comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
utͥq fideles: et salus demꝑalis data corpo¬
tib acquireret aĩab et̾nam. Sicut et
factum est ut centurio morientem ser¬
uum suum reciperet. et filiam mortuã
archisynagogns ad uitam reu̾sam as¬
piceretͤ et sorores lazarum iam in se
et flebant : uoce dñi suscitatum ẽẽ gau¬
debant. Sunt et multa alia que ĩ no¬
uis et uet̾ib sacͥs uoluminib ista affir¬
ment: ut fides alt̾ius subuenisse aliis
doceatur ⁊ et infidelitas alteriꝰ aliis nocu¬
isse que nunc memorare longum est.
Nam pharahonis uniꝰ hominis infideli¬
tas totam egyptum cedi fecit uariis
plagis quo adusq cum suo int̾iret exẽ¬
citu. Et fides moysi p̃liantib uicto¬
riam ex hostib tribuit et iħu naue sc̃ĩ¬
tas ppłis in dispsione positis plurimum
tͥumphum aitribuit. Quid memorem
uidue credentis ab helya mortuũ unicum
suscitatum ⁊ dolentis eferetro redditũ a xp̃o
unicum uidue: Quid paralyticum a ote¬

Expanded text:
utrique fideles, et salus temporalis data corpoutrique fideles, et salus temporalis data corporibus acquireret animabus eternam. 23 Sicut et factum est, ut centurio morientem seruum suum reciperet, et filiam mortuam archisynagogus ad uitam reuersam aspiceret, et sorores Lazarum, iam sepulet flebant, uoce Domini suscitatum esse gaudebant. Sunt et multa alia, quae in Nouis et in Veteribus sacris uoluminibus ista affirment, et fides alterius subuenisset aliis doceatur, et infidelitas alterius aliis nocuisset, quae nunc memorare longum est. Nam et Pharaonis unius hominis infidelitas totam Egyptum cedi fecit uariis plagis, quoadusque cum suo interiret exercitu, et fides Moysis preliantibus uictoriam ex hostibus tribuit. Et Iesu Naue sanctitas populis in dispersione positis plurimum triumphum attribuit. Quid memorem uiduae credenti ab Helia mortuum unicum suscitatum, dolenti e feretro redditum a Christo unicum uiduae? Quid paralyticum a cre
Abbreviated transcription (Latin):
tib et cyudelissimis occupati. nullum
tempꝰ minime ab scelerib habuer̃t. S
si istam qm̃ insinuo fidem ab bac defendes
iniuria et d̾o illam inuisibili et om̃po¬
tenti ꝯnutas: dabit᷑ salus filio tuo qm po¬
stulas. Censum uero tuum cuiꝰ medie
tatem mͥ polliceri uoluisti: offerre debes
pauꝑib qui orent ꝓfilio tuo. Michi aut̃
de gͦ filium dei uerum deum ẽẽ iħ̃m xp̃m̾
saluum filium tuum. Sicit ei craton.
Licet ignorem quo ordine ur̃a religio
ꝑ fidem suam saluetur. siec ꝓsit alt̾i al¬
teriꝰ fides ⁊ nec obẽẽ pot̾it alt̾i infidelitas
alt̾ius. Sõs ualentinꝰ ep̃c dixit. Certe
cause sunt conu̾sationis humane que
alterius ꝓ alio. noc lib̾ari faciat nec peri¬
re. Neq enim in fide dubius pat̾. filio po¬
test obẽe fideli. In hiis gͦ causis quas ne¬
cessitas flagitat sanitatem querunt:
ꝓ eoꝵ int̾uentu. hi qui cruciabantur fidẽ
integram. accepet̃t ad hoc ut efficerent᷑

Expanded text:
tibus et crudelissimis occupati, nullum tibus et crudelissimis occupati, nullum tempus immune ab sceleribus habuerunt. Sed si istam, quam insinuo, fidem ab hac defendas iniuria, et Deo illam inuisibili et omnipotenti committas, dabitur salus filio tuo, quam postulas. Censum uero tuum, cuius mi- chi medietatem polliceri uoluisti, offerre debes pauperibus, qui orent pro filio tuo: michi autemde ergo filium Dei uerum Deum esse, Christum Isaluum filium tuum». Dicit ei Craton: «Licet ignorem, quo ordine religio per fidem suam saluetur, nec prosit alteri alterius fides, nec obesse poterit alteri infidelitas alterius». Sanctus Valentinus episcopus dixit: «Certae causae sunt conuersationis humanae, quae alteros pro aliis nec liberari faciant, nec perire. Neque enim in fide dubius pater filio potest obesse fideli. In his ergo causis quasi necessitas flagitat: sanitatem querunt, pro eorum interitu hi, qui cruciabantur, fidem integram acceperunt ad hoc, ut efficerentur
Abbreviated transcription (Latin):
et curatꝰ eẽt a quodam sco ualentino ep̃o
qui est int̾amne urbis ciuis: et hortat᷑
trans mitt̾e ad eum. Beniq ip̃e puer ex
quo curatꝰ est non illum deseruit. dicẽs
biles uiros amicos suos qui illum o¬
rogarent. ut ad urbem romam digna¬
retur uenire. Quem cum uenentem
craton hospitio recepiss: ostendit ei fi¬
lium suum ceremonem ⁊ et cepit pet̾e
eum ut sicut curauit germanum fon¬
teii ita et isti succurreret. Cui sc̃s nalen¬
tinus ep̃c dixit. Tu si uis curabitur. Et
craton dixit ad eum. Simidiam par¬
tem substancie mee tͥ dare disposui sii¬
stum ab hac infirmitate lib̾are potueriᷤᷤ
Cui sc̃s ualentinꝰ respondit. Miror te ma¬
gistrum priscentem non adu̾tisse quod
dixi tu si uis curabitur. Nam si credide¬
ris xp̃o meo ⁊ fides tua p̃tiosa est deo ma¬
gis qmͣ tu qui in reb iulisfimis et ua¬
nis uitam tuam expendis credens effi¬
gies malignoꝵ hominum ĩligno aut

Expanded text:
et curatus esset a quodam sancto Valentino episcopo, et curatus esset a quodam sancto Valentino episcopo, qui est Interamnae urbis ciuis, et hortatur transmittere ad eum. Denique ipse puer, ex quo curatus est, non illum deseruit, dicens biles uiros, amicos suos, qui illum rogarent, ut ad urbem Romam dignaretur uenire. Quem cum uenientem Craton hospitio recepisset, ostendit ei filium suum Cerimonem, et cepit petere eum, ut, sicut curauit germanum Fonteii, ita et isti succurreret. Cui sanctus Valentinus episcopus dixit: « Tu si uis, curabitur». Et Craton dixit ad eum: «Dimidiam partem substantiae meae tibi dare disposui, si istum ab hac infirmitate liberare potueris». Cui sanctus Valentinus respondit: «Miror te magistrum prudentem non aduertisse, quod dixi: “Tu si uis, curabitur”. Nam, si credideris Christo meo, fides tua pretiosa est Deo magis quam tu, qui in rebus uilissimis et uanis uitam tuam expendis, credens effigies malignorum hominum, in ligno aut
Abbreviated transcription (Latin):
ropheta loquitur ad dñm
Scd̃m altitudinem tuam
multiplicasti filios hominũ
In ip̃a multiplicatione illi
spetialit̾ ad dm̃ ꝑtinent qui uitam suã
uouerunt creatori: ita ut corpꝰ et aĩã
intentissima xp̃o faciant. unde b̃s̃ uir
uendo meruit uirtutib adherere: que
iurtutes latentem hominẽ. om̃i mundo
Eredentium animis tradider̃t. Sgit atteni¬
enses nobiles uin ꝓculus. efibus. et apol¬
loniꝰ. scolastici disertissimi apud grecoꝵ
latina studia desudantes ⁊ apud cratonẽ
ciuem suum oratorem utriusq lingne ĩ
urbe roma hospitabantur : cuiꝰ et magi¬
sterio et hospitio fouebantur. Fc̃m est aut̃
ut unic᷑ cratonis filiꝰ ceremon noĩe iuue¬
nis scolasticus sic incurreret in egritudi¬
nem: ut incuruatꝰ dorso caput habens
int̾ genua remaneret. Cumq om̃s pe¬
ne medici qui in urbe roma erant nul¬
la ei possent rõne succurere. extitit quidã
fonteius tribunitius qui diceret istam
passionem acrius suo euenisse germano

