comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
elicẽ ⁊ burĩ ortu suo m̾serit. ait illũ
discessisse in duas stellas. qd̾ pret̾ il¬
lũ nemo tͣdidit. Quis enĩ posset ser¬
uare illd̾ momentũ. quo cometes
solutus ⁊ in duas ꝑtes redactus estͦ
Quomodo aut̃ si e qui uiderit ĩ du
as ꝑtes dirimi. nemo urdit fieri ex
duab. Quare aut̃ ñ adiecit ĩ quas
stellas diuisus sit. cũ aliqͣ ex quinq
stellis ẽe debuerit. Appollonius miti¬
dius ĩ diu̾sa opinione e̾ Ait enĩ co¬
fieri. s multos cometas erraticos eẽ.
Non ẽ inquit species falsa. nec duaꝵ stel¬
laꝵ cõfinio ignis executus. s ꝓpriũ si¬
dus cometes ẽ. sicut solis ⁊ lune. Talꝰ¬
ẽ illi forma. ñ ĩ rotũdũ distrista. s
ꝓcerior ⁊ in lõgũ ꝓducta. Ceteꝵ ñ est
illi palã cursus altiora mũdi secat.
⁊ tunc demũ apparet. cũ in imũ cursꝰ
sui uenit. nec est qd̾ putemus eũdem
uisũ sub claudio que sub augusto

Expanded text:
Helicen et Burin ortu suo merserit, ait illum Helicen et Burin ortu suo merserit, ait illum discessisse in duas stellas, quod praeter illum nemo tradidit. Quis enim posset obseruare illud momentum quo cometes solutus et in duas partes redactus est? Quomodo autem, si est qui uiderit cometen in duas dirimi, nemo uidit fieri ex duabus? Quare autem non adiecit in quas stellas diuisus sit, cum aliqua ex quinque stellis esse debuerit? CAPUT 17 Apollonius Myndius in diuersa opinione est: ait enim coeffici sed multos cometas erraticos esse. Non est, inquit, species falsa nec duarum stellarum confinio ignis extentus, sed proprium sidus cometae est, sicut solis ac lunae. Talis illi forma est, non in rotundum restricta sed procerior et in longum producta. Ceterum non est illi palam cursus: altiora mundi secat et tunc demum apparet cum in imum cursus sui uenit. Nec est quod putemus eundem uisum esse sub Claudio quem sub Augusto
Abbreviated transcription (Latin):
metes modicus apparuit. emnde¬
sustulit se diffudit ꝙ ⁊ usq in equino¬
aialem circulũ uenit. ita ut illã pla¬
gam celi cui latea nom̃ est. ĩ ĩ mensũ
extẽtus eqͣret. Quid ergo: Conuenisse
debẽt erratice ut tam lõgũ celi trastũ
occuparẽt igne ꝯtinuo: Contra argu¬
m̃ta dc̃m e̾. ꝯtra testes dicendũ e̾. nec
magna molitione detrahenda est
auctoritas. Effero hystoricus e̾ quidã.
incredibiliũ relatu ꝯm̃dationẽ parãt.
⁊ lectorẽ aliud astuꝵ si ꝑ cotdiana
duceretur miraculo excitãt. Quidã
creduli quidã negligentes sũt quib¬
dã mendaciũ obrepit. quibdã pla¬
cet illi ñ euitãt alii appetũt hoc ĩ cõ¬
mune de tota natione q̃ approbare
opus suũ ⁊ fieri ppłare ñ putat
uero ñ ẽreligiosissime fidei. sepe deci¬
pitur. sepe decipit. sicut hic. Cometẽ
qui õium mortaliũ oculis custoditꝰ
eͥ. q ingẽtis rei trahit euentũ cum

Expanded text:
metes modicus apparuit, dmetes modicus apparuit, dsustulit se diffuditque et usque in aequinoctialem circulum uenit, ita ut illam plagam caeli, cui lactea nomen est, in immensum extentus aequaret. Quid ergo? ‹Quot›› conuenisse debent erralicae, ut tam longum caeli tractum occuparent igne continuo? Contra argumenta dictum est, contra testes dicendum est. Nec magna molitione detrahenda est auctoritas Ephoro: historicus est. Quidam incredibilium relatu commendationem parant et lectorem, aliud actduceretur, miraculo excitant. Quidam creduli, quidam negligentes sunt: quibusdam mendacium obrepit, quibusdam placet. Illi non evitant, hi appetunt: et hoc in commune de tota natione, quae approbare opus suum, et fieri populare non putat ro non est religiosissimae fidei: saepe decipitur, saepius decipit, sicut hunc cometen, qui omnium mortalium oculis custoditus est, quia ingentis rei traxit euentum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ aere staret fẽrtur ĩ quiũt semꝑ seb
ñ apparet an cadat. qd̾ infinitũ est
ĩ qd cadit. Quid ẽ deinde qd̾ probes
ñ quinq tantũ stellas mou̾i. s młtas
ẽẽ ⁊ ĩ multis mũdi regionib.aut si
hoc sine ullo probabili argum̃to lis
respondẽ. quid ẽ qͣre ñ aliquis aut õs
stellas aut nullã dicat: Pret̾ea nich̃
te adiuuat ista stellaꝵ passim eũtiũ
turba nã quo plures fuerint. sepus
rabiles sũt comete. Quco qo̾ testimo¬
rũ ortus ⁊ annotauit ⁊ posteris tra¬
didit. post mortẽ demetrii syrie regis.
cuus democritus ⁊ anthiocus filii fu¬
ere. Paulo ante achaiũ bellũ come¬
tes effulsit ñ minor sole. Primo igneus
ac rubicũdus orbis fuit. claꝵq lumẽ
emittens. qnͣto uinceret noctẽ. deinde
ꝑaulasi magnitudo eius districta e
⁊ euanuit claritas. nouissime totꝰ
int̾licit. Quid ergo: Coire stellas opor¬
tet. ut tm̃ corpus efficiant: Mille in

Expanded text:
in aere staret: Fertur, inquiunt, semper, sed in aere staret: Fertur, inquiunt, semper, sed non apparet an cadat, quia infinitum est in quod cadit. Quid est deinde quo probes non quinque tantum stellas moueri sed multas esse et in multis mundi regionibus? Aut si hoc sine ullo probabili argumento licet, respondere: quid est quare non aliquis aut omnes stellas moueri aut nullam dicat? Praeterea nihil te adiuuat ista stellarum passim euntium turba: nam quo plures fuerint, saepiurabiles sunt. CAPUT 15 Quid, quod testimorum exortus et adnotauit et posteris tradidit? Post mortem Demetrii Syriae regis, cuius Demetrius et Antiochus liberi fuere, paulo ante Achaicum bellum cometes effulsit non minor sole: primo igneus ac rubicundus orbis fuit clarumque lumen emittens, quanto uinceret noctem; deinde paulatim magnitudo eius districta est et euanuit claritas; nouissime totus intercidit. Quoi ergo coire stellas oportet, ut tantum corpus efficiant? Mille in
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ uentũ iactare brachia. Uelim tñ mͥ
dicat iste qui mũdo tã firma lacunari¬
a ĩposuit quid sit qͣre credamus ei tã¬
tam ẽẽ crassitudinẽ celi. Qͥd fuit qd̾
illo tã solida corꝑa adduceret. ⁊ ibi
detineret: Deude qd̾ tãte crassitudi¬
nis e̾. necesse ẽ̾ magni ponderis sit.
Qũo ergo in sũmo manẽt grauia:
Quõ illa moles ñ descendit. ⁊ se on̾e
suo frangit: Fieri enĩ ñ potest. ut tã¬
ta uis ponderis qnͣtã ille substituit
pendeat. ⁊ leuib subnixa sit. ne ilło
quib cade̾ ꝓhibeatur nec rursus de
medio aliquto eẽ oppositi qd̾ ĩminens
corpus accipiat acfulciat. Iild etiã ne
nemo dicere audebit mũdũ ferri per
unensũ. ⁊ cat̾e quidẽ. s ñ apparere an
cadat. qi precipitatior eius et̾na est.
nichil nouissimũ habẽs in qd̾ ĩ cur¬
rat. Hoc quidã de t̾ra dixerũt cũ ra¬
tionẽ nullã iuenirẽt ꝓpt̾ꝙͣ pondus

