comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mora est : In hoc ego sinu bellum pacemq porto. Utrum
elegitis: Succlanrantib. bellumꝰ inquit accipite igitur
Et excusso in media curia toge. gremio. nõ sine horrore.
quasi plane in sinu bellum ferret. effudit. Tum publius
tortielius scipio cum exercitu in hispaniam ꝓfectus
est. Tybius semꝑnius in siciliam bellum kartaginien¬
sibus indictum est: De hannibale ⁊ hasdrtegeen¬
annibal relicto in hispania fratre hasdrubale
pyreneos transiuit montes inter ferocissimas
galloꝵ gentes ferro uiam aꝑuit. ⁊ nono demum die
apyreneo ad alpes ꝑuenit. Ubi dum inuncanos gallos
ab ascensu obnitentes bello suꝑat. atq in uias rupes
die cum mayimo labore ad plana ꝑuenit. Traditur ad
italiam in centum milib peditum. centum ⁊ uiginti mi¬
lil equitum. septem ⁊ tͥginta elefantos adcluxisse. Int̾ ea
multi ligures ⁊ galli hannibali se iunxerunt. Semꝑnius

Expanded text:
mora est? Fabius; in hoc ego sinu bellum pacemque porto, utrum mora est? Fabius; in hoc ego sinu bellum pacemque porto, utrum eligitis? succlamantibus: bellum, igitur, inquit, accipite, et excusso in media curia togae gremio non sine horrore, quasi plane sinu bellum ferret, effudit. || Tum P. Cornelius Scipio cum exercitu in Hispaniam profectus est, Ti. Sempronius in Siciliam, bellum Carthaginiensibus indictum est. Hannibal reannibal vero, relicto in Hispania fratre suo Hasdrubale, Pyrineos transivit montes, et inter ferocissimas Gallorum gentes ferro viam aperuit, et nono demum die a Pyrineo ad Alpes pervenit. Ubi dum montanos Gallos ab ascensu eum repellere obnitentes bello superat, atque invias rupes die cum maximo labore ad plana pervenit. Traditur ad Italiam cum centum millibus peditum et XX millibus equitum, XXXVII simul elephantos adduxisse. Interea multi Ligures et Galli Annibali se junxerunt. Sempronius
Abbreviated transcription (Latin):
tem audire etiam celi fragorem. necnon ⁊ nimbos cũ
maligna luce cesi uisere. Int̾rogauit iuuenem p̃erttẽ
quid subsequatur. Ille ad hec. Uides inquit uides exccdi¬
um italie cetera ꝑmite fatis. Hannibal ergo saguun¬
tum florentissimã hispanie ciuitatem romanis ami¬
cam expugnare aggressus est. annum agens uicesimũ¬
etatis. Huic romani ꝑ legatos denunciauerunt ut bel¬
lo abstineret. Is legatos romanoꝵ ad se missos iniuri
taginem miserunt ut mandaret᷑ hannibali ne bellũ
contra socios populi romani gereret. Dura responsa
a kartaginiensib data sunt. Saguntini int̾ea fame
uicti sunt. ⁊ octauo demum mense capti ab hannibale
ultimis penis afficiuntur. Quib hoc ante portenderat
triste ꝓdigium. Nam cum pene mulier enixa esset¬
infans in uterum regressus ciuitatis excidium signi¬
ficauit. Huius tante cladis. Auctor hannibal poscitur.
Tergiuersantib penis dux legationis fabius inqͥt. Que

Expanded text:
tem, audire etiam coeli fragorem, necnon et nimbos cum tem, audire etiam coeli fragorem, necnon et nimbos cum maligna luce coeli visere: interrogavitque juvenem praeeuntem quid subsequatur? Ille ad haec: Vides, inquit, excidium Italiae, caetera permitte fatis. Annibal ergo Saguntum florentissimam Hispaniae civitatem Romanis amicam oppugnare aggressus est, annum aetatis agens vicesimum. Huic Romani per legatos denuntiavere, uti bello abstineret. Is Legatos Romanorum ad se missos injuriothaginem miserunt, ut mandaretur Annibali, ne bellum contra socios Romani populi gereret. Dura responsa a Carthaginensibus data sunt. Saguntini interea fame victi sunt, et octavo demum mense capti ab Annibale ultimis poenis afficiuntur. Quibus hoc ante portenderat triste infans in uterum regressus civitatis excidium significavit, huius tantae cladis auctor Hannibal poscitur; tergiversantibus Poenis dux legationis: quae, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
inucio Rufo. publio. cornelio. consulib histris bellũ
sllatum est. quia latrocinati nauib romanoꝵ fuerãt
que frum̃ta exhibebant. ac multo romanoꝵ sanguine fuso
ꝑdomiti sunt. Hac tempestate uideoꝵ pontifex symon ome
filius extitit. Em̾̃git hic paulum antiquus ille romanorũ¬
improbe. laudis etiam de parricidiis appetitus. Nam fabius
Censorius. fabium luteonem filium suum furti insimulatũ
interfecit. Dignum scilicet facinus. qd̾ pat̾ uł parricidio
plectendum duceret qd̃ ne leges quidem nisi multa pecu¬
nie aut sũmum exslii circa quemlibet hominũ censuert¬
nibalem kartaginiensium ducem. qui iam dudum haniil¬
tari patri ad aras iurauerat cum adhuc nouem essetan¬
noꝵ. se ut pͥmum posset adu̾sus romanos pugnaturum.
Qui tam̃ hoc somnum ante uiderat. iuuenem humana
forma angustiorem qui se hortaret᷑ in excidium italie
auctore ioue secuturum. Deinde post tergum respiciẽs
intueri sibi uisus est. serpentem uastum cuncta populã¬

Expanded text:
inucio Rufo, P. Cornelio consulibus Histris bellum inlatum est, quia latrocinati navibus Romanorum fuerant, guae frumenta exhibebant, || ac multo Romanorum sanguine fuso || perdomiti sunt. || hac tempestate Iudaeorum pontifex Simon Oniae filius extitit. improbae laudis etiam de parricidiis appetitus. Nam Fabius Censorius Fabium Buteonem, filium suum, furti insimulatum interfecit, dignum scilicet facinus, quod pater vel parricidio plectendum duceret, quod ne leges quidem nisi mulcta pecuniae aut ad summum exsilii, circa quemlibet hominum censuernibalem Carthaginensium ducem, qui jamdudum Hamilcari patri ad aras juraverat, cum adhuc novem esset annorum, se, ut primum posset, adversum Romanos pugnaturum: qui idem tamen hoc somnium praeviderat: juvenem humana forma augustiorem, qui se hortaretur in excidium Italiae, auctore Jove, secuturum. Deinde post tergum respiciens, intueri sibi visus est serpentem vastum cuncta populan
Abbreviated transcription (Latin):
płimas ciuitatis partes ꝑuagatus. cum hominũ domoꝵ¬
q miserabilem stragem dedit. tum etiam tm̃ opum uno
consumpsit incendio. qnͣtum plurime ⁊ ꝑegrine uictorie
conferre non possunt. De hinic cum om̃ia in circuitu fori
depopularetur. edem ueste corripuit. Unde etiam me
tellus cum arsuros deos eripuit. uix brachio semiustu¬
yto semꝑnio. Gracco Gaio. ualerio falcone. consulib
bellum falliscis intulerunt. que ciuitas italie o

