comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mempisco & inceteris uolumus ut ꝑmissos nr̃os indicae
dominis seruorũ illorũ ut confringant eosqui ultra
tales coniurationes facere p̃sumant. & sciant ipsi
rorundẽ seruorũ domini qđ cuiuscũq serui huiusce¬
modi comurationẽ facere p̃summpserint. postquã eis
ubi salem faciunt uolumus ut aliqui ex eis ueniant ad
placitũ nr̃m. & ratio eorũ dudiatur. ut tunc secđm
xquitatẽ inter eos definire ualeamus. De uxorib¬
⁊ defunctorum quã partẽ collaborationis post¬
defunctorũ post obitũ maritorũ tertiã partẽ conla¬
borationis quã simul in bineficio conlaborauerunt ac¬
cipiant. & de his reb quas isqui illud benificiũ habuit
aliunde adduxit uł comparauit. uł ei ab amicis suis
collatũ est. has uolumus tã adorphanos defunctorũ
quã ad uxores eorũ ꝑuenire
De aggeribus iuxta ligerim factendis
Ie aggerib iuxta legẽ faciindis. ut bonus missus eidẽ
operi p̃ponatur. & hoc pippino ꝑ nr̃m missũ inan¬

Expanded text:
mis locis, volumus ut per missos nostros indicetur dominis servorum illorum, ut constringant eos, ne ultra tales coniurationes facere praesumant. Et ut sciant ipsi eorundem servorum domini, quod cuiuscumque servi huiuscemodi coniurationem facere praesumpserint postquam eis ubi salem faciunt, volumus ut aliqui ex eis veniant ad placitum nostrum, et ratio eorum audiatur, ut tunc secundum aequitatem inter eos definire valeamus. 9. De uxoribus defunctorum, quam partem conlaborationis posdefunctorum post obitum maritorum tertiam partem conlaborationis, quam simul in beneficio conlaboraverunt, accipiant. Et de his rebus quas is qui illud beneficium habuit, aliunde adduxit vel conparavit, vel ei ab amicis suis conlatum est, has volumus tam ad orphanos defunctorum quam ad uxores eorum pervenire. 10. De aggeribus iuxta Ligerim faciendise aggeribus iuxta Ligerim faciendis, ut bonus missus eidem operi praeponatur, et hoc Pippino per nostrum missum man
Abbreviated transcription (Latin):
partes eidem prbro. tertiã ꝓfredo ad ȩccłam & in suꝑ
bannus nr̃ Similiter de diacono iuxta cõpositionem
eius intriplo cũ banno nr̃o cõponatur. Desubdiacono
similiter intriplo secđm cõpositionẽ suã & deuniuscu¬
iusq ordinis olerico secđm suã compositionẽ intriplo ꝑ¬

Expanded text:
partes eidem presbitero, tertia pro fredo ad ecclesiam, insuper bannus noster. Similiter de diacono iuxta conpositionem eius in triplo cum banno nostro conponatur. De subdiacono similiter triplo secundum suam conpositionem. Et de uniuscuiusque ordinis clerico secundum suam conpositionem
Abbreviated transcription (Latin):
tradicat. sed statim ea foras de eadim uilla eiciat¬
& si se putat ad ea repetenda iustitiã habere repetat.
& secđm legẽ adquirat. Si uero tempore domni
lc aroli genitoris nr̃i inuillã illã confugert̃. & domi¬
nus ea quęrit actor eiusdẽ uillȩ aut ea legitime con¬
tineat. aut quęrenti domino reddat. & actor ꝓpt̃
uestiturã domni karoli genitoris nr̃i uadẽ manci¬
pia contradicere ñ audeat. si illius ꝓpria e̾e noscunt᷑
De forestibus nouiter institutis.¬
dimirtas illo as. nisi force indicio urraci ostendere
possit. qđ ꝑ iussionẽ siue ꝑinissionẽ domiularoli
gemitoris nr̃i eas instituiss&. prȩter illas quȩ ad nr̃in
opus ꝑtinent. unde nos deternere uolumus quicꝗͥd

Expanded text:
tradicat, sed statim ea foras de eadem villa eiciat. Ettradicat, sed statim ea foras de eadem villa eiciat. Et si se putat ad ea repetenda iustitiam habere, repetat et secundum legem adquirat. Si vero tempore domni Karoli genitoris nostri in villam illam confugerunt, et dominus ea quaerit, actor eiusdem villae aut ea legitime contineat, aut ea quaerenti domino reddat. Et actor propter vestituram domni Karoli genitoris nostri eadem mancipia contradicere non audeat, si illius propria esse noscuntur. 40. De forestibus noviter institutis.dimittat, nisi forte indicio veraci ostendere possit, quod per iussionem sive permissionem domni Karoli genitoris nostri eas instituisset; praeter illas quae ad nostrum opus pertinent, unde nos decernere volumus quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
restauratione ȩccłarũ comes & ep̃s siue abba una cũ
musso nr̃o quẽ ipsi sibi ad hoc elegerint considinationẽ
faciant. ut unusquisq rorũ tantũ inde accipiat ad
operandũ & restaurandũ. quantũ ipse de reb eccłaꝵ
habere cognascitur. Similiter & uassi nr̃i aut in com¬
mune tantũ operis accipiant quantũ rerũ ȩcłastica¬
rũ habent. uł unusquisq per se iuxta quantitatem
quã ipse ten&. aut si inter eos conuenerit ut ꝓ opere
faciendo argentũ donent. iuxta estimationẽ operis
in argento ꝑsoluant. cũ quo p̾cio rector eccłȩ ad
p̃dictã restaurationẽ operarios conducere & inate¬
riã emere possit. & qui nonas & decimas dare neg
lexerit. primũ quidem illas cũ lege sua restituat.
insuꝑ & bannũ nr̃m soluat. ut ita castigatus. caueat
ne sepius iterando beneficiũ amittat
De mancipiis in uillas dominicas confugrentibus
Sicuius lib& iancipia in uillã nr̃am confugerint.
auctor eiusdẽ uillȩ querenti domino ea ñ con¬

