comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ce. A pud romanos aũt tunc pͥmũ monacho¬
rum spectacula sunt remota. Apud poenicas
uõ qui ĩ libano & heliopoli cõmorant᷑. fas ul¬
terius nõ fuit uirgines fornicari ante ꝙͣ legi¬
timis iungerentur uiris. nempe post turpitu¬
dinem experimenti pͥmi nefande ꝑmixtionis.
Sc̃e uõ domus que quidem magnitudinẽ uide
habere suffitientem corrigebant᷑. lie uõ cre¬
mento altitudims & latitudinis augebantur.
alibi aũ cũ nõ eẽnt a fundamentis edificate
fulgebant. Peccunias uõ ex regiis thesauris
imperator affluentius impendebat. scribens
per singulas ciuitates ep̃is. atq p̃sidibus ppłoꝵ
ut sacerdotes situti uellent iuberent. isti aũt
iubentib obedirent: quatinus cito ꝑficeretur
opus. Letanti si quidem eius imperio etiam
religio ualde florebat. & in tantũ etiam post
bellum contra licinium gestum felicissimus
fuit ĩ p̃liis aduersus alienigenas p̃paratis. ut

Expanded text:
cae. Apud Romanos autem tunc primum monomachocae. Apud Romanos autem tunc primum monomachorum spectacula sunt remota. Apud Phoenices vero, qui in Libano vel Heliopoli commorantur, fas ulterius non fuit virgines fornicari antequam legitimis jungerentur viris, nempe post turpitudinem experimenti primi nefandae permixtionis. Sanctae vero domus quae quidem magnitudinem videbantur habere sufficientem, corrigebantur. Aliae vero cremento altitudinis et latitudinis augebantur. Alibi autem cum non essent, a fundamentis aedificatae fulgebant. Pecunias vero ex regiis thesauris imperator 210 affluentius impendebat: scribens per singulas civitates episcopis atque praesidibus populorum, ut sacerdotes, sicuti vellent, juberent; isti autem jubentibus obedirent, quatenus cito perficeretur opus. Laetanti siquidem ejus imperio, etiam religio valde florebat, et in tantum etiam post bellum contra Licinium gestum felicissimus fuit in praeliis adversus alienigenas praeparatis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
quamq prouintialem eccłiam ad ius heredi¬
tatis accedere. & siue ap̃ pͥuatum. Siue apd
publicum de tali substantia ẽet aliquid: re¬
stitueret. Sis aũt qui ex erario publico aliꝗd
cõparauerãt. aut donationes acceperant: ẜm
possibilem decentemq modũ se prouidere ꝓ¬
misit. Hec igit᷑ sicuti dictũ est imperatori.
placuerũt. & lege firmata sunt insignit᷑q oĩa
decenti fine completa. X p̃iani uoͬ tunc omnes
romanoꝵ dignitates administrabant. & de
cetero cunctis sacrificare negabat᷑. ĩ molatio¬
nibusq aut diuinationib nõ erat locus. S
nec idola dedicare. aut celebritates paganas
agere: ian licebat. Plura uõ etiam per ciui¬
tates gentium. de antiqua con suctudine mu¬
tabantur. Ab illo deniq tempore apud egy¬
ptios nequaquã sec̃đin yriores sollẽnitates
ĩ paganorũ templa cubitus. sed ĩ eccłias magis
offertur quo significatur crementũ aque nila¬

Expanded text:
quamque provincialem Ecclesiam ad jus haerediquamque provincialem Ecclesiam ad jus haereditatis accedere; et sive apud privatum, sive apud publicum de tali substantia esset aliquid ablatum, restitueret. Eis autem qui ex aerario publico aliquid comparaverant, aut donationes acceperant, secundum possibilem decentemque modum se providere promisit. Haec igitur, sicuti dictum est, imperatori placuerunt, et lege firmata sunt, insigniterque omnia decenti fine completa. Christiani vero tunc omnes Romanorum dignitates administrabant; et de caetero cunctis sacrificare negabatur, immolationibusque aut divinationibus non erat locus: sed nec idola dedicare, aut celebritates paganas agere jam licebat. Plurima vero etiam per civitates gentium, de antiqua consuetudine mutabantur. Ab illo denique tempore apud Aegyptios nequaquam secundum priores solemnitates in paganorum templa cubitus, sed in ecclesias magis offertur, quo significatur crementum aquae Nilia
Abbreviated transcription (Latin):
ad cultum religionis adducere. in firma cẽ san¬
ciuit que contra religionem fuerant cogitata
uel gesta sub ꝑsecutorib cccłiaꝵ. Rẽmissioẽ¬
qr cunctos hr̃e decreuit. Qui propt̾ confes¬
sionem xp̃i migrare in insulis aut alibi pret̾
uoluntatẽ propriam cõmorari iussi sunt aut
ĩ metallis affligi. aut publicis operib aut mu¬
liebrib aut lanifitiis ministrare. aut dari a¬
curis cum curiales primitus nõ fuissent. Eos
aũt quos infames illi fecerant ab ĩfamia rela¬
xauit. Militia uo̾ pͥuatos ĩ sua uoluntate
reliquid utrũ esse in scemate quo fuerant. an
certe cũ honorabili quiete liberam uellent⁊
habere uocationẽ. Gumq omnes ad priorẽ
libertatem & consuetos honores reuocasset.
etiam substantias reformauit uniuersis. Si
qui uõ morte damnati sb̾stantia quoq nu¬
dati sunt. p̾cepit proximus generi eoꝵ deferẽ¬
das hereditates. N ullo aũt hoꝵ existente unã¬

Expanded text:
ad cultum religionis adducere, infirma esse sanad cultum religionis adducere, infirma esse sancivit quae contra religionem fuerant cogitata vel gesta sub persecutoribus Ecclesiarum, remissionemque cunctos habere decrevit, qui propter confessionem Christi migrare in insulas aut alibi praeter voluntatem propriam commorari jussi sunt, aut in metallis affligi  ed. affigi, aut publicis operibus, aut mulieribus, aut lanificis ministrare, aut dari curiis cum curiales primitus non fuissent. Eos autem quos infames illi fecerant, ab infamia relaxavit. Militia vero privatos in sua voluntate reliquit, utrum esse in schemate quo fuerant, an certe cum honorabili quiete liberam vellent habere vacationem. Cumque omnes ad priorem libertatem et consuetos honores revocasset, etiam substantiis reformavit universos. Si qui vero morte damnati, substantia quoque nudati sunt, praecepit proximis genere eorum deferendas haereditates; nullo autem horum existente, unam
Abbreviated transcription (Latin):
omne romanoꝵ ꝑuenisset ĩperium. edi¬
ctis publicis usus ẽ ut orientales subiecti ĩ pa¬
uide religionẽ colerent xp̃i. & diligent̾ diui¬
nitati ministrarent. Diuinitatẽ quippe solam eã
crederent. que & reuera eẽt & suffitienter
hẽret omni tempose potestatẽ. Et quoniam
qui talibus studerent oĩa bona uberrime eis¬
accederent. & quecũq aduersa putarent
cum meliori potius ipe fruerent᷑. Qui uõ
circa dm̃ delinquerent cõmunit̾ & scorsũ
ĩ bellis & ĩ pace oĩa eis difficilia ꝓuenirent
gr̃as q referens nõ sibimet arrogans adiccit
i eam legem dicens. qr ministrũ opportunũ
cum habere dignatus fuerit deus sui consilii.
& abritanico mari usq ad loca orientis ad¬
duxerit cum. quatenus augeretur xp̃iana religio.
Et qui propter dei culturã durabiliter ꝑmase¬
runt ĩ confessionib martirii: clarioribus eius
honoribus apparerent. Hec itaq concionatus &
alia multa dicens per que credebat subiectos

