comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uertit. Inde ad flum̃ tamensim ꝓfectus est.
quẽ uno tantũ uado transmeabilẽ fert᷑.
in huiꝰ ulteriore ripa cassouellauno duce
immensa hostiũ multitudo consederat. ri¬
pamq fluminis ac pęne totũ sub aqͣuatũ
acutissimis sudibꝰ p̃struxerat. Cdubi aro¬
manis dep̃hensũ ac uitatũ ẽ. barbari legi¬
onũ impetũ ñ ferentes. sese silius ab didere.
unde crebris eruptionibꝰ romanos grauiter
ac sepe lacerabant. Int̾ea tͥnouantũ firmiꝰ¬
sima ciuitas. cũ andratio duce datisaͣł. ob
sidibꝰ cȩsari sese dedidit. Qͦd exẽplũ secutȩ
urbes aliȩ toͣplures. infȩdꝰ romanoꝵ uene¬
rͣt̃. hisdẽq demonstrantibꝰ cȩsar oppidũ
cassouellauni int̾ duas paliules sitũ obten¬
tu insuꝑ siluarũ munitũ. om̃ibꝰq rebꝰ con-¬
fertissimũ. tande̾ graui pugna cȩpit. Exin
cx̧sar abritannis reu̾sus ingalliã. ptꝰꝗͣ legio¬
nes in hibna misit. repentinis belloꝵ tumul¬

Expanded text:
uertit. inde ad flumen Tamsim profectus, uertit. inde ad flumen Tamsim profectus, quem uno tantum loco uadis transmeabilem ferunt. in huius ulteriore ripa Cassouellauno duce immensa hostium multitudo consederat ripamque fluminis ac paene totum sub aqua uadum acutissimis sudibus praestruxerat. quod ubi a Romanis deprehensum ac uitatum est, barbari legionum impetum non ferentes siluis sese abdidere, unde crebris eruptionibus Romanos grauiter ac saepe lacerabant. interea Trinobantum firmissima ciuitas cum Mandubragio duce datis quadraginta obsidibus Caesari sese dedidit. quod exemplum secutae urbes aliae conplures in foedus Romanorum uenerunt isdemque demonstrantibus Caesar oppidum Cassouellauni inter duas paludes situm, obtentu insuper siluarum munitum omnibusque rebus confertissimum tandem graui pugna cepit. Exim Caesar a Britannis reuersus in Galliam postquam legiones in hiberna misit, repentinis bellorum tumul
Abbreviated transcription (Latin):
⁊utubios obsidione liberat. Sueuos maximã
⁊ ferocissimã gentẽ. quoꝵ centũ pagos.⁊ ppłos
multi ꝓdidere totãq germaniã aduentu
suo terret. Mox ingalliã rescisso ponte con¬
cedit. Inde admorinos uenit. unde inbritan¬
niam ꝓximus. ⁊ breuissimꝰ transitꝰ ẽ Nauibꝰ
cutit᷑ onerariis atq actuariis. Lxxx. pparatiꝰ
in britanniã transuehit᷑. ubi acerba pͥmum
pugna fatigatꝰ. deinde adu̾sa tẽpestate cor¬
reptus. plurimã classis partẽ. ⁊ ñ paruĩ nu¬
merũ militũ. eqͥtũ uero pęne omẽm disꝑdi-¬
dit. Regressus ingalliã legiones in hib̾na
dimisit. ac sexcentas naues utͥusq cõmodi
fieri imꝑatit. Quibꝰ iterũ in bricanniam
pͥmo uere transuectꝰ dũ ipse in hostẽ cã exer¬
citu ꝑgit. naues in anchoris stantes tepestate
correptȩ. uł collisȩ inter se uł arenis illisȩ ac
enus tribunus occisus ẽ. Scđ̾o plio cũ magno
suoꝵ discrimine. uictos britannos in fugã

Expanded text:
Utubios obsidione liberat, Suevos maximam et ferocissimam gentem, quorum esse centum pagos et populos multi prodidere, totamque Germaniam asuo terret; mox in Galliam rescisso ponte concedit. inde ad Morinos uenit, unde in Britanniam proximus et breuissimus transitus est. nauibus circiter onerariis atque actuariis octoginta praeparatis in Britanniam transuehitur. ubi acerba primum pugna fatigatus, deinde, aduersa tempestate correptus plurimam classis partem et non paruum numerum militum, equitum uero paene omnem disperdidit. regressus in Galliam legiones in hiberna dimisit ac sescentas naues utriusque commodi fieri imperauit. quibus iterum in Britanniam primo uere transuectus dum ipse in hostem cum exercitu pergit, naues in anchoris stantes tempestate correptae uel conlisae inter se uel harenis inlisae ac denus tribunus occisus est. secundo proelio cum magno suorum discrimine uictos Britannos in fugam
Abbreviated transcription (Latin):
fuisset euersa. Thyresus respondit. Inuic¬
ta concordia p̾sidio. discordia exitio fuit.
Ed romani tanꝗͣ sibi ac de se dictũ exẽpli
loco accepert᷑. qͥbꝰ qͥppe iã de seditionibus
discordantibꝰ tociꝰ urbis nuntiabat᷑. kar

Expanded text:
fuisset euersa. Thyresus respondifuisset euersa. Thyresus respondit: concordia inuicta, discordia exitio fuit. quod Romani tamquam sibi ac de se dictum exempli loco acceperunt, quippe quibus iam de seditionibus discordantis totius Vrbis nuntiabatur. Car
Abbreviated transcription (Latin):
in urbẽ reu̾tunt᷑. Corꝑa int̾fectoꝵ ad se¬
pulturã oblata. acciꝑe noluert᷑. Nouis¬
sima spe desꝑationis in morte̾ om̃s desti¬
nati. clausã urbẽ ipsi intͦrsũ succender̾t.
cunctiq parit᷑ ferro. ueneno. atq igne
consũpti st̃ͣ. Romani nichil pęnitꝰ exhis
habuere uictis. p̃ter securitate̾ suam.
Neq enĩ eu̾sa numantia. uicisse se ma-¬
gis numantinos. quã euasisse duxerunt.
Unũ numantinũ uictoris catena ñ tenu¬
it. unde tͥumphũ ederet roma ñ uidit.
Aurũ uł argentũ qͦd igni suꝑesse potus¬
set. apud pauꝑes non fuit arma ⁊ uestẽ
ignis absumpsit. lgit᷑ ea tẽpestate cũ hȩc
aput numantiã gesta st̃. aput romã grac¬
choꝵ seditiones agitabantur. Scipio autẽ
cũ deleta numantia cȩteras hispaniȩ gen-¬
tes pace cõponeret. thyresũ quendã cel-¬
thicũ pͥncipẽ cͣsuluit. qua ope res numan¬
tina aut pͥus inuicta durasset. aut post

