comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimos mouit: siccpto testam̃to fur¬
or cũ ĩuasit. sancimus itiq tale te¬
stam̃tum hoĩs qui inip̃o actutestam̃¬
ti aduersa ualitudine tentus c̃. ꝓn
uallis aliquod cõdere testam̃tũ uł
ultimã uolũtitẽ. ⁊ hoc sanam̃te ⁊ĩ¬
ceꝑit facere ⁊ cõsumauiͣt. nullo tali
mordo int̃uemiente stare testam̃tũ
siuc quãcumq ultimã uoluntaitem
censcinus. fi iͥ alia om̃ĩ accefserint
quembuius mõdi actib legittima ob¬
ẜuatio sequitur.:
nõ sẽper hũius mõĩ uitia sibi cõcur¬
nt. sancomuis. siquis utroq morbofi¬
mul laborat. idẽ ut neq audire. ne¬
q loqui possit. ⁊ hoc exipã naturam
beat: neq testam̃tũ ficere neq co

Expanded text:
nimos movit, si coepto testamento furor eum invasit. Sancimus itaque tale testamentum hominis, qui in ipso actu testamenti adversa valetudine tentus est, pro rvallis aliquod condere testamentum vel ultimam voluntatem et hoc sana mente et inceperit facere et consummaverit nullo tali morbo interveniente, stare testamentum sive quamcumque ultimam voluntatem censemus, si et alia omnia accesserint, quae in huiusmodi actibus legitima observatio sequitur. non semper huiusmodi vitia sibi concurrunt, sancimus, si quis utroque morbo simul laborat, id est ut neque audire neque loqui possit, et hoc ex ipsa natura habeat, neque testamentum facere neque co
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ. aã. Si fiãt patruelis tuus an¬
te quartũ decimũ ctatis annũ suc
decessit cũficere nõpotuit testim̃tũ
rachil ex eius postremo recte postu¬
litur iuditio. Namsihanc etattm
at facere testam̃tũ. cõponere postre¬
mas cxc̃plo om̃rũ uolũtates. cõscri¬
be cochicillos salua testam̃torũ ob

Expanded text:
doni. Si frater patruelis tuus ante quartum decimum aetatis annum suae decessit, cum facere non potuit testamentum, nihil ex eius postremo recte postulatur iudicio. Nam si hanc aetatem at facere testamentum, componere postremas exemplo omnium voluntates, conscribere codicillos salva testamentoru
Abbreviated transcription (Latin):
perantes subi aut̃. ⁊in huius moĩ uicũ
nõnaturalis siue misculo siue femine
accedtit calamitis: sed morbus postea su¬
ꝑueniens ⁊ uocẽ abstulit. ⁊ iures con¬
dustt: Si ponamus huĩ moĩ ꝑsonaslit¬
hecci sua manu scribenti: ꝑmittimus:
raro cõtingit Nurdis licet naturili

Expanded text:
perantes. Vbi autem et in huiusmodi vitiis non naturalis sive masculo sive feminae accedit calamitas, sed morbus postea superveniens et vocem abstulit et aures conclusit, si ponamus huiusmodi personam litiximus, haec ei sua manu scribenti permittimus. raro contingit, et surdis, licet naturali
Abbreviated transcription (Latin):
nõ oportet in haccausa tractari. cũ
eo tpr̃e quotestam̃tũ signabatum: õi¬
ũ consensu lboꝵ loco hagĩtrsut nec
fides: quãuis ipã mat̾ia inqua pͥmũ
atestatore scriptũ relictũ fuit cafu
quiꝓbatur intercidit nichilomiñ

Expanded text:
um eo tempore, quo testamentum signabatur, omnium consensu liberorum loco habiti sunt nec fides, quamvis ipsa materia, in qua primum a testatore scriptum relictum fuit, casu qui probatur intercidit, nihilo minus
Abbreviated transcription (Latin):
op̃. ã. Nequidã putarent oĩ tep̃r
licere militibus testam̃to quomodo
uoluerĩt cõponcre. sancimus. hsso¬
lis quicepedicionib occupatisunt.
memoratũ inclulgeri catiuituraᷤ
uoluntates cõficiendas benefitium:

Expanded text:
p. Ne quidam putarent in omni tempore licere militibus testamenta quomodo voluerint componere, sancimus his solis, qui in expeditionibus occupati sunt, memoratum indulgeri circa ultimas voluntates conficiendas beneficium.
Abbreviated transcription (Latin):
uã. Sĩquis imperatorẽ forte here¬
acm instituerit. hab̃ at mutandi
iudicũ facuitatẽ: q̃uc̃tũq uolucrit
sođm leges intestam̃to suo heredẽ
irscribendi.:¬

Expanded text:
u. Si quis imperatorem forte heredem instituerit, habeat mutandi iudicii facultatem, et quemcumque voluerit secundum leges in testamento suo heredem scribendi.
Abbreviated transcription (Latin):
quãnũper ꝓmulgauimits inreb que
parentibus adquin nompossunt. exi¬
stimet aliquid cẽ innouandũ: ⁊pimiᷤᷤ¬
sum fuisse filuᷤ familias cuuri cũq g¬
dus uł sexus testam̃ta fictrq stue sine
patris cõsensu bona pofideant scb̃m
nr̃e legis distinctionem. siuc cũ eorũ
uoluntatt nullo ⁊ enim modo hoc el
permittrmus: sedantiquascx ꝑomñ
conseruetur: quefiuis familias nrsi m
casib certis testam̃ta facere nullo ꝯ¬
cedit modo: ⁊ mnhis personis que bu¬
iuis modi facultatẽ habere rã conces¬
sesuntz

Expanded text:
romulgavimus, in rebus, quae parentibus adquiri non possunt, existimet aliquid esse innovandum, et permissum fuisse filiis familias cuiuscumque gradus vel sexus testamenta facere, sive sine patris consensu bona possideant secundum trae legis distinctionem, sive cum eorum voluntate. Nullo etenim modo hoc eis permittimus, sed antiqua lex per omnia conservetur, quae filiis familias nisi in casibus certis testamenta facere nullo concedit modo, et in his personis, quae huiusmodi facultatem habere iam concessae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
tic. sihcredititi nectũ funt obligi¬
tieas anheredes sint int̃rogart dc¬
bebit ac si tẽpus ad deliberandumpe
patris te cx cusat: neq uis frs por¬
tionem tuã. ł testam̃tũ eripientis ar¬
cere te de cerctione creditorum qui

Expanded text:
i hereditati necdum sunt obligati, eos an heredes sint interrogare debebit ac, si tempus ad deliberandum pepatris te excusat neque vis fratronem tuam vel testamentum eripientis arcere te exactione creditorum, qui
Abbreviated transcription (Latin):
atur ut alterode fuc̃to ad alterũ
põtio eoꝵ que doãb̃tur ꝑtin̾et
cxistẽte ꝯdictioẽ simõtis causado¬
ãtio ꝑficiebatur fid̾imisiac̃tio
cõmpetit:¬

Expanded text:
atur, ut altero defuncto ad alterum portio eorum quae donabantur pertineret, existente condicione, si mortis causa donatio perficiebatur, fideicommissi actio competit
Abbreviated transcription (Latin):
tõ ingratui cͥcidor̃torẽ inueniat̃
itaut muũas atroces meũ effun¬
dat. ł manꝰ ĩpia ĩfea̾t. ł iacture molẽ
ex ĩsidiis sins ingerat que ñ leuẽ
sensũ sub stãtie doãtoris impo¬