Expanded text:
omne Romanum pervenisset imperium, edictis publicis usus est, ut Orientales subjecti impavide religionem colerent Christi, et diligenter Divinitati ministrarent; Divinitatem quippe solam eam crederent quae et revera esset, et sufficienter haberet omni tempore potestatem: et quoniam qui talibus studerent, omnia bona eis uberrime accederent, et quaecunque adversa putarent, cum meliori potius spe fruerentur; qui vero circa Deum delinquerent, communiter et seorsum in bellis et in pace omnia eis difficilia provenirent. Gratiasque referens, non sibimet arrogans, adjecit in eam legem dicens: quia ministrum opportunum eum habere dignatus fuerit Deus sui consilii, et a Britannico mari usque ad loca Orientis adduxerit eum, quatenus augeretur Christiana religio; et qui propter Dei culturam durabiliter permanserunt in confessionibus martyrii, clariores ejus honoribus apparerent. Haec igitur concionatus, et alia multa dicens, per quae credebat subjectos
Abbreviated transcription (Latin):
stodiam capitis exhibebat. Cui dũ sepiꝰ im¬
pator uiolenter sed cũ lacrimis supplicaret
ut eũ ꝑmitteret sua uota complere: hec pu¬
tans quia sicut tp̃r ualentis etiã tũe nõ pate¬
ret᷑ ulterius baptista portari. cessit. At impr
amplectẽs sua purpura thecã. in qua caput
baptiste iacebat eamꝙ portans uenit. & ante
ciuitatẽ ꝯstantinopolitanã recondidit ĩ septi¬
mo miliario. Ibiq magnã atq pulcherrimã
deo edificauit eccł̃iam. Crebroq dep̾tatus ẽ
matronã. ꝓmisitq dona gratissima si recon¬
ciliari uellet nec passa ẽ. Erat enĩ macedo¬
niana heresi uiolata. Licet p̾br uincentius
consectator eius qui ꝓphete sepulchro equalit
obseruabat ꝯuersus fuisset. & catholice cõ¬
municasset ecclie. Ferũt enĩ quia siuratio¬
nem habeant macedoniani. nũqͣ se a sua
secta recedere. Uerũ his pb̃r dũ ageret᷑ de
migratione sacri capitis. apud se definiuit

Expanded text:
stodiam capitis exhibebat. Cui dum saepius imstodiam capitis exhibebat. Cui dum saepius imperator non violenter, sed cum lacrymis supplicaret ut eum permitteret sua vota complere: haec putans quia sicut tempore Valentis, etiam tunc non pateretur ulterius Baptista portari, cessit. At imperator amplectens sua purpura thecam in qua caput Baptistae jacebat, eamque portans venit, et ante civitatem Constantinopolitanam recondidit in septimo milliario, ibique magnam et pulcherrimam Deo aedificavit ecclesiam; crebroque deprecatus est matronam, promisitque dona gratissima si reconciliari vellet. Nec passa est, erat enim Macedoniana haeresi violata, licet presbyter Vincentius consectator ejus, qui prophetae sepulcrum aequaliter observabat, conversus fuisset, et catholicae communicasset Ecclesiae. Ferunt enim quia conjurationem habeant Macedoniani nunquam se a sua secta recedere. Verum is presbyter, dum ageretur de migratione sacri capitis, apud se definivit,
Abbreviated transcription (Latin):
polim ioħis baptiste caput. qđ he rodias
petii ab herode thetrarcha. fert̃ enĩ inuentũ
caput a monachis macedonianis qui pͥmum
quidẽ ierosolimis habitabant. Postea uͦ cilitia
migrauerũt. Cũ enĩ ante hoc imꝑiũ mardoniꝰ
maior domus imꝑialis hoc nũtiasset ĩpatori
p̃cepit ualens caput sacrũ ꝯstantinopolim de¬
portari. Qua iussione directi & ĩponentes
uehiculo deportabãt. Cũq uenissent ad locũ
qui uocat᷑ pantichiũ. est enĩ circa calcedo¬
na. nequaꝙ̃ poterat trahi ueiculũ. Licet
multis plagis burdones affugerent᷑. Et cũ¬
hoc ĩ opinabile uideret᷑ uniuersis. Et ipsi si¬
mul ĩperatori: sacrũ hoc caput recondiderũt
ĩ uico appellato cosilai. Erat enĩ possessio r¬
ip̃a mardonii. Illo si quidem tp̃r aut deo aut
ipso ꝓpheta monente ĩ hũc locũ usq pauctũ
ẽ Cumq postea theodosius ĩꝑator has bapti¬
ste reliquias uolusset auferre solam referũt
extitisse matronã uirginẽ sacrã. que eius cu¬

Expanded text:
polim Joannis Baptistae caput, quod Herodias petiit ab Herode Tetrarcha. Fertur enim inventum caput a monachis Macedonianis, qui primum quidem Hierosolymis habitabant, postea vero Ciliciam migraverunt. Cum enim ante hoc imperium Mardonius major domus imperialis nuntiasset hoc imperatori, praecepit Valens caput sacrum Constantinopolim deportari. Qua jussione directi, et imponentes illud vehiculo deportabant. Cumque venissent ad locum qui vocatur Pantichium, est enim circa Chalcedonem, nequaquam poterat trahi vehiculum, licet multis plagis burdones affligerentur. Et cuhoc inopinabile videretur universis, et ipsi simul imperatori, sacrum hoc caput recondiderunt in vico appellato Cosilai. Erat enim possessio ipsa Mardonii. Illo siquidem tempore aut Deo, aut ipso propheta monente, in hunc locum usque perductum est. Cumque postea Theodosius imperator has Baptistae 350 reliquias voluisset auferre, solam referunt exstitisse matronam virginem sacram, quae ejus cu
Abbreviated transcription (Latin):
publice ꝑ ciuitates ꝓpositã santientẽ ut licẽt
uolentib habere duas uxores. Cũq posita
lex haberet᷑. iustine ip̃e ꝯiũctus ẽ. Ex qua
natus ẽ ualentinianus uinior & filie tres
iusta. grata. & galla. Quaꝵ due ꝗdem
ĩ uirginitate manserũt. Gallam uͬõ postea
maior theodosius imp̃r duxit uxorẽ. Ex q̃
placidia eiꝰ filia noscit᷑ ẽẽ ꝓgenita. Nam¬
arcadiũ & honoriũ ex placella priori ꝯiu¬
ge habuisse cognoscit᷑.¬

