comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cõueĩss literasq pͣorigeret/ cõsidiꝰ literis
nõ acceptis ĩ teͣrogauit et unde ait has
mͥ tu literas: Respondit nũtiꝰ et fati sui
nesciꝰ et a cesare ĩquit. hic considiꝰ excla¬
mauit. atꝗ unꝰ est ĩꝗt hoc tẽpore ĩꝑator
populi romani scipio. quid mͥ cũ cesare.
et hec dicens captiuũ sub oculis suis u¬
gulari ĩꝑat. litenisq ip̃as signo ĩtegro
intactas ad scipionẽ mittit. Respõso ꝑ
diem noctẽq nequicꝙͣ expectato. Cesar
ꝙ et oppidũ natura atq arte p̃ualidu
et sibi eo loci nõ sat copiaꝵ eẽt castra ⁊
mouere iam ceꝑat dũ etce et ex oppido
repentina eruptio facta est. et forte ita
accidit ut codẽ ip̃o tẽpoi̾s momẽto equi¬
tatꝰ a iuba rege missus ĩterueniret. ita¬
q comuĩcatis auxiliis et relicta castra
occupant et abeũtiũ ultimos ĩuaduntꝰ.
Sistit aciẽ cesar et pauci cõtͣ multos e¬

Expanded text:
convenisset litterasque porrigeret, Considius, litteris convenisset litterasque porrigeret, Considius, litteris non acceptis, interrogavit: Et unde, ait, has tu michi litteras? Respondit nuntius fati sui nescius: Et a Cesare, inquit. Hic Considius exclamavit: Atqui unus est, inquit, hoc tempore imperator populi romani, Scipio. Quid michi cum Cesare? et hec dicens, captivum sub oculis suis iugulari imperat, litterasque ipsas signo integro intactas ad Scipionem mittit. Responso per diem noctemque nequicquam expectato, Cesar, quod et oppidum natura atque arte prevalidum, et sibi eo loci non sat copiarum esset, castra iam movere ceperat; dum ecce et ex oppido repentina eruptio facta est, et forte ita accidit, ut eodem ipso temporis momento equitatus a rege Iuba missus interveniret. Itaque, comitatis auxiliis, et relicta castra occupant, et abeuntium ultimos invadunt. Sistit aciem Cesar, et pauci contra multos e
Abbreviated transcription (Latin):
sic et oĩu cõtẽptor ĩ aniũ apparuit. Si ꝗdẽ
ĩ descensu nauis accidit ut casu quodã ad
terrã laberet᷑ et reliquis omine teͬritis
lius renouãs ilid̾̃ antiquũ scipioĩs africaĩ
et terrã ꝓtentis ulnis amplexꝰ teneo te
ĩquir africa. sane cũ ad drumẽtũ ꝑue¬
niss arq ibi castra haberet et si aĩ oĩu
solito eriã ardentiores eẽnt ĩdignãtes
ꝙ post pompeiũ et bellũ et belli duces
suꝑẽẽnt plancꝰ tñ cesaris legatꝰ. qui sui
ducis ĩfatigabilẽ mansuetudinẽ cogno-¬
scebat seu pacis amore seu belli odio in¬
ductus cesarẽ a dit. et uelles ne ĩꝗt un
ꝑator ut cũ considio ꝗnũc oppidũ hoc
custodit olĩ amicꝰ mͥ rome fuit aliquid
de pace agerẽ si quis apud eũ ante ꝙͣ ⁊
cladiũ plus accidat sanioribus cõsiliis lo¬
cus eẽt. nõ negãte cesare captiuũ q̃ndã
cũ literis ĩ oppidũ mittit. qui cũ cõsidiũ

Expanded text:
sic omnium contemptor inanium apparuit. Siquidem sic omnium contemptor inanium apparuit. Siquidem in descensu navis accidit, ut casu quodam ad terram laberetur, et, reliquis omine territis, lius, renovans illud antiquum Scipionis Africani, et terram protentis ulnis amplexus: Teneo, inquit, te, Africa. Sane quum Adrumentum pervenisset, atque ibi castra haberet, etsi animi omnium solito etiam ardentiores essent, indignantes, quod post Pompeium et bellum et belli duces superessent, Plancus tamen, Cesaris legatus, qui sui ducis infatigabilem mansuetudinem cognoscebat, seu pacis amore seu belli odio inductus, Cesarem adit: Et velles ne, inquit, imperator, ut cum Considio, qui nunc oppidum hoc custodit olim amicus michi Rome fuit aliquid de pace agerem, si quis apud eum, antequam cladium plus accidat, sanioribus consiliis locus esset? Non negante Cesare, captivum quemdam cum litteris in oppidum mittit. Qui quum Considium
Abbreviated transcription (Latin):
pio. ꝓtinꝰq unũ de gente cõnelia abiectis¬
simũ hominẽ qui ꝓpt̾ moꝵ cõtẽptũ uul¬
go saluition dicebat᷑ habere ĩ castͥs secũ ꝑ¬
curauit. h̾uitq. postꝙͣ uͦ sex ĩtegras legi¬
ones et duo milia equitũ adueĩsse cogno¬
uit. sufficere ratꝰ has copias nauibꝰ ĩpo¬
suit. et his p̃misis ip̃e quoq ꝙͣꝙͣ sacris
adu̾sa portẽderẽt᷑ et litãti hostia diffugis¬
ser: qd̾ diri ominis apd̾ illos erat cõtẽpsit
alto aĩo. uł ob hoc ip̃m iuctoria dignꝰ lic
suis hec irreligiosa fiducia uideret᷑. soluit¬
q a litore siculo. digrediensq p̃tori qui
tũc siciliã obtinebat quid fieri uelit im¬
arii. ut appareat nõ nisi pauculũ tp̃s
idq hibernũ totãq hãc dilationẽ nõ nͥ
dieꝵ octo fuisse q̃ sibi anno longior nõ
dubitẽ uisa eint. ¶ postꝙͣ ĩ africã uentũ
est ut suꝑstitionũ opinionũq uulgariũ

Expanded text:
pio. Protinusque unum de gente Cornelia abiectispio. Protinusque unum de gente Cornelia abiectissimum hominem, qui propter morum contemptum vulgo Salvition dicebatur, habere in castris secum procuravit, habuitque. Postquam vero sex integras legiones et duo millia equitum advenisse cognovit, sufficere ratus, has copias navibus imposuit, et, his premissis, ipse quoque, quamquam sacris adversa portenderentur et litanti hostia diffugisset quod tunc diri ominis apud illos erat contempsit alto animo, vel ob hoc ipsum victoria dignus, licet suis hec irreligiosa fiducia videretur, solvitque a litore Siculo, digrediensque pretori, qui tunc Siciliam obtinebat, quid fieri velit, imarii; ut appareat nonnisi pauculum tempus, idque hibernum, totamque hanc dilationem nonnisi dierum octo fuisse, que sibi anno longior, non dubitem, visa erat. Postquam in Africam ventum est, ut superstitionum opinionumque vulgarium,
Abbreviated transcription (Latin):
ne more suo ꝑ licentiã uagarent᷑. s dicto
ob audientes nec q̃rendi usꝙͣ eẽnt nec
uocandi. crescebat aũt in dies fama hosti.¬
liũ copiaꝵ. eꝗtatꝰ infinitꝰ eẽ dicebatur.
et regis quatuor / Scipioĩs aũt illi eĩ cato
cesserat detẽ legiones. ad hec leuis ar¬
mature uis ĩmensa. classis nõ una s plu¬
rime ac diu̾se. quibꝰ nũtiis cesar nichil
mouebat᷑. s ad occurendũ hostibus ĩgeti
fiducia aspirabat. qr cũ paucis tñ aduene¬
rat nõ sine aĩ labore augmẽtũ sui ex̾cit
expectabat. qui diffusis hac illac edictis
quotidie augebat᷑. neq illud ĩt̾ p̃tereũda
posuerĩ. fama quidẽ et opinio uetꝰ ĩualue¬
rat nõ illa quidẽ casu fortuito s magis ex
causis originẽ habẽs ĩuictũ ĩ africa scipio¬
nũ nomẽ. qd̾ eo spectabat ut uulgari ẽro¬
re uictoria scipionis futurã uaticinarẽt᷑.
id ubi cesar sensit. et mͥ alt̾ ĩquit erit sci¬

