comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis opposuit iã signũ clantem eum nũtius a collega trepidus de xxͦ cohortium
aduenta et ab impetu morat᷑ est et ꝑtẽ copiaꝵ reuocare ĩstuctã ĩtẽtãq ad
oppugnãdum coegit.d.brutũ sceuã legatũ cum legione pͥma et .x. cohortib
alanis equitatuq ire adu̾sus subsidiũ hostiũ uissit. Quocũq loco fuisset obi̾
obsistẽt ac moraret᷑ manũq si forte itares posceret cõferret modo ne ad
cominiũ hee copie ad moni posset ip̃e scalas fen ad muros ab oĩ ꝑte urbs
uissit ac cestitudine ad po̾tas successit simł et iefñgebãt᷑ porte et uis udi
in muros fiebat sãnices sic̃ antt qua in muris uiderat armatos satis aĩ
habuem̃t ad ꝓhibendos urbis aditu hostes. Ita poscꝙ̃ iam nõ ex int̾ualło nec mi¬
ssilib sed comi gerebat᷑ res et qr egre successerãt ex plano in muros loco quẽ m¬

Expanded text:
tis opposuit. iam signum dantem eum nuntius a collega trepidus de uiginti cohortium tis opposuit. iam signum dantem eum nuntius a collega trepidus de uiginti cohortium aduentu et ab impetu moratus est et partem copiarum reuocare instructam intentamque ad oppugnandum coegit. D. Brutum Scaeuam legatum cum legione prima et decem cohortibus alariis equitatuque ire aduersus subsidium hostium iussit: quocumque in loco fuisset obuius, obsisteret ac moraretur manumque, si forte ita res posceret, conferret, modo ne ad Cominium eae copiae admoueri possent. ipse scalas ferri ad muros ab omni parte urbis iussit ac testudine ad portas successit; simul et refringebantur portae et uis undique in muros fiebat. Samnites sicut, antequam in muris uiderent armatos, satis animi habuerunt ad prohibendos urbis aditu hostes, ita, postquam iam non ex interuallo nec missilibus sed comminus gerebatur res et qui aegre successerant ex plano in muros, loco quem m
Abbreviated transcription (Latin):
tamen ad portam erat aduectus dem̃ equo ꝓpius ut suos in munis uidet. Nec
receꝑat copias signaq in urbem ĩ fe̾n iussit ingressi ꝑxima ex ꝑte qr noy aꝓpĩ¬
quabat quieuete nocte oppidũ ab hoscib deẜtũ est. Cesa illo die ac aquiloniã
Ceteꝵ ilłud memone tradit᷑ nõ fr̃me aliũ ducẽ lotiorẽ in acie iusum suopte
ingenio sen fidutia b̃ñ genĩde rei. ab eode robore animi neq cõctou̾so auspitio
reuocan a p̃lio potuit et in ip̃o discamine quo tẽpla deis ĩmortalib uouen moᷤ
etat.Uouenit ioui uicton si legiones sãniciũ fudisset pocułu mulsi pͥus ꝙͣ
te metã siberet sese faĩ id uotũ discord̾ia et auspitia in bonũ uerterũt.
¶Eadem fortuna ab altero cõsule ad cominũ gesta res pͥma luce ad menia oĩb
copiis ad motis corona cuixit urbem subsidiaq firma nequa erupcio fieret por¬

Expanded text:
tamen ad portam erat. aduectus deinde equo propius, ut suos in muris uidet nec itamen ad portam erat. aduectus deinde equo propius, ut suos in muris uidet nec ireceperat copias signaque in urbem inferri iussit. ingressi proxima ex parte quia nox appropinquabat quieuere; nocte oppidum ab hostibus desertum est. caesa illo die ad Aquiloniam d memoriae traditur non ferme alium ducem laetiorem in acie uisum seu suopte ingenio seu fiducia bene gerundae rei. ab eodem robore animi neque controuerso auspicio reuocari a proelio potuit et in ipso discrimine quo templa deis immortalibus uoueri mos erat uouerat Ioui Uictori, si legiones hostium fudisset, pocillum mulsi priusquam temetum biberet sese facturum. id uotum dis cordi fuit et auspicia in bonum uerterunt. eadem fortuna ab altero consule ad Cominium gesta res. prima luce ad moenia omnibus copiis admotis corona cinxit urbem subsidiaque firma ne qua eruptio fieret por
Abbreviated transcription (Latin):
pͥus ꝙͣ cossigerẽtur aĩ transacta res eẽt senciorẽ fore munice armis urbis oppug̾¬
cionem nitus int̾rogat miłires sacine equo parẽnt᷑ animo. Ab astero çornu caᷤ¬
stra capta eẽ se uicrores pelli a portis urb̃. Reclamãtib uniu̾sis pͥm ipe sauco
suꝑ caput elato ꝑgit ad portã secuti alii tescitudine frã in urb̃t ꝑr̃pũt. de cur¬
barisq sãnicib que circa portã eiũt muri ampane penetrare ĩ interiora urbis
qr paua ad̾ mod̾ñ eiãc nõ audent. hec pͥmo ignonire cõsul et intẽt᷑ recipiendo
excitui eẽ. Iam eĩ p̃ceps in occasu sol enat. Et appetẽs nox ꝑicu losa et suspecta
oiã etiã uictonb faciebat ꝓgressus songior ab dextera capta castra indet ab
seua csamorẽ in ureem tixãtisi pugnãtiũ ac pauẽtiũ fremitũ eẽ et tũ forte cer¬

Expanded text:
priusquam colligerentur animi transacta res esset, lentiorem fore munitae urbis oppugnpriusquam colligerentur animi transacta res esset, lentiorem fore munitae urbis oppugnationem ratus, interrogat milites satin aequo animo paterentur ab altero cornu castra capta esse, se uictores pelli a portis urbis. reclamantibus uniuersis primus ipse scuto super caput elato pergit ad portam; secuti alii testudine facta in urbem perrumpunt deturbatisque Samnitibus quae circa portam erant muri occupauere; penetrare in interiora urbis, quia pauci admodum erant, non audent. haec primo ignorare consul et intentus recipiendo exercitui esse; iam enim praeceps in occasum sol erat et appetens nox periculosa et suspecta omnia etiam uictoribus faciebat. progressus longius ab dextra capta castra uidet, ab laeua clamorem in urbe mixtum pugnantium ac pauentium fremitu esse; et tum forte cer
Abbreviated transcription (Latin):
disset̃ quãta mayima ni possẽt cocitarẽt equites in hostem. Ad nutũ omĩa ut
ex ante p̾paunco fiuint panduntͥ int̾ ordines uie ꝓuolat eqnes acq infestis cuspi¬
dib in mediũ agm̃ hostiũ ruit ꝑrũpitq ordines quacũq impetũ dedit instant
uolimius et scipio ot ꝑculsos scernũt. Tum iam doꝵ hoiũmq uicta ius fundũt᷑
bnteate cohortes pancer unati imunici fuguĩt nec queꝙͣ p̃cer hostes metuuĩt pe¬
dicum agm̃ qd̾ suꝑfuit pugne in castra ad aquisoniã cõpulsum est nobilitas eui¬
taso uolmanũ pfugenĩt equites eques sequitͥ peditẽ pedes diusa cornua deitiũ
ad enstra sãntium seuũ ad uibem tendit pͥor aliquãto uolunius castra cepit ad
urbem scipioni maiore resistitur ni nõ quia plus aĩ uictis est: sed melius muriꝙͣ
nassũ armatos airent. Inde lapidib ꝓpulsant hostem sapio ne in pͥmo pauore