Expanded text:
publice per civitates proposita sancientem, ut liceret publice per civitates proposita sancientem, ut liceret volentibus habere dualex haberetur, ipse Justinae conjunctus est, ex qua natus est Valentinianus iste, et filiae tres, Justa, Grata, Galla. Quarum duae quidem in virginitate permanserunt. Gallam vero postea major Theodosius imperator duxit uxorem, ex qua Placidia ejus filia noscitur esse Archadium et Honorium ex Placella priore conjuge habuisse cognoscit
Abbreviated transcription (Latin):
ualentinianus hoc modo duxisse ꝓbat᷑ uxo¬
rem. Iustus iustine pat̾ cũ ẽẽt piceni iude
ꝯstantii tp̃rib uidit ĩ somnis qm̃ ex dextro
femore ĩꝑialem purpurã genuisset. Cũq
uisio ꝑ multos recitaret᷑. ad ꝯstantii aures
usq puenit. At ille ꝯsiderans somniũ tãꝙͣ
imp̃r ex ea nasceret᷑. mittens occidit iustũ.
Cuius filia iustina cũ orfana remãsisset
a pr̃e. uirgo ꝑmansit. Posteriore uõ tp̃ore
ꝑuenit add seuere notitiã. Ad quã frequẽtius
ueniebat & amabat᷑ ita ut etiã cũ ea balne¬
is uteret᷑. Cũq seuera secũ lauantẽ iustinã
diutius ĩspexisset: pulcritudine uirginisr
obligata ẽ & dixit ĩꝑatori quia sic ẽẽt spe
tiosa uirgo iustina ut etiã ip̃a licet esset
mulier. eius tñ amore sit capta. Uerũ im¬
ꝑator eius ẜmone xepto iustinã ducere
tractabat uxorẽ. nõ tñ seuerã abicere : ex
qua gratianus fuerat natus. Quẽ paulo
ante firmarat ĩmꝑatorẽ. Legẽ itaq ꝓtulit

Expanded text:
duxisse probatur uxorem. Justus Justinae pater, cum esset Piceni judex Constantii temporibus, vidit in somnis quoniam ex dextro femore imperialem purpuram genuisset. Cumque visio per multos recitaretur, ad Constantii aures usque pervenit. At ille considerans somnium, tanquam imperator ex eo nasceretur, mittens occidit Justum. Cujus filia Justina, cum orphana remansisset apervenit ad Severae notitiam, ad quam frequentius veniebat, et amabatur; ita ut etiam cum ea balneis uteretur. Cumque Severa secum lavantem Justinam diutius inspexisset, pulchritudine virginis obligata est, et dixit imperatori quia sic speciosa esset virgo Justina, ut etiam ipsa, licet esset mulier, ejus tamen amore sit capta. Verum imperator, ejus sermone concepto, Justinam ducere tractabat uxorem; non tamen Severam abjicere, ex qua Gratianus fuerat natus, quem paulo ante firmarat imperatorem. Legem itaque protulit
Abbreviated transcription (Latin):
perie contra legutos sauromatarũ uehe¬
menti furore cõmotus. eruptione uenar flu¬
xu sanguinis expirauit. Post ꝯsulatũ gratia
to imꝑii undecimo. Quo moriente italie mi¬
lites sexta die post eius mortẽ: ualentinia¬
nũ pueꝵ eius filiũ ad impii culmina ꝓue¬
xerunt. Cuiꝰ imꝑiũ frater & patruus licet ĩ
grate qđ eis ignorantib factũ sit: tñ postea

Expanded text:
periae, contra legatos Sauromatarum veheperiae, contra legatos Sauromatarum vehementi furore commotus, eruptione venarum fluxu sanguinis exspiravit, post consulatum Gratianto, imperii undecimo. Quo moriente, Italiae milites, sexta die post ejus mortem, Valentinianum puerum ejus filium ad imperii culmino provexerunt. Cujus imperium frater grate, quod eis ignorantibus factum sit, tamen postea
Abbreviated transcription (Latin):
os pasca post equinoctiũ olim & ex quõ
xp̃iani ẽẽ ceperũt.Sed iste quidẽ postra sb̃
ꝑsecutione ualeriani pͥncipis martirio termi¬
nauit. Hi uͦ qui ex eo nomẽ habuerũt. eiusq
pazeno ubi sunt sũt fontes sagarii flumĩs
regułã ꝓtulerũt. ut iudeos obseruent azima
facientes: & cũ eis agant pasce celebritatẽ.
Postea tñ etiã nonatianoꝵ eccłia ꝑꝑ illud
lentimanus imp̃r nullani heresem ꝑturbaret.
post liberiũ rome damasus ordinat᷑ ep̃s.
simul & ursinus ex diacono eius eccłie ĩ ba¬
silica siciniensi latent̾. Ob quã rem multis
seditione uł p̃fecti tunc maximini aĩaduer¬
sione ipunitis. remoto ursino damasus per
nus. & ambrosius mediolanus. spiritalib
iaculis feriebant hostes. Cum quib etiã illi
qui ad longa fuerant exilia destinati literis
fortabant suos. & aduersarios destruebãt. &es
diuina ꝓuidentia gubernato res ĩ fluctuatiõe
Nter hec igitur ualentinianus ĩpator hes¬

Expanded text:
os Pascha post aequinoctium olim, et ex quo Christiani esse coeperunt. Sed iste quidem postea sub persecutione Valeriani principis martyrio terminavit vitam. Hi vero qui ex eo nomen habuerunt ejusque Pazeno, ubi sunt fontes Sagarii fluminis, regulam protulerunt ut Judaeos observent azyma facientes, et cum eis agant Paschae celebritatem. Postea tamen etiam Novatianorum Ecclesia propter lentinianus imperator nullam haeresim perturbaret, post Liberium Romae Damasus ordinatur episcopus, simul et Ursinus ex diacono ejus Ecclesiae in basilica Siriniensi latenter. Ob quam rem multis seditione 328 vel praefecti tunc Maximini animadversione punitis, remoto Ursino Damasus permnus et Ambrosius Mediolanus spiritalibus jaculis feriebant hostes. Cum quibus etiam illi qui ad longa fuerant exsilia destinati, litteris confortabant suos, et adversarios destruebant. Quos divina providentia gubernatores in fluctuatione nter haec igitur Valentinianus imperator Hes
Abbreviated transcription (Latin):
propos sensus responsa reddebãt. Cũ gͦ ille mã¬
daret ut nõ oporteret sacris ĩteresse miste¬
riis eos qui post baptisma peccatũ cõmissis¬
sent qđ ducit ad mortẽ: Quibusdam ꝗde
uidebat᷑ amara nimis & dura huius modi
regula. Alii uõ ueluti iustam rectãq suscipie¬
bant. Inter hec mota qͣstione uenerunt lit¬
tere cornelii romani p̃sulis que remissionẽ
peccantib etiã post baptisma ꝓmutebãt. Sic
gͦ ambob diu̾sa scribentib. & ex diuinis
eloquiis sua sensa firinantib: singuli ꝓun¬
tialiũ diu̾sas sũt secuti sententias. sanantes
namq sanare ꝓmissa remissione etiã reliquo
tp̃re deliquerũt. Unde uidet᷑ quia gentes i¬
phrigũ. castiores ꝙͣ alie magis ẽẽ noscunt̃¬

