comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac strenuũ nouum senatorẽs coaptabitis. ꝙͣ de noxio suppliciu sumat᷑. inde
consedit . et nom̃ib in urtiam coniectis citari qd̾ primu sorte nom̃ excidit
ip̃mq eturia ꝓduci iubet. ubi auditum est nom̃ malu et improbiu ꝓ se
usq damare et supplicio dignu. Tunc Pacchiuiꝰ uideo que d
pͥmo silentium erat inopia potioris subiciundi. Deide cum aliquĩ omtissa
uerecundia quempiam nominassent multo maior extemplo cdamor
oriebat᷑ cum alii negarent nosse ⁊ alii nunc probra nunt hunailitatẽ
sor didamq mõpiam/ et pudende artis aut questus genus obicerent
Nt multo magis hoc ĩ scd̾o̾ ac tertio citato senatore est factum. ubi ipũis
penitere homines appar eret. quẽ aute t̃ eius substi tuerent locũ deesse.
uia nec cosdem nominari attinebat. nichil aliud sp̃ ad audienda
nominatos cet multo humlic̃es obsiurioresq cet ecant eis ꝗ pmi
memorie arurrebant. ita dilabi homin̾es nõtissimũ quodq malum may

Expanded text:
ac strenuum nouum senatorem cooptabitis quam de noxio supplicium sumatur.' inde consedit et nominibus in urnam coniectis citari quod primum sorte nomen excidit ipsumque e curia produci iussit. ubi auditum est nomen, malum et improbum pro se quisque clamare et supplicio dignum. tum Pacuuius: 'uideo quae dmo silentium erat inopia potioris subiciundi; deinde cum aliquis omissa uerecundia quempiam nominasset, multo maior extemplo clamor oriebatur, cum alii negarent nosse, alii nunc probra, nunc humilitatem sordidamque inopiam et pudendae artis aut quaestus genus obicerent. hoc multo magis in secundo ac tertio citato senatore est factum, ut ipsius paenitere homines appareret, quem autem in eius substituerent locum deesse, quia nec eosdem nominari attinebat, nihil aliud quam ad audienda probra nominatos, et multo humiliores obscurioresque ceteri erant eis qui primi memoriae occurrebant. ita dilabi homines, notissimum quodque malum maxime
Abbreviated transcription (Latin):
uita petere. ⁊ italiam numidaꝵ ac mauroꝵ pati ꝓuinciam e̾ẽ. cui
nõ genito modo ĩ italia detestabłe sit. pulcrum erit campanis ꝓ lapili
romanu imꝑiu. ur̃a fide. uestris uiribiectentũ ac recuꝑ atu
Triginta millia peditum quatuor cquitu arbitror ex campania sepsisse
nec hannibal se uicisse sentiet nec romani se uictos esse. Hac oratrõe
consulis dimissis redeuntibq domu legrtis unus exiis Subius uirriꝰ
tp̃s uenisse scciis ait quo campam non agrum solu aromanis quõdã
ꝑ iniuriam ad emptu remperare. sed imperio etiam italie petiri pessmt
fedus eium cum haunbale quib uelint legib facturos neq ꝯtrõnsiam
fore. quia cum ip̃e confetto bello hannibal uictor ĩ africam inde cedat ex̾citũq
deportet italie imꝑium campanis relinquatur. Hec uirrio loquenti assenst

Expanded text:
iura petere et Italiam Numidarum ac Maurorum pati prouinciam esse, cui iura petere et Italiam Numidarum ac Maurorum pati prouinciam esse, cui non, genito modo in Italia, detestabile sit? pulchrum erit, Campani, prolapsum clade Romanum imperium uestra fide, uestris uiribus retentum ac reciperatum esse. triginta milia peditum, quattuor milia equitum arbitror ex Campania scribi poidem habetis, nec Hannibal se uicisse sentiet nec Romani uictos esse.' ltabgt hac oratione consulis dimissis redeuntibusque domum legatis unus ex iis Uibius Uirrius tempus uenisse ait, quo Campani non agrum solum ab Romanis quondam per iniuriam ademptum reciperare sed imperio etiam Italiae potiri possint; foedus enim cum Hannibale quibus uelint legibus facturos; neque controuersiam fore quin, cum ipse confecto bello Hannibal uictor in Africam decedat exercitumque deportet, Italiae imperium Campanis relinquatur. haec Uirrio loquenti assensi
Abbreviated transcription (Latin):
samnitib bellum ꝑ centũ fere annos uariante fortuna tulerimꝰ. Adri
cannensem certe cladem maximu fuit ciuitate nr̃am magne p arti
ur̃oꝵ dedimus comunicauimusq uobiscum. Itaq comune uos hanc
cladem que accepta ẽ credere campani op̃otet/ comune patriam
uendam arbitrarier se. Non cum samnite aut etrus co res e
ut qd̾ a nobis ablatum sit ĩ italia tam̃ imꝑu maneat. Penus hostis
ne africe quidem indigana ab ultimis terraꝵi oris sceto ateani ħculisq
columiis expertem om̃is uiris et conditionis ⁊ lingue ꝓpe humane nulite
trahit. Hunc natura et morib ĩmitem ferumq insuꝑ dux ip̃e efferauit
itib ac molib ex humanori corpoꝵ strue faciendis et qd̾ ꝓh loq
piget uescit᷑ hiunans corpõib. dicendo his infandis pastos epulis quos
contigẽ etiam nefas sit uidere atq hr̃e dños et ex africa ⁊ ex cartagĩc

Expanded text:
Samnitibus bellum per centum prope annos uariante fortuna euentum tulerimSamnitibus bellum per centum prope annos uariante fortuna euentum tulerimCannensem certe cladem maximum fuit, ciuitatem nostram magnae parti uestrum dedimus communicauimusque uobiscum. itaque communem uos hanc cladem quae accepta est credere, Campani, oportet, communem patriam tuendam arbitrari esse. non cum Samnite aut Etrusco res est ut quod a nobis ablatum sit in Italia tamen imperium maneat; Poenus hostis ne Africae quidem indigenam ab ultimis terrarum oris, freto Oceani Herculisque columnis, expertem omnis iuris et condicionis et linguae prope humanae militem trahit. hunc natura et moribus immitem ferumque insuper dux ipse efferauit, pontibus ac molibus ex humanorum corporum strue faciendis et, quod proloqui etiam piget, uesci corporibus humanis docendo. his infandis pastos epulis, quos contingere etiam nefas sit, uidere atque habere dominos et ex Africa et a Carthagine
Abbreviated transcription (Latin):
n⁊aurs nuntiassent pollicerenturq om̃ia que ad bellum maͣgis essent.
magis inquit loquendi cum scriis seruastis campani iubentes que opꝰ essent
lum imperare ꝙͣ conuement̾ ad psentem fortune nr̃e statu laquut
estis. Quid enim nobis ad cannas ⁊elictum est ut qr aliquid habeamus
id qd̾ deest astriis expleri uelimus pedites uob̾ imꝑemus tamꝙͣ equites hẽamꝰ.
uniam de esse dicamus tamꝙͣ ea tartu desit. nichil ne qd̾ suppler
quidem nob̾ reliquit fortuna. legiones equitatus/ arma signa/. equi
iq pecunia cõmeatus aut ĩ acie aut ĩ ruinis postero die̾ omissis
perierunt. Itaq nõ uiuetis nos ĩ bello oportet campani sed peni bellum ꝓ
nobis suscipiatis. ueniat ĩ mente ut trepidos quosdam maiores uestras
intra menia compulsos nec samnites modo hostem sed ctiam sidicinum
pauentes receptos in fidem satricula defenderimꝰ. ceptumq ꝑꝑ uos cum

