comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uero det̾ritus lector: p̃sidium
sacerdotis implorat. Qui statĩ
ꝓsiliens. effigiem terribilis
imaginis intuetur: & p̃missa ob¬
secratione nominis xp̃i.imꝑat
ut quis eẽt. quid ue illic ageret
faceretur. Qui ꝓtinus terrifica

Expanded text:
vero deterritus lector praesidium vero deterritus lector praesidium sacerdotis implorat. Qui statim prosiliens, effigiem terribilis imaginis intuetur et, praemissa obsecratione nominis Christi, imperat, ut, quis esset quidve illic ageret, fateretur.
Abbreviated transcription (Latin):
eme iterageret. ac diem totam
in ieiunio ac fatigatione mag¬
na duxisset: cõmonetur ut cogen¬
te uesꝑe qͦcumq succederet. Erat
eminus domiciliũ sine tectis.
iam pridem sine habitatoribus
semirutũ: quod etiã ꝑ incuriã
uulgarẽ arbusta contexerant:
ut pene e̾e̾t melius. noctẽ sub
nudi aeris rigore durare. quam
in illo ꝑiculo & horrore succede:
p̃sertim cum duo senes ꝓpter
ipsam domũ inhabitabilem p̃¬
dixissent. Quod ubi uir beatissimꝰ
comperit. horrentes ruinas quasi
amenitates expetiit: ibiq inter
multiplices que quondã fuerant
mansiones. inuenta uix una est.
que instar haberet habitaculi.
llic claues sarcinole. & paucissi¬
mi comites collocant᷑: quib bre¬
uis cenula usui fuit. ep̃o penitꝰ
abstinente. Deinde alta iam noc¬
te. cum unꝰ ex clericis legendi
suscepisset officium: ille ieiunio
os legentis. asticit umbra terri¬
bilis: & paulatim sub oculis in¬
tuentis erigitur. Parietes etiã
saxoꝵ ymbrib collidunt᷑. Tũ

Expanded text:
er hieme ageret ac diem totam in ieiunio ac fatigatione duxisset, commonetur, ut, cogente vespera, quocumque succederet. Erat eminus domicilium, tectis iam pridem sine habitatore semirutis, quod etiam per incuriam vulgariam arbusta contexerant, ut paene esset melius, noctem sub nudi aeris rigore durare, quam in illo periculo et horrore succedere, praesertim cum duo senes propteipsam domum inhabitabilem praedixissent. Quod ubi vir beatissimus conperit, horrentes ruinas quasi amoenitates expetiit, ibique inter multiplices quae quondam fuerant mansiones inventa vix una est, quae instar haberet habitaculi. Illic leves sarcinulae et paucissimi comites conlocantur, quibus brevis cenula esui fuit, episcopo penitus abstinente. Deinde alta iam nocte, cum unus ex clericis legendi suscepisset officium, ille, ieiunioora legentis adstetit umbra terribilis et paulatim sub oculis intuentis erigitur, parietes etiam saxorum imbribus conliduntur. Tum
Abbreviated transcription (Latin):
ita eum allocutus ẽ dicens. Ero¬
& arma ex humeris ur̃is reicite.
et sic domũ dei ingredimini.
qm̃ hec domus est orationis. ñ
martis statio petulantis. Illi uero
dens germanũ illustrissimũni¬
chil honeris truculenti portantẽ:
p̃cepit hostiariis. fores ececłe ut
claustris artarent. Ipse uͦ glome¬
rata secum turba clericoꝵ atq

Expanded text:
 eos allocutus est dicens: Exos manus, et arma ex humeris vestris rejicite, et sic domum Dei ingredimini, quoniam haec domus est orationis, non Martis statio petulantis; illi vero dens Germanum illustrissimum nihil oneris truculenti portantem, praecepit ostiariis fores ecclesiae repagulis arctare, ipse vero glomerata secum turba clericorum atque
Abbreviated transcription (Latin):
SITUR Germanus autisiodore¬
rensis oppidi indigena fuit:
parentib splendidissimis pro¬
creatus: & ab ipsis infantieru¬
dimentis. studiis lib̾alibus insti¬
tutus. In quo doctrine collati¬
o. cum ingeni ub̃tate consen¬
tiens: eruditissimũ duplicato bo¬
no idest nature & industrie red¬
diderunt. Atq ut in eum plena¬
ꝑfectio litterarũ confiueret: post
auditoria gallicana. intra urbẽ
romam. iuris scientiã. plenitu¬
dini ꝑfectionis adiecit. Deinde
tribunalia p̃fecture: ꝓfessione
aduocationis ornauit. In quo ac¬
tu cum multiplici laudis luce res¬
plenderet: sublimen genere diui¬
tis. morib. sortitur uxorem. Quẽ
minentem. ꝓtinus res publica. ad
honoꝵ p̾sumpsit insignia: ducatꝰ
culmen & regimen ꝑ ꝓuintias
conferendo. Erudiebatur ꝓfecto
ꝑfectionis deesset. apostolico pon¬
tifici mox futuro. Parabatur elo¬
quentia p̾dicationibus.: iurisdoc¬
trina iusticie: uxoris societas ad
testimoniũ castitatis. Eonaq tem

Expanded text:
itur Germanus Autesioderensis oppidi indigena fuit, parentibus splendidissimis procreatus et ab ipsis infantiae rudimentis studiis liberalibus institutus; in quo doctrinae conlatio cum ingenii ubertate consentiens, eruditissimum duplicato bono, id est naturae et industriae, reddiderunt. Atque ut in eum perfectio litterarum plena conflueret, post auditoria Gallicana intra urbem Romam iuris scientiam plenitudini perfectionis adiecit. Deinde tribunalia praefecturae professione advocationis ornavit. In quo actu dum multiplici laudis luce resplendet, sublimem genere, divitiis, moribus sortitur uxorem. Quem minentem protinus res publica ad honorum praesumpsit insignia ducatus culmen et regimen per provincias conferendo. Erudiebatur profectquid perfectionis deesset apostolico pontifici mox futuro. Parabatur eloquentia praedicationibus, iuris doctrina iustitiae, uxoris societas ad testimonium castitatis. 2. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
nore induit: talib eum ex hor¬
tans uerbis atq confirmans
Satagere te oporcet uenerabilis
frater. quo in contaminatũ atq
immacłatum custodias honorẽ

Expanded text:
detraxit, talibus eum exhortans verbis atque confirmans: Satagere te oportet, venerabilis frater, quo incontaminatum atque immaculatum custodias honorem
Abbreviated transcription (Latin):
finem meũ dnõ michi in notes¬
cente cognoui. Et quia ñ est alt̾
qui regimen scẽ eccłe suscipiat.
nisi illustrissimus germanꝰ. sic̃
posco celsitudinẽ tuam. ut licen¬
tiam tribuas mͥ roganti. eundẽ
germanũ consorare. Cui p̃fectꝰ.
Licet necessarius sit atq utilis rei¬
publice nr̃e: tam̃ quia ds̃ sibi illũ
elegit. sic̃ tua beatitudo accestat᷑.
contra dei p̃ceptum uenire ñ pos

Expanded text:
Finem meum, Domino mihi innotescente, cognovi, et quia non est alter qui regimen sanctae Ecclesiae suscipiat, nisi illustrissimus Germanus sicuposco celsitudinem tuam, ut licentiam tribuas mihi roganti eumdem Germanum tonsorari. Cui praefectus: Licet necessarius sit atque utilissimus reipublicae nostrae, tamen quia Deus sibi illum elegit sicut tua beatitudo testatur contra De
Abbreviated transcription (Latin):
Deferatur tripoda: & thurificent
maiestatibus. Saturninꝰ dixit.
Conterat dñs deos gentium. Et
continuo soluta est tripoda e¬
nea. uelut lutum. Tunc udentes
duo milites papias et maurus: ce¬

