comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
atq obsecrat ut sibi parcat ueteremq amicitiam
commemorat cȩsarisq in se beneficia exponit que
erant maxima: qđ per eum in collegium pontificum
uenerat: qđ prouinciam hispaniam expretura habi¬
erat qđ inpetitione consulatus erat subleuatus. Cus
orationem cȩsar interpollat: se non maleficii causi
exprouincia egressum sed uti se a contumelis inimiꝰ
sos insuam dignitatem restitueret. ut se et populum
reuerti liceat petit. qͦd desua salute impetrauet
fore etiam reliquis ad suam spem solacio. adeo eͣt
ꝑ terxitos ut nullos ut suȩ uitȩ cluxius consuleee
cogantur. facta potestate discedit. Cȩsar ubi illuxi
ordines. l. Domitius. P.lentulus Spinter . P. cen¬
lius spinter. Rufus sextus. et Quintilius uarus
quȩstor .L. lubrius. Preterea filius domitu alii ꝙꝗ̃¬
plures adulescentes et magnus numerus. eꝗtum
.Ro et decurionum: quos e municipus domitius
euocautrat. Nos om nes productos a contumeli

Expanded text:
atque obsecrat ut sibi parcat veteremque amicitiam atque obsecrat ut sibi parcat veteremque amicitiam commemorat Caesarisque in se beneficia exponit, quae erant maxima: quod per eum in collegium pontificum venerat, quod provinciam Hispaniam ex praetura habuerat, quod in petitione consulatus erat sublevatus. cuius orationem Caesar interpellat: se non maleficii causa ex provincia egressum, sed uti se a contumeliis inimicsos in suam dignitatem restitueret, et se et populum reverti liceat, petit: quod de sua salute inpetraverit, fore etiam reliquis ad suam spem solacio; adeo esse perterritos nonnullos, ut suae vitae durius consulere cogantur. facta potestate discedit. Caesar, ubi luxit, ordinis, L. Domitius, P. Lentulus Spinther, L. Caecilius Rufus, Sex. Quintilius Varus quaestor, L. Rubrius; praeterea filius Domiti aliique complures adulescentes et magnus numerus equitum Romanorum et decurionum, quos ex municipiis Domitius evocaverat. hos omnes productos a contumelii
Abbreviated transcription (Latin):
non certis spatiis intermissis ut erat superioꝵ dieꝵ
consuetudo sed perpetuis uigiliis stationibus qͦ con¬
tingant interse atq omne munitionem compleat.
tai: militum et prefectos ciecummitit atq hortatꝰ
non solum ut ab exuptionibus caueant: sed etiam
singulorum hominũ occultos exitus obseruent. neq
eotam remisso atq languido animo quisꝙͣ omnium
suit qui ea nocte conqͥerit. tanta summa rerũ ex¬
pectatio ut nullus inaliam ꝑtem mente atq animo
iaheretur. Q uid ipsis corfiniensibus quid domi¬
to quid lentulo quid reliquis accideret quid ꝗsq
euentus exciperet. Quarta uigilia ciecit lentu¬
lus spinter demuro cum uigilus custodibusq no¬
stris colloquitur. uelle si sibifiat potestas/ cesarem
conuenire. facta potestate exoppido mittit᷑ neꝙ
abeo prius domitiani milites discedunt ꝗͣ in com¬
spestum cȩsaris deducatur. Cum eo desalute sua orat

Expanded text:
non certis spatiis intermissis, ut erat superiorum dierum non certis spatiis intermissis, ut erat superiorum dierum consuetudo, sed perpetuis vigiliis stationibusque, ut contingant inter se atque omnem munitionem expleant; tribunos militum et praefectos circummittit atque hortatur, non solum ab eruptionibus caveant, sed etiam singulorum hominum occultos exitus adservent. neque vero tam remisso ac languido animo quisquam omnium fuit, qui ea nocte conquieverit. tanta erat summae rerum exspectatio, ut alius in aliam partem mente atque animo traheretur, quid ipsis Corfiniensibus, quid Domitio, quid Lentulo, quid reliquis accideret, qui quosque eventus exciperent. Quarta vigilia circiter Lentulus Spinther de muro cum vigiliis custodibusque nostris colloquitur: velle, si sibi fiat potestas, Caesarem convenire. facta potestate ex oppido mittitur, neque ab eo prius Domitiani milites discedunt, quam in conspectum Caesaris deducatur. cum eo de salute sua orat
Abbreviated transcription (Latin):
dimicare conentur. Post paulo cum inter nuntus y
ultio citeoq missis quȩ ignorabant. de .l. Domituꝰ
fuga cognoscunt. Itaq omnes uno consilio domi¬
tum preductum ĩ publicum erecumsistũt et custo¬
quint legatosq ex suo numero ad cȩsarem mittũt
sese panatos eẽ portas aperire. queq impenauerit fa¬
cere. et .I. Domitium uuum in eius potestatẽ trade᷑.
uibus rebus cognitis cȩsar et si magni interesse arbi¬
nabatur ꝙͣ primum oppido potiri cohortesq adse ĩ
castra traducere ne ꝗͣ aut largitionibus aut animi
confrematione aut falsis nuntiis cõmutatio fieret
uoluntatis s quod sȩpe in bello paruis momentis ma¬
qi casus intercederent tamen ueritus ne militum
mteortu & nocturni temporis licentia oppidum di¬
uperetur eos qui uenerant collaudat atq inoppi¬
dum dimittit portas murosq obseruari iubet. Ipẽ
his opeeibus quȩ facere instituerat milites disponit

Expanded text:
dimicare conentur; post paulo tamen internuntiis dimicare conentur; post paulo tamen internuntiis ultro citroque missis, quae ignorabant, de L. Domiti fuga cognoscunt. itaque omnes uno consilio Domitium productum in publicum circumsistunt et custodiunt, legatosque ex suo numero ad Caesarem mittunt: sese paratos esse portas aperire, quaeque imperaverit facere, et L. Domitium vivum in eius potestatem tradere. Quibus rebus cognitis Caesar, etsi magni interesse arbitrabatur quam primum oppido potiri cohortesque ad se in castra traducere, nequa aut largitionibus aut animi confirmatione aut falsis nuntiis commutatio fieret voluntatis, quod saepe in bello parvis momentis magni casus intercederent, tamen veritus ne militum introitu et nocturni temporis licentia oppidum diriperetur, eos qui venerant collaudat atque in oppidum dimittit, portas murosque adservari iubet. ipse iis operibus, quae facere instituerat, milites disponit,
Abbreviated transcription (Latin):
dinem loqueretur concilia conuentusꝙ hominum fu¬
geret res duitius tegi dissimulariq non potuit. Pompi¬
ius enim rescripserat seserem ĩ summũ periculum
deductireum non ẽe ineq suo consilio aut uoluntate
domitium se ioppidum coefinium contulisse. prom¬
de si qua fuisset facultas adse cum om nibus copus ui¬
niret. Id ne fieri posset obsidione atq oppidi circui¬
munitione fiebat. Di uulgato domitu consilio muibi
qui erant corfini prima uesperi secessionem faciũt
atq ita inter se ꝑ tribunum militum centurionesq
atq honestissimos sui generis colloquuntur. obsiden
se açesare opera munitionesq prope eͣe ꝑfectas. du¬
cem suum domitium ciuus speatq fiducia perman¬
serint proiectis omnibus fuge consilium capere de¬
bere se suꝑ salutis rationem habere. Abhis primoy
marsi dissentire incipiunt eamq oppidi partem
eos dissensio existit. ut manum consere᷑ atq armis

