illis, quibus Romulus praefuit, nec in ipso Romulo haec calliditas esse potuit, ut ad errorem multitudinis religionis simulacra fingerent. Sed difficultas laborque discendi disertam neglegentiam reddidit; malunt enim disserere nihil
Abbreviated transcription (Latin):
more ueterum solebat. Cum uirgo staret ⁊ cecilia
insella secłet neq diuulla uox extitiss puellam
defatigatam petisse amat̾tera. ut sibi ꝯcederet pau¬
lisꝑ ut meius sella requiesceret. illam aũt dixisse.
Uere mea puella tibi ꝯcedo meas sedes. Qd om̃ res ꝯse¬
cuta ẽ. Ipa enim breus mortua ẽ. uirgo aũt nup¬
sit cui cetilia nupta fuerat. ħ posse ꝯtẽpin ł ¬

Expanded text:
more veterum solebat. Cum virgo staret et Caecilia more veterum solebat. Cum virgo staret et Caecilia in sella sederet neque diu ulla vox exstitisset, puellam defatigatam petisse a matertera, ut sibi concederet, paulisper ut in eius sella requiesceret; illam autem dixisse: Vero, mea puella, tibi concedo meas sedes. Quod omen res consecuta est; ipsa enim brevi mortua est, virgo autem nupsit, cui Caecilia nupta fuerat. Haec posse contemni
Abbreviated transcription (Latin):
de uinonis ex arce extitisse. qͦ cirxa iunonem
s ⁊ hominum. que uocant omina. que maio¬
res nr̃i qr uolare censebant. id circo om̃ib reb
agendis q honum. faustum. felpe fortunatũꝙ
ut sauorent linguis imꝑobatar. ⁊nq foras anꝑ¬
asbas ut litsb . ⁊ furgiis se obstinerent. Itemꝙ n
rsiat nano nomine. Que quidem ate scis et con¬
slliat uonꝑ acore s iuna cum religuomne ee ser¬
uata s rerogatiuam ⁊ maiores orns istoꝵ co¬
cum ei bellum ut cum rege ꝑsegereret obtigiss.
ut ea ip̃a die domum aduesꝑum redit. filiolam su¬
am terciam que tũ erat admodum parua oscu¬
lans. aĩadu̾tit tristicłam. Quid ẽ inquit mea tercia
qͥ. tristis es: Mipater inquit ꝑsaꝑit. Tum ille arcius
puellam cõplexus. accepi o inquit mea filia om̃. frat
aut̃ moituus catellus. eo nomine. l. flaccum fiami¬
nem marcialem. ego audiu cum dic̾e̾t ceciliam me
lxxise inqdam sacellum ominis capiendi cã q̃ fieri

Expanded text:
de Iunonis ex arce extitisse; quocirca Iunonem de Iunonis ex arce extitisse; quocirca Iunonem sed etiam hominum, quae vocant omina. Quae maiores nostri quia valere censebant, idcirco omnibus rebus agendis quod bonum, faustum, felix fortu- natumut faverent linguis , imperabatur inque feriis imperandis, ut 'litibus et iurgiis se abstinerent'. Itemque in es fiat bono nomine. Quae quidem a te scis et consule et imperatore summa cum religione esse servata. Praerogativam etiam maiores omen iustorum cocum ei bellum ut cum rege Perse gereret obtigisset, ut ea ipsa die domum ad vesperum rediit, filiolam suam Tertiam, quae tum erat admodum parva, osculans animum advertit tristiculam. Quid est, inquit, mea Tertia? quid tristis es? Mi pater, inquit, Persa periit. Tum ille artius puellam conplexus: Accipio, inquit, mea filia, omen. Erat autem mortuus catellus eo nomine. L. Flaccum, flaminem Martialem, ego audivi, cum diceret Caeciliam Metxisse in quoddam sacellum ominis capiendi causa, quod fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cio ẽ. Cum aũt uehientes bello fessi legatos ad
seuatum misissent tũ ex his quidam dixisse dr
ñ omĩa illum transsugam ausũ e̾e senatui dicere.
n hisdem enim fatis scͥptum uehientes habere.
fore ut breus agallis roma caꝑetur. Qd̾̃ ꝙ. sexen¬
nio pꝰ ueios captos factum ẽẽ udemus. Sepe ⁊
et inp̃liis saum auditi. ⁊ inreb curbidis ueri¬
dice uoces exocculto misse eẽ dicuntur. Cuius
generis duo sunt exmultis exempla. s maxi¬
ma. Nã ñ multo ante urbem captam exaudi¬
ta uox est. aluco ueste qͥ apalanii radice inno¬
uam uiam deuexus ẽ ut muri ⁊ poite refice¬
rentur. fururũ e̾e nisi prouissum e̾e̾t ut roma
caꝑetur. Qd negleclum cum caueri poterat:
post acceptam illam maximam ladem exph¬
catum est. Ara enim aio loquenti quã septã
uidemus ex adu̾sus eum locum ꝯsetrata est.
Ato ⁊ scͥprum amultis ẽ. cum tte motus f actus
eet ut sue plena procuratio fieret uocem abe¬

