comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uni ea que ad ꝑpetuam ordinata sunt pacem ir¬
refragabiliter deceat obseruari cõmodissiminti.
est instrumẽtoꝵ tenaci memorie illa cõmit̾e ne uentu¬
ra posteritas p̾teritoꝵ ignara ea ualeat ꝑturbare. Ea¬
ꝓptͥ ego humbertus dei gratra eccłie ualentĩe eep̃s. ꝑ
presentem scripturã posteroꝵ memorie trãs fes miit¬
tere curauz. quod pontis guers sc̃t marcelli prior. de
uolũtate ⁊ consilio cõuentus su postulauit ⁊ cõuentu
ecc̃e nr̃e ut decimas qͣs inparroclia scĩ priuati ꝑcipie¬
bant illi eccłi scĩ pͥuati cõced̾ent. ita ut dicta eccnia scĩ p̾¬
uat cõcederent ꝓpetius temporib generalem ꝓcuratõnẽ
in uuerso cõuentu ecc̃e nr̃e fac̾e teneretur .xii. denartoꝵ.
S quia dignũ erat ut qui illis ppłis spiritualia mi¬
nstrabant ab eis decimas reciperẽt. placuit dicto cõ¬
uentu tiro eoꝵ p̾ces admittere ⁊ effectu mancipare
ita ut albas clum̃ suusq conuentus ad dcĩ census pro¬

Expanded text:
um ea que ad perpetuam ordinata sunt pacem irrefragabiliter deceat observari, commodissimum est instrumentorum tenaci memorie illa comitere, ne ventura posteritas preteritorum ignara ea valeat perturbare. Eapropter ego Humbertus, Dei gratia ecclesie Valentine episcopus, per presentem scripturam posterorum memorie transmittere curavi, quod Pontius Guers, Sancti Marcelli prior, de voluntate et consilio conventus sui, postulavit a conventu ecclesie nostre, ut decimas quas in parrochia Sancti Privati percipiebant illi ecclesie Sancti Privati concederent, ita ut dicta ecclesia Sancti Privati perpetuis temporibus generalem procurationem universo conventui ecclesie nostre facere teneretur XII denariorum; set quia dignum erat, ut qui illis populis spiritualia ministrabant ab eis decimas reciperent, placuit dicto conventui nostro eorum preces admittere et effectui mancipare, ita ut abbas Cluniacensis suusque conventus ad dicti census pro
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝵ de homs p̾dicte eccłre scẽ columbe aliquid pos¬
sidebat. se uolente restitueret. S ⁊ frat̾ meus petrus
reimundus. ⁊ uxor eius adila ĩsoror erat p̾dicti albis
qͥcqͥd de bonis eccłie habebant. gratis restituerunt. Si¬
młq ⁊ filiũ suũ puerũ w̾ilłm nõie ĩclumaco futuꝵ
monachũ donauerũt. Signũ ameli fholosam ep̃i
qͥ eccłiam sc̃̾e columbe cum ꝑtinentus sius cluñ re¬
donauit ⁊ laudauit. ⁊ cartã ĩstam inde firma uit.
s̾. Raim̃. ausctoꝵ archiep̃i qui ad utramq dona tõnẽ
ep̃i scilicet atꝙ uicecomitis p̾sens fuit. Sarnalili. fai¬
mũdi pͥpositi. S arnaldi uulłii archipb̾r .S. isarni:
frigdilensis prioris. S̾ wll̾mt cappłi. s berỹ. attoñ ui¬
cecomitis. s berñ de uillamodi porro alii ꝙ̃: plures mo¬
nachi ⁊ cl̾ici ⁊ milites extiterũt testes. actũ apud. u
li. pp̃. scdo̾ regnante lugdouico rege francoꝵ. alb̾tͥ

Expanded text:
suorum de bonis praedictae ecclesiae Sanctae Columbae aliquid possuorum de bonis praedictae ecclesiae Sanctae Columbae aliquid possidebat, se volente restitueret. Sed et frater meus Petrus Reimundus, et uxor ejus Adila, quae soror erat praedicti abbatis, quidquid de bonis ecclesiae habebant, gratis restituerunt: simulque et filium suum puerum, Willelmum nomine, in Cluniaco futurum monachum donaverunt. Signum Amel ecclesiam Sancte Columbe cum pertinenciis suis Cluniaco redonavit et laudavit, et cartam istam inde firmavit. S. Raimundi Auscior archiepiscopi, qui ad utramque donationem episcopi scilicet atque vicecomitis presens fuit. S. Arnaldi Raimundi prepositi. S. Arnaldi Vuillelmi archipresbiteri. S. Isarni Frigdilensis prioris. S. Vuillelmi capellani. S. Bernardi Attonis vicecomitis. S. Bertranni de Villamodi. Porro alii quamplures monachi et clerici et milites extiterunt testes. Actum apud Sanctam li papa Secundo, Ludovico rege Francorum. Albertus
Abbreviated transcription (Latin):
go amelius det gratia tolosamis ep̃s amelii ep̃t. to¬
recognoscens eccłiam sc̃e columbe qudosam.¬
intholosano sita est interritorio chercorbensi iuxta
almum herz. iuris eẽ sc̃i petrt clũ cenobi in mamu
losane eccłie. hoc aũt feci pro multa multũ ꝙ cara di
usq nunc conseruatur ⁊ ꝑ sincera uere ꝙ germana
aimicrcia. quã cum p̾dicto albe̾ specialiter habeo ⁊ ha¬
bere semꝑ curabo: ⁊ ut ꝑticeps ẽ merear cluiĩ fratnitaᷤᷤ
ĩ cunctis bñfactis eoꝵ. In quo bono om̃s legitintos
successores meos qui hoc factũ ⁊ hanc cartan.
laudauerint particeps ẽẽ uolo ⁊ horo. hoc factum
laudauerũt canonc nr̃ tholosane sedis: arnaud̾
Aill̃s arcħip̾sbit̾ cum ceteris. uicecomes quoq ber¬
nardus attoñ. ip̃ãm eccłiam cum pertinenciis sui
recllidit. ⁊ nouam ĩde donatõnem fecit clumaco.
in manu nrã. ⁊ in manu p̾dicti alb̾is. quantũ ad ip¬
sum ꝑtinere poterat: cõcedens ut quicũq feutaliũ

Expanded text:
go Amelius Dei gratia Tolosanus Episcopus, Recognoscentes Ecclesiam sanctæ Columbę, quin Tholosano sita est territorio Chercorbensi iuxta fluuium Herz, iuris esse S. Petri Cluniacensis Cœnobij, losanae Ecclesiae. Hoc autem feci pro multa multumque chara diusque nunc conservatur, et pro sincera vereque germana amicitia, quam cum praedicto abbate specialiter habeo et habere semper curabo: et ut particeps esse merear Cluniacensis fraternitatis in cunctis benefactis eorum. In quo bono omnes legitimos successores meos, qui hoc factum et hanc chartam laudaverunt, participes esse volo et oro. Hoc factum laudaverunt canonici nostri Tolosanae sedis, Arnaudus Willelmus archipresbyter cum caeteris. Vicecomes quoque Bernardus Atton ipsam ecclesiam cum pertinentiis suis reddidit, et novam inde donationem fecit Cluniaco in manu nostra, et in manu praedicti abbatis, quantum ad ipsum pertinere poterat: concedens ut quicunque feudalium
Abbreviated transcription (Latin):
suis albatib cluñ canõĩte intrantib obediens erit ⁊
fidelis. Et ꝙ bona ĩmobilia dct̃ pͥoratus uel ꝑtinentiaꝵ
suoꝵ nõ uendet nec donabit. nͨ obligabit. uͭ altenabit nͨ
infeudabit .uͨ. ascensãbit. nͨ scient̾ aliqͥd faciet ꝙ ĩp̾iudi
cium ordinis uel p̾ͥpratus seu monasterii cluñ uł albatis
debe redumdare. actũ lugduñ. anno dm̃. mͦ. ccͦ.xl. uiii.¬

