comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stinet: qr ego nullo mͦ patior loca sacra. ut ꝑ
latione ꝑuenerat. monasti̾a in rauennatis
rtib constituta. omĩno clericoꝵ urõꝵ do¬
mnio p̃grauari: ita ut occasione quasi re¬
minis eo qͦd dici gͣue ẽ uelut in ꝓpͥetate poᷤ¬
Ieant. Quib ñ modicum condolentes:
ressori ur̃o litteras misimꝰ. u ħ em̃dare ꝑ
mus scripta dirigere. Hortam᷑ gͦ ut om̃ĩ
nora omniq excusatione suminota. ita
monast̾ia ip̃a ab huiꝰ modi studeatis gͣ¬
iamine releuare: quatinus nullam de-¬
nceps in eis clerici uł hii quim sacro
it ordine constituti. ob aliud habeans
pandi tantummͦ causa accedendili¬
ta: aut si forte ad ꝑagenda sacra
ꝓmotionem. omis aliquid fortasse
tineant: studendum nob̾ ÷ ut siqͥs.
m abbatum aut monachoꝵ. ex quo¬
iq monast̾io ad clericatꝰ officium uł
nem sacrum accesserit ñ illic aliqͣm
fat ut diximus ulteriꝰ potestatem:

Expanded text:
festinet, quia ego nullo modo patiar loca sacra monachfestinet, quia ego nullo modo patiar loca sacra monachrelatione pervenerat, monasteria in Ravennatibus partibus constituta omnino clericorum vestrorum dominio praegravari, ita ut occasione quasi regiminis ea, quod dici grave est, velut in proprietate possideant. Quibus non modicum condolentes, decessori vestro litteras misimus, ut hoc emendare per mus scripta dirigere. Hortamur ergo ut, omni mora omnique excusatione summota, ita monasteria ipsa ab hujusmodi studeatis gravamine relevare, quatenus nullam deinceps in eis clerici, vel ii qui in sacro sunt ordine constituti, ob aliud habeant nisi orandi tantummodo causa accedendi licentiam, aut si forte ad peragenda sacra promotionem, onus aliquod fortasse sustineant, studendum nobis est ut, si quispiam abbatum aut monachorum ex quocunque monasterio ad clericatus officium vel ordinem sacrum accesserit, non illic aliquam habeat, ut diximus, ulterius potestatem,
Abbreviated transcription (Latin):
maior domus et uicȩ dominꝰ ꝑmanebat.
inter cet̾a p̃cepit dicens. Uolumꝰ autẽ ut
fr̃ nr̃ paschasius. et uice dominumsor¬
dinet et maiorem domus: quatinus
possit uł hospitib suꝑuenientib. uł cau¬
sis que eueniunt. idoneus ⁊ paratꝰ existe¬
re. Siuͦ uł negligentem eum ꝓspicis uł
ea que dicimus implere differentem:
omnis clerus eiꝰ adhiberi debet: ut com¬
muni consilio ipsi eligant. quoꝵ ꝑso¬
ne ad ea q̃ p̃diximus ualeant ordinar
tem rauennatib clericis ad monasti¬
rum regimina importune tendentil
restitit: iohann episcopo rauennati
teriis consecrata: nunc habitacła elei¬
corum aut etiam laicorum fiant Dis
hii qui sunt in eccłiis fingunt se rells¬
ose uiuere: monastĩis p̃poni appetuss
e in monachica regula ordinate ꝑsistere: ut
ꝙp̃e districtionem monasterii teneat᷑ qͥ qͦtidie
ministio eccłiastico cogit᷑ ꝑmanere. Pinde
nitas tua ħ qͦlibet in loco factum ÷ em̃dare

Expanded text:
major domus, et vicedominus permanebat, major domus, et vicedominus permanebat, inter caetera praecepit, dicens: « Volumus autem ut frater noster Paschasius et vicedominum sibi ordinet, et majorem domus, quatenus possit, vel hospitibus supervenientibus vel causis, quae eveniunt, idoneus et paratus existere. Si vero vel negligentem eum prospicis, vel ea quae dicimus implere differentem, omnis clerus ejus adhiberi debet, ut communi consilio ipsi eligant quorum personae ad ea quae praediximus valeant ordinari. » Item Ravennatibus clericis, ad monasteriorum regimina importune tendentibus, restitit, Joanni Ravennatisteriis consecrata, nunc habitacula clericorum aut etiam laicorum facta shi qui sunt in Ecclesiis, fingunt se religiose vivere, monasteriis praeponi appetunt,t in monachica regula ordinate persistere, ut ipse districtionem monasin ministerio ecclesiastico cogitur permanere. Proinde fraternitas tua hoc quolibet in loco factum emendare
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ corpore scđm ueridicam pauli
sententiam in uno eodemq spũ alii cons¬
rendum ÷ ħ officium: alii committe¬
dum ÷ illud. Neq uni quantum libet
exercitate ꝑsone. uno temꝑe duarum
rerum officia committenda: qr si totũ
corpꝰ oculus ubi auditus: Sicut enim
uarietas m̃broꝵ ꝑ diu̾sa officia. ⁊ robir
corporis seruat ⁊ pulchritudinẽ rep̃sen¬
tat: ita uarietas ꝑsonarum ꝑ diu̾sam
chilominus officia distributa. ⁊ fortiti¬
dinem ⁊ uenustatẽ scẽ dei eccłie mani¬
festat Et sic̃ in decorũ ÷. ut in corpore
humano alterum m̃brũ alt̾iꝰ fungat᷑
officio: ita nimirum noxium simulq cpis¬
simum. si singła rerum ministeria ꝑsonist¬
tidem ñ fuerint distributa. Hinc ÷ qͦd quis¬
dam ambitiosis sicut in suis litteris quas
ego studio breuitatis omisi. poterit inue¬
niri: moderationis frena frequenter in¬
posuit. Unde antheomi subdiaconoꝑ
paschasio ep̃o qͥ ꝑ semet ipsum sibimet

Expanded text:
Ecclesiae corpore, secundum veridicam Pauli Ecclesiae corpore, secundum veridicam Pauli sententiam, in uno eodemque spiritu, alii conferendum est hoc officium, alii committendum est istud; neque uni, quantuexercitatae personae uno tempore duarum rerum officia censemus committenda. Quia si totum corpus oculus, ubi auditus? Sicut enim varietas membrorum per diversa officia et robur corporis servat, et pulchritudinem repraesentat, ita varietas personarum per diversa nihilominus officia distributa, et fortitudinem, et venustatem sanctae Dei Ecclesiae manifestat. Et sicut indecorum est ut in corpore humano alterum membrum alterius fungatur officio, ita nimirum noxium simulque turpissimum, si singula rerum ministeria personis totidem non fuerint distributa. Hinc est quod quibusdam ambitiosis, sicut in suis litteris, quas ego studio brevitatis omisi, poterit inveniri, moderationis frena frequenter imposuit. Unde Anthemio subdiacono pro Paschasio episcopo, qui per semetipsum sibimet
Abbreviated transcription (Latin):
curam ur̃i patͥmonii commnittentes :
pꝰmodum in rusticorum ur̃oꝵ dep̃¬
cdationib atq ꝑ hoc ex fatigationib
fuerint deprehensi. Quod siita ÷ dis¬
tricte a uobis discuti conuenit: atq in
minare subtilius⁊ ⁊ quicquid in eis
fuerit fraudis inuentum. cum pe¬
na legib statuta reddere compellã¬
tur De cet̾o uero cauendum a frat̃¬
nitate ur̃a ÷. ne secularib uiris atq
ñ sub regula ur̃a de gentib cuilibet
reseccłiȩ committantur: s ꝓbatis dͤ
ur̃o officio clericis. In quib si qͦd re¬
ꝑ iripoterit prauitatis. ut in subditiᷤᷤ
emendare qͦd illicite gestum fuerit
ualeatis quos uidelicet apud uos ha-¬
bitus sui officium magis conueniat
quam exeuset Siiigula
eccliastici iuris officia singulis quibq
ꝑsonis sigillatim committi debere ui-¬
bebat̾ asserens qr sic̃ in uno corpore mu¬
lta membra habemꝰ. omĩa autem mem¬
bra ñ eundem actum habent: ita in

