comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nipossunt ⁊ iudei iustos se dicere ⁊inio¬
tatem nobis obicere quia locum in qͦ
umpii regnauer modo xp̃iam possiden
Quid ergo indignum siea q̃ tenebant h¬
regnum dei ⁊ dabitur genti facienti u¬
stitiam anscriptum frustra est. laboreᷤ
mitari debetis: quod ad huc tenetis a¬
liquid quam quod aliquid amisistis. It
uõdis ablata nobis ciommus as dedn
Nonideo concupiscimue aliena quia illtꝰ
imꝑio cuius sunt omnia facta sunt nr̃a
et iuste nr̃a sunt. Nos enim utebarami ad
precisionem nos adunitatem: alioqur et
primo fpło dei possent illi obicere aliene
rei ꝯcupisceritiam quid diuma potesta¬
te abeorum facie quiea terra male ute¬
bantur expulsi sunt. Et ip̃i iudei aꝗhus
ablatum est regnum scđm uerba dm̃⁊
datum est gentiꝰ facierti iustitiam poss
obicere aliene rei ꝯcupiscentiam qa xͥ ecđa

Expanded text:
possunt et Iudaei se iustos dicere et iniquitatem nobis obicere, quia locum in quo impie regnauerunt modo christiani possident. quid ergo indignum, si ea quae tenebant hregnum dei et dabitur genti facienti iustitiam. an frustra scriptum est: labores mirari debetis, quod adhuc tenetis aliquid, quam quod aliquid amisistis. Iteuobis ablata nobis dominus dedit, non ideo concupiscimus aliena, quia illius imperio cuius sunt omnia facta sunt nostra et iuste nostra sunt; uos enim his utebamini ad praecisionem, nos ad unitatem. alioquin et primo populo dei possent illi obicere alienae rei concupiscentiam, qui diuina potestate ab eorum facie, quia ea terra male utebantur, expulsi sunt, et ipsi Iudaei, a quibus ablatum est regnum secundum uerba domini et datum est genti facienti iustitiam, possunt obicere alienae rei concupiscentia
Abbreviated transcription (Latin):
querebant illis inꝑnitiem uerteret. ꝗa
dĩ dispositione ignorans sue facultatid̃¬
uastatione illius plebis attribuit inp̃ca¬
tur ineum ꝓpħa dicens. Effunde iramto¬
am ingentes quȩ te ñnouerunt. et in
regna que nomen ñ inuocauerint: ne¬

Expanded text:
quaerebant, illis in perniciem verteret, quia quaerebant, illis in perniciem verteret, quia Dei dispositionem ignorans suae facultati devastationem illius plebis attribuit, imprecatur in eum Propheta, dicens: Effunde iram tuam in gentes, quae te non noverunt, et in regna, quae non invocaverunt n
Abbreviated transcription (Latin):
serra. et securis. nec secare. nec cedere lig¬
na possint. nisi abalio regantur ac idõ
contra regente se suꝑbire ñdebent.sic
illi ꝑquos ds̃ punit. absq nutu diui¬
ne dispositionis nichil agere ualent.ac
ales ineo quod puniunt dõ seruire:
dicuntur: in eo autem quod ignorantes se
ẽẽ ministros iredei. impia uanitate suꝑ¬
biunt mercedem sue fuitutis adõñnisi tẽ¬
poralem inueniunt penam sue suꝑbie
non effugunt. Unde cum dñs diceret ad
ꝓpħam denabuchodonosor quid daboci
prolabore quo seruuit michi apud tyrẽ
statim subiuncxit. da. hoc ẽ. datam sibi
prenuntia egyptum. et ethiopiam. Cũ
autemincorde suo suꝑbiens postea dicẽt
nonne hec est babillon quam ego con¬
didi in robore regni mei. ⁊ cet̃. statim im¬
mutauit ds̃ rationabilem mentem eiu¬
eius: et induit eum ferma bestialitate
ice plepis dñs puniret. ⁊pacem quã ex le¬
ge dĩ abiecta. et exsacris nationũ assũpti

Expanded text:
serra et securis nec secare, nec caedere ligserra et securis nec secare, nec caedere ligna possunt, nisi ab alio regantur, ac ideo contra regentes se superbire non debent: sic illi, per quos Deus punit, absque nutu divinae dispositionis nihil agere valent ac ales in eo, quod puniunt, Deo servire dicuntur; in eo autem, quod ignorantes se esse ministros irae Dei impia vanitate superbiunt, mercedem suae servitutis a Deo non nisi temporalem inveniunt, poenam vero suae superbiae non effugiunt. Unde, quum Dominus diceret ad Prophetam de Nabuchodonosor: Quid dabo ei pro labore, quo servivit mihi apud Tyrum? statim subjunxit: Da, hoc est datam sibi pronuncia, Aegyptum et Aethiopiam. Quum autem in corde suo superbiens postea diceret: Nonne haec est Babylon, quam ego condidi in robore regni mei? etc. statim immutavit Deus rationabilem mentem ejus, et induit eum ferina bestialitate, icae plebis Dominus puniret, et pacem, quam ex lege Dei abjecta, et ex sacris nationum assumtis
Abbreviated transcription (Latin):
genis dei iussu excitatus ꝓpter diuine ma¬
iestatis offensam: subactus est ppłs iude
punit deus peccata ꝑnescientes.aliq̃n p
scierites. ꝑ nescientes peccata punit.sicut
ꝑsrai nacherib. et ꝑnabuchodonosor. ⁊ꝑ
Antiochum. et ꝑprincipes romanorũ⁊ꝑ
nonnullos reges gentili ppłm isrłiti¬
cum delinquentem aliqñ afflixit. ali¬
quando captiuauit. Vñ ipse dominus
ait ꝑpropham. Uirga furoris mei assur
ipse autem ñ cognouit. Assur erat uirga
furoris domini: quia ꝑeum innumeras
gentes diuina uistitia flagellare dipo¬
suit. Ipse uõ ñ cognouit. quia insuꝑbiã
elatus uictoriam quam assecutus fuãt
ñ diume potentie si suis uirib attribu¬
it. Uñ contra eius suꝑbiam dñs loquit᷑
dicens. Nunꝗd głabitur serra contra eũ ꝗ
secat inea. Aut nimꝗd exaltabitur securiᷤ
contra eum quicedit inea: quib similito¬
dinib satis ꝑspicue ostenditur. quod sicut