Expanded text:
inveniatur, ita ut iniurias atroces in eum effundat vel manus impias inferat vel iacturae molem ex insidiis suis ingerat, quae non levem sensum substantiae donatoris impo
Abbreviated transcription (Latin):
tioĩ in positasiue sie scͥptis habi¬
tasquas doãtioĩs acceptõ spo p̃õdit
mimime inpłe uoluerit. Exhis
ũdilucidis ar gumentis cognicio
acceptore affici Hec tnusq ad pͥmaᷤᷤ
ꝑ soã tĩtũmodo stare cẽsemꝰ. nulla
licentia ꝰ ce dẽ dadoãtori suoceᷤ so¬
ribus uiꝰ mõi querimoraaꝵ pri¬
mõdiũ instituere. Et em̃ su pse

Expanded text:
e sine scriptis habitas, quas donationis acceptor spopondit, minime implere voluerit. Ex his o dilucidis argumentis cognitionacceptore adfici. Haec tamen usque ad primas personas tantummodo stare censemus, nulla licentia concedenda donatoris successoribus huiusmodi querimoniarum primordium institu
Abbreviated transcription (Latin):
domitiĩ ulpiani p̃fecti annone uiris
consulti amici mei. ea que stipulata
est cum moreretur
relinquere. reddisibi cũ morere¬
t eam partẽdotissti pulata uidt̃.

Expanded text:
domitii ulpiani praefecti annonae iuris consulti amici mei ea, quae stipulata est, cum moreretur, relinquere, reddi sibi, cum moreretur, eam partem dotis stipulata
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃dioct. Siredditadebita
quamtitatẽ ut reb insolutũ
datis siue distractis conpensato
p̃tio satis eicontra quẽ supplicas
factum ẽe adito p̃side ꝓbauis:
ut siquid re siduum debetur
obtulis ac si ñ acceꝑit deposiũs
ꝯsignatũ: restituitͥ respacto pi¬
gnoris obligatas ꝓuidebit:cum.
⁊ edicto ꝑpetuo actĩone ꝓpoĩta pe¬
cunia soluta õditori ut siꝑeum
factum sit quominus solueret᷑.
ad reddenda ẽã q̃ pignoris aeceꝑat
iure eũ satise uident̃ urguerima¬

Expanded text:
nus . Si reddita debita quantitate vel rebus in solutum datis sive distractis compensato pretio satis ei contra quem supplicas factum adito praeside probaveris, vel si quod residuum debetur obtuleris ac, si non acceperit, deposueris consignatum, restitui tibi res pacto pignoris obligatas providebit, cum etiam edicto perpetuo, actione proposita pecunia soluta creditori vel si per eum factum sit, quominus solveretur, ad reddenda quae pignoris acceperat iure eum satis evidenter urgueri ma
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃.aña.s S icumtuam pec¬
uniam crederes accomodato no¬
mine uiliani stipulatio ĩ ꝑso¬
nãcius absentis directaẽ cũ
nichil sitactum eauboꝵ cõceptiõe.
intelligis sr̃ fuise tibi reicotrae¬
te obligatioẽm. acꝓpt̾ea sipecum¬
am adebitore tuouilianꝰ exeg̃
eãq solutionẽ iͤatã habusti ha¬

Expanded text:
inus . Si, cum tuam pecuniam crederes accommodato nomine iuliani, stipulatio in personam eius absentis directa est, cum nihil sit actum ea verborum conceptione, intellegis superfuisse tibi rei contractae obligationem. Ac propterea si pecuniam a debitore tuo iulianus exegit eamque solutionem ratam habu
Abbreviated transcription (Latin):
pignoͬ̾is tñ habet ꝑsecutõem acsũ
possessioẽm fuis ꝯftitutus: nͥea qͦ pe
cuna tͥ adebitorereddat᷑: ł offe¬
ratur. que sine pignore debetun
eã restituere ꝑꝑ exceptionem dolima¬
.li noncogeris: iure enim conten¬
dis debitores eamsolam pecumã
cuiusnõe pignora obligauerunt
offerentes audirinonõpor tere nͥ
ꝓilla etiam satisfecerint quãmu¬
tuã simplicit̃ acceper̃ ¶ q̃d inscdo
õditorelocum non. habet. Nec enĩ
necessitas ei imponitur cyrograp¬
harium etiam debitum pͥoriẽdito¬
bligatum sic̾ditor exfructib debi¬
tum pͥoriẽditori ꝑsecutus est. cũip̃o
uirepignꝰ obligationeliberatum
sit.distraere minim̃e potest¬
dem. aͤ Creditor quibypothe¬
ce ut pignorirem sibi nexamuen¬
diderit. rem litigiosamnonude¬
tur uendere: quia p̾cariodebitor po¬
ssidetz¬

Expanded text:
pignoris tamen habes persecutionem. Ac si in possessione fueris constitutus, nisi ea quoque pecunia tibi a debitore reddatur vel offeratur, quae sine pignore debetur, eam restituere propter exceptionem doli mali non cogeris. Iure enim contendis debitores eam solam pecuniam, cuius nomine pignora obligaverunt, offerentes audiri non oportere, nisi pro illa etiam satisfecerint, quam mutuam simpliciter acceperint Quod in secundo creditore locum non habet: nec enim necessitas ei imponitur chirographarium etiam debitum priori creditobligatum, si creditor ex fructibus debitum persecutus est, cum ipso iure pignus obligatione liberatum sit, distrahere minime potest. Creditor, qui hypothecae seu pignori rem sibi nexam vendiderit, rem litigiosam non videtur vendere, quia precario debitor possidet
Abbreviated transcription (Latin):
eͣditõ p̃starecõpellatur. ꝙ nulla
machinatione uł circũ scͥptioẽ
ususẽ. s tãtiuendidit remquã¬
tipotuenit in uenire.⁊ ħ tantũ¬
modoreddiq ex iuram̃tosuꝑ¬
iurando etiam minus habuisse
c̃ditor ueniatur in residuoht̃
integrã actionẽ extimationẽ
aut̃ pignorisdonec̃ aput credito¬
rem eũdẽq dnm ꝑmaneat siũ

Expanded text:
creditor praestare compellatur, quod nulla creditor praestare compellatur, quod nulla machinatione vel circumscriptione usus est, sed tanti vendidit rem, quanti potuerit venire: et hoc tantummodo reddi, quod ex iuramento supiurando etiam minus habuisse creditor inveniatur, in residuo habeat integram actionem Aestimationem autem pignoris, donec apud creditorem eundemque dominum permaneat, sive
Abbreviated transcription (Latin):
festare isuumpignus recuperare
¶Suĩaut bienium fui̾t lapsum p¬
lenissime habeat rẽeͣditor idẽq do¬
miinusiam in rem uocabilẽ factã
¶siquid̾ minus impignore plus
in hoc quodnoscitur habundare
sit c̃ditori oĩs ratio integra Si
aũt exutraq parte quantitas
equa inueniatur sine oĩdubitati¬
onetotamremͣpignoratam re¬
tineat Sinaũt minus quidẽ ĩd̾¬
bito ãpliꝰ aut̃ inpignore sit:
tẽ in hoc quod debitum excedit de
eratoris ñ suppositũ: aliisaũt de¬
bitorisoͣditorib ut ip̃i debĩtori ẜuaᷤ¬
tũ. E⁊ ne excomunicatione fiat
aliqua difficultas licentiadabit
õditori seudño estimationem su¬
ꝑflui debitori ut oditoi debix¬
toris cũ ꝯpetenti cautela ineum
exponenda offene E smuõ õdi¬
tor postquamiure domini hoc po¬
ssideat uendere hoc maluerit li¬
ceat ei quidem hoc facere si quid
fuit᷑ ꝓuẽditõe ut pote uiliori p̃¬
cio factasacram̃ti religionem

