comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
piam: qui clericatꝰ officio fungeret᷑.
icebat enim multo meliꝰ eẽ atq cõmo.¬
dius monachis. ñ solũ nullũ ꝓrsus hono¬
rem quęrere primatꝰ et głȩ: uerum
etiã occasiones hui cemodi de cȩnobris
amputtire : quia frequent̃ hinc inter fr̃s
contentiones et ȩmulationes in utiles nasce¬
rentur. Sicut enĩ scintilla ugnis cum
inmessem cȩciderit ñ cito restinguit᷑. et in¬
terdũ totiꝰ anni fructꝰ exurit: ita cogi¬
tatio feralis ambitꝰ si inm̃tes irrepserit᷑
monachorũ. ut uel pͥmi cupiant ẽẽ uel
clerici. nisi cito suggestionis huiꝰ ardorẽ
de suo corde pepulerint: ilico perdent
continentiam multis laboribus adquisitã.
O portet gͦ cũ om̃i mansuetudine et puritate
cõmunicantes xp̃i ecclesus clericos uenera¬
ri. quia hoc expedit monachis. nulli aut̃
religiosas appetere dignitates. Si uero
reperimus aliquos exmonachis iã pridẽ
clericos ab ep̃is ordinatos. amplectamur

Expanded text:
piam, qui clericatus officio fungeretur. piam, qui clericatus officio fungeretur. Dicebat enim, multo melius esse atque commodius monachis, non solum nullius prorsus honoris quaerere primatus et gloriae, verum etiam occasiones hujuscemodi de coenobiis amputare, quoniam frequenter hinc inter fratres contentiones et aemulationes inutiles nascerentur. Sicut enim scintilla ignis cum in messem ceciderit, non cito restinguitur, et interdum totius anni fructus exurit; ita cogitatio feralis ambitus, si in mentes irrepserit monachorum, ut vel primi cupiant esse, vel clerici, nisi cito suggestionis hujus ardorem de suo corde pepulerint, illico perdent continentiam multis laboribus acquisitam. Oportet ergo cum omni mansuetudine et puritate communicantes Christi ecclesiis clericos venerari, quia hoc expedit monachis, nullas autem religiosas appetere dignitates. Si vero repererimus aliquos ex monachis jam pridem clericos ab episcopis ordinatos, amplectamur
Abbreviated transcription (Latin):
ram ac dõ placitã conũsationẽ urãm
uidentes alii ad xp̃i seruitiũ uenian.
curãq monasterii pariter ȩquo labore
sustentent. Regulas igit᷑ eis quas
acceꝑat tradiditꝰ: scilicẽt ut haberen
moderatũ cibũ. uilissimũ uestitũ. somnũ
etiam competentẽ. Vnde factũ est :
ut iuxta uolunttitem dni qui omnes
homines conuocat ad salutem. cunctaq
bonorũ increm̃ta largitur. ad senem
plurimi conuolarent: uolentes pariter
cõmorari. Int̾quos erant pecusius et
cornelius: paulus quoq et pachomius
alter: et ioħs. Qui om̃s in maculatã
fidem beati patris et doctrinã saluti.¬
ferã: libent̾ amplexi suns. s taituitq:
ut hi quia poterant monasterii susciꝑeꝗ
curam. Et ita in breui monachorum
deposceret. ut misteriorũ celestiũ
participes fierent: e pximis uiculis
pb̃ros conuoccibant. qui eis festiuitatẽ
leticiȩ spirittił implerent. Non enim
patiebat᷑ idem senex int̾ eos et̃ quem¬

Expanded text:
ram ac Deo placitam conversationem vestram ram ac Deo placitam conversationem vestram videntes, alii ad Christi servitium veniant, curamque monasterii patris aequo labore sustentent. CAP. XXIV.--Regulas igitur eis quas acceperat, tradidit, scilicet ut haberent moderatum cibum, vilissimum vestitum, somnum etiam competentem. Unde factum est, ut juxta voluntatem Domini, qui omnes homines convocat ad salutem, cunctaque bonorum incrementa largitur, ad senem plurimi convolarent, volentes pariter commorari: inter quos erat Pecusius, et Cornelius, Paulus quoque, et Pachomius alter, et Joannes, qui omnes immaculatam fidem beati Patris et doctrinam salutiferam libenter amplexi sunt. Statuitque ut hi qui poterant monasterii susciperent curam, et ita in brevi multiplicatdeposceret ut mysteriorum coelestium participes fierent, ex proximis viculis presbyteros convocabant, qui eis festivitatem laetitiae spiritalis implerent. Non enim patiebatur idem senex, inter eos esse quem
Abbreviated transcription (Latin):
scriptũ est dicente xp̃o. uenite ad mẽ
om̃s qui laboratis et honerati estisetego
reficiã uos. nisi ut iniqua ꝓicientes
honera quȩ deprimunt genꝰ humanũ.
bono in cõmutabili sinc distractione
nem cũ hoc sene: ut conglorificari cũ
ipso in illa ꝑ enni beatitudine mereamꝰ.
N am recte nos instruit ad omĩa: nec
mirabilit̾ informat exemplo Tunc
accedentes ad scm̃ pachomiũ.: dicunt
ei. Pat̃ uenerabilis. cur solus monastt.¬
rii sollicitudinẽ portas: Quib ille
respondit. Nemo iugũ subito iumas
imponens laborare cõpellit. et tanto
p̾mit honere quo subfasce deficiani
sed paulatim assuescit ea. leuorbus
exercens ante ponderib: usq dĩ uale¬
ant et oportune possint adoperd
grauiora consurgere. Eodem mode
nos quoq conuenit m̃fura ipsa qua
preces huinilitatis mex despicit. corda
urã insua disciplina corroboret: ut
om̃c opus bonum ꝑficere cũ patientia
et longanimitate possitis. scõrum
patrũ uestigia sub sequentes: ut since¬

Expanded text:
scriptum est, dicente Christo: Venite ad me omnes, qui laboratis et onerati estis, et ego reficiam vos ; nisi ut iniqua projicientes onera, quae deprimunt genus humanum, bono incommutabili sine detrectatione finem cum hoc sene, ut conglorificari cum ipso in illa perenni beatitudine mereatur; nam recte nos instruit ad omnia, non mirabiliter informat exemplo. Tunc accedentes ad sanctum Pachomium, dicunt ei: Pater venerabilis, cur solus monasterii sollicitudinem sustines? Quibus ille respondit: Nemo jugum subito jumentis imponens, laborare compellit, et tanto premit onere, quo sub fasce deficiant; sed paulatim assuescit ea, levioribus exercens ante ponderibus, usque dum valeant, et opportune possint ad opera graviora consurgere. Eodem modo nos quoque convenit mensuram ipsam, qua preces humilitatis meae despicit, corda vestra in sua disciplina corroboret, ut omne opus bonum perficere cum patientia et longanimitate possitis, sanctorum Patrum vestigia subsequentes, ut since
Abbreviated transcription (Latin):
do uero uel adstructurã uel ad aliam
rem feminȩ monachis indigerent: elȩ¬
gebat᷑ magnȩ conuersationis uir. qui
frib adquesita p̃ eẽt officia. Et cum
timore dñi laborantes. refectionis hora
reuertebant᷑ ad monasteriũ : cauentes
apud eas aliqͥd cibi potꝰq percipere.
U na uͦ regula tam uirorum quã femina¬
rum hodieq ꝑdurat: nisi qđ femina e
melotis ut dixi minime utant᷑. Quod
si defuncta eẽt uirgo. curantes funus
eius reliquę. cunctaq quȩ ad sepulturã
ꝑtinent ad implentes. deferebant usq
adripam fluminis qđ utraq monasteria
diuidit. psalmos exmore cantuntes.
T unc transeuntes monachi cũ ramis
palincirũ et oliuarũ frondib psallentẽ
trausuehȩbant eam: et inscpulchris suis cum

