comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
beat supereodemloco dirup¬
to sacro scãe presta rieccle¬
siae ab eoquiem phrteus eos
contractu procedere uelit¬
& subhis pactionibus & in¬
strumentaemphr teuseos
conponantur & is qui con¬
traxit emphrteusin & aedi¬
fic& & materiis utatur. si
quasdam materias dirutus
habeat locus & transmittat
contraccum duobus successo¬
ribus suis secundum praedic¬
tam obseruationem posteaq
predium redeat ad sacro¬
scãm ecclesiam uel alium ue¬
nerabilem locum qui subtitu¬
lo emphrteuseos remimmo¬
bilem dederit tribus enim per¬
sonis defunctis omnimodo
predium aduenerabiles locas
redeat. Nam & illam pactionẽ
immomagiscallidam machina¬
tionem reiciendum esse consti¬
tutio iub&. Id est sipactus fue¬
rit cum economis & religioso
episcopo & aliis personis quas
enumerauimus is quiem phr¬
teus in. contrait. ut &iamtrib
personis de functis. Nihi lomi¬
nus deinceps successoribus lice¬
at emphricus costitulo resim¬
mobiles abecclesia capere & a¬

Expanded text:
beat super eodem loco dirubeat super eodem loco diruto sacrosanctae praestari ecclesiae ab eo, qui emphyteuseos contractu procedere velit, et sub his pactionibus et instrumenta emphyteuseos componantur, et is qui contraxit emphyteusin, et aedificet, et materiis utatur, si quasdam materias dirutas habeat locus, et transmittat contractum duobus successoribus suis secundum praedictam observationem, posteaque praedium redeat ad sacrosanctam ecclesiam vel ad alium venerabilem locum, qui sub titulo emphyteuseos rem immobilem dederit. Tribus enim personis defunctis omnimodo praedium ad venerabilem locum redeat. Nam et illam pactionem, immo magis callidam machinationem reiiciendam esse constitutio iubet, id est, si pactus fuerit cum oeconomis et religioso episcopo et aliis personis, quas enumeravimus, is qui emphyteusin contrahit, ut etiam tribus personis defunctis, nihilominus deinceps successoribus liceat emphyteuseos titulo res immobiles ab ecclesia capere, et a
Abbreviated transcription (Latin):
res uel bonorum possessores
& bonaeiui. Itatamen ui
debitum quoq reditum sine
aliquam dilationem redde¬
re conpellatur. Id autem
quod de prohibitione aliena¬
tionis diximus obtineit unio¬
lum in integris domibus uel
pro astiis uelagris uelortis
sed &iam in his quiomnino di¬
rutae diserta & in area posita
sunt quamuisenim nullum
aedificium nullam materiam
habeant. at tamen alienari¬
ea prohibitum est nisi forte
emphrteusis ad tempus secun¬
dum antefa tam diuisionem
intres personas fuerit facta
Neforte aliqua circum scriptio
fiat. Iuu& constitutio duos
primates micanicorum uel
architectorum inciuitate con¬
stantino politana unacumre¬
ligiosis economis & quinque
reuerentissimis presbiteris
& ipsobeatissimo archiepis copouel
in prouincus duos nobiles mi¬
canicorum uelachitectorum
aut unum siunum tantum ha¬
beat ciuitas peruenire opor¬
t& ad locus & diuinis ante po¬
sitis scripturis definiri ab eis¬
dem architectis quantum de¬

Expanded text:
res, vel bonorum possessores, res, vel bonorum possessores, et bona eius, ita tamen, ut debitum quoque reditum sine aliqua dilatione reddere compellatur. Id autem, quod de prohibitione alienationis diximus, obtineat non solum in integris domibus vel proastiis, vel agris, vel hortis, sed etiam in his, quae omnino diruta, vel deserta, et in area posita sunt; quamvis enim nullum aedificium, nullam materiam habeant, attamen ea alienari prohibitum est, nisi forte emphyteusis ad tempus secundum ante factam divisionem in tres personas fuerit facta. Ne autem aliqua circumscriptio fiat, iubet constitutio, duos primates mechanicorum vel architectorum in civitate Constantinopolitana una cum religiosis oeconomis et quinque reverendissimis presbyteris et ipso beatissimo archiepiscopo, vel in provinciis duos nobiles mechanicorum vel architectorum, aut unum, si unum tantum habeat civitas, pervenire oportet ad locos, et divinis ante positis scripturis definiri ab eisdem architectis, quantum de
Abbreviated transcription (Latin):
contractusemphrteus cos facere
Sin autem ecclesi astici proastii
emphrieusis contrahatur pre¬
tiosissimi quidem sed tamen
Quilissimum reditum habentos
iortit emphrteus cos con
uroastu
fiat. & inspiciatur reditus
qui peruiginti annos conpa¬
rari potest expr&uo proastu
& tantum reditum dare pacis¬
catur is quiem phrteus in con¬
trahit. Itatamen ut &iam
inhoccasu non inper p&uum
contractus extendatur. sed
secundum obseruationem
quam superius diximus.
Sciant autem hi quiem phr¬
teusim contraxerint quod pla¬
cito redito ab eis perbienniũ
non dato licentia libera presta¬
tur sanctorum locorum ad¬
ministratoribus & predia
abstrahere & nihil empone¬
matum nomine prestare
emponem ata autem dicimus
ea quae labore contrahentis
in agromeliorata sunt.
Sinautem d&eriorema grum
fccerit cogatur desuo sump¬
tus dare & restituere pristi¬
nam predii faciem. & hoc su¬
bicideb& nonsolum ipse sod
&iam heredescius uel successo¬

Expanded text:
contractus emphyteuseos facere. contractus emphyteuseos facere. Sin autem ecclesiastici proastii emphyteusis contrahatur pretiosissimi quidem, sed tamen vilissimum reditum habentis, non oportet emphyteuseos conproastii fiat, et inspiciatur reditus, qui per viginti annos comparari potest ex pretio proastii, et tantum reditum dare se paciscatur is, qui emphyteusin contrahit, ita tamen, ut etiam in hoc casu non in perpetuum contractus extendatur, sed secundum observationem, quam superius diximus. Sciant autem hi, qui emphyteusin contraxerint, quod placito reditu ab eis per biennium non dato, licentia libera praestatur sanctorum locorum administratoribus et praedia abstrahere, et nihil emponematum nomine praestare. Emponemata autem dicimus ea, quae labore contrahentis in agro meliorata sunt. Sin autem deteriorem agrum fecerit, cogatur de suo sumptus dare, et restituere pristinam praedii faciem, et in hoc subiici debet non solum ipse, sed etiam heredes eius, vel successo
Abbreviated transcription (Latin):
a qui contra hit maneat omni¬
modo emphiteusis mortuo autẽ
eo adheredes eius transmittatur
Sin autem filii sint siuemasculis
siue feminae aut sine potessint
siue neptes autsiuxorsit uelma¬
ritus specialiter mariti ueluxo¬
ris nomen expressum fuerit
alioquin ad aliam personam
ephrteuseos contractus non tran¬
seat. sed usqueaduitam contra¬
hentium extendatur nisi filios
filia suenepotes neptes uehabeant.
Procedereautem emphyteusis
deb& prius requisitione cumni
ueritate atque subtilitate habita
inreditu eo qui adid tempus fue¬
rat in quo ad sacro scãm ecclesiã
res perueniss& eiusque reditus
sexta portione remittaturei
quiem phytheus in contrahit.
Sin autem deminutus fuerit ex
aliquocasu reditus praediiduo¬
rum alterum uel sub eodemre¬
ditu qui tunc inueniatur sine
ulla deminutione his qui contra¬
hit accipiat praedium uelad
contractum omnino non accedat
Melius enim est locare magis
praedia scõrum locorum quã
sub huius modi deminutionibus