Expanded text:
est tripoda ut sacrificarent. Tunc beatus Saturninus dixit: Conterat Dominus deos gentium. Et continuo soluta est tripoda aerea velut lutum. Quod videntes duo milites, Papias et Maurus, cre
Abbreviated transcription (Latin):
sacrifica dõ herculi: aut carneᷤ
tuas ignib cremabo. Sisinnius¬
diaconus dixit. Et ego quidẽ
semꝑ optaui: uerũptam̃ si meri¬
accipiam. Iratus maximianus¬

Expanded text:
sacrifica deo Herculi, aut carnes tuas ignibus cremabo, respondit: Et ego quidem semper hoc optavi verumtamen si meriaccipiam. Traditus igitu
Abbreviated transcription (Latin):
Tune alt̃ ad alt̾m festina inqͥt
equũ ꝙ ascendens ad eccłam
ꝓpera et dñe nr̃e miserabile
infortunum quod accidit ma¬
nifesta. Qui ascenso equo acce¬
lerauit et post mor̃a plurimã
non solum dñam. sed et par¬
rochiam dotã. que ad eccl̃am
ut eo die moris est confluxerat
secũ reduxit. Demissus est iu¬
uenis in abyssum putei ꝑ fuñe
et ip̃a interim suꝑ baculum
remanente puella extrahitur
uociferans et dicens. Metimi¬
ni me ad sc̃m thomã. uolens
scilicet ut ad mensuram lon¬
gitudinis corpous eius cande¬
la fieret quã mr̃i ꝓ ereptione
usii offerret. Extracta autẽ il¬
esa inuenta est. s frigore pe¬
ue usq ad mortem afflicta.
Dicebatq ecce modo mecum
fui  in puteo mͦ abiit. Quis in¬
quiunt cecũ fuit. Et illa. be¬
atissimꝰ martyr thomas in
uestitu candido. et sic et sic
nͥi iiputeo locutꝰ est. Et be¬
neNerunt om̃s qui astabãt
martyrẽ dñi qui facit omĩa

Expanded text:
Tunc alter ad alterum: « Festina, inquit, Tunc alter ad alterum: « Festina, inquit, equumque ascendens ad ecclesiam propera et dominae nostrae miserabile infortunium quod accidit manifesta. » Qui ascenso equo acceleravit et post moram plurimam non solum dominam sed et parochiam totam quae ad ecclesiam ut eo die moris est confluxerat, secum reduxit. Demissus est juvenis in abyssum putei per funem, et ipsa interim super baculum remanente puella extrahitur vociferans et dicens: « Metimini me ad sanctum Thomam, » volens scilicet ut ad mensuram longitudinis corporis ejus candela fieret quam martyri pro ereptione sua offerret. Extracta autem illaesa inventa est, sed frigore pene usque ad mortem afflicta. Dicebatque: « Ecce modo mecum fuit in puteo, modo abiit:--Quis, inquiunt, tecum fuit? » Et illa: « Beatissimus martyr Thomas in vestitu candido: et sic et sic mihi in puteo locutus est. » Et benedixerunt omnes qui stabant martyrem Domini qui facit omnia
Abbreviated transcription (Latin):
li timere. Testatur etiã sep
loquentis ꝓpͣt se stantem
lino candidissimo uestitam
hec quidem. ita in puteo gy
sunt. Audierat autẽ pue
corruentis uocẽ quispiam
de familia in campo uici
constitutus qui et puellas
suꝑ puteum sedentem uis
et admiratus increpauit.
rensq iuuenem in domo
mientem uocauit ex nom
salernam in puteum corris
ingeminans. At ille quasi
sompnium uigilans: et aui¬
ebat uociferantẽ et sompni
excut̾e non ualebat. Sias
enim coram se quasi qua
hominem de formem. stanu
procerũ uultu tertibilem
uam grandem tenentẽ in ns¬
nibus. et incessanter dicer
Si surrexeris mortiuis es: h
moueris occidam te. Gands
uero importuntate clamas
excitatus ad puteum cum p¬
ro cucurrit: in puteum desi¬
dit. s metu precipitii tautis
reptus exunt. Stabant itag
ambo suꝑ infortiuuo auxii.
et quia fc̃o opus esset ignari

Expanded text:
noli timere. » Testatur etiam se personam noli timere. » Testatur etiam se personam loquentis prope se stantem vidisse lino candissimo vestitam. Et haec quidem ita in puteo gesta sunt. Audierat autem puellae corruentis vocem quispiam de familia in campo vicino constitutus, qui et puellam super puteum sedentem vidit, et admiratus increpavit. Currensque juvenem in domo dormientem vocavit ex nomine, Salernam in puteum corruisse ingeminans. At ille quasi per somnium vigilans, et audiebat vociferantem et somnium excutere non valebat. Videbat enim coram se quasi quemdam hominem deformem, statura procerum, vultu terribilem, clavam grandem tenentem in manibus et incessanter dicentem: « Si surrexeris mortuus es; si te moveris, occidam te. » Tandem vero importunitate clamantis excitatus ad puteum cum puero cucurrit: in puteum descendit sed metu praecipitii tanti correptus exivit. Stabant itaque ambo super infortunio anxii: et quid facto opus esset ignari.
Abbreviated transcription (Latin):
cum illa in foueam et assumpsit
eam de aquis multis. ne absor¬
beret eam profundum abissi:
neꝙ urgeret suꝑ eam puteus
inferni os suum. Immersa itaꝙ
t̃cio uł quarto tõtidemq uicib
emersa cũ respirans clamasset
scẽ thoma adiuiua me impulsu
quodam diuino. totũ puelle cor¬
pus usq ad pedes de aquis gx¬
pulsum est. Et statuit d̃s uel
martyr immo d̾s et martit suꝑ
bacłm quendam pedes eius: et
alium bacłm in manus eius tre¬
mulas ad ministrauit. Super
alterũ igitur insuꝑficie aque
consistens alti contra puteipa¬
rientẽ porrecto innitebatur. ig¬
norans prorsus et qualiter su¬
ꝑ baculũ uenisset et quis scd̾m
baculum manib eius imposu¬
isset. Hoc autẽ constans habe¬
mus atꝙ certissimun quod an¬
te dies paucos puteum eundem
iuuenis purgauerat. qui uero
ei uirgulam nec baculum sed ne¬
ꝙ festueam in ip̃o reliquerat
Audunt etiã puella. dum ita¬
staret uocem consolantis
a bene sursum uenies. filn