Expanded text:
ropheta loquitur ad Deum: “Secundum altitudinem tuam multiplicasti filios hominum”. In ipsa multiplicatione illi specialiter ad Deum pertinent, qui uitam suam uouerunt Creatori, ita ut corpus et animam intentissima Christo faciant. Vnde beatus uir uendo meruit uirtutibus adherere, quae uirtutes latentem hominem omnis mundi credentium animis tradiderunt. Igitur Athenienses nobiles nati Proculus, Efibus et Apollonius, scolastici uiri, cum apud Grecos Latina studia desiderassent, apud Cratonem ciuem suum, oratorem utriusque linguae, in urbe Roma hospitabantur, huius et magisterio et hospitio fouebantur. Factum est autem, ut unicus Cratonis filius, Cerimon nomine, iuuenis scolasticus, sic incurreret egritudinem ut, incuruatus dorso, caput habens inter genua remaneret. Cumque omnes pene medici, qui in urbe Roma erant, nulla ei possent ratione succurrere, extitit quidam Fonteius tribunicius, qui diceret ei istam passionem acrius suo euenisse germano,
Abbreviated transcription (Latin):
digna est retipere. Sc̃a aut̃ uiliana pari¬
lulum aꝑiente oculos. ut uideret quis
eẽt qui talia loqnebatar: timidus demõ
clamauit dicens heu me miserum:
forsitan uult me iterum tenere. et sta¬
tim euanuit. et obinutuit fugiens.
Et cum ꝑducta fuiss ad locum: cepit
dicere presentib xp̃ianis. frõs mei et ci

Expanded text:
iana| paulum aperiens oculos suos ut uidiret quis essit qui| talia dicibat. Timidus daemon clamauit dicens| Heu me miserum forsitam uult me iterum t<eni>re.| Et statim euanuit et omutuit fugiens. Et dum adduc| ta fuisset in ipso loco cepit dicere praesentibus fratris . | mei et c
Abbreviated transcription (Latin):
tu scõꝵ suoꝵ bonum est uigilare ad dm̃᷑:
bonum est penitere in corde: bonũ est psal¬
lere frequent̾: bonum est sine int̾missi¬
finiamius. Rogo uos fr̃s mei xp̃iani:
b pacem : orauit dicens. Dñe deus om̃i¬
potens pat̾ amator fidei. qui non tradrs
mei et anxiliare mͥ: et ĩ pace suscipe sp̃m¬

Expanded text:
torum. Bonum est uigilare ad dominum. Bonum est pene| tire in corde . bonum est psallire frequenter. Bonum est| sempfiniabus pacem orabat dicens.| Domine deus omnipotens pater amatur fidei qui non tra| mei et auxiliari| mihi et cum paci suscipe sp
Abbreviated transcription (Latin):
feci stephanum lapidari. Ego sum qui fe¬
sum qui ꝑ symonem locutꝰ sum quia ma¬
gi ẽẽnt petrus et paulus. Ego sum qui
ad neronem ingressus sum ut petrumcru
cifigeret. et paulum decollaret. Ego ista¬
omĩa et alia multa feci cum fr̃ib meis.
Beata uiliana dixit. Et quis te misit ad¬
ana dixit. Quod est opus ip̃iꝰ: Semon
Beata uiliana dixit. Qui repulsi fuerĩt¬
dit. Mala et pessima tormenta patiunt᷑.
Simissi fuerimus contͣ iustum ut subu̾¬
tamus eum et non potuerimus: caue¬
mus ne uideamur ab illo a quo mittim᷑.
Qñdo enim quesiti fuerimus ab illo et¬
mus ut non possimus inueniri. Necesse

Expanded text:
feci stefanum lapidare. Ego sum qusimonem locutus sum quia magi essent petrus et pau| lus. Ego sum qui ad neronem imperatorem ingressum| ut petrum figerit et paulum decapitaret. Ego sia deteriora feci cum fra| tribus meis. Beata iuliana dixit et quis te misitana dixit . | quid est opus ipsius. Demon Sancta iuliana dixit| Et qui repulsus estit . mala| et pessima patitur. Si missi fuerimus contra iustum ut| conuertamus eum et non potuerimus. Non uidimor ab| illo ad quod mitimur . quando enim quaerimor ab illo| etit ubi non possit inuenire.| Necesse
Abbreviated transcription (Latin):
ficia eoꝵ tanqm̃ pannus illotus. Omĩs
qui tetigerit illum: inquinabitur
interroga inquit dñs sacerdotes legem.
Si accepit homo carnem sc̃ãm in sum¬
mo uestimenti sui et tetigerit summi¬
tas uestimenti eiꝰ aliqmͣ partem panis
uini. aut olei sc̃ĩficabitur: Et dixer̃t
sacerdotes. Non. Et dixit dñs. Si tetige¬
rit inquinat᷑ in aĩa hoꝵ aliquid si in¬
quinabitur: Et dixerunt sacerdotes. In¬
quinabitur. Et dixit dñs. Sic et ppłs
hic et gens hec coram me dicit dñs: et
om̃is quicũq accesserit illuc inquinabi¬
tur fugienda est gͦ et execranda pollutoꝵ
oĩm congregatio uitiosa÷ et appetenda
omĩib bĩssimoꝵ martyrũ successio glori¬
osa que est ecc̃a una sc̃a et uera catholica:
ex qua martyres ꝓfecti sunt et a quib
testamenta diuina seruata sunt. hec ⁊¬
enim sola ꝑsecutionis infeste impetum
baptisma a saluatore ꝑficitur: uita per¬
petua reparatur. Semꝑ enĩ illis ꝓpitius