Expanded text:
ecundum proprios sensus responsa reddebant. Cum ergo ille manecundum proprios sensus responsa reddebant. Cum ergo ille mandaret ut non oporteret sacris interesse mysteriis eos qui post baptisma peccatum commisissent, quod ducit ad mortem: quibusdam quidem videbatur amara nimis et dura hujusmodi regula; alii vero veluti justam rectamque suscipiebant. Inter haec mota quaestione, venerunt litterae Cornelii Romani praesulis, quae remissionem peccantibus etiam post baptisma promittebant. Sic ergo ambobus diversa scribentibus, et ex divinis eloquiis sua sensa firmantibus, singuli provincialium diversas sunt secuti sententias. Sanantes namque sanare promissa remissione, etiam reliquo tempore deliquerunt. Unde videtur quia gentes Phrygum castiores quam aliae magis e
Abbreviated transcription (Latin):
Huius meminit & pamphilus martir. & eu¬
sebius ĩ libris quos de origine ꝯscripsit. fuit
ergo gregorius antiquus iste discipulus orige¬
nis & alter naziazenus fraterq basilii. Fuitq¬
gͦ alius gregorius alexandrinus arrianus. 9.¬
Atempestate nouatiani habitantes ĩ frigia.
festiuitatẽ pasce mutauerũt. Quom̃o
aũt gestũ sit: dicam. Primo tñ referẽs. cuiꝰ
rei gr̃a circa phrigũ paflogonioꝵ q gentes:
seuerius eccłiastica regula oseruet᷑. Nouatus
pb̃r se ab ecclie romane cõmunione suspẽdit.
Qm̃ cornelius ep̃s fideles qui sacficauerant
sp̃re facte ꝑ secutiõis adecio: ĩ cõmunionẽ receut.
Pro hac itaq causa segregatus & ad episco¬
patum a ꝯsortib suis ep̃is euocatis scribebat
eccłiis. ne eos qui demonib ĩmolauerãt: ad
sacramẽta susciperẽt. Sed ĩuitarent quidem ad
penitentiã. remissionẽ uõ dei reliiquerent
potestati. cuiꝰ solius ẽ pecc̃a dimetere. Tales e

Expanded text:
Hujus meminit et Pamphilus martyr, et EuHujus meminit et Pamphilus martyr, et Eusebius in libris quos de Origene conscripsit. Fuit ergo Gregorius antiquus iste, discipulus Origenis, et alter Nazianzenus, fraterque Basilii. Fuitque alius Gregorius Alexandrinus, Arianus. tempestate Novatiani, habitantes in Phrygia, festivitatem Paschae mutaverunt. Quomodo autem gestum sit dicam: primo tamen referens, cujus rei gratia circa Phrygum Paphlagoniorumque gentes severius ecclesiastica regula conservetur. Novatus presbyter se ab Ecclesiae Romanae communione suspendit, quoniam Cornelius episcopus fideles qui sacrificaverant tempore factae persecutionis a Decio, in communione receperat. Pro hac itaque causa segregatus, et ad episcopatum a consortibus suis episcopis evocatus, scribebat Ecclesiis, ne eos qui daemonibus immolaverant ad sacramenta susciperent, sed invitarent quidem ad poenitentiam; remissionem vero Dei relinquerent potestati, cujus solius est peccata dimittere. Tales ep
Abbreviated transcription (Latin):
uatus oculis. gramaticã. rethoricã. arisme¬
ticam. geometricã. & astronoiniã. & sillogis¬
mos aristotelis. & eloquentiã platonis audi¬
tu didicit. Non quasi hec ueritatẽ erudirent.
Uoniam aliqui ex nominis Socrates.¬
similitudine noscunt᷑ errare. necessariũ
ẽ ostendere. qm̃ alter ẽ gregorius ponticus or¬
tus ex neo cesaria ponti: nimis antiquus &
discipułs origenis. De isto nãq gregorio mł¬
tus est ẜmo: In athenis & berito. nec nõ &
ponto. & ut ita dicat᷑ ĩ uniuso orbe t̾raꝵ. Is eĩ
cũ discessisset ab athenis. uenit ĩ berito. ibiq
iura legebat. Cumq cognouisset ĩ cesarea li¬
bros sacros origenẽ exponere. uenit illie ex¬
planationes magni loqui illius auditurus. a qͦ
uerã philosophiã eruditus. euotantib parẽtib
remeauit ad patriã. Ubi pͥmo quidẽ dum eẽt
adhuc laicus plurima signa fecit. languores
curando. Demones ꝑ epłas expellendo: Paga¬
nosq sermonib & oꝑib sibimet sub iugãdo

Expanded text:
atus oculis, grammaticam, rhetoricam, arithmeticam, geometriam, et astronomiam, et syllogismos Aristotelis, et eloquentiam Platonis auditu didicit; non quasi haec veritatem erudirent, uoniam aliqui ex nominis similitudine noscuntur errare, necessarium est ostendere quoniam alter est Gregorius Ponticus, ortus ex Caesarea Ponti, nimis antiquus, et discipulus Origenis. De isto namque Gregorio multus est sermo in Athenis, et Beryto, nec non et Ponto, et ut ita dicatur, in universo orbe terrarum. Is enim cum discessisset ab Athenis, venit in Beryto, ibique jura legebat. Cumque cognovisset in Caesarea libros sacros Origenem exponere, venit illic, expositiones magniloqui illius auditurus. A quo veram philosophiam eruditus, evocantibus parentibus remeavit ad patriam. Ubi primo quidem, dum esset adhuc laicus, plurima signa fecit, languores curando, daemones per epistolas expellendo, paganosque sermonibus et operibus sibimet subjugando.
Abbreviated transcription (Latin):
pti dũ inter cibos ut assolet & potula ĩuocarẽt
ĩter alterutros xp̃s: respondens quidã dixit
quid patimini ĩuocantes xp̃m quẽ ante pau¬
lulum denegastis. dũ donũ ab ĩꝑatore sustĩ¬
pientes tusin igne mitteretis: Cũq hoc mili¬
tes audissent. & qđ gesserant agnouiscent:¬
statim exilientes publice currebant. atq ĩpe¬
tu facto clamabant. deũq suũ & cunctos ho¬
mines testabant᷑ sexp̃ianos ẽe. & ĩ eo noĩe per¬
manere. atq ꝑ ignorantiã se fecisse. Et si dici
posset solam manũ paganã ẽẽ. ꝯscuntiã uͦ ni-¬
chil simł egisse. Cumq uenissent ad pͥncipẽ
proiecerũt auꝵ qđ acceꝑant. Forti uoce poste¬
bant ut reciperet qđ dedisset. & illos occiderit.
Se enĩ penitentiã agere fatebant᷑. eo qđ ĩpro¬
uide eoꝵ dextra peccasset. & studere propt̾
xp̃m totũ corpus pene ꝯtradero. Theodoritus.¬

Expanded text:
pti, dum inter cibos, ut assolet, et pocula invocarent pti, dum inter cibos, ut assolet, et pocula invocarent in alterutros Christum, respondens quidam dixit: Quid patimini invocantes Christum, quem ante paululum denegastis, dum donum ab imperante percipientes, thus in ignem mitteretis? Cumque hoc milites audissent, et quod gesserant agnovissent,statim exsilientes, publice currebant, atque impetu facto clamabant, Deumque suum et cunctos homines testabantur se Christianos esse, et in eo nomine permanere, atque per ignorantiam se fecisse, et, si dici posset, solam manum paganam esse, conscientiam vero nihil simul egisse. Cumque venissent ad principem, projecerunt aurum quod acceperant, et forti voce poscebant ut reciperet quod dedisset, et occideret illos. Sic enim poenitentiam agere fatebantur, eo quod improvide eorum dextera peccasset, et studere propter Christum totum corpus poenae tradere. Cu
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ impãri nil ꝓfuit. Cumq multa excogita¬
ret quib paganor ritus extolleret. ĩ uenit mo¬
dum qui plurib militib xp̃ianis clare uirtu¬
tis coronã dedit. Cũ uenisset itaq tp̃s quod
ĩpialia milites solent dona pcipere. hoc eni
agit̃ plerũq dic kalendarũ ianuariũ. & na¬
tale pͥncipũ & urbiũ regiaꝵ: exquisiuit q̃¬
tenus eos simplicit̾ & ex pͥsca ꝯsuetudine fal¬
lere potuisset. Iussitq ut unus quisq ad ma¬
nũ imꝑatoris accedentiũ: ammonitus officus
pͥmo ĩcensum offerret. Erat enĩ ante eũ p̃o¬
sitũ thus & ara scđm antiꝙͣ romanoꝵ solẽ¬
nitatẽ. Tunc quidẽ alii licent̾ suã fortitudi¬
nem ostenderũt. Et neq ĩcensũ offerre neq
sere peccatũ. Uerũ alii propt̾ lucrũ capti aut
timore turbati: Seu uissione repentina cõclusi
licet ĩtellexerint: tñ paganitatẽ declinare ne
quiuerũt. Plurimi si quide pignorantiã dece¬

