comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in illa comiserint ueniam sibi hono¬
ris deinceps nouerint denegari. tẽ
g.non commurei sacris altaribus
qui nescit sacris obedire canonibus.
ctimus ut qui sacris obedire canonibus¬
nescit: nec sacris ministrare uł coĩonẽ
capere sit dignus altaribus. Itemerẽ.
nunc ꝓlatas regłas tenere statuimus.
tatem et instatuta suorum decessorum
cessoribus desidant mandata seruari. deceꝰ¬
soris sui proculdubio uoluntatem et sta
num sumus effecti:ut quod patres nr̃i sire
inscĩs canonibus siue inmundanis affixe¬
re legibus excedere minime debeamus.
contra eorum quippe saluberrima agimꝰ
instituta: siquod ipsi diumo statuerunt
ergo primam sedem statuta concilidr
preomnib seruare oportet siꝓstatu õiũ
eccłarum nec ẽẽ ẽ illam inpigro uigila¬
nesciunt sacris obedire canonibus alta¬
rib ministrare ñdebent: patet quod ceͣ
statuta scõrum canonum uł quib statꝰ
pͥuilegia abapłico concedi ñ debent.
is ita respondetur sacroscã romana ecđa

Expanded text:
illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari. C. . Non communicet sacris altaribus qui nescit sacris obedire canonibus. cimus, ut qui sacris nescit obedire canonibus nec sacris administrare, nec communionem capere sit dignus altaribus. C. nunc prolatas regulas teneri statuimus. tatem et statuta suorum decessorum cessoribus desiderat mandata servari decessoris sui procul dubio voluntatem et statnum sumus effecti, ut quod Patres nostri sive in sanctis canonibus sive in mundanis affixere legibus excedere minime debeamus. Contra eorum quippe saluberrima agimus instituta, si quod ipsi divino statuerunt ergo primam sedem statuta conciliorum prae omnibus servare oportet, et si pro statu omnium ecclesiarum necesse est illam impigro vigilanesciunt sacris obedire canonibus, altaribus ministrare non debent; patet, quod contra statuta sanctorum canonum, quibus status privilegia ab Apostolico concedi non debent. § 1. His ita respondetur: Sacrosancta Romana ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
sistat. uel aliis imitandi contagia dira
non prebeat. Egeat ergo ep̃alibus sub
sidus sibim⁊ alium depensatis quȩ sa¬
cram insuo gremio collocata fuso crude¬
liter maculat sanguine dignitatẽ. Que
inutroq hac est ultione plectenda siue ĩ
stinctu domestico seu furiis incitata. hoc
comittit ex terius. prebeat ergo ur̃a di
ut uicissim prout qualitas rerum causa¬
ingratus nec cum deuitamus ⁊azania
dominica uideamur preterire frumta¬

Expanded text:
sistat, vel aliis imitandi contagia dira sistat, vel aliis imitandi contagia dira non praebeat. Egeat ergo esidiis sibimet aliunde depensis, quae sacram in suo gremio collatam fuso crudeliter macularat sanguine dignitatem; quia in utroque hac est ultione plectenda, sive scilicet instinctu domestico, seu furiis incitata, nefas hoc committit exterius. Praebeat ergo dilectio ut vicissim prout qualitas rerum, causaingratis; ne cum devitamus zizania, dominica videamur praeterire frum
Abbreviated transcription (Latin):
rito prestiter̃ ¶Teneraliter uelutidũ
ciuitati ep̃alis cdignitas ꝑpetuo subtrahi¬
tur que suos ep̃os interimere consueuit.
geminata pontificum orrendicͥminis
atrocitate confudit ut diuꝯstitutio no¬
stre delabationis hesitaret. dum⁊ inge¬
rere quemquã parricidalibus exempli
detestaremur antistitem. ⁊ecclam ut¬
cumq destitutam. nonusq adeo iidi¬
caremus relinquendam.qua ꝓpt̃ iam
uelut usum consuetudinemq sacrilegã
declinantes: eatenus religioni duximu
ꝯsulendum. ut parrochie uice abextͥn¬
secus positis sacerdotibus gubernetur.
que ibidem commanentes ferro didid̃
legitur accidisse. quȩ bellorum continu¬
is diuersisq incursionib affligunt᷑ ut
aliqua reperta sit ciuitas que presules
sanetur antistitum: atq: ita saltem fu¬
roris tantimateria subtrahatur. Si in
quam hec possit a cerbitas ꝑpetrari. cõ¬
sistens ibidem ꝑsona defuerit. eoq mõ
uł illa ciuitas dum inquos deseuiat ñ
habebit abhuiusmodi temeritate de¬

Expanded text:
t. Gratian. Generaliter, veluti dum civitati episcopalis dignitas perpetuo subtrahitur, quae suos episcopos interimere consuevit.  caedes geminata pontificum horrendi criminis atrocitate confudit, ut diu constitutio nostrae deliberationis haesitaret, dum et ingerere quempiam parricidalibus exemplis detestaremur antistitem, et ecclesiam utcunque destitutam non usque adeo judicaremus relinquendam. Quapropter jam velut usum consuetudinemque sacrilegam declinantes, eatenus religioni duximus consulendum, ut parochiae vice ab extrinsecus positis sacerdotibus gubernetur, quae ibidem commanentes ferro didicit legitur accidisse, quae bellorum continuis diversisque incursionibus affliguntur haec sit reperta civitas, quae praesules sanetur antistitum, atque ita saltem furoris tanti materia subtrahatur, si in quam haec possit acerbitas perpetrari consistens ibidem persona defuerit, eoque modo vel illa civitas, dum in quos desaeviat non habebit, ab hujusmodi temeritate de
Abbreviated transcription (Latin):
scĩ canones editisunt. Itemurbanus pp̃.¬
Inquibus tomano pontificilic noua
romano pontifici semꝑlicuisse nouas¬
condere leges quod et nos ñsolum ñ nega¬
mus:sietiam ualde affirmamus. Scien¬
dum sumoopere est quia m̃nouas leges
condere potest.Unde euangłiste auꝗd¬

Expanded text:
sancti canones editi sunt. » Itaque sancti canones editi sunt. » Itaque In quibus Romano Pontifici licet novRomano Pontifici semcondere leges. Quod et nos non solum non negamus, sed etiam valde affirmamus. Sed sciendum summopere est quia inde novas leges condere potest, unde sancti
Abbreviated transcription (Latin):
gnãliter utilitatem. nulla comutatiõe
uarientur nec adpriuatum trahant̃
comodum: quȩ adbonums̃ cõe prefixa.
S⁊ manentib terminis quos ꝯstituer̃ pa¬
tres: ne iniuste usurp⁊ alienum.S int᷑
fines propͥos atq legitimos. prout quis¬
q ualuerit in latitudine se ex̃ceat can¬
ꝑiculo. uł diumnas ꝯstitutiones. uł apłi¬
ce sedis decreta temerare quia nos ꝗ po¬
tentissimi sacerdotis amministramus of¬
ficia talis transg̃ssionum culpa respirͣet¬
siincausis dei desides fuerimus inuẽti
ꝗa ne minimus quod timere debemus
qualiter commetur ds̃ negligertie sa¬
qui potiori honore fruitur:⁊ grauiora fa¬
cit iudicia peccatorum sublimitas peccã¬
ascĩs patribus iudicantur. ⁊ a sco spũ in
canones ñnecessitate compulsi silibent̃
uet premissum ẽ.aliquid aut proterue
agunt. aut loqui presumunt. aut facẽ
uolentib sponte ꝯsentiunt. Talis enĩp̃¬
sũptio manifeste unum genus est: blaᷤ¬
phemantium spm scm qm ut iam p̃li

