comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ari quodam nit.¬
modo ordine picta¬
uensis mulier meru¬
it obtinere medelam
Nam hec ꝯtractis in
nolam digititis un¬
giuib q defixis ĩip̃is
ut dicam ossib totã
iam manu putrefrã
uenit ad scĩ festiui¬
tatem deuota. Opta¬
bilem expectans me¬
dicinam. Igitur expͤ¬
tatis exmore sollemp¬
nib dicit suis. Inte¬
gro quidem corde ad
deposcendum beati
presidium uenimꝰ
s obsistentib peccatiᷤ
ñ merumus qd̃ pete¬
bamus accipere. Con¬
sũmata nunc orati¬
one reuertamur ad
patriam. fidentes de
bonitate presulis et¬
qd corpori imbecillo
ꝓsit anime fideł̾ or̃o
hec et his similia ai¬
ens et quasi scõ ua¬
le dicẽs discessit. Uer¬
gẽte quoq ĩuespe¬
ram die prope ãnis
cari ripam: accepit
mansionem. medi
um fere noctis exꝑ¬
gefc̾a: gras deo refert
qd̃ esset. qd̃ uiueret.
pontificis tumulũ
attigisset. Que cũ
maximo fletu pro¬
ferret iterũ obdor¬
munt. Et ecce uir cri¬
ne cigneo indum̃to
purpureo crucẽ ges¬

Expanded text:
ari quodammodo ordine Pictavensis mulier meruit obtinere medelam. Nam haec contractis in volam digitis, unguibusque defixis in ipsis, ut ita dicam, ossibus, tota jam manu putrefacta, venit ad Sancti festivitatem devota, optabilem expetens medicinam. Igitur, spectatis ex more solemnibus, dicit suis: Integro quidem corde ad deposcendum Beati praesidium venimus, sed obsistentibus peccatis, non meruimus quod petebamus accipere. Consummata ergo nunc oratione, revertamur ad patriam, fidentes de bonitate 1074 Praesulis, quod corpore imbecillo prosit animae fidelis oratio. Haec et his similia aiens, et quasi Sancto valedicens, discessit. Vergente quoque in vesperam die, prope amnis Caris ripam accepit mansionem. Ad medium autem fere noctis expergefacta, gratias Deo refert, quod esset, quod viveret, Pontificis tumulum attigisset: quae cum maximo fletu proferret, iterum obdormivit. Et ecce vir crine cycneo, indumento purpureo, crucem ges
Abbreviated transcription (Latin):
rat etiã alterius
anachorete ĩ ill̃
regionib nom̃ illus¬
tre.qui mea ꝑte de¬
tur hĩtabat. Hic cũ
primũ se ad heremũ
q radicib quas pre¬
dulces interdũ et sa
poris eximii fert are¬
rena iucturus. igna¬
rus g̾minis eligen¬
da noxia płmq car¬
pebat. Nec erat facile
uim radicũ sapore
discern̾e qr omnia¬

Expanded text:
rat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea parte de, habitabat. Hic cum primum se ad eremum mque radicibus, quas praedulces interdum poris eximii fert harena, uicturus, ignarus germinis eligendi nociua plerumque carpebat. nec erat facile uim radicum sapore discernere, quia omnia a
Abbreviated transcription (Latin):
uiuiũ nec potuit uir
beatus obstinacius re¬
luctari. Componitur
castus regine mani¬
b apparatus. Sellu¬
lam ip̃a ꝯst̾nit men¬
sam admonet aquã
manib subministͣt
cibum ꝙͣ ip̃a coxerat
apponit. Ip̃a illo seden¬
te eminꝰ. scd̃m famu¬
lantiũ disciplinam
solo fixa ꝯstitit immobi

Expanded text:
onuiuium. nec potuit uir onuiuium. nec potuit uir beatus. obstinatius reluctari. conponitur castus reginae manibus apparatus: sellulam ipsa consternit, mensam admouet, aquam manibus subministrat, cibum, quem ipsa coxerat, adponit. ipsa illo edente eminus secundum famulantium disciplinam solo fixa consistit inmobi
Abbreviated transcription (Latin):
uir omni uite me¬
rito predicandus si
ei uł dyadema nõ le¬
gittime tumultuã¬
te milite impositũit¬
pudiare ul armis ci¬
uilib abstinere licu¬
isset. S magnm̃ im¬
pium nec sine pericu¬
lo renui nec sine ar¬
mis potuit teneri. Hic
martinũ sepius euo¬
catum receptumq ĩ¬
tra in palatium uene¬
rabilit̾ honorabat. eo¬
tus illi cum eo sermo
de presentib de futu¬
risꝰ. de fidelium gloria.
de et̾nitatescõꝵ. cum in¬
terim dieb ac nocti¬
b de ore martini regi¬
na pẽderet euangeli¬
co illo non inferior
eremplo pedes sci fletu
rigabat crine t̃gebat.
Martinus ꝙͣ nulla ũ¬
quam femina tetigiᷤ¬
set istius assiduitatẽ
ĩmo pocius seruitutẽ
non poterat euadere. Ni
illa opes regni nec im¬
perii dignitatẽ ñ dya¬
dema. non purpurã
cogitabat. diuelli a
martini pedib solo
strata non poterat.
Postremo a uiro suo
poposcit deinde mͣtinũ
uterq compellunt u
ei remotis omnib mi¬
nistris prebẽt sola ꝯ¬

Expanded text:
uir omni uita merito praedicandus, si ei uel diadema non legitime tumultuante milite inpositum repudiare uel armis ciuilibus abstinere licuisset: sed magnum imperium nec sine periculo renui nec sine armis potuit retineri. hic Martinum saepius euocatum receptumque intra palatium uenerabiliter honorabat: totus illi cum eo sermo de praesentibus , de futuris, de fidelium gloria, de aeternitate sanctorum, cum interim diebus ac noctibus de ore Martini regina pendebat: euangelico illo non inferior exemplo pedes sancti fletu rigabat, crine tergebat. Martinus, quem nulla umquam femina contigisset, istius adsiduitatem, immo potius seruitutem non poterat euadere. non illa opes regni, non imperii dignitatem, non diadema, non purpuram cogitabat: diuelli a Martini pedibus solo strata non poterat. postremo a uiro suo poscit, dicens Martinum uterque conpellant, ut ei remotis omnibus ministris praeberet sola c
Abbreviated transcription (Latin):
ciate ei singuli oẽm
uite ur̃e seriem. et
me ut in honore scẽ
trinitatis missam ce¬
lebret ꝯmemorationẽ
mei faciens. et scõꝵ qͦ¬
rum reliquie ĩ presẽ¬
ti altario ame ꝯsecͣ¬
to ꝯtinentur. Ponat
ras. Quib consecra¬
tis singłi ꝯmunica¬
bitis. ꝑacta ꝯmunio¬
ne. uiaticoq suscep¬
to corporis et sangui¬
finita prostrabitis ⁊¬
uos ad orationem
uiamq uniu̾se car¬
nis ingrediemini.
tam a dolore morti
extraneiquã a cor¬
ruptione carnis estiᷤ
alieni. Sicq ab an¬
gelis dei suscipiem̃
et a me ip̃o sursum
ꝯducemini don et as¬
signemus uos ante
tribunal xp̃i. Quod
totum fc̃m est ut be¬
atus martinus im
de manu aicardi ab¬
batis finita missa.
genibq flexis. sani
atq incolumes ino¬