Expanded text:
dissent, quanta maxima ui possent concitarent equites in hostem. ad nutum omnia, ut dissent, quanta maxima ui possent concitarent equites in hostem. ad nutum omnia, ut ex ante praeparato, fiunt; panduntur inter ordines uiae; prouolat eques atque infestis cuspidibus in medium agmen hostium ruit perrumpitque ordines quacumque impetum dedit. instant Uolumnius et Scipio et perculsos sternunt. tum, iam deorum hominumque uicta ui, funduntur linteatae cohortes; pariter iurati iniuratique fugiunt nec quemquam praeter hostes metuunt. peditum agmen quod superfuit pugnae in castra aut Aquiloniam compulsum est; nobilitas equitesque Bouianum perfugerunt. equites eques sequitur, peditem pedes; diuersa cornua dextrum ad castra Samnitium, laeuum ad urbem tendit. prior aliquanto Uolumnius castra cepit; ad urbem Scipioni maiore resistitur ui, non quia plus animi uictis est sed melius muri quam uallum armatos arcent; inde lapidibus propulsant hostem. Scipio, nisi in primo pauore
Abbreviated transcription (Latin):
nu utroq a med̾ia acie et cede̾ deoꝵ hoĩmq attonitos metu repugnatͥ segniter
ue abħis quos timor moraret᷑ a fuga iã ꝑpe ad signa cedes ꝑuenent. Cũm ex
trãsuso pulius uelut ĩgẽtis agim̃is ĩ cessu mot̾ appinut. Sp̃. Naucius octauii
metiũ ꝯuidaa eum tradut dux ałanb cohortib erat pusuem maiore ꝙͣ ꝑ nuõ
excitabũt in sideres mulis calones frõdosos ramos ꝑ te̾rã trahebãt Arma signaq
ꝑ turbidã lucẽ i pͥmo apparebãt. Nost altior densiorq pulius equitũ syẽm cõ¬
gentiũ agm̃ dabat fefellitq nõ santes mod̾o sed etiã romanos et cõsul affir¬
mauit eͥtorẽ clamitas̃ int̾ pͥma signa ita ut uox etiã ad hostes a ccedet captũ
hec insidens equo inde tribunis cẽtarionib ꝙ imꝑit᷑ ut uias equicib poresa¬
ciant. Ipẽ trebonio cedicioq p̃dixert ut ub̃i se cuspidem erectã quatiẽtem in¬

Expanded text:
nu utroque, a media acie et caedere deorum hominumque attonitos metu; repugnatur segniter, nu utroque, a media acie et caedere deorum hominumque attonitos metu; repugnatur segniter, ut ab iis quos timor moraretur a fuga. iam prope ad signa caedes peruenerat, cum ex transuerso puluis uelut ingentis agminis incessu motus apparuit; Sp. Nautius Maecium quidam eum tradunt—dux alaribus cohortibus erat; puluerem maiorem quam pro numero excitabant; insidentes mulis calones frondosos ramos per terram trahebant. arma signaque per turbidam lucem in primo apparebant; post altior densiorque puluis equitum speciem cogentium agmen dabat fefellitque non Samnites modo sed etiam Romanos; et consul adfirmauit errorem clamitans inter prima signa ita ut uox etiam ad hostes accideret, captu exercitus foret. haec insidens equo; inde tribunis centurionibusque imperat ut uiam equitibus patefaciant; ipse Trebonio Caedicioque praedixerat, ubi se cuspidem erectam quatientem ui
Abbreviated transcription (Latin):
ante cõsusem hec dicentẽ coruus uoce clara obtinuit. Quo letus augunio cõs affĩ¬
mans nũꝙͣ huanis reb mag̃ p̃sentes int̾fuisse deos signa caue et clamorẽ tol¬
li uissit p̃liũ cõmissum atrox. Ceteꝵ longe disparib aĩs romanos ira spes ar¬
dor certamis auidos hostium sanguis in p̾liũ mpit sãnitiũ magnã ꝑtem nocitas
ac religio in uitos mag̃ resistẽ ꝙͣ inferre pugnã cogit Nec suscinuissẽs pͥmu
clamorem atq ĩpetũ romanoꝵ ꝑ aliquot iã ãnos uĩai assueti ni potẽtior alius met̾
insides pecronb a fuga retinẽt. Quippe in oculis eint. Omĩs ille occulti appanit̾ sacͥ
et armati saçerdotes eo ꝓmiscua honum pecudũq strages et respse nefandoq san
h̃is nĩculis fuge obsc̃cti stabãt. Ciuẽ mag̃ ꝙͣ hostẽ timẽtes instare romanꝰ acor¬

Expanded text:
ante consulem haec dicentem coruus uoce clara occinuit; quo laetus augurio consul, adfirante consulem haec dicentem coruus uoce clara occinuit; quo laetus augurio consul, adfirmans nunquam humanis rebus magis praesentes interfuisse deos, signa canere et clamorem tolli iussit. proelium commissum atrox, ceterum longe disparibus animis. Romanos ira, spes, ardor certaminis auidos hostium sanguinis in proelium rapit; Samnitium magnam partem necessitas ac religio inuitos magis resistere quam inferre pugnam cogit; nec sustinuissent primum clamorem atque impetum Romanorum, per aliquot iam annos uinci adsueti, ni potentior alius metus insidens pectoribus a fuga retineret. quippe in oculis erat omnis ille occulti paratus sacri et armati sacerdotes et promiscua hominum pecudumque strages et respersae fando nefaniis uinculis fugae obstricti stabant ciuem magis quam hostem timentes. instare Romanus a cor
Abbreviated transcription (Latin):
tro cremuli uoliiiũ simstro.l. scipionẽ equitib legatos alios. c. cedum
in tumulum cõspectũ ꝓpere qͥcũduce̾ uibet at iñ int̾ ipãm dimicatiõe to
maxine posset motu ꝓuluem oscende̾̃ dum ẜis ĩtẽtus ĩpator emit alcda¬
cio inc̃ puillanos orta de auspitio ei diei exanditaꝙ ab equitail romanis¬
qui rem haud sꝑnendam inti. Sp̃. papmo fũs filio cõsulis ambigi de auspicio re¬
nũtianerũt uiuenis añ doctrinã dõs nõ sꝑnẽtẽ nact̾ rẽ inqͥsitã neꝗd ĩ cõꝑtum
deferet ad cõsusem deculit Cui ille. Tu quidem macte urture dilicentiaq esto. Ce¬
teꝵ qui auspitio ad̾est. si quid fassi uũtiat in semetipm religioẽm recipit. michi qͥde
sequitur acies ornata armataq ut hostium quoq magnificum spectacułu esset.
priusꝙͣ clamor tolleret᷑ concurrebat᷑q emisso temere pilo ictꝰ pulsarius ante sig᷑
cecidit. Quod ubi consuli nũtiatum est dii in p̃lio sũt inquit hr̃ penã noxiũ capt̃