Expanded text:
raliter instituta sunt nulla commutatione varientur, nec ad privatum trahantur commodum quae ad bonum sunt commune praefixa, sed manentibus terminis, quos constituerunt Patres, nemo injuste usurpet alienum, sed intra fines proprios atque legitimos, prout valuerit, in latitudine se exerceat cariculo vel divinas constitutiones, vel apostolicae sedis decreta temerare, quia nos, qui potentissimi sacerdotis administramus officia, talium transgsi in causis Dei desides fuerimus inventi: quia meminimus, quod timere debemus, qualiter comminetur Dominus negligentiae saqui potiori honore perfruitur: et graviora facit vitia peccatorum, sublimitas dignitanctis patribus iudicantur et a spiritu sanccanones non neccessitate compulsi, sed libenter, ut predictum, aliquit aut proter/ve agunt aut loqui presumunt aut facere volentibus sponte consenciunt. Talis enim presumpcio manifeste unum genus est blasp
Abbreviated transcription (Latin):
riuilegia eccłarum et monastiorũ scõ¬
rum patrum auctoritate instituta nł¬
ia possunt improbitate conuelli nul¬
la nouitate mutari.Inquo opere auxi¬
uante xp̃o fideliter exequendo neces¬
se est huius scẽ sedis pontifices ꝓseue¬
rantem exhibere famulatum dispẽ¬
satio enim nobis credita ẽ et ad nost¬
rum reatum tendit si paternarũ regu¬
le sanctionum uobis consentientib uł
negligentib uiolenter. Itemgg̃ aug̃an

Expanded text:
monasteriorum sanctorum patrum auctoritate instituta nulla possunt improbitate convelli, nulla novitate mutari. In quo tempore, auxiliante Christo, fideliter exequendo necesse est huius sancte sedis pontifices perseverantem exhibere famulatum. Dispensatio enim nobis credita est et ad nostrum reatum tendit, si paternarum regule sanctionum nobis consentientibus vel negligentibus violentur. Privilegium n
Abbreviated transcription (Latin):
decreta quedam spãli beneficio indul¬
gere considata tm̃ rationis equitate. ut
quȩ mater iustitie ẽ innullo abea disẽ¬
tire inueniatur ut pruulegia uidelic
q̃obreligionis. uł necessitatis. uł exhibiti
obsequii grãm concedunt᷑ neminẽ rele¬
uando. ita diuitem faciant. ut młtoꝵ
detrimenta ñ circum spiciendo inpau¬
umus ut aliis sit remissio uobis autẽ
tribulatio cuisaera lex copͥncipum cõ¬
cordans ait. Rescripta contrarius elici¬
ta: abomnib iudicib precipimus re¬
futari. nisi forte auquid est quod nõ
ledat alium. et prosit petenti. uł cͥmen

Expanded text:
decreta quaedam speciali beneficio indulgere, considerata tamen rationis aequitate, ut quae mater justitiae est in nullo ab ea dissentire inveniatur, ut privilegia videlicet, quae ob religionis, vel necessitatis, vel exhibiti obsequii gratiam conceduntur, neminem relevando ita divitem faciant, ut, multorum detrimenta non circumspiciendo. in pauumus, ut aliis sit remissio, vobis autem tribulatio. Cui sacra lex principum concordans ait: Rescripta contra jus elicita ab omnibus judicibus praecipimus refutari, nisi forte aliquid est, quod non laed
Abbreviated transcription (Latin):
sis decimas ex integro sibi uendicare
ualent. nisi forte summa necessitate
ep̃i cogantur adquartam suam accipi¬
iendam. et illi suꝑ.habundare monstrẽt᷑.
sequentibus derogari ñ possunt aucto¬
ritate anacleti probatur qui scribens oĩ¬
b epĩs et reliquis xp̃ianis sacerdotibus
riuilegus eccłarum et sacerdo deber¬
tum intemerata et iniuolata cunctis
decreiumus manere temporibus le¬
ges eccłe aplica auctoritate firmamus

Expanded text:
sis decimas sibi ex integro vendicare valent, nisi forte summa necessitate episcopi cogantur ad quartam suam accipiendam, et illi superabundare monstrentur.sequentibus derogari non possit auctoritate Anacleti probatur, qui, scribens omnibus Episcopis et reliquis Christi sacerdotibus,Privilegia ecclesiarum et sacerdotum intemerata et inviolata cunctis decernimus manere temporibus. Leges ecclesiae apostolica auctoritate firmamus,
Abbreviated transcription (Latin):
uł eius apłi ⁊ eos sequentes scĩpatres sen¬
tentialiter aliquid diffimier̃. ibi ñ nouã
legem romanus pontifex dare s potuis
quod p̃dicatum ẽ usq ad animam⁊ sã¬
guinem ꝯfirmare debet. Sienm quod
sit niterẽtur et ñsentertiam dare. s ma¬
gis errare ꝯuincerentur: s hoc procul sit
abeis qui semꝑ domm eccłam ꝯtra bu¬
porum insidias optime custodierunt:
ontra statuta patrum con dere ñuali.¬
cedere aliquid uł mutare. nec huius ꝗͥẽ
secdis pot̃ auctoritas ap̃ nos erum in co¬
uulsis radicibus uiuit antiquitas cui
decreta patrum sancxere reuerentiam

Expanded text:
us Apostoli, et eos sequentes sancti Patres sententialiter aliquid definierunt, ibi non novam legem Romanus Pontifex dare, sed potius quod praedicatum est usque ad animam et sanguinem confirmare debet. Si enim quod sit! niteretur, non sententiam dare, sed magis errare convinceretur. Sed hoc procul sit ab eis, qui semper Domini ecclesiam contra luporum insidias optime custodierunt. ontra statuta Patrum concedere aliquid, vel mutare, nec hujus quidem sedis potest auctoritas. Apud nos enim in convulsis radicibus vivit antiquitas, cui decreta Patrum sanxere reverentiam
Abbreviated transcription (Latin):
qui diemiudicii incorde meo.Eritoi¬
te uõ uocati quod sicut tres ꝑsonas in
trinitate. itaquoq tres asserunt deos
ẽẽ c̃ẽ illud quod scͥptumẽ. audi isrł do¬
minus leus tuus unus est. Sunt et a
alie hereses sine auctore et sine nõib
ex quibus alie trinum putant ẽt̃ de¬
um. Alie xp̃i diumitatem passibilẽ
dicunt. Alie xp̃i depatre natuutatis
intempore initium temporis clant.
lie lbationem hominum ap̃inferoᷤ
lie animam imaginem dei negant.
lie animas conuerti indemones et in
quocumq animalia existimant.
ue demundi statu dissentiunt. Nue ĩ¬
numerabiles mundos opinantlir. Nue
aquam deo coeternam faciunt.Nue
nudis pedibus ambulant.Iue cum
hominib ñmanducant. Hee sunt he¬
reses aduersus catholicam fidem exorte
et ab apłis et ascĩs patribus uel concilu
predampnate.Que dum inse multis
erroribus diuise inuicem sibi dissentiunt
communi tamen nomine aduersus ecclã
dei conspirant.Sed et quicumq aliter
scripturam scãm intelligit: quam sensuᷤ

