comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rant sictilia se in eius mensa uasa uidisse monitos ne
continentiȩ quasi pauptati succurrendum putarent
cum suis sarcinis abire uissit. Qͣ bene etholicis dõe¬
stica p̃tulerat. si frugalitatis eius exemplum posterior
aetas sequi uoluisset. Nunc quo uentum est: A seruiᷤ¬
uix impetrari põt ne eam suppellectilem fastidiant.
quam tune consul non erubuit. At fersȩ rege de¬
uicto Paulus cum macedonicis opibus ueterem atq
hereditariam urbis nr̃ȩ pauꝑtatem eo usq saciasset
ut illo tempore pͥmum ppłs ro. tributi p̃standi onere
se liberaret: penates suos nulla ex parte locupletiores
fecit: p̃clare secum actum existimans ꝙ ex illa uicto¬
ria. alii pecuniam ip̃e glĩam occupasset. Atq hu¬
ic animi eius indicio. O. fabius gurges. C. Mimercꝰ¬
fabius pictor. o. Ogolinus subscripserunt: qui lega¬
ti ad ptolemeum regem missi: munera quȩ ab eo pͥ¬

Expanded text:
rant fictilia se in eius mensa uidisse, monitos ne rant fictilia se in eius mensa uidisse, monitos ne continentiae quasi paupertati succurrendum putarent cum suis sarcinis abire iussit. quam bene Aetolicis domestica praetulerat, si frugalitatis eius exemplum posterior aetas sequi uoluisset! nunc quo uentum est? a seruis impetrari uix potest ne eam supellectilem fastidiant, qua tunc consul uti non erubuit. At Perse rege deuicto Paulus, cum Macedonicis opibus ueterem atque hereditariam urbis nostrae paupertatem eo usque satiasset, ut illo tempore primum populus Romanus tributi praestandi onere se liberaret, penates suos nulla ex parte locupletiores fecit, praeclare secum actum existimans, quod ex illa uictoria alii pecuniam, ipse gloriam occupasset. Atque huic animi eius iudicio Q. Fabius Gurges, N. Fabius Pictor, Q. Ogulnius subscripserunt. qui legati ad Ptolomaeum regem missi munera, quae ab eo p
Abbreviated transcription (Latin):
cius quemadmõdum aere et argento et mancipiis sã¬
nitium uacua. ita gloria ex his parta referta fuit.
Consentanea repuliatis donis fabricii uota extite¬
neam thessalum narrantem audisset quendam athe¬
niensem clarum sapientia suadentem ne quid aluid
homines qͣ uoluptatis causa facere uellent. pro mon
pientiam dep̾catus est. licet athenȩ doctrina sua głi¬
entur: uir tamen prudens fabricii detestationem qͣ
epicuri maluit p̃cepta. Quod euentus quoq indica¬
uit. Namq urbs cum uoluptati plurimum tribuit
impium maximum amisit: quȩ labore delecta est
occupauit. et illa libertatem tueri non ualuit: haec et̾
nem cognomine gatilium discipulum fuisse merito
quis existimauerit. Cui consulatum gerenti cum etho¬
lorum gens omnis usus uasa argentea magno pondẽ
et exquisita arte fabricata per legatos misisset: qui suꝑi¬
ori tempore gratulandi causa ad eum profecti retule¬

Expanded text:
eius quemadmodum aere et argento et mancipiis Sameius quemadmodum aere et argento et mancipiis Samnitium uacua, ita gloria ex iis parta referta fuit. Consentanea repudiatis donis Fabricii uota extiteneam Thessalum narrantem audisset quendam Athenis esse clarum sapientia suadentem ne quid aliud homines quam uoluptatis causa facere uellent, pro monspientiam deprecatus est. licet Athenae doctrina sua glorientur, uir tamen prudens Fabricii detestationem quam Epicuri maluerit praecepta. quod euentus quoque indicauit: nam quae urbs uoluptati plurimum tribuit, imperium maximum amisit, quae labore delectata est, occupauit, et illa libertatem tueri non ualuit, haec etianem cognomine Catum discipulum fuisse merito quis existimauerit. cui consulatum gerenti cum Aetolorum gens omnis usus uasa argentea magno pondere et exquisita arte fabricata per legatos misisset, qui superiore tempore gratulandi causa ad eum profecti retule
Abbreviated transcription (Latin):
q istud ut p̃tiosum ita malo hominum excogitatum
munus refertote et mementote me nec acie uinci. nec
pecunia corrumpi posse.Idem cum italia pyrrhu
regem exegisset: nihil omnino ex p̃da regia qua ex̾¬
citum urbemq ditauerat attigit. Decretis etiam a sena¬
tu septenis uigerib agri ppło sibi autem quinquagin¬
ta: pplãris assignationis modum non excessit. parum
idoneum rei p. ciuem existimans: qui eo quod reliꝗs
tribueretur contentus non eẽt. Idem sensit Fabriciꝰ
lucinius. honoribus et auctoritate omni ciuitate tem¬
poribus suis maior censu par unicuiq pauꝑrimo:ꝗ
a samnitibus. quos uniuersos in clientelam habebat.
decem aeris et quinq pondo argenti totidem seruos
sibi missos in samnium remisit: continentiȩ suȩ be¬
neficio sine pecunia prediues: sine usu familiȩ ab un¬
de comitatus. quia locupletem illum faciebat non
multa possidere: sed modica desiderare. Ergo domꝰ

Expanded text:
que istud ut pretiosum, ita malo hominum excogitatum que istud ut pretiosum, ita malo hominum excogitatum munus refertote et mementote me nec acie uinci nec pecunia corrumpi posse'. Idem, cum Italia Pyrrum regem exegisset, nihil omnino ex praeda regia, qua exercitum urbemque ditauerat, adtigit. decretis etiam a senatu septenis iugeribus agri populo, sibi autem quinquaginta, popularis adsignationis modum non excessit parum idoneum rei publicae ciuem existimans qui eo, quod reliquis tribueretur, contentus non esset. Idem sensit Fabricius Luscinus honoribus et auctoritate omni ciuitate temporibus suis maior, censu par unicuique pauperrimo, qui a Samnitibus, quos uniuersos in clientela habebat, x aeris et v pondo argenti et decem seruos sibi missos in Samnium remisit, continentiae suae beneficio sine pecunia praediues, sine usu familiae abunde comitatus, quia locupletem illum faciebat non multa possidere, sed modica desiderare. ergo domus
Abbreviated transcription (Latin):
equis centenario boum grege argentoq quantum
sustinere ualuisset donaretur: nihil ex his praeter uni¬
us hospitis captiui salutem: equumq: quo in acie
uteretur accipe uoluit. Qua circũspecta animi modde¬
ratione: nescias utrum maiore cum laude p̃miame¬
ruerit. an reiecerit. Marcus aũt̃ Cur̾ius exactissiã
norma romanȩ frugalitatis. idom fortitudinis ꝑspi¬
cacissimum specimen: Samnitium legatis agresti se
in scamno assidentem foco atq ligneo catino coenan¬
tem quales epulas eẽt apparatus indicio spectandum
prebuit. Ille enim Samnitium diuitias contempsit:
samnites cius pauꝑtatem mirati sunt. Nam cum ad
cum magnum ponolus auri publice missum attulissẽt
benignis uerbis inuitatus ut eo uti uellet: uultum ri¬
su soluit: et protinus. suꝑuacue inquit ne dicam in¬
epte legationis ministri narrate samnitib. M.Curiũ
malle locupletib imꝑare ꝙͣ ip̃m fieri locupletem. At¬