Expanded text:
do vero vel ad structuram, vel ad aliam do vero vel ad structuram, vel ad aliam rem feminae monachis indigerent, eligebantur magnae conversationis viri, qui fratribus ad quaesita praeessent officia; et cum timore Domini laborantes, refectionis hora revertebantur ad monasterium, caventes apud eas quidquam cibi potusque percipere. Una vero regula tam virorum quam feminarum hodieque perdurat, nisi quod feminae melotis ut diximus minime utuntur . Quod si defuncta esset virgo, curantes funus ejus reliquae, cunctaque quae ad sepulturam pertinent adimplentes, deferebant usque ad ripam fluminis, quod utraque monasteria dividit, psalmos ex more canentes. Tunc transeuntes monachi cum ramis palmarum et olivarum frondibus, psallentes transvehebant eam, et in sepulcris suis cum
Abbreviated transcription (Latin):
sicut scriptũ est sale conditũ.: eratque
occulis mentis et corporis ualde cafaissim
Qui sepe numero uirginib xp̃i de scis
scripturis loquebatur: et insinuabat
ea que ꝑtinent adsalutẽ. P achomius
uero descripsit eis regulas: quib utentes
uagiter conuersationis suȩ mom̃ta dirige¬
rent. E& ceptis enĩ melotis quas feminȩ
ñ habent: om̃is institutionis earũ forma
monachis probabatur eẽ consimilis.
S i quis autẽ defrĩb habebat inmonaste.¬
rio feminarũ ꝓpinquã aliquã uel
sosdrem eamq uisita cto re uolusset:
mitdbatir cum eo  a unus exi
senioribus ꝓbate uitae̾ : Et primum
quidem: uidehant eã quȩ sororibus
prterat. Deinde sub eius p̃sentia et
aliarũ quȩ crant ꝓuectioris aetatis.
ferens. nec abea quicquã prorsus ac¬
cipiens. Non enĩ qͥd habebant: qđ sibi
mutuo largirentur. Eratq satis utrisq
solũ uisitationis officiũ: memoriaq
futurorũ cũ spe felicitatis et̃nȩ. Si quan¬

Expanded text:
itum, eratque oculis mentis et corporis valde castissimus, qui saepenumero virginibus Christi de sanctis Scripturis loquebatur , et insinuabat ea quae pertinent ad salutem. Pachomius vero descripsit eis regulas, quibus utentes, jugiter conversationis suae momenta dirigerent. Exceptis enim melotis, quas feminae non habent, omnis institutionis earum forma monachis probabatur esse consimilis. Si quis autem de fratribus habebat in monasterio feminarum propinquam aliquam vel sororem, eamque visitare voluisset, mittebatur cum eo unus ex senioribus probatae vitae; et primum quidem videbat eam quae sororibus praeerat; et deinde sub ejus praesentia et aliarum quae erant provectioris aetatis, ferens, nec prorsus ab ea quidquam accipiens. Non enim proprium quid habebant quod sibi mutuo largirentur; eratque satis utrisque, solum visitationis officium, memoriaque futurorum cum spe felicitatis aeternae. Si quan
Abbreviated transcription (Latin):
ita pꝰ triennium stadium certaminis
introiret. Cũ autẽ comed̾ent. capita
sua cucullis oꝑirent: ne frat̃ frẽm uidẽt
mainducantem. Et ut nullus comedens
loqueretur: nec p̃ter m̃issam suos alibi
circũ ferret aspectus. net non ab angło
qui cũ pachomio loquebat᷑ hoc quoq
constitutũ est: ut diurnę orationes
ẽẽ: respondit angłs. Has constitui.
quas possint infirmiores absq laborẽ per¬
ficere. Ceterũ qui ꝑfectisunt. haclege
ñ indigent. Apud se namq in propriis
constituti cellulis orare ñ desinunt: qui
puritate m̃tis et diuina contemplatione
pascunt᷑. Cumq haec dixisset nuncius
cȩ̨lestis: abscessit. Et pachomiꝰ solito deo
gras referens. de uisione certꝰ ẽ redditus:
quã trina reuelatione cognouerat. Cepit¬
q susciꝑe cunctos: qui ꝑpenitentiam se
dĩ miserationib offerebant. Quos etiam
pꝰ longã conuersationis exꝑientiam
moncichorũ cętib ad gregabat : instru¬

Expanded text:
ita post triennium stadium certaminis ita post triennium stadium certaminis introiret. Cum autem comederent, capita sua cucullis operirent, ne frater fratrem videret manducantem; et ut nullus comedens loqueretur, nec praeter mensam suos alibi circumferret aspectus. Necnon ab angelo, qui cum Pachomio loquebatur, hoc quoque constitutum est, ut diurnae orationes esse, respondit angelus: Has constitui, quas possent infirmiores absque labore perficere; caeterum qui perfecti sunt, hac lege non indigent. Apud se namque in propriis constituti cellulis, orare non desinunt, qui puritate mentis et divina contemplatione pascuntur. Cumque hoc dixisset, nuntius coelestis abscessit; et Pachomius solite Deo gratias 121 referens, de visione certus est redditus, quam trina revelatione cognoverat. Coepitque suscipere cunctos, qui per poenitentiam se Dei miserationibus offerebant; quos etiam post longam conversationis experientiam monachorum coetibus aggregabat, instru
Abbreviated transcription (Latin):
turmis imponerent᷑ singularũ nomina
litterarũ. Id est ab alfa: et de inceps
usq ad u. Ut cum interrogaret
archi mandrita de aliquo intanta
multitudine facili responsione cognos¬
ceret. Uerbi gr̃a. Cũ diceret qualiter
uel simma. ꝓpͥo quodã signo nominis
plicioribus et innocentiorib iota nom̃
imponens. Difficiliorib autẽ et tortu¬
osis .xi. competẽnter ac comodans: ita
ut ꝓmodo conuersationis et ꝓpositi. sin¬
gulis turmis litterarũ elementa concine¬
rent. solis spiritalib haet ipsa quȩ signi¬
ficcirent scire ualentibe s. Sed et hoc
in illa tabula ferebatur ad scriptum:
ut peregrinus alteriꝰ monasterii si ue¬
niret habens habitũ diuersũ. nullus
cũ eo comederet: excepto eo qͥ iter
Dagens id obseruare non posset. Qui
uero semel adhoc intraret monasteriũ
ut ibi iugiter ꝑmaneret: ꝑtres annos
a studiis sacratioribus arceretur.
O paretur tantũ oꝑa sua simplicit̾: et

