comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
signumesi utt unta in nocentis: nulla
maculetur ꝑnitie accusatoris. Iõ qos
aquolib criminatur. ñ añ accusatus
supplicio detur. quam accusator p̃se¬
tetur atq legum.⁊ canonum sentẽto
exqatur. quod si indigna accusandũ
ꝑsona inuenitur adeius accusariõe
adgillos s̃ententia feriatur qui ca
cium: ⁊ cong̃gare s nodum: añdiem
holarum nouembrium. aut si adeẽ uolu¬
erit: presens: si confidit ad obiecta re¬
spõdeat. Siuõ adẽẽ neglexerit. dilati¬
onem sententie de absentia ñ lucretis
nam manifestum ẽ ꝯfiteri dcrimine
eum ꝗindulto ⁊ totiens delegato iuidi¬
cio purgandi se occasione nutitur.
Nichilenĩ intest utrũ inpresenti exam
tia auidice dicta ullam obtinebit fir¬
utigante et altõ absente amborũem¬
gentes utes: decidere ñ formidat. ins
cta premissis uolumus ⁊ aplica aucto¬
ritate monemuf: ut si pb̃r dquo ag

Expanded text:
ignum est, ut vita innocentis nulla maculetur pernicie accusatoris. Ideo quisquis a quolibet criminetur, non ante accusatus supplicio detur, quam accusator praesentetur, atque legum et canonum sententiae exquirantur. Quod si indigna ad accusandum persona invenitur, ad ejus accusationem  Sententia feriatur qui caucium, et congregari synodum ante diem calendarum novembrium, ut, si adesse voluerit, praesens, si confidit, ad objecta respondeat: si vero adesse neglexerit, dilationem sententiae de absentia non lucretur. Nam manifestum est confiteri eum deui indulto et toties delegato judicio purgandi se occasione non utitur. Nihil enim interest utrum in praesenti examia iudice dicta ullam obtinebit firlitigante, et altero absente, amborum emergentes lites decidere non formidat. His ita praemissis, volumus, et apostolica auctoritate monemus, ut si presbyter, de quo ag
Abbreviated transcription (Latin):
trũ sit differenda pena eius anñq̃ritur.⁊¬
siquid̃e grauioras crimina: obq appellatio
int̃posita ẽ: leuius autẽ idꝓpt̃ quod nõ
appeuauit. recipienda ẽ oĩo appeliatio.⁊
differenda pena. Siuõ grauiorem senten

Expanded text:
trum differenda poena ejus trum differenda poena ejus si quidem grauiora sint crimina, ob quae appellatio interposita est, leuius autem id, propter quod non appellauit, recipienda est omnimodo appellatio et differenda poena: si uero grauiorem sente
Abbreviated transcription (Latin):
dicẽ dum ẽ hanc audiri debere ⁊ silitem p̃pandã
cutare maluerit: int̾cede ñuidetur: liciab
uari potest.siquestionem inciuili negõ
hbendam rudex intlocutus sit: uł ine̾mi¬
nali. siꝯtra leges hoc faciat.Eius qui iõ ca
usam agere frustratur: quod dicit se lib¬
elium principi dedisse. ⁊ sacrum rescͥptũ
erpectare audiri desidium ꝑhibetur. si ob
eam causam ꝓuociuĩt: appeliatio eius reci¬
pisacris ꝯstitutionib prohibetur. Item.
ost appellationem int̾positam littere dãde
s̃abeo aquo appellatum ẽ adeum qui deap¬
pellatione cogniturus ẽ siue pͥncipem. siũ
quem libi alium quas litteras dimissortis
siue apłos appellant. Sensus aut̃ ut terat
sum ꝯtestetur: nam in stantiam petentis
dimissorias ꝯstitutiones desiłant. eqũu ẽ
igitur siꝑeum steterit: qui debeat darest¬
teras. quo minus det: nehoc accipienti no¬
At nichil nouari. Appeliatione int̃po¬
sita: siue ea recepta fuit siue ñ: medio tẽ
pluribus facinoribus condempnatus. ꝓ¬

Expanded text:
dicendum est et hanc audiri debere, et si litem praeparandam curare maluerit, intercedere non videtur, licet ab pellari potest, si quaestionem in ciuili negotio habendam iudex interlocutus sit, uel in criminali, si contra leges hoc faciat. 3 Pausam agere frustratur, quod dicit se libellum principi dedisse, et sacrum rescriptum exspectare, audiri desiderium prohibetur, et si ob eam causam provocaverit, appellatio ejus recipi sacris constitutionibus vetatur. C.ost appellationem interpositam litterae dandae sunt ab eo, a quo appellatum est, ad eum, qui de appellatione cogniturus est, siue principem siue quem alium, quas litteras dimissorias siue apostolos appellant. Sensus autem litterarsum contestetur: nam instantiam petentis dimissorias constitutiones desiderant. aequum est igitur, si per eum steterit, qui debebat dare litteras, quo minus det, ne hoc accipienti noceat. NIHIL INNOUARI APPELLATIONE INTERPOSITA 1 Ui quis ex pluribus facinoribus condemnatus pr
Abbreviated transcription (Latin):
Siquidem in insulam deportandum.ã:¬
psit ut deportantur: uideamus qñ sit
puocaridum. utrũ cum impator rescͥpse¬
rit: ancum eis scribitur: ⁊ putem tẽ eẽ. ꝙ¬
pellandum: cum rccipi cum presens iub¬
eret. Cetinuerendum ẽ. ne sero sit: ut tẽ ꝓ¬
uecctur: cum imꝑator insulam ei assign¬
auit. comprobata enuĩ sententia presitis:
tẽ solet eis insulam assignare. Rursus illi
uerendum ẽ si mendatus ap̃principẽ po¬
norauit cum:quem deportandum labo¬
rat. inteludit uiam ꝓuocandi. Quider¬
go est: Recte dicetur hymanitate sugg¬
erente: ut ⁊ hoc illo tempore ñ frustra ꝓ¬
uocarctur: qa ñ aduersus principem. s
adũsus uidicis calliditatem prouocauit. il
editum sit: neq is appellauĩt.⁊ postea cc̃cũ
rescriptum sit: anappellare alnteris pͥdẽ
sibieditis possit. Quia ꝗtẽ ñ appellauit
uera eẽ q̃ scriptas: ꝯsensisse uidetur. neca
udiendus ẽ. sidicat euentum rescripti sa
cri: se sustinuisse De appellationibus re

