comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cieram ab hostib fu̾at captus.
mox pꝰsmimno receptus. hac
excepcõne submouebte. quia
eadẽ ros ẽẽ intłłr. at siex aliacã
dñũ fuĩm raccus. nõ uocebit
excepcõ. ⁊ ideo si forte sub ꝯdi¬
cõne res legata nuchi fu̾it. de¬
inde medio tp̃r acquifito dñio
petam. mox estente ꝯdicõe le¬
gati rursus pet᷑ ã. ꝑutẽ excepcõ¬
nẽ nͥ obstare. lliaͤ tñcã fuit pͥo¬
ris dominir hec noua nũc acces¬
sit Itaq acquisitũ quid̃ pꝰea do¬
ninuũ aliam cãm facit. muta¬
ta aut̃ opmo petitoris ñ fac̾
ut puta opmabat᷑ ex cã ħedi¬
taria se dominiũ hr̃e. mutau
opinionẽ ⁊ cepit mutare ex
deduxit ¶ Si quis it̾ pecierit
deinde actũ petat. puto forciꝰ
defendend̾ aliud uid̾i tũc p̾sti¬
tũ. aliud nũc atq exceptõnẽ¬
iõ rei uidicate cessare ¶ Hoc¬

Expanded text:
ab hostibus fuerit captus, mox postliminio receptus? hic exceptione summouebor, quia eadem res esse intellegitur. at si ex alia causa dominium fuerim nactus, non nocebit exceptio: et ideo si forte sub condicione res legata mihi fuerit, deinde medio tempore adquisito dominio petam, mox existente condicione legati rursus petam, putem exceptionem non obstare: alia enim causa fuit prioris dominii, haec noua nunc accessit. Itaqminium aliam causam facit. mutata autem opinio petitoris non facit. ut puta opinabatur ex causa hereditaria se dominium habere: mutavit opinionem et coepit putare ex deduxit. Si quis iter petierit, deinde actum petat, puto fortius defendendum aliud videri tunc petitum, aliud nunc, atque ideo exceptionem rei iudicatae cessare
Abbreviated transcription (Latin):
tribue deb ergoꝗ si honorib
quis in penam fu̾it ꝓhibito
pot̾it dicinsi honores istiha¬
buint mixtam mun̾̃is impe̾¬
sam ⁊ infanniam illi ad hoc

Expanded text:
tribuere debet. ergo et si honoribus quis in poenam fuerit prohibitus, poterit dici, si honores isti habuerunt mixtam muneris grauem impensam, infamiam illi ad hoc
Abbreviated transcription (Latin):
sidib siriarum set ⁊ daciarũ
constitutu e̾ eñ qui pr̾ia in¬
dictum ẽ ⁊ aburbe abstmere¬
autem si cui fu̾it int̾dictum¬
urbe. pria sua int̾dictũ non
indetur ⁊ ita multis cũitõnib
cauetur. ¶Sicui plane nõ
a sua itemq urbe int̾dictum
a illa insułqz illis relego exced̾e¬
q debebit int̾ illum diem rele¬
gatum plane libellum dare

Expanded text:
ciarum. Constitutum eum, cui patria interdictum est, etiam urbe abstautem si cui urbe fuerit interdictum, patria sua interdictum non videtur. et ita multis constitutionibus cavetur. Si cui plane non a sua itemque urbe interdictum a illa insulisque eis relego excedereque debebit intra illum diem". Relegatum plane libellum dare
Abbreviated transcription (Latin):
sina quibdã ne intͣ prĩe t̾rito¬
rium uel muros ne excedant
prĩam uel in uicis quibidam
morentur. ¶ Solet decurrioni¬
b ordine nrtͥdici uel ad dempꝰ
uel in ꝑpetuũ item pot̾ alicui
pena inuĩgi nehonores adipi¬
cantur nec ea res facit ut de¬
curio ẽẽ desinat cũ fr quide pꝰ¬
sit ut es deairio quide sit ad
honores auden nõ admittat᷑
nam ⁊ conator quis eẽ pot̾ et¬

Expanded text:
ia quibusdam, ne intra patriae territorium uel muros morentur: ne excedant patriam uel in uicis quibusdam morentur. Solet decurionibus ordine interdici uel ad tempus uel in perpetuum. Item potest alicui poena iniungi, ne honores adipiscatur: nec ea res facit, ut decurio esse desinat, cum fieri possit, ut quis decurio quidem sit, ad honores autem non admittatur. nam et senator quis esse pote
Abbreviated transcription (Latin):
ta honores non repet̾e potest
alicui ⁊ nuis honor int̾oiei.
sic tñ ut siaui honore uno it̾¬
dictum sit non tantum eũ¬
honorẽ pet̾e non possit uͥ
nec eos quo qui eo honorema¬
iores sunt ẽ enĩ ꝑ qm̃ ndicu¬
lum eñ ꝗ iinorib penecau¬
sa ꝓhibitus est admaiores
aspirare maiorib tũ ꝓhibi

Expanded text:
men honores non repetere. Potest alicui et unus honor interdici, sic tamen, ut, si cui honore uno interdictum sit, non tantum euhonorem petere non possit, uerum ne eos quoque, qui eo honore maiores sunt: est enim perquam ridiculum eum, qui minoribus poenae causa prohibitus sit, ad maiores adspirare. maiori
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtes ꝓ inucie que sunt deẜcioreᷤ
Scio p̾sides solitos uelegare.
int̾dre autem quis eã pot̾ pro
cilium hũit morari apud origiꝰ¬
nem suam posset s im pr̾ n¬

Expanded text:
partes prouinciae, quae sunt desertiores, scio praesides solitos relegare. Interdicere autem quis ea prouincia cilium habuit, morari apud originem suam posset. sed imp
Abbreviated transcription (Latin):
est nactus uis int̾dicendi eã¬
gatur ¶Si quis eam sinam¬
admisit ut is ꝗ ĩ aliam cõmi¬
sit ꝓuinciam possit relegari
ut releg̾atus iste trib ꝓmn¬
ciis pͥ̾t ytaliam debeat ab sti¬
ne ⁊ inqua deliquit ⁊ qua¬
incolit ⁊ originis ⁊ si ex duiꝰ¬
sis ꝓuinciis orrri iideatur pp̾¬

Expanded text:
st nanctus ius interdicendi eagatur. Si quis eam senadmiserit, ut is, qui in alia proucommisit, possit relegari ut relegatus iste tribus pciis praeter Italiam debeat abstiet in qua deliquit lit et originis. et si ex diuersis prouinciis oriri uideatur p
Abbreviated transcription (Latin):
custodie plerumq ea culpa
imputatur si armamilitio¬
msit non suo temꝑesp aur
restitutꝰ demporis quo ĩ des¬
eypingitur quod si rõconsti

Expanded text:
custodi plerumque ea culpa imputatur, si arma militi commisit non suo tempore. 15 restitutus temporis, quod in desexpungitur. quod si ratio consti
Abbreviated transcription (Latin):
tig̾it. quod ẽẽ iniquissimũ
aristõ.ait. qui si emptor quor
dampni infecti scipulatus
ẽẽt. duob ꝓmissor eiusdẽ rei
cħ int̾eẽ iã uenditoris. stipło¬
nem dampni infecti int̾posi¬

Expanded text:
it. quod esse iniquissimum Aristo ait, quoniam, si emptor quoque damni infecti stipulatus esset, duobus promissor eiusdem nomiihil interesse iam venditoris. Stipulatione damni infecti interposi
Abbreviated transcription (Latin):
refectõ ediũ. ad enis ip̃iꝰ honꝰ
quia ũfitata stipulacõ q̃ de
restituenda re fiuctuarius ca¬
uet. ad hũc quo caũm porri¬

