comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
terio addicantur quod abeo
relictum est instante episco¬
poloci & praeside prouincis
ipsequoq inmonasteriomi¬
tatur quod suterũmonachi¬
camuitam relapira¬
cum praeses prouincia
qua inuentus sit tencat & taxi¬
otissuis connumer&.
iquis rapuerit uel sollia¬
tauerit uel corruperit
ascitriam ueldaco nissam uel
monaste iam uel aliam muli¬
erem religiosamuitam uel
habitum habentem honaip¬
sius & corum qui huius scele¬
ris communione contamina¬
tisunt religioso loco uindicen¬
tur in quotalis mulier habi¬
tabat perreligiosos episco¬
pos & economos & presides
prouinciarum &officiales
corum ipsi autem capitali
periculo subiciantur muli¬
erautem ubique inuesti ge¬
tur &cum suis rebus monas¬
terio cautiori tradatur. sin
autem dia conissa fuerit li¬
beros habens legitim os
pars legitima liberis eius
praestetur quod si intraan¬
num post cognitum tale
scelus huiusmodi resareli¬
giosis locis non uindicentur
comes priuatarum haec nos¬

Expanded text:
terio addicantur, quod ab eo terio addicantur, quod ab eo relictum est, instante episcopo loci et praeside provinciae; ipse quoque in monasterium mittatur. Quod si iterum monachicam vitam relium praeses provinciae, in qua inventus sit, teneat, et taxeotis suis connumeret. Idem Si quis rapuerit, vel sollicitaverit, vel corruperit ascetriam vel diaconissam, vel monastriam, vel aliam mulierem religiosam vitam vel habitum habentem, bona ipsius, et eorum, qui huius sceleris communione contaminati sunt, religioso loco vindicentur, in quo talis mulier habitabat, per religiosos episcopos et oeconomos et praesides provinciarum et officiales eorum, ipsi autem capitali periculo subiiciantur; mulier autem ubique inuestigetur, et cum suis rebus monasterio cautiori tradatur. Sin autem diaconissa fuerit liberos habens legitimos, pars legitima liberis eius praestetur. Quod si intra annum post cognitum tale scelus huiusmodi res a religiosis locis non vindicentur, comes rerum privatarum haec nos
Abbreviated transcription (Latin):
sona solitariam uitamelegerin
unaquaeq parsresaccipiat &¬
nemonihil neque lucretur ne¬
que de irimenti senuat. sed ma¬
riuus quidem retineat propter
nuptias donationem mulier
autem recipiat dotem suam &
prob&ur haccomnia tamde
pars alteri quippiam donare
uel concedere uelit.¬
onliceat parentibus libe¬
ros uelliberos parentes
here ditate suarepellere mona¬
chos factos quam uirdum laĩci
fuerant in causa in gratitu di¬
nis inciderunt.
onliceat parentibus libe¬
rossuos ad solitariam ui¬
tam transeuntes abstra here
demonas teriis.
IDEM
iquis monas terium suum
reliquerit & adalium mo¬
nasterium transierit reseius
priorimonasterio inquo anta
intrauerat conpetant.
gant sollicitudinemep̃i
utneq: monachi neq mo¬
nachae inciuitatib ambu¬
lent sed siquas habent neces¬
sariascausas casagant perapo¬
crisariossuos ipsae in monas¬
teriis permanentes.
imonachus laicus factus
fuerit honore &cingulo
expolictur &rescius monas¬

Expanded text:
sona solitariam vitam elegerit, sona solitariam vitam elegerit, unaquaeque pars suas res accipiat, et nemo nihil neque lucretur, neque detrimenti sentiat, sed maritus quidem retineat propter nuptias donationem, mulier autem recipiat dotem suam, et probetur. Haec omnia tam depars alteri quidpiam donare vel concedere velit.liceat parentibus liberos, vel liberis parentes hereditate sua repellere monachos factos, quamvis, dum laici fuerant, in causam ingratitudinis inciderint. Non liceat parentibus liberos suos ad solitariam vitam transeuntes abstrahere de monasteriis. Idem Si quis monasterium suum reliquerit, et ad aliud monasterium transierit, res eius priori monasterio, in quo antea intraverat, competant. Idem Agant sollicitudinem episcopi, ut neque monachi neque monachae in civitatibus ambulent, sed si quas habent necessarias causas, eas agant per apocrisiarios suos, ipsi in monasteriis permanentes. Idem Si monachus laicus factus fuerit, honore et cingulo spolietur, et res eius monas
Abbreviated transcription (Latin):
decesserit sola legitma portio
liberiseius deferatur.
IDEM
isponsalia legitime inter
sponsum & sponsam comrac¬
ta fuerint deinde amtequam
nupuae celebreniur sponsus
uel sponsa intrauerut in mo¬
utrique partire mittaturiu¬
i constante matrimonio
solus uirsolauxor adsolita¬
riam uitam transierit & mo¬
nachicum habitum acceperint
hoc ipsum matrimonium dis¬
soluatur & nullo repudio mis¬
so & siquidem solus uir mona¬
churfactus est reddat mulicri
dotem & quid quid aliud ab ea
susceperat & propter nuptias
donationis tantam partem
quantam mulier accepiss&
exmorte mariti sccundum do¬
talium instrumentorum teno¬
rem. Sin autem mulier mona¬
cha facta sit maritus quidemre¬
tineat nuptialem donationẽ
mulier autem recipiat dotem
suam excepta illa portione
quae apud maritum ex morte
mulieris sccundum pacta dota¬
lia residere deb&. sed & quid¬
quid aliudmulier apud mari¬
tum habuit restituatur eidem
mulieri. quod siutraq: per¬

Expanded text:
decesserit, sola legitima portio decesserit, sola legitima portio liberis eius deferatur. Idem Si sponsalia legitime inter sponsum et sponsam contracta fuerint, deinde antequam nuptiae celebrentur, sponsus vel sponsa intraverit in moutrique parti remittaturi constante matrimonio solus vir vel sola uxor ad solitariam vitam transierit, et monachicum habitum acceperit, hoc ipsum matrimonium dissoluatur etiam nullo repudio misso. Et si quidem solus vir monachus factus est, reddat mulieri dotem, et quidquid aliud ab ea susceperat, et propter nuptias donationis tantam partem, quantam mulier accepisset ex morte mariti secundum dotalium instrumentorum tenorem. Sin autem mulier monacha facta sit, maritus quidem retineat nuptialem donationem, mulier autem recipiat dotem suam, excepta illa portione, quae apud maritum ex morte mulieris secundum pacta dotalia residere debet; sed et quidquid aliud mulier apud maritum habuerit, restituatur eidem mulieri. Quod si utraque per
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃s in illa consecratione qua
dignussit & fiata pochrisarius
& scãe communionis minis cer
sictamenut nec ipse habeat li¬
centiam quam uis ita elecius
est inmonasteriomulierum
cta fuerunt
ipias causas consumpserint
uel donauerint uel reliquerint
Nam de hisquae in monasteri¬
um uel asciterium intrauerint
certa firmaest ut totum patri¬
monium corum uel earum cum
huius modi rebus ad monasteri¬
um uel a sciterium pertineat
Sinautem adredemptonem
captiuorum uel alimonias
substitutio uel restitutio facta
est sub ante fatis condicionibus
exnullomodo praedicto redu¬
dieam concedimus.
iquis mulier ueluir adsolita¬
riam uitam transierit & li¬
beros non habeat reseius mo¬
nasterio conpetat inquo in¬
trauit. Sin autemtalis perso¬
na liberos habeat liceater
substantiam suam interfilios
tineat unius fili partem ad
monas terium scilic& peruen¬
turam quodsi antequam deli¬
ber& inter liberossuos propri¬
am substantiam inmonasterio