Expanded text:
plurimas oiuitatis partes peruagatus cum hominum domorplurimas oiuitatis partes peruagatus cum hominum domoramque miserabilem stragem fecit tum etiam tconsumpsit incendio, quantum plurimae et peregrinae victoriae conferre non possunt. Dehinc, cum omnia in circuitu fori depopularet, aedem Vestae corripuit, unde etiam tellus cum arsuros Deos eripuit, brachio semiustuito Simpronio Gracco et Gaio Valerio Falcone consulibus, bellum Romani Faliscis intulerunt, quae civitas Italiae o
Abbreviated transcription (Latin):
decederent. ⁊ ꝑ continuos.xp. annios eis ꝑsoluerent purs
argenti tria milia talentoꝵ. His dieb uideoꝵ pontifex
Om̃as Symonis usti filius clarus habebatur. Tunc etiam
quintus ennius poeta tarenti nascitur. qui postea rome
deguit. contentus unius ancillȩ ministerio
pentira subuersio ip̃ius rome p̃uenit tͥumphũ
romanoꝵ. Nec enim temere dixerim. qnͣdo uł non mo¬
clicam leticiam rome suꝑueniens repente qm gͣuissimu
luctus opp̃sserit. Siqͥdem lucio catulo. quinto atlo mal¬
lio. consulib diu̾se ignium aquarumq clades pene abiũp¬
sere urbem. Nam tyb̃is insolitis. auctus imbrib et
ultra oppinionem uł diuturnitate uł magnitudine
redundans. om̃ia rome eclificta in plano posita dele
facta dissoluit. ⁊ que cursus torrentis inuenit impul¬
sa deiecit. Aquarum gͣuissimam cladem. gͣuior ignis
secuta est. uastatio. Qui ignis incertum unde surrexerit.

Expanded text:
decederent, et per continuos viginti annos eis persolverent puri decederent, et per continuos viginti annos eis persolverent puri argenti tria millia talentorum. His diebus Judaeorum pontifex Onias Simonis Justi filius clarus habebatur. Anno ab Quintus Ennius poeta Tarenti nascitur, qui post Romae deguit, contentus unius ancillae ministeriopentina subuersio ipsius Romae praeuenit triumphum Romanorum; neque enim temere dixerim, quando non uel modicam laetitiam Romae superueniens repente quam grauissimus luctus oppresserit. siquidem Q. Lutatio Catulo A. Manlio consulibus diuersae ignium aquarumque clades paene absumpsere Vrbem. nam Tiberis insolitis auctus imbribus et ultra opinionem uel diuturnitate uel magnitudine redundans omnia Romae aedificia in plano posita deleufacta dissoluit et, quae carens torrentis inuenit, inpulsa deiecit. aquarum grauissimam cladem granior ignis secuta uastatio est; qui ignis, incertum unde surrexerit,
Abbreviated transcription (Latin):
fuge pͥmus fuit. Aliquanta cum eo pars exercitus sui
affricam petiit alii confugere lilibeum. Septuaginta
Nunqm in mari tantis copiis pugnatum est Infinitũ
auri argentiq p̃de in potestatem romanoꝵ redactam¬
est. Ex classe romana duodecim naues subm̃se sunt. Pug
nam ciuitatem quam peni tenebant uenit. ibiq duo
Tunc kartaginienses p̃cipiti festinatione ad lutaciũ
consulem. ac deuide romam mittunt orant pacem:¬
Tributa que ꝙ est his pax. Captiui romanoꝵ qui tene¬
bantur a kartaginiensib redditi sunt. Etiam kartagi¬
nienses petierunt. ut redimi eoꝵ captiuos liceret qͦs
ex afris romani tenebant. Senatus ussit sine precĩo
eosdari. qui in publica custoclia essent. qui au apuatis
tenerentur. ut p̃cio dominis reddito kartaginem rc¬
dirent. atq id p̃cium ex fisco magis quam a kartagini¬
ensib solueretur. kartaginienses sane sub hac conditio¬
ne pacem cum romanis fecerunt. ut sicilia sardinaq

Expanded text:
fugae primus fuit. Aliquanta cum eo pars exercitus sui fugae primus fuit. Aliquanta cum eo pars exercitus sui Africam petiit, alii confugere Lylibaeum: septuaginta Nunquam in mari tantis copiis pugnatum est. Infinitum auri, et argenti praedae in potestatem Romanorum redactae. Ex classe autem Romana duodecim nnam civitatem, quam Poeni tenebant, venit, ibique mTunc Carthaginenses praecipiti festinatione ad Lutatium consulem ac deinde Romam mittunt, orant pacemtributaque est his pax. captivi Romanorum, qui tenebantur a Carthaginiensibus, redditi sunt. etiam Carthaginienses petiverunt, ut redimi eos captivos liceret, quos ex Afris Romani tenebant. senatus iussit sine pretio eos dari, qui in publica custodia essent; qui autem a privatis tenerentur, ut pretio dominis reddito Carthaginem redirent atque id pretium ex fisco magis quam a Carthaginiensibus solveretur. || Carthaginienses sane sub hac conditione cum Romanis pacem fecerunt, ut Sicilia, Sardiniaque
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. cetere clim̾se. nouem milia militum cesa. x̃x
milia capta referuntur. Gaius quoq uinius con¬
sul collega claudii pulchri. uniuersam classem nau¬
fragio amisit. exercitum tam̃ saluum habuit quiã
uicina erant littora. Anno etiamꝰ sequenti classis
punica inttaliam transiuit. eiusq plurimas partes
longe lateq uastauit. Dum hec g̾erentur apd̾ iudeam
pontificatum post elea tarum suscepit manasses auũ¬
culus eius.
Nterea lutatius catulus cum classe trecentarum
nat. transfixo femore egerrime cum iam obrueretur
ereptus est. Porro autem peni cum qͣdringentis ta¬
uib magnisq copiis ad siciliam duce hannone con¬
currunt. Nec lutatius segnior. immo consilia penorum
mira celeritate p̃uenit. Postqm proxime sibi utroꝵq
classes apud egadas insulas contra lilibeum ciuitatem
sicilie ꝑ totam noctem intertextis ꝓpe mocdum anchoris
constiterunt. Orta luce pͥor lutatius signũ bello dedit.
Crudescente pugna uictus hanno nouem au̾tit. ⁊ dux

