comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
deis & praeapuo deorũ Marti grates agimus.
nobisq gratulamur ꝙ tam liberi inter liberos
eritis. Nam ad hũc modũ diem tlũa & cae¬
lum & ter̃am quodã modo ipsam clauserãt
romani ut colloquia congressusq urõs arce¬
rent. uel qđ ꝯtumeliossus eit uiris ad ar¬
ma natis inermes ac prope midi sub custo¬
de & precio coiremus sed ut amicitia locie¬
tasq nr̃a in eternũ rata sit postulamus
a uobis muros colonię ĩ mlunim̃ta ẜuitii
detrahatis & uera aĩalia si clausa tenetis uir¬
tutis obliuiscuntur. Romanos omẽs in tinibus
urĩs trucidetis haud facile libertas & dñi mi¬
scentur. bona interfectoꝵi mediũ caedãt
nequis occulere quico aut segregar̃ cam̃ pos¬
sit suã. Liceat nobis nobisq u̾tranq ripam
colere ut olim maioribus nrĩs. quõ lucẽ noc¬
temq om̃ibus hõibus ita om̃es tẽras fortib
uitis natura aperuit. Instrictum cultumq

Expanded text:
deis et praecipuo deorum Marti grates agimus, deis et praecipuo deorum Marti grates agimus, vobisque gratulamur quod tandem liberi inter liberos eritis; nam ad hunc diem flumina ac terram et caelum quodam modo ipsum clauserant Romani ut conloquia congressusque nostros arcerent, vel, quod contumeliosius est viris ad arma natis, inermes ac prope nudi sub custode et pretio coiremus. sed ut amicitia societasque nostra in aeternum rata sint, postulamus a vobis muros coloniae, munimenta servitii, detrahatis etiam fera animalia, si clausa teneas, virtutis obliviscuntur, Romanos omnis in finibus vestris trucidetis haud facile libertas et domini miscentur: bona interfectorum in medium cedant, ne quis occulere quicquam aut segregare causam suam possit. liceat nobis vobisque utramque ripam colere, ut olim maioribus nostris: quo modo lucem diemque omnibus hominibus, ita omnis terras fortibus viris natura aperuit. instituta cultumque
Abbreviated transcription (Latin):
culpȩ fecere. Legiones nihil mutato itinere
ante moenia treiurorũ considunt ciuilis &
Classicus rebus secundis sublati an coloniam
agrippinensem diripiendã exercitibus suis
ꝑmitterent dubitauere. Sȩuitia ingenti &
cupidine praedȩ ad exadiũ ciuitatiꝰs trahe¬
bantur obstabat ratio belli & nouũ imꝑiũ
incohantibus utilis clementiȩ fama. Ciuile
& beneticii memoria flexit ꝙ tiliũ eius pͥmo
rerip̃ motu in colonia agrippinensi deprehen¬
sum honorate custodiȩ erant. Sed transrhe¬
nanis gentibus inuiza ciuitas opulentia ac¬
stuq neq aliũ finem belli rebantur ꝙ̃ si promis¬
cua ea sedes om̃ibus germanis for& aut disiec¬
ta ubi quos hos dispeesiss&. Igitur teneteri rhe¬
no discreta gens missis legatis manitesta ꝙ cõ¬
siliũ agrippinensiũ edi iuberẽt. Quae terocis¬
simus e legatis in hũc modũ protulit. Redis¬
se uos in corpus nomenq germaniȩ conibus

Expanded text:
culpae fecere: legiones nihil mutato itinere culpae fecere: legiones nihil mutato itinere ante moenia Trevirorum considunt. Civilis et Classicus rebus secundis sublati, an coloniam Agrippinensem diripiendam exercitibus suis permitterent dubitavere. saevitia ingenii et cupidine praedae ad excidium civitatis trahebantur: obstabat ratio belli et novum imperium inchoantibus utilis clementiae fama; Civilem etiam beneficii memoria flexit, quod filium eius primo rerum motu in colonia Agrippinensi deprehensum honorata custodia ha- buerant. sed Transrhenanis gentibus invisa civitas opulentia auctuque; neque alium finem belli rebantur quam si promisca ea sedes omnibus Germanis foret aut disiecta Vbios quoque dispersisset. Igitur Tencteri, Rheno discreta gens, missis legatis mandata apud concilium Agrippinensium edi iubent, quae ferocissimus e legatis in hunc modum protulit: 'redisse vos in corpus nomenque Germaniae communibus
Abbreviated transcription (Latin):
carissima sibi met ipsi circundare quida
expedir arma telisq tanꝙ̃ in aciẽ accingi
Haec meditantis aduenit proticiscendi hora
expectatione tristior quippe interuallũ de¬
tormitas ꝑinde notabilis detexit ignominiã
campus & dies reuulsȩ imꝑatorũ imagines in
hora fulgentibus hinc inde gallorum uexil¬
lis. silens agmen & uelut longo exequiȩ dux
claudius secũ effosso oculo dirus ore. ingeĩo
debilior. Duplicat᷑ flagitiũ postꝙͣ desertis bo¬
nesibus castris altera se legio miscuerat &
uulgata captarũ legionũ fama cũctiq pau¬
lo ante romanoꝵ nomĩ horrebant procũren¬
tes ex agris tectisq & undiq eftuisi insoli¬
to spectãculo ininiũ fenebant᷑. Non tulit
ala picentina gaudiũ insultantis uulgi spretisq
sane promissis aut minis magontiatũ abeunt
ac forte obuo intertectore uoculȩ longino cõ¬
iectis in eũ telis initiũ exoluendȩ in posteꝵ

Expanded text:
carissima sibimet ipsi circumdare, quidam carissima sibimet ipsi circumdare, quidam expedire arma telisque tamquam in aciem accingi. haec meditantibus advenit proficiscendi hora expectatione tristior. quippe intra vallum deformitas haud perinde notabilis: detexit ignominiam campus et dies. revulsae imperatorum imagines, inhonora signa, fulgentibus hinc inde Gallorum vexillis; silens agmen et velut longae exequiae; dux Claudius Sanctus effosso oculo dirus ore, ingenio debilior. duplicatur flagitium, postquam desertis Bonnensibus castris altera se legio miscuerat. et vulgata captarum legionum fama cuncti qui paulo ante Romanorum nomen horrebant, procurrentes ex agris tectisque et undique effusi insolito spectaculo nimium fruebantur. non tulit ala Picentina gaudium insultantis vulgi, spretisque Sancti promissis aut minis Mogontiacum abeunt; ac forte obvio interfectore Voculae Longino, coniectis in eum telis initium exolvendae in posterum
Abbreviated transcription (Latin):
rũ adegit tisus gerͥmanoꝵ opibus. & si cer¬
tandũ aduersus gallos de possessione rexũ fo¬
ret inclytus fama & potior Munius luꝑcus
legatus legionis inter done missus. tede uugo
nationis bruet᷑ e latexe imperitarat. uetere
apud germanos more quo plaerasq foeĩaꝵ fati¬
dicas & augescente suꝑstitione arbitrant deas.
Tunc quȩ uel ede auctoritas adoleuit. Nam pros
Lupercus in itnere interfectus pauci centuri¬
onũ tribunorũq in gallia geniti releruant᷑
pigras societate cohortiũ. Alariũ legionũ hy¬
berna subuersa cremataq. his tm̃ relictis q̃
magontiaci & uiridonis ceñsita sunt legio
xiiiͦ. cũ auxiliis simul deditis a Nouesio in co¬
lomã treuirorũ transgredi iubetur. Pertini¬
ta die intra quã castris accoeder& mediũ õe
tpũs ꝑ uarias euras egere. Ignauissimis ꝗiq
in arbitrio eorũ quos uitę neciq dños feos¬
sent. Alii nulla dedecoris cura peciniã aut