Expanded text:
ificia eorum tamquam pannus illotus. Omnis ificia eorum tamquam pannus illotus. Omnis qui tetigerit illum, inquinabitur Interroga, inquit Dominus, sacerdotes legem. Si acceperit homo carnem sanctam in summo vestimenti sui, et tetigerit summitas vestimenti ejus aliquam partem panis, vini, aut olei, si sanctificabitur? et dixerunt sacerdotes: Non. Et dixit Aggaeus: Si tetigerit inquinatus in anima horum aliquid, si inquinabitur? Et dixerunt sacerdotes: Inquinabitur. Et dixit Aggaeus: Sic et populus hic: et gens haec coram me, dicit Dominus, et omnis quicumque accesserit illic, inquinabitur . XX. Fugienda est ergo et execranda pollutorum omnium congregatio vitiosa, et appetenda omnibus beatissimorum martyrum successio gloriosa, quae est Ecclesia sancta, una et vera catholica, ex qua martyres profecti sunt, et a quibus divina testamenta servata sunt. Haec enim sola persecutionis infestae impetum baptisma a Salvatore perficitur, vita perpetua reparatur. Semper enim illis propitius
Abbreviated transcription (Latin):
lidissime fraulis adinuenit: ut quos
aꝑta ꝑsecutionis clade transuorare non
ualuit. nec in seculo sacͥlego ydoloꝵ ser¬
uitio mancipandos delictoꝵ nexib in
ꝑpetuam ꝑnitiem potuit retinere: eos
pollutis traditionib: uingens sibi sub
p̃textu scĩssime religionis extinguat.
Deniq illi falsi sacroꝵ ritus ficta q
misteria non tam in salutem qmͣ in
ꝑniciem miseroꝵ celebrantur. Cum
erigit altare sacͥlegus: celebrat sacra¬
menta ꝓfanus ⁊ baptizat reus : en¬
rat uulneratus ÷ ueneratur marcy¬
ris ꝑsecutor ÷ logit euangłia traditor:
hebeditatem celi ꝓmittit diuinoꝵ te¬
stamentoꝵ exustor quos increpat dñs¬
et obiurgat in eunglio dicens. Ue uob̃
scͥbe. et pharisei ẏpocrite qm̃ circuitis ma¬
re et atidam facere unum ꝓselitum. Et
cum fc̃s fu̾it: facitis eum filium geben¬
ne duplicit̾ plusqmͣ estis uos. Et ꝑ ꝓpħã
porluta eoꝵ sacͥficia respuensait. Sacͥ¬

Expanded text:
lidissimae fraudis adinvenit; ut quos lidissimae fraudis adinvenit; ut quos aperta persecutionis clade transvorare non valuit, nec in sacrilego saeculo idolorum servitio mancipandos delictorum nexibus in perpetuam perniciem potuit retinere, eos pollutis traditionibus jungens sibi, sub praetextu sanctissimae religionis exstinguat. Denique illi falsi sacrorum ritus fictaque mysteria non tam in salutem quam in perniciem miserorum celebrantur, cum erigit altare sacrilegus, celebrat sacramenta profanus, baptizat reus, curat vulneratus, veneratur martyres persecutor, legit Evangelia traditor, haereditatem coeli promittit divinorum testamentorum exustor: quos Dominus increpat et objurgat in Evangelio dicens: Vae vobis, Scribae et Pharisaei hypocritae, qui circuitis mare et aridam facere unum proselytum, et cum factus fuerit, facitis eum filium gehennae dupliciter plus quam estis vos. Et propheta polluta eorum sacrificia respuens ait: Sacr
Abbreviated transcription (Latin):
ticula est fideli cum infidele: Que est
aut̃ conuentio templi dei cum simul¬
acris: Uos aut̃ templum dei uiui estis.
Dicit enĩ quia in habitabo in eis. et ĩ eis¬
ambulabo et ero illoꝵ deus et ip̃ierunt
michi ppłs. Propt̾ quod discedite de me¬
dio eoꝵ et seꝑamini dicit dñs omĩpotẽs:
et in mundum nec tetigeritis et ego re¬
cipiam uos et ero uob̃ in patrem: et
uos eritis michi in filios et filias: dicit
dñs omĩpotens. Quamobrem fugrenda
bonis et uitanda semper est teligiosis con¬
spiratio traditoꝵ ⁊ ypocritaꝵ domus: pha¬
riseoꝵ q sententia. Utinam adoptione
filioꝵ filiaꝵq dei in sc̃a ecc̃a spũalit̾ na¬
ti digne suocedant ĩ et non alienis faci
estenim ecclia dñi que una semper sin¬
gularisq contͣ sese et in partes duas di¬
uidi non pot̃. S post tet̾rimam perse¬
cutionis noctem turbinesq pestiferos
tỹrannoꝵ ad deceptionem innocentiũ
predamq ppłoꝵ dỹabolus uersutia cal¬

Expanded text:
ticula est fideli cum infideli, quae est autem conventio templi Dei cum simulacris? Vos autem templum Dei vivi estis. Dicit enim: Quia inhabitabo in eis et inambulabo, et ero illorum Deus, et ipsi erunt mihi populus. Propter quod discedite de medio eorum et separamini, dicit Deus omnipotens, et immundum ne tetigeritis, et ego recipiam vos, et ero vobis in patrem, et vos eritis mihi in filios et filias, dicit Dominus omnipotens . Quamobrem fugienda bonis et vitanda est semper religiosis conspiratio traditorum, hypocritarum domus, Pharisaeorumque sententia. Utinam adoptiones filiorum filiarumque Dei in sancta Ecclesia spiritaliter nati digne succedant, et non alienis facinest enim Ecclesia Domini, quae una semper singularisque contra sese et in partes duas dividi non potest, sed post teterrimam persecutionis noctem turbinesque pestiferos tyrannorum, ad deceptionem innocentium praedamque populorum diabolus versutia cal
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃a uiliana: gauisa est ualde. Et dum
appropinqͣrt finis ceitaminis eiꝰ. et tra¬
heretur ad locum ubi tam decolari pre¬
fu̾it ab ea subito ueniens clamabat dicẽs
Nolite parcere ei. Deos ur̃os uituꝑanit
et om̃ib iniuriam fecit. Nam et michi¬

Expanded text:
a iuliana gauisa est ualde. Et dum| apropinquasit finis circa minis eius et traheretur| ad locum ibi eam decollare prcruxifixus ab ea subito uenit et clamabat dicens| Nolite parcere ei, quia deos nostros uituperauit et omnibus iniuriam fecit. Nam et me
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. Gaude blasi: amice deoꝵ. Sõs aut̃
time p̾sos. Non dicas eos deos s demones:
qr et̾no igni tradentur. cum hisquieos
mei et saluatoris iħu xp̃i. S ñ potes: qr
habeo corroboratorem meum et saluatorẽ

Expanded text:
dicens: «Gaude Blasi, amice deorum». Respondit reses; sed ne dicas eos deos esse sed demones, quia eterno igni tradentur cum his qui eos mei et Saluatoris Iesu Christi. Sed non potes, quia habeo corroboratorem meum et Saluatorem
Abbreviated transcription (Latin):
sanguinem qui meis est: cari¬
tatem. fidem. atq confessionẽ
ostensuros. Et quod mirabile est non so¬
lum uiros s et mulieres ostensuras ago¬
per trucis exemplum coronam adepturas.