Expanded text:
 qui contrahit, maneat omnimodo emphyteusis, mortuo autem eo ad heredes eius transmittatur, si forte filii sint, sive masculi sive feminae, aut si nepotes sint sive neptes, aut si uxor sit vel maritus, si specialiter mariti vel uxoris nomen expressum fuerit. Alioquin ad aliam personam emphyteuseos contractus non transeat, sed usque ad vitam contrahentium extendatur, nisi filios filiasue, nepotes neptesue habeant. Procedere autem emphyteusis debet prius requisitione cum omni veritate atque subtilitate habita in reditu eo, qui ad id tempus fuerat, in quo ad sacrosanctam ecclesiam res pervenisset, eiusque reditus sexta portio remittatur ei, qui emphyteusin contrahit. Sin autem deminutus fuerit ex aliquo casu reditus praedii, duorum alterum fiat, vel sub eodem reditu, qui tunc inveniatur, sine ulla deminutione is, qui contrahit, accipiat praedium, vel ad contractum omnino non accedat. Melius enim est locare magis praedia sanctorum locorum, quam sub huiusmodi deminutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit perp&uo exiliotradi
oport&. magistratus autem
qui eadem instrumenta ad mi¬
ieruni eornciaces quio peram
dederunt ut monumentis in¬
timentur donationes uelc& e¬
rae alienationes actis inter¬
uenientibus confirmentur
Non idlum magistratus sed
&iam dignitate & facultatib
suiscadant. Remittit autem
constitutio caquae in praeteri¬
to tempore acta sunt excepit
autem quosdam contractos
quos insequentibus ex ponit ca¬
pitulis perquos & ecclesiarum
immobiles res alienari possunt
XENO DOCIUM. Idestlocum
uenerabilem in quo peregrini
suscipiuntur.
PINO CHO TROPHIUM
Id est locum uenerabilem in quo
pauperes & infirmi homines
pascuntur.
NOSOCHO MIUM Id est locum¬
uenerabilem in quoe groti homi¬
nes curantur.
ORPHANOTROPHIVM Id est
locum uenerabilem in quopa¬
rentibus orbatipueri pascuntur
GERONTO CIOMIUM
Idest locum uenerabilem inquo
pauperes & propter senectutem
solam infirmihomines curantur
BRIPHO TROPHIU M
Idest locum uenerabilem inquo

Expanded text:
scripsit, perpetuo exilio tradi scripsit, perpetuo exilio tradi oportet. Magistratus autem, qui eadem strumenta admiserunt, et officiales qui operam dederunt ut et monumentis intimentur donationes, vel ceterae alienationes actis intervenientibus confirmentur, non solum magistratu, sed etiam dignitate et facultatibus suis cedant. Remittit autem constitutio ea quae in praeterito tempore acta sunt; excepit autem quosdam contractus, quos in sequentibus exponit capitulis, per quos et ecclesiarum immobiles res alienari possunt. Exenodochium, id est locus venerabilis in quo peregrini suscipiuntur. Ptochotrophium, id est locus venerabilis in quo pauperes et infirmi homines pascuntur. Nosochomium, id est locuvenerabilis in quo aegroti homines curantur. Orphanotrophium, id est locus venerabilis in quo parentibus orbati pueri pascuntur. Gerontochomium, id est locus venerabilis in quo pauperes et propter senectutem solam infirmi homines curantur. Brephotrophium, id est locus venerabilis in quo
Abbreviated transcription (Latin):
bilem. siue domum siuẽ grum
siuehortum siue rus nun
mancipium uel panes ciuiles
neq creditoribusspecialis
hrpothecae titulo obligare
alienationis autem uerbum
contineat uenditionem dona¬
tionem permutationem &
emphrteus eos perp&uum con¬
tractum sed omnes omnino sa¬
cerdotes huius modi alienatio¬
ne abstineant. poenastimentes
quas leoniana constitutio mina¬
tur Idestutis quidem qui con¬
para uitrem loco uenerabi li
reddat cuius &antea fuerat
scilic& cum fructibus aliisq: emo¬
lumentis quae in medio tempo.¬
re facta sunt. hrco nomum au¬
tem ecclesiae prestare omnem
lucrum quod ex huiusmodipro¬
hibita alienatione senserit uel
ecclesiam damno affecerit. Ita
ut inposie rum hrconomus
non sit. Nonsolum autem ipse
sed &iam successores eius tene¬
antur. siue ipse adhrconomus
alienauerit siue respiciens alie¬
nantem episcopum non prohi¬
buerit multo magissi consen¬
serit. Tabellionem autem qui
talia interdicta strumenta son¬

Expanded text:
bilem, sive domum, sive agrum, bilem, sive domum, sive agrum, sive hortum, sive rusticum mancipium, vel panes civiles, neque creditoribus specialis hypotecae titulo obligare. Alienationis autem verbum contineat venditionem, donationem, permutationem, et emphitheuseos perpetuum contractum. Sed omnes omnino sacerdotes huiusmodi alienatione abstineant, poenas timentes, quas Leoniana constitutio minatur, id est, ut is quidem qui comparaverit, rem loco venerabili reddat cuius et antea fuerat, scilicet cum fructibus aliisque emolumentis, quae in medio tempore facta sunt; hyconomum autem ecclesiae, praestare omne lucrum, quod ex se huiusmodi prohibita alienatione senserit, vel ecclesiam damno effecerit, ita ut in posterum hyconomus non sit. Non solum autem ipse, sed etiam successores eius teneantur, sive ipse archyconomus alienaverit, sive respiciens alienantem episcopum non prohibuerit; multo magis si consenserit. Tabellionem autem, qui talia interdicta strumenta con
Abbreviated transcription (Latin):
nemtrahatur. id est taxioticã¬
RO cleRicoRum
ullus episcopus multitu¬
dinem clericorum faciat
passim debet enim secun¬
ium reditum ecclesiarum
ricorum numero quidebeat
in eadem ecdesia consecrari
illenumerus custo diatur
Sin autem numerus praefini¬
tus non est neq per amicitiam
neq pergratiam honeranda
sacro scãecclesia est sed mode¬
randus numeruserit. cura &
sollicitudine patriarcharum
& me tropolitanorum & alio¬
rum episcoporum liceat autẽ
unicuique siue priuatus siue lai¬
cus sit inspicienti ea quao dixi¬
mus ab aliquo contenta adim¬
peratorem referre.
XXXII DEREBUS ADUENE¬
RABILES IOCOSPERIINENTI¬
BUS NONALIENANDIS
ulla subromana dicione
constituta ecclesia uel xe¬
nodocium uel ptochotrofium
uel noso comium uelor phano¬
trofium uel geronto comium
uel brephotrofium uel monas
terium tam monachorum
quam icimonialium as hunan¬
dritam habens uel archiman¬
dritissam ergo his omnib:
non liceat alienare rem immo¬

