comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quie mra br̃ apud flaciom
aut nosse / quid est u̾tus si coggᶜᵃ
non ametur ad quid pccĩ notͣi
utilis sicognitum non horret᷑
ymo hercle si uolmutas p̃na
est pt̃ uirtutum difficultas
el uicioꝵ il leçebra facilitas ubi
ymotuerit in peioiem ꝑtez
pigrum micantẽlanm̃ impel
moralia negociantẽ ut nbo
acutissiõs. atꝙ ardencissiõs
oiõis aculeos p̾cordus admo¬
uent infiguntꝙ quibꝰ et
segnes impelliitur ⁊ alcren¬
tes incendinturet sopitiex¬
atantur ⁊ innalidi fluun¬
nur et strati erigineur et
ihumi herentes i altissimos
a coll uneur Itaut derrena
iain sordeant ⁊ conspecca
uitia ingens sui odm̃ uir¬
tus int̾io spectata occulis
nesti uira facies ut ploult
nam atq auxilu oĩo fieri.
nõ posse/ non sun nesciꝯ ne¬
neq bomim alique euadr̃e
nisi largo haustu nõ d fabulo¬
so illo pegaseo qmest ma coy¬
nexa pnasrE de uero illo un
co ⁊ hnre in celostatebras fonte
potam̃t aque salientis iniuta

Expanded text:
quis mirabitur, apud Flaccum, autem nosse quid est virtus, si cognita non ametur? Ad quid peccati notitia utilis, si cognitum non horretur? Imo hercle, si voluntas prava est, potest virtutum difficultas et vitiorum illecebrosa facilitas, ubi innotuerit, in peiorem partem pigrum nutantemque animum impellmoralia negotiantem», ut verbo acutissimos atque ardentissimos orationis aculeos precordiis admovent infliguntque, quibus et segnes impelluntur, et algentes incenduntur, et sopiti excitantur, et invalidi firmantur, et strati eriguntur, et humi herentes in altissimos attolluntur; ita ut terrena iam sordeant et conspecta vitia ingens sui odium, virtus internis spectata oculis nesti visa facies», ut vult Plato, atque auxilium omnino fieri non posse non sim nescius, neneque bonum aliquem evadere, nisi largo haustu, non de fabuloso illo Pegaseo, qui est inter convexa Parnasi, sed de vero illo et unico et habente in celo scatebras fonte potaverit aque salientis in vitam
Abbreviated transcription (Latin):
in ⁊ distingiu tr accari ꝙ aui¬
seu uirtuti q̃ cum didra sti
plusculũ ꝙͣ stiebam idem tarã
est arĩq qui fuerat bolutasor ead
los/ ac ubore faces quibusa
amorẽ mrtutis uicuiqredũ
mens urgetur atꝙ mceũ¬

Expanded text:
ingui tractarique acriseu virtuti. Que cum didici, scio plusculum quam sciebam; idem tamen est animus qui fuerat, voluntasque eadem, los ac verborum faces, quibus ad amorem virtutis vitiique odium mens urgetur atqu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃a / sine lñs sit famoso inne¬
ment sit ẽe ut dico meꝙ l
ignarĩ nõ mendatem tanien
aliquot nunꝙͣalias iusos as¬
picient lr̃atissum hõi nes de
quasitate quidm oꝑur miã
idei suo iudicent De iidito
auũ nes indicure alis ꝙͣ dicie¬

Expanded text:
 ipse sine literis sit famosus. Invenient sic esse ut dico, meque licet ignarum, non mendacem tamen, aliquot nunquam alias visos aspicient literatissimi homines. De qualitate quidem operum iure illi suo iudicent; de numero autem nec iudicare ali
Abbreviated transcription (Latin):
pħi sq̃ de ioue dicerẽtur./ deo
non quẽrre/ duos ioues unu
naturalez aleuz fabulosa
ut laccanciꝯ ait. seu potidi
tres ioues ut aic cito mis¬
maut hin qui theologi nol
non uinꝯ dei quantas ires
heant. ⁊ quanti extmande
beerem apd ip̃m lactaceid
formiar̃ qui q̃ret mueret

Expanded text:
phi que de Iove dicerentur Deo non convenire, duos Ioves, unum naturalem, alterum fabulosum, ut Lactantius ait, seu potius tres Ioves, ut ait Cicero, numerant hi qui theologi nominon unius dei — quantas vires habeant et quanti extimanda deerrem, apud ipsum Lactantium Formianum qui queret, inveniet
Abbreviated transcription (Latin):
ul rone ul potencia fieri ne
dinĩe domꝰ hitatorẽ. insuꝑ
et rectorem ac moderatorẽ
et tanꝙͣ architectũ tanti
opis reliquisti ⁊ qͣi e uito
illa siderra ꝙ grata sibi cõ¬
fessione. p̾bueras depulisti
dum tã fedos tãq in digno
ei coiter dares aspnantiata
sum solus et nõ alius deꝯ p̾ter¬

Expanded text:
vel ratione vel potentia fieri neqdivine domus habitatorem, insuper et rectorem ac moderatorem et tanquam architectum tanti operis reliquisti, et quasi e domo illa siderea quam grata sibi confessione prebueras depulisti, dum tam fedos tamque indignos et comites dares, aspernanti atque sum solus et
Abbreviated transcription (Latin):
ẜre. Addunt sane igemosi
magis hoĩes ꝙͣ pi ad ec̾ta¬
tez ip̃am de qua dtm est mu¬
taçiones rero nauias. ex in¬
cendiis, ac diluuiis fraiu
mũdo Inueccas / quibꝰ ⁊ tpra¬
tur cũ ec̃nus sit Quo ingent̃

Expanded text:
. Addunt sane ingeniosi magis homines quam pii, ad eternitatem ipsam, de qua dictum est, mutationes rerum varias ex incendiis ac diluviis terrarum mundo invectas, quibus et temporatur, cum eternus sit. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
mosceius tpicuri ptium dfesor
querit hiis berbie/ Caubotent
in ꝙͥ occłis ai intueri potunt
platos abricam ade auaantio
põt

Expanded text:
Velleius, Epycuri partium defensor, querit his verbis: «Quibus enim» inquit «oculis animi intueri potuit Plato fabricam illam tanti Pot
Abbreviated transcription (Latin):
sit amore solis noie cupti
finit ut seto aliguis quam ille
dere qualibet loqui sami¬
legio dent hme maprenĩ
nre ignorantie argumetus
hñt quod nescio quid alio
de urtute net sat ar dix¬

Expanded text:
sic amore solius nominis capti sunt, ut secus aliquid quam ille de re qualibet loqui sacrilegio dent. Hinc maximum nostre ignorantie argumentum habent, quod nescio quid aliter de virtute neque sat ari
Abbreviated transcription (Latin):
ingeniꝰ dĩꝓrissim pncipẽ qͣ ut
S illo scribĩ geno eloquẽdi
sequuta. ẽ elegans ⁊ tempatũ
⁊recipuãq cura duxit sensũ
ut in ra nũ ea stribentẽ q̃ miren/¬
tur / pociꝰ audientes ꝙͣ incelli¬
gant/ uere gͦ min hommnes qui
uit doct̾ne głiã aucupent uñ
apud aũctores ignorancie me

Expanded text:
na, disertissimum principem, qui, ut de illo scribitur, genus eloquendi secutus est elegans et temperatum, precipuamque curam duxit sensum ut insanum, ea scribentem, que mirentur potius audientes quam intelligant. Vere ergo miri homines, qui hinc doctrine gloriam aucupentur, unde apud doc
Abbreviated transcription (Latin):
mudum inꝙ fuisse semper
ꝓhia auctor est / condicu
quid adeo ẜ no ex tempore
esse non potuit cum nncluil aliuͦ
epcariusi cunrso solis esiciat / q̃ tu

