comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ni roborii. Non sant ĩ senectute qͥ¬
uires nec postulantur. Ergo legibus
ribus ins que possint sine uiribus su¬
stiuere. Ita nõ modo quod nõ possi¬
mus sed nec quantũ possimius ꝗdẽ
cogimur.L. At multi ita sunt ĩ¬
hecili senes ut nullũ officiũ. aut
om̃io uite mius exeqru possint. At
id quidem nõ propriu senectutis
uicium est s cõe ualitnolinis. Quã
fuit ĩ becilus. P. africani filius. is qui
te adoptauit. quãq tenui aut nalla
poc uis uali tudme: ꝙ n ita fuisset.
Alterum ille extitisset lumẽ ciuitans
ad paternã eii magnituchnẽ ãi doctri¬
na uberior ac cesserat. ꝗd mirũ igitũ
ĩ semibus: si ĩfirmi sunt aliquandõ
tes esfuģere possint. Resistendum .l. er
sit tãꝙ contra morbũ sic cõtra se¬
nectutem habenda ratio ualitudinis¬
est. Utendum exercitationibus modici
Tantũ cibi et pocionis ad hibendum
ut resiciatur iures  nõ opprmiã¬
tur. Nec nõ solu corpori subueniẽ
dum est: sed ẽt menii atq aĩo mł¬

Expanded text:
ni roboris. Non sunt in senectute vires, nec postulantur quidem vires ribus eis quae non possunt sine viribus sustineri. itaque non modo quod non possumus, sed ne quantum possumus quidem cogimur. At multi ita sunt imbecilli senes, ut nullum offici aut omnino vitae munus exsequi possint. At id quidem non proprium senectutis vitium est, sed commune valetudinis. quam fuit imbecillus P. Africani filius, is qui te adoptavit, quam tenui aut nulla potius valetudine! quod ni ita fuisset, alterum illud exstitisset lumen civitatis; ad paternam enim magnitudinem animi doctrina uberior accesserat. quid mirum igitur in senibus, si infirmi sunt aliquando, quidem effugere possint? resistendum, Laeli tamquam contra morbum sic contra senectutem, habenda ratio valetudinis, utendum exercitationibus modicis, tantum cibi et potionis adhibendum, ut reficiantur vires, non opprimantur. nec menti atque animo mu
Abbreviated transcription (Latin):
unt. ex alis alii parnbus cõuolant
atq e populo ius effuge. tuge m̃
nur tiberi nõ uides. respice ĩquir
deinde uaga multitudo subito timo¬
re perterit̃ fugere cepit atꝙ iste
simo poctore crudelitatem cõtorq¬
uet brachium et dubitanti gracho
quid esset: n tñ locum ĩ quo con¬
Aiterat relinoiuenti percunt tẽpus
Ille nullam uocem edens ssua uir¬
tute cancidit tacitus. iste uiri fornis¬
sii mibando sanguine asporsu
quasĩ facmus pree larissiũ fecisset¬
t circũs pectans. hilare sceleratam¬

Expanded text:
unt et ex aliis ali partibus convolant unt et ex aliis ali partibus convolant atque e populo unus: «Fuge, fuge», inquit, «Tiberi. Non vides? Respice, inquam.» Deinde vaga multitudo, subito timore perterrita, fugere coepit. At iste, infimo pectore crudelitatem, contorquet brachium et dubitantei Gracco, quid esset, neque tamen locum, in quo constiterat, relinquenti, percutit tempus. Ille, nulla voce delabans insitam virtutem, concidit tacitus. Iste viri fortissimi miserando sanguine aspersus, quasi facinus praeclarissimum fecisset circum
Abbreviated transcription (Latin):
cis cõprchensa hreuitas multarum
rerum expedicionom. q̃r adhiben¬
da sepe est cum aut ns nõ ig¬
bit longe orationis aut tempiis i¬
nã sinĩt conmorari
Emõstintio ist cum ita res uẽ
bu expemitur ũ geri nego¬
tium : et res ante cceulos c̃e uidicat᷑
iol fieri poterit ut si que ante fieri.¬
et post: et ip̃a mre facta erũt con¬
prchendemus: Aut a rebus cõsequẽ¬
tibus aut a circim stannbus nõ re¬
cedemus. hoc modo. Ꝙ simulatq
grachus prospexit fluctuare popu¬
lum uerentẽ ne ipse autoritate
senatus cõmotus sentecia desisteret
iubet ad uocari cõcionẽ. sste ĩterca
scelere. e malis cogitatiõnibus eedũ¬
dans uolat ctemplo ioius suclmis
oculis ardentbus erecto capilo et
cõtorta toga cum cõpluribus alis
ire celerius cepit. Illi preco facio¬
bat audieniam hic sub selium quo¬
dam calce premens destra pedem
de fringit. et alios nac idem uiber
facere. Tum grachus inciperet de¬
os precari carsim isti impetũ fici¬

Expanded text:
hensa brevitas multarum rerum expeditionem. Quare adhibenda saepe est, cum aut res non egent longae orationis aut tempus non sinet commorari. Demonstratio est, cum ita verbis res exprimitur, ut geri negotium et res ante oculos esse videatur. Id fieri poterit, si, quae ante et post et in ipsa re facta erunt, conprehendemus aut a rebus consequentibus aut circum instantibus non recedimus, hoc modo: «Quod simul atque Graccus prospexit, fluctuare populum, verentem, ne ipse auctoritate senatus› commotus sententia desisteret, iubet advocari contionem. Iste interea scelere et malis cogitationibus redundans evolat e templo Iovis: sudans, oculis ardentibus, erecto capillo, contorta toga, cum pluribus aliis ire celerius coepit. Illei praeco faciebat audientiam; hic, subsellium quoddam excors calce premens, dextera pedem defringit et hoc alios iubet idem facere. Cum Graccus deos inciperet precari, cursim isti impetum faci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ spreta e cõtenta uoluptae
optiius quisꝙ sequeretur. Quõ¬
sum igitur tam multa de uolup¬
tate quia nõ modo intuperano
nulla. sed ẽt suma laus sencctu¬
tis est quad ea nullas nolup¬
tates magnopere desiderat. e ca¬
ret ꝙpulis struensq mensibus
et frequentbus poculis: caret eraͦ
uinolenta t eriiditate & ĩ somi ͤ
sed si aliquid dindum est nolup¬
tati qm̃ cius blandiers nõ facile
cbsistimus. Diuine eñ plito escã
malorum appellat no uptatems
ꝙ ea iudelicet homines caniĩ¬
tur. ut hamo pisces. quãquã
T moderaiis opulis caret sencctus.
dasse primus deuicerar. rede¬
unte a cena senc̃ sȩpe nidebam
ego alios : ad me ipsũm reuer¬
tor primũ habui sodales sodali¬
tates autẽ me questoro costi tuse
sunt. sieris ideis magne mairis
acccpni: cpulabar igitur cũ soda¬
libus om̃io modicẽ. Scol erat
quidam fernor xtans : qua pro¬
grediente om̃ĩa fuit mitiora
delectatione uoluptatbus corpoͬn
magis ꝙͣ cetu amicorũ a ser

