comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis causam rece ptũ ẽ. obdefunctiuo¬
lumtatem ⁊ ipsius reinatura Itaq
põt sabin sententia recipi. Sistipu¬
latio nac̃ditione cepit. Uelutisipĩ¬
philũ ndecłis tantum dareᷤ spondes:
s ita conceptasit stipulatio. pã philũ

Expanded text:
tis causa receptum est ob defuncti uoluntatem et ipsius rei natura‹m›. itaque potest Sabini sententia recipi, si stipulatio non a condicione coepit, ueluti 'si Pamphilum non dederis, tantum dare spondes?', sed ita concepta sit stip
Abbreviated transcription (Latin):
de mosfitioso igẽ instituit ⁊ tͥns¬
egit p̾ea cũln dib sti platione int̃po¬
sita ⁊ subiecta dolielansula ap̃p̃fec¬
tũde falsotestam̃to egit nec ꝓbauit
Qroan exdolic lausula p̾sit ẽueni.¬

Expanded text:
de inofficioso agere instituit et transegit postea cum heredibus stipulatione interposita et subiecta doli clausula, apud praefectum de falso testamento egit nec probauit: quaero, an ex doli clau sula possit conueni
Abbreviated transcription (Latin):
ille libatus ẽ dandousũ fructũ ħ nulla
parte obligatiõis exhonerat̃ nͥ pleno
uire fundũeffecĩt stipulatoĩs ¶ Cħri¬
sogonus flauiicandidi ẜuus actor scͥp¬
si corã sub scͥbente ⁊ obassign̾ante dño
meo accepisse me aiulio gosarẽ agẽ¬
te iuli i ꝗntilliani ab sentis mutua de¬
naria mille q̃dãi ꝗntilliano. hediueciꝰ
ad quẽ eares ꝑtinebit. Hcł dis nouẽbris¬

Expanded text:
usum fructum, hic nulla parte obligationis exoneratur, nisi pleno iure fundum effecerit stipulatoris. 'Chrysogonus Flauii Candidi seruus actor scripsit, coram subscribente et adsignante domino meo, accepisse eum a Iulio Zosa, rem agente Iulii Quintilliani absentis, mutua denaria mille. quae dari Quintilliano herediue eius, ad quem ea res pertinebit, kalendis Nouembri
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ scͥptas sccłm c̃untionẽ m̃cib in
nauẽ inpoĩtis cũerore c̃ẜuostichiꝗͣ¬
si in ꝓuintiã syriã ꝑuenturus enaui¬
gauit q̃sitũ ẽ naue subm̃ sacũ sedmn
cautionẽ calimachꝰ m̃oes berito ꝑ¬
ferendas innauẽ misiss. ed tp̃e qͦei

Expanded text:
 scriptas secundum conuentionem mercibus in nauem impositis cum Erote conseruo Stichi quasi in prouinciam Syriam peruenturus enauigauit: quaesitum est naue submersa, cum secundum cautionem Callimachus merces debito perferendas in naue mansisset eo tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
uł facti caus accepta sit stipulatioa
biennũ stipulatio ñ emittit ꝗuis
sit ¶eq usti pulationis status cius
diescertus inexordio fiũt: ex pꝰfacto
mut᷑atur ¶Idẽq ẽ : insti pulatione ui¬
ditii sistendi causa facta placuit. sciors̃¬
lic ut añt diem sti pulatio ñ ẽ mit tat᷑¬
⁊ sic̃tũ ẽe ceꝑit. parere sti ꝑulationi
residuo tp̃e ñ p̾ser

Expanded text:
uel facti causa concepta sit stipulatio, biennii stipulatio non committitur, im stipulationis status, cuius dies certus in exordio fuit, ex post facto mutatur. idque et in stipulatione iudicio sistendi causa facta placuit, scilicet ut ante diem stipulatio non committatur, si certum esse coeperit parere stipulationi resi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓusuris iegitimis penã in singlos
in sessi sors solutañsit. ⁊̃ si sortis
obligatio inuiditiũ sit deducta.
ad huc t᷑n pena crescit quiauerũ ẽ
soluta pecunianee.¬

Expanded text:
pro usuris legitimis poenam in singulos menses, si sors soluta non sit, etiamsi sortis obligatio in iudicium sit deducta, adhuc tamen poena crescit, quia verum est solutam pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
solo facta maiorẽ par᷑tem soluit. resi¬
duã cuisit s illiconegauit hsse m̃s acti¬
onẽ ẜuare ⁊ ap̃ iudicẽ tuꝰtele egit ⁊ ue¬
nͦs ꝓuocauit ad conpetentẽ iudicem.
⁊ abeo qͦ ad pͥncipẽ id̾ ꝓuocauit ad con

Expanded text:
solo facta, maiorem partem soluit, residuam cauit: sed ilico negauit heres se transactionem seruare et apud iudicem tutelae egit et uictus prouocauit ad competentem iudicem et ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
re facere oport. nicaluid instipulati¬
one deducitur: quãꝙ p̃sentidie debe
cius c̃ sulfactus fu̾it. t̃c̃ exhac die inan¬
nossingłos den̾adare spondes: p̾ttͥen¬
tue̾runt ¶ Tituis ame uio fundũdetͣc¬
to usufructu stipłat ẽ demmꝑse rabeodei¬

Expanded text:
re facere oportet', nihil aliud in stipulationem deducitur quam quod praesenti die debettius consul factus fuerit, tunc ex hac die in annos singulos dena dare spondes?', post trientuerunt. Titius a Maeuio fundum detracto usu fructu stipulatus est et ab eode
Abbreviated transcription (Latin):
ture ẽẽt aliis mercib eptis ĩ nauem
missis ip̃e insiriã ꝑnauigiũ ꝓfici¬
scatur aut si intradiem sup scͥptam
ñrepass m̃ces nee nauigass: de eaci¬
uitate redch uniũsã ẽtinuo pec̾em̃¬
ã quãi ꝑfectonauigio ⁊ prã: sũptꝰ¬

Expanded text:
turae essent, aliis mercibus emptis et in nauem mercis ipse in Syriam per nauigium proficiscatur, aut, si intra diem supra scriptam non reparasset merces nec enauigasset de ea ciuitate, redderet uniuersam continuo pecuniam quasi perfecto nauigio et praest
Abbreviated transcription (Latin):
uerune salienũ fundũ subẽ dinõe
stipulatus fuero isq ex luc tiuã causã
meus ẽẽ ceꝑit confestim ꝑt mẽtursti¬
pulatio Et si funtli dñs sub ẽditiõe
uiaistipulatus fut. statim fundo a¬
in eũ casũreciderint putant a quo
ñpotuerunt consisteͬre. ¶Exhaesti¬
pulatione in sulã fulciti spondes.
quandonascatur actioqͣueritur. ⁊ u¬
tiq ñẽ exspectandũ utrlat. Nec it
mehilstipulatõis int̾ ẽ fultam poti
erit redẽptorͣ.

Expanded text:
est et alienum fundum sub condicione stipulatus fuero isque ex lucratiua causa meus esse coeperit, confestim peremeretur stipulatio, et si fundi dominus sub condicione uiam stipulatus fuerit, statim fundo ain eum casum recciderunt, a quo non potuissent consistere. Ex hac stipulatione: 'insulam fulciri spondes?' quan‹d›o nascatur actio, quaeritur. et utique non est exspectandum, ut ruat: nec enim nihil stipulatoris interest fultam potiuerit redemptor.
Abbreviated transcription (Latin):
dit candidus dñs m̃s subdiem supra
scͥptasisatis eonoie factũñerit. tẽ qͦpͣ
soluẽt. usuraꝵ nõie denãĩos .uiii.pre¬
staĩstipulatus ẽ lulius zosasspop̃o
dit flauius candidus dñs m̃s sub scͥpsit.
q dñs R. ꝑlib̾am ꝑsonã q̃ neꝙ uirino¬
strosubiecta ẽ. neq bona fide nobẜuit.