Expanded text:
festare, et suum pignus recuperare. festare, et suum pignus recuperare. Sin autem biennium fuerit elapsum, plenissime habeat rem creditor idemque dominus iam inrevocabilem factam. Sed si quidem minus in pignore, plus in in hoc, quod noscitur abundare, sit creditori omnis ratio integra. Sin autem ex utraque parte quantitas aequa inveniatur, sine omni dubitatione totam rem antea pigneratam retineat. Sin autem minus quidem in debito, amplius autem in pignore fiat, tunc in hoc quod debitum excedit deberatoris non suppositum, aliis autem debitoris creditoribus vel ipsi debitori servatum. Et ne ex communicatione fiat aliqua difficultas, licentia dabitur creditori seu domino aestimationem superflui debitori vel creditori debitoris cum competenti cautela in eum exponenda offerre. Sin vero creditor, postquam iure dominii hoc possideat, vendere hoc maluerit, liceat quidem ei hoc facere, si quidfuerit pro venditione utpote viliore pretio facta, sacramenti religionem
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ acreditore petitum ẽ ⁊ cer̾tũ
tp̃s statuatur intra qd licentia
ei dabitur ⁊ si fuit inuentus de¬
brqui pecunia creditas accepit
debitum offeire ⁊ pignus recu¬
ꝑare: Esĩaũt nullatenus fui̾t
inuentius iudex certum tem puᷤᷤ
difimat intra quod licentiati dabi¬
turse semanifestare: ⁊ offeire pecu¬
nias ⁊pignus apignoratione
liberare sinaut̃ intp̃r statuto
uł minime fui̾t ẽuentus ut credi¬
tam pecuniam totamoffeire no¬
luerit. tc̃ ẽditor ad eat culm̃ pñ¬
cipale ⁊ p̃cib porrectis iuire domi¬
nii hãre eandemrẽ expectatih¬
abeat q ex diuino oraculo eã in su
odm̃o E⁊post quam hoc fuit su¬
bsecutit.⁊ pietatis intuitu habeat
debitor ĩtabiennũ tp̃us insuãrẽ
humanum reusũ exdie sacri ora¬
culinumerandum ⁊ liceat ẽi cͣdito¬
ri qui iamdñs factꝰ ẽ offeire debi¬
tum eũ usuis ⁊ dãpras uicio eiꝰ. c̾di¬
tori illatiꝰ. quoꝵ quantitatem
ẽditordebisuoiuram̃to mani¬

Expanded text:
 certum tempus statuatur, intra quod et, si fuerit inventus, debet qui pecunias creditas accepit debitum offerre et pignus recuperare. Sin autem nullatenus fuerit inventus, iudex certum tempus definiat, intra quod licentia ei dabitur sese manifestare et offerre pecunias et pignus ab oppigneraliberare. Sin autem in tempore statuto vel minime fuerit inventus vel creditam pecuniam totam offerre noluerit, tunc creditor adeat culmen principale et precibus porrectis iure dominii habere eandem rem expetat habeatque ex divino oraculo eam in suo dominio. Et postquam hoc fuerit subsecutum, pietatis intuitu habeat debitor intra biennii tempus in suam rem humanum reversum ex die sacri oraculi numerandum, et liceat ei, creditori qui iam dominus factus est offerre debitum cum usuris et damnis vitio eius creditori illatis, quorum quantitatem creditor debet suo iuramento mani
Abbreviated transcription (Latin):
ce ꝓscͥptum neq uidimus neq nisi
ĩpaotione cautum ẽ quemadmo¬
dum deb⁊ pignus distrahisiue ĩ tp̃t
siue maliis conu̾entionibus eaobẜ¬
uariꝓquib int̃ c̃ditorem idebitorẽ
conuentumest. ¶Maũt nulla
pacuoint̃ cessit᷑. licentiadabitur
feneratori exdenuntiatione
ut ex sña uidici ali post bĩennium
maluerit. ⁊ necessarium fiat õdito¬
risalan sibi eam iure dominu pos¬
sidere in huiꝰmodi casib causam
ẽt obẜuandam censemꝰ ut siue p̃ses
sit debitor denuntiatio eiscilior pꝰ
bieniũ mietatur siũ qͥ fuit ꝓuincia¬
letribunalc̃ditor petat ⁊ iudicem
certiora re festur: quã tenus ile
eum requisierit certotp̃r sr̃ hoc a¬
beo statuendo ut fiat debitorima

Expanded text:
ce proscriptum neque vidimus neque nisi ce proscriptum neque vidimus neque nisi in pactione cautum est, quemadmodum debet pignus distrahi, sive in tempore sive in aliis conventionibus ea obpro quibus inter creditorem et debitorem conventum est. Sin autem nulla pactio intercesserit, licentia dabitur feneratori ex denuntiatione vel ex sententia iudiciali post biennium,maluerit, ut necessarium fiat creditori saltem sibi eam iure dominii possidere, in huiusmodi casibus causam esse observandam censemus, ut, sive praesens sit debitor, denuntiatio ei scilicet post biennium mittatur, sive afuerit, provinciale tribunale creditor petacertiorare festinet, quatenus ille eum requisierit, certo tempore super hoc ab eo statuendo, ut fiat debitori ma
Abbreviated transcription (Latin):
nichi lẽditormimerauit uxoiͣ tuae
que pignus dedit s in anemex¬
torsit cautionem mendaci scͥp¬
tura contrafidem ueritati sobligari
mp̃. aᵈ ¶ ominuiure pigno¬
rapossidere desiderans nõĩa debito¬
rũ quos insolutionem cessare di¬
cisexpͥmere et an sollẽma ꝑ egi¬
stisignificire debuisti dũ modo
scias omĩabonadebitoris quepigno¬
ridedit ut uniu̾sa dñio tuoge¬
neralit̃ addicant᷑: impetrare te
nõ possez¬
ipͥacord Sioditorpignus
iure dominui anr̃aserenitate po¬
ssidere pecit ⁊ post formam resc̾¬
pti alio ãnousuras u̾obis accepit
abeneficio impetrato reccesseisse
iuidetur
inpp̃. ustinianꝰ. ¶Se tustisimam
obẜuationem que nullatenus in ip¬
sisrerũdaruit docum̃tis penitus ẽẽ
duximus. amputandamimmoma¬
gis clariorib remediis corrigẽdã
Igitur ĩpignorib que iure dñii
possidere aliquis cupiebat ꝓscriptio
publica ⁊ annusluitionis antiquiᷤ
introductisunt: pignusaut ꝓubli¬

Expanded text:
nihil creditor numeravit uxori tuae quae pignus dedit, sed inanem extorsit cautionem, mendaci scriptura contra fidem veritatis obligari . Dominii iure pignora possidere desiderans nomina debitorum, quos in solutione cessare dicis, exprimere et, an sollemnia peregisti, significare debuisti, dummodo scias omnia bona debitoris, qui pignori dedit, ut universa dominio tuo generaliter addicantur, impetrare te non possei creditor pignus iure dominii a nostra serenitate possidere petiit et post formam praescripti alio anno usuras a vobis accepit, a beneficio impetrato recessisse videturator Justinianus . Vetustissimam observationem, quae nullatenus in ipsis rerum claruit documentis, penitus esse duximus amputandam, immo magis clarioribus remediis corrigendam. Igitur in pignoribus, quae iure dominii possidere aliquis cupiebat, proscriptio publica et annus luitionis antiquus introducti sunt, pignus autem publi
Abbreviated transcription (Latin):
testa̾tor in diuisione as  sepserat
dolimali exceptioẽ adũsus alios
agentes tueri te potes.:
domũ ad teꝑtinẽ dicis siuidicͥa¬
tũ nẽ actiõe dirigere pote̾ nã exce¬
ptio reuudicate ita ei demũob¬