Expanded text:
in uentum iactare brachia? Velim tamen mihi in uentum iactare brachia? Velim tamen mihi dicat iste, qui mundo tam ferma lacunaria imposuit, quid sit quare credamus illi tantam esse crassitudinem caeli. Quid fuit quod illo tam solida corpora adduceret et ibi detineret? Deinde quod tantae crassitudinis est, necesse est et magni ponderis sit: quomodo ergo in summo manent grauia? Quomodo illa moles non descendit et se onere suo frangit? Fieri enim non potest ut tanta uis ponderis, quantam ille sustinuit, pendeat et leuibus innixa sit. Ne illudquibus cadere prohibeatur, nec rursus de medio aliquid esse oppositi quod imminens corpus excipiat ac fulciat. Illud etiamnunc nemo dicere audebit, mundum ferri per immensum et cadere quidem, sed non apparere an cadat, quia praecipitatio eius aeterna est, nihil habens nouissimum in quod incurrat. Hoc quidam de terra dixerunt, cum rationem nullam inuenirent propter quam pondus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ occultũ. aut ꝓpt̾ obscuritatẽ luminis
nobis ignotas. aut ꝓpt̾ circłõꝵ positio¬
nẽ talẽ. ut tũc demũ cũ ad extrema eoꝵ
uenere. uisantur. Ergo int̾turrũt q̃dã
stelle ut ait nobis noue. q̃ lum̃ suũ cõ¬
stantib misceãt. ⁊ maiorẽ ꝙͣ stellis mos
e̾. porrigãt ignẽ. Hoc ex hiis q̃ mẽtitur
leiussimũ e̾. tota eius narratõ mũdi m̃¬
datiũ ĩpudẽs e̾. Nã si illi credimus sũ
ma celi hora solidissima ẽ. ĩ modũ tet¬
ti durata. ⁊ alti crassiq corꝑis qd̃ atho¬
mi ꝯgesti. coaceruati q fecerũt. Huic pro¬
xima suꝑficies ignea e̾. ita ꝯpacta ut
solui uiciari q ñ possit. h̃t tam̃ spiram̃¬
ta q̃dã ⁊ qͣsi fenestras. ꝑ qͣs ex ꝑte ext̾i¬
ore mũdi ĩfluant ignes. ñ tã magni
ut int̾iora turbentur. rursus ex mũ¬
do in ex̾teriora labiitur. Itaq ħ q̃ pret̾
ista quid aluid e̾ ꝙͣ manũ exercere ⁊

Expanded text:
per occultum aut propter obscuritatem luminis per occultum aut propter obscuritatem luminis nobis ignotas aut propter circulorum positionem talem ut tunc demum, cum ad extrema eorum uenere, uisantur. Ergo intercurrunt quaedam stellae, ut ait, nobis nouae, quae lumen suum constantibus misceant et maiorem quam stellis mos est porrigant ignem. Hoc ex his quae mentitur leuissimum est: tota eius enarratio mundi mendacium impuma caeli ora solidissima est, in modum tecti durata et alti crassique corporis, quod atomi congestae coaceruataeque fecerunt. Huic proxima superficies ignea est, ita compacta ut solui uitiarique non possit; habet tamen spiramenta quaedam et quasi fenestras per quas ex parte exteriore mundi influant ignes, non tam magni ut interiora conturbent, rursus‹que› ex mundo in exteriora labantur: itaque haec ista quid aliud est quam manum exercere et
Abbreviated transcription (Latin):
ui efficiũtur. Sol enĩ e̾ qui ista succẽdit
stellaꝵ ñ est eatẽ potẽtia. Deinde nich̾
hoꝵ nisi ĩfra lunã ĩ t̾raꝵ uicinia nasci¬
tur suꝑiora pura ⁊ sincera sũt. ⁊ colo¬
ris sui semꝑ. Pret̾ea si quid tale accid̾et.
ñ hr̃et morã. sex extingueretur cito. sic̾
c̃orone q̃ solẽ lunã ue cuigũt. uitͣ breuis¬
simũ spaciũ exolosot. ne arcus quidẽ di
u ꝑseuerat. Si quid ẽẽt tale quo mediũ
inter duas stellas spaciũ ꝯfũderetur.
eq̃ cito dilaberetur. utiq ñ in tantum
man̾et qnͣtũ morari comete solẽt. Stell̾
intͣ signifeꝵ cursus e̾. hũc p̾mũt girũ
at comete ubiq cernũtur. Nõ magis
c̾tũ e̾ illis tp̃s quo appareant. ꝙͣ locus
ullus ultͣ qm̃ ñ exeant. Adu̾sus hoc ab
archemidoro illa diꝯtur. ñ has tantũ
stellas quinq discurrere. s has solas
obseruatas ẽẽ ceteꝵ ĩnumerabiles fr̾i

Expanded text:
ui efficiuntur; sol enim est qui ista succendit: ui efficiuntur; sol enim est qui ista succendit: stellarum non est eadem potentia. Deinde nihil horum nisi infra lunam in terrarum uicinia nascitur; superiora pura et sincera sunt et coloris sui semper. Praeterea si quid tale accideret, non haberet moram sed extingueretur cito, sicut coronae quae solem lunamue cingunt intra breuissimum spatium exolescunt; ne arcus quidem diu perseuerat: si quid esset tale quo medium inter duas stellas spatium confunderetur, aeque cito dilaberetur; utique non in tantum maneret quantum morari cometae solent. Stellis intra signiferum cursus est, hunc premunt gyrum. At cometae ubique cernuntur: non magis certum est illis tempus quo appareant, quam locus ullus ultra quem non exeant. Aduersus haec ab Artemidoro illa dicuntur: non has tantum stellas quinque discurrere, sed has solas obseruatas esse; ceterum innumerabiles ferri
Abbreviated transcription (Latin):
liꝙ̃ stelle ĩ eodẽ signo simul sũt. Si co¬
metẽ fac̾et stella stelle suꝑueniens
mom̃to eẽ desin̾et. sũma eĩ uelocitas
transeuntiũ e̾. ideoq oĩs defectõ side¬
rũ breuis ẽ qr cito illas idẽ cursus
qui admon̾at abstrahit uidemus
solem ⁊ lunã intra exiguũ tempus cũ
obscurari ceꝑint. liberari. Qnͣto celerior
debet fieri ĩ stelł digressio tãto minorib :
At qui comete senis m̃sib manẽt. qd̾ ñ
accideret si duaꝵ stellaꝵ ꝯuẽtu gignerẽ¬
tur. Ille enĩ dui coherere ñ possũt. s
necesse e̾ illas lex celeritatis sue separet.
Pret̾ea ista nobis uicina uidẽtur. ceteꝵ
int̾uallis ĩ gẽtib dissidẽt. Qũo ergo po¬
test altera stella usq ad alterã stellam
ignẽ ĩmittere. ita ut utͣq iuncta uide¬
atur cũ sĩt ĩgenti regione diducte: Stel¬
laꝵ ĩquit duaꝵ lum̃ miscetur. ⁊ p̾bet uniꝰ
ne sol uisitur. hec oĩa primũ magna

