comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem reipa ut pote bona fide
constitutam sic̃ comiminenio¬
ras uicem empcõnis optin̾e
nõ incogniti iuris ẽ.
mini actõem compet̾e nisisti¬
pulacõ subiecta ex u̾borum
bbligatõne qĩsierit partib ac
ce ⁊ aliuui ꝑmutacõnis inter¬
cessisse cundemfundu a te
datum uẽdidisse. contraemp¬
corem qui demnullam hr̃e ac¬
cõen ꝓspicis. cum ab eo sus¬
ceꝑit dominium euite tradi¬
disse citulo ꝑmutatõnis nõ
negas ¶Secundimi fidem aut̃
placiti si stipulacõ subiecta
ẽ. suctaessores eiusdem cum
quo contractum hũsti con¬
uenire nõ ꝓhiberis. ¶Siu̾o

Expanded text:
nem re ipsa utpote bonae fidei constitutam, sicut commemoras, vicem emptionis obtinere non incogniti iuris est. mini actionem competere, nisi stipulatio subiecta ex verborum obligatione quaesierit partibus acte et alium permutationis intercessisse eumque fundum a te datum vendidisse, contra emptorem quidem te nullam habere actionem perspicis, cum ab eo susceperit dominium, cui te tradidisse titulo permutationis non negasti. Secundum fidem autem placiti, si stipulatio subsecuta est, successores eius, cum quo contractum habuisti, convenire non prohiberis: si
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Ci scrmm alienum
nõ in ucilem domino cousti¬
cutum egrum curastis nego¬
cium utiłr gessistis. ⁊ compe¬
uob̾ sumptꝰ recuperare potes

Expanded text:
. Si servum alienum non inutilem domino constitutum aegrum curastis et negotium utiliter gessistis, compeione sumptus recuperare potes
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ nõ pot̾ uiden iurrẽ factum.
nise inmuciit. negõrumgeᷤ¬
corum actõtam adu̾sus eum.
a tua gessit᷑ hr̃s exduabus
unciis institutus es: etiam¬
si adcͦas hr̃ditatem in reliqͥs
decem undiis adu̾sus cohere¬
des competit. tͥ peticõ. si qͣm
adu̾sus desunctum hũisti ac

Expanded text:
tum. ni se miscuit, negotiorum gestorum actio tam adversus eum a tua gessit, heres ex duabus unciis institutus es, etiamsi adeas hereditatem, in reliquis decem unciis adversus coheredem competit tibi petitio, si quam adversus defunctum habuisti ac
Abbreviated transcription (Latin):
rum suspectos facer
eisdemq tutores sencu¬
ratores peteres. iu̾mere. piͬ¬
etatis fungebares que causa
nõ admitcit negõrumges¬
corum accõemut sumptus
qͦs in ealite fecisti repetere poᷤ¬
fectõne dom᷑estica aliquos
sumptus fecerit milla rõe
quoq sinegocia eorim urgẽ¬
tib necc̃ĩtatis rõuib utiliter
gerantur inqnͣtum locuple¬
cõres fc̃i siuuit: dandam acconẽ
exutilitate ip̃orum receptũ
est. q̃tͥ quor iure decernitur
eo qd̃ sumptus in pupillum
q̃ui rome cutoruu petendoꝵ
gr̃a duxisti. fecisse ce allegas.
sicam̃i nõ materterã eiusdem

Expanded text:
rum suspectos faceres eisdemque tutores seu curatores peteres, munere pietatis fungebaris: quae causa non admittit negotiorum gestorum actionem, ut sumptus, quos in ea lite fecisti, repetere posfectione domestica aliquos sumptus fecerit, nulla ratione quoque, si negotia eorum urguentibus necessitatis rationibus utiliter gerantur, in quantum locupletiores facti sunt, dandam actionem ex utilitate ipsorum receptum est. quae tibi quoque iure decernetur, quod sumptus in pupillum, quem Romae tutorum petendorum gratia duxisti, fecisse te adlegas, si non matertera eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
egr̃a erogasti. nõ aicco repete¬
s affectõnitue debes impend̾e.¬
Infimus sane eius si quid eo¬
nomine qͣi recepturus erogaᷤᷤ¬
cipatrem ad qm̃ dos rediit iu

Expanded text:
egram erogasti, non a socero repeted adfectioni tuae debes expendfunus sane eius si quid eonomine quasi recepturus erogapatrem, ad quem dos rediit, iu
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Quiallegas partẽ
rerumuł accõnum diundi¬
amfisco quo magis uirib eiꝰ
ꝓtegaris uelle te donare. huiꝰ¬
modilitium donacõnẽ adm᷑¬
ci cemporimi meorum disci¬
plina nõ patitur. unde iuscu
cuum si qd̃ tͥ competit citra
inuidiam sisci mei tu̾i solẽp¬
nter cura.

Expanded text:
m adlegas partem rerum vel actionum dimidiam fisco, quo magis viribus eius protegaris, velle te donare, huiusmodi litium donationem admitti temporum meorum disciplina non patitur. unde ius tuum, si quod tibi competit, citra invidiam fisci mei tueri sollemniter cura.
Abbreviated transcription (Latin):
redditͥ nõ iusta ratõne postu¬
as. cum id erigente materna¬
pietate feceris.¶ Siquid autẽ¬
limore impendisti: sinõ ⁊ hec
mat̾ualiberalitate s recipiẽ¬
di ammo fecisse ostcnteris: io¬
negõrum gestorum actõne¬
consequi potes.

Expanded text:
reddi tibi non iusta ratione posas, cum id exigente maternapietate feceris. si quid auteli more impendisti, si non et hoc a liberalitate, sed recipiedi animo fecisse ostenderis, gotiorum gestorum actconsequi potes.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Officio nec minus
obsequio liberti functus negõ¬
rum gestorum actõnem con¬
cra patronifilias pupullas hr̃e
nõ potest.

Expanded text:
. Officio nec minus obsequio liberti functus negotiorum gestorum actionem contra patroni filias pupillas habere non potes.
Abbreviated transcription (Latin):
litatem iuplorari nõ decet.
reodere itaq qd̃ fisco nrõ de¬
bes. ac siuentus uelut acre¬
dicore fu̾is. qui tͥ nmeras¬
se pocuniam negas excep¬
cõne non numerate pecuni¬
e sccundum leges utipoteᷤ¬

Expanded text:
litatem implorari non decet. redde itaque fisco nostro quod debes, ac si conventus velut a creditore fueris, quem tibi numerasse pecuniam negas, exceptione non numeratae pecuniae secundum leges uti pote
Abbreviated transcription (Latin):
uenire cemptan̾it. seuobli¬
gacõnerite ꝑfecta participa¬
cõ fraudis consilio ꝑ subiectã
qͣianteriorem ꝑson̾am dispẽ¬
dium cinimiad occultum cõ¬
ire simm iudicem post congru

Expanded text:
enire temptaverit, seu obligatione rite perfecta participato fraudis consilio per subiectam quasi anteriorem personam dispendium tuum ad occultum comire suum iudicem potes congru
Abbreviated transcription (Latin):
cemnaturar sobos ad rogare de¬
sideras si hii qui sangninis ne¬
cessitudine inguntur. id eiex¬
pedire ap̃ pͥsidem ꝓuinciecõ¬
firmau̾nt silium hẽbisitant
bonorumtuorum qͣrta ꝓstam
inpostremo iudicõtuo qmsi a

