comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qa tãꝗͣ lciua quedã mĩa nihil ualent ĩ
aqua sie stoy coꝵ ita mag gultata quã
delectant. Ie lut iste chorus ututũ ĩ ecule¬
um impolitul ymagine cõstitiit ãte ocu¬
los cũ implissima dignitate: ut eas cursii
prectura nec eal ũra beata a le desertas
pallura iideatur. Cũ at aiũs ab ista pictu¬
traduxeis: hoc nudũ relĩques: possit ne
ꝗ beatus ceͥ qͣ diu torqueatur. quã obrẽ
hoc nẽ queramꝰ. Uirtutes ãt noli uereri:
ne expostulent et querãtur se a bona uita
ce relictas. Si eͥ nulla uirtus prudẽtia ua¬
cat: prudentia ip̃a hoc iudet nõ õs bonos
et ce̾ beatos. Multaq de mãcilio ꝗnto ce¬
pione aꝗlo recoralatur: beatãq uitã si yma¬
ginibus ponꝰ uti qͣ rebus ip̃is placet. Conãt
ire ĩ eculeum. retinet ip̃a prudẽtia: negat¬
a me disputari nelis. S q̃ro utrũ ad
actũ supioribus diebus an nihil arbure¬
Ar si ꝙ ita ẽ profliga h. et pene ad exi¬
tum ad ducta qđe est. R. Quo tãdẽ mõ.¬

Expanded text:
quam levia quaedam vina nihil valent in aqua, sic Stoicorum ista magis gustata quam potata delectant. velut iste chorus virtutum in eculeum impositus imagines constituit ante oculos cum amplissima dignitate, ut ad eas cursim perrectura nec eas beata vita a se desertas passura videatur; cum autem animum ab ista pictutraduxeris, hoc nudum relinquitur, possitne quis beatus esse, quam diu torqueatur. quam ob rem hoc nunc quaeramus; virtutes autem noli vereri ne expostulent et querantur se a beata vita esse relictas. si enim nulla virtus prudentia vacat, prudentia ipsa hoc videt, non omnis bonos esse etiam beatos, multaque de M. Atilio Q. Caepione M'. Aquilio recordatur, beatamque vitam, si imaginibus potius uti quam rebus ipsis placet, conantem ire in eculeum retinet ipsa prudentia negata me disputari velis. sed quaero, utrum aliquid actum superioribus diebus an nihil arbitreAtqui, si ita est, profligata iam haec et paene ad exitum adducta quaestio est. Quo tandem mod
Abbreviated transcription (Latin):
cũ athenis impator apd cũ diu̾laret dis¬
sensio fuit: mͥ eͥ nõ uidebatur ꝗsqͣ c̾e
posse beatus cũ ĩ malis cet: ĩ malis aurẽ
sapiẽtẽ c̾e posse: si c̾ent ulla corpõil aut

Expanded text:
cum Athenis imperator apud eum deversarer, discum Athenis imperator apud eum deversarer, dissensio fuit. mihi enim non videbatur quisquam esse beatus posse, cum in malis esset; in malis autem sapientem esse posse, s
Abbreviated transcription (Latin):
ec̃ pħie promissũ uberiꝰ aut maiꝰ. nã
ꝗd prsitetur odii boni ꝑfecturase: ꝗ
legibus siui paruisset ut ce̾t cõtra nas
scmꝑ armatui: ut oĩa presidia habẽt
q bcatus. S uideo ꝗd efficiat.: tãns ꝑ
hoc ip̃m magii extimo qͣ pollicetur.
Nã xerses ꝗdem refectus õibus prx̧mi¬
nouã noluptatẽ: qua ip̃a nõ fuit cõ¬
tentus. Ncq e unqͣ finẽ ĩ ueniet li
crederom. Nelle id ꝗdẽ. scdl habeo
pallũ qđ reꝗram. Ego e assentior coꝵ q̃
posui. alt̾m alti cõueniẽs ẽe.Inde quen
ad mod si qd hõestũ sit. id solũ sit bonũ.
scquatur beatã uitã uirtute cõficisic. si ui¬
ta beata ĩ uirtute sit nihil ce̾ nͥ uͥtute
bonũ. S brutus tuꝰ auctore aristõẽ et ann¬
ocho nõ sentit hec. Putat eͥ ẽt si bonũ a li
Qd ꝑꝑ nirtutẽ. AQud gͣ. cõtra brutũ¬
ne me dicturũ putas. N. Iu uõ ut inde¬
tur. Nã p̃finire nõ ẽ meũ. AQiud cuiq
gͣ cõsentaneũ sit alio loco. Nã ista mihi

Expanded text:
phiae promissum uberius aut maius. Nam quid profitetur? o dii boni! perfecturam se, qui legibus suis paruisset, ut esset contra fortunam semper armatus, ut omnia praesidia haberet que beatus. sed videro, quid efficiat; tantisper hoc ipsum magni aestumo, quod pollicetur. nam Xerxes quidem refertus omnibus praeminovam voluptatem—qua ipsa non fuit contentus; neque enim umquam finem inveniet libcrederemus. Vellem id quidem, sed habeo paulum, quod requiram. ego enim adsentior eorum quae posuisti alterum alteri consd honestum sit, id solum sit bonum, sequatur vitam beatam virtute confici, sic, si vita beata in virtute sit, nihil esse nisi virtutem bonum. sed Brutus tuus auctore Aristo et Antiocho non sentit hoc; putat enim, etiamsi sit bonum ali virtutem. Quid igitur? contra Brutumne me dicturum putas? Tu vero, ut videtur; nam praefinire non est meum. Quid cuique igitur consentaneum sit, alio loco. nam ista mihi
Abbreviated transcription (Latin):
dicã bonos ꝑspicuũ est: oibus eͥ uirtu¬
tũ uiros bonos dicimꝰ. Uideamꝰ ꝗ dicẽdi
st beati. eqdem hoc existimo. qͥ sic̃i bois
nullo adiueto malo. neq ulla alia huic ue̾¬
bo cũ beatũ dicmius: subiceta notio est.
nͥ sceretis malis õibus cumulata bonoꝵ
cõpulsio. Hlac assequi u̾tus si ꝗcqͣ propt̾
ip̃am boni c̾e̾ nõ põt: aderit eͥ maloꝵ
si mala illa ducimꝰ turba q̃dã. Pauptas
ignobilitas: hũilitas: solicitudo: ãmissio su¬
orii. graues dodlores. corpis ꝓdita ualiii¬
do. deunlitas cecitas: ĩ t̾xitus: parte gxbr.
seruitus. Leniq ĩhis tot et tãnis ãtq t

Expanded text:
dicam bonos, perspicuum est; omnibus enim virtutum viros bonos dicimus. videamus, qui dicendi sint beati. equidem eos existimo, qui sint in bonis nullo adiuncto malo; neque ulla alia huic verbo, cum beatum dicimus, subiecta notio est nisi secretis malis omnibus cumulata bonorum complexio. hanc assequi virtus, si quicquam praeter ipsam boni est, non potest. aderit enim malorum, si mala illa ducimus, turba quaedam: paupertas, ignobilitas, humilitas, solitudo, amissio suorum, graves dolores corporis, perdita valetudo, debilitas, caecitas, interitus patriae, exilium, servitus
Abbreviated transcription (Latin):
p̃hẽditur: cũ tria gnͣa dicit beatoꝵ. lexa¬
tur ãt ab oñbus: pͥmũ ĩ eo libro quẽ sepsit
de uita beata ĩ quo multa disinitat: quã
ob rẽ ita tor q̃atur ꝗ erucictur beatꝰ cͥe
nõ possit. In eo ĩt putatur dicẽ ĩ rotã bea¬