Expanded text:
tamen imperatori nil profuit. Cumque multa excogitatamen imperatori nil profuit. Cumque multa excogitaret quibus paganorum ritus extolleret, invenit modum qui pluribus militibus Christianis clarae virtutis coronam dedit. Cum venisset itaque tempus quo imperialia milites solent dona accipere hoc enim agitur plerumque die calendarum Januariarum, et natali principum et urbium regiarum, exquisivit quatenus eos simpliciter et ex prisca consuetudine fallere potuisset; jussit que ut unusquisque ad manum imperatoris accedentium, admonitus ab officiis, primo incensum offerret. Erat enim ante eum positum thus, et ara, secundum antiquam Romanorum solemnitatem. Tunc quidem alii licenter suam fortitudinem ostenderunt, et neque incensum offerre, nequsere peccatum. Verum alii propter lucrum capti, aut timore perturbati, seu jussione repentina conclusi, licet intellexerint, tamen paganitatem declinare non potuerunt. Plurimi siquidem per ignorantiam dece
Abbreviated transcription (Latin):
uim ⁊̃ ferre palam erubuit. Inter hec ut ad pa¬
ganitatẽ milites ĩ suesceret: Studut ad pͥscum
scema reformare signũ illud sublimius roma¬
nor. quod ꝯstantinus sicun p̃dictũ ẽ in crucis¬
formã mutauerat. Uerũ ĩ publias imaginib
depingebat iouem. quasi de celo sibi coronaz
A purpurã deferentẽ. mercuriũ & martent
ĩ se respitientes uł ut pro testimonio sapientis
& fortis. & hoc agebat ĩ imaginib ut sb g¬
casione impii latenter adorarent̃ dii & hoc
modo subiecti clanculo fallerent᷑. Arbitrabat᷑
enĩ quia si hoc sponte cis imponeret: posteaq
uellet impleret. Si uõ respuentes agnoscẽt uenia
sublata torqueret tanꝙͣ circa romanoꝵ solẽ¬
nia reluctantes. & ĩ re publica atq ip̃o ĩpio
delinquẽtes. Pauti si quide etiã penis subditi
cognouerũt dolũ quia sicut moris erat ado¬
rare nolueraint. Turba uͦ ut assolet ꝑ ignorã¬
tiam simpliciter imagines adorabant. Quod

Expanded text:
vim inferre palam erubuit. Inter haec, ut ad paganitatem milites insuesceret, studuit ad priscum schema reformare signum illud sublimius Romanorum quod formam mutaverat. Verum in publicis imaginibus depingebat Jovem quasi de coelo sibi coronam et purpuram deferentem, Mercurium et Martem in se respicientes, velut pro testimonio sapientis et fortis. Et hoc agebat imaginibus, ut sub occasione imperii latenter adorarentur dii, et hoc modo subjecti clanculo fallerentur. Arbitrabatur enim quia si hoc sponte eis imponeret, postea quae vellet impleret; si vero respuentes agnosceret, venia sublata torqueret, tannia reluctantes, et in rempublicam atque ipsum imperium delinquentes. Pauci siquidem etiam poenis subditi cognoverunt dolum: quia, sicut moris erat, adorare noluerant. Turba vero, ut assolet, per ignorantiam simpliciter imagines adorabat. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Ostea uͦ p̃cepit ut qui sacficare nolue¬
rint ĩ palatio nõ ĩtrarent. & neq colle¬
gio neq foro eos. neq arbitrio neq ulla di¬
gnitate.neq qualibet amministratione ꝑti¬
ciꝑare ussit.

Expanded text:
ostea vero praecepit ut qui sacrificare noluerint in palatium non intrarent; et neque collegio, neque foro eos, neque arbitrio, neque ulla dignitate, nec qualibet administratione participare jussit.
Abbreviated transcription (Latin):
ducerent᷑ ad mortẽ. sequẽte ppło miratiq uir¬
tutẽ cor pro pietate suscepta: uenerũt ad locũ
quo rei puniri solent. Tune spiculatorẽ roga¬
uit senior omniũ ut ante om̃s caput cuius¬
dam noĩe romani adhuc adolescentis abscide
genua flexisset ĩ t̾ra. & gladiũ spiculator
euaginasset: uenit repente nũtius clamore
prohibens necẽ. Porro iuuenculus ille occi¬
sione puatus ait. Non fuit romanus dignꝰ
ut xp̃i martir appellaret᷑. Et licet sangui¬
nẽ malignꝰ. imp̃r. fundi ꝓhibuisset. ductũs in¬
uidia uerũtamẽ nõ eos ĩ ciuitatib habitare
ꝑ misit. Sed ad ultima romanoꝵ loca exilio
destinauit.

Expanded text:
ducerentur ad mortem, sequente populo, et mirante virtutem eorum pro pietate susceptam, venerunt ad locum quo rei puniri solent. Tunc spiculatorem rogavit senior omnium, ut ante omnes caput cujusdam nomine Romani adhuc adolescentis abscindegenua fixisset in terra, et spiculator gladium evaginasset, venit repente nuntius clamore prohibens necem. Porro juvenculus ille occisione privatus, ait: Non fuit Romanus dignus ut Christi martyr appellaretur. Et licet sanguinem malignus imperator fundi prohibuisset, ductus invidia, verumtamen non eos in civitatibus habitare permisit, sed ad ultima Romanorum loca exsilio destinavit.
Abbreviated transcription (Latin):
Oc itaq tp̃re placuit ut pb̃ri qui tes.35.
erant suꝑ penitentes ꝯstituti remorierẽ¬
tur propt̾ hĩnusmodi causam. Ex quo noua¬
tiani ab eccł̃ia sunt diuisi cũ his qui delique¬
rant sub ꝑsecutionib ĩꝑatoris detii cõmuni¬
care uolentes. ex illo ep̃i pro eccłiastica regu¬
la p̃b̃rm suꝑ penitẽtes ẽe ꝯstituerũt. Sozor

Expanded text:
oc itaque tempore placuit ut presbyteri qui erant super poenitentes constituti removerentur, propter hujusmodi causam. Ex quo Novatiani ab Ecclesia sunt divisi, cum his qui deliquerant sub persecutionibus imperatoris Decii communicare nolentes, ex illo episcopi pro ecclesiastica regula presbyterum super poenitentes esse constituerunt. SOCR
Abbreviated transcription (Latin):
uit. Ambo si quidem sponte deliquerũt. & sai¬
entes peccando dignissima pena multati sũt.
Cum igit᷑ sophista libanius uelud irridens
diyisset hominẽ ex palestina deũ. & de filiã
faciunt: oblitus suoꝵ uidet ẽẽ uerboꝵ. Ad
finẽ nãq eius libri iulianũ deificauit: sic ĩter
alia dicens. Primũ namq nũtium eius mor¬
tis pene ꝑemerant. cur putaret᷑ de deo mẽti¬
tus: deinde paululũ descendens ait. O demonũ
alumne demonũq discipule. & demonũ ob¬
seruator. Qui licet hoc aliter ĩtelligeret. ue¬
rũtaniẽ hec eadeni de iuliano dixit que xp̃ia¬
ni exprobrantes affirmãt. Si gͦ eũ laudare co¬
gitabat oportebat eũ hoc nomẽ effugere. nc̃
cũ deditũ demonib ĩdicare. Sicut ẜmonẽ aliũ
declinauit. quẽ dum rep̃henderet᷑. de suis libris