Expanded text:
 spreta et contempta voluptate optimus quisque sequeretur. quorsum igitur tam multa de voluptate? quia non modo vituperatio nulla, sed etiam summa laus senectutis est, quod ea voluptates nullas magno opere desiderat. caret epulis exstructisque mensis et frequentibus poculis. caret ergo etiam vinulentia et cruditate et insomniis. sed si aliquid dandum est voluptati, quoniam eius blanditiis non facile obsistimus, divine enim Plato escam malorum appellat voluptatem quod ea videlicet homines capiantur ut pisces, quamquam immoderatis epulis caret senectus, asse primus devicerat, redeuntem a cena senem saepe videbam ego alios? ad me ipsum iam revertar. primum habui semper sodalis—sodalitates autem me quaestore constitutae sunt sacris Idaeis Magnae Matris acceptis—epulabar igitur cum sodalibus, omnino modice, sed erat quidam fervor aetatis, qua progrediente omnia fiunt in dies delectationem volup- tatibus corporis magis quam coetu am
Abbreviated transcription (Latin):
est dita: ut ĩ firmitas puororũ. et
ferocita inuẽnũ E grauitas iam cõ¬
stantis etanis. Sic e sẽnectus matuei¬
tas naturate ꝗdam habet quod suo
tempore percipi debet. Audire to
arbitror scipio hospes tiuus habitus
masnusã que facit hodie nonagi¬
ta narus nnmos cũ ĩgressns it̾ pẽdi¬
buii sit: ĩequũ omĩo nõ uult ascẽ¬
dere. Cum equo ex equo nõ delco¬
dere nullo imibri nullo frigore ad¬
duci ut capue operto li. sũ mã esse

Expanded text:
rorum et ferocitas iuvenum et gravitas iam constantis aetatis et senectutis maturitas naturale quiddam habet, quod suo tempore percipi debeat. audire te arbitror, Scipio, hospes tuus avitus Masinissa quae faciat hodie nonaginta natus annos: cum ingressus iter pedibus sit, in equum omnino non ascendere; cum autem equo, ex equo non descendere; nullo imbri, nullo frigore adduci ut capite operto sit; summam esse
Abbreviated transcription (Latin):
s quo est aliquiol xtremũ. cũ cĩi id
ad uenit tum illua quod preterit
estluxit. lantũ cĩi remanet quod
nirtute e reent facns cõsecuini sil
hore quidem cedinnt et dies t
mẽset it anui: nec preteritũ rẽpus
unꝙͣ reuertitur nec quidõ sequat ur
sei potost op ciuoꝵ tempois ad uiuen¬
dum datur. eo debet esse cõtõtus noq
n istrioni ur placebat peragenola c̃¬
betur. nec sipientius q̃ ad planduo
ti: sãtis longũ est ad bene honeste¬
ꝙ uiuendum sum processeris longiꝰ
nõ magit dolendum est epͣ agricole
dolent: preterita temporis uer ni¬
ad suauitatẽ estate ad autunũ uenii
ostenditq truetus turnros. Reliqqua¬
aũr tempora de metendis frnctibus
ac porcipiendi accomodata siũ sruc¬
tui autẽ senectunt est ur sẽpe dixi

Expanded text:
in quo est aliquid extremum; cum enim id advenit, tum illud, quod praeteriit, effluxit; tantum remanet, quod virtute et recte factis consecutus sis. horae quidem cedunt et dies et menses et anni, nec praeteritum tempus umquam revertitur nec quid sequatur sciri potest. quod cuique temporis ad vivendum datur, eo debet esse contentus. neque enim histrioni, ut placeat, peragenda beturtis satis longum est ad bene honesteque vivendum; sin processeris longius, non magis dolendum quam agricolae dolent, praeterita verni temporis suavitate, aestatem autostenditque vitae fructus futuros: reliqua tempora de metendis fructibus, et percipiendis accommodata sunt. Fructus autem senectutis est, ut saepe dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
cdare et lelio. Quid est eĩ iocũdiuᷤ
senectute stipata studus iuuc̃tuns.
An ne has ciudem uiros senactun
relinquimus: ut adoloscenres doceat
ĩstituat: t ad om̃c officii munus
struat quo quidẽ opere ꝗd põt
esse preclariuis. M. ꝗđ e gneus
e .p. scipio. t aui tui duo. lemiliꝰ
et p. assri. ĩ comitatu nobiliũ iuiue

Expanded text:
cipere et Laelio. quid enim est iucundius cipere et Laelio. quid enim est iucundius senectute stipata studiis iuventutis? An ne illas quidem viris senectuti relinquimus, ut adulescentis doceat, instituat, ad omne offici munus instruat? quo quidem opere quid potest esse praeclarius? mihi vero et Cn. et P. Scipiones et avi tui duo L. Aemilius et P. Afr
Abbreviated transcription (Latin):
alter deuictui senictiuis: nõ plus ado
lescenns iiros tauri aur elephã¬
tis desiderabam. quod est natura
quicquid agas agere pro uiribus.
quę cĩ noxꝰ potest esse cõtẽptior
quã milonis etotoniade ꝗ cũ iã
senex esset atheletas quidẽ se exẽ¬
citantes ĩ curiculo uideret. aspexisse
lacertos suos dicitur. illa crinmiq
dixisse. at hi quidem iam mortui
sunt. nũ noͣ tam isti oruã tu ip̃e
nugator. Neo ex te nũqͣ es nobi¬
litatus sed e lateribus & latertis
tius. Nihil sertus emilius talehi¬
hil mullis ãnu ante titus corũca¬
nus. Nihil modo erassus a quibas
iura ciubui pre scribebantur: ꝗnoꝵ
uiorue adertremũ spiritũ est pro¬
uecta prudentia. L. orntor metuo
ne languescat seneetare. Est enĩ
munus ciꝰ nõ ĩgenii sotam. se d
tamẽ decorus est sermo senis ꝗ¬
etus e remissus tacitoꝵ ꝑ lepe
ip̃a sibi audacia diserti senis o¬
pta et mitis orano. quã xequi

Expanded text:
alter de vitiis senectutis, non plus quam alter de vitiis senectutis, non plus quam adulescens tauri aut elephanti dequidquid agas, agere pro viribus.quae enim vox potest esse contemptior quam Milonis Crotoniatae? qui cum iam senex esset athletasque se exercentis in curriculo videret, aspexisse lacertos suos dicitur illacrimansque dixisse, at hi quidem mortui iam sunt. non vero tam isti, quam tu ipse, nugator, neque enim ex te umquam es nobilitatus, sed ex lateribus et lacertis tuis. nihil Sex. Aelius tale, nihil multis annis ante Ti. Coruncanius, nihil modo P. Crassus, a quibus iura civibus praescribebantur, quorum usque ad extremum spiritum est provecta prudentia. Orator metuo ne languescat senectute, est enim munus eius non ingeni solum, sed t. Decorus est sermo senis, quietus et tremulus, facitque sepe ipsa sibi audientiam: diserti senis compta et mitis oratio. Senectus
Abbreviated transcription (Latin):
sum alteri. Iocũdum potius q odios¬
sum. Ut̃ cĩ ĩ adoloscennlus bona in¬
dole p̃ditis sapientes senes delectã¬
tur. Leuiorq est senectus eorum ꝗ
a iuuẽtute colluntur et diligim¬
tur. sic adolescentos senũ pręcepns
gaudent quibus ad uirtutum
studia ducuntur. Nec minus ĩtelli¬
go me nobis quã mihi uos esse io¬
cundum Sed uidetis ut seneet ui
nõ modo languida ato ĩces nõ
sir. uerum t sit operosa. E semp
egens aliquid. ⁊ nidiens tale secł
quale cuiusq studiũ ĩ superiore ui¬
aliquid sempor: et solonẽ uer sibiiᷤ
ci qui literas gręcas senex dicdici.
quas quidem sic mude arripui
qĩ duiturnã sitrm explere cupiens
ut ea ipsa mihi nota essent quibꝰ
me nec exemplii uti uidetis quod
cum fecissem socratem ĩ sidibus au¬
dientẽ uellera equidem t illud di¬
cebant. cĩ ĩ fidibus antiqui s ĩ litt̾is
certe cliboraui. Nec nõ quidẽ uiroᷤ
desiderio adelescentis: Is on̃ erat ioeuᷤ

