comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
emptoris. an intrasexmses
reclibitoria agere mallet. ar
eaque daturquacominoris
hõ cõueiret. fuerit anpostior
actio etĩa relibitõem otinet
si tale intiũ in hoie ẽ. ut eun
obro actoremptur ño fint
qͣr uere clicetim eñ qui alt̾nr
cũegẽrit.⁊si alta postea ag
petitoem tũa ratam ño hucro
s madauo tibi ut ex ĩtegro eũ¬
de fudũ petes exceptio rei iu¬
dicate nõ obstabit. alia eni
res ẽ feã int̾ueniente mãda¬
inpsonam accum fuerit.

Expanded text:
 intra sex menses, redhibitoria agere mallet an ea quae datur, quanti minoris homo cum ueniret fuerit. nam posterior actio etiam redhibitionem continet, si tale uitium in homine est, ut eum ob id actor empturus non fuerit: quare uere dicetur eum, qui alterutra earum egerit, si altera postea agapetitionem tuam ratam non habuero, sed mandauero tibi, ut ex integro eundem fundum peteres, exceptio rei iudicatae non obstabit: alia enim res facta est interueniente mandain personam actum fuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
cus admõtacaderet. s qd ip̃m
eclificare qs cũ uicmo uelier⁊
prins qua netrrem de moliret
dãpm ifecti incino repmisit.
idemq stipłatus ẽ postea qua
panes sublatus eet hĩtatores
exicinis cenaculis emigras¬
sent incinus ab eo m̃cedemꝙͣ
tere.neq ullo mo altumab al¬
tero cogipotuisse / s si maxime
rpio mitt̃ent. tñ no oportuis¬
se amplius quã. ꝑtis dinudi¬
c. quo ãplius nec exneo ꝗdem¬

Expanded text:
ta caderet, sed quod ipsum aedificare quis cum uicino uellet, priusquam ueterem demoliret, damni infecti uicino repromisit adeoque restipulatus est: posteaquam paries sublatus esset ‹et› habitatores ex uicinis cenaculis emigrassent, uicinus ab eo mercedem, ttere neque ullo modo alterum ab altero cogi potuisse: sed si maxime repromitterent, tamen non oportuisse amplius quam partis dimidiae, quo amplius ne
Abbreviated transcription (Latin):
dam uicino repromiẜat. et ex
eiiꝰs eclifitio regule uento de¬
iecte ceciderant iincini tegu¬
las casq fregerant q̃uum est. an
aliquid pran oportet. R. si u̾i

Expanded text:
dam uicino repromisserat: ex eius aedificio tegulae uento deiectae ceciderant in uicini tegulas easque fregerant: quaesitum est, an aliquid praestari oportet. respondi
Abbreviated transcription (Latin):
bemius libẽtertali ẜuo canturum.
Hacepła significatur. qd̾ siẜuus dãp¬
natus fuiss resticutus. ad cumpture¬
bit. cuius fuiss aũt qua dampnart¬
turs⁊ preses prõnintie eun quem
dampnauit restituere. nõ põt cum
nec pecumariam sm̃am suam iruo¬
cire possit. quidigitur. principicũ
scribere oportet.siqñ ciquinoces n¬
debatur. postra rõ mocencie cõstitit.

Expanded text:
libenter tali servo cariturum". hac epistula significatur, quasi servus damnatus, si fuisset restitutus, ad eum pertinebit, cuius fuisset, antequam damnetur. sed praeses provinciae eum quem damnavit restituere non potest, cum nec pecuniariam sententiam suam revocare possit. quid igitur? principi eum scribere oportet, si quando ei, qui nocens videbatur, postea ratio innocentiae constitit.
Abbreviated transcription (Latin):
tiorem ip̃ius deseꝯfessione pueires
nec fustra fuit tam prudẽs ꝯsilium
tuũ. cum ĩtorm̃tis ꝯsticit. neq illos
et conscios  fuisse.⁊ ip̃m dese  teme cõ¬
intum potes itaq decietigram facẽ
et cum poffitum distrabi iubeit cõ¬
dicoc adita nc unqua inpotãte dĩn¬

Expanded text:
rtiorem ipsius de se confessionem pervenires. nec frustra fuit tam prudens consilium tuum, cum in tormentis constiterit neque illos ei conscios fuisse et ipsum de se temere commentum. potes itaque decreti gratiam facere et eum per officium distrahi iubere, condicione addita, ne umquam in pote
Abbreviated transcription (Latin):
igninecaniubetim: simõscios
prudes q dmisit siuero casu
idẽ negligentia. aut noxã sar¬
cire iubetur aut suiniidone:¬
ns sit. lemus castigatim appei¬
latõe autem edium omnes spe¬
cies edificii continentu.
ostenso fallant nanigãtes qĩ
inportũ aliquẽ delatun eoq¬

Expanded text:
igni necari iubetur, si modo sciens prudensque id commiserit. si uero casu, id est neglegentia, aut noxiam sarcire iubetur aut, si minus idoneus sit, leuius castigatur. appellatione autem aedium omnes species aedificii continentur.ostenso fallant nauigantes, quasi in portum aliquem delaturi, eoq
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ illa cognitio implorandaerit ab be¬
rede si fortedicatur nõ ꝑ calumpniam.
satis peti. hoc enim cõe ẽ omĩium satisda.¬
tionͥm. ¶ diuusemĩ pius rescripsit eũ
apd̾. q̃ satis petitur debe explorare. numꝑ
calumpniam satis: dequare: sũmatim
deb cognoscẽ. ¶Si ꝓcurator satis lega¬
torum desid̾e̾t. siquidem eimandatum sit.
nõ habebit neceẽ deratio cau̾e. s erit ei sa¬
tis dãlum. Siũodubitetur anmandatũ
sit. uł nõ sit derato: cautioent exigenda.

Expanded text:
non illa cognitio imploranda erit ab henon illa cognitio imploranda erit ab herede, si forte dicatur per calumniam satis peti: hoc enim commune est omnium satisdationum. diuus enim Pius rescripsit eum, apud quem satis petitur, debere explorare, num per calumniam satis petatur: de qua re summatim debet cognoscere.Si procurator satis legatorum desideret, si quidem mandatum ei sit, non habebit necesse de rato cauere, sed erit ei satisdandum: si uero dubitetur, an mandatum sit uel non sit, de rato cautio erit exigenda.
Abbreviated transcription (Latin):
brofferri legatano. s sufficit. siue desidera¬
u̾t ⁊ͣ nõ caueatur siue nõ hãt. aquo saus
desid̾e̾t. ¶ Sidebitori ubatio sit relicta. ñ
ẽ exigenda cautio. qr. nisihabeat penes
selegatum. quiipe si conueniatur excep¬
tionedoli maliuti possit. ¶ eicui legatũ
solutum ẽ. cum constet legatum nõ debi.
diuus puis ademilium equestrẽ rescͥpsit.
nondede p̃torem satis dationem admitt̾e.¬
¶ Tuncan aditam hereditatem satis dandũ
delegatis e. cumꝰ ad huc dubiumẽ. an he¬
reditas ad eatur. Cet̾m si certum sit: repudi¬
atam. uł omissam hereditatem. uel ab¬
stentos necessarios heredes frustra hoc edi¬
etum imploratur. cumc̃tum sit legatun
uł fideicõmissum nõ debi.¬
d̾.l. Sautemẽtum sit hereditatẽ nec¬
dum aditam fuisse. nec satis datio. nec pos
tionem. ⁊ dicat. hodie constat defideicom¬
misso hodieagamus: dicendumẽ. cessa¬
re satis dationem. cum possit añ fidei com¬
misso. quam᷑ satis dationem ꝯstare. nec