Expanded text:
curam vestri patrimonii committentes, curam vestri patrimonii committentes, postmodum 65 in rusticorum vestrorum depraedationibus, atque per hoc exfatigationibus, fuerint deprehensi, et redtricte a vobis discuti convenit, atque inminari subtilius, ut quidquid in eis fuerit fraudis inventum cum poena legibus statuta reddere compellantur. De caetero vero cavendum a fraternitate vestra est, ne saecularibus viris, atque non sub regula nostra degentibus, cujuslibet res Ecclesiae committantur, sed probatis de vestro officio clericis; in quibus si quid reperiri poterit pravitatis, ut in subditis emendare quod illicite gestum fuerit valeatis, quos videlicet apud vos habitus sui officium magis conveniat quam excuset. » 54. Singula ecclesiastici juris officia, singulis quibusque personis singillatim committi debere jubebat, asserens quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent , ita in
Abbreviated transcription (Latin):
defensorẽ panormitani: sergium
defensorem calabritani. ⁊ romanũ
notarium apuli bene natum defẽ¬
sorem samnitici: antenium sub¬
iaconum neapolitam: petrum sub¬
diaconum campani⁊ candidum
defensorem tusci.⁊ urbicum defen¬
sorem sabini: optatum nursini :
benedictum defensorẽ carseolani: feli¬
cem subdiaconum appie.⁊ castoriui char¬
tularium rauennatis. ⁊ castornũ nota¬
rium histͥani⁊ antonium subdiaconẽ
delmatini:: iohannẽ notariũ illiricia¬
ni⁊ simmachum defensorẽ sardiniȩ.
bonefacium notarium corsicam⁊ pãta¬
leonẽ notarium liguriȩ ieronimum
defensorem alpium cottiarum. ⁊ hila¬
rium notarium germaniciam: et cã¬
didum prb̃m gallicani. Hec aut̃¬
prudentissimꝰ pat̃ gregoriꝰ non solũ in
romana: s ⁊ ꝑ diu̾sas eccłas ꝑpetualit̃
obseruanda censebat. Unde lanuario
karalitano ep̃o intercet̾a scͥbit dicens.
Indicatũ ẽ nob̃ qͦd laicis quib dam

Expanded text:
defensorem Panormitani, Sergium defensorem Panormitani, Sergium defensorem Calabritani, Romanum notarium Apuli, Benenatum defensorem Samnitici, Anthemium subdiaconum Neapolitani, Petrum subdiaconum Campani, Candidum defensorem Tusci, Urbicum defensorem Sabini, Optatum defensorem Nursini, Benedictum notarium defensorem Carseolani, Felicem subdiaconum Appiae, Castorium chartularium Ravennatis, Castorium notarium Histriani, Antonium subdiaconum Dalmatiani, Joannem notarium Illyricani, Symmachum defensorem Sardiniae, Bonifacium notarium Corsicani, Pantaleonem notarium Liguriae, Hieronymum defensorem Alpium Cottiarum, Hilarium notarium Germaniciani, et Candidum presbyterum Gallicani. Haec autprudentissimus Pater Gregorius, non solum in Romana, sed et per diversas Ecclesias perpetualiter observanda censebat. Unde Januario Caralitano episcopo inter caetera scribit, dicens: « Indicatum est nobis quod, laicis quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
tamur ut fidei ute sinceritas uigeat:
sit mens in reb intentiõrͥ cura propen¬
sior⁊ studium uigilantius: deuotio
clarior: exhibitio efficatior: quatinꝰ
dum diuino uitus auxilio hoc opꝰ sol¬
lerter impleueris.⁊ illi ꝓ quib sollici¬
tudinem geris studii tui solatio utili¬
ter consolent᷑. ⁊ tu m̾cedis tue bonum
in et̾̃na uita redemptoris nr̃i gr̃a com¬
pensante recipias. Hec quidem grego¬
rius intra uł extra urbem studio pie¬
tatis exercuit. Ceterum ꝓbum religi¬
osum abbatem cum multis pecuniis
ierosolimam destinauit: cuius instã¬
da uenerabile xenodochiũ constituit. ⁊¬
ec tam ibi quam in monte sina penes
arabiam dĩfamulis sub regimine pal¬
ladii constitutis. quotidiam uictus
et uestim̃ti copiam quam du uiue¬
ꝑum strenue gub̾nandis: eccłiȩ suȩ
iuros industrios rectores patͥmonioꝵ
asciuit. In quib cipͥanum diaco¬
num patͥmonii siculi⁊ pantaleo¬
nem notarium siracusani fantinũ

Expanded text:
tamur ut fidei in te sinceritas vigeat, tamur ut fidei in te sinceritas vigeat, sit mens in rebus intentior, cura propensior, studium vigilantius, devotio clarior, exhibitio efficacior, quatenus dum, divino jutus auxilio, hoc opus solerter impleveris, et illi pro quibus sollicitudinem geris studii tui solatio utiliter consolentur, et tu mercedis tuae bonum in aeterna vita Redemptoris nostri gratia compensante recipias. » 52. Haec quidem Gregorius intra vel extra urbem studio pietatis exercuit. Caeterum Probum religiosum abbatem cum multis pecuniis Jerosolymam destinavit, cujus instantia venerabile xenodochium constituit, et, tam ibi quam in monte Sina penes Arabiam, Dei famulis sub regimine Palladii constitutis, quotidiani victus et vestimenti copiam quandiu viveperum strenue gubernandis, Ecclesiae suae viros industrios, rectores patrimoniorum ascivit. In quibus Cyprianum diaconum patrimonii Siculi, Pantaleonem notarium Syracusani, Fantinum
Abbreviated transcription (Latin):
uiros idoneos deputauit: quos etiam ut
miniendos eẽ decreuit. Licet eoᷤ qͥ pia in¬
eutioe sollicitudinis curam debilib ac
henis impendunt. sua apud eos ualeat
ieri deuotio: meliuis tam̃ ÷ si ꝓ quiete
ua de his fuerint muniti que gesserint:
e inde eis inquietudinis occasio unde
nagis laudandi sunt oriatur. Quia
.de uirum religiosum intentionis tue
ulio ꝓuocati mensis pauꝑum exhibẽ
diaconie eligimus preponendum:
equa tͥ ex hac nascatur administratio
dobietas hac te munitione ꝓspeximꝰ
ieudum: constituentes ut de hoc qd
Sinsas pauꝑum uł diaconie exhibiti¬
Siem ꝑcepisti siue subinde ꝑceꝑis erogã¬
in: mulli unquam hominum quo¬
libet modo seu ingenio cogaris pone¬
re rationem. uł aliquam debeas mo¬
lestiam sustinere. S qr ita humanis
te omnib eẽ uolumus rationib abso¬
lutum. ut dõ nr̃o dehis q̃ tͥ comiisimꝰ
rationem te noueris positurum: hor¬

