comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducdis in se q̃ sine exitu stagnauerãt
aquis. Ladon flumẽ int̾ helym ⁊ me¬
galẽpolim medius e̾. quẽ t̾raꝵ motuᷤᷤ
effudit. Dhoc quid ꝓbo: In laxos spe¬
cus quid enĩ aliud appellẽ loca uacu¬
a sub t̾ras sp̃m ꝯuenire qd̾ nisi esset
magna t̾raꝵ spacia ꝯmouerẽtur. ⁊
una mlta titubarẽt. Nũc exigue ꝑ¬
tes laborãt. nec ũ ꝙ̃ ꝑ duceta milia
extẽditur motus. Ecce hic qui ĩpleuit fa¬
bulis orbẽ. ñ tr̃ascẽdit cãpaniã. Etͥo dicã
cũ chalcis tremuit thebas fetisse. cum¬
laborauit egine tã ꝓpinqͣs illi pr̃ĩas de
motu nich̾ audisse: Illa uasta ꝯcussio
q̃ duas supp̾sit urbes. helicẽ ⁊ burim.
circa egiũ ꝯstint. Apparet ergo ĩ tãtũ
tis loci inanitas pateat. Poterã ad¬
hoc ꝓbandũ abuti auctoritate mag¬
noꝵ uiroꝵ qui egyptũ nũꝙͣ trenuis¬
se tradũt. Natõem aut̃ huiꝰ rei hanc
reddũt. qd̾ ex limo tota ꝯuertit. Tãtũ¬

Expanded text:
ductis in se quae sine exitu stagnauerant ductis in se quae sine exitu stagnauerant aquis. Ladon flumen inter Elin et Megalenpolin medius est, quem terrarum motus effudit. Per haec quid probo? In laxos specus quid enim aliud appellem loca uacua? sub terras spiritum conuenire; quod nisi esset, magna terrarum spatia commouerentur et una multa titubarent: nunc exiguae partes laborant nec umquam per ducenta milia motus extenditur. Ecce hic, qui impleuit fabulis orbem, non transcendit Campaniam. Quid dicam; cum Chalcis tremuit, Thebas laboravit Egina, tam propinquas illi Patrias de motu nihil audivisse? Illa vasta concussio que duas suppressit urbes, Elicem et Burim, circa Egeum constitit. Apparet ergo in tantum ris vacantis loci inanitas pateat. 126 Poteram adhuc probando abuti auctoritate magnorum virorum qui Egyptum nunquam tremuisse dicunt. Rationem autem huius rei hanc reddunt quod ex limo tota concreverit. Nam tan
Abbreviated transcription (Latin):
ñ nũꝙͣ urbes ⁊ recipit hiastus ille ⁊
absꝯdit. Tucidides ait circa peloponẽ¬
siaci tempus belli athlantẽ insulam
p̾ssam. Idẽ sidone accidisse possidonio
crede. nec ad hoc testib opus e̾. Memi¬
nimus enĩ t̾ris int̾no motu diuulsiᷤᷤ
loca disiesta ⁊ cãpos int̾isse. qd̾ iã di¬
cam ꝙ̃admodũ existimẽ fieri. Cum
oppleuit cepit rixari ⁊ de exitu cogita¬
re. Lat̾a ip̃a int̾ q̃ latet sepius ꝑcutit.
supͣ q̃ urbes int̾dũ site sũt. Hec ñnũ¬
ꝙͣ adeo ꝯcutiũtur ut edificia sr̃posi¬
ta ꝓcũbant. ñ nũꝙ̃ in tantũ ut pari¬
etes quib ft̾ur. õe tegim̃ caui decidãt
ĩ illũ subt̾iacintẽ locũ. toteq urbes ĩ
ĩmensã altitudinẽ u̾gant. Si uelis
se. deinde a t̾raꝵ motu recessisse. ⁊ fissã
unius magnitudinẽ mõtis ĩ duas ꝑ¬
tes tũc effugisse peneon. qui paludes
quib laborabat tessalia siccauit. ab¬

Expanded text:
nonnumquam urbes et recipit hiatus ille et nonnumquam urbes et recipit hiatus ille et abscondit. Thucydides ait circa Peloponnesiaci belli tempus Atalanten insulam pressam. Idem Sidone accidisse Posidonio crede. Nec ad hoc testibus opus est: meminimus enim terris interno motu diuulsis loca disiecta et campos interisse. Quod iam dicam quemadmodum existimem fieri: cum complevit cepitque rixari et de exitu cogitare, latera ipsa inter que latet sepius percutit, supra que urbes interdum site sunt. cutiuntur ut aedificia superposita procumbant, nonnumquam in tantum ut parietes quibus fertur omne tegimen caui, decidant in illum subteruacantem locum totaeque urbes in immensam altitudinem uergant. Si uelis se, deinde terrarum motu recessisse et fissam unius magnitudinem montis in duas partes. Tunc effluxisse Peneon, qui paludes quibus laborabat Thessalia siccauit, ab
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis receptus p̃t. ñ in laxiori cor¬
poris ꝑte Nõ enĩ int̾ n̾uos pulpas¬
ue s ĩ uscerib ⁊ patulo ĩt̾ioris ꝑtis
recessu ꝯmoratur. Idẽ de t̾ra suspicari
licet. uel ex hoc qd̾ motus ñ ĩ sũma
t̾ra circa ue sũmã e̾ s subt̾ ⁊ ab imo.
Huius ĩditiũ ẽ qd̾ altitudinis ꝓfũde
maria iactãtur. motis scilic hiis su¬
pra q̃ fusa st̾. Ergo u̾i simile e̾ t̾rã
ex alto mou̾i ⁊ illic spm̃ cau̾nis in¬
gẽtib ꝯcipi q̃mo ĩquit ceu cũ frigo¬
re ĩhorriumus tremor sequitur: sic
t̾ras quoq sp̃c extrĩsecus accidẽs qͣs¬
sat qd̃ nullo modo potest fieri. Alge̾
eĩ debet ut idẽ illi accidat qd̾ nobis
quos ext̾na causa in horrorẽ agit.
rim. Illã int̾ior ⁊ alt̾ior iniuiria¬
debet ĩpellere. Cuius rei argumẽtũ uł
maximũ potest ẽẽ qd̾ cũ uehem̃ti mo¬
tu ad aꝑtũ ingẽti ruina solũ e̾. totas

Expanded text:
a nobis receptus potest nisi in laxiore cora nobis receptus potest nisi in laxiore corporis parte: non enim inter neruos pulpasue sed in uisceribus et patulo interioris partis recessu commoratur. Idem de terra suspicari licet uel ex hoc quod motus non in summa terra circaue summam est sed subter et ab imo. Huius indicium est quod altitudinis profundae maria iactantur, motis scilicet his supra quae fusa sunt: ergo uerisimile est terram ex alto moueri et illic spiritum in cauernis ingentibus concipi. "Immo", inquit', "ceu, cum frigore inhorruimus, tremor sequitur, sic terras quoque spiritus extrinsecus accidens quassat". Quod nullo modo potest fieri. Algere enim debet, ut idem illi accidat quod nobis, quos externa causa in horrorem agit. rim. Illam interior et altior iniuridebet impellere: cuius rei argumentum uel maximum hoc potest esse quod, cum uehementi motu adapertum ingenti ruina solum est, totas
Abbreviated transcription (Latin):
ens dẽm erit. occidit dariũ penes ꝙ̃ tuc
tracie usq ad oriẽtis t̾minos ꝓtulit
dicetur s calistenẽ occidit. Oĩa lic du
cũ regũ exẽpla tnͣsierit ãtiqͣ. ex his q̃
fecit nicħ tã magnũ erit ꝙͣ scelus. l
calistenes ĩ libris quib describit ꝙ̃ ad¬
ita ⁊ sub mari. Deinde cũ obstructuis
tͣmes ẽ ille ꝑ quẽ descend̾at reditũ aut̃
illi resistens a t̾go aqͣ abstulit. huc il
lucq reft̾ur. ⁊ sibi ip̃e occurrẽs terrã
labefactat. Ideo freꝙ̃tissime mari ap¬
posita uexãtur. ⁊ inde neptuno assig¬
nata e̾ hec mouẽli maris potentia.
Qs quis primas lr̃as grecas didicit.
ꝯsentio. de illo disputabo. quo ĩtret hic
hensibilia. ⁊ ꝑ maiora ⁊ potẽtia. ⁊ u¬
trũ abimo etiã ꝑ sũma t̾raꝵ. Hoc
ĩcredibile e̾. nã in nris quoq corꝑibꝰ
cutis sp̃m respuit. nec ẽ illi ĩtroitus
nisi ꝑ q̃ trahitur. nec ꝯsist̾e̾ quidẽ