Expanded text:
in urbem reuertuntur, corpora interfectorum ad sein urbem reuertuntur, corpora interfectorum ad sepulturam oblata accipere noluerunt. nouissima spe desperationis in mortem omnes destinati clausam urbem ipsi introrsum succenderunt cunctique pariter ferro ueneno atque igne consumpti sunt. Romani nihil ex his penitus habuere uictis praeter securitatem suam; neque enim euersa Numantia uicisse se magis Numantinos quam euasisse duxerunt. unum Numantinum uictoris catena non tenuit; unde triumphum dederit, Roma non uidit; aurum uel argentum, quod igni superesse potuisset, apud pauperes non fuit; arma et uestem ignis absumpsit. Igitur ea tempestate, cum haec apud Numantiam gesta sunt, apud Romam Gracchorum seditiones agitabantur. Scipio autem cum deleta Numantia ceteras Hispaniae gentes pace conponeret, Thyresum quendam, Celticum principem, consuluit, qua ope res Numantina aut prius inuicta durasset aut post
Abbreviated transcription (Latin):
dati deditionẽ sui optuler̃t. si tolerabilia
iuberentur. Sepe etiã orantes iustȩ pugnȩ
facultatẽ. ut tanꝗͣ uiris mori liceret. ultiꝰ¬
mo om̃s duabꝰ subito portis eruper̃t. lar¬
ga pͥus potione usi. ñ uini cuiꝰ ferax is locꝰ
non ẽ. s suco tritici ꝑ artẽ confecto. quͣe
sucũ a calefatiendo cęliã uocant. Susci¬
tat᷑ eni ignea illa uis germinis. madefac¬
tȩ frugis. ac deinde siccat᷑. ⁊ post in fari¬
nã recdacta molli suco ammiscetur. quo
ferm̃to sapor austeritatis ⁊ calor ebrie¬
tatis adicitur. Nac gͥ potione post longã
fame̾ recalescentes. bello sese optuler̃t.
Atͦx diu certam̃. ⁊usq ad ꝑiculũ romanoꝵ
fuit. Iterũq romani pugnare adu̾sũ se
numantinos fugiendo ꝓbauissent. nisi
sub scipione pugnauissent. Numantini
int᷑fectis suoꝵ fortissimis. bello cędt̃. Cõ¬
positis tam̃ ordinibꝰ. nec sicut fugienteᷤᷤ.

Expanded text:
dati deditionem sui obtulerunt, si tolerabilia dati deditionem sui obtulerunt, si tolerabilia iuberentur, saepe etiam orantes iustae pugnae facultatem, ut tamquam uiris mori liceret. nltime omnes duabus subito portis eruperunt, larga prius potione usi non uini, cuius ferax is locus non est, sed suco tritici per artem confecto, quem sucum a calefaciendo caeliam uocant. suscitatur enim igne illa uis germinis madefactae frugis ac deinde siccatur et post in farinam redacta molli suco admiscetur , quo fermento sapor austeritatis et ealor ebrietatis adicitur. hac igitur potione post longam famem recalescentes bello sese obtulerunt. atrox din certamen et usque ad periculum Romanorum fuit, iterumque Romani pugnare se aduersum Numantinos fugiendo probauissent, nisi sub Scipione pugnassent. Numantini interfectis suorum fortissimis bello cedunt, conpositis tamen ordinibus nec sicut fugientes
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ltaq scipio insistendũ inopinatis ꝓuenti¬
bus censuit. urbẽ ipsã obsidione c̃clusit. fos¬
sa etiã circu̾dedit. cuiꝰ latitudo pedũ dece̾.
altiudo xͭx. fuit. Ipsum deinde uallũ sudibꝰ
ꝑstructũ crebris turribꝰ cõmunuut. ut si qͦ
ab irrupente hoste in eñ temptaret᷑ irrup¬
tio. ia non quasi obsessor. cũ obsesso. s uer¬
sa uice obsessus cũ obsessore pugnaret. Nu¬
mantia autẽ intumulo sita. haut ꝓcul a
flumine durio tͥa milia passuũ ambitu
muri amplexabat᷑. qͣuis aliqͥ asserãt. eã ⁊ par¬
uo situ ⁊ sine muro fuisse. Unde credibile ẽ
qͥa hoc spatii cura alendoꝵ custodiendoꝵq
peccoꝵ. uł etiã exercendi ruris cõmodo cũ
bello p̃merent᷑ incluserint. ipsi arcẽ par¬
uã natura munitã optinentes. Alioqͥn tan¬
tã paucitatẽ hominũ tã amplũ urbis spa¬
tiũ nͣ munire magis quã ꝓdere uidebat᷑.
lgit᷑ conclusi diu numantini ⁊ fame truci¬

Expanded text:
. itaque Scipio insistendum inopinatis prouentibus censuit, urbem ipsam obsidione conclusit, fossa etiam circumdedit, cuius latitudo pedibus decem, altitudo uiginti fuit. ipsum deinde uallum sudibus praestructum crebris turribus conmuniuit, ut, si qua ab erumpente hoste in eum temptaretur inruptio, iam non quasi obsessor cum obsesso sed uersa uice obsessus cum obsessore pugnaret. Numantia autem in tumulo sita haud procul a flumine Durio tria milia passuum ambitu muri amplexabatur; quamuis aliqui adserant eam et paruo situ et sine muro fuisse: unde credibile est, quia hoc spatii cura alendorum custodiendorumque pecorum uel etiam exercendi ruris commodo cum bello premerentur incluserint, ipsi arcem paruam natura munitam obtinentes; alioquin tantam paucitatem hominum tam amplum urbis spatium non munire magis quam prodere uidebatur. igitur conclusi diu Numantini et fame truci
Abbreviated transcription (Latin):
occisoꝵ. Posthec belgarũ gens. quȩ tercia
pars galliarũ ẽ. adusus cȩsarẽ exarsit. quoꝵ
distributim copia hec fuit. Bellouagi qui
cȩteris num̾o ⁊ uirtute p̃stare iuderent᷑.
habuere lectissima .lx. milia armatoꝵ. suessio¬
tẽꝑis mercatores ad se admiserint. uina cȩt̾aq
uenalia deferre. aqͥbꝰ inducta iocunditas tor po¬
lia. menapi.uiiiii. milia. caleti .xͣ. milia. uelocas¬
milia. condurses. eburones. cerosi. cenomanni.
qͥ uno nomine germani uocant᷑ .xl. milia. ita

Expanded text:
occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia occisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia pars Galliarum est, adversus Caesarem exarsit, quorum distributim copia hceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere lectissima sexaginta milia armatorum; Suessotemporis mercatores ad se admiserint uina ceteraque uenalia deferre, quibus inducta iucunditas torpolia, Menapii nouem milia, Caleti decem milia, Velocasmilia; Condurses Eborones Caerosi Caemani, qui uno nomine Germani uocantur, quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsar ariobistũ rege̾ excitantẽ inuehente̾q se¬
cũ incredibiles germanoꝵ copias. qͥbꝰ nuꝑ uni¬
u̾sos galliarũ ppłos se subegisse iactabat. ap̃
sequanos uicit. Cũ dui exercitꝰ cȩsaris germa¬
noꝵ multitudine ⁊ uirtute ꝑtͣritꝰ. pugnam
detrectasset. ariobistꝰ ingermaniã arrepta
nauicula rhenũ transuectꝰ effugit. Uxores eiꝰ
ariobisti. arudes. marcomanni striboci. uan¬
giones. nemetes. edisses. ⁊ sueui. Pugna ma¬
xime grauis ex phalange germanoꝵ fuit. ꝗͣ
coacto in unũ agmine. scutisq supra obdue¬
ta capita c̾textis. ad irrũpendã romanorũ
aciẽ tuti undiq ꝑstruxerant. S postꝗͣ aliqͥ
romanoꝵ militũ agilitate alidatiaq insig¬
nes. supra obductã saliere testudinẽ. scu
tisq singillati uelut squamis reuulsis. de-¬
suꝑ nudos depͣhensoꝵ deiectoꝵq hum̾os
ꝑfodert᷑. territi hostes nouo morris ꝑido
tͣribilẽ dissoluere cõpagẽ. Exinde insugã

Expanded text:
esar Ariobistum regem excitantem invehentemque secum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper universos Galliarum populos se subegisse jactabat, apud Sequanas vicit. Cum diu exercitus Caesaris, Germanorum multitudine et virtute perterritus, pugnam detrectasset, Ariobistus in Germaniam, arrepta navicula, Rhenum transvectus effugit. Uxores duaeAriobisti Arudes, Marcomannes, Triboci, Wangiones, Nemetes, Edures et Suevi. Pugna maxima gravis phalangae Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine, scutisque supra capita contextis, ad irrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant. Sed postquam aliqui Romanorum militum agilitate audaciaque insignes supra obductam tisque singillatim uelut squamis reuulsis desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt, territi hostes nouo mortis periculo terribilem dissoluere conpagem. exinde in fugam
Abbreviated transcription (Latin):
forma. equi hostiũ hostesq cont̾riti diffugise¬
Uiginti milia ibi allobrogũ tpsa referunt᷑. tra
milia capta sunt. fodẽ tẽꝑe ȩthna mons ultta
solitũ exarsit. ⁊ torrentibus igneis suꝑfusis latn
circũfluentibꝰ catinã urbẽ finesq eiꝰ opp̾ssit. ita
ut tecta ediũ canis cineribꝰ pͣusta. ⁊ pͣgrauata
corruerent. Cuiꝰ leuandȩ cladis causa. senatꝰ de¬
cẽ annoꝵ uectigalia catinensibꝰ remisit.