Expanded text:
cem naturalis subolis adrogare desideras, si hi, qui sanguinis necessitudine iunguntur, id ei expedire apud praesidem provinciae confirmaverint, filium habebis, ita ut bonorum tuorum quarta pars tam in postremo iudicio tuo, quam si a
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Abdicatio q̃ grecomo¬
re ad alienandos liberos usur¬
pabatur ⁊ apoterixis diceba¬
tur romanis legib nõ comp¬
batur.
Dem. Simantꝰ cunslicet mi¬
litansin patna pot̾ate consti¬
cũtus faim exlegitimis sus¬
cepit imptiis enmmpot̾ate
aniꝓseuerasseͥ ambigitur.
nuorum filios cuospostliber¬
catem ex legitimis nupciisna¬
cosipotestate hr̃e nõ est pro¬
hibitum.
qm eẽ libum senatus consul¬
ta cepartu agnoscendo ac de¬
minciatapena. Item pͥidici¬
medium alimentorum ap̾pͥ
petĩenis nomine monstratũ
iure maisestodeclarant.¬
cantum impensum: ut patri¬
brquibrins uite int̾liberos. nec¬
isq potestas oliui erat ꝓmis¬
sa. enpereubertatem nõlic̾et.

Expanded text:
. Abdicatio, quae Graeco more ad alienandos liberos usurpabatur et apoceryxis dicebatur, Romanis legibus non comprobatur.. Si maritus tuus, licet militans, in patria potestate constitutus filium legitimis suscepit nuptiis, eum in potestate avi perseverasse non ambigitur. nuorum filios suos post libertatem ex legitimis nuptiis natos in potestate habere non est prohibitum. quam esse liberum senatus consulta de partu agnoscendo ac denuntiata poena, item praeiudicimedium alimentorum apud petenti monstratum iure maantum impensum est, ut patribus, quibus ius vitae in liberos necisque potestas olim erat permissa, eripere libertatem non liceret.
Abbreviated transcription (Latin):
diderint. ⁊ scm̃ luptisia he¬
a consorcõ ominum segrega
ti. indestimoniis alien: tes¬
nõ hant factoẽm. Nullii h̾e¬
ditate succedant. ancmine
scribantur heredes. qͦsctiam
p̾cepisemus ꝓcul abici ac
longius emandari. nisi pene
iusum fuiss ẽẽ maioris uer¬
sari int̾ hommnes. ⁊ hominũ
car̾e suffragiis. S nec iniqͣn
iustatum pristimim ren̾tan¬
tur.nͨ hoc flagicium morũ
obliterabr̃ penitencia. ueẜ
umbra aliqua erquisita de¬
fensionis. aut muniminis ab
deo dedicau̾ant polluerunt:
⁊ ꝓdendes diuimmm misteriũ
in ꝓphana migͣu̾nt. cueri ea
q̃ sunt commenticia ⁊ cõcin¬
ata nõ possunt. lapsiset enim
⁊ errantib subucuitur. ꝑdi¬
tis u̾o hoc est sc̃m baptisia
ꝓphanantib nullo remedio
eẽ succurntur.

Expanded text:
diderint et sanctum baptisma haea consortio omnium segregati sint, a testimoniis alieni, tesnon habeant factionem, nulli in hereditate succedant, a nemine scribantur heredes. Quos etiam praecepissemus procul abici ac longius amandari, nisi poenae visum fuisset esse maioris versari inter homines et hominum carere suffrain statum pristinum revertentur, non flagitium morum oblitterabitur paenitentia neque umbra aliqua exquisitae defensionis aut muniminis obddeo dicaverant polluerunt et prodentes divinum mysterium in profana migraverunt, tueri ea quae sunt commenticia et concinnata non possunt. Lapsis etenim et errantibus subvenitur, perditis vero. Hoc est sanctum baptisma profanantibus, nullo remedio esse, succurritur.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r Eum quicumq ser¬
uum seu ingenuumimuicum
sen suacione plectenda excul
cuxp̃iane religionis uiefan¬
dam sectamritumue cradux̃
cum dispendio fortimarinm
capite puniendum censemꝰ.¬

Expanded text:
. Eum, quicumque servum seu ingenuum, invitum vel suasione plectenda, ex cultu christianae religionis in nefandam sectam ritumve traduxerit, cum dispendio fortunarum capite puniendum censem
Abbreviated transcription (Latin):
mulieremin matrimoni¬
innindeus accipiat. ueq
iudee xp̃iamis coningium
sorciatur. Nam siquis ali¬
quid huinsmodi admise¬
rit ad ulterii uicem com¬
missi huius cͥminis obtine¬
bit. libertate iu accusand̾

Expanded text:
mulierem in matrimonium iudaeus accipiat neque iudaeae christianus coniugium sortiatur. Nam si quis aliquid huiusmodi admiserit, adulterii vicem commissi huius crimen obtinebit, libertate in accusand
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Iudeis ⁊ maiorib coꝵ
⁊ patuarchis uolumus intima¬
ri. qd̃ si quis post hane legem
aliq̃m qui eorumferalem fu¬
gͥit sectauriad deicultumres¬
perit saxis ant alio furoris ge¬
nͥe qd nunc sicognonimuis au¬
sus su̾it atcemptare: mox flã¬
mis dedend̃ est. ⁊ cum ominb
suns participib concremandꝰ.
mp̃r. In synagogam iudai¬
nruendes iubeas emgrare qd̃
pͥuatorum domus non religio¬
uenit atting̾e.

Expanded text:
P. Judaeis et majoribus eorum et patriarchis volumus intimari, quod, si quis, post hanc legem, aliquem qui eorum feralem fugerit sectam et ad Dei cultum respexerit, satis aut alio furoris genere, quod nunc fieri cognovimus, ausus fuerit attentare, mox flammis dedendus est et cum omnibus suis participibus concremandus. m. In synagogam Iudaeiinruentes iubeas emigrare, quos privatorum domus, non religiovenit adtinere.
Abbreviated transcription (Latin):
religionis cultu apollinaris ł
entichetis heresiur ⁊ dogmata
ab hommnanda sectatifu̾nt:
romam imperiisolum repel
lsic̃ de manucheis pͥcedentiũ
iegnm statuta sanxerunt. Ne¬

Expanded text:
religionis cultu apollinaris vel eutychetis haeresin et dogmata abominanda sectati sunt, Romani imperii solum pelli, sicut de Manichaeis praecedentium legum statuta sanxerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
contime accatõnis incessi et
mił finita cemporib huiusce¬
modi cͥminis arccatur indago.
quib qͣus p̾terita interocã
sufficiant cam̃ etiam̃ illudite¬
ramus ne post qm a fide deuia¬
u̾int standi aut donandi quip¬
pianhant facultatem. sinec
uendicõnis sp̃e facere legifrau¬
demsmantur. cotumq ab n¬
testato xp̃iauitatem sectanti¬
bi ꝓpinquis potissimum defe¬
ratur. Intantum autẽ contra
huiuscemodi sacrilegia ppetu¬
an uolumus accc̃emut uniu̾¬
sis ab intestato uenientib ⁊̃
post mordem peccantis absolu¬
cam uocem siniul cacõnis cõ¬
grue nõ negemus. Nec illud
patiemnuir obstare suncħ incõ¬
testatõe profauo dicatur uiuẽ¬
ce ꝓductum. S ne huius int̾¬
pͥtacõ cͥminis laicus iniuc̾to
uagetur errore. cospͥsentib
nisectamur oraculi. qui noĩe
xp̃iauitatis induci sacrificia
uł fecerint uł facienda man¬
dau̾int. Quoruur ĩ post mor