Expanded text:
cum illa in foveam, et assumpsit cum illa in foveam, et assumpsit eam de aquis multis ne absorberet eam profundum abyssi, neque urgeret super eam puteus inferni os suum. Immersa itaque tertio vel quarto totidemque vicibus emersa, cum respirans clamasset: « Sancte Thoma, adjuva me, » impulsu quodam divino, totum puellae corpus usque ad pedes de aquis expulsum est, et statuit Deus vel martyr, imo Deus et martyr super baculum quemdam pedes ejus, et alium baculum in manus ejus tremulas administravit. Super alterum igitur in superficie aquae consistens, alteri contra putei parietem porrecto innitebatur, ignorans prorsus et qualiter super baculum venisset et quis secundum baculum manibus ejus imposuisset. Hoc autem constans habemus atque certissimum quod ante dies paucos puteum eumdem juvenis purgaverat: qui vero nec virgulam nec baculum sed neque festucam in isto reliquerat. Audivit etiam puella dum itastaret vocem consolantis filia, bene sursum venies; filia,
Abbreviated transcription (Latin):
ta quam dolens p̃titi. noctem
subsequentẽ fere totã duxit in¬
sompnem. flens et eiulans ac
dicens. Sc̃e thoma consule mͥ
scẽ thoma adiua me. Adiuiua
me sc̃e thoma. consule mͥ sc̃e tho¬
ma. Mane uero cũ matrẽ suã
ad eccłiam profectã cognouisset
egressa ꝑrexit ad puteum aque
in puteum se ipsam p̃cipttatu¬
ra: quatinus si mortẽ declina¬
re non posset. saltẽ genus mor¬
tis mut aret. Ad puteum autẽ
appropinquãs uidebat iuxta
se quasi miilierculem quan¬
dam commneantẽ. et uim facie¬
bant que querebat animam
suam. impingens eam ad p̃ci¬
picium et dicens. Uade uade
introibis introibis. Suꝑ pute¬
um tandem consedit ⁊ mani¬
b ab ora putei pendens. eius
instinctu qui dedeorsum est
misit se deorsum p̃cipitem uoce
magna proclamans. Ds omlp̃s¬
consulat mͥ et sc̃s thomas. Et
cecidit in abyssum. ⁊ non est col¬
lisa quĩa dominus supposuit
manum suam. Auduit enime¬
am et uocem ip̃ius et descendit

Expanded text:
ta quam dolens praeteriti, noctem ta quam dolens praeteriti, noctem subsequentem fere totam duxit insomnem, flens et ejulans ac dicens: « Sancte Thoma, consule mihi, sancte Thoma, adjuva me: adjuva me, sancte Thoma: consule mihi, sancte Thoma. » Mane vero cum matrem suam ad ecclesiam profectam cognovisset, egressa perrexit ad puteum aquae in puteum se ipsam praecipitatura: quatenus, si mortem declinare non posset, saltem genus mortis mutaret. Ad puteum autem appropinquans videbat juxta se quasi mulierculam quamdam commeantem et vim faciebat quae quaerebat animam suam, impingens eam ad praecipitium et dicens: « Vade, vade, introibis, introibis. » Super puteum tandem consedit et manibus ob ora putei pendens, ejus instinctu qui de deorsum est, misit se praecipitem voce magna proclamans: « Deus omnipoconsulat mihi et sanctus Thomas. » Et cecidit in abyssum et non est collisa, quia Dominus supposuit manum suam. Audivit enim eam et vocem ipsius et descendit
Abbreviated transcription (Latin):
sed tempus absq sanitatis
e molumento consumpsit.
Apparuit etiã ⁊ alii super
tumbã dormienti ⁊ ait. Qd
hic iaces: Manda tibi ar¬
chiep̃c quia minime sanita¬
tẽ consequeris. Salutem tͥ
peccatũ adimit. antequam
nasceris admissum. Nec ideo
credimus filium portas se
iniquitatẽ ꝑ arentum sed po¬
tius uoluisse dnĩ flagella¬
re parentes in filio ut corpo¬
rale filii detͥm̃tum: parenti¬
b meroris fieret supplicium.
Post paucos aut̃ẽ dies abhac
puet ille luce migrauit. s amu¬
larum pat̃ne domus seducta
consilio thome filia de yffelo.
salerna nomine. caseum matri
sue surripnit: eisq contradidit
Mat̃ caseum casu aduertit
sublatũ. impetit cõmisso puellã.
neganti cõminat᷑. Minis nou
proficiens apponit et uerbera:
asserens eam usꝙ ad ex alatõnẽ
sp̃c flagellandam. nͥ reatũ con-¬
fiteantur in crastino. Erat autẽ
sabbatum in die illa sed non illi¬
Tum illa futuri mali magͥ sollici¬

Expanded text:
sed tempus absque sanitatis sed tempus absque sanitatis emolumento consumpsit. Apparuit etiam et alius super tumbam dormienti et ait: « Quid hic jaces? Mandavit tibi archiepiscopus quia minime sanitatem consequeris. Salutem tibi peccatum adimit, antequam nascereris admissum. Nec ideo credimus filium portasse iniquitatem parentum, sed potius voluisse Dominum flagellare parentes in filio ut corporale filii detrimentum parentibus moeroris fieret supplicium. » Post paucos autem dies ab hac puer ille luce migravit. Famularum paternae domus seducta consilio Thomae filia de Yffelo Salerna nomine, caseum matri suae subripuit eisque contradidit. Mater caseum casu advertit sublatum; impetit commisso puellam: neganti comminatur. Minis non proficiens apponit et verbera, asserens eam usque ad exhalationem spiritus flagellandam, nisi reatum confiteatur in crastino. Erat autem Sabbatum in die illa. Tum illa futuri mali magis sollici
Abbreviated transcription (Latin):
peraret. Q uod tta factum e
Scio etiã quendã uirum se
in eadẽ parte cripte qua a¬
chiep̃c tumulatus est auẽ
monstrante uidisse ut creãs
xp̃m crucifixum. Quedar
etiã inclusa scĩssima que ne
latinum nouerat sermoner
nec gallicũ monacis cantus¬
rie in breui post mortẽ an¬
ep̃i mandauit. se a mulien
pulcherrima accepisse sed ni
intellexisse hoc latinũ. Nos
flere pro archip̃sule tuo qr
caput eiꝰ in suui filũ mei ro¬
escit. Puerulo contracto gi¬
diendi gr̾am a martyre me¬
dicantĩ et capite supra sar¬
cophagum reclinato casu a¬
dormienti: astitit sc̃s pater
ita inqui ens. Quid iaces
suꝑ me ͤ Sanitatẽ non habe¬
bisinichil tibi facturus sum.
Aiscede. In his uerbis exper¬
gesactus est ⁊ tam nobis ¶ͦ
matei sue non absꝙ multa cor¬
dis contricione quõd audierat
enarrauit. Certus ꝙ de in cõ¬
mutabilitate sententie: in lo¬
cum alium transponi se fectt
hortantib tam̃ nobis ut p̃ci¬
bus incomberet: ad quieuit

Expanded text:
um est. Scio etiam quemdam virum sanctum in eadem parte cryptae qua archiepiscopus tumulatus est, angelo monstrante vidisse ut credebat Christum crucifixum. Quaedam etiam inclusa sanctissima quae nec Latinum noverat sermonem, nec Gallicum, monachis Cantuariae in brevi post mortem archiepiscopi mandavit, se a muliere pulcherrima accepisse sed non intellexisse hoc Latinum: « Noli flere pro archipraesule tuo quia caput ejus in sinu Filii mei requiescit. » Puerulo contracto gradiendi gratiam a martyre mendicanti et capite supra sarcophagum reclinato casu obdormenti, astitit sanctus pater ita inquiens: « Quid jaces super me? sanitatem non habebis: nihil tibi facturus sum: discede. » In his verbis expergefactus est, et tam nobis quam matri suae non absque multa cordis contritione quod audierat enarravit Certusque de incommutabilitate sententiae, in locum alium transponi se fecit; hortantibus tamen nobis ut precibus incumberet, acquievit,
Abbreviated transcription (Latin):
quartus coronam que ample
erat latitudinis. ita a capite
suꝑauit: ut sanguis albens ex
sanguine. lilii ⁊ rose coloribus.
uirginis et matͥs eccłe faciem in¬
confessoris et martyris morte
decorarent. Et sic dei sacerdos
a secło migrans: celis nascitur
gesimo. In crastino autẽ mona¬
chi ut moris est corpus mun
reperiunt. ut etiam hoc suos la¬
teret familiares. Ad ultimum
carni proximũ inueniunt cili¬
cium sic pediculism obsitum:
ut leuius esto pristine diei fuisse
martirium qui uis iudicaret
et hostes maiores minorib minꝰ
nocuisse. Et quod a nullo scors
femoralib cilicinis tam stricte¬
Cũrrib insutis usus fuera
ut alueus a genu supra
longum sub sutura eilicii
micłos scaturiens in modu
aque bullientis extenden
Sequenti uero sabbo ꝑ uis¬
nem cuidam clerico londo
reuelatũ est quod sacerdos
quidam eiusd̃e ciuitatis
tumulum apłi anglorũ co¬
fessors ⁊ mr̃is suffragantiu

