comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enculo mortis urgintẽ hatmm post ucceptione poentenis ꝓ reconeliatio subsegnatur
darent : & ab eadẽ salubri satis factione purgatos ad cõmunionẽ sacram̃corun
ꝑ ianuã reconciliationis admitterent. Cui utiq oꝑi incessabilit ipse salua¬
tor int̃uenit: qui nũꝗ his ab est: sic̃ ipse ait: Ecce ego uob̾cũ sũ om̃ib dieb
usq ad consũmationẽ scł̃i. Qua dere in nuit᷑: ut siquid ꝑseruitutẽ nram boño
indulgentiȩ p̃sentis exciderit & pͥusꝗ ad esticuta remedia ꝑueniat: tẽpo¬
ralẽ uitã humana conditione finierit: qđ manens incorpore ñ recepit : con¬
sequi exutꝰ carne ñ poterit. Idcirco necesse est: nos eorũ qui obieruit me¬
rita actꝰq discutere: cũ dñs nr̃ cuiꝰ iudicia nequeunt cõphendi qđ sac̃ docũ
impleri ministerio ñ siuit : suȩ iustitiȩ reseruauit: ita pocestate suam
timeri uolens ut hic error om̃ib ꝓsit: & qđ quibdã tepidis aut negligen¬

Expanded text:
culo mortis urgente statim post acceptionem poenitentiae et reconciliatio subsequatur.ab eadem salubri satisfactione purgatos ad communionem sacramentorum per ianuam reconciliationis admitterent. Cui utique operi incessabiliter ipse Salvator intervenit, qui nunquam his abest, sicut ipse ait: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem seculi. Qua de re innuitur, ut si quid per servitutem nostram bono indulgentiae praesentis exciderit, et priusquam ad constituta remedia perveniat temporalem vitam humana conditione finierit, quod manens in corpore non recepit, consequi exutus carne non poterit. Idcirco necesse est nos eorum, qui obierint, merita actusque discutere, cum dominus noster, cuius iudicia nequeunt compraehendi, quod sacerdotum impleri ministerio non sivit, suae iustitiae reservavit; ita potestatem suam timeri volens, ut hic terror omnibus prosit, et quod quibusdam tepidis aut neglegen
Abbreviated transcription (Latin):
bicũq cõmutationes tã tẽpore nr̃o quaq genitoris nr̃i legitimȩ & rationabiles
rationabiles facte s̃ dissoluant᷑ : & recipiat unꝰ qͥsq qđ dedit. Ubiũ mortua man
intiacet aut alia quelibet causa q̃ rationabilis ñ esse iude it᷑ inuenta fuerit:
diligent̃ describat᷑: & ad nrãm notitiã ꝑferat᷑¬
eccłam in qua mortuorũ cad auera in fideliũ sepeliunt᷑: scificare ñlicet : sedsi ap¬
ta uidet̃ ad c̃secrandũ inde euulsa corpora  rasis ł locis lignis eiꝰ rcȩdificet᷑
Sihee c̃secrata pͥus fuit: muissas inea celebrare licet: sitam̃ fideles fuerint qui
aieuis idebet in agła lectionẽ recitare nec adł dicere. sed psalmũr tantũ aut¬
responsoria sine alłlia NDestultoruoto soluendo. anci a¬

Expanded text:
bicumque commutationes tam tempore nostro quamque genitoris nostri legitimae et rationabiles rationabiles factae sunt, dissolvantur, et recipiat unusquisque quod dedit. Ubi vero mortua manus interiacet, aut alia quaelibet causa quae rationabilis esse videtur, inventa fuerit, diligenter describatur, et ad nostram notitiam perferatesiam in qua mortuorum cadavera infidelium sepeliuntur, sanctificare non licet. Sed si apta videtur ad consecrandum, inde evulsa corpora et rasis vel lotis lignis eius, reaedificetur. Si haec consecrata prius fuit, missas in ea celebrare licet, si tamen fideles fuerint, quiaicus non debet in ecclesia lectionem recitare nec alleluia dicere, sed psalmum tantum autresponsoria sine alleluia. 113. De stultorum voto solvendo. Episc
Abbreviated transcription (Latin):
tquandocũq testẽs ad rẽ quã libet discutiendã querendi atq eligendi sunt.
amisso nr̃o & comite incuiꝰ ministerio dere qualicũq agendũ est cales eli¬
gant᷑ quales optimi in ipso pago inueniri possunt. Et ñ liceat litigato¬
rib ꝑp̃mia falsos testes adducere. sic̃ actenꝰ fieri solebat
dechusa ebrihõis & de testimonio & deplacito comitis.
tnullus ebrius suã causã: in mallo possit conquirere nec testimonisidicere.

Expanded text:
quandocumque testes ad rem quamlibet discutiendam quaerendi atque elegendi sunt, a misso nostro et comite, in cuius ministerio de re qualicumque agendum est, tales eligantur, quales optimi in ipso pago inveniri possint. Et non liceat litigatoribus per praemia falsos testes adducere, sicut actenus fieri solebatde eius testimonio, et de placito comitis. Ut nullus ebrius suam causam in mallo possit conquirere, nec testimonium dicere;
Abbreviated transcription (Latin):
Dehis qͥsine consensu ep̃i prbos ineccłiis suis c̃stituunt: ł de ȩccłis eicunt: & ab ep̃o
uł quolibet misso dñico ad moniti obȩdire noluerint: ut bannũ nr̃m reuuadiare
cogant᷑: & ꝑfideiussores ad palatiũ nr̃m uenire iubeant᷑ : & tunc nos decernamꝰ
utrũ nobis placeat: ut aut illũ bannũ ꝑsoluat: aut alia marmis carã sustineat:¬
¶ De ecclus inter cohȩrȩdes diuisis. 29¬
nitionẽ ep̃i ipsi cohȩredes eas uoluerint tenere: & honorare faciant. Sin aut̃
hoc contradixerint: ut in ep̃i potestate maneat:utrũ eas ita consistere per¬
mitt̾at: aut reliquias exinde auferat: & ubi ad nr̃m beneficiũ ȩccłȩ ꝑmanen¬
tes ita diuisȩ inuente fuerint : ut describant᷑: & nobis renunciet᷑¬

Expanded text:
episcopi presbyteros in ecclesiis suis constituunt, vel de ecclesiis ejiciunt, et ab episcopo vel quolibet misso dominico admoniti obedire noluerint, ut bannum nostrum rewadiare et per fidejussores ad palatium venire jubeantur; ut tunc nos decernamus utrum nobis placeat ut illum bannum persolvant, aut aliam armiscaram sustineant. De ecclesiis inter cohaeredes divisis. pi, ipsi coheredes eas voluerint tenere, et honorare faciant. Sin autem hoc contradixerint, ut in episcopi potestate maneat, utrum eas ita consistere permittat, aut reliquias exinde auferat. Et ubi ad nostrum beneficium ecclesiae pertinentes ita divisae inventae fuerint, ut describatur, et nobis renuntiet
Abbreviated transcription (Latin):
quos in simone mago dñs t̃ribilit̃ dãpnauit de NesoTIo CLΕRΙCOꝵT Int Se.
tẽ in eodẽ c̃cilio ut si clerici int̃se negotiũ aliquid habuerint̃. asuo ep̃o diuidicent᷑¬