Expanded text:
episcopus in illa consecratione, qua episcopus in illa consecratione, qua dignus sit, et fiat apocrisiarius, et sanctae communionis minister, sic tamen, ut nec ipse habeat licentiam, quamvis ita electus est, in monasterio mulierumcta fuerunt, in pias causas consumpserint, vel donaverint, vel reliquerint; nam de his, quae in monasterium vel asceterium intraverint, certa forma est, ut totum patrimonium eorum vel earum cum huiusmodi rebus ad monasterium vel asceterium pertineat. Sin autem ad redemptionem captivorum vel alimonias substitutio vel restitutio facta est sub antefatis condicionibus, ex nullo modo praedicto recludi eam concedimus. Idem Si mulier vel vir ad solitariam vitam transierit, et liberos non habeat, res eius monasterio competant, in quo intravit. Sin autem talis persona liberos habeat, liceat ei substantiam suam inter liberos tineat unius filii partem ad monasterium scilicet perventuram. Quod si antequam divideret inter liberos suos propriam substantiam, in monasterio
Abbreviated transcription (Latin):
nachi resautem quas habent
communes secundum iuracis
IdEM
iquis sub condicione nuptia¬
rum uel liberorum uel do¬
tis causa uel ante nuptas dona¬
tionis donauerit uelrelique¬
rit suis liberis uel aliiscuicum¬
que personae hereditatem
uel ab initio pure reliquerit
uel don auerit substtutiones
autem uel restituuones eis fe¬
cerit sub condicione quacumq
ex hisquac praedictae sunt
iubemustalibus condicionib
subiecti tam masculi quam femi¬
nae si inmonasteria intraue¬
rint uelelerici uel dia conissae
uela scitriae fuerint tales con¬
diciones inritas & prononscrip¬
tisesse. Hoc autem auxilio
quem autem monat harpa¬
biterum ueldiaconum dega¬
rint ut eum a pochrisarium ha¬
beant uel scãm communionem
uteis afferat religiosus ep̃s cui
subicctae sunt deputa sitamen
& fide i rectae &uaaebonae fue¬
rit Sin aitem is que melege¬
runt neque praesbiter neque
diaconussit probatus est tamen
castitate & fide consecr & eum

Expanded text:
nachi, res autem, quas habent nachi, res autem, quas habent communes, secundum iura eis Idem Si quis sub condicione nuptiarum, vel liberorum, vel dotis causa, vel ante nuptias donationis donaverit, vel reliquerit suis liberis, vel alii cuicumque personae hereditatem vel legatum, vel ab initio pure reliquerit vel donaverit, substitutiones autem vel restitutiones eis fecerit sub condicione quacumque ex his, quae praedictae sunt, iubemus, talibus condicionibus subiecti tam masculi quam feminae, si monasterium intraverint, vel clerici vel diaconissae vel ascetriae fuerint, tales condiciones irritas et pro non scriptis esse. Hoc autem auxilio Quem autem monachae presbyterum vel diaconum elegerint, ut eum apocrisiarium habeant, vel sanctam communionem eis afferat, religiosus episcopus, cui subiectae sunt, deputet, si tamen et fidei rectae et vitae bonae fuerit. Sin autem is, quem elegerunt, neque presbyter, neque diaconus sit, probatus tamen castitate et fide, consecret eum
Abbreviated transcription (Latin):
ex praedictis personis inquie¬
tauerit eum & transacto trien¬
nio probatum seegumeno
ui & nemo cum postea
procondicione inquie tet sic
tamen utres quas in monaste¬
rium duxit domino restituan¬
cir. Sin autem monasterium
onachi inunam domum
habitent communiter
alantur inunadomosem otim
dormiant nisi for tequidam
exhis propter prolixam in
monasterio exercitationem
semotim uelint uiuere uelse¬
nec tutis uel corporalis inbicil¬
litatis causa incellulis quibus¬
dam inmonasterium degerint¬
& hoctamen non citra uolunta¬
tem egumeni fiat hisomnib
& inmonas terus uel a sciteriis
mulieribus obseruandis.
Nnullo locomonachus & mo¬
nachas permittimus unum
monasterium habere sed nec
ea quae duplicia uocant & si
quid taleest religiosus ep̃s
mulieres quidem in suo loco
studeat manere monachus
autem aliud monas terium
aedificare sibi cogat. sin autẽ
plura sint talia monasteria
separentur in aliis monaste¬
ruismonachae & in aliis mo¬

Expanded text:
ex praedictis personis inquieex praedictis personis inquietaverit eum, et transacto triennio probatum se hegumenbitum, et nemo eum postea pro condicione inquietet, sic tamen, ut res, quas in monasterium duxit, domino restituantur. Sin autem monasterium onachi in una domo habitent, communiter alantur, in una domo semotim dormiant, nisi forte quidam ex his propter prolixam in monasterio exercitationem semoti velint vivere, vel senectutis vel corporalis imbecillitatis causa in cellulis quibusdam intra monasterium degerint, et hoc tamen non citra voluntatem hegumeni fiat: his omnibus et in monasteriis et in asceteriis mulierum observandis. Idem In nullo loco monachos et monachas permittimus unum monasterium habere, sed nec ea, quae duplicia vocant, et si quid tale est, religiosus episcopus mulieres quidem in suo loco studeat manere, monachos autem aliud monasterium aedificare sibi cogat. Sin autem plura sint talia monasteria, separentur in aliis monasteriis monachae, et in aliis mo
Abbreviated transcription (Latin):
citiam uel gratiam sed scientes
eum fidei rectae &uitae castae
eum elegerunt & sisic electus
fuerit modis omnibus confir¬
metur ab episcopocuimonas¬
terium subiactum est. Quae
autem demonasteriis mona¬
chorum diximus cademtene¬
ant & inmonasteriis uela sci¬
teriis mulierum.
iquismonachus esse uelit
siquidem notussit nulla
condicione subiectus esse eco¬
nomus monasterii quando
aestimauerit habitum ei praes¬
t& Sin autem cognitus non
sit pertresannos habitumei
non praest&. sed experimen¬
tum & probationem uitae ip¬
sius accipiat. & siquidem in¬
tratriennium uenerit aliquis
dicenseum seruum suumesse
uel ascripticium uel colonum
&ideo ad monasterium uenis¬
se ut culturam agrorum fu¬
giat uel propter furta uel
ali adelicta in monasterium
intrasse eaque fuerint proba¬
ta ad omino suo reddaturcum
rebus quae inmonasterium
duxisse prob&ur ut tamen
prius fidem accipiat adomino
suo quod nihil patitur. Sin
autem intra triennium nemo