Expanded text:
equis, centenario boum grege argentoque, quantum equis, centenario boum grege argentoque, quantum sustinere ualuisset, donaretur, nihil ex his praeter unius hospitis captiui salutem equumque, quo in acie uteretur, accipere uoluit. qua tam circumspecta animi moderatione nescias utrum maiore cum laude praemia elegerit an reiecerit. M'. autem Curius, exactissima norma Romanae frugalitatis idemque fortitudinis perfectissimum specimen, Samnitium legatis agresti se in scamno adsidentem foco eque ligneo catillo cenantem—quales epulas apparatus indicio est—spectandum praebuit: ille enim Samnitium diuitias contempsit, Samnites eius paupertatem mirati sunt: nam cum ad eum magnum pondus auri publice missum attulissent, benignis uerbis inuitatus ut eo uti uellet, uultum risu soluit et protinus 'superuacuae' inquit, 'ne dicam ineptae legationis ministri, narrate Samnitibus M'. Curium malle locupletibus imperare quam ipsum fieri locupletem, at
Abbreviated transcription (Latin):
fratri augusto duobus rei .p. diuinis oculis mirifice
responden:m constitit usum ueneris intra coniugis ca¬
ritatem clausum tenuisse. Antonia quoq foemĩa
laudibus uirilem familię suę claritatem suꝑgressa
amorem mariti sui egregia fide pensauit. Quę post
excessum eius forma et aetate ftorens cubitum socrus
pro coniugio habuit. in eodemq thoro alt̾ius adole¬
scentię uigor extinctus est: alterius uiduitatis experi¬
entia consenuit. Hoc cubiculum talibus exꝑim̃tis
summam imponat. Deinceps uaecmus quorum
animus aliquo inmomento ponendi pecuniam nũ¬
qͣ uacauit.UNeus marcius patricię gentis ado¬
lescens Anci regis clara progenies cui Corioli Uolsco¬
rum oppidum eaptum cognomen adiecerunt.:cu
editis conspicue fortitudinis opibus a Postumo Co¬
mino consule accurata oratione apud milites lau¬
datus omnis donis militarib. et agri centum uigeri¬
bus et decem captiuoꝵ electione et totidem ornatis

Expanded text:
fratri Augustis duobus rei publicae diuinis oculis mirifice fratri Augustis duobus rei publicae diuinis oculis mirifice respondentem, constitit usum ueneris intra coniugis caritatem clausum tenuisse. Antonia quoque, femina laudibus uirilem familiae suae claritatem supergressa, amorem mariti egregia fide pensauit, quae post eius excessum forma et aetate florens conuictum socrus pro coniugio habuit, in eodemque toro alterius adulescentiae uigor extinctus est, alterius uiduitatis experientia consenuit. hoc cubiculum talibus experimentis summam inponat. Deinceps et his uacemus, quorum animus aliquo in momento † ponendi pecuniam numquam uacuit. Cn. Marcius patriciae gentis adulescens, Anci regis clara progenies, cui Corioli Volscorum oppidum capti cognomen adiecerunt, cum editis conspicuae fortitudinis operibus a Postumo Cominio consule accurata oratione apud milites laudatus omnibus donis militaribus et agri centum iugeribus et x captiuorum electione et totidem ornatis
Abbreviated transcription (Latin):
tis adiccit. Qua continentia. ac munificentia Indibilis
obligatus Celtiberorum animos romanis applicando
meritis eius gratiam debitam retulit. Uerum ut hu¬
ius uiri abstinentię testis hispania: ita. M.Catonis. E¬
pros. unde cum pecuniȩ deportandȩ ministerium su¬
stineret: tam auersum animum ab omni uenere qͣ lu¬
cro habuit: in maxima utriusq intempantiȩ materia
uersatus. Nam et regiȩ diuitię potestate ip̃ius conti¬
nebantur et fertilissima deliciarum tot greciȩurbes ne¬
cessaria totius nauigationis diuerticula erant. Atq id
Munacius rufus eypriacę expeditionis fidus comes scͥ¬
ptis suis signat: cuius testimonium non amplector.
proprio enim argumento laus ista nititur: quoniam
ex eodem naturę utero. et continentia nata est et Ca¬
to.Drusum etiam germanicum eximiam clau¬
mentum. et quod super omnia est: operum suorum
pro habitu aetatis magnitudine Uictrico pariter ac

Expanded text:
tis adiecit. qua continentia ac munificentia Indibilis tis adiecit. qua continentia ac munificentia Indibilis obligatus Celtiberorum animos Romanis adplicando meritis eius debitam gratiam retulit. Verum ut huius uiri abstinentiae testis Hispania, ita M. Catonis Epros. unde cum pecuniae deportandae ministerium sustineret, tam auersum animum ab omni uenere quam a lucro habuit in maxima utriusque intemperantiae materia uersatus: nam et regiae diuitiae potestate ipsius continebatur et fertilissimae deliciarum tot Graeciae urbes necessaria totius nauigationis deuerticula erant. atque id Munatius Rufus Cypriacae expeditionis fidus comes scriptis suis significat. cuius testimonium non amplector: propio enim argumento laus ista nititur, quoniam ex eodem naturae utero et continentia nata est et Cato. Drusum etiam Germanicum, eximiam Claumentum, et quod super omnia est, operum suorum pro habitu aetatis magnitudine uitrico pariter ac
Abbreviated transcription (Latin):
agna cura p̃cipuoq studio referendum ẽ
quanto pe libidinis et auariciȩ furori simi¬
les impetus: ab illustrium uiroꝵ pectoribꝰ
consilio ac ratione submoti sunt.quia ii demum pe¬
nates: ea ciuitas: id regnum aeterno in gradu facile ste¬
terit: ubi minimum uirium ueneris pecuniȩq cupi¬
do sibi uendicau̾it. Nam quo istȩ generis humaĩ
certissimȩ pestes penetrauerunt: in iuria dominatur.
comiemoremus m̾ores. Quartum et uigesimu
annum agens scipio cum in hispania Carthagine opp̃s¬
sa. maioris carthaginis capiendę sumpsisset auspicia. mł¬
tosq obsides. quos in ea urbe poeni clausos habuerant ĩ
suam potãtem redegissi: exiniȩ inter eos formȩ uirgĩe
aetatis adultę: et iuuenis et cęlebs. et uictor. postꝗͣ com¬
perit illustri loco inter Celtiberos natam nobilissimo¬
q gentis eius indibili desponsatam. accersitis parenti¬
bus et sponso in uiolatam tradidit.aurum quoq: qd
pro redemptione puellȩ adlatum fuerat: suinme do¬