Expanded text:
nis nuntiassent pollicerenturque omnia quae ad bellum opus essent, 'morem magis' inquit 'loquendi cum sociis seruastis, Campani, iubentes quae opus essent ad bellum imperare, quam conuenienter ad praesentem fortunae nostrae statum locuti estis. quid enim nobis ad Cannas relictum est ut, quasi aliquid habeamus, id quod deest expleri ab sociis uelimus? pedites uobis imperemus tamquam equites habeamus? pecuniam deesse dicamus tamquam ea tantum desit? nihil, ne quod suppleremus quidem, nobis reliquit fortuna. legiones, equitatus, arma, signa, equi uirique, pecunia, commeatus aut in acie aut binis postero die amissis castris perierunt. itaque non iuuetis nos in bello oportet, Campani, sed paene bellum pro nobis suscipiatis. ueniat in mentem, ut trepidos quondam maiores uestros intra moenia compulsos, nec Samnitem modo hostem sed etiam Sidicinum pauentes, receptos in fidem ltadgt Saticulam defenderimus coeptumque propter uos cum
Abbreviated transcription (Latin):
inermes. Nec quicꝙ̃s raptun aut temere egeritis. d singuloꝵ capite uos
is sententie dicende faciam: ut quas quisq emeritus est penas penda
ante omĩa ita uos ir̃e indulgere oportet ut potiore ir̃a salute atq utilitatõ
uram habeatis. Et eni hos ut opiuor odistis senatores namsenatũ omĩo ħĩc
isõ nultis. Quippe aut rex qd̾ abominandu aut qd̾ unu libere ciuitatis ꝯsiłud
est senatus habendus est. Itaq due res simul agende sunt uõbis: ut ⁊ uet̾e¬

Expanded text:
inermes. nec quicquam raptim aut forte temere egeritis; de singulorum capite uobis ius sententiae dicendae faciam, ut quas quisque meritus est poenas pendat; sed ante omnia ita uos irae indulgere oportet, ut potiorem ira salutem atque utilitatem uestram habeatis. etenim hos, ut opinor, odistis senatores, non senatum omnino habere non uoltis; quippe aut rex, quod abominandum, aut, quod unum liberae ciuitatis consilium est, senatus habendus est. itaque duae res simul agendae uobis sunt, ut e
Abbreviated transcription (Latin):
Consulis uartonis milite ac fercces fuerunt. Denũctiantes bellum accersitum
liam anobilib mansiuq ĩ uiscerib rei publice si plures fabis impatores hr̃i

Expanded text:
consulis Uarronis multae ac feroces fuere denuntiantis bellum arcessitum consulis Uarronis multae ac feroces fuere denuntiantis bellum arcessitum in Italiam ab nobilibus mansurumque in uisceri
Abbreviated transcription (Latin):
omenq accipere sedemq ei se diuẽ dare. dicare aipitoliũ tempłũ hoius
optimi maximi ⁊̃ ca arce urbis romane sasratam uolenter ꝓpitiamos firmã
ac stabilem fore ppłi romani. funditoresq sagictarios ⁊ frumentum traditu ꝯsulib
et iugniti ad dite ꝑmissumq est ut si cre ꝑublica censeret ẽẽ ĩ africa tranceret.
Delectu ꝓfecto. consules paucos morati diet dum saii a nomine latino uenirent
milites tum numꝙ̃ qd̾ antea factum erad uire iurando atribuius militũ adacti
p̃ter sacramentu fuerat/ et ubi ad decuriatum et centuriatũ conuenissent᷑ sua uõłuta
nõ abituros neq ex ordinẽ recessuros insi teli sumẽdi aut petendi aut hostis fericdi
aut cuiis seruandi caũa. Id ex uoluntario int̾ ipõs federe ad tribuntus ad legiãm
uitis uirandi ad actionem translatum. Contionez prius ꝙ ab urbe sig̃ mouẽntar

Expanded text:
omenque accipere sedemque ei se diuae dare dicare Capitolium, templum Iouis omenque accipere sedemque ei se diuae dare dicare Capitolium, templum Iouis optimi maximi, in ea arce urbis Romanae sacratam uolentem propitiamque, firmam ac stabilem fore populo Romano. funditores sagittariique et frumentum traditum consulibus. et uiginti additae, permissumque est ut, si e re publica censeret esse, in Africam traiceret. dilectu perfecto consules paucos morati dies dum ab sociis ac nomine Latino uenirent milites. tum, quod nunquam antea factum erat, iure iurando ab tribunis militum adacti s; et ubi ad decuriandum aut centuriandum conuenissent, sua uoluntatergo non abituros neque ex ordine recessuros nisi teli sumendi aut petendi et aut hostis feriendi aut ciuis seruandi causa. id ex uoluntario inter ipsos foedere ad tribunos ac legitimam iuris iurandi adactionem translatum. contiones, priusquam ab urbe signa mouerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
cõmeatus deessent. et quantu p̃t̾ea opus esset quo uississent subuecturos. Milite
atq equite scire nisi romanis latimq nonũs nõ uti. ppłui. Ro. Ieuiũ armatoꝵ
auxilia etiam eyterna iudisse. Incastris romans ĩtq missi sũt mille sagi¬
ctarioꝵ ac funditoꝵ apta manu aduersus baleares ac mauros pugnacesq alias
⁊ africam trauiceret ut et hostes bellum ĩ terra sua haberent: minusq laxam᷑
Daretur iis ad auxilia hamubali submictenda. Asenatu ita responsu ẽ regi.
uim bonum igregiumq striũ hierone ẽẽ atq uno tenore ex quo ĩ amit
ppłi romani uenerit fidem teniusse ac rem romanã om̃i tꝑ̃e ac loco munifice
adiuuisse. Id ꝑiñde ac deberet gratum ppło romano ẽẽ. Aurum et aciuitatib
quibidam allatum gca regis accepta nõ accepisse ppłm romanu uictoriam