Expanded text:
esiarum comes et episcopus sive abbas una cum misso nostro, quem ipsi sibi elegerint ad hoc, considerationem faciant, ut unusquisque eorum tantum inde accipiat ad operandum et restaurandum quantum ipse de rebus ecclesiarum habere dignoscitur. Similiter et vassi nostri aut in commune tantum accipiant operis quantum rerum ecclesiasticarum habent, vel unusquisque per se iuxta quantitatem quam ipse tenet. Aut si inter eos convenerit, ut pro opere faciendo argentum doin argento persolvant. Cum quo praecio rector ecclesie ad praedicta restauratione operarios conducere et materiam emere possit. Et qui nonas et declexerit, primum quidem illas cum lege sua restituat, insuper et bannum nostrum solvat, ut ita castigatus caveat ne saepius iterando beneficium amittatDe mancipiis in villas dominicas confugientibus. Si cuiuslibet mancipia in villam nostram confugerint, actor eiusdem villae quaerenti domino ea non con
Abbreviated transcription (Latin):
iterũ nobis fidelitatẽ ꝓmittere faciant secđm consuecu
iã dudũ ordinatã. & ipsi aperiant & interp̾tent᷑ illis
hominib qualiter ipsũ sacramentũ & fidelitatem
sicut lege dñi interdictũ est. nec causa ultionu
nec causa duaritiȩ. rec latracinandi fiant. & ulicũq
inuenta fuerint. aiudicib nr̃is secđ̾m legẽ ex nr̃o man¬
dato uindicentur. & non occidatur liomo. nisi lege
iubente
De mensuris & ponderibus.
tȩquales mensuras & rectas & pondera iusta & a qua¬
ua om̃s habrant. siue in ciuitatib siue in monaste
uia supra in duob eccłastica quȩ p̃fati princi¬
pes domnus imperator harolus & pussimꝰ hludo
n ducib libellis. intertio uero ad mundanã ꝑtinen¬
tia legim quȩ domnis hearolus imperatorfecit con¬
gesta sunt. nunc iã in quarto illa ad mundan&e

Expanded text:
iterum nobis fidelitatem promittere faciant secundum consuetudinem iamdudum ordinatam, et ipsi aperiant et interpretentur illis hominibus, qualiter ipsum sacramentum et fidelitatem sicut lege Domini interdictum est, nec causa ultionis nec avaritiae nec latrocinando fiant. Et ubicumque inventa fuerint, a iudicibus nostris secundum legem ex nostro mandato vindicentur. Et non occidatur homo, nisi lege iubente. 90. De mensuris et ponderibus. Ut aequales mensuras et rectas et pondera iusta et aequalia omnes habeant, sive in civitatibus, sive in monasteriis, uia supra in duobus ecclesiastica quae praefati principes domnus imperator Karolus et piissimus Hlui libellis, in tertio vero ad mundanam pertinentia legem, quae domnus Karolus imperator fecit, congessi, nunc iam in quarto illa ad
Abbreviated transcription (Latin):
iseruus uł ȩcłastici uł quorũlib& liberorũ hominũ
in fiscũ nr̃m confugerint. & a d ominis uł aduocatis
eorũ repecti fuerint. si actor fisci nr̃i intellexerit
qđ eos iuste ñ possit tenere. ad nr̃m domimũ eiciat
illos de eodẽ fisco & recipiant domim eorũ. & si eidẽ
actori uisũ fuerit qđ ad nr̃m debeant ꝓtinere domi¬
niũ expellat eos de rodẽ fisco. & postquã ab risdẽ¬
petitorib fuerint receti. habeat cũ eis legitimã ac¬
tionẽ. & sic eos si potuerit ad nr̃am euindic& possessionẽ¬
e uassis uris qui admartã constituendis¬
nrãm constituti st̃ custo dundã aut in loriginquis
rigionib sua habint beneficia uł res ꝓprias. uel

Expanded text:
servi vel ecclesiastici vel quorumlibet liberorum hominum in fiscum nostrum confugerint, et a dominis vel advocatis eorum repetiti fuerint, si actor fisci nostri intellexerit, quod eos iuste non possit tenere ad nostrum dominium, eiciat illos de eodem fisco, et recipiant eos domini eorum. Et si eidem actori visum fuerit, quod ad nostrum debeant pertinere dominium, expellat eos de eodem fisco, et postquam ab eisdem repetitoribus fuerint recepti, habeat cum eis legitimam actionem; et sic eos, si poterit, ad nostram evindicet possessionee vassis nostris, qui ad marcam nostram constituti sunt custodiendam, aut in longinquis regionibus sua habent benefi
Abbreviated transcription (Latin):
excłȩ cui p̾fuit tribuat. & alterã medietatẽ in ele¬
mosina illius iuste dispertiat. quia nullus nobis eiꝰ
heres proximior uidetur. Detuduis. pupillis.
inmallũ ante comitẽ. uiduc. pupilli a pauperes uere¬
rint. primo eorũ causa audiatur & defimatur. &
si tustes ꝑse ad causas suas quȩrendas habere ñ potu¬
erint. uł logẽ nescierint. comes illos uł illas adiuua
dando cis talem hominẽ qui rationẽ eorũ. teneat u
pris loquatur De raptu uiduarum
ui uiduã intta primos xxx dies uiduitatis su& u¬
inuitũ uł uolentẽ sibi copulauerit. bannũ nr̃mid ost
Ex solidos intriplo componat. & si niuitã eã daxit
legẽ suã ei componat: illã uero ulterius ñ attingat

Expanded text:
esiae, cui is praefuit, tribuat, et alteram medietatem in elymosina illius iuste dispertiat: quia nullus nobis eius heres proximior videtur, quam ille mallum ante comitem viduae, pupilli et pauperes venerint, primo eorum casi testes per se ad causas suas quaerendas habere non potuerint vel legem nescierint, comes illos vel illas adiuvet dando eis talem hominem, qui rationem eorum teneat vel pro eis loquatur. 233. De raptu viduarum. Qui viduam intinvitam vel volentem sibi copulaverit, bannum nostrum, id est LX solidos, in triplo componat, et si invitam eam duxit, legem suam ei componat: illam vero ulterius non attingat
Abbreviated transcription (Latin):
t missinti diligenter inquirant & describere faciant
unusquisq ii suo missatico quid unusquisq de bineficio
habeat. uł quot homines casatos in ipso beneficio habeat
De beneficus qualiter condricta sint
uomodo eadem beneficia dricta sint. aut quis debe¬
neficio suo alodũ comparauituł struxit. De benefi¬
ciis ep̃orũ. abbatũ & reliquorũ. & de fiscis re

Expanded text:
Ut missi nostri diligenter inquirant et describere faciant Ut missi nostri diligenter inquirant et describere faciant unusquisque in suo missatico, quid unusquisque de beneficio habeat, vel quot homines casatos in ipso beneficio. 81. De beneficiis, qualiter condricta sint. Quomodo eadem beneficia condricta sint, aut quis de beneficio alodem comparavit vel struxit. 82. De beneficiis episcoporum, abbatum et reliquorum, et de fiscis re
Abbreviated transcription (Latin):
interse habuerint acse pacificare noluerint ad nr̃am
tubeantur uenire p̾sentiã. neq illorũ contentio ali¬
stitiȩ rrinaneant. neq ullus comes palatiiri potentio¬
res causas sine nrã iussione finire p̾sumat. sed tantũ
ad pauperũ & ininus potentiũ iustitias faciendas
sibn sciat esse uacandũ De testibus ad rem quã¬
adrr̃ quãlib& discutundã quyrendi atq eligendisurs¬
amisso nr̃o & comite incuius ministerio de requalicũq
agendũ est tales eligantur. quales optimi in ipso pago
inueniri possunt. & ñliceat litigatorib ꝑ pinia falsos
testes adducere. sicut astenus fieri solebat
in placito centenarii. neq ad mortẽ neq ad libertatẽ
ad mittendã aut adres reddendas uł mancpia iudicet᷑.
sed ista aut in p̾sentia comitis uł inissorũ irõrũ iudicent᷑
De inquisitione & descriptione uniuscuiusq
missi in suo missatico.

