comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.NNeos capitalu criminum ab¬
sentes eciã ꝑ ꝓcuratorẽ defendi leges
publicoꝵ iudicioꝵ ꝑmittunt.
mp̃. gor.ã. Siaccusatoribuᷤ abs¬
entibꝵ⁊ nonꝑcontumaciam ad esse
onã dẽtissistis lib̾andum existima¬
uit. cͥminacione eciam nunc ꝑseũ¬
antequecontumacia iss cessacione
iniustã accusationem incidit qd̾ di¬
eat alium se hmoĩfcĩ mandatorẽ
habrsse namq ħ cãu p̃ter pͥncipalẽ.
reũ mandatorem quoq ex suaꝑsoã
conueniri posse ignotum non ẽ¬
d .ã. ¶I bientem capitali cͥmine ac¬
cusani non posses requrrendũ tãtũ¬
mõ annotan solere si desit uetus i
ẽ ⁊ iõ cum absentẽ te ⁊ ignorantem
te agente urasseuas iam nc̃ fidesũi
posit istuminari pͣfectos p̃toriõ adire
iusticia reformabunt.
d .a. ¶aquid̾ que ꝑ osficium p̃tidib
nunciantur ⁊ citra sollempnia accusa¬
cionũ posse ppendi ĩ cognitum nonest.
um̃ si falfi nec notoriis insimilatus¬
.i. accusatꝰ sit ꝑpenso iudicio dispicide

Expanded text:
di. Reos capitalium criminum absentes etiam per procuratorem defendi leges publicorum iudiciorum permittunt.o. Si accusatoribus absentibus et non per contumaciam adesse ioniam detulisti liberandum existimavit, criminatione etiam nunc perseverante, quae contumacia vel cessain iustam accusationem incidit, quod dicat alium se huiusfacti mandatorem habuisse; nanque hoc casu praeter principalem reum mandatorem quoque ex sua persona conveniri posse ignotum non e . Absentem capitali crimine accusari non posse, sed requirendum tantummodo adnotari solere, si desit, vetus ius est. Et ideo cum absentem te et igte agente, ut adseveras, iam nunc fides veri possit illuminari, praefectos praetorio adire ciustitia reformabunt.idibus nuntiantur, et citra sollemnia accusationum posse perpendi incognitum non est. verum falsis nec ne notoriis insimulatus sit, perpenso iudicio dispici de
Abbreviated transcription (Latin):
nunitiã. quẽ ex ea filioq tuo q̃fita est.
qñq pot ad eius uetire successionem.
nec m̃ ea que post mortem fitiitm ex qͦ
q̃fierat filiam alii nuptui se collocãdo
dotemdans ꝓhibebatur qmͣ uell condi¬
tionẽ eid  doti dic̾e. s si mortis cã donae¬

Expanded text:
tuo quaesita est, quandoque potest ad eius venire successionem. Nec tamen ea post mortem filii tui, ex quo quaesierat filiam, alii nuptui se collocando dotem dans prohibebatur quam vellet condicionem eidem doti dicere. Sed si mortis causa donat
Abbreviated transcription (Latin):
cen dehe p̃ses ꝓuicie non ignorabir.
d ã : Si ciidamcrmins obnomis
suus postulatur. dñs eũ defendẽ põt. ⁊ in
iudicio sistẽ. accusatoris intencionib
responsimuis post ꝓbacionẽ at cͥminis

Expanded text:
. Syro. Si cuiusdam criminis obnoxius servus postulatur, dominus eum defendere potest et in iudicio sistere accusatoris intentionibus responsurum. Post probationes autem criminis
Abbreviated transcription (Latin):
agendum adseq̃ns cͥmen.i. pastor latro¬
niunue descende eun cogos atq id exe¬
qmi iudicõtuo cum siquid̃ id ab inicusa¬
to appareat eẽ conissum ob isicionem
publicam obnoxiꝰ legib fiar.

Expanded text:
n, id est pastorum latronumve, descendere eum coges atque id exsequi iudicio tuo, cum, si quidem id ab incusato appareat esse commissum, ob ultionem publicam obnoxius legibus fiat.
Abbreviated transcription (Latin):
ora ab adĩsano tuo obiciuntur sedis
atq uulmum respond̾as ⁊ tẽexenentu
cle udex estimabitant᷑ ꝑmitendũ nt
eudꝰ accusare ta⁊si pͥor ĩ scripcõe deposursti
salntam eugesuo pecumam ꝓbare se
dicit tutores isscuratores tu᷑ suspectaᷤᷤ
ur falsas hnt. ꝓprio noĩe cum nõ uoeat
Alieno non phibetur incͥmine falsi sub¬
cribe. nec enĩfacile uł tutores uł curate¬
res qui officio ⁊ ꝑiculo respupilloꝵ lado¬

Expanded text:
ora ab adversario tuo obiciuntur, caedis atque vulnerum respondeas, et tunc ex eventu causae iudex aestimabit, an tibi permittendum sit eundem accusare, tametsi prior inscriptionem deposuistisolutam ingenuo pecuniam probare se dicit, tutores vel curatores tui suspectas ut falsas habent, proprio nomine, cum non liceat alieno, non prohibentur in crimine falsi subscribere. Nec enim facile tutores vel curatores, qui officio et periculo suo res pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
pi tenctumẽ accusatoris ꝓ̃uaricatoris. et
iefugentis ĩtats inquisicionẽ. qui au̾t
p̃cium ꝓ comꝑto stupro accepit pena legis
uslie de ꝗdisstiis tenetur.
trimonio uxore inferre non posse nemnn

Expanded text:
delictum accusatoris prevaricatoris et refugientis veritatis inquisitionem. Qui autem pretium pro comperto stupro accepit, pena legis Julie de adulteriis tenetur. trimonio uxore, inferre non posse nemin
Abbreviated transcription (Latin):
qui uns statuta tm̃ dequib spãliter
ei concessum ẽ non exacta fusbscripti¬
one. uñ aditi p̃ses ꝓĩcie inprimis
examinabit antisse sit cuim̃ cinusa¬
ccusacionem mulier subire ñ ꝓhibet

Expanded text:
quitus statuta tantum de quibus specialiter eis concessum est non exacta subscriptione. Unde aditus praeses provinciae in primis examinabit, an tale sit crimen, cuius accusationem mulier subire non prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
ro speccabłli ꝓ tp̃r p̾fecto augustali ⁊ iu¬
nisclanstimis om̃ium ꝓuinciarũ rec̃¬
torib daturs oꝑam femꝑq fritinis in
speciłꝰ ut sepedicta nefandissimor gni
artorancia moĩs omib oppͥmaiur: nã
post hanc salisb̾rimam constitucionẽ:
uir spectabilis ꝓ tp̃r augustał ⁊ quicũ q
ꝓuĩcie mod̾ator migestatis cͥm̃ ꝓtisou
lesam noñ uĩdicañt maiestatẽ pͥmati¬
biis insuꝑ officioꝵ eid crimmnis iaq̃is.
contrĩgendis. qui sinusl atq nou̾uit:
memoratũ int̾dictũ facimus in quoc̃q
loco conitri ꝓprios iudicos de cpprimẽ¬
do nefanosissimo scełe non ꝓtinꝰ curi¬
u̾int inaruendos. nam illo ꝑspicuũ ẽ
cos quih̾criminũ gemis comiseñt: pro
uer̾um ⁊̃ iegum ⁊ contitucioni teno¬
re ranqm̃ ip̃iꝰ maieitatis iuolatores iil