Expanded text:
Si quidem in insulam deportandum ad scripserit, ut deportetur, uideamus, quando sit prouocandum, utrum cum imperator scripserit an cum ei scribitur? et putem tunc esse appellandum, cum recipi eum praeses iuberum verendum est, ne sero sit, ut tunc provocetur, quum imperator insulam ei assignaverit; comprobata enim sententia praesidis tunc solet insulam assignare. Rursus illud verendum est, si mendaciis apud principem oneravit eum, quem deportandum laborabat, intercludi illi viam provocandi. Quid ergo est? Recte dicetur humanitate suggerente ut et hoc, et illo tempore non frustra provocaretur, quia non adversus principem, sed adversus judicis calliditatem provocavit. Et editum sit, neque is appellaverit, et postea contra eum rescriptum sit, an appellare a litteris pridem sibi editis possit? quia qui tunc non appellavit vera esse quae scripta sunt consensisse videtur, nec est audiendus, cri se sustinuisse. DE APPELLATIONIBUS RE
Abbreviated transcription (Latin):
mis efficitur. Reproban ergo oportec
eorum redargitiones qui inrecta fide
suspectisunt. Fides autem. ⁊ conũsati¬
oprunum scrutanda est. et denuo ꝗs
inreprehensibiles apparũnt. s recipi¬
cestuosi et ñlegitime conumcti sacer¬
dotes uł legitime connnctos accusare
li titulo ac benedictione sacerdotis cõ¬
stat copulatus: sacerdotes. uł legitime
ꝯuinctos criminari.ut in eos testificari
minime potest.qm̃ omnis incesti ma¬
cula pollutus: infamis ẽ et accusare
supradictos ñꝑmittitur non solum gͦ
hu repellendi sunt. et infames efficiũ¬
tur. si etiã om̃s eis consentientes. Simi¬
uter deraptoribus ul eis qui seniores
impetunt: fieri censemus. hos enĩ legẽ
scłi int̾ficiunt. sed nos mĩa precunte¬
nullius accusatione sunt recipiendi
nec eorum.uł anatratirorum uox.
nec aquoquam credantur: ꝗ abeis di
cuntur: uł ꝯscribunt̃. eos dico anatha¬
tizatos eẽ: quos ep̃i suis seriptis ana¬

Expanded text:
mis efficitur. Reprobari ergo oportet mis efficitur. Reprobari ergo oportet eorum redargutiones, qui in recta fide suspecti sunt. Fides autem et conversatio primum scrutanda est, et deinde qui irreprehensibiles apparuerint sunt recipicestuosi et non legitime conjuncti sacerdotes et legitime conjunctos accusare li titulo ac benedictione sacerdotis constat copulatus, sacerdotes vel legitime conjunctos criminari, vel in eos testificari minime potest, quoniam omnis incesti macula pollutus infamis est et accusare supradictos non permittitur. Non solum ergo hi rejiciendi sunt et infames efficiuntur, sed etiam omnes eis consentientes. § 2. Similiter de raptoribus, vel eis qui seniores impetunt, fieri censemus. Hos ergo leges saeculi interficiunt, sed nos misericorllius accusatione sunt recipiendi, nec eorum vel anathematizatorum vox nedicuntur vel conscribuntur. Eos dico anathematizatos esse, quos episcopi suis scriptis ana
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñlegitime comuncti ad accusatiõẽ
admiti sidebeant.⁊ qui generaliter
abaccusitione remouendi s̃: mi tor
auctoritatibus claret. AInt mnĩeginꝰ¬
ꝙ.Infames cos qs boe fame accusare ñ p̾s.¬
ueni erroris societatem sectantem. uł
a siuixpositi tramite recedentem. aut a¬
płice sedis iussionibus inobedientẽ. su¬
sciꝑe ñ possumus nec impedire recte c¬
credentes: uł scõrum patrum iussioĩ¬
fideles ⁊ infideles. magna deb eẽ disc¬
tali. Qui legem suam sponte trans¬
greditur: ante suam reũsionem rec¬
eatus pre te agentes accusare ñpotest.
dei plenus: una cum reliquis scĩs colle¬
gus suis statuit dicens. accusandi uł
testificandi ucentia denegetur his: ꝗ
reglariter ꝓhibita neglex̃ ĩt transgsso¬
res enĩsponte legis sue.: eiusq uiolato
res: apostate nominantur. Omins enĩ
apostata: refutandus ẽ. añ reũsionem
suam. nec inaccusationem recte agnn¬
um: aut testimonium suscipiendus ẽ¬
ce sedis libenter transgressus fuit infa¬

Expanded text:
et non legitime conjuncti ad accusationem admitti non debeant, et qui generaliter ab accusatione removendi sint multorum auctoritatibus claret. Ait enim Hyginqui sunt bonae famae accusare non posAlieni erroris societatem sectantem, vel a sui propositi tramite recedentem, aut apostolicae sedis jussionibus inobedientem suscipere non possumus, nec impetere recte credentes, vel sfideles et infideles magna debet esse discI. Qui legem suam sponte transgreditur, ante suam reversionem recte agentes accusare non potest. Dei plenus, una cum reliquis sanctis collegis suis statuit dicens: Accusandi vel testificandi licentia denegetur his quiregulariter prohibita neglexerint. Transgressores enim sponte legis suae, ejusque viores apostatae nominantur. Omnis enim apostata refutandus est ante reversionem suam, nec in accusationem recte agentium, aut testimonium recipiendus e sedis libenter transgressus fuerit, infa
Abbreviated transcription (Latin):
Nolo mortem peccatoris:sedut conũta¬
tatur infamia. ⁊ ex ilio digni indicant᷑
eorum accusandi epõs uł testificandi
in eos uocem instrunus. quos nbuma¬
nis s diuimis actibus mortuos scimuᷤ.
etractocorum auctores: epõs ñ accusẽt.
res qui diuina auctoritate eradican¬
dis̃ ⁊ auctores inincoꝵ: abep̃ali sum¬
mouemus accusatione. uł testimonio.
gotio liceat adũsus religiosum xp̾ar̃.
quamuis humilis seruilisq ꝑsona sit.
testimonium dicere. ec dequalib
ratione. uł inscͥptione xp̃ianum im¬
petere. ENotandum uero est: quod
te quod abip̃o corꝑe xp̃i: quodest occ¬
cła recidit crebro ꝑcussam ẽe ¶Inde¬

Expanded text:
sed ut convertatantur infamia, et exsilio digni judicantur eorum accusandi episcopos vel testificandi in eos vocem obstruimus, quos non humanis, sed divinis actibus mortuos esse scimus. corum auctores episcopos non accusent.res, qui divina auctoritate eradicandi sunt, et auctores inimicorum ab episcopali submovemus accusatione vel testimonio. gotio liceat adversus religiosum Christianum quamvis humilis servilisque persona sit testimonium dicere, nec de qualibet re actione vel inscriptione Christianum impetere. Gratian. Notandum vero, quod te, quod ab ipso Christi corpore quod est Ecclesia recidit, crebro percussam esse
Abbreviated transcription (Latin):
ocurrere ñ potuisse manifestum sitc
sue cause dicentde: intraalterũ men¬
sem integram habeat facuitatẽ. uerũ
nec purgetur. Si autẽ adunũsale ꝯci
usa erus t̃minctur: ip̃e inse dãpnati¬
oras sententiam dixisse iudicetur. tẽ¬
pore sane quoñ cõicat. nec uł insua
eccła: uel parrochia coĩcet. accusatõ
aute eius sinum quȩm dieb causae¬
ñremoueatur.siuõ aliqñ defuerit
subtrahens se: restituto incoĩone ep̃o
se ꝑagende. si se ad diem statutũ: ñ
noluisse si ñpotuisse occurrere pro¬
bauerit. E Sexta uõ questio. eod

