comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ante inclinatior ad penoc fuerat. hostium plus uel
mille intẽfecti. posterũ diem indutiis tacitis. scpelien.¬
do utrũq cesos in acie cõsũpserũt. Spolia hostium. mã
tm̃sfugerũt. Eorum forti fideliq opere.in cobello usi
sunt sept romani. ager hispanis in hispania. et numi¬
dis ĩ africa post bellũ. uirtutis causa locus datus ẽ. han¬
nibal ab nola remisso inbrutios annone. ĩ quib ueñ¬
at copiis. ip̃e apulie hirbena petit. circa que arpos
cõsedit. Quoniam fabius ut profectũ. ĩ abulia hanni¬
balem audiuit. frumẽtũ ab nola ncapoliq in ea castᷤ
cõnecto. que suꝑ suessulam crãt. munimẽtisꝙ firma¬
tis. et p̃sidio ꝓ ꝑ hiberna ad petendũ locũ satie esset
relicto. ip̃c capuam propͥus mouĩt castin. agrumꝙ
campanũ ferro igniq ẽ depopulatus. donec coicti sũt
campani. nichil ad modum uirib suis fidentes egredi

Expanded text:
ante inclinatior ad Poenos fuerat. hostium plus quinante inclinatior ad Poenos fuerat. hostium plus quinmille interfecti. posterum diem indutiis tacitis sepeliendo utrimque caesos in acie consumpserunt. spolia hostium Marcetransfugerunt. eorum forti fidelique opera in eo bello usi sunt saepe Romani. ager Hispanis in Hispania et Numidis in Africa post bellum uirtutis causa datus est. Hannibal ab Nola remisso in Bruttios Hannone cum quibus uenerat copiis ipse Apuliae hiberna petit circaque Arpos consedit. Q. Fabius ut profectum in Apuliam Hannibalem audiuit, frumento ab Nola Neapolique in ea castra conuecto quae super Suessulam erant, munimentisque firmatis et praesidio quod per hiberna ad tenendum locum satis esset relicto ipse Capuam propius mouit castra agrumque Campanum ferro ignique est depopulatus, donec coacti sunt Campani, nihil admodum uiribus suis fidentes, egredi
Abbreviated transcription (Latin):
flaminio cõs. caput abstulit. ubi .i. pulum ad cãna
oenidit. et ferrũ nũc habet andexire toipent. an qo
nadigum ẽ. aliud qui pana plureo uincẽ soliti estis.
lune paucis plures iux testatiso Eomam uos expug̃¬
turos siquis duceret fortes. linguam iactabatis. Enĩ
minores est hͥ. Experiri uim uirtutemq uolo. Expug¬
te nolam campestre urbem. non flumine. non mari
septam. hinc uos ex tam opulenta urbe p̃da. spoliisq
onustos. uel ducam quo uoletis ũl sequar. nec bene nͦ
maledicta profuerũt ad cõfirmandos animos. Cum oĩ
parte pellerent᷑. romanisꝙ crescerẽt anĩmi. Non mͦ¬
ducc solum adhortante. S nolanis etiã ꝑ clamorem
fauore indicem accedentib ardorem pugne terga
peni dederũt. atꝙ in castra cõpulsi sunt. Que oppu¬
gnare cupientes milites.r̃. marcellus nolam redu¬
xit cũ magno gaudio et gratulatiõe etiã plebis que

Expanded text:
Flaminio consuli caput abstulit? ubi, qui L. Paulum ad Cannas Flaminio consuli caput abstulit? ubi, qui L. Paulum ad Cannas occidit? ferrum nunc hebet? an dextrae torpent? an quid prodigii est aliud? qui pauci plures uincere soliti estis, nunc paucis plures uix restatis. Romam uos expugnaturos, si quis duceret, fortes lingua iactabatis. en, minor res est: hic experiri uim uirtutemque uolo. expugnate Nolam, campestrem urbem, non flumine, non mari saeptam. hinc uos ex tam opulenta urbe praeda spoliisque onustos uel ducam quo uoletis uel sequar.' nec bene nec male dicta profuerunt ad confirmandos animos. cum omni parte pellerentur, Romanisque crescerent animi, non duce solum adhortante sed Nolanis etiam per clamorem fauoris indicem accendentibus ardorem pugnae, terga Poeni dederunt atque in castra compulsi sunt. quae oppugnare cupientes milites Romanos Marcellus Nolam reduxit cum magno gaudio et gratulatione etiam plebis quae
Abbreviated transcription (Latin):
bet. nõ oẽs eẽ in acie. predantis uagaĩ in agro. Sed
qui pugnẽt. marce̾ campana luxuria uino scortis
om̃ibusq lustris ꝑ totã hyeme cõfectos. abisse illa uim.
igorẽꝙ delapsa ẽc̃. robori corpoꝵ. animoꝵq quibus
piren alpiumq saꝑata sint uga. teliquias illoꝵ uĩ
roꝵ uix arma mẽbrq sustinẽtis pugnare. capuam
hnnibali cannas fuisse. ibi uirtutem bellicam. ibi mi¬
litarẽ disciplinã. ibi p̃teriti tp̃is. famã ibi sictur spem
extinctã. Cum hec exprobrndo hosti marcellus suoꝵ
nilitũ animos exigeret. hannibal multo graiuioribus
probris increpat. Arma signaqi cadem se noscert que
ad trebiam trisi menumq postremo ad cannas iuderit.
legionis uniꝰ atꝙ ale magno cortamine iuxto tolenins
pugnam. quos bine acies cõsulares nũꝙ̃ sustinuerũt
Nicellus tinore milite ac nolanis subsidĩs. ultus iam
nos iteꝵ lacessit. Uͥ ille m̃e miles ẽ qui erepto exequo

Expanded text:
bet: non omnes esse in acie; praedantes uagari in agro; sed bet: non omnes esse in acie; praedantes uagari in agro; sed qui pugnent marcomnibusque lustris per totam hyemem confectos. <Abisse> illam vim vigoremque, delapsa eciam robora corporum animorumque, quibus Pirenei Alpiumque superata sunt iuga relorum uix arma membraque sustinentes pugnare. Capuam Hannibali Cannas fuisse: ibi uirtutem bellicam, ibi militarem disciplinam, ibi praeteriti temporis famam, ibi spem futuri exstinctam. cum haec exprobrando hosti Marcellus suorum militum animos erigeret, Hannibal multo grauioribus probris increpabat: arma signaque eadem se noscere quae ad Trebiam Trasumennumque, postremo ad Cannas uiderit hlegionis unius atque alae magno certamine uix toleratis pugnam, quos binae acies consulares nunquam sustinuerunt? Marcellus tirone milite ac Nolanis subsidiis inultus nos iam iterum lacessit. ubi ille miles meus est, qui derepto ex equo C.
Abbreviated transcription (Latin):
pͥma cruptiõe ꝑculsi ceciderũt haud plus ꝙͣ .xxx. Rom
anorum nullus. Imber cõtinens ꝑ noctẽ totã usꝙ ad
horam t̾tiam dici inscquẽtis tenuit. Itaꝙ quãꝙͣ utꝙ
munimẽtis. Tertio die hannibal partẽ copiaꝵ predaꝵ
in agrum. Nolanũ misit. Quod ubi añi auertit mar.¬
cellus ex timplo in aciem copias eduxit. Neq hannibal
detractaũ mille pa fere passuu int̾ urbem erãt castͥ¬
q eo spatio. et sunt om̃ia campi cum nolanĩ cõcurerũt.
clamor ex parte utraq sublatus. proximos ex cohortib
hisꝙ in agros p̃datum exierant. ad p̾lium iam cõmis¬
sum reuocauit. Et nolani aciem romanã anexerunt.
Quos cõlaudatos marcellus. in subsidiis start iubet
accepissent. p̾lium erat anceps. Sũma ui et duces
hortabant᷑. ⁊ milites pugnabant. Marcellus uictis añ
dicm t̾tium. fugatis anit paucos dies acumis. pul¬
lis priore anno a nola abse duce milite alio start ũi¬

