comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qua mandato ut siquid̾c ignota
fu̾it mors alt̾ius ualeat sccietas.
si nota non ualeat. ¶ Societas
queniad̃ ad hredes socu nõ tran¬
sit. ita net ad rogatorem. ne ano¬
cͥm inuitꝰ quis sccius efficiatur
cui non uult. ip̃e. aut̃ adrogatꝰ
sccuis ꝑmanct. nam ⁊ si filius
.fa. eniancipatꝰ fu̾it permanebit
socuis. ¶ publicatõne uero dis¬
trahi socittatem diximꝰ qd̾ ui¬
deturspectare ad uniũsoꝵ bonoꝵ
publicatõem si socu bona publi¬
centur. nam cum meius locum
alius suscepit ꝓ mortuo habet᷑
Si post distractam societatem a¬
liquid in rem cõmunem inpende¬
rit socius actõne ꝓ socio id non
consequetur. quia nõ est uerum
ꝓsocio ꝯmumit̃ ne id gestimi
esse s cõmum̃ duuoundo uidicio.
huius quo reiratõ ħebitur. nam
⁊ si distracta ess societas inchonimꝰ
duusio rerum suꝑest. ¶Si ꝯmu¬
iuis peccuma penes aliꝙ̃ sociorum
sio. ⁊ ancui socioꝵ quid ad sit cum
eo solo agendum penes quem ea

Expanded text:
qua in mandato, ut si quidem ignota qua in mandato, ut si quidem ignota fueri‹t› mors alterius, ualeat societas, si nota, non ualeat. Societas quemadmodum ad heredes socii non transit, ita nec ad quin invitus quis socius efficiatur cui non vult. ipse autem adrogatus socius permanet: nam et si filius familias emancipatus fuerit, permanebit socius. Publicatione quoque distrahi societatem diximus. quod videtur spectare ad universorum bonorum publicationem, si socii bona publicentur: nam cum in eius locum alius succedat, pro mortuo habetur. Si post distractam societatem aliquid in rem communem irit socius, actione pro socio id non consequitur, quia non est uerum pro socio communiterue id gestum . sed communi diuidundo iudicio huius quoque rei ratio habebitur: nam etsi distracta esset so‹ci›etas, nihilo minus diuisio rerum superest.Si communis pecunia penes aliquem sociorum sit et alicuius sociorum quid absit, cum eo solo agendum, penes quem ea
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptum est ponĩt posse ꝓcurato¬
ri quo meo soci meum re¬
nunciare. ad̾ ẜuius ap̃ alfenũ
itanotat esse in potestate domi¬
ni cum ꝓcuratori eius renm¬
ciatum est an uelit ratam hre
renunciatõem. Igͣ is cuuis pro¬
curatori remintiatum est libera¬
tus esse uidebitur: an ip̃e quoq
qui renunciauit ꝓcuratori libe¬
retur. in potestate eius er̃ quemi¬
admodũ diximus meo qui scci¬
o renunciat. ¶Morte uniꝰ soci
societas dissoluitur. ⁊ si consen¬
su omĩum corta sit. plures. uero
suꝑsint nsi incorunda sccietate
alit̃ conueniti nec ħres socu succe¬
dit. s ad̾ ex re cõmuni postea q̃¬
situm est. Itẽ dolul ⁊ culpa in eo
cid̾ ex añ gesto pendeat tam ab ħre¬
de. qͣm ħreoi p̃standum est. Itẽ
si alicuiꝰ rei societas sit ⁊ fuui ne¬
gocio sit impositus finitur soci¬
tas. ¶ Q si integͥs om̃ib manẽ¬
tib alt̃ decesẜit. dem̃ tũc seqͣtur
res de qua societatem coierũt.
tinic eadem distinccõe utemur.

Expanded text:
scriptum est posse procuratori quoque meo socium meum renuntiare. quod Seruius apud Alfenum ita notat: esse in potestate domini, cum procuratori eius renuntiatum est, an uelit ratam habere renuntiationem. igitur is cuius procuratori renuntiatum est liberatus esse uidebitur: an autem ipse quoque ‹qui› renuntiauit procuratori liberetur, in potestate eius erit, quemadmodum diximus in eo, qui socio renuntiat. Morte unius societas dissoluitur, etsi consensu omnium coita sit, plures uero su‹p›ersint, nisi in coeunda societate aliter conuenerit. nec heres socii succedit: sed quod ex re communi postea quaesitum est, item dolus et culpa in eo quod ex ante gesto pendet tam ab herede quam heredi praestandum est. Item si alicuius rei societas sit et finis negotio impositus, finitur societas: quod si integris omnibus manentibus alter decesserit, deinde tunc sequatur res, de qua societatem coierunt, tunc eadem distinctione utemur,
Abbreviated transcription (Latin):
auis. s ocius socio ⁊̃ culpe nõme .t
tenetur idest desidie atq negligẽ.¬
cie. tulpam aut̃ nõ exactusimam
diligentiam oirigenda est. sufficit
enim talem diligentiam ꝯmuni¬
bus rebus adhib̾e qͣlem suis rebus
adhibere solet. quia qui parumdi¬
ligentem sibi sccium ad cuurit de
se quen debet
fortimaꝵ coierunt. idest eaꝵ qͦ
rerum que postea cuiq ad quirẽ¬
tur. ħreditatem cui inseoꝵ dela¬
tam incõmune redigendam. Idẽ
maximo resp̃. Esi societatem
uniu̾saꝵ fortimarum ita coierũt
ut quicquid entgetur. ui querere¬
tur ꝯmnus luc atq inpendu essẽt
ea quoq que in honorem ałtuis li¬
beroꝵ ercgata sunt ut̾usq ipm̃ta
ecatem contraxerit. qd̾ euut ipiꝰ
fit nõ ꝯmunc s societates iudicio
partib quas ticius arbitratꝰ fu̾it. si
ticius ante qͣm arbitretur oecesẜit
nich̾ agitur ram id ip̃m actimiẽ

Expanded text:
um Socius socio etiam culpae nomine tenetur, id est desidiae atque neglegentiae. culpa autem non ad exactissimam diligentiam dirigenda est: sufficienim talem diligentiam communibus rebus adhibere, qualem suis rebus adhibere solet, quia qui parum diligentem sibi socium adquirit, de se queri debetfortunarum coierint, id est earum quoque rerum, quae postea cuique adquirentur, hereditatem cuiuis eorum delatam in commune redigendam. idem Maximae respondit, si societatem uniuersarum fortunarum ita coierint, ut quidquid erogetur uel quaereretur communis lucri atque impendii esse‹t›, ea quoque, quae in honorem alterius liberorum erogata sunt, utrisque inputaetatem contraxerit, quod emit ipsius fit, non commune: sed societatis iudicio partibus, quas Titius arbitratus fuerit, si Titius antequam arbitraretur decesserit, nihil agitur: nam id
Abbreviated transcription (Latin):
tis ẜuabit. ⁊ usuras. si forte nuitu¬
atus ib̾ uluns dedit. s i si suam pe¬
cumamdedid. nõ sine causa dicẽ
quod usuras quoq ꝑciꝑe dedeat qͣt
poss habere. si alii mututum de¬
oiss. ¶ S nõ alias socius mid ꝙ
facere potest condempnatur. qͣm
si confitetur se se socium fuisse..
fua potest alicnare. ⁊ si cotorum
trumis demum facere ndetur qͣ
nunus facere possit. qui errogat do
nasua in friudem future actionis
Uan ⁊ qui acnione ad quirenoi non
unitur. s uerius est de eo sentie ꝑ¬
consulem. qui erogat cona sua. id
ex nutditis calligere possumiis i
quibułata est ad̾ dalo fccisti ut de¬
sineres possisere
dum corretur. ⁊ conueniret ut unꝰ
reliqͥs mindinas idem epulas p̾stet
eosq a negocio omntt̾et ⁊ si ease¬
is non solu̾it ⁊ ꝓ socio ⁊ ex uendito
cum eo agendum est.