Expanded text:
currere non potuisse manifestum sit, causae suae dicendae intra alterum mensem integram habeat facultatem; verum nec purgetur. Si autem ad concilium unusa ejus terminetur, ipse in se damnationis sententiam dixisse judicetur, tempore sane quo non communicat, nec in sua ecclesia, vel parochia communicet. Accusator autem ejus si nunquam diebn removeatur. Si vero aliquando defuerit subtrahens se, restituto in communionem sae peragendae, si se ad diem occurrere non noluisse, sed non potuisse probaverit. QUAEST
Abbreviated transcription (Latin):
deuicauctur. neex hac lege mnrcum testi¬
m dicere liceret quise abei porẽ¬
eue eIs libuũt. quiue impuberos ert̃
quiac aobestias ut depugnaret se loca¬
. quiue palam questum faciet. fece¬
r quiue obrestimor ium dicendũ
andicendu pecuniam accepisse iu¬
licatus. uł ꝯuictus erit. Itemlege ralaa¬

Expanded text:
de vi cavetur ne hac lege in reum testimonium dicere liceret, qui se ab eo parenteve eius liberaverit, quive impubes erit, quiue ad bestias ut depugnaret se locauerit, quaeue palam quaestum faciet feceritue, quiue ob testimonium dicendum uel non dicendum pecuniam accepisse iudicatus uel conuictus erit. nam
Abbreviated transcription (Latin):
nuto denartietur. ut testimoniũ dicã
ADUrsus soccrum. generum. uitcum. pͥ¬
uignum. sobrina sobrinam sobrinona¬
um eos ue quimnpron gradu sunt.
partitum utri uroris. Item patrone
tutne pigroni. patronẽ aduersus lit̃¬
tS. Neq liberti aduersu patronum cog
eprtur negener. aut socer. inuitus
testiraomum dicere cogatur gencriap¬
pellatione sponsum filir contineni ap¬
placet. Item soceri.sponse patrem.
alia probatio aderudiendam ueritatẽ¬
nonest. Item inuiti testimonium dicẽ
ñcogantur. Senes ualituciinariiulmi¬
lites uel illi qui cum magistratu rei pu¬
blice causi absunt. ut quibus uenire

Expanded text:
to denuntietur, ut testimonium litis dicat adversus socerum, generum, vitricum, privignum, sobrinum, sobrinam, sobrino natum, eosve qui priori gradu sint. parentum, viri, uxoris. Et ne patut nec patroni patronaeve adversus libertos, neque liberti adversus patronum cogam autem excipitur, ne gener aut socer invitus testimonium dicere cogatur, generi appellatione sponsum filiae quoque contineri placet. Item soceri sponsae patrem.alia probatio ad eruendam veritatenon est. Itenon coguntur senes ualetudinarii uel milites uel qui cum magistratu rei publicae causa absunt uel quibus uenire
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ sub noĩe honorariors ex ip̃is negorus
que tuenda suscepint: emolum̃tum s
certe partis. cum graui clanno litigato¬
ris. et depredatione poscentis inueni¬
untur. Item siquis adeo procax fut̃t.
ut ñ ratione ẜ probris putet eẽ certãdỹ
mhire ullampactionem conferre: cũ
eoutigatore: quem inꝓpͥam recepit fi¬
dem nec ex industria: uirgium ꝓtrah
ere ap̃urhem romam ̃ honoratius ꝗ
hoc putauint intelligendum. cousq
ut ñ adturpe compendium uł ꝯ̃ stipẽ¬
dm de forme hec arripiat᷑ occasio. Nã
siluero pecumaq capiantur: uelutiab¬

Expanded text:
qui sub nomine honorariorum ex ipsis negotiis, quae tuenda susceperint, emolumentum sibi certae partis cum gravi damno litigatoris et depraedatione poscentes inveniuntur. § 9. Item, si quis adeo procax fuerit, ut non ratione, sed probris putet esse certanduminire, ullam pactionem conferre cum eo litigatore, quem in propriam recipit fidem, nec ex industria jurgium protrah Urbem Romam etiam honoratis, qui hoc putaverint eligendum, eousque delicet ut non ad turpe compendium stipemque deformem haec arripiatur occasio. Nam, si lucro pecuniaque capiantur, veluti
Abbreviated transcription (Latin):
stratus simpresen sint: testimoniuam
dicant. Prctor quoq testimonium da
uariq parti prodioerunt. audicib cõ
petemer pumuntur. Item pat̾ ⁊ filiᷤ
Quimpotrstate eius est. Item duo fẽ
qm̃ nichil nocet exu̾na domo. plures te¬
stes alicno negotio adhiberi. Itemer¬
mafroditus anaotestam̃tum adhib̃i
possit: qualitas sexus incalescertis ostẽ¬
dit. Item testis idͥoneus pater filio¬
tus testis intelligitur. Item ubinas¬

Expanded text:
stratus, si in praesenti sint, testimonium dicant. Praetor quoque testimonium darutrique parti prodiderunt, a judicibus puniuntur. Item . Pater et filius qui in potestate ejus est, item duo fratres am nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhiberi. ItemHermaphroditus an ad testamentum adhiberi possit, qualitas sexus incalescentis ostendit. tus testis intellegitur. 12 Ulpia
Abbreviated transcription (Latin):
cedes. uł uecturam ⁊̃ si denaui manu agat᷑.
deponisolet. Item. In iuste appellans oõ
mnimodo punen puniendus est.
dus est quotiens iniusta appeliatio ꝓnũ¬
tiatur. Sumptus quos dum scq̃retur ad
uersarius impendit: dexecogitur. nõ
simplos si quadruplos. ¶ Premissis au¬
etoritatib infra u. dies postdatam sentẽ¬
tiam.cuiq appellari ꝑmittitur quod
postea iustimanus mꝯstitutionib so¬
is corrigens. infrax. dies appellatioĩs

Expanded text:
cedes, uecturae etiam, si de naui agatur, cedes, uecturae etiam, si de naui agatur, deponi solent. De meritis appellationum Omnimodo ponendum est, ut, quotiens iniusta appellatio pronuntiatur, sumpversarius impendit, reddere cogatur non simplos, sed quadruplos. Gratian. Praemissis auctoritatibus intra quinque dies post datam sententiam cuique appellare permittitur. Quod postea Justinianus in constitutionibus suis corrigens, intr
Abbreviated transcription (Latin):
quo iter agi possit: computctur. aquo
fuerit: dimissorie uttere dirigantur.
tere dirigantur. que uulgo apłiuł epłe
appellantur. quarum postulatio. ⁊ acce¬
ꝓtio. intrax. dies exofficio fimenda est.
rint: uł acceꝑint. uł reddiderint rescrip¬
tione abagendo submoueantur.⁊penã
appellationis ferre cogantur. Item. de
his qui causa dilationis appeliant.
uicumq ñ ꝯfidentia iuste cause. s cau¬
sa differende more: ne ꝯtra eum sentẽna
ꝓferatur appellauĩt. uł si defacto suo cõ¬
fessus ne ablicetur appeliare uolutt.h
uiusmodi appeliationes ñ recipiantur.
tem. Cum possessor appellat: dum euẽ
uidicem possessor appellat: fructus pos¬
sessionis dequa agitur dum seqͣnde au¬
dientie euentus dubius ẽ. muĩto scq̃strat᷑.
nam si petitor appellauĩt. hoc abeo nõ
pot̾ postulari. qa ñpot̃ sequestran qd
n habi. Si ꝓpt̃ predia urbana uł manci¬
pia appellatur: possessiones eoꝵ. uł mer¬