Expanded text:
prima eruptione perculsi ceciderunt haud plus quamprima eruptione perculsi ceciderunt haud plus quamaginta. imber continens per noctem totam usque ad horam tertiam diei insequentis tenuit. itaque, quamquam sese tamen munimentis. tertio die Hannibal partem copiarum praedatum in agrum Nolanum misit. quod ubi animaduertit Marcellus, extemplo in aciem copias eduxit; neque Hannibal detrectauit. mille fere passuum inter urbem erant castraque; eo spatio—et sunt omnia campi circa Nolam—concurrerunt. clamor ex parte utraque sublatus proximos ex cohortibus iis quae in agros praedatum exierant ad proelium iam commissum reuocauit. et Nolani aciem Romanam auxerunt, quos conlaudatos Marcellus in subsidiis stare accepissent. proelium erat anceps; summa ui et duces hortabandiem tertium, fugatis ante paucos dies a Cumis, pulsis priore anno ab Nola ab eodem se duce, milite alio, instare iu
Abbreviated transcription (Latin):
uenirent dicturis. ad ea heremnus bass̃ respondit
multos annos iam intẽ romanũ nolanũꝙ pp̃m.
amiatiam ẽẽ. Cuius neutros ad cam diem peniteis.
et libi si cum fortuna mutanda fides fuent sero
iam eẽ. mutare eam. dedituns se hannibali fuisse
iatiscendum. romanũ p̃sidium. Cum is qui ad se¬
s tuendos uenisset. omĩa sibi et eẽ cõsociata. et ad
ultimũ fore. hoc collogum abstulit. spem hannibali
artũdedit. ut simul ab om̃i parte menia aggredeit¬
tui. Quẽ ut successise muris marcellus uidit instr¬
ucta intra portã acic cũ magno tumultu crupit.
aliquot pͥmo impetu ꝑculsi. cesiq sũt dein cõcursu
ad pugnam facto. equatis uirib atrox cẽ cepit pugͦ
pemorabilisꝙ int̾ paucos fuisset. Ni ingentib ꝓcelliᷤ
ffusis imber diremisset pugnãtes. Eo die cõmisso
modico certaminc atq iritatis aĩmis. In urbem ro¬
manĩ peni in castra. sese receꝑunt. Tam̃ penorum

Expanded text:
uenirent dicturum. ad ea Herennius Bassus respondit uenirent dicturum. ad ea Herennius Bassus respondit multos annos iam inter Romanum Nolanumque populum amicitiam esse, cuius neutros ad eam diem paenitere et sibi, si cum fortuna mutanda fides fuerit, sero iam esse mutare. an dedituris se Hannibali fuisse accersendum Romanorum praesidium? cum iis qui ad sese tuendos uenissent omnia sibi et esse consociata et ad ultimum fore. hoc conloquium abstulit spem Hannibali  oppidum circumdedit ut simul ab omni parte moenia adgrederetur. quem ut successisse muris Marcellus uidit, instructa intra portam acie cum magno tumultu erupit. aliquot primo impetu perculsi caesique sunt; dein concursu ad pugnantes facto aequatisque uiribus atrox esse coepit pugna, memorabilisque inter paucas fuisset ni ingentibus procellis effusus imber diremisset pugnantes. eo die commisso modico certamine atque inritatis animis in urbem Romani, Poeni in castra receperunt sese; tamen Poenorum
Abbreviated transcription (Latin):
successisset. herrenu bassum. et herrium pectium
ad colloquiũ euocatos. ꝑmissuq marcelli. egressos
ꝑ intt̃pẽtrẽ alloquit᷑. hannibalis uirtutẽ fortunãqi
Que si paĩa ceñt. ut quonda fuissent. tam̃ exꝑtis
ꝙ̃ graue romanũ imꝑium sociis. quãta indulgẽtia
hannibalis ctiã in campos omt̾sitaliai nominis fu¬
isset punica romane societate atq amiatia p̾optã¬
dam cẽ. si ambo cõs. cũ suis excratib ad nolam es¬
sent tñ nõ magie pares hannibali futuros. quã ad
cannas fuissent. Nedum. p̃ẜ. unus cũ pantis ꝯ no¬
uis militib nolam tutari possit Ip̃oꝵ qm̃ hanni¬
balis int̾ eẽ. capta an tradita nola potiret᷑. potitu¬
rum eĩ ut capuam nuceriamꝙ potitus esset. Ipõs
capit urbi censura foret. ẜ potiꝰ spondere si marcelli
presidio ac nollani tradidissent. Neminẽ alium ꝙ̃
ipõs legem qua ĩn socictate amicitiam ꝙ hannibilli

Expanded text:
successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium successisset, Herennium Bassum et Herium Pettium ad conloquium euocatos permissuque Marcelli egressos per interpretem adloquitur. Hannibalis uirtutem fortunamque quae si paria essent, ut quondam fuissent, tamen expertis quam grave Romanum imperium sociis, quanta indulgentia Hannibalis etiam in captivos omnis Italici nominis fuisset, Punicam Romanae societatem atque amicitiam praeoptandam esse. si ambo consules cum suis exercitibus ad Nolam essent, tamen non magis pares Hannibali futuros quam ad Cannas fuissent, nedum praetor unus cum paucis et novis militibus Nolam tutari possit. ipsorum quam Hanniagisgt interesse capta an tradita Nola poteretur; potiturum enim ut Capua Nuceriaque potitus esset; sed qucaptae urbi cessura forent et potius spondere, si Marcellum cum praesidio ac Nolam tradidissent, neminem alium quam ipsos legem qua in societatem amicitiamque Hannibalis
Abbreviated transcription (Latin):
di quã uolũtate pͥncipiũ habebat. plebs timcba¬
tur. Et ante õs .l. bantius qut̃ cõsensu ad tentãte
defectioĩs ac metus pretore romano. nũc prodit¬
onẽ patͥe. nũc sicadie fortuna de fuisset. ad fis¬
fugiendũ stimulabat. era iuuenis acer et sociorũ
ea tempestate nolilissiꝰ eq̃s seminetẽ. eu ad cunnasĩ
aceruo cesoꝵ corpoꝵ mũctũ curaturq. ltnigne tia