Expanded text:
testator in divisione adscripserat, doli mali exceptione adversus alios agentes tueri te potes ANdomum ad te pertinere dicis, si iudicatum non est, actiones dirigere potes. Nam exceptio rei iudicatae ei demu
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ aͦ Sieemaioe debitiꝗ̃¬
titate. minor tͥ soluta ẽ. nec liba¬
tiõẽ debitorituo p̃stitisti. petere
quod ñ plutur redditũ ꝯtraexcep¬
tioe pacti. replicatioẽ. tuamadu¬
iuans intẽtoem: minime ꝓhibe

Expanded text:
 . Si ex maiore debiti quantitate minor tibi soluta est nec liberationem debitori tuo praestitisti, petere quod non probatur redditum, contra exceptionem pacti replicatione tuam adiuvans intentionem, minime prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
unt̾ alias
captioẽs p̃cipue ꝯmisorie p̃ig̾rum
legi crescit asperitaᷤᷤ placr infir¬
mari cã ⁊ ĩposterũ oẽm eius memo¬
riã aboleri Siꝗs igit᷑ tali ꝯtricti.
laborat. hac sãcioẽ respiret. que cai

Expanded text:
inter alias captiones praecipue commissoriae pignorum legis crescit asperitas, placet infirmari eam et in posterum omnem eius memoriam aboleri. Si quis igitur tali contractu laborat, hac sanctione respiret, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
mẽat᷑. p̃standa hi quib actiones ł
reslitigiose relicte st̃.: eandẽ litem
ip̃i heredes ꝑagant suaꝵ actionũ
periculo. eaq̃ litigiosa relictafuãt
uendicãtes ꝙ ⁊ de cirogͣfis placet.
ut heredes relictoꝵ fisco uł aliis ꝑ¬
sonts p̃sentem pecuniam nume¬
rent. ⁊ uidicio eosquosobnoxios ex¬
timant. ꝑ seqñt᷑:¬
inpaustouan . C ensemꝰ ut siꝗ
lite pendente ut actioes uł res qͣs po¬
ssidet adaliumqñdam transtu¬
lerit. siũ ĩ scientem.siũ ĩ ignorant tẽ
uq olitigiosi. cͣctũ subiaceredistĩẽ¬
tiõe quadam ĩt ꝯtrahentes ꝯ ẜuanda
ut siqu̾is sciens ut ad uenditioes. ut¬

Expanded text:
tanda his, quibus actiones vel res litigiosae relictae sunt. Eandem litem ipsi heredes peragant, suarum actionum periculo ea quae litigiosa relicta fuerant vindicantes. Quod et de chirographis placet, ut heredes relictorum fisco vel aliis personis praesentem pecuniam numerent et iudicio eos, quos obnoxios existimant, perseqinianus . Censemus, ut, si quis lite pendente vel actiones vel res quas possidet ad alium quendam transtulerit sive scientem sive ignorantem, vitio litigiosi contractus subiacere: distinctione quadam inter contrahentes observanda, ut, si quis sciens vel ad venditiones ve
Abbreviated transcription (Latin):
nexus  pignoris euanuerit sin̾
nouauolumtas int̾ cesseit quede¬
nuo obligatiõe pignoris cõstitu¬
erit eares uelud obstricta. ñpõt
uendicari
dẽ. a. Debitũciuꝰ meministi
quod ꝑ pacti conuentionẽ inut̾i¬
l t̾ factã. rẽremisistietiam nũepe¬
tere ñuetaris. ⁊ usitatomore pigno¬
rauendic̾are¬

Expanded text:
nexus pignoris evanuerit, si non nexus pignoris evanuerit, si non nova voluntas intercessit, quae denuo obligationem pignoris constitueret, ea res veluti obstricta non potest vindicari . Debitum, cuius meministi, quod per pacti conventionem inutiliter factam remisisti, etiam nunc petere non vetaris et usitato more pignora vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmutua. quã accepistis pecunia
creditor accepit: uł easquas ꝑciꝑe
potẽrit: inusuras computatis. p̾
in sortem extenua todebito resi¬
ãuum offerentib uł si non accipi¬
at consignatum deponentib mã¬
cipia uobis p̃sesꝓuincie restitui
iubebit. S remissione pignoris.¬
ĩ libertate moratum sciẽte eacuipi¬
gnoris noĩe obligat᷑ dicerisp̃sidi
ꝓbaueris excõsensu c̃ditricis remiᷤᷤ
hr̃de debitricis inẜuitutẽ petipos¬
mercatũ possessionemq eiꝰ ł traditã
sciẽte.⁊ ꝯsentiente eaq̃ sibi eũ auendi¬
tore obliga tumdicit. exccẽp̃tio¬
ne eãremouebis Nãobligatio p̾ig¬
noris consensu ⁊ cõtraitur ⁊ disol
minto debitortuus quiuniu̾sa
bona sua obpecuniam debitam tͥ
obligauit. ĩ sicunre publicapo¬
steacontraxit. uistuum u̾lesit¬
inp̃gordianꝰ. Cuitea debito¬
re mercatũ ꝓpͥonas eãremque
alupignorata erat sisciente eo ac
pignus suum remitente eamm¬
ercatus. es: cum euis consensu

Expanded text:
quam accepistis pecunia creditor accepit vel quas percipere potuit, in usuras computatis et post in sortem, extenuato debito residuum offerentibus vel, si non accipiat, consignatum deponentibus mancipia vobis praeses provinciae restitui iubebit. et in libertate moratum sciente ea, cui pignoris nomine obligatus diceris, praesidi probaveris, ex consensu creditricis remissaherede debitricis in servitutem peti posmercatum possessionemque eius tibi traditam sciente et consentiente ea, quae sibi eum a venditore obligatum dicit, eam exceptione removebis. Nam obligatio pignoris conseninvito te debitor tuus, qui universa bona sua ob pecuniam debitam tibi obligaverat, etsi cum re publica, postea contraxit, ius tuum non laesitGordianus . Cum te a debitore mercatum proponas eam rem, quae alii pignerata erat, si sciente eo ac pignus suum remittente eam mercatus es, cum eius consensu
Abbreviated transcription (Latin):
q̃stione alt̾um fundun ꝓ eiꝰ euicti¬
õẽ pigͦris hypothece uetitulo ẽpti¬
oĩs instrum̃to ealege dedistiũt᷑ q̃
scdõ tradideras sus ꝗ̾ uẽdideras euuc¬
t̾ ñfui̾t obtĩneas de ħ cõtra eũ qui
mouerat. q̃stiorẽ latasnã ẽp̃tori
ꝑata securitate. crira eũ q̃ obligaue¬
ras restituendũ. cõuertionis fide

