comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quib nichil sit in ore freꝙ̃tius
ꝙ uerba illa gramaticor pizet
redet ac penitet. Et illud tebẽcii
net quid agã stio. cCies fingula
p̾cipueq nouissinũ nã si quid
agerent stuent confestun qule¬
le ommes conquiestent Cuius e¬
nĩ iei tedet oro te insi ignorã¬
cie stultiq ꝓpͥe senece berbum
est Omus stulticia laborat fa¬
stidio sui nõ placet eis uita
nec nui̾to nichil enĩ habet cõ¬
silui stabili nichil firim nichil
ad extreniũ placiti Quĩ ut ibi¬
dei ait idemiise sapienti sua
nõ placent nescuĩt quid agãt
Seq id nestue nõ nestiũt noq
dissinuilant Conseques est ut
ad quid uiuant nestiant Qiuoͦ
igit᷑ ament quod an ũsui sit
ignorant pleriq ita biuũt q̃l
ad nichil alius ꝙͣ ad ẜmendũ
gule ac bentri se senatos pu¬
tent piorsuo tam infausta mã¬
cipia tam tuopib dñis addita
Quod ita se habere nequa dubi¬
tatio sit queri int̾ eos solet si¬

Expanded text:
quibus nichil sit in ore frequentius quibus nichil sit in ore frequentius quam verba illa grammaticorum: piget, tedet ac penitet; et illud Terrentii: «Nec quid agam scio». Credo singula, precipueque novissimum. Nam si quid agerent scirent, confestim querele omnes conquiescerent. Cuius enim rei tedet, oro te, nisi ignorantie stultitieque proprie? Senece verbum est: «Omnis stultitia laborat fastidio sui». Non placet eis vita, nec immerito: nichil enim habent stabiliti consilii, nichil firmi, nichil ad extremum placiti, quoniam, ut ibidem ait idem, «nisi sapienti sua non placent». Nesciunt quid agant, seque id nescire non nesciunt, neque dissimulant. Consequens est ut ad quid vivant nesciant. Quomodo igitur ament, quod cui usui sit ignorant? Plerique ita vivunt, quasi ad nichil aliud quam ad serviendum gule ac ventri se se natos putent, prorsus infausta mancipia tam turpibus dominis addicta. Quod ita se habere nequa dubitatio sit, queri inter eos solet, si
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse iecolitur ibi de pterito
plus gandii sit Quod ita esse
nũꝙͣ clarius ꝙ̃ yost ancipites
egritudines post qoriẽda nau¬
ftagia post qostuẽ carcelem
formidataq i bella ꝑpendit᷑
Itaq sanitati iedditos portũq
tenẽces et ex insꝑatõ uiuca¬
los elapsos aut uittores crebio
audias ꝑiculoꝵ historias suorũ
cum gaudio renabrãtes/. Quaꝵ
te nũidi ulandicie uĩ cõtempti
honores ul bene sparse diuicie
ul despecte uoluptates. neglecteq
mine ui alto ammo calcata ca¬
lamitas ul quidquid aĩõ falle
potuit nec fefellit Sz tamen
potissimũ hec delcãnt cũ prorsd
euaẜis ut nulliꝰ iã ꝑicult me¬
tus sit
t ut anuua etiã que bidẽ¬
tur actingam parui ne
tibi uidet᷑ cotidiauo ilło tedio
cabusse quo uix abitator urbr¬
uiii unꝙ̃ caret quod scilicet non
homini tũi homo S sibi eciã
egra mens parit setũ ip̃a distor¬
dans Occurret tibi passimni in
plateis brbũ stultor gieges

Expanded text:
fuisse recolitur, ibi de preterito fuisse recolitur, ibi de preterito plus gaudii sit. Quod ita esse nunquam clarius quam post ancipites egritudines, post horrenda naufragia, post hostilem carcerem formidataque bella perpenditur. Itaque sanitati redditos portumque tenentes et ex insperato vinculis elapsos aut victores crebro audias periculorum historias suorum cum gaudio renarrantes. Quam te mundi blanditie, vel contempti honores, vel bene sparse divitie, vel despecte voluptates neglecteque mine, vel alto animo calcata calamitas, vel quicquid omnino fallere potuit nec fefellit! Sed tamen potissimum hec delectant cum prorsus evaseris, ut nullus iam periculi metus sit. Et ut minima etiam que videtur attingam, parum ne tibi videtur quotidiano illo tedio caruisse, quo vix habitator urbium unquam caret, quod scilicet non homini tantum homo sed sibi etiam egra mens parit, secum ipsa discordans? Occurrent tibi passim in plateis urbium stultorum greges,
Abbreviated transcription (Latin):
argolicas mediosq fugã te¬
nuisse ꝑ hostes apud emdẽ
portani duo hec dulsa idto¬
uum sono ẜ eodem spectãtia u.¬
nus idemqz loquit᷑ Eneas au¬
dis ut ꝓp̾e int̾ labores futuri
temporis berbo usus illis exactꝭ
pñti utit᷑ Et ubi dixat ⁊luuas ͭ
memisse Iuuat inquit euasisse
Sic est est enim dulte nõ meꝙͣ
est amara recordari deniulcẽt¬
ꝙ aninũ trasinissã ꝑicula quã¬
libet in partem habet enim et
piosꝑitas ꝑiaa suã nec pͥaucio¬
ra teue nec lemoranuet pio¬
fecto fallatiora ꝙ̃ ad u̾sitas Coͣ
meti nequit ubte tibi regna
noc̾e̾nt apud ip̃m uirgiliũ anxia
filio pat̾ ait Quãta eigo delc̃ã¬
tio. quãta securitas solitudiuis
metuẽda quelibet e mẽse et¬
ar a tergo suo piocul sua mala
innãtis Cm decãt illesũ tran¬
susse pestifera et in unno ubi
ad leuã mors erat axotiorsĩ¬
tenusse eoq magis quo in ꝑtẽ
alteram delibatio piomor sit¬
fuit habet enim hoc natura.

Expanded text:
Argolicas, mediosque fugam teArgolicas, mediosque fugam tenuisse per hostes. Apud eundem poetam duo hec, diversa verborum sono sed eodem spectantia, unus idemque loquitur Eneas. Audis ut proprie inter labores futuri temporis verbo usus, illis exactis presenti utitur, et ubi dixerat «iuvabit meminisse», «iuvat» inquit «evasisse». Sic est enim: dulce nonnunquam est amara recordari, demulcentque animum transmissa pericula quamlibet in partem habet enim et prosperitas pericula sua, nec pauciora certe, nec leviora, et profecto fallaciora quam adversitas: «Quam metui nequid Lybie tibi regna nocerent» apud ipsum Virgilium anxius filio pater ait. Quanta ergo delectatio, quanta securitas solitudinis, metuenda quelibet emense et a tergo procul sua mala numerantis! Quam delectat illesum transisse pestifera et in bivio, ubi ad levam mors erat, dextrorsutenuisse, eoque magis quo in partem alteram deliberatio pronior fuit! Habet enim hoc natura
Abbreviated transcription (Latin):
tabie ꝓfuoerunt et os idipm̃
clari suit habiti quãti facias
Et ian tandẽ ad ꝓpoĩtum ieu̾¬
tas hoc quãtulũd site tempus
cuis cum semel efflupit iecelli¬
gend reꝑandi syes nulla ielĩ¬
quit᷑ tuũ eẽ Quodꝙ milli
mediotoit̾ erudito uetitũ est
cogitanda saltem legẽdoq plãci¬
dis focum curis et ierũ un¬
cisis explicitũ anniũ habere
deo et racõni subditũ oetera
liberum/. Corpus quoq graui
Iugo eductum aĩoq soli ẜuiẽs
eEt si quãdo ꝑ insolentiaon ie¬
bellarit mox nꝑata factuoũ
cieptũ nulle laboridus iuille
ꝑitulis nulle ludibrus posse
uero pio libito sed̾̃ coustisteie.
lequi contistece meditari nõ
int̾ pellãtio negotus atq soli¬
citis quib miẜis cẽ nõ suffi¬
cit nisi ad nuserie cumłin
qued uelut atgo uenit
Est quidem illud uirgilii no¬
tissimũ forsan et hoc olim me¬
menisse iunabit nec illud igno¬
tum niuat euasisse tot urbes

