comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerat acceperat. in quib proxime futu¬
ra liberatio filiȩ significata erat. Nam
mensẽ octauũ altera die ingressura filia
dicebat᷑ aliquantulũ tam̃ uegetior esse.
& sua iam partuu̾ signa precedere. &
bono animo illã de filia . eẽ. debere. Qͦa
totũ religiosȩ uitulȩ matri ñ ore hu¬
mano. scd diuino oraculo nunciabat᷑.
His gͥ pͥmis uotoꝵ suor releuata mater
membra ꝑunxit. sud ariũ quoq ad am¬
plexandũ pectori tradidit. Quo facto
rediuiua megetia uteri sui partu exone¬
rata. octaui mensis ingressa mulierib
mortis regia rursum auris ẽ uitalibus
restaurata. Sic itaq una letali causa
dispuncta. archiatro cȩlesti protinus
altera curanda restabat. Quod ut iã¬
iamq fieret. fida mat̾ uitula filiã li¬
beratã. ad illam uitalis fontis uen: ã
undę egrę suę haustũ cęleste poculũ
attulerat salubrit᷑q infuderat. sccũ
reducere cupiebat. Sed ñdum recupe¬

Expanded text:
averat, in quibus proxime futuaverat, in quibus proxime futura liberatio filiae significata erat. Nam mensem octavum altera die ingressura filia dicebatur, aliquantulum tamen vegetior esse, et sui jam partus signa praecedere, et bono animo illam de filia esse debere. Quod totum religiosae Vitulae matri, non ore humano, sed divino oraculo nuntiabatur. His igitur primis votorum suorum relevata mater membra perunxit, sudarium quoque amplexandum pectori tradidit. Quo facto, rediviva Megetia uteri sui partu exonerata, octavi mensis ingressa praegnantimortis regia, rursus auris est vitalibus restituta. Sic itaque una lethali causa dispuncta, archiatro coelesti protinus altera curanda restabat. Quod ut jamjamque fieret, fida mater Vitula filiam liberatam ad vitalis fontis venam, unde aegrae suae haustum coeleste poculum attulerat, salubriterque infuderat, secum reducere cupiebat. Sed nondum recupe
Abbreviated transcription (Latin):
pore iacet misera toto corpore. & pa¬
ralysi dissoluta & uiscerib tabefacta.
Prorimũ ẽ aut̃. ut septimo mense exple¬
to. comp̃hendat᷑ ab octauo. Om̃s despe¬
rant de salute migetię. Ego que ad
talis luctus de filia non imponet᷑ capiti
meo. Peto autẽ & rogo. ut cum hinc a
corona tua festinant᷑ reuertens ad ancillã
tuam proficisei oepero. recreet᷑ anima
inea de filia aliquo nuncio bono. His &
horum similib multis affatib ubi sa¬
tis uisa ẽ. sibi idoncum instruxisse aduo
catun stephanũ scm apus iudicẽ xp̃m.
propere ad reuisendam filiã unã & so¬
lam suam maximã curã. mat̾ parturi¬
bunda reuertit᷑. Oleum tam̃ scĩficatũ
& orarium uel sudarium orationum
suarũ sudorumq pro salute filiȩ la¬
borantis testimoniũ a beati marcyris
memoria socum parit̾ reportabat.
nuncio accepit litteras a uiro suo de car¬
tagine dircctas. sicuti suis p̃cibꝰ postula¬

Expanded text:
pore jacet, misera toto corpore, et papore jacet, misera toto corpore, et paralysi dissoluta, et visceribus tabefacta. Proximum est autem, ut septimo mense completo, comprehendatur ab octavo. Omnes desperant de salute Megetiae: ego quae adtalis luctus de filia non imponetur capiti meo. Peto autem et rogo, ut, cum hinc a corona tua revertens festinanter ad ancillam tuam proficisci coepero, recreetur anima mea de filia aliquo nuntio bono. His et horum similibus multis affatibus ubi satis visa est sibi idoneum instruxisse advocatum sanctum Stephanum apud judicem Christum, propere ad revisendam filiam, unam et solam suam maximam curam, mater parturibunda revertitur. Oleum tamen sanctificatum, et orarium vel sudarium orationum suarum sudorumque pro salute filiae laborantis testimonium, a beati Martyris Memoria secum pariter reportabat. nuntio accepit litteras a viro suo de Carthagine directas, sicut precibus suis postul
Abbreviated transcription (Latin):
cura est pro omnib religiosã uitu¬
lam megetię matrẽ fidei calore suc¬
cendit. atq ut ad domni amici sui
Stephani suffragium accurreret in¬
spirauit. Quam ubi benedicta fe¬
mina in sacratarum reliquiarum
loco de cartaginiense urbe ad ura¬
lensẽ profecta ẽ. misericordissimus
dissimus dñs & miserator excepit.
exaudiuit. adruuit. atq de filia
compote fecit. ac de diabolo
aduersario suꝑato uictrieẽ triumpha¬
re ꝑmisit. Dici non potest. quib illa
pia femina amicũ di flebilib uocibus
fuerat aggressa & quanta cum mise¬
ratione ante limina gloriosi martyris
prostrata. effusos sui cordis dolores exp̃s¬
serit. in hec uerba prorumpens. Dom¬
ne stephane xp̃i amice. subueni matri
misere. ad te confugienti pro salute ꝑi¬
clitantis filię. Hic te ergo planctibꝰ oro.
illicte ancilla tua presentẽ medicũ senti¬
at imploro. Scis tose qualib causis labo¬
ret megetia. & in quo uitȩ discrimine
sit constituta. Ecce enim ex quanto tẽ¬

Expanded text:
cura est pro omnibus , religiosam Vitulam, Megetiae matrem, fideli calore succendit, atque ut ad domini Amici sui Stephani suffragium accurreret, inspiravit. Quam, ubi benedicta femina in sacratarum reliquiarum loco de Carthaginensi urbe ad Uzalensem profecta est, misericordissimus Dominus et miserator excepit, exaudivit, adjuvit, atque de filia compotem fecit, ac de diabolo adversario superato victricem triumphare permisit. Diei non potest quibus illa pia femina Amicum Dei flebilibus vocibus fuerit aggressa, et quanta cum miseratione ante limina gloriosi Martyris prostrata effusos sui cordis dolores expresserit, in haec verba prorumpens: Domine Stephane, Christi amice, subveni matri miserae, ad te confugienti pro salute periclitantis filiae. Hic te ergo planctibus oro, illic te ancilla tua praesentem medicum sentiat imploro. Scis ipse qualibus causis laboret Megetia, et in quo vitae discrimine sit constituta. Ecce enim ex quanto tem
Abbreviated transcription (Latin):
dixi ex hac prouidentia dispensationis
dĩ ẽ nubib flammantẽ draconẽ. tam¬
quã de suꝑiore abysso procedentem
atq emicantem. cum aliquandiu huc
atq illuc motus aer ferret atq defer¬
ret. ac iam iamq p̾cipitandũ suꝑ mediã
ciuitatẽ. tremor omniũ qui aderand ex¬
pectantiũ & stupentium cerneret. fuge¬
cepit. & passim quacũq timor egerat.
sicut quisq poterat discurrebat. Totꝰ
Relicta namq omni negotiatione ter¬
rena. pro sola tantum homines metue¬
bant uita. Quis eni tunc quereret lu¬
era pecunie. in tanto discrimine dãna
deplorans animȩ: Aut quis cogitaret
uel corporis uictum. formidans uite
suc ultimum casum: Quis porro cupe¬
nt uestẽ. metu mortis amittens men¬
tem: Magnus etiã concursus multitu¬
ainis ad gremiu̾ eccłe matris. ad mi¬
sericordia.ẜ conuolauit dĩ patris. Et