Expanded text:
rum adegit, fisus Germanorum opibus et, si cerrum adegit, fisus Germanorum opibus et, si certandum adversus Gallos de possessione rerum foret, inclutus fama et potior. Munius Lupercus legatus legionis inter dona missus Veledae. ea virgo nationis Bructerae late imperitabat, vetere apud Germanos more, quo plerasque feminarum fatidicas et augescente superstitione arbitrantur deas. tuncque Veledae auctoritas adolevit; nam prospLupercus in itinere interfectus. pauci centurionum tribunorumque in Gallia geniti reservantur pignus societati. cohortium alarum legionum hiberna subversa cremataque, iis tantum relictis quae Mogontiaci ac Vindonissae sita sunt. Legio sexta decima cum auxiliis simul deditis a Novaesio in coloniam Trevirorum transgredi iubetur, praefinita die intra quam castris excederet. medium omne tempus per varias curas egere, ignavissimus quisqin arbitrio eorum quos vitae necisque dominos fecissent. alii nulla dedecoris cura pecuniam aut
Abbreviated transcription (Latin):
cumenta fuere donec egregiã laudem tine
turpi macularẽt. missis ad cuulẽ legatis uitã
orantes. neq ante preces admisisse ꝙͣ in uer¬
ba galliarũ iurarent. Tum pactus praedã
castraxũ dat custodes ꝗ pecumã calones sarci¬
nas retentarent. At qui iplos leues abeutes
prosequerentur. ad quintũ fere lapidem
Eoorti germani incautũ agmen aggrediũt᷑.
P ugnacissimus quilq in uectigia multi prę̧¬
liantes occubuere. Coeteri retro in castra pro¬
tugiĩt quaerentes sane ciuilem & increpã¬
tes germanos tanꝙͣ tidem ꝑ icelus abrumpe¬
rent. Simulata ea fuerint an retiner̃ le¬
uientes nequirent parũ affirmat᷑. Ciuilis¬
barbaro uoto post coepta aduersus romanos
arma perpexũ rutilatũq crimen patratã
demũ cęde legionũ deposuit & ferebatur
paruulo tilio quosdã captiuorũ sagittis iocu¬
lisq puerilibis fingendos optulisse. coeterũ
neq se neq quanꝙͣ batauũ in uerba gallia¬

Expanded text:
cumentum fuere, donec egregiam laudem fine cumentum fuere, donec egregiam laudem fine turpi macularent, missis ad Civilem legatis vitam orantes. neque ante preces admissae quam in verba Galliarum iurarent: tum pactus praedam castrorum dat custodes qui pecuniam calones sarcinas retentarent et qui ipsos levis abeuntis prosequerentur. ad quintum ferme lapidem coorti Germani incautum agmen adgrediuntur. pugnacissimus quisque in vestigio, multi palantes occubuere: ceteri retro in castra perfugiunt, querente sane Civile et increpante Germanos tamquam fidem per scelus abrumperent. simulata ea fuerint an retinere saevientis nequiverit, parum adfirmatur. dibarbaro voto post coepta adversus Romanos arma propexum rutilatumque crinem patrata demum caede legionum deposuit; et ferebatur parvulo filio quosdam captivorum sagittis iaculisque puerilibus figendos obtulisse. ceterum neque se neque quemquam Batavum in verba Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
uerba ultra suppeditauere ꝙ ut iacramẽ¬
tum recitar&. Iurauere quĩ aderant pro
imperio galliaꝵ intertectorẽ uocule altis
ordinbus coetexos ut quisq flagitiũ naua¬
uerat proemiis attollit. Diuise inter tutorẽ
& classicũ cuxȩ. tutor ualida mani circũ¬
dates agrippinenses quantũq milite apud
supiorem rheni partem ripam in eadem
uerba adigit. occisi magontiaci tribuni pul¬
so castroꝵ praetecto qui detractauerant.
classicus corruptiuũ quenq edituis ꝑgere
ad obsessos iub& ueniã ostentantos in pñtia¬
sequerentur. Aliter nil spei ferrũ famẽq & ex¬
tremorũ passurus. adiecere qui missi exant
exemplum suũ obsessos. hine fidõs. inde egestas
inde decus de flagitiũ distrahebant cũctan¬
tibus solita insolitaq alimenta deerant.
Assumptis iuuẽcis equisq &e coeteris aiantib
tit. uirgulta postremo & ftirpes inter natas
saxis herbas ualentes miseriarũ patientiȩq do¬

Expanded text:
verba ultra suppeditavere quam ut sacramenverba ultra suppeditavere quam ut sacramentum recitaret: iuravere qui aderant pro imperio Galliarum. interfectorem Voculae altis ordinibus, ceteros, ut quisque flagitium navaverat, praemiis attollit. Divisae inde inter Tutorem et Classicum curae. Tutor valida manu circumdatos Agrippinensis quantumque militum apud superiorem Rheni ripam in eadem verba adigit, occisis Mogontiaci tribunis, pulso castrorum praefecto, qui detractaverant: Classicus corruptissimum quemque e deditis pergere ad obsessos iubet, veniam ostentantis, si praesesequerentur: aliter nihil spei, famem ferrumque et extrema passuros. adiecere qui missi erant exemplum suum. Obsessos hinc fides, inde egestas inter decus ac flagitium distrahebant. cunctantibus solita insolitaque alimenta deerant, absumptis iumentis equisque et ceteris animalibuertit. virgulta postremo et stirpis et internatas saxis herbas vellentes miseriarum patientiaeque do
Abbreviated transcription (Latin):
cum romane legiones contra direxerint trãs¬
fuge e transfugis & proditores ex proditorib
inter recens & uetus sacramentũ inuisi ex
rantibus te Iuppiter optime maxime quẽ
per octingentos años tot triumphos coliumꝰ
te Quirine romanȩ parens urbis precor ue¬
nerorq ut si uobis nõ fuit cordi me duce
haec castra incorrupta d intemerata serua¬
ri. at certe pollui foedariq a tutore de clas¬
sico non sinatis. militibus ro ᷤᷤ aut ĩnocentiã
detis aut maturã & sine noxa poenitentiã¬
U arie excoepta oratio inter spem metũq ac
pudorem digressum uoculã de de supremis
agitantẽ liberti seruiq prodibuere foedisdi¬
mã mortẽ morte prȩuenire et classicugmis¬
so emilio longino desertore primȩ legionss
caedem eius maturauit. Herẽnius do numi¬
siũ legatos uinciri satis uisum. Deinde sũp¬
tis xomani Imperii insignibus in castra ue¬
nit nec illi quanꝙ ad om̃e facinus durato.