Expanded text:
citiam vel gratiam, sed scientes citiam vel gratiam, sed scientes eum fidei rectae, et vitae castae,eum elegerunt. Et si sic electus fuerit, modis omnibus confirmetur ab episcopo, cui monasterium subiectum est. Quae autem de monasteriis monachorum diximus, eadem teneant et in monasteriis vel asceteriis mulierum. quis monachus esse velit, si quidem notus sit nulla condicione subiectus esse, hegumenus monasterii, quando aestimaverit, habitum ei praestet. Sin autem cognitus non sit, per tres annos habitum ei non praestet, sed experimentum et probationem vitae ipsius accipiat, et si quidem intra triennium venerit aliquis dicens, eum servum suum esse vel adscripticium vel colonum, et ideo ad monasterium venisse, ut culturam agrorum fugiat, vel propter furta vel alia delicta in monasterium intrasse, eaque fuerint approbata, domino suo reddatur cum rebus, quas in monasterium duxisse probatur, ut tamen prius fidem accipiat a domino suo, quod nihil patiatur. Sin autem intra triennium nemo
Abbreviated transcription (Latin):
hibuerit capitali supplicio pu
niatur hoc codem obseruan
tum fecerit tormentis & exili¬
otradatur sinautem letaniã
conturbaberit capitale pericu¬
lum subsistat eaque defendere
uolumus nonsolum ciuiles sed
&iam militares iudices¬
onlicat lacis letaneas fa¬
cere sine episcopo &cle¬
ricis qui sub episcoposunt sanc¬
tas quoquecruces quas in leta¬
ncas portant in scĩs locis repo¬
niiubemus & exhis proferri
si lae taniae tempus uocauerit
eaque obseruent non solum
antistites locorum &derici
sed &aam magistratus. Siquis
autem praesentis legis uim
trans gressus fuerit ueluindĩc¬
tam in ponere neglexerit
praedictas poenas patiatur
DEONACHiSEInO
XASTIUIS ELINONASTCRUIS
estat ut demonachis dica¬
mus Igitur sancimus
ut abba siue archimandrita
insingulis monasteriis prae¬
ponatur. Non secundum gra¬
dus monachorum sed quem
cunctimonachi uel melioris
opinionis consticuti elegerint
propositis scĩs cuangeliis di¬
centes quod non propter ami¬

Expanded text:
hibuerit, capitali supplicio punhibuerit, capitali supplicio puniatur: hoc eodem observandtum fecerit, tormentis et exsilio tradatur; sin autem litanias conturbaverit, capitale periculum subsistat, eaque defendere volumus non solum civiles, sed etiam militares iudicesNon liceat laicis litanias facere sine episcopo et clericis, qui sub ipso episcopo sunt. Sanctas quoque cruces, quas in litaniis portant, in sanctis locis reponi iubemus, et ex his proferri, si litaniae tempus vocaverit, eaque observent non solum antistites locorum et clerici, sed etiam magistratus. Si quis autem praesentis legis vim transgressus fuerit, vel vindictam imponere neglexerit, praedictas poenas patiatur. De monachis et nastriis, et monasteriis Restat, ut de monachis dicamus. Igitur sancimus, ut abbas sive archimandrita singulis monasteriis praeponatur, non secundum gradus monachorum, sed quem cuncti monachi vel melioris opinionis constituti elegerint, propositis sanctis evangeliis dicentes, quod non propter ami
Abbreviated transcription (Latin):
possit emergere Sin autem hȩc
non obseruauerint sacer docis
cui subiectac sunt admonitioe
abstincant conuersatine
masculorum s. autem hoc
disculer facere ecdesiastico
miristerio & suis salarus care¬
ant & monasterio tradantur
&omnem uitam suam ibi per¬
agant. resautem earum siqui¬
dem liberos habeant interip¬
sam & illos secundum numerũ
personarum diuidantur. aut
conpetens eidem mulieripor¬
tiomonasterio addicatur &a
lat eam. Sin autem non habeat
liberos tota ipsius substantia
inter monasterium ubi inmis¬
sa est & ecclesiam inqua prius
fuerat ex aequa portionediuidatꝰ¬
MINIS TRIS DIINIUN¬
M IeCERIT
iquis diuinis mis terus
uelaliis sanctis ministeris
celebrandis in scã intraueritec¬
clesia & episcopo uelclericis
uel a liisministris ecclesiae in¬
iuriam fecerit iubemus cum
tormentis subiectum in exili¬
ummitti sed & supsa scã ora¬
toria uel diuina misteria con¬
turba uerit uel celebraripro¬

Expanded text:
possit emergere. Sin autem haec possit emergere. Sin autem haec non observaverint, sacerdotis, cui subiectae sunt, admonitione abstineant conversatione masculorum. Sin autem hoc distulerint facere, ecclesiastico ministerio et suis salariis careant, et monasterio tradantur, et omnem vitam suam ibi peragant; res autem earum, si quidem liberos habeant, inter ipsas et illos secundum numerum personarum dividantur, ut competens eidem mulieri portio monasterio addicatur et alat eam. Sin autem non habeat liberos, tota ipsius substantia inter monasterium, ubi immissa est, et ecclesiam, in qua prius fuerat, ex aequa portione dividatministris Dei iniuriam fecerit Si quis divinis mysteriis vel aliis sanctis ministeriis celebrandis in sanctam intraverit ecclesiam, et episcopo vel clericis vel aliis ministris ecclesiae iniuriam fecerit, iubemus eum tormentis subiectum in exsilium mitti. Sed et si ipsa sancta oratoria vel divina mysteria conturbaverit, vel celebrari pro
Abbreviated transcription (Latin):
ra sbiteris &dia conis &
subdiaconis& aliis inclero
scriptis non haben. hus uxores
secundum diuinas regulas inter¬
dicimus & nosmulierem habe¬
re insuadomo excepto matre
& filia & sorore & aliis perso¬
nis quae omnem quae rillam
effugiunt. Si quis autem aduer¬
susistam obseruationem muli¬
erem in sua domohabuerit
quae potest suspectionem in¬
ferre turpitudinis &ille a
conclericissuis audierit cumta¬
limuliere non habitare & no¬
luerit eam suad omorepellere
uel accusatore emer gente pro¬
batus fucrit in honestecumtali
muliere uersari tunc epis copus
secundum ecclesiasticos canones
clero cum repellat curiae ciui¬
tatis cuius clericusest tradendu
PcepiScopisquico
MULIERIBUS HABITANI
ullus epis copus cum mulie¬
rehabit& penitus sinautẽ
probatus fuerit hoc non obser¬
uasse episco patus honore ren¬
atur quia ipse se in dignum sa¬
cerdotio ostendit
DEDIACONISSISVVAO
cuenmasCULIS HABIIA
quos in honestae uitae suspectio