Expanded text:
quaestione alterum fundum pro eius evictione pignoris hypothecaeve titulo emptionis instrumentis ea lege dedisti, ut, quem secundo tradideras, si is quem vendideras evictus non fuerit, obtineas, de hoc contra eum qui moverat quaestionem lata sententia emptori parata securitate, circa eum quem obligaveras
Abbreviated transcription (Latin):
qui antea pignus accepit rit.¬
ꝑsecutiotͥ hypothecaria suꝑẽe ñ
potest Cum aũdebitõ ipsipͥor
c̃ditorieadẽ pignorain solutum
dedit. ut uendiderit. nonmagiᷤᷤ
tibi ꝑsecutio ademptaẽ. quãsialuᷤ
casdem res debitor uendidissis ita
ꝑsequens resobligatas audieriᷤ. si
quod eidẽ possessorippt̾ p̃cedente.
cõtractus auctoritatẽ debitumt̃:
obtule̾ris¬
inp̃oict Obligatapignoris
iure õditore recte distraente. post
debitõ emptorip̃tium p̃tium of¬
ferens. ł cͣditoi quoddebuit: e¬
uincere nõ põtest¬

Expanded text:
qui ante pignus accepit, persecutio tibi hypothecaria superesse non potest. Cum autem debitor ipsi priori creditori eadem pignora in solutum dederit vel vendiderit, non magis tibi persecutio adempta est, quam si aliis easdem res debitor venumdedisset: sed ita persequens res obligatas audieris, si, quod eidem possessori propter praecedentis contractus auctoritatem debitum est, obtulerisnus . Obligata pignoris iure creditore recte distrahente post debitor emptori pretium offerens vel creditori quod debuit evincere non potest
Abbreviated transcription (Latin):
remalienauit siut etiamaliẽna¬
taqͣntitas abeo fisciurib in fe¬
ratui s inaũt ignorans rem liu¬
giosam emerit. ut ꝑ aliam specĩe
ꝯtract̾ eã acceꝑit. t̾c irrita reialie¬
nauoẽ factap̃ciũ. cũaliat̾tia par¬
tereci᷑piat: iustum ẽenim ꝓpt̃
dolosam mentem ⁊ absconditã
machi natiõe cũ ñ ep̃torimanifes¬
tauiͣt rẽ ĩ uidiciũ deductã fuisse¬
ĩ t̃tia parte p̃tusicut iam disposuimꝰ
eũpuniͣ. tili uidelic⁊ pena ñ solũ
inalus ꝯtractib uerũetiã indonati¬
onibporrigenda ut uera estimati

Expanded text:
rem alienavit, sed ut etiam alia tanta quantitas ab eo fisci viribus inferatur: Sin autem ignorans rem litigiosam emerit vel per aliam speciem contractus eam acceperit, tunc irrita rei alienatione facta pretium cum alia tertia parte recipiat. Iustum est etenim propter dolosam mentem et absconditam machinationem, cum non emptori manifestaverit rem in iudicium deductam fuisse, tertia parte pretii, sicut iam disposuimus, eum puniri Tali videlicet poena non solum in aliis contractibus, verum etiam in donationibus porrigenda, u
Abbreviated transcription (Latin):
dem. aᷤ Simantus tuus mutu.¬
que pignoris titulo accepit. siei ñ
successisti distrahendinõe tuo nullã
habes facultatem.
chil conuenit specialit pignorib
ac̾ditore maiorȩ quam ei debelut᷑
p̃tio distractis. lic⁊ exẽofundus ꝯ¬
patus sit. non suꝑ hoc ĩrem sedinꝑ
sonamidẽ pignoraticia desu¬
ꝑfluo conpetit actio Debitorem uẽ¬
ditionẽ pignoꝵ inpedire nõ posse.
p̃̾dia obligatauelint ñ inpediũt᷑
scͥptura testam̃ti quaconplexꝰ est
debitor nulla a se p̃dia uenundari:
⁊ penamadidit ut fiscifierent. nec
enũ poͣsse eumhuiꝰ modi lege ius ẽ¬
ditoris facẽredeterius maĩfestum
est
tio qui c̃ditore suonesibi rempi¬
gnori obligatã distrabat ut hiᷤ¬

Expanded text:
. Si maritus tuus mutuquae pignoris titulo accepit, si ei non successisti, distrahendi nomine tuo nullam habes facultatem. hil convenit specialiter, pignoribus a creditore maiore quam ei debebatur pretio distractis, licet ex eo fundus comparatus sit, non super hoc in rem, sed in personam, id est pigneraticia, de superfluo competit actio. DIOCL. E. tibi obligata velint, non impediuntur scriptura testamenti, qua complexus est debitor nulla a se praedia venumdari et poenam addidit, ut fisci fierent. nec enim potuisse eum huiusmodi lege ius creditoris facere deterius manifestum est.tio, qui creditori suo, ne sibi rem pignori obligatam distrahat, vel hi
Abbreviated transcription (Latin):
dem.a: Et qui subimagine al¬
teriusꝑsone quam suposuerat ui¬
git̃ tent. cum sibinegotium gerat.
alienasse non uidetur. Iure apig
norisobligatum p̃diũ: neq siꝑ
subiectam ꝑsonam o̾ditor cõpara
uiͣt: neq sisibi ad dixiͣt. debitori
affert p̃iudiciũ. si in eadem causa
ꝑmant. ĩqua fuea̾t añ huimõi co¬
lusionẽ. sane sidebitore distrahẽ¬
te cõparauit. consensu ẽp tionem
ꝑfectã: sineq dolus adu̾sariineq
metus causa gesta arguantur. reuo¬
cariexemplo graue ẽ. Sugitur
poteris cuidentib ꝓbationib mõ¬
strare cͣditorẽ ꝑsupositam imagi¬
naru emptori s ꝑsonam semꝑ po¬
ssessionẽ temusse: nec uendictabo¬
na fide p̃diapostea sincerit̃ comꝑa¬
sse. potes oblata peccuma cumu¬
suriᷤ: ad restitutionẽ c̃ditorẽ com¬
pellere.

Expanded text:
. Et qui sub imagine alterius personae, quam supposuerat, iugiter tenet, cum sibi negotium gerat, alienasse non videtur. Iure enim pignoris obligatum praedium neque si per subiectam personam creditor comparadixerit, debitori adfert praeiudicium, sed in eadem causa permanet, in qua fuit ante huiusmodi collusionem Sane si debitore distrahente comparaverit, consensu emptionem perfectam, si neque dolus adversarii neque metus causa gesta arguentur, revocari exemplo grave est. Si igitur poteris evidentibus probationibus monstrare creditorem per suppositam imaginarii emptoris personam semper possessionem tenuisse nec vendita bona fide praedia postea sinceriter comparasse, potes oblata pecunia cum usuris ad restitutionem creditorem compellere.
Abbreviated transcription (Latin):
successor eius desuꝑfluo ñ ep̃to¬
ris heres qui rem possidet ꝯueniẽ¬
dus est. E luitione pignoris.
heres extint: nisi totum debitũ
exsoluat suãportionẽ expi¬
gnorib reaꝑe non potest:¬

Expanded text:
successor eius de superfluo, non emptoris heres, qui rem possidet, conveniendus est. heres extitit, nisi totum debitum exsolvat, suam portionem ex pignoribus recipere non potest
Abbreviated transcription (Latin):
dem. aa Quip̃dium obligatũ
ac̃ditore conꝑauit. sta ua̾cuam
possessioneminductus nonẽ. nu
betur satis factum nõ fuit ⁊debito¬
rib resobligatas tenentibaddituᷤᷤ
Linancipiᷤᷤ acditore distractiᷤ. ac
traditis. si post debito qͦndã hec soͥli¬
citaui̾t. nonuẽditoi̾ s ep̃coricõtra
posidentẽ in rem cõpetit actio
dema. I nus ex multis debito¬
ris quipignora tradiderat ueredib
quod ab eoꝑ sonaliactione petipo¬
tuit soluẽdo: resobligatas aistri¬
hendicͤditori facultatem ñ adimit.