Expanded text:
nem trahatur, id est, taxeoticanem trahatur, id est, taxeoticaro clericorum Nullus episcopus multitudinem clericorum faciat passim, debet enim secundum reditum ecclesiarum ricorum numerum, qui debent in eadem ecclesia consecrari, ille numerus custodiatur. Sin autem numerus praefinitus non est, neque per amicitiam, neque per gratiam oneranda sacrosancta ecclesia est, sed moderandus numerus erit cura et sollicitudine patriarcharum et metropolitanorum, et aliorum episcoporum. Liceat autem unicuique, sive privatus, sive laicus sit, inspicienti ea, quae diximus, ab aliquo contempta, ad imperatorem referre. VII De rebus ad venerabilia loca pertinentibus non alienandis Nulla sub Romana ditione constituta ecclesia, vel xenodochium, vel ptochotrophium, vel nosocomium, vel orphanotrophium, vel gerontocomium, vel brephotrophium, vel monasterium tam monachorum quam sanctimonialium, archimandritam habens vel archimandritissam; ergo his omnibus non liceat alienare rem immo
Abbreviated transcription (Latin):
uer santur Neq uiuere lic& ei
quomodo uelit. Nulla autem
habere quosdam secum ueluti
fratres siue cognatos uel quos
dicere solent a gapithos idest
dilectos. Nam da conissats
aliqua suspiciosit quasi simula¬
tus frater cumea deger& uel
ab initio non consccr&ur uelsi
consecrata fuerit amittathono¬
rem. poenas autem cum cor¬
ruptore patiatur eas quas sa¬
crae constitutiones aduersus
corruptores minantur. Eo autẽ
tempore quodia conissae conse¬
crantur ad monendae sunt. ut
si postea nupserint uel aliam
uitamelegerint gladio ultore
sternantur. & facultas carum
monasteriis siue ecclesiis ad di¬
cantur is autem qui corrupit
cam puniatur quidem eodem
supplicio bona autemeius fis¬
ciuiribus uindicentur.
honorem contem serit & ina¬
liamuitam transierit duo¬
rum alterum uelcuriali con¬
ditioni cum suis facultatibus
subiciantur uelsi plures curia¬
les ciuitas habeat siue ipse ui¬
lior sit ad officialem conditio¬

Expanded text:
versantur, neque vivere liceat ei versantur, neque vivere liceat ei quomodo velit. Nulla autem habere quosdam secum veluti fratres sive cognatos, vel quos dicere solent ἀγαπητοὺς, id est dilectos. Nam diaconissae vel aliqua suspicio sit, quasi simulatus frater cum ea degerit, vel ab initio non consecretur, vel si consecrata fuerit, amittat honorem. Poenas autem cum corruptore patiatur eas, quas sacrae constitutiones adversus corruptores definiunt. Eo autem tempore, quo diaconissae consecrantur, admonendae sunt, ut, si postea nupserint, vel aliam vitam elegerint, gladio ultore feriantur, et facultates earum monasteriis sive ecclesiis addicantur. Is autem qui corrupit eam, puniatur quidem eodem supplicio, bona autem eius fisci viribus vindicentur. honorem contempserit, et in aliam vitam transierit, duorum alterum, vel curiali condicioni cum suis facultatibus subiiciatur, vel si plures curiales civitas habeat, sive ipse vilior sit, ad officialem condicio
Abbreviated transcription (Latin):
diaconus uel presbiter ficri
prohib&ur. sed & simuliere
dis iuncta marito suo quem ipsa
reliquid uxorem quispiam ha¬
buerit. Neq diaconus neque
presbiter fieri potest. Idem est
& si concubam habeat quippe
tales homines cum castitate
uiuero dec&. Castus autem est
qui hab& uelhabuit uxorem
castam &ipsam &abipso uirgi¬
nem receptam. Siquis autem
presbiter ueldia conus uel sub¬
dia conus uxorem duxerit uel
concubam habuerit siueclam
siue palam siue subaliqua figu¬
ra. cadat clericatus honore
& sit priuatus & laicus¬
XXUIIII DEDIA CONISSIS
a quaedeclericis diximus tene¬
ant &iam & india conissis.
Dia conissas autem creari consti¬
tutio praecepit. Si quinqua gin¬
ta annorum a &atemagunt. Ita
tamen ut uirginessint uel siunũ
tantum modo maritum habuerint
Si autem mulier propter aliquã
necessitatem minor quinquagin¬
ta annis dia conissa facta fuerit
Non liceatei alibi degere quam
in asciterio sanctimonialium
mulierum ubineq mares con¬

Expanded text:
diaconus vel presbyter fieri diaconus vel presbyter fieri prohibetur. Sed et si mulierem disiunctam a marito suo, quem ipsa reliquit, uxorem quispiam habuerit, neque diaconus, neque presbyter fieri potest. Idem est, et si concubinam habeat: quippe tales homines cum castitate vivere decet. Castus autem est, qui habet, vel habuit uxorem castam, et ipsam ab ipso virginem receptam. Si quis autem presbyter vel diaconus vel subdiaconus uxorem duxerit, vel concubinam habuerit, sive clam, sive palam, sive sub aliqua figura, cadat clericatus honore, et sit privatus et laicus. De diaconissis Ea quae de clericis diximus, teneant etiam in diaconissis. Diaconissas autem creari constitutio praecepit, si quinquaginta annorum aetatem agant, ita tamen, ut virgines sint, vel si unum tantummodo maritum habuerint. Sin autem mulier propter aliquam necessitatem minor quinquaginta annis diaconissa facta fuerit, non liceat ei alibi degere, quam in asceterio sanctimonialium mulierum, ubi neque mares con
Abbreviated transcription (Latin):
esse profectionem episcopi
Sin autem in &ropolitanus
sit quiper uenire in constan¬
tinopolitanam ciuitatem
maluerit. litteras accipiat
a patriarcharegionis suae
uenientes autem non audeant
indicare adimperatoremper
sem & ipsos. sed prius ad patri¬
archamueniant uel apuda po¬
crisarios regionis exqua sunt¬
& ipsis communicent causas
propter quas uenerunt liccat
autemepiscopis & perreferen¬
darios magnae ecclesiae uel
a pocrisarios patriarcharum
referre imperatori & sic
imp&rare responsum.
emodericus fiat nisi is
qui & bonum testimoniũ
hab& & litteratus est. quienĩ
litteras non scit clericus esse
non potest Doceantur auem¬
& presbiteri & dia coni sacras
orationes & ecclesiasticoscano¬
nes quosscilic& consocrariopor¬
t& sinereprae hensione sine
iuria coniradicuuit. ⁊inepe¬
cuniarum datione liberatos
tamofficialiquam curiali con¬
ditione nisi forte sccundum
obseruationem quam in pri¬
mocapia praesentis constitutio¬
nis ex posuimus.¬
uiduas nuptias contraxit