Expanded text:
suis abbatibus Cluniacum canonice intrantibus obediens erit et fidelis, et quod bona immobilia dicti prioratus vel pertinentiarum suarum non vendet, nec donabit, nec obligabit, nec alienabit, nec spontanecium ordinis vel prioratus seu monasterii Cluniacensis vel abbatis debet redumdare. Actum Lugduni, anno Domini Mº CCº XLº VIII
Abbreviated transcription (Latin):
isti monacho eiuscle̾ monasteri nõie ato ut de monasterio
⁊ pro monasterio cluñ eã obtineat ⁊ illi monasterio
⁊ non alii de illa obedicit ⁊ obeclintiã faciat. uolo ⁊ mã¬
do.⁊ enim ãnuatim ꝑ censu tribuat octo morabitinos
monasterio clumaceñ. ⁊ totum terminum suũ cũ alclea
scĩ felicis cũ toto suo termino p̾dicta eccłscẽ agathe ha¬
beat in pace ⁊ sine om̃i adu̾satõne. ual̃.. De carandina¬

Expanded text:
sti monacho ejusdem monasterii, nomine Ato, ut de monasterio sti monacho ejusdem monasterii, nomine Ato, ut de monasterio et pro monasterio Cluniacensi eam obtineat et illi monasterio et non alii de illa obediat et obedientiam faciat; volo et mando ut inde annuatim pro censu tribuat octo morabatinos monasterio Cluniacensi; et totum terminum suum, cum aldea Sancti Felicis, cum toto suo termino, prædicta ecclesia Sanctæ Agathæ habeat in pace et sine omni adversatione. Vale
Abbreviated transcription (Latin):
der gr̃a ecclie burgensis ep̃t. salute̾ ⁊ sincere̾m ĩ xp̃o
amorem. Quantum sit piũ ⁊ iustunt ac fide xp̃iane
ꝯsentaneum uiros religiosos honorare iuuare acꝙ dili
gere/ quantumq sit malum atq nefariũ aiãꝵ saluti ꝯ¬
trarium illos infestare. molestare. eisq uira sua auferre
ptudentiam uram̃ non credimꝰ tgnorare. at igitur cõsi¬
deratõ ne sollicitus eccłiant ur̃am cuiꝰ ordo bone opin¬
oms longe lateq dilatatur honorate iuuare atꝙ dili¬
gere ꝓposu. dono itaqͣ: ⁊ eccliam ur̃am cluñ. ⁊ conce
do ⁊ confirmo eccłiam de carãdigna cum om̃nbus
ꝑtinentiis suis quam quondant. alde fonsus bone me¬
morie imperator ꝓ remedto aĩe sue ⁊ parẽtũ suorũ. De¬
.dei grã rex hispanoꝵ dilecto ꝯcilio ciuitatis rodici sa ãmiat᷑.¬
lutem ⁊ płimam dilectõnem. Noscat dilectõ urã quod
eccłia scẽ acate dedi ⁊ concedo monasterio de clumãco. et¬

Expanded text:
Dei gratia ecclesie Burgensis episcopus, salutem et sincerum in Christo amorem. Quantum sit pium et justum ac fidei christiane consentaneum viros religiosos honorare, juvare atque gere, quantumque sit malum atque nefarium et animarum saluti contrarium illos infestare, molestare, eisque jura sua auferre, prudentiam vestram non credimus ignorare; ac igitur consideratione sollicitus, ecclesiam vestram, cujus odor bone opinionis longe lateque dilatatur, honorare, juvare atque diligere proposui. do et confirmo ecclesiam de Caradinna, cum omnibus pertinentiis suis, quam quondam Aldefonsus, bone memorie imperator, pro remedio anime sue et parentum suorum Dei gratia rex Hispanorum, dilecto concilio Civitatis Roderici, salutem et plurimam dilectionem. Noscat dilectio vestra, quod ecclesiam Sanctæ Agathæ dedi et concedo monasterio de Cluniaco et
Abbreviated transcription (Latin):
ratam ecclie ualentiẽ transimserunt alia eamdem sente¬
ciam ꝯtinentem. ⁊ sigillo capituli nr̃ munitã cum testi¬
monio alphabeti incisi ab ecclĩa nr̃a recepta. huiꝰ rei tes¬
tes sunt decanus sc̃i apolinaris: richo. Suranus de tor¬
no ma gister ainardus. Namblardus hugo de stella.
berẽto de bisagio petrus uicartꝰ. poce ail. archipbr de mo¬
tilio. Pontius guers pͥor sc̃i pͥuati. Giulłs debelmont eeñ¬
ꝙ cl̾ici cõuentus sc̃i appolinaris. uolumꝰ tñ ut uira clim̃¬

Expanded text:
ratam ecclesie Valentine transmiserunt; alia eamdem sententiam continente, et sigillo capituli nostri munita cum testimonio alphabeti incisi, ab ecclesia nostra recepta. Hujus rei testes sunt: decanus Sancti Apollinaris, Richo; Durannus de Torno, magister Ainardus, Namblardus, Hugo de Stella, Gerento de Bisagio, Petrus vicarius, Poceail, archipresbiter de Motilio, Pontius Guers, prior Sancti Privati, Guillelmus de Belmont, ceterique clerici conventus Sancti Apollinaris. Volumus tamen ut jura Cl
Abbreviated transcription (Latin):
de cursib ad uocaris. pratis p̾ascuis. siluis. seruis. ⁊ an¬
cillis ⁊ ceteris appencliciis sius. I anglia de do no com¬
tis eustachii.terrã soluentẽ annuatim uiginti libras
sterlinoꝵ. IN uilla que dicitur fobinges. Locus aut̃
ip̃e scilicet predictũ monasteriũ de rumilliaco cum õĩb
pertinentiis suis. sicutꝰ/ ac tenus fuisse cognoscitur. sub cla

Expanded text:
decursibus, adnocariis, pratis, pascuis, silvis, servis et ancillis, et caeteris appendiciis suis. In Anglia, de dono comitis Eustachii, terram solventem annuatim viginti libras sterlinorum in villa quae dicitur Fobinges. Locus autem ipse, scilicet praedictum ipsum monasterium de Rumiliaco cum omnibus pertinentiis suis, sicut hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
ne tan tuo qm successoꝵ tuor. ꝓsistere. pͥsentis pagnie
assercione sancimꝰ. ne ulli omĩno hõiũ liceat hec urẽ
subiectioni subtrahere ⁊ aclumacess monasteri uire qͥb̃libe
occasiombus alienare. Siqͣ gͥ ĩfuturũ eccãstica scła¬
ris ue ꝑsona. hãt ꝯstitutiom ur̃e paginã sciens cotra
eam tenie uenire temptauerit. scd̾o t̾cione cõmonita¬