Expanded text:
e stellae in eodem signo simul sunt. Si coe stellae in eodem signo simul sunt. Si cometen faceret stella stellae superueniens, momento esse desineret. Summa enim uelocitas transeuntium est, ideoque omnis defectio siderum breuis est, quia cito illa idem cursus qui admouerat abstrahit; uidemus solem et lunam intra exiguum tempus, cum obscurari coeperunt, liberari: quanto celerior debet fieri in stellis digressio tanto minoribus? Atqui cometae senis mensibus manent, quod non accideret, si duarum stellarum conuentu gignerentur: illae enim diu cohaerere non possunt et necesse est illas lex celeritatis suae separet. Praeterea ista nobis uicina uidentur, ceterum interuallis ingentibus dissident: quomodo ergo potest altera stella usque ad alteram stellam ignem mittere, ita ut utraque iuncta uideatur, cum sint ingenti regione diductae? Stellarum, inquit, duarum lumen miscetur et praebet unius rue sol uisitur. Haec omnia primum magna
Abbreviated transcription (Latin):
acrior acies aut hebetior e̾. ita ait aut
luctoiorẽ eẽ. aut rubiꝯdiorẽ et crines
aut ĩ int̾iora deductos aut in latera
demissos. S siue sũt aliq̃ diferentie
circa se dissipatũ ignẽ trahentis. Q¬
ldã antiquoꝵ. hec placet ratio. Cũ
ex stellis errãtib alt̾a se alti ĩplicuit.
ꝯfuso ĩ unũ duaꝵ lumine facies lõ¬
gioris syderis redditur. nec hoc tantũ
euenit cũ stella stellã attigit. s etiã cũ
appropĩquauit. Int̾uallũ eiũ qd̾ int̾¬
duas ẽ illustratur ab utraq ĩflãma¬
tur ꝙ ⁊ longũ ignẽ efficit. His illud
apparere ⁊ cometẽ. ex quo manifestũ
ẽ ñ illaꝵ coitu fieri cometẽ. s ꝓpriũ
eẽ ⁊ siu iuris. Etiã nũ frequẽter stella
sub alt̾uus stelle uestigiũ uenit. ⁊ fat᷑¬
nus qñq supͣ iouẽ e̾. ⁊ marus uene¬
rem aut mercuriũ resta linea despi¬
cit nec tũ ꝓpt̾ hũc illoꝵ ꝯcursũ cũ alt̾
alt̾um subit cometes fit. alio quin

Expanded text:
ut cuique acrior acies aut hebetior est, ita ait aut lucidiorem esse aut rubicundiorem et crines aut in interiora reductos aut in latera demissos. Sed siue sunt aliquae differentiae circa se dissipatum ignem trahentis. Quibusdam antiquorum haec placet ratio: cum ex stellis errantibus altera se alteri applicuit, confuso in unum duarum lumine facies longioris sideris redditur; nec hoc tunc tantum euenit, cum stella stellam attigit, sed etiam cum appropinquauit: interuallum eduas est illustratur ab utraque inflammaturque et longum ignem efficit. His illud apparere et cometen, ex quo manifestum fit non illarum coitu fieri cometen sed proprium esse et sui iuris. Etiamnunc frequenter stella sub altioris stellae uestigium uenit: et Saturnus aliquando supra Iouem est et Mars Uenerem aut Mercurium recta linea despicit, nec tamen propter hunc illorum concursum, cum alter alterum subit, cometes fit; alioquin
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s oĩa homini fecit. Quãta ꝑs oꝑis
tanti nob̾ ꝯmittitur: Ipẽ qui ista tra¬
ctat. qui ꝯdidit. qui totũ hoc formauͭ
lior. effugit oculos. cogitatõe uisendus
e. Multa pret̾ea cognata numini sũ¬
mo. ⁊ uicinã sortita potẽtiã obscura
stꝰ aut fortasse qd̾ mag̾ mireris ocłos¬
nr̃os ⁊ ĩplent ⁊ effugiũ. siue illis tãta
es ñ possit. siue ĩ sanctiore secessu ma

Expanded text:
omnia deus homini fecit. Quota pars operis omnia deus homini fecit. Quota pars operis tanti nobis committitur? Ipse, qui ista tractat, qui condidit, qui totum hoc fundauit lior, effugit oculos: cogitatione uisendus est. Multa praeterea cognata numini summo et uicinam sortita potentiam obscura sunt aut fortasse, quod magis mireris, oculostros et implent et effugiunt, siue illis tanta na non possit, siue in sanctiore secessu ma
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Si intͣmus tẽpla ꝯpositi ad sacri¬
ficiũ accessuri uultũ sb̾mittimus. to¬
gã adducimus. si ĩ õe argum̃tũ mode¬
stie fũgimur qnͣto hoc magis face̾ de¬
bemus. cũ de siderib de stell̾ de deoꝵ na
disputamus ne quid teni̾e ne quid im¬
prudent̾. aut ignorãtes affirmemus.
aut sciẽtes mẽtiamur: Nec miremur
tã tarde erui q̃ tã alte iacẽt. Panetio
⁊ hiis qui uideri uolũt cometẽ ñ ẽẽ or¬
dinariũ sidus s falsã sideris faciẽ. dili
gent̾ tractãdũ est. an eq̃ oĩs ꝑs anni
edendis cometis cometis satis apta
sit. an oĩs celi regio idonea ĩ qͣ creent᷑.
an qͣꝯꝙ ire ibi etiã ꝯcipi possint. ⁊ cet̾a.
q̃ uniũsa tollũtur cũ dico illos ñ for¬
tuitos ẽẽ ignes s intextos mũdo qͦs
ñ freq̃nt᷑ educit s ĩ occulto mouet Qꝵ
multa pret̾ hos ꝑ secretũ eunt. ñ qmͣ
humanis oculis orientia. neq enim

Expanded text:
tur. Si intramus templa compositi, si ad sacritur. Si intramus templa compositi, si ad sacrificium accessuri uultum submittimus, togam adducimus, si in omne argumentum modestiae fingimur, quanto hoc magis facere debemus, cum de sideribus de stellis de deorum natura disputamus, ne quid temere, ne quid impudenter aut ignorantes afirmemus aut scientes mentiamur! Nec miremur tam tarde erui quae tam alte iacent. Panaetio et his qui uideri uolunt cometen non esse ordinarium sidus sed falsam sigenter tractandum est an aeque omnis pars anni edendis cometis satis apta sit, an omnis caeli regio idonea in qua creentur, an quacumque ire ibi etiam concipi possint, et cetera: quae uniuersa tolluntur, cum dico illos non fortuitos esse ignes, sed intextos mundo, quos non frequenter educit sed in occulto mouet. Quam multa praeter hos per secretum eunt numquam humanis oculis orientia! Neque enim
Abbreviated transcription (Latin):
eAt qui leuitatis argum̃tũ ht. qd̾ su¬
pra cet̾as ẽ. S maiore ĩquit ãbitu cir¬
cuit. nec tardius it ꝙͣ cet̾e s lõgius. Suc¬
currat tibi idẽ me de cometis posse dic̾e̾.
etiã si segnior illis cursus sit. s m̃daci¬
um ẽ eos ire tardius. nã intͣ sextũ mẽ¬
sem dimidiã ꝑtẽ celi tnͣscurrit huic ꝓ¬
ximus. prior ĩtra pauciores mẽses retĩ¬
pit se. s qr gͣues sũt deferũtur. Demde
hic ꝓximus a septẽtrione motus sui
ĩitiũ fecit. ⁊ ꝑ occidẽtẽ ĩ m̾idiana ꝑue¬
nit erigẽs ꝙ cursũ suũ. oblituit. Alt̾
ille claudianus a septẽtrione primũ
iuisus ñ desiit in restũ assidue celsior fi¬
eri. donec excessit. Hec sũt q̃ aut alios
mouẽt ad cometas ꝑtinẽtia. aut me
q̃ an uera sĩt diis cura ẽ. quib e̾ sciẽtia
sine spe. Egregie aristotiles ait ñqmͣ
nos u̾eꝯdiores eẽ debere ꝙͣ cũ de diis agi¬