Expanded text:
dit Candidus dominus meus. sub die supra scripta si satis eo nomine factum non erit, tunc quo post soluetur, usurarum nomine denarios octo praestari stipulatus est Iulius Zosadit Candidus dominus meus. sub die supra scripta si satis eo nomine factum non erit, tunc quo post soluetur, usurarum nomine denarios octo praestari stipulatus est Iulius Zosas
Abbreviated transcription (Latin):
exremea ꝓmittat. Nãquid aliud
dicipõt quominus lib hõteneatur
nectũ iõsti pulantieidẽ eiradẽ cau
Nspondeã tenebor ꝗͣ admodũ⁊ it
habebit eiꝰ actionẽ adusmeꝙ ab alio¬

Expanded text:
ex re mea promittat: nam quid aliud dici potest, quo minus liber homo teneatur? nec tamen ideo si stipulanti eidem ex eadem causa spondeam, tenebor: quaemadmodum etenim habebit ei
Abbreviated transcription (Latin):
gatio orit ĩspiciendas̃.raro ui eẽt tͥp̃s.
ł c̃ditioẽ exeo ꝙ agiaparebit. Intelliq
płat̾ fuero tesisti ⁊ nͥ stetis aliꝗͥ dãi. ꝙpmit¬
dĩt. Siuiͦs aũt p̾morã apupillofactã de¬
cedat. noc fidiꝰsorerit p̃ppupillimoĩa ob¬
ligat᷑ Nullan intelligit᷑ mora ibi fiẽi uͥ
mlla peticio ẽ¶E ẽ iũt fidiꝰ sonẽ oblignũ

Expanded text:
gatio oritur, inspicienda sunt: raro inesse tempus uel condicionem ex eo, quod agi apparebit, intellegepulatus fuero te sisti et, nisi steteris, aliquid daridit, seruus autem post moram a pupillo factam decedat, nec fideiussor erit propter pupilli moram obligatus: nulla enim intellegitur mora ibi fieri, ubi nulla pet
Abbreviated transcription (Latin):
ni.ñosuoł alieno quibonafide suit
conꝑibitur Seruus aut fructuariu¬
sipmittat exreip̾suis ł alienus ꝗbo
na fide suit ẽpfoi nulla depeculio
dabitur indnmactio siaminhis
casib dñiee intelliguntur. ¶ Necẽ
hodiedare spondes dixp̾se uł codẽ
die pecuniam petinec udẽi p̃ma¬
turius agip̃ finitostipulatiõis dieq
inaliis tp̃ib uũs ẽ. nãpetiñd̾eb ꝙ¬

Expanded text:
o uel alieno, qui bona fide seruit, comparabitur. seruus autem fructuaromittat ex re ipsius uel alienus, qui bona fide seruit, emptori, nulla de peculio dabitur in dominum actio: nam in his causis domini esse intelleguntur. 'Decem hodie dari spondes?' dixi posse uel eo die pecuniam peti nec uideri praematurius agi non finito stipulationis die, quod in aliis temporibus iuris est nam peti
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ c̃mi titin ¶ Teniq si illeusũ m lic
u deđit. cũꝙq stipulator ñutẽ anisit
tradendo p̾teafũdũ detͣcto nsufructu.
libabitur ¶idẽ c̃ting̃ eiquifũdũple¬
noiure ꝓmisit. nisũ fructũ dedit dem̃

Expanded text:
tatem comitatur. denique si ille usum fructum dederit eumque stipulator non utendo amiserit, tradendo postea fundum detracto usu fructu liberabitur. non idem contingit ei, qui fundum pleno iure promisit et usum fructum
Abbreviated transcription (Latin):
adm̃tẽ ꝓnuttentis id referridebeat.
U quedineare sit raestimaĩdebeat.
ñ quid senserit ꝓmissor. ¶Itaq siso¬
litus fuerat ꝓmissor muliebri q̾dã
uesteuti. nichi lominus debeburur¬

Expanded text:
ad mentem promittentis id referri deb‹e›t, ut quid in re sit, aestimari debeat, non quid senserit promissor. itaque si solitus fuerat promissor muliebri quadam ueste uti, nihilo minus debetur
Abbreviated transcription (Latin):
ad alt̾ius petitionẽ tͣnsire querentib
respiciendus erit ẜ mostrpulationuis.
utrũnetal sit quẽ uoluero anquẽ uo¬
iã ¶Nã sitalis fui̾t quẽ uoluerocum se¬
msel elerit mutare uoluntatẽ ñ pote¬

Expanded text:
ad alterius petitionem transire, quaerentibus respiciendus erit sermo stipulationis, utrumne talis sit, 'quem uoluero' an 'quem uolam': nam si talis fuerit 'quem uoluero', cum semel elegerit, mutare uoluntatem non pote
Abbreviated transcription (Latin):
ro¶at̃ naturalis filiũ quẽ tͣitu
babebat inadoptionẽ. hr̃dẽ ĩsti¬
tuuit.sipata potestate lib̾at̾us eẽt.
Pat it adoptiuus nonalias emanci¬
pare uoluit. quã siei dediss aqͦ sti¬
puletur certam sũ mã sieũ manumi¬
siss: Et̾ emantipationẽ adiit heditatẽ
filius. petit nime pecuniã ꝑat ersti:
tur pem ẽẽ causamsti pulationis u̾t¬
pote cũ alit̃ filiũ emanci patu̾rus ñ
fiũt nec põt uidĩ in iusta causa stipu¬
R.I.x. epłaꝵ. Siticio itastipulat᷑
sũ. Si quamͥ mipserit .x. dotis eiꝰ
noie clare spondes. Que rebatur an
spondes. nicincausa ẽ qͣr ea pecunia
conditione expleta non debeatur.
¶Namcũconditio ⁊ exincerte ꝑsone.
facto parere obligationẽ pꝰsit. uelu¬
ti siquis incapitoliũ ascendi̾t.X. dãe
spondes. Siquis ame .x. petierit. tot.
dare spondes: cur ñidẽ ⁊ indotem
ꝓmissa respondeatur.ratio neddi
ñ põt ¶ Nulli ꝓmissio põt c̃sistere
q̃ eruolunt᷑ate ꝓmittentis statum

Expanded text:
r naturalis filium, quem Titius habebat in adoptionem, heredem instituit, si patria potestate liberatus esset: pater eum adoptiuus non alias emancipar‹e› uoluit, quam si ei dedisset, a quo stipularetur certam summam, si eum manumisisset: post emancipationem adiit heres filius: petiturpem esse causam stipulationis, utpote cum aliter filium emancipaturus non fuerit: nec potest uideri iniusta causa stipurum. A Titio ita stipulatus sum: 'si qua mihi nupserit, decem dotis eius nomine dare spondes?' quaerebatur, an spondes?', nihil in causa est, quare ea pecunia condicione expleta non debeatur: nam cum condicio etiam ex incertae personae facto parere obligationem possit, ueluti 'si quis in Capitolium ascenderit, decem dare spondes?' 'si quis a me decem petierit, tot dare spondes?', cur non idem et in dote promissa respondeatur, ratio reddi non potest. Nulla promissio potest consistere, quae ex uolun
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhib̾as. uł cͣc uuoremeastipulatamẽ
prohibeas. anc̃ mit tatur stipulatio:
actuutiliceat. ⁊ siñ mes aliũ noĩe
meoingͣlientẽ ꝓ hibẽas. sciendũ est.
c̃mit tistipulationẽ.

