comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. utinã cõplaceant ei eloquia
mea. Loqua inqͣm qr aprid eñ m̃n
sermo ẽ. apd quẽ ñ eget uł int̾cesso¬
re religio uł iusticia defensore.
Dñe quotqͦt ordinis illiꝰ obseruan¬
tiam ꝓfitent᷑ aut diligunt ꝑ õs
cũ nulla uis necessitatis appare¬
at nͨ tanto uulm̃ remediũ aliqͦd
aliqua recõpensatione uideatur
afferri. Om̃s redlitus ⁊ om̃s obuen¬
tiones archidiaconatꝰ illiꝰ q̃ ad cõ¬
inunes usus regłarrum fr̃m fũant
assignate. sine causa cͣgnitione sub¬
ris sumptib attribute. Querunt
gͥ de iureq suũ ẽ. sine iudicit spo¬
dit int̾im int̾ cilicias patiꝑũ fũm
⁊ sordes. cartularii filius sericis ad¬
ornatus. ⁊ uariis quẽ ip̃i muise
dissimilitudiuis animal intuentes:
quasi seminariñ ꝙdam reuocande
scłaritatis tacitis qd̃ solũ audent
animis execrant ⁊ dampnant. Auger
metum qd̃ alius adhuc uacans ar¬
chidiaconatꝰ ineadem seruat᷑ eccłia:

Expanded text:
meum. Utinam complaceant ei eloquia meum. Utinam complaceant ei eloquia mea! Loquar, inquam, quia apud eum mihi sermo est, apud quem non eget vel intercessore religio, vel justitia defensore. Domine, quotquot ordinis illius observantiam profitentur aut diligunt, per ocum nulla vis necessitatis appareat, nec tanto vulneri remedium aliquod aliqua recompensatione videatur afferri. Omnes reditus et omnes obventiones archidiaconatus illius, quae ad communes usus regularium fratrum fuerant assignatæ, sine causæ cognitione subris sumptibus attributæ. Quærunt igitur de jure quod suum est sine judicio spodit interim inter cilicia pauperum fratrum et sordes, cartularii filius, sericis adornatus et variis, quem ipsi invisæ dissimilitudinis animal intuentes, quasi seminarium quoddam revocandæ secularitatis, tacitis, quod solum audent, animis execrantur, condemnant. Auget metum quod alius adhuc vacans archidiaconatus in eadem servatur ecclesia,
Abbreviated transcription (Latin):
tue caritatis occurrit. ꝙ ego mul¬
tis quesisse studiis młtis debue¬
ram obsequiis redemisse. Et fe¬
cissem nͥ occasionẽ mͥ tuliss ab¬
sentia que m semꝑ hactenꝰ opta¬
tum ur̃e serenitatis inuidit as¬
pectum. Magnũ erat m̃ si p̾sens
in oculis ur̃is grãm inuenissem.
Marus ẽ qd̾ eam mͥ ultro usq ad
occidentis nouissima destiuatis.
UDulchrum sane ⁊ p̃dicande libali¬
tatis officirm nulł impensum
m̃itis. nullis redemptũ p̃cib. nullis
beneficiis comꝑatũ. Nichil i eo ẽ
ꝙ beneficii minuat maiestatem.
Apud alios siquidem actus mere
libalitatis euanuit. s uͥq int̾ con¬
trahentes animos negociũ gerit᷑.
dum spes creditͥx: ⁊ debitͥx grã rel
cõpensant. Magnum tñ ẽ. hodie
siquis amicoꝵ m̃itis pari p̃mioꝵ
compensatione respondeat. maiꝰ
ẽ. om̃e meritũ animi magnitu¬
dine p̾uenire. Preuenistis aute

Expanded text:
tuae charitatis occurrit, quod ego multuae charitatis occurrit, quod ego multis quaesisse studiis, multis debueram obsequiis redemisse. Et fecissem, nisi occasionem mihi contulisset absentia, quae mihi semper hactenus optatum vestrae serenitatis invidit aspectum. Magnum erat mihi, si praesens in oculis vestris gratiam invenissem. Majus est quod eam mihi ultro usque ad Occidentis novissima destinatis. Pulchrum sane et praedicandae liberalitatis officium, nullis impensum meritis, nullis redemptum precibus, nullis beneficiis comparatum. Nihil in eo est quod beneficii minuat majestatem. Apud alios siquidem actus merae liberalitatis evanuit, sed ubique inter contrahentes animos negotium geritur, dum spes creditrix et debitrix gratiae res compensant. Magnum tamen est hodie, si quis amicorum meritis pari praemiorum compensatione respondeat, majus est omne meritum animi magnitudine praevenire
Abbreviated transcription (Latin):
tum qua fec̃is uoluntate. Sic ẽ.
Intentio oꝑis nom̃ impo¬
uit. trahitq fẽm ip̃m po¬
tius de anii qͣlitate sub̃am: qͣm
de beneficii qͣntitate. Inde ẽ. ꝙ ꝓ
inagistro mescħ. amico ⁊ antiquo
sodali nr̃o p̃ces ur̃e porrigo sc̃ita¬
ti. ut ueti siquis ẽ. animi ranco¬
re deposito. exoratum uos mere¬
ar inuenire. sriꝑ petitione illa su
mͥ qm̃ ex hoc uunc ur̃o se totum
tauqͣm magistri ⁊ patris manci¬
pabit obsequio. ut si quid de p̃¬
terito negligentiꝰ uł consultius
actum ẽ frituri temꝑis officia re¬
cõpensent. Ad Wyalterum albanen¬
sime destinatas accepi. gͣtam ad¬
modum hũi. quia magis exei¬
tare grãm qͣm delictum argu¬
ere uidebant᷑. Questus enĩ estis
post aliquot epłas irr̃as nullum
uos a nob̃ accepisse rescͥptum. ⁊ nos
deuotionẽ urãm int̾ cetos ñ nisi
ũbis cõmunib salutasse. In quo
intellexi ꝙ benignitas ur̃a mul¬
to desidio ad cõplexum nob̾ mu¬

Expanded text:
tum qua feceris voluntate. Sic est: tum qua feceris voluntate. Sic est: intentio operi nomen imponit, trahitque factum ipsum potius de animi qualitate substantiam, quam de beneficii quantitate. Inde est quod pro magistro Meschino amico et antiquo sodali nostro, preces vestrae porrigo sanctitati, ut veteri si quis est animi rancore deposito, exoratum vos merear invenire super petitione illa, sumihi quoniam ex hoc nunc vestro se totum tanquam magistri et patris mancipabit obsequio, ut si quid de praeterito negligentius, vel inconsultius actum est, futuri temporis officia recompensent. sime destinatas accepi, gratam admodum habui, quia magis excitat gratiam, quam delictum arguere videbatur. Questus enim estis post aliquot epistolas vestras, nullum vos a nobis accepisse rescriptum, et nos devotionem vestram inter caeteros non nisi verbis communibus salutasse. In quo intellexi quod benignitas vestra multo desiderio ad complexum nobis mu
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm intelligant. ⁊ se tanqͣm scopu¬
lum ita fugere insolens atq infre¬
qens ũibum. Legite tñ ip̃mq ñ de
estimatione mea. s de ur̃a potiꝰ ex¬
ꝑientia iudicate ne m̃itis eiꝰ igno¬
rantia mea p̃ iudicium irrogasse
dicat᷑. ip̃mq ur̃i fauoris sententia
defraudasse. Quod si irrefragabi¬
lem queritis de ꝓsa ferre sententi¬
am: ip̃am scłm ũsuum m̃ita ui¬
dicate. qr uerũ ẽ. ip̃m pari ꝑicia
circa temꝑa sillabaꝵ ⁊ dictionum
naturã uirtutemq uersari. Ad¬
uod aliquid a uob̾ censeo postu¬
landum. tũ peticionis honestaᷤ.
tũ ur̃e benignitatis intuitꝰ ñ p̃¬
cedentiũ facit confidentia m̃itoꝵ.
Uerum si oꝑis exhibitio ñ p̃cessit:
paulominꝰ tñ sͥ uidet᷑ meruisse
deuotio: que ad om̃ia si occasio ꝓ¬
cessissz ꝓitam se semꝑ extitisse
cognoscit. In omnib enĩ ñ tam re¬
quirenda st̃ oꝑa qͣm affectus. nec
adeo quid feceris reqͥrendũ ẽ. qͣn¬

