comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eneicente autẽ sc̃o Remigio: & dĩ sp̃u sibi reuelante
qm̃ abundantia ipsius anni secutur nea fames.
secutus scĩ ioseph ꝓ uidentiã. deannonãq in uillis
ep̃ii nata fuerat. uł quã ab aliis cõ parauerat acer¬
uos quos mox as dicimus fecit. & ꝓpto fa¬
ne in postmo¬
dũ laboraturo in de sub uenire ualeroe:U
nde& in uilla
q celtus dicit᷑. plures moxas fieri iussit
si autẽ ho¬
mines celtenses: seꝑ rebelles & sedicios:
quadã die dñica in ȩbriati: cęperunt is
sedicere :
tisunt: ut focũ in eas mitterent Quod cũ sc̃o Re migio
inꝓpinqua uillaq basiliceturtis dr̃ consistend. cele¬
riñtio est delatũ. ascendit ȩqum ut ad tantã p̃ sũptio¬
nẽ cõpescendam ad celtũ uenir& Quocũ ꝑuenit.
iã ipse m&e ardebant: Beatus autẽ Remigius ę̧tate
& ues ꝑtinofrigore. sicut autũ no fierisolo: frigi¬
dus deȩquo descendit. &alongese calei facere cę¬
pit tranquillo cale & oredicens Sẽ ꝑ bonus ẽ. focus.

Expanded text:
enescente autem sancto Remigio et Dei spiritu sibi revelante, quoniam habundantiam ipsius anni secutura esset fames, secutus sancti Ioseph providentiam, de annona, quae in villis episcopii nata fuerat, vel quam ab aliis comparaverat, acervos quos metas dicimus fecit, ut populo fame in postmodum laboraturo inde subvenire valeret. Unde et in villa que Celtus dicitur plures metas fieri iussit. Ipsi autem homines Celtenses semper rebelles et sediciosi quadam die dominica inebriati ceperunt inter se dicere, ti sunt, ut focum in eas mitterent. Quod cum sancto Remigio in propinqua villa quae Basilicae - curtis dicitur consistenti celeri nuntio est delatum, ascendit equum, ut ad tantam presumptionem compescendam ad Celtum veniret. Quo cum pervenit, iam ipsae metae ardebant. Beatus autem Remigius et aetate et vespertino frigore, sicut in autumno fieri solet, frigidus de equo descendit et a longe se calefacere cepit, tranquillo corde et ore dicens: 'Semper est bonus focus,
Abbreviated transcription (Latin):
sũ ad sc̃oꝵ apłoꝵ hac martrũ consorciũ. confessor
dñi p̃ciosus postinortẽ corꝑis głose ꝑuenit. sicut ad¬
tes tat̾ aptica illi conlata gr̃a gens ui delic& francia ad
fidẽ xp̃i peũ conuersa & baptis mi gr̃a consecrata. mar¬
tiri palma longanimitas pacientię in longe uitate
ips ius uite Confessionis gła orthodoxe fidĩ p̃dicatio
& uirtutũ tã inuita ipsius corꝑisq. & post obitũ p̃cla¬

Expanded text:
c martyrum consortium confessor Domini pretiosus post mortem corporis gloriose pervenit, sicut attestatur apostolica illi conlata gratia, gens videlicet Francica ad fidem Christi per eum conversa et baptismi gratia consecrata, martyrii palma, longanimitas patientiae in longevitate ipsius vitae, confessionis gloria, orthodoxe fidei predicatio et virtutu
Abbreviated transcription (Latin):
nterea uir tetiũ pac ienciȩ reminis cens dĩ & dñi nr̃i pas¬
sed ꝓ nobis amariora ꝑtulisse. & id õ tota siducia decanta¬
bat dic̃s: & dretribuã dño ꝓom̃ibus quȩ retribuit mihie
Calicẽ salutaris accipiã & nom̃ dñi inuocabo: Lacerat᷑
gͦ & uinctus. ludibrioq: habitꝰ ante hora ꝑsecutor̃ suor̃
exponebat᷑. qͦusq: nex luci suꝑ duceret᷑: Que cũ suo
tẽ pe t̃ras operire coepiss&e : ministrisatanȩ eos qͦsscõ
uiro familiariꝰ adhesisse sciebant acd aufris monas
eductos ad patrẽ adducunt. tãꝙ parit̾ audiendos. reaut̃
uera : simul passuros: N enĩ uolebat diuinitas solũ pati
pastorẽ¬
patre. sed habere participẽ gregẽ : At uͦ sc̃ĩ uere uirtu¬
ds ut potespũ scõ c̃fortati. qͣ siiã iãq: iugulos ensib p̃bituri
ultimũ ualesibi dicebant. & al terutrũ in oscula ruentes
cõm̃dabant seipsos dño dicentes ei cũ maxima fiducia:

Expanded text:
Interea vir totius patientiae, reminiscens Dei, et Dominum Interea vir totius patientiae, reminiscens Dei, et Dominum sed pro nobis amariora pertulisse, et ideo tota fiducia decantabat, dicens: Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi? Calicem salutaris accipiam et nomen Dominiante ora persecutorum suorum exponebatur, quousque nox luci superduceretur: quae cum suo re terras operire coepisset, ministri Satanae eos quos sancto viro familiarius adhaesisse sciebant, a claustris monasterii eductos, ad Patrem adducunt tanquam pariter audiendos, re autem vera ut simul passuros: non enim volebat Divinitas solum pati pastorem, sed habere participem gregem. At vero sancti verae virtutis, ut pote Spiritu sancto confortati, quasi jamjamque jugulos ensibus praebituri, ultimum vale sibi dicebant, et alterutrum in oscula ruentes commendabant seipsos Domino, dicentes ei cum maxima fiducia:
Abbreviated transcription (Latin):
Talit̃ illo agente & dicente. qͣdã die artha dius reũ sus.
fucata humilitate fictisq uerbis ꝓmissa p̃teritor̃ correctio¬
ne. habitationẽ pͥsanã p̃tabatur: Uir aut̃ domini pestẽ p̃¬
uidens latentẽ. frĩb adnitentib ñ modo ñ annuit: sed& iã
eũ extramonasteriũ eliminauit: Sed ille in iuriȩ in paciens.
ad quendã sec̃tulit u eciȩ ciuitatis pͥncipẽ nomi¬
nemũ molũ. suasitq: ei ut ad monasteriũ ir&. qͣ simultas
pecunias ibidẽ reꝑturꝰ: Incuiꝰ pectꝰ cũ notã sibi facẽ cupidi¬
tas inieciss&. incunctant̃ it̃ arripuit. & monas teriũ scm̃q
ad iit uirũ: Et qr crebro cũ eodẽ mũ molo deutilitatȩ ani¬
mȩ c̃ferre erat solit̾. nihil ueritꝰ s̃ cepit eũ. & magnifico
& c& eris sceleris c̃spira torib: subito archadius ad similiaidinẽ
iudȩ tarbastipatꝰ malignã c̃sitat. & magistrũ c̃p̃hendi
uinciri fustibq: tundi iussit:
Quod &f actum est