Expanded text:
dinem colloqueretur, concilia conventusque hominum fudinem colloqueretur, concilia conventusque hominum fugeret, res diutius tegi dissimularique non potuit. Pompeius enim rescripserat sese rem in summum periculum deducturum non esse, neque suo consilio aut voluntate Domitium se in oppidum Corfinium contulisse: proinde, siqua fuisset facultas, ad se cum omnibus copiis veniret. id ne fieri posset, obsidione atque oppidi circummunitione fiebat. Divulgato Domiti consilio milites, qui erant Corfinii, primo vesperi secessionem faciunt atque ita inter se per tribunos militum centurionesque atque honestissimos sui generis colloquuntur: obsideri se a Caesare; opera munitionesque prope esse perfectas; ducem suum Domitium, cuius spe atque fiducia permanserint, proiectis omnibus fugae consilium capere; debere se suae salutis rationem habere. ab his primo Marsi dissentire incipiunt eamque oppidi partemeos dissensio exsistit, ut manum conserere atque armis
Abbreviated transcription (Latin):
exfinitimis municipus frumentum comparare reliqͣs¬
q copias expectare instituit. Eo teiduo legio octaua ad
eum uenit. cohortesꝙ ex nouis galliȩ delestibus xxũ i¬
quites ꝙ arege norieo cirtiter ecc. quor aduenti a¬
tera castra ad alteram oppidi partem ponit. Nno cisi
curionem prefecit: xeli quisq diebus oppidum uaioᷤ
castellis ꝙ circum uenire instituit. ciuus operis m¬
gna parte effecta ecdem tempore fere missi ad pomqi¬
uim reuertuntur. Litteris ꝑlectis domitius dissimi¬
lans inconcilio pronuntiat pompeũtm celeriter sub¬
sidio uenturum hortaturꝙ eos ne animo deficiam
queꝙ usi ad defendendũ oppidum sint parent. Ips
arcane cum paucis familia ribus suis colloquitur con¬
siluimq fuge capere constituit. cum uultus domiti q̃
oratione nõn consentiret atq omnia trepidantius tan¬
diusꝙ ageret ꝗͣ superioribus diebus consuesset mulũ¬
ꝗ cum sius consiliandi causa secreto preter consuetu¬

Expanded text:
ex finitimis municipiis frumentum comportare reliquasex finitimis municipiis frumentum comportare reliquasque copias exspectare instituit. eo triduo legio viii ad eum venit cohortesque ex novis Galliae dilectibus xxii equitesque ab rege Norico circiter ccc. quorum adventu altera castra ad alteram oppidi partem ponit; his castris Curionem praefecit. reliquis diebus oppidum vallo castellisque circumvenire instituit. cuius operis maxima parte effecta eodem fere tempore missi ad Pompeium revertuntur. Litteris perlectis Domitius dissimulans in consilio pronuntiat Pompeium celeriter subsidio venturum hortaturque eos ne animo deficiant, quaeque usui ad defendendum oppidum sint parent. ipse arcano cum paucis familiaribus suis colloquitur consiliumque fugae capere constituit. cum vultus Domiti cum oratione non consentiret, atque omnia trepidantius timidiusque ageret, quam superioribus diebus consuesset, multumque cum suis consiliandi causa secreto praeter consuetu
Abbreviated transcription (Latin):
tasꝗ cuiq partes ad custodiam uebis attribiuit. militi¬
bus incontione agros ex suis possessionibus pollicetue.
Ninsingulos iugera et prorata parte centurionibus
cuaatisqͦ. In terim cȩsaxi nuntiatux sulmonenses
quad oppidum a corfinio septem milium interuallo ẽ
cupere facere ea quȩ uellet: seda. Q. hucterio senatore
et accio peligno prohiberi. qui id oppidum septem co¬
hortium presidio tenebant. Mittit eo. M. antoniũ
cum legionis octaue cohortibus quinq. Sulmonenses:
simulatq signa nr̃a iuderunt portas aperuerunt. u¬
niuersiq oppidani et milites obuiam gratulantes anto¬
nio eritrimt. Lucterius et accius demireo se deiecerũt.
iccius ad antonium dedudus petit ut ad cȩsarem mit¬
tͥretur. Intonius cum cohortibus et accio eodem die
quos profetus erat reuertitur. Cȩsar eas cohortes cũ
exercitu suo conuixit acciumq in columem dimisit.
Cȩsar primis diebus castra magnis oꝑibus munire et

Expanded text:
tasque cuique partes ad custodiam urbis attribuit; milititasque cuique partes ad custodiam urbis attribuit; militibus in contione agros ex suis possessionibus pollicetur, quaterna in singulos iugera, et pro rata parte centurionibus evocatisque. Interim Caesari nuntiatur Sulmonenses, quod oppidum a Corfinio vii milium intervallo abest, cupere ea facere quae vellet, sed a Q. Lucretio senatore et Attio Paeligno prohiberi, qui id oppidum vii cohortium praesidio tenebant. mittit eo M. Antonium cum legionis xiii cohortibus v. Sulmonenses simulatque signa nostra viderunt, portas aperuerunt universique, et oppidani et milites, obviam gratulantes Antonio exierunt. Lucretius et Attius de muro se deiecerunt. Attius ad Antonium deductus petit ut ad Caesarem mitteretur. Antonius cum cohortibus et Attio eodem die quo profectus erat revertitur. Caesar eas cohortes cum exercitu suo coniunxit Attiumque incolumem dimisit. Caesar primis diebus castra magnis operibus munire et
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsaremq ad esse cum legionibus duabus nuntiat
Domitius ꝑse circiter .xxx. cohortes exalba et mar.¬
sis et pelignis et finitimis regionibus coegerat. Rt¬
cepto asculo expulsoq lentulo cȩsar coqͥri milites qui
ab eo discesserant delectumꝙ institui iubet Ipse unũ
diem ibi rei frumentariȩ causa moratus corfinũ
contmmitio Ex oppido pontem fluminis intee rũpelunt
ꝗd orat ab oppido milia passuum circiter tera. Ibi cũ
quis rut souibus cesaris prelio cõmisso celeriter donutie
ma pontso uepulsi se in oppidum receperunt. Sȩser legio¬
aibis minsductis adoppidum constitit iũstaq murxũ
iusto posuit. Re cognita domitius ad pompeuim in
esfulii ꝑitos regionum magno proposito premio cum
sereus miitit qui petant atq orent ut sibi subueniat
cesneinobus exercitibus et locorum angustuo facile ĩ¬
erludiposse frumentaq prohiberi. quad nisi fecerit se
um suos cohortatus tormenta inminros disponit cer¬

