comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶Eld fauum cilonem p̃fectũ urr¬
bi exp̃ssum est. p̃sides itaq pro¬
uincie quociens aliquem in insu¬
lam deportandum putant. hoc
ipm ad notare debeant. nomẽ rota¬
uero eiꝰ scribendũ pͥncipi. ut
in insulam deportetur. ¶Sic de¬
in de pͥncipi scribẽ missa plena opi¬
nione ut pͥnceps existunent ã ñ
sequenda sit eius sententia de¬
portat᷑a q in insulam debeat
ĩ medio autem tempore descͥbi¬
tur ĩubere eum debet ĩ carcere
ẽẽ. ¶Decuriones ciuitatũ. ꝓpt̃
capitalia crimina deportandos
.ł relegandos diui fratres rescͥp¬
serunt. denic pͥscũ in homicidio
et incendio nominatũ ante q̃sti¬
onem confessum in insulã depor¬
tari iusserunt.

Expanded text:
ad Fabium Cilonem praefectum urbi expressum est. praesides itaque provinciae quotiens aliquem in insulam deportandum putent, hoc ipsum adnotare debeant, nomen vero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius sententia deportarique in insulam debeat. medio ^modo^ autem tempore, dum scribitur, iubere eum debet in carcere esse. Decuriones civitatium propter capitalia crimina deportandos vel relegandos divi fratres rescripserunt. denique Priscum in homicidio et incendio nominatim ante quaestionem confessum in insulam deportari iusserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
arc̃.ł Eolegati in insulam
inpotestate sũa retinent liberos
quia et alia uita omnia sua reti¬
nent iura. Tm̃ enĩ insulam eius
egredi non licet. et bona quoc
sua omĩa retinent. et p̃ta᷑ si quaetᷤ
adempta sunt. Nam eoꝵ qui in
perpetuũ exilium dati sunt. uel
relegari potest quis sententia par¬
dem .ł. E xiliũ criplex est. aut
ceteroꝵ locorum interdictõ aut
lata fuga ut om̃ locoꝵ ĩt̾dicãt
preter certũ locum. aut ĩ insule
uinculũ id est relegatõ in insu¬
lam.

Expanded text:
.Relegati in insulam in potestate sua liberos retinent, quia et alia omnia iura sua retinent: tantum enim insula eis egredi non licet. et bona quoque sua omnia retinent praeter ea, si qua eis adempta sunt: nam eorum, qui in perpetuum exilium dati sunt uel relegati, potest quis sententia pargularum Exilium triplex est: aut certorum locorum interdictio, aut lata fuga, ut omnium locorum interdicatur praeter certum locum, aut insulae vinculum, id est relegatio in insulam.
Abbreviated transcription (Latin):
ueranti tutori in tutele adminis¬
tratione. licet capitis reo postulato
potuisses. id & pupillo bona fide de¬
b̾eturꝰ exsolus.

Expanded text:
ueranti tutori in tutelae administratione, licet capitis reo, potuisse id, quod pupillo bona fide debetur, exsolui.
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ otiuõ necc̃e ꝓ tribunali ma¬
numicte. Itaꝙ plerũꝙ ĩ mͣsitũ s̾ui
manumti sol. ¶Cũ aũ lauandi aut
gestandi aut ludoꝵ gr̾ã ꝓdierit p̃tor
aut procõsul legatus ue cesaris.
⁊ si lictoris p̃sentia ñ e̾ẽt.

Expanded text:
omnino necesse pro tribunali manumittere: itaque plerumque in transitu serui manumitti solent, cum aut lauandi aut gestandi aut ludorum gratia prodierit praetor aut proconsul legatusue Caesaris. etsi lictoris praesentia non esset.
Abbreviated transcription (Latin):
titui non debeat. Si uo̾ cũ alienare¬
tur p̃gnas fuĩt posse dici ꝑuide¬
ꝑtũ quocyrestitui oꝑte̾.  Frictus
autẽ qui fundo cohesisset non satis
intellig̾e̾ se labeo ait. utrum dum¬
taxat qui maturi. aũ ⁊̃ ĩmaturi fu¬
erint pretoꝵ sigͥficet. Cet̾m ⁊̃ si de hi¬
is senserit qui maturi fueruit nicħ¬
orainus possõnẽ restitui oꝑt̾e. Nam
cũ fundris auenaretur ꝙ ad eũ fruc¬
tusq eius attinz unã qmͣdam rẽ fuisse
.i. fundũ cuiꝰ omĩs gnĩs alienatõnẽ
fructus sequi nec enĩ eũ qui hyberni¬
o tp̃r hũerit fundũ centum si sub
tempus messis isĩdemie ue fructus
eiꝰ uend̾e possit .x. iccirco duas res.
is quoq unam rem hrẽt qͥ seꝑatũ
solũ ediũ uend̾e possit. ¶ Noc ac¬
tio ⁊̃ in ip̃m fraudatorẽ datur. licet
mela non putabat inde fraudatorẽ
eam dandam q nulla accõ ĩ eũ ex
añ gesto post bonoꝵ uendicõnem

Expanded text:
titui non debeat: si vero, cum alienaretitui non debeat: si vero, cum alienaretur, praegnas fuerit, posse dici partum quoque restitui oportere. Fructus autem fundo cohaesisse non satis intellegere se Labeo ait, utrum dumtaxat qui maturi an etiam qui inmaturi fuerint, praetor significet: ceterum etiamsi de his senserit, qui maturi fuerint, nihilo magis possessionem restitui oportere. nam cum fundus alienaretur, quod ad eum fructusque eius attineret, unam quandam rem fuisse, id est fundum, cuius omnis generis alienationem fructus sequi: nec eum, qui hiberno habuerit fundum centum, si sub tempus messis uindemiaeue fructus eius uendere possit decem, idcirco duas res, is quoque unam rem haberet, qui separatim solum aedium uendere possit. Haec actio etiam in ipsum fraudatorem datur, licet Mela non putabat in fraudatorem eam dandam, quia nulla actio in eum ex ante gesto post bonorum uenditionem
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. ¶Itẽ si extranens filie fa¬
mł noĩe fraudandi cã dotẽ decł̾it
tenebitur maritus si scierit. et¬
eq̃ mulierꝰ nec minꝰ ⁊ pat̾ si ñ ig¬
norau̾it ita ut cauat si ad se dos ꝑ¬
uen̾it restitutã eam. ¶ Si ꝓcura¬
tor ignorante dnõ cũ scierit debito¬
rem eiꝰ fraudandi cepisse cõsiliũ ĩsit
seruo ab eo acciꝑe hac actione ipẽte¬
nebit᷑ ñ dñs. ¶ Non solũ aũ ipãm
rem alienatam restitui oꝑ. S et
fructus qui alienatõis tẽꝑe t̾re co¬
herent. qr ĩ bonis fraudatoris fue¬
runt. Itẽ eos qui post incohatum
ilidiciũ recepti sint. medio aũ tp̃re
receptos ĩ restitutõnẽ nõ uenire.
Itẽ ꝑtus ancille ꝑ fraudẽ aliena¬
te medio tp̃r editũ ĩ restitutõnem
nͣ uenire qr ĩ bonis ñ fu̾t. ¶ P¬
culus ait. Si mulier post alienatõ¬
nẽ ꝯceꝑit. et añqmͣ agereturꝰ peꝑit
nullam ẽe dubitõnẽ qͥn partust res¬