Expanded text:
t, caeterae demersae: novem millia militum caesa, viginti millia capta referuntur. C. quoque Junius cos. collega Claudii Pulchri universam classem naufragio amisit, exercitum tamen salvum habuit, quia vicina littora erant. Anno etiam sequenti classis Punica in Italiam transiit, ejusque plurimas partes longe lateque vastavit. Dum haec agerentur, apud Judaeam pontificatum post Eleazarum suscepit Manasses avunculus ejus. Interea Lutacius Catulus cum classe trecentarum nat, transfixo femore aegerrime, cum jam obrueretur ereptus est. Porro autem Poeni cum quadringentis navibus magnisque copiis ad Siciliam duce Hannone concurrunt. Nec Lutacius segnior, imo consilia Poenorum mira celeritate praevenit. Postquam proximae sibi utrorumque classes apud Aegades insulas contra Lilybaeum civitatem Siciliae per totam noctem, intertextis propemodum anchoris steterunt, orta luce prior Lutacius signum bello dedit. Crudescente pugna victus Hanno navem avertit, et dux
Abbreviated transcription (Latin):
sus igitur ad affricam resecatis palpebris ut usq ad mor¬
tem cruciatu intollerabili ac dolore iugilaret. atq ut
staret semꝑ radios solis intuens illigatum in machina
mallius uulsco. ambo bis consules cum classe cdu¬
centarum nauium.⁊ .iiii. legionib lilibeum prs¬
festi qd̃ opidum in ꝓmontorio situm romani obsid̾e
conati. suꝑueniente hanibale qui hanulcaris filius
fuit uicti maiore exercitus sui parte ꝑdita ip̃i egre
euaserunt. Post hos claudius consul. cum classe qi¬
centarum nauium.⁊ .xx. ad drepam portum cont̾
hostem ꝓfectus est. Ubi mox exceptus classe penor¬
quidem cũ. xxx. nauib lilibeum in castra profugitͤ¬

Expanded text:
tur regressum ad Africam, resecatis palpebris, ut usque ad mortur regressum ad Africam, resecatis palpebris, ut usque ad mortem cruciatu intolerabili, ac dolore vigilaret, atque ut staret semper radium solis intuens, illius Vulsco, ambo bis consules, cum classe ducentarum nauium et quattuor legionibus Lilybaeum profecti: quod oppidum in promuntorio situm Romani obsidere conati, superueniente Hannibale qui Hamilcaris filius fuit uieti, maiore exercitus sui parte perdita ipsi aegre euaserunt. post hos Claudius consul cum classe centum uiginti nauium ad Drepani portum contra hostem profectus: ubi mox exceptus classe Poenorquidem cum triginta nauibus Lilyb
Abbreviated transcription (Latin):
cum paucis lilibeum ꝓfugit. atq absens a penis capite
dampnatꝰ est. Post hec fessi tot malis kartaginienses.
rum decreuerunt. Ad quam rem atilium regulum
antea ducem romanũ quem iam ꝑ qͥnq annos captiuũ
detinebant. int̾ ceteros legatos sub sacramento p̃cipue
mittendum putauerunt. Ille romam cum uenisset.
inductus in senatum. nichil qͣsi romanus egit. Dixitq¬
se ex illa die qua inpotestatem ascoꝵ uenisset ronanũ
ne pax cum penis fieret. Illos enuim fractos tot casib
nullam spem habere se tanti non esse. ut cot milia cap¬
tiuoꝵ ꝓpter unum se ⁊ senem ⁊ paucos quos ex romanis
captos haberent redderentur. Itaq obtinuit. Nã afros
pacem petentes nullus admisit. ip̃e kartaginẽ rediĩt
Offerentibq romanis ut eum rome tenerent. nega¬
uit se in ea urbe mansurum in qua postqm afris seruie¬
rat dignitatem honesti cuius habere non posset. Regͤs

Expanded text:
cum paucis Lilybaeum profugit, atque absens a Poenis capite cum paucis Lilybaeum profugit, atque absens a Poenis capite damnatus est. Post haec fessi tot molis Carthaginenses, tivorum decreverunt. Ad quam rem Attilium Regulum ante ducem Romanorum, quem jam per quinque annos captivum detinebant, inter caeteros legatos sub sacramento praecipue mittendum putaverunt. Ille Romam cum venisset, inductus in senatum, nihil quasi Romanus egit: dixitqse ex illa die, qua in potestatem Afrorum venisset, Romanum ne pax cum Poenis fieret: illos enim fractos tot casibus spem nullam habere; tanti non esse, ut tot milia captivorum propter unum se et senem et paucos, qui ex Romanis capti fuerant, redderentur. itaque obtinuit. nam Afros pacem petentes nullus admisit. ipse Carthaginem rediit offerentibusque Romanis, ut eum Romae tenerent, negavit se in ea urbe mansurum, in qua postquam Afris servierat, dignita
Abbreviated transcription (Latin):
infelicit᷑ ꝑdiderunt. Itaq cum continue calamitates roma¬
nis displicerent. decreuit senatus ut a maximis p̃liis rece
quidem decretum continuo adacti indomita cupiditate
ruꝑunt. Pret̾ea. Corta consul in siciliam transgressus plu¬
rimis pliis adu̾sus penos ⁊ sẏculos terra mariq pugnauit.
⁊ ꝑ totam siciliam partim hostium. partim etiam socoꝵ
in humatas strages reliquit. Crudelitas mnaudita¬
Utio. cecilio. metello. Gaio furio. placido. consulib has¬
drubal nouus kartaginiensium dux cum elefantis
sule apud panormum pugnam conseruit. S metellus
uim magnam beluarum timens. pͥus eas. magno usus
consilio uł in fugam uł in mortem egit. ⁊ sic facile qͣm¬
uis magnam uim hostium suꝑauit. Uigiti milia
Rartaginiensium in eo p̾lio cesa sunt: elefanti quoq ⁊
in auxilium habebat cepit ⁊ ꝑ italiam ducti. maxi¬
mum italicis gentib spectaculum p̃buerunt. Hasdrubal

Expanded text:
infeliciter perdiderunt. Itaque cum continuae calamitates Romainfeliciter perdiderunt. Itaque cum continuae calamitates Romanis displicerent, decrevit senatus ut a maritimis recederetuquidem decretum continuo adacti indomita cupiditate ruperunt. Praeterea Cotta Consul in Siciliam transgressus, plurimis praeliis adversum Poenos, et Siculos terra marique pugnavit, et per totam Siciliam partim hostium, partim etiam sociorum inhumatas strages reliquit. L. Caecilio Metello, C. Furio Placido consulibdrubal, novus Carthaginensium imperator, cum elephantis sule vim magnam belluarum timens, prius eas magno usus consilio, vel in fugam, vel in mortem egit, et sic facile, quamvis magnam vim hostium superavit. Viginti millia Carthaginensium in eo praelio caesa sunt, elephanti quoque errantes, quos in auxilium habebat, cepit, et per Italiam duxit, qui maximum Italicis populis spectaculum praebuerunt. Asdrubal
Abbreviated transcription (Latin):
mearet.
infandum naufragium circa siciliam passi sunt. Nam de
ri potuerunt. Neq ullo tempore tanta marituna tem¬
tus est. Deinde hamilcar clux penoꝵ cũ exercitu ĩnumi¬
diam. inauritaniamq missus. postqmͣ hostilit̾ cruenteq
in uniu̾sos egit. cur regulum libent̾ suscepissȩ dicerent᷑.
mille argenti talentis. ⁊ .xx. milib boum reliqͦs condemp
auit. principes om̃ium populoꝵ patibulo suftixit.Se
ercio anno sicut semꝑ indolnitus furor cito ꝑicłoꝵ
obliuiscitur. seruilius cepio ⁊ semꝑnius blesus con¬
sules cum ducentis. Ixͣ. nauib in affricam transgressi uni¬
uersam horam maritimam. que cuta syries iacet depopula¬
ti sunt. atq in suꝑiora ꝓgressi captis euersisq ciuitatibus
płimis ingentem p̃dam ad classem duxerunt. Idem cũ ad
italiam redirent circa palinuri ꝓmuntorium qd̾ a luca
nis montib in altum ꝑcurrit. illisis scopulis centum qͥnqua¬
ginta naues onerarias nobilemq p̃dam crudelit̾ acqͥsitam.

