comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sere quarto ui quto ferat ᷑ cpulat᷑. uotissima certe cena nxmorie irandata ẽ. ꝙͣ ei ui¬
tellus sr̃ euis cebibuit. In aua suꝑ cetͣes sũptꝰ duo milia pisciũ .uii. milia auiũ deposi.
ibono uaspasiani ĩꝑatoris frẽ quẽ cũ capitolio incendit. Int̾fectꝰ aũt est mag
decore tractꝰ ꝑ urbẽ romã publice nudꝰ. erecta coma ⁊ capite ei subiecto adm̃tũ. gli¬
dio stertore inuoluto. ⁊ pectus ab om̃ib obuiis appetitus. postremo iugulatꝰ ⁊ ĩ tybes
teiectꝰ. etiã cõĩ caruit sepultura. Iseriit aũt etatis anno. luii. imꝑii m̃se .uiii. ⁊ de

Expanded text:
saepe quarto vel quinto feratur epulatus. notissima certe cena memoriae mandata est, quam ei Visaepe quarto vel quinto feratur epulatus. notissima certe cena memoriae mandata est, quam ei Vitellius frater exhibuit, in qua super ceteros sumptus duo milia piscium, septem milia avium adposita Sabino Vespasiani imperatoris fratre, quem cum Capitolio incendit. interfectus autem est magno dedecore: tractus per urbem Romam publice nudus, erecta coma et capite ei subiecto ad mentum gladio stercore involuto et pectus ab omnibus obviis adpetitus, postremo iugulatus et in Tiberim deiectus etiam communi caruit sepultura. periit autem aetatis anno septimo et quinquage
Abbreviated transcription (Latin):
uissimis bellis. huiꝰ breue imꝑiũ ⁊ ꝙ bona haberet exortia nͥ ad se ueritatẽ ꝓpentio:
uitẽt ᷑ insidiuis octonis eccisus est. Impii m̃se . uii. iugulatꝰ. ĩ foro rome. sepultus q¬
in ꝯrtis surs qui sũt aurelia uia nõ longe ab urbe roma. hic ẜuilius galba occisus¬
¶utiuis orcho occiso galba ĩuasit ĩpiũ mat̾no gn̾e uobilior ꝙͣ pat̾no est
ncut᷑ꝰ tñ obscuro. In pͥuata uita mollis ⁊ neronis familiaris ĩꝑio docum̃ti sui nõ potu¬
nicis ex̾citib ĩpator bellũ ꝯ̃ eũ suscepit. cũ ap̃ betriacũ in ꝯtalia leui pͥlio uictꝰ eẽt. Ingẽ¬
tes tũ copias ad bellũ haberet. sponte semerip̃m occitit. Potentib militib. ne tã cito
ẜ hinc uiteslus ĩꝑio potitꝰ est. familia honorata magis ꝙͣ nobili clara. Nam patꝰ eiꝰ
ño ad modũ clare natꝰ. tres tam oxdinarios gesserat ꝯsulatꝰ. Hic cũ młto dedeco
ĩpauit : graus seuitia ietabilis. pcipue ingluuie ⁊ uoracitate. Aipe eñi de ⁊

Expanded text:
simis bellis. huius breve imperium et quod bona haberet exordia, nisi ad severitatem propensior videretur. insidiis Othonis occisus est imperii mense septimo. iugulatin hortis suis, qui sunt Aurelia via non longe ab urbe Roma. L. Otho occiso Galba invasit imperium, materno genere nobilior quam paterno, neutro tamen obscuro. in privata vita mollis et Neronis familiaris, in imperio documentum sui non potu imperator, bellum contra eum suscepto cum apud Betriacum in Italia levi proelio victus esset, ingentes tamen copias ad bellum haberet, sponte semet occidit petentibus militibus, ne tam cito otitus est, familia honorata magis quam nobili. nam pater eius non admodum clare natus tres tamen ordinarios gesserat consulatus. hic cum multo dedecore imperavit et gravi saevitia notabilis, praecipue ingluvie et voracitate, quippe cum de die
Abbreviated transcription (Latin):
si erario exausto largitiones nlłas habeͣ. neq indige̾ ꝓuintialib aut senatui al
uellet instrm̃ tegi cultus. facta in foro diui traiani sectione distraxit. Uasa auren
cula cristallina ⁊ murenã. uxor iam at suã sericam ⁊ auream uestẽ. młta ornam̃to
ẽmaꝵ. ac ꝑ duos ꝯtinuos m̃ses uenditio habita ẽ. młtũ q auri redactũ. Post
ninistͥs siłib exhiberent. In deditione muneꝵ post uictoriam adeo magͥficatꝰ
dine reddidiss. obiit.xuiii. imꝑii auno. uite.lxi. ⁊ oĩb c̾tatĩ adnitentib int̾ deos ie

Expanded text:
cum aerario exhausto largitiones nullas haberet neque indicere provincialibus aut senatui aliquid cum aerario exhausto largitiones nullas haberet neque indicere provincialibus aut senatui aliquid vellet, instrumentum regii cultus facta in foro divi Traiani sectione distraxit, vasa aurea, pocula crystallina et murrina, uxoriam ac suam sericam et auream vestem, multa ornamenta gemmarum. ac per duos continuos menses venditio habita est multumque auri redactum. post ministris similibus exhiberent. in editione munerum post victoriam adeo magnificus fuit, te et mansuetudine reddidisset, obiit XVIII imperii anno, vitae LXI, et omnibus certatim adnitentibus inter divos re
Abbreviated transcription (Latin):
chi nepotẽ. Latinas aũt eũ litt᷑as fronto orator nobilissimꝰ decuit. Hic cũ om̃ib ro¬
mo equo inre egit. ad ulłm insolẽtiam elatꝰ ẽ ĩꝑi fastigit libãlitatis ꝓmptissime. ꝓ¬
uintias ingenti benis nutate ⁊ moderatione tractauit. Contra gͦmanos eo pͥncipe
iis felicit᷑ geste sunt: Bellũ unũ ip̃ gessit. marco mãnicũ. s ꝙͣtum ulła memor¬
Sub ħ enĩ tantꝰ casus pestilentie fuit. ut post uictoriam psicã rome ac ꝑ italiam pro¬
tias q maxĩas. hõinũ partes militũ om̃s fere copie langorem defecerint. Ine¬
tiergo labore ⁊ moderatione cũ ap̃ cariũtum i ũgi triennio ꝑseucrass bellũ marco¬
manicũ ꝯfecit. qd̾ cũ hiis. qͣi iuuanduli. saritiate. sueui atq om̃is barbaria ꝯmoue¬
rat. młta milia hõinũ int̾fecit. ac parionis ẜuitio lib̾tatis. rome rursus cũ
modo antonio filio suo. quẽ iam cesarẽ fecerat. tͥhunphauit. Ad cuiꝰ belli sũptũ

Expanded text:
chi nepotem, Latinas autem eum litteras Fronto orator nobilissimus docuit. hic cum omnibus Romae aequo iure egit, ad nullam insolentiam elatus est imperii fastigio, liberalitatis promptissimae. provincias ingenti benignitate moderatione tractavit. contra Germanos eo principe res feliciter gestae sunt. bellum ipani perierant. Sub hoc tantus casus pestilentiae fuit, ut post victoriam Persicam, Romae, ac per Italiam, provinciasque maximas hominum pars, militum omnes fere copiae langore defecerint. Ingenti ergo labore et moderatione, cum apud Carnuntum iugi triennio perseverasset, bellum Marcomannicum confecit, quod cum his Quadi Wandali Sarmatae Suevi atque omnis barbaria commoverat, multa milia hominum interfecit, ac Pannoniis servitio liberatis Romae rursus cum Commodo Antonino filio suo, quem iam Caesarem fecerat, triumphavit. ad huius belli sumptum
Abbreviated transcription (Latin):
pii anno int̾ dec relatus est. Res geste tp̃r antonii soli
Ust hũc antomꝰ solus. rẽ.P. tenuit. quẽ mirari faciliꝰ ꝗsquã ꝙͣ laudare poss a pͥnci¬
pio uite tͣnꝗlissimꝰ adeo ut ab infantia qͦ uoltum nec ex gaudio nec ex merore
nutauei̾t pbilosophie deditus stocie. ip̃e ctiam nõ solũ uite morib s etiã eruditione
xͥilosoplꝰ. tante amiratõis iuuenis fuit. ut cũ successorẽ parauei̾t adrianꝰ relinq̃ret¬

