comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
isa tr̃aꝵ sui romamiq fama uõis
ie hosti alteu ambiorigi auxihiari
set a. adse profugu ieceptare pu
gͦ. pari celeritate pariq mulitil
uore ac paulo sup̃ eũ locũ ubi pͦ.¬
rat pontẽ reficit et intreueris et
ponte firmissimo p̃sidio diusso.
quum traducit eyercitu ¶ t rans¬
gressu ubii gens gniana ylegatos adeut
exponutq exqͦ ĩ potestatẽ romanoru
se dedert nz auyilia treueris a  ullis hosti¬
bn ppłi .R. nusisse ueq ulla ĩ re fidem.
fregisse orãt ne cõe odiũ g̾nianoꝵ ĩ nocẽtia
suã pͥmat si plꝯ obsidu̾ petat paratos eẽ
¶Ceiar reꝵ m̃tate discussa compit nõ ab
ris nussa trasrhenii s asueuis auxilia¶x¬
cusatoe gͥ. ubioꝵ admisa iusueuos accĩgit᷑¬
¶ Lec ĩta mlto post ab eisde ubus cognoscit
Iueuos bellũ ꝑare et late sparsis edictis
os suos ad armia ꝯtrahere¶Itaq ne qͥd temie
agat apto et tuto loco castra cõnuuiuit
friuuẽtarieq rei curã eyhibet ¶biõs iub

Expanded text:
sa terrarum sui romanique famam nominis et ne hosti alteri Ambiorigi auxiliari possent, aut ad se profugum receptare. Pontem ergo pari celeritate parique militum fervore paulo supra eum locum, ubi primum fecerat, reficit, et in Treveris et ad pontem firmissimo presidio dimisso, reliquum traducit exercitum. Transgressum Ubii, gens germana, per legatos adeunt exponuntque, ex quo se in potestatem Romanorum dederint, neque auxilia Treveris aut ullis hostibus populi romani misisse, neque ulla in re fidem fregisse. Orant, ne commune odium Germanorum innocentiam suam premat; si plus obsidum petat, paratos esse. Cesar, rerum veritate discussa, comperit, non ab eis missa cis Rhenum, sed a Suevis, auxilia. Excusatione igitur Ubiorum admissa, in Suevos accingitur. Nec ita multo post ab iisdem Ubiis cognovit Suevos bellum parare, et, late sparsis edictis, omnes suos ad arma contrahere. Itaque, ne quid temere agat, apto et tuto loco castra communit, frumentarieque rei curam exhibet; Ubios iubet
Abbreviated transcription (Latin):
tãgas ꝯsiliui pi ͥ cũ hac ĩ re tãto oiui
ssẽsu ut ue unq qͥdẽ descẽꝑet sũma
ent hiberna õiu rõanoꝵ uno tpre op¬
pugnẽt᷑ ut suis quisq ꝑicłis occupa¬
ta alus opez ferre nõ possit hic op¬
piguatiõibꝰ p̾stita erat dies nõ potui
ego nec pata potuut miea ꝯsilio oũi tã
houesto p̾ẜtim ut ẽ ꝯsiliũ libertatis obsta¬
⁊e¶dq̃ p̃ facile creditu fuerit cogitãti
nie. ce neq nocẽdi cãm si poss neq si
uelim potẽcia hu̾isse ¶t eĩ Iigar igͣta

Expanded text:
 tanto omnium consensu, ut ne unus quidem discrepet. Summa est, ut hiberna omnia Romanorum uno tempore oppugnentur, ut suis quisque periculis occupatus aliis opem ferre non possit. Hic oppugnationibus prestitutus erat dies. Non potui ego, nec patria potuit mea, consilio omnium, tam honesto presertim, ut est libertatis, obstare; idque perfacile creditu fuerit cogitanti, me Cesari neque nocendi causam, si possem, neque, si velim, potentiam habuisse. Ut enim fingar ingra
Abbreviated transcription (Latin):
naturũ castra labiem que iuicina ẽẽnt
et quid ĩess exeqͥudis fco opꝰ sit expot
Eic ꝯciłio celebrato et auxilus heni
atq eqͦꝵ afiuitiuus colłctis gallieq
oĩs erulil at daruatis ad seblanda
p̾ce alłctis ⁊ spe uberi p̾mioꝵ adiua¬
denda labiem castra ꝓgredit ¶le añt
ut hoꝵ nichil ignorabat sic nil poueꝰ
oui metuebat ⁊ situ et mummiue
loci fixus qͣrelut tñ ardẽtissĩo hostiss
qua nocẽdi se offeriet occasio Pñhec

Expanded text:
naturum castra Labieni, que vicina essent, et quid in eis exequendis facto opus sit exponit. Sic concilio celebrato et auxiliis hominum atque equorum a finitimis recollectis Gallieque omnis exulibus ac damnatis ad se blanda prece allectis et spe uberi premiorum, ad invadenda Labieni castra progreditur. Ille autem, ut horum nichil ignorabat, sic nil penitus omnium metuebat, et situ et munimine loci confisus; querebat tamen, ardentissimo hosti si qua nocendi se of
Abbreviated transcription (Latin):
ei maioresq undiq reꝵ motus
ptas de trmẽta nulitũ y eos dies.
certa refice cogitabat ¶Itaq et de
it tũc ꝗde gña et anuici sui tanti
y futuri hostis obtiuit ut tres
legiões añ hienuis exitũ adderent
cohoites que cũ titurio perierãt
plicarẽtur dices ꝙ uerissimũ erat

Expanded text:
, maioresque undique rerum motus expectans, detrimenta militum per hos dies accepta reficere cogitabat. Itaque et dierat, tunc quidem generi et amici sui, tanti mox futuri hostis, obtinuit, ut tres sibi legiones ante hiemis exitum adderentur, et cohortes, que cum Titurio perierant, duplicarentur, dic
Abbreviated transcription (Latin):
repetiua ꝯcuriũ ¶Itaq ip̃i queq
mni aduẽtu illoꝵ subito ꝑiuoti et
¶bĩ et asilia diu̾sa et res uarie
alf̾ius ducatu ip̃os y hostes in
ia penetauit cũq is eqͥtes ⁊ calões
⁊ pari impetu ĩtutũ euasere ars

Expanded text:
repentina concutiunt. Itaque ipsi quoque barbari adventu illorum subito permoti, et bi et consilia diversa et res varie alterius ducatu ipsos per hostes in castra penetravit, cumque his equites et calones multi pari impetu in tutum evasere, pars
Abbreviated transcription (Latin):
uir decinui ꝙ̃ꝙ sine unhiere quauta
ibi cũ uirtute gestũ ee̾̃t agnouit Citeronẽ
et legionẽ gͦ. digiuis laudibꝰ ꝯcelebraus.
centuriones noĩatim et tribunos nulitu
ut cuiꝰ q uirtꝰ atq oꝑatio merebãtur:
Postera die concione aduocata ꝯfrrmat
suor aioss solat᷑q suꝑ dapno fraude hostꝭ
et legati temeritate iuscepto ostedeus ce¬
litũ fauore et uirtute millitũ illiꝰ malis
artili quesite uictorie aͭ lõgebam fuisse
leticia ꝯsequẽs eẽ ut nec eis diuturuor
dolor sit ¶Quiꝰ fama uictorie ad labie
ante castroꝵ portas que sexagnita passiu
nulibꝰ aberat iubilãtes uicisse. Ce. nũcia¬
ret/ Quare latius uulgata ĩ dicioniarꝰ:¬