Expanded text:
refectio aedium ad eius ipsius onus quia usitata stipulatio, qua de re ‹re›stituenda fructuarius cauet, ad hunc quoque casum porri
Abbreviated transcription (Latin):
si ifcm̃ accõe eg̾it. hiis. accõib
experii non pot̾. cum p̾tor id
agat. ne dampnũ paciat᷑ ac¬
tor. non ut in lucro u̾set̾¶ Si
pc̾ator meus dampni infecti
stipłatus sit. cã coggnita mͥ ex
ea stipulacõne accõ ꝯpetit

Expanded text:
si in factum actione egerit, his actionibus experiri non potest, cum praetor id agat, ne damnum faciat actor, non ut in lucro versetur. Si procurator meus damni infecti stipulatus sit, causa cognita mihi ex ea stipulatione actio competit
Abbreviated transcription (Latin):
dũo st̃ficiariꝰ quia muicẽ ex
nn quas tñ accõnes ultͣ cus¬
pam nich̾ uenit plus aut̾
in stipulacõe uerit damp¬
ni infecti ꝙ quid̃ uiciũ eiꝰ
ẽẽ dicit᷑ ¶ si is qui unas edes
bẽat stipulatus fui̾t deiide

Expanded text:
o superficiarius, quia inuicem ex in quas tamen actiones ultra culpam nihil uenit. plus autem in stipulationem uenit dam‹n›i infecti, quod quidem uitium eius esse dicitur. Si is, qui unas aedes habebat, stipulatus fuerit, deinde
Abbreviated transcription (Latin):
endi quo pot̾atẽ ꝯsequit᷑. gͦ
nec ꝓprietaruis audi dr si ue¬
li sibi cau̾i a fructuario ediũ
noĩe quas uicinas fructuã¬
rius ht̃. quia ht̃ cum fruc¬
tuario accõm ut boniuiri ar¬
bitͣtu is fruat᷑ sr inquilino

Expanded text:
endi quoque potestatem consequitur. ergo nec proprietarius audiri debet, si uelit sibi caueri a fructuario aedium nomine, quas uicinas fructuario habeat, quia habet cum fructuario actionem, ut uiri boni arbitratu is fruatur. Sed inquilino
Abbreviated transcription (Latin):
cautũ hẽat de quib int̾ eũ
⁊ ꝓmissorem nucõ actũ fu¬
it᷑ cui ꝯsequens ẽ iud̾i pos¬
se putamꝰ ut cũ ediũ cõiũ
nõie duos ocii scipulent᷑ de
ue gͦ redem̾it alt̾am ꝑtem
quis ex hiis sũ adiudicata
fu̾ĩt ñ aug̾i ꝓmissionis obli¬

Expanded text:
inter eum et promissorem initio actum fuerit. cui consequens videri posse, ut et, cum aedium communium nomine duo socii stipulentur, dve ergo redemerit alteram partem quis ex his sive adiudicata fuerit, non augeri promissionis obli
Abbreviated transcription (Latin):
cauetur. sicut dinus quoq
pius sepissime. iꝑpsit. ne
inquit in pot̾tate ẜ norũ sit
ĩuitis uel ignorantibus dnĩs
fuge setradendo pot̾tati duoꝵ
se sb̾traħ̾et. licet qui se ig¬
norasre dicat incħominus
eũ inpenam uectigalis inci¬
dere duiuis adrianus costi¬
putari publicano. ꝗ non
nitruxit traneg̃ diẽtẽ sec
illud constituend̾ nedccpat
ꝓfit̾i uolentes.¶ Spẽs
monium. piꝑ longum
prꝑ album. folium penta
ferum. folium barbaricꝰ.
costum castamoniũ uar¬
di stachis. cassia turisana
c̾ pelles babiloice pelles
path̾tice ebur ferrimi ĩ¬
dicum carpassũ lapisumi¬
ũsus margaritas sattomi
talixiis berillus clelin¬
ne opiamdica nela sexta
metaxa uestis senica uel
sb̾ serica uel adtincca er¬
basia nemesric̾ spadoneᷤᷤ
capilli indici. ¶Si pp̃ne
cc̾tatem adũsus tepes

Expanded text:
cauetur, sicut diuus quoque Pius saepissime rescripsit, ne, inquit, in potestate seruorum sit inuitis uel ignorantibus dominis fugae se tradendo potestat‹i› dominorum se subtrahere. Licet quis se ignorasse dicat, nihilo minus eum in poenam uectigalis incidere diuus Hadrianus constiputari publicano, quod non instruxit transgredientem: sed illud custodiendum, ne decipiat profiteri uolentes. Species namomum: piper longum: piper album: folium pentaerum: folium barbaricum: costum: costamomum: nardi stachys: cassia turiana: cum: pelles Babylonicae: pelles Parthicae: ebur: ferrum Indicum: carpasum: lapis universus: margarita: sardonyx: callainus: beryllus: chelyniae: opia Indica uel adserta: metaxa: uestis serica uel subserica: uela tincta carbasea: nema sericum: spadones capilli Indici. Si propter necessitatem aduersae tempes
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ab eo ꝓficistitur quiliẜa¬
litatis grã anquiddat ut
confestim faciat accipien¬
tis. nec nũqm̃ nullo f̾rõ ad
se reu̾ti uelit ¶ Sum uodi¬
cimus si hac mente dat spõ¬
sus iponse ut iipciis non
secutis ipes ausferatur. pos¬
se repeti. non contrarum
priori dicimus. set conce¬
dimus int̾eas ꝑsonas si dõ¬

Expanded text:
 ab eo proficiscitur, qui liberalitatis gratia aliquid dat, ut confestim faciat accipientis nec umquam ullo facto ad se reuerti uelit. cum uero dicimus, si hac mente donat sponsus sponsae, ut nuptiis non secutis res auferatur, posse repeti, non contrarium priori dicimus, sed concedimus inter eas personas fi
Abbreviated transcription (Latin):
fi. nec ullo casu ad se uen̾tiue
facit. quam ut lib̾tatem ⁊ mii¬
macenciam suam eyceat. hec
ꝓprie dono appeliaturidat ali¬
quis ut tt̃demum accipientis
tun quid̾ faciat accipientis. si
fu̾it. id uelit ad se reu̾ti. hec¬

Expanded text:
fieri nec ullo casu ad se reuerti, facit, quam ut liberalitatem et munificentiam exerceat: haec proprie donatio appellatur. dat aliquis, ut tunc demum accipientis tim quidem faciat accipientis, si fuerit, uelit ad se ‹r›euerti,
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾it satissł fisdo ex bonis pb̃¬
licmorũ uel sideussorũ¶pe¬
ne ab hr dibus peti non pos¬
sunt.smon est qͥo mota uiuo
co qui deliquit. ⁊ ħ sicut ĩcet̾¬
is penisita ⁊ innectigalib
ẽ. ¶Siꝗo autẽ in debitum ꝑ
errorem soluentis publicanꝰ

Expanded text:
poterit satisfieri fisco ex bonis publicanorum uel fideiussorum. Poenae ab heredibus peti non possunt, si non est quaestio mota uiuo eo qui deliquit: et hoc sicut in ceteris poenis, ita et in uectigalibus est. Si quid autem indebitum per errorem soluentis pu
Abbreviated transcription (Latin):
no ꝓhibuit eadem lege eypͥ¬
mitur nequis nimmos stã¬
neos plũbeos em̃e uendere
dolo malouellet. ¶penale¬
gid cornelie irrogatur eiꝗ¬

Expanded text:
non prohibuit.Eadem lege exprimitur, ne quis nummos stagneos plumbeos emere uendere dolo malo uellet.Poena legis Corneliae irrogatur ei
Abbreviated transcription (Latin):
arc̾ Nprfilio suo mliti qm̃
ht inpotͥtate testõ cõmilito¬
nis filii aliquid asscripsit
qm̃ ꝯmlitone ĩ milicia nonit
qr pri non acquiritur extra
penam est ⁊ cimr̃i filus assaͥp¬