Expanded text:
it et usuras, si forte mutuatus sub usuris dedit: sed et si suam pecuniam dedit, non sine causa dicetur, quod usuras quoque percipere debeat, quas possit habere, si alii mutuum dedisset. Non alias socius in id quod facere potest condemnatur, quam si confitetur se socium fuisse. 6sua potest alienare, etsi totorum trum is demum facere uidetur quo minus facere pna sua in fraudem futurae actionis, an et qui occasione adquirendi non utitur. sed uerius est de eo sentire proconsulem, qui erogat bona sua, idque ex interdictis colligere possumus, in quibus ita est: 'quod dolo fecisti, ut desineres posdum coiretur et conueniret, ut unus reliquis nundinas id est epulas praestaret eosque a negotio dimitteret, si eas eis non soluerit, et pro socio et ex uendito cum eo agendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtmebit. cõmodum aus cõmimi¬
can copetur actione ꝓ socio qd̃ i
souid post renuincrattema daui¬
sieit non erit cõmounicandum
quia ne dolui aomisus est mec
Stem societatem si meaiut ad a¬
is societati ut solus emerel tenete¬
reminciau̾is q emptõ tibioispli¬
cebat non teneb̾is qͣmuis ego eͥ¬
quero quia hic nulla fraus est. ea¬
q uiulrano platent. Qareo aũ
pastioꝵ libris scͥpsit. si remintian̾it
societati imns ex socus eotemꝑe qͦ ĩ

Expanded text:
tinebit, commodum autem communitinebit, commodum autem communicare cogetur actione pro socio. quod si quid post renuntiationem adquisierit, non erit communicandum, quia nec dolus admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aenuntiaveris societati, ut solus emeres, teneberenuntiaveris, quia emptio tibi displicebat, non teneberis, quamvis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaque et Iuliano placent. Labeo autem posteriorum libris scribsit, si renuntiaverit societati unus ex
Abbreviated transcription (Latin):
negocietur. sine oubio ius socie
aut stipulatone aut udicio mu¬
tatasit causa societatis. proculus
enrinait. hoc ip̃o qd̾ iuditum itad
dutatum est. ut societas distraha¬
tur renimtiatam societatem sui
totoꝵ bonoꝵ siue innus reisocie¬
tas coita sit. Item bonisa creoitori¬
b uenditis unius socii distrahii so¬
cietatem labeo ait. ¶ ꝯimrem cer¬
camemendam conducendam ue
coita sit sccietas. tũc ⁊̃ postantus
mortem qiuicꝙ lucͥ det̾mentiue
fcm̃ sit comune ẽẽ lateo ait. ¶ dix
mius dissensu solui societatem. i
ia est si om̃es dissentiunt. ad̃
gͦ si unus reminciet cassius scͥpsit
euni qui renuntiau̾it sccietati a
se quidem nberare socios suos seaũt
ab iuis non liberare. quod utiq
obẜuandum est si colo malo re¬
nunciatio facta sit. ułti sicum
omniũ bonoꝵ societatem inisse¬
mus. deinde cum obueniss uni
ħreoitas ꝓpt̾ hoc renuncianit.¶
It̃oq si ꝙ dampnum attulit hr̃e¬
ditas hoc ad eum cnu renũciai̾t

Expanded text:
negotietur, sine dubio ius societaut stipulatione aut iudicio mutata sit causa societatis. Proculus enim ait hoc ipso quod iudicium ideo dictatum est, ut societas distrahatur, renuntiatam societatem, siue totorum bonorum siue unius rei societas coita sit. Item bonis a creditoribus uenditis unius socii distrahi societatem Labeo ait. Si in rem certam emendam conducendamue coita sit societas, tunc etiam post alicuius mortem quidquid lucri detrimentiue factum sit, commune esse Labeo ait. Diximus dissensu solvi societatem: hoc ita est, si omnes dissentiunt. quid ergo, si unus renuntiet? Cassius scripsit eum qui renuntiaverit societati a se quidem liberare socios suos, se autem ab illis non liberare. quod utique observandum est, si dolo malo renuntiatio facta sit, veluti si, cum omnium bonorum societatem inissemus, deinde cum obvenisset uni hereditas, propter hoc renuntiavit: ideoque si quidem damnum attulerit hereditas, hoc ad eum qui renuntiavit
Abbreviated transcription (Latin):
cornelu felitis. cum tres equoi hab̾el
⁊ ego unum societatem coiuimꝰ ut ac¬
cepto equo meo qͣdrigam uend̾es ⁊
ex p̃cio qͣrtam michi red̾es. Si gͥ ante
uenditõm ecuius meꝰ mortuns uit
nõ putare se celsus aid societatẽ ma
nere nec ex p̃cio eauoꝵ tuoꝵ partẽ
deb̾i. nec enĩ habende quadrige s uẽ¬
dite. cordam socictatem. cet̾m sud
actum dicatur ut qͣdriga fieret ca¬
q ꝯmuncaretur tuqz mea tres par¬
tes hab̃es ego qͣrtam nec dubie id¬
huc socu suꝰ. ¶ Item celsus trac¬
tat si pecunuam cd̾ tulissemꝰ ad m̃¬
ceni emendam ⁊ niea pectimia ꝑ ifsz
cui perierat ea ⁊ ait. si post couati¬
oncm euenit ut peccia periret
qd̾ nõ fieret insi societas coita ess u
societati perut. ¶Si filius famił.
societatem coierit. deinde emanti
ua sit. si forte post emancipacõem

Expanded text:
Cornelii Felicis: cum tres equos haberes et ego unum, societatem coimus, ut accepto equo meo quadrigam uenderes et ex pretio quartam mihi redderes. si igitur ante uenditionem equus meus mortuus sit, non putare se Celsusex pretio equorum tuorum partem deberi: non enim habendae qua drigae, sed uendendae coitam societatem. ceter‹um› si id actum dicatur, ut quadriga fieret eaque communicaretur tuque in ea tres partes haberes, ego quartam, non dubie adhuc socii sumus.Item Celsus tractat, si pecuniam contulissemus ad mercem emendam et mea pecunia perisset, cui perierit ea. et ait, si post collationem euenit, ut pecunia periret, quod non fieret, nisi societas coita esset, , quia non societati periit.Si filius familias societatem coierit, deinde emanciplia sit, si forte post emancipationem
Abbreviated transcription (Latin):
malestm summ admisit id ad̾ con¬
tulit. uit soluit. aut cum pena au¬
fẽret solũ auffẽret. s imichi ꝓpo¬
nas insciente socio eum in socicta¬
tis rõem hoc contulisse. ꝙ si sciente
ĩ penam socium agnoscere oꝑtet
equũ est enim ut cuiꝰ participauit
nictum participet᷑ dampnum.