Expanded text:
inter se habuerint ac se pacificare noluerint, ad nostram inter se habuerint ac se pacificare noluerint, ad nostram iubeantur venire praesentiam, neque illorum contentio alintium iustitiae remaneant. Neque ullus comes palatii nostri potentiores causas sine nostra iussione finire praesumat, sed tantum ad pauperum et minus potentium iustitias faciendas sibi sciat esse vacandum. 78. De testibus ad rem quaad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunta misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solebat.s homo in placito centenarii neque ad mortem, neque ad libertatem suam amittendam, aut ad res reddendas vel mancipia iudicetur; sed ista aut in praesentia comitis vel missorum nostrorum iudicentur. 80. De inquisitione et descriptione uniuscuiusque missi in suo missatico.
Abbreviated transcription (Latin):
sibi esse cognoscant. De hoc. ut ñisiꝑ iussionem
Uregalem brunia uł gladius nemini extraneo qͦlib&
neq ablu aut abbatissa uł quis lib& rector ȩccła
bpuniã uł gladiũ sine nr̃o ꝑmisso culib& homini¬
extraneo aut dare aut uendere p̃sumat nisi tantum
plures brunias habeant quȩ ad homines rectoris eius dẽ
ȩccło sufficiant. tunc principẽ idem rector ycołȩ inter¬
roga. quid de his facere p̃cipiat. De causarum
Et litium terminis.
e termino causarũ Et litium terminis.¬
& litiũ statuimus. ut ex quo bonȩ nienoriȩ domius
pippinus rex obiit & nos regnare coepimꝰ causȩ uel
lites inter partes factȩ atq exortȩ discuti antur. &
congruo sibi iudicio teriminentur. Prius uiro idest
no mourantur. uł saluȩ usq ad nr̃am interrogatio
nẽ seruentur. De ep̃is. comitibus. & potentiorib
si causam inter se habuerint
t ep̃i. abbates & comites & potentiores quiq si causa

Expanded text:
sibi esse cognoscant. 75. De hoc, ut non nisi permissione sibi esse cognoscant. 75. De hoc, ut non nisi permissione regali brunia vel gladius homini extraneo a ba aut abbatissa, vel quislibet rector ecclesiae, bruniam vel gladium sine nostro permissu cuilibet hominiextraneo aut dare aut vendere praesumat, nisi tantum plures brunias habeant, quam ad homines rectoris eiusdem ecclesiae sufficiant, tunc principem idem rector ecclesiae interroget, quid de his facere praecipiat. 76. De causarum litium terminis. De termino causarum et litium statuimustatuimus, ut ex quo bonae memoriae domnus Pippinus rex obiit, et nos regnare coepimus, causae vel lites inter partes factae atque exortae discutiantur, et congruo sibi iudicio terminentur. Prius vero, id est non moveantur, vel salvae usque ad interrogationem serventur. 77. De episcopis, comitibus et potentioribus, si causam inter se habuerint. Ut episcopi, abbates, comites et potentiores quique, si causam
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit. tta ex communicetur ut inbibendo sola aqua
utatur. quo usq se male fecisse cognoscat. De uassis
adliuo in palatio seruientib & tam̃ beneficia
e uassis domincis qui adhuc intra casã habentibus.¬
seruiunt. & tam̃ beneficia habere noscuntur. statutũ
ut quicuinq ex eis cũ domno imperatore domi remanse¬
rit. uassallos suos casatos secũ ñ retineant. sed cũ comite
cuius pagenses sunt ire ꝑmittant De preparatione
d hostem secđm antiquam consuetudinem
onstitutũ est ut secđm antiquã consuetudinẽ p̃paratio
Annũ. Quod tam̃ ita obseruari placuit. ut his qui de
hircno ad ligerã ꝑgunt. de ligere in antea ad tres men¬
ses cõputetur. & qui de ligere ad hrenũ ꝑgunt de
hreno in antea ad tres inenses uictualia habere debattł.
Iui aũt trans hrenũ st̃ & ad saxoniã ꝑgunt ad albiã
marcã essesoiant. & qui trans ligerim manent atq
in hispaniã ꝓficiscidebent. montes pirineos in arcam

Expanded text:
fuerit, ita excommunicetur, ut in bibendo sola aqua utatur, quousque se male fecisse cognoscat. 73. De vassis adhuc in palatio servientibus et tamen beneficiae vassis dominicis, qui adhuc intra casam serviunt et tamen beneficia habere noscuntur, statutum est, ut quicumque ex eis cum domno imperatore domi remanserit, vassallos suos casatos secum non retineat, sed cum comite, cuius pagenses sunt, ire permittat. 74. De praeparatione ad hostem secundum antiquam consuetudinem. Constitutum est, ut secundum antiquam consuetudinem praeparatio annum. Quod tamen ita observari placuit, ut his qui de Rheno ad Ligerem pergunt, de Ligere in antea ad tres menses computetur; et qui de Ligere ad Rhenum pergunt, de Rheno in antea ad tres menses victualia habere debeant. Qui autem trans Rhenum sunt, et ad Saxoniam pergunt, ad Albiam marcam esse sciant. Et qui trans Ligerem manent atque in Hispaniam proficisci debent, montes Pirinaeos marcam
Abbreviated transcription (Latin):
Si serui ꝑ contumatiã collecta multitudine alicui uim
intulerint. id est aut homicidiũ aut incendiũ aut qua¬
liumcũq rerũ direptiones fecerint. domini quorũ ne¬
glegentia hoc euenit: ꝓ eo quod eos constringore nolu¬
erunt ut talia facere ñ auderent. bannũ nr̃m id est l¬
quȩ dicuntur afisco nr̃o esse occupata. uolumus ut missi
nr̃i inquisitionẽ faciant sine sacram̃to ꝑueratiores homi¬
nes pagullius circumanentes. & quic quid de hac causa
uerius accertius inuestigare potuerint. ad nr̃am facianł
ꝑuenire notitiã. ut nos tunc definiamus quicquid nob̾
iustũ esseuidebitur. De seruis uł ȩcclȩsiasticis¬

Expanded text:
Si servi per contumaciam collecta multitudine alicui vim intulerint, id est aut homicidium aut incendium, aut qualiumcumque rerum direptiones fecerint, domini quorum negligentia hoc evenit, pro eo quod eos constringere noluerunt, ut talia facere non auderent, bannum nostrum, id est se dicuntur a fisco nostro esse occupata, volumus ut missi nostri inquisitionem faciant sine sacramento per veratiores homines pagi illius circummanentes, et quicquid de hac causa verius ac certius investigare potuerint, ad nostram faciant pervenire notitiam, ut nos tunc definiamus quicquid nobis iustum esse videatur. 3. Si servi vel ecclesiastici
Abbreviated transcription (Latin):
bus post placitũ condictũ uenisse comꝓbatus fucrit.
tot diebus abstineat a carne & uino
hoste reuersus fuerit qđ factũ franci heriseliz di¬
cunt. uolumꝰ ut antiqua constitutio id est capitalis
sententia erga illũ punienda custodiatur¬
uicuniq ex his qui beneficiũ principis habeut
parem suũ contra hostes cõmunes in exercituꝑ gen¬
tẽ dimiserit. & cũ eo uł stare noluerit. honorẽ suũ