Expanded text:
anno, inter deos relatus est. Post eum Antoninus solus rem publicam tenuit, quem mirari facilius quisquam quam laudare possit. a principio vitae tranquillissimus, adeo ut ab infantia quoque vultum nec ex gaudio nec ex maerore mutaverit. philosophiae deditus Stoicae, ipse etiam non solum vitae moribus, sed etiam eruditione philosophus. tantae admirationis
Abbreviated transcription (Latin):
eo nobilissima oppida capta illic atq eu̾sa sũt. Armeniã parthi sb̾tuler᷑. legiones q
romanas sub iugo ẜuitutis miser̃. Que tñ sub eo ꝓuĩtie fc̃e sũt. Pontꝰ. polemoni¬
icis. ꝯcedente rege polemone ⁊ alpescotio rege defũcto. ꝓ ħ romane urb execrabił. ab
õilb simł testitut᷑ ⁊ a senatu hostis iudicatꝰ. cũ q̃reret᷑ at poenã que poena erat. talis
it nudus ꝑ publicũ ductus furta capite eiꝰ inẜta uirgis usq at mortẽ cederet᷑. atis ita
nam uiã aquaꝵ urb̾ miliariũ int̾fecit. Hetificauit rome terinas que ante nero¬
nane dicte nc̃ alexandrine appellant᷑. Obiit .xxxi. etatis anno. imꝑii .xiiii. atq in eo
õisꝰ augͥ familia ꝯsũpta ẽ. Deniq oĩb flagitus suis etiam hoc at didit. ꝙ scõs dei¬

Expanded text:
eo nobilissima oppida capta illic atque eversa sunt. Armeniam Parthi sustulerunt legionesque eo nobilissima oppida capta illic atque eversa sunt. Armeniam Parthi sustulerunt legionesque Romanas sub iugum miserunt. duae tamen sub eo provinciae factae sunt, Pontus Polemoniacus concedente rege Polemone et Alpes Cottio rege defuncto. Per haec Romano urbi execrabilis ab omnibus simul destitutus et a senatu hostis iudicatus; cum quaereretur ad poenam, quae poena erat talis, ut nudus per publicum ductus furca capiti eius inserta virgis usque ad mortem caederetur atque ita ntanam viam ad quartum urbis miliarium, interfecit. aedificavit Romae thermas, quae ante Neronianae dictae nunc Alexandrinae appellantur. obiit XXXI aetatis anno, imperii XIIII, atque in eo omnis Augusti familia consumpta est. denique omnibus flagitiis suis etiam hoc addidit, quod
Abbreviated transcription (Latin):
ceanc põitas ĩꝑio romano resditit. que appellant᷑ orchates. fuio aũt suo britanis
nom̃ ĩposuit. Nam ciuilis aũt circa qͦstam amices exstitit. ut etiam plaugtũ nobis̃
irũ qui in expeditõe britanica młta egregic fecerat tͥbunplantẽ ip̃e ꝓseq̾retᷤ¬
ꝯscendenti capitoliũ leuius incetẽt. uixit annis. lxiiii. Imꝑauit annis .xiiii. post
pau̾s Et qui exẽplo gaii gallicule in calidis ⁊ frigidis lauar ũgũẽtis. retibminuit¬
is piscaret᷑ que hactinis funib extrabebat. Infinitã senatꝰ ꝑtẽ int̾fecit. bonis
gib hostis fuit. Ad postremũ se tanto tedecore ꝓstituit ut exalaret. ⁊ caneret in
niba scena cycharetico habitu uł traico. paricidia młta ꝯmisit. frẽ. uxore. ⁊ matre in¬
istĩs. Urbẽ rorña incendit. ut spectaculi eiꝰ ymaginẽ cerneret. quale olim troia capꝰ¬
ci arserat. In re militari nicħ oĩo ausus britanã pene amisit. Nam duo sub

Expanded text:
e appellantur Orcades, Filio autem suo Britannici nomen imposuit. Tam civilis autem circa quosdam amicos exstitit, ut etiam Plautium nobilem virum, qui in expeditione Britannica multa egregie fecerat, triumphantem ipse prosequeretscendenti Capitolium laevus incederet. vixit annos IIII et LX, imperavit XIIII. post que, ut qui exemplo C. Caligulae in calidis et frigidis lavaret unguentis, retibus aureis piscaretur, quae blattinis funibus extrahebat. infinitam senatus partem interfecit, bonis omnibus hostis fuit. ad postremum se tanto dedecore prostituit, ut et saltaret et cantaret in scaena citharoedico habitu vel tragico. parricidia multa commisit fratre uxore matre interfectis, urbem Romam incendit, ut spectaculi eius imaginem cerneret, quale olim Troia capta arserat. in re militari nihil omnino ausus Britanniam paene amisit. nam duo sub
Abbreviated transcription (Latin):
annos.ui. ⁊.I. ueniret. Deniq reparatis suis uicit. Ex põpeii filiis maior occisus ẽ. m
fugit inde cesar bellis ciuilib toto orbe ꝯpo̾itis romã tedit. agẽ insolẽtius cep̃. ⁊ gñ
ous ⁊ senatui ad se uenienti assurge̾t. ala q regia ⁊ pene tyranica face̾t ꝯurratũ ẽ in eũ¬
s u ampliꝰ senatorib egitibi q roma̾is. p̃cipuc fuer᷑ int̾ ouiratos tuo biuti cor es gnͣe
uis qui pͥmiꝰ ꝯsiul rome suerat. ⁊ reges expulerat. ⁊ g̃. cassius ⁊ ẜuiliꝰ casca. Ergo cesar

Expanded text:
aginta, veniret. Denique reparatis suis vicit. Ex Pompeii filiis maior occisus est, minor fugit. Inde Caesar bellis civilibus toto orbe conpositis Romam rediit. Agere insolentius coepit et  referebantur, nec senatui ad se venienti assurgeret, aliaque regia ac pene tyrannica faceret, conjuratum est in euequitibusque Romanis. Praecipui fuerunt inter conjuratos duo Bruti, ex eo genere Bruti qui primus Romae cos. fuerat, et reges expulerat, et C. Cassius, et Servilius Casca. Ergo Caesar
Abbreviated transcription (Latin):
nuc urb ꝯdite. dc. lxxxi. publio cornelio tm̃ dus grauia bella in ĩꝑio romano erant mita¬
ticũ ⁊ macedonicũ. s duo lucilli agebant. Tucillus lucullus ⁊ martꝰ lucullus. Luciꝰ erpo li¬
cullus post pugnã tiçicen qua uicerat mit̾ daten ⁊ naualem qua duces eiꝰ opp̾sserat. ꝑst¬
tꝰ est cum. ⁊ recepta pafagonia atqe bẏtthinia etiam regnũ cius inuasit. Synopeneras¬
son ciuitates ponti nobilisimas cep̃. Erdo p̃lio ap̃ gaueran ciuitatẽ qͦ ingentes copiuso
iñ regno adduxerat mit̾dates. cũ.xxx.m. letissima regis aromanoꝵ uastata eẽnt. mitͥda
tes fugatus ⁊̃ castra eius directa. Armeniaq minor ꝙͣ tenuerat. eitem sblata c̃. ꝓusceptꝰ¬