Expanded text:
maleficium admisit, id quod contulit aut solum aut cum poena auferet: solum auferet, si mihi proponas insciente socio eum in societatis rationem hoc contulisse: quod si sciente, etiam poenam socium agnoscere oportet: aequum est enim, ut cuius participavit lucrum participet et damnum.
Abbreviated transcription (Latin):
si tamen nõ dolo s culpa sua fat̃e
posse desut dicendumest condemp¬
nan eum nõ debe̾. In ħredem qͦ
socii ꝓ socio actio competit qͣnis
hres sccius nonsit. licet enim sociꝰ
non sit attũ emolum̃ti successor
est. ⁊ cͥca sccietates uectigaliũ ce¬
t̾oꝵq idem obseruamꝰ ut ħres so¬
cius non sit. nisi fu̾it᷑ accitꝰ. uer̃¬
tam̃ ⁊̃ om̃e emolum̃tum socie¬
tatis ad eum ꝑtineat siłi modo ⁊¬
ad campnum agnoscat ꝙ ꝯting
siue ad huc inuo socio uedigali
siue postea qd nõ similit̾ in uolũ¬
tana societate obyuabatur. ¶ Sa¬
ẜuo cõmuni legatum sine liber¬
tate inius ex dominis religuid ħ
ad solum sccuim ꝑtiuet. an tam̃

Expanded text:
 dolo, sed culpa sua facere posse desiit, dicendum est condemnari eum non debere.In heredem quoque socii pro socio actio competit, quamuis heres socius non sit: licet enim socius non sit, attamen emolumenti successor est. et circa societates uectigalium ceterorumque idem obseruamus, ut heres socius non sit nisi fuerit adscitus, uerumtamen omne emolumentum societatis ad eum pertineat, simili modo et damnum adgnoscat quod contingit, siue adhuc uiuo socio uectigalis siue postea: quod non similiter in uoluntaria societate obseruatur.Si seruo communi legatum sine libertate unus ex dominis reliquit, hoc ad solum sociu
Abbreviated transcription (Latin):
iudend̾ an caut̾oe nemat ĩ hoc
iudicumieiꝰ ꝙ facere socuis
magis oicendum est arbitror¬
¶Sicut tres socii essent eg̾it cum᷑
uno ex sccus scciuis. ⁊ partem su¬
am integͣm sit ꝯsecutus. demde
aliul socius cum eodemagat ⁊ ꝑ
possit qui solidum accepit ad ꝯ¬
societate ahum plus aliũ muis
conseciui s magis est ut ꝓ socio
accõem consequi possit ut utri¬
usq portio exetͣmitur. que sentẽ¬
cia ħt equitatem. ¶ Tempꝰ autẽ
spectamus qͣntum fac̾e socius pꝰ¬

Expanded text:
oc iudicium eius quod facere socius magis dicendum arbitror.Si, cum tres socii essent, egerit cum uno ex sociis socius et partem suam integram sit consecutus, deinde alius socius cum eodem agat et possit qui solidum accepit ad csocietate alium plus, alium minus consequi? sed magis est, ut pro socio actione consequi possit, ut utriusque portio exaequetur: quae sententia habet aequitatem.Tempus autem spectamus quantum facere socius p
Abbreviated transcription (Latin):
s unius rei. arcam̃ in id quod f¬
facere possunt. ꝙ ne dolo malo
fecerint quominus possint cõ¬
dempnart oportere. hoc enim sũ¬
mam roẽm ħt. tum societas
uis quocammodo frat̾intatis in
se h̃at. uidendum est an ⁊ fide¬
uissori sccu id prestari debeat.
an uero ꝑsonale b̃nfc̃m sit. ꝙ
magis uerum est s si hic fide uis¬
sor quasi defensor sccu uidiciũ
cu mid qd̃ socius fac̃e potest ꝯ¬
dempnan oportere. Idemq ⁊
in patroni defensorem accipe
untur ¶ patͥ aut̃ uł domino
socii si uissu eorum sccietas cõ¬
tractasit non ẽẽ hͣnc excepcõẽ
dandam quia nec ħreois smi ce¬

Expanded text:
us rei, attamen in id quod facere possunt quodve dolo malo fecerint quo minus possint, condemnari oportere. hoc enim summam rationem habet, cum societas ius quodammodo fraternitatis in se habeat. Videndum est, an et fideiussori socii id praestari debeat an uero personale beneficium sit, quod magis uerum est. sed si hic fideiussor quasi defensor socii iudicium cii in id quod socius facere potest condemnari oportere. idemque et in patroni defensore accipereuntur. Patri autem uel domino socii, si iussu eorum societas contracta sit, non esse hanc exceptionem danda‹m›, quia nec heredi socii ce
Abbreviated transcription (Latin):
ad se pertinere dicẽt alicc̾m euẽ¬
turimut ⁊̃ si dum socũ remuẽ¬
diderint. imusquisq qd̾ ad se ꝑ¬
uen̾it partem alti societatis iudi¬
cio prestare᷑ debeat. s nec te ex ꝑ¬
te quam ħ̾reditatis peticõe for¬
le a seio consecuturiis sis quicꝙͣ
nuchi prestare debere. quia qd
ad seuimi perueñit tuaꝵ parciĩ
p̃cium sit nec ad me habentem
meum cͥcquam ex eo redrit de

Expanded text:
e pertinere diceret. alioquin euenturum, ut etiam, si duo socii rem uendiderint, unusquisque quod ad se peruenerit partem alteri societatis iudicio praestare debeat. sed nec te ex parte, quam hereditatis petitione forte a Seio consecuturus sis, quicquam mihi praestare debere, quia quod ad Seium peruenerit, tuarum partium pretium sit nec ad me ‹hab›entem meum quicquam ex eo redire de
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut h̾res ⁊̃ succedat sccietati h̃i
ta in pͥuatis socictatib at in socieca¬
te uectigaliũ nih̾omniꝰ manet so¬
cietas. ⁊ post mortem alicuiꝰ. s itade¬
mumi si pars defuncti ad ꝑsc̃am ħ¬
redis euis asc̾pta sit. ut heredi quo
oferri apteat. ad ip̃m ex cauia exti¬
mandum est cundersi si is quimor¬
tirns sit ꝓot̾ ciius apim mariie

Expanded text:
mus, ut heres etiam succedat societati. haec ita in priuatis societatibus ait: in societate uectigalium nihilo minus manet societas et post mortem alicuius, sed ita demum, si pars defuncti ad personam heredis eius adscripta sit, ut heredi quoque conferri oporteat: quod ipsum ex causa aestimandum est. quid enim, si is mortuus sit, propter cuius
Abbreviated transcription (Latin):
uani nec ꝯpendium ꝙ ꝓpt̾ societa¬
tem ꝯtigiss ei ueniet ĩ medium
ulti si ꝓpt̃̾ societatem ħres suiss
institutus aut auid ei donatũ ess
societas eiit decesẜ it. egtq cum pu¬
tam ticu ħreoitatemad seium per¬
tinere cõmunit̃ cumi eo res uendi¬
d̾im ex parte pecimie ex uendicõe
recinte end ꝑtem scius abuli¬
qiui reueni ticio meses ꝑtem adme
redate pecciniȩ scrietatis iudcõ nõ
consecuturum neracio ⁊ abistoni
placedat era medũtuxat partis
pͥcia ꝑcepissem n int̾esse utrum

Expanded text:
pter societatem ei contigisset, veniret in medium, veluti si propter societatem heres fuisset institutus aut quid ei donatum essetsocietas erat decesserit egoque cum putarem Titii hereditatem ad Seium pertinere, communiter cum eo res vendiderim et partem pecuniae ex venditione redactae ego, partem Seius abqui re uera Titio heres es, partem ad me reda‹c›tae pecuniae societatis iudicio non consecuturum Neratio et Aristoni placebat, quia meae dumtaxat partis percepissem, neque interesse, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
siue filu corpori nocitum sit confẽ
debe̾ resp̃. Idẽ ait. sociũ omĩum bo¬
noꝵ nõ cogi conferre ꝙ ex ꝓhibitis
causis adauisiẽit. ꝑ contͣrum quo
ap̃ uetes trictabatur: an socuis õiũ
bonoꝵ. siquid ob inimiaꝵ actõne

