comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
papam excusatum se ua¬
dit. A quo dum pro cõ¬
probatione innocencie
sue. ad examinationem
corporis et sanguinis
domini. tam ip̃e quam op¬
timates regni mutati es¬
sent: et ipẽ. et omnes qͥ
corpus domini cum eo
temere accipere presump¬
serunt. infra ipsum an¬
num perierunt: ipso sta¬
tun in redeundo placencie
synodo ad dedica¬
tionem ecclesie: a tribus
lo tharingie metropolitis.
liitperto moguntino ⁊
bertulfo treuerensi uiulli¬
becto colomensi. cum ab
eis. etiam maior ecclesia
que est sancti petri deberet
dedicari ⁊ precedente nocte.
audite sunt uoces mali¬
gnorum spũum inter se
dolendo conquerencium
se appossessis diu sedibus
debere expelli. Karolus
rex francorum defunc to
fratruele suo lochario.
dum lotharingiam solus
Usupare incitur per mo¬
deranciam et industriam
fratris sui ludouici ger¬
manorum regis ad hoc at¬
tractus est: ut equaliter
inter se regnum fratrue¬
lis duuderent: Ab excer
francorum. dome¬

Expanded text:
papam se excusatum vapapam se excusatum vadit. A quo dum pro comprobatione innocentiae suae ad examinationem corporis et sanguinis Domini tam ipse quam optimates regni invitati essent: et ipse et omnes, qui corpus Domini cum eo temere accipere presumpserunt, infra ipsum annum perierunt, ipso statim in redeundo Placentiaesynodo ad dedicationem aecclesiae a tribus Lotharingiae metropolitis, Liutperto Moguntino, Bertulfo Trevirensi, Williberto Coloniensi, cum ab eis etiam major aecclesia, quae est sancti Petri, deberet dedicari, precedente nocte auditae sunt voces malignorum spirituum, inter se dolendo conquerentium, se a possessis diu sedibus debere expelli. Karolus rex Francorum, defuncto fratruele suo Lothario, dum Lotharingiam solus usurpare nititur, per moderantiam et industriam fratris sui Ludowici Germanorum regis ad hoc attractus est, ut aequaliter inter se regnum fratruelis dividerent. Ab exercFrancorum dome
Abbreviated transcription (Latin):
perans. multa quidam pꝰ¬
lia. cum eo strenue gessit:
sed exercitu suo. propter
intemperiem aeris. mor¬
bis. et morsibus aranea¬
rum minis aggrauato:
cum mulco suorum dis¬
pendio rediit:
drianus romane
tercius presidet. Cometes
magiitestissime apparet
Nichael grecorum mi¬
perator. sensu duuinitus
a deo mente excedebat.¬
Ut familiares suos iuberet
occidi: quos tamen ad se
rediens sibi repñtari exi
michael impera¬
tor pauperem exfannlia
Unus abbatis sibi ascuie¬
rat. et cubicularium fac¬
tum ad tantos honores
prouexerat ut alter abin¬
peratore appellaretur: sepe
ab imperatore per insamã
occidi iussus. timens ne
tali occasione occideretur.
elegit magis ipse impera¬
torem interficere. quam
ab eo interfici: et impera¬
Orpus sancti
mauri qui fuit
discipulus sancti benedic¬
ti.asportatum aglandifo¬
lio mburgundiam propt
timorem normannorum.
transtertur ad fossatense
cenobium ⁊ quod constru¬
xit sanctus babolenus. sã
mani ad adrianũ

Expanded text:
perans, multa quidem praeperans, multa quidem praelia cum eo strenue gessit; sed exercitu suo propter intemperiem aeris morbis et morsibus aranearum nimis gravato cum multo suorum dispendio rediit. drianus Romanae u s presidet. Cometes manifestissime apparet. Michael Grecorum imperator sensu diminutus adeo mente excedebat,ut familiares suos juberet occidi; quos tamen ad se rediens, sibi representari exigMichael imperator pauperem ex familia unius abbatis sibi asciverat, et cubicularium factum ad tantos honores provexerat, ut alter ab imperatore appellaretur, saepe ab imperatore per insaniam occidi jussus, timens ne tali occasione occideretur, elegit magis ipse imperatorem interficere, quam ab eo interfici; et imperaorpus sancti Mauri, qui fuit discipulus sancti Benedicti, asportatum a Glandifolio in Burgundiam propter timorem Normannorum, transfertur ad Fossatense cenobium, quod construxit sanctus Babolenus, sancmam ad Adrianum
Abbreviated transcription (Latin):
apostolica ministris sacͥ
ordinis acceptis etiam a
rege ludouico subsidiis ÷
a deo infide solidatur: Ut
non multo post filio ma¬
iore in regnum ordinato
ipẽ ab renuncians sclo.
monachus factus sit.
Sed cum filius eius iue¬
mliter agens. ad gentilita¬
tis cultum uellet redire:
milicie singulo. et cultu
regio resimipto filium
perlecutus cepit: et oculis
eius efferossis. eum n
carcerem trusit: et filio
iumore in regnum locato
sacrum habitum recepit.
empto: salonion
filius eius super brittones
regnat: et karolo contra
se uementi confederatur.
Normanni galliam repe¬
tentes. namnetis. andega¬
ius. pic taius. et turomis.
terumnos depopulantur.
Quibus occursantes. dux
aquitame. rannulfus. ro¬
bertus fortis marchio:
dum ip̃i in caute prelian¬
tes perimuntur: ceteri a
normamus. Ut oues a lu¬
tun sternuntur
Arraceins beneuẽ¬
tanam regionem
incursantibus. ludouicus
imperator uiriliter occur¬
rit Ed cuius auxilium.
lotharius frater eius pro¬

Expanded text:
apostolica ministris sacri apostolica ministris sacri ordinis, acceptis etiam a rege Ludowico subsidiis, adeo in fide solidatur, ut non multo post filio majore in regnum ordinato, ipse abrenuntians saeculo monachus factus sit. Sed cum filius ejus juveniliter agens ad gentilitatis cultum vellet redire, militiae cingulo et cultu regio resumpto, filium persecutus coepit et oculis ejus effossis eum in carcerem trusit; et filio juniore in regnum locato, sacrum habitum recepit, empto, Salomon filius ejus super Brittones regnat, et Karolo contra se venienti confoederatur. Northmanni Galliam repetentes, Namnetis, Andegavis, Pictavis et Turonis terminos depopulantur. Quibus occursantes dux Aquitaniae Ramnulfus et Ruotbertus fortis marchio, dum ipsi incaute preliantes perimuntur, caeteri a Northmannis ut oves a lutim sternunturSaracenis Beneventanam regionem incursantibus, Ludovicus imperator viriliter occurrit: ad cujus auxilium Lotharius frater pro
Abbreviated transcription (Latin):
Otharius rex lo¬
tharingie uual¬
Edradam pelicem super du¬
cens conuigi sue tietber¬
ge. consentientibus sibi
archiepiscopis. guntha¬
rio colomensi et tietgau¬
et dux. frater tiet¬
berge regnie. pro repudio
sororis sue. contra. lothari¬
um insurgit. Guncharius
et tietgaudus archiepisco¬
pro adulterio lotharii re¬
gis examinati: eum et sius
Tynodalibus gestis que
preferebant. et suo etiã
lore comucti fuissentt
episcopatu et sacris grã¬
dibus ex ordinati: an̾a¬
thematiz ati sunt: eisq
tantum laicalis cõmumo
pellice uualdrada
alegato a postolico: iudẽs
lotharius .rex. et sibi ex¬
communcacionem intẽ¬
tari : tietbergam uxorem
recepit : sed id non mul¬
tum profuit: quia non
multo post ea repudiata¬
pelicem recepit: nec ultra
Ullo correptiomis modo ab
ea separari potuit:
bii et ponciam dono nico¬
lai pape. ad galias transsa¬
ta: in monasteriis uoto
religiosorum sanc to pe¬
tro collatis honorifice
tumulantur. Rex bul
te: missis ad eum a sede

