comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
data sunt argumenta
transferri. Queri tur an
qui omia fecit ut bñficiũ
redderet reddiderit. Ut
scias inquit illũ non red¬
didisse: omĩa fecit ut red¬
deret. Apparet ergo nõ ec̃
id factũ. cuiꝰ faciendi nõ¬
eẽ occasionẽ non habuit.
Et creditori suo pectuniã
non soluit. is qui ut solue¬
ret ubiaz q̃ siuit: nec ĩue¬
int. Quedã eius conditio¬
nis sunt: ut effectũ p̾stare
debeant. Quibusdã pro
effectu est: omĩa tẽptasse
ut efficeret. Si omĩa fe
damnato reor oratori
constat eloquẽcie officiũ.
si oui iure usus est lans
imꝑatori etiã uicto duce
redditur: si et prudẽcia
⁊ industria ⁊ fortitudo
munerib suis functa ẽ.
Omĩa fecit: ut bñficiũ
redderet. Obstitit illi fe¬
licitas tua. Nichil inci¬
dit durius. qd̃ uerã ami¬
citiã expiretur. Locuple¬
ti donare nou potuit.
Sano assidere. felici suc¬
currere. Grãm retulit:
etiam si tu bñficiũ non
rece pisti. Pte rea huit
intentus sꝑ ⁊ huiꝰ rei

Expanded text:
data sunt, argumenta data sunt, argumenta transferri. Quaeritur, an, qui omnia fecit, ut beneficium redderet, reddiderit. " Ut scias," inquit, " illum non reddidisse, omnia fecit, ut redderet ; apparet ergo non esse id factum, cuius faciendi occasionem non habuit. Et creditori suo pecuniam non solvit is, qui, ut solveret, ubique quaesivit nec invenit." Quaedam eius condicionis sunt, ut effectum praestare debeant ; quibusdam pro effectu est omnia temptasse, ut efficerent. Si omnia fectiam damnato reo oratori constat eloquentiae officium, si omni vi usus est ; laus imperatoria etiam victo duci redditur, si et prudentia et industria et fortitudo muneribus suis functa est. Omnia fecit, ut beneficium redderet, obstitit illi felicitas tua ; nihil incidit durius, quod veram amicitiam experiretur ; locupleti donare non potuit, sano adsidere, felici succurrere : gratiam rettulit, etiam si tu beneficium non recepisti. Praeterea huic intentus semper et huius rei
Abbreviated transcription (Latin):
iuis loci cõmune est: octu¬
patus est. Idem int̾ ami¬
cos puta fieri. Quicquid
ht̃ amitus cõmune est.
nobis. sed illius ꝓpriũ est:
quia tenet. Uti hiis illo
nolente non possũ. Deri¬
des me inquis. Si qd̃ ami¬
ci est meũ est: liceat mͥ
uendere. Non licet. Mã
nec equestria. ⁊ tam̃ tom¬
munia tibi cũ cet̾is eque¬
strib sunt. Non ẽ argu¬
mẽtũ ideo aliquid tuũ
non esse quia uendere ñ
potes. quia cõsumere. qr
mutare in deterius aut me¬
lius. Tuũ enĩ est. etiam qd̃
sub lege certa tuũ est. Accepi:
sed certe non minꝰ nec tra¬
ham longius. Bñficium:
maius esse non potest. Ea
ꝑ que bñficiũ datur: possũt
esse maiora ⁊ plura. In q̃
Sed qui beniuolencia effũ¬
dat ⁊ sic sibi indulgeat
quẽ admodũ amãtes solẽt
quorũ plura oscula et cõ¬
plexus artiores nõ augẽt
amorẽ. sed exeitent. Hec
gata est inpriorib. Itaq
breuiter ꝑstringetur. Pos¬
sunt enĩ in hanc q̃ aliis

Expanded text:
ius loci commune est, occuius loci commune est, occupatus est. Idem inter amicos puta fieri. Quidquid habet amicus, commune est nobis, sed illius proprium est, qui tenet ; uti iis illo nolente non possum. " Derides me," inquis ; " si, quod amici est, meum est, liceat mihi vendere." Non licet ; nam nec equestria, et tamen communia tibi cum ceteris equitibus sunt. Non est argumentum ideo aliquid tuum non esse, quia vendere non potes, quia consumere, quia mutare in deterius aut melius ; tuum enim est etiam, quod sub lege certa tuum est. accepi, sed certe non minus. Ne traham longius, beneficium maius esse non potest ; ea, per quae beneficium datur, possunt esse maiora et plura, in quae se denique benevolentia effundat et sic sibi indulgeat, quemadmodum amantes solent, quorum plura oscula et complexus artiores non augent amorem, sed exercent. Haec gata est in prioribus ; itaque breviter perstringetur; possunt enim in hanc, quae aliis
Abbreviated transcription (Latin):
Non em̃ mͥ sic cũ amico
cõmunia omĩa sũt: quo ͦ
cũ socio. ut pars mea sit
pars illius. sed quomodo
prĩ matriq cõmunes
liberi sunt. quib cũ duo
sunt. non singuli singu¬
los habent: sed singuli
biuos. Pomũ omĩũ iam
efficiã. ut quisquis ẽ iste
qui me insocietatẽ uocat:
amicicia est. Ceteri non
magis amici sũt: ꝙͣ socii.
Deinde plurib modis:
cõmunia sunt. Equest̾a:
om̃iũ equitũ romanorũ
sunt. In illis tam̃ meus
fit ꝓprius locus: quem
occupaui. Hoc si cui cessi:
ꝙͣuis illi cõmuni recesse¬
rim: tamen ciliquid de¬
disse indeor. Quedã quo¬
rũdam sub certa condicõe
sunt. Habeo in equestrib
locũ. non ut uendã. nõ ut
locemi. nou ut hĩtem. in
hoc tantũ ut expectem.
Pterea non mentior si di¬
co me habere in equestri
locũ. sed cũ intheatrũ ue¬
ni. si plena sunt equestria.
⁊ iire habeo locũ illit qr
sedere mͥ licet. ⁊ nõ habeo
quia ab hiis cũ quib mͥ

Expanded text:
Non enim milli sic cum amico Non enim milli sic cum amico communia omnia sunt, quomodo cum socio, ut pars mea sit, pars illius, sed quomodo patri matrique communes liberi sunt, quibus cum duo sunt, non singuli singulos habent, sed singuli binos. Primum omnium iam efficiam, ut, quisquis est iste, qui me in societatem vocat, amicitia est ; ceteri non magis amici sunt quam socii. Deinde pluribus modis communia sunt. Equestria omnium equitum Romanorum sunt ; in illis tamen meus fit proprius locus, quem occupavi; hoc si cui cessi, quamvis illi communi re cesserim, tamen aliquid dedisse videor. Quaedam quorundam sub certa condicione sunt. Habeo in equestribus locum, non ut vendam, non ut locem, non ut habitem, in hoc tantum, ut spectem ; propterea non mentior, si dico habere me in equestribus locum. Sed cum in theatrum veni, si plena sunt equestria, et iure habeo locum illic, quia sedere mihi licet, et non habeo, quia ab his, cum quibus mihi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ familia bellicosis na¬
tionib maior. ⁊ edificia
pͥuata laxitatẽ urbiũ
magnarũ uincẽtia. Cũ
bene ista ꝑ q̃ diuicias
suas disposunt ac fudit
tircũspexerit. suꝑbumq
se fecerit. quicquid habet
ei quod cupit cõparet:
paup est. Dimitte me et
illis diuiciis meis redde.
Ego regnũ sapiencie:
noui magnũ. securum.
Ego sic om̃ia habeo: ut
om̃iũ sint. Itaq rũ cesar
illi ducenta doncret: ri¬
dens reiecit. ne dignam
quidẽ sũniã iudicãs: qua
non actepta gloriaretur
Dii deeqz quã pusillo il¬
lũ animo aut honorare
uoluit aut corrũpere Red¬
dendũ egregio uiro te¬
stimoniũ est. In gentẽ
rem abillo dici audiui
cũ miraretur.c̃. clemẽciã.
qd se putasset tanti posse
mutari. Si tẽptare inqͥt
me cõstituerat: toto illi
fui expiendus imperio.
Sapienti ergo donari
aliquid potest: etiã si sa¬
pientis om̃ia sũt. Eque
nichil ꝓhibet cũ omnia
amicis dicamus eẽ cõmu¬
nia: aliquid amico donari