Expanded text:
est? Atqui leuitatis argumentum habet quod suest? Atqui leuitatis argumentum habet quod supra ceteras est. Sed maiore, inquis, ambitu circuit nec tardius it quam ceterae sed longius. Succurrat tibi idem me de cometis posse dicere, etiamsi segnior illis cursus sit. Sed mendacium est ire eos tardius: nam intra sextum mensem dimidiam partem caeli transcurrit hic proximus, prior intra pauciores menses recepit se. Sed quia graues sunt, inferius defehic proximus a septentrione motus sui initium facit et per occidentem in meridiana peruertit erigensque cursum suum oblituit, alter ille Claudianus, a septentrione primum uisus, non desiit in rectum assidue celsior ferri, donec excessit. Haec sunt quae aut alios mouere ad cometas pertinentia aut me: quae an uera sint, dii sciunt, quibus est scientia ndi nec sine spe. Egregie Aristoteles ait numquam nos uerecundiores esse debere quam cum de diis agi
Abbreviated transcription (Latin):
s sic qũo equi nostiũ calorẽ frigus ꝙ fle¬
ctentis anni. qũo illa q̃ caldei canũt qd̾
stella nascẽtib triste letũ ue ꝯstituat.
Hoc ut scias ita ẽẽ ñ statĩ cometes ortus
uẽtos pluas ꝙ minatur ut aristoti¬
les art. s annũ totũ suspectũ facit. Ex
quo apparet illũ ñ ex ꝓximo q̃ ĩ ꝓximũ
daret signa traxisse. s hr̃e reposita ⁊ ꝯ¬
p̾hensa legib mũdi. Fecit hoc cometes
qui prculo ⁊ uopisco ꝯsulib apparuit
q̃ ab aristotile teophrastoq sũt predc̃a.
Fuerũt enĩ maxime ⁊ ꝯtinue tẽpestates
nbiq. at ĩ achaia macedoniaq urbes
t̾raꝵ motib prupte st̃. Tarditas ĩ quit
illoꝵ argum̃tũ ẽ gͣuiora ẽẽ. multũq ĩ
se hr̃e t̾reni. ip̃e p̾terea cursus. fere enĩ
ꝯpellũtur ĩ cardines. Utrũq falsũ est
grauia sũt. Quid ergo: Stella saturni
q̃ ex oĩb it̾ suũ lentissime ꝑagit. gͣiuis

Expanded text:
sed sic quomodo aequinoctium in calorem frigusque flesed sic quomodo aequinoctium in calorem frigusque flectentis anni, quomodo illa quae Chaldaei a canunt, quid stella nascentibus triste laetumue constituat. Hoc ut scias ita esse, non statim cometas ortus uentos et pluuias minatur, ut Aristoteles ait, sed annum totum suspectum facit; ex quo apparet illum non ex proximo quae in proximum daret signa traxisse, sed habere reposita et comprensa legibus mundi. Fecit hic cometes, qui Paterculo et Vopisco consulibus apparuit, quae ab Aristotele Theophrastoque sunt praedicta; fuerunt enim maximae et continuae tempestates ubique, at in Achaia Macedoniaque urbes terrarum motibus prorutae sunt. Tarditas, inquit, illorum argumentum est grauiores esse multumque in se habere terreni. Ipse praeterea cursus: fere enim compelluntur in cardines. Utrumque falsum est.grauia sunt. Quid ergo? Stella Saturni, quae ex omnibus iter suum lentissime efficit, grauis
Abbreviated transcription (Latin):
norat nature potentiã qui illi ñ putat
aliqnͣdo licere. nisi qd̾ sepius fecit. Come¬
tas ñ frequent̾ ostendit. attribuit illis
aliũ locũ. alia tpr̃a. dissimiles aliis mo¬
tus. Uoluit ⁊ hiis magnitudinẽ sui o
ꝑis colere. quoꝵ formosior facies. ꝙͣ ut
fortuitã putes. Siue ãplitudinẽ eoꝵ
consideres siue fulgorẽ. qui maior ẽ ar¬
⁊ singłare ñ in ãgustũ ꝯiecta ⁊ artata
s dimissa liberius ⁊ multaꝵ stellaꝵ
ãplexa regionẽ. lristotiles ait cometas
significare tẽpestatẽ. ⁊ uẽtoꝵ int̾ꝑantiã
atq ĩbriũ. Quid ergo: Nõ uidicas ẽẽ sidꝰ
qd̃ futura denũtiat: Nõ erũ sic hoc fepẽsta¬
tis signũ ẽ. quõ future pluuie scintilla¬
re oleũ. ⁊ putres ꝯcrescere fungos. aut
qũo indiciũ seuturi maris e̾.si mari¬
ne in sicco ludũt fulice notas ꝙ paludes
deserit. atꝙ altã suꝑuolat ardea nubẽ.

Expanded text:
norat naturae potentiam qui illi non putat norat naturae potentiam qui illi non putat aliquando licere, nisi quod saepius fecit: cometas non frequenter ostendit, attribuit illis alium locum, alia tempora, dissimiles ceteris motus; uoluit et his magnitudinem operis sui colere. Quorum formosior facies est quam ut fortuitam putes, siue amplitudinem eorum consideres siue fulgorem, qui maior est aret singulare, non in angustum coniecta et artata sed dimissa liberius et multarum stellarum amplexa regionem. Aristoteles ait cometas significare tempestatem et uentorum intemperantiam atque imbrium. Quid ergo? Non iudicas sidus esse quod futura denuntiat? Non enim sic hoc tempestatis signum est quomodo futurae pluuiae "scintillare oleum et putres concrescere fungos," aut quomodo indicium est saeuituri maris, si "marinae in sicco ludunt fulicae notasque paludes deserit atque altam supra uolat ardea nubem,"
Abbreviated transcription (Latin):
mittit : Ceteꝵ ip̃i alia ẽ forma. alia ei
qd̾ ex ip̃o fit lumini. Sic cometaꝵ corpꝰ
ip̃m corrotũdatur. splẽdor lõgior ꝙͣ cete¬
roꝵ sideꝵ apparet. Quare ĩquis: Dic tu
beat modo palleat. qͣre liuidus ⁊ alter
color illi sit. cũ a ꝯspectu solis excludit᷑
Nic michi qͣre õs stelle int̾ se dissimilẽ
hñt aliqͣtenus faciẽ. dissimillimã soli.

Expanded text:
mittit, ceterum ipsi alia est forma, alia ei mittit, ceterum ipsi alia est forma, alia ei quod ex ipso fluit lumini, sic cometarum corpus ipsum corrotundatur, splendor autem longior quam ceterorum siderum apparet. Quare? inquis. Dic tu beat, modo palleat; quare liuidus illi et ater color sit, cum conspectu solis excluditur. Dic mihi quare omnes stellae inter se dissimilem habeant aliquatenus faciem, diuersissimam soli.
Abbreviated transcription (Latin):
ciem illis tarditatis ĩponit. ⁊ natura
iuaꝵ circłoꝵ ꝙ sic positoꝵ. ut certo tpre
ĩtuentes afflãt. Sic naues ꝙͣuis ple¬
nis uelis eant. uidentur tñ stare. Erit
qui demonstret aliq̃n in quib comete¬
ꝑtib currãt. cũ tã seducti a cet̾is errent.
qnͣti qualesq sĩt. Contẽti suus ĩuen¬
tis. aliquid u̾itati ⁊ post̾i ꝯferãt. ꝑ stel¬
las inquit ult̾iora ñ cernimus. ꝑ come¬
tas aciẽ trãsmittimus. Primũ si sit ĩ¬
stud. ñ in ea ꝑte sit qͣ sidus ip̃m e̾. spis¬
si ignis ac solidi. s q̃ rarus splendor ex¬
currit. ⁊ in crines exꝑgitur. ꝑ int̾ualla
igniũ ñ ꝑ ipos uides. Stelle inquit õs
rotũde sũt comete porrecti. ex quo appa¬
ret stellas ñ eẽ. Quis enĩ tibi ꝯcedit co¬
metas lõgos eẽ. quoꝵ natura quidẽ ut
cet̾oꝵ sideꝵ glob e̾. ceteꝵ fulgor extẽdit᷑
ꝙ̃admod̾ sol radios suos lõge late q di¬

