comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus ⁊ int̾ fines imꝑii nos¬
tri ẽẽ ceꝑit postlimimo re¬
disse extimanduest pauł
ab hostib captus inde an¬
sugit uł nurbe romana
ita est ut n indomini sui
pot̾tate sit n ulli ẜmat ñ¬
dum postlimimo irdisst ex¬
istimandum est. Ulp̃

Expanded text:
ii nostri esse coepit, postliminio redisse existimandum est.Paulus. ab hostibus captus inde aufugit et uel in urbe Roma ita est, ut neque in domini sui potestate sit neque ulli seruiat, nondum postliminio redisse existimandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
Iͥcħ intest quomo captuus
ren̾sus est utrum diussuꝰ
anui nel flłi pot̾tatem hos¬
tium enasit it atñ sica m̾̃te
uen̾it ut non illo reu̾t̾etꝰ
qui inccis hostibus recuꝑant᷑
post limimo redisr extimã¬

Expanded text:
o captiuus reuersus est, utrum dimissus an ui uel fallacia potestatem hostium euaserit, ita tamen, si ea mente uenerit, ut non illo reuerteretqui uictis hostibus recuper‹a›ntur, postliminio redisse existima
Abbreviated transcription (Latin):
Uaulus  Es hrditarias oĩ¬
um hr̃dum siuie comunes
⁊iõ eum qui expilate hr̃dit¬
tis crimen obicit ⁊ optuit
tatis crimine idc̾co nõ accu¬
satur qr nec surti agitur :¬
ti furtum te fac̾e̾ . r2. paulꝰ¬
re ih̾rditarie fintum nõ fix
sicut nec eius q̃ sm̃ dño est

Expanded text:
um Res hereditarias omnium heredum fuisse communes, et ideo eum, qui expilatae hereditatis crimen obicit et optinutatis crimine idcirco non accusatur, quia nec furti cum ti, furtum te facere respondirei hereditariae furtum non fit sicut nec eius, quae sine domino est
Abbreviated transcription (Latin):
diciis ẽ dedolo accõ ẽ ħ ẽ ĩcri¬
minib stellionatꝰ ꝑ secucõ¬
ubicum igitur titulus cri¬
minis illic stellionatꝰ obici¬
lii obligatam dissimulata
obligõne ꝑcalliditatẽ aliidis¬
traxit uł ꝑmutaiit uel in
solutum ded̾it. nam hec õs
pos stelnonatꝰ continẽt. S¬
⁊ siquis u̾cos supposu̾it ur
collusionẽ in necem alt̾ius
stellionatꝰ pot̾it postuiarisꝙ
ut gen̾ałr dix̃im desiciente
Pͣ itulo crimimis ħ crime̾ loc̾
ht nec est opus sp̾es enim̾a¬
re .¶Pena autem strui¬
onatꝰ nulla sima ẽ cum nec
limum cͥmẽ sit. solent aut̃
oxħ extraordinẽ ꝑlectidu̾¬
mo nondebeat opus metal
u ħ pena in ꝑleb̾is eg̾i ibri

Expanded text:
s est de dolo actio, hoc in criminibus stellionatus peubicumque igitur titulus crificit, illic stellionatus obicilii obligatam dissimulata obligatione per calliditatem alii distraxerit vel permutaverit vel in solutum dederit: nam hae omnes species stellionatum coet si quis merces supposuerit uel collusionem in necem alterius, stellionatus poterit postulari. et ut generaliter dixerim, deficiente titulo criminis hoc crimen locum habet, nec est opus species enumerare.Poena autem stellionatus nulla legitima est, cum nec legitimum crimen sit. solent autem ex hoc extra ordinem plecti, dummodo non debeat opus metalli haec poena in plebeis egredi. i
Abbreviated transcription (Latin):
nos accores singulos dui¬
sis ꝑsonis ieganit cũ ad¬
iecrbe sirõnes h̾rdi reddi¬
derint dem̾ ꝓprio capite
ita scripsit ominũ accoreᷤᷤ
quos legaui nel manimi¬
sõ int̃ quãtum mensem m¬
ortis mee iõnes rõnes red¬
dere uolo di̾s quibus ame
cum hac adieciõne sirdnes
hr̃di reddidint quero cum
ꝑhr̃des fiat quominius red¬
dantur. utrum statulibi
alias compet̾e quam sirões
reddite ẽent ant ꝑ ħrdem
staret quommnus redteren¬
tur ũum iudicatur extima¬
dũ utrũ tẽpus condõm lega¬
torum lib̾tatũq additim
indeatur an lib̾o temꝑe red¬
dere uolentib reliqua here¬
dibus .ini. menses appositi
sunt solliccto testatoi danc¬
te meluis ante est p̾sũ po¬
nẽ ꝓstatu lib̾is eẽ. Cargõ

Expanded text:
os actor‹e›s singulos diuersis personis legauit cum adiectione 'si rationes heredi reddiderint': deinde proprio capite ita scripsit: 'omnes actores, quos legaui uel manumisero, intra quartum mensem mortis meae rationes reddere uolo et dominis, quibus a mecum hac adiectione 'si rationes heredi reddiderint'. quaero, cum per heredem fiat, quo minus reddantur, utrum statuliberalias competere, quam rationes redditae essent aut per heredem staret, quo minus redderentur: uerum iudicaturo aestimandum, utrum tempus condicioni legatorum libertatiumque additum uideatur an, libero tempore reddere uolentibus reliqua, heredibus quattuor menses appositi sint, sollicito testatore cuncte. melius autem est praesumptionem pro statuli
Abbreviated transcription (Latin):
accorib lib̾tatem ita dedie
quis quis micħ hrs erit si da¬
ma ẜuns mens accus sui qui
adie mortis mee ĩtͣ mẽsem
ui. lib̾ esto quesitum est an
ħ ũba pariaq fecerit adoũ¬

Expanded text:
actoribus libertatem ita dedit: 'quisquis mihi heres erit, si Dama seruus meus actus sui, qui a die mortis meae intra mensem sextum, liber esto'. quaesitum est, an haec uerba 'pariaque fecit' ad
Abbreviated transcription (Latin):
płes furtum admutũt eu̾tãt
ꝓsinguł estimacõm litis offer¬
re cogat᷑ dat᷑ igit᷑ arbit̾umħ
edcõ ut si quid̃ uelit dr̃e noxi¬
os s̾uos possit cẽs ded̾e qui ꝑ¬
ticipauerũt furtũ enĩuͦsima
ferat qͣntum si ius lib ft᷑ũ
focifs ⁊ retineat familiam suã
ħ autẽ facultas dño tͥbuit᷑ co¬
ciens quociens ignorante eo
facultas ei ñerit data nã ⁊ suo
p. noxali udicõ nec una esti¬
macõe qͣm homo lib̾ suffic̾et de

Expanded text:
plures furtum admittunt, evertant pro singulis aestimationem litis offerre cogatur. datur igitur arbitrium hoc edicto, ut, si quidem velit dicere noxios servos, possit omnes dedere, qui participaferat, quantum, si unus liber furtum fecisset, et retineat familiam suam. Haec autem facultas domino tribuitur totiens, quotiens ignorante eo facultas ei non erit data: nam et suo potest noxali iudicio, nec una aestimatione, quam homo liber sufferret
Abbreviated transcription (Latin):
Itacius florus cestõ scapto ħr¬
dis sui pompeii tacite fid̾icom¬
misat ut nõ caprenti fundꝰ
⁊ c̾te pectie qnͣtitatem daret
⁊ eo nomme caucõm a pompar¬
o exigi curau̾at serestitutu¬
rum ea que ei ꝑ p̾ꝙm p̾ceptõ
ded̾at postea item florus sco
secundo testõ eodem pompero¬