Expanded text:
genis, Dei jussu excitatis propter divinae magenis, Dei jussu excitatis propter divinae majestatis offensam, subactus est populus Jupunit Deus peccata per nescientes, aliquando per scientes. Per nescientes peccata punit, sicut per Sennacherib, et per Nabuchodonosor, et per Antiochum, et per principes Romanorum. et per nonnullos reges gentilium populum Israeliticum delinquentem aliquando affixit, aliquando captivarit. § 1. Unde ipse Dominus ait per prophetam: Virga furoris mei Assur: ipse autem non cognovit. Assur erat virga furoris Domini, quia per eum innumeras gentes divina justitia flagellare disposuit. Ipse vero non cognovit, quia in superbiam elatus victoriam, quam assecutus fuerat, non divinae potentiae, sed suis viribus attribuit. Unde contra ejus superbiam Dominus loquitur, dicens: Nunquid gloriabitur serra contra eum, qui secat in ea? aut nunexaltabitur securis contra eum, qui caedit in ea? Quibus similitudinibus satis perspicue ostenditur, quod sicut
Abbreviated transcription (Latin):
uarent.⁊ eẽt cui penitenti pat̾nus affiti
in notesceret: quid ei restruerit ñ pdlri
flete et sunregni pacem acquisita. suam
fuerunt transgressores illius mandati
ñoccides: quãui quosq flagitiosos digna
morte flagitiosos ꝑimerent similes sue
potestati obediens ñ est: reus homicidu
si eius imꝑio quemlib flagitiosum in¬
terfecerit.si homicidas. ⁊ uenenarios pu¬
nire: ñ est effusio sanguinis. s legum mi¬
nistium si pax eccłe mestitiam consola¬
tur ꝑditorum.sulli qui telo catholice m
matris accensi excoĩcatos int̃ficiunt ho¬
micide ñ iudicantur patet quod malos
abhis qui non habeant legitimam po¬
testatem.ansint rei effusi sanguinis h
ii ꝑquos puniuntur Dehis ita scribit
emutuntur peccata ꝑdei uerbum cuis
leuites interpres:et quidam exsecutor
est remittuntur ꝑofficium sacerdotis
sacrumq: mistium. puniuntur quo: pec
cata ꝑhomines sicut ꝑiudices qui pote

Expanded text:
rvarent, ut esset cui poenitenti paternus affectus rvarent, ut esset cui poenitenti paternus affectus ignosceret, quid ei restitit, nisi perditum flere, et sui regni pace acquisita suam mfuerunt transgressores illius mandati: Non occides, quamvis quosque flagitiosos digna morte perimerent; si miles suae potestati obediens non est reus homicidii, si ejus imperio quemlibet flagitiosum interfecerit; si homicidas, et venenarios punire non est effusio sanguinis, sed legum ministerium; si pax ecclesiae maestitiam consolatur perditorum; si illi, qui zelo catholicae matris accensi excommunicatos interficiunt, homicidae non judicantur, patet, quod malos ab his, qui non habent legitimam potestatem, an sint rei effusi sanguinis hi, per quos puniuntur? De his ita scribit remittuntur peccata per dei uerbum, cuius Leuites interpres et quidam exsecutor est, remittuntur per officium sacerdotis sacrumque ministerium, puniuntur quoque per homines, sicut per iudices, qui pot
Abbreviated transcription (Latin):
urum nosse uolumus caritatem qm̃
quisquis quod ñ obtantes dicimus ĩh
belli certamine fideliter mortuus fu
erit: regna illi celestia minime nega
toribus prout inordine romane eccłe
didicisti scłm intentionem. modum cõ¬
grue satisfactioni in iunge. non eñ cos
homicidas arbitramur. quos aduer¬
sus excoĩcatos. ⁊ elo catholice matris ar¬
dentes aliquos eorum trucidasse ꝯtin¬
git. nẽ tñ eiusdem eccłe matris disci¬
plina deseratur tenorem si quem dixi¬
ius: penitentiam eis indicito ꝯgruentẽ
qua dixine simplicitatis oculos aduers
se cõplacare ualeant. si forte quid dupli¬
citatis ꝓhumana fragilitate in eodẽ flagi¬
um. Pax eccłe mestinam consolatur¬
liquem inimicorum ñ solum ꝑire ue¬
rum ⁊̃ aliquid ꝑdere. S⁊ si alit̾ ñ meru¬
it habere pacem domus dauid: nisi¬
absalon filuis eius inbello quod gerebã
ꝯtrapatrem fuisset extinctus. quamuis
magna cura mandauerit suis: ut eum
quantum possent uiuum saluumq se¬

Expanded text:
rum nosse volumus caritatem, quoniam quisquis, quod non optantes dicimus, in hoc belli certamine fideliter morterit, regna illi coelestia minime negabtoribus prout in ordine Ecclesiae Romanae didicistis secundum intentionem modum congruae satisfactionis injunge. Non enim eos homicidas arbitramur, quos, adversus excommunicatos zelo catholicae matris ardentes, aliquos eorum trucidasse contigerit. Ne tamen ejusdem ecelesiae matris disciplina deseratur, eo tenore, quem diximus, poenitentiam eis indicito congruentem, qua divinae simplicitatis oculos adversus se complacare valeant, si forte quid duplicitatis pro humana fragilitate in eodem flagiI. Pax ecclesiae moestitiam consolataliquem inimicorum perire, verum etiam aliquid perdere? Sed si aliter non meruit habere pacem domus DaAbsalon, filius ejus, in bello, quod gerebat contra patrem, fuisset extinctus, quamvis magna cura mandaverat suis, ut eum, quantum possent, vivum salvumque se
Abbreviated transcription (Latin):
lo timore.Quicumq: enum adbonũco¬
gitur. solo timore namore ducitur.
non ergo sunt mali cogendi adbonum
his ita respondetur.Si bonum ad qd̃
mali coguntur semꝑ inuiti tolerarent
⁊ nunquã uoluntarii seruuirent inuti¬
lit̃ cogerentur adillud.S⁊ quia hum¬
ane nature ẽ  ea q̃ indissuetudine di¬
cuntur abhorrere ⁊ consueta magna
custodia diligere flagellis tribulati¬
onum mali surit cohibendi amalo ⁊
ꝓuocandi adbonum ut dum timo¬
re pene malum indissuetudinẽ ducit᷑
abhorreatur: bonum uõ exconsuetu¬
dine dulcescat. Uñ aug̃ inpsalmo. cẽ
ne ꝯtin: se homo apeccato fit ꝯsuetr¬
do iustitie.⁊ incpit quod durum
erat amari. et incpit excludi timor
acaritate. ⁊ succedit timor castus de
quo hic dicitur quo timemus net
tardat ne discedat ne eo careamus
ticis suis ⁊ ecłiis rebus sint expoliand
duicatiar possidere aliena. Mehis ita seri¬

Expanded text:
lo timore. Quicunque enim ad bonum colo timore. Quicunque enim ad bonum cogitur, solo timore, non amore ducitur: non ergo sunt mali cogendi ad bonum. §. 5. His ita respondetur: Si bonum, ad quod mali coguntur, semper inviti tolerarent, et nunquam voluntarii servirent, inutiliter cogerentur ad illud. Sed quia humanae naturae est et ea, quae in desuetudinem ducuntur, abhorrere et consueta magna custodia diligere, flagellis tribulationum mali sunt cohibendi a malo, et provocandi ad bonum, ut, dum timore poenae malum in desuetudinem ducitur, abhorreatur, bonum vero ex consuetudine dulcescat. Unde Augustinus in nae continet se homo a peccato, fit consuetudo justitiae, et incipit quod durum erat amari, et incipit excludi timor a caritate, et succedit timor castus, de quo hic dicitur, quo timemus, ne tardet sponsus, ne discedat, ne eo careamus. tici suis et ecclesie rebus sint expoliandi dicantur posidere aliena? De his ita scri
Abbreviated transcription (Latin):
apud deum. Item cum galathis scribet
legalia ñ ẽẽ tenenda ait.Sispũ ducimi¬
ni ñ estis sublege. Ex quo apparet eum ꝗ
sublege est.idest.qui timore pene ñ amo¬
re iustitie seruit non duci spũscõ. Si a
me ualet. Item ñ accepistis spũ seruitu¬
tis it̃m̃intimore si accepistis spũm ad¬
optionis filiorum inquo clamamus ab¬
serui. et filii. ancille ꝑtinentes adhis
incaritate quimanus compͥmit ñ a¬
nimum mutat quo pena timetur: ñ
bonum diligitur: porro sine dilectione
ullus dõ placere uł innũo bono¬
rum ꝯnumerari poterit. Uñ cum ꝓ¬
modo adipsam habitationem ꝑuemi¬
ant subdit. Indulcedine tua quã tu
p̃parasti pauꝑi dulcedinem uocans sua¬
uitatem boni oꝑis quam bonum fit
ñtimore pene s: delectatione iustitie
cumergo sine hac dulcedine aĩalia in
hereditate Ñ habitent patet. quod ne¬
mo nisi inutilit̃ adbonum cogitur so¬