Expanded text:
dixi, providentia dispensationis Dei, et nubibus flammantem draconem tanquam de superiore abysso procedentem atque emicantem, cum aliquandiu huc atque illuc motus aer ferret atque deferret, ac jamjamque praecipitandum super mediam civitatem tremor omnium qui aderant exspectantium et stupentium cerneret, fugecoepit, et passim quacumque timor egerat, sicut quisque poterat, discurrebat. Totus Relicta namque omni negotiatione terrena, pro sola tantum homines metuebant vita. Quis enim tunc quaereret lucra pecuniae, in tanto discrimine damna deplorans animae? aut quis cogitaret vel corporis victum, formidans vitae suae ultimum occasum? quis porro cuperet vestem, metu mortis amittens mentem? Magnus etiam concursus multitudinis ad gremium Ecclesiae matris, ad misericordiam protinus convolavit Dei Patris.
Abbreviated transcription (Latin):
stolam purpureã uerã. Erant ante ipsã
spiciensq in celũ. orauit dicens. fili di inui¬
sibilis & immaculate. qͥ hodie descendisti
de excelsis scłoꝵ suꝑ has aquas maris. cũ mul¬
ta gła & uirtute & exercitu angelorum
& donasti michi głam unmortalẽ reno¬
uationis. redde urbano in hacnocte scđm
quod gessit in me ancillã tuã. & minas¬
me. Nunc autẽ dñe ne facias eum reqͥẽ¬
Hȩc dicens beata cristina. ꝑducta ẽ ite¬

Expanded text:
stola ueritatis . et erant ante ipsam| spiciens ad caelum orauit| et dicit filiuibilis . et in| maculatus quia odie discendisti de excelsis tuis super aquas| maris cum multa gloria+ . cum exercitu angelorum et donasti| mihi gloriam inmortalem renouationis . mitte urbano in| hac nocte secundum quod gessit in me ancillam tuam . me In crastina die non facias eum reqhaec dicens beata cristina ducta est
Abbreviated transcription (Latin):
timebo minas tuas. Temporalis uider dix̃.
Cristina. quare me sic exhonoras: Sustinco
om̃s in iurias tuas. noli errare in inani dõ.
ut miscđam consequaris. quia multũ de¬
supportabt̃. Cristina aut̃ dix̃. Benedi¬

Expanded text:
time| bo minas tuas temporalis Iudex dixit cristina quare me . sic| exhonoras sustineo omnes iniurias tuas . noli errare inani| deo .et misericordiam consequaris quia multum subpor| tauit. Cristina dixit bene di
Abbreviated transcription (Latin):
impedim̃tũ corporis mei deponere. Scio
enim quia iam parata sum finire certam̃¬
om̃s madronȩ ut uiderent eam. audien¬
tes tribulationes quas sustinuit. feren¬
tes bona multa de bonis suis ut blandi¬
rent᷑ ei & consolarent᷑ eam. Et inuene¬
runt scãm cristinam sedentẽ. & eloqͥa

Expanded text:
impedimen| tum corporis mei deponere scio enim . quia paratus sum finire| certaomnes matronae uidire eam audientes tribulaci| onis qua sustenuit ferentes multa de boni suis . ut blan| direntur et consolarentur eam . et inuenerunt beatam| cristinam sedentem e
Abbreviated transcription (Latin):
tuo. qui me fuscitauit a mortuis. Iulianꝰ
uertere ad deos qui te patiunt᷑. Beata aut̃
cristina dixit ei. Insensate & absq di ti¬
more & sine intellectu. ñ respexerunt¬
suos ab om̃i malo: lulianus aut̃ ira
cõmotus. iussit mãmillas ciꝰ abscidi. Tunc¬
beata cristina dixit ei. luliane lapideo
corde & ab om̃i uia ueritatis expulsȩ.

Expanded text:
tina qui me| suscitauit a mortuis. Iulianusr| tere ad deos qui te paciuntur beata uero cristina dixit ei .| insensate in dei timore et sine intellectu in suos . ab omni| malo. Iulianus ira commotus iussit mammellas eius abscide| Beata cristina dicit ei . Iulianae labideo corde et ab homine| uiae ueritatis e
Abbreviated transcription (Latin):
lia loqueris iuliane. miserabilis & par¬
renda sunt torm̃ta. Iulianꝰ autẽ iussit
accendi fornacẽ usq in dies tres. & mit
una cum angłis laudans & glorificats
dm̃. Et uox magna exiuit de fornaee
tes. Dep̃cam᷑ te dñe. magnos clamores &¬
terrores excuntes audiuimꝰ de fornace
Hoc audiens iulianꝰ iussit aꝑire fornacẽ¬
& inuenert̃ beatã cristinam tamquã de
lauaero procedentẽ & laudantẽ dĩ. Et ad¬
ducta ẽ ante tribunal. & dixit ad eam iu

Expanded text:
lli . utquid talia loqueris iulianae| miserabiles et parrenda sunt tormenta.| Iulianus iussit incendi furnacem per dies tres . et mittuna . cum angelis . laudens . et glorificans deum| et uox magna exiebat de furnace. tes . depraecamur te domine . magnos| terrores exeuntes uidimus de furnace Hoc audiens iulianus| iubet aperire . et inueniunt beatam cristinam tamquam de| lauacro procedentem . et laudantem deum et adducitur ante| tribunal et dicit ad eam iu
Abbreviated transcription (Latin):
tua. quia omnẽ naturã ꝑ maleficia subdi¬
disti. Si autẽ nolueris mͥ confiteri. deteriora
tͥ torm̃ta inferam. Beata cristina respondit.
Iuliane pessime. lupi nom̃ habes maledicte
tyranne. ñ timeo minas tuas. habens dñm
bestias maleficare poteris : Scã aut̃ cristina
respondit ei. Incredule & insensate &
& occurrentes duo serpentes colligauert̃
se ad pedes scẽ cristinȩ. & lingebant plan¬
tas eiꝰ. Et duȩ aspides occurrentes suspen¬
derunt se suꝑ mamillas uelut infantes lactantes.
ligauert̃ se collo eiꝰ. & lingebant laborẽ

Expanded text:
tua . quia omnem naturam per male| ficia subdedisti. Si autem nolueris mihi confitire deteriora| tibi tormenta . inferam. Beata autem cristina dixit| Iulianae pessime lupe nomen habes maledicte . tyranne .| non timebo minas tuas . habeo domibestias . maicare potes Cristi| na uero . dixit ei . incredibiles et insensate siet occurrentes duos serpentes colli| gati sunt ad pedis sanctae cristinae . et lingebant plantas| eius et duo aspides occurrentis suspenderunt se super| mamellas eius uelut infantis lactantes ligauerunt se in collo eius .| et lingebant sudorem
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ nr̃m. male me ꝑdere habet. Et sta¬
tim angustiatꝰ intra semet ipsũ. mortuus
est. Beatam uͦ cristinã iussit assessor eiꝰ
mitt in carcerẽ mortuo dion. Erat sc̃ã
cristina sedens in carcere glorificans dm̃.
heniens autẽ in p̃toriũ. offerunt᷑ ei gesta
beatȩ cristinȩ. Et cum lecta fuissent ante
eũ. iubet iulianus statĩ adduci cristinam
ante suu̾ tribunal. Et ait uilianꝰ. Cristina
audiui quia gessisti ꝑ maleficia & carmi¬