Expanded text:
fuerit. Item si extraneus filiae fafuerit. Item si extraneus filiae familiae nomine fraudandi causa dotem dederit, tenebitur maritus, si scierit: aeque mulier: nec minus et pater, si non ignorauerit, ita ut caueat, si ad se dos peruenerit, restitui eam. Si procurator ignorante domino, cum sciret debitorem eius fraudandi cepisse consilium, iussit seruo ab eo accipere, hac actione ipse tenebitur, non dominus. Non solum autem ipsam rem alienatam restitui oportet, sed et fructus, qui alienationis tempore terrae cohaerent, quia in bonis fraudatoris fuerunt, item eos, qui post inchoatum iudicium recepti sint: medio autem tempore perceptos in restitutionem non uenire. item partum ancillae per fraudem alienatae medio tempore edinon venire, quia in bonis non fuculus ait, si mulier post alienationem conceperit et antequam ageretur, pepererit, nullam esse dubitationem, quin partus res
Abbreviated transcription (Latin):
restituerit eam desuut dotẽ hab̾e. nec
quicꝙͣ emancipate diuortio fcõ restitui¬
rum. labeo ait. qr ħ actõ rei restituẽ¬
de grã ñ pene noĩe daretur. id̾oq ab¬
solui solet reus si restituerit. A si
priusqmͣ creditores cũ ex eo exꝑirent᷑
reddiderit filie docẽ iudicõ dotis noĩe
cõuentus nichilominꝰ eũ accõne hcͣ
teneri labeo ait. nͨ illũ ing̾ssũ hĩtu¬
rum ad mulierẽ. sii u̾o̾ sine iudice
uidendũ an nulla repeticio cõpetat e
ꝙ si is ignorau̾it. filia aũ scierit tene¬
bitur filia. Si u̾o̾ ut̾q scierit ut̾̃q
tenebiturꝰ ei. at si neut̾ scierit qui¬
dam existimant nicħominꝰ ĩ filiam
dandam actõnẽ. qr intelligit᷑ qi ex
donatõne alicꝑ ad eam ꝑuenisse. aut
certe cau̾e eam rem debere ꝙ cõse¬
cuta fu̾it si restiturã in maritum
aut̃ qui ignorau̾it ñ dandam acci
oneꝰ nõ mag̃ cmͣ increditorẽ qͥ a
fraudatore ꝙ ei debet᷑ accepit. cũ
is in dotatam uxorẽ ducturus nõ

Expanded text:
tuerit eam, desinit dotem habere: nec quicquam emancipatae diuortio facto restituturum Labeo ait, quia haec actio rei restituendae gratia, non poenae nomine daretur ideoque absolui solet reus, si restituerit. sed si priusquam creditores cum eo experirentur, reddiderit filiae dotem iudicio dotis nomine coteneri Labeo ait nec ullum regressum habiturum ad mulierem: sin vero sine iudice, videndum, an ulla repetitio competat ei. quod si is ignoraverit, filia autem scierit, tenebitur filia: si vero uterque scierit, uterque tenebitur. at si neuter scierit, quidam existimant nihilo minus in filiam dandam actionem, quia intellegitur quasi ex donatione aliquid ad eam pervenisse, aut certe cavere eam debere, quod consecuta fuerit se restituturam: in maritum autem, qui ignoraverit, non dandonem, non magis quam in creditorem, qui a fraudatore quod ei deberetur acceperit, cum is indotatam uxorem ducturus non
Abbreviated transcription (Latin):
s uigilã meliorẽ meam cõdicõnẽ fea¬
qr ius ciuile uigulantib scriptũ est
ideoq nõ reuocat᷑ id ꝙ ꝑcepi.¬
rĩ suo scienti acceptũ tulerit si ⁊ re¬
us non ignorauerit ut̾cẜ tenebr᷑
si minus is qui scierit si tñ ille cui
acceptũ fcm̃ est soluendo ñsit uide̾¬
dũ est an ĩ reũ. ⁊̃ si ignorau̾it actio.
danda sit qr ex donatõne capit ctͣ
si reo scienti atcepto latũ sit fidtius¬
sor quocẜ si ⁊ ipe scierit tenebit᷑.
Si u̾o ignorauerit nũcxͥ ñ eque actõ
in eũ dari debeat qmĩ magis detͥ¬
mentĩ noñ parcitur qmͣ sucrũ faciat¬

Expanded text:
sed uigilaui, meliorem meam condicionem fecsed uigilaui, meliorem meam condicionem feci, ius ciuile uigilantibus scriptum est: ideoque non reuocatur id quod pri suo scienti acceptum tulerit, si et reus non ignorauerit, uterque tenebitur, si minus, is qui scierit. si tamen ille, cui acceptum factum est, soluendo non sit, uidendum est, an in reum, etiamsi ignorauerit, actio danda sit, quia ex donatione capit. contra si reo scient‹i› acceptum latum sit, fideiussor quoque, si et ipse scierit, tenebitur: si uero ignorauerit, numquid non aeque actio in eum dari debeat, quoniam magis detrimentum non pa
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. ł Publice tractatũ ess pupil¬
lus patͥ heres exstitit. ⁊ uniꝰ creditoꝵ
soluit. mox abstinuit se hr̃ditate pa¬
terna bona patͥs ueneũt. an id ꝙ ac¬
ceꝑit creditori an euocandũ sit. ane
melioris condicõnis sit qmͣ cet̾i c̾dito¬
res. an distinguimꝰ. an ꝑ gratificõnẽ
acceꝑit. an non ut si ꝑ gratificatõne
tutoꝵ acceꝑit reuocetur ad eamdem
portionem qmͣ cet̾i creditores fu̾int
laturi. Sin u̾o iuste exegerit. ceteri
treditores neglexerint exactõnẽ int̃¬
ea res det̾ior facta sit uł mortalitate
uł subductis reb mobilibꝰ uł rebꝰ soli
ad irritũ ꝑductis id ꝙ acceꝑit creditor
reuocari nullo pacto potꝰ. qm̃ alii
creditores sue negligentie expensũ
ferre debeant. quid gͦ sicũ in eo e̾ent¬
out et bona debitoris mei uenirent
possit a me an distinguendũ est¬
an is optulerit mͥ an ego extorserĩ¬
illi inuito ut si extorserim ĩuito re¬
uocet᷑. si ñ extorserim ĩuito ñ reuocet᷑

Expanded text:
 publice tractatarum. Pupillus patri heres extitit et uni creditorum soluit: mox abstinuit hereditate paterna: bona patris ueneunt: an id quod accepit creditor reuocandum sit, ne melioris condicionis sit quam ceteri cres? an distinguimus, per gratificationem acceperit an non, ut, si per gratificationem tutorum, revocetur ad eandem portionem, quam ceteri creditores fuerint laturi: sin vero iuste exegerit, ceteri creditores neglexerint exactionem, interea res deterior facta sit, uel mortalitate uel subductis rebus mobilibus uel rebus soli ad irritum perductis, id quod acceperit creditor reuocari nullo pacto potest, quoniam alii creditores suae neglegentiae expensum ferre debeant. quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei uenirent,possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi extorserim inuito et, si extorserim inuito, reuocetur, si non extorserim, non reuocetur?
Abbreviated transcription (Latin):
set obligarialit̾ ꝑ machinõnẽ obli¬
gatus est. erit quidẽ subtilitate
iuris obstructus. s dali exceptione
uti potꝰ qui eũ ꝑ dolum obligatus
est competit eiͥ exceptõ Idẽ est¬
⁊ si nullus dolus intressit stipũ¬
lantis. s ip̃ã res in se dolũ habet
cum enĩ quispetat ex ea stipulatõe
hoc ipõ dolo facit ꝙ petit.

