comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bula coram me & esto ꝑfectus. Ponãq
fedus meum inter me & te: & multi¬
plicabo te uehementer nimis. Cecidit
abram ꝓnus in faciem. Dixitq ei deus.
ego sum. & pactum meum tecum: eris¬
q pater multarum gentium. Hec ultͣ
uocabitur nomen tuum abram. sed
uocaberis abraham: quia patrem
multarum gentium constitui te.
faciamq te crescere uehementissime:
& ponam ingentibus: regesq ex te
egredientur: & statuam pactũ meum
inter me & te. & inter semen tuũ post
te. in generationib tuis federe sempi¬
terno: ut sim deus tuus & semimᷤ tun
post te. Daboq tibi & semini tuo ter¬
ram ꝑegrinationis tuȩ. omnem terrã
chanaan in possessionem eternã. eroq
deus eorum ¶Dixit iterum ds̃ ad abra¬
ham. Et tu ergo custodies pactũ meu̾:
& semen tuum post te in generatio¬
nib suis. Hoc est pactum meum. qͦd
obseruabitis inter me & uos: & semen
tuum post te. Circumcidetur ex uobis
omne masculinum÷ & circumcidetis

Expanded text:
bula coram me et esto perfectus ponamque bula coram me et esto perfectus ponamque foedus meum inter me et te et multiplicabo te vehementer nimis cecidit Abram pronus in faciem dixitque ei Deus ego sum et pactum meum tecum erisque pater multarum gentium nec ultra vocabitur nomen tuum Abram sed appellaberis Abraham quia patrem multarum gentium constitui te faciamque te crescere vehementissime et ponam in gentibus regesque ex te egredientur et statuam pactum meum inter me et te et inter semen tuum post te in generationibus suis foedere sempiterno ut sim Deus tuus et seminis tui post te daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae omnem terram Chanaan in possessionem aeternam eroque Deus eorum dixit iterum Deus ad Abraham eet semen tuum post te in generationibus suis. Hoc est pactum quod observabitis inter me et vos, et semen tuum post te. Circumcidetur in vobis omne masculinum, et circumcidetis
Abbreviated transcription (Latin):
dñi. Reuertere ad dñam tuam: & humi¬
liare sub manu ipsius. Et rursũ. Mul¬
tiplicans inquit multiplicabo semen
tuum: & non numerabitur pre multitu¬
dine. Ac deinceps. Ecce ait concepisti &
paries filium: uocabisq nom̃ eiꝰ ismahel:
eo quod audierit dñs afflictionem tu¬
am. Hic erit ferus homo. Mlanus eius
contra omnes: & manus omnium con¬
tra eum: & eregione uniuersorum fra¬
trum suorum figet tabernacła. Uoca¬
uit autem nomen dñi qui loquebat᷑
ad eam: tu deus qui uidisti me. Dixit
enim. ꝓfecto. hic uidi posteriora uiden¬
tis me. Ppterea appellauit puteum il¬
lum. puteum uiuentis & uidentis me:
ipse est enim inter cades. & barad. Peꝑit¬
q agar filium abrȩ: qui uocauit nom̃
eius ismahel. Octoginta & sex annoꝵ
erat: quando peꝑit ei agar ismahelem:
ostquam uero
nonaginta & nouem annorum
esse ceꝑat: apparuit ei dñs: dixitq ad
eum. Ego dñs deus omnipotens: am¬

Expanded text:
Domini: Revertere ad dominam tuam, et humiDomini: Revertere ad dominam tuam, et humiliare sub manu ipsius. Et rursum: Multiplicans, inquit, multiplicabo semen tuum, et non numerabitur prae multitudine. Ac deinceps: Ecce, ait, concepisti, et paries filium: vocabisque nomen ejus Ismael, eo quod audierit Dominus afflictionem tuam. Hic erit ferus homo, manus ejus contra omnes, et manus omnium contra eum, et e regione universorum fratrum suorum figet tabernacula vocavit autem nomen Domini qui loquebatur ad eam Tu Deus qui vidisti me dixit enim profecto hic vidi posteriora videntis me propterea appellavit puteum illum puteum Viventis et videntis me ipse est inter Cades et Barad peperitque Abrae filium qui vocavit nomen eius Ismahel octoginta et sex annorum erat quando peperit ei Agar Ismahelem postquam vero nonaginta et novem annorum esse coeperat apparuit ei Dominus dixitque ad eum ego Deus omnipotens am
Abbreviated transcription (Latin):
hanc. a fluuio egypti usq ad fluuium
magnum eufraten:cineos & cenezeos.
cedmoneos. & etheos. & cetheos. & fere¬
sed habens ancillam egyptiam nomi¬
ne agar. dixit marito suo. Ecce conclu¬
sit me deus: ne parerem. Ingredere ad
ancillam meam: si forte saltem ex illa
suscipiam liberos. Cumq ille adqui¬
esceret deprecanti: tulit agar egiptiã
ancillam suam. post annos decem qͣm
habitare ceꝑant in terra chanaan. & de¬
dit eam uiro suo uxorem. Qui ingres¬
sus est ad cam. At illa concepisse seui¬
dens: desperit dominam suam. Piritq
sarai ad abram Inique agis cont̃ me.
sgo dedi ancillam meam in sinum tu¬
um quȩ uidens quod concepit: despe¬
lui me habet. Iudicet dñs int me ce te.
Cui respondens abram. ecce ait ancilla
ti n manu tua est: utere ea ut libet
afligente igitur eam sarar fuga miht.
Cumq inuenisset illam angelus dñ
Agar ancilla sarai. unde uenis & quo
uadis: Quȩ respondit. A facie sarai do¬
minȩ meȩ. ego fugio. Dixitq ei angłs

Expanded text:
o Aegypti usque ad fluvium magnum Euphratem. Cinaeos, et Cenezaeos, et Cedmonaeos, et Ethaeos, et Pheresed habens ancillam Aegyptiam nomine Agar, dixit marito suo: Ecce conclusit me Dominus, ne parerem, ingredere ad ancillam meam, si forte saltem ex illa suscipiam filios. Cumque ille acquiesceret deprecanti, tulit Agar Aegyptiam ancillam suam, post annos decem quam habitare coeperant in terra Chanaan, et dedit eam viro suo uxorem. Qui ingressus est ad eam. At illa concepisse se videns, despexit dominam suam. Dixitque Sarai ad Abram: Inique agis contra me: ego dedi ancillam meam in sinum tuum, quae videns quod conceperit, despectui me habet: judicet Dominus inter me et te. Cui respondens Abram: Ecce, ait, ancilla tua in manu tua est, utere ea ut libet. Affligente igitur eam Sarai, fugam iniit. Cumque invenisset illam angelus DomiAgar ancilla Sarai, unde venis? et quo vadis? quae respondit: A facie Sarai dominae meae ego fugio. Dixitque ei angelus
Abbreviated transcription (Latin):
eut locutꝰ ss
festinauit abraham in tabernaculum
ad saram: dixitq ei. Accelera: tria sata
simile commisce: & fac subcinericios
panes. Ipse uero ad armentum cucur¬
rit: & tulit inde uitulum tenerrimũ
& optimum: deditq puero. Qui festina¬
uit: & coxit illum. Tulitq butyrum
& lac & uitulum quem coxerat: & po¬
suit coram eis. Ipse uero stabat iuxta
eos sub arbore. Cumq comedissent: di¬
xerunt ad eum̃. Ubi est sara uror tua:
Ille respondit. Ec̃ce in tabernacło est.
Cui dixit. Reuertens ueniam ad te tem¬
pore isto. uita comite: & habebit filiũ
sara uxor tua. Quo audito sara: risit
post hostium tabernacłi. Erant autẽ