Expanded text:
viros idoneos deputavit, quos etiam, utviros idoneos deputavit, quos etiam, utmuniendos esse decrevit: « Licet eos qui pia intentione sollicitudinis curam debilibus ac egenis impendunt, 64 sua apud omnes valeat tueri devotio, melius tamen est si pro quiete sua de his fuerint muniti quae gesserint, ne inde eis inquietudinis occasio unde magis laudandi sunt oriatur. Quia igitur te virum religiosum, intentionis tuae studio provocati, mensis pauperum exhibendae diaconiae elegimus praeponendum, ne qua tibi ex hac nascatur administratione dubietas, hac te munitione prospeximus fulciendum, constituentes ut de hoc quod ad mensas pauperum vel diaconiae exhibitionem percepisti, sive subinde perceperis erogandum, nulli unquam hominum, quolibet modo seu ingenio, cogaris ponere rationem, vel aliquam debeas molestiam sustinere. Sed quia ita humanis te omnibus esse volumus rationibus absolutum, ut Deo nostro de his quae tibi commisimus rationem te noveris positurum, hor
Abbreviated transcription (Latin):
um diuina maiestas extinxit. ut solles¬
nicatem pasche alteriꝰ non uideret: urãm fra¬
ternitatem decet. cunctos ꝑ loca ur̃a lango¬
bardos ad monere: ut quia grauis mortali¬
tas imminet eosdem filios suos in arriana
heresi baptizatos ad catholicam fidem conci
niensi. Peruenit ad nos peccatis imminẽ¬
tib inciuitate ur̃a mortalitatẽ omnino
grassari. Que res nos minis addix̃. Quã¬
brem salutantes frat̃itatem tuam instã¬
issime suademꝰ. ut alangobardoꝵ siue ro¬
nanorum qͥ in eodem loco degunt admo¬
itione nulla ratione cessetis:⁊maxime
gentilium ⁊ hereticoꝵ ut ad ueram rec¬
amq fidem catholicam conu̾tant᷑. Sic e¬
um aut diuina mĩa. ꝓ sua forsan eiᷤ conu̾
one et in hac uita subueniet:aut si eos
nigrare contigerit a siuis qd ⁊ magis oꝑ¬
indum ẽ transient facinorib ab soluti.
itur prudentissimꝰ pater familias
gregoriꝰ singulis diacomiis uł. xenodochi

Expanded text:
eum divina Majestas exstinxit, ut solemeum divina Majestas exstinxit, ut solemnitatem Paschae alterius non videret, vestram fraternitatem decet cunctos per loca vestra Langobardos admonere, ut quia ubique gravis mortalitas imminet, eosdem filios suos in Ariana haeresi baptizatos ad catholicam fidem concilniensi: « Pervenit ad nos, peccatis imminentibus, in civitate vestra mortalitatem omnino grassari, quae res nos nimis addixit. Quamobrem salutantes fraternitatem tuam, instantissime suademus ut a Langobardorum, sive Romanorum, qui in eodem loco degunt, admonitione nulla ratione cessetis, et maxime a gentilium et haereticorum, ut ad veram rectamque fidem catholicam convertantur. Sic enim aut divinone, et in hac vita subveniet, aut si eos migrare contigerit, a suis, quod et magis optandum est, transeunt facinoribus absoluti. » 51. Igitur prudentissimus paterfamilias Christi Gregorius singulis diaconiis vel xenodochiis
Abbreviated transcription (Latin):
lumus ac prebere. Inquib p̃cium qd̾ dede
ris. t̾uis noueris rationib imputandũ. Sũ
sanctum pascha elegerint expectare: itẽ
cum ep̃o loquere ut mͦ qͥdem catecumin
fiant.⁊ atq ad eos frequent̃ accedat: gerato:
sollicitudinem: ⁊ animos eorum ad moni¬
tione sue adhortationis accendat: ut quã¬
to que expectatur elongat᷑ festuustas: tã¬
to se preꝑare ⁊ eam desiderio feruenti de¬
beant sustinere. tem petro ep̃o cor¬
sice. int̾alia. Transmisimꝰ ait fratnitati
tuȩ quinquaginta solidos: ad uestim̃¬
ta eorum qui baptizandi sunt compa¬
randa. Hichilominus ꝓ arrianoꝵ par¬
uulis fidei catholice sociandis. gregorius
pastoralis cure sollicitudinẽ ꝓrsus extẽ¬
dit. Quaꝓpt̃ uniu̾sis ep̃is italie scribens
ait. Quoniam nefandissimus autharith
in hac que nuꝑ exempta ẽ paschali festi¬
uitate. langobardorum filios in fide ca¬
tholica baptizari ꝓhibuit: ꝓ qua culpac

Expanded text:
lumus ac prlumus ac prris tuis noveris rationibus imputandum. Si vero sanctum Pascha elegerint exspectare, iterum cum episcopo loquere ut modo quidem catechumeni fiant, atque ad eos frequenter accedat, geratque sollicitudinem et animos eorum admonitione suae adhortationis accendat; ut quanto quae exspectatur elongatur festivitas, tanto se praeparare et eam desiderio ferventi debeant sustinere. » Item Petro, episcopo Corsicae, inter alia: « Tansmisimus, ait, fraternitati tuae quinquaginta solidos ad vestimenta eorum qui baptizandi sunt comparanda. » 50. Nihilominus pro Arianorum parvulis fidei catholicae sociandis, Gregorius pastoralis curae sollicitudinem prorsus extendit. Quapropter universis episcopis Italiae scribens, ait: « Quoniam nefandissimus Autharith in hac quae nuper expleta est Paschali festivitate Langobardorum filios in fide catholica baptizari prohibuit, pro qua culpa
Abbreviated transcription (Latin):
na gr̃a inspirante uelle conu̾ti. s eẽ
necessarium. ut aliquis illuc ex nr̃o¬
mandato debeat ꝓficisci. Pinde huiꝰ tͥ au¬
ritatis tenore precipimꝰ. ut omĩ excusatiõe
summota ad p̃dictum locum ꝑgere et
siderium eorum tuis dõꝓpicio adhortatis¬
nib ad iuare festines. Quib tam̃ si lon¬
gum uel triste uidet᷑ sollemnitatẽ sustin¬
re paschalem et eos nunc ad baptisma festin¬
re cognoscis: ne qd̾ absit longa dilatio eoꝵ
retro possit animos reuocare.cum ep̃o locul
lius loquere. ut penitentia ac abstinentia ꝯͣ¬
draginta dieb indicta aut die dominico aut
siceleberrima festiuitas fortassis occurrent.
Quia ⁊ temporis qualitas ꝓpt̃ eam que sib
imininet damnationẽ impellit: ut deside¬
ria eorum milla debeat dilatione differri
Quoscunq uͦ ex eis pauꝑes et ad uestẽ sͥ em̃¬
dam ñ sufficere posse cognoscis : te eis uestẽ
quam ad baptisma habeant comparare uo¬