Expanded text:
esse profectionem episcopi. Sin autem metropolitanus sit, qui pervenire in Constantinopolitanam civitatem maluerit, litteras accipiat a patriarcha regionis suae. Venientes autem non audeant intrare ad imperatorem per semet ipsos, sed prius ad patriarcham veniant, vel ad apocrisiarios regionis, ex qua sunt, et ipsis communicent causas, propter quas venerint. Liceat autem episcopis et per referendarios magnae ecclesiae, vel apocrisiarios patriarcharum referre imperatori, et sic impetrare responsum. Nemo clericus fiat, nisi is qui et bonum testimonium habet, et litteratus est. Qui enim litteras nescit, clericus esse non potest. Doceantur autem presbyteri et diaconi sacras orationes et ecclesiasticos canones, quos scilicet consecrari oportet sine reprehensione, sine iusta contradictione, sine pecuniarum datione, liberatos tam officiali quam curiali condicione, nisi forte secundum observationem, quam in primo capite praesentis constitutionis exposuimus.Qui duas nuptias contraxerit,
Abbreviated transcription (Latin):
quammilitares honores. ultra
territoriorum primae gala
tiae nullum habeat potestatẽ.
utriusq autem ponticae ma¬
gistratus apparitores misceri
oport& & comitianam appel¬
lari & periclitari cum suo comi¬
te in ex actionibus tributorum¬
TUS UIEAIIOS HAHEAIS
emomagistratus ciuiles
uel militaris inmunicipi¬
is cius prouinciae cui praeest
ui carios suos aud eat mittere
sed siquidta le fecerit magis¬
tratus honore cadat.
LU UECOMIIESOUIENUIS
unussit & utriusq ad paratio¬
nes misceantur & comitiana
apparitio appell&ur & pri¬
mam srriam habeat tantum co¬
mesorientis. Dum modo &iam
illam regionem habeat quae
qui ristica uocatur. Hhabeat a utẽ
&utriusq magistratus annonas
& curam agat intributorum

Expanded text:
quam militares honores. Vltra quam militares honores. Vltra territoriutiae nullam habeat potestatem. Vtriusque autem Ponticae magistratus apparitores misceri oportet, et comitianam appellari, et periclitari cum suo comite in exactionibus tributorumtus vicarios habeat Nemo magistratus civilis vel militaris in municipiis eius provinciae, cui praeest, vicarios suos audeat mittere, sed si quid tale fecerit, magistratus honore cadat. Vt comites Orientis unus sit, et utriusque apparitiones misceantur, et comitiana apparitio appelletur, et primam Syriam habeat tantum comes Orientis, dummodo etiam illam regionem habeat, quae Cyrrhestica vocatur. Habeat autem et utriusque magistratus annonas, et curam agat in tributorum
Abbreviated transcription (Latin):
XU CONSIITUTIO
LI UIMACISTRATUS SI¬
NE PECUNTA FIANT
mnis magistratus sine pe¬
cunia crearide cernimus
utneq: inpure aliquid detur
Neq sine puritate aliquid
sub iectis exigatur.¬
LII DEUI CAIOASIAE RECI¬
ONIS ET PRAESIORE PRIGIE
SUBIATIS ETINCOMITIS
PRIGIAE PACATIANAE
NOMENTRANS INTIS
i carius asianae regionis
& preses frigiae pacatianae
comes frigiae pacatianae no¬
min&ur & habeat tam uicarii
quam pracsidis honorem &u
triusq magistratus innonas &
capita habeat. &unum tantum
ad paritione utatur permix¬
ta tamen adutroq magistraiu
agat autem curam & tributo¬
rum duidionem ses e
ritio eius dupł
habeat communionem in asia¬
na diocesi sed habeatquidem
comitis frigiae pacatianae
nomen. Nullam autem habe¬
at iuris dictionem extraterri¬
torum frigiae pagatianae¬
III. DEIICAIO PONTICAE
uiante uicarius ponticae
uocabatur modo comes ga¬
latiae primae nomine tur
& inmilites habeat potestatem
& utriusq magistratus anno¬
nas accipiat Id est tam ciuiles

Expanded text:
 CONSTITVTIO XV Vt magistratus sine pecunia fiant Omnes magistratus sine pecunia creari decernimus, ut neque impune aliquid detur, neque sine punitione aliquid a subiectis exigatur. De vicario Asianae regionis et praeside Phrygiae sublatis, et in comitis Phrygiae Pacatianae nomen translatis Vicarius Asianae regionis, et praeses Phrygiae Pacatianae, comes Phrygiae Pacatianae nominetur, et habeat tam vicarii quam praesidis honorem, et utriusque magistratus annonas et capita habeat, et una tantum apparitione utatur, permixta tamen ab utroque magistratu. Agat autem curam et tributorum exactionem. Sed et apparitio eius duplihabeat communionem in Asiana dioecesi, sed habeat quidem comitis Phrygiae Pacatianae nomen, nullam autem habeat iurisdictionem extra territorium Phrygiae Pacatianae. De vicario Ponticae ui ante vicarius Ponticae vocabatur, modo comes Galatiae primae nominetur, et in milites habeat potestatem, et utriusque magistratus annonas accipiat, id est tam civiles
Abbreviated transcription (Latin):
iI Ciquisemphrteuseoscontrac¬
tum inecclesi astica reuelal¬
terius uenerabilis loci contraxe¬
rit inper p&uum. primum
id quod actum est pro infec¬
to habebitur. deinde tantum
eum in uno quoq: anno per¬
p&uo prestare scĩssimo loco
oport& quantum prestitissit
abinitio legitima e emphrteu¬
sisess& nullore manente
apud cum ex his quae frustra
emphricuseosoccasione pres¬
tita sunt. Resenimipsas
cum suis fructibus omnimodo
restituere deb&. Tabellio¬
nes autem si contraleges em¬
phrteusin instrumentis reci¬
perint inreuocabilipunian¬
tur exilio utnum quam rede¬
ant. Nec sidiuina sanctio pro¬
mulgata fuerat nam noc ma¬
gistratus audaci spiritu talia
instrumenta ueldictare uel
facta admittere utmonumen¬
tis publicis inserere uel confir¬
maredebent. Nam si aliquid
tale deliquerint. Non solum
honore sed &am dignitate
& patrimonio cadant.¬
IUR QUISACRMIA AIELICDO¬
NAALIENAT UEL PIGNERA
UEL CONPLACIDEPANIT¬
isdem paenis coherceriopor¬