Expanded text:
Caesaremque adesse cum legionibus duabus nuntiat. Caesaremque adesse cum legionibus duabus nuntiat. Domitius per se circiter xx cohortes Alba, ex Marsis et Paelignis, finitimis ab regionibus coegerat. Recepto Firmo expulsoque Lentulo Caesar conquiri milites, qui ab eo discesserant, dilectumque institui iubet. ipse unum diem ibi rei frumentariae causa moratus Corfiniuma Domitio ex oppido pontem fluminis interrumpebant, qui erat ab oppido milia passuum circiter iii. ibi cum antecursoribus Caesaris proelio commisso celeriter Domitiani a ponte repulsi se in oppidum receperunt. Caesar legionibus transductis ad oppidum constitit iuxtaque murum castra posuit. Re cognita Domitius ad Pompeium in Apuliam peritos regionum magno proposito praemio cum litteris mittit, qui petant atque orent, ut sibi subveniat; Caesarem duobus exercitibus et locorum angustiis facile intercludi posse frumentoque prohiberi. quod nisi fecerit, se rum. interim suos cohortatus tormenta in muris disponit cer
Abbreviated transcription (Latin):
pecunia ȩdificauerat ad eum legati uenũit queqn
perauerit se cupidissime facturos pollicentur. milita
imperat: mittuntq interea legio duodecima cȩlaũ¬
sequitur. cum his duabus asculum picenum profici¬
scitur. Id oppidum lentulus spintex .x. cohortib ti¬
nebat. qui cȩsaris aduentu cognito profugit exoppi¬
do cohortesq secum abducere conatus a magna paui
militum deseritur. Relictus initinere cum paucis
incidit in bibulium ruffum missum apompeio in api
picenum confirmandoꝵ hominum causa. a quo fcu
Bibul ius certior quȩ res ĩ piceno gexerent᷑ milite
ab eo accipit ip̃m dimittit. Ip̃e ex finitimis regionb
quas potest contrahit cohortes exdelectibus pompeia¬
nis. in his camerium fugientem inualle artica o
sex cohortibus quas ibi in presidiohabuerat excipit.
Quibus cohactis tres efficit. cum his ad cdomitiuma¬
henobarbum corfinum magnis ⁊tinerib peruenit

Expanded text:
pecunia exaedificaverat, ad eum legati veniunt, quaeque pecunia exaedificaverat, ad eum legati veniunt, quaeque imperaverit, se cupidissime facturos pollicentur. milites imperat; mittunt. interea legio xii Caesarem consequitur. cum his duabus Asculum Picenum proficiscitur. id oppidum Lentulus Spinther x cohortibus tenebat; qui Caesaris adventu cognito profugit ex oppido cohortesque secum abducere conatus magna parte militum deseritur. relictus in itinere cum paucis incidit in Vibullium Rufum missum a Pompeio in agrum Picenum confirmandorum hominum causa. a quo factus Vibullius certior, quae res in Piceno gererentur, milites ab eo accipit, ipsum dimittit. item ex finitimis regionibus quas potest contrahit cohortes ex dilectibus Pompeianis; in his Camerino fugientem Lucilium Hirrum cum sex cohortibus, quas ibi in praesidio habuerat, excipit; quibus coactis xiii efficit. cum his ad Domitium Ahenobarbum Corfinium magnis itineribus pervenit
Abbreviated transcription (Latin):
cellus collega et pleriq magistratus consecuti sũt.Q.ti.
ompeius pridie eus diei exurbe profectus itet adle¬
piones habebat. quas a cesare acceptas in appulia hi¬
bernoꝵ causa disposuerat. Delectus intea urbem
ĩtromittuntur. nihil cita capuam tutum ẽẽ omib
uidetur. Capuȩ primum ẽe confirmant et colligut
delesumq colonorum qui lege iulia capuam decdudti
erant habere instituunt: gladiatoresq quos ibios
in ludo hebat adforum productos lentulus liberbits
fixmat atq his equos attribuit et se sequi iuisst Qu
postea monitus a suis qđ ea res omnium uidicioria¬
hendebatur ciecum familiares conuentus camnpu
custodiȩ causa distribuit. Auximo cȩsar progusus
omnem agrum picenum percuxrit. Cuute tarinu
regionum prefecture libentissimis animis eum rei¬
unt. exercitumq eius omnibus rebus iuuant pt¬
excingulo quod oppidum labiems constituerat suao

Expanded text:
cellus collega et plerique magistratus consecuti sunt. Cn. cellus collega et plerique magistratus consecuti sunt. Cn. Pompeius pridie eius diei ex urbe profectus iter ad legiones habebat, quas a Caesare acceptas in Apulia hibernorum causa disposuerat. dilectus circa urbem intermittuntur; nihil citra Capuam tutum esse omnibus videtur. Capuae primum sese confirmant et colligunt dilectumque colonorum, qui lege Iulia Capuam deducti erant, habere instituunt; gladiatoresque quos ibi Caesar in ludo habebat, ad forum productos Lentulus libertatis spe confirmat atque iis equos attribuit et se sequi iussit; quos postea monitus ab suis, quod ea res omnium iudicio reprehendebatur, circum familias conventus Campaniae custodiae causa distribuit. Auximo Caesar progressus omnem agrum Picenum percurrit. cunctae earum regionum praefecturae libentissimis animis eum recipiunt exercitumque eius omnibus rebus iuvant. etiam Cingulo, quod oppidum Labienus constituerat suaque
Abbreviated transcription (Latin):
orsude pmp meritum tantis rebus gestis oppidos
rariburq prohiberi. Eroide ht̃at rationem po¬
uenans et periculi sui. Quoxum oratione pidio ts
anus p̃ ce idium quod intecclurerat teoppicdo ecda
u ppofugii hunc exprimo ordine pauel cespris
cen se citi n uilites consistere coegerunt. eo milseꝙ pre¬
o alfeoitur asuis uarus. non nulla pare nultunta
domum discedit. reliqui ad cesarem ꝓueniunt. atp
na tur has de prehensus .C. pupius perrai pili cex¬
tuntio adducitur: qui hunc eundem ordiemin ex¬
acitu siti pompeii antea duxerat. At cȩsar mi¬
bres aceianos collaudat. pupium dimittit. auxima¬
ibns ãoit gr̃as seq eoeꝵ facti memorem fore pollice¬
turi. Qupus rebus romam nuntiatis tantus repen¬
te terror inuasit ut cum lentulus consul ad aperi¬
indum ȩxarium uenisset ad pecumiam pompeio ex
sc. profecendam protinus aperto sanctiore exario
ex urbe profugeret. cȩsar enim aduentare iam iãꝙ
it adesse eius ẽquites falso nuntiabantur. hunc mar¬