Expanded text:
cum tria genera dicit bonorum, vexatur autem ab omnibus primum in eo libro quem scripsit de vita beata, in quo multa disputat, quam ob rem is, qui torqueatur qui crucietur, beatus esse non possit. in eo etiam putatur dicere in rota
Abbreviated transcription (Latin):
iter nos qqͣi ĩmer caru quadã celebritate
cẽ quosdã qui cȩteris oĩbus ꝓ nihilo hĩis.
reꝵ nĩm st ucliose ĩ tuerẽt᷑: hos se appellaire
ssimũ cͥe̾t spectaret nhil sibi ad qrẽtẽ. sic in
uita lõge oibus stuodiis cẽtẽplanone reru
cogninõ nẽq prestare. Ncc uõ pytagoras

Expanded text:
item nos quasi in mercatus quandam celebritatem esse quosdam, qui ceteris omnibus pro nihilo habitis rerum naturam studiose intuerentur; hos se appellare sssimum esset spectare nihil sibi adquirentem, sic in vita longe omnibus studiis contemplationem rerum cognitionemque praestare. Nec vero Pyt
Abbreviated transcription (Latin):
põt uir bonus nõ ad id qđ laulabile sit
oĩa referre. quȩ agit: que sentit. refert
aũt oĩa abi beatẽ uiuẽdũ. Bcata ioat̃
uita laulabił: nec ꝗeq̃ sine u̾tute lau¬
dabilis. Beata gͣ nita u̾tute cõficitur
atq hoc lic ẽt cõcludimꝰ: nec ĩ misa
uita ꝗcqͣ est predicabile: aut głandum:
nec ĩ ea quę nec miẜa sit: nec beata:
Et ẽ ĩ alia uita predicabile aliged it glo¬
ruãdum ac prese feredũ ut epami nõdaᷤᷤ
cõsilis nr̃is : laus est accẽsa laconũ. U affri¬
canus a sole ex oriẽte supra meotis paluoleᷤ.
da est: nhil ẽ e aliuol qd prxdicãdũ et
prx se ferẽdũ sit: ꝗbuis p̃olitis ĩtelligis q¬
ꝗa sequatur. Et ꝗđm nͥ ei uita beata est.
ꝗ̃ ẽ eadẽ honesta. sit aliud necesse ẽ uita
beata. ꝗod e eit hõestũ. corte fatebũtur esse
melius: ita eĩt uita beata meliꝰ aliqd. quo
ꝗd põt dici pu̾sius: ꝗd cũ fatẽtur: satre
magnã uĩ eẽ ĩ iitis ad miẜã uitã Nõ ne

Expanded text:
t vir bonus non ad id, quod laudabile sit, omnia referre, quae agit quaeque sentit? refert autem omnia ad beate vivendum; beata igitur vita laudabilis; nec quicquam sine virtute laudabile: beata igitur vita virtute conficitur. Atque hoc sic etiam concluditur: nec in misera vita quicquam est praedicabile aut gloriandum nec in ea, quae nec misera sit nec beata. et est in aliqua vita praedicabile aliquid et gloriandum ac prae se ferendum, ut Epaminondas: Consiliis nostris laus est attonsa Laconum, ut Africanus: A sole exoriente supra Maeotis paludes liud quod praedicandum et prae se ferendum sit. quibus positis intellegis quid sequatur. Et quidem, nisi ea vita beata est, quae est eadem honesta, sit aliud necesse est melius vita beata; quod erit enim honestum, certe fatebuntur esse melius. ita erit beata vita melius aliquid; quo quid potest dici perversius? Quid? cum fatentur satis magnam vim esse in vi
Abbreviated transcription (Latin):
ncc angor aitĩgat: idẽq si nihil cõcupis¬
cat: nulla estẽratur ai: ĩ aĩ uoluptate: ꝗd
est cur hie nõ beat sit. Et si ħ uirtute esfi¬
ũtur. ꝗd ẽ cur uirtus ip̃a ꝑse nõ effici¬
at beatos. A. At ꝗ alt̾m dici nõ põt ꝗn
Iin ꝗ nihil metuãt: nihil angũtur: ni¬
hil ocupilcãt: nulla ĩpotẽn seticia este¬
rantur. beani st. łtaq id tͥ cõcedo altm
aut̃ iam ĩtegrũ nõ est. ASupioribuᷤ
e disputatiõibus effectũ ẽ uicare cũ ãĩ¬

Expanded text:
nec angor attingat, idemque si nihil concupisnec angor attingat, idemque si nihil concupiscat, nulla ecferatur animi inani voluptate, quid est cur is non beatus sit? et si haec virtute efficiuntur, quid est cur virtus ipsa per se non efficiat beatos? Atqui alterum dici non potest, quin i, qui nihil metuant, nihil angantur, nihil concupiscant, nulla impotenti laetitia ecferantur, beati sint, itaque id tibi concedo; alterum autem iam integrum non est. superioribus enim disputationibus effectu
Abbreviated transcription (Latin):
Quidq nõ modo cas futura timet. ne¬
rũ ĩtert sustinetq prelentia. At de eodẽ
exilia luctus orbitatates: ꝗ rebus hiis frac¬
tus egtudine diditur: pãt tadẽ cͥe̾ nõ
miseriiul. Quid uõ illũ quẽ libidinibꝰ
iflamatũ et furẽtem udemus: oĩ rapi¬
de appetẽtẽ: cũ ĩ explebili cupiditate qͦ
affluẽtius uoluptates imliq hauriat: co
grauiꝰ auioliꝰq sitiẽtẽ: nõ ne recte mise¬
rimũ dixeris. Quid eleuatus ille leuita¬
te ĩaniq leticia exultans: et timere ge¬
stiens: no ue tãto miserior: quãto sibi
iudetur beanor. Ergo ut hii muscri: sic
cõtra illi beati: quas nulli metꝰ terrent.
nulle egtudines extedent: nulle libidines
ĩcitant nulle fictles legticie exultantes
languidii li que faciũt uoluptatibus: ut ma
ris gͣ trãqłitas ĩ telligitur: nulla ne minĩa
catui status cernitur: cũ ꝑturbatõ nulla
est: qua moueri queat: qđm si ẽ. ꝗuim
tollerabilia ducat: ex quo nec timor eũ.

Expanded text:
qui non modo ea futura timet, verum etiam fert sustinetque praesentia—adde eodem exilia luctus orbitates: qui rebus his fractus aegritudine eliditur, potest tandem esse non miserrimus? quid vero? illum, quem liinflammatum et furentem videmus, omnia rapide appetentem cum inexplebili cupiditate, quoque affluentius voluptates undique hauriat, eo gravius ardentiusque sitientem, nonne recte miserrimum dixeris? Quid elatus ille levitate, inanique laetitia exsultans, et temere gestiens, nonne tanto miserior, quanto sibi videtur beatior? Ergo, ut hi miseri, sic contra illi beati, quos nulli metus terrent, nullae aegritudines exedunt, nullae libidines incitant, nullae futiles laetitiae exsultantes, languidis liquefaciunt voluris igitur tranquillitas intellegitur nulla ne minima us et placatus status cernitur, cum perturbatio nulla est, qua moveri queat. quodsi est qui videre possunt, tolerabilia ducat, ex quo nec timor eum
Abbreviated transcription (Latin):
uño tẽpore c̾e̾ possit: nec gͣ facile cõceclo.
ncq bruto m̃o: ncq cõibus magistris: n uele¬
ribus illis: aristonꝰ speusippos senoerati pale¬
moni ut cũ ea quę st enumeraui ĩ malis
num̃ent. idẽ dicãt semꝑ beatũ cͥe sapientẽ.
ꝙ si titulis hic delectat ĩ ligmis u pulcer
pitagora socrate platone dignissim ĩ du¬
cant᷑ aũi. łlla quoꝵ splendore capiuit᷑
iures ualitudinẽ pulctudinẽ diuitia. ho¬
nores opes cõtẽnere: ea quȩ huis cõtraria
sunt ꝓ nihilo dutere: cũ poter̃t clarissi¬
ma uite proficere: se neq fortuẽ ĩpetu.