Expanded text:
uit «fuisse semper philosophia auctor est, conditore quidem deo, sed non ex tempore; esse non potuit, cum nichil aliud tempora nisi cursus solis efficiat». Qu
Abbreviated transcription (Latin):
tũ iude̾tur factã et nõ ficia
diũ deducit idincito Et nos
aut inꝙ tenelras cogitemuil
obsturasse dutur ut ꝑ bidiuim
die ttio sol illuxisẜ ut reiuxisse
sibi iidẽtur ꝙsi hoc idm̃ ext̾iꝯ
contingẽt / nbi subito lucẽ as¬
pite̾ma q̃ nã sp̃es celi iudere¬
⁊ tur Os assiduitate cotidiana
er ꝯsuetudie otilor/ assuestũt¬

Expanded text:
um videretur, factam et non fictam dium deducit idem Cicero: «Et nos autem» inquit «tenebras cogitemus obscurasse dicuntur, ut per biduum die tertio sol illuxisset, ut revixisse sibi viderentur. Quod si hoc idem externis contingeret ut subito lucem aspiceremus, quenam species celi videretur? Sed assiduitate quotidiana et consuetudine oculorum assuescu
Abbreviated transcription (Latin):
tantibꝰ ad salute sumã aber¬
rasse/ tota ut aunt qual
ec lz multa echi ł in pncipio
et in fine de feluatare raditunt
Audeso dietie elaomena uulisipe

Expanded text:
ctantibus ad salutis summam aberrasse tota, ut aiunt, via. Et licet multa Ethicorum in principio et in fine de felicitate tractaverit, audebo dicere — clament ut libue
Abbreviated transcription (Latin):
dt amiciorem eẽ asẜat uenta¬
tem ip̃e uiderit Sumleꝙ li
sibi dictũ audeat facile est eñ
mortuo litigare. Quẽ tamẽ
multi uiri maxini post obitũ
defenderunt nominatun in
ydeis Contra quas ualide
om̃es inge mi sui nerues ille
acerrimꝰ disputator intẽde/¬
rat. Notissima caigustu ip̃iꝰ
ac rocura defentõ est Cui
dipͥm uteirorem meorum
iudicũ husꝙ sumliũ refelrã
qui nulgi: nestigiis infisten¬
tes opmare solent ⁊ insole

Expanded text:
d amiciorem asserat veritatem, ipse viderit, simulque hoc sibi dictum audiat. Facile est cum mortuo litigare. Quem tamen multi viri maximi post obitum defenderunt, nominatim in ydeis, contra quas valide omnes ingenii sui nervos ille acerrimus disputator intenderat, notissima Augustini ipsius ac secura defensio est, cui dixerim, ut errorem meorum iudicum hisque similium refellam, qui vulgi vestigiis insistentes opinar
Abbreviated transcription (Latin):
simu audiant pichagora solis
hant dei fore uirtute / ac po¬
çençiã asẜentẽ / ot qd natura
ofuce nequeat deꝯ facilepossit
ut qui sir om̃i Girtute potẽcior
acq pstancior ⁊ a quo natura
bicos nõ audnut / quos cõtepñt¬

Expanded text:
seant, Pythagoram solius hanc dei fore uirtutem ac potentiam asserere ut quod natura efficere nequeat, deus facut qui sit omni virtute potentior atque prestantior, et a quo natura licos non audiunt, quos contemn
Abbreviated transcription (Latin):
Gbi Idẽ obiit tantũ meruit
uomen ut dñs eiꝯ ꝓtemplo
ipe ꝓ deo cultꝰ atꝙ habitꝰ
dixit tamen et pꝰ ip̃m sc̾p ẜe
alii/ Qd athomor iuibas
biles posuere Quod cum
aud sẜ suspirasse fertur
alexander macedo ꝙ mũ
g isẜ / uani uastiꝙ animi
suspirium / cetce lin duo

Expanded text:
ubi diem obiit, tantum meruit ubi diem obiit, tantum meruit nomen, ut domus eius pro templo, ipse pro deo cultus atque habitus dixit tamen, et post eum scripsere alii. Quis athomorum turbas biles posuere. Quod cum audisset, suspirasse fertur Alexander Macedo, quod gisset. Vani vastique animi suspirium! Certe hi duo
Abbreviated transcription (Latin):
omes allicimit / quibꝰ ⁊ si
matra alta sit / nõ ẽ elo/¬
quii par dulcedo Se pe cantꝯs
idm̃ ꝑ uarietate. canẽciũ
mĩe delectabilis mũ moles¬
cus funt / et eandem musi¬
cam longe uariam box
ondit/ Ne tu res egeat exͦ
piccagoram snm uirum
ingemi fiusse/ quis nõ no¬
uir eus est tame noca
illa INetemꝓsicosis/ qua
In caput non dicara ply
profecto eciã magna se
pibent infecit ingeria
Dicerem hit aliquidsiau¬
derem quod qr nõ audeo
audacior y me dicet laitan¬
cia pormianq qui in lbris
institucõnũ hunc ip̃m deqͦ
loquinĩ pithagoram uanĩ
senem ⁊ meptuni hornem¬
q leuissimũ derudente ba¬
nntatis a pellare nõ ueritꝰ¬
hoc totũ fabulosum et ma¬
ne mẽdaciũ acq illud In
pͥmis ꝙ se in priore uita
euphorbium fuisse mẽtitꝰ
est / genesa stili atq amim
lib̾tate despicit acq refellit
h est aũt unũ illud. electissi¬
niũ int̾ pretagorica docinara
ꝯnibus ille iir aduena
apd methapontinos credulos

Expanded text:
omnes alliciunt, quibus, etsi materia alta sit, non est eloquii par dulcedo. Sepe cantus idem pro varietate canentium nunc delectabilis, nunc molestus fuit, et eandem musicam longe variam vox ostendit. Ne tamen res egeat exemplo, Pithagoram summi virum ingenii fuisse quis non novit? Eius est tamen nota illa METEMPSIKOSIS, quam in caput non dicam philoprofecta, magna eibent, infecit ingenia. Dicerem hic aliquid, si auderem; quod quia non audeo, audentior pro me dicet Lactantius Formianus, qui in libris Institutionum, hunc ipsum de quo loqusenem et ineptum, hominemque levissimum deridende vanitatis appellare non veritus, totum hoc fabulosum et inane mendacium, atque illud in primis quod se in priore vita Euphorbium fuisse mentitus est, generosa stili atque animi libertate despicit ac refellit. Hoc est autem unum illud electissimum inter pithagorica dogmata, quibus ille vir advena apud Methapontinos credulos,
Abbreviated transcription (Latin):
sassonũ at saluberrimũ eta
celesti rore mellifluũ o pug¬
nare non metuant nͥ hñano
magis ꝙͣ diio suplicio terre¬
ant᷑ quocessante submoteꝙ ar¬
bitus oppugnant u̾itatẽ ex
pietaten claculum in andn
nicusare ueriti fectatores fi¬
de cectant/ obtusos ꝙ ignaros
Sñt/ neꝙ qͥd aliistiãt aut quid
nestiant ẜ in quo secum senciant
aut dissencrant actendunt ois¬
qsissenco apud eos ignorãtia
Qe iuon a berrantibꝰ dissentue.
sama si sapiençia Ista aũt¬