Expanded text:
commeatus deessent, et quantum praeterea opus esset quo iussissent subuecturos. milite commeatus deessent, et quantum praeterea opus esset quo iussissent subuecturos. milite atque equite scire nisi Romano Latinique nominis non uti populum Romanum: leuium armorum auxilia etiam externa uidisse in castris Romanis. itaque misisse mille sagittariorum ac funditorum, aptam manum aduersus Baliares ac Mauros pugnacesque aliasin Africam traiceret, ut et hostes in terra sua bellum haberent minusque laxamenti daretur iis ad auxilia Hannibali summittenda. ab senatu ita responsum regi est: uirum bonum egregiumque socium Hieronem esse atque uno tenore, ex quo in amicitiam populi Romani uenerit, fidem coluisse ac rem Romanam omni tempore ac loco munifice adiuuisse. id perinde ac deberet gratum populo Romano esse. aurum et a ciuitatibus quibusdam allatum, gratia rei accepta, non accepisse populum Romanum; Uictoriam
Abbreviated transcription (Latin):
ricie uũtiatum etat subidem tp̃s lapidib plusse et multo cruore signa
t ĩ uia fornicaria que ad campum erat / aliquat hemines de celo tacti ex animatiq
fuerant. Ea ꝓdigia exlibris ꝓturata. legati apesto pateras aureas romã attuler̃t
iis sicut neapolitauis gratie acte aurum nõ acceptum. Per cosdem dies ab hierone
classis hostica cum magno apparatu accessit. legati ĩ siracusami senati ĩ troducti
nũctianerunt cedem.G. flaminii exercitusq. que allata adeo affecit regẽ hieronẽ
ut nulla sua ꝓa regniq sui clade moueri magis potuerit. Itaq quãꝙͣ ꝓbe sciat
guitudine p̃płi romani admirabilic̾e ꝓpe aduersis rẽb ꝙ secundis cẽ: m
a se omĩa quib abonis fidelibq scciis bella uiuari solebant. que accipr abnũãt¬
et ꝑpetuani. Aduexisse etiam tricenta nallia modioꝵ tritici. Ec. ordei ne

Expanded text:
Ariciae nuntiatum erat sub idem tempus lapidibus pluuisse, et multo cruore signa Ariciae nuntiatum erat sub idem tempus lapidibus pluuisse, et multo cruore signa et in uia fornicata, quae ad Campum erat, aliquot homines de caelo tacti exanimatique fuerant. ea prodigia ex libris procurata. legati a Paesto pateras aureas Romam attulerunt. iis, sicut Neapolitanis, gratiae actae, aurum non acceptum. per eosdem dies ab Hierone classis Ostia cum magno commeatu accessit. legati in senatum introducti nuntiarunt caedem C. Flamini consulis exercitusque allatam adeo aegre tulisse regem Hieronem ut nulla sua propria regnique sui clade moueri magis potuerit. itaque, quamquam probe sciat magnitudinem populi Romani admirabiliorem prope aduersis rebus quam secundis esse, tamen se omnia quibus a bonis fidelibusque sociis bella iuuari soleant misisse; quaet perpetuam. aduexisse etiam trecenta milia modium tritici, ducenta hordei, ne
Abbreviated transcription (Latin):
equitũq addite copie sunt. adeo nurero et gne copiaꝵ uariant autores ut
iuix quicꝙ satis certum affiriare ausim. decẽmillia nouoꝵ militũ alii scͥpta
ementum alii nouas quatuor legiones et quinq legionib rem gereñ
nũo quoq peditum cquitumq legiones auctas millib peditum et centenis
equitib ĩ singulas adiectis ut quina millia peditum trecenteni equites ẽẽnt.
saii duplicem numerum equitum darent pedites equatent. Septem et atrginta¬
quinq millia armatoꝵ et. Ccͣ in castris romanis cum pugnatu ad cannas ẽ ꝗdã
autores sunt. Illud haud quaꝙͣ discrepat maiore conatu atq impetu rem actam ꝙ
priorib annis qr spem posse unci hostem dictator p̃buerat.Ceteꝵ prius ꝙ̃ signa
b urbe noue legiones p̃berent moucrent. detem uiri libros adire atq in sp
iussi ꝑꝑt̾ territos uulgo homines nouis prodigiis. Nam et rome ĩ auentino et

Expanded text:
equitumque additae sint adeo et numero et genere copiarum uariant auctores, ut equitumque additae sint adeo et numero et genere copiarum uariant auctores, ut uix quicquam satis certum adfirmare ausus sim. decem milia nouorum militum alii scripta in supplementum, alii nouas quattuor legiones ut octo legionibus rem gererent; numero quoque peditum equitumque legiones auctas milibus peditum et centenis equitibus in singulas adiectis, ut quina milia peditum, treceni equites essent, socii duplicem numerum equitum darent, peditis aequarent, septem et octoginta milia armatorum et ducentos in castris Romanis <fuisse> cum pugnatum ad Cannas est quidam auctores sunt. illud haudquaquam discrepat maiore conatu atque impetu rem actam quam prioribus annis, quia spem posse uinci hostem dictator praebuerat. ceterum priusquam signa ab urbe nouae legiones mouerent, decemuiri libros adire atque inspicere iussi propter territos uolgo homines nouis prodigiis. nam et Romae in Auentino et
Abbreviated transcription (Latin):
alter augur erat. Claudius terentius consul umis creat᷑ ut cum ĩ manu eiꝰ
essent comitia ragando college tum cũ exꝑta nobilitas ꝑ arũ fusset uiriũ
ĩ competitõib cius. L. Emiliu paulum qui cum.M. libio consul erat et
damnatione college et sua ꝓpe ambustꝰ euaserat: iñfestu plebei diũ ac
multum recusantem ad petitionem compulsum uiris ꝓximo comitiali die
concedentib omĩb qui cum uarrone certauerant parte magis ĩ aduersa ꝙ̃
collega datur csuli. Inde p̃toriana comitia hĩta.creati .M.pomponiꝰ matho.
romanos et ꝑegrinos euenit. Additi duo p̃tores. M. laudiꝰ mãcellus ĩ siciliã
A.postunuꝰ albbimus ĩ galliam. Orãp̃ absentes creati sunt. Nec quisꝙͣ eorꝭ
p̃teritis aliquot fortib ac strenuis uiris quia ĩ tali t̾pẽ nullus nouus magrat᷑
idebatur dandus. Exercit quoq multiplicati sunt. Quante autẽ pe

Expanded text:
alter augur erat, C. Terentius consul unus creatur, ut in manu eius alter augur erat, C. Terentius consul unus creatur, ut in manu eius essent comitia rogando collegae. tum experta nobilitas parum fuisse uirium in competitoribus eius, L. Aemilium Paulum , qui cum M. Liuio consul fuerat et damnatione collegae sui prope ambustus euaserat, infestum plebei, diu ac multum recusantem ad petitionem compellit. is proximo comitiali die concedentibus omnibus, qui cum Uarrone certauerant, par magis in aduersandum quam collega datur consuli. inde praetorum comitia habita. creati M. Pomponius Matho Romanos et peregrinos euenit; additi duo praetores, M. Claudius Marcellus in Siciliam, L. Postumius Albinus in Galliam. omnes absentes creati sunt nec cuiquam eorum praeteritis aliquot fortibus ac strenuis uiris, quia in tali tempore nulli nouus magistratus uidebatur mandandus. exercitus quoque multiplicati sunt; qua
Abbreviated transcription (Latin):
fabianis artib cum debellare possent bellum traxisse. Id fedus int̾ om̃s nobiles
ictum/ nec finem ante belli ħituros ꝙͣ consulem uere plebeiu idest hominen
nium fecissent. Nam pleteios nobiles iam eisdem initiatos esse sacriser
et quesitum esse ut interregnum iniretur. ut ĩ patrum potãte comitia essentut
Id comnsulesr sites ad extitum morando quesisse. id postea quia inuuitis iieo dictutor
eset dictus . comitioꝵ causama expugnatã esse : ut uitiosus dictator ꝑ augunes
fierct. abhorret igitur int̾regnum eos consulatum unu certe ꝓlebis romanẽ
esset populũ literum hĩtuꝵ ac datui ei qui magis uincere ꝙͣ diũ imperate
malit. Cum his orationib accensa plebs esset. tribunis patritis petentib
P. Cornelio merenda . l. manlio uolsone : M. Emilio lepido duob nobilib
iam familiarium plebei. E. Atilio serrano et Atilio peto. quoꝵ alt̾ põti fex