Expanded text:
et familia bellicosis naet familia bellicosis nationibus maior et aedificia privata laxitatem urbium magnarum vincentia ! Cum bene ista, per quae divitias suas disposuit ac fudit, circumspexerit superbumque se fecerit, quidquid habet, ei, quod cupit, comparet : pauper est. Dimitte me et illis divitiis meis redde. Ego regnum sapientiae novi, magnum, securum ; ego sic omnia habeo, ut omnium sint." Itaque cum C. Caesar illi ducenta donaret, ridens reiecit ne dignam quidem summam iudicans, qua non accepta gloriaretur. Di deaeque, quam pusillo animo illum aut honorare voluit aut corrumpere ! Reddendum egregio viro testimonium est ; ingentem rem ab illo diei audivi, cum miraretur Gai dementiam, quod se putasset tanti posse mutari. " Si temptare," inquit, " me constituerat, toto illi fui experiendus imperio." Sapienti ergo donari aliquid potest, etiam si sapientis omnia sunt. Aeque nihil prohibet, cum omnia amicis dicamus esse communia, aliquid amico donari.
Abbreviated transcription (Latin):
materiã habent. Est in q ͦ
errorẽ oculoꝵ animꝰ sub¬
sequi possit. Uideo istit
diplomata. ⁊ singraphas
⁊ cautiones natua habẽdi
simulatra umbra auaricie
quedam laborantis. ꝑ q̃
decipiant animũ: ĩ amũ
opinione gaudẽtẽ. Quid
em̃ ista sunt quid fenus.
⁊ calendinariũ. ⁊ usura. ñ
humane cupiditatis extra
naturã quesita noĩa: Pos¬
sum de rerũ natura queri.
qd̃ aurũ argẽtũq nõ inte¬
rius absconderit. qd̃ non
illis maius ꝙͣ qd̃ detra hi
posset pondus in iecerit.
Quid sunt ista. iste tabu¬
le. quid cõputationes et
uenale tẽpus ⁊ sãguinolẽ¬
te centesime  uolũtaria
mala ex cõstitutione nr̃a
pendentia. in quib nichil
est. quod subici oculis qd̃
teneri manu possit ĩ amᷤ
auaricie sommnia. Omise¬
rũ si quẽ delectat patri¬
monii sui liber magnꝰ
⁊ uasta spacia t̾raꝵ colẽ¬
da puinctos. ⁊ in mensi
greges pecoꝵ ꝑ ꝓuinci¬
as ac regna pascendi.

Expanded text:
materiam habent; est, in quo materiam habent; est, in quo errorem oculorum animus subsequi possit. Video istic diplomata et syngraphas et cautiones, vacua habendi simulacra, umbracula avaritiae quaedam laborantis, per quae decipiat animum inanium opinione gaudentem. Quid enim ista sunt, quid fenus et calendarium et usura, nisi humanae cupiditatis extra naturam quaesita nomina ? "Possum de rerum natura queri, quod aurum argentumque non interius absconderit, quod non illis maius, quam quod detrahi posset, pondus iniecerit : quid sunt istae tabellae, quid computationes et venale tempus et sanguinulentae centesimae ? Voluntaria mala ex constitutione nostra pendentia, in quibus nihil est, quod subici oculis, quod teneri manu possit, inanis avaritiae somnia. O miserum, si quem delectat patrimonii sui liber magnus et vasta spatia terrarum colenda per vinctos et immensi greges pecorum per provincias ac regna pascendi
Abbreviated transcription (Latin):
ac terna patrimonia au¬
rib singulis pependissẽt.
Uideo sericas uestes. si
uestes uocande sunt. in
quib nichil est quo defẽ¬
di aut corpus aut demaz
pudor possit quibz sũptis
parũ liquido nudã se nõ
eẽ urabit. He: ingenti
sũma abignotis etiam
ad cõmertiũ gẽtib accer¬
sunt᷑ ut matrone nr̃e ne
adulteris quidẽ plus sui
incubiculo ꝙͣ ĩpublico
ostendant. Quid agis
auaricia. qd̃ rerũ carita¬
te aurũ tuũ uictum est
Omia ista que retuli ĩma¬
iore honore p̾cioq sũt. Nuc̃
uolo tuas opes recognosc̾e
laminas utriusq materie:
ad quas cupiditas nostra
caligat. At me hertule ter
raq quicquid utile futuꝵ
nobis erat ꝓtulit: ista defo¬
dit ⁊ mersit. ⁊ ut noxiosis
reb a malo gentiũ in me¬
dium ꝓdituris: toto ponde̾
incubuit. Uideo ferrũ ex
hisdem tenebris ẽe ꝓlatũ.
quib aurũ ⁊ argẽtũ. ne
aut instrum̃tũ incedes
mutuas deesset aut p̾ciũ
⁊ tam̃ ad huc ista aliquã

Expanded text:
ac terna patrimonia auac terna patrimonia auribus singulis pependissent. Video sericas vestes, si vestes vocandae sunt, in quibus nihil est, quo defendi aut corpus aut denique pudor possit, quibus sumptis parum liquido nudam se non esse iurabit. Hae ingenti summa ab ignotis etiam ad commercium gentibus accersuntur, ut matronae nostrae ne adulteris quidem plus sui in cubiculo, quam in publico ostendant. " Quid agis, avaritia ? Quot rerum caritate aurum tuum victum est ! Omnia ista, quae rettuli, in maiore honore pretioque sunt. Nunc volo tuas opes recognoscere, lamnas utriusque materiae, ad quam cupiditas nostra caligat. At mehercules terra, quae, quidquid utile futurum nobis erat, protulit, ista defodit et mersit et ut noxiosis rebus ac malo gentium in medium prodituris toto pondere incubuit. Video ferrum ex isdem tenebris esse prolatum, quibus aurum et argentum, ne aut instrumentum in caedes mutuas deesset aut pretium. Et tamen adhuc ista aliquam
Abbreviated transcription (Latin):
illa ius ꝑ ordinẽ expan¬
dere. siue ut est melus
numũ aceruũ dare. Ui¬
deo elaboratã scrupulosa
distinctione. testudinem
⁊ fedissimoꝵ pigerrimor¬
q amiialiũ testas ingen¬
tibus p̾cus emptas. ĩqͥb
ip̃a illa que placet uarie¬
tas subditis medicam̃tis
in similitudinẽ ueri colo¬
rat᷑ Uideo istic mensas
⁊ estimatũ lignũ senato¬
rio censu. eo p̾ciosius quo
illud in plures nodos ar-¬
boris in felicitas torsit.
Uideo istic cristallina
quoꝵ accendit fragilitas
pͥciũ. Om̃iũ enĩ rerũ no¬
luptas apud ĩpitos ip̃o
quo fugari debet piculo:
crescit. Uideo mirrea po¬
cula. parũ scilicet luxurie
magno fuerint: nnisi quod
nomant capacib genimis
inter se ꝓnũciauerint. Ui¬
deo uniones nõ singulos
singulis aurib cõpatos.
iam em̃ exercitate aures
oneri ferendo sunt. Iun¬
guntur inter se: ⁊ insup
alii binis supponũt. Nõ
satis muliebris in sama
uiros supiecerat. insi bina