Expanded text:
sanguinem, qui fusus est, caritatem, fidem atque confessionem ostensuros, et, quod melius est, quia non solum viros, sed et mulieres, omnes ostensuras agoristi fide per crucis exemplum coronam adepturas.
Abbreviated transcription (Latin):
serere mei quia tues benedictus in se¬
cula. Et ecce subito uenit angłs dei
ancta aut̃ iuliana stans
ihm. Prefectus antem fremebat contͣ
eam sicut fera maligna: et oogitabat
quali suppltts subiceret cam. Et iissit
ollam afferri. et plumbum mitti in ea:¬

Expanded text:
spacium| quia tu es benedictus in saecula. Et subito uenit an| gelus Sancta autem iuliana stans num.| Praefectus uero fremibat contra ipsa sicut fera maligna| et cogitabat quali sublicia superaret illa .| Et iussit ollam afferri et plumbum et in ea
Abbreviated transcription (Latin):
tam a certa et integra uentate sc̃itate
recludat ÷ ĩeparet abstante lapsum: ab
integro uulneratum : a iusto reum: ab
innocente dampnatum a custode legis
ꝓdicorem ÷ a confessore xp̃i noĩs nega¬
torem : a martyre dñi ꝓsecutorem: et
unum atq idem esse existimet. et eccłiã
martyrum. et conuenticula traditoꝵ.
contͣriaq sunt sibi ut lux tenebris ui
dilatamini et uos: et nolite conuingi
cũ infidelib Que est enĩ participatio
iusticie ad mniquitatem. Aut que com

Expanded text:
tam a certa et integra sanctitate tam a certa et integra sanctitate recludat, separet a stante lapsum, ab integro vulneratum, a justo reum, ab innocente damnatum, a custode legis proditorem, a confessore Christi nominis negatorem, a martyre Domini persecutorem, et unum atque idem esse existimet et Ecclesiam martyrum et conventicula traditorumcontrariaque sibi sunt ut lux tenebris, vidilatamini et vos, et nolite conjungi cum infidelibus. Quae est enim participatio justitiae ad iniq
Abbreviated transcription (Latin):
Scͥptum est inquiũt mapocalipsi. Qͥ¬
cumq adiecerit ad librum istum api¬
cem unum aut luteram unam: adi¬
ciat illi dñs ĩnumerabiles plagas. Et
quicumq deleuerit: deleat partem enis
aut lutera una uel dempta de libro sc̃o
radicitus ampurat et sacrilegum facit
et subũtit auctorem: necesse est om̃s eos
qui testamenta diuina legesq uenerã¬
ternis gehenne ardorib atq inextingni¬
bili igne torqueri. Et ideo ut supͣditimꝰ
siquis traditorib ꝯmunicau̾it: nob̾cũ
partem in regnis celestib non habebit.
hec ꝯmunicantes singuli ad passionis glo¬
riam festinabant. Supp̃ma q testatio¬
ne: unusquisq martyrum cruore ꝓprio
consignabatur. Ex inde ecc̃a sc̃a sequit
quisnam est diuini iuris peritia pol¬
lens fide predit᷑. deuotione p̃clarus re¬
ligione sc̃issimus. qui uidicis dei memor
ueritatem ab errore discernat ⁊ a fide ꝑ¬
fidiam disiungatͥ simulationemq fic-¬

Expanded text:
Scriptum est, inquiunt, in Apocalypsi: QuScriptum est, inquiunt, in Apocalypsi: Quicumque adjecerit ad librum istum apicem unum aut litteram unam, adjiciat illi Deus innumerabiles plagas; et quicumque deleverit, deleat partem ejus aut littera una dempta de libro sancto radicitus amputat, et sacrilegum facit, et subvertit auctorem, necesse est omnes eos qui testamenta divina legesque veneranternis gehennae ardoribus atque inexstinguibili igne torqueri. Et ideo, ut supra diximus, si quis traditoribus communicaverit, nobiscum partem in regnis coelestibus non habebit. Haec communicantes singuli ad passionis gloriam festinabant, supremaque testatione unusquisque martyrum cruore proprio consignabat. Exinde Ecclesia sancta sequitur c ita sint, quisnam est divini juris peritia pollens, fide praeditus, devotione praeclarus, religione sanctus, qui judicis Dei memor veritatem ab errore discernat, a fide perfidiam disjungat, simulationemque fic
Abbreviated transcription (Latin):
sim qui adalendos martyres: ueniebãt.
sitientib intus inuinetilis confessori¬
b. Pocula frangebantur ante carreris
limina. cibi passim lacerandis canib
et ab extremo conspectu liberoꝵ excussiͭ
graues nocte dieq iuigilias ad ostium
carceris exercebant. Erat fletus hoeribił
et acerba om̃iũ qui aderant lamenta¬
tio: ꝓhibere complexus martyrum pis
et diuelli a pietatis offitio xp̃ianos ce¬
ciliano seiuente tyranno et crudeli cat¬
Nterea martyres xp̃i non carceris sqͣ¬
lor. non niscerum dolor.non deniqz ul¬
la rerum penuria cõmouebat: s meri¬
tis iam dño et confessione uicint ditex¬
crunt in posteros salutem: que cõm¬
munem xp̃iani nõis ꝓgeniem abõi
residiua ꝯmunione tradita secernie¬
tet tali sub ꝯminatione. Siquis tradi¬
torib ꝯmunicau̾it: uob̾eum partem
in regnis celestibz non habebit. Et hanc
sententiam suam sc̃i sp̃c auctoritate cõ¬
scͥptam tali comꝑatione fumabant.

Expanded text:
sim qui ad alendos martyres veniebant, sim qui ad alendos martyres veniebant, sitientibus intus in vinculis confessoribus pocula frangebantur ante carceris limina, cibi passim lacerandi canibus et ab extremo conspectu liberorum excussi, graves nocte dieque vigilias ad ostium carceris exercebant. Erat fletus horribilis et acerba omnium qui aderant lamentatio, prohibere pios martyrum complexus, et divelli a pietatis officio christianos, Caeciliano saeviente tyranno et crudeli carInterea martyres Christi non carceris squalor, non viscerum dolor, non denique ulla rerum penuria commovebat; sed meritis jam Domino et confessione vicini direxerunt in posteros salutem, quae communem christiani nominis progeniem ab omni recidiva communione traditorum secerneret, tali sub comminatione: Si quis traditoribus communicaverit, nobiscum partem in regnis coelestibus non habebit. Et hanc sententiam suam sancti Spiritus auctoritate conscriptam tali comparatione firmabant.
Abbreviated transcription (Latin):
rum purior ac serenior xp̃iani noĩs pax
et̾na lucesceret: nec defuit traditoꝵ oĩm
callidissima fraus conspiratio q pestife¬
roꝵ naufragoꝵ dyabolica arte compo
naret fidem euerteret legem. diuinaq
iura turbaret: maxime cum etiam
mensuriꝰ carthagnensis quidem ep̃c
recenti scͥpturaꝵ traditione pollutus
sceleris sui amentiam peiore cepisset
ferocia publicare ⁊ qiuippe qui combu¬
stoꝵ ueniam libroꝵ a martẏrib posce
atq implorare debuerat. ut delicta sua
flagitiis maiorib cumularet: eo ani¬
mo seiuebat in martyres quo diuinas
tradiderat loges. Etenm hic tyranno se¬
uior carnifice crudelior ⁊ yconeum sce¬
leris sui ministrum dẏaconum scim
elegit cecilium: idemq lora atq flagͣ
cum armatis ante fores carceris ponit.
ut ab ingrissu atq auditu cunctos qͥ
iuctum potumq in carrerem marty¬
rib affecebant graui affectos ĩuiria ꝓ¬
pulsaret. Et cedebantur a ceciliano pas¬