Expanded text:
xtro cornu L. Uolumnium , sinistro L. Scipionem , equitibus legatos alios, C. Caedicin tumulum conspectum propere circumducere iubet atque inde inter ipsam dimicationem quanto maxime posset motu pulueris se ostendere. dum his intentus imperator erat, altercatio inter pullarios orta de auspicio eius diei exauditaque ab equitibus Romanisqui rem haud spernendam rati Sp. Papirio , fratris filio consulis, ambigi de auspicio renuntiauerunt. iuuenis ante doctrinam deos spernentem natus rem inquisitam ne quid incompertum deferret ad consulem detulit. cui ille: 'tu quidem macte uirtute diligentiaque esto; ceterum qui auspicio adest, si quid falsi nuntiat, in semet ipsum religionem recipit; mihi quidemsequitur acies ornata armataque, ut hostibus quoque magnificum spectaculum esset. priusquam clamor tolleretur concurrereturque, emisso temere pilo ictus pullarius ante signa cecidit; quod ubi consuli nuntiatum est, 'di in proelio sunt' inquit; 'habet poenam noxium caput.'
Abbreviated transcription (Latin):
militare p̃stan potuisset edẽ quinni dedicauit. Quã in ip̃a dimicatioe uota
aꝑud̾ neminẽ uereit̃ aucrorẽ ĩ uenio neq ħemise cã exigno tp̃r ꝑficẽ potuiss¬
ab dicratore patre uorã filius cõs dedicauit exornauitq hosciuĩ spoliis quoꝵ
cãta młticudo fuit ut nõ tẽ plũ tãtũ foꝵq his ornarec sed̾ sarie etiã colonisꝙ¬
fintimis ad tempsoꝵ socoꝵq pubłicoꝵ ornatũ diuiderẽt᷑ a triũpho excicũ in aqtĩ
uestinũ qr recio ea infesta a sãnitib eit hib̃natũ d̾uxit. ¶Int̾ hec carũ
ma ꝯuandi pactos ut ab ire inde siceret d̾imisit. Gererã młtitudinẽ oupidũ ip̃m
cepit inde ꝗnq castella locis sita munitis expugnauit. Cesa ibi hostiũ.iͦ. ccce

Expanded text:
e uotam apud neminem ueterem auctorem inuenio, neque hercule tam exiguo tempore perficere potuisset—ab dictatore patre uotam filius consul dedicauit exornauitque hostium spoliis; quorum tanta multitudo fuit ut non templum tantum forumque iis ornaretur sed sociis etiam colonfinitimis ad templorum locorumque publicorum ornatum diuiderentur. ab triumpho exercitum in agrum Uescinum, quia regio ea infesta nia grandi pactos ut abire inde liceret, dimisit; ceteram multitudinem oppidumque ipsum ui cepit. inde quinque castella locis sita munitis expugnauit. caesa ibi hostium duo milia
Abbreviated transcription (Latin):
T R ps. fugerac in segatioẽ ue fama ferebat ppłi iudiciũ iactmriq mag ꝙͣ
ipĩs quia uitio creati eint u. post dies alii suffacm lastrũ cõdicũ co ãno est
.a. p̃. cornelio aruina.c. mãtio nitilio cõsonb cẽsa capitũ mił. ce hen.¬
cccxxii. Censores iucesimi sexti a pͥmis cẽsorib sastrũ unde iugĩti fuic
Code ãno coronati ob res bello bn gestas sudos romanos spectauer̃t. Pal¬
meqr cũ pͥmo traslato egregio more uictonb date. Eodẽ ãno ab̾ ed ilib
cursib qui eos sudos fecerũt dap̃natis aliquot pecutinis uia a mãtis silioe
ad boiuallas ꝑstrata est. Comitia cõsulana .ł papmus hũt aranit cos̃s
.q. fabiũ maximi .f. gungẽtẽ et .R. unuũ bnitũ sceriã ipẽ apirius p̃tor

Expanded text:
s fugerat in legatione, ut fama ferebat, populi iudicium; iactarique magis quam erant; hisque ipsis, quia uitio creati erant, quinque post dies alii suffecti. lustrum conditum eo anno est a P. Cornelio Aruina C. Marcio Rutulo censoribus; censa capitum milia ducen. censores uicesimi sexti a primis censoribus, lustrum undeuicesimum fuit. eodem anno coronati primum ob res bello bene gestas ludos Romanos spectarunt palmaeque tum primum translato e Graeco more uictoribus datae. eodem anno, ab aedilibus curulibus qui eos ludos fecerunt, damnatis aliquot pecuariis, uia a Martis silice ad Bouillas perstrata est. comitia consularia L. Papirius habuit; creauit consules Q. Fabium Maximi filium Gurgitem et D. Iunium Brutum Scaeuam
Abbreviated transcription (Latin):
se ac futum. Posteroq die auxilio. TR. pł trim̃ adu̾sus ĩcerre ssionẽ seꝑtem
onbunoꝵ ec cõsensũ senat᷑ celebumte xpło diem triũphauit. ¶ Et hui ãm
paꝵ cõstans memoria est. Postumiũ auctor est Clandius ĩsãnio captis
aliquot urbib in apuliã fusũ fugatũq saucũ eẽ ip̃m cũ paucis luceriam
cõpulsũ ab atilio in etruria res gestas eũq triũphasse. Sabius ambos con¬
sules ĩ sãmo er ad lucenã res gessisse scnbit. Tinductũq in ecruriã ex̾citum
sed̾ abntroq cõs nõ adiecit. Et ad lũcenã utr̃q młtos occsos. Inq ea pugna
iouis stratons Eodẽ uocã ut romulis ante nouenit sed fanũ tãtũ id est socͦ

Expanded text:
 plebis trium aduersus intercessionem septem tribunorum et consensum senatus celebrante populo diem triumphauit. et huius anni parum constans memoria est. Postumium auctor est Claudius in Samnio captis aliquot urbibus in Apulia fusum fugatumque saucium ipsum cum paucis Luceriam compulsum: ab Atilio in Etruria res gestas eumque triumphasse. Fabius ambo consules in Samnio et ad Luceriam res gessisse scribit traductumque in Etruriam exercitum —sed ab utro consule non adiecit—et ad Luceriam utrimque multos occisos inque ea pugna Iouis Statoris aedem uotam, ut Romulus ante uouerat; sed fanum tantum, id est locus
Abbreviated transcription (Latin):
lio se aduesus collegas triũphanti futuros iactata res ad ppłm est. uocat᷑d
eo cõsuł et cũ.s. honitiũ.m. ualeriũ cõsules gaium ma̾tiũ rutiliũ nuꝑ pa¬
trẽ ei qui tuc̃ cẽsor eẽt nõ ex auctoricace senat᷑ sed iussu ppłi triũphasse di¬
beret ad iciebat se qͦ lacuꝵ fuisse ad ppłm ni sciret. Mancipia mobiliũ. T R.¬

Expanded text:
lio se aduersus collegas triumphanti futuros. iactata res ad populum est uocatusque lio se aduersus collegas triumphanti futuros. iactata res ad populum est uocatusque eo consul cum M. Horatium L. Ualerium consules, C. Marcium Rutulum nuper, patrem eius qui tunc censor esset, non ex auctoritate senatus sed iussu populi triumphasse diceret, adiciebat se quoque laturum fuisse ad populum, ni sciret mancipia nobilium, tr
Abbreviated transcription (Latin):
płius duomilia hoiũm mi duo milia. Cura muros cesa pax tam̃ clarior
maiorq ꝙ bellum in ecruria eo ano fuerat panata est tres ualidissime ur¬
bes. Etture capte uulsini periisia aretiũ pacẽ petiere et uestim̃tis misitam
fium̃toq uati cũ cõsuse uc micti romã oratores siceret. Inducias in.xl. an¬
nos inpetiauemĩt muscta p̃sens ꝗngẽtũ miliũ cuit eris singulis ciuitatib
imposica. Ob hasce res gestas cõsul cũ triũphum a senatu honons magis
cã ꝙͣ spe impetrãdi retisset. uidentq alios qd tardius abuibe exisset
ałios qd in iuissu senat᷑ ex sãmio in eccuniã trãsisses paͬti suos inimicos par¬
aͣ cossege amicos ad sosatiũ equate repusse sibi qͦ negare trũĩphũ. Nonita
uire imꝑii quo bella gessi bellis felicit gestis sãmo acq etturia sub actis
tĩo orta pats int̾ cessuros ur nouo exempho trũpharet aiebat. Bars auxi¬