Expanded text:
otharius rex Lotharingiae Waldradam pellicem superducens conjugi suae Tietbergae, consentientibus sibi archiepiscopis Gunthario Coloniensi et Tietgauet dux, frater Tietbergae reginae, pro repudio sororis suae contra Lotharium insurgit. Guntharius et Tietgaudus archiepiscopro adulterio Lotharii regis examinati, cum et suis synodalibus gestis, quae preferebant, et suo etiam ore convicti fuissent, episcopatu et sacris gradibus exordinati anathematizati sunt, eisque tantum laicalis communiopelice Waldrada a legato apostolico, videns Lotharius rex etiam sibi excommunicationem intentari, Tietbergam uxorem recepit. Sed id non multum profuit, quia non multo post ea repudiatapelicem recepit, nec ultra ullo correptionis modo ab ea separari potuit. bii et Pontiani dono Nicholai papae ad Gallias translata, in monasteriis voto religiosorum sancto Petro collatis honorifice tumulantur. Rex Bulgus, missis ad eum a sede
Abbreviated transcription (Latin):
larent in galliis. remi¬
gius remensis: et prin¬
cipius trater eius. suessionũ
epilcopus et uedastus. post
episcopus atrebatenlis. in
affrica fulgencius. episcopus
ruspensis : in ytalia. germa¬
cheos rome muentos. in exiliuĩ
deportari fecit: et codices eoꝵ
incendit. Hic tractatus. et
hyminos composuit. Hic in¬
ter cetera lacramentorum. pꝰ¬
phationes et orationes. cau¬
to et limato sermone fecit.
zenon imperator. regnum
ytalie. donat theoderico ostro¬
gothorum regi. Hic theoderi¬
cus. transiliam gepidatum
regem. et busam bulgarum
regem: bello uictos extinguit
Guntamundus rex. ab exi¬

Expanded text:
larent in Galliis Remigius Remensis et Principius frater ejus Suessonum episcopus, et Vedastus post episcopus Atrabatensis; in Africa Fulgentius episcopus Ruspensis; in Italia Germacheos Romae inventos in exilium deportari fecit, et codices eorum incendit. Hic tractatus et ymnos composuit; hic inter cetera sacramentorum prefationes et orationes cauto et limato sermone fecit. Zenon imperator regnum Italiae donat Theoderico Ostrogothorum regi. Hic Theodericus Trapsilam Gepidarum regem et Busan Bulgarum regem bello victos extinguit. Gunthamundus
Abbreviated transcription (Latin):
turbita est. Iterum tercia
ebdomada quadragesime co¬
lomam ueniens. nichil di¬
gnum regali scremtate egit.
Deinde aquis ueniens ĩ pis¬
cha: nichil destatu regi
ordinare ualuit: ĩmo omn
rerum querelas. in respectu
distullit. Radix bona cuti
tota pene est combusta. Do¬
nus bruno ex cdero sancti
petri colome fit archiep̃o.
Rex lotharius collectis uiri¬
bus romam uadit. cum ĩno¬
cencio papa: sed uario euẽtu
rerum multas difficultates
in eundo pititur:
clipsis solis. fere dundia
hora. et stelle uise sunt ĩcelo.
Rex lotharius ueterẽ romã
ingressus. innocenciũ papã
inpitriarchio laterauensi re¬
locat: et ab ipõ in imperato¬
rem bñdicitur. Sed romano¬
rum auariciam adiscidio
parcium nequiens reuocare:
dissimulato negocio ĩeffi¬
cax rediit. Petrus uero alt̃¬
pseudo papa. in domo cre¬
scentis regnat. et alter i
alterum predis. rapmis.
incendiis. homicidiis. dese¬
uit. In uilla namuco. dũ
uaccam occisam mango ape¬
rit:. fetus duorum capitum

Expanded text:
it. Iterum tertia ebdomada quadragesimae Coloniam veniens, nihil dignum regali serenitate egit. Deinde Aquas veniens in pascha , nihil de statu regni ordinare valuit, immo omnium rerum querelas in respectu distulit. Radisbona civitas tota paene est combusta. Domnus Bruno, ex clero sancti Petri, Coloniae fit archiepiscopus. Rex Lotharius collectis viribus Romam vadit cum Innocentio papa ; sed vario eventu rerum multas difficultates in eundo patitur. lypsis solis fere dimidia hora, et stellae visae sunt in caelo. Rex Lotharius veterem Romam ingressus , Innocentium papam in patriarchio Lateranensi relocat, et ab ipso in imperatorem benedicitur . Sed Romanorum avaritiam a discidio partium nequiens revocare, dissimulato negotio inefficax rediit. Petrus vero pseudopapa in domo Crescentis regnat, et alter in alterum predis, rapinis, incendiis et homicidiis desevit. In villa Namuco, dum vaccam occisam mango aperit, foetus duorum capitum
Abbreviated transcription (Latin):
rex concessit filio godefridi
ducis iumoris. ad huc pu¬
erulo: quicquid beneficii
uel honoris antecessores ciꝰ
habuerant de manu impato¬
ris. Pagam uicun ierosoli¬
mitanis xͥanis. ꝑtesi maloꝵ
et frequẽtis oppugnãtis¬
xͥanoꝵ.pactum picis miert̃
cum eis: et terras quas eis
xp̃iam abstulerãt. et q̃ inculte
erant: subtributo colendas
susceperunt abeis. Gregori¬
us papa. qui et ninocencius
obiit: cui guido qui et cele¬

Expanded text:
rex concessit filio Godefridi rex concessit filio Godefridi ducis junioris adhuc puerulo, quicquid beneficii vel honoris antecessores ejus habuerant de manu imperatoris. Pagani vicini Hierosolimitanis christianis, pertesi malorum et frequentis oppugnatipactum pacis inierunt cum eis, et terras, quas eis christiani abstulerant, et quae incultae erant, sub tributo colendas susceperunt ab eis. Gregorius papa, qui et Innocentius, obiit . Wido, qui et Caele
Abbreviated transcription (Latin):
sui: curiã habuit. et que
cõfirmanda erant. eoꝵ cõ¬
silio et iudicio cõfirma¬
uit et corrigenda correxit.
Deinde cum nõ multo comi¬
tatu. aggressus quosdam sdi¬
uorum rebelles regnũ inqͥe¬
tantes: non ut putauit eos
inparatos muenit: ideoq ui¬
riliter resistentib ad horam
cessit. Nec multo post in cau¬
tis suꝑuemẽs ĩprouisus:
multos eorum cepit aut &¬
cidit: multos et infugam
uersos. influmẽ quod cõti¬
guum erat demersit: reli¬
quos multa suuma gram
suam redimentes. ad deditio¬
nem compulit. In parro¬
chia gẽmelascensi. natus ẽ
puer monstruosus qui
miraculo et horrori le aspici¬
Egnum francoꝵ
magnã patitur
perturbitionẽ bellorũ. per
discordiam regis et princi¬
pum: inter ques emmebat¬
Rex angloꝵ. nedum pacca¬
to regno suo. cõtumaces
subiugire uolebat. sed non
ualebit. quia tutam fidem
nusꝙͣ reperiebat: et conat᷑
suos non prosperari sed fru¬
stran dolebat. Conridus

