comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eõe eo mense faciendũ unde quidã hinc nonas
ȩstimant dictas quasi nouȩ iniciũ obseruationis
uel quod ab eo die sẽꝑ ad idus nouẽ dies putent᷑¬
sicut apud tuscos nonȩ plures habebantur. quod
hi nono quoq die regẽ suũ salutabant. & de ꝓprus
negotiis consulebant: id uũ porro nom̃ atuscis
apud quos is dies tis uocatur sup̃tũ est. itẽ
aut̃ illi int̾ pͣtantur io uis fiduciã. Nã cũ io¬
uẽ accipiamꝰ lucis auctorẽ : unde & lucetiũ sa¬
lii in carmine canunt. & cretenses AIATIN
MCPaN uocant. ipsi quoq romani dies pitre
appellant. ut diei patrẽ. iure hic dies iouis
fiducia uocatur. cuiꝰ lux ñ finitur cũ solis
occasu .s splendorẽ diei & nocte contineat il¬
lustrante luna. quod sẽꝑ in pleni idest medio
mense fierisolo. Diẽ gͥ qui uel nocturnis caroe
tenebris iouis fiduciã tusco nomine uocauer
unde a om̃s idus iouis ferias obseruandas sanx̃

Expanded text:
esset eo mense faciendum. Unde quidam hinc Nonas esset eo mense faciendum. Unde quidam hinc Nonas existimant dictas, quasi novae initium observationis, vel quod ab eo die semper ad Idus novem dies putarentsicut apud Tuscos Nonae plures habebantur, quod hi nono quoque die regem suum salutabant et de propriis negotiis consulebant. Iduum porro nomen a Tuscis, apud quos is dies Itis vocatur, sumptum est; Item autem illi interpretantur Iovis fiduciam. Nam cum Iovem accipiamus lucis auctorem, unde et Lucetium Salii in carminibus canunt et Cretenses Δία τὴν ἡμέραν vocant, ipsi quoque Romani Diespitrem appellant, ut diei patrem. Iure hic dies Iovis fiducia vocatur, cuius lux non finitur cum solis occasu, sed splendorem diei et noctem continuat inlustrante luna: quod semper in plenilunio, id est medio mense, fieri solet: diem igitur, qui vel nocturnis caret tenebris, Iovis fiduciam Tusco nomine vocaverunt: unde et omnes Idus Iovis ferias observandas sanxit
Abbreviated transcription (Latin):
pontifici minori hȩc ꝓuidentia de legabatur. ut
nouȩ lunȩ primũ obseruarae aspectũ. uisãq regi
sa crificulo nunciaroe : itaq sacrificio a rege & mi¬
nore pontifice celebrato. idẽ pontifex calata
idest uocata in capitoliũ plebe iuxta curiã cala¬
brã. quȩ casȩ romuli ꝓxima est. quot numero di¬
es abcalendis adnonas suꝑ eẽnt ꝓnuncia bat
& quintanas quidẽ dicto quinquies uerbo ΚΑΛ
septimanas repaeito septies prȩdicabat. Uerby
aut̃ ka AU gręcũ ÷ idest uoco & hunc diẽ qui
ex his dieb qui calarentur primus eõe. placuit
Ralendas uocari. hinc & ipsi curiȩ ad quã uocaban
calabrȩ nom̃ datum est. Idõ aut̃ minor pontifex¬
numerũ dierũ qui ad nonas suꝑ eẽnt calando ꝑde¬
bat. quod post nouã lunã oportebat nonarum die
populos qui in agris eẽnt confluere in urbẽ accep¬
turos causas feriarũ arege sacroꝵ. seiturosq quid

Expanded text:
pontifici minori haec provincia delegabatur, ut pontifici minori haec provincia delegabatur, ut novae lunae primum observaret aspectum visamque regi sacrificulo nuntiaret. Itaque sacrificio a rege et minore pontifice celebrato idem pontifex calata, id est vocata, in Capitolium plebe iuxta curiam Calabram, quae casae Romuli proxima est, quot numero dies a Kalendis ad Nonas superessent pronuntiabat, et quintanas quidem dicto quinquies verbo calo, septimanas repetito septies praedicabat. Verbum autem calo Graecum est, id est voco, et hunc diem, qui ex his diebus qui calarentur primus esset, placuit Kalendas vocari. Hinc et ipsi curiae ad quam vocabantur Calabrae nomen datum estnumerum dierum qui ad Nonas superessent calando prodebat, quod post novam lunam oportebat Nonarum die populares, qui in agris essent, confluere in urbem, accepturos causas feriarum a rege sacrorum, sciturosque quid
Abbreviated transcription (Latin):
tardius. modo celerius excertis causis uideri
solo. contigit ut cũ tardius apparuit. p̃cedenti
mensi plures dies. aut cũ celerius pauciores da¬
rentur: & singulis quibq. mensib ꝓpoc uã nu¬
meri legẽ primus casus addixit. Sic factũ est.
ut alii triginta & unũ. alii unde triginta sor¬
tirentur dies. Om̃ib tam̃ sibi exdie nonarũ
idest nono die rep̃sentari placuit. & inter
idiis ac sequentes beł constitutũ etsedecĩ dies
numerandos. Idõ mensis uberior duos illos
quib augebatur dies int̾ balendas suas &
nonas habebant. Hinc alis quintus abalendis dies
aliis septimꝰ nonas facit. Cȩsar tam̃ ut supra doimn
stata sacra custodiens nec in illis mensib quib bna
adiecit dies ordinẽ uoluit mutare nonarũ. qr bas¬
tis totius mensis feriis dies suos reidiuinȩ cautus
inseruit. Priscis gͦ tẽporib: ante quã fasti. act̃
flauio scriba inuitis patrib in om̃iũ noticiã ꝓderer

Expanded text:
tardius modo celerius ex certis causis videri tardius modo celerius ex certis causis videri solet, contigit ut, cum tardius apparuit, praecedenti mensi plures dies, aut cum celerius, pauciores darentur: et singulis quibusque mensibus perpetuam numeri legem primus casus addixit. Sic factum est ut alii triginta et unum alii undetriginta sortirentur dies. Omnibus tamen mensibus ex die Nonarum Idus nono die repraesentari placuit: et inter Idus ac sequentes Kalendas constitutum est sedecim dies esse numerandos. Ideo mensis uberior duos illos quibus augebatur dies inter Kalendas suas et Nonas habebat. Hinc alaliis septimus Nonas facit. Caesar tamen, ut supra diximus, stata sacra custodiens nec in illis mensibus quibus binos adiecit dies ordinem voluit mutare Nonarum, quia peractis totius mensis feriis dies suos rei divinae cautus inseruit. Priscis ergo temporibus, antequam fasti a Cn. Flavio scriba invitis patribus in omnium notitiam proderentur,
Abbreviated transcription (Latin):
dũ alios fastos. uarusq alios nominib nuncupatis.
Nundinas quoq ur̃as nescire me fateor. de quib
obseruatio tã diligens. tã cauta narratur. Hȩc
nec mihi erubescendũ est ignorare pere grino. a te
uero prȩtextate discere nec ciuẽ pudera: Tc̃
pretextatus. nonsolũ inquit tib hore cũsis ȩgip¬
to oruindus. sed ne nobis quidẽ quib: origo roma¬
na est erubescendũ puto quȩrere. quod quȩ situ
dignũ om̃s uoceres putauerunt. Nã de kalen¬
dis. nonis. & idib. deque feriarũ uariis obser¬
uationib innums ros auctores cura questionis
exercuit & ideo nos quȩ dehis abom̃ĩb dicta
sunt in unũ breuiter colligimus. Romulus enĩ
cũ ingenio acri quidẽ s a gresti statũ ꝓprii ordina¬
r& imperii. iniciũ cuiꝰq mensis exillo sumebat
die quo nouã lunã contigissoe uideri. Quia ñ
continuo euenit ut eodẽ die sẽꝑ appareat. s mͦ