Expanded text:
Presbyteris et diaconis et Presbyteris et diaconis et subdiaconis et aliis in clero constitutis non habentibus uxores secundum divinas regulas interdicimus et nos, mulierem habere in domo sua, excepta matre, et filia, et sorore, et aliis personis, quae omnem querelam effugiunt. Si quis autem adversus istam observationem mulierem in domo sua habuerit, quae potest suspectionem inferre turpitudinis, et ille a conclericis suis audierit cum tali muliere non habitare, et noluerit eam sua domo repellere, vel accusatore emergente probatus fuerit inhoneste cum tali muliere versari, tunc episcopus secundum ecclesiasticos canones clero eum repellat, curiae civitatis, cuius clericus est, tradendum. De episcopis, qui cum mulieribus habitant Nullus episcopus cum muliere habitet penitus. Sin autem probatus fuerit hoc non observasse, episcopatus honore reiiciatur, quia ipse se indignum sacerdotio ostendit. De diaconissis, quae cum masculis habitant, e, per quos inhonestae vitae suspectio
Abbreviated transcription (Latin):
tate siue in prouinciis inqui¬
bus degunt non plus quam
quat uor se liquas praestent:
Siuero ex nostra iussione siue
a praeside uel ab eatissimo pa¬
triarchamissus executor ina¬
lias prouincias ad monitionẽ
obtulerit alicuide memoratis
personis nonultra solidum ac¬
cipiat sed & siplures prouna
eademq causa conuenti fue¬
rint non plussportularum
nomine praestent quam siuna
persona conuenta fuis set¬
UIII DEEPISCOPIS PRORER
CCTeSIENONEONUENICNDIS
ullus episcopus prorebus
ecclesiae suae executionẽ
uel molestiam patiatur. spor¬
tulas autem nec prosuis nego¬
tiis ad monitus praestet. acti¬
ones autem contraecdesias
propositas rconomi suscipi¬
ant uelilliqui in haccausa
propositi sunt¬
cccclxxiii. PeHiS QUISPORIULAS
CXEGUNT ULIRAO
DUM SINIUTUEM
iquis aduersus nostrasta¬
tuta sportulas exigere
fuerit ausus induplum quod
Amittat cingulum: sinautem
clericus sit clero expellatur¬
U DecleRicisquimulie¬
NESIN DOIOSUAHABENI

Expanded text:
tate, sive in provinciis, in quitate, sive in provinciis, in quibus degunt, non plus quam quatuor siliquas praestent. Si vero ex nostra iussione, sive a praeside, vel a beatissimo patriarcha missus exsecutor in alias provincias admonitionem obtulerit alicui de memoratis personis, non ultra solidum accipiat. Sed et si plures pro una eademque causa conventi fuerint, non plus sportularum nomine praestent, quam si una persona conventa fuissetDe episcopis pro rebus ecclesiae non conveniendis ullus episcopus pro rebus ecclesiae suae exsecutionem vel molestiam patiatur; sportulas autem nec pro suis negotiis admonitus praestet. Actiones autem contra ecclesias propositas oeconomi suscipiant, vel illi, qui in hac causa praepositi sunt. De his, qui sportulas exigunt ultra modum statutum quis adversus nostra statuta sportulas exigere fuerit ausus, in duplum, quodamittat cingulum, sin autem clericus sit, clero expellatur. De clericis, qui mulieres in domo sua habent
Abbreviated transcription (Latin):
monasterio & maxime mulie¬
brisine iniuria &cumomni ho¬
nore admonitio uelexecutio
fiat. monacha autem uelasci¬
tria monasterio uel a sciterio
nonde trahatur sed procura¬
torem ab his praeponi qui
pronegotio respondebit.
Monachis autem liceat siue per
se siue perprocuratoressuas
uel a sciterii causas per agere
scienteco quitrans gressus fue¬
bit quam deb& exigere ab co
uirmagister comes priuata¬
rum executor autem & pericu¬
lapatiatur & exilium mitta¬
tur religio sis locorum epĩs
prospicientibus ut nihilistis
contrarium fiat uel siquid pec¬
catum fueritut praedicta coher¬
citio fiat praeside autem uin¬
dictam differentem inponere
adnostram scientiã ep̃s referat.
DESPORTULISRELICI¬
OSRE PERSONAE¬
Diquis sportularum nomine
Oquaccumque persona in
quocumq: ecclesi as teo ordine
mirali uel pecuniaria causa
caiuscumque sit quantitatis¬
siue aclerico siue ab aliquomi¬
litante admonitionem susce¬
perint. siue in imperialiciui¬

Expanded text:
monasterio, et maxime muliemonasterio, et maxime mulieribus, sine iniuria et cum omni honore admonitio vel exsecutio fiat, monacha autem vel ascetria a monasterio vel asceterio non detrahatur, sed procuratorem ab his praeponi iubemus, qui pro negotio respondebit. Monachis autem liceat sive per se, sive per procuratores suas vel asceterii causas peragere, sciente eo, qui transgressus fuebit, quam debet exigere ab eo vir magnificus comes privatarum, exsecutor autem et pericula patiatur, et in exsilium mittatur, religiosis locorum episcopis prospicientibus, ut nihil istis contrarium fiat, vel si quid peccatum fuerit, ut praedicta coërcitio fiat; praeside autem vindictam differente imponere, ad nostram scientiam episcopus referat. De sportulis religiosae personae Sportularum nomine quaecumque persona in quocumque ecclesiastico ordine iminali vel pecuniaria causa, cuiuscumque sit quantitatissive a clerico sive ab aliquo militante admonitionem susceperint, sive in imperiali civi
Abbreviated transcription (Latin):
nire ipsisenim qui conueniun¬
tur solis praestamus facultatẽ
siquas actiones habuerint con¬
tra ecclesiam uelepiscopum
aduersus a pocrisarios eas mo¬
uere sed siobligauerint se ineo
tempore quo a pocrisaru offi¬
cium peragunt & his causis ac¬
tiones suscipiant.
AX HeCPiS COpISUEL CLCRCIS
SUAUEL CONSECRATIONCEP̃I
iN qualeen cuenquelocũ
PERUENIENTIBUS
piscopi uelelerici prociuita¬
te uelecclesia siue legatione
uel consecratione episcopi¬
siue in imperialiciuitate siue
in alium quem cum que locum
peruenientes nullam molest¬
am uel repulsam aquacumq
persona patiantur Nam qui
obnoxioscos habere putaue¬
rint postquam in prouinciam
reuer tantur pulsarccos pote¬
runt Nullo eis praciudicio ge¬
nerando intemporali prae¬
ibidintali profecuone trans¬
acium est
DEEXECuroΝERELIO¬
SAE PERSONAE
iquando causae mer serit
ut admonitio uelactio affe¬
ratur propecuniaria causa si¬
uopublica siue priuata cleri¬
couelmonacho uel cuicumque