Expanded text:
quanta ibi res cum virtute gesta esset, agnovit. Et Ciceronem et legionem ergo dignis laudibus concelebrans, centuriones nominatim et tribunos militum, ut cuiusque virtus atque operatio merebantur, postero die concione advocata, confirmat suorum animos solaturque super damno fraude hostis et legati temeritate suscepto, ostendens celitum favore et virtute militum illius malis artibus quesite victorie haud longevam fuisse letitiam; consequens esse, ut nec eis diuturnior dolor sit. Huius fama victorie ad Labienad castrorum portas; que sexaginta passuum millibus aberant, iubilantes Cesarem vicisse nuntiarent. Qua re latius vulgata, Indiciomar
Abbreviated transcription (Latin):
quãto ualeat eꝯtatu adsuit pareue
parãt õe ¶ñterea indicioniarꝰ unic i¬
ex pugnable loci sitũ intues nmns
ninas/ nc̃ tela iacies iudies ꝓpuiqie
nocte et re sũmo studio suppressa uris
sciri nec ullis iditus posset ĩtelligi
uersa luce ip̃e ⁊ indicio nrarꝯ exmea
resitit̾ ⁊ isultat castus ĩ traq uallim
tela iacui̾tur asus et ꝯtẽptissime roll
milites altis uociba ad pͣliuĩ euecans
Obitiuato illi silencio sese tener sali
abent Quos ubi late esfuser labiol
udis Subito pateftis castioꝵ port̾
rĩpere eqͥtatũ uibet p̾sagie̾sq qd̾
cidit Nemo ĩquit alique feriat.
onec indiciomiarꝰ ĩtft̾a sit ne forte
lios feriendo ille habeat spatium
gencia moy egressꝰ eqͥtibꝰ ellectoꝵ
editũ submittit auxilia ut iussi erãt
itiui ¶Inopnia re yculsis ac fugien¬
n hostibꝰ ex adilso at̾ ĩ unũ ĩtẽtis
in ĩ medie fluis alueo indicioniarꝰ
icu̾uentꝰ occiditꝰ᷑ caput trucũ labie¬

Expanded text:
tu adsint. Parere parant omnes. Interea Iudiciomarus nunc inexpugnabilem loci situm intuens, nunc minas, nunc tela iaciens in dies propinquius nocte et re summo studio suppressa, ut nec sciri nec ullis indiciis posset intelligi, reversa luce, ipse etiam Indiciomarus ex more revertitur et insultat castris, intraque vallum tela iaciuntur a suis, et contemptissime romani milites altis vocibus ad prelium evocantur. Obstinato illi silentio sese tenent. Galabeunt. Quos ubi late effusos Labienus vidit, subito patefactis castrorum portis, erumpere equitatum iubet, presagiensque quod accidit: Nemo, inquit, aliquem feriat, donec Indiciomarus interfectus sit, ne forte alios feriendo ille spatium habeat gentia; mox, egressis equitibus, electorum peditum submittit auxilia. Ut iussi erant, faciunt. Inopina re perculsis ac fugientibus hostibus, ex adverso autem in unum intentis omnibus, in medio fluminis alveo Indiciomarus circumventus occidit
Abbreviated transcription (Latin):
atq ĩ consilio nulitũ recitate magr
oñs fiducia et gaudio re pleuere
baris poss ĩ celligi litera scripta li¬
teris grecis hac suĩa¶.go iã cu
legi oibi iter arripiu ꝯfestimq.
addero tu uictutẽ tua prestina
ut reciueas queso ¶ Accessit ad syos
fumus ab ea parte ꝓspͣta qua bue¬
turꝯ erat. Ce. et uillaꝵ incendia
Gigna ꝓpuiquãtiũ legionũ gali
de aduẽtu hostiũ ab exploratoribie
edocti omissa obsidione castioꝵ hen¬
entibꝰ obuã eunt ¶ Quõd ut cicero
ĩtellexit eũ ip̃m qui pͥmas tulłat :

Expanded text:
atque in concilio militum recitate magna atque in concilio militum recitate magna omnes fiducia et gaudio replevere. baris posset intelligi, scripta literis grecis hac sententia: Ego iam cum legionibus iter arripui confestimque adero: tu virtutem pristinam ut retineas queso. Accessit ad spem fumus ex ea parte prospectus, qua venturus erat Cesar, et villarum incendia, signa propinquantium legionum. Galli de adventu hostium ab exploratoribus edocti, omissa obsidione castrorum, venientibus obviam eunt. Quod ut Cicero intellexit, eum ipsum, qui primas tulerat, cum
Abbreviated transcription (Latin):
literas iaculo mẜtas gallus nõ suspectus
gallis tulit ad. Cc. ¶ Tũi ut eras rebꝰ cogͥtꝭ
legiones sͥ õs expectadas no extimas ne
mora ꝑicłm allata eẽt euocatis ꝓxĩs satiꝰ¬
duxit cito cũ pautis ꝙͣ tarde cũ młtis pro¬
ficisci ꝯueuert qui uocati erat os labieuo
¶Lle ⁊ẽscripsit legionis et legatoꝵ cede sub¬
latos aĩos hosciui et ocm potẽciã treueroꝵ
ad tria nulia passuũ ĩ arnus cẽ¶idiscẽ¬
dat. hoc uistatu uõ ꝓfectõe s fuga pociꝰ
iusũ iri nec p̃terea si uide itur uacare peri¬
culo. Cc. ꝙͣuis ad pautos redactꝰ legati tñ
ꝯsiliũ approbauit duuq ad hostes ꝓperat
initiuere audiuit ꝙͣto apd̃ ciceronẽ indis¬
te queda promussis ingẽtibꝰ pellit ut kãs
suas ad ciceronẽ ferat et si castra ĩgredi
neq̃at alligatas iaculo ĩtia uallũ iaciat
pecte aquodã mulite detrahũt᷑ et ad
ip̃m cui inscͥpte orãt ciceronẽ plati

Expanded text:
literas iaculo insertas Gallus non suspectus literas iaculo insertas Gallus non suspectus Gallis tulit ad Cesarem. Qui, ut erant, rebus cognitis, legiones sibi omnes expectandas non existimans, ne mora periculum allatura eduxit cito cum paucis, quam tarde cum multis, proficisci. Convenerunt, qui evocati erant, omnes. Labieno  veniret. Ille rescripsit legionis et legatorum cede sublatos animos hostium, et omnem potentiam Treverorum ad tria millia passuum in armis esse: si discedat hoc in statu, non profectionem, sed fugam potius visum iri, nec preterea suum iter vacare periculo. Cesar, quamvis ad paucos redactus, legati tamen consilium approbavit, dumque ad hostes properat, in itinere audit, quanto apud Ciceronem in distem quemdam psuas ferat, et, si castra ingredi nequeat, alligatas iaculo intra vallum iaciat.pecte a quodam milite detrahuntur et ad ipsum, cui inscripte erant, Ciceronem perlate
Abbreviated transcription (Latin):
emussione traffigit ꝯcuruit ꝯͣ. unũ nulia et
cadauer suũ clipeis ꝓtegẽtes hoste telis om̃s
pͥmũt reditũq eiꝯ impeduit iam scutũ sagi¬
taꝵ una traiecerat alt̾oq heẜat dextiũq ad
capulũ reflectenti obstabat sic implicitũ hostes
p̾uuit eniulus ad iubat fertq illi que odisse
ꝯsueuerat auxiliũ ĩ hũic pͦ omisso tota aties
ruit stricto gladio seq ⁊ illũ ꝓtegẽs uno.
hostiũ occiso parũ ꝑ alios sub mouera. ¶Sẽd
dui ardẽcisiꝯ̃ ĩ ue hitur eloco altiore extidit
Cui ꝯfesciu pullo affuit ⁊ smilit̃ cͥtcũ¬
uẽtũ emanibꝰ hostui expeditis ⁊ nudato
iã gladio metuẽdus eͣxipuu¶Sic illesi
dies durior obsidio et uuluerib ĩ teriore
nulicia afflicta de crescebat nũs defẽ¬
loꝵ atq hostiu augebat  tãto ticero
hostiũ lapsi et sub oculis suoꝵ eiudeli¬
bꝰ supplitus ĩ t̾fecti reliquos u̾to tetiore
lia qui libertate ⁊ magnis p̾mus ꝓmssis