Expanded text:
dum alios fastos variisque alios nominibus nuncupatis. dum alios fastos variisque alios nominibus nuncupatis. Nundinas quoque vestras nescire me fateor: de quibus observatio tam diligens tam cauta narratur. Haec nec mihi erubescendum est ignorare peregrino: a te vero, Praetextate, discere nec civem puderet. Tunc Praetextatus: Non solum tibi, inquit, Hore, cum sis Aegypto oriundus, sed ne nobis quidem, quibus origo Romana est, erubescendum puto quaerere quod quaesitu dignum omnes veteres putaverunt. Nam de Kalendis Nonis et Idibus deque feriarum variis observationibus innumeros auctores cura quaestionis exercuit: et ideo nos quae de his ab omnibus dicta sunt in unum breviter colligimus. Romulus, cum ingenio acri quidem sed agresti statum proprii ordinaret imperii, initium cuiusque mensis ex illo sumebat die quo novam lunam contigisset videri. Quia non continuo evenit ut eodem die semper appareat, sed modo
Abbreviated transcription (Latin):
incisione mandauit. Tunc horus. Dies quidẽ hȩc
inquit intercalaris ante quã quintus annus incipi¬
at inserendus. cũ egipti matris artium ratione con¬
sentit. S ni hil in illoꝵ m̃sib explicandis uid&᷑ õpe¬
rũ. quos tricenũ dierũ om̃s habent. Eoque explici¬
tis duode cim mensib idest trecentis sexaginta
dieb exactis : Tuncint̾ augustũ atq septẽ bre
reliquos quinq dies anno suo reddunt. annecten¬
tes quarto quoq anno exacto int̾ calarẽ qui ex
quadrantib confit. At hic non aprimo inultimũ
m̃sis die᷑ ad increm̃tũ continuũ numerꝰ accedit.
s post hcalendas dirigitur in nonas. unde adquas¬
dam idus deflecti audio. postrursus ni fallor.
immo ut nc̃ quoq rocu listi insequentes balen¬
das. Quȩ om̃a quid sibi uelint scire equidẽ uellẽ
Nã illud nec consequi posse me spero. ut uocabula
cõprehendã quȩ singulis apuduos dieb adduntꝰ.

Expanded text:
incisione mandavit. Tunc Horus: Die quidem hic, incisione mandavit. Tunc Horus: Die quidem hic, inquit, intercalaris, antequam quintus annus incipiat, inserendus cum Aegypti matris artium ratione consentit: sed nihil in illorum mensibus explicandis videtur operosum, quos tricenum dierum omnes habent: eoque explicitis duodecim mensibus, id est trecentis sexaginta diebus exactis, tunc inter Augustum atque Septembrem reliquos quinque dies anno suo reddunt, annectentes quarto quoque anno exacto intercalarem, qui ex quadrantibus confit. At hic non a primo in ultimum mensis diem ad incrementum continuum numerus accedit, sed post Kalendas dirigitur in Nonas: inde ad quasdam Idus deflecti audio: post rursus, ni fallor, immo ut nunc quoque retulisti, in sequentes Kalendas. Quae omnia quid sibi velint, scire equidem vellem. Nam illud nec consequi posse me spero, ut vocabula conprehendam quae singulis apud vos diebus adduntur,
Abbreviated transcription (Latin):
palã posito publicauit. & error huc usq stare
potuissoe : nisacerdotes sibi errorẽ nouũ ex
ipsa emendatione fecissent. Nã cũ oporteroe
diẽ qͥ ex quadrantib: confit. quarto quoq.
anno confecto. antequã quintus inciper& int̃¬
calare : illi quarto non ꝑacto s incipiente in¬
tercalabant Hic error: sex & triginta annis
ꝑmansit. quib annis: inter calati sunt dies duo¬
decĩ. cũ debuerint int̾ calari nonem. S hunc
quoq errorẽ sero de p̃hensũ correxit augustus.
qui annos duodecĩ sine int̾ calari die transigi
iussit : ut illi tres dies. qui ꝑannos triginta
& sex uicio sacerdotalis festinationis exere¬
uerant : sequentib annis duo decĩ. nullo die
int̃calato deuoraroeur. Post hocunũ diẽ
scđm ordinationẽ cȩsaris. quinto quoq inci¬
piente anno inter calari ussit. & om̃ẽ hunc
ordinẽ : ȩreȩ tabulȩ ad ȩternã custodiam

Expanded text:
palam palam potuisset, ni sacerdotes sibi errorem novum ex ipsa emendatione fecissent. Nam cum oporteret diem qui ex quadrantibus confit quarto quoque anno confecto, antequam quintus inciperet, intercalare: illi quarto non peracto sed incipiente intercalabant. Hic error sex et triginta annis permansit: quibus annis intercalati sunt dies duodecim, cum debuerint intercalari novem. Sed hunc quoque errorem sero deprehensum correxit Augustus, qui annos duodecim sine intercalari die transigi iussit, ut illi tres dies qui per annos triginta et sex vitio sacerdotalis festinationis excreverant sequentibus annis duodecim nullo die intercalato devorarentur. Post hoc unum diem secundum ordinationem Caesaris quinto quoque incipiente anno intercalari iussit, et omnem hunc ordinem aereae tabulae ad aeternam custodiam
Abbreviated transcription (Latin):
to additoꝵ dierũ: hi qui duos acceperꝰ adnonuꝰ
decimũ qui uͦ unũ: ad octauũ decimũ haberent
reditũ kxalendarũ. Feriarũ tam̃ cuiꝰq m̃sis or¬
do seruatꝰ est. Nã sicui fere tercius ab idib dies
festus aut feriatus fuit : & tunc ad sextũ deci¬
mũ dicebatur: &iã post augm̃tũ dierũ eadẽ
religio seruata est: ut tercio ab idus die cele¬
brar&ꝰ licoe ab increm̃to : non iã ad sextũ deci¬
mũ bealendas s ad septimũ decimũ : siunus. aut
Nã idõ nouos dies circa finẽ cuiusque men¬
sis inseruit : ubi finẽ om̃iũ quȩ in mense erant
repperit feriarũ. adiectosq ase dies fastos nota¬
uit : ut ma iorẽ daror actionib liber tate᷑. & ñ
solũ nullũ nefastũ: s nec comitiale̾ quẽ quã de
adiectis dieb instituit. ne ambitionẽ magistra¬
tuũ augera adiectio. Sic annũ ciulẽ cȩ sar.
habitis ad limã limensionib constitutũ: edicto