Expanded text:
rum purior ac seronior christiani nominis pax rum purior ac seronior christiani nominis pax aeterna lucesceret, nec defuit traditorum omnium callidissima fraus conspiratioque pestiferorum naufragorum diabolica arte composnaret, fidem everteret, legem divinaque jura turbaret; maxime cum etiam Mensurius Carthaginensis quondam episcopus recenti scripturarum traditione pollutus, sceleris sui amentiam pejore coepisset ferocia publicare: quippe qui combustorum veniam librorum a martyribus poscere atque implorare debuerat, ut delicta sua majoribus flagitiis cumularet, eo animo saeviebat in martyres quo divinas tradiderat leges. Etenim hic tyranno saevior, carnifice crudelior, idoneum sceleris sui ministrum diaconum suum elegit Caecilianum; idemque lora et flagra cum armatis ante fores carceris ponit, ut ab ingressu atque aditu cunctos qui victum potumque in carcerem martyribus afferebant, gravi affectos injuria propulsaret. Et caedebantur à Caeciliano pas
Abbreviated transcription (Latin):
gem dñi asserentes collectam dñicumq
constant̾ et fortit̾ celebrabant : quiq scͥp¬
turas dñicas diuinaq testamenta de flã¬
ma atq de incendio conseruantes ⁊ se ip̃os
diris ignib eruciatib diu̾sis machabeico
more ꝓ diuinis legib optuler̃t.
Ia gͥ tempestate oum hortidus carcer
crasseq tenebre iutra se clausos reti¬
nerent testes fidelissimos dei ÷ et ingenti
cathenaꝵ pondere deuota membra uin¬
cirent: cum debilitaret fames. fatigaret
sitis. frigus cateret turba comprime¬
ret lateraͬ ip̃i recenti ungulaꝵ lacera¬
tione dirupti feruerent int̾ cathenas et
ferrum instrumenta q tormentoꝵ ex
auctoritate legis diuine ꝙ sibimet
posterisq martyrib conferuarent ce¬
lebrantes concilium. celestia decreta cõ
colloquiis excercebat. S post crudelem
tempestatem ac ꝑsecutionis horribiles
minas quib xp̃ianam teligionem tỹ¬
rannuca rabies infestauerat ⁊ quo ite¬

Expanded text:
mini asserentes, collectam dominicumque mini asserentes, collectam dominicumque constanter et fortiter celebrabant, quique scripturas dominicas divinaque testamenta de flamma atque de incendio conservantes, seipsos diris ignibus cruciatibusque diversis, Machabaeico more, pro divinis legibus obtulerunt.itur tempestate, cum horridus carcer crassaeque tenebrae intra se clausos retinerent testes fidelissimos Dei, et ingentia catenarum pondera devota membra vincirent, cum debilitaret fames, fatigaret sitis, frigus quateret, turba comprimeret, latera ipsa recenti ungularum laceratione disrupta ferverent, inter catenas et ferrum instrumentaque tormentorum ex auctoritate legis divinae, quod sibimet posterisque martyribus conservarent, celebrantes concilium, coelestia decreta condcolloquiis exercebat. Sed post crudelem tempestatem ac persecutionis horribiles minas, quibus christianam religionem tyrannica rabies infestaverat, quo ite
Abbreviated transcription (Latin):
erum qm̃ nos ut supͣdiximus scis¬
matis tempus admonuit confes¬
sionib dantis ac talib mariyrum de¬
creta coniungere ⁊ constitutionesq
sc̃issimas amicoꝵ dei. gestis suꝑioribus
cathenare ⁊ necessario breuiter. cuncta
q martyres in carcere ex auctoritate le¬
gis diuine sanxer̃t. seruandaq posteris
reliquert. discurram: nec lapsoꝵ suꝑ¬
biam atq audatiam traditoꝵ in hac ip̃a
mea festiatione preteream. Coegit enĩ
me tnͣscendere nichil gestoꝵ fides ⁊ amtor
legis ÷ eccłie status ⁊ salus publica uita
que sit pot̾it recognosci: si labes pestife¬
ra traditoꝵ nefandis actib suis senten¬
tiaq martyrum oĩb secłis declaratur.
ostqmͣ gͥ supradictos
martyres xp̃i exoptatꝰ catrer recepit
confesores qui priores illic detrusi fue¬
rant iuctricib palms tͥumphales dexcͣs
uenientib aduingebant. Ueniebant p̃¬
terea ad cumdem locũ et ex diu̾sis ꝓuin¬
cie partib. alii quoq qmͣ plurimi con¬

Expanded text:
erum quoniam nos, ut supra diximus, schismatis tempus admonuit confessionibus tantis ac talibus martyrum decreta conjungere constitutionesque sanctissimas amicorum Dei gestis superioribus catenare, necessario breviter cuncta quae martyres in carcere ex auctoritate legis divinae sanxerunt, servandaque posteris reliquerunt, discurram, nec lapsorum superbiam atque audaciam traditorum in hac ipsa mea festinatione praeteream. Coegit enim me transcendere nihil gestorum fides, amor legis, Ecclesiae status, salus publica, vita quae sit poterit recognosci, si labes pestifera traditorum nefandis actibus suis sententiaque martyrum omnibus saeculis declaretur. Postquam igitur supradictos martyres Christi exoptatus carcer recepit, confessores qui priores illic detrusi fuerant, victricibus palmis triumphales dexteras venientibus adjungebant. Veniebant praeterea ad eumdem locum et ex diversis Provinciae partibus alii quoque quamplurimi con
Abbreviated transcription (Latin):
cie portum q ptidoris eccłiam in tacta uͥ¬
go confugit. ibiq consecͣti deo dicatiq ca¬
pitis in ꝑpetuam uirginitatem sacratis¬
simum crimen. in concusso puidore serua¬
uit. Hec gͦ ad martyrium ꝓperans flo¬
rentem pudicitie paimam tͥumphali
dextera p̃ferebat. Namq int̾roganti pro¬
consuu quid ꝓfireretur: clara uoce respõ

Expanded text:
pudoris Ecclesiam intacta virgo confugit, ibique consecrati Deo dicatique capitis in perpetuam virginitatem sacratissimum crinem inconcusso pudore servavit. Haec ergo ad martyrium properans, florentem pudicitiae palmam triumphali dextera praeferebat. Namque interroganti proconsuli quid profiteretur, clara voc
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetranerat purget Cum uero mortuus
fuerit corpꝰ illiꝰ cum frm corporib non po¬
natu. s quolibet fossam insterquiluio
liquit iactate: simł om̃s clamantes pe¬
cunia tua tecum sit in ꝑditione: et sic
creuit: ut et illum amaritudo mortis
a culpa solubilem faceret. et istos auarici¬
se quereret fr̃ib cõmendare. nullusq ei¬