Expanded text:
t cadaver suum clipeis protegentes hostem telis omnes premunt, reditumque eius impediant. Iam scutum sagittarum una traiecerat balteoque heserat dextramque ad capulum reflectenti obstabat. Sic implicitum hostes premunt, emulus adiuvat fertque illi, quem odisse consueverat, auxilium. In hunc, primo omisso, tota acies ruit. Ipse stricto gladio seque et illum protegens, uno hostium occiso, parumper alios submoverat, sed dum ardentius invehitur, e loco altiore excidit. Cui confestim Pullo affuit, et similiter circumventum e manibus hostium expeditus et nudato iam gladio metuendus eripuit. Sic illesi dies durior obsidio et vulneribus interiore militia afflicta decrescebat numerus defensorum atque hostium augebatur, tanto Cicero hostium lapsi et sub oculis suorum crudelibus suppliciis interfecti reliquos merito terrore lia, qui libertate et magnis premiis promissis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmo mane castra mouet et quale
agredi loco iniquissimo piculosuz et
ciccrone liberato dilatõe tuta eati
sb̾stitit et locis ydoneis castra mẽts
eiãt cĩ uere pauci uix septẽ milia si
etia pantiores et arte ducis effects
uat ut pancissimi uiderẽtur uantꝰ
eniq ꝯtẽpta fuit ut amane prorio
id castia hostes accederẽt ¶Cesar uẽ
et castia undiq quiuntri iulta ꝯla
uilatõe mietꝰ nuiꝑaret tanto eĩ tãq
uicto erat aĩo ut de tanta hostium
iciẽces que apd̃ ⁊ oanos gerelatur
formidine aribitiati loco ubi ꝯstite

Expanded text:
Primo mane castra movet, et ad quaggredi loco iniquissimo periculosum et, Cicerone liberato, dilationem tutam ratus substitit, et locis idoneis castrametatus Erant enim vere pauci, vix septem millia, sed etiam pauciores, et arte ducis effectum erat ut paucissimi viderentur. Tantus denique contemptus fuit, ut mane proximo ad castra hostes accederent. Cesar veroet castra undique communiri multa cum simulatione metus imperaret. Tanto enim tamque invicto erat animo, ut de tanta hostium picientes que apud Romanos gerebantur, et formidinem arbitrati, e loco ubi constite
Abbreviated transcription (Latin):
soli uatalis auxilius ĩ uitat iubet ut
rõaua classẽ ⁊ castra ꝑ ducis absẽtiaz
ĩ defesa quatis possint urribꝰ ĩ uadãt
ꝑent illi seu prie caritas seu iussꝯ suꝑ¬
ioris urgeret cũq ad castra ueissẽt erupẽ¬
ces rõam młtis occisis et uno regũ cap¬
to cui lugotorix fuit nom ĩtra ualluz
sospites rediere. quo euẽtu p̾ẜtun de

Expanded text:
soli natalis auxilium invitat; iubet, ut soli natalis auxilium invitat; iubet, ut romanam classem et castra per ducis absentiam indefensa, quantis possint viribus, invadant. Parent illi, seu patrie caritas, seu iussus superioris urgeret; quumque ad castra venissent, erumpentes Romani, multis occisis et uno regum capto, cui Logotorix fuit nomen, intra vallum sospites rediere. Quo eventu, e
Abbreviated transcription (Latin):
nuꝑatis ac fruiuẽto que illi lete ac cele¬
riter ꝯpleuere/ nichil aliud petẽtes ꝙͣ ut
occisi regis filiũ ab occisoris crudelitate ꝓte¬
geret¶ Dua urrẽ. Ce. p̾ciba nõ egebat qũi
adolosces ille iaz iude s abiutio carꝯ ciat
nempe qui ut manus sui hostis euaderet
ad eũ ad huc ĩ gallia existẽtẽ suplex aces¬
ẜat susceptusq erat ĩgrã triuouãtium
exẽplu secute quq urbes alie se suuilit᷑
dedidert ¶Ibhis edectꝰ. Ce. ꝙ ĩ silua cassi¬
uellanꝰ locũ munitissimũ ⁊ obiectu. Ce.¬
arboꝵ ac paludũ pene ĩ accessibłe hr̃t
atq nicħ tutiorẽ ꝙͣ ulł ĩ urbiba extĩaret
his ip̃is dutibꝰ adcũ ꝑgit quẽ cũ aliquã¬
tulũ deffẽdisset qui ad cuscodiã deputati
erãt fuga tande p̾ciriti reliq̃te inqua
młti hostiũ ꝯphensi occisiq st̃ multu¬
q ibi pecoris iuuẽtũ locꝰ expurgatus
iebꝰ quatuor britquie regłos ꝗ ꝑtes
extremas ĩsule regebãt ꝑ legatos ad

Expanded text:
imperatis ac frumento, que illi lete ac celeriter complevere, nichil aliud petentes, quam ut occisi regis filium ab occisoris crudelitate protegeret. Qua in re Cesar precibus non egebat, quoniam adolescens ille iam inde sibi ab initio carus erat, nempe qui, ut manus sui hostis evaderet, ad eum adhuc in Gallia existentem supplex accesserat, susceptusque erat in gratiam. Trinovantium exemplum secute quinque urbes alie se consimiliter dediderunt. Ab his edoctus Cesar, qua in silva Casivelanus locum munitissimum et obiectu cesaaret, his ipsis ducibus ad eum pergit. Quem quum aliquantulum defendissent, qui ad custodiam deputati erant, fuga tandem precipiti reliquere; in qua multi hostium comprehensi occisique sunt; multumque ibi pecoris inventum; locus expugnatus rebus quatuor Britannie regulos, qui partes extremas insule regebant, per legatos ad
Abbreviated transcription (Latin):
xcim milliũ passuũ ĩ cͥruitu horis.
ribꝰ nõ ĩtegris ex plenere et suis locis
ueus ad dite inuinteq obsidionalibus
ucedentibꝰ annis edocti erãt ⁊ nc cap¬
moꝵ quorũdam romanoꝵ ꝯsilio atq
opa iuabãt᷑ ¶ultis diebꝰ durauit
oppugnatio et die qͦdam uentil forte
uchementibꝰ igne arida ĩ castra iacta¬
to cuctisq iuitus ardetiba res i ultinũ
est adducta discrnuen Ganta ãt roanorum
militũ uirtus fuit ut cũ ⁊ teloꝵ procellis
urgerẽt ᷑ et fla̾nus afflati ac senusti cent
et fortũe coꝵ ĩcẽdio õs assimerẽt᷑ nũꝙͣ ali¬
quis a . ad illas oculũ reflecteret a ͭ moniẽ¬
to tpris adefẽtõe cessaret¶ t ꝙ ꝙͣ romauis
ĩtruseci deẜta statõe quã defẽdebat hostes
mitu fiõtis ac u̾bis ad ĩtroitu ĩuitarẽt u