Expanded text:
tarie profuderunt et ob id ipsum tarie profuderunt et ob id ipsum clari sunt habiti, quanti facias, ut iantandem ad propositum revertar, hoc quantulumcunque vite tempus, cuius cum semel effluxerit recolligendi reparandique spes nulla relinquitur, tuum esse? quodque nulli mediocriter erudito vetitum est, cogitando saltem legendoque placidis fotum curis et rerum vinculis explicitum animum habere, Deo et rationi subditum, cetera liberum; corpus quoque gravi iugo eductum animoque soli serviens et, siquando per insolentiam rebellaret, mox imperata facturum? ereptum mille laboribus, mille periculis, mille ludibriis, posse ire pro libito, sedere, consistere, loqui, conticescere, meditari, non interpellantibus negotiosis atque solicitis, quibus miseris esse non sufficit nisi ad miserie cumulum quod velut a tergo venit? Est quidem illud Virgilii notissimum forsan et hec olim meminisse iuvabit; nec illud ignotum ... iuvat evasisse tot urbes
Abbreviated transcription (Latin):
possessionem huãmꝰ as eodem
seneca dictum credens Solitu¬
dinẽ Seio magnũ et dulte
bonũ nõ dubitans/ ab ea autẽ
uõ scelestos nͦ ẜ̾ mertes. etr
eguanos aooceam ot eñ tybeon
soatudo odiosa est qua capieas
iusulam m̃iebitam ꝑpetua cõ¬
matulaiit infamia ubiseuicie
ac libidinis officiã iustituit
sedus et ferus senex. sit ẜui¬
lnĩ uatie solitudo udicula est
qui nõ ꝓtul uide ne apolitãs
in lictore ꝓpe cãpanie cuuas
lateus senuit ocio famosꝰ ĩnti¬
lt et iera uillule sue septum
nõ tam habitans ꝙͣ sepultus
Et ꝙͣ multos esse credimꝰ ob̃iq
familios Sed qit ante alios
occurrit quẽ irriser nobias
uotu fect et p̾stitit ne neseur
coetans mĩe beritatis ñuriã
exempliq molestiam cog̾enuro
Iam intelligis ad quos quecũꝙ
de solicudine dicta seu dicenda
om̃ib est datum ul sc̃itate
stctatio amorem at noticiã ꝓ¬
uec sequẽtis en fania solici¬
tet pio aqua m̃lti bitã. Gosũ¬

Expanded text:
possessionem humanius ab eodem possessionem humanius ab eodem Seneca dictum credens, solitudinem vero magnum et dulce bonum esse non dubitans. Ab ea autem non scelestos modo sed inertes et ignavos arceam. Ut enim Tiberii solitudo odiosa est, qua Capreas insulam immeritam perpetua commaculavit infamia, ubi sevitie ac libidinis officinam instituit ferus et fedus senex; sic Servilii Vatie solitudo ridicula est, qui non procul inde Neapolitano in litore prope Campanie Cumas latens senuit, otio famosus inutili, et intra villule sue septum non tam habitans quam sepultus. Et quam multos esse credimus ubique Servilios? sed hic ante alios occurrit, quem irrisor nobilis notum fecit et prestitit ne inferre coetaneis nostris veritatis iniuriam exemplique molestiam cogeremur. Iam intelligis ad quos quecunque de solitudine dicta seu dicenda omnibus est datum vel sanctitate steritatis amorem ac notitiam pnec sequentis evi fama solicitet, pro qua multi vitam volun
Abbreviated transcription (Latin):
amicicie iguarie collocutors
nus tantũ solatu afferre cie¬
dit. Qudd ueris amicicie cul¬
torib fidelis anuci cõuersacõ
allatura sit in quo se se bide¬
aut Ex. quo bernn audiant
Cum quo Et Cyc̾o ibem ait sit
omna loqui audeant ut secũ
de quo nulla suspitio Sus ulła
fiaans pio quo nullus labor nõ
suauos/ sine quo nulla sit dultes
requies a quo deuiũ et aduerse
p̾sidia et ꝓsꝑioris fortime pio¬
ueniãt ornamẽta hunt ego si
a solicudine secludendi arbitier
durus sim nec ẜeio inͣ unꝙͣ
amici pũcia int̾rrepi soatudõ
uidebit᷑ s ornari ad extiemũ
si alt̾utio caiendi sit solitudine
ipa p̃uari maluerim ꝙ̃ amioo
Sic itaq solitudine Ampleccor
ut anuiciciã nõ iepellam nec
fugiam etiam unũ isi forsã
iõ ñe sit Cuiꝯ mores etiara
ni Sibibus fugiẽdo bite tias¬
quillitas nõ negligenda suade¬
at Tota ies ĩgit᷑ ad hoc redit
ut sicut cetera omĩa sic ipã
socitudiuẽ cũ aouicis partiaꝵ
mulliꝰ bom sine socio iocũdã

Expanded text:
ollocutor unus tantum solatii afferre creditur, quid veris amicitie cultoribus fidelis amici conversatio allatura sit, in quo se se videant, ex quo verum audiant, cum quo, ut Cicero idem ait, sic omnia loqui audeant ut secum, de quo nulla suspicio, sub quo nulla fraus, pro quo nullus labor non suavis, sine quo nulla sit dulcis quies, a quo demum et adverse presidia et prosperioris fortune proveniant ornamenta? Hunc ego si a solitudine secludendum arbitrer, durus sim; nec vero michi unquam amici presentia interrumpi solitudo videbitur sed ornari. Ad postremum si alterutro carendum sit, solitudine ipsa privari maluerim quam amico. Sic itaque solitudinem amplector, ut amicitiam non repellam, neque fugiam etiam unum, nisi forsan is ipse sit, cuius mores etiam in urbibus fugiendos vite tranquillitas non negligenda suadeat. Tota res igitur ad hoc redit, ut sicut cetera omnia sic ipsam solitudinem cum amicis partiar, nullius boni sine socio iucundam
Abbreviated transcription (Latin):
mare Idem famosiore alio qͦd
soco. Si omna nobis inquitz
que ad untum tultũq ꝑtiuẽt
cõmum uirgula diuina utat¬
ñt suppeditarent᷑ tansẽ optiõ
quisq ingenio negotus om̃ib
omissis totum se in cognitroẽ
et sciã collocaret deuide ut
cyionice lequutũ stires aꝑte ait
nõ est ita nã et solitud iuẽ su¬
g̾et Ecce ꝙͣ paucis u̾bis quetũq
de solitudine loqunt᷑ dõpuasse
uidebat᷑ Et feca̾t insi ult̾iꝰ pio¬
cessisset ut nõ tam aycduis det¬
tum exponẽdum nebis ꝙ ora¬
toris testimoniũ licet in pqͣilosop ͤ
libris scriptum aut suspectum ad
hoc Iuditio repelbendi eẽt s ut
liqueat de extiemer et inhuã
ꝙͣ qui fugit piofecto etiã bnũ
nõ fugit atq ita nõ nr̃am sed
aduram pocias dampnare sentẽ¬
ciam nec fuga solitudiuis in
Cum enĩ dixisset et solicudiẽ
fugeret nõ dixit et socios sed
et sociũ studii queret cũ doc̾e
uellet. cum audire. cũ distere