Expanded text:
Taliter illo agente et dicente, quadam die Archadius reversus fucata humilitate, fictisque verbis, promissa praeteritorum correctione, habitationem pristinam precabatur. Vir autem Domini pestem praevidens latentem, fratribus adnitentibus, non modo non annuit, sed etiam eum extra monasterium eliminavit. Sed ille injuriae impatiens ad quemdam se contulit Vicetiae civitatis principem nomine Mummolum, suasitque ei ut ad monasterium iret quasi multas pecunias ibidem reperturus. In cujus pectus cum notam sibi facem cupiditas injecisset, incunctanter iter arripuit, et monaadiit: et quia crebro cum eodem Mummolo de utilitate animae conferre erat solitus, nihil veritus eum suscepit, et magnifico aeteris sceleris conspiratoribus, subito Archadius ad similitudinem Judae turba stipatus maligna constitit, et magistrum comprehendi, vinciri, fustibusque tundi jussit: quod et factum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Idẽ nãq dñs in euglio dicit: in domo patris mei man¬
siones multe sunt: Quod quasiex ponens apis dicit:
Alia claritas solis: alia claritas lune . aliaclaritas stellarũ
Stella enim abstella differt inclaritate: sic & resur¬
rectio mortuoꝵ Quia in illauebeatitudinis uita non
pari unus quis que iustadis par meritũ. locũ dis parẽ
S& ei us dẽ dis parilitatis dãpna non sentit i qr tantũ
sibi quantũ ꝑ ceperit sufficit Et chatholica dortrina
di dicimus. qr distincte conuersationes hominũ singu¬
loꝵs agminũ cęlestiũ ordinib congruunt. & in eoꝵ sor¬
tẽ ꝑ conuersationis simili tudinẽ deputant᷑ Nã sunt
pleriq qui parua capiunt: sed tam̃ hȩc eadẽ parua piȩ
ad nonciare fr̃ib non desistunt: Isti itaq inan głoꝵꝰ nu¬
merũ curr̃ Etbeatus Remigius licoe multi plex sci¬
entiadĩ dono in eo e&. ut fidelis seruus & prudens

Expanded text:
Idem namque Dominus in euvangelio dicit: In domo Patris mei manIdem namque Dominus in euvangelio dicit: In domo Patris mei mansiones multae sunt. Quod quasi exponens, apostolus dicit: Alia claritas solis, alia claritas lunae, alia claritas stellarum. Stella enim ab stella differt in claritate; sic et resurrectio mortuorum. Quia in illa aeternae beatitudinis vita non dispari unusquisque iuxta dispar meritum locum disparem d eiusdem disparilitatis dampna non sentit, quia tantum sibi, quantum perceperit, sufficit. Et catholica doctrina didicimus, quia distincte conversationes hominum singulorum agminum caelestium ordinibus congruunt et in eorum sortem per conversationis similitplerique, qui parva capiunt, sed tamen haec eadem parva pie annuntiare fratribus non desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et beatus Remigius, licet multiplex scientia Dei dono in eo esset, ut fidelis servus et prudens,
Abbreviated transcription (Latin):
quodint amarissimos huius scti fluctus. meritoꝵ
adq uirtutũ orationũ acp̃ dicationũ Re migius.
sc̃am ȩccłam ad portũ ęt̃ne salutis gub nauit. noe
qui archã p̃signantẽ ȩcctam indiluuio rexit
Ineo qđ splendida factaest facies eius dep̃ sentia
xp̃i Morsen In eo quodint̾ flã mas &e residuã q nec¬
dũ ignis uorauerat stetit. & incendiũ setransire
ꝓibint. aa ron: In eo quod reb in sens ibilib maledi¬
cens. cultores eoꝵs dampsterilitate. lauid In eo qđ
triamilia uiroꝵ p̃dicatione sua conuersors. uigłia sc̃ĩ¬

Expanded text:
quod inter amarissimos huius seculi fluctus meritorum atque virtutum, orationum ac predicationum remigiis sanctam aecclesiam ad portum aeternae salutis gubernavit, Noe, qui arcam presignantem aecclesiam in diluvio rexit. In eo, quod splendida facta est eius facies de presentiaChristi, Moysen : in eo, quod inter flammas et residua, quae necdum ignis voraverat, stetit, et incendium se transire prohibuit, Aaron : in eo, quod rebus insensibilibus maledicens, cultores earum damnavit sterilitate, David : in eo, tria millia virorum, praedicatione sua conversor
Abbreviated transcription (Latin):
minis trorũ obsequo hidrie aquare plerent᷑. & benedic¬
tionis sue nutuaquae uerterent̾ inuinũ. ut patent̃ os¬
tender& ꝙ sicut om̃ia fecit ex nihilo: ita oe naturasre¬
rũ scĩficatione sua mutat inid ꝙeẽ n̾csueue. Et beatus Remigi
seruus & amicus sponsiȩcłȩ eredentẽ. ꝑ diuina mrste¬
ria socians eidẽ corporieius. sollẽ pnib poterat simplex
oleũ exorcizare : & sc̃m eris. ma sicut & fontẽ sact r
sce maluit ut dñs singillatim de sacta m̃tis sc̃i ficatis ãpul¬
las in quib fuerant benedictionis suȩ potencia re plero
ex sefidelẽ in uerbis suis quib dixerat. siquid poeieritis
patrem in nomine meo dabit uob ad confir mandam
sidem neo phiti ctedentis obse quio famulis ui ostenderoe

Expanded text:
ministrorum obsequio hydriae aqua replerentur, et benedicministrorum obsequio hydriae aqua replerentur, et benedictionis suae nutu aqua verteretur in vinum: ut patenter ostenderet, quia sicut omnia fecit ex nihilo, ita et naturas rerum sanctificatione sua mutat, ut ipse volet. Et beatus Remigius servus et amicus sponsi Ecclesiae, credentem per divina mysteria, socians eidem corpori ejus verbis solemnibus poterat simplex oleum exorcizare, et sanctum Chrisma, sicut et fontem sacrare: sed maluit, ut Dominus singulatim de sacramentis sanctificatis ampullas, in quibus fuerant, benedictionis suae potentiam repleret, et se fidelem in verbis suis, quibus dixerat: Si quid petieritis Patrem in nomine meo, dabit vobis , ad confirmandam fidem neophyti credentis obsequio famuli sui, ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
fuerant penitus iã de fecis se res pondit Sẽs autẽ Re¬
migius ampullas sibi afferrip̃cepit : quas uacuas suꝑ
altare misit. & seinorationẽ ꝓst̾nit: Sur gens autẽ
ab oratione . ampullã in quabreuis babebat᷑ oleiexor¬
cizati. ee alterã ampullã in qua breuis continebat᷑
sacricris matis plenas inuenit: Sicq infirmũ quian¬
te abre ñtiauerat: post abreñtiationẽ olei exorcizato
ꝑ unat. demũq baptizatũ scđm tradicio nẽ excle¬
si asticã. cris mate sacro liniuit Qui max anime sanitate
aduertere : nisieũ qui innuptus ad quas uenire & eas sua
p̃ sentia dignatus est scĩficare. hrdrias uacuas aqua imple¬
rip̃cepiti & eãdẽ aquã nutus uo in uinũ conuerat. & qui¬
dẽ potuit dñs implere uacuas hydrias uino: quinexordio
mundane creationis cuncta creauit ex nihilo: S&e maluit
deaqua hr̃drias impleri: & de ips a aqua sacere uinũ. ut