Expanded text:
derauit e‹t› non cauetur, siue non habeat, a quo satis desideret.Si debitori liberatio sit relicta, non est exigenda cautio, quia habet penes se legatum: quippe, si conueniatur, exceptione doli mali uti possit ei cui legatum solut‹u›m est.Cum conste‹t› legatum non deberi, diuus Pius ad Aemilium Equestrem rescripsit non debere praetorem satisdationem admittere.Tunc ante aditam hereditatem satisdandum de legatis est, cum adhuc dubium est, an hereditas adeatur. ceterum si certum si‹t› repudiatam uel omissam hereditatem uel ‹a›bstentos necessarios heredes, frustra hoc edictum imploratur, cum certum sit legatum uel fideicommissum non deb.Si autem certum sit hereditate‹m› necdum aditam fuisse, nec satisdatio nec possetionem et dicat: 'hodie constet ‹d›e fideicommisso, hodie agamus', dicendum est cessare satisdationem, cum possit ante de fideicommisso quam de satisdatione constare.Nec
Abbreviated transcription (Latin):
̃ ̃  Io nide sicomimissa sit stipulatio. sideiusso¬
res putamus exceptione uti posse annõ:
et magisẽ: ut utãti exceptione. quia
ex ea eacã intercessit satis datio ex qua ñ
cebuit. ¶Nion exigit pretor. ut ꝑ here᷑¬
dem stet. quominus caueat. s contentuᷤ
suit ꝑ legatariumuł fidei cõmiss ariumñ
stare. quominus eicaueatur.: qr sinõ fũit.
qui intpelletur cautionis nomine. hoc est.
is aquo legatum fidei ue cõmissum relictũ
ẽ omnimõ pou̾t legatarius ⁊ fideicõmis¬

Expanded text:
d deinde, si commissa sit stipulatio, fideiussores putamus exceptione uti posse an non? et magis est, ut utantur exceptione, quia ex ea causa intercessit satisdatio, ex qua non debuit. Ndem stet, quo minus caueat, sed contentus fuit per legatarium uel fideicommissarium non stare, quo minus ei caueatur. quare si non fuerit, qui interpelletur cautionis nomine, hoc est is a quo legatum fideiue commissum relictum est, omnimodo poterit legatarius et fideicommis
Abbreviated transcription (Latin):
non compellendum cau̾̃i. Idem que sut
testatricem a pd̾ maritum suum ex quosi¬
lium reliquerat res depostuisse nõ exacta cau¬
tone dep̃onis. anea res patri heredi restitui
delrat: anu̾oqm̃ emolumentum cotiushe¬
reditatis ad filium dessincte reũti deberet: a¬
pud maritum remaneret. ap̃quemdos
remansisset.R. nec qd̾ mulieris mansiss
nec ꝙ in dotem fuisset restituendum ẽẽ.

Expanded text:
ellendum cauere.Idem quaesiit: testatricem apud maritum suum, ex quo filium reliquerat, res deposuisse non exacta cautione depositionis: an ea res patri heredi restitui debeat? an uero quoniam emolumentum totius hereditatis ad filium defunctae reuerti deberet, apud maritum remaneret, apud quem dos remansisset? respondit, quod mulieris mansisset nec in dote fuisset, restituendum esse
Abbreviated transcription (Latin):
asse scripsit heredem. fidei eis cõmisit ur qͥe¬
quid adrum ex heretditate eius ꝑuenisset
cum moreretur restitueretur filio testa¬
tricis. nepoti suo. ⁊ hec u̾ba adiecit. satisa
seio patre meo exigi ueto. quesitum. cũ
iste seius sub̾am suam dissipat. ⁊ ueret᷑¬

Expanded text:
m fideique eius commisit, ut, quidquid ad eum ex hereditate eius peruenisset, cum moreretur, restitueret filio testatricis nepoti suo, et ha‹e›c uerba adiecit: 'satis a Seio patre meo exigi ueto'. quaesitum est, cum iste ‹S›eius substantiam suam dissipa‹t› et ueret
Abbreviated transcription (Latin):
auis .u. Piduo euisdem nomini deles¬
gato contendant. utrisq satis dũlum nac
honerari heredem cum possit eosdem fide¬
ufsores adut̃mq: scipulationem adhibere
quia ⁊ ip̃i non honerantur cum futurũ
sit ut um tẽneantur.
seat ꝓmissori. omĩ intotum fideussore
tenentur si sollum legaium is ceperit:

Expanded text:
ale.Si duo eiusdem nominis ‹de› legato contendant, utrisque sa‹tisda›tur: ‹n›ec onerari heredem, cum possit eosdem fideiussores ad utramque stipulationem adhibere, qui et ipsi n‹on› onerantur, cum futurum sit, ut uni tenerentuscat promissori, in totum fideiussores tene‹n›tur, si solidum ‹l›e‹g›atum is coeperit
Abbreviated transcription (Latin):
cpatum conferre nõ oportec. s etiam iudici¬
um patris meruit nec quicquam ampluis
cepta decessĩt. isqͥuim pocestateẽ ad collatioẽ
bonorum cogendum emancipatum ut cm̃
ħrdieius conferat quantum conferret ip̃i
si uiũet. ꝙ̃ si añ acceptambo. possõnem de¬
cessĩt filius ħrdem euis p̃tor ita tuendebeb̾.
inquid ꝓ ea ꝑte qua ħro scriptus fuit isꝙ
inpotestate erat. nõ cũ utera uirlem. ad col¬
lationem autem nõ admutit eum in hũc.
autem p̃ocor ira fien collationem. ut recte
caueatur. Cam̃n autem ꝑsatis dauonemo ĩ¬
portere ait põp. anpignorib cau̾i possit

Expanded text:
cipatum conferre non oportet, si etiam iudicicipatum conferre non oportet, si etiam iudicium patris meruit nec quicquam amplius cepta decesserit is qui in potestate est, ad collationem bonorum cogendum emancipatum, ut tantum heredi eius conferat, quantum conferret ipsi, si viveret. quod si ante acceptam bonorum possessionem decesserit suus, heredem eius praetor ita tueri debebit, inquit, pro ea parte, qua heres scriptus fuit is qui in potestate erat, non tamen ultra uirilem: ad collationem autem non admittit eum in hunc cautem praetor ita fieri collationem, ut recte caueatur: caueri autem per satisdationem oportere Pomponius ait. an pignoribus caueri possit,
Abbreviated transcription (Latin):
pretor ad bo. possõnem cẽ tabulasemancipa¬
tos ad mittat participos q faciat cumbis
qui sunt inpotestate bonorum pat̾norum.
consequens eẽ crectidit. ut sua quoꝙ ua m
medium conferant qui appetunt paĩna.
Int̾ eos dabitur collatio quib possd̾ dataest.
collatioñ commodum ei restitueret. ¶ Siex
dodrante fuit institutus filius quierat in
potestate extraneits ex quadrante emancipa
na suacollatinim. Iulianus ait. qi solum
potib ex senatis solis conferre cogntur. ¶pã¬
t̃ filium quem inpotestate habebat. ⁊ ex crane¬
ferre frĩ suo dełe. si aliquid ei exc̃ã hereditaria
abstuu̾it. Nam si imnore quam ex parte di
midia is quim potestate erat ħrs scriptus fũit.
mnique uidebitur collationem postulare ab eo.
ꝓpt̾ quem amplius ex ħrditate pat̾na habi¬
timus. Cotiens gͥ collanoĩlocus ẽ quotiens a¬
liquo incõmmodo assecutis is quim potes¬
tate ẽ. Int̾ uentu emancipati. cẽm si nonẽ
collatio cessabit. uł maxĩe autem tuncemã¬