Expanded text:
uno tempore esse possit? non igitur facile concedo neque Bruto meo neque communibus magistris nec veteribus illis, Aristoteli Speusippo Xenocrati Polemoni, ut, cum ea quae supra enumeravi in malis numerent, idem dicant semper beatum esse sapientem. quos si titulus hic delectat insignis et pulcher, Pythagora Socrate Platone dignissimus, inducant animum illa, quorum splendore capiuntur, vires valetudinem pulchritudinem divitias honores opes contemnere eaque, quae is contraria sunt, pro nihilo ducere: tum poterunt clarissima voce profiteri se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗđm det̃m ẽ langiudiꝰ. Recte id ꝗđm:si
nihil ĩ telligo dici potuissẽ cõstãtiꝰ. Si eͥ
tot sũr ĩ corpore bona: tot ex̃ corpꝰ ĩ caũ
atq fortuna. Nõne cõsentaneũ ẽ plus
corpus ꝑtinc̃tiũ qͣ cõsiliũ ualere. Nã¬
s. maluimus ep̃icur ũ muitari qui multa
prȩclare sepe dicit. qͣ eͥ sibi cõstãt cõuiẽ¬
t̾eq dicat nõ laborat. laudat tenuẽ nictũ¬

Expanded text:
m esse languidius. recte id quidem, sed nihil intellego dici potuisse constantius. si enim tot sunt in corpore bona, tot extra corpus in casu atque fortuna, nonne consentaneum est plus corpus pertinentium, quam consilium valere? An malumus Epicurum imitari? qui multa praeclare saepe dicit; quam enim sibi constanter convenienterque dicat, non laborat. laudat tenuem victu
Abbreviated transcription (Latin):
cõ tẽplaniõe stucdia ponebat: sapiẽteᷤᷤ et
hẽbãtur it noĩabãtur.łdq eoꝵ nomẽ
usq ad prtagore manauit etatẽ. quẽ
ut scribit auditor platõis ponticus he¬
raclides iur doctus: ĩ primis philõtẽ
ferũt uenisse. eũq cũ lemce pͥncipe
um et eloquẽtiã cũ ad miratꝰ c̾e̾t leon:
quesiuisse ꝙ co qua maxĩe arte cõsi¬
deret: at illũ. artẽ ꝗdẽ se scire nullam
et ꝗd ĩter eos et reliqnos ĩtesset.pyta.¬
gorã ãt respondisse. similẽ sibi iuderi
iutã hoĩu t mercatũ. cũ ꝗͥ he̾tur ma¬
xime ludoꝵ apparatu: tonꝰ grętie ce¬
lebritate. Nã ut illi alii corpołbus ꝙxer¬
citati głiam it nolulitatẽ corone peter̃et.
alii emendi aut uedendi questu a liuro
ducerẽtur. Essent at̃ qđdã genꝰ coru
idq maxĩe ĩgeniũ: qđ nõ plausũ noc

Expanded text:
bant, sapientes et habebantur et nominabantur, idque eorum nomen usque ad Pythagorae manavit aetatem, quem, ut scribit auditor Platonis Ponticus Heraclides, vir doctus in primis, Phliuntem ferunt venisse eumque cum Leonte, principe um et eloquentiam cum admiratus esset Leon, quaesivisse ex eo qua maxima arte confideret; at illum artem quidem se scire nullam, et quid inter eos et reliquos interesset; Pythagoram autem respondisse similem sibi videri vitam hominum et mercatum eum, qui haberetur maxumo ludorum apparatu totius Graeciae celebritate; nam ut illic alii corporibus exercitatis gloriam et nobilitatem coronae peterent, alii emendi aut vendendi quaestu et lucro ducerentur, esset autem quoddam genus eorum, idque vel maxime ingenuum, qui nec plaus
Abbreviated transcription (Latin):
et ĩterdũ nixit it coegit de uita a mori¬
bniis rebnsq bonii it malil querere: cunis
muluiplex rõ disp̾utandi: roꝵq uarictaie:
it ĩgeni mag̾tudo pluoni memorim
mur. ut nr̃am ip̃i snũm cogeremꝰ errore
alios leuaremus. Et ĩ om̃i disputatiõe ꝗd
cũ carneades accritissime eopiosissimeq te¬
niusset: fecimus t alias sẽpe it nuꝑ ĩ tuscu¬
lano. ut ad cam cõsuetuolinẽ disputaremꝰ.
a quatridui ꝗelẽ smonẽ suꝑioĩbus a te
ꝓ scriptum libris inisim. Quieo at die cũ
coclem ĩ loco cõseddissemui sic ẽ propoli tu
de quo disputaremue:¬
On mihi iuoletur ad beate inuẽdũ
satis posse uirtutẽ. A.at hercule
briito meo iudetur: cuiꝰ ego iuditiũ pace
tua chierĩ. longe ante pono tuo. R. Nõ du¬
bito: nec iod nẽ agitur : tũ illũ quã tũ ames.
si de hoe qd mihi olix uideri qualis sir. de
quo ⁊ te li p̃ntari uolo. A. Nẽpe negas

Expanded text:
introduxit et coëgit de vita et moribus rebusque bonis et malis quaerere. cuius multiplex ratio disputandi rerumque varietas et ingenii magnitudo Platonis memoria bamur, ut nostram ipsi sententiam tegeremus, errore alios levaremus et in omni disputatione, quid cum Carneades acutissime copiosissimeque tenuisset, fecimus et alias saepe et nuper in Tusculano, ut ad eam consuetudinem disputaremus. et quadridui quidem sermonem superioribus ad te perscriptum libris misdissemus, sic est propositum, de quo disputaremuon mihi videtur ad beate vivendum satis posse virtutem. At hercule Bruto meo videtur, cuius ego iudicium, pace tua dixerim, longe antepono tuo. Non dubito, nec id nunc agitur, tu illum quantum ames, sed hoc, quod mihi dixi videri, quale sit, de quo a te disputari volo. Nemp
Abbreviated transcription (Latin):
ẽt̃ dix̾it. toto corpore sapiente oppͥmi
posse puret doloribus acorrimi: tũ cũ ma¬
xime cõtra fortumã glietur: qđ idm me¬
lioribus ẽt u̾bis metrodorꝰ. Occupaui te
ĩ ꝗt fortuna atq cxpi: õsq aditus tuos ĩter¬
cluli: ut ad me aspirare nõ possel. Pre¬
clare si aristonichus aur si stoyeus zenon
ducet: tu uo̾ me credere q õe bonimi
ĩiusteribus medulisq cõdidẽis : E desini¬
ris sumiũ bonũ sirma corpo̾is affecnione
cxplorataq spe cõtineri fortune aditus
int̾elusisti. Qũo istã eo bomo iã expoliare
potes: at ꝗ hiis capiũtur ĩporiti: it ꝓpt̾