Expanded text:
ate ei singuli omnem vitae vestrae seriem, et me, ut in honore sanctae Trinitatis missam celebret, commemorationem mei faciens, et sanctorum quorum reliquiae in praesenti altario a me consecrato continentur, ponatqras, quibus consecratis singuli communicabitis. Peracta communione, viaticoque percepto corporis et sanguifinita, prosternetis vos ad orationem, viam universae carnis ingrediemini, tam a dolore mortis extranei, quam a corruptione carnis estis alieni; sicque ab Angelis suscipiemini, et a meipso sursum conducemini, donec assignemus vos ante tribunal Christi: quod totum factum est ut beatus Martinus impde manu Aicardi abbatis, finita missa, genibus flexis, sani atque incolumes, in o
Abbreviated transcription (Latin):
De dissintericis.
De alio ab humore
graui sanato.
De ex sensi redintegͣto
De puella lixoiunse
tur debilitata est.
De alio ceco et ꝯtracto.
De alia muliere que
post ingenuitatem
est uendita.
De oculi et capitismĩ

Expanded text:
De disintericis. 52. De alio ab humore gravi sanato·. 53. De exsinse redintegrato. 54. De puella Lixovinse tur, debilitata est. 58. De alio caeco et contracto. 59. De alia muliere, quae post ingenuitatem est vindita. 50. De oculi et capitis mei
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ perscriptis uͥ¬
tutib scĩ marti¬
ni quas uidimusuł
a fidelib uiris ce ante¬
acto tempore reperire
potuimꝰ ardentes ual¬
dein hac siti. ut ñtra¬
deretur obluuoni ꝙ
dñs exercere dignatꝰ ẽ
etiam ea cupimꝰ que
nr̃o tempore agi mi¬
ramur. Relinquẽtes
paruã materiam elo¬
quentiorib sumẽtes
aũ magnalia uirtu¬
tum ĩ nr̃is operibus
Ut qd̵ ꝑicia non dila¬
tat in paginis. nume

Expanded text:
m perscriptis virtutibus sancti Martini, quas vidimus, vel a fidelibus viris de anteacto tempore reperire potuimus, ardentes valde in hac siti, ut non traderetur oblivioni quod Dominus exercere dignatus esetiam ea cupimus quae nostro tempore agi miramur, relinquentes non parvam materiam eloquentioribus, sumentes autem magnalia virtutum in nostris operibus, ut quod peritia non dilatat in paginis, numer
Abbreviated transcription (Latin):
uitus liberał indies
ex soluitur. Creditor
quoq illusttis mar¬
chii et si sanguinis
generositate inferior
moꝵ tñ nobilitate
p̾cipue circa marti¬
ni honorem se ꝓbau
ingenuũ. Nam et ip̃e
ꝓpriis sumptib in
martini honore ec¬
clesiam ꝯstruxit cui
tantum redditum
acquisiuit quãtũ
ꝯuentui monacho¬
rum ibidẽ deo et bõ
martino seriuenci¬
um plenissimo sũp¬
tu sufficere potuis¬
lum undec̃q patrie
mergumini fereban¬
tur. Muꝵ in modũ
mortii uirtus circa
uiuos salutẽ opera¬
batur. Nec quisquã
optata sanitate fru¬
strabatur. nisi cuiꝰ
fides infirma de mar¬
tini potentia esitabat.
Erat tẽ temporis de¬
moniacus quidam e-¬
tate iuuenis milita-¬
ris progente gimono¬
mine de castro pruba¬
to oriundꝰ. Hunc pa-¬
rentes iunctũ cathe-¬
nis ministroꝵ obse-¬
quio ad scĩ basilicã
exhiberi fecerunt. Ee¬
mon aũ qui eumĩ¬
uaserat et durus posses

Expanded text:
itus liberalis in dies exsolvitur. Crediturque quod illustris Marchisii, etsi sanguinis generositate inferior, morum tamen nobilitate, praecipue circa Martini honorem, se probavit ingenuum. Nam et ipse propriis sumptibus in Martini honorem ecclesiam construxit, cui tantum reddituum acquisivit quantum conventui monachorum ibidem Deo et beato Martino servientium plenissimos sumptus sufficere potuislum undecunque patriae energumeni ferebantur. Mirum in modum mortui virtus circa vivos salutem operabatur, nec quisquam optata sanitate frustrabatur, nisi cujus fides infirma de Martini potentia haesitabat. Erat tunc temporis daemoniacus quidam aetate juvenis, militaris progenie, Gimo nomine, de castro Prierato oriundus. Hunc parentes vinctum catenis ministrorum obsequio ad sancti basilicam exhiberi fecerunt. Daemon autem qui eum invaserat, et durus posses
Abbreviated transcription (Latin):
phitica regna tran¬
siuit. Hunc exgo ĩ
heremo a quodam se¬
ne legi uidi. Cui c̃
me familiarẽ tuũ
ẽẽ dixissem. et ab il¬
lo et a multis frĩb
t̾ras istas te incolumi
ꝯtigissem: ea te supple¬
re ꝯpellerẽ: que in il¬
lo tuo libro de uirtu¬
tib beati uiri pro¬
fessus es preterisse.
Age ergo qr ñ illa a
te audire desidero q̃
scripta sufficĩt. il¬
la que tum uł ꝓpter
legentiũ ut credo fas¬
tidium preteristi mul-¬
tis id una mec̃ a te pos¬
centib explicẽt᷑. Et qͥ
dem postumiane ĩqͣm
rum uirtutib intẽ¬
tus audirẽ: tacitis ad
martinũ meum cogi¬
tationib recurrebã.
m̾ito ꝑspiciens om̃a
illa que singłi diu̾¬
sa fecissent: ꝑuũ is¬
tum facile ꝯpleta. Nã
cum excelsa retuleris
qd̃ michi dixisse lice¬
at pace scõꝵ nich a te
penitus audiui ĩ qͦ
martinus eẽt infe¬

Expanded text:
phitica regna tranphitica regna transiuit. hunc ego in eremo a quodam sene legi uidi: cui cum me familiarem tuum esse dixissem, et ab illo et a multis fratribumquam terras istas te incolumi contigissem, ea te supplere conpellerem, quae in illo tuo libro de uirtutibus beati uiri professus es praeterisse. age ergo, quia non illa a te audire desidero, quae scripta sufficiunt, illa quae tum uel propter legentiutidium praeteristi, multis id una mecum a te poscentibus explicentur. XXIV. Equidem, Postumiane, inquam, rum virtutibus intentus audirem, tacitis ad Martinum meum cogitationibus recurrebam, merito perspiciens omnia illa quae singuli diversa fecissent, per unum istum facile completa. Nam cum excelsa retuleris d mihi dixisse liceat pace sanctorum, nihil a te penitus audiui, in quo Martinus esset infe
Abbreviated transcription (Latin):
gnosco id quidẽ
postumianꝰ in¬
quit neq unꝙͣ a dex¬
tera mea liber ille disce
apperit librum qui
subueste latebat en
ip̃m. Hic michi inqͥt
terra ac mari comes.
hic in peregrinatiõe
tota sociꝰ et ꝯsolator
fuit. S referam ti¬
bi plane quo liber
iste penetrauerit. et
quam nullus fere ĩ
orbe terraꝵ locus sit:
ubi ñ mat̾ia tã feli¬
cis hẏstorie ꝑuulga¬
ta teneatur. Primus
eum romane urbi
uirtuosissimꝰ tui pa¬
ulinus inuexit. Dein¬
de cum tota c̾tatim
urbe raperetur: exł¬
tantes librarios ui¬
di qd̃ nich̃ abhis q̃¬
stuosius hr̃etur. Si¬
quid̃ nicħ illo prõp¬
tius illo cariꝰ uende¬
retur. Hic nauiga¬
tionis mee cursum
longe ante p̾gressus
cum ad affricam ue¬
nissem: iam ꝑ totã
cartaginẽ legebat᷑.
Solus eum cyrenẽ¬
sis ille presbr ñ ha¬
bebat:s me largiente
descripsit. Nam qͥd
ego de alexandria lo¬
quar. Ubi pene omĩ¬
b magis quã tibi
notus ẽ. hic egyp¬
tum ntriam. the
baidam. ac tota men¬