Expanded text:
quartus coronam, quae amplae quartus coronam, quae amplae erat latitudinis, separavit, ut sanguis albens ex sanguine, lilii et rosae coloribus virginis et matris Ecclesiae faciem confessoris et martdecorarent. Et sic Dei sacerdos a saeculo migrans, coelis nascitur gesimo. In crastino autem monachi, ut moxstitisse, ut etiam hoc suos lateret familiares; ad ultimum carni proximum inveniunt cilicium sic bestiunculis obsitum, ut levius isto pristinae diei fuisse martyrium quivis judicaret, et hostes majores minoribus minus nocuisse, et quod a nullo sanctorum femoralibcrucibus insutis usus fuerat, ut alveus a genu supra in longum sub sutura cilicii vermiculos scaturiens in modum aquae bullientis extenderetur. Sequenti vero Sabbato per visionem cuidam clerico Londoniae revelatum est quod sacerdos quidam ejusdem civitatis ad tumulum apostoli Anglorum confessoris et martyris suff
Abbreviated transcription (Latin):
gium possent adiplere. Sed
tantus ab uno ex clericis su¬
is: facile inde moueri non
poterat. Quidam igit᷑ ex p̃fa¬
tis filũs leuiathan eleuato
gladio quẽ tenebat. clerici
p̃dicti brachium fere ampu¬
tauit. eodemq ictu agnum
deo immolandũ ꝑcussit. patrẽ
ꝓpͥum in matͥs utero ꝑimens.
diem circa undecimam hor̃a
extinguens. Ecce serpentis
in hoc martire prudentiam¬
suit. ut caput suũ idest ecclã
siue animã suã illesam conser¬
uaret. Ecce simplicitatẽ co¬
luube quia nec etiã contra
hostes. ⁊ carnis ocisores. insi¬
dias uel clausturã aliquam
machinatus est. O pastorẽ
dignum. qui ne oues lania¬
rent᷑. se ip̃m luporum morsi¬
bus tam confidenter ẽ xposu¬
it. Et quia mundũ abiecerat
mundus eum uolens oppri¬
mere nescus sublimauit. De¬
inde alio ictu in capite recepto
martyr genua flexit ⁊ cubitoͤ.
se ip̃m deo hostiam uuentem
offerens. At t̃cius ita procũ¬
benti graue uulnus imp̃ssit.

Expanded text:
gium possent adimplere. Sed gium possent adimplere. Sed tentus ab uno ex clericis suis facile inde moveri non poterat. Quidam igitur ex praefatis filiis Leviathan, elevato gladio quem tenebat, clerici praedicti brachium fere amputavit, eodemque ictu agnum Deo immolandum percussit, patrem proprium in matris utero perimens, diem circa undecimam horam exstinguens. Ecce serpentis in hoc martsuit ut caput suum, id est ecclesiam sive animam suam illaesam conservaret. Ecce simplicitatem columbae, quia nec etiam contra hostes et caruis occisores insidias vel clausuram aliquam machinatus est. O pastorem dignum, qui ne oves laniarentur, se ipsum luporum morsibus tam confidenter opposuit! Et quia mundum abjecerat, mundus eum volens opprimere nescius sublimavit. Deinde alio ictu in capite recepto martyr genua flexit et cubitos, se ipsum Deo hostiam viventem offerens. At tertius ita procumbenti grave vulnus impressit,
Abbreviated transcription (Latin):
t ꝓperantes. Intranti monas¬
terium obmissis uesꝑis quas¬
deo libare inceperant: occur¬
runt monachi. gras agentes
deo quod patrẽ suum quẽ¬
iam extinc̾tum ẽẽ audierãt:
uiuum cernerent et incolu¬
eccłie repagulando. hostes
a necẽ sui pastoris arcere fes¬
pater sc̃s. hos ⁊ illos a ual¬
uis remou et. ne impedito
itinere hostium. eius impe¬
duet᷑ martyrium: quod et
scierat ⁊ p̃dixerat sibi ad
p̃sens imminere. Intrantib
ergo illis ⁊ uociferantibus
a tergo illius. ubi est regis
⁊ regni proditor ⁊ falsus
p̃sulꝰ Is qui se eos non ti¬
mebe p̃dixerat reuertitur
dicens. Ecce ad sum non re¬
gis proditor sed dĩ sacerdos.
Quid me queritis: Ecce
p̃sto sum in nomine eius pati.
qui nos sanguine suo redemit.
absit ut ꝓpt̃ gladios ur̃os fugi¬
am. aut a iusticia recedam:
Hec eo dicente. ipsi manus sa¬
crilegas in eum quã tocius
iniecerunt. trahentes eum ut
extra eccłam inceptũ sacrile¬

Expanded text:
properantes. Intranti monasproperantes. Intranti monasterium omissis vesDeo libare incoeperant, occurrunt monachi glorificantes Deum quod patrem suum, quem exstinctum audierant, vivum cernerent et incoluecclesiae repagulando hostes a nece pastoris arcere fespater sanctus, hos et illos a valvis removet, ne impedito itinere hostium, ejus impediretur martyrium, quod et scierat et praedixerat sibi ad praesens imminere. Intrantibus ergo illis et vociferantibus a tergo illius: « Ubi est regis et regni proditor, et falsus praesul? » is qui se eos non timere praedixerat revertitur dicens: « Ecce adsum, non regis proditor sed Dei sacerdos. Quid me quaeritis? Ecce aesto sum in nomine ejus pati qui nos sanguine suo redemit. Absit ut propter gladios vestros fugiam, aut a justitia recedam! » Haec eo dicente, ipsi manus sacrilegas in eum quantocius injecerunt, trahentes eum ut extra ecclesiam incoeptum sacrile
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ceteris utensilib cõmods
ad scelus. quod in animo es¬
dum famuli obserato ꝓstis
ignorante hoc archip̃sule
excluserunt. filii aut̃e sacha¬
ne duce patre eorũ ad ligi¬
um obstaculum diuertem
cedunt : findunt et clirui
Ex fragore autẽ ninuo et
ribili nimirũ clerici more s
fere ex animes facti sunt s
archiep̃c qui solus quere¬
tur ꝑimendus.: ceteros qui
uanõ timore ꝑterriti funt
solabatur in dño. ⁊ ut nol
uidebat᷑ ita inꝑterritus sedͥ¬
bat tanquã uenissent ad n¬
tias eum inuitaturi. Et eun
a suis esset acclamatum ut i
monasterium fugeret. ille qr
se ante non fugiturũ carns
interfectores promiserat. uin¬
luis implet promissum. S c
ei diceret᷑ quod hora exigni¬
te et festo: deceret ip̃m in eclia
uespetinum officium celebra¬
rertandem. ⁊ uix surgens eru¬
cem suam sibi preferri p̃cepit
Mutato ergo ordine p̃sul qͥ
p̃cecdere debebat pastoris mo¬
re cogentis oues in caulam:
incessu temꝑato clericos seqͥ