Expanded text:
Si quis emphyteuseos contracSi quis emphyteuseos contractum in ecclesiastica re vel alterius venerabilis loci contraxerit in perpetuum, primum quidem id, quod actum est, pro infecto habebitur, deinde tantum eum in unoquoque anno perpetuo praestare sanctissimo loco oportet, quantum praestitisset, si ab initio legitima emphyteusis esset, nullo remanente apud eum ex his, quae frustra ei emphyteuseos occasione praestita sunt. Res enim ipsas cum suis fructibus omnimodo restituere debet. Tabelliones autem, si contra legem emphyteuseos instrumenta receperint, irrevocabili puniantur exsilio, ut numquam redeant, nec si divina sanctio promulgata fuerit. Nam nec magistratus audaci spiritu talia instrumenta vel dictare, vel facta admittere, et monumentis publicis inserere, vel confirmare debent. Nam si aliquid tale deliquerint, non solum honore, sed etiam dignitate et patrimonio cadanttur, qui sacra vasa vel dona alienat, vel pignerat, vel conflat, et de paniisdem poenis coërceri opor
Abbreviated transcription (Latin):
immobilis sit quae pertin& ad
ecdesiam uelalios uencrabiles
locos. uelutidomus ueluti pro¬
astium uelager uel hortus
uel panesciuiles ualmiancipia
rustica. Nam ea quoq ueluti
membra rerum immobilium
sunt Si qui sigitur horum
aliquid pignoris nomine corpo¬
raliter acceperit prius quidem¬
neq sortem quam dedit neq
usuras quas forcestipulatus
est exigat. Deinde &iamipsam
rem cum suis emolumentis ue¬
nerabililocorestituat. sed&in
hoccasu aduersus cconomum
uelalios administratores ue¬
nerabilium locorum actionib
creditori conpetentibus. om¬
nia enim quae diximus &uam
inmulieribus monas teriis uel
asciteriis obtinere oport&.¬
poiieaetIIulORESuENE¬
RABIliuonlocorunoslen
iqua necessaria causa & in excussa¬
bilis immineat ut mutuam pe¬
cuniam capiat uenerabilis locus
liccat economis &iamresimmo¬
biles obligare pignoris iure
lta tamen ut corporaliter non
SCIBICIIUR QUIIN LICIIUON
CPHU IEISEOS CONTRAO¬
IUM IURISUE NERAHILIS
IOCICONPONIA

Expanded text:
immobilis sit, quae pertinet ad immobilis sit, quae pertinet ad ecclesiam, vel ad alios venerabiles locos, veluti domus, vel proastium, vel ager, vel hortus, vel panes civiles, vel mancipia rustica - nam ea quoque veluti membra rerum immobilium sunt - : si quis igitur horum aliquid pignoris nomine corporaliter acceperit, prius quidemue sortem, quam dedit, neque usuras, quas forte stipulatus est, exigat, deinde etiam ipsam rem cum suis emolumentis venerabili loco restituat, sed et in hoc casu adversus oeconomos vel alios administratores venerabilium locorum actionibus creditori competentibus. Omnia ein mulierum monasteriis vel ascetriis obtinere oportpothecae titulo res venerabilium locorum obligare Si qua necessaria causa et inexcusabilis immineat, ut mutuam pecuniam accipiat venerabilis locus, liceat oeconomis etiam res immobiles obligare pignoris iure, ita tamen ut corporaliter creditoribus non subiicitur, qui inlicitum emphyteuseos contractum iuris venerabilis loci componit
Abbreviated transcription (Latin):
ae uel alterius loci uenerabilis
cedant. & nullam habeat ipse
contraecclesias actionem sed
tori subiecta aequum est haec¬
siuenditio contra presentem
legem rei immobilis aduene¬
rabilem locum pertinentis con¬
tracta sit. alio quin sidonatio
facta fuerit tunc. is qui libera¬
litatem inter dictam accepit
Non solum ipsamrem cum fruc¬
tibussuis & causis uenerabili loco
restituat sed &iam aliudtantũ
quantum accepit poenae nomi¬
ne praest& sanctissimo loco cu¬
ius resdonata fuerit ab his qui
rescius administrant. Sin autẽ
titulo permutationisrem lociue¬
nerabilis capiataliquis tun &
rem quam accepitreddat. & quã
ipse deditamittat. actioneei sci¬
lic& aduersus personas & patri¬
monia earum conseruanda quae
cum eo contraxerunt. Excepto
uidelic& principe cui secundum
praefatam superius diuisionem
permutationem facere rerum
immobilium cum sacro scĩs locis
permissum est. Sinautem
pignus creditor adcorporalem
detentationem acceperit & res

Expanded text:
e vel alterius loci venerabilis e vel alterius loci venerabilis cedant, et nulcontra ecclesias actionem, sedtori subjecta esse aequum est, etiamsi venditio contra praesentem legem rei immobilis ad venerabilem locum pertinentis contracta sit. Alioquin si donatio facta fuerit, tunc is qui liberalitatem interdictam accepit, non solum ipsam rem cum fructibus suis et causis venerabili loco constituat, sed etiam aliud quantum accepit poenae nomine praestet sanctissimo loco, cujus res donata fuerit ab his, qui res ejus administrant. Sin autem titulo permutationis rem loci venerabilis capiat aliquis, tunc et rem quam acipse dedit, amittat, actione ei scilicet adversus personas et patrimonia eorum conservanda, qui cum eo contraxerunt, excepto videlicet principe, cui secundum praefatam superius divisionem permutationem facere rerum immobilium cum sacrosanctis locis permissum est. Sin autem pignus creditor ad corporalem detentationem acceperit, et res
Abbreviated transcription (Latin):
cro scãm ecclesiam uel alios uene¬
rabiles locos pertinentis. Ita
tamen utres omnimodo quam
utendi fruendi causa accepit uel
mor tuo eo ad scm̃ redeat locum
uel adhucuiuo eo si forte usque
adcertum tempus usus fructus ei
constitutus est. Impl&o enim
tempore necesscest usum fruc¬
tum extingui. Nulla autem li¬
centia sit tempus intantum prote¬
lare ut &iam postmortem fruc¬
tuariires immobilis ad scm̃locum
non redeat. Nam modisomnibus
defuncto fructuario pleno iure
fundus adecclesias redire deb&
itatamen ut &iam illa res quam de
suo patrimonio abinitio fructu¬
ari: in loco scõ deditmancat fir¬
miter nulla machinatione
abstrahendus¬
XXXUI. QUIBUS POENISSUB¬
IECTISUNT QUIPRESENTE
CONSIIIUTIONE COMẼPNUN
iquis contra saluberrima iura
prȩsentis constitutionis rem
immobilem lociuenerabilis con
parauerit. primum quidem
rei extimationem amittat &¬
rem quam inlicite emerit resti¬
tuat. cumomnibus.e molumen¬
tis cius quae inmedio tempore
facta sunt & omnia lucro ccclesi¬