Expanded text:
cum Romanae legiones contra derexerint? transcum Romanae legiones contra derexerint? transfugae e transfugis et proditores e proditoribus inter recens et vetus sacramentum invisi deis errabitis? te, Iuppiter optime maxime, quem per octingentos viginti annos tot triumphis coluimus, te, Quirine Romanae parens urbis, precor venerorque ut, si vobis non fuit cordi me duce haec castra incorrupta et intemerata servari, at certe pollui foedarique a Tutore et Classico ne sinatis, militibus Romanis aut innocentiam detis aut maturam et sine noxa paenitentiam.' Varie excepta oratio inter spem metumque ac pu- dorem. digressum Voculam et de supremis agitantem liberti servique prohibuere foedissimam mortem sponte praevenire. et Classicus misso Aemilio Longino, desertore primae legionis, caedem eius maturavit; Herennium et Numisium legatos vinciri satis visum. dein sumptis Romani imperii insignibus in castra venit. nec illi, quamquam ad omne facinus durato,
Abbreviated transcription (Latin):
res lȩgiones nec terrore aut promissis demo¬
uentur nobis suꝑ arma & uiros & egregia
castrorũ munimenta trumentũ & cõmea¬
tus queuis longo bello pares pecunia nuper
& donatiuo snfficit. quod niue uespasiano
siue uitellio datũ interpretari mauultis
ab imꝑatore certe roͫ accoepistis. Tot bel¬
lorum uictores apud gelduban apud uete¬
ra fuso totiens hoste si pauctis aciẽ indi¬
gnũ id quidem sedẽ uallũ muriq & tra¬
hendi arces donec e proximis prouinciis au¬
xilia exercitusq ꝯterant. Sin ego displice¬
am sunt alii legati tribuni centurio deniq
& miles ne hoc prodigiũ toto terraꝵ orbe
uulgetur. uobis satellitibus ciuilem &
classicũ Italiã inuasuros. an si ad moenia
Urbis germani galliq duxerũt arma pa¬
triȩ iferentis. horr& aiũs tanti flagitii
imagine tutor in treuiros aguntur. excu¬
biȩ Rignũ batauus dabit & germanorum
cateruas supplebitis. quis deinde sceleris exitus

Expanded text:
ra legiones nec terrore aut promissis demora legiones nec terrore aut promissis demoventur: nobis super arma et viros et egregia castrorum munimenta frumentum et commeatus quamvis longo bello pares. pecunia nuper etiam donativo suffecit, quod sive a Vespasiano sive a Vitellio datum interpretari mavultis, ab imperatore certe Romano accepistis. tot bellorum victores, apud Geldubam, apud Vetera, fuso totiens hoste, si pavetis aciem, indignum id quidem, sed est vallum murique et trahendi artes, donec e proximis provinciis auxilia exercitusque concurrant. sane ego displiceam: sunt alii legati, tribuni, centurio denique aut miles. ne hoc prodigium toto terrarum orbe vulgetur, vobis satellitibus Civilem et Classicum Italiam invasuros. an, si ad moenia urbis Germani Gallique duxerint, arma patriae inferetis? horret animus tanti flagitii imagine. Tutorine Treviro agentur excubiae? signum belli Batavus dabit, et Germanorum catervas supplebitis? quis deinde sceleris exitus,
Abbreviated transcription (Latin):
perstare in ꝑtidia classicũ tutorẽq uid&
uerso itinere nouesiũ ꝯscendit. galli diũ mi¬
liũ spatio distantibus campis inzedere illuc
ut flagitiũ incognitum romanus exercitus
in externa uerba iurarent pignusq tãti
sceleris nece aut uinculis legatorũ daret᷑.
ratus. uocata concione in hũc modũ dis¬
seruit. Nunꝙ̃ ad uos uerba feci aut pro
uobis sollicitior aut prome securior. Nam mi
hi parari libens audio mortemq in tot malis
hostiũ ut tinẽ mileramini expecto uestri me
pud&e miser&q aduersus quos nũc proelium
cum poͦ .ro. ur̃is se manibus gestireum clasli¬
cus sperat imperiuq & sacramentũ galliaꝵ
ostentat. Adeo nos si fortuna in pñs uirtusq
socii saepe nr̃i exeindi urbes suas seq cũ ꝯiu¬
gibis & liberĩs cremari ꝑtulexunt. Neq
aliud preciũ exitus ꝙ̃ tides famaq tolerãt
cũ maxime ĩnopiam obsidiũq apͥud uete¬

Expanded text:
perstare in perfidia Classicum Tutoremque videt, perstare in perfidia Classicum Tutoremque videt, verso itinere Novaesium concedit: Galli duum milium spatio distantibus campis consedere. illucut flagitium incognitum Romanus exercitus in externa verba iurarent pignusque tanti sceleris nece aut vinculis legatorum daretur.ratus vocata contione in hunc modum disseruit: 'Numquam apud vos verba feci aut pro vobis sollicitior aut pro me securior. nam mihi exitium parari libens audio mortemque in tot malis hostium ut finem miseriarum expecto: vestri me pudet miseretque, adversus quos non proeliummano vestris se manibus gesturum Classicus sperat imperiumque et sacramentum Galliarum ostentat. adeo nos, si fortuna in praesens virtusocii saepe nostri excindi urbis suas seque cum coniugibus ac liberis cremari pertulerunt, neque aliud pretium exitus quam fides famaque. tolerant cum maxime inopiam obsidiumque apud Vete
Abbreviated transcription (Latin):
peditum equitũq modica manu nihil apud
bataues ansis quosdam neruiorũ becasiorũq
de illectus ad hostem ꝯtendit nec procul a ue¬
teribus aberat cũ classicus & tutor ꝑ spetie
explorandi progressi cũ ducibus germanoꝵ
pacta tiemauere. Tunc primũ discreti ale¬
gionibus proprio uallo castra sua circũdant
obstante uocula nõ adeo turbatã ciuilibus
armis reni romanã ut treueris d̃ in lin¬
gonibis despectui sit Superesse fidas proiũ¬
cias uictores exercitus fortimiã imperii & ul¬
tores deos. Sic olim sacro uirũ & heduos nuꝑ
uindicem galliasq singulis proeliis condisse
Eadem rursus noĩa eadem facta ruptores
foederũ expectarent. Melius diuo Iulio diuo¬
q augusto notos eoxũ aĩos galbam & int̾racta
tributa hostiles spũs indiusse. Hunc hostes
quia molle seruitiũ cũ spoliati exutiq fue¬
rut amicos fore. Haec ferociter̃ locutus postꝙ̃