Expanded text:
sum alteri. iucundum potius quam odiosum! ut enim adulescentibus bona indole praeditis sapientes senes delectantur, leviorque fit senectus eorum qui a iuventute coluntur et diliguntur, sic adulescentes senum praeceptis gaudent, quibus ad virtutum studia ducuntur; nec minus intellego me vobis quam mihi vos esse iucundos. sed videtis, ut senectus non modo languida atque iners non sit, verum etiam sit operosa et semper agens aliquid et moliens, tale scilicet, quale cuiusque studium in superiore vialiquid, ut et Solonem versibus ci, qui litteras Graecas senex didici, quas quidem sic avide arripui quasi diuturnam sitim explere cupiens, ut ea ipsa mihi nota essent, quibus me nunc exemplis uti videtis. quod cum fecisse Socratem in fidibus audirem, vellem equidem etiam illud, discebant enim fidibus antiqui, sed in litteris certe elaboravi. ne nunc quidem viris desidero adulescentis, is enim erat locus
Abbreviated transcription (Latin):
Ego uero me minui diu senẽ esse
m̾alem q̃ esse sonẽ ante ꝙͣ elłem.
Itaq neme ad hue cõuenire me uo¬
luit quĩ fuerĩt occupatus. At miꝰ
stantior nobii. Moderatio uõ uiri¬
um. assit. & tamẽ quantũ potest ꝗs¬
q utatur. nec ille quidem magno
desiderio tonebit uiriu. Olmpio
porstadium ingressus nullo esse di¬
citur cum humeris siui sustineret¬
bonẽ uiuus Atrũ igitur has corporis¬
uires aut pitagore tbi maluis iur ospt
ĩgenu clari. deniq isto bono utare
dum assit cum absit no requieas ñ
forte adolescens puericiam parilulu
etare progrosi adolescentiã deberẽt
requirere. Cursus cĩ st certus eta

Expanded text:
enem esse mallem quam esse senem ante quam essem. itaque nemo adhuc convenire me voluit cui fuerim occupatus. At minustantior? moderatio modo virium adsit et tantum quantum potest quisque nitatur, ne illedesiderio tenebitur virium. Olympiae per stadium ingressus esse Milo dicitur, cum humeris sustineret. utrum igitur has corporis, an Pythagorae tibi malis vires ingenii dari? denique isto bono utare, dum adsit; cum absit, ne requiras. Nisi forte adolescentes pueritiam, paullulum aetate progressi adolescentiam debent requirere. Cursus est certus aeta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ maioribus uoluerunt s ẽt poste̾is
pradesse. Emilius cecilius de sene
senectus si nihil quicqͣ aliud uitii
aportes tecũ cũ ad uenis. unũ ĩol
sar est ꝙ senex diu uiuendo mul¬
ta que nõ nult iudet. et multa for¬
tasse quę uult at que ea que nõ
uuilt sepe  adoles connia ĩ curur Il¬
lud t idem cccilius uiciosiui: Ium¬

Expanded text:
 maioribus voluerunt, sed etiam posteris prodere. et melius Caecilius de sene senectus, si nil quicquam aliud viti adportes tecum, cum advenis, unum id sat est, quod diu vivendo multa quae non volt videt. Et multa fortasse quae volt, atque in ea, quae non volt, saepe etiam adulescentia incurrit. illud vero idem Caecilius vitiosiu
Abbreviated transcription (Latin):
renda uersari seneetutem negãt si¬
milesq sunt. ut si qui gubernatoẽs
ĩ nauignido nihil agare dicat. cũ
lii scandant malos alii per foros cur¬
rsent alii sentinan exauriant. ille aũt¬
clauã tenent quictus sedet ĩ pupini
nõ facit ea quę iuuenes. at nõ mul¬
to maiora ⁊ meliora facit. nõ uiri¬
bus aut nelocitanbus uit celeritali¬
bui corporũ ret magne gerunt ur.
sed cõsilio et auctoritãte sentẽtiã. qbꝰ
nõ modo orbari sed ĩt augeri sence¬
et tus potest. Nisi forte ego nobis quil
et miles t tribunus et legatus et
cõsul fui uersatus ĩ nario genere bel¬
lorum. cesbire nũc ndeor eñ helli ñ
gero. at senatui que sunt gerenda
pretribo. et quõ cartaginẽ maleiã¬
im du cogitant bellum ĩ feratur.¬

Expanded text:
renda versari senectutem negant, sirenda versari senectutem negant, similesque sunt ut si qui gubernatorem in navigando nihil agere dicant, cum alii malos scandant, alii per foros cursent, alii sentinam exhauriant, ille clavum tenens quietus sedeat in puppi; non faciat ea, quae iuvenes; at vero multo maiora et meliora facit. non viribus aut velocitate aut celeritate corporum res magnae geruntur, sed consilio auctoritate sententia, quibus non modo non orbari, sed etiam augeri senectus solet. nisi forte ego vobis, qui et miles et tribunus et legatus et consul versatus sum in vario genere bellorum, cessare nunc videor, cum bella non gero. At senatui quae sint gerenda praescribo et quo modo; Carthagini male iam diu cogitanti bellum
Abbreviated transcription (Latin):
sit unã quãq uideamus. A rebus ge¬
rendis senectus abstrait. quibus an
ab his que ĩ uiuẽtute gerũtur et
iuribus. Nulle ne igitur ei sunt tã¬
seniles quę uel ĩ firmis corporibus aiõ
tamẽ ad ministrentur/ Nihil ergo
agebar.A. maximus. nihil iucius pauł
pater tuus scipio socet optimi iuri
filii mei. Cęteri senes fabricii curii co¬
rucanii cum rem ꝓ cõsilio et aucto¬
ritate olifendebant. nihil agebant
ad cipii c laudii senectutẽ accedetnt.
t cum cecus esset tam it cum sena¬
tui sentẽtiam ĩelinaret ad pacem
enin piro fedusq faciendim nõ
dubitauit dicere illa quę riersibus
cõsecutus est ennuis. Quo nobis
mentes que rectę stare solebant
septinio decimo ãno post alterͣin
cõsulatum. cum ĩter duos cõsulatus
mui decem interfuillet. centorq in¬
ĩtelligitur pirri ĩ bello oxadẽ etate
sine fuisse. et tamẽ sic̃ a patribus
accepimus. Nihil asfert qui ĩre ge¬