Expanded text:
illa Vis per ordinem expanilla Vis per ordinem expandere sive, ut est melius, in unum acervum dare. Video elaboratam scrupulosa distinctione testudinem et foedissimorum pigerrimorumque animalium testas ingentibus pretiis emptas, in quibus ipsa illa, quae placet, varietas subditis medicamentis in similitudinem veri Coloratur. Video istic mensas et aestimatum lignum senatorio censu, eo pretiosius, quo illud in plures nodos arboris infelicitas torsit. Video istic crystallina, quorum accendit fragilitas pretium ; omnium enim rerum voluptas apud imperitos ipso, quo fugari debet, periculo crescit. Video murrea pocula ; parum scilicet luxuria magno fuerit, nisi, quod vomant, capacibus gemmis inter se propinaverint. Video uniones non singulos singulis auribus comparatos ; iam enim exercitatae aures oneri ferundo sunt ; iunguntur inter se et insuper alii binis superponuntur. Non satis muliebris insania viros superiecerat, nisi bina
Abbreviated transcription (Latin):
abillo corripi posse uirũ
ex acte: licet neget ipse:
sapientie firmeqz in hus q̃
ꝓposuit constantie. Eloquẽ¬
cie uero eius q̃ res fortissi¬
mas deceat. non cõcinnate.
nec in u̾ba sollicitate. sed
ingenti animo ꝓut ĩpetꝰ
tulit res suas ꝓsequẽtis
Huic non dubito qͥn pro¬
iudencia ⁊ talẽ uitam et
talem dicendi facultatẽ
dederit. nec aut exemplũ
slõ nr̃o aut cõuiciũ deeẽt
Demietrio si res nr̃as ali¬
quis deoꝵ possidendas ue¬
lit tradere. sub lege certa
ne liceat donare: affirma¬
nerim repudiaturũ di¬
cturũ ne. Ego uero me
adistud in extricabile põ¬
dus non alligo. nec in
aliam fecẽ rerũ hũc ex¬
peditũ hominẽ demitto.
Quid ad me de fers po¬
puloꝵ om̃iũ muala: Que
ne daturus quidẽ accipe¬
rem: quĩ multa uideo
q̃ me douare non decrat.
Dolo sub conspectu meo
ponere que gentiũ oculos
regũq p̾stringũt. uolo in¬
tueri p̾tia sãguinis an¬
luxurie spolia ꝓpone sine

Expanded text:
ab illo corripi posse, virum ab illo corripi posse, virum exactae, licet neget ipse, apientiae firmaeque in iis, quae proposuit, constantiae, eloquentiae vero eius, quae res fortissimas deceat, non concinnatae nec in verba sollicitae, sed ingenti animo, prout impetus tulit, res suas prosequentis. Huic non dubito quin providentia et talem vitam et talem dicendi facultatem dederit, ne aut exemplum saeculo nostro aut convicium deesset. Demetrio si res nostras aliquis deorum possidendas velit tradere sub lege certa, ne liceat donare, adfirmaverim repudiaturum dicturumque : " Ego vero me ad istud inextricabile pondus non adligo nec in altam faecem rerum hunc expeditum hominem demitto. Quid ad me defers populorum omnium mala ? Quae ne daturus quidem acciperem, quoniam multa video, quae me donare non deceat. Volo sub conspectu meo ponere, quae gentium oculos regumque praestringunt, volo intueri pretia sanguinis anluxuriae spolia propone, sive
Abbreviated transcription (Latin):
nus impator emisit. cũ
illi obuirtutẽ ⁊ benege¬
stam rem .p. tantũ agri
decerueretur. quãtũ arã¬
do uno die cirtũire potu¬
isset. Non opus ẽ inquit
uobis eo ciue. cui plus
opus sit quã uni ciui
Quãto maioris uiri pu¬
tas respuisse hoc munꝰ
ꝙͣ meruisse: Nulti em̃
fines aliis abstulerunt:
sibi nemo constituit. Er¬
go cũ animũ sapientis
intuemuir potentẽ oĩm
et ꝑ uniu̾sa dimissum:
omĩa illius eẽ dicimus.
Cũ ad hoc ius quotidia¬
nũ si ita res tulerit. capi¬
te censebitur: multum
interest possessio eius
animo ac magnitudine
estimetur an censu. Hec
uniu̾sa hr̃e de quib loq̃¬
ris ab hominabitur nõ
referã tibi socratẽ. chrisi¬
ipum. zenouẽ ⁊ ceteros
magnos quidẽ uiros ma¬
iores. quidem quia in lau¬
dem netustoꝵ inuidia
non obstat. Paulo ante
demetriũ retuli: quem mͥ
uidetur rerũ naturti no¬
stris tulisse tẽporibus
ut ostenderet nec illum
a nobis corrũpi. nec nos

Expanded text:
nus imperator emisit, cum nus imperator emisit, cum illi ob virtutem et bene gestam rem publicam tantum agri decerneretur, quantum arando uno die circumire potuisset : " Non opus est," inquit, " vobis eo cive, cui plus opus sit quam uni civi." Quanto maioris viri putas respuisse hoc munus, quam meruisse ! Multi enim fines aliis abstulerunt, sibi nemo constituit ! Ergo cum animum sapientis intuemur potentem omnium et per universa dimissum, omnia illius esse dicimus, cum ad hoc ius cotidianum, si ita res tulerit, capite censebitur. Multum interest, possessio eius animo ac magnitudine aestimetur an censu. Haec universa habere, de quibus loqueris, abominabitur. Non referam tibi Socraten, Chrysippum, Zenonem et ceteros magnos quidem viros, maiores quidem, quia in laudem vetustorum invidia non obstat. Paulo ante Demetrium rettuli, quem mihi videtur rerum natura nostris tulisse temporibus, ut ostenderet nec illum a nobis corrumpi nec nos
Abbreviated transcription (Latin):
detur omĩa quidẽ deorũ
eẽ: sed non om̃ia diis di¬
cata. In hiis obseruari
sacrilegiũ: q̃ religio nu¬
mini asscripsit. Sic ⁊ to¬
tũ mũdũ deoꝵ ẽẽ ĩmorta¬
liũ tẽplũ. solũ quidem
amplitudine illoꝵ ac
magnificẽcia dignum
tam̃ a sacris ꝓfana di¬
scerui. ⁊ non omĩa licere
in angulo cui fani nom̃
ĩpositũ est. q̃ sub celo et
conspectu siderũ licent.
Iniuriã sacrilegus deo
quidẽ non potest facere
ꝙͣ extra ittũ sua diuinitaᷤᷤ
posuit. sed punitur: quia
tauquã deo fecit. Opinio
illum nr̃a ac sua: obligat
pene. Quomodo ergo sa¬
crilegus uidetur qui aliqͥd
aufert sacri etiam si quo¬
cũq transtulit qd̃ subri¬
puerat: intra terminos
furtũ potest fieri. Aufere¬
tur eiũ illi. non ex hiis q̃
uiu̾sa ht̃: sed ex hiis
quib dñs iuscriptus est
q̃ uiritim ei seruiũt. Illã
alteram possessionem
agnoscet. hanc uolet
hr̃e si poterit. E mittitq
illam uocei quã roma¬