Expanded text:
turmis imponerentur singularum nomina turmis imponerentur singularum nomina litterarum, id est, ab α, et deinceps usque ad ω, ut cum interrogaret archimandritam de aliquo in multitudine tanta, facili responsione cognosceret. Verbi gratia, cum diceret qualiter vel σ, proprio quodam signo nominis plicioribus et innocentioribus ι, nomen imponens, difficilioribus autem et tortuosis, ξ, competenter accommodans; ita ut pro modo conversationis et propositi, singulis turmis litterarum elementa concinerent, solis spiritalibus haec ipsa quae significarent scire valentibus. Sed et hoc in illa tabula ferebatur ascriptum, ut peregrinus alterius monasterii, si veniret habens habitum diversum, nullus cum eo comederet, excepto eo qui iter agens id observare non posset. Qui vero semel ad hoc intraret monasterium, ut ibi jugiter permaneret, per tres annos a studiis sacratioribus arceretur, operaretur tantum opera sua simpliciter, et
Abbreviated transcription (Latin):
in oratione: appcrtut illi angl̃s
dñi dicens. Uoluntis diest oͥpachoni.
ut ei puramente deseruiens multitudiẽ
congreges montichorum: et iuxta fornã
quȩ tibi ostensa ẽ cunctos instituas. ac
dõ exhibere contendas. Accrꝑat enim
edere concedas et bibere: et ꝓmodo
uescentium laborare compellas. Et
neq comedere modeste: neq ieiunare
phibeas. Ualidioribus quidem et co
Facies autẽ cellulas diuersas: et ternos
ꝑ unã cellulam manere constituas.
O mĩum uero cibus in uno loco paretus
atq consumatur. Induantur aucem
noctib lebitones lineos: precinc t̾p
lũbos. habeantq singuli meloten
id est caprinam pellem confectã albam:
sinequa neq comedant neq dormians.
Accedentes tamen ad cõmunionẽ sacra¬
mentorum xp̃i. et cingulos soluant et
melotes deponant: cucullis utentes
tantũ modo. Hoc etiã p̃ceptũ erat.
ut iuxta numerum elementorũ greci¬
rum litterarũ.xxiiiͦi. monachorum
turmȩ constituerentur: ita ut singulis

Expanded text:
in oratione, apparuit illi angelus Domini, dicens: Voluntas Domini est, o Pachomi, ut ei pura mente deserviens, multitudinem congreges monachorum, et juxta formam quae tibi ostensa est, cunctos instituas, ac Deo exhibere contendas. Acceperat enim edere concedas et bibere, et pro modo vescentium, laborare compellas; et neque comedere modeste, neque jejunare prohibeas. Validioribus quidem, et coFacies autem diversas cellulas, et ternos per unam cellulam manere constituas. Omnium vero cibus in uno loco paretur atque consumatur. Induantur autem noctibus lebitones lineos, praecincti lumbos, habeantque singuli melotem, id est, caprinam pellem confectam albam, sine qua neque comedant, neque dormiant. Accedentes tamen ad communionem sacramentorum Christi, et cingulos solvant, et melotem deponant, cucullis utentes tantummodo. Hoc etiam praeceptum erat, ut juxta numerum elementorum et Graecarum litterarum, XXIV monachorum turmae constituerentur, ita ut singulis
Abbreviated transcription (Latin):
ubi factum ẽ. et illa scđm timorẽ dĩ
uitam duceret : conuenerunt ad eam
aliȩ plurimȩ. Et breui tempre: magnȩ
multitudinis mat̾ effecta ẽ. Quas in¬
struens ac docens. ut cor acupiditatib
carnalibus abstrahentes ad celestia et
mansura semꝑ attollerent: ipsa et uiuen¬
do pariter et loquendo. salutis eis itinera
demonstrabat. Sc̃s aut̃ pachomiꝰ. cuidĩ
petro aetate iam grandeuo. et ueneri¬
da senectute conspicuo. p̃cepit ut iñdũ
famulas xp̃i uisitaret: et scã ex hortati¬
one sustolleret. Nabebat enĩ cũ mortifi

Expanded text:
ubi factum est, et illa secundum timorem Dei ubi factum est, et illa secundum timorem Dei vitam duceret, convenerunt ad eam aliae plurimae, et brevi tempore magnae multitudinis mater effecta est. Quas instruens et docens, ut cor a cupiditatibus carnalibus abstrahentes, ad coelestia et mansura semper attollerent, ipsa et vivendo pariter et loquendo salutis eis itinera demonstrabat. Sanctus autem Pachomius cuidam Petro, aetate jam grandaevo, et veneranda senectute conspicuo, praecepit ut interdum famulas Dei visitaret, et sancta exhortatione sustolleret. Habebat enim cum mort
Abbreviated transcription (Latin):
cupiensq uidere eũ ad monasteriũ eius
aduenit. Qđ ubi cognouit pachomius:
huiꝰcemodi responsum ei ꝑ ostiarium
dirigit. Ecce soror audisti deme quod
uiuam et in colomis existam: ꝑ ge igit᷑
inpace nec contristeris qđ te ñ uideam
corporalib occulis. Qđ si uolueris hanc
conuorsationẽ sequi quã teneo. ut possis
diligenter et tracta. Et si cognouero hoc
sc̃m cordi tuo sedisse ꝓpositum: p̃cipiam
frĩb meis qui tibi ꝓcul ȩdificent mansio¬
nem. inqua cũ disciplina uerecundiaq
ꝑsistas. Nec dubito qđ et alias exemplo
tuo dñs aduocabit quȩ tecũ maneaN
subsidium. Nullã namq requiem in hoc
corpore mortis habere poterit homo:
nisi qui piis oꝑib dõ placuerit. Hec au¬
diens soror eius fleuit a marit̃: et com¬
puncta diuinitꝰ ad exhortationẽ saluber¬
rimam mox appulit animũ: seq xp̃oser
qui ei ꝓmptã largitꝰ ẽ uoluntatem. Et
ꝓtinus religiosiorib imꝑat frĩb: ut ei
ꝓcul ase monasteriũ constriunt. Qđ