Expanded text:
quos in Symone mago Dominus terribiliter damnavit. 70. De negotiis clericorum inter se. quos in Symone mago Dominus terribiliter damnavit. 70. De negotiis clericorum inter se. Item in eodem concilio, ut si clerici inter se negotium aliquod habuerint, a suo episcopo diiudicent
Abbreviated transcription (Latin):
ł metropolitani ñ audeant regalẽ dignitatẽ ꝓsius causis clamare auis: liBeT ex clero.¬
sed incp̃mun ep̃orũ concilio causa eorũ ex aminet᷑¬
tẽ in eodẽ concilio p̃cipit᷑ ut auesꝑa usq ad uesꝑam dies cb̃ica seruet¬
nec fingant᷑ nec nominent᷑ nisi illorũ quos habemꝰ in auctoritate . his michahel ga¬
briheb raphahel. de molieRenΕ ΑΟ ALTARΕ acCEDAt.
tẽ in eqdẽ concilio qđ ñ oporteat mulieres ad altare ingredi. de eΡISoRdinandis ł
ꝑpeccipuas ordinare : quia utriq: deponendi s̃ & qͥordinat & qͥordinat᷑: nec ñ &
qui mediator est int̃ eos. Itẽ de eadẽ re incanonib: apłorũ. Siquis ep̃s aut prbt
&a cõmunione abscidant᷑ de maleficis ł IN CANTATORIB
tẽ in eodẽ c̃cilio. ut cocleari. malefici incantatores & incantatrices fieri ñ sinant᷑¬

Expanded text:
l metropolitani non audeant regalem dignitatem pro suis causis clamare, sed in col metropolitani non audeant regalem dignitatem pro suis causis clamare, sed in communi episcoporum concilio causa eorum examinetItem in eodem concilio pnec fingantur nec nominentur, nisi illorum, quos habemus in auctoritate. Hi sunt, Michahel, Gabriel, Raphael. 67. De mulieribus, ne ad altare accedant. Item in eodem concilio, quod non oporteat mulieres ad altare ingredi. 68. De episcopis ordpecunias ordinare: quia utrique deponendi sunt, et qui ordinat, et qui ordinatur, necnon et qui mediator est inter eos. Item de eadem et a communione abscidantur. 21. De maleficis vel incantatoribus. Item in eodem concilio, ut coclearii, malefici, incantatores et incantatrices fieri non sinant
Abbreviated transcription (Latin):
istius ex comunicationis : in eccłam ñ debet intrare: nec cũ ullo. xp̃iano cibũ ł potum
sumere: nec eiꝰ munera quisquã acciꝑe debet: Fosculũ porrigere: nec inoratione
se iungere: nec salutare: anteꝗ ab ep̃o suo sit reconciliat᷑. Quod si aliquis se recla¬
mauerit qđ iniuiste sit ex cõmunicat᷑: licentiã habeat ad metropolitanũ ep̃m ue
mire: ut ibidẽ scd̃m canonicã institutionẽ diuidicet᷑: & int̾imsuã ex cõmumcationẽ
custodiat. Qd si aliquis ista omĩa contẽpserit & ep̃s hoc minime em̃dare potuerit: i¬
seu in aliis sc̃orũ patrũ sinodalib: edictis. & in antiocheno concilio. qđ hi qͥ condẽ pnatis
a sinodo ł a suo ep̃õ & postea ministrare p̃sumunt p̃cipit᷑ ut nullus audeat eis cõmum¬
care. Siquis uͦ eis cõmunicat simili sententia subiaceat sic̃ & dãpnatꝰ¬
Itẽ in eodẽ concilio ut ep̃s ł quilibet exclero sine consilio ł litteris ep̃orũ DEEPISł¬

Expanded text:
istius excommunicationis, in ecclesiam non debet intrare, nec cum ullo christiano cibum nec potum sumere; nec eius munera quisquam accipere debet, vel osculum porrigere, nec in oratione se iungere, nec salutare, antequam ab episcopo suo sit reconciliatus. Quod si aliquis se reclamaverit, quod iniuste sit excommunicatus, licentiam habeat ad metropolitanum episcopum venire, ut ibidem secundum canonicam institutionem diiudicetur; et interim suam excommunicationem custodiat. Quod si aliquis ista omnia contempserit et episcopus hoc minime emendare potuerit, seu in aliis sanctorum patrum synodalibus edictis et in Antioceno concilio, quod hi, qui damnati sunt a synodo vel a suo episcopo, et postea ministrare praesumunt, praecipitur ut nullus audeat eis communicare. Si quis vero eis communicat, simili sententiae subiaceat, sicut et damnatItem in eodem concilio, ut episcopus vel quilibet ex clero sine consilio vel litteris episcoporum ve
Abbreviated transcription (Latin):
ultiplex miscđia dĩ ita lapsis humanis subuenit iuq ñ solũ ꝑbaptis mi gr̃an
sed etiã ꝑpenitentiȩ medicinã spes uitȩ reparet᷑ aet̃ nȩ. fit qui regenera¬
tionis dona uiolar̃  ꝓpͥo seua dicid coñdẽpnantes ad remissionẽ eriminũ ꝑ ue¬
niant:. Sic diuine uoluntatis p̃sidus grdinatis: ut indulgentiã dĩ rasi suppli¬
cationib sac̃dotũ nẽquex att obtinent. Mediatorienĩ dĩ & hominũ dñs iħs. v

Expanded text:
enit, ut non solum per baptismi gratiam, sed etiam per poenitentiae medicinam spes vitae reparetur aeternae, et qui regenerationis dona violarunt, proprio se iudicio condemnantes ad remissionem criminum perveniant sic divinae voluntatis praesidiis ordinatis, ut indulgentiam Dei nisi supplicationibus sacerdotum nequea
Abbreviated transcription (Latin):
mĩ tẽpore ieiunii manꝰ penitentib: a sac̃ dotib: imponant᷑
¶ At lapsilꝑ mranus imnpositiortem ep̃re absoluantur
lacuit his qͥ accepta p̾enitentia ante rec̃ciliationẽ migrans ad dñm cõmunicari
ꝓ eo qđ honorauer̃ p̾enitentiã. Qui si suꝑuixerint: stent in ordine p̾enitentum:
ut legitimã cõmunionẽ statuto tẽpore reconciliatione & manꝰ impositione ep̃i ł eiꝰ¬

Expanded text:
 poenitentibus a sacerdotibus imponatur. 124. Ut lapsi per manus impositionem episcopi absolvantur. Placuit his, qui accepta poenitentia ante reconciliationem migrant ad Dominum, communicari pro eo quod honoraverunt poenitentiam. Qui si supervixerint, stent in ordine poenitentum, ut legitimam communionem statuto tempore reconciliatione et manus impositione episcopi
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eiđ. ut nulli sac̃dotiliceat ignorare scõrũ canonũ institutauqignorands¬
& missarũ celebrationes. ut fidẽ recta ceneant & baptismacatholicũ ob
seruent. & missarũ p̃ces bene intelligant : & ut psalmi eligne scđmdiuisi
apud om̃s cancet᷑ & ipse sac̃ doscũ sc̃is angłis & popłodĩ cõmuniuoce scs¬
sc̃s sc̃s decantet : & om̃i modis dicendũ est prbis & diaconib: ut arma ñ por¬
tent. sed magis confidant indefensione dĩ quã in armis
cłiis nec constituant᷑ nec expellant᷑. Et silaui clericos ꝓbabilis uitae
& doctrine ep̃is consecrandos suisq in eccłiis constituendos optuberint: nulla
ancitũ est deuillis nouis & ȩccłiis in eis nouit̃ constitucis. ut decime de ipsisuillis
ancitũ est ab ep̃is. deprb̃is qui feminas indiscrete habitare ꝑnnittunt. & ꝓpt̃
hoc malȩ opinionis suspitione denotant᷑. & si deinceps ad moniti ñ se correxerint
uelut contẽptores sacrorũ canonũ canonica inuectione feriantur Descriptorib¬