Expanded text:
dii quam voluntate principum habebat; plebs timebadii quam voluntate principum habebat; plebs timebatur et ante omnis L. Bantius, quem conscientia temptatae defectionis ac metus a praetore Romano nunc ad proditionem patriae, nunc, si ad id fortuna defuisset, ad transfugiendum stimulabat. erat iuvenis acer et sociorum ea tempestate prope nobilissimus eques. seminecem eum ad Cannas in acervo caesorum corporum inventum curatumque
Abbreviated transcription (Latin):
ub aduentũ p̾. R̾. Romanie poenus agro
nolano excelsit. et ad mare proxĩe nea¬
polim descendit. cupidus manni oppidi pociundi
quo cursus nouib tutus ex affrica ẽet. Ceterum ⁊¬
postquã neapoli aprefecto tomano tenẽi accepit¬
M. iunius silanus erat. ab ip̃is neapolitanis acci¬
tus. neapoli quoq sicut Nolano amissa petit nu¬
teria. Eum cum aliquã du circum sedisset. sepe
tus ut merines cum singulis abirent uestimen¬
tis. deinde ut qui aprincipio mitis õrbus itali¬
cis pretir romanos uideri uellet. p̾mia atq ho¬
posuit. Nec ea spe quenquã tenuit. dilapsis õs. qͦ¬
cũq hospitia. aut fortuitus aĩ impetꝰ tulit. p̾cãpa¬
me urbes. maxͣ nolã ncapolimq cũ ferme .xxx. se¬
natoe̾s ac fortunc pͥmus ꝗsq capuã ꝓctisset. exclu
si inde ꝙ portas hannibali clausisset cũ asse cõtu¬
leiĩt. Nuceria militi data est uros directa atq in¬
censa nolam marcelus nõ sui magis fidutia p̾si¬

Expanded text:
ub adventum praetoris Romani Poenus agro Nolano excessit et ad mare proxime Neapolim descendit, cupidus maritimi oppidi potiundi, quo cursus navibus tutus ex Africa esset. ceterum postquam Neapolim a praefecto Romano teneri accepit—M. Iunius Silanus erat, ab ipsis Neapolitanis accitus—, Neapoli quoque, sicut Nola, omissa petit Nuceriam. eam ear cum aliquamdiu circumsedisset, saepe tus ut inermes cum singulis abirent vestimentis. deinde ut qui a principio mitis omnibus Italicis praeter Romanos videri vellet, praemia atque hoposuit. nec ea spe quemquam tenuit; dilapsi omnes, quocumque hospitia aut fortuitus animi impetus tulit, per Campaniae urbes, maxime Nolam Neapolimque. cum ferme triginta senatores ac forte primusi inde, quod portas Hannibali clausissent, Cumas se contulerunt. Nuceriae praeda militi data est, urbs direpta atque incensa. Nolam Marcellus non sui magis fiducia praesi
Abbreviated transcription (Latin):
quibus anit conditionibus infediis amicitiamq
nouam transeant. parum constare. Icaspatio sĩp¬
to legatos propere ad. p̾ .R. romanum marcel¬
lum claudium qui casilinicum exercituerat mit¬
tunt. docentq quãto indiscrmine sit nolanares
agrum hannibalis esse. et penoꝵ urbem extĩplo r¬
fii̾tura. insi subueniatur conciliando plebi sen a¬
tum ubi uelint defecturos senatum se ne defice᷑
prefestinarent effecisse. Marcellus corlaudatis
nolanis eadem simulatẽt extrahi rem insiuimad¬
uentum ussit. Interim celariq secum acta essẽt
spc̃mq oẽm auxilio romani . ip̃e casilino galanã
petit. Inde uolturno amne trinecto quippt agrũ

Expanded text:
quibus autem condicionibus in foedus amicitiamque quibus autem condicionibus in foedus amicitiamque nouam transeant, parum constare. ita spatio sumpto legatos propere ad praetorem Romanum Marcellum Claudium, qui Casilini cum exercitu erat, mittunt docentque quanto in discrimine sit Nolana res: agrum Hannibalis esse et Poenorum, urbem extemplo futuram ni subueniatur; concedendo plebei senatum ubi uelint defecturos se, ne deficere praefestinarent effecisse. Marcellus conlaudatis Nolanis eadem simulatione extrahi rem in suum aduentum iussit; interim celari quae secum acta essent spemque omnem auxilii Romani. ipse a Casilino Caiatiam petit atque inde Uolturno amni t
Abbreviated transcription (Latin):
liceret. preter duas urbanas legiones que principio
ann aconsulibus consdapte fuerant. et seruorum de¬
lectum coortesꝙ ex agro piceno et gallico collectas
ad utilimum prope desperate. R. p̃. auxilium cum ho¬
rent eos noxa pecumaq se ex solui uissunim. Sa sex
milia hominum gallicis spolus ꝙ tirumpho.c̃. flarm¬
matoꝵ aburbe proficiscitur. hannibal capua reccy¬
ta cum iterum ne apolitanoꝵ animos partim sye¬
partim. partini metu. ne quicqua temptasset in
agrum uolanum exercitum ita ducit. Et ut nõ ho¬
stiliter qui non st̾ati qui a non desperabat. uolun
senatus ac maxime primores eus in sotictate
grauia indignaq proponere animo. Neque auc¬
tores defectionis decrant. Itaꝙ ubi senatum ubi
senatum metus accepit siptolata traderent re¬
sisti mulcitudinem concitate nõ posse. secunda si¬
mulanda simulando dilatione mali mueniũt ⁊
placere eni sibi defectionẽ ad hannibalem simulãt

Expanded text:
liceret, praeter duas urbanas legiones quae principio liceret, praeter duas urbanas legiones quae principio anni a consulibus conscriptae fuerant et seruorum dilectum cohortesque ex agro Piceno et Gallico collectas, ad ultimum prope desperatae rei publicae auxilium—cum horent, eos noxa pecuniaque sese exsolui iussurum. ea sex milia hominum Gallicis spoliis, quae triumpho C. Flamue milibus armatorum ab urbe proficiscitur. Hannibal Capua recepta, cum iterum Neapolitanorum animos partim spe, partim metu nequiquam temptasset, in agrum Nolanum exercitum traducit, ut non hostiliter statim, quia non desperabat uoluntasenatus ac maxime primores eius in societategrauia indignaque proponere animo; neque auctores defectionis deerant. itaque ubi senatum metus cepit, si propalam tenderent, resisti multitudini concitatae non posse, secunda simulando dilationem mali inueniunt. placere enim sibi defectionem ad Hannibalem simulant;
Abbreviated transcription (Latin):
tis cum uincimur. quã nũc cum uincimus dat neo
Ergo siquid de pace consulet seu deferenda hostibus
seu accipienda habeo quid sententie dicam. Scd dehiis
sa atq mania. multo minus censeo mitenda esse
haut mulcos mouit hannonis oratio nam et simul¬
tas cum familia. bartine leuiorem autorem faciebat
et octupati animi pͥnti letitia nichil quo uanus
fieret: gaudiu suum aurbus admittebant. delo¬
la tuoiq mox fort. si adniti paulum uoluissent ie¬
bantur. Ittiq ingenti consilio fit senatus consultũ
tatorq cum magone in hispaniã p̃missus est ad con
exercitus qui in italia quiq inhispama erant sup¬
plerentur. Eecterum hec ut insetundis rebus. segri¬
ter otioseq gesta. Romanos preter insita indusm¬
am animis fortuna etiam cunctaͬi prohibedat. Na
nec consul ulli rei que ꝓcum agenda esset deeratꝰ
et diccasor inde iuinius per rebus diumis ꝑfectis.
latoq ut sol et ad populum ut equum ascenderei