Expanded text:
mearent, infandum naufragium circa Siciliam passi sunt. Nam de ri potuerint; neque ullo tempore tanta maritima temtae sunt. Hamilcar dux Poenorum cum exercitu in Numidiam Mauretaniamque missus postquam hostiliter cruenteque in uniuersos egit, cur Regulum libenter suscepisse dicerentur, milavit. Principes omnium populorum patibulo suffixit. Seertio anno — sicut semper indomitus furor cito periculorum obliuiscitur — Seruilius Caepio et Sempronius Blaesus consules ducentis sexaginta nauibus in Africam transgressi uniuersam oram maritimam, quae circa Syrtes iacet, depopulati sunt atque in superiora progressi captis euersisque ciuitatibus plurimis ingentem praedam ad classem deuexerunt. inde cum ad Italiam redirent, circa Palinuri promuntorium, qnis montibus in altum excurrit, illisi scopulis centum quinquaginta naves onerarias, nobilemque praedam crudeliter acquisitam,
Abbreviated transcription (Latin):
renos et feniciam uenientes urbes ⁊ uicos ĩ medio
er idem tempus stilico patricius magister ar¬
gentilium. Qui contractis inimicitiis cum archadii
clucib cogitabat congredi contra eos. Tunc gͦ agens
cum honorio alaricum regem gothoꝵ fecit ordinari
magistrum militum. Et accessit ad illiricum eiq io¬
uium p̾fectum constituit ut arma contra romanos
attolleret. ac ꝓuinciales honorii subderet ditioni. Et
dum alaricus barbaros sub se constitutos ⁊ ꝑ dalmacias
habttantes congregasset uenit ad epirum. Ubi multo¬
tempore commoratus reu̾sus est in italram. Qui cum

Expanded text:
renos et Phoeniciam venientes, urbes et vicos in medio renos et Phoeniciam venientes, urbes et vicos in medio er idem tempus Stilico Patricius magister ar atque gentilium, qui contractis inimicitiis cum Arcadii ducibus, cogitabat congredi contra eos. Tunc ergo agens cum Honorio Alaricum regem Gothorum fecit ordinari magistrum militum, et accessit adversus Illyricum, eique Jovium praefectum constituit, ut arma contra Romanos attolleret, et provincias Honorii subderet ditioni. Et cum Alaricus barbaros sub se constitutos, et per Dalmatias habitantes congregassettempore commoratus, reversus est in Italiam: quia cum
Abbreviated transcription (Latin):
noruis frat̾ eius in occidente. qͣdragesimo sexto loco ab
augusto commune imꝑium. diuisis tantum sedib tene̾
cepunt. Quoꝵ pater curam uiris potentissimis man¬
darat habere. idest Rufino orientalis aule qui ab exer¬
rius itaq suscipiens occidentis imꝑium. ludum gladia¬
torium qui rome dudum celebrabat᷑ huiusmodi cau¬
sa remouit. Quidam tilemachius conu̾satione monachi¬
ca ꝓ hac causa ab oriente romam uenit. Dumq nephan¬
dum illud spectaculum ageret᷑ ⁊ ip̃e intrauit ĩ stadium
⁊ descendent nitebat᷑ pugnantes adu̾sum se gladiis sepa¬
rare. Cuinq spectatores adu̾sus eum seuirent. ⁊ in effu¬
sione sanguinis grassarentur. ꝓuisorem pacis lapidib
ceciderunt. Hoc agnoscens mirabilis imꝑator. illum
quidem inter uictores martyres numerauit. nephan¬
dum uero spectaculum prorsus abscidit. De hunis¬
O tempore huni transeuntes histrum fluui¬
um. thraciam deuastabant. Isaurie quoq la¬
trones maxima multitudine congregata usq ad ka¬

Expanded text:
norius frater ejus in Occidente, quadragesimo sexto loco ab Augusto commune imperium divisis tantum sedibus tenere coeperunt. Quorum pater curam potentissimis viris mandarat habere, id est Rufino Orientalis aulae, qui ab exerrius itaque suscipiens Occidentis imperium ludum gladiatorum, qui dudum Romae celebrabatur, hujusmodi causa removit. Quidam Tilemachius conversatione monastica pro hac causa ab Oriente venit ad Romam. Dumque nefandum illud speet descendens nitebatur pugnantes adversum se gladiis separare. Cumque spectatores adversum eum saevirent, et in effusione sanguinis grassarentur, provisorem pacis lapidibus occiderunt. Hoc agnoscens mirabilis imperator, illum quidem inter victores martyres numeravit, nefandum vero spectaculum prorsus abscidit. Eo tempore Hunni transeuntes Istrum fluvium, Thraciam devastabant. Isauriae quoque latrones maxima multitudine congregata, usque ad Ca
Abbreviated transcription (Latin):
cura pietatis eximie patruum colere tanqm genitorẽ
fr̃is mortui sororisq liberos habere ꝓ suis. cognatos affi¬
nesq parentes animo complecti. Elegans letum conui¬
uium dare. non tam̃ sumptuosum. Miscere colloquia
ꝓ ꝑsonis. studio. dignitatib. sermone. cum grauitate
iocundo. blandus pater. concors maritus. Epercebatur
neq ad illecebram. neq ad lassitudinem ambulationi¬
b. Magis cum esset ocium reficiebat animum. ac ues¬
cendi continentiam ualitudine regebat. Igitͦ .ui. idus
pni honore constantinopolim. ⁊ a filio archadio sepul¬
ture contradit᷑. Post paucos uero dies idest .uͦ. kł decemb.
etiam exercitus qui cum imꝑatore theodosio cont᷑ tyran¬
num fuerat. reu̾sus est. Et dum imꝑator archadius scd̃m
consuetudinem ad portas occurrisset exercitiu remeanti.
tunt milites Rufinum p̾fectum imꝑatoris ꝑemerunt.
Erat enun suspectus qd̾ tyrannidem meditaret᷑ assu¬