Expanded text:
agna cura praecipuoque studio referendum est quantopere libidinis et auaritiae furori similis impetus ab inlustrium uirorum pectoribus consilio ac ratione summoti sint, quia ii demum penates, ea ciuitas, id regnum aeterno in gradu facile steterit, ubi minimum uirium ueneris pecuniaeque cupido sibi uindicauerit: nam quo istae generis humani certissimae pestes penetrarunt, iniuria dominatur, mores commemoremus. Quartum et uicesimum annum agens Scipio, cum in Hispania Karthagine oppressa maioris Karthaginis capiendae sumpsisset auspicia multosque obsides, quos in ea urbe Poeni clausos habuerant, in suam potestatem redegisset, eximiae inter eos formae uirginem aetatis adultae et iuuenis et caelebs et uictor, postquam comperit inlustri loco inter Celtiberos natam nobilissimoque gentis eius Indibili desponsam, arcessitis parentibus et sponso inuiolatam tradidit. aurum quoque, quod pro redemptione puellae allatum erat, summae do
Abbreviated transcription (Latin):
landiq criminis gratia. dimidiam partem filio
mancipauit.Quam ob cãm a. M.popilio lenate
accusatus. pͥmus sua lege cecidit. ac docuit niħ
aliud p̃cipere debere. nisi quod prius quisq sibi
imꝑauit. Quintus aũt uarrus ꝓp obscurum ius
ciuitatis hybrida cognominatus ir.pl. legem adu̾¬
sus intercessionem collegarum prorogauit: quȩ̨
iubebat quȩxi. quoꝵ dolo malo sociiͦ ad arma ire
coacti eẽnt magna cum clade rei.p. sociale enim
prius: deinde ciuile bellum excitauit. Sed dum
ante se pestiferum tr.pl. ꝗͣ certum ciuem agit sua
lex. cum domesticis laqueis constrictum absumpsit
De stuchio et inlustria.

Expanded text:
landique criminis gratia dimidiam partem filio landique criminis gratia dimidiam partem filio emancipauit. quam ob causam a. M. Popilio Laenate accusatus primus sua lege cecidit ac docuit nihil aliud praecipi debere, nisi quod prius quisque sibi imperauerit. Q. autem Varius propter obscurum ius ciuitatis Hybrida cognominatus tribunus pl. legem aduersus intercessionem collegarum perrogauit, quae iubebat quaeri quorum dolo malo socii ad arma ire coacti essent, magna cum clade rei publicae: sociale enim prius, deinde ciuile bellum excitauit. sed dum ante pestiferum tribunum pl. quam certum ciuem agit, sua lex eum domesticis laqueis constrictum absumpsit. DE STVDIO ET INDVSTRIA
Abbreviated transcription (Latin):
E illos quidem latere patiamur qui quȩ
in aliis uindicarunt. ip̃i cõmiserunt. Ca¬
ius licinius cognomine hoplo macus
a p̃tore postulauit. ut patre suo bonis tanꝗͣ ea dis¬
sipanti interdiceret᷑. Equidem quod petierat im¬
petrauit. S ip̃e paruo post tempore mortuo sene
amplam ab eo relictam pecuniam festinanter con¬
sumpsit. Hac uicissitudine pene dignus fuit:qm
hereditatem absumere qͣ heredem maluit tollere.
Laius autem marius cum se magnum et salu¬
tarem rei.p. ciuem in L. Saturnino oppͥmendo
egiss. a quo in mõm uexilli pilleum seruituti ad
arma capienda ostentatum erat. L. Sylla cum ex¬
citu in urbem irrumpente. ad auxilium ẜuorum
pilleo suꝑlato confugit.Itaq: dum facinus quod
punierat imitat᷑ alterum marium a quo affligeret
inuenit. Caius uero lucinius stolo cuius bene¬
sicio plebis petendi consulatum pot̾as fcã est. cũ
lege sanxissi nequis amplius ꝗͣ quingenta agͥ
iugera possideret: ip̃e mille comparauit: simu¬

Expanded text:
e illos quidem latere patiamur, qui quae in aliis uindicarant ipsi commiserunt. C. Licinius cognomine Hoplomachus a praetore postulauit ut patri suo bonis tasipanti interdiceretur, equidem quod petierat inpetrauit, ipse, paruo post temporamplam ab eo relictam pecuniam festinanter consumpsit. a uicissitudine poenae afuit, quoniam hereditatem absumere quam heredem maluit tollere. C. autem Marius, cum magnum et salutarem rei publicae ciuem in L. Saturnino opprimendo egisset, a quo in modum uexilli pilleum seruituti ad arma capienda ostentatum erat, L. Sulla cum exercitu in urbem inrumpente ad auxilium seruorum pilleo sublato confugit. itaque, dum facinus quod punierat imitatur, alterum Marium, a quo adfligeretur, inuenit. C. uero Licinius Stolo, cuius beneficio plebi petendi consulatus potestas facta est, cum lege sanxisset ne quis amplius quingenta agri iugera possideret, ipse mille conparauit dissimu
Abbreviated transcription (Latin):
Sonũ timpanoꝵ pergari abditis delubris editũ palmã
uiride tralibus mede rustorie sub cesaris statua int̾
coagm̃ta lapidũ iuiste magnitudinis enatã quibus
apparet celestiũ num̃ & cefaris glorit faiuisse & põ¬
pei errorẽ cohiberẽ uoluisse.
Q uas aras tuaq sct̃ssima templa diue iuli ueneratus
oro. ut propitio ac fauenti numine tantorũ casus
uirorũ sub tue exempli presidio ac tutela delitescere¬
patiaris. te .n. accepimus eo die quo purpurea uesta uelatꝰ
aurȩa insella sedisti ne mariẽ et studio senatus exquisitũ
et delatũ honorẽ spreuisse uidereris priusꝙ̃ exoptatum
ciuium oculis ꝯspectũ tui offerres religionis inquan

Expanded text:
sonum tympanorum Pergami abditis delubri editum, palmam sonum tympanorum Pergami abditis delubri editum, palmam uiridem Trallibus in aede Victoriae sub Caesaris statua inter coagmenta lapidum iustae magnitudinis enatam. quibus apparet caelestium numen et Caesaris gloriae fauisse et Pompei errorem inhibere uoluisse. Tuas aras tuaque sanctissima templa, diue Iuli, ueneratus oro ut propitio ac fauenti numine tantorum casus uirorum sub tui exempli praesidio ac tutela delitescerepatiaris: te enim accepimus eo die, quo purpurea ueste uelatus aurea in sella consedisti, ne maximo studio senatus exquisitum et delatum honorem spreuisse uidereris, priusquam exoptatum ciuium oculis conspectum tui offerres, cultui religionis, in qua
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ promiscuas cadauerũ strues auium ferarũq lamatib
obiectũ. Uellem quidẽ placidius s quod uelatu uer ẽ
ubi se celestibus preferũt.¬
¶ Gn. ẽt ponpeiũ iuppr̃ om̃ĩpotens habunde monuerat
ne cũ cesare ultimã belli fortunã exꝑiri ꝯtenderet
Egresso adurachio aduersa agnimi eius fulmina iaciẽs
examinibus apiũ signa obscurando subita tristicia ĩpłicatis
militũ aĩs nocturnis totius exercitus terroribus ab ip̃is
altaribus hostiarũ suga. Sed iniuicte leges neccessitu¬
dinis pectus alio quin procul ab am̃cia remotũ pro¬
digia ĩ iusta existimaciõe ꝑpendere passe nõ sunt.
Itaq dum ille eleuat auctoritatẽ amplissimã & opes
priuato fastidio excelsiores om̃iaq ornamẽta que ha¬
nuidiam usq contraxorat spatio unius diei confregit.
Q constat incelubris sua deũ spõte signa conutrsa Mi¬
litarẽ clamorẽ strepitũq armorũ adeo magriũ anthio¬
chie et protholomayde auditũ ut inmuros c̃curreret᷑