Expanded text:
forma equi hostium hostesque conterriti diffugissforma equi hostium hostesque conterriti diffugissent: xx milia ibi Allobrogum caesa referuntur, tria milia capta sunt. Eodem tempore Aetna mons ultra solitum exarsit et torrentibus igneis superfusis lateque circumfluentibus Catinam urbem finesque eius oppressit ita ut tecta aedium calidis cineribus praeusta et praegrauata conruerent: cuius leuandae cladis causa senatus decem annorum uectigalia Catinensibus remisit.
Abbreviated transcription (Latin):
ac ꝑeuntibꝰ. egre ad pontẽ sublitiũ ꝑuenit.
ibiq ne uiuus caꝑetur. ceruice̾ seruo suo
p̃buit. Caput gracchi excisũ. c̃suli allatũ ẽ.
Corpꝰ ad corneliã matrẽ: misenũ oppidum
deuectũ ẽ. hȩc autẽ cornelia africani ma-¬
ioris filia. misenũ ut dixi ꝓmorte pͥoris
filii secesserat. Bona gracchi publicata st̃.
flaccꝰ adolescens in robore necatꝰ ẽ. Ex fac¬
referunt᷑. Opimuis c̃sul sic̃ in bello fortiᷤᷤ
fuit. ita inquestione crudelis. Nã ampliꝰ
tria milia hominũ supplitiis necauit. ex
quibꝰ plurimi ne dicta quid̃e causa ino¬
centes int̾fecti sunt. hisdẽ tẽꝑibꝰ metellꝰ
baleares insulas bello ꝑuagatus edomuit:
⁊ piraticã infestationẽ quȩ ab hisdẽ ic ex¬
hauriebat᷑. plurima incolarũ cȩde c̃opssit.
uneus quoq domitius ꝓconsule allobrogaᷤᷤ
gallos iuxta oppidũ uindaliũ grauissimo
bello uicit. maxime cũ elephantoꝵ noua

Expanded text:
ac pereuntibus aegre ad pontem sublicium peruenit ac pereuntibus aegre ad pontem sublicium peruenit ibique, ne ninus caperetur, ceruicem seruo suo praebuit. caput Gracchi excisum consuli adlatum est, corpus ad Corneliam matrem Misenum oppidum deuectum est. haec autem Cornelia, Africani maioris filia, Misenum, ut dixi, prioris filii morte secesserat. bona Gracchi publicata sunt; Flaccus adulescens in robore necatus est; ex facreferuntur. Opimius consul sicut in bello fortis fuit ita in quaestione crudelis. nam amplius tria milia hominum suppliciis necauit, ex quibus plurimi ne dicta quidem causa innocentes interfecti sunt. Isdem temporibus Metellus Baleares insulas bello peruagatus edomuit et piraticam infestationem, quae ab isdem tunc exoriebatur, plurima incolarum caede conpressit. Gnaeus quoque Domitius proconsule Allobrogas Gallos iuxta oppidum Vindalium grauissimo bello uicit, maxime cum elephantorum noua
Abbreviated transcription (Latin):
maximo tumultu excitato. qͥdã p̾co a grac¬
chanis int̾fectꝰ uelut signum belli fuit. flac.¬
cus duobꝰ filiis armatis cinctꝰ. comitante eti¬
am graccho togato. breuẽq gladiũ sub sini¬
stra occultante. qu̾auis ⁊ p̃conẽ frustra p̃-¬
misisset. qͥ seruos ad lib̾tatẽ uocaret. ianiũ
tanꝗͣ arc̾e occupauit. Contra decius brutꝰ
iur consularis. a cliuo publitio cũ ingenti
certamine irruit. Ibi flaccꝰ diu obstinatissi¬
me climicauit. Gracchus postꝗͣ in tẽplũ mi¬
neruȩ secesserat. gladio incu̾bere uolens.
intͣuentu lȩtorii retentus ẽ ltaq dũ diuan¬
ceps bellũ agitaret᷑ tandẽ sagutarii ab opi-¬
mio missi consertã multitudinẽ disturba¬
uer̃t. Duo flacci. pater filiusq cũ ꝑ ȩdem
lunȩ in pͥuatã domũ dissiluissent. foreꝰq
obiecissent ⁊ rescisso cratitio pariere con¬
fossi st̃. Gracchꝰ du ꝓse amicis pugnantibꝰ

Expanded text:
maximo tumultu excitato quidam praeco a Gracmaximo tumultu excitato quidam praeco a Gracchanis interfectus uelut signum belli fuit. Flaocus duobus filiis armatis cinctus, comitante etiam Graccho togato breuemque gladium sub sinistra occultante, quamuis et praeconem frustra praemisisset, qui seruos ad libertatem uocaret, Dianium tamquam arcem occupauit. contra D. Brutus nir consularis a cliuo Publicio cum ingenti certamine inruit. ibi Flaccus diu obstinatissime dimicauit; Gracchus, postquam in templum Mineruae secesserat, gladio incumbere uolens, interuentu Laetorii retentus est. itaque cum diu anceps bellum agitaretur,: tandem sagittarii ab Opimio missi consertam multitudinem disturbauerunt. dno Flacci pater filiusque cum per aedem Lunae in priuatam domum desiluissent foresque obiecissent, rescisso craticio pariete confossi sunt. Gracchus diu pro se amicis pugnantibus
Abbreviated transcription (Latin):
xͦ.iiͦ. demũ anno quã fuerat euersa. deduc¬
tis ciuiũ romanoꝵ familiis quȩ eã incolerẽt.
restituta ⁊ repleta ẽ. magno ante ꝓdigio p̃ce¬
dente. Nam cũ mensores ad limitandũ kar¬
thaginiensẽ agrũ missi stipites tͣminoꝵ indi¬
ces fixos. ⁊ nocte a lupis reuulsos mordicus.
conrososq repperissent. aliqꝗͣdui hesitatu ẽ.
utrũ romane paci expediret. Rarthaginẽ
reformari. fodẽ anno gauis gracchꝰ gracchi
publicȩ ꝑnities fuit. Nam cũ sepe ppłm roma¬
nuͣ largitionibꝰ ꝓmissisq nimiis in acerbissi-¬
mas seditiones exciuisset. maxime legis agra-¬
riȩ causa. ꝓqua etiam frat᷑ eiꝰ gracchꝰ fuerat
occisus. tandẽ a tͥbunatu minutio successore
decessit. Minutius tͥbunus plebis cũ maxi¬
ma ex parte decessoris sui gracchi statuta
conuulsisset. legesq abrogasset. gauis grac¬
chꝰ cũ fuliuo flacco ingenti stipatꝰ agmine.
capitoliũ ubi contio agitabat᷑ ascendit. Ibi