Expanded text:
quentis: Dies judicii in corde meo . Tritoitae vero vocati, quod sicut tres personas in Trinitate, ita quoque tres astruunt deos esse, contra illud quod scriptum est: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est. Sunt et aalie hereses sine auctore et sine nominibus. Ex quibus alie triformem putant esse deum, alie Christi divinitatem passibilem dicunt, alie Christi de patre nativitati initium temporis dant, alie liberationem hominum apud inferos alie animam imaginem dei negantes, alie animas converti in demones et in quecunque animalia existimant, alie de mundi statu dissentiunt, alie innumerabiles mundos opinantur, alie aquam deo coeternam faciunt, alie nudis pedibus ambulant, alie cum hominibus non manducant. He sunt hereses adversus catholicam fidem exorte et ab apostolis et sanctis patribus vel conciliis condemnate, que dum in se multis erroribus divise invicem dissentiunt sibi, communi tamen nomine adversus ecclesiam Dei conspirant.Scripturam sacram intelligit quam sensus
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritate. Quecumq ergo de deci¬
mis uł quibus lib⁊ eccłasticis negotiis ⁊¬
sacris canonib diffiniuntur: intelligẽ¬
da sunt necessario ẜuarinisi auctoritas
romane eccłe aliter fieri mandauerit ut
pmiserit. Cumergo aliqua pruulegia ab
apłico aliquibus conceduntur: et si cont̃
gnãlem legem aliquid sonare uideantur
non tm̃ contra ipsam aliquid ꝯcecłe in¬
telliguntur. cum ip̃ius legis auctoritate
pͥuilegia singiorum penes matrimom¬
nium eccłarum refuentur. Neq enĩ pͥui¬
legia aliquib xederentur. sip̃ter gnalẽ
legem nulli aliquid sp̃ale induigeretur
pͥuilegia namq: dicuntur quasi priua¬
ta legia eo quod priuatam legem singłis
gnẽnt: quam distinctionem gg innuens
ait. Si hoc neq consuetudine neq gnãli
neq priuilegio uendicas. restat teusur¬
passe quod fecisti. Item ier̃ inexpositi¬

Expanded text:
auctoritate. Quaecunque ergo de decimis vel quibuslibet ecclesiasticis negotiis sacris canonibus diffiniuntur, intelligenda sunt necessario servari, nisi auctoritas Romanae ecclesiae aliter fieri mandaverit vel permiserit. Quum ergo aliqua privilegia ab Apostolico aliquibus conceduntur, etsi contra generalem legem aliquid sonare videantur, non tamen contra ipsam aliquid concedere intelliguntur, quum ipsius legis auctoritate privilegia singulorum penes matrem omnium ecclesiarum reserventur. Neque enim privilegia aliquibus concederentur, si praeter generalem legem nulli aliquid speciale indulgeretur. Privilegia namque dicuntur tanquam privata legia, eo quod privatam legem singulis generent. Quam diffinitionem Gregorius innuens ait: Si hoc neque consuetudine generali neque privilegio vendicas, restat te usurpasse quod fecisti. § 3. Item Hi
Abbreviated transcription (Latin):
uimus meq inomnibus presulis tho¬
mum procatholice fidei assertione con¬
scriptum deo ꝓpitio custodire manus
nr̃e aduos professione significauimꝰ
Ut autem nullius deinceps quod absit
suspitionis resideret occasio q̃ illam ali¬
am partem quam memoratus uir illus¬
stris amonuit facere maturaui scił ꝓpͥi
uerbis confessionem fidei quam tenemꝰ
aput dm̃ fiat qui censuram romanoꝵ
stituimus ut ex secrandum anatħa
cumq regum seu ep̃orum ut potẽtũ
dinceps romanorum pontificum de'¬
cretorum censuram inquoquã credi¬
derit uł ꝑmiserit iiolandam. Item
alicui ep̃o contra romanorum ponti¬

Expanded text:
vimus, nosque in omnibus Praesulis tovimus, nosque in omnibus Praesulis tomum pro catholicae fidei assertione conscriptum, Deo propitio, custodire manus nostrae ad vos professione significamus. Ut autem nullius deinceps quod absit! suspicionis resideret occasio, illam etiam aliam partem, quam memoratus vir illustris admonuit, facere maturavi, scilicet propriis verbis confessionem fidei, quam tenemus, apud Deum fiat qui censuram Romanorustituimus, ut exsecrandum anathemquicunque regum, seu episcoporum, vel potentum deinceps Romanorum Pontificum decretorum censuram in quocunque crediderit vel permiserit violandam. C. alicui episcopo contra Romanorum Ponti
Abbreviated transcription (Latin):
sibile est catholica defendit eccła. Et
infra. Iniustum iudicium et diffimtio
iniusta regio metu. uel iussu aiudicibuᷤ
ordinata nonual. nequaquã quod cont᷑
euanglicam uł prophicam.uł aplicam
doctrinam constitutionemue eorum siũ
scõrum patrum actum fuerit stabit:⁊
quod abinfidelibus ut hereticis factum
fuerit omnino cassabitur. Item ormisda
pp̃. Astatutis patrum non deuuiare
et fidei regulam custodire prima sa
rima salus est recte fidei regulamlus ẽ.
deberto regi.Profitetur pelagius pp̃.
thomum sui decessoris semꝑ õia ser
suspitionis scancdalo obsequium confes¬
sionis nr̃e legibus ministremus quibus
nos ⁊̃ subditos ẽẽ sacre scripture precipi¬
denter anobis ut decuit. postulauit qͣti¬
nus uobis aut beate recordationis leo¬
rus.pp̃. thomum anobis ꝑomnia conser¬
uari significare debuissemus: aut ꝓpͥis
uerbis nr̃e confessionem fidĩ. destina¬
re et primam quidẽ petitionis eius pa¬
temq fuit facilior mox ut dixit imple¬