Expanded text:
siue filii corpori nocitum sit, conferre siue filii corpori nocitum sit, conferre debere respondit.Ibidem ait socium omnium bonorum non cogi conferre, quae ex prohibitis causis adquisierit.Per contrarium quoque apud ueteres tractatur, an socius omnium bonorum, si
Abbreviated transcription (Latin):
mpensa factasit. ꝓ socio esse actic̃em
ad recuperandum sumptum cassiꝰ
scͥbit ¶tem mela scͥbit. suucmist
impedis int̾ se ꝯtulerunt ut ibigͣ¬
titium parietem inł se hedificarẽt
ad boña ut̾usq sustendendas dem̃
edificato panete alt̾ menm ĩmitti
nõ patitur. ꝓsocio agenoui ¶d̾
⁊ si arenam ĩn cõmune emerint
ne luminib siis officeret᷑. ⁊ alt̾itͣ¬
oita sit nec p̃stet alt̾i qd̾ cõuenit
ꝓ socio actõem esse. ¶Si plures
sint it̾ eosoem societates coite
ad om̃es societates sufficert hoc
unum uidẽm constat. ¶ Sicuis
ex socui ꝓpt̾ societatem pfectus sit
ueluti ad m̃ces emendas. eos dum¬
taxat sumptꝰ societati inputabit
qui neam rem inpensi sunt. Nia
toꝵ carruloꝵ uecturas. uł s uel
sui uł sarcinaꝵ suaꝵ genera. uł m̃¬
cium recte inputabit. ¶ Soci
uniũsa insocietatem conferre de¬
bere. nenicius ait. si omniũ bonoꝵ
socuis sit ⁊ dõ sine obiniuriam sͥ
stãm. uł ex lege aquilia siuc ipins

Expanded text:
pensa facta sit, pro socio esse actionem ad reciperandum sumptum Cassius scripsit.Item Mela scribit, si uicini semipedes inter se contulerunt, ut ibi craticium parietem inter se aedificarent ad onera utriusque sustinenda, deinde aedificato pariete alter in eum inmitti non patiatur, pro socio agendum. idemque et si aream in commune emerint, ne luminibus suis office retur, et alteri tradita sit nec praestet alteri quod conuenit, pro socio actionem esse.Si plures sint inter eosdem societates coitae, ad omnes societates sufficere hoc unum iudicium constat.Si quis ex sociis propter societatem profectus sit, ueluti ad merces emendas, eos dumtaxat sumptu‹u›m societati imputabit qui in eam ‹rem im›pensi sunt: uiantorum carrulorum uecturas uel sui uel sarcinarum suarum gratia uel mercium recte imputabit.Socium uniuersa in societatem conferre debere Neratius ait, si omnium bonorum socius sit: et ideo siue ob iniuriam sibi factam uel ex lege Aquilia, siue ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
uoram eum nõ adhibuisse. s si aũ
usus ea pecciuma nõ sit aut moiani
nõ fecti cot᷑ esse. ¶ Item post moitẽ
socu nullam talem extimattẽm
ex fcõ ħredis faciendam qr morte
scctĩ diriatur scrietas. ¶ Soci
tum resisteret ꝯmunib ẜnius le¬
nalib ad fugam erumpentib uui¬
neratꝰ est mpensam qͣm incurando
se fec̾it non ꝯsecuturum ꝓ socio ae¬
tioue labo ait q id nõ inscrietatẽ
qͣmuis ꝓpt̾ societatem mpensum

Expanded text:
moram eum non adhibuisse: sed si aut usus ea pecunia non sit aut moram non fecerit, contra esse: item post mortem socii nullam talem aestimationem ex facto heredis faciendam, quia morte socii dirimatur societas.Socius cum resisteret communibus seruis uenalibus ad fugam erumpentibus, uulneratus est: impensam, quam in curando se fecerit, non consecuturum pro socio actione Labeo ait, quia id non in societatem, quamuis propter societatem inpen
Abbreviated transcription (Latin):
pib actionib. ueluti inuriaꝵ. ni
Iex publitis iudiciis accidunt.
si honeste ⁊ licite rri societas cortusit
cet̾m si maleficii sccietas coita sit con¬
stat nullam esse societatem. gen̾alit̾
enim craditur rerum in honestaꝵ
nullani esse societatem.

Expanded text:
ti iniuriarum, ui ex publicis iudiciis accidunt. si honestae et licitae rei societas coita sit: ceterum si maleficii societas coita sit, constat nullam esse societatem. generaliter enim traditur rerum inhonestarum nullam esse societatem.
Abbreviated transcription (Latin):
accõem ꝯpet̾e. Item tam adu̾sus
me qͣm adũsus emꝑtorem exhui
tausis cue ante alienatõem mei¬
deriuit dantam accõem ⁊ ex reticͥis
adũsus emꝑtorem salum

Expanded text:
competere, item tam aduersus me quam aduersus emptorem ex his causis quae ante alienationem inciderunt dandam actionem, ex reliquis aduersus emptorem solum
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾stet ⁊ atticilmꝰ. sabmꝰ ⁊ cassius
Redert̃. si iniuria iudicis dampna¬
tꝰ sid consecut᷑m. si obmaleficiũ
suũ. ip̃m tm̃ dampnum sentire de¬
bẽ. cui congruit qd̾ serurũ redisse
offiluis reft̾. sĩ socu bonoꝵ fuint

Expanded text:
ut praestet. et Atilicinus Sabinus Cassius responderunt, si iniuria iudicis damnatus sit, consecuturum, si ob maleficium suum, ipsum tantum damnum sentire debere. cui congruit, quod Seruium respondisse Aufidius refert, si socii bonorum fuerint
Abbreviated transcription (Latin):
serit. demde int se huis uerbis
stipiilati sunt. ħ que supͣscripta
sunt ita cari fic̾i. n adũsus ea fi̾ei
si ea ita data facta nõ erunt. tinic
eos de societate fc̃o ita stipulati st̃
ꝑsscio agi non posse. si totares insti¬
pularo̾e trmslata uidetur. s q̃m
non ita essend stipulati. ta ita da¬
ui fier spondes. s si ita facta non¬

Expanded text:
 deinde inter se his uerbis stipulati sunt: 'haec, quae supra scripta sunt, ea ita dari fieri neque aduersus ea fieri? si ea ita data facta non erunt, tum uieos de societate facto ita stipulati essent sent, pro socio agi non possit, sed tota res in stipulationem translata uideretur. sed quoniam non ita essent stipulati 'ea ita dari fieri spondes?' sed 'si ea ita facta non
Abbreviated transcription (Latin):
uem. Q uod aut̃ ex furto. ur ix a¬
lio maleticio aisitum est in societa¬
cem nõ opport̾e confere palam est¬
quia delictoꝵ turpis atq feda cõmri¬
mo est. plane si in medio collata
sint comune er̾ lucrum.