Expanded text:
hiberes, uel contra uxore mea stipulata me prohibeas, an committatur stipulatio? actu uti liceat', etsi non me, sed alium nomine meo ingredientem prohibeas, sciendum erit committi stipulationem.
Abbreviated transcription (Latin):
cuniã ꝓlib̾tate pactus ẽ ⁊ obeamtẽ
reum dedit. quamuis ẜuus abalio
manumissus e. reusm̃ recte obli¬
gabitur. Qui añq̃ ritur aquomanu¬
õmit tatur. s: ut manumittat. h¬
R.⁊.ii.epłaꝵ. Stipulatussũda.
mã. aut herorem ẜuũ clãicũclamã
dares. ego quominus acciꝑem ĩ mo¬
rafui. mortuus ẽ clama. an putes
me exstipulatu actionẽ habere

Expanded text:
cuniam pro libertate pactus est et ob eam rem reum dedit: quamuis seruus ab alio manumissus est, reus tamen recte obligabitur, quia non quaeritur, a quo manumittatur, sed ut manumittatur.mam aut Erotem seruum dari: cum Damam dares, ego quo minus acciperem, in mora fui: mortuus est Dama: an putes me ex stipulatu actionem habere
Abbreviated transcription (Latin):
anid ꝑiculũ põt subrres ⁊ sidecem pe¬
ose dem obligationis sedmeui Iubẽ diti¬
one deb siatitio exgiñ potĩt. Igitur
nec titio ẽ ĩito menius lib̾ãt. ꝗ an
uius quiã nectenebatur cũẽditiosti¬
pulatiõis deficit. nec meuius pendẽ¬
testipulationiꝰ c̃ditione recte põt

Expanded text:
periculum potest subire. sed et si decem peusdem obligationis, sed Maevius sub condicione debet, si a Titio exigi non poterit: igitur nec Titio convento Maevius liberatur qui an Maeuius qui nec tenebatur, cum condicio stipulationis deficit, nec Maeuius pendente stipulationis condicione recte pot
Abbreviated transcription (Latin):
sorẽ inter p̃tam. Quiasti pulatõilibũ
fuit uba late conͦꝑe nẽc rus sũ pmnis¬
sor ferendus ẽ sieiꝰ interit. Decetis po¬
ba sunt: sic tñ exaudiũtur.si mmu¬
tabilit̾ ueꝵ fuĩt te capitoliũ ñ ascen

Expanded text:
sorem interpretamur, quia stipulatori liberum fuit uerba late concipere. nec rursum promissor ferendus est, si eius intererit de certis poba sunt, sic tamen exaudiuntur, si inmutabiliter uerum fuit te Capitolium non ascen
Abbreviated transcription (Latin):
indefensione cause factos. cũ ꝓba¬
rent p̃tiũ solutũ fuisse. exstipłat¬
one petebant. Modestins .R. Sieaᷤ
oblitem depͥetate in stituta fac̾te
eẽnt. minime exstipulatu peti pꝰ¬
dere in tendi. nec extimatio eiꝰ prãĩ¬

Expanded text:
in defensione causae factos, cum probarent pretium solutum fuisse, ex stipulatione petebant. Modestinus responditob litem de proprietate instituta‹m› factae essent, minime ex stipulatu peti potere intendi nec aestimatio eius pra
Abbreviated transcription (Latin):
pͣa int̃ uenit debitoĩs: ꝑ petuã
obligationẽ quẽ ad modũ intel¬
ligendũ sr Et qui dẽ sieffecit ꝓ¬
missor: quominus soluẽ possit.
expeditũ intellectũ hãt c̃stitultio
Si uõmoratussit tantu he sitatur
si postea inmora n fuuit Extipgua¬
trr suꝑiormora Et celsus ado¬
lescens scͥbit. eũquimorã fecĩt. i
soluendo sticho: quẽ ꝓmiserat
posse em̃clare eã morã pꝰea offerẽ¬
dõ. Essen hanc q̃stionẽ debono

Expanded text:
interuenit debitoris, perpetuari obligationem, quemadmodum intellegendum sit. et quidem si effecerit promissor, quo minus soluere possit, expeditum intellectum habet constitutio: si uero moratus sit tantum, haesitatur, an, si postea in mora non fuerit, extinguatur superior mora. et Celsus adulescens scribit eum, qui moram fecit in soluendo Sticho quem promiserat, posse emendare eam moram postea offerendo: esse enim hanc quaestionem de bono
Abbreviated transcription (Latin):
Procuł. ł .ii. epłaꝵ. Cũstipulatus
si mͥ ꝓͣculd̾. siopus ate arbitłatumõ añt
leldas iuniaᷤᷤ effectũ ñ sit penã ⁊ ꝓͥtułi
acguendũ ẽ. inter ẽẽ. Utrũꝑ ꝓmissorẽ
morañ fuiss: quominopus ãn kł uin

Expanded text:
stipulatus sim mihi, Procule, si opus arbitratu meo ante kalendas Iunias effectum non sit, poenam, et protuli guendum est interesse, utrum per promissorem mora non fuisset, quo minus opus an
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ reucdecłis in istã sũmã ꝓculus ait. sẽ¬
ꝑ insatis clationis stipulatione ueni¬
u re quidint̃ eẽt stipulantis. ut alias to¬
ta sors int̾erit. Ueluti si idoneus pro¬
nnssor ñsit alias minus. sũ aliquidi¬
doneus ẽẽt debitor. alias nicħ.sistatimꝰ
locuplex eẽt ut nr̃a ñint̃ sit. satis hab̾os

Expanded text:
derit in istam summam: Proculus ait semper in satisdationis stipulatione uenire, quod interesset stipulantis, ut alias tota sors inesset, ueluti si idoneus promissor non sit, alias minus, si in aliquid idoneus esset debitor, alias nihil, si tam locuples esset, ut nostra non intersit satis ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
pecumam habiturussũ ¶ Sit nup¬
sero .x. darespondes causa cõgnita¬
ta ꝓbabilis causa eiꝰ moĩsti pulatiois
ẽ Qtem suur amuliere eomõindotem
stipulatus est.

Expanded text:
pecuniam habiturus sum? 'si tibi nupsero, decem dari spondes?' causa cogniro probabilis causa eiusmodi stipulationis est. item si uir a muliere eo modo non in dotem stipulatus est.
Abbreviated transcription (Latin):
utru que admodũ mimchicatione
hõis. si neglectus a polsessore fũt.
culpehuiꝰ noĩe tenetur possessor
pulationẽ attim in faciendo acci
addandũ. ñ faciendum tenetur ł
Sisisit quidẽres in reb.humanis
s dai ñpossit. Ut fundus religi¬
osus putauł sac̃ factus uł ẜnus ma¬
enumissus uł ⁊̃ ab hostib sicapiat᷑.
culpa inhunc modũ diiudicat᷑
ut si quidẽ ipsius ꝓmissoĩs res uł
⁊p̃r sti pulationis uł postea fu̾it.
⁊ quid eoꝵ accidĩt. nicͥominus
teneatu. ¶dẽq fia̾t ⁊ siꝑ aliũ po¬
steaquãhoe alienatũsit. id con¬
tigĩt GSinaũt alienus fuit .⁊ aba¬
lio tale quid acciłit: ñ tenetur:
Quia nicħ fẽcit: nͥpostea ꝗͣ mo¬
rãtus ẽ solutionẽ: aliquid huiꝰ¬
moĩaccidit ¶Quã distinctionẽ⁊¬