Expanded text:
orum possessionem contra tabulas emancipatos admittat participesque faciat cum his, qui sunt in potestate, bonorum paternorum: consequens esse credit, ut sua quoque bona in medium conferant, qui appetant paterna. Inter eos dabitur collatio, quibus possessio data est. collationis commodum ei restituit. Si ex dodrante fuit institutus filius qui erat in potestate, extraneus ex quadrante, emancipatna sua collaturum Iulianus ait, quia solum potibus ex se natis solis conferre cogitur. Pater filium quem in potestate habebat et extraneonferre fratri suo debere, si aliquid ei ex causa hereditaria abstulerit: nam si minore ex parte midia is qui in potestate erat heres scriptus fuerit, inique uidebitur collationem postulare ab eo, propter quem amplius hereditate paterna habiturus est.Totiens igitur collationi locus est, quotiens aliquo incommodo adfectus est is qui in potestate est interuentu emancipati: ceterum si non est, collatio cessabit.Uel maxime autem tunc eman
Abbreviated transcription (Latin):
fertur. ¶ Siduo impułes inuicem faciãt
status controu̾siam. int̾ est. utrum quis¬
ꝙ se solum dicat filium an et se.nam ⁊ si se
solumdicat filium dicat fluum. dicendum
ẽ debe contronsiam adutriusq pub̃tatem

Expanded text:
fertur. Si duo impuberes inuicem faciant fertur. Si duo impuberes inuicem faciant status controuersiam, interest, utrum quisque se solum filium solum dicat filium, dicendum est debere controuersiam ad utriusque pubertatem
Abbreviated transcription (Latin):
dem eandem controu̾siam impub̾i mat̾ fa¬
ciat qui se exalienatum affirmat. quam fi¬
lius eius faciebat selł ut neget eum filium.
idcirco quitotam ad se hereditatem ex ꝑsoã
filii sui defuncti ꝑtin̾e debe intempus pubta¬
tis differrȩ. Iuł. ait. qi nichil int̾ est suo an¬
i hereclitarionomine. controu̾sia hoc fiat.
plan̾e si mat̾ non negat huncquoꝙ de fuc̃ti
filiumeẽ. iocirco quoq partemdimidiam he¬
reditatis solam sibi uendicrt ex bõĩs paterm:
non erit iuditium intempus pubertatis dif¬
ferendum non enim de paĩnis s defrat̾nis
bonis impub̃is fit controũsia. ¶ Wbidemiu¬
liamisquent. siduo impnbes paciantur:
status controu̾siam ⁊ alt̾ eorum pubuerit.
exspectan alt̾us quoꝙ l̾ib̾tas debr seł ut sie¬
deutriusq statui agatur nec aliq. p̃iuditi¬
refert. utrumpetitor sit impulrs anposses¬
sorqui status controũsiam patitur. namsi.¬
uepossideat. siue petat: in tp̃s pub̾tatis dif¬

Expanded text:
dem eandem controuersiam impuberi mater fadem eandem controuersiam impuberi mater faciat, qui se ex alia natum adfirmat, quam filius eius faciebat, scilicet ut neget eum filium, idcircoque ad se totam hereditatem ex persona filii sui defuncti pertinere debere: in tempus pubertatis differri Iulianus ait, quia nihil interest, suo an hereditario nomine controuersiam faciat. plane si mater concedat hunc quoque defuncti filium esse idcircoque partem dimidiam hereditatis solam sibi uindicet ex bonis paternis, non erit iudicium in tempus pubertatis differendum: non enim de paternis, sed de fraternis bonis impuberi fit controuersia.Ibidem Iulianus quaerit: si duo impuberes patiantur status controversiam et alter eorum pubuerit, exspectari alterius quoque pubertas debet, sde utriusque statu agatur, ne aliquod praeiudicirefert, utrum petitor sit impubes an possessor, qui status controuersiam patitur: nam siue possideat siue petat, in tempus pubertatis dif
Abbreviated transcription (Latin):
tiatur. pupillus ꝙ differtur cognitio. quam
compendium ꝙ non rep̃sentatur. singe pu¬
pillum satis darmnonposse. ⁊ admissos in poᷤ¬
sõnem qui de hereditate controu̾siam faciũt
multa posse subtrahere. nouam remmoliri
aut stulti aut iniqui p̃toriserit rem intp̃s
pub̃tatis differre. cum sũmo eius in cõmo.¬
dido cui consultum uelit. diuus ad rianus
ita reseripsit. ꝙͣ intp̃s pub̃tatis rem differri
disolet pupillorum cã sit. nestatu ꝑicliten¬
tur.anquam se tueri possint. Cet̾m si ydone¬
os hãnt aquib defendantur:⁊ tam expedi¬
tam cãm ut ip̃orum int̾ sit mature de ea in¬
dicaria tutoros eorum iudicio ex ꝑiriuolunt.
possit indubitatus eẽ. ¶ Simat᷑ impub̾is
subiecti partus reapostulata c̃am optinint
pot̾it ad huo suꝑstatus ẽẽ questio. ut puta
sidicatur. aut nõ et̃ ex ipo defuncto conceptꝰ
aut ex ix̃õ quidem s non ex matrimonio edi¬
tus. ¶ Susqui status controũsiam filio faci¬

Expanded text:
tiatur pupillus, quod differtur cognitio, quam compendium, quod non repraesentatur: finge pupillum satisdare non posse et admissos in possessionem, qui de hereditate controuersiam faciunt, multa posse subtrahere nouare moliri: aut stulti aut iniqui praetoris erit rem in tempus pubertatis differre cum summo eius incommodo, cui consultum uelit. diuus etiam Hadrianus ita rescripsit: 'Quod in tempus pubertatis re‹s› differri solet, pupillorum causa fit, ne de statu periclitentur, antequam se tueri possint.Ceterum si idoneos habeant, a quibus defendantur, et tam expeditam causam, ut ipsorum intersit mature de ea iudicari, et tutores eorum iudicio experiri uolunt: possit indubitatus esse'.Si mater impuberis subiecti partus rea postulata causam optinuerit, poterit adhuc superesse status quaestio, ut puta si dicatur aut non esse ex ipso defuncto conceptus aut ex ipso quidem, sed non ex matrimonio editus.Si is, qui status controuersiam filio faci
Abbreviated transcription (Latin):
difsem. siue petitor. siue possessor sit. Si uero
alt̾ se solum alt̾ ⁊ se dirat: siquidem ille ad o¬
leu̾it. qui se solumdicat ad hue differtur ꝯ

Expanded text:
i›, siue pe titor siue possessor sit. si uero alter se solum, alter et se dicat, ‹si› quidem ille adoleuerit qui se solum dicat, adhuc differtur
Abbreviated transcription (Latin):
sus contra uoluntatem defueti libtatẽ
c̃ẽ pr̃andam. ¶Si subconditione brs
institutus. rogatusq hereditatem resti¬
tuere non uult conditiom parere. ⁊ adi¬
re hereditatem si facta ẽ conditio: debebit
partre ⁊ adire ⁊restiuer: uł simdando¬
sir offerente fidei comifsario. recusante
autem herede factum ad implelicemi¬
adabitur sidci cõmissario scd̾ imuitatiõe
dationis factumꝰmplere. ⁊ cunc necessi¬
tas imponitur heredi adie hereditateor.
Cere conditiones que non sunt in pote¬
state heredis ad officium p̃toris non per