Expanded text:
m male me perdere habet . et statim| inangustiatus est . in semet ipsum et mortuos est Beata| autem cristina iussit adsessorem dionis mitti in carcerem| et mortuo dione Beata cristina . erat in carcere glorifi| cans deum Veniens \autem/ in praetorium offerunt . ei gestae .| beate christinę . et cum lecta fuisset ante eum . iubet statim| adduci cristinam ante tribunal dicit . iulianus . cristina| audiui quia multa geristi per maleficia certame
Abbreviated transcription (Latin):
dñe iħu xp̃e. quia dignã me fecisti. &
uelut infantulã aministris ab alienari.
ludex aut̃ dix̃. Non te tangunt hȩc tor¬
tant dii. & ideo te ñ tangit ignis. Accede
ad deos & dep̃care eos. ut liberent te
a peccatis tuis quȩ fecisti in eis. Beata
autẽ cristina dirit. Impie & impudice
filiꝰ diaboli. non timeo iudicia tua¬
neq min as tuas quas mͥ ostendis Spero
enĩ in nomine dñi mei iħu xp̃i. qͥa trans¬
mittere te babeo in tenebras exteriores¬
ubi cruciat᷑ urbanꝰ frat̃ tuus. Iudex autẽ¬
ira repletꝰ iussit radi caput eius & nudã
aut̃ mulieres intuentes eius turpitudinẽ
& quia talia ꝑpessa fuerat: exclamaue¬
runt om̃s una uoce dicentes adiudicẽ
Iniustũ ẽ. iudiciũ tuũ. iniqua st̃ p̾cepta

Expanded text:
christe quia dignam me fecisti et uelud infantulam| ab istis alienari. Iudex autem . dixit non te tangunt haec| tornent dii et ideo te| non tangit ignis. Accede ad deos et depraecare eos ut libe| rent te a peccatis quae fecisti in eis. Beata autem cristina| dixit impii et inpudice filius diabuli non timeo iudicia tuaneque minas quas mihi ostendas spero autem in nomine dei mei| quia transmittere te abeo in tenebras ubi cruciatur ur| banus frater tuos Iudex iratus iussit radi capud eius et nudam| autem mulieris intuentes eius turpitudi| nem et quia talia perpessa est et clamauerunt quasi una| uoce dicentes iudici . iniustum i
Abbreviated transcription (Latin):
uocata ẽ : Mat̾ autẽ eius dix̃ ei. Nemo.
filiam tuam: Nescis quia nom̃ habeo xp̃i
celestis saluatoris: Ipse ẽ qui me ꝓba¬
quib seducti estis colere ea. Mat̾ autẽ
banus ira cõmotꝰ ẽ aduersus filiã suam.a.

Expanded text:
uocata est cristina Mater eius dixit . nemo| filiam tuam nescis| quia nomen habeo christe caelestis saluatoris mei. Ipse est .| qui me probaquibus seducti estis Mater autem banus+ ira com| motus+ aduersus filiam suam+ ma
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ mulieres uidebant beatã cristinam
uoce magna exclam auert̃ dicentes. Ds
huius infantis adiuua eã. qͥa ad te con
eam ante suũ tribunal. & dixit ei. Mi¬
sereor tͥ cristina. qm̃ filia mea es. accede
ad cos & adora eos. ut propitient᷑ tͥ. & li¬
berent te ab errore qm passa es. Si uͦ

Expanded text:
eatam| cristinam uoce magna dicentes| deus huius infantis . adiuuet eam que a+ deum eam ante tribunal et dicit ei | misereor tibi cristina quia filia mea es accede ad deos | et adora eos ut propicii tibi fient et liberent te ab errore| quam passa es si uero
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ uiui lumꝰ ueritatis saluator mundi
descendit de oelo. & remouit omnẽ
maliciam tuam. & saluauit nos. Nunc ꝓpt̃
& sub rota incendi flamã & sterni sub
leriꝰ finiret᷑. Cristina aut̃ alligata in rota.
noli me derelinquere in hoc certamine:
sed extende manũ tuam & tange hunc
Hȩc dicens sc̃a cristina. exiit ignis subito
& interfecit animas idoloꝵ cultoꝵ mil¬

Expanded text:
eritatis . saluator mundi dis| cendit de caelo . ut remoueat omnem maliciam . et saluet nos| et nunc propter et sub rotam incendi flammam et sterni| sub lerius infans ureretur Cris| tina autem alligata in rota noli me derelin| quere in hoc certamine . sed extende manum tuam et tange| ignhaec dicens sancta cristina| exiuit ignis subito . et interfecit animas idolorum mil
Abbreviated transcription (Latin):
qui inuocant cũ. Ipse ẽ qui me doeuit
terea confundo & tua seuissima torm̃ta
bis filiȩ suȩ. nesciens quemad modũ fini¬
ret eam: iussit eam duci in carcem.
Et ducta fuissit beata cristina. sedebat
& eloquia dĩ meditabat᷑. Uenerunt aut̃
in conspectu eiꝰ tres angeli afferentes pran¬

Expanded text:
qui inuocant eum. Ipse est qui me docuit te confundo cum tua seuissima tor| menbis in| fantis . nesciebat quemadmodum finierat eam ius| sit eam duci ad carcerem . ducta autem beata cris| tina sedebat et eloquia dei meditabatur. +Venerunt| in conspectu eius tres angeli adferentes ei pran
Abbreviated transcription (Latin):
ram dõ penitentiã obtuleris. uerã a dõ
indulgentiam consequeris. Dicit ei her¬
mogenes. In tantũ dõ penitentiã offero
ut om̃s codices meos in quib erat illi¬
cita p̃sumptio abiecerim. & om̃ib si mu
renunciauerĩ artib inimici. Dicit ei a-¬

Expanded text:
ram Deo penitentiam obtuleris, ueram eius indul- gentiam consequeris». Dicit ei maleficus: «In tantum Deo ueram penitentiam offero, ut omnes codices meos, in quibus erat inlicita presumptio, incendi, et omnibus simul renunciaui actibus inimicis, et
Abbreviated transcription (Latin):
nos uocauit in sacrificiũ ueritatis. ut
indulgere dignet̾ peccata mea quȩ
feci & seducta sum ab impnis hominibꝰ
in abominatione idoloꝵ. Scã autẽ cri¬
stina induta tunica incontaminata
suã & manus. & in cubiculo includens
se offerebat sacrificiũ & incensũ cele¬
sti saluatori. & orans cum fletu dicebat.