Expanded text:
set obligari, aliter per machinationem obligatus est, erit quidem suptilitat‹e› iuris obstrictus, sed doli exceptione uti potest: quia enim per dolum obligatus est, competit ei exceptio. idem est et si nullus dolus intercessit stipulantis, sed ipsa res in se dolum habet: cum enim quis petat ex ea stipulatione, hoc ips‹o› dolo facit, quod petit.
Abbreviated transcription (Latin):
lucres. utrũ in suo fundo quisq capi¬
at. an in alieno. plane qͥ ĩ alienũ fũ¬
dum ingreditur uenandi aut oc¬
trũ eẽ intelligetur donec nr̃a custo¬
dia cohercet᷑. cũ uõ euaserit custodiã¬
in nr̃am ⁊ ĩ naturalẽ lib̾tatẽ se rete¬
ꝑit nr̃m eẽ desinit ⁊ rilsus occupan

Expanded text:
lucres, utrum in suo fundo quisqat, an in alieno: plane qui in alienum fundum ingreditur venandi aut autuum esse intellegitur, donec tua custodia coercetur: cum vero evaserit custodiam tuam et in naturalem libertatem se receperit, tuum esse desinit et rursus occupan
Abbreviated transcription (Latin):
rumpit seremissiꝰ puniri solet
ut ad tempꝰ relegentur nec bo¬
na illis auferantur.
diccũ incid̾e dicendũ ñ est qñ fal¬
si cͥmine uix possit tenerl cuĩ do¬
lus.m. in eam etatẽ non cadetꝰ
¶Si ei filio qui ap̃ hostes ẽ asscͥp¬
ser̃it pat̾ legatũ dicendũ esb re¬
existimetur. S et si mancipato
filio asscribat recte id faciat. It̃
in adoptione data. Itẽ ñ seruo cui
moram fecit in fid̾i ꝯmissariali¬
b̾tate p̃standa ad scmpsorit dicẽ¬
dũ est exͣ sententiã. S.s. euꝰ ẽe¬

Expanded text:
rumpit. sed remissius puniri solent, ut ad tempus releg‹e›ntur nec bona illis auferantur. dictum incidere dicendum non est, quoniam falsi crimine uix possit teneri, cum dolus malus in eam aetatem non cadit. Si ei filio, qui apud hostes est, adscripserit pater legatum, dicendum est reexistimatur. Sed et si emancipato filio adscribit, recte id faciet: item in adoptionem dato. Item si seruo, cui moram fecit in fideicommissaria libertate praestanda, adscripserit, dicendum est extra sententiam senatus
Abbreviated transcription (Latin):
ht̃ pr̃õnus ex bonis liberti ñ
tenebitur mulieri. an tenĩ potꝰ
t̾it quominꝰ ad eũ ꝑueniatur. set
nicħ fecit in fraudẽ mulieris. ñ
enĩ adu̾sus illam hoc excogitauit
aut ideo non denegamus huic
accusationẽ. qm̃ cỹ ali restitutu¬
rus est. at quin cũis qui sibi iꝰsu
testatoris legatũ adscripsit. ⁊̃ si

Expanded text:
habet patronus ex bonis liberti, non tenebitur mulieri. an ideo tenericit, quo minus ad eum perueniat'? sed nihil fecit in fraudem mulieris: non enim aduersus illam hoc excogitauit. an ideo non denegamus huic actiones, quoniam alii restituturus est? adquin cum is, qui sibi iussu testatoris legatum ads
Abbreviated transcription (Latin):
aut secundo dñis suis stipulatꝰ
sit. ⁊ hic tm̃dem erit ꝓbandũ¬
nem. S utrũ adiectio inutilis
an tota stipło utilis ñ est. puto
adiectionẽ solã ẽe inutilẽ. eo eĩ
noĩe ꝙ ait mͥ. om̃ib adquisiuit
ex stipulatu actionẽ. an ergo
in ceteroꝵ ꝑsona solitõ locum
hãt exemplo extranee ꝑsone
⁊ puto uł solui eis possẽ ꝙ̃ ad̾nt
cum ego michi aut ticõ stipłer.
Cuͣm ergo eũ pͥmo aut secundo do¬

Expanded text:
nis suis stipulatus sit, et hic tantundem erit probandumnem. sed utrum adiectio inutilis est aut tota stipulatio utilis non est? puto adiectionem solam esse inutilem: eo enim quod ait 'mihi' omnibus adquisiit ex stipulatu actionem. an ergo in ceterorum persona solutio locum habeat exemplo extraneae personae? et puto uel solui eis posse, quemadmodum cum ego mihi aut Titio stipuler. cur ergo cum Primo aut Secundo do
Abbreviated transcription (Latin):
lio rupho qui tacitam fidẽ aomoda¬
uit. ut nõ capienti restitu̾et hr̃di¬
tatẽ. si decducta ꝑte qrͣta restituit
nicħ retin̾e d. quadrans aũ qͥ hr̃di
imponitur ipĩ eripiatur. ⁊ ad fiscũ
tnͣsferaturꝰ unũ dodrandis semissẽ
solũ cap̃ qͥ se detulit.
ꝑatoris flauio statilio p̃dia t̾to
pretio addixerat. dem̃ frã licitatõe
idem statilius recepta ea licitatione
optinũat ⁊ ĩta uacuam possõnem
inductus erat de fructib tp̃r me¬
dio receptis querebatur prõnus
fisci eos e̾ẽ uolebat. plane si medio
temꝑe int̾ pͥmam licitatõnẽ ⁊ se¬
q̃ntem adiectionẽ ꝑcepti fuissent
ad uenditorẽ ꝑtinere sic̃ soletꝰ est¬
uideri cũ in diem adiectio fta est
dem̃ melior condicio allata ẽ nec
moueri debemꝰ cꝑ idẽ fuiss qr et
pͥmo adiecta fuerant p̃dia s cũ
utracẜ addicio intͣ tempus uinde¬
miaꝵ fcã fuiss recessum ẽ ab hoc
tcͣtatu atꝙ placebat fructus em¬
ptoris ẽe pap̃. ⁊ messiꝰ nouã sen¬

Expanded text:
lio Rufo.Qui tacitam fidem accommodauit, ut non capienti restitueret hereditatem, si deducta parte quarta restituit, nihil retinere debet. quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur'. unde dodrantis semissem solum capit qui se detulit.imperatoris Flauio Stalticio praedia certo pretio addixerat.Deinde facta licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus medio tempore perceptis quaerebatur: Patruinus fisci esse uolebat. plane si medio tempore inter primam licitationem et sequentem adiectionem percepti fuissent, ad uenditorem pertinere‹nt› sicut solet dici, cum in diem addictio facta est, deinde melior condicio allata est nec moueri deberemus, quod idem fuisset, cui et primo addicta fuerant praedia. sed cum utraque addictio intra tempus uindemiarum facta fuisset, recessum est ab hoc tractatu itaque placebat fructus emptoris esse.Papinianus et Messius nouam sen
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ nõ re defensa. an ñ pͥus credi¬
tur ꝯmissa nͥ ex stipłone us fui̾t
cõtestata ꝙ mag̃ est. Et idõ nec
fid̾iussorib uidetur statim dies
cede̾ uͥ res ceꝑat non defendi. ꝓ¬
inde forte si lis fuita fu̾it ad ꝙͣ
defensio erat. neccĩa. ł solutõne
.ł tnͣsac̾tione uł acceptilatõne.
ł quo alio modo ꝯsequentꝰ placuit
euanesce̾ ob rem non defensam
clausulam. ¶Si fũo a fidiusso¬
re ꝓcuratore sripulatus. Iudica¬
tura solui. qĩ in rem acturus.
⁊ postea in ꝑsonã egero .p ana
actione acturus. aliam aũ dicta¬
uero actõnẽ non ꝯmittitur sti¬
pło. qr de alia re accũ udetur