Expanded text:
sus contra uoluntatem defuncti libertatem sus contra uoluntatem defuncti libertatem esse praestandam. Si sub condicione heres institutus rogatusque hereditatem restituere non uult condicioni parere et adire hereditatem, si facti est condicio, debet parere et adire et restituere uel, sisit, offerente fideicommissario. recusante autem herede factum adimplere licentia dabitur fideicommissario secundum imitationem dationis factum implere, et tunc necessitas imponitur heredi adire hereditatem. ceterae condiciones, quae non sunt in potestate heredis, ad officium praetoris non per
Abbreviated transcription (Latin):
uerit transeunt extretelliano senatus. cõ.
accõnes. ¶ Multum interẽ utrum ne¬
pars quarta unt hereditario retineatur.
tiones diuidunturint̾ heredem. ⁊ fideicom¬
missarium. posteriore u̾o apud fideicõ¬
missarium sunt accõnos. ¶ Si pͥnceps
heros institutus rogatusꝙ heraditatem re¬
stituere ꝑcepta aliqua sũma uł re. etiam
siꝑ̃ceptione minus quamquarta pars
eẽt. non amplius principem paui seuen¬
dicaturum. S ⁊ sineulla p̃ceptione ro¬
gatus fũit hereditatem restituere. płm¬
ꝙ quartadonata ẽ aprincipili ⁊tadi¬
ui traianus et adrianus et antoninus.¬
sum sub conduione hereditas relira est.
cognur heres adire hereditatem si suspe¬
cramdicat ⁊ restutuere et deficiente con¬
ditione libertas eieripi non pot̃. ¶ Siã
ame eiqui indiem libertatem accepit.
hereditas fidei cõmissum relicta fui̾t. sus¬
pectam meam int̾em non posse adiri. diuiꝰ
pius cassio adriano rescripsit. cum nõ pot̃
nondum libero hereditas restitui. nec rur¬

Expanded text:
 transeunt ex Trebelliano senatus consulto actiones. Multum interest, utrum qua‹rta› pars iure hereditario retineatur ationes diuiduntur inter heredem et fideicommissarium, posteriore uero apud fideicommissarium sunt actiones. Et heres institutus rogatusque hereditatem restituere praecepta aliqua summa uel re, etiamsi in praeceptione minus quam quarta pars esset, non amplius principem pati uindicaturum. Sed et si sine ulla praeceptione rogatus fuerit hereditatem restituere, pque quarta donata est a principibus: et ita divus Traianus et Hadrianus et Antoninusssum sub condicione hereditas relicta est, cogitur heres adire hereditatem, si suspectam dicat, et restituere: et deficiente condicione libertas ei eripi non potest. Si autem ei, qui in diem libertatem accepit, hereditas per fideicommissum relicta fuerit, suspectam eam interim non posse adiri diuus Pius Cassio Hadriano rescripsit, cum non potest nondum libero hereditas restitui: nec rur
Abbreviated transcription (Latin):
csi pe ꝑce  . filiũ dice ex seꝑ a aut natũ dix̃
arecte exhrdat. ⁊ sicũ uitio dixent. nõno¬
enunandus. ł nõ filius m̃s. latro glioia tor:
magis ẽ utrecte exhr̃ datus sit: ⁊ fiexadatio
natũ dixexrit. pure aũt filiũ exhrtari uili¬
anus pritat. cuiꝰ sententia utim̃. ¶fIlius ĩ¬
t̾medias q̃q hr̃dũ ĩstiutioẽs. recte exhr̃datur
erit. a toto grãdu sũmotus nͥforte abun¬
ius ꝑsõa eũ testator exhrdauerit. Nã siħ fec̃¬

Expanded text:
a autem natum dixit, recte exheredat: et si cum convicio dixerit "non nominandus" vel "non filius meus", "latro", "gladiator", magis est, ut recte exheredatus sit, et si ex adultero natum dixerit. Pure autem filium exheredari Iulianus putat, qua sententia utimur. Filius inter medias quoque heredum institutiones recte exheredatur et erit a toto gradu summotus, nisi forte ab unius persona eum testator exheredaverit: nam si hoc
Abbreviated transcription (Latin):
gatus sit. dicendumẽ. matrem adto: ia¬
ẽ eius ad mitti. que h̾ret. si intestatus deces¬
siss. lbidesumcti suiquid̾ obstabũt ma¬
tris eius. tamiurilis sexus quam femini
tam naturales. quan ad optu mat-¬
remq excludunt. bonorum possessore
Adoptiui autem libi post emancipatip¬
atioẽm ita admittuntur. si ex lib̾is nat᷑¬
alib fum̃t ut puta nepos naturalisab
auo ad optatus. Namlicr sit emanci¬
patus bonorum possõne accepta matͥ
obstabit S iũo apd̾ hostos ẽ filius. uł
nasci spatur pendet ius matris doneere¬
dierit. uł nastatur: s si sint suherede
u̾m ħrditas ad eos non ꝑtineat. uidea¬
ntus an mar̾ admittatuꝵ ut puta ab
nomen sui ħrdis noceat matriq̃ sm̃aeꝗ
tre diuus piuf dec̾uit. cessare senatus oons.¬
sultum t̾tulianum ⁊ stimul eẽ ad mitten¬

Expanded text:
us sit, dicendum est matrem ad bona eius admitti, quae haberet, si intestatus decessisset.Liberi defuncti sui quidem obstabunt matri eius tam uirilis sexus quam feminini, tam naturales quam adoptiui matremque excludunt, bonorum possessoreadoptiui autem liberi post emancipationem ita admittuntur, si ex liberis naturalibus fuerint, ut puta nepos naturalis ab auo adoptatus: nam licet sit emancipatus, bonorum possessione accepta matri obstabit.Si uero apud hostes est filius uel nasci speratur, pendet ius matris, donec redierit uel nascatur.Sed si sint sui heredes, uerum hereditas ad eos non pertineat, uideamus, an mater admittatur, ut puta absnomen sui heredis noceat matri: quae tre, diuus Pius decreuit cessare senatus consultum Tertullianum et simul esse admitten
Abbreviated transcription (Latin):
se admittiss si infanti ꝑtutorem petita
sit possõ. lier statim decesẜi. dicendumeĩt
matͥ obstitisse nõ enim similis ẽ ei quifu¬
rioso darur. Itademum aũt mat̾ asena¬
tus consulti beneficio excluditur. si flluiᷤᷤ
adiit legitimã ħrlitatem. cet̾m siomi¬
serit legitimã ħrditatem mat̾ ex senat᷑
consulto t̾rulliano admitcetur. s si nõ
sit solus iste filius leguuus hrs. s sint
quicumeo ad mutantur. nec in partem