Expanded text:
tis, et caeteris utensilibus commodis ad scelus quod animo coventes famuli, obserato ostio, ignorante hoc archipraesule, eos excluserunt. Filii autem Satanae, duce patre eorum, ad ligneum obstaculum divertentes scindunt, findunt et diruunt. Ex fragore autem nimio et terribili nimirum clerici more suo fere exanimes facti sunt, sed archiepiscopus, qui solus quaerebatur perimendus, caeteros qui vano timore perterriti sunt consolabatur in Domino, et ut nobis videbatur ita imperterritus sedebat tanquam venissent ad nuptias eum invitaturi. Et cum a suis esset acclamatum ut in monasterium fugeret, ille, qui se ante non fugiturum carnis interfectores promiserat, virilius implet promissum. Sed cum ei diceretur quod hora exigente et festo, deceret ipsum in ecclesia vespertinum officium celebrare, tandem et vix surgens crucem suam sibi praeferri praecepit. Mutato ergo ordine praesul qui praecedere debebat, pastoris more cogentis oves in caulam incessu temperato clericos sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
foliot. & saleberiensem̃ ioceli
nũ cõmunioni restituas. ⁊cetis
qui suspensi sunt reddlas offici¬
um. Archip̃sul uͦ columbinam
habens simplicit atẽ et serpen¬
tis prudentiã: respondit. Man-¬
datum a rege nouo suscepi. ne
ꝑ cuutates ⁊ oppida sua cõme¬
arem nec ad eum uenirem. Pre¬
terea supra dictos epos notũ
est non a mez excõmunicatos
uł suspensos esse sed a dño pa¬
pa: qm̃ in mea diocesi absꝙ
meo consensu hunc noiuĩi regẽ
cui dominus conferat grãm
salutarẽ: consecrare ⁊ corona¬
re p̃sũpserũt. Precedat ergo sa¬
tffactio eoꝵ absolutionem. S
hoc dicto. prefatis sceleris ut bru¬
ti sensus homines non haben¬
tes intelligentiam: in minas.
statim prorunperũt. Iuis ergo
intumultu ⁊ contumelũs exe¬
untib sc̃s p̃sul respondit. Que¬
rite qui timeat minas us

Expanded text:
FoFonum, communioni restituas et caeteris qui suspensi sunt reddas officium. » Archipaesul vero, columbinam habens simplicitatem et serpentis prudentiam, respondit: « Mandatum a rege novo suscepi, ne per civitates et oppida sua commearem, nec ad eum venirem. Praeterea supradictos episcopos notum est non a me excommunicatos vel suspensos esse sed a domino papa quoniam in mea dioecesi absque meo consensu hunc novum regem, cui Dominus conferat gratiam salutarem, consecrare et coronare praesumpserunt. Praecedat ergo satisfactio eorum absolutionem. » Sed hoc dicto, praefati sceleris ut bruti sensus homines non habentes intelligentiam, in minas statim proruperunt. Illis ergo in tumultu et contumeliis exeuntibus sanctus praesul respondit: « Quaerite qui timeat min
Abbreviated transcription (Latin):
Eatissi m ys thomas
cantuariensis archiep̃s.
reformata ut uidebatur
pace cum uenerabili henrico
anglorum rege. ꝑ dominum pa-¬
pam alexandrum. et regem frã¬
corum ludouicum. et archiep̃os.
et alios quam plures. ad eccłã
suam dõ uolente repedauit: et
ita orationib. ⁊ predicationib.
elemosinis. uigiliis. ieiuniis.
intentus extitit. ut etiã illiqͥb
in gallicis partibus sua religio
nota fuerat: mirarent᷑. S nec¬
dum ꝑ mensem in eccłia sua re-¬
sedit: et ecce quatuor satellites
ex transmarinit partib uenien¬
tes. quorũ nomina ad signum
mirabilis militie sue refẽnda cre¬
dimꝰ. Richardus brito. Reginau¬
dus filiꝰ ursonis. Hugo de more¬
uilla. Sillelmꝰ de traci. eum
in hunc modum affati sunt.
Mandatũ a rege et dño nr̃o
afferimus. ut ad filium suum
regem ꝑgas facturus quod ei
facere debes. ⁊ uiri pariturus.
si in aliquo aduersus eum dde¬
liquisti: epõs excõmunicatos.
londoniensem scilicet gileb̾tũ

Expanded text:
eatissimus Thomas Cantuariensis archiepiscopus, reformata, ut videbatur, pace cum venerabili Henrico Anglorum rege, per dominum papam Alexandrum et regem Francorum Ludovicum et archiepiscopos et alios quamplures, ad Ecclesiam suam Deo volente repedavit et ita orationibus et praedicationibus, eleemosynis, vigiliis, jejuniis intentus exstitit, ut etiam illi quibus in Gallicis partibus sua religio nota fuerat, mirarentur. Sed necdum per mensem in Ecclesia sua resedit, et ecce quatuor satellites ex transmarinis partibus venientes, quorum nomina ad signum miserabilis militiae suae referenda credimus: Ricardus Brito, Reginaldus filius Ursonis, Hugo de Morevilla, Willelmus de Tracy; eum in hunc modum affati sunt: « Mandatum a rege et domino nostro afferimus ut ad filium suum regeri pergas, facturus quod ei facere debes, et juri pariturus, si in aliquo adversus eum deliquisti, et episcopos excommunicatos, Londoniensem scilicet Gilbertum
Abbreviated transcription (Latin):
sic orans iuxta monumentũ
p̾missa. ostium antiquũ trudẽs
ac ponens in suo cardire ianu¬
am conclusit totam. Nec ali¬
quid defuit de eius plenitudine.
nec ulla in eius magnitudine
suꝑflua parᷤ reꝑta est. Et sic illa
brigida illud extendit in alti¬
tudinem ostium. ut tota por¬
ta illa sit ab eo conclusa. nec
in ea ullus locus conclusus pa¬
tefactus uidet᷑. nisi cũ retrudi¬
tur. ut in eccl̃ia intret᷑. Et hoc
⁊ ualuam manifeste patet. Et
quis sermone:a explicare po¬
test maximum decorem huius
eccłie ⁊ in numera illius mona¬
sterii ciuitatis quam dicemus
miracła si fas est dici ciuitas

Expanded text:
sic orans juxta monumentum sic orans juxta monumentum missa, ostium antiquum trudens ac ponens in suo cardine, januam conclusit totam: nec aliquid defuit de ipsius plenitudine, nec ulla in ejus magnitudine superflua pars reperta est. Et sic sancta Brigida illud ostium extendit in altitudinem, ut tota porta illa ab eo sit conclusa, nec in ea ullus locus patefactus videatur, nisi cum ostium retruditur, ut ecclesia intretur. Et hoc et valvam manifeste patet. Et quis sermone explicare potest, maximum decorem hujus ecclesiae, et innumera illius civitatis qui dicemus miracula? si fas est dici civitas
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes ⁊ ppłs fidelis mascu¬
lini gen̾is sexus intrat eccliã
Et alterã portã in sinistro lat̾e
um congregatio intrare solet.
Et sic in una basilica grandis
porte sinistralis. ꝑ quod solebat
sc̃a brigida in eccłiam intrare
ab artificib in suis cardinib
situm totam concluderet por
tuit. Quarta enĩ porte pars si
ne conclusione ⁊ patefacta appa-¬
rebat. Et si addita ⁊ iuincta ad al¬
ditudinẽ ostii quarta pars fuiss
cc̃ totã concluderet portam por¬
tam posce altam ⁊ instaurataᷤ
⁊ cum artifices alterum maiꝰ
nouum facere ostiũ delib̾arẽt
quod totam concluderet portã
aut tabulam facere iunctã in
uetus ostium ut postea sufficere
possit. Predictus doctor ⁊ õiũ
preuius artificum hybernien¬
sium. prudenti locutꝰ est consi¬
lio. In hac suꝑ uentura nocte
orare dnm̃ iuxta scãm brigidã
fidelĩt debemus. ut ip̃a nobis
de mane quid in hoc opere
acturi sumus prouideat. Et