Expanded text:
tatius Florus testamento scripto heredis sui Pompeii tacitae fidei commiserat, ut non capienti fundum et certam pecuniae quantitatem daret, et eo nomine cautionem a Pompeio exigi curauerat se restituturum ea, quae ei per praeceptionem dederat. postea idem Florus facto secundo testamento
Abbreviated transcription (Latin):
tractatur priorum accorum
quoꝵ usucnõ fu̾at postulats
ex osfõ recitacõ iire poscetur.
Grin ꝓ alio a fisco euentus de¬
bitum soluit non in iq pos¬
tulat ꝑsecucõm bonormn
eiꝰ ꝓ quo soluit. in quo ⁊ ad
siscalib debitorib petentib
non placuit cuius rei estimõ
ita arbitrio indicantis conce¬
ditur ut in maiorib sũmis.
non plus qmͣ tres menses ĩmi¬
norib u̾o non plus qmͣ duo
ꝓrogentur ꝓlixioris a cemꝑ¬
is spacumiabimꝑadore post¬
uland̾ est. Si principalis
rei bona ad fiscum deuolnta
sint fidem siores lib̾antur ni¬
si forte minꝰ idoneisint ⁊ ĩ
reliqũ nõ exsolute qnͣtitatiᷤᷤ
accesserint ¶ Siplus ẜnat̾
est ex bonis debitoris a fudo diꝰ¬
tractis uixe ac m̾to restitui
postulantur. ¶Eonductor
exfundo fiscali ncħ transfer¬
re pot̾ nec cupressi mat̾iam
uend̾e ueloliue nõ sb̃strtatiꝰ
alus cet̾asq arbores pomi¬
feras cede ꝗ frã enis rei estimõ¬

Expanded text:
tractatur, priorum actorum, tractatur, priorum actorum, quorum usus non fuerat postulatus, ex officio recitatio iure poscetur. Qui pro alio a fisco conuentus debitum exsoluit, non inique postulat persecutionem bonorum eius pro quo soluit: in quo etiam Fiscalnon placuit. Cuius rei aestimatio ita arbitrio iudicantis conceditur, ut in maioribus summis non plus quam tres, menses, in minoribus uero non plus quam duo prorogentur: prolixioris autem temporis spatium ab imperatore postulandum est. Si principalis rei bona ad fiscum deuoluta sint, fideiussores liberantur: nisi forte minus idonei sint et in reliquum non exsolutae quantitatis accesserint. Si plus seruatum est ex bonis debitoris a fisco distractis, iure ac merito restitui postulatur. Conductor ex fundo fiscali nihil transferre potest nec cupressi materiam uendere uel oliuae non substitutis aliis ceterasque arbores pomiferas caedere: et facta eius rei aestimatio
Abbreviated transcription (Latin):
eorum nõ ausfermit᷑ siue des¬
tato siue ĩtestato decesserit
¶Euis bona qui sibi mortes
iciuit non añ adfiscũ cognt᷑
qmͣ ꝑrius constrt̾it cimus c̾¬
miuis gr̃a manus sibiintulit᷑
Eiis bona qui sibiobaliquod
admissũ flagiciũ mortẽ ꝯsciu̾
⁊ manus intulit fisco uendi¬
oantur quod si id tedio uite
aut pridore eris alieni uel
ualitudinis a licuius in pa¬
ciencia ad misit non in quie
ci infraudem datas lib̾tates
retħi placuit. sane ip̃m ita
ab alio em̾e mancipium ut
inamumittat non e̾ ꝓhibitũ
ergo tunc ⁊lib̾tatem prart
u̾sus fiscum edi o. ip̃e autem
fiscumccorum suorum exẽpli
hac ꝯdõne edet ne is cui dest̾¬
bendi sit pot̾tas adu̾sus se.
uł rem publicam hus accis
utatur. de quo caue compelłr
ut siusꝰ hus contͣ int̾diccũ
filit cansa cadat. ¶Quociẽs
apud fiscum agitur accoꝵ
pot̾tͥas  postulanda ẽ ut m̃ito
hũs utiliceat eaq i anuo¬
m̃tariensis an notanda sinit
ens it̾um ap̾fiscum eadẽ c̾a

Expanded text:
eorum non auferuntur, siue testato siue intestato decesserunt. Eius bona, qui sibi mortem consciuit, non ante ad fiscum coguntur, quam prius constiterit, cuius criminis gratia manus sibi intulerit. Eius bona, qui sibi ob aliquod admissum flagitium mortem consciuit et manus intulit, fisco uindicantur. Quod si id taedio uitae aut pudore aeris alieni uel ualetudinis alicuius impatientia admisit, non inquietci in fraudem datas libertates retrahi placuit. Sane ipsum ita ab alio emere mancipium, ut manumittat, non est prohibitum: ergo tunc et libertatem praestare uersus fiscum edi oportet. Ipse autem fiscus actorum suorum exempla hac condicione edit, ut is, cui describendi fit potestas, aduersus se uel rem publicam his actis ‹ne› utatur: de quo cauere compellitur, ut, si usus is contra interdictum fuerit, causa cadat. Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito is uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. ens iterum apud fiscum eadem causa
Abbreviated transcription (Latin):
accores ꝗ aliꝙ officium gerũt
in bonis que distrahunt ꝓcu¬
radores ue uenundare incon¬
sultis principib ꝓhibentur
⁊ siueneant uendics millasui¬
res ħebit. ¶S̾uus cesaris siuissi
ꝓcuratoris adut heditatem coca¬
ri noleti ad qrit. ¶ Simulti fis¬
co frantem fec̾int non ut ĩac¬
cone furti singuli solidum sec
omnes semel quadrupli penam
ꝓ uirili porcõne debent sane ꝓ
non idoneis ꝗ sunt idonei co
conduccõne uectigar ħĩ des ha¬
buerant a quib post aditam
hrditatem faua seulla ⁊ alu
p̾dia em̃ant cum conueniret᷑
pp̾ moschidis reliqua dicebant
hr̃des mosch̾ dis idoneos ẽẽ ⁊
multos alos ex husdem bomse
misre equin putauit impr prꝰ
hr̃des conueiri deb̾e dem̃ inreli¬
quin possõrem onmem ⁊ ita ꝑ

Expanded text:
Actores, qui aliquod officium gerunt, Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsultis principibus prohibentur, et, si ueneant, uenditio nullas uires habebit. Seruus Caesaris si iussu procuratoris adiit hereditatem, Caesari uolenti adquirit. Si multi fisco fraudem fecerint, non ut in actione furti singuli solidum, sed omnes semel quadrupli poenam pro uirili portione debent. sane pro non idoneis qui sunt idonei conconductione uectigalis, heredes habuerat, a quibus post aditam hereditatem Faria Senilla et alii praedia emerant. cum conuenirentur propter Moschidis reliqua et dicebant heredes Moschidis idoneos esse et multos alios ex isdem bonis emisse, aequum putauit imperator prius heredes conuenir‹i› debere, in reliq
Abbreviated transcription (Latin):
fumdus n nectigalia locanda
ufertur ei .q. in digno succes¬
sio ꝗ cumbrs instttutus ẽẽt
ut siluis post mortem eins ꝙ
p̃r dicebatur suppoitus decla¬
ratusẽ ¶Eu auquid scies
infraudem fisci susceꝑit nõ
solum rem in quam fraudis
misterium susceꝑit set alt̾ũ
rt̾um restitu̾e togitur. ¶Qd̾
a p̾fide seu ꝓcuratore uelquo¬
l alio in ꝓuincia ea inqua ad¬
mĩstrat licet ꝑ suppositam ꝑ so¬
nam comꝑatum ẽ in firmato cõ¬
tractu uendicatur ⁊ estimacõ
enis fisco inftur. na̾ ⁊ nauem
meadem meadem ꝓuncia in
qua quis admĩsirat edisicare
ꝓhibetur ¶fiscus semꝑ ht̃ iꝰ
pignoris ¶Qui ꝯpẽsacom oppo¬
uit fisco intra duos menses debi¬
tum sibidoce̾ debet ¶t de¬
bitorib sicci quod fscus debet
compensetur sepe constitut̾
est exceꝑta ca cributoria ⁊ sti¬
pendiorũ. itẽ p̾cio rei a fisco
empte ⁊ ꝙ eycausa annonaru
debetur. ¶In reatu consittutꝰ
bona sua admistrare pot̾ eiq
debitor recce bona fide soluit.