Expanded text:
sui, curiam habuit , et quae sui, curiam habuit , et quae confirmanda erant, eorum consilio et judicio confirmavit, et corrigenda correxit. Deinde cum non multo comitatu aggressus quosdam Sclavorum rebelles regnum inquietantes, non, ut putavit, eos imparatos invenit, ideoque viriliter resistentibus ad horam cessit. Nec multo post incautis superveniens improvisus, multos eorum cepit aut occidit, multos eorum in fugam versos, in flumen, quod contiguum erat, demersit, reliquos multa summa gratiam suam redimentes ad deditionem compulit. In parochia Gemblacensi natus est puer monstruosus, qui miraculo et horrori se aspiciegnum Francorum magnam patitur perturbationem bellorum, per discordiam regis et principum, inter quos eminebatRex Anglorum, necdum pacato regno suo, contumaces subjugare volebat, sed non valebat, quia tutam fidem nusquam reperiebat, et conatus suos non prosperari sed frustrari dolebat. Cunradus
Abbreviated transcription (Latin):
nĩtẽ blesiensẽ: ne uiolẽ¬
ter muaderet et retineret
aliena cũ ei satis superq
sufficere possent propria:
ammaduertit ea que ãmo¬
nendo dicebat surdis auri¬
bus audiri: decreuitqz pu¬
gnando agere. ne posset cõ¬
tempni. Demq cum mul¬
to comitatu aggressus ca¬
strũ eius. quoo uitreacum
dicitur. oppidanos et mi¬
lites sibi resistentes aut
cepit aut occidit. Oppido
succenso. in tantum igͣs
excreuit. Ut etiã castrum
quod in eo erat ualde mu¬
intum cum multo in¬
habitancium ꝑiculo cõ¬
cremauit. In hoc pͥlio uel
incendio. capti. celi. aut
cõcremati ad mille. quin¬
gentos estimati st̃. In ui¬
cuna louamensi: mel
stillauit de celo in modũ
pliuue: qd̾ uerũ mel fiuis¬
se probauerut̃ uisu. gu¬
stu et cõtrectaciõe. Godefri¬
dus iumor. dux lotharin¬
gie. quarto anno sui du¬
catus moritur. Conradꝰ
rex in oppido qd̾ franke¬
nefort dicitur. cũ multa
frequẽcia optimatũ regni

Expanded text:
mitem Blesiensium, ne violenmitem Blesiensium, ne violenter invaderet et retineret aliena, cum ei satis superque possent sufficere propria, animadvertit, eaque ammonendo dicebat, surdis auribus audiri, decrevitque pugnando agere, ne posset contemni. Denique cum multo comitatu aggressus castrum ejus, quod Vitreiacum dicitur, opidanos et milites sibi resistentes aut cepit aut occidit. Opido succenso, in tantum ignis excrevit, ut etiam castrum, quod in eo erat valde munitum, cum multo inhabitantium periculo concremarit. In hoc praelio vel incendio capti, cesi aut concremati, ad mille quingentos sunt estimati. In vicinia Lovaniensi mel stillavit de caelo in modum pluviae, quod verum mel fuisse probaverunt multi visu, gustu et contrectatione. Godefridus junior dux Lotharingiae quarto anno sui ducatus moritur. Cunradus rex in opido quod Frankenefort dicitur, cum multa frequentia optimatum regni
Abbreviated transcription (Latin):
ferre eccłie dei. opportu¬
iitatẽ expectabit. qua
iuiste repeteret qd̾ ecclia
muiste amiserat. Deus
autẽ. qui ei ad hoc dederat
affectũ bone uoluntati
eius dedit et effectum. In¬
specta enim oportumtate
castrum obsedit. cum mł¬
ta equitum peditumq
multitudine. Plus tamẽ
de diumo quã de humano
confidens auxilio: corpus
beati lamberti ad locum
obsidionis iuissit deferri:
sic sperans quod inchoa¬
uerat prosperari et accele¬
rari. Nec trustratus est
spe sua. In paucis enim
diebus castrum recepit.
cum dei et sancti lamber¬
ti auxilio. quod multo
ta ibi contigerint quãta
q nuc̃ contingant ad cor¬
pus sancti lamberti mi¬
raculoꝵ insignia: quia
non est huius operis pru¬
dencioribus relinquimꝰ
estimenda. uel si eis pla¬
quibusdam pa¬
Icis cõdicionib solutus a
captione qua tenebatur.
iterum anglice genti prĩ¬
cipatur. Rex frãcoꝵ frequẽ¬
ter ãmonens ꝑse et per
legatos suos teobaldũ co¬

Expanded text:
ferri aecclesiae Dei, oportuferri aecclesiae Dei, oportunitatem exspectabat, qua juste repeteret, quod aecclesia injuste amiserat. Deus autem, qui ei ad hoc dederat affectum, bonae voluntati ejus dedit effectum. Inspecta enim oportunitate, castrum obsedit cum multa equitum peditumque multitudine. Plus tamen de divino quam de humano confidens auxilio, corpus beati Lamberti ad locum obsidionis jussit deferri, sic sperans quod inchoaverat prosperari et accelerari. Nec frustratus est spe sua. In paucis enim diebus castrum recepit cum Dei et sancti Lamberti auxilio, quod multo ta ibi contigerint, quanta etiam nunc contingant ad corpus beati Lamberti miraculorum insignia, quia non est hujus operis, prudentioribus relinquimus estimanda vel, si eis plaquibusdam pacis conditionibus solutus a captione qua tenebatur, iterum Anglicae genti principatur. Rex Francorum frequenter aminonens et per se et per legatos suos Tietbaldum co
Abbreviated transcription (Latin):
dam regi sui op¬
timates sibi resistentes
cogit suo parere imꝑio:
muntiones eoꝵ oppu¬
gnando aut expugnando.
Rex angloꝵ stephanus
non satiscauens dubios
annuos. pͥncipum. ficta
sibi amicicia ad herenciũ:
dum quosdam hostes su¬
os expugnare intitur a
sius derelictus et ab hosti
cipatur. Plaga ignis di¬
uni multos adurit : sed
per intercessionem scẽ dei
gemtricis marie alioꝵq
sanctoꝵ. multis hac egri
citu. fultus auxilio xp̃ia¬
noꝵ loca sctã ubi pedes
dĩ steterunt. Uisitanciũ.
ascalonitas ommi cõmea
oppugnat. quorũdam
etiam hostium loca uel¬
castra propĩquiora expu¬
gnat
Delhero. sedũs
leodicensium epũs : do¬
lens fraudulẽta iuasicoẽ
comitis ramaldi.iam ꝑ¬
septem annos uiolenter
retineri castrum bulom¬
um. quod cum omĩb
appendiciis suis otheriꝰ
epũs multa summa ar¬
genti. adquisierat epiõ
leodicẽsi: nec ferẽs tantũ
honoris et cõmodi. ad pre¬
sens sibi et in posterũ auf¬