Expanded text:
i possit doloribus acerrumis tum, cum maxime contra fortunam glorietur? quod idem melioribus etiam verbis Metrodorus: occupavi te inquit, Fortuna, atque cepi omnisque aditus tuos interclusi, ut ad me adspirare non posses. praeclare, si Aristo Chius aut si Stoicus Zenon duceret; tu vero, Metrodore, qui omne bonum in visceribus medullisque condideris et definieris summum bonum firma corporis adfectione explorataque eius spe contineri, Fortunae aditus interclusisti? quo modo? isto enim bono iam exspoliari potes. Atqui his capiuntur imperiti, et propter
Abbreviated transcription (Latin):
biliter ꝙ ob cã rẽ hñ uiui põt. dũ modo in¬
telligas ꝗd nẽ dicam h̃n. dico eͥ cõstãt. gra¬
niter sipienter. fortiter: Hec e ĩ eculeñ cõ a¬
untur: quo uita nõ alpirat beata. AQuid
sola ne beata que õ reliꝗtur exͣ hostu

Expanded text:
er et ob eam rem bene vivi potest, dum modo intellegas, quid nunc dicam bene. dico enim constanter graviter sapienter fortiter. haec etiam in eculeum coiciuntur, quo vita non adspirat beata. Quid igitur? solane beata vita, quaeso, relinquitu
Abbreviated transcription (Latin):
tulerũt: ut õibus rebus post hĩns: totos
se ĩ optimo uitę slatu ex ꝗredo collocar̾t
pnifecto sye beate uiuẽdli. sãta ĩ costucdio
curam operãq posuert̃:q si ab hiis ĩuẽta
et ꝑfecta uirtus c̾e̾t: e si pręsidii ad bea¬
clare etab illis posuam et a nob̾ susceptam
subita subitarios ĩ certosq casus famula

Expanded text:
tulerunt, ut omnibus rebus posthabitis totos se in optimae vitae statu exquirendo collocarent; profecto spe beate vivendi tantam in eo studio curam, operamque posuerunt. Quod si ab iis inventa, et perfecta virtus est, et si praesidii ad beaclare, et abillis positam, et a nobis susceptam subiecta sub varios, incertosque ca
Abbreviated transcription (Latin):
da correptio est. Ciuꝰ ĩ sinũ cũ apri¬
mis tẽporibus ctant nr̃a uolũtas stu¬
duĩq nos cõpuliser. Elis grauissimis
casibus ĩ cũdem portũ ex quo cramus
ĩgressi: magna iactati tẽpostate cõfugimꝰ.
ex pultrixq intioꝵ: qđ nõ mõ nos: se
oĩo uita hoĩu sino te cr̾ potiuss. In ur¬
bes peperisti: tu dissipatos hoĩes ĩ sociera¬
tẽ iute cõiurasti. tu cos ĩt̾ ce̾ pͥmos dͥo¬
magistra moru et cascipane fiũsti. ad
te contuginꝰ: a te opẽ petimꝰ: tͥ nos ut
antra magna & parte sit nẽ ponitus
bñ & & prę̧ceptis tiuis aptui: peccanli
ĩmortalitanti añ ponẽdi: cuiꝰ gr̃a potuis
tẽ largita nob̾ ẽ: et terrorẽ mortis sustu
ꝗ nare audetur: et tã ĩpie ĩgratꝰ cͥe ut
cam acuset: quã uerũtm̃ dẽbẽt ẽt simi¬
nul pciye potusset. ẜ ut epinor hͥ er¬
ror: E hoc ĩ ddoctoꝵ aũs effusa caligo ẽ:
ꝗ tã longe retro respicere nõ post̾. nec
cola quibus uita hoĩu ĩstrueta pͥmis

Expanded text:
est. cuius in sinum cum a primis temporibus aetatis nostra voluntas studiumque nos compulisset, his gravissimis casibus in eundem portum, ex quo eramus egressi, magna iactati tempestate confugimus.expultrixque vitiorum! quid non modo nos, sed omnino vita hominum sine te esse potuisset? tu urbis peperisti, tu dissipatos homines in societatem vitae convocasti, tu eos inter se primo domagistra morum et disciplinae fuisti; ad te confugimus, a te opem petimus, tibi nos, ut antea magna ex parte, sic nunc penitus bene et ex praeceptis tuis actus peccanti inmortalitati antepotem largita nobis es et terrorem mortis sustulquinare audet et tam impie ingratus esse, ut eam accuset, quam vereri deberet, etiamsi minus percipere potuisset? sed, ut opinor, hic error et haec indoctorum animis offusa caligo est, quod tam longe retro respicere non possunt nec eos, a quibus vita hominum instructa primis
Abbreviated transcription (Latin):
Ie dies brute finẽ faciet tuscula¬
Enarũ diputatiomũ.: quo die ẽ a no¬
bis ca de re quã tu ex oibus maxĩe pro¬
bas disputatũ. Placere eͥ admod tͥ sensi:
ex co libro que ad me acuratissime se ꝑ¬
sisti. t ex mulus simonibus tius uͥtute

Expanded text:
ic dies, Brute, finem faciet Tusculanarum disputationum, quo die est a nobis ea de re, quam tu ex omnibus maxime probas, disputatum. placere enim tibi admodum sensi et ex eo libro, quem ad me accuratissime scripsisti, et ex multis sermonibus
Abbreviated transcription (Latin):
quem & medui his rsistatur quõlu
hxc quia sine sociis nemo quicquã
tale facero conatur. Prȩcipienlumꝗ
igitur est bonis ut si ĩ huiulmodi ami¬
citias ignari camn aliqua ĩ ciderint
ne existiniet se ita alligatos ut ab ami¬
ĩ re publica poccantibus nõ discedant.
Improbis autera pona statuenda est.
nec minar hil qui scenti erũt alte¬
stade: quis potentior: qui cum ĩpora¬
tor bello porsico aseruitute grotiam
liberasset propterꝙ ĩ iridiam ĩ exiliũ
expulsus esset: ĩgratę patrie ĩ uiriam
nõ tulit: quiã ferͣe detnit. S col feci
elem quod niginti ãns ante apud
nas focit coriolanus. his ad iutor
cãtra patriam ĩ nentus est nemo Ilaq
talis improlornm cõsensio nõ mõ
excuatione amicitie togenda non
ist. sed potius suplicio om̃i uinoli¬
canda est: Ut no quis cõcessum si

Expanded text:
quemadmodum his resistatur. 3. Quorsum quemadmodum his resistatur. 3. Quorsum haec? quia sine sociis nemo quidquam tale conatur. Praecipiendum est igitur bonis, ut, si in eiusmodi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existiment ita se alligatos, ut ab amin remp. peccantibus non discedant. Improbis autem poena statuenda est, nec minor vero iis, qui secuti erunt altestocle, quis potentior? qui cum imperator bello Persico servitute Graeciam liberavisset propterque invidiam in exsilium expulsus esset, ingratae patriae iniuriam non tulit, quam ferre debuit: fecit idem quod viginti annis ante apud nos fecerat Coriolanus. His adiutor contra patriam inventus est nemo; itaque talis improborum consensio non modo excusatione amicitiae tegenda non est, sed potius supplicio omni vindicanda
Abbreviated transcription (Latin):
quii contra rem publicara se amici
causa fecisse fateatur. Et eñ eo loco fa¬
ni e scrnola locati simus ut nos lõ¬
ge prospicere oporteat futuros casus
rei pullicę. doflezit cĩ iam aliquã¬
tulum de spacio curricnloq maioꝵ
cõsuctudo. Fiberuis grachus regnom
cccuyare conatus est̾. nel rognãnit is
quidem pce paucos menses. Nñ ꝗd
simil: populus romanus uiclerat aut
andierat: huno ctiam pest mortem
secuti amici et prorinqui quid in
publium scitianem offecerint sine la¬
criinis nõ queo diceree Ham carbo¬
nom quoq quẽ medo possuiraus
chi sustinuimus. De gaii grachi añt
tribunat: quid exnrẽtetii. Nor licet¬
mihi angurari. Sscrpit demdi res.
qnię prõcliuiis ad pernitiem  eñ se¬
ml crporit. labitur. Lidetis ĩtabella
iam antea. ouiata sit facta labes pri¬
mo gabira lege: bienio antẽ post
cassia. Uidere iam uidear populum
a senatu disnĩctum. et multitudinis
arbitrio ros maximas agi. plures eñ