Expanded text:
n prius creditur commissa, nisi ex stipulatione lis fuerit contestata? quod magis est: et ideo nec fideiussoribus uidetur statim dies cedere, ubi res coeperat non defendi. proinde si forte lis finita fuerit, ad quam defensio erat necessaria, uel solutione uel transactione uel acceptilatione uel quo alio modo, consequenter placuit euanescere ob rem non defensam clausulam.Si fuero a fideiussore procuratoris stipulatus iudicatum solui quasi in rem acturus et postea in personam egero, uel alia actione acturus, aliam autem dictauero actionem, non committitur stipulatio, quia de alia actum uidetur,
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ ob rẽ non defensam ꝑtem
suam solu̾it. nicħ ominꝰ res ab¬
alio defendi pot̾it. nec tñ is que
soluerit repetet. stipło enĩ pro
parce eius ꝑempta est. Pinde
ac si acceptum ei fcm̃ fuiss ¶ Qͦ¬
cions ex stipłone iudicatũ solui
ob rem non defensam agit᷑ cum
fideiussorib. ñ est miquũ caueri

Expanded text:
ob rem non defensam partem suam soluerit, nihilo minus res defendi poterit. nec tamen is, qui soluerit, repetet: stipulatio enim pro parte eius perempta est, perinde ac si acceptum ei factum fuisset.Quotiens ex stipulatione iudicatum solui ob rem non defensam agitur cum fideiussoribus, non est iniquum caueri
Abbreviated transcription (Latin):
ris auccoritate stichũ ꝑmittat:¬
⁊ si fideilissorẽ dedent seruꝰ aut̃
post moram a pupillo factã de¬
cedat. nec fideuissor erit pp̃ pupi¬
lli moram obligatus. nulla enim
intelligitur mora ibi fieri. ubi
nulla peticio est. Esse autẽ fide¬
iussorem obligatũ ad hoc. ut ui¬
uo horẽ cõueniatur. uł ex mora
ita extitissent ut alt̾ utilit̾ al¬
ter inutilis stipuletur.ei qͥ nõ
ht̃ ꝓmissorẽ obligatũ ñ recte
soluiturꝰ. qr non alt̾ius noiẽ

Expanded text:
ris auctoritate Stichum promittat et fideiussorem dedit, seruus autem post moram a pupillo factam decedat, nec fideiussor erit propter pupilli moram obligatus: nulla enim intellegitur mora ibi fieri, ubi nulla petitio est. esse autem fideiussorem obligatum ad hoc, ut uiuo homine conueniatur uel ex mora ita extitissent, ut alter utiliter, alter inutiliter stipularetur, ei, qui non habet promissorem obligatum, non recte soluitur, quia no
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Neruo alieno lib̾tas
non consentiente dnõ data est ua¬
tere ex auc  ͤ uiris non pot̾. qmͣuis
postea manumissor dño heres exsti¬
tit. Nam licet eiꝰ iure ignatõnis
qͥ manumiserit heres exstitit non
id̾o aditõnẽ hereditatis libertatis. dño¬
datio confirmarur.

Expanded text:
.Si seruo alieno libertas non consentiente domino data est, ualere ex auctoritate iuris non potest, quamuis postea manumissor domino heres extitit, nam licet eius iure cognation‹i›s qui manumisit heres extitit, non ideo aditione hereditatis libertatis datio confirmatur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmodato testõ ut puta si pluri¬
bꝰ hẽdib institutis testator dix̃
tioiꝰᷤ ⁊ meniꝰ. sempronio .x. dato.
S siqies in deponendo pones
duos pͥaciscatur. ut ab alt̾o cul¬
ꝑa quoq prestaretur. ueruis ẽ
non ẽẽ. duos reos a quib in par
suspcepta: est obligatõ. non idẽ
ꝓbandũ ẽ cum duo quoc rei cul¬
pa ꝓmisissent. si alt̾i postea pas¬
to. dulpa remissa sit. qr posterior
conuentõ. qr in alt̾ius ꝑsona mn¬
tẽtsit statim⁊ naturam obli¬
gationis que duos inĩtõ reos f&¬
cit mutare ñ pot̾. quare si so¬
cii sint ⁊ cominꝰ culpa int̾resse
rit. ⁊̃ alteri pactũ cum alt̾o fcm̃
ꝓderit. ¶Cum duos reos ꝓmit¬
tendi facem. ⁊ ex diu̾sis locis ca¬
pue pecuniam dari scipulatus

Expanded text:
commodato testamento, ut puta si pluribus heredibus institutis testator dixit: 'Titius et Maeuius Sempronio decem dato'. Sed si quis in deponendo penes duos paciscatur, ut ab altero culpa quoque praestaretur, uerius est non esse duos reos, a quibus inpar suscepta est obligatio. non idem probandum est, cum duo quoque culpam promisissent, si alteri postea pacto culpa remissa sit, quia posterior conuentio, quae in alterius persona intercessit, statum et naturam obligationis, quae duos initio reos fecit, mutare non potest. quare si socii sint et communis culpa intercessit, etiam alteri pactum cum altero factum proderit. Cum duos reos promittendi facerem ex diuersis locis, Capuae pecuniam dari stipulatus
Abbreviated transcription (Latin):
ũrorem ducturꝰ est. ꝙ si alt̾ manu¬
miserit mm̾ii cã. alt̾ eam uxorem
ducat non erit ub̾a adeo ut neci
intraa sex quidẽ m̃ses eam repu¬
diatam. postea manumisser uxorẽ
dixerit ubam eam fieri iuł . R̾.
post manumissiones nullis alus in¬
nũ eius manu ͤ non pot̾.¬

Expanded text:
uxorem ducturus est. quod si alter manumiserit matrimonii causa, alter eam uxorem ducat, non erit libera, adeo ut nec si intra sex quidem menses eam repudiatam postea manumissor uxorem duxerit, liberam eam fieri Iulianus rpost manumissionem nullis aliis inuum eius manumittere non pot
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tatẽ ⁊ plerũꝙ postea scripti nͥ
si qñ maioris p̾cii sit is qui ante no¬
inu̾atus sit nec sufficiat post̾iorẽ
retrahi in seruitutẽ. pͥoꝰsuffici¬
et nam hoc casu seq̃nti loco sẽp¬
tum solum solum ad lib̾tatem ꝑuentur̃.¬

Expanded text:
libertatem et plerumque postea scripti, nisi si quando maioris pretii sit is qui ante nominatus sit nec sufficiat posteriorem retrahi in seruitutem, prior sufficiat: nam hoc casu sequenti loco scrtum solum ad libertatem peruentur
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. S et si bona fide publicano alienꝰ
seriuis seruit eq̃ continebit᷑ fortassiᷤ
⁊ malafide płmꝙ enĩ ⁊ uagi serui ⁊

Expanded text:
fide publicano alienus seruus seruit, aeque continebitur: fortassis et mala fide, plerumque enim uagi serui et
Abbreviated transcription (Latin):
etaris sint publicanoꝵ factiones¬
nemo ẽ qui nesciat idcirco p̃tor ad cõ¬
pensandam eoꝵ audatiã hoc edictum
ꝓposuit qͦ familia publicanoꝵ furtã
fecisse dicetur. ¶Itẽ si dampnũ ĩui

Expanded text:
ritati‹s› sint publicanorum factionesnemo est qui nesciat. idcirco praetor ad compescendam eorum audaciam hoc edictum prop‹o›suit: 'Quod familia publicanorum furtum fecisse dicet
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnicitit. Nam. ⁊ cum idem seruus
illum diem dedero tm̃ dare spondeᷤᷤ
inpendenti est. quis ex sapulatipit
arbiturus accõnẽ. Si enĩ ex re
fructuarii. uł ex oꝑis suis pecu