Expanded text:
tio est. Cum autem Veientes bello fessi legatos ad tio est. Cum autem Veientes bello fessi legatos ad senatum misissent, tum ex iis quidam dixisse dicitur non omnia illum transfugam ausum esse senatui dicere; in isdem enim fatis scriptum Veientes habere fore ut brevi a Gallis Roma caperetur, quod quidem sexennio post Veios captos factum esse videmus. Saepe etiam et in proeliis Fauni auditi et in rebus turbidis veridicae voces ex occulto missae esse dicuntur; cuius generis duo sint ex multis exempla, sed maxuma: Nam non multo ante urbem captam exaudita vox est a luco Vestae, qui a Palatii radice in novam viam devexus est, ut muri et portae reficerentur; futurum esse, nisi provisum esset, ut Roma caperetur. Quod neglectum tum, cum caveri poterat, post acceptam illam maximam cladem expiatum est; ara enim Aio Loquenti, quam saeptam videmus, exadversus eum locum consecrata est. Atque etiam scriptum a multis est, cum terrae motus factus esset, ut sue plena procuratio fieret, vocem ab ae
Abbreviated transcription (Latin):
ruit. Ceciie. quinti fris sonio mͦ marsico bel¬
lo templum ẽ asenatu iunonis hosp̾ite resti¬
tutum. Qs quidem sonnium si senna cũ dispu¬
tauiss: murifice adu̾bum cum re quenisse. tũ
insolent᷑ crecdo abepicuro aliqͦ inductus. dispu¬
tat somniis crech ñ oportere. Idem ꝯtra ostenta
oꝵ simulacra sudauisse ⁊ sanguinẽ fluxisse.
et discessisse celum. ⁊ exocculto auditas ẽẽ uoces
q̃ ꝑicła belli ñciarent. ⁊ lanuii clipeos q aruspi¬
cib tristissimum uissum e̾et. amunb ẽẽ de ro¬
sos. Qͥd q̃ mannalib habemus. uehient bello cũ
lacus albanus p̃t̃ modum creuiss. uehientem
q̃ndam ad nos hominẽ nobilem ꝑfugisse. eumq
dixisse exfatis. que uehientes scͥpta hab̾e̾nt ueios
capi non posse dum lacus is redumnd aret. Et si
lacus emissus iapsu ⁊ cursu suo ad mare fluxiss
re ꝑuenire ñ poss. tũ salutare nr̃is fore. Equo
illa mirabił. amaiorib albane aq̃ facta deduo¬