Expanded text:
ssimum ac saluberrimum et celesti rore mellifluum oppugnare non metuant, nisi humano magis quam divino supplitio terreantur. Quo cessante, submotisque arbitris, oppugnant veritatem et pietatem, clanculum in angulis incusare veriti, sectatores fidei insectantur, obtusosque et ignaros dicunt; neque quid alii sciant aut quid nesciant, sed in quo secum sentiant aut dissentiant attendunt; omnisque dissensio apud illos ignorantia est, cum ab errantibus dissentire summa sit sapien
Abbreviated transcription (Latin):
asfere iudeat᷑/ quo nlurero¬
ns clipeo uti solentscoya ad
ypeusandas insanias deorenor
turbo qͦi diũsis uocabulis ion¬
res detq̃ neptumꝰ ĩ pelagom
ethere. iupil. In igne bulca¬
no. Tamen hec excusacõ et
uͥitatis adimubraco ꝙͣ sit fu¬
uola/ quis non uidẽt / qui ut
maior/ neq se minor alicubi cũ seꝑ̃
et ubiq idem ip̃e sit neq aliq̃n secũ
discors ẽẽ pͭ aut filisse neq nũc qͥ non¬

Expanded text:
afferre videatur; quo velut errorum clipeo uti solent stoici ad excusandas insanias deorum turbe, quasi diversis vocabulis nonres dictus, Neptunus in pelago, in ethere Iupiter, in igne Vulcanus. Tamen hec excusatio et veritatis adumbratio quam sit frivola, quis non videt, qui, ut maior, neque se minor alicubi, cum semper et ubique idem ipse sit, neque aliquando secum discors esse potest aut fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
ris m̾itoq pn auditoris aures
atq anñi delectabas. Sit repẽte
illum creatinis rebellibꝰ acq
mnuẽdis sp̃ibꝰ mistuisti eũtisti
bꝯ/ Sepe em̃ ymo passum eodey
quasi dormitans uestigio mi¬
tante relabrĩs ⁊ quos modo.
deos irrisias uenaris. qn et
solem et limã ⁊ stellas ⁊ postre¬
mo palpabilem lũt mũdu
ip̃m que uidema quẽ tangia
quẽ calcamo sensu predictum
pdcm̃ aiantemet quo ml est
te soqulenti quod ip̃macade¬
mite fint cautele: infrreidis

Expanded text:
ris, meritoque pii auditoris aures atque animum delectabas: sic repente illum creaturis rebellibus atque immundis spiritibus miscuisti? Evertisti bus; sepe enim, imo passim, eodem, quasi dormitans, vestigio nutante relaberis, et quos modo deos irriseras, veneraris. Quin et solem et lunam et stellas et postremo palpabilem hunc mundum ipsum, quem videmus, quem tangimus, quem calcamus, sensu preditum, animantem, et — quo nichil est te loquenti, quod ipsum achademice fuerit cautele, in fine
Abbreviated transcription (Latin):
insma quã obcabant facilecon/¬
pirmacti sunt nl nempe facili
credentibꝰ/ Eo illi fidencio ut p¬
ignaro alloqui/ Credo insuꝑ
ciã redire/ sit ncauta unus
plium infidiis c̾connentꝰ igno¬
ranciũ. gregibꝰ ig norans m¬
iactare. Ego aũt uel tatere /nl
iocari / uł ocdiri aliud int̾dũꝙ
suibndens qrere quo na modo

Expanded text:
m veram optabant facile confirmati sunt. Nil nempe facilius credentibus. Eo illi fidentius, ut ignarum alloqui, credo insupetiam ridere. Sic incautus unus, plurium insidiis circumventus, ignorantium gregibus ignorans miiactare. Ego autem vel tacere, vel iocari, vel ordiri aliud, interdumque subridens querere quonam modo
Abbreviated transcription (Latin):
recturas ad me utiles milli
subuixas fundamento sed
sui hp̃uis noticiam pollicetui
Qua sipͥstat cet̾aꝵ ab eodem
condicars roꝵ et accessio suꝑ
loqui solent hore tũ ex mie

Expanded text:
uras, ad nil utiles, nulli subnixas fundamento, sed sui ipsius notitiam pollicetur; quam si prestat, ceterarum ab eodem conditarum rerum et accessio supeloqui solent. Horum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qm mͣis ẜ moĩbus surda est
Iguidiant qũid ytalia om̃is et
gallia et contenciosa piseos
ac streꝑidula straminum iuica¬
ler om̃es morales insi fallor
arpliᷤ libros legi quosdã enas
audun et anteꝙͣhiet tanta de¬
tegeres: ignorantia intellig̾e
aliquid iusꝯ eram. doctor huo
decit melior facta ad me redor
ersepe mecum et quoqs cue
aliis questꝰ sum illud rela nõ
impleri quod in pͥmo echc̃ d¬

Expanded text:
 sermonibus surda est, audiant quos Italia omnis, et Gallia et contentiosa Parisius ac strepidulus Straminum vicus habet. Omnes morales, nisi fallor, Aristotilis libros legi, quosdam etiam audivi, et antequam hec tanta detegeretur ignorantia, intelligere aliquid visus eram, doctiorque his decuit — melior factus ad me redii, et sepe mecum et quandoque cum aliis questus sum illud rebus non impleri, quod in primo Eth
Abbreviated transcription (Latin):
aluauo nõ credidi adepti¬
males uorum ꝙ su ielud cordu¬
bensis longiꝰ. enũ destruit ĩ¬
grentes aĩos / nõ ꝙ aĩ semum
mors sequatur ẜ discessa a
corpore Resolucioq illa / quã
ceimmo et q̃ uulgo mors dr̃
et est mors corpons ⁊ ꝓfito
nõ ai senuit ecce refrixit ꝙ
nõ meus nũt expior. senex
quos iuuenis mexꝑta ⁊ pasto¬
rũ canẽns dixi. Cuid ire
longum fert am̃i qͦ enin ante
hos nõ multos ã nos tullisse
aĩo quibꝰ nisibꝰ obstitissem
Ere de mͥ bellũ graue int̾ ig
noiaciã ⁊ ignorãtiã fuiss nũc
sene inuade̾/ eo turpie/ quo
tutiꝯ tollo manũ et ma ildoꝵ
cedit ignorancie. Certe ego
q̃i p̾sugiens / quid in restaret
nũꝙ̃ sine compassione quadã
laberi /istoriameegi quicum
uitã cem honesta l anlicia
exegisẜ sexagengio ad extre/¬
niũ palñ cesans blandicus ac
precibus q̃ de ore p̾ntipum
armate ꝓdeñt produccꝰ ĩscenã
de romano equite factaᷤᷤ mĩq quã
imuuã ipe quidm non tatitus

Expanded text:
aliquando non credidi, ad extrrtales, verumque fit illud Cordubensis: «Longius evum destruit ingentes animos». Non quod animi senium mors sequatur, sed discessus a corpore resolutioque illa, quam cernimus et que vulgo mors dicitur, et est mors corporis profecto, non animi. Senuit ecce refrixitque animus meus. Nunc experior senex quod iuvenis inexpertus et pastorium canens dixi: «Quid vivere longum fert homini?». Quo enim ante hos non multos annos hec tulissem animo? quibus nisibus obstitissem? Crede michi, bellum gr ignorantiam fuisset. Nunc senem invadere eo turpius quo tutius; tollo manum, et mea illorum cedit ignorantie. Certe ego, quasi presagiens quid michi restaret, nunquam sine compassione quadam Laberii historiam legi; qui, cum vitam omnem honesta militia exegisset, sexagenarius ad extremum, Iulii Cesaris blanditiis ac precibus, que de ore principum armate prodeunt, productus in scenam, de romano equite factus est mimus. Quam iniuriam ipse quidem non tacitus
Abbreviated transcription (Latin):
breus euaẜit hus rane oiba
uee solam nl p̾cipuã hauias
caurã placu / ꝙ lrãti formã
studiosie ĩ urbibus adolescens
mõ di statu excidi/ non ut ille