Expanded text:
 demum anno quam fuerat euersa deductis ciuium Romanorum familiis, quae eam incolerent, restituta et repleta est, magno ante prodigio praecedente. nam cum mensores ad limitandum Carthaginiensem agrum missi stipites, terminorum indices, fixos nocte a lupis reuulsos mordicus conrososque reperissent, aliquamdiu haesitatum est, utrum Romanae paci expediret Carthaginem reformari. Eodem anno C. Gracchus, Graochi publicae pernicies fuit. nam cum saepe populum Romanum largitionibus promissisque nimiis in acerbissimas seditiones excitauisset, maxime legis agrariae causa, pro qua etiam frater eius Gracchus fuerat occisus, tandem a tribunatu Minucio successore decessit. Minucius tribunus plebi cum maxima ex parte decessoris sui Gracchi statuta conuulsisset legesque abrogasset, C. Gracchus cum Fuluio Flacco ingenti stipatus agmine Capitolium, ubi contio agitabatur, ascendit: ibi
Abbreviated transcription (Latin):
harbaris occupatas. ꝑmulta ⁊ grauia p̾lia
deletis tande̾ hostibꝰ ad ꝑfectũ lib̾auit.
Sella deinde ciuilia n qͥdẽ plurimo san¬
uine. duo gessit. Unũ in oriente. qͦ sat᷑niũ
tyrannide subnixũ opp̾ssit ⁊ cȩpit. Aliud
quo ꝓculum ⁊ bonosũ. ap̃ agrippinam
magnis pͣliis suꝑatos int̾fecit. Ip̃se autẽ
aput syrmiũ inturre ferrata. militari
tumultu interfectus est.
carus narbonensis tͥcesimus scds̃. susce¬
pit imꝑiũ ac biennio tenuit. Qui cum
filios suos arinũ et numerianũ. consorteᷤ
regni fecisset: bello parthico ptꝰꝗͣ duas no¬
bilissimas parthoꝵ urbes cochẽ ⁊ tesifon¬
tẽ cȩpit. suꝑ tygridẽ in castris fulmineictꝰ.
interiit. Numet anꝰ qui cũ patre fuerat
rediens. fraude apͥ sotii sui int̾fectus est.
nno aburbe cͣdita millesimo¬
ͣI ͦ pͥmo. diocletianꝰ tͥcesimus t᷑cius ab

Expanded text:
arbaris occupatas per multa et gravia praelia, deletis tandem hostibus, ad perfectum liberavit. Bella deinde civilia et quidem plurimo sanguine duo gessit: unum in Oriente, quo Saturninum, tyrannide subnixum, oppressit et cepit, aliud, quo Proculum et Bonosum, apud Agrippinam magnis praeliis superatos, interfecit. Ipse autem apud Sirmium in turre ferrata militatumultu interfectus est. Carus Narbonensis tricesimus secundus suscepit imperium ac biennio tenuit. qui cum filios suos Carinum et Numerianum consortes regni effecisset, bello Parthico postquam duas nobilissimas Parthorum urbes Cochem et Ctesiphontem cepit, super Tigridem in castris fulmine ictus interiit. Numerianus, qui cum patre fuerat, rediens fraude Apri soceri sui interfectus est. i Anno ab Vrbe condita MXLI Diocletianus tricesimus tertius a
Abbreviated transcription (Latin):
rentur. responso moniti eum cum
ȩgris ne pestis ad plures serperet.
terminis ȩgypti pellunt. Duxgͥ exu¬
lum factus. sacra egyptioꝵ furto ab¬
stulit. Quȩ repetentes armis egyptui.¬
domũ redire tẽpestatibꝰ compulsi
sunt. Itaq moyses damascena anti¬
qua patria repetita. monte̾ synam
occupat. In quo septẽ dierũ ieuinio
ꝑ deserta arabiȩ cum ppło suo fati-¬
gatus. cum tandem uenisset. septi-¬
mũ diẽ more gentis sabbata appel-

Expanded text:
rentur, responso moniti eum cum aegris, ne pestis ad plures serperet, terminis Aegypti pellunt. Dux igitur exulum factus sacra Aegyptiorum furto abstulit, quae repetentes armis Aegyptdomum redire tempestatibus conpulsi sunt. Itaque Moyses Damascena, antiqua patria, repetita montem Sinam occupat, in quo septem dierum ieiunio per deserta Arabiae cum populo suo fatigatus cum tandem venisset, septimum diem more gentis Sabbata appel
Abbreviated transcription (Latin):
exundauit igneis globis. Rursusq alio die
lipara insula. ⁊ uicinũ circa eã mare intan¬
tũ efferbuit. ut adustas quoq rupes dissol-¬
uerit. tabulata nauiũ liquefactis cexis extor¬
ruerit. exanimatos pisces suꝑnatantesq ex¬
coxerit. homines quoq nisi qui longiꝰ potuẽ¬
re diffugere. recipcato anhelitu calidi aeris.
adustis intͦrsum uitalibꝰ suffocarit. Marcio
plaucio hypseo. marco fuliuo flacco ẽsulibꝰ.
uixdũ africã a belloꝵ excidiis qͥescentẽ. horri¬
bilis ⁊ inusitata ꝑditio consetuta ẽ. Nãq cũ
ꝑtotã africã inmensȩ locustarũ multitudi¬
nes coaluissent. ⁊ non mͦ iã cunctã sp̃e frugũ
abrasissent. herbasq om̃s cũ parte radicũ.
folia arboꝵ cũ teneritudine ramoꝵ cͣsump¬
sissent. uerũ etiã amaras cortices atq arida
ligna preroderent. repentino abrepte uen

Expanded text:
exundauit igneis globis, rursusque alio die exundauit igneis globis, rursusque alio die Lipara insula et uicinum circa eam mare in tantum efferbuit, ut adustas quoque rupes dissoluerit, tabulata nauium liquefactis ceruerit, exanimatos pisces, supernatantesque excoxerit. Homines quoque nisi qui longius potuere diffugere, reciprocato anhelitu calidi aeris, adustis introrsum vitalibus, suffocabat. M. Plautio Hypseo, M. Fulvio Flacco coss., vix dum Africa a bellorum excidiis quiescente, horribilis et inusitata perditio consecuta est. namque oum per totam Africam mmensae lucustarum multitudines coaluissent et non modo iam cunctam spem frugum abrasissent herbasque omnes cum parte radicum, folia arborum cum teneritudine ramorum consumpsissent, uerum etiam amaras cortices atque arida ligna praeroderent, repentino abreptae uen
Abbreviated transcription (Latin):
re uuderet᷑ cͣc milia ampliꝰ calonum ai¬
lixart᷑ immixta scortis ⁊ histrionibꝰ trahebat.
ltaq facile cũ uniu̾so exercitu suo. parthoꝵ
uribꝰ oppͣssus interiit .C. semꝓnio tuditano.
et marto acilio c̃sulibꝰ. publiũ scipionẽ afri¬
canũ pͥdie ꝓ contione de ꝑiculo salutis suȩ
contestatũ. qͦd sibi ꝓ patͥa laborant. ab imꝓ¬
bis ⁊ ingratis denuntiari cognouisset. alio
mane exanimẽ incubiculo suo reꝑtũ. nͣ teme¬
re int̾ maxima romanoꝵ mala recensuerim.
pͣsertim cũ tantũ in ea urbe africani uigor
⁊ modestia ualeret. ut facile uiuo eo neq so¬
tiale neq ciuile bellũ posse existere credere¬
tur. Nc̃qͥdã uxoris suȩ semꝓniȩ gracchoꝵ au¬
tẽ sororis dolo netatũ fert᷑. ne scelerata ut
credo familia ad ꝑnitie̾ patͥȩ suȩ nata. int᷑
impias seditiones uiroꝵ ñ etiã facinoribus
mulierũ esset immanior. M. emilio lutio
oreste cͣsulibꝰ ethna uasto tremore c̾cussa.