Expanded text:
quo iter agi possit, computetur. CAP. quo iter agi possit, computetur. CAP. fuerit, dimissoriae litterae dirigantur. terae dirigantur, quae vulgo apostoli appellantur, quarum postulatio et acceptio intra quinque dies ex officio finienda est. rit, vel acceperit,  vel reddiderit, praescriptione ab agendo submovetur, et poenam appellationis ferre cogitur. C. XXV. De his, qui causa dilationis appellant. uicumque non confidentia iuste cause, sed causa differende more, ne contra eum sententia proferatur, appellaverit, vel si de facto suo cofessus, ne abjiciatur appellare voluerit, hujusmodi appellationes non recipiuntur. CAP. CXXX. Cum possessor appellat dum eventuudicem possessor appellat, fructus possessionis de qua agitur, dum sequendae audientiae eventus dubius est, merito sequestrantur. Nam si petitor appellaverit, hoc ab eo non potest postulare, quia non potest sequestrari, quod  Si propter praedia urbana uel mancipia appelletur, pensiones eorum uel mer
Abbreviated transcription (Latin):
batus fuerit ꝓcontumatia nolle obtẽ¬
ꝑare iudicibus cumhoc prime sedis e¬
ep̃o fuerit ꝓbatum: det utteras ut nul¬
peliari possit. fabianus pp̃ testatur
uox appellandi denegetur ei.quem
insupplicio sententia destinauerit.
dem quod ante idem affirmat. Añ
iquis iudicem adũsum sibi senserslare.
uoluerit: ⁊ infra.u.dies appellet ⁊ in¬
rias accipiat.⁊ infra eosdem adquẽ
appellauĩt iter arripiat. Unde inthe¬
tempus quisq appellare debeat.
ropter suꝑfluam appeliatoꝵ ucentiã
ne inretractandis. ut reuocandis sentẽ¬
tus liberum habere arbitrium uidđent̃.
et tempora appellationis et pene ꝯstitu
te sunt. ut quicumq ap̃iudicem ꝗ cau¬
sam eius audiuit appeliare: ⁊ad aliũ u¬
dicem prouocare uolucrit: infrau. dies
appeuet. InHis ipis .u. diebus adiudi¬
cem adqueni ꝓuocauerat: sine aliqua
dissimulatione ꝑueniat.⁊ ip̃e dies in
quo accepit litteras: inhis .v. diebus.
sit: exceptis .u. diebus spatium ierũ

Expanded text:
batus fuerit pro contumacia nolle obtemperare judicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras ut nulpellari possit, Fabianus Papa testatur appellandi vox denegetur ei, quem supplicio sententia destinavit.d paulo ante idem affirmat eod. Si quis judicem adversum sibi senserit, vocvoluerit, intra quinque dies appellet, et inrias accipiat, et intra eosdem ad quem appellavit iter arripiat. Unde in Thera quod tempus quisque appellare debeat. Propter superfluam appellatorum licentiam, ne in retractandis vel revocandis sententiis liberum habere arbitrium videantur, et tempora appellatite sunt, ut quicumque apud iudicem qui causam eius audivit appellare et ad aliud iudicium provocare voluerit et infra quinque dies appellet et in his quinque diebus ad iudicem ad quem provocavit, sine aliqua dissimulatione perveniat. Et ipse dies in quo accepit literas, in his quinque diebus sit, exceptis his V diebus, spatium dierum
Abbreviated transcription (Latin):
diligent̃ examinanda eĩt. Ideoq inꝓso¬
na corum expioranda erunt. inprimis
conditio cimisq utrum quas decuno a
plehe iussit. et anhoneste et inculpate
une. anuo notatus. quis ⁊ reptensibilus.
an lourlex. anegenus fit. lucricausa
anfacile admitdt. uł animmicus cisi
&uersus quem testimontum fert. uł a¬
muus ei sit pquo remoniumduri. Nã
nrat suspitone testimomum. ułꝓ
pter ꝑsonam ad quamo peoferunt᷑ quoe

Expanded text:
diligenter examinanda est. ideoque in persona eorum exploranda erunt in primis condicio cuiusque, utrum quis decurio an plebeius sit: et an honestae et inculpatae uitae an uero notatus quis et reprehensibilis: an locuples uel egens sit, ut lucri causa quid facile admittat: uel an inimicus ei sit, aduersus quem testimonium fert, uel amicus ei sit, pro quo testimonium dat. nam si careat suspicione testimonium uel propter personam a qu
Abbreviated transcription (Latin):
tur examen. scribere epĩs dignet̃ ep̃s
romanus: his qui infinitima. ⁊ ꝓpĩqua
altera ꝓumcia s̃. ut ep̃i diligenter ꝯĩa
reꝗrant ⁊ iuxta fidem ueritatis diffm
iant. quod si is ꝗrogat causam suami¬
terũ audiri. dprecatione sua monuit
epm romanum. ut delatere suo pbroᷤ
mittat: erit in potestatecius quid ue
cõꝓuinciales: ut negotio terminium
r̃. aquib appellariñ lici. ꝗa eis imputan¬
dum ẽ: ꝗsibi tales eleger̃. siuõ sentim¬
a eors aquibus appeliatur: soluta fu
micitia: uel pecunia d̾prauati: iniu¬
stam ꝓhantur tulisse sententiam.
oc etiam placuit. ut aquibuscũq iu¬
dicibus eccłasticis. ad alios uidices eccła¬
sticos. ubi est maior auctonras fuit ꝓpo¬
catum: non eis obsitꝰ quoruas fuerit sõ¬
luta sententia siꝯumci nporuint. uel¬

Expanded text:
tur examen, scribere episcopis dignetur Romanus episcopus his qui in finitima et propinqua altera provincia sunt, et ipsi diligenter omnia requirant et juxta fidem veritatis defiant. Quod si is, qui rogat causam suam iterum audiri, deprecatione sua moverit episcopum Romanum, ut de latere suo presbyteros mittat, erit in potestate ejus et quiscopos, ut negotio terminum imprunt, a quibus appellari non licet, quia eis imputandum est quod sibi tales elegerunt. Si vero sententia eorum a quibus appellatur, soluta fuemicitia vel pecunia depravati, iniustam probantur tulisse sententiam. Hoc etiam placuit, ut a quibuscunque judicibus ecclesiasticis ad alios judices ecclesiasticos, ubi est major auctoritas, fuerit provocatum, non eis obsit, quorum fuerit soluta sententia, si convinci
Abbreviated transcription (Latin):
tes fuĩnt decłati: his amotis quullis sub¬
rogatis̃.eccłas suas ip̃i recipiant. Nam eũ
rum ep̃oꝵ qui abeccłus suis expu s̃
nec ad mser̾um. nec approbauer. nec
ipõs qui eis subrogari possunt. uiuen¬
tibus ulis legitimos epõs dixerunt.
sane siadtuonensem forte archiepi
epõs: stude duos epõs deexpulsis: et
duos desubrogatis: una cum eccłe ty
e legato. ad aplicam beati petri sedẽ
tnsmittere. ubi digna examinatione
gotio diffinire quia uõ magna quisit
metroplitanus ap̃brittannos conten¬
tio ẽ. licet mulluis memoria teneat.
uos inurã regione ullam habuisse
ꝯstituerit: facile hoc poteritis adũtẽ
quod si adeo contentiius agere credi
dite quatimis nr̃oubramine q̃ fuĩnt
debebant incunctant̃ agnoscant. neq
erũ eccłas domini ꝑdiscordias regum
diusionis aliqua pati ddampna ne¬
cesse est. cum quatũ ex se ẽ: pacem quã
p̃dieant seruare studeant mninucẽ⁊
in omnes. ¶ ALas autem irrnta erit ẽ