Expanded text:
 ad monasterium ejus advenit. Quod ubi agnovit Pachomius, hujuscemodi responsum ei per ostiarium direxit: Ecce, soror, audisti de me quod vivam et incolumis existam; perge igitur in pace, nec contristeris quod te non videam corporalibus oculis. Quod si volueris hanc conversationem sequi, quam teneo, ut possis  cogita tecum diligenter et tracta; et si cognovero, hoc sanctum cordi tuo sedisse propositum, praecipiam fratribus meis ut tibi procul aedificent mansionem, in qua cum disciplina verecundiaque persistas. Nec dubito quod alias exemplo tuo Dominus advocabit, quae tecum maneant, subsidium. Nullam namque requiem in hoc corpore mortis habere poterit homo, nisi qui piis operibus Deo placuerit. Haec audiens soror ejus, flevit amare: et compuncta divinitus, ad exhortationem saluberrimam mox appulit animum seque Christo qui ei promptam largitus est voluntatem, et protinus religiosioribus imperat fratribus ut ei procul a se monasterium construant. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sollicitudinũ munus adhuc subire ñ
poterant: securos eẽ ab uniuersis dis¬¬
tentionib ammonebat dicens. In quo
uocati estis fr̃s. uiriliter in eo ꝑsistite.
salmos discite: libros alios et p̃cipue
scm̃ eucingłm. memoria retinete. Sic
enim seruientes dño et iuxta manda¬
ta ciuis inuicẽ diligetes: uos quidem
eritis ꝑfecti. meũ uero sp̃m ꝑ omĩa
refouebitis. p̃sertim si precepta cęlestia
fueritis sollicitius executi. Erant
na. ꝑ senthesus: et suris. et opis. Qui¬
bus dĩ uerbũ pachomiꝰ frequent̃ insi¬
nuans. multũ eos iuuerat: et ad emu¬
lationem spiritalis oꝑis incitharat.
Qui etiam contemplantes uitã senis
specimen eẽ uirtutis: nimis ad mira¬
bantus dicentes. Errant ualde qui
putant homines exinde iam a natiui¬
tate parenpum. quodĩ priuilegio
beatos existere. ut arbitrii lib̾tas ad¬
ĩmatur: et peccatores ꝑ penitentiam
ñ possint oꝑam dare uirtutib. Ecce

Expanded text:
sollicitudinum munus adhuc obviare non sollicitudinum munus adhuc obviare non poterant, securos esse ab universis distentionibus admonebat, dicens: In quo vocati estis fratres, viriliter in eo persistite, psalmos dicite, libros alios, et praecipue sanctum Evangelium, memoria retinete. Sic enim servientes Domino, et juxta mandata ejus invicem diligentes, vos quidem eritis perfecti; meum vero spiritum per omnia refovebitis, praesertim si coelestia praecepta fueritis sollicitius exsecuti CAP. Xna, Psenthessus, Suris et Obsis. Quibus Dei verbum Pachomius frequenter insinuans, multum eos juverat, et ad aemulationem spiritualis operis incitaverat. Qui etiam contemplantes, vitam senis specimen esse virtutis, nimis admirabantur, dicentes: Errant valde qui putant homines exinde jam a nativitate parentum, quodam privilegio beatos existere, ut arbitrii libertas adimatur, et peccatores per poenitentiam non possint operam dare virtutibus. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
tum parentib suis. et ad postremum
sibimet : ut ita possit tollere crucem
suam et xp̃i uestigia ueneranda sectari
Tali itaq beati senis ammonitione
formati. fructꝰ pęnitentię dignissimos
afferebant: maxime consideruntes eũ
iam aetate defessũ. infatigaibili studio
spiritalis uitȩ seruare ꝓpositũ. Nõsolum
namq se diftrictiori regulę subdiderat.
sed et totius monasterii sollicitudinem
curamq porttibat. ultra uires om̃ibus
seriure contendens. Ad oram namque
conuiuii ipse partibat m̃sam frib: eta
folita exhibebat officia. Nec ñ inortuliꝰ
serebat olera: quȩ suis manib irrigabat.
Siquis etiã monasterii pulsasset hostiũ.
uigilanter occurrens. prompte respon¬
sa reddebat. Infirmis autẽ dieb ob¬
sequebatur ac noctibus: et inhis om̃ib
exemplum se maximũ suis discipulis
offerebat. Qua ꝓpter hi qui nuper
ad dñi seruitiũ ueniebant: alacriores
ad om̃ia pietatis officia reddebantur.
uos tamen becitꝰ senex quia talium

Expanded text:
 parentibus suis, et ad postremum sibimetipsi, ut ita possit tollere crucem suam, et Christi vestigia veneranda sectari. Tali utique beati senis admonitione formati, fructus poenitentiae dignissimos afferebant, maxime considerantes eum jam aetate defessum, infatigabili studio spiritalis vitae servare propositum. Non solum namque se districtiori regulae subdiderat, sed et totius monasterii sollicitudinem curamque portabat, ultra vires omnibus servire contendens. Ad horam namque convivii ipse parabat mensam fratribus, et solita exhibebat officia. Nec non in hortulis serebat olera, quae suis manibus irrigabat. Si quis etiam monasterii pulsasset ostium, vigilanter occurrens, prompte responsa reddebat. Infirmis autem diebus obsequebatur et noctibus; et in his omnibus exemplum se maximum suis discipulis offerebat. Quapropter hi qui nuper ad Domini servitium veniebant, alacriores ad omnia pietatis officia reddebantur: quos tamen beatus senex, quia talium
Abbreviated transcription (Latin):
dat. Nam qui ea sub popularima¬
nifestatione faciunt nequaquã adõ
iustificantur : quia iuxta sermonem
euanglicum. mercedem suã ab homi.¬
nibus receꝑunt. leuinia cũ bonis
oꝑibus dõ acceptabilia sunt. Qui
autẽ acibis se abstinent et praue a¬
gunt demones imitantur : quib
esca ñ est et nequitia semꝑ ẽ. Ille
enĩ bene abstinet acibis. qui et ama¬
liciȩ actibus et amundi ieiunat
am̃bitionibus. Qui et execrationis.
studio ñ abstinentiȩ uoto ab escis car¬
nium se suspendunt. hii potius exe¬
crandi sunt : quia dĩ creaturã usibus
humanibus concessam reiciunt. Nichil
enĩ fidelib inquinatũ. nichilq uidi

Expanded text:
dat. Nam qui ea sub populari madat. Nam qui ea sub populari manifestatione faciunt, nequaquam a Deo justificantur, quia juxta sermonem evangelicum mercedem suam ab hominibus receperunt . 8. Jejunia cum bonis operibus Deo acceptabilia sunt. Qui autem a cibis abstinent, et prave agunt, daemones imitantur, quibus esca non est, et nequitia semper est. Ille enim bene abstinet a cibis, qui et a malitiae actibus, et a mundi jejunat ambitionibus. 9. Qui exsecrationis studio, non abstinentiae voto ab escis carnium se suspendunt, hi potius exsecrandi sunt, quia Dei creaturam usibus humanis concessam rejiciunt. Nihil enim fid
Abbreviated transcription (Latin):
anima mea : quã multiplicit᷑ et caro
mea: Caro enim tunc dm̃sitit: qnͣdo
ꝑ ieuinium abstinet et arescit Absti¬
nentia et inuificat et occidit. Uiui.¬
ficat animã: corpꝰnecat. Sepȩ abs¬
tinentia simulate agitur: ieiunia
ꝑ ẏpocrisin exercentur. Quidam
enim mira in aedia corpus suũ laniañ.
exterminantes sicut ait euuangelium
faciens suas. ut appareant hominib
ieuinantes. Ore namq pallescunt
corpore atterunt᷑ cordis alta suspi-¬
ria ducunt. ante mortẽ quoq mor¬
tiferis se supplici is tradunt. tantũq
miseri laboris exercitiũ ñ ꝓdĩ amore
sed ꝓsola humane laudis ãmiratione
sectantur. Quidam incredibiliter
abstinent. ut hominib curiosis scĩ
appareant: sed hoc bonũ abstinen¬
tiae talib ñ est uirtꝰ reputanda
sed utium: qui abono male utuntur.
eiuniũ et elemosina in abscondito
sese amant: ut solus ds̃ qui inspicit
omĩa meritũ oꝑum bonorũ repen¬