Expanded text:
quam intelligant, et se tanquam scopuquam intelligant, et se tanquam scopulum ita fugere insolens atque infrequens verbum. legite tamen ipsumque non de aestimatione mea sed de vestra potius experientia iudicate, ne meritis eius ignorantia mea praeiudicium irrogasse dicatur ipsumque vestri favoris sententia defraudasse. quod si irrefragabilem quaeritis de prosa ferre sententiam, ipsam secundum versuum merita iudicate, quia verum est ipsum pari peritia circa tempora syllabarum et dictionum naturam virtutemque versari. Quod aliquid a vobis censeo postulandum, cum petitionis honestas, tum vestrae benignitatis intuitus, non praecedentium facit confidentia meritorum. Verum si operis exhibitio non praecessit, paulo minus tamen sibi videtur meruisse devotio, quae ad omnia si occasio processisset, promptam se semper exstitisse cognoscit. In omnibus enim non tam requirenda sunt opera, quam affectus, nec adeo quid feceris requirendum est, quan
Abbreviated transcription (Latin):
uandas ꝓposite legis tenet᷑ angusti¬
as. ditendiq lib̾tatem necessitate
suppͥmit: quisqͥs se ad obseruan¬
tias huiꝰ modi arbito ꝓp̾e uolunta¬
tis astringit. facilem uͦ duplex
culpa ueniam ñ meret᷑. cũ ⁊ in¬
tellectum retundit obscuritas. ⁊
aures met̾ee corruptio iocundita¬
tis offendit. Credo ego libruhune
apud uetes. nec noticiam hũisse:
nec grãm. iõq nec in manꝰ uenisse
multoꝵ s sepultum diutiꝰ ueteri
quolibet armario latiisse. donec
nouit in lucem m̃ito oscuritatis ⁊
noua ꝑegͥni nominis amiratiõe
ꝓcessit. Sunt enĩ quidã qui eo diffi¬
cilia maioris estimant: qr minꝰ in¬
tellecta mirant᷑ ea minoris ⁊ tanꝙͣ
puerilia reputant: que iocunda
lucidi serenitas sermonis illii strat.
Cet̾m obscuritatẽ tanqͣmes¬
bant᷑ ostendunt: Iuluis qͦ cesar
lͥ illustris eloqñtie culpabiles ẽẽ
denuntiat: qͥ ea uolunt loqui uł
sebere q̃ homines mirent᷑ potius

Expanded text:
vandas propositae legis tenetur angustivandas propositae legis tenetur angustias, dicendique libertatem necessitate supprimit quisquis se ad observantias hujusmodi arbitrio propriae voluntatis astringit. Facilem vero duplex culpa veniam non meretur, cum et intellectum retundit obscuritas, et aures metricae corruptio jocunditatis offendit. Credo ego librum hunc apud veteres nec notitiam habuisse, nec gratiam, ideoque nec in manus venisse multorum, sed sepultum diutius veteri quolibet armario latuisse, donec noviter in lucem merito obscuritatis et nova peregrini nominis admiratione processit. Sunt enim quidam, qui eo difficilia majoris aestimant, quia minus intellecta mirantur; ea minoris et tanquam puerilia reputant quae jucunda lucidi sermonis serenitas illustrat. Caeterum obscuritatem tanqr, ostendunt. Iulius quoque Caesar vir illustris eloquentiae culpabiles esse denunciat, qui ea volunt loqui vel scribere, quae homines mirentur potius
Abbreviated transcription (Latin):
ab aliis fu̾it fauore tͣnscͥptꝰ. Neq
scͥpture tantũ tempꝰ debeat si¬
ue census impendi. cũ ⁊ uolumᷝ
effusum sit ⁊ ad intelligenda q̃
scͥpta st̃ singula multis ⁊ tediosis
oporteat iterationib replicari. Pri¬
ma siqͥdem facie difficilis ⁊ obscu¬
rus incedit. ⁊ eum rex difficulta¬
tem stilus lucidior debeat aꝑire
intelligentiã pocius sermo tene¬
brosus obtundit. Cumq multũ
habeat laboris inspectio nichil
habet assecutio uoluptatis. qr nͦ
absolutio ne sententia cõplacet
nec oratio uenustate. Summa iy
eiꝰ intentio ẽ alit om̃ia dixisse qͣm
ceteri. iõq totũ ꝙ loquit᷑ exqͥsita
quadã int̾catione complicat ⁊ in¬
uodat ut rectius in nocdiꝰ qͣm en¬
nodius debeat appellari. Porro in
metͥris ꝓducta breuiat. suaq n¬
chilominꝰ auctoritate breuianda
ꝓducit. nullaq uicium falsitatiᷤᷤ
u̾tute redimitur: qr ip̃m nͨ cultꝰ
orõnis uec dignitas inat̾ie reconi¬
pensat. Unusquisq tñ ad obser¬

Expanded text:
fuerit favore transcriptus. Neque scripturae tantum tempus debeat sive census impendi, cum et volumen effusum sit, et ad intelligenda quae scripta sunt singula multis et taediosis oporteat iterationibus replicari. Prima siquidem facie difficilis et obscurus incedit, et cum rerum difficultatem stylus lucidior debeat aperire, intelligentiam potius sermo tenebrosus obtundit. Cumque multum habeat laboris inspectio, nihil habet assecutio voluptatis, quia nec absolutione sententia complacet, nec oratio venustate. Summa enim ejus intentio est, aliter omnia dixisse quam caeteri, ideoque totum quod loquitur exquisita quadam intricatione complicat et innodat, ut rectius Innodius quam Ennodius debeat appellari. Porro in metricis producta breviat, suaque nihilominus auctoritate brevianda producit, nullaque vitium falsitatis virtute redimitur, quia ipsum nec cultus orationis nec dignitas materiae recompensat. Unusquisque tamen ad obser
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ opus eoꝵ qͥ elegerunt ꝑ singłas¬
partes toto mentis gaudio contens¬
plari. eiq referre grãs qͥ sc̃o collegi
o ur̃o prudentiã contulit ⁊ uir¬
titem qua serpentis declinare ma¬
liciam ⁊ grassantis suꝑbie ualin¬
stis repellere pͣuitatem. S neq no¬
men partis tantilla eoꝵ meret᷑ ex¬
ceptio. nec uniu̾sitatem nrãm par¬
tis decet appellatione censeri. qr ꝑ
ditoꝵ segregatio munerũ ñ mi¬
nuit electoꝵ. nec detͥmentum sen¬
tit area dñi: si gͣnis manentib pa-¬
lee uentilabro purgante dicedũt.
Igitur omnia recensenti manifes¬
tum ꝙ sc̃itatis zelus consecrauit
micia ꝓcessum iuncta pruden¬
tie fortitudo direxit patiencia
debito consũmabit effectu. pace
deo uolente ꝑseuantie fides in¬
concussa p̾stabit. Nichil hic carna¬
le nichil frenum. nicħ ur̃i ad pͥ¬
uatã utilitatem oculi respexer̃t.
s ad cõmune bonũ ⁊ honorem ec¬
cłie totis uos constat hanelasse