Expanded text:
r filio suo militi, quem habet in potestate, testamento commilitonis filii aliquid adscripserit, quem conmilitonem in militia nouit: quia patri non adquiritur, extra poenam est. et cum matri filius a
Abbreviated transcription (Latin):
gõ cessare ꝙͣ extiucta ẽẽ. hõi aut̃
manimusso simis fiet nains si
ea mĩte dissolutam ẽẽ nauem ap¬
paru̾it ut in alios usus ꝯu̾t̾ent᷑
tabule denide mutato consilio
eadem ꝯ posita sit alia enĩ uidebr᷑
ẽe post̾ior nauis sicut ille aliꝰ hõ
est nͥ est simił hus area in qͣ edi¬
ficiũ positum.ẽ.nͥ. enĩ desut in ir̃¬

Expanded text:
 extincta esse. homini autem manumisso simile fiet, si ea mente dissolutam esse nauem posueris, ut in alios usus conuerterentur tabulae, deinde mutato consilio easdem compositas: alia enim uidebitur esse posterior nauis, sicut ille alius homo est. non est his similis area, in qua aedificium positum est: non enim desiit in r
Abbreviated transcription (Latin):
um ex plurib causis debitor
.pocũiam soluit. utͥusq demõs¬
tͣcõe cessante pocior ħe̾bit᷑ cĩ eiꝰ
peciñe que sub infamia debet᷑.
bit᷑ ꝓpria ꝙͣ aliena cã ułti fideiꝰ¬
ĩn simile uidet᷑ diligente in debi¬
torem ad mouitũ ita negociũ.
suũ gestur̾ fuisse. et si nicħ̾ hor
nnueniat uet̾ustior ccͣctꝰ. añ sol¬
uet᷑. ¶ Si maior pecc̃a num̾ata
sit qm rõ sintillor exposcit. ni
possõnem. ex biis ꝓ filia sua do¬
temꝓmitendo obligauit ⁊ sol¬
int. si ea res acreditore eicta ẽ
dicend̾ .ẽ. marit̾ ex dotis ꝓmis¬
sione ag̾e posse. ac si statulibm¬
uł remsubꝯdicõe legatam dotis
noĩe ꝓ filia pr̃ soluisset. haꝵ .ni.
cõ cum sit noua ꝑtam lib̾acõe:
ñ pot̾ renonare reuocare Guc

Expanded text:
um ex pluribus causis debitor pecuniam soluit, utriusque demonstratione cessante potior habebitur causa eius pecuniae, quae sub infamia debetur:ebitur propria quam aliena causa, ueluti fideiuuerisimile uideretur diligentem debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior contractus ante soluetur. si maior pecunia numerata sit, quam ratio singulorum exposcit, nihpossessionem ex his pro filia sua dotem promittendo obligauit et soluit. si ea res a creditore euicta est, dicendum est maritum ex dotis promissione agere posse, ac si statuliberum remue sub condicione legatam dotis nomine pro filia pater soluisset: harum enim tio cum sit noua, partam liberationem non potest reuocare. Huic
Abbreviated transcription (Latin):
recte stipulat᷑. tm̃ enĩ solucõnis
caplr est fructuariꝰ. hoc cãu nõ
enĩ obligõnis. ¶aream ꝓmsia¬
lienam. ineam dñs insulane
edificauit. an stipło extincta sit
quesitum .ẽ. Rndit si alienũ ho¬
nimẽ ꝓmisi ⁊ is a dño manumu¬
ssus est hb̾or nͨ ad missũ ẽ ꝙ celso¬
ait. si idẽ rursus lege acqͥlia. suꝰ
effc̃s sit petiposse eũ in ꝑpetiũ
e nim sublata obligo̾ restitiu ñ
pot̾ et si si̾is effc̃s sit aliꝰ uide¬
t᷑ ẽẽ. nec simili argur̃to usus
ẽ. ut sinauem ꝙͣ tu ꝓmisisti do¬
muiꝰ dissolu̾it demide husdẽ ta¬
bulis compeg̾it te teñ. hic .n.

Expanded text:
recte stipulatur: tantum enim solutionis capax est fructuarius hoc casu, non etiam ‹obligationis›. Aream promisi alienam: in ea dominus insulam aedificauit: an stipulatio extincta sit, quaesitum est. respondi, si alienum hominem promisi et is a domino manumissus est, liberor. nec admissum est, ait, si idem rursus lege aliqua servus effectus sit, peti eum posse: in perpetuum enim sublata obligatio restitui non potest, et si servus effectus sit, alius videtur esse. nec simili argumento usus est, ut, si navem, quam tu promisisti, dominus dissolverit, deinde isdem tabulis compegerit, te
Abbreviated transcription (Latin):
At ubi inum fem̾ stipulor putã
insulam in mõ solo edificari.
aut in ticu loco nũquid siiticu
loco edificet no ꝯtingat lib̾acõ.
nemo .n. dixit fc̃o ꝓ fc̃õ soluto lib̾

Expanded text:
at ubi merum factum stipulor, puta insulam in meo solo aedificari aut in Titii loco, numquid, si in Titii loco aedificet, non contingat liberatio? nemo enim dixit facto pro facto soluto li
Abbreviated transcription (Latin):
solui pot̾it. ¶ Qͥ stipulat᷑. sibi
aut ticio si ẜ dicit. si ticõ nõ sol¬
u̾is dari sibiuidet᷑ ꝯdicõnalit᷑
lutis. libabr᷑ rens atipłatore. ꝙ ita
pot̾it admitti si ħ ip̃m exṗ̃ssĩ a¬
gebat᷑ ut .q. pena adiecta sit in
ꝑ sonam stipłantis. si ticio solu¬
nini ñ ẽẽt. It ubi simplicit̾ si¬
bi aut ticio scipłat᷑. solucõus
solutis remanebũt reliqͣ .u. ni

Expanded text:
solui poterit. Qui stipulatus 'sibi aut Titio' si hoc dicit 'si Titio non solueris' dari sibi, uidetur condicionaliter lutis liberabitur reus a stipulatore. quod ita potest admitti, si hoc ipsum expressim agebatur, ut quasi poena adiecta sit ipersona stipulantis, si Titio solutum non esset. at ubi simpliciter "sibi aut Titio" stipulatur, solutionis solutis remanebunt reliqua quinqu
Abbreviated transcription (Latin):
sille area est ⁊ quid̾ maxĩa ut
⁊̃ suꝑficies eicedet diu̾summ di¬
cemꝰ si si̾us ꝓ missus ab hostib
tũc petũt᷑. cessauit .n .ħ. obligõ
area ã extat sic̾ceta ex quib¬

Expanded text:
sulae area est et quidem maxima, cui etiam superficies cedit. diversum dicemus, si servus promissus ab hostibustunc petetur: cessavit enim hic obligatio. area autem extat, sicut cetera, ex quib
Abbreviated transcription (Latin):
acsi alienam dediss qͣnuus pꝰfit
resid̾e ap̃eñ cui soluta est priꝰ
mortuo intestato filio. s tunc
acquisita credit᷑ cum filius dece¬
sserit et utiq cuiꝰ fu̾it enentꝰ
declaret. sicq ⁊ ħ ex hiis que e
post fcis inp̾t̾itum quid fu̾it᷑¬

Expanded text:
ac si alienam dedisset, quamvis possit residere apud eum, cui soluta est, prius mortuo intestato filio: sed tunc adquisita creditur, cum filius decesserit: et utique cuius fuerit, eventus declaret sitque et hoc ex his, quae post factis, in praeteritum quid fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
pupillam u̾edem magr̃atus
accipiet. ¶Soror ciu legatũab
herede fr̃e debebat pꝰ motam
legati questionẽ tͣnsegit ut
noĩe debitoris ꝯtenta leitat̃
ñ pet̾et placuit qͣuis nulla de¬