Expanded text:
detur omnia quidem deorum detur omnia quidem deorum esse, sed non omnia dis dedicata ; in iis observari sacrilegium, quae religio numini adscripsit. Sic et totum mundum deorum esse immortalium templum, solum quidem amplitudine illorum ac magnificentia dignum : tamen a sacris profana discerni; non omnia licere in angulo, cui fani nomen impositum est, quae sub caelo et conspectu siderum licent. Iniuriam sacrilegus deo quidem non potest facere, quem extra ictum sua divinitas posuit, sed punitur, quia tamquam deo fecit : opinio illum nostra ac sua obligat poenae. Quomodo ergo sacrilegus videtur, qui aliquid aufert sacri, etiam si, quocumque transtulit, quod surripuerat, intra terminos furtum potest fieri ; auferetur enim illi non ex iis, quae universa habet, sed ex iis, quibus dominus inscriptus est, quae viritim ei serviunt. Illam alteram possessionem adgnoscet, hanc nolet habere, si poterit, emittetque illam vocem, quam Roma
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ debere ⁊ emere ⁊ cõducere
potest. Cesar omĩa habet
sfistus eius: pͥuata tantũ
ac sua. Et uniu̾sa ĩ impio
eius sunt: ĩ patrimonio ꝓ¬
pria. Quid eius sit quid
non sit: sine diminutione
impii q̃ritur. Nam id quo
quod tãꝙͣ alienũ abiudi¬
catur: aliter illius ẽ. Sic
sapiens uniu̾sa aĩo possidet
iure ac dominio sua. Bion
modo om̃s sacrilegos arg¬
umẽtis eẽ colligit:modo
neminẽ. Cũ om̃s de saxo
deiecturus est: dicit. Quis¬
quis id quod deorũ ẽ sustu¬
lit ⁊ cõsũpsit atq in usum
suũ u̾tit: sacrilegus est.
Omĩa aũt deorũ sũt. Qd̃
quisq ergo tollit: deorũ
tollit. quorũ om̃ia sunt.
Ergo quisquis tollit ali¬
quid: sacrilegus ẽ. De in¬
de cũ effringi tẽpla ⁊ ex¬
pilari impune capitoliũ
iubet: dicit. Nullũ sacri¬
legũ ẽẽ. quia quidquid
sublatũ est ex eo loco qͥ
deoꝵ erat: in eũ trãffert᷑
lotũ qui deoꝵ ẽ. Hic respõ¬

Expanded text:
et debere et emere et conducere et debere et emere et conducere potest. Caesar omnia habet, fiscus eius privata tantum ac sua ; et universa in imperio eius sunt, in patrimonio propria. Quid eius sit, quid non sit, sine diminutione imperii quaeritur ; nam id quoque, quod tamquam alienum abiudicatur, aliter illius est. Sic sapiens animo universa possidet, iure ac dominio sua. Bion modo omnes sacrilegos esse argumentis colligit, modo neminem. Cum omnes de saxo deiecturus est, dicit : " Quisquis id, quod deorum est, sustulit et consumpsit atque in usum suum vertit, sacrilegus est ; omnia autem deorum sunt ; quod quisque ergo tollit, deorum tollit, quorum omnia sunt ; ergo, quisquis tollit aliquid, sacrilegus est. " Deinde, cum effringi templa et expilari impune Capitolium iubet, dicit nullum sacrilegum esse, quia, quidquid sublatum est, ex eo loco, qui deorum erat, in eum transfertur locum, qui deorum est. Hic respon
Abbreviated transcription (Latin):
uũ. in tuo natũ. in tuo po¬
sitũ in horrea iturũ tua
Nec conduitũ meũ quã¬
quã sis dñs intrabis: nec
scruũ tuũ mertẽnarium
meum abduces. Et cũ ate
redam conduxero: bñfici¬
um accipies si tͥ ĩuehiclõ
tuo sedere ꝑmisero. Uides
ergo posse fieri ut aliqͥs
accipiendo qd̃ suũ ẽ munꝰ
accipiat: In om̃ib istis
q̃ mͦ retuli: uter eiusdem
rei dũs ẽ. Quomodo: quia
aliter rei dñs est. alit̾ usu ᷤ.
Libros dicimꝰ eẽ citeronis.
Eodem: doprus librariuᷤ
suos uocat. ⁊ utrũq uerũ ẽ
Alter illos: tãꝙͣ actor sibi.
Alter: tãꝙͣ emptor asserit
At recte utriusq dicunt᷑
eẽ. Utriusq eiũ sũt: sed
non eodẽ modo. Sic potest
titus liuiꝰ adoro accipere.
aut eniere libros suos P̾os¬
sum donare sapienti quod
uiritun meũ ẽ. licet illius
sint om̃ĩa. Nam cũ regio
more cuncta consciencia
possideat. singularũ aũt
sit sparsa: ⁊ accipere munꝰ

Expanded text:
vum in tuo natum, in tuo povum in tuo natum, in tuo positum, in horrea iturum tua. Nec conductum meum, quamquam sis dominus, intrabis nec servum tuum, mercennarium meum, abduces et, cum a te raedam conduxero, beneficium accipies, si tibi in vehiculo tuo sedere permisero. Vides ergo posse fieri, ut aliquis accipiendo, quod suum est, munus accipiat. In omnibus istis, quae modo rettuli, uterque eiusdem rei dominus est. Quo modo ? Quia alter rei dominus est, alter usus. Libros dicimus esse Ciceronis ; eosdem Dorus librarius suos vocat, et utrumque verum est. Alter illos tamquam auctor sibi, alter tamquam emptor adserit; ac recte utriusque dicuntur esse, utriusque enim sunt, sed non eodem modo. Sic potest Titus Livius a Doro accipere aut emere libros suos. Possum donare sapienti, quod viritim meum est, licet illius sint omnia ; nam cum regio more cuncta conscientia possideat, singularum autem sit sparsa, et accipere munus
Abbreviated transcription (Latin):
Sic illũ uetant emiere.
Dicunt enĩ. nemorem suã
emit. Omĩa aũt sapientis
sunt. Ergo sapiens nichil
emit. Sic uetant ⁊ mutuũ
sumere. quia nemo usurã
ꝓ pecuna sua pendat. In¬
numerabilia sunt: ꝑ que
cauillantur cũ pulcherri¬
me quid a nobis dicatur
intelligunt. Eñ sic omĩa
sapientis eẽ dico: ut nichi¬
lominꝰ ꝓpriũ quisq ĩreb
suis diñũ habeat. quẽ ad¬
modũ sub optimo rege.
omĩa rex impio possidet
singuli dñio. Tẽpus istiꝰ
ꝓbande rei ueniet. Interĩ
hoc huic questiomi sat .ẽ.
Ne id quod aliter sapi¬
entis est. aliter meũ est.
posse donare sapienti. Nͤ
mirũ est aliquid ei cinus
ẽ totũ: posse donare. Con¬
duxi domũ a te. In hac
aliquid tuũ est: aliquid
meũ. Res tua est. usus rei
tue: meus ẽ. Itaq nec
fructus tãges colono.
tuo ꝓhibente: ꝙͣuis ĩ tua
possessione nascãtur. Et
si annona carior fuerit ãt
fames: heu frustra mag¬
nũ alteriꝰ spectabis acer¬