Expanded text:
nto additorum dierum hi qui duos acceperunt ad nonum nto additorum dierum hi qui duos acceperunt ad nonum decimum, qui vero unum, ad octavum decimum haberent reditum Kalendarum. Feriarum tamen cuiusque mensis ordo servatus est. Nam si cui fere tertius ab Idibus dies festus aut feriatus fuit et tunc a. d. sextum decimum dicebatur, etiam post augmentum dierum eadem religio servata est, ut tertio ab Idibus die celebraretur, licet ab incremento non iam a. d. sextum decimum Kalendas sed a. d. septimum decimum, si unus, aut ceretur. Nam ideo novos dies circa finem cuiusque mensis inseruit, ubi finem omnium quae in mense erant repperit feriarum, adiectosque omnes a se dies fastos notavit, ut maiorem daret actionibus libertatem, et non solum nullum nefastum sed nec comitialem quemquam de adiectis diebus instituit, ne ambitionem magistratuum augeret adiectio. Sic annum civilem Caesar habitis ad limam dimensionibus constitutum edicto
Abbreviated transcription (Latin):
bent nonas sic̃ numa constituit : quia nihil in his
iulius mutauit: S ianuarins. sextilis. & decẽ¬
ber: quib: cȩsar binos dies addidit: lic& trice¬
nos singulos habere post cȩfarẽ coeperit᷑ : quin
cȩsar quos addidit dies: neq ante nonas neq
ante idus inserere uoluit. ne nonarũ aut iduṽ
religionẽ quȩ stato erant die : nouella cõper¬
endinatione corrũ pero. S nec postidus mox
uoluit inserere. neferiarũ quarũq: uio lara
indictio. S ꝑactis cuiꝰq m̃sis feriis. locũ dieb
aduenis fecit &ianuario quide: quos dicimꝰ
quartũ & terciũ Ic alendas febro arias dedit:
aprili: sextũ halendas maias. lumo: terciũ bealen¬
das uilias: Augusto: quartũ & terciũ halendas
septẽbres. Septẽ brs: tertiũ hł octobres No
hi menses quib: dies addidit. ante hanc ordinati¬
onẽ habuissent mensis sequentis balendas. ad
septimũ decimũ reuertentes: postea ex augm̃¬

Expanded text:
bent Nonas, sicut Numa constituit, quia nihil in his bent Nonas, sicut Numa constituit, quia nihil in his Iulius mutavit: sed Ianuarius Sextilis December, quibus Caesar binos dies addidit, licet tricenos singulos habere post Caesarem coeperint, quintur, quia Caesar quos addidit dies neque ante Nonas neque ante Idus inserere voluit, ne Nonarum aut Iduum religionem, quae stato erat die, novella comperendinatione corrumperet. Sed nec post Idus mox voluit inserere, ne feriarum quarumque violaretur indictio, sed peractis cuiusque mensis feriis locum diebus advenis fecit. Et Ianuario quidem dies quos dicimus quartum et tertium Kalendas Februarias dedit, Aprili sextum Kalendas Maias, Iunio tertium Kalendas Iulias, Augusto quartum et tertium Kalendas Septembres, Septembri tertium Kalendas Octobres, Nohi menses quibus dies addidit ante hanc ordinationem habuissent mensis sequentis Kalendas ad septimum decimum revertentes, postea ex augme
Abbreviated transcription (Latin):
circũ ire Iulius gͥcȩ sar. decẽ dies obseruatio
nineceri suꝑadiecit. ut annũ: trecenti sexa¬
ginta quinq̃ dies: quib sol zodiacũ lustrat :¬
efficerent & nequa draus deessoe : statuit: ut
quarto quoq anrio : sacer dotes quicurabant m̃sib
acdieb: unũ inter calarent diẽ. eoscili¬
c&m̃se acloco: quo & iã apud uoceres inter balaba¬
tur. idest ante quinq ultimos febroarii m̃sis dies.
idq bissextũ censuit nominandũ. Pie sant̾ decẽ
quos ab eo ad ditos diximꝰ: hac ordinatione diftri¬
buit: in ianuariũ aesextilẽ a decẽbrẽ : binos
dies inseruit. in a prile̾ aut̃ iuniũ. septẽ brẽ. no¬
uẽ brẽ singulos. S neq m̃si februario addidic
diẽ. nedeũ inferũ religiosmutaroe᷑:. & mar¬
tio. maio. quintili. octobri: seruauit pristinũ
statũ. quod satis pleno erant numero. id est di¬
erũ singuloꝵ tricenor quȩ ideo & septimanas ha¬

Expanded text:
circumire. Iulius ergo Caesar decem diescircumire. Iulius ergo Caesar decem diesni veteri superadiecit, ut annum trecenti sexaginta quinque dies quibus sol zodiacum lustrat efficerent, et ne quadrans deesset, statuit ut quarto quoque anno sacerdotes qui curabant mensibus ac diebus unum intercalarent diem, eo scilicet mense ac loco quo etiam apud veteres mensis intercalabatur, id est ante quinque ultimos Februarii mensis dies, idque bissextum censuit nominandum. Dies autem decem quos ab eo additos diximus hac ordinatione distribuit. In Ianuarium et Sextilem et Decembrem binos dies inseruit, in Aprilem autem Iunium Septembrem Novembrem singulos; sed neque mensi Februario addidit diem, ne deum inferum religio immutaretur, et Martio Maio Quintili Octobri servavit pristinum statum, quod satis pleno erant numero, id est dierum singulorum tricenorumque. Ideo et septimanas ha
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sumpsit. eaq re factũ ÷: ut annꝰ confusionis ul¬
timꝰ in qua dringentos quad ragintes tres dies
ꝓtendere t. Post hȩcimitatus ȩgiptios solos dauina¬
pũ perĩ om̃iũ conscios: ad numerũ solis qui dieb singu¬
ls trecenis sexaginta quinq & quadrante cur sũ
con ficit: annũ dirigere contendit. Nã sicut luna¬
ris aous mensis est : quia luna paulominꝰ quã m̃¬
se intodia ei circũ itione consumit: ita solis annꝰ
hoc dierũ numero colligendus est. quẽ ꝑagit dũ
ad id signũ se denuo uertit: ex quo digressus est.
Unde annus uertens uocatur & habet᷑ magnꝰ.
cũ lunȩ annꝰ breuis putoeus. Hoꝵ uergilius utrũ¬
q cõplexus ÷. Interea magnũ solcircũ uoluitur
orbem. Hinc o ab eius capite : annũ acircuitutẽ.¬
poris putat dictũ. quia ueteres anꝑcircũ pone¬
re consuerunt ut cato in originib: oratoꝵ. an
terminũ. idest circũ t̃minũ: & ambire dr̃ ꝓ