Expanded text:
utrum, quemadmodum in uindicatione hominis, si neglectus a possessore fuerit, culpae huius nomine tenetur possessor, pulationem attinet, in faciendo accipad dandum, non faciendum tenetur. Sed si sit quidem res in rebus humanis, sed dari non possit, ut fundus religiosus puta uel sacer factus uel seruus manumissus, uel etiam ab hostibus si capiatur, culpa in hunc modum diiudicatur, ut, si quidem ipsius promissoris res uel tempore stipulationis uel postea fuerit et quid eorum acciderit, nihilo minus teneatur, idemque fiat et si per alium, posteaquam ab hoc alienatus sit, id cont‹i-› gerit. sin autem alienus fuit et ab alio tale quid accidit, non tenetur, quia nihil fecit, nisi si posteaquam moratus est solutionem, aliquid huiusmodi accid
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lib̾tatẽ ẜuitutu usucapip̃ se
uerius eͥ ꝗa eãusu capionẽ suffi¬
lit lex scribrboniaque ẜuĩtutẽ con¬
stituebat. ñ ⁊̃ eã que libtatẽ pr̃at.
altius eclificare: ⁊ ꝑstatuͥtũ tp̃s pͣ
altius edificatũ habuero. sublatae¬

Expanded text:
Libertatem seruitutium usucapi posse uerius est, quia eam usu capionem sustulit lex Scribonia, quae seruitutem constituebat, non etiam eam, quae libertatem praestat altius aedificare, et per statutum tempus altius aedificatum habuero, sublata e
Abbreviated transcription (Latin):
dataest. inpotestate dñi redire deb.
¶Labeo quoꝙ ait. sires peguliaris ẜ ui
mei subreptasit meignͣõante: deĩn
eaminactussit᷑ udi in potestitẽ me ĩ
redisse: Cõmodius dr̃ sisqei redi

Expanded text:
data est, in potestatem domini redire debet. Labeo quoque ait, si res peculiaris servi mei subrepta sit me ignorante, deinde eam nanctus sit, videri in potestatem meam redisse: commodius dicitur, eti
Abbreviated transcription (Latin):
iõsi ẜuus m̃s rẽ michi subripuit: de¬
inde eandẽ locosuo reponat: potĩt
usucapi.quãĩ in potestatẽ meã redi¬
critutiq siego ne sciui. Nãsi scͥiui
engimus. ut redisse scͥiã ĩ meapo¬
teffatem. ¶ltem sicamre quã serꝰ¬
uus subripuĩt peculiarmnore te¬
neat ñuidĩ inpotestatẽ meã reu̾.
sam. Y omponius ait. nisiita hr̃ ce¬
ꝑim̾. quẽ ad modũ habuimus añt¬
quã subriꝑetur aut cũrẽ sciremus:
inpeculio eũ hr concessimus ltẽ
labo ait:sirẽ quã aput te deposue¬
ram. luerifaciendi eausa uẽndide¬
ris. dem̃ expenitñtia redimeris:
eo dem statuhabeas siue ignorãte
me: siue sciente ea gestasimñt. iudi
in potestatẽ meã redisse. scđm pro¬
culi sentñtiã que ⁊uera est. ¶ Si pũᷤ¬
pillires subreptasit. suffice̾ dicen¬
dũẽ. situtor eiꝰ sciat redisse eã indoꝰ¬
mũ pupilli: si fu̾riososufficẽ cura¬
torem scire. ¶ Tũc in potestatem
cdñi redisse dicendũẽ. cũposessione

Expanded text:
i servus meus rem mihi subripuerit, deinde eandem loco suo reponat, poterit usucapi, quasi in potestatem meam redierit, utique si nescii: nam si scivi, exigimus, ut redisse sciam in meam potestatem. Item si eam rem, quam servus subripuerit, peculiari nomine teneat, non videri in potestsam Pomponius ait, nisi ita habere coeperimus, quemadmodum habuimus, antequam subriperetur, aut, cum rescissemus, in peculio eum habere concessimus: item Labeo.Si rem, quam apud te deposueram, lucri faciendi causa uendideris, de‹in›de ex paenitentia redemeris et eodem statu habeas: siue ignorante me siue sciente ea gesta sint, uideri in potestatem meam redisse secundum Proculi sententiam, quae et uera est.Si pupilli res subrepta sit, sufficere dicendum est, si tutor eius sciat redisse eam in domum pupilli: et si furioso, sufficere curatores scire.Tunc in potestate‹m› domini redisse dice
Abbreviated transcription (Latin):
sexta dicilcał darũ ianuariarũ pꝰsi¬
cdere cepit. horͣa sexta noctis pridi¬
e leał das ianuarias implusuca¬
pionẽ.
responderunt. eaque ẜuipẽtuliait̃
hactisunt ilsucapiposse. quia haec
et lgͥnoantes dñi usucaprunt. Id̾
uił scrib̾. s eũ qui suo noĩe nichil
recipiunt maxime res corꝑales.
Ote ptis reb sacrisscĩs publicis po¬
puliromꝰani ⁊ ciuit᷑atũ item libis
homĩnibus.
io fide empta sit.q̃rit ausu capro cur

Expanded text:
sexta diei kalendarum Ianuariarum possidere coepit, hora sexta noctis pridie kalendas Ianuarias implet usucapionem.responderunt ea, quae servi peculiariter nancti sunt, usucapi posse, quia haec etiam ignorantes domini usucapiunt: idem Iulianus scribit. Sed eum, qui suo nomine nihil recipiunt maxime res corporales, exceptis rebus sacris, sanctis, publicis populi Romani et civitatium, item liberis hominibus. fide empta sit, quaeritur, ut usucapio curr
Abbreviated transcription (Latin):
ralit̃ int̃rũpitur possessio cũ quis
dep̃osessione uideicitꝰ. uł alicui¬
reseripͥitur. quocasu ñ adũsu cum
tantũ quierpit int̾rapitur pꝰseteset¬
sio. sed adũsus om̃s nec̃ eo casu quie¬
quã int̃ ẽ quiis usur pͥauĩt dñs sit cam¬
necne: ac nec illud quidẽ int̾ ẽ ꝓdxm¬

Expanded text:
raliter interrumpitur possessio, cum quis de possessione ui de‹i›citur uel alicuires eripitur. quo casu non aduersus eum tantum, qui eripit, interrumpitur possesio, sed aduersus omnes. nec eo casu quicquam interest, is qui usurpauerit dominus sit nec ne: ac ne illud quidem inte
Abbreviated transcription (Latin):
aluis michi furtiuã ane illã dedĩt
eaqule apud me conce ꝑit ⁊pepit: f¬
usume ñ caperem. Ademq fore ⁊̃
siquis eã ancillam mecũ ꝑ mutas¬
s: aut in solutũ dedissent. tẽ sido¬
nass:si anͣte quã pariat alenã rẽ¬
ẽẽ scierit emptor. Duimus ñ poᷤ¬
se eũusucaꝑe. Qđ si nescierit: pꝰse.
debemus. sicut mneptis reb psaeuit.¬
¶ Lanao uiũ furtiuarũ. siquidẽ
ap̃furẽ detonsa ẽ: usucapiñ potest.
Siuo ap̃ bone fidĩ em̃p̾torẽ. oc qm̃̃¬
fructu ẽ. nec usu capi põt. s statĩemp¬
td̃is fit. Id in agnis dicendũe. siꝙ ł¬
suptisunt. ꝙ ueru e. ¶ Si ex lana fur¬
furtiu̾a uestim̃tũ feceris. uerius est up
ut substantiã spectemus. nõ uestis
furtiuaerit. ¶ Sue pignõi debi¬
usuca piem posse: cassius scͥhit. ꝗa
inpotestatẽ dñ iuidetur ꝑuenisse
quipignõi dedĩt. quãuis cũ eo fur¬
tiagi põt ꝙ puto rectius dici. ¶ Si
tume ui expuleris defundi posse¬