Expanded text:
ne more suo per licentiam vagarentur, sed dicto ne more suo per licentiam vagarentur, sed dicto obaudientes nec querendi usquam essent nec vocandi. Crescebat autem in dies fama hostilium copiarum: equitatus infinitus esse dicebatur, et regis quatuor, Scipionis autem illi enim Cato cesserat decem legiones; ad hec levis armature vis immensa, classis non una, sed plurime ac diverse. Quibus nuntiis Cesar nichil movebatur, sed ad occurrendum hostibus ingenti fiducia aspirabat; et quia cum paucis tamen advenerat, non sine animi labore augmentum sui exercitus expectabat, qui diffusis hac illac edictis quotidie augebatur. Neque illud inter pretereunda posuerim: fama quidem et opinio vetus invaluerat, non illa quidem casu fortuito, sed magnis ex causis originem habens, invictum in Africa Scipionum nomen, quod eo spectabat, ut vulgari errore victoriam Scipionis futuram vaticinarentur. Id ubi Cesar sensit: Et michi alter, inquit, erit Sci
Abbreviated transcription (Latin):
ex asia ardentissimi spiritus ĩꝑator hieme
media et adu̾sis tẽpestatibꝰ absq ulla ĩter¬
kalendas ⁊ anuarii lilibeũ attigit. et ꝙͣuiᷤ
ut dixi romã reuocatꝰ et rome necessarius
oĩa tñ post habenda ĩminenti bello cẽsuit.
qm̃ fama erat põpeianas partes ĩ africa
maximis ĩcremẽtis assurgere. uniꝰ ducis
ĩ locũ duo successerãt. Cato et sçipio. et
ciuili potẽtie ĩ africã coacte ext̾ne qͦ ui¬
res iube regis accesserãt. et ĩgẽtẽ undiq
qiͣ de industͥa reꝵ molẽ fortuna collegerat/
quo uictoriã cesaris efficeret clariorẽ. et
reges cũ ciuibꝰ miscerẽtur. eo ig̾ cũ ueĩss
tentoria fixit ĩ litore ita ut pene undis
abluerẽt᷑ ne quis dubitaret eũ nich ali¬
ud ꝙͣ transitũ cogitare eẽntq sui oẽs ho¬
ris oĩbus parati. et ꝙͣuis adu̾sãtibꝰ undis
ac fluctibꝰ remiges tñ ĩ puppibꝰ detinebat.

Expanded text:
ex Asia, ardentissimi spiritus imperator, media ex Asia, ardentissimi spiritus imperator, media hieme et adversis tempestatibus, absque ulla interKalendas Ianuarii Lilybeum attigit, et quamvis, ut dixi, Romam revocatus et Rome necessarius, omnia tamen posthabenda imminenti bello censuit, quoniam fama erat pompeianas partes in Africa maximis incrementis assurgere. Unius ducis in locum duo successerant, Cato et Scipio, et civili potentie in Africam coacte externe quoque vires Iube regis accesserant, et ingentem undique quasi de industria rerum molem fortuna collegerat, quo victoriam Cesaris efficeret clariorem, et reges cum civibus miscerentur. Eo igitur quum venisset, tentoria fixit in litore ita, ut pene undis abluerentur, ne quis dubitaret eum nichil aliud, quam transitum cogitare, essentque sui omnes horis omnibus parati. Et, quamvis adversantibus undis ac fluctibus, remiges tamen in puppibus detinebat,
Abbreviated transcription (Latin):
consilii calcar adiecit. ꝓperãs que ĩpõto
agenda eẽnt expedire quo maturiꝰ ad
italiã nauigaret. ueĩt ig̾ ĩꝓuisus atq
in expectatꝰ telam ponti oppidũ. uenit
aũt qiͣ fulmẽ ueniens feriensq simul.
atq abiens sic ut unũ ab alio ĩternosci
nequeat. Rex subita re ꝑculsus cũ ĩ aciẽ
ueniss magno p̃lio uictus est. tũ cõposi¬
tis ponti rebus et rege ad ea que se fac¬
tuꝵ sponte ꝓmiserat ui coacto e põto it¬
totaq asia discessit. et hec oĩa raptĩ adeo
gesta sunt ut de hoc bello cesar ip̃e dic̾et
tria hec u̾ba dũ taxat. ueni uidi uici. qiͣ
uictoriã indicans nõ laborẽ. alii dicũt di¬
xisse eũ ueni et ante hostẽ ꝙͣ uiderẽ uici.
et hec quidẽ duo bella egiptiũ et põticu
ꝙͣꝙͣ nõ cũ ciuilibus gesta ciuilibꝰ tñ bellis
inserta sũt. nũc ad uere atq ũdiq ciui-¬
le bellũ redeat stilus. Ogressus Cesar

Expanded text:
consilii calcar adiecit, properans, que in Ponto consilii calcar adiecit, properans, que in Ponto agenda essent, expedire, quo maturius ad Italiam navigaret. Venit igitur improvisus atque inexpectatus Telam, Ponti oppidum; venit autem quasi fulmen veniens feriensque simil atque abiens sic, ut unum ab alio internosci nequeat. Rex subita re perculsus, quum in aciem venisset, magno prelio victus est. Tum compositis Ponti rebus, et rege ad ea, que facturum se sponte promiserat, vi coacto, e Ponto totaqua Asia discessit. Et hec omnia raptim adeo gesta sunt, ut de hoc bello Cesar ipse diceret tria hec verba dumtaxat: Veni, vidi, vici; quasi victoriam indicans, non laborem. Alii dicunt dixisse eum: Veni et ante hostem, quam viderim, vici. Et hec quidem duo bella, Egyptium et Ponticum, quamquam non cum civibus gesta, civilibus tamen bellis inserta sunt. Nunc ad vere atque undique civile bellum redeat stilus. Caput 25 Digressus Cesar
Abbreviated transcription (Latin):
chil egit adu̾sus me. publicas remitto il¬
las tñ que irreparabiles ut cedes ac uul¬
nera et ludibria ciuiũ romanoꝵ p̃das
et ablata restituere qm̃ potest romaĩs pa¬
rit̾ sotiisq publicanoꝵ familias quas ꝑ
uĩ tenet emittere ad libertatẽ. suꝑ oĩa
ponto excedere statĩ ĩubeo. si paruerit
tũ demũ munera ab eo mͥ transmissa re¬
cipiam. alioquin spes concordie nulla ẽ.
hoc responsu cũ legati retulissent phar¬
naces nichil u̾bo quidẽ aĩo aũt or̃a retu¬
sauit. sperans cesaris discessũ nõ posse di¬
fferri. quẽ iam publice notũ eẽt multis
et magnis ex causis redire ĩ italiã opor¬
tere. Itaq t̾giu̾sari simulare ĩpedimẽta
occupationes fingere moras nectere di¬
lationes et noua pacta aucupari. Cesar
fraudẽ nec difficile erat intelligens. na¬
turalit̾ insite celeritati qua sepe paruo
tẽporis ĩ spatio multa et magna cõfecerat