Expanded text:
et opus eorum qui elegerunt per singulaset opus eorum qui elegerunt per singulaspartes toto mentis gaudio contemplari, eique referre gratias qui sancto collegio vestro prudentiam contulit et virtutem, qua et serpentis declinare malitiam et grassantis superbiae valuistis repellere pravitatem. Sed neque nomen partis tantilla eorum meretur exceptio, nec universitatem nostram partis decet appellatione censeri, quia perditorum segregatio numerum non minuit electorum, nec detrimentum sentit area Domini, si granis manentibus paleae ventilabro purgante discedunt. Igitur omnia recensenti manifestum quod sanctitatis zelus consecravit initia, processum juncta prudentiae fortitudo direxit, patientia debito consummabit effectu, pacem Deo volente perseverantiae fides inconcussa praestabit. Nihil hic carnale, nihil terrenum, nihil vestri ad privatam utilitatem oculi respexerunt, sed ad commune bonum et honorem Ecclesiae totis vos constat anhelasse
Abbreviated transcription (Latin):
sy moniacã constet int̾cessisse ꝑ
om̃ia pͣuitatem sic̃ refusa senatu
ppłoq romano peccunia publiciᷤᷤ¬
q palam edificiis impensa con¬
uincit: S ⁊ hoc ĩmanius ẽ. ꝙ re¬
demptã sanguine xp̃i ꝓstituit
lib̾t ÷ atem quatinꝰ eccłia q̃ iure¬
suo cunctis semꝑ ẽ dñata p̾nci¬
pib officialis sui manciparetur
obsequio qͦ ⁊ incõnꝑabilis pͥui¬
legium maiestatis amitt̃et. et
ad miserabilẽ statũ conditionis
nouissime deueniret ⁊nos qͥdem
ñ potuimus hec oculis p̃sentib
intueri. s ũitas ad nos ꝑ eos qui
uiderunt fideli relatione ꝑue¬
nit. Qod aũi publice gestum est
multoꝵ nob̃ testimonio potuit
confirmari. p̃sertim cũ testes p̃¬
cepte dignitatis honore p̾fulge¬
ant ⁊ simplex absol.utã reddat
concordia ũitatem. Hac gͥ parte
de qͣlitate negocii ⁊ ꝑsonaꝵ m̃itis
estimata iocundũ mͥ ẽ. ad partẽ
altam oculos animũq conu̾̃tere.

Expanded text:
Simoniacam constet intercessisse per Simoniacam constet intercessisse per omnia pravitatem, sicut refusa senatui populoque Romano pecunia, publicisque palam ædificiis impensa convincit? Sed et hoc immanius est, quod redemptam sanguine Christi prostituit libertatem, quatenus Eccsuo cunctis semper est dominata principibus, officialis sui manciparetur obsequio quo et incomparabilis privilegium majestatis amitteret et ad miserabilem statum conditionis novissime deveniret. Et nos quidem non potuimus haec oculis praesentibus intueri, sed veritas ad nos per eos qui viderunt fideli relatione pervenit. Quod autem publice gestum est, multorum nobis testimonio potuit confirmari, praesertim cum testes praereptae dignitatis honore praefulgeant, et simplex absolutam reddat concordia veritatem. Hac igitur parte de qualitate negotii et personarum meritis aestimata, jucundum mihi est ad partem alteram oculos animumque convertere,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i de susceptione dñi.p̃p. conuen̾int
urã sap̃ia ñ ignorat. Et ñr quid̃
ad eccłiasticas ꝑsonas regni sui lega¬
tos destinatos uit in angliam cũ
to illo qd̾ ascismaticis ẽ. de papien¬
si conuenticulo fabricatũ ut scił
utroq scͥpto tanqͣm allegationib
partiũ ut̾nq ꝓposito: rectius pos¬
sint qͣi de iudicio formare consili¬
um.⁊ liqridiꝰ de contemplatione
falsitatis opposite cognosc̃e tĩtatẽ.
Cui sane colloqͥo qi corporalit ad¬
curaui. ut ꝑsone uicem pagina
suppleat.⁊ iririe uocis instantiam
epła fidelis instauret. Cuiꝰ ⁊̃ epłe¬
tͣnscͥptum sc̃itati ur̃e censuri des¬
tinandũ ut deuotionẽ meã qͣm¬
uis parũ utilem. oficiosam tñ ur̃
dilectio recognoscat. De cet̃o librii
ennodii uob̃ mitto alienũ qui¬
dem. s si exꝑientia ur̃a ꝓbauerit
tͣnscͥptum cũ qͣnta fieri poterit
festinatione remittã. Ego emu¬
signatꝰ indicio. uisoq mi gͦ de

Expanded text:
ri de susceptione domini papae convenerint, vestra sapientia non ignorat. et noster quidem ad ecclesiasticas personas regni sui legatos destinavit in Angliam cum to illo, quod a schismaticis est de Papiensi conventiculo fabricatum, ut scilicet utroque scripto tanquam allegationibus partium utrinque proposito rectius possint quasi de iudicio formare consilium et liquidius de contemplatione falsitatis oppositae cognoscere veritatem. cui sane colloquio, quia corporaliter adcuravi, ut personae vicem pagina suppleat et vivae vocis instantiam epistola fidelis instauret. cuius etum sanctitati vestrae censui destinandum, ut devotionem meam, quamvis parum utilem, officiosam tamen vestra dilectio recognoscat. De caetero, librum Ennodii vobis mitto, alienum quidem, sed, si experientia vestra probaverit, transcriptum cum quanta fieri poterit festinatione remittam. Ego aussignat
Abbreviated transcription (Latin):
bis ⁊ remediũ salutare consti¬
tuit. ⁊ refugiuim singłare. Si¬
quidem qͣntum ad culpam sa¬
tis uindicatũ ẽ.q homini ue¬
recundo ad maiorem penã con-¬
fusio qm magna ⁊ detͥmenta
ꝓcedit. Porro cũ ei ad tiemã sĩplitita
nichilominꝰ ad grãm deuotio
suffragat᷑ quia uerũ ẽ. ip̃m sẽ¬
per Romane eccłie scđm faculta¬
tem suã humilib obsequiis in¬
seruisse. ꝓ omnib itaq q̃ p̃dicta

Expanded text:
nitas et remedium salutare constinitas et remedium salutare constituit, et refugium singulare. Siquidem quantum ad culpam satis vindicatum est, quia homini verecundo ad majorem poenam confusio, quam magna etiam detrimenta procedit. Porro cum ei ad veniam simplicitas, nihilominus ad gratiam devotio suffragatur, quia verum est ipsum semper Romanae Ecclesiae secundum facultatem suam humilibus obsequiis inservisse
Abbreviated transcription (Latin):
nobis inuicem sumꝰ caritate con¬
uincti. Inde ẽ. ꝙ nr̃is ad p̾sens ap̃
maiestate urãm p̃cib petiit ad¬
iuuari. ea nimirũ fiducia: qr no¬
uit qd̃ uota nr̃a apud benignita¬
tem lirãm desicłatum crebriꝰ con¬
sequnt᷑ effectum. Priuauit eum
sententia ur̃a p̃centoria qͣm habe¬
bat ꝓ delicto qͦdam ꝙ sic̃ ip̃e asse¬
rit. ñ de malicia qualibet s de so¬
la simplicitate cõmisit. Existima¬
uit enĩ factum illud ad tenorem
uiramenti publici ñ spectare
neq se religionẽ credidit exceđe
sacramenti si ñ cõmunicabat a¬
liis ꝙ singularit de sola ip̃ius
uoluntate penclebat. Conuentꝰ
autẽ a fr̃ib ñ restitit imꝓbe nec
suꝑbe respondit. s statim errorẽ
suũ. si tñ error erat. ad publicam
uoluit corrigere uoluntatem.
In quo si certũ ẽ. nec p̃cessisse ma¬
liciam. nec suꝑbiam successisse.
delicti qͣntitas fines clementie ñ
exceclit. pot̾itq ex hoc nunc Ro¬
mani pontificis mĩa subueni¬