Expanded text:
gustali, et viris clarissimis omnium provinciarum rectoribus daturis operam semperque futuris in speculis, ut saepe dicta nefandissimorum hominum adrogantia modis omnibus opprimatur. Nam post hanc saluberrimam constitutionem et vir spectabilis pro tempore Augustalis et quicumque provinciae moderator maiestatis laesam non vindicaverit maiestatem: primatibus insuper officiorum eiusdem criminis laqueis constringendis, qui, simulatque noverint memoratum interdictum facinus in quocumque loco committi, proprios iudices de opprimendo nefandissimo scelere non protinus curaverint, instruendos. Nam illud perspicuum est eos qui hoc criminum genus commiserint pro veterum etiam legum et constitutionum tenore tam
Abbreviated transcription (Latin):
uictus mimme quisqͣm pͥuslegio dig̾¬
tatis ali cui. aiłncnore inquisic̃ioẽ defe
defendatur: sciat se qũoq torm̃tis su
bdendum eẽ si aliis manifestis indi¬
ciis accusacionem suam non potuit
conꝑbare cum eo qui huidĩ ẽẽ te¬
m̃itatis dep̃henditur. itũquoq tor¬
m̃tis subdi oportet cuiꝰ confilio atq
instinctu ad accusacionem accessis¬
se uidebitur ut ab omĩb comissi cõ¬
diis instituta iuĩdc̃a possit reportari.
fuitis ac neicientib nb fidicularum
tormĩta offeruntur milicie ulgnis aur
digintatis defensione uti ꝓhibeatur.
exc̃epta tm maiestatis cã inqua sola
om̃ib equa condicio est.

Expanded text:
victus minime quisquam privilegio dignitatis alicujus a strictiore inquisitione defendatur, sciat, se quoque tormentis esse subdendum, si aliis manifestis indiciis accusationem suam non potuerit comprobare. Cum eo, qui hujus esse temeritatis deprehenditur, illum quoque tormentis subdi oportet, cujus consilio atque instinctu ad accusationem accessisse videbitur, ut ab omnibus commissi consciis statuta vindicta possit reportari.sultis ac nescientibus nobis fidicularum tormenta inferuntur, militiae, vel generis aut dignitatis uti defensione prohibeatur, excepta tantum majestatis causa, in qua sola omnibus aequa conditio est.
Abbreviated transcription (Latin):
naciones iege confectas fimias illibatas¬
q: mane.sin donacionis acceptor in¬
sensum sisb̾e donatoris inponat.iss uite
pͥiculum aliquio erintistit. ass qͣsdam ꝯ¬
uenciones siue inscriptis donacõm ĩpo¬
sitassiue siue scriptis hĩras. qͣs donacõn
acceptor spopondit. muume im płe uõĩ¬
it̃ appbate. eciã donacõnes meos fcãs eũ¬
n concedimꝰ ne sit cuidam licẽcia ⁊ alie¬
nasies acciꝑe ⁊ fragilitatem ridẽ douato¬
iis. ⁊ itm̃ ip̃m donatorẽ suasq res ꝑdẽ. et
p̃fatis malis ab ingiito donacõnis accep¬
¶tore asfici. ħ tñusq ad pͥmas ꝑsonas tm̃:¬
mõ stare censemus. nulla licẽtia conce¬
denda donatoris fuccessorib hcemiꝰ q̃¬
qush passus ẽ tacuit silenciumei ma¬
neat semꝑ ⁊ non apostĩtate eiꝰ suscitan
concedatur uł adũtus ipĩn quiĩgratus
eẽ dicitur iladñfus eum succestorem.
altõ defuncto ad altm̃ portio eox que
donabantur ꝑtinet ertente condicio¬

Expanded text:
nationes lege confectas firmas illibatasque manere, si non donationis acceptor insensum substantiae donatoris imponit vel vitae periculum aliquid ei intulerit vel quasdam conventiones sive in scriptis donationi impositas sive sine scriptis habitas, quas donationis acceptor spopondit, minime implere volueiter adprobatae, etiam donationes in eos factas everti concedimus, ne sit cuidam licentia et alienas res capere et fragilitatem ridere donatoris et iterum ipsum donatorem suasque res perdere et praefatis malis ab ingrato donationis acceptore adfici. Haec tamen usque ad primas personas tantummodo stare censemus, nulla licentia concedenda donatoris successoribus huiusmodi ququi haec passus est tacuit, silentium eius maneat semper et non a posteritate eius suscitari concedatur vel adversus ipsum qui ingratus esse dicitero defuncto ad alterum portio eorum quae donabantur pertineret, existente condicio
Abbreviated transcription (Latin):
¶docebitut fuisse qui fugit. siuõ come̾¬
tanenfis necessitate aliq̃ ꝑꝑcul ab of¬
fcõ egĩt ad iutorem eiꝰ pan itibemu̾s
imugilare curaz eand statuimus leg
use uentare constiurgi.
mmp̃. graci. ã De his quos ten cnt̃
nctusos io aꝑta definicõne santimus
ut aut conuictos uelox pena subduc¬
Iat aut libandos custodia ditura ñ
mace̾t. iubemus aũt ut intra ince̾tr¬
mum diẽ semꝑ com̃tariensis ingar ꝑ¬
mõ uibemꝰ intene udicẽ defide ac re¬
supina c̃uice tm̃ tititum gẽntem extorrẽ
inpetrata fortuna .x. ubris aun mule¬

Expanded text:
docebitur fuisse qui fugerit. Si vero commentariensis necessitate aliqua procul ab officio egerit, adiutorem eius pari iubemus invigilare cura et eadem statuimus legis severitate constringi.AAA. Eutropio pp. De his quos tenet carcer id aperta definitione sancimus, ut aut convictum velox poena subducat aut liberandum custodia diuturna non maceret. Iubemus autem, ut intra tricesimum diem semper commentariensis ingenostro iubemus inferre, iudicem desidem ac resupina cervice tantum titulum gerentem extorrem impetrata fortuna decem libras auri mul
Abbreviated transcription (Latin):
nepotem ꝓ neptem ue emancipato
celebratas. pat̾ sen auus ułꝓauus te¬
uocate non pot̾ĩt insiedoctis ⁊ manife¬
stissimis causis quib eamꝑsona inꝙͣ
coslata donacõne cẽ ip̃am uenire picca¬
tem ⁊ excãis que legib continentur ꝯ¬

Expanded text:
nepotem proneptemve emancipatos celebratas pater seu avus vel proavus revocare non poterit nisi edoctis manifestissimis causis, quibus eam personam in quam collata donatio est contra ipsam venire pietatem et ex causis qu
Abbreviated transcription (Latin):
batur itipulatus nonsic placiti fide non
inpleta. eiqui libalitam auctor int̾fuit.
iu Hedib euis coditicie accĩonispsecnc¬
ionem conpetẽ s cumpostea benigndi¬
is in t̃pretacione dimiprĩcipes ei quistip¬
ilatus non fitutslem accione iur dona¬
toris uolinitatẽ conpete admisintaccio
que sorori tue si mreb humanis agẽt¬