Expanded text:
pupillam heredem magistratus accipiet. Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non peteret. placuit, quamvis nulla de
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ utilem annũ dupli iudiciũ
dat᷑ ¶ ħ aut̾ accõ ut labeo scͥpsit
equitatem si quidem cuuł defic̃
accõ s nat᷑a equũ ẽ nõ eẽ ipu¬
nitum eũ qui hac spe audacior

Expanded text:
num utilem dupli iudicium datur. Haec autem actio, ut Labeo scripsit, aequitatem, si quidem civilis deficit actio: sed natura aequum est non esse impunitum eum, qui hac spe audacior
Abbreviated transcription (Latin):
amiꝰ ꝙ̃exreis releuat.ĩ.i. erit
ille releuat᷑ de quo act̾ .ẽ. añ. si
ñ appareat. anticuiꝰ debit̾ er̃
inspiciend̾. id̾ ⁊ si .iu. sint solu
sisi ñ appeat ex antiquiore

Expanded text:
m ex reis releuet in quinque? erit ille releuatus, de quo actum est aut, si non appareat, antiquius debitum erit inspiciendum. idem et si quindecim sint solutsi uero non apparet, ex antiquiore
Abbreviated transcription (Latin):
Ostes sunt qbus bellũ pub¬
lice ppłs romamis decrenit
uł ip̃i populo romano cet̾ila¬
trimculi uł p̾dones appelła¬
tur ꝗĩo quia latronibus cap¬
tus est ẜuns latronum non
ẽe nec post liminium illine

Expanded text:
ostes sunt, quibus bellum publice populus Romanus decrevit vel ipsi populo Romano: ceteri latrunculi vel praedones appellantur. et ideo qui a latronibus captus est, servus latronum non est, nec postliminium illi ne
Abbreviated transcription (Latin):
ominatim indentur. Saius¬
lib̾iẽe iussi qui uelexartifi¬
cõ uelosfõ nel quolz alio mo
eidet̾ denotati e̾ent ueluti
dispensator mens celerariꝰ
secund̃ ẜui mei filius. lp̃¬
adita fu̾it hr̃ditas qualibet
ex ꝑte simo abeo gradu quo
pure quis manumissꝰ sit

Expanded text:
ominatim uidentur liberi esse iussi, qui uel ex artificio uel officio uel quolibet alio modo euidenter denotati essent, ueluti 'dispensator meus' 'cellarius serui mei filius'. adita fuerit hereditas qualibet ex parte, si modo ab eo gradu, quopure quis manumissus sit
Abbreviated transcription (Latin):
dicium aliud ẽ publicum¬
ribus introductum est na̾
sireus accusatori ꝑliblico
dicat se eodem cumine ab
alio accusatum ⁊ absblut̃
uidicorum ut non pruis ac¬
cusetur qmͣ de prioris accu
dicium uonest nec int̾est
publico an priuato indi¬
cõ p̾uancatꝰ dicatur. Si
ĩo quis accusetur ꝙ dicat᷑¬
crimen iudicii publici de¬
non ẽ qr n lege aliqua de
lac re cautum est n ꝑce¬
natus ꝯsult qͣuo pena .u.
anrilibraru̾ in desistendẽᷤ

Expanded text:
dicium aliud publicribus inductum est. Nam si reus accusatori publico dicat se eodem crimine ab alio accusatum et absolutum, icorum, ut non prius accusetur, quam de prioris accusdicium non est: nec interest, publico an privato iudicio praevaricatus dicatur. Si ideo quis accusetur, quocrimen iudicii publici deneque lege aliqua de hac re cautum est, nenatus consultum, quo poena quinque auri librarum in desistentem
Abbreviated transcription (Latin):
sitantũ accedat dm̃ auct̾itaꝰ
su̾strib̾e̾tis se ea dictame ⁊ re¬
cogno iise uidi enim ait
ip̾uis domini manus cripta
quus uoluntate ea s cripta
sunt quid tm̃ inquit ad ub̾¬
as ꝑsonas in quas muiuꝰ
mẽ testator hũt extendi
non debet quen tam debet
⁊ honesta eycusaco est non
facientib ꝙ non sit ocessu̾¬

Expanded text:
si tamen accedat domini auctoritas subscribentis se ea dictasse et recognouisse: uideri enim ait ipsius domini manu scripta, cuius uoluntate ea scripta sunt. 'Quod tamen', inquit, 'ad liberas personas, in quas nullum ius testator habuerit, extendi non debet: quaeri tamen debet, et honesta excusatio est non facientibus, quod non sit conces
Abbreviated transcription (Latin):
cipałr s̾scribcone sua decla
ħ̾rdib siuc daretur id uale
nec gen̾ałe sb̾scripcom tes¬
tatoris uałe adu̾sus senatꝰ
cõsulti auccoritatem ⁊iõ le¬
gatum ꝓ non scripto hẽtur

Expanded text:
iter subscriptione sua declarheredibus suis daretur, id ualere, nec generalem subscriptionem testatoris ualere aduersus senatus consulti auctoritatem et ideo legatum pro non scripto habendum
Abbreviated transcription (Latin):
reꝑtorum crimen nõ ẽe pub¬
lici iudicii insi testam̾tũ ali¬
uius ̾rettum arguatur¬
paulus r. legis cornelie pe

Expanded text:
reptorum crimen non esse publici iudicii, nisi testamentum alicuius subreptum arguatur.Paulus respondit legis Corneliae poen
Abbreviated transcription (Latin):
murarie lib̾tatis ħ senatus
c̾sulto continebatur dinus
qñdam ẽẽ huuismoi senatus
consulti qmͣ scripturam nom
ẜuos cum diu̾s suis parent
ncc̾itate pot̾tatis exausari

Expanded text:
ae libertatis hoc senatus consulto continebatur, diuusquendam esse huius senatus consulti quam scripturam: nam seruos, cum dominis suis parent, necessitate potestatis excusari
Abbreviated transcription (Latin):
ductus hostib ue ꝓditus erit
fan̾ dolouemalo cuus dr quo
imꝰ hoste̾m in pot̾tate ppłi
romani uemant aiuis ue oꝑ¬
a dolo malo hostes ppłi roma¬
ni comi eatu arnus celis eꝗs
pecca alia ue quare adinti
erunt ut ne examicis hosteᷤᷤ
populi romani fiant cuius¬
uedolo maio oꝑa sim̾ erit qͦ
rex eyt̾renaconis ppło roma¬
no minꝰ obtemꝑet cnius ne
dolo malo oꝑa fim̾ent quo
mag̾. obsides pactã uim̃ta
hostibus populi romani centͣ

Expanded text:
 proditus erit: factumue dolo malo cuius dicitur, quo minus hostes in potestate‹m› populi Romani ueniant: cuiusue opera dolo malo hostes populi Romani commeatu armis telis equis pecunia aliaue qua re adiuti erunt: utue ex amicis hostes populi Romani fiant: cuiusue dolo malo factum erit, quo rex exterae nationis populo Romano minus obtemperet: cuiusue opera dolo malo factum erit, quo magis obsides pecunia iumenta hostibus populi Romani
Abbreviated transcription (Latin):
Enur. Quistatuas aut yma¬
gines imꝑatoris iam consecͣ¬
tas tonfau̾ant aluid ue ꝗd
simile admiserint .ł. ulia.
magestatis tenetur

Expanded text:
.Qui statuas aut imagines imperatoris iam consecratas conflauerint aliudue quid simile admiserint, lege Iulia maiestatis tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
ille qui inbelł cestert ant
arcem tenu̾it aut castra cõ¬
⁊ qui minssu principis bel¬
lum gesserit delectum ueha¬
ue cum ei inꝓuincia succes¬
sum e̾et eycitum succestori
non tradidit qui ue miꝑni
eycitum ue populi romani
deẜu̾it quiue prinatus ꝓ
pot̾tate magratu ue quidsti¬
ens dolomalo gesperit quine
quid eorum que suꝑra stripta
sunt facere curauit¬