Expanded text:
norare sanctorum canonum institutaet missarum celebraservent, et missarum preces bene intellegant, et ut psalmi digne secundum divapud omnes cantetur; et ipse sacerdos cum sanctis angelis et populo Dei communi voce S 72. CLXXIV. Omnimodis dicendum est presbyteris et diaconibus ut arma non portent, sed magis se confidant in defensione Dei quam in armist Ecclesiis nec constituantur nec expellantur, et si laici clericos probabilis vitae et doctrinae episcopis consecrandos suisque in Ecclesiis constituendos obtulerint, nulla ancitum est de villis novis ecclesiis in eis noviter constitutis, ut decimas de ipsis villis is de presbyteris, qui feminas secum indiscrete habitare permittunt, et hoc malae opinionis suspicione denotantur; ut si deinceps admoniti non se correxerint, velut contemptores sanctorum canonum, canonica invectione feriantur. CAP
Abbreviated transcription (Latin):
inatrio ipsius eccłȩ. pacẽ habeat. nec sit ei necesse ȩccłam ingrẽdi. & nullus
eũ inde ꝑuĩ abstrahere p̃sumat. sed liceat conficeri qđ fec̃. & inde ꝑmanus
bonorũ hominũ ad discussionẽ in publicũ ꝑducat᷑ de ad moniione sac̃dt
t sac̃dotes admoneant popłm ut elemosinã dent & orationes faciant
ꝓdiu̾sis plagis quas assidue ꝓpeccatis nr̃is patimur Dep̃dicatione ad plebẽ
t ipsi sac̃ dotes unꝰquisq scđm ordinẽ suũ
p̃dicare & docere studeat plebẽ sibi cõmissam deeruditione filioꝵ aparentib: o¬
& patrinas
t parentes filiqs suos & patrini eos quos defonte lauacri suscipiunt erudire
iussores existunt De ȩccłus antiqͥtus c̃stitiois.¬

Expanded text:
in atrio ipsius ecclesiae pacem habeat, nec sit ei necesse ecclesiam ingredi; et nullus eum inde per vim abstrahere praesumat, sed liceat confiteri quod fecit, et inde per manus bonorum hominum ad discussionem in publico perducatur. 94. De admonitione sacerdotum. Ut sacerdotes admoneant populum, ut elimosinam dent et orationes faciant diversis plagis, quas assidue pro peccatis nostris patimur. 95. De praedicatione ad plebem. Ut ipsi sacerdotes unusquisque secundum ordinem suum aedicare et docere studeat plebem sibi commissam. 96. De eruditione filiorum a parentibus et patrinis. Ut parentes filios suos, et patrini eos quos de fonte lavacri suscipiunt, erudire iussores existunt. 97. De ecclesiis antiquitus constitutis.
Abbreviated transcription (Latin):
& ab ep̃osuo correptꝰ se enidare noluerit : & ab ipso ex cõmunicatꝰ fuerit: qͥ postea
cũ ipso cõmunicauerit : similit̃ ex cõmunicet᷑ . Et ut sciatis qualis sit modus

Expanded text:
et ab episcopo suo correptus se emendare noluerit, et ab ipso excommunicatus fuerit, qui postea et ab episcopo suo correptus se emendare noluerit, et ab ipso excommunicatus fuerit, qui postea cum ipso communicaverit, similiter excommunicetur. Et ut sciatis, qualis sit modus
Abbreviated transcription (Latin):
resualeat ł p̃dicare subditis suis ut se caueant ab insidis diaboliDe eucharistia
t prb̵t eucharistiã habeat paratã ut quando quis infirmauerit aut paruulus
infirmꝰfuerit statĩ eũ cõmunicet. nesine cõmuniore moriat᷑ Deãpullistrib incena
abiã ad oleũ ad catecuminos inungendos. tciã ad infirmos ungundos iuxta
sententiã apłicã ut quando qͥs infirmat᷑ inducat prbos eccłȩ & orent suꝑ¬
nec missas celebrare sine iussione ep̃i incuiꝰ parrochia ẽ
serint: sitã scđm suã canonicã institutionẽ iudicent᷑ tã ipsi quã hex defensores
eorũ. Ne eo qͥ ñ confitet᷑ dĩ uerbũ passũ carne.z
nitũ exmortuis scđm qđ uita ẽ: & uiuificat᷑ ut ds̃ anathema sit i¬
postea aliquid desuo officio sine comiatu facere p̃sũpserit & postea ab ep̃o
corrept᷑ & ex cõmunicat᷑ fuerit : qͥcũ ipso cõmunicauerit scient̃: sciat᷑ esse ex¬
cõmunicatũ similit̃. Quicũq clericus aut laicus aut femina incestũ cõmiserit

Expanded text:
re valeat vel praedicare subditis suis, ut se caveant ab insidiis diaboli. 57. De eucharistia. Ut presbiter eucharistiam habeat paratam, ut quando quis infirmaverit, aut parvulus infirmus fuerit, statim eum communicet, ne sine communione moriatur. 58. De ampullis tribus in coaliam ad oleum ad catecuminos inunguendos, tertiam ad infirmos unguendos iuxta sententiam apostolicam; ut quando quis infirmatur, inducat presbiteros ecclesiae, nec missas caelebrare sine iussione episcopi in cuius parrochserint, secundum canonicam institutionem iudicenuis non confitetur Dei verbum passum carne nitum ex mortuis, secundum quod vita est et vivificator ut Deus, anathema sit. 6postea aliquid de suo officio sine comiato facere praesumpserit, et postea ab episcopo correptus et excommunicatus fuerit, qui cum ipso communicaverit scienter, sciat se esse excommunicatum similiter. Quicunque clericus vel laicus aut femina incestum commiserit
Abbreviated transcription (Latin):
an
sacram̃torio ad dandã penitentiã continet᷑. Si uͦ occulte & sponte confessus fu¬
erit: occulte fiat. Et sipublice ac manifeste conuictꝰ aut confessus fuerit
publice ac manifeste fiat: & publice corã ȩccła iuxta canonicos peniteat
nifeste: canonice reconciliet᷑ : & manꝰ ei cũ orationib: q̃ in sacram̃torio ad re¬
conciliandũ penitentẽ continent᷑ : imponat᷑ : ut diuinis p̃cib: & miserationi¬
b absolut᷑ asuis facinorib esse mereat᷑. qm̃ sine manꝰ impositione nemo ab sol
uit᷑ ligatꝰ. Et ideo dñs & magister nr̃ discipłis sus a successorib: eorũ ligan¬
di ac soluendi dedit potestatem: ut peccatores ligandi habeant potes¬
tatem & penitentiã condigne agentes absolui: atq peccata cũ diuina in¬
uocatione dimitti queant: Nec mirũ hoo: quia si homines seruis suisdent
potestatẽ de subditis liganiei & soluendi uł nocendi & ad iuuandi apd e
quantomagis dñs om̃iũ hominũ. hanc potestati ue potestatẽ p̃positis