Expanded text:
perpetravit, purget. Cum vero mortuus perpetravit, purget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed quolibet fossam in sterquiliniliquit jactate, omnes simul clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditionem , et sic ventibus, ut et illum amarita culpa solubilem faceret, et istos avaritise quaereret fratribus commendare, nullusque
Abbreviated transcription (Latin):
cum iam se adextrema ꝑuenisse cognos¬
ceret: eidem fr̃i suo copioso quia occultos
tres aureos haberet ĩnotuit. Qd̾ nimi¬
tum fr̃ĩb celari non potuit. Qui subti¬
lit᷑ indagantezatq illiꝰ medicam̃ta oĩa
ꝑfcrutantes: eoodem tres aureos inuene¬
it̃ in meclicamine absconso. Qd̾ mox ubi
gregorio nũtiatũ est. tantũ malũ de frẽ qͥ
secum comunit̾ uixerat equanimiter
ferre non ualuit: quippe qui eidem mo¬
nast̾io iam duclum regulam constituetat.
ut cuncti fb̃s ita cõmunit̾ uiuerent qͣ¬
tinus eis singnlis milla ꝓpria habere lice¬
ret. Tunc gregoriꝰ nimio merore compl¬
sus. cogitare cepit. uel qd̾ ad purgationẽ
morientis faceret. uel qd̃ ad exemplum
uiuentib ꝓuideret. Pretioso gͥ eiusdem
monasterii p̃posito ad seaccersito dixit.
tem iungat: nec sermonem consololatio¬
nis ex euiꝰubet eoꝵ ore ꝑcipiat. S cum in
morte constitutꝰ fr̃s quesierit. ei suus fr̃

Expanded text:
cum jam se ad extrema parvenisse cognoscum jam se ad extrema parvenisse cognosceret, eidem Copioso fratri suo quia occultos tres aureos haberet innotuit. Quod nimirum fratribus celari non potuit, qui subtiliter indagantes, atque illius medicamenta omnia perscrutantes, eosdem tres aureos invenerunt in medicamine absconditos. Quod mox ubi Gregorio nuntiatum est, tantum malum de fratre qui secum communiter vixerat aequanimiter ferre non valuit, quippe quia eidem monasterio jam dudum regulam constituerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent, quatenus eis singulis nulla habere propria liceret. Tunc Gregorius, nimio moerore percussus, cogitare coepit, vel quid ad purgationem morientis faceret, vel quid ad exemplum viventibus provideret. Pretioso igitur ejusdem monasterii praeposito ad se accersito, dixit: tem jungat, nec sermonem consolationis ex cujuslibet eorum ore percipiat, sed cum in morte constitutus fratres exquisierit, ei suus frat
Abbreviated transcription (Latin):
uenert̃ in quib se monachi abscondem̃t
fixett̃ gradum. Pulsati et compiilsi pas¬
sum mouere noluerunt. Considerauer̃t
equites rem talem sine misterio ẽẽ non
posse. Attendert̃ ad cͥptas: uder̃t eaꝵadi¬
tus nussa maceria p̃dampnatos. S ca¬
baluis suis nusqmͣ ire uolentib descende¬
runt ⁊ et lapides qui in ora cͥptarũ
depositi fuerant depouentes ingressi sũt.
eos q ueisdem tenebrosis latibulis const̾¬
natos terre inuenert̃. Qui ad monast̾iũ
redlucti tam stupore miraculi qmͣ exor¬
tatione uenerabilis prĩs gregorii sic me¬
liorati sunt ut eis multum ꝓfuerit ad
paruum tempus de monasterio recessisse
lio queq tempore quidam
monachus iustus noĩe: medicina
uarte imbutus bõ gregorto secdule ob¬
sequi atq in assiduis egritudinib eius
gxeubare consueueratz hic itaq languo
est Cui in ip̃a molestia fr̃ germanus copi¬
osus noĩe seriuebat. S predictus iustus

Expanded text:
venerunt in quibus se absconderant, venerunt in quibus se absconderant, fixerunt gradum, pulsati et compsum movere noluerunt. Consideraverunt equites rem talem sine mysterio esse non posse, attenderunt ad cryptas, viderunt earum aditus missa maceria praedamnatos: sed caballis suis nusquam ire volentibus, descenderunt, et lapides qui in ora cryptarum compositi fuerant deponentes, ingressi sunt, eosque in eisdem tenebrosis latibulis consternatos terrae invenerunt. Qui ad monasterium reducti, tam stupore miraculi quam exhortatione 27 venerabilis Patris Gregorii sic meliorati sunt, ut eis multum profuerit ad parvum temporis de monasterio recessisse. 15. Alio quoque tempore quidam monachus, Justus nomine, medicinae arte imbutus, beato Gregorio sedule obsequi, atque in assiduis aegritudinibus ejus excubare consueverat. Hic itaque corporest, cui in ipsa molestia frater germanus, Copiosus nomine, serviebat . Sed praedictus Justus,
Abbreviated transcription (Latin):
dum sepius ficret: tandem gregorio dis¬
quirende se de monast̾io uoluisse fugere
confessus est. Eiusq ꝑ tͥuũ simł cum
fr̃m p̃cib ita pietate diuina curatus:
ut ad eum postinodũ malignus sp̃e nũ
lio quoq tempore duo fr̃s ex eodem
monasterio parris fugert̃ qui aliqͣ
prius ioquendo frĩb signa dederant. qd̾
ꝑ apiam descendentes ierosolunam tẽ¬
derent. hi exeuntes diuerceet de itinere:
et ut a sequentib inueniri minime po
tuissent. retrusas cͥptas iuxta flammine¬
am portam inuemientes. in cis se occul¬
tauert̃. Cum nero uesꝑtinis horis ius¬
in congregatione potuissent: ascensis
cabalus eos quidam fr̃s secuti sunt. Per
metronii portam exeuntes ut eos ma
piam uel latinã iuam seq̃rentur: su¬
bito eis consilium ortum est. ut eos in sa
salaria eos uet̾inon inuenientes ꝑ por¬
tam flammineam decreuer̃t redire. Cũq
reu̾terentur mox ut equi añ cͥptas illas

Expanded text:
dum saepius fieret, tandem, Gregorio indum saepius fieret, tandem, Gregorio inquirente, se de monasterio fugere voluisse confessus est, ejusque per triduum simul cum fratrum precibus ita pietate divina curatus est, ut ad eum postmodum malignus spiritus Alio quoque tempore duo fratres ex ejusdem Patris monasterio fugerunt, qui aliqua prius colloquendo fratribus signa dederant, quod per Appiam descendentes, Jerosolymam tenderent. Hi exeuntes diverterunt de itinere, et ut a sequentibus inveniri minime potuissent, retrusas cryptas juxta Flamineam portam invenientes, in eis sese occultaverunt. Cum vero vespertinis horiin congregatione inventi essent, ascensis caballis eos quidam fratres secuti sunt, per Metroni portam exeuntes, ut eos in Latinam vel Appiam viam sequerentur. Subito autem eis consilium ortum est ut eos in SalSalariam. Eos vero minime invenientes per portam Flamineam decreverunt reverti. Cumque reverterentur, mox ut equi eorum ante cryptas illas
Abbreviated transcription (Latin):
batur se non posse ferre qd̵ patiebatur.
Concurrer̃t fr̃s uidert cecum aꝑtis ocu¬
lis trementem et clamanten et apre¬
sentib alienum nichilq qd̾ foris agi
pot̾at sentientem. Hunc in manib leua¬
uert̃ ⁊ atq añ altare sc̃i andree apłi ius¬
su gregorii ꝓiecerunt: ip̃iq ꝓ eo in or̃o¬
nem ꝓstrati sunt. Qui statim ad se te¬
senex quidam ei apparuit. et canem ni¬
grum ad eum dilacerandum dimisit
dicens. Quare fugere uolusti de mona¬
sterio tuo: Cumq euadere de canis mor¬
sib nullo modo potussem: uenerunt
quidam monachi et eumdem senem ꝓ
me rogauert. Qui statim uissit canẽ
abscedere et ip̃e ad me ren̾sus sum. hic
etiam sepe confessus est: dicens qd̾ eo die
quo ista ꝑtulerat. cõsiliũ habu̾it de mona¬
di. s demone corripiente nequiuit. Relĩ¬
quebat᷑ a demonio qmͣ diu ectͣ oratorium
stabat. Si ingredi conabatur: statim ma¬
ligno spiritui traditus uexabatur. hoc