Expanded text:
sibile est, catholica defendit ecclesia. Et infra: § 1. Injustum judicium et diffinitio injusta, regio metu vel jussu a judicibus ordinata non valeat. Nec quidquam quod contra evangelicam, et propheticam, aut apostolicam doctrinam, constitutionemque eorum sive sanctorum Patrum actum fuerit, stabit. Et quod ab infidelibus aut haereticis factum fuerA statutis Patrum non deviare et fidei regulam custodire prima saRima salus est rectæ fidei regulam custodideviare. C. X. Profitetur Pelagius Papa tomum sui decessoris per omnia servsuspicionis scandalo obsequium confessionis nostrae legibus ministremus, quibus nos etiam subditos esse sacrae scripturae praecipidenter a nobis, ut decuit, postulavit, quatenus vobis aut beatae recordationis Leonis Papae tomum a nobis per omnia conservari significare debuissemus, aut propriis verbis nostrae confessionem fidei destinare. Et primam quidem petitionis ejus partem, quia facilior fuit, mox, ut dixit, imple
Abbreviated transcription (Latin):
betur decreto. Quamquã si decretorum
intentionem diligenter aduertamus.
nequaquam contra scõrum canonũ a¬
uctoritatem aliquid ꝯcedere inueniat᷑
Sacrisiquidem canones ita aliquidꝯ
li canones ualent int̃pretari quis c̃redẽ¬
di eos nabent. Vñ inñnulus capłis ꝯcilio¬
rum cum aliquid obẜuandum dcernit̃.¬

Expanded text:
betur decreto. § 2. Quanquam si decretorum betur decreto. § 2. Quanquam si decretorum intentionem diligenter advertamus, nequaquam contra sanctorum canonum auctoritatem aliquid concedere invenietur. Sacri siquidem canones ita aliquid cli canones valent interpretari, qui jus condendi eos habent. Unde in nonnullis capitulis conciliorum, quum aliquid ob
Abbreviated transcription (Latin):
bens.i.tanquam dominus legis addens
moralib ea que dederãt ad ꝑfectionem
umbram figuralium inlucẽ sp̃ualis in¬
telligentie commutans non tanquã scri¬
be eorum qui uttera legis abstricti ñ au¬
debant aliquod addere. uł comutare sic
et summe sedis pontifices canonib ase
siue ab aliis sua auctoritate condinis reue¬
rentiam exhibent ⁊ eis se humiliando ip¬
sos custodiunt. ut aliis obfuandos ex¬
hibeant. ñ nunquam uõ seu iubendo se¬
agendo se decretorum dominos ⁊ c̃redito¬
res ẽẽ ostendunt. In premissis ergo capłi
aliis imponitur necessitas obsequendi
summis uõ pontificib ostenditur ineẽ
auctoritas obseruandi ut adse tradita
obseruando aliis ñ contempnendo de¬¬
ergo primam sedem ut diximus obfua¬
re ea q̃ decernendo mandauit: ñ necessi¬
tate obsequendi si auctoritate imꝑtien¬
di. licet itaq sibi contra gnãlia decreta
specialia prulegia indulgere.⁊specia¬
li beneficio concedere quodgnãli ꝓhi¬

Expanded text:
est tanquam legis dominus, addens moralibus ea, quae deerant ad perfectionem, umbram figuralium in lucem spiritualis intelligentiae commutans, non tanquam scribae eorum, qui litera legis astricti non audebant aliquid addere vel commutare. Sic et summae sedis Pontifices canonibus sive a se sive ab aliis sua auctoritate conditis reverentiam exhibent, et eis se humiliando ipsos custodiunt, ut aliis observandos exhibeant. Nonnunquam vero seu jubendo, seagendo, se decretorum dominos et conditores esse ostendunt. In praemissis ergo capitulis aliis imponitur necessitas obsequendi; summis vero Pontificibus ostenditur inesse auctoritas observandi, ut a se tradita observando aliis non contemnenda deergo primam sedem, ut diximus, observare ea, quae decernendo mandavit, non necessitate obsequendi, sed auctoritate impertiendi. Licet itaque sibi contra generalia decreta specialia privilegia indulgere, et speciali beneficio concedere quod generali prohi
Abbreviated transcription (Latin):
quod nullus iam ueraciter xͥanus igno¬
ret.uniuscunisq sinodi ꝯstitutũ quodu¬
niuersał eccłe probauit assensus: nul¬
lam magis ex sequi sedem precetĩs opõtẽ
quam primam.que et unamquãq sy¬
nodum sua auctoritate confirmauit
⁊ continuata mod̾atione custodit.¬
tem leo p̃p̃. Qui negligenter pascit do¬
minicum gregem sibi cõmendatum
conuincitur summum ñamare pasto
iuinis preceptis et aplicis monitiᷤ rem.¬
incitamur: ut proomnium eccłarum
statu inpigro uigilemus affectu: acsi
aut ap̃sumptionis usurpatione reuoce.¬
mus amonente erum diuine uocis im¬
xp̃i oues. qui xp̃m liligit pascat: ip̃uᷤ
sedis cuiꝑhabundantiam diuine grẽ
presumus reuerentia cohartamur. ut
ꝑicłm desidie quaritũ possumus decli¬
nemus ne professio summi apłi qua se¬
amatorem domini testatus est ñunue¬
natur innobis.quia quinegligent̃ pascł
totiens comendatum dominicum gͣgẽ
ꝯuincitur summum ñ amare pastorẽ :¬

Expanded text:
quod nullus jam veraciter Christianus ignoret, uniuscujusque synodi constitutum, quod universalis ecclesiae probavit assensus, nullam magis exsequi sedem prae ceteris oportere, quam primam, quae et unamquamque synodum sua auctoritate confirmat et continuata moderatione custodit. C. II. Qui negligenter pascit dominicum gregem sibi commendatum convincitur summum non amare pastoivinis praeceptis et apostolicis monitis incitamur, ut pro omnium Ecclesiarum statu impigro vigilemus affectu, ac siaut a praesumptionis usurpatione revocemus. Monente enim dominicae vocis imChristi oves qui Christum diligit pascat, ipsius sedis, cui per abundantiam divinae gratiae praesumus, reverentia cohortamur, ut periculum desidiae, quantum possumus, declinemus, ne professio summi apamatorem Domini esse testatus est, non inveniatur in nobis, quia negligenter pascens toties commendatum Dominicum gregem, convincitur summum non amare pastore
Abbreviated transcription (Latin):
deo luuna prouidentia multos ꝑmituł.¬
cutiamus pigritiam et diinas scripti
qui bene possunt docere
eccła quandam baptismalem eccłam
exꝓprus predus nulli decimas ꝑsolue¬
ret. Accidit itaq ut intra diocesim p̃¬
munite baptismalis eccłe prefatum
monastium alie emptione.alia ado

Expanded text:
deo divina providentia multos excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas qui bene possunt docereesia quandam baptismalem ecclesiex propriis proediis nulli decimas persolveret. Accidit itaque, ut intra dioecesim praemunitae baptismalis ecclesiae praefatum monasterium alia e
Abbreviated transcription (Latin):
baptismalis eccłe auctoritate priui¬
legii decimas sue diocesis ex integro si¬
bi ualeant uendicare. Scdo: an asub¬
sequenti priuilegio monachorum dero¬
getur antiquiorib priuilegiis baptis
tegro cłiciuendicare nonualeant hĩc
fabricis restaurandis. Quarta uõ pau¬
ꝑibus est assignata:decreta uõscõrum
canonum neminem magis quam a¬
płicum. fuari oportet nde gelasius