Expanded text:
sta una quaeque videamus. A rebus gesta una quaeque videamus. A rebus gerendis senectus abstrahit. quibus? An eis, quae iuventute geruntur et viribus? nullaene igitur res sunt seniles, quae vel infirmis corporibus animo et mente administrentur? nihil ergo agebat Q. Maximus, nihil L. Paulus, pater tuus, socer optimi viri fili mei? ceteri senes, Fabricii Curii Coruncanii, cum rem publicam consilio et auctoritate defendebant, nihil agebant? ad Appi Claudi senectutem accedebat etiam ut caecus esset; tamen is, cum sententia senatus inclinaret ad pacem cum Pyrrho foedusque faciendum, non dubitavit dicere illa, quae versibus persecutus est Ennius: quo vobis mentes, rectae quae stare solebant septemdecim annis post alterum consulatum, cum inter duos consulatus anni decem interfuissent censorque anintellegitur Pyrrhi bello grandem sane fuisse, et tamen sic a patribus accepimus. nihil igitur afferunt qui in re ge
Abbreviated transcription (Latin):
scipientet a sũãm culpam ĩ senectu¬
tem cõferunt. Quod nõ is faciebat
Siẽ fortis equui spatio ꝯ sepe su
equi fortis e nictorit senectutem
comporat suam. cuiꝰ quidẽ probe
meminisso potestis. m̃o eĩi imo de¬
iugosimo post eiꝰ mortẽ hii tõsule.
t. Naminius d .m. ciciliui facti stͣ.
ille aurem scipione o philioppo it̾us
cõsulibus mortuus est cũ ego octo et
sexiginta ãnos natus legẽ caninã ma¬
ona uoce et bonis lateribus suasissẽ.
mos septuaginta natus tot o iuxit
enius ita ferebat. Hec duo quę ma¬
xime putantur honera pauꝑtatem
et senectutem ut ais pene delectare
iudentur. Et eĩ cum cõplector aĩo
quanior reꝑio caũs cur seneotus mi
sera esse iudeatur. Unã ꝙ auocet a
gerendis rebis. Ateram ꝙ corpus fa¬
cit ĩfirmũ Terciam ꝙ priuet om¬
nibus fere noluptanbui. Quartã
ꝙ nõ procul ab sit a morte. Earũ
si placet causarum quanta quãꝙ̃ iusta¬

Expanded text:
sipientes et suam culpam in senectusipientes et suam culpam in senectutem conferunt, quod non faciebat sic ut fortis equus, spatio qui saepe supus quiescit. equi fortis et victoris senectuti comparat suam; quem quidem probe meminisse potestis; anno enim undevicesimo post eius mortem hi consules, T. Flamininus et M'. Acilius, facti sunt; ille autem Caepione et Philippo iterum consulibus mortuus est, cum ego quinque et sexaginta annos natus legem Voconiam magna voce et bonis lateribus suasissem. Annos septuaginta natus, tot enim vixit Ennius, ita ferebat duo quae maxima putantur onera, paupertatem et senectutem, ut eis paene delectari videretur. etenim, cum complector animo, quattuor reperio causas cur senectusera videatur: unam, quod avocet a rebus gerendis; alteram, quod corpus faciat infirmius; tertiam, quod privet omnibus fere voluptatibus; quartam, quod haud procul absit a morte. earum, si placet, causarum quanta quamque sit iu
Abbreviated transcription (Latin):
cupide fruebat. tum qiͣ iam diuina¬
rem id quod euenit: illo extnieto sore¬
unde unde discederem neminẽ. Qu¬
uorsum igitur hȩc tam multa de ma¬
ximo: quia profecto uidetis ne phas
esse dictu nuleram fuisse talem sence¬
nes aut maxuni aut urbiuĩ expu¬
gnaiores mir pedestres nauales ne
pugnas ut bella a le gesla ut trĩbã¬
phoi recordentur. est ãt̃ quiete ac
pure ac ale elleganter. acte etans
placida ac leuiis tenectus qualẽ acce¬
piinus plitoniis ꝙ uno e octoges¬
simo ĩno scribens mortuus est  ui¬
lem iõcrati qui cũ hbrũ ꝗ pananeꝰ¬
ĩeribitur quatuor e nonagessimo
ãno scripsisset dicitur iuxisse quinq̃¬
nium post. euiꝰ magister leontinias
gorgias centũ e sept̾em complerat
⁊̃noi : neq unqͣ ĩ suo studio atq
opere cessduir. qui cũ qr eo queriret᷑
eur tan diu uellet esse ĩ uita. nihil
habro ĩ quit quod accusem sence¬
tutem preclirum responsum et doc¬
to homine dignũ sua eĩ uitia ĩ¬

Expanded text:
tum cupide fruebar, quasi iam divinarem, id quod evenit, illo exstincto fore unde discerem neminem. quorsum igitur haec tam multa de Maximo? Quia profecto videtis nefas esse dictu miseram fuisse talem senecnes aut Maximi, ut urbium expugnatores, ut pedestres navalesve pugnas, ut bella a se gesta, ut triumphos recordentur. Est etiam quiete et pure atque eleganter actae aetatis, placida ac levis senectus, qualem accepimus Platonis, qui uno et octuagesimo anno scribens mortuus est; qualem Isocratis, qui eum librum qui Panaribitur, quarto nonagesimo anno scripsisse dicit vixitque quinquennium postea; cuius magister Leontinus Gorgias centum et septem complevit annos, neque umquam in suo studio atque opere cessavit. qui, cum ex eo quaereretur cur tam diu vellet esse in vita, nihil habeo, inquit, quod accusem senectutem. praeclarum responsum et docto homine dignum! sua enim vitia in
Abbreviated transcription (Latin):
rum ĩmisio. suid igitur irrigauo¬
nes. quid fossiones agri ropastina
doctus hesiodus no ꝙ uerb fecit
cum de agricultura scribẽt. At
homerus ꝙ̃ multis ut nuhi uide¬
tur añ secuhis fuit leniẽ¬
tem desiderium qđ capiebat e filio.
cellentum agrum a stercorantem
facit. Nec uo segetibus solum  pm¬
li t uinei. et aebusus ros rustiex
tum pecudum pastu apiũ exami¬
nibui florum ciu uarietate nec¬
do cõcisiones tantum delectant ħ et̃¬
insitiones. quibui nihil ĩ ueni agri
cultura solextiui. Pessunt persõqui
permulta eblectamenta rerũ rusti¬
carum.H ea iosa quidẽ dix sen¬
tio fuisse langiora. ignoscetis aũt.
Nam studio rẽrum rũsticarũ pro¬
fectus sum. Et senectus est natua̾
dear uindicare. Ergo ĩ uita. M.cu¬
rius cum de sãnitbus: de sabinit de
pirro trihũphaset cõsũpsit extremũ
cõtemplans ab est eĩ nõ longe a
me. Ad mirari satis nõ possũ uel