Expanded text:
batur ferre se non posse quod patiebatur. batur ferre se non posse quod patiebatur. Concurrerunt fratres, viderunt caecum apertis oculis trementem et clamantem, et a praesentibus alienum, nihilque quod foris agi poterat sentientem. Hunc in manibus levarunt, atque ante altare sancti Andreae apostoli, jussu Gregorii, projecerunt, ipsique pro eo in orationem prostrati sunt. Qui statim ad se resenex quidam ei apparuit, et canem nigrum ad eum dilacerandum dimisit, dicens: Quare fugere voluisti de monasterio isto? Cumque evadere de canis morsibus nullo modo potuissem, venerunt quidam monachi, et eumdem senem pro me rogaverunt, qui statim jussit canem abscedere, et ipse ad me reversus sum. Hic etiam saepe confessus est postea, dicens quod eo die quo ista pertulerat, consilium habuerit de monait, sed daemone corripiente nequivit. Relinquebatur a daemone quamdiu extra oratorium stabat; si ingredi conabatur, statim maligno spiritui traditus, vexabatur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tior uidebatur: alt̾ senior qui custos iu¬
nioris eẽt. ꝑrexerunt utͥq et de p̃tio quod
acceper̃t ip̃e qui custos iunioris missus fu¬
erat nesciente alt̾o furtum fecit. Qui¬
mox ut in monast̾io sunt reu̾si atq añ
oratorii limen uenert: acreptꝰ a demonio
is qui furtum fecerat cecidit. Simissus
autem a demonio: concurrentib mona¬
chis afb̃is iussu requisitꝰ est ne forte de eo
qd̾ acceperat furtum feciss. Negauit: et
iterum uexatꝰ est: Octo itaq uicib ne¬
gauit: octo uicib uexatꝰ est. Post octauã
uero negationem gregorio int̾rogante
confessus est qd̾ nũmos furto abstulerat.
eiq ꝓstratꝰ se peccasse testatus est. Percep¬
taq penitentia: ulteriꝰ ad eum demoni¬
um non accessit.
lio quoq tempore dum in die natali¬
tio eitisdem apostoli iam meridianis
horis fr̃s quiescerent ⁊ subito quidam fr̃
aꝑtis occulis cecatꝰ cepit tremere uoces
ingentes eniutere: quib uocib testa¬

Expanded text:
tior videbatur: alter senior, qui custos junioris esset. Perrexerunt utrique, et de pretio quod acceperunt, ipse qui custos junioris missus fuerat, nesciente altmox ut in monasterium sunt reversi, atque ante oratorii limen venerunt, arreptus a daemonio is qui furtum fecerat, cecidit. Dimissus autem a daemonio is, concurrentibus monachis, abbatis jussu requisitus est ne forte de eo quod acceperat furtum fecisset. Negavit, et iterum vexatgavit, octo vicibus vexatus est. Post octavam vero negationem, Gregorio interrogante, confessus est quod nummos furto abstulerat, eique prostratus se peccasse 26 testatus est, perceptaque poenitentia, ulterius ad eum daemonium non accessit. 12. Alio quoque tempore, dum in die natalitio ejusdem apostoli jam meridianis horis fratres quiescerent, subito quidam frater, apertis oculis caecatus, coepit tremere, voces ingentes emittere, quibus vocibus testa
Abbreviated transcription (Latin):
aliqmͣ reddere: cui ille festinato ut res
exigebat ꝑtransiens. Cum rediero in¬
quit dicito michi et faciam tͥ omnẽ
iusticiam. Tum illa. Dñe inqmͣ et
si tu non redieris ⁊ gͦ quid faciam. Ad
qmͣ uocem substitit et reos coram se
adduci fecit neq eum urgeretur a cũc¬
tis accelerare negotium gressum a lo¬
co mouit quousq et uidue a fisco quod
uiridicis sanctionib decretum est ꝑsol¬
ui ꝓ re fecerit ⁊ demuniq supplicatio¬
num pretib et fietib suꝑfcĩs suis pe¬
nitentes iuscerali clementia fiexus
non tantum potestate qmͣ p̃catu et le¬
nitate iunctos pretorialib cathenis
absoluit. huiꝰ rei gr̃a compunctus ue¬
nerabilis pontifex cepit lacͥmosis ge

Expanded text:
aliquam reddere. Cui ille festinato, ut res aliquam reddere. Cui ille festinato, ut res exigebat, pertransiens: Cum rediero, inquit, dicito mihi, et faciam tibi omnem justitiam. Tum illa: Domine, inquit, et si tu non redieris, ego quid faciam? Ad quam vocem substitit, et reos coram se adduci fecit. Neque, cum suggereretur a cunctis accelerare negotium, gressum a loco movit, quousque et viduae a fisco, quod juridicis sanctionibus decretum est, persolvi pro re fecit; demumque supplicationum precibus et fletibus super factis suis poenitentes viscerali clementia flexus, non tam potestate quam precatu et lenitate vinctos, praetorialibus catenis absolvit. Hujus rei gratia compunctus venerabilis pontifex, coepit la
Abbreviated transcription (Latin):
cit: atq in responsum accepit qd̾ ei dñs
adhuc spacium penitentie largiretur.
Et ut plemiꝰ conualesceret: illis quibus
nutͥtus fuerat cibis indulgere studeret.
Qui uissis obtemꝑans conualuit et in
reliquum deuotius uixit.
dem uero ꝑfectissimus et acceptabilis d̾o
sacerdos. cum quadam die ꝑforum traia¬
ni. qd̃ oꝑe nurifico constat eẽ exstructũ
ꝓcederet: in signia miscd̾ie dñi conspi¬
ceret. Int̾q memorabile illud comperu¬
it uidelicet qd̃ cum scem orb̾ pͥnceps in ex¬
peditionem curumuallatꝰ militũ cune¬
is pergeret. ibidem obuiam habu̾it uttu¬
stissimam iuduam. serio simłq dolore
ac pauꝑtate confectam. cuiꝰ lacͥmis atq
uocib sic compellabatur ⁊ pͥnceps piis¬
sime traiane ecce hic sunt homines
qui modo mͥ unicum filium senesturis¬
mee scilicet baculum et om̃e solatium
occider̃t. meq una cum eo nolentes oc¬
cidere. dedignantur ctiam mͥ ꝓ eo rõnẽ