Expanded text:
na gratia inspirante, velle converti, sed esse na gratia inspirante, velle converti, sed esse necessarium ut aliquis illuc ex nomandato debeat proficisci. Proinde hujus tibi auctoritatis tenore praecipimus ut, omni excusatione summota, ad praedictum locum pergere, et desiderium eorum tuis, Deo propitio, adhortationibus adjuvare festines. Quibus tamen si longum vel triste videtur solemnitatem sustinere Paschalem, et eos nunc ad baptisma festinare cognoscis, ne, quod absit, longa dilatio eorum retro possit animos revocare, cum fratre nostro episcopo loci ipsius loquere, ut poenitentia ac abstinentia quadraginta diebus indicta, aut die Dominico, aut si celeberrima festivitas fortassis occurrerit,quia et temporis qualitas, propter eam quae sibi imminet cladem, impellit ut desideria eorum nulla debeant dilatione differri. Quoscunque vero ex eis pauperes et ad vestem sibi emendam non sufficere posse cognoscis, te eis vestem quam ad baptisma habeant comparare vo
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ noscunt᷑ epłas transmittere debeas eis
onis eiꝰ ex aliqua parte imminuet᷑. Qd
ita qͦ fieri uolo. ut siquis ex eis com̾isꝰ
fuerit. si solidum pensionẽ habet: re¬
missis eis relaxari debeat. Si tres uł qͣt¬
tuor: unus solidus relaxet᷑. Si quid
amplius: iam iuxta eundem modum
debet relaxatio fieri: uł certe iuxta qd̃
dilectio tua p̃uiderit. ut et ei qui con¬
u̾titur onus releuet᷑: ⁊ eccłiastica utili¬
tas ñ graui dispendio p̃mat᷑. Nec hoc
inutilit᷑ facimus sipleuandis pensio
hii tam̃ qui de eis natifuerint iam fide¬
lius baptizantur. Aut ipsosgͦ aut fi¬
lios eorum lucrabimus. ⁊ ideoñ ÷ gra¬
quem prẽs eorum negauerant ueniẽ
tem ceꝑunt. Quib cum salute animȩ:
ferebat. Unde fantino defensort̃ domi¬
na inquit abbatissa monasterii sq̃ ste¬
phani qͦd inagͥ gentino ẽ territorio cõ¬
stitutum indicante comꝑimus. mul¬
tos iudeorum adxͥanam fidem diui¬

Expanded text:
esse noscuntur, epistolas transmittere debeas, eis esse noscuntur, epistolas transmittere debeas, eis onis ejus ex aliqua parte imminuetur. Quod ita quoque fieri volo, ut si quis ex eis conversus fuerit, si solidi pensionem habet, tremissis ei relaxari debeat; si tres vel quatuor, unus solidus relaxetur; si quid amplius, jam juxta eumdem modum debet relaxatio fieri, vel certe juxta quod dilectio tua praevidet, ut et ei convertitur onus relevetur, et ecclesiastica utilitas non gravi dispendio prematur. Nec hoc inutiliter facimus, si pro levandis pensionhi tamen qui de eis nati fuerint, jam fidelius baptizantur. Aut ipsos ergo, aut filios eorum lucramur, et ideo non est graquem patres eorum negaverant, venire coeperunt. Quibus cum salute animae vferebat. Unde Fantino defensori: « Domina, inquit, abbatissa monasterii sancti Stephani, quod in Agrigentino est territorio constitutum, indicante, comperimus multos Judaeorum ad christianam fidem, divi
Abbreviated transcription (Latin):
cos quos habet eccłia. nuncuisq in infi¬
delirate remanere negligentia frat̃ni¬
tatis ur̃e ꝑmisit. Et quid uos ad moneo
u ad dm ertraneos adducatis: qͥ urõs¬
corrigere ab infidelitate negligitis:
santinia insula paganum rusticum
inuenre potuero: in eodẽ ep̃o fortiter
nindicabo. Iam uͦ si rustic̃ tante fuerit
ꝑfidie ac obstimationis inuentꝰ ut adde¬
nen uenire minime consentiat. tanto
pensionis onere grauandus:: ut ipsa
ex actionis suȩ penȩ compellat᷑ ad iecti¬
tudinem festinare.
uod cum gregorius fructuose si¬
mulꝙ salubrit in sardimȩ rusticos
ꝓcessisse cognosceret: ẽtiam in iudeos patͥ.¬
moniorum suorum rusticos ñ dissimi¬
lit̃ ÷ conatꝰ extendere. Unde cypriano di¬
acono scribit dicens. Peruenit ad me eẽ
hebreos in possessionib nr̃is. qui conu̾ti ad
deum nullatenus uolunt. S uidet᷑ mͥ.
ut ꝑ om̃s possessiones in quib ipsi ebrei

Expanded text:
cos, quos habet Ecclesia nunc usque in inficos, quos habet Ecclesia nunc usque in infidelitate remanere negligentia fraternitatis vestrae permisit. Et quid vos admoneo ut ad Dominum extraneos adducatis, qui vestros ab infidelitate negligitis cscopi in Sardinia insula paganum rusticum invenire potuero, in eodem episcopo fortiter vindicabo. Jam vero si rusticus tantae fuerit perfidiae et obstinationis inventus, ut ad Dominum venire minime consentiat, tanto pensionis onere gravandus est, ut ipsa exactionis suae poena compellatur ad rectitudinem festinare. » 48. Quod cum Gregorius fructuose simulque salubriter in Sardiniae rusticos processisse cognosceret, etiam in Judaeos patrimoniorum suorum rusticos non dissimiliter est conatus extendere. Unde Cypriano diacono scribit, dicens: « Pervenit ad me esse Hebraeos in possessionibus nostris, qui converti ad Deum nullatenus volunt. Sed videtur mihi ut per omnes possessiones in quibus ipsi Hebraei
Abbreviated transcription (Latin):
aomanentes xͦ dño dedicauit: uerũ
ain pueros eoꝵ ꝑ exteras regiones diffu
lus pais cõparans annualit᷑ ad cog̃¬
lio e. fidei deducebat. Unde candi¬
lem̃ ut ailectio tua ex solidis quos accepit
uestim̃ta pauꝑum uł pueros anglos qui
sunt ab annis decem ⁊ septem. uł decem
copaꝰ at tnmonastis dati deo ꝓficiant
comparet: quatinus soldigalliarum
queun terranĩa expendiñ possunt:: apd̾
locumpropͥum utilit̃ expendant᷑. Si
qdu de pecuniis redituum quedicun¬
tex ab abbate recipe potueris: exhis ꝙͣ
uestim̃ta paupum comparare te uolu¬
mus uł sic̃ p̃fati sumus pueros quin
onĩpotentis dei seruitio ꝓficiant S qr
pagani sunt qͥ illic inueniri possunt: uo¬
lout cumeis p̃sbiter transmittat᷑ neqͥd
eq tudinis contingat in uia: ut quos
ꝑmanere condoluit: ut ianuarium
caralitanum epm̃ ꝓ negligentiis incͤ¬
pando ent̃ cetera scribat. Accidit ali¬
ud ualde lugendum: qr ipsos rusti¬

Expanded text:
manentes Christo Domino dedicavit, verum etiam pueros eorum per exteras regiones diffusos, suis pretiis comparans annualiter, ad cognitionem fidei deducebat. Unde Candilumus ut dilectio tua ex solidis quos acceperit vestimenta pauperum, vel pueros Anglos, qui sunt ab annis decem et septem, vel decem et octo, ut in monasteriis dati Deo proficiant, comparet, quatenus solidi Galliarum, qui in terra nostra expendi non possunt, apud locum proprium utiliter expendantur. Si quid vero de pecuniis redituum, quae dicuntur ablatae, recipere potueris, ex his quoque vestimenta pauperum comparare te volumus; vel, sicut praefati sumus, pueros qui in omnipotentis Dei servitio proficiant. Sed quia pagani sunt, qui illic inveniri possunt, volo ut cum eis presbyter transmittatur, ne quid aegritudinis contingat in via, ut quos permanere condoluit, ut Januarium Caralitanum episcopum pro negligentiis increpando, inter caetera scribat: « Accidit aliud valde lugendum, quia ipsos rusti
Abbreviated transcription (Latin):
ferenti uirilit̃ contradicit¬
e ypocrisi ioħis constantinopolitani ep̃ise
uniu̾salẽ fatentis. ¶guit.¬
u bi augustales litteras ꝓ eo supplicantes reda
Bi tempora mauriciĩ moresq deturpat.¬
Ubi suꝑbiam ypocrite sapienter eneruat.¬
Bi constantiam suam demonstrans asserit
Quam obrem postulantiimꝑatͥci reliquias n¬
derit ¶ deum conferebat.