Expanded text:
bus post placitum condictum venisse comprobatus fuerit, bus post placitum condictum venisse comprobatus fuerit, tot diebus abhoste reversus fuerit, quod factum Franci herisliz dicunt, volumus ut antiqua constitutio, id est capitalis sententia, erga illum puniendum custodiaturumque ex his qui beneficium principis habent, parem suum contra hostes communes in exercitu pergentem dimiserit, et cum eo ire vel stare noluerit, honorem suum
Abbreviated transcription (Latin):
& tunciterũ ad statũ libertatis sue reuercatur.
& si ille homo qui ꝓpt̾ heribannũ se inseruitiũ tradi¬
dit in illo seruitio defunctus fuerit. heredes etus he¬
reditatẽ quȩ ad eos ꝑtin& ñ ꝑdant nec libercatẽ.
neo de ipso banno obnoxii fiant De heribanno
pro uuacta. nec descara. nec de uuarda. nec ꝓ heirber¬
gare. nec ꝓ alio banno heribannũ comes extare
p̃sumat. nisi missus nr prius heribannũ ad partẽ nrãm
recipiat. & ei suã tertiã partẽ ex inde ꝑ iussionẽ nram
don&. Ipse uero heribannus ñ exactentur. neq interris
neq in in ancipiis. sed in auro argento pallus atq ar¬
mis & animalib atq. pecudib siue talibus speciebus
quȩ ad utilitatẽ ꝑtinent
De his qui regales habent honores & in hostin
bauniti ad condictũ placitũ nonuenernt
uicumq homo nr̃os habens honores in hostẽ ban¬
nitus fuerit & ad condictã placitũ ñ uenerit quot die¬

Expanded text:
et tunc iterum ad statum libertatis suae revertatur. et tunc iterum ad statum libertatis suae revertatur. Et si ille homo, qui propter heribannum se in servitium tradidit, in illo servitio defunctus fuerit, heredes eius hereditatem, quae ad eo pertinet, non perdant, nec libertatem, nec de ipso banno obnoxii fiant. 68. De hairionem, nec pro wacta, nec de scara, nec de warda, nec pro heribergare, nec pro alio banno heribannum comes exactare praesumat; nisi missus noster prius heribannum ad partem nostram recipiat, et ei suam tertiam partem exinde per iussionem nostram donet. Ipse vero heribannus non exactetur neque in terris neque in mancipiis, sed in auro et argento, palliis atque armis et animalibus atque pecudibus, sive talibus speciebus quae ad utilitatem pertinent. 69. De his qui regales habent honores, et in hostem banniti ad condictum placitum non venerint. Quicumque homo nostros habens honores in hostem bannitus fuerit et ad condictum placitum non venerit, quot die
Abbreviated transcription (Latin):
aut rapuerit aut furauerit ei cui domꝰ infracta &spo¬
liata fuerit in triplũ cõponat. & insuꝑ bannũ domi¬
at. Si quis liber homo aliquod tale damnũ cuilib&
fecerit pro quo plenã compositionẽ facere ñ ualeat. sem&¬
ipsũ inuuadio pro seruo darestudeat. usq dũ plenã
in hoste suꝑ bannũ dominicũ rapuerit aut furauerit
uł pauerit aut cũ caballis uastauerit. estimato dam¬
no secđm legẽ intriplũ cõponat. & si liber homo hoc
fecerit damnũ dominicũ ꝓ hacre componere cogatur.
Seruus uero secđm suã legẽ tripla compositione damnũ
in loco restituat. & ꝓ damno disciplinȩ corporali sub¬
iaceat. De libero homine inhoste bannito
uicũq liber homo in hoste bannitus faerit & uenire
contempserit. plenũ heribannũ id est solidos .Ix. ꝑ
soluat. Aut si ñ habuerit unde illã sũmã ꝑsoluat.
sem& ipsũ ꝓ uuadio inseruitiũ principis tradat.
donec ꝑ tempora ipse bannus ab eo fiat ꝑsolutus

Expanded text:
 infracta et spoliata, in triplum componat, et insuper bannum domiat. Si quis liber homo aliquod tale damnum cuilibet fecerit, pro quo plenam compositionem facere non valeat, semetipsum in wadio pro servo dare studeat, usque dum plenamin hoste super bannum dominicum rapuerit vel paverit aut furaverit aut cum caballis vastaverit, aestimato damno secundum legem in triplum componat. Et si liber homo hoc fecerit, bannum dominicum pro hac re componere cogatur. Servus vero secundum legem tripla compositione damnum in loco restituat, et pro damno disciplinae corporali subiaceat. 67. De libero homine in hostem bannito. Quicumque liber homo in hostem bannitus fuerit, et venire contempserit, plenum heribannum, id est solidos sexaginta persolvat. Aut si non habuerit unde illam summam persolvat, semetipsum pro wadio in servitium principis tradat, donec per tempora ipse bannus ad eo fiat persolutus;
Abbreviated transcription (Latin):
antiquitus ad partẽ regis exire solebat: Similiter
& frula & nobis renuntient. ut nos ordinimꝰ quid de
t derebus unde ¶census ad partẽ rogis exire solebat¬
traditȩ st̃ ut reddantur ꝓpriis herrdib. aut qui
Amissis dominicis comitibus notũ faciendis
tunusquisq inissorũ nrorũ in placito suo notũ faciat
ille legationẽ suã ñ facit conueniant interse. & cõmu¬
nia placita faciant. tã ad latrones distringendos quã
ad ceteras iustittas faciendas De fidelitate regis¬

Expanded text:
antiquitus ad partem regis exire solebant; similiter antiquitus ad partem regis exire solebant; similiter et freda; et nobis renuntiet de rebus unde censum ad partem regis exire solebattrada missis dominicis comitibus notum faciendis. Ut unusquisque missorum nostrorum in placito suo notum faciat ille legationem suam non facit, conveniant inter se, et communia placita faciant, tam ad latrones distringendos, quam ad caeteras iustitias faciendas. 295. De uxori
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃orũ uł ablatũ. abbatissarũ atq. comitũ siue uassorũ
nrorũ. sed & iã nr̃i fisci describantur. ut scire possimꝰ
quantũ ꝯiã denr̃o inunius cuiusq legatione habea
De legationib ꝓpter iustitias quo tẽpore
olumus ut ꝓpt̃ iustitias exerteantur¬
quȩ tisq modo de parte comitũ remansert̃ quattuor
tantũ mensib in anno missiuũ ligationes suas exer¬
ceant. id est in hieme ianuario. in hberno a pr̃ili. in
estate iulio. indutuoino octobiio. Ceceris uero minsib
unusquisq comitũ placitũ suũ habeat & iustitias suas
faciat Missidũt nr̃i quater in uno iense & inquat¬
tuor locis habrant placita sua cũ illis comitib quib
congruũ fuerit ut ad eũ locũ possint conuenire
missatico qualiter factũ inuenerit. quã nr̃a sit iussio
non solũ illud emendare iubeat. sed &iã ad nosip¬
sã rẽ qualiter inuenta est deferat
De censu regali inquirendo
t missi nr̃ĩ census nr̃os ꝑquirant diligent᷑ undecumq