Expanded text:
inter promiscuas cadauerum strues auium ferarumque laniatibus obiectum. uellem quidem placidius, † sed quod relatu uerubi se caelestibus praeferunt. Cn. etiam Pompeium Iuppiter omnipotens abunde monuerat ne cum C. Caesare ultimam belli fortunam experiri contenderet, egresso a Dyrrachio aduersa agmini eius fulmina iaciens, examinibus apium signa obscurando, subita tristitia implicatis militum animis, nocturnis totius exercitus terroribus, ab ipsis altaribus hostiarum fuga. sed inuictae leges necessitudinis pectus alioquin procul amentia remotum prodigia ista iusta aestimatione perpendere passae non sunt. itaque, dum illa eleuat, auctoritatem amplissimam et opes priuato fastigio excelsiores omniaque ornamenta, quanuidiam usque contraxerat, spatio unius diei confregit. quo constat in delubris deum sua sponte signa conuersa, militarem clamorem strepitumque armorum adeo magnum Antiochiae et Ptolemaide auditum, ut in muros concurreretur,
Abbreviated transcription (Latin):
hostrarum iocantes petuerũt. Quiis ilaritatis me¬
moria ãnuo circuitu feriaꝵp repetit̃.¬
¶ Trabeatos nõ equites idibus sulii. Q. fabius trãsuchi
instituit. Idẽ censor et post decie seditioĩs fimende
gr̃a. qr comitia ĩ humillimi ciuus potestatẽ redacta
acciderãt dẽ forẽsem turbam in quatuor tm̃modo
tribus descripsit/ easq urbanas appellauit quo tã
salubri facto uir alioquin inbellias operibiis exae-¬
Uens maximis cogndĩatus ẽ.
Elaudanda ẽt populi uerecundia ẽ q̃ inpigre se
laboribus ac ꝑiculis milicie offerendo dabã operã
ne imperatoribus capite censos sacram̃to rogare
esset neccesse quorp nimia mopia suspecta erat
deoq his publica arma nõ ꝯmietebãt
¶E ac diutina obsuatiõe firmatã ꝯsuetudie .G. ma¬
rius censum capite legendo militẽ abrupit / ciuis
aliogi magnificus s nouitatis sue ꝯscentia uetu¬
stati nõ sane propitius memorq. si militaris

Expanded text:
hostiarum iocantes petiuerunt. cuius hilaritatis mehostiarum iocantes petiuerunt. cuius hilaritatis memoria annuo circuitu feriarum repetitur. trabeatos uero equites idibus Iuliis Q. Fabius transuehi instituit. idem censor cum P. Decio seditionis finiendae gratia, quam comitia in humillimi cuiusque potestatem redacta accenderant, omnem forensem turbam in quattuor tantummodo tribus discripsit easque urbanas appellauit. quo tam salubri facto uir alioquin bellicis operibus excellens Maximus cognominatus est. Laudanda etiam populi uerecundia est, qui inpigre se laboribus et periculis militiae offerendo dabat operam ne imperatoribus capite censos sacramento rogare esset necesse, quorum nimia inopia suspecta erat, ideoque his publica arma non committebant. sed hanc diutina usurpatione formatam consuetudinem C. Marius capite censum legendo militem abrupit, ciuis alioqui magnificus, sed nouitatis suae conscientia uetustati non sane propitius memorque, si militaria
Abbreviated transcription (Latin):
inmortalium cultus tũ et̃ hõium continentia
merat imperatoribus nr̃is ꝙ̃ scc̃as manus hr̃e
deberent apud ista altaria discentibus.
¶COntinentieq tdñ trabuebatur. ut multorp es alienũ.
quia proiũcias sincere administrauerãt a senatu
ꝑsolutum sit. nã quoro opera publica auetẽ spłe¬
dorẽ suum precul obtinuisse uiderant eoꝵo digni¬
tatem
domi collabi indignũ sibiq deforme esse arbitrabant᷑.¬
¶ Equestris uo ordinis iuuentus omnibus armis bis
urbem spectaculo sui submagnis auctoribus celebrauit/
mos aromulo et remo inchoatias ẽ tuẽ cum leticia
exultantes. ꝙ hiis auus numitor rex albanorp eo
lco ubi educati erat urbẽ condere ꝑmiserat sub mõte
paltino ortatu fanstuli educatoris sui quẽ euãder
argis ꝯsecrauerat facto sacrifitio cesisq capris e¬
pularum ilaritate/ ac uino largiore prouecti diuisa
pastorali turba cincti ouinis pellibus in molatarum

Expanded text:
m deorum immortalium cultus tum etiam hominum continentia m deorum immortalium cultus tum etiam hominum continentia inerat, imperatoribus nostris quam sanctas manus habere deberent apud ista altaria discentibus: continentiaeque tantum tribuebatur, ut multorum aes alienum, quia prouincias sincere administrauerant, a senatu persolutum sit: nam quorum opera publicam auctoritatem splendorem suum procul obtinuisse uiderant, eorum dignitatem domi conlabi indignum sibique deforme esse arbitrabantur. Equestris uero ordinis iuuentus omnibus annis bis urbem spectaculo sui sub magnis auctoribus celebrabat: Romulo et Remo inchoatus est tunc, cum laetitia exultantes, quod his auus Numitor rex Albanorum eo loco, ubi educati erant, urbem condere permiserat sub monte Palatino, hortatu Faustuli educatoris sui, quem Euander Arcas consecrauerat, facto sacrificio caesisque capris epularum hilaritate ac uino largiore prouecti, diuisa pastorali turba, cincti obuios pellibus immolatarum
Abbreviated transcription (Latin):
instituta transgrediar antea senatus assiduã statiõe
eo loci ꝑagebat qui hodie senaculum appellatur. net
expectabat / ut edicto ꝯtra heretur. s inde atatus pro¬
tinus incuriã ueniebat ambigue laudis ciue existimẽs
qui debitis rei .pͣ. offitiis nõ sua sponte s iussus fu
geretin quia quicquid impio oogitur ecigẽti mag̃ꝙ
prestanti acceptũ refert.
creta patrum actẽtissima cura examinabant ut
si qua ex eis improbassent rata ẽt̃ nõ sinerent.
Itaq ueteribus senatus consultis.R. lictera subsobi
solebat. eaq nota significabatur illa tribinos qͦ
censuisse qui ꝙ̃uis procomodis plebis excubabant mq
imperiis ꝯspensandis occupati erant instraui tñ ea
argenteis uasis et amilis aureis pu prebitis pati¬
ebantur. quo talium rero usn auctoritas magi¬
stratuũ esset ornatior. quoꝵ ꝙ̃ admodum maie¬
stas amplificabatur ita abstinentia artissime
constringebatui
Eimmolatarum .n. ab hiis hostiaꝵ exta adquestores