Expanded text:
sacerdotes et populus fidelis mascusacerdotes et populus fidelis masculini generis sexus intrat Ecclesiam; et alteram portam in sinistro latere, rum congregatio intrare solet. Et sic in una basilica maxima, populus grandis portae sinistralis, per quod solebat sancta Brigida Ecclesiam intrare, ab artificibus in suis esset cardinibus situm, totam concludere porttuit. Quarta enim portae pars aperta sine conclusione et patefacta apparebat. Et si addita et juncta ad altitudinem ostii quarta pars fuisset, tunc totam concludere portam posset altam et instauratam. Et cum artifices alterum majus novum facere ostium deliberarent, quod totam concludere portam, aut tabulam facere junctam in vetus ostium, ut postea sufficere posset, praedictus doctor et omnium praevius artifex Hibernensium prudenti locutus est consilio: In hac superventura nocte orare Dominum juxta sanctam Brigidam fideliter debemus, ut ipsa nobis de mane, quid in opere hoc acturi sumus, provideat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
cente numero fideliũ de utroq
sexu solo spatiosa ⁊ in altum mi¬
naci proceritate porrecta ac de¬
corata pictis tabulis. tria in¬
trinsecus habens oratoria am¬
pla ⁊ diuisa parietib tabulats
sub uno culmine maioris domꝰ
In qua unus paries decoratus
⁊ imaginib depictus ac linte¬
aminib tectus ꝑ latitudinem
in ouentali eccłie parte a parie¬
te ad alterũ parietẽ eccłie se te¬
tendit qui in suis extremitati¬
b duo habet in se hostia. Et ꝑ
unum hostiũ in dextera parte
positum uitrat᷑ in scͣuarium ad
cum sua regulari scola. ⁊ his¬
que sacris deputati sunt miste¬
rus sacra ac dñqca ĩmolat sa¬
crificia. Et ꝑ alterũ ostiũ insi¬
iuo corporis ⁊ sangninis fru¬
autur ihu xp̃i. Atq alius pa¬
ries panimentũ domus in
duas diuidens partes. aparte o¬
rientali usq ad transuersum ĩ
latitudinem parietem extensũ
ẽ. Et hec denet eccłia in se mul¬
tas fenestras. ⁊ unam in ladere
dextro ornatam portã ꝑ quuã

Expanded text:
cente numero fidelium et utroque sexu, solo spatiosa, et in altum minaci proceritate porrecta, ac decorata pictis tabulatis, tria intrinsecus habens oratoria, ampla et divisa parietibus tabulatis, sub uno culmine majoris domus, in quo unus paries decoratus, et imaginibus depictus, ac linteaminibus tectus, per latitudinem in orientali ecclesiae parte, a pariete ad alterum parietem ecclesiae se tetendit; qui in suis extremitatibus duo habet in sua ostia; et per unum ostium in extera parte positum intratur ad sanctuarium ad cum sua regulari scola et his sacris sunt deputati ministeriis, sacra ad dominica et immolare sacrificia. Et per alterum ostiuvivio corporis et sanguinis fruantur Jesu Christi. Atque alius paries pavimentum domus in duas aequales dividens partes, a parte orientali usque ad transversum in latitudine parietem extensus est. Et haec tenet Ecclesia in se multas fenestras, et unam in latere dextro ornatam portam, per quam
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ margaritã ⁊ uestẽ inestunabilis
p̃tii Quẽ siqͥs ab eo possit mereri. su¬
ꝑ humana diuitias ⁊ salutẽ ⁊ diues
⁊̃ saluus futurus eẽt. Ad hũc gͦ his
auditis ꝓfectꝰ sum. Ad quẽ cũ ꝑ mul
tas iugilias ⁊ longas ⁊ difficiles:
uias uenissẽ. uidens eũ statĩ ꝓcidit.
Ad est enĩ tã pulcher iuuenis. ut añ¬
conspectũ eiꝰ uenio audeat consis¬
re qui uͥ me ꝓcidisse uidit. int̃rog¬
ri me ussit qͥd uellẽ. ⁊ qͥd rogarẽs
⁊ ego respondi. audisse me de uess
sua ⁊ margarita. ⁊ uenissẽ. Et si
eam dignaret᷑ p̃stare ẽẽ mͥ filiam
quã uehemĩter diligerẽ. cui hans
uestẽ atq margaritã quererẽ. ¶
int̃ hanc prostratꝰ faciem fleo plus¬
rimũ ⁊ noctib ac dieb gemiscer
rogo. uti audire dignaret᷑ p̃cẽ mo¬
ã. Post q̃ qr honꝰ iuuenis ⁊ meliue
illo nichil est. ait mͥ. N osti hane ues¬
rogas uti eã filie tue concedamꝰ
& ego respondi illi. Dñe audiui
ueste uti ⁊ hac margarita ornan

Expanded text:
estem inaestimabilis pretii, quam si quis ab eo posset mereri, super humanas diuitias et salutem et diues et saluus futurus esset. ad hunc ergo his auditis profectus sum. Ad quem cum per multas et longas et difficiles uias uenissem, uidens eum statim procidi. adest enim tam pulcher iuuenis, ut antconspectum eius nemo audeat consistere. qui ubi procidisse me uidit, interrogare me iussit, quid uellem et quid rogarem. et ego respondi audisse me de ueste sua et margarita et uenisse et, si eam mihi dignaretur praestare, esse mihi filiam, quam uehementer diligerem, cui hanc uestem atque margaritam quaererem. et inter haec prostratus in faciem fleo plurimum et noctibus ac diebus gemescens rogo, uti audire dignaretur precem meam. , Post quae, quia bonus iuuenis et melius illo nihil est, ait mihi : \'nosti hanc uesrogas, uti eam filiae tuae concedam?\' et ego respondi illi: \'domine, auditu ueste uti et hac margarita ornari\'.
Abbreviated transcription (Latin):
stentib. Uideo te sollicitũ ⁊ bonũ
patrẽ ẽẽ. ⁊ hanc uestẽ ⁊ hanc marga¬
fitã ad filiã tuã desid̾are. S ut ma-¬
gis desideres. ostendo tͥ quid ad huc
s̃ uestis atꝙ margarita bomi habe
qͣi usu attitur. ñ sorde afficit᷑. ñ inscĩ¬
dit᷑. ñ dãpno amittit᷑. s sẽꝑ talis ẽ¬
tutis eiꝰ ẽ ut siqͥs eam induit᷑. ñ egro¬
tet. ñ senescat. ñ moriat᷑. nichil oĩ¬
no inse hab. qd̾ sit innoxiũ corꝑi
S utenti eã. nichil accedat qͥd̃¬
U aut mortẽ afferat. aut ecatẽ
demuret. aut ĩpediat sanitati. Qd̃
uͥ audiui filia ex animari magis
desid̾io margarite ⁊ uestis istiꝰ cepi
Et sic ꝓstratꝰ iacebã in deficienti fletu
⁊ intenta or̃one. iuuenẽ p̃cari cepi
dicens. dñe sc̃e miserere p̃ci mee ⁊
miserere sollicttudini ⁊ iute mee.
Sieiũ hanc uestẽ mͥ ⁊ margaritã
ũ ꝯcedis. miser futurꝰ sũ filiã meã
liuentẽ ꝑditurꝰ sũ. Ego ꝓpt̃ hanc