Expanded text:
Sic illum vetant emere, Sic illum vetant emere, dicunt enim : " Nemo rem suam emit ; omnia autem sapientis sunt ; ergo sapiens nihil emit." Sic vetant mutuum sumere, quia nemo usuram pro pecunia sua pendat. Innumerabilia sunt, per quae cavillantur, cum pulcherrime, quid a nobis dicatur, intellegant. Etenim sic omnia sapientis esse dico, ut nihilo minus proprium quisque in rebus suis dominium habeat, quemadmodum sub optimo rege omnia rex imperio possidet, singuli dominio. Tempus istius probandae rei veniet; interim hoc huic quaestioni sat est me id, quod aliter sapientis est, aliter meum est, posse donare sapienti. Nec mirum est aliquid ei, cuius est totum, posse donari. Conduxi domum a te ; in hac aliquid tuum est, aliquid meum : res tua est, usus rei tuae meus est. Itaque nec fructus tanges colono tuo prohibente, quamvis in tua possessione nascantur, et, si annona carior fuerit aut fames. Heu ! frustra magnum alterius spectabis acer
Abbreviated transcription (Latin):
gulos: ꝓp̾etates. Fines
atheuiensiũ aut cãpanoꝵ
uocamꝰ quos deinde ĩt̾ se
uitim p̾uata terminacõe
inde suo dño q̃q censetur.
Ideoqz donare agros nr̃o ᷤ
sunt: aliter mei. Nũqͥd
dubiũ ẽ quin seruus cum
peculio dm̃i sit: Dat tñ
dño suo munꝰ Non enĩ
a deo nichil ht̃ seruus qͥa
non ẽ hĩturus. si dñs illũ
hr̃e noluerit. Nec ideo
non est. munꝰ cũ uolens
dedit: qui a potuit eripi
etiam si noluisset. Quẽ¬
Nunc emĩ omia lapiẽtis
eẽ inter duos cõuenit. Il¬
lud quod q̃ritur colligen¬
dũ est. quomiꝰ liberalita¬
tis materi ti adu̾sus eui
suꝑsit: tuiꝰ uniu̾sa esse
concessimꝰ Omĩa patriᷤ
sunt: q̃ in liberoꝵ manu
sunt. Quis tañ nescit
donare aliquid ⁊ filiũ
patri: Omia deoꝵ lunt
Tamen ⁊ diis donũ po¬
sumꝰ ⁊ stipẽ iecunus.
sunt. Inter omĩa et pro¬
stitute sunt. Ergo pro¬
stitute sapientis sunt.
Leuo autẽ ẽ cuiꝰ ꝓstitute
sũt. Ergo sapiens: leuoẽ

Expanded text:
gulos proprietates. Fines gulos proprietates. Fines Atheniensium aut Campanorum vocamus, quos deinde inter se vicini privata terminatione inde suo domino quaeque censetur ; ideoque donare agros nostrossunt, aliter mei. Numquid dubium est, quin servus cum peculio domini sit ? Dat tamen domino suo munus. Non enim ideo nihil habet servus, quia non est habiturus, si dominus illum habere noluerit ; nec ideo non est munus, cum volens dedit, quia potuit eripi, etiam si noluisset. QuemNunc enim omnia sapientis esse inter duos convenit ; illud, quod quaeritur, colligendum est, quomodo liberalitatis materia adversus eum supersit, cuius universa esse concessimus. Omnia patris sunt, quae in liberorum manu sunt ; quis tamen nescit donare aliquid et filium patri ? Omnia deorum sunt ; tamen et dis donum posuimus et stipem iecimus. sunt ; inter omnia et prostitutae sunt ; ergo prostitutae sapientis sunt. Leno autem est, cuius prostitutae sunt ; ergo sapiens leno est,"
Abbreviated transcription (Latin):
ut nichil cupiat. qr nichil
est. extra omia. Hoc ipsũ
inquis uolui. teneo te uolo
uidere quomodo ex hus la¬
q̃is inquos tua sponte de¬
cidisti: expliceris. Dit mͥ
quẽ admodũ potest aliqͥs
donare sapienti si oĩa sapi¬
entis sunte. Nam id quo
quod illi donat: ip̃ius est
ciũ sapienti cui quicquid
datur: de suo datur. At qͥ
dicitis sapienti posse do¬
nari. Idẽ autẽ me scito et
de auncis ĩterrogare. Oĩa
dicitis illis ẽẽ cõmumia¬
go nemo quicquã donare
amico potest. Douat enĩ
illi cõmunia. Nichil pro¬
hibet aliquid ⁊ sapientis
esse. etiam eiꝰ qui possi¬
det cui datũ ⁊ assignatũ
est. Iure ciuili: oĩa regis
sunt ⁊ tam̃ illa quorũ
ad regẽ ꝑtinet: uniu̾sa
possessio. in singulos dños
descripta sunt. ⁊ una queq
res: ht̃ possessorẽ suũ. Itaz
dare regi ⁊ domũ. ⁊ manci¬
piũ ⁊ pecumiã possums.
nec donare illi de suo dici¬
mur. Ad regem em̃: pote¬
stas om̃iũ ꝑtinet. Ndsin¬

Expanded text:
ut nihil cupiat, quia nihil ut nihil cupiat, quia nihil est extra omnia. " Hoc ipsum," inquis, " volui! teneo te ! Volo videre, quomodo ex his laqueis, in quos tua sponte decidisti, expliceris. Dic mihi. Quemadmodum potest aliquis donare sapienti, si omnia sapientis sunt ? Nam id quoque, quod illi donat, ipsius est. dari sapienti, cui, quidquid datur, de suo datur ; atqui dicitis sapienti posse donari. Idem autem me scito et de amicis interrogare. Omnia dicitis illis esse communiago nemo quicquam donare amico potest ; donat enim illi communia." Nihil prohibet aliquid et sapientis esse et etiam eius, qui possidet, cui datum et adsignatum est. Iure civili omnia regis sunt, et tamen illa, quorum ad regem pertinet universa possessio, in singulos dominos discripta sunt, et unaquaeque res habet possessorem suum. Itaque dare regi et domum et mancipium et pecuniam possumus nec donare illi de suo dicimur ; ad regem enim potestas omnium pertinet, ad sin
Abbreviated transcription (Latin):
rũ est quicquid cupidita¬
ti cõtingit: penitꝰ haurit᷑¬
⁊ conditur. Nec interest
qnͣtũ eo qd̃ in explebile est
congeras. Unus est sapiẽs
tuius om̃ia sũt: nec ex dif¬
ficili tuenda. Nõ ht̃ mt¬
tendos transmaria legatoᷤᷤ
nec metanda in ripis hosti¬
libus castra. non oportumᷤᷤ
castellis disponẽda p̾sidia.
non opus est legione. nec
equestrib turmis. Quẽ¬
admodũ dii ĩmortales re¬
gnũ iuermes regũt. ⁊ illiᷤ
rerũ suarũ ex edito tran¬
quilloq tutela ẽ: ita hic
officia sua ꝙͣuis latissime
pateant. sine tumultu
obit. ⁊ om̃e humanũ genꝰ
potentissimus eius opti¬
musq infra se uidet. De¬
rideas licet: ingẽtis sp̃s
res est. cũ orientẽ occidẽtẽ¬
q lustraueris animo. quo
etiam remota ⁊ solitudi¬
nib int̾clusa penitrãtur.
cũ tot animałia. tantam
copiã rerũ quas natura
beatissime fundit aspexe¬
ris: emitte hanc dei uocẽ.
Hec onña mea sunt. Sit fit

Expanded text:
rum est ; quidquid cupiditarum est ; quidquid cupiditati contingit, penitus hauritur et conditur, nec interest, quantum eo, quod inexplebile est, congeras. Unus est sapiens, cuius omnia sunt nec ex difficili tuenda. Non habet mittendos trans maria legatos nec metanda in ripis hostilibus castra, non opportunis castellis disponenda praesidia ; non opus est legione nec equestribus turmis. Quemadmodum di immortales regnum inermes regunt et illis rerum suarum ex edito tranquilloque tutela est, ita hic officia sua, quamvis latissime pateant, sine tumultu obit et omne humanum genus potentissimus eius optimusque infra se videt. Derideas licet : ingentis spiritus res est, cum Orientem Occidentemque lustraveris animo, quo etiam remota et solitudinibus interclusa penetrantur, cum tot animalia, tantam copiam rerum, quas natura beatissime fundit, adspexeris, emittere hanc dei vocem : " Haec omnia mea sunt ! " Sic fit,
Abbreviated transcription (Latin):
contẽtũ. omĩa illius sũt.
Non sic quẽ admodũ ale¬
xaudri fuerũt cuiquam
in lictore rubri mars ste¬
terat: plus deerat ꝙͣ qui a
uenerat. Illius ne ea qͥdẽ
erant q̃ tenebat aut iuu-¬
cerat. cũ in oceano onesi¬
critus p̾missus explorator
erraret. ⁊ bella in ignoto
mari q̃reret: non satis ap¬
parebat mopem ẽẽ qͥ extͣ
nature terminos arma
ꝓferret. qui se inꝓfũdũ
ĩ exploratũ ⁊ inmensũ
auiditate ceca prorsus
ĩmittiret: Quid interẽ.
quot cripuit regna quot
dederit. qnͣtũ t̾rarũ tribu¬
to p̾mat; Tantũ illi de¬
est: qnͣtũ cupit. Nec ale¬
xandri tantũ uitiũ fuit.
quem ꝓ liberi. hertulisq
uestigia felix temeritas
egit. sed omiũ quos for¬
tuna irritauit impendo.
Cyrũ ⁊ cambisen ⁊ totũ
regni ꝑsici stema ꝑcense.
Quem inuenies cui mo¬
dum impii sacietas fece¬
rit. qui non uitã in aliqͣ
ulterius ꝓcedẽdi cogita¬
tione finierit: Nec id mi¬