Expanded text:
tis cum uincemur, quam nunc cum uincimus dat nemo? tis cum uincemur, quam nunc cum uincimus dat nemo? ego, si quis de pace consulet seu deferenda hostibus seu accipienda, habeo quid sententiae dicam; si de iis sa atque inani spe multo minus censeo mittenda esse.' haud multos mouit Hannonis oratio; nam et simultas cum familia Barcina leuiorem auctorem faciebat et occupati animi praesenti laetitia nihil quo uanius fieret gaudium suum auribus admittebant debellatumque mox fore, si adniti paulum uoluissent, rebantur. itaque ingenti consensu fit senatus consultum tatorque cum Magone in Hispaniam praemissus est ad conduitum, quibus exercitus qui in Italia quique in Hispania erant, supplerentur. ceterum haec, ut in secundis rebus, segniter otioseque gesta; Romanos praeter insitam industriam animis fortuna etiam cunctari prohibebat. nam nec consul ulli rei quae per eum agenda esset deerat, et dictator M. Iunius Pera , rebus diuinis perfectis latoque, ut solet, ad populum ut equum escendere
Abbreviated transcription (Latin):
tionem totam italiam esse. primu et quis latini no¬
minis populus defccerit ad nos. deide et quis humo
utrunq mago negasset. hostium quidem er go inquid t¬
ad huc multum supest Sed multitudo ea quid qnimo¬
rum ꝙ ne spei haltat. scire uelim. cum idnestit anaao
diceret. nchil facilius scitum est inquid. et ꝙ legatos
ad hannibalem romani miscrunt de pace. et quãm deni¬
que mentionem pacis rome factam esse allatum ad uo
est. cum id quoq negasset. bellum igitur iam inquit. i
tegrum habemus qua habuimus que die hannibal t¬
in italiam est ingressus. Quam uaria uictoria priõe
punico tello fuerit pleriq qui meminerimus supsu¬
mus. Nunꝙ̃ tena mariq magis prositre res nr̃e ui¬
se sunt. quã ante conͣs lucatium et apostumiu fu¬
erunt. lutatio et postumio. coñs deuicti adegatis insu¬
las sumus. Quod siid ꝙ du homen aduertãt nũc
quoq fortuna aliquid uariauerit tum patem spa¬

Expanded text:
tione totam Italiam esse, primum, ecquis Latini notione totam Italiam esse, primum, ecquis Latini nominis populus defecerit ad nos, deinde, ecquis homogerit.' cum utrumque Mago negasset, 'hostium quidem ergo' inquit 'adhuc nimis multum superest. sed multitudo ea quid animorum quidue spei habeat scire uelim.' cum id nescire Mago diceret, 'nihil facilius scitu est' inquit. 'ecquos legatos ad Hannibalem Romani miserunt de pace? ecquam denique mentionem pacis Romae factam esse allatum ad uos est?' cum id quoque negasset, 'bellum igitur' inquit 'tam integrum habemus quam habuimus qua die Hannibal in Italiam est transgressus. quam uaria uictoria priore Punico bello fuerit plerique qui meminerimus supersumus. nunquam terra marique magis prosperae res nostrae uisae sunt quam ante consules C. Lutatium et A. Postumium fuerunt; Lutatio et Postumio consulibus deuicti ad Aegates insulas sumus. quod si, id quod di omen auertant, nunc quoque fortuna aliquid uariauerit, tum pacem spera
Abbreviated transcription (Latin):
desiturum ante inuictum uestrum imꝑatoem inc¬
sare. qmͣ fautum aliqua tolerabili condictione lel¬
lum uidero. nec michi pacis antique desidenure
ulla alia res quam pax noua fauet. Itaqs istaca
modo mago iactauit mulconi ceterĩsq hãnib¬
lis satellitibus iam leta sunt. Micchi possunt leta
quia res bello bene geste. si uolumus fortuna uti pa¬
tem nobis equiorem dabunt. Namsi preterimitimꝰ
hoc tempus quo magis dare qua accipe possumus
inder pacem uercor. nec hec quoq letitia luxine no¬
bis ac uana euadit. Que tamen nunc quoq qualise
occidi ceercitus hostium mitti milites mim̃. quad ali¬
ud rogares siesse uictus. hostium cepibina castraa
prede uidelicet plena. et cõmeatũ frumentũ. et petu¬
niam dare quid aliud qua sispoliatus si exutus c¬
stris esses peteres. et ne om̃ia ip̃e mirer. micchi quo¬
q enim qm̃ respondi hinulcomi intrrogar uis fas ͤ
est q uelim seu hun ilco respendoit cum ad intnisi

Expanded text:
desiturum ante inuictum uestrum imperatorem incdesiturum ante inuictum uestrum imperatorem incusare quam finitum aliqua tolerabili condicione bellum uidero; nec mihi pacis antiquae desiderium ulla alia res quam pax noua finiet. itaque ista quae modo Mago iactauit Himilconi ceterisque Hannibalis satellitibus iam laeta sunt: mihi possunt laeta esse, quia res bello bene gestae, si uolumus fortuna uti, pacem nobis aequiorem dabunt; nam si praetermittimus hoc tempus quo magis dare quam accipere possumus uideri pacem, uereor ne haec quoque laetitia luxuriet nobis ac uana euadat. quae tamen nunc quoque qualis est? occidi exercitus hostium; mittite milites mihi. quid aliud rogares, si esses uictus? hostium cepi bina castra, praedae uidelicet plena et commeatuum; frumentum et pecuniam date. quid aliud, si spoliatus, si exutus castris esses, peteres? et ne omnia ipse mirer—mihi quoque enim, quoniam respondi Himilconi, interrogare ius fasque est—uelim seu H
Abbreviated transcription (Latin):
ope inuandum fit hannibalem eẽ. peocul enim
adomo militiam esse inmedia hostuim terra. ma¬
gnam uis frumenti pecunie assumi. et tot actis.
ut hestium exercitus deesset. ita uictoris etiam co¬
pias parte aliqua miuisse. Mittendum igitur
supplementum esse mittendam instipendium pe¬
cuniam frumeritumq tam bene meritis de nõie
punico militibus. Secundum hec dicta mago¬
nis letis om̃ibus. himilco uir factionis bra¬
chine locumhannonis increpandi esse ratus ꝗ
dem hanno inquit etiam nunc penitet bellisus¬
cepti aduersus romanos. uilt dedi hannibalem
uetatã prosreris rebus grates dus ⁊̃ mortaliba
S. Audiamus romanii senatore ⁊̃ cãthaginẽsiũ cu¬
loquerer minc interogati senatori peniteat me ad¬
huc suscepti aduersus romanos belli si reiticia aut
supbus aut obnorius uderr quorum alterum hoĩs
aliene libertatis obliti. alterum suc. Respondeam in¬
quit mulcomi nõ desisse penitere me lelli neque