Expanded text:
consumpsit, eaque re factum est ut annus confusionis ulconsumpsit, eaque re factum est ut annus confusionis ultimus in quadringentos quadraginta tres dies protenderetur. Post hoc imitatus Aegyptios, solos divinarum rerum omnium conscios, ad numerum solis, qui diebus trecentis sexaginta quinque et quadrante cursum conficit, annum dirigere contendit. Nam sicut lunaris annus mensis est, quia luna paulo minus quam mensem in zodiaci circumitione consumit, ita solis annus hoc dierum numero colligendus est quem peragit dum ad id signum se denuo vertit ex quo digressus est, unde annus vertens vocatur et habetur magnus, cum lunae annus brevis putetur. Horum Vergilius utrumque conplexus est: Interea magnum sol circumvolvitur annum. Hinc et Ateius Capito annum a circuitu temporis putat dictum, quia veteres an pro circum ponere consuerunt, ut Cato in Originibus: Arator an terminum, id est circum terminum, et ambire dicitur pro
Abbreviated transcription (Latin):
antiquissimã lege̾ fuisse: in cisa in colũna ȩrea
alucio pinario. & funio consulib. cuim̃tio int̾la¬
laris ad scribitur: Hȩcde int̃ halandi principiosatos
relata sint. Uere fuit tẽpiis: cũ ꝓpt̃ suꝑstitiones
int̃ btalatio om̃is omissa est. ñ numquã uero ꝑgra
sacer dotũ : qui publicanis ꝑferri uel imminui con¬
sulto anni dies uolebant: modo auotio. mode re¬
tractio dierũ ꝓueniebet. & subspecie obseruano¬
nis emergebat msor c̃fusionis oc casto. S postea
gauis cȩsar: omem hane inconstantiã tẽpoꝵ uaga
ad huc & incertã: in ordine state definitionis
coegit. adnitente sib marco flauo scriba. qui
scriptos dies singulos ita ad dictatorẽ retalit
ut & ordo eoꝵ in ueniri facillime posse. in
uento certus status ꝑseuerarex. Ergo gans on¬
sar ex ordiũ nouȩ ordinationis initurus.
dies om̃s qui ad huc confusione poterant facere

Expanded text:
antiquissimam legem fuisse incisam in columna aerea antiquissimam legem fuisse incisam in columna aerea a L. Pinario et Furio consulibus, cui mentio intercalaris ascribitur. Haec de intercalandi principio satis relata sunt. Verum fuit tempus cum propter superstitionem intercalatio omnis omissa est: nonnumquam vero per gratiam sacerdotum, qui publicanis proferri vel inminui consulto anni dies volebant, modo auctio modo retractio dierum proveniebat: et sub specie observationis emergebat maior confusionis occasio. Sed postea C. Caesar omnem hanc inconstantiam temporum vagam adhuc et incertam in ordinem state defincoegit, adnitente sibi M. Flavio scriba, qui scriptos dies singulos ita ad dictatorem retulit ut et ordo eorum inveniri facillime posset et invento certus status perseveraret. Ergo C. Caesar exordium novae ordinationis initurus dies omnes qui adhuc confusionem poterant facere
Abbreviated transcription (Latin):
uellent int̃ halirae᷑. dũ modo eũ. in medio term¬
nalio uel mensis int̃bealaris. ita locarent : itt asu¬
specto die celebritatẽ auerterẽ nundinarũ.
Atq hoc ÷ qđ quidã uocerũ roeulerunt. ñ solũ ñ¬
sẽ apud romanos : uerũ &eiã die: intercalart̃ fuise
Quando aut̃ primo inter balatũ sit: uane referti.
& macer quidẽ licinius: euis rei ordinẽ romulo ad¬
signat. Antias libro scðo: numã põpiliã sacrer
cansa idinuenis se ẽtendit: Iunius seruiu tullũ
rege̾ primũ int̾ balasse cõmemorat : aquo a nun¬
din̾as insticutas uarrom plaece Tutidianus re¬
fert libro t̃cio magistratuũ : decẽ uiros quidecẽ
tabulis duas ad diderunt : de int̃ calando popu¬
lũ rogasse Cassuis: eosdẽ scribit auctores Ful¬
uius aut̃: id egisse marcũ consulẽ dicit: ab urbe
condita quingente simo sexagesimo scđo. in ito mos
bello aetonico. S hunc arguit uarro. scribendo:

Expanded text:
vellent intercalaretur, dum modo eum in medio Termvellent intercalaretur, dum modo eum in medio Terminaliorum vel mensis intercalaris ita locarent, ut a suspecto die celebritatem averteret nundinarum. Atque hoc est quod quidam veterum rettulerunt non solum mensem apud Romanos verum etiam diem intercalarem fuisse. Quando autem primum intercalatum sit varie refertur. Et Macer quidem Licinius eius rei originem Romulo adsignat; Antias libro secundo Numam Pompilium sacrorum causa id invenisse contendit; Iunius Servium Tullium regem primum intercalasse commemorat, a quo et nundinas institutas Varroni placet. Tuditanus refert libro tertio magistratuum decemviros qui decem tabulis duas addiderunt de intercalando populum rogasse. Cassius eosdem scribit auctores, Fulvius autem id egisse M'. Acilium consulem dicit ab urbe condita anno quingentesimo sexagesimo secundo, inito mox bello Aetolico. Sed hoc arguit Varro scribendo
Abbreviated transcription (Latin):
q: postint̃ calationẽ subu ttgebant. Credo: uo e¬
re religionis suȩ more ut febro ariũ omi modo¬
martius consequeroe: S cũ sepe eueniroe : ut nun¬
hocauerter&ꝰ: excogitatũ ÷. quod aperiemꝰ : si pri¬
uis ostenderim: curmnundinȩ.uel primis calenis.
uel nonis om̃ib rauebantur: Nã quotiens in ci¬
piente anno. dies coepit qui addictus ÷ nundinis:
amĩs ille annꝰ. infaustis casib luctuosus fuit. ma
ximeq lepidiano tumultu: opinioasta firma¬
ta est: Nonis aut̃: conuentus uniuersȩ multi¬
tudinis uitandus estimabatar. qm̃ populus ro¬
manus exactis &iã regib: die hunc non arũ.
ixne celebrabunt. quẽ natalt᷑ serui tulli exsuma¬
nequid nundinis collecta uniuer sitas. obde sider
regis nouarae : cauisse : ut nonȩ anundinis segreoa¬
rentur. Unde ille quo habundare annu decino
eoꝵ est ꝓmissus arbitrio : qui fastis perant utieũ

Expanded text:
que, post intercalationem subiungebant: credo veteque, post intercalationem subiungebant: credo vetere religionis suae more, ut Februarium omni mMartius consequeretur. Sed cum saepe eveniret ut nunhoc averteretur excogitatum est: quod aperiemus, si prius ostenderimus cur nundinae vel primis Kalendis vel Nonis omnibus cavebantur. Nam quotiens incipiente anno dies coepit qui addictus est nundinis, omnis ille annus ximeque Lepidiano tumultu opinio ista firmta est. Nonis autem conventus universae multitudinis vitandus existimabatur quoniam populus Romanus exactis etiam regibus diem hunc Nonarum maxime celebrabat quem natalem Servii Tullii existimadiebus praeerant ne quid nundinis collecta universitas ob desiderium regis novaret, cavisse ut nonae a nundinis segregarentur. Vnde dies ille quo abundare annum diximus eorum est permissus arbitrio qui fastis praeerant, uti cum
Abbreviated transcription (Latin):
Causa uͦ huiꝰ uaricatis apud graniũ licianũ libro scdõ¬
uiligens lector inuenia. Ait enĩ nundinas iouis ferias
eẽ. Si qͥdẽ flaminica om̃ib nundinis in regia ioui ariaẽ
solat immolare. s lege hortensia effectũ ut fastȩ eent.
uti rustiea qͥ nundinandi causa in urbẽ ueniebant lites
cõponerent. ne fastoenĩ die p̃tori fari ñ licebat. Ergoqͥ
ferus dict̃ am̃datio undicant᷑ patrocinio uoeustatis. qͥ c̃tra
sentiunt: estimatu aetatis quȩ legẽ sequita ÷ uera deꝓ¬
munt. Harũ originẽ quidã romulo assignant. quẽ comi¬
municato rego cũtito tatio sacrificiis & sodalitatib
institutis. nundinas quoq ad ietisse cõmemorant. sic̃ tuti¬
banus affirmat. s cassius seruũ tulliũ fecisse nundi¬
nas dicit. ut ii urbẽ edcagris conuenirent urbanas ru¬
sticasq res ordinaturi. Geminꝰ ait diẽ nundinarũ exac¬