Expanded text:
vit. Ambo siquidem sponte deliquerunt, et scivit. Ambo siquidem sponte deliquerunt, et scienter peccando dignissima poena mulctati sunt. Cum igitur sophista Libanius velut irridens dixisset, hominem ex Palaestina Deum, et Dei Filium faciunt, oblitus suorum videtur esse verborum; ad finem namque ejus libri Julianum deificavit, sic inter alia dicens: Primum namque nuntium ejus mortis pene peremerant, cur putaretur de Deo mentitus. Deinde paululum descendens, ait: O daemonum alumne, daemonumque discipule, et daemonum observator. Qui licet hoc aliter intelligeret, verumtamen haec eadem de Juliano dixit, quae Christiani exprobrantes affirmant. Si ergo eum laudare cogitabat, oportebat eum hoc nomen effugere, nec eum deditum daemonibus indicare; sicut sermonem alium declinavit, quem, d
Abbreviated transcription (Latin):
tura celari. & abdita deor substantia non
patit᷑ nudis uerbis. ĩ aures ĩtroire pollutas.
Apparet gͦ per hec imꝑatorẽ suspitionẽ ha¬
buisse diuinis scripturis: Qm̃ ẽẽnt uerba
mistica ĩ effabilem quendã modũ ꝯfẽplatiõis¬
habentia. sed ĩdignat᷑ cur nõ om̃s eandem
sententiã habuerũt. Et ĩsistit his: ꝗ inter
xp̃ianos diuina simplicit suscipere uident᷑
eloquia. Non igit oportebat eũ ꝯtra simpli¬
ces ĩ surgere. nec propter illos ꝯtra sacras lit¬
tunc ita sentiebãt sicut ip̃e uoluerat. Similis
gͦ porphirio factus ẽ. Ille nãq ĩ cesarca pa¬
lestine a quibdam xp̃ianis cesus iracũdiam
nõ ferens xp̃ianitatẽ deseruit ꝑ furorẽ &
odio inimicoꝵ scribendo blasphemias xp̃ia¬
nitate pͥuatus ẽ: Sicut eũ eusebius pamphili
redargiuit & eius uerba destruxit. Imꝑator
aũt apud idiotas suꝑbus ĩter xp̃ianos extitit.
ca passione ĩ blasphemias porphirii declina¬

Expanded text:
tura celari, et abdita deorum substantia non tura celari, et abdita deorum substantia non patitur nudis verbis in aures introire pollutas. Apparet ergo per haec imperatorem suspicionem habuisse de divinis Scripturis: quoniam essent verba mysticaeamdem sententiam habuerint, et insistit his qui inter Christianos divina simpliciter suscipere videntur eloquia. Non igitur oportebat eum contra simplices insurgere, nec propter illos contra sacras littunc ita sentiebant sicut ipse voluerat. Similis ergo Porphyrio factus est. Ille namque in Caesarea Palaestinae a quibusdam Christianis caesus, iracundiam non ferens, Christianitatem deseruit per furorem, et odio inimicorum scribendo blasphemias, Christianitate privatus est, sicut eum Eusebius Pamphili redarguit, et ejus verba destruxit. Imperator autem apud idiotas superbus inter Christianos 302 exstitit, ea passione in blasphemias Porphyrii declina
Abbreviated transcription (Latin):
legentes sacratissimas lectiones obitiens sibi¬
met & ĩterp̃tatus ea: detractor sophisticas
adinuentiones exclusit. Que si sepius legis¬
sent iulianus atq porphirius. & ea libenter
accipientes ĩ aliud sua forte uerba mutaueñt
& nõ ad blasphemie sophismata uerterent᷑.
Quia enĩ lacerare studuit ĩꝑator apđ idio¬
tas. & simplices uerba faciens. & nõ apđ ior
qui scripturaꝵ diuinaꝵ oꝑtinẽt ueritatem
ex his palam ẽ. Sumẽs enĩ ea uerba q̃ dispẽ¬
sationis causa humanius posita sũt. Cũ młta
huiusmodi collegisset exempla: hec nouissiẽ
dicit. hoꝵ igitur singula si nõ aliquã habe¬
rent ĩ effabilem ꝯtẽplationẽ. maxĩa de deo
blasphemia sunt plena. hec ergo iulianus ĩ
tertio ꝯtra xp̃ianos libro dixit ĩ libro autẽ
suo quẽ de cynismo oscripsit docens qͦmõ
sacras fabulas decet fingi. dicit oportere haꝵ
ueritatẽ abscondi. Sic enĩ ait. Amat enĩ na¬

Expanded text:
legentes sacratissimas lectiones, objiciens sibilegentes sacratissimas lectiones, objiciens sibimet, et interpretatus ea, detractorum sophisticas adinventiones exclusit. Quae si saepius legissent Julianus atque Porphyrius, ea libenter accipientes, in aliud forte sua verba mutarent, et non ad blasphemiae sophismata verterentur. Quia enim lacerare studuit imperator, apud idiotas et simplices verba faciens, et non apud eos qui Scripturarum divinarum obtinent veritatem, ex his palam est: sumens enim ea verba quae dispensationis causa humanius posita sunt, cum multa hujusmodi collegisset exempla, haec novissime dicit: Horum igitur singula, si non aliquam habent ineffabilem contemplationem, maxima de Deo blasphemia sunt plena. Haec ergo Julianus in tertio contra Christianos libro dixit. In libro autem suo quem de Cynismo conscripsit, docens quomodo sacras fabulas decet fingi, dicit oportere harum veritatem abscondi. Sic enim ait: Amat enim na
Abbreviated transcription (Latin):
rent᷑: Quia cũ hec uiderẽ repente dixi. O
quale malu nutrit res publica romanoꝵ. Et
cũ hec p̃dixissem: optaui me ĩuenire debẽ
mendacẽ. Melius enĩ fuerat hoc. quã ut tantis
t̾ra scelerib ĩpleret᷑. Hlimꝙͣ arbitror talia fuis¬
se ꝓligia. cũ multa diluuia. multa ĩcendia.
multe pestes. & hiatus terre ꝓuenerint. Licet
hoĩes ĩhumani & ferotes. cõpositiq dissimilib
naturis fuisse referant᷑. Ob quã rem digno sua
suꝑbia fine ꝯclusus ẽ. hec gregorius de iulia¬
no narrauit. Quia uõ ꝯtra xp̃ianos multa
uerba ꝓferentes nisi sunt uim facere ueritati.
quedam ex sacris litteris peruertentos. alia ꝑ¬
mutantes. oĩa tñ scđm suã sumẽtes ĩtentionẽ.
multi ei obuantes ista patefecerũt. Destruc̃¬
tes & redarguentes eoꝵ uana sophismata.
& ante om̃s origenis. licet ante multa fuiss
tp̃ra. Iulianus enĩ ea que uidebant᷑ turbare