Expanded text:
r, ducenta milia amplius calonum alixarum inmixta scortis et histrionibus trahebat. itaque facile cum uniuerso exercitu suo Parthorum uiribus oppressus interiit. C. Sempronio Tuditano et M. Acilio consulibus P. Scipionem Africanum pridie pro contione de periculo salutis suae contestatum, quod sibi pro patria laboranti ab improbis et ingratis denuntiari cognouisset, alio mane exanimem in cubiculo suo repertum non temere inter maxima Romanorum mala recensuerim, praesertim cum tantum in ea urbe Africani uigor et modestia ualeret, ut facile uiuo eo neque sociale neque ciuile bellum posse exsistere crederetur. hunc quidam uxoris suae Semproniae, Gracchorum autem sororis, dolo necatum ferunt, ne scelerata ut credo familia ad perniciem patriae suae nata inter impias seditiones uirorum non etiam facinoribus mulierum esset immanior. M. Aemilio L. Oreste consulibus Aetna uasto tremore concnssa
Abbreviated transcription (Latin):
miseriorẽ uitȩ exitũ dedit. ls eñ sorore
stupro cognitã ac deinde in maͥmonus
ceptã nouissime turpiꝰ quã duxit abias¬
pͥiugnã suã hoc ẽ filiã sororis ⁊ conugs
coniugẽ ascuit. filiũ suũ qu̾ẽ ex soroi
sceꝑat necñ ⁊ filiũ matris occidit. Qias
rem tantis incestis parricidiisq erectall
ab alexandrinis regno pulsus ẽ. Eisdẽ i¬

Expanded text:
miseriorem uitae exitum dedit. is enim sororem suam miseriorem uitae exitum dedit. is enim sororem suam stupro cognitam ac deinde in matrimonium receptam nouissime turpius quam duxit abi hoc est, filiam sororis, et conjugis, conjugem ascivit: filium suum, quem ex sorore susceperat, necnon et filium fratris occidit. Quam ob rem tantis incestis, parricidiisque exsecrabilis, ab Alexandrinis regno pulsus est. Iisdem
Abbreviated transcription (Latin):
cappadotiȩ. philenone paflagoniȩ. eoꝵq
maximis copiis adiutus. conserto tam bello
uictꝰ ẽ. ⁊ cũ exercitu post plurimã cȩde̾ in fugi
acto. ipse iam circuuentus ab hostibꝰ ⁊ pene
captꝰ esset. uirgã qua erat usus ad equumin
oculũ se tenentis iniecit. Barbarus autẽ cũ
ira ⁊ dolore exarsisset. latus crassi gl adio ua¬
uerb̾auit. lta ille excogitato genere mortis.
effugit ⁊ dedecꝰ ⁊ seruitutẽ ꝑpenna consilq
crasso successerat. audira morte crassi ⁊ clals
exercitꝰ romani. raptiꝰ inasiam ꝑuolauit al¬
stonicũ recenti uictoria feriatũ suꝑbũ iii¬
uiso bello adortꝰ nudatũq om̃ibꝰ copus us
gam uertit Cũq stratonicem urbẽ ad qudi
confugerat. obsidione cuxisset. trucidanꝰ sa
ad deditionẽ coegit. ꝑpenna c̾sul ap pras
correptꝰ morbo diẽ obiit. aristonicꝰ tons
uissu senatꝰ in carcere strangulat᷑ fodẽ a¬
ptholomei alexandrinoꝵ regis misera l

Expanded text:
Cappadociae, Philomenae, Paflagoniae, eorumque Cappadociae, Philomenae, Paflagoniae, eorumque maximis copiis adjutus, conserto tamen bello victus est, et cum, exercitu post plurimam caedem in fugam acto, ipse jam circumventus ab hostibus et pene captus esset, virgam qua erat usus ad equum in oculum Thracis impegit. Barbarus autem cum ira et dolore exarsisset, latus Crassi gladio transverberavit. Ita ille, excogitato genere mortis, effugit dedecus et servitutem. Perpenna consul, qui Crasso successerat, audita morte Crassi, et clade exercitus Romani, raptim in Asiam pervolavit, Aristonicum recenti victoria feriatum improvisum bello adortus, nudatumque omnibus copiis, in fugam vertit. Cumque Statonicem urbem, ad quam ille fugerat, obsidione cinxisset, cruciatum fame ad deditionem coegit. Perpenna consul apud Pergamum correptus morbo diem obiit. Aristonicus Romae jussu senatus in carcere strangulatus Ptolemaei Alexandrinorum regis misera uita
Abbreviated transcription (Latin):
dia seminarunt. In sicilia enĩ post fuliuu᷑
c̃sulẽ piso consul mamertiũ oppidũ expug¬
nauit. ubi octo milia fugitiuoꝵ int̾fecit.
Qͦs autẽ caꝑe potuit. patibulo subfixit. Cui
cũ rutilius consul successisset. ide quoq tauro¬
meniũ ⁊ hennã firmissima fugitiuoꝵ refu¬
gia bello ͤȩpit. ampliꝰ quã .xx. mi a tcͣ seruo¬
rũ trucidata referunt᷑ Misera ꝓfecii ialis bel¬
li et in extͥcabilis causa. Peundũ utiq dñis erat
nisi insolescentibꝰ seruis. ferro obuiã iret᷑. Sea
tam̃ in ipsis quoq infelicissimis dampnis pug¬
nȩ ⁊ infelicioribꝰ lucris uictoriȩ. quanti ꝑiere
uicti. tantum ꝑdidere uictores.
nno ab urbe condita. dc .xxii. publius licinꝰ¬
stonicũ aitali fre̾m. qͥ traditã ꝑ testam̃tũ toma¬
nis asiã ꝑuaserat. cũ instructissimo missus ent¬
citu pͣterea magnis regibꝰ hoc ẽ nichomede
bithiniȩ. mitͥdate ponti ⁊ armeniȩ. ariarahe

Expanded text:
dia seminarunt. in Sicilia enim post Fnluium dia seminarunt. in Sicilia enim post Fnluium consulem Piso consul Mamertium oppidum expugnauit, ubi octo milia fugitiuorum interfecit, quos autem capere potuit, patibulo suffixit. cui cum Butilius consul successisset, idem quoque Tauromenium et Hennam, firmissima fugitiuorum refugia, bello recepit: amplius quam xx milia tunc seruorum trucidata referuntur. Misera profecto talis belli et inextricabilis causa. pereundum utique dominis erat, nisi insolescentibus seruis ferro obuiam iretur. sed tamen in ipsis quoque infelicissimis damnis pugnae et infelicioribus lucris uictoriae quanti periere uicti tantum perdidere uictores. Anno ab Vrbe condita DCXXII P. Licinistonicum Attali fratrem, qui traditam per testamentum Romanis Asiam pervaserat, cum instructissimo missus exercitu: praeterea a magnis regibus, hoc est, Nicomede Bythiniae, Mitridate, Ponti et Armeniae, Ariarate,
Abbreviated transcription (Latin):
plebẽ fugauit. Gracchꝰ ꝑ gradꝰ qui sunt
suꝑ calpurniũ fornicẽ detracta ueste ami¬
culo fugiens ictꝰ fragm̃to subsellu corru¬
it. rursusq assurgens. alio ictu clauȩ ce¬
rebro impacta exanimatꝰ ẽ. Ducenti p̃te¬
rea in ea seditione intͣfecti. eoꝵq corꝑa
in tyberim ꝓiecta sunt. Ipsius quoq grac¬
chi inhumatũ cadauer extabuit. Orta pͣte¬
rea in sicilia belli seruilis cunctatio mul¬
tas late infecit ꝓuintias. Nam ⁊ mint᷑nis
cͥccͥc .l. serui incrucẽ acti. ⁊ sinuessȩ ad iiͦii.
milia seruoꝵ a qͥnto metello ⁊ gneo serui¬
lio cȩpione opp̃ssa sunt. In metallis quoq
athemensium ide tumultꝰ seruilis ab
heraclẏto pͣtore discussus ẽ. Aput delon
etiam seriti nouo motu intumescentes.
oppidanis pͣuenientibꝰ oppͣssi sunt: absq
illo pͥmo siciliensis mali fomite. a qͦ istȩ ue¬
lut scintillȩ emicantes. diu̾sa hȩc incen¬