Expanded text:
citum et bonum patrem esse, et hanc vestem atque hanc margaritam ad filiam tuam desiderare: sed ut magis desideres, ostendo tibi quid adhuc haec vestis atque margarita boni habeanon usu atteritur, non sorde inficitur, non vi scinditur, non damno amittitur: sed semper talis virtus est, ut si quis eam induerit, non aegrotet, non senescat, non moriatur. Nihil omnino in se habet, quod sit noxium corpori: sed utenti ea nihil accidit, quod aut mortem afferat, aut aetatem demutet, aut impediat sanitatem. Quod ubi audivi, filia, exanimari magis desiderio margaritae et vestis istius coepi: et sicut prostratus jacebam, indeficienti fletu et intenta oratione juvenem precari coepi, dicens: Domine sancte, miserere preci meae, et miserere sollicitudini et vitae meae. si enim hanc uestem mihi et margaritam non concedis, miser futurus sum: filiam meam uiuentem perditurus sum. ego propter hanc
Abbreviated transcription (Latin):
sacͥs liti̾s ⁊ monasticis erudieba
disciplinis. Crescente uͦ etate grs
corꝑe castꝰ. m̃te deuotꝰ. asfabilis
loquio. amabilis aspectu. ꝓuide
longanimitate assiduus. patient
robustꝰ. humilitate mansuetꝰ. kar¬
tate sollicitꝰ. Et ita eñ decor sapio

Expanded text:
sacris litteris et monasticis erudiebatur disciplinis. Crescente vero aetate ecorpore castus, mente devotus, affabilis conloquio, amabilis aspectu, prudenlonganimitate largus, pacientia robustus, humilitate mansuetus, caritate sollicitus, et ita in eum o
Abbreviated transcription (Latin):
pelle impende ñ possũ eã tͥ negare
s scire debes ꝓpositũ ⁊ uoluntatẽ mcã
Uestis quã ego dedo talis ẽ. ut siqͥs
uoluerit uestẽ colorata ⁊ serica ⁊ au¬
rata uti. uestẽ meã caꝑe ñpossit. S il¬
li dabo eã que contenta sit ñ serico
habitu. s natiuis colorib. ⁊ insũptu¬
oso dextu uestiri. Ita ut ꝓpt̃ consue¬
tudinẽ purpurã ꝑ angustas uestes
habeat. ñ etiã purpura ip̃a diffun-¬
dit᷑ in ueste. Margaritã uͦ quã a

Expanded text:
um eam tibi negare, sed scire debes propositum et uoluntatem meam. uestis, quam ego dedero, talis est, ut, si quis uoluerit ueste alia colorata et serica et aurata uti, hanc uestem meam capere non possit. sed illi dabo eam, quae contenta sit serio habitu et natiuis coloribus et insumptuoso textu uestiri, ita ut propter consuetudinem purpuram perangustam uestis habeat, non etiam purpura ipsa diffundatur in ues
Abbreviated transcription (Latin):
duos uena̾biles uiros illiꝰ ꝓuincie
in qua uir dĩ furseus notꝰ erat.¬
ħ uidens qͣi abisse credebat. Hos
p̃sules cunctors memoria usq ad
nr̃a tẽꝑa celebratos ꝓpus ad se ac¬
cedentes uidit. Ac familiarit̃ ꝓpͥa
dicentes nomina qui uocabantur¬
beonanus ⁊ meldanus eloqͥ ẽ eo¬

Expanded text:
erabiles viros illius provinciae, in qua vir Domini Furseus haec videns quasi obisse credibatur, praesules cunctorum memoria usque ad nostra tempora clebratos, propius ad se accedentes ac familiariter propria edicentes nomina, qui Beoanus et Meldanus vo
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Otiosos sermones sepe ꝓtu¬
cipalia ꝓtuleris crimina ꝓpt̃ mi¬
dixit. Nisi remiseritis hominib
peccata eoꝵ. nec pat̃ ur̃ celestis
dimittet uob̾ pecc̃a ux̃a. Sẽs an

Expanded text:
 Otiosos sermones saepe protucipalia protuleris crimina, propter miest: Nisi remiseritis hominibus peccata eorum, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra
Abbreviated transcription (Latin):
iũ uno incipiente. Ibunt scĩ de
uirtute in uirtutẽ. uidebit᷑ d̾s deors
insyon. Eratꝙ incarmine. eleuatio:
⁊ ad finem posit̾o. Aaudiebat quoq
aliud qͣi ignotũ canticũ multors mĩ¬
liũ angłoꝵs unde pauca u̾ba uix po¬
tãt intelligere. Exiert̃ aũ obuiam

Expanded text:
, uno incipiente: Ibunt sancti de virtute in virtutem: videbitur Deus deorum in Sion . Eratque in carmine elevatio, et ad finem positio. Audiebat quoque aliud quasi ignotum canticum multorum millium angelorum, unde pauca vix poterat intelligere. Exierunt autem obviam
Abbreviated transcription (Latin):
uuoe ad pat̾nã suggerentib cõ¬
anũ initente ꝑrexit haut longe
pomo uesꝑtinalẽ ex orsus psalmo¬
am. Orationiꝙ intentꝰ tenebris
bito circundatꝰ stetit. Nec enum
des mou̾e infirmatꝰ ualebat s qͣi
mortuus ad ꝓximã deportatꝰ ẽ
sam. C eũ se tenebrarũ caligine

Expanded text:
ggerentibus, commanum innitente, perrexit hac haud longe a domo, vespertinalem exorsus psalmodiam, oratione intentus, tenebris subito circumdatus restetit. Nec enim pedes movere infirmatus valebat, sed quasi iam mortuus ad proximam deportatus est casam. Et cum se tenebrarum cal
Abbreviated transcription (Latin):
tesq relinquens. sacre scͥpture st¬
diis aliquõd uacabat annifha
sufficienter instructꝰ monastiũ in
quodã ꝯstruxit loco. Ubiq una¬
ꝙ religiosis confluentib u̾iris
liquos ⁊̃ p̃arentũ pia sollicitudin¬
e uocare curauit. Hac ex causa dĩ
pat̾am parentesꝙ uisitare. ꝓꝑ arei
⁊ int̃ illos sacͥ uerbi semma sp̃ab¬

Expanded text:
ntesque relinquens, sacrae scripturae stadiis aliquot vacabat annis, ac sufficienter instructus, monasterium in quodam construxit loco, ubi undique religiosis confluentibus viris, aliquos etiam parentum pia sollicitudine evocare curavit. Hac ex causa dum patriam parentesque visitare properaret et inter illos sacri verbi semina sp
Abbreviated transcription (Latin):
buero. Sufficit mͥ lana ouis meẽ.
sufficit mͥ color quẽ natura attu¬
lit. sufficit mͥ textꝰ insũptuosus.
Ceterũ uestẽ illã desid̾o q̃ dicit᷑ non
absumi. ñ atteri. non scindi. At uͦ si
tͥ margarita offert᷑. aut suspenden¬
da collo. aut digito coaptanda. dices
ita. Non mͥ inpedim̃to sint iste inu¬
tiles ⁊ sordide margarite: s expecto
pondit se credidit. ꝓpter quã mͥ signi¬
ficauit se ⁊̃ mori uelle. Hanc expecto.
hanc desid̾o. q̃ mͥ p̃stabit salutẽ ⁊ et̃ni¬
tatẽ. Ergo filia subueni sollicitudimi
mee. ⁊ hanc epłam meã sẽꝑ lege. ⁊
huic uesti hac margarite te reserua
⁊ ip̃a tu mͥ nullũ int̾rogans. q̃ualib¬
ui potes littis rescͥbe. utrũ uesti huic
⁊ margarite te reserues. ut sciã quid
iuuem illi respondeã. Et ut sullã de¬
sid̾as. si expectas letus possũ ad te re-
sit ⁊ qͥd uelit ⁊ qͥd ꝓmittat ⁊ qͥd po
indicabo. Interĩ tibi hẏmnũ mati¬