Expanded text:
porum vel abbatum, abbatissarum atque comitum, sive vassorum nostrorum, sed etiam nostri fisci describantur; ut scire possimus quantum etiam de nostro in uniuscuiusque legatione habeamus. 83. De legationibus propter iustitias, quo temporeolumus, ut propter iustitias, quae usque modo de parte comitum remanserunt, quattuor tantum mensibus in anno missi nostri legationes suas exerceant, id est in hyeme Ianuario, in verno Aprili, in aestate Iulio, in autumno Octobrio. Caeteris vero mensibus unusquisque comitum placitum suum habeat et iustitias faciat. Missi autem nostri quater in uno mense et in quattuor locis habeant placita sua cum illis comitibus, quibus congruum fuerit ut ad eum locum possint convenire.issatico aliter factum invenerit quam nostra sit iussio, non solum emendare iubeat, sed etiam ad nos ipsam rem, qualiter ab eo inventa est, deferat. 85. De censu regali inquirendo. Ut missi nostri censos nostros perquirant diligenter, undecumque
Abbreviated transcription (Latin):
postquã ei uita concessa est. cũ iustitia ad quirere potuerit
in sua libertate teneat & defendat secđm legẽ intestimo¬
niũ non suscipiatur. nec inter scabinios adlegẽ iudican¬
dã teneatur. & si ad sacramentũ aliquid iudicatũ fuerit
qđ turare debrat. si aliquis ipsũ sacramentũ falsũ dicere
uoluerit. De homine eui post tudicium uita
Iconcessa est. si iustitiã reddere noluerit.
Si alicui post iudiciũ scabiniorũ fuerit uita concessa.
& ipse in postmodũ aliqua mala ꝑpitrauerit. & iusti¬
tiã reddere noluerit. dicendo qđ mortuus sit. & ideo
iustitiã reddere ñ debeat. statutũ est ut superius iudi¬
ciũ sustineat. qđ antea sustinere debuit: & si aliquis
aduersus eũ aliqua mala fecerit. secđm ȩquitatis or¬
dinẽ licentiã habrat suã iustitiã requirendi de cau¬
sis ꝑpetratis postquã ad mortẽ diuidicatus est dep̃¬
teritis maneat supta diidicatũ fuit De latrane

Expanded text:
postquam ei vita concessa est, cum justitia acquirere potuerit, postquam ei vita concessa est, cum justitia acquirere potuerit, in sua libertate teneat et defendat secundum legem; in testimonium autem non suscipiatur, nec inter scabinos ad legem judicandam teneatur. Et si ad sacramentum aliquid judicatum fuerit quod jurare debeat, si aliquis ipsum sacramentum falsum dicere . De homine cui post iudicium vita concessa est, si iustitiam reddere noluerit. Si alicui post iudicium scabiniorum fuerit vita concessa, et ipse in postmodum aliqua mala perpetraverit et iustitiam reddere noluerit, dicendo quod mortuus sit et ideo iustitiam reddere non debeat, statutum est, ut superius iudicium sustineat, quod antea sustinere debuit. Et si aliquis adversus eum aliqua mala fecerit, secundum aequitatis ordinem licentiam habeat suam iustitiam requirendi de causis teritis maneat, sicut supra diiudicatum fuit. 3. De latrone
Abbreviated transcription (Latin):
tempserit. possessio eiꝰ in bannũ mittatur. donec ueniat.
& sic de re qua inter pellatus fuerit iustitiã faciat.
Siinfta annũ nonuenerit. de rebus eiꝰ quȩ in banno
missȩ sunt rex interrogetur. & quicquid inde iudica¬
uerit fiat. Prima mannitio suꝑ noctes uii. secđa suꝑ¬
xlii. Similiter & de beneficio hominis si forte res ꝓ
prias non habuerit mittatur in bannũ usquequo rex
campo uel cruce contendant. De hominibus ad
mortẽ diiudicatis & postea eis uita concessa si¬
culpas ad mortẽ diudicati fuerint & post eis uita fue¬
rit concessa. si ipsi iustitiã ab aliis requisis rint. aut
eis iustitiã querere uolurrint. qualiter inter illos iu¬
dicium ttrminetur. Primũ omniũ de illis causis ꝓ
quib iudicatus fuerat ad mortẽ nullã potest facere
petitio nẽ quia om̃s res suȩ secđm iudiciũ francorũ
in publico fuerunt reuoc̾atȩ & si aliquid in postmodũ

Expanded text:
tempserit, possessio eius in bannum mittatur, donec veniat tempserit, possessio eius in bannum mittatur, donec veniat et de re, pro qua interpellatus fuerit, iustitiam faciat. Si infra annum non venerit, de rebus eius, quae in banno missae sunt, rex interrogetur, et quicquid inde iudicaverit, fiat. Prima mannitio super noctes 7, secunda su42. Similiter et deprias non habuerit, mittatur in bannum, usque rex incampo vel cruce contendant. 47. De hominibus ad mortem diiudicatis, et postea eis vita concessa, siculpas ad mortem judicati fuerint, et postea eis vita fuerit concessa, si ipsi justitiam ab aliis requisierint, aut eis justitiam quaerere voluerint, qualiter inter illos judicium terminetur. Primo omnium de illis causis pro quibus judicatus fuerat ad mortem, nullam potest facere repetitionem, quia omnes res suae secundum judicium Francorum in publico fuerunt revocatae. Et si aliquid postmodum,
Abbreviated transcription (Latin):
nire potuerit. tunc isqui eũ interpellauit secđ̾m
legẽ ipsã cartã falsã efficiat. & seruũ conquirat: Si
uero inter pellator auctore aut testimonus aut car¬
tarũ collatione uictus fuerit ex hoc qđ uoluit efficere
& ñ potuerit. multã quȩ ingenuitatis carta continet
damnũ cuilib& illatũ dimitere. sed iuxta qualitatẽ
damni dominus pro illo respondrat. uł eũ in cõposi¬
sitionẽ aut ad poenã petitoris offerat. Si aũt seruus
ꝑpetrato scelere fugerit. ita ut a domino penitus in¬
uenuriũ possit. sactam̃to se dominus eiꝰ excusate stu¬
deat. qđ hoc suȩ uoluntatis dut conscientix non fuiss&.
qđ seruus eius tale facinus cominisit.
De mannitione secundũ legem ad inallum
iquis ad mallũ legib mannitus fuerit & ñ uenerit.
si eũ sunnis ñ detenuerit .xu. solidis culpabilis iudicet᷑
Sic ad secđm & tertiũ. Si aũt ad quartũ uenire con¬