Expanded text:
fundus neque vectigalia locanda itomarum Aufertur ei quasi indigno successio, qui, cum heres institutus esset lius, post mortem eius, qui pater dicebatur, suppositus declaratus est. Qui aliquid sciens in fraudem fisci suscepit, non solum rem, in qua fraudis ministerium suscepit, sed alterum tantum restituere cogitur. Quod a praeside seu procuratore uel quolibet alio in ea prouincia, in qua administrat, licet per suppositam personam comparatum est, infirmato contractu uindicatur et aestimatio eius fisco infertur: nam et nauem in eadem prouincia, in qua quis administrat, aedificare prohibetur. Fiscus semper habet ius pignoris. Qui compensationem opponit fisco, intra duos menses debitum sibi docere debet. Ut debitoribus fisci quod fiscus debet compensetur, saepe constitutum est: excepta causa tributoria et stipendiorum, item pretio rei a fisco emptae et quod ex causa annonaria debetur. In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor recte bona fide soluit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcipiat statini uͥ asolo seꝑatis
bone fidei emptoris fiunt necͣ
int̾ẽ ea res ꝙͣ bona fide enu sõ¬
go tp̃e usucapi possit necne. ue¬
luti si pupilli sit. aut ui posses¬
sa. aut p̾sidis legem repetũd
donata ⁊ ab eo alienata sit boe
alieuam ẽẽ quia ꝑseu̾at ꝑson¬
gum tp̃r captꝰ an ante fructus
ineos faciani. ꝑuto uerend̾ ne
nõ sit hone fidei possor ꝙͣuis¬

Expanded text:
cipiat, statim ubi a solo separati sunt, bonae fidei emptoris fiunt. nec interest, ea res, quam bona fide emi, longo tempore capi possit nec ne, ueluti si pupilli sit aut ui possessa aut praesidi contra legem repetundarum donata ab eoque abalienata sit bonae alienam esse, quia perseuerat per longum tempus capio, an fructus meos faciam. Pomponius uerendum, ne no
Abbreviated transcription (Latin):
mmes decurrionat̃ uel ali.¬
quem honorem ĩ sua prĩa pe¬
t̾e nec enĩ ĩ fames sunt sec
nec ꝗdẽ arcentur honorib
qui abedilib flagellis cesis
sunt qmͣqmͣ uire suo ita. E¬
dilesm osfõ isto fimguntur.
iurorum honestorum h̾ant

Expanded text:
es decurionatum uel aliquem honorem in sua patria petere: nec enim infames sunt. sed ne quidem arcentur honoribus, qui ab aedilibus flagellis caesi sunt, quamquam iure suo ita aediles officio isto fungantuto esse huiusmodi personas flagellorum ictibus
Abbreviated transcription (Latin):
d̾it pr̃ ꝑmittitur ei ocaide̾ s
dominꝰ domui sue gem ue sui
tantum illa rõ redditur qd̾
maiorem iuriam putauit
legiclator ꝙ in domo prĩsaũ

Expanded text:
 permittitur ei occidere, sed domi suae generiue sui tantum, illa ratio redditur, quod maiorem iniuriam putauit legislator, quod in domum patris aut
Abbreviated transcription (Latin):
cipitur accipienda ẽ ut ĩlege
cornelia demuirus set ꝯmoc¬
cid̾e pot̾ ad ult̾um muttomag̾
contumelia pot̾it uire asfic̾e.
siõ autem prĩ non marito mu¬
lierem ⁊ om̃ ad ult̾um ꝑmistũ
nõis consiliũ ꝓlibis capit cet

Expanded text:
cilio accipienda est, ut in lege Cornelia de iniuriis. Sed qui occidere potest adulterum, multo magis contumelia poterit iure adficere. Ideo autem patri, non marito mulierem et omnem adulterum remissum nominis consilium pro liberis capi
Abbreviated transcription (Latin):
rit. a ut utił accõ ex stipsatũ:
pupillo det᷑ Cauet᷑ aut̃ pupis¬
lo hac stipłone ꝑ sat̾dacõnem¬
illud sciendum ẽ hac stipulacõ¬
ne ten̾i tam eũ quitutor ẽ. qͣm
eum qui ꝓ tntore negociages¬
sit. uł g̾at. uł fideussores eorũ.¬

Expanded text:
rit, sed ut utilis actio ex stipulatu pupillo detur.Cauetur autem pupillo hac stipulatione per satisdationem.Illud sciendum est hac stipulatione teneri tam eum, qui tutor est, quam eum, qui pro tutore negotia gessit uel g
Abbreviated transcription (Latin):
pendente appellonis uiuenes
adoleuerunt. quesitum est
cum oninis excucacõ huurad
ultos ꝑtineat. ⁊ cam̃ adseꝑ
tinentem idonee tiu̾ possint.¬

Expanded text:
pendente causa appellationis iuuenes adoleuerunt. quaesitum est, cum omnis exsecutio huius ad adultos pertineat et causam ad se pertinentem idonee tueri possunt
Abbreviated transcription (Latin):
aidice exhib̾e. secund̾ p̃cept̾
p̾sidis ꝓ unicie rõnes quas
data diłone. nec postea exhi
m̃ta non eyhibu̾at. cumpe¬
titor qnͣti sua int̾ee̾t exhibi
uiraned. fr̃aerat condẽpna¬
cõ. que situm est an post uis¬
iurandum appelłom int̾ po¬

Expanded text:
exhibere secundum praeceptum praesidis provinciae rationes, quas data dilatione nec postea exhibmenta non exhibuerat, cum petitor quanti sua interesset exhiberi iurasset, facta erat condemnatio. quaesitum est, an post iusiurandum appellationem interpo
Abbreviated transcription (Latin):
Eu̾ ¶Neditor cum sidenrori¬
b eg̃at sed ndum post ii dici¬
um acceptum adagendamcã
ip̃e non asfuit᷑ ⁊ cum absolu¬
ti eent fidemwores ẜmuis enis
appellau̾it. ¶Quesitum est
an appelło qmͣ ẜuus int̾posu¬

Expanded text:
editor cum fideiussoribus egerat: sed post iudicium acceptum ad agendam causam ipse non adfuit et, cum absoluti essent fideiussores, servus eius appellavit. quaesitum est, an appellatio, quam servus interposu
Abbreviated transcription (Latin):
Tmoniũ sb̃ornati erunt.¬
E kn̾ Honnulli pp̃ pauꝑ¬
tatem ut sunt ꝗ iiusꝙͣ
quin quaginta aureos hñt¬
irc̾ Hii tñ omnes sisuam
munriam exeqnͣtur morte¬
ue ꝓpiquoꝵ defendantab
accusacõne non eycludunt᷑
¶lib̾i lib̾tiq nonsunt ꝓhibẽ¬
di suarum rerum defenden¬
rum ue queri ueluti sidi
ius eis intendant set ut
ponu̾m recipiant. nam et
filius non quidem ꝓhibito
est de fco mr̃is queri sidicã
d̾ p̃positum ab ea ꝑtum q
magis hunc cohrdem hret
set ream eam lege cornelu
facere ei ꝑmissum nõ est¬
ab alio delatum aluis de¬
ferie non pot̾ set eũ ꝗ ab¬
olicõne publica ur prina¬
ta int̾uemente aut destite¬
te accusatore dereis eyem¬