Expanded text:
ens dictum erit: "Occidit Darium, penes quem tum ens dictum erit: "Occidit Darium, penes quem tum Thraciae usque ad Orientis terminos protulit", dicetur: "Sed Callisthenen occidit": omnia liex his quae fecit nihil tam magnum erit quam scelus. Hic Callisthenes in libris quibus describit quemadita et sub mari; deinde, cum obstructus ille est trames per quem descenderat, reditum autem illi a tergo resistens aqua abstulit, huc et illuc refertur et sibi ipse occurrens terram labefactat. Ideo frequentissime mari apposita uexantur et inde Neptuno haec assignata est terras mouendi potentia. Quisquis primas litteras didicit, consentio. De illo disputabo: quomodo intret ehensibilia an per maiora ac patentiora, et utrum ab imo an etiam per summa terrarum. Hoc incredibile est. Nam in nostris quoque corporibus cutis spiritum respuit nec est illi introitus nisi per quae trahitur, nec consistere quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pondere suo abscindi saxa credi¬
bile e̾. s cũ flumina supra ferã¬
tur assiduus humor ꝯmissuras
lõga ꝑ eũ diminutõ usq eo ĩfirmat
illa q̃ cotidie attriuit. ut desinãt ẽẽ om̾
ferẽdo. Tũc saxa uasti põderis decidũt.
tũc illa p̾cipitata rupes quicꝙͥ ab illo
reꝑcussit ñ passa ꝯsist̾e sonitu uenit.
erit causa. ad alt̾am tnͣseo. Rara t̾re
natura ẽ multũq hñs uacui. ꝑ has
raritates sp̃c fu̾ir. qui ubi maior in¬
fluxit nec emittitur: ꝯcutit t̾ram. Hec
plac ⁊ aliis ut ante retuli causa. siquid ap̾
te ꝓfectura testiũ turba e̾. Hãc etiã ca¬
listenes ꝓbat. ñ ꝯtẽptus uir. fuit eĩ illi
nobile ĩgeniũ ⁊ furibũdi regis ĩpati¬
ẽs. S hic ẽ alexãdri crim̃ et̾nũ qd̾ nul¬
la uirtus. nulla belloꝵ felicitas redim.
Nã quotiẽs quis dix̾it. occidit ꝑsaꝑ
młta milia. opponetur ⁊ calistenes qͦti¬

Expanded text:
pondere suo abscindi saxa credipondere suo abscindi saxa credibile est sed cum flumina supra ferantur, assiduus umor commissuras longa per aeuum deminutio usque eo infirmat illa quae cotidie attriuit, ut desinant esse oneri ferendo: tunc saxa uasti ponderis decidunt; tunc illa praecipitata rupes quicquid ab imo repercussit non passura consistere " sonitu uenit, erit causa: ad alteram transeo. Rara terrae natura est multumque habens uacui: per has raritates spiritus fertur, qui, ubi maior influxit nec emittitur, concutit terram. Haec placet et aliis, ut paulo ante rettuli, causa, si quid apud te profectura testium turba est: hanc etiam Callisthenes probat, non contemptus uir: fuit enim illi nobile ingenium et furibundi regis impatiens. Hic est Alexandri crimen aeternum, quod nulla uirtus, nulla bellorum felicitas redimet; nam quotiens quis dixerit: "Occidit Persarum multa milia", opponetur ei "et Callisthenen"; quoti
Abbreviated transcription (Latin):
more. Ego ⁊ t̾cium illud existĩo.
qd̾ nr̃o uocabulo signatũ e̾. Nõ
enĩ sine causa tremorẽ terre dixẽ
maiores. qui utriq dissimilis e̾.
nã ⁊ nec succutiũtur tũc omĩa.
nec inclinantur s iubrantur
Res minime in eius casu modo
noxia sicut longe ꝑniciosior est
inclinatõ ꝯcussione. Nam nisi
celerit̾ ex alt̾a ꝑte ꝓperabũt motꝰ
qui inclinata restituãt. riuna ne
tiente dicamus. Si qnͣdo mag¬
na onera ꝑuices uehiculoꝵ plu¬
riũ tracta sũt. ⁊ rote maiore nĩ¬
su in salebras inciderũt. t̾ram cõ¬
cuti senties. Asclepiodotus tra¬
dit. cũ petra e lat̾e montis abrup¬
ta cecidisset. edificia uicina tre¬
more collapsa sũt. Idem sub ter¬
ris fieri potest. ut ex hiis q̃ impẽ¬
dẽt rupib aqua resoluta mag¬
no pondere ac sono in subiacen¬
tẽ cau̾nam cadat. eo uehemẽ¬
tius. quo aut ponderosius uenit
aut altius. ⁊ sic mouetur om̃e
tectũ cauate uallis. Nec tantũ

Expanded text:
more. Ego et tertium illud existimo more. Ego et tertium illud existimo quod nostro uocabulo signatum est; non enim sine causa tremorem terrae dixere maiores, qui utrique dissimilis est; nam nec succutiuntur tunc omnia nec inclinantur sed uibrantur, res minime in eiusmodi casu noxia; sicut longe perniciosior est inclinatio concussione: nam nisi celeriter ex altera parte properabit motus qui inclinata restituat, ruina necetiente dicamus. Si quando magna onera per uices uehiculorum plurium tracta sunt et rotae maiore nisu in salebras inciderunt, terram concuti senties. Asclepiodotus tradit: cum petra e latere montis abrupta cecidisset, aedificia uicina tremore collapsa sunt. Idem sub terris fieri potest, ut ex his quae impendent rupibus aliqua resoluta magno pondere ac sono in subiacentem cauernam cadat, eo uehementius quo aut plus ponderis uenit aut altius: et sic commouetur omne tectum cauatae uallis. Nec tantum
Abbreviated transcription (Latin):
Fortasse calida ius sp̃c in ignem
u̾sa ⁊ fluminis similis cũ mag¬
na strage obstantiũ fertur. For¬
tasse palustres ⁊ iacentes aquas
aliquis flatus ĩpellit. ⁊ inde aut
ictus t̾ram qͣtit. aut sp̃c agitatõ
ip̃o motu crescens ⁊se incitans
abimo in sũma usq ꝑfertur. Nl¬
lam tam̃ illi placet causã motꝰ
ta conari quo nichil e̾ in rerũ na¬
tura potentius. nich̾ acrius. sine
quo nec illa quidẽ que uehemẽ¬
tissima sunt ualent. Ignẽ sp̃c
ꝯcitat. aque si uentũ detͣhas ĩerces
sũt. tũc deinde impetũ sumũt. cum
illas agit flatus.⁊ potest dissipare
magna terraꝵ spacia ⁊ nouos
montes subiestus extollere. ⁊ in¬
sulas ñ ante uisas in medio ma
bitat quin in lucẽ sp̃c uexerit:
Duo genera sũt ut possidonio pla¬
cet quib mouetur terra. Utriq
nom̃ ẽ ꝓpriũ. Alt̾a succussio est
cũ t̾ra quatitur. ⁊ sursũ ac deor¬
sum mouetur. alt̾a inclinatio
qͣ in latera nutat. alt̾ni nauigii