Expanded text:
ut locutus es. Festinavit Abraham in tabernaculum ad Saram, dixitque ei: Accelera, tria sata similae commisce, et fac subcinericios panes. Ipse vero ad armentum cucurrit, et tulit inde vitulum tenerrimum et optimum, deditque puero: qui festinavit et coxit illum. Tulit quoque butyrum et lac, et vitulum, quem coxerat, et posuit coram eis: ipse vero stabat juxta eos sub arbore. Cumque comedissent, dixerunt ad eum: Ubi est Sara uxor tua? Ille respondit: Ecce in tabernaculo est. Cui dixit: Revertens veniam ad te tempore isto, vita comite, et habebit filium Sara uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabern
Abbreviated transcription (Latin):
ti in ostio tabernaculi sur: in ipso fer¬
uore dici. Cumq eleuasset ccłos: appa¬
ruerunt ei tres uiri. stantes ꝓpter eum.
Quos cum uidisset. eucurrit in occur¬
sum eorum de ostio tabernaculi sui a¬
adorauit in terrã & dixit. Dñe si muen
grãm in ocłis tus. ne transeas seruum
tuum: sed afferam paxillum aquȩ et
lauentur pedes ur̃i. & requiescite sub
arbore. Ponamq bucellam panis. et
confortetur cor uestrum: postea trans
bitis. Idcireo enim declinastis ad seruĩ
uestrum. Qui dixerunt. fac ut locutꝰ e
festine¬

Expanded text:
rnaculi sui in ipso fervore diei. Cumque elevasset oculos, apparuerunt ei tres viri stantes prope eum. Quos cum vidisset, cucurrit in occursum eorum de ostio tabernaculi et adoravit in terram et dixit: Domine, si inveni gratiam in oculis tuis, ne transeas servum tuum, sed afferam pauxillum aque et laventur pedes vestri et requiescite sub arbore. Ponam bucellam panis et confortate cor vestrum. Postea transbitis: idcirco enim declinastis ad servum vestrum. Qui dixerunt: Fac ut locutus es. Festin
Abbreviated transcription (Latin):
ad iusticiam. Dixitq ad eum. Ego dñs
qui eduxi te de hur chaldeorum: ut
darem tibi terram istam. et possiderᷤᷤ
eam. At ille ait. Dñe deus unde scire
possum quod possessurus sim eam:
Et respondens dñs. sume inquit michi
uaccam triennem & capram trimam:
& arietem annorum trium: turturem
quoq & columbam. Qui tollens un¬
uersa hec diuisit ea ꝑ medium: & utrasꝙ
partes contra se altrinsecus posuit.
Aues autem non diuisit. Descendert̃:
uolucres suꝑ cadauera: & abigebat eal
abram. Cumq sol occumberet. sope
irruit suꝑ abram: & horror magñus
& tenebrosus inuasit eum. Dictumq
est ad eum. Scito prenoscens. quod ps¬
grinum futurum sit semen tuum il
terra¬

Expanded text:
ad justitiam. Dixitque ad eum: Ego Dominus ad justitiam. Dixitque ad eum: Ego Dominus qui eduxi te de Ur Chaldaeorum, ut darem tibi terram istam, et possideres eam. At ille ait: Domine Deus, unde scire possum, quod possessurus sum eam? Et respondit Dominus: Sume, inquit, mihi vaccam triennem, et capram trimam, et arietem annorum trium, turturem quoque et columbam. Qui tollens universa haec, divisit ea per medium, et utrasque partes contra se altrinsecus posuit: aves autem non divisit. Descenderuntque volucres super cadavera, et abigebat eas Abram. Cumque sol occumberet, sopor irruit super Abram, et horror magnus, et tenebrosus invasit eum. Dictumque est ad eum: Scito praenoscens quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra
Abbreviated transcription (Latin):
respondit ei. Leuo manum meam ad do¬
minũ deum excelsum possessorẽ celi & t̾rȩ:
quod afilo subtegmins usq ad corrigiã
calige. non accipiam ex omnib quȩ tua
sunt. ne dicas ego ditaui abram: excep¬
tis his quȩ comederunt iuuenes. & par¬
tib uirorũ qui uenerunt mecum: aner
eschol. & mambre: isti accipient partes
mo domini ad abram ꝑ uisionẽ
dicens. Noli timere abram: ego ꝓtector
tuus sum. & merces tua magna nimis.
Dixitq abram. Dñe deus. qͥd dabis mi¬
chi: Ego uadam absq liberis: & filius
ꝓcuratoris domus meȩ iste damascus
Michi aut̃ ñ dedisti semen: et ecce uerna¬
culus meus heres meus erit. Statimq
sermo domini factus est ad eũ dicens.
Non erit hic heres tuus: sed qui egre¬
dietur de utero tuo. ipsum habebis
heredem. Eduxitq eum foras: & ait illi.
Suspice cȩlum: & numera stellas si po¬
tes. Et dixit ei. Sic erit semen tuum. Cre¬
didit abram deo: & reputatum est illi

Expanded text:
respondit ei levo manum meam ad Dorespondit ei levo manum meam ad Dominum Deum excelsum possessorem caeli et terrae quod a filo subteminis usque ad corrigiam caligae non accipiam ex omnibus quae tua sunt ne dicas ego ditavi Abram exceptis his quae comederunt iuvenes et partibus virorum qui vene Escol, et Mamre; isti accipient partes mo Domini ad Abram per visionem, dicens: Noli timere, Abram: ego protector tuus sum, et merces tua magna nimis: Dixitque Abram, Domine Deus, quid dabis mihi? ego vadam absque liberis, et filius procuratoris domus meae, iMihi autem non dedisti semen; et ecce vernaculus meus, heres meus erit. Statimque sermo Domini factus est ad eum, dicens: Non erit hic heres tuus: sed qui egredietur de utero tuo, ipsum habebis heredem. Eduxitque eum foras, et ait illi: Suspice coelum, et numera stellas, si potes. Et dixit ei: Sic erit semen tuum. Credidit Abram Deo, et reputatum est illi
Abbreviated transcription (Latin):
tiam sodomorum & gomorre. & uniuer¬
saque ad cibum ꝑtinent & abierunt:
necnon & loth & substantiam eiꝰ filium
fratris abram qui abitabat in sodomis.
Et ecce unus qui euaserat nuntiauit
abram hebreo qui habitabat inconual¬
le mambre amorrei fratris eschol& fr̃is
aner: hii enim pepigerant fȩdus cum
abram. Quod cũm audisset abram cap¬
tum uidelicet loth frẽm suum: numera
uit expeditos uernacłos suos trecentos
decem & octo: & ꝑsecutus ẽ eos usq dan.
xitq omnẽ substantiã. & loth fr̃em suũ cũ
substantia ipsius: mulieres quoq & po
pulum. Egressus est autem rex sodomo
qui cum eo erant inualle sabe: quȩ est
ꝓferens panem & uinum: erat enim sa¬
cerdos dei altissimi: benedixit ei & ait.
Benedictus abram deo excelso qui crea¬
uit celum & terram: & benedictus ds
excelsus: quo ꝓtegente hostes in manib
tuis sunt. Et dedit ei decimas ex om̃ib.
Dixit autem rex sodomorum ad abram.
Da michi animas: cetera tolle tibi. Qui