Expanded text:
se admitti.Sed si infanti per tutorem petita se admitti.Sed si infanti per tutorem petita sit possessio, licet statim decesserit, dicendum erit matri obstitisse: non enim similis est ei, quae furioso datur.Ita demum autem mater senatus consulti beneficio excludetur, si filius adiit legitimam hereditatem: ceterum si omiserit legitimam hereditatem, mater ex senatus consulto Tertulliano admittetur. sed si non sit solus iste filius legitimus heres, sed sint qui cum eo admittantur, nec in partem
Abbreviated transcription (Latin):
trem ⁊ filiam. s qd̾ idem uilianus scripsit:
matrem ex senatus consulto non posse adꝰ¬
muti. si filia inbonorum possone peten¬
da cessauit ũm nonerit. subcedir enim fi¬
he. ⁊ ideo dicendument matrem. donee fi¬
lia bonorum possõm pet̾e pot̾. bonorum
possõm accux non posse. qñ succedere
se ħrclitarem ꝑ in integrum restiturio:
nemũmẽ senatus consultum posseloẽ
ħre. s si fui̾t rursus inmietus.: rusus
sit ⁊an̾ronorum possonem acceptam de¬
cessit anmat᷑ noceat iudendum qͣi bonoꝵ
possessor. ⁊ puto nõ noc̾e. si non suus patͥ
agnoscitur. neꝙ enim sufficit mittimpo
tita sit possõ ⁊ pͥusquam ip̃e sit mentis cõ¬
pos factus ⁊ bonorum possõm petient de¬
cessit : matri nõ obstabit S siquiscũsta¬
tus controu̾siam patertur. carbomiamid
lam acceꝑit: annoceat matribonorum
possõ. quesitum quidem ẽ. s cum hee tẽ¬
pore finiatur. dicendumẽ matri post tp̃s
noce. aut si impules decessit matrem poᷤ¬

Expanded text:
psit matrem ex senatus consulto non posse admitti, si filia in bonorum possessione petenda cessauerit, uerum non erit: succedit enim filiae. et ideo dicendum erit matrem, donec filia bonorum possessionem petere potest, bonorum possessionem accipere non posse, quoniam succedere se hereditate per in integrum restitutionem, uerum est senatus consultum posse locum habere: sed si fuerit rursus immixtus, rursus sit et ante bonorum possessionem acceptam decesserit, an matri noceat, uidendum, quasi bonorum possessor. et puto non nocere, si non suus patri adgnascitur: neque enim sufficit mitti in tita sit possessio et priusquam ipse mentis compos factus bonorum possessionem petierit, decesserit, matri non obstabit.Sed si quis, cum status controuersiam pateretur, Carbonianam solam acceperit, an noceat matri bonorum possessio, quaesitum quidem est: sed cum haec tempore finiatur, dicendum est matri post tempus non nocere aut, si impubes decesserit, matrem pos
Abbreviated transcription (Latin):
terdotem dedit eã que in familiam retinuit
ac frib sub conditione. si dotem. ⁊ cet̾a que
nubenti tradidit contuliss coħ̾rdem conscͥp¬
sit. cum fllia se boĩs abstinuss frĩb res nõ
in dotem datas uendicantib: exceptionem
cum frĩb contenta dote abstineat se boĩs com¬
tinentem se abħrditate patris. e rgo ñ cm̃
data a pd̾ maritum remanebit. s ppmissa
sit enimaboĩs patris. de uentre in possõne

Expanded text:
ter dotem dedit eamque in familia retinuit ac fratribus sub condicione, si dotem et cetera quae nubenti tradidit contulisset, coheredem adscripsit. cum filia se bonis abstinuisset, fratribus res non in dotem datas uindicantibus exceptionem cum fratribus contenta dote abstineat se bonis, comtinentem se ab hereditate patris. ergo non tantum data apud maritum remanebit, sed et promissa sit enim a bonis patris. DE CONIUN
Abbreviated transcription (Latin):
ummaximum trierrarehum heredem
fiduciariim ꝑtineant. an admalium se¬
necam quisepueri de functi auuculũ
cẽ. dicit. R. Si seius ocoeamis cui fideicõ¬
missaria hereditas ex test̾õ seii satu̾nim.
cum annos .xui. hałet auałio maximo
fiduciario herederestitui debeat. pͥusqͣm
dotp̃s solunionistutelam magis heredi
fiduciario ꝑmisisse qmͣ inc̾tum diem
sitei cõmissi constituisse uideatur

Expanded text:
um Maximum trierarchum heredem um Maximum trierarchum heredem fiduciarium pertineant an ad Mallium Senecam, qui se pueri defuncti auunculum esse dicit. respondi: si Seius Oceanus, cui fideicommissa hereditas ex testamento S‹e›ii Saturnini, cum annos sedecim haberet, a Ualerio Maximo fiduciario herede restitui debeat, priusquado tempus solutionis tutelam magis heredi fiduciario permississe, quam incertum diem fideicommissi constituisse uideatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑa mt̃cedit horedis cumi his moĩs dequi¬
b ẽ quesitum augm̃tum ħrs recepit.¬
ocest.ł.Quitotam hereditatem resti¬
tuen rogatus. quam retinere non uult
tesit̾at sua sponte adire debebit herecdita¬
tem q̃i ex trebelliano eam restituturus. su¬
aserim tamen suspectam potius dicat he¬
reditatem. Mactusꝙ ap̃torerestituat. hoc
enmcasu extrebelliano senatus .ꝯ. resti¬
tiss uidetur exꝓposito hereditarioꝙ me¬
tuet uniu̾sas acc̃onos in eum tranffert.
qui recepit hereditatem.
reliquid heredem ualerium maeimũ trie¬
rarchum a quo petitut filio suo seio occea¬
no. cum ad annos .xui. ꝑuenis s heredi¬
tatem restuueret. Seius ocdanus añqm̃
implet annos defunctui ẽ. iunc mallirs
seneca qui se anumculum sei ocee anidic̃
ꝓximitatis nomine hec bõa petit. oaximiꝰ
autem trierarchus sibiea uendicat. idco
quia de functus ẽ is cui restituere iussus
erat quero .gͦ. utrum hecboã adualeri¬

Expanded text:
opera intercedit heredis, cum his modis, de quiopera intercedit heredis, cum his modis, de quibus est quaesitum, augmentum heredicis.Qui totam hereditatem restituere rogatus quartam retinere non uult raebere desiderat, sua sponte adire debebit hereditatem, quasi ex Trebelliano eam restituturus. suaserim tamen, suspectam potius dicat hereditatem coactusque a praetore restituat: hoc enim casu ex ipso Trebelliano restituere uidetur expositoque hereditario metu uniuersas actiones in eum transfer‹t›, qui recepit hereditatem. reliquit heredem Ualerium Maximum trierarchum, a quo petit, ut filio suo Seio Oceano, cum ad annos sedecim peruenisset, hereditatem restitueret. s‹e›ius Oceanus antequam impleret annos, defunctus est: nunc Mallius Seneca, qui se auunculum Seii Oceani dicit, proximitatis nomine haec bona petit, Maximus autem trierarchus sibi ea uindicat ideo, quia defunctus est is cui restituere iussus erat. quaero ergo utrum haec bona ad Ualeri
Abbreviated transcription (Latin):
to. s illa desid̾at refundeme aut concede
ei acc̃ones usurarum ⁊ pensionum nõ
possum ꝑ suade hereditatis apellanioniᷤ
quam rogata erit mͥ restitu̾e ⁊ hanestipu¬
lauonem usurarum ad me ꝑtipenere. Rx.
omĩa hec hereditatis appellatione contin¬
entur. quantumenimquod ad hoc refe¬
ꝓmissa. aut mannos singłos ux mensos.
nicħ interẽ. san ꝓͣfrutu rei qͣua herclita¬
te continetur. hec cedunt. nec fructus fid̾i¬
cõmissarium seq̃r. simora nõ int̾cessit.
S quianon ut heres fidei comissum di
x̾im suppleat: postulet. s qualis mĩe est
hereditas desid̾et restitui sibi nequaquã:
ioteret heres recusare.lam et quodam
ex fumdo fructus ꝑcepit. nicħ eo nomiẽ.
prãt ei cui hereditas ꝑficeicõmissum iͣ¬
lictaẽ. si nõ intercesserit mora. seił quialu
o picło feñauit. colendo ue sunto. uł meo¬
gendis fruetib consumpsit oꝑam. nec e¬
quum erat alt̾iuis. ut sic dixis pcuratorẽ
conscitui. nullum aũimpendium. uło