Expanded text:
nire; ipsis enim, qui conveniunnire; ipsis enim, qui conveniuntur, solis praestamus facultatem, si quas actiones habuerint contra ecclesiam vel episcopum, adversus apocrisiarios eas movere. Sed si obligaverint se in eo tempore, quo apocrisiarii officium peragunt, et ex his causis actiones suscipiant. De episcopis et clericis sua, vel consecratione in qualemcumque locum pervenientibus Episcopi vel clerici pro civitate vel ecclesia sua legationis causa vel consecrationis episcopi in imperialem civitatem sive in alium quemcumque locum pervenientes, nullam molestiam vel repulsam a quacumque persona patiantur; nam qui obnoxios eos habere putaverint, postquam in provinciam revertantur, pulsare eos poterunt, nullo eis praeiudicio generando in temporali praequod in tali profectione transactum est. De exsecutione religiosae personae Si quando causa emerserit, ut admonitio vel exsecutio afferatur pro pecuniaria causa sive publica sive privata clerico vel monacho, vel cuicumque
Abbreviated transcription (Latin):
LOCORUM GESSERUNI
Ciquis ex his cui administratio
Dreligiosi loci commissa est
ante quam rationes exponat¬
& debitam a se quantitatem ex¬
soluat decesserit. heredeseius
similiter &rationibus & exac¬
tionibus subiciantur.
PROCIUIINIE CONUENIENIS
Diepiscopus uel quiuis clericus
incuitate constantinopolita¬
na inueniatur exquacumque
prouincu & aliquis uolueritad¬
uersus eum ac uonem mouere
Si quidemiam deearelitis con¬
testatio facaa est in prouinciali
iudicio ibi impleatur idest in ea
apudeminentissimos tnitum
praefectos praetorio oientis
iadicium peragatun uelapud
eos iudices quos nosra iussio
de putauerit.
ullus aapocrisarius cuius¬
cum que ecclesiae siue in
hacciui tate degens siue apud
patri archas uel metropolita¬
nos ab epis coposuo missuscso
sid ep̃o uel pronegor  ccde si¬
astico uel proq dito publico
siue priiato aliquam actionem
el ex actionem patiatur nisi
fortceimandatum estabep̃is
uel economis quosdam conue¬

Expanded text:
locorum gesserunt locorum gesserunt Si quis ex his, quibus administratio religiosi loci commissa est, antequam rationes exponat, et debitam a se quantitatem exsoluat, decesserit, heredes eius similiter et rationibus et exactionibus subiiciantur.pro civitate conveniendis Si episcopus, vel quivis clericus civitate Constantinopolitana inveniatur ex quacumque provincia, et aliquis voluerit adversus eum actionem movere, si quidem iam de ea re litis contestatio facta est in provinciali iudicio, ibi impleatur, id est, in apud eminentissimos tantum praefectos praetorio Orientis iudicium peragatur, vel apud eos iudices, quos nostra iussio deputaverit. ullus apocrisiarius cuiuscumque ecclesiae sive in civitate degens, sive apud patriarchas vel metropolitanos ab episcopo suo missus pro suo episcopo vel pro negotio ecclesiastico, vel pro debito publico sive privato aliquam actionem vel exactionem patiatur, nisi forte ei mandatum est ab episcopis vel oeconomis quosdam conve
Abbreviated transcription (Latin):
dar& intentiones & causas ac¬
toris dissoluere.
UENERMBILIUIN LOCORM
PROPTERADMINISTRALIO¬
economus &xenodocus
& nosochomus & tpto co¬
trophos &aliorum scõrum ad¬
minis tratores locorum &om¬
nes clericos iubemus super ad¬
ministrationibus sibi commis¬
sis apud proprium episcopum
cui subiecti sunt respondere
& rationes suae adminis tratio¬
nes facere & executionem susci¬
pere. Siquid ab his debitum fu¬
erit conprobatum ut hocei loco
reddatur cuius ex administra¬
tione debitum apparuerit.
Sinautem putauerint sese prȩ¬
grauatos postex actionem me¬
tepoliianusrem discernat.
Im autem me tropolitanus sit
qui iudicauit & exegit &llequi
ex actionem passus est putauerit
selesum fuisse administratio¬
nicillius beatissimus patriarcha
rem discernat. Non enim disce¬
dimus ante fauspersonis in me¬
moratis causis ante d. sceptatio¬
nem & exactionem debiti suos
episcopos deserere & inalia
peruenire iudicia.
I PEHEREDIBUS CORUGO
QUIRESUENORABILIUE

Expanded text:
daret intentiones et causas acdaret intentiones et causas actoris dissolvere. venerabilium locorum propter administratioOeconomos et xenodochos t nosocomos et ptochotrophos et aliorum sanctorum administratores locorum, et omnes clericos iubemus super administrationibus sibi commissis apud proprium episcopum, cui subiecti sunt, respondere, et rationes suae administrationis facere, et exactionem suscipere, si quid ab his debitum fuerit comprobatum, ut hoc ei loco reddatur, cuius ex administratione debitum apparuerit. Sin autem putaverint sese praegravatos, post exactionem metropolitanus rem discernat. Sin autem metropolitanus sit, qui iudicavit, et exegit, et ille, qui exactionem passus est, putaverit se laesum fuisse, administrationis illius beatissimus patriarcha rem discernat. Non enim concedimus antefatis personis in memoratis causis ante disceptationem et exactionem debiti suos episcopos deserere, et in alia pervenire iudicia. De heredibus eorum, qui res venerabilium
Abbreviated transcription (Latin):
deccle siastico iure uel de aliis
negotiis primus metropolita¬
nus eorum cum aliis quib dam
concilii sui considerans remiu¬
dic& et sinon ad quiescat utraq
parsiudicatis. Tunc beatis si¬
mus patri archa illius regionis
interipsos audiat. & quod ecde¬
si asticis canonibus & legibus
nostris consenta neum sit hocde¬
finiat & nulla pars ualeat cal¬
culo cius contra dicere:
Declericus ud quiuis li¬
VSCONTIMEPIS COPUTI
ADIRE pOIES⁊ ACuCRI
iclericus uelsiquis alius con
traep̃m propter qualem¬
cumq causam audirimalue¬
rit prius metropolitanus eo¬
rum secundum scã sregulas
& nostras leges discernat &
siquis iudicatis comradixerit
ad patri archam illius regionis
Ci contra metropolitanum
Padire quis piam uelit regio¬
nis illius patri archanegotium
discennat.
CECI UOCATISI
uicumq: episcopus apud
quemuis iudicem accusa¬
tus fuerit omnino nullã
neq fide iussionem neque pro¬
missionem prolitigio facere
conpellatur sictam en uto peram