Expanded text:
domorum et Gomorrae et universa quae ad cibum pertinent et abierunt necnon et Loth et substantiam eius filium fratris Abram qui habitabat in Sodomis et ecce unus qui evaserat nuntiavit Abram Hebraeo qui habitabat in convalle Mambre Amorrei fratris Eschol et fratris Aner hii enim pepigerant foedus cum Abram quod cum audisset Abram captum videlicet Loth fvit expeditos vernaculos trecentos decem et octo, et persecutus est eos usque Dan. xitque omnem substantiam, et Loth fratrem suum cum substantia illius, mulieres quo egressus est autem rex Sodomorqui cum eo erant in ualle Saue, haec est proferens panem et vinum erat enim sacerdos Dei altissimi benedixit ei et ait benedictus Abram Deo excelso qui creavit caelum et terram et benedictus Deus excelsus quo protegente hostes in manibus tuis sunt et dedit ei decimas ex omnibus dixit autem rex Sodomorum ad Abram da mihi animas cetera tolle tibi qui
Abbreviated transcription (Latin):
uat coram te. Et ait dñs ad abrabam.
Sara uror tua pariet tibi filium: uo¬
cabisc nomen euis ysaac. Et constituã¬
pactum meum illi in fedus sẽpiteniũ.
& semini eius post eum. Suꝑ ismahel
quoq exaudiui te. Ecce benedicam ei:
& augebo & multiplicabo eum ualde.
Nuodecim duces generabit: & faciam il¬
lum in gentem magnam. Pactum uero
meum statuam ad ysaac: quem pariet
tibi sara tempore isto in anno altero.
Cumq finitus esset sermo loquentis
cum eo: ascendit deus ab abraham. Tu¬
lit autem abraham ismahelem filium
suum. & omnes uernaculos domus sue:
uniuersosq quos emerat. cunctos mares
ex omnib uiris domus suȩ: & circum¬
cidit carnem preputii eorum statim in
ipsa die. sicut preceꝑat ei dłs. Abraham
non aginta & nouem erat annorum qͣn
impleuerat tẽpore circumcisionis suȩ.
Cadem die circumcisus est abraham.
& ismahel filius eius: & omnes uiri do¬
mus illius. tam uernaculi qͣm empticii
& alienigene pariter cireumcisi sunt:¬

Expanded text:
s ad Abraham: Sara, uxor tua, pariet tibi filium, vocabisque nomen ejus Isaac, et constituapactum meum illi in foedus sempiternum, et semini ejus post eum. Super Ismael quoque exaudivi te: ecce, benedicam ei, et augebo, et multiplicabo eum valde, duodecim duces generabit, et faciam illum in gentem magnam. Pactum vero meum statuam ad Isaac, quem pariet tibi Sara tempore isto in anno altero. Cumque finitus esset sermo loquentis cum eo, ascendit Deus ab Abraham. Tulit autem Abraham Ismaelem, filium suum, et omnes vernaculos domus suae, universosque quos emerat, cunctos mares ex omnibus viris domus suae, et circumcidit carnem praeputii eorum statim in ipsa die, sicut praeceperat ei Deus. Abraham nonaginta et novem erat annorum quandimpleverat tempore circumcisionis suae. Eadem die circumcisus est Abraham et Ismael filius ejus. Et omnes viri domus illius, tam vernaculis, quam emptitii et alienigenae pariter circumcisi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
en tuum in
terra non sua: & subicient eos seruituti.
& affligent quadringentis annis. Ue¬
rumtamen gentem cui seruituri sunt
ego udicabo: & post hec egredientur
cum magna substantia. Tu autem ibis
ad patres tuos in pace: sepultus in se¬
nectute bona. Generatione autem quar¬
ta reuertent᷑ huc. Hec dum enim com¬
pletȩ sunt iniquitates amorreorum:
usq ad presens tempus. Cum ergo oc¬
cubuisset sol: facta est caligo tenebro¬
sa: & apparuit clybanus fumans: & lã¬
pas ignis transiens inter diuisiones il¬
las. In die illa pepigit dñs cũ abram

Expanded text:
en tuum in terra non sua: & subjicient eos servituti, & affligent quadringentis annis. Veruntamen gentem, cui servituri sunt, ego judicabo: & post haec egredientur cum magna substad patres tuos in pace, sepultus in senectute bona. Generatione autem quarta revertentur huc: necdum enim completae sunt iniquitates Amorrhaeorum usque ad praesens tempus. Cum ergo occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter divisiones illas
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis illis apłos prefero. ꝑ istoꝵ os michi
xp̃s sonat: quos ante ꝓpħas int̾ spiritua¬
lia carismata positos lego: in quib ulti¬
mum pene gradum interp̾tes tenent.
Qund liuore torqueris: quid imꝑitorum
animos contra me concitas: Sic ubi tibi¬
in translatione uideor errare: interroga
hebreos: diuersarum urbium magistros
consule. Quod illi habent de xp̃o: tui
codices non habent. Aliud est si contrase
postea ab apłis usurpata testimonia ꝓba¬
uerunt: & emendatiora sunt eremplaria
latina

Expanded text:
cunctis illis apostolos praefero. Per istorum os mihi cunctis illis apostolos praefero. Per istorum os mihi Christus sonat, quos ante prophetas inter spiritalia charismata positos lego: in quibus ultimum pene gradum interpretes tenent . Quid livore torqueris? quid imperitorum animos contra me concitas? Sicubi in translatione tibi videor errare, interroga Hebraeos, diversarum urbium magistros consule. Quod illi habent de Christo, tui codices non habent. Aliud est, si contra se postea ab apostolis usurpata testimonia, probaverunt, et emendatiora sunt exemplaria Latina
Abbreviated transcription (Latin):
chil tale retulerint: sed in una basilica
congregatos contulisse scribant non ꝓ¬
pħasse. Aliud est enim uatem: aliud es
se interpretem. Ibi sp̃s uentura predicit:
hic eruditio & uerborum copia. ea quȩ
intelligit transfert: nisi forte putanduᷤᷤ
est tullius economicum xenofontis. et
platonis pitagoram. & demosthenis pro
thesi fontem. afflatus rethorieo sp̃u trans¬
tulisse: aut aliter de isdem libris ꝑ sep¬
hi scriptum esse mentiti sint. Quid igit᷑.
Dampnamꝰ ueteres: minime: sed post pri¬
oꝵ stuclia indomo dñi quod possumꝰ la¬
boramꝰ. Illi interpretati sunt ante aduen¬
tum xp̃i: & quod nesciebant. dubiis ꝓtu¬
lere sententiis: nos post passionem & re¬
surrectionem eiꝰ non tam ꝓpħiam quam
hystoriam scribimꝰ. Aliter enim audita:
aliter uisa narrant᷑. Quod meliꝰ intelli¬
gimꝰ. melius & ꝓferimꝰ. Audi igit᷑ ȩmule:
obtrect̾ator auiculta. Non dampno. non
reprehendo septuaginta: sed confidenter