Expanded text:
e. Qui praedium obligatum a creditore comparavit, si in vacuam possessionem inductus non est, nr tibi satisfactum non fuit, et debitoribus res obligatas tenentibus aditus mancipiis a creditore distractis ac traditis si post debitor quondam haec sollicitaverit, non venditori, sed emptori contra possidentem in rem competit actio. . Unus ex multis debitoris qui pignora tradiderat heredibus, quod ab eo personali actione peti potuit, solvendo res obligatas distrahendi creditori facultatem non ademit.
Abbreviated transcription (Latin):
dẽa Adũsus fim̃tuũ quõdã
tutorẽ legitimũ tutele iudiciosi
exꝑt̾ nõ es ꝓposita accione cõsi¬
te nectimueris exceptionẽ paeti
siinea fraudẽ dolũq admissũ ꝓba¬
repotes: Nãreplicitio doliopposita
bonefidĩ udiciũ fae. ⁊ comentũ fra¬
udis reppelliͣt:¬

Expanded text:
 Adversus fratrem tuum quondam tutorem legitimum tutelae iudicio si expertus non es, proposita actione consiste. Nec timueris exceptionem pacti, si in eo fraudem dolumque admissum probare potes: nam replicatio doli opposita bonae fidei iudicium facit et commentum fraudis repellit
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ aͦ Creditor hypothecassi¬
uepignꝰ cum ꝓsc̾bit notum debi¬
torifacere. ⁊ sͥ bona fide rẽgerere:
⁊quando licr testato dicere debt:
siquid itaq ꝑfraudem inpigno¬
re uille uendite comissum ꝓbare
potes: ut inferatur act̾io que eo
tus es soluere p̃ses ꝓuincie dabit
arbitrium. aput quã quantum¬
sit quod suꝑest exdebito examina¬
bitur. ⁊ siue adiudicem uenire
diu̾sa pas cessaui̾t. siue oblato suꝑ¬
fluo aduenditionẽ ꝓsiluerit un¬

Expanded text:
enti. Creditor hypothecas sive pignus cum proscribit, notum debitori facere, si bona fide rem gerit, et quando licet testato dicere debet. si quid itaque per fraudem in pignore villae venditae commissum probare potes, ut inferatur actio, quae eo ratus es solvere, praeses provinciae dabit arbitrum, apud quem, quantusit quod superest ex debito, examinabitur: et sive ad iudicem venire diversa pars cessaverit sive oblato superfluo ad venditionem
Abbreviated transcription (Latin):
inp̃rust. Solita puidentia
utimur ⁊̃ depignorib ut ypothe¬
cis rerumque quib dãc̃ditorib
supposite: potestea a d ebitorib uẽ¬
duntur ut alio modotrans ferunt᷑
cditore suum cõsensum contractui
p̃bente ⁊ quodam legitimo pote¬
stea modo res ad pͥorem dominum
reu̾tumtur: In hoc enim casudiu¬
quib dã dicentib iuspignorisodi¬
torirenouari ꝓpt̃ u̾bũ futurarum
rerum quod in generalib hypothe¬
asponisolitum nonẽaliis penit᷑
extingui Nobis aut̃ uisumẽ eũ
qui semel consensit alienatione̾
hypothece ⁊ hoc modosuum iuis
respuit indignumẽe eandem rẽ
ut pote abignitioᷤ suppositãuen¬

Expanded text:
inianus . Solita providentia utimur etiam de pignoribus vel hypothecis rerum, quae quibusdam creditoribus suppositae postea a debitoribus venduntur vel alio modo transferuntur creditore suum consensum contractui praebente et quodam legitimo postea modo ad priorem dominum revertuntur. In hoc etenim casu diquibusdam dicentibus ius pignoris creditori renovari propter verbum " futurarum rerum", quod in generalibus hypothecis poni solitum est, aliis penitus extingui. Nobis autem visum est eum, qui semel consensit alienationi hypothecae et hoc modo suum ius respuit, indignum esse eandem rem utpote ab initio ei supposita
Abbreviated transcription (Latin):
pignoris iure teneri acdistrai posse :¬
sepe rescriptumẽ. naminuicem iu¬
steobligationis suocedit excausa
contractus auctoritasiubenus.¬
catialiquares pignori capitur. ꝑo
exhistente. ut existente quidem.:
si nondignum p̃tium offerente.
i̾ ciiiudicatus satisnonfecitadli¬
citationẽ sodmcõstituta fuitad¬
missũ. cuiꝰlibr alterius uice ex o¬
fficioemere debr:¬
mp̃gordi. In causãtudica¬
ti pignoraex auctoritate p̾sidiꝰ
capta potius distrahi ꝗͣ iure dñii
possidere. consueuerunt: sitñ
ꝑcalliditatẽ cõdẽp natiemptorin¬
ueniri non potest Tunc auctorita¬
tepͥncipis dominiumẽditoriadi¬
gnoriobligatum ẽ acditore pigno¬
riobstringi posse. iamdudum̃ p̃¬
lacuit: sciliciut seq̃ntic̃ chagoiuti¬
pignorismant̾ eiꝰ quidediti s edsi
uosusum fructũ possessionis tñtũ¬
modopignori dedisti. isqui aece¬
pit alii eam possessionẽ cuiusum
fructum nexũ habebat sineurã
uolũtate pignoa̾nt: c̾ditor eꝰ mid ꝗd̾¬

Expanded text:
pignoris iure teneri ac distrahi posse saepe rescriptum est. Nam in vicem iustae obligationis succedit ex causa contractus auctoritas iubencati aliqua res pignori capitur, per existente, vel existente quidem, sed non dignum pretium offerente is cui iudicatus satis non fecit ad licitationem secundum constituta fuerit admissus, cuiuslibet alterius vice ex officio emere debGordianus . In causa iudicati pignora ex auctoritate praesidis capta potius distrahi quam iure dominii possideri consuerunt. Si tamen per calliditatem condemnati emptor inveniri non potest, tunc auctoritate principis dominium creditori addignori obligatum est a creditore pignori obstringi posse iam dudum placuit, scilicet ut sequenti creditori utipignoris manet eius qui dedit. Sed si vos usum fructum possessionis tantummodo pignori dedistis, isque qui accepit alii eam possessionem, cuius usum fructum nexum habebat, sine vestra voluntate pign
Abbreviated transcription (Latin):
etiam si ꝓparte maiore eam conse¬
cutus sit. distrahendi remobliga
ditor ñ reluctante lege contractꝰ:
ea q̃ sͥ pig̾rinexaerãt. distxit. reuocaĩ
uẽditõẽm. iniqũu ẽ. s si ꝗd ĩ eare frau¬
eretur pignorata pos¬
sesio. pecumiã õditori optulisti eoq
non accipiente con testatione
facta eãdeposuisti ⁊ oͥdie meadem
causa ꝑmanpignoris distractio
non ualet: quodsipͥus quamoffer¬
reslegem uendi tionis exercuit.
quodiure subsistit. reuotare nõ
debes.¬