Expanded text:
monium subornati dixerunt. Nonnulli propter paupertatem, ut sunt qui minus quam quinquaginta aureos habent. Hi tamen omnes, si suam injuriam exsequantur, mortemve propinquorum defendant, ab accusatione non excluduntur. Liberi libertique non sunt prohibendi suarum rerum defendenrumue queri, ueluti si diuis eis intendant, sed ut possessionem recipiant. nam et filius non quidem prohibitus est de facto matris queri, si dicat suppositum ab ea partum, quo magis coheredem haberet, sed ream eam lege Cornelia facere permissum ei non est.Ab alio delatum alius deferre non potest: sed eum, qui abolitione publica uel priuata interueniente aut desistente accusatore de reis exem
Abbreviated transcription (Latin):
ub ideliquisre arguantur
dũmq corum siuelit eos
defendere non posse reuoca¬
re in ꝓuniciam suam set
ibi oꝑtere de fendere ubide¬
liquerunt. ¶ Cum sacrilegͥ¬
um adinissum e̾et inaliqͣ

Expanded text:
ubi deliquisse arguantur, dominumque eorum, si uelit eos defendere, non posse reuocare in prouinciam suam, sed ibi oportere defendere, ubi deliquerint.Cum sacrilegium admissum esset in aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
quo accusantes ⁊ sñ ulla
dubitacõne admittuntur
Milites quo q̃ causas
alienas deferre non possũt
qui ꝓ pace excubant uel ma¬
gis adhanc̾ accusacõm ad¬
mittendi sund. ¶S̾i quo
deferendes audiuntur.

Expanded text:
que accusantes sine ulla dubitatione admittuntur. Milites quoque, qui causas alienas deferre non possunt, qui pro pace excubant, vel magis ad hanc accusationem admittendi sunt. Servi quoque deferentes audiuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
accusare alii pp̃sexum ur
etatem ut mułr ut pupil¬
lus alii pp̾ cacram̾tum ut
alũ pp̃̾ magratum pot̾ta¬
tem ue inqua agentes
smne frande iniuus enocari
non possunt. alii pp̃ delict̃
duos reos sõscripta nim
mos ut ob actu candum
ur non acrusand̾ acceꝑũt
alii pp̾ condõm suam ut li¬
b̾ti cont̃ pr̃onos.

Expanded text:
cusare alii propter sexum vel aetatem, ut mulier et pupillus. Alii propter sacramentum, ut Alii propter magistratum potestatemve, in qua agentes sine fraude in jus vocari non possunt. Alii propter delictum duos reos subscripta habent, nummosve ob accusandum vel non accusandum acceperint. Alii propter conditionem suam, ut libertini contra patronos.
Abbreviated transcription (Latin):
ti ꝑtis tercie bonorum ps¬
uieicone pimuntur que pe¬
dicendum est incet̾is legib
gatur uł ꝗ capitis que suor
ponis non conuenit sicuti re¬
legacõ. Item nec lex pompora
picidii qm̃ capud primun
eos app̾hendit. qui pentes
coguatos ue aut pronos oc¬
ad ħ u̾ba ꝑtuet non cadut
set cum natiua ꝗ comunise¬

Expanded text:
ti partis tertiae bonorum publicatione puniuntur, quae poedicendum est in ceteris legibus, gatur uel etiam capitis, quae seruorum poenis non conuenit, sicuti relegatio. item nec lex Pompeia parricidii, quoniam caput primum eos adpraehendit, qui parentes cognatosue aut patronos ocad uerba pertinet, non cadunt: sed cum natura communis
Abbreviated transcription (Latin):
edicto accõem restitui debe
q̃ ⁊dmod̾ meũ fidenissorem
ꝗ hõiem ꝓmissũ occidit.¬
Q ꝓ ꝑte apticiũ fideiussat
pigͥnus insuam obligõnẽ
dedit pꝰ id̾ hedem te institu¬
it ꝙͣuis ex fideiꝰ soria cã ñ te
aliũ fideuissorem ded̾it atq
ita te uedem iustituit rec¬

Expanded text:
onem restitui debere, quemadmodum in eum fideiussorem, qui hominem promissum occidit.Qui pro te apud Titium fideiusserat, pignus in suam obligationem dedit: post idem heredem te instituit. quamuis ex fideiussoria causa non tenalium fideiussorem dederit atque ita heredem te instituerit, rec
Abbreviated transcription (Latin):
euicto alto fundo remanet
integra obligõtunc gͦ resy
re soluta lib̾acõnem pͥstat c̃
ꝓ solido fcãẽ suscipientis. si
si cus ꝑ dolũ płis estimatu
fund̾ in sonid̾ ded̾it n lib̾ab. nͥ¬

Expanded text:
euicto altero fundo remanet integra obligatio. tunc ergo res pro re soluta liberationem praestat, cum pro solido facta est suscipientis.Sed et si quis per dolum pluris aestimatum fundum in so
Abbreviated transcription (Latin):
tp sit locuplecõr tp̃c qͥ agit᷑ ĩ¬
spit ᷑ aut si excepcõ. doli. mali
oppositaei noceat q̃r quo atiꝰ¬
t᷑ spectat᷑. ¶ Plane ut sceuo¬
la aiebat ⁊ siꝑierit res añ lit̾¬
qm necc̃o de suo erat emꝑt᷑us.
plecõr esgic ⁊ ĩfilio fam̾ puta¬
bat macedomanũ cessare. si

Expanded text:
 sit locupletior, tempus quo agitur inspicitur: et ut exceptio doli mali posita ei noceat, tempus quo agitur spectatur. Plane, ut Scaevola aiebat, etiamsi perierit res ante lito de suo erat empturus: pletior est. sic et in filio familias putabat Macedonianum cessare, si
Abbreviated transcription (Latin):
ex testam̃to ⁊ ut obliget sibi
legatariũ tantumd est ⁊ sidã¬
puatꝰ fu̾it alicui uend̾e s locare.
nam uendendo ⁊ locando. liba¬
t᷑ ex testam̃to ẜos ⁊ obligat
dotierant obligata insolid̾da¬
re tñ sat̾ eẽ offerre dotis qͣntita¬
tem idem frontõ Eͥndit ꝑseu̾¬
anti tutori intutele ad mĩsccõe
licet capitis reo postulato pomu¬
isse x. id ꝙ pupillo bona fite de

Expanded text:
ex testamento et obliget sibi legatarium. tantundem est et si damnatus fuerit alicui uendere uel locare: nam uendendo uel locando et liberatur ex testamento heres et obligat doti erant obligata, in solutum dare, tamen satis esse offerri dotis quantitatem. idem Frontoni respondit perseueranti tutori in tutelae administratione, licet capitis reo, potuisse id, quod pupillo bona fide de
Abbreviated transcription (Latin):
tigõnes tollant᷑ umo mom̃to
ulti si quis putriꝰ ꝓ debito uen¬
did̾it c̾ditori. eue̾nit. enĩ ut
ex uendito tollat᷑ obligõ ⁊ debi
ti. It si pupillo qui sine tuto¬
ris auccoritate mutuam pecu¬
niã accepit legatũ ac̾ditore
fu̾it sub ea adicõne si eam pe¬
cumam num̃au̾it. induas
debit̾. ⁊ ut ĩ falcidiam ẜedi ĩ¬

Expanded text:
tiones tollantur uno momento: ueluti si quis pignus pro debito uenrit creditori: euenit enim, ut et ex uendito tollatur obligatio et tem si pupillo, qui sine tutoris auctoritate mutuam pecuniam accepit, legatum a creditore fuerit sub ea condicione, si eam pecuniam numerauerit, in duas debitum suum, ut in Falcidiam heredi i
Abbreviated transcription (Latin):
enis negocus offentisoluẽdo
ꝓ lib̾o se g̾ebat remuendidiss
Snsũ ẽ. emptores furgitno sol¬
uentes .a. dño lib̾atos ñ eẽ ¶si
gen̾ soc̾o igtnorante filia dotẽ