Expanded text:
ne tam tuo, quam successorum tuorum persistere, præsentis paginæ ne tam tuo, quam successorum tuorum persistere, præsentis paginæ assertione sācimus, ne vlli omnino hominum liceat hæc vestrę subiectioni subtrahere, & a Cluniacēsis Monasterij iure quibuslibet occasionibus alienare. Si qua igitur in futurum Ecclesiastica secularisve persona, hanc constitutionis nostræ paginam sciens, contra eam teme
Abbreviated transcription (Latin):
eccã scĩ desiderii. etcã sci̾ martint decarmis. Ecc̃a sc̃
hṗlari uixta flnuiũ morgiam. q̃s tres eccãs petrus
aruernens ep̃c uob̾ concessit. In ep̃ãtu lugdunen.
ecc̃a de selunaco. Eccã scĩ germani inbrexia. Quas du¬
as eccãs hugo archept̃ decłit uob̾. In ep̃atũ belicensi eccã
de pariaco. eccã de camulliaco. ẽcca de primasello. Ecccã sq̃
baudelii. eccã de cõꝵiaco. eͥcccã de resellione. ẽctã de prumili¬
aco. Eccã scẽ agathe de rumiliaco. ẽccã de enimũte cum
appendiciis sius he si quidẽ ecc̃e contesse sũt uob̾ a pontro
belicensi ep̃õ. Iuxta urbẽ tharentasi ã. eccã scĩ martr a
bosone ep̃o concessa In epãtu beneuensi eccã de bone Ma¬
tã. ẽccã de clialiendes. ecc̃a de asneriis. eccã scĩ iohis de
gouellus. Nec nimiꝵ oĩa ur̃o cenobro tarꝙ̃ menbra ca¬
piti ad herentia. nos ad inperpetuũ sub iure ac regii¬

Expanded text:
esiam sancti Desiderii, Ecclesiam sancti Martini de Carmis, Ecclesiam sancti Hilarii juxta fluvium Morgiam; quas tres Ecclesias Petrus Arvernensis Episcopus vobis concessit. In Episcopatu Lugdunensi Ecclesiam de Selinnaco, Ecclesiam sancti Germani in Brixia; quas duas Ecclesias Hugo Archiepiscopus dedit vobis. In Episcopatu Bellicensi Eccde Pariaco, Ecclesia de Camulliaco, Ecclesia de Primacello, Eccl. S. Baudelij, Eccl. de Cōziaco, Eccl. de Resellione, Ecclesia de Prumiliaco, Eccl. S. Agathæ de Rumiliaco, Ecclesia de Enimunte cū appendiciis suis: hæ siquidem Ecclesiæ concessæ sunt vobis a Pontio Belicensi Episcopo. Iuxta vrbem Tharentasiam Ecclesia S. Martini a Bosone Episcopo concessa. In Episcopatu Geneuensi Ecclesia de Bonewaita, Ecclesia de Draliendes, Ecclesia de Asneriis, Ecclesia S. Ioānis de Gouelliis. Hæc nimirum omnia vestro Cœnobio, tanquam membra capiti adhęrentia, nos in perpetuum sub iure ac regimi
Abbreviated transcription (Latin):
cẽ possunt ꝑegrinis fr̃ib. ⁊ pauperib errogatis. Quim
etiam ne ꝓpt̾ cͥhsiatis oportunitatẽ fr̾ib urĩs longniᷤ
ꝓgred necessariũ sit. hoc quoq uob amplior dilectione
concedimꝰ. ut ĩ cdie scõ cene cdm̃ce si adeo expeclire udebi¬
tur chrisma uel oleũ scm̃. infra monasteriuĩ clunacẽ¬
se a quolibet catholico faciatis ep̃õ celebrari. Qui nrã
fultus auctoritate qd̃ postulatur indulgeat. Confir¬
maniꝰ p̾t̾ea nob̾ ur̃isq successorib cellas ur̃is tempori¬
b adqͥsitas. Scilicet in ep̃atu cameracensi monast̾ium
sc̃ĩ saliu de ualentinis. I suessionens monast̾ium bri¬

Expanded text:
eribus erogatis. Quum ergo, ne propter chrismatis opportunitatem fratribus vestris longiùs progredi necessarium sit, hoc quoque vobis ampliori dilectione concedimus, ut in die sancto cœnæ Dominicæ, si adeo expedire videbitur, chrisma vel oleum sanctum infra Monasterium Cluniacense, à quolibet Catholico faciatis Episcopo consecrari, qui nostra fultus authoritate, quod postulatur indulgeat. Confirmamus prætereà vobis vestrisque successoribus cellas vestris temporibus acquisitas; scilicet in Episcopatu Cameracensi Monasterium sancti Salvii de Valencinis; in Suessionensi Monasterium Bri
Abbreviated transcription (Latin):
membra. eiusdem est de caritate assignatto. caritas
benigna ẽ. nõ gaudet suꝑ inquitate. cõgandet aũt.
ueritat. Icaritate igitur dñ mẽbra uos nr̃i capi¬
tis głiosiora ꝑpenlens. et si uob̾ corpore absens sim. s
mẽtũ ut semꝑ in dño robuscius augeatur. qui etiã uob̾
⁊ tranqͥllitatẽ eodem dño annuente ꝓuid̾e optamꝰ. ut
enĩ monachoꝵ magister beatus Maurus dixisse legit᷑ꝰ
obseruatio monastic ordinis sũmam deposcit quietẽ.
Presentis igitur decreti pagina fratrũ nrõꝵ ep̃oꝵ seu

Expanded text:
e charitate assignatio: charitas benigna est, non gaudet super iniquitate, congaudet autem veritati. In charitate igitur Domini membra vos nostri corporis gloriosa propendetis. Et si vobis corpore absens sim, spimentum ut semper in Domino robustius augeatur, quietem vobis et tranquillitatem, eodem Domino annuente, providere, optamus. Ut enim Monachorum Magister Beatus Maurus dixisse legitur, observatio Monastici ordinis summam deposcit quietem. Præsentis igitur decreti pagina, fratrum nostroru
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ur̃ regimiinis disposittoni subiecta noscũtur Monas¬
terrum iudelicet sci alban. abur carto ep̃o datũ. ⁊̃ srb¬
bio basilee urbis. In eodem ep̃atu oonastertũ altichi¬
ca afrederico comite ꝑ supra dẽi ep̃i sollicituclinẽ in
manus urãs abditatum atq cõcessum. I bisumꝑ¬
tino epãtuĩ. Monasteriũ ualls cluse. ꝙ ꝓfecto romans
N epãtu taruanẽsi. Monasteriũ sc̃ĩ michaelis de wasto
H epatu aluerneñ.eccã sc̃ huliam de salçeto. ecc̃a scĩ ĩns¬
tim de mutimato. Ecc̃ scĩ amtande. iuxta fluuiũ arter̃a
quas tres eccãs durãnꝰ ep̃s nobis indulsit. ecc̃a scẽ mane

Expanded text:
& vestri regiminis dispositioni subiecta noscuntur. Monasterium videlicet sancti Albani a Burcardo Episcopo datum in suburbio Basileæ vrbis. In eodem Episcopatu Monasterium Altichica a Frederico Comite per supradicti Episcopi sollicitudinem in manus vestras abdicatum atque concessum. In Bisuntino Episcopatu, Monasterium Vallis-clusæ, quod profecto Romani cessum est. In Episcopatu Taruanensi, Monasterium S. Michaelis de Wasto. In Episcopatu Aluernensi, Ecclesia S. Iuliani de Salceto, Ecclesia S. Martini de Mutiniaco, Ecclesia S. Amandi iuxta fluuium Arteram: quas tres Ecclesias Durannus E
Abbreviated transcription (Latin):
cõcessione pontificũ. liberalitate principũ uł oblatione
fideliũ uro monast̾io dar offer ue cõtingerit firmũ
uob̾ ur̃sꝙ successib ⁊ illibatũ ꝑmaneat. Si qͥs igitur in
laris ue ꝑsona hanc nr̃e cõstituttomis pagmã sciens cõ¬
traeant temere uenire temptauerit. scdo t̾cione cõmo