Expanded text:
iter contradicitDe hypocrisi Joannis Constantinopolitani episcopi se universalem fatentis.--52. Augustales litteras pro eo supplicantes redarguit. --53. Tempora Mauricii moresque deturpat.--54. Superbiam hypocritae sapienter enervat.--55. Constantiam suam demonstrans, asserit Quamobrem postulatas reliquias brandeum conferebat.--58.
Abbreviated transcription (Latin):
dicere: s eciam inadu̾sitatib collaudar
In hisgͥ que patimini: nullum contia
dm̃ murmur cordi ur̃o subripiat: qr
maritudine uult purgari. Et ideo nec
temꝑalis te frangat afflictio: nͥ uerum
damna discrucient: qr si in adu̾sis gr̃s
referens dm̃ tͥ patientia feceris ẽẽ placa¬
bilem : et que amissa sunt multiplica¬
ta reddentur: et suꝑ hec gaudia eterna
prestantur. Peto autem ne inuiriosum
ducatis. qd̃ uiginti annuos uestitꝰ ad puc¬
ros urõs ꝑ romanũ defensorẽ scripsimꝰ ỹ¬
beri: quia de beati petͥ apłi reb quamuis
parua sint que offerantur ꝓ magna bent¬
dictione suscipienda sunt semꝑ: qm̃ et ħ
tionistuȩ: in quib mͥ in notescere curasti:
quod uir uenerabilis audreas prb̃t de hac
luce migrauerit. De cuius ereptione g¬
uisus sum: quia ad ea que semꝑ expedimi
gaudia eterna ꝑuenit. De solidis uero qͥ
ꝓfaciendo xenodochio a filio nr̃o ꝓbo ab¬

Expanded text:
dicere, sed etiam in adversitatibus collaudare. dicere, sed etiam in adversitatibus collaudare. In his igitur quae patimini nullum contra Dominum murmur cordi vestro subrepat, quia maritudine vult purgari. Et ideo nec temporalis te frangat afflictio, nec rerum damna discrucient, quia si in adversis gratias referens, Deum tibi patientia feceris esse placabilem, et quae amissa sunt, multiplicata reddentur, et super haec gaudia aeterna praestantur. Peto autem ne injuriosum ducatis quod viginti annuos vestitus ad pueros vestros per Romanum defensorem scripsimus praeberi, quia de beati Petri Apostoli rebus, quamvis parva sint quae offerantur, pro magna benedictione suscipienda sunt semper, quoniamctionis tuae, in quibus mihi innotescere curasti quod vir venerabilis Andraeas presbyter de hac luce migraverit. De cujus ereptione gavisus sum, quia ad ea quae semper expetiit gaudia aeterna pervenit. De solidis vero, qui pro faciendo xenodochio a filio nostro Probo ab
Abbreviated transcription (Latin):
sidium. Quia gͦ dilectissimꝰ filiꝰ nr̃ cipͥ¬
anus diaconus gaudiosum defensorẽ
sedis nr̃e. qui siracusis degere comꝓba¬
tur pauꝑtatis asserit inopia constringi:.
idcirco exꝑientie tuȩ p̃senti auctoritate
mandamus. ut a p̃senti secunda indic¬
tione sex solidosannis singulis ei dare
ñ differas. ⁊ ut ⁊ ille huius remedii sola¬
tio potiat᷑: ⁊ tu quod dederis tuis sine du¬
bio noueris rationib imputandũ.
IRegoriꝰ libertino ex pretori. Quanta
uos scłi huiꝰ p̃mat angustia incognitũ
ñ habemus. S quia in summa tribula¬
tione positis. sola ÷ consolatio mĩa cre¬
atoris: in eum spem urãm ponite ad
ipsum tota uos m̃te conu̾tite.⁊ qui ⁊
iuste quem uult ꝑmiccit afsligr. et
confidentem in se misericorditer libe¬
rabit. Ipsi gͦ grãs agite: et pacienter
queq illata sunt sustinete. Nam recte
mentis ÷ dm̃ ñ solum in prosꝑis bene¬

Expanded text:
sidium. Quia ergo dilectissimus filius noster Cyprsidium. Quia ergo dilectissimus filius noster Cyprianus diaconus Gaudiosum defensorem sedis nostrae, qui Syracusis degere comprobatur, paupertatis asseruit inopia constringi, idcirco experientiae tuae praesentium auctoritate mandamus, ut a praesenti secunda indictione sex solidos annis singulis ei dare non differas; ut et ille hujus remedii solatio potiatur, et tu quod dederis tuis sine dubio noveris rationibus imputandum. » Item Gregorius Libertino expraetori: « Quanta vos saeculi hujus premat angustia, incognitum non habemus. Sed quia in summa tribulatione positis sola est consolatio misericordia Creatoris, in eum spem vestram ponite, ad ipsum vos tota mente convertite, qui et juste quem vult permittit affligi, et confidentem in se misericorditer liberabit. Ipsi ergo gratias agite, et patienter quaecunque illata sunt sustinete. 70 Nam rectae mentis est Deum non solum in prosperis bene
Abbreviated transcription (Latin):
si potest fieri aliquid minus qmͣ noᷤᷤ
dedimus condescendant: ⁊ quicqͥd
de eisdem seraginta solidis reman¬
serit ipsi trade: ut cum filio suo ex inde
uiuere ualeat. Si autem nil remanet:
cidere stude ut possit sͥ libere pꝰ modũ
laborare. Hoc tam̃ sollert̃ age: ut accep¬
tis solidis ei plenariam munitionem
scripto conficiant. Gregoriꝰ
castorio diacono et chartulario rauen¬
ne. intercetera. Ualerianum monachũ
quem emendatum in monast̾io beati
iohannis in classe posito tradidisti in eo
eum monastĩo sine dubio uolumus.
ꝑmanere. Preterea nequam necessita.¬
tem in expensis tua exꝑientia patiat᷑:
de reditib sc̃e romane eccłiȩ qui illic
te ꝓuidente aggregati sunt. omnes ex¬
pensas tuas te facere uolumꝰ: ut si quid
suꝑ fuerit nob cum ueneris defer.
regoriꝰ romano defensori. Diuinoꝵ
nos admonẽt eloquia p̃ceptoꝵ. necessita¬
tem patientib eccłiasticum p̃bere sub¬