Expanded text:
ille, qui in bellis cesserit aut arcem tenuerit aut castra cot qui iniussu principis bellum gesserit dilectumue hauiue, cum ei in prouincia successum esset, exercitum successori non tradidit: quiue imperium exercitumue populi Romani deseruerit: quiue priuatus pro potestate magistratuue quid sciens dolo malo gesserit: quiue quid eorum, quae supra scripta sunt, facere curauer
Abbreviated transcription (Latin):
in pupillarib tabuns pre¬
ualere ub̾tatis dacõmSi
primis tabissis sb̾ꝯdõne ser¬
uus cum nu̾tate ex ꝑte dimi¬
dia hrs sit instrtutus ansta¬
tu lib̾i cãm optineat ut ad¬
ouente coh̾rdis cumsua cau¬
tine̾ eo ꝙ no asemet ip̃o set
oitur ¶Auocumq gradu
pupillo ẜuis cum lib̾tate

Expanded text:
in pupillaribus tabulis, praeualere libertatis dationem.Si primis tabulis sub condicione seruus cum libertate ex parte dimidia heres sit institutus, an statuliberi causam optineat, ut adeunte coherede cum sua cautinere, eo quod non a semetipso, sed editur.Quocumque gradu pupil
Abbreviated transcription (Latin):
uis hus ⁊ mi putari possit
quare usucapti sunt. inꝑ
muilis autem nulla dep̾hen
liquero uałe uolo. siquis
mich ex paula que uyor mei
fuit intra .x. mensos natus
nataueent ex semisse h̾rdes
sumpto gauis seins exsemiꝰ¬
se nr̃s esto stichum ⁊ pamphi¬
lum ẜuos meos ⁊ h̾rtrotẽ ⁊¬

Expanded text:
uis his et imputari possit, quare usucapti sunt: in paruulis autem nulla deprehendliquero, ualere uolo. si quis mihi ex Paula, quae uxor mea fuit, intra decem menses natus nataue erit, ex semisse heredes sunto.Gaius Seius ex semisse heres esto.Stichum et Pamphilum seruos meos et Er
Abbreviated transcription (Latin):
tiue oronis sunt. dicuincciñu
est ueluti cum dieinus aut¬
dies aut nox e̾. quoꝵ poĩtoal¬
t̾o ucce̾ est tolli alt̾um. Item
sb̾lato alt̃o. pomalt̾um ita si¬
mili figuracone. u̾bum. aut.¬
sb̾disumccina autem geñ a
sunt duo. inum cum ex põitiᷤ
fimbus. ita non pot̾ utrum
ẽe. ut possint ueutrum ẽẽ. uł¬
uticum dicims aut sedet
aut ambulat. namut ne¬
mo pot̾ utrumq simul fa¬
cere. ita aliquis pot̾ neutr̃.
ueluti is qui accumbitalt̾is
geñs ẽ. cum expositis finib¬

Expanded text:
tiuae orationis sunt. disiunctiuum est, ueluti cum dicimus 'ies aut nox est', quorum posito altero necesse est tolli alterum, item sublato altero poni alterum. ita simili figuratione uerbum posubdisiunctiui autem genera sunt duo: unum, cum ex propositis finibus ita non potest uterque esse, ut possit neuter esse, ueluti cum dicimus 'aut sedet aut ambulat': nam ut nemo potest utrumque simul facere, ita aliquis potest neutrum, ueluti is qui accumbit. alterius generis est, cum ex propositis finib
Abbreviated transcription (Latin):
pena ẽ noxie umdc̃a. fraus ⁊
ip̃a noxia dr̃. ⁊ quasi pene q̃¬
aute. ⁊ penam multum int̾e.
cum pena genale est sit no¬
men ommũ de lictorum coħ¬
ciosmulcca specialis peccati
cuic aumadu̾sio. hodie poc¬
cumaria elpona autem non
tantum pecum aria u̾um ca¬
pitis ⁊ existimaconis nrogai
solet. ⁊ mutcta quide̾ ex arbitͥo
euis uienit qui mulctam dicit.
¶pena non nrogatur nisiqux
qua lege uelquo alio uire.
spãłr huic delicco impõita e.
quinimmo. mulcta ibi dr̃ ubi
spalis pena non est impoĩta.
Item mulccam is dr̃e pot̾ cui
adiudicacõ data e̾. magr̃atꝰ
solos ⁊ p̾sides ꝓumciarum
posre muilccam dr̃e mandadeꝰ¬

Expanded text:
ena est noxae uindicta, fraus et ipsa noxa dicitur et quasi poenae quautem et 'poenam' multum interest, cum poena generale sit nomen omnium delictorum coercitio, multa specialis peccati, cuius animaduersio hodie pecuniaria est: poena autem non tantum pecuniaria, uerum capitis et existimationis irrogari solet. et multa quidem ex arbitrio eius uenit, qui multam dicit: poena non irrogatur, nisi quae quaque lege uel quo alio iure specialiter huic delicto imposita est: quin immo multa ibi dicitur, ubi specialis poena non est imposita. item multam is dicere potest, cui iudicatio data est: magistratus solos et praesides prouinciarum posse multam d
Abbreviated transcription (Latin):
tum erit utrum ne futuri tẽ¬
ꝑis demonstracõ fiat an ꝙ p̾
t̾iti si ante scriptos codicillos
quis relinquat ꝙ quide exno¬
lundate scribentis in t̾pretã¬
dumest. qm̃adm autẽ ħ u̾bũ
.ẽ. non solum p̾sens set ⁊ p̾t̾itꝰ¬

Expanded text:
tum erit', utrumne futuri temporis demonstratio fiat an etiam praeteriti, si ante scriptos codicillos quis relinquat. quod quidem ex uoluntate scribentis interpretandum est. quemadmodum autem hoc uerbum 'est' non solum prae
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis sic dix̾it. ut mt̃ diem
mortis eins aliquid fiat. ⁊p̃e
quor dies quo quis mortuusẽ
est. set tricentesimo sexagesi
tno .u. die. dr̃. incipiente pla¬
ne. non exacco die qr annũ
uel monstruosum uł debiłe.
iułr edid̾it. uł qualem usu
uł uagitu. nouũ. non huma̾e
sigure. s altius magis anun¬
lis. quam hominis ꝑtimran
quia exixa ẽ ꝓ deẽ ei deb̾at. ⁊

Expanded text:
Si quis sic dixerit 'ut intra diem mortis eius aliquid fiat', ipse quoque dies, quo quis mortuus esest, sed trecen‹te›simo sexagensimo quinto die dicitur, incipiente plane, non exacto die, quia annum uel monstrosum uel debilem mulier ediderit uel qualem uisu uel uagitu nouum, non humanae figurae, sed alterius, magis animalis quam hominis, partum, an, quia enixa est, prodesse ei debeat? et
Abbreviated transcription (Latin):
demonstrat. nam cum diñs
signi ficamus sicut ħ luciuis
ticius obligatus ẽ. ⁊ item er̃
cum ita loquimur. troia capta
est. non enim Apresentis frĩ
demostidm. refertur is ẜmo.
set ad p̾t̾itum. ꝑ Roculꝰ¬