Expanded text:
Fortasse calida uis spiritus in ignem uersa et fulmini similis cum magna strage obstantium fertur. Fortasse palustres et iacentes aquas aliquis flatus impellit et inde aut ictus terram quatit aut spiritus agitatio ipso motu crescens et se incitans ab imo in summa usque perfertur. Nullam tamen illi placet causam motusta conari, quo nihil est in rerum natura potentius, nihil acrius, sine quo ne illa quidem quae uehementissima sunt ualent: ignem spiritus concitat; aquae, si uentum detrahas, inertes sunt: tunc demum impetum sumunt, cum illas agit flatus. Et potest dissipare magna terrarum spatia et nouos montes subiectus extollere et insulas non ante uisas in medio marbitat quin in lucem spiritus uexerit? Duo genera sunt, ut Posidonio placet, quibus mouetur terra. Utrique nomen est proprium: altera succussio est, cum terra quatitur et sursum ac deorsum mouetur, altera inclinatio, qua in latera nutat alternis nauigii
Abbreviated transcription (Latin):
e⁊ disiectus. minimeq similis in orbẽ
coacto. Epigenẽ relinqͣmus. ⁊ alioꝵ
opiniones seq̃mur. qͣs anteꝙͣ exponere
ĩcipiã. illo̾ in primis p̾sumendũ e̾. co
metas ñ in una ꝑte celi aspici. nec in
signifero tantũ orbe. s tam in ortu ꝙͣ
⁊̃ occasu. Frequẽtissime tñ circa septem¬

Expanded text:
est et disiectus minimeque similis in orbem est et disiectus minimeque similis in orbem coacto. Epigenem relinquamus et aliorum opiniones persequamur. Quas antequam exponere incipiam, illud imprimis praesumendmetas non in una parte caeli aspici nec in signifero tantum orbe sed tam in ortu quam in occasu, frequentissime tamen circa septen
Abbreviated transcription (Latin):
licet. Transit deinde ad illos quos ait
c̾tiorẽ hr̃e stellaꝵ spẽm. qui ⁊ ꝓcedũt
⁊ signa pret̾eunt. Hos ait ex eisdẽ cau¬
sis fieri quib illos quos dixit humi¬
liores. hoc tm̃ int̾esse qd̾ terraꝵ ex¬
alationes mlta secũ arida ferertes
celsiorẽ petũt ꝑtẽ ⁊ in editiora celi aqͥ¬
lone pellantur. At si illos aquilo ꝓpel
leret ad mĩdiem semꝑ agerẽtur. quo
uẽtus ĩnititur. Qui uarie ꝯcurrũt.
alii in ortũ alii ĩ occasũ. om̃s ĩ flexũ
qd̾ iter ñ daret uentus. Deinde si aqui¬
lonis illo ĩpetus a t̾ris ĩ altũ leuaret
aliis uẽtis ñ orirẽtur comete. At qui
oriũtur. Illã ñc ratõem eus utraq
enĩtutitur refellamus. Quiquid hu¬
midi aridiq t̾ra efflauit. cũ in unũ
coit ip̃a discordia corpoꝵ sp̃m uertit
ĩ turbinẽ. Tũc illa ius uẽti circuen¬
tis quicqͥd intͣ se ꝯprehendit. cursu
suo accendit.⁊ leuat ĩ altũ. ⁊ tãdiu

Expanded text:
licet. Transit deinde ad illos quos ait licet. Transit deinde ad illos quos ait certiorem habere stellarum speciem, qui et procedunt et signa praetereunt. Hos ait ex isdem causis fieri quibus illos quos dixit humiliores; hoc tamen interesse, quod terrarum exhalationes multa secum arida ferentes celsiorem petant partem et in editiora caeli aquilone pellantur. si illos aquilo pleret, ad meridiem semper agerentur, quo uentus hic nititur: atqui uarie cucurrerunt, alii in ortum, alii in occasum, omnes in flexum; quod iter non daret uentus. Deinde si aquilonis illos impetus a terris in altum leuaret, aliis uentis non orirentur cometae: atqui oriuntur. CAPUT 8 Illam nunc rationem eius utraque enim utitur refellamus: Quicquid umidi aridique terra efllauit, cum in unum coit, ipsa discordia corporum spiritum uersat in turbinem; tunc illa uis uenti circumeuntis quicquid intra se comprehendit cursu suo accendit et leuat in altum, ac tam diu
Abbreviated transcription (Latin):
ratq si martẽ quoq ꝯsentientẽ ht̃.
nes. Aqͣꝵ enĩ. ⁊ oĩs humidi euapora¬
tõ splẽdores tm̃ celi cit᷑ istũ minaces
mouet. illa autẽ calidior siccior q̃ t̾raꝵ
exalatõ. fulmina extũdit. Trabes u̾o
⁊ faces q̃ nullo alio int̾ se ꝙͣ magnitu¬
dine distãt. hoc modo fiũt. Cũ humida
t̾rena q in se glob aliquis aeris clau¬
sit quẽ turbinẽ dicimus qͣꝯq fertur
prebet spẽm ignis extẽti. q̃ tãdiu du
rat qͣtndiu mãsit aeris illa ꝯpletõ.
falsũ est faces ⁊ trabes ex primi tur¬
bine. Turbo enĩ circa t̾ras ꝯcipitur
ac fertur. ideoq arbusta radicitus
uellit. ⁊ qͣcũq incubuit solũ nu¬
dat. siluas int̾im ⁊ tecta corripiẽs.
infĩor fere nubib utiq nũquã alti¬
or. Atcontͣ trabes editior celi pars o¬
stentat. Itaq nũqͣm nubib obsti¬
ter̃t. Pret̾ea turbo nube oĩ uelociꝰ ra¬

Expanded text:
ratque; si Martem quoque consentientem habet, ratque; si Martem quoque consentientem habet, nes: aquarum enim et omnis umidi euaporatio splendores tantum caeli citra ictum minaces mouet, illa autem calidior sicciorque terrarum exhalatio fulmina extundit. Trabes uero et faces, quae nullo alio inter se quam magnitudine distant, hoc modo fiunt: cum umida terrenaque in se globus aliquis aeris clausit, quem turbinem dicimus, quacumque fertur, praebet sprat quam diu mansit aeris illa complexio falsum est faces et trabes exprimi turbine: turbo enim circa terras concipitur ac fertur ideoque arbusta radicitus uellit et, quacumque incubuit, solum nudat, siluas interim et tecta corripiens, inferior fere nubibus, utique numquam altior; at contra trabes editior caeli pars ostentat: itaque numquam nubibus obstiterunt. Praeterea turbo omni nube uelocius ra
Abbreviated transcription (Latin):
metis nich̾ dicit. Ex quo apparet. ne
apd̾ egyptios quidẽ quib maior celi
cura fuit hanc ꝑtẽ elaboratã. Conor
postea diligẽs. ⁊ ipse inquisitor. defe¬
ctões quidẽ solis seruatas ab egyptiis
collegit nullã aut̃ mẽtionẽ fecit co¬
apd̾ caldeos studusse se diot. epigeneᷤᷤ
⁊ apollonius nundius ꝑitissimus
inspiciendoꝵ naturaliũ int̾se dissi¬
dẽt. hic enĩ ait cometas in nuo stella¬
rũ pomi errantiũ a caldeis teneriq
cursus eoꝵ. Epigenes ꝯtra ait. calde
deri illos accedendi turbine quodam
aeris ꝯcitati ⁊ intorti. Primũ ergo
si tibi uidetur. opiniones huius po¬
namus ac refellamus. Hinc uidet᷑
płimũ uiriũ hr̃e ad õs sublimium
motus. stella saturni. Hec cũ ꝓxĩa
signa marti p̾mit aut in lune uici¬
niã tnͣsit. aut in solis ĩcidit radios.
natura uẽtosa ⁊ frigidaꝯtrahit płi¬
bus locis aera. ꝯglobatq. deinde si
radios solis assũpsit. tonat fulgu¬