Expanded text:
tes fuerint declarati, his amotis qui illis subtes fuerint declarati, his amotis qui illis subrogati sunt, Ecclesias suas ipsi recipiant. Nam cum rum, qui ab ecclesiis suis expulsi sunt, nec admiserunt, nec approbaverunt, nec ipsos, qui eis subrogati post sunt, viventibus illis legitimos episcopos dixerunt. Sane, si ad Turonensem forte archiepisdignaris, stude duos episcopos de expulsis et duos de subrogatis una cum ecclesiae tuae legato ad apostolicam B. Petri sedem transmittere, ubi, digna examinatione gotio diffinire. Quia vero magna quis sit metropolitanus apud Britannos contentio est, licet nullius memoria teneat vos in vestra regione ullam habuisse constituerit facile hoc poteritis advertere. Quod si adeo contentiose creditis agedite, quatenus nostro libramine quae fuerit debeant incunctanter agnoscant. Neque enim ecclesias Dei per discordias regum divisionis aliqua pati damna necesse est, quum quantum ex se est, pacem, quam praedicant, servare studeant invicem et in omnes.
Abbreviated transcription (Latin):
sulto romano pontifice.plcriq epõꝵ
dampnati inuemuntur. ⁊ aliiineoꝵ
locum subrogati quoꝵ dampnatio¬
nem. subrogationem. ꝓbono pacis
exdispensatione tollerasse legitur ec¬
cła. Unde ncholaus pp̃ salomoni re
onem: extraconscientiam romani pon¬
tificis factam: ꝓpace tollerauit eccła.¬
ec quippe est ordinatio dei patris tum
hec ẽ lex eccłe matris tue uidelier. ut os̃
epos regnitui adturonensem archicp̃m
mittere ñdetractes ip̃iusq iudicruã po¬
stulare ñddigneris. Ip̃e enĩẽ metropo¬
utanus. om̃q ep̃i regnitui eius fuffra¬
ganei sunt. sicut ꝯscͥptiones p̃decessoꝵ
meors euident̃ ostendunt qu̾i p̃decesso¬
res tuos qa illos abip̃ius cura subtͣxe¬
rant. forti inuectione corripe studuer̃
quãuis ncc nr̃a scripta suꝑ hac remissa.
decẽ uideantur. cumq coram designato
ꝯuentu sumt eiecti ep̃i. regłarit̃ examina¬
ti appasueritq quod canonice fuĩnt eie
tus honore potiri. quodsiciecti ep̃i inson¬

Expanded text:
sulto Romano Pontifice plerique episcoporum damnati inveniuntur, et alii in eorum locum subrogati, quorum damnationem et subrogationem pro bono pacis ex dispensatione tolerasse legitur ecclesia. Unde Joannes Papa Salomoni teonem, extra conscientiam Romani Pontificis factam, pro pace toleravit ecclesia. Haec quippe est ordinatio Dhaec est lex Ecclesiae matris tuae. Videlicet ut omnes episcopos regni tui ad Turonensem archiepiscopum mittere non detrectes, ipsiusque judicium postulare non dedigneris. Ipse enim est metropolitanus, omnesque episcopi regni tui ejus suffraganei sunt, sicut conscriptiones praedecessorum meorum evidenter ostendunt, qui praedecessores tuos, quia illos ab ipsius cura subtraxerant, forti invectione corripere studuerunt: quamvis nec nostra scripta super hac re missa deesse videantur. Cumque coram praesignato conventu, fuerint ejecti episcopi regulariter examinati, apparueritque quod canonice fuerint ejecopatus honore potiri. Quod si ejecti episcopi inson
Abbreviated transcription (Latin):
bilia. neq enĩ inonpotentis dei rudicio.
quid: si aquo datur inspicitur. hinc ẽ
enĩ quoq̾ scriptũ est. Respꝑexit deus ada¬
bel  admimera ẽius ad cahin uo. ⁊ ad
munera eius ñrespexit. dictutus ꝙp¬
pe quia dominus refoerit admuncta
premifit sollicite quia respexit ad abel.
Ex quare patenter ostenditur quia ñ
offtrens amuncrib ẜ munera aboffe¬
ñprobat altissimus. nec respicit inobla¬
tionib eors. nec immultitudine sacͥfici¬
oꝙ eorum ꝓpitiabitur peccatis. Item lõ¬

Expanded text:
bilia. Neque enim in omnipotentis dei iudicio quid, sed a quo detur, aspicitur. Hinc est enim quod scriptum est: Respexit Dominus ad Abel, et ad munera ejus; ad Cain autem et ad munera ejus non respexit. Dicturus quippe quia Dominus respexit ad munera, praemisit sollicite, quia respexit ad Abel. Ex qua re patenter ostenditur quia non offerens a muneribus, sed munera ab offenon probat Altissimus, nec respicit in oblationibus iniquorum, nec in multitudine sacrificiorum eorum propitiabitur peccatis. Qui o
Abbreviated transcription (Latin):
dannum adaliquem suo noĩe ꝑtinet.
Si adũsus absentem fuĩt ꝓnuitiatum:
biduum.uł treduum: exquoquis scit
cõputandum ẽ. ñ ex quo ꝓnuntiatũ est.
quod autẽ dicitur absentem posse ꝓuo¬
care ex quo sit: sic accipimus. Siñ incaus
ꝑprocuratorem defensus ẽ.Namfiille ñ
ꝓuocauit: difficile ẽ. ut hie audiatur.

