comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bita eẽt. Nũc qm̃ tuũ insanabile ingeniũ ẽ tu tuo supplicio doce huãnũ genꝰ ea
scã crede̾ que ate uiosata sũt. Ut igͥ pauloante aĩum int᷑ sidenatẽ romanãq rẽ
ancipitẽ gessisti ica iã corpus passim distrahendum dabis. Ex iide duab ad mo
rum in utroq cũm corpus qua inhesem̃t uĩculis membia portantes. Auẽtere
os̃ ab tanta fedicate spectaculi oculos. Pͥmũ ultimũq illud suppsiciũ apud ro¬
manos exempli paꝵ memons segũ huãnaꝵ fuit. In ałiis głian sicet nulli gẽ¬
Scium mitiores placuisse penas.
Nt̾ hec iã p̃missi albam erãt equices qui multitudinẽ cruducerẽt romam
segiones dein ducte ad duuendam urbem. Que ubi intraue̾ portas. nõ ꝗdẽ
fuic cumult᷑ ille nec pauor qualis captatũ ẽẽ urbiũ solet cũ effractis portis

Expanded text:
bita esset; nunc quoniam tuum insanabile ingenium est, at tu tuo supplicio doce humanum genus ea bita esset; nunc quoniam tuum insanabile ingenium est, at tu tuo supplicio doce humanum genus ea sancta credere quae a te uiolata sunt. ut igitur paulo ante animum inter Fidenatem Romanamque rem ancipitem gessisti, ita iam corpus passim distrahendum dabis.' exinde duabus admotirum in utroque curru corpus, qua inhaeserant uinculis membra, portantes. auertere omnes ab tanta foeditate spectaculi oculos. primum ultimumque illud supplicium apud Romanos exempli parum memoris legum humanarum fuit: in aliis gloriari licet nulli gentium mitiores placuisse poenas. inter haec iam praemissi Albam erant equites qui multitudinem traducerent Romam. legiones deinde ductae ad diruendam urbem. quae ubi intrauere portas, non quidem fuit tumultus ille nec pauor qualis captarum esse urbium solet, cum effractis portis
Abbreviated transcription (Latin):
secnti sũt ut et uos si qͦ ego inde agm̃ decliuare uoluissem fecissetis. Mecti ille esc
ductor itinĩs hui mecti idem hui machinator belli mectius federis romani alba¬
niꝙ iuptor audeat deinde talia aluis nisi hoc insigne iã docanũtũ mõtalibus
dedero. Centuriones armati mectium aͣcũ sistũt. Rex cetert ut orsus eint ꝑagit: qd̾
bonũ faustum felixq sit popuło. R. ac michi uob̃q albani. Ppłm oẽm albanũ ro
mam trnducere in aĩo est. Ciuitatẽ dare plebe is pͥmores in patres legere/ unam
urłom unã rẽ .p. facere. ut ox uno qͦndam in duos ppłos diuisa albana res est sic
iũc in unũ redeat. Ad hec alb̾ana pubes mermis ab armatis septa in uariis uo¬
sũtatib cõmuni tam̃ metu cogẽte sisentium tenet. Tum tulsus. Mecti suffeti in¬
quit si ip̃o discere posses fidem ac fedem ẜuare uiuo tibi ea disciplina a me adhi¬

Expanded text:
secuti sunt, ut et uos, si quo ego inde agmen declinare uoluissem, fecissetis. Mettius ille est secuti sunt, ut et uos, si quo ego inde agmen declinare uoluissem, fecissetis. Mettius ille est ductor itineris huius, Mettius idem huius machinator belli, Mettius foederis Romani Albanique ruptor. audeat deinde talia alius, nisi in hunc insigne iam documentum mortalibus dedero.' centuriones armati Mettium circumsistunt; rex cetera ut orsus erat peragit: 'quod bonum faustum felixque sit mam traducere in animo est, ciuitatem dare plebi, primores in patres legere, unam urbem, unam rem publicam facere; ut ex uno quondam in duos populos diuisa Albana res est, sic nunc in unum redeat.' ad haec Albana pubes, inermis ab armatis saepta, in uariis uoluntatibus communi tamen metu cogente, silentium tenet. tum Tullus 'Metti Fufeti' inquit, 'si ipse discere posses fidem ac foedera seruare, uiuo tibi ea disciplina a me adhi
Abbreviated transcription (Latin):
Precones ab̾ extremo orsi pͥmos exciue̾ albanos. hii nouitate etiã rei moti ut re¬
gem romanũ cõcionãcẽ audirẽt. Proximi cõstitere. Ex cõposico armatu cicũda¬
tur romana segio cencunonib datũ negociũ eratꝰ ut sm̃ mora imꝑia exequerẽt᷑
Tñ ita tullus infic Romani si ũꝙͣ ante alias ullo in bello fuit qd̾ pͥmũ diis ĩ¬
mortalib gñis agẽtis deuide ur̃ẽ ipoꝵ uituti heste̾nũ id p̃liũ fuit. Dimicatũ est
psidia sotioꝵ. Nã ne uos falsa opinio ceneat/ in iussu mõ albani subiere ad mõ¬
tes. Nec imꝑium illud meũ sed cõsiliũ ec imꝑii simulacio fuit ut nec uobis.
iqnom̃tib desen uos auerteret᷑ a cetamine añis et hostib cĩcũ uenue se ab cengo
m̃tis ceͣror ac fuga iniceretur. Nec ea cułpa quã argũo oĩum albanoꝵ ẽ d̾ucem

Expanded text:
praecones ab extremo orsi primos exciuere Albanos. hi nouitate etiam rei moti ut repraecones ab extremo orsi primos exciuere Albanos. hi nouitate etiam rei moti ut regem Romanum contionantem audirent proximi constitere. ex composito armata circumdatur Romana legio; centurionibus datum negotium erat ut sine mora imperia exsequerentur. tum ita Tullus infit: 'Romani, si unquam ante alias ullo in bello fuit quod primum dis immortalibus gratias ageretis, deinde uestrae ipsorum uirtuti, hesternum id proelium fuit. dimicatum est perfidia sociorum. nam ne uos falsa opinio teneat, iniussu meo Albani subiere ad montes, nec imperium illud meum sed consilium et imperii simulatio fuit, ut nec uobis, ignorantibus deseri uos, auerteretur a certamine animus, et hostibus, circumueniri se ab tergo ratis, terror ac fuga iniceretur. nec ea culpa quam arguo omnium Albanorum est: ducem
Abbreviated transcription (Latin):
nant Ceroꝵ ad hostes cransie. Et auduierũt clara uoce dictũ et magna ꝑs fide¬
natium ut qͥ colõni additi romanis eẽnt satine scieb̾ant. Itaq ne subito ex colli¬
natiũ coriui ĩ eientẽ aᷝieno pauore ꝑcussum ferocio redit. Nec illi culere impetũ
sed ab efisa fuga fłum obiectũ a tergo arcebat. Quopost ꝙͣ fuga inclinauit
alii arma fede iacrantes in aquã ceci niebat̃. Alii dũ cuc̃tãcur inripis int̾ fuge
uũgueq cõsisiũ oppssi. nõ alia ante romana pugna atrocior fuit.
Um allm᷑ exenitus spectato ce̾tamĩs deductus in cãpos mectius cullo de¬
uictos hostes gratulat᷑. Contra cullus mectiũ benigne allaͥt᷑ qd̾ bñ ue̾tat
castra albanos romanis castus iũgere uibet sacrifiaũ lustrle in diẽ posteram
panit ub̃i ilłuxit patis om̃ib ut assoset uocari ad cõtionẽ ucrũq ex̾citum iubet