Expanded text:
apud Deum. Item, quum Galatis scriberet, apud Deum. Item, quum Galatis scriberet, legalia non esse tenenda, ait: Si Spiritu ducimini, non estis sub lege. Ex quo apparet eum, qui sub lege est, id est qui timore poenae, non amore justitiae servit, non duci Spiritu sancto. Si autme valet. §. 3. Item: Non accepistis spiritum servitutis iterum in timore, sed accepistis spiritum adoptionis filiorum, in quo clamamus: Abservi et filii ancillae, pertinentes ad Ismin caritate; qui manus comprimit, non animum mutat, quo poena timetur, non bonum diligitur. Porro sine dilectione boni nullus Deo placere, vel in numero bonorum connumerari poterit. Unde, quum Pdens, quomodo ad ipsam habitationem perveniant, subdit: In dulcedine tua, quam tu praeparasti pauperi Deus, dulcedinem vocans suavitatem boni operis, qua bonum fit non timore poenae, sed delectatione justitiae. Quum ergo sine hac dulcedine animalia in hereditate non habitent, patet, quod nemo, nisi inutiliter, ad bonum cogitur so
Abbreviated transcription (Latin):
recte intelligi posse quod scriptum est
da sapienti occasionem: ⁊ sapientior e¬
sionis.rusticus addnm̃ conuerti coga
am uõ si rusticus tante ꝑfidie. et tur.¬
obstinationis fuerit inuentus ut ad¬
dñm deum minime uenuire ꝯsentiat tã¬
to pensionis onere grauandus ẽ: ut ip̃a
exactionis sue pena compellatur ad
rectitudinem festinare. ¶ Exhis õi¬
bus colligitur quod mali sunt cogendi
gendus adid quod inutilit̃ cogitur ad
bonum aut quisq inutilit̃ cogitur
cum ds̃ aspnetur coacta seruitia. Vñ
ortaretur: ait. Unusꝗsq di prout de¬
stinauit incorde suo niextristitia aut
ex necessitate. il arem enim datorem di¬
ligit ds̃. Uñ datur intelligi quod ꝗm
uitus dat. ꝓpter presentem pudorẽ
⁊rem et meritum ꝑdit. Item cum red¬
deret causam qr̃ assumptib abstiñ
ait.Siex necessitate euangliz auo nõ
⁊o dispensatio michi credita ẽ.Si au¬
tem uolens hoc ago mercedẽ habebo¬

Expanded text:
recte intelligi posse quod scriptum est: recte intelligi posse quod scriptum est: Da sapienti occasionem, et sapientior esionis rusticus ad Dominum converti cogaam vero, si rusticus tantae perfidiae et obstinationis fuerit inventus, ut ad Deum minime venire consentiat, tanto pensionis onere gravandus est, ut ipsa exactionis suae poena compellatur ad rectitudinem festinare. Gratian. Ex his omnibus colligitur, quod mali sunt cogendi d nemo est cogendus ad id, ad quod inutiliter cogitur. Ad bonum autem quisque inutiliter cogitur, quum Deus aspernetur coacta servitia. Undehortaretur, ait: Unusquisque, prout destinavit in corde suo, non ex tristitia, aut ex necessitate. Hilarem enim datorem diligit Deus. Unde datur intelligi, quod qui invitus dat propter praesentem pudorem, et rem et meritum perdit. Item, quum redderet causam, quare sumtibus abstineret, ait: Si ex necessitate evangelizavero, non zavero, dispensatio mihi credita est. Si autem volens hoc ago, mercedem habeo
Abbreviated transcription (Latin):
bonus possit ẽẽ inuitus. sed timendo
quod ñnullis pati: uł relinquit im¬
pedientem animositatem uł ignorã¬
tem compellitur cognoscere uerita¬
tem ut timens uł respuat falsum.
de quo ꝯtendebat: uł querat uerum
quod nesciebat. et uolens iam teneđ
quod nolebat. Item. Mea primitus sẽ
tentia ñerat. nisi neminem adunita¬
tem xp̃i eẽ cogendum: uerbo eẽ agen
dum disputatione pugnandum. ra¬
tione uincendum.nefictos catholicos
haberem quos aꝑtos abhereticos no¬
ueram.Sed hec opinio mea ñ ꝯtradice¬
tium uerbis tm̃ sed demonstrantiũ
suꝑabatur exemplis.nam primo op
ponebatur michi ciuitas mea. quȩ cũ
tota eẽt inpartes donati: adunita¬
tem catholicam legum imꝑialium¬
timore conuersa est: quam nc̃ uidemꝰ
ita huius urẽ animositates ꝑnitiẽ
detestari: ut in ea nunquam fuisset
credatur. Ita alie multe que michi
nominatim comemorabantur ut
ipsis rebus agnoscerem et inhac causa

Expanded text:
bonus possit esse invitus, sed timendo bonus possit esse invitus, sed timendo quod non vult pati vel relinquit impedientem animositatem, vel ignoratam compellitur cognoscere veritatem, ut timens vel respuat falsum, de quo contendebat, vel quaerat verum quod nesciebat, et volens jam teneat quod nolebat. Itetentia non erat nisi neminem ad unitatem Christi esse cogendum, uerbo edum, disputatione pugnandum, ratione vincendum, ne fictos catholicos haberemus quos apertos haereticos noveramus. Sed haec opinio mea non contradicentium verbis, sed demonstrantium superabatur exemplis. Nam primo mihi opponebatur civitas mea, quae, quum tota esset in partem Donati, ad unitatem catholicam timore legum imperialium conversa est, quam nunc videmus ita hujus vestrae animositatis perniciem detestari, ut in ea nunquam fuisse credatur. Ita aliae multae, quae mihi nominatim commemorabantur, ut ipsis rebus agnoscerem, etiam in hac causa
Abbreviated transcription (Latin):
a ubi paulus peatus dixit. parati ulci¬
sci omẽm inobedientiam. cum cõple
prius conuiuias adduci iub. postea
cogi. Nam cum et serui respondiss fa
xite inquit inuias ⁊ sepes: ⁊ quoscũq
inueneritis cogite intrare. Inillis er¬
go qui leniter primo adclucti sunt. cõ¬
pleta est prior obedientia in istis aut
onem ac fidem regum tempore quo
debuit diumo munere. accepit ecc¬
cła. hii qui inueniuntur inuns et
sepibus idest inheresibus: et scasmati¬
bus coguntur intrare ñ quia cogũt᷑
reprehendant. ẜ quo coguntur: ad¬
dominus ñ reuocastis: et quod ꝑie¬
rat ñ requisistis hoc uobis ꝑnos. ip̃seds
facit ipse obsecrando. ipse minando. siỹ
corripiendo. siue dampnis siue labori¬
bus siue ꝑsuas occultas admonitiões
u uisitationes. siue  potestatum tp̃ra¬
non est considandum quod quisq¬
nor ñeẽ considandum quod quisq co¬
gitur. sed quale sit illud quo cogrtur
utrum anmalum. Non quod quisq