Expanded text:
cim millia passuum in circuitu horis tribus non integris explevere; et suis locis turres addite muniteque obsidionalibus precedentibus annis edocti erant, et nunc captivorum quorumdam romanorum consilio atque opera iuvabantur. Multis diebus duravit oppugnatio, et die quodam ventis forte vehementibus, igne arida in castra traiecto cunctisque intus ardentibus, res in ultimum est adducta discrimen. Tanta autem romanorum militum virtus fuit, ut, quum et telorum procellis urgerentur et flammis affecti ac semiusti essent, et fortune eorum incendio omnes absumerentur, numquam aliquis aut ad illas oculum reflecteret aut momento temporis a defensione cessaret. Et quamquam Romanis intrinseci, deserta statione quam defendebant, hostes nutu frontis ac verbis ad introitum invitarent;
Abbreviated transcription (Latin):
uõdũ fania ꝑuenerat aliqͦt ligna
arram uctorie tenẽtes magno in¬
petu castra ĩ uadt ¶ Romani asq ad
uesyã crica defẽtoe occupati per.
noctẽ exquecta añ iã mat̾ia cẽtum
iugniti turres ĩ castroꝵ anibitu at¬
tollũt tam mira uelocitatz ut ma¬
ne hostes attoniti nõ hũanil opsi
mõstrũ aliqd̃ sͥ cernere inderẽ ¶¬
tinatoe certatũ ẽ dũ galli ꝑpetut u¬
torie huic repositã spem putarens
Romani ãt ꝑicłin cognoscẽtes nb
omitterẽt et quod luci deffiuss noll
suppleret ⁊ iuy ullũ sopori tps ĩdil¬
getur nõ ab alus mͦ s ab ip̃o duces¬

Expanded text:
nondum fama pervenerat, aliquot lignatarrham victorie tenentes, magno impetu castra invadunt. Romani usque ad vesperam circa defensionem occupati per noctem ex convecta iam ante materia centum viginti turres in castrorum ambitu attollunt, tam mira velocitate, ut mane hostes attoniti non humanum opus, sed monstrum aliquod sibi cernere viderentinatione certatum est; dum Galli perpetue victorie hic repositam spem putarent, Romani autem periculum cognoscentes nichil omitterent, et, quod luci defuisset, nocte supplerent, ut vix ullum sopori tempus indulgeretur; non ab aliis modo, sed ab ipso duce
Abbreviated transcription (Latin):
saro contusus graui clipeoq et galca
ictuii u disietis gladio ad ertremum¬
sr impẽsis egregie pene iaz ex armatiss
ad huc tñ lorica grauis duplici se r
undas sua oya hostiũ sanguĩe rubicu¬
das nuecit ac reu̾sus ad suos unde glo¬
ria merebat᷑ uenia pxĩtulaui nempẽ cũ
Ce. cõsperissz parce ĩ quit e ortime iut¬
ꝑator arma ꝑdidi Ad ille sumiꝰ extimator
meritoꝵ cus sub occulis gesta res erat
et facta uiri fortia et uerba mag̾fica
cc̃tiuonata honore romunerauit x
¶ncidit ꝑ hos dies res ꝑua qͥdẽ dictu
s euẽtu magna atq picłosa Naues in
galus diisse quib ĩ erat eqͥtat raucis
cũq britanicis ia lictorib ꝓpiquãtes
ĩ ꝯspectu suoꝵ eẽnt tatis repẽte tẽrestati¬
in aquassate sũt ut õs undiq sꝑgerẽt᷑
et aliq̃ unde uenerãt iuolẽcia pelligi ũte¬
tẽcur alie ad altera ĩ sule sũmo cũ discͥ¬
mine cogeret᷑ qmi etiã naues alie ⁊ loge

Expanded text:
saxo contusus, gravi clipeoque et galea saxo contusus, gravi clipeoque et galea ictuum vi disiectis, gladio ad extremumerditis, sed impensis egregie, pene iam exarmatus, adhuc tamen lorica gravis duplici, se in undas, sua opera hostium sanguine rubicundas, iniecit, ac reversus ad suos, unde gloriam merebatur, veniam postulavit. Nempe quum Cesarem conspexisset: Parce, inquit, optime imperator; arma perdidi. At ille summus estimator meritorum, cuius sub oculis gesta res erat, et facta viri fortia et verba magnifica centurionatus honore remuneravit. Incidit per hos dies res parva quidem dictu, sed eventu magna atque periculosa. Naves in Galliis dimisse, quibus inerat equitatus, paucis quumque britannicis iam litoribus propinquantes in conspectu suorum essent, tantis repente tempestatibus conquassate sunt, ut omnes undique spargerentur, et alique, unde venerant, violentia pelagi verterentur, alie ad alteram partem insule summo cum discrimine cogerentur. Quin etiam naves alie, et longe
Abbreviated transcription (Latin):
pugnãdũ estus equori refluxu uit̾ scitui
illud d̾ scopulu ab ĩ sula diriuiebat aquis
exhoneratu trãsitũ nõ negaret atq ideo
barbaroꝵ igens copia siuis auxilio ad ue¬
niss reliqͥs quatuor iusto pauõe ꝑt̾itis⁊
abiectis uł oranti forsan socio diuiissis pilis
solus sceua cõtra hostiũ atiem scetit ĩ nio¬
bilis et sua et coĩtu unꝰ quq nulitũ pila
in hostiu mẽbra ulło ĩ cassũ eunte iacu¬
latꝰ tadem oĩbꝰ assũptis stricto obiuos
muciõe unuꝙͣq ut se pͥmꝰ obtulerat nc̃
scuto nũs gladio excipiens ac postͥnens
diu utriq ꝑtiu adnurabile ỹbuit specta¬
culũ et tot nuliũ ĩ lictore duuicantium
ad se unũ iituendũ oculos atq ora ꝯñtit
Cu iaz demiq nõ ut in aunatũ meu
s ut nniturra munica oĩ iussu ira pu¬
dorq hosciũ ĩ furorẽ u̾sꝰ incũb̾et iamq¬
et femur ingenti trasfixꝰ celo multum

Expanded text:
pugnandum estus equorei refluxu interstitium pugnandum estus equorei refluxu interstitium illud, quod scopulum ab insula dirimebat, aquis exoneratum transitum non negaret, atque ideo barbarorum ingens copia suis auxilio advenisset, reliquis quatuor iusto pavore perterritis et abiectis vel oranti forsan socio dimissis pilis, solus Sceva contra hostium aciem stetit immobilis, et sua et comitum unus quinque militum pila in hostium membra, nullo incassum eunte, iaculatus; tandem omnibus absumptis, stricto obvios mucrone, unumquemque, ut se primus obtulerat, nunc scuto nunc gladio excipiens ac prosternens, diu utrique partium admirabile prebuit spectaculum, et tot millium in litore dimicantium ad se unum intuendum oculos atque ora convertue iam denique non ut in armatum virum, sed ut in turrim munitam omni nisu ira pudorque hostium in furorem versus incumberet; iamque femur ingenti transfixus telo et vultum
Abbreviated transcription (Latin):
et quicqd uictoribꝰ ucti debẽt offe¬
rẽtes cũ his ⁊ conuꝰ redut que ad
ces̃ ut dixĩꝰ pͥmissũ et cõmuissa edere
ĩ cipiẽte unicłis astͥurerãt nc solutũ
ienuttẽces iuolati culpa ĩ młtitudiꝰ
refleyert et eriori publico uenia peti¬
ꝓ pace ꝑlegatos ultro eypedita et ob¬
ceta bellũ ĩ tullisser hostillia ĩaicos
ausi uenia tñ supplicibꝰ nõ negauit qua
negare nec nouerat nec solebat ꝑtim datꝭ
ꝑtim ꝓmussis obsidibꝰ pax ꝯuẽca ẽ Princi¬
pes britanoꝵ turbas ad griculturã reu̾ti
scudio sactagẽtes ¶paulo nũꝯ festiuatio
scena uiii michi iuꝵ abstulit quẽ ĩ mediũ
uirtꝰ eiꝰ et fauia restituet Is est marca
cesuis sceua nules. Ce. qui hoc ip̃o quẽ
p̾misiuiuit ad insulã appulsu scopulu
litori proximnus plenũ turbis hostiu cõ¬
tuitꝰ cũ quatuor tm̃ quulitonibꝰ cimibu
eo trasuectus et egregia paucitate barba¬
rica iultitudiue agressꝰ est ¶ Tuq int̾