Expanded text:
de ecclesiastico iure, vel de aliis de ecclesiastico iure, vel de aliis negotiis, prius metropolitanus eorum cum aliis quibusdam concilii sui considerans rem iudicet; et si non adquiescat utraque pars iudicatis, tunc beatissimum patriarcha illius regionis inter ipsos audiat, et quod ecclesiasticis canonibus et legibus nostris consentaneum sit, hoc definiat, et nulla pars valeat calculo eius contradicere. Si clericus vel quivis alius contra episcopum adire potestatem maluerit Si clericus veltra episcopum propter qualemcunque causam audiri maluerit, prius metropolitanus eorum secundum sanctas regulas et nostras leges discernat; et si quis judicatis contradixerit, ad patriarcham illius rSi contra metropolitanum adire quispiam velit, regionis illius patriarcha negotium discernat. cem vocatis Quicumque episcopus apud quemuis iudicem accusatus fuerit, omnino nullam neque fideiussionem, neque promissionem pro litigio facere compellatur, sic tamen, ut operam
Abbreviated transcription (Latin):
rum secundum regulas de ho¬
nore uel graduquem sustin&
separ& Iud ex autem uindic¬
tam & inferat legibus conpe¬
tentem. Sin autem putauerit
episcopus acta noniuste const
causa per episcopum & iudicẽ
referatur ut eam nos cognos¬
centes quod nobis iustum fue¬
rit uisum hoc iubemus. Siquis
autem propecuniaria causa
contra praedictas personas ali¬
quam habuerit acgonem &e
piscopis distuleri in eos iudica¬
re licentiam habeat actor ciui¬
lempraesidem adire sictamen
ut accisata persona nullo mo¬
do cogitur fide iussoremdare
sed tantim promissionem si¬
ne iure icrando cum ypotheca
suarum rerum exponere
inucautela accusata personafiat
Dehis peRSOΝIs procano¬
NICACAS A CONUENIENDA
Cidenegouo ecclesia stco id
est canonico causa emerserit
non magis tratus sed religiosus
ep̃s sccundum sacros canones
inponat negotio finem
DEREBUSDUBUS INCONCA¬
inscpiscoporũaner¬
genetinus¬
iinter episcoposeiusdem
concilii dubitatio emerserit

Expanded text:
rum secundum regulas de horum secundum regulas de honore vel gradu, quem sustinet, separet, iudex autem ei vindictam inferat legibus competentem. Sin autem putaverit episcopus acta non iuste consticausa per episcopum et iudicem referatur, ut eam nos cognoscentes, quod nobis iustum fuerit visum, hoc iubeamus. Si quis autem pro pecuniaria causa contra praedictas personas aliquam habuerit actionem, et episcopus distulerit inter eos iudicare, licentiam habeat actor civilem praesidem adire, sic tamen, ut accusata persona nullo modo cogatur fideiussorem dare, sed tantum promissionem sine iureiurando cum hypotheca suarum rerum exponere. tima cautela accusata persona fiat. De his personis pro canonica causa conveniendis Si de negotio ecclesiastico, id est canonico, causa emerserit, non magistratus, sed religiosus episcopus secundum sacros canones imponat negotio finem. De rebus dubiis in conciliis episcoporum emergentibus Si inter episcopos eiusdem concilii dubitatio emerserit
Abbreviated transcription (Latin):
hocconfirm& etexecutioni tra¬
dat iudicata & non liceatei qui
bis intali reuictus est prouoca¬
re. Sinautem calculus prae¬
sidis contrariussit episcopali
calculo. Tunclocum habeat
appellauo contra calculum
praesidis & eas secundum legis
ordinem praeferatur & exer¬
ceatur. Sin autem eximperia¬
li uel iudiciali iussione episco¬
pus iudi cauerit interquales¬
cumq personas prouocatio
adimperatorem uel adiudicẽ
qui iussit referatur. Sinautem
crimensit quod aduersus me¬
moratas reuerentissima sper¬
sonas referatur. Si quidem a
potuerit de honore uel gradu
cum secundum eccless asticos
canones reiciat & tunc conpe¬
tens iudex ipsum conpraelien¬
dat & sccundum lega utigiũ
discernens sin minponat
sienimprius ciuilem praesidẽ
ad cat accusatur &erimen per
legitimam disceptationem
potuerit probari. Tuncepisco¬
polocorum monumenta in¬
timentur & si exipsis cognitũ
fuerit proposita crimina eum
ad misisse. Tunc ipscẽps loco¬

Expanded text:
hoc confirmet, et exsecutioni trahoc confirmet, et exsecutioni tradat iudicata, et non liceat ei, qui in tali re victus est, provocare. Sin autem calculus praesidis contrarius sit episcopali calculo, tunc locum habeat appellatio contra calculum praesidis, et ea secundum legis ordinem referatur et exerceatur. Sin autem ex imperiali vel iudiciali iussione episcopus iudicaverit inter qualescumque personas, provocatio ad imperatorem vel ad iudicem, qui iussit, referatur. Sin autem crimen sit, quod adversus memoratas reverendissimas personas referatur, si quidem apnire potuerit, de honore vel gradu eum secundum ecclesiasticos canones reiiciat, et tunc competens iudex ipsum comprehendat, et secundum leges litigium discernens finem ei imponat. Si enim prius civilem praesidem adeat accusator, et crimen per legitimam disceptationem potuerit probari, tunc episcopo locorum monumenta intimentur, et si ex ipsis cognitum fuerit, proposita crimina eum admisisse, tunc ipse episcopus loco
Abbreviated transcription (Latin):
sapecuniaria si falsumtesti¬
monium dixerint nontor¬
mentis subiciantur sed perires
annos separentur diuinomi¬
nisterio & monasteriis tradan¬
tur. Procriminalibus causis
si falsumtesumonium dixe¬
rint clericatus honore nudati
legitimis poenis subiciantur
ca&eri autem in alio ordine
eccle si astico relati si falsumtes¬
timonium inquacum que re
siue pecuniaria siue criminali
dixisse conuincatur ordine
eccle sia stico reiacti legitimis
UEL CRMINALT CAUSA
iquis contraclericum uel
monachum ueldiaconissam
uel monasteriam uel ascitriam
habeat aliquam actionem ad¬
cat prius religio sissimumepis¬
copum cui eorum unus quisq
subiectus est ille autem rem
in ipso discernat. & siquidem
utraq pars iudicatis adquies¬
cat iubemus per praesidem lo¬
corum ea executioni plenissi¬
me tradi. Sin autem unus exli¬
tigatoribus intradecem dies
contra dixerit iudicatis. Tunc
locorum prae sesrem cognos¬
cat. & si inuenerit iudicatum
recte prolatum & suo calculo