Expanded text:
no urbis conditae P. Cornelio tantum gravia bella in imperio Romano erant, Mithridaticum et Macedonicum. haec duo Luculli agebant, L. Lucullus et M. Lucullus, L. ergo Lucullus post pugnam Cyzicenam, qua vicerat Mithridatem, et navalem, qua duces eius obpresserat, persecutus est eum et recepta Paphlagonia atque Bithynia etiam regnum eius invasit, Sinopen et Amison civitates Ponti nobilissimas cepit. secundo proelio apud Gaveram civitatem, quo ingentes copias ex omni regno adduxerat Mithridates, cum XXX milia lectissima regis a v milibus Romates fugatus et castra eius direpta. Armenia quoque minor, quam tenuerat, eidem sublata est. suscept
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s iit̾ datis copie cetincte sũt. Atcelaus ip̃ẽ tͥ tuo nicdus inpalidib latuit. be
ie audita. mit̾dates cũ silla de pace age̾ cep̃. Incerĩ eo tp̃r silla ⁊̃ tardanos scordis¬
tos. dalmatas. ⁊ moesos partĩ uicit. Alios q in fidem accepit. Sr cũ legati a rege m¬
hus que citupauerat. ad regnũ suũ rediss. Idostea at collogum ambo uener̃. pae
int̾ eos ordinata est. Et silla ad bellũ ciule festinans at̾go ꝑidm nõ habẽt. Nã ti
illa in achaia atq in asia mit̾datẽ uicit marius ꝗ fugatꝰ erat ⁊ corneliꝰ c̃na¬

Expanded text:
Mithridates copiae extinctae sunt, Archelaus ipse triduo nudus in paludibus latuit, hac re audita Mithridates iussit cum Sulla de pace agi. Interim eo tempore Sulla etiam Dardanos Scordiscos Dalmatas et Moessos partim vicit, alios in fidem accepit. sed cum legati a rege Mupaverat, ad regnum suum redisset. postea tamen ad colloquium ambo venerunt. pax inter eos ordinata est, ut Sulla ad bellum civile festinans a tergo periculum non haberet. nam dum Sulla in Achaia atque Asia Mithridatem vicit, Marius, qui fugatus erat, et Cornelius Cin
Abbreviated transcription (Latin):
uenerant. Totũ t̾raꝵ orbem facile sbactare. sic̃ intͣ barbaros ducent᷑. Pugnar
tũ est ingenti cõtentione. Cũq diu utͥq dubia forte ced̾e̾nt᷑. atq ex alia ꝑte poi¬
peiꝰ aña ortandũ dice̾t. Parce ciuib. nͨ tñ facẽt. Ex alia uo cesar hoc facet q u
geret miles dicens facicm ferri. Taudẽ uniu̾sus põpei fugit ex̾citus. Castraq
direpta sũt. Ip̃e fugatꝰ alexand̾am petiit. ut a rege egypti. cui tutor a senatu decͥ
fua̾t. pp̃ iuuenilẽ eius etatẽ acciꝑet auxilia. Qͥ fortunã magͥ ꝙͣ amicitiã secun¬

Expanded text:
convenerant, totum terrarum orbem facile subacturae, si contra barbaros ducerentur. pugnatum convenerant, totum terrarum orbem facile subacturae, si contra barbaros ducerentur. pugnatum tamen est ingenti contentione, || cumque diu utrimque dubia sorte caederentur atque ex alia parte Pompeius inter hortandum diceret: parce civibus, nec tamen faceret, ex alia vero Caesar hoc faceret, quod urgeret, dicens: miles faciem feri, tandem universus Pompei fugit exercitus || castraque eius direpta sunt. ipse fugatus Alexandriam petiit, ut a rege Aegypti, cui tutor a senatu datus fuerat propter iuvenilem eius aetatem, acciperet auxilia. qui fortunam magis quam amicitiam secu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pompero senatusq om̃is atq uniu̾sa nobilitas ee urbe fugit ⁊ in gͥciam tiransi¬
t Ap̃ epyrũ mn macedoniã achaiam. põpeic duce senatꝰ ꝯtͣ cesarẽ bellũ parauit.
sar uacuam urbẽ ing̾ssus. dictatorem se fecit Inde ispanias petit. Ibi põpei
ctus. ualidissimos. atq fortissinos cũ tͥb ducib lucio afronio.m. petreis. mar¬
co larsone suꝑauit. Inde reg̾ssus g̾ciam transut. adu̾sũ ponpeiũ dimicauit pͥmo
cẽsar nͨ põpesũ scire uince̾. ⁊ illa tm̃ die se potuisse suꝑari. Deinte in thosalia apͣ
seleofarsa. cũ ꝓtuctis ut̾q ingentib copus dimicauerũt. Ponpei acies habuit
belloꝵ uictores fuissent. Cesar in acie sua habuit. petitũ nõ in integrũ  o¬
tes.m. Nũꝗd ad huc romane copie in unũ. neq maiorib neq meliorib ducibra

Expanded text:
cum Pompeio senatusque omnis atque universa nobilitas ecum Pompeio senatusque omnis atque universa nobilitas eEpirum, Macedoniam, Achaiam, Pompeio duce senatus contra Caesarem bellum paravit. Caesar vacuam Vrbem ingressus dictatorem se fecit. Inde Hispanias petiit. Ibi Pompeii exercitus validissimos et fortissimos cum tribus ducibus, L. Afranio, M. Petreio, M. Varrone, superavit. Inde reversus in Graeciam transiit, adversum Pompeium dimicavit. Primo uisse superari. deinde in Thessalia apud Paleopharsacum productis utrique ingentibus copiis dimicaverunt. Pompei acies habuit norum iam bellorum victores fuissent. Caesar in acie sua habuit peditum non integra te. Numquam adhuc Romanae copiae in unum neque maiores neque melioribus ducibus
Abbreviated transcription (Latin):
mireus licinius crassus colega. gp̃. põpeio magnc in osulatu scd̾o. ꝯtͣ parthos m issus c̃.
Et cũ et᷑ carras. ꝯt oẽm ⁊ auspitia dimicass. asurena horodis regis tuce uictus. ad
ppstremũ int̾fectus ẽ. cũ filio clarissimo ⁊ p̾stantissimo iuuene reliꝗe ex̾citus ꝑ cas¬
m̃ q̃storem fuate sũt. qui singłari aĩo ꝑtitas res tanta uirtute restituit ut ꝑsas
rediens trans eufraten crebris p̾lus uince̾t huic iã bellũ ciuile successit execrandũ
e lat̾mabile. qͣ p̃t̾ calamitates q in p̾lus accidũt. etiam ppłi romãĩ fortutia muta¬
ti est. Cesar enĩ rediens ex gallia uictor. cepit poposcẽ alterũ ꝯsulatũ. atq ita ut
ie dubietate aliqͣ ei tefreret᷑. C ontradictũ est a marcello ꝯsule. abibulo. a põ¬
tio. a catone. Iussus q dimissis ex̾citib ad urbẽ redire. ⁊ ex martelli ꝯsulis aucto¬
arimino ubi milites ꝯg̾gatos habebat atu̾sus pat̾am cũ ex̾citu uenit. Cõsules

Expanded text:
mo M. Licinnius Crassus collega Cn. Pompei Magni in consulatu secundo contra Parthos missus est, et cum circa Carras contra omen et auspicia dimicasset, a Surena Orodis regis duce victus ad postremum interfectus est cum filio clarissimo et praestantissimo iuvene. reliquiae exercitus per Cassium quaestorem servatae sunt, qui singulari animo perditas res tanta virtute restituit, ut Persas rediens trans Euphraten crebris proeliis vinceret. Eine iam bellum civile successit execrandum et lacrimabile, quo praeter calamitates, quae in proeliis acciderunt, etiam populi Romani fortuna mutata est. Caesar enim rediens ex Gallia victor coepit poscere alterum consulatum atqm ita, ut sine dubietate aliqua ei deferretur. contradictum est a Marcello consule, a Bibulo, a Pompeio, a Catone, iussusque dimissis exercitibus ad urbem redire || et ex Marcelli consulis aucto quam iniuriam ab Arimino, ubi milites congregatos habebat, adversum patriam cum exercitu venit. consules
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ frustra p̾catꝰ. Uͥ inexorabilem uidit. ita fertur exclamasse. Qm̃ inꝗt faruaces iubet
mori. uos si estis dii pat̾s p̾cor ut qñcũq hanc uecẽ ip̃e audiat a liberis suis. statĩ q descen¬
tñ p remedia quib se pͥmineret. uenent ꝯfici pessit. gallũ ꝙ̃tam militẽ mutauit.
ciq iugulũ p̾buit. Nũc finõ ħabuit iit̾tates. Perut aũt ap̃ bosforũ uir ingentis
Higranide inde poupeius bellũ intulit. Iue se ei dedit. Et in castra ponpet .xui. inli
ab artas ita ueit. at dyatema suũ cũ ꝓcubuiss ad genua p̃õpeis ĩ maĩb ip̃is collenii¬