Expanded text:
a, ubi Paulus beatus dixit: Parati ulcia, ubi Paulus beatus dixit: Parati ulcisci omnem inobedentiam, cum completprius convivas adduci jubet, postea cogi. Nam cum ei servi respondissent: xite, inquit, in vias, et sepes, et quoscunque inveneritis cogite intrare . In illis ergo qui leniter primo adducti sunt, completa est prior obedientia; in istis autem onem ac fidem regum, tempore quo debuit divino munere accepit Ecclesia, hi qui inveniuntur in viis et sepibus, id est in haeresibus et schismatibus, coguntur intrare, non quia coguntur reprehendant, sed quo coguntur aton reuocastis et, quod perierat, non inquisistis. hoc uobis per nos deus ipse facit siue obsecrando siue minando siue corripiendo siue damnis siue laboribus siue per suas vel visitationes, sive per potestatum temporaNon est considerandum, quod quisqnon esse considerandum, quod quisque cogitur, sed quale sit illud, quo cogitur, utrum bonum, an malum: non quod quisque
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt: cuium xp̃s intulit: quem
coegit: Ecce habeant apłm paulum
Agnoscant ineo prius cogentẽ xp̃m.
postea docentem: pruas ferientem.
postea consolantem. Mirum est aut̃
quomodo ille quipenacorporis adeu¬
głrum coactus intrauit. plus omrabus
pulit adꝰcaritatem: eius ꝑfecta caritã
foras mittit timorem. Cur ergo ñ coge
ret eccła ꝑitos filios ut redirent: si ꝑdi¬
tifilii coegerunt alios ut ꝑirent: quã¬
uis ⁊ illos quos ñ coegerunt. ẜ tantũmͦ
seduxerunt si ꝑterribiles et salubres
leges: ineius gremio reuocentur: blan¬
dius piamater amplectitur. et deillis m¬
młto amplius quam dehis quos nũꝗͣ
ꝑdiderat. gratulatur. Anñ hoc ꝑtim
⁊ illas oues quȩ ñ uiolerit erepte s blã¬
deleniterq seducte agrege aberraue
luerint flagellorum terrorib uł etiã
ut neminem cogeret expectauit: ut de
fide regum: atq gentium p̃dicatio ꝓ¬
phetica compłetur. e tiam hinc ñ ab¬
surde intelligitur aplica illa sentñti¬

Expanded text:
dicunt: Cui vim Christus intulit, quem coegit? Ecce habent apostolum Paulum, agnoscant in eo prius cogentem Christum, et postea docentem, prius ferientem, postea consolantem. Mirum est autem quomodo ille qui poena corporis ad Evangelium coactus intravit, plus illis ompulit ad charitatem, ejus perfecta charitas foras misit timorem , Cur ergret ecclesia perditos filios, ut redirent, si perditi filii coegerunt alios, ut perirent? quamuis etiam illos. quos non coegerunt, sed tantum modo seduxerunt, si per terribiles sed salubres leges in eius gremium reuocentur, blandius pia mater amplectitur et de illis multo amplius quam de his. quos numquam perdiderat, gratulatur. an non pertinet  illas oues, quae non uiolenter ereptae sed blande leniterque seductae a grege aberrauerluerint, flagellorum terroribus, vel etiae prius ut neminem cogeret exspectavit, ut de fide regum atque gentium praedicatio prophetica compleretur. Etiam hinc non absurde intelligitur apostolica illa sententi
Abbreviated transcription (Latin):
uncumq uos ex occasione hinus legisi¬
perialis ñ dilectione corrigendi s odio¬
mimicandi ꝑsequitur: displici nobis et
quamuis res que terrena ñ recte aquoq᷑
possidi possit isi uł iure diumo: quo
cuncta iustorum uł iure humano qd̃
ipotestate est regum terre.:dõa falso
res appellatis ur̃as quas nec iuste possi¬
detis: ⁊ scđ̃m legesn terrenorũ legum
amittere iussi estis arĩq dicitis nos eiꝰ
congregandis laboramus. cum scripũ
legatis Labores impiorum iustiedunt
si pauaritiam ten: dnplici nobis. ꝗsq̃
ꝓaliquo flagitio. uł facinore deiectõ
a uobis ita suscipi sicut suscipiunt᷑ qex¬
cepto errore quo anobis seꝑamini siñ
cͥmine ap̃uos uirerunt displic nobis
si nec facile ista monstratis rĩnullos te
leramus quos corrigere uł punire ñ po¬
gandos deserimus gregem domini neq
por uasa facta in contumeliam mig̃nũ

Expanded text:
uicumque uos ex occasione legis huius imperialis non dilectione corrigendi sed inimicandi odio persequitur, displicet nobis. et quamuis res quaeque terrena possideri possit, nisi vel iure divino, quo cuncta iustorum sunt, vel iure humano, quod in potestate est regum terre, ideoque falso res appellatis vestras, quas nec iuste possidetis et secundum leges terrenorum principum, amittere iussi estis frustraque dicitis: Nos in eis congregandis laboramus, cum scriptum legatis: Labores impiorum justi eduntsed per auaritiam tenet, displicet nobis. quisquis pro aliquo flagitio uel facinore proiectum a uobis ita suscipit, sicut suscipiuntur, qui excepto errore, quo a nobis separamini, sine crimine apud uos uixerunt, displicet nobis. sed nec facile ista monstratis et, si monstretis, nonnullos toleramus, quos corrigere uel punire non pogandos deserimus gregem domini neque propter uasa facta in contumeliam migramus
Abbreviated transcription (Latin):
uobis corngentib abeorum scelere
alios possetis deo propitiante munire
Quales autem sun qui eccłam fuguñt¬
eufrasii uos scelera que ds̃ amplius occul¬
tare ẽẽ noluit euidenter informant
qui inhomicidio quidem nechõis. ne¬
cessitudinem nec caritatem fratris: nec
sacerdoti reuerentiam cogitauit. Ince¬
stuoso autem inadulterio ⁊̃ ipse uindi¬
cte abstulit modum quia si adultĩum
pumias. ñ remam in quo iudicetur ince¬
ctus.si ncestuoso autem ingeras penam
inuitum crimen adulterii remanebit.
ecce dequo collegio sunt. qui quantũ
adsuꝑbiam suam iniuriam uobis ĩfer¬
re moliti sunt: et quantum ad ꝓuiden¬
tiam dei impollutos uos eccłe. ẜuauer
Auferte tales abilla prouincia: utimini
oblata uobis adeo opprimendi ꝑfidos
occasione. Quod tunc plenius fier potĩt
si auctores scelerum adclementissimum
pͥncipem dirigantur. et maxime eccłe a
rit optinere nec meritum. Item nicola¬