Expanded text:
mare. Idem famosiore alio quodam mare. Idem famosiore alio quodam loco «Si omnia nobis» inquit «que ad victum cultumque pertinent, quasi virgula divina, ut aiunt, suppeditarentur, tum optimo quisque ingenio negotiis omnibus omissis totum se in cognitione et in scientia collocaret». Deinde ut ironice locutum scires, aperte ait: «Non est ita; nam et solitudinem fugeret». Ecce quam paucis verbis quecunque de solitudine loquimur damnasse videbatur! Et fecerat, nisi ulterius processisset, ut non tam Ciceronis dictum exponendum nobis, quam oratoris testimonium, licet in philosophie libris scriptum, ceu suspectum ab hoc iudicio repellendum esset. Sed ut lam qui fugit profecto unum etiam non fugit, atque ita non nostram sed diversam potius damnare sententiam, nec fuga solitudinis in Cum enim dixisset «et solitudinem fugeret», non dixit «et socios», sed «et socium» ait «studii quereret, tum docere vellet, tum audire, tum discere».
Abbreviated transcription (Latin):
miẜicordia magis ꝙͣ iedaigutio
debet᷑ alter autem fuge unũe
tiam inquit huit nescio quid
dicam Tangis fateor seuecar
auctoritate pmistria itlmatu¬
rus forsitan insi alc̾ obsistẽt
nõ te nũor Et si maiorem di¬
uerr ciedo nõ indignabeie Mar¬
tus Cycero amiticie legẽ trac¬
tans/ nõ qos tñi quib amuicia
post biotutẽ iocũdissima iers
est s asperos et ĩmianes qu¬
manãq secietatem atq ꝯgͦssũ
fugientes/ Quorũ uix unitũ
exemplum toto orbe reꝑꝑit pa¬
t̾i nõ posse ait nisi acquirãt
aliꝙͣ nõ dicit amicũ natuta
eñi obstabat s apud quẽ eue¬
mat uirus sue ac̾bitatis fũpta¬
q huic occasione Tharentini
aichice dictum refert, Cuins e¬
a seutẽcia est nemuiẽ non
miͦ in t̾ois quantabab ierum
affiuẽcia s ne in celo quibem
pñt syderum cõspectu nũdiq
uoticia felicem esse posse iusi
geat cum que illa ꝑticipet Sic
naturã nichil oiõ solitariũ a¬

Expanded text:
misericordia magis quam redargutio misericordia magis quam redargutio debetur. Alter autem «Fuge» inquit «etiam unum»: huic nescio quid dicam. Tangis, fateor, Seneca, et autoritate premis tua, inclinaturus forsitan, nisi alter obsisteret non te minor, et si maiorem dixero credo non indignabere. Marcus Cicero amicitie legem tractans, non hos tantum quibus amicitia post virtutem iucundissima rerum est, sed asperos etiam et immanes, humanamque societatem atque congressum fugientes — quorum vix unicum exemplum toto orbe repperit — pati non posse ait, nisi «acquirant aliquem» non dixit amicum, natura enim obstabat, sed «apud quem evomant virus sue acerbitatis». Sumptaque hinc occasione, Tarentini Archite dictum refert, cuius ea sententia est: neminem non modo in terris quantalibet rerum affluentia, sed ne in celo quidem presenti siderum conspectu mundique notitia felicem esse posse, nisi habeat cum quo illa participet; sic naturam nichil omnino solitarium a
Abbreviated transcription (Latin):
fugiendos dico. Quod si quis
esse sibi amicoꝵ turbas esti¬
mat pͥmũ uideat ue fallatitr
ud uo maxime deteget repẽti¬
na necessit̾as. mutatioq fortuẽ
que sicut optãda nõ est exꝑiẽ¬
di cupidine sic si accidat exꝑiẽ¬
cie ⁊ excutiendis erorib mul¬
tum cõfert, deuide suit reliqua¬
iũ ierum sic auigticiaꝵ alter
altero ditior fuit nõ mouebor
nec tam amicos fug̾e̾ solitari¬
ũ mouebo ꝙͣ optare ut ad se
uisendum fingulatim pocius ꝙͣ
cat̾uatim ueniãt nõ otio teduũt
sed solanẽ et auxiliũ latari-¬
¶ Sit ociũ modestũ et suaue
nõ insolens dic solituda trãs¬
quilla nõ ferox Sit demq so¬
litudo nõ nũauitas inꝙͣ̃ qui
uenerit miret᷑ qumanitatem
que as brbibus exulat siluas
incolere seq uisos in populis
ac leones in solitudie ãgeicũ
Nomiẽ iuenisse Ita plaue
seutio atq hunt mediũ inter
extrenia callem teneo atq nõ¬
nisi int̾ tarbas gaudet hunc

Expanded text:
fugiendos dico. Quod siquis fugiendos dico. Quod siquis esse sibi amicorum turbas extimat, primum videat ne fallatur. Id vero maxime deteget repentina necessitas mutatioque fortune que, sicut optanda non est experiendi cupidine, sic si accidat experientie et discutiendis erroribus multum confert. Deinde si ut reliquarum rerum sic amicitiarum alter altero ditior fuerit, non movebor; nec tam amicos fugere solitarium monebo, quam optare ut ad se visendum singulatim potius quam catervatim veniant, non otio tedium sed solamen et auxilium laturi. Sit otium modestum et suave, non insolens; sit solitudo tranquilla, non ferox; sit denique solitudo non immanitas, in quam qui venerit miretur humanitatem, que ab urbibus exulat, silvas incolere, seque ursos in populis ac leones, in solitudine angelicum hominem invenisse. Ita plane sentio, atque hunc medium inter extrema callem teneo. Alter nonnisi inter turbas gaudet: huic
Abbreviated transcription (Latin):
Osi nuc tale aliquid anuco cõ¬
sulani. Exclamabũt uudiqi soli¬
tuduus ac uirtutts adu̾sarii
meq saxeum ac inhumianũ di¬
cent atqui seneca tantꝰ uiy
carissimo ommi anuoo p̾cepit
unũ etiam fug̾e̾ at piofecco cõ¬
sĩiuatoꝙ uuo loquit᷑ hoc si¬
quis dixerit cum uena benia
negabo. pioficiẽtiũ pocius ꝙ
ꝑfectorum ex nũo fuisse lucĩla¬
uni iuratq cestis seneca ipse
fatedit᷑ sũẽ etiã si fiequẽter
saudet qui cauattũ mos est
Si ꝓfectum taniẽ uosset uet¬
ꝑ tõcins hoitaret᷑ nec a siqñ¬
rep̾henderet at studus saltem
Girtutiq dedito dicat aliquis
qoc fatebor s eo plane ieati¬
nuro quo uolibami neq enim
ego alus ꝙͣ lict̾arum et uirtu¬
tñ studiosis loquor reliquis a¬
lubie cõsiliũ nullum habeo nͣ
ut auce omĩa uitam niutent
de loci oportimi¬
tate uidebimꝰ Ceterũ hus
ipĩs quib solitudinẽ oportu¬
nã dixi nũꝙͣ suasi ut studio
dlicudinis amncicie iura con¬
tempn̾ent Aurbas nõ amitos