Expanded text:
etiamsi pro parte maiore eam consecutus sit, distrahendi rem obligaeditor non reluctante lege contractus ea quae pignori sibi nexa erant distraxit, revocari venditionem iniquum est, cum, si quid in ea re frauheretur pignorata possessio, pecuniam creditori obtulisti, eoque non accipiente contestatione facta eam deposuisti et hodieque in eadem causa permanet, pignoris distractio non valet. Quod si prius, quam offerres, legem venditionis exercuit, quod iure subsistit revocari non debe
Abbreviated transcription (Latin):
inpp̃dioct Actio quidem ꝑso¬
nalisint̃ heredesꝓsigulis portio¬
nib quesita scindit᷑: ꝑignoris
aut̃ iure multis oliligatis reb q̃l
diu̾si possident. Cũeaꝵ uendica¬
tio non ꝑsonamobliget s rem.
sequitur quipossident tenenteᷤᷤ
non ꝓmodosingtar⁊ rerum sub¬
stantie coueniuntur funsoli¬
dumut ut totũ debitum redda¬

Expanded text:
nus . Actio quidem personalis inter heredes pro singulis portionibus quaesita scinditur, pignoris autem iure multis obligatis rebus, quas diversi possident, cum eius vindicatio non personam obliget, sed rem sequitur, qui possident tenentes non pro modo singularum substantiae conveniuntur, sed in solidum
Abbreviated transcription (Latin):
dem.a. U etͣis iuridubitatiõe
decidentes adduplum genus hy¬
pothecarum respetimus. unum
ꝗdem ꝙ exconuentõib ⁊ pactis
hominum nasçit᷑: aliud quoda
iudicib datur.⁊ p̃tor̾ium riumcu¬
pantur: ⁊ cũ inueninus incõuenti¬
onalib pignorib ut hypoterecis
non solũtenentemoditorem ad¬
iuuarisietiam si abea possessione
⁊ inp̃torio pignore dare recupera¬
tionemc̃ditoriquocũq modopo¬
siessionẽ amittat. siuĩ culpa sua
siũñ sul fortuito casulicrenimd̾¬
buerat incumbere suopignori
ne aliquã patiatur iacturam tñ
ĩterp̃tam̃. ⁊ ei recuꝑatõem donamus:¬

Expanded text:
. Veteris iuris dubitationem decidentes ad duplum genus hypothecarum respeximus, unum quidem, quod ex conventionibus et pactis hominum nascitur, aliud, quod a iudicibus datur et praetorium nuncupatur. Et cum invenimus in conventionalibus pignoribus vel hypothecis non solum tenentem creditorem adiuvari, sed etiam si ab eo io pignore dare recuperationem creditori, quocumque modo possessionem amittat, sive culpa sua sive non sive fortuito casu. Licet enim debuerat incumbere suo pignori, ne aliquam patiatur iacturam, tamen, interpretamur et ei recuperationem donamus
Abbreviated transcription (Latin):
siu sucaptist̃ petͣat pat̾tuus p̾ciũ
eoꝵ acditore quinoniure eosẜuoᷤ
uendidit¬
dem a: Sixor tua p̃sidipba¬
q soluendonon fuisse uibebit ẽp¬
tores: recep̾to p̃tiorestituẽ ẜuos:¬
inpp̃gord Cum contrabonã
fidem uenditĩonem obligate po¬
ssessionis ac̾ditore factã alleges
non obẜuãtis que distrahendis
pignorib celebrari cosueuerunt.
aditop̃side ꝓuncie experire acti¬
one competenti ñ tantum ad¬
u̾sus c̾dito rẽm uerumetiam ad¬
u̾sus possessorem si fraudẽ eum par¬
tic̾ipasse cumõditore potueris
docere ut reuocatis que mala fide
gestaconstiterint⁊ fructuum ra¬
tio ⁊ dampni quod irrogatum ap¬
paruiͣt haberipossit:¬

Expanded text:
si usucapti sunt, petat pater tuus pretium si usucapti sunt, petat pater tuus pretium eorum a creditore, qui non iure eos servos vendidit Si uxor tua praesidi probaque solvendo non fuisse, iubebit emptores recepto pretio restituere so. Cum contra bonam fidem venditionem obligatae possessionis a creditore factam adleges, non observatis, quae in distrahendis pignoribus celebrari consueverunt, adito praeside provinciae experire actione competenti non tantum adversus creditorem, verum etiam adversus possessorem, si fraudem eum participasse cum creditore potueris docere, ut revocatis, quae mala fide gesta constiterit, et fructuum ratio et damni quod inrogatum apparuerit haberi possit
Abbreviated transcription (Latin):
qui abeouolunt cõꝑare denun¬
tiat itad̾inum eficax est siunui¬
sum tam sortis quausurarum offe¬
rat debitum cͣditõi: eoq non accipi¬
ente idonea fide ꝓbationis ita ut
oportet depositum ostendat: nam
siut modicum desorte ut usurĩs in
debitoꝑseueret: distractio reiobli¬
gate non potest impediriineq ea
ratione emptortã et si sciat int̃¬
positama debitore oͣditoridenun¬
tiationẽ male fidĩ fit possessor.
aditussi ꝓbatum fui̾t cuum ddito¬
rem cuiius distrahendi pignora fu¬
it dõlomalo fundum uendidisse ꝗͣ¬
titua itest restituere tibi eumdẽ
oditorẽ iubebit: quod si debonis
c̾ditoris condẽpnatisoliu pecusua
nõ potuerit. ⁊ ꝓbatum fuit ep̃torẽ
mala fide emisse offerenti pecu¬
niam cuusuris quanti fundusuen¬
it restituere tibi fundum cũ fucͬ¬
tib male fideiemptorẽ uib̾ebit
acditore uenisse di cispat̾ tuus
ul tusi hr̃ ditas eius ad te ꝑ¬
tinet apossessorib petere potes ꝙ

Expanded text:
qui ab eo volunt comparare denuntiat, ita demum efficax est, si universum tam sortis quam usurarum offerat debitum creditori eoque non accipiente idonea fide probationis ita ut oportet depositum ostendat. Nam si vel modicum de sorte vel usuris in debito perseveret, distractio rei obligatae non potest impediri, neque ea ratione emptor, tametsi sciat interpositam a debitore creditori denuntiationem, mala fide fit possessor.aditus, si probatum fuerit tuum creditorem, cui ius distrahendi pignora fuit, dolo malo fundum vendidisse, quanti tua interest restituere tibi eundem creditorem iubebit. Quod si de bonis creditoris condemnati solvi pecunia non potuerit et probatum fuerit emptorem mala fide emisse, offerenti pecuniam cum usuris, quanti fundus veniit, restituere tibi fundum cum fructibus malae fidei emptorem iubebit. a creditore venisse dicis, pater tuus vel tu, si hereditas eius ad te pertinet, a possessoribus petere potes. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
numerasti cõsecutus es. nechucͣdi¬
stea fubpignorib contra perũt
pignoratua te ignoramte distra¬
hendo uirituo aliquid derogaue¬
runt unde intellegis siquidtuo
noiẽte absente ab auctoribtuiᷤ
solutum ẽ ut indebitum nu¬
meratun restitiupignoraq ti¬
in p̃. aleẽ Sipotiores c̃ditoreᷤ
pecunia tua dimissisũt quib o¬
bligata fuit possessio quã emisse
te dicis itaut p̃tium ꝑ ueniret
ad eosdẽ p̾ores cditores inuiseoꝵ
successisti⁊ cẽ eos ꝗui firmiores
eri tẽ potes.