Expanded text:
chil egit adversus me: publicas remitto, ilchil egit adversus me: publicas remitto, illas tamen, que irreparabiles sunt, ut cedes ac vulnera et ludibria civium romanorum: predas et ablata restituere, quantum potest, Romanis pariter sociisque, publicanorum familias, quas per vim tenet, emittere ad libertatem, super omnia Ponto excedere statim iubeo. Si paruerit, tum demum munera michi ab eo transmissa recipiam: alioquin spes concordie nulla est. Hoc responsum quum legati retulissent, Pharnaces nichil verbo quidem, animo autem omnia recusavit, sperans Cesaris discessum non posse differri, quem iam publice notum esset multis et magnis ex causis redire in Italiam oportere. Itaque tergiversari, simulare, impedimenta, occupationes fingere, moras nectere, dilationes et nova pacta aucupari. Cesar fraudem nec difficile erat intelligens, naturaliter insite celeritati, qua sepe parvo temporis in spatio multa et magna confecerat,
Abbreviated transcription (Latin):
legatis auditis ego ĩquit pharnaci nõ
infensus s ꝓpitiꝰ aduenio. mͦ qd̾ u̾bis po¬
llicet᷑ rebus impleat. atq his dcĩs leta
fronte duo u̾ba suꝑaddidit. q̃ michi ex
ip̃o magnanimitatis gremio deprõpta
uideant᷑. uidete aũt ĩquit ne aut mi¬
chi deiothaꝵ ut indignũ ueĩa ꝙ cõtra
me steterit aut regem uestrũ adu̾sus
me nõ stetisse ceu magnũ aliqd̾ benefi¬
ciũ opponatis. nã neq deiotharꝰ tantã
ĩiuriã neq rex uester tantũ beneficiũ mͥ
cõtulit ꝙͣ tũ uos putatis. ille quidẽ p̃stitit
et offensas meas ut ignoscere possez suppli¬
obsequiosus pͥuata grã publicis cõmodis
ut solita est obstante. hic aũt uester nõ
tã mͥ cõsuluit cui celitꝰ de oĩbꝰ decreta uic-¬
toria erat ꝙͣ sibi ne cũ aliis uĩceret᷑. ꝗs¬
quis eĩ cõtͣ me ueniss hauddubie uictus
abiiss. huic ego igͦ quas remitã pͥuatas
offensas nullas habeo/ qui ut dicitis ni¬

Expanded text:
legatis auditis: Ego, inquit, Pharnaci non legatis auditis: Ego, inquit, Pharnaci non infensus, sed propitius advenio, modo, quod verbis pollicetur, rebus impleat. Atque his dictis, leta fronte duo verba superaddidit, que michi ex ipso magnanimitatis gremio deprompta videantur. Videte autem, inquit, ne aut michi Deiotarum ut indignum venia, quod contra me steterit, aut regem vestrum adversus me non stetisse ceu magnum aliquod beneficium apponatis. Nam neque Deiotarus tantam iniuriam neque rex vester tantum beneficium michi contulit, quantum vos putatis. Ille quidem prestitit, et offensas meas ut ignoscere possem suppliobsequiosus, privata gratia publicis commodis, ut solita est, obstante. Hic autem vester non tam michi consuluit, cui celitus de omnibus decreta victoria erat, quam sibi, ne cum aliis vinceretur. Quisquis enim contra me venisset, haud dubie victus abiisset. Hinc ego igitur quas remittam privatas offensiones nullas habeo, qui, ut dicitis, ni
Abbreviated transcription (Latin):
unã regis e subditis suis romano more
ĩstructã et quottũq haberet equites
secũ ad bellũ ponticũ mitti ĩꝑat. cũq
deiotharus ĩ oĩbus paruiss et ad eius
regiã cesar pͥstini more hospitii diu̾tiss
cultꝰq sũma diligentia fuiss ĩuentus
est qui deiothaꝵ corã cesare accusaret.
insidias sibi illũ noctunas tetẽdisse. ex¬
tat elegantissima ciceroĩs regẽ defendẽ¬
tis oratio. Cesari ponticos fines ĩgresso
legatio pharnacis regis obuiã ueĩt orat
aĩo suis ĩpiis parituꝵ. neq indignum eiꝰ
gratia quinũꝙͣ põpeio cesarisq hostibꝰ
fauiss quã fautor hostiũ deiotharꝰ ĩue.¬
nisset. post hec illi coronã aureã a suo
rege trãsmissã obtulerũt. erat cesari
natura tũ reꝵ tũ u̾boꝵ comitas multa
atq mansuetudo. et legatos ad sẽ mis¬
sos mitissiẽ alloqui et si uspiã errassẽt
lenit̾ admonere mos illi ꝑpetuus. itaq

Expanded text:
unam regis ex subditis suis romano more unam regis ex subditis suis romano more instructam, et quotcunque haberet equites secum, ad bellum Ponticum mitti imperat. Quumque Deiotarus in omnibus paruisset, et ad eius regiam Cesar pristini more hospitii divertisset, cultusque summa diligentia fuisset, inventus est, qui Deiotarum coram Cesare accusaret, insidias illum sibi nocturnas tetendisse. Extat elegantissima Ciceronis regem defendentis oratio. Cesari Ponticos fines ingresso legatio Pharnacis regis obviam venit: orat, animo suis imperiis pariturum, neque indignum eius gratia, qui numquam Pompeio Cesarisque hostibus favisset, quam fautor hostium Deiotarus invenisset. Post hec illi coronam auream a suo rege transmissam obtulerunt. Erat Cesari natura tum rerum tum verborum comitas multa atque mansuetudo, et legatos ad se missos mitissime alloqui, et, si uspiam errassent, leniter admonere mos illi perpetuus. Itaque,
Abbreviated transcription (Latin):
a iuuẽtute didicerã obedire p̃sentibus.
ad hec cesar młta ĩ te et magna benefi¬
tia mea quibꝰ olim consul teq tuũq re¬
gnũ honestaui minime quidẽ tibi exci¬
disse debuerant. excusatio aũt erroris
penitus nulla est tã prudenti tãq ĩdu.¬
strio uiro. nosse eĩ poteras et debebas q
urbem romã atq italiam teneret ubi
ille eẽt ibi senatũ populũq romanu
ibi demũ eẽ rẽ publicã. contra aũt quis
lentulũ et maͣcellũ consules haberet.
quid ue int̾ tã dissimilia int̾eẽt ignora¬
re nõ poteras. ego tñ hanc culpã pͥorib̾
beneficiis atq obsequiis tuis et hospitio
qd̾ tibi est mecũ et amicitie antiq̃ et di¬
gnitati tue atq etati uolens dono ĩ suꝑ
et multoꝵ p̃cibus hospitũ amicoꝵ tuoꝵ
thetrarchie ĩ tẽpore qd̾ iustũ uid̾bitur
diffiniã. te ĩterea confident̾ metũ ag̾e
et regio habitu uri uolo. his dcĩs legioe