Expanded text:
batur stipulatus non sit, placiti fide non impleta, ei qui liberalitatis auctor fuit vel heredibus eius condicticiae actionis persecutionem competere. Sed cum postea benigna iuris interpretatione divi principes ei qui stipulatus non sit utilem actionem iuxta donatoris voluntatem competere admiserint, actio, quae sorori tuae, si
Abbreviated transcription (Latin):
inhesit añ exibitionẽ testium añ exa¬
minacionẽ udicir imp̃a expoĩcione
cuminũ atq accusacionis exordio ul¬
tore gladio feriatur uocẽ enĩ funestã
mĩtidi oporter pocius qm audiri̾maie¬
statis aũt crimen excipimus.
luit᷑ penas añ ꝓhibꝯte d̾ilacionis exor¬

Expanded text:
inhaeserit, ante exhibitionem testium, ante examinationem iudicii, in ipsa expositione criminum atque accusationis exordio ultore gladio feriatur. vocem enim funestam intercidi oportet potius quam audiri. maiestatis autem crimen excipimus.luituri poenas ante prohibitae delationis exor
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. O iunqm lib̾tis pationus fitios
ltatũ fuit donacõne largitus postea sũ¬
cepit asbostotum quiequid largitus fu¬
entreñtatur ineiusdem donatoris arbi¬
mo. acdicione mansurum

Expanded text:
filios ltatum fuerit donatione largitus et postea susceperit liberos, totum quidquid largitus fuerit revertatur in eiusdem donatoris arbitrio ac dicione mansurum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑũbositatẽ aliquid tale inscupsit sui
remisit nulla disfencia sit. de dona
ut certatibi alim̃ta p̃berer: cp̃r ꝯficnũ
illa obtemꝑare notũt inpetiare põtes.
.l. accionem qua dominũ pͥstinũ restini¬
aturtibi. nam condicõ quid̾ ħ cãu .i. ĩper

Expanded text:
bositatem aliquid tale inscripserit sive remiserit, nulla differentia sit. DE DONAut certa tibi alimenta praeberet, vindicationem illa obtemperare noluerit, impetrare potes, id est actionem, qua dominium pristinum restituatur tibi. Nam condictio quidem hoc casu id est in
Abbreviated transcription (Latin):
argentidare. siueñiasis quib uolu¬
etit nontñ peiorib extimacione in¬
assesiue mmipã extimacione. q̃ pro
massarudi m illis iocis freq̃ntara ẽ.
tradẽ m̃ redditum inferre ualentes
qutum ĩdonacione postñr ĩ talibus
tũ agris qui nec om̃ib quos ht̃ in po¬
ssessione añponũtuꝵ. nec detĩores oib
fuit. s status mediocris ĩenitur. ¶ si¬

Expanded text:
nti dare, sive in vasis quibus voluerit, non tamen peioribus aestimatione massae, sive in ipsa aestimatione, quae pro massa rudi in illis locis frequentata est. tradere tantum reditum inferre valentes, quantum in donatione posuerit, in talibus tamen agris, qui nec omnibus quos habet in possessione anteponuntur nec deteriores omnibus sunt, sed status mediocris inveniuntur. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ ex lege nr̃a necessitatẽ ei inpo
dicione donacõ. s lbalitatẽ plenã.
⁊ scdm̃ legẽ nr̃am ꝑfectissim consti¬
tutam necessariꝰ tradicionis esfect
seq̃tur. ⁊ necessitatẽ ht̃ donator oĩ¬
mõ res uł partem sube qmͣ noĩau̾it.¬

Expanded text:
ei imponditione donatio, sed liberalitatem plenam et secundum legem nostram perfectissimam constitutam necessarius traditionis effectus sequatur, et necessitatem habeat donator omnimodo res vel partem substantia
Abbreviated transcription (Latin):
aur coioe inducta donatori quilbali¬
tatem siscepit aliq̃ oriatur contencio
electionem damꝰ eiqui apliore fuimam
ire donata huit ⁊ reliqͥ eetimationis
ꝯntitatemostere ei quiminore car¬

Expanded text:
unione inducta donatori et qui liberalitatem suscepit aliqua oriatur contentio, electionem damus ei, qui ampliorem summam in re donata habuerit, reliquae aestimationis quantitatem offerre ei, qui minorem ca
Abbreviated transcription (Latin):
obtineãt ⁊ monuim̃toꝵ obsu̾atione nõ
definientib nb̾ cã placuit humanor.
ut ⁊ mislte intlłigantur. ⁊ om̃sualide.
Mii qui lib̾atitates accipiunt sciãt uos
non falsos suos eẽtonatores. ¶ siquis
ar talem recepit donacionem inq̃ stipi¬
latus fuit annuã qm̃dã p̃stare q̃ntitat¬
emtante fume q̃ non excedit legitim¬
umdonacionis modũ uariabaturutr¬
um eũ expanticłari donacione młtas
fecisse donacõnes extimandũ ẽ⁊ easac¬
tis non indige anextocius stipłtõnis
fundam̃to ⁊ fõte eiꝰ exqua annue don¬

Expanded text:
obtineant et monumentorum observatione non definientibus, nobis causa placuit humanior, ut et multae intellegantur et omnes validae, et hi qui liberalitates accipiunt sciant veros non falsos suos esse donatores. Si quis autem talem receperit donationem, in qua stipulatus fuerit annuam cuidam praestare quantitatem tantae summae, quae non excedit legitimum donationis modum, variabatur, utrum eum ex particulari donatione multas fecisse donationes existimandum est et eas actis non indigere, an ex totius stipulationis fundamento et fonte eius, ex quo annuae don
Abbreviated transcription (Latin):
alligantur donaciones⁊ lib̾e moni¬
ne eritus h nb̃ suggesste.ut poiłi¬
uenie ł donatorẽ. uł eum quidona¬
cione aiccepit ⁊ exħ imieñitotã fũm¬
am donacionis non excedẽ legitimã

Expanded text:
et liberae monuae exitus hoc nobis suggessit, ut possivivere vel donatorem vel eum qui donationem accepit, et ex hoc inveniri totam summam donationis non excedere legitimam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ꝑ. const.a. Donacio siue directa
fir fiue mortis cã instituta fiue condici¬
one faciẽdi aut non faciendi fũspẽsa
fiue exaliquo noͣtato tp̃i ꝓmissa siue
aĩo dõnantiũ acipiẽtiumue sñis
qnͣtum uis fit cõgnominata subħ
fĩ deb obsuacione ut qͣi leges indii¬
tẽt acciones condiciones pacciones¬
qr contineatꝰ hisq penitus cognitis
rrecipiantur tũ placite sunt ł rei¬
crantur fi sũt moleste in concre sdis
aut̃ donacionib nom̃ donato.i iis
acrem notari oporier neq idocislte.
aut pͥuatĩ s aut rabule aut quod cũq
atrud matĩe ipẽ dabit uł ab ip̃o uł ab
coq̃m sors ministraĩir ꝑscribatur ⁊
actis añnectendis que apud udicẽ
ułmagistratus conficienda sunt ut
ħ leges postulant.
d.a. S iquis inemancuxitũ mino¬
rem prius qm̃fan possit aut hrẽ rei q̃
f̃bi donatur affectum fundum cred¬
dit confendum om̃e ius conpleat ĩ¬
strum̃tis añ p̃missis qd̃ ꝑ eum siui