Expanded text:
gnosco id quidem, Postumianus inquit, neque umquam a dextera mea liber iste discedcce — et aperit librum, qui ueste latebat - en ipsum. hic mihi, inquit, terra ac mari comes,. hic in peregrinatione tota socius et consolator fuit. sed referam tibi sane, quo liber iste penetrarit, et quam nullus fere in orbe terrarum locus sit, ubi non materia tam felicis historiae peruulgata teneatur. primus eum Romanae urbi uir studiosissimus tui Paulinus inuexit: deinde cum tota certatim urbe raperetur, exultantes librarios uidi, quod nihil ab his quaestuosius haberetur, siquidem nihil illo promptius, nihil carius uenderetur. hic nauigationis meae cursum longe ante praegressus, cum ad Africam ueni, iam per totam Carthaginem legebatur. solus eum Cyrenensis ille presbyter non habebat, sed me largiente descripsit. nam quid ego de Alexandria loquar? ubi paene omnibus magis quam tibi notus est. hic Aegyptum, Nitriam, The baidam ac tota Mem
Abbreviated transcription (Latin):
omnis egritudo acor¬
pore eius fugata dis¬
cessit. Sicq directis
enerat dies festuᷤᷤ
sollempnitatis¬
beate inqua cat̾ue
rant. Et ecce debilis
quidam ꝯtracto bra¬
chio affuit. Dũq be¬
atum sepulchrum
labiis osculat lacri¬
mis rigat uoce au¬
xilium beati ꝯfesso¬
ris implorat. fide ñ
diffisus solitum p̾¬
stolatur auxilium.
Deniq sacerdotib qͥ
aduenerant adau¬
genda sollempnia
ꝓcedentib cũ lector
cui legendi erat of¬
ficium aduenisset
et arrepto libro iu¬
tam sc̃i cepisset le¬
gere ꝯfessoris: ꝓtinꝰ
hic directo brachio sa¬
nus erigitur. Spectã¬
tib cunctis presidi¬
a que fideliter peci¬
it impetrauit. De¬
ic et cecus ĩ eadẽ
festiuitate sup¬
plex implorans re¬
ceptionem uisioĩs
ut pallulam attigit
que a foris ad pedes
sancti de pariete de¬
pendet. Mox erumpẽ¬
te a palpebris sangui¬
ne teste populo ui¬
sum recepit. De dis
morbus ille dissẽ¬
tericus cũ occultis pu¬
stulis multas attere¬

Expanded text:
omnis aegritudo a coromnis aegritudo a corpore ejus fugata discessit. Sicque directis Venerat dies festus solemnitatis, in qua catervae rant, et ecce debilis quidam contracto brachio adfuit. Dumque beatum sepulchrum labiis osculatur, lacrimis rigat, voce auxilium beati confessoris inplorat, fide non diffisus solitum praestolat auxilium. Denique sacerdotibus qui advenerant ad agenda solemnia procedentibus, cum lector, cui legendi erat officium, advenisset, et arrepto libro, vitam sancti coepisset legere confessoris, protinus hic directo brachio sanus erigitur, spectantibus cunctis, praesidia, qua fideliter petiit, impetravit. ic et caecfestivitate supplex implorans receptionem visionis, ut pallulam attigit, qui a foris ad pedes sancti de pariete dependit, mox erumpente a palpebris sanguine, teste populo, visum recepit. 51. morbus ille dissentericus cum occultis pusulis multae attere
Abbreviated transcription (Latin):
tudinẽ heremite. qui
bos quondam solaci¬
um fuit. bouẽ unũ
habebat. quo boue
plaustro ꝯiuncto ꝑ
domos trahebatur
stipem postulãs deuo¬
toꝵ. Igitur cũ ĩmi¬
nente festiuitate põ¬
tificis turonus ad¬
uenisset. ꝓstratus
corã sepulchro oratioĩ
incumbẽs deuotissi¬
me beati antistitis
auxiliũ flagitauit.
Neportatusq itere a
suis ante scãm basi¬
licam tumuli poni¬
tur. Cumq expletiᷤ
missis ppls cepisset
sacro sanctũ redẽp¬
re. Ilico dissolutis
nodis qui genua
nexa tenebãt ĩpedes
erigitur. Admiran¬
tib cunctis gr̃as a¬
q ad beatum alta¬
re nemine susten¬
tante processit sanꝰ
deinceps degens. de¬
alio qui manus et pe¬
des ꝯtractos habebat.
xpago autem
carnotensi qui ande¬
gauo territorio ha¬
betur insitus qui¬
dam noĩe floridusn
manib pedibq con¬
tractis. ad sanctã cel¬
lulam condatensim
de qua beatus ꝯfessor
allatus est ubi dum
iugiliis et or̃onibus
paucis dieb uacaret.

Expanded text:
tudinem eremitae, cui tudinem eremitae, cui bos quondam solatium fuit, bovem unum habebat. Quo bove plaustro conjuncto per domos tranebatur, stipem postulans devotorum. Igitur cum imminente festivitate Pontificis Turonis advenisset, prostratus coram sepulcro, et orationi incumbens, devotissime beati Antistitis auxilium flagitavit, deportatusque iterum a suis ante sanctam absidam tumuli ponitur. Cumque expletis missis, populus coepisset sacrosanctum corpus Redempre, illico dissolutis nodis qui genua nexa tenebant, in pedes erigitur. Admirantibus cunctis, gratias aue ad beatum altare, nemine sustentante, processit, sanus deinceps degens. eo qui manus ac pedes contractos habebat. Ex pago autem Carnonensi, qui in Andegavo territorio habetur insitus, vir quidam, nomine Floridus, manibus pedibusque contractis, ad sanctam cellulam Condatensem, de qua beatus Confessor allatus est. Ubi dum in vigiliis et oratione paucis diebus vacare studuit,
Abbreviated transcription (Latin):
orans atoz pre gau¬
diõ lacrimãs integᷤ
sanitati restituitur.
Nec ulterus ullam
pertulit de malis infir
leodulfus noĩe pe¬
de sinistro debilis. dũ
cũ reliquis petentib
stipendia querẽdo re¬
giones circuiret tu¬
ronus aduenit. Et
parumꝑ moratus iter
qd̃ agere ceperat cona¬
tur implere. progres¬
susq claudicando c̃
satellitib decimo ab
urbe miliario ui do¬
loris opprimitur. Re¬
lictusq a sociis solꝰ
suꝑ ripam aluei he¬
ulabat multis ad
festiuitatẽ concurrẽ¬
tib proclamans et
dicens: ue michi qr
gloriosi spectare uo¬
lui ideo meuirtus
eius allidit. Qua de
re rogo uos fidelissi¬
mi xp̃iani qui de¬
um timetis. subue
li et si timor dei ma¬
re. Igitur cum hec mł¬
tis pretereuntib im¬
ploraret: quidã plar¬
stro suo suppositũ
usq ad scãm basili¬
cam duxit. ubi tri¬
duana oratione cõ¬
tinuans redintegra¬
tis pedib ĩcolumis
quem bos trahebat.
rat quidam ꝯtrac¬
tus qui ĩsimili¬