Expanded text:
plius duo milia hominum, minus duo milia circa muros caesa. pax tamen clarior plius duo milia hominum, minus duo milia circa muros caesa. pax tamen clarior maiorque quam bellum in Etruria eo anno fuerat parta est. tres ualidissimae urbes, Etruriae capita, Uolsinii, Perusia, Arretium, pacem petiere; et uestimentis militum frumentoque pacti cum consule, ut mitti Romam oratores liceret, indutias in nos impetrauerunt. multa praesens quingentum milium aeris in singulas ciuitates imposita. ob hasce res gestas consul cum triumphum ab senatu moris magis causa quam spe impetrandi petisset uideretque alios quod tardius ab urbe exisset, alios quod iniussu senatus ex Samnio in Etruriam transisset, partim suos inimicos, partim collegae amicos ad solacium aequatae repulsae sibi quoque negare triumphum, 'non ita'iure imperii quo bella gessi, bellis feliciter gestis, Samnio atque Etruria subactis, tio orta; pars intercessuros ne nouo exemplo triumpharet aiebat, pars auxi
Abbreviated transcription (Latin):
mixtam hoũim atq pecudũ colonosq captos agerẽt ĩ uictorẽ ĩ adũt. Cõsulem
ab lucena redeuntẽ nec ydi solũ amictũt̃ sed ip̃i songo acq ĩpedito agimine
incõposici cedunt᷑. Consuł int̾ anuiã edicro dnĩs ad res suas noscendas reçipiẽ
dasq reuaritis ex̾citu ibi resicco comitioꝵ cã romã est ꝓfectus. Cui de c̾uno¬
ħo ãgonti negat᷑ honos ec ob amisẜi. Tot milia milicũ et qd̾ captuos sine
ractione subuigũ misisser.¶ Cõsul alt̾ postumius qr in samitib matia
besti de erat Etiuiã cirmsducto ex̾citu pͥmũ ꝑuastauenat. uolfiniensem agnum
dem cũ egressis ad tuendos fines hauc ꝓcul menib ip̃oꝵ depugnat .ii. ac¬
cet. ettuscoꝵ cesi ceceros ypinquitas nr̃bis tucata est. In rossellanũ agrũ
ex̾at᷑ tinduct᷑ ibi nõ agi tãtũ uastiti s oppidum etiã expñgnatũ capta am¬

Expanded text:
mixtam hominum atque pecudum colonosque captos agerent, in uictorem incidunt consulem mixtam hominum atque pecudum colonosque captos agerent, in uictorem incidunt consulem ab Luceria redeuntem nec praedam solum amittunt sed ipsi longo atque impedito agmine incompositi caeduntur. condasque revocatis et exercitu ibi relicto comitiorum causa Romam est profectus. cui de triumpho agenti negatus honos et ob amissa tot milia militum et quod captivos sine pactione sub iugum misisset. Consul alter Postumius, quia in Samnitibus materia belli deerat, in Etruriam transducto exercitu primum pervastaverat Volsiniensem agrum; dein cum egressis ad tuendos fines. haud procul moenibus ipsorum depugnat; opinquitas urbis tutata est. in Rusellanum agrum exercitus traductus; ibi non agri tantum uastati sed oppidum etiam expugnatum; capta am
Abbreviated transcription (Latin):
nib ĩ cõpositis effuse uenire hostes: Inter hec cõsus man̾ ad celũ actollens noce
clara ita ut exandiret᷑ tempba iom staton uouet si cõsaicisse a fuga romana aci¬
es reuicegnitoq p̃lio cecidisset uicissetq legiones sãnitiũ. Om̃s u̾ndiq annisi
ad rescituendã pugnã duces milices peditũ equitũq uis num̃ eciã dõꝵ respexise
nom̃ romanũ uisum adeo facile indinata res repulsiq a custris hostes mox ẽt
redacti ad eũ socũ in quo cõmissa pugna erat. Ibi obiacẽte sarcinaꝵ cumuso. quas
cõiecerat ĩmediũ hesere ĩpediti dem̃ ne diriperent᷑ res orbe aͬmatoꝵ sarcinis cir¬
cudant. Tum uõ eos a fronce urgeiẽ pedites ab tergo cicũ uecti equites in medio
lia gerebant alco ex̃citu sãnites intãnam cosoniã romanã que ua latina
ccmupare conati urbem nõ tenuerũt agros depopusati. Cum p̃dam asiã inde

Expanded text:
nibus incompositis effuse uenire hostes. inter haec consul manus ad caelum attollens uoce nibus incompositis effuse uenire hostes. inter haec consul manus ad caelum attollens uoce clara, ita ut exaudiretur, templum Ioui Statori uouet, si constitisset a fuga Romana acies redintegratoque proelio cecidisset uicissetque legiones Samnitium. omnes undique adnisi ad restituendam pugnam, duces, milites, peditum equitumque uis. numen etiam deorum respexisse nomen Romanum uisum; adeo facile inclinata res repulsique a castris hostes, mox etiam redacti ad eum locum in quo commissa pugna erat. ibi obiacente sarcinarum cumulo, quas coniecerant in medium, haesere impediti; deinde, ne diriperentur res, orbem armatorum sarcinis circumdant. tum uero eos a fronte urgere pedites, ab tergo circumuecti equites; ita in mlia gerebantur, altero exercitu Samnites Interamnam, coloniam Romanam, quae uia Latina est, occupare conati urbem non tenuerunt; agros depopulati cum praedam aliam inde
Abbreviated transcription (Latin):
hie fuga cepta cotã aue̾tit aciem romanã iãq ĩ cerga fugientiũ sãnites pugna¬
bant. Cum cõsul equo p̃uect᷑ ad portã castroꝵ hac statiõe equitũ ibi oppositã
edictoq uc quicũq ad uallum tender siuie ille roman᷑ siue sãnis cẽt ꝓ hoste ha¬
beret᷑. hec ipẽ minitans obscitit ꝓfuse tendentib suis in castia. Quo ꝑiis
inquit mises es hic arma et uiros ĩuenies. Nec iuo cõsule tuo nisi uiccor
castra intrabis ꝓinde elige cũ ciue an hoste pugnare malis. hec dicẽte cos
equites infestis cuspidib crĩfundũt᷑. Ac peditẽ ĩpugnã redire uibent. Nõ
uirt̾ sołu cõsulis sed̾ fors etiã aduiuit. Qd nõ institoru̾̃nt sãnires spatiũ arcũagẽ¬
di signa uertendiq aciem a castris in hostẽ fuit Tum alii alios ortari ut peterẽt
pugnã cẽturiones ab signifens inpta signa ĩfẽre et oscende suis paucos er ordi¬