Expanded text:
sunt? Caeciliae Q. filiae somnio modo Marsico bello templum est a senatu Iunoni Sospitae restitutum. Quod quidem somnium Sisenna cum disputavisset mirifice ad verbum cum re convenisse, tum insolenter, credo ab Epicureo aliquo inductus, disputat somniis credi non oportere. Idem contra ostenta  deorum simulacra sudavisse, et sanguinem fluxisse, et discessisse caelum, et ex occulto auditas esse voces, quae pericula belli nuntiarent, et Lanuvii clipeos, quod haruspicibus tristissumum visum esset, a muribus esse derosos. Quid, quod in annalibus habemus Veienti bello, cum lacus Albanus praeter modum crevisset, Veientem quendam ad nos hominem nobilem perfugisse, eumque dixisse ex fatis, quae Veientes scripta haberent, Veios capi non posse, dum lacus is redundaret, et, si lacus emissus lapsu et cursu suo ad mare profluxisre pervenire non posset, tum salutare nostris fore? Ex quo illa admirabilis a maioribus Albanae aquae facta deduc
Abbreviated transcription (Latin):
infinitam altitudinem desediss terra. apuliaq
maximis terre motib ꝯqͣssata e̾et.quib por¬
tentis magna ppło. ri. bella ꝑnicioseq sedici¬
ones deñciabantur. inq his om̃ib responsa a¬
ruspicum cum sibille u̾sib ꝯgruebant. Qͥd
cum cumis apollo seͥclauit. capue uictorie᷑
ꝗ oitus apdrochini ñ ne fatale qͥdã monstrũ
suit.÷ Qidᵈ fluuius arratus sanguie fisit. Qld
oͥ.d cum incapitolio ictus centaurus ecelo ẽ. in
auentino porte ⁊ homines tusculi. edes casto¬
ris ⁊ pollucis. romeq pietatis. ñne daruspices
ea responderunt q̃ euenerunt: Et insibille
libris cedem reꝑente p̃dictiones st̃. Quociens¬

Expanded text:
infinitam altitudinem terra desedisset Apuliaque infinitam altitudinem terra desedisset Apuliaque maximis terrae motibus conquassata esset quibus portentis magna populo Romano bella perniciosaeque seditiones denuntiabantur; inque his omnibus responsa haruspicum cum Sibyllae versibus congruebant; quid? cum Cumis Apollo sudavit, Capuae Victoria? quid? ortus androgyni nonne fatale quoddam monstrum fuit? quid? cum fluvius Atratus sanguine fluxit? quid? quid? cum in Capitolio ictus Centaurus e caelo est, in Aventino portae et homines, Tusculi aedes Castoris et Pollucis Romaeque Pietatis: nonne et haruspices ea responderunt, quae evenerunt, et in Sibyllae libris eaedem repertae praedictiones sun
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ pubhcis ꝯsiliis diuinos quosdam sac̾do¬
tes quos mantis uocant adhibuerunt. Et la¬
cedemonii regib suis augurem assessorem de¬
derunt. Itemq senib sic enim ꝯsilium publi¬
cum appellant. uiteẽ augurem uoluerunt. Id̾q
de reb maiorib semꝑ aut adelpis oracłm. aut
ab hãmone aut adodana perebant. Ligurgus
ges suas auctoritate apollinis delphici ꝯfirma¬
u̾it. Quas cum uellet hẏsander cõmutare. ead̾
ẽ ꝓhibitus religione. Atq ⁊̃ qͥ p̃erant lacedemo¬
niis ñ ꝯtenti uigilantib curis inpasiphe fano
q̃ ẽ magro ꝓpt̃ urbem. sõmanidi cã excubabant
qr uera quieris oracła ducebant. ad nr̃a iam re-¬
deo. Quociens senatus decem uiros ad librosire
tres lune. ⁊ cum faces. ⁊ cum sol nocte uisus
e̾et. ⁊ cũ e celo fremitus auditus. ⁊ cum celum
discessisse uisum ẽ. atq ineo aĩadu̾si globi. de¬
lata ⁊̃ ad senatum labes. agͥ pͥu̾natis. cum ad