Expanded text:
n sacramentario ad danuam poenitentiam continentur. Si vero occulte et sponte confessus fuerit, occulte fiat. Et si publice ac manifeste convictus aut confessus fuerit, publice ac manifeste fiat, et publice coram ecclesia iuxta canonicos poeniteat l manifeste, canonice reconcilietur et manus ei cum orationibus, quae in sacramentario ad reconciliandum poenitentem continentur, imponatur, ut divinis precibus et miserationibus absolutus a suis facvitur ligatus. Et ideo dominus et magister noster discipulis suis ac successoribus eorum ligandi ac solvendi dedit potestatem, ut peccatores ligandi habeant potestatem, et poenitentiam condigne agentes absolvi atque peccata cum divina invocatione dimitti queant. Nec mirum hoc. Quia si homines suis servis dant potestatem de subditis ligandi et solvendi vel nocendi et adiuvandi apud se, quanto magis dominus omnium hominum hanc potestative pot
Abbreviated transcription (Latin):
adeunda: Et qđ mbasilicis dõ dicatis ñ sit fabulis otiosist᷑pibq
& obscenis sermotinationis uacandũ & negotia scłaria publica¬
maiora sibi peccata ad cumulent. de iusto iuditio¬
iudicando & munerũ acceptione cauenda : defalso testimonio
quȩ nos idõ hic inserere ñ necessariũ duximꝰ qm̃ satis cuident inur̃is
capitulis ea cõp̃hensa eẽ scimꝰ que uos urã auctoritate & fideliũ
fideles & deuotissimi famuli & oratores ur̃i. unxta prauitatẽ sensus nr̃i
put breuitas tẽporis ꝑmisit. scđm scãm ordinationẽ ur̃am de hisque
& ad monenda p̃uidimus: Illud ȩtiã qđ urẽ petati deposcendũ mͦ
miunũ redigendo succinctȩ & ordinati ad notauim se quaq erdine
p̃postero dẽ bisque p̃missast ur̃o ardentissimo desiderio puslaesdi cdn¬

Expanded text:
adeunda. Et quod in basilicis Deo dicatis non sit fabulis otiosis turpibusque adeunda. Et quod in basilicis Deo dicatis non sit fabulis otiosis turpibusque et obscenis sermotinationibus vacandum, et negotia secularia publicamaiora sibi peccata accumulent. De iusto iuditioiudicando, et munerum acceptione cavenda. De falso testimonio quae nos ideo hic inserere non necessarium duximus, quoniam satis evidenter in vestris capitulis ea comprehensa esse scimus, quae vos vestra auctoritate et fidelium fideles et devotissimi famuli et oratores vestri iuxta parvitatem sensus nostri prout brevitas temporis permisit, secundum sanctam ordinationem vestram, de his quaet admonenda praevidimus, illud etiam quod vestrae pietati deposcendum tanin unum redigendo succinte et ordinatim adnotavimus. Sed quamquam ordine prepostero de his quae premissa sunt vestro ardentissimo desiderio prius
Abbreviated transcription (Latin):
oporteat coniugiũ adõ eẽ constitutũ & qđ ñ sit causa luxuriȩ.
sed causa potius filioꝵ appetendũ. & ut uirginitas sic̃ doctores
nr̃i tradunt usq ad nuptias sit custodiendã: Et uxores habentes
neque pelicẽ neq concubinã habe debeant᷑: qͦmͦetiã incaftatate
uxores suas diligere cisqyut pote uasi infir miori honore
debitũ debeant ĩperdere & qđ cõmixtio carnaliscũ uxorib
grã fieri debeat ꝓlis ñ uolũptatis & qualit̃ a coitũ p̃gnantiũ uxorũ
uiris abstinendũ sit nec non & qualit̾ menstruo tẽpr̃ uiris ab uxorib
suis abstinendũ sit : Et̃ qđ hi causa fornicationis dimissis uxorib¬
suis alia ducut. dñi sententia ad ulteri eẽ notent᷑. siue ętiã qualit̃
incesta xp̃ianis cauenda sint. & qđ locadõ dicata frequentius
deuotiusq a fidelib ad dm̃ exorandũ sibiq ꝓpitiũ faciendũ sint

Expanded text:
oporteat coniugium a Deo esse constitutum, et quod non sit causa luxuriae oporteat coniugium a Deo esse constitutum, et quod non sit causa luxuriae sed causa potius filiorum appetendum. Et ut virginitas, sicut doctores nostri tradunt, usque ad nuptias sit custodienda, et uxores habentes neque pelicem neque concubinam habere debeant. Quomodo in castitate uxores suas diligere, eisque utpote quasi infirmioribus honorem debitum debeant inpendere. Et quod commixtio carnalis cum uxoribus gratia fieri debeat prolis, non voluptatis; et qualiter a coitu praegnantium uxorum viris abstinendum sit; necnon et qualiter menstruo tempore viris ab uxoribus suis abstinendum sit, et quod nisi causa fornicationisus alias ducunt, Domini sententia adulteri esse notentur. Sive etiam qualiter incesta a christianis cavenda sint, et quod loca Deo dicata frequentius devotiusque a fidelibus ad Deum exorandum sibique propitius faciendum sint
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝑiculoso naxio assiduoq uram̃to & obscenis turpibq
canticis om̃ib xp̃ianis in telligendũ & obseruandũ ẽ. ut sũmoꝑe
ab his secaueant. ne his ftudentes ꝑ negligentiã detrim̃tũ qđ¬
ab sit suarũ patiant᷑ animarũ: hec gͥ quẽ breuit̃ p̃misia st̃ primũ¬
ad uiuante diuina grã a nob̾ met ĩpsis ab dicando formã & exẽplũ
aliis p̃bere uolumꝰ. & fidelib ur̃is humilit̃ in notescere & fidelit̃
de nunciare necessario iudicauimꝰ. sed & ꝑ par roechias nr̃as
om̃s ad monendo instruere cupimꝰ. ne qđ ab sit ꝑ suã ignorantiã
& nr̃am negligentiã huiꝰ cemodi mortiferis subiaceant ꝑiculis
ongessimꝰ eciã inoꝑe conuentus nr̃i ñ nulla alia capitula
adlaceꝵ fideliũ obseruationẽ & salutẽ ꝑtinentia: quoꝵ hi
cõmissa ꝓlixitate m̃tionẽ tatũ facimus scilicet qđ nosse eos