Expanded text:
rentur quia cum haec vidissem, repente dixi: O rentur quia cum haec vidissem, repente dixi: O quale malum nutrit respublica Romanorum! Et cum haec praedixissem, optavi me inveniri debere mendacem. Melius enim fuerat hoc, quam ut tantis terra sceleribus impleretur. Nunquam arbitror talia fuisse prodigia, cum multa diluvia, multa incendia, multae pestes, et hiatus terrae provenerint; licet homines inhumani, et feroces, compositique dissimilibus naturis fuisse referantur. Ob quam rem digno sua superbia fine conclusus est. » Haec Gregorius de Juliano narravit. Quia vero contra Christianos multa verba proferentes, nisi sunt vim facere veritati, quaedam ex sacris litteris pervertentes, alia permutantes, omnia tamen secundum suam sumentes intentionem: multi eis obviantes ista patet fecerunt, destruentes et redarguentes eorum vana sophismata; et ante omnes Origenes, licet ante multa fuisset tempora Juliani. Is enim ea quae videbantur turbare
Abbreviated transcription (Latin):
ut ĩ molatores demonũ & niros fallaces ĩ quire¬
ret: quia nũdũ habebat ĩpietatis sue litentiam.
Tunc igit᷑ nõ frustra ꝯsideraui uiꝵ. nõ enĩ for¬
tuite ista ꝯspexi sed faciebat me cautũ ĩ ꝯstan¬
tia moꝵ eius & excessu suꝑior. Uates enim
egregius est qui bene ꝯsiderat. Nullũ enĩ sigͣ
ĩ eo michi utile uidebat᷑. Ceruix ĩ flexibilis. hu¬
meri iactabiles. oculi currentes. huc illucq
directi. & furiose respitiẽtes. pedes ĩpatientes.
nares spirantes ĩuixias atq ꝯtemptũ. schemata
risibilia. & hoc ipsũ semꝑ habentia. risus ĩ con¬
tinens. & quasi subulliens ꝯsensus & negatio
simul ratio nulla ratione ꝯsistens. ĩterrogatio
ĩ ordinata atq responsio. nulla ꝯgruentia sibi
ꝯueniene Sed quid ꝑ uniu̾sa discurro: hũc
ante opera uidi & oꝑib ip̃is agnoui. Et si¬
quidẽ ẽẽnt mͥ p̾sentes qui tunc aderant: testa¬

Expanded text:
ut immolatores daemonum et viros fallaces inquireut immolatores daemonum et viros fallaces inquireret, quia nondum habebat impietatis suae licentiam. Tunc igitur non frustra consideravi virum. Non enim fortuitu ista conspexi; sed faciebat me cautum inconstantia morum ejus, et excessus uberior. Vates enim egregius est qui bene considerat. Nullum enim signum in eo mihi utile videbatur. Cervix inflexibilis, humeri jactabiles, oculi currentes, huc illucque directi et furiose respicientes; pedes impatientes, nares spirantes injurias atque contemptum, schemata risibilia, et hoc ipsum semper habentia; risus incontinens, et quasi subbulliens; consensus et negatio simul, ratio nulla ratione consistens, interrogatio inordinata, atque responsio nulla congruentia sibi conveniens. Sed quid per universa discurro? Hunc ante opera vidi, et operibus ipsis agnovi. Et siquidem essent mihi praesentes qui tunc aderant, testa
Abbreviated transcription (Latin):
sed etiã ultra hoĩem sapusse ꝓnũtiant. Porro
iulians zelatus partẽ: passionẽ propriam
ĩcesarib enudauit. Et oĩum añ se regnantiu
uitas carpens. neq phylosopho marco peꝑcit.
Igit ambo detractores fuerũt. Non opus hẽo
plurimis uti ẜmonib. Ego namq ex utroꝵ¬
q uerbis mores eoꝵ coniciens: hec & dixi.
Quid aũt de uiliano gregorius nazarenus
retulit audiamus. Ait enĩ ĩ scđo libro ꝯtra paga¬
nos hec uerba post alia. hec equidẽ de iuliano
aliis ip̃a exꝑimenta tradiderũt. Et ad sũpta
potestas ĩperii. michi aũt olim eius mores cõ¬
perti sũt. dum hũc uiꝵ athenis clarius agno¬
ussem. Uenerat enĩ illic dum frat̾ eius ĩꝑa¬
tori uideret᷑ inimicus. Fuitq aduentus eiꝰ ratio
chuplex. Una quidẽ quasi decentior. qua dice¬
bat se uenisse ut uideret helladam atq doce¬
ret᷑. Altera uõ secretior & nõ nota plurimis.

Expanded text:
sed etiam ultra hominem sapuisse pronuntiant. Porro sed etiam ultra hominem sapuisse pronuntiant. Porro Julianus zelatus partem, passionem propriam in Caesaribus enudavit, et omnium ante se regnantium vitas carpens, neque philosopho Marco pepercit. Igitur ambo detractores fuerunt. Non opus habeo plurimis uti sermonibus. Ego namque ex utrorumque verbis mores eorum conjiciens, haec dixi. Quid autem de Juliano Gregorius Nazianzenus retulit audiamus. Ait enim in secundo libro contra paganos haec verba post alia: « Haec equidem de Juliano aliis ipsa experimenta tradiderunt, et assumpta potestas imperii; mihi autem olim ejus mores comperti sunt, dum hunc virum in Athenis clarius agnovissem. Venerat enim illic dum frater ejus imperatori videretur inimicus. Fuitque adventus ejus ratio duplex; una quidem quasi decentior, qua dicebat se venisse ut videret Helladam atque doceretur; altera vero secretior, et non nota plurimis,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uitupationẽ ꝯscriberet sicut ꝯsuetudo sophi¬
stis ẽ. Nam olim hos libros scierat. sed tũc in¬
cumbebat & maximo p̃lio ꝯtendebat. Unde
palam est. quia nõ sicuti libanius putat redar¬
guendo p̃ualuerat. sed ĩfirmitate sue ueritatis
estuabat. ea que bene illic cauteq sũt posita.
tanꝙͣ detractor lacerare laborabat. Omĩs enĩ
qui resistit alicui. nũc uertendo nũc celando
ueritatẽ mentit᷑ aduersus eum: ꝯtra quẽ litni¬
gat. Et qui ĩfensus alicui ẽ. oĩa sicut hostis
nõ solũ agit: s etiã loqui otendit. Quia uero
iulianus atq porfirius quẽ tyrium senẽ uocat
detractores ambo fuerũt: suis ẜmonib arguũ
dilacerauit ĩ historia philosophi eam quã ipse
ꝯscripsit & alia de eo retulit qualia soliti de¬
rogationib occupari. & hec de illo socrate ꝗ
apud grecos mirabilis castitate iustina alisq
uirtutib habebat᷑. Quẽ plato mirabilis coru