Expanded text:
em, bene de re publica meritum, tantis rebus gestis oppido moenibusque prohiberi: proinde habeat rationem posteritatis et periculi sui. quorum oratione permotus Varus praesidium, quod introduxerat, ex oppido educit ac profugit. hunc ex primo ordine pauci Caesaris consecuti milites consistere coegerunt. commisso proelio deseritur a suis Varus; nonnulla pars militum domum discedit; reliqui ad Caesarem perveniunt, atque una cum iis deprensus L. Pupius, primi pili centurio, adducitur, qui hunc eundem ordinem in exercitu Cn. Pompei antea duxerat. at Caesar milites Attianos collaudat, Pupium dimittit, Auximatibus agit gratias seque eorum facti memorem fore pollicetur. Quibus rebus Romam nuntiatis tantus repente terror invasit, ut cum Lentulus consul ad aperiendum aerarium venisset ad pecuniamque Pompeio ex senatus consulto proferendam, protinus aperto sanctiore aerario ex urbe profugeret. Caesar enim adventare iam iamque et adesse eius equites falso nuntiabantur. hunc Mar
Abbreviated transcription (Latin):
laxias addidit frumenti magnum numerum copt
quod massiliensibus item quođ a franio petrecg
mitteret. naues longas .x. gatlitanis ut faceren
perauit. Complures preterea in hispali faciendic
curauit. Pecuniamomnem omniaꝙ ornamen
exfano herculis in oppidum gadis contulit. eoh
cohortes presidui causa exprouineia misit. Ciaum¬
q gallonium equitem .xo. familiarem domituqu
eo ꝓcurande hereditatis causa uenerat missusi
domitio oppido gadibus prefecit. Axma omnias
uata ac publica indomum gallonis contulit. Ipli
habuit graues in cȩsarem contiones. sȩpe extribima¬
li predicauit aduersa cesarem prȩlia fecisse magnim
num erum abeo militumad afranium ꝑfugisse hȩc
bus ꝑ territosciues .r. eus prouinciȩ sibi adrem
.p. administrandam cohortes. Clxxxx. et argenti
pondo .xx. milia tritici modios .c.xx. milia p̾olli¬
ceri coegit. quas cȩsari eẽ amicas ciuitates arbi¬
trabatur his grauiora onera inuingebat. Q ui¬

Expanded text:
larias addidit. frumenti magnum numerum coegit, larias addidit. frumenti magnum numerum coegit, quod Massiliensibus, item quod Afranio Petreioque mitteret. naves longas x Gaditanis ut facerent imperavit, compluris praeterea in Hispali faciendas curavit. pecuniam omnem omniaque ornamenta ex fano Herculis in oppidum Gadis contulit; eo sex cohortes praesidii causa ex provincia misit Gaiumque Gallonium equitem Romanum familiarem Domiti, qui eo procurandae hereditatis causa venerat missus a Domitio, oppido Gadibus praefecit; arma omnia privata ac publica in domum Galloni contulit. ipse habuit graves in Caesarem contiones. saepe ex tribunali praedicavit adversa Caesarem proelia fecisse, magnum numerum ab eo militum ad Afranium perfugisse; haec bus rebus perterritos civis Romanos eius provinciae sibi ad rem publicam administrandam HS ccxxx et argenti pondo xx milia, tritici modios cxx milia polliceri coegit. quas Caesari esse amicas civitates arbitrabatur, his graviora onera iniungebat
Abbreviated transcription (Latin):
teriore hispania initio cognitis his rebus quȩ sunt mita¬
la geste diffidens pompeianis rebus amicissime de
cȩsare loquebatur. Pere occupatum se se legatione
ab .u. N. Pom peio teneri obstrictum fide necessitu¬
dinem quidem sibi nihilominus cum cȩsare interee¬
cium legati qui fiduciariam operam obtinere quobas
sue que uoluntas erga cesarem totius proni naeuro
omnibus referebat ser monibus neq se in ullam pna
mouebant. Postea uõ cum cȩsarem ad massili pdo¬
neri cognouit copias petreicum exercitu abiani u
conundas magna aipeilia conuenisse magna t̃isi
spe atq expestare et consentire omnem in teriorema
uinciam quȩ postea acciderent deq angustus ahis¬
dam rei feumentarie accepit. Atq hec ad eumlauo
atq inflatius a franius ꝑscribebat. se quaq ad mou
fortunȩ monere cepit. Delectum habuit tota piuatu
legionibus completis cluabus cohortes cixciter. xina¬

Expanded text:
teriore Hispania initio cognitis iis rebus quae sunt in Itateriore Hispania initio cognitis iis rebus quae sunt in Italia gestae, diffidens Pompeianis rebus amicissime de Caesare loquebatur: praeoccupatum sese legatione ab Cn. Pompeio, teneri obstrictum fide; necessitudinem quidem sibi nihilo minorem cum Caesare intercecium legati, qui fiduciariam operam obtineret, quae vires suae, quae voluntas erga Caesarem totius provinciae. haec omnibus ferebat sermonibus neque se in ullam partem movebat. postea vero quam Caesarem ad Massiliam detineri cognovit, copias Petrei cum exercitu Afrani esse coniunctas, magna auxilia convenisse, magna esse in spe atque expectari, et consentire omnem citeriorem provinciam, quaeque postea acciderant, de angustiis ad Ilerdam rei frumentariae accepit, atque haec ad eum elatius atque inflatius Afranius perscribebat, se quoque ad motus fortunae movere coepit. Dilectum habuit tota provincia, legionibus conpletis duabus cohortes circiter xxx a
Abbreviated transcription (Latin):
suituenilaboris detesmentum soleetia et uixtute
auitum breui reconliatire. Porie quibus locis iudet᷑
miptionis causa relinquuntur. Sed ubi hostes uide¬
unt ea quȩ cliũ longoq spacio refici nomn posse speras¬
sent paucorum dierum opera et labore ita refeda
it nulluis perfidiȩ neq eruptionis locus ẽẽt neque
quicꝗͣ omnino relinqueretur ꝗͣ aut uismilitib aut
ipus operibus nocere posset eodemꝙ exemplo sentuĩt
ctam urbem quasi sit acditus alterni muro turrib¬
ꝗ circumiri posse sic ut ipis consistendi in suis muni¬
sonibus locus non ẽẽt cum pene ȩdificata inmuris ab
exercitu nr̃o męnia uiderentur ac etela manu con¬
icerentur suoꝵꝙ tormentoꝵ usu quibus ip̃i magna
uisuꝑauissent spacio propmquitatis interiore pari
icondicione exmuxo ac turribus bellandi data uixtu¬
yse nostris adequare non posse intelligunt ad easdẽ
ieditionis condiciones recuxrunt. Narcus uarro inul¬