Expanded text:
dam regni sui opdam regni sui optimates sibi resistentes cogit suo parere imperio, munitiones eorum oppugnando aut expugnando. Rex Anglorum Stephanus, non satis cavens dubios animos principum ficta sibi amicitia adherentium, dum quosdam hostes expugnare nititur, a suis derelictus et ab hostibt custodiae mancipatur. Plaga ignis divini multos adurit; sed per intercessionem sanctae Dei genetricis Mariae aliorumque sanctorum multis hac egritcitu, fultus auxilio christianorum, loca sancta, ubi pedes Domini steterant, visitantium, Ascalonitas omni commeatu oppugnat, quorundam etiam hostium castra propinquiora expugnat. Adelbero hujus Leodicensium episcopus, dolens fraudulenta invasione comitis Raginoldi jam per 7 annos violenter retineri castrum Bulonium, quod cum omnibus appendiciis suis Otbertus episcopus multa summa argenti adquisierat episcopio Leodicensi, nec ferens tantum honoris et commodi ad presens sibi et in posterum au
Abbreviated transcription (Latin):
homicidia. Causa huius
discordie comes namucẽ¬
sis ex inproiuso aggressꝰ
oppidum quod fossis di¬
citur. quia nomẽ tale si¬
bi dat situs ipẽ loci in qͦ¬
multis captis aut cocisis.
multa preda abducta.
oppidum totum cum
monasterio beati foilla¬
in combussit: edificia
lapidea quecũq emmẽtio¬
ra erant. destruxit. heuri¬
cus comes lemburgẽsis.
dolens se priuatũ honore
ducatus. quẽ pater suus
et auus habuerant: gode¬
frido duci rebellis erat:
contiguos sibi possessio¬
num eius reditus mua¬
debat: et sicubi preuale¬
bat nulli amcoꝵ eius
parcebat. Godefridus dux
grauiter ferens eius insolẽ¬
ciam: oppidum sctĩ tru¬
donis. cum multo equitũ
pedicum q exercitu obsi
gressus et oppidũ aquis¬
gram ingressas cũ mł¬
to potentãtu perbiduũ
in sede iudiciaria resedit.
ex actiones quas ducem
lotharingie exigere dece¬
bat. exegit : oppidanos.
sue fidelitati astrinxit: et
ne henrici comitis fauto¬
res essent ostentacione

Expanded text:
homicidia. Causa hujus homicidia. Causa hujus discordiae comes Namucensis ex inproviso aggressus opidum, quod Fossis dicitur, quia nomen tale sibi dat situs ipse loci, multis captis aut occisis, multa preda abducta, opidum totum cum monasterio beati Foillani combussit, edificia lapidea quaecumque eminentiora erant, destruxit. Heinricus comes Lemburgensis, dolens se privatum honore ducatus, quem pater suus et avus habuerant, Godefrido duci rebellis erat, contiguos sibi possessionum ejus reditus invadebat, et sicubi prevalebat, nulli amicorum ejus parcebat. Godefridus dux graviter ferens insolentiam ejus, opidum sancti Trudonis cum multo equitum peditumque exercitu obsedgressus, et opidum Aquasgrani ingressus, cum multo potentatu per biduum in sede judiciaria resedit, exactiones quas ducem Lotharingiae exigere decebat exegit, opidanos suae fidelitati astrinxit, et ne Heinrici comitis fautores essent, ostentatione
Abbreviated transcription (Latin):
Onradus tercius
rex huius nonũs.
godetridum filium godefri¬
di ducis facit paterm hono¬
ris successorem: ea maxime
sa. quia sue coniugis soro¬
rem. ei dederat in uxorem.
Henricus dux baioarioꝵ
ad huc contrarius conrado
illud mundane sapiencie¬
dictum. leuius fit paciẽcia.
quicquid nefas est corrigeᷤ
irremediabili morbo tri¬
sticie. ꝑuenit ad extrema
uite. Gentis anglorũ p̾n¬
cipes a rege suo dissenciẽtes:
dum alter alteri uarie asse¬
tit gens tota per eos affli¬
gitur: eo deterius. quo cuies
Ut hostes si exterius sed in¬
terius patitur. Paludes et
fontes qui per aliquot ãnos
tanta defecerant siccitate.
Ut putarentur nõ posse
denuo refluere mirantur
multi nõ solum fluere sed
et solito maiores aquas
stente: sol quasi tetro uela¬
mine uidebatur circũ fusus
eglypciaca caligine. Exor¬
ta discordia inter adelbe¬
ronem. epm̃ leodicensem
et henricum comitem na¬
mucensem: multa hinc
inde contigerint mala.
prede et incendia. cedes et

Expanded text:
nradus tertius nradus tertius rex hujus nominis, Godefridum filium Godefridi ducis facit paterni honoris successorem, ea maxime suae conjugis sororem ei dederat uxorem. Heinricus dux Bajoariorum, adhuc contrarius existens Cunrado illud dictum mundanae sapientiae: Levius fit patientia, quicquid nefas est corrigere . inremediabili morbo tristitiae pervenit ad extrema vitae. Gentis Anglorum principes a rege suo dissentientes, dum alter alteri varie assentitur, gens tota per eos affligitur, eo deterius, quo cives ut hostes non exterius, sed interius patitur. Paludes et fontes, qui per aliquot annos tanta defecerant siccitate, ut putarentur non posse denuo refluere, mirantur multi non solum fluere, sed et solito majores aquas stente, sol quasi tetro velamine videbatur circumfusus eglyptica caligine. Exorta discordia inter Alberonem episcopum Leodicensem et Heinricum comitem Namucensem, multa hinc inde contigerunt mala, predae et incendia, cedes et
Abbreviated transcription (Latin):
dilatione et inspecta opor¬
tumtate. dispersos longe
lateq. et inhyantes prede
facili superauit cõgressioe:
multis q corum interfec¬
tis aut captis: reliquos cõ¬
pulit cum dedecore ad pro¬
pria redire. Post mortẽ
regis lotharii. nõ ferẽtes
principes teutonci regm.
aliquẽ extraneum a sturpe
regia sibi dñari regẽ con¬
stituerunt sibi conradum
uirum regii gencris: erat
quippe ex sorore nepos hẽ¬
rici quinti regis quarti
imperatoris huius noĩs.
Henricus dux baioarioꝵ.
quia filia lotharii regis ci
nupserat et iam liberos ex
ca susceperat: conradum
regno sublimatum. et se
alienatum grauiter ferebat:
et quoscũq poterat. ab ciꝰ
amicicia et fidelitate auer¬
tebat. Hugo post bruno¬
nem datus colomensiũ
archiep̃s dũ romam adi¬
ret consecrandus pegre
est defunctus: eiqz luccellit
arnulfus. Godefridus loua¬
niensis lux lothariensium
moritur. Uir suo tempore.
et tempori et honori scieus
se decenter conformare