Expanded text:
nvicem sumus charitate conjuncti. Inde est quod nostris ad praesens apud majestatem vestram precibus petiit adjuvari, ea nimirum fiducia, quia novit quod vota nostra apud benignitatem vestram desideratum crebrius consequuntur effectum. Privavit eum sententia vestra praecentoria, quam habebat pro delicto quodam, quod, sicut ipse asserit, non de malitia qualibet, sed de sola simplicitate commisit. Existimavit enim factum illud ad tenorem juramenti publici non spectare, neque se religionem credidit excedere sacramenti, si non communicabat aliis quod singulariter de sola ipsius voluntate pendebat. Conventus autem a fratribus non restitit improbe, nec superbe respondit, sed statim errorem suum, si tamen error erat, ad publicam voluit corrigere voluntatem. In quo si certum est nec praecessisse malitiam, nec superbiam successisse delicti quantitas fines clementiae non excedit, poteritque ex hoc nunc Romani pontificis misericordia subveni
Abbreviated transcription (Latin):
deuotiomi mee mor̃e gerere. qͣm
ad publicas utilitates ⁊ sua nel¬
let obsequia retinere. Cũ aũ ue¬
uero: facile comꝑebit qͥd asc̾ribi
deuotioni qͥd necc̃itati debeat
imputari. Uenio gͥ ñ ex animo
s tĩn u̾botenꝰ impetͣta licencia
noluiq mͥ de silentio ipsiꝰ fac̃e
uotis tñ oratio respondebat. nͨ
difficultates ñ aeris intemꝑiem.
ñ iniurias maris attendens. Ca
dent faciem meã ⁊ deo uolente
de omnib locis obstantia q̃libet
ammouebunt. Int̾mi indican¬
dũ uob̃ censui composite neces¬
sitatis astutiã q̃ me a regiis oc¬
cupationib redlidit absolutum
teras a sede ur̃a suꝑ quibdam
causis adu̾sus me absq om̃i ap¬
pellationis remedio t̾minandis.
p̾dictus thesaurariꝰ om̃s q̃rimoni¬
uias quas habebat refutauit in
manib iudicũ ⁊ qd̾ eas adũsum
me deiceps ñ moũet. fide corꝑalit̃
interueniente firmauit. Ego aũ

Expanded text:
devotioni meae morem gerere, quam devotioni meae morem gerere, quam ad publicas utilitates et sua vellet obsequia retinere. Cum autem venero, facile comparebit quid ascribi devotioni, quid necessitati debeat imputari. Venio igitur, non ex animo tamen verbo tenus impetrata licentia, si nolui mihi de silentio ipsius facere votis tamen oratio respondebat, necdifficultates, non aeris intemperiem, non injurias maris attendens, ea ra praecedent faciem meam, et, Deo volente, de omnibus locis obstantia quaelibet amovebunt. Interim indicandum vobis censui compositae necessitatis astutiam, quae me a regiis occupationibus reddidit absolutum.teras a sede vestra, super quibusdam causis adversus me absque omni appellationis remedio terminandis. praedictus thesaurarius omnes querimonias quas habebat refutavit in manibus judicum, et quod eas adversum me deinceps non moveret fide corporaliter interveniente fi
Abbreviated transcription (Latin):
tib exqͥsita uidendi scił. faciem
eccłiam uisitandi. Iocundum ẽ.
me quiblibet offerre ꝑiculis qͥ¬
buslibet inferre laborib ut m̃e¬
ar aliqñ frui desid̾ato ur̃e serem¬
tatis aspectu ⁊ iocundo sacri ser¬
monis alloqͥo recreari. Iturus ali¬
a uice fueram destinandus a pͥn¬
cipe. s importuna me belloꝵ emer¬
gentiũ regͣxit inindia quib tͣnsi¬
gendis studrũ diligentie mee tũ
necessitas eccłie. tum rei publice
dantis assũpserã ut impetrata
potiꝰ qͣm inruncta legatio ucdet᷑.
Nunc autẽ compositis om̃ib nos
missus s sola deuotione luctꝰ ad¬
uenio ad exhibendũ beneplacito
dñi mei corpus ⁊ sp̃m ad impen¬
dendas utilitatib ur̃is om̃s tanꝙͣ
ex debito peculii facultates. At¬
tñ ut ueniã: oportuit me causas
qͣi necessitatis inqͥrere qr mͥ ne¬
quaqͣm patuiss egressus uisi
aliqua crederer importunitate
compelli. Cum i pͥncipi ur̃a sẽꝑ
sit officiosa p̃sentia ñ tam me

Expanded text:
 videndi scilicet faciem Ecclesiam visitandi. Jocundum est me quibuslibet offerre periculis, quibuslibet inferre laboribus, ut merear aliquando frui desiderato vestrae serenitatis aspectu et jocundo sacri sermonis alloquio recreari. Iturus alia vice fueram destinandus a principe, sed importuna me bellorum emergentium retraxit invidia, quibus transigendis studium diligentiae meae, cum necessitas Ecclesiae, tum reipublicae dantis assumpseram, ut impetrata potius quam injuncta legatio videretur. Nunc autem compositis omnibus non missus, sed sola devotione ductus, advenio ad exhibendum bene placito domini mei corpus et spiritum, ad impendendas utilitatibus vestris omnes, tanquam ex debito, peculii facultates. Attamen, ut veniam, oportuit me causas quasi necessitatis inquirere, quia nequaquam mihi patuisset egressus, nisi aliqua crederer importunitate compelli. Cum enim principi nostra semper sit officiosa praesentia, non tam me
Abbreviated transcription (Latin):
sua partim distulit partim mi¬
uorib nuntiis ꝑferenda cõmisit.
Intra pectus itaq meũ maior a¬
nelautis desidii feruor ex estuat.
dilationẽ hanc qͣi uulñati cordis
asfectione deplorans quod pedes
ur̃os amplecti. ⁊ seremtatẽ ⁊rãm
in ñ datur oculis p̃sentib intu¬
eri. facio infim ꝙ possum ⁊ me
totum honori ⁊ utilitati eccłie
quociens occasio refulget impen¬
detanta siqͥdem uoluntate ut dt
plerisq de imiodestia uidear ar-¬
guendus. Animo enĩ diligenti
nichil satis ẽ. neq magna deuoti
o euilibet oꝑis exhibitione pla¬
catur s suos semꝑ in ant̾iora co¬
natus extendit. Hoc uob̾ apud me
studium. Hec continui laboris in¬
stancia. hic irreuocabislis ꝑseue¬