Expanded text:
refundere me aut concedere ei actiones usurarum et pensionum: non possum persuadere hereditatis appellatione, quam rogata erat mihi restituere, etiam hanc stipulationem usurarum ad me pertinere. respondi: omnia haec hereditatis appellatione continentur: quantum enim quod ad hoc refemissa aut in annos singulos uel menses, nihil interest. sane pro fructu rei, quae hereditate continetur, haec cedunt, nec fructus fideicommissarium sequitur, si mora non intercessit. sed quia non ut heres fideicommissum, ut sic dixerim, suppleat postulet, set qualis nunc est hereditas, desideret restitui sibi, nequaquam id debet heres recusare: nam et quodamex fundis fructus percepit, nihil eo nomine praestat ei, cui hereditas per fideicommissum relicta est, si non o periculo faenerauit colendoue fundo uel in cogendis fructibus insumpsit operam: nec aequum erat alterius, ut sic dixeri‹m›, procuratorem constitui. nullum autem impendium uel
Abbreviated transcription (Latin):
inhuiusmõi qõne rogo respondeas: an
recte senserim. Rogatae filia exasse
heros resticuere hereditatis partemdimid¬
iam deductis logatis minimis.⁊ ere alieno
non magnoluł legis falcidie locus nonsit.
mora facta nonẽ restitiuiom adeicõmissi
desiderio uerbo ienus mͥ restitiu hereditatẽ.
tit extrebelliano senatus ꝯ. agenti. a exeo

Expanded text:
in huiusmodi quaestione rogo respondeas, an in huiusmodi quaestione rogo respondeas, an recte senserim. rogata est filia ex asse heres restituere hereditatis partem dimidiam deductis legatis minimis ‹e›t aere alieno non magno, ut legi Falcidiae locus non sit: mora facta non est restitutioni fideicommissi. desidero uerbo tenus mihi restitui hereditatem, ut ex Trebellian
Abbreviated transcription (Latin):
arcelł .ł. Põstulante stico quieotem
cestamento libertatem ⁊ fidei cõmissari¬
am hereditatem acceꝑat. heres suspectã
adiit. mox stichus antequam moram
incapienda hereditate fac̾et decessit relictõ.
heredentio. quero anintitium sinolitre¬
ciꝑe fidei comissam hereditatem accõnes
ex senatus consulto competant.x sꝑ. &¬
qm̃ feitet is qui copulsẽ. adire heredita¬
tem confestim eiresaituet. de manitiso i.
dumtaxat at senatus consulto comp̃hen¬
sumẽ nec beredis facta ẽ mentio. potest
tamen euenire ut restitutionem oistulit
heres. ueluti si pecuniam ei debiũt cefucẽ¬
tus. quam retinere maliũt. quam petere.
Cetumexistimo i dem beredem euis hroẽ¬
constituendum. quod in aillo constitutũ
ẽ.C urenim recusat quam recusare nõ
potuit is cuius hereditatem suscepit. odͣ
si forte añ hereditatis restitutionem sinei
herede decesserit libertus. ꝓ inde bonaeiui
creditorib hereclitariis uend̾e ꝑmitten¬
dumẽ. acsi restituta hereditate decessitis:

Expanded text:
rum.Postulante Sticho, qui eodem testamento libertatem et fideicommissam hereditatem acceperat, heres suspectam adiit: mox Stichus, antequam mor‹a›m in recipienda hereditate faceret, decessit relicto herede Titio. quaero, an in Titium, si nolit recipere fideicommissam hereditatem, actiones ex senatus consulto competant. m fere is, qui compulsus est adire hereditatem, confestim ei restituet, de manumisso dumtaxat senatus consulto comprehensum est nec heredis facta est mentio. potest tamen euenire, ut restitutionem distulerit heres, veluti si pecuniam ei debuerit defunctus, quam retinere maluit quam petere. ceterum existimo idem in herede eius constituendum, quod in illo constitutum est: cur enim recusaret, quam recusare non potuit is, cuius hereditatem suscepit? quod si forte ante hereditatis restitutionem sine heredecreditoribus hereditariis uendere permittendum est, ac si restituta hereditate decessit.Set
Abbreviated transcription (Latin):
adireꝰ n a quolibertas data nonẽ ꝓpt̃ eũ
quinondum liber ẽ. utadeat compelli¬
tur: ⁊ senatus consulto tune locus ẽ. cum
ab om̃ib directauł fidei comissariara lib̾¬
ras ab eodatur a quo hereditas quoq relm¬
quitur. S si forteis aquolibertas data est.
portionem suam repudiatit. uł conditioẽ
exclusus ẽ. cum pornoeius ad alt̾am ꝑue¬
m̃it: defendi pot̾it ad irecogendum. Quid
enim interẽ. quo iure debitor libertatis
et herediratis idemeẽ cepit.
rehereditarem abeoͥ cͥuuilibertas alegatario.
hereditas abħerde relicta relicta e . cum sta¬
ius hoĩs ex legato pendeat. ⁊ nemo seiogat᷑
astringẽ hereditariis accõnib ꝓpt̃ legatũ.
Quidem̃ sunter moras non manumuittẽ¬
te legatariͦseruus decessit. ¶Si aũt uiuo
testatore legatarius deceffit. benigne. R de

Expanded text:
is, a quo libertas data non est, propter eum, qui nondum liber est, ut adeat, compellitur: et senatus consulto locus est, cum ab omnibus directa, uel fideicommissa libertas ab eo datur a quo hereditas quoque relinquitur. sed si forte is, a quo libertas data est, portionem suam repudiauit uel condicione exclusus est, cum portio eius ad alterum peruenerit, defendi poterit adire cogendum: quid enim interest, quo iure debitor libertatis et hereditatis idem esse coeperit? re hereditatem ab eo, cui libertas a legatario, hereditas a‹b› herede relicta est, cum status hominis ex legato pendeat et nemo se cogatur adstringere hereditariis actionibus propter legatum. quid enim, si inter moras non manumittente legatario seruus decesserit? si autem uiuo testatore legatarius decesserit, benigne re
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .x.Iiius rogatus ẽ. quod̾ hereclita super¬
fuisset. meuio restituere. quod medio tp̃r
alienatum. ul diminutum ẽ. itaquando¬
ꝙ peti non pot̾it. si non int̾u̾tendi fideicõ¬
missi gr̃atale aliquid factum pbetur. uer¬
bis enim fideicõmissi bonam fidem in eẽ ꝯ¬
stat. diuus aũt macus cum defidei cõmissa¬
ria hereditate cognosc̾et. his u̾b̃ quicqͥd ex ħe¬
retutate mea suꝑ suꝑ fuit rogo restituas.⁊
iuiribõi arbitrumeẽ credidit. Iudicauit¬