Expanded text:
filium frustra precatus, ubi inexorabilem vidit, ita fertur exclamasse ‘Quoniam Pharnaces’ inquifilium frustra precatus, ubi inexorabilem vidit, ita fertur exclamasse ‘Quoniam Pharnaces’ inquit ‘mori iubet, vos, si estis, dii patrii, precor, ut quandoque hanc vocem audiat a liberis suis’ statimque descenuendam militem invitavit eique iugulum praebuit. || hunc finem habuit Mithridates; periit antem apud Bosphorum. vir ingentis raginta. Tigrani deinde Pompeius bellum intulit. ille se ei dedit et in castra Pompei XVI miliario ab Artaxata venit ac diadema suum, cum procubuisset ad genua Pompei, in ma
Abbreviated transcription (Latin):
nor uictor rediss. Confecto bello macedonico manente mit̾datici ꝓ recedente lucu
rer collectis auxiliis reꝑauerat. bellũ creticũ ortum c̃. Ad id missus cicilius merellus ingẽ
urbes erant. heronice photolomais cirrnc. Dumł agũt᷑ pirate amã mai̾a ĩ festabãt
taut romanis toto orbe uictorib sola nauigatio tuta nõ eẽt. Nr̃ co bellũ gñ. poupeio
denretũ ẽ. Qd̾ int̾ paucos m̃ses ingenti ⁊ felicitate ⁊ celeritate ꝯfecit. Mox ei delatũ etiã
bellũ ꝯͣ regẽ mit̾ datem iuarmenia minori nocturno pͥlio uicit. castra dirrupit .xl .m. eiꝰ
comitib. Neq młto post cũ in suo seniret. ⁊ ꝯpluret amicos suos nño ⁊ ex ip̃o dramaga¬
te q filios suos trucidass: farnates alt̾ filius eius exemplo fr̃m̃. t̾ritus excitũ ad ꝑsequẽ¬
ir. semissũ. sibi ꝯciliauit. ⁊ mox atu̾sus patrẽ duxit. Mit̾tates diu ex altissimo mur

Expanded text:
norum victor redisset. Confecto bello Macedonico, manente Mithridatico, quod recedente Lucullo rex collectis auxiliis reparaverat, bellum Creticum ortum est. ad id missus Caecilius Metellus ingenurbes erant Berenice Ptolomais Cyrene. Dum haec aguntur, piratae omnia maria infestabant ita, ut Romanis toto orbe victoribus sola navigatio tuta non esset. quare id bellum Cn. Pompeio decretum est. quod intra paucos menses ingenti et felicitate et celeritate confecit. mox ei delatum etiam bellum contra reges; Mithridaten in Armenia minore nocturno proelio vicit, castra diripuit, quadragintacomitibus. neque multo post cum in suos saeviret || complures amicos suos nlo fratrum territus, exercitum ad persequendum se missum sibi conciliavit et mox adversus patrem duxit. Metridates diu ex altissimo muro
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ eetenta littora ꝑtulissent pestifeꝵ odorem putrefacta ꝯgeries exalauit. Uñ oĩ ũ
animantiũ auiũ pecudũ ꝙ ac bestiaꝵ pestis existens corruptionis uitiũ ampliauit

Expanded text:
per extenta litora pertulissent, pestiferum odorem putrefacta congeries exhalavit. unde omnium per extenta litora pertulissent, pestiferum odorem putrefacta congeries exhalavit. unde omnium animantium avium pecudumque ac bestiarum pestis existens vitium corruptionis ampliavit;
Abbreviated transcription (Latin):
hatans infinita regũ auxilia. Nlam ⁊ bithinie rex nichomedes romanos iuuit. et ma¬
tates ponticus cũ quo bellũ postea grauissim ũ fuit. ⁊ ariarates capadox ⁊ polome
ro adduci uirgã quã equũ agebat. in oculũ se tenentis inietit. nxx ꝙ ab eo ofossus ẽ.
aput eiꝰ ab aristonico oblatũ corpus simirne scpultũ est. Postea ꝑpenna ꝯsul romi
qui successor crasso ueniebat audita belli fortuna ad asiam celerauit. ⁊ acie uictum a¬
ristonicũ ap̃ stratonicentiũ ciuitatẽ qua fugerat fame ad deditionẽ ꝯpulit. Aristo¬
nicus iussu senatꝰ idme in carterẽ strangulatꝰ ẽ briũfari enĩ de eo uõ poterat. q ẜ
porna aput ꝑganiũ rom̃a rediens die obierat. Hus dieb tanta ꝑ totã affricam lo
custaꝵ młtitudo ꝯualuit. ut simul ħbas. fruges. arboꝵ folia. cortices q corroderent. Q
repentino uento subleuate in affricano sũt pelago demse. Het cũ eaꝵ ac̾uos fructus

Expanded text:
s infinita regum habuit auxilia. Nam et Bithyniae rex Nicomedes Romanos iuvit et Mithridates Ponticus, cum quo bellum postea gravissimum fuit, et Ariarathes Cappadox et Pylaemenes ro abduci, virgam, qua equum agitabat, in oculum se tenentis injecit. Barbarus autem, || caput eius Aristonico oblatum, corpus Smyrnae sepultum est. postea Perpenna consul Romanus, qui successor Crasso veniebat, audita belli fortuna ad Asiam celeravit et acie victum Aristonicum apud Stratonicensium civitatem, quo confugerat, fame ad deditionem conpulit. Aristonicus iussu senatus Romae in carcere strangulatus est. triumphari enim de eo non poterat, quia Perpenna apud Pergamum Romacustarum multitudo convaluit, ut simul fruges herbas arborum folia corticesque conroderent; quae repentino vento sublevatae in Africano sunt pelago demersae. sed cum earum acervos fluctus
Abbreviated transcription (Latin):
piti collinã signa ptulit. lxx. miliaia hominũ eccidit. aue etiam urbẽ ing̾ssus tria
oisia hõĩũ ꝯͣ fidem datã mermes ꝑemit. Cãq magna crutelitate adu̾sus sontes in¬
sontes q ẜiuret qutꝰ catulus sille palã drẽ. Cũ qb tandẽ uicturi sumꝰ si in bello armatoᷤ
ce iuermes occidimꝰ. Silla de binc marto mariũ de capͥli casa extinctũ uinciri ius¬
sit ductũq tr̃ascyberim. effosis ocłis m̃bris minutatĩ fractis trucidai mariũ marii fi¬
iũ penestre secutꝰ obsedit. ⁊ ad mortẽ ꝯpulit. Rursus pugña grauissĩm̃a habuit ꝯͣ lã¬
pnariũ ⁊ carinatẽ tucem. partes mariane ad portã collinã. lix.m. hostiũ in eo p̾lio ꝯͣ¬
llã fuisse dicũt᷑ xii.m. se fille dederũt. Ceteri in acie. ĩ castris ĩ fuga ĩ satiabili ira uicto