Expanded text:
sua partim distulit, partim misua partim distulit, partim minoribus nuntiis perferenda commisit. Intra pectus itaque meum major anhelantis desiderii fervor exaestuat, dilationem hanc quasi vulnerati cordis affectione deplorans, quod pedes vestros amplecti, et serenitatem vestram mihi non datur oculis praesentibus intueri. Facio interim quod possum, et me totum honori et utilitati Ecclesiae, quoties occasio refulget, impentanta siquidem voluntate, ut a plerisque de immodestia videar arguendus. Animo enim diligenti nihil satis est, neque magna devotio cujuslibet operis exhibitione placatur, sed suos semper in anteriora conatus extendit, hoc vobis apud me studium, haec continui laboris instantia, hic irrevocabilis perseve
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ fuĩt idonea reꝓbare. Cet̃m si eo
inuito in archidiaconatii eiꝰ archi¬
prb̃r fuĩt iustitutꝰ płimũ utilita¬
tib eiꝰ ⁊ honori constabit ẽẽ subte¬
tum cs̃ ei in archidiaconatu suo
aliꝰ quodãmͦ archidiaconꝰ annas¬
culis expoñe quib impendere
laborib ꝑsonã meã destruaĩum. ut
mererer ad sublimitatis ur̃e ueni¬
re ꝯspectum: nouert hii qͥ ꝓcinctũ
meũ ad t̾ras ꝑ agͣndas ⁊ maria pa¬
riter exploranda ud̾unt. Iturus
eram s iter meũ diuulgato fama
p̃cessit iudicio ut facile m pos¬
sent inisidie p̃parari. Ego enĩ ho¬
mo sũ cui celebrem multe cause
contulere noticiam. ⁊ eui apd̾ hos¬
tes eccłie płimam zelus iusticie
cont̾rit inuifliã. sͥq crederent sue¬
cessisse: si inꝑsona mea ⁊ maligni¬
tate sue satisfacere. ⁊ urãm possẽt
offend̾e ma iestatẽ. Retinuit itaq
me rex ñr. qͥ mea qͥdem uolunta¬
te p̃cecdente mittebat negociaq

Expanded text:
nisi fuerit idonea, reprobare. Caeterum si eo nisi fuerit idonea, reprobare. Caeterum si eo invito in archidiaconatu ejus archipresbyter fuerit institutus, plurimum utilitatibus ejus et honori constabit esse subtractum, cum ei in archidiaconatu suo alius quodammodo archidiaconculis exponere, quibus impendere laboribus personam meam destinaverim, ut mererer ad sublimitatis vestrae venire conspectum, noverunt hi qui procinctum meum ad terras peragrandas, et maria pariter exploranda viderunt. Iturus eram, sed iter meum divulgato fama praecessit indicio, ut facile mihi possent insidiae praeparari. Ego enim homo sum cui celebrem multae causae contulere notitiam, et cui apud hostes Ecclesiae plurimam zelus justitiae contraxit invidiam, sibique crederent successisse, si in persona mea et malignitati suae satisfacere et vestram possent offendere majestatem. Retinuit itaque me rex noster, qui mea quidem voluntate praecedente mittebat, negotiaque
Abbreviated transcription (Latin):
considero rõnem. si ꝑsonã honestaᷤᷤ
uł cãm uideatur iusticia conde¬
mẽdare. Hee ⁊ enĩ due uͥtrites st̃.
quas apd̃ excellentiã urãm. nul¬
lo patͦcmio nouimꝰ indigere qͥb
ultro grãm exhibetis cũ alta uos
in p̃conium altera mundo ꝓposu¬
erit ad exemplũ. Hoc nimirum
accedo. quẽ eccłie sue utilem ꝑhi¬
bent. tum secdulitas officii tum
beneficientia in subiectos. tũ boni¬
tas in consertes. tum deniq circa
eccłiam suã nouaꝵ amplificatio fa¬
cultatũ. Idcirco si cause ipsi qͣlitas
inquirat᷑. id iuris se in qͦdam ar¬
chip̃s biteratu suo contendit hr̃e
qd̾ tam ip̃i qͣm om̃ib aliis archi¬
diaconis in omnib archip̃sb̾atib
suis uetꝰ eccłie illiꝰ consuetudo con¬
firmat. Porro suꝑuacua udetus
q̃stione uexari: cum sola sit de so¬
la archip̃sbiteri electione conten¬
tio. cũ ab archidiacono fc̃a ad ep̃a¬
le de consuetudine referat᷑ arbitri¬
um eumq potest auctoritate sua

Expanded text:
stas vel causam videatur justitia commendare. Hae etenim duae virtutes sunt quas apud excellentiam vestram nullo patrocinio novimus indigere, quibus ultro gratiam exhibetis, cum altera vos in praeconium, altera mundo proposuerit ad exemplum. Hoc nimirumaccedo, quem Ecclesiae suae utilem perhibent tum sedulitas officii, tum beneficentia in subjectos, tum bonitas in consortes, tum denique circa Ecclesiam suam novarum amplificatio facultatum. Idcirco si causae ipsius qualitas inquiratur, id juris se in quodam archipresbyteratu suo contendit habere, quod tam ipsi quam omnibus aliis archidiaconis in omnibus archipresbyteratibus suis vetus Ecclesiae illius consuetudo confirmat. Porro supervacua videtur quaestione vexari, cum sola sit de sola archipresbyteri electione contentio, cum ab archidiacono facta ad episcopale de consuetudine referatur arbitrium, eamque potest auctoritate sua,
Abbreviated transcription (Latin):
regna cepistis. S ⁊ uñ qͥs oriturã
suꝑ eo p̃sumpsiss offensam qd̾
ab mitio ꝓ bono pacis scͥpto etiã
int̾uemente regũ scĩtas religio
p̃sulum. pͥncipũ fides. ppłi congͣ¬
tulatio deuota firmauit. nͨ rei
efficientiã cõmunib regulis s
qͦ magis accelerari poss eccłiasti¬
ce pociꝰ indulgentie destinauit:
Qed si quid de indulgentia contra
easdem regulas coustat ẽẽ delictũ
nicħ tñ cͥminis int̾cessit uulnꝰq
modicũ tocius corꝑis sanitas as¬
seruata compensat. Hic c̃te zelus
eoꝵ hec fuit dispensationis inten¬
tio qͣm ñ ultͦnea uoluntas obtu¬
lit. s importuuitas necessitatis
extorsit. qm̃ si ea die sermo ñ fiufs
consũmatus in bonũ ꝓculdubio
nem subdilationis inagine repor

Expanded text:
regna c/oe/pistis. Sed et unde quis orituram super eo præsumpsisset offensam, quod ab initio pro bono pacis scripto etiam interveniente, regum sanctitas, religio præsulum, principum fides, populi congratulatio devota firmavit; nec rei efficientiam communibus regulis, sed quod magis accelelari posset, ecclesiasticæ potius indulgentiæ destinavit. Quod si quid de indulgentia contra easdem regulas constat esse delictum, nihil tamen criminis intercessit, vulnusque modicum totius operis sanitas asservata compensat. Hic certe zelus eorum, hæc fuit dispensationis intentio, quam non ultronea voluntas obtulit, sed importunitas necessitatis extorsit, quoniam, si ea die sermo non fuisset consummatus in bonum, procul dubio nem sub dilationis imagine repor
Abbreviated transcription (Latin):
portassi. ad solatiũ confusionis sue
inagis qͣm ad cause remediũ se¬
dem apłicam ad kł. feb̾ appellauit.
licet de medio om̃em appellandi
licentiã eo ꝙ ip̃ a nob̃ reporta¬
sapi ũat oraculo sustuliss. Cum¬
tr itaq reb rudicatis standũ sit
p̃sertim uͥ uulla possunt appella¬
tione supendr: certũ ẽ. qr ad refri¬
cationẽ rei iudicate nulla me ne¬
cessitatis trahit iustantia s opta¬
tam duxi de appellatione mat̾iã.
ne urãm scił uiderer reuerentrã
lere temeͬria festinatiõe ñ possũ
oportebit me fortassis ad cõpla¬
nandos tͣnsitus ⁊ p̃parationẽ se¬
curitatis spaciosũ tempus im¬
pende. Ioq si ioħ. ille p̾uenerit
bonũ uob̾ erit ⁊ utile. ut ip̃m usq
ad nr̃m detineatis aduentũ. qr aii
se manifesta uob ũitate ꝯstabit.¬