Expanded text:
si potest fieri, ad aliquid minus quam nos si potest fieri, ad aliquid minus quam nos dedimus condescendant; et quidquid de eisdem sexaginta solidis remanserit, ipsi trade, ut cum filio suo exinde vivere valeat. Si autem nil remanet, cidere stude, ut possit sibi libere postmodum laborare; hoc tamen solerter age, ut, acceptis solidis, ei plenarium munitionem scripto conficiant. » Item Gregorius Castorio diacono, et chartulario Ravennae, inter caetera: « Valerianum monachum, quem emendatum in monasterio beati Joannis in Classe posito tradidisti, in eo eum monasterio sine dubio volumus permanere. Praeterea, ne quam necessitatem in expensis tua experientia patiatur, de reditibus sanctae Romanae Ecclesiae, qui illic, te providente, aggregati sunt, omnes expensas tuas te facere volumus; et si quid superfuerit, nobis, cum veneris, defer. » Item Gregorius Romano defensori: « Divinorum nos admonent eloquia praeceptorum necessitatem patientibus ecclesiasticum praebere sub
Abbreviated transcription (Latin):
tib: pontificalem conuenit adeẽ sub¬
sidium. & qua re exꝑientiȩ tuȩ presen¬
ti auctoritate p̃cipimꝰ. ⁊ quatinus albi¬
no pͥuato luminib filio quondã mari¬
Ni coloni. singulis annis duos tremiˢ¬
ses sine aliqua dilatione p̃stare ñ desi¬
nat: ñ dubitatura suis hoc rationib
in negocio quod agebat: debitum se
contraxisse ꝑhibuit. Quod ⁊ multis
aliis ⁊ lacrimis eiꝰ attestantib: uer̃
ẽẽ credimus. Et quia centũ quinqua¬
ginta solidos debebat. ⁊ uolui ut cre¬
ditores illius cum eo aliquid pacis
q̃ possit eidem debito addici. Credito¬
res gͥ suos ut asserit. ad octoginta so¬
lidos consentire possibile ÷ S qr mu¬
ltum ẽ ut a nil habente homine oc¬
toginta solidos petant: sexaginta tͥ
solidos ꝑ notarium tuum transinit¬
timus. ut tu cum eisdem creditorib sub¬
tilit᷑ loquaris et rationib reddas: quia
filium eiꝰ quem tenere dicuntur se¬
cundum leges tenere ñ possunt Et

Expanded text:
tibus pontificale convenit adesse subtibus pontificale convenit adesse subsidium. Pro qua re experientiae tuae praesenti auctoritate praecipimus, quatenus Albino, privato luminibus, filio quondam Martini coloni, singulis annis duos tremisses sine aliqua dilatione praestare non desinat, non dubitatura suis hoc sine dubioin negotio quod agebat debitum se contraxisse perhibuit, quod et multis aliis, et lacrymis ejus attestantibus verum esse credimus. Et quia centum quinquaginta solidos debebat, volui ut creditores illius cum eo aliquid paciscquae possint eidem debito addici. Creditores ergo suos, ut asserit, ad octoginta solidos consentire possibile est. Sed quia multum est ut a nil habente homine octoginta solidos petant, sexaginta tibi solidos per notarium tuum transmisimus, ut tu cum eisdem creditoribus subtiliter loquaris et rationem reddas, quia filium ejus quem tenere dicuntur, secundum leges tenere non possunt. Et
Abbreviated transcription (Latin):
endos filios eius quanta cognoueris
uantitate cõponas. Et qr ipsam sicut dic¬
im ⁊ hic ñ habet unde restituat : de re-
pauꝑum ex p̃senti nr̃a auctoritate ꝑsol¬
. sciens quicquid illic te ꝓuidente da¬
mfuerit patrimonii nr̃i pensionib
necessitatẽ innotuit sustinere. Qui
qm̃ ut possibile ÷ aliquod desideramꝰ
re consultum: idcirco dilectionem
am ante dicto fr̃i nr̃o mille modioᷤ
u aut si plus leuare potuerit. usq
duo milia scriptis tedare p̃sentib cde¬
uamꝰ. Hortamur gͦ ut in his p̃bendis
ilam moram. aut excusationẽ addu¬
cas: quatinus dum tempꝰ sinit. et hic
cum dei adiutorio sine ꝑicło ad propͥa
remeare.⁊ citius necessitatẽ ualeat pa
eusebio religioso abbi. Credat mͥ cari¬
tas tua: quia ualde contristatus sum
de tristitia tua. ⁊ cetera. Preterea centũ
solidos ꝑ petrum subdiaconẽ dilectio¬
candido defensori. Necessitatẽ patien¬

Expanded text:
gendos filios ejus, quanta cognoveris gendos filios ejus, quanta cognoveris quantitate, componas. Et quia ipse, sicut dicit, non habet unde restituat, de rebus pauperum ex praesenti nostra auctoritate persolve, sciens quidquid illic, te providente, datum fuerit, patrimonii nostri pensionibusnecessitatem innotuit sustinere. Quibus quoniam, ut possibile est, aliquod desideramus ferre consultum, idcirco dilectionem tuam antedicto fratri nostro mille modios tritici, aut, si plus levare potuerit, usque ad duo millia scriptis te dare praesentibus deputamus. Hortamur ergo ut in his praebendis nullam moram aut excusationem adducas, quatenus, dum tempus sinit, et hic cum Dei adjutorio sine periculo ad propria remeare, et citius necessitatem patientiburegorius Eusebio, religioso abbati: « Credat mihi charitas tua, quia valde contristatus sum de tristitia tua, et caetera. Praeterea centum solidos per Petrum subdiaconum 69 dilectiom Gregorius Candido defensori: « Necessitatem patien
Abbreviated transcription (Latin):
opia uictꝰ egestatem pati conspeximꝰ: ne¬
cessarium duximꝰ in quantũ possibilitas sup¬
petit ei p̃bere consultum. Preterea exꝑi¬
entiȩ tuȩ p̃senti iussione p̃cipimꝰ. uͭ in
annis singłis uiginti quattuor modi¬
os tͥtici. fabȩ qͦ modia duodecim: et ui-¬
ec iumi decimatas .xx. ꝓ sustentatione ui-¬
te debeat ministrari: qͦd tuis p̾ modum
possit rationib imputari. Ita gͦ fac: ut
p̃sentium lator nullas de ꝑcipiendis do¬
nini donis moras sustineat:⁊ tu bene
ieniri. GRegorius cipͥano
liacono. Cosmas ex uariis ꝑicłoꝵ neces¬
tatib multis se dicit debitis obligatũ:
ta ut ꝓ eis acreditorib suis suos dicat fi¬
os detineri. Que res si ita ÷: nos omni¬
o cõmouet. Quamobrem hortamur dile
te ꝑquiras. Et si inueneris eum predic¬
s debitis ueracit᷑ inuolutum. ut ñ sit su¬
tantia unde possit hec ipsa ꝑsoluere:¬
dictos creditores eiꝰ uideas. et ꝓpt̃ recolli¬