Expanded text:
um.Quod autem ex furto uel ex alio maleficio quaesitum est, in societatem non oportere conferri palam estquia delictorum turpis atque foeda communio est. plane si in medium collata sit, commune erit lucrum.
Abbreviated transcription (Latin):
posse hanc sentenciam defendi ui¬
onemhoc acquisitum est. s obsua
partemnet oportet id cõmunica¬
ri. ꝙ quisq nõ ꝓpt̾ societatem. s
ꝓpt̾ suam partem acquisiãt. ¶ So¬
nietas soliutur. ex per sonis. ex reb
ex uoluntate exactione. idoq sui
homines siue res siue uoluntas
siue actio nt̾ẽit. distrahi uigeb̾
sccictas Itereunt aut̃ homnnel qͥd̃
maxima aut meoia capitis dminu¬
cr̃e aut morte. ¶Resuero cũ aut
mulle relinqunturaut condiẽm
mutauerund. n enim euis reiqiã
nulia sit cusqͣm sccuisest. m eiua
que consecrita publicata ue sũt

Expanded text:
hanc sententiam defendi Iulonem hoc adquisitum est, sed ob suam partem, nec oportet id communicari, quod quis non propter societatem, sed propter suam partem adquisierit.Societas soluitur ex personis, ex rebus, ex uoluntate, ex actione. ideoque siue homines siue res siue uoluntas siue actio interierit, distrahi uidetur societas. intereunt autem homines quidem maxima aut media capitis deminutione aut morte: res euro, cum aut nullae relinquantur aut condicionem mutauerint, neque enim eius rei quae iam nulla sit quisquam socius est neque eius quae consecrata publicataue
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. N eo si ex causa furtiua ꝯ¬
dixero cessabit ꝓ socio adio ni¬
si si pluris mea int̾sit. Si dãp¬
num mre cõmuni socuis dedit
aquilia ceñi eum. ⁊ celsus. ⁊ iuł.
⁊ pomponius scribunt.¬
ip. Sihoe sto societatemi le¬
sit. si ũbi gr̃a negrciatorem ser
quitur ut alta actione contentꝰ
esse debeat qͣm utraq adioͦ ad rei
ꝑseruitõm respicio non ut furti
ad penam ountaxat
tp̃ Serito aut̃ adiectum est ita de¬
mũfuru actioneniesse siꝑ falla¬
ciam ⁊ dolo malo ãmouit. qui eĩ
sine dolo malo fecit furti nõ tene¬
tur ⁊ sane plerumqz c̃dendumest
eum qui partil dñs est iure pociꝰ
suo reuti qͣm furti consciliũ mire

Expanded text:
.Sed si ex causa furtiua condixero, cessabit pro socio actio, nisi si pluris mea intersit.Si damnum in r‹e› communi socius dedit, Aquilia teneri eum et Celsus et Iulianus et Pomponius scribuntm. si hoc facto societatem lsit, si uerbi gratia negotiatorem seruquitur, ut altera actione contentus esse debeat, quia utraque actio ad rei persecutionem respicit, non ut furti ad poenam dumtaxaterito autem adiectum est ita demum furti actionem esse, si per fallaciam et dolo malo amouit, quia, cum sine dolo malo fecit, furti non tenetur: et sane plerumque credendum est eum, qui partis dominus est, iure potius suo re uti quam furti consilium inire
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. semꝑenĩ nõ id ꝙ priuatã
int̾esse unuis ex socus sernari solet
s qd̾ societatis expeoit hec ita acci¬
pienda sunt si nicħ de hoc incohe¬
unda societate ꝯuenit. ¶qtem
qui societuatem in tp̃s cout ante
tempus reminciando socium a se
non se a socio hberat. Itaq siquid
cõpendii postea fc̃m er. eius par.¬
tem non feret. At si dispendium
eque p̾stabit portõem nisi renũ¬
ciatio ex nectitate quadam facta
sit. Ꝙ si tempꝰ finicum est lib̾ũ
est recedere. quia sine dolo malo
hoc fecit. ¶Renunciare societati
⁊̃ ꝑ alios possumꝰ ud̾o dictum est

Expanded text:
non id, quod priuatim interest unius ex sociis, seruari solet, sed quod societati expedit. haec ita accipienda sunt, si nihil de hoc in coeunda societate conuenit.Item qui societatem in tempus coit, eam ante tempus renuntiando socium a se, non se a socio liberat: itaque si quid compendii postea factum erit, eius partem non fert, at si dispendium, aeque praestabit portionem: nisi renuntiatio ex necessitate quadam facta sit. quod si tempus finitum est, liberum est recedere, quia sine dolo malo id fiat.Renuntiare societati etiam per alios possumus: et ideo dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
uem. N ei cõmunis nomie c̃
sccio furti agi pot̾. si per fallaciã
tolo ue malo ammouit. uł rẽ
ꝯmunem celandi animo contͣt¬
tet. s ⁊ ꝓ socio actione obstrictꝰ
est nec alt̾a actio alt̾am collet.
idemq in om̃ib bonefidei uidi¬
cus dicendum est

Expanded text:
um.Rei communis nomine cum socio furti agi potest, si per fallaciam doloue malo amouit uel rem communem celandi animo contrectet: sed et pro socio actione obstrictus est, nec altera actio alteram tollet. idemque in ominibus bonae fidei iudiciis dicendum est
Abbreviated transcription (Latin):
uem. ⁊ rm duob uicnus fundꝰ
comuctus uenalis ess atõ ex hus pet¬
tit ab alt̾o ut eum sundum emeret
ita ut ea pars que suo sundo uincta es¬
s. g̃ cederetur mox ip̃e eum fundum
tionem nam si hoc solum actumest
ut fundum lucutitii uicmꝰ emĩet
⁊ mec̃ ꝯmunicaret adũsum me qui
eunii nliam actionem uicmo con¬
pet̾e si uero id adiectum est ut qͣiͣ
cõmune negocium gereret᷑ societa¬
tis iudicio tenebor. ut tibi deducta
paite aͣmmandau̾am relicͣis parteᷤ
p̾stem. ¶heuit aut̃ inlxc iudici¬
um ꝓ sociobona fides. utrum gͦtã¬
tum dolum an ĩ cłpam p̃stare soci¬
um oporteat quentur. ⁊ celsus lib̾¬
unda sccietate inaid aitem ope¬
ram ue sollicitus est alt̾ ułti cum
pecus in cõmune passendum aut
agrum pallicitatori. damus in cõ¬

Expanded text:
um.Cum duobus uicinis fundus coniunctus uenalis esset, alter ex his petit ab altero, ut eum fundum emeret, ita ut ea pars, quae suo fundo iuncta esset, sibi cederetur: mox ipse eum fundum tionem: nam si hoc solum actum est, ut fundum Lucii Titii uicinus emeret et mecum communicaret, aduersus me qui emi nullam actionem uicino competere: si uero id actum est, ut quasi commune negotium gereretur, societatis iudicio tenebor, ut tibi deducta part‹e› quam mandaueram reliquas partes praestem.Uenit autem in hoc iudicium pro socio bona fides.Utrum ergo tantum dolum an etiam culpam praestare socium oporteat, quaeritur. et Celsus libunda societate, inquit, artem operamue pollicitus est alter, ueluti cum pecus in commune pascendum aut agrum politori damus in co
Abbreviated transcription (Latin):
est. tamen ea que ꝑ defunctimi
nnchoata sunt ꝑ ħredem explica
iatius sit ꝓ socio nõ aget. si t̃m¬
demm pena sit qͣntum eius in¬
terfuit. ħ in peua m̃ciona t̃ sit.¬
uemi. Quodsi ex stipulatu eã
consequius sit. postea ꝓsocio
agendo hoc munus accipiet. pe¬
na ei in sortem imputata.
actio. qm̃ ꝓ socioͣ ĩ noũm ratio¬
ninius ex ea actione consecuit᷑
q̃m exͣ prima actione consecuitꝰ
si eam decem uendidisses. reddẽs
michi decem. si pluris qd̃ exced̾et
nu hres. michi uidetur si anmio
contrahende societatis id actum
sit ꝓ socio esse att̃om. si ininus