Expanded text:
peditum equitumque modica manu nihil apud peditum equitumque modica manu nihil apud Batavos ausus quosdam Nerviorum Baetasiorumque allorum fraude inlectus ad hostem contendit; nec procul Veteribus aberat, cum Classicus ac Tutor per speciem explorandi praegressi cum ducibus Germanorum pacta firmavere. tumque primum discreti a legionibus pro- prio vallo castra sua circumdant, obtestante Vocula non adeo turbatam civilibus armis rem Romanam ut Treviris etiam Lingonibusque despectui sit. superesse fidas provincias, victores exercitus, fortunam imperii et ultores deos. sic olim Sacrovirum et Aeduos, nuper Vindicem Galliasque singulis proeliis concidisse. eadem rursus numina, eadem fata ruptores foederum expectarent. melius divo Iulio divoque Augusto notos eorum animos: Galbam et infracta tributa hostilis spiritus induisse. nunc hostis, quia molle servitium; cum spoliati exutique fuerint, amicos fore. haec ferociter locutus, postquam
Abbreviated transcription (Latin):
turbidos infidos sanguine ducũ pollutos. uicit
ratio paxcendi ne sublata spe ueniȩ ꝑtina¬
ciam accenderent. alliciendo potius in socie¬
tatem legatis tm̃ legionũ interfectis. coete¬
rum uulgus ꝯlcientia scelerũ & spe impu¬
nitatis facile accensurũ. ea primi ꝯsilii tor¬
ma missiq per gallias ꝯcitores belli simula¬
tum iplis obsequiũ quo incautiorẽ uoculã
opprimerent. Nec defuere qui uoculȩ nũ¬
tiarent. Sed uires ad coercendũ deerant
intreq̃ntibus inuidisq legionibus inter am¬
bignos milites de occultos hostes oportunũ
e pñtibus ratus mutua dissimulatõe. et
iisdem quibus petebatur crassari in colo¬
niã agrippinensem. descendit illue gla¬
diis labeo quẽ captum & extra cõmentũ
emendatum in trisios diximus corruptis
cuntodibus ꝑtugit pollicitus q si p̃sidium
daretur iturũ in batauos & potiorẽ ciuitatis pa¬
rem ad societatẽ romanã retracturũ. Accoepta

Expanded text:
turbidos, infidos, sanguine ducum pollutos: vicit turbidos, infidos, sanguine ducum pollutos: vicit ratio parcendi, ne sublata spe veniae pertinaciam accenderent: adliciendos potius in societatem. legatis tantum legionum interfectis, ceterum vulgus conscientia scelerum et spe impunitatis facile accessurum. ea primi concilii forma missique per Gallias concitores belli; simulatum ipsis obsequium quo incautiorem Voculam opprimerent. nec defuere qui Voculae nuntiarent, sed vires ad coercendum deerant, infrequentibus infidisque legionibus. inter ambiguos milites et occultos hostis optimum e praesentibus ratus mutua dissimulatione et isdem quibus petebatur grassari, in coloniam Agrippinensem descendit. illuc Claudius Labeo, quem captum et extra commentum amendatum in Frisios diximus, corruptis custodibus perfugit; pollicitusque, si praesidium daretur, iturum in Batavos et potiorem civitatis partem ad societatem Romanam retracturum, accepta
Abbreviated transcription (Latin):
clara origo. spie e maioribus suis hostis r.p.
tor & Iulius sabims hic treuir hic lingo.¬
nius tutor ripȩ renia ui tellio prxtectus
Sabinus suꝑ insitã uanitatem talsȩ stirpis
glia incedebat. proauiã suã diuo Iulio ꝑ
gallias bellanti corpore atq adulterio placiusse.
Hi secretis sermonibus aiõs coeterorũ serutari ubi
quos idoneos rebantur ꝯscientia obstrinxere. in
colonia agrippinensi in domũ priuatã ꝯueniũt.
Nam publice ciuitas talibus coeptis ab horrebat.
attam̃ interfuere quidam ubiorũ tunguorũ¬
q. sed plurima uis pęnes treuiros ac lingonas
nec tulere moras ꝯsultandi certatim procla¬
bem om̃es exercitus suis quenq bellis deti¬
neri si alpes praesidiis firmentur coalita li¬
bertate alias despecturas gallias quẽ uirim
suarũ terminũ uelint. Haec dicta paritꝰ
probataq de reliquiis uitelliani exercitus
dubitauere. plaeriq interficiendos censetũt

Expanded text:
clara origo, ipse e maioribus suis hostis populclara origo, ipse e maioribus suis hostis popultor et Iulius Sabinus, hic Trevir, hic Lingonus, Tutor ripae Rheni a Vitellio praefectus; Sabinum super insitam vanitatem falsae stirpis gloria incendebat: proaviam suam divo Iulio per Gallias bellanti corpore atque adulterio placuisse. hi secretis sermonibus animos ceterorum scrutari, ubi quos idoneos rebantur conscientia obstrinxere, in colonia Agrippinensi in domum privatam conveniunt; nam publice civitas talibus inceptis abhorrebat; ac tamen interfuere quidam Vbiorum Tungrorumque. sed plurima vis penes Treviros ac Lingonas, nec tulere moras consultandi. certatim proclabem, omnis exercitus suis quemque bellis distineri: si Alpes praesidiis firmentur, coalita libertate disceptaturas Gallias quem virium suarum terminum velint. Haec dicta pariter probataque: de reliquiis Vitelliani exercitus dubitavere. plerique interficiendos censebant,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ sexuitiũ imꝑatorẽ uespauanũ malle. gal¬
li substulerant aiõs eandem ubiq exercituũ
nr̃orum fortunã rati. uolgatorũ more a sal¬
matis dacisq moesia de panonia hyberna cir¬
cum sederi paria de britãnia fingebantur
S ed nihil aeque ꝙ incendiũ capitolii ut tinẽ
imꝑio adesse creder& impulerat. Captã oli
a gallis urbem sed integra ious sede mansis¬
se imperiũ. Fata nõ igne signuĩ caelestis irae
datũ & passionẽ rerum hunganarũ transal¬
pinis gentibus portendi suꝑstitionẽ uanã deu¬
idȩ canebant. Incesseratq tama primores gal¬
liarũ ab othone aduersus uitelliũ missos añ¬
ꝙ digrederetur pepigisse nec deessent liber¬
caedem nihil prorupit quo ꝯiuratio intelli¬
geretur. Intertecto hordeonio giurauere
nũtii inter cuuilem classicũq precectum
ale treuirorũ. Classicus nobilitate opibuisq
ante alios regiũ illi genus & pace & bello