Expanded text:
permittit. nam et cum idem servus illum diem dedero, tantam dari spondes?" in pendenti est, quis ex stipulatu sit habiturus actionem: si enim ex re fructuarii vel operis suis pecu
Abbreviated transcription (Latin):
uus fructuariꝰ oꝑas suas locas¬
set.⁊ co nop̃e pecuniam in ãnos
singulos dari stipulatus ẽẽt. fini¬
to usu fructu domino residui
temꝑis adquiri sripłonem.
ne subnixa. Nam si in annos
forte.a. locatio facta sit. qm̃¬
mcertũ est fructus in quens diem
annoꝵ inicio cuiꝰq anni pecunia
fructuatio q̃ retur. scd̾m q̃ ñ tran¬

Expanded text:
as suas locasset et eo nomine pecuniam in annos singulos dari stipulatus esset, finito fructu domino residui temporis adquiri stipulationne subnixa: nam si in annos forte quinque locatio facta sit, qncertum est, fructus in quem diem annorum initio cuiusque anni pecunia fructuario quaereretur: s
Abbreviated transcription (Latin):
bus dari stipulatus est cͣuis sim¬
plicit̃ stipulatur. uł ab alio acce¬
ꝑit. et ad heredẽ captiui ꝑtin¬
ẽnt. aliud ꝙ sit iuris in ꝑsonã
filii. qr nrec fuit tunc in pot̾ate
cum stipularetur. nec postea de¬
prehenditur. ut seruus in here¬
dirate.tñ in ꝓposito pot̃ queri
num ex hcͣ stipułone nicħ ad¬
quisitum h̾edi uideatur. quom
si seruns h̾edirariꝰ defuncto aũ
⁊̃ heredi futuro stipulatꝰ fuiss.
G in hc specie seruus filio ex¬
equebatur. Nam ⁊ si filiꝰ captiui
patti suo stipłatus fũt dari res
impendenti ent. ⁊ si pat̃ apd̾
hostes decesserit nulliꝰ mom̃¬
ti uidebit᷑ fuissestipło. qm̃ alis

Expanded text:
no dari stipulatus est. quamuis quae simpliciter stipulatur uel ab alio accepit, etiam ad heredem captiui pertinent aliudque sit iuris in persona filii, quia nec tunc fuit in potestate, cum stipularetur, nec postea deprehenditur ut seruus in hereditat‹e›, tamen in proposito potest quaeri, num ex hac stipulatione nih‹i›l adquisitum heredi uidetur, quomodo si seruus hereditarius defuncto aut etiam heredi futuro stipulatus fuisset. sed in hac specie seruus filio exaequabitur: nam et si filius captiui patri suo stipulatus fuerit dari, res i‹n› pendenti erit et si pater apud hostes decesserit, nullius momenti uide
Abbreviated transcription (Latin):
dult̾ diem suũ obierit cõstitutũ
ne mulierẽ posse accusari. s si nõ
mors. s pena alia reũ subtraxĩt
ad huc dmm̃s posse ad muliorẽ ueni¬
ueri. ¶Si eo temꝑe quo eligebat᷑
reus adulf̾a impta ñ fu̾it quo ant̃
absoluatur nupta inuenitur di¬
cendũ est hnͣc absoluto quoꝙ ad¬
ulto posse accusari. qr eo tp̃r quo
adulter eligebatur nupta ñ fu̾it.
¶Nupta non pot̾ accusari ñ tiñ
ab eo qui ad ulteriũ accusaũ si op¬
tinuit. s nec ab alio quidẽ si adul
ter absolutus est. ꝑinde si ꝑ collisi¬
onẽ cũ adult̾o cõsct̾cũit. fu̾it ꝙ ab¬
solutus. dedit mulieri guꝑte adu̾¬
sus om̃s securitatẽ. ¶ Plane si
nupte ẽe desierit accilsari pot̾it
n enĩ aliam lex tuetur ꝙͣ quen
nupta est. ꝙͣ diu pupta erit.¬
adultũ cũ filia qmͣ in pot̾ate ht̃
itat nemo alius ex parentibus

Expanded text:
dulter diem suum obierit, constitutum ne mulierem posse accusari. Sed et si non mors, sed poena alia reum subtraxerit, adhuc dicimus posse ad mulierem ueniri. Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absoluatur, nupta inuenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit. Nupta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accusauit nec optinuit, sed nec ab alio quidem, ster absolutus est. proinde si per collusionem cum adultero constituerit fueritque absolutus, dedit mulieri nuptae adversus omnes securitatem. plane si nupta esse desierit, accusari poterit: neque enim aliam lex tuetur quam eam, quae nupta est, quamdiu nupta eritadulterum cum filia quam in potestate habet: itaque nemo alius ex patribus
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ego pͥuto ⁊ si cũ tutore eius
contractum sit ex qͣ causa actõ ĩ pͥu.
datur. Mag̃ ẽ ut eclicto locus sit
q̃i cũ eo ccͣcum sit. ¶ Si pupil¬
lus heres extit̾it alicui ex ea q
cã legata debeat. uidendũ ẽ an ħ.
edicto locus sit. Magisq est ut mar¬
cellus scribit. ⁊̃ puͣ. posse bona pos¬
sid̾i. ẽẽ ꝙ in arbitrio hr̃ditariorun: eẽ¬
creditoꝵ quid potius eligant.⁊
hereditatẽ

Expanded text:
re eius contractum est, ex qua causa actio in pupillum datur, magis est, ut edicto locus sit, quasi cum eo contractum sit. Si pupillus heres extiterit alicui exque ea causa legata debeat, uidendum est, an huic edicto locus sit: magisque est, ut Marcellus scribit, etiam pupilli posse bona possideri esseque in arbitrio hereditariorum creditorum, quid potius eligant: hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
In bona euis qͥ iudicõ sistendi caua
fideiussorẽ declit. s n pot̾atẽ sui
faciat.n defende̾t uri iubebo.¬
¶Pot̾atẽ aũ sui non facit qͥ id ag¬
it. nec adu̾sariꝰ suus copiam sui
hãt. ergo latitantisi bona iubet.
possideri ꝙ si ñ latitet. s absens nõ
defendat᷑ nonne ur᷑ pot̾atẽ sui nõ

Expanded text:
'in bona eius, qui iudicio sistendi causa fideiussorem dedit, si neque potestatem sui faciet neque defenderetur, iri iubebo'.Potestatem autem sui non facit, qui id agit, ne aduersarius eius copiam sui habeat: ergo latitantis bona iubet possideri.Quid si non latitet, sed absens non defendatur? nonne uidetur potestatem sui non
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatori siceat. ꝓmittat sti¬
pulatõ inqud ñ cõmittit᷑ qmͣuis au¬
ferri res ei. ⁊ ip̃e auferre eande hre
possit iussit. non enĩ fcm̃. s iꝰ in hac sti¬
pulatõne u̾titur. cũ uero stipulator per
accipiendam. ut in seruo ⁊ filio famił.
uideat᷑ actũ ẽe de possõne retiuenda
⁊ non auferenda ⁊ cures hãt scipulõ¬
¶ Dec quoꝙ stipulatõ possid̾e mͥ lic̾e
spondes. utilis est ꝙͣ stipulatõnẽ ser¬
uus. an possit utilit̾ in suã ꝑ᷑ cõciꝑe