Expanded text:
rtasset, ad solatium confusionis suae magis quam ad causae remedium sedem apostolicam ad Kal. Februar. appellavit, licet de melio omnem appellandi licentiam, eo quod ipse a vobis reportaverat oraculo, sustulisset. Cum itaque rebus judicatis standum sit, praesertim ubi nulla possunt appellatione suspendi, certum est quia ad refricationem rei judicatae nulla me necessitatis trahit instantia, sed optatam duxi de appellatione materiam, ne vestram scilicet viderer reverentiam lere temeraria festinatione non possum, oportebit me fortassis ad complanandos transitus et praeparationem securitatis spatiosum tempus impendere. Ideoque si Joannes ille praevenerit, bonum vobis erit et utile ut ipsum usque ad nostrum detineatis adventum, quia avse manifesta vobis veritate constabit.
Abbreviated transcription (Latin):
lis apud pͥncipes nr̃os ad agni¬
tionem sc̃i apostolatus reu̾entissimi
dĩ ⁊ patris nr̃i alexanãri .pp̃. diligen¬
tia ur̃e deuotionis extiterit ad nos¬
centiam urãm fideliũ relatione ꝑ¬
ueniet aut ꝑuenit. Neq N necessari¬
a iͥ ẽ. in hac parte iactantia ut uo
bis rei ũitas in uotescat. qm̃ me
etiam dissimulante latere ñ po¬
terit ꝙ normannia tota mirata
ẽ ⁊ ip̃a de longinquo nichilomi¬
nus anglia recognouit. Bene ar̃i
mͥ qr iam fructũ diligentie hinꝰ
p̃miumq laboris accipio. qm̃ sal¬
plenitudinẽ: ⁊ indubitatã diuine
benedictionis ꝑcipio utatem. Gau¬
deo itaq sciens me reuera matͥs me¬
e gremio contineri ip̃iusq sacͥs fo¬
ueri complex ib ⁊ sinceris ub̃ib
allactari. Gaudeo inqͣm cognoscẽs
qͣm obstinato seismatici iuiseras¬
de cecitatis claudant᷑ errore quoꝵ
oculos cͥcuinfuse lucis radii ñ il¬
lustrant. s ip̃e pociꝰ excedens ma¬
iufeste fulgor claritatis effundit.

Expanded text:
lis apud principes nostros ad agntionem sancti apostolatus, reverentissimi domini et Patris nostri Alexandri papæ diligentia nostræ devotionis extiterit, ad notitiam vestram fidelium relatione perveniet aut pervenit. Neque enim necessaria mihi est in habis rei veritas innotescat, quoniam me etiam dissimulante latere non poterit quod Northmannia tota mirata est, et ipsa de longinquo nihilominus Anglia recognovit. Bene autem mihi, quia jam fructum diligentiae hujus praemiumque laboris accipio, quoniaplenitudinem et indubitatam divinæ benedictionis percipio veritatem. Gaudeo itaque, sciens me revera matris meæ gremio contineri, ipsiusque sacris foveri complexibus et sinceris uberibus allactari. Gaudeo, inquam, cognoscens quam obstinato schismatici miserandæ cæcitatis claudantur errore, quorum oculos circumfusæ lucis radii non illustrant, sed ipse potius excedens manifestæ fulgor claritatis offundit.
Abbreviated transcription (Latin):
Drofecto lienis n sem iam ad
pedes apłice beatitudinis am¬
plectendos. ⁊ miscendĩi desidabi¬
le cũ ur̃a caritate colloquiũ: nisi
belligerante in partib nr̃is pͥn¬
cipe multis me importunitatib
necessitas imꝓba detmeret. Ur̃e
itaq benignitatis erit ⁊ gr̃e
absentiam meã int̃im apd̾ eũ
ur̃a supplere p̾sentia. obseqͥũq
meũ si aliqua parte uidebitur
opportunũ offerre. qm̃ ad om̃e
ꝙ paucis mͥ fũit apicib indica

Expanded text:
ad pedes apostolicae beatitudinis amplectendos et miscendum desiderabile cum vestra charitate colloquium, nisi, belligerante in partibus nostris principe, multis me importunitatibus necessitas improba detineret. Vestrae itaque benignitatis erit et gratiae absentiam meam interim apud eum vestra supplere praesentia obsequiumque meum, si aliqua videbitur parte opportunum, offerre, quoniam ad omne quod paucis mihi fuerit apicibus in
Abbreviated transcription (Latin):
potius ꝑsonam idoneam qͣm tollen¬
dam. Siiꝑ qͦ apud excellentiã urãm
multoꝵ desid̾iis defideriũ nr̃m ⁊ p̃¬
ces p̃cib duximꝰ adiungendas. ut ad
consensũ oꝑis ⁊ effectum itrã benigni¬
tas inelinet᷑. ⁊ cr̃i id ad uos pͥncipalius
hãt ꝑtinere: ura possit ꝓmptior in oꝑ¬
is executione ⁊ cõplemento grã recognos¬
ci. Siqͥdem hoc facto multoꝵ uobis lau¬
dem ⁊ grãm adqͥretis neq bonũ ẽ ut
scĩtas urã int̾ tot ꝑtitrbationes ⁊ scan¬

Expanded text:
endam. Super quo apud excellentiam vestram multorum desideriis desiderium nostrum et preces precibus duximus adjungendas, ut ad consensum operis et effectum vestra benignitas inclinetur: et cum id ad vos principalius habeat pertinere, vestra possit promptior in operis exsecutione et complemento gratia recognosci. Siquidem hoc facto multorum vobis laudem et gratiam acquiretis, neque bonum est ut sanctitas vestra inter tot perturbationes et scan
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ ad hoc neq concupiscentia neq
carnales requirunt᷑ amplexꝰ atq in¬
tressisse constat qͥequid ad coniugii
desid̾atur effectum: manifassu
sidicat᷑ ũ posse mat̾monium conõhi
nͥ cõmunicato copule carnalis assenfu
ue reqͥsitum alt̃ alti negare possit
accessum. uerũ qͥdem si ea ꝯueniunt
uoluntate.⁊ p̃optata friture sobolis
pignora contemplant᷑. Si uͦ condditio¬
ni huic renuntiare uł amore castita¬
tis uł imporentia qͣlibet obsistente
decreũint. legemq matͥmonii in aliis
omnib ostituant obseruare indiui¬
dua uite consuetudo ⁊ dispositũ al¬
tne potestatis obsequisi affectati con¬
tͣctus format subam. ꝑpetuamq fir¬
mat sacri consortii fides ⁊ grã suta¬
tem. Que ⁊ enĩ ratio assensum hunc
cõmodare cõpellebat inuito. cui ꝑpe¬
tua uͥginis cõplacebat integͥtas uo¬
tumq erat ip̃iꝰ ꝙ in ea tiatum erat
ꝑpetue continentie scĩmonia uen̾ari.