Expanded text:
de periculoso, noxio, assiduoque iuramento, et obscenis turpibusque de periculoso, noxio, assiduoque iuramento, et obscenis turpibusque canticis, omnibus christianis intellegendum et observandum est, ut summopere ab his se caveant, ne his studentes per neglegentiam detrimentum suarum paciantur animarum. Haec igitundo, formam et exemplum aliis praebere volumus, et fidelibus vestris humiliter innotescere, et fideliter denuntiare necessario iudicamus. Sed et parroechias vestras omnes admonendo instruere cupimus, ne quod absit, per suam ignorantiam et nostram neglegentiam huiuscemodi mortiferis subiaceant periculis. opere conventus nostri nonnulla alia capitula ad laicorum fidelium observationem et salutem pertinentia, quorum hic ob nimiam prolixitatem mentionem tantum facimus, scilicet quod nosse eos
Abbreviated transcription (Latin):
multise posse aut ꝑpetrare hoc confidunt ut studiosius & diligen
unt & alia de testanda uitia quȩ ita habent᷑ tura ha licrt¬
quasi naturalit̃ in usũ ut ea ꝑpetrantes quanti sint discriminis
ñ adũtant sic̃ st̃ ea quȩ apłs apertȩ enumerat. id ẽ ebrietas cõmessi¬
nes contentiones ire rixȩ. dissensiones detractractiones. inuidie
inimicitie. quȩ homines iuxta eundẽ apłm a regno dĩ excluduint
Ita inqͥens qͥ enĩ talia agunt regnũ dĩ ñ consequunt᷑. Intantũ¬
enĩ ea ĩpudent̃ & fident᷑ qͥdã cõmittunt ut merito de illis dic
possit lȩtant᷑ cũ malȩ fecerint & exultant in reb pessimis
Unde oportet ut os xp̃ĩani. hȩc & subtilit̃ intelligant. & studio¬
sermone ꝓ q uxta dñi uocẽ om̃s reddituri sumꝰ indie iuditu ratio
de scurrilitate & stultiloquo & maledictionib: qm̃ iuxta
apłm maledicentes regnũ dĩ ñ possidebunt De m̃datio

Expanded text:
multi se posse hoc perpetrare confidunt, ut studiosius et diligentius multi se posse hoc perpetrare confidunt, ut studiosius et diligentius et alia detestanda vitia, quae ita habentur quasi naturaliter in usu, ut ea perpetrantes, quanti sint criminis, non advertant. Sicut sunt ea quae apostolus aperte enumerat, id est ebrietates, commessationes, contentiones, irae, rixae, dissensiones, detractiones, invidiae, inimicitiae, quae homines iuxta eundem apostolum a regno Dei excludunt, ita inquiens: Qui enim talia agunt regnum Dei non consecuntur. In tantuenim ea impudenter et fidenter quidam committunt, ut merito de illis dici possit: Laetantur cum male fecerint, et exultant in rebus pessimis. Unde oportet ut omnes christiani haec et subtiliter intellegant et studiosermone iuxta Domini vocem omnes reddituri sumus in die judicii rationem; de scurrilm maledicentes regnum Dei non possidebunt; de mendatio,
Abbreviated transcription (Latin):
custodite precepta mea & facite ea. q ego dñs qͥscĩfico uos
mlusionib itam̃tes quoꝵdã inficiunt popłis am̃atoriis cibis
ł filẽcteriis ut in insaniã uersi aplerisq iudicentur dũ ꝓprias
ñ sentiunt contumelias : Fer̃ enĩ suis malefitiis aera posse cont᷑bar
& grandines ĩmittere. futura p̃dicere. fructus & lac auferre
aliiq dare & innumera a talib fieridicuntur Qui ut fuerint
huiꝰ modi reꝑti uiri seufeminȩ intantũ disciplina & ugore
principis acrius corrigendi sunt inquantũ manifestius ausu
nefando & temerario seruire diabolon mecuunt: uolis quoq in cõncil
ancsritano titulo xxiii. ita scriptũ ẽ qͥ diuiationes ex petunt: &
more gentiliũ subsequunt᷑. aut indomossuas huiꝰ cemodihomines
introducunt ex qͥrendi aliqͥd arte malefica aut ex piandi causa
sub regula quinquennu iasccant scđm grad penitentie dĩfinitos
oportet eñi hȩc in om̃ib & maxime in his locisubilicitȩ & ĩpune

Expanded text:
Custodite precepta mea et facite ea, quia ego Dominus qui sanctifico vos. inlusionibus ita mentes quorundam inficiant poculis amatoriis, cibis vel fylacteriis, ut in insaniam versi a plerisque iudicentur, dum proprias non sentiunt contumelias. Ferunt enim suis maleficiis aera posse conturbare, et grandines inmittere, futura predicere, fructus et lac auferre aliisque dare, et innumera a talibus fieri dicuntur; qui ut fuerint huiusmodi reperti viri, sive feminae, in tantum disciplina et vigore principis acrius corrigendi sunt, in quantum manifestius ausu nefando et temerario servire diabolo non metuunt. De his quoque in concilio Anciritano titulo 23 ita scriptum est: « Qui divinationes expetunt et more gentilium subsequuntur, aut in domos suas huiuscemodi homines introducunt exquirendi aliquid arte malefica aut expiandi causa, sub regula quinquennii iaceant secundum gradus poenitentiae definitos. » Oportet enim haec in omnibus, et maxime in his locis, ubi licite et inpune
Abbreviated transcription (Latin):
primo ut incillarinuasttiã fut: dende sieuenerit ut nullo mͦ
eã subsisterã ꝑmttat. neo spem diltaiscendi siue aud
mali agunts cuiquã mlinquat. Sed sciant om̃s qm̃si ad ipsius
notitiã ꝑuenerit quippiã maliqda misemnu neqlaq ub
ut ipse qͥ udex ẽ iuditiũ causa pauꝑũ ad seigre di faciat
&diligent̃ inquirat. ne forte firte illi qui ab eo conftitut
sunt & uicẽ eiꝰ agere debent inpopło. iniustȩ aut negligent᷑
pauꝑes oppressiones pati ꝑmittant: Sre aũ & unũ quẽq
cuius libet sit ordinis oportet. quasi de otioso ser mone do
rationẽ redditurus ẽ multo magis de ministerio sibi diuinitꝰ
cõmisso: de ministerio aũ regis ita obloquit᷑: Cũq sederẽ quasi
rex cirtũ stante exercitu : erã tam̃ merentiũ consolator¬

Expanded text:
primo, ut nulla injustitia fiat, deinde, si evenerit, ut nullo modo eam subsistere permittat, nec spem delitescendi, nec audaciam male agendi cuiquam relinquat, sed sciant omnes, quoniam si ad ipsius notitiam pervenerit quidpiam mali quod admiserint, nequaquam ut ipse qui iudex est iudicum, causam pauperum ad se ingredi faciat et diligenter inquirat, ne forte illi, qui ab eo constituti sunt et vicem eius agere debent in populo, iniuste aut neglegenter pauperes oppressiones pati permittant. Scire autem et unumquemque, cuiuslibet sit ordinis, oportet, quia si de otioso sermone Deo rationem redditurus est, multo magis de ministerio sibi divinitus commisso. De ministerio autem regis ita Iob loquitur: Cumque sederem quasi rex circumstante exercitu, eram tamen moerentiu
Abbreviated transcription (Latin):
Integra restitutio dr̃ si quando res quelibet: Aut cauiã queꝑiera
Inp̃riorẽ statũ reparat᷑. ł id qđ alicui sublatũ .ẽ. reformatur
Ita ut eoꝵ cause ł res mintegrũ reuocent᷑ qui aut ꝑtimorẽ potesti¬
tis alicuiꝰ cõpulsisunt aut fraude ł errore decepti sunt aut ꝑ cap¬
tiuitatẽ ł quãcũq iniusta necessitatẽ longeq tantiã sũã alit¬