Expanded text:
brevis evaserit. His sane omnibus vel solam vel precipuam hanc ob causam placui, quod literati famam studiosis in urbibus adolescens mum annum meo de statu excidi, non ut ille
Abbreviated transcription (Latin):
tis ⁊ arbonbꝰ atꝙ animantibꝰ
mins uolutrũ et q̃ drupedũ
⁊ pisciũ naturs. Deꝙ hũs oĩ¬
bo comoditate multipliti aibo
labore uectura remedioq mor¬
Rorimi uenatuq et autupno
põe mirabili /ad setinum
Rõne et industria In quore
explicacõe cuuose admodum
at fecunde uerrat᷑ sie ut nes¬
ciam aut scriptoꝵ aliqͥs tam

Expanded text:
tis et arboribus atque animantibus, miris volucrum et quadrupedum et piscium naturis, deque his omnibus commoditate multiplici, cibo, labore, vectura, remedioque morborum, venatuque et aucupio, positione mirabili, ad ultimum ratione et industria, in quorum explicatione curiose admodum ac facunde versatur, sic ut nesciam, an scriptorum aliquis tam
Abbreviated transcription (Latin):
ad moni iudẽq. ut sperã ut ho¬
illa oꝑa sint rationis. Cnu
aut impetum celi amirabili
celeritate/ monĩ nti ꝙ indea¬
mꝯ. constantissime confitiete
uicissitudines annisanias cũ suma
salute reꝵ õmin dubitamus
qͥn ea non solum racõe fiãt
s eciam excollẽti quada dina¬

Expanded text:
d videmus ut speram, ut hoilla opera sint rationis; cum autem impetum celi admirabili cum celeritate moveri vertique videamus constantissime conficientem vicissitudines anniversarias, cum summa salute rerum omnium, dubitamus quin ea non solum ratione fiant, sed etiam excellenti quadam di
Abbreviated transcription (Latin):
mcbie sit si aliena mendicẽ
inportintatẽ. acꝙ impudẽ¬
cia pauptas excusat Ee
ꝙͣ pntas magna ar pauper¬
tas ignorãtia ẽ et qͣ muilla
moior p̾t̾ uiciũ Sednet tres
illos libros in libellum hunc
uincum coangustem/ Cicero
sprim pliuiã scudiosissie/ opo¬
sissima disputacõne prestnoat
ad lmit ip̃m fieꝵ ut ex hns oĩlo

Expanded text:
chil sit, si aliena mendicem, importunitatem atque impudentiam paupertas excusat; et quam putas? Magna animi paupertas ignorantia est, et qua nulla maior preter vitium. Sed ne tres illos libros in libellum hunc unicum coangustem, ciceronpresertim plurima studiose operosissima disputatione perstrinxerit, ad hunc ipsum finem, ut ex his
Abbreviated transcription (Latin):
quadringenta sepiuaginta
annors milia. miare an hec
omña seu mulco plura ar¬
lia factus esser hit mũdus
I ipmn similr queri posse/ cur
non prius cum mille annorum
milia infinto collata nichil
amplius ꝙͣ toudem dies sunt
am̃ au occuilos tuos tanꝙͣ dies

Expanded text:
inta annorum milia numerare, ante hec omnia seu multo plura milia factus esset hic mundus, id ipsum similiter queri posse, cur non prius, cum mille annorum milia infinito collata nichil amplius quam totidem dies sint, anni ante oculos tuos tanquam dies
Abbreviated transcription (Latin):
dñium alle grecoꝵ isteoini
deum pncipem statuebatsear¬
usꝙ sibi ueri fulgor illustut
despucusset bnũ hoct mao¬
unt non uidisse ceddeemi
quod uiderunt onlti lut̾ae
nesen uident ꝙ luce nõ alla
uerum alit̾ illustrante qd¬
q isti amtti mei ita ẽẽ sibi
non uident / Cecos gͥ allos
planeꝙ ex oculatos esse uideo
sam sunt. non magis hesita¬
nuĩe candidã coruũ ingrum
utq audaciam meã eqͣnuꝯ
tm̃ fencio/ et si unũ nominẽ.
lego ꝙͣuis ignorans ⁊ ante¬
ꝙͣ isti nr̃am ignoroẽ ciã. dep

Expanded text:
divinum, ille Grecorum, iste omnium Deum principem statuebat, eousque sibi veri fulgor illustravdisputasset, unum hoc et maximum non vidisse crediderim, quod viderunt multi literarum nescii, videntque luce non altera, verum aliter illustrante. Idque amici isti mei ita esse si non vident, cecos ego illos planeque exoculatos esse video, sani sint, non magis hesitanivem candidam, corvum nigrum. Utque audaciam meam equanimtantum ita sentio, etsi unum nominem. Lego, quamvis ignorans, et antequam isti nostram ignorantiam d
Abbreviated transcription (Latin):
Suhose sose cosligit quant
Magnificis atq p̾claris tũ ip̃m
añdum tũeus membra ce¬
lũ teiras maria tñ eoro ĩsigma
solem et luniã scellas ꝙ udissẽt
Tumq tp̃ro mat̾itates muta¬
ciones icissitudines q cogno¬
uissent suspicati sunt aliquã
esse excellentẽ p̾scantẽ ꝙ natu¬
ram. q̃ hoc efecisẜ/ moueret Re
lestia q contemplati sumus
ꝙͣ erse aliꝙͥ numen p̾stantisse
mente quo h regant᷑ Et cod̃

Expanded text:
sese colligit, quantis magnificis atque preclaris — cum ipsum mundum, cum eius membra, celum, terras, maria, cumque eorum insignia solem et lunam stellasque vidissent, cumque temporum maturitates, mutationes vicissitudinesque cognovissent — suspicati sunt aliquam esse excellentem prestantemque naturam, que hec effecisset, moveret, reglestiaque contemplati sumus, quam esse aliquod numen prestantissime mentis, quo hec regantur?». Et eodem
Abbreviated transcription (Latin):
nue quouie atiam impetu y¬
nam frenar cũ flutubꝰ erueo
me possu de uenaror sreclo
iigre ardit Arimaspꝯ grissem
ferro iporit cere tergo nau¬
tam fallunt ut inforims brse
Ieꝙ inselix ut ceti tal pe sur¬
ge apes ut postremo su ꝑiae
⁊mandibulã om̃i sola uãnciũ
cocodullꝰ monet q̃ quidĩn ũl
magna ex pte facra sũt qͦs¬

Expanded text:
nus quovis actam impetu proram frenat, cum fluctibus erutus nil possit; ut venator speculo tigrem ludit, Arimaspus griphen ferro impetit, cete tergo nautam fallunt; ut informis urse isque infelix, ut ceci talpe, surde apes, ut postremo superiorem mandibulam omnium solus animantium cocodrillus movet. Que quidem vel magna ex parte falsa sunt
Abbreviated transcription (Latin):
as pietute cedit a quocum ꝙ
inpietate despioñt mun
ancille humili negatum
Setitũ opmantes / qͥn eciam
quos in hors tumulribꝰ adrdtẽ
pociusti / ubi ad dispucacõe

Expanded text:
ad pietatem tendit, a quocunque impietate despiciunt, et ut ancille humili negatum vetitum opinantes. Quinetiam — quod in horum tumultibus advertere potuisti
Abbreviated transcription (Latin):
ens repecendo mũdũ diã
puidencia. constitutũ diuina
silur manu lingue. octłis
hominuz ingerendolinsi ut
auctore. aut factore rerum
cognic̃o pudeiet / unos ingemo¬
fos a fonte u̾e felicitatis auios
ꝑ opinonũ deiua uanis atꝙ
aridis cogitatiombꝰ ctum uoluo
posses cũit inde ad mirarisnͥ me
nosres ꝙa cilone iux dinellor
siehme illud delectat ingem¬
uin Ecte mnic rere stiligdul¬
cesme quadã non insoliais
raptq quo nõ soleo ut alieno
neam mẜciam opustulam
patiam. nõ tã tua qna leto¬
Rie imploro. Equidm dim