Expanded text:
ocauit in sacrificium ueritatis . ut indul| gere dignetur peccata mea quae feci ei . seducta sum ab impiis . ho| minibus . in abhominationibus idolorum. Sancta autem cristina indu| ta tunica incontaminata bus et in cubiculo| includens se et offerebat sacrificium et incensum caelesti deo . et or\a/ns| cum fletu dicebat d
Abbreviated transcription (Latin):
nerẽ. & deposuit eos ꝑ tres scalas. sol¬
uens fasciam suam. ligauit in fenestra
uenit pat̾ eiꝰ urbanus adorare idola.
gens eos proiecit in plateam. Pat̾ autẽ¬
eiꝰ urbanꝰ ualde iratꝰ ẽ. accipiensq scãm¬

Expanded text:
lis deposuit eos per tres scalas| et soluens suam fasciam ligauit in fenestramuenit pater eius orbanus adorare idola egit eos et| proiecit in plateam. Pater autem orbanus ualde| iratus . accipiens san
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ab eo creata sunt. Ipsũ benedico. ipsũ
adoro. ipsũ glorifico. ipsi offero sacrificiũ
absq sanguine in ueritate laudis. & in¬
contaminatũ incensum patri qui ẽ in ce¬
lis. in quo credidi & credo lum̃ meũ. in eo
est ueritas & salus. Pat̾ autẽ eius respondit.¬
dixitq ad eam. Cristina filia mea in con
caminata. ecce adoras tres deos. alios uͦ¬
quare ñ adoras: Sca autẽ cristina dixit.
Non erubescis homo sine scientia. qͥa
concupiui adorare cȩlestem dm̃: Trini¬
tas autẽ. una deitas ẽ. Quare mͥ uim fa¬
ne & incensum ueritatis. qui me proba¬
bit adueritatẽ suam. Pat̾ aut̃ eiꝰ sedu¬
cebat᷑ in uerbis eius. putabat quia de

Expanded text:
que ab eo creata sunt| Ipsum benedico . Ipsum adoro . Ipsum glorifico . Ipsi offer| re sacrificium citra sanguinem et ueritate laudis . et| incontaminatam incensum+ patri qui in caelis est in| +quo credidi et credo lumen meum . in eo est ueritas . et| salus. Pater autem eius dicit ei . cristina filia incon| taminata . ecce tres deos alios quare non adoras eos.| Sancta cristina dixit . non erubiscis+ homo sine scientia .| quia concupiui adorare caelestem trinitatem| Trinitas autem una diuinitas est . et quare mihi| uim fanem et incensum ueritates . qui me probauit| in ueritate Pater autem eius seducebatur in uerbis eius pu| taret quod
Abbreviated transcription (Latin):
timebo. Angłs autẽ app̃hendit eam¬
& orauit suꝑ caput eius. & dedit ei
conuersa adextris. inuenit pane̾ po¬
situm candidũ tamquã lac. & dulcẽ
suꝑ mel & fauum. Et accipiens dedit
angelo. & dixit ei. Dñe m̃s accipe
uitã in remissionẽ peccatoꝵ meoꝵ. Ec¬
gustaui. Angłs autem accipiens panẽ
benedixit. & dedit ei manducare sin
mortalitatis. & accipiens scã cristina
orauit. & inuocauit patrẽ & filiũ &¬

Expanded text:
timebo Ange| lus autem adpraehendens eam orauit super capud eius . et dedit ei|conuersa a dextris inuenit| panem positum candidum tamquam lac dulcem super fauum mel| lis et accipiens dedit angelo et dixit domine meus accipe uitam et remissionem peccatorum| meorum ecgustaui Angelus| autem accipiens panem benedixit+ freget . dedit ei manducare| panem inmortalitatis . et accipiens sancta cristina orauit . et inuo| cauit patrem et filium
Abbreviated transcription (Latin):
occurrens ibat osculari eam. Exclama¬
uit scã cristina. & dixit patri suo. Non
autẽ erans in uerbis eiꝰ. dicit ad eam. Dña
mea filia cristina. noli uni dõ offerre sa¬
crificium. ne alii irascant᷑ tͥ. & pereas male.¬
Scã autẽ cristina dicit. Bene locutꝰ es uerita¬

Expanded text:
occurrens| ibat osculare eam Exclamauit sancta cristina+ dixit . Non|autem errans in uerbis infantis| dicit ei domina mea cristina . noli uno deo offerre sacrificium| ne ali irascantur ti Sancta autem cristina dixit bene lo| cutus es inuit
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Domina mea filia cristina. quid
ẽ quod tͥ placuit. aut quis error in te
rent te nob̃: Accede gͦ & adora. & immo¬
la cȩlestib diis. qui te fecerunt in hane
ad patrẽ suum. Noli me uocare filiã tuã.
s eiꝰ me dic filiam cui dixisti me offerre

Expanded text:
dixit ad eam domina mea| cristina quid est quod tibi placuit aut quis error in te|nent te nobis Accide adora . et immola caelestibus diis qui| te ficerunt in hanc t noli me uocare filiam tuam| sed eius me dic filiam cui dixisti modo offerre me
Abbreviated transcription (Latin):
bes imaginẽ. & licet tibi regnare. Et
colis. quem nos non nouimꝰ: Quod si
tus. ẽ. Et quo fugiemus a facie eiꝰ: Infais
seducimini a diabolo & idolis : Accedite
cum adhuc loquerẽt᷑. introiuit urbanꝰ
pat̾ eius ut uideret filiam suã. & ado¬
raret deos suos. ueniens aut̃ cũ gaudio
crificium: expectabat filiã suam scdm
consuetudinẽ. ut offerret ipsa incensũ
bens. intuebat᷑ in celũ. Ancillȩ autẽ ue

Expanded text:
bes . et licet . tibi regnare| et colis . quem nos| non cognouimus. Sic atus est+| et quo fugimus a facie eius+. Infans seducimini a diabulo et idolis Accedite etCum adhuc haec loqueretur . intrauit ur| banus ut uideret filiam eius et ut adoraret deos suos | Veniens autem cum gaudio crificium et ex| pectabat filiam suam+ secundum consuetudinem offerret| sacrificium b
Abbreviated transcription (Latin):
itaq iter agit᷑. circumiecti comites
intuent᷑ beatũ uirum extra morẽ con¬
ceptam leticiam uultus obumbratione
uelantem. Quod cum ab omnib ui¬
deret᷑. umis ex reliquis austoritate
concepta. causam lȩticiȩ ꝑcunctat᷑. At
ille inquiens paululũ remoremur.
quia infelicis illius labor & irridendus
est & dolendus. qm mox uidebitis estu¬
antem. Cumq delapsi animalib sub¬
stitissent. paulo post eminꝰ intuent᷑ pe¬
ditẽ post se captum animal deducentẽ
Qui breui adiungit᷑: Dum ille acce¬
lerat. immorant᷑. Statimq uestigiis
prouolutꝰ. crimen quod cõmiserat confi¬
tetur. & ita totius noctis spacio irreti¬
tũ esse se retulit. ut longius prodire
non posset. nec euadendi uiã aliam
repperisset. nisi ut abductũ animal
reformaret. Ad hȩc uir beatissimus. si
hesterna inquit die nudo tͥ tegim̃ de¬
dissem. furandi necessitas ñ fuisset. Qd
deest accipe. reforma quod nr̃m est.