Expanded text:
num servitium quam imperatorem Vespasianum malle. Galnum servitium quam imperatorem Vespasianum malle. Galli sustulerant animos, eandem ubique exercituum nostrorum fortunam rati, vulgato rumore a Sarmatis Dacisque Moesica ac Pannonica hiberna circumsederi; paria de Britannia finge- bantur. sed nihil aeque quam incendium Capitolii, ut finem imperio adesse crederent, impulerat. captam olim a Gallis urbem, sed integra Iovis sede mansisse imperium: fatali nunc igne signum caelestis irae datum et possessionem rerum humanarum Transalpinis gentibus portendi superstitione vana Druidae canebant. incesseratque fama primores Galliarum ab Othone adversus Vitellium missos, antequam digrederentur, pepigisse ne deessent libercaedem nihil prorupit quo coniuratio intellegeretur: interfecto Hordeonio commeavere nuntii inter Civilem Classicumque praefectum alae Trevirorum. Classicus nobilitate opibusque ante alios: regium illi genus et pace belloque
Abbreviated transcription (Latin):
um ulterioribus uendiderant. At uespasi¬
ano post cremonensem pugnã & prosperos
undiq nũtigs cecidisse uitelliũ multi cuiusq
ordinis pari audacia fortunaq hy bernum
mare aggressi nũtiauere. Aderant legati
regis uologesi quadraginta parthoꝵ equitũ
offerentes magnificũ laetũq tantis socioꝵ
auxiliis neq ambixi neq indigere. Gratiȩ
uologeso acte mandatũq ut legatos ad sena¬
tum mitter& & pacem esse scire. uespasia¬
nus in Italiã rebus urbis intentus aduersã
de domitiano tamã accipit tanꝙ̃ terminos
aetatis & concessa tilio egrederet᷑. Igit᷑ uali¬
dissimã exercitus famam partẽ Fito tra¬
dit ad reliqua iudaici belli perpetranda
tum ante ꝙ digrederetur multo apud patrẽ ser¬
mone orasse dicebatur. Audita interim ꝑ gal¬
lias & germamas mors uitellis duplicauerat
bellũ. Nam ciuilis omissa dissimulatione in po-¬
pulũ ro ruere uitellianȩ legiones uel exter¬

Expanded text:
um ulterioribus vendiderant. At Vespasium ulterioribus vendiderant. At Vespasiano post Cremonensem pugnam et prosperos undique nuntios cecidisse Vitellium multi cuiusque ordinis, pari audacia fortunaque hibernum mare adgressi, nuntiavere. aderant legati regis Vologaesi quadraginta milia Parthorum equitum offerentes. magnificum laetumque tantis sociorum auxiliis ambiri neque indigere: gratiae Vologaeso actae mandatumque ut legatos ad senatum mitteret et pacem esse sciret. Vespasianus in Italiam resque urbis intentus adversam de Domitiano famam accipit, tamquam terminos aetatis et concessa filio egrederetur: igitur validissimam exercitus partem Tito tradit ad reliqua Iudaici belli perpetranda. Titum, antequam digrederetur, multo apud patrem sermone orasse felias Germaniasque mors Vitellii duplicaverat bellum. nam Civilis omissa dissimulatione in populum Romanum ruere, Vitellianae legiones vel exter
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. ac statim obtruncatur. nec mul¬
to post piso interficitur. Nanq aderat q
malorum quae mox tulimus saepius rediturus.
Ffestus adrumento ubi speculabundus substiterat
ad legionem ꝯtendit. praetectumq castroru
Secroniũ pisanũ uinciri iussit proprias ob
simultates sed pisonis satellitem aduocabat.
Militesq & centuriones quosdã puiit alios
prȩmiis affecit nenteu ex merito sed ut
oppressisse bellũ crederetur mox otfensa
leptitanorũq discordias componit quȩ raptu
trugũ & pecorũ inter agrestes modicis prĩ¬
cipiis iam per arma atq acies exercebant᷑
Nam populus infensus multitudine inferioꝵ
garam̃ates exciuerat gentẽ indomitã & in¬
ter ⁊colas la trociniis secundã unde arctę
leptitanis res lateq uastatis agris inter moe¬
nia trepidabant. donec interuentu cohor¬
siũ alaxũq fusi garamantes & recoepta oĩ
praeda nisi quam uagi ꝑ macessa mapali¬

Expanded text:
respondit ac statim obtruncatur. nec mulrespondit ac statim obtruncatur. nec multo post Piso interficitur; namque aderat qmalorum quae mox tulimus saepius rediturus. Festus Adrumeto, ubi speculabundus substiterat, ad legionem contendit praefectumque castrorum Caetronium Pisanum vinciri iussit proprias ob simultates, sed Pisonis satellitem vocabat militesque et centuriones quosdam puniit, alios praemiis adfecit, neutrum ex merito, sed ut oppressisse bellum crederetur. mox Oeensium Lepcitanorumque discordias componit, quae raptu frugum et pecorum inter agrestis modicis principiis, iam per arma atque acies exercebantur; nam populus Oeensis multitudine inferior Garamantas exciverat, gentem indomitam et inter accolas latrociniis fecundam. unde artae Lepcitanis res, lateque vastatis agris intra moenia trepidabant, donec interventu cohortium alarumque fusi Garamantes et recepta omnis praeda, nisi quam vagi per inaccessa mapali
Abbreviated transcription (Latin):
dicio sagite uel insita modestia in publicũ
egressus ẽ. Neq se studiis uulgi ꝑmisit.
centurionẽq pereunctatus postꝙͣ quaesiuit
iussit haud ꝑinde saepe uitȩ quã ira in ꝑ¬
cussorem quod idẽ & intertectorib s lodii
macri eruentas legati sangudnũ manus ad
caedem proconsulis retuliss&. Anxio dein¬
de edito carthaginensibus increpitis ne lo¬
lita quidẽ muma usurpabat. claudius int̾
domũ neq motus noui causa uel forte ori¬
retur. Sed ubi festo ꝯsternatio uulgi centu¬
rionis suppliciũ uerãq & falsa mor̾e̾ famae
in manus mõtuere equites in necem pisonis
mittit. illi raptim uecti obscuro ad huc coep¬
tȩ lucis domũ proconsulis rrumpunt. disto¬
tis gladiis & magna pars pisonis ignari ꝙ
poenos auxiliaresq mauros in eam caedem
delegerat. procul a cubiculo obuiũ forte
seruũ qui suãm. & ubi piso intẽrogauerũt
seruus egregio mendacio se pisonem esse