Expanded text:
hinc fuga coepta totam auertit aciem Romanam; iamque in terga fugientium Samnites pugnahinc fuga coepta totam auertit aciem Romanam; iamque in terga fugientium Samnites pugnabant, cum consul equo praeuectus ad portam castrorum ac statione equitum ibi opposita edictoque ut quicumque ad uallum tenderet, siue ille Romanus siue Samnis esset, pro hoste haberent, haec ipse minitans obstitit profuse tendentibus suis in castra. 'quo pergis' inquit, 'miles? et hic arma et uiros inuenies nec uiuo consule tuo nisi uictor castra intrabis; proinde elige cum ciue an hoste pugnare malis.' haec dicente consule equites infestis cuspidibus circumfunduntur ac peditem in pugnam redire iubent. non uirtus solum consulis sed fors etiam adiuuit, quod non institerunt Samnites spatiumque circumagendi signa uertendique aciem a castris in hostem fuit. tum alii alios hortari ut repeterent pugnam; centuriones ab signiferis rapta signa inferre et ostendere suis paucos et ordi
Abbreviated transcription (Latin):
nib uisduic aciẽ : Iam exignũ int̾ duas acies eiut spatiũ et stabat᷑ expec¬
tñtes dum ab hostib pͥus ĩpet̾᷑ pͥus clamor inciperet neutris aũis ese ad pug¬
nandũ. Diu̾siq incear acq ĩtacti abisset̃ incedenti in statuꝵ altm cuuissent᷑
sua spõte ut̾ ĩ iuictos cergiũsancesq signis pugua csamore ĩ cec̾co acq ĩpan cepit
nec uestigio quisꝙͣ mouebat᷑. Tum cõsus roman ut rẽ excitaret equitũ paucas
turmas exͣ ordinẽ ĩmisit. Quoꝵ cũ psenq desapsi ex equis eẽnt er ałii turbati
et a sãnitiũ acie ad oppͥmendos eos qui ceciderũt et ad suos tuendos ab romanis
ꝓcursum est Inde paulũ irritata pugna est sed alioyto et ĩpigre mag̃ es plu¬
res pairerãt sanites ex turbat᷑ eques sua ip̃e subsidia cẽritis equis ꝓculcauit

Expanded text:
nibus instruunt aciem. iam exiguum inter duas acies erat spatium, et stabant exspecnibus instruunt aciem. iam exiguum inter duas acies erat spatium, et stabant exspectantes, dum ab hostibus prius impetus, prius clamor inciperet. neutris animus est ad pugnandum, diuersique integri atque intacti abissent, ni cedenti instaturum alterum timuissent. sua sponte inter inuitos tergiuersantesque segnis pugna clamore incerto atque impari coepit; nec uestigio quisquam mouebatur. tum consul Romanus, ut rem excitaret, equitum paucas turmas extra ordinem immisit; quorum cum plerique delapsi ex equis essent, et alii turbati et a Samnitium acie ad opprimendos eos qui ceciderant et ad suos tuendos ab Romanis procursum est. inde paulum inritata pugna est; sed aliquanto et impigre magis et plures procurrerant Samnites et turbatus eques sua ipse subsidia territis equis proculcauit.
Abbreviated transcription (Latin):
re sãnicẽ affirmãt᷑. Nec dubiũ eẽ quin castra arũuallatum sit̃. Tuc̃ eĩ uero
cõsul nidignũ facn̾ ẽẽ uocifenr. Tantã cõtumesiam ignominiãq ab ignauissimo
accipi hoste. Etiam ne curũ sedebim̃ inquit in castris ut fame potiꝰ ꝑ ignominiam
casurq int̾ signa sãnitiũ poti quã cicũuassan castra romana uideat. Dicta cõsuli
segati tribuniq et omẽs turme equitũ et cẽtariones pͥmoꝵ ordinũ approbaue
Tum pudore uict̾ miles segnit̾ arma capit seguit̾ ecastris egredit᷑ longo agini¬
ne. Nec cõtiuẽti mesti ac ppe uicti ꝓcedut adu̾sus hostem nec spe nec aĩo certiore
Itaq simł cõspecta sũc romana sigua ex cẽplo a yͥmo sãnitiũ agmine ad nouis¬
simũ fremic̾ ꝑfert᷑ exire id q̃d̾ cĩniuerit̃ ad impediendũ iter romanos nussam
inte ne fuge quidẽ patere uiã isso soco aut cad̾endum ẽẽ aut stratis hostib
ꝑ corpora eoꝵ euadendũ in medio saranas coniciũt armatis suis quisq oedi¬

Expanded text:
aturi sint. tunc enimuero consul indignum facinus esse uociferari tantam contumeliam ignominiamque ab ignauissimo accipi hoste. 'etiamne circumsedebimur' inquit 'in castris, ut fame potius per ignominiam casurumque inter signa Samnitium potius quam circumuallari castra Romana uideat. dicta consulis legati tribunique et omnes turmae equitum et centuriones primorum ordinum approbauere. tum pudore uictus miles segniter arma capit, segniter e castris egreditur longo agmine nec continenti; maesti ac prope uicti procedunt aduersus hostem nec spe nec animo certiorem. itaque simul conspecta sunt Romana signa, extemplo a primo Samnitium agmine ad nouissimum fremitus perfertur exire, id quod timuerint, ad impediendum iter Romanos; nullam inde ne fugae quidem patere uiam; illo loco aut cadendum esse aut stratis hostibus per corpora eorum euadendum. in medium sarcinas coniciunt; armati suis quisque ordi
Abbreviated transcription (Latin):
tius silencio surgit er pussarium in ansuitiũ mictit. ⁊ lulsũ erat᷑ genus
hoium in castris ĩtactũ cupid̾itate pugne sũmi infimq eꝯue intenti erant
dux militũ miles duas ardorẽ specabat ardor oñim eriã ad̾ eos qui aus¬
uiao inteiĩt ꝑuenit.⁊lã cũ ꝓussi nõ pascerẽt᷑ pullanus auspitiũ mẽtin
ausus trerudium solistimũ cõsuli ñtiauit. Cõsus set᷑ auspiciũ egregiñ ẽẽ
ex deis auctonb iẽ gesturos ꝑnũtiat. Signũq pugne ꝓponit exeunt iã

Expanded text:
rius silentio surgit et pullarium in auspicium mittit. nullum erat genus rius silentio surgit et pullarium in auspicium mittit. nullum erat genus hominum in castris intactum cupiditate pugnae; summi infimique aeque intenti erant; dux militum, miles ducis ardorem spectabat. is ardor omnium etiam ad eos qui auspicio intererant peruenit; nam cum pulli non pascerentur, pullarius auspicium mentiri ausus tripudium solistimum consuli nuntiauit. consul laetus auspicium egregium esse et deis auctoribus rem gesturos pronuntiat sig
Abbreviated transcription (Latin):
q sue ut adn̾sus maximos conat̾ sãnitiũ opponent̾ duces spoliaq ea referẽt
que ĩsign̾a pubłicis etiã locis decorandis eẽnt. Deos ĩmortales adeẽ pꝑ totiẽs
perita federa totiẽs rupta. Cum siqua cõiectuma mẽtis diuine sic nulli unꝙͣ
ex̾citui deos fuisse infesciores ꝙͣ qui nefando sacro mixta hoĩum pecuduĩq cede
respsus ancipit łm̃ ire deuot᷑. hic̃ federũ cũ romanis ictoꝵ testes dos̃ hunc
uiris uirandi adu̾sus federa suscepti execnicioes hõr̃ens inuit᷑ uiquit̃ odent
sacram̃tũ uno tp̃r deos cuies hostis metuit hec cõꝑta ꝑfugaꝵ indiciis cum
apud ĩfensos iã sua sponte milites dissenusset simł diume huãneq syei plen
dãmore cõsentienti pugnã poscũt penitet ĩ posteꝵ diem dilatũ certum. mo¬
iñ diei noctisq oderũt. Tertia iugisia notis iam resacis sicris a cossega papi¬