Expanded text:
a iuventute didiceram, obedire presentibus? a iuventute didiceram, obedire presentibus? Ad hec Cesar: Multa in te et magna beneficia mea, quibus olim consul te tuumque regnum honestavi, minime quidem tibi excidisse debuerant; excusatio autem erroris penitus nulla est tam prudenti tamque industrio viro. Nosse enim poteras et debebas, qui urbem Romam atque Italiam teneret, ubi ille esset, ibi senatum populumque romanum, ibi demum rem esse publicam. Contra autem, quis Lentulum et Marcellum consules haberet? Quidve inter tam dissimilia interesset, ignorare num poteras? Ego tamen hanc culpam prioribus beneficiis atque obsequiis tuis et hospitio, quod tibi est mecum, et amicitie antique et dignitati tue atque etati volens dono, insuper et multorum precibus hospitum amicorumque tetrarchie in tempore, quod iustum videbitur, diffiniam: te interea confidenter mecum agere et regio habitu uti volo. His dictis, legionem
Abbreviated transcription (Latin):
id uͦ se ĩ syria ciliciaq et asia minori ce¬
lerrime ꝑactuꝵ cõfidebat: ꝙ nulla ibi
belli materia appareret. In bithinia
aũt ac ponto plusculũ negotii supesse
pharnaçe rege adhuc regiones illas ob¬
tinente. Iussis ergo urbanis atq italis
rebus usq ad ip̃iꝰ aduentũ conqescere
ip̃e cepto festinus itinere phaͣnacẽ petit
appropĩ quãti deiotharus galatie thetraͣ¬
cha licet tũc de illa litigãs rex aũt mi-¬
noris armenie a senatu cõstitutꝰ depo¬
sito oĩ ornatu regio et nõ solũ pͥuati s
rei supplicisq habitu obuiã ueĩt. et cũ
audientiã meruiss ego ĩquit cesar nõ
ĩfitior me põpeio fauisse si erraui teq
offendi ueniã peto. erã cesar ut fui sẽ¬
ꝑ atq ero fidelis populo romano erã in
his terris que nullis tus p̾sidiis tene¬
bantur. neq de romaĩs dissensioĩbꝰ co-¬
gnoscere meũ erat. quid agerẽ nͥ quod

Expanded text:
Id vero se in Syria Ciliciaque et Asia minori ceId vero se in Syria Ciliciaque et Asia minori celerrime peracturum confidebat, quod nulla ibi belli materia appareret; in Bithynia autem ac Ponto plusculum negotii superesse, Pharnace rege adhuc regiones illas obtinente. Iussis ergo urbanis atque Italis rebus usque ad ipsius adventum conquiescere, ipse cepto festinus itinere Pharnacem petit. Appropinquanti Deiotarus Galatie tetrarcha, licet tunc de illa litigans, rex autem minoris Armenie a senatu constitutus, deposito omni ornatu regio, et non solum privati, sed rei supplicisque habitu obviam venit, et, quum audientiam meruisset: Ego, inquit, o Cesar, non inficior me Pompeio favisse. Si erravi teque offendi, veniam peto. Eram, Cesar, ut fui semper, atque ero, fidelis populo romano. Eram in his terris, que nullis tuis presidiis tenebantur, neque de romanis dissensionibus cognoscere meum erat. Quid agerem, nisi quod
Abbreviated transcription (Latin):
silio ut qd̾ statuerat firmũ eẽt: ac gloi
eoꝵq p̾sidiis teneri si ĩ fide mansissent
alio quin posse si rebellassent eisdẽ ip̃is
que ad eoꝵ custodiã dataerant auxi-¬
liis contineri. et gestoꝵ ꝑ cesarẽ ĩ egip¬
nec cessare sciens nec quiescere. eũtez
nũtii ex italia assequũt᷑ litereq roma
reddite. oĩu sententia una erat. mul¬
ta et in urbe et in italia ꝑperã agi. ꝙ
populo ꝑ tribunos plebis cõtẽtiose mł¬
ta in exercitu ambitiose atq ignaue ꝑ
tribunos militũ ac p̃fectos legionũ cõ¬
traq disciplinã militie a maioribꝰ ĩsti¬
tutã. ex quibꝰ unũ oẽs cõcdudebãt ne¬
cessariũ eiꝰ reditũ. netessariaq p̾sẽtiã.
quibus rebus et si merito moueretu pͥ¬
mũ tñ arbitrabatur eas terras ubi tue
erat ordinare. ut trãqllas et ĩplo obse¬
quentes redeundo dimitteret/. ne diu̾¬
sos actus ĩculcando neutrũ cõsumaret.

Expanded text:
silio, ut, quod statuerat, firmum esset, quod silio, ut, quod statuerat, firmum esset, quod eorumque presidiis teneri, si in fide mansissent; alioquin posse, si rebellassent, eisdem ipsis, que ad eorum custodiam data erant, auxiliis contineri. Hec gestorum per Cesarem in Egypnec cessare sciens, nec quiescere. Euntem nuntii ex Italia assequuntur littereque. Romam redire omnium sententia una erat, multa et in urbe et in Italia perperam agi, populo per tribunos plebis contentiose, multa in exercitu ambitiose atque ignare per tribunos militum ac prefectos legionum contraque disciplinam militie a maioribus institutam; ex quibus unum omnes concludebant, necessarium eius reditum, necessariam presentiam. Quibus rebus etsi merito moveretur, primum tamen arbitrabatur eas terras, ubi tunc erat, ordinare, ut tranquillas et imperio obsequentes redeundo dimitteret, ne diversos actus inculcando neutrum consummaret.
Abbreviated transcription (Latin):
ueniss. Sic abiettis armis et id genus
uestis ĩduti. qua placare untoᷤ dños p̾ca¬¬
riq ueniã solebant. et ferentes sacra
qiͣ deo cuipiã obuiã egressi seq et sua
urbẽq ip̃a ei supplices dedidere. tanto
iusuꝑ suoꝵ gaudio ducẽ suũ e tot ĩsidi¬
is tantisq ꝑiculis cũ salute et gloĩa eua¬
sisse ceͣnẽtiu ut undiq cumulatũ dies
ille p̾stantissimo ĩꝑatori fructũ ui̾tutis
attulisse uideret᷑. tũ de regno disposuit.
nimosior eo missus nouandaꝵ reꝵ ma¬¬
teriã ĩueniret. cleopatre cuiꝰ blanda cõ-¬
suetudine tenebatur et cui iure etia
debebat᷑ necnõ et minori eiꝰ fratͥ scep¬
trũ dedit . qm̃ maior male monitꝰ eius
audierat. minorẽ filiã arsinoen regno
eduxit. ne forte rebus adhuc ten̾is p̃te¬
xtu illiꝰ puelle qd̾ aliꝙͣdiu feterat gani¬
medes noui motꝰ ꝑ aliũ orirẽt᷑. aliquoͭ
ibi p̃teren legiones liquit. idq alto cõ¬