Expanded text:
vobis corrigentibus, ab eodem scelere vobis corrigentibus, ab eodem scelere alios possitis, Deo propitiante, munire. Quales autem sint qui Ecclesiam fugiuntEufrasii vos scelera quae amplius occulta Deus esse noluit evidenter informant: qui in homicidio quidem nec hominis necessitudinem, nec fratris charitatem, nec sacerdotii reverentiam cogitavit. Incestuoso autem adulterio etiam ipsius vindictae abstulit modum: quia, si adulterium punias, non remanet in quo vindicetur incestus. Si incestuoso ingeras poenam, inultum crimen adulterii remanebit. Ecce de quo collegio sunt, qui quantum ad superbiam suam, injuriam vobis inferre moliti sunt; et quantum ad providentiam Dei, impollutos vos Ecclesiae servaverunt. Auferte tales ab ista provincia, utimini oblata vobis a Deo opprimendi perfidos occasione. Quod tunc plenius fieri poterit, si auctores scelerum ad clementissimum principem dirigantur, et maxime Ecclesiarit retinere nec meritum. AD EPISTOLA
Abbreviated transcription (Latin):
ribus ⁊ potestatib comprimantur. Nec
quisquam maius ẽ. unde dco sacrificrõ
possitis offerre. quam sid ordinetis u
mi qui insuam et inaliorum ꝑnitiem
dchachantur competenti debeant uigo¬
excellentie urẽ de iniuria ꝗdem quam
uobis iniquorum hominum presũp¬
tioni gessit ualde doluimus.s ꝗa sci¬
mus occulto dei iudicio aĩamur̃am ⁊⁊si
ꝑaliorum iniquitatem ac suꝑbiam a
contaminatione scismatis custoditã eg¬
mus oportet dõ gr̃ãs: qui ⁊̃ demalis hoĩ¬
num actibus bona opari consueuit.n
nec enim sine illius prouidentia factõ
eẽ credendum ẽ: ut inde sensati: et ꝑũ¬
sissimi homines ad hoc usq prosilirent
ut suam diuisionem catholica ẽẽ creden¬
tes eccłam:asua uos pollutione ꝑhibe
one eruti: catholice quam diligitis ẜ¬
uare uos ꝯtigiss eccłe. Quamuis igitr
Exercete igitur intalibus debitã au¬
ctoritatem et ne eis amplius talia cõ
̃ contra uos talia presumpser̃: ut talia

Expanded text:
ribus etiam potestatibus comprimantur. Nec ribus etiam potestatibus comprimantur. Nec quidquam majus est, unde Deo sacrificium possitis offerre, quam si id ordinetis, ut hi qui in suam et aliorum perniciem debacchantur, competenti debeant vigoexcellentiae vestrae, de injuria quidem quam vobis iniquorum hominum praesumptio ingessit, valde doluimus. Sed quia scimus occulto Dei judicio animam vestram, etsi per aliorum iniquitatem et superbiam, et a contaminatione schismatis custoditam; egimus omnipotenti Deo gratias, qui etiam de malis hominum actibus bona operari consuevit. Nec enim sine illius providentia factum esse credendum est, ut insensati et perversi homines ad hoc usque prosilirent, ut suam divisionem catholicam esse credentes Ecclesiam, a sua vos pollutione prohiberone eruti, catholicae, quam diligitis, servari vos contigisset Ecclesiae. Quamvis igitur Exercete igitur in talibus debitam auctoritatem, et ne eis amplius talia commetiam contra vos talia praesumpserunt, ut alia
Abbreviated transcription (Latin):
gratulemur ñ solum ur̃am. s mubto¬
rum: ac pene omnium credimus ha¬
bere nouitiam.Et idcirco nunc dehis
q̃ uobis presentib ibi fieri stupemus
fiducialiter ap̃głam ur̃am diximus
ꝯquerendum. tertius siquidem Atq
t̃bare dicuntur:⁊omnes eccłasticas
res sius usibus applicare in tant̃ ut cc
unum eorum .i. maxmalianum usq
adnos pertam longum iter necessi¬
tate compellente quidam infatiga¬
biliter uenientes preces offerrent᷑.
obquam causam petrum pb̃rm se¬
dis nostre sed et proiectum notariũ.
adeandem loca duximus destinandõ
ut ea quȩ canonicis statutis. ap̃dictic
pseudo ep̃ĩs compererint commissa. ł
digna debeant ibiultione compescẽ
uel eosdem adnos usq ꝑducere. E ideo
salutantes paterno affectu głam ur̃a
petimus ut prefatis. qui nr̃a sede dire¬
cta sunt: in omnib prebeatis auxilĩ
ne putetis alicuius eẽ peccan sed hunᷤ¬
modi homines comprimuntur. Hoc
pacem iniquissime ꝑturbantes. ascła¬

Expanded text:
gratulemur, non solum vestram, sed multorum ac pene omnium credimus habere notitiam; et idcirco nunc de his quae vobis praesentibus ibi fieri stupemus, fiducialiter apud gloriam vestram duximus conquerendum. Thracius siquidem atque turbare dicuntur, et omnes ecclesiasticas res suis usibus applicare: intantum ut contra unum eorum, id est Maximilianum, usque ad nos per tam longum iter, necessitate compellente, quidam infatigabiliter venientes, preces offerrent. Ob quam causam Petrum presbyterum sedis nostrae, sed et Projectum notarium ad eadem loca duximus destinandos, ut ea quae canonicis statutis a praedictis pseudoepiscopis compererint commissa, vel digna debeant ibi ultione compescere, vel eosdem ad nos usque perducere. Et ideo salutantes paterno affectu gloriam vestram, petimus ut praefatis, qui a nostra sede directi sunt, in omnibus praebeatis auxilium; nec putetis alicujus esse peccati, si hujusmodi homines comprimuntur. Hoc pacem iniquissime perturbantes, a saecula
Abbreviated transcription (Latin):
chiepo uiensis aplice sedis legato scͥbit
dicens. Clici prosua eccla: testimoni
plurimum amiramur: qd in negotio
beatistephani: cłicorum ip̃orumꝰ acce¬
ptare nolueris testimonium. diuerse
namq s̃ spẽs causarũnec inoĩb causi
emma agitantur: Incriminalib siꝗdẽ
accus atorum: ⁊ testium: illa distincti
o ohfuanda ẽ: q̃ incanonib continęt̃
nequi ad ꝓbationem domesticam asy¬
mantur. Cetm̃ inpossessione uł huius¬
modi negotuis hupotissimum assum̃¬
dis̃. qui eadem negotia tractauer̃. dqͦ
ergo idem elici idoneis ad assertionem
cau̾se illius nullatenus remoueant᷑
s sicut aluis litteris delib̾atum ẽ: int̃
scĩ ioħis ⁊ scĩstephani canonicos. lis illa
ligi aliter domestici adꝓbationẽ ñ ad¬
oĩum pruperũ: testimonium dicant. In
conficiendis autem instrum̃tis scłariũ
negotiorum: pb̃ri ñ uocent᷑ adtestimoiũ
si sicasu contractui eos int̾fuisse accidit
uibente ep̃o. testimonium dicant n¬