Expanded text:
negotiis offert, soluendo pro libero se gerebat, rem uendidisset, responsum est emptores fugitiuo soluentes a domino liberatos non esse.Si gener socero, ignorante filia, dotem
Abbreviated transcription (Latin):
s si euisdẽ hominis ꝑtes ded̾ĩt
x. aũ hõmem ticio dari. si homo
ticio datus fuiss ꝓmissor a me
negocus m̃is p̾posuero. deinde
uetuero eũ ignorantib debito¬
torib ad mĩstre negocia mea
debitores ei soluendo lib̾abũt᷑
nã h is qui õib negocus sins

Expanded text:
at si eiusdem hominis partes dederint, mihi aut hominem Titio dari: si homo Titio datus fuisset, promissor a me negotiis meis prae posuero, deinde uetuero eum ignorantibus debitoribus administrare negotia mea, debitores ei soluendo liberabuntur: nam is, qui omnibus negotiis suis
Abbreviated transcription (Latin):
fideisorẽ acceꝑat. ħ̾edẽ institue¬
rat q̃sit̾ ẽ. si uissu pr̃is adriss he¬
ditatẽ. an pr c̾ fideiꝰsore ag̾e pos¬
set dyxi quociens reus sat̾dan¬
di reo satisaccipienti u̾es extit̾it
fideuissores ideo lib̾ari q ꝑeod¬

Expanded text:
nstituerat: quaesitum est, si iussu patris adisset hereditatem, an pater cum fideiussore agere posset. dixi, quotiens reus satisdandi reo satis accipiendi heres existeret, fideiussores ideo liberari,
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si mamimisso suo debitez pe¬
ciũam soluit cum iguoraret
m̾ata sit. namb̾ quo cãu debi¬
tor lib̾ab sic̃ is qͥssus ẽ acredi¬
c̃̾ditor mortuus fu̾it. nonimꝰ ite

Expanded text:
t si manumisso seruo debitor pecuniam soluerit, cum ignoraret umerata sit: nam hoc quoque casu debitor liberatur, sicut is, qui iussus est a credicreditor mortuus fuerit, nihi
Abbreviated transcription (Latin):
no t̃p. uł loco optułim. hus ose¬
mos ⁊ uenditor m̃cem q iuicẽ
nnẽptoris ⁊ picło .s̃. utiq si p̃e
iguorante me acquirat m accõ
rignoraticia. ¶At si ꝯs solu̾it le¬
dem̃ ut eos deic̃e possit. Idem¬

Expanded text:
no tempore vel loco optulerim? his consemos et venditor mercem, quod invicem emptoris periculo sint utique si ipse ignorante me, adquiritur mihi actio pigneraticia. item si quis soluerit ledi interdictum, ut eos deicere possit.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm heredi ticu ꝑtem homiras
odicat. ¶ Si duo rei scipłandi ho¬
minem daristipłati fu̾int et
ꝓmissor utriq ꝑtes diu̾soꝵ ho¬
inmũ ded̾it dubiũ ñ ẽ. qu n̾lib̾e¬
t᷑. s si euidem hominis ꝑtes utͥ:¬

Expanded text:
quam heredi Titii partem hominis condicat. Si duo rei stipulandi hominem dari stipulati fuerint et promissor utrique partes diversorum hominum dederit, dubium non est, quin non liberetur. sed si eiusdem hominis partes ut
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ase uulnatũ daret. ¶Item
qui hõiem dar ꝓmisit ⁊ iil¬
dicõ quor accepto sihõmẽ is c̃
ciuo ag̾et m̃iliatũ a se offerr:¬
ĩ uidicõ ꝯdempnari debebit
s ÷ si ab alio uuln̾atꝰ sit odẽp¬

Expanded text:
et a se uulneratum daret. item qui hominem dari promisit et uuldicio quoque accepto si hominem is cum quo agetur uulneratum a se offert, condemnari debebit. sed et ab alio uulneratum si de
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓcuratorant uendat. aut lo¬
get aut si ei soluat᷑. Herr̃
de rato sol stipłari rem hr̃i ratam
hoc ẽ ꝯꝑbare agnosc̾eqr quod ac¬
tum sĩt afło ꝓcͤatore. ¶ Ius ait in

Expanded text:
quid procurator aut vendat aut locet aut si ei solvatur. Hermode rato solet stipulari. Rem haberi ratam hoc est comprobare adgnoscereque quod actum est a falso procuratore. Iulianus ait in
Abbreviated transcription (Latin):
quidem crimen iege uilia
ceadult̾iis p̾scriptu est
cum sit in emdem maritũ
pena statuta quide adult̾uᷤᷤ
uyoris sue quid ceꝑit ¶ Itẽ

Expanded text:
quidem crimen lege Iulia de adulteris praescriptum est, cum sit in eum maritum poena statuta, qui de adulterio uxoris suae quid ceperit, ite
Abbreviated transcription (Latin):
ta sinit. quor edificm̃o uł de¬
molicio udet᷑ opꝰ nonũ ꝯtin̾e.
idento placuit si qais messes
faciat. arhoremue succidat ui¬
neani pitet. qͣ mq̃m opus fa¬
qua.id ea opera que in solo

Expanded text:
um aedificatio uel demolitio uidetur opus nouum continere. idcirco placuit, si quis messem faciat, arborem succidat, uineam putet, quamquam opus faquia ad ea opera, quae in solo
Abbreviated transcription (Latin):
opus nouũ nunciatum oue¬
uiat tibi cũ aou̾sario ut opus
fac̾et andanda sit ꝯuencõnis exce
et. ait celsus ⁊̃ daudami nͨ eẽ ꝑi¬
culũ ue pactõ pͥuatoꝵ iussiur¬

Expanded text:
opus nouum nuntiatum conueniat tibi cum aduersario, ut opus faceres, an danda sit conuentionis exceptio? et ait Celsus dandam, nec esse periculum, ne pactio priuatorum iuss
Abbreviated transcription (Latin):
u. dab̾. decem debent᷑ itẽ si ita
post auũ. aut bienniũ dabis
post bientuũ debentꝰ quia m
stipulacõnib id su̾at᷑ ut qued
in oblitacõnem deductum. id̾.
ena deducitꝰ ut ꝙ exͣneo mu¬
tilit̾ stipulatꝰ sum nõ augeat
meam ꝑtem. ¶ Si sapulatus
muliebrisẽ dare spondes ma¬
gis ad mentẽ stipulantis qͣm̃
ad mentem ꝓmuteritis id re¬
fuerat᷑ ꝓnussor miliebri qͣdã
Iueste uti nichominꝰ debebit᷑ ⁊de¬

Expanded text:
 dabis?', decem debentur. item si ita: 'post annum aut biennium dabis?', post biennium debentur, quia in stipulationibus id seruatur, ut quod in obligationem deductum. Idem ena deducitur, ut quod extraneo inutiliter stipulatus sum, non augeat meam partem. Si stipulatus muliebris est, dare spondes?", magis ad mentem stipulantis quam ad mentem promittentis id fuerat promissor muliebri quadam ueste uti, nihilo minus debet
Abbreviated transcription (Latin):
dari debeat. an u̾o ⁊̃ otendat
uis sibi eẽ utifrurs mag̾ est
a ꝯmodare non alit̾ restituisse
rem udet᷑ is qui opꝰ fec̾ ꝙͣ si
fructuario accõ aꝙ̃. płu. ar. dã

Expanded text:
dari debeat an uero etiam contendat ius sibi esse uti frui: sed magis est i actionem accommodare. Non aliter restituisse rem uidetur is qui opus fru
Abbreviated transcription (Latin):
s ⁊ hoc ⁊ illud intͣ annũ tͥbuit᷑
erꝑiundi facultateꝵ pꝰ. mnũ
in simplumopetit ¶loquit᷑ ã
hoc edcm̃ de dampno dato ⁊ a¬
dnr᷑ ea que cormupta alicui re¬
lnqunt᷑ scissa forte uł fracta¬
fit estimacõ ⁊ semꝑ induplũ
intͣ annnumn ẽ docẽq actor ĩt̾ba
lib dacũ sit qͣm int̾bacessabit
hec accõ ¶ Si cum su̾um meum
ticius pulsaret tba fu̾it collecta
d̾it cum eo qui pulsabat aie
possũ quippe cum int̾ba do in