Expanded text:
anima mea, quam multipliciter et caro anima mea, quam multipliciter et caro mea . Caro enim tunc Deum sitit, quando per jejunium abstinet, et arescit. Abstinentia et vivificat, et occidit: vivificat animam, corpus necat. 5. Saepe abstinentia simulate agitur, jejuniaque per hypocrisim exercentur. Quidam enim mira inedia corpus suum laniant, exterminantes, sicut ait Evangelium, facies suas, ut appareant hominibus jejunantes . Ore namque pallescunt, corpore atteruntur, cordis alta suspiria ducunt. Ante mortem quoque mortiferis se suppliciis tradunt; tantumque miseri laboris exercitium, non pro Dei amore, sed pro sola humanae laudis admiratione sectantur. 6. Quidam incredibiliter abstinent, ut hominibus curiosis sancti appareant; sed hoc bonum abstinentiae talibus non est virtus reputanda, sed vitium, quia bono male utuntur. 7. Jejunium et eleemosyna in abscondito esse amant, ut solus Deus, qui inspicit omnia, meritum operum bonorum repen
Abbreviated transcription (Latin):
pondere edunt. ita et aquã cum
m̃sura sumunt: asserentes ad casti¬
moniam carnis etiã aque abstinen
exterior ieiuinat interior orat. Fa¬
cilius ꝑ ieiuniũ : oratio penegrat
cęlum. Tunc enim homo sp̃ittilis
effectꝰ angłis conuingitur: dõq li¬
berius copulatur. Pex ieuniũ etiã
occulta misteriorũ cęlestiũ reue-¬
lantur : diuiniq sacram̃ti archana
panduntur. Sic nãq danihel angło
reuelante misteriorum sacramenta
cognoscere meruit. Hex enĩ uircus
et angłorũ manifestationes et eorũ
annunciationes ostendit. leiunia
fortia tela st̃ aduersus tẽptamenta
demoniorum : cito enĩ ꝑ abstinentiam
de uincuntur. Unde etiam dñs et sal¬
uator nr̃ eorum incursus ieuiniis et
orationib p̃monet suꝑare dicens.
magis iniciunt : ubi plus uiderint ȩscã
et potũ. Scĩ quamdiu in huius scłi
uita in habitant desiderio superni
roris corpussuum aridũ portant.
Unde et psalmus. Sitiuit inte inquit

Expanded text:
pondere edunt, ita et aquam cum pondere edunt, ita et aquam cum mensura sumunt, asserentes ad castimoniam carnis etiam aquae abstinenexterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo, spiritualis effectus, angelis conjungitur, Deoque liberius copulatur. 2. Per jejunium etiam occulta mysteriorum coelestium revelantur, divinique sacramenti arcana panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit . Haec enim virtus et angelorum manifestationes, et eorum annuntiationes ostendit. 3. Jejunia fortia tela sunt adversus tentamenta daemoniorum. Cito enim per abstinentiam devincuntur. Unde etiam Dominus et Salvator noster eorum incursus jejuniis et orationibus praemonet superare, 256 dicens: magis injiciunt ubi plus viderint escam et potum. 4. Sancti, quandiu in hujus saeculi vita habitant, desiderio superni roris corpus suum aridum portant. Unde et psalmus: Sitivit, inquit, in te
Abbreviated transcription (Latin):
usq adsolis occubitũ ebrietati et
gulȩ et uoluptatib seruiunt. nec
intelligunt quur natisunt: sed
consuetudine beluina detenti.
luxuriȩ tantum totadie epulisq
inseruiunt. Glamat iohel ꝓpħa
his qui hȩbrietati deseruunt dicto
Exꝑgiscimini ebrii et flete. et ulula¬
te om̃s quibibitis uinũ indulcedinẽ.
Quo testimonio non ait tantũ flece
om̃s quibibitis uinũ. ut bib̃e omĩno
ñ liceat : sed adiecit indulcedinem
qđ aduoluptuosam ꝑtinet et ꝓdigã
effusionẽ. Nã quantũ adẽ necessitati
edocet timocheũ bibere apłs dicers.
Uino modico utere. Nonsolũ ex uino
in ebriantur homines. sed etiã ex
ceteris pottindi generibus: quȩ ua-¬
rio mͦ conficiuntur. Unde et naza-¬
reis qui se scĩficabant dño. p̃ceptum
ẽ uinũ et siceram ñbibere. Utraq
enim et statũ mentis euertunt: et
ebrios faciunt. Luxuriã quoque
carnis utraq aequaliter gignunt.
Quidã continentes sicut panẽ cum

Expanded text:
usque ad solis occubitum ebrietati et usque ad solis occubitum ebrietati et gulae voluptatibus serviunt, nec intelligunt cur nati sunt, sed consuluxuriae tantum tota die epulisque inserviunt. 6. Clamat Joel propheta his qui ebrietati deserviunt, dicens: Expergiscimini, ebrii; et flete, et ululate, omnes qui bibitis vinum in dulcedine . Quo testimonio non ait tantum: Flete, omnes qui bibitis vinum, ut bibere omnino non liceat; sed adjecit, in dulcedine, quod ad voluptuosam pertinet et prodigam effusionem. Nam quantum satis est necessitati, edocet Timotheum bibere Apostolus, dicens: Vino modico utere. 7. Non solum ex vino inebriantur homines, sed etiam ex caeteris potandi generibus, quae vario modo conficiuntur. Unde et Nazaraeis, qui se sanctificabant Domino, praeceptum est vinum et siceram non bibere. Utraque enim statum mentis evertunt, et ebrios faciunt; luxuriam quoque carnis utraque aequaliter gignunt. 8. Quidam continentes, sicut panem cum
Abbreviated transcription (Latin):
Scae crapulam etatae.¬
potus. ebriettitẽ generat. Ebri.¬
etas autẽ ꝑturbationem gignit men¬
tis. furorem cordis. flãmam libidiniᷤᷤ¬
Ebrietas. itam̃tẽ alienat. ut ubi sit
nesciat. Vnde etiã et malũ ñsentitur.
ebrietas. auferat cor. F ornicatio
enim sicut ait salomon : infatuat
sapientem. Ebrietas sicut in loth
sensus rationem captiuat. Unde et
inꝓuerbiis. Potentes in qͥt si iracun¬
di sunt uinum ñbibant : ne cũ bibe¬
rint obliuiscantur sapientiã. Me
risq laus ẽ multũ bibere: et non
in ebriare. Audiant hii aduersum
se dicentem ꝓpħa ilae qui poten¬
tes estis adbibendũ uinũ : et uiri
fortes ad miscendũ ebrietatẽ. Umo
multo deditos et luxuriose uiuen-¬
tes. Ysaias sic arguit dicens. Uae
qui consurgitis mane. ad ebrietatẽ
sectandam. et potandũ usq ad
uesꝑum: ut uino estuetis. De talib
alio loco dicitur. Uae tibi ciuitaᷤᷤ
cuiꝰ rex iuuenis ẽ: et cuiꝰ princep
manẽ comedit. Multi enĩ a mane