Expanded text:
ciem illis tarditatis imponit et natura ciem illis tarditatis imponit et natura uiarum circulorumque sic positorum ut certo tempore intuentes fallant: sic naues, quamuis plenis uelis eant, uidentur tamen stare. Erit qui demonstret aliquando in quibus cometbus currant, cur tam seducti a ceteris errent, quanti qualesque sint. Contenti simus inuentis: aliquid ueritati et posteri conferant. Per stellas, inquit, ulteriora non cernimus, per cometas aciem transmittimus. Primum si fit istud, non in ea parte fit qua sidus ipsum est spissi ignis ac solidi, sed qua rarus splendor excurrit et in crimes dispergitur: per interualla ignium, non per ipsos uides. Stellae, inquit, omnes rotundae sunt, cometae porrecti, ex quo apparet stellas non esse. Quis enim tibi concedit cometas longos esse? Quorum natura quidem, ut ceterorum siderum, globus est, ceterum fulgor extenditur. Quemadmodum sol radios suos longe lateque di
Abbreviated transcription (Latin):
etas ñ sufficit. ut tota celo uacet. Qd
qd̾ tã paucos annos int̾ studia ac ui¬
cia ñ eqͣ portõne diuidimus: Itaq ꝑ
successiones ista longas explicabunt᷑.
Ueniet tp̃s illd̾ quo posti nr̃i tã aꝑta
nos nescisse mirentur. Harũ quinq
stellaꝵ q̃ se inger̃t nob̾. q̃ alio atq alio
ꝯcurrẽtes loco curiosos nos ẽẽ cogñt. qͥ
matutini. uesꝑtiniq ortus sĩt q̃ statões.
qnͣdo ĩ rectũ ferũtur. qͣre agãtur retro.
modo cepimus scire. Utrũ mgeretur
qui nob̾ dic̾ent. erratis. qd̾ ullã stellã
aut supprine uidicatis cursũ aut u̾¬
tere. Nõ licet stare celestib nec au̾ti. pro¬
deũt oĩa. ut semel missa sũt uadũt Idẽ
illis erit cursus qui ⁊ sui finis. opus
hoc et̾nũ irreuocabiles motus h̃t qui
si qñ ꝯstit̾int. alia aliis ĩcidẽt. q̃ ñr te¬
nor ⁊ eqͣlitas seruat. Quid ẽ ergo cura¬
liqͣ redire uideãtur: Sol̾ occursus spe¬

Expanded text:
etas una non sufficit, ut tota caelo uacet: quid, etas una non sufficit, ut tota caelo uacet: quid, quod tam paucos annos inter studia ac uitia non aequa portione diuidimus? Itaque per successiones ista longas explicabuntur. Veniet tempus quo posteri nostri tam aperta nos nescisse mirentur. Harum quinque stellarum, quae se ingerunt nobis, quae alio atque alio occurrentes loco curiosos nos esse cogunt, qui matutini uespertinique ortus sint, quae stationes, quando in rectum ferantur, quare agantur retro, modo coepimus scire; utrum mergeretur qui nobis dicerent: "Erratis, quod ullam stellam aut supprimere cursum iudicatis aut uertere. Non licet stare caelestibus nec auerti; prodeunt omnia: ut semel missa sunt, uadunt; idem erit illis cursus qui sui finis. Opus hoc aeternum irreuocabiles habet motus: qui si quando constiterint, alia aliis incident, quae nunc tenor et aequalitas seruat". Quid est ergo cur aliqua redire uideantur? Solis occursus spe
Abbreviated transcription (Latin):
nã deterat semitã cet̾is ꝑtib torpeat.
Credis aut̃ in hoc maximo ⁊ pulc̾¬
rimo corꝑe. uit̾ innum̾abiles stellas
co me int̾rogau̾it. qͣre ergo ñ ꝙ̃admo¬
dũ quinq stellaꝵ ita haꝵ obseruatus
ẽ cursus. huic ego respondeo. Multa
sũt q̃ ẽẽ ꝯcedimus qͣlia sũt ignoramꝰ.
Hr̃e nos animũ cuius iꝑio ĩpellimͤ
tibi quisꝙͣ expediet ꝙͣ ubi sit. Alius
ñ potest aĩo liq̃re de cet̾is reb. ut adh̃c
ip̃e se q̃rat. Quid ergo cometas mĩ
dũ ten̾i certis legib. nec initia illoꝵ
finesq notescere. quoꝵ ex ingentib
int̾uallis retursus ẽ. Nũdũ sũt anni
mille quingẽti ex quo grecia stellis nu¬
m̾os ⁊ noĩa fecit. multeꝙ sũt hodie gẽ
hec apd̃ nos quoq nuꝑ rõ ad c̾tum ꝑ¬
duxit. Ueniet tp̃s quo ista q̃ nc latẽt.
in lucẽ dies extrahat. ⁊ longioris eui
diligẽtia. Ad inquisitionẽ tãtoꝵ una¬

Expanded text:
nam deterat semitam, ceteris partibus torpeat. nam deterat semitam, ceteris partibus torpeat. Credis autem in hoc maximo et pulcherrimo corpore, inter innumerabiles stellas co me interrogauerit: Quare ergo non, quemadmodum quinque stellarum, ita harum obseruatus est cursus?, huic ego respondebo: multa sunt quae esse concedimus, qualia sint ignoramus. Habere nos animum, cuius imperio et impellimur tibi quisquam expediet quam ubi sit: alius anime, non potest liquere de ceteris rebus ut adhuc ipse se quaerat. Quid ergo miramur dum teneri legibus certis nec initia illorum finesque notescere, quorum ex ingentibus interuallis recursus est? Nondum sunt anni mille quingenti, ex quo Graecia "stellis numeros et nomina fecit", multaeque hodie sunt haec apud nos quoque nuper ratio ad certum perduxit. Veniet tempus quo ista quae nunc latent in lucem dies extrahat et longioris aeui diligentia; ad inquisitionem tantorum a
Abbreviated transcription (Latin):
arsit aeris uicio. Nũc ãplius adicio
morari ac stare nullo modo p̃t. Nam
⁊ fax ⁊ fulm̃ ⁊ stella tr̃ascurrẽs. ⁊ qͥs¬
quis e̾ alius ignis aere exp̾ssus in fu¬
ga e̾. nec apparet nisi dũ cadit. Come¬
tes ht̃ suã sedẽ. ⁊ ideo ñ cito expellit᷑.
s emititur spaciũ suũ nec extinguit᷑
s excedit. Si erratica inquit stella
eẽt. ĩ signifero ẽẽt. Quis unũ limitẽ:
stellis ponit: Quis ĩ angustũ diuina
ꝯpellit. Nẽpe hec sidera q̃ sola moueri
creditis. alios ⁊ alios cĩrclõs hñt ex̃re
ergo ñ aliqͣ sĩt q̃ ĩ ꝓpriũ iter ⁊ ab istis
remotũ secesserũt: Quid ẽ qͣre ĩ aliqͣ
ꝑte celi ꝑuiũ ñ sit. Qd̾ si iudicas ñ pos¬
se ulla stellã nisi signifeꝵ attinge̾ at
ting̾e. cometes potest sic aliũ circłm ha
fieri ñ ẽ necessariũ. s p̃t. Uide ne ma
gis hoc doceat magnitudinẽ mũdi
ut ĩ multa itin̾a diuisus. hĩc ⁊ nec u¬