Expanded text:
erat eloquerentur. Antea senatus adsiduam stationem eo loci peragebat qui hodieque senaculum adpellatur: nec expectabat ut edicto contraheretur, sed inde citatus protinus in curiam ueniebat, ambigue laudis ciuem existumans qui debitis rei p. officiis iussus fungeretur, quia quidquid imperio cogitur exigenti magis quam praestanti acceptum refertur. creta patrum attentissima cura examinabant, ut, si qua ex eis improbassent, rata esse non sinerent. itaque ueteribus senatus consultis C littera subscribi solebat, eaque nota significabatur illa tribunos quoque censuisse. qui, quamuis pro commodis plebis excubabant inque imperiis conpescendis occupati erant, instrui tamen ea argenteis uasis et anulis aureis publice praebitis patiebantur, quo talium rerum usu auctoritas magistratuum esset ornatior. Quorum quemadmodum maiestas amplificabatur, ita abstinentia artissime constringebatur: immolatarum enim ab his hostiarum exta ad quaestores
Abbreviated transcription (Latin):
respectu dolor qui exꝯtumelia grauissimus sentit
quelli nõ potuit.
finẽ profecto feuendarũ opũ / quibus admudiam
diu habundaueras tarẽtina ciuitas quefisti. Nam
dum orride uirtutis inse ip̃m ꝯuexum stabilim̃tu
nitore fortune p̃sentis inflata fastidiose epistimas
inp̃ualidum imperii nr̃i mucroñe ceca et am̃ẽs
irriusti.

Expanded text:
respectus dolore, qui ex contumelia grauissimus sentitur, respectus dolore, qui ex contumelia grauissimus sentitur, conuelli non potuit. finem profecto fruendarum opum, quibus ad inuidiam diu abundaueras, Tarentina ciuitas, quaesisti: nam dum horridae uirtutis in se ipsum conixum stabilimentum nitore fortunae praesentis inflata fastidiose aestimas, in praeualidum imperii nostri mucronem caeca et amens inruisti.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut int̾ se et lictorẽ prarderet/ ne hostiũ sãnitium turba
adquorũ col loquiuz descendebant elideret᷑ facere id
noluerit.
indignatꝰ ꝙͦ ꝙ exlictoribus nemo se descendere lus¬
sisset plenus ire sedere ꝑseuerauit. quad ai filius
sensiss proxiõ lictori / ut s appareret Imperauit
cuius uoci fabius ꝯtinuo obsecutus. nõ .n. inquit
scres ꝯsulatũ agere. siet ignoro quid prit uene¬
ratid̃i debeat᷑. Uerũ publica inscituta pͥuata pietate
pociora iudico.
¶Aelatis fabii laudibus offerũt se mirifice ꝯstãtie
uiri qui legati asenatu tarẽtum adres petendas
missi cũ grauissimas ibi iniurias accepissent
unis et̃ iurina resꝑsus esset intheatrũ ut ẽ
consuetudo gretis introducti/ legatidẽ quibus ac¬
ceperãt uerbis ꝑegerũt. de hiis que passi erant q̃sti
nõ sunt. ne quid ult ac mãdatum esset elo¬
querent᷑. Intimisq pectoribis eoꝵꝑ antiqui moris

Expanded text:
ut inter se et lictorem procederet, ne hostium Samnitium turba, ut inter se et lictorem procederet, ne hostium Samnitium turba, ad quorum conloquium descendebant, elideretur, facere id noluerit. indignatus quod ex XI lictoribus nemo se equo descendere iussisset, plenus irae sedere perseuerauit. quod cum filius sensisset, proximo lictori ut sibi appareret imperauit. cuius uoci continuo Fabius obsecutus 'non ego' inquit,scires consulem agere: nec ignoro quid patriae uenerationi debeatur, uerum publica instituta priuata pietate potiora iudico'. Relatis Q. Fabi laudibus offerunt se mirificae constantiae uiri, qui legati a senatu Tarentum ad res repetendas missi, cum grauissimas ibi iniurias accepissent, unus etiam urina respersus esset, in theatrum, ut est consuetudo Graeciae, introducti legationem quibus acceperant uerbis peregerunt. de his, quae passi erant, questi non sunt, ne quid ultra ac mandatum esset loquerentur, insitusque pectoribus eorum antiqui moris
Abbreviated transcription (Latin):
uictor deuicte gentis facundia politiorẽ fieri noluisti.
Credo ne alienigena ingenii exercitatiõe patrii ritꝰ
serus transfuga existeres.
¶Quis tego huie consuetudini qͥ nũc greas accõnibꝰ
aures curis exsurdant̃ ianuã patefecit ut opinor
Molo rechor. qui studia .M. acronis acuit. cum
namq añ omñs exterarũ gentiũ insenatu sine
int̾prete auditum ꝯstat. Quẽ honorẽ nõ in¬
merito cepit. qm sũma iũ romane eloquentie
adiuuerat. ꝯspicus felicitatis arpinatẽ unicm
¶ Naxima alĩt diligentia maiores hune morẽ
retinuerũt. ne quis se int̾ ꝯsulem et proximũ
lictorẽ spuis officii cã una progrederetur int̾po¬
neret. filio dum tapat et ei puero ante pr̃e
ꝯsulem habulandi ius erat.¬
¶ Qui mos adeo pertinacit̾ retentus ẽ. ut Q fabius
maximus quĩquies ꝯsul uir et̃ pridẽ simime
auctoritatis et tunc ultiẽ senectutis afilio ꝯsule mnuitatus

Expanded text:
uictor deuictae gentis facundia politiorem fieri noluisti, uictor deuictae gentis facundia politiorem fieri noluisti, credo, ne alienigena ingenii exercitatione patrii ritus serus transfuga existeres. quis ergo huic consuetudini, qua nunc Graecis actionibus aures curiae exurdantur, ianuam patefecit? ut opinor, Molo rhetor, qui studia M. Ciceronis acuit: eum namque ante omnes exterarum gentium in senatu sine interprete auditum constat. quem honorem non inmerito cepit, quoniam summam uim Romanae eloquentiae adiuuerat. conspicuae felicitatis Arpinas municipi Maxima autem diligentia maiores hunc morem retinuerunt, ne quis se inter consulem et proximum lictorem, quamuis officii causa una progrederetur, interponeret. filio dumtaxat et ei puero ante patrem consulem ambulandi ius erat. qui mos adeo pertinaciter retentus est, ut Q. Fabius Maximus quinquies consul, uir et iam pridem summae auctoritatis et tunc ultimae senectutis, a filio consule inuitatus
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq nõ dicã unũ s neminẽ audisse ccederes qued
tam młtoꝵ aurabꝰ fuerat ꝯmissum.
¶Magistratus uero prisci ꝙ̃topere suã popłiq romani
maiestatẽ retinẽtes se gesserĩt. hine aegnosa põt
ꝙ int̾ cetera obtinende grauitatis indicia. Illud qͦ
mag̃ cu̾ ꝑ seuerantia custediebãt/ ne grecs urꝙ̃ iusi
latina responsa darẽt. quin ẽt ip̃a lingue uolubilitate
qua plurimum ualent excussa ꝑ intpretem loqui co-¬
gebant. nom murbe tm̃ nir̃a. s etiã ingretia et asia.
quo .s. latine uocis honor pomnes gentes uenerabi-¬
lior diffunderetur. nec illis deerãt studia doctrie.
s nulla mre pallium toge subici debere arbitrabant᷑.
Indignum esse existimantes illecebris et suauitate
licterarp imperii pondus et auotoritatem domari.
G. marii. qr gemina laurea coronatã senectutem
tuã numidias et germanias illustrrem tropheis