Expanded text:
ae crapulam, potus frequentes ebrietatem generant. Ebrietas autem perturbationem gignit mentis, furorem cordis, flaEbrietas ita mentem alienat, ut ubi sit nesciat. Unde etiam et malum non sentitur qebrietas auferunt cor . Fornicatio enim, sicut in Salomone , infatuat sapientem. Ebrietas, sicut in Lot , sensum rationis captivat. Unde et in Proverbiis: Potentes, inquit, iracundi sunt, vinum non bibant, ne cum biberint, obliviscantur sapientiam . 3. Plerisque laus est multum bibere vinum, et non inebriari. Audiant hi adversum se dicentem prophetam: Vae qui potentes estis ad bibendum vinum, et viri fortes ad miscendam ebrietatemmulto deditos, et luxuriose viventes, Isaias sic arguit dicens: Vae qui consurgitis mane ad ebrietatem sectandam, et potandum usque ad vesperam, ut vino aestuetis . De talibus alio in loco dicitur: Vae tibi, civitas, cujus rex juvenis est, et cujus principes mane comedunt . Multi etiam a mane
Abbreviated transcription (Latin):
antũ modo uos cognoui : ex om̃ib
nationib terrȩ. Idcirco uisitabo
suꝑ uos: om̃s iniquitates ur̃as. Quẽ
enim diligit dñs corripit. Nagellat¬
autẽ om̃em filiũ quẽ recipit. Ualde¬
ꝑ necessarium ẽ. iustum inhac uita¬
et uitiis tẽptari et uerberari fla.¬
gello: ut dum uitiis pulsatur de
uirtutib ñ suꝑbiat. Dũ uͦ aut ani.¬
mi aut carnis dolore atteritur.:
amundi amore retrahatur. Tẽp̃ ari
autẽ oportet iustũ. sed tẽptatione
plage ñ tẽptatione luxuriȩ. Duriꝰ
circa suos electos in hac uita deus
agit : ut dum fortiorib flagelli
stimulis feriuntur: Nulla oblecta.¬
menta p̾sentis uitȩ delectent sed
cȩlestẽ patriam ubi certa requies
expectatur indesinent̾ desidereNT.
Flectos uitȩ istius aduersitate pro-¬
bari : ut scđm petrũ iudiciũ adomo
dĩ incipiat. Dum in hac uita elecꝰ¬
tos suos ds̃ iudicii flagello casti
gat.: De gemina percussione.

Expanded text:
Tantummodo vos cognovi ex omnibus Tantummodo vos cognovi ex omnibus nationibus terrae, idcirco visitaboQuem enim diligit Deus corripit: « Flagellat omnem filium quem recipit . » Valde necessarium est justum in hac vita vitiis tentari et verberari flagello, ut, dum vitiis pulsatur, de virtutibus non superbiat: dum vero aut animi aut carnis dolore atteritur, a mundi amore retrahatur. Tentari autem oportet justum, sed tentatione plagae, non tentatione luxuriae. Durius circa suos electos in hac vita Deus agit, ut, dum fortioribus fstimulis feriuntur, nulla oblectamenta praesentis 260 vitae delectent, sed coelestem patriam, ubi certa requies exspectatur, indesinenter desiderent. 13. Electos vitae istius adversitate probari, ut, secundum Petrum, judicium a domo Dei incipiat , dum in hac vita electos suos Deus judicii flagello castigat. CAPUT II. De gemina percussione
Abbreviated transcription (Latin):
hic ꝑ afflictionem iudicat: & illuc
remunerat ꝑmiserationẽ. Et malos
hic remunerat ꝑtemporalẽ clem̃tiã :
et illuc punit ꝑ ȩternã iusticiam.
In hac uita ds̃ parcit impiis. et tam̃
ñ parcit electis. In illa parcet elec¬
tis: ñ tamen parcet iniquis. Pericu¬
losa ẽ securitas in hac uita maloꝵ.:
et bonorũ dolor tranquillus. Nam
iniquus pꝰmortem ducitur crucian¬
dus: iustus uero. dormit post labo¬
rem securus. Non tantum de corpo¬
ralibus passionib sed etiam despiri-¬
talibus oportet intelligi: ut quanto
quisque aut incorpore aut inmente
flagella sustinet. tanto se infine re¬
munerari speret. Sȩpę occulto dĩ
iudicio. extra flagrili correptionẽ¬
sunt reꝓbi in hoc mundo. Dũq mul¬
ta dãpnabilia cõmisisse uideantur:
despecti tamen adõ. nullo em̃dati¬
onis uerbere feriuntur. Nus corri.¬
pitur flagello qui adõ diligitur
si peccauerit : dicente ꝓpħa. Amos

Expanded text:
hic per afflictionem judicat, et illic hic per afflictionem judicat, et illic remunerat per miserationem; et malos hic remunerat per temporalem clementiam, et illic punit per aeternam justitiam. 6. In hac enim vita Deus parcit impiis, et tamen non parcit electis; in illa parcet electis, non tamen parcet iniquis. 7. Periculosa est securitas in hac vita malorum, et bonorum dolor tranquillus. Nam iniquus post mortem ducitur cruciandus; justus vero dormit post laborem securus. 8. Non tantum de corporalibus passionibus, sed etiam de spiritualibus oportet intelligi, ut quanto quisque aut in corpore aut in mente flagella sustinet, tanto se in fine remunerari speret. 9. Saepe occulto Dei judicio extra flagelli correptionesunt reprobi in hoc mundo: dumque multa damnabilia commisisse videantur, despecti tamen a Deo, nullo emendationis verbere feriuntur. 10. Plus corripitur flagello, qui a Deo diligitur, si peccaverit, dicente Amos propheta:
Abbreviated transcription (Latin):
FLAGELUS DĨ
TUINE SAPIENTIE
subtilitas sicut interiꝰ
ut testis scrutatur con
monium ꝓpħȩ quia ipse ẽ et tes¬
tis et iudex. Miserere dñe misero
YSIDoo indigna agenti et dig¬
na pacienti. assiduȩ peccanti: et̃
tua flagella cotidie sustinenti.
Ordinata ẽ miseratio dĩ. quȩ prius
hic hominem per flagella apeccatiꝰ
emendat : et postea ab ȩterno sup¬
plicio liberat. Electus enim dĩ do¬
loribus uitȩ huiꝰ atteritus. ut per¬
fectior uitȩ future lucret᷑. Nequa¬
quã ds̃ delinquenti parcit. qm̃
peccatorem aut flagello temprãli
ad purgationẽ ferit. aut iudicio ȩt̃no
puniendũ relinquid aut ipse inse
homo pęnitendo punit qđ male ad¬
misit : ac ꝓinde ẽ qđ ds̃ delinquenti
ñ parcit iusto: temporalia flagella
ad ȩt̃na ꝓficiunt gaudia. Ideoq
et iustus inpęnis gaudere debet et
impius in ꝓsꝑittitibus timere debet.
N eq iusto neq reprobo: ds̃ miscđiam
et iusticiã subtrahit. Nã et bonos