Expanded text:
iennensi, apostolicae sedis Legato scribit, dicens: C. I. Clerici pro sua ecclesia testimonium plurimum admiramur, quod in negotio B. Stephani clericorum ipsorum acceptare nolueris testimonium. Diversae namque sunt species causarum, nec in omnibus causis crimina agitantur. In criminibus siquidem accusatorum et testium illa districtio observanda est, quae in canonibus continetur, ne qui ad probationem domestici assumantur. Ceterum, in possessionum vel hujusmodi negotiis hi potissimum assumendi sunt, qui eadem negotia tractaverunt, deergo iidem clerici idonei sunt ad assertionem causae illius, nullatenus removeantur, sed, sicut aliis literis deliberatum est, inter S. Joannis et S. Stephani canonicos lis illa am intelligi aliter. Domestici ad probationem non adomnium pauperum, testimonium dicant. In conficiendis autem instrumentis saecularium negotiorum presbyteri non vocentur ad testimonium, sed, si casu contractui eos interfuisse contigerit, jubente episcopo testimonium dicant. Un
Abbreviated transcription (Latin):
nolueris minus boni adipisceris. Itẽ
ubi consilium datur offerentis arbitỹ
an de suis fratrib testes possint ꝓdu¬
cere: multis auctoritatib uidetur eẽ
prohibitum. leges enim tam sacrorũ
stari potest. ꝓse ud minime quia ergo
istiꝓducuntur ut prose ip̃is testimoni¬
um ferant: non enim utilitatis sue ec¬
de se penitus immunes arbitrant̃ futõs
patet quod eorum uox intalibus ñ est
audienda.s ⁊ distinctio hec ⁊ testium
exammnatio: incriminalib causis sex¬
uanda est. Inciuilib autẽ ñusqueqͦ
ncrimmali erum causa: ñ lic testem d̾
ꝓpria domo ꝓduri. Incuuli autẽ p̃lati

Expanded text:
nolueris, minus boni adipisceris, non Ubi consilium datur, offerentis arbitrium an de suis fratribus estes producere possint, multis auctoritatibus videtur esse prohibitum. Leges enim tam sacrorum stari potest, pro se vero minime. Quia ergo isti producuntur, ut pro se ipsis testimonium ferant, non enim utilitatis suae ecclesiae se penitus immunes arbitrantur futuros, patet, quod eorum vox in talibus non est audienda. Sed distinctio haec et testium examinatio in criminalibus causis servanda est; in civilibus autem non usquequaque. In criminati enim causa non licet testem de propria domo produci, in civili autem p
Abbreviated transcription (Latin):
tixorem ⁊ babuerit eam ⁊ ñ inuenĩt g̃¬
tiam in conspectu eius ꝓpt aliqamꝰ
feditatem scribat᷑ libellum repudnet
dabit ei et dimittet eam dedomo sua.
Curmnq egressus adulteram maritum
duxeritꝰ ⁊ille quoq oderit eam d̾derł¬
que ubellum repudri ⁊ dminserit eam
dedomosua aut certe mortuus fuerit
ñ poterit eamprior maritus recipere
uixorem qm̃polluta ẽ. ⁊ ab hominabileᷤᷤ
facta ẽ coram domino nec peceene faci¬
as terram quam dommus ds̃ tuus tra¬
dicdit possidendam. ¶Si autem ine¬
uitabili necessitate cogente uir mnaliã
ꝓuunciam fugerit fiuxor. tum sequi nos¬
Querit illouiuente illamnupta ꝑmane
erit maneat inmpta ꝗͣdiuur eius inxerł.
iquis necessitate ineuitabili cogente in
alium ducatum seuꝓuinciam fugerit
reius uxor cum ualet ⁊ potest amore pa¬
rentum aut rerum suarum eum sequi
noluerit ip̃a omm tempore quamdiu
uir eius quem insecuta ñ fuit uiuit sẽ¬

Expanded text:
habuerit eam, et non invenerit gratiam in conspectu ejus propter aliquam foeditatem, scribet libellum repudii, et dabit ei, et dimittet eam de domo sua. Cumque egressa alterum maritum duxerit, et ille quoque oderit eam, dederitque ei libellum repudii, et dimiserit eam de domo sua, aut certe mortuus fuerit, non poterit prior maritus recipereeam uxorem, quia polluta est, et abominabilis facta est coram Domino, ne peccare facias terram tuam, quam Dominus Deus tuus tradidit tibi possidendam. III. essitate cogente vir in aliam provinciam fugerit, et uxor ejus eum sequi noluerit, illo vivente illa innupta permaneaerit, maneat innupta, quamdiu vir ejus vixerit. Si quis necessitate inevitabili cogente in alium ducatum seu provinciam fugerit, et ejus uxor, quum valet et potest, amore parentum et rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore, quamdiu vir ejus, quem secuta non fuit, vivit, sem
Abbreviated transcription (Latin):
cubitum uiri ⁊ mulieris ꝯcipitur cũ
ditum mortiq subiectum ⁊⁊ obhoc ra¬
turaliter ire nasci filium dequa dicit
apłs. Eramus enim natura filii ire
sicut ⁊ cetĩ aqua ira nullus libatur
nisi ꝑfidem mediatoris hominis iħu¬
utentes uerum ⁊̃ paruulos qui siue ĩ
uteris matrum uiuere incipiunt ꝯibi
moriuntur siue iam dematrib nati
dos. Quia ⁊ si peccatum ꝓprie actionis
nullum habent originał tñ peccati
dampnationem carnali ꝯceptione ex
natuuitate traxerunt. Item ioħs eri

Expanded text:
cubitum viri et mulieris concipitur, cum ditum, mortique subjectum, et ob hoc natura ira filium nasci, de qua dicit Apostolus: Eramus enim natura filii irae sicut et caeteri. A qua ira nullus liberatur, nisi per fidem Mediatoris Dei utentes, uerum etiam paruulos, qui siue in uteris matrum uiuere incipiunt et ibi moriuntur, siue iam nati dos, quia etsi peccatum propriae actionis nullum habuerunt, originalis tamen peccati damnationem carnali conceptione et nativitate traxerunt. Item: Fi
Abbreviated transcription (Latin):
secrandas nec talis trepicdatio facĩ
iterationem qm̃ ñ monstratur eẽ ite¬
ratum quod nescitur factum. Item¬
gg̃.deeodem ⁊ qd octo dieb dedicatio¬
nos sollempniter s̃ celebrande ip̃o do¬
mino ⁊ exemplum dante qui adfestũ
dedicationis templi omnib id facien¬
di dans formam cum reliquis ppłis eã¬
dem festiuitatem celebraturus uenit:
quod autem octo diebus encena s̃ ce¬
lebranda inł. regum ꝑlecta dedicati¬
si cap̃.uiiii. Consecrentur eccłe d̾q̃rũꝯ
ꝯsecrarentur et suꝑflua altaria dest
imotum fuerit attare denuo consec̃tir
eccła si parietes mutantur ⁊ ñ altaẽ
adulterio eccła uiolata fuerit dilig
entissime expurgetur ⁊ denuo ꝯseeret