Expanded text:
nant. terror ad hostes transit; et audiuerant clara uoce dictum, et magna pars Fidenant. terror ad hostes transit; et audiuerant clara uoce dictum, et magna pars Fidenatium, ut quibus coloni additi Romani essent, Latine sciebant. itaque ne subito ex collinatium cornu in Ueientem alieno pauore perculsum ferocior redit. nec illi tulere impetum, sed ab effusa fuga flumen obiectum ab tergo arcebat. quo postquam fuga inclinauit, alii arma foede iactantes in aquam caeci ruebant, alii dum cunctantur in ripis inter fugae pugnaeque consilium oppressi. non alia ante Romana pugna atrocior fuit. tum Albanus exercitus, spectator certaminis, deductus in campos. Mettius Tullo deuictos hostes gratulatur; contra Tullus Mettium benigne adloquitur. quod bene uertat, castra Albanos Romanis castris iungere iubet; sacrificium lustrale in diem posterum parat. ubi inluxit, paratis omnibus ut adsolet, uocari ad contionem utrumque exercitum iubet.
Abbreviated transcription (Latin):
ausus sensim ad montes suocedit. Inde ubi sacis subisse sese ratus ẽ engit cotam
aciem. Esuctuansq aĩo uc tereret cõs ordines expłicat. Consibiũ erat gͦ fortuna rẽ
dciret eo indinare uires. Muacuso pͥmo ẽẽ romanis qͥ xximi steterãt. Ut nudan la¬
tera sua sotioꝵ digressu senserũt inde eques citato equo nũciat regi abire albanos.
Tussus in retrrpida duodecim uouit salios fanaq pallon ac pauon eqͥtẽ clara in¬
ciepans uoce ut hostes exandirẽt redure in p̃siũ uib̾et nhił crepidatiõe opus eẽ suo
uis su cĩ cuduci alłansĩ excitũ ut fidenatiũ nuda terga ĩuad̾at i dẽ impenit ut astaᷤᷤ¬
equites enigere nibent: Id faccũ magne ꝑti peditũ romonoꝵ cõspectũ abeũtis al¬
b̾am eycit᷑ int̾ sepsit. Qui uider̃t id̾ quod̾ a rege auditũ en̾it. Irati eo acrius pug¬

Expanded text:
ausus sensim ad montes succedit; inde ubi satis subisse sese ratus est, erigit totam ausus sensim ad montes succedit; inde ubi satis subisse sese ratus est, erigit totam aciem, fluctuansque animo ut tereret tempus ordines explicat. consilium erat qua fortuna rem daret, ea inclinare uires. miraculo primo esse Romanis qui proximi steterant ut nudari latera sua sociorum digressu senserunt; inde eques citato equo nuntiat regi abire Albanos. Tullus in re trepida duodecim uouit Salios fanaque Pallori ac Pauori. equitem clara increpans uoce ut hostes exaudirent, redire in proelium iubet: nihil trepidatione opus esse; suo iussu circumduci Albanquites erigerent. id factum magnae parti peditum Romanorum conspectum abeuntis Albani exercitus intersaepsit; qui uiderant, id quod ab rege auditum erat rati, eo acrius pug
Abbreviated transcription (Latin):
pace bessum querẽs quia sue ciuitati aĩoꝵ plusꝙͣ uirium ce̾nebat cẽ ad bellum
pasa atq exedicto gerundũ alios cõcitat ipłos.Suis ꝑ spẽm societatis ꝓdicionẽ
reẜuat.Einates cosoma romana ueĩentib sociis cõsilii assũptis pacto trãsiciois
albanor ad bellum atq arma incitãt᷑. Cũ fidene apte descissẽt cullus mettio¬
excrrituq eius ab̃ asb̾a accito. ꝯtiu hostes ducit. ubi anienem transiit ad cõflu¬
entem colłocat castra. Int̾ eũ lõcã et fidenas ueientiũ exercit᷑ tibenm trãsierat.
Hi et in acie ꝓpe flum̃ cenuere dextrũ cori in sinistro fidenates ꝓpius montes
cõsistũt. Tullus adu̾sus ueientem hostem dingit suos albanos cõtra legionem fi¬
denatiũ cossoet alb̾ano nõ płus animi enit ꝙͣ fid̾ei. Nec mane̾ ergo nec trãsire aꝑte

Expanded text:
pace bellum quaerens, quia suae ciuitati animorum plus quam uirium cernebat esse, ad bellum pace bellum quaerens, quia suae ciuitati animorum plus quam uirium cernebat esse, ad bellum palam atque ex edicto gerundum alios concitat populos, suis per speciem societatis proditionem reseruat. Fidenates, colonia Romana, Ueientibus sociis consilii adsumptis, pacto transitionis Albanorum ad bellum atque arma incitantur. cum Fidenae aperte descissent, Tullus Mettiexercituque eius ab Alba accito contra hostes ducit. ubi Anienem transiit, ad confluentes conlocat castra. inter eum locum et Fidenas Ueientium exercitus Tiberim transierat. hi et in acie prope flumen tenuere dextrum cornu; in sinistro Fidenates propius montes consistunt. Tullus aduersus Ueientem hostem derigit suos, Albanos contra legionem Fidenatium conlocat. Albano non plus animi erat quam fidei. nec manere ergo nec transire aperte
Abbreviated transcription (Latin):
nec patus sacumas nec ipius parẽ in om̃i picuso aiũm absoluer̃q ad miratiõe ma¬
ꝙis uirtucis quã uire caẽ. Itaq ut cedes manifesta aliqͦ tam̃ ꝑicuso sueret᷑ imre¬
itum patri ut filium expiaret pecunia publica. Is quibdã piacularib sacrificiis
fãs que deuide genti oratie trudica sũt trãsmisso ꝑuiã tigillo capice adopto ue¬
Lut sub iugũ misit uiuenẽ. Id hod̾ie qͦ publice semꝑ refectũ manet. Sororium
cigissum uocant homtie sepulchrũ quo loco cõtuerat icca. Constiuctũq est ibi sa¬
Mꝑo quadiato.
Ee dui pax albana mansit niuidia uulgi qd trb militibi forcuna publica con¬
omissa fuent uanũ ingeniũ dictatoris coͣrupit. Et qm̃ rectacõsilia haud bene.
euenerãt piuis recõcisiare populanũ aĩos cepit. Igͥ ut pͥus in besso pacem sic i