Expanded text:
e auctoritate privilegii decimas suae dioecesis ex integro sibi valeant vendicare? Secundo, an subsequenti privilegio monachorum derogetur antiquioribus privilegiis baptismtegro clerici vendicare non valeant, hinc , tertia fabricis restaurandis, quarta vero pauperibus est assignata. Decreta vero sanctorum canonum neminem magis quam Apostolicum servare oportet. Unde Gelasius
Abbreviated transcription (Latin):
tatem negantunam in eius ꝑsonam na¬
turam preclicant: heodosiani et gaiar¬
te appellati atheodosiani et gaiano qui
tp̃rib uistiniani principis inalexandri¬
a. ppłi ꝑuersi electione. una die s̃ ordina¬
ti ep̃i. hii errores euticis ⁊ dioscori seq̃n¬
tes calcecdonense concilium respuunt.
excluabus unam inxp̃o naturam asser̃
quam theodosiani ⁊ corruptam agaia¬
nite incorruptam contendunt. N noi¬
te et trionite atheodosianis exortis̃.ex
quibus gnoite abignorantia dicti ꝗa
puersitate aqua exorti sunt. id addicũt
quod xp̃i diumitas ignoret.quȩ s̃ scͥp¬

Expanded text:
tatem negant, et unam in ejus persona natatem negant, et unam in ejus persona naturam praedicant. 67. Theodosiani et Gaianitae appellati, a Theodositemporibus Justiniani principis in Alexandria, populi perversi electione uno die sunt ordinati episcopi. Hi errores Eutychetis et Dioscori sequentes, Chalcedonense concilium respuunt; ex duabus unam in Christo naturam asserunt, quam Theodosiani corruptam, Gaianitae incorruptam contendunt. Gnoitae et Tritoitae a Theodosianis exorti sunt, ex quibus Gnoitae ab ignorantia dicti, quia perversitati a qua exorti sunt, id adjiciunt, quod Christi divinitas ignoret
Abbreviated transcription (Latin):
essere se dedicante quod quarta decima
uina pasca cumiudeis obfuando contẽ¬
dunt. Nam tessara quattuor decadecẽ
significat. Sectages asonmo nucupati
quod uigilias noctis reẜuãt suꝑstitionẽ
ẽẽ dicentes. iura temerari dima: quin
noctem adrequiem tribuit. Pelagiam
apelagio monacho exorti.hn liberum
arbitrium diume grẽ anteponunt di¬
centes sufficere uoluntatem adimplẽ¬
da iussa cliuina. Pestoriani anestorio
ꝯstantinopłitano ep̃o nuncupati qui
beatam uirginem mariam ñdei: s: hoĩs
tantũmõ asseruit genitricem ut aliam ꝑ¬
sonam carnis. aliam faceret deitatis. Nec
unum xp̃m inuerbo dei et carne credit.
s seꝑatim atq se iuincti. alterum filium
dei alterum hominis predicauit. Euti¬
tiam dicti abeutice ꝯstãtinoplitano ab¬
bate. qui xp̃m posthumanam assumpti¬
onem negauit existere deduabus naturiͤ
eorum repꝑitur auctor aquo exortis̃. hni
trium calcedonensium capłorum impu¬

Expanded text:
ecaditae dicti, quod quarta decima luna pascha cum Judaeis observandum contendunt; nam tessara quatuor, deca decem significat. 62. Nyctages a somno nuncupati, quod vigilias noctis respuant, superstitionem esse dicentes jura temerari divina, qui noctem ad requiem tribuit. 63. Pelagiani a Pelagio monacho exorti: hi liberum arbitrium divinae gratiae anteponunt, dicentes sufficere voluntatem ad implenda jussa divina. 64. Nestoriani a Nestorio Constantinopolitano episcopo nuncupati, qui beatam virginem Mariam, non Dei, sed hominis tantummodo asseruit Genitricem, ut aliam personam carnis, aliam faceret Deitatis; neque unum Christum in verbo Dei, et carne credidit, sed separatim, atque sejunctim alterum Filium Dei, alterum hominis praedicavit. 65. Eutychiani dicti ab Eutyche Constantinopolitano abbate, qui Christum post humanam assumptionem negavit existere de duabus naturis, eorum reperitur auctor, a quo exorti sint. Hi trium Chalcedonensium capitulorum impu
Abbreviated transcription (Latin):
añ baptismum ⁊ in baptismo deĩ¬
ceps autem ꝯtinuo reus ẽẽ incipit ñ
solum ꝯseq̃ntium sctiã precitorũ
dierum orarum mom̃torum rede¬
untib omnibusꝗꝗdimissas̃. Idem¬
ueraci confessione recesserit quecor¬
rante peccatorum ablutionem ñsi¬
tamus inquib nobiscum estis. In mł¬
b dictum ẽ quod inmttis erant me¬
betis illic ubiestis. Nobiscum enĩ estĩ
in baptismo insimbolo inceteris do¬
minicis sacramentis in spũ autẽ uni¬
tatis inuinculo pacis ⁊ inipã deniq
catholica eccła nobiscum ñestis. Isti¬
pore cuius habent foris sacram̃tum

Expanded text:
ante baptismum et in baptismo. deinante baptismum et in baptismo. deinceps autem continuo reus esse incipit non solum consequentium sed etiam praeteritorum dierum horarum momentorum, redeuntibus omnibus quae dimissa veraci confessione recesserit; quae corrante, peccatorum ablutionem non siin quibus nobiscum estis; in mubus dictum est: Quoniam in multis erant mebetis illic ubi estis. Nobiscum autem estis in baptismo, in simbolo, in ceteris dominicis sacramentis. In spiritu autem unitatis et in vinculo pacis, in ipsa denique catholica ecclesia nobiscum non estis. Itpore, cuius habent foris sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
s̃ eo ip̃o quod foris sunt. s nichil ĩtẽ
adintegritatem baptismi quanto
peior ioꝰ tradat. Neq enĩ tm̃ intest
int̃malum et peiorem quantũ int̃¬
meritum si adip̃ius baptismi sacra¬
mentum ꝑtin ut foris dariñpos¬
sit.Si hoc ita eẽrit. nec haberi foris pꝰ
ens recedens quisq: a b eccła rursus ad¬
baptrantur aut peccata mullatenꝰ
dmttuntur quia sp̃s .s. discipline
effugiet fictum auit in ip̃o temporiᷤ¬
puncto ꝑium sacramenti dimissaitm̃
ꝑfictionem replicantur. Ut ⁊̃ illud ue¬
rum sit quotquot inxp̃o baptrrati
nam redire dimissa peccata ubi frra
caritas ñ ẽ aꝑtissime dominus ine¬
uangłio doc: inillo seruo aquo dño
dimissum debitum petiuit eo quod
ilie ꝯseruo suo debitum noll dim¬
ittere. Sic ñ impeditur baptismi gͣ¬
tia quo minus omnia peccata diꝰ
dimittuantur animo ꝑseuerat. Sol¬
uitur enĩ hesternus dies ⁊ ꝗcquid sr̃
est soluitur ⁊̃ ip̃a hora momentaq