Expanded text:
est, tamen ea, quae per defunctum inchoata sunt per heredem explicarlatus sit, pro socio non aget, si tantundem in poenam sit, quantum eius interfuit. 42 Idemum.Quod si ex stipulatu eam consecutus sit, postea pro socio agendo hoc minus accipiet poena ei in sortem imputata. actio, quoniam pro socio et nominum ratious ex ea actione consequitur, quam ex prima actione consecutus si ea decem vendidisses, redderes mihi decem, si pluris, quod excedit tu haberes, mihi videtur, si animo contrahendae societatis id actum sit, pro socio esse act
Abbreviated transcription (Latin):
apnianus. Pro sccio arbit̾ ꝓspi¬
cere debet cautõnib infuturo d¬
dampno ur nicto pendente ex ea so¬
cietate. qd sabnuis in om̃i bone
fidei iudicus extimauit siue gena¬
lia sunt. urti ꝓ socio negõꝵ gestoꝵ
tutele. siue spãlia. ułti mandati. cõ¬
modati depositi. ¶Si tetũ societaᷤ
michi sid ⁊ res ex societate cãmuẽs
quam ipensam meas fec̃o quos¬
ue fructus ex hus reb ceꝑil ue ꝓ
socio uł ꝯmunidiuidundo me con¬
secuturum. ⁊ alt̾am actõm alta

Expanded text:
abinum.Pro socio arbiter prospicere debet cautionibus in futuro damno uel lucro pendente ex ea societate. quod Sabinus in omnibus bonae fidei iudiciis existimauit, siue generalia sunt ueluti pro socio, negotiorum gestorum, tutelae siue specialia ueluti mandati, commodati, depositi.Si tecum societas mihi sit et res ex societate communes, quam impensam in eas fecero quosue fructus ex his rebus ceperis, uel pro socio uel communi diuidundo me consecuturum et altera actione alteram
Abbreviated transcription (Latin):
ipiaꝰ. Utsit ꝓ sccio actio societat᷑
nt̃cedere oportet. uec enim sufficit
rem esse ꝯmuem. nisi societas ins̾¬
cedat. cõmunit̾ aut̃ res agi potest
eciam citra societatem. utputa. cũ
nõ affectione societatis in aiduiis
ob legata Item si a ouob simul
empta res sit aut hreditas ut cona¬
tio ꝯmunit̾ nob̾ obueniat. aut si
aouob seperatiiemimꝰ paitei eoꝵ
non socii fuiuri.

Expanded text:
inum.Ut sit pro socio actio, societatem intercedere oportet: nec enim sufficit rem esse communem, nisi societas intercedit. communiter autem res agi potest etiam citra societatem, ut puta cum non affectione societatis incidimus obus legata, item si a duobus simul empta res sit, aut si hereditas uel donatio communiter nobis obuenit, aut si a duobus separatim emimus partes eorum non
Abbreviated transcription (Latin):
di pot seꝑatum cedi: gͦ subcili r̃one ñ
alit̾ meũ siet ius quã si om̃s cedant. ⁊
nonissima demũ celłione suꝑiores õt
confirmabunt᷑ benigniꝰ tm̃ dicet᷑. ⁊ anͣ¬
eniã nouissimꝰ cessit̾ eos cui añ celsei̾t

Expanded text:
di potest separatim cedi. ergo suptili ratione non aliter meum fiet ius, quam si omnes cedant et nouissima demum cessione superiores omnes confirmabuntur: benignius tamen dicetur et antequam nouissimus cesserit, eos, qui an
Abbreviated transcription (Latin):
ane uł estiue it int̾ualla longiora ba¬
beat ꝑ alienũ fid̃ erit licere fistulã
suam uł fictilem ut cuiꝰsb⁊ gn̾is in
riuo pon̾e̾ q̃ aquam latius expͥme̾t
⁊ cid̾ uellet in riuo facere licere dum

Expanded text:
ae uel quae interualla longiora habeat per alienum fundum erit, licere fistulam suam uel fictilem uel cuiuslibet generis in riuo ponere, quae aquam latius exprimeret, et quod uellet in riuo facere, licere, dum
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutes Idem ad aquã appellẽ¬
di si p̃dii fructus maxime in peccore
consistat p̃dũ mag̾ quam ꝑsone iu¬
det᷑ si tñ testator ꝑsonam demonstra¬
uit cui seruitutem p̃stari uoluit emp

Expanded text:
seruitutes, item ad aquam appellendi, si praedii fructus maxime in pecore consistat, praedii magis quam personae uidetur: si tamen testator personam demonstrauit, cui seruitutem praestari uolui
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uindicari pot̾it FNeratius libris
ex plautio ait. nec haustũ nec apul¬
sum pecoris. nec crede eximende cal¬
cis qr coquende uis posse in alieno eẽ.
maxime calcis coqñde. ⁊ crete exim̃¬
de seruitꝰ conslitui possit. ñ ultͣ posse
cruͣ quatenꝰ ad eum ip̃m fud̾ opꝰ sit
aut. li .xu. ad plautiũ. Ueluti si
figlinas hr̃et in quib ⁊ uasa fie¬
rent in quib fructus eius fundi ex¬
portaret᷑ sicut menubdam sit. Ut
amphoris umũ euehat᷑ aut ut dolia fiãt
uttegule ut ad ullam edificandara. ħ
si ut uasa uenirent sigline exercerentͤ

Expanded text:
et uindicari poterit. Neratius libris ex Plautio ait nec haustum nec appulsum ‹pecoris› nec cretae eximendae calcisque coquendae ius posse in alieno esse, nmaxime calcis coquendae et cretae eximendae seruitus constitui possit, non ultra posse, quam quatenus ad eum ipsum fundum opusto decimo ad Plautium. ueluti si figlinas haberet, in quibus ea uasa fierent, quibus fructus eius fundi exportarentur sicut in quibusdam fit, ut amphoris uinum euehatur aut ut dolia fiant, uel tegulae uel ad uillam aedificandam. sed si, ut uasa uenire‹nt›, figlinae exercerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
tores andoninꝰ ⁊ seuerus augulli
rescͥpserint. acnia de flumine publico
ꝓ mͦ possessionũ ad irrigandos agros di¬
uidi oꝑt̾e nisi ꝓpͥo iure quis plus sibi
datum ostend̾it. Item rescͥpserunt aqm
ita demũ ꝑmicti duci. ut si sñ iniuria
alt̾ius id fiꝗt.
⁊ si plures sindos impoꝵant᷑ cum
una seruitꝰ sit deniq q̃rit᷑ an si ꝑ mnĩ
fund̾ iero ꝑ alium ñ ꝑ tantũ tempus
quanto seruitꝰ admittit᷑ an retineam
seruidutem ⁊ mag̾ ÷ ut aut cota ad¬
mittat᷑. aut tota retineat᷑. ĩõq si nlło
usus sum tota admittit᷑. si uł uno co¬
ta seruatur.