Expanded text:
diuturni laboris detrimentum sollertia et virtute diuturni laboris detrimentum sollertia et virtute militum brevi reconciliatur. poptionis causa in muro relinquuntur. Quod ubi hostes viderunt, ea, quae diu longoque spatio refici non posse sperassent, paucorum dierum opera et labore ita refecta, ut nullus perfidiae neque eruptioni locus esset, neque quicquam omnino relinqueretur, qua aut telis militibus aut igni operibus noceri posset, eodemque exemplo sentiunt totam urbem, qua sit aditus ab terra, muro turribusque circumiri posse, sic ut ipsis consistendi in suis munitionibus locus non esset, cum paene inaedificata in muris ab exercitu nostro moenia viderentur, ac telum manu coiceretur suorumque tormentorum usum, quibus ipsi magna speravissent, spatii propinquitate interire parique condicione ex muro ac turribus bellandi data se virtute nostris adaequare non posse intellegunt, ad easdem deditionis condiciones recurrunt. M. Varro in ul
Abbreviated transcription (Latin):
dio ãministrare et reficere instituit. nam ubi tãtos
suos labores et apparatus male cecidisse uid erunt ĩ.¬
duciisq ꝑscelus uiolatis suam uixtute m ierisui fut
ꝑdolueeunt qđ unde agger omnino comparan posset
nihil erat. Reliquum omnib arboribus longe latꝗ
infinibus massiliensium excisis et conuetis aggim
il grneris atq mauditum ex latericus duobus mar
olempedum crossitudine atq eorum muroꝵ cuoriti¬
lnonem facere institueruntequa fere aaeitusi
patq ille congestus ematens fuurat aedeu esbi
a spatiuma inter muxos aut imbecillitas mateeie poa¬
pult uideretue pilȩ interponuntur teaensuersauia
eniniciuntire quȩ fiemamento esse possent et quis¬
Q est contignatum eratibus consteenitire eratesq luto
quesuntur Sub testa miles dertea acsinistra muro
mio aduersus plutti obiesto operi quȩcũ ꝙ sũt usui
sb periculo supportat. celeriter res ãministratur

Expanded text:
dio administrare et reficere instituit. nam ubi tantos dio administrare et reficere instituit. nam ubi tantos suos labores et apparatus male cecidisse viderunt, indutiisque per scelus violatis suam virtutem inrisui fore perdoluerunt, quod, unde agger omnino conportari posset, nihil erat reliquum, omnibus arboribus longe lateque in finibus Massiliensium excisis et convectis, aggerem novi generis atque inauditum ex latericiis duobus muris senum pedum crassitudine atque eorum murorum contignatione facere instituerunt aequa fere altitudine, atque ille congesticius ex materia fuerat agger. ubi aut spatium inter muros aut imbecillitas materiae postulare videretur, pilae interponuntur, traversaria tigna iniciuntur, quae firmamento esse possint, et quidquid est contignatum, cratibus consternitur, crates luto integuntur. sub tecto miles dextra ac sinistra muro tectus, adversus plutei obiectu, operi quaecumque sunt usui, sine periculo subportat. celeriter res administratur;
Abbreviated transcription (Latin):
sic distulit uentus uti uno tempore agger plutei testuo
tur̾is tormentaq flamã acciperentꝰ et prius hȩc ono
cõsumerentur ꝗͣ que mad modum accidisset animid¬
uteti posset. Nostri repentina fortuna ꝑmotidena
q̃ possunt arripiunt. aliĩ excastris se ineitant fit inho¬
stes impetus eorum sed muro sagittis tormentisꝙ ho¬
entes ꝑsequi prohibentur. Illi submurum se recipunt
ibiꝙ musculum turumq latericiam libere incendunt
ta multorum mensium labor hostium ꝑfidia et uitĩ¬
pestatis puncto temporis interiit. Tentauerũt ho
idem massilienses postero die eandem nacti tempista¬
tem. maiore cum fiducia ad alteram turrim aggem
ut sũperioris temporis cõtentionem nostri omnei
remiserant ita proxime diei casu ammoniti omi
ad defensionem parauerant. ⁊taq multis interfeti
reliquos infeͬcta re in oppidum reppulerunt. Treh¬
nius eaquȩ sunt amissa multo maiore militum stu¬

Expanded text:
sic distulit ventus, uti uno tempore agger plutei testudo sic distulit ventus, uti uno tempore agger plutei testudo turris tormenta flammam conciperent et prius haec omnia consumerentur, quam quemadmodum accidisset, animadverti posset. nostri repentina fortuna permoti arma quae possunt adripiunt, alii ex castris sese incitant. fit in hostis impetus eorum, sed de muro sagittis tormentisque fugientes persequi prohibentur. illi sub murum se recipiunt ibique musculum turrimque latericiam libere incendunt. ita multorum mensum labor hostium perfidia et vi tempestatis puncto temporis interiit. temptaverunt hoc idem Massilienses postero die. eandem nacti tempestatem maiore cum fiducia ad alteram turrim aggereut superioris temporis contentionem nostri omnem remiserant, ita proximi diei casu admoniti omnia ad defensionem paraverant. itaque multis interfectis reliquos infecta re in oppidum reppulerunt. Trebonius ea quae sunt amissa multo maiore militum stu
Abbreviated transcription (Latin):
isaris expectatur. nullum exmuro nullum anris
uttitur telum ut re confesta omnes cuxam &
aligentiam remittunt. Cȩsar enim ꝑlitteras tre¬
bonio magnopere mandauerat ne ꝑiũ oppidum
expugnari pateretur: ne grauius ꝑ moti milites
et defetionis odio et contemptione sui et duitino la¬
bore omnes puberes interficerent. quod se factũos
ninabantur: egxeq tunc sunt retenti ꝗn oppidu
ixrumꝓ eeenti griui terq eam xem tulerunt qdđsai¬
se ꝑ trebonium quo minus oppido potirentur uldi¬
tue. At hostes sine fide tempus atq oecasionen se¬
dis ac doli querebant. in terietisꝙ aliquot diesan
nosteis languentibus atq animo remissis subiton
rediano tempore cum alius discessisset alius eedius¬
no labore in ipĩs operibus qui eti se dedisset arma uoun
nia reposita contestaq essent portis seforas irrumpi
secundo magnoꝵ uento ignem operibus inferunt buũ

Expanded text:
Caesaris expectatur. nullum ex muro, nullum a nostris Caesaris expectatur. nullum ex muro, nullum a nostris mittitur telum; ut re confecta omnes curam et diligentiam remittunt. Caesar enim per litteras Trebonio magnopere mandaverat, ne per vim oppidum expugnari pateretur, ne gravius permoti milites et defectionis odio et contemptione sui et diutino labore omnes puberes interficerent; quod se facturos minabantur aegreque tunc sunt retenti, quin oppidum inrumperent, graviterque eam rem tulerunt, quod stetisse per Trebonium, quominus oppido potirentur, videbatur. At hostes sine fide tempus atque occasionem fraudis ac doli quaerunt, interiectisque aliquot diebus, nostris languentibus atque animo remissis, subito meridiano tempore, cum alius discessisset, alius ex diutino labore in ipsis operibus quieti se dedisset, arma vero omnia reposita contectaque essent, portis se foras erumpunt, secundo magnoque vento ignem operibus inferunt. hunc
Abbreviated transcription (Latin):
lantisi sin er mes cum infulis se porta foras uniuer.¬
iprumpunt ad legatos atq exercitum supplices
panus tenclunt. qua noua re oblata. omnis am̃¬
pnstratio belli consistit miltesꝙ auersi a prelio
uistudum audiendi et cognoscendi feruntur. Ubi
uostes ad legatos exexcitumq ꝑuenerunt uniuee
ule adpedes proiciunt orant ut aduentus cȩsaris
rp esetur: captam urbem uident opera perfecta
nerim subrutam. itaq abdefensione desistere
nulam exoriri moram posse quominus cum uenis¬
it suimꝑata non facerent ad nutum euestigiodi¬
aperentir Docent si omnino tueris concidisset
non posse milites contineri. quin se prede ĩ urbem
nrumperent urbemq delerent. Hec atq eiusdem
reneris complura ut ab hominibus doctis magna
cum misericordia fletuq pronuntiãtur. quibe ebus
commoti legati milites ex opere deducunt oppugna¬
none desistunt operibus custodias relmnquunt: indu¬
norum quolam genere misericordia facto aduentꝰ