Expanded text:
contentum, omnia illius sunt, contentum, omnia illius sunt, non sic, quemadmodum Alexandri fuerunt, cui, quamquam in litore rubri maris steterat, plus deerat, quam qua venerat. Illius ne ea quidem erant, quae tenebat aut vicerat, cum in oceano Onesicritus praemissus explorator erraret et bella in ignoto mari quaereret. Non satis apparebat inopem esse, qui extra naturae terminos arma proferret, qui se in profundum inexploratum et immensum aviditate caeca prosus immitteret ? Quid interest, quot eripuerit regna, quot dederit, quantum terrarum tributo premat ? Tantum illi deest, quantum cupit. Nec hoc Alexandri tantum vitium fuit, quem per Liberi Herculisque vestigia felix temeritas egit, sed omnium, quos fortuna irritavit implendo. Cyrum et Cambysen et totum regni Persici stemma percense. Quem invenies, cui modum imperii satietas fecerit, qui non vitam in aliqua ulterius procedendi cogitatione finierit ? Nec id mi
Abbreviated transcription (Latin):
aut pudeat. In qua nichil
est magnificũ aut quod
naturã hoĩs dus ꝓximiᷤ
deceat. Res hũilis mẽbroꝵ
turpiũ aut uliũ mĩsterio
ueniens exitu feda. Illa ẽ
uoluptas ⁊ homine ⁊ uiro
digna. nõ implere corpuᷤ
uec sagmare. nec cupidi¬
tates irritare. quarũ tutis¬
suna est quies. sz ꝑturba¬
tione carere ⁊ ea quã ho¬
minũ inter se rixantium
ambitus concutit. ⁊ ea que
intollerabilis ex alto ue¬
nit. ubi de diis fame cre¬
ditũ est: inciisq illos nr̃iᷤ
estimauimꝰ hanc uolũ¬
tatem equalẽ. in trepidã
nũꝙͣ sensurã sui tedium.
ꝑcipit hic quẽ deforma¬
mus quã maxime ut ita
dicã diuini iuris atq hu¬
mam ꝑitus. hic presẽtib
gaudet. ex futuro nõ pẽ¬
det. Nichil em̃ firim ht:
qui in in terta ꝓpẽsus est.
Magnis itaq curis ex¬
emptus ⁊ distorquẽtibu ᷤ
mentẽ: nichil sperat ãt
cupit. nec se mittit in du¬
biũ: suo contentus. Ne
illũ existimes paruo esse

Expanded text:
aut pudeat, in qua nihil aut pudeat, in qua nihil est magnificum aut quod naturam hominis dis proximi deceat, res humilis, membrorum turpium aut vilium ministerio veniens, exitu foeda. Illa est voluptas et homine et viro digna non implere corpus nec saginare nec cupiditates irritare, quarum tutissima est quies, sed perturbatione carere et ea, quam hominum inter se rixantium ambitus concutit, et ea, quae intolerabilis ex alto venit, ubi de dis famae creditum est vitiisque illos nostris aestimavimus." Hanc voluptatem aequalem, intrepidam, numquam sensuram sui taedium percipit hic, quem deformamus cum maxime, ut ita dicam, divini iuris atque humani peritus. Hic praesentibus gaudet, ex futuro non pendet ; nihil enim firmi habet, qui in incerta propensus est. Magnis itaque curis exemptus et distorquentibus mentem nihil sperat aut cupit nec se mittit in dubium suo contentus. Et ne illum existimes parvo esse
Abbreviated transcription (Latin):
cõsũmauit sciẽciã utilẽ
ac necessariã. Reliqua:
oblectam̃ta otii sũt. Licet
em̃ iam intutũ retracto
anino: adhec quoz excur¬
rere cultũ non robur iu¬
genus ad ferencia. Hec
de metrius nr̃ utraq ma¬
nu tenere ꝓficientẽ iubet.
Hec nusquã dimittere
immo adficere. ⁊ ꝑtẽ sui
facere. eoqz cotidiana
meditatione ꝑduci: ut
sua sponte occurrãt salu¬
taria. ⁊ ubia ac statim
desiderata p̾sto sint. ⁊ sine
ulla mora ueniat illa tur¬
pis honestiq distinctio
Sciat nec malũ ẽẽ ullũ
nisi turpe. nec bonũ insi ho¬
nestũ. Hac regula: iite oꝑa
distribuat. Ad hanc legẽ
⁊ agat cuncta et exigat
miserimosq mortalium
iudicet inqͣnͣtiscũq opib
refulgebunt. uentri ac li¬
bidim deditos. quorumq
animꝰ merti otio torpet.
Dicat sibi ip̃e. Uoluptas
fragilis ẽ. breuis fastidio
obiecta. quo auidius hau¬
sta est: citius in contrariũ
recidens. Cnius subinde
necesse est. aut peniteat.

Expanded text:
consummavitque scientiam utilem consummavitque scientiam utilem ac necessariam. Reliqua oblectamenta otii sunt ; licet enim iam in tutum retracto animo ad haec quoque excurrere cultum, non robur, ingeniis adferentia." Haec Demetrius noster utraque manu tenere pro fidentem iubet, haec nusquam dimittere, immo adfigere et partem sui facere eoque cotidiana meditatione perduci, ut sua sponte occurrant salutaria et ubique ac statim desiderata praesto sint et sine ulla mora veniat illa turpis honestique distinctio. Sciat nec malum esse ullum nisi turpe nec bonum nisi honestum. Hac regula vitae opera distribuat; ad hanc legem et agat cuncta et exigat miserrimosque mortalium iudicet, in quantiscumque opibus refulgebunt, ventri ac libidini deditos quorumque animus inerti otio torpet. Dicat sibi ipse : " Voluptas fragilis est, brevis, fastidio obiecta, quo avidius hausta est citius in contrarium recidens, cuius subinde necesse est aut paeniteat
Abbreviated transcription (Latin):
luta ueritas in alto latet
Nec de malignitate nate
q̃ri possumꝰ quia nulliꝰ
rei difficilis innentio est
nisi cuius hic unꝰ inuẽte:
fructus est. inuenisse.
Quicquid nos meliores
beatosq facturũ est: aut
in apto aut in ꝓximo po¬
suit. Si animꝰ fortuita
contẽpsit. si se supͣ metũ
sustulit. nec aunda spe in¬
finita cõplectitur seddidi¬
cit a se petere diuicias. si
deoꝵ hominũq formndi¬
neni eiecit. ⁊ scit nõ mul¬
tũ eẽ. ab homine timẽdũ
a deo nichil. si cõtẽptor
om̃iũ quib torq̃ tur i¬
ta diun ornatur eo per¬
ductus est. ut illi liq̃at
mortem nulliꝰ mali
si animũ uirtuti conse¬
crauit .⁊. quatũqz uocat
illa planũ putat. si sociale
auuual ⁊ in cõmune ge¬
nitus mũdũ ut unã do
mũ spectat. ⁊ consciẽtiã
suam diis apuit sẽꝑq
tanꝙͣ inpublico uiuit se
magis ueritꝰ ꝙͣ alios: sb̃¬
ductus ille tẽpestatibus
insolido ac sereno stetit.