Expanded text:
Causam vero huius variCausam vero huius varidiligens lector inveniet. Ait enim nundinas Iovis ferias esse, siquidem flaminica omnibus nundinis in regia Iovi arietem soleat immolare, sed lege Hortensia effectum ut fastae essent, uti rustici, qui nundinandi causa in urbem veniebant, lites componerent. Nefasto enim die praetori fari non licebat. Ergo qui ferias dicunt a mendacio vindicantur patrocinio vetustatis, qui contra sentiunt aestimatu aetatis quae legem secuta est vera depromunt. Harum originem quidam Romulo adsignant, quem communicato regno cum T. Tatio sacrificiis et sodalitatibus institutis nundinas quoque adiecisse commemorant, sicut Tuditanus adfirmat. Sed Cassius Servium Tullium fecisse nundinas dicit, ut in urbem ex agris convenirent urbanas rusticasque res ordinaturi. Geminus ait diem nundinarum exac
Abbreviated transcription (Latin):
Consistes egre & citius qua ascendas decides
Cecidi ego cadae qui sequitur: laus est publica.
Publilq sententię. feruntu. lepidȩ & ad cõmunẽ usum
ad cornodatissime: exx quib has fere memini singulis uersib¬
MUMcircum scriptas
Beneficiñ lando: acceꝑit qui digno dedit.
Feras nonculpes. quod mutari potest

Expanded text:
consistes aegre et citius quam ascendas cades. consistes aegre et citius quam ascendas cades. Cecidi ego, cadet qui sequitur: laus est publica. Publilii autem sententiae feruntur lepidae et ad communem usum accommodatissimae, ex quibus has fere memini singulis versibus circumscriptas: Beneficium dando accepit qui digno dedit. Feras, non culpes, quod mutari non potest
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝗd insule facerte respandit: aquã eale facit. Localari de¬
uisse suꝑ coma i prta questione. qdnã eãe molestũ otiume
aliud alio ñpinante. ille poda grici pedes diocit. Obhet &¬
alia manu missus & maiore citra: oruditus. cũ mimos cõpone:¬
rce ingentiq ad sensu itasiȩ oppidis agere coepissce. ꝓdu¬
Etuserinriȩ ꝑ cȩsaris ludos. om̃is qui tunc scripta &e operas suas
aniscȩnã. bo cauerant ꝓuocauit. ut singuli secũ postea inuicẽ
inateria ꝓ repore contenderent: Nec ullo recũsante supe¬
rauit om̃s anquis &e laberiũ Unde cȩsar adridens ꝓnunci
auit: Fauente tibi me uictuses laberi afrro. statiq̃ publilio
palma & laberio anulũ aureũ cũ quingentis sestercus dedit:
tunc publilius ad laberiã recedentẽ ait. Quicũ contendisti
scriptor hunc spectator subleua. S & laberius sequenti.
statĩ cõmissione mimo nouo inter iecit hos uersus.
Nonpossant primi eẽ om̃s. om̃i in tempore.
Sumĩ ad gradũ cũ claritatis ueneris.

Expanded text:
am calefacit." Ioculari deinde super cena exorta quaestione quodnam esset molestum otium, aliud alio opinante, ille "podagrici pedes" dixit. Ob haec et alia manu missus et maiore cura eruditus, cum mimos componeret ingentique adsensu in Italiae oppidis agere coepisset, productus Romae per Caesaris ludos, omnes qui tunc scripta et operas suas in scaenam locaverant provocavit ut singuli secum posita in vicem materia pro tempore contenderent. Nec ullo recusante superavit omnes, in quis et Laberium. Vnde Caesar adridens hoc modo pronuntiavit: favente tibi me victus es, Laberi, a Syro; statimque Publilio palmam et Laberio anulum aureum cum quingentis sestertiis dedit. Tunc Publilius ad Laberium recedentem ait, quicum contendisti scriptor, hunc spectator subleva. Sed et Laberius sequenti statim commissione mimo novo interiecit hos versus: Non possunt primi esse omnes omni in tempore. Summum ad gradum cum claritatis veneris,
Abbreviated transcription (Latin):
Eidẽ egipto ad iacens ciuitas quȩ conditorẽ alexandrũ ma¬
cedone gloratur: sarapiti atq is incultu pene attonce uene¬
rationss ob seruat. om̃e tam̃ ilbĩ uenerationẽ soli se sub illius
nomine testatur impendere: uel dũ cabthũ capta eiꝰ infigẽ.
ueł dũ siumulacro signũ tricipitis animantis adiungẽ ꝙ ex¬
prinit medio eode q maxcino captte leonis ad figiẽ. deceta
parte caput leonis eecorutt. mansua a specie blandientis. pars
nero leta ceruicis rapacis lupi capite finitur. E asꝙ. formas
a surmaliũ draco coneetit uolumi ne suo. capite redeunte ad
dĩ dexcterã qua cõpescitur monstrũ. Ergo leonis capite mon¬
stratur p̃sens tẽpus: quia conditio eiꝰint̃ p̃teritũ futurũq.
ac tũ present̃ ualida feruens quȩ est. Sed & p̃teritũ tẽpas
lupi capite signatur qd memora rerũ transactarũ rapitꝰ
dpi fertur Itẽconis bi andientis effigies futurt rẽporis

Expanded text:
Eidem Aegypto adiacens civitas, quae conditorem Alexandrum Macedonem gloriatur, Sarapin atque Isin cultu paene attonitae venerationis observat. Omnem tamen illam venerationem soli se sub illius nomine testatur inpendere, vel dum calathum capiti eius infigunt, vel dum simulachro signum tricipitis animantis adiungunt quod exprimit medio eodemque maximo capite leonis effigiem: dextra parte caput canis exoritur, mansueta specie blandientis: pars vero laeva cervicis rapacis lupi capite finitur, easque formas animalium draco conectit volumine suo, capite redeunte ad dei dexteram qua conpescitur monstrum. Ergo leonis capite monstratur praesens tempus, quia conditio eius inter praeteritum futurumque actu praesenti valida fervensque est: sed et praeteritum tempus lupi capite signatur, quod memoria rerum transactarum rapitur et aufertur: item canis blandientis effigies futuri temporis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpugnara quasi uirtus dem. Gigantas aut quis aliud fuisse
redendu qua hamina quanda impia gente deos negont
oridio estumitã dcos pellere de celestise dd uoluist : hapedo
indra conũ uolumita desinobant: Quod signifrat nihilcos
rectũ nil superũ cogitisse. totius uit eogressi atq pcessu
gła e nuisi solis illuminatio. cui pocessur ꝓfunditate occuli
renebrarũ Preterca sacrue: aoministratianis apud egip¬
tios inultiplici actn multi plicẽ der adserunt᷑ potistatẽ. signa¬