Expanded text:
am ancillam dederit eaque apud me conceperit et pepererit, usu me non capturum. idemque fore etiam, si quis eam ancillam mecum permutasset aut in solutum dedisset, item si donasset.Si antequam pariat, alienam esse rescierit emptor, diximus non posse eum usucapere: quod si nescierit, posse.debemus, sicut in emptis rebus placuit.Lana ouium furtiuarum si quidem apud furem detonsa est, usucapi non potest, si uero apud bonae fidei emptorem, fructu est, nec usucapi debet, sed statim emptoris fit. idem in agnis dicendum, si consumpti sint, quod uerum est.Si ex lana furtiua uestimentum feceris, uerius est, ut substantiam spectemus, et ideo uestis furtiva erit. Si rem pignori dausucapi eam posse Cassius scribit, quia in potestatem domini videtur pervenisse, qui pignori dederit, quamvis cum eo furti agi potest: quod puto rectius dici. Si tu me vi expuleris de fundi posse
Abbreviated transcription (Latin):
numissuuꝵ. nẽ ex secutiostiplatio¬
nis danda ¶ S⁊ sup̃e uiginti anno¬
Trũ ent̾. ñ inpedietur manumis¬
sio quia deminore lexloquitur.
cẽ pete̾. qm̃ possit ꝓmissor reũio¬

Expanded text:
numissurum', non est exsecutio stipulationis danda. sed si ipsorum uiginti annorum erit, non impedietur manumissio, quia de minore lex loquitur.cem petere, quoniam possit promissor reum lo
Abbreviated transcription (Latin):
ad idꝙ factum ẽ int̾ p̃tationẽ redi¬
gendamẽẽ: Nam quiam bigneloꝙ¬
stimẽ deducto ere alieno potõ põt ĩ
illa cupi significatio cum salua digñi¬
tate mea potõ. q̃ int̃p̃tatio eam̾a¬
gis accipiendaẽ. sita ꝓmissumest
cum conmodum erit hoe ẽ cumsine
incomodo meo potõ.
darẽm legemitadixi. utoptimus ma

Expanded text:
ad id quod actum est interpretationem rediad id quod actum est interpretationem redigendam esse: nam qui ambigue loquistimem 'deducto aere alieno potero'. potest etiam illa accipi significatio 'cum salua dignitate mea potero': quae interpretatio e‹o› magis accipienda est, si ita promissum est 'cum commodum erit', hoc est 'cum sine incommodo meo potero'darem, legem ita dixi 'uti optimus ma
Abbreviated transcription (Latin):
Hecũba ille.
dicimus. autdies: aut noxẽ. quoꝵ po¬
sito altõ neceẽẽ tolli altũm. Item sub¬
iato alto pom alterũ itasimilifigu¬
ratione ubupõt ẽẽ sub disumctiuũ.
Subdis umctui ᷤᷤ aũt gnã sunt duo.
ũnum expropoitis fusb itañ põt¬
ut᷑q eẽ ut possit neut ẽẽ ueluticum
dicimus. aut selꝰ. aut ambulat. Nam
ut nemo põt utrũq simul facẽ. ita a¬
liquis põt neutrum. ueluti sus qui
accũͣmbit alt̾ius gñis ẽ. cum ex ꝓpõi¬
t̾is finib itanon põtꝰ neut̃ ẽẽ. ut poᷤ¬
sit utrumq ẽẽ ueluti cum dicimus
om̃e aĩal aut fac̃ aut patitur nul¬
modumerit dotis filie mee. tibier̃
aurei centum putasne ꝓtinus nupti¬
is factis dotem petiposse: quiꝰd si ita
ꝓmisiss cum potuero dotierunt. ꝙ
sialiqu̾amũhãt postior oblig̾atio p̾¬
sit ũbũ quomõ int̃ p̃taĩs ũtrumere
a lieno deducto anextante sp̃culus.
Cumdotem quis ita ꝓmisit. cumpo¬
tuero dotierunt. centum existimo

Expanded text:
erba 'ille dicimus 'aut dies aut nox est', quorum posito altero necesse est tolli alterum, item sublato altero poni alterum. ita simili figuratione uerbum potest esse subdisiunctiuum. subdisiunctiui autem genera sunt duo: unum, cum ex propositis finibus itauterque esse, ut possit neuter esse, veluti cum dicimus "aut sedet aut ambulat": nam ut nemo potest utrumque simul facere, ita ast neutrum, veluti is qui accumbit. alterius generis est, cum ex propositis finibus ita non potest neuter esse, ut possit utrumque esse, veluti cum dicimus "omne animal aut facit aut patitur": nulmodum erit, dotis filiae meae tibi erunt aurei centum", putasne protinus nuptiis factis dotem peti posse? quid si ita promisisset: "cum potuero, doti erunt?" quod si aliquam uim habeat posterior obligatio, 'possit' uerbum quomodo interpretaris, utrum aere alieno deducto an extante? Proculus: cum dotem quis ita promisit: 'cum potuero, doti tibi erunt centum', existimo
Abbreviated transcription (Latin):
s. l.uii. ostionũ. P roximus est
item mobilium appellatione idẽ signi¬
ficamus. sitĩ appar defunctum ani¬
quam quã significatumht̃ retrodandi.
recipit tñ ⁊iꝑsedandisignific̃ationẽ.

Expanded text:
 quaestionum "Proximus" est, item "mobilium" appellatione idem significamus: si tamen apparet defunctum aniquamquam significatum habet retro dandi, recipit tamen et per se dandi significationem.
Abbreviated transcription (Latin):
tum sit filio filiisq meis hosoe tutois
transisse. continentem eundem serum
ꝗ̃singłaĩs pͥor positus habuiss. s ħ fac¬
tinon uiris hab q̃stionẽ põt eninfieĩ
ut singulãi casu defilio sen serit de ind
plenius omĩb lib̾is ꝓspexisse intuto¬
re dando uoluit. ꝙ magis uõabile ẽẽ ui¬
detur.
dum ⁊̃ p̃t̃itũ. nec solum futurum tp̃s
demonstrat quod ẽ nobis necessaĩũ sci¬
re. ⁊ cum oodicilli ita confirmati testim̃¬
to fiũnt. qu̾dincodicillis scͥptum erit.
utrum ne futur tp̃is demonstratiofi
relinquat : quod quidem exuoluntate
scbntis int̃ p̃tañdumẽ quẽ ad modũ
aũt hoc ħuerbum ẽ. non solump̃sens

Expanded text:
tum sit: 'filio filiisque meis hosce tutores transisse continentem eundem sexum, quem singularis prior positus habuisset. sed hoc facti, non iuris habet quaestionem: potest enim fieri, ut singulari casu de filio senserit, deinde plenius omnibus liberis prospexisse in tutore dando uoluerit. quod magis rationabile esse uidetur.m praeteritum nec solum futurum tempus demonstrat. quod est nobis necessarium scire et cum codicilli ita confirmati testamento fuerint: 'quod in codicillis scriptum erit', utrumne futuri temporis demonstratio firelinquat. quod quidem ex uoluntate scribentis interpretandum est. quemadmodum autem hoc uerbum 'est' non solum praes
Abbreviated transcription (Latin):
Cum p̃tͦor dicat ut
opus factum restituatur. ⁊̃ dampnũ
datum actor consequi deb⁊ Namũbo
restitutionis om̃is utilitas actoĩs con¬
tinetur.
adeum qͦq ꝑtinz. cum nichil deberet
sicuti ex contraĩominus solutum ui¬
detur. ⁊ sinichil ẽẽt exactum.
Propebonadi¬
ci non possunt q̃ plus incomodi. quã

Expanded text:
Cum praetor dicat 'ut opus factum restituatur', etiam damnum datum actor consequi debet: nam uerbo 'restitutionis' omnis utilitas actoris continetur. ad eum quoque pertinet, cui nihil debetur: sicuti ex contrario 'minus' solutum uidetur etiam, si nihil esset exactum. prie 'bona' dici non possunt, quae plus incommodi quam
Abbreviated transcription (Latin):
hẽdem ⁊̃ ꝑmultas successiones accipi.
Nam paucis sp̃ẽb hr̃dis appellatio ꝓ¬
xim̾iiũ contin⁊ ueluti in substitutiõe
filio sis esto. ibihẽdis ħs non confine¬
tur quiamcertus ẽ. Item in lege clia
scentia filius ħs. ꝓximus  poͣt libtum
actione utͥ filius sis exigẽ possit nõ
ex successione effectus uerhahis ad
quẽ eares ꝑtin: sic intelligunt᷑ utq
uniũ sum dñium. uł iuire ciuili. uel
iure p̃toĩo suocedit contineatur.