Expanded text:
fuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Refuerant penitus iam defecisse respondit. Sanctus autem Remigius ipsas ampullas sibi afferri precepit, quas vacuas super altare misit et se in orationem prostravit . Surgens autem ab oratione, ampullam, in qua brevis habebatur olei exorcizati, et alteram ampullam, in qua brevis continebatur sacri chrismatis, plenas invenit. Sicque infirmum, qui ante abrenuntiaverat, post abrenuntiationem oleo exorcizato peruncxit, demumque baptizatum secundum tradicionem aecclsiasticam chrismate sacro linivit. Qui mox, animae sanitate advertere, nisi eum qui in nuptiis, ad quas venire et eas sua presentia dignatus est sanctificare, idrias ri praecepit, et eamdem aquam nutu suo in vinum convertit? Et quidem Dominus potuit implere vacuas hydrias vino, qui in exordio mundanae creationis cuncta creavit ex nihilo: sed maluit de aqua hydrias impleri, et de ipsa aqua facere vinum: ut
Abbreviated transcription (Latin):
sociatus. ⁊plobẽ suã e quã libee confide petentẽ. deca¬
su cuius lib& periculi in minentis: meritis & p̃cib
suis eripere & quẽ cũq amalis adbona conuersũ
decuius cũq peccati morte resus citarei so & de fu¬
tura morte ꝑ pę̧tualiberare quia adhuc inergastu¬
lo cor ruptibilis carnis positus uitã mortue ualuit restau¬
rare: Tales ergo dũ possumus nos p̃ paremus. quales
illius ad utorio dei mi sericor dia dignisimus. &
nunc et quamdo operari nequi uimus
enique cũ quidã egrotus familie non ignobilis. necdũ
baptizatus se as cõ Re migio uisitaripostularo: & iã
ue lut inultimo spũ positiscrederese fateret᷑. & bap¬
ti zarideposcer& ęgroto abtenuntiante & benedicto
fonte: sc̃s pemigius apresbite ro locullius exorcizatũ
oleũ & cris maq si uit: Quisim plex oleũ se abere.
sce oleũ exoreizatũ & ctis ma in ampullis in quib

Expanded text:
sociatus, plebem suam et quemlibet cum fide petentem, de casociatus, plebem suam et quemlibet cum fide petentem, de casu cujuslibet periculi imminentis, meritis et precibus suis eripere, et quemcunque a malis ad bona conversum, de cujuscunque peccati morte resuscitare, sed et de futura perpetua morte liberare, qui adhuc in ergastulo corruptibilis carnis positus, vitam mortuae valuit restaur. Tales ergo, dum possumus, nos preparemus, quales illius adiutorio Dei misericordia digni simus et nunc et quando operari nequibimus. 10. Denique cum quidam egrotus familiae non ignobilis necdum baptizatus se a sancto Remigio visitari postularet et iam, velut in ultimo spiritu positus, credere se fateretur et baptizari deposceret, aegroto abrenuntiante et benedicto fonte, sanctus Remigius a presbitero loci illius exorcizatum oleum et chrisma quesivit. Qui simplex oleum se habere, sed oleum exorcizatum et chrisma in ampullis in quibus
Abbreviated transcription (Latin):
cedente pontifice subipsius tam̃ ores patio dũ nimiola¬
bore fes sanutaroe uite calore decepta sp̃m saluti samista
teratis ergo p̃cib. supplicanciũ t̾ ba recurrit ad medicũ
Uit autẽ sc̃s se accusat potius ꝑ petras se facinus quã sa¬
nitatis p̃ miũ indulsise. & eatitis se homicidureũ.
non contulis se remediũ: Ad bas ilicã igit᷑ sc̃i ioħis bap¬
tiste. ubicor pus iacebat ex anime. popliobtentu de¬
p̃catione regredit̾. ibiq sõs Remigius cũ lacrimis
ad pauim̃ta scoranoratione ꝓsternit᷑. & reliquos ut ita
fierent adhortat᷑: Et effusola crimarũ imbre: con¬
surgens suscita uit mortuã quã prius sanauit egrotã:
Aꝑ prehendens nã que manũ eius. dixit: P uellamno
in colo mitate sicut ipsa postea fate bat̾. abipsis in fer¬
ni claustris surrexit. & ad ꝓ pria selicit̾ remeauit:
otest enim fragilitate carnis exutus & choris anglicis

Expanded text:
cedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum nimio lacedente pontifice, sub ipsius tamen hore spatio, dum nimio labore fessa nutaret, vitae calore decepta, spiritum salutis amisit. Iteratis ergo precibus supplicantum turba recurrit ad medicum. Vir autem sanctus se accusat pocius perpetrasse facinus, quam sanitatis praemium indulsisse et extitisse homicidii reum, non contulisse remedium. Ad basilicam igitur sancti Iohannnis Baptistae, ubi corpus iacebat exanime, populi obtentus deprecatione, regreditur, ibique sanctus Remigius cum lacrimis ad pavimenta sanctorum in oratione prosternitur et reliquos, ut ita facerent, adhortatur. Et, effuso lacrimarum ymbre, consurgens suscitavit mortuam, quam prius sanavit aegrotam. Apprehensam namque manu m eius, dixit: 'Puella, inincolomitate , sicut ipsa postea fatebatur, ab ipsis inferni clXXVI. Potest enim fragilitate carnis exutus, et choris angelicis
Abbreviated transcription (Latin):
rius de eodẽ habitaculo nisi huius beats simi Re migii
antistitis orationib pos soc ex pelli Tuncparentes eius
losa na ciutate sedẽ suã cons tituit. & una regno gothico
magno partẽ galliarũ sibi obanuit. p̃ dicte puelle pa¬
rentes ualde honorati acfamiliares & ut ferebat᷑ car¬
ne ꝓpinquieius erant: cũ litteris aclegatis ipsius ad bea¬
tũ Remigiũ ꝓemundatione sepedicte puelle ab antiquo
quã pres cierant confessione latronis: Beatus autẽ
remigius cũ diut᷑ na reluctatione senones se ad tantũ
opus dignũ as serero: & consuȩta patientia repugna¬
ree p̃cib est popli supplicantis euictus. ut orationẽ ꝓ
ipsa fundero & parentũ lacrimis condoleroe: Tunc
meritis scitatis armatus. uerbip̃cepit imperio. ut ini
qus p̃do ꝑ quod ingressus fuerat discederoe: oe xp̃i
famulã relaxar&: Itaq cũ nimio uomita & obscenofę
tore. ꝑos quo uitrauit egressus est Sed paulo post dis¬

Expanded text:
rius de eodem habitaculo, nisi huius beatissimi Remigii rius de eodem habitaculo, nisi huius beatissimi Remigii antistitis, orationibus posset expelli. Tunc parentes eius losana civitate sedem suam constituit et una cum regno Gothico magnam partem Galliarum sibi obtinuit, predictae puellae parentes valde honorati ac familiares et, ut ferebatur, carne propinqui eius erant, cum litteris ac legatis ipsius ad beatum Remigium pro emundatione sepe dictae puelle ab antiquo quam prescierant confessione latronis. Beatus autem Remigius cum diuturna reluctatione se non esse ad tantum opus dignum assereret et consueta patientia repugnaret, precibus est populi supplicantis evictus, ut orationem pro ipsa funderet et parentum lacrimis condoleret. Tunc meritis sanctitatquis predo . per quod ingressus fuerat .| discederat et christi famula relaxaret Itaque| cum nimium uomitum tore per os quo intravit egressus est. Sed paulo post, dis
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃cib postulemus in nob̾ extingui flãmas uicioꝵ: nosq libe¬
rari abigne per petuo intolerabilium tormentoꝵ.¬
uedã puella aburbe tolosa p̃claris orta natalib. ab in fancia
amore diligerent. pus simi genitores ad scĩ paeri se pul¬
crũ in romanaur be cũ plurima multitudine & multade¬
uenera bił gr̃a & nomine benedicuis: plurimis effulgens
uirtutib: Quius famã audientes ipsius puelle parentes.
ad eũdẽ dei seruũ illã ꝑ duxer̃: Quimultis ieruniis &r ora¬
tionib ꝓipsius emundatione ab infestis simo de mone labo¬
rans : dñi potentiã studuit exorare Quã cũ nulla potuis¬
soe in terce ssione purgare : nec abpsa callidide monis uir
ualuis sor ex pellere multis acualidis simis exorcis mis
adiuratus est. hocres pon sũ antiqus hostis reddidit di¬
uini nominis obtestacione confrictus: quod ñquã alte¬