Expanded text:
damnum ad aliquem suo nomine pertinet.damnum ad aliquem suo nomine pertinet.Si aduersus absentem fuerit pronuntiatum, biduum uel triduum ex quo quis scit, computandum est, non ex quo pronuntiatum est. quod autem dicitur absentem posse pro‹uo›care ex quo scit, sic accipimus, si non in causa per procuratorem defensus est: nam si ille non prouocauit, difficile est, ut hic audiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
satio ñadmittitur. Si forte post senten¬
tiam statim dictam: copiam sui ñ fecerit.
i quipronuntiauit ut fieri assoli. dicen¬
dum ẽ nichil nocere appellationi.nam
ubi pͥmum eius copiam habuĩt. potrrit
Si conditio hore efficit. ut se recipetꝰ: si
forte dicta sit sententia iam suppna ho¬
ra.utiq ñuidebitur se subtraxisse. adeum¬
di autẽ facultatem semꝑ accipimus. si ĩ
publico sui copiam fecerit. Cetm̃ siñ fecĩt
an imputetur alicui quod addomũ ciu
ñ uenerit: quod q̃ in ortos ñ accesserit.
⁊ ulterius quod aduillam suburbanam.
magisq ẽ. ut ñdebeat imputari. Quare
si inpublico. adcundi eius facultas ñ fuit
melius dicetur facultatẽ ñ fuisse adeum
di. Siquis ip̃ius ꝗdem aquo appellauit
adcundi facultatem ñ habuit: ut ei li¬
bellos daret: eius autẽ quem appellaũ
hãt copiam: uidendum ẽ. anei prescribn
possit. quod cumñ audierit.⁊ hoc iure u¬
timur: ut si alterutrius adcundi fuit co¬
ꝓpriam causam : cuius emolum̃tum. uł

Expanded text:
i erit. Quare si forte post sententiam statim dictam copiam sui non fecerit is, qui pronunciavit ut fieri assolet, dicendum est nihil nocere appellatori. Nam ubi primum copiam ejus habuerit, poterit igitur, si conditio horae effecit, ut se reciperet? Si forte dicta sit sententia jam suprema hora, utique non videbitur se subtraxisse, § 3. Adeundi autem facultatem semper accipimus, si in publico sui copiam fecit. Caeterum, si non fecerit an imputetur alicui quod ad domum ejus non venerit, quodque in hortos non accesserit, et ulterius quod ad villam suburbanam? Magisque est ut non debeat imputari. Quare si in publico ejus adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi, § 6. Si quis ipsius quidem, a quo appellavit, adeundi facultatem non habuerit, ut ei libellos daret, ejus autem, quem appellavit, habeat copiam, videndum est, ut ei praescribi possit quod eum non adierit. Ex hoc jure utimur, ut, si alterutrius adeundi fuerit coopria
Abbreviated transcription (Latin):
suggerit. ante utriusq partis iustam
Ab sente aduersario: sententiam fer
senr eo cuiuis causa uentilatur. senat̃¬
tentia proferant: quia irritaeri.immo
proditoris uõ nec calumpnnia: nec uox
bsente eo ꝗ te: accusator ñ audiatur.¬
ñcreditur quisine scripto difficile. ꝑ
scriptum autẽ nunquam recipiatur qa
tem cornelius pp̃. Que in absentes ge
aguntur. aut iudicantur oĩo enacu¬
entur. Qm absentem nullus adicit
nec ulla lex dampnat.Itemmarcelꝑ¬

Expanded text:
suggerit, ante utriusque partis justam Absente adversario sententiam fersente eo, cujus causa ventilatur, sententiam proferant, quia irrita erit; imProditoris vero nec calumnia, nec vox bsente accusator nnon credatur, quia sine scripto difficile, per scriptum autem nunquam recipiatur; quia m. C. IV. Quae in absentes geraguntur aut iudicantur, omnino evacuabuntur; quoniam absentem nullus addicit nec ulla lex dampnat.
Abbreviated transcription (Latin):
abeis ex consensu ep̃oꝵ suoꝵ. quod si
cent. nsi ad africana ꝯcilia uł ad pͥma¬
tes ꝓuinciarũ suarum. ad transmanna
aute ꝗꝓutauimt appellandum: anuuo
int̃africam incoĩonem susc ipiantur.
isi forte romanam sedem appellauint
Is autem qui appellauit. ad cum aquo
appellauit remitti ñ deb. Unde insi¬

Expanded text:
ab eis ex consensu episcoporum suorum. Quod si vocent, nisi ad Africana concilia, vel ad primates provinciarum suarum, ad transmarina autem qui putaverit appellandum a nullo intra Africam in communione suscipiatur. an. Nisi forte Romanam sedem appellaverint. Is autem, qui appellaverit, ad eum, a quo appellavit, remitti non debet. Unde in Sa
Abbreviated transcription (Latin):
fuint suspecti: atutela. uł cura remouent᷑.
donec dsuspecto cognoscatur. Unde p¬
uearit: ꝗres eccłe male inituendo dispgĩt.
uiea que defraudibus marimiliani fle¬
bili adaures nr̃as supplicium relatione.
uenerunt: ñ facile scđm ueritatem agno¬
sci poterunt. nisi facultas eccłe quam inu¬
sus suos male conuertendo disꝑsit: ab eiꝰ
potestare donec causa cognoscatur se ro¬
ratur. Ideconos cum asspradicte cecłe.
patmonio uolumis utim sabmouere

Expanded text:
fuerint suspecti, a tutela, vel cura removentur, fuerint suspecti, a tutela, vel cura removentur, donec de suspecto cognoscatur. Unde Pui res ecclesiae male vivendo dispergunt. Quia ea, quae de fraudibus Maximiliani flebili ad aures nostras supplicum relatione venerunt, non facile secundum veritatem agnosci poterunt, nisi facultas ecclesiae, quam in usus suos male convertendo dispersit, ab ejus potestate, donec causa cognoscatur, seponatur: idcirco nos eum a supradictae ecclesiae patrimonio volumus interim submoveri,
Abbreviated transcription (Latin):
am diu in sede ꝓpͥa pacifice. ⁊ potestatiue
cuncta acta disponens resideat: quam¬
diuexpulsus. uł expoliatus fuis carere
iep̃s suis fuerit aut eccle sibi cõmisse reb
expoliatus: aut quod absit quod alienũ
abõibus deb eẽ fidelib a sede ꝓpͥa die
ctus: aut indetentioiie aliqua: asuss o¬
uibus fuit sequestratus. tunc canonice
añ inpͥstino statu restituatur. cumoĩpͥui¬
iegio sui honoris. ⁊ sua dĩa q̃ insidus ini¬
micorum suorum ei ablata fuãnt legi¬
bus redhintrgrentur. nonenĩ conuocaĩ
uł preiudican poterit: insi p̃e prosua
necessitate mimime tñ uidicandus adue¬
sure sponte elegeni. suullatenus ergo a
corum amiserat: potestati eus abhono¬
rabili concilio: legali ordine redhinte¬
grentur presuluõ cum nonore statui pͥ¬
stino reddatur. ⁊ ip̃e dispositis ordinatis¬
ꝙ lbere ac secure diusuis. tunc reglariter
quousq dedi lapilatione rerum eccła¬
sticarum cognoscatur submouendus ẽ.
Exemplo tutorum ⁊curatorum qui dũ