Expanded text:
que suae ut aduersus maximos conatus Samnitium opponerentur duces spoliaque ea referrent que suae ut aduersus maximos conatus Samnitium opponerentur duces spoliaque ea referrent quae insignia publicis etiam locis decorandis essent deos immortales adesse propter totiens petita foedera, totiens rupta; tum si qua coniectura mentis diuinae sit, nulli unquam exercitui fuisse infestiores quam qui nefando sacro mixta hominum pecudumque caede respersus, ancipiti deum irae deuotus, hinc foederum cum Romanis ictorum testes deos, hinc iuris iurandi aduersus foedera suscepti exsecrationes horrens, inuitus iurauerit, oderit sacramentum, uno tempore deos, ciues, hostes metuat. haec comperta perfugarum indiciis cum apud infensos iam sua sponte milites disseruisset, simul diuinae humanaeque spei pleni clamore consentienti pugnam poscunt; paenitet in posterum diem dilatum certamen; moram diei noctisque oderunt. tertia uigilia noctis iam relatis litteris a collega Papi
Abbreviated transcription (Latin):
res nẽcebat᷑ in aquisoniã quã ad comuniũ qd obsidebat eiat .s. papirius iam
ꝑ om̃a ad dimicandum satis parat᷑ nũtiũ ad collegã mictit sibi in aĩo esse
Postero die si ꝑ auspicia liceret cõflige̾ cũ hoste opus ẽẽ illũ quãça maxima un
posset commiũ oppugnare nequid laxam̃ti sic sãnicib ad subsidia aquiloniã
mictenda diem ad ꝑficiscẽdũ nũtius hũit. Nocte rediit ad ꝓbare collegã cõsula¬
ra referens. Papinus nũtio misso ex tẽpło cõtionẽ huĩt multa de uniũso
seruit. Nõ eĩ cristas uulnem face̾ et ꝑpicta atq aurata scata trãsire roma¬
nũ pilum et candore tunicaꝵ fulgentẽ aciem ubi res ferro genit᷑ cruentan au¬
ream oli atq argẽteã sãnitiũ aciem a parẽte suo occidione occisam spoliaq spo¬
siaq ea honescior ẽ uictonã hosti ꝙͣ ip̃i arma fuisse datũ hoc forsan noĩ famibie¬

Expanded text:
res uertebatur, in Aquiloniam quam ad Cominium quod obsidebat erat. L. Papirius , iam res uertebatur, in Aquiloniam quam ad Cominium quod obsidebat erat. L. Papirius , iam per omnia ad dimicandum satis paratus, nuntium ad collegam mittit sibi in animo esse postero die, si per auspicia liceret, confligere cum hoste; opus esse et illum quanta maxima ui posset Cominium oppugnare, ne quid laxamenti sit Samnitibus ad subsidia Aquiloniam mittenda. diem ad proficiscendum nuntius habuit; nocte rediit approbare collegam consulta referens. Papirius nuntio misso extemplo contionem habuit; multa de uniuersoseruit: non enim cristas uolnera facere; et per picta atque aurata scuta transire Romanum pilum et candore tunicarum fulgentem aciem ubi res ferro geratur cruentari. auream olim atque argenteam Samnitium aciem a parente suo occidione occisam spoliaque ea honestiora uictori hosti quam ipsis arma fuisse. datum hoc forsan nomini familiae
Abbreviated transcription (Latin):
sinteate segioĩ indispar hic hoium nũs qd robonis eiat aquisomiã cõscd̾it. ¶Cõ¬
sules ꝓfecti aburbe pͥor.sp̃. carmlis cui ueteres legiones quas .m. aciliua
suꝑions ani ooãs. In agro int̾ aninati resiquerat decrete em̃t. Cũ eis ĩsan¬
nium ꝑfect᷑ dũ hostes oꝑati suꝑstitionib cõcilia secreta agũt. Anutnũ opi¬
bem expugnauit mmꝰ ꝙͣ collega cepit hoĩum płus aliꝙͣco occidit p̃da opu¬
senta utrobiq est parta inde ꝑuagun sãniũ cõsul maxiẽ depopulato atina¬
te agro cu̾insuis ad cominiũ papirius ad aqmloniã uͥ suma rei sãnitiũ erat
ꝑuenit. Ib̃i aliꝙͣ dui ne cessarũ ab armis est neq nauit pugnatũ lacessen¬
do quieros resiscentib cedendo cõminado magis ꝙͣ ĩferendo pugnã dies
sisia om̃ib gerendis interem̃t reb intentiorq caruilius quo maiore discrimiẽ

Expanded text:
linteatae legioni dispar. hic hominum numerus, quod roboris erat, <ad> Aquiloniam consedit. conlinteatae legioni dispar. hic hominum numerus, quod roboris erat, <ad> Aquiloniam consedit. consules profecti ab urbe, prior Sp. Caruilius , cui ueteres legiones, quas M. Atilius superioris anni consul in agro Interamnati reliquerat, decretae erant. cum eis in Samnium profectus, dum hostes operati superstitionibus concilia secreta agunt, Amiternum oppibem expugnauit; minus quam collega cepit hominum, plus aliquanto occidit; praeda opulenta utrobique est parta. inde peruagati Samnium consules maxime depopulato Atinate agro, Caruilius ad Cominium, Papirius ad Aquiloniam, ubi summa rei Samnitium erat, peruenit. ibi aliquamdiu nec cessatum ab armis est neque nauiter pugnatum; lacessendo quietos, resistentibus cedendo, comminandoque magis quam inferendo pugnam dies silia omnibus gerendis intererant rebus; intentiorque Caruilius, quo in maiore discrimine
Abbreviated transcription (Latin):
do que uisa auditaq in eosoco eẽnt nõ enũciatuꝵ dem uirare cogebat diro qͦda
carmine in execrationẽ capitis familieq et sc̃ipis cõposito nisi isset in p̃bã
qd̃ ĩperitoies duxissẽt et si aut ipe ox acie fugisset aut siquẽ fugientẽ audi¬
sset nõ ex tẽplo occidisset. Id pͥmo quidã abmientes uiratutos se obtiũcat
cura altaria sit iacẽtes dem̃ int̾ stragem uictimaꝵ docum̃tũ cetens fuere ne
abnuerẽt. ¶ Primonb sãniciũ ea destinacioe obstñcus decẽ noiãtis ab
imperatore eis dictũ ut ius uissũ legerẽt donec.xui. miliũ nũm cõfeasset
eo segio sinceata ab integum̃to cõspecti quo sacrãta nouitae appessata ẽ
his arma insigna data et cristate galee ut int octeros emine̾nt. paulo
plus.xx. miliũ alius ex̾cit̾ fuit nec corpoꝵ sp̃ẽ nec głia belli nec appanicu