Expanded text:
sunt eo ipso, quod foris sunt? Sed nihil interest sunt eo ipso, quod foris sunt? Sed nihil interest ad integritatem bappeior id tradat. neque enim tantum interest inter malum et peiorem quantum intmeritum, sed ad ipsius baptismi sacramentum pertinet ut foris dari non possit? si hoc ita esset, nec haberi foris posens recedens quisque ab eccbaptizantur, aut peccata nullatenus dimittuntur, quia spiritus disciplinae effugiet fictum, aut in ipso temporipuncto per vim sacramenti dimissa iterum per fictionem replicantur, ut et illud verum sit: Quotquot in Christo baptizati Nam redire dimissa peccata, ubi fraterna charitas non est, apertissime Dominus in evangelio docet in illo servo, a quo Dominus dimissum debitum petivit, eo quod ille conservo suo debitum nollet dimittere. Sic ntia quominus omnia peccata dimidimittuntur animo perseuerat. soluitur enim hesternus dies et quidquid supra est soluitur, etiam ipsa hora momentumque
Abbreviated transcription (Latin):
quam improbari qñquidẽ ip̃m cara¬
ctere multi et lupi et lupis infigt
cum malus tradit baptismum bono
i.inunitatis uinculo ueraci ꝯuersioe
mitato int̃bonum sacram̃tum qd̾
traditur ⁊ bonum fidelem cui tradit᷑
tradentis malitiam ñ seꝑat. Et cum
illi uericiter addm̃ ꝯuersa peccata
ea dimittit quidatus ẽ oĩb scĩs sibi¬
caritate coherentib siue se nouerint
corpaliter siue ñ nouerĩt. Sumlit̾ cũ
alicuius tenentur peccata abeis te
nentur aquib ille cordis prauitate
disumgitur siue notis corꝑalit̃ siue
ignotis. om̃s mali spũalit abonis se
tem quanto quisq: peioriꝰ habeat¬
⁊ quanto peiori tradat pot̃ tñ tra¬
dere seꝑatus. Sicut potest habere
seꝑatus: s quam ꝑmitiosum habere
tampnitiosem tradere.Ille autem
cui tradit. potest salubrit accipere
si ip̃e ñ seꝑatus acceꝑit urguente
mortis necessitate. Cur heretici foriᷤ
baptizare ñ possunt: an quia peioreᷤᷤ

Expanded text:
quam improbari, quandoquidem ipsum charaquam improbari, quandoquidem ipsum characterem multi et lupi, et lupis infiguntinent. § 3. Quum malus tradit baptismum bono, id est in unitatis vinculo, veraci conversione mutato, inter bonum sacramentum, quod traditur, et bonum fidelem, cui traditur, tradentis malitia non separat, et, quum illi veraciter ad Deum converso peccata ea dimittit, qui datus est omnibuscaritate cohaerentibus, siue se nouerint corporaliter siue non nouerint. similiter cum alicuius tenentunentur a quibus ille cordis pravitate disjungitur, sive notis corporaliter, sive ignotis. Omnes enim mali spiritualitetem, quanto quisque peior id habeat, et quanto peiori tradat. Potest tamen tradere separatus, sicut potest habere separatus: sed quam pernitiose habere, tam pernitiose tcui traditur, potest salubriter accipere, si ipse non separatus acceperit urgente mortis necessitate. § 5. Cur haeretici foris baptizare non possunt? an quia pejores
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃m aliqñusq adsacramenti ꝑcepti¬
onem aliqñ et̃ usq aduite sc̃ĩfica¬
tionem atq: illud primum et boĩs
obaliud uisum ẽ quibusdam ⁊̃ egre¬
cipue beatus ciprianus eminebat
ñ eẽ posse ap̃hereticos uł scismaticos
baptismum xp̃i nͥ quia ñ disting¬
uebãt sacramentum abeffectu uel
usu sacramenti ⁊ quod eius effectu
atq usum inlibatione atq apecca¬
tis et cordis rectitudine ap̃hereti¬
ꝗq̃ illic ñee putabant.S conuertñ¬
tib oculos adinterioris palee mł¬
titudinem cum et hni imip̃a unita¬
te ꝑuersi sunt. et ꝑdite uiuunt ap¬
pareant remissionẽm peccatorum noc
dare posse nec habere.quia ñ maligͥe
si bonis filus dictum est.si cui climi¬
seritis peccata dimittuntur eis ⁊ re
ptismi sacram̃tum satis eluxit pasto¬
rib eccłe catholice ⁊ ouem q̃foris erra¬
bat ⁊ dominisa caracterem foris ac¬
cipiebat uemientem adxp̃iane unita¬
tis salutem aperrore corrigicaracterẽ
tñ dominicum inea cognosci potius

Expanded text:
tum aliquando usque ad sacramenti perceptionem, aliquando et usque ad vitae sanctificationem; atque illud primum et bonis ob aliud visum est quibusdam etiam egrecipue beatus Cyprianus eminebat, non esse posse apud haereticos uel schismaticos baptismum Christi, nisi quia non distinguebatur sacramentum ab effectu uel usu sacramenti; et quia eius effectus atque usus in liberatione a peccatis et cordis rectitudine apud haereti illic non esse putabatur. sed conuertentibus oculos ad interioris paleae multitudinem, cum et hi, qui in ipsa unitate peruersi sunt et perdite uiuunt, appareant remissionem peccatorum nec dare posse nec habere, quia non malignis, sed bonis filiis dictum est: si cui dimiseritis peccata dimittentur ei, si ptismi sacramentum; satis eluxit pastoribus ecclesiae catholicae, et ovem, quae foris errabat et dominicum characterem foris accipiebat, venientem ad Christianae unitatis salutem ab errore corrigi, characterem tamen Dominicum in ea agnosci potius,
Abbreviated transcription (Latin):
stitutione didicimus ut quiapud
heresim intrinitatis noĩe baptrrant̃
cum ad scãm eccłam recdeunt aut a¬
unctione erismatis. aut impositiõe
manus aut sola ꝓfessione fidei adsi¬
num matris eccłe reuocentur. Nñ
arrianos ꝑimpositionem manus
occidens ꝑunctionem uõ scĩ erisma¬
la ꝯfessione recipit quia scmbaptiᷤ¬
ma quod ap̃ hereticos s̃ ꝯsecuti tẽ ĩ
tius uires emendationes recipit cum¬

Expanded text:
stitutione didicimus, ut qui apud haeresim in Trinitatis nomine baptizantur, quum ad sanctam ecclesiam redeunt, aut unctione chrismatis, aut impositione manus, aut sola professione fidei ad sinum matris ecclesiae revocentur. Unde Arianos per impositionem manus occidens, per unctionem vero sancti chrismavera confessione recipit, quia sanctum baptisma, quod sunt apud haereticos consecuti, tunc in eis vires emundation
Abbreviated transcription (Latin):
ait mundi ꝓͣpter baptismum quo a¬
bluti estis s ait ꝓpter uerbum quod
locutus fum uobis isi quia ⁊ inaqua
stus minister computo eumcum pa
ulo cum petro cum iustis computo
iustos ministros quia uõiustimini
poni exorrescunt. Ergo enĩ computo
cum paulo iustum ministrum. Quid
enĩ dicit paulus: ego plantaui apollo
rigauit. s ds̃ incrementum dedit