Expanded text:
arsit aeris uitio; nunc amplius adicio: arsit aeris uitio; nunc amplius adicio: morari ac stare nullo modo potest; nam et fax et fulmen et stella transcurrens et quisquis alius est ignis aere expressus in fuga est nec apparet, nisi dum cadit: cometes habet suam sedem et ideo non cito expellitur sed emetitur spatium suum, nec extinguitur sed excedit. Si erratica, inquit, stella esset, in signifero esset. Quis unum stellis limitem ponit? Quis in angustum diuina compellit? Nempe haec ipsa creditis, alios et alios circulos habent; quare ergo non aliqua sint quae in proprium iter et ab istis remotum secesserint? Quid est quare in aliqua parte caeli peruium non sit? Quod si iudicas non posse ullam stellam, nisi signiferum attigit, uadere, cometes potest sic alium hafieri non est necessarium sed potest. Vide ne hoc magis deceat magnitudinem mundi, ut in multa itinera diuisus circumeat nec u
Abbreviated transcription (Latin):
unũ usq demittitur. neq enĩ ẽ appro¬
illũ sua natura ducit. idest sursũ. aut
eo quo trahit mat̾ia cui adhesit. ⁊ ꝙͣ
depascitur. Nullis ignib ordinariis
⁊ celestib iter flexũ e̾. Sideris ꝓpriũ
e duc̾e orbẽ. At qui hoc an alii comete
fecerũt nescio. duo nr̃a etate fecerunt.
Deinde õe qd̾ causa tpr̃alis accẽdit. ci¬
to int̾cidit. Sic faces ardẽt dũ transe¬
unt. sil fulmina in unũ ualẽt istum.
sicq trãsu̾se duꝯtur stelle. ⁊ cadentes
pret̾ uolãt. ⁊ secãt aera. Nullis ignib
nisi in suo mora e̾. dico diuinis quos
ht̃ mũdus et̾nos qr ꝑtes eius sũt et
⁊ tenorẽ suũ seruãt pares q sũt. Nõ
alt̾nis dieb maiores minores ue fie¬
rẽt. si ignis ẽẽt collestus.⁊ ex aliqua
causa repẽtinus. minor enĩ eẽt ac ma¬
ior ꝓut pleniꝰ aleretur. au maligniꝰ.
Dicebã modo nicħ diuturnũ ẽẽ qd̃ ex¬

Expanded text:
imum usque demittitur neque approimum usque demittitur neque approillum natura sua ducit, id est sursum, aut eo quo trahit materia cui adhaesit et quam depascitur: nullis ignibus ordinariis et caelestibus iter flexum est; sideris proprium est ducere orbem: atqui hoc an cometae alii fecerint nescio, duo nostra aetate fecerunt. Deinde omne quod causa temporalis accendit cito intercidit: sic faces ardent, dum transeunt, sic fulmina in unum ualent ictum, sic quae transuersae dicuntur stellae et cadentes praeteruolant et secant aera: nullis ignibus nisi in suo mora est, illis dico diuinis quos habet mundus aeternos, quia partes eius sunt et et tenorem suum seruant paresque sunt. Non alternis diebus maiores minoresue fierent, si ignis esset collecticius et ex aliqua causa repentinus? Minor enim esset ac maior, prout plenius aleretur aut malignius. Dicebam modo nihil diuturnum esse quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
Oĩb aut̃ stellis ĩ eadẽ ꝑtem cursus ẽ
idest ꝯtͣrius mũdo. Hic enĩ ab ortu
noluitur ĩ occasũ. ille ab occasu ĩ ortũ
eunt. ⁊ ob hoc duplex his motus e̾.
tẽ subitaneũ ignẽ. s int̾ eterna oꝑa
nature. Primũ q̃cũq aer creat breui¬
a sũt nasꝯtur enĩ ĩ re fugati ⁊ muta
at: Fluit semꝑ. ⁊ breuis illi quies ẽ
intra exiguũ momentũ ĩ aliũ ꝙͣ in
quo fuerat statũ u̾titur. nũc pluuis
nc̃ serenus. ñc int̾ utrũq uarius. nu¬
besꝙ illi familiarissime sũt in quas
coit ⁊ ex quib soluitur modo ꝯgregã¬
tur. modo digerũtur nũꝙͣ ĩ mote ia¬
cent. Fieri enĩ ñ p̃t ut ignis certus in
corꝑe uago sedeat. ⁊ tã ꝑtinacite here¬
at ꝙͣ q̃ natura ne unꝙͣ excuterentur
aptauit. Neinde si alimẽto suo here¬
ret. semꝑ descenderet. Eo enĩ crassior
e aer quo t̾ris ꝓpior. Nũꝙͣ cometes in

Expanded text:
omnibus autem stellis in eandem partem cursus est, omnibus autem stellis in eandem partem cursus est, id est contrarius mundo hic enim ab ortu uoluitur in occasum, illae ab occasu in ortum eunt, et ob hoc duplex his motus est:ten subitaneum ignem sed inter aeterna opera naturae. Primum, quaecumque aer creat, breuia sunt: nascuntur enim in re fugaci et mutabat? Fluit semper, et breuis illi quies est; intra exiguum momentum in alium quam in quo fuerat statum uertitur, nunc pluuius, nunc serenus, nunc inter utrumque uarius. Nubes, quae illi familiarissimae sunt, in quas coit et ex quibus soluitur, modo congregantur, modo digeruntur, numquam immotae iacent. Fieri non potest ut ignis certus in corpore uago sedeat et tam pertinaciter haereat quam quem natura, ne umquam excuteretur, aptauit. Deinde, si alimento suc, haereret, semper descenderet eo enim crassior est aer quo terris propior: numquam cometes in
Abbreviated transcription (Latin):
trabes q ⁊ alia celi ostenta denso aere
creari. Ido circa semptẽtrionẽ maxĩe
re ergo ñ stat cometãs s ꝓcedit dicam
Igniũ modo alimẽtam suũ sequitur.
ꝙͣuis enĩ ad suꝑiora nisus sit. tamen
deficiente mat̾ia a retrocedẽs ip̃e descẽ¬
uena pabuli sui ducit. illo repit. Nec ur
stella ꝓcedit. s nt ignis pascitur. Quare
ergo ꝑ longũ tẽpus apparet ⁊ ñ cito ex¬
tinguitur: Sex enĩ m̃sib hic ꝙ̃ nos pr̃i¬
p̾buit se spectandũ in diu̾sum illi clau¬
diano circuastus. Ille enĩ a septẽtrione
in u̾ticem surgẽs orientẽ petiit semꝑ
ohscurior: hic ab eadẽ ꝑte cepit s ĩ occĩ¬
dentẽ tendẽs. ad m̾diem flexit. ⁊ ibi
se subduxit oculis. Uidelicet ille habu
cursus uberior fuit ⁊ planior regio.
Huc itaq descendit inuitãte mat̾ia
ñ itinere. Q̾ apparet duob quos
expestauimus fuisse diu̾sũ. cũ hic
in dextrũ motus sit: ille in siniftrũ.