Expanded text:
dicio Sagittae vel insita modestia non in publicum dicio Sagittae vel insita modestia non in publicum egressus est neque se studiis vulgi permisit: centurionemque percontatus, postquam quaesitum i in eum iussit, haud perinde spe vitae quam ira in percussorem, quod idem ex interfectoribus Clodii Macri cruentas legati sanguine manus ad caedem proconsulis rettulisset. anxio deinde edicto Carthaginiensibus increpitis, ne solita quidem munia usurpabat, clausus intra domum, ne qua motus novi causa vel forte oreretur. Sed ubi Festo consternatio vulgi, centurionis supplicium veraque et falsa more famae in maius innotuere, equites in necem Pisonis mittit. illi raptim vecti obscuro adhuc coeptae lucis domum proconsulis inrumpunt destrictis gladiis, et magna pars Pisonis ignari, quod Poenos auxiliaris Maurosque in eam caedem delegerat. haud procul cubiculo obvium forte servum quisnam et ubi esset Piso interrogavere. servus egregio mendacio se Pisonem esse
Abbreviated transcription (Latin):
erga uespasianũ aĩo tuisse & quidã e ui¬
tellianis urbe protugi ostentabant pisoni
nutantes gallias. paratam germaniã ꝑicula
ipsius &e in pace iusceptum tutuis bellũ
inter quȩ claudius sagitta ꝑfectus alȩ pa¬
ternȩ prospera nauigatõe pręuenit papiri¬
um centurionẽ a aluciano missum. asse¬
uerauitq mandata interticiendi pizonis
centurioni data cecidisse Galeriami ꝯsobri.¬
nũ eius genereq unã in audaciã spem sa¬
lutis sed duo itinera audiendi seu mallde
statim arma. seu petita nauibus gallia
ducẽ se uitellianis exercitib ostentar&.
Nihil ad ea moto pisone centurio a Muciano
missus. portum Carthaginis attulit magna uoce
lȩta piloni omĩa tanꝙ principi continuare
obiuos & subite rei mixaculo attonitos ut
eadem adstreperent hortari. Uulgus credu¬
lum ruere in forũ pñtiam pisonis exposce¬
rent gaudio clamoribusq miscebant. indi¬
ligentia uixi & adulandi libidine piso iu¬

Expanded text:
erga Vespasianum animo fuisse; et quidam e Vierga Vespasianum animo fuisse; et quidam e Vitellianis urbe profugi ostentabant Pisoni nutantis Gallias, paratam Germaniam, pericula ipsius et in pace suspecto tutius bellum. inter quae Claudius Sagitta, praefectus alae Petrianae, prospera navigatione praevenit Papirium centurionem a Muciano missum, adseveravitque mandata interficiendi Pisonis centurioni data: cecidisse Galerianum consobrinum eius generumque; unam in audacia spem salutis, sed duo itinera audendi, seu mallet statim arma, seu petita navibus Gallia ducem se Vitellianis exercitibus ostenderet. nihil ad ea moto Pisone, centurio a Muciano missus, ut portum Carthaginis attigit, magna voce laeta Pisoni omnia tamquam principi continuare, obvios et subitae rei miraculo attonitos ut eadem adstreperent hortari. vulgus credulum ruere in forum, praesentiam Pisonis exposcere; gaudio clamoribusque cuncta miscebant, indiligentia veri et adulandi libidine. Piso in
Abbreviated transcription (Latin):
fortuus sumaq & miscentis. Sub idẽ tpũs
paio proconsul intertectus ea de caede &
Querissime expediã si pauca supra petiero
ab mitio caus isq taliũ facinorũ nõ absurda
Legio in aphrica auxiliaq tutandis imꝑii tinib
sub diuo angusto Tiberioq principibus pro¬
consuli ferebant parebant. Mox c. caesar
turbidus aĩmi ad Marcũ syllanũ optinẽte
aphricã metuens oblatam proconsuli legionẽ
missam in eam rem legato tradidit. ȩquatus
inter duos beneticioꝵ nũs & mixtis utriuisq
manelatis discordia quaesita auctaq paruo
certaĩe legatorũ ius adoleuit diuturnitate
ofticii uel quia minoribus maior emulandi
cura proconsulũ splendidissimus quisq le¬
curitati magis potentie ꝯsulebant. Sed tu
sumptuosȩ d adolescentie neq modica capiẽs
& astinitate uitellii anxius his crebris ser¬
monibus temptauerit ne pisonẽ ad res no¬
quas an temptanti restiterit incertũ qm̃
ambigitur prouĩciam & milite alienatam

Expanded text:
t ima miscentis. Sub idem tempus L. Piso pro consule interficitur. ea de caede quam verissime expediam, si pauca supra repetiero ab initio causisque talium facinorum non absurda. legio in Africa auxiliaque tutandis imperii finibus sub divo Augusto Tiberioque principibus proconsuli parebant. mox G. Caesar, turbidus animi ac Marcum Silanum obtinentem Africam metuens, ablatam proconsuli legionem misso in eam rem legato tradidit. aequatus inter duos beneficiorum numerus, et mixtis utriusque mandatis discordia quaesita auctaque pravo certamine. legatorum ius adolevit diuturnitate officii, vel quia minoribus maior aemulandi cura, proconsulum splendidissimus quisque securitati magis quam potentiae consulebant. Sed tum sumptuosae adulescentiae neque modica cupiens et adfinitate Vitellii anxius. is crebris sermonibus temptaveritne Pisonem ad res novas an temptanti restiterit, incertum, quoniam ambigitur provinciam et militem alienato
Abbreviated transcription (Latin):
reditus lugdunensiũ occãsione ire mnfiscũ
uerterat multus ꝯtra uiẽnenses honor
unde emulatio de inuidia de uno amne
discretũ qnexũ odiũ. Igit lugdunenses
extimulare singulos militũ & in euersi¬
onẽ uiẽnen siuꝰ impellere: obsessam ab
illis coloniã suã abrutos uindicis conatus
conscriptas nuper legiones in praesidiũ galbȩ
reterendo & ubi cau̾ias odiorũ praetenderãt
magnitudinẽ praedȩ ostendebant. nec iã

Expanded text:
reditus Lugdunensium occasione irae in fiscum reditus Lugdunensium occasione irae in fiscum verterat; multus contra in Viennensis honor: unde aemulatio et invidia et uno amne discretis conexum odium. igitur Lugdunenses extimulare singulos militum et in eversionem Viennensium impellere, obsessam ab illis coloniam suam, adiutos Vindicis conatus, conscriptas nuper legiones in praesidium Galbae referendo. et ubi causas odiorum praetenderant, magnitudine
Abbreviated transcription (Latin):
& in othonẽ aut uitelliũ odiũ par ex uitellio
& metus proxima lingonũ ciuitas erat fida
partibus. Benigne ac coepti modestia certaue¬
re. sed breuis laetitia fuit cohortiũ intempe¬
rie quas a legione quartadecima ut sup̃ me¬
mor auimus digressas exercitui suo tabius
ualens adiũxerat. Iurgia primũ post ri¬
xa inter batauos de legionarios dũ his aut
illis studia militũ aggregantur prope in prae¬
liũ exarsere in ualens amnii aduerlone pa¬
ueoꝵ oblitos iam batauos impexii ad monu¬
isfet fenstra aduersuis heduos quaesita bel¬
li cauia iussi pecuniã atq arma deferrẽt
gratuitos insuper cõmeatus prȩbuere quod
hedu tormidine iugdimenses gaudio fecere
linqui placuit᷑. Manulius ualens legatus
italicae legionis tanꝙ bene de partib me¬
ritis nullo apud uitelliũ honore fuit secre¬
tis eum criminatõibus intamauerat tabiꝰ
ignarus & quo incautior deciperet᷑ palam