Expanded text:
plebem fugavit. Gracchus per gradus qui sunt plebem fugavit. Gracchus per gradus qui sunt super Calpurnii fornicem, detracto adminiculo fugiens, ictus fragmento subsellii corruit, rursusque assurgens, alio ictu clavi cerebro impacto exanimatus est. Ducenti preterea in ea seditione interfecti, eorumque corpora in Tyberim chi inhumatum cadauer extabuit. orta praeterea in Sicilia. belli seruilis contagio multas late infecit prouincias. nam et Minturnis CCCCL serui in crucem acti et Sinuessae ad quattuor milia seruorum a Q. Metello et Cn. Seruilio Caepione oppressa sunt; in metallis quoque Atheniensium idem tumultus seruilis ab Heraclito praetore discussus est; apud Delon etiam serui nouo motu intumescentes oppidanis praeuenientibus pressi sunt, absque illo primo Siciliensis mali fomite, a quo istae uelut scintillae emicantes, diuersa haec incen
Abbreviated transcription (Latin):
thagine. numantiaq deleta. orit᷑ ap̃ roma¬
nos utilis de ꝓuisione collatio. norit᷑ infa¬
mis de ambitione contentio. Gracchꝰ tribu¬
nus plebis iratus senatui. nobilitati. cur
inter auctores numantini fȩderis notatꝰ
esset. agrũ a pͥuatis eatenꝰ possessũ ppło
diuidi statuit. Octauio tribuno plebis
obsistenti. ademit imꝑiũ ⁊ successorem
minutiũ dedit. His causis senatũ ira. po¬
pulũ suꝑbia inuasit. Ac tͣc forte aitalus.
eumenis filius moriens. testam̃to ppłm ro¬
manũ imꝑio asie succedere heredẽ ius¬
serat. Gracchꝰ grãm ppłi p̃tio appetens. le¬
gẽ tulit. uti pecunia quȩ fuisset attalipo¬
pulo distribueret᷑. Obsistente nasica. etiã
põpeius spopondit. se gracchũ cũ pͥmum
magistratu abisset accusat᷑um. Gracchꝰ cu
eniteretur ut ipse tͥbunꝰ plebis subsequen¬
te anno ꝑmaneret. cũq comitioꝵ die se¬
ditiones ppłi accenderet. auctore nasica
inflãmata nobilitas. fragm̃tis subsellioꝵ¬

Expanded text:
thagine Numantiaque deleta moritur apud Romanos utilis de prouisione conlatio et oritur infamis de ambitione contentio. Gracchus tribunus plebi iratus nobilitati, cur inter auctores Numantini foederis notatus esset, agrum a priuatis eatenus possessum populo diuidi statuit. Octauio tribuno plebi obsistenti ademit imperium et successorem Minucium dedit. his causis senatum ira, populum superbia inuasit. ac tunc forte Attalus, Eumenis filius, moriens testamento populum Romanum imperio Asiae succedere heredem iusserat. Gracchus gratiam populi pretio adpetens legem tulit, uti pecunia, quae fuisset Attali, populo distribueretur. obsistente Nasica etiam Pompeius spopondit se Gracchum, cum primum magistratu abisset, accusaturum. Gracchus cum eniteretur, ut ipse tribunus plebi subsequenti anno permaneret, cumque comitiorum die seditiones populi accenderet, auctore Nasica inflammata nobilitas fragm
Abbreviated transcription (Latin):
stris tͥremes. uelocitate liburnicis pares.
yocto legiones. classi suꝑpositȩ. absq co¬
hortibꝰ qͥnq pͣtoriis. Classis antonii cen
tũ.Lxx. nauiũ fuit. quantũ num̾o cȩ

Expanded text:
stris, triremes uelocitate Liburnicis pares et octo legiones classi superpositae, absque cohortibus quinque praetoriis. classis Antonii centum septuaginta nauium fuit, quantum numero ce
Abbreviated transcription (Latin):
bellum gessert᷑. sed
tanto clarius. quanto
nobilitate macedo¬
nes pȩnos antecesse¬
runt: quippe cũ gla
orientis domiti. tum ⁊ auxilio om̃ium
regũ iuuabantur. Itaq romani ⁊ legi¬
ones plures numero conscripsert᷑. ⁊ au¬
xilia a masinisa rege numidarũ ⁊ cȩ¬
teris om̃ibꝰ sotiis accepert᷑. ⁊ eumene
rege bythiniȩ denuntiatũ. ut bellũ
summis uiribꝰ uiuaret. ꝑseo preter
macedonicũ inuictȩ opinionis exer-¬
citum ducenti belli sumptus ãpatre
paratus in thesauris ⁊ horreis erat
Quibus rebꝰ inflatus. oblitꝰ fortunȩ.
iubebat. Prima equitũ congressio fu¬
it. qua uictor ꝑseus suspensam om̃iũ
expectationẽ. in fauorẽ sui traxit.¬
Misit tam̃ legatos ad consulem. qui
pacẽ peterent. quam patri suo roma¬
ni etiam uicto dedissent. in pensas
belli lege uicti. suscepturus. S consul
sulpitius non minus graues quã uicto
leges dixit. Dum hec agunt᷑ metu tam̃
ꝑiculosi belli. romani ȩmiliũ paulum

Expanded text:
bellum gesserunt, sed bellum gesserunt, sed tanto clarius, quanto nobilitate Macedones Poenos antecesserunt; quippe cum gloria Orientis domiti, tum et auxilio omnium regum iuvabantur. Itaque Romani et legiones plures numero conscripserunt et auxilia a Masinissa, rege Numidarum, et ceteris omnibus sociis acciverunt; et Eumeni, regi Bithyniae, denuntiatum, ut bellum summis viribus iuvaret. Perseo praeter Macedonicum invictae opinionis exercitum decennis belli sumptus a patre paratus in thesauris et horreis erat. Quibus rebus inflatus oblitus fortunae pderare suos iubebat. Prima equitum congressio fuit, qua victor Perseus suspensam omnium exspectationem in favorem sui traxit;misit tamen legatos ad consulem, qui pacem peterent, quam patri suo Romani etiam victo dedissent, inpensas belli lege victi suscepturus. Sed consul P. Licinius non minus graves quam victo leges dixit. Dum haec aguntur, metu tam periculosi belli Romani Aemilium Paulum
Abbreviated transcription (Latin):
ancipiti ꝑiculo circũuenti. hosti uic¬
toriam cesserunt. Quȩ ubi romã nun-¬
tiata sunt. missi a senatu legati sunt.
qui utrũq rege᷑ in pace̾ cogerent. han¬
nibalẽq deposcerent.S hannibal re
cognita. sumpto ueneno legationem
morte p̃uenit. Insignis hic annꝰ tͥum
toto orbe maximoꝵ imꝑatoꝵ mortibꝰ
fuit: hannibalis ⁊ philopemenis et
scipionis africani. Ex quibꝰ constat han¬
nibalẽ nec tum cum romano conan¬
tem bello italia contremuit. nec cũ
reuersus karthaginẽ suu̾ imꝑiu̾̃ tenu¬
it aut cubantẽ cȩnasse. aut plusqu̾a
sextario uini depulsisse. pudicitiãq
eum tantum inter tot captiuas habu¬
isse. ut in africa natu quiuis negaret.
Mod̾ationis certe eius fuit. ut cũ di-¬
uersarũ gentiũ exercitus rexerit. neq
insidiis suoꝵ militũ sit petitus umqͣm.
neq fraude ꝓditus. cum utrũq hosteᷤ
sepe temptassent.
motu romani mace¬
donicũ. quã punicũ