Expanded text:
flagellis Dei. 1. Divinae Sapientiae subtilitas, sicut interius, ut testis, scrutatur consmonium prophetae: Quia ipse est et testis et judex . Miserere, Domine, misero Isidoro, indigna agenti, et digna patienti, assidue peccanti, et tua flagella quotidie sustinenti. 2. Ordinata est miseratio Dei, quae prius hic hominem per flagella a peccatis emendat, et postea ab aeterno supplicio liberat. Electus enim Dei doloribus hujus vitae atteritur, ut perfectiora vitae futurae lucretur. 3. Nequaquam Deus delinquenti parcit; quoniam peccatorem aut flagello temporali ad purgationem ferit, aut judicio aeterno puniendum relinquit, aut ipse in se homo poenitendo punit quod male admisit; ac proinde est quod Deus delinquenti non parcit. 259 4. Justo temporalia flagella ad aeterna proficiunt gaudia; ideoque et justus in poenis gaudere debet, et impius in prosperitatibus timere. 5. Neque justo, neque reprobo Deus misericordiam et justitiam abstrahit. Nam et bonos
Abbreviated transcription (Latin):
quã boni ꝑinbecillitatẽ ꝑficere. Ne
quid nimis. Nam quicquid cum
modo et temꝑam̃to fit saluttre. et
quid qđ autẽ nimis et ultra modũ ẽ
ꝑniciosum fit : studiumq suũ in con¬
trarium uertit. In omi oꝑe modum
et temꝑamentũ oportet hab̃e. Nam
omẽ qđ excedit ꝑiculosum ẽ: sicut
aqua quȩ sinimis imbres p̃beat. non

Expanded text:
quam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quam boni per imbecillitatem perficere. 16. Ne quid nimis. Nam quidquid cum modo et temperamento fit, salutare est; quidquid autem nimis, et ultra modum est, perniciosum fit, studiumque suum in contrarium vertit. In omni ergo opere modum et temperamentum oportet habere. Nam omne quod excedit periculosum est; sicut aqua, quae si nimios imbres praebeat, n
Abbreviated transcription (Latin):
conscientia. Sꝑnitur ieiunium : qđ
inuesꝑum refectione ciborũ reficit᷑.
N eque enim seputtinda ẽ abstinentia.
Noluptas enim : delicie intelliguntur.
Sicut mñ repeticio debit̾i. eclicet con¬
tentio. et ꝑcussio : ita et delicie in¬
ꝓbantur appħa inieiunio. Tota
enim die epulcis incogitaitione ru¬
minat : qui ad explendam gulam
nessere sibi delicias p̃parat. Non
t̃ conporis adhibenda in modera.¬
ta abstinentia : nedũ amplis
grauar caro pondere in aedie.
nt malum agat postra nec bene
facere incipiat: et quȩ addicitur ut
usum mali careat. simul et boni officiũ
dũ plus p̃mitur ꝑdat. Sollicita igitur
discretione carnis ẽ moderanda mathe¬
ries : scilicet ne aut integre extingat᷑
aut inmoderate laxetur. Infirmitate
carnis nimia p̃ualente. adꝑfectionẽ
ꝑtingere nemo potest. Nam quã uis
scĩtatis amorẽ quisq habeat. exsequi
poris debilitas nimia etiam uires
animȩ frangit. mentis quoq facit
ingeniũ marcescere: nec ualet quic¬

Expanded text:
cientia . 10. Spernitur jejunium quod in vesperum repletione ciborum reficitur. Neque enim reputanda est abstinentia, voluptas enim deliciae intelliguntur. Sicut enim repetitio debiti, et lites, et contentio, et percussio, ita et deliciae improbantur a propheta in jejunio. 12. Tota enim die epulas in cogitatione ruminat, qui ad explendam gulam vespere sibi delicias praeparat. 13. Non est corpori adhibenda immoderata abstinentia, ne dum amplius gravatur caro pondere inediae, nec malum agat postea, nec bene facere incipiat, et quae addicitur ut usu mali careat, simul et boni officium, dum plus premitur, perdat. Sollicita igitur discretione carnis est moderanda materies, scilicet, ne aut integre exstinguatur, aut immoderate laxetur. 14. Infirmitate carnis nimia praevalente, ad perfectionem pertingere nemo potest. Nam quamvis sanctitatis amorem quisque habeat, exsequi . Corporis debilitas nimia etiam vires animae frangit, mentis quoque ingenium facit marcescere, nec valet quid
Abbreviated transcription (Latin):
di. Primus igidr ordo eorũ qui u¬
dicantur et ꝑeunt obponitur illi
ordini bonorum: de quo sunt qui
iudicantur et regnant. Scđs ordo
eorum qui ñ iudicantur et ꝑcuns.
Ob ponitur illi ordini ꝑfectorũ : in
quo sunt hii qui non iudicantur
et regnant. Tercius ordo eorum
qui iudicantur et regnant. illi
ordinen ẽ contrarius : dequosunt
qͥ uidicantur et ꝑeunt Quartꝰ¬
ordo eorũ qͥ ñ iudicant᷑ et regnans
obponitur illi contrario ordini
reunt. Gemina punitꝰ sententia
tur ut debitas pęnas exsoluat.