Expanded text:
ihil tale retulerint; sed in una basilica ihil tale retulerint; sed in una basilica congregatos contulisse scribant, non prophetasse. Aliud est enim vatse interpretem. Ibi Spiritus ventura praedicit: hic eruditio et verborum copia, ea quae intelligit, transfert. Nisi forte putandus est Tullius Oeconomicum Xenophontis, et Platonis Protagoram, et Demosthenis pro Ctesiphonte, afflatus rhetorico spiritu transtulisse. Aut aliter de eisdem libris per Sephi scriptum esse mentiti sint. Quid igitur? damnamus veteres? minime: sed post priorum studia, in domo Domini quod possumus, laboramus. Illi interpretati sunt ante adventum Christi; et quod nesciebant, dubiis protulere sententiis. Nos post passionem et resurrectionem ejus, non tam prophetiam, quam historiam scribimus. Aliter enim audita, aliter visa narrantur. Quod melius intelligimus, melius et proferimus. Audi igitur aemule, et obtrectator auscultreprehendo Septuaginta, sed confidenter
Abbreviated transcription (Latin):
desiderant. Interrogemꝰ gͦ eos ubi hec
scripta sint: & cum dicere ñ potuerint.
de libris hebraicis ꝓferamꝰ. Primũ testimo¬
nium est in osee: scđm in ysaia:. tercium
in zacharia: quartum in ꝓuerbiis: quin¬
tum ȩque in ysaia. Quod multi igno¬
rantes apocriforum deliram̃ta sectant᷑:
& hiberas nenias. libris autenticis prefe¬
runt. Causas erroris: non est meũ expo¬
nere. Iudei prudenti factum dicunt
esse consilio: ne ptholomeus unius dei
cultor. etiam apud hebreos duplicẽ di¬
uinitatẽ deprehenderet. Quod maxrime
ic cireo faciebãt: quia in platoni dogima
cadere uidebatur. Deniq ubicũq sacra¬
tum aliquid scriptura testatur de pa¬
tre & filio & sp̃u sco. aut aliter interpre¬
tati sunt. aut omnino tacuerunt: ut
& regi satisfacerent. & archanum fidei ñ
uulgarent. Et nescio quis primꝰ auctor
septuaginta cellulas alexandriȩ menda¬
tio suo extruxerit: quib diuisi eadem
scriptitarint: cum aristeus eiusdem
& mult o post tempore iosephus n¬

Expanded text:
go eos, ubi haec scripta sint; et cum dicere non potuerint, de libris Hebraeis proferamus. Primum testimonium est in Osee. Secundum in Isaia. Tertium in Zacharia. Quartum in Proverbiis. Quintum aeque in Isaia. Quod multi ignorantes, apocryphorum deliramenta sectantur, et Iberas naenias libris authenticis praeferunt. Causas erroris non est meum exponere. 520 Judaei prudenti factum dicunt esse consilio, ne Ptolemaeus unius Dei cultor, apud Hebraeos etiam duplicem divinitatem deprehenderet: quod maxime idcirco faciebant, quia in Platonis dogma cadere videbatur. Denique ubicumque sacratum aliquid Scriptura testatur de Patre et Filio et Spiritu sancto, aut aliter interpretati sunt, aut omnino tacuerunt, ut et regi satisfacerent, et arcanum fidei non divulgarent. Et nescio quis primus auctor septuaginta cellulas Alexandriae mendacio suo exstruxerit, quibus divisi eadem scriptitarint, cum Aristeas, ejusdem t multo post tempore Josephus, n
Abbreviated transcription (Latin):
au̾tem septuo dimittes eam. & re¬
quiescere facies: ut comedant pauꝑeᷤᷤ
popłi tui: & quicquid reliqͥ fuerit
cessabis: ut requiescat bos & asi

Expanded text:
autem septimo dimittes eam, et requiescere facies, ut comedant pauperes populi tui, et quidquid reliquum fuerit,cessabis, ut requiescat bos et asi
Abbreviated transcription (Latin):
offeret ꝓ peccato: & arietem in holo¬
caustum. Tumca linea uestietur: fe¬
minalib lineis uerenda celabit. Ac¬
cingetur zona linea: cydarim lineã
imponet capiti. Hȩc enim uestim̃ta
sunt sc̃a: quib cunct᷑is cum lotꝰ fue¬
rit induetur. Suscipietq ab uniuer¬
sa multitudine filiorum isrł duos
hẏrcos ꝓ peccato: & unum arietem in
holocaustum. Cumq obtulerit uitu

Expanded text:
offeret pro peccato, et arietem in holoofferet pro peccato, et arietem in holocaustum. Tunica linea vestietur, feminalibus lineis verenda celabit: accingetur zona linea, cidarim lineam imponet capiti: haec enim vestimenta sunt sancta: quibus cunctis, cum lotus fuerit, induetur. Suscipietque ab universa multitudine filiorum Israel duos hircos pro peccato, et unum arietem in holocaustu
Abbreviated transcription (Latin):
uo die offeret ꝓse sacerdoti duos tur¬
tures uel duos pullos columbȩ ad
ostium tabernacłi testimonii. Qui
unum faciet ꝓpeccato. & alterum in
holocaustum: rogabitq ꝓ ea coram
dño & ꝓ fluxu inmundiciȩ eiꝰ. Docebi¬
tis gͦ filios isrł ut caueant inmundi¬
ciam: & non moriantur in sordib suᷤ.
cum polluerint tabernacłm meum
quod est inter eos. Ista est lex eius qui
patitur fluxum seminis: & qui pol¬
luitur coitu. & quȩ mẽstruis tempo¬
rib separat᷑. uł quȩ iugi fluit sanguine.
& hominis qui dormierit cum ea:
ocutꝰq est dñs ad¶AUI
moysen post mortem duoꝵ. filiorum
aaron.quando offerentes ignem alie¬
num interfecti sunt: & precepit ei di¬
cens. Loquere ad aaron fratrem tuu.
ne omni tempore ingrediatur scũa¬
rium. quod est intra uelum corã ꝓpi¬
ciatorio quo tegitur archa. ut non mo
riatur. quia in nube apparebo super
oracłm: nisi hȩc ante fecerit. Uitulum