Expanded text:
do quae uisa auditaque in eo loco essent non enuntiaturum. iurare cogebant diro quodam do quae uisa auditaque in eo loco essent non enuntiaturum. iurare cogebant diro quodam carmine, in exsecrationem capitis familiaeque et stirpis composito, nisi isset in proelium quo imperatores duxissent et si aut ipse ex acie fugisset aut si quem fugientem uidisset non extemplo occidisset. id primo quidam abnuentes iuraturos se obtruncati circa altaria sunt; iacentes deinde inter stragem uictimarum documento ceteris fuere ne abnuerent. primoribus Samnitium ea detestatione obstrictis, decem nominatis ab imperatore, eis dictum, ut uir uirum legerent donec sedecim milium numerum confecissent. ea legio linteata ab integumento consaepti, <in> quo sacrata nobilitas erat, appellata est; his arma insignia data et cristatae galeae, ut inter ceteros eminerent. paulo plus uiginti milium alius exercitus fuit nec corporum specie nec gloria belli nec apparatu
Abbreviated transcription (Latin):
imperatoꝵ edictũ quiq in inssu abissee caput ioui sacratũ erat. Tum exat̾
omĩs aquisoniã est indict᷑ ad.sx ͭ ͫ milia militũ qd roboris ĩsãmo euit cõuene¬
iũt. Ibi mediis fere castus locus cõspect̾ est cratib pluteiaq ex linteis cõtert᷑
pacẽs ducẽtos maxiẽ pedes in om̃s pirtes ib̃i ex lib̾ro uetẽ sinteo secto sacrifica¬
tum sacẽdote ouio paccio. Quoda hoie magno natu qui se id̾ sactũ pete affirma¬
bat ex uerusta sãnitiũ religioẽ qua quondã usi maiores eoꝵ fuisse̾t aĩ adimẽ¬
de etrusdis capue clandestinũ cepissẽt̃ cõsiliũ. Sacrficio ꝑfc̃o ꝑ uiatorẽ ĩpentor
alius appant᷑ sacri qui ꝑfunde̾ religione aũi posset cũ in loco cum oĩ cõtecto
are in medio uictimeq cura cese et cicũstãtes cẽturiones scictis gladiis admo¬
uebant᷑ alcarb magis ut uictima quã ut sacti ꝑtices adigebat᷑o urre unran¬

Expanded text:
. tum exercitus omnis Aquiloniam est indictus. ad sexaginta milia militum quod roboris in Samnio erat conuenerunt. ibi mediis fere castris locus est consaeptus cratibus pluteisque et linteis contectus, patens ducentos maxime pedes in omnes pariter partes. ibi ex libro uetere linteo lecto sacrificatum sacerdote Ouio Paccio quodam, homine magno natu, qui se id sacrum petere adfirmabat ex uetusta Samnitium religione, qua quondam usi maiores eorum fuissent cum adimendae Etruscis Capuae clandestinum cepissent consilium. sacrificio perfecto per uiatoalius apparatus sacri qui perfundere religione animum posset, tum in loco circa omni contecto arae in medio uictimaeque circa caesae et circumstantes centuriones strictis gladiis. admouebatur altaribus magis ut uictima quam ut sacri particeps adigebaturque iure iuran
Abbreviated transcription (Latin):
ti increpãtiq respondelũt. Cõfectos se pugna hestena ẽẽ nec uinũ ꝗaꝙͣ. ⁊ Lec sã¬
quinis supeẽ maiorẽ multitudinẽ hostiũ apparere qua pridie fuit̾. Int̾ hec

Expanded text:
ti increpantique respondebant confectos se pugna hesterna esse; nec uirium quicquam nec santi increpantique respondebant confectos se pugna hesterna esse; nec uirium quicquam nec sanguinis superesse; maiorem multitudinem hostium apparere quam pridie f
Abbreviated transcription (Latin):
camine cupuĩt sẽd uia una er ea nã ũter sostes erat qua ingiessi p̃bue̾ spẽm i
recre cendentiũ ad castra oppugñadia. Consul arma capẽ milites iubet et seqͥ
se exͣ uassũ segatis onbunis p̃fertis sotioꝵ ĩperat qdͭ apud̾ quẽq fcõ opus est.
nei ex genĩt᷑ monentiũ uigisatũ cẽ si añ sucẽ ad castia uẽtũ foret. Tantũ
pauoris fuisse ut relictun sign̾a fuerit. Nuc̃ pudore a fuga cõtinen alioqun
puictis eẽ. Que ubi cõsul accepit sibi merip̃i amĩeñdos adsaỹdosq misites i¬
tus ut ad quosq uenenit cuctãtes arma cupe̾ increrubat. Quid cessarẽt cergiuer¬
sarẽturq hostem in castra uẽtuꝵ nͥ ilłi exͣ castra exissent. Et ꝑ cẽtoriis suis pug̃¬
turos si ꝑ uallo nossent armatis ac dimicãcib dubrã uictoriã ẽẽ. Qui nudus
atq ĩ ermis hostẽ maneat ei aut mortem aut ẜuitutẽ paciendam. hec iurgã¬

Expanded text:
tamine cupiunt. sed uia una et ea ipsa praeter hostes erat; qua ingressi praebuere speciem tamine cupiunt. sed uia una et ea ipsa praeter hostes erat; qua ingressi praebuere speciem recta tendentium ad castra oppugnanda. consul arma capere milites iubet et sequi se extra uallum; legatis, tribunis, praefectis sociorum imperat quod apud quemque facto opus est. nera et gemitus morientium uigilatum esse; si ante lucem ad castra uentum foret, tantum pauoris fuisse ut relicturi signa fuerint; nunc pudore a fuga contineri, alioqui pro uictis esse. quae ubi consul accepit, sibimet ipsi circumeundos adloquendosque milites ratus, ut ad quosque uenerat, cunctantes arma capere increpabat: quid cessarent tergiuersarenturque? hostem in castra uenturum nisi illi extra castra exissent, et pro tentoriis suis pugnaturos si pro uallo nollent. armatis ac dimicantibus dubiam uictoriam esse; qui nudus atque inermis hostem maneat, ei aut mortem aut seruitutem patiendam. haec iurgan
Abbreviated transcription (Latin):
Ingressi misites refinctis fonb paucos grnes etace aut ĩ ualidos ĩueniũt resictaa
q̃ migunti difficise eẽnt. Ea direyra cagnitũ ex captiuis est coĩ cõsisio aliquot ar¬
ca urbes cõscisse fugam suos pͥma iugilia ꝓfectos gridẽ eandem in aliis urbib
sołcdinẽ inuẽturos dcis cptiuoꝵ fides exticit. deẜcis opidis cõsus potit̾. alt̃ĩ
quã orpugnan ab sanitib audierat. ad finẽ sucennũ ei hostis obuius fait. Ibi
ia iies equauit. Plum uanũ et anceps fuit. Tristius cam̃ euẽru romanis
et quia insueri em̃t unai et qr digredientes mag̃ ꝙ̃ in ip̃o ce̾t̾amine senserũt
Quãtũ in sua ꝑte usus iufnerũ ac ced̾is finsset. Itaq is ce̾ior in castus ort᷑
qui si pugnãtes cepisset insignis accepta clades foret. Cũ qͦ sollicita nox fin
iã inuasuꝵ castra sãmcẽ credentib aut pͥma suce auĩ uicronb cõserendas man
min̾ clãdis ceterũ nõ psus animoꝵ adhostes erat ubi pͥmũ illuy abire sine cer¬