Expanded text:
di. Primus ergo ordo eorum qui judi. Primus ergo ordo eorum qui judicantur et pereunt, opponitur illi ordini bonorum, de quo sunt qui judicantur et regnant. Secundus ordo eorum qui non judicantur et pereunt, opponitur illi ordini perfectorum, in quo sunt ii qui non judicantur et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant, illi ordini est contrarius de quo sunt qui judicantur et pereunt. Quartus eorum qui non judicantur et regnant, opponitur illi contrario ordini reunt. Gemina punitur sententia tur ut debitas poenas exsolvat.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecta sꝑatur ꝑditio. In iudicio
repbi humanitatem xp̃i in qua ui¬
dicatus ẽ uidebunt ut doleant : di¬
uinitatem uero cius hon uidebun
ne gaudeant. Quibus enim diuinita
ostenditur: utiq ad gaudiũ de monstra¬
tur. Pro diuersitatẽ conscientiarũ
et mittis apparebit in iudicio. xp̃s¬
electis & terribilis reꝓbis. Nã qualẽ
quisq conscientiã tulerit: talem et
iudicem habebit. ut manente in sua
tranquillitate. xp̃o. illis solis terribiliᷤᷤ
appareat: quos conscientia in malis
accusat. Duȩ sunt differentię uel
ordines hominum in iudicio: hoc
est electorũ et reꝓborum. Quita¬
men diuiduntur inquatuor ꝑfecꝰ¬
torũ ordo. unus ẽ qui cũ dño iudi¬
cat : et alius qui iudicatur. utriq
tam̃ cũ xp̃o regnabunt. Similiter
ordo repborum parcitur induobus.
dum hĩi qui intra ecłam sunt mab
iudicandi sunt et dãpnandi. Qui
uero extra eccłiam inueniendisius:
non sunt iudicandi sed tantũ dãpnan¬

Expanded text:
perfecta speratur perditio. 8. In judicio perfecta speratur perditio. 8. In judicio reprobi humanitatem Christi, in qua judicatus evinitatem vero ejus non videbunt, ne gaudeant. Quibus enim divinitas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et mitis apparebit in judicio electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, tale et judicium habebit; ut, manente in sua tranquillitate Christo, illis solis terribilis appareat, quos conscientia in malis accusat. 10. Duae sunt differentiae vel ordines hominum in judicio, id est, electorum et reproborum; qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, et alius, qui judicatur · utrique tamen cum Christo regnabunt. Simordo reproborum partitur in duobus, dum hi qui intra Ecclesiam sunt mali, judicandi sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnan
Abbreviated transcription (Latin):
adõ innox quando ipsa in nocentia
liquidius requisita: et diuinę in¬
noceñtiae eomparata nichil effici¬
item adõ impius quando ex aminiᷤ
diuini subtilitate requiritur. eiusq
detecta impietas iudicata dãpnat᷑.
Consumitur innox et impius simul:
sine carnis nonpena dãpnationis.
Doctus pariter et indoctus moriunt᷑:
sed morte carnis nonpęna dãpnati-¬
onis. Omĩa autẽ ꝑgunt ad unum
locũ dũ morte corporali in terram
et iustus et impius reuertuntur.
Retributio autẽ dissimilis: sicuti ꝑ
eundem salomonem dicitur. Quid
plus habet sapiens abstulto: nisi
qđ illuc ꝑgit ubi uita ẽ : Ergo
om̃s in terram pariter redeunt.
Nam ubi uita est: ñ parit̾ perguns.
Qeminũ est diuinũ udiciũ. Unum
quo et hic iudicantur homines:
et infuturo. Alterum quo ꝓpterea
hic iudicantur: ne illuc iudicent᷑.
deoq quibusdam ad purgationem
temporalis ꝓficit pęna. quibus dam
uero hic inchoat dapnatio: et illuc

Expanded text:
a Deo innox, quando ipsa innocentia a Deo innox, quando ipsa innocentia liquidius requisita, et divinae innocentiae comparata nihil efficiitem 185 a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. 4. Consumitur innox et impius simul fine carnis, non poena damnationis. 5. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vita est, non pariter pergunt.eminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam ad purgationem temporalis proficit poena; quibusdam vero hic inchoat damnatio, et illic
Abbreviated transcription (Latin):
ro autẽ quisq electus facie ad fa¬
ciem p̾sentabitur. ut ipsam speciẽ
contempletur : quã nunc ꝑspeculũ
uidere conatur. In hac uita electo¬
rum numerum addexterã ꝑtinen-¬
tium: et reꝓborum qui ad sinistrã¬
in euuangłio dicere et scire
discipulos noluit. Nam dũ dicat
idem dñs ꝑ propħam. diesultioniᷤ
incorde meo: indicat se ñ nescire.
sed nolle indicare. De domo dñi
sicut scriptum ẽ incipit iudicium
quando electi. id est domꝰ dĩ hic per
flagella iudicantur. Impii uͦ illuc
ad dãpnationẽ. iudicandisunt.
Unde et sequitur. Si autẽ primũ
a nobis. quis finis eorũ qͥ ñcredide¬
runt : ad destricti ex amen iudiciꝰ
nec iusticia iusti secura ẽ nisi pie¬
tatem diuina: ut et ipsa iusticia
qua quisq iustus ẽ. dõ iustificante
iustificetur. Alioquin apud dm̃:
et ipsa peccatum est. Inde ẽ qđ ait
iob. Et in nocentem et impium:
ipse consumit. Consumitur quippe

Expanded text:
ro autem quisque electus facie ad faro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur, ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numerum ad dexteram pertinentium, et rein Evangelio dicere et scire 184 discipulos noluit. Nam dum dicit idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle indicare. 2. De domo Domini, sicut scriptum est , incipit judicium, quando electi, id est, domus Dei, hic per flagella judicantur. Impii vero illic ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis, quis finis eorum qui non crediderunt? 3. Ad districti examen judicis nec justitia justi secura est, nisi pietate divina, ut et ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit. Consumitur quippe
Abbreviated transcription (Latin):
breue tempus uidet sibi restare
diabolus ut dãpnetur. tanto in
magna ꝑsecutionis ira mouetur:
diuina iusticia ꝑmittente ut glo¬
rificentur iusti. sordident᷑ iniqui
Et ut diabolo durior crescat dãp
scõrum ẽ in hac uita: ñ ꝑfectio.
Tunc autem erit plenitudo pacis
dum addĩ contemplationem ab¬
sorta carnis infirmita ae conualu¬
erint. Resurrectio mortuorum :
ut apłs ait. Inuirũ ꝑfectum. in
mensuram ętatis plenitudinis xp̃i :
futura ẽ. In actate scilicet uuentutiꝰ.¬
quȩ ꝓfec̾to ñ indiget: et absq inqui¬
natione defectus inꝑfectione exutra¬
que parte et plena ẽ et robusta quã¬
uis nunc filiorum dĩ nomine. homi¬
nes fideles uocentur : tam̃ ex eo qđ
hanc seruitutem corruptionis pa-¬
tiuntur. adhuc iugo seruitutis ad¬
dicti sunt: accepturi plenã filiorũ
dĩ libertatẽ. dum corruptibile
hoc induerit incorruptionẽ. Nunc
ds̃ ꝑspeculum agnoscitur. Infutu¬

Expanded text:
breve tempus videt sibi restare breve tempus videt sibi restare diabolus, ut damnetur, tanto in magna persecutionis ira movetur, divina justitia permittente, ut glorificentur electi, sordidentur iniqui, et ut diabolo durior crescat damnaorum est in hac vita, non perfectio. Tunc autem erit plenitudo pacis, dum ad Dei contemplationem absorpta carnis infirmitate convaluerint. 2. Resurrectio mortuorum, ut Apostolus ait, in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi futura est ; in aetate scilicet quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est et robusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur, adhuc jugo servitutis addicti sunt: accepturi plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem. Nunc Deus per speculum agnoscitur: in futu