Expanded text:
id victoribus debent victi, offerentes. Cum his et Comius rediit, quem ad eos, ut diximus, premissum et commissa edere incipientem vinculis astrinxerant, nunc solutum remittentes violati culpam in multitudinem reflexerunt, et errori publico veniam peti per legatos ultro expetita et obtenta bellum intulissent, hostilia in amicos ausi, veniam tamen supplicibus non negavit, quam negare nec noverat nec solebat. Partim datis partim promissis obsidibus, pax conventa est. Principes Britannorum turbas ad agriculturam reverti studio satagentes. Paulominus festinatio unum michi virum abstulit, quem in medium virtus eius et fama restituent. Is est Marcus Cesius Sceva, miles Cesaris, qui hoc ipso, quem premisimus, ad insulam appulsu scopulum litori proximum plenum turbis hostium contuitus, cum quatuor tantum commilitonibus cimba eo transvectus, et egregia paucitate barbaricam multitudinem est aggressus. Quumque inter
Abbreviated transcription (Latin):
finibꝰ fcm̃ refert Nõ e at̾ magna dis¬
q hodie sunt g̾niani ¶ Post ħ abigrix
tante discur̃t legaros duos et
et recuꝑande ĩ ꝑpetnũ gallice liber¬
tatis occasiocr labi ꝑ ignamã pati¬
aut᷑/ Ardẽtes ĩ fla̾niare ꝓfacile ẽ¬

Expanded text:
isque hodie sint Germani. Post hec Ambiorix, tante, discurrit, legatos duos et et recuperande in perpetuum gallice libertatis occasionem labi per ignaviam patiantur. Ardentes inflammare
Abbreviated transcription (Latin):
cocta et tͥbum militũ ac cẽturoues plu¬
rum secũ sentiẽtes ne utiꝙͣ discedẽdu
exhibernis ab qr eiꝰ qͥ illos hic locasset
uupio ꝯsulekat castra eĩ ẽẽ ualida et
munita rem frumẽtaria ab unde luꝑ¬
petere ¶Diub̃ꝯ ita se hũtibꝰ et ebirrões
antiqͦ hoste ꝯsiliũ accape Conta ista.
tituriꝰ sabius metũ ũbis augere et
miłta dice̾ nõ ꝯsilii auctore s ꝯsiluĩ exti¬
mãdũ ⁊ nõ qs s qd̾ quisq dicat attẽ¬
dẽdi.¶Credere se Ce. ĩ italia ꝓfectũ qͦ
pũte ne eburneos ħ ausuros neq cariu¬
tes pͥncipẽ suũ quẽ diebꝰ illis occideraut

Expanded text:
Cotta et tribuni militum ac centuriones plurimi secum sentientes neutiquam discedendum ex hibernis absque eius, qui ibi eos locasset, imperio consulebant; castra enim esse valida et munita, rem frumentariam abunde suppetere; quibus ita se habentibus, et Eburones antiquo hoste consilium accipere. Contra ista Titurius Sabinus metum verbis augere et multa dicere: non consilii auctorem, sed consilium estimandum, et non, quis, sed quid quisque dicat, attendendum; credere se Cesarem in Italiam profectum, quo presente neque Eburones hec ausuros, neque Carnutes principem suum, quem diebus illis occiderant,
Abbreviated transcription (Latin):
quid sub &i taciti cogitabãt hostie
ꝑditor qui uoctue nus iugilus ⁊ afuso
castioꝵ murnuire ituroe mane pre¬
sagiebat uec qua ituri eẽnt dubi¬
cabat ad ꝓxĩa scilic legatõe oppor¬
tumo eos loco expectabat ¶Erat uie
medio ꝓcul acastris ad duo nulia
passuui uallis nemorosa et difficilis
llic locarat ĩ sidias cũ ĩ ea uallem
romana acies desit dissert. hostes. in
retroq ex nisidus er upũt ut nec pͥ¬
nuẜ nced̾e nec ultis retro cede licitũ¬
eet nuquissimis pugna locis iusti¬

Expanded text:
quid subesse taciti cogitabant. Hostis proditor, qui nocturnis vigiliis et confuso castrorum murmure ituros mane presagiebat, nec, qua ituri essent, dubitabat, ad proximam scilicet legionem, opportuno eos loco expectabat. Erat vie medio procul a castris ad duo millia passuum vallis nemorosa et difficilis: illic locarat insidias. Quum in eam vallem romana acies descendisset, hostes ante retroque ex insidiis erumpunt, ut nec primis incedere, nec ultimis retrocedere liceret. Iniquissimis pugna locis insti
Abbreviated transcription (Latin):
quid euenerit adũsi ate crigẽt iõez qui
si tu pmisseris cras suis ꝯmuilitond
ꝯũcti et se xicło exemerit et suo illqͥ
euẽtu effeceũt tutiores alioqu dis¬
gregati alius aͥ. fanus aut fer p
culũ subituri st̃. Rũpit᷑ interea asla
oĩa modo sui duces unũ senciãt ata
res tiahit  ĩ qua quidẽ cunosior fu¬
rim forcasse ꝙͣ debui et potu fatea
ribꝰ ꝓstrĩgere ¶Sed deum testor mu¬
ĩ ambiguo astitut ¶ Io qui exi
rei scio nõ alit̾ scrabedo cõpassa sũ qͣ
si futura nũc et res iỹa et nota i
mẜabilis fuus eẽt ¶ Cui occiriere si
ꝯsilio possez uec auxilio ca me ce¬
passio diutius ꝙͣ uolebã ĩ hac nar¬
ratoe decinuit ¶ Euã tibi olectorse
excusatꝰ expedio Tade gͦ nõ idẽ s
college ꝑtinatia uictus cotta asert

Expanded text:
quid evenerit adversi, a te exigent rationem, qui, quid evenerit adversi, a te exigent rationem, qui, si tu permiseris, cras suis commilitonibus coniuncti et se periculo exemerint, et suo illos adventu effecerint tutiores. Alioquin disgregati a suis aut famis aut ferri periculum subituri sunt. Rumpitur interea consilium. omnia, modo sui duces unum sentiant; conres trahitur. In qua quidem curiosior fuerim fortasse, quam debui; et potui, fateor, ribus perstringere. Sed, Deum testor, miin ambiguo constitutis, ego, qui exitum rei scio, non aliter scribendo compassus sum, quam si futura nunc etiam res ipsa et notus michi miserabilis finis esset, cui occurrere nec consilio possem nec auxilio. Ea me compassio diutius, quam volebam, in hac narratione detinuit, quam tibi, o lector, sic excusatus expedio. Tandem ergo non ratione, sed college pertinacia victus Cotta consent
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ galliã q̃ solebat s aliã uescio quã ext̃¬
no subditã impio atq ĩ oꝑe głie nulita¬
ris g̾maniã rheni trãsitu et arioiusti fuga
ac morte uictoriisq tã miltꝭ Rc̃anoꝵ ꝑu¬
dorẽ ĩ expiabłes ꝯcepisse neuta iugũ fene
ꝓpoĩtũ ẽẽ demq iuderi ẜ nõ posse sine.
tutũ eẽ posse ĩ mora aliqd̃ ex pugtõis aͭ
obsidionis ĩdissessu a ͭ. ulł ꝓrsꝯ ẽẽ ꝑicłm¬
saz si nil ambigui sit eos ad ꝓxnuã legi¬
ouẽ tuto calle uẽtuos ulłzq passuros
nisi unicũ uie breuis ĩ comodũ sui aut
sua ferret oppĩo metuedũ aliqͥd iustaret
uł nõ utile certe uł utilissnuã ẽẽ ꝓfectãe
turo. Uis cotta fortesq uiri al ac̾nue.
resistebãt. Itaq crescẽte licigio tituriꝰ in
collega indignabũda exclamat Gic ut
ab oiꝰb audiret et ui̾cite ait s oĩo sic ẽ
aĩus nõ sũ ego qui mag̾ ꝙͣ uos õs mor¬
tẽ tueã s huic et oscedit nulites Si