Expanded text:
itaque non dicam unum, sed neminem audisse crederes quod itaque non dicam unum, sed neminem audisse crederes quod tam multorum auribus fuerat commissum. Magistratus uero prisci quantopere suam populique Romani maiestatem retinentes se gesserint hinc cognosci potest, quod inter cetera obtinendae grauitatis indicia illud quoque magna cum perseuerantia custodiebant, ne Graecis umquam ne responsa darent. quin etiam ipsos linguae uolubilitate, qua plurimum ualent, excussa per interpretem loqui cogebant non in urbe tantum nostra, sed etiam in Graecia et Asia, quo scilicet Latinae uocis honos per omnes gentes uenerabilior diffunderetur. nec illis deerant studia doctrinae, sed nulla non in re pallium togae subici debere arbitrabantur, indignum esse existimantes inlecebris et suauitati litterarum imperii pondus et auctoritatem donari. C. Mari, quia gemina lauru coronatam senectutem tuam, Numidicis et Germanicis inlustrem tropaeis,
Abbreviated transcription (Latin):
dec̾cio punico bello indicendo qued secreto incuria erat
actu. p. crasso rus petens/ domũ reu̾tenti in itinere
narrauit memor eũ triennio añ que storẽ factũ
ignarusq nõ dum acensoribꝰ mordĩe senatorum
allectu quo nullo modo et hiis qui iam honores
gesserant aditus incuria dabat᷑. s ꝙ̃uis honestus error
fabii esset / uehe m̃t̾ tũ aꝯsulibus obsurgatus ẽ. Nunq̃
.n. taciturnitatẽ optimũ ac tutissimũ administrãdaꝵꝭ
rerũ iuĩculum labefacta ri uolebãt.¬
¶ Ergo cũ asie rex sumenes amãtissimus nr̃e urbis
bellu aperse adusus populũ Romanũ ꝯꝑari senatui
nũciass nõ antesciri potuit quid aut ille locutus
esset/ aut pr̃es respondissent/ ꝙ̃ captũ persen co¬
gnitũ e. fidum erat et altum rei pͭ. pectus curasilẽtiiq
salubritate munitum ⁊ uallatũ undiq. Cuiꝰ limen
intrantes abiecta pͥuata caritate publicã Induebãt.

Expanded text:
de tertio Punico bello indicendo quod secreto in curia erat de tertio Punico bello indicendo quod secreto in curia erat actum P. Crasso rus petens domum reuertenti in itinere narrauit, memor eum triennio ante quaestorem factum, ignarus nondum a censoribus in ordinem senatorium allectum, quo uno modo etiam iis, qui iam honores gesserant, aditus in curiam dabatur. sed quamuis honestus error Fabii esset, uehementer tamen a consulibus obiurgatus est: numquam enim taciturnitatem, optimum ac tutissimum administrandarum rerum uinculum, labefactari uolebant. Ergo, cum Asiae rex Eumenes amantissimus nostrae urbis bellum a Perse aduersus populum Romanum conparari senatui nuntiasset, non ante sciri potuit quid aut ille locutus esset aut patres respondissent quam captum Persen cognitum est. fidum erat et altum rei publicae pectus curia silentique salubritate munitum et uallatum undique, cuius limen intrantes abiecta priuata caritate publicam induebant.
Abbreviated transcription (Latin):
crererent sublataq mẽsa p̾ores ꝯsurgere ⁊ abire
patiebantur. Ex quibus apparet cene q tp̃ore ꝙ̃ ꝑco
¶Maiores natu inꝯuiuiis adtibias egregia suꝑiore oꝑa
carmine ꝯphensa pangebãt/ quo ad ea imitanda Iu¬
uentutẽ alacriore redderẽt Quid hor splendidius ꝗd̾
et utilius cextamine pubertas canis suũ decuis reddebat.
de functa uiriũ cursu etas ingrediẽtes actuosam uitã
fauoris nutrim̃tis prosequebatur. quas athenas quã
scola que alienigena studia huie domestioe disapline
pretulerim. Inde oriebantiur sapioes camilli fabruatii
mircelli fabiii ac ne singula imperii nr̃i lumĩa
simul ꝑauerendo sim longior inde inꝙ̃ celi clarissiã
pars diui fulserũt cesares.
adeo aũt magna caritate pr̃ie tenebantur ut are¬
chana ꝯsilia patrũ ꝯscriptorum mł̃tis seculis nemo se¬
nator anũciauerit.
¶Q. fabius maximus tm̃modo ⁊ is ip̃e ꝑ ĩprudentiam

Expanded text:
ecurrerent, sublataque mensa priores consurgere et abire ecurrerent, sublataque mensa priores consurgere et abire patiebantur. ex quibus apparet cenae quoque tempore qMaiores natu in conuiuiis ad tibias egregia superiorum opera carmine conprehensa † pangebant, quo ad ea imitanda iuuentutem alacriorem redderent. quid hoc splendidius, quid etiam utilius certamine? pubertas canis suum decus reddebat, defuncta uiri cursu aetas ingredientes actuosam uitam feruoris nutrimentis prosequebatur. quas Athenas, quam scholam, quae alienigena studia huic domesticae disciplinae praetulerim? inde oriebantur Camilli, Scipiones, Fabricii, Marcelli, Fabii, ac ne singula imperii nostri lumina simul percurrendo sim longior, inde, inquam, caeli clarissima pars, diui fulserunt Caesares. Adeo autem magna caritate patriae tenebantur, ut arcana consilia patrum conscriptorum multis saeculis nemo senator enuntiauerit. Q. Fabius Maximus tantum modo, et is ipse per inprudentiam,
Abbreviated transcription (Latin):
et affinitati quãtum ip̃is diis in mortalibus tributũ.qr int̾
ista tam scta uincula nõ mag̃ ꝙ̃ maliqͦ sacro loco nudare
se nephas esse credebatur.
int̾ponebatur. ut siqua int̾ nccͣias ꝑsonas querela eẽt
orta apud sacra m̃se et int̾ ylaritatẽ aĩoꝵ fautoribus
ꝯcordie adhibitis tolleretur.
¶fenectuti iuuẽtus ita cumulatum et circũspectũ honorẽ¬
redebat tamꝙ̃ maiores natu adolesceritiu comunes
prẽs essent. Quo circa iuuẽtus senatus die utiq aliquẽ
ex pr̃ibus conscriptis aut propinquũ aut pat̾riu
amicum adcuriã deduabant affixiq ualuis expectabãt
donͣ reducendi ẽt officio fungerent᷑. qua quide uolũtaĩa
statiõe et corpora ⁊ aiõs ad publica offitia substinẽda inpigͤ
roborabãt. breuiq prccessu moraꝵ In luos uirtutum
suarum uerecunda laboris meditatioe ipsi doctores
erant
Inuitati adoenam diligent̾ querebãt qui nã ei ꝯuiuio
essent interfuturi ne semoris aduẽtum discubitu p̃¬¬