Expanded text:
Fabianis artibus, cum debellare possent, bellum traxisse. id foedus inter omnes nobiles Fabianis artibus, cum debellare possent, bellum traxisse. id foedus inter omnes nobiles ictum nec finem ante belli habituros quam consulem uere plebeium, id est, hominem nouum fecissent; nam plebeios nobiles iam eisdem initiatos esse sacris et actum et quaesitum esse ut interregnum iniretur, ut in patrum potestate comitia essent? id consules ambos ad exercitum morando quaesisse; id postea, quia inuitis iis dictator esset dictus comitiorum causa, expugnatum esse ut uitiosus dictator per augures fieret. habere igitur interregnum eos; consulatum unum certe plebis Romanae esse; populum liberum habiturum ac daturum ei qui magis uere uincere quam diu imperare malit. cum his orationibus accensa plebs esset, tribus patriciis petentibus, P. Cornelio Merenda L. Manlio Uolsone M. Aemilio Lepido , duobus nobilium iam familiarum plebeiis, C. Atilio Serrano et Q. Aelio Paeto , quorum alter pontifex,
Abbreviated transcription (Latin):
quem siu generis homiue pletes iñsectationi principũt popularib qs artibro uuatũ
abedr fabii opib edictatorio imperio concussum aliena m̃uudia splendentẽ ⁊ulgͥ
extrahere ad consulatum nitebatur. patres sum̃a ore obstabant ene se ĩsetonaora
sibi equari assuescerent homines. Bebius herennius tribunus plebis cognatꝰ laudii
tereritui cimuiando nõ senatum modo s etiam augures ꝙ dictatõe ꝓhibussent
comitia ꝑficere. ꝑ inudiam eoꝵ fauorem candidato suo conciliabat . ab ominib
ib ꝑ multo̾ annos bellum querentib h annibale ĩ italia adductum ab
cum debelłari possit. fraude belluni trahi.: cum quatuor millia legionib umuersis
pugnari posset. Apparuisse eo ꝙ .M. Minutius absente fabio ꝓspere pugnassee
duas legiones hosti ab eodem obiectas deiñde exip̃a cede exeptas ut pater patͣnus ꝙ

Expanded text:
quem sui generis hominem, plebi insectatione principum popularibusque artibus conciliatum, quem sui generis hominem, plebi insectatione principum popularibusque artibus conciliatum, ab Q. Fabi opibus et dictatorio imperio concusso aliena inuidia splendentem uolgus extrahere ad consulatum nitebatur, patres summa ope obstabant ne se insectando sibi aequari adsuescerent homines. Q. Baebius Herennius tribunus plebis, cognatus C. Terenti , criminando non senatum modo sed etiam augures, quod dictatorem prohibuissent comitia perficere, per inuidiam eorum fauorem candidato suo conciliabat: ab hominibus nobilibus, per multos annos bellum quaerentibus, Hannibalem in Italiam adductum; ab iisdem, cum debellari possit, fraude bellum trahi. cum quattuor legionibus uniuersis pugnari posse apparuisset eo quod M. Minucius absente Fabio prospere pugnasset, duas legiones hosti ad caedem obiectas, deinde ex ipsa caede ereptas ut pater patronusqu
Abbreviated transcription (Latin):
Ab eodem ẜtore ex senatus consulto littere ad consules misse ⁊ut si iis iudetũ
ter eoꝵ ad consules creandos romam ueniret. se ĩ eam diem quam iussis
comitra edicturum. Ad hec aconsulib rescriptam sine detrimento rei pub lice
abscedi nõ posse ab hoste. Itaq ꝑ interregem comitia habenda ẽẽ potius ꝙ̃
consul alter abello uocarẽt. Patrib rectius uisum est dictatorem aconsule
dici. Comitioꝵ habendoꝵ cau̾a dictus .L. uetarius philo. M. pomiponiũ matonẽ
magistrum equitu dixit. his uitio creatis / iussisq die quartodetimo se mãgratu
ab dicare ad int̾regnum res rediit. Consulib proragatu i⁊ annu imperiũ. int̾ reges
podu apatrib. Eni clanduis appii filius cento Inde.ꝑ. cornelius osinai re cebncar¬
nterregno comitia hĩta magno cortamine plebis ⁊ patrum. Claudio terrẽtio liato

Expanded text:
ab eodem praetore ex senatus consulto litterae ad consules missae ut, si iis uideretur, ab eodem praetore ex senatus consulto litterae ad consules missae ut, si iis uideretur, alter eorum ad consules creandos Romam ueniret; se in eam diem quam iussissent comitia edicturum. ad haec a consulibus rescriptum sine detrimento rei publicae abscedi non posse ab hoste; itaque per interregem comitia habenda esse potius quam consul alter a bello auocaretur. patribus rectius uisum est dictatorem a consule dici comitiorum habendorum causa. dictus L. Ueturius Philo M. Pomponium Mathonem magistrum equitum dixit. iis uitio creatis iussisque die quarto decimo se magistratu abdicare, ad interregnum res rediit. consulibus prorogatum in annum imperium. interreges proditi sunt a patribus C. Claudius Appi filius Cento , inde P. Cornelius Asina . in eius interregno comitia habita magno certamine patrum ac plebis. C. Terentio Uarroni ,
Abbreviated transcription (Latin):
cosdem dies spectator carthaginensis qui ꝑ bienniu fefellerat rome dephensus
isisq manib dimictit᷑: et serui quinq et uiginti ĩ crucem acti ꝙ ĩ ca
martio conuirasset. indici data libertas et heris grauis xx. Legati ad filippũ
acedonu missi ad deposcendum demetriu phariu qui bello uictus ad cu
fugisset. Et alii ĩ ligures ad expostulandum ꝙ ꝙ penu opib auxilis suis u̾iuissẽt
simul aduisendum expropinquo que ĩ bous atq insubrib agerentur. Ad pineu
nginqua quide effugiebat ĩ religione etiam uenit edem concordie qua
seditione militarem hienuio ante .L. manlius p̃tor ĩ gallia uousset locatam
ad id tempꝰ non ẽẽ. Itaq duũ uiri ad eam rem crcati ab Emilio p̃tore urbis¬
Gñ. pupius et Ceso quintus flaminius edem ĩ arce faciendã locauerunt.