Expanded text:
metis nihil dicit: ex quo apparet ne metis nihil dicit: ex quo apparet ne apud Aegyptios quidem, quibus maior caeli cura fuit, hanc partem elaboratam. Conon postea, diligens et ipse inquisitor, defectiones quidem solis seruatas ab Aegyptiis collegit, nullam autem mentionem fecit coapud Chaldaeos studuisse se dicunt, Epigenes et Apollonius Myndius, peritissimus inspiciendorum natalium, inter se dissident. Hic enim ait cometas in numero stellarum errantium poni a Chaldaeis tenerique cursus eorum. Epigenes contra ait Chaldaeos deri illos accendi turbine quodam aeris concitati et intorti. Primum ergo, si tibi uidetur, opiniones huius ponamus ac refellamus. Huic uidetur plurimum uirium habere ad omnes sublimium motus stella Saturni. Haec, cum proxima signa Marti premit aut in lunae uiciniam transit aut in solis incidit radios, natura uentosa et frigida contrahit pluribus locis aera conglobatque; deinde si radios solis assumpsit, tonat fulgu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstare mat̾ia. nec ob hoc discuti assi¬
duo celi circũ astu. Illo quoq ꝑtine¬
bit hec excussisse ut sciamus utrum
mũdus t̾ra stante cirrueat. an mũ¬
dostante t̾ra u̾tatur. Fuerũt enĩ qͥ
dic̾ent. nos ẽẽ quos rerũ natura ne¬
scientes ferat. nec celi motu fieri ortꝰ.
⁊ occasus. s ipõs oriri ⁊ occidere. Dig¬
nares ꝯtẽplatõe ut sciamus ĩ quo
rerũ statu sumus. pig̾rimã sortiti
an uolocissimã sedẽ. circa nos omĩa
an nos agat. Necessariũ e̾ autẽ uet̾es
ortus cometaꝵ hr̃e collc̾os. deprehẽdi
enĩ ꝓpt̾ raritatẽ cursus eoꝵ ad huc
ñ pot̃. nec explorari an uice seruent¬
⁊ illos ad suũ diẽ certus ordo ꝓducat.
nuꝑ in greciã inuecta. Democritus
quoq subtilissimus antiquoꝵ õĩũ
suspicari se ait plures stellas esse
noia ũdũ ꝯp̾hensis quinq syderiũ cur¬
sib. Eudoxius primus ab egypto hos
motus greciã tnͣstulit. Hic tñ de co¬

Expanded text:
constare materia nec ob hoc discuti assiconstare materia nec ob hoc discuti assiduo caeli circumactu. Illo quoque pertinebit haec excussisse ut sciamus utrum mundus terra stante circumeat an mundo stante terra uertatur. Fuerunt enim qui dicerent nos esse quos rerum natura nescientes ferat, nec caeli motu fieri ortus et occasus, nos ipsos oriri et occidere: digna res contemplatione, ut sciamus in quo rerum statu simus, pigerrimam sortiti an uelocissimam sedem, circa nos deus omnia an nos agat. Necessarium est autem ueteres ortus cometarum habere collectos. Deprehendi enim propter raritatem eorum cursus adhuc non potest, nec explorari an uices seruent et illos ad suum diem certus ordo producat. nuper in Graeciam inuecta. Democritus quoque, subtilissimus antiquorum omnium, suspicari se ait plures stellas esse nomina, nondum comprehensis quinque siderum cursibus. Eudoxus primus ab Aegypto hos motus in Graeciam transtulit; hic tamen de co
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ de stellaꝵ siderũ q natura. utrũ flã¬
ma ꝯtrasta qd ⁊ uisus nr̃ affirmat. ⁊
ip̃m ab illis fluẽs lum̃ ⁊ calor inde de
stus labentia. inde splendorẽ trahãt
calorẽꝙ. ñ de suo clara. In qͣ opinione
magni fuerũt uiri. qui sidera credide¬
rũt ex magno cõcreta.⁊ ignẽ alienũ
pascentia. Nam ꝑ se inquiũt flãmꝰ dif¬
fug̾et. nisi aliquid haberet qd̾ ten̾et. ⁊¬
a quo ten̾etur ꝯglobatãq nec stabili
inditã corꝑi. ꝓfectoꝙ iã mũdus tur¬
bine suo dissipasset. Ad hec ĩuestigã¬
da ꝓderit q̃rere num comete ꝯditoĩs
ipãm quoq ꝙͣuis sꝑgatur ⁊ longius
exeat facẽ. Eque enĩ ignei splendidi¬
q sũt. Itaq si oĩa t̾rena sidera sunt.
his quoꝙ eadẽ sors erit. si u̾o nich̾ ali¬
uo sũt. ꝙͣ purus ignis. manẽtq mẽ¬
sib senis. nec illos ꝯu̾sio mũdi soluit.
⁊ uolocitas. illa quoq possũt ⁊ tenui

Expanded text:
quam de stellarum siderumque natura, utrum flamquam de stellarum siderumque natura, utrum flamma contracta, quod et uisus noster aflirmat et ipsum ab illis fluens lumen et calor inde des igneos tractus labentia inde splendorem trahant caloremque, non de suo clara. In qua opinione magni fuere uiri, qui sidera crediderunt ex duro concreta et ignem alienum pascentia. Nam per se, inquiunt, flamma diffugeret, nisi aliquid haberet quod teneret et a quo teneretur, conglobatamque nec stabili inditam corpori profecto iam mundus turbine suo dissipasset. Ad haec inuestiganda proderit quaerere num cometae condicionis ipsam quoque, quam uis spargatur et longius exeat, faciem aeque enim ignei splendidique sunt. Itaque si omnia terrena sidera sunt, his quoque eadem sors erit; si uero nihil aliud sunt quam purus ignis manensque mensibus senis nec illos conuersio mundi soluit et uelocitas, illa quoque possunt et tenui
Abbreviated transcription (Latin):
totidẽ ut ita dicã gradus quot dies ht̃.
⁊ annũ circuitu suo claudit qd̾ a sol¬
sticio statĩ ĩclinat ⁊ dat nostib spaciũ
qd̾ sidera absꝯdit qd̾ t̾ras cũ tãto ma¬
ior sit illis ñ urit. s calorẽ suũ ĩtensio¬
nib ac remissionib tẽporando fouet.
qd̾ lunã nũꝙͣ ĩplet nisi ad u̾sam sibi
e aut pret̾ ꝯsuetudine emicuit expesta¬
mus ĩt̾rogamus ostẽdimus. A deo na¬
turale e̾. magis noua.ꝙͣ magna coti
diana mirari. Idẽ ĩ cometis fit. si rarus
⁊ insolete figure ignis apparuit. ne
mo ñ scire quid sit cupit. ⁊ oblitus a¬
lioꝵ de adiuẽticio querit. ignarus
utrũ debeat mirari an timere. Nõ eĩ
desunt qui t̾reant. qui significatões
eius graues p̾dicẽt. Sciscitãtur itaq
⁊ cognoscere uolũt. ꝓdigiũ sit. an sidꝰ.
Ad me hercule si aluid quis aut mag¬
nificẽtius q̃sierit aut didic̾it utilius