Expanded text:
cura pietatis eximiae, patruum colere tanquam genitorem, cura pietatis eximiae, patruum colere tanquam genitorem, fratris mortui, sororisque liberos habere pro suis, cognatos, affinesque, et parentes animo complecti, elegans, laetumque convivium magis, quam sumptuosum dare, miscere colloquia pro personis, studio, dignitatibus, sermone cum gravitate jucundo. Blandus pater, concors maritus. Exercebatur, neque ad illecebram, neque ad lassitudinem. Ambulationibus magis, cum esset otium, reficiebat animum, ac vescendi continentia valetudinem regebat. Igitur VI Idus Nm solemni honore Constantinopolim, et ab Arcadio filio sepulturae traditur. Post paucos vero dies, IV Kal. Decemb. etiam exercitus, qui cum imperatore Theodosio fuerat contra tyrannum, reversus est. Et dum imperator Arcadius secundum consuetudinem ad portas occurrisset exercitui remeanti, tunc milites Ruffinum praefectum imperatoris peremerunt. Erat enim suspectus quasi tyrannidem meditaretur assu
Abbreviated transcription (Latin):
legerat. ut cunam. marium. sillamq atq uniu̾sos
reb indignis. ħ subito flecti solebat. Unde qͥq dilatione
modica emolliebat int̾dum seuera p̃cepta. Habuit q a
nature munere. qd̃ augustus a philosophie doctore. Qui
cum iudisset eum facile commoueri. nec asꝑum aliquid
statueret. monuit. ubi irasci cepisset quatuor atq uigĩ
ti litteras memoria recensere. ut illa concitatio que
momenti est mente alia traducta. parui temporis int̾¬
iectu languesceret. Melior haut dubie qd̃ est rare uirtu¬
tis post auctam annis potentiam regalem multoq ma
xime post ciuilem uictoriam. Nam ⁊ annone curam
sollicitus attendere. ⁊ auri argentiq grande pondus
sublati atq expensi a tyrannis multis ex suo restituere.¬
mata p̃dia concedere. Iam illa minutiora ⁊ intra aulam¬
ut dicit᷑ que quia occulta sunt. magis nature hominũ
curiose oculo os auresq ad se trahunt. Inerat ei etiam

Expanded text:
legeret, ut Cinnam, Marium, Syllam, atque universos legeret, ut Cinnam, Marium, Syllam, atque universos rebus indignis, sed subito flecti. Unde quoque dilatione modica emolliebat interdum praecepta severa, habuitque a naturae munere, quod Augustus a philosophiae doctore. Qui cum vidisset eum facile commoveri, ne asperum aliquid statueret, monuit, ubi irasci coepisset, quatuor atque viginti Graecas litteras memoria recenseret, ut illa concitatio, quae momenti est, mente alio traducta, parvi temporis interjectu languesceret. Melior haud dubie, quod est rarae virtutis, post auctam annis potentiam regalem, multoque mxime post civilem victoriam. Nam et annonae curam sollicitius attendere et auri argentique grande pondus sublati atqmata praedia concedere. Jam illa minutiora et, ut dicitur, intra aulam, quae quia occulta sunt, magis naturae hominum curiosae oculos auresque ad se trahunt. Inerat ei etiam
Abbreviated transcription (Latin):
neq ei tam ingentes oculi erant. Nescio an tanta gratia
tantusq flos in facie. seu tanta dignitas in incessu fuisset
Mens uero prorsus similis. tta ut nichil de illo dici queat
qd̃ non ex libris in istum uideantur tranfferri. In om̃s
homines honorificus. uerum effusius in bonos. Simplicia
ingenia diligere. erudita mirari. p̃sertim quoꝵ erga se
uel partim. asꝑo casu officia ꝓbauerat. Illa tam̃ quib
traianus asꝑsus est. uinolentiam scilicet ⁊ cupiditatẽ
tͥumphandi usq adeo est destestatus. ut bella ñ moue.¬
rit. s inuenerit. Ministeria lasciua psaltrias comes.¬
sationib adhiberi lege ꝓhibuit. tantum pudorit¬
buens ⁊ continentiȩ. ut consobrinaꝵ nuptias tanqm
soroꝵ infdixerit. Litteris si nimium ꝑfectos contemple
ligens ad audienda gesta maioꝵ. Equib non desinebat
execrari. quoꝵ facta suꝑba crudelia lib̾tatiq infesta

Expanded text:
neque tam ingentes oculi erant, nescio an et tanta gratia, neque tam ingentes oculi erant, nescio an et tanta gratia, tantusque flos in facie, seu tanta dignitas in incessu. Mens vero prorsus similis, adeo ut nihil de illo dici queat, quod non ex libris in istum videatur transferri. In omnes homines honorificus, verum effusius in bonos. Simplicia ingenia diligere, erudita mirari, praesertim quorum erga se, vel parum aspero casu officia probaverat. Illa tamen vitia quibus Trajanus aspersus est, vinolentiam scilicet, et cupidinem triumphandi, usque adeo detestabatur, ut bella non moverit, sed invenerit; ministeria lasciva, psaltriasque commessationibus adhiberi lege prohibuit, tantum pudori tribuens, et continentiae, ut consobrinarum nuptias tanquam sororum interdix er it. Si nimium perfectos contemplemligens ad noscenda gesta majorum. E quibus non desinebat exsecrari, quorum facta superba, crudelia, libertatique infesta
Abbreviated transcription (Latin):
publicum corpore fatigatus egritudinem incurrit: ⁊ spe¬
rans se ea egritudine moriturum. pocius de re publica co¬
gitabat. considerans que solent hominib ꝓuenire imꝑa¬
tore moriente.Filium itaq honorium de constantinopo¬
li uelocit̾ euocauit. ⁊ imꝑatorem rome ordinauit. Qus
honorius mediolanum uenisset. theodosius ex egritudue
releuatus. circum de iuctoria celebrabat. Et añ pͣndium
quidem spectaculum qͣi sanus exhibuit. post prandium
filium tam̃ ludis adesse p̃cepit. Suꝑueniente uero no¬
nomen parentes monitos sacrauisse. qd̾ in latinum adeo
datum est intelligi potest. Fuit autem ꝓpagator rei pu¬
blice.⁊ defensor eximius. morib ⁊ corpore traano similis
qͣntum scripture uet̾um ⁊ picture docent. aquo ⁊ origi¬
nem traxit. Sic eminens status menbra eadem. par cesari¬
es. os absq eo qd illi aliqͣntulum euellando. steriles gene

Expanded text:
publicum corpore fatigatus in aegritudinem incurrit, et spepublicum corpore fatigatus in aegritudinem incurrit, et sperans se aegritudine moriturum, potius de rep. cogitabat, considerans quae solent provenire hominibus imperatore moriente. Filium itaque Honorium de Constantinopoli evocavit, et imperatorem Romae ornavit. Cumque Honorius Mediolanum venisset, Theodosius ex aegritudine relevatus, Circum de victoria celebrabat, et ante prandium quidem spectaculum quasi sanus exhibuit, post prandium filium tamen ludis adesse praecepit. Superveniente vero nosomnio parentes monitos sacravisse, quod in Latinum a Deo datum potest intelligi. Fuit autem propagator reip., ac defensor eximius, moribus et corpore Trajano similis, quantum scripta veterum, et picturae docent, a quo et originem traxit. Sic eminens status, membra eadem, par caesaries, os, absque eo quod illi aliquantum evellendo steriles genae,
Abbreviated transcription (Latin):
Arbogastes autẽ tantoꝵ causa maloꝵ post duos congressi¬
onis dies fuga lapsus dum cognouisset quia uiuere non
posset. ꝓprio gladio se ꝑemit. Premiserat deniq the
arbogaste comite funditus deleta sunt. Quos utiq the¬
odosio ꝑdidisse magis luchrum qmͣ detrimentum fuit
Ad cuius laudem ob insignem uictoriam poeta quidan
claudianus nomine eximius s paganus. inter cetera
huiꝰmodi uersib deo ⁊ homini testimonium dedit. O ni¬
mium dilecte deo cui militat ether. ⁊ coniurati ueni¬
ꝓuinciam in castello emmaus puer natus est
ꝑfectus ab umbilico. ⁊ sursum diuisus. ita ut haberet
duo pectora. duo capita. ⁊ unusquisq sensus. ⁊ unus ede¬
bat. ⁊ bibebat. ⁊ alter non edebat. unus dormiebat. ⁊
alter uigilabat. non nunqͣm insimul dormiebant.
Insimul tam̃ ludebant ad alterutrum. ⁊ flebat ut̾c
⁊ ꝑcutiebant se in uicem. Porro uixerunt annis du