Expanded text:
 etiam urbem ingressus || tria milia hominum contra fidem datam inermes peremit cumque magna crudelitate adversus sontes insontesque saeviret, Q. Catulus palam Sullae dixit: cum quibus tandem victuri sumus, si in bello armatos, in pace inermes occidimus? || Sulla dehinc Marcomarium de caprili casa extractum vinciri iussit ductumque trans Tiberim effossis oculis membris minutatim exectis vel fractis trucidari. || Marium Marii filium Praeneste persecutus obsedit et ad mortem conpulit. rursus pugnam gravissimam habuit contra Lamponium et Carrinatem duces partis Marianae ad portam Collinam. LXX llam fuisse dicuntur. XII milia se Sullae dediderunt, ceteri in acie, in castris, in fuga insatiabili ira victo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. metellus uario succensu ꝯͣ ẜtoriũ dimicauit. Postea cũ impar pugne solus metellꝰ
aret᷑ gñ. poupeiꝰ ad ispanias missus ẽ. Ita duob ducib adu̾sis. ẜtorius fortuna
ria pugnauit. Ectauo decimo amio ꝑ suos occisus est. ⁊ finis ei bello datus ꝑ gỹ.
porpeiũ adolescentẽ. ⁊ ꝗntũ ietellũ piũ Rẽq om̃s ape ispanie in deditõm ppłi

Expanded text:
est. Metellus vario successu contra Sertorium dimicavit. postea cum inpar pugnae solus Metellus est. Metellus vario successu contra Sertorium dimicavit. postea cum inpar pugnae solus Metellus putaretur, Cn. Pompeius ad Hispanias missus est. ita duobus ducibus adversis Sertorius fortuna varia saepe pugnavit. octavo decimo anno per suos occisus est, et finis ei bello datus per Cn. Pompeium adulescentem et Q. Metellum Pium atque omnes prope Hispaniae in dicionem populi
Abbreviated transcription (Latin):
p̃fecerat ut scd̃̾s a silla hatẽtur Occiso ergo carbone. siciliam ponpeiꝰ ire cep̃. trãsg̾ssus
ide ad affricã domitiũ mariane partis ducẽ. ⁊ hyerdam regẽ mauritanie q auxili
tomitio fe̾bat. occidit. Post ħ silla de mit̾dite ingenti gła tͥhũphauit. Gñ etiã põpeiꝰ
ꝙ tlł romanoꝵ tͥbutũ erat. qr̃tũ ⁊ uigesimũ annũ cingens de affrica tͥhũphauit. ħc̃
mñe habuer̾. tuo bella funestissima. Italicũ qd̾ sociale dcm̃ ẽ. ⁊ ciuile q̃ ambo tracta
l. Senatores fecc̃. ccc Post ħ tñ silla mortuo lepidus mariane portis atũsũ catulũ si¬
mũ ducẽ ꝯsurgens bellũ reparauit. bis tũc acie certatũ est. Płimi romanoꝵ ex¬
cti alhanoꝵ ciuitas ꝑ eo ꝙ illic scipio lepidi filius ꝯfugiss. expugnata ⁊ capta est
brutꝰ in trãsalpinã galliã fugiẽs ap̃ regiũ int̾fectus ẽ. Hec tp̃r herosolimis alexan
ueor alexͥ regnabat. Ex cuiꝰ ctate iudeos reꝵ ꝯfusio ⁊ uarie clatis opp̾sseret.

Expanded text:
praefecerat, ut secundus a Sulla haberetur. Occiso ergo Carbone Siciliam Pompeius recepit. transgressus inde ad Africam Domitium Marianae partis ducem et Hierdam regem Mauritaniae, qui Domitio auxilium ferebat, occidit. post haec Sulla de Mithridate ingenti gloria triumphavit. Cn. etiam Pompeius, quod nulli Romanorum tributum erat, quartum et vicesimum annum agens de finem habuerunt duo bella funestissima, Italicum, quod et sociale dictum est, et civile, quae ambo tracta lx, senatores fere cc. || post haec tamen Sulla mortuo Lepidus Marianae partis adversus Catulum Sullanum ducem consurgens bellum reparavit; bis tunc acie certatum est, plurimi Romanorum extincti. Albanorum civitas, pro eo quod illuc Scipio Lepidi filius confugisset, expugnata et capta est. Brutus in Cisalpinam Galliam fugiens apud Regium interfectus est. || hoc tempore Hierosolimis Alexandra uxor Alexandri regnabat, ex cuius aetate Iudaeos rerum confusio et variae clades oppressere.
Abbreviated transcription (Latin):
nia deducta est. Ano pt alicinio metelle ⁊ ꝗuto mitio sceuolo conss. de dalmatia tͥhũplat
G̃aio cecilio metello ⁊ gñ. carbone cõss. duo metelli fr̃s eodem dic alterũ ex tracia. alterĩ ceis¬
dinea tͥhunphũ oger̃. Nũtiatũ q est rome cimbros egallia ĩ italia transisse. Post sai
lios. fr̃s suos reges ⁊ ppłi.R. amicas int̾emiss. Missus adu̾sus cũ ꝯsul capurnius bestia. cor¬
tus regis pecunia pacẽ cum eo flagitiosissima fecit. ⁊ a senatu imꝓbata ẽ. Postei co
dem in seq̃ti anno spurius postumꝰ albinꝰ ꝓfectus ẽ. Is qͦ ꝑ frẽm ignominiose ꝯͣ numaais¬

Expanded text:
nia deducta est. Annoque post a Licinio Metello et Q. Mucio Scevola consvit. C. Caecilio Metello Cn. Carbone consulibus duo Metelli fratres eodem die alterum ex Tracia alterum ex Sardinia triumphum egerunt, nuntiatumque Romae est Cimbros e Gallia in Italia transisse. Post Scipionem filios fratres suos reges et populi Romani amicos interemisset. missus adversus eum consul Calpurnius Bestia. corruptus regis pecunia pacem cum eo flagitiosissimam fecit, et a senatu improbata est. postea contra eundem insequenti anno Sp. Postumius Albinus profectus est. is quoque
Abbreviated transcription (Latin):
coros tucib. portato. crisso. ⁊ cenemao. efracto. capua eluto fuger̃. uesubiũ montẽ occupus¬
rũt. Uñ erupentes clodu p̾toris qui cas obsidione cinperat. castra expugnar. ip̃o q n si¬
gam acto. cũcta in p̾dam au̾ter̃. Inde ꝑ cõsentiam ⁊ methapontũ circũtuti. ingentia brs
igniina colleger̃. Itaq cũ cetib incendiis rapinis strupris q om̃ia miscerent᷑. multiq
se matrone otorẽ pudoris uiolate necassent. Penc nõ leuiꝰ bellũ in ea ꝙͣ hanibal mous.
Aam młtis ducib ⁊ duob simł romanoꝵ ꝯsulib uictis. he. fere milia armatoꝵ exctĩꝰ

Expanded text:
cum ducibus Spartaco Crixo et Oenomao effracto Capuae ludo fugerunt et Vesubium montem occupaverunt; unde erumpentes Clodii praetoris, qui eos obsidione cinxerat, castra expugnaverunt, ipsoque in fugam acto, cuncta in praedam aveagmina colligerunt; itaque cum caedibus incendiis rapinis stuprisque omnia miscerent multaeque se matronae ob dolorem pudoris violati necassent, || paene non levius bellum in ea, quam Hannibal, moverunt. nam multis ducibus et duobus simul Romanorum consulibus
Abbreviated transcription (Latin):
NNO urb̾ ꝯ̃dite. dc. xcuiii.s̃. Iulius cesar ꝗ postea ĩ ꝑauit. cũ .I. bibulo o sul ẽ ftus
creta est ei gallia ⁊ illiricũ cũ legionib donis pͥmos uicit eleuticos ꝙ nũt sequam
appellant᷑. deinde uincendo bella grauissima usq ad occeanũ bratanicũ ꝓcessit. Es¬
pugnauit nãq in ea beluitioe. tulingo. latoboios. rauracos ⁊ baiq. Ex qb . xluii a
pempta sũt. cera diffugerũt. De binc aruũ uictũ regẽ. cui auxiliant᷑ arudes. maitt¬
mones. triboti. uangiones. uernctos. eduses ⁊ sueui fugc̾ ꝯpulit. ⁊ uasq uxoros eius