Expanded text:
.Titius rogatus est, quod ex hereditate superfuisset, Maeuio restituere. quod medio tempore alienatum uel deminutum est, ita quandoque peti non poterit, si non interueniendi fideicommissi gratia tale aliquid factum probetur: uerbis enim fideicommissi bonam fidem inesse constat. diuus autem Marcus ‹cum› de fideicommissaria hereditate cognosceret, his uerbis: 'quidquid ex hereditate mea superfuerit, rog‹o› restituas' et uiri boni arbitrium
Abbreviated transcription (Latin):
ditatis alicui relictaꝓponitur⁊ is res
hereditarias quasdam suratus sit ĩ his
reb quas subtraxit. denegari ei petuio¬
nemoportẽ. recte respondetur
Dap̃.ł. Cum hereditas: extrebellia¬
no senatus . ꝯ. restituitur si ros urgeat ⁊¬
metus erit. neꝑ absentiam forte fideicom¬
missariidies accõnis exeat heros uditiũ
susciꝑe cognur. similiꝰ mõ filiode possõne
ccͣ tabulas deliberante scͥptus łrs acredito¬
rib hereditariis conuenitur.
realis filio suo iumo sinon ediisimpote¬
staie suaeẽ defsisset. hereditatem restitue¬
re rogatus eẽt: ac multa infraudem fidei¬
cõmissi ꝓbarentur. restitui hereditatem
duifilius euis uiu̾et iuris habẽt. namqr
cautiones non pot̾ant inĩponi conserua¬
ta patria ꝑotestate dampnum conditioĩ
ppt̃ fraudem inst̾uxit. post decreti au aue¬
toritatemin ea bereditate filio militi com¬
paridebu̾it. Sires apossessorib peti uel
etiam cumpentorib debitorib.

Expanded text:
ditatis alicui relicta proponitur et is res hereditarias quasdam furatus sit, in his rebus, quas subtraxit, denegari ei petitionem oportere recte respondetur.Cum hereditas ex Trebelliano senatus consulto restituitur, si res urgueat et metus erit, ne per absentiam forte fideicommissarii dies actionis exe‹a›t, heres iudicium susc‹i›p‹e›re cogitur.Similique modo filio de possessione contra tabulas deliberante scriptus heres a creditoribus hereditariis conuenitur.realis filio suo Uiuio Simonid‹i›, si in potestate sua esse desisset, hereditatem restituere rogatus esset ac multa in fraudem fideicommissi fieri probaretur, restitui hereditatem diu filius eius uiueret, iuris haberet. nam quia cautiones non poterant interponi conseruata patria potestate, damnum condicionis propter fraudem inflixit. post decreti autem auctoritatem in ea hereditate filio militi comparari debuit, si res a possessoribus ‹p›eti uel etiam cum debitoribus
Abbreviated transcription (Latin):
um̃ exemplo quoꝙ motus fecisse. cumi.
de confẽndis boĩs frĩb ab emancipato
filio quereretur. peculium autemꝙꝰ in
castris fuerat acquisitum militi relinꝗ
place̾t ꝯsultus imp̃r. sumptusquosmi¬
los fecerat. nõ tantummõ patrimonioꝙ
munus collationis patidebuit si pratam
etiam castrensis pecume debere imputate
constituit. ¶ Prot ħuiusmõi tractatum
meuius fideicomissi nomine cautionem

Expanded text:
motus fecisse. cum enim de conferendis bonis fratribus ab emancipato filio quaereretur, praecipuum autem, quod in castris fuerat adquisitum militi, relinqui placer‹e›t, consultus imperator sumptus, quos miles fecerat, non ex eo tantummodo patrimonio, quod munus collationis pati debuit, sed pro rata etiam castrensis pecuniae decedere oportere constituit. propter huiusmodi tractatus Maeui
Abbreviated transcription (Latin):
domino rei herede instituto petierit ut
hereditatem meiuo restituat: meuius le¬
gatum intiłr petet. Yion enimpoũr
consequi quod ad institutum idestt reu
dominum ꝑuenire pot̾at. ¶ Seruus
abalt̾o exheredib libertatem ab altero
fidei comissum heroditatis accepit: sine¬

Expanded text:
instituto petierit, ut hereditatem Maeuio restituat, Maeuius legatum inutiliter petet: non enim poterit consequi, quod ad institutum, id est rei dominum peruenire non poterat.Seruus ab altero ex heredibus libertatem, ab altero fideicommissum hereditatis accepit. si ne
Abbreviated transcription (Latin):
non pot̾ant. s cum uxoripparte heredi
scripte dos p̃legetur. eaꝙ deductis legans
hereditatem restituere rogatur. etiam si
ciat quantum indote ẽ. tam̃ ꝓsua portioẽ
dotis p̃legate partemdeclucit. ¶ Cum̃
enimutrumq consequitur. nichil int̾¬
ẽ int̾ hãc mulierem ⁊ quemuis aliumcre¬
ditorem heredem institutum ⁊ herodita

Expanded text:
n poterant. sed cum uxori pro parte heredi scriptae dos praelegetur eaque deductis legatis hereditatem restituere rogatur: etiamsi ciat, quant‹u›m in dote est, tamen pro sua portione dotis praelegatae partem deducit. cum enim utrumque consequitur, nihil interest inter hanc mulierem et quemuis alium creditorem heredem institutum
Abbreviated transcription (Latin):
utiꝙ cumut̾ qradierit. hereditatem.⁊ po¬
steaganisseius de sumetus sit: iutia citia he¬
redem instituta. an hoc lutia titia partem:
dimudiam semissis quam rogatus erat ga¬
ius scius restituere: ꝓtinuis debeat: anuero
post suam mortem demum uniu̾sum fider¬
conimissum tamex sua ꝑsona: quam ex
gaũ sendatum restituere debrat. It. lutiam
draam statim itm̃. ut partemdimidiam se¬
nussis ex ꝑsona seũ restituat. ¶ Filiam
suam heredem scripsit ⁊ nepotem quemex
ea haberat ei substrnt. ⁊ itacauit. lutiotiͥ¬
cio fr̃ĩs mei filio. genero meo. cc. aureos relĩ¬
quo quolegato: scio illum contentumeẽ.
qm̃ ꝯscripsiuniũsam rem meam eo qd̾¬

Expanded text:
t, cum utrique adierint hereditatem et postea Gaius Seius defunctus sit Lucia Titia herede instituta, an haec Lucia Titia partem dimidiam semissis, quam rogatus erat Gaius Seius restituere, protinus debeat? an uero post suam demum mortem uniuersum fideicommissum tam ex sua persona quam ex Gaii Seii datum restituere debeat? respondit Luciam Titiam statim teneri, ut partem dimidiam semissis ex persona Seii restituat.Filiam suam heredem scripsit et nepotem, quem ex ea habebat, ei substituit et ita cauit: 'Lucio Titio f‹r›atris mei filio genero meo ducentos aureos relinquo. quo legato scio illum contentum esse, quoniam scripsi uniuersam rem meam, eo q
Abbreviated transcription (Latin):
as aut nepos hãt exuoluntate defunete. ita
demũ locum hab̾ent. sidie fideicõmissi ceden¬
ie filius ⁊ ne pos. eorum inrerum natura:
rẽnt. Cum aurem nõ suꝑuix̃it ad diem fice¬
cõmissi nepos. sequens scriptura cesset. lx
as fiuiodatas. ¶ heros institurus uxori roga¬
tus roram herediraren restiruere. restituit:
detracta quarta. quesitum ẽ. cum uxorqͣre¬
tam partem herediratis p̃sentidie. neuqͣm
post tp̃s alii rogata atestatore suiss restiui¬
ere. anid quod heres cidetxiss q̃rte. nõieĩ
redum imputare possit. R. quatenus cep¬