Expanded text:
amdiu in sede propria pacifice et potestative cuncta disponens resideat, quamdiu expulsus vel exspoliatus carere Nam si suis fuerit, aut Ecclesiae sibi commissae rebus expoliatus, aut quod absit, quod alienum ab omnibus esse debet fidelibus a sede propria ctus, aut in detentione aliqua a suis ovibus fuerit sequestratus: tunc canonice antequam in pristino statu restituatur cum omni privilegio sui honoris, et sua omnia, quae insidiis inimicorum suorum ei ablata fuerant, legibus redintegrentur: nec convocari, nec judicari poterit, nisi ipse pro sua necessitate minime tamen judicandus advenire sponte elegerit. Nullatenus ergo a suorum amiserat, potestati ejus ab honorabili concilio legali ordine redintegrentur; praesul vero cum omni honore statui pristino reddatur, et ipse dispositis ordinatisque libere atque secure diu suis, tunc regulariter quousque de dilapidatione rerum ecclesiasticarum cognoscatur, submovendus est, exemplo tutorum et curatorum, qui, dum
Abbreviated transcription (Latin):
quam ⁊dereliquis generalit̃ rebus rem¬
uestire faciatis. ꝗa nec nudi ꝯtendere
nec uiermes inimicis: Nos debeius op¬
acło: ⁊intames fiant: qui loca ex pul¬
uentibus constitutos. Ideo hec uobis se¬
bimus. ut sciatis hec fieri nuccre si ꝓpͥ¬
os reuocari. ⁊ integerrime restitui de¬
bere. Illos uõ qui adultexina feditate.
suas sponsas. quas ⁊ uxores eotum pre¬
firo tenore eẽ intelligimus tenent eici
et adulteros atq infames fieri: eosq ab ec¬
cłasticis honorib arceriubemus.Si au¬
tem adũsus eos aliquam querelam ha¬
bueritis: his ꝑactis: inquirendum erit.
⁊ auctoritate huius sc̃ẽ sedis termiãdũ.¬
sectisł ameiectis ut expoliatis prantur.
amuersarie indutie uł ui. mensium in

Expanded text:
quam de reliquis generaliter rebus redinvestiri faciatis, quia nec nudi contendere, nec inermes inimicis nos debemus opa clero et infames fiant, qui loca expulventibus, constitutos. Ideo haec vobis scribimus, ut sciatis hoc non licere, sed proprios revocari et integerrime restitui debere. Illos vero qui adulterina foeditate suas sponsas, quas et uxores eorum praefixo tenore esse intelligimus, tenent, ejici ut adulteros, atque infames fieri, eosque ab ecclesiasticis honoribus arceri jubemus. Si autem adversus eos aliquam querelam habueritis, his peractis inquirendum erit, et auctoritate hujus smensium ejectis vel exspoliatis praestentanniversariae induciae vel sex mensium ind
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ deo aquo appellatur. ansit reuo¬
candus intestimontum ap̃eum ad qrẽ
appellatur suꝑnegotio: cunus cogni¬
tionem fuscepit. Dehoc ita statutũ ẽ
ineccłam quamlib causam uire apłico:
eccłiis imposito agere uoluit.⁊ forsan
decisio cłicoꝵ uni parti displiciunt: ñ li¬
ceat clicum iniudicium adtestimoniũ
it. ⁊nulla ad testimonium dicendum
ecclasticicuiuslib ꝑsona pulsctur.

Expanded text:
autem de eo a quo appellatur, an sit evocandus in testimonium apud eum ad quem appellatur super negotio cuius cognitionem susceperit? De hoc ita statutum estclesia quamlibet causam jure apostolico ecclesiis imposito agere voluerit et fortasse discissio clericorum uni parti displicuerit, non liceat clericum in judicium ad testimonium  fuit, et nulla ad testimonium dicendum ecclesiastici cujuslibet persona pulsetur.
Abbreviated transcription (Latin):
busdam prepositum: ñmoleste dat.¬
ferat aliquem sibi eẽ p̃latum. siobedi¬
entiam quam exigit: ⁊̃ ip̃e defendat
⁊ sicut nuult grauis oncris sarcinas fẽ¬
re: ita ñ audeat alii importabie pon¬
dus imponere: discipłi enĩ sumus hu
milis.⁊ mitis magistri dicentis. discite
tame ꝗa mitis sumꝰ ⁊ humilis corde.
Iatet ergo quod nulli appellanti. iidy¬
ties denegande. Cetm̃ si causa frustra¬
torie dilationis appellauit: aiudice
adquem ꝓuocatum fuerit ꝯdẽpna¬
bitur. tempus uõ appellationis ẽ añ
datam.uł postdatam sententiam
quotiens enĩ se pregrauari senserit.
libere potest appellare. Unde sixtus

Expanded text:
se praepositum, non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum; sed obedientiam quam exigit, etiam ipse dependat: et sicut non vult gravis oneris sarcinam ferre, ita non audeat alii importabile pondus imilis et mitis magistri, dicentis: Discite a me, quia mitis sum et humilis corde. Gratian. Patet ergo, quod nulli appellanti sunt induciae denegandae. Ceterum, si causa frustratoriae dilationis appellaverit, a judice, ad quem provocatum fuerit, condemnabitur. Tempus vero appellationis est ante datam vel post datam sententiam. Quoties enim quis se gravari senserit, libere potest appellare. Unde Sixtus
Abbreviated transcription (Latin):
origiale regenerante autem spũ¬
scõ non solumꝰ originalium s ꝯ̃ uo¬
luntariorum fit remissio peccato¬
et fallitur qui eos indampnationes
p̃dicatm̃ futuros dicente apło ꝑumiꝰ

Expanded text:
, regenerante autem spiritu non solum originalis, sed etiam uoluntariorum fit remissio peccatoet fallitur, qui eos in damnatione praedicat non futuros, dicente apostolo:
Abbreviated transcription (Latin):
.bapniata est caro xp̃i que sine pec¬
cato erat ꝓpter exemplum imitatio¬
ras quantomagis baptitanda ẽ ca¬
ro mortis ꝓpter euitandum iudici¬
um dampnationis. Sicut uõ intpr
cͥcumcisionis quidem circum cisio
nascebatur fuit circumcidendus sic
nunc quidem qui debaptrato nascit᷑
erit baptitandus. Sacramentum a
baptismi sacramentum est regnãti¬
onis. Querit̾ sicut qui ñ uirerit ñ po

Expanded text:
baptizata est caro Christi, quae sine peccato erat, propter exemplum imitationis: quanto magis baptizanda est caro mortis propter evitandum judicium damnationis? Sicut vero in tempore circumcisionis qui de circumciso nascebatur fuit circumcidendus: sic nunc qui de baptizato nascitur erit baptizandus. § 1. Sacramentum enim baptismi sacramentum est regenerationis.
Abbreviated transcription (Latin):
es inextremo inquisitionis tue ea
uidet intentione qua soles uehem̃̃t
cauere mendatium.Si constituãs
inquis ante te paruulum int̃rogaẽ
nit futurus sit castus uł ñ sit futũs
sine dubio respondebis nescio ⁊ utrũ
ineadem paruula etate ꝯstitutus
cogitet aliquid boniuł mali dicet
nescio. S itaq demorib eius futuis
nichil audes certi ꝓmittere et de eiꝰ
parentes tanquam fidei auctores res¬
pondent ⁊ dicunt illos facere quod
illa etas cogitare ñ potest: aut si pot̃
occultumest. Interrogauimus enĩe¬
os aquib offeruntur et dñs crediot
indm̃ deilla etate q̃utrum sit ds̃ igno¬
Uñ miror parentes inistis rebus tã
fidenter ꝓparuulo respondere ut
dicant eum tanta bona facere.q̃ad
int̾rogat tñ eadem hora si subitiã
erat ca̾stus qui baptriatur. ut fur
aut ñerit nescio utrum audeat᷑ Ali¬
quis aliquid horum erit ut ñerit si¬
cut mͥ sine dubitatione respondet
possum dominus adiuuet. ut quocł