Expanded text:
totidem, ut ita dicam, gradus quot dies habet totidem, ut ita dicam, gradus quot dies habet et annum circuitu suo claudit, quod a soltio statim inclinat et dat noctibus spatium, quod sidera abscondit, quod terras, cum tanto maior sit illis, non urit sed calorem suum intensionibus ac remissionibus temperando fouet, quod lunam numquam implet nisi aduersam sibi est aut praeter consuetudinem emicuit, spectamus interrogamus ostendimus: adeo naturale est magis noua quam magna mirari. Idem in cometis fit: si rarus et insolitae figurae ignis apparuit, nemo non scire quid sit cupit et, oblitus aliorum, de aduenticio quaerit, ignarus utrum debeat mirari an timere. Non enim desunt qui terreant, qui significationes eius graues praedicent. Sciscitantur itaque et cognoscere uolunt prodigium sit an sidus. At mehercules non aliud quis aut magnificentius quaesierit aut didicerit utilius
Abbreviated transcription (Latin):
moriendũ e. Qnͣdo. quid tua : Mors na¬
ture lex ẽ. mors tributũ officiũ morta¬
liũ. malorũ q oĩum remediũ e̾. Op¬
unũ lucili meditare. ne mortis nom̃
reformides. Effice illã tibi cogitatõe
multa familiarẽ. ut si ita sors tule¬
rit: possis illi ⁊ obiuam exire. Liber
emo usq eo tardus ⁊ hebes ⁊
demissus ĩ t̾rã ẽ ut ad diuina
ñ erigatur ac tota mẽte ꝯsur
nitudinẽ reꝵ ꝯsuetudo subducit. Ita
enĩ ꝯpositi sumus ut nos cotidiana
etiã si admiratõe digna sint tr̃aseãt
contͣ minimaꝵ q̃q rersi si insolite ꝓ¬
cetus astroꝵ quib ĩmensi corꝑis pul¬
critudo distinguitur. ppłm ñ ꝯuocat.
Ad cũ aliquid ex more mutatũ e̾: om̃i¬
ũ uultus in celo ẽ.Sol spestatorem¬
nisi cũ deficit ñ ht̃. nemo obseruat lu¬
nã nisi laborantẽ. Tũc urbes ꝯclamãt
tũc ꝓ se quisq suꝑsticione uana tre¬
pidat. Qnͣto illa maiora sũt. qd̾ sol

Expanded text:
moriendum est. Quando? Quid tua? Mors namoriendum est. Quando? Quid tua? Mors naturae lex est, mors tributum officiumque mortalium malorumque omnium remedium est: opunum, Lucili, meditare, ne mortis nomen reformides; effice illam tibi cogitatione multa familiarem, ut, si ita tulerit, possis illi et obuiam exire. Liber Nemo usque eo tardus et hebes et demissus in terram est ut ad diuina non erigatur ac tota mente consunitudinem rerum consuetudo subducit: ita positi sumus, ut nos quotidiana, etiamsi admiratione digna sunt, transeant et minima queque rerum, si insolite pcoetus astrorum, quibus immensi corporis pulchritudo distinguitur, populum non conuocat: at cum aliquid ex more mutatum est, omnium uultus in caelo est. Sol spectatoremnisi deficit, non habet; nemo obseruat lunam nisi laborantem: tunc urbes conclamant, tunc pro se quisque superstitione uana strepit. At quanto illa maiora sunt, quod sol
Abbreviated transcription (Latin):
pania clemẽtius quidẽ s ĩgenti
dãpno. qr qͣssa qͣtiebat. quib ad ca¬
dendũ male stãtib ñ erat impelli
s agitari. Nõdũ uidelicet sp̃c oĩs
exierat s adh̃c emissa sui ꝑte maio¬
re oberrabat. Int̾ argum̃ta quib
ꝓbatur spũ ista fiero ñ ẽ qõ dubites
⁊ hoc pone̾. Cũ maximus editus tre¬
ñ pt par illi subse qui alius s post
maximũ leues motus sũt. qr iã ue¬
hemẽtius exitũ uẽtis luctãtib fecit
reliquie deinde residui sp̃c ñ idem pos¬
sũt. nec illis pugna opus e̾ cum
iã uã inuen̾int. seqͣntur q ea que
prima uis ac maxima euasit. Hoc
quoq dignũ memoria uidico. ab
eriditissimo ⁊ gͣuissimo uiro cog¬
nitũ. forte enĩ c̃ hoc euenit lauabat᷑:
Uidisse se affirmat ĩ balueo tessel¬
las quib solũ erat stratũ altam ab
alt̾a seꝑari itẽq ꝯmitti.⁊ aqmͣ mo¬
do recipi ĩ ꝯmissuras pauim̃to rece¬

Expanded text:
pania, clementius quidem sed cum ingenti pania, clementius quidem sed cum ingenti damno, quia quassa quatiebat, quibus ad cadendum male stantibus non erat impelli sed agitari: nondum uidelicet spiritus omnis exierat, sed adhuc, emissa sui parte maiore, oberrabat. Inter argumenta quibus probatur spiritu ista fieri, non est quod dubites et hoc ponere: cum maximus editus trest, non potest par illi subsequi alius, sed post maximum lenes motus sunt, quia iam uehement‹ior› uis exitum uentis luctantibus fecit; reliquiae deinde residui spiritus non idem possunt, nec illis pugna opus est, cum iam uiam inuenerint sequanturque ea qua prima uis ac maxima euasit. Hoc quoque dignum memoria iudico ab eruditissimo et grauissimo uiro cognitum forte enim, cum hoc euenit, lauabatur: uidisse se affirmat in balneo tessellas quibus solum erat stratum alteram ab altera separari iterumque committi et aquam modo recipi in commissuras pauimento rece
Abbreviated transcription (Latin):
b seuit. Sic ⁊ hispanias a ꝯtextu
affrice mare abripuit. sic ꝑ hãc in¬
undatõem ꝙͣ poetaꝵ maximi ꝯce¬
lebrãt. ab italia sicilia reiecta e̾. Ali
aut̃ plus ĩpetus hñt q̃ ex ĩfimo ue¬
niũt. Acriora enĩ sũt. quib nisus
ẽ ꝑ angusta. Qnͣtas res hii t̾raꝵ
tremores qmq mira spectacła edi¬
derint: satis dcm̃ ẽ. Cur ergo aliqͥs
ad hocstupet qd̾ unius statue es nec
solidũ quidẽ s ꝯcauũ ac tenue dir¬
ruptũ e. cũ fortasse in illud se sp̃us
q̃rens fugã ĩcluserit: Illud u̾o quis
nescit Diductis edificia angulis
uidimus mou̾i. tt̾um q cõponi. q̃dã
u̾o paꝵ aptata positu suo ⁊ a fabͥs
negligẽtius solutiusq ꝯposita t̾re
motus sepius agitata ꝯpegit. Qd̾
si totos parietes ⁊ totas findit do¬
mos. ⁊ lat̾a magnaꝵ turriũ ꝙͣuis
solida sint scurdit. ⁊ pilas oꝑibus
subditis dissipat. quid ẽ qͣre quisꝙͣ
fuit : Nõ desiit enĩ assidue trem̾e cã¬

Expanded text:
Sic et Hispanias a contextu Africae mare eripuit, sic per hanc inundationem, quam poetarum maximi celebrant, ab Italia Sicilia reiecta est. Aliquanto autem plus impetus habent quae ex infimo ueniunt: acriora enim sunt quibus nisus est per angusta. Quantas res hi terrarum tremores quamque mira spectacula ediderint, satis dictum est: cur ergo aliquis ad hoc stupet quod aes unius statuae, ne solidum quidem sed concauum ac tenue, disruptum est, cum fortasse in illud se spiritus quaerens fugam incluserit? Illud uero quis nescit? Diductis aedificia angulis uidimus moueri iterumque componi. Quaedam uero parum aptata positu suo et a fabris neglegentius solutiusque composita terrae motus saepius agitata compegit. Quod si totos parietes et totas findit domos et latera magnarum turrium, quamuis solida sint, scindit et pilas operibus subditas dissipat, quid est quare quisquam fuit? Non desiit enim assidue tremere Cam
Abbreviated transcription (Latin):
aquas. ad alendos satoꝵ atq ar¬
boꝵ fructus quos ad maturitatẽ
cũ aliis causis inducit ip̃a iacta¬
tio. attrahens cibũ in sũma. ⁊ ne
torpeant ꝓmouens. Nedit uẽtos
ad ult̾iora noscenda. fuisset enim
magnarũ rerũ homo. si circũscri¬
beretur natalis soli fine. Bedit uẽ¬
tos ut ꝯmoda cuiusq regionis fĩ¬
erent ꝯmunia. ñ ut legiones equi¬
temq gestarent. nec ut ꝑniciosa
gentiũ arma tnͣsueherent. Si be¬
neficia nature ittententiũ pͣuita¬
te ꝑpendimus. nich ñ nr̃o malo ac¬
cepimus. Cui uiu̾e expedit cuiloqͥ.
cui ñ uita tormẽtum e̾: Nich̾ inue¬
nies tam manifeste utilitatis. qd̾
ñ in ꝯtrariũ transeat culpa. Sit
uentos quoq natura bonos futu¬
ros inuenerat. ip̃i illos ꝯtrarios
fecimus. om̃s in aliqd̾ nos malũ
ducũt. Non eadem ẽ hiis ⁊ ilł cau¬
sa soluendi. sed iusta nulli. Hiu̾sis
enim irritamẽtis ad temptandũ
ire ĩpellimur. ubiq alicui uicio