Expanded text:
solebat, sed aliam nescio quam externo subditam imperio atque inopem glorie militaris; Germaniam Rheni transitu et Ariovisti fuga ac morte victoriisque tam multis Romanorum pudorem inexpiabilem concepisse; neutri iugum ferre propositum esse; denique videri sibi non posse sine tutum esse: posse in mora aliquod expugnationis aut obsidionis, in discessu ausi nichil ambigui sit, eos ad proximam legionem tuto calle venturos, nullumque passuros, nisi unicum vie brevis incommodum: sin, ut sua ferret opinio, metuendum aliquid instaret, vel non inutilem certe vel uturo. His Cotta fortesque viri alii acerrime resistebant. Itaque, crescente litigio, Titurius in collegam indignabundus exclamat sic, ut ab omnibus audiretur: Et vincite, ait, si omnino sic est animus. Non sum ego, qui magis, quam vos omnes, mortem timeam. Sed hi, et ostendit milites, si
Abbreviated transcription (Latin):
lo priuatiz qd Ce. debeo ꝑsoluere Mouẽe
gͥ et obtesto: õs nõĩatim titurui sabmũ
ꝓ uire hospitii qd̾ illi ẽ mecũ ut ude ntati
sue suoꝵq ꝓuideãt ab cundo magna ei
germanoꝵ miãꝯ p̃cio ꝯducta r̾henũ trã¬
sut biduoq aderit unũ bona fide polliceor
uiroq tutũ illiꝯ ꝑmees fiues iter fore
Itaq patrie ꝓ naturali uire ꝯsuluero eãq
hibernoꝵ graui fase leuauero et. Ce.
pro sius beneficus uicem redidero legienẽ¬
q ẜuauero ĩ ꝯsilio ño stet haud dubie:
ꝑitura ¶Tus dictis ille abiit i nũtii
ad legatos redeut et audita renu̾ciant
subita re ꝑculsis ea ꝙͣuis ab hoste dicerẽt᷑
ꝙ eburonũ ciuitas tam ꝑua nisi alie ꝯs¬
piraret nũꝙͣ tam magua .ꝙͣ. Ce. ausa

Expanded text:
lo privatim, quod Cesari debeo persolvere. Moneo igitur et obtestor omnes, nominatim Titurium Sabinum pro iure hospitii, quod illi est mecum, ut indemnitati sue suorumque provideat abeundo. Magna enim Germanorum manus pretio conducta Rhenum transiit, biduoque aderit. Unum bona fide polliceor iuroque, tutum illius per meos fines iter fore. Ita et patrie pro naturali iure consuluero, eamque hibernorum gravi fasce levavero, et Cesari pro suis beneficiis vicem reddidero, legionemque servavero, in consilio modo stet, haud dubie perituram. His dictis, ille abiit, nuntii ad legatos redeunt, et audita renuntiant. Subita re perculsis, ea, quamvis ab hoste dicerentur, quod Eburonum civitas tam parva, nisi alie conspirarent, nu
Abbreviated transcription (Latin):
plio nictores ꝓtinꝰ ad castia ꝓdeũt
oppugnada qͥbꝰ egregie nõ defensis
inͥ s enussu eqͥtu uictis hostibus
ic repłsis ambiorix uĩcedi spe pͥua
ad falledi spem ꝯũsꝰ exclamat
posse lite colloqͥo diffiuri ¶Nitũtur
duo romãꝰ unꝰ alt̾ ispanus a.Cc.
idip anibiorige̾ mitti solitꝰ amibi.
sic adloquit᷑ ¶ Ego ĩqͣuit .Ce. pro
sus ĩ iuemieritis iułtũ debere pro
meis pendere solco tributo me aͥ nuo
liberauit: Ip̃e inͥ iucũ filiũ ac nepotẽ
ques illi obsidũ sub noĩe hẽbãt ĩ uuu¬
culis ⁊enuisit Nũt uõ qd̾ de oppug̃¬
toe cascioꝵ accidis nõ meo qsilio s

Expanded text:
inus ad castra prodeunt oppugnanda. Quibus egregie non defensis modo, sed emissu equitum victis hostibus ac repulsis, Ambiorix vincendi spe privatus, ad fallendi spem conversus exclamat,posse litem colloquio diffiniri. Mittuntur duo, romanus unus, alter hispanus, a Cesare ad ipsum Ambiorigem mitti solitus. Hos Ambiorix sic alloquitur: Ego, inquit, Cesari pro suis in me meritis multum debere profmeis pendere soleo, tributo me annuo liberavit; ipse michi meum filium ac nepotem, quos illi obsidum sub nomine habebant in vinculis, remisit. Nunc ergo quod de oppugnatione castrorum accidit, non meo consilio
Abbreviated transcription (Latin):
per simo hũerat ĩ honore rͥncipes iebellionũ
młti erat iit̾ quos ĩdicionarꝰ treueriq
magnũ s̾ locũ singłari quada aĩositate p̃¬
siipẜat legatos tras rhenũ mttẽdo pecuniat
ꝓmictedo mag̃m ꝑtẽ romani excit ĩt̾fecta
et suystites metu scĩanumnos asserẽdo¶eq̃
tii. uit medatus a ͭ ꝓmussis mouere aĩos.
poterũt memores auouiti et belloꝵ cum
rõanis ĩfelicit ex ꝑtoꝵ destitutꝰ ĩdiciomiaꝰ
ag̾iuaiuis ad gallica se ꝯũtit auxilia et tãti

Expanded text:
lionum multi erant, inter quos Indiciomarus Treverique magnum sibi locum singulari quadam animositate presumpserant, legatos trans Rhenum mittendo, pecunias promittendo, magnam partem romani exercitus interfectam et superstites metu semianimes asserendo. Nec tamen aut mendaciis aut promissis movere animos potuerunt, memores Ariovisti et bellorum cum Romanis infeliciter expertorum. Destitutus Indiciomarus a Germanis ad gallica se convertit auxilia, et tantum
Abbreviated transcription (Latin):
nõi studebat᷑ ĩ cũtis obtẽpatũ illd̾ exp̃ssi
deditio ĩꝑatũ neq̃ ĩ re tͥnouãtibꝰ alisq
deditus rõanoꝵ añ illos ĩ adubratio occisi
regis filio nocarẽtur¶ dis ex̃plicitis ad
litꝰ et ad classẽ redut nauesq ut iussrt
repatas ĩuei̾ens ꝯscẽdit cũ ex̾citu ⁊ in¬
gẽti captiuoꝵ turba ꝓxĩs p̾lus ĩt̾cepta¬

Expanded text:
 Illud expressim Dedico imperatum, ne qua in re Trinovantibus aliisque dediticiis Romanorum, ante alios Mandubracio, occisi regis filio, noceatur. His explicitis, ad litus et ad classem rediit, navesque, ut iusserat, reparatas inveniens conscendit cum exercitu et ingenti captivo
Abbreviated transcription (Latin):
ret poss. alt̾a altĩ ope ferre haid
sane dificile iudet᷑ et p̾erat siglie
legionibꝰ suigli legati unã exollu
tãspadana legionẽ ĩ eburnes nit¬
tẽs quq cohortibꝰ duos illi quor
ĩ p̃cedẽtibꝰ mẽcio ẽ hĩta quĩtun
tituriũ sabiuũ et lucui aru̾culen
cotta legatos atͥbuit forte ideo ꝙ¬

Expanded text:
ret, posse altera alteri opem ferre haud sane difficile viderentur, et preerant singulis legionibus singuli legati. Unam ex omnibus transpadanam legionem in Eburones mittens cum quinque cohortibus duos illi, quorum in precedentibus mentio est habita, Quintum Titurium Sabinum et Lucium Arunculeium Cottam legatos attribuit
Abbreviated transcription (Latin):
in locis aubiorix uir quids calids¬
siuꝯ ac pessimꝰ simłq gariuoles
uir simplitior imꝑabaãt s anlio¬
zix eccioso ut sepe accidit collegi
negocia puͣ. uẽtillabat anibo tatĩ
beniẽtibꝰ legatis obiui ꝓceterił
quorũdã hõui ĩ genia moy accer
nũcus ĩ ditõmari treuerẽsis qui le
et rõaues oderat ab obsequie adri¬