Expanded text:
continuae accusationis incesset et nullis finita temporibus huiuscemodi criminis arceatur indago. Quibus quamvis praeterita interdicta sufficiant, tamen etiam illud iteramus, ne, postquam a fide deviaverint, testandi aut donandi quippiam habeant facultatem. sed nec venditionis specie facere legi fraudem sinantur, totumque ab intestato Christianitatem sectantibus propinquis potissimum deferatur. In tantum autem contra huiuscemodi sacrilegia perpetuari volumus actionem, ut universis ab intestato venientibus etiam post mortem peccantis absolutam vocem insimulationis congruae non negemus: nec illud patiemur obstare, si nihil in contestatione profano dicatur vivente perductum. Sed ne huius interpretatio criminis latius incerto vagetur errore, eos praesentibus insectamur oraculis, qui nomine Christianitatis induti sacrificia vel fecerint vel facienda mandaverint: quorum etiam post
Abbreviated transcription (Latin):
qͣri ius cercumẽ.
qͣm patrem cuum eẽ dicis. ad¬
u̾sus qͦs de mofficioso cestamẽ¬
to acturiis eras iure successio¬
nis bona ad fiscum petmiẽt
uł ip̃ius quinciani bonaut¬
pote uacancia fiscus tenet ca¬
usam ap̃ ꝓcuratorem meũ
agere potes.
nat᷑o s sua sponte arenano ꝯ¬
stituto legitue successionis ĩ¬
tegre sunt. sic̃ ciuitas. s ⁊ liber̃¬
cas manet. s et si testum̃tum
parens eiis fecit. nͦq de iof¬
sicioso testam̃to accusacõ: neq
bonorum posso competit. nã
calem filium mito quis indig¬
num sua successione mticat:
nisi ⁊ ipe simł condiconis est.
uoscuratores eẽ dicitis filio er
semisse. ip̃a autem extrien¬
ce ⁊ uxore ex reliquo sextante
scͥptis heredib fidei filiorum
cominisit. ut si quis eorum intͣ
uiginti quimnq annosneta¬
tis decederet. suꝑstitib porcõ¬
nem suam resnituerent. p̾tea

Expanded text:
. quem patrem tuum esse dicis, adversus quos de inofficioso testamento acturus eras, iure successionis bona ad fiscum pertinent, vel ipsius Quintiani bona utpote vacantia fiscus tenet, causam apud procuratorem meum agere potes.nato, sed sua sponte harenario constituto legitimae successiones integrae sunt, sicuti civitas et libertas manet. sed si testamentum parens eius fecit, neque de inofficioso testamento accusatio neque bonorum possessio ei competit: nam talem filium merito quis indignum sua successione iudicat, nisi et ipse similis condicionis est. vos curatores esse dicitis, filio ex semisse, ipsa autem ex triente et uxore ex reliquo sextante scriptis heredibus, fidei filiorum commisit, ut, si quis eorum intra viginti quinque annos aetatis decederet, superstitibus portionem suam restitueret, pra
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Iudeos qͦsdam festi¬
uitatis sue sollempnia ad
pene qͣndam recordacc̃em ĩ¬
cendere ⁊ sc̃e crucis ad sui
urgere ꝓuinciarimirectores
ꝓhibeant. noc locis suis fidei
nr̃e signuniumisceant. s ri
tus citra contemtum xp̃iaue
religionis retineant ainissu¬
ri sine dubio ꝑmissa hactenꝰ

Expanded text:
. Iudaeos quodam festivitatis suae sollemni Aman ad poenae quondam recordationem incendere et sanctae crucis adsimulurere provinciarum rectores prohibeant, ne iocis suis fidei nostrae signum inmisceant, sed ritus suos citra contemptum Christianae legis retineant, amissuri sine dubio permissa hacten
Abbreviated transcription (Latin):
ueis iudicib uł ab aliis quos
leges sins sanctionib emim̾¬
auerunt custodiendo seuob¬
seruando ut dectifatales ꝓ
unoubiq instituantꝰ Inhis
autẽ cãib in quib biemnũcõ¬
stitutum ÷ qͣtenus more cõsul¬
cacõnum in regia urbe sub cõ¬
muni audĩa florentissimoꝵ sac
nũi palaciipcerum uentilen¬
tur biemmi metasuus ãui
t̾minico archamus ut intra
eumi ⁊ gesta colig̃e ⁊ eas uiris
deuotis epistolatib cradere
⁊ restitutorios libellos si uolu¬
erint offerre ⁊ litemiusacrũ
ur̃m consistorium introduc̾e
cogantur millalicencia dene¬
ganda uictricipartisi uolu̾it
insacro nr̃o consistoriolisexor¬
die completatam̃ ꝑpetuarieã
concedimus cuminiquimisit
peroccupacõneo florentissi¬

Expanded text:
eis iudicibus vel ab aliis, quos leges suis sanctionibus enumeraverunt, custodiendo seu observando , ut decem fatales pro uno ubique instituantur. In his autem casibus, in quibus biennium constitutum est, quatenus more consultationum in regia urbe sub communi audientia florentissimorum nostri palatii procerum ventilentur, biennii metas unius anni terminis coartamus, ut intra eum et gesta colligere et ea viris devotis epistularibus tradere et refutatorios libellos, si voluerint, offerre et litem in sacrum nostrum consistorium introducere cogantur: nulli licentia deneganda victrici parti, si voluerit, in sacro nostro consistorio lis exordie completa, tamen perpetuari eam concedimus, cum iniquum sit propter occupationes florentissi
Abbreviated transcription (Latin):
terminus. s aut statiui postqͣm
appssatunsit. auͥt ͤ minus qͣm
aute dimidiam partemitem¬
angustias contigit temporimi.
cardus applłacõnis fautor suo
dispendio refutetur.

Expanded text:
terminus, sed aut statim, postquam appellatum sit, aut non minus quam ante dimidiam partem temangustias contingit temporum, tardus appellationis fautor suo dispendio refutetur.
Abbreviated transcription (Latin):
isum hunismodispaciis iustũ
imponelibram̃tum scĩmus
itaq siquidem ab eẏptiacoł
libicolimite. uł orientalitrac¬
tuus adutrasq cilicias nume
tͣnsinissa primum semestrespa¬
ciinu in antiqua diffincõne per
stris imperii partib siĩ asie. si¬
ne poncie. sũitracie dyocese¬
oslis ꝓuocacõne suspensa in