Expanded text:
essione Pontificum, liberalitate Principum, vel oblatione fidelium vestro Monasterio dari offerrive contigerit, firmum vobis vestrisque successoribus et illibatum permaneat. Si quis igitur in larisve persona hanc nostræ constitutionis paginam sciens contra eam temerè ven
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa quecũq nũchabet aqdqͥrere poterit uste. ⁊ ut hec
carta stabilis ⁊ firma ꝑmaneat eam caractere nr̃i no¬
minis ⁊ siglło nr̃o firmrari ⁊ corroborari p̾cipto. Quod
anob̾ sanctitũ siqͥs ĩposterũ uiolare uel ꝑmitare pre¬
sumpserit. cẽtum libras auri ꝑsoluat. Signũ ade
dapiferi.. Signũ symonis. Signũ ualeranni camera¬
rii. Sig alb̃ti filiũ tiescelini. Synũ ualte de scõ salomo¬
ne. sig̾. Maynardi nepotis. Walterii .s̾. beligne uxoris
ualterii .S̾. hugonis de stuluiaco.ẜ. Ioh̃is militis. sig
expact .xͭx. ui. regnãte philippo rege anno xuͦiiii.¬

Expanded text:
omnia quæcumque nunc habet, & adquirere poterit iuste. Et vt hæc omnia quæcumque nunc habet, & adquirere poterit iuste. Et vt hæc Charta stabilis & firma permaneat, eam charactere nostri nominis, & sigillo nostro firmari, & corroborari præcipio Quod a nobis sancitum si quis in posterum violare vel permutare præsumpserit, centum libdapiferi. Signum Simonis. Signum Waleranni camerarii. Signum Alberti filii Tescelini. Signum Walterii de Sancto Salomone. Signum Maynardi nepotis Walterii. Signum Beline uxoris Valterii. Signum Hugonis de Stulviaco. Signum Johannis militis. Signum epacta XXmaVIta, regnante Philippo rege anno XmoVIII
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ petitioni. libenter annuimꝰ. Obtmuerũt eciã idem
ip̃i nobiles uir quos supra memorauimꝰ. apd̾ siayneriumt
ut eis liceret eandem eccłiam suo ꝯsensu fundat᷑at᷑. de alodis
suis. ⁊ bñficiis suis que in p̾dcõ ep̃atũ sunt dotare. Que aũt
sunt illa que huic deuotiont annuerint. ita dist̾icte ⁊ qͣsi
proprus nominib ãnotari placuit. a lodum indelicet de
smaquis. cum uineis ⁊ iurecto. t̾ris cultis. a lodũ de gã¬
nonis uill̃. du culturis ⁊ quicqͥd ib adqͥsunt wido largͦ
seruitio suo uel pecumia sua. ⁊ grangiam unant pitueris.
cũ his etiã dedit ib hadericus domũ suã que ẽ aurebañ
in alodo suo. cũ alodo ⁊ cũ uasis oĩbq reb sius que ib̃
erant. nec nõ etiam parte̾ su alodi de monte barresio.
in suꝑ eciã oĩa bona sua aloda ubicunq sunt. Cum cõsen¬
su parentũ suoꝵ suspectoꝵ. Concedo etiam p̾dicte eccłe
hospites omẽs qͥcunq mibi hospitari uoluerint noc ñ

Expanded text:
libenter annuimus. Obtinuerunt etiam iidem ipsi nobiles viri quos supra memorauimus, apud Rainerium  habebatur, vt eis liceret eandem Ecclesiam suo consensu fundatam de alodis suis & beneficiis suis, quæ in prædicto Episcopatu sunt, dotare. Quæ autem sūt illa quæ huic deuotioni annuerint, ita districte, & quasi propriis nominibus annotari placuit: Alodum videlicet de Sinaquis, cum vineis & terris cultis & incultis: Alodum de Grannonis villa cum culturis, & quicquid ibi adquisiuit Wido Largus seruitio suo, vel pecunia sua, & grangiam vnam Pitueris. Cum his etiam dedit ibi Hadericus domum suam, quæ est Aurelianis in alodo suo, cum alodo, & cum vasis, omnibusque rebus suis, quę ibi erant, necnon etiā partem sui alodi de Monte Barresio, insuper etiām omnia sua aloda vbicumque sunt, cum consensu parentum suorum. Concedo etiam prædictæ Ecclesiæ hospites omnes quicumque inibi hospitari voluerint, nec non
Abbreviated transcription (Latin):
questionẽ. ꝙ quidã archiep̃i qui de more sufraga¬
nedꝵ suoꝵ dyoceses uisitant annuatim ad domos ⁊
prioratuꝰ clunaceñ constitutos in eisdem diocesib
accedente ꝑturationem ĩ debitam annus singulis ext¬
gunt ab eisdẽ nrair̾m nõ modicũ pͥudicũ ⁊ gra¬
uanrẽ guramꝙͣ hutusm nodi procuratõnes nõ consu¬
euerũt ãnis singulis exigũt exhiber. Quate no¬
bis humiłi surolicastis. ut suꝑ hoc remedium ap¬

Expanded text:
quæstionem, quod quidam Archiepiscopi, qui de more Suffraganeorum suorum Diœceses visitant annuatim, ad Domos et Prioratus Cluniacenses constitutos in eisdem Diœcesibus accedentes procurationes indebitas annis singulis exigunt ab eisdem, in vestrum non modicum præjudicium et gravamen; quanquam hujusmodi procurationes non consueverint annis singulis exhiberi: Quare nobis humiliter supplicastis ut su
Abbreviated transcription (Latin):
sed tu ⁊ p̾decessores tu fuistis libere ac pacifice in posses¬
sione uel quasi om̃ium p̾dictoꝵ. nos aitentes ꝙ hec õia
reddũt eundẽ ordine celebrẽ ⁊ insignem. Cum populus
sub une rectore ꝓperare consuerͣit ⁊ cad̾e̾ sub diuersis.
ea oiã approbantes. ip̃a ꝓut actenus pacifice obserua¬
ta sunt auctoritate apłica ꝯfimamꝰ. ⁊ presentis scripti
patrocimo cõmunimꝰ. districtiꝰ inhibemꝰ nequis cõtra

Expanded text:
sed tu, et prædecessores tui fuistis liberè ac pacificè in possessed tu, et prædecessores tui fuistis liberè ac pacificè in possessione, vel quasi omnium prædictorum. Nos attendentes quod hæc omnia reddunt eumdem Ordinem celebrem et insignem; cum populus sub uno Rectore prosperare consueverit, et cadere sub diversis: ea omnia approbantes, ipsa, prout hactenus pacificè observata sunt, auctoritate Apostolica confirmamus, et præsentis scripti patrocinio communimus, districtius inhibentes ne quis cont
Abbreviated transcription (Latin):
nocencius ep̃s se̾uus seruoꝵdei. Dilecto filio alb̾i
redundat tocius corporis cũ ip̃ius a capite membra
non discrepant. S utili subiecta obediunt capiti ei¬
demq obsequentia ad eius nutum faciunt unu̾sa.
Cum igitur a tempore cuiꝰ non extat memoria in cluñ¬
ordine pacifice fuerit ex quo multum floruisse dinosc̾t¬
tur obseruatũ ut priores et monachi eiusdem ordi¬
nis ubilibet cõmorantes ac loca eoꝵ que monasterio ⁊
albati cluũ noscuntur fuisse cõcessa. subiecta sint alb̃i
clim̃ in sp̃alib et temporalib pleno iure. ac iidem pͥres
tantq usq ad mortẽ ip̃i albĩ queciens nouus instituit᷑
obedientiam manualem ⁊ bẽdictõnem recipiant ab eod̾
t reddant ad mandatũ ip̃iꝰ albĩs de singulis que ad ammmi¬
instratõnem spũaliũ uł temporaliũ ꝑtinẽt ratõnẽ. ac ab
bas cliũ qui pro tp̃r fu̾it liberam ĩstitutionẽ ⁊ destitutõ¬
nem habeat in eosdẽ suꝑ qͥb om̃ib actemis nilla sicut