Expanded text:
et precibus postulemus in nobis extingui flammas vitiorum, nosque libeet precibus postulemus in nobis extingui flammas vitiorum, nosque liberari ab igne perpetuo intolerabilium tormentouero puella ab urba tho| losa praeclaris orta natalibus . ab adulisceamore diligerent piissimi genetoris ad sancte petri| sepulchrum in romana urbe cum plurima multitudi| nem et multa devenerabilis, gratia et nomine Benedictus, plurimis effulgens virtutibus. Cuius famam audientes ipsius puellae parentes, ad eundem Dei servum illam perduxerunt. Qui multis ieiuniis et orationibus pro ipsius emundatione ab infestissimo demone laborans, Domini potentiam studuit exorare. Quam cum nulla potuisset intercessione purgare nec ab ipsa callidi daemonis virus valuisset expellere, multis ac validissimis exorcismis adiuratus, hoc responsum antiquus hostis reddidit, divini nominis obtestatione constrictus, quod numqua
Abbreviated transcription (Latin):
marũ globũ ante se fugientẽ perpar tẽ por̾ tam sic tunctẽ¬
poris uocabat᷑. ꝙr portis aliis clausis obeiuitatis custodiã
ꝓ exeuntiũ & introeuntiũ cõ moditate in die patebat. di¬
uina potenda ex pulit. ce alia porta ad hoc officiũ depu¬
tata p̃ fatã portã clausit: Et ut ñ quã abalio aperiret᷑ꝰ.
cũ int̾minatione uindicte qui illã p̃sumeree aperire ꝓhi¬
buit. sicut & iosue in p̃catus est ultionẽ deeo qui muros
hiericho deiuirtute deiectos. de nuo restaurar&: In eo qđ¬
int̾ ignẽ ab incendio nec dũ tacta stans cũ signo crucis. & in¬
uocatione xp̃i nominis isteuir sc̃s quicũ suis collegis dicere
poterat xp̃ibonus odor sumus dõ. inom̃iloco se trans gredi
flã mas ꝓhibuit. dĩ miraculũ fuit rep̃sentatũ: quã do aaron
pontifex ut irã dñiplacaroe turibulũ cũ incenso odorifero
sumpsit adq int̾ uiuentes & mortuos stetit Cuius meritis

Expanded text:
marum globum ante se fugientem per Patentem portam, – sic enim tunc temporis vocabatur, quia, portis aliis clausis ob civitatis custodiam, pro exeuntium et introeuntium commoditate in die patebat, – divina potentia expulit, et alia porta ad hoc officium deputata, prefatam portam clausit, et ut numquam ab aliquo aperiretur, cum interminatione vindictae, qui illam presumeret aperire, prohibuit, sicut et Iosue inprecatus est ultionem de eo, qui muros Hiericho Dei virtute deiectos denuo restauraret. Pointer ignem et ab incendio necdum tacta stans, cum signo crucis et invocatione Christi nominis iste vir sanctus, qui cum suis collegis dicere poterat: Christi bonus odor sumus Deo in omni loco, se transgredi flammas prohibuit, Dei miraculum fuit representatum, quando Aaron pontifex, ut iram Domini placaret. turibulum cum incenso odorifero sumpsit atque inter viventes et mortuos stetit. Cuius meritis
Abbreviated transcription (Latin):
ante uiridei p̃ senciã fugere: Quoduir dei sõꝑ inseque¬
bat̾. &e int̃ ignẽ & eaque adhuc erantresidua cũ signo
sce erucis & in uocatione. xp̃ioppo nebat: Sicq totũ flã¬

Expanded text:
ante viri Dei presentiam fugere. Quod vir Dei semper insequeante viri Dei presentiam fugere. Quod vir Dei semper insequebatur et inter ignem et ea que adhuc erant residua cum signo sanctae crucis et invocatione Christi se opponebat. Sicque totum fla
Abbreviated transcription (Latin):
uabumanigeneris aduersarius ñ desistit ostendere no¬
Den do malignitatis sue potenciã: in missione sua surgen¬
tib subitoflã marũ glob ciuitatẽ remoꝵ succendit. &e n¬
mia uastatione oborta. iã fere partẽ terciã sauillis extan¬
tib con erematio ꝑacta consumpserat &e quod residuũerat
uictrix flã malã bebat: Cuius rei nontius cũ adbeatis¬
simi Remigu antiscitis ꝑueniss&e auditũ: ĩlico adora¬
tionẽ inbasilica beta ricasu urbis huius pontificis ce
martris. nã bitunc morabat᷑ seꝓstrauit: Et surgens
ipsã eecłam paeri scõ positos. ciuitatẽ poeut : Inquib poeri
aosi suꝑ molle lutũ. in pres sa eius suer̃ uestigia :ꝙ hodieq
ibi adie moriã diuini miraculi demons trant̾ Et sioce¬
leriue loctate cucurrit: ad que seigni o posuit: Statmq
ut extensa dextera contra ignẽ cũ in uocatione xp̃i
cognitofacta && concisa adq inse se relis auir tute. cepit

Expanded text:
umani generis adversarius non desistit ostendere nocendo malignitatis suae potentiam, immissione sua surgentibus subito flammarum globis, hanc civitatem Remorum succendit, et nimia vastatione oborta, iam fere partem tertiam, favillis extantibus, concrematio peracta consumpserat et quod residuum erat victrix flamma lambebat. Cuius rei nuntius eum ad beatissimi Remigii antistitis pervenisset auditum, ilico ad orationem in basilica beati Nicasii urbis huius pontificis et martyris, – nam ibi tunc morabatur, – se prostravit, et surgens ipsam aecclesiam petris compositos civitatem petiit. In quibus petris, acsi super molle lutum, inpressa eius fuerunt vestigia, que hodieque ibi ad memoriam divini miraculi demonstrantur. Et sic celeri volocitate cucurrit atque se igni opposuit. Statimque ut extensa dextera contra ignem cum invocatione Christcognito, fracta et concisa atque in sese relisa virtute, copit
Abbreviated transcription (Latin):
nis nr̃i remigu. uas non mo dice quanaitatis de paruo
liquore quod ineo erat uiñ suꝑ fusum: ceiam in pauim̃¬
tũ cellarii redundauit: Et nos qui carnis uolumpta¬
tib debriati: alios &iã peccare facientes peccatis in¬
ebriauimus. & ad peccandũ nr̃o uel exem plo ueluer¬
bo intelleximus: euacuati axp̃o uasa donis spiritalib.
nr̃oꝵ uenenũ iniquitatũ nr̃arũ qđ delectabilit̾ ut
uinũ nos ingurgitando bibinus: ꝑpurã confessione