Expanded text:
o tertio C. Iulius Caesar, qui postea imperavit, cum L. Bibulo consul est factus. decreta est ei Gallia et Illyricum cum legionibus denis. primos vicit Helvetios qui nunc Sequani appellantur, deinde vincendo bella gravissima usque ad Oceanum Britannicum processit. expugnavit namque in ea || Helvitios Tulingos Latobolos Rauracos et Boios, ex quibus XLVII milia perempta sunt, cetera diffugerunt. deinde Ariovistum regem, cui auxiliabantur Arudes Marcomones Triboci Wangiones Nemetes Eduses et Suebi, fugere compulit duasque uxores eius
Abbreviated transcription (Latin):
suipti sũt. Romani ce hus nich̾ aliũ ꝙͣ securitatẽ adepti sũt. neq magis eua
uimantinos ꝙͣ uicisse tixer̃. unũ numantinũ uictoris cathena nõ tenuit. ꝗcqͥ suꝑ¬
pellectilis fuit ignis assũpsit. Alũc scipio tyresũ ꝙ̃dam pͥncipẽ celticũ ꝯsuluit. qua¬
fueritũ p̾buit. Hac tẽpestate ap̃ zudeos octiso iuda machabeo: fr̃ cius ionathas pontifes
ebat᷑. Bũc etiam claruit ap̃ brũdisiũ pacuiuꝰ strabo ediaꝵ scͥptor. Igͥ młtas ispa¬
uintiam in fidẽ accepit. Eodem tp̃ attalus rex asic fr̃ eumenis mortuus ẽ. Hẽdẽꝙ
brutus. de callecis ⁊ lusitanis magna gła t̾himphauit. Et post scipio affricanꝰ de nu¬
mantinis. scd̾m t̾ bunphũ egit.xiiii. anno pꝰtcs pͥorẽ de affrica egerat. Int̾ea in scici¬

Expanded text:
consumpti sunt. Romani ex his nihil aliud quam securitatem adepti sunt seque magis evasisse consumpti sunt. Romani ex his nihil aliud quam securitatem adepti sunt seque magis evasisse Numantinos quam vicisse dixerunt. unum Numantinum victoris catena non tenuit, quicquid supellectilis fuit, ignis consumpsit, tunc Scipio Tyresum quendam Celticum principdia exitium praebuit. || hac tempestate apud Iudaeos occiso Iuda Machabeo || frater eius Ionathas pontifex habetur. || tunc etiam claruit apud Brundisium Pacuvius tragoediarum scriptor. || igitur Scivinciam in fidem accepit. Eodem tempore Attalus rex Asiae frater Eumenis mortuus est heredemqBrutus de Callaecis et Lusitanis magna gloria triumphavit. et post Scipio Africanus de Numantinis secundum triumphum egit XIIII anno, postquam priorem de Africa egerat. || interea in Sici
Abbreviated transcription (Latin):
tandẽ indignatꝰ in hostẽ rediit.⁊ qũc sugabat fugẽ ꝯpulit. Uñ ꝙͣuis scipio leti¬
tꝰ sit tũ ultro bello adu̾sũ eos audendũ nõ eẽ ꝓfessus est. Itaq urbẽ obsidione cõ¬
clusit. uallo cutũdedit. Cum q tiu ꝯclusi fame laborarent pugneq ceposc̃
atatẽ. ut mori eis qͣi uiris liceret. Nouissime prius larga potione calefacti.
udesuctie frugib ꝯfici solet. subito suꝑ romanos irruper᷑. Atrox diu c̾tam̃ ⁊ usep ad
periculũ romanoꝵ fuit. Iter ꝙ romãi pugnare se adu̾sũ numantiuos fugiendo
sent. nͥ sub scipione pugnassent. Nuinanti int̾fectis suis fortissis lello ce¬
it ꝯpositis tñ ordinb nec sic̃ fugientes in urbẽ reu̾tũt᷑. Corpora int̾fectoꝵ ad
scpulturã oblata acciꝑe noluer̃. Clausa q urbe cũti parit᷑ ferro. uencno. atq igne

Expanded text:
tandem indignatus in hostem rediit et quem fugiebat, fugere compulit; unde quamvis Scipio laetatandem indignatus in hostem rediit et quem fugiebat, fugere compulit; unde quamvis Scipio laetatus sit, tamen ultra bello adversus eos audendum non esse professus est. itaque urbem obsidione conclusit, vallo circumdedit; cumque diu conclusi fame laborarent pugnaeque facultatem exposcerent, ut mori eis quasi viris liceret, novissime larga prius potione calefacti, quae madefactis frugibus confici solet, subito super Romanos inrupere. atrox diu certamen ad periculum usque Romanorum fuit iterumque Romani pugnare se adversum Numantinos fugiendo probassent, nisi sub Scipione pugnassent. Numantini interfectis suis fortissimis bello cedunt, compositis tamen ordinibus nec sicut fugientes in urbem revertuntur. corpora interfectorum ad sepulturam oblata accipere noluerunt clausaque urbe cuncti pariter ferro veneno atque igne
Abbreviated transcription (Latin):
petent. responsũ est nũꝙͣ romãis placuisse ĩꝑatores asius militib int̾fici. hoc q̃
Ot̾p rome puer ex ancilla natꝰ ẽ. quadrupes quadrimanꝰ rome puer
oculis .iiii. aurib totidem. naturã uirilem tupplicẽ habens. est mõstriosis
In bononiensi agro fruges in arborib nate sũt. D̾ntus ponpeius. deinte qsils
nũmãtins que ifpanie ciuitas fuit opulenta suꝑatꝰ est. Pacẽ imiobilẽ fecit. pos
eũ gnus hostilius mancinꝰ ꝯsul. Iteꝵ cũ numaninis pacẽ fecit infam̃ẽ. ppło.
ꝑterussent. Pbst tantum gͥ ignominiam qua anuiantinis bis idmaui ete¬
tus fuerant subiugati. publius scipio affricanꝰ ꝯsia scdd̾ ẽ stũs. ⁊ ad nunansi¬
am missus. Is pͥiũ militem uitiosũ. ⁊ ignauũ ex̾tendo iag ꝙ puniento sñ
aliq̃ acbitatẽ correxit. mxx pugna cũ numantinis ꝯmissa. ex̾citꝰ romarꝰ opps
ĩpetu numantinoꝵ t̾ga u̾tit. S increpatione ⁊ minis obicctantis se ꝯsulis

Expanded text:
peterent, responsum est numquam Romanis placuisse imperatores a suis militibus interfici. || eo tempore Romae puer ex ancilla natus est quadrupes quadrimanus oculis quattuor auribus totidem naturam virilem duplicem habens. in Bononiensi agro fruges in arboribus natae sunt. || Q. Pompeius deinde consul a Numantinis, quae Hispaniae civitas fuit opulentissima, superatus pacem ignobilem fecit. post eum C. Hostilius Mancinus consul iterum cum Numantinis pacem fecit infamem, quam possent, || post tantam igitur ignominiam, qua a Numantinis bis Romani exercitus fuerant subiugati, P. Scipio Africanus secundo consul factusam missus est. is primum militem vitiosum et ignavum exercendo magis quam puniendo sine aliqua acerbitate correxit, || mox pugna cum Numantinis commissa exercitus Romanus oppressus impetu Numantinorum terga convertit; sed increpatione et minis obiectantis sese consulis
Abbreviated transcription (Latin):
mnur⁊ ꝑten machinis diruissent. a cartasinensib uicti sũt att repulsi. Euos fugien¬
rs scipio tũc tͥbunus militũ repulso intͣ muros hoste defendit. Paniea dix alius egtutꝰ
hui apͥ om̃s ingens netus ⁊ reuerentia erat. Nam ⁊ ꝑatissimꝰ ad dimicandũ ⁊ c̃¬
uitalant. ꝙ ꝯt eũ romanoꝵ ꝑteni ꝯmittẽ u̾scipio dimicarat. Pidem tp̃s massinissa