Expanded text:
ens repetendo mundum divina providentia constitutum, divina velut manu lingue oculis hominum ingerendo, nisi ut auctore ac factore rerum cognito, puderet viros ingeniosos, a fonte vere felicitatis aversos, per opinionum devia vanis atque aridis cogitatibus circumvolvi? Posses autem admirari, ni me nosses, quod a Cicerone vix divellor; sic me illud delectat ingenium. Ecce nunc rerum stilique dulcedine quadam non insolita raptus quo non soleo, ut alieno mea inferciam opuscula, patientiam non tam tuam quam lectoris imploro. Equidem, dum
Abbreviated transcription (Latin):
mitent bomis moribꝙ uiulra
me asẜunt amiticiare sis e iei
ũ fallimt Ceterum ea essca cute
n ĩ amicis heant. nõ nige¬
mum. ullum nõ indusc̾a
non doctria nõ studiũ hores¬
tarp. arciũ aut spes ueri ex
mñ unꝙͣ audiendi dicendi
ita plane eo redditũ / quod de
ambrosio suo nairat angꝰ
tanꝙͣ doctorem ueri ẜ tanꝙͣ
hoĩnem benignũ ĩ me. fen.
ꝓͦs de epy curo senfit cito cõ
tñ multis in locis mores ac¬
ngeniũ atq doct̾nam uel¬
puit quibꝰ ad hun modus
sesre esentibꝰ quid miche in

Expanded text:
mitem, bonis moribus et multa me asserunt amicitiarum fide; in non falluntur. Ceterum ea est causa cur me in amicis habeant, non ingenium ullum, non industria, non doctrina, non studium honestarum artium aut spes veri ex me unquam audiendi discendique. Ita plane eo reditum, quod de Ambrosio suo narrat Augustanquam doctorem veri, sed tanquam hominem benignum in me»; seu quod de Epycuro sentit Cicero, cuius cum multis in locis mores atingenium ac doctrinam respuit. Quibus ad hunc modum sese habentibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
senẽ illũ nõ ut Regem colui
raiuz ingenii miraculuz ue¬
rendũ ꝙ sacranũ lia̾ro. Ego
illi ⁊ fortima ⁊ ans tant o
in illa urbe prestim famni¬
liaussime carꝰ fui nõ mitis
nñs ullis aut moꝵ neꝙs
militanbꝰ aut aulicis artibꝰ
q̃ michi penita mille eraut
ẜ ingemo ut apebat / ac lũs
lut ip̃e gͥ iudex malꝯ auge¬
go custos pessimo quistudedo
semꝑ et laborando di discerim
tunã studiis uite ꝑtem illa
in curia quã romanã nescio
cur dicebant leuam rodaa
ad npam ubi qnqͣginta nł
eo ampliq. egit ã nos / acqs
uñ nuꝑ hoc ip̃o ãno uernasi
urredicura dicgrediens duc̾tu
⁊ raciutissimi pecͥ sedem uti¬
cul inde transal pno in eli¬
cone mõbbi sorgia ont rex
onu ferme nr̃i orbis harza¬
fuit/ in alt̾a sollicitudo et
filenciũ ⁊ quies medicãtibꝰ
liptissima/ Itaq ibi studendo
eundo mĩt annas que didis¬
cerã aut sc̾pẜam recitando
hic uagando et cogitãdo et
libalibꝰ. conferendo om̃e mecũ-

Expanded text:
senem illum non ut regem colui rarum ingenii miraculum, verendumque sacrarium literarum. Ego illi et fortuna et annis tanto in illa urbe presertim — familiarissime carus fui, non meritis meis ullis aut meorum, neque militaribus aut aulicis artibus, que michi penitus nulle erant, sed ingenio, ut aiebat, ac literis. Aut ipse igitur iudex malus, aut ego custos pessimus, qui studendo semper et laborando dedidicerim. timam studiis vite partem illa in curia quam romanam nescio cur dicebant, levam Rodani ad ripam — ubi quinquaginta vel eo amplius egit annos, atque unde nuper, hoc ipso anno, utinam irreditura, digrediens, ductu et sacratissimam Petri sedem, utiprocul inde, transalpino in Elicone meo, ubi Sorgia oritur rex omnium ferme nostri orbis fuit; in altero, solitudo et silentium et quies meditantibus aptissima. Itaque illic studendo, eundo, nunc amicis que didiceram aut scripseram recitando, hic vagando et cogitando, etliberalibus conferendo, omne meum
Abbreviated transcription (Latin):
stĩe ꝑticipacõ except̃ois exꝑs
⁊ inuidie. Itaꝙ sepe iuor
cesare augustu tantũ p̾ncipẽ
tantam tã exigue rei curam
Int̃ tot maximare rerum
curas alias susape potiusse
ut non modo ad p̃plin aut fena¬
bt crebro in scriptis loq̃retur.
fecit hoc forsitan ne quid super/¬
liacuũ / aut insulsũ cau aliqͦ
sibi excide̾t quo celestis or̃o rep¬
hendi posẜant spnilicuerit.
cia. Si tam iugi scudio q̃ren¬
da ẽ indiẜtꝰ malimi ẽẽ ꝙͣ solli¬
citꝰ semꝑac .ẜ. tristis. hoc ꝓpoĩ
res uti solitꝰ mẽ p̃ẜtĩ facłta/¬
tis ꝯstios tñ p̾cipue iurper
usꝰ ni hoc nr̃os amica fidrici¬
a in hostilem calupiña mad¬
ũtens madi. Nichil eĩ accu¬
rate nichil auxie ue queda
in añm utq ad eos pͥmũ ue.¬
nisset pns erumꝑe, illis ex
composito ẽtũfusi singula
trut mare / quidꝙ dicerẽ sit
excipe tanꝙͣ nec melus a

Expanded text:
tie participatio, exceptionis expers et invidie. Itaque sepe miror Cesarem Augustum tantum principem tantam tam exigue rei curam inter tot maximarum rerum curas alias suscipere potuisse, ut non modo ad populum aut senadeliberate et crebro in scriptis loqueretur. Fecit hoc forsitan, ne quid supervacuum aut insulsum casu aliquo sibi excideret, quo celestis oratio reprehendi posset aut sperni. Licuerit loquentia, si tam iugi studio querenda est; indisertus malim esse, quam solicitus semper ac tristis. Hoc proposres uti solitus, mee presertim facultatis conscios, tum precipue nuper usus inter hos nostros, amica fidutia in hostilem calumniam inadvertens incidi. Nichil enim accurate, nichil anxie, ut quidque in animum utque ad os primum venisset prius erumpere. Illi ex composito circumfusi singula trutinare, quicquid dicerem sic excipere tanquam nec melius a
Abbreviated transcription (Latin):
op̾is ren̾enciã. legenturm
ue ercitares sullo enim
magis amabilem lucẽfacit
ꝙͣ odiũ tenebraꝵ. q̃ si de cĩ¬
cone mõ dixi que in mltis
miror quid de aliis medutu¬
rum spas Scripẜunt ilti
multa subtilicer quid ecꝭ¬