Expanded text:
sive directa sit sive mortis causa instituta, sive condicionibus faciendi ac non faciendi suspensa sive ex aliquo notato tempore promissa, sive animo dantium accipientiumve sententiis quantum ius sinit cognominata, sub hac fieri debet observatione, ut quas leges indulgent actiones condiciones pactionesque contineat, hisque penitus cognitis vel recipiantur, si complacitae sunt, vel reiciantur, si sunt molestae. In conscribendis autem donationibus nomen donatoris, ius ac rem notari oportet, neque id occulte aut privatim, sed ut tabulae aut quodcumque aliud materiae tempus dabit vel ab ipso vel ab eo quem sors ministraverit perscribatur: actis etiam adnectendis, quae apud iudicem vel magistratus conficienda sunt, ubi hoc leges expost. Si quis in emancipatum minorem, priusquam fari possit aut habere rei quae sibi donatur adfectum, fundum crediderit conferendum, omne ius compleat instrumentis ante praemissis. Quod per eum servum,
Abbreviated transcription (Latin):
magim̃ census tm̃mõ insinuati p̃opimus.
hmoĩ forma insstis instrum̃tis obsuanda q̃
inhac regia urbe confecta seucelebrata fũit.
nec concedi q̃niqͣm uł ap̃ defensores seum¬
agistratus aliarum ciuitatũ iss malus qͥb¬

Expanded text:
m census tantummodo insinuari praecipimus, huiusmodi forma in illis instrumentis observanda, quae in hac regia urbe confecta seu celebrata fuerint: nec concedi quemquam vel apud defensores seu magistratus aliarum civitatum vel in aliis q
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃. hon. ã. Ouisquis rem sliqͣ do¬
nando iss indotem dando uł uendendo
usum. f. eius retmnũit eciã fistipłatus ñ
fuit eã contriuo tradidisse cͣreditur. nec¬
ꝯ quid ampliꝰ requiratur quo magisui¬
deatur fc̃a tradicio s omĩnĩo id̃ sit inhis
donacionem cõstatam uase receptum
ẽ. ⁊ si sine scripto donatum quid fiñt.
liis adibitisidoneis docum̃tis ħ qd̾ gĩt᷑¬

Expanded text:
Monaxio pp. Quisquis rem aliquam donando vel in dotem dando vel vendendo usum fructum eius retinuerit, etiamsi stipulatus non fuerit, eam continuo tradidisse credatur, ne quid amplius requiratur, quo magis videatur facta traditio, sed omnimodo idem sit in his donationem collatam valere receptum est: et si sine scripto donatum quod fuerit, adhibitis aliis idoneis documentis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
dẽliquid: neq enĩmarciam distincioni
locum ẽe iħ caũ inuenimus ut millui
circũuencionis suspicio pot̾ aliqͣm sibi
uendicare licenciam auita ⁊ ꝑauita asfec¬
cione ħ omĩa resecante s ħ mane nite¬
gra. nisi auus ⁊ ꝓaius emancipatum
fec̃it filiũ adoptͣiuũ. tẽ enĩ necesse ẽ itñ
ad pr̃em naturale eum reuti cum emã
cio ꝑsona fcã dissoluitur. ¶ s nearticu¬
lum adopcionis ⁊ ĩ extraneam ꝑsonam
fcẽ sm̃ legerelinq̃mus licẽciam dam
tasti adopt̃ruo patri .i. extraneo si notũ
nicħ ei testam̃to suo relinq̃re. s quioqͥ
ei reliq̃ut ħ̃ lib̾alitans sit nõ legitimo
uĩcło astrictum. cũ enĩꝑomĩa nature
sue filiũ agguauioi manifestissimĩ ẽ
qd̃ ⁊ adqͥficiones om̃ium reium quea
filiĩ fanilias ꝑuen̾int scd̾m leges nr̃a
non adoptiuo extraneo patris natã¬
ginana quadã ⁊ noua affeccione ad qͥ¬
sita non pristine cõgnaciomis dummi¬
cione introducta. s siquid remaneat

Expanded text:
i distinctioni locum esse in hoc casu invenimus, ubi nullius circumventionis suspicio potest aliquam sibi vindicare licentiam, avita et proavita adfectione haec omnia resecante. Sed haec manere integra, nisi avus et proavus emancipatum fecerint filium adoptivum: tunc etenim necesse est iterum ad patrem naturalem eumersonam facta dissolvitur. Sed ne articulum adoptionis et in extraneam personam factae sine lege relinquamus, licentiam damus tali adoptivo patri, id est extraneo, si voluerit, nihil ei testamento suo relinquere, sed quidquid ei reliquerit, hoc libertatis sit, non legitimo vinculo adstrictum: cum enim per omnia naturae suae filium adgregavimus, manifestissimum est, quod et adquisitiones omnium rerum, quae ad filium familias pervenerint, secundum leges nostras non adoptivo extraneo patri, sed naturginaria quadam et nova adfectione ei adquisita, non pristinae cognationis deminutione introducta. Sed si quidem remaneat
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. Siue emancipans filus resdon¬
astisui ipotestate constirutis ⁊ sinuir¬
isesfectisac tenentib non ademistibla¬
diitibi non debes isut ros donatas ex
cionẽ cẽ tuam tenueruint uolũtatem:
hor penes ce dommiũ remansit fiqͥd̾

Expanded text:
. Sive emancipatis filiis res donasti sive in potestate constitutis et sui iuris effectis ac tenentibus non ademisti, blandiri tibi non debes, velut res donatas ex tionem contra tuam tenuerunt voluntatem, horum penes te dominium remansit, si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
pit tunc qi ppetuata donacione: con¬
tinuacione eiꝰ magnam ⁊ opulenci.¬
oremeam esficiente⁊ una intsligat.
⁊ qiͣ demidrib donacionib cumula¬
ta excede legitimũ modum ⁊ oĩmõ
acta reposcere ⁊ alit̾ non cõualesc̃e.

Expanded text:
ontinuatione eius magnam et opulentiorem eam efficiente, et una intellegatur et quasi densioribus donationibus cumulata excedere legitimum modum et omnimodo acta reposcere et aliter minime convalere.
Abbreviated transcription (Latin):
u̾i de bonis tnis paitem quidẽ
penes te retminsfe. partem uo ineu qͣm
inporestate habes donacionis titulo con¬
tississe comemores. non ẽ inc̾niuns ĩeũ
qui insacris famislie tue reman destina¬
qonemmagis patñe uoluntatis fcãni
qm ꝑfectam donacionem ꝑuenisse  de¬
legaciones aut̃ nora ineinançipanim
cołlate ꝓfc̃ donacione accionẽ esficut.

Expanded text:
um de bonis tuis partem quidem penes te retinuisse, partem vero in eum quem in potestate habes donationis titulo contulisse commemores, non est incerti iuris in eum, qui in sacris familiae tuae remanet, destinationem magis paternae voluntatis factam, quam perfectam donationem pervenisse. Delegationes autem nominum in emancipatum colla
Abbreviated transcription (Latin):
emancipatam pr̃ tuus iitulo donaci¬
onis tnͣstulir frntra p̃cendit qui debi¬
torituo ħes exstitir. consensum fui¬
sse debitrͣcis necessariũ cũ satis fu¬
erit acciones eo noĩe tibi fuisse in

Expanded text:
emancipatam pater tuus titulo donationis transtulit, frustra praetendit, qui debitori tuo heres extitit, consensum fuisse debitoris necessarium, cum satis fuerit actiones eo nomine tibi man
Abbreviated transcription (Latin):
mp gor.a. S i acreditcee uire pignor¬
is fundos pat cuis conpatamt. euictis p¬
tiis ita demuin pe tionem aduersus
creditricem hr̃e iire põt. sine cũuen¬
did̾it de euiccione ei reꝓmisit uł eciã
malo dolo cum sciret pͥrudensq eẽt rẽ
finẽuicio non eẽ eam patri tuo cinsu¬
ccessisti uenundedit. nam sic̃ genus
huiꝰmoĩ ccͣtus inscium credirorem inĩ¬
culo euiccionis non astrĩgitita eũ qͥ
fraudẽ admisit. uł decepit. ñ excu̾sat
inpotestate tua dicis eẽ p̃se̾a potestate¬
ꝓuĩcie extimabit an audirete debeat:
cum diupassus sis. ut prĩfamslias rem
einis agiꝑeos quitestam̃to matiis tuto¬
res nominati fui̾nt.
tris agens huisti dominumad patrem
tirũ ꝑtinuit exͣ ea que non adquirũtur.