Expanded text:
igitur ad hoc neque concupiscentia, neque igitur ad hoc neque concupiscentia, neque carnales requiruntur amplexus, atque intercessisse constat quidquid ad conjugii desideratur effectum; manifestumsi dicatur non posse matrimonium contrahi nisi communicato copulae carnalis assensu, ne requisitum alter alteri negare possit accessum: verum quidem si ea conveniunt voluntate, et praeoptata futurae sobolis pignora contemplantur. Si vero conditioni huic renuntiare vel amore castitatis, vel impotentia qualibet obsistente decreverint, legemque matrimonii in aliis omnibus constituant observare, individua vitae consuetudo, et dispositum alternae potestatis obsequium affectati contractatus format substantiam, perpetuamque firmat sacri consortii fides et gratia veritatem. Quae etenim ratio assensum hunc commodare compellebat invito, cui perpetua virginis complacebat integritas, votumque erat ipsius, quod in ea natura erat, perpetuae continentiae sanctimonia venerari?
Abbreviated transcription (Latin):
nis se congaridet fidelis uiri deuotio
p̃electam. Igit᷑ ad p̃paratũ sͥ prudent̃
a sp̃r sc̃o conirigĩ: secura uoti uͥgo
sc̃a ꝓcedit. ⁊ sac̾ animoꝵ pociꝰ qͣm cor¬
poꝵ federant᷑ amplexꝰ. Sane incontͣhen¬
dis ab initio sponsalib alia uiri fũat
fortassis intentio.s edoctꝰ ab angło: sta¬
tim totus ad ꝑfecte continentie tͣnsi¬
uit affectũ ut animi eoꝵ pari sͥ mui¬
cem similitudine respondetit ne qͣi di¬
scidiũ facere uderet᷑. diũsarum dis¬
sensio uoluntatũ. Nemo itaq dix̃it
sublata. s subsecuto coniugio consũ¬
mata sponsalia nec aliqͥd sacram̃to
ꝓpositi sc̃itate detͣctum ẽ. s eos ad
maritalem copulã indruidua uite
consuetudo conduxit. Porro si nec o¬
pus int̾cessit carnalis cõmercii nͨ uo¬
luntas: nichilominꝰ tñ constat ẽẽ. con¬
iugrũ qr contͣctus ille ñ tͣhit de car¬
nis cõmixtione subam.s de sola le¬
gitime consentientiũ uoluntate. Si

Expanded text:
nis se congaudet fidelis viri devotio nis se congaudet fidelis viri devotio praeelectam. Igitur ad praeparatum sibi prudenter a Spiritu sancto conjugium, secura voti Virgo sancta procedit, et sacri animorum potius quam corporum foederantur amplexus. Sane in contrahendis ab initio sponsalibus alia viri fuerat fortassis intentio; sed edoctus ab Angelo, statim totus ad perfectae continentiae transivit affectum, ut animi eorum pari invicem similitudine responderent, ne quasi dissidium facere videretur diversarum dissentio voluntatum. Nemo itaque dixerit sublata, sed subsecuto conjugio consummata sponsalia, nec aliquid sacramento propositi sanctitate detractum est, sed eos ad maritalem copulam individua vitae consuetudo condixit. Porro si nec opus intercessit carnalis commercii, nec voluntas, nihilominus tamen constat esse conjugium, quia contractus ille non trahit de carnis commistione substantiam, sed de sola legitime consentientium voluntate. Si
Abbreviated transcription (Latin):
cessisse nat᷑a nullus ẽ. qͥ ignoret. Porro
si ꝑsone utͣmq sub̃am cõplectenti. ꝙ
sp̃ualit uniꝰ ẽ. toti ꝑsone uicleris attͥ¬
butum. scias rõne assũptionis toti con¬
rienire ꝑsone. ne tñ passiones corꝑis
diuinitati uł humanitati diumã ł¬
buas maiestatẽ. Quippe qd̾ de u̾gine
uasciturũ dicit angłs filiũ dei run¬
tiat appellandĩi qͣmius ei ex eo qd̃
de uͥgine ẽ. ñ possit ħ appellatio con¬
uenire. s diuina bonitas ñ uoluit
nominis detͣhere dignitatẽ cui c̃õ¬
mirnicandã destinat̾iat eiꝰdem sul¬
stantie u̾itatem. Ad qd̾ sane post
multa temꝑa nouissime consũ mandũ
ad exꝑtem om̃is concupiscentie desti¬
nat᷑ cuiꝰ denuntiacione uotũ ꝑpetue
uͥginitatis firmatũ ẽ pociꝰ qͣm subla¬
tum. cũ uirum eiꝰ angłs ad similem in¬
formass assensũ. nullaq hinc uł inde
carnalis cõmercii residet affectio. s ad
custodiã ⁊ obseqͥum uͥginitatis ⁊ u̾gi¬

Expanded text:
itet. Porro si personae utramque substantiam complectenti, quod specialiter unius est, toti personae videris attributum, scias ratione assumptionis, toti convenire personae, nec tamen passiones corporis divinitati, vel humanitati divinam tribuas majestatem. Quippe quod de virgine nasciturum dicit Angelus, Filium Dei nuntiat appellandum quamvis ei ex eo quod de virgine est, non possit haec appellatio convenire; sed divina bonitas non voluit nominis detrahere dignitatem, cui communicandum destinaverat ejusdem substantiae veritatem. Ad quod sane post multa tempora novissime consummandum, ad expertem omnis concupiscentiae destinatur, cujus denuntiatione votum perpetuae virginitatis firmatum est potius quam sublatum, cum virum ejus Angelus ad similem formasset assensum. Nullaque hinc vel inde carnalis commercii residet affectio, sed ad custodiam et obsequium virginitatis et virgi
Abbreviated transcription (Latin):
nieñ electo excelleutie tir̃e nos sup¬
illa concordit electꝰ sit ⁊ unamin
om̃ium uoluntate susceptꝰ. Quod
qͥdem ad eo c̃tum ẽ. ut nicħ in to¬
to regno sit notius nͨ aliquis ẽ qͥ
uł ꝑsone disponat obsisfe: uł facto
electionis uelit in aliquo derogare.
Sane negocia ⁊ bona eccłie qͥete cũ
om̃i potestate disponit.⁊ quicqͥd
tate ꝑsonas q̃ uice omt̃itmn a bon

Expanded text:
niensi electo excellentiae vestrae nos supilla concorditer electus sit, et unanimi omnium voluntate susceptus, quod quidem adeo certum est, ut nihil in toto regno sit notius; nec aliquis est qui vel personae disponat obsistere, vel facto electionis velit in aliquo derogare. Sane negotia et bona Ecclesiae quiete cum omni potestate disponit, et quidquid sitate personas, quae vice omnium a bon
Abbreviated transcription (Latin):
inanifestũ. Uñ assignata creditorib
⁊ necessariis ꝑsonis ip̃iq ałbati. aliis¬
q diũsis pauꝑib congrua portione.
ip̃is imirũ frib hospitał intuiti¬
religionis ⁊ pauꝑtatis eoꝵ płimam

Expanded text:
manifestum. Unde assignata creditoribus manifestum. Unde assignata creditoribus et necessariis personis ipsique abbati aliisque diversis pauperibus congrua portione, ipsis nimirum fratribus Hospitalis intuitreligionis et pa
Abbreviated transcription (Latin):
sas que siue
cordinaria iuris dictione nr̃a si¬
e ex suꝑiori delegatione ad nrãm
audientiã ꝑferunt᷑. sicut media rati¬
dne decide. sic decisas oportet ĩutatis
testimonio cõmunire ne ad reuouan¬
dum uetrs litigium qͣlibet audacia q̃¬
stio rediuiua consurgat. Causam gͥ q̃
abbatem sc̃i andree ⁊ fr̃es hospitalis
ierosolimitani suꝑ testamento illusts
uiri. hig̃. de pinu sitebatur ex apłica
dellegatione suscepimꝰ sine appellatio¬
nis obstaculo terminandã. dudistis
itaq utriꝰq partis allegationib cũ me¬
ticulasa iudicii necẽitas uidetur insta¬
re: nr̃o se pars utraq cõmisit arbit̾o
⁊ litigium om̃e ꝑ nos amicabili cõpo¬
sitione sopitũ ẽ. Siqͥdem pecunã que
apud p̃dictum abbatem a rominato
illustri uiro dicebat᷑ firisse indeposi¬
to ꝯstitrita: in necessarias ⁊ pias caui¬
sas scđm tenorem testam̃ti censiuinꝰ
diuidendã sic̃ nob̾ eoꝵ q̃ a fr̃ib hospi¬
talis ꝓducti sunt testrmonio fẽm ẽ.

