comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cpphetȩ sc̃iq doctores ꝑ uniuersũ mundũ disꝑsi ad p̃dicamentũ. iura¬
menta fieri uetant. Quoꝵ nos exempla siceperiius enumerare. aut
inscedula hac inserere: ante defici& diei hora. quã eoꝵ exempla de hac
quas moy si dedit propria manu scripsit dicens. Uide ne assumas nomen
atitui inuanũ & reliqua. Unusquisq eni̾ ꝓpriã conscientiã mundã
deb& faeruare dõ & in memoria retinere. Os quod mentit᷑ occidit
animã. Et apłs ait. loquimini ueritatẽ unusquisq cũ ꝓximo suo. qm̾
sumꝰ in uicẽ menbra. & alibi. Nolite mentiri inuicẽ. hȩe p̃cepta sunt¬

Expanded text:
cti doctores per universum mundum dispersi ad praedicandum, juramenta fieri vetant. Quorum nos exempla, si coeperimus numerare, aut in schedula hac inserere, ante deficeret diei hora, quam eorum exempla, de hac quas Moysi dedit, propria manu scripsit, dicens: Vide, ne assumas nomen Domini Dei tui in vanum, et reliqua. Unusquisque enim propriam conscientiam mundam debet servare Deo, et in memoria retinere: Os quod mentitur, occidit animam. Et Apostolus ait: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo, quoniam sumus invicem membra. Et alibi: Nolite mentiri invicem membra
Abbreviated transcription (Latin):
ccontra diebiis ł ceteris festis a uesꝑa usq aduesꝑum non flectant genua sed
santes incuruati orent. nec quisq uno genu solotenus in presso orare p̾sumat
sicut iudei irridentes dñm. inpassione eius fecisse legunt᷑. sed utraq genua t̾rȩ
igat. Ait enim apłs flecto genua mea ad patrẽ dñi nr̃i ihũ xp̃i de letania
Nlacuit nobis. ut letania maior obseruanda sit maiore. Ex inaguntiensi c̃c̃.¬
acunctis xp̃ianis uno die uii. kł maii. sicut in romana eccła constitutũ reppe¬
rimꝰ. & sicut scĩ patr es nr̃i constituerunt. ne ͦ equitando. nec p̃ciosis uestib
induti. cimere respersi & cilicio induti. nisi infirmitas impedierit. ut ĩcenadni¬

Expanded text:
econtra diebus vel caeteris festis, a vespera usque in vesperam non flectant genua, sed econtra diebus vel caeteris festis, a vespera usque in vesperam non flectant genua, sed stantes incurvati orent, nec quisquam uno genu solotenus impresso orare praesumat, sicut Judaei irridentes Dominum in passione ejus fecisse leguntur, sed utraque genua terrae figat. Placuit nobis ut letania major observanda sit a cunctis Christianis uno die VII Kalen. Mai, sicut in Romana Ecclesia constitutum reperimus, et sicut sancti Patres nostri constituerunt: non equitando, non preciosis vestibus induti, cinere respersi, et cilicio induti, nisi infirmitas impedierit CA
Abbreviated transcription (Latin):
est obseruanda ut ieuniũ in ea p̃ter dies dm̃cos. qui de abstinentia substra¬
ti sunt nisi quẽ infirmitas impedierit nullatenꝰ soluat᷑. quia ipse decin
sunt anni. Aprima gͥ dm̃ca quadragesimȩ usq in pascha dñi .vi. ebdou¬
subtrahunt᷑. non phus in abstinentia quã .xxx. & ui. dies remanent.
anni decimã damus dõ. Et ut sacer nuimerus al dierũ impleat᷑ quẽ salua¬
& .ui. ad iunxerimus .xl. dies in abstinentia non habemꝰ. Iubem̃ etiã abon
potenti d̃o om̃iũ bonoꝵ nr̃oꝵ decimas dare. Qua propt̾ ut omis decima a
nobis rite dõ ꝑsoluat᷑. tollamꝰ decimã anni & in ea peecata nr̃a confitenas
corrigendo nos. ieiunando. orando elemosinas dando. abstergamꝰ. &ea
impnia. a uotẽpr ad missã flectamꝰ genua dici deb&. Ex aureliano ẽc̃.¬
It prb̃i plebibus annuntient. quod inquadragesima & in ieiunio .iiii.
tĩporũ tantũ mͦ ad missarũ sollẽpnia genua flectere debeant. Indñicis