Expanded text:
tores Antoninus et Uerus Augusti rescripserunt aquam de flumine publico pro modo possession‹u›m ad irrigandos agros diuidi oportere, nisi proprio iure quis plus sibi datum ostenderit. item rescripserunt aquam ita demum permitti duci, si sine iniuria alterius id fiat.et si per plures fundos imponatur, cum una seruitus sit. denique quaeritur, an, si per unum fundum iero, per alium non per tantum tempus, quanto seruitus amittitur, an retineam seruitutem? et magis est, ut aut tota amittatur aut tota retineatur: ideoque si nullo usus sum, tota amittitur, si uel uno, tota seruatur.
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutes imponi ⁊ ut boues ꝑ
quos fundꝰ colit᷑ in uicmo agro pascã
ni uilla cogant᷑. coacti q̃ ha̾nt᷑ ⁊ ut
pedam̃ta ad uineam ex uicun p̃dio
sumant᷑ constitui posse scͥbit eodem
libro ait uicmo cuiꝰ lapidicine fundo
tuo inmineant posse tecedere ius ei
ẽẽ t̾rã in fundo saxa ĩarere. posita hr̃e
⁊ ut in cuũ lapides p̃uoluant᷑. ibi q
positi habeant᷑. indeq exportent᷑
Dui ht̃ haustum it̾ quoq hr̃e ud̾r
ad hauriend̾. ⁊ ut ait neratius. li .iii.
m̃branaꝵ siũ ei uis hauriendi ⁊ ad¬
eundi concessum sit utͣq habebit sũ
tñ hauriendi mẽe ⁊ aditumisiũ cantũ
adeindi ad fontem mẽẽ ⁊ haustum
hec de haustu ex fantemt pͥnato ad fin¬
men aũt publicũ. Id̾ neratius eodem

Expanded text:
seruitutes imponi, et ut boues, per quos fundus colitur, in uicino agro pascantni uilla cogantur coactique habeantur et pedament‹a› ad uineam ex uicini praedio sumantur, constitui posse scribit. Eodem libro ait uicino, cuius lapidicinae fundo tuo immineant, posse te cedere ius ei esse terram rudus saxa iacere posita habere, et ut in tuum lapides prouoluantur ibique positi habeantur indeque exportentur. Qui habet haustum, iter quoque habere uidetur ad hauriendum et, ut ait Neratius libro tertio membranarum, siue ei ius hauriendi et adeundi cessum sit, utrumque habebit, siue tantum haurieadeundi ad fontem, inesse et haustum. haec de haustu ex fonte priuato. ad flumen autem publicum idem Neratius eodem
Abbreviated transcription (Latin):
neri agͥrum ad quiri seruitꝰ pot
ueluti uineis qd̾ ea ad solum magis
eruam ad suꝑficiem ꝑtineat. iõ sub¬
iatis umeis seruitꝰ manebit s si ĩ
ꝯtͣ honda seruitute aliut actũ erit
doli mali exceptio erit neccĩa. Si
totus ag̃ itnu aut actui seruit. dñs
i eo agro nicħ fac̾e̾ pͭ quo seruitus
impediat᷑ q̃ ita diffusa ÷ ut omnes
glebe seruiant aut si it̃ aclus ue
sũ ulla det̾mmnatione legatꝰ ÷ mͦd¬

Expanded text:
neri agrorum adquiri seruitus potest, uelut uineis, quod ea ad solum magis quam ad superficiem pertinet. ideo sublatis uineis seruitus manebit: sed si in contrahenda seruitute aliud actum erit, doli mali exceptio erit necessaria. Si totus ager itineri aut actui seruit, dominus in eo agro nihil facere potest, quo seruitus impediatur, quae ita diffusa est, ut omnes glaebae seruiant, aut si iter actusue sine ulla determinatione legatus
Abbreviated transcription (Latin):
domũ. ad ea q̃ cõmemorata sunt pͣse
dum noceat legatario. Iutius ticiͦ
aꝑto ꝑiete domus sus ciuiatenus stali¬
eidii rigor ⁊ tignoꝵ protectus compe¬
debat. Ianuam in puͦ. apꝑuit cĩro cũ
neq limimib publũ meuiu uicini
n itim̾i uicini officeret. neq stillicidi¬
um in uicini domo cadat an aliqmͣ

Expanded text:
domum ad ea quae commemorata sunt posse, dum non noceat legatario. Lucius Titius aperto pariete domus suae, quatenus stillicidii rigor et tignorum protectus competebat, ianuam in publico aperuit: quaero, cum neque luminibus Publii Maevii vicini neque itineri vicini officeret neque stillicidium ne vicini domo cadat, an aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
tem tͣoidero manebit seruitꝰ. Item u¬
susf̃. in alt̾uts p̾diis ad quisitus ñ int̾¬
rumpit seruitutem.
b seruitutem q p̃staret deposuit edifici¬
um. ꝯcedenda erit legatario utilis actiõ
eua phibeat᷑ heres si pꝰea extollere supͣ
pͥorem modum edisicium conabit᷑.¬
ne edificare altius mͥ liceat ⁊ aticio p̃ca¬
rio petierim ut altius tollerem atq ita
ꝑ statutum tempꝰ edificatum habuero:
ubtatem adu̾sus publium meniũ usu¬
capiam ñ .n. una seruitꝰ ticio ⁊ meuio
debebat᷑. s due argum̃tũ rei p̾bet erd̾ si
adlit̃ ex his seruitutem mͥ remisils ab
eo solo libarer altero nicħ̾ominꝰ seruitu

Expanded text:
tradidero, manebit seruitus. item usus fructus in alterutris praediis adquisitus non interrumpit seruitutem. bus seruitutemque praestaret, deposuit aedificium, concedenda erit legatario utilis actio, qua prohibeatur heres, si postea extollere supra priorem modum aedificium conabitaedificare mihi liceat, et a Titio precario petierim, ut altius tollerem, atque ita per statutum tempus aedificatum habuero, libertatem aduersus Publium Maeuium usucapiam: non enim una seruitus Titio et Maeuio debebatur, sed duae. argumentum rei praebet, quod, si alter ex his seruitutem mihi remississet, ab eo solo liberare
Abbreviated transcription (Latin):
habebat una ꝯtignatione dectas
utrasq diu̾sis legauit. dixi qr mag̃
regione cuiꝰq dñi fore tigna nec ul¬
lam muicem habitos actionem uis
q an sub conditione alt̾i edes lega¬
et si duobus edes cesserint.
possunt. aut medius mons earum
conspectum auferat. seruitus impo¬
ni non potest.¬
dem. li .i. manualiũ Nemo eni
aꝓpis edifieus serututem imporiẽ
potest. nisi ⁊ is qui cedit. ⁊ is cui conce¬
dit᷑ in conspectu hãnt ea edificiaita ⁊
nis inmittendi ñ hũerunt aꝑto ꝑi¬
ete cõmuimi nullo iure fenestras ĩnmi
tionem ⁊ orreum qd̃ mea domo e¬
rat quo adiuuere legauit iuxta eand̾
domũ ortum ⁊ cenaculum qd̾ olĩpico

Expanded text:
habebat una contignatione tectas: utrasque diuersis legauit. dixi, quia magis regione cuiusque domini fore tigna nec ullam inuicem habituros actionem ius que an sub condiet si duobus aedes cesserit. 3possint, aut medius mons earum conspectum auferat, seruitus imponi non potestdem libro primo manualium. nemo enim propriis aedificiis seruitutem imponere potest, nisi et is qui cedit et is cui ceditur in conspectu habeant ea aedificia, ita nis immittendi non habuerunt, aperto pariete communi nullo iure fenestras immisstionem et horreum, quod in ea domo erat, quoad uiueret, legauit: iuxta eandem domum hort‹u›s et cenaculum, quod Ol
Abbreviated transcription (Latin):
ne ñ adiecta ꝑ totum fund̾ una pot̾it
eligi iua dum̾taxat eiꝰ latitudinis q̃
lege comp̃hensa ÷ ꝓ quo ip̃o si dubita¬
Per quem locum uiam alii cessõ
ꝑ ound̃ alii aque ductum ced̾e ñ pot̾o
s ⁊ si aque ductum alii concessero a¬
lñ it ꝑ eund̾ locum uent̾e. uł alias
cedere ñ podero.