Expanded text:
eosdem dies speculator Carthaginiensis, qui per biennium fefellerat, Romae deprensus eosdem dies speculator Carthaginiensis, qui per biennium fefellerat, Romae deprensus praecisisque manibus dimissus, et serui quinque et uiginti in crucem acti, quod in campo Martio coniurassent; indici data libertas et aeris grauis uiginti milia. legati et ad Philippum Macedonum regem missi ad deposcendum Demetrium Pharium, qui bello uictus ad eum fugisset, et alii <in> Ligures ad expostulandum quod Poenum opibus auxiliisque suis iuuissent, simul ad uisendum ex propinquo quae in Boiis atque Insubribus gererentur. ad Pinnem longinquae quidem effugiebat. in religionem etiam uenit aedem Concordiae, quam per seditionem militarem biennio ante L. Manlius praetor in Gallia uouisset, locatam ad id tempus non esse. itaque duumuiri ad eam rem creati a M. Aemilio praetore urbano, C. Pupius et Caeso Quinctius Flamininus, aedem in arce faciendam locauerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
entes ĩ casum uiuuerse dimicationis quam om̃ib artib petebat hostis non
litani legrti romam uenere. ab iis quadraginta patere aurce magni ponderis
ĩ cariam illate/ atq ita uerba facta ut dicerent se populi rom aui c̾rarium
bello exhautiri. que cum iusta pro urbib agrisq sccioꝵ atq pro capite atq
arce italic urbe romana atq imꝑio gerantur equu censusse ncapolitanos
auri sibi tum ad temploꝵ ornatũ tum ad subsidium fortune amaiꝰ
relictum foret: eo uiuare ppłm romanu. siquam opem ĩ sese crederent. code
studio fuisse oblatutos gratum sibi patres roianos ppłmq facturum si om̃s
res ncapolitanoꝵ suas dixissent dignosq iudicauerint: a quib donũ aĩo ac
uoluntate eoꝵ qui libenter darent ꝙͣ rem mailis ampluisq accipent. Legatis
gratie acte ꝓnumificentia curaq patera que ponderis manimi fuit accepta. ꝑ

Expanded text:
excipientes; in casum uniuersae dimicationis, quam omnibus artibus petebat hostis, non excipientes; in casum uniuersae dimicationis, quam omnibus artibus petebat hostis, non litani legati Romam uenere. ab iis quadraginta paterae aureae magni ponderis in curiam inlatae atque ita uerba facta ut dicerent: scire sese populi <Romani> aerarium bello exhauriri et, cum iuxta pro urbibus agrisque sociorum ac pro capite atque arce Italiae urbe Romana atque imperio geratur, aequum censuisse Neapolitanos, quod auri sibi cum ad templorum ornatum tum ad subsidium fortunae a maioribus relictum foret, eo iuuare populum Romanum. si quam opem in sese crederent, eodem studio fuisse oblaturos. gratum sibi patres Romanos populumque facturum si omnes res Neapolitanorum suas duxissent, dignosque iudicauerint ab quibus donum animo ac uoluntate eorum qui libentes darent quam re maius ampliusque acciperent. legatis gratiae actae pro munificentia curaque; patera, quae ponderis minimi fuit, accepta. per
Abbreviated transcription (Latin):
exercitum a se exacto iam ꝓpe semestei imperio aacperent. Omiũ ꝓpe annales
bium dictatorem aduersus hannibalem rem gessisse tradunt. Celius eti
eum primum apopulo creatum dictatorem scr̃ibit. sed et Celium et ceteros
fugit: uni consuli Gñ. seriulio qui tum toul ĩ gallia ꝓuncia aberat iuis fuisse
dictatoris. quam moram qr espectare territa iam̾ dade cuutas non poterat. eo
decursum est. ut apopulo crearetur qui pro dictatore ẽẽt. Res inde gestas
oriamq insignem ducis et augendis reb titulum ymagines posteris
nisi cum fuge spẽm abeundi timuisset. galliam repetiturꝰ fuerat. i
relicta spe alendi exercitus ĩ cis loais si in sequentes consules eisdez artib¬
gereret᷑. Consules Atilius fabianus.Gemiuus seruilianus Musicar
uinibali diuersis litis oportuni adcrant carpentes agmen palatosq

Expanded text:
exercitus ab se exacto iam prope semenstri imperio acciperent. omnium prope annales exercitus ab se exacto iam prope semenstri imperio acciperent. omnium prope annales Fabium dictatorem aduersus Hannibalem rem gessisse tradunt; Caelius etiam eum primum a populo creatum dictatorem scribit. sed et Caelium et ceteros fugit uni consuli Cn. Seruilio , qui tum procul in Gallia prouincia aberat, ius fuisse dicendi dictatoris; quam moram quia exspectare territa iam clade ciuitas non poterat, eo decursum esse ut a populo crearetur qui pro dictatore esset; res inde gestas gloriamque insignem ducis et augentes titulum imaginis posterosnisi cum fugae specie abeundum timuisset, Galliam repetiturus fuerit nulla relicta spe alendi exercitus in eis locis, si insequentes consules eisdem artibnuisse. consules Atilius Fabiano, Geminus Seruilius Minuciano Hannibali diuersis locis opportuni aderant, carpentes agmen palatosque
Abbreviated transcription (Latin):
et obsidib utcunq acceptis ĩ africam transmisit. Et prius ꝙͣ ĩ contionãte descẽsiones
ager decem talentis argenti acceptis ad litora africe accessit copiasq exposuit. Inde
ad populandum agrum milites naualesq scriĩ iuxta effusi ac si insulas cultoꝵ egc̃ti
p̃darentur. Itaq ĩ insidias temere illati cm afrequẽtib palantes et locoꝵ ignari
cirtum uenirentur/ cum multa cede ac feda fuga retro ad naues compulsi sict. Ad
mille honinum cum iis Sempronio bleso amsso questore ainisi classis alitoribus
hostuum plenis trepide soluta ĩ siciliara circutenuit. tradidaq lilibei tota atilio
ori ut alegato eius.p̃. cirta romani reduceret᷑. Ipẽ ꝑ sicilia pedib ꝓfectus f
in itallam traieat. litteris. Q. fabii accctus et ip̃e ⁊collega eius. Cł. atiluis ut