Expanded text:
huiusmodi spatiis iustum imponere libramentum. Sancimus itaque, si quidem ab Aegyptiaco vel Libyco limite vel orientali tractu usque ad utrasque Cilicias numertransmissa, primum semestre spatium in antiqua definitione permstri imperii partibus sive Asianae sive Ponticae sive Thraciae dioeceseos lis provocatione suspensa in
Abbreviated transcription (Latin):
robore duraturis. ⁊ priorib ac¬
cedentib ut partim amniale
mmetur ꝓtim nouemmen¬
siumspacium conseqͣtur. et
cum andea infinem cuinscum¬
q temporis innis fatał. dies an
ciquis legib constitutus eẽt ⁊
sepe eueniebat cum mmuite sint
occõnes mortales applłomim
uł egritudine uł spaciiꝓlixita
te uł ꝑalias causas qͣs nec d enu¬
m̾ͥan facile sit. eimidem diem
fatalem nõ obseruari ⁊ lites
exspirare ⁊ huiusmodiluctuo¬
sis infelicitatib pr̃imoni aho¬
minumtitubare pp̃ hoc fortume
releuandes insidias scimus ñ
inumudiem fatalemstand̾
tuendam curau̾it litem ⁊ eam
li dicrum q̃m offmhũit sepe eẽ
causas ꝑiclitatas qd̃ inpost̾nim
nõ siex remedio legis pͥsentis sꝑ¬
alusomnib fatalib qm apeda¬

Expanded text:
robore duraturis et prioribus accedentibus, ut partim annale numeretur, partim novem mensum spatium consequatur. Et cum antea in fine cuiusque temporis unus fatalis dies ex antiquis legibus constitutus est et saepe eveniebat cum multae sunt occasiones mortales appellationum egritudine vel spatii prolixitate vel per alias causas, quas nec dici nec enumerari facile sit, eundem diem fatalem non observari et lites expirare et huiusmodi luctuosis infelicitatibus patrimonia hominum titubare: propter hoc fortunae relevantes insidias sancimus non in unum diem fatalem standum tuendam curaverit et eam li dierum quem officium habuit saepe esse causas periclitatas: quod in posterum non fieri ex remedio legis pra esentis spaliis omnibus fatalibus qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥptum suꝑ reparacõnetẽ¬
porumindulgendum n sub
pretextu quodam alt̾o s omini¬
b incũbendum ẽe nigilanti
diligencia quo ꝓnocãcõnes¬
ci eorumintrastatututemp᷑
introducantur. itaut ⁊̃ gesta
scrimio sacrarum epłarum nes
p̾pediatur ꝑ astucias fatał rei

Expanded text:
rescriptum super reparatione temporum indulgendum neque sub praetextu quodam altero: sed omnibus incumbendum esse vigilanti diligentia, quo provocationes eorum intra statutum tempus introducantur, ita ut etiam gesta scrinio sacrarum epistularum, ne praepediatur per astutias fatalis rei
Abbreviated transcription (Latin):
secuta su̾it. primus quidem
fatał dies duorum m̃sium.
aliiu̾otres ad similitudinẽ
supͥdc̃orumfatalium nume¬
rentur. ¶ Quiu̾o delegatum.
uł aspectabiliidice sen p̾si¬
de ꝓuincie arbitrum appel¬
lau̾it. primum quidem fata¬
lem diem duorum mensium
tres u̾o alios ad similitudinẽ
cernims. ut si forte dempora¬
les inferiatos quoquomodo
incidernt pͥcedentes eos dies
ut demporales alitigantib ob¬
seruentur. oꝵ si quis secus aꝙͣ
iura p̾cipiunt lapsus die fu¬
erit cemporali ⁊ hec primolo
aindice si solus litigat appel¬
lator fu̾it oppositum ꝓbatũ.
ꝓ eo habebitur applłator ac
sisiũam quoquomodo nõ co¬
actiis suscepit.

Expanded text:
secuta fuerit, primus quidem fatalis dies duorum mesum, alii vero tres ad similitudinem supra dictorum fatalium numerentur. Qui vero delegatum vel a spectabili iudice seu praeside provinciae arbitrum appellaverit, primum quidem fatalem diem duorum mensum, tres vero alios ad similitudinem cernimus, ut, si forte temporales in feriatos quoquo modo inciderint, praecendentes eos dies ut temporales a litigantibus observentur. Quod si quis secus, ac iura praecipiunt, lapsus die fuerit temporali et hoc primo lol etiam a iudice, si solus litigat, appellatori fuerit oppositum probatumque, pro eo habebitur appellator, ac si sententiam quoquo modo non coactus susceperit.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsemestrispaciotumnitantum¬
modo mensiimispaciumeis ĩ¬
dulg̾i. aliis tͥum mensiun spa¬
ciis .i. nonaguita trib dieb si¬
milimodoseq̃ntib siue semestͤ¬

Expanded text:
semestri spatio trium tantummodo mensum spatium eis indulgeri: aliis trium mensum spatiis, id est nonaginta tribus diebus simili modo sequentibus sive semest
Abbreviated transcription (Latin):
ad modum con¬
stitit diuus clau¬
dins cõsultissimus
princeps parens nr̃.
ut iactura canse affice¬
rentur. hii quisͥ potenti¬
orum patrocinium aduoca ᷤ¬
senͣt. ut hoc ꝓpoĩto metuiu¬
diciarie lites pocius suo ma¬
E discurr̾ent. qmpoten¬
terentur. qm palam est in
tantum ꝓuincialium q̃s¬
tionib eẽ cominotunut
huius sauc̃tõnis rectores
ꝓuinciarum custoter qr ꝯ¬
tempte reiuindicap᷑es fece
rit. ut in actores seuꝓcura¬
cores insu uidia nego̾rum
dos senera sm̃a uindicarẽt.
or cum intersit uniu̾se om¬
nium ⁊ p̾cipue temioꝵ qui
sepe ioportunis potentiũ
intercessionib opprinum¬
tur interlitigatores audien¬
ciam cuamimꝑtire delebis.
nec mneeuas ne pͥidices cla¬
rissimis uiriscumdiuus
claudius huius rei rectorem
ꝓuincie ⁊ disceptatorem ⁊
siros postularet ultorem spͥe

Expanded text:
admodum constituit divus claudius consultissimus princeps parens noster, ut iactura causae adficerentur ii, qui sibi potentiorum patrocinium advocassent, ut hoc proposito metu iudiciariae lites potius suo marte discurrerent, quam potenterentur. Quem palam est in tantum provincialium quaestionibus esse commotum, ut huius sanctionis rectores provinciarum custodes et contemptae rei vindices fecerit, scilicet ut in actores seu procuratores in subsidia negotiorum tos severa sententia vindicarent. Quare cum intersit et universe omnium et praecipue tenuiorum, qui saepe importunis potentium intercessionibus opprimuntur, inter litigatores audientiam tuam impertire debebis: nec metuas, ne praeiudices clarissimis viris, cum divus Claudius huius rei rectorem provinciae et disceptatorem et, si res postularet, ultorem spe
Abbreviated transcription (Latin):
disignat auctoritas passim
unicniq sicam̃ ita malu̾it
ꝑ ꝓcuratorem Rndendi cribu¬
imnus facultatem. nisifor̃te
qͦsdam iustiores nõ nũqͣm
ob cãm ne hementioꝵmaxi¬
mi iudicis uocabit auctoritaͤ¬

Expanded text:
designat auctoritas, passim unicuique, si tamen ita maluerit, per procuratorem respondendi tribuimus facultatem: nisi forte quosdam, iustiores nonnumquam ob causas, vehementior maximi iudicis vocabit auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
ri quicquid eorumfirnt᷑ et¬
pania. a liuea mat̾naumus
uenientes quocumq ti era¬
culo contulissent. hoc qͦ cõ cõ¬
uenit obseruau. ut quicqͥd
ul uxor marito nł emancipa¬
coaił maritus uxori in pot̾a¬
te poĩte quocumq citulo uł
iure contul̾it sei tͣnsmiserit.
hoc prĩ nullatenus ad quira¬
tur. atq ideo in eius tantum cͥ