Expanded text:
onis reverentiam legentium onis reverentiam legentium animis excitaret. Nullo enim magis amabilem lucem facit, quam odium tenebrarum. Que si de Cicerone meo dixi, quem in multis miror, quid de aliis me dicturum speras? Scripserunt multi multa subtiliter, quidam e
Abbreviated transcription (Latin):
canos/ et quatuor apollmes
quacuor Genes/ ttes estula¬
pios rire cupidmesstree dya¬
mas dñe Sex hercules / ut
cito aue ac ut barro tres ⁊
quadracgnta /neq illos pu¬
det ea dr̃e. q̃ nos pudeat iu¬
dire /ne dica credere Rogo
eñ quis has non stomaretur
mepcias quis has ferrat
ambages Onña nõ errorp
plea undiꝙ et referta sunt
ut misear̾ medum atq indig¬
ner / nobile illud eloquiun in
hus ꝯpoitu et ꝯsumptũ curis.
Nam de reliquis ut liber at q̃
Eulacõ quis hicludꝰ que nã
hee fabelle. quoꝙ soles fac̾e
cũ ab eo ꝙ solꝯ liceat. sole dici
uelint / et cũ plures nõ fuisse
quidẽ unꝙͣ ẜ occulore biciosor¬
uisos ẽe non nũꝙͣ int̾ ꝓdigia
umatũ su ꝑace ueterũ sic
dti citonis añ alios nec stͥ¬
benda hec fuisse censeo nec
legenda cenẜem/ quiba cõst¬
bendis ille birtantꝰ inea¬
but li ut lecte ⁊ cognire do¬
e uuge Gere dinitacis en
unius dei amorem ⁊ cẽtepelis
suꝑsticionis extre nr̃e religi¬

Expanded text:
canos, quattuor Apollines, quattuor Veneres, tres Esculapios, tres Cupidines, tres Dyanas dicunt, sex Hercules, ut Cicero ait, at, ut Varro, tres et quadraginta; neque illos pudet ea dicere, que nos pudeat audire, ne dicam credere. Rogo enim, quis has non stomacetur ineptias? Quis has ferat ambages? Omnia non errorum plena undique ac referta sunt, ut miserear interdum, atque indigner nobile illud eloquium in his positum et consumptum curis. Nam de reliquis ut libet. At que circulatio, quis hic ludus, quenam he fabelle? quinque soles facere, cum ab eo quod solus luceat solem dici velint, et cum plures non fuisse quidem unvisos esse nonnunquam inter prodigia numeratum sit. Pace veterum sit dictum, Ciceronis ante alios; nec scribenda hec fuisse censeo, nec legenda censerem — quibus conscribendis ille vir tantus incubuit — nisi ut lecte et cognite deorum nuge vere divinitatis et unius Dei amorem et contemptus superstitionis externe, nostre religi
Abbreviated transcription (Latin):
facti sumꝯ renonato illo huoie
nͥ an ille dixisset /.ille auterat
pigragoras ut au cico Eto
arbitror plus dicamsi pistos
siceat non tamder incos

Expanded text:
facti simus, renovato illo more ebat, nisi an ille dixisset. Ille autem erat Pithagoras, ut ait Cicero. Ego e potuisse arbitror; plus dicam, si per istos liceat non tam veri amicos
Abbreviated transcription (Latin):
qͦs ptas hnana efice̾ no possit
A c̾te id quod eficit hoĩe melius
/⁊ qui res celestes/ omesas hes
homine confici non possuu:
⁊estuor id quo illa con fiuũ r
I sioie meliue Paut̃ quid po¬
cus dixis ꝙͣ deu er¬

Expanded text:
stas humana efficere non possit, est certe id quod effecit homine melius. Atque res celestes, omnesque he, homine confici non possunt; est igitur id quo illa conficiuntur homine melius. Id autem quid potius dixeris quam Deu
Abbreviated transcription (Latin):
or ꝙ q̃nũt exarsit qrses o
delicator menndis bellis ui¬
uemlibꝰ at talibꝰ subeunbre
honiba ⁊ illa unde nec pere¬
consũpta ee debuerat mop¬
narenascit O proydior
cogitanr se mãgnos ⁊ sint
plane om̃es duutes anunud¬

Expanded text:
 nunc exarsit, quod et ego delicatior ineundis bellis iuvenilibus ac talibus subeundis oneribus, et illa unde nec mereconsumpta esse debuerat, inopina renascitur. Sed progredior. Cogitant se magnos, et sunt plane omnes divites; que nun
Abbreviated transcription (Latin):
squnonẽ illã suã ouiem
giaui cominatoe decenens
nesecietũ suũ itimũ audere
inquirere / aut stur posse pꝰ¬
simeret ¶Or ad austotilem
reu̾tam᷑ cuio spendore lippos
atq infirmos ꝑstringente
oculos mlti tain merrons
foueas lapsi sunt Stio eũ
uintatem pontipatꝰ posuisse
quã iã et ante posuerut ħo¬
m̾ꝰ Sic ei ait. Quãcui¬
e nob in lacinũ soluta oroe.

Expanded text:
sed Iunonem illam suam coniugem gravi comminatione deterrens, ne secretum suum intimum auderet inquirere aut sciri posse presumeret. Sed ad Aristotilem revertamur, cuius splendore lippos atque infirmos perstringente oculos multi iam erroris in foveas lapsi sunt. Scio eum unitatem principatus posuisse, quam iam ante posuerat Homerus; sic enim ait, quantum nobi
Abbreviated transcription (Latin):
nisita didici / Cius tã indis.
An illus nero satis ẽsepe
unͣ uop ad cempꝰ multam
tegit iquoranciã Sepespẽdoe
Ioculorp/ aut flaua cesaries fe¬
Sar corpors mendas uelat / qui :¬
totum tutoult laudare totm op¬
tet ut uidear totum examet
totũiu librẽ Et fieri põt urm̃
illud qd delc̾tat aliud lateat
iffendat Ette idm at̃o ibid̃m
pietati si millia mox ad̃ deos

Expanded text:
insita didici. Quis tam rudis, An id vero satis est? Sepe una vox ad tempus multam tegit ignorantiam; sepe splendor oculorum aut flava cesaries fedas corporum mendas velat. Qui totum tuto vult laudare, totum oportet ut videat, totum examinet, totum libret. Fieri potest ut iuxta illud quod delectat, aliud lateat, offendat. Ecce idem Cicero ibidem, pietati si
Abbreviated transcription (Latin):
cim
nͥ fallor insignes Romanos
duces nõĩasẜ addidit / quor
neminẽ. insi adiuuante deo
tatem fiusse credendũ ẽ. Et
post pauta /Remo inꝙͦ uiri
magnus sine aliqno aflacu diurs
uuq fuit / ꝯue afłatum qued

Expanded text:
cum  fallor, insignes Romanos duces nominasset, addidit: «Quorum neminem, nisi adiuvante Deo, talem fuisse credendum est». Et post pauca: «Nemo» inquit «vir magnus sine aliquo afflatu divino unquam fuit». Quem afflatum quid
Abbreviated transcription (Latin):
spmiqnior illi eem loco. moro
bonoma post tolosam ⁊ pisio
patamiq et Neapolim ubi
tun sco rebat Stio me uil¬
tore aures punge Iele regã

Expanded text:
propinquior illi essem loco, mox Bononiam, post Tholosam, et Parisius Pataviumque, et Neapolim ubi tunc florebat — scio me multorum aures pungere — ille regum
Abbreviated transcription (Latin):
dixime ecoquẽciam qua echo
indiue sidiq nõ agnosto ipsi
anor̃ ꝑ suasorem satis eficasrẽ
phibent quod et si rechono:
fine cnatoris ofidiũ sit apposi¬
le dre ad psuadendũ sims psu¬