Expanded text:
dilatione et inspecta opordilatione et inspecta oportunitate, dispersos longe lateque et inhiantes predae facili superavit congressione, multisque eorum interfectis aut captis, reliquos conpulit cum dedecore ad propria redire. Post mortem regis Lotharii, non ferentes principes Teutonici regni, aliquem extraneum a stirpe regia sibi dominari, regem constituerunt sibi Cunradum, virum regii generis Erat quippe ex sorore nepos Heinrici quinti regis, quarti imperatoris hujus nominis. Heinricus dux Bajoariorum, quia filia Lotharii regis ei nupserat et jam liberos ex ea susceperat, Cunradum regno sublimatum et se alienatum graviter ferebat, et quoscunque poterat, ab ejus amicitia et fidelitate avertebat. Hugo post Brunonem datus Coloniensium archiepiscopus, dum Romam adiret consecrandus, peregre est defunctus, eique successit Arnulfus. Godefridus Lovaniensis, dux Lothariensiumus, vir suo tempore et tempori et honori sciens se decenter conformare
Abbreviated transcription (Latin):
nos de multis que cõtin¬
gunt conscribimus pau¬
ca. sed emmnenciora: ut
habeatur scdm̃ legẽ cro¬
nice rerũ gestarum breui¬
ter digesta ueritas: et caue¬
atur mutilis et undecũq
congesta prolixitas. Si au¬
tem conscriptione aliquid¬
dignum. estimaueris ano¬
bis pretermissum studio¬
sis scripturarum scias esse
dimissum. quia nõ omĩa
possumus omnes. nec oĩa
uolunt omnes. et laudatꝰ
quidam dixisse prudẽter
et breuiter. Quid dem:
qui nõ dẽ: renius tu. quod
iubet alter.
Ex danorũ audi¬
ta morte regis
Ianglorum cum multo na¬
iuium appiratu cum mili¬
tari et pedestri exercitu fi¬
nes anglie deuastabat
onm crudelitatis genere:
dicens antecellorũ suoꝵ¬
hereditario iure. et colli¬
mitanei maris in cuutate
sibi magis deberi regnũ
anglic. quã stephano re¬
gi et normamus exguil¬
lermi bistardi peruasione
Rex anglorum reputans
pericusosum primo impe¬
tu cũ tam efferato hoste nõ
excquo confligere habiti

Expanded text:
nos de multis quae continnos de multis quae contingunt conscribimus pauca, sed eminentiora; ut habeatur secundum legem chronicae rerum gestarum breviter digesta veritas, et caveatur inutilis et undecunque congesta prolixitas. Si autem aliquid conscriptione dignum aestimaveris a nobis pretermissum, studiosis scripturarum scias esse dimissum; quia non omnia possumus omnes, nec omnia volunt omnes; et laudatur quidam dixisse prudenter et breviter: Quid dem, quid non dem? renuis tu, quod jubet alter.ex Danorum, audita morte regis Anglorum, cum multo navium apparatu, cum militari et pedestri exercitu, fines Angliae devastabat omni crudelitatis genere; dicens, antecessorum hereditario jure et collimitanei maris vicinitate sibi magis deberi regnum Angliae, quam Stephano regi et Normannis ex Wilhelmi bastardi pervasione. Rex Anglorum reputans periculosum primo impetu cum tam efferato hoste non ex equo confligere, habita
Abbreviated transcription (Latin):
lica congressione frequẽtꝰ
attriuit proiunciam eius
cede et incendio deuasta¬
uit sedtamẽ ad dedicionẽ¬
eum multo compulit.
Dum ergo uarius euẽtus
belli eẽ. et mic hos ninc
illos gladius cõsumeret:
rex lotharius morte pre¬
uentus. Bellum cũ uita
fimuit: et ppr̃ incursus
Undiq nimmẽciũ hosti¬
um nõ manifeste sed qͣsi
occulte. a sius relatus: ĩ
saxoma est tumulatus
Armlfus. ex monacho
sancti nchasii remis:
datur abbas gẽmelascen¬
sis. Bruno colomensiũ
sui presulatus. Petrus
leons discessit ex hac ui¬
ta: qui sedẽ apostolicam
retinere conabatur. cum
uiolencia. Eccliẽ dei et
gregorio pape pax est red¬
dita: et cessauert̃ seditio¬
nes et prelia. Prudens
lector hẽo tibi aliquid
dicere cupiẽs magis do¬
ceri quam docere. Btus¬
gregorius dicit in conue¬
mens esse: eaqz carent gra¬
uitatis soliditate. in libris
congerere.Studiolis emĩ
lectorib non sunt utilia
sed fastidiosa. hoc exẽplo

Expanded text:
lica congressione frequenter lica congressione frequenter atrivit; provinciam ejus cede et incendio devastavit; sed tamen eum ad deditionem non compulit. Dum ergo varius eventus belli esset, et nec hos nec illos gladius consumeret, rex Lotharius morte preventus bellum cum vita finivit; et propter incursus undique imminentium hostium non manifeste, sed quasi occulte a suis relatus, in Saxonia est tumulatus. Arnulphus ex monacho Sancti Nichasii Remis datur abbas Gemblacensis. Bruno Coloniensium sui presulatus. Petrus Leonis decessit ex hac vita, qui sedem apostolicam retinere conabatur cum violentia. Aecclesiae Dei et Gregorio papae pax est reddita, et cessaverunt seditiones et prelia. Prudens lector, habeo tibi aliquid dicere, cupiens magis doceri quam docere. BeatusGregorius dicit, inconveniens esse, ea quae carent gravitatis soliditate, in libris congerere. Studiosis enim lectoribus non sunt utilia, sed fastidiosa. Hoc exemplo
Abbreviated transcription (Latin):
hoc hodie que attestantur
non solum laicales seo et
ecclesiastice persone. Dõ¬
nus adelberto exclero met¬
tensi assumitur datur leo¬
dicensium epũs. Mona¬
sterium sancti dyonsii in
brocoroth comburitur cũ
claustro et omnib appen¬
diciis et oppido uix anno
bustionis expleto. Rex
sui congregato excercitu
romam scdõ profiscicitur
duorum desede apostolica
contendencium discordiã.
ad pacis et uintatis cupi¬
ens reuocare concordiã.
Angli diu habita delibe¬
ratione quam sublimarẽt
regio nomme et honore:
sine liberis defuncto hen¬
rico rege. stephanũ nepo¬
tem eius constituerunt
pro eo regnare. Mons ca¬
strilocus cum templo sctẽ
Uualdedrudis. et toto pe
no uno. et mẽsi¬
bus qumq cum expediti¬
one militari in italim
commoratus ab ingres¬
su abstinit urbis rome.
quia duorum desede apo¬
stolica contendencium pre¬
lia et seditiones nequiuit
compescere: rogeriũ scicilie
ducem sibi resistentẽ: bel¬