Expanded text:
orans, atque prae gauorans, atque prae gaudio lacrymans, integrae sanitati restituitur, nec ulterius pertulit de malis infirmLeodulfus nomine, pede sinistro debilis, dum cum reliquis petentibus stipendia quaerendo circuiret, Turonis advenit. Et per moratus, iter quod agere coeperat conatur explere. Et progressus claudicando cum satellitibus, decimo ab urbe milliario vi doloris opprimitur. Relictus vero a sociis, solus super ripam alvei ejulabat, multis ad festivitatem concurrentibus proclamans, et dicens: Vae mihi quia gloriosi Viri spectare nolui, ideo me virtus ejus allidit. Qua de re 1069 rogo vos, fidelissimi Christiani, qui Deum timetis, subvenli; et, si timor Dei mate. Igitur cum haec a multis praetereuntibus imploraret, quidam plaustro suo superpositum usque ad sanctam basilicam duxit. Ubi triduanam orationem continuans, redintegratis pedibus, incolumis quem bos trahebat. Erat quidam contractus, qui in simili
Abbreviated transcription (Latin):
connum quoq
uicum pictauinsi
dum duo pueruli
stratu quiescerent
uisum est eis qua¬
si signũqd̃ matu¬
tinis ꝯmoueri so¬
let sonans auidis¬
sent. et surgentes
de cubili suo direxe¬
runt ad eccłiam. Cũ¬
q ĩ atrium eccł̃ie ꝑ¬
uenissent inueni¬
unt ibidem choros
mulierũ canentul.
Exterritiq ualdeco¬
gnoscentes catiruã
mitas signo salutari
premuniunt: Unus
lumine. alius et lu¬
mine et gressu mul¬
tatur. Cumq ꝑ mul¬
toꝵ annoꝵ curricu¬
la in his infirmitati¬
b grauarẽtur. unus
qui tantum lumine
caruerat ad beati mͣr¬
tini basilicam deuo¬
te ueniens. ut oratio¬
nem expleuit:statĩ
uisum recipit. Alius
ĩ eodem scõ loco lumi¬
ne recepto ad ꝓpria re¬
diens ad huc debilis
claudicabat. ueniẽs¬
q ad cellulam con¬
datensim ĩqua lectꝰ
Dum ibidem nocte
te ppło sensit uirtutẽ
tante plebe suꝑ terrã
trahens ꝯtra parietẽ
se erexit ĩ quo fenes¬
tra retinetur que
fuit quondam bea¬
ti corporis porta. Et

Expanded text:
connum quoque vicum Pictavensem, dum duo pueruli stratu quiescerent, visum est eis quasi signum quod matutinis commoveri solet sonantem audissent; et surgentes de cubili suo, direxerunt ad ecclesiam. Cumque in atrium ecclesiae pervenissent, invenerunt ibidem choros mulierum canentium. Exterritique valde, cognoscentes catervam mitas, signo salutari praemuniunt, unus lumine, alius et lumine et gressu mulctatur. Cumque per multorum annorum curricula in his infirmitatibus gravarentur; unus, qui tantum lumine caruerat, ad beati Martini basilicam devote veniens, ut orationem explevit, statim visum recepit. Alius, in eodem sancto loco lumine recepto, ad propria rediens, adhuc debilis claudicabat. Veniensque ad cellulam Condatensem, in qua lectum dum ibidem nocte te populo, sensit divinam ctante plebe se per terram trahens, contra parietem se erexit, in quo fenestra retinetur, quae fuit quondam Beati corporis porta. Et
Abbreviated transcription (Latin):
existẽtib antixp̃i ad¬
uentũ imminere. qr
iquitatis operatur.
tinum sub iisdem di¬
eb diabolus arte tẽp¬
tau̾it. Quodam enĩ
die p̾missa prece et
circunectꝰ ip̃a luce
pͣpurea quo faciliꝰ
claritate assumpti
fulgoris illud̾et. ues
te regia inditꝰ dyade¬
mate ex gemmnis au¬
roq redimitꝰ calceis
auro iil litis sereno
opere leta facie ut ni¬
chil minꝰ quam dia¬
bolus putaretur. õ¬
ranti ĩ cella astitit.
Cumq martinꝰ pri¬
mo aspectu rius fuisset
hebetatꝰ diu multũq ã
bosilentiũ tenuerunt.
Tunc prior dyã. agnos¬
ceinquit martine q̃ m
cernis: Xp̃c ego sum de¬
censutꝰ ad terram. Priꝰ
me manifestare tibi
uolui. Ad heccũ mar¬
tinus taceret. nec qͥcꝙͣ
rensum referret. ite
Martine quid dubi¬
tas credere cũ uideas
ille reuelante sp̃u ut
intelliget diabłm
eẽ n̾ deum. Non se inqͥt¬

Expanded text:
exsistentibus, Antichristi adventum imminere, qui iquitatis operatur. tinum sub iisdem diebus diabolus arte tentaverit. Quodam enim die praemissa prae se et circumjectus ipse luce purpurea, quo facilius claritate assumpti fulgoris illuderet, veste etiam regia indutus, diademate ex gemmis auroque redimitus, calceis auro illitis, sereno ore, laeta facie, ut nihil minus quam diabolus putaretur, oranti in cellula astitit. Cumque Martinus primo aspectu ejus fuisset hebetatus, diu multumque silentium ambo tenuerunt. Tum prior diabolus, Agnosce, inquit, Martine, quem cernis: Christus ego sum: descensurus ad terram prius me manifestare tibi volui. Ad haec cum Martinus taceret, nec quidquam responsi referret, iterMartine, quid dubitas credere, cum videas? ille, revelante sibi Spiritu, ut intelligeret diabolum esse, non Deum: Non se, inq
Abbreviated transcription (Latin):
nisi in eo hĩtu forma¬
qr qua passus est. nͥ
crucis stigmatã profe¬
rentẽ uenisse ñ credã.
ad hanc ille uocẽ sta¬
tini ut fumus eua¬
nuit. et cellulã tan¬
to fetore repleuit:u
indubia indicia re¬
linqueret se diabo¬
lum fuisse. H̾ocita
gestum ut supra re
ne quis forte existi¬
met fabulosum.

Expanded text:
nisi in eo habitu formaque qua passus est, nisi crucis stigmata praeferentem, venisse non credam. Ad hanc ille vocem statim ut fumus evanuit, et cellulam tanto fetore complevit, ut indubia indicia relinqueret, diabolum se fuisse. Hoc ita gestum ut supra retne quis forte existimet fabulosum.
Abbreviated transcription (Latin):
mine galb̾tum ab¬
batemq ꝯstituit et
tem supradcõs fr̃es¬
eos suscipiens ĩ ꝯmu¬
ne cum fr̃ib aliis
singlartter eos dili¬
gebat et sp̃aliter re¬
uiseba ⁊ ꝯfortabat.
martinꝰ post
obitum suum usq

Expanded text:
mine Gualbertum, abbatemque constituit, ettem supradictos eos suscipiens in commune cum fratribus aliis singulariter eos diligebat, et spiritualiter revisebat et confortabat. Martinus post obitum suum usque
Abbreviated transcription (Latin):
antiqus seriio ꝯfectꝰ.
diem clausit extremũ
eTerram suam primo¬
genito suo dimisit
et duos fr̃es iiuenes
ĩ manu eius reliquit
Qui mortuo pr̃e ter¬
ram uirilit̾ rexit. ⁊
fr̃es suos cun filia¬
b nobilissimoꝵ pa¬
gi humoꝵ copula¬
uit. Exquib primo

Expanded text:
antiquus senio confectus diem clausit extremum, terram suam primogenito suo dimisit, et duos fratres juvenes in manu ejus reliquit. Qui mortuo patre terram viriliter rexit, et fratres suos cum filiabus nobilissimorum pagi Hunnorum copulavit, ex
Abbreviated transcription (Latin):
ioris eccl̃ie cum reue¬
rentia posuit. Alid̾̃¬
ꝑsi uero septẽ fres bo
martino et fr̃ib ibi¬
dem morantib tam
in anima quam in
corpore sedentes deuo¬
uerunt se de loco illo
ñ recessuros. Statim
autẽ beatus martinꝰ
eos gratant̃ excepit et
monachico habitue¬
ĩ quodã spetu fetitq
eis oratorium ĩ ipsa
ruppe. benedixitq al¬
tare ubi et reliquias
ꝓpria manu ꝯdidit
quas ip̃i apportauer̃
Ordinauit aũ clem̃¬
tem. et primũ. pb̃ros:
letum theodoꝵ dy¬
aconos. Gaudentẽ et
quiriacum. et inno¬
centiũ subdiaconos
p̾ermansetũt autem
in eadem cella suie o¬
ratorio ubi delectabãt᷑
ieumiis. et orationt
silentio. lectione qͣm¬
diu beatus martinus
suꝑfuit. Ipse quidem
ꝑ reuelationẽ obitum
suum longe prenoscs¬