Expanded text:
id amico consulam, exclamabunt undique solitudinis ac virtutis adversarii, meque saxeum et inhumanum dicent; atqui Seneca, tantus vir, carissimo omnium amico precipit unum etiam fugere. At perfecto consummatoque viro loquitur. Hoc siquis dixerit, cum bona venia negabo; proficientium potius quam perfectorum ex numero fuisse Lucilium iuratus testis Seneca ipse fatebitur, quem etsi frequenter laudet, qui amantium mos est, si perfectum tamen nosset, nec totiens hortaretur, nec aliquareprehenderet. At studiis saltem virtutique dedito, dicat aliquis; hoc fatebor, sed eo plane revertimur quo volebam. Neque enim ego aliis quam literarum et virtutum studiosis loquor; reliquis salubre consilium nullum habeo, nisi ut ante omnia vitam mutent; tum de loci oportunitate videbimus. Ceterum his ipsis, quibus solitudinem oportunam dixi, nunquam suasi ut studio solitudinis amicitie iura contemnerent: turbas non amicos
Abbreviated transcription (Latin):
nise fallor ac p̾cisum dognia
fuge inquit młtitudiuẽ libent᷑
id quidem fuge paucitatẽ pa¬
cior nõ mobeste fage etiã unũ
nil est quo me ultius tradas
ad extienã solitudiuẽ cohortasti
Quid iam iestat insi ut meip̃m
fugtam S et tunc tanĩ unũ

Expanded text:
nisi fallor, ac precisum dogma. nisi fallor, ac precisum dogma. «Fuge» inquit «multitudinem», libenter id quidem; «fuge paucitatem», patior non moleste; «fuge etiam unum», nil est quo me ulterius trudas, ad extremam solitudinem coarctasti. Quid iam restat nisi ut me ipsum fugiam, si et tunc ta
Abbreviated transcription (Latin):
Dutiq uerum e quis nõ uid
Qui enni impos sui est mox it
sibi ielinquit᷑ aportet ucce est¬
ot ruat Talib quidem ego nõ
in unitã u solitudinẽ S nec
anuccem brbem Iudico ego ta¬
mẽ auaciorem ꝙ illa ut e̾nu¬
uũ anustros sic et strutatoies
ht̃ et uiudices hec impimitatis
et la tebrarum spe iea ieicit le¬
gum metũ et ieue̾ntiã houe¬
statis Ceteꝵ alta libertatem
nupudẽtiamq peccandi altera
fautores stelerum atq iustru¬
iuẽta suppeditat utrũq pestise¬
rum uerũ ea natiue ꝑu̾sitaei
nõ solitudinis culpa est Quod
ut piorsus nẽc aliudi seuecã
ueluisse ꝑuideas Sadem epistola
illam ip̃am solitudinẽ mestis ac
pauidis et imprudẽtib int̾dc̃am
lucilio suo nõ ꝑmittit mͦ ẜ fuadet
ac p̾cipit Sic est inquit nõ mu¬
to sentẽtiam fuge mt̃titudinẽ¬
ac fuge paucitatem fuge etiã
unũ nõ habeo cũ quo te comi¬
tatum uelimi et uide ꝙ iudiciũ
heõ audeo te tibicredere durũ

Expanded text:
Id utique verum esse quis non videt? Id utique verum esse quis non videt? Qui enim impos sui est, mox ut sibi relinquitur, oportet ut ruat. Talibus quidem ego non inimicam modo solitudinem, sed nec amicam urbem iudico, eo tamen amiciorem, quod illa ut criminum ministros sic et scrutatores habet et vindices, hec impunitatis et latebrarum spe reicit legum metum et reverentiam honestatis. Ceterum altera libertatem impudentiamque peccandi, altera fautores scelerum atque instrumenta suppeditat, utrumque pestiferum; verum ea nature perversitas, non solitudinis culpa est. Quod ut prorsus ita esse nec aliud Senecam voluisse pervideas, eadem epystola illam ipsam solitudinem, mestis ac pavidis et imprudentibus interdictam, Lucilio suo non modo permittit sed suadet ac precipit. «Sic est» inquit «non muto sententiam: fuge multitudinem, fuge paucitatem, fuge etiam unum; non habeo cum quo te comunicatum velim, et vide quod iudicium habeo: audeo te tibi credere». Durum,
Abbreviated transcription (Latin):
tens ea lege asẜui quid sẽ¬
ttrem ut illain ingenus
legem imposuisse me seutraut
qui hac legent Siquis adeo
hasundas ocio ent ut ocuẽ
nr̃m̃ legat Singala igit᷑
eoaminau̾at de u̾tate rerũ
cie credituri ¶Iam ueio qui
solitudinẽ uirtutib
habere qui eplarũ suarum
quod̃ loco omña nos mala
solitudinem ꝑsuade̾ Et ruoso
alio loco mala obi cõsilia agicari
Cupiditates impiobas ordinari
audatiam acui libidinẽ mitari
iraicũdiam instigabꝵ S. Que si
iudeficiẽte aut uniu̾salit̾ dice̾r᷑
haud dubie ul seuece iesistend
ul solitudinis prõcimũ deẜend̃
erat S nõ ita est. Si enĩ nõ
nisi de stultis et qui passionib
uincunt᷑ dicta eẽ luce clarius in
ipis Senece u̾ois aꝑꝑet lugen¬
ten inquit cauẽteiq castodie
solemꝰ ne solitudine mala uta¬
tur audis aliquẽ solitudinem
possessiones quod ip̃m latiꝯ extẽ¬
dens nemo est inquit ex impru¬
dentibz qui reliiqui sibi debeat

Expanded text:
tenus ea lege disserui quid sentenus ea lege disserui quid sentirem, ut nullam ingeniis legem imposuisse me sentiant qui hec legent, siquis adeo abundans otio erit ut otium nostrum legat; singula igitur examinent de veritate rerum, tie credituri. Iam vero qui solitudinem virtutibushabere, qui epystolarum suarum quodam loco, omnia nobis mala solitudinem persuadere; et rursus alio loco, mala ibi consilia agitari, cupiditates improbas ordinari, audaciam acui, libidinem irritari, iracundiam instigari ait. Que si indefinite aut universaliter dicerentur, hauddubie vel Senece resistendum, vel solitudinis patrocinium deserendum erat. Sed non ita est. Ea enim non nisi de stultis et qui passionibus vincuntur dicta esse, luce clarius in ipsis Senece verbis apparet. «Lugentem» inquit «timentemque custodire solemus, ne solitudine male utatur». Audis aliquem solitudine ppassiones. Quod ipsum latius extendens, «Nemo est» inquit «ex imprudentibus, qui relinqui sibi debeat».
Abbreviated transcription (Latin):
potuit Que in eo quãta esse
potult inisi grauitati rerum
dedicꝰ uerborp neglexisset
ornatũ loci illiꝰ ꝯmeiiorati¬
oue notũ nosis et uolaut
ubi ingeniũ ext̾eus nõ ait hũt
thalamonũ loco abditũ cũtũ
Muris cõmunitũ seris mar¬
morea opacum cellatũq testu¬
dine aut tale aliquid Sed
quid petanius inquit hãc sedẽ
daut secessum uicna secieta
ubi dum errat᷑ paliuitũ lapsus
pendulis nexib ꝑ arũdines
bauilas repunt uiteã porticũ
frõdea tecta fecerunt Ecte quam
et quã sedem uir sancto et elo¬
quẽs appetebat urbes paluutes
frondes harũdines et int̾ hec
studiosis semꝑ amabile secietũ
Quod utiq nõ optaret si ꝓpt̾
nuros ac tectum nullis uene
secessibus ingeniũ crederetttr¬
¶ PDossem nũc apud alios
hoc ipm̃ quere et pluriũ te¬
strmomo cõfirmaie in bereres
ne aut fidei minꝰ habuisse
tantis testib aut cure ampliꝯ
suscepisse dicdo ꝙͣ oportet hac¬