Expanded text:
venisset: sic, abiectis armis, et id genus venisset: sic, abiectis armis, et id genus vestis induti, qua placare iratos dominos precarique veniam solebant, et ferentes sacra, quasi deo cuipiam obviam egressi, seque et sua urbemque ipsam ei supplices dedidere; tanto insuper suorum gaudio ducem suum e tot insidiis tantisque periculis cum salute et gloria evasisse cernentium, ut undique cumulatum dies ille prestantissimo imperatori fructum virtutis attulisse videretur. Tum de regno disposuit, nimosior eo missus novandarum rerum materiam inveniret, Cleopatre, cuius blanda consuetudine tenebatur, et cui iure etiam debebatur, nec non et minori eius fratri sceptrum dedit, quoniam maior male monitus eius audierat. Minorem filiam Arsinoen regno eduxit, ne forte, rebus adhuc teneris, pretextu illius puelle, quod aliquandiu fecerat Ganymedes, novi motus per alium orirentur. Aliquot ibi preterea legiones liquit, idque alto con
Abbreviated transcription (Latin):
lis defensoribꝰ et his ip̃is feritis repente
coͣripit᷑. et clamore sublato et qui infra
erãt solito acrius pugnantibus totis castͥs
sine delectu exitus fuga fit. et hĩc quoq
aliis suꝑ alios ruentibꝰ strages ingẽs uigĩ
lia hoc p̃lio dedita cũ septuagita longis
nauibus. quĩgenti ex uictoribꝰ ꝑiere.
Rex ip̃e castris effugiens ĩ scaphã cõiectꝰ
et urgentibꝰ qui euadere simul festina¬
bant in mare deiectꝰ nõ ad suos ut ce¬
sar s ad pisces et ad fundũ abrit. atq
ĩpulsu flucribꝰ cadauer ĩuentũ ĩ ripa
et lorice auree ĩditio cognitũ. sic pue¬
rilis fraus ĩ ip̃o flore neꝗtie extincta. sic¬
et aliud agens cesar generi ultor effectꝰ
et illiꝰ magni uiri manibꝰ nocẽrissimoꝵ
hominũ sanguine parentatũ est. ¶ po¬
st hec alexandriã cesar uictor ĩgredituͣ
tanta oĩu ciuiũ reuerentia. tanto hono¬
re/. qiͣ nõ ad domandos s ad liberãdos ad¬

Expanded text:
lis defensoribus et his ipsis territis, repente lis defensoribus et his ipsis territis, repente corripitur; et clamore sublato, et, qui infra erant, solito acrius pugnantibus, totis castris sine delectu exitus fuga fit, et hinc quoque, aliis super alios ruentibus, strages ingens. Viginodecim millia dedita cum septuaginta longis navibus; quingenti ex victoribus periere. Rex ipse e castris effugiens, in scapham coniectus, et, urgentibus, qui evadere simul festinabant, in mare deiectus non ad suos, ut Cesar, sed ad pisces et ad fundum abiit, atque impulsum flucibus cadaver inventum in ripa, et lorice auree indicio cognitum. Sic puerilis fraus in ipso flore nequitie extincta: sic aliud agens Cesar generi ultor effectus, et illius magni viri manibus nocentissimorum hominum sanguine parentatum est. Post hec Alexandriam Cesar victor ingreditur, tanta omnium civium reverentia, tanto honore, quasi non ad domandos, sed ad liberandos ad
Abbreviated transcription (Latin):
libellos quos ea gestabat maris aqua
ꝑfunderet. mox exceptꝰ a suis nil mo-¬
ratꝰ. s familiaribꝰ illa sua celeritate ac feli¬
citate u̾sus ĩhostes ĩcredibile ꝙͣ subito classẽ
regiã opp̾ssit. ac cepit. ꝑiit hoc cõgressu the¬
odotus totiꝰ mali artifex cõmenti. dẽsq
simul põpen ĩ r̾fectores ĩt̾fecti. forinꝰ et Ga¬
nimedes euasisse uidebant᷑ s ĩ fuga ipsi
etiã misera moͬte deleti sunt. nec minus
intrabellũ erat. Alexandrinoꝵ castra cel¬
so loca posita expugnari sine maximo mi¬
litũ ꝑiculo nõ poterant. Solicitꝰ hac de re
cesar adu̾tit sũmũ castroꝵ locũ uacuũ
derelictũ. eo ꝙ suapte natura tutꝰ uidere¬
tur. oẽsq uł pugne uł spectaculi uolup¬
tate ad infima descendisse. Iire illo aliqͦt
cohortes iubet et occulto ambitu ꝑueni¬
re. p̃fecto his carfaleno uiro forti et bel¬
landignaro. qd̾ cũ factũ eẽt locꝰ pene nul¬

Expanded text:
libellos, quos ea gestabat, maris aqua libellos, quos ea gestabat, maris aqua perfunderet. Mox exceptus a suis nil moratus, sed familiaribus illa sua celeritate ac felicitate versus in hostes incredibiliter quam subito classem regiam oppressit, ac cepit. Periit hoc congressu Theodotus, totius mali artifex commenti, omnesque simul Pompeii interfectores interfecti. Photinus et Ganymedes evasisse videbantur, sed in fuga ipsi etiam misera morte deleti sunt. Nec minus in terra bellum erat. Alexandrinorum castra, celso loco posita, expugnari sine magno militum periculo non poterant. Sollicitus hac de re Cesar advertit summum castrorum locum vacuum derelictum, eo quod suapte natura tutus videretur, omnesque vel pugne vel spectaculi voluptate ad infima descendisse. Ire illo aliquot cohortes iubet et occulto ambitu pervenire, prefecto his Carfuleno, viro forti et bellandi gnaro. Quod quum factum esset, locus, pene nul
Abbreviated transcription (Latin):
aduentu accreuisse nichilq digressu eiꝰ
decreuisse romaĩs iure cõst̾narẽtuͣ. uil
eĩ magis aĩos populoꝵ deicit ꝙͣ subiec¬
ta oculis sui suꝑioris ĩertia. Ceteꝵ cotͣ
hũc motũ cesar solita iuͬtute consuͣge̾s
cũ irruptione hostiũ repentina ad classẽ
suã transiturꝰ ĩ nauiculã cõscendi̾t utq
ĩ tali ꝑiculo fieri solet multoꝵ aggestu
aut ĩpulsus aut alno obruta demeͬsus ĩ
pelagus ꝑ ducentos passus enauit ad
ꝓpĩquã nauĩ. sũt qui paludamento ĩ
fluctibꝰ dimisso enatasse illũ dicãt. id¬
q seu fortuito seu consulto ut hostes
in illud sagittis ac lapidibꝰ intẽtos face¬
retꝰ. sunt qui paludamẽtũ moͣdicꝰ tra-¬
hentẽ ne hãc quidẽ gloriandi materiã
hostibus reliquisse confirmẽt. hec uul-¬
gatior et certioribꝰ testibꝰ suffulta sẽrẽ¬
tia est. nã de eo nulla est dubretas ele¬
uata illũ sin̾stra manu enauisse ne

Expanded text:
adventu accrevisse, nichilque digressu eius adventu accrevisse, nichilque digressu eius decrevisse Romanis, iure consternarentur. Nil enim magis animos populorum deicit, quam subiecta oculis sui superioris inertia. Ceterum contra hunc motum Cesar solita virtute consurgens quum eruptione hostium repentina ad classem suam transiturus in naviculam conscendisset, utque in tali periculo fieri solet, multorum aggressu aut impulsus, aut alveo obruta, demersus in pelagus per ducentos passus enavit ad propinquam navim. Sunt qui, paludamento in fluctibus dimisso, enatasse illum dicant, idque, seu fortuito seu consulto, ut hostes in illud sagittis ac lapidibus intentos faceret: sunt qui, paludamentum mordaciter trahentem ne hanc quidem gloriandi materiam hostibus reliquisse confirment. Hec vulgarior et certioribus testibus suffulta sententia est. Nam de eo nulla est dubietas, elevata illum sinistra manu enavisse, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ĩhibitis lacͥmis solatꝰ est pueꝵ: et si hũc
ĩquit quẽ p̃tendis aĩu habes cito ad me
reu̾ti er mecũ eẽ poteris. nũc uade et tu¬
oꝵ desiderio satisfac. atq hortor et admo¬
neo ut amicitiã romanã potiꝰ ꝙͣ arma ex¬
piri uelis sic admonitũ dimisit. Ille ueluͭ
ferox belua uinclis emissa totis mox re¬
gni uiribus contra cesarẽ cõspirauit ut
saris ostenderet se pͥmũ p̃ gaudio lacͥma¬
tũ. pene leti hoc euẽtu erant cesaris a mi¬
ci tantã sibi facilitatẽ atq clemẽtiã esse
damnosã ꝙ tã cito regẽ quẽ ĩ potestate
haberet petentibꝰ remisiss. ut suꝑflua
bonitas probati ducis puerili u̾sutia plec¬
teretur. qiͣ uͦ hoc cesaris bonitate sola nõ
altiore consilio gestũ eẽt. ut et rex p̃sẽs
ĩciꝑet suis ẽẽ cõtẽptui. multa eĩ desiderã¬
tur absentia que p̾sentia cõtẽpnũt᷑. et
alexand̾ni cognito nichileis sui regis