Expanded text:
heredem etiam per multas successiones accipi. nam paucis speciebus 'heredis' appellatio proximum continet, ueluti in substitutione filio heres esto', ubi heredis heres non continentur, quia incertus est. item in lege Aelia Sentia filius heres proximus potest libertum actione, ut filius heres exigere possit, non ex successione effectus. uerba haec 'is ad quem ea res pertinet' sic intelleguntur, ut qui in uniuersum dominium uel iure ciuili uel iure
Abbreviated transcription (Latin):
cent Nam romã non murotenus existi¬
mari ex consuetudine cotidiana posse
intelligicumdiceremus romam nos
iͦre ÷ siextra ur bem habitare mts a¬
ꝓtum quisq pecunie relinquid quan¬
tum exbõis ei̾s refici põt sicdicimus cẽn¬
ct̃isq similib reb. hãt. nonidem ẽ infũ
alienolegato. quãquam is hẽditata
pecunia parari põtmneq quis quam
eum qui pecuniam numeratam ht̃ ha
tum int̃est. necꝰ qui ħ edere uissus sit.
reliqũũ rederedeb Nam ⁊ argentariꝰ
edere rationẽ iubetur. et̃sam siquid
reliquum sit aput eum ñ soluat.
maximecy sunt: ẽdes tra dit. non har
dicit ẜ uitutem ił deberẽ sed illud so¬
lum ipsas edes lib̾as cẽ. hoc est nullis¬

Expanded text:
ent: nam Romam non muro tenus existimari ex consuetudine cotidiana posse intellegi, cum diceremus Romam nos ire, etiamsi extra urbem habitaremusntum quisque pecuniae relinquit, quantum ex bonis eius refici potest: sic dicimus cenceterisque similibus rebus habeat. non idem est in fundo alieno legato, quamquam is hereditaria pecunia parari potest. neque quisquam eum, qui pecuniam numeratam habet,  qui edere iussus sit, reliquum reddere debet: nam et argentarius edere rationem videtur, etiamsi quod reliquum sit apud eum, non solvatmaximaeque sunt" aedes tradit, non hoc dicit servitutem illis debere, sed illud solum ipsas aedes liberas esse, hoc est nulli
Abbreviated transcription (Latin):
silr is uehs sit. labononuideri filiamẽ¬
tinĩ ꝓ̃coł omtramichi labeo uidetur
ũboꝵ figuram sequi ꝓ̃culus m̃tẽ testã¬
decreuimus ẽti latͦnes aut p̃dones s̃.¬
P.l.iui Uerbalegis duodecĩ
tabularum is utilegasset suerei itaius
esto: latissima potestas tributa uidet̃
⁊ hedes instituendi. ⁊ legata. ⁊ lib̾tateᷤ
auetõitate uira cõstituentium.

Expanded text:
sue heres sit': Labeo non uideri filiam contra. mihi Labeo uidetur uerborum figuram sequi, Proculus mentem testandecreuimus: ceteri 'latrones' aut 'praedones' s. Uerbis legis duodecim tabularum his 'uti legassit suae rei, ita ius esto' latissima potestas tributa uidetur et heredis instituendi et legata et libertates auctoritate iura constituentium.
Abbreviated transcription (Latin):
D.l. iii. Debitor intelliget
is aquo inuito exigi pecuma põt.
nam putauit eẽ aut eũ quiuendidit
uis uendendihab̾e.puta ꝓcͥuratorẽ
aut tutorem ẽẽ. łi mler
plures eandemrem dequa controuisia
est deposuerunt dictus ab̾o ꝙ occłiren¬
ti. aut quaĩ seqñtieos qui contendunt
conmittiair.
seo ħ fatias s sem⁊ aliquid censuisse iñ
censoris nom̃ uidetur ẽẽ tͣctum.
dist Fundus ẽ om̃e quic quid solo
tenetur. Ager ẽ species fundi ad usũ
hominis conpatus possessio ab ãgro
iuris ꝓetate distat quic quid eni ap¬
p̃hendimus cuiꝰ ꝓͥetas adnos non ꝑti¬
nr. aut nec põt ꝑtinẽ: hoc possessiõẽ
gnã le nomẽ. Nam ⁊ ager ⁊ apossessioly

Expanded text:
 "Debitor" intellegitur is, a quo invito exigi pecunia potesnam esse, aut putavit eum qui vendidit ius vendendi habere, puta procuratorem aut tutorem esse. Idem libplures eandem rem, de qua controversia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut quasi sequenti eos qui contendunt committitur. seo hoc facias' et 'semet aliquid censuisse'. inde censoris nomen uidetur esse tractum. distet. "fundus" est omne, quidquid solo tenetur. "ager" est, si species fundi ad usum hominis comparatur. "possessio" ab agro iuris proprietate distat: quidquid enim adprehendimus, cuius proprietas ad nos non pertinet aut nec potest pertinere, hoc possessionem generale nomen est: nam et ager et possessio
Abbreviated transcription (Latin):
pimo diehabetur s postior diesit̃ calat̃
nat᷑ .s. scum bis ser tum
lełdis ẽ.prioremdiem natalemht c̃a¬
to pͥutat mensem. int̾ calaꝵ ad diticũ
uat. extremoq dieim̃sis februarii at¬
tribuit. quintus mutius. m̃sis autem
possumus. ⁊ cognitiõm ⁊ uũs ditionẽ
¶Continentes ꝓuintias acciꝑe debe¬
mus eas que italie iuncte sunt sũt puta
galliam.⁊ ꝓuintiam siciliam magis
int̃ continentes accipenos oport. q̃
moclico freto irtalia diudituꝑsinsto¬
dignoscemus si inp̃sñtiam ꝑ sone q̃i
struere possit dilatio petatur.puta ꝗ
actumgessit. lic in ẜuitui. uł quiac¬
tor fuit constitutus putem uiꝰdi in¬
strum̃toꝵ cãpeti dilationẽ.
ꝙ sexus ĩtemẽoꝵ que ornam̃tis senato¬
rus utuntur.
prum. ⁊ ad ult̾ium ħuius int̾ c̃e quidã
putant. ꝙ adult̾ium innuptam. stru¬
pũ inuiduam conmittitur. s lexiulia
de adult̾us ħuerbo indifferenter utit᷑.
¶Di uortium int̾ uirum ⁊ uxorem fi¬