Expanded text:
Integra restitutio dicitur, si quando res quaelibet aut causa, quae perierat, in priorem statum reparatur, vel id quod alicui sublatum est, reformatur; ita ut eorum causae vel res in integrum revocentur, qui aut per timorem potestatis alicuius conpulsi sunt, aut fraude vel errore decepti sunt, aut per captivitatem vel quamcunque iniustam necessitatem substantiam sua
Abbreviated transcription (Latin):
ab epõ conseeratis : fieri necessitas cõpellit ne popłs di sine misarũ
celebratione & corporis & sanguinis dñici ꝑceptione maneat
onssarũ cȩlebrationes in huiꝰcemodi inlicitis locis post cot tantasq
Satius gͥ ẽ missam ñ audiri: quã eã ubi ñ licet nec opotet celebrari
aut audiri:
ñ debere. & eandẽ constitutionẽ aqͥb dã p̃uaricari nunc cognouimꝰ.
prorsus nedeinceps fieret int̃ diximꝰ ut siqͥspiã prbiteroꝵ deinceps
huͥiis conftititutionis contumacit̃ transgressor extiterit sc̃ilic&

Expanded text:
ab episcopo consecratis fieri ab episcopo consecratis fieri ci perceptione remaneat, missarum celebrationes in huiuscemodi inlicitis locis post tot tantasque Satius igitur est missam non audiri, quam eam ubi non licet nec oportet, celebrari aut audiri. non debere, et eandem constitutionem a quibusdam praevaricari nunc cognovimus, prorsus ne deinceps fieret interdiximus; ut si quispiam presbiterorum deinceps huius constitutionis contumaciter transgressor extiter
Abbreviated transcription (Latin):
incunctis ad quȩ manũ miseris: Amos ꝓpħa ait Audite hoc qͥ conter
pauꝑẽ & deficere facitis egenos t̾rȩ dicentes: Quando transibit
messis & uenundabimꝰ mercis & sabbatũ & aꝑiemꝰ frum̃tũ ut in min¬

Expanded text:
in cunctis, ad quae manum miseris. Amos propheta ait: Audite hoc, qui conteritis in cunctis, ad quae manum miseris. Amos propheta ait: Audite hoc, qui conteritis pauperem, et deficere facitis egenos terrae, dicentes: Quando transibit messis, et venundabim
Abbreviated transcription (Latin):
& ex hauriant. ad eo ut multi fame confecti. ꝑeant: multietiã
ꝓprus de relictis alienastras tras expetant inqͥb cũq locis hac
fierididicimꝰ ne ulteriꝰ fieret cũ ingenti ꝓtestatione modis om̃ib
inhibuimꝰ. ad tendentes illud qđ in libro exodi dñs ꝑlegis latorẽ dic̃
Si pecuniã tuã dederispo pło meo pauꝑi qͥ habitat tecũ: nurges eũ
quass exactor. nec usuris opprimes : In libro quoq leuitici siattenuar
fuerit fr̃tuus & infirmus manu: & susceꝑis eũ quasi aduenã &
nomu. siunus inquid de fr̃ib tuis qͥ morantur intra portas ciuitats
in corde tuo Ad ppinquat septimꝰ annꝰ remissionis & auertas occulos
tuos a pauꝑe frẽ tuo. nolens ei qđ postulat mutuũ cõmodare neclamt
ẽtrate ad dñm fiat tibi inpeccatũ. sed dab ei nec agesquippiã callide
i eiꝰ necessitatib subleuandis ut benedicat tͥ dñs ds tuus in om̃i tẽpr̃

Expanded text:
 exhauriant, adeo ut multi fame confecti pereant, multi etiam  exhauriant, adeo ut multi fame confecti pereant, multi etiam propriis derelictis alienas terras expetant: in quibuscumque locis hoc fieri didicimus, ne ulterius fieret cum ingenti protestatione modis omnibus inhibuimus, attendentes illud, quod in lSi pecuniam tuam dederis populo meo pauperi qui habitat tecum, non urges eum quasi exactor, nec usuris obprimes. In libro quoque Levitici: Si attenuatus fuerit frater tuus et infirmus manu, et susceperis eum quasi advenam et nomii: Si unus, inquit, de fratribus tuis, qui morantur intra portas civitatisin corde tuo, adpropinquat septimus annus remissionis, et avertas oculos tuos a paupere fratre tuo, nolens ei mutuum quod postulat commodare, ne clamet contra te ad Dominum et fiat tibi in peccatum; sed dabis ei nec ages quippiam callide in eius necessitatibus sublevandis, ut benedicat tibi dominus Deus tuus in omni tempore
Abbreviated transcription (Latin):
sibi deputatis illuc ingrediant᷑: Porrosisac̃dotib sc̃i moniales¬
peccata sua confiteri uoluerint. id ñ nͥ in ȩccła corãsc̃o altari
adstantib aut ꝓcul testib faciant: Si aũ infirmitas p̃pedierit
aut ineccła eadẽ confessio fierinequeat: inquacũq libet domo
facienda ẽ. ñ nͥ testib similit̃ qđ ꝓcul ad stantib fiat: Nullomͦ
quippe uidet᷑ nob conuenire: ut monachus relicto monasterio
suo id cireo scĩ monialiũ monasteria ad eat. ut confitentib
ad inuentionib qͦsdã clicos & laicos oblitos p̃ceptionis dñice
qͣdicit᷑. peccuniã tuã ñ dab̾ ad usurã & frugũ suꝑ habundantiã
ñ exiges ego dñs ds ur̃ In tantã turpissim ĩ lucri rabiem exarsise
cognouimꝰ : ut multiplicib atq in numeris usurarũ genenb
suã ad in uentione & cupiditate reꝑtis pauꝑes affligant õppͥmant¬

Expanded text:
sibi deputatis illuc ingrediantsibi deputatis illuc ingrediantpeccata sua confiteri voluerint, id non nisi in ecclesia coram sancto altari adstantibus haud procul testibus faciant. Si autem infirmitas praepedierit, ut in ecclesia eadem confessio fieri nequeat, in quacumquelibet domo facienda est, non nisi testibus similiter haud procul adstantibus fiat. Nullo modo quippe videtur nobis convenire, ut monachus relicto monasterio suo idcirco sanctimonialium monasteria adeat, ut confitentibus adinventionibus quosdam clericos et laicos oblitos praeceptionis dominicae, qua dicitur: Pecuniam tuam non dabis ad usuram, et frugum superabundantiam non exiges; ecognovimus, ut multiplicibus atque innumeris usurarum generibus sua adinventione et cupiditate repertis pauperes adfligant, opprimant et
Abbreviated transcription (Latin):
religionis suȩ pudore monasteria sc̃imonialiũ tã monacharũ
quã canonicarũ & in consulto ep̃o suo inpudent̃ atq in reuerent̃
ad ire: Qobtendere solent se ñ ob aliud illuc accedere nisi aut ꝓpin¬
quitatis aut familiaritatis. aut certe nescio cuiꝰ collocutionisgrã
qđ factũ qr nec canonico nec monastico congruit ꝓposito: prorsus
int̃ dicimꝰ: nisi forte causa p̃dicationis aut̃ certe in euitabilis
necessi tasid facere coegerit Et hoc nullatenꝰ sino lic antia op̃u
aut illuis quice illius fungitur fieri p̃sumat᷑ Qđ si ser mo
p̃dicationis faciend ẽ: congruo in loco corã om̃ib fiat Siuͦ
colloquendũ cũ aliqua scĩmonialiũ ratio expostulat. id̃ aliubi
nͥ in constituto loco id ẽ in auditorio sub testimonio uiroꝵ religiosẽꝵ
& religiosarũ feminarũ fiat: Quando uͦ sac̃ dotib in monasteriis
puellarib missarũ cęlebrationes faciendȩ sunt cũ ministris