Expanded text:
Arbogastes autem tantorum causa malorum, post duos congressiArbogastes autem tantorum causa malorum, post duos congressionis dies fuga lapsus, cum cognovisset quia vivere non posset, proprio gladio se peremit. Praemiserat denique priArbogaste comite funditus deleta sunt. Quos utique Theodosio perdidisse, magis lucrum quam detrimentum fuit. Ad cujus laudem ob insignem victoriam poeta quidam nomine Claudianus, eximius, sed paganus, inter caetera huiusmodi uersibus et Deo et homini testimonium tulit, quibus ait: O nimium dilecte Deo! tibi militat aether, Et coniurati ueniprovinciam in castello Emaus, natus est puer, perfectus ab umbilico, et sursum divisus, ita ut haberet duo pectora, et duo capita, et unusquisque suos sensus: et unus edebat, et bibebat, et alter non edebat: unus dormiebat, et alter vigilabat, nonnunquam insimul dormiebant. Insimul tamen ludebant ad alterutrum, et flebat uterque, et percutiebant invicem. Porro vixerunt annis fer
Abbreviated transcription (Latin):
confisus. huc ueni. porrige dexteram tuis. ne forte dicãt
gentes ubi est d̾s eoꝵ. Et statim petitione frustratus
non est. Quidam eium bacharius magister militum
fortatus est. ut cum pͥmis ducib concurreret ad eam
partem qua barbari p̃mebantur. Quo facto disrupit
acies. ⁊ mox in fugam uertit inimicos. Eitq denuo
ea hora miraculum. Turbo uentoꝵ uehemens aparte
theodosii in ora hostium pectoraq illisis grauit̾ scutis
nunc auulsis uiolenter destituta nudabat. nunc opposi¬
tis. iugiter in terga trudebat. Tela etiam que ip̃i ue¬
hementer intorserant. excepta uentis impetu supina¬
to. ac retrorsum coacto. in ip̃os infeliciter configebat.
⁊ ea que ab eius parte spicula erant missa ultͣ msuram
humani iactus ꝑ magnum inane portata. ualenter
hosti infigebat᷑. Hoc itaq mͦ dimicatione consumpta ty¬
rannus conturrens ad pedes imꝑatoris exorabat ꝓmeret

Expanded text:
confisus huc veni, porrige dextram tuis, « ne forte dicant confisus huc veni, porrige dextram tuis, « ne forte dicant Gentes: Ubi est Deus eorum? » Et statim petitione frustratus non est. Quidam enim Barbarius nomine, magister fortatus est, ut cum primis ducibus concurreret ad eam partem, qua barbari praeliabantur. Quo facto, disrupit acies, et in fugam mox vertit inimicos. Fitque denuo ex hora miraculum. Turbo ventorum vehemens a parte Theodosii, in ora hostium, pectoraque illisis graviter scutis bat, nunc avulsus violenter destituta nudabat, nunc oppositis jugiter in terga trudebat. Tela etiam, quae ipsi vehementer intorserant, excepta ventis, impetu supinato, ac retrorsum coacto, in ipsos infeliciter confligebat, et ea, quae ab ejus parte spicula erant missa, ultra mensuram humani jactus per magnum inane portata, valenter hosti infigebat. Hoc itaque modo dimicatione consumpta, tyrannus concurrens ad pedes imperatoris exorabat promereri
Abbreviated transcription (Latin):
no crucis signum p̃lio dedit. ac se in bellum etiam siuemo
sequeret᷑ uictor futurus immisit. Prima salutis uia exti.¬
tit arbitio hostilium parcium comes. Qui cũ ignarum
imꝑatorem circumpositis excepisset insidiis. conuersus
mox ad reuerentiam augusti. eum non solum ꝑiculo libera¬
uit. uerum etram auxslio instruxit. Fit gͦ congressio cirta
fluuium nomine frigidum. Igit᷑ in parte qua romani
contra romanos confligebant. bella erant equalia. unde
uero barbari auxiliatores imꝑatoris. pars eugenii pocior
esse uidebatur. Imꝑator autẽ udens barbaros deꝑire. in
maxima ueniẽs estuatione. ⁊ stans in rupe edita unde ⁊
conspicere. ⁊ conspici posset ab utroq exercitu. ꝓiectis¬
armis ad solita se uertit auxilia. ⁊ ꝓstratus in terra ad¬
in nomine xp̃i filii tui. ultionis iuste p̃lia suscepi. Si¬
secus in me uindica.Si uero cum causa ꝓbabili ⁊ inte

Expanded text:
no crucis signum belli dedit, ac se in praelium, etiamsi nemo no crucis signum belli dedit, ac se in praelium, etiamsi nemo sequeretur, immisit, victor futurus. Prima salutis via exstitit Arbitio hostilium partium comes. Qui cum ignarum imperatorem circumpositis excepisset insidiis, conversus mox ad reverentiam imperatoris, eum non solum periculo liberavit, verum etiam auxilio instruxit. Fit ergo congressio circa fluvium vocabulo Frigidum. Igitur in parte qua Romani contra Romanos confligebant, bella erant aequalia, unde vero barbari auxiliatores imperatoris, pars Eugenii potior esse videbatur. Imperator autem videns barbaros deperire, in maximam veniens aestuationem, et stans in edita rupe, unde et conspicere, et conspici posset ab utroque exercitu, armis, ad solida se vertit auxilia, et prostratus in conspecin nomine Christi Filii tui ultionis justsaevis, in me vindica, si vero cum causa probabili, et in te
Abbreviated transcription (Latin):
in summis alpib constitutus exꝑs cibi ac sonini. cũ lacri¬
mis orationi incumbens ⁊ circa galli cantum sopore dep̃s¬
sus udit in somnis qͣi iaceret in campo. ⁊ astarent ei duo
quidam uiri in uestib albis. ⁊ equis candidissimis residen
tes. eumq iubentes habere fiduciam. ⁊ diluculo armare
milites ad uictoriam. Dicebantq se ꝓsolatio destinatos.
Quoꝵ alter ioħem eungłistam alter philippum apłm¬
se esse dicebat. Hac uisione comꝑta neqͣqͣm ab oratione
cessauit. s lacrimas uberiores effudit. Que uisio etiam ali¬
cui militi reuelata est. ⁊ ꝑ diu̾sos ꝑuenit ad principem
At ille. Non ꝓpter me inquit. hec iste uidit s nequis crede¬
ret qͥa finxi. qd̃ ego uidi. ideoq etiam isti monstratum est
NIam pͥmo mͥ hoc dñs commnunis ostendit. Miracisla¬
Umq se esse a suis distinctum sciret. ab hostib circũ¬
septum nesciret. fiducialiter arina corripiens. sig¬