Expanded text:
territi inermes cum infulis se porta foras universi proripiunt, ad legatos atque exercitum supplices manus tendunt. Qua nova re oblata omnis administratio belli consistit, militesque aversi a proelio ad studium audiendi et cognoscendi feruntur. ubi hostes ad legatos exercitumque pervenerunt, universi se ad pedes proiciunt; orant, ut adventus Caesaris expectetur. captam suam urbem videre, opera perfecta, turrim subrutam; itaque ab defensione desistere. nullam exoriri moram posse, quominus cum venisset, si imperata non facerent ad nutum, e vestigio diriperentur. docent, si omnino turris concidisset, non posse milites contineri, quin spe praedae in urbem inrumperent urbemque delerent. haec atque eiusdem generis complura ut ab hominibus doctis magna cum misericordia fletuque pronuntiantur. Quibus rebus commoti legati milites ex opere deducunt, oppugnatione desistunt; operibus custodias relinquunt. indutiarum quodam genere misericordia facto adventus
Abbreviated transcription (Latin):
perioris ȩtatis e xempla expiata saturnini atq gra¬
corum casus docet. quarum rexum illo tempore nihis
factum nec cogitatum quidem. Nulla hȩc ꝓmil¬
gata non cum populo agi ceptum: nulla seceslio fc̃u
hortatur cuius imꝑatoris ductu .uiiii. annis rem p
felicissime gesserint plurimaq prȩlia secunda feciũt
omnem galliam gexmanamꝙ pacauerint ut eiugei¬
stimationem dignitatemq ab inimicis defendant:
Conclamant legionis quartedeeimȩ quiq aderant
milites hanc in mitio tum ultus euocauerat: xeliq
non dum conuenerant se se paratos ẽe imperatori
sui tribunoꝵq pł. in uirias defendere. Cognita n¬
litum uoluntate aximinum cum ea legione proficdi
reliquas legiones exhibernis euocat et subsequi ubt
Eo .i. cȩsar adulescens uenit cuius pater cȩsaris erat
legatus. Is reliquo sermone confectos cuius reicaula
uenerat hr̃e se a pompeio ad eum priuati officii mã¬

Expanded text:
perioris aetatis exempla expiata Saturnini atque Graperioris aetatis exempla expiata Saturnini atque Gracchorum casibus docet. quarum rerum illo tempore nihil factum, ne cogitatum quidem nulla lex promulgata, non cum populo agi coeptum, nulla secessio facta. hortatur, cuius imperatoris ductu viiii annis rem publicam felicissime gesserint plurimaque proelia secunda fecerint, omnem Galliam Germaniamque pacaverint, ut eius existimationem dignitatemque ab inimicis defendant. conclamant legionis xiii, quae aderat, milites — hanc enim initio tumultus evocaverat, reliquae nondum convenerant — sese paratos esse imperatoris sui tribunorumque plebis iniurias defendere. Cognita militum voluntate Ariminum cum ea legione proficiscreliquas legiones ex hibernis evocat et subsequi iubet. eo L. Caesar adulescens venit, cuius pater Caesaris erat legatus. is reliquo sermone confecto, cuius rei causa venerat, habere se a Pompeio ad eum privati officii man
Abbreviated transcription (Latin):
ante id tempus accidit nunꝗͣ exuxbe proficiscuntꝰ
lttoresq hñt in urbe excapitolio pruiatim contea
omnia uetustatis exempla. tota italia delectus hñt᷑.
arma imꝑantur. pecuniȩ amiicipiis exiguntur.
et a fanis tolluntur. omnia diuina humanaq iura
ꝑmiscentur. Quibus rebus cognitis cȩsar apud
milites contionatꝰ: omnium tempoꝵ iniurias ini¬
micorum in se commemorat a quib decluctum ac
deprauatum pompeium queritire in iudicio atq ob¬
trectatione laucdis suȩ. cuius ĩpe honori et dignitati
troluctum exemplum quecitur. ut tribuniti ua¬
cessio armis notapetur atq opprimeret᷑ quȩ supeuoa
annis et armis eẽt restituta. Syllam nudatunon¬
nib rebus extribimitia tamen intercessionemsb
Quotienscũq sit decretum darent oꝑam magustu¬
tus ne quid res .pu. detrimenti caperet. qͣ uoceꝗ
puli templis. locisꝙ editioribus occupatis. atq hȩsi¬

Expanded text:
ante id tempus accidit nunquam, ex urbe proficiscuntur, ante id tempus accidit nunquam, ex urbe proficiscuntur, lictoresque habent in urbe et Capitolio privati contra omnia vetustatis exempla. tota Italia dilectus habentur, arma imperantur, pecuniae a municipiis exiguntur, e fanis tolluntur, omnia divina humanaque iura permiscentur. Quibus rebus cognitis Caesar apud milites contionatur. omnium temporum iniurias inimicorum in se commemorat; a quibus deductum ac depravatum Pompeium queritur invidia atque obtrectatione laudis suae, cuius ipse honori et dignitati publica introductum exemplum queritur, ut tribunicia intercessio armis votaretur atque opprimeretur, quae superioribus annis armis esset restituta. Sullam nudata omnibus rebusquotienscumque sit decretum, darent operam magistratus, nequid res publica detrimenti caperet, qua voce populi, templis locisque editioribus occupatis; atque haec su
Abbreviated transcription (Latin):
cera inbem senatus. pompeiue eadem illaquȩ per
cipi mnem ostenderat a anit senatus uiatuteni con¬
tantiamq collaudat copias exponit . deceni luas
sopiones habere se paratas dicit. Preterea cognitiror¬
amꝑtumq sibi alieno esse animo incesaxẽ militeou
ren Ius posse ꝑsuadexi. uti eum defendant autbib¬
equantur. Dexeliquis rebus adsenatum refertur
feta ut initalia delectus hẽatur. Faustus sylla ꝓpere
imauritaniam mittitur pecunia uti exȩrario. pomi¬
peio deture. Refextur etiam derege iuba ut socius
bt atq amicus. Marcellus uo passuxum se impre¬
sentia negat. De fausto impedit philippus tri. pł.
Scipioni obuenit syria .I. domitio gallia. Philippus
et marcellus priuato consilio pretereunt᷑ neq eoꝵ
sortes deicumtur. In reliquas pro uincias pretores
miituntue neq expectant qđ superiorib annis ae¬
ciderat ut de eorx imperio ad populum referatur:
paludatiq uotis nuncupatis exeunt. Consules quođđ