Expanded text:
hoc hodieque attestantur hoc hodieque attestantur non solum laicales, sed et aecclesiasticae personae. Domnus Adelbero, ex clero Mettensi assumtus, datur Leodicensium episcopus. Monasterium sancti Dionisii in Brokorotht comburitur cum claustro et omnibus appendiciis et oppido, vix anno bustionis expleto. Rex sui congregato exercitu, Romam secundo proficiscitur duorum de sede apostolica contendentium discordiam ad pacis et unitatis cupiens revocare concordiam. Angli diu habita deliberatione, quem sublimarent regio nomine et honore, sine liberis defuncto Heinrico rege, Stephanum consobrinum ejus constituerunt pro eo regnare. Mons Castrilocus cum templo sanctae Waldedrudis et toto penno uno et mensibus 5 cum expeditione militari in Italia commoratus, ab ingressu abstinuit urbis Romae, quia duorum de sede apostolica comtendentium prelia et seditiones nequivit compescere  Mai . Rogerium Siciliae ducem sibi resistentem bel
Abbreviated transcription (Latin):
quam in codicib legimꝰ
Cum enim monachi cum
oppidanis. oppidani cum
monachis non concordarẽt
in substituendi abbatis e¬
lectione: ad hoc usq pro¬
cessit malum discordie. Ut
dux louamensis. et comes
namucensis.rupto pacis
federe hostiliter inter se
concertarent multo tpẽ
Erat autẽ cernere miseria
ominum recum depreda¬
tionem uiolentissimam.
homicidia sepissime fieri.
uillas cum habitatoribus
concremari. intantum ut
gemmelascẽsi oppido cũ
parrochiana eccłia cõbusto
cum maximo in habitãci¬
um ꝑiculo dei clemencia
mauis monasteriũ quod
est cõtiguũ undiq cras¬
sante nicendio iam succẽ¬
sum miro restinxit modo
Uicini enim fluminis
exparte subito est euãcua¬
tus. ita ut arene eius cer¬
nerentur a circũstantib
et his qui resistebant ho¬
stibus: eiusq aqua super¬
fusa monasterio in mo¬
dum pliiuie incendiũ
omme restinxit dei uir¬
tute. Ne cui autẽ hoc ui¬
deatur. incredibile: multe

Expanded text:
quam in codicibus legimus. quam in codicibus legimus. Cum enim monachi cum oppidanis, oppidani cum monachis non concordarent in substituendi abbatis electione: ad hoc usque processit malum discordiae, ut dux Lovaniensis et comes Namucensis rupto pacis federe hostiliter inter se concertarent multo tempore. Erat autem cernere miseriam et omnium rerum depredationem violentissimam, homicidia sepissime fieri, villas cum habitatoribus concremari, in tantum ut gemmelacensi oppido cum parrochiana aecclesia combusto cum maximo inhabitantium periculo, Dei clementia majus monasterium, quod est contiguum, undique grassante incendio jam succensum, miro restrinxerit modo. Vicini enim fluminis ex parte subito est evacuatus, ita ut arenae ejus cernerentur circumcursantibus et his, qui resistebant hostibus; ejusque aqua superfusa monasterio in modum pluviae, incendium omne restinxit Dei virtute. Ne cui autem hoc videatur incredibile, multae
Abbreviated transcription (Latin):
luccedit. In uilla que dici¬
tur brama. mense aprili
natus est infantulus carẽs¬
collo et capite. ocellos ha¬
bens in spatulis. Lothariꝰ
rex et fredericus dux sue¬
uorum pasciscuntur:
uedasti attrebattẽ¬
sis: concrematur. cum
claustro et officinis. et ma¬
gna oppidi parte. Nec
mennint aliquis nostra
etate. tot uillas tot ciui¬
tates. tot castra. oppida
uel muncipia concrema¬
ta fortuito igne: quot ĩ
hiuus aun spacio com¬
busta eẽ referuntur. Dõ¬
mis alexander leodicen¬
sium ep̃s moritur. Ansel¬
mus octauus abbas gẽme¬
lascensis cenobii obit. Q
ad huc uiuens. et si corpo¬
re mualidus.tamen erga
dei cultum et scripturarũ
excercicium erat strenuus.
Hic cromcam istam a fmne
croince a sigeberto uenera¬
bili gemblacensis eccliẽ
monacho descripte. ad huc
usq annum. perduxit: et
uisa. uel a fidelibus rela¬
torib audita. posterorũ
noticie dereliquit. Discor¬
die malum quã ꝑniciosũ
sit omnib plus iam nr̃is
tribulationib discimus

Expanded text:
edum. In villa quae dicitur Brania , mense Aprili natus est infantulus, carenscollo et capite, ocellos habens in spatulis. Lothasius rex et Fridericus dux Suevorum paciscuntur. Vedasti Atrabatensis concrematur cum claustro et officinis et magna oppidi parte; nec meminit aliquis nostra aetate tot villas, tot civitates, tot castra, oppida vel municipia, concremata fortuito igne, quot in hujus anni spatio combusta esse referuntur. Domnus Alexander Leodicensium episcopus moritur. Anselmus octavus abbas Gemblacensis cenobii obiit; qui adhuc vivens, etsi corpore invalidus, tamen erga Dei cultum et scripturarum exercitium erat strenuus. Hic cronicam istam a fine chronicae a Sigeberto venerabili Gemblacensis aecclesiae monacho descriptae ad hunc usque annum perduxit, et visa vel a fidelibus relatoribus audita posterorum notitiae dereliquit. Discordiae malum quam perniciosum sit omnibus, plus jam nostris tribulationibus discimus,
Abbreviated transcription (Latin):
sit: cui baldumus filius eiꝰ
successit. Rex francorum
sciens quia ꝑturbatio capi¬
tis. perturbatio est mnembro¬
rum: Ut sedaret perturbitio¬
nes regni sui ad quieuit cõ¬
federan theobaldo blesensi¬
um comiti. Conradus rex
sciens tam per se qͣm etim

Expanded text:
sit. Balduinus filius ejus ei sit. Balduinus filius ejus ei successit. Rex Francorum sciens quia perturbatio capitis perturbatio est membrorum, ut sedaret perturbationes regni sui, acquievit confoederari Tietbaldo Blesiensium comiti. Cunradus rex scie
Abbreviated transcription (Latin):
Yemps hoc anno
mimetate pliuue
Fet uento uehementi ꝑiculo¬
si extitit et dampnosa intã¬
tum ut siluas. templa turres.
et edificia que putabantur.
firmissima aut funditus
subuerterit aut magna ex
parte destruxerit. Guido qui
rardus qui et luciis cente¬
timus succedit. Fames gra¬
uissima hoc anno multos af¬
flixit: multos panis penuria
pauperiuit. In regno autẽ
angloꝵ. intantum dicitur
preualusse: Ut maxunam
utriusq sexus multitudiẽ
contigerit fame interiisse.
Nec tantũmodo pauperes
et mediocres sed eorũ multi
qui putabantur sibi suffici¬
entes ec̃. duro famis gladio
perurgente. coacti sunt ali¬
as enugrare: ut malum in¬
opie. et si non ex toto eiu¬
tare saltem possent alleuiare
Triticee messis maturitas
et collectio. proueint tardi¬
us solito: quia mimetate
pliuue impediente uix po¬
tuerant messores. octauo¬
kl̾ septembris metere: qͦd
aliquociens uidumis. eos
octauo krl̃ augusti messuis¬
se. Fulco quartus rex iero¬
anno regui sui uita deces¬