Expanded text:
rum immissio. quid ego irrigatiorum immissio. quid ego irrigationes, quid fossiones agri repastinatdoctus Hesiodus ne verbum quidem fecit, cum de cultura agri scriberet. At Homerus, qui multis ut mihi videtur, ante saeculis fuit, Laertam lenientem desiderium, quod capiebat e filio, colentem agrum et eum stercorantem facit. nec vero segetibus solum et pratis et vineis et arbustis res rusticae tum pecudum pastu, apium examinibus, florum omnium varietate. nec consitiones modo delectant, sed etiinsitiones, quibus nihil invenit agri cultura sollertius. possum persequi permulta oblectamenta rerum rusticarum, sed ea ipsa quae dixi sentio fuisse longiora. ignoscetis autem, nam et studio rerum rusticarum provectus sum, et senectus est natura dear vindicare. ergo in hac vita M'. Curius, cum de Samnitibus, de Sabinis, de Pyrrho triumphavisset, consumpsit extremum contemplans, abest enim non longe a me, admirari satis non possum vel
Abbreviated transcription (Latin):
m̃muratione delectent. Uĩns quidẽ
que nã caduca est nisi fulta sit fert᷑
ad tcrarum eadem uini ut se cr̃igã
clauiculis sius qrͣ manibus qq est
nata cõplectitur. quã crpentẽ mul¬
tiplici lapsũ it erranco forro ampu¬
tato  cohercet. Ars igricolirũ no sl¬
uescat sarmenui d̾ ĩ oĩs partos
nimit funditur. itaq s̃ eante uero
̃ his quę relicta iunt existit taꝙ̃ ad
articulos sarmentorum ca ꝗ genia
dicitur a qua orient una se osten¬
dit. ꝗ e succo R̾oe e calore solis au¬
gesceni: primo est acerba gustu
de hine macura dulceseit uestua¬
q pampinii nec modico tempore
caret. t nimios solis deffendit ar
dorei: qua quidem põt esse tum
fructulentini. tũ aspectis pulerius.
cuiꝰ quidem nõ nulitas me solum
ut arite dixi. s ipsa caltirta et iptã
nirura delectat. Adminiculorum
ordines capitum cõuigatio. religatio.
et propagatio uitum et sarmẽioꝵ
ea oqi dip̃i alioram amputatio. alio¬

Expanded text:
admiratione dclectent? Vitis quidem, admiratione dclectent? Vitis quidem, quae natura caduca est. nisi fulta est, fertur ad terram, eadem, ut se erigat, claviculis suis, quasi manibus quicquid est nacta, complectitur: quam serpentem multiplici lapsu, et erratico, ferro, amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis, et in omnes partes nimia fundatur. Itaqueineunte vere, in iis, quae relicta sunt, existit, tamquam ad articulos sarmentorum ea, quae gemma dicitur: a qua oriens uva se ostendit: quae et succo terrae, et calore solis augescens, primo est peracerba gustatu; deinde matuta dulcescit; vestitaque pampinis nec modico tempore caret, dores. qua quid potest esse cum fructu laetius, tum aspectu pulchrius? cuius quidem non utilitas me solum, ut ante dixi, sed etiam cultura et natura ipsa delectat: adminiculorum ordines, capitum iugatio, religatio et propagatio vitium, sarmentorum ea, quam dixi, aliorum amputatio, alio
Abbreviated transcription (Latin):
rũq maiore cni tenore.Quãq me
terre uis et natura delectat. que cñ
grenuo molito ac iũblato sparsum se¬
mẽ accipit. primũ id occitũ cohibet:
ex quo occatio q̃ ħ esticit nomini¬
ta est. demole tepelactum uapore e
cõpre ũ sno aeffridit it elicit eo ex¬
herbescẽtẽ uiriditatem quǫ enixa
fibris stirpium sensi adole ic̃it. Cul¬
moq erepta geniculito uagina ĩa
qrͣ pube c̾ens ĩ eluditur. E quibꝰ cũ
emer sit fundit trugeni spice or¬
dime strueto it cõtra ariiui mino¬
rum morinm nunitur aristarũ¬
uallo. Quid ego initium ort us¬
et satus et ĩcrementa cõmemo¬
rem lãciari deleciationo nõ possũ
ut meę sencet uni regetẽ oblecta¬
ip̃am oĩui quę generatur e tra
quę exsici tantulo grano. aut ex
acino uriano. ant ex ex̨terarum
fugum aut stirpium minutissi¬
mus seminibut iamos trmicos
ramol q protorat. Maleoli plante
sarmentarũ intei radices propa¬

Expanded text:
rumque maiore cum faenore; quamquam me rumque maiore cum faenore; quamquam me terrae vis, ac natura delectant. quae cum gremio mollito ac subacto sparsum semen exeepit, primum id occatum cohibet; ex quo occatio quaehoc efficit, nominata: deinde tepefactum vapore, et complexu suo, diffundit, et elicit herbescentem exeo viriditatem: quae mxa fibris stirpium sensim adoleseit, culmoque erecta geniculato, vaginis iam quasi pubescens meluditur: e quibus cum emersit, fundit frugem spicae ordine structam, et contra avium minorum morsus munitur vallo aristarum. 2. Quid ego vitium satus, ortus, incrementa commemorem? satiari delectatione non possum; ut meae senectutis requiem, oblectaipsam omnium, quae generantur e terra, quae ex fici tantulo grano, aut ex acino vinaceo, aut ex ceterarum frugum, ac stirpium minutissim8is seminibus, tantos truncos ramosque procreat: malleoli, plantae, sarmenta, vivi traduces, ptopa
Abbreviated transcription (Latin):
bello suo punico nenius quã trucu¬
lento plautus: quã sedulo. undi etiã
nanis sum fabulani docusset cento¬
ne tuditanoq rãsulibus usq aol
adolescentiam meã processit etate
Qiua de publici orasi e pontisicii a
ciuis iuris studio loornar aut de hui¬
P.studio scipionii ꝗ his paueni die¬
bui pontitex maxtinut tactus est
atq coi om̃es quoi cõmemora¬
ui his studiis flagrantes senes iudi¬
mui. M. noͣ cethegum eẜ recte sua¬
dam medulam dixir eniui: quãto
studio exerceri ĩdiscendo a mode¬
bamus sẽnẽ. que sunt igitnr epu¬
lirum aut huidorum aut scortoꝵ
uoluptatis . eñ mi noluptalibus cõ¬
perande. At q hec cos stuodia doctri¬
ne st̾. que quidẽ prudenebus a
bene ĩstitiuis pariter cum etate cas¬
cunt. ur honestum illud salonis est
quod ait uersiculo quodam ut ante
ĩ credibiliter delector quę nec ulla ĩpedi¬
mitur senectute it mihi ad sapientis
sãt imperiũ nec ũꝙͣ sine usũra re¬
ddit quod accipit. E aliis minore ple¬