Expanded text:
o. Si a creditrice iure pignoris fundos pater tuus comparaverit, evictis praediis ita demum petitionem adversus creditricem habere iure potes, si, cum vendiderit, de evictione rei promisit vel etiam dolo malo, cum sciret prudensque esset rem sine vitio non esse, eam patri tuo, cui successisti, venumdedit. nam sicut genus eiusmodi contractus inscium creditorem vinculo evictionis non adstringit, ita eum, qui fraudem admisit vel decepit, non excusat. n potestate tua dicis esse, praeses provinciae aestimabit, an audire te debeat, cum diu passus sis ut patris familias rem eius agi per eos, qui testamento matris tutores nominati fuerunt.tris agens habuisti, dominium ad patrem tuum pertinuit extra ea, quae non adquiruntur.
Abbreviated transcription (Latin):
s qͥ lib constiturus captus abl
ostib com̃co rednutur. añqͣm restitũ¬
atur ꝑ eodata pecunia succestionis ĩa
sibi uendicare fauore ingenuitanis
pot̾ut ex ea p̾sit p̃ciũ ꝓsedatũ ex solũe.
os ticet ex sũo medio susceptos tp̃r ori¬
gini ingenuntatis matiis uix̃ ea que be¬
nigne placuerunt. reddi conuenit.¬
pristinum recipit. quo gn̾e matre filrũ
tirecipiendi fsliũ cogita dio cimi obta¬
bsli condicione filium itico mani resti¬
tuit. ita ut ciustiũ obseq̃o munu pp̃ cas¬
um p̃tĩtum non excusetur. pꝰ etatisita
rõne abhostib redẽpto filio. fcĩ te penitẽ
ac de p̃cio quicqmͣ tractare ñ ꝯu̾enit. do

Expanded text:
 qui liber constitutus captus ab hostibus commercio redimitur, et antequam restituatur pro eo data pecunia, successionis iura sibi vindicare favore ingenuitatis potest, ut ex ea possit pretium pro se datum exsolvere. os, licet ex servo medio susceptos tempore, origini ingenuitatis matris iuxta ea quae benigne placuerunt reddi convenitpristinum recipit. Quo genere matre filiuti recipiendi filium cogitatio cum optabili condicione filium ilico matri restituit, ita ut et civilium obsequio munerum propter casum praeteritum non excusetur. Pro pietatis itaque ratione ab hostibus redempto filio facti te paenitere ac de pretio quicquam tractare non
Abbreviated transcription (Latin):
d ii us post̃ liminii filiã reb hu¬
manis exempta matre dum inserum¬
tis ip̃a necessitate ꝓ captiuiratis oc̃ta.
fuit euentus purgato ingore ad eins
legitima inuitat heditatem. nec tibi

Expanded text:
 Ius postliminii filiam rebus humanis exempta matre, dum in servitutis ipsa necessitate per captivitatis causam fuit, eventu purgato vigore ad eius legitimam invitat
Abbreviated transcription (Latin):
aces qui parentes issac̃bitate comnicui
cuicumq atrocis mumie Dolore piasa¬
ssent leges emancipacioe rescissa damp¬
no nbalitatis imente muletare notu.¬
sarm̃acia nataprĩs originemita stibus
secuta uidr̾. si anibo parentes incruita¬
tem nr̃am reddissent qmͣqͣm em̃ urre
ꝓprio post liminiũ habe non possit ã
capta non ẽtũ parentũ restitutio rec¬
det prifiliani qui cum ab hostib m̃te¬
ctus ẽ. matiis dumtaxat condicione q̃
secum filiam dcixit uidetur necessa¬
no secũta. nam fictio legis cornene q̃

Expanded text:
aces, qui patres vel acerbitate convicii vel cuiuscumque atrocis iniuriae dolore pulsassent, leges emancipatione rescissa damno libertatis inmeritae multare volusarmatia nata patris originem ita secuta videtur, si ambo parentes in civitatem nostram redissent. Quamquam enim iure proprio postliminium habere non possit quae capta non est, tamen parentum restitutio reddet patri filiam Qui cum ab hostibus interemptus sit, matris dumtaxat condicionem, quae secum filiam duxit, videtur necessario secuta. Nam fictio legis Corneliae, quae
Abbreviated transcription (Latin):
acionẽ ex augusta lib̾alitate seded̾i̾t ĩ
adopcionem tuc omiã uira pris adopti
iu hãt intacta. cum erĩnisium inter
pres inducitur discm̃ sit siuis hes ad¬
optiuus priairogatori⁊ famine eius
ad faium arrogatum uetẽs legum la

Expanded text:
ationem ex Augusta liberalitate sese dederit in ationem ex Augusta liberalitate sese dederit in adoptionem, tunc omnia iura patris adoptivi habeat intacta. cum enim nullum inter patres inducitur discrimen, sit suus heres adoptivus patri adrogatori et familiae eius ad fi
Abbreviated transcription (Latin):
fllius integͣ uira natine tñ si itestatꝰ
pat extianeus adoptruus decesserit hro
eum eciam sui hedis ius ad eiustnim̃o
successionem ut eciam non legitimai¬
tra ad famsham extranei patris adopti
mitiam inueniatur. ¶ siaut ꝑeman¬
cipacionem uira adoptiua fũit disso¬
luta tc̃ nisssus eipenitus reg̃stus ad
tus relinq̃tur. s maueat mm̃mõ patrẽ
naturslem cognoscens tanqͣm nõ fu¬
isł ab nnicio inadopcionem tnslatus.
q aut de aliis adoptiius diximus hec
sancimus eciam de his qui ex sabima¬
no senatus confulto exnrib manbus
fuant ab extraneo adoptati misla peni
cedant. ubinecinpõĩtur necessitasau¬
oaliquid nepoti iss neptiretiq̃re ma¬
neant om̃a uira adoptiua ei intacta.
ħ aut̃ om̃is sancio de filio ⁊ filia⁊ nepo¬
ter nepte ⁊ deinceps ꝑsonis insacriscõ¬
stitutis introducta e. ubi dubitabatur
quid statuendum ẽ. qͣi duob patribus
er uno exnatura ⁊ altõ ex lege poĩtis. ¶u
aut homo finturis constitutus ꝑatrog¬