Expanded text:
nec patris lacrimas nec ipsius parem in omni periculo animum, absolueruntque admiratione manec patris lacrimas nec ipsius parem in omni periculo animum, absolueruntque admiratione magis uirtutis quam iure causae. itaque ut caedes manifesta aliquo tamen piaculo lueretur, imperatum patri ut filium expiaret pecunia publica. is quibusdam piacularibus sacrificiis factis quae deinde genti Horatiae tradita sunt, transmisso per uiam tigillo, capite adoperto uelut sub iugum misit iuuenem. id hodie quoque publice semper refectum manet; sororium tigillum uocant. Horatiae sepulcrum, quo loco corruerat icta, constructum est saxo quadrato. nec diu pax Albana mansit. inuidia uolgi quod tribus militibus fortuna publica commissa fuerit, uanum ingenium dictatoris corrupit, et quoniam recta consilia haud bene euenerant, prauis reconciliare popularium animos coepit. igitur ut prius in bello pacem, sic in
Abbreviated transcription (Latin):
uocatiõe ad ppłm ccͣcatũ ẽ. Moti hoĩes sũt in eo uidicio maxiẽ pubsio oratio patre
ꝓclamãce se filiam iure cesam udicare ni ita eẽt patrio uire in filiam aĩadu̾suram
fuisse orbat. Dam̃ ne se quẽ pauloance cum eg̾gia scĩpe cõspexisset orbũ libens
facerẽt. Int hec senex uiuenẽ ampley spolia curiatioꝵ fixa eosooo qui nũc pisa omtia
appessat᷑ ostentãs. Hũccine aiebat que modo decoratum ouantẽq uictoria inoedẽ¬
tem uidistis qͥntes eũ sub furra inctũ int̾ uerbera et cruciat uidere potestis. Quod̾
iux albanoꝵ oculi tã deforme spectaculu fere possent. Isictor cossiga man que pa¬
ułoante armate imꝑium ppło romano peperer i caput ob̾nube siberaton urbis
hiui arbori infelia suspende uerbera ues intra pomenũ modo int̾ ilsa pila et spolia
hostium uł exͣ pomenũ modo int̾ sepulcr curatioꝵ. Quoeĩ duce̾ hũc iuuenem
potestis ubi nõ sua decomi eũ a canta feditate supplicii uindicẽt. Nõ tulit populus

Expanded text:
atum ad populum est. moti homines sunt in eo iudicio maxime P. Horatio patre proclamante se filiam iure caesam iudicare; ni ita esset, patrio iure in filium animaduersurum fuisse. orabat deinde ne se quem paulo ante cum egregia stirpe conspexissent orbum liberis facerent. inter haec senex iuuenem amplexus, spolia Curiatiorum fixa eo loco qui nunc Pila Horatia appellatur ostentans, 'huncine' aiebat, 'quem modo decoratum ouantemque uictoria incedentem uidistis, Quirites, eum sub furca uinctum inter uerbera et cruciatus uidere potestis? quod uix Albanorum oculi tam deforme spectaculum ferre possent. i, lictor, colliga manus, quae paulo ante armatae imperium populo Romano pepererunt. i, caput obnube liberatoris urbis huius; arbore infelici suspende; uerbera uel intra pomerium, modo inter illa pila et spolia hostium, uel extra pomerium, modo inter sepulcra Curiatiorum; quo enim ducere hunc iuuenem potestis ubi non sua decora eum a tanta foeditate supplicii uindicent?' non tulit populus
Abbreviated transcription (Latin):
regem. Rex ne ip̃e cã cristis ingratiq ad uusgus uidicii aut scõm iudicium suppli¬
a duũ uins ꝓuocai̾t ꝓuocatiõe ce̾tato si nõ uĩcent caput obnubito infelici arbor resti
suspendico uerberato uel uitr pomeriũ uł exͣ pomenum. hac lege diũi um creati qͥ
se ab soluere uerebant᷑ ea lege ne m̃oxiũ quidẽ posse cũ cõdep̃nassẽt. Tum alt̾ ex his

Expanded text:
regem. rex ne ipse tam tristis ingratique ad uolgus iudicii ac secundum iudicium suppliregem. rex ne ipse tam tristis ingratique ad uolgus iudicii ac secundum iudicium supplia duumuiris prouocarit, prouocatione certato; si uincent, caput obnubito; infelici arbori reste suspendito; uerberato uel intra pomerium uel extra pomerium.' hac lege duumuiri creati, qui se absoluere non rebantur ea lege ne innoxi
Abbreviated transcription (Latin):
fodere icto quid iniperaret impenit tulłus uti iuuẽtutẽ in armis hibeat usus
se eoꝵ oꝑa si bellum cum ueientib foret.
Ta eeerricuo inde domos abducti pͥnceps horati ibat trigemiina spolia p̃se
gerens. Cui soror uirgo que despõsa uni ex cumtiis fuerãt obina ante põcã
Gapenã fuit. Eognito q suꝑ humeros fño paludam̃to sconsi qd im̃i cõrarnit sol̃
uit canes et flebilit noĩe sponsum mortuũ appessat. Mouet feroci uiueni aĩm cõ¬
ploratio sorons in uictona sua tantoq gandio pubsico. Scucto itaq gladio simus ue̾¬
bĩs increpans tr̃asfigit ꝑuessam. Abi huc cum in maturo amore ad sponsũ inꝗt oblita
fim mortuoꝵ uiuiq obłica patue. Sic eat quecũq romanũ lugebit hostem. Atrox ui¬
sum do̾ facmꝰ patrib plebiq sẽd recens mĩtum facto obstabat. Tam̃ raptus incudad̾

Expanded text:
foedere icto, quid imperaret, imperat Tullus uti iuventutem in armis habeat: usurum foedere icto, quid imperaret, imperat Tullus uti iuventutem in armis habeat: usurum se eorum opera, si bellum cum Veientibus foret. ta exercitus inde domos abducti. princeps Horatius ibat trigemina spolia prae se gerens; cui soror virgo, quae desponsa uni ex Curiatiis fuerat, obvia ante portam Capenuit crines et flebiliter nomine sponsum mortuum appellat. mouet feroci iuueni animum comploratio sororis in uictoria sua tantoque gaudio publico. stricto itaque gladio simul uerbis increpans transfigit puellam. 'abi hinc cum immaturo amore ad sponsum,' inquit, 'oblita fratrum mortuorum uiuique, oblita patriae. sic eat quaecumque Romana lugebit hostem.' atrox uisum id facinus patribus plebique, sed recens meritum facto obstabat. tamen raptus in ius ad
Abbreviated transcription (Latin):
insperato pauẽtiũ soset romani ad̾ uiuant milicẽ suũ et ille defungi p̃lio festinat¬
equato marte singli suꝑerãt sed nec soe nec unib pares alcemĩ ĩtactũ fẽro copͣ
et geminata uictoria ferocem ince̾tam̃ tertiũ dabant. alt fossum uulne fessum
cursu trahens corpus uictusq ftm ante se sange uictor obic t᷑ hosti nec illudr¬
ue iomanꝰ alb̃ano imperet dabo male sustinenti arma gladiũ suꝑne iugulo
defigit iacẽtẽ sposiat. roniani ouantes ac gratulances horatiũ accipiũt. Eo ma¬
iore cum gaudio oͦ poe metũ res fuerat. Ad sepustuiũ inde suoꝵ nequaꝙ parib
aĩs uetũcur. Quipe imꝑio alten aucti asti dicionis asiene fc̃i. Sepulcui extũt
quoquisꝙ soco cecidit. Duo romana unosoco ꝓpͥus albam tria albania roma uẽ¬
sus sed distã tia sonio. Et uc pugͥtũ ẽ pͥus ꝙͣ uide digrederẽs aogant meitiore