Expanded text:
joris ecclesiae cum revejoris ecclesiae cum reverentia posuit. Ipsi vero septem fratres beato Martino, et fratribus ibidem manentibus, tam in anima quam in corpore se dedentes, voverunt se de loco illo non recessuros. Statim autem beatus Martinus eos gratanter excepit, et monachico habitu ein quodam specu, fecit quoque eis oratorium in ipsa rupe, benedixitque altare, ubi et reliquias proprias manu condidit, quas ipsi apportaverant. Ordinavit autem Clementem et Primum presbyteros, Laetum et Theodorum diaconos, Gaudentem, Quiriacum et Innocentium subdiaconos. Permanserunt autem in eadem cella sive oratorio, ubi et delectabantur jejuniis, oratione, silentio, lectione, quandiu beatus Martinus superfuit. Ipse quidem per revelationem obitum suum longe an
Abbreviated transcription (Latin):
missaꝵ sollempnia
cognouit eos beatus
martinus consangͥ¬
neos et consobrinoᷤ
suos. feuitq per
singulos et osculat᷑
est eos. Ducẽs q costͣnˢ
fluuium secum ubi
multitudo ꝯmane¬
bat fr̃m inuitauit
ad prandiũ in ꝯmu¬
ne cũ fr̃ib. Sequen¬
ti autẽ die omnem
ꝑegrinationis sue
seriem texuerunt.uo¬
luntatẽ suam ĩ hoc cẽ
dicentes. ut limina a¬
postoloꝵ petri et pau¬
li uisitarent ut et ie
rosolimis ꝑgerent se¬
turi et crucem dñi
adoraturi. et ꝑ beati
iacobi sepulchrum
entes nudis pedib.
laneis utendo uesti¬
b. pane et aqua et c̃¬
dis herbis ꝯtenti qͥn¬
quennio ꝑegerunt.
Reuertentes aũ sani
et in columes beato
martino se presenta¬
ueruit. cum multis
reliquiis uidelicet
de sepulchro dñi et
eius sanctissima cru¬
ce. de sepulchro aũt
ipsius uestimẽtis. De
reliquiis apłoꝵ petri
et paułi et sci iacobi
frĩs dñi. et ex multis
aliis quas b̃s mar¬
tinus reuerent̃ acci¬
piens in capsida ma¬

Expanded text:
missarum solemnia, cognovit eos beatissimus Martinus consanguineos et consobrinos suos; flevitque super singulos, et osculatus est eos: ducensque eos trans fluvium secum, ubi multitudo commanebat fratrum, invitavit ad prandium in commune cum fratribus. Sequenti autem die, omnem peregrinationis suae seriem retexuerunt, voluntatemque suam in hoc esse dicentes, ut limina apostolorum Petri et Pauli visitarent, ut et in Hierosolymis pergerent, seturi, et crucem Domini adoraturi, et per beati Jacobi sepulcrum ventes nudis pedibus, laneis utendo vestibus, pane et aqua, et crudis herbis contenti quinquennio peregerunt. Revertentes autem sani et incolumes, beato Martino se praesentaverunt cum multis reliquiis, videlicet de sepulcro Domini ejus sanctissima cruce, de sepulcro etiam et ipsius vestimentis, de reliquiis apostolorum Petri et Pauli et sancti Jacobi fratris Domini, et ex multis aliis, quas beatus Martinus reverenter accipiens in apsida ma
Abbreviated transcription (Latin):
et noĩs cuis. et qd̃ in
ep̾atu turonice ciu¬
tatis eẽt subrogatus
ꝯsilio inito breui ꝙ¬
pensa. et exiguis sar¬
cinis collectis usq ad
ip̃m uenire et ꝯsill¬
o eius uiuere stabl¬
ctum est. Uenientesã
usq ad turonensem
ciuitatem inuener̃
beatum martinum
ĩ ep̃t more suo dñico
die missaꝵ sollemp¬
nia celebrantẽ petie¬
runtq more suo be

Expanded text:
em nominis ejus, et quod in episcopatu Turonicae civitatis esset subrogatus, consilio inito, brevi expensa, et exiguis sarcinis collectis, usque ad ipsum venire et consilio ejus vivere stabictum est. Venientes autem usque ad Turonensem civitatem invenerunt beatum Martitinum in episcopatu more suo Dominico die missarum solemnia celebrantem, petieruntque more pe
Abbreviated transcription (Latin):
luoꝵ martini et au¬
mari qui xp̃ianissi¬
cio fungebantur. In¬
ter quos baptizati st̃
hilgrinus et auma¬
rus patrui eius cũ
Gaudente. Quiriaco.
Innocẽtio. hoꝵ prẽs
uno ortu gemina
ti sunt:sic una do¬
mo. uno fundo una
aũ anno quo bapti¬
zatisunt uam u¬
niuerse carnis in¬
gressi sunt. Hoꝵ autẽ
a predia sua uendẽteᷤ
precium pauperib dis¬
tribuerũt. seruosq su¬
os ingenuos fecerũt.
Ipsi uero in quodã lo¬
co se incluserũt. lectio¬
sine querela tam deo
quam hoĩb placen¬
tes uxoꝵ et liberoꝵ
grato consortio carẽ¬
tes celibemq uitam
actitare satagentes.
De reliquiis aũ cibo¬
rum suoꝵ ad quas¬
cũq ꝑtes deferentur
uł a quibcũq in¬
firmis sumeretur. qͣ¬
licumq infirmitate
tenẽtur protinus sa¬
nabantur. Quam¬
obrem primo ex ad¬
iacenti proiuincia.¬
et postmodũ ex oĩ
regione illa peneu
niuersi uenientes
multi predicatiõe
eoꝵ fidem ip̃oꝵ imi¬
tantes xp̃ianitati
subiciebãtur uete¬

Expanded text:
um Martini et Aumari, qui Christianissiatus officio fungebantur, inter quos baptizati sunt etiam Hilgrinus et Amnarus patrui ejus, cumGaudente, Quiriaco et Innocentio. Quorum patres, uno ortu gemini nati sunt, sic una domo, uno fundo, unaautem anno quo baptizati sunt, viam universae carnis ingressi sunt. Horum itaque omnia praedia sua venundantes, pretium pauperibus distribuerunt, servosque suos ingenuos fecerunt. Ipsi vero in quodam loco se incluserunt, lectiosine querela, tam Deo quam hominibus placentes, uxorum et liberorum grato consortio carentes, coelibemque vitam actitare satagentes. De reliquiis autem ciborum suorum, ad quascunque partes deferrentur, vel a quibuscunque infirmis sumerentur, qualicunque infirmitate tenerentur, protinus sanabantur. Quamobrem primo ex adjacenti provincia, postmodum ex omni regione illa pene universi venientes,multi praedicatione eorum fidem ipsorum imitantes, Christianitati subjiciebantur, et vete
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatem quãdã
capadocie cutusam
nomine ob catholi¬
cam fidẽ pulsus exi.¬
lio arrianoꝵ insi¬
diis crudeliter strã¬
gulatus adcelestia