Expanded text:
iae et Corsicae oram, et obsidibus utrimque acceptis in Africam transmisit et, priusquam in continentem escensiones iae et Corsicae oram, et obsidibus utrimque acceptis in Africam transmisit et, priusquam in continentem escensiones diripereturque ager, decem talentis argenti acceptis ad litora Africae accessit copiasque exposuit. inde ad populandum agrum ducti milites naualesque socii iuxta effusi ac si <in> insulis cultorum egentibus praedarentur. itaque in insidias temere inlati, cum a frequentibus palantes et locorum ignari ab gnaris circumuenirentur, cum multa caede ac foeda fuga retro ad naues compulsi sunt. ad mille hominum cum Ti. Sempronio Blaeso quaestore amissum, classis ab litoribus hostium plenis trepide soluta in Siciliam cursum tenuit, traditaque Lilybaei T. Otacilio praetori, ut ab legato eius P. Cincio Romam reduceretur. ipse per Siciliam pedibus profectus freto in Italiam traiecit, litteris Q. Fabi accitus et ipse et collega eius M. Atilius , ut
Abbreviated transcription (Latin):
me magrũm equitum hos ordinib sius quẽq tenere iubras. Tunc dextre int̾uincte
militesq contione dimissa a notis ignotisq benigne atq hospitałr muitati. letusq
dies ex admodum tristi paulo ante ac ꝓpe execrabłi factus. Rome ut ẽ ꝑlata
na rei geste deinde luteris nõ magis ip̃oꝵ imꝑatoꝵ ꝙͣ uulgo nlitũ ex¬
ex̾citu affirmata. ꝓse quisq maximu laudib ad celum ferre. Par głia apud
ibalem hostesq penos erat. At tung demu sentire cũ romanis atq italia
esse. Nlam biennio ante adeo et duces romano et nulites spreuerant ut iux cũ
eadem gente bellum esse crederent. cuus terribile eam famã apatrib accepissẽt.
Iannibalem quoq ex acie redeuntem dixisse ferunt tandem eam nubem que sedẽt
inuigis montimn solicitatt̃᷑im ꝓcelle imbre dedisse Dum hec geruit᷑ ĩ italia. Gnͣ.

Expanded text:
me magisterium equitum, hos ordines suos quemque tenere iubeas. tum tur dextrae interiunctae me magisterium equitum, hos ordines suos quemque tenere iubeas. tum tur dextrae interiunctae militesque contione dimissa ab notis ignotisque benigne atque hospitaliter invitati, laetusque dies ex admodum tristi paulo ante ac prope exsecrabili factus. Romae , ut est perlata fama rei gestae, dein litteris non magis ipsorum imperatorum quam volgo ercitu adfirmata, pro se quisque Maximum laudibus ad caelum ferre. par gloria apud Hannibalem hostesque Poenos erat; ac tum demum sentire cum Romanis atque in Italia bellum esse; nam biennio ante adeo et duces Romanos et milites spreuerant, ut uix cum eadem gente bellum esse crederent cuius terribilem eam famam a patribus accepissent. Hannibalem quoque ex acie redeuntem dixisse ferunt tandem eam nubem, quae sedere in iugis montium solita sit, cum procella imbrem dedisse. dum haec geruntur in Italia, Cn.
Abbreviated transcription (Latin):
Indndamus. Castra cum fabio uingamus. ad p̃toriũ euis signa cum tulerimꝰ ub eum
ego parentem appellauero ꝙ beueficio eius erganos ac magestate eius dignum est
Uos milites eos quoꝵ uos modo arma dexteeq texerunt patronos salutabitis. et su
nuhil aliud gratoꝵ certe nob̾ animoꝵ gloriam dies hec dede̾it. signo dato conclamaf
inde ut collig̾antur uasa. ꝓfecti agmineꝰ nicedentes dictatoris castra ĩ admirationem
et ip̃m ⁊ õm̃s qui cirta erant conuertert. ut constituta sunt ante tbunal signa pgressus
ante alios mag̃r equitu cum patrem fabuim appellasset cic̃cum fuscs̃ q militu eius¬
nomine quo fando possum equaui utam tantum debeo tibi tum meam salutem
tum oiũ hor. Itaq plebiscitum quo oneratus magis ꝙ̃ honoratus sum primus
imꝑ ium auspitiũq tiium redeo et signa hec legionesꝙ restituo. Tu queso placatꝰ

Expanded text:
inducamus. castra cum Fabio iungamus. ad praetorium eius signa cum tulerimus, ubi ego inducamus. castra cum Fabio iungamus. ad praetorium eius signa cum tulerimus, ubi ego eum parentem appellauero, quod beneficio eius erga nos ac maiestate eius dignum est, uos, milites, eos quorum uos modo arma dexterae texerunt patronos salutabitis, et, si nihil aliud, gratorum certe nobis animorum gloriam dies hic dederit.' signo dato conclamatur inde ut colligantur uasa. profecti et agmine incedentes in dictatoris castra in admirationem et ipsum et omnes qui circa erant conuerterunt. ut constituta sunt ante tribunal signa, prante alios magister equitum cum patrem Fabium appellasset circumfusosque militum eiunomine, quod fando possum, aequavi, vitam tantam debeo, tibi cum meam salutem tum tur omnium horum. itaque plebei scitum, quo oneratus magis quam honoratus sum, primus imperium auspiciumque tuum redeo et signa haec legionesque restituo. tu , quaeso, placatus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ad cometum teli ueniret aut manum consereret suos afuga effusa et animis
fercti pugna hostes continuit qui solutis ordinib uage dissipati erant uudiq ꝓfugẽ
ad integram aciem . qui plures simul terga dederant comiersi ĩ hostem ueluentes qr
or bem nunc sensun referre pedes nunc conglobati restare acꝓre iam onoreptus qetũni
palam referente hannibale a se minutu s a fabio uictũ. Ita q ꝑuariam fortunã
diei maiore parte exacta. cum ĩ castra reditum esset: Minutius omuccatiq nolitib
Scq rgo ui quit audiui milites eum primu esse uitum qui q̃e consulat quid ĩ re sit.
secundum qun qui bene monena obediat. qui nec ip̃e consulere nec alteri parere
sciat eum extremui ingenii esse. ⁊ lobis qm̃ prima animi ingeni ꝙ negatusias est.
secundam ac mediam teneamus. et duim imperare discemus parẽt penrdenti br eũr

Expanded text:
quam ad coniectum teli ueniret aut manum consereret, et suos a fuga effusa et ab nimis quam ad coniectum teli ueniret aut manum consereret, et suos a fuga effusa et ab nimis feroci pugna hostes continuit. qui solutis ordinibus uage dissipati erant undique confugerunt ad integram aciem; qui plures simul terga dederant conuersi in hostem uoluentesque orbem nunc sensim referre pedem, nunc conglobati restare. ac iam prope una acies factpalam ferente Hannibale ab se Minucium, se ab Fabio uictum. ita per uariam fortunam diei maiore parte exacta cum in castra reditum esset, Minucius conuocatis militibus 'saepe ego' inquit, 'audiui, milites, eum primum esse uirum qui ipse consulat quid in rem sit, secundum eum qui bene monenti oboediat; qui nec ipse consulere nec alteri parere sciat, eum extremi ingenii esse. nobis quoniam prima animi ingeniique negata sors est, secundam ac mediam teneamus et, dum imperare discimus, parere prudenti in animum
Abbreviated transcription (Latin):
tumulũ pulsa detrusaq terrorem ĩ succedente intulit equitem. et ad signa legionũ
refugit. peditum acies int̾ ꝑculsos inpauida sola erat. iuidebaturq si iusta aut
si recta pugna esset h aud quaꝙͣ inpar futura tantum auimoꝵ fecerat ꝓspere
ante paucos dies res gesta. S exorti repente insidiatores eum tumultum t̾rorẽq
in latera utruiq atergoq cursantos fecerunt ut nec aiuĩs ad pugna no
fugrm spes cuiꝙͣ suꝑesset. Tunc fabius pͥmo clamore pauentiũ audito demde
conspecta ꝓoil turbata acie. ita ẽ inquit nõ celerius timui dep̃hendit fortuna tem¬
critatem. Fabio equatũs imꝑio hannibale et uirtute ⁊ fortuna superiore uidet.
sed aluid uirgandi succensendiq tp̃s crit nunc signa ex proferte. uictoria hosti
extorqueamus confessionem errõis: cuub iam magna ex parte tesis aliis cir cũspetãtih
fugam fabiana se acies repente uelut celo demissa ad auxilium ostenditt. Itnq pͥus¬