Expanded text:
dixerunt eloquentiam, quam ego mediusfidius non agnosco; ipsi autem persuasorem satis efficacem perhibent, quod, etsi rethorici sive oratoris officium sit apposite dicere ad persuadendum, finis p
Abbreviated transcription (Latin):
ibea ꝑfecta ꝙͣ hͤ simulata so¬
lerciꝰ hec ut audis apudiul¬
liu scripta sunt Quib dts
rde mox pastorẽ illũ sum
ab actico poeta et ad ꝓporay
e monte ter netez acos aitontu
nonitate miraculi pauetẽq
arhentis impulsam pebuituo

Expanded text:
erfecta, quam hec simulata solertius». Hec, ut audis, apud Tullium scripta sunt. Quibus dictis, rudem, mox pastorem illum sumit ab Accio poeta et ad proposie monte cernentem, atque attonitum novitate miraculi paventemque ac ventis impulsum pelago
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓͣ inidi pt̃s ita constitutest
ut neq ad usũ meliores neq
ad spem pulcriores efici po¬
tuerint uideamꝯ ea utru for¬
tna sint an eostatu qherere illo
mͦ potuerut nͥ sensu mode
signũ aui tabulam puta cum
aspexis stire adhibita esse anes
dris non dubitare q̃n id roneac¬
q arte moneatur aut cũ solariuũ
destriptũ aut exaqna cõtempla¬
re/ intellige̾ de clarair horas ar
re non cau nuuidumqm ethas
ip̃as artes et cars artifices ⁊
cuncta complectit᷑/ ꝯsilni et ra¬
cionis exꝑtem putare/ Quod
si in sichiã ant in britaniam
spam as tulerit hant quã in¬
ꝑ familiaris mieficit possids¬
mꝯ cq̃ singule ꝯũsiones idm
eficiũt ĩ sole eͥ lua / ⁊ inqͥnq
stellis errantibꝰ quod eficit᷑
in celo singulis diebꝰ et nocti¬
bo, quis in illa barbarre dubi¬
hni aũt dubitant deniũ acesi
quo oruie ⁊ fiñt omĩa acasu
ne sit ip̃e effectꝰ al nectiture
aliqua i rõne ac mente dina
Archimẽdes arbitrant᷑ plus

Expanded text:
ndi partes ita constitute sunt, ut neque ad usum meliores, neque ad speciem pulcriores effici potuerint, videamus utrum ea fortuita sint, an eo statu quo coherere nullo modo potuerint, nisi sensu modersignum aut tabulam pictam cum aspexeris, scire adhibitam esse artem, videris, non dubitare quin id ratione atque arte moveatur, aut cum solarium vel descriptum vel ex aqua contemplere, intellegere decnon casu, mundum qui et has ipsas artes et earum artifices et cunta complectatur, consilii et rationis expertem putare. Quod si in Scithiam aut in Britanniam speram aliquis tulerit hanc quam nuper familiaris noster effecit Possid singule conversiones idem efficiunt in sole et luna et in quinque stellis errantibus, quod efficitur in celo singulis diebus et noctibus, quis in illa barbarie dubiHi autem dubitant de mundo, ex quo oriuntur et fiunt omnia, casu ne sit ipse effectus aut necessitate aliqua, an ratione ac mente divina. Archimedem arbitrantur plus
Abbreviated transcription (Latin):
mes mee dere emz areros
atinat sinit robore feliciorre¬
q est aulto unus ex pusie¬
mudũ nomẽ qd huis quinꝙ
sillis multos delactat igna¬
hos insu ꝑ ⁊ mane gaudiu.
et olaciofundamẽti in ops
instn es inplati de suis erro¬
ubꝯ fructũ uagua / ⁊ facili
ciddulitate ꝑcipint area
uero sit hm̃litas et ignorã
Insolencie contemꝑ nẽciũ. in
contẽp̃tꝰ de me disidencia. de
cespes ro ostremo porce
uca deq se quã mithi non
pdubauit plane si h audiãt
ed dicent  me ut auiculã
qualz smne lũs pie loqui lius
lrãdrũ typo trmidis ml
eutbꝰ ai sobure lrãtis/ nichil
bus magis ac mactis in sen/¬
tentia firmabũt᷑ ut sine lrĩs
bonus sim
are fisissiẽ de allo¬
Liuoris acules q me npom cuim¬

Expanded text:
nes mee. Vere enim arcus nes mee. Vere enim arcus accincti sunt robore; feliciorque est multo unus ex pusilnudum nomen, quod his quinque sillabis multos delectat ignaros; insuper et inane gaudium, et elatio fundamenti inops inscii et inflati de suis erroribus fructum vaga et facili credulitate percipiunt. Mea vero sit humilitas et ignorantinsolentie contemnentium me contemptus, de me diffidentia, de te spes; postremo portio mea Deus, et, quam michi non Ridebunt plane, si hec audiant, et dicent me ut aniculam quamlibet sine literis pie loqui. Hisrarum typo tumidis nil entibus ac sobrie literatis nichil bus magis ac magis in sententia firmabuntur ut sine literis bonus sim. III onate fidissime? Te allolivoris aculeus quam me ipsum, cui
Abbreviated transcription (Latin):
S. ꝙ plras quo tendebam
iter honestiꝯ ac cerciq simul¬
os iocinidins estimarem te
duce non alio./ Cu stis stru
⁊ tator renũ ⁊ medullarum.
ita esse. ut dico /mĩꝙͣ tã iuueis
fuisse non inficior qui malu
ꝙ fateor optani. ut infinta
⁊ mexplebilis hũana cupidi¬
tas. donec inte sistat supra
que quo re engat nõ est
duo optabam / S qm̃ allum
en pitur seu negal᷑ gram
iudicib mĩs hẽo qui e duo¬
ne id ꝙͦ mentiti sunit ⁊ ut
mͤ p̾upent quod nolebam
qd nõn erat dederũt quo
iacturã. ipesolarer meam
s mam solacio morẽ ĩ me
liniliebris mui die secuti/ que
s hritur de uicme forma p
bonã illã es bñe inoraitam.
Sitit om̃es deniꝙ titulos flos
ł illi concedit unũ ⁊ fortas¬
se uerum. Gt enpiat formo
som nomen tubuere uerum
potes / et uc uelis p̾cor/ neꝙ
tam nomen bonum / quod
ꝓilo merear gbste ne¬
moem̃ sic suis amatoneus
bicem reddit ut te gogitem
soquar recedant betłi de ore
oeo ⁊ tibi Iparent cogitito¬

Expanded text:
 literas, quo tendebam iter honestius ac certius simulque iocundius extimarem, te duce, non alio. Tu scis, inquam, scrutator renium et medullarum, ita esse, ut dico. Nunquam tam iuvenis fuisse non inficior, quin maluerunque, fateor, optavi, ut infinita est et inexplebilis humana cupiditas, donec in te sistat, supra quem quo se erigat, non est. Duo optabam; sed quoniam alterum eripitur seu negatur, gratiam iudicibus meis habeo, qui e duone id quoque mentiti sint, etperent quod volebant, quod non erat dederint. Quo iacturam ipse solarer meam, sed inani solatio, morem in me muliebris invidie secuti, que si queritur de vicine forma, bonam illam et bene moratam dicit, omnes denique titulos, falsos licet, illi cedit, unum et fortasse verum ut eripiat formosboni nomen, tribuere verum potes, et ut velis precor. Neque tam nomen bonum, quod umarique merear abs te — nemo enim sic suis amatoribus vicem reddit — ut te cogitem, loquar. Recedant vetera de ore meo, et tibi preparentur cogitatio
Abbreviated transcription (Latin):
gios iũdices ꝓ nocamꝰan
fieẽq et silencio sintim con¬
firmano hoc sacia pmo
Ot stias ꝙ michi oblucter ne
acquiesto teq et reliqͦs quos res
tangir qui de me qͣnas smñas
tuleratꝭ obsetro ut et uos mocũ
pit᷑ iiianũ detis et nob pacien¬
tb hoꝵ indicũ uerum su uerũ
utmã meo quod michi tribuũt
Nam moqd en puit ultro fate¬
or ymo yfiteor berum esse/ Et¬
bomis est iuder mheliꝯ nempe
cognosat nichil posse iudeat᷑.
tissum hoĩes dignorancia ui¬
Suare Non est aut̃ ita et de ig¬
norancia eĩ et de sapiencia et de
Ire qual sipiente est indiciũ
In eo inꝙͣ sapiente di qͦ uidicat