Expanded text:
civitatulam quamdam Cappadociae, Cucusam nomine, ob Catholicam fidem pulsus exsilio, Arianorum insidiis crudeliter strangulatus, ad coelestia
Abbreviated transcription (Latin):
hũit. S uir sc̃s ma¬
gis elegit deo seruire
ratore militare der¬
reno. Eꝵ sp̃alit̾ effec¬
tũ est. ut uexillum
sc̃e crucis occiduas
orbis portaret ĩpar¬
tes et milicie sacram̃¬
ta enungelicis mu¬
taret edictis. Qui ut¬

Expanded text:
us. Sed vir sanctus magis elegit Deo coelesti ratore militare terreno; qui specialiter electus est, ut vexillum sanctae crucis occiduas orbis portaret in partes, et militiae sacramenta evangelicis mutaret edictis: non
Abbreviated transcription (Latin):
S ex inde arrianoꝵ
seuicia principum
depulsus gallicanã
secessit ĩ partes uene
antistiti hylario ẽ¬

Expanded text:
, exinde Arianorum saevitia principum depulsus Gallicanas secessit in partes, veneis urbis antistiti Hilario
Abbreviated transcription (Latin):
filios generauit. Scd̾s
aũ aumarus tres. Alo
filius flori regis
mortuo constantĩno
et regnante ꝯstancio
ꝯstantinopolim uenit
cũ filio suo floro ꝑuu¬
lo ꝙ̃ imperatori ꝯmen¬
dauit. Qui eũ secum
retinuit et militẽ fe¬

Expanded text:
filios generavit; secundus autem Amnarus, tres. III. filius Flori regis, mortuo Constantino, et regnante Constantio, Constantinopolim venit cum filio suo Floro parvulo, quem imperatori commendavit, qui eum secum retinuit, et militem fe
Abbreviated transcription (Latin):
aicardi secundi abb̃is¬
uitatẽ bĩ martini
de transitu sabb̾o eue¬
nire. Sequenti uero
die qua dñicam ce¬
lebramꝰ post ꝑacta
matutinoꝵ sollẽp¬
nia media nocte ap¬
paruit eis beatus mͣr¬
tinus nuntians eis
diem obitus sui di¬
cens. Crastina die sũ¬

Expanded text:
Aicardi secundi abvitatem beati Martini de transitu Sabbato evenire; sequenti vero die, qua Dominicam celebramus, post peracta matutinorum solemnia, media nocte apparuit eis beatus Martinus, nuntians eis diem obitus sui, dicens: Crastina die su
Abbreviated transcription (Latin):
q obsequiis et mul¬
tis donatiuis uene¬
rabantur. Cet̾m pͥn¬
cipes tribuni. et mi¬
lites xp̃iani iudei
et gentiles eos uisi¬
tabant reuerebantur
et excolebant. Qua de
re serui dei permotũ
ani gl̾e ambitioniq
huius seculi subici ti¬
mentes. fuge latibu¬
lum expetentes. patri¬
am relinquere dis¬
posuerunt. Quippe
cum in exemplo sita¬

Expanded text:
et obsequiis et multis donativis venerabantur. Caeterum principes, tribuni et milites Christiani, Judaei et gentiles eos visiabant, reverebantur et excolebant. Qua de re servi Dei permoti, inani gloriae et ambitioni hujus saeculi subjici timentes, fugae latibulum expetentes, patriam relinquere disposuerunt: quippe cum in hoc exemplo ei
Abbreviated transcription (Latin):
nis ergo mansuetu¬
do et modestia perito
cendo. Credidi ꝓpt̾
qd̃ locutꝰ sum. Qd̃
aũ ꝑ mist̾ium sim¬
plex sit professio ut
sequens presumat di¬
cendo. Decet̾o nemo
michi molestus sit.

Expanded text:
nis ergo mansuetudo et modestia peritorcendo: Credidi, propter quod locutus sum . Quod autem per mysterium simplex sit professio, utsequens praesumat, dicendo. De caetero nemo mihi molestus sit,
Abbreviated transcription (Latin):
a uitgine mediator
nascitur. Cum ꝯfi¬
tetur primogenitũ
necesse est de unigeni¬
to qui testimoniũ
dicat unũ et solum
sine origine eẽ. Int̾¬
ciam personã patrẽ
ꝯfitetur existentis
diine nature lucis
sp̃c ut dixi. Qui scd̾m
diuinam naturã ut
supra dixi est umus
sum. pat̾ in filio fili¬

Expanded text:
a virgine mediator nascitur: cum confitetur primogenitum, necesse est de unigenito, qui testimonium dicat, unum et solum sine origine esse: tertiam personam patrem confitetur, exsistentem divinae naturae, lucis. Spiritus ut dixi, qui secundum divinam naturam, ut supra dixi, est unus sum; pater in filio, fili
Abbreviated transcription (Latin):
finio biturigñ. atq
turonoꝵ. Eccl̃ia ibiẽ
celebris religione scõ¬
rũ nec minus głosa
sacraꝵ uirginũ mł¬
titudĩe. Preterienser¬
go martinus ĩ secreta¬
rio eccl̃ie habuit mã¬
sionẽ post decessũ il¬
lius cuncte ĩsecretari¬
um illud uirgines
irruũt. Allambũt
singula loca ubi auͭ
sederat uir beatus
aut stet̾at. Stramẽ¬
uerat ꝑciuntur.U¬
na eaꝵ post dies pau¬
cos partem strami¬
nis qd̃ sibi ꝓ bñdic¬
tione collegerat. Iner

Expanded text:
finio Biturigum adque Turonorum. ecclesia ibi est celebris religione sanctorum nec minus gloriosa sacrarum uirginum multitudine. praeteriens ergo Martinus in secretario ecclesiae habuit mansionem. post discessum illius cunctae in secretarium illud uirgines inruerunt: adlambunt singula loca, ubi aut sederat uir beatus aut steterat, stramenuerat, partiuntur. una earum post dies paucos partem straminis, quam sibi pro benedictione collegerat, ener
Abbreviated transcription (Latin):
quidam excancellargꝰ
regalib a febre corri¬
pitur. Cumq cibũ
potũq nimia oppre¬
sus febre ex horruiss
nob̾ q̃ patiebatur q̃s¬
tus est. Dilutũq pl¬
uerem quẽde scĩ ac
beati sepulchro pro
saluatione leuaui-¬
mus ut hausit mox
compressa febre sa
nes pictauẽsi abbatis̃¬
sa de nauta quodam
uero agnes pic¬
tauarỹ scimoniali¬
um abbatissa rela¬
tam sibi ab ip̃o cui
contigit creuerico
scilicet negotiatore
rem miraculi pro
de eẽm dixi. de picta¬
uis. Dicit michi si a¬
qͣnͣdo ad basilicam bĩ
martini turonis occꝰ¬
rissem. Dixi qd̃ quo¬
modoin austria am¬
bularem sic ibi me
presentassem. Dicit
michi quale bñfi¬
cium domni marti¬
ni senserat. Dum me
tris salam negotias¬
set et adpontem me¬
tris applicuiss: di¬
cit. Domne marti¬
ne me et puricellos
quos habeo et naii¬
cellam meam tibi
commendo. Inter
hec recumbentes in
naue om̃es condormi¬
iumus. Mane exti