Expanded text:
opia victus egestatem pati conspeximus, neopia victus egestatem pati conspeximus, necessarium duximus, in quantum possibilitas suppetit, ei praebere consultum. Propterea experientiae tuae praesenti jussione praecipimus, ut annis singulis viginti quatuor modios tritici, fabae quoque modios duodecim, et vini decimatas viginti pro sustentatione vitae debeas ministrare, quod tuis postmodum possit rationibus imputari. Ita ergo fac ut praesentium lator nullas de percipiendis Domini donis moras sustineat  Al., mihveniri. » Item Gregorius, Cypriano diacono: « Cosmas ex variis periculorum necessitatibus, multis se dicit debitis obligatum, ita ut pro eis a creditoribus suis suos dicat filios detineri. Quae res, si ita est, nos omnino commovit. Quamobrem hortamur dilecitate summa perquiras; et si inveneris eum praedictis debitis veraciter ita involutum, ut non sit substantia unde possit haec ipsa persolvere, praedictos creditores ejus videas, et propter recolli
Abbreviated transcription (Latin):
portitore uictꝰ habere necessitatem q̃¬
dicimus. Ideoq exꝑerientia tua dili¬
gent̃ inuigilet. ⁊ et si eiusdem loci
monachos bene se tractare cognoueris
in quib eos necessitatẽ habere mani¬
festa ueritate patuerit. ⁊ eis subuem¬
re hac auctorite suffultus modis õ¬
b festinabis sciturꝰ tuis ẽẽ rationib
quicquid nr̃a p̃ceptione p̃bueris im¬
putandum. S et terrulam eccłiȩ n
tremisses duos pensitam asserunt:
si ita ÷ libellario nomine ad sũman
tremissis unius habere concede. Si¬
dii gͦ tui sit hec omnia ita comple¬
re: si sicut cliximus eiꝰ monachi in
dei seruitio sicut decet sollertes.S
monent diligere ꝓiximos tanquꝰ
nosmet ipsos. Et cum hac eos pies¬
piamur caritate diligere: quant
magis debemus his in subsidiis
cessitatum carnalium subuenile
ut eorum angustia si ñ ex omĩb
saltem aliquib sustentaculis sul¬
leucmus. Qm̃ gͦ filium uiri disᷤ¬
simi ñ solum amissione uisus. s etiam in¬

Expanded text:
abere necessitatem didicimus. Ideoque experientia tua 68 diligenter invigilet, ut si ejusdem loci monachos bene se tractare cognoveris, in quibus eos necessitatem habere manifesta veritate patuerit, eis subvenire, hac auctoritate suffultus, modis omnibus festinabis, sciturus tuis esse rationibus quidquid nostra praeceptione praebueris imputandum. Sed et terrulam Ecclesiae tremisses duos pensitam asserunt, si ita est, libellario nomine ad summam tremissis unius habere concede. Studii ergo tui sit haec omnia ita complere, si, sicut diximus, ejus monachi in Dei servitio, sicut decet, solertes pemonent diligere proximos sicut nosmetipsos; et cum hac eos praecipiamur charitate diligere, quanto magis debemus his in subsidiis necessitatum carnalium subvenire, ut eorum angustias si non ex omnibus, saltem aliquibus sustentaculis sublevemus? Quoniam ergo filium viri dignissimi non solum amissione visus, sed etiam in
Abbreviated transcription (Latin):
Bi uitalianum epm̃ ꝓ femina que religio¬
sum habitum mutauerat arguit.¬
Et bi sergium defensorẽ ꝓ negligentia rep̃hẽdit.¬
Bi paschasium ep̃m ꝓfabrica nauis ⁊ sui ui-¬
Ubi campanoꝵ epõꝵ ⁊ uictoris panormitani
culpam alii ñ eẽ nociuam statuerit.¬
d̾ lib̾os homines u̾berari uł includi uetuerit.
Qalit iudicum uicia redarguens publicarit

Expanded text:
 Vitalianum episcopum, pro femina, quae religiosum habitum mutaverat, arguit.--40. Sergium defensorem pro negligentia reprehendit.--41. Paschasium episcopum pro fabrica navis et sui utiepiscoporum et Victoris Panormitani culpam alii non esse nocivam statuit.--47. Liberos homines verberari, vel includi vetuit.--48. Qualiter judicum vitia redar
Abbreviated transcription (Latin):
latum fuisse ut cum gregorio ro-¬
io pontifice mansionẽ s̃ p̃paran
ispare debuisset. Ad ille fortiteR
miscens: parum sͥ ꝓfuisse uolun¬
recipet. qui tantis mundialib
is redundaret. Cum uͦ gregoria
antias sue pauꝑtati die noctuq
ando conferret: alia nocte qui
mQuando diuite ñ possessio di¬
irũ faciat s cupido: curaudles
atem Cuam gregori diutiis com
qui magis ullam cattam quam
rabes quotidie palpando. nulliq con¬
ferendo diligere compbaris.: quam il¬
le que tantaᷤ diuitias ñ amando s con¬
cenmendo cunctisq ub̾alit langiendo
tispgit : Ita solitarius increpatus adõ
gras retulit: et qui meritum suum
lecreuusse putauerat si gregorio con¬
ferret᷑orare uehem̃tius cepit uc cum
eo mansionem quandoq ꝑciꝑe mere¬
retur. S istius iam secundilibri finis
adueniat: ut que secutura sunt auxi¬
liante dño terrius ꝓsequatur.

Expanded text:
revelatum fuisse ut cum Gregorio Romrevelatum fuisse ut cum Gregorio Romano pontifice mansionem sibi praeparandam sperare debuisset. At ille fortiter ingemiscens parum sibi profuisse voluntarireciperet qui tantis mundialibus divitiis redundaret. Cum vero Gregorianas divitias suae paupertati die noctuque suspirando conferret, alia nocte quie« Quando divitem non possessio divitiarum faciat, sed cupido, cur audes paupertatem tuam Gregorii divitiis comparare, qui magis illam gattam quam habes, quotidie palpando, nullique conferendo, diligere comprobaris, quam ille qui tantas divitias non amando, sed contemnendo, cunctisque liberaliter largiendo, dispergit? » Ita Solitarius increpatus Deo gratias retulit; et qui meritum suum decrevisse putaverat, si Gregorio conferretur, orare vehementius coepit ut cum eo mansionem quandoque percipere mereretur. Sed istius jam secundi libri finis adveniat, ut quae secutura sunt, auxiliante Domino, tertius prosequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
actenus de gregoriane liberalitat
innocentia me retulisse sufficiat: &e¬
p̃termittam Ait enim in aliaep
eidem petro subtiacono inter ce
Quinquaginta auri libras noll
frum̃ta ab extraneis comꝑa:
e: ut mense februario illuc naues
uantas possumꝰ dirigamus.⁊ ut eadem
nos frum̃ta deferantur. S ⁊ sinos tranᷤᷤ¬
untaxat frum̃tis que nunc m̃se septẽ¬
io uł octobrio uixta consuetudinẽ trãs¬
uti p̃stolamur. Ita gͦ tua exꝑientia
tiat. ut sine alicuius ueratione coloni
iante deo de sicilia frum̃ta congre¬
uius lib̾alitatis multitudinẽ. quidã
emitarum uir magne uirtutis qui¬
hil in mundo possidebat p̃ter unã
tam quam blandiens crebro quasi
abitatͥem in suis gremus refouebat
noscens. orasse fert᷑ ad dnm̃ ut sibi os¬
lere dignaret᷑. quam future iemu¬
itionis mansionem sꝑare debuis
u ꝙ illius amore seculum dese
te quadam dormiret: cognoscit sͥ