Expanded text:
semper publicis consiliis divinos quosdam sacerdosemper publicis consiliis divinos quosdam sacerdotes, quos ma/nteis vocant, adhibuerunt, et Lacedaemonii regibus suis augurem adsessorem dederunt, itemque senibus sic enim consilium publicum appellant augurem interesse voluerunt, iidemque de rebus maioribus semper aut Delphis oraclum aut ab Hammone aut a Dodona petebant. Lycurgus ges suas auctoritate Apollinis Delphici confirmavit; quas cum vellet Lysander commutare, eadem est prohibitus religione. Atque etiam qui praeerant Lacedaemoniis, non contenti vigilantibus curis in Pasiphaae fano, quod est in agro propter urbem, somniandi causa excubabant, quia vera quietis oracla ducebant. Ad nostra iam redeo. Quotiens senatus decemviros ad libros iretres lunae et cum faces, et cum sol nocte visus est, et cum e caelo fremitus auditus, et cum caelum discessisse visum est atque in eo animadversi globi, delata etiam ad senatum labe agri Privernatis, cum ad
Abbreviated transcription (Latin):
dic̾e uerba ip̃a prudent̃ amaiorib posita declarant.
Quia enim ostendunt. portendunt. monstrant.
p̃dict᷑. ostenta. portenta. monstra. prodigia dũr.
Arabes aũt ⁊ friges. ⁊ cilices. q pastu pecudum maxi¬
me utuntur campos et montes hieme ⁊ estate.
ꝑ agrantes. ꝓpt̾ea facilius cantus auũ ⁊uolatus no¬
tauerunt. eademq ⁊ phisidie cã fuit. ⁊ hiuio nr̃e uni¬
brie. Tum caria tota. p̃cipueq telinesses quos ante
dixi. qd agros ułmos. maximeq fertiles incolunt.
inquib multa ꝓpt̾ fecumditatẽ sĩgi gĩgniꝙ posst̃.
in ostentis aĩadu̾tendis diligentes fuerunt. Quis uͦ
⁊ reliqͣ diuinandi gen̾a ualuisse.: Quis rex umꝗͣ
fuit. quis ppłs. qui non uteretur p̃dichone di¬
uina: Neq solum inpace s inbello multo eniã
magis qͦ maius erat eertam̃ ⁊ discͥm̃ salutis.
Omitto nr̃os. qui nicħ inbello sine extis agunt.
nicħ sine auspiciis domi habent. duspicia ex¬
terna uideamus. Namq ⁊ athenienses om̃ib

Expanded text:
dicere, verba ipsa prudenter a maioribus posita declarant. Quia enim ostendunt, portendunt, monstrant, praedicunt, ostenta, portenta, monstra, prodigia dicuntur. Arabes autem et Phryges et Cilices, quod pastu pecudum maxume utuntur campos et montes hieme et aestate peragrantes, propterea facilius cantus avium et volatus notaverunt; eademque et Pisidiae causa fuit et huic nostrae Umbriae. Tum Caria tota praecipueque Telmesses, quos ante dixi, quod agros uberrumos maximeque fertiles incolunt, in quibus multa propter fecunditatem fingi gignique possunt, in ostentis animadvertendis diligentes fuerunt. Quis veret reliqua divinandi genera valuisse? Quis rex umquam fuit, quis populus, qui non uteretur praedictione divina? neque solum in pace, sed in bello multo etiam magis, quo maius erat certamen et discrimen salutis. Omitto nostros, qui nihil in bello sine extis agunt, nihil sine auspiciis domi habent auspicia; externa videamus: Namque et Athenienses omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
auestum. Friges aũt ⁊ phiside ⁊ cilices ⁊ arabũ
natio auiũ significationib plurimũ optẽꝑant.
Q d̾ id̾ factitatum in umbria accepimus. Ac ih
ꝙ uident᷑ elocis qͦq ipsis qui aquib inicoleban¬
tur. diuinationũ õportunitates e̾e ducte. Ut¬
enim egiptii ⁊ babilonii incampoꝵ patentiũ
equorib habitantes cũ eterra nichil emine¬
ret đ ꝯtemplatione celi offic̾e possit. om̃em
curau in sidum cognicione posuerunt. Etrusci
qũt d eligione imibuti studiosius ⁊ crebrius
hostias inmo labant. extoꝵ cognicioni se maxi¬
me dediderunt. Qdq ꝓpt aeris crassitudinem
ꝯceptu ⁊ satu ostentoꝵ exercitatissimi int̾̃pre¬
tes extiterunt. Quoꝵ quidem ium ut tu soles