Expanded text:
uiores iudices provocamus? An silemus et silentio sententiam confirmamus? Hoc satius. Imo ut scias quam nichil oblucter, neacquiesco, teque et reliquos quos res tangit, qui de me contrariasratis, obsecro ut et vos mecum pariter manum detis et vobis patientibus horum iudicium verum sit. Verum utinam in eo quod michi tribuunt! Nam in eo quod eripiunt, ultro fateor, imo profiteor verum esse, etbonus est iudex»; melius nempe cognosci nichil posse videatur,ntissimi homines de ignorantia iudicare. Non est autem ita; et de ignorantia enim et de sapientia et de re qualibet sapientis est iudicium, in eo, inquam, sapientis de quo iudicat
Abbreviated transcription (Latin):
cane ut reliqua om̃ia q̃ hor¬
bus accidunt Dampium
paupies/la bor / dolor/ tedium
mors / exiliũ infana q̃ s
fla est spuenda est /nã et cot¬
ditores mueiet et emndo deẜ/¬
çiet Si ub aut uecusanda nõ
e ut nͨ alia culpis homum
uiͦ ẜ gaudebo nõ mis sarcins
excussꝰ ⁊ indebite fame labon/¬
ora custodia lib̾atꝰ. Meliꝯ cũ
pdone agit᷑ dum iniuscis spo¬
liis exuitur ꝙͣ dum inpune
farco utitur / miusti posselor
exclusor miusta ee põt as epcu¬

Expanded text:
sane, ut reliqua omnia que hominibus accidunt: damnum, pauperies, labor, dolor, tedium, mors, exilium, infamia. Que si falsa est, spernenda est; nam et contradictores inveniet, et eundo deficiet; si vera autem, recusanda non est, ut nec alia culpis hominumodo, sed gaudebo, non meis sarcinis excussus et indebite fame laboriosa custodia liberatus. Melius cum predone agitur, dum iniustis spoliis exuitur, quam dum impune furto utitur. Iniusti possessoris exclusor iniustius esse potest, at exclu
Abbreviated transcription (Latin):
bus boms ac modestis ingem¬
is eueire arbitror ut cognos¬
cant se ꝑiter ꝯsolent ᷑ cns
etiam quibꝰ ingens obtigit
tns quibꝰ expit̾ ect collata
u quaso est quatulucũg est

Expanded text:
bus bonis ac modestis ingeniis evenire arbitror, ut agnoscant se pariter ac solentur; his etiam quibus ingens obtigit tiis quibus excipitur, et collata lum, queso, est, quantumcunque est
Abbreviated transcription (Latin):
et de gramatiti sit icnorã¬
tes deignorancia udicant
Suur quibꝰ hundare su ma
iudicent᷑ ꝙͣ ab eo qui maxie
mis/ Cui cu ista fimiliantas iã
contrricta est/ beq formosi o¬
culos uulnaret hant iste nõ
bideat/ Eadem ro reliquoꝵ
omiuz de fectuũ / neo peus
de ignorantia inditat qͣig
norans. Non her dico ut de¬
clmẽ forum ẜ ut pndeat si¬
quos est pudor nedicasse qui
nescumt Egoem̃ dehac re
non nͦ smam amicabilis am/¬
plector miudie ẜ hostilis odu
Et ad sumã quisquis in igna¬
Nam et ego ipe recogitas ꝙ
multa m desini ad id quosti¬
endi auida mens suspirat
ugnor anciã meã dolens at
tacitꝰ recognosto / Sed me in

Expanded text:
tica grammatici, sic de ignorantia ignorantes iudicant. Sunt quibus abundare inopia iudicentur, quam ab eo qui maxime mis cui cum illa familiaritas iam contracta est, ut que formosi oculos vulneraret, hanc iste non videat. Eadem ratio reliquorum omnium defectuum: nemo peius de ignorantia iudicat, quam ignorans. Non hec dico, ut declinem forum, sed ut pudeat, siquis est pudor, iudicasse qui nesciunt. Ego etenim de hac re non modo sententiam amicabilis amplector invidie, sed hostilis odii, et ad summam, quisquis ignaNam et ego ipse recogitans quam multa michi desint ad id quo sciendi avida mens suspirat, ignorantiam meam dolens ac ta
Abbreviated transcription (Latin):
ot qui int̾ annos loques nchil
uñ ꝑiculi puiderem aprari
contra suã hesim at pat̾nas
leges dici ista semirent colle¬
gerant ⁊ ip̃i ꝯsiliũ nõ ot
me que yferto diligunt ẜ ut
famaz meam. quã oderunt
ignorantie c̃men condepna¬
rent. Uacassent utiã e
alios fuisset forsitã in cõfilio
ut concors et unanius eẽt¬
uene  ibi de absente ar qr iñdefe¬
la aettent e um um om̃es sẽ¬
cirent bniĩq dictiui essent / con¬
tra setamen suuꝙ iudicium
pĩtor  mores uidiciũ arguen¬
res ut ulut condicõnũ angusti¬
ie eliquata et exp̾ssa m̾tate.
coloracis difimrent dixerunt
pͥmũ famam publitam ꝓ me
stare ẜ parum fidei iitam rẽp̃n¬
deumt. nei mentiti sunt. eo ꝙ
uulgs rarissime uers ceruat
dixerum deinde mapriuore
aiq doctissim̃oꝵ hõĩ mĩ amiu¬

Expanded text:
os loquens nichil inde periculi providerem, mirari contra suam heresim ac paternas leges dici ista sentirent, collegerunt et ipsi concilium, non ut me, quem profecto diligunt, sed ut famam meam, quam oderunt, ignorantie crimine condemnarent. Vocassent utinam et alios! fuisset forsitan in consilio ut concors esset et unanimis sentnvenere. Ibi de absente atque indefe essent, cum unum omnes sentirent unumque dicturi essent, contra se tamen suumque iudicium, peritorum more iudicum, arguentes, ut velut contradictionum angustiis eliquata et expressa veritate coloratius diffinirent. Dixerunt primum famam publicam pro me stare, sed parum fidei meritam responderunt; nec mentiti sunt, eo quod vulgus rarissime verum cernat. Dixerunt deinde maximorum atque doctissimorum hominum amic
Abbreviated transcription (Latin):
derunt ⁊ l plane mentita
ẜ milla fusse noticia reliqo
qͣus doctos in me tame nõsat
ospitati fuisse iudicio seu anĩo
ile sou incuriosuas fuisẜ re
lus sibi prea obiece̾ ꝙͣ romanco
pontifices tres yximos prose
qũeꝙ ctatim m̃ad sue familia¬
ritatis insignem gradũ ne
leqm solitum pitisssnis q in
p familinte catos mimiare me

Expanded text:
et hic plane mentita sed nulla fuisse notitia; reliquos, quamvis doctos, in me tamen non sat perspicaci fuisse iudicio, seu amor ille seu incuriositas fuisset. Illud sibi preterea obiecere, quod Romanos Pontifices tres proximos pro se quemque certatim me ad sue familiaritatis insignem gradum, neloqui solitum mitissimisque me er familiares caro