Expanded text:
ri, quicquid eorum filoavia a linea materna venientes quocumque titulo contulissent, hoc quoque convenit observari, ut, quicquid vel uxor marito non emancipato vel maritus uxori in potestate positae quocumque titulo vel iure contulerit sive transmiserit, hoc patri nullatenus adquiratur, atque ideo in eius tantum, c
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si abhostib cum
patre ⁊ matre captus post
his ibi de functis legis cor¬
nelie bñsicõ reu̾sus suoces¬
siones eorum q̃sisti exemplo
utił acdõnis q̃ in integrum
restitutis datur. cum excep¬
cõnis aunue q̃ huic obici so¬
let obiectu res uandicare ñ
pariat adu̾sario alie usa fa¬
nacõem etiam iudici cta
mutandicausa celebra co
ca mintegim restitucõ e¬
dicto perpetuo ꝑmittatur.
intelligis qd̃ sirem ne secumi
agatur qui possidebat uenũ¬
dedit. ⁊ emptori cradidit ꝙͣ
elegis conueniendi tͥ cribu¬
tam ẽẽ iuire facultatem.
bitri ex compromisso
iurẽ ꝑfecto additii apellare
nõ posse̾ s̃epe rescͥptum est
quia nec iudicati actõ mͥde
p̾stari potest. ⁊ obhoc iii¬
cem pena ꝓmittitur. ut me¬
tuenis a placitis nõ recedat᷑.
S si ultra diem comꝓmisso
comp̾hnssum iudicatumẽ
siña nulla ẽ nec uuampenã
committit qͣui eino paruit.

Expanded text:
. Si ab hostibus eum patre ac matre captus, post his ibi defunctis legis corneliae beneficio reversus successiones eorum quaesisti, exemplo utilis actionis, quae in integrum restitutis datur, cum exceptionis annuae quae huic obici solet obiectu res vindicare non pariat adversarium, alienatione etiam iudicii mutandi causa celebrata in integrum restitutio edicto perpetuo permittatur, intellegis, quod, si rem, ne secum agatur, qui possidebat venumdedit et emptori tradidit, quem elegeris conveniendi tibi tributam esse iure facultatem.bitri ex compromisso iure perfecto aditi appellari non posse saepe rescriptum est, quia nec iudicati actio inde praestari potest et ob hoc invicem poena promittitur, ut metu eius a placitis non recedatur. Sed si ultra diem compromisso comprehensum iudicatum est, sententia nulla est, nec ullam poenam committit qui ei non paruerit.
Abbreviated transcription (Latin):
cium legacõnis ad tegrum¬
me bonafide facte rescitu
absens ⁊ in desensus ꝯ unt¬
dem᷑pnatus es instau ur¬
racõemiudicu uure dende.¬
ras. ut ex iudegro defensioĩ¬
b cuis utaris. Nam cosquo¬
cumq quilegucõnis officõ
funguntur meo pͥulegio
eẽ quosunt qui rei .p. caia
absunt receptum ẽ.
pͥsenciam tuam fac̾e nõ po¬
cuisti qd̃ sub custodia milita¬
ri iussu p̾sidis detinebaris id¬

Expanded text:
cium legationis ad me bona fide factae absens et indefensus condemnatus es, instaurationem iudicii iure desideras, ut ex integro defensionibus tuis utaris. Nam eos quoque, qui legationis officio funguntur, in eo privilegio esse, quo sunt qui rei publicae causa absunt, repraesentiam tui facere non potuisti, quod sub custodia militari iussu praesidis detinebaris, id
Abbreviated transcription (Latin):
uatis si dilacõ ab actore peta¬
cur que iutra metas restitu
ri. eandem quoq flagntate
causis cognitis tribui oporte¬
bit. Siu̾o enismodi postulã¬
cur ciuricła q̃ intra spacium
receptum angnstari nõ que¬
unt quippe si in consimo le¬
gitimi cemporis petantur. ⁊
eius tͥmiuos ꝓrogabunt di¬
lacõem petitori denegari cõ¬
suffragium postulau̾it: ean¬
dem asserta causa citra obsta¬
culum temporis deferri sanci
cimium cancummodo nuni¬
ari. ex die ex quo annus uti¬
lis currebat. ⁊ d tempus coci¬
us loci comuume. Ex diffr̃a
enim locorum aliqd̃ induci
discͥmen satis nob̾ absurdum
ẽẽ uisumẽ. Ꝙ nõ solumin
minorum restitucõnib qͥb
utił amnus incipit currere
ex quo uicesum ⁊ sexti ãni
dies illuxit. s etiam in maio¬
rum hoc idem adhiberisan¬
cimus. ⁊ ut hic ꝓ utili auuo
memorati continua cõ dempo¬
ris obseruetur adint̾ponen¬
dam contestacõem fimendã¬
q litem aq̃m admodum oĩs
minor ecasexcipitur in mi¬

Expanded text:
rvatis, si dilatio ab actore petatur, quae intra metas lege ri, eamdem quocumque flagitante, caussis cognitis tribui oportebit: sin vero ejusmodi postulantur curricula, quae intra spatium lege receptum augustari nequeunt quippe si in confinio legitimi temporis petantur et ejus terminos prorogabunt, dilationem petitori denegari cosuffragia postulaverit, eamdem asserta caussa, citra obstaculum temporis, deferri sanciinuum tantummodo numerari ex die, ex quo annus utilis currebat, et id tempus totius loci esse commune: ex differentia enim locorum aliquod induci discrimen satis nobis absurdum esse visum est. Quod non solum in minorum restitutionibus, quibus utilis annus incipit currere, ex quo vicesimi sexti anni dies illuxerit, sed etiam in maiorum hoc idem adhiberi sancimus, ut et hic pro utili anno memorata continuatio temporis observetur ad interponendam contestationem finiendamque litem. Et quemadmodum omnis minor aetas excipitur in mi
Abbreviated transcription (Latin):
Si uero honorario iure ex qͦ
bonorum possõ fu̾it accepta¬
mincegrum restitucõnisne¬
gõ. solida sine ulla dimimi¬
cõne cempora supputentur.

Expanded text:
si vero honorario iure, ex quo bonorum possessio fuerit acceptaintegrum restitutionis negotio solida sine ulla diminutione tempora supputentur.
Abbreviated transcription (Latin):
dem. Si tradicõ reiuendite
iuxta emptõns contractum
ꝓcatia uenditoris nõ fiat qͣnti
int̾ eẽ compleri empcõem fu̾it
arbitratꝰ. p̾ses ꝓuinciocantũ
iri condempnacõiis caxatoeni
deduc̾e eurabit.
Dem. Curabit p̾ses ꝓuincie
compelłe emptorem quinac¬
cus possõnem fructus ꝑcepit
parcem pͥcii qͣm penes se bãt
cum usuris restituere. qͣs ⁊ ꝑ¬
ceptorum fructum racõ ⁊ mi¬
noris etatis fauor licet nulla mo¬
ra intercessit generauit.
iincõ aliud conuenit nõ facule
ad rescindendam ꝑfectam uẽ¬
dicõem s ad p̾cium exigendũ
competit.
pͥcium de peculio corum qd̾ ad
de ꝑtinebat nesciens unde sol¬
ueretur accepisti. conseq̃us ẽ
integram ce p̾cii acdõem hr̃e.
cum ꝓpriiuenditoris nũm so¬
luti nõ p̾stant emptori libera
omne penes se euu retinuisse
c̾cum ẽ. neq enim uelud cra¬
dicõnis facde uectigil exsolu¬
tumꝰ simul atum fẽmint̾cessit