Expanded text:
Ambiorix, vir quidem callidissimus ac pessimus, simulque Caruolcus, vir simplicior, imperabant; sed Ambiorix, otioso, ut sepe accidit, collega negotia publica ventilabat. Ambo tamen, venientibus legatis, obvii processerunt, quorumdam hominum ingenia, mox acceptis nuntiis Indiciomari Treverensis, qui Cesarem et Romanos oderat, ab obsequio ad re
Abbreviated transcription (Latin):
uar p̃sidio tuerẽtu arepta occasiõe
elatebris erũpẽtes sẽp romanas ĩ ua¬
derẽt legioes seqz illesos unde uene¬
at armoꝵ leuitate iecperet ¶Cas¬
siuellanꝰ ip̃e britaniti belli dux ac ꝓtiplmi
spe a̾missa oẽm ĩ siluis atq ĩsidus spem
locarat ⁊ diuussis eqͥnbo atq peditibꝰ s
solis esedarus utroꝵq officia pũtãtiba
ac difficilibꝰ sese locis cred̾e ausus ex abdito
romanoꝵ acta atq itiuera obserbabat cũ
matiem elici ulło posset ĩgenio adiuua¬
batq eũ nata ipsa locoꝵ usq quaq silues

Expanded text:
varum presidio tuerentur et, arrepta occasione, varum presidio tuerentur et, arrepta occasione, e latebris erumpentes sepe Romanas invaderent legiones, seque illesos, unde venerant, armorum levitate reciperent. Casivelanus ipse, britannici belli dux, aperti prelii spe amissa, omnem in silvis atque insidiis spem locarat, et dimissis equitibus atque peditibus, solis essedariis utrorumque officia prestantibus ac difficilibus sese locis credere ausus, ex abdito Romanorum actus atque itinera observabat, quum in aciem elici nullo posset ingenio; adiuvabatque eum natura ipsa loco
Abbreviated transcription (Latin):
uelut oũu fortissuuo et ĩ sule tocuis
qua p̃terii sueuoꝵ mutata sũt oĩa
ase ei eyẽpli grã ¶ta dehis scͥptu
e leporẽ galliua atq anceiẽ gustare
fas nõ putãt ¶Quoꝵ certe hodie.
no gustũ mode s nec esum relpiuit
dmucto alia stultiora de moriba ad
aes gestas redeo ¶E It taniesis brita¬
alluit amr̾ ẽ aũt uno tm̃ ut aiint
loco pedibꝰ cũ difficłrate uadibilis
¶o cũ cassiuellanꝰ magnas copiat̃
orrayiss supuenit ad locũ. Ce. hosti¬
lꝯq ꝯspectis ĩ adusa ripa yͥmisse
eqͥrati et legionibꝰ sequi uisis uix
redibili feruore anem trãhut cu
es aquis nõ nͥ capita peditũ exta¬
et. Quibꝰ eiũsis ad ripã ĩt sictos
et madidos acta res c̃Ita ut qui aqͥs
madebat sanguĩe sic eos madeface¬
iet atq ĩ fuga u̾terẽt ¶Et ut iułta
pautis eypedia cͥca hee plurnua.
lora per id fp̃s uarus quide̾ casibo
coman iuctores non sine ꝑiculis.
licet iułtis ac gr auibꝰ ꝙ se hostes sil¬

Expanded text:
velut omnium fortissimo, et insule totius qua preterii Suevorum: mutata sunt omnia. Ecce enim exempli gratia ita de iis scriptum est. Leporem, gallinam atque anserem gustare fas non putant, quorum certe hodie non gustum modo, sed nec esum respuunt. Obmitto alia stultiora de moribus: ad res gestas redeo. Est Tamesis, Britaalluit. Amnis est autem uno tantum, ut aiunt, loco pedibus cum difficultate vadabilis. Eo quum Casivelanus magnas copias contraxisset, supervenit ad locum Cesar, hostibusque conspectis in adversa ripa, premisso equitatu et legionibus sequi iussis, vix credibili fervore amnem transiit, quum ex aquis nonnisi capita peditum extarent. Quibus emersis ad ripam, inter siccos et madidos acta res est ita, ut, qui aquis madebant, sanguine siccos madefacerent, atque in fugam verterent. Et ut multa paucis expediam, circa hec loca plurima per id tempus variis quRomani victores, non sine periculis licet multis ac gravibus; quod se hostes sil
Abbreviated transcription (Latin):
entes ab eqͥtatu cesareo fusi st̃ ĩ siluas¬
q refugerat Ibi locũ nã ualidũ trũtis
ac trasu̾sis arboribꝰ ualidissimũ effe¬
cerat ¶Co tñ septima legio penetrauit
et qͣi feras lustris ferro expulit at duz
profugos longius sequi uellet ꝓpt̾ locoꝵ
imꝑitiam aduce ꝓhibita est. Nic qͦ
tẽpestas alta cdassem ⁊õanã sic uexauit
ut se ꝯtẽptũ agẽte mediteranca penitꝰ
ĩ dignari atq rasci uideretur occeanus
et celestis ira testrem ⁊ursꝯ ꝑuicatiã
cohercereteston eĩ tm̃ mͦ ani alte rius
equauit ĩ comodii. s trascẽdit. Sua
ubi. Ce. aquito.ituo quẽ classiss¬
fec̾at nũciatũ ẽ¶lico legiões qua
ad ĩsequedii ĩ qͥrẽduiq hostẽ nusat
exitiuere ⁊ouocauit emssisq cuus
aluis ad ĩstauradã classẽ totũ aui
adiecit ut õĩ nocturno ꝑit̾ ac die¬
no militũ labore accepte calanitan
sua uigis cura subueniat ¶ Et pͭ
quidẽ ĩ subducẽdis nauibi et cum
castͥs uno ambitu ꝯcludẽdis decen

Expanded text:
ilvasque refugerunt. Ibi locum natura validum truncis ac transversis arboribus validissimum effecerant. Eo tamen septima legio penetravit, et quasi feras lustris ferro expulit; at dum profugos longius sequi vellet, propter locorum imperitiam a duce prohibita est. Hic quoque tempestas altera classem romanam sic vexavit, ut se contemptum a gente mediterranea penitus indignari atque irasci videretur oceanus, et celestis ira terrestrem rursus pervicaciam coerceret. Non enim tantummodo damni alterius equavit incommodum, sed transcendit. Quod ubi Cesari a Quinto Atrio, quem classi prefecerat, nuntiatum est, illico legirendumque hostem miserat, ex itinere revocavit; omissisque curis aliis, ad instaurandam classem totum animum adiecit, ut omni nocturno pariter ac diurno militum labore accepte calamitati sua iugis cura subveniat. Et primo quidem in subducendis navibus, et cum castris uno ambitu concludendis, decem
Abbreviated transcription (Latin):
naues cõsce̾de. Ce. nuꝑat mltisq dolẽtibꝰ
unꝰ õius donorix imꝑiũ detrahere ausus
cũ eqͥtibꝰ ab hedius clam castͥs egreditur
ꝑte illũ sequi ac reduce̾ sui resistat occid̾e
p̃cipit le cũ eqͥtibꝰ assecutis redire ad Cc.
iubeẽtur ꝯtumnacit᷑ obstare et fidẽ coĩtu
nuplorare. Seq liberũ ⁊ libera ortũ ĩ pria
ꝓclamare¶E quices roant ut uissi erant
uociferitẽ seq manu ꝓpͥa ꝓtegẽte cͥuenr
⁊ obtruucãt / equites aũt edui duce ant¬
nusso ad cesare an nolelentes an i¬
iiti redeunt
Ost donorigis equo amyliꝰ dila¬
tam cede ad uauigatõe ĩtnussa
Ce. auini reflexit ⁊ relicto cũ tͣba legi