Expanded text:
nialium tam monacharum quam canonicarum inconsulto episcopo suo impudenter atque inreverenter adire, qui obtendere solent se non ob aliud illuc accedere nisi aut propinquitatis aut familiaritatis aut certe nescio cuius conlocutionis gratia; quod factum quia nec canonico nec monastico congruit proposito, prorsus interdicimus, nisi forte causa praedicationis aut certe inevitabilis necessitas id facere coegit: et hoc nullatenus sine licentia episcopi, aut illius qui vice illius fungitur, fieri praesumatur. Quod si sermo praedicationis faciendus est, congruo in loco coram omnibus fiat. Si vero colloquendum cum aliqua sanctimonialium ratio expostulat, id non alibi nisi in constituto loco, id est in auditorio sub testimonio virorum religiosorum et religiosarum feminarum fiat. Quando vero sacerdotibus in monasteriis puellaribus missarum celebrationes faciendae sunt, cum ministris
Abbreviated transcription (Latin):
pollutionũ patratores qͦscũ masculis & peccorib ñ nulli diũsissimis
modis ad mittunt quȩ in cõparabilẽ dulcedinẽ pussimi creatoris
ad amaritudinẽ ꝓuocantes tanto grauius delinqunt quanto c̃tra
naturã peccant ꝓ quo ȩtiã scelere ĩgnẽ cȩlesti conflagratȩ inferniq
hatu quinq absortȩ sunt ciuitates nec non & quadrãginta & co
amplius milia str̃rpis beniamineȩ muchrone fratno confosas t̃:
hec porro inditia et eudentes uindicte declarant. quã de testabile
& execrabile apud diuinã maiestatẽ hoc uitiũ extet Extant
& alia ꝑnitiosisma mala quȩ exritu gentiliũ remansisse ñ dubiũ ẽ.
ut sunt magi arioli sortilegi. uenefici diuini incantatores sõnioꝵ
conicctores. quos diuina lex in retractabilit̃ puniri iubet deqͥb
in lege dicit᷑ Anima que de dinauerit ad magos & ariolos &

Expanded text:
pollutionum patratores, quos cum masculis et pecoribus nonnulli diversissimis pollutionum patratores, quos cum masculis et pecoribus nonnulli diversissimis modis admittunt, quae inconparabilem dulcedinem piissimi Creatoris ad amaritudinem provocantes, tanto gravius delinquunt, quanto contra naturam peccant. Pro quo etiam scelere igne caelesti conflagratae infernique hiatu quinque absorptae sunt civitates, nec non et 40 et eo amplius milia stirpis Beniamin a mucrone fraterno confossa sunt. Haec porro iuditia et evidentes vindictae declarant, quam detestabile et execrabile apud divinam maiestatem hoc vitium extet. Extant et alia pernitiosissima mala quae ex ritu gentilium remansisse non dubium est, ut sunt magi, arioli, sortilegi, venefici, divini, incantatores, somniatorum coniectores, quos divina lex inretractabiliter puniri iubet. De quibus in lege dicitur: anima quae declinaverit ad magos et ariolos, et
Abbreviated transcription (Latin):
& modus in iuftis & sextarus quȩ dm̃ lege habe ꝓhibent᷑ qͣlit̃ res ad
certã correctionẽ ꝑduci possit ñ satis ꝑspicuȩ nobis pat̃ eo qđ indiũsis
ꝓuincus diũsȩ ab om̃ib pene habeant᷑: hoec tam̃ modis om̃ib optam̃
& ad monemꝰ ut saltĩ nullus duplices m̃suras insua dñatiano auia¬
habeat aut haberi ꝑmittat: qm hac occasione multos pauꝑes afflig
in plerisq locis cognouimꝰ: Sunt sane diũsoꝵ maloꝵ patratores qͥs
& lex diuina ĩprobat. & cõdẽnat ꝓ quoꝵ etiã diũsis scelerib &
flagitiis popłs fame & pestilentia flagellat᷑ & eccłȩ status infirmat᷑
& regnũ ꝑiclitat᷑: Contra qͦs nos eoꝵ malitiã exagerantes. quãqui
sacris eloquiis satis sint execrata nos necessariũ p̃uidimꝰ iterũ nr̃a
admonitione & exortatione p̃caueri. om̃ino oportere sic̃ ft̃ diũsarũ

Expanded text:
et modiis iniustis et sextariis, quae Domini lege habere prohibentur, qualiter res ad et modiis iniustis et sextariis, quae Domini lege habere prohibentur, qualiter res ad certam correctionem perduci possit, non satis perspicue nobis patet, eo quod in diversis provinciis diversae ab omnibus pene habeantur. Hoc tamen modis omnibus optamus et admonemus, ut saltim nullus duplices mhabeat aut haberi permittat; quoniam hac occasione multos pauperes adfligi in plerisque locis cognovimus. Sunt sane diversorum malorum patratores quos et lex divina improbat et condemnat, pro quorum etiam diversis sceleribus et flagitiis populus fame et pestilentia flagellatur, et ecclesiae status infirmatur, et regnum periclitatur. Contra quos nos eorum malitiam exagerantes, quamquam in sacris eloquiis satis sint execrata, nos necessarium praevidimus, iterum nostra admonitione et exhortatione praecaveri omnino oportere. Sicut sunt diversarum
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ in pecunia Qđ p̃uidens scriptura om̃is rei aufert suꝑ habundantiã
ut plus ñ recipiat quã dedisti. solent in agris frum̃ti & miluuini
& olei ceterarũq specierũ usura exigi. siue ut appellat sermo diuinꝰ
suꝑ habundantie Uerbi grã: Ut hiemis tẽpr̃ demꝰ decẽ modios
&̾ in messe recipiamꝰ quindecĩ hoc ẽ ãplius parte mediã Qui uiftisi
sẽ putauerit. quartã plus accipiet portionẽ: Et solent argumtariş
dicere Dediunũ modiũ qui satus fec̃ decẽ modios tionne iustũ ẽ
ut mediũ modiũ demedio plusaccipiã. cũ ille mealibalitate
irridetur: Respondeat eñi nobis breuit̃ fenerator miscõr s̃ utrũ
habenti dederit anñ habenti: habenti utiq dare ñ debuerat:
sed dedit quasi ñ habenti  gͦ quare plusexigit: quasi habente : alii
pecunia fenerata solent munuscula acciꝑe diũsi generis : & ñ
intelligunt usurã appellari & suꝑ habundantia quicqͥd illudẽ

Expanded text:
esse in pecunia. Quod praevidens scriptura omnis rei aufert superabundantiam, ut plus non recipias, quam dedisti. Solent in agris frumenti et milii, vini et olei caeterarumque specierum usurae exigi, sive ut appellat sermo divinus, superhabundantiae: verbi gratia ut hyemis tempore demus decem modios et in messe recipiamus quindecim: hoc est amplius parte media: qui iustissimum se putaverit, quartam plus accipiet portionem. Et solent augumentari ac dicere: Dedi unum modium qui satus fecit decem modios. Nonne iustum est, ut medium modium de meo plus accipiam, cum ille mea liberalitate  Deus non irridetur. Respondeat enim nobis breviter fenerator misericors, utrum habenti dederit an non habenti. Habenti utique dare non debuerat; sed dedit quasi non habenti. Ergo quare plus exigit quasi ab habente? Alii pecunia fintelligunt usuram appellari et superabundantiam quidquid illud est,
Abbreviated transcription (Latin):
prus domib diũsas necessitãtes opponentes residere delectant᷑
quatenus suȩ saluti consulant ne sic indiscrẽtȩ uiuendo & ꝓpria
noxiaq libertate utendo & ꝑdiuersa u̾agando. ꝑiculũ animar
suarũ incurrant: sẽꝑ illud apłicũ ante occulos habentes qđ¬