Expanded text:
Episcopus servus servorum Dei, dilecto filio Yvoni Abbati tiam et ornatum redundat totius corporis, cum ipsius à capite membra non discrepant, sed veluti subjecta obediunt Capiti, eidémque obsequentia ad ejus nutum faciunt universa. Cum igitur à tempore cujus non extat memoria in Clunordine pacificè fuerit ex quo multum floruisse dignoscitur observatum, ut Priores et Monachi ejusdem ordinis ubilibet commorantes, ac loca eorum, quæ Monasterio et Abbati Clun. noscuntur fuisse concessa, subjecta sint Abbati Clun. in spiritualibus et temporalibus pleno jure, ac iidem Priores tantque usque ad mortem ipsi Abbati, quotiens novus instituitur, obedientiam manualem, et benedictionem recipiant ab eodem, et reddant ad mandatum ipsius Abbatis de singulis, quæ ad administrationem spiritualium vel temporalium pertinent, rationem: sis, qui pro tempore fuerit, liberam institutionem et destitutionem habeat in eosdem: super quibus omnibus hactenus nulla, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
ãpłicam bñ. Eparte urã fuit nob̾ humilit̾ sup¬
plicatũ. ut eccliam scĩ petri de castanea uiberbieñ
eisq officinas cum orto iuxta eccłiam ipãm sito inqͥ¬
bus fratres de penitentia ih̃u xp̃i hactenus ꝑman¬
serũt. et que ab eisdem fratrb ut asseritis delicte se
hoc editam in sedis apłice dispositione cõsistunt. uo¬
bis locũ aliquem in ciuitate uiterbieñ non habẽtib
concedere de benignitate apłica dignaremur. Nos
itaq uolentes uob̾ in hac ꝑte gram fac̾e specialẽ.
premissis ueris existentib. Eccliã officinas ac ortũ
predictos cum om̃ib iurib ⁊ ꝑtinentiis suis dũ¬
modo ius alicui alii non competat in eisclem apłi
uidemꝰ a uobis urĩs ꝙ successorib ꝑpetuo retinendos.
Ita tameꝵ quod inp̾dicta eccł̃ia congͥue faciatis
per personas ydoneas ur̃z ordinis deruri. Nulli
ergo oñuno hominũ liceat hanc paginam nr̃e col¬
lationis ꝓuisionis infring̾e uel et ausu temerarto

Expanded text:
enedictionē. Ex parte vestra fuit nobis humiliter supplicatum, vt Ecclesiam S. Petri de Castanea Viterbien. eiusq. officinas cum horto iuxta Ecclesiam ipsam sito, in quibus fratres de Pœnitentia Iesu Christi hactenus permanserunt, & quæ ab eisdem fratribus, vt asseritis derelictæ, super hoc editam in Sedis Apostolicæ dispositione consistunt, vobis locum aliquem in ciuitate Viterbien. non habentibus concedere de benignitate Apostolica dignaremur. Nos itaque volentes vobis in hac parte gratiā facere specialem, præmissis veris existentibus, Ecclesiam, officinas ac hortum prædictos cum omnibus iuribus & pertinentijs suis, dummodo ius alicui alij non competat in eisdem, Apostrouidemus a vobis vestrisque successoribus perpetuo retinendos. Ita tamen quod in prædicta Ecclesia congrue faciatis per personas idoneas vestri ordinis deseruiri. Nulli ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostræ collationi
Abbreviated transcription (Latin):
sublimare ac subuenire quatimis nouerat om̃i¬
ũ fideliũ nrõꝵ menstrata p̾sencium ac futurorum
qualit̾ hugo comes consanguineus: nr̃ adiit re¬
giam magnitudinem nram ut hoc qd nobis
reddit uidelicet ⁊hosciaco uilla in pago lugdum̃.
quicquid ad het legitime ꝑtinenere uidetur. terris
uiners prans sillius aqͥs aquaꝵꝙ. de cursib piscato¬
rias. om̃ibus serus utͥusq sexus ꝓ nrõ senore bo

Expanded text:
sublimare ac subvenire; quapropter noverit omnisublimare ac subvenire; quapropter noverit omnium fidelium nostrorum industria, presentium ac futurorum, qualiter Hugo comes, consanguineus noster, adiit regiam magnitudinem nostram, ut hoc quod nobis reddit, videlicet Tusciaco villa, in pago Lugdunense, et quicquid ad hæc legittime pertinere videtur, terris, vineis, pratis, silvis, aquis, aquarumque decursibus, piscarias, omnibus servis utriusque sexus, pro n
Abbreviated transcription (Latin):
tatis asercione possidendumt donamus: Ut aut̾e
hoc firmũ ⁊ in cuncussum ĩet̾num ꝑmaneat nostri
nomimis caranctere signari p̾cipinius. ⁊ siglło nrõ
int̾ueniente prece dm̃ iohis qͥ tũc aurelianeñ rege¬
bat eccłiã corroborar uoluimus. Siqͥs aũt nro re¬
gali decreto obuiare temptauerit. calũpnia illiꝰ ir¬
rita existente maiestatis nr̃e reus exul anr̃o regno
frat. aptũ ẽ istud mense octobri apud toriacum reg¬
nante ludouico rege qͥnto anno. Anno ab in carna
4. Iohĩs. ep̃i. S̾ anselli daꝑiferi. s uoidomis deme¬
ruła ulla. S̾ waltert tirelli. S̾ haimonis de caroco.
S̾. hugonis ꝯstabularii. S̾ widonis camerarii. S
hugonis griarii. S̾ hugonis de rua noua S̾ alb̾ti¬
teschelimi filii. S alberici ruf. S̾ losberti ode filii.
Q fulconis de milliaco. S constabuli sermentis regi
Signũ widonis terre monachoꝵ ꝓcuratoris. S̾.
mathez bituriceñ archidiaconi. De tusiaco in pa

Expanded text:
tatis assertione possidendum donamus. Vt autem tatis assertione possidendum donamus. Vt autem hoc firmum & inconcussum in æternū permaneat, nostri nominis charactere signari pręcipimus, & sigillo nostro, interueniente prece dōni Ioannis, qui tunc Aurelianensem regebat Ecclesiam, corroborari voluimus. Si quis autem nostro regali Decreto obuiare tentauerit, calumnia illius irrita existente, Maiestatis nostræ reus exul a nostro regno fiat. Actum est istud mense Octobri apud Toriacum, regnante LVDOVICO Rege, V. anno. Anno ab Incarnati Episcopi. S. Anselli dapiferi. S. Widonis de Merula-villa. S. Walteri Tirelli. S. Haimonis de Caroco. S. Hugonis Constabularij. S. Widonis Camerarij. S. Hugonis Griarij. S. Hugonis de Rua-noua. S. AlbTeschelini filii. Signum Alberici Rufi. Signum Josberti Ode filii. Signum Fulconis de Miliaco. Signum constabuli servientis regis. Signum Widonis terre monachorum procuratoris. Signum Mathei Bituricensis archidiaconi.
Abbreviated transcription (Latin):
struant ⁊ cetera bona suꝑ hͨ edificent. Ego ludouitꝰ¬
ludouicus det gratia rex frantoꝵ. grã illiꝰ ꝑ quem
reges regnant. ⁊ usta iudicta decernunt cõpulsus.
petro et paulo seruientib concessimus. quatinus
eccla. quam pp̃ amorem dei haericus scẽ aurelianẽ¬
sis ecc łẽ cłi̾cus ⁊ filu. ⁊ fr̾ eius isembardus mules.
⁊ wido largus. ⁊ albertus tec helinz filius funda¬
uerunt alodio suo intanta libertate haberetur. qd
iuolare. aliquid exigendo presumat in suꝑ inhabi¬
tantes p̾fatum alodiũ tanta libertate donamusꝰ:
quatimis res suas libere et secure possideant. ita qd
nec pͥuatã nec publicã rapinã ultra paciantur.s
ab onui iugo cui libet dominii expediti: soli deo ser¬
uiant obnoxii. Preterea consuetudines quas pre
fate eccłe raineriꝰ ep̃s ⁊ alnulphus. ⁊ iohẽs conces¬
serunt perpetuo. iure habendas firmamus. Immo
ettam quicquid eccł̃ia. seu dono. seu emptione in
regno nr̃o uendicare poterit sub p̾re facte liber¬