Expanded text:
ryges autem et Pisidae et Cilices et Arabum natio avium significationibus plurimum obtemperant, quod idem factitatum in Umbria accepimus. Ac mihi quidem videntur e locis quoque ipsis, qui a quibusque incolebantur, divinationum oportunitates esse ductae. Etenim Aegyptii et Babylonii in camporum patentium aequoribus habitantes, cum ex terra nihil emineret, quod contemplationi caeli officere posset, omnem curam in siderum cognitione posuerunt, Etrusci autem, quod religione inbuti studiosius et crebrius hostias immolabant, extorum cognitioni se maxume dediderunt, quodque propter ae+ris crassitudinem conceptu et satu, ostentorum exercitatissimi interpretes exstiterunt. Quorum quidem vim, ut tu soles
Abbreviated transcription (Latin):
usdebatis. Postremo arodia classe deserti. uerum
uatẽ fuisse sensistis. Exposui quam breuissime
potui sõnii et furoris oracula: que carere arte dixe¬
ram. Quoꝵ amboꝵ gen̾e non una rõnẽ q̃ c̃tippus
nr̃uti solet. Animos hominum quadam exparte¬
et extrinsecus e̾e cractos ⁊ haustos. Exquo intelligi¬
tur e̾e extra diuinum animum humanus unde
ducatur. Humani aũt animi eam partem que sen¬
sum. que motum. que appetitum habeat. ñ e̾ẽ ab
ãchone corꝑis seͥuigatam. Que aũt pars anii rõnis
⁊ intelligentie sit particeps. eam tũ maxime iuge̾
cum plurimum. absit a corꝑe. Itaq expositis exem¬
pls uerarũ uaticinationum ⁊ sõnioꝵ ctippus ratio

Expanded text:
videbatis; postremo a Rhodia classe deserti verum videbatis; postremo a Rhodia classe deserti verum vatem fuisse sensistis. Exposui quam brevissime potui somnii et furoris oracla, quae carere arte dixeram. Quorum amborum generum una ratio est, qua Cratippus noster uti solet, animos hominum quadam ex parte extrinsecus esse tractos et haustos ex quo intellegitur esse extra divinum animum, humanus unde ducatur, humani autem animi eam partem, quae sensum, quae motum, quae adpetitum habeat, non esse ab actione corporis seiugatam; quae autem pars animi rationis atque intellegentiae sit particeps, eam tum maxume vigere, cum plurimum absit a corpore. Itaque expositis exemplis verarum vaticinationum et somniorum Cratippus so
Abbreviated transcription (Latin):
eiusdem gen̾is audiui .s. caponium ad te uenis¬
se dirachio. cum p̃torio imꝑio classirodie pre¬
e̾et cumpͥmo homine prudentẽ atq doctum.
eumq dixisse remigem quedam eqͥnq remi
rodioꝵ uatcinantum. madefactum iriminus.
xxx. dieb greciam. sanguinem. rapmas. dy rachni
c̃censionem innaius cum fuga fugientibq mi¬
rabilem respectum incendioꝵ fore. S rodioꝵ
classi ꝓpinquum reditum ac domum itionem
dari. Tũ neq te ip̃m ñ e̾ẽ cõmotum .m. ꝙ uar¬
ronem. et .m. catonem qͥ tum ibierant. doctos
homines uehem̃t̃ eẽ ꝑterritos. Paucis sane post
dieb exfars alia fuga uenisse labienum. Qui
cũ int̾itum exercitus nunciauiss reliqͣ uatici¬
narionis breui eẽ c̃fecta. Nã et ex horreis directũ
effusumq frum̃tũ. uias õs angipoitusq ꝯstraue¬
rat. ⁊ uauis subito ꝑterriti metu ꝯscendistis. et
noctu adoppidum respicientes flagrantes onera¬
rias auas incend̾ant inilites. q sequi noluerant

Expanded text:
onium ad te venisse Dyrrhachium, cum praetorio imperio classi Rhodiae praeesset, cumprime hominem prudentem atque doctum, eumque dixisse remigem quendam e quinqueremi Rhodiorum vaticinatum madefactum iri minus xxx diebus Graeciam sanguine, rapinas Dyrrhachii et conscensionem in naves cum fuga fugientibusque miserabilem respectum incendiorum fore, sed Rhodiorum classi propinquum reditum ac domum itionem dari; tum neque te ipsum non esse commotum Marcumque Varronem et M. Catonem, qui tum ibi erant, doctos homines, vehementer esse perterritos; paucis sane post diebus ex Pharsalia fuga venisse Labienum; qui cum interitum exercitus nuntiavisset, reliqua vaticinationis brevi esse confecta. Nam et ex horreis direptum effusumque frumentum vias omnis angiportusque constraverat, et naves subito perterriti metu conscendistis et noctu ad oppidum respicientes flagrantis onerarias, quas incenderant milites, quia sequi noluerant,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ addidit celius eo temꝑe ip̃o cum᷑ mul
ta oppida corruerint. multis locis labefac¬
te sunt. terreq desed̾int. fluminaq incon¬
trarias partes fluxerint. atq in amines ma-¬
re influxerit. funt certe diuinationũ ꝯiec¬
ture aꝑitis. Mide illi frigi cum
puer e̾et dormienti formice in os tritici gra¬
na ꝯgesserunt. ditissimum fore. p̃dictũ estͫ eunt
At platoni cũ in cums paruulo dormienti a¬
pes uilabellis ꝯsedissent. responsum ẽ. sin¬
głari ilum suauitate orationis fore. Ita fu¬
tura eloqñtia prouisa ininfante ẽ. Quid a