Expanded text:
ope iuuandum Hannibalem esse; procul enim ope iuuandum Hannibalem esse; procul enim ab domo militiam esse, in media hostium terra; magnam uim frumenti pecuniae absumi, et tot acies, ut hostium exercitus delesse, ita uictoris etiam copias parte aliqua minuisse; mittendum igitur supplementum esse, mittendam in stipendium pecuniam frumentumque tam bene meritis de nomine Punico militibus. secundum haec dicta Magonis laetis omnibus, Himilco, uir factionis Barcinae, locum Hannonis increpandi esse ratus, 'quid est, Hanno?' inquit; 'etiam nunc paenitet belli suscepti aduersus Romanos? iube dedi Hannibalem; ueta in tam prosperis rebus grates deis immortalibus agi; audiamus Romanum senatorem in Carthaginiensium culoquerer; nunc interroganti senatori, paeniteatne adhuc suscepti aduersus Romanos belli, si reticeam, aut superbus aut obnoxius uidear, quorum alterum est hominis alienae libertatis obliti, alterum suae. respondeam' inquit 'Himilconi non desisse paenitere me belli neque
Abbreviated transcription (Latin):
iestas in italia afratre exponit. cum sex impatoribus
cum quorum quatuor cõs. duo dictatores ãc iet couã¬
tum fuerint cum sex consularibus cxercitibus aci
hostium cepisse ex quatuor consulibus duos occidis¬
se. ex duobus santiu alterum. alterum toto amissd
dictacorem quia se in aciem nũqua cõmistrit᷑ un¬
cum haberi imperatorem. brurtios ãpulosq parte
sancinium ac lucanorum defetisse ad penos. Capit
amq cap̾ non campanie modo sed post adflictam
rem romanam. cannensi pugna italie sit. hann¬
letarum rerum effundi uissit inuestibulo curit a
nules aureos qui tantus accruus fuit ut metien¬
tibus dimidium dunidium super tres modios
cxplesse sint quidam auctores fama tenuit que ⁊
proprior uero esset auc plus fuisse modio ad fe¬
ait dtinde uerbis quo maioris cladis inditium es¬
id gerere insigne. dum̃a fuit orationis quop
pitius spes belli perficiendi sit. eo magĩs om̃i

Expanded text:
gestas in Italia a fratre exponit: cum sex imperatoribus gestas in Italia a fratre exponit: cum sex imperatoribus eum, quorum quattuor consules, duo dictator ac magister equitum fuerint, cum sex consularibus exercitibus acie a quinquaginta milia cepisse. ex quattuor consulibus duos occidisse; ex duobus saucium alterum, alterum toto amisso dictatorem, quia se in aciem nunquam commiserit, unicum haberi imperatorem. Bruttios Apulosque, partim Samnitium ac Lucanorum defecisse ad Poenos. Capuam, quod caput non Campaniae modo sed post adflictam rem Romanam Cannensi pugna Italiae sit, Hannlaetarum rerum effundi in uestibulo curiae iussit anulos aureos, qui tantus aceruus fuit ut metientibus dimidium supra tres modios explesse sint quidam auctores: fama tenuit quae propior uero est, haud plus fuisse modio. adiecit deinde uerbis, quo maioris cladis indicium esid gerere insigne. summa fuit orationis, quo propius spem belli perficiendi sit, eo magis omni
Abbreviated transcription (Latin):
inregno euis inuere quem iudicem atq auctorem ha¬
ipnt᷑ siltrtatis. dum hec geruntur quintus fabuus
pictor legatus adelphis romam dedit. responsumq ex
sunto recitauit . diuiniq in coerant. quibus quoq
modis supplicaretur. Tum si ita facitis romani nr̃e
res meliores facilioresq erunt magisq ex sententia
mernis donum mitti tote deque preda manibus
natus laurca corona. et cornaculum adisset ett
rem diuinam fetisset ita coronatũ nauem astende¬
re. Nec ante deponere eam quam romam puenis¬
sec. sc quecunq imꝑata sint cum sum̃a religione
ac diligentia excentum corona rome in aram quol¬
linis deposuisse senatus decreuit ut hec res diuine
supplicationesq primo quoq tempore cum cura ficrẽt
dum hec rome atq italie geruntur nuntius uic¬
toue ad cannas carthaginem uenerat. mago anuil¬
tans filius non exip̃a acie afratre missus. Sed retẽ¬
tus aliquot dies in recipiendis cuutaitibus brutioꝵt
queq deficiebant. Is cumei senatus datus esset re̾

Expanded text:
in regno eius uiuere quem uindicem atque auctorem habeat libertatis. dum haec geruntur, Q. Fabius Pictor legatus a Delphis Romam rediit responsumque ex scripto recitauit. diui diuaeque in eo erant quibus quoque modo supplicaretur; tum: 'si ita faxitis, Romani, uestrae res meliores facilioresque erunt magisque ex sententiameritis donum mittitote deque praeda manubiis natus laurea corona et oraculum adisset et rem diuinam fecisset, ita coronatum nauem adscendere nec ante deponere eam quam Romam peruenisset; se, quaecumque imperata sint, cum summa religione ac diligentia exsecutum coronam Romae in aram Apollinis deposuisse. senatus decreuit ut eae res diuinae supplicationesque primo quoque tempore cum cura fierent. dum haec Romae atque ltingt Italia geruntur, nuntius uictoriae ad Cannas Carthaginem uenerat Mago Hamilcaris filius, non ex ipsa acie a fratre missus sed retentus aliquot dies in recipiendis ciuitatibus Bruttiorum quae deficiebant. is, cum ei senatus datus esset, res
Abbreviated transcription (Latin):
uni cuiq. at trabi ad se se iussit. Ueritus dem¬
de nequid inter uͣ tumultus atq excitatione
animorum inconsultis certaminis ouiretur. ip̃e premis¬
so mntio ad marium blosiu pretorem campanu poste¬
ro die se capue futurum proficiscitur e castris cum mo¬
dico presidio. Marius contione aduocata edicit ut fĩc¬
quentes cum coniugibus ac liberis obuia irent hann¬
bali ab uniuersis id nõ obedient modo ẜ curee fauore
etiam uulgi. et studio uiscendi tot iam uictoriis. clarũ
impatorem factũ est. decius magius. nec obuiam egres¬
sus est. Nlec quo timorem alique exconscientia significa¬
re posset. priuatim se tenuit inforo cum filio cdientibisq
pauas ociose mambulauit. Trtpidante tota ciuitate ad
cicipiendu penum insendumq hannibal ingressus ur̃¬
bem senatum extimplo postulat p̃cantibusq indeprimo¬
ribus ciuitatis campanoꝵ. Ne quid eo die fere gererẽt.