Expanded text:
insperato fauentium solet Romani adiuuant militem suum; et ille defungi pinsperato fauentium solet Romani adiuuant militem suum; et ille defungi pcit; iamque aequato Marte singuli supererant, sed nec spe nec viribus pares. alterum intactum ferro corpus et geminata victoria ferocem in certamen tertium dabat: alter fessum vulnere fessum cursu trahens corpus, victusque fratrum ante se strage victori obicitur hosti. nec illud proeae belli huiusce, ut Romanus Albano imperet, dabo. male sustinenti arma gladium superne iugulo defigit; iacentem spoliat. Romani ovantes ac gratulantes Horatium accipiunt eo maiore cum gaudio quo prope metum res fuerat. ad sepulturam inde suorum nequaquam paribus animis vertuntur, quippe imperio alteri aucti, alteri dicionis alienae facti. sepulcra exstant, quo quisque loco cecidit, duo Romana uno loco propius Albam, tria Albana Romam versus, sed distantia locis, ut et pugnatum est. priusquam inde digrederentur, roganti Mettio, ex
Abbreviated transcription (Latin):
uero ucdinata spe corpebat nox sp̃sq. Cõẜtis deinde manib cũ iã nõ mot᷑ tãtũ
duo romani suꝑ aliũ alius uusnemtis trib albanis expiantes cõrueñt. Ad oͦr
casum cũ cõclamasset gaudio alban exccus. Romanas legioẽs iã spes tota nõ¬
dum cam̃ cura desenienic exanimes uice uniꝰ quẽ tres autis acũscetemĩt. Etͣ te
is inceger fuit ut unuisis solis nequaꝙͣ par sic adu̾sus singnsos ferox. Eigo
uc segregaret pugnã eoꝵ capessit fugã ita nat̾ sccituros uc quẽo uilñere af¬
fectum corpus fineret. Iam aliꝙͣtum syati ex eosoco ubi pugnatũ est ausugerat
cum respiciens uidet magius ut uassis seꝙtes unũ haud ꝓcul ab se ab̾ ẽe m̃eũ
magno impetu rediit. Et dũ alban exeratus incdamat curatiis uti opem ferant
fñ iam horacuis ceso hoste uictor scd̃am pugnã petebat. Qnẽ cdamore quałio ex

Expanded text:
utro inclinata spe torpebat uox spiritusque. consertis deinde manibus cum iam non motus tantum utro inclinata spe torpebat uox spiritusque. consertis deinde manibus cum iam non motus tantum duo Romani super alium alius, uolneratis tribus Albanis, exspirantes corruerunt. ad quorum casum cum conclamasset gaudio Albanus exercitus, Romanas legiones iam spes tota, nondum tamen cura deseruerat, exanimes uice unius quem tres Curiatii circumsteterant. forte is integer fuit, ut uniuersis solus nequaquam par, sic aduersus singulos ferox. ergo ut segregaret pugnam eorum capessit fugam, ita ratus secuturos ut quemque uolnere adfectum corpus sineret. iam aliquantum spatii ex eo loco ubi pugnatum est aufugerat, cum respiciens uidet magnis interuallis sequentes, unum haud procul ab sese abesse. in eum magno impetu rediit; et dum Albanus exercitus inclamat Curiatiis uti opem ferant fratri, iam Horatius caeso hoste uictor secundam pugnam petebat. tunc clamore qualis ex
Abbreviated transcription (Latin):
tatorem suosq sacer doces ꝑegerãt.
¶eder icto tagenuini sicut cõuenerãc aina capunt Cum suiutroso adhortarẽt
deuo potnos pattiã ac parẽtes quicod cunum domi quicqdun ex atu sit ilox tune
ara illor intuer man fenoces et suopte ingenio er pleuu ady enñtiũ nio ailbs ⁊ tine¬
du̾m int᷑ duas acies ꝓcedũt. Consed̾eiant uͭcñq ꝓ castus duo exerit ꝑicisi mog
p̃sentis ꝙͣ cure exꝑtes. Quupe imꝑium agebat᷑ in cã pauooꝵ uiute atq for tua
positum. Itao ergo erecti suspensiq m minime gratũ spectaciisu aĩo incendunt
datur signũ. Infestio q armis uesit acies term̃ uiuenes magnoꝵ excituũ aiõs ge¬
rentes cõcũnĩt. Nec hiio nec iłłis ꝑicusum suũ pubsicum imꝑuim ẜuitiũ ca oop
uant̾ aĩo fucuraq ea deinde patue fortuna quã ip̃i feassẽt. Ut pͥmio stati cõcũsu
incirpuere arma micanteeo fulsere giadii ho̾ror inges speccãtes ꝑstñgit et ne¬

Expanded text:
tatorem suosque sacerdotes peregerunt. foedere icto trigemini, sicut convenerat, arma capiunt. cum sui utrosque adhortarentur, deos patrios, patriam ac parentes, quicquid civium domi, quicquid in exercitu sit, illorum tunctune arma, illorum intueri manus, feroces et suopte ingenio et pleni adhortantium vocibus in medium inter duas acies procedunt. consederant utrimque pro castris sentis quam curae expertes; quippe imperium agebatur in tam paucorum uirtute atque fortuna positum. itaque ergo erecti suspensique in minime gratum spectaculum animo incenduntur. datur signum infestisque armis uelut acies terni iuuenes magnorum exercituum animos gerentes concurrunt. nec his nec illis periculum suum, publicum imperium seruitiumque oanimo futuraque ea deinde patriae fortuna quam ipsi fecissent. ut primo statim concursu increpuere arma micantesque fulsere gladii, horror ingens spectantes perstringit et ne
Abbreviated transcription (Latin):
urbe aut plus ꝗnq̃ nilia passuũ locant fossa ciũdãt. Fossa ciuilia ab noĩe duais
ꝑ aliquot scla appessaca donec cũ re nom̃ qͦ cum uetustate aboseuit. In ħis cast̾s
ciiusius abban̾ rex mont᷑. Dictatorẽ albani mertiũ fufeciũ creant. Incum tussus fe¬
rox p̃cĩpue morte regis magnũq deoꝵ num̃ ab ip̃o capite orsum in ome nom̃ ał¬
banũ expetitimĩ penas obbellum impiũ dictitãs nocte p̃citis hostiũ castus ĩfesto
ex̾citu i agnĩ abb̾anũ ꝑgit Eares ab̾statiuuis exciuit mectiũ ducit ex̾citũ quã ꝓ¬
xime ad hostem potest. Inde segatũ p̃missum Nũtiare tullo iubet pͥusꝙͣ dini¬
cent opus eẽ costoquio si secũ cõgressus sit satis scire ea se ablatunĩ que nichonꝰ
adrem romanã quã ad albanã ꝑ̾cineãt. Aut aspnatus culluis tam et si uana affe