Expanded text:
que iter agitur, circumiecti comites que iter agitur, circumiecti comites intuentur beatum virum, extra morem conceptam laetitiam vultus obumbratione velantem. Quod cum ab omnibus videretur, unus ex reliquis, auctoritate concepta, causam laetitiae percunctatur. At ille inquiens: 'Paulolum commoremur, quia infelicis illius labor et inridendus est et dolendus, quem mox videbitis aestuantem'. Cumque delapsi animalibus substitissent, paulo post eminus intuentur peditem, post se manu captum animal deducentem. Qui brevi adiungitur; dum ille accelerat, hi morantur, statimque vestigiis provolutus, crimen quod commiserat confitetur et ita totius noctis spatium inretitum esse se retulit, ut longius prodire non posset nec evadendi viam aliam repperisset, nisi ut abductum animal reformaret. Ad haec vir beatissimus: 'Si hesterna', inquit, 'die nudo tibi tegimen dedissemus, furandi necessitas non fuisset. Quod deest, accipe; reforma, quod nostrum est'.
Abbreviated transcription (Latin):
agnoscit causas. merorib congemiscit.¬
& pro quiete uel rehuie quesiturꝰ reme¬
dia ciuitati. post marina discrimina la¬
bores terrenȩ expeditionis ingredit᷑. Itaq
& exigua euectione progredit᷑. qui pro
largissimis thesauris xp̃m ferebat in pec¬
tore
perȩ p̃cium: mandare memoriȩ etiã
ĩter clarum fuisse uirtutib. N ecdũ
territorium suȩ ciuitatis excesserat.
uiam lenit̾ carpens. eratq imminente
iam uesꝑa dies pluuius. Cum subito co¬
mitatui suo nudus pede. cucullo uacuus.
nimis expeditus uiator accrescit. cunus
etiam nuditati condoluit. Qui dolose
inherens contubernio iungit᷑ man¬
sioni. & int̾ innocentes occupatosq custo¬
des qui dõ ñ anmalib uigilabant.
iumentũ quo senior uehebat᷑ p̃do noc¬
turnus arripuit. Die reddito. amis¬
sio euectionis agnoscit᷑. Et ut sacerdo¬
ti animal non deesset. unus ex cleri¬
cis in peditem mutat᷑ ex equite. Dum¬

Expanded text:
agnoscit causas, meroribus congemescit etagnoscit causas, meroribus congemescit et pro quiete vel requie, quaesiturus remedia civitati, post marina discrimina labores terrenae expeditionis ingreditur. Itaquet exigua evectione progreditur, qui pro largissimis thesauris Christum ferebat in pectorepretium puto mandare memoriae, etiam eius iter darum fuisse virtutibus. Necdum territorium suae civitatis excesserat, viam leniter carpens, eratque, inminente iam vespera, dies pluvius: cum subito comitatu suo nudus pede, cucullo vacuus, nimis expeditus viator adcrescit, cuius etiam nuditate condoluit. Qui dolose inhaerens contubernio , iungitur mansione et inter innocentes occupatosque custodes, qui Deo, non animalibus vigilabant, iumentum, quo senior vehebatur, praedo nocturnus arripuit. Die reddito amissio evectionis agnoscitur et, ut sacerdoti animal non deesset, unus ex clericis in peditem mutatur ex equite. Dum
Abbreviated transcription (Latin):
religiosus adipiscit᷑. Triumphant pon¬
tifices hostibus fusis sine sanguine. tri¬
umphat uictoria fide obtenta ñ ui¬
ribus. Composita itaq opulentissi¬
ma insula securitate multiplici.
superatisq hostibus uel spũalib uel
carne conspicuis. quippe qui uicissent
pelagianistas & saxones. cum totius
numero regionis reditum moliunt᷑.
Tranquillam nauigationẽ merita pro¬
pria & intercessio albani martẏris
parauerunt. quietosq antistites suoꝵ
desideriis felix carina restituit.
TaQUe reditu uenerabilium sacerdo¬
tum exultant galliȩ. gaudent eccłe
demones contremisount. Certe expec¬
tatio propriȩ ciuitatis beatum Germanũ
uotis duplicib ambiebat. quam & apud
maiestatẽ diuinã & int̾ mundi procellas
seruare consueuerat. Tributaria enĩ functio
pret̾ solitum & necessitates innumerȩ. ci¬
ues suos quasi pupillos orbatos parente de¬
presserant. Recipiunt p̾sidium destituti.

Expanded text:
relegiosus adipiscitur. Triumphant ponrelegiosus adipiscitur. Triumphant pontifices, hostibus fusis sine sanguine; triumphat victoria fide obtenta, non viribus. Conposita itaque opulentissima insula securitate multiplici superatisque hostibus vel spiritalibus vel carne conspicuis, quippe qui vicissent Pelagianistas et Saxones, cum totius merore regionis reditum moliuntur. Tranquillam navigationem merita propria et intercessio Albani martyris paraverunt, quietosque antestites suorum desideriis felix carina restituit. 19. Itaque reditu venerabilium sacerdotum exultant Galliae, gaudent ecclesiae, daemones contremescunt. Certe expectatio propriae civitatis beatum Germanum votis duplicibus ambiebat, quam et apud maiestatem divinam et inter mundi procellas servare consueverat. Tributaria enim functio praeter solitum et necessitates innumerae cives suos, quasi pupillos orbatos parente, depresserant. Recipiunt praesidium destituti,
Abbreviated transcription (Latin):
nit exercitum. ipse dux agminis.
Et iam aderat ferox hostiũ multitu¬
do quam appropinquare intuebantur
in insidus constituti. Cum subito Ger¬
manus signifer uniuersos admonet. & p̃¬
dicit ut uoci suȩ uno clamore responde¬
ant. securisq hostib qui se insperatos ad¬
esse confiderent. alła tertio repetitũ sa¬
cerdotes exclamant. Sequit᷑q una uox
omniũ. & eleuatũ clamorẽ reꝑcusso ae¬
re montium : multiplicant. Hostile ag¬
men terrore prosternit᷑. & ruisse suꝑ
se non solum rupes circumdatas. ue¬
rum etiã ipsam cęli machinã contre¬
miscunt. Trepidationiq in ectȩ. uix suf
fugiunt. arma proiciunt. gaudentes
uel nuda corpora eripuisse discrimini.
Plures etiã timore p̾cipites. flum̃ quod
sensim uenientes transierant deuora¬
uit. Ultionẽ suam in nocens intuetur
exercitꝰ. & uictoriȩ prestitȩ ociosus spec¬
tator efficitur. Spolia colligunt᷑ expo¬
sita. & predam cęlestis uictoriȩ miles

Expanded text:
nit exercitum ipse dux agminis. 18. nit exercitum ipse dux agminis. 18. Et iam aderat ferox hostium multitudo, quam adpropinquare intuebantur in insidiis constituti: cum subito Germanus signifer universos admonet et praedicit, ut voci suae uno clamore respondeant, securisque hostibus, qui se insperatos adesse confiderent, Alleluia tertio repetitam sacerdotes exclamant. Sequitur una vox omnium, et elatum clamorem, repercusso aere, montium conclusa multiplicant. Hostile agmen terrore prosternitur, et ruisse super se non solum rupes circumdatas, verum etiam ipsam caeli machinam contremescunt, trepidationique iniectae vix sufffugiunt, arma proiciunt, gaudentes vel nuda corpora eripuisse discrimine. Plures etiam timore praecipites flumen, quod sensim venientes transierant, devoravit. Ultionem suam innocens exercitus intuetur et victoriae praestitae otiosus expectator efficitur; spolia colliguntur exposita, et praedam caelestis victoriae miles
Abbreviated transcription (Latin):
cotidianis p̃dicationib instituti. certatĩ
ad grãm baptismatis conuolarent.
Nam maxima exercitꝰ multitudo.
undam lauacri salutaris expeciit.
Eccła ad diem resurrectionis dominice
frondib contexta componit᷑. & in ex¬
peditione campestri instar ciuitatis
aptat᷑. Madidus baptisinate procedit
exercitus. fides feruet in populo. & con¬
tempto armoꝵ p̾sidio. diuinitatis ex¬
pectat᷑ auxilium. Interea institutio¬
hȩc uel forma castroꝵ hostibus nuncia¬
tur. Qui uistoriam quasi de inermi
exercitu presumentes. assumpta ala¬
critate festinant. Quoꝵ tam̃ aduentꝰ
exploratione cognoscit᷑. Cumq emen¬
sa sollemnitate paschali recens de la¬
uacro pars maior exercitꝰ arma caꝑe
& bellum parare temptaret: Germanꝰ
ducem se prelii profitet᷑. Eligit expe¬
ditos. circumiecta ꝑcurrit. & eregio¬
ne qua hostium sperabat᷑ aduentus.
uallẽ circumdatã editis montibus
intuetur. Quo in loco nouum compo¬