Expanded text:
: in Othonem ac Vitellium odium par, ex Vitellio : in Othonem ac Vitellium odium par, ex Vitellio et metus. proxima Lingonum civitas erat, fida partibus. benigne excepti modestia certavere, sed brevis laetitia fuit cohortium intemperie, quas a legione quarta decima, ut supra memoravimus, digressas exercitui suo Fabius Valens adiunxerat. iurgia primum, mox rixa inter Batavos et legionarios, dum his aut illis studia militum adgregantur, prope in proelium exarsere, ni Valens animadversione paucorum oblitos iam Batavos imperii admonuisset. frustra ad- versus Aeduos quaesita belli causa: iussi pecuniam atque arma deferre gratuitos insuper commeatus praebuere. quod Aedui formidine Lugdunenses gaudio fecere. linqui placuit. Manlius Valens legatus Italicae legionis, quamquam bene de partibus meritus, nullo apud Vitellium honore fuit: secretis eum criminationibus infamaverat Fabius ignarum et, quo incautior deciperetur, pala
Abbreviated transcription (Latin):
haud dubiũ magnȩ &e prosperȩ rei nom̃ ac¬
ciperctur. Se treuiros ꝗdem & locios secu¬
ri adiere diuoduri medio matricorũ id op¬
pidũ est quanꝙͣ om̃i comitate excoeptos
subitus pauor extẽxuit. xaptis repente ar¬
mis ad caedem moxiae ciuitatis nõ obpre¬
dam aut spoliandi cupidine sed furore
& rabie &e causis incertis eoq difficiliorib
remediis donec precibus ducis mitigati ab
excidio ciuitatis temꝑauere. Caeia tñ qua¬
tuor milia hoĩum isqͣ terror gallias inua¬
sit & uenienti mox agmini uniuersae
ciuitatis cũ magistratib & precibus occũ¬
rerẽt stratis ꝑ uias foẽĩs puerigq quaeq
alia placamenta hostilis irȩ nõ quidem in
bello sed pro pace tendebant. Nuntiũ cae¬
dis galbe & imperio othonis tabius ualens
in ciuitate leuocorũ accȩpit. Nec militũ
aiõs in gaudiũ aut formidinẽ ꝑ motus bel¬
lum uoluebat gallis cunctatio exempta

Expanded text:
haud dubium magnae et prosperae rei omen achaud dubium magnae et prosperae rei omen acciperetur. Et Treviros quidem ut socios securi adiere: Divoduri Mediomatricorum id oppidum est quamquam omni comitate exceptos subitus pavor terruit, raptis repente armis ad caedem innoxiae civitatis, non ob praedam aut spoliandi cupidine, sed furore et rabie et causis incertis eoque difficilioribus remediis, donec precibus ducis mitigati ab excidio civitatis temperavere; caesa tamen ad quattuor milia hominum. isque terror Gallias invasit ut venienti mox agmini universae civitates cum magistratibus et precibus occurrerent, stratis per vias feminis puerisque: quaeque alia placamenta hostilis irae, non quidem in bello sed pro pace tendebantur. Nuntium de caede Galbae et imperio Othonis Fabius Valens in civitate Leucorum accepit. nec militum animus in gaudium aut formidine permotus: bellum volvebat. Gallis cunctatio exempta
Abbreviated transcription (Latin):
citũ Imꝑatorẽq diuersitas instare miles
arma pescere dũ galliȩ trepident dum
hispaniȩ cunctentur ns obstare ineẽmẽ
neq ignaue pacs moras inuadendã Italiã
occupandã uxbem nihil in discordiis ciui¬
lib festinatõe tutius ubi facto magis ꝙ con¬
sulto opus eis&. Torpebat uitellius & fortu¬
na principatus & mermi luxu ac prodigis
epulis presumebat. Medio die temulentus &
sagina grauis cum tm̃ ardor & uis militum
uiteo ducis munia implebat ut si adess&
Imꝑator & strenuus de ignarus spem metũ¬
q ad her& instructi intentiq signũ protecti¬
onis exposeunt. Nom̃ germanici leatim ui
tellio additũ caesarẽ appellari se &e uie¬
tor prohibuit. Laetum auguriũ fabio ua¬
lenti exercituiq quẽ in bellum agebat. ipso
protectionis die aquila leui meatu prout
agmen inceder& uelut dux uie prȩuola¬
uit. Iongũq per spatiũ his gaudentiũ militũ
clamore ea quies interita de litis fuit ut

Expanded text:
citum imperatoremque diversitas: instare miles, citum imperatoremque diversitas: instare miles, arma poscere, dum Galliae trepident, dum Hispaniae cunctentur: non obstare hiemem neque ignavae pacis moras: invadendam Italiam, occupandam urbem; nihil in discordiis civilibus festinatione tutius, ubi facto magis quam consulto opus esset. torpebat Vitellius et fortunam principatus inerti luxu ac prodigis epulis praesumebat, medio diei temulentus et sagina gravis, cum tamen ardor et vis militum ultro ducis munia implebat, ut si adesset imperator et strenuis vel ignavis spem metumve adderet. instructi intentique signum profectionis exposcunt. nomen Germanici Vitellio statim additum: Caesarem se appellari etiam victor prohibuit. laetum augurium Fabio Valenti exercituique, quem in bellum agebat, ipso profectionis die aquila leni meatu, prout agmen incederet, velut dux viae praevolavit, longum- que per spatium is gaudentium militum clamor, ea quies interritae alitis fuit ut
Abbreviated transcription (Latin):
corrupta eaq discordie uentũ ut auxilia¬
riũ quoq militũ ꝯuiciis proturbatus & ag¬
gregantibus se caelio cohortibus aliisq de¬
sertus trebellius ad uitelliũ profugerit ꝗes¬
ex proiĩciae quanꝙ̃ remoto ꝯsuldri maniit
rexere legati legionũ pares uire caelius au¬
diendo potentior adiũcto britãnico exerci¬
tu ingens uirib opibq uitellius duos du¬
ces duo itinera bella destinauit Tabuis ua¬
lens allicere uel si abnuerint uastare gal¬
lias & quotidianis alpibus italiã irumpere
e eciña pro priore transitu pẽnis uigis disgͤ¬
di inisus. ualenti interioris electum aqͣlex¬
quinte legionis & cohortibus aliisq ad qua¬
draginta milia armatorũ data trigmta:
milia ceciña ex superiore germania duce¬
bat. quorũ xobur legio unã e uicesima
fuit addita utriq germanorũ auxilia e
quib uitellius suas quoq copias suppleuit
tota mole belli secuturus. Merantẽ exer¬