Expanded text:
vo die offeret pro se sacerdoti duos turvo die offeret pro se sacerdoti duos turtures vel duos pullos columbae ad ostium tabernaculi testimonii qui unum faciet pro peccato et alterum in holocaustum rogabitque pro ea coram omino et pro fluxu inmunditiae eius docebitis ergo filios Israhel ut caveant inmunditiam et non moriantur in sordibus suis cum polluerint tabernaculum meum quod est inter eos ista est lex eius qui patitur fluxum seminis et qui polluitur coitu et quae menstruis temporibus separatur vel quae iugi fluit sanguine et hominis qui dormierit cum ea locutusque est Dominus ad Mosen post mortem duum filiorum Aaron quando offerentes ignem alienum interfecti sunt et praecepit ei dicens loquere ad Aaron fratrem tuum ne omni tempore ingrediatur sanctuarium quod est intra velum coram propitiatorio quo tegitur arriatur quia in nube apparebo super oraculum, nisi haec ante fecerit. Vitulum
Abbreviated transcription (Latin):
ulier quȩ redeunte m̃se patit᷑
fluxũ sanguinis: septẽ dieb se¬
parabit᷑. Omis qͥ tetigerit eã inmundꝰ
erit usq ad uesꝑum: & in qͦ dormierit
uel sederit dieb separationis suȩ pollu¬
etur. Qui tetigerit lectulum eiꝰ laua¬
bit uestimenta sua: & ipse lotꝰ aqua in
mundus erit usq ad uesꝑum. Om̃e
uas suꝑ quod illa sederit quisqͥs atti
Si coierit cum ea uir tẽpore sangui¬
nis menstrualis. inmundus erit septẽ
diebꝰ: & omne stratũ in quo dormierit
polluet᷑. Mulier quȩ patitur multis
dieb fluxum sanguinis. ñ in tẽpore
menstruali. uel quȩ post menstruũ
sanguinem fluere ñ cessat:quamdu
huic subiacet passioni. inmunda erit
quasi sit in tempore menstruo. Om̃e
stratum in quo dormierit. & uas in
quo sederit: pollutum erit. Quicũq
tetigerit eam. lauabit uestim̃ta sua:
& ipse lotus aqua. inmundus erit
usq ad uesꝑum. Si steterit sanguis
& fluere cessauerit: numerabit sep¬
tem dies purificationis suȩ: & octa¬

Expanded text:
ulier quae redeunte mense patitur fluxum sanguinis septem diebus separabitur omnis qui tetigerit eam inmundus erit usque ad vesperum et in quo dormierit vel sederit diebus separationis suae polluetur qui tetigerit lectum eius lavabit vestimenta sua et ipse lotus aqumundus erit usque ad vesperum. Omne vas, super quod illa sederit, quisquis attigSi coierit cum ea vir tempore sanguinis menstrualis, immundus erit septem diebus: et omne stratum, in quo dormierit, polluetur mulier quae patitur multis diebus fluxum sanguinis non in tempore menstruali vel quae post menstruum sanguinem fluere non cessat quamdiu huic subiacet passioni inmunda erit quasi sit in tempore menstruo omne stratum in quo dormierit et vas in quo sederit pollutum erit quicumque tetigerit eam lavabit vestimenta sua et ipse lotus aqua inmundus erit usque ad vesperum si steterit sanguis et fluere cessarit numerabit septem dies purificationis suae et octa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdã eam de popło suo: qͥa anima car¬
nis in sanguine est. & ego dedi illũ
uobis ut suꝑ altare meo expietis ꝓ
animab ur̃is: & sanguis ꝓ anime pia¬
cło sit. Iccirco dixi filiis isrł. Om̃is amia
ex uobis non comedet sanguinem. nec
ex aduenis qui ꝑ egrinantur apud uos
homo quicũq de filiis isrł& de adue¬
nis qͥ ꝑegͥnant᷑ apud uos. si uenatione
atq aucupio ceꝑit feram uł auẽ. qͥb
uesci licitum est: fundat sanguinẽ
eius. & oꝑiat illum terra. Anima enim
omnis carnis: insanguine est Unde di¬
xi filiis isrł. Sanguinẽ uniu̾sȩ carius
non comedetis: quia anima carnis in
sanguine est. Et quicumq comeder

Expanded text:
dam eam de populo suo quia anima carnis in sanguine est et ego dedi illum vobis ut super altare in eo expietis pro animabus vestris et sanguis pro animae piaculo sit idcirco dixi filiis Israhel omnis anima ex vobis non comedet sanguinem nec ex advenis qui peregrinantur inter vos homo quicumque de filiis Israhel et de advenis qui peregrinantur apud vos si venatione atque aucupio ceperit feram vel avem quibus vesci licitum est fundat sanguinem eius et operiat illum terra anima enim omnis carnis in sanguine est unde dixi filiis Israhel sanguinem universae carnis non comedetis quia anima carnis in sanguine est et quicumque comeder
Abbreviated transcription (Latin):
os hyrcos stare faciet coram dño in os¬
tio tabernacłi testimonii. mittens su¬
ꝑ utrumq sortem: unam dño & alte¬
ram capro emissario. Cuius sors ȩxie¬
rit dño: offeret illum ꝓ peccato. Cunꝰ
autem in caprum emissarium: statuet
eum uiuum coram dño: ut fundat
preces suꝑ eum. & mittat illum in so¬
litudinem his rite celebratis. offeret

Expanded text:
o, et stare faciet coram Domino in ostio tabernaculi, mittens super utrumque sortem, unam Domino, et alteram capro emissario. Cujus sors exierit ad Dominum, offeret illum pro peccato; cujus autem in caprum emissarium, statuet eum vivum coram Domino, ut fundat preces super eo, et mittat illum in solitudinem. His rite celebratis, offeret
Abbreviated transcription (Latin):
t locutꝰ est dñs ad CXUII¬
moysen dicens. Loquere aaron
& filiis eius. & cunctis filiis isrł. & diceᷤᷤ
ad eos. Iste est sermo quem mandaũ:
dñs dicens. Homo quilibet de domo
isrł si occiderit bouem aut ouẽ siue
capram in castris uł extra castra: & ñ
obtulerit ad ostium tabernacłi obla¬
tionem dño: sanguinis reus erit: qͣsi
sanguinem fuderit. sic ꝑibit de medio
popłi sui. Ideo offerre debent sacerdo¬
ti filii isrł hostias suas quas occiduñ
in agro: ut sc̃ificentur dño ante ostiũ
tabernacłi testimonii: & immolent
eas hostias pacificas dño: fundetq sa¬
cerdos sanguinem suꝑ altare dñi ad
ostium tabernacłi testimonii: & ado¬
lebit adipem in odorem suauitatis
domino: & nequaquam ultra imino¬
labunt hostias suas demonib cum
quib fornicatisunt. Legitimum sem¬
piternum erit illis: & posteris eorum.
Et ad ipsos dices. homo de domo isrł
& de aduenis qui ꝑegrinantur apud
uos qui obtulerit holocaustum siue

Expanded text:
et locutus est Dominus ad et locutus est Dominus ad Mosen dicens loquere Aaron et filiis eiad eos; Iste est sermo, quem mandavit Dominus, dicens: Homo quilibet de domo Israel, si occiderit bovem aut ovem, sive capram, in castris, vel extra castra, et non obtulerit ad ostium tabernaculi oblationem Domino sanguinis reus erit quasi sanguinem fuderit sic peribit de medio populi sui ideo offerre debent sacerdoti filii Israhel hostias suas quas occidunt in agro ut sanctificentur Domino ante ostium tabernaculi testimonii et immolent eas hostias pacificas Domino fundetque sacerdos sanguinem super altare Domini ad ostium tabernaculi testimonii et adolebit adipem in odorem suavitatis Domino et nequaquam ultra immolabunt hostias suas daemonibus cum quibus fornicati sunt legitimum sempiternum erit illis et posteris eorum et ad ipsos dices homo de domo Israhel et de advenis qui peregrinantur apud vos qui obtulerit holocaustum sive
Abbreviated transcription (Latin):
igni.tam pelles quam carnes eorum
& fimum. Et qͥcũq combusserit ea. la¬
uabit uestimenta sua & carnẽ aqua:
& sic ingredietur in castra. Eritq hoc
uobis legitimum sempiternum:
ense septimo decima xxxiii¬
die mensis affligetis animas
ur̃as: nullumq facietis opꝰ. siue indi¬
gena siue aduena qui ꝑegrinat᷑ int̾
uos. In hac die expiatio erit ur̃i atq
mundatio: ab omnib peccatis ur̃is
coram dño mundabimini. Sabbatũ
enim requietionis est: & affligetis
animas ur̃as religione ꝑpetua. Expi¬
abit autem sacerdos qui unctꝰ fuerit.
& cuiꝰ initiatȩ sunt manꝰ ut sacerdotio
fungatur ꝓpatre suo: induet᷑q sto¬
la linea. & uestib scĩs. & expiabit
scũarium & tabernacłm restimonii.
atq altare: sacerdotes qͦq & imiuersũ¬
M
popłm. Eritq hoc uobis legitimũ
sempiternum: ut oretis ꝓ filiis isrł.
& cunctis peccatis eoꝵ. semel inanno.
fecit igitur sicut preceꝑat dñs moysi