Expanded text:
iura integra naturae, tamen, si intestatus pater extraneus adoptivus decesserit, habere eum etiam sui heredis ius ad eius tantummodo successionem, ut non etiam legitima iura ad familiam extranei patris adoptivmiliam inveniatur. Sin autem per emancipationem iura adoptiva fuerint dissoluta, tunc nullus ei penitus regressus ad tus, relinquatur, sed maneat tantummodo patrem naturalem cognoscens, tamquam non fuisset ab initio in adoptionem translatus. Quae autem de aliis adoptivis diximus, haec sancimus etiam de his, qui ex afiniano senatus consulto ex tribus maribus fuerant ab extraneo adoptati, nulla penitcedant ubi nec imponitur necessitas avo aliquid nepoti vel nepti relinquere, maneant omnia iura adoptiva ei intacta. haec enim omnis sanctio de filio et filia et nepote et nepte et deinceps personis in sacris constitutis introducta est, ubi dubitabatur, quid statuendum est, quasi duobus patribus ei, uno ex natura, altero ex lege positis. Vbi autem homo sui iuris constitutus per adrog
Abbreviated transcription (Latin):
d̃.a. Uetẽs cncuitus madopcionibus
queꝑtres emancipationes ⁊ duasma¬
numissiones infilios aut ꝑnr̃amemã¬
cipacionem incetĩs nb̃is fi solebant cor¬
nigentes siue tollentes censemus ncẽ
parenti qui libos mpotestate stra consli¬
tutos inadopcionẽ dare defid̾at. fiñ ue¬
tĩobsitatione emancipacionũ: manu¬
missionum ħ ip̃m actis int̾ienientib
ap̃conpetẽtem iuidicẽ manifestare ꝓ̃¬
sente eo qui adoptatur ⁊ non contradi

Expanded text:
. Veteres circuitus in adoptionibus, quae per tres emancipationes et duas manumissiones in filio aut per unam emancipationem in ceteris liberis fieri solebant, corrigentes sive tollentes censemus licere parenti, qui liberos in potestate sua constitutos in adoptionem dare desiderat, sine vetere observatione emancipationum et manumissionum hoc ipsum actis intervenientibus apud competentem iudicem manifestare, praesente et eo qui adoptatur et non co
Abbreviated transcription (Latin):
d̃ .ã. ¶on exeo qd̃ duplum quiamatre
tua mancipĩ conparauit eiuctionis n¬
omine stipistatus ẽ aliene reiscĩa con¬
uincitur nec opimo eius exħ leditur
ur male fid̃i emptor existimetur aliis
b defunctus ap̃emptorem inr̃cesserat
ꝓuenditore stm eiꝰ cui successit ex sua ꝑ¬
sona dm̃um uenditare non ipedit. s. e
uiccionis cã durante agione creditort¬
ci debita p̃dium obligatum ꝓcirrator n¬
eus uendidit emiccio non debetur qr⁊ pͥ
natus creditor eod̾ nire iłtitur nisi noiã¬
tim ħ reꝓuissum apuato fin̾t creoitore
sit̃ eod nne fiscus iniuis altĩis creditorĩ
successit emptori non iusta fisci nomĩe
monetur conrroũsia siuequia pocior
fuit qñ uendebat siue qr infirimor qm̃¬

Expanded text:
. Non ex eo, quod duplam qui a matre tua mancipium comparavit evictionis nomine stipulatus est, alienae rei scientia convincitur, nec opinio eius ex hoc laeditur, ut malae fidei emptor existimetur. aliisbus defunctus apud emptorem intercesserat pro venditore, factum eius cui successit ex sua persona dominium vindicare non impedit, scilicet evictionis causa durante actioci debita praedium obligatum procurator meus vendidit, evictio non debetur, quia et privatus creditor eodem iure utitur, nisi nominatim hoc repromissum a privato fuerit. Si tamen fiscus in ius alterius creditoris successit, emptori non iusta fisci nomine movetur controversia, sive quia potior fuerat, quando vendebat, sive quia infirmior, q
Abbreviated transcription (Latin):
ans p̃fecio iegionis dicas poit numiniiui
locum hrũt⁊ ilico ingenuitati sue reddi
iedrineĩt accepto p̃cio iedemptos sue mge¬
nutati restituaur. ꝓponasq redempiorẽ¬
tuũ noluisse oblatum p̃cium ate ułalio¬

Expanded text:
aris praefecto legionis dicas, postliminii ius locum habuit et ilico ingenuitati suae reddi redemerint, accepto pretio redemptos suae ingenuitati restituant, proponasque redemptorem noluisse oblatum pretium a te vel
Abbreviated transcription (Latin):
ił si p̃e fuĩt emanciꝑatus eciã pat̾¬
no fllium fuum ded̾ir iadoptionẽ
inħ cãu qr inunam ꝑsonam concun¬
unt ⁊ natiurstia ⁊ ad optrua urra ma.¬
neãt stabileius prĩs ad optiui ⁊ nat᷑a¬
liiiniculo copilatum ⁊ legitimo

Expanded text:
iam paterno filium suum dederit in adoptionem, in hoc casu, quia in unam personam concurrunt et naturalia et adoptiva iura, maneat stabile ius patris adoptivi et naturali vinculo copulatum et legitimo
Abbreviated transcription (Latin):
cum̃cartis es stustra abea que condẽp¬
nata ẽ us qui ineiꝰ locum fuccessit eoꝵ
reffertur questio qũquid̃ ⁊ si enictio:
enum abalio subsecuta fums ad ñfus
cos debuisse dan acͣcionem quib p̃cu
solucio ꝑficit c̃rissime rescͥptimi ẽ.¬

Expanded text:
catus es, frustra ab ea quae condemnata est vel quae in eius locum successit eorum refertur quaestio, quandoquidem, etsi evictio eorum ab alio subsecuta fuisset, adversus eos debuisse dari actionem, quibus pretii solutio proficit, meritissime rescriptum e
Abbreviated transcription (Latin):
adiũdictam ꝓcessĩs adicus pͥses ꝓ̃ uuni¬
cie suꝑ discepͣtationib quid̃ pecuna¬
nis consuenim ex̃ceri uibebit ordinẽ
uus. reuentiam aut debitam exsbe
matii filios cogi ⁊ si ꝓuectam adinde¬
m̃ciores ĩumas inꝓbitatem dephend̃¬
it lesam pietatem seuiꝰ tndicabit

Expanded text:
dictam processeris, aditus praeses provinciae super disceptationibus quidem pecuniariis consuetum exerceri iubebit ordinem iuris: reverentiam autem debitam exhibere matri filios coget et, si provectam ad inclementiores iniurias improbitatem deprehenderit, laesam pietatem severius vindicabit
Abbreviated transcription (Latin):
naħ facẽ nł fme sacro rescͥto intrare cõn¬
petentis iundicis trbimal uł eos ad irema¬
gitratiũ quib hoc facẽ inł legib uł lon¬
ga confuetudĩe ꝑimissum ẽ ⁊ tilioi suos
uł fĩtias. nepotes us neptes. iil deuceps:

Expanded text:
 facere vel sine sacro rescripto intrare competentis iudicis tribunal vel eos adire magistratus, quibus hoc facere vel legibus vel ex longa consuetudine permissum est, et filios suos vel filias, n
Abbreviated transcription (Latin):
d.a. Non nũdo consensu patria libi
potestãte s actu sollempni uł cafui
nb̾antur. nec cͣause quib motus p̾r
emancipauit filium s actus soliẽp¬
nitas queritur.¬
potestate cogitur nec inciiqͣm ñun

Expanded text:
. Non nudo consensu patria liberi potestate, sed actu sollemni vel casu liberantur, nec causae, quibus motus pater emancipavit filium, sed actus sollemnitas quaeritur.potestate cogitur nec in cuiusquam i
Abbreviated transcription (Latin):
uit ⁊ iegem dixit int̃eos neminẽ ing̃s¬
surum siguid iñeinñcaturꝑitulo sit
auctoris qd sifinib suis quos demonit¬
uit agrum uendidit lis finalis aduen¬
ditorem non ꝑtiner.