Expanded text:
es in extremo inquisitionis tuae, ea es in extremo inquisitionis tuae, ea uidelicet intentione, qua soles uehementer cauere mendacium. si constituam\', inquis, ante te paruulum et interrogem, it, futurus sit castus uel fur non sit futurus, sine dubio resin eadem parvula aetate constitutus cogitet aliquid boni vel mali? Dices: nescio. Si itaque de moribus ejus futuris nihil audes certi promittere, et de ejuparentes tanquam fidei auctores respondent, et dicunt illos facere quod illa aetas cogitare non potest, aut, si potest, occultum est? Interrogamus enim eos a quibus offeruntur, et dicimus: Credit in Deum? De illa aetate, quae utrum sit Deus ignotur. Unde miror parentes in istis rebus tam fidenter pro parvulo respondere, ut dicant eum tanta bona facere quae interrogat, tamen eadem hora, si subjiciam, erit castus qui baptizatur, aut non erit fur? nescio, utrum audeat dicere aliquis, aliquid horum erit, aut non erit, sicut mihi sine dubitatione respondet,possum. Dominus adjuvet, ut quod
Abbreviated transcription (Latin):
potest sp̃s hominis ẽẽ et huius ⁊ ills
ꝑquam peccat aiter ut altero ñpec¬
cante sit tñ culpa coĩs ac ꝑhoc porest
Paruulus semel exparentum carne
ex parentum carne regeneratus ut
obligatio que soluta est itm̃ꝯtra
rentes uel quicumq: maiores filios
seu quolib⁊ paruulos baptiratos de¬
moniorum sacrileguhis obligare co¬
nantes spãliter homicide. nam in
illis quidem interfectionẽ ñ faciũt.
siquantum in ip̃is ẽ interfectores fy¬
erit. Recte ergo illis dicitur qñ ab
hoc scelere prohibentur nolentes oc¬
ille extingui potest s quantũ imp̃i ᷤ
est extinctores eius merito dicunt᷑
quisic agunt ut extinctum uelint
nec iliud te mouet.⁊ẽ. et infra. Ce¬
eis quorum gestantur manib quã¬
uis ⁊ abipĩs ħ et ip̃i bom fideles s̃
ꝗͣ abuniuersa societate scõrum atq
fidelium abominib namq offerri
recte intelliguntur quib placet qd̾
adiuuantur. tota hoc ergo mater
eccła que inscĩs est. facit. quia tota¬

Expanded text:
esse hominis et hujus, et illius, per quem peccante altero, et altero non peccante, sit tamen culpa communis. Ac per hoc potest parvulus semel ex parentum carne ex parentum carne regenerari, ut obligatio, quae soluta est, iterum crentes, vel quicunque majores, filios seu quoslibet parvulos baptizatos daemoniorum sacrilegiis obligare conantes, spiritaliter homicidae. Nam in illis quidem interfectionem non faciunt, sed, quantum in ipsis est, interfectores fiunt. recte illis dicitur, quando ab hoc scelere prohibentur: \'Nolite ocille extingui potest, sed, quantum in ipsis est, extinctores eius merito dicuntur, qui sic agunt, ut extinctum uelint3. Nec illud te moveat, etc.. Et infra: Ceeis, quorum gestantur manibus, quamuis et ab ipsis, si et ipsi boni fideles sunt, quam ab uniuersa societate sanctorum atque fidelium. ab omnibus namque offerri recte intelleguntur, quibus placet, quod osancti spiritus adiuuantur. tota hoc ergo mater ecclesia, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
bantur qui baptriabantur bap
iluus ministio qui dicebat parate
uiam domino in quo solo renasci
poterant parabantur huius enuĩ
baptisma est ñinaqua tm̃ ut fu

Expanded text:
 baptizabantur, io ministerio, qui dicebat: Parate viam Domino. Huic, in quo solo renasci poterant, parabantur. Hujus enim baptisma est non in aqua tantu
Abbreviated transcription (Latin):
nos multos passus sit: nec oĩo n semt
ip̃a passio facta. Nempe ip̃o die do¬
minico. hodie dominus resurrerit
cum ex quo resurrexit: tot anmi trã¬
sierunt cur nemo tam ineptus ẽ
ut ita nos loquentes atguat ẽẽ m̃ti¬
tos nisi quia istos dies scđm illorũ
quibus hec gesta sunt similitudinẽ
nuncupamus ut dicatur ip̃a dies
pter sacramenti celebrationem qd̃
ñ illo fiiam olim factum est.inalio
utem homo sapere ceperit ñ illud sa¬
cramentum repetit s intelligit. ent
ueritati consona uoluntate coapta¬
bitim: hoc quamdui ñ pot ualebit
sacramentum adeius tutclam ad¬
uersus contrarias potestates ⁊ tñua¬
ex hac uita migrauerit ꝑip̃m sacra¬
mentum comendata eccla caritate
abilla ꝯdempnatione que ꝑhoiẽm
unum intrauit inmundum xp̃iano
adiutorio liberetur qui hoc non cre¬
dit. ⁊ fieri ñ posse arbitratur ꝓfe¬
cto infidelis est et si habeat fidĩ sa¬
cramentum longeq meliorẽm iste

Expanded text:
os annos passus sit, nec omnino, nisi semel, ipsa passio facta sit. Nempe ipso die dominico dicimus: hodie Dominus resurrexit, quum ex quo resurrexit tot anni transierunt. Cur nemo tam ineptus est, ut nos ita loquentes arguat esse mentitos, nisi quia istos dies secundum illorum, quibus haec gesta sunt, similitudinem nuncupamus, ut dicatur ipse dies,ropter sacramenti celebrationem, quod non illo, sed jam olim factum est? Et infutem homo sapere coeperit, non illud sacramentum repetet, sed intelliget, ejusque voluntati consona ejus voluntate coaptabitur. Hoc quandiu non potest, valebit sacramentum ad ejus tutelam adversus contrarias potestates; et tantum vaex hac vita emigraverit, per ipsum sacramentum commendante ecclesiae caritate ab illa condemnatione, quae per unum hominem intrauit in mundum, Christiano adiutorio liberetur. hoc qui non credit et fieri non posse arbitratur, profecto infidelis est, etsi habeat fidei sacramentum, longeque melior est ille
Abbreviated transcription (Latin):
te consentit᷑ ⁊ anima erum patris mã
est. Inquit et anima filui et iterum
anima que peccauerit ip̃a moriet᷑.
non erũ peccat ip̃a cum parentes eiꝰ
oĩo nescienti uł quilib alus adhi¬
bet sacrilegia demoniorum.S⁊ idõ
exadam traxit quod sacramenti illiꝰ
diceretur ⁊ anima patris mea ẽ. et filii¬

Expanded text:
te consentit. et anima enim patris mea te consentit. et anima enim patris mea est, inquit, et anima filii mea est. anima, quae peccauer: non autem peccat ipsa, cum parentes ei omnino nescienti, vel quilibet alius adhibet sacrilegia daemoniorum. Sed ideo ex Adam traxit quod Sacramenti illiusdiceretur, Et anima patris mea est, et