Expanded text:
Sed et hoc et illud intra annum tribuit experiundi facultatem: post annum in simplum competit. Loquitur autem hoc edictum de damno dato et de adicuntur ea, quae corrupta alicui relinquuntur, scissa forte uel fractain duplum intra annum est. Docereque actor in turba libi datum sit quam in turba, cessabit haec actio. Si, cum servum meum Titius pulsaret, turba fuerit collecta derit, cum eo qui pulsabat agere possum, quippe cum in turba do
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie dnr᷑ enmiu̾o si plures fueat
utiq ñ erit ⁊ rectissime labeo int̾
t̾bam ⁊ iixani multum int̾ee ait
Lmq t̾bam mułtitudinis hõi
ĩ duorum ¶ hoc aut̃ edc̃o tenet᷑
ñ solũq uidampnũ in tͦba dedit
s: ⁊ is qui dolo malo fec̾it ut int̾¬
ba dampni quid aaret᷑ fũ ilło ue¬
u̾it sũ ñͥ fin̾̃t p̾sens dolus enĩ ma¬
lus eciam absentis eẽ pot̾ hoc edc̃o
dd̾ est eciam enm tem̾i qui uenit¬
⁊ fuit intͦba acͥtor dam pnidandi

Expanded text:
prie dicentur: enimvero si plures fuerunutique non erit. et rectissime Labeo inter turbam et rixam multum interesse ait: namque turbam multitudinis homim duorum. Hoc autem edicto tenetur non solus, qui damnum in turba dedit, sed et is, qui dolo malo fecerit, ut in turba damni quid daretur, sive illo venerit sive non fuerit praesens: dolus enim malus etiam absentis esse potest. Hoc edicto dicendum est etiam eum teneri, qui venit et in turba fuit auctor damni dandi,
Abbreviated transcription (Latin):
lo malo hominib coactis datũ
est uł raptum ⁊̃ non coactis
hominib at hic de eo dampnoq
do .iii. in t̾ba e̾ datum eciam si
nõ ip̃e tͦbamcdeitit s ad clamo¬

Expanded text:
lo malo hominibus coactis datum est vel raptum etiam non coactis hominibus: at hic de eo damno, quod dolo malo in turba datum est, etiamsi non ipse turbam coegit, sed ad clamo
Abbreviated transcription (Latin):
cõne nou utiq spectamꝰ rẽ
mbonis actoris ẽẽ nam sũ i
boras sit fiue riõ sit sitũ exbo¬
sũ res comodata sit sũ locata
depoĩta ap̾ me sic ut int̾sit
mã eam ñ auferri sũ bonafi¬
ut int̾sit mã nõ rapi dd̾. est
compet̾e mͥ hanc accõnent ut
ñ dñium accipiam s illud so¬
lũ ꝙ ex bonis nũs hoc ẽ ex sub¬
stancia niã res ablata eẽ ꝓpo
fcã exhusden causis hr̃e me
hnc accõnem dicet. lliquis
at qm̃ ob rem depoĩtam furti
sita culpani quor repmisi uł
accepiutilius dd̾ ẽ ⁊ sicessetac¬
cõ furti ob rem depõitamẽẽ tñ

Expanded text:
tione non utique exspectatur rem in bonis actoris esse: nam sive in bonis sit sive non sit, si tamen ex bosive commodata res sit sive locata deposita apud me sic, ut intersit mea eam non auferri, sive bona fiut intersit mea non rapi: dicendum est competere mihi hanc actionem, ut non dominium accipiamus, sed illud solum, quod ex bonis meis, hoc est ex substantia mea res ablata esse profacta, ex hisdem causis habere me hanc actionem. dicet aliquis: adquin ob rem depositam furtisita culpam quoque repromissi uel accepi. Utilius dicendum est et si cesset actio furti ob rem depositam, esse ta
Abbreviated transcription (Latin):
inp̾̃r nr̃ cum pr̃e suo con¬
stituit meo q cũ possit ab¬
ducere ꝓstitut .aii. ancil¬
lam peccuma accepta in
ut lib̾a cet nch enm int̾¬
est ip̃e abducas ⁊ ꝓstituas
an paciaris ꝓstitutã este
p̾cio accepto cum possis
post mortẽ sua ẽc̃ lib̾a cũ

Expanded text:
noster cum patre suo constituit in eo, qui, cum possit abducere prostitutam ancillam, pecunia accepta manus ut libera esset: nihil enim interesse, ipse abducas et prostituas an patiaris prostitutam esse pretio accepto, cum possi‹spost mortem suam esse libera: cu
Abbreviated transcription (Latin):
peculiarit̾ ꝯꝑau̾uit nam uni¬
dem᷑ eas eord̾ ⁊ anmo ⁊ corꝑe
posside̾. ¶Nerua filiꝰ res mobi¬
les excepto honũe qͣtenꝰ subcͦ¬
tadia nr̃a est sint hactenꝰ pos¬

Expanded text:
peculiariter paraverunt: nam videmur eas eorundem et animo et corpore possidere. Nerva filius res mobiles excepto homine, quatenus sub custodia nostra sint, hactenus pos
Abbreviated transcription (Latin):
sessionem ut nolit tͥ. s pocius ti¬
cio acquirere nonẽ tibi q̃sita po¬
ssessio ¶ ꝑ ꝓcuratorẽ tutorem
cͤatoremue possõ nob̾ acquirit᷑
cumͦ autem suo noĩe nacti fu̾int
possõnem non cum ea m̃te ut o¬
opam diuutaxat suam accomo¬
darent nob̾ non possuat acqͥre¬
re alioquĩsidicamꝰ ꝑ eos non ac̃¬

Expanded text:
sessionem, ut nolit tibi, sed potius Titio adquirere, non est tibi adquisita possessio. Per procuratorem tutorem curatoremve possessio nobis adquiritur. cum autem suo nomine nacti fuerint possessionem, non cum ea mente, ut operam dumtaxat suam accommodarent, nobis non possunt adquirere. alioquin si dicamus per eos non ad
Abbreviated transcription (Latin):
Gẽneralit̾ quisquis orr̃o noͤ¬
tro nomĩe si inpossessione ue¬
luti ꝓcurator uł hospes uł aiu¬
rogauit uidebr᷑ discessisse a ꝯduc¬
cõne quod siañ rogau̾it pͦea ꝯ

Expanded text:
Generaliter quisquis omnino nostro nomine sit in possessione, ueluti procurator hospes amirogauit, uidebitur discessisse a conductione: quod si ante rogauit, postea
Abbreviated transcription (Latin):
lam possid̾e eũ dicimꝰ qui fur¬
ignorante eo quẽ sibi ꝯtrou̾si¬
am fcũr suspicabat᷑ ⁊ ue fac̾et
tumebat is aut̾ qui cum possi¬
debat ñ clam se celauit in eaͣ
cã ẽ ut non uideat᷑ lam pos¬
sid̾e ñ .N. rõ optinende posse

Expanded text:
urignorante eo, quem sibi controuersiam facturum suspicabatur et, ne faceret, timebat. is autem qui, cum possideret non clam, se celauit, in ea causa est, ut non uideatur clam possidere: non enim ratio optinendae posse
Abbreviated transcription (Latin):
ita accipiend̾ ẽ ut qui fũd̾ possi¬
d̾e uelit om̃is glebas cirꝯambi¬
di introiredũ modu ea mente ⁊
cogitacõne hac sit ut totũ fũd̾
usq ad t̾miniũ uelit possidere
Anctam ꝑtem rei posside uemo
pot̾ ułti si hac m̃te sis ut qͥcqͥd¬
aurui in finido meo poĩtum sa¬
am ꝯtinuo me possid̾e sił atq
possidendi affectũ hũero quiaq