Expanded text:
priis domibus diversas necessitates opponentes residere delectanturpriis domibus diversas necessitates opponentes residere delectanturquatinus suae saluti consulant, ne sic indiscrete vivendo et propria noxiaque libertate utendo et per diversa vagando periculum animarum suarum incurrant, semper illud apostolicum ante oculos habentes, q
Abbreviated transcription (Latin):
Sep̃hendimꝰ & aliã negligentiã eoqđ quȩdã feminȩ sine consensu
sac̃ dotũ uelũ sibi incautȩ ĩponant. qđ similit̃ neulterius fieret
Nichil hominus ȩtiã inqͥb dã locis inolitũ inuenimꝰ usũ stultidis
plenũ & eccłasticȩ auctoritati contrariũ. eo qđ uidelic& ñ nulle
abbatisse & aliq ex scĩmonialib uiduis & puellis uirginib ẽtrafas
uelũ ĩponere p̃sumant. & idõ ñ nullȩ taliter uelatȩ. p̾utant se
libius suis car nalib desiderus posse uacare & suas uoluntates explo
qua propt̃ stuimꝰ: ut si aut abbatissa. aut quelibet sc̃ẽ moniał
post hanc diffinitionẽ in tantã audatiã proruꝑit. ut aut
iuduã alit puellã inngniã uelare p̃sũpserit̃: iuditio canonico
usq ad satis factionẽ subdatur deseminis nobilibs tquepos¬
i no norte uiitrũ su ancapita uelant statin
enobilib feminis quȩ amissis uiris repente uelant᷑ & in pro¬

Expanded text:
s etiam et aliam neglegentiam, quod quaedam feminae sine consensu sacerdotum velum sibi incaute inponant; quod similiter ne ulterius fieret etiam in quibusdam locis inolitum invenimus usum stultitiae plenum et ecclesiasticae auctoritati contrarium, eo quod videlicet nonnullae abbavelum inponere praesumant, et ideo nonnullae taliter velatae putant se liberius suis carnalibus desideriis posse vacare et suas voluntates explere. Quapropter statuimus, ut si aut abbatissa aut quaelibet sanctimonialis post hanc diffinitionem in tantam audatiam proruperit, ut aut viduam aut puellam virginem velare praesumat, iudicio canonico usque ad satisfactionem subdatur. 17. De feminis nobilibus, quae post mortem virorum suorum capita velant statim. De nobilibus feminis, quae amissis viris repente velantur et in pro
Abbreviated transcription (Latin):
ex toto amultis ex parte trans gredit᷑ : Ex toto quippe transgredit᷑
quando qͥs post acceptã baptismatis grãm aut ad infidelitatẽ aut heresem
aut certȩ ad scis mata ꝓlabitur: Ex parte uͦ quando qͥs. aut ad suꝑbiã.
aut ad inuidiã. aut ad cȩtera uitia sp̃italia quȩ ex radicȩ suꝑbiȩ ꝓdeunt¬
Qiid sit abrenunciare diabolo oꝑib & põpis eiꝰ: ualde om̃s fideles
intelligere oportet Qͣ ꝓpt̃ necesse ẽ. ut p̃dieatores inad monendo &
magis adhibeant ftudiũ abrenunciare gͥ diabolo ẽ: penitꝰ eũ respuere
sꝑnere nec reicere: eiq c̃radicere : seque unũ quẽq ab eo alienare
siue aliud qđ qđ hoc ũbo in hoc sensu exprimi potest Oꝑa eiꝰ sunt.
que utiq oꝑ̃ib saluatoris c̃traria existunt: Primũ suꝑbia. cuiꝰ ill

Expanded text:
ex toto, a multis ex parte transgreditur. Ex toto quippe transgreditur, ex toto, a multis ex parte transgreditur. Ex toto quippe transgreditur, quando quis post acceptam baptismatis gratiam aut ad infidelitatem aut ad heresim aut certe ad schisma prolabitur; ex parte vero, quando quis aut ad superbiam aut ad invidiam aut ad caetera vitia spiritualia, quae ex radice superbiae prodeuntid sit abrenuntiare diabolo, operibus et ponpis eius, valde omnes fideles intellegere oportet. Quapropter necesse est, ut praedicatores in admonendo et culum, magis adhibeant studium. Abrenuntiare igitur diabolo est, penitus eum respuere, spernere, reicere, eique contradicere, seque unumquemque ab eo alienare, sive aliud quid quod hoc verbo in hoc sensu exprimi potest. Opera eius sunt, quae utique operibus Salvatoris contraria existunt. Primum superbia, cuius ille
Abbreviated transcription (Latin):
uoluerint ut intelligant & uĩ eiꝰ dc̃ sacram̃tu&ł quid pro alusspopon.¬
derint uł pro quofide iussores extiterint: Illos tam̃ specialit᷑
ab his officiis remouendos udicamus. ne alios de sacro sco fontis
patroni exiftant : qͥ & cõmimione canonica priuati & penitentiȩ
publicȩ sunt sub acti. donec ꝑpenitentiȩ satisfactionẽ reconciliationẽ
mereantur: qͦs eñi lex diuina & auctoritas canonica ab ȩccłarũ
liminib & acastris militarili noruma suit ꝑ płi siguostrat
multo magis abhis sacris offitus usq ad tẽpuspenitentiȩ ut iã
t extrastatuta tẽpora canonũ baptis mata ñcȩlebrent᷑. qe sacri
intantũ ut ȩtiã eosqͥ alio tp̃r baptitant᷑ agradib ecclasticis arceant.
Deeo etiã instruendos fideles necessario p̃uidimꝰ: ut intelligant pactum
qd cũ dõ inbaptismate fecer̃: Pactũ qđ cũ dõ in baptismate fit: amultis

Expanded text:
voluerint, ut intellegant et vim eiusdem sacramenti, et quod pro aliis spoponvoluerint, ut intellegant et vim eiusdem sacramenti, et quod pro aliis spoponderint vel per quos fideiussores extiterint. Illos tamen specialiter ab his officiis removendos indicamus, ne alios de sacrosancto fontis um aliorum patroni existant, qui et communione canonica privati, et penitentiae publice sunt subacti, donec per penitentiae satisfactionem reconciliationem mereantur. Quos enim lex divina et auctoritas canonica ab ecclesiarum liminibus et a castris militaribus, ne ruina sint populi sequestrat, multo magis ab his sacris officiis usque ad tempus poenitentiae ut iam t extra statuta tempora canonum baptismata non celebrentur, quia sacri in tantum ut etiam eos qui alio tempore baptizantur, a gradibus ecclesiasticis arceant.  etiam instruendo fideles necessarium praevidimus, ut intellegant pactum quod cum Deo in baptismate fecerunt. Pactum quod cum Deo in baptismate fit, a multis