Expanded text:
poterit eligi uia dumtaxat eius latitudinis, quae lege compraehensa est: pro quo ipso, si dubitaPer quem locum uiam alii cessero, per eundem alii aquae ductum cedere non potero: sed et si aquae ductum alii concessero, alii iter per eundem locum uendere uel alias cedere non potero.
Abbreviated transcription (Latin):
gestoꝵ E ui deb̾e̾ columpnã resti¬
tnere q̃ honꝰ uicinarũ edium ferebat
cuiꝰ eent edes q̃ seruirent. ñ eum qͥ
imponere uellet Nam cum in lege̾
edium ita spͥtum eẽt paries honeri
ferend̾o uti nimc ÷. ata sit. satis aꝑte
significaret in ppetuũ ꝑietem ẽ deb̾ẽ
ñ . n .ħ. his u̾bis dici ut inꝑꝑetuu̾. Idẽ
paries et̾nus eẽt. qd̾ nec fieri quidẽ
poss. s uti eiusd̾ modi ꝑies inppetiũ
eẽt qui homis sustineret ciuemad̾m

Expanded text:
gestorum. Eum debere columnam restituere, quae onus uicinarum aedium ferebat, ‹cu›ius essent aedes quae seruirent, non eum, qui imponere uellet. nam cum in lege aedium ita scriptum esset: 'paries oneri ferundo uti nunc est, ita sit', satis aperte significari in perpetuum parietem esse debere: non enim hoc his uerbis, dici, ut in perpetuum idem paries aeternus esset, quod ne fieri quidem posset, sed uti eiusdem modi paries in perpetuum e
Abbreviated transcription (Latin):
tempus edes possidere desierit int̾pel¬
iata usucapionẽ is aũt qui pꝰea easd̾
edes possidere ceꝑit integro statuto
tempore lib̾tatem isucapiet nat᷑a
enim seruitutum ea ÷. ut possideri
ñ possit. s intelligat᷑ possõnem eaꝵ¬

Expanded text:
tempus aedes possidere desiit, interpellata usucapio est. is autem, qui postea easdem aedes possidere coeperit, integro statuto tempore libertatem usucapiet. natura enim seruitutium ea est, ut possideri non possi‹nt›, sed intellegatur possessionem ea
Abbreviated transcription (Latin):
institutionũ. eriuitutes
actus ma. aq̃ ductus. It
est ius eundi ambulandi hominis. ñ
etiam unñtum agendi. actus ⁊ uis a¬
gendi umm̃tum uł uehiculũ. Itaq qͥ
⁊ agendi ⁊ ambulandi/ ⁊iam ⁊ it̾
⁊ actum in se uia continet. Aq̃
ductus ⁊ uis aquam ducendi ꝑ fund̾
alienũ in p̃dũs rusticis cõputanda
sunt. as haustꝰ. pecoris ad aquã ad¬
pulsus ius pascendi. calcis cocniende.
arene fodiende. Traditio plane
⁊ pacientia seruitutũ. inducit osfici¬
um p̃toris.
p̃dioꝵ seruitutes sunt. lic̃e altiꝰ tol¬
lere offic̾e p̃torio uicini uł cloacham
hr̃e licere ꝑ uicmi domũ uł p̃torium

Expanded text:
institutionum. Seruitutes actus uia aquae ductus. iter est ius eundi ambulandi homini, non etiam iumentum agendi. actus est ius agendi uel iumentum uel uehiculum: itaque qui et agendi et ambulandi: nam et iter et actum in se uia continet. aquae ductus est ius aquam ducendi per fundum alienum. In rusticis computanda sunt aquae haustus, pecoris ad aquam adpulsus, ius pascendi, calcis coquendae, harenae fodiendae. Traditio plane et patientia seruitutium inducet officium praetoris. praediorum seruitutes sunt licere altius tollere et officere praetorio uicini, uel cloacam habere licere per uicini domum uel praetorium,
Abbreviated transcription (Latin):
pͣ suum edificium imponẽ. dum infi̾¬
ora edificia ñ grauioriseruitute hone¬
ret quam pati debent
edificio alio in alid̃. alt̃. enĩ supͣ ali¬
enũ edificium suꝑius hr̃e nemo pͤ.
Si ex t̾b edib in loco impari
ꝑies cõmunis quib sit int̾ edes
infi̾ores ⁊ medias altius ad ño infĩ¬
orũ edium subladus sit. Iure .n.
altius habit᷑m sauinꝰ ait.

Expanded text:
pra suum aedificium imponere, dum inferiora aedificia non graviore servitute oneret quam pati debentaedificio alio in aliud: aliter enim supra alienum aedificium superius habere nemo potest. Si ex tribus aedibus in loco impari paries communis, qui sit inter aedes inferiores et medias, altius a domino inferiorum aedium sublatus sit, iure eum altius habiturum Sabinus ait.
Abbreviated transcription (Latin):
uitꝰ ita imposita fu̾it lumina q̃
numc sunt ut ita sint. de fut᷑is lumini¬
b nicħ cau̾i ud̾r qd̾ si ita sit cautum
ne luminib efficiat᷑ ambigna ÷ scͥptu¬
ra utrum ne his luminib officiat᷑ q̃
nunc sint. anetiam his cĩ pꝰea qͦ fue¬
rint ⁊ humaniꝰ ⁊ u̾bo gñali. om̃e lu¬
men significari. siũ qd̾ inp̾senti. suĩ
erd̃ pꝰ tempꝰ ꝯuentionis contig̾it. Eu¬

Expanded text:
uitus imposita fuerit 'lumina quae nunc sunt, ut ita sint', de futuris luminibus nihil caueri uidetur: quod si ita sit cautum 'ne luminibus officiatur', ambigua est scriptura, utrum ne his luminibus officiatur quae nunc sint, an etiam his quae postea quoque fuerint: et humanius est uerbo generali omne lumen significari, siue quod in praesenti siue quod post tempus conuentionis contigerit. Fu
Abbreviated transcription (Latin):
ħ ⁊ metianus ꝓbat intantũ ut talem
serurtutem constitui posse putet ut tu¬
turiũ mͥ hr̃e licẽt in tuo scilic si habeam
pascui seruitutem aut pecoris appellendi
ut si hẏemem ingruerit habeam enuo
me recipiam.
ms ÷ quid̃ nec astam rectam ei ferre li¬
cere. q neq eundi neq agendi gr̃a id
face̾t. ⁊ possunt fructus eo mͦ ledi. Q
di si mͦ fructus ñ ledant In rusti¬
tis aũt p̃diis impediseruitutem medi
ex lege duodecim tabularũ inporrec¬
tum octo pedes ht̃. ĩnan fractũ. id ⁊ uͥ
flexum ⁊ sedecim.
seruitutem ꝯstitui posset ut acmã
cĩtere ⁊ inuentam duce̾ liceat nam si
liceat ñdum edificato edificio seruitu¬
cem ꝯstituere. quare ñ eq̃ liceat ñdũ
inuenta acqua eand̾ ꝯstituere seruitu¬

Expanded text:
 Maecianus probat in tantum, ut et talem seruitutem constitui posse putet, ut tugurium mihi habere liceret in tuo, scilicet si habeam pascui seruitutem aut pecoris appellendi, ut si hiemps ingruerit, habeam quo me recipiam. ius est: quidam nec hastam rectam ei ferre licere, quia neque eundi neque agendi gratia id faceret et possent fructus eo modo laedi. qui di, si modo fructus non laedat. In rusticis autem praediis impedit seruitutem mediuex lege duodecim tabularum in porrectum octo pedes habet, in anfractum, id est ubi flexum est, sedecim.seruitutem constitui posse, ut aquam quaerere et inuentam ducere liceat: nam si liceat nondum aedificato aedificio seruitutem constituere, quare non aeque liceat nondum inuenta aqu‹a› eandem constituere seruitu