Expanded text:
urbe haud plus quinque milia passuum locant, fossa circumdant; fossa Cluilia ab nomine ducis urbe haud plus quinque milia passuum locant, fossa circumdant; fossa Cluilia ab nomine ducis per aliquot saecula appellata est, donec cum re nomen quoque uetustate Cluilius Albanus rex moritur; dictatorem Albani Mettium Fufetium creant. interim Tellus ferox, praecipue morte regis, magnumque deorum numen ab ipso capite orsum in omne nomen Albanum expetiturum poenas ob bellum impium dictitans, nocte praeteritis hostium castris, infesto exercitu in agrum Albanum pergit. ea res ab statiuis exciuit Mettium. ducit quam proxime ad hostem potest; inde legatum praemissum nuntiare Tullo iubet priusquam dimicent opus esse conloquio; si secum congressus sit, satis scire ea se allaturum quae nihilo minus ad rem Romanam quam ad Albanam pertineant. haud aspernatus Tullus, tamen si uana
Abbreviated transcription (Latin):
tp̃s se iiuitos quicꝙͣ qd̃ minꝰ placeat cusso dicturos sed imꝑio̾ subigi res reperitũ
se uenisse/ ni reddant᷑ bellum indicere uissos. Ad hec tullus. Nũtiate inquid re¬
gi ur̃õ regem romanũ deos face̾ testes uter pͥus ppłs res repetẽces segatos asꝑ¬
natus dimiẜit ut in cum om̃s expectãt hru̾scemoĩ clades belli. ħec nũtiant domũ
abbani et bessum utñq sum ma ope ꝑabat᷑ caiuilĩ simissimũ belło ꝓpe int̾ parẽces
natosq croianã utm̃q ꝓsem cum lauiniũ ab troia ab̃ sauinio alba ab̾ albanoꝵ
stirpe regum onundi romani cẽnt. Euẽtus tam̃ bessi minꝰ misembisẽ dunicationẽ
fecit. Qd̃ nec acie ce̾tatũ ẽ et tectis modo d̾untis ascl̃us urb̃ d̾uo ppsi in unum
cõfusi sũt. Albani pͥores ingenci exercitu in agnĩ romanũ ĩpetũ fecere castra ab̾

Expanded text:
tempus: se inuitos quicquam quod minus placeat Tullo dicturos, sed imperio subigi; res repetitum tempus: se inuitos quicquam quod minus placeat Tullo dicturos, sed imperio subigi; res repetitum se uenisse; ni reddantur bellum indicere iussos. ad haec Tullus 'nuntiate' inquit, 'regi uestro regem Romanum deos facere testes, uter prius populus res repetentes legatos aspernatus dimiserit, ut in eum omnes expetant huiusce clades belli.' haec nuntiant domum Albani. et bellum utrimque summa ope parabatur, ciuili simillimum bello, prope inter parentes natosque, Troianam utramque prolem, cum Lauinium ab Troia, ab Lauinio Alba, ab Albanorum stirpe regum oriundi Romani essent. euentus tamen belli minus miserabilem dimicationem fecit, quod nec acie certatum est et tectis modo dirutis alterius urbis duo populi in unum confusi sunt. Albani priores ingenti exercitu in agrum Romanum impetum fecere. castra ab
Abbreviated transcription (Latin):
g dissimilis sed feroci eriã romulo fuit tũ eras uiresq tũ auita ꝙ głia animum
stimusabat. Senescere igit᷑ ciuitatem ocioratus und̾iq mat̾ĩam excitandi bessi qua¬
erebat. Forte cuenit ut agrestes romani ex albano agro abbani ex romano p̃das
inuicem agerent. Impentabat cũ gaius ciuilius abbae utrĩq segati fere subidem
tp̃s ad res repetendas missi. Tullus p̾ceperat suis ne quid pͥus quã mandata age¬
rent sacis saiebat negaturũ albanũ: Ita pie bellum indici posse albanis socor diue
res acca. Excepti hospitio ab tulso blande ac benigne comi fronte comit regis cõui¬
uium cesebrant. Tancisꝑ romani et res repetiuerant pͥores et negãti albano sel¬
sum in tncesimũ diem uidixerãt. hec renũtiãt tusso. Tum segatis tussus dicendi
potestntem quid pecentes uenent facit.Isi om̃ium ignan p̾mũ purgãdo terunt

Expanded text:
gi dissimilis sed ferocior etiam quam Romulus fuit. cum aetas uiresque tum auita quoque gloria animum gi dissimilis sed ferocior etiam quam Romulus fuit. cum aetas uiresque tum auita quoque gloria animum stimulabat. senescere igitur ciuitatem otio ratus undique materiam excitandi belli quaerebat. forte euenit ut agrestes Romani ex Albano agro, Albani ex Romano praedas in uicem agerent. imperitabat tum Gaius Cluilius Albae. utrimque legati fere sub idem tempus ad res repetendas missi. Tullus praeceperat suis ne quid prius quam mandata agerent; satis sciebat negaturum Albanum; ita pie bellum indici posse. ab Albanis socordius res acta; excepti hospitio ab Tullo blande ac benigne, comiter regis conuiuium celebrant. tantisper Romani et res repetiuerant priores et neganti Albano bellum in tricesimum diem indixerant. haec renuntiant Tullo. tum legatis Tullus dicendi potestatem quid petentes uenerint facit. illi omnium ignari primum purgando terunt
Abbreviated transcription (Latin):
orñ ono bm̃ que medii er oraco sieci fons derbenui nigafateuouo. eno ouia ysepe
nunior sĩ arbitus uelud ad cõgressum dee se inferebat camenis eñ ss cit satraũ
ousd cams bi corlita sures cõiuige siea ogena cent et soli fidea solẽme inisacuit
ad id̾ sacirum flamines bigis cumi artiato uehi iussit manuq ad digitos usq
inuoluta rem diuinam facere sigͥficantes fid̾em tucandam sedẽq ei eriam in dextis
saicratũ eẽ. Multa alia sacrificia locaq sacus faciendis que argeos põcifices uocant
dedicauit. Oiũm cum̃ maxinũ eius oꝑum fuit tucela ꝑ om̃e regni tp̃o haud mninor
paas ꝙͣ regni. Ita duo deinceps reges alius alia uia isse besso hie pace ciuitacẽ auxe¬
uasida cũ tẽpenata et bessi et pacis artib euac ciuitas. Nume morte ad unt᷑ regnũ
Nde tullum hoscilium nepotem hostilii cuiꝰ ui infima aire clara pugna ad u̾sus
Sabinos fuerat regẽ ppłs uissit pacres auctores facti. hic nõ solum ꝓximo re¬

Expanded text:
aco specu fons perenni rigabat aqua. quo quia se persaepe Numa sine arbitris uelut ad congressum deae inferebat, Camenis eum lucum sacrauit, quod earum ibi concilia cum coniuge sua Egeria essent. et soli Fidei sollemne instituit. ad id sacrarium flamines bigis curru arcuato uehi iussit manuque ad digitos usque inuoluta rem diuinam facere, significantes fidem tutandam sedemque eius etiam in dexteris sacratam esse. multa alia sacrificia locaque sacris faciendis quae Argeos pontifices uocant dedicauit. omnium tamen maximum eius operum fuit tutela per omne regni tempus haud minor pacis quam regni. ita duo deinceps reges, alius alia uia, ille bello, hic pace, ciuitatem auxelida tum temperata et belli et pacis artibus erat ciuitas. Numae morte ad interregnum nde Tullum Hostilium, nepotem Hostili, cuius in infima arce clara pugna aduersus Sabinos fuerat, regem populus iussit; patres auctores facti. hic non solum proximo re
Abbreviated transcription (Latin):
farea poasicas satis subieais tut cẽt quo cõs istũ ꝑsebes ueniet necied d̾uua urmno
suegie gendo patios fitus reregrnoecq ad sciscendo curbarerͥ nee desestes modo cenmo¬
niaos sediusta qr funeb̃nia. Dlacandosꝙ manes ut idem roncisex edacerrd õxpiugia
fusm mibr alio ue quo uisu muissa susciperent᷑ ato curarent. Ad̾ ea elisenãis sr ñtob̃
diluunns ⁊oui elic io asuim in auentino dicauit deũo cõsusuit augariis que soispie¬
du rens. dahes consustanda ꝓcuruindaq muscicudine om̃i a ui er armis. bũsines
mosog un a cpenor metu cuncatẽ regerent et cum ip̃i sehoĩes urtegis uesid a
morempsi mores formarẽt cum finitim etiã popusi qui añ castia uõ urbe posiutat
in medio ad folsi i tondam oium pacẽ credidem̃t in eã uẽcundiã adducti sũt ut cuitacẽ