Expanded text:
et adfinitati quantum ipsis dis inmortalibus tributum, quia inter ista tam sancta uincula non magis quam in aliquo sacrato loco nudare se nefas esse credebatur. interponebatur, ut, si qua inter necessarias personas querella esset orta, apud sacra mensae et inter hilaritatem animorum et fautoribus concordiae adhibitis tolleretur. Senectuti iuuereddebat, tanquam majores natu adolescentium communes patres essent. Quocirca juvenes ita senectutem die, ut aliquem ex patribus conscriptis, aut propinquum, aut paternum amicum, ad curiam deducebant, affixique valvis exspectabant, donec reducendi officio fungerentur. Qua quidem voluntaria statione, et corporaroborabant breuique processurarum in lucem uirtutum suarum uerecunda laboris meditatione ipsi doctores erant. Inuitati ad cenam diligenter quaerebant quinam ei conuiuio essent interfuturi, ne seniorum aduentum discubitu pra
Abbreviated transcription (Latin):
ceuor̃ẽ puniais inplio tunicis utebantur nõ ne
ip̃is aspectus earũ terrarã s ne hostibus fiducie
aliquid afferret.¬
¶ Egregios uirtutis bellioe sp̃us lacdemonior pru¬
dentissimi pacis moribus atheniẽses subsequñt᷑
apud quos inhertia latebris suis langore mar¬
cenis inforum ꝑinde ac delictũ aliquod protrahit᷑
fitq ut facinorose ita erubesaende rea culpe.
¶Eiusde urbis et scc̃issimum ꝯsiliũ ariopagus
quid quisq atheniẽsium ageret aut quo nam
questu substentaretu diligentissime inquirere
solebat / ut homines honestatẽ uite roẽ memores
reddenda ẽẽ sequerent᷑¬
¶ Ead̾e bonos ciues corona decorandi pͥrnio ꝯ suetu¬
diẽ introduxit duobus olee ꝯriexis ramulis
clarũ periclis angendo caput/ probabile insti¬
tutũ siue rẽ sine pͦ intueri uelis. nã et uir¬
tutis uberrimũ alim̃tum ẽ honos. et ꝑicles di¬
gnus aqͦ talis muneris dandi potestas potissi¬

Expanded text:
cruorem punicis in proelio tunicis utebantur, non ne cruorem punicis in proelio tunicis utebantur, non ne ipsis aspectus eorum terrorem, sed ne hostibus fiduciae aliquid adferret. Egregios uirtutis bellicae spiritus Lacedaemoniorum prudentissimi pacis moribus Athenienses subsecuntur, apud quos inertia e latebris suis languore marcens in forum perinde ac delictum aliquod protrahitur fitque ut non facinorosae, ita erubescendae rea culpae. Eiusdem urbis et sanctissimum consilium Areios pagus quid quisque Atheniensium ageret aut quonam quaestu sustentaretur diligentissime inquirere solebat, ut homines honestatem, uitae rationem memores reddendam esse, sequerentur. Eadem bonos ciues corona decorandi prima consuetudinem introduxit, duobus oleae conexis ramulis clarum Periclis cingendo caput, probabile institutum, si rem siue personam intueri uelis: nam et uirtutis uberrimum alimentum est honos et Pericles dignus a quo talis muneris dandi potestas potissi
Abbreviated transcription (Latin):
gña flircisse pͥmosq ionas ungenti coronarũq
Inꝯuiuio dandarum. ⁊ sod̾o mẽse ponende ꝯsuetudĩe
haud parua luxurit irritam̃ta reꝑisse. ac mini¬
me mirũ est ꝙ homines labore ac pacientia ga¬
udentes te nacissimos patris neruos. externaro
deliciarum ꝯtagidẽ solui ⁊ hebetari noluerunt.
cũ aliꝙ̃to faciliorẽ nirtutis adluxuriã/ ꝙ̃ luxurie
aduirtutẽ trãsitũ iuideret.
¶Quod eos nõ frustra tirauisse dux ip̃or parisanias
patefecit qui maximis oꝑibus additis ut pͥmũ
se asie moribus ꝑmisit fortitudiẽ suã effemiãto
eius cultu mollire nõ eruꝑuit.¬
E Eiusdem ciuitatis exatus nõ ante addimicandum
descendere solebat ꝙ̃ ti bie ꝯcentu/ et anapesti pedis
modulo/ cohortacionis calorẽ aĩo traxissent/ uegeto
et crebro ictus sono strenue hostem inuadere ad¬
momiti.
It̃e ad dissimulandum et occultandum uulnerũ suor

Expanded text:
genera fluxisse, primosque Ionas unguenti coronarumque genera fluxisse, primosque Ionas unguenti coronarumque in conuiuio dandarum et secundae mensae ponendae consuetudinem haud parua luxuriae inritamenta repperisse. ac minime mirum est quod homines labore ac patientia gaudentes tenacissimos patriae neruos externarum deliciarum contagione solui et hebetari noluerunt, cum aliquanto faciliorem uirtutis ad luxuriam quam luxuriae ad uirtutem transitum uiderent. quod eos non frustra timuisse dux ipsorum Pausanias patefecit, qui maximis operibus editis, ut primum se Asiae moribus permisit, fortitudinem suam effeminato eius cultu mollire non erubuit. Eiusdem ciuitatis exercitus non ante ad dimicandum descendere solebant quam tibiae concentu et anapaesti pedis modulo cohortationis calorem animo traxissent, uegeto et crebro ictus sono strenue hostem inuadere admoniti. idem ad dissimulandum et occultandum uulnerum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
siu deos / eo efficacius quo simplicius placabãt et ce¬
teros quidẽ ad bñfaciendum uenerabantur.
efebrẽ aut adminus noendum tẽplis colebant
quorũ addhuc unũ inpalatio alterũ inaera maria¬
norũ monum̃toro terciũ insũma ꝑte iui longi
extat. Ineaq remedia q̃ corporibus egrorp ãnexa
fuerãt deferebantur. hec ad hũane mñtis estus
leniendos cũ aliqͥ usus rõe excogitata.¬
¶ Ceterũ salubritatẽ subinduxtrie certissimo ac
fidelissimo monim̃to tuebautur boneq ualitudis
corp qͣi quedam m̃e erat frugalitas mimica
luxuriosis epilis et aliena nimie uini habudãtie
et abinmederato ueneris adu̾sa.
¶demsensit proxima maiorũ nr̃oꝵ grauitati sꝑ¬
tana ciuitai que seuerissimis ligurgi legibꝰ obtem¬
perãs aliꝙ̃ diu ciuiu suorũ oculos aꝯtẽplanida asia
retraxit. ne illecebris eius capti ad delicaciꝰ uite
genus prolaberent᷑. Iudierãt .n. leticiã inde et
inmodicos sumptus ⁊ dĩa nõ neccessaria uoluptatis