Expanded text:
cotidianis praedicationibus instituti, certatim cotidianis praedicationibus instituti, certatim ad gratiam baptismatis convolarent; nam maxima devoti exercitus multitudo undam lavacri salutaris expetiit. Ecclesia ad diem resurrectionis dominicae frondibus contexta conponitur et in expeditione campestri instar civitatis aptatur. Madidus baptismatis procedit exercitus, fides fervet in populo, et contempto armorum praesidio, divinitatis expectatur auxilium. Interea haec institutio vel forma castrorum hostibus nuntiatur, qui victoriam quasi de inermi exercitu praesumentes, adsumpta alacritate, festinant; quorum tamen adventus exploratione cognoscitur. Cumque, emensa sollemnitate paschali, recens de lavacro pars maior exercitus arma capere et bellum parare temptaret, Germanus ducem se proelii profitetur. Elegit expeditos, circumiecta percurrit et e regione, qua hostium sperabatur adventus, vallem circumdatam editis montibus intuetur. Quo in loco novum conpo
Abbreviated transcription (Latin):
tes. hi corpora. Referri nequeunt
tes faciebat infirmus. Et cum debili¬
tati suę nichil remedii pateret᷑ adhi¬
beri. quadam nocte candentẽ niucis
uestib uidit sibi ad esse ꝑsonam. quę
manu extensa iacentẽ uideret᷑ attolle¬
re. eumq consistere firmis uestigiis
unperabat. Post quam horam ita fuga¬
tis dolorib recepit pristinam sanita¬
tem. ut die reddito itineris laborem
subiret intrepidus.
iterca sarones pistiq bellum adueriꝰ
br⁊tones iunctis uirib susceperunt.
quos eadem necessitas in castra contra¬
xerat. Et cum trepidi partes suas pe¬
ne impares iudicarent: scõꝵ antistitũ
auxilium petierunt. Qui promissum
maturantes aduentũ. tantũ securita¬
tis ac fiducie contulerunt. ut aocessis¬
se maximus crederet᷑ exercitꝰ. Itaq
apostolicis ducib xp̃c militabat in
castris. Ad erant etiam quad ragesun&
uenerabiles dies. quos religiosiores redde¬
bat p̾sentia sacerdotum. intantũ ut

Expanded text:
tes, hi corpora. Referri nequeunt,tes, hi corpora. Referri nequeunt,tes faciebat infirmus; et cum debilitati suae nihil remedii pateretur adhiberi, quadam nocte candentem niveis vestibus vidit sibi adesse personam, quae manu extensa iacentem videretur adtollere eumque consistere firmis vestigiis imperabat. Post quam horam ita, fugatis doloribus, recepit pristinam sanitatem, ut, die reddito, itineris laborem subiret intrepidus. 17. Interea Saxones Pictique bellum adversus Brittanos iunctis viribus susceperunt, quos eadem necessitas in castra contraxerat; et cum trepidi partes suas paene inpares iudicarent, sanctorum antestitum auxilium petierunt. Qui, promissum maturantes adventum, tantum securitatis ac fiduciae contulerunt, ut accessisse maximus crederetur exercitus, itaque apostolicis ducibus Christus militabat in castris. Aderant etiam quadragesimae venerabiles dies, quos relegiosiores reddebat praesentia sacerdotum, in tantum, ut,
Abbreviated transcription (Latin):
manebat casuale exarsit incendium.
Quod consumptis domib quȩ illic palustri
arundine tegebantur. ad eum habitacu¬
lum in quo idem iacebat. flabris stimu lan¬
tib ferebat᷑. Concursus omniu̾ ad antisti¬
tẽ conuolauit. ut eleuatis manib ꝑiculũ
quod imminebat euaderet. Qui omnib
increpatis. moueri se fidei p̾sumptione
non est passus. Multitudo omĩs despera¬
tione ꝑterrita. obuiam occurrit incendio
Sed ut di potentia manifestior appare¬
ret. quicquid custodire temptauerat
turba. igne consumit᷑. Quod uͦ iacens
& infirmus defenderat. reseruat᷑. hos¬
pitium sciꝰ uiri expauescens flamma
transiliuit. ultra citraq deseuiens. &
inter globos flammantis incendii in co¬
lums tabernaculũ quod habitator in¬
clusus obseruabat emicuit. Etx ultat tur¬
ba miraculo & uictam se diuinis uirtu¬
tib gratulatur. Excuba   diebus ac noc¬
tibus ante tugurium pauꝑis turba si¬
ne numero.hi animas curari cupien¬

Expanded text:
manebat casuale exarsit incendium. manebat casuale exarsit incendium. Quod, consumptis domibus, quae illic palustri arundine tegebantur, ad eum habitaculum, in quo idem iacebat, flabris stimulantibus ferebatur. Concursus omnium ad antestitem convolavit, ut elevatis manibus, periculum, quod inminebat, evaderet; qui, omnibus increpatis, moveri se fidei praesumptione non passus est. Multitudo omnis, desperatione perterrita, obviam occurrit incendio. Sed ut Dei potentia manifestior appareret, quicquid custodire temptaverat turba, igne consumitur; quod vero iacens et infirmus defenderat, reservatur. Hospitium sancti viri expavescens flamma transilivit, ultra citraque desaeviens, et inter globos flammantis incendii incolome tabernaculum, quod habitator inclusus servabat, emicuit. Exultat turba miraculo et victam se divinis virtutibus gratulatur. Excubabat diebus ac noctibus ante tugurium pauperis turba sine numero, hi animas curare cupien
Abbreviated transcription (Latin):
tum doctrinam fitientib desideriis sestareꝵͥ
omp̃ssa itaq ꝑuersitate dam¬
nabili eiusq auctorib confutatis.
animisq omniũ fidei puritate compositis.
sacerdotes beatum albanum martyrem aucto
ibidem munera conditurus. arbitrans op¬
portunum. ut membra scõꝵ ex diuersis
regionib collecta. quos pares meritis rece¬
perat cęlum. sepulchri quoq unius tene¬
ret hospitium. Quib depositis honorifi¬
ce atq sociatis. de loco ipso ubi beati
martyris effusus fuerat sanguis. massã
pulueris secum portaturꝰ abstulit. In qͣ
apparebat cruore seruato rubere mar¬
tyrium cedem. persecutore pallente. Quib
ita gestis. innumera hominũ eodẽ dis ad
dnm curba conuersa est.
nde dum redeunt. insidiator inimicꝰ
casualib laqueis p̃paratis: Germa¬
ni pedem lapsus occasione contriuit. ig¬
norans merita illius sicut iob beatissimi
afflictione corporis propaganda. Et
dum aliquandiu uno in loco infirmitatis
necessitate constringit᷑. in uicina qua