Expanded text:
ut vituperationem conscriberet, sicut consuetudo sophiut vituperationem conscriberet, sicut consuetudo sophistis est. Nam olim hos libros scierat; sed tunc incumbebat, et maximo praelio contendebat. Unde palam est quia non, sicuti Libanius putat, redarguendo praevaluerat; sed infirmitate suae veritatis aestuabat; et ea quae bene illic cauteque sunt posita, tanquam detractor lacerare laborabat. Omnis enim qui resistit alicui; nunc vertendo, nunc celando veritatem, mentitur adversus eum contra quem litigat. Et qui infensus alicui est, omnia sicuti hostis non solum agit sed etiam loqui contendit. Quia vero Julianus atque Porphyrius, quem Tyrium senem vocat, detractores ambo fuerunt, suis sermonibus argudilaceravit in historia philosophiae quam ipse conscripsit; et talia de eo retulit, qualia soliti derogationibus occupari. Et haec de illo Socrate, qui apud Graecos mirabilis castitate, justitia aliisque virtutibus habebatur; quem Plato mirabilis eorum
Abbreviated transcription (Latin):
enixius. & redarguendo p̃ualuit ut risum &
quandã ianitatẽ ostenderet eoꝵ: que colunt̾
a talib. In quib laborib sene tyrio sapientior
ẽ inuentus. P ropitius aut sit iste tyrus & pla¬
cide uerba mea suscipiat tanꝙͣ a filio uictus ẽ
hec quides sophiste libani sũt. Uer ego sophistã
eũ optimũ fuisse noui. tamen si nõ eius religio
rethor argueret. Nani & uiuo ꝯstantio lau¬
des & eo defuncto ĩiurias plenas crimimbus
eius effudit. & si senex porfirius fuisset ĩpa¬
tor libros cius iuliani p̃posuisset oꝑib. Sed &
uilianus si sophista fuisset: dixisset. forsitan
etiã ip̃m malũ sicut echiuolũ. Quia ergo ille
tanqͣ eius secte & tanꝙͣ sophiste & amicus
imꝑatoris que eis sũt uisa dixit ei. Nos ut
posuimus obuienus. Primũ itaq dixit. qr
libris ĩcunberet hyemis noctes extendẽs. In¬
cumbere namq significat ꝗa intentionẽ huit

Expanded text:
enixius, et redarguendo praevaluit, ut risum et enixius, et redarguendo praevaluit, ut risum et quamdam inanitatem ostenderet eorum quae coluntur a talibus. In quibus laboribus sene Tyrio sapientior 301 est inventus. Propitius autem sit iste Tyrius, et placide verba mea suscipiat, tanquam a filio victus est. Haec quidem sophistae Libanii sunt. Verum ego sophistam eum optimum fuisse novi; tamen si non ejus religionrhetor augeret. Nam et vivo Constantio laudes, et eo defuncto injurias plenas criminibus ejus effudit. Et si senex Porphyrius fuisset imperator, libros ejus Juliani praeposuisset operibus. Sed et Julianus, si sophista fuisset, dixisset forsitan etiam ipsum malum, sicut Eubolum. Quia ergo ille tanquam ejus sectae, tanquam sophista et amicus imperatoris, quae ei sunt visa dixit; et nos, ut possumus, obviemus. Primum itaque dixit, quia libris incumberet, hiemis noctes extendens. Incumbere namque significat quia intentionem habuerit
Abbreviated transcription (Latin):
syria & tradita psis. nec sit mesopotamie d¬
uitate discessit. hec itaq nũtia xp̃ianos ꝯfor¬
tauerũt. paganis ĩtulerũt luctũ. Porro milites
ĩ cautũ uiliani feruorẽ ualde culpabant. causã¬
q damni finium romanoꝵ: ei potius ĩ ferebãt
Qm̃ a ꝑsar quasi ꝓditore seductus. naues que
ꝑ fluuiũ frumẽta deueherent ĩ cendit. & famẽ
militib ĩ rogauit. Tunc itaq sophista libanius
lam̃tationis librũ. ĩ iuliano ꝯ scripsit. Quẽ uilia¬
nũ denoĩauit fascinatũ quippe laudib illius. ĩ
quo etiã memiit libroꝵ quos ꝯtra xp̃ianos
ediderat iulianus. Et si quidem laudes ĩ patoris
sophista dixisset: Ego quiesterẽ uestigia istorie
sequens: Sed qm̃ tanꝙͣ callidus rethor memoria
iuliani libroꝵ xp̃ianam udet᷑ lacerare religionẽ.
propt̾ea ꝯtra eũ positis pͥmũ uerb̾ ip̃ius: pauta
dicenda sũt. Hyemis ĩquit noctes amplius im¬
hoĩem dcũ deiq filium referentib p̃liabatur

Expanded text:
Syria et tradita Persis Nisibin Mesopotamiae civitate, discessit. Haec itaque nuntia Christianos confortaverunt, Paganis intulerunt luctum. Porro milites incautum Juliani fervorem valde culpabant, causamque damni finium Romanorum ei potius inferebant, quod a Persa quasi proditore seductus, naves quae per fluvium frumenta deveherent, incendit, et famem icta confutarit. Tunc itaque sophista Libanius lamentationis librum in Julianum conscripsit, quem Julianum denominavit, fascinatum quippe laudibus illius: in quo etiam meminit librorum quos contra Christianos ediderat Julianus. Et siquidem laudes imperatoris sophista dixisset, ego quiescerem, vestigia historiae sequens. Sed quoniam tanquam callidus rhetor memoria Juliani librorum Christianam videtur lacerare religionem, propterea contra eum, positis primum verbis ipsius, pauca dicenda sunt. Hiemis, inquit, noctes amplius imhominem Deum, Deique Filium referentibus, praeliabatur
Abbreviated transcription (Latin):
purũ adonẽ bone uite diuitiaꝵ datorẽ. comatũ¬
q dionisiũ. hoc itaq responso atin ꝗ amore
uesano semetip̃m occidit: eundẽ adonẽ. dioni¬
siumq noĩauit. Cumq alexander macedo¬
nũ rex transisset ĩ asiam anfictionis alex ãdro
fauẽtes carmina ista finxerũt. Iouem deorr
ꝯsulem & mineruã honora ter genitã. qui
corpore mortali suꝑnũ abscondis regẽ quem
iuppit heroũ seminauit generib aduitore
bone legis letitie alexandrũ statuere regẽ. hec
dicentes. ultimus heroũ cleomidis ciuitatis ath¬
leta. quẽ sacrifitiis honorate: quia mortalis
iam nõ est. Propt hoc gͦ responso diogenis
cinicus. & oenemiue philosophus: pithiũ repre¬
henderunt apollinẽ. Ciziceni uo tertiũ decimũ
deñ: adrianũ appellauerũt. Sed etiã ip̃e adria¬
nus amatũ suũ antinũ deificauit. & hec xidi¬
culum & ĩanitatẽ nõ dicit ẽe libanius. hec gͦ

Expanded text:
purum Adonem, bonae vitae, divitiarum datorem, comatumpurum Adonem, bonae vitae, divitiarum datorem, comatumque Dionysium. Hoc itaque responso, Attin, qui amore vesano semetipsum occidit, eumdem Adonem, Dionysiumque nominavit. Cumque Alexander Macedonum rex transisset in Asiam, Amphictyones Alexandro faventes, carmina ista finxerunt: Jovem deorum consule, et Minervam honora ter genitam, qui corpore mortali supernum abscondis regem, quem Jupiter heroum seminavit generibus adjutorem, bonae leges laetitiae Alexandrum statuere regem. Haecdicentes: Ultimus heroum Cleomedes civitatis athleta, quem sacrificiis honorate, quia mortalis jam non est. Propter hoc ergo responsum Diogenes Cynicus, et Oenomaus philosophus Pythium reprehenderunt Apollinem. Cyziceni vero tertium decimum deum Adrianum appellaverunt. Sed etiam ipse Adrianus amatum suum Antinoum deificavit. Et haec ridiculum, et inanitatem non dicit esse Libanius? Haec ergo