Expanded text:
quis contra rem publicam se amici quis contra rem publicam se amici causa fecisse fateatur. etenim eo loco, Fanni et Scaevola, locati sumus, ut nos longe prospicere oporteat futuros casus rei publicae. deflexit iam aliquantulum de spatio curriculoque consuetudo maiorum. Tib. Gracchus regnum occupare conatus est, vel regnavit is quidem paucos menses. Num quid simile populus R. audierat aut viderat: hunc etiam post mortem secutiamici, et propinqui, quid in P. Scipionem effecerint, sine lacrimis non queo dicere. Nam Carbonem quoque, quem modo posuimus, chi sustinuimus. De C. Gracchi autem tribunatu, quid exspectem, non libet augurari. Serpit enim deinde res, quae proclivis ad perniciem, cum semel coepit, labitur. Videtis, in tabella iam ante, quanto sit facta labes, primo Gabinia lege, biennio autem post Cassia. Videre iam videor Pop. R. a senatu disiunctum, multitudinisque arbitrio res maximas agi. Plures enim
Abbreviated transcription (Latin):
sunt: Et eorũ quidem maxime q
ad sapiẽtiam proxime accedũt. Uidemꝰ
paulum emilium lusino familiarem
fuisse. sic apatribus accepinus: bis ima
cõsules et collegas ĩ censura. Tum et
cum his et ĩter se cõuĩctissimos fuis¬
canium memorie traditum est.
Igitur suspicari ne quidem possumu ᷤ
quẽꝙͣ corum ab amico quippiam
cõtendisse. quod contra fideni. quod¬
cõtra iusiurandum: contra rẽ publi¬
cam esset. Nam hoc quidem ĩ ta¬
libus uiris quid attinet dicere: si¬
cĩz cõtendlisset. scio ĩpetraturur nõ finsse
cum illi sãctissimi uiri fuexint. eque
autem nefas sit tale aliqruel et facere
rogatu. et rogare. At uoͣ tiberiũ gra¬
chũm sequebantur Gauis carbo Eaiꝰ
cato. e minime tũc quidem acer eia
frater: nũc idera hostis acerrimuet
amitĩtia sanciatur ut neq roge¬
mus res trpes. noc faciamus rogati.
Turpis eñ exensatio est: et minime ac¬
cipienda. tum ĩ cȩteris pecratis. su si

Expanded text:
sunt, et eorum quidem maxime, qui sunt, et eorum quidem maxime, qui ad sapientiam proxime accedunt. videmus Papum Aemilium C. Luscino familiarem fuisse sic a patribus accepimus bis una consules, collegas in censura; tum et cum eis et inter se coniunctissimos fuiscanium memoriae proditum est. igitur ne suspicari quidem possumus quemquam horum ab amico quidpiam contendisse, quod contra fidem. contra ius iurandum, contra rem publicam esset. nam hoc quidem in talibus viris quid attinet dicere, si contendisset impetraturum non fuisse, cum illi sanctissimi viri fuerint, aeque autem nefas sit tale aliquid et facere rogatum et rogare? At vero Tib. Gracchum sequebantur C. Carbo, C. Cato, et minime tum quidem Gaius frater, nunc idem acerrimus. citia sanciatur, ut neque rogemus res turpis nec faciamus rogati. turpis enim excusatio est et minime accipienda cum in ceteris peccatis, tum si
Abbreviated transcription (Latin):
fer̾e uellet: nũꝙͣ ĩquit uoluisset ia
quiodem. seͦ si uoluisset paruisse. Uide¬
tis ꝙͣ nefaria nox et hercule ita focit.
nel plus ctum ꝙ dixit. nõ eũ pariu̾
ille tiberii grachi temeritati. sed pre¬
fuit: nec cõmitẽ se illius furoris sed
ducem prebuit. Itaq hac amentia
questione noua perteritus ĩ asiam  fu¬
git. Ad hostes se cõtulit. Penas rei pu¬
blice grauc iustasq persoluit. Nul¬
la est igitur excusatio poccati. si amici
causa poccaueris: Nam cũ cõciliatrix
mucitie uirtutis oppinio fuerit disfici¬
le est amicitiam manere. si a uirtute
defeceris. Q si rectum statuurimus
nel rõcedere amicis quic ꝗd uelint nel
ĩpetrare ab his quicꝗd uelimus perfec¬
ta quidem sapientia sumus. si nihil
habeat res uicii. Sded loquamur de
amicis illis qui ante oculos sunt:. quoᷤ
nidemus. Aut de quibus memoria
accepimu: quos nouit uita cõmimis.
E hoc nũo nobis sĩmenola exempla

Expanded text:
ferre vellet? numquam voluisset id ferre vellet? numquam voluisset id quidem, sed, si voluisset, paruissem. videtis, quam nefaria vox. et hercule ita fecit, vel plus etiam quam dixit; non enim paruit ille Tib. Gracchi temeritati, sed praefuit, nec se comitem illius furoris, sed ducem praebuit. itaque hac amentia, quaestione nova perterritus, in Asiam profugit, ad hostis se contulit, poenas rei publicae gravis iustasque persolvit. nulla est igitur excusatio peccati, si amici causa peccaveris; nam, cum conciliatrix amicitiae virtutis opinio fuerit, difficile est amicitiam manere, si a virtute defeceris. quod si rectum statuerimus vel concedere amicis quidquid velint vel impetrare ab eis quidquid velimus, perfecta quidem sapientia si simus, nihil habeat res viti; sed loquimur de eis amicis qui ante oculos sunt, quos videmus aut de quibus memoriam accepimus, quos novit vita communis. ex hoc numero nobis exempla sumenda
Abbreviated transcription (Latin):
postulatione ip̃a prositeri omĩa se amici
causa esse facturos. corum querela in¬
ueterata nõ modo. familiaritatẽ extin¬
gui solero: sed ctiam odia gigni sem¬
piterna. Hec ita multa quasi facta
impendere amicitiis: ut om̃ia subterfu¬
gere. nõ m̃o sapientię sed ctiam felici¬
tatis diceret sibi nideri. Quĩobrem
id primũ uideamus si placet quate
coriolanui habuerit amicos ferre cõ¬
tra patriam arma illi cum coriolão
debuerant: Nun becillumũ amici re¬
gnum appetentem nõ melium de¬
buerant iuuare. fiberium quidẽ gra¬
cͥum rem publicam uexantem a qu¬
to tuberone oqualibusq amicis de¬
relictum indebanus: It gauis bes¬
sius cumanus hospes familio nostr
scenola cum ad me qui aderam lena¬
to et rupilio consulibui: ĩ cõscilio de¬
precatum uenisset hane ut sibi igno¬
scerem causam afferebat ꝙ tanti sibi
grachum fecisset/ ut quicꝗd ille nd¬
let sibi saciendum putaret. sui ego¬