Expanded text:
numerasti consecutus es, nec hi credinumerasti consecutus es, nec hi credistea sub pignoribus contraxerunt, pignora tua te ignorante distrahendo iuri tuo aliquid derogaverunt. Unde intellegis, si quid tuo nomine te absente ab actoribus tuis solutum est, ut indebitum numeratum restitui pignoraque ti . Si potiores creditores pecunia tua dimissi sunt, quibus obligata fuit possessio, quam emisse te dicis, ita ut pretium perveniret ad eosdem priores creditores, in ius eorum successisti et contra eos, qui infirmiores e
Abbreviated transcription (Latin):
xori denegetur s. sicmaneat ei
ius incorruptum quasi ad huc
uiu̾ente matre eoꝵ. ĩ duab enĩ
dotib abeadem substantia debi¬
tis. ext̃p̃r p̃rogđuam manere uolu¬
mus. hec aut̃ tantũ ad dotẽm sãc¬
ciꝰ ñ ad añnuptias donationem
nem. ñ enĩ plucro fouemꝰ mulien᷑.
s ñe dampnum patiãtur. siuisq re¬
b defraudentur curamuᷤ. quam
legem exp̃sentitp̃r locum hr̃e san¬
cimus ⁊ ñ retrorsum referimus: E¬
hisꝗĩprioꝵ c̾ditoꝵ locum succedũt.
ceduit ĩ locum ypothe caruẽditoriᷤᷤ
nia ad c̾dit̾oiẽ transit. hocenuntẽ
obẜuatur cũ isqui pecuniam po¬
steadat sub hõc pacto õdat. u̾t idẽ
pignꝰeioliͥgetur ⁊ in locumeiꝰ suc¬
cedat quod cũ in tua ꝑsona factũ
ñ sit : iudicatũ ẽ enĩ te pignora
non accepise frustra putastibi
auxilio o pꝰ ẽe cõstitutionis nr̃e ad
eãremꝑtinentis:¬
potestatenoneras pecumam
fisro intuleris. ⁊ iure pͥiulegio eiꝰ
successisti⁊̃ ei locũ cui pecuniã

Expanded text:
ori denegetur, sed sic maneat eis ius incorruptum, quasi adhuc vivente matre eorum: duabus enim dotibus ab eadem substantia debitis es tempore praerogativam manere volumus.  2 haec autem tantum ad dotem sancimus, non ad ante nuptias donationem,nem. Non enim pro lucro fovemus mulieres, sed ne damnum patiantur suisque rebus defraudentur curamus  3 quam legem ex praesenti tempore locum habere sancimus et non retrorsus referimus. in priorum creditorum locum succedunt. cedunt in locum hypothecarii creditoris nia ad creditorem transit. Hoc enim tunc observatur, cum is, qui pecuniam postea dat, sub hoc pacto credat, ut idem pignus ei obligetur et in locum eius succedat Quod cum in tua persona factum non sit  iudicatum est enim te pignora non accepisse, frustra putas tibi auxilio opus esse constitutionis nostrae ad eam rem pertinentispotestate non eras, pecuniam fisco intuleris, et iure privilegio eius successisti et eius locum cui pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
accõib S⁊ si ypothecã respici¬
ebantulli couisticieigorẽ
relaxabant. ⁊ senuorib ypoth¬
ecis nouas mũ. lierisipothe¬
cas sihabebant aociones expellebant:
nec ad fragilitatem muliẽbrẽ respi¬
cientes.: necꝙ ⁊ corpore.⁊ sustantu.
⁊ om̃iuita sua maritꝰ fungitu cũ
penemulieris totasubstantia indo¬
te constitutaest ꝯportebat erum
disponimaritos ẽditorib suis ex su¬
a substantiasatis facere.ñ d̾ dote
muliebri quamad suo suictus suaᷤ¬
q alimonias mulier possidr. ł ase¬
fecimꝰ ꝓdotib mulierib subueni¬
entes ⁊ omĩa inunum colligente ᷤ
sanccimus exstipulatu accionem
quamulitrib iam ꝓdote institue̾¬
da dedimũ. cuiq etiã tacitamdona¬
uimꝰ ĩ rem ypothecam potiorauira
contra õs hr̃e maritic̾ditorẽ. lict
anrioris sint tp̃oris p̾uilegioi᷑talla¬
ti Cum enĩipsonalib aocionib
sođm quod diximus talipͥuilegio
utebatur res uxoi̾a qua ꝓpt̃ non

Expanded text:
ypothecam respiciebant, ilico iustitiae vigorem relaxabant et senioribus hypothecis novas mulieris hypothecas, si habebat actiones, expellebant, nec ad fragilitatem muliebrem respicientes nec quod et corpore et substantia et omni vita sua marito fungitur, cum paene mulieribus tota substantia in dote constituta est. Oportebat enim disponi maritos creditoribus suis ex sua substantia satisfacere, non dote muliebri, quam ad suos victus suasque alimonias mulier possidet, vel a sefecimus pro dotibus mulieribus subvenientes, et omnia in unum colligentes sancimus ex stipulatu actionem, quam mulieribus iam pro dote instituendam dedimus cuique etiam tacitam donavimus inesse hypothecam, potiora iura contra omnes habere mariti creditores. Licet anterioris sint temporis privilegio vallati Cum enim in personalibus actionibus secundum quod diximus tali privilegio utebatur res uxoria, quapropter non
Abbreviated transcription (Latin):
prblice subscriptas. si ꝑscãł accõ ex¬
erceatur. suu̾mrobur rabere de¬
cernimus Sinaũt uspignoris uł
ypothece exhuiusmodunstrum̃tiᷤ
uendicare quissͥ contenderit.eũ
qui instrum̃tis ꝑublice cõfectis ni¬
monis trtumuł ampluis uiroꝵ
subscͥptiones: eisdẽ ydio chiris cõ¬
tineantur: tũc epum quasiꝑahu¬
brmulierum inquietatisimus
ꝑquassuasdotes deꝑditasẽe luge¬
bant ⁊ ab antĩo̾ib c̃ditorib sub¬
stantias maritoꝵ detentas Nosita¬
ꝙ adantiquas leges ꝑspeximus
inꝑsonalib actionib reiuxorie¬

Expanded text:
publice scriptas, si personalis actio exerceatur, s uum robur habere decernimus. Sin autem ius pignoris vel hypothecae ex huiusmodi instrumentis vindicare quis sibi contenderit, eum qui instrumentis publice confectis ninionis trium vel amplius virorum subscriptiones isdem idiochiris contineantur: tunc enim quasi pubbus mulierum inquietati sumus, per quas suas dotes deperditas esse lugebant et ab anterioribus creditoribus substantias maritorum detentas. Nos itaque ad antiquas leges perspeximus in personalibus actionibus rei uxoria
Abbreviated transcription (Latin):
riculum: ⁊ ĩpãliberoꝵ cͣationem ꝓ
quamultanrĩs legibus
inuentast̃ pͥuilegia. Idõq qd an¬
tiquitasdare incepit ad effectum
aut̃ nonꝑtulit. nos pͥnolegis ati¬
culo consũmauimꝰ. et suie libos¬

Expanded text:
culum et ipsam liberorum creationem, pro qua multa nostris legibus inventa sunt privilegia? Ideo quod antiquitas quidem dare incepit, ad effectum autem non pertulit, nos pleno legis articulo consumavimus et, sive lib
Abbreviated transcription (Latin):
actioni quam ĩpressĩti sustulimus
magnã p̃rogatiuam pr̃antes: Ut
contra om̃s pen̾e ꝑsoãles actiones
hant pͥuilegia ⁊ ẽditores alios
ant̃cedant uetfuiͣt anteriores

Expanded text:
actioni, quam in praesenti sustulimus, magnam praerogativam praestantes, ut contra omnes paene personales actiones habeat privilegia et creditores alios antecedat, licet fuerant anteriores