Expanded text:
ies intercalatur, natus, cum bisextum kalendis est, priorem diem natalem habet. Cato putat mensem intercalarem additicium uat extremoque diei mensis Februarii adtribuit Quintus Mucius. Mensis autem possumus et cognitionem et iurisdictionem. 'Continentes prouinc‹ias›' accipere debemus eas, quae Italiae iunctae sunt, ut puta Galliam: sed et prouinciam Siciliam magis inter continentes accipere nos oportet, quae modico freto Italia diuiditur. 'Instrdinoscemus. Si in praesentiam personae, quae instruere possit, dilatio petatur puta qui actum gessit, licet in seruitute, uel qui actor fuit constitutus, putem uideri instrumentorum causa peti dilationem. exus, item eorum, quae ornamentis senatoriis utuntur. prum' et 'adulterium' hoc interesse quidam putant, quod adulterium in nuptam, stuprum in uiduam committitur. sed lex Iulia de adulteriis hoc uerbo indifferenter utitur. 'Diuortium' inter uirum et uxorem fi
Abbreviated transcription (Latin):
Alud est capi
iliud ẽ accipe caꝑe cumaffectu acci¬
pitur/ acciꝑe ⁊ siquis nonsie accip̃ut
hãt. Idõq non uidetur quiscapere
quoderit restitutũs sicut ꝑuenisse
se ꝓe illud dicitur quodẽ remansin¬

Expanded text:
Aliud est 'capere', aliud 'accipere'. capere cum effectu accipitur: accipere, et si quis non sic accepit, ut habeat. ideoque non uidetur quis capere, quod erit restituturus: sicut peruenisse proprie illud dicitur, quod est remans
Abbreviated transcription (Latin):
redesitur appellãĩ non solum ꝙ frum̃¬
tis. aut legunminib uerum ⁊ꝙ exui¬
nõsil uis eyedius ereti foditus. lapidi¬
Qnis capitur iulius anus scribit frũ¬
ges om̃s ẽẽ quib hõ ueseatur falsum
ẽẽ. Non it cãnes aut aues. fefasue. au
ꝙ arista seteneat. recgalliũ definisse.
lup̃inum uõ. ⁊ fabã. fruges potius diez
qui a non aristas s siliꝰqua continent᷑.
tat contineri
ubii bossessionis sẽmificit sicut ineo¬
qui posiessi onessuas legasset R sũest.
detĩor futurasit utiles inpñsas ẽẽ ful¬
cinius ait. quemeliorem dotem faci¬
ant. nondetĩore in ẽẽ nonsinant. ex¬
ose quib redditus muliẽi adquiratur¬
cros s sicuti arbustinatione ultra quã nees¬
susse fuerat. Itemdoctͥnã pueroꝵ quoꝵ¬
dia nomine hone rari mulierem ignõa¬
tem uł inutã nono port necogatur
fundo aut macipis capere inhisi
his inpĩisis ⁊ pͥstinum ⁊ orreum insu¬
le dotali adiectum plerumq dicem
uoluptaĩe sunt: que spẽm duntaxat

Expanded text:
reditu appellari, non solum frumentis aut leguminibus, uerum et ex uino, siluis caeduis, cretifodinis, lapidicinis capitur, Iulianus scribit. 'fruges' omnes esse, quibus homo uescatur, falsum esse: non enim carnem aut aues ferasue aut d esse, quod arista se teneat, recte Gallum definisse: lupinum uero et faba‹m› fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. to continerium 'possessionis' significat: sicut iqui possessiones suas legasset, responsumdeterior futura sit. 'Utiles impensas' esse Fulcinius ait, quae meliorem dotem faciant, non deteriorem esse non sinant, ex quibus reditus mulieri adquiratur: sicuti arbusti pastinatione‹m› ultra quam necesse fuerat, item doctrinam puerorum. quorum nomine onerari mulierem ignorantem uel inuitam non oportet, ne cogatur fundo aut mancipiis carere. in his impensis et pistrinum et horreum insulae dotali adiectum plerumque dicemus. 'Uoluptariae' sunt, quae speciem dumtaxat
Abbreviated transcription (Latin):
g  q maximus fluctus amaĩpuenit id¬
quod marcum tulium aiunt cum ar¬
bit eẽt pͥmũ consti tuisse pdia dicimꝰ
aliquoꝵ eẽ nonutiq ꝙ comnunit ha¬
bentium ea seduel alio alud habente:¬

Expanded text:
que maximus fluctus a mari peruenit: idque Marcum Tullium aiunt, cum arbiter esset, primum constituisse. praedia dicimus aliquorum esse non utique communiter habentium ea, sed uel alio aliud habente
Abbreviated transcription (Latin):
ne accepta. etiam .x. nomine erit
gatis uni accepto feretur non ipse
solus libatur. sahiiqui secum obligĩ¬
tur Namcum es duobus plurib q
cius dem obligationis participib
uni accepto fertur.: cetĩ quoq lib̾ant᷑:
non qm̃i psis accepto latum est. s qm̃
uelut soluisse uidetur. is quiacce p¬
tilatione solutus est. ¶ Suudicati
fideussor sit datus ⁊ acceptus. eiꝙac
ceptolatum sit. lib̾ati  iudicatus.

Expanded text:
ne accepta?', etiam decem nomine erit gatis uni accepto feratur, non ipse solus liberatur, sed et hi, qui secum obligantur: nam cum ex duobus pluribusque eiusdem obligationis participibus uni accepto fertur, ceteri quoque liberantur, non quoniam ipsis accepto latum est, sed quoniam uelut soluisse uidetur is, qui acceptilatione solutus est. Si iudicati fideiussor sit datus acceptus eique accepto latum sit, liberabitur et iudicatus.
Abbreviated transcription (Latin):
meuiolegatum sit. utriq cauetur¬
sperat legatum.
ꝓ̃tonis ert int̾ p̃tatio: eius it mens
eflimanda est.¬
ses quiante intriennium caueriius¬
serat. postennlongͥum tem pus ca¬
ueri precepit. quia aprimastipula¬
logailosorugio ÷ bł uos uua Tub¬

Expanded text:
atum sit, utrique cauetursperat legatum. praetoris erit interpretatio: eius enim mens aestimanda ests, qui ante in triennium caueri iusserat, postea in longum tempus caueri praecepit: quia a prima stipulqui ante in triennium caueri iusserat, postea in longum tempus ca
Abbreviated transcription (Latin):
uidedum ꝗit nenon onintitur.
Esilue comtestata possessor deces.¬
serit: pnum exh̃iibus non maiore
ex parte dam nandum lic: totum
fundum posside at quam ex qua he¬
res est.

Expanded text:
uidendum ait, ne non committatur. sed si lite contestata possessor decesserit, unum ex heredibus non maiore ex parte damnandum, licet totum fundum possideat, quam ex qua heres est.
Abbreviated transcription (Latin):
tione s sint que fuit uidic ittosistẽ¬
dĩcã ⁊ scĩem clum est. om̃s sti pulati¬
ones natura sui eautionales ẽẽ. hoc
n agitur insti pulationib: ut quis
cautior sit: securior int̃ posita stipi¬
latione. ¶ Sti pulationum istarũ
ptoriarum. quaedã sunt quesati¬
dationem exigunt: qua dam nu
dam repromissionem.s ꝑ pauce.
esse: reꝑromissiones. s satis datiõs.¬
¶ Sti pulatio ista ex opis noui num¬
tiatione: ałsatis dationem al repro

Expanded text:
tiones, quae fiunt iudicio sistendi causa. Et sciendum est omnes stipulationes natura sui cautionales esse: hoc enim agitur in stipulationibus, ut quis cautior sit et securior interposita stipulatione. Stipulationum istarum praetoriarum quaedam sunt, quae satisdationdam repromissionem: sed perpaucesse repromissiones, sed satisdationes.Stipulatio itaque ex operis noui nuntiation
Abbreviated transcription (Latin):
dicatum solui.⁊ rem ra tam dñm fi
habiturum⁊ dam̾ni infecti.⁊ hissi¬
miles. nqͣuib R detur scindieasm
ꝑ sonas hecuum quam ilis possit chici
ex ꝑ sonahẽdum ꝓmiss oris non p̾se
descendentem a defuncto sti pulati:¬
onem diu̾ersam conditionem au̾qͥ
faecte . At᷑ incontrarium sũma rõe
fit. ut᷑ imo ex h̃dib sti pulatõis uin¬
cente in partem eius conmit tatur
sti pulatio. Hoci facere uerbasti pu¬
lationis. quantiea resꝰ est. Si i siun
exhẽdibus ꝓmis soͬtas totam tem
possideat: insolidum eum dam nat¬
clum iuł scrͣb. n quantum alitem
ipse easti pulatione ⁊ fideussores
⁊nomnino teneantur dubitaripõt.¬