Expanded text:
inhibitis lacrimis, solatus est puerum: Et si hunc, inhibitis lacrimis, solatus est puerum: Et si hunc, inquit, quem pretendis, animum habes, cito ad me reverti et mecum esse poteris. Nunc vade et tuorum desiderio satis fac. Teque hortor et admoneo, ut amicitiam romanam potius, quam arma, experiri velis. Sic admonitum dimisit. Ille, velut ferox bellua vinculis emissa, totis mox regni viribus contra Cesarem conspiravit, ut satis ostenderet se primum pre gaudio lacrimatum. Pene leti hoc eventu erant Cesaris amici, tantam sibi facilitatem atque clementiam esse damnosam, quod tam cito regem, quem in potestate haberet, petentibus remisisset, ut superflua bonitas probati ducis puerili versutia plecteretur. Quasi vero hoc Cesaris bonitate sola, non altiori consilio gestum esset, ut et rex presens inciperet suis esse contemptui multa enim desiderantur absentia, que presentia contemnuntur, et Alexandrini, cognito nichil eis sui regis
Abbreviated transcription (Latin):
merent suũ regẽ quẽ saluũ cupiebant.
ut qui potestate pueri ad oẽ scelus abute¬
bantur sicut nõ nulli nr̃a faciũt etate.
eãq cesari salutis cãm extitisse̾. ip̃e aũt
se ĩ urbe parũ tutũ sentiens ĩ prouisus pha¬
ron pene ĩsulã occupauit. ut loco salte ꝙͣ uͥ ottii
ture oꝑamdaret. neq tñ diutuna respi¬
randi contigit facultas. Inimici eĩ p̃sen¬
tiã cesaris qiͣ fulmen hoͣrebant. et quod
multis accidit ꝑiculũ metuẽtes ꝑiculu
maturabant. semꝑ ergo cõsilia semꝑ aͣma
semꝑ insidias agitabant. Interĩ uͦ credo ego
hostiũ suggestu legati alexandrini ad cesa¬
rẽ uenerũt regẽ suũ reposcentes. quibus
ille se facilẽ p̾buit. cũ uͦ dimittire eũ uel¬
let ille u̾sutissimꝰ ac fallacissimꝰ puer et
suoꝵ similis fictis cũ lacͥmis cesarẽ p̃caba¬
tur ne id faceret. neq eĩ regnũ suũ sibi
ẽẽ cariꝰ cesareo aspectu. qd̾ cesar audiens

Expanded text:
imerent suum regem, quem salvum cupiebant, imerent suum regem, quem salvum cupiebant, ut qui potestate pueri ad omne scelus abutebantur, sicut nonnulli nostra faciunt etate, eamque Cesaris salutis causam fuisse. Ipse autem se in urbe parum tutum sentiens improvisus Pharon pene insulam occupavit, ut loco saltem tutior aliquture operam daret. Neque tamen diuturna respirandi contigit facultas. Inimici enim presentiam Cesaris quasi fulmen horrebant, et, quod multis accidit, periculum metuentes periculum maturabant. Semper ergo consilia, semper arma, semper insidias agitabant. Interim vero, credo ego hostium suggestu, legati Alexandrini ad Cesarem venerunt regem suum reposcentes. Quibus ille se facilem prebuit. Quum vero dimittere eum vellet, ille versutissimus ac fallacissimus puer et suorum similis fictis cum lacrimis Cesarem precabatur, ne id faceret; neque enim regnum suum sibi esse cesareo carius aspectu. Quod Cesar audiens,
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse confirmant. s ubicũq eẽt cõstat eam
ad cesarẽ penetrasse seq ad ip̃iꝰ genua ꝓie¬
cisse̾ orantẽ ur ei paͣte regni restituere iu¬
beret. ut comuĩs testamẽto patͥs cautum
appareret. et petitio iusta erat et ĩsignis
forma. accedebat et regiodiũ qui põpeii
morte ĩsolent̾ se romanis armis ĩmiscu¬
isse uidebatur: tot causis adiuta iustitia
cũ iussisset cesar ut regina soror ĩ regnũ
restitueretur/ Consiliarii a quibꝰ indies
cesari occulte insidie parabãtur audito
eiꝰ imꝑio er cleopatrã simul timẽtes et
cesarẽ nec iam more locũ ẽẽ extimãtes
ad aꝑtã iũ cõu̾si nocte proxima illũ ĩtra
regiam obsederũt. fuit tũc maxĩe ũitute
opus eximia que tot hostiũ tota nocte at¬
cũ paucis ĩpetũ toleraret ĩcendiũq ꝓpel¬
leret uicinaꝵ ediũ. fama est timuisse ho¬
stes ne una cũ cesare int̾ tenebras oppͥ¬

Expanded text:
fuisse confirmant. Sed, ubicumque esset, constat eam fuisse confirmant. Sed, ubicumque esset, constat eam ad Cesarem penetrasse, seque ad ipsius genua proiecisse orantem, ut ei partem regni restituere iuberet, ut communis testamento patris cautum appareret. Et petitio iusta erat, et insignis forma accendebat et regis odium, qui Pompeii morte insolenter se romanis armis immiscuisse videbatur. Tot causis adiuta iustitia, quum iussisset Cesar, ut regina soror in regnum restitueretur, consiliarii, a quibus in dies Cesari insidie occulte parabantur, audito eius imperio, et Cleopatram simul timentes et Cesarem, nec iam more locum esse estimantes, ad apertam vim conversi nocte proxima illum intra regiam obsederunt. Fuitque tunc maxime virtute opus eximia, que tot hostium tota nocte cum paucis impetum toleraret, incendioque propelleret vicinarum edium. Fama est timuisse hostes, ne una cum Cesare inter tenebras oppr
Abbreviated transcription (Latin):
ria atq cilicia aduentare cesaris legiones
solicitiores solito egiptii instructa classe cõ¬
meatibꝰ ĩsidiabãt᷑. qd̾ audiens cesar eo clas¬
sem dirigit ĩ qua rhodius heufranor ut
ꝓmiserat pͥmus pugnã ĩiit semꝑ uĩcere
solitꝰ. s fortuna eu ꝙ de multis facit ĩ fine
reliquerat. ꝙͣuis et tũc etiam uicit. nã et
obuiã nauĩ fregit demersitq et dũ aĩosius
aliã ꝑurget nullo opẽ ferente seu q uiͬtu¬
ti eius adeo fiderent ut crederent auxilio
nõ egere. seuqd̾ potiꝰ reor metu illos deti¬
nente uincendo atq ĩseq̃ndo deꝑiit unus¬
et bene geste rei laudẽ adeprus et mortez.¬
¶ erat apud cesarẽ ptholomeus qd̾ plurisq
natura euenit etate puer calliditate se¬
nex ac nequitia. erat aũt forte sꝑans
grãm cesaris pompei morte ꝓmeruisse. hu¬
ic bellũ eo tempore cũ cleopatra sorore er¬
at. et cõiuge quã quidã fratris ĩ caͣcere tũc