Expanded text:
Gigantes autem quid aliud fuisse credendum est quam hominum quandam impiam gentem deos negantem, et ideo extimatam deos pellere de celesti sede voluisse? horum pedes in draconum volumina desinebant, quod significat, nil eos rectum, nil superum cogitasse, totius vite eorum gressu atque processu in gloria est nisi solis illuminatio, cuius recessu profunditate occulitur tenebrarum? Praeterea sacrorum administrationes apud Aegyptios multiplici actu multiplicem dei adserunt potestatem, signi
Abbreviated transcription (Latin):
CΟΝΑΙCΝΟΥΝ qr solẽ mundi m̃tẽ eẽ dixer̃. Mundus aut̃
uocat᷑ cȩlũ qd appellant iouẽ. Unde aratus de tȩlo dicturus ait.
etcaio capxuiaiecoa. liber aromanis appellatur. qd̃ liberte
Uagus: ut ait neuius hac qua sol uaguis igneas habenas immittit
ꝓpius. iugatq. t̃rȩ. Idẽ uersus orpheici ΕΥΒOΥAΠΑ uocantes bo¬
niconsilii hunc deũ prȩstitẽ monstrant. Nã sia conceptu m̃tis
consilia nascunt᷑. mundi aut̃ m̃tẽ solẽ et̃ opinantur auctores. a quo
n homines manat intellegendi principiũ : merito boni õsilii solẽ
toritas funditur oraculo apollinis clarii. Inquo aliud quoq nom̃
soli adicit᷑. qͥ in isdẽ sacris uersib: int̃caera uocatur . Iao. Nam con¬
sultus apollo clarius quis deoꝵ habendus sit qui uocat᷑. iao. ita af.¬

Expanded text:
σον Διὸς νοῦν, qui solem mundi mentem esse dixerunt: mundus autem vocatur caelum, quod appellant Iovem: unde Aratus de caelo dicturus ait: Ἐκ Διὸς ἀρχώμεσθα. Liber a Romanis appellatur, quod liber et vagus est, ut ait Naevius: Hac qua sol vagus igneas habenas Inmittit propius iugatque terrae. Idem versus Orpheici Εὐβουλῆα vocantes boni consilii hunc deum praestitem monstrant. Nam si conceptu mentis consilia nascuntur, mundi autem mentem solem esse opinantur auctores, a quo in homines manat intellegendi principium: merito boni consilii solem us auctoritas fundatur oraculo Apollinis Clarii, in quo aliud quoque nomen soli adicitur, qui in isdem sacris versibus inter cetera vocatur Ἰαώ: nam consultus Apollo Clarius, quis deorum habendus sit qui vocatur Ἰαὼ, ita ef
Abbreviated transcription (Latin):
brant y iacintbia uocantes hedera coronant᷑ bachicorito.
lte begtii parnasũ monte apollini sacratu eẽ memorantes. simul
tamen in eodẽ &e oraculũ delphicũ &e speluncas bachicas unideo con¬
peiuN in hoc monte parnasso bachanalia alt̾nus annis agunt᷑.
ubi & satiroꝵ ut affirmant frequens cernit᷑ coteꝰ. & plerũq. uoces
ꝓpriȩ eu exaudiuntur . itẽq ermbaloꝵ crepit ad aures hominũ
sepe ꝑuemunt. Et nequis opina᷑ diuersis dis parnassũ montẽ
dicatũ. idẽ euripides in licimnio apollinẽ liberũq unũ eundẽq.

Expanded text:
brant, Hyacinthia vocantes, hedera coronantur Bacchico ritu. Item Boeotii Parnasum montem Apollini sacratum esse memorantes simul tamen in eodem et oraculum Delphicum et speluncas Bacchicas uni deo conρεύων. In hoc monte Parnasso Bacchanalia alternis annis aguntur, ubi et Satyrorum, ut adfirmant, frequens cernitur coetus et plerumque voces propriae exaudiuntur, itemque cymbalorum crepitus ad aures hominum saepe perveniunt. Et ne quis opinetur diversis dis Parnassum montem dicatum, idem Euripides in Licymnio, Apollinem Liberumque unum eundemque
Abbreviated transcription (Latin):
serto eunde᷑ eẽ apollinẽ ac solẽ: edoctoq poste& apsũ eẽ liberã
patre apollo ÷. nulla exhis dubitatiosit sole acliberẽ patrẽ
eius dẽ numunis habendũ: Absolute tam̃ hoc argum̃tis liqͥdi¬
orib adstruae. In facris enĩ hȩc religiosi ardani obseruatio te
tar sũ infero ið nocturno. dionisius qͥest liberpater haboae
ltẽ liberi patris simulacra partĩ pueinla ꝑtatr pags suuemli
fingunt. Preterea barbata specrm semliqqͣ uit greti oiꝰ quem
baccapea. itẽ quẽ brisea appellant. &e ut inei᷑ pania neapoli¬
tani tebrbrant hebona cõgnomunantes. He auũ etitũ diuer¬
sicatĩs ad sole rofesunt ut par uulus uudeatur hięmali solsti¬
cio qualẽ egiptii ꝓferunt ex adito dio certa. ꝙ tun cbreuissimo
diȩ ueluti paruus & infans uideatur: Exinde aut̃ ꝓcedentib
augm̃tis equi noctio uernali similit atq adolescentis adipiscit
uires figuraq iuuenis ornat᷑. postea stactut᷑ eius etas pleniss¬

Expanded text:
serto, eundem esse Apollinem ac solem, edoctoque postea ipsum esse Liberum patrem qui Apollo est, nulla ex his dubitatio sit Solem ac Liberum patrem eiusdem numinis habendum: absolute tamen hoc argumentis liquidioribus astruetur. In sacris enim haec religiosi archani observatnocturno, Dionysus, qui est Liber pater, habeatur. Item Liberi patris simulachra partim puerili aetate partim iuvenis fingunt: praeterea barbata specie, senili quoque, uti Graeci eius quem βασσαρέα, item quem Βρισέα appellant, et ut in Campania Neapolitani celebrant Ἥβωνα cognominantes. Hae autem aetatum diversitates ad solem referuntur, ut parvulus videatur hiemali solstitio, qualem Aegyptii proferunt ex adyto die certa, quod tunc brevissimo die veluti parvus et infans videatur: exinde autem procedentibus augmentis aequinoctio vernali similiter atque adolescentis adipiscitur vires, figuraque iuvenis ornatur: postea statuitur eius aetas plenissi
Abbreviated transcription (Latin):
interius latente constat agitari. Sedplato ita animã dicit exese moueri. ut non alidm causan uesert tan ia
lidum uocanus. sed & ferrũ calidũ dicimiud. & niuẽ frigidã. & sacũ frigidit nincupamusi isi elgullo ⁊ gilaa¬
ualidi nomen accipimus. Qua ignis pse cal&. non abalio fit calidus.  Contra ferrũ. nonnisi exalio alsin
utnie frigida. int mel dulce nit. nenaliunde contingit. Saaco tamen frigiis. uel mulso dicgo t
quamde illis quȩ uel sistuntur uelagitantur ex alio. Sod quibus moueri ab alio nelstare em¬
tigit hȩo &stare bosi nunt & moueri Quibus. idemest e eẽ & moueri. nũ quã amoni cessn. q