Expanded text:
aquas, ad alendos satorum atque araquas, ad alendos satorum atque arborum fructus, quos ad maturitatem cum aliis causis adducit ipsa iactatio attrahens cibum in summa et ne torpeant permouens. Dedit uentos ad ulteriora noscenda: fuisset enim erientia rerum homo, si circumscriberetur natalis soli fine. Dedit uentos, ut commoda cuiusque regionis fierent communia, non ut legiones equitemque gestarent nec ut perniciosa gentes arma transueherent. Si beneficia naturae utentium prauitate perpendimus, nihil non nostro malo accepimus: cui uidere expedit? cui loqui? cui non uita tormentum est? Nihil inuenies tam manifestae utilitatis quod non in contrarium transeat culpa. Sic uentos quoque natura bono futuros inuenerat: ipsi illos contrarios fecimus. Omnes in aliquod nos malum ducunt. Non eadem est his et illis causa soluendi, sed iusta nulli. Diuersis enim irritamentis ad temptandum mare impellimur, utique alicui uitio
Abbreviated transcription (Latin):
p̾saga fulmina. ⁊ deos resistentes.
tur. Ergo ñ merito quis dixerit. reꝵ
naturã melius acturã fuisse nob̾¬
cũ. si uentos flare uetuisset. ⁊ inihi¬
bito discursu furentiũ. in sua qͦq
terra stare iussisset:Si nich̾ aliuo:
certe suo tantũ ac suoꝵ quisq ma¬
lo nasceretur. Nũc paꝵ michi do¬
mestica. ext̾nis quoq laborandũ
est. Nulla terra tam longe remota
est. q̃ ñ remitt̾e alii suũ malũ pos¬
sit. Unde scio an nũc aliquis mag¬
ne gentis in abdito dñs. fortune
indulgentia tumens. ñ ꝯtineat
intra t̾minos arma. an paret. clas¬
ses ignota moliens: Unde sciam
hic michi an ille uentus bellum
inuehet:Magna pars pacis hu¬
mane maria p̾clitoi. ñ tam̃ ut
paulo ante dicebam q̃ri possumꝰ
de auctore nr̃o deo. si beneficia eiꝰ
corrũpimus.⁊ ut sint cõtraria ef¬
ficimus. Dedit ille uentos ad cu¬
stodiendã celi terraꝵq temꝑiem¬
⁊ ad euocandas supprimendas ꝙ

Expanded text:
praesaga fulmina et deos resistentes: praesaga fulmina et deos resistentes: tur. Ergo non immerito quis dixerit rerum naturam melius acturam fuisse nobiscum, si uentos flare uetuisset et inhibito discursu furentium in sua quemque terra stare iussisset: si nihil aliud, certe suo quisque tantum ac suorum malo nasceretur; nunc parum mihi domestica, externis quoque laborandum est. Nulla terra tam longe remota est quae non emittere aliquod suum malum possit: unde scio an nunc aliquis magnae gentis in abdito dominus, fortunae indulgentia tumens, non contineat intra terminos arma, an paret classes ignota moliens? Unde scio hic mihi an ille uentus bellum inuehat? Magna pars erat pacis humanae maria praecludi. Non tamen, ut paulo ante dicebam, queri possumus de auctore nostri deo, si beneficia eius corrumpimus et ut essent contraria effecimus. Dedit ille uentos ad custodiendam caeli terrarumque temperiem, ad euocandas supprimendasque
Abbreviated transcription (Latin):
decurrere: Itaq eamus in pelagꝰ
et uocemus in nos fata cessãtia.
Miseri quid q̃ritis mortẽ q̃ ubiq
suꝑest: p̾etet illa nos ⁊ ex lectulo.
s innocentes petat. occupabit
molientes malũ. Hoc uero quid
aluid quis dixerit. qm in saniã
circũ ferre ꝑicula. ⁊ ruere ĩ ignotos.
iratũ sine iniuria. occurrentia de¬
uastatẽ. ac ferraꝵ more occidere
que ñ oderis: Illis tam̃ in ultio¬
nẽ aut ex fame morsus ẽ. nos sine
ulla parsimonia nr̃i. alienq sã¬
guinis mouemus manũ ⁊ naui¬
gia deducimus salutẽ flustib
tamus quoꝵ felicitas e̾ ad bella
rapuerũt: Panim ẽ intra orbem
suum fuere. Sic ꝑsarũ rex stolidis¬
simus in greciã traiecit. qmͣ ex̾ci¬
or bactris ⁊ indis alexander uolet
q̃ret ꝙ quid sit ultra magnum
mare ⁊ indignabitur aliquid ẽẽ¬
ultimũ sibi. Sic crassũ auaricia
parthis dabit. Non horrebit reuo¬
cantis diras tribuni. ñ tẽpestates
longissimi maris. ñ circa eufraten

Expanded text:
decurrere: itaque eamus in pelagus et uocemus in nos fata cessantia. Miseri, quid quaeritis? mortem, quae ubique superest? Petet illa uos et ex lectulo, sed innocentes petat; occupabit molientes malum. Hoc uero quid aliud quis dixerit quam insaniam, circumferre pericula et ruere in ignotos, iratum sine iniuria occurrentia deuastantem ac ferarum more occidere quem non oderis? Illis tamen in ultionem aut ex fame morsus est: nos sine ulla parsimonia nostri alienique sanguinis mouemus manum et nauigia deducimus, salutem committimus ntos, quorum felicitas est ad bella rapuerunt? Parum est intra tra orbem suum furere: sic Persarum rex stolidissimus in Graeciam traiciet, quam exercior Bactris et Indis uolet quaeretque quid sit ultra magnum mare, et indignabitur esse aliquid ultimum sibi. Sic Crassum auaritia Parthis dabit, non horrebit reuocantis diras tribuni, non tempestates longissimi maris, non circa Euphratem
Abbreviated transcription (Latin):
s cura t̾ras initiũ eius est. Ita nͤ
longius illi ꝑ aera s ex proxĩo lap¬
sus est. Quare ñ ego michi idem
ꝓmittam. qd̾ anaxagoras: Interͤ
chil aliud ẽ. qmͣ suspensa glacies.
Nix in pruina pendẽis cũ gelatio.
et rorem int̾est: hoc int̾ pruinam
dabo. ⁊ qm̃ cepi tibi molestus eẽ.
net. uere iam frigore infracto. gnͣ¬
do cadat. Nam ut fallar tibi ue¬
me usq ad mendacia hec leuiora
in quib os ꝑcidi. ñ oculi erui solẽt.
credulũ presto. Hyeme aer riget:
et it̾o ñdum in aqm̃ u̾titur. sed
in niuem. cui aer ꝓprior ẽ. Cum u̾
cepit. maior inclinatio aeris sequi¬
tur. ⁊ calidiore celo maiora seꝯtur
stillicidia. Ideo ut ait uirgilius:

Expanded text:
 circa terras initium eius est: ita non longus illi per aera sed ex proximo lapsus est. Quare non et ego mihi idem permittam quod Anaxagoras? Inter nhil aliud est quam suspensa glacies, nix in pruina pendens congelatio. et aquam interest, hoc inter pruinam dabo et, quoniam coepi tibi molestus esse,net, uere iam frigore infracto grando cadat. Nam, ut fallar tibi, ueme usque ad mendacia haec leuiora, in quibus os percidi non oculi erui solent, credulum praesto: hieme aer riget et ideo nondum in aquam uertitur sed in niuem, cui aer propior est; cum uer coepit, maior inclinatio temporis sequitur et calidiore caelo maiora fiunt stillicidia. Ideo ut ait Vergilius
Abbreviated transcription (Latin):
aqua. Aut ut alius poeta ait stil¬
licidii casus lapidem cauat. Hec
ip̃a excauatio rotũda fit. Ex quo
apparet ilłs huic quoq simile ẽẽ
qd̾ cauat. Locũ enĩ sibi ad formã
et habitũ sui exculpit. Pret̾ea pot̾
etiã si ñ fiat grando talis dũ deftur
corrotundari. et tociens ꝑ spacium
densi aeris deuoluta equabilr atq
in orbem teri. qd̾ nix pati ñ potest.
qr ñ est tam solida. ĩmo qr fusa ẽ.
⁊ ñ ꝑ magnã altitudinem cadit.