Expanded text:
ponit, que in eo quanta esse ponit, que in eo quanta esse potuerit, nisi gravitati rerum deditus verborum neglexisset ornatum, loci illius commemoratione notum nobis esse voluit. Ubi ingenium exercens non ait hunc thalamum loco abditum, cinctum muris, communitum seris, marmorea opacum celatumque testudine, aut tale aliquid, sed quid? «Petamus» inquit «hanc sedem. Dant secessum vicina secreta, ubi dum erratici palmitum lapsus pendulis nexibus per arundines baiulas repunt, viteam porticum frondea tecta fecerunt». Ecce quamet quam sedem vir sanctus et eloquens appetebat: vites, palmites, frondes, arundines, et inter hec studiosis semper amabile secretum, quod utique non optaret, si preter muros ac tectum nullis bene secessibus ingenium crederetur. Possem nunc apud alios hoc ipsum querere et plurium testimonio rem firmare, ni vererer ne aut fidei minus habuisse tantis testibus, aut cure amplius suscepisse dicerer quam oportet. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
dum alt̾ cũ sepe aĩ tnĩ p̾ẜ̾tim
ad tractatum legũ cculũe accesse¬
mus frondosas queico et dectã¬
bileo secessus Quodq idi septũ
memini nipam et uiubrã et
puoterissimos populos et cõ¬
centum auiũ ac stiepitũ flit¬
uiorum atq equas in paites
stissi in ãme in medio insulã
pabuam et huic ñe fimulle¬
niã qu̾eret alteo aut̾ suũ ale¬
xiiii. quisquis is est pastouco
taomie laudaturus int den¬
sao ombrosa cacumĩa fazos
assidue uemens solus in mõ¬
tibuo et silius illud fac̾et ꝓla¬
tonem socuti ambo qui uit̾ ecis¬
sai cupsseta et spacia si luestria
de iustitutis rore publicar et¬
de aꝑtinuis legibus disputarat¬
¶ nota nimre ut onarata
cõmemoro Multũ tempore poste¬
nor Eyprianus fide autẽ pͥor
et martrrio clarus nec obstu¬
yue eloquio tale quoddam et
seusisse bidetur et stripsisse
quod unũ ep muẽtis ingẽs n¬
rator eius aigustiuꝰ in libris
sue quasi illiꝯ ingenii exꝑi¬
mẽtum et eloquẽtie gustum

Expanded text:
dum alter cum sepe alias tum presertim ad tractatum legum civilium accessurus, frondosas quercus et delectabiles secessus, quodque ibi scriptum memini «ripam et umbram», et procerissimas populos, et concentum avium, et strepitum fluviorum, atque equas in partes scissi amnis in medio insulam parvam et huic nostre simillimam quereret; alter autem suum Alexim, quisquis is est, pastorio carmine laudaturus, «inter densas umbrosa cacumina fagos» assidue veniens, solus in montibus et silvis id faceret: Platonem secuti ambo, qui inter otiosa cupresseta et spatia silvestria de institutis rerum publicarum deque optimis legibus disputarat. Nota nimirum et vulgata commemoro. Multum tempore posterior Cyprianus, fide autem prior et martyrio clarus nec obscurus eloquio, tale quiddam et sensisse videtur et scripsisse; quod unum ex multis ingens mirator eius Augustinus in libris suis quasi illius ingenii experimentum et eloquentie gustum
Abbreviated transcription (Latin):
demostems haud bulgarie eq̃dẽ
uote uiri ẜ absq emlo graye
facũdie pͥncipis facum ꝓferde
opioni sue cõsentaneu᷑. Et de¬
mostens quidẽ inquit melius
qui se in locũ ex quo nulla au¬
duo uox. et ex quo nichil pro¬
spici posset seu solet iecõdibat
ne aluid con ageie mẽtem co¬
gerent oculi habes o feudose
siluarum sectator nuuatorq dicat
aliquis qui siluas et colles et
secessus auios nõ cantũ miti¬
les studus opuiẽtur. s dãpno¬
sos Quid dicam hic negẽ aut
loquutĩt uera qutilianũ aut
ratione secisse demostenẽ ymo
uers uẽ in sentẽciam hoꝵ ibo.
ul hos in sentẽciã meã traham
conuemire sicuriꝰ ꝙͣ luccari
teie ꝙͣ oratores anbo hic quid
clarus ille clarissimꝰ nec dubi¬
ũ nulli studiosoꝵ geni coma
siluas et ea de quib hic loquit᷑
atq oĩo solitudinẽ cõuenue qd
exp̾ssius dicam cum ad qẽpha
est ammꝰ nec fuga. icͨ sel¬
lum platet conco  dĩã queio

Expanded text:
Demosthenis, haud vulgaris equidem Demosthenis, haud vulgaris equidem note viri sed absque emulo graie facundie principis, factum profert opinioni sue consentaneum; et «Demosthenes quidem» inquit «melius, qui se in locum ex quo nulla audiri vox et ex quo nichil prospici posset recondebat, ne aliud agere mentem cogerent oculi». Habes, o studiose silvarum sectator miratorque, dicat aliquis, qui silvas et colles et secessus avios non tantum inutiles studiis opinetur sed damnosos. Quid hic dicam? Negem aut locutum vera Quintilianum, aut recte fecisse Demosthenem; imo vero vel in sententiam horum ibo, vel hos in sententiam meam traham? Convenire securius quam luctari. tere, quod oratores ambo, hic quidem clarus, ille clarissimus: nec dubium nulli studiosorum generi minus silvas, et ea de quibus hic loquitur, atque omnino solitudinem convenire quod expressius dicam cum ad exempla est animus; nec fuga nec bellum placet, concordiam quero.
Abbreviated transcription (Latin):
aecissiũa silenciũ stribeabue
niapine cõnennie de quo hoc
neminẽ dubitaie dippisset ꝑ¬
cuł dubio ac in parte metus
aptissima in hoc nemora sil¬
uasq ꝙ illa celi libertas loco¬
uũq amenitas sublimẽ añi et
beatiorẽ spm̃ parent michi c̾te
iocũdus hic magis ꝙ̃ studioꝵ
hoitatior uidet᷑ eẽ secessus nã¬
auocent as intẽtione oꝑis de¬
stmati neq enmi se bona fide
in multa simul intẽde̾ amimꝰ
totum pocest Et quocũq respe¬
uit desinit intueri quod ꝓꝑo¬
situm erat Satis utiꝙ dĩxat
et tamen. ut penitꝰ ita tibi ꝑ¬
suasum scias insistt acrepe¬
tit Quare inquit siluarũ ame¬
nitas et pieter labẽcia flumi¬
ua et inspirantes ranus ar¬
borum aure uolutrũꝙ cantus
et ip̃i late cibcũspiciẽdi libertas
ad se trahunt ut mn renuctere
potius bolũtas ipã uideat᷑
cogitationẽ ꝙͣ intende̾ ¶Eccei¬
git᷑ ut adu̾sum me nõ sꝑuẽda
testis in Iudiciũ uenit qui be¬
lut auctoritati ꝓprie parũ fisa