Expanded text:
muri partem machinis diruissent, a Carthaginiensibus victi sunt atque repulsi, quos fugienmuri partem machinis diruissent, a Carthaginiensibus victi sunt atque repulsi, quos fugientes Scipio tunc tribunus militum repulso intra muros hoste defendit. || Famea dux alius equithuius apud omnes ingens metus et reverentia erat; nam et paratissimus ad dimicandum et coam partem Romanorum committere, ubi Scipio dimicaret. Per idem tempus Massinissa
Abbreviated transcription (Latin):
cus te iliriis tͥhũphauit. gñtius cũ fr̃ẽ ⁊ filiis añ currũ ductꝰ ẽ. Ad l spectaculĩ ieg̃
młtaꝵ gentiũ romã uenerũt. Int̾ alios etiam attulus atq euuxnes. asye. roges
eprusias bithinie magno honore excepti sũt. ⁊ ꝑmittente senatu dona q̃ at
ingens helthi leroꝵ metꝰ inuasiss. ⁊ ex om̃ib nõ eẽt qui ire in ispaniã optulit
sus ecaidit Sergius aũt gulba p̃tor a lusicanis mag̾no p̾lio uictus ẽ. Uiu̾so ꝙ ex̾citu
isd. ip̃e cum paucis uix elapsus euasit. In scg̃ti anno lucius nũmius in lusicania
uinc pugnauit. catellus postea osul ros ĩbidem ꝓsꝑe gessit. Eerciũ deinde bellũ ꝯtͣ
i do s̃ anno .li. postqr scd̾m bellũ punicũ transactũ ẽ. Hii ꝓfecti cartaginẽ. cartagiuẽsi
ẜ milib passun iussi sũt. Cartaginẽses dolorem at desꝑatõm ꝯtuler̃. aut defensuri ci¬
utatẽ aut cũ ip̃a ꝑ ipãm sepeliendi. Mox q sibł duos hasdrubales tuces creauerunt

Expanded text:
cum fratre et filiis ante currum ductus est. ad hoc spectaculum reges multarum gentium Romam venerunt, inter alios etiam Attalus atque Eumenes Asiae reges et Prusias Bithyniae. magno honore excepti sunt et permittente senatu dona, quae ingens Celtiberorum metus invasisset et ex omnibus non esset, qui ire in Hispaniam vel ariter congressus occidit Sergius autem Galba praetor a Lusitanis magno proelio victus est universoque exercitu amisso ipse cum paucis vix elapsus evasit. || Insequenti anno L. Mummius in Lusitania bene pugnavit. Marcellus postea consul res ibidem prospere gessit. Tertium deinde bellum contlio consulibus, anno LI postquam secundum Punicum transactum est. hii profecti Carthaginem. Carthaginiensibus  milia passuum iussi sunt. Carthaginienses dolorem ad desperationem contulerunt aut defensuri civitatem aut cum ipsa per ipsam sepeliendi moxque sibi duos Hasdrubales duces creaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
ner. a cesare int̾stũs ẽ. Post aunũ cesar᷑ romã .iiii. tͥhũphis ing̾ssus. qͣrto se ꝯsulẽ feds

Expanded text:
gener a Caesare interfectus est. gener a Caesare interfectus est.
Abbreviated transcription (Latin):
referũt᷑ .xii. cum.lxx. longis nauib dedita. Qͥngenti ex uictorib recidisse diui
Rex ip̃e adolescens scafa exceptus ut fuger: młtis insilientib msus uegatꝰ
corpus eiꝰ ad littus deuolutũ inditic lorice auree cognitũ fuit. Cesar alexaudis¬
gni filiũ qui põpeio auxiliũ ap̃ thesaliam fecerat. reballantẽ in ponto ⁊ młtas ps
rom ani ꝓuintias occupantẽ uicit acie. postea ad mortẽ coegit. Inde rom̃ã regͥssius
t̾tio se ꝯsulem fec̃. cũ inarco emilio lepido qui ei magist̃ egtũ dictatori añ annũ fu̾
Inde in affricã ꝓftũs ẽ. uͥ infinita nobilitas cũ uiua mauritanie rege bellũ repa¬
rat. Ducos aũt romaĩ erant. publius corneliꝰ. scipio ex gn̾c antiꝗssĩo scipionis afriꝰ
faustus sile dictatoris filiꝰ. Contͣ hos ꝯmisso p̾lio post młtas dimicatões uictor fures
sar̃. Cato scipio petreus. uiua ip̃i se occidũt. Faustus sille ꝯtam dictatoris filiꝰ põpeis

Expanded text:
eptuaginta longis nanibus dedita, quingenti ex uictoribus cecidisse dicuntur. rex ipse adulescens scapha exceptus ut fugeret, multis insilientibus mersus necatusque est; corpus eius ad litus deuolutum indicio loricae aureae cognitum fuit: qua Caesar Alexando in auxilium apud Thessaliam fuerat, rebellantem in Ponto et multas populi Romani provincias occupantem, vicit acie, postea ad mortem coegit. Inde Romam regressus tertio se consulem fecit cum M. Aemilio Lepido, qui ei magister equitum dictatori ante annum fuerat. inde in Africam profectus est, ubi infinita nobilitas cum Iuba Mauritaniae rege bellum reparaverat. duces autem RomaFaustus Sullae dictatoris filius. contra hos commisso proelio post multas dimicationes victor fuit Caesar, Cato Scipio Petreius Iuba ipsi se occiderunt, Faustus Sullae quondam dictatoris filius Pompei
Abbreviated transcription (Latin):
in italiair grauissimũ bellũ picenos marsipe ligniq mouerũt. Qͥ cũ annis numerosis
ĩ ppło romano obedirent. tũc lib̾tatẽ sibi equa asserere ceperũt. Puitiosũ amodũ ħ bellũ
fuit. ⁊utulius osul in eo bello ectisus ẽ. Cepic nebilis iuuenis. portiꝰ cato alius cõsul. ducer
aũt adu̾sus romanos picentib marsis fuerũt. titus. uectutius. Ierius. asianus. titus legentiꝰ
alus cruentius. Nromanis ꝯtra cos benc pugnatũ est. Agaic martio qui septies osul fucrat
s agỹ ponpeic maxͥ. tñ alucio cornelis sila qui int̾ alia egregia ita cluentiũ hostiũ du¬
i cũ magnis copiis fuit ut ex suis unũ amitterent. Duadriẽnio cũ graui tã cal
ib ortu solis globus igncus a regione septẽtͥoins cuns maximo celi fragere emicuit.
do lapidũ imistis ctiam testaꝵ frum̃tis t̾ram latissime ũbrauit. In sannitib e uastis¬
simo t̾re iactu flãma ꝓrupit. ⁊ usq at celum extendi uisa ẽ. Tũt etiam om̃iũ gentiũ