Expanded text:
buero. sufficit mihi lana ouis meae, buero. sufficit mihi lana ouis meae, sufficit mihi color, quem natura attulit, sufficit mihi textus insumptuosus. ceterum uestem illam desidero, quae dicitur non absumi, non atteri, non scindi\'. at uero, si tibi margarita offeratur aut suspendenda collo aut digito coaptanda, dices ita: \'non mihi impedimento sint istae inutiles et sordidae margaritae; expecto pondit sibi, credidit —, propter quam mihi significauit se etiam mori uelle. hanc exspecto, hanc desidero, quae mihi praestabit salutem et aeternitatem\'. Ero, filia, subueni sollicitudini meae et hanc epistolam meam semper lege et huic te uesti et margaritae reserua. et ipsa tu mihi nullum interrogans, qualibus potes, litteris rescribe, utrum te uesti huic et margaritae reserues, ut sciam, quid iuueni illi respondeam, et ut, si illam desideras, si expectas, laetus possim ad te redisit et quid uelit et quid promittat et quid possit, indicabo. interim tibi hymnum matu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ incõꝑabilis ⁊ celestis ñ dignat᷑ ibi
ẽẽ ubi alie sunt. Non enĩ reb meis
couuenit cũ reb hoĩs. qr qͥ ueste mea
bre exardescit. ñ uuln̾e̾ patet. ñ anns
demutat᷑. ñ morte dissoluit᷑. eqͣlis. e
t̃nus. Ego tam̃ hanc uestẽ ⁊ hauc
margaritã meã petenti tͥ dabo. ut
eã filie tue ꝑferas. S pͥus scire debes
sericas ⁊ auratas ⁊ infectas habere
uocẽ filia letatur ex surgo ⁊ secre O¬
tũ habens hanc ad te ẽpłam feci.
rogans te ꝑ multas lacͥmas meas ut
te huic uesti ⁊ margarite reserues. ne¬
me miserũ senem tali dãpno duo
facias. si hauc uestẽ ⁊ hanc marga¬
ritã ñ habueris. Testor aũ tͥfilia dm̃
atq hac ueste p̾ciosius est. ⁊ tuis
iuris ẽ ut hanc habeas. Tu mͦ q̃n
tͥ uestis alia offerat᷑. uel infecta. ł
serica. ł de aurata dicito ei qui tͥ off̾e
Ego uestẽ altãm expecto ꝓpt̃ ꝗͣ¬
pat m̃s a me tã diuꝑegͥnat᷑. quã mͥ
querit. quã ñ possũ hab̾e sihanc ha¬

Expanded text:
 nec dignatur ibi esse ubi aliae sunt. Non enim rebus meis convenit cum rebus hominis: quia qui veste mea bre exardescit, non vulneri patet, non annis demutatur, non morte dissolvitur; aequalis eego tamen hanc uestem et hanc margaritam meam petenti tibi dabo, ut eam filiae tuae perferas. sed prius scire debes, sericas et auratas et infectas habere uocem, filia, laetus exsurgo et secretum habens hanc ad te epistolam feci, rogans te per multas lacrimas meas, ut te huic uesti et margaritae reserues neque miserum senem tali damno tuo facias, si hanc uestem et hanc margaritam non habueris. testor autem tibi, filiatque hac ueste pretiosius est et tui iuris est, ut hanc habeas. tu modo, quando tibi uestis alia offeratur uel infecta uel serica uel deaurata, dicito ei, qui tibi offert: \'ego uestem alteram exspecto, pater meus a me tam diu peregrinatur, quam mihi quaerit, quam non possum habere, si hanc ha
Abbreviated transcription (Latin):
tidiana ꝑcenseat. Qͥ dũ suꝑstis fu¬
it in secło. aut scͥpsit eccłiastice fi¬
dei docum̃ta. aut pugnando calca¬
uit heretica crimina. aut petenti
tͥbuit miracłor suffragia. Que
uolente dño. usꝙ in hodierna die
eius or̃onib ꝑseuerant. S mea lin¬

Expanded text:
tidiana percenseat. Qui dum superstis futidiana percenseat. Qui dum superstis fuit in saeculo aut scripsit ecclesiasticae fidei documenta, aut pugnando calcavit haeretica crimina, aut petenti tribuit miraculorum suffragia: quae volente domino usque in hodiernum diem eius orationibus perseverant. 53
Abbreviated transcription (Latin):
illas amasse cognoscit᷑. cũ ꝑ ip̃m lumi¬
ni ꝑpetuo. transferunt᷑. Qͥs uͦ abun¬
dantiã rigantis ingenii contendat
euoluere. aut eiꝰ uerba uerbis uale¬
ał exequare. qualit ille indiuise
tͥnitatis libros stilo tumenti com¬
posuit. aut scͥptura dauitici carmi¬
nis sermone coturnato ꝑsingla re¬
serauit: Quã fuit in dissertõne
ꝓuidus. in tractatu ꝓfũdꝰ ꝑ litta̾tu¬
rũ eloquens. ꝑ uirtutẽ. mirabilis.
in cõplexionib multiplex. in reso¬
lutione subtilis. astutꝰ uixta ꝓpħam
ut serpens. colũbe simplicis grãm
ñ amittens. Conditi sal ingenii. fõs
loquendi. thesaursisscientie. lux doc¬
tͥne. defensor eccłie. hostiũ ꝓpugna¬
tor. Cuiꝰ dicta qui legi̾t. ñ eredet᷑ di¬
ce̾. s tonare. Hoc fuit ultra homines
saꝑe. tã cautẽ de religione censere.
S qͥ uult ip̃m agnoscere eiꝰ exilia
memoret: mĩta respiciat. uolumi¬
na relegat. dicta ꝑpendat. signa co-¬

Expanded text:
illas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumiillas amasse cognoscitur, cum per ipsum lumini perpetuo transferuntur. Quis vero abundantiam rigantis ingenii contendat evolvere, aut eius verba verbis valeat exaequare? Qualiter ille indivisae trinitatis libros stilo tumente contexuit, aut scripturam Davitici carminis sermone coturnato per singula reseravit? 51 Quam fuit in dissertione providus, in tractatu profundus, per litteraturam eloquens, per virtutem mirabilis, in complexionibus multiplex, in resolutione subtilis, astutus iuxta prophetam ut serpens, columbae simplicis gratiam non amittens, conditi sal ingenii, fons loquendi, thesaurus scientiae, lux doctrinae, defensor ecclesiae, hostium propugnator. Cuius dicta qui legerit non credit dicere sed tonare. Hoc fuit ultra homines sapere tam caute de religione censere. 52 Sed qui vult ipsum agnoscere eius exilia memoret, merita respiciat, volumina relegat, dicta perpendat, signa co