Expanded text:
ria atque Cilicia adventare Cesaris legiones, ria atque Cilicia adventare Cesaris legiones, sollicitiores solito Egyptii, instructa classe commeatibus insidiabantur. Quod audiens Cesar eo classem dirigit, in qua Rhodius Euphranor, ut promiserat, primus pugnam iniit, semper vincere solitus. Sed fortuna eum, quod de multis facit, in fine reliquerat; quamvis et tunc etiam vicit. Nam et obviam navim fregit demersitque, et dum animosius aliam perurgeret, nullo opem ferente, seu quia virtuti eius adeo fiderent, ut crederent auxilio non egere, seu, quod potius reor, metu illos detinente, vincendo atque insequendo deperiit, et unus bene geste rei laudem adeptus et mortem. Erat apud Cesarem Ptolomeus, quod plerisque natura evenit, etate puer, calliditate senex ac nequitia; erat autem forte sperans gratiana Cesaris Pompeii morte promeruisse. Huic bellum eo tempore cum Cleopatra sorore erat et coniuge, quam quidam fratris in carcere tunc
Abbreviated transcription (Latin):
certamina. et ciuile bellũ egiptꝰ sibi ab¬
scente altera parte susceꝑat. cuiꝰ ducem
ip̃a ꝑemerat. hoꝵ c̾taminũ ĩ uno cũ an¬
gusti eẽnt aditus uniꝰ classis ad alteram
aliꝙͣdiu dilata res ẽ. unaquaq paͣtiu
alteriꝰ transitũ exspectãte. qr scil eius q̃
pͥmũ transiret deterior conditio ꝙ explica¬
ri ex comodo ĩt̾ angustias nõ posse et oĩno
expeditior pars altera uideretur. Frat clas¬
sis rhodie p̾fectꝰ heufranor et disciplina
rei bellice er iuitute aĩ romano similior ꝙͣͣ
greto. hic dilationẽ uidens et cã dilatioĩs
ĩtelligens sic cesarẽ alloquit᷑. Sẽtire michi
uideor consiliũ tuũ cesar dubitas ne si hec
sequãt᷑. hos egiptios contin nos ex equo
stare et hoc gloriari posse doleo grauiter
et ĩdignor. delectatꝰ cesar uiri aĩo lauda¬
uit hortatꝰq est. Cũ uͦ rumores nõdũ ro¬
manis noti ĩ ex̾citu hostiũ crebͥescerent e si¬

Expanded text:
certamina, et civile bellum Egyptus sibi, abcertamina, et civile bellum Egyptus sibi, absente altera parte, susceperat, cuius ducem ipsa peremerat. Horum certaminum in uno, quum angusti essent aditus unius classis ad alteram, aliquamdiu dilata res est, unaquaque partium altera alterius transitum expectante, quod scilicet eius, que primum transiret, deterior conditio, quod explicari ex commodo inter angustias non posset, et omnino expeditior pars altera videretur. Erat classis rhodie prefectus Euphranor, et disciplina rei bellice et virtute animi Romano similior, quam Greco. Hic dilationem videns et causam dilationis intelligens sic Cesarem alloquitur: Sentire michi videor consilium tuum, Cesar: dubitas, ne, si hesequentur. Hos Egyptios contra nos ex equo stare et hos gloriari posse doleo graviter et indignor. Delectatus Cesar viri animo, laudavit hortatusque est. Quum vero rumores nondum Romanis noti in exercitu hostium crebescerent e Sy
Abbreviated transcription (Latin):
moria nõ ĩuuiss. Achillas regiꝰ p̃fectꝰ ha¬
usto pompei sanguĩe ebriꝰ iã cesaris san¬
guinẽ sitiebat. et collecto ex̾tu uigĩtimi¬
ua armatoꝵ uictori quoq moliebat᷑ in¬
sidias. a quo iussus ex̾citũ dimittere nõ
mͦ nõ paruit s palã rebellis aciẽ pugnꝰ¬
turꝰ instruxit. in quo quidẽ p̃lio cũ das-¬
sis regia que tũc casu ĩ terrã subducta er¬
at exureretur flãma ꝓximis tectis illa¬¬
psa illã philadelphi bibliothetã famosi¬
ssimã absũpsit. ĩ qua erant libroꝵ milia
alibi quadraginta alibi quadrĩgẽta re¬
perio. et est plane similis sillabaꝵ sonꝰ.
numerꝰ longe dissimilis. Ita ignis adhuc
ambiguo belloꝵ exitu de libris ĩmitis tri-¬
ũphauit. nõ mediocre studiose posteri-¬
tatis ĩcomodũ . tot nobiliũ ingenioꝵ mo¬
nimẽta uno incendio conflagrasse. mlta
ibi p̃t̾ea nũc terrestͥa nũc naualia fuere

Expanded text:
moria non iuvisset. Achillas, regius prefectus, hamoria non iuvisset. Achillas, regius prefectus, hausto Pompeii sanguine, ebrius, iam Cesaris sanguinem sitiebat, et, collecto exercitu viginti millium armatorum, victori quoque moliebatur insidias, a quo iussus exercitum dimittere non modo non paruit, sed palam rebellis aciem pugnaturus instruxit. In quo quidem prelio quum classis regia, que tunc casu in terram subductu erat, exureretur, flamma proximis tectis illapsa illam Philadelphi bibliothecam famosissimam absumpsit, in qua erant librorum millia, alibi quadraginta, alibi quadringenta reperio; et est plane similis syllabarum sonus, numerus longe dissimilis. Ita ignis, adhuc ambiguo bellorum exitu, de libris immeritis triumphavit: non mediocre studiose posteritatis incommodum, tot nobilium ingeniorum monumenta uno incendio conflagrasse. Multa ibi preterea nunc terrestria nunc navalia fuere
Abbreviated transcription (Latin):
tator fuerat põper caput atq anulus
offertur. ĩgemuit cesar et lacͥmas fudit
tanti uiri et tanta sibi olim familiarita¬
te conũcti casũ miseratꝰ. simul illud ĩ tel¬
ligens cede illa nõ sibi regẽ gratificari uo¬
luisse s fortune ĩ se idẽ si sors tuliss ausu¬¬
rũ. de hinc ĩ terrã egressus et ĩgressus ale¬
xandriã exceptꝰ est tumultu et clamore i¬
militũ graui quos illi urbi rex p̃sidii grã
dimisenat querẽtiũ p̃mi romaĩs fascibus
regiã maiestatẽ. quo cõp̾sso quotidie motꝰ
alii atq alii oriebant᷑ quos ex ordĩe ꝓse-¬
qui otiosi sit. quibus cesar ĩ sua opĩone
firmatꝰ nõ sibi põpeiũ ꝑisse s regi ad se
statĩ legiões quas ex pompeianis militibꝰ
cõscͥpserat euocauit. mille interea tumł¬
tus et ĩ sultꝰ uixq aliud tp̃s ꝑiculosius e¬
git cesar. nusꝙͣ magis illi netessaria uitꝰ
fuit. sine qua eũ fama et gestaꝵ reꝵ me¬