Expanded text:
aqua." Aut, ut alius poeta ait: "stilaqua." Aut, ut alius poeta ait: "stillicidi casus lapidem cauat." Haec ipsa excauatio rotunda fit; ex quo apparet illud quoque huic simile esse quod cauat: locum enim sibi ad formam et habitum sui exsculpit. Praeterea potest, etiamsi non fuit grando talis, dum defertur, corrotundari et, totiens per spatium aeris densi deuoluta, aequabiliter atque in orbem teri. Quod nix pati non potest, quia non est tam solida, immo quia fusa est, et non per magnam altitudinem cadit
Abbreviated transcription (Latin):
randinẽ hoc
modo fieri si
cibi affirmau̾o
quo apud nos
glacies fit. gela¬
ta nube tota: nimis audacẽ rem
fetͥo. Itaq ex his me testib nũo
sco̾e note. qui audisse quidẽ se ne¬
gant: aut qd̾ historici facunt et
ip̃e faciam. Illi enĩ cũ multa mẽ¬
titi sunt ad arbitriũ suũ. unam
aliqmͣ rem nolunt spõdere. s adici¬
unt. penes auctores fides erit. Er¬
go si michi paꝵ credis. possiconius
tibi auctoritatẽ ꝓmitit. tam in
eo qd̾ pret̾iit. qͣm in hoc secuturũ
est. Grandinẽ enĩ fieri ex nube a¬
quosa iam et in humorẽ uersa. sic
affirmabit. tamꝙͣ int̾fuerit. Qͣ¬
re autẽ rotunda sit grando. etiã
sine magr̃o scire possis. cũ anno¬
cau̾is stillicidiũ om̃e glomerari
qd̾ in speculis apparet. que humorẽ
alitu colligunt. ⁊ in poculis spar¬
sis. aliaq om̃i leuitate. ñ minus
foliis siq̃ guite adheserunt in ro¬
tundũ iacent. Quid magis est
saxo durũ quid mollius unda:
Dura tam̃ molli saxa cauãtur

Expanded text:
randinem hoc modo fieri si tibi affirmauero quo apud nos glacies fit, gelata nube tota, nimis audacem rem fecero. Itaque ex his me testibus numero secundae notae, qui uidisse quidem se negant; aut, quod historici faciunt, et ipse faciam: illi cum multa mentiti sunt ad arbitrium suum, unam aliquam rem nolunt spondere sed adiciunt: "Penes auctores fides erit". Ergo si mihi parum credis, Posidonius tibi auctoritatem promittit tam in illo quod praeteriit, quam in hoc quod secuturum est: grandinem enim fieri ex nube aquosa iam et in umorem uersa sic affirmabit tamquam interfuerit. Quare autem rotunda sit grando, etiam sine magistro scire possis, cum adnotaueris stillicidium omne glomerari, quod et in speculis apparet, quae umorem halitu colligunt, et in poculis sparsis aliaque omni leuitate; non minus foliis si quae guttae adhaeserunt, in rotundum iacent. "Quid magis est saxo durum? Quid mollius unda? Dura tamen molli saxa cauantur
Abbreviated transcription (Latin):
si tibi parari credis illã celi ꝯfusionem
illã tẽpestatũ discordiã. si ꝓpt̾ te ingeste
illise q nubes strepũt. si ĩ tuũ exitũ tãta
ius igniũ excutitur. at tu solatii loco nu¬
mera tanti ẽẽ mortẽ tuã. S ñ erit huic
cogitatõi locus. casus iste donat metũ
⁊ int̾ cet̾a hoc quoq ꝯmodũ eius. qd̾
expectationẽ suã antecedit. memo unꝙͣ¬
fulmẽ timuit. nisi qd̾ effugit. Explicit¬

Expanded text:
si tibi parari credis illam caeli confusionem, si tibi parari credis illam caeli confusionem, illam tempestatum discordiam, si propter te ingestae illisaeque nubes strepunt, si in tuum exitium tanta uis ignium excutitur, at tu solacii loco numera tanti esse mortem tuam. Sed non erit huic cogitationi locus; casus iste donat metum. Est inter cetera hoc quoque commodum eius quod expectationem suam antecedit. Nemo umquam timuit
Abbreviated transcription (Latin):
mamus mori tardius. In õs ꝯstitutũ
est capitale suppliciũ. ⁊ quidẽ ꝯstitutõe
dignissima. Nam qd̾ maximũ solet ẽẽ
solatiũ extrema passurus. quoꝵ eĩ cau¬
sa ⁊ sors eatẽ e̾ si seq̃remur traditi a iu¬
dice aut magistͣtu. etiã carnifici nostro
p̾staremus obsequiũ. Quid int̾est utrũ
ad mortẽ iussi eamus an nati: Ote de¬
mentẽ ⁊ oblitũ fragilitatis tue. si tunc
mortẽ times cũ tonat. Ita ẽ̾ in hoc salus
tua u̾titur: Uiues si fulm̃ effugeris : Ne¬
petet te gladius. petet lapis. petet bilis.
Nõ maximũ ex ꝑicłis tuis. s speciosissi¬
sensũ mortis tue celeritas ĩ finita p̾ueni¬
si cũ fulmine cõderis. S pauescis ad celi
fragorẽ ⁊ ad mane nubilũ trepidas ⁊
quotiẽs aliquid effulsit expiras. Qͥd ergo:
Honestius putas deiestione ꝑire ꝙͣ ful¬
mine: Eo itaq fortior adu̾sus celi minas
surge ⁊ cũ undiq mũdus exarsit. cogi¬
ta nich̾ hr̃e te tanta morte ꝑdendũ. Qd̾¬

Expanded text:
itutum est capitale supplicium, et quidem constitutione iustissima, quod maximum solet esse solacium extrema passuris; quorum enim causa, sors eadem est. Sequeremur traditi a iudice aut magistratu et carnifici nostro praestaremus obsequium; quid interest utrum ad mortem iussi eamus an ultronei? 0 te dementem et oblitum fragilitatis tuae, si tunc mortem times cum tonat! Itane? In hoc salus tua uertitur? Viues si fulmen effugeris? petet te gladius? petet lapis, petet bilis: non maximum ex periculis, sed speciosissisensum mortis tue celeritas infinita prevenisi cum fulmine conderis. Sed pauescis ad caeli fragorem et ad inane nubilum trepidas et, quotiens aliquid effulsit, expiras. Quid ergo? honestius putas deiectione perire quam fulmine? Eo itaque fortior aduersus caeli minas surge et, cum undique mundus exarserit, cogita nihil habere te tanta morte perdendum. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
ãplius possũt. ꝙͣ ut corpus ab̃ aĩo resol¬
uant. Hoc nulla diligẽtia euitat nul¬
la felicitas donat. nlla potentia euĩcit.¬
Talia uaria fortitudine disponit mors
õs eq̃ uocat. Iratis diis ꝓpiciisq mo¬
riendũ ẽ. Animus ex ip̃a desperatõne
sumatur. Ignauissima aĩalia q̃ nat᷑a
ad fugã genuit. ubi exitus ñ patet.
tẽptant fugã corꝑe ĩbelli. Nullus ꝑni¬
ciosior hostis ẽ. qͣm quẽ audacẽ ãgustie
facũt. longe q uolentius semꝑ ex neces¬
sitate ꝙͣ ex uirtute corrigitur aut certe pa¬
ria conatur animus magnus ac ꝑdit.
Cogitemus qnͣtũ ad mortẽ ꝑditos nos¬
ẽẽ. ⁊ sumus. Ita ẽ lucili. õs reseruamur
ad mortẽ. Totũ hũc quẽ uidemus ppłm
⁊ cõcet. Nec de re sed die q̃ritur. Eodẽ citiꝰ
tardius ue ueniend̾ ẽ. Quid ergo: Non
tibi timidissimus om̃ium ⁊ ĩsipiẽtissimꝰ¬
iuiditur qui magno ãbitu rogat morã