Expanded text:
in summis alpibus constitutus esset, expers cibi ac somni, cum lacryin summis alpibus constitutus esset, expers cibi ac somni, cum lacrymis orationi incumbens, et circa galli cantum sopore compressus, vidit in somnis, quasi jaceret in campo, et astarent ei duo quidam viri in vestibus albis, et equis candidites, eumque jubentes habere fiduciam, et diluculo armare milites ad victoriam; dicebantque se pro solatio destinatos. Quorum alter Joannem evangelistam, alter se Philippum dicebat apostolum. Hac visione comperta, nequaquam ab oratione cessavit, sed lacrymas uberiores effudit. Quae visio etiam alicui militi revelata est, et per diversos pervenit ad principem. At ille: Non ret quia finxi quod ego vidi, ideoque etiam isti monstratum est. Nam primum mihi hoc Dominus communis ostendit. Cumque se a suis distinctum sciret, ab hostibus circumseptum nesciret, fiducialiter arma corripiens, sig
Abbreviated transcription (Latin):
naximũ
p̃parabat. Congregansq militarem uirtutem. ⁊ honoriũ
filium designans imꝑatorem. consulatu suo ⁊ habundantii¬
.iiiͦi. idͦ. Iañ. denuo ad partes occidentis magno studio festi¬
nabat. Interea euentum belli considerans. mittit in the¬
baidam ad ioh̃em monachum p̃scientia clarum. ad quem
destimauit eutropium eimuchum. sibimet fidelissimum ut
autẽ eum si uellet uenire deduceret. aut nolentem de euen¬
tu belli requreret. at ille ioħem quidem delucere non p̃¬
ualuit. s mandatum eius retulit. quia bello uinceret.⁊
ꝑimeret tyrannium. ⁊ post uictoriam in ttalia moreretur
contra eugenium pugnaturus plurimi trans histrũ flu¬
uium barbari sunt secuti cum eo pugnaturi contͣ tyran¬
num. Paruoq tempore cum manu maxima uenit acl
gallias illic enim p̃parabat bellum. ubi iam multa milia
habebat exercitus. Cugenius igit᷑ atq arbogastes cũ om̃
instructa acie alpium transitus tenerent. Theodosuis

Expanded text:
Maximum praeparabat. Congregansque militarem virtutem, et Honorium filium designans imperatorem, consulatu suo, et Abundantii, IV Idus Januarii, denuo ad partes Occidentis magno studio festinabat. Interea eventum belli considerans, mittit ad Thebaida, ad Joannem monachum perspicientem clara. Ad quem destinavit Eutropium eunuchum sibimet fidelissimum, ut, aut eum, si vellet venire, deduceret, aut nolentem, de eventu belli requireret. At ille Joannem quidem deducere non praevaluit, sed mandatum retulit ejus, quod vinceret, et perimeret tyrannum, et post victoriam in Italia moreretur.contra Eugenium bellaturus, plurimi trans Istrum fluvium barbari sunt secuti, cum eo pugnaturi contra tyrannum, parvoque tempore cum manu maxima venit ad Gallias. Illic enim praeparabat bellum, ubi jam multa millia habebat exercitus. Eugenius, igitur, atque Arbogastes cum omni instructa acie Alpium transitus tenerent, et Theodosius
Abbreviated transcription (Latin):
matos in terga beluarum turresq iubrarent. non
difficile furentes ardentesq beluas in eoꝵ excidia¬
quoꝵ subsidio fuerant. retorserunt. Octoginta milia
peditum in illo p̃lio habuisse regem diclint. equitũ
uero sex milia. Ex his cesa referuntur uiginti tria
milia. capti autem sunt quadrigenti. Curius ĩ con
sulatu tumphauit. pͥusq romam elefantos quatuor
ad cluxit. Pyrrus qͥnto demum anno quam uenerat ab
italia uictus aufugit. Qui post multa gͣiussimaq bella
que gessit in grecia apud argos achaie florentissimam
urbem. spartani regni auiditate seductus saxo ictus
occubuit. Cuiꝰ pollex e dextro pede remedio erat. si
cuiꝰ renes tumentes eo tetigisset. Qui cum ab antigo¬
no uictore iussus esset exuri. sic arsit ut idem pollex
inueniret᷑ igni in tactus. Qui digitus aureo loculo
inclusus est.⁊ in antiquissuno templo dodonei iouis
symon ome filius claruit. cui cognomentum iustus fuit.

Expanded text:
matos in terga beluarum turresque uibrarent, non matos in terga beluarum turresque uibrarent, non difficile furentes ardentesque beluas in eoquorum subsidia fuerant, retorserunt. Octoginta millia peditum in illo praelio habuisse regem dicunt, equitum vero sex millia. Ex his caesa referuntur triginta tria millia, capti autem sunt mille trecenti. Pyrrhus quinsulatu triumphavit, primusque Romae elephantos quatuor induxit. Pyrrhus XV anno quam venerat ab Italia, victus aufugit, qui post multa, gravissimaque bella, quae gessit in Graecia, apud Argos Achaiae florentissimam urbem, Spartani regni aviditate seductus, saxo ictus occubuit. Cujus pollex de dextero pede remedio erat, si cujus renes tumentes eo tetigisset. Qui cum ab Antigono victore jussus esset exuri, sic arsit, ut idem pollex igni inveniretur intactus. Qui digitus aureo loculo inclusus est, et antiquissimo templo Dodonaei JovisSimon Oniae filius claruit, cui cognomentum Justus fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
gͣuis urbem ⁊ fines urbis inuasit. Que cũ õms tum p̃cipue
mulieres pecudesq corripiens necatis in utero fetibus
futura ꝓle uacuabat. ⁊ immaturis partub cũ ꝑiculo
matrum extorti abortus ꝓhiciebant᷑ adeo ut defutura suc¬
cessio ⁊ defuturum animantium genus adempto uitalis
partus legitimo ordine crederetur. De morte pierri.
onsules deinde curius dentatus. ⁊ cornelius lentu¬
lus. adu̾sus pyrrum missi sunt. Int̾ea reuersum¬
ex sycilia pyrrum. curius dentatus excepit. Tercium
bellum contra epyrotas apud lucaniam in arusinis cam¬
pis gestum est. Itaq pͥmo concursu cum milites pyrri¬
romanoꝵ unpressione trepidarent. ⁊ circumspectãtes
fugam bello cedere molirentur. Pyrrus elefantos ex sub¬
sicłiis iussit induci. Romam assueti iam pugnare cum
beluis cum malleolos stuppa inuolutos ac pice oblitos
uncis insuꝑ aculeis tenates p̃parauissent eosq flam¬