Expanded text:
extra urbem senatus. Pompeius eadem illa, quae per extra urbem senatus. Pompeius eadem illa, quae per Scipionem ostenderat, agit, senatus virtutem constantiamque collaudat, copias suas exponit: legiones habere sese paratas x; praeterea cognitum compertumque sibi alieno esse animo in Caesarem milites, neque iis posse persuaderi, uti eum defendant aut sequantur. de reliquis rebus ad senatum refertur: tota Italia dilectus habeatur; Faustus Sulla pro praetore in Mauretaniam mittatur; pecunia uti ex aerario Pompeio detur. refertur etiam de rege Iuba, ut socius sit atque amicus. Marcellus non passurum in praesentia negat; de Fausto impedit Philippus tribunus Scipioni obvenit Syria, L. Domitio Gallia. Philippus et Cotta privato consilio praetereuntur, neque eorum sortes deiciuntur. in reliquas provincias praetores mittuntur. neque exspectant, quod superioribus annis acciderat, ut de eorum imperio ad populum feratur paludatique votis nuncupatis exeant. consules, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ad arma deduci studebat. His decausis agunturom¬
nia raptim atq turrbate. nec docendi cȩsaris ꝓpinqu
eius spatium datur. nec tei pł. sui periculi deprecandus
neq etiam extrem uiris intercessionem retinend
quod .l. Sylla reliquerat facultas tribuit᷑ sed delu
salute septimo die cogitare coguntur. Quod illitu¬
bulentissimi superibus temporibus tri .pł. octo deniq
menses uariarum actionum respicere ac timeres
consuerant. Decuͣritur ad illud extremum. atꝗ
q in desperatione omniu salutis uiroꝵ dudacia
nunꝙͣ antea discessum t̃. dent oꝑam consules pr
tri. quisq consules sunt ad urbem: nequid res pde
senatus potuit qͣ exdie consulatum init lentulus
Peofugimt statim ex urbe tei .pł. seseq ad cȩsarem
anfeeunt. Is eo tempore erat rauẽne expetabatꝙ
susleuinsimis postulatis responsa siqud darcui nũ cec̃¬
suio rasa docium deduci posset. Plurib dieb hẽtur

Expanded text:
ad arma deduci studebat. His de causis aguntur omad arma deduci studebat. His de causis aguntur omnia raptim atque turbate. nec docendi Caesaris propinquis eius spatium datur, nec tribunis plebis sui periculi deprecandi neque etiam extremi iuris intercessione retinendi, quod L. Sulla reliquerat, facultas tribuitur, sed de sua salute septimo die cogitare coguntur, quod illi turbulentissimi superioribus temporibus tribuni plebis post octo denique menses variarum actionum respicere ac timere consuerant. decurritur ad illud extremum atque tque in desperatione omnium salutis latorum audacia numquam ante descensum est: dent operam consuleique pro consulibus sunt ad urbem, nequid res publica haberi senatus potuit, qua ex die consulatum iniit Lentulus, profugiunt statim ex urbe tribuni plebis seseque ad Caesarem conferunt. is eo tempore erat Ravennae exspectabatque suis lenissimis postulatis responsa, siqua hominum aequitate res ad otium deduci posset. Proximis diebus habetur
Abbreviated transcription (Latin):
etiam a nõ nullis sententiȩ ut legati ad cȩsarem
mittantire: qui uolutatem senatus ei proponant.
Omnib his resistitur. omnibꝙ oratio consulis scipio¬
nis e catonis opponitur. Catonem ueteres mimici¬
ttȩ cȩsaris incitant et dolor repulse. Lentulus exis
aleni magnitudine et spe exercituis ac prouineiaꝵ¬
et regum appellandoꝵ legationibus mouetur. st d¬
rum fore syllam inter suos gloriatire. ad quem sitio
imperii redeat. Scipionem eadem spes prouincie
exercituum impellit quos sepron ecessi tudine pus¬
turum cum pompeio arbiteat᷑: simul uidicioꝵ meni
inimicis cȩsaris incitatus & qđ neminem dignitat
secum exequari uolebat totum se ab eius amicua
auerterat & cum cõmunibus inimicis in gram
redierat : quoe ipse maximam ꝑtem illo astinu¬
tis tempore conuinxerat cȩsari. simul infamiadi¬
rum legionum ꝑmotus quas abitinere asiȩ sina
ad suam potentiam dominatumq conuerterat ren

Expanded text:
etiam ab nonnullis sententiae, ut legati ad Caesarem etiam ab nonnullis sententiae, ut legati ad Caesarem mittantur, qui voluntatem senatus ei proponant. Omnibus his resistitur omnibusque oratio consulis, Scipionis, Catonis opponitur. Catonem veteres inimicitiae Caesaris incitant et dolor repulsae. Lentulus aeris alieni magnitudine et spe exercitus ac provinciaret regum appellandorum largitionibus movetur, seque alterum fore Sullam inter suos gloriatur, ad quem summa imperii redeat. Scipionem eadem spes provinciae atque exercituum impellit, quos se pro necessitudine partiturum cum Pompeio arbitratur, simul iudiciorum inimicis Caesaris incitatus, et quod neminem dignitate secum exaequari volebat, totum se ab eius amicitia averterat et cum communibus inimicis in gratiam redierat, quorum ipse maximam partem illo adfinitatis tempore iniunxerat Caesari; simul infamia duarum legionum permotus, quas ab itinere Asiae Syriaeque ad suam potentiam dominatumque converterat, rem
Abbreviated transcription (Latin):
ot quisq acerbissime crudelissim eꝙ dixit itaq ma¬
ti rrapinimicis cȩsaris collaudatur. Piso adue¬
perum senatuomnes qui sunt eius ordinis apom¬
peo reuocantur. Laudat pompeuis atꝙ ĩ posterum
confirmat segniores castigat atꝙ incitat. Multi
undiq ex ueteribus pompeis exercitibuꝰ spe premi¬
on atꝗ ordinum euocantur. Aulti exduabus le¬
oionibus quȩ sunt tradite acȩsare arcessunt᷑. com¬
sletur urbs a dius comitioeꝵ. tribunos .pł. centurio
fuocat. Omnes amici consulum: necessarii pon¬
pu:atꝙ corum qui ueteres inimicitias cum cȩsare
perebant⁊ insenatum coguntue. quorum uocibus et
concursu terrentur infiemiores dubii cõfixmantur
Plerisq uo libere decernendi potestas exipitur. Pollice¬
tr ł piso censor se se iturum ad cȩsarem. Item .L.
uoscus pretor qui de his rebus eum doceant. sex dies
idcam em conficiendam spati postulant. Dicunt᷑