Expanded text:
altissimum silentium scribentibus maxime convenire», deque hoc neminem dubitare dixisset, proculdubio hac in parte mecum aptissima in hoc nemora silvasque, quod illa celi libertas locorumque amenitas sublimem animum et beatiorem spiritum parent; michi certe iucundus hic magis quam studiorum hortator videtur esse secessus. Namavocent ab intentione operis destinati, neque enim se bona fide in multa simul intendere animus totum potest, et quocunque ipse respexit, desinit intueri quod propositum erat». Satis utique dixerat; et tamen, ut penitus ita sibi persuasum scias, insistit ac repetit: «Quare» inquit «silvarum amenitas et preterlabentia flumina, et inspirantes ramis arborum aure volucrumque cantus, et ipsa late circumspiciendi libertas ad se trahunt, ut michi remittere potius voluptas ista videatur cogitationem quam intendere». Ecce igitur ut adversum me non spernendus testis in iudicium venit, qui, velut autoritati proprie parum fisus,
Abbreviated transcription (Latin):
berbi utar alio pe orbe celatũ asp¬
ce hyspanie. gallie ytalie Illirico
Ipĩ eciã qui urbiũ caput est fome
ut in exordio ꝓmmiẜat demõstrauit¬
⁊ ion exsequar ut in solitudinẽ qͦq
fugit ylarion anthomii uirtutũ
nouilis eniulo fama uii p̾mũ
mox unuẽstri obẜ uatione bite eius
at monitis pũtiq concitꝰ exempło
ubi ab adolestẽtia in seniũ ꝑsen̾aus
brume p̃mũ et estatis intẽꝑiem
tib in solitudiẽ una mltaꝵ urbiũ ĩ¬
quieta negotus fuga meditaret᷑ re
coguita dicem et eo ampliq homĩ
nulia iter eius impedie Quo dolo¬
paciẽte sed dolente ⁊ ꝓseꝙ̃te tãd¬

Expanded text:
verbis utar, «alio pene orbe celatum, Afrverbis utar, «alio pene orbe celatum, Africe, Hispanie, Gallie, Italie, Illirico, ipsi etiam que urbium caput est Rome, ut in exordio promiserat», demonstrarit. Non exequar ut in solitudinem quoque fugit Hilarion, Antonii virtutum nobilis emulus, fama viri primum, mox bimestri observatione vite eius ac monitis presentique concitus exemplo, ubi ab adolescentia in senium perseverans, brume primum et estatis intemperiem tibus et solitudine una multarum urbium inquieta negotiis, fugam meditaretur, re cognita, decem et eo amplius hominum milia iter eius impediere. Quo dolopatiente sed dolente et
Abbreviated transcription (Latin):
atq uetustiorẽ solitudis incolã alt̾i̾ꝰ
paulũ thebeũ qilere ad moĩtꝰ ieue¬
latiõe nocturna paruit q̃sit ñe¬
ut honorificis in itin̾e p̃uũ mõ¬
stris inuẽtis ut congiessis tandẽ
et post longũ silentiũ colloqutis
ad tĩppã fontis exigni et uet̾is biu¬
brã plane secretissiã in spelũta missa
e celo paĩs biiꝰ. duob xͥ fortissĩs
uet̾anus ml̃to ieuinio exhaustis huũ¬
de suffecit demq ut paucis post
dieb inestꝰ aĩ młtisq cũ fietib
hospes paulũ sepelunt in effodi¬
eda quiuo leonũ uuguib ĩsueto
pietatis officio ad intꝰ ad sũuiam¬
quãtũ qualit̾ in deẜtis lacitans
et in tãtũ om̃ĩs głie fugitãs ut
sepulturã quo sũa bellẽt abscon¬
ditã ne qua ul gelidũ cyn̾em mũ¬
dani fauous aura ꝯting̾e̾t a deo
nobilitatꝰ ⁊ gl̾iosus efftus ẽ ut
deus honuiclñ suũ egipciate soli¬
tudĩs latebus abditũ et ut pius
anathasii hedis atq hystonci sui

Expanded text:
atque remotiorem solitudinis incolam alterius, Paulum Thebeum, querere admonitus revelatione nocturna, paruit: quesivit, invenit, horrificis in itinere primum monstris inventis. Ut congressis tandem et post longum silentium collocutis, ad ripam fontis exigui et veteris umbram palme, secretissima in spelunca, missus e celo panis unus duobus Cristi fortissimis veteranis, multo ieiunio exhaustis, abunde suffecerit. Denique ut paucis post diebus mestus animi multisque cum fletibus hospes Paulum sepelivit, in effodienda humo leonum unguibus insueto pietatis officio adiutus. Ad summam, qualiter in desertis latitans, et in tantum omnis glorie fugitans ut sepulturam quoque suam vellet absconditam, nequa vel gelidum cinerem mundani favoris aura contingeret, adeo nobilitatus et gloriosus effectus est, ut Cristus homunculum suum egiptiace solitudinis latebris abditum, et, ut ipsius Athanasii heredis atque historici sui
Abbreviated transcription (Latin):
uio semꝑ accollunt nempe sacp̃
hmanũ modum rapiantu
oportet si supia hominẽ soqto
expeditio fiepi intdum et a¬
latouis aiãdu̾ti unde sepe arõ

Expanded text:
io se se attollunt. Nempe supra humanum modum rapiantur oportet si supra hominem loqui expeditius fieri interdum et alacrius animadverti. Unde se
Abbreviated transcription (Latin):
eligamꝰ cutꝰ nobis nõ genus
non potẽtia nõ opes. s birtus
et conu̾satio et testis ammi
frons et mostura am̃i placue¬
rant ¶ Et hoc quidem de yma¬
nccm hunc in hũs literulis arpe¬
obtineat locum ut quidem dixi¬
niꝰ appeat tali teste xpĩauũ ho¬
minẽ nẽ egere cui nõ epycubꝰ
aut Eyc̾o aut Catho nõ Scipio
non lelius ymagniatione fingẽ¬
dus Sed angelus bonꝰ Gite
custos. comesq datꝰ honmi qͦ
spectante. siquis est pudor aude
nõ debet quod coram homuie
nõ auderet Et quod sũmum
at tertibile dixernii xpũs ip̃e
locis omnib atq temꝑib est pũs
nõ accuũ s cogitationũ om̃i
berus testis quos et siud afforet
testis epycurens non uidet fig̾e
hic añi libet et cogitare quis
tam impudenti Rabie fuit unꝙ
cipitantiq libidm fiena suostomi¬
geret at qui xp̃m ip̃m in abecis
etiam amme peuetralib semper
assiste̾ et quid illic gerat᷑ iutro¬
spicete et aꝑta omna sede̾ e