Expanded text:
ut jejunium in ea praeter dies dominicos, qui de abstinentia subtracti sunt, nisi quem infirmitas impedierit, nullatenus solvatur, quia ipsi dies decimae sunt anni. A prima igitur dominica Quadragesimae usque in Pascha Domini sex hebdosubtrahuntur, non plus in abstinentia, quam XXXVI dies remanent, vanni decimas damus Deo, et ut sacer numerus XL dierum impleantur, quae SalvaVI adjunxerimus XL dies in abstiipotenti Deo, omnium bonorum nostrorum decimas dare. Quapropter ut omnis decima a nobis Deo rite persolvatur, tollamus decimam anni, et in ea peccata nostra confitendo, corrigendo nos, jejunando, vigilando, orando, eleemosynas largiendo, abstergamus, et P. 3.-- Quo tempore ad missam flectamus genua dici debeat. Ut presbyteri plebibus annuntient, quod in Quadragesima et in jejunio Quatuor Temporum tantummodo ad missarum solemnia genua flectere debeant. In Dominicis
Abbreviated transcription (Latin):
sumano generi pena diuinitus seruitittis illata est. ita ut quib aspicit
non cogruere libertatẽ his misericordius irrog& ser uiomeubi lice ur
iuios ser uos constuens. alio: dnos ut licentia male agendi seruoꝵ potes¬
tate cdnantiũ restringuat᷑. Nã si om̃s sine metu fuissent. quis ess& qui
anillis quẽ piã cohiber& : Inde & ingentib pripcipes regesq elecdi sut
at terrore suo populos a malo cohercerent atq ad recte uiuenũ legiba s
sibderent. Naantũ ad penetrationẽ non est ꝑsonarũ acceptio a pud dr̃i¬
qu mundi eligit ignobilia & contemptibilia & que non suite ut ea que
sunt destruer&e. negliget᷑ omñis caro .i. carnalis potentia corã illo ei nus
eni dñs equalit & ctnis fert consultũ & serius. Melior est subiecta serlur.
quã elata libertas. Multi enĩ inueniunt᷑ dõ libere seruentes subdñis con¬
stituti flagitiosis qui & subiecti sunt illis corpore p̾lati sunt tũ mente

Expanded text:
umano generi poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licetalios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes, regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantum ad poenae rationem, non est personarum acceptio apud Dit ignobilia et contemptibilia, et quae non sunt, ut ea quae sunt destrueret, ne glorietur omnis caro, hoc est carnalis potentia coram illo : Unus enim Dominus aequaliter et dominis fert consilium et servis. Melior est subjecta servitus, quam elata libertas; multi enim inveniuntur Deo libere servientes, sub dominis constituti flagitiosis, qui etsi subjecti sunt illis corpore, praelati sunt tamen e
Abbreviated transcription (Latin):
e illis qui infra parrochiã beneficiũ aut hereditatẽ habent. & alterus s¬
ep̃i parrochiani sunt. & de loco ad locũ iter faciunt. rapinas & dep̃dationes
ꝑagunt : placuit ut ex cõmunicent᷑. nec ante ex parrochia exeant quȩ ꝑpetͣ
ficanda est. ne eos recipiant antequã illuo redeant ubi rapinã fecerunt
uicũq intra anni spaciũ çuulit̃ sue publice causã suã corã suis excõmul¬
nicatorib non ꝑegerunt. ipsi sibi audientiȩ clausisse ad itũ uideantur
Qđ si obstinato animo sine cõmunione defuncti fuerint. nos illius causam
iuxta beati leonis p̃decessoris nri sententiã diuino iudicio reseruantes.
quib uiuis non cõmunicauimꝰ. mortuis comunicare non possumus pe illis

Expanded text:
e his qui infra parochiam beneficium aut haereditatem habent, et alterius episcopi parochiani sunt, et dum de loco ad locum iter faciunt, rapinas et depraedationes peragunt, placuit nobis ut excommunicentur, nec ante ex parochia exeant, quam quae po significanda est, ne eos recipiant antequam illuc redeant ubi rapinam fecerunt, itur intra anni spacium civiliter, sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non peregerint, ipsi sibi audientiae clausisse aditum videantur. Quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint, nos illius causam, juxta beati Leonis praedecessoris nostri sententiam, divino judicio reservantes, quibus vivis non communicavimus, mortuis
Abbreviated transcription (Latin):
serit facientib : ut sacrilegus uidicet᷑ & dãmpnũ inquadruplũ restituat a¬
& canonice peniteat illis qͥtruntationes m̃broꝵ & dep̃dationes domoꝵ fec¬
iquis menbroꝵ truncationes. aut domoꝵ incendia fecerit. siue fieri iusserite
aut facientib consenserit: quousq dehis unicuiq legalit̾ ł amicabilit̾ corãepo
ciuitatis aliisq ciuib non emendauerit. abȩccła se priuatũ cognoscat. Suͦ¬