Expanded text:
stipulatori liceat, promittat: stipulatio, inquit, non committitur, quamvis auferri res ei et ipse auferre eandem possit: non enim factum, sed ius in hac stipulatione vertitur. cum vero stipulatur per ic esse accipiendam, ut in seruo et in filio familias uideatur actum esse de possessione retinenda aut non auferenda et uires habeat stipulatio.Haec quoque stipulatio: 'possidere mihi licere spondes?' utilis est: quam stipulationem seruus an possit utiliter in suam pe
Abbreviated transcription (Latin):
sit. ¶ Scut aũ re ex parte succõ¬
res ei cũ ppõ tenentupata ⁊̃ exu
ꝑte auctoris cõmitrit᷑ stipłatio ip¬
si stipłatori. ceteris ꝙ quicumq
ei succedunt .s. si rem ip̃is hr̃e nõ
licuerit. cet̾im si alicui hre si licu̾it:
cto c̃tius ẽ ñ cõmicti scipulatõnẽ
⁊ nicħ int̾erit utrũ ita scipuler¬

Expanded text:
sit. Sicut autem ex parte rei successores eius cum ipso tenentur, ita etiam ex parte actoris committitur stipulatio ipsi stipulatori ceterisque, quicumque ei succedunt, scilicet si rem ipsi habere non licuerit. ceterum si alii habere non licuit, certo certius est non committi stipulationem, et nihil intererit, utrum ita s
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Capite qͥnto legis in¬
liẽ ita cauetur uiro adult̾m cum
uxore sua dep̃hensũ ꝙẽ aũ nolit. aũ
non liceat occid̾e retin̾e noccurnass
ꝑhoras diurnas ꝙ̃ continuas ñ plꝰ
sine fraude suo iure liceat. ergo ar¬
bitror ⁊ in parite id seruandũ ꝙ ĩ
dep̃hend̾it maritus pot̾it retiñe.
s semel remissus maritus adult̾
reduci non pot̃. Qr ergo si eua¬
serit an relictus custodiri .xx. ho
ris possit. ⁊̃ putẽ hic mͥ mag̃ dicẽ¬
dum reductũ retin̾i. ꝓtestande
rei grã ꝙ addicitur. ꝓtestante esꝰ
rei grͣa ad hoc ꝑtinet ut testes
indit᷑ant testimonio futos accusa

Expanded text:
lteris Capite quinto legis Iuliae ita cavetur, ut viro adulterum in uxore sua deprehensum, quem aut nolit aut non liceat occidere, retinere diurnas nocturnasque continuas non plus sine fraude sua iure liceat. Ego arbitror etiam in patre id seruandum, quoddeprehenderit maritus, poterit retinere. Sed semel remissus adulter reduci non potest. Quid ergo si euaserit, an reductus custodiri ris possit? et putem hic magis dicendum reductum retineri posse, testandae rei gratia. Quod adicitur "testandae eius rei gratia", ad hoc pertinet, ut testes inducat testimonio futuros accusa
Abbreviated transcription (Latin):
puto ueriꝰ ꝙ et sceuole ur ⁊ ipse
marcelł. tractat. Si quidẽ adeatur
horeditas oĩa ut in hereditario s̾¬
uo. Si u̾o adita non sit ut ĩ ꝓpͥo
patris ẽẽ spectanda er̃. ⁊ si nsus
fructus fu̾it huic seruo relictus
res fu̾it subtracta aut cessare aut
non furti actionẽ dicet. Si ex testõ
adierit qm̃ hr̃ditati furtũ non sit
aut si ñ adierit patͥ dabit᷑ furti
accio nam ⁊ condicõ. ¶ Quociẽs
seruns hereditariꝰ stipłatur. ut
ꝑ tradicionẽ accepit. ex ꝑsona de¬

Expanded text:
uod et Scaeuolae uidetur et ipse Marcellus tractat, si quidem adeatur hereditas, omnia ut in hereditario seruo, si adita non sit, ut in proprio patris esse spectanda: et si usus fructus fuerit huic seruo relictus, res fuerit subtracta: aut cessare aut non furti actionem dicet, si ex testamento adierit, quoniam hereditati furtum non fit, aut, si non adierit, patri dabitur furti actio.Nam et condictio, quotiens seruus hereditarius stipulatur uel per traditionem acc
Abbreviated transcription (Latin):
eum aportuit nec debet signd damp¬
litꝰ est teñĩ nisi sũptuosus aut parĩ
bonꝰ nouus paries sit restitutus. ̃
si fu̾it ỹdoneus pariez qui demolit᷑
ti int̾fu̾it actoris enĩ parierẽ itare

Expanded text:
eum oportuit nec debet, si quid damlitus est teneri, nisi sumptuose aut parum bonus nouus paries sit restitutus. quod si fuerit idoneus paries, qui demolitus nti interfuit actoris eum parietem stare
Abbreviated transcription (Latin):
obde molitõnẽ dmissus
ẽ conseq̃nt᷑ restitui eũ sab̾ uollir
si forte hĩtatores migrauerunt et¬
aut nõtam cõmode hr̃ditare possut
imputari id edificatori pat̾

Expanded text:
ob demolitionem amissus est, consequenter restitui eum Sabinus voluit. si forte habitatores migraverunt aut non tam commode habitare possunt, imputari id aedificatori pot
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Matrẽ familiã acciꝑere debemus
eam q̃ in ĩhoneste iuxit. mrẽm .ii. fa¬
ml. a ceteris ferrẽis mores disc̾nunt
sit an uidua. ingenua sit an ub̾tina
slam n nuptie n ratales faciũt. n¬

Expanded text:
"Matrem familias" accipere eam, quae non inhoneste uixit: matrem enim familias a ceteris feminis mores discernuntsit an uidua, ingenua sit an libertina: nam neque nuptiae neque natales faciunt
Abbreviated transcription (Latin):
dem. ł. Nestitu̾e autẽ is intelłr
qui simul ⁊ cãm accori reddit
qnͣ is p̃iturus eẽt si statĩ iudids
acepti tp̃r. res ei reddita fuils .uet
usucapiõĩs cãm ⁊ fructũ.¬

Expanded text:
m "Restituere" autem is intellegitur, qui simul et causam actori reddit, quam is habiturus esset, si statim iudicii accepti tempore res ei reddita fuisset, id est et usucapionis causam et fructu
Abbreviated transcription (Latin):
ex stirpͣib. aut̃ radicib renascit᷑.
¶Stipula illecta ÷. sice in messẽ
deiecte non dũ lecte. qͣs rustici cũ
uacauerint colligunt. ¶Nouale
ẽ t̾ra p̃cisa q̃ anno cessat qmͣ greci
Nearp̃. uocant. Integra aũ est
in qua non dũ dñs pascendi cau¬
sa pecus ĩmisit. ¶ Glans caduca
ẽ que ex arbore cecidit. ¶Pascua
tum ꝑcipiendũ false dũtaxat
ad fructũ capiendũ.

Expanded text:
ex stirpibus aut radicibus renascitur. "Stipula illecta" est spicae in messe deiectae necdum lectae, quas rustici cum vacaverint colligunt. "Novalis" est terra praecisa, quae anno cessavit, quam Graeci νέασιν vocant. "Integra" autem est, in quam nondum dominus pascendi gratia pecus immisit. 'Glans caduca' est, quae ex arbore cecidit. 'Pascua tum percipiendum falce dumtaxat ad fructum capiendum.
Abbreviated transcription (Latin):
subscriptlĩ est. Nam ueteres subsigͣ¬
ficationis ũbo ꝓscriptione uti so¬
iebant. ¶ Bona intelligentur auiꝰ
q̃ declucto ere alieno suꝑsũt. ¶ Dete¬
stari est absenti denunciare. Int̾pꝙ
pꝰtessor est ꝙ̃ ignoramus.