Expanded text:
Hactenus de Gregorianae liberalitatis Hactenus de Gregorianae liberalitatis innocentia me retulisse sufficiat. Caepraetermittam. Ait enim in alia epistola eidem Petro subdiacono inter caetera: « Quinquaginta auri libris nova frumenta ab extraneis comparae, ut mense Februario illuc naves quantas possumus dirigamus, ut eadem ad nos frumenta deferantur. Sed et si nos transmduntaxat frumentis quae nunc mense Septembrio vel Octobrio juxta consuetudinem transmitti praestolamur. Ita ergo tua experientia faciat, ut sine alicujus vexatione coloni iante Deo, de Sicilia frumenta congreHujus liberalitatis multitudinem quidam eremitarum, vir magnae virtutis, qui nihil in mundo possidebat praeter unam gattam, quam, blandiens crebro, quasi cohabitatricem in suis gremiis refovebat, cognoscens, orasse fertur ad Dominum ut sibi ostendere dignaretur quam futurae remunerationis mansionem sperare debuisset, qui pro illius amore saeculum deser. Cumque nocte quadam dormiret, cognoscit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quicquid uł apposuerat uł uendide¬
rat apposita absolue.⁊ de uenditis p̃cũ
restitue: ⁊ insuꝑ eis aliquid alim̃tum
p̃be: quia maximus siciliam miserat.
et ibiei que asserebat abstulerat. Cog¬
nosce gͦ que tulta sunt: & uxori filiisꝙ
eiꝰ sine aliqua mora restitue. H ȩc omma
sollicite relege: omnẽq illam familu¬
rem tuam negligentiam pꝰpone. Scn¬
ta mea ad rusticos que dirȩxi. ꝑ omnes
massas fac relegr: ut sciant quid sͥ con¬
tra uiolentias ex auctoritate nr̃a defen¬
dere debeant. ⁊ eisq uł authentica. uł
exemplaria eorum dent᷑. Uide ut oĩt
absq imminutione custodias: quia
de his que tͥ ꝓ seruanda iustitia scba
ego absoluor: ⁊ tu si negligis obliga¬
ris Terribilẽ iudicẽ uenientẽ consit¬
ra. ⁊ et de aduentu illius nunc tua con¬
sideratio contremiscat: ne tunc sine
causa iam timeat.⁊ cum coram illod
lum et terra tremuerit. Audistiqͥ
uolo: uide quid agas.

Expanded text:
et quidquid apposuerat, vel vendideet quidquid apposuerat, vel vendiderat, apposita 540 absolve, de venditis pretium restitue, et insuper eis aliquod alimentum praebe, quia Maximus eum in Siciliam miserat, et ibi ei quae asserebat abstulerat. Cognosce ergo quae ablata sunt, et uxori filiisque ejus sine aliqua mora restitue. Haec omnia sollicite relege, omnemqrem tuam negligentiam postpone. Scripta mea ad rusticos quae direxi, per omnes massas fac relegi, ut sciant quid contra violentias suas ex auctoritate nostra defendere debeant, eisque vel authentica vel exemplaria eorum dentur. Vide ut omnia absque imminutione custodias, quia de his quae tibi pro servanda justitia scribo, ego absolvor, et tu si negligis, obligaris. Terribilem Judicem venientem considera, et de adventu illius nunc tua consideratio contremiscat, ne tunc sine causa jam timeat, cum coram illo coelum et terra tremuerint. Audisti quid volo, vide quid agas. » 59.
Abbreviated transcription (Latin):
largire. DE ancilla dei que cũ
theo dosio fuit extranea nomine. uidet᷑
mͥ. ut ei continentiam facias si utile cos¬
picis : aut certe donationẽ ꝙͣ fecit red¬
das. Domum monastĩi quã antoni¬
nus datis .xxͣx. solidis a monasterio
tulerat: receptis solidis omĩ pꝰposita
tarditate restitue. A mulas onichinaᷤᷤ.
requisita subtilit̃ ueritate restitue:
quas ꝑ portitorẽ p̃sentium retrans¬
misi. Saturninum siuacat. et occu¬
patus apud te ñẽ: ad nos dirige. Fe¬
lix conductor domne campane. qm
liberum reliquerat atq ẽẽ in discus-¬
sum usserat. dixi tͥ a marimo subdiacs¬
no septuaginta duos solidos tultos.
ꝓ quib dandis asseruit. quia om̃s res
suas quas in sicilia habuit. uł uenund¬
uit uł apposuit. S scolastici dixerun
quia de fraudib indiscussꝰ cẽ ñ potes
Dum tam̃ ad nos de campania reu̾ten¬
t᷑: facta tempestate mortuus ÷. Cui te
uolumus uxorem et filios requirere.

Expanded text:
largire. De ancilla Dei quae cum largire. De ancilla Dei quae cum Theodosio fuit, Extranea nomine, videtur mihi ut ei continentiam facias, si utile conspicis, aut certe donationem, quam fecit reddas. Domum monasterii, quam Antoninus datis triginta solidis a monasterio tulerat, receptis solidis omni postposita tarditate restitue. Amulas onychinas, requisita subtiliter veritate, restitue, quas per portitorem praesentium retransmisi. Saturninum, si vacat, et occupatus apud te non est, ad nos dirige. Felix conductor Domnae Campanae, quem liberum reliquerat, atque esse indiscussum jusserat, dixit sibi a Maximo subdiacono septuaginta duos solidos ablatos, pro quibus dandis asseruit quia omnes res suas quas in Sicilia habuit, vel venundedit, vel apposuit. Sed scholastici dixerunt quod de fraudibus indiscussus esse non potest. Dum tamen ad nos de Campania reverteretur, facta tempestate mortuus est: cujus te volumus uxorem et filios requirere,
Abbreviated transcription (Latin):
ter debeant remunerari. De argento ru¬
sticiam causam subtiliter require. et qͦd
tͥ iustum uidet᷑ exequere.
Ilexandrum uirum magnificum ad¬
mone: ut causam suã cum sca eccłia de¬
cidere debeat. Qd̃ si fac̾e forte neglexerit:
eandem causam cum timore dei. hones¬
tate seruata ut potes exequere. In qua
re etiam largiri te aliquid uolumus:
et si potest fieri. quod aliis damnum :
ipsi relaxetur: dum modo causã qmͣ
nob̾cum habet exigat. Donationẽ an-¬
cille dei quȩ lapsa ÷ et in monast̾io da-¬
ta: omni pꝰposita tarditate restitue:
quatinus ipse locꝰ ut suꝑiꝰ dixi. rerũ
eiꝰ stipendia habeat. qui eius sollicitudi-¬
nis labores portat. S et quicquid ab a-¬
liis ex eiꝰ substantia tenetur recollige: et
monastĩo p̃fato trade. Pensiones xe¬
nodochũ de uia noua. quantas mͥ indi¬
casti quia apud te habes: nob̃ dirige.
Actionario autem quẽ in eodem patͥ¬
monio deputasti: ꝓut tͥ uidet᷑ ei aliqͥd

Expanded text:
ter debeant remunerari. De argento Ruter debeant remunerari. De argento Rusticiani causam subtiliter require, et quod tibi justum videtur exsequere. Alexandrum virum magnificum admone, ut causam suam cum sancta Ecclesia decidere debeat. Quod si facere forte neglexerit, eamdem causam cum timore Dei, honestate servata, ut potes, exsequere. In qua re etiam largiri te volumus aliquid; et si potest fieri, quod aliis dandum est, ipsi relaxetur, dummodo causam quam nobiscum habet perexeat. Donationem ancillae Dei, quae lapsa est, et in monasterio data, omni postposita tarditate restitue, quatenus ipse locus, ut superius dixi, rerum ejus stipendia habeat, qui ejus sollicitudinis labores portat. Sed et quidquid ab aliis ex ejus substantia tenetur, recollige, et monasterio praefato trade. Pensiones Xenodochii de via nova, quantas mihi indicasti, quia apud te habes, nobis dirige. Actionario autem, quem in eodem patrimonio deputasti, prout tibi videtur, ei aliquid