Expanded text:
i deos eo efficacius quo simplicius placabant. Et ceteros quidem ad benefaciendum uenerabantur, Febrem autem ad minus nocendum templis colebant, quorum adhuc unum in Palatio, alterum in area Marianorum monumentorum, tertium in summa parte uici longi extat, in eaque remedia, quae corporibus aegrorum adnexa fuerant, deferebantur. haec ad humanae mentis aestus leniendos cum aliqua usus ratione excogitata. ceterum salubritatem suam industriae certissimo ac fidelissimo munimento tuebantur, bonaeque ualitudinis eorum quasi quaedam mater erat frugalitas, inimica luxuriosis epulis et aliena nimiae uini abundantiae et ab inmoderato ueneris usu auersa. Idem sensit proxima maiorum nostorum grauitati Spartana ciuitas, quae seuerissimis Lycurgi legibus obtemperans aliquamdiu ciuium suorum oculos a contemplanda Asia retraxit, ne inlecebris eius capti ad delicatius uitae genus prolaberentur: audierant enim inde lautitiam et inmodicos sumptus et omnia non necessariae uoluptatis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ supplex nec miserabilis latus si fortis coartatio teci
urbis ai̾u fortunãq mutauit.¬
¶ Eiusdem nois philo sophus cu elcarcho tirapno cuius neos
ꝯsilium inierat torquẽtur supplitii ꝑitͤ atq indicandorꝵ
gratia ꝯsciorũ doloris uictor se ulciois cupidum esse
dixit. quod secreto audire eum admodum expediret
lassato itaq eculeo postꝙͣ insidiis oportunũ tps aiadu̾tit
aur̃e eius morsu corripuit nec anͥ dimisit ꝙͣ et ipͥe
uita ille parte corporis pͥuaret᷑.¬
alis patientie emulus anaxartus cu atrrapno aprior
uico cretonte torqueretͣ/ nec ulla ui ĩhibere poss quo
minus eu amarissimoꝵ maledictorum uerberibus ĩuice
ipse torqueret. ad ultirnam ãputaciõem lingue minitanti
nõ erit inquit effeminate a dolescens hec quoq pars
coeporis mei tue dicionis protinusq dentibus abscssa
& conmanducatam linguam in os eius ira patens

Expanded text:
non supplex uox nec miserabilis eiulatus, sed fortis cohortatio totius non supplex uox nec miserabilis eiulatus, sed fortis cohortatio totius urbis animum fortunamque mutauit. Eiusdem nominis philosophus, cum a Nearcho tyranno, de cuius nece consilium inierat, torqueretur supplicii pariter atque indicandorum gratia consciorum, doloris uictor, sed ultionis cupidus, esse dixit quod secreto audire eum admodum expediret, laxatoque eculeo, postquam insidiis opportunum animaduertit, aurem eius morsu corripuit nec ante dimisit quam et ipse uita et ille parte corporis priuaretur. Talis patientiae aemulus Anaxarchus, cum a tyranno Cypriorum Nicocreonte torqueretur nec ulla ui inhiberi posset quo minus eum amarissimorum maledictorum uerberibus inuicem ipse torqueret, ad ultimum amputationem linguae minitanti 'non erit' inquit, 'effeminate adulescens, haec quoque pars corporis mei tuae dicionis', protinusque dentibus abscisam et conmanducatam linguam in os eius ira patens
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptorum fidem exemplo uirtutis sue publicauit. patria
.n. agressus inqͦ feui secura libertate poterat. agrigentum
miserabili seruitute obrutum petit tanta fidutia ingenii
ac morum fretus ut sperauerit et tirampno falari uesanȩ
mentis feritatem ase diripi posse. Postꝙͣ de inde ap̃d illam
plus consuetudinem dominanõis ꝙͣ ꝯscilii salubritatem ualere
aĩaduertit. nobilissimes eius ciuitatis adolescentes cupiditate
liberande inflamauit patrie. cuius rei cum inditiu adti¬
rapnum manasset. ꝯuocato ĩ forum populo torquere eum
uario ceuciatus gñe cepit sub inde queres quot nam
ꝯscilii participes haberet. ac ille nec corum quempia
noĩauit. et proximum quemq ac fidissimu tirapno su¬
spectum reddidit. increpitansq agrigentis̃ ignauiam ac
timiditatem effecit ut subito mentis inpulsu ꝯcitati phalarĩ
lapidibus prosternorẽt. Senis gͦ unius eculeo inpositi

Expanded text:
praeceptorum fidem exemplo uirtutis suae publicauit: patriam praeceptorum fidem exemplo uirtutis suae publicauit: patriam enim egressus, in qua frui secura libertate poterat, Agrigentum miserabili seruitute obrutum petiit, tanta fiducia ingenii ac morum suorum fretus, ut sperauerit et tyranno et Phalari uaesanae mentis feritatem a se deripi posse. postquam deinde apud illum plus consuetudinem dominationis quam consilii salubritatem ualere animaduertit, nobilissimos eius ciuitatis adulescentes cupiditate liberandae patriae inflammauit. cuius rei cum indicium ad tyrannum manasset, conuocato in forum populo torquere eum uario cruciatus genere coepit subinde quaerens quosnam consilii participes haberet. at ille neque eorum quemquam nominauit et proximum quemque ac fidissimum tyranno suspectum reddidit increpitansque Agrigentinis ignauiam ac timiditatem effecit ut subito mentis inpulsu concitati Phalarim lapidibus prosternerent. senis ergo unius eculeo inpositi
Abbreviated transcription (Latin):
& brachium ĩmobłe tenuit ne sacrifitiũ alexandri aut
excusso thuribulo ĩpediret/ aut edito gemitu regias¬
aures asꝑgeret. Rex qͦ patietia pueri mag̃ delectatꝰ
hoc ercius ꝑseuerãtis exꝑim̾tu sumere uoluit. cõsulto
n. sacrificauit diutius. nͨ hac re eu proposito reppulit.
Si huic miraculo darius ĩseriuss oculos. sciss cius
stirpis milites uia nõ posse cuius ĩfirma etate tanto
robore p̃ditam aiadu̾tiss.¬
¶ Est et illa uehemens et ꝯstans aĩ militia lictis polles
uenerabiliu doctrine satroꝵ antistes philosophia. que
ubi pectore recepta ẽ. hol̃u in honesto atq ĩ utili affccũ
depulso tocius ĩsolide uirtutis munim̾to ꝯfirmat
petẽtioresq metu ac dolore facit. Incipiã au̾̃t aenont
cleate qui cum esset indespicienda rerum na maxime prude¬
nte. inq excitandis aduigorem uiuenum animis proptissi

Expanded text:
et brachium inmobile tenuit, ne sacrificium Alexandri aut et brachium inmobile tenuit, ne sacrificium Alexandri aut concusso turibulo impediret aut edito gemitu religione aspergeret. rex, quo patientia pueri magis delectatus est, hoc certius perseuerantiae experimentum sumere uoluit: consulto enim sacrificauit diutius nec hac re eum proposito repulit. si huic miraculo Dareus inseruisset oculos, scisset eius stirpis milites uinci non posse, cuius infirmam aetatem tanto robore praeditam animaduertisset. Est et illa uehemens et constans animi militia, litteris pollens, uenerabilium doctrinae sacrorum antistes, philosophia. quae ubi pectore recepta est, omni inhonesto atque inutili adfectu dispulso, totum in solidae uirtutis munimento confirmat potentiusque metu facit ac dolore. Incipiam autem a Zenone Eleate. qui cum esset in dispicienda rerum natura maximae prudentiae inque excitandis ad uigorem iuuenum animis promptissimus,