Expanded text:
it et legem dixit intra eos neminem ingressurum, si quid inde evincatur, periculo fit auctoris. quod si finibus suis quos demonstravit agrum vendidit, lis finalis ad venditorem non pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. Arrogationes eoꝵ quisiniuriꝰ
sinit nec in regia urbe nec inꝑuĩciis
nisi sacro rescripto pͥncipali fĩ posfut¬
d̃.ã. ¶ nadopcione quid̃ aliene ci¬
uitatis ciuirecte dato additur ñ mu¬
tatur patria ac pp̃ea ius origins in ho¬
noꝵ ac num̃um obsequio ꝑ adopcion¬
em non minui ꝓspicis

Expanded text:
. Adrogationes eorum, qui sui iuris sunt, nec in regia urbe nec in provinciis nisi ex rescripto principali fieri possu. In adoptionem quidem alienae civitatis civi recte dato additur, non mutatur patria, ac propterea ius originis in honorum ac munerum obsequio per adoptionem non minui perspicis
Abbreviated transcription (Latin):
atur. ut suꝑ pat̾monio eius ydoneis
fideiussorib datis su̾o publico cauea¬
tur. ne fubcopulande adopcionis optẽ¬
tu infacultates eiꝰ que ei diligenti ꝓ¬
insione suande sunt inuas anog̃a

Expanded text:
atur et super patrimonio eius idoneis fideiussoribus datis servo publico caveatur, ne sub copulandae adoptionis obtentu in facultates eius, quae ei diligenti provisione servandae sunt, inruas. Adroga
Abbreviated transcription (Latin):
c.a. Qum tnaritum tuim a debito¬
modasse significes nullũtibi potui¬
t p̃udicium fĩ nisi factam solutio¬
nem post maiorẽ etatẽ ratã fecisti.¬
quisoluit alii non selib̾at obligaci¬
oneꝰ qd̾ si h uł mandance iss ratum
hñte eꝯ fecie non minus libacione
consegͥtur qmsi eid̾ credirori soluiss¬
ptam ex ead̾ cã debitam anͣtitatẽ fal¬
soscripsisti figm̃to uitatis extingni
non potiut obligatio.

Expanded text:
. Cum maritum tuum a debitomodasse significes, nullum tibi potuit praeiudicium fieri, nisi factam solutionem post maiorem aetatem ratam feceriqui solvit alii, non se liberat obligatione. quod si hoc vel mandante vel ratum habente eo fecerit, non minus liberationem consequitur, quam si eidem creditori solvissptam ex eadem causa debitam quantitatem falso scripsisti, figmento veritatis extingui non potuit obligatio.
Abbreviated transcription (Latin):
płib contractib pecumambus mi¬
deb tp̃r solucionis exprmre mumi
inqͣm cãm reddat. qͣd̾ si debitor id ñ
fecir conũtitur electio ad eum qui ac¬
cepit᷑ si neur̃ uolutatẽ suam erp̃¬
sserit. prius musuras io qd̾ soluitur.
dem̃ insortem accepto feretur.

Expanded text:
ibus contractibus pecuniam debet, tempore solutionis exprimere, in quam causam reddat. quod si debitor id non fecit, convertitur electio ad eum qui accepit. si neuter voluntatem suam expressit, prius in usuras id quod solvitur, deinde in sortem accepto feretur.
Abbreviated transcription (Latin):
acionem⁊ ħ exp̃sserint. ⁊ scdam ma¬
tisꝑ anteriorib eleg̃unt. ⁊ gñalit
difiminus uołritate solum esse
non lege nonandum ⁊ finon ub exp̃¬
matur ut sĩne nouacione qd̾ solito
uorabulo nouatos dicint cã ꝓcedat.
⁊ non ũbis extrinsecus suꝑuenire.¬

Expanded text:
ationem et hoc expresserint, quod secundam magis pro anterioribus elegerint. Et generaliter definimus voluntate solum esse, non lege novandum, etsi non verbis exprimatur, ut sine novatione, quod solito vocabulo anobateutws dicunt, causa procedat: et non
Abbreviated transcription (Latin):
da. ¶ on abstulit tibi ꝓcurator tu
accionem si cum ei mandasses exa¬
ccionem pecunie om̃ hiitibi debeb
antcẽquos supplicas paite acceꝑt̃
inseꝓponis creditori ꝓalexandro sus¬
ceptonomie c̃tampecuniam dare¬
stipilantispopondit ncet ꝑmpbira¬
tem alexander ei satis non fecit m̃
sũme reꝑmisse nimis iꝑbe soluc¬
lo nẽgatur.
d.a Deccrẽditoris creditori quis¬
tus eucarpus dare spopondit. us deb¬
num cõnstituit suo nomĩe conuem
cuographatio debitore tuo fustrã
a corngentes uolumina ⁊ uetĩs iur¬
is ambiguitates resecantes sancim
siqun ilł aliam ꝑsonam ad hibũit.ł
mutaũt isspignus acceꝑit ł qntita¬
tem augendam ł muruendam eẽ cͤ¬
didit isł condicionem seu tp̃c addide¬
ut i detraxit uł caucionem iuniore
accepit uł aniquid fec̃it ex quo uer̾is
uaris conditores introducebant nõ

Expanded text:
. Non abstulit tibi procurator tuus actionem, si, cum ei mandasses exactionem pecuniae, quam hi tibi debebant, contra quos supplicas, parte accepta sisse proponis, creditori pro Alexandro suscepto nomine certam pecuniam stipulanti spopondit, licet per improbitatem Alexander ei satis non fecit, tamen summae repromissae nimis improbe solutio negatur.. Nec creditoris creditori quistus eucarpus dare spopondit vel debitum constituit, suo nomine conveniri ographario debitore tuo frustra a corrigentes volumina et veteris iuris ambiguitates resecantes sancimus, si quis vel aliam personam adhibuerit vel mutaverit vel pignus acceperit vel quantitatem augendam vel minuendam esse crediderit vel condicionem seu tempus addiderit vel detraxerit vel cautionem iuniorem acceperit vel aliquid fecerit, ex quo veteris iuris condit
Abbreviated transcription (Latin):
ũali lege sancimꝰ nillo mõ eleccione u¬
ipĩn reum sid̾uissorib ułumo exhis ele¬
cto ubacionem mereri nisi sausfcm̃ fiat
cieditori s mañe ius integrum donec ui
solidum ei pecue ꝑsoluantur usalio
mõ ei satis fiatꝰ d̃̾r induob reis ꝓmitẽ¬
di coͣnstitumꝰ ex uniꝰ rei eleccione p̃uidi
crum credirori adũfus altum fĩ non cõnce¬
dentes s remañe ⁊ ip̃i creditori acciones ĩ¬
tegras ⁊ ꝑsonales ⁊yꝑotecanas donec per
omĩa ei satis fiar. si ẽnĩ pactis comientis
ñsar aspicimꝰ. qͣr non ip̃a legis auctori¬
tate ħ ꝑmitatur ut nec smnpͣtitiras susci¬
piẽtum cͣctus ex qͣcumq ꝑte possit ius