Expanded text:
. Si traditio rei venditae iuxta emptionis contractum procacia venditoris non fiat , quanti interesse compleri emptionem fuerit arbitratus praeses provinciae, tantum in condemnationis taxationem deducere curabit.. Curabit praeses provinciae compellere emptorem, qui nactus possessionem fructus percepit, partem pretii quam penes se habet cum usuris restituere, quas et perceptorum fructuum ratio et minoris aetatis favor, licet nulla mora intercesserit, generavit. initio aliud convenit, non facile ad rescindendam perfectam venditionem, sed ad pretium exigendum competit. pretium de peculio eorum, quod ad te pertinebat, nesciens unde solveretur accepisti, consequens est integram te pretii actionem habere, cum proprii venditoris nummi soluti non praestant emptori liberaomne penes se eum retinuisse certum est. Neque enim velut traditionis factae vectigal exsolutum, si simulatum factum intercessit
Abbreviated transcription (Latin):
cor mamunisit lib̾tatem aue¬
ne facte pr̃ãre nõ potuit. oꝵ
si u̾o post uendicõnem añcra¬
ditam iamanisit pleno iure
dominus consitutꝰ. eiueni ro¬
manam fac̾e nõ ꝓbibeatur.
tͥ ꝑsonali ꝓpt̾ ruptam sidem
contra uenditorem acdõne cõ¬
pentente.

Expanded text:
r manumisit, libertatem alienae factae praestare non potuit. Quod si post venditionem ante traditionem manumisit, pleno iure dominus constitutus civem romanam facere non prohibebatur: tibi personali propter ruptam fidem contra venditorem actione competente
Abbreviated transcription (Latin):
ecitores eius emptoreni uel.
heredes eiꝰ quocumq locofac¬
cos indurisse nõ dubitabit ni¬
chil eẽ tmlatum ꝓnunciare.
⁊ si te exempto ad inducendũ¬
cum in uacuam possõnem ꝓ¬
sperit conuenir estimabit.
anpͥcium sit exsolutum. ac si
reꝑit nõ eẽ satis pͥcio factum.
hoc restitui tͥ ꝓuidebit.¬
dem. Si umor a uenditore
siue sciende siue ignorante di¬
ocbatur capitatõ pͥdii uenditi
⁊ maior uuenta sit. in cantũ
conuenitur qnͣtum si scisset
emptor ab uncõ minus daret
ycii. Sinu̾o huius modionꝰ
⁊ grauaaen functõns cõgno¬
cai̾nis fide conuertõnis rupta
cempore placito hane nõ exi
tam fuisse ap̾ pͥsidem ꝓuiucie¬

Expanded text:
ccessores eius emptorem vel heredes ipsius quocumque loco factos induxisse, non dubitabit nihil esse translatum pronuntiare. Et si te ex empto ad inducendum in vacuam possessionem perspexerit conveniri, aestimabit, an pretium sit exsolutum: ac si reppererit non esse satis pretio factum, hoc restitui tibi. Si minor a venditore sive sciente sive ignorante dicebatur capitatio praedii venditi et maior inventa sit, in tantum convenitur, quanto, si scisset emptor ab initio, minus daret pretii. Sin vero huiusmodi onus et gravamen functionis cognocarnis fide conventionis rupta tempore placito hanc non exhitam fuisse apud praesidem provi
Abbreviated transcription (Latin):
modum aucti pͥcii percinet.
utq hoc uͥm est. si cerce qua¬
litatis ac mensure distracto ui¬
no fidem placiti seruandam¬
nõ p̾cii qͣntitatis s qnͣti iuter

Expanded text:
modum aucti pretii pertinet. Utque hoc verum est, sic certae qualitatis ac mensurae distracto vino fidem placitis servandamnon pretii quantitatis, sed quanti inter
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. D enditi acdõem ad
recipiendum residuum pͥciũ
nicendere adusano tuo potͥis.
nec ꝙ incompensacõem uene¬
rat qͣr⁊ cuinuicem deberes id
obc̃ẽ cͥ pot̾it. simnbone fidei con¬
uiginti quinq aunis officõ iu¬
dicis in his q̃ dolo cominissast̃
adiuuantur. iusto errore te᷑duc¬
tum uł. frande adu̾saricaptũ
qͣi debitum id eẽt qd̃ reuera non
debebatur pepigisse ioustrau̾is.

Expanded text:
. Venditi actionem ad recipiendum residuum pretium intendere adversario tuo poteris. Nec quod in compensationem venerit, quasi et tu invicem deberes, id obesse tibi poterit, si in bonae fidei conviginti quinque annis officio iudicis in iis quae dolo commissa sunt adiuvantur, iusto errore te ductum vel fraude adversarii captum, quasi debitum id esset, quod re vera non debebatur, pepigisse monstraveris.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Qum int̾ emptorem
⁊ uenditorem contractu s eͥptis¬
tis imitode p̾cio cõuenit. moraq
uenditoris intradicõne nõint̾¬
cessit ꝑiculo emptoris remdis¬
cractam eẽ indubium nõuenit.
cam ꝑ molenciam ignis assũp¬
tam dicas. si uendicõemi il¬
la condicõ suspenderat amisse
rei ꝑiculum ce no astringit.

Expanded text:
. Cum inter emptorem et venditorem contractu sine scriptis inito de pretio convenit moraque venditoris in traditione non intercessit, periculo emptoris rem distractam esse in dubium non venit. tam per violentiam ignis absumptam dicas, si venditionem nulla condicio suspenderat, amissae rei periculum te non adstringit.
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Sitͥ pater anuncu¬
lum cestam̃to recte cudorem
dedit. nec is excusatꝰ ẽ. eum
cutele iudicõ cam de aadini¬
nistratis. qm ne glectis cum
ad ministrare deberet. ap̃ cõ¬
petentem iudic̾m cum cõ¬
ueni secund̃ bonam fidem
t satis facere iussurũ
mota: q̃initestamĩto
patus si in eius fuisti
poc̾ate datin ꝓponis. red
ditͥ si quid debetur compe¬
dens iudex aditus iubebit ca¬
corem enim inutuit intesta¬
ilidodari nõ ambigitur.