Expanded text:
trabesque et alia ostenta caeli, denso aere trabesque et alia ostenta caeli, denso aere creari. Ideo circa septentrionem a freuare ergo non stat cometes sed procedit? Dicam: ignium modo alimentum suum sequitur; quamuis enim illi ad superiora nisus sit, tamen deficiente materia retro iens ipse descend, qua illum uena pabuli sui duxit, illa repit nec ut stella procedit sed ut ignis pascitur. Quare ergo per longum tempus apparet et non cito extinguitur? Sex enim mensibus hic quem nos Neroandum se praebuit, in diuersum illi Claudiano circumactus: ille enim a septentrione in uerticem surgens orientem petiit semper obscurior, hic ab eadem parte coepit sed in occidentem tendens ad meridiem flexit et ibi se subduxit oculis. Videlicet ille fumidrursus uberior fuit et plenior regio, huc itaque descendit inuitante materia, non itinere. Quod apparet duobus quos spectauimus fuisse diuersum, cum hic in dextrum motus sit, ille in sinistrum;
Abbreviated transcription (Latin):
flagr̃ates. alieq insigni nouitate
dine ⁊ lege decurerent. Eid hec stupẽt õs
repentinũ q ex alto ignẽ efferũt. Suie
emicuit aliquid. effugit. siue ex ꝯp̃sso
aere. ⁊ in ardorẽ ꝯcreto. loco miracłi ste¬
tit. Quid ergo: Nũ aliqn lacunai si cedẽ.¬
apparuit. exclamare posses. Quid hoo
est: Mediũ udeo discedere celũ. palates¬
ꝙ polo stellas q̃ aliqñ ñ expestata no¬
ste fulserũt ⁊ ꝑ mediũ erumpũt diẽ.
S alia huius rei ratio ẽ. qͣre alio tp̃re
apparent ĩ aere quas ẽẽ etiã cũ latent.
ꝯstat Multos cometas ñ uidemus qr
obscurãtur radiis solis. quo deficiẽte
quondã. cometã apparuisse ꝙ̃ sol uicinꝰ
texerat possidonius tradit. Sepe aut̃ cũ
occidit sob sparsi ignes ñ ꝓcul ab eo ui¬
dẽtur. Uidelicet ip̃a stella sole ꝑfũditur.
⁊ idcirco aspici ñ potest. Comete autẽ
radios solis effugiĩt. Placet ergo no¬
siris cometas sicut faces. sicut tubas

Expanded text:
flagrantes aliaeque insigni nouitate flagrantes aliaeque insigni nouitate dine et lege decurrerent: ad haec stupent omnes, quae repentinum ex alto ignem efferunt, siue emicuit aliquid et fugit siue compresso aere et in ardorem coacto loco miraculi stetit. Quid ergo? Non aliquando lacuna secedenauo lumen? Exclamare posses: "quid hoc est? Medium uideo discedere caelum palantesque polo stellas", quae aliquando non expectata nocte fulserunt et per medium eruperunt diem. Sed alia huius rei ratio est, quare alieno tempore appareant in aere, quas esse, etiam cum latent, constat. Multos cometas non uidemus, quia obscurantur radiis solis: quo deficiente quondam cometen apparuisse, quem sol uicinus obtexerat, Posidonius tradit; saepe autem cum occidit sol, sparsi ignes non procul ab eo uidentur: uidelicet ipsa stella sole perfunditur et ideo aspici non potest, comae autem radios solis effugiunt. CAPUT 21 Placet ergo nostris cometas, sicut faces, sicut tubas
Abbreviated transcription (Latin):
imaginẽ stelle lõgioris. Ergo quidam
nullos ẽẽ cometas existimãt. s speciẽ
illoꝵ ꝑ repicisssionẽ uicinoꝵ sideꝵ. ꝑ cõ¬
iũctionẽ coherentiũ reddi. Quibam
aiunt eẽ quidẽ s hr̃e cursus suos ⁊ pt
certa lustra in ꝯspectũ mortaliũ exire.
Quidã. ẽẽ quidẽ s ñ quib siderũ nõia
ĩponas. quia dilabũtur nec diu du¬
rant. ⁊ exigui tpris mora dissipãtur.
In hac sẽtẽtia sũt pleriq nr̃oꝵ. nec id
putãt u̾itati repugnare. Uidemus
enĩ ĩ sublimi uaria concipi ignium
gen̾a. ⁊ modo celũ ardere. modo lon¬
gos a t̾go flãmaꝵ albescere tractus.
tnodo faces cũ igne uasto rapi. Iam
ip̃a fulmina etiã si uolocitate mira
ignes sũt aeris triti ⁊ ĩpetu int̾ se ma¬
iore collisi. Ideo ñ resistũt quidẽ s ex¬
pressi fluĩt.⁊ ꝓtinus ꝑeunt. Alii u̾o
nes du manent. nec ante discedũt.
m̃tum. Hoc loco sut illa a possidoni¬
o scripta miracła. colũpne clipeiq

Expanded text:
imaginem stellae longioris. Ergo quidam nullos esse cometas existimant sed speciem illorum per repercussionem uicinorum siderum iunctionem cohaerentium reddi; quidam aiunt esse quidem sed habere cursus suos et post certa lustra in conspectum mortalium exire; quidam esse quidem sed non quibus siderum nomen imponas, quia dilabuntur nec diu durant et exigui temporis mora dissipantur. In hac sententia sunt plerique nostrorum nec id putant ueritati repugnare. Videmus enim in genera et modo caelum ardere, modo "longos a tergo flammarum albescere tractus," modo faces cum igne uasto rapi. Iam ipsa fulmina, etiamsi uelocitate mira ignes sunt aeris triti et impetu inter se maiore collisi: ideo ne resistunt quidem sed expressi fluunt et protinus pereunt. Alii uero ignes diu manent nec ante discedunt qentum. Hoc loco sunt illa a Posidonio scripta miracula, columnae clipeique
Abbreviated transcription (Latin):
cadũt urbes. ppłi opprimũtur. t̾ra cõ¬
cutitur: Qurd miꝵ e̾ aĩos int̾ dolorẽ
⁊ metũ destitutos oberrasse: Nõ e̾ faci¬
le. int̾ magna mala ñ desiꝑe. Itaq
leuissima fere ĩgenia ĩ tantũ uenere
formidinis: ut sibi exciderẽt. Nemo
quidẽ sine aliqͣ iactura sanitatis expa¬
uit.simił q furẽtis e̾: quisquis tim.
S alios timor citius sibi reddit. alioᷤᷤ
uehemẽtius ꝑturbat. ⁊ ĩ demẽtiam
tr̃afferãt. Ide int̾ bella errau̾e lipha¬
tici. nec usꝙͣ plura exẽpla uaticinãti

Expanded text:
cadunt urbes, populi opprimuntur, terra concadunt urbes, populi opprimuntur, terra concutitur, quid mirum est animos inter dolorem et metum destitutos aberrasse? Non est facile inter magna mala consipere. Itaque leuissima fere ingenia in tantum uenere formidinis ut sibi exciderent. Nemo quidem sine aliqua iactura sanitatis expauit, similisque est furentis quisquis timet: sed alios cito timor sibi reddit, alios uehementius perturbat et in dementiam transfert. Inde inter bella errauere lymphatici, nec usquam pl
Abbreviated transcription (Latin):
s illũ sinceri aeris copia extixit añ¬
qmͣ ut ab hoĩe posset trahi: surgeret
ex hoc intellige qd̾ tot uenena nasꝯt᷑
ñ manu sparsa. s spõte: solo scilicet
habẽte ut boni ita mali semina. Etͥo
qd̾ płib italie locis ꝑ q̃dã foramina
uit ĩ uiciũ ip̃a ĩgrauescit mora. pe¬
ior quo segnior cũ exitũ nactus est
et̾nũ ilło ubrosi frigoris malũ ⁊ inf̾¬
nã nostẽ soluit ac regionis nr̃e aera
infuscat. Uincũtur enĩ meliora pe¬
iorib. tũc etiã sp̃c ille purior tnͣsit
ĩnoxiũ. In de subite ꝯtinueq mor¬
tes mõstruosa gen̾a morboꝵ. ut ex
nouis orta causis. Poreuis autẽ aut
longa clades ẽ. ꝓut uicia ualuere. nec
priꝰ pestilentia illa desinit qm sp̃m illum
grauẽ exercuit laxitas celi. uentoꝵ ꝙ
tisq fimiles discurrere fecit metus.
qui excutit mẽtes nisi priuatus ac
modicus e̾. Etͥo ubi publice t̾ret. ubi