Expanded text:
nis nostri Remigii vas non modice quantitatis de parvo nis nostri Remigii vas non modice quantitatis de parvo liquore, quod in eo erat, vinum superfusum etiam in pavimentum cellarii redundavit. Et nos, qui carnis voluntatibus debriati, alios etiam peccare facientes peccatis inebriavimus et ad peccandum nostro vel exemplo vel verbo infleximus, evacuati a Christo, vasa donis spiritalibus nostrorum venenum iniquitatum nostrarum, quod delectabiliter, ut vinum, nos ingurgitando bibimus, per puram confessione
Abbreviated transcription (Latin):
illi ut ne mini hoc indica roe: set dicer& dñȩ suȩ minis¬
tris impetratũ uinũ se habere unde miniftra reualer&
Sc̃s uero dñi rediens adp̃ fatam sobrinã suã: consolatus
est cã dicens: Filia noli contris tari. Osoe spera in dño
&e fac bonitatẽ. & pas ceris indiuicus eius: Habebis nunc
uinum: l& em & exultemus in dño Quod factũ cũ ipsa
&e ho mines ꝑ cellarium cognouissent quiaut scriꝑ¬
tum est oꝑa diu narrare honorificũest᷑ dixit adeum
sobrinasua Nunc cogno ui dñe sc̃e pat̾. quia diuina
in spiratione adhanc domum hodie te uocaui: Propte
rẽ legalẽ fecit: Miramͬ quia iusta uerbũ hȩ liȩ hidria
farine non defecit. & lechitus olei non est in minu¬
tus: Miramͣ quia iusta uerbũ helisei de paruo liquore
oler magna uasa in fusa oleo fuere replȩta: Mire m̾̃
qr bene dictione & oratione dompni & patris ac patro¬

Expanded text:
illi, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae minisilli, ut nemini hoc indicaret, sed diceret dominae suae ministris, inpetratum vinum se habere, unde ministrare valerent. Sanctus vero Domini rediens ad prefatam sobrinam suam, consolatus est eam, dicens: 'Filia, noli contristari, sed spera in Domino et fac bonitatem, et pasceris in divitiis eius. Habes nunc vinum; letemur et exultemus in Domino'. Quod factum cum ipsa et homines eius per cellerarium cognovissent, – quia, ut scriptum est, opera Domini narrare honorificum est, – dixit ad eum sobrina sua: Nunc cognovi, sancte pater, quia divina inspiratione ad hanc domum hodie te vocavi. Propterrem legalem fecit. Miramur, quia iuxta verbum Heliae idria farinae non de fecit, et lechytus olei non est imminutus; miramur, quia iuxta verbum Helisaei de parvo liquore olei magna vasa infusa oleo fuere repleta; miremur, quia benedictione et oratione domni et patris ac patro
Abbreviated transcription (Latin):
cũ contricione & cordis rugitũ euomuerimus. euacuantes
nos felle peccatoꝵ qui replȩtisumus & lacrimis nos eluerun
leuantes corda nr̃a cũpuris manib sineira: & dscepta¬
tione ad dm̃. merias eius & p̃cib obtinere nos posse
eredamus. ut repleam̾ ab un dante gr̃a dĩ. o fat in no¬
b fons uite ac in eius lumine uideamus lumen: Et¬

Expanded text:
cum contritione et cordis rugitu evomuerimus, evacuantes nos felle peccatorum, quo repleti sumus; et lacrymis nos eluerimus, levantes corda nostra cum puris manibus sine ira et disceptatione ad Deum, meritis ejus et precibus obtinere nos posse credamus, ut repleamur abundante gratia Dei, et fiat in nobis fons vitae, ac in ejus lumine videamus lumen.
Abbreviated transcription (Latin):
adire: Quecũ cognouit sc̃m Remigiũ iustatrans itus sui
uiã esse : uenit adeũ & benigne ut parerat abillo sus cep¬
ta. pecit eũ dẽ sc̃m uirũ ut una cũ illa domũ suã quoibat
dignaret᷑ adire: Is dẽ uir sẽs ut erat p̃s tabilis suꝑ iustis
peicionib: ipsius sobrine sue postula tioni ad sensũ p̃buit:
Et cum parit̃ ad domũ ꝑuenis sent. & int̃ se familiaria

Expanded text:
adire. Que cum cognovit, sanctum Remigium iuxta transitus sui viam esse, venit ad eum, et benigne, ut par erat, ab illo suscepta, petiit eundem sanctum virum, ut una cum illa domum suam, quo ibat, dignaretur adire. Isdem vir sanctus, ut erat prestabilis super iustis petitionibus, ipsius sobrinae suae postulationi assensum prebuit. Et cum pariter ad domum pervenissent et inter se familiaria
Abbreviated transcription (Latin):
patens bar atrũ &e nihil ineẽ plectri. & tam̃ uerba ꝑfec¬
tissime ab solui: At cũ audire eos colũb: inauditomore loquen¬
tes impietatẽ suã augm̃ tans. luminaeoꝵ iussit tere brari:
Qrtam̃ a laude diuina ñ cessabant. & lic& extrinsecus pͥuati
luminib eatam̃ qͥbus ds̃ uid et᷑ lumina salua sehabere scientes.
fident̃ corã eo immo ipsi psallebant dicentes: A d teleua¬
uimus oculos nrõs : qͥ habitas incȩlis:Immanitas gͦ colũbi
& soc ueiꝰ. ergascõs necsic qui euit: Enĩ u uestim̃tis eos
ex ui qͥb induti erant p̃¬
maq mutari. ñ respicientes miseri. qr ꝗͥ xp̃o indutꝰ est
auite uos uiscera miscđiȩ & c& era: nihil ueteris nihil
retinebit max imũ ex amen monachorũ : Ad qͦs deuer¬
tentes quinta sr̃ ante pas cha quȩ cena dñi dicit᷑. benig¬
nissime at que humanissime sui excepti ut sicdi cã sic̃
dec&e monachos amonachis: Cognita enĩ ꝓli& a eoa
tribulatione qr longissime & infelicissime uex atifue¬

Expanded text:
patens baratrum, et nihil inesse plectri, et tamen verba pertissime absolvi. At cum audiret eos Columbus inaudito more loquentes, impietatem suam augmentans, lumina eorum jussit terebrari: qui tamen a laude divina non cessabant. Et licet extrinsecus privati luminibus, ea tamen quibus Deus videtur lumina salva se habere scientes, fidenter coram eo, imo ipsi psallebant dicentes: Ad te levavimus oculos nostros, qui habitas in coelis . Immanitas porro Columbi et socii ejus erga sanctos nec sic quievit: enim vero vestimentis eos exui quibus induti erant pmaque mutari: non resduite vos viscera misericordiae , etc., nihil veteris, nil retinebat maximum examen monachorum: ad quos divertentes quinta feria ante Pascha, quae Coena Domini dicitur, benignissime atque humanissime sunt excepti, ut sic dicam, sicut decet monachos. Cognita enim prolixa eorum tribulatione, qua longissime et infelicissime vexati fue
Abbreviated transcription (Latin):
mundar&. cunctisq languentib opẽ crucis medica¬
mine largiret᷑: Deniq: cum ad eum plurimi c̃cur¬
rerent ꝓ ad ipiscenda salute corporũ inluminati
ũ bofide i cũ salute redibant animarũ: Porro idẽ¬
demo
uenerabił uir extraurbẽ paruo tectꝰ ospicio ÷ die
noctuq inscõ ꝑstabat ꝓpasito uix ullã ourã habens
corporis. totũ se eorũ inpendens saluti : qͦs dȩmo¬
nico nitebatur subducere errori Sanecũ iã mul
ti miraculorũ dulcedine deliniti. & luce fidĩ radia¬
ti eiꝰ scõ c̃tubnio inhererent. essetq: eis decon¬
uehende aqͥͤ penuria ñ modica quȩ rimonia:

Expanded text:
mundaret, cunctisque languentibus opem crucis medicamine largiretur. Denique cum ad eum plurimi concurrerent pro adipiscenda salute corporum, illuminati bo fidei, cum salute redibant animarum. 11. Porro idem venerabilis vir extra urbem parvo tectus hospitio diu noctuque in sancto perstabat proposito, vix ullam sui curam habens corporis, totum se eorum impendens saluti, quos daemonico nitebatur subducere errori. 12. Sane cum am miraculorum dulcedine deliniti, et luce Dei radiasancto conturbernio inhaererent, essetque de convehendae aquae penuria non modica quaerimonia
Abbreviated transcription (Latin):
Testam̃ta nichil ominus de sepe facto coenobio
regali conscripserunt munificentia. qͥbus de¬
inceps quiete serui dĩ ꝑlabentia manerent
tẽpora. in diuini cultus obsequio ꝑseueran¬
tia. a moto feminarũ accessu:¬

Expanded text:
testamenta nihilominus de praefato coenobio regali conscripserunt munificentia, quibus deinceps quiete servi Dei per labentia manerent tempora in divini cultus perseverantia amoto feminarum accessu
Abbreviated transcription (Latin):
um cȩpit. multiplicari: Multienĩ in eoꝑbaptis ma¬
tis sacra m̃tũ ueterẽ hominẽ exuer̃. & nouo qui
scđm dm̃ creatꝰ est iniusticia &e scĩtate ueritatis
uestitisunt: Itaq: ñ qͥq: populares. sed & nobilissimo¬
rũ plurimi cingula deponentes miliciȩ ÷ tumida olim
colla sua iugo xp̃i subponentes. scõ uiro adherere :¬
o sacris eius gaudebarti infarmari e atemplis:¬
IIII. Epumq sul gortantȩ iela ritatis qua silucifer inatuti¬
nus solẽ iusticie nontians. totã ꝓuinciã iã. ꝑlus trasset:
princeps ciuitatis defensorunosnine uir glorio¬
sus. & scđm caducqs huius mundi hanores potentis¬
simus. tot mir aculorũ nouitate ꝑculsus. dõ dig¬
num pontificã ꝑ intĩ õ cios euocans. ut ad seuenire
digna ret suppli cuꝰ ex orat: Fu delissimus autẽ
minist̃ ap̃i tum ad principẽ acceder ante

Expanded text:
um coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismaum coepit multiplicari. Multi enim in eo per baptismatis sacramentum veterem hominem exuerunt, et novum, qui secundum Deum creatus est, in justitia et sanctitate veritatis, vestiti sunt. 14. Itaque non quique populares, sed et nobilissimorum plurimi cingula deponentes militiae, tumida olim colla sua jugo Christi supponentes, sancto viro adhaesere et sacris ejus gaudebant informari exemplis. Cumque fulgor tantae claritatis, quasi Lucifer matutinus solem justitiae nuntians, totam provinciam jam perlustrasset, princeps civitatis Defensor nomine, vir gloriosus, et secundum caducos hujus mundi honores potentissimus, tot miraculorum novitate perculsus, Deo dignum pontificem per internuntios evocans, ut ad se venire dignaretur, suppliciter exorat. 15. Fidelissimus autem minister Christi cum ad principem accederet, ante
Abbreviated transcription (Latin):
uir dĩ adlocũ quẽ aptũ credidit accedens. tuspi¬
dẽ baculi quẽ manugestabat humide figens. cunctis
remo dedura silice potum tribiisti : ad esto &e nob¬
f amulistuis. & aperi thesaurũ tuae pietatis. & iube
nobis deduricia huius telluris minis trari. fontẽ aquȩ
uiuentis. ut cognoscant p̃sentes qͥatues uerus ds̃ q̃ui
infine scłorũ misistifiliũ tuũ inmundum. ut creden¬
tes inte adueram introdudere ire ꝓmissionis t̃ram:
Cũ que fideles res pondissent am̃.  subito erupia
fons uiuacissimus. qui& potenciam diuinitatisosten¬
der& . & meritũ beati uiriliqͥdo cunctis ad stanta¬
b demonstrar&: Tunc qͥ iam crediderant᷑ infide.iII.
corroborati: & quiad huc gentilitatis erpore. deci¬
nebant᷑ ⁊ ad pedes soĩ ꝓcumbunt. prantesse scģ̃ fidei
sacra m̃qtis inioiari: Hunc ergo fontem placuit cen¬
tono¬
miũ uocitarut quia ex hibitionis erꝰ gau¬
dio multi plicato fidei fenore. numerus credenci¬

Expanded text:
ir Dei ad locum, quem aptum credidit, accedens, cuspdem baculi, quem manu gestabat, humi defigens, cunctis remo de dura silice potum tribuisti, adesto et nobfamulis tuis, et aperi thesaurum tuae pietatis, et jube nobis de duritia hujus telluris ministrari fontem aquae viventis, ut cognoscant praesentes, quia tu es verus Deus, qui in fine saeculorum misisti Filium tuum in mundum, ut credentes in te ad veram introduceret repromissionis terram. Cumque fideles respondissent, Amen, subito erupit fons vivacissimus, qui et potentiam divinitatis ostenderet, et meritum beati viri liquido cunctis astantibus demonstraret. 13. Tunc qui jam crediderant, in fide sunt corroborati, et qui adhuc gentilitatis errore detinebantur, ad pedes sancti procumbunt, orantes se sanctae fidei sacramentis initiari. Hunc ergo fontem  al. locum placuit Centonomium vocitari, quia exhibitionis ejus gaudio, multiplicato fidei foenore numerus credenti
Abbreviated transcription (Latin):
ũ aolus aut̃ quitalib, offensũ seuiderinolens amo¬
nas terio recesserat : t̃ ciodie rediit. atq: cũ intentatio¬
ne max ima singulor̃ peccunias cepit inquirere: Sed mo¬
nachisres pondentibus ñ licuisse ũq: sub manuscĩ uiri c̃stitu¬
tos
ali quid ꝓpͥũ habere. neque uoluntatẽ qͥdẽ sed eẽ om̃a
om̃ib cõ munia. ille c̃nensse abspe decidisse. alioa sũ
se ũtit: Quia enĩ ñ repperit pͥuata : inruit in publica
& quic qͥd rerũ monasteru fuit. & auferre cupiditas
sc̃s aygulsus cũ ceteris scđm libitũ archadu & colũbicꝰ¬