Expanded text:
struāt, & cætera bona super hoc ædificent. Ego LVDOVICVS Dei gratia Rex Francorum, gratia illius, per quē Reges regnant, & iusta iudicia decernunt, compulsus, tolis eius Petro & Paulo seruientibus concessimus; quatinus Ecclesia, quam propter amorem Dei Haericus sanctæ Aurelianensis Ecclesiæ clericus & filius, & frater eius Isembardus miles, & Wido largus, & Albertus Techelini filius fundauerunt alodio suo, in tanta libeviolare, aliquid exigendo, presumat. Insuper inhabitantes prefatum alodium tanta libertate donamus, quatinus res suas libere et secure possideant, ita quod nec privatam nec publicam rapinam ultra paciantur, sed ab omni jugo cujuslibet dominii expediti, soli Deo serviant obnoxii. Preterea consuetudfatæ Ecclesiæ Rainerius Episcopus, & Alnulphus, & Ioannes concesserunt, perpetuo iure habendas firmamus. Immo etiam quicquid Ecclesia, seu dono, seu emptione, in regno nostro vēdicare poterit, sub præfatæ liber
Abbreviated transcription (Latin):
uoniam exigente mole peccaminũ dignitas
humane condicionis. in primis parentibus
sautiata. liberum de uolunta iudiciũ amisit. ⁊ de¬
pressa inragine quant habuit ad similitudinem su cͤa¬
toris. illicitos carnis motus passa. quos prius ratõ a¬
mouebat. in hanc latrimarũ uallem decidit: in esfa¬
bilis caritas det. Diuina bonitate condolens ⁊ mise¬
rris facture sue compactens. indutus inadihominẽ.
pristine li bertait hominẽ maginem que¬
maginem que
depressa erat reformauit. hoc aut̃ reformauit. hoc¬
aut̃ hominib in sinuas quod in dilectõne dei et
ꝓxim. fumdamenta sue operatõuis specraliter cõ¬

Expanded text:
uoniam exigente mole peccaminum dignitas humane conditionis in primis parentibus sauciata, liberum de voluntate judicium amisit et depressa imagine quam habuit ad similitudinem sui creatoris; illicitos carnis motus passa, quos prius racio amovebat, in hanc lacrimarum vallem decidit, ineffabilis caritas Dei divina bonitate condolens, et miseriis facture sue compaciens, indutus hominem, pristine libertati hominem maginem, que depressa erat, reformavit. Hoc autem hominibus insinuans, quod in dilectione Dei et proximi fundamenta sue operationis specialiter co
Abbreviated transcription (Latin):
nimus atq stabilimꝰ. ne quis ultra legatus romani ãtisti¬
tis uices in urĩs partib agens absq ip̃ius licentia uel p̾cep¬
tione buctam in uos aut uestra monasterta. auleat apperire
uel nͥ acd id ipm specialit̾ dirigatur. Ep̃is uero iqoꝵ uͦm
dyocesibus ur̃e sunt facultates. om̃ino nõ liceat cle ur̃ĩs
monachis aut monasteriis iuclicare. Saluo canõnco
illo uire quod meis hãctemis habueririt. Si qui el
aut̃ cause in eos habueriut. te tuos ue suscesiores appel¬
lent. Quod si per uos lis nequiuerit definiri. ad sedem
apłicam referatur. eius solius uel legati eius ui licio defi¬
nie endum. Bibi plane peculiari deuotione concechimꝰ. ut ĩ
pressionũ missarũq sollẽpmdꝰ mit᷑ utariᷤ epãli. In pͥcipuiᷤ uͭ festiuit̾.¬

Expanded text:
nimus atque stabilimus ne quis ultra legatus Romani antistinimus atque stabilimus ne quis ultra legatus Romani antistitis vices in vestris partibus agens, absque ipsius licentia vel preceptione, buccam in vos aut vestra monasteria audeat aperire, vel nisi ad ipsum specialiter dirigatur. Episcopis vero, in quorum diocesibus vestre sunt facultates, omnino non liceat de vestris monachis aut monillo iure, quod in eis hactenus habuerunt. Si quid autem causæ in eos habuerint, te, tuosue successores appellent. Quod si per vos lis nequiuerit definiri, ad Sedem Apostolicam referatur, eius solius, vel Legati eius iudicio definiendum. Tibi plane peculiari deuotione concedimus, vt in processionum Missarumque solemnibus mitra vtaris Episcopali. In præcipuis vero festiuit
Abbreviated transcription (Latin):
apud nungentũ. scẽ marie de nazara. sc̃ geruasi de exis. Scẽ
Marie de arulis. Sc̃i petͥ de campo rotũdo. Sc̃i Senesi in el̃esi
episcopatu. Sc̃i pauli in ualle olei. Sc̃e marie de cubaria. Scẽ
Marie de salella. Sc̃e marie de tolosa. Ec̃e trnitatis in marci¬
niato. ꝙ tu in alodio propͥ edificasti. nũquam tuo tuoꝵq suc¬
cessoꝵ regimini ordinatione subtrahatur. Cetera uero om̃ia
anteressoꝵ nr̃õꝵ u estro monasterio priuilegia tradiderũt.
nos quoq contradimus. atq firmamꝰ. Moysiacense sane cenobi¬
um mea qua nũc est in posterũ libertate permaneat. insi forte
ep̃s admiserit ꝓpt̾ quod eius debeat dicione pͥuarz. Q̾cunq
autẽ melioris uite appetitu. nrm uoluerit aduenire cenobium.
libera tibi ⁊uisq successoribus facultas maneat sccdm tenorem
regule sc̃i patris m̃i Benedicti eos suscipere. peterea deter¬

Expanded text:
apud Nungentum, Sancte Marie de Nazarer, Sancti Gervasii de Exis, Sancte apud Nungentum, Sancte Marie de Nazarer, Sancti Gervasii de Exis, Sancte Marie de Arulis, Sancti Petri de Campo Rotundo, Sancti Genesii in Elnensi episcopatu, Sancti Pauli in Valle Olei, Sancte Marie de Cubaria, Sancte Marie de Salella, Sancte Marie de Tholosa, Sancte Trinitatis in Marciniaco, quod tu in alodio proprio edificasti, nunquam tuo tuorumque successorum regimini ordinatione subtrahatur. Cetera vero omnia que antecessores nostri vestro monasterio privilegia tradiderunt, nos quoque contradimus atque firmamus. Moisiacense sane cenobium, in ea, qua nunc est, in posterum libertate permaneat, nisi forte episcopus admiserit, propter quod ejus debeat dicione privari. Quicumque autem melioris vite appetitu, vestrum voluerit advenire cenobium, libera tibi, tuisque successoribus facultas maneat, secundum tenorem Regule sancti patris nostri Benedicti eos suscipere. Preterea decer
Abbreviated transcription (Latin):
elemuolencia aebitoros existimus. uenabilibꝰ tame
personis aiꝙi locis. eaxiine que aplice soli semꝑ specialius ad heserũt
ac cleuotius: queq ampliori religionis gła enninent. ꝓpensiori nos con¬
uenit caritats studio inminere. Hibi ergo scĩsime. reuerentissime ac cdelc̃¬
tissime frater. tam ex antiqͣ sedis aplice fanuliaritate ꝙͣ: ex nobilissima
tue tuiq cenebii religionis reuerentia singularis. Anobis debetur pre¬
rogatiua dilectionis. Est p̾terea quod nos tib non mimus tuoq
monasterio faciat cdebitores.¶cñi ꝑte monãtice religionis rudimẽta¬
temis ĩ pensioꝵ grͣa romana eccłia dilecti onis ac ꝑtectionis
curã impendisse disnoscitur. Qiicqͥd igitur libertatis. quicqͥd
huiꝰ nr̃i decreti pagna cõ ferimꝰ tradimus confur manius. Egoc
insuꝑ adicientes. ut monasteriũ sce̾ marie de caritate. inonaste¬
riũ scĩ martim de campis apud parisius. monasteriũ sc̃ĩ dyonisi