Expanded text:
ems hoc anno nimietate pluviae et vento vehementi periculosa extitit et damnosa, in tantum, ut silvas, templa, turres et edificia, quae putabantur firmissima, aut funditus subverterit, aut magna ex parte destruxerit. Wido, qui rardus, qui et Lucapa successit. Fames gravissima hoc anno multos afflixit; multos panis penuria pauperavit. In regno autem Anglorum in tantum dicitur prevaluisse, ut maximam utriusque sexus multitudinem contigerit fame interisse. Nec tantummodo pauperes et mediocres, sed et eorum multi, qui putabantur sibi sufficientes esse, duro famis gladio perurgente coacti sunt alias emigrare, ut malum inopiae si non ex toto evitare, saltem possent alleviare. Triticeae messis maturitas et collectio provenit tardius solito; quia, nimietate pluviae impediente, vix potuerunt messores 8 Kal. Septemb. metere, quod aliquoties vidimus eos 8 Kal. Augusti messuisse. Fulco quartus rex Jheroanno regni sui vita deces
Abbreviated transcription (Latin):
m̾entium consolator. in
commerciis negociator.
cautus et discrẽtus: in reis
et a recto deuiantibus: ul¬
tor et uindex. lralendis oc¬
robris intempeste noctis
silencio motus magnus
factus est in mari: ita ut
littora sua preteriret. et tñ
inse iterum resideret. Sequẽ¬
ti uero nocte primo crepus¬
culo. cum onini impetu ter¬
minos egrediens: omnia
circumquaq. id est uillas
castella eccłias ita pessum¬
dedit. Ut tres comitatus
id est uualetras. Uuales et
bebrant cum homine et
peccore penitus extermina

Expanded text:
merentium consolator, in merentium consolator, in commerciis negotiatorum cautus et discretus, in reis et a recto deviantibus ultor et vindex. Kalendis Octobribus, in tempestae noctis silentio, motus magnus factus est in mari, ita ut litora sua preteriret, et tamen in se iterum resideret. Sequenti vero nocte primo crepusculo cum omni impetu terminos egrediens, omnia circumquaque, id est villas, castella, aecclesias, ita pessumdedit, ut tres comitatus, id est, Walecras, et Wales, et Bebrant, cum homine et pecore penitus extermina
Abbreviated transcription (Latin):
Ongregitio malis¬
nensis cccliẽ que
est inbrachanto. omnibus
fidelibus salutem. Duodeci
mo kł februarii. lupus ue¬
nenatus et in sanus qui int
corpus suum tres colubros
habebat uiuos: consuetas
latebras linquens rura pe¬
ciit. et mnumerabilẽ mul¬
titudinẽ porcorum. ouũ.
canum. et armentoꝵ. mor¬
su uenenato extinxit. Postea
uasto impetu homines in¬
uadens: plusꝙͣ duodecim.
morsu suo male mulcauit.
quorum quatuor misera
morte defuncti sunt. Hi
emim ante obitum suum
nullum liquorem uidere
uel gustare potucrunt. Ta¬
dem a quatuor uiris fortis¬
luis apprehenlus et euice¬
ratus fidem malicie sue
de colubris patefecit. Iste
annus mumia siccitate nn¬
mis calamitosus: quia aue¬
ne ordea et legumina pro¬
uentum suum satis sunt
ementita. Theobaldus co¬
mes blesensis siue carnotẽ¬
sis: pre cunctis principib
gallie: migno pondere ui¬
sticie enmet infrancia. reli¬
giosis monachis. ac clericis.
pius ac familiariis. eccliẽ
deffensor: pmperũ aduitor

Expanded text:
ongregatio Malisnensis aecclesiae, quae est in Bracbanto, omnibus fidelibus salutem. 12. Kal. Februarii lupus venenatus et insanus, qui intra corpus suum tres colubros habebat vivos, consuetas latebras linquens, rura petiit, et innumeram multitudinem porcorum, ovium, canum, et armentorum morsu venenato extinxit. Postea vasto impetu homines invadens, plus quam duodecim morsu suo male mulcavit; quorum quatuor misera morte defuncti sunt. Hi vero ante obitum suum nullum liquorem videre vel gustare potuerunt. Tandem a quatuor viris fortissimis comprehensus et evisceratus, fidem malitiae suae de colubris patefecit. Iste annus pre nimia siccitate satis calamitosus, quia avenae, ordea et legumina proventum suum nimis sunt ementita. Theobaldus comes Blesiensis sive Carnotensis, pre cunctis principibus Gallie magno pondere justitiae eminet in Francia; religiosis monachis et clericis pius ac familiaris, aecclesiae defensor, pauperum adjutor,
Abbreviated transcription (Latin):
Ncuuitate tornaco
natus est agnus
uinus corporis: diuĩ capi¬
tum. quatuor aurium. qͣ¬
tuor occulorum octo pedu

Expanded text:
civitate Tornaco natus est agnus unius corporis, duum capitum, quatuor aurium, quatuor oculorum, octo pedu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ut aliis euntib ieroso¬
limam contra sarracenos:
ipĩ uicinam sibi sclauoꝵ
gentem: aut omnmo dele¬
rent aut cogerent cristianã
fieri. Et cum iam adarmna
peccuma uendiderunt da¬
cos: cepto q prelio. se sub¬
trahentes multa milia da¬
corum: sclauorum occide¬
runt gladiis. A.m.E.N.

Expanded text:
hoc, ut aliis euntibus Jerosohoc, ut aliis euntibus Jerosolimam contra Sarracenos, ipsi vicinam sibi Sclavorum gentem aut omnino delerent, aut cogerent christianam fieri. Et cum jam ad arma pecunia vendiderunt Dacos; ceptoque prelio se subtrahentes, multa milia Dacorum Sclavorum occiderunt gladii. 1 λ.
Abbreviated transcription (Latin):
gna tomtruoꝵ et fulguran¬
cium tempestatum detonuit
procella. Sed in castro laudu¬
nensi plusꝙͣ alias uis tempe¬
statis deleuiit. Nam in mo¬
nasterio sancti uincencii
cum monachi complecto¬
rium canerent: fulmen ir¬
rupit basilicam: et duos
monachos in choro stantes
percussit et extuixit. Inde
ad maius altare ꝑuolans
pallas lineas que altare ue¬
labant exussit. Accidit au¬
tem quoddam mirabile ibi:
quia maior palla q̃ desuꝑ
totum altare ambiebat ardẽ¬
tibus illis pallis ardere non
potuit. Dicitur autem quod
alia multa in ecclia eadem.
exictu fulmnus acciderunt.
sed sufficiunt ista ad cogno¬
scendum quantus sit terror
diuine districtionis. Came¬
racus cuutas magna expir¬
te sui incendio cõflagrauit:
et principalis eccłia: cum
laustro et palatio epĩ. mo¬
nasterium sancti autberti.
Hoc etiam anno. combustũ
est cenobium sancti sepul¬
cri meadem urbe. puicis
uuestphili ac saxonum
duces consenserunt in