Expanded text:
igni tam pelles quam carnes eorum igni tam pelles quam carnes eorum et fimum et quicumque conbuserit ea lavabit vestimenta sua et carnem aqua et sic ingredietur in castra eritque hoc vobis legitimum sempiternum mense septimo decima die mensis adfligetis animas vestras nullumque facietis opus sive indigena sive advena qui peregrinatur inter vos in hac die expiatio erit vestri atque mundatio ab omnibus peccatis vestris coram Domino mundabimini sabbatum enim requietionis est et adfligetis animas vestras religione perpetua expiabit autem sacerdos qui unctus fuerit et cuius initiatae manus ut sacerdotio fungatur pro patre suo indueturque stola linea et vestibus sanctis et expiabit sanctuarium et tabernaculum testimonii atque altare sacerdotes quoque et universum populum eritque hoc vobis legitimum sempiternum ut oretis pro filiis Israhel et pro cunctis peccatis eorum semel in anno fecit igitur sicut praeceperat Dominus Mosi
Abbreviated transcription (Latin):
emundauerit sc̃uarium & taberna¬
łim & altare: tunc offerat hyrcum
uliuentem: & posita utraq manu su¬
per caput eiꝰ confiteatur omnes iniqͥ¬
sates filiorum isrł. & uniuersa deli¬
cta atq peccata eorum: quȩ impre¬
sanis capiti eius. emittet illum ꝑ ho¬
minem paratum in desertum. Cũꝙ
portauerit hẏrcus omnes iniqͥtates
eorum in terram solitariam: & dimis¬
sus fuerit in deserto: reuercet᷑ aaron
in tabernacłm testimonii: & depositis
eturq uestimentis suis. Et post qͣm
egressus obtulerit holocaustũ suũ
ac plebis: rogabit tam ꝓse quam ꝓ
popło: & adipem qui oblatus est ꝓ
peccatis. adolebit suꝑ altare. Ille ue¬
ro qͥ dimiserit caprũ emissariũ lauabit
uestimenta sua & corpus aqua: & sic
ingredietur in castrã. Uitulũ autem
& hyrcum qui ꝓ peccato fuerant im¬
molati. & quorum sanguis illatꝰ est
ut in scũario expiatio compleretur:
asportabunt extra castra. & cõburent

Expanded text:
emundarit sanctuarium et tabernaemundarit sanctuarium et tabernaculum et altare tunc offerat hircum viventem et posita utraque manu super caput eius confiteatur omnes iniquitates filiorum Israhel et universa delicta atque peccata eorum quae inprecans capiti eius emittet illum per hominem paratum in desertum cumque portaverit hircus omnes iniquitates eorum in terram solitariam et dimissus fuerit in deserto revertetur Aaron in tabernaculum testeturque vestimentis suis. Et postquam egressus, obtulit holocaustum suum ac plebis, rogabit tam pro se quam pro populo, et adipem qui oblatus est pro peccatis, adolebit super altare. Ille vero qui dimiserit caprum emissarium, lavabit vestiastra vitulum autem et hircum qui pro peccato fuerant immolati et quorum sanguis inlatus est ut in sanctuario expiatio conpleretur asportabunt foras castra et conburent
Abbreviated transcription (Latin):
cis. offeret
uitulum: & rogans ꝓ se & pro domo
sua immolabit eum. Assumptoq
turibulo quod de prunis altaris im¬
pleuerit. & hauriens manu compositũ
thẏmiama in incensum. ultra uelum
de sanguine uituli: & asꝑget digito
septies contra ꝓpitiatoriũ ad orientẽ.
Cumq mactauerit hẏrcum ꝓ peccato
popłi: inferet sanguinem eius intra
uelum sicut preceptum est de san¬
guine uituli. ut asꝑgat e regione ora¬
culi. & expiet scũarium ab inmun¬
diciis filiorum isrł. & apreuaricatio¬
nib eorum: cunctisq peccatis. Iuxta
hunc ritum faciet tabernacło testi¬
monii quod fixum est inter eos: in
medio sortium habitationis eorum.
Nullus hominum sit intabernacłõ
quando pontifex ingreditur sc̃uari¬
um. ut roget ꝓ se & ꝓdomo sua. & pro
uniuerso çetu isrł: donec egrediatur.
Cum autem exierit ad altare quod co¬
ram dño est. oret ꝓse: & sũptum san¬
guinem uituli atq hyrci fundat suꝑ
inmundiciis filiorum isrł. Post qͣm

Expanded text:
is, offeret vitulum, et rogans pro se et pro domo sua, immolabit eum. Assumptoque thuribulo, quod de prunis altaris impleverit, et hauriens manu compositum thymiama in incensum, ultra velum de sanguine vituli, et asperget digito septies contra propitiatorium ad orientem cumque mactaverit hircum pro peccato populi inferet sanguinem eius intra velum sicut praeceptum est de sanguine vituli ut aspergat e regione oraculi et expiet sanctuarium ab inmunditiis filiorum Israhel et a praevaricationibus eorum cunctisque peccatis iuxta hunc ritum faciet tabernaculo testimonii quod fixum est inter eos in medio sordium habitationis eorum nullus hominum sit in tabernaculo quando pontifex ingreditur sanctuarium ut roget pro se et pro domo sua et pro universo coetu Israhel donec egrediatur cum autem exierit ad altare quod coram Domino est oret pro se et sumptum sanguinem vituli atque hirci fundat supeinmunditiis filiorum Israhel postquam
Abbreviated transcription (Latin):
runt ismahelitis uiginti argenteis: qͥ
duxerunt eum in egyptum. Reuersꝰq
ruben ad cisternam non inuenit pue¬
rum: & scissis uestib ꝑgens ad fratres
suos. ait. Puer non comparet: & ego
quo ibo: Tulerunt autem tunicam
eius. & in sanguine hedi quem occi¬
derant tinxerunt: mittentes qui fer¬
rent ad patrem & dicerent. Hanc in¬
uenimꝰ: uide utrum tunica filii tui sit
an non. Quam cum cognouisser pat̾:
ait. Tunica filii mei est: fera pessima
comedit eum: bestia deuorauit ioseph.
Scissisq uestib indutus est cilitio: lu¬
gens filium multo tempore. Congre¬
gatis autem cunctis liberis eius. ut
lenirent dolorem patris:noluit con¬
solationem reciꝑe. Et ait. Descendã
ad filium meum: lugens in infernũ
Et illo ꝑseuerante in fletu: madiani¬
te uendiderunt ioseph in egypto.
phutiphar eunucho pharaonis ma¬
o tempore descendens iudas a