Expanded text:
postulatione ipsa profiteri omnia se amici postulatione ipsa profiteri omnia se amici causa esse facturos. eorum querella inveterata non modo familiaritates exstingui solere, sed odia etiam gigni sempiterna. haec ita multa quasi fata impendere amicitiis, ut omnia subterfugere non modo sapientiae, sed etiam felicitatis diceret sibi videri. quam ob rem id primum videamus, si placet, quatenCoriolanus habuit amicos, ferre contra patriam arma illi cum Coriolano debuerunt? num Vecellinum amici regnum appetentem, num Maelium debuerunt iuvare? tiberium quidem Gracchum rem publicam vexantem a Q. Tuberone aequalibusque amicis derelictum videbamus. At C. Blossius Cumanus, hospes familiae vestrae, Scaevola, cum ad me, quod aderam Laenati et Rupilio consulibus in consilio, deprecatum venisset, hanc ut sibi ignoscerem causam afferebat, quod tanti Tib. Gracchum fecisset, ut quidquid ille vellet sibi faciendum putaret. tum ego
Abbreviated transcription (Latin):
torum amores sępe una cum prętex¬
ta. et sumpta toga poponerentur. Sim
autem ad adolescentiam usq perduxis¬
sent dirimi tñ interduni contentiõe.
uel luxurię conlitione. uel romoditate
alicuius: ꝙ idem adipisci uterq non
posset: ꝙ si qui longius ĩ amicitia pro¬
uecti essent tñ sepe labefactari. si ĩ ho¬
noris conditionem ĩcidissent. pestem cͥ¬
esse nullam maiorem amicitiis: ꝙͣ ĩple¬
risq pecunię cupiditatem: ĩ optimis ꝗbi
qi honoris. certamẽ et glorie. ex quo
mimicitiam maximã sepe inter ami¬
eissimos extitisse: magnaq etiam dissi¬
dia et plerũq iusta nasci. cum aliꝗd
ab amicis quod rectum nõ esset postu¬
larctur: ut aut ministri libiodinis aut
adiutorel essent ad ĩ uiriam. quod ꝗ
recuiarent ꝙͣ honeste iol facerent ui
amicitie dessereͬ argnerentur. ab his
quibus nollent obsequi. Illo s autẽ qui
quodiul ab amico auderent postulare

Expanded text:
rorum amores saepe una cum prrorum amores saepe una cum praetexta toga deponerentur; sin autem ad adulescentiam perduxissent, dirimi tamen interdum contentione vel uxoriae condicionis vel commodi alicuius, quod idem adipisci uterque non posset. quod si qui longius in amicitia provecti essent, tamen saepe labefactari, si in honoris contentionem incidissent; pestem enim nullam maiorem esse amicitiis quam in plerisque pecuniae cupiditatem, in optimis quibusque honoris certamen et gloriae: ex quo inimicitias maximas, saepe inter amicissimos extitisse: magna etiam dissidia, et plerumque iusta nasci, cum aliquid ab amicis, quod rectum non esset, postularetur, ut aut libidinis ministri, aut adjutores essent ad injuriam. Quod qui recusarent quamvis honeste id facerent, jus tamen amicitiae deserere arguerentur ab his quibus obsequi nollent. Illos autem qui quidvis ab amico auderent pos
Abbreviated transcription (Latin):
tur et meribus. sintq pares ĩ amore
et equales propensiores oꝑ ad bene me¬
rerenolum ꝙͣ ad reposcentum. Atq hͦ
ĩter eos sit honesta certatio.Sic et
utilitates ex amicitia maxime capictui:
et erit ortus ciuus a natura. o abĩbeci¬
litate granior et uerior. Nam si uti¬
litates amicitiam conglutinaret / ca
dem rõmutata disolueret. Sed quia
natura mutari nõ potest. id circo ueͣ
amicitie sempiternę sũt. Ortũ qđe
amicitię nidetis: nisi quid ad hoc for¬
pro hoc eĩ qui minor natũ me. iure
respomleo. Secuola Recte tu quidem
quãobrem andiamul. Leliueo¬
ca que sepissime ĩter me et scipi
nsq ad extremũ uite diem ꝑmanere.
Nam uelut idem nõ expediret incidẽ
uelut sępe de re publica nõ idem sen¬
tirctur: mutari etiam mores hominũ
sepe dicebat. Alias aduersis rebui: alias
etate ingrauescente. Atq carum rerũ
exemplũm ut ex similitudine capie¬
bat in cuntr etatis. Q sumumi pue¬

Expanded text:
tur et moribus, sintque pares in amore tur et moribus, sintque pares in amore et aequales propensioresque ad bene merendum quam ad reposcendum, atque haec inter eos sit honesta certatio. Sic et utilitates ex amicitia maximae capientur, et erit eius ortus a natura quam ab imbecillitate gravior et verior. nam si utilitas conglutinaret amicitias, eadem commutata dissolveret; sed quia natura mutari non potest, idcirco verae amicitiae sempiternae sunt. ortum quidem amicitiae videtis, nisi quid ad haec forpro hoc enim, qui minor est natu, meo iure respondeo. Recte tu quidem: quam ob rem audiamus. Auditeea quae saepissime inter me et Scipiousque ad extremum vitae diem permanere: nam vel ut non idem expediret incidere saepe, vel ut de re publica non idem sentiretur; mutari etiam mores hominum saepe dicebat, alias adversis rebus, alias aetate ingravescente. atque earum rerum exemplum ex similitudine capiebat ineuntis aetatis, quod summi pue
Abbreviated transcription (Latin):
qͣqͣ utilitates multe t magnę ex¬
ea cõseentę sunt. nõ sunt t̾amen
ab carum spi. cansa diligendi pro¬
fecte. Ut eñ bnfici liberalesq sumisᷤ
nõ ut exigamus gratiam neq eĩ be¬
neficium feneramur. sed ꝑ natura
propensi ad hberalitatem sumuis sie
amucitiam nõ spe mercedis ad ducti
sed q om̃is cius fructus ĩ ip̃o amo
Ire sit expoctendam putamus. Ab hiᷤᷤ
qi pecudirm rita ad uoluptatem
omĩa referunt. longe dissentimus.
nec mirum. nihil eĩs altum nihil
magniticum ac nihil diuinũ sũp¬
cero possunt qui suas om̃s cogitati¬
ones abiecirunt ĩ rem tam fuirai¬
lem tamq cõtentam. Quã obrem
hos quidem ab hoc sermone ⁊emone¬
amus. Ipsi aute ĩ telligamu a natura
gigni sensum diligẽndi et beni uo¬
lentie caritatem facta significatione
probitatis: quã qui appetiuerũt appli¬
cant se e propius ad mouent: ut et
nsu cius: quẽ diligere ceperũt fruan¬