Expanded text:
ita accipiendum est, ut qui fundum possidere velit, omnes glebas circumambufundi introire, dum mente et cogitatione hac sit, uti totum fundum usque ad terminum velit possidere. Incertam partem rei possidere nemo potest, veluti si hac mente sis, ut quidaurum in fundo meo positum sciam, continuo me possidere, simul atque possidendi affectum habuero, quia
Abbreviated transcription (Latin):
t̾um ⁊ sab mus ⁊ cassius respondũt¬
recte possõrẽ me man̾e quia fur¬
tum sñ contͣctacõne fĩ non pot̾ n
siis qui ap̃ me deposuit uł ꝯmo¬
donan̾it non iidebor cãm pos¬
sessionis michi mutare qui nec

Expanded text:
Sabinus et Cassius recte responderunt possessorem me manere, quia furtum sine contrectatione fieri non potest nec si is, qui apud me deposuit vel commodonaverit, non videbor causam posse
Abbreviated transcription (Latin):
ideo si furiosum s̾nũ misis ut
possideas neqͣꝙͣ uid̾is app̾heri¬
disse possessioneni ꝙ si inpu¬
bem misĩs ad possidend̾ incipi¬
es possid̾e sic̾ pupillus maxi¬
me tutore auctore sibi acqui¬
rit possõnem nam ꝑ ancillã
quĩ possis nancisci possõnem¬
ui pubem acquirit possõnẽ¬
si tutore auctore iussĩt eũ ire
fuga est nich̾ posse nos pos
tum nor acquirere nos possõ¬
cãm uid̾i eum a debitore pos¬
sid̾i ad usucapionẽ nec cre
ditori quiã nec stipsone nec
ullo alio modo ꝑ eumt acqui¬
iat ꝙͣuis euni possideat ¶ Ue¬
tẽs putau̾unt ñ posse uosꝓ
s̾iũi heditariũ acquirere ꝙ
nĩ ħ regula longiꝰ ꝓducen¬
da sit ut ei płes s̾ui legatisit̃
ꝑ unũ anpossint cet̾i possid̾i
Idem tractatum est si ꝑit̾ ẽp¬
ti uł donati sint s u̾ius ẽ ex
hus cãis posse me ꝓ unũ peli¬
quoꝵ acquire possonem ¶Si¬

Expanded text:
um miseris, ut possideas, nequaquam videris adprehendisse possessionem. Quod si impuberem miseris ad possidendum, incipies possidere, sicut pupillus, maxime tutore auctore, adquirit possessionem. Nam per ancillam quin possis nancisci possessinpuberem adquirit possessifuga sit, nihil posse nos posstum non adquirere nos possescausam videri eum a debitore possideri, ad usucapionem, nec creditori, quia nec stipulatione nec ullo alio modo per eum adquirat, quamuis eum possideat.Ueteres putauerunt non posse nos per seruum hereditarium adquirere, quod haec regula longius producenda sit, ut, si plures servi legati sint, per unum an possint ceteri possideri. idem tractatus est, si pariter empti vel donati sunt. sed verius est ex his causis posse me per unum reliquorum adquire
Abbreviated transcription (Latin):
i manu s pupillus tuto¬
re auctore incipiet possid̾e
offiliꝰ quid̃ ⁊ nerua filiꝰ ⁊̃ sñ
tutoris auctoritate possid̾e
inciꝑe posse pupillũ. auĩt
eam .i. rẽ fc̃i non uiris que
sentencia recipi pot̾ si eiꝰ
etatis sit ut intellectũ capi¬
at ¶ Siuir uxoricedat pos¬
putant possid̾e eam. qũi res
fcĩ int̾irmari urre ciuili nõ
pot̾ ⁊ quid artin dic̾e nõ
possid̾e mlr̾em cum maritꝰ

Expanded text:
at. sed pupillus tutore auctore incipiet possidere. Ofilius quidem et Nerva filius etiam sine tutoris auctoritate possidere incipere posse pupillum aiunt: eam enim rem facti, non iuris esse: quae sententia recipi potest, si eius aetatis sint, ut intellectum capiant. Si vir uxori cedat posputant possidere eam, quoniam res facti infirmari iure civili non potest: et quid attinet dicere non possidere mulierem, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ueo fluminis coħet s nirgrltis
aut alia qͣlib leru mat̾ia ita
sustinet᷑ in flumĩe ut solũ eiis
minis est insusa ¶ pauł sim
sula in flumĩe nata tua fu̾it
deinde int̾ ip̃am insulam ⁊ ꝯͣ¬
riam ripani alia insula nata
fu̾it mensura eo nomĩe erit
instruenda atua insula non
ab agro tuo pp̃ q̃i ea insula
catum sit publicũ est insula
quo que in flumĩe publico
nata ẽ publica publica eẽ. d¬

Expanded text:
eo fluminis cohaeret, sed virgultis aut alia qualibet levi materia ita sustinetur in flumine, ut solum eius minis est insula. Paulus: si insula in flumine nata tua fuerit, deinde inter eam insulam et contrariam ripam alia insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro tuo, propter quem ea insula catum est, publicum est, insula quoque, quae in flumine publico nata est, publica e
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾am ad eam cuiꝰ ins̾uo ꝓpri¬
etas ẽ ꝑtin̾e ¶ Q si c̾ditor inue¬
u̾nt in alieno uidebr ᷑ inuenisse
ꝑtem ita sibi ꝑtem debitori
p̾stat nec recepta pecunia res¬
tituet ꝙ inrem uenditoris ũ
c̾ditoris ex tesauro ap̾ enm re¬
mansit que cum ita sint ⁊̃ cũ
ex pͥncipis auctoritate c̾ditor
ut ꝓprium agrum ten̾e cepit
iure dñii int̾ ꝯstitutum luẽ¬

Expanded text:
alteram ad eum, cuius in seruo proprietas est, pertinere.Quod si creditor inuenerit, in alieno uidebitur inuenisse: partem itaque sibi, partem debitori praestabit, nec recepta pecunia restituet, quod iure inuentoris, non creditoris ex thensauro apud eum remansit. quae cum ita sint, et cum ex principis auctoritate creditor ut proprium agrum tenere coepit iure dominii, intra constitutum luen
Abbreviated transcription (Latin):
cã ꝙ si fcm̃ est utr̾q ꝓcedit
Si quis ⁊ ꝯdux̾it ⁊ rogau̾it ⁊ r̃¬
cario uti possid̾et siquidẽ nũ¬
mo uno ꝯdux̾it nulla dubita¬
cõ est quĩ ei p̾cariũ solum tene¬
at quia ꝯductõ nulla ẽ que
ẽ in uno nũmo sinu̾o p̾ciodig¬
no tũc distinguẽd̃ quid pͥus

Expanded text:
 si factum est, utrumque procedit. Si quis et conduxerit et rogaverit precario, uti possideret, si quidem nummo uno conduxit, nulla dubitatio est, quin ei precarium solum teneat, quia conductio nulla est, quae est in uno nummo: sin vero pretio, tunc distinguendum, quid prius
Abbreviated transcription (Latin):
quam daturus ẽet deducere
misro ꝙ ea pectuma data nõ
est an uo indignus sit hrs ꝯ
contra uoluntatem de funct̃i
aut faciat nũmos accipic̾tis
⁊ uilianus uere eytimat eyhac
causa conceram iud̃i statulib̾¬
tis peccumam ꝙ si hrdi dareis