Expanded text:
luta veritas in alto latet. luta veritas in alto latet. Nec de malignitate naturae queri possumus, quia nullius rei difficilis inventio est, nisi cuius hic unus inventae fructus est invenisse ; quidquid nos meliores beatosque facturum est, aut in aperto aut in proximo posuit. Si animus fortuita contempsit, si se supra metus sustulit nec avida spe infinita complectitur, sed didicit a se petere divitias ; si deorum hominumque formidinem eiecit et scit non multum esse ab homine timendum, a deo nihil; si contemptor omnium, quibus torquetur vita, dum ornatur, eo perductus est, ut illi liqueat mortem nullius mali si animum virtuti consecravit et, quacumque vocat illa, planum putat ; si sociale animal et in commune genitus mundum ut unam omnium domum spectat et conscientiam suam dis aperuit semperque tamquam in publico vivit se magis veritus quam alios : subductus ille tempestatibus in solido ac sereno stetit
Abbreviated transcription (Latin):
as ad manũ. Quẽadinod
inquit magnus luctator
ẽ. non qui õs nuneros nexꝰ¬
qz ꝑdidicit. quor usus sub
adu̾sario rarus est: sed qͥ
inuno se aut altero bene
ait diligenter exertuit. ⁊ eoꝵ
occasiones intentus expe¬
itat. Nec enĩ refert ꝙͣ mul¬
ta sciat: si scit quãtũ ui¬
ctorie satis est: Sit in hoc
studio multa delectãt:
pauca uincunt. Licet nesci¬
as q̃ ratio octeanũ effim¬
dat ac reuocet qͣre septimꝰ
quisq amius etati signũ
impͥmat. Quare latitudo
porticus ex remoto spectã¬
tibus non seruet portio¬
nem suam sed ultima
in angustias coeant. et
colũnarũ nouissime int̾¬
ualla iũgãtur. quid sit
quod geminoꝵ cõceptũ
separet. partũ iũgat utrũ
imus concubitus sparga¬
tur in duos. an totiens
cõcepisset. cur piter natiᷤ
fata diu̾sa sint. maximis¬
q rerũ spatus distent.
quoꝵ inter ortus: minimũ
interest. non multũ t̾ noce¬
bit transisse: que nec li¬
cet scire nec ꝓdest. In no¬

Expanded text:
as ad manum. " Quemadmodum," as ad manum. " Quemadmodum," inquit, " magnus luctator est, non qui omnes numeros nexuperdidicit, quorum usus sub adversario rarus est, sed qui in uno se aut altero bene ac diligenter exercuit et eorum occasiones intentus expectat neque enim refert, quam multa sciat, si scit, quantum victoriae satis est, sic in hoc studio multa delectant, pauca vincunt. Licet nescias, quae ratio oceanum effundat ac revocet, quare septimus quisque annus aetati signum imprimat, quare latitudo porticus ex remoto sperantibus non servet portionem suam, sed ultima in angustiis coeant et columnarum novissime intervalla iungantur, quid sit, quod geminorum conceptum separet, partum iungat, utrum unus concubitus spargatur in duos an totiens concepti sint, cur pariter natis fata diversa sint maximisque rerum spatiis distent, quorum inter ortus minimum interest : non multum tibi nocebit transisse, quae nec licet scire nec prodest. Invo
Abbreviated transcription (Latin):
Ouũ mͥ libera¬
lis habeas
amimũ uolo.
In manibuᷤ
terre nõ hit
te tarmine longo. atqz ꝑ
ambages ⁊ longa ex orsa
tenebo. Reliqua hic liber
togit. ⁊ exhausta materi¬
a. Cirtũspicio nũquid di¬
sam: sed quid non dixerĩ.
Hom tamen consules qͥtqd
tibi suꝑ est. cũ tibi suꝑfuerit.
Si uoluissem lenocinari
mͥ. debint paulatĩ opus
crescere. ⁊ ea pars infinem
reseruari: quã quilibet eti¬
am saciatus appeteret. Sz
quicquid maxime necessa¬
riũ erat: ĩ primũ congessi.
mĩc si quid effugit: recolli¬
go. Nec me hertule si me ĩ¬
terroges nimis ad rẽ existi¬
mo ꝑtinere. ubi dicta sunt
q̃ regunt mores: proseqͥ
cetera nõ in remediũ animi
sed in exercitationẽ inge¬
nii inuẽta. Egregie eĩ hoc
dicere demetrius cynicus
uir meo iudicio magnus:
etiã si maximis cõparet᷑
Solet plus ꝓdesse: si pauta
p̾cepta sapiencie teneas.
sed illa in prõptu tibi ⁊ in
usu sint: ꝙͣ si multa qͥdẽ
didiceris: sed illa nõ habe¬

Expanded text:
um, mi Liberalis, habeas animum volo : In manibus terrae ; non hic te carmine longo atque per ambages et longa exorsa tenebo. Reliqua hic liber cogit, et exhausta materia circumspicio, non quid dicam, sed quid non dixerim ; boni tamen consules, quidquid ibi superest, cum tibi superfuerit. Si voluissem lenocinari mihi, debuit paulatim opus crescere et ea pars in finem reservari, quam quilibet etiam satiatus appeteret. Sed quidquid maxime necessarium erat, in primum congessi; nunc, si quid effugit, recolligo. Nec mehercules, si me interroges, nimis ad rem existimo pertinere, ubi dicta sunt, quae Tegunt mores, prosequi cetera non in remedium animi, sed in exercitationem ingenii inventa. Egregie enim hoc dicere Demetrius Cynicus, vir meo iudicio magnus, etiam si maximis comparetur, solet plus prodesse, si pauca praecepta sapientiae teneas, sed illa in promptu tibi et in usu sint, quam si multa quidem didiceris, sed illa non habe
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. parũ sacrate gerere sa¬
crilegiũ sit: ⁊ tam bellis
puellis fiat iniuria. Tu
me aliquid eorũ doce ꝑq̃
beneficientior gratiorq
adu̾sus bene merẽtes fiã.
ꝑ que obligãtiũ obligatoꝵ¬
qz animi certent: ut qui
prestiterũt obliuiscant᷑
ꝑtinax sit mẽoria debẽtiũ.
Iste uero in eptie poetis
relinquãt᷑. quibz aures
oblectare ꝓpositũ ẽ. ⁊ dul¬
cem fabulã nectere. At
qui ingenia sanare. ⁊ fi¬
dem in reb hũanis retin̾e
memoriã officioꝵ ĩgerere
aninus uolũt: serio loꝙͣt᷑.
⁊ magnis uiribz agant.
Nisi forte existimas leui
ac fabuloso sermone et
anilib argumẽtis ꝓhi¬
ber posse rem ꝑuiciosis¬
simã: beneficioꝵ nouas
tabulas. S ꝙ̃ad mod
suꝑuacua transcurram:
ita exponã necesse ẽ. Hoc
pͥmũ nobis ẽẽ discendũ.
quid accepto beneficio
debeamus. Debere em̃ se
alius pecuniã quã accepͭ
alius consulatũ. alius
sacerdociũ. alius prouĩ¬