Expanded text:
tator fuerat, Pompeii caput atque annulus tator fuerat, Pompeii caput atque annulus offertur. Ingemuit Cesar et lacrimas fudit, tanti viri et tanta sibi olim familiaritate coniuncti casum miseratus, simul illud intelligens, cede illa non sibi regem gratificari voluisse, sed fortune; in se idem, si sors tulisset, ausurum. Dehinc in terram egressus et ingressus Alexandriam exceptus est tumultu et clamore militum gravi, quos illi urbi rex presidii gratia dimiserat, querentium premi romanis fascibus regiam maiestatem. Quo compresso, quotidie motus alii atque alii oriebantur, quos ex ordine prosequi otiosi sit, quibus Cesar in sua opinione firmatus, non sibi Pompeium periisse, sed regi, ad se statim legiones, quas ex pompeianis militibus conscripserat, evocavit. Mille interea tumultus et insultus, vixque aliud tempus periculosius egit Cesar: nusquam magis necessaria illi virtus fuit, sine qua fama eum et gestarum rerum me
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ cesaris nomen erat ut ubiq po¬
tens ubiq comitatꝰ et magnis cͣicũ ua¬
uatus exerciribus crederetur. suppli¬
ce ig̃ suscepto suũ iter egit atq ylion
romane urbis originẽ inuisit ut qdã
prodidere. ibi audiens apud ciprũ in¬
sulã uisũ ẽẽ pompeiũ cogitãsq qd̾ er-
at ĩ egiptũ ire qd̾ et familiaritas re-¬
gis er regni oportunitas suggerebat
cũ paucis rhodiis nauibꝰ . pauloq am¬
plius ꝙͣ tribꝰmilibꝰ peditũ et nõ nisi
octĩgentis equitibꝰ insecutꝰ. eo ꝙ cete¬
ri fere oẽs et uulneribꝰ et mobis et
lassitudine tenerent᷑ alexandriã ue¬
magni ĩstar ex̾citus sibi fore ut ubiq cũ
paucis etiã tutꝰ eẽt. que pene eũ spes fefe¬
uit. pͥmo quidẽ aduentu de põpei morte
certior factꝰ aliquãtisꝑ hesit ĩlitore/ du
interea missu sibi a rege ꝑtheodotũ pre¬
ceptorẽ suu qui cũ photino eiꝰ cedis hor¬

Expanded text:
Tantum Cesaris nomen erat, ut ubique poTantum Cesaris nomen erat, ut ubique potens, ubique comitatus et magnis circurmvallatus exercitibus crederetur. Supplice igitur suscepto, suum iter egit atque Ilion, romane urbis originem, invisit, ut quidam prodidere. Ibi audiens apud Cyprum insulam visum esse Pompeium, cogitansque, id quod erat, in Egyptum ire, quod et familiaritas regis et regni opportunitas suggerebat, cum paucis rhodiis navibus pauloque amplius, quam tribus millibus peditum et nonnisi octingentis equitibus insecutus, eo, quod ceteri fere omnes et vulneribus et morbis et lassitudine tenerentur, Alexandriam vemagni sibi exercitus instar esse, ut ubique cum paucis etiam tutus esset; que pene eum spes fefellit. Primo quidem adventu de Pompeii morte certior factus aliquantisper hesit in litore, dum interea missum sibi a rege per Theodotum, preceptorem suum, qui cum Photino eius cedis hor
Abbreviated transcription (Latin):
sui nũc regii militis sui aũt deẜtoris
pudor inexpiabilis romanũ ciuẽ ad ro-¬
manũ pͥncipẽ trucidandũ sic egiptii et
obsceni regis ĩꝑio parusse. o quãto erat
honestior casus nͥ romana manꝰ int̾ueĩss.
s hanc maloꝵ seriem fortuna texuerat.
ne cubi ciuilis deess insania. si ad indos
ꝑgeret romano ut reor gladio ꝑeũdu
erat. corpꝰ in undas abiectũ caput re¬
seruatũ piouictori munꝰ impiũ donũ
donatorio indignũ s donante dignis¬
simũ. nauis ĩ qua uxor ernt et filius
fuga euasit. aliquot alie capte crude-¬
uterq habite. captus et lentulus ac
ꝑdutus ad regẽ et in custodia enetatꝰ.
hic põpei quidẽ s nõ belli ciuilis exitus
stinã faciebat incertis indiciis ĩ asiam
prexit. ut illud nullo mͦ siluerĩ. ꝙ dũ
p̾missis legioĩbus ip̃e ꝑ helespontũ uic¬
deditionẽ atq obedientẽ ad se suppli¬
citer uenientẽ cũ tota classe suscepit.

Expanded text:
sui, tunc regis militis, sui autem desertoris: sui, tunc regis militis, sui autem desertoris: pudor inexpiabilis, romanum civem ad romanum principem trucidandum sic egyptii et obsceni regis imperio paruisse. O quanto erat honestior casus, nisi romana manus intervenisset! Sed hanc malorum seriem fortuna texuerat, necubi civilis deesset insania. Si ad Indos pergeret, romano, ut reor, gladio pereundum erat. Corpus in undas abiectum, caput reservatum pio victori munus impium, donum donatario indignum, sed donante dignissimum. Navis, in qua uxor erat et filius, fuga evasit; aliquot alie capte crudeliterque habite; captus et Lentulus ac perductus ad regem et in custodia enecatus. Hic Pompeii quidem, sed non belli civilis, exitus stinam faciebat, incertis indiciis in Asiam perrexit, et illud nullo modo siluerim, quod, dum premissis legionibus ipse per Hellespontum vicdeditionem, atque obedientem et ad se suppliciter venientem cum tota classe suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
fide seruauerat et pat̾na pietate restitu¬
erat et pat̾ni iure hospicii et sui illũ me¬
riti auxiliũ petiturꝰ in faustã puppĩ ad
litus egiptiũ appuliss cognito tanti uir
solitario aduentu rex ĩpubes ptholomeᷤ
ex illiꝰ habitu fortunã cõiectãs et subita
re turbatꝰ dũ tumultuario cõsilio quid
agendũ eẽt quereret cõsultore siquis ibi
fuit honestior spadonũ uillissimoꝵ hoĩu
sententia suꝑato. seu metu romanoꝵ ut
se excusantes post dicebãt. seu sola ꝑfidia
et cõtẽptu eiꝰ fidẽ sꝑnere et captare grã
uictoris. ac fortiie obsequi diffinitũ est.
missiq caͬnifices qui e naui ĩ scaphã sub
p̃textu ꝓcelosi litoris cũ paucis exceptu
ut ad regẽ duceret᷑ int̾ficerent. o fortu¬
na hominũ et reꝵ exitus ꝓspemꝵ sub
filii atq uxoris et amicoꝵ oculis crude¬
liter int̾fectꝰ ẽ gladio achille seuissimi
homĩc atq septimii uiri ĩ manissimi olĩ

Expanded text:
fide servaverat, et paterna pietate restitufide servaverat, et paterna pietate restituerat, et paterni iure hospitii et sui in illum meriti auxilium petiturus infaustam puppim ad littus Egyptium appulisset, cognito tanti viri solitario adventu, rex impubes Ptholomeus ex illius habitu fortunam coniectans, et subita re turbatus, dum tumultuario consilio, quid agendum esset, quereret, consultore, si quis ibi fuit honestior, spadonum, vilissimorum hominum, sententia superato, seu metu Romanorum, ut se excusantes post dicebant, seu sola perfidia et contemptu eius fidem spernere et captare gratiam victoris ac fortune obsequi definitum est; missique carnifices, qui e navi in scapham sub pretextu procellosi littoris cum paucis exceptum, ut ad regem duceretur, interficerent. O fortuna hominum et rerum exitus prosperarum! Sub filii atque uxoris et amicorum oculis crudeliter interfectus est gladio Achille, sevissimi hominis, atque Septimii, viri immanissimi, olim