Expanded text:
eligamus cuius nobis non genus, eligamus cuius nobis non genus, non potentia, non opes, sed virtus et conversatio et testis animi frons, et motura animum verba placuerint. Et hoc quidem de imanecessarium, hunc in his literulis obtineat locum ut quod diximus appareat, tali teste cristianum hominem non egere, cui non Epycurus aut Cicero, non Cato, non Scipio, non Lelius imaginatione fingendus sed angelus bone vite custos comesque datus homini, quo spectante, siquis est pudor, audere non debet quod coram homine non auderet. Et, quod summum ac terribile dixerim, Cristus ipse locis omnibus atque temporibus est presens, non actuum sed et cogitatuum omnium verus testis, quos etsi vere afforet testis epycureus, non videret. Figere hic animum libet et cogitare. Quis tam impudenti rabie fuit unqucipitantique libidini frena substringeret? Atqui Cristum ipsum in abditis etiam anime penetralibus semper assistere, et quid illis geratur introspicere, et
Abbreviated transcription (Latin):
gitationis tus cogites sudices
n ͦ mẽto post faciãs sic inquit
quecũq facies tanꝙͣ spectet alt¬
quis Et post pauca aliquorit
te inquit auctoritete custodi
aut Catho ille sit aut stipio
aut leluis aut ciiq int̾uentu
ꝑdici quoꝙ homines ⁊ bicia supt¬
merent Et ut intelligas qũt
eciam epycuream ẽẽ doctomam
Seueca idem alibi aliquis inq̃t
uir nobis bonus eligendus est
ac semꝑ aute oculos habendus
ut sic tanꝙͣ illo spectante uina¬
mꝰ Et ommia tauꝙͣ̃ illo bidente
faciamꝰ hoc milutilli epycues
p̾cepit Custedem nobis et peda¬
gognm dedit Dehint quibusd̃
int̾positis quib hoc cõsiluã ad¬
nuirat᷑ adiecit et elige itaq ca¬
thonem ait si hic tibi uidet m
nus rididus elige remissioris
amimi uirum leliũ/ Elige eũ
tiuꝰ tibi platuit et uitã et orõ
et ip̃e aniniũ ante se fe̾lis uulto¬
¶ uides ut aliquot enuãtio
utrobiq liberum nobis linquit
esigere ꝙ ueliꝰ modo aliquem

Expanded text:
gitationibus tuis iudices». gitationibus tuis iudices». Nec multo post: «Sic facias» inquit «quecunque facies, tanquam spectet aliquis». Et post pauca: «Aliquorum te, inquam, autoritate custodi, aut Cato ille sit, aut Scipio, aut Lelius, aut cuius interventu perditi quoque homines vitia supprimerent». Et ut intelligas hanc etiam esse epycuream doctrinam, Seneca idem alibi: «Aliquis» inquit «vir bonus nobis eligendus est, ac semper ante oculos habendus, ut sic tanquam illo spectante vivamus et omnia tanquam illo vidente faciamus. Hoc, mi Lucili, Epycurus precepit, custodem nobis et pedagogum dedit». Deinde, quibusdam interpositis quibus hoc consilium admiratur, adiecit et «elige itaque Catonem» ait «si hic tibi videtur nimis rigidus, elige remissioris animi virum Lelium; elige eum cuius tibi placuit et vita et oratio et ipse animum ante se ferens vultus». Vides ut aliquot enumeratis, utrobique liberum nobis linquit eligere quem velimus, modo aliquem
Abbreviated transcription (Latin):
unenat᷑ imẜeat᷑ tamẽ nisefor¬
te quos piocul absit a nobis
gnario non egenia de quo a
Opycurus quidem a quibusd̃ li¬
cet opinonib infamatꝰ maguo¬
rum tamẽ Iudicio magnꝰ uir
amico stribens sic fac inquit
ommia tanꝙͣ spectet epycuous¬
¶ Marcus Eycero in epłis q̃s
ad quitum cycõnẽ fr̃em surom
stribit post ad gortationes ma¬
gnifitas ad uirtutem ꝯcludes
id inquit facillime facies si me
cui semꝑ umi magis ꝙ̃ diu̾sis
placere boliusti tecuri eẽ semꝑ
putabis et omnb hue rebus
quas dices et facies intesse mĩl¬
tum haud dubie cẽfidebat be¬
tam pñciam profuturam eẽ
germano qui nemoriã fui
solami efficatẽ a deo uirtitis
ad studiũ eptimatet ¶ Secu¬
tus hos seneca s nõ ausus
tantũ sibt tribu̾e lucillum
suũ monet ut aliciuꝰ clare¬
oris uiri pñciam sibi fingat
dut enim piedest siue dudio cu¬
stodem sibi imposuisse et hr̃e
ꝙ aespicias quem intere seaor¬

Expanded text:
inveniat, misereatur tamen, nisi forinveniat, misereatur tamen, nisi forte, quod procul absit a nobis,ginario non egemus de quo aldixerunt. Epycurus quidem, quibusdam licet opinionibus infamatus, magnorum tamen iudicio magnus vir, amico scribens: «Sic fac» inquit «omnia, tanquam spectet Epycurus». Marcus Cicero in epystolis quas ad Quintum Ciceronem fratrem suum scribit, post adhortationes magnificas ad virtutem, concludens: «Id» inquit «facillime facies, si me, cui semper uni magis quam universis placere voluisti, tecum semper esse putabis, et omnibus his rebus quas dices et facies interesse». Multum hauddubie confidebat veram presentiam profuturam esse germano, qui memoriam sui solam efficacem adeo virtutis ad studium extimaret. Secutus hos Seneca, sed non ausus tantum sibi tribuere, Lucilium suum monet ut alicuius clarioris viri presentiam sibi fingat. Ait enim: «Prodest sine dubio custodem sibi imposuisse et habere quem respicias, quem interesse co
Abbreviated transcription (Latin):
est iufeonuie ille ẜuiẽtiũ ouus
patriam ꝓperinces Iom quis
serie finis felicitatis nuiciũ est
natura contrarioꝵ exigẽte. ot
bbi qͥec desmit illud incipiat po¬
stremo et cogitatꝰ altissimos et
collocutores spiritꝰ et bisiones
Semꝑ enim pũs est qui bbiq
semꝑ est/ Quis est autẽ hit nͣ
de quo scriptum est.. Si ascen¬
deto in celum tu illic es Si
descendo in inferuũ ades Si
sumpẜo pernas meas dilucło
et habitau̾o in excrenus maris
Cui se facile fuit oculos nobis
atq auies intellectũ q labgui
młto est piofecto facilius nos oi¬
dero audue et intellig̾e uidetqr
ille igit᷑ nos auditq priꝰ etiã
tacito moyse ait Quid clamas
ad me p̾uenit nota uostra
et affectus auticipat Cogitati¬
ones nõas intelligit de longĩ¬
quo hoc est mł̃to auteꝙ̃ fiant
pieces noae exaudit anteꝙͣ
souent/ ncãtates nr̃as aspicit
anteꝙͣ ueniant Exitꝰ nõõs sye¬
culatur anteꝙͣ nati sumꝰ Sed
ita uos aspicit᷑ ut indignos licet