Expanded text:
sas quae sive ex ordinaria jurisdictione nostra, sive ex superiori delegatione, ad nostram audientiam perferuntur, sicut media ratione decidere, sic decisas oportet veritatis testimonio communire, ne ad renovandum vetus litigium qualibet audacia quaestio rediviva consurgat. Causam igiturabbatem Sancti Andraeae et fratres Hospitalis Hierosolymitani super testamento illustris viri Hugonis de Pinu vertebatur, ex apostolica delegatione suscepimus sine appellationis obstaculo terminandam. Auditis itaque utriusque partis allegationibus cum meticulosa judicii necessitas videretur instare, nostro se pars utraque commisit arbitrio et litigium omne per nos amicabili compositione sopitum est. Siquidem pecuniam, quae apud praedictum abbatem a praenominato illustri viro dicebatur fuisse in deposito constituta, in necessarias et pias causas secundum tenorem testamenti, censuimus dividendam; sicut nobis eorum, qui a fratribus Hospitalis producti sunt, testimonio factum est
Abbreviated transcription (Latin):
plo uenie remissioris: ip̃oꝵ denuo con¬
ualescatz¬
crum ẽ. in archiep̃i electione suffra¬
ni possit: ⁊ coni uentia confirmari.
Asserunt aũ canonici turonenses se
nicħ in offensam urãm de p̃sumptio¬
ne aut suꝑbia facere uoluisse. s płi¬
ma necessitate cõpulsos accełasse quod
impedimenta indetͥmentũ eccłie. mł¬
ta obstacula cõparrbant. S ⁊ de o¬
portuno ep̃oꝵ aduentu maxime du¬
bitabant. cũ tempestas ista q̃ cͥcumqͣ¬

Expanded text:
plo veniae remissioris ipsorum denuo malplo veniae remissioris ipsorum denuo malvalescatrum est in archiepiscopi electione suffrani possit et conniventia confirmari. Asserunt autem canonici Turonenses se nihil in offensam vestram de praesumptione aut superbia facere voluisse; sed plurima necessitate compulsos accelerasse quoimpedimenta, in detrimentum Ecclesiae multa obstacula comparebant. Sed et de opportuno episcoporum adventu maxime dubitabant, cum tempestas ipsa, quae circumq
Abbreviated transcription (Latin):
sedis repulsus ẽ. ⁊ dampnatꝰ Ex m̃ ꝑ¬
lustratis t̾ris reiecto ꝓrsus habitu
inonastico. factus apostata ut parciꝰ
dicam oi se dissolutioni publice man¬
cipauit. Nouissime si maiestatem
apłicam cui hec nota ẽẽ ñ pot̾ant
circũuenire mendaciis attẽptauit.
apd̃ uos uitati ⁊ iusticie p̾iudica¬
re ĩ debet. cui nos eoꝵ que dicimꝰ ma¬
nifestam faciemꝰ ꝑ omnia ĩuitatem. Sci¬
tis autẽ prudentiã apłicam nicħ in
reb dubiis p̃cꝑe diffinitũ. s om̃ia mã¬
data eiꝰ conditionẽ hñt implicitã. scił
si p̃ces uitate nitant᷑ eisq quib hiriꝰ¬
modi manclata mittunt᷑ in omẽm
causã partes iudicis cognitio scił ⁊ ꝓ
nuntiacio reseruant᷑. Quieti itaq
monast̾ii ⁊ claustralis discipline sc̃ĩtaᷤᷤ
urrã ꝓuideat ne reducto auctore ini¬
qͥtatis cet̾orum qui ꝑ penã istius cor¬
recti sunt reuiuiscat audacia ⁊ exem¬

Expanded text:
sedis repulsus est et damnatus. Exinde persedis repulsus est et damnatus. Exinde perlustratis terris, rejecto prorsus habitu monastico, factus apostata, ut parcius dicam, omni se dissolutioni publice mancipavit. Novissime si majestatem apostolicam cui haec nota esse non poterant, circumvenire mendaciis attentavit: apud vos veritati et justitiae praejudicare non debet, cui nos eorum, quae dicimus, manifestam faciemus per omnia veritatem. Scitis autem prudentiam apostolicam nihil in rebus dubiis percipere definitum, sed omnia mandata ejus conditionem habent implicitam, scilicet, si preces veritate nitantur eisque quibus hujusmodi mandata mittuntur in omnem causam, partes judicis cognitio scilicet et pronuntiatio reservantur. Quieti igitur monasterii et claustralis disciplinae sanctitas vestra provideat, ne reducto auctore iniquitatis, caeterorum qui per poenam istius correcti sunt reviviscat audacia, et exem
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua ꝑmittatis. s muñe huic debi¬
te benedictionis indulto. ip̃m qͣm citiꝰ
ad eccłiam destinate. ut ex hoc nunc
in spem meliorẽ attͥte diutius eccłie
Desidia ꝯualescant seq ppłs ille opta¬
te ꝯsolationis subsidia gaudeat assecu
ꝓ quo sc̃itatem urãm rescͥptum
apłicum scͥbitis accepisse de monasfio
illo t̃rio eg̃ssus ẽ: ⁊ t̾cio miscłiter ẽ. re¬
ceptus. E gressus qͣrto cũ ip̃m abbas
⁊ fũs ꝓ cõmissis in eccłia saclegiis ⁊ fur¬
re: duplici ⁊ sobole de meret̾cib añ
fores monastri su̾tepta susciꝑe recu¬
sarent in p̃sentia urã ⁊ abbatis pra
b tam conuictꝰ qͣm ꝯfessus: ab albate
litt̾as dimissorias impetrauit ab iura¬
to ad totam uitã abbatis monast̾io ⁊
tota bauleua monasfii qr se ignem
missurũ publice fuerat ꝯminatus ab
scessit. Porro cũ ip̃e hoc post modĩi ad
noticiã. Will̃mi de papia carchinalis.
ine ⁊ albate p̾sentib detuliss recen¬
sita ũitate ab ip̃o auctoritate apłice

Expanded text:
tis; sed injuriae huic debitae benedictionis indulto ipsum quam citius ad ecclesiam destinatae, ut ex hoc nec in spem meliorem attritae diutius ecclesiae desideria convalescant, seque populus ille optatae consolationis subsidio gaudeat assecutpro quo sanctitatem vestram rescriptum apostolicum scribitis accepisse, de monasterio illo egressus est et tertio misericorditer est receptus. Egressus quarto cum ipsum abbas et fratres pro commissis in Ecclesia sacrilegiis qure duplici etiam sobole de meretricibus ante fores monasterii suscepta, suscipere recusarunt, in praesentia nostra et abbatis P. bus tam convictus quam confessus, ab abbate litteras dimissorias impetravit, abjurato ad totam vitam abbatis monasterio et tota banleva monasterii quia se ignem missurum publice fuerat comminatus haec abscessit. Porro cum ipse postmodum ad notitiam Willelmi de Papia cardinalis, me et abbate praesentibus detulisset, recensita veritate ab ipso auctoritate apostolicae
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ: de qua q̃ritur sacrospatͥs or¬
diues p̃cessisse ip̃mq patrem eo tẽ¬
pore licite si p̃optass militare uel
matͥmonium contraħe potuisse. Agi¬
te itaq ⁊ calumpniã hanc qͣm noi
aliuñ qͣm de delo iralitie dep̃hende¬
tis exhortã: sccłm clatũ uob adeo sp̃m

Expanded text:
hujus, de qua queritur, sacros patris orhujus, de qua queritur, sacros patris ordines praecessisse, ipsumque patrem eo tempore licite, si praeoptasset, militare vel matrimonium contrahere potuisse. Agite itaque et calumniam hanc, quam non aliunde quam de zelo malitiae deprehendetis exortam, secundum datum vob