Expanded text:
ucos graues aetate aut inualidos inueniunt relictaque quae migratu difficilia essent. ea direpta; et cognitum ex captiuis est communi consilio aliquot circa urbes conscisse fugam; suos prima uigilia profectos; credere eandem in aliis urbibus solitudinem inuenturos. dictis captiuorum fides exstitit; desertis oppidis consul potitur. alteri quam oppugnari ab Samnitibus audierat, ad finem Lucerinum ei hostis obuius fuit. ibi ira uires aequauit; proelium uarium et anceps fuit, tristius tamen euentu Romanis, et quia insueti erant uinci et quia digredientes magis quam in ipso certamine senserunt quantum in sua parte plus uolnerum ac caedis fuisset. itaque is terror in castris ortus, qui si pugnantes cepisset, insignis accepta clades foret; tum quoque sollicita nox fuit iam inuasurum castra Samnitem credentibus aut prima luce cum uictoribus conserendas manus. minus cladis, ceterum non plus animorum ad hostes erat. ubi primum inluxit, abire sine cer
Abbreviated transcription (Latin):
adierant equites curũducit agm̃ cõstitutis haud ꝓcul porta signis ꝗnq eqͥtes
iuber inture urbem et mod̾icũ sꝑatiũ ꝓgressos tres manẽ eodem soco si tuta u¬
deantͥ duos explonita ad se refene qui ubi uedierũt irtulem̃tq eos se ꝓgressos
uñ in oc̃s ptes cĩcuspect᷑ eẽt songe lateq silentiñ ac solitudinẽ indisse ex tẽplo

Expanded text:
adierant equites circumducit agmen. constitutis haud procul porta signis quinque equites adierant equites circumducit agmen. constitutis haud procul porta signis quinque equites iubet intrare urbem et modicum spatium progressos tres manere eodem loco si tuta uideantur, duos explorata ad se referre. qui ubi redierunt rettuleruntque eo se progressos unde in omnes partes circumspectus esset longe lateque s
Abbreviated transcription (Latin):
nĩt nocie ꝑ adu̾sam portã silentio excessem̃t. Igit᷑ sunuł aduenit cõsus pͥmo itaq
cõposit̾ instruct̾q menib successit. Taꝙͣ idem qd̾ ad milioniã fuenait. Certamĩs
foret dem̃ ut silentiũ uastum in urbe nec arma nec uiros in timib ac munis
uidit auidũ ĩuadendi deẜta menia milicẽ detinet. Nequã occultũ in fraudem
ĩ caut᷑ nuierer duas turmas socioꝵ satini noĩs cicũ equitare menia atq expłoni¬
re omĩa iubet. Equites portã unã altenãq eandem regionẽ in ꝓpinouo patẽ¬
tes cõspicuit itinenbq his uestigia nocturne hostiũ fuge adequitat᷑ dem̃ sensĩ
portis urbẽq ex tuto recris itinerib ꝑ uiã cõspicuit ec cõsuli refem̃t excessum
urbe solitudine haud dubia id̾ ꝑspicuũ ẽẽ et recẽtib uestigiis fuge ac scrage
reꝵ in trepidatiõe nocturne relictuꝵ passim. his auditis cõs ad eã ꝑtem urbis qua

Expanded text:
xcesserunt. igitur, simul aduenit consul, primo ita compositus instructusque moenibus successit, tamquam idem quod ad Milioniam fuerat certaminis foret; deinde, ut silentium uastum in urbe nec arma nec uiros in turribus ac muris uidit, auidum inuadendi deserta moenia militem detinet, ne quam occultam in fraudem incautus rueret; duas turmas sociorum Latini nominis circumequitare moenia atque explorare omnia iubet. equites portam unam alteramque eadem regione in propinquo patentes conspiciunt itineribusque iis uestigia nocturnae hostium fugae. adequitant deinde sensim portis urbemque ex tuto rectis itineribus peruiam conspiciunt et consuli referunt excessum urbe; solitudine haud dubia id perspicuum esse et recentibus uestigiis fugae ac strage rerum in trepidatione nocturna relictarum passim. his auditis consul ad eam partem urbis quam
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ pacatũ soranũ agrũ pabuatores ibant quaꝵ reꝵ fama cumultuosior etiã ꝙͣ
res emĩt. Placa romã coegit. l. poscumiũ cõsulem uix dũ ualidũ ꝓficisci ex urbe
Prius tam̃ ꝙͣ exiret milicib edicto som̃ iussis cõuenne ip̃e edem uiccone quã edi¬
sis curusis ex multatitia petunia faciendã curauerat dedicauit ita ad exctũ ꝓfect
absora ĩsãniũ ad casca college prexit inde poscꝙỹ sãnites diffisi duob exeraitib
resisci posse recesẜunt diusi cõsules ad ua standos agros urbesq obpugnandas
ea parũ ꝓcedebat᷑ oꝑe ac uineis demũ ĩ ĩtis muro cepit. Ibi capta iã urbe ab̾ ho¬
ra .iiiiͫ. usq ad uiii. fere horam om̃ib ꝑtib urbis dui ĩcerto euẽtu pugnatũẽ.

Expanded text:
in pacatum Soranum agrum pabulatores ibant. quarum rerum fama, tumultuosior etiam quam in pacatum Soranum agrum pabulatores ibant. quarum rerum fama, tumultuosior etiam quam res erant, perlata Romam coegit L. Postumium consulem uixdum ualidum proficisci ex urbe. prius tamen quam exiret militibus edicto Soram iussis conuenire ipse aedem Uictoriae, quam aedilis curulis ex multaticia pecunia faciendam curauerat, dedicauit. ita ad exercitum profectus, ab Sora in Samnium ad castra collegae perrexit. inde postquam Samnites diffisi duobus exercitibus resisti posse recesserunt, diuersi consules ad uastandos agros urbesque oppugnandas stquam ea parum procedebant opere ac uineis demum iniunctis muro cepit. ibi capta iam urbe ab hora quarta usque ad octauam fere horam omnibus partibus urbis diu incerto euentu pugnatum est;
Abbreviated transcription (Latin):
M ordimes eunt ex aamore mag̃ quã ocasis hostẽ noscũt nec ꝙͣtus nũs sit
excimare põt. Cedunc pͥmo incerti fortune sue et hostem introrsũ ĩmed̾ia¬
castr acapiũt. Inde cũ cõsus uociferares expussi ne exͣ uallũ castra dem̃ sua
opugnatun eẽnt rogitans clamore subsato comuxi pͥmo resistũt: dem̃ ĩ feit᷑
ped̾em urgentq ec ĩmpulsos semes te̾̃iore eodem cogũt quio cepunt. expeslunt
exͣ portam uallũq inde ꝑgere ac ꝑsequi qr turbida lux metũ cara insidiaꝵ fa¬
ciebat nõ ausi liberatis castus cõtẽci receꝑunt se incra uallu.ccͧͦ. ferme ho¬
stium occisis. Romanoꝵ stationis pͥme uigiliũq et eoꝵ qui cica questoriũ
oppssi periere ad.ccxxx. animos inde sannitib nõ infelix audatia auxit/ er nõ mͦ
ꝓferre inde castra romanũ sed ne pabulari quidẽ ꝑ agros suos paciebant᷑. Ren

Expanded text:
in ordines eunt et clamore magis quam oculis hostem noscunt nec quantus numerus sit in ordines eunt et clamore magis quam oculis hostem noscunt nec quantus numerus sit aestimarcastra accipiunt; inde, cum consul uociferaretur expulsine extra uallum castra deinde sua oppugnaturi essent rogitans, clamore sublato conixi primo resistunt, deinde inferunt pedem urgentque et impulsos semel terrore eodem agunt quo coeperunt expellunt extra portam uallumque. inde pergere ac persequi, quia turbida lux metum circa insidiarum faciebat, non ausi, liberatis castris contenti receperunt se intra uallum trecentis ferme hostium occisis. Romanorum stationis primae uigiliumque et eorum qui circa quaestorium oppressi periere ad septingentos triginta. animos inde Samnitibus non infelix audacia auxit et non modo proferre inde castra Romanum sed ne pabulari quidem per agros suos patiebantur; retro