Expanded text:
olentia debitores existimus, venerabilibus tamen personis atque locis, maxime quae apostolicae sedi semper specialius adhaeserunt ac devotius, quaeque ampliori religionis gloria eminent, propensiori nos convenit charitatis studio imminere. Tibi ergo, sanctissime, reverentissime ac dilectissime frater, tam ex antiquae sedis apostolicae familiaritate, quam ex nobilissima tuae tuique coenobii religionis reverentia, singularis a nobis debetur praerogativa dilectionis. Est praeterea quod nos tibi non minus, tuoque monasterio faciat debitores, quoniam per te monasticae religionis rudimetenus impensiori gratia Romana Ecclesia dilectionis ac protectionis curam impendisse dinoscitur. Quicquid igitur libertatis, quicquid hujus nostri decreti pagina conferimus, tradimus, confirmamus. Hoc insuper adicientes, ut monasterium Sancte Marie de Caritate, monasterium Sancti Martini de Campis apud Parisus, monasterium Sancti Dionisii
Abbreviated transcription (Latin):
archiep̃s delit p̾clicto cenobio./ Et qr monasticꝰ sũmã
desiderat immunitatem: ita uob̾ cõcedimus sic̃ locis scĩs
ubiq reuerentia debet᷑. ut nullus urã mumcipia aut
res quas libet sine ur̃o cõsultu. distring̾e̾ aut ĩ uade̾
quẽnium .x. sol. ¶Si qͥs aũt ꝯͣ hãc salubrimã nr̃am ꝯstitutõnẽ
resistendo uenirs temptauerit. aut aliqͥt hoꝵ corrumpe
sb̾ diuini iudicii obtestatõne anate̾matis uĩcło et̾nalit̾ ins
resipuerit m̃odatum. ⁊ aregno dei alienatłu. ⁊ cũ diabolo
sine fine cruciãdũ. Qu̾o nr̃e huiꝰ salubrime sãtion custoᷤᷤ

Expanded text:
Archiepiscopus dedit prædicto Cœnobio. Et quia Ordo Monasticus summam Archiepiscopus dedit prædicto Cœnobio. Et quia Ordo Monasticus summam desiderat immunitatē, ita vobis concedimus, sicut locis sanctis vbique reuerentia debetur, vt nullus vestra municipia, aut res quaslibet, sine vestro consultu distringere, aut inuadere quennium X. solid. Si quis autem contra hanc saluberrimam nostram constitutionem resistendo venire tentauerit, aut aliquid horum corrumpersub diuini iudicij obtestatione, anathematis vinculo æternaliter, nisi resipuerit, innodatum, & a regno Dei alienandum, & cum diabolo sine fine cruciandum. Qui vero nostræ huius saluberrimæ sanctionis custos
Abbreviated transcription (Latin):
inchi lominus in ꝑpetuũ cõstare decernimꝰ ad p̾dcm̃ lo
rario ausu quidꝙͣ ordinare p̾sumat sine uissione recto¬
ris tam dictz loci. Simł censemus de celsanicas alo¬
do qd̵ hec fredi comitis quem filiꝰ nr̃ stepħs iusta lan¬
ce causam examinans pro omnium remedio xp̃ianoꝵr
p̾libato delegauit loco. Pret̾ea uillas omẽs que ꝑti¬
nent ad idem cenobrũ chaudrecus. solliditate apłica
roboramꝰ. Solustracũ uidelicet. Cauimas. Senecia¬
cũ. arpagiacũ. scm̃ uictorẽ.⁊ scociolas. lae idas ems¬
cũ. Dabormacũ ⁊ piscatoram qui osã uocant. Tosci¬
acũ ⁊ ecctiam scĩ desiderii. Ambariacũ ⁊ sauini ac̃.
a lodũ quẽ engelbalclꝰ dedit. ⁊ a lodũ uualdo ueniens
ad conu̾sionem dedit. Si mł ⁊ amberiam ⁊ ecciãm scĩ
abũcd. quẽ artaldus mortens ad p̾dictũ reliquit ceno¬
biũ. Ectãm scĩ saturnini cũ omm alodo quẽ Geraldus

Expanded text:
Nihilominus in perpetuum constare decernimus ad prædictumNihilominus in perpetuum constare decernimus ad prædictumona inibi temerario ausu quidquam ordinare præsumat, sine iussione Rectoris iam dicti loci. Similiter censemus de Celsanicas alodo quod Hecfredi Comitis, quem filius noster Stephanus iusta lance causam examinans, pro omnium remedio Christianorum prælibato delegauit loco. Præterea villas omnes, quæ pertinent ad idem Cœnobium Cluniacense, soliditate Apostolica roboramus, Solustriacum videlicet, Cauinias, Seneciacum, Arpagiacum, S. Victorem, & Scociolas, Kaerdasemscum, Dabormacum, & Piscatoriam, quam Osam vocant; Tosciacum, & Ecclesiam S. Desiderij, Ambariacum, & Sauiniacum alodum; quem Engelbaldus dedit, & alodum quem Waldo, veniens ad conuersionem, dedit. Similiter & Ambertam, & Ecclesiam S. Abundi, quam Artaldus moriens ad prædictum reliquit Cœnobium. Ecclesiam S. Saturnini, cum omni alodo, quem Geraldus
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritatẽ siue licẽciam aquolibet ep̃o sustracte st̃
uob̾exintegꝰ restituiꝰ. Capellas aũt si alique iam facte
us faciende inib sunt. ita manere cõcedimꝰ ut ur̃i ecc his
nichil ex decimis minet᷑. hoc uo quod dilectũ filiũ nrm
berno ep̃s de p̾clictis capellis uob̾ cõcessit ratũ ⁊ firmum
ec̃ decreuimꝰ inperpetuũ p̾terea quioquid ex umeis uł cuł¬
turis ad uram partẽ ꝑtinet. partẽ quoq deciiarum
ad hospitale urm̃ ꝑtinere sanclimꝰ. Simul ⁊ de his reb
quas ꝓcepturi estis. hoc etiã. qd̃ leobaldris ãp̾dictũ mo¬
nasterium dereliquit. Simł et illud qd̾ magiona uel
alicub reb. que ad id monasteriũ ꝑtinere debent. Cõfur.¬
manus etiam nra apłica auctorittate abbatiã carilo¬
censis cenobii que eidem cullata ẽ monast̾io ¶albatias
scĩ Iohĩs atq beat mrͣtini insuburbio maticens sitas.