Expanded text:
runt Ismahelitis viginti argenteis qui runt Ismahelitis viginti argenteis qui duxerunt eum in Aegyptum reversusque Ruben ad cisternam non invenit puerum et scissis vestibus pergens ad frasuos, ait: Puer non comparet, et ego quo ibo? Tulerunt autem tunicam ejus, et in sanguinem hoedi, quem occiderant, tinxerunt: mittentes qui ferrent ad patrem, et dicerent: Hanc invenimus: vide utrum tunica filii tui sit, an non. Quam cum cognovisset 177 pater, ait: Tunica filii mei est, fera pessima comedit eum, bestia devoravit Joseph. Scissisque vestibus, indutus est cilicio, lugens filium multo tempore congregatis autem cunctis liberis eius ut lenirent dolorem patris noluit consolationem recipere et ait descendam ad filium meum lugens in infernum et illo perseverante in fletu Madianei vendiderunt Ioseph in Aegypto Putiphar eunucho Pharaonis mao tempore descendens Iudas a
Abbreviated transcription (Latin):
Et tunc apparebit: quid illi ꝓsint som¬
nia sua. Audiens autem hoc ruben.
nitebatur liberare eum de manibus
eorum: & dicebat. Non interficiamus
animam eius. nec effundamus sangui¬
nem: sed ꝓicite eum in cisternã hanc.
quȩ est in solitudine. manusq ur̃as¬
seruate innoxias. Hoc autẽ dicebat
uolens eriꝑe eum de manib eorum:
& reddere patri suo:
onfestim igit᷑ ut ꝑuenit ad fr̃os:
nudauerunt eum tunica talari.
& polimita: miseruntq in cisternam
quȩ non habebat aquam. Et sedentes
ut comederent panem: uidert̃ uiato¬
res hismaclitas uenire de galaad. & ca¬
melos eoꝵ portantes aromata. & resi¬
nam & stacten in egiptum. Dixit ergo
iudas fratrib suis. Quid nobis ꝓdest
si occiderimus frẽm nr̃m. & celauerimꝰ
sangumem ipsius:Melius est ut uen¬
datur ismahelitis: & manus nr̃e non
polluantur: frater enim & caro nr̃a est.
Adquieuerunt frẽs sermonib eius: &
pretereuntib ismahelitis negotiatoribꝰ
extrahentes eum de cisterna. uendide¬

Expanded text:
et tunc apparebit quid illi prosint somnia sua audiens hoc Ruben nitebatur liberare eum de manibus eorum et dicebat non interficiamus animam eius nec effundatis sanguinem sed proicite eum in cisternam hanc quae est in solitudine manusque vesvolens eripere eum de manibus eorum et reddere patri suo confestim igitur ut pervenit ad fratres nudaverunt eum tunica talari et polymita miseruntque in cisternam quae non habebat aquam et sedentes ut comederent panem viderunt viatores Ismahelitas venire de Galaad et camelos eorum portare aromata et resinam et stacten in Aegyptum dixit ergo Iudas fratribus suis quid nobis prodest si occiderimus fratrem nostrum et celaverimus sanguinem ipsius melius est ut vendatur Ismahelitis et manus nostrae non polluantur frater enim et caro nostra est adquieverunt fratres sermonibus eius et praetereuntibus Madianitis negotiatoribus extrahentes eum de cisterna vendide
Abbreviated transcription (Latin):
lapidem de ore putei: ut adaquemu
greges. Adhuc lo quebantur etrecce
rachel ueniebat cum ouib patris sul
Nam gregem ipsa pascebat. Quã cum
uidisset iacob & sciret consobrinã suan
ouesq laban auuncłi sui: amouit la¬
pidiem quo puteus claudebat & ad
aquato grege. osculatus est eam. Nle¬
uataq uoce fleuit: & indicauit ei qͦs
trater esset patris enus: & filiꝰ rebecet¬

Expanded text:
lapidem de ore putei, ut adaquemus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam gregem ipsa pascebat. Quam cum vidisset Jacob, et sciret consobrinam suam, ovesque Laban avunculi sui: amovit lapidem aquato grege, osculatus est eam: elevataque voce, flevit, et indicavit ei quod frater esset patris ejus, et filius Rebec
Abbreviated transcription (Latin):
dierit me in uia ꝑ quam ambulo. &
dederit michi panem ad uescendũ.
& uestimentum ad induendum: re¬
uersusq fuero ꝓsꝑe ad domũ patris
mererit michi dñs in deum: & lapis
iste quem erexi in titulum uocabitur
domus dei: cunctorumq quȩ dederis
michi. decimas offeram tibi: CA a
ram orientalem: & uidit puteũ
in agro: tresq greges ouium accuban¬
tes iuxta eum. Nam ex illo adaq̃banł
pecora: & os eꝰ grandi lapide clauedebat
Morisq erat ut cunctis ouib congre¬
gatis deuoluerent lapidem: & refect
gregib rursum suꝑ os putei ponerent.
Diritq ad pastores: fr̃s unde estis. Qu
responderunt. De haran. Quos interto¬
gans: numquid ait nostis laban fili¬
um nachore Dixerunt Iloiumꝰ. Sanus¬
ne est inquit ualet inquiunt. Et ecce
rachel filia eius uenit cum grege suo
est: nec est tempus ut reducantur as
caulas greges. Pate ante potum ouib
& sic ad pastum eas reducite. Qui re¬
sponderunt. Non possumꝰ donec onia
pecora congregentur. & amouea ronis

Expanded text:
dierit me in via per quam ambulo, et dederit mihi panem ad vescendum, et vestimentum ad induendum, reversusque fuero prospere in domum patris mei: erit mihi Dominus in Deum, et lapis iste, quem erexi in titulum, vocabitur Domus Dei: cunctorumque quae dederis mihi, decimas offeram tibi. B. Xram Orientalem. Et vidit puteum in agro, tres quoque greges ovium accubantes juxta eum: nam ex illo adaquabantur pecora, et os ejus grandi lapide claudebatur. Morisque erat, ut cunctis ovibus congregatis, dgregibus, rursum super os putei ponerent. Dixitque ad pastores: Fratres, unde estis? Qui responderunt: De Haran. Quos interrogans, Numquid, ait, nostis Laban, filium Nahor? Dixerunt: Novimus. Sanusne est? inquit. Valet, inquiunt: et ecce Rachel, filia ejus venit cum grege  Vuest, nec est tempus ut reducantur ad caulas greges: date ante potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amoveamus
Abbreviated transcription (Latin):
tes ꝑ eam: & dñm innixum scale di¬
centem sibi. Ego sum ds abraham pa
tris tui: & deus ysaac. Terram in qua
dormis tibi dabo & semini tuo: eritꝙy
germen tuum quasi puluis terre.
Dilataberis ad orientem & occidentẽ.
& septentrionem. & meridiem: & be¬
nedicentur in semine tuo cuncde tri¬
bus terre: & ero custos tuus quocũꝙ
ꝑrexeris: & reducam te interraẽ hane:
nec dimittam nisi compleuero urn¬
uersa quȩ dixi. Cũq euigilasset iacob
de somno: ait. Uere dñs est in loconsto:
& ego nesciebam. Pauensq. quam ter¬
ribilis est inquit locus iste: non est¬
hc aliud nisidomus dĩ. & porta celi.
Surgens ergo mane. tulit lapidem
quem subposuerat capiti suo: ererit
eum intitulum. fundens oleũ desuꝑ.
appellauitq nomen urbis bethelque
priis luza uocabat᷑. Nouit etiã uotũ