Expanded text:
is propter baptismum quo abluti estis; sed ait: Propter verbum, quod locutus sum vobis; nisi quia et aquam nister justus, computo illum cum Paulo, cumputo illum cum Petro; cum istis computo justos ministros: quia vere justi minisponi exhorrescunt: ergo computo cum Paulo justum ministrum. Quid enim dicit Paurigavit; sed Deus incrementum dedit.
Abbreviated transcription (Latin):
te illius cap̃ quoq deuota que maritum
acceperit prohibetur adpenitentiam
admitti nisi uł uterq continentiam ꝓ¬
fessus fuerit uł ille cui se iuncxerat deb
questio qua qr̃ anpuelie alteri spon¬
sate possint renuntiare priori condi¬
tionis ⁊ transferre suauota adaliũ.
Dic primum uidendum est an conuigi¬
um sit intereos. Scđo: anpossint ab
inuicem discedere. hos autem coniuge̾
ẽẽ exdiffinitione conuign ⁊ auctori¬
tate multorum facile probatur: sunt
enim nuptie siue matrimonium uiri
mulierisq comunctio indiuiduam uite
ꝯsuetudinem retinens.Inter hos autem
fuit coniunctio quȩ indunduam uite
ꝯsuetudinem exigitũ fuit enimint̃ eos
consensus qui est efficiens causa matri¬
moni iuxta illud ssidori consensus
facit matrimonium.Item ioħs crisosto

Expanded text:
te illius capituli, quo devota, quae maritum te illius capituli, quo devota, quae maritum acceperit, prohibetur ad poenitentiam admitti, nisi vel uterque continentiam professus fuerit, vel ille, cui se junxerat, dequaeritur, an puellae alteri desponsatae possint renunciare priori conditioni, et transferre sua vota ad alium. Hic primum videndum est, an conjugium sit inter eos? Secundo, an possint ab invicem discedere? § 1. Eos autem conjuges esse, et ex definitione conjugii, et auctoritate multorum facile probatur. Sunt enim nuptiae sive matrimonium viri mulierisque conjunctio, individuam vitae consuetudinem retinens. Inter hos autem fuit conjunctio, quae individuam vitae consuetudinem exigebat. Fuit enim inter eos consensus, qui est efficiens causa matrimonii, juxta illud Isidori: Consensus facit matrimonium. Item Joannes Chrysosto
Abbreviated transcription (Latin):
xibus hec penitus recesserit ut iste sit
stea publice nupserint ñ eas ad mitten¬
das eẽ adpenitentiam. censemus nisihii
quibus se iuncxerant demundo recesse¬
rint eis subaudiendum ẽ. Nubentibus
defunguntur cum abeorum concupi¬
scentia ip̃e penitus se alienauerint.Si¬
cut mundus dicitur ei mortuus quẽ
concupiscit. hoc autem sic intelligendũ
eẽ exsubsequenti exemplo.Idem innocen¬
tius. ostendit dicens. Quecumq uiro ui¬
uente Alterinupserit adultera habetũ
nec ei agende penitentie locus concedit᷑
susiunus exhis fuerit defunctus hoc dede
relicta intelligendum ẽ que si uiuente
uiro suo alter nubit adultera ẽ nec ad
penitentiam admittitur. nisi uł pͥmus
scđo nubunt eis moriatur Inutroq: au¬
tem nisi sic intelligeretur ẽẽ contrarius
domino dicente ꝑpropħam. Inquacũq
ora peccator conuersus fuerit ⁊ cet̃. Et cun¬
ctis inter precibus diuine legis inueniretus¬
ẽẽ aduersus probatur illis io auctorita¬

Expanded text:
xibus haec penitus recesserit, ut iste sitxibus haec penitus recesserit, ut iste sitstea publice nupserint, non eas admittendas esse ad poenitentiam censemus, nisi hi, quibus se junxerant de mundo recesserint, eis, subaudiendum est, nubentibus. defunguntur, quum ab eorum concupiscentia ipsae penitus se alienaverint, sicut mundus ei dicitur mortuus, quem n mundo mundi concupiscit. Hoc autem sic intelligendum esse, ex subsequenti exemplo idem Innocentius ostendit, dicens: Quaecunque viro viviro alteri nupserit adultera habeatur, nec ei agendae poenitentiae licentia concedatur, nisi unus ex his fuerit drelicta intelligendum est, quae, si vivente viro suo alteri nubit, adultera est, nec ad poenitentiam admittitur, nisi vel primus secundo nubunt, ei moriatur. In utroque autem, nisi sic intelligeretur, esset contrarius Domino, dicenti per Prophetam: In quacunque hora peccator conversus fuerit. etc. et cunctis interpretibus divinae legis inveniretur adversus. Probatur illud idem auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
riubere nullatenus uetabantur. sic ha¬
bita scđe libatione promissam dõ pu¬
dicitie fidem debent custodire. Nos aut̃
sit absoluta conscientia ⁊ illarum prose
rationem dõ reddat intentio cauendũ¬
est appe quoc Earum moribus actibus q̃
bilis ñ tam deterreri quam ammoneri
habens et cẽt. Q uod autem uouentes
premissis auctoritatib iubentur ad se ĩ¬
uicem discedere quorum uõ coniugia
quo uirgines sacre publice nubentes
illo uiuente cui se iuncxerant promi¬
bentur admitti adpenitentiam ñ ita
intelligendum ẽ. ut aliquo tempore ex¬
cludantur apenitentia que digne pe¬
nitentia agere uoluerint. S⁊ prohibent̃
admitti adpenitentiam q̃ abincesti co¬
pula discedere noluerint post proposi¬
tum namq sacre religionis ñ pot̃ dõ
ꝑpenitentiam reconciliari.quȩ ad ha¬
bitum sue professionis redire neglex ĩt
tunc enim ille cuiiuncxerant ei defun¬
ctus erit Cum abeius abillicitis ample¬