Expanded text:
uinctumque attrahi ad sese iussit. ueritus deinuinctumque attrahi ad sese iussit. ueritus deinde ne quid inter uim tumultus atque ex concitatione animorum inconsulti certaminis oreretur, ipse praemisso nuntio ad Marium Blossium, praetorem Campanum, postero die se Capuae futurum, proficiscitur e castris cum modico praesidio. Marius contione aduocata edicit, ut frequentes cum coniugibus ac liberis obuiam irent Hannibali. ab uniuersis id non obedienter modo sed enixe, fauore etiam uolgi et studio uisendi tot iam uictoriis clarum imperatorem, factum est. Decius Magius nec obuiam egressus est nec, quo timorem aliquem ex conscientia significare posset, priuatim se tenuit; in foro cum filio clientibusque paucis otiose inambulauit trepidante tota ciuitate ad excipiendum Poenum uisendumque. Hannibal ingressus urbem senatum extemplo postulat, precantibusque inde primoribus Campanorum ne quid eo die seriae rei gereret
Abbreviated transcription (Latin):
pacta illa insuꝑ quanq pacta erat facinora cam¬
ꝑam ediderunt. Nam prefectos socium aueacp.
plebo repente om̃is comp̃hensos uelut astodic
causc bolneis meludi iussit. ubi feriore ate e
stu afua mnter clusa. st dum inmodun cepinarẽt
Eu ne ficrent. ncue legatio mitertur ag per¬
mam sum̃a ope detis magnis uir cu ad sũ¬
mam auecoritate nichil pretei sanam auaumi
menten defuit restiterat ut uo pres dummit¬
ti ab hannibalt audiuit. pur supbam domina¬
tionem miẜabilemꝙ tarentmnor ser uitidamexr¬
pla refcieno pigro ne recipetur presidus pe¬
lom uociferiatus est. deinde ut receptus aut ero
setur. aut simalum facinus ꝙd auetuissimie
focinoren sangumeioq defecisset ac memorali
co p̃sidio resticuerent se romanio shec rperen
occulta agebantur cum relata hanm bali eẽnt
primo misit qui uocarent magiuad sest tn
castra. deinde cum his ferociter negasset sertu
cum citatus ita penus comprehendi homine

Expanded text:
pacta: illa insuper quam quae pacta erant facinora Campacta: illa insuper quam quae pacta erant facinora Campani ediderunt: nam praefectos socium ciuesque plebs repente omnes comprehensos uelut custodiae causa balneis includi iussit, ubi feruore atque aestu anima interclusa foedum in modum exspirarent. ea ne fierent neu legatio mitteretur ad Poenum, summa ope Decius Magius , uir cui ad summam auctoritatem nihil praeter sanam ciuium mentem defuit, restiterat. ut uero praesidium mitti ab Hannibale audiuit, Pyrrhi superbam dominationem miserabilemque Tarentinorum seruitutem exempla referens, primo ne reciperetur praesidium palam uocifeeretur aut, si malum facinus quod a vetustissimis sociis consanguineisque defecissent forti ac memorabico praesidio restituerent Romanis se. haec— nec enim occulta agebantur—cum relata Hannibali essent, primo misit qui uocarent Magium ad sese in castra; deinde, cum is ferociter negasset se iturconcitatus ira Poenus comprehendi hominem
Abbreviated transcription (Latin):
bras ꝙ quenq locum apte insidere poterat. quinque
milia conduncur peditum equitumꝙ. nec ubi tam̃
aut motus aliciuius temere egressi aut fulgor ar¬
moꝵ frande̾ ĩ ualle ta aꝑta decege̾t missis paucis pͥma
luet ad capiendũ quẽ ante diximꝰ tumulũ. qu̾tit oclos ło¬
stiũ ꝓmostati d̃spectu cõtẽpta paucitaᷤ ac s quisde depo
scrit polledoᷤ inĩt hostis ad locũ capiendũ. dux ip̃e inter
stolidissĩos ferocissiõsq ad arma uocat. et ulanis aninus
ictepat hostem pͥncipio leuem armatutã dimittit ac
dainde conserto agmine mittit equiteᷤᷤ. posttemo cum
hostib ꝙ subsidia mitti iub. instructisq legionib po¬
cedit t hannibal laltrantib suis alia aꝙ alia cresce̾te
certãmic mut̾ts anxilia peditũ eꝗcũ q ĩa iustã exple¬
uerat atic̃. ac totis ituyq iurib certat᷑ pͥma leuis ar¬
matura rõmanoꝵ p̾octupatũ inferic̃e loco succedẽs tu¬

Expanded text:
bras, quot quemque locum apte insidere poterant, quinque bras, quot quemque locum apte insidere poterant, quinque milia conduntur peditum equitumque. necubi tamen aut motus alicuius temere egressi aut fulgor armorum fraudem in ualle tam aperta detegeret, missis paucis prima luce ad capiendum quem ante diximus tumulum auertit oculos hostium. primo statim conspectu contempta scere pellendos inde hostes ac locum capiendum; dux ipse inter stolidissimos ferocissimosque ad arma vocat et vanis minis increpat hostem. principio levem armaturam dimittit; deinde conferto agmine mittit equites; postremo, cum hostibus quoque subsidia mitti videret, instructis legionibus procedit. et Hannibal laborantibus suis alia atque alia crescente certamine mittens auxilia peditum equitumque iam iustam expleverat aciem, ac totis utrimque viribus certatur. prima levis armatura Romanorum, praeoccupatum ex inferiore loco succedens tu
Abbreviated transcription (Latin):
n. Sed pderi bellum ꝑo pro nobis suscipiatinen¬
at inmence̾ ut trepidos quos dam maior es nr̃os int̾
incema compulsos. nec sannite mods hostem pre
niam sidicinum pauentes. receptoo in rlem sae
aculo destnderimus captumq propter nos cumi
ontious cellum ꝑcentum prope annos uariante
foituna euentum tulcumus ⁊adrate adhe uatiante

Expanded text:
i, sed paene bellum pro nobis suscipiatis. ueni, sed paene bellum pro nobis suscipiatis. ueniat in mentem, ut trepidos quondam maiores uestros intra moenia compulsos, nec Samnitem modo hostem sed etiam Sidicinum pauentes, receptos in fidem ltadgt Saticulam defenderimus coeptumque propter uos cum Samnitibus bellum per centum prope annos uariante fortuna euentum tulerimus. adicite ad hae
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbis atq infidelibus ut erant campani spernẽ¬
dum. Et auxit rerum suatu.suiq contẽptu cõs
nimis detegendo cladem nudandoq nam cunti lega
hegre ferte senatũ populumq campanũ adilset
quicquã cuenisse romanis nũtiassent pollicetenq
om̃ia que ad bellum opus essent morem magis en¬
quid loquendi cum sotiis seruastis. cam pani iubẽ¬
tesꝙ opus esset̃ ad bellum imꝑare qua cũ uenĩet᷑
ad pñtem fortune nr̃e statu locuti estis. Quidi
cum nobis ad cannas relictũ est ait quia aliquidha¬
beamus ad ꝙ est expleti a socus uelimus. pedites i¬
uobis impemus. tanq̃ equites habeamus pecuniam
de tẽ dicamus tariquã ea tantã dixit. Nichil neꝙ
supplerẽmus quidem nobis reliquid fortuna legio¬
nes equitatus arma signa equi uiriq pecuma cõ¬
mestus aue macie aut runis postero dic missis ca¬
stus pgricrunt. ataq nõ uiuetis inbello oporcet campai¬