Expanded text:
ut quisque acerbissime crudelissimeque dixit, ita quam maut quisque acerbissime crudelissimeque dixit, ita quam maxime ab inimicis Caesaris collaudatur. Misso ad vesperum senatu omnes, qui sunt eius ordinis, a Pompeio evocantur. laudat promptos atque in posterum confirmat, segniores castigat atque incitat. multi undique ex veteribus Pompei exercitibus spe praemiorum atque ordinum evocantur, multi ex duabus legionibus, quae sunt traditae a Caesare arcessuntur. completur urbs et ipsum comitium tribunis, centurionibus, evocatis. omnes amici consulum, necessarii Pompei atque ii, qui veteres inimicitias cum Caesare gerebant, in senatum coguntur. quorum vocibus et concursu terrentur infirmiores, dubii confirmantur, plerisque vero libere decernendi potestas eripitur. pollicetur L. Piso censor sese iturum ad Caesarem, item L. Roscius praetor, qui de his rebus eum doceant; sex dies ad eam rem conficiendam spatii postulant. dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ conscripti essent. quo prȩsidio tute & libere sen
quȩ uellet decernere auderet. Ut M. Caliduri
censebat ut pompeus in suas prouincias proficilu¬
tur ne q̃ esset armorum causa timexe cesarenas¬
reptis ab eo duabus legionibus ne ad eius ꝑiculim
reseruare &s retinere eas in urbem ꝑompeus ul¬
retur. Ut M. Rufus qui sententiam calidi paus
fere mutatis rebus sequebatur. Hiom nes coniti
Dlentuli consulis cõrepti ex agitabantur. Lentulus ⁊¬
eomlcalidii pronũtiaturum se omnino negauit.
ous eonsuis terrore presentis excercitus minis ai¬
cbies em pom peii pleriq compulsi inuiti et cohacta
caponis sententiam sequuntur uti ante certam di¬
eniesa exercitum dimittat. si non faciat eum ad¬
uer sus remꝰ .p. factireum uderi. Intercedit. Manto¬
nersuassuis tum tribuni. ꝑle. refertũ confestuor
qryn tercessione teibunor. Dicuntux smñe graues

Expanded text:
exercitus conscripti essent, quo praesidio tuto et libere senatus exercitus conscripti essent, quo praesidio tuto et libere senatus quae vellet decernere auderet; ut M. Calidius, qui censebat, ut Pompeius in suas provincias proficisceretur, ne qua esset armorum causa; timere Caesarem ereptis ab eo duabus legionibus, ne ad eius periculum reservare et retinere eas ad urbem Pompeius videretur; ut M. Rufus, qui sententiam Calidi paucis fere mutatis verbis sequebatur. hi omnes convicio L. Lentuli consulis correpti exagitabantur. Lentulus sententiam Calidi pronuntiaturum se omnino negavit, it. sic vocibus consulis, terrore praesentis exercitus, minis amicorum Pompei plerique compulsi inviti et coacti Scipionis sententiam sequuntur: uti ante certam diem Caesar exercitum dimittat; si non faciat, eum adversus rem publicam facturum videri. intercedit M. Antonius Q. Cassius tribuni plebis. refertur confestim de intercessione tribunorum. dicuntur sententiae graves;
Abbreviated transcription (Latin):
Iteris a fabio .C. cesaris conus
redditis eore abhis impsouur
summa tribunor plebis cont¬
ne ut insenatu recitarenti
pitrari non potuit. Referunt consules de topus
uitate .L. lentulus consul senatui reiq ꝓ ie pn
defuturum pollicetur: si audacter ac fortiter sem¬
tias dicere uelint. sin cȩsarem respiciant athen
gratiam sequantur ut superioribus fectunt tona¬
bus se sibi consilium captuum neqꝙ senatis au¬
xitati obtemꝑaturum. habere sequoq ad cesaaro
tiam atꝙ amicitiam receptum. In candem lna¬
de esse si senatus sequatur. si cunctetir aut ara
lenius ne quicꝗͣ eius auxilium si postea ueit st¬
tum imploraturum. Hȩc Scipionis oratio qđ l
tus in urbe habebatur pompeiusꝙ ad erat tuip
ore pompeii niti uidebatur. Dixerat aliquis in¬
rem sententiam ut primo M. maxcellus ing
in eam orationem non oportere ante de cares
natum referri ꝗͣ delectus tota italia habiti ex

Expanded text:
teris a Fabio C. Caesaris consulibus redditis aegre ab his impetratum est summa tribunorum plebis contentione ut in senatu recitarenturimpetrari non potuit. referunt consules de re publica infinite. L. Lentulus consul senatu rei publicae se non defuturum pollicetur, si audacter ac fortiter sententias dicere velint; sin Caesarem respiciant atque eius gratiam sequantur, ut superioribus fecerint temporibus, se sibi consilium capturum neque senatus auctoritati obtemperaturum; habere se quoque ad Caesaris gratiam atque amicitiam receptum. in eandem sentdeesse, si senatus sequatur; si cunctetur atque agat lenius, nequiquam eius auxilium, si postea velit, senatum imploraturum. Haec Scipionis oratio, quod senatus in urbe habebatur Pompeiusque aberat, ex ipsius ore Pompei mitti videbatur. dixerat aliquis leniorem sententiam, ut primo M. Marcellus, ingressus in eam orationem, non oportere ante de ea re ad senatum referri, quam dilectus tota Italia habiti et
Abbreviated transcription (Latin):
sed tamen ad omnia se descendere paratum atque
mmnia pati rei.p. causa. proficiscatur pompeius
in suas prouincias. ipsi exercitus dimittant᷑ disce¬
dant initalia omnes abarmis. metus a ciuitate
tollatur. libera comitia atq omnis res.p. senatu
populoq .ro. ꝑmittatur. hȩc quo facilius certisq cõ¬
ditionibus fiant &e iuxe uirando sanciantur. aut
ipse ꝓpius accedat aut se patiatur accedẽ. Fore
uti ꝑ colloquia omnes controuersiȩ componanta
Acceptis mandatis roseius icum .l. cesare cion
peruenit. ibi ꝙ consules pompeumq in ueni
postulata cesaxis tenuntiat. EIli deliberatacas

Expanded text:
sed tamen ad omnia se descendere paratum atque sed tamen ad omnia se descendere paratum atque omnia pati rei publicae causa. proficiscatur Pompeius in suas provincias, ipsi exercitus dimittant, discedant in Italia omnes ab armis, metus e civitate tollatur, libera comitia atque omnis res publica senatui populoque Romano permittatur. haec quo facilius certisque condicionibus fiant et iureiurando sanciantur, aut ipse propius accedat aut se patiatur accedere; fore uti per colloquia omnes controversiae componantur. Acceptis mandatis Roscius cum Caesare Capuam pervenit ibique consules Pompeiumque invenit; postulata Caesaris renuntiat. i