Expanded text:
 nullo modo electione uipsum reum fideiussoribus vel uno ex his electo liberationem mereri, nisi satisfiat creditori, sed manere ius integrum, donec in solidum ei pecuniae persolvantur vel alio modo satis ei fiat. Idemque in duobus reis promittendi constituimus, ex unius rei electious alium fieri non concedentes, sed remanere et ipsi creditori actiones integras et personales et hypothecarias, donec per omnia ei satisfiat. Si enim pactis conventis versari adspicimus, quare non ipsa legis auctoritate hoc permittatur, ut nec simplicitas suscipientium contractus ex quacumque parte possit ius
Abbreviated transcription (Latin):
mp gor.ã. E x̃ contractu pecume
credite accio inefficax dirgĩtur. fi
delegacionepsonente fca ire nois¬
acionis netustior contractus euanũ.¬
s a. S idelegatio non ẽ iñpoitade¬
bitdris cui ac ppea acciones ap̃tem¬
anserunt qm̃ius creditorituo adũs
iquid exdebito accipiat ł debitoritu¬
otenunciamit. enͣte adebitore tuo
dẽbitam qͣntitatem non uetaris.⁊ eõ
mõ tucreditoris exaccionem cẽ enꝰ
reris ne eo qd̾ qi acłiente suo nfacia
craccionem ad tepiculũ redundrcũ

Expanded text:
mino. Ex contractu pecuniae creditae actio inefficax dirigitur, si delegatione personae rite facta iure novationis vetustior contractus evanu. Si delegatio non est interposita debitoris tui ac propterea actiones apud te remanserunt, quamvis creditori tuo adverntestetur vel aliquid ex debito accipiat vel debitori tuo denuntiaverit, exigere a debitore tuo debitam quantitatem non vetaris et eo modo tui creditoris exactionem contra ereris, ne eo, quod quasi a cliente suo non faciat exactionem, ad te periculum redundet,
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.a. Dich int̃ ẽ utrum creditori pe¬
cunia mutuã solius anexenis uol.¬
untate suuo nmaius. nec eĩ ex eo
qd creditor infatum contessir prius¬
qm̃ instium̃ta redd̾et. euacuate obli¬
gationis reparari queunt.
auienum accio suꝑ ẽ eo qd̾ debitam
ei qnͣtitatem offerens ius obligacio
sc̃e soleat obligacio.
debitores eẽ dicebas non de dubia
ꝑ acceptilacionem lib̾auit nec doa¬
uonis causa idfcm̃ ẽ exub̾antis de¬
bitiinregra ci reperitio conpetĩt.

Expanded text:
. Nihil interest, utrum creditori pecuniam mutuam solveris, an ex eius voluntate servo numeraveris. nec enim ex eo, quod creditor in fatum concessit, priusquam instrumenta redderet, evacuatae obligationis vires reparari queunt. alienum actio superest eo, quod debitam ei quantitatem offerens ius obligationscere soleat obligatio. debitores esse dicebas, non de dubia per acceptilationem liberavit nec donationis causa id factum est, exuberantis debiti integra ei repetitio competit.
Abbreviated transcription (Latin):
redditum ccͣ uolũtate tuam asseues:
nichde iretuo dimimitumẽ qmib¬
cumq itaq argum̃tis iure ꝓditis
cunia in soluttĩ nolẽtem susciꝑe nom̃
debitoris tui ꝯpesli iuris rõ ñ patitur¬
t̾ a. ¶ uris manifesti ẽ tam alio pro
debitore soluente. qmͣ reb ꝓnimmĩata
pecunia consencienre creditore datis.
rosi patam obligacionem.

Expanded text:
redditum contra voluntatem tuam adseveres, nihil de iure tuo deminutum est. quibuscumque itaque argumentis iure proditis cuniam, in solutum nolentem suscipere nomen debitoris tui compelli iuris ratio non permittit. S. debitore solvente quam rebus pro numerata pecunia consentiente creditore datis tolli comparatam obligationem.
Abbreviated transcription (Latin):
dnfractisnec post longi tp̃ris in t̾uallo.
residnũ afideuissore creditor petẽ ꝓluib̾r.
opond̃it quarenus eumintra c̃tum tẽ¬
pus trãd̾at.ant c̃tam qnͣtitatem pocu¬
niarũ ꝓ eo ĩnterat ⁊ tpi statutoiam flu¬
ente non potĩr eum reỹsentare nõ sta¬
tĩpecunas ꝑ eostipilatas inferre s cõ¬
petẽ quid̃ post tpris lapsum omĩ mõ
penalem accioneni non at statim sũ¬
mã ꝓ qua fideunsor admissus ẽ ꝓfug¬
¶au. s siquid̾ usq ad sex m̃siũ spacuũ

Expanded text:
ractis nec post longi temporis intervallum residuum a fideiussore creditor petere prohibetur. nderit, quatenus eum intra certum tempus tradat vel certam quantitatem pecuniarum pro eo inferat, et tempore statuto iam effluente non poterit eum repraesentare, non statim pecunias pro eo stipulatas inferre, sed competere quidem post temporis lapsum omnimodo poenalem actionem, non autem statim summam, pro qua fideiussor admissus est, profligari. Sed si quidem us
Abbreviated transcription (Latin):
mp. Uie cuiꝰ pater nomie res
conparauit si nonpost contrariũ
eis iudicium ꝑrobetur ꝑarbitrũ
diuidende hereditatis p̃cipuas ad¬
iudicari seꝑe rescriptum est. his ĩt¬
aqͣ patri successisti quem nomĩetu
quedam conparasse dicis adũsus
sororem tuam aput p̃sidem ꝓuin¬
cie si res integra ẽ uripotes inco¬
mum autens heditate qum sũpt̃
abalio facti bona fide famil h̾cis.
iudicio. uł negociorum.g̃. accione.

Expanded text:
uius pater nomine res comparavit, si non post contrarium eius iudicium probetur, per arbitrium dividendae hereditatis praecipuas adiudicari saepe rescriptum est. his itaque, si patri successisti, quem nomine tuo quaedam comparasse dicis, adversus sororem tuam apud praesidem provinciae, si res integra est, uti potes. In communi autem hereditate quin sumptus ab uno facti bona fide familiae erciscundae iudicio vel negotiorum gestorum actione
Abbreviated transcription (Latin):
idiuisionem conuencione facrã
eciam possessio consensu secuta domi¬
mumi pro solido rerum quas ꝑetinere
ad patremtium placrutei confir¬
mauit earum uendicacionem hre
potes si patrituo successistissiũo ꝑla¬
citum dinsionis usq ad pactum
rescindendi si hoc mofficiosum ꝓbar¬
e non possint. nillam habeant᷑ facuł¬
tateniͭs si tam curatestam̃tum qm
eciam codicillos iudicium eis defic¬
iat. ũm quibuscumq uerpis uotũ¬
qui uoluntatem oportere: niris au¬
croritate significatur.
porcionem etm que inimͣcio fuir. ĩ
om̃ib comunibus rebus retinere.
certissimum est. uñ porcionẽ tuã
cum redditibus afbitrio familiar.¬

Expanded text:
divisionem conventione factam etiam possessio consensu secuta dominium pro solido rerum, quas pertinere ad patrem tuum placuit, ei firmavit, earum vindicationem habere potes, si patri tuo successisti. si vero placitum divisionis usque ad pactum oc inofficiosum probare non possunt, nullam habent facultatem. sed si tam circa testamentum quam etiam codicillos iudicium eius deficiat, verum quibuscumque verbis volunqui voluntatem oportere iuris auctoritate significatur.portionem eum, quae initio ipsius fuit, in omnibus communibus rebus retinere certissimum est. unde portionem tuam cum reditibus arbitrio familia