Expanded text:
quamquam utilitates multae et magnaquamquam utilitates multae et magnae consecutae sunt, non sunt tamen ab earum spe causae diligendi profectae. ut enim benefici liberalesque sumus, non ut exigamus gratiam—neque enim beneficium faeneramur, sed natura propensi ad liberalitatem sumus—sic amicitiam non spe mercedis adducti, sed quod omnis eius fructus in ipso amore inest, expetendam putamus. ab his, qui pecudum ritu ad voluptatem omnia referunt, longe dissentiunt; nec mirum; nihil enim altum, nihil magnificum ac divinum suspicere possunt, qui suas omnis cogitationes abiecerunt in rem tam humilem tamque contemptam. quam ob rem hos quidem ab hoc sermone removeamus, ipsi autem intellegamus natura gigni sensum diligendi et benevolentiae caritatem facta significatione probitatis, quam qui appetiverunt, applicant sese et propius admovent, ut et usu eius, quem diligere coeperunt, fruan
Abbreviated transcription (Latin):
beroficio a cepta: et stucho ꝑspecto
et cõsuetridino ad m̃cta. quibus re¬
bas od iłlur : rimũ motum ani¬
mi et amaritrihibitis. ad mirabi¬
lis quȩdam crardescit beniuolen¬
tię maģnitudo: qquia si qui putãt
ab ibcelitate proficilci ut sit orta reᷤ¬
ꝑ quam asseqquatur/ quod quisque
desideret. humuleri sane relinquũt
et minime generosum ut ira dica or¬
tum amicitiẽ. quã ex ĩopia atꝙ ĩdigẽ¬
tia nitam esse nolunt. quod si ita cẽt
ut quisq minimũ ĩ se esse arbitraret᷑:
ita ut ad amicitiam esset aptissirnus.
quod longe sycns est. Ut eñ ꝗsq sibi
plurimu c̾olidit et ut quisq maxi¬
me uirtute et sapientia sic munituᷤ
est ut nullo egeat suaq om̃ia in se
ipso posia iudĩcet ita ĩ amicitiis ex¬
petendis colendisq maxime excellit.
Quid cñ africanus ĩ digens mei fuit
Minme hercule. At nẽ ego quidẽ
sim oppinione fortasse nõ nulla. quã
de mas moribus habebat me dilexit.
Auxit beninolentiam tõsuetudo. led

Expanded text:
beneficio accepto et studio perspecto et consuetudine adiuncta, quibus rebus ad illum primum motum animi et amoris adhibitis admirabilis quaedam exardescit benevolentiae magnitudo. quam si qui putant ab imbecillitate proficisci, ut sit per quem adsequatur quod quisque desideret, humilem sane relinquunt et minime generosum, ut ita dicam, ortum amicitiae, quam ex inopia atque indigentia natam volunt. quod si ita esset, ut quisque minimum esse in se arbitraretur, ita ad amicitiam esset aptissimus; quod longe secus est. ut enim quisque sibi plurimum confidit et ut quisque maxime virtute et sapientia sic munitus est, ut nullo egeat suaque omnia in se ipso posita iudicet, ita in amicitiis expetendis colendisque maxime excellit. quid enim? Africanus indigens mei? minime hercule! ac ne ego quidem sim opinione fortasse non nulla quam de meis moribus habebat, me dilexit; auxit benevolentiam consuetudo. sed
Abbreviated transcription (Latin):
ris curę est qualis res publicas po¬
st mortem mcamr futura sit quam
amicitia sanciatur ut ab amicis ho¬
nesta petamus. et aicorum cansa
honesta facianius: Nec expoctemus
cr uderi chani rogemur. studium
semper adsit cñitatiõ absit. cõsilium
nerum daro e audeamus libere. plu¬
rimi ĩ amicitia amicorum bene
suade at ium ualiat ⁊uroritas. ea q
adhibeatur admonẽdum nõ mõ
aperte. sed ctiam acriter. si res postu¬
labit. et adhibite pareatur Epłm sextũ.

Expanded text:
ri curae est qualis respublica post mortem meam futura sit quam lex in amicitia sanciatur, ut ab amicis honesta petamus, et amicorum causa honesta faciamus: nec exspectemus quidem dum rogemur, studium semper adsit, cunctatio absit: consilium verum dare gaudeamus libere. Plurimum in amicitia amicorum bene suadentium valet auctoritas, eaque adhibeatur ad monendum non modo aperte, sed etiam acriter si res postulabit, et adhibitae pareatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
catione magis animi. eñ quadã sen¬
su amandi ꝙ̃ cogitatiene qquantũ
illa res ntilitatis ẽsset habitura. qd
quidem quiale sit ctiam ĩbest is cribꝰ¬
dam animaduerti potest. quę ex so
natos ita amant ad quoddam tẽpii.
et ab eis ita amantur ut facilo caꝵ
sensu ita apparcat. Qued ĩ cemnine
multo euidentius est. primũ y ca
caritate qquę ist ĩter natos et pa¬
rentes: quę dirirei insi de tescabi¬
li scelere nõ põt. De ĩde enm simi¬
lis sensus ixtitit amoris: si iͥquem
nat sumus : cuius moribus ⁊ natu¬
ra cõaruamins. ꝙ ĩ co qĩ lumẽ ali¬
quad probitatis e uirtutis rrospi¬
cere rudeamur. nihil ast eñ uirtute
amabilius: niliil est quod magis alli¬
ciat ia diligenduri. quippe cum

Expanded text:
catione magis animi cum quodam sencatione magis animi cum quodam sensu amandi, quam cogitatione quantum illa res utilitatis esset habitura. quod quidem quale sit, etiam in bestiis quibusdam animadverti potest, quae ex se natos ita amant ad quoddam tempus et ab eis ita amantur, ut facile earum sensus appareat. quod in homine multo est evidentius, primum ex ea caritate quae est inter natos et parentis, quae dirimi nisi detestabili scelere non potest, deinde cum similis sensus exstitit amoris, si aliquem nacti sumus, cuius cum moribus et natura congruamus, quod in eo quasi lumen aliquod probitatis et virtutis perspicere videamur. nihil est enim virtute amabilius, nihil quod magis alliciat
Abbreviated transcription (Latin):
Im hoc quidera est Lelius¬
afferͣe. quid eiz refert qua a¬
me ratione cogatis: cogitis certe. stu¬
diis eĩ gręcorum presertim ĩ re bõa
tum dĩfficile est tũ ne equũ quidẽ
obsistere. Sepissime igitur mihi dea
amucitia cogitanti maxime illud con¬
siderandum uideri solet utrũ prop¬
ter ĩbecilitatem atq ĩ opiã desiolerã¬
da sit amicitia: ut dardis recipien¬
disq meritis quod quisq minus ꝑ
se ip̃e pessit. id accipere ab aliis. uici¬
simq redderet. an esset hoc quidẽ
propriũ amicitię ed antiquior et
pulcrior. et magis a natura ip̃a. ꝑfec¬
ta est alia causã. Amor eñ ex quo a¬
amicitia nominata est prĩceps ẽ ad
beniuolentiam cõnuĩgendam. Nam uti¬
litates quidem ciam sępe ab his per
cipiũtur qui simulatione amicitio
coluntur et ebsernatur. teporis caula.
In amicitia aute nihil fictum est: niħi
id est uerura t ualuntariũ. Qua¬
ꝑꝑ a natura mihi iidetur potuis ꝙͣ
ab ĩdigentia orta amicitia: et appłi¬

Expanded text:
im hoc quidem est afferre; quid enim refert qua me ratione cogatis? cogitis certe. studiis enim generorum, praesertim in re bona, cum difficile est tum ne aequum quidem obsistere. saepissime igitur mihi de amicitia cogitanti maxime illud considerandum videri solet, utrum propter imbecillitatem atque inopiam desiderata sit amicitia, ut dandis recipiendisque meritis, quod quisque minus per se ipse posset, id acciperet ab alio vicissimque redderet, an esset hoc quidem proprium amicitiae, sed antiquior et pulchrior et magis a natura ipsa profecta alia causa. amor enim, ex quo amicitia nominata est, princeps est ad benevolentiam coniungendam. nam utilitates quidem etiam ab cipiuntur saepe, qui simulatione amicitiae coluntur, et observantur temporis causa. In amicitia autem nihil fictum est, nihil um est et voluntarium. Quapropter a natura mihi videtur potius quam ab indigentia orta amicitia, appli
Abbreviated transcription (Latin):
fabricii. marci enru. nõ cum carita¬
te et aliqua heniualentia memeriã
usurpet: quas nũꝙ niderit: quis
aute est qui tarquinũ suꝑbũ. publi
um casium. spurni melium nõ ode¬
rit Cñ duobus ducibus de ĩpe¬
rio itallę est certatum pyro et
anibale. Abaltero rropter probita¬
tem cius nõis nõ alienos animos
habemus. Alterum propter crudeli¬
tatum eius sempar hȩe ciuitas ode¬
rit. Quod si tanta uis probitatis ẽ
ut cam uel ĩ cis quos nũꝙͣ indi¬
mus uel quad mains est ĩ hoste