Expanded text:
entium cuius patriam properantes iam hinc serie finis felicitatis initium est, natura contrariorum exigente ut ubi hoc desinit illud incipiat. Postremo et cogitatus altissimos, et collocutores spiritus, et visiones Semper enim presens est qui ubique semper est. Quis est autem Hic, nisi de quo scriptum est: «si ascendero in celum tu illic es, et si descendero ad infernum ades; si sumpsero pennas meas diluculo et habitavero in extremis maris»? Cui si facile fuit oculos nobis atque aures intellectumque largiri, multo est profecto facilius nos videre et audire et intelligere. Videt ille igitur nos auditque prius etiam tacito Moysi ait: «Quid clamas ad me?». Prevenit vota nostra et affectus anticipat; cogitationes nostras intelligit de longinquo, hoc est multo antequam fiant; preces nostras exaudit antequam sonent; necessitates nostras aspicit antequam veniant; exitus nostros speculatur antequam nati simus. Sed ita nos aspicit ut, indignos licet
Abbreviated transcription (Latin):
bicũq fui̾s eẽ tecum ꝓcul a
malis piocul as exẽplis stile¬
rum non impellidi nõ colid.
nõ affici nõ orgeri nõ dũ esu¬
yur malio in cõiuuiũ trahi dũ
tace̾ cupias ad loquendũ cogi/
nõ importume salutati accrectariq
et decini in compitis et in urba¬
nitate in cõdita et in sulsa totos
dies in ecules ꝙ endere obẜuare.
pretemnites, Quis te ut monstrũ
aliquod inturat᷑ admiraus Qd
pedeni figat occirosu. Quis faxꝰ
in tergum hebeat Et aut nestio
quid raucum in aur̃e comitis
insusuriet aut de te obuiũ it¬
roget Quis in turba ul̃ moleste
quis tacitꝰ oculo siguũ det et
struto bicauseat labelo. Deuiũ niõ
anter tedia senest̾e̾ int̾q salutã¬
tiũ greges p̾uie semꝑ et piemi.
arttari sp̃m̃ mestis q baboribus
afflatum hyeme licet media
sudare non huincqutatẽ inter
homimes dedistere / affcm̃ꝙ fasta
odisse res. odisse qomiues odisse
negecia odisse odisse quos dil¬

Expanded text:
bicunque fueris esse tecum, procul a bicunque fueris esse tecum, procul a malis, procul ab exemplis scelerum, non impelli, non collidi, non affici, non urgeri, non dum esurire malis in convivium trahi, dum tacere cupias ad loquendum cogi, non importune salutari attrectarique ac detineri in compitis, et urbanitate incondita et insulsa totos dies in eculeo pendere, observare pretereuntes: quis te ut monstrum aliquod intueatur admirans; quis pedem figat occursu; quis flexus in tergum hereat et aut nescio quid raucum in aurem comitis insusurret, aut de te obvium interroget; quis in turba vel moleste quis tacitus oculo signum det, et stricto transeat labello. Demum non inter tedia senescere, interque salutantium greges premere semper et premi, arctari spiritum, mestisque vaporibus afflatum hieme licet media sudare; non humanitatem inter homines dediscere affectumque fastidiis odisse res, odisse homines, odisse negotia, odisse quos dil
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ñortaliũ et inferu laboꝵ
habẽ p̃micias credid̾iui Sic silli¬
nũ ueri putem solitarios dei
anucos pus assuetos curis iam
huic et̾ue uite p̾sentue delicias
ex hoc mio. Cui secula scecem
in celis angelor choros audi¬
at et uideat in excessu mentis
qued ad se rediens nõ possit
exꝑrmiere.
Ed quid qorum om̃i stire¬
quid ue de qus loq̃ possũ
pectator infesa et ꝓcci mei põ¬
dus ac unncla c̾citferens qui
uł amore lucterarũ amicit oci¬
o. et luĩs locum amo. ul for¬
tasẜ odio quodam ex dissimi¬
litudiue morum orto populũ
ad qot nati. et suue hoc iunti¬
lites atq infelicit nati sumꝰ.
quãti tandem patͬ extnues
illa cõmuma uule ut uelis
Ire quo uelis. stare ubi uelis
uere int̾ purpureos filioꝵ tho¬
bos. antũpno caducarũ intex
frõdiũ ac̾uos ac quieste appor¬
catione hyemiẽ unibus estatẽ
fallẽ. neutrã sentire iusi qua
uelis. in utraq tuũ esse et u¬

Expanded text:
num immortalium et inferni laboris num immortalium et inferni laboris habere primitias crediderim, sic simillimum veri putem solitarios Dei amicos, piis assuetos curis, iam hinc eterne vite presentire delitias. ex hoc numero, cui secularis ceni in celis angelorum choros audiat et videat in excessu mentis quod ad se rediens non possit exprimere. 6 Sed quid horum omnium scirequid ve de his loqui possum, peccator infelix et peccati mei pondus ac vincula circumferens, qui vel amore literarum amicum otio et literis locum amo, vel fortasse odio quodam ex dissimilitudine morum orto populum ad hoc nati et sine hoc inutiliter atque infeliciter nati sumus — quanti tandem, pater, extimes illa comunia, vivere ut velis, ire quo velis, stare ubi velis, vere inter purpureos florum toros, autumno caducarum inter frondium acervos acquiescere, apricatione hiemem, umbris estatem fallere, neutram sentire nisi qua velis? In utraque tuum esse et u
Abbreviated transcription (Latin):
amnuo uideamꝰ apperiiꝰ iã tand̃
et purgemꝰ oculos illes int̾use¬
cos quibus inuifibilia c̾uũtur
xp̃m ad esse uidebnuꝰ Et si de
Marco Cathone striptũ est quod
puduit gemẽtem illo teste mori
quãto mages pudesit xp̃o spec̾̃a¬
te male Gule male mor/ aut
omnno facmorosum ac turps
anquid tauto sus teste cõmicte
Sane nostes hic testie infalsũ¬
uisio atꝙ ppetuus ut ad ꝓpositũ
colloqui ꝙͣ in solitudine diguat᷑
Nmurum nam et uullꝰ uiteꝵ¬
strepit et quod ad intẽtione chẽ¬
ten distragat nõ est Sic hu¬
mauꝰ ammꝰ assuestit celestib
fiequẽtiq colleqiuio fiduciã sasu¬
tatem concipit Et ex hospite
atq aduena fit demestito dea aa¬
guo enm ep anuiore cotinueq fi¬
deli cultu int̾ deum et hoĩẽm
fanuliaritas tãta est quãta uitͥ
honuiuẽ et hominẽ nõ est aiuã¬
obrem ut laboriosos honnues et
mortalib semꝑ rebus amplicitos
ac t̾renie occupationib tota uitẽ¬
tioue diu̾sos Iami nũc occupatio¬

Expanded text:
imo videamus. Aperiamus iam tandem atque purgemus oculos illos intrinsecos, quibus invisibilia cernuntur: Cristum adesse videbimus. Et si de Marco Catone scriptum est quod puduit gementem illo teste mori, quanto magis pudebit Cristo spectante male vivere, male mori, aut omnino facinorosum ac turpe aliquid tanto sub teste committere. Sane noster hic testis infallibilis atque perpetuus, ut ad propositum colloqui quam in solitudine dignatur. Nimirum: nam et nullus interstrepit, et quod ab intentione mentem distrahat non est. Sic humanus animus assuescit celestibus, frequentique colloquio fiduciam salutarem concipit, et ex hospite atque advena fit domesticus Dei. Magno enim ex amore continuoque et fideli cultu inter Deum et hominem, familiaritas tanta est, quanta inter hominem et hominem non est. Quamobrem ut laboriosos homines, et mortalibus semper rebus implicitos ac terrenis occupationibus tota intentione demersos, iam nunc occupatio