Expanded text:
riore loco succedens tumulum, pulsa detrusaque terrorem in succedentem intulit equitem et ad signa legionum refugit. peditum acies inter perculsos impauida sola erat uidebaturque, si iusta ac directa pugna esset, haudquaquam impar futura; tantum animorum fecerat prospere ante paucos dies res gesta; sed exorti repente insidiatores eum tumultum terroremque in latera utrimque ab tergoque incursantes fecerunt ut neque animus ad pugnam neque ad fugam spes cuiquam superesset. tum Fabius, primo clamore pauentium audito, dein conspecta procul turbata acie, 'ita est' inquit; 'non celerius quam timui deprendit fortuna temeritatem. Fabio aequatus imperio Hannibalem et uirtute et fortuna superiorem uidet. sed aliud iurgandi suscensendique tempus erit: nunc signa extra uallum proferte; uictoriam hosti extorqueamus, confessionem erroris ciuibus.' iam magna ex parte caesis aliis, aliis circumspectantibus fugam, Fabiana se acies repente uelut caelo demissa ad auxilium ostendit. itaque prius
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ edem uinonis deuolasse atq ĩ ip̃o puluinatio consedisse et in Agro
eruio multis loros hoũn specie ꝓcul candida ueste uisies nec tã
illos ꝯgxes congressos/ et ĩ piceno lapidib pluu̾sse. et Cere sretes extenat¬
et ĩ gallia lupum ugili gladium euagina raptum abstulisse. Ob cetera ꝓdigi
libros adire detemuiri iussi. Q aute lapidib plu̾sset ĩ piteno nouendialeᵈ
sacrum edictum. et subinde aliis ꝓcurandis ꝓpe tota cutas operata fiit. Iam
primu om̃iu urbs lustrata ẽ hostieq maiores quib edictum ẽ diis cese et
donum ex auri pondo quadraginta lauiniu et iunoni portatu ẽ. et signu¬

Expanded text:
in aedem Iunonis deuolasse atque in ipso puluinari consedisse, et in agro in aedem Iunonis deuolasse atque in ipso puluinari consedisse, et in agro Amiternino multis locis hominum specie procul candida ueste uisos nec cum ullo congressos, et in Piceno lapidibus pluuisse, et Caere sortes extenuatet in Gallia lupum uigili gladium ex uagina raptum abstulisse. ob cetera prodigia libros adire decemuiri iussi; quod autem lapidibus pluuisset in Piceno, nouendiale sacrum edictum; et subinde aliis procurandis prope tota ciuitas operata fuit. iam primum omnium urbs lustrata est hostiaeque maiores quibus editum est dis caesae, et donum ex auri pondo quadraginta Lanuuium Iunoni portatum est et signu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s armis/ domos passim palantes ꝑ agr& diffugere. Nec obsessos alia
ulla res ꝙ̃ mi qua oppugnantib hiems tutabat᷑. Triginta dies obsidio
fuit ꝑ quos raro umꝙ̃ nĩx minus quatuor pedes alta iacuit. adeoq platea
ac uineas romanoꝵ operuerat/ ut ea sola ignib aliquotiens conientis ab
hoste etiam tutamentu fuit. Postremo cum Anusicus pͥncers eoꝵ ad has¬
drubalem ꝓfagisset. iuginti argenti talentis pactis deducunt᷑. Tarã cone
ĩ hiberna redditum ẽ Rome aut circa urbe multa ea hicme ꝓdigia
aut que euenire solent motis semel ĩ religiõe animis: multa nũtie
bouem ĩ tertiam contignatione sua sponte scaridisse atq inde tumultu hĩtatoꝵ
ritam sese deiecisse et Nauiu spẽm de celo affulsisse ⁊ ede spei
est ĩ foro olitorio fulmine ictã/ et lauinii hostia se cõmouisse . ⁊ coruu

Expanded text:
 prope omnes armis domos passim palantes per agros diffugere; nec obsessos alia  prope omnes armis domos passim palantes per agros diffugere; nec obsessos alia ulla res quam iniqua oppugnantibus hiemps tutabatur. triginta dies obsidio fuit, per quos raro unquam nix minus quattuor pedes alta iacuit adeoque pluteos ac uineas Romanorum operuerat ut ea sola ignibus aliquotiens coniectis ab hoste etiam tutamentum fuerit. postremo cum Amusicus princeps eorum ad Hasdrubalem profugisset, uiginti argenti talentis pacti deduntur. Tarraconem in hiberna reditum est. Romae aut circa urbem multa ea hieme prodigia facta aut, quod euenire solet motis semel in religionem animis, multa nuntiata bouem in tertiam contignationem sua sponte escendisse atque inde tumultu habitatorum territum sese deiecisse, et nauium speciem de caelo adfulsisse, et aedem Spei, quae est in foro holitorio, fulmine ictam, et Lanuui hastam se commouisse et coruum
Abbreviated transcription (Latin):
magna cede maiori fuga ad naues compellit. Nec diutius circa ea loca morari
ausus ne ascipione opprimeretur traus hibeꝵ sese recepit. Et scipio raptim
ad famam nouoꝵ hostuim agnine facto cam ĩ paucos refectos paululu
aĩaduertisset: p̃sidio tarcatone modico relicto emporia cum classe rediit.
Dixdum digresso co has drubal aderat/ et Ilergethum pplo̾ qui obsid es
scipioni dederat ad defectione impulso çum eoꝵ ipoꝵ uuentute agros
fidelu romains sccioꝵ uastat. Exato deiude scipione hiberme storosis
hiberum riusus redit. Agros scipio relictos ab autore defectiois ⁊ ilergctũ.
gentem cum infesto excitu inuasi sset compulsis om̃ib adanagrũ urbei
que caput pp̃łi eus e̾rat circumsedit: intraq dies pauas pluribrãs ante
obsessa lacetanos auxiliu firtimis ferentes nate haud ꝓcul iam urbe
⁊ intcare uellent excepit insidiis. Cesa ad duo decim millia exu