Expanded text:
auctoritatem, siue licentiam, a quolibet Episcopo substractæ sunt, auctoritatem, siue licentiam, a quolibet Episcopo substractæ sunt, vobis ex integro restituimus. Capellas autem, si aliquæ iam factæ, vel faciendæ inibi sint, ita manere concedimus, vt vestris Ecclesiis nihil ex decimis minuatur. Hoc vero quod dilectus filius noster Berno Episcopus de prædictis Capellis vobis concessit, ratum & firmum esse decreuimus in perpetuum. Præterea, quicquid ex vineis, vel culturis ad vestram partem pertinet, partem quoque decimarum ad Hospitale vestrum pertinere sancimus. Simul & de his rebus, quas percepturi estis. Hoc etiā quod Leobaldus ad prædictum Monasterium dereliquit. Simul & illud quod Magiona, vel alicubus rebus, quæ ad id Monasterium pertinere debent. Confirmamus etiam nostram Apostolica authoritate Abbatiam Carilocensis Cœnobij quæ eidem collata est Monasterio. Abbatias Sancti Ioannis, atque beati Martini in suburbio Matiscensi sitas.
Abbreviated transcription (Latin):
si. abb̾. monasterii clumacensis edificat in honore beato¬
tuan aplõꝵ petr et pauli. su ipago matisconensi. et ꝑte in
podem monasterio tuisq successorib in ꝑpetuũ. Conue¬
int aplico moderamini bemuolã conpassione pie poscent¬
ran uons succurrere. ⁊ alacri deuonone his pͥbere assensii.
Ee hoc eñi potissimũ pͥmiũ acũlicore om̃ium deo ꝑmere¬
bimur. Igitur qͥa petistis a nobis qͣtiinis monasteriũ pre¬
regendũ cõcedimiꝰ. Itaq sit illud monasteriũ cum om̃ib reb̾
uel quas nũc habet uel qͤ deinceps tibi tradite fuerint liberũ
a dñatu cuiꝰ cũq regis aut ep̃i siue comitis aut cuiuslibet
ex propinquis ip̃itis Giullelim. Nullꝰ ibidem contra uolũtatẽ
monacoꝵ prelatum eis post tuũ decessum ordinare p̾sumat.
te qd̾ absit ꝑsonã suis uicus cunsentientẽ elige maluerĩt.
Hoc quicũq italuerit cum zelode prohibeat Decimas uero
que olmi ad uãs capellas ꝑtimierũt. ⁊ ꝑmodernã quasi

Expanded text:
i abbati monasterii Cluniacensis, aedificati in honore beatorum apostolorum Petri et Pauli siti in pago Matisconensi, et per te in eodem monasterio, tuisque successoribus in perpetuum. Convenit apostolico moderamini benevola compassione pie poscentium votis succurrere, & alacri deuotione his præbere assensum. Ex hoc enim potissimum præmium a conditore omnium Deo promerebimur. Igitur qregendum committimus. Itaque sit illud Monasterium cum omnibus rebus, vel quas nunc habet, vel quæ deinceps tibi traditæ fuerint, liberum a dominatu cuiuscumque Regis, aut Episcopi, siue Comitis, aut cuiex propinquis ipsius Guilielmi. Nullus ibidem contra voluntatem monachorum prælatum eis post tuum decessum ordinare præsumat; te, quod absit, personam suis vitiis consentientem eligere maluerint. Hoc quicumque voluerint, cum zelo Dei prohibeat. Decimas vero, quæ olim ad vestras Capellas pertinuerunt, & per modernam quasi
Abbreviated transcription (Latin):
sorciatur. N bonis aũt et possessiomibꝰ eiꝰ. hoc ꝓprus
duximus exprimẽda nõib. Obeclientiã iusam monas¬
terii. o beclientia destrabona. obedientiam de Grancli fon¬
te cum õib appenditiis suis. Obedientzam de galda. cũ
Eccłam de fragiato. Eccłam de uatlriaco. Etcħam de m̃o¬
tibus. obedientiã sc̃i lauten. obedientiam de berracor
baernã inipso burgo. Obedtenciã cauamacẽ. oredient ã
de polomiaco cum om̃ib appendicũs sũis ⁊ capella seuta¬
rant. hres burgenses m burgo ledonis qͥuo cantue sam¬
rant. obedientiã de dola. obelienti de benenant o becsten
tiam de capella. o bed̾. de sni ĩaco cũ ꝑtmnenten egesu
Ecc liãni de cornauto. Eccłia de corlant. Eccłam de Rai. cum
deciis ⁊ eaꝵ appendicris. Ecclĩam defreboans. cũ decinu
sins. Obeclientiam scĩ ranebert. cũ appendiciis suris. ⁊ue¬

Expanded text:
sortiatur. In bonis autem et possessionibus ejus hæc propriis sortiatur. In bonis autem et possessionibus ejus hæc propriis duximus exprimenda nominibus. Obedientiam Visani Monasterii. Obedientiam de Strabona. Obedientiam de grandi Fonte cum appendiciis suis. Obedientiam de Galda cum aEcclesiam de Fragiaco. Ecclesiam de Vadriaco. Ecclesiam de Montibus, Obedientiam S. Lauteni. Obedientiam de Breriaco, Baernam in ipso burgo. Obedientiam Cauaniacensem. Obedientiam de Poloniaco cum omnibus appendiciis suis, & Capella S. Sauini. Tres Burgenses in burgo Ledonis, qui vocantur Wanirant. Obedientiam de Dola. Obedientiam de Beneuant. Obedientiam de Capella. Obedientiam de Sinziaco cum pertinentiis earum. Ecclesiam de Cornavo. Ecclesiam de Corlant. Ecclesiam de Fay cum decimis et earum appendiciis. Ecclesiam de Freboans cum decimis suis. Obedientiam S. Ranneberti cum appendiciis suis. De
Abbreviated transcription (Latin):
rabilit̾ fuerat ĩmunitum. Cum aũt placuit e qui ab et̾¬
no cuncta dispoint ut tantzs malis finem ĩponeret. et
locũ ip̃m ad obsequiũ suũ misericordit̾ reuocaret: facie
eordem fratrũ implere ignominia uoluit. ut per hoc no¬
men suũ inquirerẽt. ⁊ ad uitam rechtudinis ĩuiti etiã
remearent. ac itaq iusticia pͥeunte dilecte in dño fil.
petre albas balmense monasteriũ cũ om̃ib que ĩpresẽ
iuste ⁊ canonice possidet. aut in futurũ rationabibus
modis p̾stante dño poterit adipisc p̾decessoꝵ nr̃oꝵ uene
rabilis memorie.ẽugeuzi ⁊arbarz Anastasiz.Romanor
pontificũ uestigus in herentes. tibi et successorib tuis. ⁊
trone ut ordo monasticus ib scd̃m instituttonẽ Cluua¬
ceñ fratrũ. futurs temꝑib ĩmolabit conseruetur. et
ꝓ rebellione cõtumatia. ⁊ offensa balmensis monaft̾i
albas et fratres aduersus scam̃ Romanam exercuerũt.

Expanded text:
rabiliter fuerat imminutum. Cum autem placuit ei qui ab æterrabiliter fuerat imminutum. Cum autem placuit ei qui ab æterno cuncta disponit, ut tantis malis finem imponeret et locum ipsum ad obsequium suum misericorditer revocaret, facies eorumdem fratrum implere ignominia voluit, ut per hoc nomen suum inquirerent et ad viam rectitudinis inviti etiam remearent. Hac itaque justitia preeunte, dilecte in Domino fili Petre, abbas, Balmense monasterium cum omnibus quæ inpresentiarum juste et canonice possidet aut in futurum rationabilibus modis, prestantrabilis memoriae Eugenii et Anastasii Romanorum pontificum vestigiis inhaerentes, tibi et successoribus tuis, eEa videlicet ratione, ut Ordo monasticus ibi secundum institutionem Cluniacensium fratrum, futuris temporibus inviolabiliter conservetur; et pro rebellione, coquam Abbas et fratres adversus sanctam Romanam exercuerunt E