Expanded text:
gna tonitruorum et fulgurangna tonitruorum et fulgurantium tempestatum detonavit procella; sed in castro Laudunensi plus quam alias vis tempestatis deseviit. Nam in monasterio sancti Vincentii, cum monachi completorium canerent, fulmen irrupit basilicam, et duos monachos in choro stantes percussit et extinxit; inde ad majus altare pervolans, pallas lineas, quae altare velabant, exussit. Accidit autem ibi quiddam mirabile, quia major palla, quae desuper totum altare ambiebat, aliis pallis ardentibus, ardere non potuit. Dicitur autem, quod alia multa in eadem basilica ex ictu fulminis acciderunt; sed sufficiunt ista ad cognoscendum, quantus sit terror divinae districtionis. Cameracus civitas ex magna parte sui incendio conflagravit, et principalis aecclesia cum claustro et palatio episcopi, monasterium etiam beati Autberti. Hoc etiam anno combustum est coenobium sancti Sepulcri in eadeli ac Saxonum duces consenserunt in
Abbreviated transcription (Latin):
censemus. In hac synodo
adductus est supradictus
hereticus cunus: et presen¬
tatus donno pipe a quodã
catholico britanine epõ
hic igitur in audiencia
ommum de sua peruersa
heresi discullus et cõuictꝰ:
Uitam quidã et mẽbra.
epõ qui eum adduxerat
expostulante retimut. sed
tamen precepto pape i
custodia relegatus et ibi
post non multũ temporis
mortuus est. In hac sy¬
rescoisse dicuntur. ẽ ciro¬
res decelo et tempestates ultra
solitum alias clemencius:
alias inclemencius acciderũt.
Mlense martio octauo kł a¬
prilis: cum dies iam adues¬
perum decliaret : grauissi¬
ma fuere tomtrua: cum in¬
genti choruscatione. et pro¬
cellosa pluuia. Non autẽ
euenit ter quod alio tempo¬
re euenire solet: ut soms
ille ad aures hominum
paulatun pueniret. ac de¬
inde cresceret in maius. sed
ita repente et insperate in¬
crepuit fragor ille tomtriu.
Ut omnes qui audierunt ma¬
gno metu et ammiratione
concuteret. Item mense
uilio. induiersis locis ma¬

Expanded text:
censemus. In hac synodo censemus. In hac synodo adductus est supradictus hereticus Eunus, et presentatus papae a quodam catholico Britanniae episcopo. Hic igitur in audientia omnium de sua perversa heresi discussus et convictus, vitam quidem et membra, episcopo qui eum adduxerat expostulante, retinuit, sed tamen precepto papae in custodia relegatus, et ibi post non multum temporis mortuus est. In hac syresedisse dicuntur. Terrores de caelo et tempestates ultra solitum, alias clementius, alias inclementius acciderunt. Mense Martio, 8 Kal. Aprilis, cum dies jam ad vesperam inclinaret, gravissima fuere tonitrua, cum ingenti choruscatione et procellosa pluvia. Non autem evenit tunc, quod alio tempore evenire solet, ut sonus ille ad aures hominum paulatim perveniat, ac deinde crescat in majus; sed ita repente et insperate increpuit fragor ille tonitrui, ut omnes qui audierunt, magno metu et ammiratione concuteret. Item mense Julio in diversis locis ma
Abbreviated transcription (Latin):
mortalitate. tum ferro. ho¬
pauci repitriauerint. Et
ꝙ̃us occulto quo nescitꝰ
dei iudicio hoc acciderint.
constat tanien quia in ho¬
stico illo. multa scelera.
multa illicita et flagiciosa
pitrata sunt ab eis. et ob
hoc ira dei ascendente suꝑ
eos: omĩs conatus eorum
in uacuum cellit. Nec fa¬
cile muemes siuie in hysto¬
riis. siue mannalib: qd̾
ab exordio xp̃ĩanitatis us¬
q ad tempus illud tanta
multitudo populi dei tã
subito et tam miscrabilit᷑
deperierit. sicut nunc fac¬
tum est. Eugenius papi
collecta generali synodo
renus: multa suꝑ statu ec¬
clesic tractauit et cõfirma¬
uit. Inter alia statuit ut
decreta inocencii pape pre¬
decessoris sui. rata et in cõ¬
uulsa permanerent quic¬
quid autẽ petrus leonis¬
Alter pleudo pipa statuerat
uel ordinauerit irritum ha¬
beretur. promulgans sentẽ¬
ciam sic. Ordinationes fac¬
tas a filio petri leonis et ab
aliis scismaticis et hereticis.
euacuamus:. et irritas esse

Expanded text:
mortalitate, tum ferro homortalitate, tum ferro hopauci repatriaverint. Et quamvis occulto, quo nescitur, Dei judicio haec acciderint, constat tamen, quia in hostico illo multa scelera, multa illicita et flagitiosa patrata sunt ab eis, et ob hoc ira Dei ascendente super eos, omnis conatus eorum in vacuum cessit. Nec facile invenies sive in hystoriis, sive in annalibus, quod ab exordio christianitatis usque ad tempus istud tanta multitudo populi Dei tam subito et tam miserabiliter deperierit, sicut nunc factum est. Eugenius papa collecta generali synodo Remis, multa super statu aecclesiae tractavit et confirmavit. Inter alia statuit, ut decreta Innocentii papae predecessoris sui rata et inconvulsa permanerent; quicquid autem Petrus Leonis pseudopapa statuerat vel ordinaverat, irritum haberetur, promulgans sententiam sic: Ordinationes factas a filio Petri Leonis et ab aliis scismaticis et hereticis, evacuamus et irritas esse
Abbreviated transcription (Latin):
natis sarracems. Urbem ui¬
tu eius quiete possederũt.
Ecclipsis solis fctã est cir¬
ca terciam horã diei. septi
mo kł nouembris. Nec¬
dum quoq ad purũ redi¬
tegrato solari lumiẽ. sed
ad huc circũ fuso eelytica
fuerunt etiam alii. qui dice¬
rent se in ipõ orbe solis. ma¬
iestatẽ diuinã uidisse eo
modo. quo apictoribus ĩ
libris depingi solet, In
natale diñ fulmen ircup
templum ierosolums: et
de columpna exlapidib
facta que sepulcro diñ¬
proxima erat duos lapides
grandes excussit. Inde ad lo¬
cum baptisterii precurrens:
lapidem marmoris cõca¬
uum qui aquam baptismm
continebat: inimitatim cõ¬
tregit. Indeq in montẽ hõ
puolans turrim basilice
pulcherrimam ex magna
parte confregit.
cus reges qui suꝑ¬
iori anno cum infunto ex¬
cercitu profecti fuerant
trans mare. ut paganos de¬
bellarent: nchil prospere
fecerunt: sed tantis excerci¬
tus eorum attritus est in¬
fortumis. tum fame. tum

Expanded text:
natis Saracenis, urbem inatis Saracenis, urbem itu viciniam quiete possederunt. Eclypsis solis facta est circa tertiam horam diei, 7 Kal. Novembris. Necdum quoque ad purum redintegrato solari lumine, sed adhuc circumfuso eclyptica Fuerunt etiam alii, qui dixerunt, se in ipso orbe solis majestatem divinam vidisse, eo modo quo a pictoribus in libris depingi solet. In natali Domini fulmen irrupit templum Hierosolymis, et de columna ex lapidibus facta, quae sepulchro Domproxima erat, duos lapides grandes excussit. Inde ad locum baptisterii percurrens, lapidem marmoris concavum, qui aquam baptismi continebat, minutatim confregit. Indeque in montem Syon pervolans, turrim basilicae pulcherrimam ex magna parte perfregit. cus reges, qui superiore anno cum infinito exercitu profecti fuerant trans mare, ut paganos debellarent, nichil prospere fecerunt; sed tantis exercitus eorum attritus est infortuniis, tum fame, tum