Expanded text:
amplius possunt quam ut corpus ab animo resolamplius possunt quam ut corpus ab animo resoluant? Haec nulla diligentia euitat, nulla felicitas donat, nulla potentia euincit. Alia uaria sorte disponuntur; mors omnes aeque uocat; iratis diis propitiisque moriendum est. Animus ex ipsa desperatione sumatur. Ignauissima animalia, quae natura ad fugam genuit, ubi exitus non patet, temptant pugnam corpore imbelli. Nullus perniciosior hostis est quam quem audacem angustiae faciunt, longeque uiolentius semper ex necessitate quam ex uirtute corrigitur, aut certe paria conantur animus magnus ac perditus. Cogitemus nos, quantum ad mortem, perditos esse. Et sumus. Ita est, Lucili; omnes reseruamur ad mortem. Totum hune quem uides populumet condet, nec de re sed de die quaeritur; eodem citius tardiusue ueniendum est. Quid ergo? Non tibi timidissimus omnium uidetur et insipientissimus qui magno ambitu iogat moram
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ĩ infi̾ora deprimitur. Quare freq̃nt᷑
cacumina mõtiũ feriũtur: Quia oppo¬
sita sũt nubib ⁊ e celo cadentib ꝑ hec
tnͣseundũ ẽ. Intelligo quid dudũ deside¬
res. quid efflagites. Malo inquit fulmi¬
na ñ timere qͣm nosse. Itaq alios doce
quomodo fiãt ego michi metũ illoꝵ extu¬
ti uolo. ñ naturã indicari. Sequor quo
occulta nature cũ diuina tractamus:
uindicãdus ẽ a malis sius animus ac
subinde firmãdus. qd̾ etiã eruditis ⁊ ħ
unũ agẽtib necessariũ ẽ.Nõ ut effugi¬
amus ictus reꝵ ũdiq enĩ ĩ nos tela ĩa¬
cũtur. s ut fortit̾ ꝯstant̾q patiamur
Inuicti ẽẽ possumus. inꝯcussi ñ possumꝰ
qͥͣnꝙͣ int̾im spes subit ĩ ꝯcussos quoq
eẽ nos posse. Quẽ admodũ inquis: Con¬
tẽpne mortẽ ⁊ oĩa q̃ ad mortẽ ducunt
ꝯtẽpta sũt siue illa bella sint siue nau¬
fragia seu morsus feraꝵ. seu ruinaꝵ sb̾i¬
to lapsu ꝓcidentiũ pondera. Nũꝙͥ facere

Expanded text:
 in inferiora deprimitur. Quare frequenter cacumina montium feriuntur? Quia opposita sunt nubibus et e caelo cadentibus per haec transeundum est. Intelligo quid dudum desideres, quid efflagites. « Malo, inquis, fulmina non timere quam nosse; itaque alios doce quemadmodum fiant; ego mihi metum illorum excuti uolo, non naturam indicari. » Sequar quocculta naturae, cum diuina tractamus, uindicandus est a malis suis animus ac subinde firmandus, quod etiam eruditis et hoc unum agentibus necessarium est, non ut effugiamus ictus rerum, – undique enim in in nos tela iaciuntur, – sed ut fortiter constanterque patiamur. Inuicti esse possumus, inconcussi non possumus. Quamquam interim spes subit, inconcussos quoque esse nos posse. Quemadmodum? inquis. Contemne mortem, et omnia quae ad mortem ducunt contempta sunt, siue illa bella sunt, siue naufragia, seu morsus ferarum, seu ruinarum subito lapsu procidentium pondera. Numquid facere
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dico uerũ e̾. s utraq in ꝯtrari¬
ũ u̾ti ex hoc appareat. Hib̾no tẽ¬
pore cũ supra terrã frigus e̾. calẽt̃
putei nec minus specus atq oĩs
sub terra recessus qr illo se calor
ꝯtulit suꝑiora frigori possidenti
cedens. Qui cũ in ĩferiora ꝑuenit.
et eo se qnͣtũ pot̾at ingessit. quo
densior hoc ualidior e̾. Huic alius
ille iam ⁊ in angulũ p̾ssus loco
cedit. Idem ꝯtraria euenit cũ us¬

Expanded text:
quod dico uerum esse et utrumque in contrariquod dico uerum esse et utrumque in contrarium agi ex hoc tibi appareat: hiberno tempore, cum supra terram frigus est, calent putei nec minus specus atque omnes sub terra recessus, quia illo se calor contulit superiora possidenti frigori cedens; qui, cum in inferiora peruenit et eo se quantum poterat ingessit, quo densior, hoc ualidior est. Frigori caille iam et in angustum pressus loco cedit. Idem contrario euenit: cum u
Abbreviated transcription (Latin):
possit ut alt̾ suꝑiorẽ aera agitet.
alter inferũ in hac sententia li¬
cet ponas aristotilem ⁊ discipłm¬
eius teophrastũ. ñ ut grecis iusũ¬
e̾. dulcis tam̃ ⁊ diuini eloqui ui¬
rũ. ⁊ nitidi sine labore. quid utri¬
q placeat exponã. Semꝑ aliqua
euaporatõ ẽ e terra q̃ modo arido
ẽ modo humido mixta hec abin¬
fimo edita ⁊ in qnͣtũ potuit ela¬
ta. cũ ulteriorẽ locũ in quẽ exeat
ñ habet. retrofertur atq in se re¬
uoluitur. deinde rixa sp̃c recipro¬
cantis iactat obstantia ⁊ siue
int̾clusus siue ꝑ angusta enisus
ẽ motũ ac tumultũ ciet. Straton
ex eadẽ scola e̾ qui hãc ꝑtem phi¬
losophie maxime coluit. ⁊ perũ
nature inquisitor fuit hiuꝰ tale
decretũ ẽ. Frigidũ ⁊ calidũ semꝑ
in contraria abeũt. una ẽẽ non
possũt. Eo frigidũ ꝯfluit. unde
uis calida discessit. ⁊ inuicẽ ibi ca¬
lidũ ẽ. unde frigus expulsũ e̾. hoc

Expanded text:
possit ut alter superiorem aera agitet, possit ut alter superiorem aera agitet, alter infernum? In hac sententia licet portas Aristotelem et discipeius Theophrastuest, diuini, tamen et dulcis eloquii uirum et nitidi sine labore. Quid utrique placeat exponam. Semper aliqua euaporatio est e terra, quae modo arida est, modo umido mixta; haec ab infimo edita et in quantum potuit elata, cum ulteriorem locum in quem exeat non habet, retro fertur atque in se reuoluitur; deinde rixa spiritus reciprocantis iactat obstantia et, siue interclusus siue per angusta enisus est, motum ac tumultum ciet. Straton ex eadem schola est, qui hanc partem philosophiae maxime coluit et rerum naturae inquisitor fuit; huius tale decretum est. Frigidum et calidum semper in contraria abeunt, una esse non possunt: eo frigidum confluit unde uis calidi discessit, et inuicem ibi calidum est unde frigus expulsum est. Hoc