Expanded text:
demonstrat. nam cum dicimus significamus: sicut hoc 'Lucius Titius alligatus est'. et idem fit, cum ita loquimur 'Troia capta est': non enim ad praesentis facti demonstrationem refertur is sermo, sed ad praeteritum. 124 Procul
Abbreviated transcription (Latin):
omne auiabaut facit aut
patitur. nullũ ẽ enĩ qui nec fa
o qm ita dotem ꝓmisit cum
̃modum erit dotis filie mee
tibi erũt aurei .c. putas ue
poire. quid suta ꝓmusisre cum
poto doti erunt.ꝙ si aliqm̃ uĩ
hant posterior obligõ possit
u̾bum quomo. int̾ p̾itus utr̃
ere auieno deducto. anextante.
.ꝓculus amidotem quis ita pro¬
misit cum pot̾uo doti tibierũt
centum. existimo ad id quod
accum est int̾ptacõm redige̾¬
dam eẽ. nam qui ambigue lo¬
quitur id loquitur quod ex
hiis que singnisicantur sensit
ꝓprius ẽ tũ ut ħ eum sensuse
eyistme̾ deducto ere alieno po
c̃. cum salua dignitate mer po
comodunerit ħ est cum sine
nicȯmodo meo pot̾o.de
ita dixrita optimus maximꝰ¬
q cet. ⁊ a dieci uis fundi det̾iꝰ¬

Expanded text:
omne animal aut facit aut patitur': nullum est enim quod nec faco, qui ita dotem promisit: 'cum commodum erit, dotis filiae meae tibi erunt aurei centum', putasne posse? quid si ita promisisset: 'cum potuero, doti erunt'? quod si aliquam uim habeat posterior obligatio, 'possit' uerbum quomodo interpretaris, utrum aere alieno deducto an extante? Proculus: cum dotem quis ita promisit: 'cum potuero, doti tibi erunt centum', existimo ad id quod actum est interpretationem redigendam esse: nam qui ambigue loquitur, id loquitur, quod ex his quae significantur sensit. propius est tamen, ut hoc eum sensisse existimem 'deducto aere alieno pottio 'cum salua dignitate mea potcommodum erit', hoc est 'cum sine incommodo meo potero'. ita dixi 'uti optimus maximusque esset' et adieci 'ius fundi det
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sollicitudine ammi ac igi¬
tus maxime postulatur eq̃
ꝑsonale munus est tutela
cura adulti furiosi ue. Item
⁊ similia set ⁊ m bonis cuius
offõ usucapiones interpelła¬
tur ac ne debitores libentur
ꝓuidetur. ¶ Item excarboni¬
ano edoo bõrum possõne peti¬
tasi satis non detur custodi¬
endis bomis curator datus ꝑso¬
nali sungunt᷑ mu̾e hus simi¬
diendis abeo relictis boniscͥ
nec dum quisquã culi uel ho¬
norauo uire successit airato¬
res constituti Ulp̾¬

Expanded text:
 sollicitudine animi ac uigitus maxime postulatur. Aeque personale munus est tutela, cura adulti furiosiue, item pet similia. sed et in bonis, cuius officio usucapiones interpellantur ac, ne debitores liberentur, prouidetur: item ex Carboniano edicto bonorum possessione petita, si satis non detur, custodiendis bonis curator datus personali fungitur munere. his simidiendis ab eo relictis, cui necdum quisquam ciuili uel honorario iure successit, curatores constituti. 2 Ulp
Abbreviated transcription (Latin):
sunt primonii alia ꝑsonarum
primonii sunt mim̾a rei ue¬
hicularis. ⁊tem nauicularis.
exacrones sollempniũ celebrã¬
tur. ꝑsonalia sunt cuilia mu
ña defensio ciuitatis .i. ut sĩ¬
um cura p̃diorum quo pb̾li¬
corũ frumenti compandi aq̃¬

Expanded text:
patrimonii, alia personarum. Patrimonii sunt munera rei uehicularis, item nauicularis: exactiones sollemnium celebratur. Personalia ciuilia sunt munera defensio ciuitatis, id est ut synum cura: praediorumque publicorum: frumenti comparandi: aq
Abbreviated transcription (Latin):
debent. ¶ui ĩ castris oꝑam ꝑ
miliciam dat nullũ mumcipa¬
le munus in u̾gi pot̾ ceti a
priuati qmͣnis militũ cogna¬
ti sunt legib priesue ⁊ pro¬
uincie obedire debent. Simn
metallum datus in integrum
restitutus sit ꝑm̾ ac sinecdãp¬
natus fuisset admun̾a uel ho¬
nores uocatur nec opponat
fortimam ⁊ casustristiores suoᷤ
ad hoc solum ne prĩe ydonee gm̃is
est ẽe ndeatur. ¶Gorꝑalia mu¬
u̾a frminis ip̃e sexus denegat
quonimo honores aut mun̾a

Expanded text:
debent. His, qui castris operam per militiam dant, nullum municipale munus iniungi potest. ceteri autem priuati, quamuis militum cognati sunt, legibus patriae suae et prouinciae oboedire debent. Si in metallum datus in integrum restitutus sit, perinde ac si nec damnatus fuisset, ad munera uel honores uocatur: nec opponet fortunam et casus tristiores suos ad hoc solum, ne patriae idoneus ciuis esse uideatur. Corporalia munera feminis ipse sexus denegat. Quo minus honores aut munera
Abbreviated transcription (Latin):
set si lexcesrat tunc dig big̃¬
iitates erunt speccande ut
scribãtur eo ordine quo quis
corum maximo honore muni¬
cipio fu̾ctus estut ꝑuta ꝗ du¬
um uiratum gesserunt set
hic honor p̾cellat ut int̾onũ¬
uirales antiquissimus quisq
prior dem̃ hii qui eorum secũ¬
co post duũ uiratũ honore ĩ
rem publicam fuctisunt post
hos qui tͥco ⁊ demceps mox hii
qui nillo honore fimcti sunt
ordo ẜuandus ẽ qm̃ in aibo scͥ¬
bendo diximus. ¶Idem ialbo

Expanded text:
cessat, tunc dignitates erunt spectandae, ut scribantur eo ordine, quo quisque eorum maximo honore in municipio functus est: puta qui duumuiratum gesserunt, si hic honor praecellat, et inter duumuirales antiquissimus quisque prior: deinde hi, qui secundo post duumuiratum honore in re publica functi sunt: post eos qui tertio et deinceps: mox hi qui nullo honore functi sunt,ordo spectandus est, quem in albo scribendo diximus. 2 Idem libro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ illum ẜuos meos uolo uel¬
re siĩo eos nolinit uenũdai
quia semel eytitit cond̾o sus
cui lib̾das deb̾atur neuit si
uult abhrde manumit ti
non exit int̾uemẽdũ eicum
hrs p̾sens erit emptorlati¬
ex fid̾icõmisso lib̾tas debeba¬
tur ab eo qui soluendo non
erat passꝰ ẽ se bona side ẽp¬
tori tradiestimans ĩ manu¬
nussũ constituendam acci¬
onem eyemplo eius qui lib̾i
homĩs emptore simislcta y¬

Expanded text:
 illum seruos meos uenire nolo'. si ideo eos noluit uenumdari, quia semel exstitit condicio.Is cui libertas debebatur ueniit: si uult ab herede manumitti, non erit interueniendum ei, cum heres praesens erit, emptor latiex fideicommisso libertas debebatur ab eo qui soluendo non erat passus est se bonae fidei emptori tradi: existimas in manumissum constituendam actionem exemplo eius, qui liberi hominis emptorem simulata
Abbreviated transcription (Latin):
iuiciũ scd̾e̾ possõnis uicõsũ est¬
¶ Siex tescam̃to uł ex stipłatu
⁊̃ que ꝓmissoris nõ sit ab̾
nori dedit ad usucapionẽ tñi¬
ꝓhib possidet qͣntũ ad reliqͣs
om̃s cãs ꝑtin qui accepit pos¬
sit adeo ut adici possit ei poᷤ¬
sessõ esꝰ qui pignori eidedit
Iut᷑ Si ꝑertorẽ de alienis fun
do accepto ex ad iudicacõne poᷤ¬
sid̾e ceperĩ longo tp̃i caꝑe possũ¬
dem bonis extit̾it recte duiti¬
na possõne capiet idq ꝯstitu¬