Expanded text:
 ut esset quo consultum plebes ueniret, ne quid diuini iuris neglegendo patrios ritus peregrinosque adsciscendo turbaretur; nec caelestes modo caerimonias, sed iusta quoque funebria placandosque manes ut idem pontifex edoceret, quaeque prodigia fulminibus alioue quo uisu missa susciperentur atque curarentur. ad ea elicienda ex mentibus diuinis Ioui Elicio aram in Auentino dicauit deumque consuluit auguriis, quae suscipienda essent. ad haec consultanda procurandaque multitudine omni a ui emo† legum ac poenarum metu ciuitatem regerent. et cum ipsi se homines in regis uelut unici exempli mores formarent, tum finitimi etiam populi, qui antea castra non urbem positam in medio ad sollicitandam omnium pacem
Abbreviated transcription (Latin):
saa obiffat enmariẽ que nũc ad diasem fsaminem ꝑtinẽt. Sed̾ or ii. Eiuites belle¬
sosa osites ronusi quã nume sunises reges putabut fore iturosmz ir̃os ad bessa nie
cosen reare urao desereietur fłanimnẽ iouui assid̾uũ sacerdotẽ cieauit insignio⁊ sã
ueste et ceunsi segie sesła adornauit huic duos flamines adiecit. mpãti utõr s ban
nesiruo. Uig mesos ieste segit alha orundum sace̾dotium ec genti codicoris hate¬
alieri s isru assidue templi ancistices eẽnt stipendium de unͣ statuat uipegmi tate
alios de rmonuis uenembises ac scãs fecit. Gałios itẽ .xi. marse grdiuo seꝗ is uo¬
nices picte insigne dedit et sup cunicã aeneñ pecton tegum̃ celostiao aur nño que
anossa arpesiant foẽre ac ꝑ urbem ire canẽtes cãmina cum capudus solle sutor
sascaba uissit aontificem: demide numa marciũ m.s. ex uncub segi eiq sacon.¬

Expanded text:
e quae nunc ad Dialem flaminem pertinent. sed quia in ciuitate bellicosa plures Romuli quam Numae similes reges putabat fore iturosque ipsos ad bella, ne sacra regiae uicis desererentur flaminem Ioui adsiduum sacerdotem creauit insignique eum ueste et curuli regia sella adornauit. huic duos flamines adiecit, Marti unum, alterum Quirino, uirginesque Uestae legit, Alba oriundum sacerdotium et genti conditoris hatate aliisque caerimoniis uenerabiles ac sanctas fecit. Salios item duodecim Marti Gradiuo legit, tunicaeque pictae insigne dedit et super tunicam aeneum pectori tegumen; caelestiaque arma, quae ancilia appellantur, ferre ac per urbem ire canentes carmina cum tripudiis sollemnique saltatu iussit. pontificem deinde Numam Marcium Marc
Abbreviated transcription (Latin):
etmuas fine dc u metum mniciendum intus est. Qui cum descendere ad ndo sine
essiuo somñco nucalo nõ. posset simusac sibicum dea egena cãgressus nostũnos
ebi quis se monitu que accoptissima dus essẽt sacra insticuere. Sacerdotes. suoo.
cu qu dseser psicere atq oiũm pͥmũ ad̾ cursus sune in duodeam menses descorso do
anno. Qui sos sticiasi cuũagit᷑ orde inter casares mensib introuendio un disien¬
sauit ut uides simno anno ad metã eandem sosis unde orsi ẽent psenis oium anoe
suntus dies cognieret. Pem ne fastos dies fastoam feat quia asion ai hul comimo

Expanded text:
m, deorum metum iniciendum ratus est. qui cum descendere ad animos sine aliquo commento miraculi non posset, simulat sibi cum dea Egeria congressus nocturnos esse; eius se monitu quae acceptissima dis essent sacra instituere, sacerdotes suos cuique deorum praeficere. atque omnium primum ad cursus lunae in duodecim menses anno qui solstitiali circumagitur orbe, intercalariis mensibus interponendis ita dispensavit, ut vicesimo anno ad metam eandem solis unde orsi essent, plenis omnium annorum spatiis, dies congruerent. idem nefastos dies fastosque fecit, quia aliquando nihil cum po
Abbreviated transcription (Latin):
iniquitatẽ soci.Iam ꝓpe erat ut ĩsũmũ cliui uigum euade̾nt. Cum cerga dede¬
Effusoq cu̾su pene agmine uno fugientes seꝙ̃cesq castris inade̾. In eo pauore
castra capuĩt᷑. Qui uulscor effugẽ potuenĩt antiũ petũc anciuĩ et roman̾
excit᷑ duct᷑ paucos cucũfessum dies dedit᷑ nulla oppugnãtiũ noua ui sed qd̾ iã
uide ab infelia pugna castrisq amissis cecideĩt animi.
Ntio capto citus cmi sius et.q. fabius coñs fuĩt
hic erat fabius quintus qui un excic̃te ad cremerã gẽtis
suꝑfuerait. iã pͥore cõsulatu emilus dandi agri plebi fuenit
erexerãt et cribuni rẽ cõtra coñs sepe cẽptatã aduicore utiq
Aconsule obtineri posse rati suscipuĩt et cõsul manebat in sẽ¬
cencia sua.Possessores et magna ꝑs pacrũ tribumtiis se iacran actionibus
pͥncipẽ ciuitatis er sargiendo de alieno połarem fien querẽtes coti inuidiam ir

Expanded text:
iniquitatem loci. iam prope erat ut in summum cliui iugum euaderent cum terga iniquitatem loci. iam prope erat ut in summum cliui iugum euaderent cum terga effusoque cursu paene agmine uno fugientes sequentesque castris incidere. in eo pauore castra capiuntur: qui Uolscorum effugere potuerunt, Antium petunt. Antium et Romanus exercitus ductus. paucos circumsessum dies deditur, nulla oppugnantium nova vi, sed quod iam inde ab infelici pugna castrisque amissis ceciderant animi.ANTIO capto T. Aemilius et Q. Fabius consules fiunt. hic erat Fabius qui unus exstinctae ad Cremeram genti superfuerat. iam priore consulatu Aemilius dandi agri plebi fuerat erexerant, et tribuni, rem contra consules saepe temptatam adiutore utique consule obtineri posse rati, suscipiunt; et consul manebat in sententia sua. possessores et magna pars patrum, tribuniciis se iactare actionibus principem civitatis et largiendo de alieno popularem fieri querentes, totius invidiam r
Abbreviated transcription (Latin):
porculit quãꝙͣ cessere mag̃ ꝙͣ pussi hostes sũt quia ab cergo erant cliui in qͦs
post pͥncipia incegnis ordinib cutus receptus fuit. ¶ Consul ub̃i ad iniquũ socũ
uentum est sistit aciem miles egre tenen clamare et poscere ut ꝑculsis instare
siceat. Ferocius agũt equites circũfusi duci uociferant᷑ se ance signa itaros. Dũ
cuc̃tat᷑ cons̃ uiͬtute milicũ fret᷑ soco paiuĩ fidens cõcsamauit se ituros clamorẽq reᷤᷤ
est secuta fixis in tra pilis quo seuiores ardua euaderẽt/ cursu subeũt. uulscus
effusis ad pͥmũ imperũ missilib celis saxa abiacẽtia ped̾ib ingerit in sube¬
unces. Turbacosq ictib crebris urget ex suꝑiore loco. Sic ꝓpe oneratũ est sim¬
stium romanis cornu ni referẽtib iã gradum coñs increpando simł cemĩtacẽ
nouato cõmouent aciem. Tum rursus ĩpetu capto enicunt᷑ atq exuperant