Expanded text:
sunt, parum se grate gerere sasunt, parum se grate gerere sacrilegium sit et tam bellis puellis fiat iniuria ! Tu me aliquid eorum doce, per quae beneficentior gratiorque adversus bene merentes fiam, per quae obligantium obligatorumque animi certent, ut, qui praestiterunt, obliviscantur, pertinax sit memoria debentium. Istae vero ineptiae poetis relinquantur, quibus aures oblectare propositum est et dulcem fabulam nectere. At qui ingenia sanare et fidem in rebus humanis retinere, memoriam officiorum ingerere animis volunt, serio loquantur et magnis viribus agant ; nisi forte existimas levi ac fabuloso sermone et anilibus argumentis prohiberi posse rem perniciosissimam, beneficiorum novas tabulas. Sed quemadmodum supervacua transcurram, ita exponam necesse est hoc primum nobis esse discendum, quid accepto beneficio debeamus. Debere enim se ait alius pecuniam, quam accepit, alius consulatum, alius sacerdotium, alius provin
Abbreviated transcription (Latin):
obiciet: qd̃ chrysippum
in ordinẽ coegerim mag¬
nũ me hercule uirũ: sed
tamen grecũ: cuiꝰ acum̃
nimis tenue retunditur.
⁊ in se sepe replicat᷑ etiã
tum a gere aliquid udet᷑.
pungit nõ ꝑforat. Hic
uero qd̃ acumen ẽ. De be¬
neficiis dicendũ ẽ. ⁊ ordi¬
nanda res q̃ maxime
hũanã societatẽ alligat.
Danda lex uite: ne sub
specie benignitatis: in cõ¬
sulta facilitas placeat.
ne liberalitatẽ quã nec
de esse oportet nec super¬
fluere: hec ip̃a obseruaͦ
restringat dũ tẽperat.
Docendi sunt libẽt̾ acciꝑe
ip̃is certamen ꝓpon̾e: eos
quib obligati sũt: re aĩo¬
q nõ tãtũ equare sed uin¬
tere. Quia qui referre gra¬
tiam debet: nũqmͣ cõseqͥt᷑
nisi p̾cessit. Hii docendi
sunt nichil ĩputare: illi
plus debere. Adhanc ho¬
uestissimã cõtẽtionẽ bene¬
ficiis beneficia uincendi.
Sic nos adhortatur chry¬
sippus ut dicat uerendũ c̃ẽ.
ne quia charites iouis filie

Expanded text:
obiciet, quod Chrysippum obiciet, quod Chrysippum in ordinem coegerim, magnum mehercules virum, sed tamen Graecum, cuius acumen nimis tenue retunditur et in se saepe replicatur ; etiam cum agere aliquid videtur, pungit, non perforat. Hic vero quod acumen est ? De beneficiis dicendum est et ordinanda res, quae maxime humanam societatem alligat ; danda lex vitae, ne sub specie benignitatis inconsulta facilitas placeat, ne liberalitatem, quam nec deesse oportet nec superfluere, haec ipsa observatio restringat, dum temperat ; docendi sunt libenter dare, ipsis certamen proponere, eos, quibus obligati sunt, re animoque non tantum aequare sed vincere, quia, qui referre gratiam debet, numquam consequitur, nisi praecessit ; hi docendi sunt nihil imputare, illi plus debere. Ad hanc honestissimam contentionem beneficiis beneficia vincendi sic nos adhortatur Chrysippus, ut dicat verendum esse, ne, quia Charites Iovis filiae
Abbreviated transcription (Latin):
mes filias ẽe etate autẽ
minores ꝙͣ horas. sz melius¬
cula facie ⁊ ideo ueneri da¬
tas comites. Matris quoz
nomen: ad rem iudicat
ꝑtinere. Eormomiẽ eĩ dictã:
quia late petentis matri¬
monii sit beneficia diuide.
tanqmͣ matii post filias
soleat nomen ĩponi. aut
poete uera noĩa reddant.
Quẽadmodũ nõiũ datori.
memorie loco audatia est.
Et cuicũq nom̃ nõ potest
reddere: ĩponit. Ita poete ñ
putant ad rem ꝑtinere:
uerũ dicere sed aut neces¬
sitate coatti aut decore cor¬
rupti: id quẽq uocani iu¬
bent: qd̃ belle facit aduer¬
sum. Nec illis fraudi est.
si aliquid in sensũ detule¬
runt. ꝓximꝰ enĩ pocta:
suũ illas ferre nomẽ iubet.
Hoc ut scias ita ẽẽ: ecte
thalia de qua cũ maxine
agitur apud hesyodũ cha¬
ris ẽ: apud homerũ: musa.
S ne faciã qd̃ rep̾hẽdendo
omĩa ista q̃ ita extͣ rẽ sũt.
ut nec cirta uem quidem
sint relinquã. Tu modo
nos tuere. Si quis michi

Expanded text:
mes filias esse, aetate autem mes filias esse, aetate autem minores quam Horas, sed meliuscula facie et ideo Veneri datas comites. Matris quoque nomen ad rem iudicat pertinere : Eurynomen enim dictam, quia late patentis patrimonii sit beneficia dividere ; tamquam matri post filias soleat nomen imponi aut poetae vera nomina reddant ! Quemadmodum nomenclatori memoriae loco audacia est et, cuicumque nomen non potest reddere, imponit, ita poetae non putant ad rem pertinere verum dicere, sed aut necessitate coacti aut decore corrupti id quemque vocari iubent, quod belle facit ad versum. Nec illis fraudi est, si aliud in censum detulerunt ; proximus enim poeta suum illas ferre nomen iubet. Hoc ut scias ita esse, ecce Thalia, de qua cum maxime agitur, apud Hesiodum Charis est, apud Homerum Musa. Sed ne faciam, quod reprehendo, omnia ista, quae ita extra rem sunt, ut ne circa rem quidem sint, relinquam. Tu modo nos tuere, si quis mihi
Abbreviated transcription (Latin):
posuerit. A eglẽ: maxim¬
am natu appellauit. me¬
diam: eufrosmen tertiã:
thaliam. Hor nominũ
int̾ptationẽ: ꝓut cuiq
uisũ est. deflectit. ⁊ adra¬
tionẽ aliquã conat᷑ ꝑdu¬
cere. cũ hesiodus puellis
suis quod uoluit nomen
imposuerit. Itaq home¬
rus: uni mutauit. pasi¬
thean appellauit. ⁊ ĩma
⁊ spissis aut phrixianis
ꝓdeant. Ergo ⁊ meiturius
una stat: nõ quia benefi¬
cia ratio cõmendat uel
oratio: sed qr pittori ita
uisum est. Chrisippus qͦ
penes quem subtile illud
acumen est. ⁊ in unã pene¬
trans ueritatẽ. qui rei
agende causa loquit᷑. et
uerbis non ultrã quã ad
intellectũ satis ẽ. utitur:
totũ librũ suũ hus mepti¬
is replet. ita ut de ip̃o bene¬
ficio dandi. accipiendi. red¬
dendiq beneficii panca ad¬
modũ dicat. nec hiis fabu¬
las: sed hec fabulis ĩserit.
Nam p̾ter ista q̃ haecaton
transcribit. tres chrisippꝰ
grãs ait. iouis et eoriono-¬

Expanded text:
posuerit. Aglaien maximposuerit. Aglaien maximam natu appellavit, mediam Euphrosynen, tertiam Thaliam. Horum nominum interpretationem, prout cuique visum est, deflectit et ad rationem aliquam conatur perducere, cum Hesiodus puellis suis, quod voluit, nomen imposuerit. Itaque Homerus uni mutavit, Pasithean appellavit et in ma spissis aut Phryxianis prodeant. Ergo et Mercurius una stat, non quia beneficia ratio commendat vel oratio, sed quia pictori ita visum est. Chrysippus quoque, penes quem subtile illud acumen est et in imam penetrans veritatem, qui rei agendae causa loquitur et verbis non ultra, quam ad intellectum satis est, utitur, totum librum suum his ineptus replet, ita ut de ipso officio dandi, accipienda reddendi beneficii pauca admodum dicat ; nec his fabulas, sed haec fabulis inserit. Nam praeter ista, quae Hecaton transcribit, tres Chrysippus Gratias ait Iovis et Euryno