Expanded text:
nire potuerit, tunc is qui eum interpellavit, secundum nire potuerit, tunc is qui eum interpellavit, secundum legem ipsam cartam falsam efficiat et servum conquirat. Si vero interpellator auctore, aut testimoniis, aut cartarum conlatione victus fuerit, ex hoc quod voluit efficere et non potuerit, multam quae in ipsa ingenuitatis carta continetuillo cuilibet inlatum dimittere, sed iuxta qualitatem damni dominus pro illo respondeat, vel eum in compositionem aut ad poenam petitori offerat. Si autem servus perpetrato scelere fugerit, ita ut a domino penitus inveniri non possit, sacramento se dominus eius excusare studeat, quod hoc suae voluntatis nec conscientiae fuisset, quod servus eius tale facinus commisit. 45. De mannitione secundum legem ad mallum. Si quis ad mallum legibus mannitus fuerit et non venerit, si eum sunnis non detenuerit, quindecim solidis culpabilis iudicetur.  ad secundam et tertiam. Si autem ad quartam venire con
Abbreviated transcription (Latin):
e falsis testibus p̾cipimus ut ñ recipiantar
De non iurando peruitam regis.
t nullus prȩsumat ꝑuitã regis & filiorũ eius iurare
De eo qui per carcã ingenuus est. si ad
iudicium in terpellatus fuerit.
iquis ꝑ cartã ingenuus dimissus fuerit. & a quolib&
homine ad seruitiũ interpellatus fuerit. primu¬
legitimũ auctorim suȩ libertatis proferat. & in sua li¬
bertate ꝑseuer&. Si uero legitimus auctor defuerit.
testimomo bonorũ hoiitiũ qui tuno aderant quando
lber dimissus fuerat. se defendere ꝑuit tatur Siuͦ
testes deftietint. cũ duab aliis cartis quȩ erusdẽ cancel¬
larii manufirmatȩ sint uł scriptȩ cuiuscũq fuerit suã
cartã quȩ tertia est. uerã & legitimã esse confirmet
Cancellarius tam̃talis essedeb&. qui pagensib lociillius
notus fuiss& & dcceptus. Si aũt qui interpellatꝰ fuerit¬
& ad seruitiũ neo auctorem nec testimonia habuerit.
neq alias duas cartas ad suã cartã confirmandã inue¬

Expanded text:
cipimus, ut non recipiantur. 42. De non iurando per vitam regis. Ut nullus praesumat per vitam regis et filiorum eius iurare. 43. De eo qui per cartam ingenuus est, si ad servitium interpellatus fuerit. Si quis per cartam ingenuus dimissus fuerit, et a quolibet homine ad servitium interpellatus fuerit, primulegitimum auctorem suae libertatis proferat et in sua libertate perseveret. Si vero legitimus auctor defuerit, testimonio bonorum hominum, qui tunc aderant quando liber dimissus fuerat, se defendere permittatur. Si vero testes defuerint, cum duabus aliis cartis, quae eiusdem cancellarii manu firmatae sint vel scriptae, cuiuscumque fuerint, suam cartam, quae tertia est, veram et legitimam esse confirmet. Cancellarius tamen talis esse debet, qui pagensibus loci illius notus fuisset et acceptus. Si autem qui interpellatus fuerit ad servitium, nec auctorem, nec testimonia habuerit, neque alias duas cartas ad suam cartam confirmandam inve
Abbreviated transcription (Latin):
matur. & cuius contra quẽ testimoniare deb& nullũ
possit indicere. De scabinris ad uocatis.
notariis. amissis dominicis eligendis
t missi nr̃i scabinios. ad uocatos. notarios ꝑ singula
loca eligant. & eorũ nomina quando reuersi fuerint
De his qui lege̾ seruare contempserint contendunt
ut ꝑ fide nssores ad pͣsentiã regis deducantur
De colonis & fiscalinis
t nec colonus nec fiscalinus possit alicubi traditiones
sine eausa isi iudiatũ fiat De ciusa ebrii homninis
P& derius testimonio. & de placito comitis
habeat nisi ieiunus De missis dominicis
uel ceteris hominibus discurrentibus.¬

Expanded text:
matur, et cui is contra quem testimoniare debet, nullumatur, et cui is contra quem testimoniare debet, nullum crimen possit indicere. 33. De scabineis, advocatis, notariis a missis dominicis eligendis. Ut missi nostri scabinios, advocatos, notarios per sinloca elegant; et eorum nomina, quando reversi fuerint, De his qui legem servare contempserint, ut per fideiussores ad praesentia regis deducantur. 5. 36. De colonis et fiscalinis. Ut nec colonus nec fiscalinus possint alicubi traditiones , nisi iudicatum fiat. 38. De causa ebrii hominis, et de eius testimonio, et de placito comithabeat nisi jejunvel ceteris hominibus in uti
Abbreviated transcription (Latin):
in loco uuadii suscepit. Aut d amnũ soluat. aut homi¬
nẽ in mallo ꝓductũ admittat. perdens simul debitũ
ꝓpter qđ eũ ꝓ uuadio suscepit. & qui dainnũ fecit
dimissus. iux qualitatẽ rei cogatur emendare
Si urro liberã feminã habuerit. & usq dũ inpignore
extiteritꝰ. filios habuerint. liberi permaneant
De debitis regalibus qualiter solui debeant
mnia debitaquȩ ad partẽ regis solui debent solidos
ꝑ xii. denarios soluant. excepto freda quȩ in legesa¬
lica conscripta est. illo rodẽ solido quo cetere compo¬
sitiones solui debent componatur. De eo qui
causã iudicatam repetere prȩsumit
Si quis causã iudicatã repetere p̃sumpserit in mallo.
ibiq testib conuictus fuerit aut xu solidoͥs componat
aut xu. ictus ab scabineis qui causã prius iudicauerint
accipiat De eo qui intestimonium assumitur
qualis esse debeat
ptimus quisq in pago uł ciuitate intestimoniũ assu¬