Expanded text:
secrandas; nec talis trepidatio facit iterationem, quoniam non monstratur esse iteratum quod nescitur factum. C. XVII. De eodem, et quod octo diebus dedicationos solenniter sunt celebrandae, ipso Domino exemplum dante, qui ad festum dedicationis templi, omnibus id faciendi dans formam, cum reliquis populis eandem festivitatem celebraturus venit, Quod autem octo diebus encaenia sint celebranda, in libro Regum perlecta dedicati CAP. XVIII. Consecrentur ecclesiae de quconsecrentur, et ut superflua altaria destri motum fuerit altare, denuo consecretur Ecclesia; si parietes mutantur, et non altaadulterio Ecclesia fuerit violata, diligentissime expurgetur, et denuo consecret
Abbreviated transcription (Latin):
rrianorum eccła inregione uerbis
huius que subura dicitur cum clau¬
sa usq biennium ꝑmansiss: placuit
ut infide catholica introductis illic
beati sebastiani et sce agathe marti¬
ris reliquiis dedicari debuiss: quod¬
gapitus pp̃. uas catholicum euangłn
tuba ꝓreco uistitie sacre altaris sedisq
uelamina sacrilegis antimi infecta
fabulis suns catholicis precib eliuit.

Expanded text:
rrianorum ecclesia in regione urbis huius que Subora dicitur cum clausa usque ante biennium remansisset, placuit, ut in fide catholica, introductis illic beati Sebastiani et sanctae Agathae martirum reliquiis, dedicari debuisset. Quodgapitus Papa vas catholicum, evangelii tuba, praeco justitiae, sacra altaris sedisque velamina, sacrilegis Anthimi infecta fabulis, suis catholicis precibus delevit.
Abbreviated transcription (Latin):
ccłas arrianorum ubicumq inueñti
Acatholicas eas diumnis p̃cibus ⁊ oꝑibu
absq ulla mora consecrate sicut ⁊ noᷤᷤ
fecimus. cum ꝓcausa theodorici regic
ostantinopolim fuissemus. Itẽ gg. indi¬

Expanded text:
 Arianorum ubicunque inveneritis, catholicas eas divinis precibus et operibus absque ulla mora consecrate, quia et nos fecimus, cum pro causa Theodorici regis Constantinopoli fuissemus. » N
Abbreviated transcription (Latin):
uos ignorare fratres quia patres n¬
nr̃i om̃s subnube fuerunt ⁊ om̃s
mare transierunt et om̃s in moise
baptizati sunt innube et inmari
potestate diuina flagellatur et
uiratur et torquetur diabolus ⁊ cũ
exire se ⁊ hommes dimittere sepe
dicat: in eo tñ quod dixerat: fallat.
Et id quod ꝓpharaonem prius ge¬
stumest. eodem mõ obstinationis
rit cadauer hominis et ꝓpter hoc.
uii. diebus fuerit immundus aper¬
gatur dehac aqua die tertia ⁊ uii.
nitatis emundatus ñ fuerit in re¬
surrectione ap̃scõrum collegium im¬
mundus erit. Si die tertio asꝑsus ñ
qui tetigerit humane anime mor¬
ticinumꝰ et asꝑsus exhac comixtio¬
ne ñ fuerit polluet tabernaculũ
erit: et manebit spurcitia eius sr̃
eum ⁊ itm. Et locutus ẽ dominus
et ita facies eis purificationẽ eorũ
circum sparges eos aqua purificati¬
onis ⁊ itm̃. aquas parsionis purifi¬
cationẽ unde apparet asꝑsionem qͦ
aque instar salutaris iauacri op¬

Expanded text:
patres npatres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes per mare transierunt, et omnes in Moyse baptizati sunt et in nube et in mari.potestate diuina flagelletur et uratur et torqueatur diabolus, et cum exire se et homines Dei dimittere saepe dicat, in eo tamen quod dixerit fallat et id quod per Pharaonem prius gestum est eodem mendacio obstinationis rit cadaver hominis, et propter hoc septem diebus fuerit immundus, aspergatur de hac aqua die tertio, et sepnitatis mundatus non fuerit, in resurrectione apud sanctorum collegium immundus erit. Si die tertio aspersus nqui tetigerit humanae animae morticinium, et aspersus ex hac commixtione non fuerit, polluet tabernaculum ionis immundus erit, et manebit spurcitia ejus super eum. Et iterum: Et locutus est Dominus et ita facies eis purificationem eorum: circumsperges eos aqua purificationis. Et iterum: Aqua aspersionis purificatio est. Unde apparet, aspersionem quoque aquae instar salutaris lavacri ob
Abbreviated transcription (Latin):
na deflueret ⁊ futurorum prefigu¬
ratione alimentum panis celestis
⁊ cibum xp̃i uenientis ostenderet.
Ilic enim sine discrimine ut sexus
uel etatis gomor singłi equalit̃ colli¬
gebant. Vnde apparebat xp̃s indul¬
gentiam et celestem grãm post mo¬
dum secuturam equaliter omnib
dudi sine sexus uarieetate sine an¬
norum discrimine sine acceptione
ꝑsone suꝑomnem dei ppłm spãlis
grẽ dei mĩnus infundi. piane ead̃
one atq auctu nrõ post motum uł
minuitur uł augetur ut ineuangłi¬
o dominicum semel equalit᷑ semma¬
tur s prouarietate terre aliud absu¬
quidam ex his quibaptrzantur e¬
gri sp̃ib adhuc immundis teneãt᷑
sciat diaboli nequitiam ꝑtinacem
usq adaquam salutarem ualere in
baptõ uõ om̃s nequitie sue uires a¬
mittere. Quod exemplum cernime¬
inrege pharaone qui diu reluctatus
⁊ in sua ꝑfidia demoratus tam diu
resistere potuit ⁊ preualere donec ad
aquam ueniret: quocumq ueruss¬

Expanded text:
na deflueret et futurorum praefiguna deflueret et futurorum praefiguratione alimentum panis caelestis et cibum Christi uenientis ostenderet. illic enim sine discrimine uel sexus uel aetatis gomor singulis aequaliter colligebatur. unde apparebat Christi indulgentiam et caelestem gratiam postmodum secuturam aequaliter omnibus diuidi sine sexus uarietate, sine annorum discrpersonae super omnem Dei populum spiritalis gratiae munus infundi. Plane eademone atque actu nostro postmodum vel minuitur, vel augetur, ut in evangelio dominicum semen aequaliter seminatur; sed pro varietate terrae aliud absuquidam ex his, qui aespiritibus adhuc immundis tentantur, sciat diaboli nequitiam pertinacem usque ad aquam salutarem valere, in Baptismo vero omne nequitiae suae virus amittere. Quod exemplum cernimin rege Pharaone, qui diu reluctatus et in sua perfidia demoratus tam diu resistere potuit et praeualere donec ad aquam ueniret: quo cum ueniss
Abbreviated transcription (Latin):
qui baptirandi recipit officium
sine crismate usquam debet prog̃di
quia inter nos placuit semel inba¬
ptismate crismari. deeo autem ꝗm
baptismate quacumq nec essitate
faciente crismatuᷤ ñ fuerit in con¬
firmatione sacerdos comonebitur
nam internos crismatis ip̃ius ñ ñ
una benedictione ñ preiuidicante ᷤ
cuiquam hoc dicimus s ut necessa¬
ria habeatur crismatio. Item capła¬
crisma infundatur ad expargen¬
ante crismatis infusionem ꝑcipiat.
ecquẽ quam tio exordium sumpsit.
mouere debet quod aspergi ut profĩ¬
di egri iubentur cum gratiam do¬
minicam consecuntur: cum scriptã
scã ꝑecechielem ꝓpħam loquatur et
sura datur. sed suꝑcredentes totus
infunditur. Nam si dies omnibus
equaliter nascitur. et si sol suꝑ om̃s
parieres ⁊ equali luce diffunditur
quantomagis xp̃s sol et dies ueru
ineccła sua lumen uite eterne pan
equalitate largit᷑us. Cuius equali¬
tatis sacramentum uidemus ine¬
xodo eẽ celebratum cum decelo mã¬