Expanded text:
perculit; quamquam cessere magis quam pulsi hostes sunt, quia ab tergo erant cliui in quos perculit; quamquam cessere magis quam pulsi hostes sunt, quia ab tergo erant cliui in quos post principia integris ordinibus tutus receptus fuit. consul ubi ad iniquum locum uentum est, sistit aciem. miles aegre teneri, clamare et poscere ut perculsis instare liceat. ferocius agunt equites; circumfusi duci uociferantur se ante signa ituros. dum cunctatur consul uirtute militum fretus, loco parum fidens, conclamant se ituros clamoremque res est secuta. fixis in terram pilis quo leuiores ardua euaderent, cursu subeunt. Uolscus effusis ad primum impetum missilibus telis, saxa obiacentia pedibus ingerit in subeuntes, turbatosque ictibus crebris urget ex superiore loco. sic prope oneratum est sinistrum Romanis cornu, ni referentibus iam gradum consul increpando simul temeritatem, nouato commouent aciem; tum rursus impetu capto enituntur atque exsuperant
Abbreviated transcription (Latin):
quos ingens ius hoĩum ex oĩb uolscs equieq ppłis in castra uenit haud dubĩ¬
cans sisenfinc romanos nocte hicuros. Itaq cc̾ia fere uigilia ad castra oppugnãda
ueniunt. Quĩtuis sedato tumultu quẽ tĩor subit᷑ exsciuerat cum mane᷑ intentoniᷤᷤ
quietũ misicẽ uississer: hernicorũ cohortẽ instationẽ dediicit. Cornicles cibicinesꝙ
couis ĩxsicos canẽ ante uallum iuber solliatũq hostem ad lacem cenẽ. Reliquum
natis a deo tranquissa om̃ia in castas fuere uc sop̃ni quoq romanis copia eẽc
uolsoos spẽs armacoꝵ pedicũ quos et plures eẽ. et romanos pucabant fremit᷑
hunit᷑ q equoꝵ qui et insuero sẽdence equite ec insuꝑ aureas agitãte sonicu
seuiebant intencos uelut ad imperũ hostium tenuit. ubi illuxit romonꝰ inceger
satiat᷑ q sop̃no ꝓductus in aciẽm fessum scando et uigiliis uolscum pͥmo ĩpetu

Expanded text:
quos ingens uis hominum ex omnibus Uolscis Aequisque populis in castra uenit, haud dubiquos ingens uis hominum ex omnibus Uolscis Aequisque populis in castra uenit, haud dubitans si senserint Romanos nocte abituros. itaque tertia fere uigilia ad castra oppugnanda ueniunt. Quinctius sedato tumultu quem terror subitus exciuerat, cum manere in tentoriis quietum militem iussisset, Hernicorum cohortem in stationem educit, cornicines tubicinesque in equos impositos canere ante uallum iubet sollicitumque hostem ad lucem tenere. reliquum noctis adeo tranquilla omnia in castris fuere ut somni quoque Romanis copia esset. Uolscos species armatorum peditum, quos et plures esse et Romanos putabant, fremitus hinnitusque equorum, qui et insueto sedente equite et insuper aures agitante sonitu saeuiebant, intentos uelut ad impetum hostium tenuit. ubi inluxit, Romanus integer satiatusque somno productus in aciem fessum stando et uigiliis Uolscum primo impetu
Abbreviated transcription (Latin):
flum̃ fecssent a porta ꝓpe coslina menib q pulsi ingẽres tam̃ p̃das hoiũm peconĩq
egere. Quos ẜuilius coñs in festo eycitu insecut̃ ip̃m quidẽ agm̃ adipisai equis locis
nõ potuit ppłationẽ adeo effuse fect ut niħis belło intactũ relinquet᷑ młcipliciq
capta preda rediret. ¶ Est in uolscis res.p̃. eggie gesta tũ ducis tũ militum oꝑa
pͥmũ a equo cãpo signis cossatis pugnatũ ingenci cede utrũq płimũ sanguine et
roniani quia pancitas dap̃no sentiendo ꝓprior eint gradum recubissent n salubr
mendacio consul fugẽ hostes ab cornu altõ cdãmitans concitasset etiã Imperufc̃o
dum se putãt iũci uicere. Coñs metuens ue nimis stando rouocaret certam̃ sigͦ
receptu dedit. Inc̾cessere pauci dies uelud tacitis induciis utͥnq quiece supta ꝑ

Expanded text:
flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen praedas hominum pecorumque flumen fecissent, a porta prope Collina moenibusque pulsi ingentes tamen praedas hominum pecorumque egere. quos Seruilius consul infesto exercitu insecutus ipsum quidem agmen adipisci aequis locis non potuit, populationem adeo effuse fecit, ut nihil bello intactum relinquerent multiplicique capta praeda rediret. et in Uolscis res publica egregie gesta cum ducis tum militum opera. primum aequo campo signis conlatis pugnatum, ingenti caede utrimque, plurimo sanguine; et Romani, quia paucitas damno sentiendo propior erat, gradum rettulissent, ni salubri mendacio consul fugere hostes ab cornu altero clamitans concitasset aciem. impetu facto dum se putant uincere uicere. consul metuens ne nimis instando renouaret certamen, signum receptui dedit. intercessere pauci dies, uelut tacitis indutiis utrimque quiete sumpta, per
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo p̾sio hostes fugaq in urbem antium ut cã res eine opulentissimã acti quã coñs
oppugnare nõ ausus cenonẽ aliud orpidũ nequaꝙͣ cã opusentũ ab antiatib cepit
dum equi uolsciq tomanos ex̾cit᷑ cenent sabmi usq ad portas urbis populantes
incessere dem̃ ĩi paucis pose dieb ab duob excitib utruq ꝑ irum cõsule ingresso
infini plus dãudium quã intuserãt accepenĩt. ¶ Extremo anni pacis aliꝗd fuit
sed ut semꝑ alias solliace pacis ce̾tamine patrũ et plebis. Inita plebs int̾ esse cõsui¬
sarib comitiis nosuit ꝑ patres clientesq patrũ coñs creati sũt .p̃. quintuis. R. ẜui¬
suis sumilem ãnum p̾on coñs habent sediciosa initia. ¶Bello deñ ext̾no crãquilla
Sabini cristiminos cãpos citato agmine transgssi cũ cedes et incendia curũ anienẽ