Expanded text:
corrupta eoque discordiae ventum ut auxiliacorrupta eoque discordiae ventum ut auxiliarium quoque militum conviciis proturbatus et adgregantibus se Coelio cohortibus alisque desertus Trebellius ad Vitellium perfugerit. quies provinciae quamquam remoto consulari mansit: rexere legati legionum, pares iure, Coelius audendo potentior. Adiuncto Britannico exercitu ingens viribus opibusque Vitellius duos duces, duo itinera bello destinavit: Fabius Valens adlicere vel, si abnuerent, vastare Gallias et Cottianis Alpibus Italiam inrumpere, Caecina propiore transitu Poeninis iugis degredi iussus. Valenti inferioris exercitus egionis et cohortibus alisque, ad quadraginta milia armatorum data; triginta milia Caecina e superiore Germania ducebat, quorum robur legio unaetvicensima fuit. addita utrique Germanorum auxilia, e quibus Vitellius suas quoque copias supplevit, tota mole belli secuturus. Mira inter exer
Abbreviated transcription (Latin):
a legione digressȩ prout mclinass& gran¬
de momentum sociȩ aut aduersȩ. Noniũ
donaciũ romulũ calphurniũ centuriones
de quibus supra retulimus occidi iussit dam¬
natos tidei crimine grauissimo inter desci¬
scentes. Accessere partib ualerius asiaticꝰ
belgicȩ prouĩciae lepatus quẽ mox uitelliꝰ
generũ alciuit & innius blesus lugdunen¬
As gallie uector cũ Italica regione & ala
taueiana iugduniũ tendentib nec in reti¬
cis copiis mora quominus statim ahiũge¬
rentur ne in britãma quidem dubitatũ
preerat Trebellianus maximus ꝑ auariti.¬
am ac lordis ꝯtemptus exercitiu inuisꝰ¬
q attendebat odui eius Roscius caelius
legatus olim uicesimȩ legionis diicore
sed occasione ciuuliũ armoxũ atrocius proru¬
perat. trebellius seditionẽ in ꝯtusum ordinẽ
disciplinȩ caelio spoliatas & mopes legiones
Caelius trebellio iactabat. Cum interim foe¬
dis legatorũ certamĩbus modestia exercitus

Expanded text:
a legione digressae, prout inclinassent, grana legione digressae, prout inclinassent, grande momentum sociae aut adversae. Nonium, Donatium, Romilium, Calpurnium centuriones, de quibus supra rettulimus, occidi iussit, damnatos fidei crimine, gravissimo inter desciscentis. accessere partibus Valerius Asiaticus, Belgicae provinciae legatus, quem mox Vitellius generum adscivit, et Iunius Blaesus, Lugdunensis Galliae rector, cum Italica legione et ala Tauriana Lugduni tendentibus. nec in Raeticis copiis mora quo minus statim adiungerentur: ne in Britannia quidem dubitatum. Praeerat Trebellius Maximus, per avaritiam ac sordis contemptus exercitui invisusque. accendebat odium eius Roscius Coelius legatus vicensimae legionis, olim discors, sed occasione civilium armorum atrocius proruperant. Trebellius seditionem et confusum ordinem disciplinae Coelio, spoliatas et inopes legiones Coelius Trebellio obiectabat, cum interim foedis legatorum certaminibus modestia exercitus
Abbreviated transcription (Latin):
ones centurionib ex sisto nũat saenitiam
militũ plaerosq ad poenã exposcentiũ sae¬
pius approbat parũ simulatione uinculoꝵ
frustratur. Rompeius propinquus procurator
belgice statim intertectus Iuliũ burdonẽ gex¬
manicae classis praetectũ astu subtraxitꝰ. Ex¬
arserat in eum iracundia tanꝙ̃ crimen. ac
mox insidias Fonteio capitoni struxiila gra¬
ta erat memoria capitonis de apud sen̾icu¬
tes occidere palam ignoscere nõ in tallendo li¬
cebat ita in custodia habitus & post uictonã
demũ statis nulitũ iam odiis dimissus est.
Interim ut paculũ obiicitur centuno eriiꝰ¬
pinus sanguine capitonis cruentauerat eoq
& postulantib manitestior de punienti uili¬
or t̾uit. iulius deinde ciiuilis periculo exep̃¬
tus prepõtiones inter batonos ne supplicio eiꝰ
ferox gens alinatur & exant in ciuitãte
lingonũ octo batauoꝵ cohortes quartedeci¬
mȩ legionis auxilia. Tum discordio tp̃um

Expanded text:
ones centurionibus ex fisco numerat, saevitiam ones centurionibus ex fisco numerat, saevitiam militum plerosque ad poenam exposcentium saepius adprobat, raro simulatione vinculorum frustratur. Pompeius Propinquus procurator Belgicae statim interfectus; Iulium Burdonem Germanicae classis praefectum astu subtraxit. exarserat in eum iracundia exercitus tamquam crimen ac mox insidias Fonteio Capitoni struxisset. grata erat memoria Capitonis, et apud saevientis occidere palam, ignoscere non nisi fallendo licebat: ita in custodia habitus et post victoriam demum, stratis iam militum odiis, dimissus est. interim ut piaculum obicitur centurio Crispinus. sanguine Capitonis se cruentaverat eoque et postulantibus manifestior et punienti vilior fuit. Iulius deinde Civilis periculo exemptus, praepotens inter Batavos, ne supplicio eius ferox gens alienaretur. et erant in civitate Lingonum octo Batavorum cohortes, quartae decimae legionis auxilia, tum discordia temporum
Abbreviated transcription (Latin):
crimine sumi principẽ ꝙ queri Proxima
legionis primȩ hiberna erant & promptis¬
simus e legatis Fabius ualens. Is die proxi¬
mo coloniam agrippinensem cũ equitib legi¬
onis auxiliarioꝵ moressus imperatoremꝰ
entelliũ ꝯ saluitauit Sẽcuti ingenti certamine
eiisdem prouĩciae legiones &e suꝑior ecer
lun priore biduo non penes rem ꝑ. fuusse ar¬
dorẽ exercituũ agrippinenses treueri lingo¬
nes equabant i auxilia arma pecunias ode¬
rentes ut quisꝙ corpore opib ingenio uali¬
dus nec princep modo coloniaruꝰ aut cast̃¬
cum quib pñtia ex aftluenti &ẽ parta uic̃¬
tarcia magnȩ spes sed manipuli quoq &
gregarus miles uiatica sua & baltheos phale¬
rasꝙ & insignia armorũ argento decora loco
pecume tradebãt in stinctu & impetu &
auaritia. Igitur laudata militũ a lacritate
Uitellius minis teria principatus ꝑ libertos
agi solita in equites romanos dñponit nati¬

Expanded text:
crimine sumi principem quam quaeri. Proxima crimine sumi principem quam quaeri. Proxima legionis primae hiberna erant et promptissimus e legatis Fabius Valens. is die postero coloniam Agrippinensem cum equitibus legionis auxiliariorumque ingressus imperatorem Vitellium consalutavit. secutae ingenti certamine eiusdem provinciae legiones; et superior exlum priore biduo non penes rem publicam fuisse. ardorem exercituum Agrippinenses, Treviri, Lingones aequabant, auxilia equos, arma pecuniam offerentes, ut quisque corpore opibus ingenio validus. nec principes modo coloniarum aut castrorum, quibus praesentia ex affluenti et parta victoria magnae spes, sed manipuli quoque et gregarius miles viatica sua et balteos phalerasque, insignia armorum argento decora, loco pecuniae tradebant, instinctu et impetu et avaritia. Igitur laudata militum alacritate Vitellius ministeria principatus per libertos agi solita in equites Romanos disponit, vacati