Expanded text:
superbis atque infidelibus, ut erant Campani, spernensuperbis atque infidelibus, ut erant Campani, spernendum. et auxit rerum suarum suique contemptum consul nimis detegendo cladem nudandoque. nam cum legati aegre ferre senatum populumque Campanum aduersi quicquam euenisse Romanis nuntiassent pollicerenturque omnia quae ad bellum opus essent, 'morem magis' inquit 'loquendi cum sociis seruastis, Campani, iubentes quae opus essent ad bellum imperare, quam conuenienter ad praesentem fortunae nostrae statum locuti estis. quid enim nobis ad Cannas relictum est ut, quasi aliquid habeamus, id quod deest expleri ab sociis uelimus? pedites uobis imperemus tamquam equites habeamus? pecuniam deesse dicamus tamquam ea tantum desit? nihil, ne quod suppleremus quidem, nobis reliquit fortuna. legiones, equitatus, arma, signa, equi uirique, pecunia, commeatus aut in acie aut binis postero die amissis castris perierunt. itaque non iuuetis nos in bello oportet, Campan
Abbreviated transcription (Latin):
s plebis ibi esset concilium prona semꝑ ciuitas
inluxuxiam nõ ingenioꝵ modo ultio. sed afflu¬
enti copia uoluptatũ. et illecebris om̃is ameni¬
tatis maritime tenestris. tum uõ itri obsequio pͥn¬
cipum et licentia plche clasciuere. ut nec libidini
nec sumptibus modus ẽẽt ad conteptũ legum ⁊
magr̃atuũ senatus accessit. Tuto post cauensem ⁊¬
cladem in cuius aliqua erat uerecundia. romanũ
extimplo ⁊ efficerent ꝙ conubiu uetustum mul¬
tas familias claras ac potentes romanis miscue¬
rat et ꝙ cum militarent aliꝙ apiis romanos ma¬
ximũ inculum er̾at .ccc. equites nobilissimus
quisque campanoꝵ in p̾sidia siculaꝵ urbium de¬
lecti a romanis ac missi hoꝵ parentes cognatiq ꝑ¬
aucerunt uͥ legtti ad coñs romanũ mitterentur¬
uoͣ. non dum camisinu profectiu. Sed uenusie
tum paucis ac semiermibus consule inuenerũt
quam pooterãt maxime mi ẜabilẽ bonis socus.

Expanded text:
si plebis ibi esset concilium. prona semper ciuitas si plebis ibi esset concilium. prona semper ciuitas in luxuriam non ingeniorum modo uitio sed afluenti copia uoluptatium et illecebris omnis amoenitatis maritimae terrestrisque, tum uero ita obsequio principum et licentia plebei lasciuire ut nec libidini nec sumptibus modus esset. ad contemptum legum, magistratuum, senatus accessit tum, post Cannensem cladem, ut, cuius aliqua uerecundia erat, Romanum extemplo deficerent, quod conubium vetustum multas familias claras ac potentis Romanis miscuerat, et cum militarent aliquot apud Romanos, maximum vinculum erant trecenti equites, nobilissimus quisque Campanorum, in praesidia Sicularum urbium delecti ab Romanis ac missi. horum parentes cognatiqcerunt ut legati ad consulem Romanum mitterentur. ii nondum Canusium profectum sed Uenusiae cum paucis ac semiermibus consulem inuenerunt, quam poterant maxime miserabilem bonis sociis,
Abbreviated transcription (Latin):
senctorem et iustum. primo silentiu erat mopiapo¬
tioris subiciundi. de inde cum aliqui obmissa uere¬
cundia quẽpiam nominassent multo maior extĩ¬
plo clamor oriebatur cumalii negarẽt nosse: ali nõ
probra nuc humilitate sordidamq inopiam ⁊ mi¬
to magis in secundo at tertio citato senatore est fac
tum. ut ip̃ius penitere hoies appareret. quẽ aut
meius sustinerent locum de esse. qua nec eosdem
noĩari attinebat nichil aliud qua ad audienda pro¬
dicentes esse. Iubentesq in senatũ ex custodia dimil¬
tentibus hec modo pacaimius cum obnoxium uił
bencficio multo sibi magis qua plebi fecisset sed
natores omissa dignitates libertatisꝙ memoriai
plebem affan salutare benigne inuitare.appara¬
tus accipere epulis cius causas suscipere eisc̃ N
ti adesse secundũ ea milite uidices dareq magis
popularis aptiorq in uulgus fauori conciliando
esset. Ium uero nichil in senatu aetum aliter qua

Expanded text:
senatorem et iustum.' primo silentium erat inopia posenatorem et iustum.' primo silentium erat inopia potioris subiciundi; deinde cum aliquis omissa uerecundia quempiam nominasset, multo maior extemplo clamor oriebatur, cum alii negarent nosse, alii nunc probra, nunc humilitatem sordidamque inopiam et tum, ut ipsius paenitere homines appareret, quem autem in eius substituerent locum deesse, quia nec eosdem nominari attinebat, nihil aliud quam ad audienda prodicentes esse iubentesque senatum ex custodia dimitti. hoc modo Pacuuius cum obnoxium uitae beneficio senatum multo sibi magis quam plebi fecisset, sine natores omissa dignitatis libertatisque memoria plebem adulari; salutare, benigne inuitare, apparatis accipere epulis, eas causas suscipere, ei semper parti adesse, secundum eam litem iudices dare quae magis popularis aptiorque in uolgus fauori conciliando esset; iam uero nihil in senatu agi aliter quam
Abbreviated transcription (Latin):
meritus est poenas pendat. Sed ante om̃ia ita noᷤᷤ
ire indulgere oportet ut potiore ir salutem atqs
util itatem uram habeatis. Et enim ut opinor odisbo
senatores nam senatum om̃ino habere nõ uultis.e
Quippe cuit rexꝙ abominãdu aut ꝙ unum liberca
uitatis consiliu est senatus habendus est. Itaq res
due simul agende sunt uobis ut et ueterem senatũ
tollatis et nouũ coaptetis.Citati singlos senatores
iudebo de quoꝵ capite uos consulam ꝙ de quoq cen¬
fueritis fiet. S prius ineius locum uirum fortem
ac strenuũ nouu senatore cooptabitis qua noxio
suppliciũ sũmatur. Inde consedit. Et in omibus inur¬
nam coniectis. citan ꝙ primu sorte excidit. ip̃mq
ccuria produci ussit Ubi auditum est nomen mo¬
lum et improbum prose quisq clamare et suppli¬
cio dignum. tum pacunius. Uideo que de hoc sca¬
tentia sit data eicitur. ꝑmabo atq improbo bomim