Expanded text:
sa pecuniaria falsum testisa pecuniaria falsum testimonium dixerint, non tormentis subiiciantur, sed per tres annos separentur a divino ministerio, et monasteriis tradantur; pro criminalibus autem causis si falsum testimonium dixerint, clericatus honore nudati legitimis poenis subiiciantur. Ceteri autem in alio ordine ecclesiastico relati si falsum testimonium in quacumque re, sive pecuniaria, sive criminali dixisse convincantur, ordine ecclesiastico reiecti legitimis vel criminali causa Si quis contra clericum, vel monachum, vel diaconissam, vel monastriam, vel ascetriam habeat aliquam actionem, adeat prius religiocopum, cui eorum unusquisque subjectus est: ille autem rem in ipsos decernat. Qutraque pars iudicatis adquiescat, iubemus per praesidem locorum ea exsecutioni plenissimae tradi. Sin autem unus ex litigatoribus intra decem dies contradixerit iudicatis, tunc locorum praeses rem cognoscat, et si invenerit iudicatum recte prolatum, et suo calculo
Abbreviated transcription (Latin):
iquis oratorium domum ae¬
dificauerit &pse uelhere¬
descius clericos in ipsadomocon¬
sccraremaluerint sumptus ad¬
mistrantes eiusdem domus au¬
diantur sidignos nominauerint
clericos sinautem illitales sint
ut diuinis canonibus non conpro¬
bentur ad epis copumperune¬
bit aliosclericosidon cos elegere
DECLERICIS MINIS TERIUM
DĨ NONIM PLENTIBUS
ancimus utreuer entissimi
clerici suis obseruent ecclesus
& sibi conpetens ecclesiasticum
impleant minis terium idque
inquirerẽ deb& cuius cum que
noncus todierint canonicis
poenis subiciantur.
CCCCLUIII: HEPECULIO QUASICASTREN¬
SICLERICORUM ET DESIGNI¬
PICATIONECLERIEATUS
raesbiter dia conisubdiaco¬
ricos uocamus resquo cumque
modo in eorum dominio perue¬
nientes habeant in propriapo¬
testate adsimilitudinem casirn¬
sis peculii ut liceateidonare &
secundum leges in eas testari.
quam uis inparentium suorũ
fuerint potestate sictamenut
liberi eorum uelliberis non su¬
persutibus parentes eorum le

Expanded text:
Si quis oratorium in domo aeSi quis oratorium in domo aedificaverit, et ipse vel heredes eius clericos in ipsa domo consecrare maluerit, sumptus ministrantes eiusdem domus audiantur, si dignos nominaverint clericos. Sin autem illi tales sint, ut divinis canonibus non comprobentur, ad episcopum pertinebit, alios clericos idoneos eligere. De clericis ministerium Dei non implentibus Sancimus, ut reverendissimi clerici suis observent ecclesiis, et sibi competens ecclesiasticum impleant ministerium, idque inquirere debet cuiuscumque cinon custodierint, canonicis poenis subiiciantur. De peculio quasi castrensi clericorum, et de significatione clericatus Presbyteri, diaconi, et subdiacoricos vocamus res quocumque modo in eorum dominium pervenientes habeant in propria potestate ad similitudinem castrensis peculii, ut liceat eis donare, et secundum leges in eas testari, quamvis in parentum suorum fuerint potestate, sic tamen, ut liberi eorum, vel liberis non superstitibus, parentes eorum leg
Abbreviated transcription (Latin):
salute animae suae facere:
Nosenim illa tantum daripro¬
hibemus quae specialibus quib¬
dam personis praestantur
non ea quae sacro scĩs eclesiis
uel aliis religiosis locis offeruntꝰ.¬
ai Diseruus sciente & non contra¬
Odicente domino indero
sortitus sit ex hoc ipso liber&
ingenuus fiat. sienim ignorante
dumino iuqscraui facia fucrit
licit domino intra annumtan¬
itim condicionem probare &
proprium seruum recipere
s in autem seruus sciente uelig¬
norante domino secundum ea
quacdiximus exipso honor ecle¬
ricatus liber tatem meritus
postea ecclesi asticum ministeriũ
relinquerit & ad laicorumuitã
transierit dominosuo inseruitio
tradatur
SIASCRIPTICIUS CLERICUS IN
scripticius in ipsis tantum
possessionibus inquibuscen¬
situs est clericus fiat quam uis
inuito domino hoc fuerit factum
sictamen ut &iam clericus factus
in positam sibi culturam impleat.
DECLERICIS ELECTIS ABAEDI¬
PICATORIBUSUENERABILIŨ
Iocorum uelheredis conu

Expanded text:
salute animae suae facere; salute animae suae facere; nos enim illa tantum dari prohibemus, quae specialibus quibusdam personis praestantur, non ea, quae sacrosanctis ecclesiis vel aliis religiosis locis offeruntSi servus sciente et non contradicente domino in clero sortitus sit, ex hoc ipso liber et ingenuus fiat. Si enim ignorante domino consecratio facta fuerit, liceat domino intra annum tantum condicionem probare, et proprium servum recipere. Sin autem servus sciente vel ignorante domino secundum ea, quae diximus, ex ipso honore clericatus libertatem meritus, postea ecclesiasticum ministerium reliquerit, et ad laicorum vitam transierit, domino suo in servitio tradatur. Si adscripticius clericus fiat Adscripticius in ipsis tantum possessionibus, in quibus censitus est, clericus fiat, quamvis inuito domino hoc fuerit factum, sic tamen, ut etiam clericus factus impositam sibi culturam impleat. De clericis electis ab aedificatoribus venerabilium locorum, vel heredibus eorum
Abbreviated transcription (Latin):
uel cuicum que personae pro
commissa sibi administratio¬
ne. qui autem praecer haec
quae disposuimus dederitali¬
quid uel coeperit uel media¬
tor factus fuerit sacer dotio
uel dero uel cogmis& sluad¬
minis tratione nud abi turhis.
quaedata sunt uindicandis
religiosoloco cuius talis perso¬
na consecrationem uelcurã
uel adminis trationem acce¬
pit. Sinautem laicussit quiac¬
ceperit uel mediator factus
est duplum ab eo exigatur
& religiosoloco inquotalis
persona uel adminis tratio¬
nem uel consecrationem uel
curam accepit praeste tur
UENERILIUM IO CORUM
SUASRESOFFERENTISUS
iclericus cuius cumq gr̃a¬
dussiue adminis tratur
cuiuscumq religiosi loci uel
ante consecrationem uelad mi¬
nistrationem uelcuram sibi cõ¬
missam uel postea uoluerit a¬
liquid de proprus rebus offer¬
re ecclesiae inqua consecratur
uello co cuius adminis trationẽ
uel curam recepit. Non solum
non prohibemus hoc fieri sed
magis exortamur talia pro