Expanded text:
sed illum sinceri aeris copia extinxit, antsed illum sinceri aeris copia extinxit, antequam ut ab homine posset trahi surgeret. ex hoc intellege, quod tot uenena nascuntur non manu sparsa sed sponte, solo scilicet habente ut boni ita mali semina. Quid, quod pluribus Italiae locis per quaedam foramina uit in uitium, ipsa ingrauescit mora, peior quo segnior: cum exitum nactus est, aeternum illud umbrosi frigoris malum et infernam noctem euomit ac regionis nostrae aera infuscat; uincuntur enim meliora peioribus. Tunc etiam ille spiritus purior transit in noxium: inde subitae continuaeque mortes et monstruosa genera morborum, ut ex nouis orta causis. Breuis autem aut longa clades est, prout uitia ualuere, nec prius pestilentia desinit quam spiritum illum grauem exercuit laxitas caeli uentorumqtisque similes discurrere fecit metus, qui excutit mentes, ubi priuatus ac modicus est: quid? ubi publice terret, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
ruptus int̾noꝵ igniũ uicio. cũ e lon¬
go situ emissus e̾ purũ hũc liquidũ¬
q maculat ac polluit insuetũ q ducẽ¬
tib spm̃ affert noua genera morboꝵ.
Quid qd̾ aq̃ quoq inutiles pestilẽtes¬
q ĩ absꝯdito latẽt. ut qͣs nũꝙͣ usus
exerceat. nũꝙͣ aura lib̾ior euerberet:
Crasse itaq graui caligine sẽpit̾na¬
q tecte. nicħ nisi pestiferum in se ⁊ cor¬
porib nr̃is contͣrium hñt. Aer quoq
q mixtus est illis qui inter illas pa¬
ludes iacet. cũ em̾serit late uiciũ suũ
sꝑgit. ⁊ hauriẽtes necat. Facilius au¬
rere solet. quo auidiora sũt. aꝑto celo
płiũ utũtur ⁊ aquis. qͣꝵ maxima
ĩ pestilentia culpa e̾. Ques u̾o molli¬
oris nature ꝙͣ ꝓpiora t̾ris ferũt capi¬
ta. corruptas eẽ ñ miror cũ afflatus
aeris diri circa humũ ip̃am exceꝑint.
Nocuiss ille ⁊ hõib si maior exisset.

Expanded text:
ruptus internorum ignium uitio, cum e lonruptus internorum ignium uitio, cum e longo situ emissus est, purum hunc liquidumque maculat ac polluit insuetumque ducentibus spiritum affert noua genera morborum. Quid, quod aquae quoque inutiles pestilentesue in abdito latent, ut quas numquam usus exerceat, numquam aura liberior euerberet? Crassae itaque et graui caligine sempiternaque tectae nihil nisi pestiferum in se et corporibus nostris contrarium habent. Aer quoque, qui mixtus est illis quique inter illas paludes iacet, cum emersit, late uitium suum spargit et haurientes necat. Facilius auia incurrere solet, quo auidiora sunt: aperto caelo plurimum utuntur et aquis, quarum maxima in pestilentia culpa est. Oues uero mollioris naturae, quo propiora terris ferunt capita, correptas esse non miror, cum afflatus aeris diri circa ipsam humum exceperint. Nocuisset ille et hominibus, si maior exisset;
Abbreviated transcription (Latin):
quib denũtiata ẽ duaꝵ urbiũ elyces
⁊ buris cu̾sio. fuere maxĩe notabilia.
colũpna ignis ĩmensi ⁊ delos agitata
Qmͣ i deo stabilẽ uideri uult qr mari
ĩposita sit. habeatq ꝯcauas rupes.
⁊ saxa ꝑuia que dent deprehenso aeri
reditũ obhoc ⁊ insulas ẽẽ certioris so¬
li urbes q eo tutiores. quo ꝓpius ad ma¬
re accesserũt. Falsa hec ẽẽ põpeia ⁊ hercu¬
la ⁊ chium sensere. Adice ñc qd̾ oĩs hora
maris obnoxia ẽ motib. Sic paphos
ñ semel corruit. sic nobilis ⁊ huic fami¬
liaris malo nichopolis. Cyprũ ambit
se narrãtur. quoꝵ ratõ reddẽda ẽ. Ai¬
unt enĩ sexcẽtaꝵ ouiũ gregẽ examĩa¬
tũ. ĩ põpeiana regione. Nõ e̾ qͣre hoc
solere post magnos t̾raꝵ motus pesti¬
lentiã fieri. nec id miꝵ e̾. Multa enĩ
mortifera ĩ alto latẽt. Aer ip̃e qui ułᷤ
torpescit grauior haurientib e̾ uł cor¬

Expanded text:
quibus denuntiata est duarum urbium, Helices quibus denuntiata est duarum urbium, Helices et Buris, euersio, fuere maxime notabilia columna ignis immensi et Delos agitata"; quam ideo stabilem uideri uult, quia mari imposita sit habeatque concauas rupes et saxa peruia, quae dent deprehenso aeri reditum: ob hoc et insulas esse certioris soli urbesque eo tutiores quo propius ad mare accesserint. Falsa haec esse Pompei et Herculaneum sensere. Adice nunc quod omnis ora maris obnoxia est motibus: sic Paphos non semel corruit; sic mobilis et huic iam familiaris malo Nicopolis; Cyprum ambit se narrantur, quorum ratio reddenda est. Diximus sexcentarum ouium gregem exanimatum in Pompeiana regione. Non est quare hoc Aiuni enim solere post magnos terrarum motus pestilentiam fieri, nec id mirum est. Multa enim mortifera in alto latent: aer ipse, qui uel torpescit, grauis haurientibus est, uel cor
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ si omero fides e̾ aberat a ꝯtinente
pharos qͣntũ naiuis diurno cursu
metiri plenis lata uelis p̃t. s ꝯtinẽti
admota ẽ. Turbidus enĩ defluens
nilus multũq secũ ceni tͣhens ⁊ so
subinde apponẽs priorib t̾ris. egypto
ãnuo increm̃to semꝑ ultra tulit. In¬
de pinguis ⁊ limosi soli ẽ. nec ulla int̾¬
ualla in se ht̃. s creuit ĩ solidũ asres¬
cẽte limo cuius p̾ssa erat ⁊ sedens stru¬
aura cũ ꝑtes glutinarẽtur. nec q̃uicꝙͣ¬
mane mane int̾uenire pot̾at. cũ so¬
lido liquidũ ac molle semꝑ accideret.
S mouet᷑ egyptus ⁊ delos qm uirgiliꝰ
stare iussit. ĩmotã q coli dedit.⁊ ꝯtẽp¬
nere uẽtos. Hãc philosophi quoq cre¬
dula natio dixerũt ñ mou̾i. auctore
pĩdaro. Tucidides ait ante ĩmotam
fuisse. s circa peloponensiacũ bellũ
tremuisse. Gallistenes ⁊ alio tpr̃e ait
hoc accidisse. Int̾ multa ĩquit ꝓdigia

Expanded text:
tum, si Homero fides est, aberat a continenti tum, si Homero fides est, aberat a continenti Pharos quantum navis diurno cursu metiri plenis lata velis posset, sed continenti admota est. Turbidus enim diffluens Nilus multumque secum ceni trahens et id subinde apponens prioribus terris Egypti annuo incremento semper ultra tulit. 127 Inde pinguis et limosi soli est nec ulla intualla in se habet sed creuit in solidum arescente limo; cuius pressa erat et sedens structura, cum partes glutinarentur, nec quicquam inane interuenire poterat, cum solido liquidum ac molle semper accederet. Sed mouetur et Aegyptus et Delos, quam Uergilius stare iussit: "immotamque coli dedit et contemnere uentos"; hanc philosophi quoque, credula natio, dixerunt non moueri auctore Pindaro. Thucydides ait antea quidem immotam fuisse sed circa Peloponnesiacum bellum tremuisse; Callisthenes et alio tempore ait hoc accidisse: "Inter multa", inquit, "prodigia,