Expanded text:
Bello suo Punico Naevius, quam Truculento Plautus, quam Pseudolo! vidi etiam natus sum fabulam docuisset Centone Tuditanoque consulibus, usque ad adulescentiam meam processit aetate. quid de P. Licini Crassi et pontifici et civilis iuris studio loquar aut de huius P. Scipionis, qui his paucis diebus pontifex maximus factus est? atque eos omnis, quos commemoravi, his studiis flagrantis senes vidimus. M. vero Cethegum, quem recte suadae medullam dixit Ennius, quanto studio exerceri in dicendo videbamus etiam senem! quae sunt igitur epularum aut ludorum aut scortorum voluptates cum his voluptatibus comparandae? atque haec quidem studia doctrinae, quae quidem prudentibus et bene institutis pariter cum aetate crescunt, ut honestum illud Solonis sit, quod ait versiculo quodam, ut anteredibiliter delector, quae nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis sat imperium nec umquam sine usura reddit quod accepit, sed alias minore, ple
Abbreviated transcription (Latin):
piuent̾ legi de multis ei dicit ĩ aurẽ
aut domi lectuli sternantur. aut ab
auũculo cogetur ethiops qui id balnea ᷤᷤ
nentat aut asturconi locus añ hostiũ
siium detur aliquid. aut frigile sil e
camgiumi glorie cõpetur. Deide excli¬
mar ut om̃es aucdiant ut diligent
nidete numerentur si potest añte no¬
ctem. paer qui tum bene naturã no¬
hodie us trãsmiãri. Age ĩ quit duc
tecum libanũ e sosiam. sane deinde
calu ueniuur holpites hanuni qui
istum dum iplendide poregrinatur
ĩ iuiarũr. ex care homo herede sane
cõturbatur. ẜ tñ a uitio nature nõ
excedit. Bine ĩ quii faciotis cñ neĩ¬
stis : s rectius fecissens si ad meã do¬
mũ rectam adisłent. id tecissemui
ĩquir illi. si domiũ nouissemus. At
istud quidem faicile fuit uñlihet.
illi simo ĩterea huiꝰ cõuimutur oĩt
ĩ ostentatione. Queritur ĩ iaris fru

Expanded text:
putent selegi de multis. Ei dicit in aurem, putent selegi de multis. Ei dicit in aurem, aut ut domi lectuli sternantur, aut ab avunculo rogetur Aethiops qui ad balineas veniat, aut asturconi locus ante ostium suum detur, aut aliquod fragile falsae choragium gloriae conparetur. Deinde exclamat, ut omneer numeretur, si potest, ante noctem.» Puer, qui iam bene eri naturam nohodie vis transnumerari.» «Age» inquit, «duc tecum Libanum et Sosiam.» «Sane.» Deinde casu veniunt hospites homini, quos iste, dum splendide peregrinatur, ‹invitat.› Ex ea re homo hercule sane conturbatur; sed tamen a vitio naturae non recedit. «Bene», inquit, «facitis, cum venitis: sed rectius fecissetis, si ad me domum recta abissetis.» «Id fecissemus», inquiunt illi, «si domum novissemus.» «At istud quidem facile fuit undelibet illi. Sermo interea huius consumitur omnis in ostentat
Abbreviated transcription (Latin):
atq esfigitur uerbis corporis
ciupiam sorma quoad saui sir ad
ĩtelligendum hoc modo. Hũc md di¬
co rũbrum brenẽ incuruũ anu
suberispͥum cesiun. eui sane magna
est ĩ merito cicatrix si quo m̃õ põt
uobis ĩ mẽõria redire. Habet hec exõ¬
nauo tum utilitatem si quõ uelis
demõstrare tnin uenustatẽ si bre¬
iutor t dilucide facta est:
Otacio est cum alienius natuã
describitur signis qque sicun no¬
te quedmn uere sunt atribiue: ut si
nelis nõ diuitom. ẜ osteniarorẽ pec¬
rum ẜmũ nĩe indete qua nultu
nas ĩ tueatur. No ne uobis iudetur
dicere darem si mihi moleste non
ossetis : cum nõ sinistra mẽtũ sub¬
leuabit existunat se geme rut coͬ
t auri splenolore aspectus ommnini
stringere. Cum puerum respiet
ine unũ quẽ ego noui uos arbuo
ni uisse alio noniine appellat. denide
alio arcqr alio at heui tu ĩ quit ueni
sanuno ne quid illi barbari cõtur¬
bentur ur ignoti qui audiũt unu

Expanded text:
atque effingitur verbis corporis atque effingitur verbis corporis cuiuspiam forma, quoad satis sit ad intellegendum, hoc modo: «Hunc, iudices, dico, rubrum, brevem, incurvom, canum, subcrispum, caesium, cui sane magna est in mento cicatrix, si quo modo potest vobis in memoriam redire.» Habet haec exornatio cum utilitatem, si quem velis demonstrare, tum venustatem, si breviter et dilucide facta est. Notatio est, cum alicuius natura certis describitur signis, quae, sicuti notae quae naturae sunt adtributa; ut si velis non divitem, sed ostentatorem perum, primum nunc videte, quo vultu nos intueatur. Nonne vobis videtur dicere: « dant, si mihi molesti non essetis?» Cum vero sinistra mentum sublevavit, existimat se gemmae nitore et auri splendore aspectus omnium praestringere. - Cum puerum respicit hunc unum, quem ego novi - vopellat, deinde alio atque alio. «At eho tu», inquit, «veni, Sannio, ne quid is barbaris turbent»; ut ignoti, qui audient, unum
Abbreviated transcription (Latin):
exempla nisi e empiluni quod genꝰ
ĩ expolitiane demõstrassemus ecauãs
sumendi ismulitudine aperuissemꝰ
Quare nelumus ne pauca quo mi¬
nus ĩ telligeretre neq re ĩ tellecta t¬
plura scribere:
Nmago est forme. cum forma
duni quadani similitudine colla¬
tio. hec sunutur aut laudis aut uitu¬
peranionis ciuiã. Laudis cã sic. Ibat ĩ
prelium corpare tauri uali dissimi
impeta leonis acerii similis. uitu¬
poranons ut ĩ odium ad ducat hac
modo. Ise qquotidie pforũ mediu
tã oꝵͣ iubatus draco serpit dennbuᷤ
aducis aspecta uenenato spũ rapido
circũspectant huc t illuc si quẽ rapił.
cui aliquia mili faucibui afflarere
ore astnigere dentbui ĩ secare. lin¬
sii ĩactat sicut gallus frigia aut a¬
riolus quispinti de prchentũs onera¬
tui auro clamat it deloat et cõtẽ¬
nitur sic iste qui tãꝙͣ elocleam ab¬
scondeni. temptat se se tacitus
cum toti domo totut ur comedi