Expanded text:
vel cuicumque personae pro vel cuicumque personae pro commissa sibi administratione; qui autem praeter haec, quae disposuimus, dederit aliquid, vel acceperit, vel mediator factus fuerit, sacerdotio vel clero vel commissa sibi administratione nudabitur: his, quae data sunt, vindicandis religioso loco, cuius talis persona consecrationem vel curam vel administrationem accepit. Sin autem laicus sit, qui acceperit vel mediator factus est, duplum ab eo exigatur, et religioso loco, in quo talis persona vel administrationem, vel consecrationem, vel curam accepit, praestetur. venerabilium locorum suas res offerentibus Si clericus cuiuscumque gradus sive administrator cuiuscumque religiosi loci, vel ante consecrationem vel administrationem vel curam sibi commissam, vel postea voluerit aliquid de propriis rebus offerre ecclesiae, in qua consecratur, vel loco, cuius administrationem vel curam recipit, non solum non prohibemus hoc fieri, sed magis exhortamur talia pro
Abbreviated transcription (Latin):
curia esuaeciuitatis tradatur.
DCHIS QUIANTE TECPONA
CONSTITUTIONIS CLERICI
PACTISUNT
os auiem quianio nostram
Ralegem lerici creatisunt
acuriali condicione persub¬
stitutas personas pecuniaria
munera implere. Decorpo¬
ralibus autem inmunes & li¬
beros cusio diri.X
UT CLERICISINE PECVNINI
ullus clericus cuiuscumq
gradus praest et aliquid
ei quo consecratur uelaliae
cui cumque personae solas
autem consue tudines conse¬
cratoris ministris exmore
capiontihi sunius annidona
non excedentes pecunias
praestet. In scãm autemec¬
clesiam inqua consecratur
Ni hilomnino conclericissuis
praest&. super processu neq
propter hanc causam propri¬
is solaciis uel aliis partibus
suis de fraudetur.
UI IOCORUM UE NERA¬
BILIUMNAD MINISTRNIO¬
RESSINE PECUNIA PIAN¬
ullus neque exenodocus
neque ptoco trophus
neq nosochomus neq alius
religiosae domus adminis¬
tratur uel cuiuscumq curae
eccle siasticae gestor praest&
aliquidei a quo praeponitur

Expanded text:
curiae suae civitatis tradatur. curiae suae civitatis tradatur. De his, qui ante tempora constitutionis clerici facti sunt Eos autem, qui ante nostram legem clerici creati sunt a curiali condicione, per substitutas personas pecuniaria munera implere, de corporalibus autem immunes et liberos custodiri. Vt clerici sine pecunia fiant Nullus clericus cuiuscumque gradus praestet aliquid ei, a quo consecratur, vel aliae cuicumque personae, solas autem consuetudines consecratoris ministris ex more capientibus unius anni dona non excedentes pecunias praestet. In sancta autem ecclesia, in qua consecratur, nihil omnino conclericis suis praestet super processu suo, neque propter hanc causam propriis solaciis vel aliis partibus suis defraudetur. Vt locorum venerabilium administratores sine pecunia fiant Nullus neque xenodochus, neque ptochotrophus, neque nosocomus, neque alius religiosae domus administrator, vel cuiuscumque curae ecclesiasticae gestor praestet aliquid ei, a quo praeponitur,
Abbreviated transcription (Latin):
eq curialis neque ianpio
clericus consectut ir quod
si hoc factum fuerit prioricon¬
dicioni restituatur. nisi forte
nonminus quam quin deciman¬
nos insolitaria uita pere gerit
tales enim homines consecrari
iubemus reddenda scilic& acu¬
riali legitima portione tam
curiae quam publico.
CXICS HORONẼMERUeRIT
imonachusclericatus hono¬
Irem meruerit solitariae
uitae canones nontrans gredi¬
atur Ideoq: quamuis intali
gradu fuerit ut liccat dericis
ineo constitutis uxorem ducere:
non audeat ipse hoc facere
alioquinsi concubam ueluxo¬
rem duxerit curiae uelo fficio
uel condicionicui subiectus an¬
tea fuerat restituatur. Idem¬
q dicimus & sinulla antea con¬
dicione subposita posiea mo¬
nachus factus adclericatus
honoremperuenerit & ge¬
neraliter definimus. Nulli
licere inquocumq graduec¬
clesiastico posito recedereab
eo & inter laicos connum era¬
ri sienim hocausus fuerit fa¬
cerecingulo uel dignitate uel
militiasiquam hab& expoliatus

Expanded text:
e curialis, neque taxeota clericus consecretur. Quod si hoc factum fuerit, priori condicioni restituatur, nisi forte non minus quam quindecim annos in solitaria vita peregerit. Tales enim homines consecrari iubemus, reddenda scilicet a curiali legitima portione tam curiae quam publico. catus honorem meruerit Si monachus clericatus honorem meruerit, solitariae vitae canones non transgrediatur. Ideoque quamvis in tali gradu fuerit, ut liceat clericis in eo constitutis uxorem ducere, non audeat ipse hoc facere; alioquin si concubinam vel uxorem duxerit, curiae, vel officio, vel condicioni, cui subiectus antea fuerat, restituatur. Idemque dicimus, et si nulla antea condicione suppositus, postea monachus factus ad clericatus honorem pervenerit. Et generaliter definimus, nulli licere in quocumque gradu ecclesiastico posito recedere ab eo, et inter laicos connumerari; si enim hoc ausus fuerit facere, cingulo, vel dignitate, vel militia, si quam habet, exspoliatus
Abbreviated transcription (Latin):
criliberi expriore matrimo¬
nionatiuel &am ipsa prina
uxor siforte repudio primae
nuptiaȩ solutao sunt. Idem di¬
cimus siliberi sccundae mulie¬
ris sumpriore uxore uellibe¬
riseuis btigent in sum maenim
dicimus prormatrm onio

Expanded text:
ex priore matrimonio nati, vel etiam ipsa prima uxor, si forte repudio primae nuptiae solutae sunt. Idem dicimus, si liberi secundae mulieris cum priore uxore vel liberis eius litigent. In summa enim dicimus: priori matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
coheredes facta diuisio. Si
quis autem rem litigiosam
legauerit euentum litis uide¬
atur legasse. utsiquidem he¬
res uicerit legatum accipiat
legatarius sinautem uictus
fuerit nihilaccipiat. Ideoq
libera licentia legatario datur
adesse in iudicio utnullane¬
glegentia uel conlusio abhere¬
de committatur. Des pothe¬
cis autem quaestiorem litigiosã¬

Expanded text:
coheredes facta divisio. Si coheredes facta divisio. Si quis autem rem litigiosam legaverit, eventum litis videatur legasse, ut si quidem heres vicerit, legatum accipiat legatarius, sin autem victus fuerit, nihil accipiat. Ideoque libera licentia legatario datur adesse in iudicio, ut nulla negligentia vel collusio ab herede committatur. De hypothecis autem quaestio rem litigiosa