Expanded text:
subscriptum est: nam ueteres subsignationis uerbo pro adscriptione uti solebant. 'Bona' intelleguntur cuiusque, quae deducto aere alieno supersunt. 'Detestari' est absenti denuntiare. 'Incertus possessor' est, quem ignoramus.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ admutendũ puto. ¶ Husꝰ edcĩ
uus possidens cõderapnatꝰ p̃s¬
titit tantũ qnͣtũ si unꝰ lib̾ fecs¬
se dicatur. uerũ ei quoq qͥ icir¬
co condempnatus est. q̃r dolo
fecerat quominꝰ posside̾t.

Expanded text:
 admittendum puto. Huius edicti uos possidens condemnatus praestitit tantum, quantum, si unus liber fecisset, datur, uerum ei quoque, qui idcirco condemnatus est, quia dolo fecerat quo minus possideret.
Abbreviated transcription (Latin):
et uniꝰ nose cũ dnõ lis contestata
sit. tam diu alioꝵ noĩe accõ susti¬
neri debebit qmͣ diu ꝓpriore ui¬
dicio pͭ actor consequĩ qnͣtũ cõ¬
lum. et condictionis simplum.
set. cęssat cet̾oꝵ noĩe accõ ñ tm̃
adu̾sus ipm̃ u̾m etiam adu̾sus
emptorem dũtaxat. Si forte qͥs
eoꝵ quidẽ simł fecent̃. uenier̃
idẽꝙ et si fuerit manumissus
ꝙ si prius fuĩt oblatũ amanum

Expanded text:
o lis contestata sit, tamdiu aliorum nomine actio sustineri debebit, quamdiu priore iudicio potest actor consequi, quantum conlum et condictionis simplum. set, cessat ceterorum nomine actio, non aduersus ipsum, uerum etiam aduersus emptorem dumtaxat, si forte quis eorum, qui simul fecerant, uenier‹i›t. idemque et si fuerit manumissus. quod si prius fuerit ablatum a man
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. ł.Itilissimũ id edcm̃ p̃¬
tor ꝓposuit. quo dnĩs ꝓspiceret
aduersus maleficia seruoꝵ. uide¬
licet ne cũ plures furtũ admͣtũt
euertant dnĩ pat̾moniũ. si om̃s
ded̾e. aut ꝓ singulis estimatõnẽ
utis offerre cogatur. datur gͥ ar
bitrium hoc edicto ut siqͥdẽ uelit
ded̾e noxios seruos possit om̃t de¬
dere qui participauerunt furt̃.
Enĩuero si maluerit estimarionẽ
offerre. tm̃ offerat. qnͣtsi si unꝰ li¬
ber furtũ feciss ⁊ retinent fami¬
liam suam. ¶Hec autẽ facisitas
dño exhibuitur tocions. quotiens
ignorante eo fuitũ fcm̃ ẽ. Cete¬
rum si eo sciente facultas ei ñ
erit data. Nam ⁊ suo noĩe. ⁊ sin¬
głoꝵ noĩe cõueniri potꝰ noxa¬
li iudicio. nec una estimatione
qmͣ homo lib̾ sufferret defun¬
gi pot̾it Is aũ accipitur scire.
cĩ spectant Sebemꝰ q̃ habet

Expanded text:
um. Utilissimum id edictum praetor proposuit, quo dominis prospiceret aduersus maleficia seruorum, uidelicet ne, cum plures furtum admittunt, euertant domini patrimonium, si omnes dedere aut pro singulis aestimationem litis offerre cogatur. datur igitur arbitrium hoc edicto, ut, si quidem uelit dicere noxios seruos, possit omnes dedere, qui participauerunt furtum: enimuero si maluerit aestimationem offerre, tantum offerat, quantum, si unus liber furtum fecisset, et retineat familiam suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo furtum factum est: ceterum si sciente, facultas ei non erit data: nam et suo nomine et singulorum nomine conueniri potest noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret, defungi poterit: is autem accipitur scire, enim spectare debemus, quae habet
Abbreviated transcription (Latin):
ñ alias tnͣseut̃ adu̾sus hĩbes pene
bonoꝵ ad emptõnis qmͣ si lis cõtes¬
tata. et cõdempnatõ fuerit secuta
exceptõ repetundaꝵ ⁊ maiestatis
iudicio q̃ ⁊̃ mortuis reis cũ quib
nicħ actũ est ad huc ex̃ceri placũ
ut bona eoꝵ fisco uendicentur. ad¬
eo ut diuus seuerus ⁊ ant̾ rescͥpse¬
rlint ex quo qͥs alicyͥ ex hiis causis
crimẽ contraxit nicħ ex bonis su¬
is alienare. aut manumtt᷑̾e eũ pos¬
se. ex cet̾is uo delictis pena ĩcipere
ab herede. ita dem̃. pot̾ siuiuo reo
accusatd mota est. ucet ñ fuit cõ¬

Expanded text:
non alias transeunt aduersus heredes poenae bonorum ademptionis, quam si lis contestata et condemnatio fuerit secuta, excepto repetundarum et maiestatis iudicio, quae etiam mortuis reis, cum quibus nihil actum est, adhuc exerceri placuit, ut bona eorum fisco uindicentur: adeo ut diuus Seuerus et Antoninus rescripser‹i›nt, ex quo quis aliquod ex his causis crimen contraxit, nihil ex bonis suis alienare aut manumittere eum poss‹e›. ex ceteris uero delictis poena incipere ab herede ita demum potest, si uiuo reo accusatio mota est, licet non fuit co
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃is sui falsũ arguere minaret᷑. et
sollempnia accusatõis si impleuit
intra tempus a p̃sideꝰ p̃fũctũ p̃ses
ꝓuincie itm̃ ꝓnunciauit non posse
illam amplius de falso testõ dicere
st̃ dixit se post finitũ tempus deirꝰ¬
nto testõ dic̾e̾. q̃ro an ticia q̃ ñ app¬
ellauit adu̾sus sin̾̃am p̃sidis possit
ad falsi accusatõnẽ postea reu̾ti. R̾¬

Expanded text:
fratris sui falsum arguere minaretur et sollemnia accusationis non impleuit intra tempus a praeside praefinitum, praeses prouinciae iterum pronuntiauit non posse illam amplius de falso testamento dicere: sed dixit se post finitum tempus de irrito testamento dicere. quaero, an Titia, quae non appellauit aduersus sententiam praesidis, possit ad falsi accusationem postea reuerti. r
Abbreviated transcription (Latin):
quia fidẽuissor cũ adhuc ex cã fid̾¬
iussionis tenẽtur soluit nec repe¬
tere potꝰ. nec minus age adu̾sus
reũ mandati pͭ. qmͣ si tñ p̃senti de.¬
disset. ¶ It si ignorans creditor
ꝓcuratori suo solutũ seruo debito¬
ris filio ue acceptũ fecerit. postea
autẽ rescierit. et id ratũ habu̾it:
ꝯfirmetur soło. et ꝙ accepti larum
sit. nulliꝰ momĩti ẽ. ⁊ contra si rã¬
tum non habuit ꝙ acceptũ fec̾it᷑
ꝯfirmatur. s si ignorans litẽ solu¬
tum contestatꝰ est. si pendente ui