Expanded text:
mnae. Si tibi pater avunculum testamento recte tutorem dedit nec is excusatus est, eum tutelae iudicio tam administratis quam neglectis, cum administrari deberent, apud competentem iudicem conveni secundum bonam fidem tibi satisfacere iussurum.mota, quem testamento patris si in eius fuisti potestate datum proponis, reddi tibi si quid debetur competens iudex aditus iubebit. curatorem enim inutiliter in testamento dari non ambigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Communiimire
rerum cẽ ucilitatem recte ui¬
dicantes lucidis ⁊ omui am¬
uiguitate segregatis legib uti
cata q̃ usq ad huc optinebat
certissinum faciimis ut qͦ¬
ciens naturales filii curiali
fortune pri sui genitoris assig¬
nantur uł adhuc uiuente pa¬
tre uł post eius obitum ꝓdis¬
positõne testam̃ti ab eo condi¬

Expanded text:
. Communium rerum esse utilitatem recte iudicantes ludicis et omni ambiguitate segregatis legibus utitata, quae usque adhuc obtinebat, certissimum facimus, ut, quotiens naturales filii curiali fortunae patriae sui genitoris adsignantur, vel adhuc vivente patre vel post eius obitum pro dispositione testam
Abbreviated transcription (Latin):
corrigentes sanctimus. Siqͥs
sua manu cocum cestamẽ¬
tum uł codicillos conscͥpse¬
rit. ⁊ hoc sp̃aliter in scͥptura
reposu̾it. qd̃ sua manu hoc
fecit: sufficiat ei cocius cesta¬
m̃ti scͥptura ⁊ nõ alia subscͥp¬
cõ requiratur. neq ab cone¬
scͥpturã ⁊ lutere cestium. et
oninis que exp xtatur obser¬
⁊ codicillus. si quiuq cestiũ
litc̾e. ⁊ cestatoris scͥpture cho¬
adiment᷑ in sua firiuitate re¬
mancat. ⁊ nemo callidus ma¬
machinacor huinsmodi iui¬
quitatis iupostͥum inuenia¬
tur.
cestatorem si uires ad subscͥ¬
dum hat nomen heredis ł
heredum in sua subscͥptõe
inquacumq parte cestam̃¬
ti pouere ut sit in anfestum
sccundum uluis uoluntatẽ
h̃reditatem ẽẽ tͣnͣsiissam.

Expanded text:
tes sancimus, si quis sua manu totum testamentum vel codicillum conscripserit et hoc specialiter in scriptura reposuerit, quod sua manu hoc confecit, sufficiat ei totius testamenti scriptura et non alia subscriptio requiratur neque ab eo nescripturam et litterae testium et omnis quae expectatur obseret codicillus, si quinque testium litterae testatoris scripturae coadunentur, in sua firmitate remaneat, et nemo callidus machinator huiusmodi iniquitatis in posterum inveniatur. testatorem, si vires ad scribendum habeat, nomen heredis vel heredum in sua subscriptione vel in quacumque parte testamenti ponere, ut sit manifestum secundum illius voluntatem hereditat
Abbreviated transcription (Latin):
maxime incestam̃toru con¬
fectõnem cupientes. hanc e¬
dictalem legem inorbem cer¬
rarum pominus. ¶ od̾ sinõ
men h̾rdis ub heredum non
fu̾it maii cestatoris conscͥp¬
cum. uł uoce coram cestib nõ¬
cupatuni. hoc testam̃tum sta¬
re minime patinur. uł into¬
tum. si cota heredum nomĩa
edis insticutõne cuius nomẽ¬
cestatoris significauit. ¶ S
ne aliqua forsitan obliuio
cestium aminis incumbat.
plurib int̾dum nominub ħ¬
edum expͥssis. ip̃i cestes insu¬
is subscͥpcõnib enm cestator
nõ hoc subscͥpserit s nunc¬
cupau̾it eorum nomina sub¬
scribere nõ differant ad eter¬
namrei memoriam. ¶Sin
cumq ꝑte cestam̃ti nomina
heredum sic̃ dictum ẽ scͥp¬
serit: suꝑuacuum ẽ cestes
in sua subscͥpcõne hoc expri¬
mere cum forsitan nec scire
cos testator suos heredes no¬
luit ⁊ semel ex ip̃ius testato¬
ris scͥpcura aparcat. ¶Oꝑ¬
cet enim omnimodo uł ex
literis cestatoris uł ex uoce qͥ

Expanded text:
maxime in testamentorum confectione cupientes hanc edictalem legem in orbem terrarum ponimus. Quod si non men heredis vel heredum non fuerit manu testatoris scriptum vel voce coram testibus nuncupatum, hoc testamentum stare minime patimur vel in totum, si tota heredum nomina eredis institutionem, cuius nometestatoris significavit. Sed ne aliqua forsitan oblivio testium animis incumbat pluribus interdum nominibus heredum expressis, ipsi testes in suis subscriptionibus, cum testator non haec scripserit, sed nuncupaverit, eorum nomina scribere non differant ad aeternam rei memoriam. Sin cumque parte testamenti nomina heredum  sicut dictum est scripserit, supervacuum est testes in sua subscriptione hoc exprimere , cum forsitan nescire eos testator suos heredes voluit et semel causa ex ipsius testatoris scriptura appareat. Oportet enim omnimodo vel ex litteris
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑicia hoc facͥe minime
pocetit cestib cestam̃ti p̾sen¬
cibr nomẽ uł nomina hrdis
eo ut oumimodo sciant cestes
si nõ ip̃e scribere potest: qui
⁊ ita cͥto heredis nomine suc¬
cessio ꝓceait. ¶ Si eniitał
ẽ testator quineq scͥrbere.
necs arciculate loqui potest.
mortuo simiłis ẽ ⁊ falsitas in
elogiis cõmmittitur. qmͣ ut
exiil fiat a re pũbuea nr̃am¬

Expanded text:
minime poterit, testibus testamenti praesentibus nomen vel nomina heredis  ut omnimodo sciant testes, si non ipse subscribere potest, qui t ita certo heredis nomine successio procedat. Si enim talis est testator, qui neque scribere neque articulate loqui potest, mortuo similis est et falsitas in elogiis committitur, quam, ut exul fiat a re publica n
Abbreviated transcription (Latin):
tͥum ⁊ fiuire cestam̃tum. S l
alio cempore dictatum scͥptũ¬
ue ꝓferatur testam̃tum. suffi¬
çiet unꝯ eodemq die nullo ac¬
t᷑u int̾ueuiente. cestesomnes
indelicet siul nec diu̾sis cẽpo¬
rib subscribere signareq tes¬
ta subscͥptõem ⁊ signacula tes¬
tium eẽ dec̾uminis. nõ sub̾scͥp¬
Aig

Expanded text:
um et finire testamentum. Sed licet alio tempore dictatum scriptumve proferatur testamentum, sufficiet uno eodemque die nullo actu interveniente testes omnes, videlicet simul nec diversis temporibus, subscribere signareve tesnti subscriptiones et signacula testium esse decernimus. Non subscsig
Abbreviated transcription (Latin):
ditur. si quidem ꝑfectissima ẽ
sccudi testam̃ti confectõ ip̃o ĩe
prius collitur cestamentu.
¶Sin autem cestator tantũ¬
modo dyxit nõ uoluisse prius
stare cestam̃tum uł aliis u̾bis
utendo contrauam aperit uo¬
liuitatem ⁊ hoc uł ꝑtestes y¬
doncos nõ minus trib uelĩt

Expanded text:
quidem perfectissima est secundi testamenti confectio, ipso iure prius tollitur testamentum. Sin autem testator tantummodo dixerit non voluisse prius stare testamentum, vel aliis verbis utendo contrariam aperuit voluntatem, et hoc vel per testes idoneos non minus tribus vel inter
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sa ualitudine seu alio
modo hoc facere nõ pot̃ teste
ip̃os audito nomie heredis
sub pͥsencia ip̃ius cestatoris
nomen heredis suis subscͥp