Expanded text:
ancipiti periculo circumventi hosti vicancipiti periculo circumventi hosti victoriam cesserunt. Quae ubi Romam nuntiata sunt, missi a senatu legati sunt, qui utrumque regem in pacem cogerent Hannibalemque deposcerent. Sed Hannibal re cognita sumpto veneno legationem morte praevenit. Insignis hic annus trium toto orbe maximorum imperatorum mortibus fuit, Hannibalis et Philopoemenis et Scipionis Africani. Ex quibus constat Hannibalem nec tum, cum Romano tonantem bello Italia contremuit, nec cum reversus Karthaginem summum imperium tenuit, aut cubantem cenasse aut plus quam sextario viniindulsisse pudicitiamque eum tantam inter tot captivas habuisse, ut in Africa natum quivis negaret. Moderationis certe eius fuit, ut, cum diversarum gentium exercitus rexerit, neque insidiis suorum militum sit petitus umquam neque fraude proditus, cum utrumque hostes saepe temptassent. motu Romani Macedonicum quam Punicum
Abbreviated transcription (Latin):
dere pͥor intulit. Namq hannibal cũ
abantiocho roma intͣ cȩt̾as conditiones
pacis. deditionẽ eius poposcerẽt. ad¬
monitus a rege infugã uersus cretã
defert᷑. Ibi cũ diu qͥetã uitã egisset
inuidiosũq se ꝓpt̾ nimias opes uide¬
ret. amphoras plũbo repletas. in teͣplo
dianȩ. quasi fortunȩ suȩ p̃sidia de-¬
ponit. Atq ideo nichil de illo sollici¬
ta ciuitate. qm uelut pignus opes eiꝰ
tenebat. ad prusiam contendit. au¬
ro suo statius quas secũ portabat.
infuso. ne conspectȩ opes uitȩ noce¬
rent. Dein cũ prusias tͣrȩstri bello ab
eumene uictus eẽt. ⁊ pͣlium in mare
transtulisset. hannibal nouo cõmento
auctor uictoriȩ fuit. Quippe om̃e ser¬
pentiũ genus in fictiles lagenas conici¬
ussit. medioq pͣlio in naues hostium
mitit. Id pͥmũ ponticis ridiculũ uisũ.
fictilibꝰ dimicare. qui ferro nequeant.
S ubi serpentibꝰ cȩpere naues repleri.

Expanded text:
dere prior intulit. Namque Hannibal, cum dere prior intulit. Namque Hannibal, cum ab Antiocho Romani inter ceteras condiciones pacis deditionem eius poscerent, admonitus a rege in fugam versus Cretam defertur. Ibi cum diu quietam vitam egisset invidiosumque se propter nimias opes videret, amphoras plumbo repletas in templo Dianae, quasi fortunae suae praesidia,deponit atque ideo nihil de illo sollicita civitate, quoniam velut pignus opes eius tenebat, ad Prusiam contendit, auro suo statuit, quas secum portabat, infuso, ne conspectae opes vitae nocerent. Dein, cum Prusias terrestri bello ab Eumene victus esset et proelium in mare transtulisset, Hannibal novo commento auctor victoriae fuit; quippe omne serpentium genus in fictiles lagoenas coici iussit medioque proelio in naves hostium mittit. Id primum Ponticis ridiculum visum, fictilibus dimicare, qui ferro nequeant. Sed ubi serpentibus coepere naves repleri,
Abbreviated transcription (Latin):
litus adriatici maris transtulert cog¬
nito qͦd argonautȩ idẽ ꝓptͣ magnitu¬
dinẽ nauis pͥores fecissent. Quos ut
auectos colchi non repperert siue me¬
tu regis. siue tedio longȩ nauigatio¬
nisauxta aquileiam consedere. hy¬
striq exuocabulo amnis qua mari
concesserant appellati. Daci quoq
soboles getharum sunt. Qui cum
orole rege adu̾sus bastarnas male
pugnassent. ad ultionẽ segnitiȩ
capturi somnũ capita loco pedũ
ponere uissu regis cogebant᷑. mini¬
steriaq uxoribꝰ quȩ ipsis ante fieri
solebant.facere. Neq hȩc ante muta-¬
ta sunt. quã ignominiã bello accep¬
tam. uirtute delerent. Igit᷑ ꝑseus cũ
imꝑio philippi patris successisset. om¬
nes has gentes adu̾sũ romanos in so¬
tieratẽ belli sollicitabat. Interĩ intͣ
prusiam rege̾ ad quẽ hannibal post
pacẽ antiocho a romanis datam ꝓ¬
fugerat. ⁊ eumenẽ bellũ ortũ ẽ. quod
prusias hannibalis fidutia rupto fe¬

Expanded text:
litus Adriatici maris transtulerunt, coglitus Adriatici maris transtulerunt, cognito quod Argonautae idem propter magnitudinem navis priores fecissent;quo ut avectos Colchi non reppererunt, sive metu regis sive taedio longae navigationis iuxta Aquileiam con sedere Histrique ex vocabulo amnis, quo a mari concesserant, appellati. Daci quoque suboles Getarum sunt, qui cum Orole rege adversus Bastarnas male pugnassent, ad ultionem segnitiae capturi somnum capita loco pedum ponere iussu regis cogebantur ministeriaque uxoribus, quae ipsis ante fieri solebant, facere. Neque haec ante mutata sunt quam ignominiam bello acceptam virtute delerent. Igitur Perseus, cum imperio Philippi patris successisset, omnes has gentes adversum Romanos in societatem belli sollicitabat. Interim inter Prusiam regem, ad quem Hannibal post pacem Antiocho a Romanis datam profugerat, et Eumenen bellum ortum est, quod Prusias Hannibalis fiducia rupto foe
Abbreviated transcription (Latin):
danubii ⁊ sabi consedit. scordiscosq
se appellari uoluit. Tectosagi autẽ cũ
picũ responsis moniti. aurũ argen¬
tumq bellis sacͥlegiisq quesitũ. in to-¬
losensem lacũ mergerent. Qͦd om̃e
magno post temꝑe. cepio romanus
consul abstulit. fuere autẽ argenti
pondo centũ decẽ milia. auri pondo.
qͥnquies decies centũ milia. Ed sacri.¬
legiũ. causa excidii cepioni exercituq
eius postea fuit. Romanos qͦ cimbri¬
ci belli tumultus. uelut ultio sacre
pecuniȩ insecutus ẽ. Exgente tecto.¬
sagoꝵ non mediocris ppłs pͣdȩ dul-¬
cedine illiricũ repetiuit. spoliatisq
ystris in pannonia concedit. Aystrioꝵ
gentẽ fama ẽ originẽ a colchis duce¬
re. missis ab ȩtha rege ad argonau¬
tas raptores filiȩ ꝑsequendos. Qui
ut aponto intrauert̃ hẏstrũ. alueo
saui fluminis pęnitus inuecti uesti¬
gia argonautarũ insequentes. naueꝰ
suas humeris ꝑiuga montiũ usq ad