Expanded text:
exempla, nisi ‹et› exemplum quod genus exempla, nisi ‹et› exemplum quod genus est, in expolitione demonstrassemus et causas sumendi in similitudine aperuissemus. Quare noluimus neque pauca, quominus intellegeretur, neque re intellecta plura scribere. Imago est formae cum forma cum quadam similitudine conlatio. Haec sumitur aut laudis aut vituperationis causa. Laudis causa, sic: «Inibat in proelium, corpore tauri validissimi, impetu leonis acerrimi simili.» Vituperationis, ut in odium adducat hoc modo: «Iste, qui cottidie per forum medium tamquam iubatus draco serpit dentibus aduncis, aspectu venenato, spiritu rabido, circum inspectans huc et illuc, si quem reperiat, cui aliquid mali faucibus adflare, ore adtingere, dentibus insecare, linvitias suas iactat, sicut Gallus e Phrygia aut hariolus quispiam depressus et oneratus auro clamat et delerat.» In contemptionem sic: «Iste, qui tamquam coclea abscondens retentat sese tacitus, quom domo totus ut comedit
Abbreviated transcription (Latin):
Ita falli amuci sereno uitx tempooͣ
presto sunt. Irłit ꝙ hieme fortuẽ
similium facibs erit si quis sibi rẽ
animatas:  ĩ animatas mutas er
loquentes feras  mãsuetas terẽstre ᷤ¬
et cęlestes. et maritinaas artificio
fre queter ponere ante occulos poterit
et ex his aliouõ uenari similitudinẽ
que aur ornare. aut. locere nit aꝑtio¬
rem rem facete aut poncr ante occuloᷤ
possit. Non eĩ ros tota teti rei necosse
est snnił sit: s ad ipsum quod cõfere¬
tur similitudinẽ habeat oportere:
Xemplum est alicui facti aut olie¬
ti proriri cum certi auctoris no¬
mine preposiuo id sinritur hiolem de
causũ quibus smulitudo rẽ ornano¬
rem facit cum nulliut rei nisi digt¬
tans cã sumitur Aptioẽ cum il qđ¬
eam sic obsenrius magis dillucidui
reddit. Probabillorõ cum magi
uerisimile est fãcir. ante occulos prĩt
cum exprimit omia pspacue ut ues
peaprie dicta manu temptari possu:
unscuiq genenis singula subic cssem

Expanded text:
falsi amici sereno vitae tempore praesto sunt; simul atque hiemem fortunae similium facilis erit, si quis sibi omnes res, animantes et inanimas, mutas et eloquentes, feras et mansuetas, terrestris, caelestis, maritimas, artificio, frequenter ponere ante oculos poterit et ex his aliquam venari similitudinem, quae aut ornare aut docere aut apertiorem rem facere aut ponere ante oculos possit. Non enim res tota totae rei necesse est similis sit, sed id ipsum, quod conferetur, similitudinem habeat oportet. CAPUT 62 Exemplum est alicuius facti aut dicti praeteriti cum certi auctoris nomine propositio. Id sumitur isdem de causis, quibus similitudo. Rem ornatiorem facit, cum nullius rei nisi dignitatis causa sumitur; apertiorem, cum id, quod sit obscurius, magis dilucidum reddit; probabiliorem, cum magis veri similem facit; ante oculos ponit, cum exprimit omnia perspicue, ‹ut› res prope dicam manu temptari possit. Unius cuiusque generis singula subiecissemus
Abbreviated transcription (Latin):
tesct. Conclusio. & si pro te publica
docet accedere ad perieulun et ratiõe
demõstratim est e eximpla probatũ
hi lãpientes sinit oxistimandi qui nul¬
Inhis igitur generibis oĩs epolitio
uesatur. do opia produeti sinus ut
Ommoratio est cum ĩ loco sirra¬
simo quo tota causa cõtinetur
manetur dintius e codon sępius nd¬
ditur. hac un maxime cõuenir: et
idem oratoris honi maxime proprisi.
Non cĩz datur auditori poteltas mi¬
niũ do re firmissima dimouendi.
hiue iximplimmi sans idoneũ subici
nõ potuit pp oquod hic locus non
est a tota cauia sẽporatus sicum mnẽ¬
brum alio nod. s tanqͣ sagniis por¬
fusus est por totũ corpus oronis:

Expanded text:
ca decere accedere periculum et ratione demonstratum est et exemplo conprobatum, ii sapientes sunt existimandi, qui nul.» CAPUT 58 In his igitur generibus expolitio versatur: de qua producti sumus, ut ommoratio est, cum in loco firmissimo, a quo tota causa continetur, manetur diutius et eodem saepius reditur. Hac uti maxime convenit et id est oratoris boni maxime proprium. Non enim datur auditori potestas animum de re firmissima demovendi. Huic exemplum satis idoneum subici non potuit, propterea quod hic locus non est a tota causa separatus sicuti membrum aliquod, sed tamquam sanguis perfusus est per totum corpus orationis.
Abbreviated transcription (Latin):
cro. Iure igitur grauis cuiꝰ do lau¬
dibus oiui esse fama consentiens.
Quẽ uirũ .P. crassum ponificẽ ma¬
xiũ quẽ postea . M. lepidum co¬
dem sacerdotio prȩditũ uidimui.
quicd de paulo asfricana loquar.
Irimis residebat autoritas. habet
senectus honorata prȩserii tãtam
autoritatem ut ea pluris sit quã
oñes adolescentie noluptatis. S
i om̃i orauone memẽtoto me eani
senecturẽ lauolare quę fondamẽns

Expanded text:
cro. iure igitur gravis, cuius de ldibus omnium esset fama consentiens. quem virum nuper P. Crassum, pontificem maximum, quem postea M. Lepidum eodem sacerdotio praeditum vidimus! quid de Paulo aut Africano loquar, in nutu residebat auctoritas. habet senectus, honorata praesertim, tantam auctoritatem, ut ea pluris sit quam omnes adulescentiae voluptates. sed in omni orationemementote eam me senectutem laudare, quae fund
Abbreviated transcription (Latin):
cognitia sacit cętora phalo sophie ratio
confirmabit. e de nobis nõ disfidimus
propterea a aliquantulum pracessimus.
et alia sunt meliora que qͣ multo
inientius petinus inuita: ut et si nõ
peruencrimus indicendo quo uolunꝰ
parua pars uite ꝑ foctisime de ĩderet.
et uam quam secquamur habemus: ꝓ¬
pterea ꝙ ĩ his libris nihil preteritin
est thetorice preceptionis. De mõstratũ
cũ est quom̃o res ĩ om̃ibus generibus
caularum ĩ uenire oporteat : dictum ẽ
quo pacto cas disponere cõueninr.
traditum est qua rauone esset pro¬
nũciandum. prec ptum est qqua uia
me minisse possemut. Demõstratũ est
quibus modis perfecta elocuno conꝑ¬
etur. Que si seouamur acute et cito
reperiemus: Distincte et ordiate di¬
ponemus. gmuiter e uenuste pronũ¬
ciabnnus:  sirme e perpetus memi¬
nerniul. or nate e suauiter eloque¬
mur. Ergo ampliut in arte rhetori¬
ca nihil est. Hec om̃ia adipiscem᷑
si rangnes preceptionii diligentia cõ¬