Expanded text:
initium secundae possessionis uitiosum est. Si ex testamento uel ex stipulatu am quae promissoris non sit. 16 nori dedit, ad usucapionem tantum possidet, quod ad reliquas omnes causas pertinet, qui accepit possidet, adeo ut adici possit et possessio eius qui pignori dediti per errorem de alienis fundi diuidundo accepto ex adiudicatione possidere coeperim, longo tempore capere possudem bonis exstiterit, recte diutina possessione capiet: idque constitu
Abbreviated transcription (Latin):
d tp̃c uenditoris ꝓdẽ empt̃ori qͦ
nĩ quãuẽd̾et possedit. Nã
si pꝰca nactus ẽ possõm uẽditor
legita in accessicẽ tp̃cis quotes¬
tator possedit legatariꝰ quodã¬

Expanded text:
d tempus uenditoris prodest emptori, quo antequam uenderet possedit: nam si postea nactus est possessionem uenditor, legata in accessione temporis, quo testator possedit, legatarius quoda
Abbreviated transcription (Latin):
denti ẽẽ usucapionem uił ait
nam ⁊ si dñs reu̾sus fu̾it in¬
telligimꝰ nsucaptũ. si ibi deces¬
serit dubitari an ꝑ legen
corneliam ad successores eiꝰ ꝑ¬
tineat mͣrcellus ꝓbit posse
pleniꝰ ficcõnẽ legis accipi q̃¬

Expanded text:
 ait: nam si dominus reuersus fuerit, intellegi usucaptum: si ibi decesserit, dubitari, an per legem Corneliam ad successores eius pertineat. Marcellus posse plenius fictionem legis accipi. qu
Abbreviated transcription (Latin):
tendi. Debitores fisciitem¬
q rei .p. uectigalia ꝯduc̃e
ꝓhibent᷑. ne ex alia cã eorũ
debita hon̾ẽt᷑ nͥ forte tales
fidenissores obtulint. qui
debitis eoꝵ sat̾fac̾e parati sĩt̃
sxii uectigaliũ si ceparatĩ
ꝑtes admistrent. alt̾ ab al¬
t̾o ninꝰ ydoneo nise porcõ¬
nem tranffte uire desid̾at.
Q illicite ꝑublice. priuatim¬
qr exactum ẽ cum alt̾o tan¬
to. passis iniuriam exdluitꝰ
pũ u̾o excortum cũ penatͥ¬
pli restituit᷑. ampluis extͣ or¬
dinem plectũt᷑ alt̾m. enĩ
utilitas priuator. alt̾um u¬
gor publice discipline pos¬
tulat ¶ eaꝵ i̾r̾ uectigal q̃r¬

Expanded text:
sunt. Debitores fisci itemque rei publicae uectigalia conducere prohibentur, ne ex alia causa eorum debita onerentur: nisi forte tales fideiussores obtulerint, qui debitis eorum satisfacere parati sint. Socii uectigalium si separatim partes administrent, alter ab altero minus idoneo in se portionem transferr‹i› iure desiderat. Quod illicite publice priuatimque exactum est, cum altero tanto passis iniuriam exsoluitur. per uim uero extortum cum poena tripli restituitur: amplius extra ordinem plectuntur: alterum enim utilitas priuatorum, alterum uigor publicae disciplinae postulat. Earum rerum uectigal, q
Abbreviated transcription (Latin):
rum faccõnes. nemo est ꝗ
uesciat id orco pretor ad¬
corum compescendam au¬
daciam hoc edictum ꝓpo¬
suit. quo  familia publi¬
cacõnorum finrtum fecure
dicetur. ¶Item sidamp¬
num inuria fecit. ⁊ hii ad
quos ca res ꝑtinct noney¬
hibent. in dñm sinc noy¬
ededicione iidicium dato
familie autem appelłone
hic ẜuilem familiam con¬
tuu̾ sciendum est set ⁊ sibo¬
na fide publicano alienꝯ
fortassis et simala fide. ple¬
fugitiui in huusmõi oꝑis¬

Expanded text:
rum factiones, nemo est qui nesciat. idcirco praetor ad compescendam eorum audaciam hoc edictum prop‹o›suit: 'Quod familia publicanorum furtum fecisse dicetur, item si damnum iniuriea res pertinet non exhibetur: in dominum sine noxae deditione iudicium dabo'. Familiae autem appellatione hic seruilem familiam contineri sciendum est. sed et si bona fide publicano alienus fortassis et mala fide, plefugitiui in huiusmo
Abbreviated transcription (Latin):
ht ¶ Siue an uendicom y¬
uum uel manimisi̾t. uel ⁊
sugit ẜuus. tenebitir ẜm
nomine qui tameacco fami¬
namhabũit ¶Quid tñ siẜ
uus decesserit indendum ẽ
an publicanus tencatur qͣi¬

Expanded text:
Siue autem uendidit seruum uel manumisit uel etiam fugit seruus, tenebitur serui nomine, qui tam factiosam familiam habuit. Quid tamen, si seruus decesserit? uidendum, an publicanus teneatur q
Abbreviated transcription (Latin):
i. cum stiplanti c̾ditori sub cõ¬
ne hominis cessasse nam uum
ẽ eum qui int̾pellatꝰ dare no¬
luit offerentem pꝰea ꝑicło lib̾a¬
ris: quid si ignorante debito¬
re. ab alio creditor eum sciplatꝰ
debitor lib̾at. q̃ madmod̾ si qͤsib
noĩe eius g̾uũ offerente stipła

Expanded text:
rem, cum stipulanti creditori sub conne hominis cessasse: nam uerum est eum, qui interpellatus dare noluit, offerentem postea periculo liberari.Sed quid si ignorante debitore ab alio creditor eum stipulatus debitor liberatus, quemadmodum si quolibet nomine eius seruum offe
Abbreviated transcription (Latin):
siratũ nõ hu̾it ꝙ acceptũ fec̾it
ꝯfirmat᷑. S ⁊ si ignorans solut᷑
utem ꝯtestatꝰ est. sipendente
iudicio ratũ bũit absolui opor¬
det illũcim quo actum est si
ratum ñbuit odempnari

Expanded text:
ratum non habuerit, quod acceptum fecerit, confirmatur.Sed si ignorans solutum litem contestatus est, si pendente iudicio ratum habuit, absolui oportet illum, cum quo actum est, si ratum non habuit, condemnari
Abbreviated transcription (Latin):
um .xmͥ. aut ticio. dari stipła¬
quũ ꝓmissor recte ticio dabit.¬
Si fideussor ꝓcuratori cditeris sol¬
int. &̾ crediter pꝰ tempꝰ quo li¬
bari fideuissor pot̾it rat̾ hũit.

Expanded text:
m mihi aut Titio dari stipulaquum promissor recte Titio dabit.Si fideiussor procuratori creditoris soluit et creditor post tempus, quo liberari fideiussor poterit, ratum habuit,
Abbreviated transcription (Latin):
uociens de hoc contenditur
an quis ub̾tus sit siue ope pe
tantur sue obsequium de¬
sid̃etur suie ꝙ famosa acco
intendatur siue imus noce¬
tur qui se pronũ dicit sme
ulla causa in t̾uemat red¬
quis ub̾tinũ qui se consitet᷑
lib̾tum autem gaii seii sene¬
gat. idem p̾uidicium dat᷑
redditur autem alt̾ntro de¬
sid̾ante set accoris ꝑtibus
semꝑ quise prominidicit

Expanded text:
uotiens de hoc conteditur, an quis libertus sit, siue operae petantur siue obsequium desideretur siue etiam famosa actio intendatur siue in ius uocetur qui se patronum dicit siue nulla causa interueniat, redquis libertinum quidem se confitetur, libertum autem Gaii Seii se negat, idem praeiudicium datur. redditur autem alterutro desiderante: sed ‹a›ctoris partibus semper qui se patronum dicit
Abbreviated transcription (Latin):
int̾posita iudicatũ solui scipłoe
cum quis rem no defend̾et si pͦea
ex hemodicio senteciamerit pas¬
sus. an ob rem iudicatam cl au¬
sula ꝯmutat᷑ dicebam mcipło¬