Expanded text:
ummolus autem qui talibus offensum se videri volens a monasterio recesserat, tertio die rediit, atque cum intentione maxima singulorum pecunias coepit inquirere. Sed monachis respondentibus non licuisse unquam sub manu sancti viri constitutos aliquid proprium habere, neque voluntatem quidem, sed esse omnia omnibus communia; ille cernens se abs spe decidisse, aliorsum vertit: quia enim non reperit privata, irruit in publica; et quidquid rerum monasterii fuit, et auferre cupiditas sanctus Aigulfus cum caeteris secundum libitum Arcadii et Columbi cu
Abbreviated transcription (Latin):
Lot gͦ coactis subunouir tutib ueluti
pinar spãli& om̃iũ uernabat grã uirtutũ: &ne aliquã
tanta possent bona incurrere iacturã: agebat qđ
deuiro scribit᷑ iusto. & meditabitur inlegedomini
dieac nocte: Incuiꝰ exercitacione. ad id culminis eua¬
institutor benedictus. in beneuentana ꝓuincia
multis p̃cedentib annis. uite huius ultim clauserat
diẽ ⁊ uin xastro kassino acceꝑat sepulturã: Sed

Expanded text:
ot ergo coactis sub uno virtutibus, veluti pinax spiritualis, omnium vernabat gratia virtutum; et ne aliquam tanta possent bona incurrere jacturam, agebat quod de viro scribitur justo, quia meditabitur in lege Domini die ac nocte . In cujus exercitatione ad id culminis evainstitutor Benedictus, in Beneventana provincia multis praecedentibus annis vitae hujus ultimam clauserat diem, et in castro Cassino acceperat sepulturam: sed
Abbreviated transcription (Latin):
&ego adin pleboillud: Sed ñ ne fugit qͦr dã usus. sẽ ꝑ queritanci¬
ũ quodentẽ lacerũ sigerequeant : quoꝵ forsan sentencuerit: Quo
nobi srudẽ adduciasuel pocuiꝰ confingitis martirẽ : ñeũ aliquis ꝓfide
xp̃iiugulauit ꝑsecutorũ: Antiqͦ ẽ talemartirũ tropheũ ñ noui¬
cualicui minꝰcaute cauentis inimicoꝵ insidias: Cuilaus quã breuissima

Expanded text:
ego implebo illud . 2. Sed non me fugit quorumdam usus semper quaeritantium, quo dentem lacerum figere queant, quorum forsan sententia erit: Quid nobis rudem adducitis, vel potius confingitis martyrem? Num eum aliquis pro fide Christi jugulavit persecutorum? Antiquorum est tale martyrum tropaeum, non novitii alicujus minus caute caventis insidias inimicorum, cui laus quam brevissima
Abbreviated transcription (Latin):
iptadiuno : eo tam̃ tẽpe auctorediabolo emergente discordia:
secus quã decebat res uacillabat: Cumgͦ ad regẽ. ꝓceresq
eiꝰ delata eẽt p̃dictor̃ postula ciomonachorũ. & ut ad sol&
rex c̃siuarios quoꝵ tractatu rẽ publicã ad ministrari c̃sta¬
bat c̃sulerce q̃d talifacto opꝰesser ÷ uaxuna dissensio
nulla : talẽ tantũ que uirũ tali oportere loco p̃fici. ꝑquẽ
certũ for& & c̃lapsaerigi. & neglecta in antiquũ statũ re¬
sormari: Qd multa: Beatus aygulsus quã libae reni

Expanded text:
ivino; eo tamen tempore, auctore diabolo, emergente discordia, ivino; eo tamen tempore, auctore diabolo, emergente discordia, secus quam decebat res vacillabant. Cum ergo ad regem proceresque ejus delata esset praedictorum postulatio monachorum, et ut assolet rex consiliarios quorum auctoritate rempublicam administrari constabat consuleret, quid tali facto opus esset; vox una, dissensio nulla, talem tantumque virum tali oportere loco praefici per quem certum foret et collapsa erigi, et neglecta in antiquum statum reformari. Quid multa? beatus Aigulfus quamlibet reni
Abbreviated transcription (Latin):
.ẽ. redactus: Uolensaut̃ diuinadis pensacio. & p̃dicti
sc̃issimi uiri reliqͥ as. ut dignũ erat honore c̃ gruouene¬
rari. & galliarũ partes ꝑ earũ aduentũ c̃solari. appa¬
ruit iã dicto benigno abbi mũ molo. p̃cipiens ut p̃dictũ
argulsũ ad gassinũ usque montẽ si uecrastrũ mitere
qͣ tinꝰ piissimibenedicti ossatrans ueber&: qđ & factũ
eẽ c̃stat Dõnã que sem& p̃cedente. & uiã eiꝰ mirabi¬
lit̃ ꝓsꝑante. tantũ emensꝰ it̃. facili indictio qd̃q rebat
repperit. & reꝑtũ maximo cũ tripudio. ad patrẽ quise
miserat reueã: Cuiꝰ facti dinoscenciã. siqͥs scrupulo¬
sius nosse cupit  libelli debacre cõpositi lectione
m̃ sã tã apud regẽ quã aulicos uiros peperit scõ uiro scĩta¬
p& entes sibi spãlẽ ad tribui patrẽ: Idẽ nãque monaste¬
riũ cũ antiqua floruerit p̃ rogatiua. itaut eiꝰ magis¬
terio longelateq: plura fundata sint loca. seruitio

Expanded text:
est redactus. Volens autem divina depositio et praedicti sanctissimi viri reliquias, ut dignum erat, honore congruo venerari, et Gallicarum partes per earum adventum consolari, apparuit jam dicto benigno abbati Mummolo, praecipiens ut praedictum Aigulfum ad Cassinum usque montem sive castrum mitteret, quatenus piissimi Benedicti ossa transveheret: quod et factum esse constat. Deo namque semet praecedente et viam ejus mirabiliter prosperante tantum emensus iter, facili indicio quod quaerebat, reperit, et repertum maximo cum tripudio ad Patrem qui se miserat revexit. Cujus facti dignoscentiam si quis scrupulosius nosse cupit, libelli de hac re compositi lectione mensam tam apud regem, quam aulicos viros peperit sancto viro sanctitapetentes spiritualem sibi attribui Patrem. Idem namque monasterium cum antiqua floruerit praerogativa, ita ut ejus magisterio longe lateque plura fundata sint loca servitio
Abbreviated transcription (Latin):
animal eẽ mundũ. & gregi aptũ celesti.
Enitebat in eo uelud in oue innorentiȩ puritas.
in imꝑio ꝓpriorũ m̃ brorũ uera arietina potes¬
tas. in bellodemonib: indicto quodã modo taurina
inflexibilis auetoritas in animqͥ puritate colũ bina
dulcedo. in castitate m̃tis & corꝑis turt᷑ ris mundicia
p̃ nunens Nec obliuis cebat᷑ illud animal mundũ
inleged ecerni. qđ ungulã findit & ruminat: Idõq¬
ungulȩ diuisionẽ indiscrecione intellqͥ gebat. ñ solũ
boniae mali. sed &.iã int̃ melioris causã Porro in ru