Expanded text:
gravis Urbem ac fines ejus invasit, quae cum omnes, tum praecipue gravis Urbem ac fines ejus invasit, quae cum omnes, tum praecipue mulieres pecudesque corripiens, necatis in utero fetibus, futura prole vacuabat, et immaturis partubus cum periculo matrum extorti abortus projiciebantur: adeo ut defectura successio, et defuturum animantium genus, adempto vitalis partus 219 legitimo ordine crederetur. Interea onsules deinde Curius Dentatus et Cornelius Lentulus adversum Pyrrum missi sunt. ex Sicilia Pyrrhum Curius consul excepit, tertiumbellum contra Epirotas apud Lucaniam in Arusinis campis gestum est. itaque primo concursu eum Pyrrhi milites Romanorum inpressione trepidarent et circumspectantes fugam bello cedere molirentur, Pyrrhus elephantos ex subsidiis iussit induci. Romani, adsueti iam pugnare cum beluis, cum malleolos stuppa inuolutos ac pice oblitos uncis insuper aculeis tenaces praeparauissent eosque flam
Abbreviated transcription (Latin):
rum. de exercitu uero pyrri .xxͦ. milia ꝓstrata sunt. regis
signa ablata .l. tria. romanoꝵ undecimꝰ amissa sunt. Pyr¬
rus tarentum fugatus est. Int̾ iecto q anno contͣ pyrrũ
fabricius est missus. qͥ pͥus ut̾ legatos sollicitari nõ pot̾at.
quarta regni parte ꝓmissa. Tunc cum uicina castra ipse
Quem fabricius uinctum reduci iussit ad dñm. pyrroq di
admiratꝰ eum dixisse fertur. Ille est fabricius. qͥ difficilius¬
ab honestate. quam sol a cursu suo auerti potest. Pyrrus¬
igit᷑ bello fractus agathode mortuo rege Syracusano ad sy¬
ciliam accercitus. imꝑium syratusas concessit. fabricius
uictis lucanis ⁊ samnitib triumphauit.
ed romanoꝵ miseria nullis cessat incluiciis. Consu¬
mitur morboꝵ malis inter capedo belloꝵ. ⁊ cũ foris
lessatur a p̾lio. agitur introrsus ira de celo. Nam fabio
gurgite it̾um. gaio. genutio. depsina. consulib pestilentia

Expanded text:
rum: de exercitu vero Pyrrhi viginti millia prostrata sunt: regis rum: de exercitu vero Pyrrhi viginti millia prostrata sunt: regis signa ablata sunt quinquaginta tria: Romanorum undecim amissa sunt. Pyrrhus Tarentum fugatus est. Interjecto anno contra Pyrrhum Fabricius est missus, qui prius inter legatos sollicitari non poterat quarta parte regni promissa. Tunc cum vicina castra ipse, Quem Fabricius vinctum reduci jussit ad propriam domum, Padmiratus eum dixisse fertur: Iste est Fabricius, qui difficilius honestate, quam sol a cursu suo averti potest. Pyrrhus vero fractus bello, Agathocle rege Syracusano mortuo, ad Siciliae accersitus imperium Syracusa concessit. Fabricius, victis Lucanis et Samnitibus, triumphavit. ed Romanorum miseria nullis cessat induciis. Consumitur morborum malis intercapedo bellorum: et cum foris cessatur a praelio, agitur introrsum ira de coelo. Nam Fabio Gurgite iterum, C. Genucio Clepsina consulibus, pestilentia
Abbreviated transcription (Latin):
eo qd̃ armati capi potuissent. nec ante eos ad ueterem
statum posse reuerti. qmͣ sibi notoꝵ hostium occisorum
spolia retulissent. Ita legatus pyrri reuersus est.A quo
cum quereret p̾yrrus qualem romam comꝑisset. cyneas
dixit regum se patͥam uidisse. scilicet tales illic fere om̃
esse. qualis unus pyrrus apud epyrum ⁊ reliquam
⁊ decio. consulib. pugna in apulie finib fuit. uͥ
clades belli ad utrosq s maxime ad pyrrum. uictoria ad
romanos concessit. Nam cũ diu obnixe cunctis in mu¬
tuam cedem ruentib. anceps belli penderet euentus
pẏrrus transfixo brachio saucius pͥor fugit e p̃lio. Sed
⁊ fabricius legatus tunc uulnerat᷑ est. Elefanti pͥma pug¬
na uulnerati. atq in fugam cogi posse dep̾hensi. deinde sb̾.¬
iectis inter posteriora ac mollia ignib exagitati. arden¬
tes insuꝑ machinas furore trepido cirtumferentes exti
dio suis fuere. Cesa sunt in ea pugna qͥnq milia romano¬

Expanded text:
quod armati capi potuissent, nec ante eos ad veterem quod armati capi potuissent, nec ante eos ad veterem statum reverti, quam sibi notorum hostium occisorum spolia retulissent. ita legatus Pyrri reversus est. a quo cum quaereret Pyrrus, qualem Romam comperisset, Cineas dixit, regum se patriam vidisse; scilicet tales illic fere omnes esse, qualis unus Pyrrus apud Epirum et reliquam o. consules pugna in Apuliae finibus fuit. ubi clades belli ad utrosque sed maxime ad Pyrrhum, uictoria ad Romanos concessit. nam cum diu obnixe cunctis in mutuam caedem ruentibus, anceps belli penderet euentus, Pyrrhus, transfixo bracohio saucius, prior cessit e proelio. sed et Fabricius legatus tunc uulneratus est. elephanti prima, pugna uulnerari atque in fugam cogi posse deprehensi, deinde subiectis inter posteriora, ac mollia ignibus exagitati, ardentes insuper machinas furore trepido circutio suis fuere. Caesa sunt in ea pugna quinque millia Romano
Abbreviated transcription (Latin):
.u. uiͦii. Nox terrore exercitus qui eum cum consule seq̃bat᷑.
in campaniam se recepit. Legati ad pyrrum de redimendis
ad portam. ⁊ ita honorifice ab eo suscepti sunt. Captiuos
sine p̃cio romam misit. unum ex legatis romanoꝵ fabri¬
cium sic admiratus. cum eum pauꝑem esse cognouisset.
ut quarta regni parte ꝓmissa sollicitare uoluerit ut
ad se transiret. contemptusq est a fabricio. Ob que cum
pyrrus legatoꝵ romanoꝵ ingenti admiratione teneret᷑.
legatum cum eis misit qui pacem equis conditionib pe¬
teret. p̃cipuum uirum cyneam nomine. ita ut pyrrus
ꝑtem italie qmͣ iam armis occupauerat obtineret. Ci
neas legatus postero die qmͣ ingressus romam fuerat.
⁊ ecruestrem ordinem ⁊ senatum ꝓpriis nominib salu¬
tanit. pax tñ quam offerebat displicuit. Remandatũ¬
est pyrro a senatu eum cum romanis nisi ex italia reces¬
sisset pacem habere non posse. Tunc romani uisserunt
captiuos om̃s quos pyrrus reddiderat in fames haberi.

Expanded text:
 XVIII. Mox terrore exercitus, qui eum cum cos. sequebatur, in Campaniam se recepit. Legati de redimendis ad portam, et ita ab eo honorifice susceptis, captivos sine pretio Romam misit. Unum ex legatis Romanorum Fabricium sic admiratus, cum eum pauperem esse cognovisset, ut quarta parte regni promissa sollicitare voluerit, ut ad se transiret, contemptusque est a Fabricio. Hincque cum Pyrrhus propter legatos Romanorum ingenti admiratione teneretur, legatum cum eis misit, qui pacem aequis conditionibus peteret, praecipuum virum Cyneam nomine: ita ut Pyrrhus partem Italiae, qneas legatus postero die, quam ingressus Romam fuerat, et equestrem ordinem et senatum propriis nominibus salutavit, || pax tamen, quam offerebat, displicuit: remandatum Pyrro est a senatu eum cum Romanis, nisi ex Italia recessisset, pacem habere non posse. tum Romani iusserunt captivos omnes, quos Pyrrus reddiderat, infames haberi,