Expanded text:
cit, cetera philosophiae ratio confirmabit: et nobis non diffidimus, propterea quod et aliquantum processimus, et alia sunt meliora, quae multo intentius petimus in vita, ut, etiamsi non pervenerimus in dicendo quo volumus, parva pars vitae perfectissimae desideretur; et viam quam sequamur, habemus, propterea quod in his libris nihil praeteritum est rhetoricae praeceptionis. Demonstratum est enim, quomodo res in omnibus generibus causarum invenire oporteat; dictum est, quo pacto eas disponere conveniat; traditum est, qua ratione esset pronuntiandum; praeceptum est, qua via meminisse possemus; demonstratum est, quibus modis perfecta elocutio conpararetur. Qua si sequimur, acute et cito reperiemus, distincte et ordinate disponemus, graviter et venuste pronuntiabimus, firme et perpetue meminerimus, ornate et suaviter eloquemur. Ergo amplius in arte rhetorica nihil est. Haec omnia adipiscemur, si rationes praeceptionis diligentia con
Abbreviated transcription (Latin):
sarentum ue qua uigilantu quo
cõsilio recepit. cũ quidẽ me auohen¬
te cuidam salinatori ꝗ ãmisso op¬
pido fugerat ĩ arcem glorianti atq
ita dicenti mea opera q qiunto fabio
tarentũ recepisti. certe.q inquit
ridens nani nisi tu ãmissos nũ¬
quam recepissem nec uõ ĩ armis:
prestannior ꝙͣ ĩ toga qui cõsul
iterum spurio caluño collegi qui¬
estente .c. flamineo tribimo plebis
ea geri quę pro rei p. saluie gere¬
rentur. quo uõ cõtra rẽ ꝑ fere¬
rentur contra auspicia ferri: multa
i eo uiro pręclara cognoui ẜ nihil¬
est admicabilius quã quo modo
ille morte in filii tulit clari uiri
et cõsularis. est ĩ manibus laudatio
quã cum legimus quẽ philosophũ
modo atq ĩ occulis ciuium magnꝰ

Expanded text:
Tarentum vero qua vigilantia, quo consilio recepit! cum quidem me audiente Salinatori, qui amisso oppido fugerat in arcem, glorianti atque ita dicenti, mea opera, Q. Fabi, Tarentum recepisti; certe, inquit ridens, nam nisi tu amisisses, numquam recepissem. nec vero in armis praestantior quam in toga; qui consul iterum, Sp. Carvilio collega quiescente, C. Flaminio tribuno plebis, ea geri, quae pro rei publicae salute gererentur; quae contra rem publicam ferrentur, contra auspicia ferri. multa in eo viro praeclara cognovi, sed nihil admirabilius quam quo modo ille mortem fili tulit, clari viri et consularis. est in manibus laudatio, quam cum legimus, quem philosophum do atque in oculis civium magnus,
Abbreviated transcription (Latin):
disset. Uixerat. M. curius cũ .p. de¬
cio quĩquenio ante cum cosule.¬
qui se pro ro .p. quarto cõsula¬
tu denouecat. Norat cundem
fabriciui et corũcanius qui cũ
ex sua uita. tũ x cius quã dico
decii facto iudicabant esse profec¬
to aliquid natura pulcrũ aeq¬

Expanded text:
dissent. vixerat M'. Curius cum P. Dedissent. vixerat M'. Curius cum P. Decio, qui quinquennio ante eum consulem se pro re publica quarto consulatu devoverat: norat eundem Fabricius, norat Coruncanius, qui cum ex sua vita tum ex eius quem dico Deci facto iudicabant esse profecto aliquid natura pulchrum atq
Abbreviated transcription (Latin):
sul fuisser. s notandam puta¬
ni libi dinẽ nimiam. Ille cĩ cũ
esset consul ĩ galia exortatus in
cõuiuio a scorto est. ut securi
feriret aliquẽ eorum ꝗ ĩ uin¬
culum essent dãnati rei capital.
Hic .I. frarte suo censore q proxi¬
mus ante me fuerat clapsus
est mihi uoͣ a flaco netiͣ qͣ pro¬
bari potuir. ut tam flagitiolã
tam perdita libido que cũ probro
priuato cõnĩgeret imperii decu.
Sȩpe audiui a maioribus natu
ꝗ se porro pueros a senibꝰ audise
dicebãt mirari solum .C. fabriciũ¬
mus cexquod cũ apnd regẽ pirrũ legitꝰ¬
onra esset audisser cihaselo crnea qne¬
nis. dim esse athenis qui se sapiẽte
profiteretur eñq dicẽ oũa quę
faceremus ad uoluptatẽ esse ref¬
ferenda. quod ex co audientes
M. euriu et T. corũcatiã optare
solitos: ut id sãnitibus ip̃i quoq
pirro ꝑsuaderetur: quo facilius iñ¬
ci posset. cum se uoluptanbus de¬

Expanded text:
sul fuisset, sed notandam putasul fuisset, sed notandam putavi libidinem. ille enim cum esset consul in Gallia exoratus in convivio a scorto est ut securi feriret aliquem eorum qui in vinculis essent, damnati rei capitalis. hic Tito fratre suo censore, qui proximus ante me fuerat, elapsus est, mihi vero et Flacco neutiquam probari potuit tam flagitiosa et tam perdita libido, quae cum probro privato coniungeret imperi dedecus. saepe audivi e maioribus natu, qui se porro pueros a senibus audisse dicebant, mirari solitum C. Fabricium quod, cum apud regem Pyrrhum legatus esset, audisset a Thessalo Cinea esse quendam Athenis qui se sapientem profiteretur, eumque dicere omnia quae faceremus ad voluptatem esse referenda. quod ex eo audientis M'. Curium et Ti. Coruncanium optare solitos ut id Samnitibus ipsique Pyrrho persuaderetur, quo facilius vinci possent cum se voluptatibus de
Abbreviated transcription (Latin):
nihil esse tam dle testabile. tãꝙ pe¬
stiferum. ꝙͣ noluptatem. Si ornd̾
Leam eñ maior esset atq lõgior.
om̃e tũ animi lumẽ eytingueret
ħ cũ E ponna sanite patr̾e oius
a quo caudine rrelio . S. ꝑ postumꝰ
s. netuxius cõsules supan sũr locu¬
tum architam. no achus tarãti¬
nui hospes nester ꝙ ĩ amicitia p.
R ꝑmanierat se a maroribui na¬
moni inter fuisset plato athoniẽ¬
sis quẽ tarẽtum uenisso .l. emi¬
lio ac .P. clauche cõsulibus tepio.
Quorsum hee ut ĩ telligani si uo¬
luptarem aspernari rauone et ꝑ¬
prudenna possemus magnã ha¬
ben dam senectun granam. quę
efficoret. ut id nõ libet qͥ nõ
opartet. impedit q cõsilium
ueluptas ranõi inimica ac me¬
tis et ut ita dicam pręstringit
oc culos: nec habet ullũ cũ uir¬
ture comertium ĩ uitu fecia
ut fortissimi uiri .T. flamini
fratrem.l flamĩ esenatu ei ce¬
rem septem annis pistop̃ con¬

Expanded text:
nihil esse tam detestabile tamque penihil esse tam detestabile tamque pestiferum quam voluptatem, si quidem ea, cum maior esset atque longior, omne animi lumen exstingueret. haec cum C. Pontio Samnite, patre eius, a quo Caudino proelio Sp. Postumius T. Veturius consules superati sunt, locutum Archytam Nearchus Tarentinus hR. permanferat, se a maioribus namoni intersuisser Plato Atheniensis, quem Tarentum venisse L. Camillo, P. Claudio consulibus, reperio. Quorsum haec? ut intelligeretis, si voluptatem aspernari ratione et sapientia non possemus, magnam habendam senectuti gratiam, quae efficeret, ut id non liberet, quod non oporteret. impedit enim consilium voluptas, rationi inimica est, mentis ut ita dicam praestringit oculos, nec habet ullum cum virtute commercium. invitus feci ut fortissimi viri T. Flaminini fratrem L. Flamininum e senatu eicerem septem annis post quam con