Expanded text:
tum doctrinam sitientibus desideriis sectarentur. Compressa itaque perversitate damnabili, ejusque auctoribus confutatis, atque animis omnium fidei puritate compositis, sacerdotes beatum Albanum martyrem, acturibidem munera conditurus; arbitrans opportunum ut membra sanctorum ex diversis regionibus collecta, quos pares meritis receperat caelum, sepulcri quoque unius teneret hospitium. Quibus depositis honorifice, atque sociatis, de loco ipso, ubi beati martyris effusus erat sanguis, massam pulveris secum portaturus abstulit, in qua apparebat, cruore servato, rubuisse martyrum caedem, persecutore pallente. Quibus ita gestis, innumera hominum eodem die ad Dominum turba conversa est. nde dum redeunt, insidiator inimicus, casualibus laqueis praeparatis, Germani pedem lapsus occasione contrivit, ignorans merita illius sicut lob beatissimi adflictione corporis propaganda. Et dum aliquamdiu uno in loco infirmitatis necessitate constringitur, in vicinia qua
Abbreviated transcription (Latin):
gebat tum ꝑ gallias apioem p̃fecturȩ.
qui presentiam sacerdotis duplicata
gratulatione suscepit. quod & insig¬
nem uirtutib uirum desiderabat
agnoscere. & quod uxor eiusdẽ longo
iam tempore quartano tabescebat in¬
cõmodo. Ingẽdienti longissimo pret̾
consuetudinẽ famulat occursu. simulq
admiratione defigit᷑. Ita enĩ dignitas
uultus. sermonis eruditio. p̃dicationis
auctoritas. stupentis animũ compleue¬
runt. ut merito fama eum maiorem
fuisse cognosceret. Inuentꝰ est enĩ reb
maior. eẽ. quam nunciis. Offert mune¬
ra. ingerit beneficia. ambiturq a bea¬
tissimo uiro ut dignaret᷑ acciꝑe quod
tradebat. Incõmodum confitet̾ uroris.
qua uisitata ita uis passionis extincta
ẽ : ut tremor p̃cedens & febris subse¬
quens deleret᷑. Redditaq pͥstinȩ sa¬
nitati fidelis matrona remediũ cele¬
ste suscepit. quo & corpus salubritate
& anima credulitate conualuit. Ac¬

Expanded text:
gebat tum per Gallias apicem praefecturae. gebat tum per Gallias apicem praefecturae. Qui praesentiam sacerdotis duplicata gratulatione suscepit, quod et insignem virtutibus virum desiderabat agnoscere, et quod uxor eiusdem longo iam tempere quartano tabescebat incommodo. Ingrediente longissimo praeter consuetudinem famulatur occursu simulque admiratione defigitur. Ita enim dignitas vultus, sermonis eruditio, praedicationis auctoritas stupentis animum conpleverunt, ut merito fama eum minorem fuisse cognosceret; inventus est enim rebus maior esse quam nuntiis. Offert munera, ingerit beneficia, ambiturque a beatissimo viro, ut dignaretur accipere, quod querebat. Incommodum etiam confitetur uxoris; qua visitata, ita vis passionis extincta est, ut tremor praecedens et febris subsequens delerentur, redditaque pristinae sanitati, fidelis matrona remedium caeleste suscepit, quo et corpus salubritate et anima credulitate convaluit. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
uno occurrit officio. Om̃sq benedictio¬
nẽ flagitant. tactumq requirt᷑. & qͦd
suꝑ est multitudini releuat uel uidisse.
Diuersȩ infirmitates passim benedictio¬
ne sanant᷑. p̃dicationib ciuitas recreat᷑.
Et licet festinus abscesserit. sitientẽ tam̃
populum doctrinȩ fontibꝰ irrigauit.
Siitinera eius cuncta ꝑcurrã. si uniu̾sa
cõmemorem. parabit prolixitas conge¬
sta fastidium. Sed dabit dñs ueniam.
quod sciens plura pretereo. Itaq adue¬
nientem beatissimum uirũ urbs are¬
latensis religiosa gratulatione susce¬
pit. apostolicum instar sui temporis
sacerdotem suscipiens. Illustrabat᷑ eo
tempore ciuitas hilario sacerdote.
multimoda uirtute p̾cioso. Erat enĩ
fidei igneus torrens. &lestis eloquii¬
& preceptionis diuinȩ oꝑarius in de¬
fessus. Qui uenerabilẽ scm̃ pontificẽ
affectu ut patrem. reuerentia ut apo¬
stolum sublimabat. Auxiliaris etim re¬

Expanded text:
uno occurrit officio. Omnes benedictiouno occurrit officio. Omnes benedictionem flagitant, tactum requirunt et, quod superest multitudine, relevat vel vidisse. Diversae infirmitates passim benedictione sanantur, praedicationibus civitas recreatur, et licet festinus abscesserit, sitientem populum doctrinae fontibus inrigavit. Si itinera eius cuncta percurram, si universa commemorem, parabit prolixitas congesta fastidium; sed dabit Deus veniam, quod sciens plura praetereo. Itaque advenientem beatissimum virum urbs Arelatensis relegiosa gratulatione suscepit, apostolicum instar sui temporis sacerdotem suscipiens. Inlustrabatur eo tempore civitas Hilario sacerdote multimoda virtute pretioso; erat enim fide igneus torrens caelestis eloquiiet praeceptionis divinae operarius indefessus. Qui venerabilem sanctum affectu ut patrem, reverentia ut apostolum sublimabat. 24. Auxiliaris etiam re
Abbreviated transcription (Latin):
uel psalmis. die reddito iter quo agebat᷑
ingredit᷑. Illustrato hospitio. familia
tota gaudebat. Strati reliquias. fidelis
matrona colligit & condidit. Accidit
post dies aliquot. ut agrestius quidam
bene ingenuus habens urorẽ. filios. &
parentes. possessio fieret inuadentis ini¬
mici. suoꝵq omniũ. fletib non minus
Germani absentia quam infelicis cap¬
tiuitas lugebat᷑. Et cum nichil remedu
posset adhiberi. p̾sumpsit uirtutẽ fidei
matrona uenerabilis. Stram̃ conditũ
profert. quo furiosus circumdatꝰ colligat᷑.
Quĩ spacium noctis unius. quasi appo¬
sito uallatꝰ incendio. inclamato semꝑ no¬
mine sacerdotis. qui cum abesset p̾sen¬
tia uirtute ñ deerat. diuino purgat᷑ auxi¬
lio. neq umquã postea in om̃ĩ uitę suȩ
spacio ꝑiculum temptationis incurrit.
petens. ad lugdunensiũ urbẽ arari fa¬
mulante denectus ẽ. Ubi certantib
populi studiis indiscreta etas & sexus