Expanded text:
tes per eam, et Dominum innixum scalae dites per eam, et Dominum innixum scalae dicentetris tui et Deu Yssaac: terram in qua dormis tibi dabo et semini tuo. Eritque germen tuum quasi pulvis terre. Dilataberis ad occidentem et orientem , Septentrionem, et Meridiem: et benedicentur in te et in semine tuo cunctae tribus terrae. Et ero custos tuus quocumque perrexeris, et reducam te in terram hanc: nec dimittam nisi complevero universa quae dixi. Cumque evigilasset Jacob de somno, ait: Vere Dominus est in loco isto, et ego nesciebam. Pavensque, Quam terribilisest aliud nisi domus Dei et porta coeli. Surgens ergo mane tulit lapiquem subposuerat capiti suo et erexit in titulum fundens oleum desuper appellavitque nomen urbis Bethel quae prius Luza vocabatur vovit etiam votum
Abbreviated transcription (Latin):
set eum ysaac: ꝓfectus uenit in mesopo¬
tamiam syriȩ. ad laban filiũ batuel
syri. frẽm rebeccȩ matris suȩ. Uidens
autem esau quod benedixisset pater
suus iacob. & misisset eum in mesopo¬
tamiam sẏriȩ. ut inde uxorẽ duceret:¬
& quod post benedictionem precepis¬
set eidicens. non accipies conuigẽ de
filiab chanaan: quodq obediens ia¬
cob parentib isset in sẏriam. ꝓbans
quoq quod non libenter aspiceret fi¬
lias chanaan pater suus: iuit ad isma¬
helem. & duxit uxorem absq his quas
prius habebat mahelech filiã ismahel
filii abraham: sororem nabaiob.
ostui egressus iacob de bersabee. ꝓge
bat haran. Cumq uenisset ad quen¬
dam locum. & uellet in eo requiescere
post solis occubitum: tulit de lapidi¬
bus qui iacebant: & subponens capi¬
ti suo. dormiuit in eodem locõ. Uidito
in somnis scalam stantem suꝑ terram.
& cacumen illius tangens cȩlume an¬
gelos quoq dei ascendentes &e descendẽ¬

Expanded text:
fectus venit in Mesopotamiam Syriae ad Laban filium Bathuel Syri fratrem Rebeccae matris suae videns autem Esau quod benedixisset pater suus Iacob et misisset eum in Mesopotamiam Syriae ut inde uxorem duceret et quod post benedictionem praecepisset ei dicens non accipies coniugem de filiabus Chanaan quodque oboediens Iacob parentibus isset in Syriam probans quoque quod non libenter aspiceret filias Chanaan pater suus ivit ad Ismahelem et duxit uxorem absque his quas prius habebat Maeleth filiam Ismahel filii Abraham sororem Nabaioth igitur egressus Iacob de Bersabbat Haran. Cumque venisset ad quemdam locum, et vellet in eo requiescere post solis occubitum, tulit de lapidibus qui jacebant, et supponens capiti suo, dormivit in eodem loco. Viditque in somnis scalam stantem super terram, et cacumen illius tangens coelum: angelos quoque Dei ascendentes et descenden
Abbreviated transcription (Latin):
ipsȩ quidem deauratȩ erunt: & ha¬
bebunt capita aurea sed baseᷤ argen¬
teas. Inseretur autem uelum ꝑ circu¬
los: intra quod pones archam testimo¬
nii: & quo sc̃uarium & sanctuarii san¬
ctuaria diuidentur. Pones & ꝓpitiato¬
rium suꝑ archam testimonii in sancta
sanctorum: mensamq extra uelum:
& contra mensam candelabrum in la¬
tere tabernacłi meridiano. Mensa e¬
nim stabit in parte aquilonis. facies
& tentorium in introitu tabernacłi.
de iacincto & purpura coccoq bis tin¬
cto & bysso retorta oꝑe plumarii: &
quinq colũpnaᷤ deaurabis lignoꝵ set¬
thĩ ante qͣs ducet᷑ tentoriũ: quarum
erunt capita aurea & bases eneȩ:¬
acies & altare de AXUN¬
lignis sechim: quod habebit

Expanded text:
ipsae quidem deauratae erunt, et haipsae quidem deauratae erunt, et habebunt capita aurea, sed bases argenteas. Inseretur autem velum per circulos, intra quod pones arcam testimonii, et quo Sanctuarium, et sanctuarii sanctuaria dividentur. Pones et propitiatorium super arcam testimonii in sancto sanctorum: mensamque extra velum, et contra mensam candelabrum in latere tabernaculi meridiano: mensa enim stabit in parte Aquilonis. Facies et tentorium in introitu tabernaculi de hyacintho, et purpura, coccoque bis tinctoquinque columnas deaurabis lignorum setthim ante quas ducetur tentorium quarum erunt capita aurea et bases aeneae facies et altare de lignis setthim quod habebit
Abbreviated transcription (Latin):
erigantur. post tergum tabernaculi:
erursq coniunct᷑ȩ adeorsum usq sur¬
sum: & una omnes cõpago retinebit.
Duab quoq tabulis quȩ inanguliᷤᷤ
ponendȩ sunt: similis iunctura ser¬
uabitur. Et erunt simul tabule octo:
bases earum argenteȩ sedecim: duabꝰ
basib ꝑ unam tabulam supputatis.
Facies & uectes de lignis setthim. qͥn¬
q ad continendas tabulas in uno
latere tabernacłi: & quinq alios in
altero: & eiusdem numeri ad occidẽ¬
talem plagam. Qui mittent᷑ ꝑ me-
dias tabulas a summo usq ad sum¬
mum. Ipsasq tabulas deaurabis: &
fundes meis anulos aureos. ꝑ quos
uectes tabulata contineant. Quos oꝑi¬
es lamminis aureis: & eriges taber¬
nacłm iuxta exemplum quod tibi
in monte monstratum est. Facies et
uelum de iacincto & purpura coccoq
bis tincto & bysso retorta opere plu¬
mario: & pulchra uarietate contex¬
tum: quod appendes antequatuor
columpnas de lignis secchim. Quȩ

Expanded text:
erigantur post tergum tabernaculi. erigantur post tergum tabernaculi. Eruntque conjunctae a deorsum usque sursum, et una omnes compago retinebit. Duabus quoque tabulis quae in angulis ponendae sunt, similis junctura servabitur. Et erunt simul tabulae octo, bases earum argenteae sedecim, duabus basibus per unam tabulam supputatis. Facies et vectes de lignis settim, quinque ad continendas tabulas in uno latere tabernaculi et quinque alios in altero et eiusdem numeri ad occidentalem plagam qui mittentur per medias tabulas a summo usque ad summum ipsasque tabulas deaurabis et fundes eis anulos aureos per quos vectes tabulata contineant quos operies lamminis aureis et eriges tabernaculum iuxta exemplum quod tibi in monte monstratum est facies et velum de hyacintho et purpura coccoque bis tincto mario et pulchra varietate contextum, quod appendes ante quatuor columnas de lignis settim quae