Expanded text:
Danuvii et Savi consedit Scordiscosque Danuvii et Savi consedit Scordiscosque se appellari voluit. Tectosagi autem, cumam aruspicum responsis moniti aurum argentumque bellis sacrilegiisque quaesitum in Tolosensem lacum mergerent,quod omne magno post tempore Caepio, Romanus consul, abstulit. Fuere autem argenti pondo centum decem milia, auri pondo quinquies decies centum milia. Quod sacrilegium causa excidii Caepioni exercituique eius postea fuit. Romanos quoque Cimbrici belli tumultus velut ultor sacrae pecuniae insecutus est. Ex gente Tectosagorum non mediocris populus praedae dulcedine Illyricum repetivit spoliatisque Histris in Pannonia consedit. Histrorum gentem fama est originem a Colchis ducere, missis ab Aeeta rege ad Argonautas, raptores filiae, persequendos;qui ut a Ponto intraverunt Histrum, alveo Savi fluminis penitus invecti vestigia Argonautarum insequentes naves suas umeris per iuga montium usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
rebꝰ cõpulso ad parricidiũ patre. fune¬
stam omẽm regiam facit. Occiso deme¬
trio sublatoq ȩmulo. non clȩm̃tior
tantũ ꝑseus in patrẽ uerũ etiã contu¬
matior erat. nec heredẽ regni se sed
rege̾ gerebat. flis rebꝰ offensus philip¬
pus. impatientius indies mortẽ de-¬
metrii dolebat. Tc̃ ⁊ insidiis circum¬
uentũ suspicari. testes indicesq tor-¬
quere atq ita cognita fraude. non
minus scelere ꝑsei. quã innoxia de-
no belli apparatu adu̾sus romano.
quo postea ꝑseus usus ẽ. Nam et
gallos sordiscos ad belli sotietatem
ꝑpulerat. fecissetq romanis graue
bellũ nisi decessisset. Namq galli
bello aduersus delphos infelicit᷑ ge¬
sto. in quo maiorẽ ium numinis ꝗͣ
hostiũ senserant. amisso brenno du¬
ce. pars in asiã. pars intraciã extor.¬
res fugerant. inde ꝑeadẽ uestigia.
qua uenerat antiquã patͥam repeti¬
uere. Ex his manus quȩda inc̾fluente

Expanded text:
rebus conpulso ad parricidium patre funerebus conpulso ad parricidium patre funestam omnem regiam facit. Occiso Demetrio sublatoque aemulo non neglegentior tantum Perseus in patrem, verum etiam contumacior erat, nec heredem regni, sed regem gerebat. His rebus offensus Philippus inpatientius in dies mortem Demetrii dolebat, tunc et insidiis circumventum suspicari, testes indicesque torquere. Atque ita cognita fraude non minus scelere Persei quam innoxia Demeno belli apparatu adversus Romanos, quo postea Perseus usus est. Nam et Gallos Scordiscos ad belli societatem perpulerat, fecissetque Romanis grave bellum, nisi decessisset. Namque Galli bello adversus Delphos infeliciter gesto, in quo maiorem vim numinis quam hostium senserant, amisso Brenno duce pars in Asiam, pars in Thraciam extorres fugerant. Inde per eadem vestigia, qua venerant, antiquam patriam repetivere. Ex his manus quaedam in confluente
Abbreviated transcription (Latin):
ticuit. Tc̃ senatus uerecundia eius
motus. quȩ ꝓbata etiam antea cũ
obses romȩ esset om̃ibꝰ fuerat. cau¬
sam illi donauit. atq ita modestia
sua demetrius ueniã patͥ. ñ iure de¬
fensionis. s patrocinio pudoris op¬
tinuit. Qͦd ipsũ decreto senatuũ sig-¬
nificatũ ẽ. ut appareret non tã absolu¬
tũ regẽ. quã donatũ filio patrẽ. Quȩ
res demetrio ñ grã legationis s odiũ
obtrectationis causa offensȩ fuit. in
dignante philippo plus mom̃ti aput
senatũ ꝑomam filiĩ quã aucdoritatẽ
patris ac dignitatẽ regiȩ maiestatis
habuisse. Igitur ꝑseus ꝑspecta patris
egritudine. cotidie absentẽ demetum
aput eũ criminari. ⁊ pͥmo inuisũ ptꝰ
etiam suspectũ reddere. nc amicitiã
romanoꝵ. nunc ꝓditionẽ patris ei ob¬
iectare. ad postremũ insidias sibi ab
eo paratas confingit. Ad cuiꝰ rei ꝓbati¬
onẽ inmutit indices. testes subornat.
⁊ facinus qͦd obicit admutit. Quibus

Expanded text:
ticuit. Tunc senatus verecundia eius ticuit. Tunc senatus verecundia eius motus, quae probata etiam antea, cum obses Romae esset, omnibus fuerat, causam illi donavit. Atque ita modestia sua Demetrius veniam patri, non iure defensionis, sed patrocinio pudoris obtinuit,quod ipsum decreto senatus significatum est, ut appareret non tam absolutum regem quam donatum filio patrem. Quae res Demetrio non gratiam legationis, sed odium obtrectatiodignante Philippo plus momenti apud senatum personam filii quam auctoritatem patris ac dignitatem regiae maiestatis habuisse. Igitur Perseus perspecta patris aegritudine cotidie absentem Demetrium apud eum criminari et primo invisum, post etiam suspectum reddere; nunc amicitiam Romanorum, nunc proditionem patris ei obiectare. Ad postremum insidias sibi ab eo paratas confingit, ad cuius rei probationem inmittit indices, testes subornat et facinus, quod obicit, admittit. Quibus
Abbreviated transcription (Latin):
militari sciebat. incolumis effugiss
Quẽ ut accepit euasisse. ñ in totum
dicens male consultũ acheis expira¬
uit. Nec multo ptꝰ reparato bello. miͦs¬
senii uincunt᷑. pęnasq interfecti phi¬
lopemenis pependerunt. Interea in
sẏria rex antiochꝰ cũ graui tͥbuto pa¬
cis a romanis uictꝰ oneratusq esset.
seu inopia pecuniȩ cõpulsus. seu aua¬
ritia sollicitatus. qui sꝑabat se sub
spetie tͥbutariȩ necessitatis excusatiꝰ
sacͥlegia cõmissurũ. adhibito exerci¬
tu. nocte tẽplũ didimei iouis adgre-¬
ditur. Quare ꝓdita. concursu insu¬
larũ cũ omĩ militia int̾ficitur. Romȩ
cũ multȩ gretiȩ ciuitates questũ de
iniuriis philippi regis macedonũ ue-¬
nissent. ⁊ disceptatio in senatu inter
demetriũ philippi filiũ. quẽ patͣ ad
satisfatiendũ senatui miserat. ⁊ lega¬
tiͦs ciitatũ esset. turba querelarum¬
at confusus ad olescens. repente ob¬

Expanded text:
militari sciebat, incolumis effugisset. militari sciebat, incolumis effugisset. Quem ut accepit evasisse, non in totum dicens male consultum Achaeis expiravit. Nec multo post reparato bello Messenii vincuntur poenasque interfecti Philopoemenis pependerunt. Interea in Syria rex Antiochus, cum gravi tributo pacis a Romanis victus oneratus esset, seu inopia pecuniae conpulsus seu avaritia sollicitatus, qui sperabat se sub specie tributariae necessitatis excusatius sacrilegia commissurum, adhibito exercitu nocte templum Elymaei Iovis adgreditur. Qua re prodita concursu incolarum cum omni militia interficitur. Romae, cum multae Graeciae civitates questum de iniuriis Philippi, regis Macedonum, venissent et disceptatio in senatu inter Demetrium, Philippi filium, quem pater ad satisfaciendum senatui miserat, et legatos civitatium esset, turba querelarum confusus adulescens repente ob