Expanded text:
interius latente constat agitari. Sed Plato ita animam dicit ex se moueri ut non aliam causam, uel extrinseculidum uocamus, sed et ferrum calidum dicimus; et niuem frigidam et saxum frigidum nuncupamus, mel dulce, alidi nomen accipimus, quia ignis per se calet, non ab alio fit calidus, contra ferrum non nisi ex alio calescit. Vt nix frigida, ut mel dulce sit non aliunde contingit; saxo tamen frigus uel mulso dulcedo aquam de illis quae uel sistuntur uel agitantur ex alio. Sed quibus moueri ab alio uel stare contingit, haec et stare desinunt et moueri. Quibus autem idem est et esse et moueri, numquam a motu cessant, q
Abbreviated transcription (Latin):
eorpus inigreditunr. modo rursus egreditur. x hoc frequenter ex ercos. Sedhoc iudemꝰ fieri no
uet᷑. Hie queie addit sianima semouet. necesseest ut aliquo motus genere semoneat. Ergo aut inloco semotiet.
bĩ meratur. sdresti linea. infinita milla est. Nã quȩ cũq innatura intollegitur linea: quocũq fine sine dubro t̃ni¬
utar. Siargo ꝓlreã tertinatã anma senonet. n semꝑ moue᷑. L ã au adf inõ uent. ceinde rur sus oncaeqrdiũ redit

Expanded text:
corpus ingreditur, modo rursus egreditur, et hoc frequenter exercet. Sed hoc uidemus fieri nocorpus ingreditur, modo rursus egreditur, et hoc frequenter exercet. Sed hoc uidemus fieri non posse. Non igitur mouetur.» His quoque addit: «Si anima se mouet, necesse est ut aliquo motus genere se moueat. Ergo aut in loco se mouet, in orbem rotatur. Sed recta linea infinita nulla est: nam quaecumque in natura intellegitur linea quocumque fine sine dubio terminatur. Si ergo per lineam terminatam anima se mouet, non semper mouetur: nam cum ad finem uenitur et inde
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ q̃dretipiat essentiȩ suȩ contrarietatẽ. Nã ignis nũquã frigidus erit. nec nix sponte. umquã calescet. Anima ant̃ ñ nũ quã¬
anima sialus causa motus est: ipsa sibi causa motus eẽ ñ poterit. Nihil est enĩ inquid qđ eusdẽ rei sibi causasit. cuins. frerf¬
canfrest ali. Utinedicus. utexercitor corporũ. sanitatẽ uł ualentiã. quã ille egris. hicluctatorib prestat. Nonutique
X hoc xiã sibi prestant. Itẽ dicit. Om̃is morus ad exercitiũ sui instrum̃to eget. ut singi¬
uidendũ. ne & animȩ a se mouendũ instriunto opiissit. Q si inpossibile iudicatur. & diud inpossibile erit utanima
ipsa semoat. Itẽ dicit: simouetur anima sine dubio cũreliquis motibus. & deloco. x inlocũ mouetur. Qbsi est. modo

Expanded text:
enim quod recipiat essentiae suae contrarietatem: nam ignis numquam frigidus erit nec nix sponte umquam calescet. Anima autem non numquaenim quod recipiat essentiae suae contrarietatem: nam ignis numquam frigidus erit nec nix sponte umquam calescet. Anima autem non numquaAnima si aliis causa motus est, ipsa sibi causa motus esse non poterit. Nihil est enim», inquit, «quod eiusdem rei sibi causa sit, cuius est alii: ut medicus, ut exercitor corporum, sanitatem uel ualentiam quam ille aegris, hic luctatoribus praestat, non utique ex hoc etiam sibi praestant.» Item dicit: «Omnis motus ad exercitium sui instrumento eget, ut singuidendum ne et animae ad se mouendum instrumento opus sit. Quod si impossibile iudicatur, et illud impossibile erit ut anima ipsa se moueat.» Item dicit: «Si mouetur anima, sine dubio cum reliquis motibus et de loco in locum mouetur. Quod si est, modo
Abbreviated transcription (Latin):
ͦ quidicit anim̃ã motꝰ eẽ principiũ. in hunc modũ cõponit᷑ syllogis mus. Anima. principiũ motusest principiũ aut̃ motus non
nouetur. Agttur anima ñ mouetur: & hoc est qd pͥmo loco molent̃ obiecit. Ne es usq ꝑ suadere contentus animã ñmoueri.
non nasciur. & ipsa ergo motus causa uł mitiũ. non mouetur. Ergo anima quȩ initiũ motus ost. ñ mouet᷑: Ad ditur hoc quoq:
añ quã inquid fieri potest. utcirea unã eandẽq rẽ uno eodẽq tẽpore contrarietates adunũ idẽq ꝑtinentes eueniant. Scimꝰ aut̃¬
pos sibileest. Anima igitur ñpotest semouere. tẽ dicit: siamimȩ essentia motus esset. nũquã quiesceret amotuo. Nihil est

Expanded text:
ergo, qui dicit animam motus esse principium, in hunc modum componitur syllogismus: «Anima princergo, qui dicit animam motus esse principium, in hunc modum componitur syllogismus: «Anima princmouetur. Igitur anima non mouetur.» Et hoc est quod primo loco uiolenter obiecit, nec eo usque persuadere contentus animam non mouerinon nascitur. Et ipsa ergo motus causa uel initium non mouetur. Ergo anima, quae initium motus est, non mouetur.» Additur hoc quoque: «Numquam», inquit, «fieri potest ut circa unam eandemque rem uno eodemque tempore contrarietates ad unum idemque pertinentes eueniant. Scimus autpossibile est. Anima igitur non potest se mouere.» Item dicit: «Si animae essentia motus esset, numquam quiesceret a motu. Nihil est
Abbreviated transcription (Latin):
ton hot sint neces scest. Idest q̃d mouet. & quonouet. & qđ mouet᷑. Eochis quodmonetur tantũ mouet. Nonetiã mouet. eũ alud
quosit nolie emoueatur. xmoueat. illuduͦ qͥd̾mouet non& iã mouet᷑. ut extribus sit cõmine qdmediũ. Duo uͦ sibi contraria¬
aballo motentus si qͥd mouet xcipsũ mouetur. quȩremꝰ sẽꝑ motus hiuus nec ũquã inueniemꝰ exordiũ. Beide siquidse mouere
diatur: neces seest inquid ut aut totũ atoto. autpartẽ aparte. autpartẽ atoto. auttotũ aparte exxistimemꝰ moueri. & tam̃ i
ille scu auoro. seu aparte ꝓcedat. alterũ sui postulabit autorẽ. Exxbis om̃ib iniũ aristotelica ratio cinano tota colligitur
hocpnũ uocari deseꝵ quid primũ moueat requiremus : restat. uttstare dicatur. S̾at igitur. qđ primũ mouet. Contra platonem