Expanded text:
quidam ex cancellariis regalibus a febre corripitur. Cumque cibum potumque nimia oppressus febre exhorruisset, nobis quae patiebatur questus est, dilutumque pulverem, quem de Sancti ac Beati sepulcro pro salvatione levavimus, ut hausit, mox, compressa febre, sanes Pictaviensis abbatissa de nauta quodam vero Agnes, Pictavarum sanctimonialium abbatissa, relatam sibi ab ipso cui contigit, Treverico scilicet negotiatore, rem miraculi provde venirem. Dixi: De Pictavis. Dixit mihi si aliquando ad basilicam beati Martini Turonis occurrissem. Dixi quod quomodo in Austria ambularem, sic ibi me praesentassem. Dixit mihi quale beneficium domni Martini senserat. Dum enim Mettis salem negotiasset, et ad pontem Mettis applicuisset, dixit: Domne Martine, me et puericellos quos habeo, et naviculam meam tibi commendo. Inter haec recubantes in navi, omnes obdormivimus. 1131 Mane exci
Abbreviated transcription (Latin):
martinus impleuit
ab omnib fidelib
ẽẽ facienda. qui mar¬
tinum non crediti¬
sta fecisse non credit
xp̃m ista dixisse. S
infelices degeneres
somnolenti que ipsi
facere non possunt
facta ab illo erubes¬
cunt. Et malunt
illius negare uirtu¬
tes: quam suã iner¬
ciam confiteri. Po¬

Expanded text:
Martinus inpleuit, Martinus inpleuit, ab omnibus fidelibus esse facienda, qui Martinum non credit ista fecisse, non credit Christum ista dixisse. sed infelices, degeneres, somnulenti, quae ipsi facere non possunt, facta ab illo erubescunt, et malunt illius negare uirtutes quam suam inertiam confiteri.
Abbreviated transcription (Latin):
go uero qͦ ad uiuã
gypti monachoe pre¬
dicabo. Laudabo a¬
nathoretas. mirabor
heremitas. martinũ
semper excipiam. Nõ
illi ego quẽquã aude¬
bo monachor certe
parare. ħoc egyptus
fatetur. hoc syria ħ
ethiops ꝯperit. hocĩ¬
dus audiuit. hoc par¬
thus et ꝑsa nouerũt.
hec ignorat arme¬
nia. bosforus exclu¬
sa cognouit. Et pꝰ¬
tremo siquis aut
fortunatas insulas.
aut glacialẽ freq̃n¬
tat oceanũ. Quo
miserior est regioi¬
rum cũ in ꝓximo ha¬
buerit nosse ñ me¬
ruit. nec tñ huic cͥ¬
mini miscebo popo¬
lares. Soli illũ cleri¬
ci.soli nescuint sac̃¬
dotes. Nec inm̾ito nõ¬
se illum inuidi no¬
luerunt. qr si uirtu¬
tes illuis nossent:sy¬
a uicia cognouissẽt.
horreo dicere ꝙ nu¬
ꝑ audiui infelicem
dixisse nescio quẽ te ĩ
illo libro tuo plura
mentitum. Non est
hominis uox ista s
cliaboli. Nec marti¬
no in hac parte detͣ¬
hitur. s fidei euͣnge¬
lii deregatur. Nã cũ
clñs ipsetestatus sit
istiusmodi opera q̃

Expanded text:
go vero quoad vivam gypti monachos praedicabo, laudabo anachoretas, mirabor eremitas; Martinum semper excipiam: non illi ego quemquam audebo monachorum, certe omparare. Hoc Aegyptus fatetur, hoc Syria, hoc Aethiops comperit, hoc Indus audivit, hoc Parthus et Persa noverunt, nec ignorat Armenia; Bosphorus exclusa cognovit, et postremo si quis aut fortunatas insulas, aut glacialem frequentat oceanum: quo miserior est regio ivirum, cum in proximo habuerit, nosse non meruit. Nec tamen huic crimini miscebo populares: soli illum clerici, soli nesciunt sacerdotes. Nec immerito nosse illum invidi noluerunt: quia si virtutes illius nossent, sua uitia cognouissent. horreo dicere quae nuper audiui, infelicem dixisse nescio quem, te in illo libro tuo plura mentitum. non est hominis uox ista, sed diaboli, nec Martino in hac parte detrahitur, sed fides Euangeliis derogatur. nam cum Dominus ipse testatus sit istiusmodi opera, quae
Abbreviated transcription (Latin):
petiit putãs sibi p̾si¬
dii fore si uel cãcellos
ip̃ius lectuli ꝯtigis¬
let. Lectulꝰ aũ ñ alit̃
dicitur nisi qd̃ in pa¬
umentũ illud sub¬
strato cinere appoĩto
capiti lapide isrł nũ
temporis flexa cerui¬
ce recubuit. Ergo ad
hoc oracłm: mulier
uiro adminicłante¬
deducitur. In quo c̃¬
per multos dies ora¬
tionẽ ꝯpuncta fun¬
debat: tandem pieti
sepe ad miserendũ ꝓ¬
fusa respitiens: uisu
mulieri amissum re¬
stituit. Tantaq de
inceps feminam fi¬
des accendit ut usq
ad diem sui obitur
nunqͣ a loco illo discede
abstulerãt facultatẽ.

Expanded text:
petiit, putans sibi praesidium fore, si cancellos ipsius lectuli tetigisset. Lectulus autem non aliud dicitur, nisi quod in pavimentum illud substrato cinere, et apposito capiti lapide, Israel nostri temporis flexa cervice recubuit. Ergo ad hoc oraculum mulier viro adminicdeducitur, in quo per multos dies orationem conpuncta fundebat. Tandem pietas saepe ad miserandum profusa respiciens, visum mulieri amissum restiinceps feminam fides accendit, ut usque ad diem sui obitus nunquam a loco illo discederabstulerant facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
tum hũit. adultoq
et milite fc̃o. uxorẽ
dedit neptẽ suam fi¬
liam sororis sue. en¬
bunũq ꝯstititum
remisit ad pr̃em su¬
um. Qui ex uxore¬

Expanded text:
m habuit. Adultoque, et militi facto, uxorem dedit neptem suam, filiam sororis suae, tribunumque constitutum remisit ad patrem suum. Qui ex e
Abbreviated transcription (Latin):
cũ dispositis insidii ˢ
genero suo ꝯstanti¬
no tc̃ regnũ tenenti
mortẽ molirentur. de¬
prehenso dolo illiuis ap̃
na morte finiuit.

Expanded text:
Cum dispositis insidiis| genero suo constantino tunc regnum tenenti mortem| moliretur . deprehenso dolo illius aput na morte finiuit.
Abbreviated transcription (Latin):
aũ nũd̃ genuerat ni¬
si primogenitũ suũ
floꝵ uidelicet trium
annoꝵ. Alios auĩ du¬
os post reuersionem
captiuitatis genera¬
uit. Cum autẽ pre¬
sentatieent diocleci¬
ano misit eos incar¬
cerem. Post annũ
fere dimidiũ recor¬
datus dioclecianus
probitatum flori:
iussit eum sibi pre¬
sentari. Uidens aũ
pulchritudinẽ eiꝰ.
obfecem. et laborẽ
carceris emarcuisse.
solutum remisit ad
ꝓpria ꝑmisso regno
in uita sua cum red
eum regnare ut post
mortẽ ipsius filius
eius non sublimare¬
tur ĩ regno nec ĩ con¬
sulatu s tm̃ tribu¬
nus existeret. Qd̃ cũ
ex utraq parte firmͣ¬
tum fuiss recessit t̃

Expanded text:
 nondum genuerat, nisi primogenitum suum, Florum videlicet trium annorum, alios autem duos post reversionem captivitatis genuit. Cum autem praesentati essent Diocletiano, misit eos in carcerem. Post annum fere dimidium, recordatus Diocletianus probitatum Flori, jussit eum sibi praesentari. Videns autem pulchritudinem ejus ob fecem et laborem carceris emarcuisse, solutumque remisit ad propria, permisso et regno suo in vita sua cum reddeum regnare, ut post mortem ipsius, filius ejus non sublimaretur in regno, nec in consulatu, sed tantum tribunus exsisteret. Quod cum ex utraque parte firmatum fuisset, rec
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃s ut oriretur obti¬
De incendio urbis
et debili.
De homĩe uincto.
De muliere obmu¬
tescente. De frigoreti¬
De ꝯtracto. ⁊ carcera¬
riis laxatis.
De alio ꝯtracto.
De febricitantib.
De principio am̃te.