Expanded text:
at; multisque dolentibus, unus omnium Domnorix imperium detrectare ausus quum equitibus Eduis clam castris egreditur partem illum sequi ac reducere, sin resistat, occidere precipit. Ille, quum equitibus assecutis redire ad Cesarem iuberetur, contumaciter obstare et fidem comitum implorare seque et liberum et libera ortum in patria proclamare. Equites romani, ut iussi erant, vociferantem seque manu protegentem circumeunt et obtruncant. Equites autem Edui, duce amisso, ad Cesarem an volentes an inviti redeunt. Post Domnorigis equo amplius dilatam cedem, ad navigationem intermissam Cesar animum reflexit, et relicto in Galli
Abbreviated transcription (Latin):
tatu ier suaꝵ. Ce. face certiore iussa
rat s pͥlusis itiueriba et aphesis nũ¬
manisi auyilii metis ĩ cusso et coitũ
ecetis casꝯ uiemoria ad moniti hẽ¬
int quocũq libuerit nitacti nõ ẽm
nportua hac̃ ꝯsuetudiue hib̾uorũ
qua sublata cetera oĩa facile quẽt̾a
uio iude parata illis ẽẽ sccuritatẽ ac
icẽtia abeundi ¶ Io hec cicero loge
ili ac tituriꝰ nõ eẽ romanis morez
ut ut ꝯditoe̾s pacis ab armato hoste
uscipiat ꝙ si arma posuernit ⁊ lega¬
&x ad. Ce. nuẜuit seillis ut petita
btineat apd̾ suũ ducẽ p̃cibꝰ affutuꝵ
iec diffidere illos iustis eñ petitõnibꝰ
acile repturos Admissa gͥ sye falleda
id cogendii in scudiũ õe traslatũ ẽ ad

Expanded text:
arum Cesarem facere certiorem nisus erat, sed, preclusis itineribus et comprehensis nunmanici auxilii metu incusso, et comitum recentis casus memoria admoniti abeant, quocumque libuerit, intacti; non enim se importunam hanc consuetudinem hibernorum, qua sublata, cetera omnia facile conventura; proinde paratam illis esse securitatem ac licentiam abeundi. Ad hec Cicero, longe aliter ac Titurius, non esse Romanis morem ait, ut conditiones pacis ab armato hoste suscipiant; quod si arma posuerint et legatos ad Cesarem miserint, se illis, ut petita obtineant, apud suum ducem precibus affuturum, nec diffidere illos iustis eum petitionibus facilem reperturos. Amissa igitur spe fallendi, ad cogendum vi studium omne translatum est;
Abbreviated transcription (Latin):
rexabilit̾ perussẽt sic uictore hoia
natura uicebat ¶Scͥpsit p̃terea li¬
bieno quẽ cismare diuuẜat ut loga¬
nes sibi ꝯmissas extruẽdis classibus
eyceret ¶ Rebꝰ adu̾sis ut cunqͥ
ꝯpositis dux quietis ĩ patiẽs ad seli¬
tas curas redit et munitis casras
et subductis ĩtiauallũ nauibꝰ rels¬
toq illis ut pͥꝯ ysidio ad hostes pe
ꝯtẽdit ¶Set eos uuras auctos mo¬
dis ꝙarit unũ ĩ locũ ꝯflucntibus¬

Expanded text:
 Sic victorem hominum natura vincebat. Scripsit preterea Labieno, quem cis mare dimiserat, ut legiones sibi commissas extruendis classibus exerceret. Rebus adversis utcumque compositis, dux quietis impatiens ad solitas curas redit et, munitis castris et subductis intra vallum navibus relictoque illis, ut prius, presidio, ad hostes ire contendit. Sed eos miris auctos modis
Abbreviated transcription (Latin):
niuiꝰ aium ꝙͣ uultũ loqutt aspitẽt
petitõem ĩ iustã ꝯstatissime repilis llẽ
udignans cͥcũire xͥncipes ac terrere ne.
id agi ut gallia suis pͥuciribꝰ spoliata fa¬
ciliꝰ iugu ⁊ oane ẜuitutis exciꝑer ducẽ
illũ secũ uelle nõ ꝙ eis egeat s ut qd̾ in
gallus nõ aud̾et trasmare deductos ĩterfi¬
ciat ¶ Mouebat hec uoces ĩfrriuoꝵ aĩos
ita ut aliqͦs urramẽto ascrigeret q̃ cõĩ
prĩe utilia essẽt ut coĩ ꝯsilio g̾erentur
neq ĩ oibꝰ romanoꝵ ĩpio ut d̾orũ peret ͦ

Expanded text:
uam vultum, loquentis aspiceret, petitionem iniustam constantissime repulit. Ille indignans circumire principes ac terrere, et,id agi, ut Gallia suis principibus spoliata facilius iugum romane servitutis exciperet; ducere illos secum velle, non quod eis egeat, sed ut, quod in Galliis non auderet, trans mare deductos interficiat. Movebant he voces infirmorum animos, ita ut aliquos iuramento astringeret, que communi patrie utilia essent, ut communi consilio gererentur, neque in omnibus Romanorum imperio, ut deorum, pareretur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Cesar exteueris ad illũ que dixi
sostũ itium uenit cũ ex̃citu Illic
dasse tota p̃parata ĩ uenit. pter sexa¬
ginta naues que in meldis fr̃e erãt
quasq areliqͥs procelle maris adui̾¬
erat atq ad litꝯ unde soluerat reiessis¬
⁊ ferebit᷑ Florẽ qͦ tociꝰ gallici eqͥtata
iuenit quatuor milia erãt õs fere pͥn¬
ciyes galliar qͦr ytẽ illã quã s̃ fidaz
rebꝰ sensrat dnmictere ĩ aĩo hẽbat ¶e¬
liꝙͦs õs secũ loco obsidũ ĩ britamani.
ne qui mota se digresso ĩ gallus ortrẽt᷑
quos pũcia fideluĩ ⁊ absẽcia ꝑfidor
repͥmi posse arbitrabat. ¶ Trat inter
alios donorix eduus frat̾ diuitiati.
hus. Ce. an alios secũ duce institueret
ꝙ etiã eũ magne ap̃d̾ suos opinionis
eͥi nouerat et ĩ rõanos pessime uolũtats
Sic ut ĩ t̾dũ sic suyͣdixiꝰ de eiꝯ sup¬
plicio cogitass Adhͨ illir in ꝯcilio:
suor iactasse ꝯstabat delatũ sibi a Ce
qͥui apd̃. Ce. nõ audebat his ex causis

Expanded text:
everis ad illum, quem dixi, portum Itium venit cum exercitu. Illic classem totam preparatam reperit preter sexaginta naves, que in Meldis facte erant, quasque a reliquis procelle maris averterant atque ad litus, unde solverant, reiecisse ferebantur. Florem quoque totius gallici equitatus invenit cipes Galliarum; quorum partem illam, quam sibi fidam rebus senserat, dimittere in animo habebat, reliquos omnes secum loco obsidum in Britanniam ne qui motus, se digresso, in Galliis orirentur, quos presentia fidelium et absentia perfidorum reprimi posse arbitrabatur. Erat inter alios Domnorix Eduus, frater Divitiaci: hunc Cesar ante alios secum ducere instituerat, quod et eum magne apud suos opinionis esse noverat, et in Romanos pessime voluntatis, sic ut interdum, sicut supra diximus, de eius supplicio cogitasset. Ad hec illum in concilio suorum iactasse constabat delatum sibi a Cesare queri apud Cesarem non audebant. His ex causis