Expanded text:
quia fideiussor, cum adhuc ex causa fideiussionis teneretur, soluit, nec repetere potest nec minus agere aduersus reum mandati potest, quam si tum praesenti dedisset. Item si ignorans creditor procuratori suo solutum seruo debitoris filioue acceptum fecerit, postea autem rconfirmatur solutio et quod acceptum latum sit, nullius momenti est: et contra, si ratum non habuerit, quod acceptum fecerit, confirmatur. Sed si ignorans solutum litem contestatus est, si pendent
Abbreviated transcription (Latin):
qr recipiendo ꝑrculũ custodie subit.¬
¶ Serui uo̾ sui noĩe ex̃citor noxe dedẽ¬
do se lib̾at. Cur ergo ñ ex̃citor ⁊dẽp¬
netur qui seruũ tam malũ ĩ naue
admisit. et cur liberti qͥdem hoĩs
noiẽ tenet᷑ in solidũ. serui uͦ ñ te¬
nentur nͥ forte icirco ꝙꝑ lb̾m qͥdẽ
hominẽ adhibens sratuere debuit
de eo qualis eẽt. In seruo uͦ suo ignos¬
cendũ sit ei qĩ in domestico malo si
noxe ded̾e paratus sit. Sin aũ adi¬
eoꝵ qui inea capona eiꝰ caupone
ex̃cende cã ibi sunt. Itẽ eoꝵ qui
hĩtandi causa ibi sunt. uiatorum
sibi eligere caupo uł stabulariꝰ
non usdetur. nͨ repelłe pot̾ꝰ iter

Expanded text:
 recipiendo periculum custodiae subit.Serui uero sui nomine exercitor noxae dedendo se liberat. cur ergo non exercitor condemnetur, qui seruum tam malum in naue admisit? et cur liberi quidem hominis nomine tenetur in solidum, servi vero non tenetur? nisi forte idcirco, quod liberum quidem hominem adhibens statuere debuit de eo, qualis esset, in servo vero suo ignoscendum sit ei quasi in domestico malo, si noxae dedere paratus sit. si autem alieorum, qui in ea caupona eius cauponae exercendae causa ibi sunt, item eorum, qui habitandi causa ibi sunt: uiatorum sibi eligere caupo uel stabularius non uidetur nec repellere potest iter
Abbreviated transcription (Latin):
tem si cito condicõ exstitit hc
actione ꝯueniendũ.R. furti adi¬
ponas stabulas ex̃cebunt. sicͥx
a quoquo eoꝵ auoꝰ suc ibi habe¬
bunt furtũ fcm̃ ẽẽ dicetur iudi¬
cibũr datur siue furtũ ope cõsi¬
lio executoris frm̃ sit. seu eorum
cuiꝰcim in ea nauigandi cã esset.
nauigandi cã ẽẽt aut̃ acciꝑe de¬
bemus eos qui adibent᷑. ut na¬
uis nauige̾t. hoc est nautas. et
ẽ in duplũ actõ. Cũ enĩ s naui. ł
in caupona res perit. ⁊ ex edcõ
p̾toris obligatur ex̃citor nauis.
uł canpo ita ut in pocestate eiꝰ
sit cuiꝰ res subrepta sit. utrum
mallet cũ ex̃titore honorario
iure. an cum fure iure ciuili
exꝑiri ꝙ si receꝑit saluũ fore ca¬
upo. uł nauta furti actionem
non dñs rei surrepte.S ip̃ẽ ht̃¬

Expanded text:
tem, si cito condicio extitit, hac actione conueniendum. FURTI ADUponas stabula exercebunt, si quid a quoquo eorum quosue ibi habebunt furtum factum esse dicetur, iudicium datur, siue furtum ope consilio exercitoris factum sit, siue eorum ui in ea naui nauigandi causa esset. Nauigandi autem causa accipere debemus eos, qui adhibentur, ut nauis nauiget, hoc est nautas. Et est in duplum actio. Cum enim in caupona uel in naui res perit, ex edicto praetoris obligatur exercitor nauis uel caupo ita, ut in potestate sit eius, cui res subrepta sit, utrum mallet cum exercitore honorario iure an cum fure iure ciuili experiri. Quod si receperit saluum fore caupo uel nauta, furti actionem non dominus rei subreptae, sed ipse h
Abbreviated transcription (Latin):
liberatus est. a. s.c. quĩ statuas im¬
peratoris reprobatas cõflauerint.
iestatis qui statuas cesaris uetusta¬
te corrupta reficit. nec qui lapi¬
U de iaccato incerto fortuitu statuã

Expanded text:
liberatus est a senatu, qui statuas imperatoris reprobatas conflaverit. Miestatis, qui statuas Caesaris vetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam
Abbreviated transcription (Latin):
satõnẽ institu̾e ñ potꝰ. sic tñ ut qͥad
unus occupet ut̾ꝙ tp̃a cedant ubi
maritus nõn ocrupauit. ⁊ residuatẽ¬
maritis ⁊ pr̃ib dc̃a sunt. exͣneis autẽ
qui accusare possunt accusanidi facisltasᷤ
tur et ip̃i utiles. ¶ Si añ exͣneus
institũit accusatõnẽ. an suꝑuerpecite
marito ꝑmittitur. accusatio qr᷑. et
mag̃. arbito⁊ hoc qͦ casu maritũ au

Expanded text:
sationem instituere non potest, sic tamen, ut, quoad unus occupet, utrique tempora cedant, ubi vero maritus occupavit, residua temmaritis et patribus dicta sunt. Extraneis autem, qui accusare possunt, accusandi facultas ptur et ipsi utiles. Si ante extraneus instituerit accusationem, an supervenienti marito permittatur accusatio, quaeritur. et magis ar
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. s qui reatu decedit inte¬
gri scatus deced̾it. Exstingͥtur. enĩ
crimen mortalitate. nͥ forte qͥs maies¬
tatis reus sũit. Nam hoc c̾men nͥ a
successorib pingetur hr̃ditus fisco
uendicatur. plane ñ qͥsqͥs legis. pi¬
ł maiestatis reus ẽ in essdẽ ꝯdicõ¬
ne. s est qui ꝑ duellitñs reus ẽ hos¬

Expanded text:
 qui in reatu decedit, integri status decedit: extinguitur enim crimen mortalitate. nisi forte quis maiestatis reus fuit: nam hoc crimine nisi a successoribus purgetur, hereditas fisco uindicatur. plane non quisque legis Iuliae maiestatis reus est, in eadem condicione est, sed qui perduellionis reus est, hos
Abbreviated transcription (Latin):
gatio repellit ⁊ maritũ ab accusatio¬
ne. et putẽ non repellẽ lenociniũ igi¬
tur mariti ip̃m honerat ñ mullerem
excusat. unde q̃ri pot̾ an ã quidẽ de
adult̾io cogͦscit statu̾e ĩ maritũ ob
lenotiniũ possit. ⁊ puto posse. Nam cla¬
udius gorgus uir clarissimꝰ uxorẽ ac¬
cusans cũ decectus ẽẽt uxorẽ ĩ aditt̾io
dep̾hensam retinuisse uł accusatõe¬
⁊ sine accusatore lenocinis dampnatꝰ est
a diuo seuero. exͣneus autẽ neqͣqnͣ
lenociniũ obiciens. postea qmͣ reus
factus est se reuesabit. nec maritum
pene subiciet. ¶Si simul ad accusa¬
tionẽ ueniãt mantus ⁊ pat̾ muli¬

Expanded text:
gatio repellat maritum ab accusatiogatio repellat maritum ab accusatione? et putem non repellere: lenocinium igitur mariti ipsum onerat, non mulierem excusat.Unde quaeri potest, an is, qui de adulterio cognoscit, statuere in maritum ob lenocinium possit? et puto posse. nam Claudius Gorgus uir clarissimus uxorem accusans cum detectus est uxorem in adulterio deprehensam retinuisse, et sine accusatore lenocinio damnatus est a diuo Seuero.Extraneus autem nequaquam lenocinium obiciens, posteaquam reus factus est, se releuabit, nec maritum poenae subiciet.Si simul ad accusationem ueniant maritus et pater muli