Expanded text:
quod addidit Coelius, eo tempore ipso, cum quod addidit Coelius, eo tempore ipso, cum ta oppida conruerint, multis locis labes factae sint terraeque desederint fluminaque in contrarias partes fluxerint atque in amnes mare influxerit. Fiunt certae divinationum coniecturae a peritis. Midae illi Phrygi, cum puer esset, dormienti formicae in os tritici grana congesserunt. Divitissumum fore praedictum est; quod evenit. At Platoni cum in cunis parvulo dormienti apes in labellis consedissent, responsum est singulari illum suavitate orationis fore. Ita futura eloquentia provisa in infante est. Quid? a
Abbreviated transcription (Latin):
de salute lacedemoniis ẽe ñ de uictoria cogitan¬
dum. Qd bello punico scdo. ñne .G̃. flamininiꝰ
u̾sus castra mouiss. ⁊ ꝯuri hannibalem legiones
duce̾t. ⁊ ip̃e ⁊ equus eius ante signum iouis sta¬
toris sine᷑ repente ꝯcidit. Nec eam rem habuit
religioni obiecto signo ut ꝑitis uidebatur. ne ꝯ¬
mite̾t p̃lium. Item cum tripudio auspicaret᷑
pullarius diem p̃lii cõmitendi differebat. Tũ
flãminiꝰ exeo quesiuit sine postea ꝙͦ pulli pas¬
ce̾ntur qͥ. faciendum censerent. Cum ille qui¬
escendum respondiss flãminiꝰ. Plecdara uͦ auspi¬
cia si exurientib pullis res geri pot̾i̾t sat᷑is nicħ
gere tur. Itaq signa ꝯuelli ⁊ se siqͥ uissit. Qe
tp̃r cum signifer pͥmi haustati signũ ñ poss
cedent. flãminiꝰ renunciata suo more ne¬
glexit. Itaq trib his horis ꝯcisus exercitus
atq ip̃e interfectus est. Magnum illud ⁊̃

Expanded text:
de salute Lacedaemoniis esse, non de victoria cogitande salute Lacedaemoniis esse, non de victoria cogitandum. Quid? bello Punico secundo nonne C. Flaminius versus castra movisset et contra Hannibalem legiones duceret, et ipse et equus eius ante signum Iovis Statoris sine causa repente concidit nec eam rem habuit religioni obiecto signo, ut peritis videbatur, ne committeret proelium. Idem cum tripudio auspicaretur, pullarius diem proelii committendi differebat. Tum Flaminius ex eo quaesivit, si ne postea quidem pulli pascerentur, quid faciendum censeret. Cum ille quiescendum respondisset, Flaminius: Praeclara vero auspicia, si esurientibus pullis res geri poterit, saturis nihil geretur! itaque signa convelli et se sequi iussit. Quo tempore cum signifer primi hastati signum non posset accederent, Flaminius re nuntiata suo more neglexit. Itaque tribus iis horis concisus exercitus atque ipse interfectus est. Magnum illud etiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nuntiabatur. Namq ⁊ inlisandri qui lacedemo¬
moꝵ clarissimus fuerat statua q̃ delphis stabat
incapite corona subito extitit. exasꝑsis herbis.
et agrestib stelleq auree que delphis alacedemo¬
niis posite post naualem illam uictoriam lisan¬
dri. qua athenienses ꝯciderunt. qͣ inpugna. quia
castor ⁊ pollux cum lacedemonioꝵ classe uisi e̾e
dicebantur eoꝵ insignia. do̾ꝵ stelle auree quas
dixi delphis posite paulo ante leutͥsam pugnam
deciderunt. neq reꝑte sunt. Maximũ uͦ illud
portentum hisdem sparciatis fuit. Qd̾ cũ ora¬
cłm abioue dodoneo petiuissent. de uictoria
sciscitantes. legatiq illud in quo merant sortes
collo cauissent. simia quã rex molosoꝵ indeliciis
habebat. ⁊ sortes ip̃as ⁊ cetera que erant ad sortẽ
parata disturbauit. ⁊ aliud alio dissipauit. Tum
ea que p̾roposita erat oracło sac̾dos dixisse dr̃.