Expanded text:
crosanctam ecclesiam vel alios venerabiles locos pertinentis, ita tamen, ut res omnimodo, quam utendi fruendi causa accepit, vel mortuo eo ad sanctum redeat locum, vel adhuc vivo eo, si forte usque ad certum tempus ususfructus ei constitutus est. Impleto enim tempore, necesse est usumfructum exstingui. Nulla autem licentia sit tempus in tantum protelare, ut etiam post mortem fructuarii res immobilis ad sanctum locum non redeat. Nam modis omnibus defuncto fructuario pleno iure fundus ad ecclesiam redire debet, ita tamen, ut etiam illa res, quam de suo patrimonio ab initio fructuarius loco sancto dedit, maneat firmiter nulla machinatione abstrahenda. Quibus poenis subiecti sunt, qui praesentem constitutionem contemnunt Si quis contra saluberrima iura praesentis constitutionis rem imparaverit, primum quidem rei extimationem ammittat, et rem quam inlicite emerit restituat cum omnibus emolumentis eius que in medio tempore facta sunt, et omnia lucro ecclesi
Abbreviated transcription (Latin):
qui &uitae castitate & diuina¬
rum rerum scientia & animi
grauitate praccellit. is habeat
lociprioris honorem Idque
procedere deb& secundum
electionem atq iudicium reli¬
gio sissimi episcopi. quacautẽ
diximus & in prioribus &inis¬
tis constitutionibus declericis
uel monachis uel monas terus
ea non solum demasculis sed
&iam defeminis scĩ monialibus
intellegere debemus.
U CONSTITUTIO
XXII DENUMeROCLER¬
CORUM CONSTANTINO¬
POLIIANNE CIUIIAIIS
raesens constitutio usq ad
sua tempora numerum cleri¬
corum qui est conseruat. post¬
ea autem iub & clericos constanti¬
nopolitanae ciuitatis hocnume¬
dem praes biteros. centum autẽ
diaconos. quad raginta autem

Expanded text:
qui et vitae castitate, et divinaqui et vitae castitate, et divinarum rerum scientia, et animi gravitate praecellit, is habeat loci prioris honorem, idque procedere debet secundum electionem atque iudicium religiosissimi episcopi. Quae autem diximus et in prioribus et in istis constitutionibus de clericis, vel monachis, vel monasteriis, ea non solum de masculis, sed etiam de feminis sanctimonialibus intelligere debemus. CONSTITVTIO V De numero clericorum Constantinopolitanae civitatis Praesens constitutio usque ad sua tempora numerum clericorum, qui est, conservat. Postea autem iubet clericos Constantinopolitanae civitatis hoc numedem presbyteros, C autem diaconos
Abbreviated transcription (Latin):
tus fuerit posteaq: in alium
monas terium transire malue¬
rit substantia quidem eius
apriore monasterio uindice¬
tur aliorum autem monaste
ut in alio monas terio non reci¬
piatur de hoccuraredebent
non solum religiosissimiep̃i
sed &uiam reuertissimi
archimandritae.¬
XX IDEM
iquis monachus constitutus
clericatus honorem acceperit.
nullam habeat facultatem uxo¬
rem ducendi quamuis cius gra¬
dussit cuiusclericus non prohi¬
b&uruxorem habere qualis
est gradus cantorum & lectorũ
Non solum autem uxorem du¬
cere prohibentur sed &iam con¬
cubam habere. Siquis autem
monachus ante consututus de¬
ricatus occasione uel duxerit
uxorem uel concubinam habu¬
erit eiciatur declero & sit pri¬
uatus ad nullam militiam uel
professionem aliam audens
uenire nisi forte uelit in ante
rimimonachi creatio
non secundum ordinem tem¬
porisfiat. Nequi tempore
priorest. primilocicreationẽ
sibi praesumat. Nec qui secun¬
dus forte uel tertius est. sed

Expanded text:
tus fuerit, posteaque in aliud tus fuerit, posteaque in aliud monasterium transire malverit, substantia quidem eius a priore monasterio vindicetur, aliorum autem monasterut in alio monasterio non recipiatur. Et de hoc curare debent non solum religiosissimi episcopi, sed etiam reverendissimi archimandritae. Idem Si quis monachus constitutus clericatus honorem acceperit, nullam habeat facultatem uxorem ducendi, quamvis eius gradus sit, cuius clericus non prohibetur uxorem habere, qualis est gradus cantorum et lectorum. Non solum autem uxorem ducere prohibetur, sed etiam concubinam habere. Si quis autem monachus ante constitutus clericatus occasione vel duxerit uxorem, vel concubinam habuerit, eiiciatur de clero, et sit privatus, ad nullam militiam vel professionem aliam audens venire, nisi forte velit in antefnialium Primi monachi creatio non secundum ordinem temporis fiat, neque qui tempore prior est, primi loci creationem sibi praesumat, nec qui secundus forte vel tertius est, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tias donationis quã profilio
suodedit. siue dotis causa quã
profilia sua prȩstetit. Sugi¬
tur habeant legis falcidiae
patersit siue mater qui quȩ ue
inmonasterium introierint
ut in reliquis rebuseorum nul¬
lam habeant liberi communi¬
onem ut pote cum lege falcidia
satisei factumsit. Quod sinihil
eis uelminus falcidia. pater uel
mater praestterit tunc &iam
monacho facto patre uel matre¬
consecrata libera facultas filiis
sit uelt otam falcidiam uel
quod ei deestamonasterio uin¬
dicare Interuirum autem &
uxorem talis obseruatioteneat.
ut siue maritus siue uxor intra¬
uerit inmonasterio hoc conse¬
quatur laica persona. quod
ex casumortis ei conpetiss& se¬
cundum dotalium pactio¬
nem tenorem¬
Ciquis introierit inmonasteri¬
um & postreligiosamuestem
recesserit uelmilita uerit uel
simpliciter laicus factus fuerit
spoli&ur cingulo militari.
& uita libera non potiatur sȩd
officio praesidiatunc
neat¬
Ciquis inmonasterio consecra¬