Expanded text:
magna caede, maiore fuga ad naues compellit; nec diutius circa ea loca morari magna caede, maiore fuga ad naues compellit; nec diutius circa ea loca morari ausus, ne ab Scipione opprimeretur, trans Hiberum sese recepit. et Scipio raptim ad famam nouorum hostium agmine acto, cum in paucos praefectos nauium animaduertisset, praesidio Tarracone modico relicto Emporias cum classe rediit. uixdum digresso eo Hasdrubal aderat et Ilergetum populo, qui obsides Scipioni dederat, ad defectionem impulso cum eorum ipsorum iuuentute agros fidelium Romanis sociorum uastat; excito deinde Scipione hibernis toto cis Hiberum rursus cedit agro. Scipio relictam ab auctore defectionis Ilergetum gentem cum infesto exercitu inuasisset, compulsis omnibus Atanagrum urbem, quae caput eius populi erat, circumsedit, intraque dies paucos pluribus quam ante tque urbe eorum obsessa Lacetanos auxilium finitimis ferentes nocte haud procul iam urbe, cum intrare uellent, excepit insidiis. caesa ad duodecim milia; exuti
Abbreviated transcription (Latin):
et castra ex pugnata sunt. atq ip̃e dux militu cum aliquot p̃sidus capit᷑ ⁊ sosis
propinquu castris opidum oppugnat᷑. Cetoꝵ p̃da opidi parui p̃tii reꝵ fuit siupelle
barbarita ac uiliu mancipioꝵ castra milite ditauere nõ eius modo ex̾citua
uictus erat sed eius qui cum hannibale ĩ italia militabat. Om̃ib fer
rcb ne grauia impedimenta ferentib essent citra pirenẽu relictis priusds
certa hius cladis fama acçederet/ transgressus hiberu hannibal cu ocl o
millib peditu mille equitib tamꝙͣ ad primu aduentu romanoꝵ acursurus
postꝙͣ perditas res amissaq castra accepit iter ad mare com̾tit haud ꝓral
atarracone classis consulis milites naualesq sitios uages palantesꝙ ꝑ agras
ꝙ ferme fit ut seciuide res negligentiam cocent. equite passim dimisso cum

Expanded text:
et castra expugnata sunt atque ipse dux cum aliquot principibus capiuntur; et Cissis, et castra expugnata sunt atque ipse dux cum aliquot principibus capiuntur; et Cissis, propinquum castris oppidum, expugnatur. ceterum praeda oppidi parui pretii rerum fuit, supellex barbarica ac uilium mancipiorum; castra militem ditauere, non eius modo exercitus qui uictus erat sed et eius qui cum Hannibale in Italia militabat, omnibus fere caris rebus, ne grauia impedimenta ferentibus essent, citra Pyrenaeum relictis. priusquam certa huius cladis fama accideret, transgressus Hiberum Hasdrubal cum octo milibus peditum, mille equitum, tamquam ad primum aduentum Romanorum occursurus, postquam perditas res ad Cissim amissaque castra accepit, iter ad mare conuertit. haud procul Tarracone classicos milites naualesque socios uagos palantesque per agros, quod ferme fit ut secundae res neglegentiam creent, equite passim dimisso cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad hibeꝵ flumen/ partun renouandis scrietatib partim nouis ĩstituẽdis
romane ditionis fecit. Inde conciliata clementie fama nõ ad maritunes
modo ppłas sed ĩ mediterraneis quoq ac mõtanis ad fercciores iã
ualuit. Nec pax modo apud eos sed sccietas etiam armoꝵ parata ẽ. uabdaq
aliquot auxilioꝵ cohortes ex iis conscripte sunt. Hanno nõ inscuis hiberi¬
ncia erat eum reliquerat hannibal ad regioĩs eus p̃sidiu. Itaq
prius ꝙͣ alienarentur om̃ia obuiam eundu ratus castris ĩ ꝯspectu hostĩ
is ĩ aciem eduxit. Nec romano certamen differendu uisu. Quip
qui scret cum hammone et has drubale sib dimicandus cẽe/ malleꝙ adũsus¬
singulos sepatatim ꝙͣ aduersus duos simulrem gerere. Nec magni cẽtaminis
eadimicatio fuit. sexmillia hostium cesa duo capta cumpsidio castroꝵ Nam

Expanded text:
oram usque ad Hiberum flumen partim renouandis societatibus partim nouis instituendis oram usque ad Hiberum flumen partim renouandis societatibus partim nouis instituendis Romanae dicionis fecit. inde conciliata clementiae fama non ad maritimos modo populos sed in mediterraneis quoque ac montanis ad ferociores iam gentes ualuit; nec pax modo apud eos sed societas etiam armorum parta est, ualidaeque aliquot auxiliorum cohortes ex iis conscriptae sunt. Hannonis cis Hiberum prouincia erat; eum reliquerat Hannibal ad regionis eius praesidium. itaque priusquam alienarentur omnia obuiam eundum ratus, castris in conspectu hostium positis in aciem eduxit. nec Romano differendum certamen uisum, quippe qui sciret cum Hannone et Hasdrubale sibi dimicandum esse malletque aduerssingulos separatim quam aduersus duos simul rem gerere. nec magni certaminis ea dimicatio fuit. sex milia hostium caesa, duo capta cum praesidio castrorum; nam
Abbreviated transcription (Latin):
ulla ea et cum utriusq ꝑtis ꝑnitie clarior fuisset si extendi ea dies ĩ longũ
spatium quiuisset. Nox accensum iugentib animis p̃liu diremit. Itaq acrior
concursus fuit ꝙͣ cedes. et sicat equata ferme pugna erat/ ita clade pai̾
discessum est. aueutra parte sexcentis plus peditib ⁊ dimidiu eius eꝗtũ
cetidit. sed maior romanis ꝙ̃ ꝓ numero iactura fuit. quia equestris ordĩs
iquõt ⁊ tribuni militu quinq ⁊ p̃fecti sccioꝵ tres sunt interfecti. S
eam pugnam hamubal ĩ ligures. Sempronius lucara concessit. uenienti ĩ
ligures hamnbali ꝑ insidias intercepti duo questores romani. G. suluius
ct .C. luocetius cum duobtribunis militum et quĩq cquestris ordinis
senatoꝵ liberis. quo magis ratam forecum iis pacem strietatẽq credetẽt
Emporus appl appulisset dassem exposito ibi e̾xcitu orsus a lacethanis usq

Expanded text:
ulla saeua aut utriusque partis pernicie clarior fuisset, si extendi eam dies in longum ulla saeua aut utriusque partis pernicie clarior fuisset, si extendi eam dies in longum spatium siuisset; nox accensum ingentibus animis proelium diremit. itaque acrior concursus fuit quam caedes et, sicut aequata ferme pugna erat, ita clade pari discessum est. ab neutra parte sescentis plus peditibus et dimidium eius equitum cecidit; sed maior Romanis quam pro numero iactura fuit, quia equestris ordinis aliquot et tribuni militum quinque et praefecti sociorum tres sunt interfecti. secundum eam pugnam Hannibal in Ligures, Sempronius Lucam concessit. uenienti in Ligures Hannibali per insidias intercepti duo quaestores Romani, C. Fuluius et L. Lucretius , cum duobus tribunis militum et quinque equestris ordinis, senatorum ferme liberis, quo magis ratam fore cum iis pacem societatemque crederet,Emporias appulisset classem, exposito ibi exercitu orsus a Laeetanis omnem