Expanded text:
nuntiabatur. Namque et in Lysandri, qui Lacedaemonuntiabatur. Namque et in Lysandri, qui Lacedaemoniorum clarissimus fuerat, statua, quae Delphis stabat, in capite corona subito exstitit ex asperis herbis et agrestibus, stellaeque aureae, quae Delphis erant a Lacedaemoniis positae post navalem illam victoriam Lysandri, qua Athenienses conciderunt, qua in pugna quia Castor et Pollux cum Lacedaemoniorum classe visi esse dicebantur, eorum insignia deorum, stellae aureae, quas dixi, Delphis positae paulo ante Leuctricam pugnam deciderunt neque repertae sunt. Maximum vero illud portentum isdem Spartiatis fuit, quod, cum oraclum ab Iove Dodonaeo petivissent de victoria sciscitantes legatique vas illud, in quo inerant sortes, collocavissent, simia, quam rex Molossorum in deliciis habebat, et sortes ipsas et cetera, quae erant ad sortem parata, disturbavit et aliud alio dissupavit. Tum ea, quae praeposita erat oraclo, sacerdos dixisse dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
subito exaudiuit hinnitum. respexitq ⁊ e¬
quum alacrem. letus aspexit. cuius in iuba
exam̃ apiũ ꝯsederat. Qd̾ ostentum habuit
hanc uim. ut dionisus paucis pꝰ dieb regna¬
re cepit. Quid lacedemoniis paulo ante i eutͥcã
calamitatem que significatio facta est: cum in
hercłis fano arma sonuerunt. Hercħsq simu-¬
lacrum multo sudore manauit. At eod̃ temꝑe
thebis ut ait calisthenes intemplo herchs ual¬
ue clause repagulis subito se ip̃e aꝑuerunt.
armaq que fixa inparietib fuerant ea sunt. hu¬
mi inuenta. Cumq eodem temꝑe ap̃ thebai-¬
dam trofonio res diuina fieret. gallo ᷤ gallinatios.
in eo loco sic assidue canere cepisse. ut nichil
int̾mitt̾e̾nt. Tum augures dixisse boenioͤ theba¬
noꝵ ẽẽ uictoriam. ꝓpt̾ea q̾ au̾is illa uicta. siłe sole¬
ret: can̾e: si uiciss. Eademq tempestate multis
signis lacedemoniis leutͥce pugne calamitas de¬

Expanded text:
subito exaudivit hinnitum respexitque et esubito exaudivit hinnitum respexitque et equum alacrem laetus aspexit, cuius in iuba examen apium consederat. Quod ostentum habuit hanc vim, ut Dionysius paucis post diebus regnare coeperit. Quid? Lacedaemoniis paulo ante Leuctricam calamitatem quae significatio facta est, cum in Herculis fano arma sonuerunt Herculisque simulacrum multo sudore manavit! At eodem tempore Thebis, ut ait Callisthenes, in templo Herculis valvae clausae repagulis subito se ipsae aperuerunt, armaque, quae fixa in parietibus fuerant, ea sunt humi inventa. Cumque eodem tempore apud Lebadiam Trophonio res divina fieret, gallos gallinaceos in eo loco sic adsidue canere coepisse, ut nihil intermitterent; tum augures dixisse Boeotios Thebanorum esse victoriam, propterea quod avis illa victa silere soleret, canere, si vicisset. Eademque tempestate multis signis Lacedaemoniis Leuctricae pugnae calamitas de