Expanded text:
tias donationis, quam pro filio tias donationis, quam pro filio suo dedit, sive dotis causa, quam pro filia sua praestitit: si igitur habeant legis Falcidiae pater sit sive mater, qui quaeve in monasterium introierit, ut in reliquis rebus eorum nullam habeant liberi communionem, utpote cum lege Falcidia satis eis factum sit. Quod si nihil eis vel minus Falcidia pater vel mater praestiterit, tunc etiam monacho facto patre vel consecrata matre, libera facultas filiis sit vel totam Falcidiam, vel quod ei deest, a monasterio vindicare. Inter virum autem et uxorem talis observatio teneat, ut sive maritus, sive uxor intraverit in monasterium, hoc consequatur laica persona, quod ex casu mortis ei competisset secundum dotalium pactionum tenoremSi quis introierit in monasterium, et post religiosam vestem recesserit, vel militaverit, vel simpliciter laicus factus fuerit, exspolietur cingulo militari, et vita libera non potiatur, sed officio praesidis provneatSi quis in monasterio consecra
Abbreviated transcription (Latin):
sandi Nec unus quisq: monac¬
hus suum proprium cubiculũ
habeat. sed communiter adco¬
lendum congregentur. & in
communi loco dormiant.
singuli quidem inculcitis suis
humo uide lic& constratis ia¬
centibus omnibus autem in una
domo dormientibus. Quod si
tantus sit monachorum nume¬
rus utuna domuseis non suffi¬
ciat. tunc & induabus pluribus¬
uelhabitationibus dormiant
non autem separatim superse:
sed in communiloco sicutiam
praediximus. Nisi forte qui¬
dam in his talessint utiustede¬
beant segregariabalia mona¬
chorum multitudine. quos
sum mae uitae constitutos gre
nas terio recesserit. omnia bo¬
naipsius quae inmonasterio
introduxit ad ipsum monaste¬
rium pertineant. Idemest
exalia consttutione. & si non
introduxit omnes enim res
eius dominio monasterii sint¬
Ciuir uel mulier liberos ha¬
bens ad solitariam uitam per¬
uenerit. si quidem iam dona¬
uerat filio uel filiissuis tantũ
quantum lex falcidia facit
siue occansione propternup¬

Expanded text:
sandi, nec unusquisque monacsandi, nec unusquisque monachus suum proprium cubiculum habeat, sed communiter ad excolendum Deum congregentur, et in communi loco dormiant: singulis quidem in culcitis suis, humi videlicet constratis, iacentibus, omnibus autem in una domo dormientibus. Quod si tantus sit monachorum numerus, ut una domus eis non sufficiat, tunc et in duabus pluribusue habitationibus dormiant, non autem separatim per se, sed in communi loco, sicut iam praediximus: nisi forte quidam ex his tales sint, ut iuste debeant segregari ab alia monachorum multitudine, quos summae vitae constitutos Graest, a monasterio recesserit, omnia bona ipsius, quae in monasterium introduxit, ad ipsum monasterium pertineant. Idem est ex alia constitutione, et si non introduxerit; omnes enim res eius dominii monasterii sintSi vir vel mulier liberos habens ad solitariam vitam pervenerit, si quidem iam donaverit filio suo vel filiae suae tantum, quantum lex Falcidia facit, sive occasione propter nup
Abbreviated transcription (Latin):
quod nullum eimald propter
haec quae iam peccauit affecturus
sit Quod sinullo delicto seruũ
suppositum esse dominus proba¬
re potuerit & ipse seruus ex casti¬
tate morum suorum bonatesti¬
moniahabeat. & sinondum tri¬
ennium pra&ierit tamenmane¬
at in eodem uenerabili monaste¬
rio triennio autem semel trans¬
acto & intermonachus seruonu¬
merato. Nulla sit postea licentia
qualem cum que molestiam ei in¬
ferre. siue reuera famulus sit
siue ingenuus sed omnimodo soli¬
tariaeuitae permaneat. & si pec¬
catumei inprioreuita admis¬
sum sit. Eaautem quae furto
subrepta sunt proculdubio si in¬
ueniantur dominor a ldiopuria¬
in autem seruitutem effugiens
Duenerit quis ad monas terium
posita autem reliquerit uener¬
bilem locum & in aluniuitae
figuram transierit liccatdomi¬
no traherecum & probanti
quod seruus est inseruum
eum habeat.
nomnibus monasterus siue
paucos siue conplures mona¬
chos habeat Nulla licentia
monachis sit separatim conuer¬

Expanded text:
quod nullo eum malo propter quod nullo eum malo propter haec, quae iam peccavit, affecturus sit. Quod si nullo delicto servum suppositum esse dominus probare potuerit, et ipse servus ex castitate morum suorum bona testimonia habeat, etsi nondum triennium praeterierit, tamen maneat in eodem venerabili monasterio; triennio autem semel transacto, et inter monachos servo numerato, nulla licentia sit postea qualemcumque molestiam ei inferre, sive revera famulus sit, sive ingenuus, sed omnimodo solitariae vitae permaneat, etsi peccatum ab eo in priore vita admissum sit. Ea autem, quae furto subrepta sunt, procul dubio, si inveniantur, domino reddi oporSin autem servitutem effugiens venerit quis ad monasterium, postea autem reliquerit venerabilem locum, et in aliam vitae figuram transierit, liceat domino extrahere eum, et probanti quod servus est, ut servum eum habere. omnibus monasteriis, sive paucos sive complures monachos habeant, nulla licentia monachis sit separatim conver
Abbreviated transcription (Latin):
uestem laicorum utantur &di¬
uinasscripturas discant. & con¬
fiteantur suam conditionem
Id est utrum ingenui sint anser¬
ui uel alterius cuiuscumq sta¬
tus & narrent causas prop¬
terquas adsolitariam uitam
migrare desiderauerint. Ne
fortemali sint & dõdispliceant
Oport& autem & monachos
uerba eis adferre quae mores
eorum & uitam corrigere pote¬
runt & siper triennium tales
appareant utuide antur digni
tunsura & ueste religiosa.
tunc & tondantur & stolam
monachicam uestiant. siue libe¬
risint siue serui & nulla eis moles¬
tia inferatur neque deseruili
neque de libertina conditione.
Sin autem aliquis intratrienni
cucurrit. non statim abstrahat
sed prius prob& quod & seruus
est. & infurto ueluita mala &
peccatis atrocibus timuit & fugut
& si haec uera sint reddatur ser¬
uus dominosuo cum rebus subrep¬
tis. Si &iam ipsa equoque in mo¬
nasterio fuerint Dominus autem
recipiens eum fidẽ ei praest&