Expanded text:
primo proelio hostes fugaque in urbem Antium, ut tum res erant opulentissimam, acti. quam consul primo proelio hostes fugaque in urbem Antium, ut tum res erant opulentissimam, acti. quam consul oppugnare non ausus Caenonem, aliud oppidum nequaquam tam opulentum, ab Antiatibus cepit. dum Aequi Uolscique Romanos exercitus tenent, Sabini usque ad portas urbis populantes incessere. deinde ipsi paucis post diebus ab duobus exercitibus, utroque per iram consule ingresso in fines, plus cladium quam intulerant acceperunt. extremo anno pacis aliquid fuit, sed, ut semper alias, sollicitae pacis certamine patrum et plebis. irata plebs interesse consularibus comitiis noluit; per patres clientesque patrum consules creati T. Quinctius Q. Seruilius . similem annum priori consules habent, seditiosa initia, bello deinde externo tranquilla. Sabini Crustuminos campos citato agmine transgressi cum caedes et incendia circum Anienem
Abbreviated transcription (Latin):
deo de trsissent ancipiti p̃llo digressi postero die recusore castiu i tutiora soca. Qd sa¬
ais cosuli uisum cũr ꝓuicto resinquec hostem incegro inde decendeus.Inc hec bella
manence discordia besso donu cõsuses titus numituis priscus .a. uerginus facti non
uscmuidefut᷑ sacura psebes disationẽ agnine segis ustimaꝙ uis parubut᷑ cũ uulscos
ades fumo ex incendiis uilsaꝵ fugaq agstium cognitum est ea ros maturã iam sedi¬
cionem ac ꝓpe eñpentem rep̾ssic. Cõsules coacti exompso ab senatu ad bessum educ¬
ca exuroe nuuẽtute tiñ quisliorem cereiñ plebem fecenĩt et hostes quidem nihil ali¬
ud ꝙ pfusis uano timore romanis ato agmine a beut̃. Numituis ancium ad u̾sus
uosstos uergiius ꝯrͣ equos ꝓfecc̃. Ibi ex inisidiis ꝓpe magna accepta clade urtui
misitũ rem ꝓsapsam negligẽtia cõsusis resticuit. melius in uolscis imperatũ est fusi

Expanded text:
ribus occurrissent, ancipiti proelio digressi postero die rettulere castra in tutiora loca. id saribus occurrissent, ancipiti proelio digressi postero die rettulere castra in tutiora loca. id satis consuli uisum cur pro uicto relinqueret hostem, integro inde decedens bello. inter haec bella manente discordia domi, consules T. Numicius Priscus A. Uerginius facti. non ultra uidebatur latura plebes dilationem agrariae legis, ultimaque uis parabatur, cum Uolscos adesse fumo ex incendiis uillarum fugaque agrestium cognitum est. ea res maturam iam seditionem ac prope erumpentem repressit. consules coacti extemplo ab senatu ad bellum educta ex urbe iuuentute tranquilliorem ceteram plebem fecerunt. et hostes quidem nihil aliud quam perfusis uano timore Romanis citato agmine abeunt: Numicius Antium aduersus Uolscos, Uerginius contra Aequos profectus. ibi ex insidiis prope magna accepta clade uirtus militum rem prolapsam neglegentia consulis restituit. melius in Uolscis imperatum est; fusi
Abbreviated transcription (Latin):
pł impedire conarẽc̾ psebs fraudan sollep̃m honore sup̃mũ diem tãti uin noliit
oc saudacionẽ tã equis aurb mortui andiuit quã uiui accusationem audienit. et exe¬
quias fieꝙ̃s celebinuit. ¶ Eodem anno ualen cõsus cum excitu in equos ꝓfectus
cum hostẽ ad p̃lium elicẽ nõ posset custri oppugnare est adorcus. ꝓhibuit feda¬
tempestus cumn grand̃ine ac tonitub cclo deiecea admiritionẽ deĩ aux̃ signo re¬
ce ptresdaito tra quissa serentas redd̾ita ut nesut numine aliquo defensa cãstra op¬
ouornare itm̃ resigio fuent oĩs ui bessi ad ppsationẽ agi u̾tit᷑. Asit̾ cõ suł emisius in
abinis bessum gessit eribi qr hostis menib se tenebat uastati agni sũt. Incendiis
sauar nõ uillaꝵ mõdo sed eciã nicoꝵ quib freꝙt̾ hĩcabat᷑ sabini exati cum p̃daco¬

Expanded text:
nus plebis impedire conaretur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tanti uiri noluit, nus plebis impedire conaretur, plebs fraudari sollemni honore supremum diem tanti uiri noluit, et laudationem tam aequis auribus mortui audiuit quam uiui accusationem audierat et exsequias frequens celebrauit. eodem anno Ualerius consul cum exercitu in Aequos profectus, cum hostem ad proelium elicere non posset, castra oppugnare est adortus. prohibuit ftempestas cum grandine ac tonitribus caelo deiecta. admirationem deinde auxit signo receptui dato adeo tranquilla serenitas reddita ut uelut numine aliquo defensa castra oppugnare iterum religio fuerit. omnis ira belli ad populationem agri uertit. alter consul Aemiliiis deinde non uillarum modo sed etiam uicorum quibus frequenter habitabatur Sabini exciti cum praedato
Abbreviated transcription (Latin):
rum iraꝵ patres q̃ nõ temẽ ꝓullo eq̃ annisi sũt ꝑ pugnatorẽ senat᷑ maiestatisq
uũdicẽ sue ad oẽs cubuntios plebeioeq oppositum tumult᷑ modũ dũ taxat in ce̾tami¬
ne egressum unte obia plebi un e patub ipẽ ap̃ claudius er cribunos ec plebem
et suũ iudiciũ ꝓ nichilo habebat illum noĩe plebis nõ senat᷑ p̃ces ꝑpellẽ ũꝙͣ potu¬
ere/ nõ modo ut uestem mutaret aut suppler pensaret hoĩes sed ne ut ex cõsuera qͥ dẽ
aspitate orõius cum ad ppłm agenda cã eẽt aliqd seniret atq sũmictet. Idẽ hĩtus i¬
oris eadem cõtumatia in uultu idẽ in orõne sp̃o eiat adeo ut magna ꝑs plebis
appiũ nõ min reũ timet̾ quã cõsulem tuuenit. Semel cam dixit quo semꝑ age
omiã solit̾ erat accusatono spũ adeoq cõstãtia sua et cribunos obstupefrat et ple¬
bem ut diẽ ipi sua uolucate p̃dicerẽt. Tr̾ahi deiĩ rem sinerẽt haud ita młtũ ĩcenm

Expanded text:
res quoque non temere pro ullo aeque adnisi sunt: propugnatorem senatus maiestatisque uindicem suae, ad omnes tribunicios plebeiosque oppositum tumultus, modum dumtaxat in certamine egressum, iratae obici plebi. unus e patribus ipse Ap. Claudius et tribunos et plebem et suum iudicium pro nihilo habebat. illum non minae plebis, non senatus preces perpellere unquam potuere, non modo ut uestem mutaret aut supplex prensaret homines, sed ne ut ex consueta quidem asperitate orationis, cum ad populum agenda causa esset, aliquid leniret atque submitteret. idem habitus oris, eadem contumacia in uoltu, idem in oratione spiritus erat, adeo ut magna pars plebis Appium non minus reum timeret quam consulem timuerat. semel causam dixit, quo semper agere omnia solitus erat, accusatorio spiritu, adeoque constantia sua et tribunos obstupefecit et plebem ut diem ipsi sua uoluntate prodicerent, trahi deinde rem sinerent. haud ita multum interim