Expanded text:
qui baptizandi recipit officium, sine chrismate usquam debet progredi, quia inter nos placuit semel in baptismate chrismari. De eo autem, qui in baptismate, quacunque necessitate faciente, chrismatus non fuerit, in confirmatione sacerdos commonebitur . Nam inter nos chrismatis ipsius non nisi una benedictio est. Non praejudicantes cuiquam hoc dicimus, sed ut necessaria habeatur chrismatio. Cchrisma infundatur, ad aspergeante chrismatis infusionem recipiat . nctificatio exordium sumserit. movere debet quod aspergi vel perfundi videntur aegri cum gratiam dominicam consequuntur, quando Scriptura sancta per Ezechielem prophetam loquatur et sura datur sed super credentem totus infunditur. nam si dies omnibus aequaliter nascitur et si sol super omnes pari et aequali luce diffunditur, quanto magis Christus sol et dies uerus in ecclesia sua lumen uitae aeternae pari aequalitate largitur? cuius aequalitatis sacramentum uidemus in Exodo esse celebratum, cum de caelo man
Abbreviated transcription (Latin):
reddenda coĩo ͤ nec eorum expetenda
penitentia quos excipit adcoherti¬
resbiteris seuextra ep̃mtangere uci.
suuie presente ep̃o cum baptriant cͥs¬
mate baptriatos ungere liceat secd
quod abep̃o cum fuerit ꝯsecratum
ñĩ tr̃ frontem exeodem oleo signã¬
re quod solis debetur ep̃is cumꝰ tra¬
dunt paraclitum. Item exregistro
res biteri baptriatos infantes uei.¬
signare in frontib sacro crismate
ñ presumant s pbri baptitatos un¬
gant inpectore ut ep̃i postmodum
ꝯͦfirment infronte. Item exc̃. ap̃¬
belluacum. Crismatis pannum
sedõ unire et suꝑ alium baptiza¬
per alium baptriatum mittere ñ
deueteri crismate baptisina conse
quam de illo nouo quod ꝓpriiep̃i lar¬
gitione ut concessione accepit bap¬
triare nisi preoccupante morte
temptauerit ꝓtemeritatis ausu ip̃e
inse sue dampnatiomns ꝓtulisse sen¬
tentiam manifestatur. Item exc̃.

Expanded text:
reddenda communio est, nec eorum est exspectanda reddenda communio est, nec eorum est exspectanda poenitentia, quos excipit a coercitiresbyteris seu extra episcopum, sive praesente episcopo, cum baptizant, chrismate baptizatos ungere liceat; sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem ex eodem oleo signare: quod solis debetur episcopis cum tradunt Paracletum. CAP. CXVII. resbyteri baptizatos infantes signare in frontibus suis chrismate non praesumant, sed presbyteri baptizatos tangant in pectore, ut episcopi postmodum confirment in fronte. CAP. LXXI.Chrismatis pannum secundo linire, et super alium baptizaper alium baptizatum mittere, non De veteri chrismate baptisma consecrquam de illo novo, quod proprii episcopi largitione vel concessione accipit, baptizare nisi praeoccupante morte, temptaverit, pro temeritatis ausu ipse in se suae damnationis protulisse sententiam manifestatur. 8.
Abbreviated transcription (Latin):
simliter si ꝓimunditia putauerĩt
tribus annis similiter peniteant.
tem felix p̃õ. Dehis qui exindusta¬
Iisse constiterit et seuoptantes for.¬
sitan seu coactos lauacri illius uni
adexitus sui diem inpemitentia si
resipiscunt iacere ꝯuemat. nec ora¬
tione ñmodo fidelium si nec catecr¬
minorum quidem õimoclis inter¬
ẽẽ. Quib laica tantum coĩo inmor
te reddenda est. decłicis autẽ et
monachis et puellis dei aut scła¬
rib seruari precipimus hunc te¬
norem quem nicena sinodus inter
eos qui lapsi sunt uł fuerint. Fuan¬
dum. ẽẽ constituit ut .s. qui nulla
necessitate nullius rei timore atq¬
ꝑiculose ut rebaptriarẽtur hereti¬
cus impie dederunt: si tñeos excor¬
cola submittere qui eum ñtiue¬
runt abnegare.Pueris autem qui
bus quod adhuc in puberes sunt¬
apubertate uocabulum est seu cłicis
seu laicis aut ⁊̃ simlib puellis quib
ignorantia suffragatur etatis aliqñ¬
diu submanus impositione detentiᷤ

Expanded text:
similiter. Si pro munditia putaverint, tribus annis similiter poeniteant. C. CXVIII. De his qui ex industisse constiterit, et seu optantes forsitan, seu coactos lavacri illius unicad exitus sui diem in poenitentia si resipiscant jacere conveniet, nec orationi non modo fidelium, sed ne catechumenorum quidem omnimodis interesse; quibus laica tantum communio in morte cura debebit. De clericis autem et monachis, aut puellis Dei, aut saecularibus, servari praecipimus hunc tenorem quem Nicaena synodus circa eos qui lapsi sunt vel fuerint servandum esse constituit; ut scilicet qui nulla necessitate, nullius rei timore aut periculo, se ut rebaptizentur haereticis impie dediderunt; si tamen eos ex corcolla submittere, qui eum non timuerunt abnegare. Qubus, quod adhuc impuberes sunta pubertate vocabulum est, seu clericis seu laicis, aut etiam similibus puellis, quibus ignorantia suffragatur aetatis, aliquandiu sub manus impositione detentis
Abbreviated transcription (Latin):
etulerunt nunti tui quod fuit inca¬
dem ꝓuicia sacerdos qui latinã ligua
penitus ignorabat et dumbaptirarit
nesciens loqui latine infringens ling
scĩssime frater siilie quibaptnrauit
ñerrorem introducens aut heresim s
prosola ignorantia romane locutio¬
nis infringendo unguam ut sup̃di
ximus hoc baptirans dixiss ñ possu¬
mus ꝯsentire ut denuo baptrzent̃.¬

Expanded text:
Retulerunt nuncii tui, quod fuerit in eadem provincia sacerdos, qui latinam linguam penitus ignorabat, et, dum baptizaret, nesciens latini eloquii, infringens lingusanctissime frater, si ille, qui baptizavit, non errorem introducens aut haeresim, sed pro sola ignorantia Romanae locutionis infringendo linguam, ut supra fati sumus, baptizans dixisset, non possumus consentire ut denuo baptizent