Expanded text:
dicatum solui et rem ratam dominum dicatum solui et rem ratam dominum habiturum et damni infecti et his similes, in quibus respondetur scindi eas in personas heredum, quamuis possit dici ex persona heredum promissoris non posse descendentem a defuncto stipulationem diuersam condicionem cuiusque facere. at in contrarium summa ratione fit, ut uno ex heredibus stipulatoris uincente in partem eius committatur stipulatio: hoc enim facere uerba stipulationis 'quanti ea res est'. sed si unus ex heredibus promissoris totam rem possideat, in solidum eum damnandum Iulianus scribit: in quantum autem ipse ea stipulatione uel fideiussores an omnino teneantur, dubitari pot
Abbreviated transcription (Latin):
darioporteat ⁊ quem ad modum
eo opere quodim priuatum factũ
erit. satis clat̃o le co qłiod iͣm płico
re promitti oport. Srhu quidem
quisuo nomine cͦnient ie ꝓmĩtut
quialieno. satis dãi ¶tem ex causa
damͤminfecti int̃dum reꝓmittut
int dum satis cetur. Namsiquid in
flumine publico fiat itis datur de
eclibu̾s autem re pror̾t titur ¶ Sti¬
pulatio ditͣplere ꝓmissio ẽ. iͥ si con¬
uenerit ut satis deddir  Quodsisit
ali qua controtier sia. ut puta sidici¬
tur ꝑcalumniam desiderari ut stipu¬
latio int̾ ponatur. ĩpse p̃tor deb
suꝑ earesumatim cognoscere.⁊ cautũ
ones aut rei testi tułionem continem
aut incertam quantitatem sic̃stipu¬
latio exoꝑis noui nuntiatione.qua
cauetur ut opus restituatur. Idõq. si¬
ue acror suie reus lecessert płibhẽ¬
dibus teclictis. imouincente ut uic¬
to oͣtum opus restitui debebit. Qñ¬
gadiun ali quid suꝑ est: tam diunon
põt uideriopus restitutum Inct
quantitatem contin: sti pulatio uis¬

Expanded text:
m eo opere, quod in privato factum erit, satisdatio est: de eo, quod in publico, repromitti oportet: sed hi quidem, qui suo nomine cavent, repromittunt, qui alieno, satisdant. Item ex causa damni infecti interdum repromittitur, interdum satisdatur: nam si quid in flumine publico fiat, satisdatur, de aedibus autem repromittitur. Stipulatio duplae repromissio est, nisi si convenerit, ut satisdetur. Quod si sit aliqua controversia, ut puta si dicatur per calumniam desiderari, ut stipulatio interponatur, ipse praetor debet super ea re summatim cognoscere et cautum ones aut rei restitutionem continent aut incertam quantitatem. Sicuti stipulatio ex operis novi nuntiatcauetur, ut opus restituatur: ideoque siue actor siue reus decesserit pluribus heredibus relictis, uno uincente uel uicto totum opus restitui debebit: quamdiu enim aliquid superest, tamdiu non potest uideri opus restitutum.Incertam quantitatem continet stipulatio iu
Abbreviated transcription (Latin):
quib dã exe eptis cet̾is ⁊ om̃ibus ex
causis ima acceptilatio: libatio fi¬
eripot. ¶ Eius reistipulatio qrã
acceptilatio sequatur. Agallo aqui¬
lotalis ex positaest. Quid qͥte mi¬
chi exquacumq causa dare facere
oꝑt oportebit p̃sens indiẽue. q̃¬
rumcumq rerummnie hi tecumãc¬
co. qͣ ꝙ aduersus tepetitio uł adũ¬
sus teꝑsecutio esteritue. quodue
cumam dari. stipulatus est aulus
augĩus. spo pondit numerius negi¬
dius. quinumerius negidius. an¬
Lo aug̃ĩo ꝓmisit. spopondit id
habes ne acceptum numerius ne¬
gielius. aulum augiũ pogauit. au¬
uis augerius n numero negidiore¬

Expanded text:
is et omnibus ex causis una acceptilatio et liberatio fieri potest.Eius rei stipulatio, quam acceptio sequatur, a Gallo Aquilio talis exposita est: 'Quidquid te mihi ex quacumque causa dare facere oportet oportebit praesens in diemue, quarumque rerum mihi tecum actio quaeque aduersus te petitio uel aduersus te persecutio est eritue, quodue uniam dari stipulatus est Aulus Agerius, spopondit Numerius Negidius'. 'quod Numerius Negidius Aulo Agerio promisit spopondit, id haberetne a se acceptum, Numerius Negidius Aulum Agerium rogauit, Aulus Agerius Numerio Negidio a
Abbreviated transcription (Latin):
erit eiquinon uerbis s re obligat᷑
est non lib̾abitur quidems ex cep̾ti¬
one quidem doli maliuł paeti con¬
uenti setuei pot̾est. ¶Inter accep¬
tilationem ⁊ apocham hocinter est

Expanded text:
t ei, qui non uerbis, sed re obligatus est, non liberatur quidem, sed exceptione doli mali uel pacti conuenti se tueri potest.Inter accepilationem et apocham hoc interest
Abbreviated transcription (Latin):
IP .L. Nondeb actõilicere
quodre non ꝑmittitur ¶ Inre au
obscura melius est fauere repeti
gnorantie. an id quod peteretur
deberetur. Fidẽ iussores quoq ñ
minus quam hrdes iustam igno¬
rantiam possunt allegare. Haẽc̃
ita dehẽde dicta sunt. sicum eo a¬
getur. non⁊̃ siagat. Nam plane¬
qui agit certus certus eẽ debr. cũ¬
sit in potestate eius quando uelit
exꝑiri. Etant deb remdiligent̃
ex plorare.⁊ tunc adagendum ꝓçe¬

Expanded text:
ictum. Non debet actori licere, quod reo non permittitur. In re obscura melius est fauere repetitgnorantiae, an id quod peteretur deberetur. fideiussores quoque non minus quam heredes iustam ignorantiam possunt allegare. haec ita de herede dicta sunt, si cum eo agetur, non etiam si agat: nam planqui agit, certus esse debsit in potestate eius, quando uelit experiri, et ante debet rem diligenter explorare et tunc ad agendum
Abbreviated transcription (Latin):
B .ł. Intestate sorõis hĩditas ob¬
uenit duob fr̾ib quoꝵ alt̃ absens e¬
rat. alt̃ p̃sens. p̃sẽs : ab sentis causã
agebat. ex qua hr̃ditate suo⁊ frĩs sui
noĩe fuindũ insolidũ uenditdit lu¬
tio titio bona fide em̃itis q̃sitũe cũsen¬
erit partẽ fundi absentis ẽẽ. antotũ
fundũ longa possessione ceꝑit R. si

Expanded text:
.Intestatae sororis hereditas obuenit duobus fratribus, quorum alter absens erat, alter praesens: praesens etiam absentis causam agebat, ex qua hereditate suo et fratris sui nomine fundum in solidum uendidit Lucio Titio bona fide ementi: quaesitum est, cum scierit partem fundi absentis esse, an totum fundum longa possessione ce