Expanded text:
cit, atque in responsum accepit quod ei Dominus cit, atque in responsum accepit quod ei Dominus adhuc spatium poenitentiae largiretur; et ut plenius convalesceret, illis quibus nutritus fuerat cibis indulgere studeret, qui jussis obtemperans convaluit, et in reliquum devotius vixit. 27. Idem vero perfectissimus et acceptabilis Deo sacerdos, cum quadam die per forum Trajani, quod opere mirifico constat esse exstructum, procederet, et insignia misericordiae ejus conspiceret, inter quae memorabile illud comperiret, videlicet quod cum idem orbis princeps in expeditionem, circumvallatus militum cuneis, pergeret, ibidem obviam habuerit vetustissimam viduam, senio simulque dolore ac paupertate confectam, cujus lacrymis atque vocibus sic compellatur: Princeps piissime Trajane, ecce hic sunt homines qui modo mihi unicum filium, senectutis scilicet meae baculum et omne solatium, occiderunt; meque una cum eo volentes occidere, dedignantur etiam mihi pro eo rationem
Abbreviated transcription (Latin):
suetam ꝑuersitatem redire temptetis.
bõ petro liberi a uexatione demonum si¬
tis. Qui confestim a demonib lib̾ati. et
credentes fonte salutari ꝑfusi sunt ac
ꝑmanente cecitate dampnati. iubente
ho gregorio decet̾o stipe sunt ecc̃astica aliti.
ed et tyrannus quidam
multam opp̃ssionem cum pene im¬
portabili importunitate ingerebat sc̃e ro¬
mane eccł̃ie: possessionesq esdem et mã¬
cipia ꝑtinentes crudelissime deuastabat.
Qua de re bĩ pontificis ꝑ int̾nuntiosam¬
monitione correptus maiore exarsit in¬
sama: adeo ut urbem depopulandam ad¬
iret. Cui aduenienti bs̃ gregoriꝰ ut colloq̃¬
retur occurrit. Tantamq uim nutu di¬
uino etus u̾bis messe exꝑtus fuit: ut cũ
hmillima indulgentia religioso apłico
satiffac̾e̾t ⁊ et se deinceps sibi subditum.
et sc̃e romane eccłie deuotum famulum
spopondiss. Is deniq post ea usq ad exitñ
infirmatus uenerandi pape orõnem popoᷤᷤ¬

Expanded text:
suetam perversitatem redire tentetis. Isuetam perversitatem redire tentetis. Ioperante beato Petro, liberi a vexatione daemonum sitis. Qui confestim a daemonibus emundati, et credentes, fonte salutari perfusi sunt; ac permanente caecitate damnati, jubente beato Gregorio, de caetero stipe sunt ecclesiastica aliti. 26. Sed et tyrannus quidam multam oppressionem cum pene importabili importunitate quieti ingerebat sanctae Romanae Ecclesiae, possessionesque eidem et mancipia pertinentes crudelissime devastabat. Qua de re beati pontificis per internuntios admonitione correptus, majori exarsit insania; adeo ut urbem depopulandam adiret. Cui advenienti beatus Gregorius ut colloqueretur occurrit, tantamque vim nutu divino ejus verbis inesse expertus fuit, ut cum humillima indulgentia religioso apostolico satisfaceret, et se deinceps sibi subditum, et sanctae Romanae Ecclesiae devotum famulum spopondisset. Is denique postea usque ad exitum 14 infirmatus, venerandi papae orationem popos
Abbreviated transcription (Latin):
idem egre ad modum ferens. et prca pecca¬
tis accumulans duos magos pecuniis ex
placito locat: ut in sc̃m apłicum ad uin¬
dictam eius a podixen artis sue exercerent
Qui eum facie ignorantes dum quadã
die ad ꝓcessionem ex more pergit b̃s̃ gre¬
gorius: illi eminus secus tnͣsitum stan¬
tes sibi eum rogant insinuari. Quibus
responsum est: ip̃m ẽẽ qui solus pontifi¬
cali dignitate. equitans p̃cedentem et sub¬
sequentem cuneum ecc̃asticoꝵ uiroꝵ ha¬
beret. Et intuentes eum : repente equũ
illius maleficiis suis a demonib uexari
crucis ab equo ꝑturbauit demonia. Re¬
spiciensq in partem: mox ut magos
est. contemplatꝰ illi cecati. et ab eisdem de¬
monib ꝑuasi cecider̃t retrorsum. Unde in¬
tellexit uir dei eor so ppetratum nequi¬
tia. Et cum uississ ad se duci: interro¬
gati rei ordinem prodiderunt. Quibus
respondit beatissimus pontifex. Perpe¬
tuo ceci esse debetis: ne uidentes ad con¬

Expanded text:
idem admodum aegre ferens, et peccata peccaidem admodum aegre ferens, et peccata peccatis accumulans, duos magos pecuniis ex placito locat, ut in sanctum apostolicum ad vindictam ejus apodixem artis suae exercerent. Qui eum facie ignorantes, dum quadam die ad processionem ex more pergit beatus Gregorius, illi eminus secus transitum stantes sibi eum rogant insinuari. Quibus responsum est ipsum esse qui solus pontificali dignitate equitans, praecedentem et subsequentem cuneum ecclesiasticorum virorum haberet; et intuentes eum, repente equum illius maleficiis suis a daemonibus vexari crucis, ab equo perturbavit daemonia; respiciensque in partem, mox ut magos est contemplatus, illi caecati, et ab eisdem daemoniis pervasi ceciderunt retrorsum. Unde intellexit vir Domini eorum id perpetratum nequitia; et cum jussisset eos ad se duci, interrogati rei ordinem prodiderunt; quibus respondit beatissimus Pontifex: Perpetuo caeci esse debetis, ne videntes, ad con
Abbreviated transcription (Latin):
rari dignatur deus. ad laudem et glori¬
am nominis sui usq in hodiernum diẽ
At̾ nichi lominus familias
erat rome ualde rebz ditissimus s
religione niuis egenus. qui non uitiis
mims plemus qͣm rebus. cum uxor sua ei
displicuiss fecit sibi ab ea contͣ p̃ceptũ
saluatoris nũi diuortium. Res uero bea¬
tum gregorium latere non potuit: quia
et magnitudo mali et agnitio ꝑsonaꝵ
se facile ꝓdidit. Quem b̃s̃ gregorius mł¬
tis et suauissimis mouitionib. seu distͥc¬
ti diuini examinis terrorib studiosissĩe
et sepissime ĩmo indesinent̾ ꝑsuadere cõ¬
tendit: ut uxorem suam in gr̃am pac¬
tam retiꝑet aqua quo quo modo diuelli
nisi morte aut amboꝵ consensu int̾cedẽ¬
te nequiret. S is liabolica p̃uentꝰ ĩ reme¬
abiliter ꝑtinatia: monita eiꝰ spreuit.
Quem bs̃ gregoriꝰ apłi̾ca auctoritate ab
eccl̃ia sub anathemate nisi resipisceret
sequestrauit. Qmͣ excõmunicationem

Expanded text:
rari dignatur ad laudem et glorirari dignatur ad laudem et gloriam nominis sui 13 usque in hodiernum diem. 25. Pater nihilominus familias erat Romae valde rebus ditissimus, sed religione nimis egenus, qui, non vitiis minus plenus quam rebus, cum uxor sua ei displicuisset, fecit sibi ab ea contra praeceptum Salvatoris nostri divortium. Res vero beatum Gregorium latere non potuit, quia et magnitudo mali, et magnatio personarum se facile prodidit. Cui beatus Gregorius multis et suavissimis monitionibus, seu districti divini examinis terroribus, studiosissime et saepissime, imo indesinenter persuadere contendit ut uxorem suam in gratiam pactam reciperet, a qua quoquo modo divelli nisi morte, aut amborum consensu intercedente nequiret; sed is diabolica praeventus irremediabiliter pertinacia, monita ejus sprevit. Quem beatus Gregorius apostolica auctoritate ab ecclesia sub anathemate, nisi resipisceret, sequestravit. Quam excommunicationem