Expanded text:
Fabrici, M’. Curi non cum caritate aliqua benevola memoriam usurpet, quos numquam viderit? quis autem est qui Tarquinium Superbum, qui Sp. Cassium, Sp. Maelium non oderit? cum duobus ducibus de imperio in Italia est decertatum, Pyrrho et Hannibale; ab altero propter probitatem eius non nimis alienos animos habemus; alterum propter crudelitatem semper haec civitas oderit. quod si tanta vis probitatis est, ut eam vel in eis, quos numquam vidimus, et, quod maius est, in hoste
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ qui eiusdem gentis sint propter eorũ qui eiusdem tiuitat
taq maiores aliud ius gentiũ aluid ius tiile esse poluer ut
ꝙ ci uile non idem continuo gentiũ ꝙ autem gentiñ idem tuule
esse debet sed nos ueri iuris germaneq iusticie soliclami et ex¬
pressam effigiem nullam tenemus um̃bra et ymaginibus utun
eas ip̃as utinam sequerem᷑ Ferinitu euim ex optimus natute
et ueritatis exemplis Nam q uanti illa uerba unne propterte
fide ue tuam captus funcdatus uẽ si. quã illa aurea ut inter bo¬
nor bene agier oportet et sine fraudatione. Sed qui sunt bomi
et quid sit bñ agi magna questio. E quidem sceuola pontifex
maximus uim esse dicebat inomĩbus hiis arbitriis in quibus
adderet᷑ ex fide bora fideiq bone noĩne existimabat manare la¬
tissine idq uersari in tubelis. sonetatibus fiduciis mancdatis

Expanded text:
eorum, qui eiusdem gentis sint, propior eorum, qui eiusdem civitatis. eorum, qui eiusdem gentis sint, propior eorum, qui eiusdem civitatis. Itaque maiores aliud ius gentium, aliud ius civile esse voluerunt; quod civile, non idem continuo gentium, quod autem gentium, idem civile esse debet. Sed nos veri iuris germanaeque iustitiae solidam et expressam effigiem nullam tenemus, umbra et imaginibus utimur. Eas ipsas utinam sequeremur! feruntur enim ex optimis naturae et veritatis exemplis. Nam quanti verba illa: UTI NE PROPTER TE FIDEMVE TUAM CAPTUS FRAUDATUSVE SIM! quam illa aurea: UT INTER BONOS BENE AGIER OPORTET ET SINE FRAUDATIONE! Sed, qui sint boni, et quid sit bene agi, magna quaestio est. Q. quidem Scaevola, pontifex maximus, summam vim esse dicebat in omnibus iis arbitriis, in quibus adderetur EX FIDE BONA, fideique bonae nomen existimabat manare latissime, idque versari in tutelis societatibus, fiduciis mandatis,
Abbreviated transcription (Latin):
quõ id uitiũ ignotũ sergio non fuisset qui illas edes uendidisset
nichil fuisse necesse diti nec eum esse deceptum qui id qui eme¬
rat quo iure esset teneret quorsus hoc Ut illud intelligas non pla¬
cuisse maioribus ur̃is astutos sed aliter leges aliter pħy tollunt
asticias leges quatenus manutenere possunt phy qtũs ratiõe
sumlatu nequid fallatiter Sunt ne igit insidie tendere plagas
etiam si extitaturus non sis nec agitaturus Ip̃e enim fere uullo i¬
sequente sepe incidunt sic tu edes proscribas tabulam tamꝙͣ plagos
imponas doniũ propter uicia uendas in eam aliquis incurrat impru¬
dens hoc qm̃qm̃ uideo propter deprauationem consuetudis neq
inore turpe hr̃i neq aut lege santiri aut uire ciuili tamen neͣ le¬
ge sanctum ẽ Societas est enim ꝙ et si sepe dictum est dicenduz
t̾anien sepius ẽ latissime quidẽ que pateant inter om̃s intereor

Expanded text:
quoniam id vitium ignotum Sergio non fuisset, qui illas aedes vendidisset, quoniam id vitium ignotum Sergio non fuisset, qui illas aedes vendidisset, nihil fuisse necesse dici, nec eum esse deceptum, qui, id, quod emerat, quo iure esset, teneret. Quorsus haec? Ut illud intellegas, non placuisse maioribus nostris astutos. Sed aliter leges, aliter philosophi tollunt astutias, leges, quatenus manu tenere possunt, philosophi, quatesimulate, ne quid fallaciter. Suntne igitur insidiae tendere plagas, etiarnsi excitaturus non sis nec agitaturus? ipsae enim ferae nullo insequente saepe incidunt. Sic tu aedes proscribas, tabulam tamquam plagam ponas, domum propter vitia vendas, in ear aliquis incurrat imprudens? Hoc quamquam video propter depravationem consuetudinis neque more turpe haberi neque aut lege sanciri aut iure civili, tamen naturae lege sanctum est. Societas est enim quod etsi saepe dictum est, dicendum est tamen saepius, latissime quidem quae pateat, omnium inter omnes, interior
Abbreviated transcription (Latin):
ceteri ex patribus sic hic qui illud lum̃e progenuit ex filio est nõĩan¬
dus Is igitur iudex ita pronũtiauit tum in uendendo rem eã
scisset et pronũtiaset emptori dap̃ĩ prestari oportere ergo ad fi¬
dem bonam statuit pertiuere notum esse emptori uiti quod nosset
uenditor. Quod si recte iudicauit non recte strumentariꝰ ille
non recte ediũ pestilentiũ uenditor tatuit Sed hinꝯmõi ⁊ eticẽ
tie iure tiuili conprehendi non possunt q̃ autem possunt dili¬
genter tenẽtur. M manus tratidianus ꝓpinquus noster t ser¬
gio orate uendiderat edes eas quas ab eodem ip̃e paucis ante ã¬
nis emerat hec sergio seruiebant sed hoc in mantipio iariꝰ
non dixerat adducta res in uiditiũ est Oratã crassus tratidia¬
num defendebat antonius ius crassus orgebat qđ uitii uenditor
non dixisset suens id oportere prestari Equitatem antonius

Expanded text:
ceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominanceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominandus—is igitur iudex ita pronuntiavit: cum in vendendo rem eam scisset et non pronuntiasset, emptori damnum praestari oportere. Ergo ad fidem bonam statuit pertinere notum esse emptori vitium, quod nosset venditor. Quod si recte iudicavit, non recte frumentarius ille, non recte aedium pestilentium venditor tacuit. Sed huius motiae iure civili conlprehendi non possunt; quae autem possunt, diligenter tenentur. M. Marius Gratidianus, propinquus noster, C. Sergio Oratae vendiderat aedes eas, quas ab eodem ipse paucis ante annis emerat. Eae serviebant, sed hoc in mancipio Marius non dixerat. Adducta res in iudicium est. Oratam Crassus, Gratidianum defendebat Antonius. Ius Crassus urguebat, quod vitii venditor non dixisset sciens, id oportere praestari,aequitatem Antonius,