Expanded text:
adversa valitudine seu alio modo hoc facere non potest, testes ipsos audito nomine heredis sub praesentia ipsius testatoris nomen heredis suis subsc
Abbreviated transcription (Latin):
cepta qͣm census magro cõ¬
petit absurdum ẽ name si
promiscuis actib rerum t᷑¬
bentur officia. ⁊ aliis credi¬
tum aliuꝰ subcbat. ⁊ p̾cipu¬
e clicis quib opprobrium
ẽ si peritos se uelint discep¬
tacõemun ẽẽ forensium. pe¬
na ⁊̃ feriendis cemeratori¬
b p̾sentis sanctionis. quin¬
quaginta libranim auri.
nec enim concedendum est
nt supprema uota deficien¬
cium eu̾sionis qruieqmͣ ex
in congrua insimm a tõne cõ¬
trahant duures ab inconͣgͣ¬
is usmpatur audacter.
impericia uł oesidia cestam̃¬
ca conscͥbentium orutur
resecandas ẽẽ censemus. ⁊ sũi
institucõ hr̃dum post legato¬
rum conatõnes scͥpta sit. uł
alia pͥtermissa sit obsu̾acõ.
nõ ex mͣente cestatoris. s uicõ
tabellionis uł alcerius qui
testam̃tum scͥibit. nulli licẽ¬
ciam concediunis ꝑ eam oc¬
casionem cestatoris uoluita¬
tem subuert̾e uł inimiere.
dem. ꝑ Prepost̾i repͥhensio¬
uen qͣm nouella constitutõ

Expanded text:
a quam census magistro competit. absurdum est namque, si promiscuis actibus rerum turbentur officia et alii creditum alius subtrahat, ac praecipue clericis, quibus opprobrium est, si peritos se velint disceptationum esse forensium: poena etiam feriendis temeratoribus praesentis sanctionis quinquaginta librarum auri. nec enim concedendum est, ut suprema vota deficientium eversionis quicquam ex incongrua insinuatione contrahant, dum res ab incongruis usurpatur audacter. imperitia vel desidia testamenta conscribentium oriuntur, resecandas esse censemus et, sive institutio heredum post legatorum dationes scripta sit vel alia praetermissa sit observatio non ex mente testatoris, sed vitio tabellionis vel alterius qui testamentum scribit, nulli licentiam concedimus per eam occasionem testatoris voluntatem subvertere vel minuere.. Praeposteri reprehensionem, quam novella constitutio
Abbreviated transcription (Latin):
lud ⁊̃ huic legi ꝓsꝑeximus in¬
ip̃r. Dic̾tantib cestam̃ta
uł aliam qͣmlib ultimam
uolintatem legatum ue fi¬
dei cominissum uł ꝙ cumq
aliud quolibet legitimo titu¬
lo testatorem posse relinq̃re
minime dubitandͤum ẽ stes¬
tib autẽ ad efficiendam uo¬
luntatem adhibitis ꝓsuo u¬
bito qd̃ uolu̾it cestator relm¬
q̃re nõ ꝓħibetur
inpr. &onsulta omaua
quib considerare ꝓspectum
ẽ ne uoluntates ultime de si¬
cientium in hac regia urbe
confecte ap̾ alium aperiri
possint. qͣm uirum elanssim̃
ꝓ tempore census magr̃m mo¬
nm̃tis interuenientib pro
iuris ordine ne ue ui heredi¬
quicqm aut sumptuũ: cen¬
sum aunuinistrantes. aut
cẽsuał aparicõ suꝑ intimã¬
dis hiscem elogiis audeant as¬
sequi. firma nunt quoq du¬
cimus hac repetita ꝓmulga¬
cõne nõ solum iudices quor

Expanded text:
lud etiam huic legi perspicimus inlud etiam huic legi perspicimus inp. Dictantibus testamenta vel aliam quamlibet ultimam voluntatem legatum vel fideicommissum vel quodcumque aliud quolibet legitimo titulo testatorem posse relinquere minime dubitandum est. testibus etiam ad efficiendam voluntatem adhibitis pro suo libitu quod voluerit testator relinquere non prohibeturp. Consulta divalia, quibus considerate prospectum est, ne voluntates ultimae deficientium in hac regia urbe confectae apud alium aperiri possint quam virum clarissimum pro tempore census magistrum, monumentis intervenientibus pro iuris ordine, neve in herediquicquam aut sumptuum censum administrantes aut censualis apparitio super intimandis isdem elogiis audeant adsequi, firma nunc quoque edicimus ac repetita promulgatione non solum iudices quor
Abbreviated transcription (Latin):
n eo scͥpta sunt cestam̃to q̃t̾ si
liteeras cestator ignoret. uł sb̾¬
scribere nequeat octͣauo sub¬
scͥptore ꝓ eo adhibito ea depa
absentib testib dictantur su¬
ꝑfluum ẽ uno eodemq teni¬
pore crigere cestatoreui ⁊ testes
ad hiberi ⁊ dictare suum arbi

Expanded text:
in eo scripta sunt testamento. Quod si in eo scripta sunt testamento. Quod si litteras testator ignoret vel subscribere nequeat, octavo subscriptore pro eo adhibito eadem absentibus testibus dictantur, superfluum est uno eodemque tempore exigere testatorem et testes adhibere et dictare suum arbi
Abbreviated transcription (Latin):
truere moliantur. Nlemo ita
relictus hr̃s uł legib ad suc¬
cessionem uocatꝰ nt̃m ue poten¬
tumi nomẽ horrescat. Nlemo
ferre testimonia in hunc mo¬
duum uł suscipere gestis huiuꝰ¬
modi uoces audeat nr̃o uel ĩ
pͥnatorum potentium noĩe.
ip̃r. hacͦ consultissima
lege sauctimus licere ꝑ scͥpt᷑¬
am cõficientib cestam̃tum.
si nullum scire uolunt ca q̃
i eo scͥpta siit. signatam uł
icͥgatam uꝑ cantum inclusa
uł ip̃ius cestatoris uł cuius¬
libet alt̾ius uanu conscͥptã.
cam q roͣgatis cestib septem
uu̾o ciu̾ib romanis pub̾ib
omnib simul offerre signã¬
dam ⁊ subscribendam. duni
cam̃ cestib p̾sentib cestator
sinmi ẽẽ testam̃tum dixit qd̾
offertur ibiq ip̃e coram cestib
sua maini in reliqua parte ces¬
cam̃ti subscͥpserit. quo fc̃o ⁊ ces¬
tib uuo codemq die ac tempo¬
re subscͥebentib ⁊ cõsignanti¬
b ualere testam̃tum nec ideo
infirmari qd̾ cestes uesciant q̃

Expanded text:
r. Nemo itaque relictus heres vel legibus ad successionem vocatus nostrum vel potentium nomen horrescat: nemo ferre testimonia in hunc modum vel suscipere gestis huiusmodi voces audeat nostro vel etiam privatorum potentium nomine.itaque consultissima lege sancimus licere per scripturam conficientibus testamentum, si nullum scire volunt quae in eo scripta sunt, signatam vel ligatam vel tantum clausam ius testatoris vel cuiuslibet alterius manu conscriptam eamque rogatis testibus septem numero civibus Romanis puberibus omnibus simul offerre signandam et subscribendam, dum tamen testibus praesentibus testator suum esse testamentum dixerit quod offertur eique ipse coram testibus sua manu in reliqua parte testamenti subscripserit: quo facto et testibus uno eodemque die ac tempore subscribentibus et consignantibus valere testamentum nec ideo infirmari, quod testes nesciant quae