Expanded text:
 nepos habeat' ex uoluntate defunctae ita demum locum haberent, si die fideicommissi cedente filius et nepos eorum in natura essent, cum autem non superuixit ad diem fideicommissi nepos, sequens scriptura cesset. resas filio datas.Heres institutus uxori rogatus totam hereditatem restituere restituit detracta quarta: quaesitum est, cum uxor quartam partem hereditatis praesenti die et reliquam post tempus alii rogata a testatore fuisset restituere, an id, quod heres ei detraxisset quartae nomine, in  imputare possit. r
Abbreviated transcription (Latin):
antoninum. ⁊ filiam honoxaitam hono¬
ratam relinquens. ex hereditatis his ma¬
trem eorum fauiamualeriam heredem ĩ¬
stitut. ⁊ ab ab ea trecenta et quasdam ros
filie reliquid. reliquamomĩem herecditatẽ
filio antonino cum ad annum uieesimũ
eratis ꝑuenisser: uoluit restitui. quod
si añnum annum uicesimum decessifs¬
p̃cepit. mat̾ nitestata decessit. utris ꝙ libe¬
ris legitimis heredib relicus: postea annũ
agens plenum nonum .x.⁊ ingẽssus ui¬
cessimum nec dum tameneo ex pleto de¬
cessit filia herede fauia ualeria sua relic¬
ra. aqua amita fidei commissum extestõ
patris portionem herediratis petebat. ⁊ ap̃
p̃sidem obiinuerat. tutbros ualerie filieã
tomine egestatem eius p̃tendebant ⁊ reci¬
tabant cliui adriam constitutionem. in
qua quantum admunera municipalia
uissat eum anumquemquis ingressus
annum uicesimum eratis quamuis sci
re se drẽ ad iuo marco non excusatum.
atutela eum qui sexagessimum etatisã¬

Expanded text:
iam Honoratam relinquens exheredatis his matrem eorum Iuniam Ualerianam heredem instituit et ab ea trecenta et quasdam res filiae reliquit, reliquam omnem hereditatem filio Antonino, cum ad annum uicensimum aetatis peruenisset, uoluit restitui: quod si ante annum uicensimum decessisomarum mater intestata decessit utrisque liberis legitimis heredibus relictis. postea filius annum agens plenum nonum decimum et ingressus vicensimum necdum tamen eo expleto decessit filia herede Fabia Valeriana sua relicta, a qua amita fideicommissum et ex testamento patris portionem hereditatis petebat: et apud praesidem optinuerat. tutores Valerianae filiae Antonini egestatem eius praetendebant et recitabant divi Hadriani constitutionem, in qua quantum ad munera municipalia iusserat eum annum, quem quis ingressusannum uicensimum aetatis', quamure se diceret a divo Marco non excusatum a tutela eum qui septuagensimum annum ae
Abbreviated transcription (Latin):
stituit hĩs uerbis. heredõs substitutos in¬
uiceni substituo eorundem fuuiorum fi¬
dei cõmisit. ut quicoꝵ uita suꝑ eẽt. ⁊ siñ¬
ellerũt. oui ͤ.sͦ gͦ iubemmtra annumgicesimũ morerẽt
ał om̃e .s. ouĩe i ĩ soue pꝯ sic utẜ scco s d̾ adm n ets d̾tu
cio dłꝑoitano uon posse. hiciuõ ꝙ ꝯuussari
scu executores restõ ꝵ nõ hũt altõ ꝯͣ hredes. cũ
sutut nĩistri.ut hic. ⁊ sdo adiile. filio. ẜ. mat̾¬
sue. ni euitũ sit id pias tousas.ut e.de eꝑi. ⁊
cri.lirłilli ⁊ .c. d̾alimẽ ac.lalio h̾rede secus si¬
siquis. ⁊ il. codicilł. in p̃u. sceł.iii .i. pac̾ .p. tus¬
culnnus. Icres h̾redes .i. scii qdam młr dodrã
rem .i. nouem unciis. sextang. duerut iusti. d̾
or᷑ ꝙnõ . ^d̾ reiudi l. duo u. dorbi ł ĩt si unꝰ s si płes sc̃ uolu¬
parrat ⁊ at d̾mp creds ꝯ̃ ꝙ y ͦ em ꝯpenit arid̾ appłłł impr̃es s i¬

Expanded text:
naturalem Maeuii ex uncia et fidei comhaec uerba: 'a te peto, Sei, uti tu Stichum manumitteres: dedi unde faceres'. sed et codicillis ita cauit: 'unciam, ex qua feci Stichum heredem, si quam Seius controuersiam uolo. tu, frater, secundum fidem et pietatem tuam, quidquid ad te peruenerit ex hereditate mea i tuae committo'. quaesitum est, cum Seius adierit hereditatem et propter hoc compulsus Stichum manumiserit, an unciam heretuere.Idem quaesiit, an, si aliquam contrinstitutus est, facere uelit et Maeuius unciam ex causa fideicommissi a Seio fuerit consecutus, utrum hanc solam unciam, ex qua Sticcho restituere debeat. respondit de omni restituen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtinẽt autem hii codicill aduxorem ⁊ fi¬
liam itaq regoquicquid aut ego reliq̃¬
roaut uos ip̃e halratis cõe uob̾sit. ꝙ. si
non ego rogarem: uos ꝓur̃a pietate fa¬
ceretis filia intestati patris bonoꝵ posses¬
sionem accepit. Quesitum. analiqua
pars hereditatis luni titii ex eausa fid̃i

Expanded text:
tinent autem hi codicilli ad uxorem et filiam. itaque rogo, quidquid aut ego reliquero aut vos ipsae habeatis, commune vobis sit: quod si non ego rogarem, vos pro vestra pietate faceretis". filia intestati patris bonorum possessionem accepit: quaesitum est, an aliqua pars hereditatis Lucii Titii ex
Abbreviated transcription (Latin):
uror parata sit in commune bona su¬
a conferi. ¶ Meuia duos fiuos herece
reliquerat. ⁊ eodem testamento ira uo¬
cauit. fidei autem heredum eorum cõ¬
co sineusuris. apud gatum seium ⁊ lu¬
hũ restituant ne potib meis. ꝓut quise
anficei cõmissum pr̃ari ascͥptis heredibꝰ
testamroem senstsse. ¶at̾ puerim¬
ꝓuellã heredes instituit᷑. eosꝙ inuicem¬
.s. ciñ. ꝑuenit .pͦ .d
slibstituit. ⁊ si neut̾ heros eẽt eis płes sub÷

Expanded text:
uxor parata sit in commune bona sua conferr‹e›.Maeuia duos filios heredes reliquerat et eodem testamento ita cauit: 'fidei autem heredum meorum comto sine usuris apud Gaium Seium et Luhi restituant nepotibus meis, prout quis an fideicommissum praestari a scriptis heredibus icommissum petere non posse.Tres heredes scripsit Maeuium fratrem suum ex dodrante, Seium ex sextante, Stichum eiusdem Seii seruum, filium autem