Expanded text:
in loco wadii suscepit aut damnum solvat, aut homiin loco wadii suscepit aut damnum solvat, aut hominem in mallo productum dimittat, perdens simul debitum propter quod eum pro wadio suscepit. Et qui dampnum fecit, dimissus iuxta qualitatem rei cogatur emendare. Si vero liberam feminam habuerit, usque dum in pignere extiterit, et filios habuerint, liberi permaneant. 30. De debitis regalibus, qualiter solvi debeant. Omnia debita quae ad partem regis solvi debent, solidis duodecim denariorum solvantur, excepta freda, quae in lege Salica conscripta est. Illa eodem solido quo caterae compositiones solvi debent, componatur. 31. De eo qui causam iudicatam repetere praesumat. Si quis causam iudicatam repetere praesumpserit in mallo, ibique testibus convictus fuerit, aut quindecim solidos componat, aut quindecim ictus ab scabinis, qui causam prius iudicaverunt, accipiat. 32. De eo qui in testimonium assumitur, qualis esse debeat. Optimus quisque in pago vel civitate in testimonium adsu
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ adiuuare ꝑ malũ ingeniũ p̃sumpserit. atq inde
corã iudicib uel comite increpatus fuerit. & negare
non potuerit. solidis .xu. culpabilis iudicetur
De homine qui ꝑ cartã libertatẽ consecutus est
iquis ꝑ carcã ingenuitatis adomino suo legitina
libertatẽ consecutus fuerit liber ꝑmanrat. Si uero
aliquis eũ inseruire temptauerit. & ille cartã ingenu¬
itatis suȩ ostenderit. & aduersariũ se inseruire ułle
comꝓbauerit. ille qui hoc temptauit. multã quȩ in
carta descripta .ẽ. soluere cogatur. Siuero carta ñ
paruerit. sed iã ab illo qui tũ inseruire uoluerit disfas¬
ta est. uuirgildũ riꝰ disponat. duas partes illi quẽ in¬
seruire uoluerat. tertiã regi. & ille iterũ ꝑ preceptũ
regis libertatẽ suã conquirat. De homine libero.
qui se loco uuadi tradidit
Liber qui se loco uuadii in alterius potestatẽ cõinisenit
ibiq constitutus damnũ aliqđ cuilib& fecerit. qui eũ

Expanded text:
te adiuvare per malum ingenium praesumpserit, atque inde coram iudicibus vel comite increpatus fuerit, et negare non potuerit, solidis 15 culpabilis iudicetur. De homine, qui per cartam libertatem consecutus est. Si quis per cartam ingenuitatis a domino suo legitime libertatem est consecutus, liber permaneat. Si vero aliquis eum iniuste inservire temptaverit, et ille cartam ingenuitatis suae ostenderit et adversarium se inservire velle comprobaverit, ille qui hoc temptavit, multam quae in carta descripta est, solvere cogatur. Si vero carta non paruerit, sed iam ab illo qui eum inservire voluerit disfacta est, widrgildum eius componat, duas partes illi quem inservire voluerat, tertiam regi; et ille iterum per praeceptum regis libertatem suam conquirat. 29. De homine libero, qui se loco wadii tradit. Liber qui se loco wadii in alterius potestate commiserit, ibique constitutus damnum aliquod cuilibet fecerit, qui eum
Abbreviated transcription (Latin):
pul&. De comite latronẽ in forbanũ mittente
t comes qui latronẽ inforbannũ miserit. uicinis
suis & aliis comitib notũ faciat eundẽ latronẽ a se
esse forbannitum. ut illi eum non recipiant.
De liberis hominib qͥ ad mallũ uenire togendist
t nullus alius de liberis homunib ad placitũ uł ad

Expanded text:
pulet. 50. De comite latronem in forbannum mittente. Ut comes, qui latronem in forbannum miserit, vicinis suis et aliis comitibus notum faciat, eundem latronem a se esse forbannitum, ut illi eum non recipiant. 51. De liberis hominibus, qui ad mallum venire cogendi sint. Ut nullus alius de liberis hominibus ad pla
Abbreviated transcription (Latin):
stituantur ad sua ministeria exercenda. De mallo
tale constituatur. qđ in inberno & in estate obferuatũ
esse possit De sacram̃tis ad placitũ adramitis
t sacramenta quȩ ad placitũ fuerint adhramita. in pa¬
latio ꝑficiantur. & si consacramentales homines cũp¬
so uenire rennuerint. iussione dominica aut indiculo
aut sigillo ad palatium uenire cogantur
De impedimento clamatorum
eclamatorib qui magnũ impedimentũ faciunt in
palatio ad aures domni imperatoris. ut missi & comites
Alorũ missos transinittant contra illos qui mentiendo
uadunt. ut eos conuincant De fugituis contra¬
domni imperatoris. ut qui eos p̃teritũ tempus susce¬
pit dut retinuit. bannũ dominicum componat
De nimium blasphemis lattonibus
e latronibus qui magnã habent blasphemiã. quicũq
aliquẽ ex his comp̃henderit. nullum daninum ex inde
patiatur. De pace infra patriam.
e pace & iustitia infra patriã sicut sepe ꝑ alia capitula

Expanded text:
ssunt, constituantur ad sua ministeria exercenda. 57. De matale constituatur, quod in hyberno et in aestate observatum esse possit. 58. De sacramentis ad palatium adhramitis. Ut sacramenta quae ad palatium fuerunt adhramita, in palatio perficiantur. Et si consacramentales homines cum ipso venire rennuerint, iussione dominica aut indiculo aut sigillo ad palatium venire cogantur. 59. De impedimento clamatorum. De clamatoribus, qui magnum impedimentum faciunt in palatio ad aures domni imperatoris, ut missi seu comites illorum missos transmittant contra illos qui mentiendo vadunt, ut eos convincant. 60. De fugitivis contradomni imperatoris, ut qui eos post praeteritum tempus suscepit aut retinuit, bannum dominicum componat . 61. De nimium blasphemis latronibus. De latronibus, qui magnam habent blasphemiam, quicumque aliquem ex his comprehenderit, nullum damnum exinde patiatur. 62. De pace infra patriam. e pace et iustitia infra patriam, sicut saepe per alia capitula
Abbreviated transcription (Latin):
t cestes ad testimoniũ dicendũ adhibrantur.¬
ꝑ p̃miũ ñ conducant᷑. & ut nullus tistimoniũ dicat aut
sacram̃ tũ iur&. nisiieiunus. & ut testes priusquã iu
rent separatim discutiantur quid dicereuelint de
illa re unde testimoniũ reddere debint. De iustitia
Icuius libet a nullo quolib& dilatanda
tnullus quilib& missus nr̃. neq comes. neq iudex aut
scabineus cuius lib& iustitiã dilatare p̃sumat si statĩ¬
adimpleta poterit esse secđ̃m rectitudinẽ. neq p̾mia
ꝓ hoc aquolib& homine ꝑ aliqđ ingeniũ malũ p̃sumit
accipere. De non cogrndo ad pontẽ ire causa tel mu
t nullus cogatur ad pontẽ ire ad fluuiũ transeandim
ꝓ ꝑter telonei causas quando ille in alio loco cõpendi¬
osius illud flumen transire potest. Similiter in pla¬
no campo ubi pons nec trriectus. ẽ. ibi omniodis p̃¬
cipimus ut teloneũ non exigatur De hoc si prħ¬