Expanded text:
quam daturus esset, deducere misso, quod ea pecunia data non est? an vero indignus sit heres, qui contra voluntatem defuncti an faciat nummos accipientis. et Iulianus vere existimat ex hac causa concessam videri statulibetis pecuniam.
Abbreviated transcription (Latin):
ad ult̾o sine p̃̾stripoone mulie¬
rem posre accusari set ⁊ smon
mors set pena alia ad hͦ reum
s̾crax̾it. adħdicemus posre
ad mulierem ueniri. ¶ Si eotẽ¬
ꝑe quoeligebatur rens aduit̾a
nipta non fu̾it quo autem
absoluatur nipta iuenit᷑
dicendum est hanc ab soluto
quo adult̾io posre accucari
qr eo temꝑe quo adult̾ elige¬
batur impta non fu̾it nuꝑ¬
ta non pot̾ accusari uontan¬
tum abeo qui adult̾um acruca¬
uit nec optinint set necab

Expanded text:
adultero sine praescriptione mulierem posse accusari. Sed et si non mors, sed poena alia reum subtraxerit, adhuc dicimus posse ad mulierem ueniri. Si eo tempore, quo eligebatur reus, adultera nupta non fuit, quo autem absoluatur, nupta inuenitur: dicendum est hanc absoluto quoque adultero posse accusari, quia eo tempore, quo adulter eligebatur, nupta non fuit. Nupta non potest accusari, non tantum ab eo, qui adulterum accusauit nec optinuit, sed nec ab
Abbreviated transcription (Latin):
dem̃ nouissima ꝑte ita cauit
aut intra pub̾tatem deces¬
serint tunc h̾rs sumpto ey
h̾rdib dem̃ codiciuis it a
cauit iucins ticius ħ̾rdib
prmais ⁊ sb̃stitutis sauitẽ
peco ut eaque testõ caui
legaui ⁊ ca que codicuus
cauero legau̾o pr̾etis que¬
ro cum libi lucis tico naci
non sint an sticho ⁊ pampħ¬

Expanded text:
de nouissima parte ita cauit: aut intra pubertatem decesserint, tunc hered‹es› ex inde codicillis ita cauit: 'Lucius Titius heredibus primis et substitutis salutem. peto, ut ea quae testamento caui legaui et ea quae codicillis cauero legauero, praestetis'. quaero, cum liberi Lucio Titio nati non sint, an Sticho et Pamph
Abbreviated transcription (Latin):
dom̃ quis que ub̾tati eorum de
quib que reretur si filũ hr̃des
ertitisent appõita eẽt repe¬
titam non nrd̃i ĩoq confesti
lib̾tatem pr̃andam ẽẽ ⁊ apͥ¬
mis ⁊ asb̃iccutis hr̃dibus
nam ut supͣscriptũ ꝙ petut¬
ito ea que testõ cauisret prarẽ¬
tur cauit añ de lib̾tate coru̾s¬
norum at quir ih̃ condone ca

Expanded text:
m, quae libertati eorum, de quibus quaere‹re›tur, si filii heredes exstitissent, adposita esset, repetitam non uideri ideoque confestim libertatem praestandam esse et a primis et a substitutis heredibus: nam ut supra scriptum est, petit, ut quae testamento cauisset praestarentur, cauit autem de libertate eorum seruorum. atqu
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ p̾tor pariuilus sb̾nenit
aun uo dixecto lib̾tas dat᷑
non petitur set ⁊ hoc caũ
puto nato ib̾uemend̾ ẽẽ ut
aditus p̾tor in rẽ in rĩ dec̾nat
accõm exemplo fidĩcõmissa¬
rie lib̾tatis sic demq ⁊ mar

Expanded text:
tor paruulis subuenit: cum uero directo libertas datur, non petitur. sed etiam hoc casu puto nato subueniendum esse, ut aditus praetor in rem matri decernat actionem exemplo fideicommissariae libertatis. sic denique et Mar
Abbreviated transcription (Latin):
inunis ẽet. tunc emĩ nonda¬
malt̾uis pot̾tate erit ĩuiti¬
cuius pot̾tate e. p̾sens ent
in ꝓcurator quis qm̃ existat.
quieo noie agat. causa cog¬
inta ip̃i ꝗ ĩ iuria accepiar
dicetur. muidicium dabo.
filio fam̃ nuuriam pasto
si p̃rens sit prag̾e tñ non
possit. pp̃ furorem uel qm̃
alium casũ denĩcie puto
c petere nuuriaꝵ accõm.
nam ⁊ hic p̾reis absentiꝰ
loco ẽ. plane si p̾sens age
nolit. uel quiadiffert uel
quia remittit atq donat
in uiriam magis e̾ ut fi¬
lio accõ non detur. nam cũ
sens fuistet accurum finsse¬
int̾dum tñ putamus ⁊ si
pr remittat iniuriarum
accom siuo dandam. ut
puta si pris ꝑsona uius
abiectaq funii honesta n
erm debet pr̃ iuussimꝰ
siii suio dameliam ad su

Expanded text:
communis esset: tunc enim non dain alterius potestate erit, iniuricuius in potestate est, praesens erit curator quisquam existat, qui eo nomine agat: causa cognita ipsi, qui iniuriam accepisse dicetur, iudicium dabo". Filio familias iniuriam passo, si praesens sit pater, agere tamen non possit propter furorem vel quem alium casum dementiae, puto competere iniuriarum actionem: nam et hic pater eius absentis loco est. Plane si praesens agnolit, uel quia differt uel quia remittit atque donat iniuriam, magis est, ut filio actio non detur: nam et cum praesens fuisset, acturum fuisse.Interdum tamen putamus et si pa‹ter› remittat, iniuriarum actionem filio dandam, ut puta si patris persona uilis abiectaque sit, filii honesta: neque enim debet pater uilissimus filii sui contumeliam ad su
Abbreviated transcription (Latin):
tis non fecit. noxe dedend̾
uel utis extimom sufferen¬
damiait p̾tor arbit̃tu iudi¬
cis utiq quasi bom uiri u
tiłe modum u̾b̾um imponat¬
Si añ uidicẽ dominꝰ ib̾an¬
dum ẜuum suũ eyhibu̾it
ut catis uͥb̾ib ci fieret ⁊
erit fm̃i arbitratu aucuꝰ¬

Expanded text:
tis non fiat, noxae dedendum uel litis aestimationem sufferendam.Ait praetor 'arbitratu iudicis': utique quasi uiri boni, ut ille modum uerberum imponat.Si ante iudicem dominus uerberandum seruum exhibuerit, ut satis uerberibus ei fieret, et erit factum arbitratu a
Abbreviated transcription (Latin):
endum e̾. ut incognicõne
cause hoc u̾sctur. qm̃ lõge
cõm ꝑuenturꝰ ⁊ nuim quid
is qui inuiriarum uult a ccõ¬
nem mou̾ie senignor aut ĩ¬
utilis admodum. qui non suf¬
ficiat adrei aliciuus admĩs¬
tracom. ac ꝑ hoc nec ad acio̾¬
oꝵ dem̃ ait qui ĩ uiriam ac¬
cepit. int̾dum ita accipien¬

Expanded text:
um est, ut in cognitione causae hoc uersetur, quam longe superuenturus, et numquid is, qui iniuriarum uult actionem mouere, segnitior uel inutilis admodum, qui non sufficiat ad rei cuius administrationem ac per hoc nec ad actionem.Quod deinde ait 'qui iniuriam accepit', interdum ita accipien
Abbreviated transcription (Latin):
anuniusus placet iab̾oni.
noxa capͥ cequitur nec i oĩb
a ẜnus dommo parere deb.
mini coruena eum exr¬
inuc Epiane si defendendi
dominꝰ gr̃a aliquid fecerit
rom ei constare apparet in¬
q eam rem adiisus agerte̾
excepoo obicienda ents si

Expanded text:
anumissus, placet Labeoni noxa caput sequitur nec in omnia seruus domino parere debet: domini, Cornelia eum eximemus.Plane si defendendi domini gratia aliquid fecerit, rationem ei constare apparet, inque eam rem aduersus agentem exceptio obicienda erit.Si