Expanded text:
vel psalmis, die reddito, iter quod agebat vel psalmis, die reddito, iter quod agebat ingreditur. Inlustrato hospitio familia tota gaudebat; strati reliquias fidelis matrona collegit et condidit. Accidit post dies aliquot, ut Agrestius quidam bene ingenuus, habens uxorem, filios et parentes, possessio fieret invadentis inimici, suorumque omnium fletibus non minus Germani absentia quam infelicis captivitas lugebatur. Et cum nihil remedii possit adhiberi, praesumit virtutem fidei matrona venerabilis. Stramen conditum profert, quo furiosus circumdatus conligatur. Qui spatium noctis unius, quasi adposito vallatus incendio, inclamato semper nomine sacerdotis, qui, cum abesset praesentia, virtute non deerat, divino purgatur auxilio neque umquam postea in omni vitae suae spatio periculum temptationis incurrit. petens, ad Lugdunensem urbem, Arare. famulante, devectus est, ubi, certantibus populi studiis, indiscreta aetas et sexus
Abbreviated transcription (Latin):
abiectionẽ oculi cum uirtutibꝰ pro¬
deret᷑. in quo uere euangelica sententia
probabat᷑. ciuitatẽ supra montẽ posi¬
tam latere non posse. Uitabat suoꝵ so¬
lacia. extraneoꝵ declinabat occursus.
sed obscurari ñ poterat maiestatis luce
circumdatꝰ. Nam uici om̃s. municipia.
ciuitates. quotqtͦ se ꝑ itineris eiꝰ tra¬
mitem porrigebat in occursũ cũ con¬
iugibus ac liberis conuolabant. Et
continuatum plerumq agm̃ dum oc¬
currentes iungebant. prosequentib
reterire filentio impiũ puto. in alien¬
si loco absens quantũ uirtutis oꝑatꝰ
est. Erat illic presbit̾ senator nomine.
natalib nobilis. religione nobilior.
Coniux illi nectariola similis sc̃ĩtate.
quos p̃teriens studio antiquȩ caritatis
expetuit. Aduenienti p̃parant mansio¬
nem. & inquantum maior ꝑsona ade¬
rat. tantum minor impendit᷑ appa¬
ratus. Matrona furtim stram̃ in lectu¬
lo subdidit sacerdotis. quo ille inscius
cubitauit. Deductaq nocte oratione

Expanded text:
oculi, cum virtutibus proderetur; in quo vere euangelica sententia probatur, civitatem supra montem positam latere non posse. Vitabat suorum solatia, extraneorum declinabat occursus; sed obscurari non poterat, maiestatis luce circumdatus. Nam vici omnes, municipia, civitates, quot sese per itineris eius tramitem porrigebant, in occursum cum coniugibus ac liberis convolabant et continuatum plerumque agmen, dum occurrentes iungebantur prosequentibus, Praeterire silentio impium puto, in Alisiensi loco absens quantum virtutis operatus est. Erat illic presbyter Senator nomine, natalibus nobilis, religione nobilior. Coniunx illi Nectariola, similis sanctitate; quos praeteriens pro studio antiquae caritatis expetiit. Advenienti praeparant mansionem, et quantum maior persona aderat, tantum minor inpenditur apparatus. Matrona furtim stramen in lectulo subdidit sacerdotis, quo ille inscius cubitavit, deductaque nocte oratione
Abbreviated transcription (Latin):
U EREA ex brittanniis nunciatur
pelagianam ꝑuersitatẽ. iterato pau¬
cis auctoribus dilatari. Rursusq
ni festinus occurrit. dum & labo¬
rib delectatur. & xp̃o se gratant̃
impendit. Cessto tandẽ inimici in¬
uidia uicta uirtutib. nec temptare ausꝰ
est. quem di amicum. eẽ. iam senserat.
diuncto itaq seuero ep̃o totius

Expanded text:
erea ex Brittaniis nuntiatur, Pelagianam perversitatem iterato paucis auctoribus dilatari, rursusquene festinus occurrit, dum et laboribus delectatur et Christo se gratanter inpendit. Cessit tandem inimici invidia, victa virtutibus, nec temptare ausus est, quem Dei amicum esse iam senserat. Adiuncto itaque Severo episcopo totius
Abbreviated transcription (Latin):
Illic nunc choris int̾ est angeloꝵ. hic ful¬
get claritate uirtutũ. Illic int̾pellat
pro famulis uoce supplici. hic nos tuet᷑ uir¬
tute sublimi. Illic petit. hic p̃stat. Illic uo¬
ta fundit. hic uotis respondet. Int̾fuit¬

Expanded text:
Illic nunc interest choris angelorum, hic fulget claritate virtutum, illic interpellat pro famulis voce supplici. hic tuetur famulos virtute sublimi, illic petit, hic praestat, illic vota fundit, hic votis respondet, illi
Abbreviated transcription (Latin):
& Karolũ exercitũ duxit. adiuncto sibi
pippino cum aquitanoꝵ populo. in pago
autisioderensi. in loco qui uocat᷑ fonta¬
netum. In quo loco franci cum om̃ib na¬
tionib sibi subiectis inutua se cede pro¬
sternentes. ad ultimũ hludouicꝰ & karolͦ
hlothario fugato triumphũ adepti st̃. Post
cruentissimũ uͦ pͣliũ pace int̾ eos fasta. di¬

Expanded text:
et Karolum, exercitum duxit; adjuncto sibi Pippino cum Aquitanorum populo in pago Autisiodorensi, in 156 loco qui vocatur Fontanetum: in quo loco cum Franci, cum omnibus nationibus sibi subjectis, mutua se caede prosternerent, ad ultimum Lodowicus et Karolus, Lothario fugato, triumphum adepti sunt . Post cruentissimum vero praelium, pace inter eos facta, di
Abbreviated transcription (Latin):
habebat. tenuit regna quȩ pat̾ suus illi
dederat. id. ẽ. alemanniã. turingiã. au¬
strasiã. saxoniã. & auaroꝵ id.ẽ. hunoꝵ
regnũ. Rarolus autẽ medietatẽ franciȩ
ab occidente. & totã neustriã. brittan¬
niam. & maximam partẽ burgundiȩ
gociam. uuasconiã. aquitaniã. sũmoto
inde pippino filio pippini. & in mona¬
sterio sci medardi atconso. Qui postea
inde ꝑ fugam elapsus. aquitaniã regres¬
sus multo tempore fugiendo . latuit. iterũq
ad Rarolũ adductꝰ. siluanectũ ꝑpetuo ẽ.
da filia hugonis tresfilios habuit. id est
hludouicũ. cui regnum romanoꝵ & ita¬
liam tradidit. Alterũ aut̃ hlotharium.
cui sedem imperialẽ dereliqtͥ. Tertiũ uͦ Ra¬
rolum. cui prouintiã gub̃nandã dimisit.
Decessit qͦq hlothariꝰ anno in carnationis

Expanded text:
habebat, tenuit regna quae pater suus illi dederat, id est Alemanniam, Turingiam, Austragiam, Saxoniam, et Avarorum, id est Hunorum, regnum. Karolus vero medte, et totam Neustriam, Brittaniam, et 155 maximam partem Burgundiae, Gothiam, Wasconiam, Aquitaniam, submoto inde Pippino filio Pippini, et in monasterio sancti Medardi attonso: qui postea inde per fugam elapsus, et Aquitaniam regressus, multo tempore fugiendo ibi latuit, iterumquead Karolum adductus Silvanecto, perpetuo est da filia Hugonis, tres filios habuit, id est, Lodowicum, cui regnum Romanorum et Italiam tradidit; alterum autem Lotharium, cui 157 sedem imperialem reliquit; tertium vero Karolum, cui Provinciam gubernandam dimisit. Decessit quoque Lotharius anno incarnationis