Expanded text:
t quod mouetur. Ex his quod mouetur tantum mouetur, non etiam mouet, cum illud t quod mouetur. Ex his quod mouetur tantum mouetur, non etiam mouet, cum illud quo fit motus et moueatur et moueat; illud uero quod mouet non etiam mouetur, ut ex tribus sit commune quod medium, duo uero sibi contrariamoueatur, si quod mouet et ipsum mouetur, quaeremus semper motus huius nec umquam inueniemus exordium. Deinde siquid se mouere dicatur, necesse est», inquit, «ut aut totum a toto, aut partem a parte, aut partem a toto, aut totum a parte existimemus moueri; et tamen motus ille, seu a toto seu a parte procedat, alterum sui postulabit auctorem.» Ex his omnibus in unum Aristotelica ratiocinatio tota colligitur hoc primum uocari, et semper quod primum moueat requiremus. Restat ut stare dicatur. Stat igitur quod primum mouet.» Contra Platonem
Abbreviated transcription (Latin):
eles ome quod mnorietus⁊ etrotõNune sequens euusdẽ uingenda dunsio est. qua nomposse animã exse moueri eia siboc
alares fadere possit. laborat᷑ ostendere. Ethuuis rer prinã ꝓ positionẽ ab illis mutuatur. que sibi estimat constitisse.
aliare aiionan onẽ quodmouetur constet ab alio moueri. sine dubio ddqͥd prinũ mouet quia nonabalio monetur. Neq
eui nua dertns  iimprionus siabalio nouerftur: Neces secest inquid ut aũstare dicatur. aut se ipsũ mouere. Nasmoner abalio
diti tual slud quq quodeũ mouet dicetur abalio moueri. & alud rursus abalio. & minfintũ inquisitio ista coluraest.
muqua dordia prma reperiens. siserꝑ aliud ea quȩputaueris prima p̃cedit. Resta igitur inquid ut si qͥd primũ moue
nonduatur stare. ipsũ semouere dicatur. & sic erit muno eodemq aliua qđ mouet. aliud quod mouet᷑. Si quidẽ monĩ ait moti

Expanded text:
esse docuerunt. Nunc sequens eiusdem iungenda diuisio est qua non posse animam ex se moueri, etiamsi hoc alia res facere posset, laborat ostendere. Et huius rei primam propositionem ab illis mutuatur quae sibi aestimat constitisse. Sic enim ait: «Cum igitur omne quod mouetur constet ab alio moueri, sine dubio id quod primum mouet quia non ab alio mouetur neque enim haberetur iam primum si ab alio moueretur, necesse est», inquit, ut aut stare dicatur aut se ipsum mouere. Nam si moueri ab alio dicatur, illud quoque quod id mouet dicetur ab alio moueri et illud rursus ab alio, et in infinitum inquisitio ista casura est numquam exordia prima reperiens, si semper aliud ea quae putaueris prima praecedit. Restat igitur», inquit, «ut si quod primum mouet non dicatur stare, ipsum se mouere dicatur. Et sic erit in uno eodemque aliud quod mouet, aliud quod mouetur, siquidem i
Abbreviated transcription (Latin):
diaerunt: & iuuere animas dum inimmutabiłi parte consistunt: Mori aut̃ cũ ad partẽ ceciderint ꝑmuta¬
tonis capacem. At que ideo inter lunã terrasq locũ mortis & inferorum uocari. ipsamq lunã uitȩ eẽ¬

Expanded text:
ilem uero a luna ad terras usque dixerunt; et uiuere animas dum in immutabili parte consistunt, mori autem cum ad partem ceciderint permutailem uero a luna ad terras usque dixerunt; et uiuere animas dum in immutabili parte consistunt, mori autem cum ad partem ceciderint permutationis capacem; atque ideo inter lunam terrasque locum mortis et inferorum uocari; ipsamque lunam uitae e
Abbreviated transcription (Latin):
cumꝑ alteram idert animalis mortẽ ab solui animã & adueras naturȩ diuitias atque ad ꝓpriam libẽrtatem re¬
utti. faustũ nomen inditiosit. ꝑ alteram uero quȩ uulgo uita existimati¬
sit. ꝑ alteram uero quȩ uulgo uita existimatur animã de in mortalitatis suȩ̨ luce ad
quasdam tenebras mortis impelli. uocabuli testemur hor rore. Nam ut constet animal. neces se est ut incor¬
pore anima iunciatur. Adeo corpus demas hoc est uin culũ nuncupatur. XCU Ma. quasi quoddam
A. idest animȩ sepulcrũ. Unde cicero pariter utrumque significans
platoniti non in corporibus. tncipere dixerunt. sedcertam mundi istius partẽ. ditis sedẽ id est inferos uocauerunt
induo diniserunt. quorũ alterum facit alterũ patitur. Etillud facere dicerunt. quod cũsit immutabile. alte¬

Expanded text:
cum per alteram, id est animalis mortem, absolui animam et ad ueras naturae diuitias atque ad propriam libertatem recum per alteram, id est animalis mortem, absolui animam et ad ueras naturae diuitias atque ad propriam libertatem remitti faustum nomen indicio sit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatsit; per alteram uero, quae uulgo uita existimatur, animam de immortalitatis suae luce ad quasdam tenebras mortis impelli uocabuli testemur horrore. Nam ut constet animal, necesse est in corpore anima uinciatur. Ideo corpus δέμας, hoc est uinculum, nuncupatur, et σῶμα, quasi quoddam σῆμα, id est animae sepulcrum. Vnde Cicero, pariter utrumque significans,Platonici non in corporibus esse, id est non a corporibus incipere, dixerunt, sed certam mundi istius partem Ditis sedem, id est inferos, uocaueruntin duo diuiserunt, quorum alterum facit, alterum patitur; et illud facere dixerunt quod, cum sit immutabile, alte
Abbreviated transcription (Latin):
Etyrannicas copias p̃sentis mortis periculo granaretur : Talis est inquit dionysius uita quãbeatã putabas. sic sẽꝑ¬
quȩ atheologis adseruntur siuere quisque suos patimur manes. & inferos in his corporibus eẽ credimus. quidali¬
ud intelle gendũest quãmori animã cũ ad corporis inferna demergitur. uiuere aut̃ cũ ad supera post corpus
icendum est quidhis postea ueri sollicitior inquisitorꝰ philosphiȩ cul
mal. cum anima discedit ecorpore. Ipsam uero animã mori ad serentes. cum asimplici & indiuduo fonte naturȩ inm̃
porea dissipatur. Et quia una eahis manifesta & om̃ib nota est. alter
teris eã iitam esse credentibis. ideo hoc ignoratur aplurimis cur eundem mortis dm̃ modo ditem modo immitẽ uocemꝰ.

Expanded text:
et tyrannicas copias praesentis mortis periculo grauaretur, «talis est,» inquit Dionysius, «uita quam beatam putabas: sic seet tyrannicas copias praesentis mortis periculo grauaretur, «talis est,» inquit Dionysius, «uita quam beatam putabas: sic sequae a theologis adseruntur, si uere quisque suos patimur manes et inferos in his corporibus esse credimus, quid aliud intellegendum est quam mori animam cum ad corporis inferna demergitur, uiuere autem cum ad supera post corpus euadit? Dicendum est quid his postea ueri sollicitior inquisitor philosophiae cultmal cum anima discedit e corpore, ipsam uero animam mori adserentes cum a simplici et indiuiduo fonte naturae in membra corporea dissipatur. Et quia una ex his manifesta et omnibus nota est, altera non nisi a sapientibus deprehensa, ceteris eam uitam esse credentibus, ideo hoc ignoratur a plurimis cur eundem mortis deum modo Ditem, modo immitem uocemus,