Expanded text:
veste laicorum utatur, et diveste laicorum utatur, et divinas scripturas discat et confiteatur suam condicionem, id est, utrum ingenuus sit, an servus, vel alterius cuiuscumque status, et narret causas, propter quas ad solitariam vitam migrare desideraverit, ne forte malus sit, et Deo displiceat. Oportet autem et monachos verba ei adferre, quae mores eius et vitam corrigere poterunt. Et si per triennium talis appareat, ut videatur dignus tonsura et veste religiosa, tunc et tondeatur, et stolam monachicam vestiat, sive liber sit, sive servus, et nulla molestia inferatur ei, neque de servili, neque de libertina condicione. Sin autem aliquis intra trienniumonasterium cucurrit, non statim eum abstrahat, sed prius probet, quod et servus est, et pro furto vel vita mala, et peccatis atrocibus timuit, et fugit. Et si haec vera sint, reddatur servus domino suo cum rebus subreptis, si etiam ipsae quoque res in monasterio fuerint; dominus autem eum recipiens fidem ei praestet,
Abbreviated transcription (Latin):
conueniantur.
XI DESOLUTIONIBUS EILI¬
BERATIONIRUS ETUERBORŨ
SIGNI FIEATIONE
iquis pecuniam mutauerit
Ddebitor autem pecuniam non
habuerit quam darerem mobi¬
lem creditori praest& si hab&.
Sin autem rem mobilem non ha¬
beat. Tunc immobilem remsu¬
am si hab& uendere debeat.
& pecuniam debitam expractio
re soluere. Sin autem empto¬
rem non habeat tunc praedium
quod optimum hab&. Creditori
suo prest& & actione quaobstric¬
tus est liber&ur. ubi autememp¬
torem sui praedu inuenit caue¬
at creditori pecuniam debitam
soluturum se & post cautionem
liceatei constituere uenditionis
contractum. Creditoris autem
appellatione significatur non
cui pecuniam sed &iam omnes
quialiquam actionem contra
aliquem habeant. dat̃ hł a p̃r
consula tubili sarii
XII DEMONASTERUIS
ui uult a edificare monas¬
XIII HEMONACHISETASCILIIS
uimonachus ficriuult siue
libersit siue seruus non sta¬
tim monachusfiat. sed pertri¬
ennium tunsuram quidem &

Expanded text:
conveniantur. conveniantur. De solutionibus et liberationibus, et verborum significatione Si quis pecuniam mutuaverit, debitor autem pecuniam non habuerit, quam daret, rem mobilem creditori praestet, si habet. Sin autem rem mobilem non habeat, tunc immobilem rem suam, si habet, vendere debet, et pecuniam debitam ex pretio rei solvere. Sin autem emptorem non inveniat, tunc praedium, quod optimum habet, creditori suo praestet, et actione, qua obstrictus est, liberetur. Vbi autem emptorem sui praedii invenerit, caveat creditori pecuniam debitam se soluturum, et post cautionem liceat ei constituere venditionis contractum. Creditoris autem appellatione significatur non t pecuniam, sed etiam omnes, qui aliquam actionem contra aliquem habeant. Dat. Kal. April. consulatu Belisarii. IV De monasteriis Qui vult aedificare monasDe monachis et ascetriis Si quis monachus fieri vult, sive liber sit, sive servus, non statim monachus fiat, sed per triennium tonsura quidem et
Abbreviated transcription (Latin):
riporrigi possunt ut & sidebi¬
tores habeant &iam abhiscre¬
ditori satisfiat. haec autem sic
intelle genda sunt. utnullam
facultatem habeat creditor res
uindicare prius quam perso¬
nalesaiuunes exerceat. Tam
contra ipsum reum principa¬
lem quam fide iussores eius
& mandatores cosque non sol¬
uendo esse appareat. Eodem
iuro scilic& obseruando siper¬
sonae corum non apparcant
Haec autem omnia quae dore¬
ditore & fide iussore diximus
&uam aduenditionis confirma¬
torem trahenda sunt Vt non
prius emptori licentia sit ad¬
uersus confirmatorem consis¬
tere nisi prius uenditorem
conuenerit uel indubitate
soluendo nonsit. Sed nec hr¬
pothecariis inremactionibus
iudicium pateat antequam per¬
sonales actiones defecerint &
insũma quaedicta sunt inmutua
pecunia & inuenditione cus todi¬
endaerunt & in omnibus contrac¬
tibus qui aliquam satis dationem
recipiunt. Sinautem argenti
distractores pecuniam consti¬
tuerint secundum u&eres leges

Expanded text:
ris porrigi possunt, ut etiam si debiris porrigi possunt, ut etiam si debitores habeant, etiam ab his creditori satisfiat. Haec autem sic intelligenda sunt, ut nullam facultatem habeat creditor res vindicare prius, quam personales actiones exerceat, tam contra ipsum reum principalem, quam fideiussores eius vel mandatores, eosque non solvendo esse appareat, eodem iure scilicet observando, si personae eorum non appareant. Haec autem omnia, quae de creditore et fideiussore diximus, etiam ad venditionis confirmatorem trahenda sunt, ut non prius emptori licentia sit adversus confirmatorem consistere, nisi prius venditorem convenerit vel indubitate solvendo non sit. Sed nec hypothecariis in rem actionibus iudicium pateat, antequam personales actiones defecerint. Et in summa quae dicta sunt in mutua pecunia et in venditione, custodienda erunt et in omnibus contractibus, qui aliquam satisdationem recipiunt. Sin autem argenti distractores pecuniam constituerint, secundum veteres leges
Abbreviated transcription (Latin):
proreo constituit non prius
contratales porsanas iotia nes
moueat suas quam aduersus re
um principalem egerit eumq
inopem inuenerit uel in solidum
uel proparte posiquam enim
egentia laborara notatur reus
siue insolidum siue propar te
Tunc contra fide iussores uel
mandato res intendere credito¬
rem oport& haec si debitor
autem absens fuerit rcus & fide¬
iussores uelmandatores praesto
runt. Tunc praefinirieis di¬
emoport& intraquem debe¬
ant reum exhibere. Sin au¬
tem tempus praefinitum prȩ¬
terierit ipsiquidem actiones
proreo suscipiant & debitam
pecuniam per soluant cedat
autem eis actionibus suis cre¬
ditor quas aduersus reum
principalem hab& quod si
tamreus quam fide iussor uel
mandator uel qui pecuniam
proreo constituit in absentia
fuerit tuncliceat creditori
&iam aduersus res principa¬
lis reiuenire. Quod sinullae
res rei principalis appareant.
Tunc &iam in resmandatoris
uel fide iussoris manus credito¬

Expanded text:
pro reo constituit, non prius pro reo constituit, non prius contra tales personas actiones moveat suas, quam adversus ipsum reum principalem egerit eumque inopem invenerit, vel in solidum, vel pro parte. Postquam enim egentia laborare noscatur reus, sive in solidum, sive pro parte, tunc contra fideiussores vel mandatores intendere creditorem oportet. Haec, si debitor autem absens fuerit reus, et fideiussores vel mandatores praesto runt, tunc praefiniri eis diem oportet, intra quem debeant reum exhibere. Sin autem tempus praefinitum praeterierit, ipsi quidem pro reo actiones suscipiant, et debitam pecuniam persoluant. Cedat autem eis actionibus suis creditor, quas adversus reum principalem habet. Quod si tam reus, quam fideiussor vel mandator, vel qui pecuniam pro reo constituit, in absentia fuerint, tunc liceat creditori etiam adversus res rei principalis venire. Quod si nullae res rei principalis appareant, tunc etiam in res mandatoris vel fideiussoris manus credito