Expanded text:
testes ad testimonium dicendum praemio non conducantur; et nullus ut testimonium dicat, aut sacramentum iuret, nisi ieiunus. Et ut testes, priusquam rent, separatim discutiantur, quid dicere velint de illa re, unde testimonium reddere debent. 290. De iustitia cuiuslibet a nullo quolibet dilatanda. Ut nullus quilibet missus noster neque comes neque iudex aut scabinus cuiuslibet iustitiam dilatare padimpleta potuerit esse secundum rectitudinem, neque praemia pro hoc a quolibet homine per aliquod ingenium malum praesumat accipere. 54. De non cogendo ad pontem ire causa telonei. Ut nullus cogatur ad pontem ire ad fluvium transeundum propter telonei causas, quando ille in alio loco compendiosius illud flumen transire potest. Similiter in plano campo, ubi pons nec treiectus est, ibi omnimodis praecipimus ut non teloneum exigatur. 55. De hoc, si pr
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerit & hoc ei approbatũ fuerit qđ sciens cõmissũ
dominicũ armatus ad resistendũ ueniss& deuita cõpo¬
nat. & si negauerit cũ xiisuis iuratorib: seidoneare
faciat. & ꝓ eo qđ cũ collecta contra missũ dominicũ
armatus uenit ad resistendũ bannũ dominicũ cõpo¬
nat. Simili modo domnus imperator de suis uassis
iudicauit. & si seruus hoc fecerit. discipline corpo¬
rali subiaceat. De eo qui domũ alienã cunisliba¬

Expanded text:
um dominicum ad resistendum venisset, de vita componat: et si negaverit, cum 12 suis iuratoribus se idoneare studeat, et pro eo quod cum collecta contra missum dominicum armatus venerit ad resistendum, bannum dominicum componat. Simili modo domnus imperator de suis vassis iudicavit. Et si servus hoc fecerit, disciplinae corporali subiaceat. 2.. Si quis domum alienam cuilib
Abbreviated transcription (Latin):
ponat. Si aũt homo furtũ aut homicidiũ uł qđ lib&
crimen foris cominittens in fra immunitatẽ fugerit.
mand& comes uł ep̃o uł abbati uł uice domino uł illi
quicumq locũ ep̃i aut abbatis tenuerit. ut reddat ei
reuin. Si ille contradixerit & eũ reddere noluerit. in
inquisitionẽ ei reddere noluerit. xxx solidđ culpabilis
iudicetur. Si nec ad tertiã inquisitionẽ consentire
uoluerit. quicquid i eus damni fecerit totũ ille qui
eũ in fra immunitatẽ retin& nec reddere uult. soluere
cogatur Et ipse comes uemens licentiã habeat ipsũ
hominẽ in fra inimunitatẽ querendi ubicumq eũ
inuenire potuerit. Si aut̃ statum in prima in quisitione
comiti responsũ fuerit qđ reus in fra immunitatẽ qui¬
dem fuiss& sed fuga lapsussit. iur& qđ ipse eũ ad iusti¬
tiã cuius lib& disfaciendã fugere ñ feciss&. & sit ei in
hoc satis factũ. Si aut̃ intranti in ipsã immunitatẽ
comiti collecta manu quis lib& resistere temptauerit.

Expanded text:
ponat. Si autem homo furtum aut homicidium vel quodlibet crimen foris committens infra immunitatem fugerit, mandet comes vel episcopo, vel abbati, vel vicedomino, vel illi, quicumque locum episcopi aut abbatis tenuerit, ut reddat ei reum. Si ille contradixerit et eum reddere noluerit, in inquisitionem eum reddere noluerit, triginta solidis culpabilis iudicetur. Si nec ad tertiam inquisitionem consentire voluerit, quicquid reus damni fecerat, totum ille qui eum infra immunitatem retinet nec reddere vult, solvere cogatur. Et ipse comes veniens licentiam habeat ipsum hominem infra immunitatem quaerendi, ubicumque eum invenire potuerit. Si autem statim in prima inquisitione comiti responsum fuerit quod reus infra immunitatem quidem fuisset, sed fuga lapsus sit, iuret quod ipse eum ad iustitiam cuiuslibet disfaciendam fugere non fecisset, et sit ei in hoc satisfactum. Si autem intranti in ipsam immunitatem comiti collecta manu quislibet resistere temptaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
magi. sortilegi. arioli uinefici diuini incantatores
somniatorũ comectores. quos diuina lex in retracta¬
biliter puniri iubet. de quib inlege dicitur
Anima quȩ declinauerit ad magos & ariolos. &
fornicata fuerit cũ eis. ponã facie̾ meã contra eã.

Expanded text:
magi, arioli, sortilegi, venefici, divini, incantatores, magi, arioli, sortilegi, venefici, divini, incantatores, somniatorum coniectores, quos divina lex inretractabiliter puniri iubet. De quibus in lege dicitur: anima quae declinaverit ad magos et ariolos, et fornicata fuerit cum eis, ponam faciem meam contra ea
Abbreviated transcription (Latin):
im probat & condemnat. ꝑ quorũ &iã diuersis scele¬
ribus & flagitus popłs fame & pestilentiaflagel¬
latur. & iccłȩ status infirmatur. &regnũ pericdita¬
tur Contra quos nos eorũ malitiã ex aggerantis.
quãquã in sacris eloquus satis sint ex secrata nos
necessariũ p̃uidimꝰ iterũ nr̃a ammonitione &
ex hortatione p̾caueri omnino oportere. sicut sunt
diuersarũ pollutionũ patratores quascũ iasculis
& pecorib ĩnulli diuersissuis modis admittunt.
quȩ in cõparabilẽ dulcedinẽ pussimi crtatoris ad
amaritudint̾ ꝓuocantes tanto grauius delinquua.
quanto contra naturã peccant. Pro qͦ &iã scelete
stirpis beniaminee. mucrone fraterno confossa suđ
xc porro indicia & euidentes uindictȩ declarant.
quã detestabile & execrabile apud diuinã maiestatẽ
hoc uitiũ extet. Extant & alia ꝑnitiosissima mala
quȩ ex ritu gentiliũ remansisse ñ dubiũ est. ut su&

Expanded text:
improbat et condemnat, pro quorum etiam diversis sceleimprobat et condemnat, pro quorum etiam diversis sceleribus et flagitiis populus fame et pestilentia flagellatur, et ecclesiae status infirmatur, et regnum periclitatur. Contra quos nos eorum malitiam exagerantes, quamquam in sacris eloquiis satis sint execrata, nos necessarium praevidimus, iterum nostra admonitione et exhortatione praecaveri omnino oportere. Sicut sunt diversarum pollutionum patratores, quos cum masculis et pecoribus nonnulli diversissimis modis admittunt, quae inconparabilem dulcedinem piissimi Creatoris ad amaritudinem provocantes, tanto gravius delinquunt, quanto contra naturam peccant. Pro quo etiam scelere stirpis Beniamin a mucrone fraterno confossa sunt. Haec porro iuditia et evidentes vindictae declarant, quam detestabile et execrabile apud divinam maiestatem hoc vitium extet. Extant et alia pernitiosissima mala quae ex ritu gentilium remansisse non dubium est, ut sunt