Expanded text:
nubere nullatenus vetabantur, sic hanubere nullatenus vetabantur, sic habita secum deliberatione promissam Deo pudicitiae fidem debent custsit absoluta conscientia, et illarum pro se rationem Deo reddat intentio. VII. Dest quippe, ut de earum moribus actibusque bilis non tam deterreri quam admoneri habens, etc. Gratian. Quod autem voventes praemissis auctoritatibus jubentur ab invicem discedere, quorum vero conjugia quo virgines sacrae publice nubentes, illo vivente, cui se conjunxerant, prohibentur admitti ad poenitentiam, non ita intelligendum est, ut aliquo tempore excludantur a poenitentia quae digne poenitentiam agere voluerint; sed prohibentur admitti ad poenitentiam quae ab incesti copula discedere noluerint. Post propositum namque sacrae religionis non potest Deo per poenitentiam reconciliari quae ad habitum suae professionis redire neglexerit. Tunc enim ille, cui se junxerat, ei defunctus erit, quum ab illius illicitis ample
Abbreviated transcription (Latin):
teras ducunt quaꝓpt̾ ñ possum quidem di¬
cere aproposito meliore lapsas si nupserĩt
feminasi adulteria eẽ ñ conuigia s plane
ñ dubttauerunt dicere lapsus ⁊ rumnas a
castitate sanctione q̃uouetur dõ ad¬
ulterus ẽẽ peiores.Sienim quod nullo
modo dubitandum ẽ adoffensionem xͥ
ꝑtinet cum membrum fidem ñseruat ma¬
rito quanto grauius offenditur cum illi
ipsi ñseruatur fides ineo quod exigit ob¬
iatum quod ñexigat offerendum: cũ a
quisq: ñ reddit quod ñ imꝑio compulsus.
s⁊ consilio comonitus uouit tantomagis
fraudatiuoti augent iniquitatem quan¬
to minus habuerit uouendi necessitatẽ¬
benedictione uelandis suꝑuis late suf¬
ficienterq: p̃iximus. Que siꝓpria uolũ¬
tate professam pristini coniign casti¬
tatem mutabili mente calcauerint ꝑicł
earum intererit quali dm̃ debeant satis¬
factionem placare quia iuxta. apłm
pͥmam fidem irritam feceñ . Si se nꝯ¬

Expanded text:
teras duxerint. Quapropter non possum quidem diteras duxerint. Quapropter non possum quidem dicere a proposito meliore lapsas, si nupserint, feminas adulteria esse, non coniugia, sed plane non dubitauerim dicere lapsus et ruinas a castitate sanctiore, quae uouetur domino, adulteriis esse peiores. si enim, quod nullo modo dubitandum est, ad offensionem Christi pertinet, cum membrum eius fidem non seruat marito, quanto grauius offenditur, cum illi ipsi non seruatur fides in eo quod exigit oblatum, qui non exegerat offerendum ! cum enim quisque non reddit, quod non imperio conpulsus, sed consilio commonitus uouit, tanto magis fraudati uoti auget iniquitatem, quanto minus habuit uouendi necessitatebenedictione velandis superius late sufficienterque praediximus, quae si propria voluntate professam pristini conjugii castitatem mutabili mente calcaverint, periculi ejus intererit, quali Deum debeant satisfactione placare, quia juxta Apostolum primam fidem irritam fecerunt: sic
Abbreviated transcription (Latin):
faciat cinuiuente marito nubit deinde¬
cum prime nuptie melioris sint mĩti
quam secdere apsit ut scãrum uiduarũ
iste sit sponsus ut xp̃s eis uideatur q̃si
scđs maritus. Ipm̃ enim habebant et añ
bant.ñcarnaliter s p̾ũaliter uirum cu¬
i eccła ip̃a cuius membra s̃ coniur est que
fid̃i spei. ⁊ caritatis integritate ñ solum ĩ
uirginib sacris s ⁊̃ incomugatis fidelib¬
tauiuos uni uiro uirginem castam ex hi¬
bere xp̃o.nouit autem ille coniugem urt¬
ginem sine corruptione fetare quam in
ipsa ⁊̃ carne potuit mater sine corruptio¬
ne ꝓcreare.fit autem ꝑhanc minus ꝯsi¬
deratam opinionem quam putant lap¬
sarum a scõꝓposito feminarum sinupse¬
rint eẽ ñ coniugia ñ paruum malum ut
amaritis separentur uxores quasi adul¬
tere sint uxores. ⁊cum uolunt eas seꝑatã
reddere ꝯtinentes faciunt maritos earũ
adulteros urõs cumsiuis uxorib uiuis al¬

Expanded text:
faciat, cui uiuente marito nubit. deindefaciat, cui uiuente marito nubit. deindem primae nuptiae melioris sint meriti quam secundae, absit, ut sanctarum uiduarum iste sit sensus, ut Christus eis uideatur quasi secundus maritus; ipsum enim habebant et antebant, non carnaliter, sed spiritaliter uirum: cui ecclesia ipsa, cuius membra sunt, coniux est, quae fidei, spei, caritatis integritate non in solis uirginibtaui uos uni uiro uirginem castam exhibere Christo. nouit autem ille coniugem uirginem sine corruptione fetare, quem in ipsa etiam carne potuit mater sine corruptione procreare. fit autem per hanc minus consideratam opinionem, qua putant lapsarum a sancto proposito feminarum, si nupserint, non esse coniugia, non paruum malum, ut a maritis separentur uxores, quasi adulterae sint, non uxores; et cum uolunt eas separatas reddere continentiae, faciunt maritos earum adulteros ueros, cum suis uxoribus uiuis al
Abbreviated transcription (Latin):
amplioris scĩtatis propositum nubunt
ñꝗa ñ dampnantur: s ne ineis ipse nu¬
ptie dampnari putarentur. S⁊ cum di¬
priorem fidem irritam fecerunt ut uo¬
luntas quȩ aꝓposito cecidit appareat ẽẽ
dampnanda siue subsequantur nuptie
siue des inte proiñ qui dicunt talium
tur satis acute ac diligent᷑ ꝯsid̾are ꝗd¬
dicant falit ꝗꝓpe eos similitudo ueri¬
tatis. Quia enim xp̃i comugium dicunt᷑
eligere quȩ xp̃iana scĩtate nubunt. Nic̃
argumentãtur quidam dicentes siuiro
suo uiuo quȩ alteri nubit adultera ẽ sic̃
ip̃e dominus ineuangłio diffinutt :u
tem xp̃s cui mors ultra ñ dominabit̃.
que ergo conuigium eius elegãt si
nomininubit adultera est. Qui hoc dict̃
acute quidemmouentur. s parum attẽ¬
dunt hanc argum̃tationẽ quanta rerũ
sequatur absurditas. cum enim lauda¬
biliter ⁊̃ uiuente uiro exeius consensu
rum rationem nulla hoc facere debet ne
ip̃e xp̃s quod sentire nefas est adultium

Expanded text:
amplioris sanctitatis propositum nubunt amplioris sanctitatis propositum nubunt — non quia non damnantur. sed ne in eis ipsae nuptiae damnari putarentur — sed, cum dipriorem fidem inritam fecerunt, ut uoluntatem, quae a proposito cecidit, appareat esse damnatam, siue subsequantur nuptiae siue desint. Proinde qui dicunt talium tur satis acute ac diligenter considerare dicant. Fallit eos quippe similitudo veritatis. Quia enim Christi conjugium dicuntur eligere quae Christiana sanctitate nubunt, hinc argumentantur quidam, dicentes: Si viro suo vivo quae alteri nubit adultera est, sicut ipse Dominuto, cui mors ultra non dominatur, quae coniugium eius elegerat. si homini nubit, adultera est. qui haec dicunt, acute quidem mouentur, sed parum adtendunt hanc argumentationem quanta rerum sequatur absurditas. cum enim laudabiliter etiam uiuente uiro ex eius consensu rum rationem nulla hoc facere debet, ne ipsum Christum, quod sentire nefas est, adulterum