Expanded text:
interposita iudicatum solvi stipulatione, cum quis rem non defenderet, postea ex eremodicio sententiam esset passus, an ob rem iudicatam clausula committatur: dicebam u
Abbreviated transcription (Latin):
qui hoc capite enum̾antur
anullo ueullam qnͣtitate
netur ne in acceptini ferat᷑
opus publicnm faciendum
repetundaꝵ extra ordinẽ pu¬
muntur ⁊ plerumq exiliopu
necand̾ pectuam acceꝑnit
uł licet non acceꝑint calore
tam̃ inducti int̾fec̾int uelĩ¬
nocentẽ uł qm̃ pumre non
c̃ non pot̾it usucapieadem
ley uendicõnes locacõnes eiꝰ
rei causa pluris imorisue
fũs mitas facit iupeditq
nsucaꝑionem pruis qmͣ ĩ
potͥtate enis aquo ꝑfca res

Expanded text:
qui hoc capite enumerantur, a nullo neque ullam quantitatem vetur, ne in acceptum feratur opus publicum faciendum, repetundarum extra ordinem puniuntur et plerumque vel exilio punecandum pecuniam acceperint? vel, licet non acceperint, calore tamen inducti interfecerint vel innocentem vel quem punire nonest, non poterit usu capi. Eadem lex venditiones locationes eius rei causa pluris minorisve factas irritas facit impeditque usucapionem, priusquam in potestatem eius, a quo profecta res
Abbreviated transcription (Latin):
orcinum fĩ meosautem qui
latitau̾it coħ̾rbibus aquib
redim̃de ꝑtes ꝑtes ẽe̾nt uti¬
lem accom co nomme daride

Expanded text:
orcinum fieri: in eos autem qui latitaverint coheredibus, a quibus redimendae partes essent, utilem actionem eo nomine dari de
Abbreviated transcription (Latin):
o̾uos ꝯtinet ẜẽços qui m mĩst̾io
alier siubonafide nobisui¬
endes ¶ Ne accõe ñ puto pꝰse
actorem singulor s̃uor noĩe a¬
g̾e adu̾sus dr̃n eor quia suffic̃
dir̃mn se mel qͣdruplum offerre
ex hac acto̾e̾ noxe dedicõñ tociꝰ

Expanded text:
ministerio alieni bona fide nobis seruientes. Hac actione non puto posse actorem singulorum seruorum nomine agere aduersus dominum eorum, quia sufficit dominum semel quadruplum offerre. Ex hac actione noxae deditio non totius
Abbreviated transcription (Latin):
piendũ dolo malo fac̾e iudet᷑
homines caactos. acciꝑe debe¬
mꝰ ad hoc coactos ut dampñ
det᷑ n addit᷑ qͣles homines
qualesciun sũ libos sũ suos:
d si unꝰ homocoactꝰ sit aꝵis
dicemꝰ honiines coactos t̃
siꝓporias solum dmpnũ de¬

Expanded text:
piendum, dolo malo facere uidetur. Homines coactos accipere debemus ad hoc coactos, ut damnum daretur. Neque additur, quales homines: qualescumque siue liberos siue seruos. Sed et si unus homo coactus sit, adhuc dicemus homines coactos. Item si proponas solum
Abbreviated transcription (Latin):
tis noĩe centũ dari stipulet᷑
s. q̃ centũ dũtatat hẽat. ducen¬
ta dotis noĩe daristipłetꝰ. pro¬
culis ait si ducenta stipset᷑
q̃ centum hẽat. smne dubio
centum quid̾ ĩ obligacõne
uemre. alia ãcentũ accõne de
dote deb̾i dicend̾ itaq ẽ eciã¬
si ucł sit indote centũ tm̃

Expanded text:
tis nomine centum dari stipuletur, uel quae centum dumtaxat habeat, ducenta dotis nomine dari stipuletur: Proculus ait, si ducenta stipuletur quae centum habeat, sine dubio centum quidem in obligationem uenire, alia autem centum actione de dote deberi. dicendum itaque est, etiamsi nihil sit in dote, centum tamen
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ defunctꝰ pigriori acceꝑat
hͣnc accõnẽ honoriam locum
hr̃e plemiꝰ enĩ cãm borior hic
accipimꝰ ꝓ utilitate.Namsi
in socũ deficientis furti accõis
pp̃ s̾iututem hanc accõnem
it substitusse ¶Insĩma ꝓbat᷑
banc accõm ⁊ inreb ꝑignora¬
tis ⁊ m reb alienis bõafide pos¬
sessis locum hr̃e Idẽ ẽ ⁊ de re co¬
modata testatori item si fructꝰ

Expanded text:
nctus pignori acceperat, hanc actionem honorariam locum habere: plenius enim causam bonorum hic accipimus pro utilitate. nam si in locum deficientis furti actionis propter servitutem hanc actionem it, substituisse. et in summa probatur hanc actionem et in rebus pigneratis et in rebus alienis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori. Item si fructus
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ p̾tor putauit calliditatem ⁊̃
ꝓt̾uitatem hor qui heditates de¬
populant᷑ dupli accõe coħ̾ceri
¶on aut̃ alias tenebr᷑ iste lib̾tꝰ
oͣm si dolo qrad dissipasse ꝓpona¬
t᷑ culpa aut̃ negligenciaq s̾ in
pꝰ lib̾tatem excusata ẽ ez culpa
dolo prima dolũ rep̾sentat ꝓm̃
si quid dampuidedit sñ dolo ces¬
sabit ista. accõ qͣmius alias te᷑ ob¬

Expanded text:
etor putauit calliditatem et proteruitatem horum, qui hereditates depopulantur, dupli a‹c›tione coercere. Non alias tenebitur iste libertus, quam si dolo quid dissipasse pro ponatur. culpa autem neglegentiaque serui post libertatem excusata est, sed culpa dolo proxima dolum repraesentat. proinde si quid damni dedit sine dolo, cessabit ista actio, quamuis alias
Abbreviated transcription (Latin):
int᷑ utilem annũ dupli iudiciũ
dat᷑ ¶ ħ aut̾ accõ ut labeo scͥpsit
nat᷑alem pociꝰ inse ꝙͣ cuulem ht̃
equitatem si quidem cuuł defic̃
accõ s nat᷑a equũ ẽ nõ eẽ ipu¬
nitum eũ qui hac spe audacior

Expanded text:
num utilem dupli iudicium datur. Haec autem actio, ut Labeo scripsit, naturalem potius in se quam ciuilem habet aequitatem, si quidem ciuilis deficit actio: sed natura aequum est non esse impunitum eum, qui hac spe audacior
Abbreviated transcription (Latin):
curꝰꝗ ĩ ea naui naiugandi cã
eẽt nauigandi autem cam ac¬
aꝑe debemꝰ eos qui adhibent᷑
ut uaius nauiget hoc ẽ nautas
⁊ ẽ induplum ħ accõ c̾ n. ĩ canpo
nal ĩ nauires put ex edcõ p̾toris

Expanded text:
qui in ea naui nauigandi causa esset. Nauigandi autem causa accipere debemus eos, qui adhibentur, ut nauis nauiget, hoc est nautas. Et est in duplum actio. Cum enim in caupona uel in naui res perit, ex edicto
Abbreviated transcription (Latin):
aut impetu aut casu ꝓposi¬
to delinqunt latrones qui frb
hnt impetu autem cum ꝑ ebri¬
etatem ad manus ad ferrum.
is w̃ici uelar similes penas

Expanded text:
aut impetu aut casu. proposito delinquunt latrones, qui factionem habent: impetu autem, cum per ebrietatem ad manus aut ad ferrum is obici uel alias similes poenas