Expanded text:
animal se esse mundum et gregi aptum coelesti. animal se esse mundum et gregi aptum coelesti. Enitebat in eo velut in ove innocentiae puritas, in imperio propriorum membrorum vera arietina potestas, in bello daemonibus indicto quodammodo taurina inflexibilis auctoritas, in animi puritate columbina dulcedo, in castitate mentis et corporis turturis munditia praeeminens: nec obliviscebatur in lege illud animal mundum decerni quod ungulam findit et ruminat : ideoqulae divisionem in discretione intelligebat, non solum boni
Abbreviated transcription (Latin):
xepitei eẽ honeriñ modo uita: sed& habitus rcłaris
Uersabatq: animo. qͦnã pacto eꝰ retinacut abrutis.
mutata sorte xp̃i compedib: salubriter pedẽ in necter&
Seddũ in his distenderetur. morasq:. in nec ter&
moris. c̃ siliũ utile querendo: neq: enĩtantares p̃cipiti se
deb& credere uoluntati. sed muliã retraetationẽ talia¬
postulant. rumor beati uirimũ moli abbis floria¬
censis. eiꝰ aures occupat. fama que uitȩ eiꝰ longelate¬
que ferebat᷑. hac audita opinione. inpiger scm uirũ
adire ac audire quesiuit: Quo adito: desiđi ũ¬
suũ qͦ diu flagrabat aperuit. & ut se numero illoꝵ
quos inscolaxp̃i instituebat inserer&. humillima
disciplinȩ sẽ ꝑ ami co & regularis ui te solito: dieb
ꝓbacionis transcensis & ꝓbationi conp&entib: trans¬
cursis. cor ꝑis eẽ cangregacionis suȩ ueluti idoneũ
m̃brũ uniuit:. Idẽ autẽ caulȩ indeptus monasticȩ
max oꝑa nte scĩ sp̃s uirtute. cepit monstrare se¬

Expanded text:
epit esse oneri non modo vita, sed et habitus saecularis: versabatque animo quonam pacto ejus retinaculis abruptis, mutata sorte, Christi compedibus salubriter pedem innecteret. Sed dum in his distenderetur, morasque innecteret moris, mox consili umutile quaerendo neque enim tanta res praecipiti se debet credere voluntati, sed multam retractationem talpostulant rumor beati viri Mummoli abbatis Floriacensis ejus aures occupat: fama namque vitae ejus longe lateque ferebatur. Hac audita opinione impiger sanctum virum adire audireque quaesiit: quo adito, desiderium quo diu flagrabat aperuit, et ut se numero eorum quos in schola Christi instituebat insereret, humillimadisciplinae semper amico et regulari vitae solito, diebus probationis transcursis et probationis competentibus transcensis, corpori sanctae congregationis suae velut vivit. 5. Idem autem caulae indeptus monasticae, mox operante sancti Spiritus virtute, coepit monstrare
Abbreviated transcription (Latin):
ex ib& aliarũ qͦq: frugũ uiniscilic& & rei frum̃tarie. cecerarũq
humanȩ necessariarũnaturȩ. magnã rep̃sentat grãni:. Huiꝰ pagi&
castriincolas suisse parentes beatia s gulsi c̃tis sima relacione didicim᷑:
Nqͥdẽ multũ sanguinis altiuento sitate sublimes. nec opũ mundialiũ
ass luenta tumi dos tantatam̃ plefelices: Erat enĩ unꝰeoꝵ deqͥb a
tũ obsequiis inseruire. uigiliarũ ea. cubiis oꝑã dare. paupũ
necessitatibus ꝓuirib c̃ currere. totũq se in dies singulos
hostiã uiuã. scam. dõ placentẽ anara sui conđ sp̃ã lit̃ dño

Expanded text:
 rei frumentariae caeterarumque humanae necessarium naturae magnam repraesentat gratiam. Hujus pagi et castri incolas fuisse parentes B. Aigulfi, certissima relatione didicimus: non quidem multum sanguinis alti ventositate sublimes nec opum mundialium affluentia tumidos, tanta tamen prole felices. Erat enim unus eorum de qutum obsequiis inservire, vigiliarum excubiis operam dare, pauperum necessitatibus pro viribus concurrere, totumque se in dies singulos hostiam vivam, sanctam, Deo placentem, in ara sui cordis spiritualiter Do
Abbreviated transcription (Latin):
anctorũ fortissimorũ que & p̃i adhl& a¬
rũ. pia arduaq c̃tamina. ꝗͥb diabolũ
mundũq: truculentũ triũ pharunt: lit te¬
ris cõ mittere succidiusq trans mittere .ñ. eẽ.
cuiꝰ cũq: officii. nemopene qui non norit:
Et enĩ talibus rudimenta credenciũ . fideiq hauspicia dedi¬
cantur. speifiducia adultianimant᷑. Haritatis piedulcedine ꝑfec¬
tidelectantur. caute la agonitete nec sucũbant qua si qͦdã oleo ꝑ fun¬
dunt᷑ & silas sauerint : hoc medicamine forticudini pͥsine reddunt᷑:
huc accedit qđ scõ u societatiqͦsiã retin& beatitudinis sinꝰ. nob ad huc
int̃ dusus : hisallecͣ frequent̃ int sumꝰ: Neq enĩ eos ꝓpt̃ imiam̃ta
diligimꝰ forinseca : sed quia pulcros nouimꝰ meritoꝵ p̃rogatiua : : Que
dũ nr̃ĩs cordib: ꝑ historiã eor recitatã inseruncur: quas ꝑqđ dã
speculũ ad nr̃os iñcisoculos p̃sentanda reducuntur:: Equorũ col¬

Expanded text:
fortissimorumque Christi athletarum pia arduaque certamina, quibus diabolum mundumque truculentum triumpharunt, litteris committere, succiduisque transmittere, non esse cujuscunque officium, nemo est pene qui non norit. Etenim talibus rudimenta credentium fideique auspicia dedicantur, spei fiducia adulti animantur, charitatis piae dulcedine perfecti delectantur, cautela agonothetae ne succumbant quasi quodam oleo perfundetur; et si lassaverint, hoc medicamine fortitudini pristinae redduntur. Huc accedit quod sanctorum societati, quos jam retinet beatitudinis sinus nobis adhuc interclusus, his allecti frequenter intersumus. Neque enim eos propter lineamenta diligimus forinseca, sed quod pulchros novimus meritorum praerogativa - quae dum nostris cordibus per historiam eorum recitata inseruntur, quasi per quoddam speculum ad nostros mentis oculos praesentanda reducuntur. E quorum col
Abbreviated transcription (Latin):
tatis. erat conuersũ: Inhor go corda sic̃ &e iudȩ
immisit se diaboł ut magistrũ traderent. quatinus
eo ꝓfligato quessine pastore c̃ fligatas distrahererł
Itaq diusua occuluere conamina clanculo ad scis centes
suȩ qͦs potuere ꝑ fidiȩ: Sed quadã die cũ iã & numero c̃fine¬
rent. & rabiẽ ultracelare neqͥrent ueluti flãma diup̃ssa
repente in publicũ ꝓrũ punt: Factio enĩ malor. aduob
ex citata signiferis. ad eo c̃ualuit. ut uia amagistricede
& bonoꝵ uirorũ qͥ sibi adherebant. manibus tẽperabant᷑

Expanded text:
tatis erat conversum . In horum ergo corda, sicut et Judae, immisit se diabolus, ut magistrum traderent, quatenus eo profugato oves sine pastore confligatas distraherent. Itaque diu sua occuluere conamina, clanculo asciscentes suae quos potuere perfidiae. Sed quadam die cum jam et numero confiderent, et rabiem ultra celare nequirent, veluti flamma diu pressa repente in publicum prorumpunt. Factio enim malorum a duobus excitata signiferis adeo convaluit, ut vix a magistri caede et bonorum virorum qui sibi adhaerebant manibus temperarent