Expanded text:
s ut oriretur obteDe incendio urbis et debile. 35. De homine vincto. 36. De muliere obmutiscente. 37. De frigoritiDe contracto et carcerariis laxatis. 42. De alio contracto. 43. De febricitantibus. 44. De Principio amente.
Abbreviated transcription (Latin):
agũ quendã ĩ se¬
nonico. annus sin¬
gul grando uastabat
Compulsi extremis
malis incole a marti¬
no auxilium poposce¬
rũt. Missa ꝑ auspi¬
cium prefectoriũ uuꝵꝵ
satis fida legatio. cuiꝰ
agros speciałr graui¬
or qͣm ceteroꝵ assueue¬
rat procella populari.
S fc̃a sibi oratione mͣr¬
tinus ita uniu̾sam pe¬
nitus liberauit ab in¬
gruente peste regionẽ
ut ꝑuinginti ãnos
quib postea mansit
incorpore grandinẽ
ĩ illis locis nemo per¬
tułit. Qd̃ ue fortuitũ

Expanded text:
Pagum quendam in Senonico annis singulis grando uexabat. conpulsi extremis malis incolae a Martino auxilium poposcerunt: missa per Auspicium praefectorium uirum satis fida legatio, cuius agros specialiter grauior quam ceterorum adsuerat procella populari. sed facta ibi oratione Martinus ita uniuersam penitus liberauit ab ingruenti ut per viginti annos, quibus postea mansit in corpore, grandinem in illis locis nemo pertulerit. Quod ne fortuitu
Abbreviated transcription (Latin):
re celebratis ĩ euis
honore ugiliis cũ ar-¬
chipresbiter loci elila¬
lius cłicos conuiuioĩ¬
uitass: edacius ueroa¬
liuis presbit̾ uiduis ac
pauperib reliquis edu¬
lium prepararet ⁊ u¬
ni pisces deessent. alt̾i
uinum bonũ: cõmo¬
nitus piscator quidã
ꝑ uisum auirgine ẽ
ut archipresbitero pi̾¬
cium copiam deferret
Surrexitq electulo ĩ¬
uenitq immanem
esocem ĩ lapso suo.
Quẽ ubi uissus fuit
exhibuit. Edatio autẽ

Expanded text:
re celebratis in eius honore vigiliis, cum archipresbiter loci Eulalius clericos convivio invitasset, Edatius vero alius presbiter viduis ac pauperibus reliquis aedulium praepararet, et uni pisces deessent, alteri vinum bonum, commonitus piscator quidam per visum a virgine est, ut archipresbitero piscium copiam deferret. Surrexitque e lectulo, invenitque inmanem esocem in lapsum suum, quem ubi iussus fuit exhibuit. Edatio aute
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Ex territisq custo¬
dib et infugani uer¬
sis disruptis obicib
retinaculoꝵ liber ppls
surgit a uincło. Et sic
usq ad sc̃a pignora
ꝓpl̃o expectante uene¬
runt. Osculando flẽ¬
tes beatas reliquias
simulq et gr̃as bea¬
to martino prosui a¬
solutione reddentesꝙ
a pietate saluare. Tũc
obtentis ꝑ sacerdotẽ
a iudice culpis inco¬
lumes dimissi sunt.
Q uidẽtes gestatores
reliquiaꝵ gauisi st̃
ualde dicentes. Nũc
cognoumꝰ qd̃ digna¬
tur b̃s antistes nob̾
pectorib ꝓpicium se
prebete. et sic gr̃as agẽ

Expanded text:
ret. Exterritisque custodibus et in fugam versis, disruptis obicibus retenaculorum, liber populus surgit a vinculo, et sic usque ad sancta pignora, populo expectante runt, osculantes flendo beatas reliquias, simulque et gratias beato Martino pro sui absolutione reddentes, sua pietate salvare. Tunc obtentis per sacerdotem a judice culpis, incolumes dimissi sunt. Quod videntes gestatores reliquiarum, gavisi sunt valde, dicentes: Nunc cognovimus quod dignatur beatus Antistes nobis peccatoribus propitium se praebere. Et sic gratias age
Abbreviated transcription (Latin):
ocłis recepto lumine
iocundatur. De debi¬
incola ciuitatis
turonice. dum ualitu¬
dine nunia ac dutͥ¬
na ꝯsumitur omĩ¬
b membris debilita¬
tur et sine spe gres¬
suum a febre relin¬
quitur. Cuius tibie
seu funes in torte se¬
parari non poterant.
post discessum uero
febris expetitta paren¬
tib ut eum ad scãm
basilicam deportarẽt.
Quo exhibito deponẽ¬
des eum ad pedes scĩo
rationem faciũt ut
ei uirtus solita sub¬
ueniret. Tercia uero
die cum ille uel pa
ex orto miscd̃ie lumi¬
ne distortis tibiiz a
parentib in columĩ
est receptus. R eo qͥ¬

Expanded text:
oculis, recepto lumine iocundatur. 6. Pincola civitatis Turonicae, dum valitudine nimia ac diuturna consumitur, omnibus membris debilitatur et sine spe gressuum a febre relinquitur, cuius tibiae ceu funes intortae separari non poterant. Post discessum vero febris, expetiit a parentibus, ut eum ad sanctam basilicam deportarent. Quo exhibito, deponentes cum ad pedes sancti, orationem faciunt, ut ei virtus solita subveniret. Tertia vero die cum ille vel parexorto misericordiae lumine, distortis tibiis, a parentibus incolomis est receptus. 7.
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝯuiuia sumptuo¬
sa disponũt. que una
pariter accũbunt: S
quo me ducit oratio:
paululũ iste liberior
sermo reprimẽdus est
ne ĩaliquoꝵ forsitã
incurrat offensam.
satisfaciet exemplum
u̾mego ita uirtutẽ
huius uirginis predi¬
cabo ut tñ nich̃ illis
q̃ ad martinũ uidẽ¬
dum ex longinquis
regionib sepe uener
arbitrer eẽ derogand̃.
siquidẽ ħ beatũ ui¬

Expanded text:
quae convivia sumptuosa disponunt, quae una pariter accumbunt! Sed quo me ducit oratio? paululum iste liberior sermo reprimendus est, ne in aliquorum forsitan incurrat offensam: em satisfaciet exemplum. Verum ego ita virtutem hujus virginis praedicabo, ut tamen nihil illis quae ad Martinum videndum ex longinquis regionibus saepe venerunt, arbitrer derogandum; siquidem hoc beatum vi
Abbreviated transcription (Latin):
Um sequẽti itidẽ
tp̃re iter cũ eod̾
dum dyofeses uisita
agebamꝰ nobis nesci¬
o qua necessetatere¬
morantib aliquã¬
tulum ille ꝓcessera
Int̾m ꝑ agͣgerem py¬
blicum plena mili¬
tantib uiris fiscalis
rheda ueniebat. Sed
ubi martinũ ĩ ues¬
te hyspida nigro⁊
pendulo pallio circũ¬
tectũ ꝯtigua de lat̾e
ium̃ta uider̃t paulu¬
lũ partẽ in alt̾am pa

Expanded text:
Consequenti itidem empore iter cum eo, dum dioeceses uisitat, agebamus. nobis nescio qua necessitate remorantibus aliquantulum ille processerat. interim per aggerem publicum plena militantibus uiris fiscalis raeda ueniebat. sed ubi Martinum in ueste hispida nigro et pendulo pallio circumtectum contigua de latere iumenta uiderunt, paululum in partem alteram pa