Expanded text:
in Italia gravissimum bellum Picentes Marsi Pelignique moverunt, qui cum annis numerosis iam populo Romano obedirent, tum libertatem sibi aequam adserere coeperunt. perniciosum admodum hoc bellum fuit. Rutilius consul in eo occisus est, Caepio nobilis iuvenis, Porcius Cato alius consul duces autem adversus Romanos Picentibus et Marsis fuerunt T. Vettius, Hierius Asianus, T. Legennius, A. Cluentius. a Romanis bene contra eos pugnatum est a C. Mario, qui sexies consulet a Gneo Pompeio, maxime tamen a Lucio Cornelio Sylla, qui inter alia egregia Cluentium ducem hostium ita cum magnis copiis fudit, ut ex suis unum amitteret. Hoc bellum quadriennio cum  Nam sub ortu solis globus ignis a septentrione cum maximo coeli fragore micuit; do lapidum, inmixtis etiam testarum fragmentis, terram latissime uerberauit. in Samnitibus uastissimo terrae hiatu flamma prorupit et usque in caelum extendi uisa est. conplures
Abbreviated transcription (Latin):
dent᷑ fec̃. Ndstremo ꝑ epłas ac munera rogatꝰ. Ueniã ei ac pacẽ detit. hiberie q
uit.qr sccius belli mitͥ dati fuerat. Atalo ⁊ polemini paflagomã reddidit. Aristarã
colchis regẽ imposuit. mox itureq ⁊ attrabes uicit. Et cũ ueniss in syriam.s¬
uicinã aut yochie ciuitatẽ. lib̾tatẽ douauit ꝙ regẽ tigrañe nõ recepiss. antioceusio
tus loci amenitate. ⁊ aquaꝵ habundantia. Inde ad iudeam transgͥssus ẽ. Iherosolima¬
put gentis obsedit. Nõ solũ natura loci uerũ etiam ingenti inuit fossaq maximas¬
nntam. Dũ alias aliis regiones die noctu q succede̾ sine reꝗe cogeret. uix t̾cio m̃se:
ꝗssimo bello dedit: Marco tullio. cicerone oratore ⁊ gñ. attonio coss. anno urbꝰ ꝯdin
pat̾am ꝯiurauit. cũ qbꝰdam claris ꝗdẽ s autacib uiris a cicerone cxpulsus e̾. Sci as
dephensi ĩ cartẽ strãgulati sũt. Ab antonio alt̾o ꝯsule catellina ip̃e uictꝰ p̃sio ẽ ⁊ int¬

Expanded text:
roden ter vicit, postremo per epistolas ac munera rogatus veniam ei ac pacem dedit. Hiberiae qnavit, quia socius belli Mithridatici fuerat. Attalo et Polemini Paphlagoniam reddidit. Aristarchum Colchis regem imposuit. mox Ituraeos et Arabas vicit. et cum venisset in Syrim libertate donavit, quod regem Tigranem non recepisset. Antiocensibus i spaciosior fieret, delectatus loci amenitate et aquarum habundancia. Inde ad Iudeam transgressus Iherosolimam, caput gentis», obsedit et munitum, cum alias aliis legiones dies noctesque succedere sine requie cogeret, uix tertio mense iquissimo bello dedit. M. Tullio Cicerone oratore et Cn. Antonio consulibus anno urbispatriam coniuravit cum quibusdam claris quidem sed audacibus viris. a Cicerone urbe expulsus est. socii eius deprehensi in carcere strangulati sunt. ab Antonio altero consule Catilina ipse victus proelio est et int
Abbreviated transcription (Latin):
dnale snilał frẽm uictũ fugat ⁊ ꝑdam maxim̃a cepit. Int̾ea in italia uei̾t. ꝯsil pu¬
de sabiꝰ maxir  tarentũ recepit. In qua ingentes copie hambuł erant. dibietiã ducẽ
pemuiam ht̃isiã uenditoꝵ ad fiscũ retulit. Tũe młte ciuitates romanoꝵ q̃ at haniba¬
len trinsierant. rursus se fabio maxĩo dediterant In seq̃ti anno scipio Ispanie eg̾gias
suauerũt. x̾iam claudieꝰ . a ꝯsul ab ẜ ambale occisus ẽ. Tercio anho postꝙͣ sapio ad ispti¬
mam ꝓ fact᷑ fuat. rursus res inelitas gessit. Regẽ ispainoꝵ magno pͥlio uictũ in ami¬
atiam accepit ⁊ pͥmiꝰ oi ĩ auicto obsctes nõ reposcit desperans hanibal sspanias ꝯ̃sci

Expanded text:
alis fratrem victum fugat et praedam maximam capit. Interea in Italia consul P. Fabius Maximus Tarentum recepit, in qua ingentes copiae Hannibalis erant. et ibi etiam ducem pecuniam hominum venditorum ad fiscum retulit, tum multae civitates Romanorum, quae ad Hannibalem transierant, rursus se Fabio Maximo dediderunt. insequenti anno Scipio in Hispania egregias gnarunt. nam Claudius Marcus consul ab Hannibale occisus est. Tertio anno postquam Scipio ad Hispaniam profectus fuerat, rursus res inclitas gerit. regem Hispaniarum magno proelio victum in amicitiam accepit et primus omnium a victo obsides
Abbreviated transcription (Latin):
pestea furiꝰ alt̾ ꝯsul auxilio accessit᷑. att ita uniu̾sã bonoꝵ gentẽ igne fr̾oq uastã¬
ce ꝓpe modũ usq ad nichilũ deleuerũt: Transacto lello macedonico secutũ ẽ syri
acũ ꝯt̃ antyochũ regẽ publio cornelio scipione acilio globrione ꝯsules. Huic anty¬
cho hanibale se iũxerat cartaginẽ pat̾am suam metu ue romanis trat̾ẽt᷑. relĩqũes
Aciliꝰ glabrio inachaia bene pugnauit.castri regis antyochi nocturna pugna re¬

Expanded text:
postea Furius alter consul auxilio accessit: atque ita uniuersam Boiorum gentem igni ferroque uastanpostea Furius alter consul auxilio accessit: atque ita uniuersam Boiorum gentem igni ferroque uastantes propemodum usque ad nihilum deleuerunt. acum contra Antiochum regem P. Cornelio Scipione, Acilio Glabrione consulibus. huic Antiocho Hannibal se iunxerat, Carthaginem, patriam suam, metu, ne Romanis traderetur, relinquens. M'. Acilius Glabrio in Achaia bene pugnavit. Castra regis Antiochi nocturna pugna
Abbreviated transcription (Latin):
Surle ꝯdita. Titus quiais flaminiꝰ adu̾sũ phillippũ rege ꝓsꝑe gessit ⁊ pax ei daraẽ.
bs legib ue grecie ciuitatib qͣs romani ꝯͣ eip tefenterant. bellũ inf̾ret. ut captius
liatemoniĩs intulit bellũ. ducẽ eoꝵ nabiẽ uicit ⁊ ꝗb uoluit ꝯditionib in fidem
itepit. ⁊ ingenti głatͥbũphauit. Duxit aũt añ currũ suũ nobilissimos obsil
temetͥum phissippi filiũ ⁊ atmenẽ nabedis. Romani captiui qui sub hanibale ꝑ
oreciam denditi fuerãt uniu̾si recepti capitib rasis ob det̾sam ẜuitutẽ currum tͥ¬
unphantis secuti sũt. Eodem tp̃ insubres boli aꝗb tͥcinũ ciuitas ꝯdita ẽ. atq ce¬
pomani ꝯtͣctis in unũ uirib cũ almicare penoꝵ duce qui in italia remanserat.
rtemonã placentiam q uastantes diffi cillimo bello a lucio fuluio p̾tore. urb̃ suꝑati
sltͥ. Consul marcellus metruria aboui opp̾ssus magnã ꝑtẽ ex̾citus ꝑdidit᷑. Cui

Expanded text:
Vrbe condita. T. Quintius Flamininus adversum Philippum rem prospere gessit. Pax ei data est his legibus: ne Graeciae civitatibus, quas Romani contra eum defenderant, bellum inferret, ut captivos et Lacedaemoniis intulit bellum. ducem eorum Abidem vicit et quibus voluit condicionibus in fidem accepit. ingenti gloria triumphavit, duxit ante currum nobilissimos obsides Demetrium Philippi filium et Armenem Nabidis. || Romani captivi, qui sub Hannibale per Graeciam venditi fuerant, universi capitibus rasis ob detersam servitutem currum triumphantis secuti sunt. eodem tontractis in unum viribus cum Hamilcare Poenorum duce, qui in Italia remanserat, Cremonam, Placentiamque vastantes, difficillimo bello, a Lucio Fulvio praetore superati st; consul Marcellus in Etruria a Bois oppressus magnam partem exercitus perdidit; cui