Expanded text:
meritus est poenas pendat; sed ante omnia ita uos meritus est poenas pendat; sed ante omnia ita uos irae indulgere oportet, ut potiorem ira salutem atque utilitatem uestram habeatis. etenim hos, ut opinor, odistis senatores, non senatum omnino habere non uoltis; quippe aut rex, quod abominandum, aut, quod unum liberae ciuitatis consilium est, senatus habendus est. itaque duae res simul agendae uobis sunt, ut et ueterem senatum tollatis et nouum cooptetis. citari singulos senatores iubebo de quorum capite uos consulam; quod de quoque censueritis fiet; sed prius in eius locum uirum fortem ac strenuum nouum senatorem cooptabitis quam de noxio supplicium sumatur.' inde consedit et nominibus in urnam coniectis citari quod primum sorte nomen excidit ipsumque e curia produci iussit. ubi auditum est nomen, malum et improbum pro se quisque clamare et supplicio dignum. tum Pacuuius: 'uideo quae de hoc sententia sit; date igitur pro malo atque improbo bonum
Abbreviated transcription (Latin):
dere hannibali. Ac penis uelle cose periculo poe¬
se liberare cos si ꝑiutant. sibi ꝯ cortaminui
re .R. obliti credant cum omes uicti metu ꝑmi
gitati facinoris particeps approbando confilia.
quibus ne quicqua aduersarer uiam saluito
nre imicnia. In hoc fidem quã uultis ip̃i accipere. fide
data egressus clauda cura non iubet presidumq inuesti¬
bulo reliquit. nequis adire curiam inuissu suo. neuct
inide egredi possit. Tunc uocato ad cõcione populo
ꝙ sepe inquit notatis campani ut supplicii sumendi
uobis exemplo ac detesttibili senatu potestas ẽẽt. cam
non ꝑtumulum cepugnantes domos singłoꝵ quas
presidus chientuim seruorumq tuemur cum sumo
uestro periculo. Sed tutam habctis ac liberam clausos
om̃es incuria accipite solos mnermes ne quicquã ta¬
ptim aut forte temere egeritis de singłor cupitoa
uobis is sententie dicende faciam inqua qstoe

Expanded text:
tradere Hannibali ac Poenis uelle; eo se periculo postradere Hannibali ac Poenis uelle; eo se periculo posse liberare eos si permittant sibi et certaminum in re publica obliti credant,—cum omnes uicti metu permgitati facinoris particeps, approbando consilia quibus nequiquam aduersarer uiam saluti uestrae inueniam. in hoc fidem, quam uoltis ipsi, accipite.' fide data egressus claudi curiam iubet praesidiumque in uestibulo relinquit ne quis adire curiam iniussu suo neue inde egredi possit. tum uocato ad contionem populo 'quod saepe' inquit 'optastis, Campani, ut supplicii sumendi uobis ex improbo ac detestabili senatu potestas esset, eam non per tumultum expugnantes domos singulorum, quas praesidiis clientium seruorumque tuentur, cum summo uestro periculo, sed tutam habetis ac liberam; clausos omnes in curia accipite, solos, inermes. nec quicquam raptim aut forte temere egeritis; de singulorum capite uobis ius sententiae dicendae faciam, ut quas quisque
Abbreviated transcription (Latin):
te longa felicitate ac indulgentia fortune ma¬
xime tamen inter corrupta om̃ia licentia plebis⁊
sine modo libertatem exertentis senatũ et sibi et
quo res male gesta ad transimenũ ost in sum̃o ⁊¬
magr̃atu esset iam diu infestam senatui plebem ⁊
citu uenisset. Trucidato senatu traderet capuam pe¬
nis. Improbus homo d nõ ad excremum perdit᷑
cum malet incolumi qua cuersa. Rp̾. dominãi
nullam aut̃ incolumc̃ esse orbata. p̃. consilio cre¬
deret rationem mit. q̃. et senatu seruaret. et ob¬
noxiu sibi ac plebi faceret. uocato senatu cum
Sibi defectionis aromanis consiliũ placituni
nullo modo nisi necessarũ fuisset prefatus eẽt.
quippe qui liberos ex apn claudii filia haberet. fili¬
amq roma luctum liuio dedisset ceteꝵ maiorem
multo magis remq timenda instare. Non en imy
defectionem ad tollendũ exauitate senatũ pleben
spectatores et ꝑ cedem scnatus uacua rem. pẽ.

Expanded text:
tem longa felicitate atque indulgentia fortunae, matem longa felicitate atque indulgentia fortunae, maxime tamen inter corrupta omnia licentia plebis sine modo libertatem exercentis. senatum et sibi et quo res male gesta ad Trasumennum est, in summo magistratu esset, iam diu infestam senatui plebem racitu uenisset, trucidato senatu traderet Capuam Poenis, improbus homo sed non ad extremum perditus, cum mallet incolumi quam euersa re publica dominari, nullam autem incolumem esse orbatam publico consilio crederet, rationem iniit qua et senatum seruaret et obnoxium sibi ac plebi faceret. uocato senatu cum sibi defectionis ab Romanis consilium placiturum nullo modo, nisi necessarium fuisset, praefatus esset, quippe qui liberos ex Ap. Claudi filia haberet filiamque Romam nuptum M. Liuio dedisset; ceterum maiorem multo rem magisque timendam instare; non enim per defectionem ad tollendum ex ciuitate senatum plebem spectare sed per caedem senatus uacuam rem publicam
Abbreviated transcription (Latin):
aromanis accipere aut detrectantes cogere. ad de¬
fectoẽm iubet . ip̃e ꝑ agrum campanu mare in¬
ferum petit. oppugnaturus ncapolim. ut urbem
maritimã haberet. ubi fines neapolitanoꝵ intrauit
numidas partim ininsidus et plereq caue sunt
uie sinusq occulti quacũq arte poterat disposuit
alios prese actam preda ex agris ostentantis ob¬
equitare portis iussit. In quos quia nec multiꝯ
incõpositi uidebantur cum carma equicu erupisset
abscedentibus consulto tracta in insidias circumuẽ¬
ta est. Nec cuasisset quisquã in mare propinquũ
Et aut procul litore. Naues ꝑiscatorie plereq ꝯ
specte petitis nandi dedissẽt effugiu aliquot tnͣ
eo prelio nobiles iuuenes cesi sunt. Inter quos
et egtas prefectus equitum intem perantius
cedentes setutus cetidit ab urbe oppugnãda. poc¬
niu astinuere. c̃ specta menia aut que quam prõ¬
ta oppugnanti. inde capua flectit iter luxurian¬

Expanded text:
ab Romanis accipere aut detractantes cogere ad deab Romanis accipere aut detractantes cogere ad defectionem iubet, ipse per agrum Campanum mare inferum petit, oppugnaturus Neapolim, ut urbem maritimam haberet. ubi fines Neapolitanorum intrauit, Numidas partim in insidiis—et pleraeque cauae sunt uiae sinusque occulti—quacumque apte poterat disposuit, alios prae se actam praedam ex agris ostentantes obequitare portis iussit. in quos, quia nec multi et incompositi uidebantur, cum turma equitum erupisset, ab cedentibus consulto tracta in insidias circumuenta est; nec euasisset quisquam, ni mare propinquum et haud procul litore naues, piscatoriae pleraeque, conspectae peritis nandi dedissent effugium. aliquot tamen eo proelio nobiles iuuenes capti caesique, inter quos et Hegeas, praefectus equitum, intemperantius cedentes secutus cecidit. ab urbe oppugnanda Poenum absterruere conspecta moenia haudquaquam prompta oppugnanti. inde Capuam flectit iter, luxurian