Expanded text:
serit facientibus, ut sacrilegus dijudicetur, et damnum in quadruplum restituat, eserit facientibus, ut sacrilegus dijudicetur, et damnum in quadruplum restituat, et canonice poeniteat. quis membrorum truncationes, domorum incendia fecerit, sive facere jusserit aut facienti consenserit, quousque de his unicuique legaliter et amicabiliter coram episcopo civitatis aliisque civibus non emendaverit, ab ecclesia se privatum
Abbreviated transcription (Latin):
plũ restituer& . Et quia sumũ inlegib bonũ est colere iusticiã ac sua cuiq
iura seruare. & in subiectis non sine re quod potestatis est fieri .s quod
equũ est custodire. quod uos & diligere & om̃ino confidimꝰ studere.: Qua¬
ꝓpt̾ excellentiȩ ur̃e. mense nouembri presentis anni scđa indictione
ue post hac menbra diaboli filii nequã. in sc̾a eccła te etiã ibi regnante¬
uͥ t in legibus scł̃i cautũ habe t̾. qui rẽ subripit alienã. illi cuius res
direpta est. in undecuplu̾ quȩ sublata sunt restituat: et inlege diuma legt̃
maledictus om̃is qui transfert terminos ꝓximi sui. & dicit om̃is popłs amen.
alia gͦ non p̃sumant̾ absq ultione. nec exerceant᷑ absq clapnatione. Pacẽ
& non dampnũ aut iniusticiã aliciuus. sectamini in inuicẽ & in oms. ꝓinde
siquis ȩccłasticas oblationes & quod dõ consecratũ fuerat rapuerit. ł consen¬

Expanded text:
plum restitueretur? Et quia summum in regibus bonum est justitiam colere, ac sua cuique plum restitueretur? Et quia summum in regibus bonum est justitiam colere, ac sua cuique jura servare, et in subjectos non sinere quod potestatis est fieri, sed quod aequum est custodiri; quod vos et diligere et omnino confidimus studere. Quapropter excellentiae vestrae mensae Novembrio praesentis anni, secunda indictione, ne post hac membra diaboli, filii nequam, in sancta ecclesia, te etiam ibi regnantet in legibus saeculi cautum habetur. Qui rem surripit alienam, illi cujus res dirempta est, in undecuplum quae sublata sunt restituat. Et in lege divina legitur. Maledictus omnis qui transfert terminos proximi sui: et dicit omnis populus, Amen. Talia ergo non praesumantur absque ultione, nec exerceantur absque damnatione. Pacem, et non damnum aut injustitiam alicujus sectamini in invicem, et in omnes. Proinde si quis ecclesiasticas oblationes, et quod Deo consecratum fuerit, rapuerit, vel consen
Abbreviated transcription (Latin):
ui abstulit inquit aliquid patri homicid ȩ parciceps est. Pater nr¬
sine dubio ds est. qui nos creauit. Mater uͦ nra ȩcoła. que nos inbaptis¬
mo sp̾ualit̾ regenerauit. Ergo qui xpi pecunias & eccłȩ aufert rapitaiti
fraudat: homicida est. atq ante dm̃ homicida deputat᷑. Qui enĩ res exdẽ
abstulerit: sactilegiũ facit. & ut sacrilegus uidicandus est ut res eocdẽ cũ¬

Expanded text:
Qui abstulit, inquit, aliquid patri, homicidae particeps est. Pater nsine dubio, Deus est, qui nos creavit. Mater vero Ecclesia, quae nos in baptismo spiritaliter regeneravit. Ergo qui Christi pecunias et Ecclesiae auffert, rapit, aut fraudat, homicida est, atque ante Deum homicida deputatur. Qui enim res Ecclesiae abstulerit, sacrilegium facit, et ut sacrilegus judicandus est. C
Abbreviated transcription (Latin):
quic quid diabolica fraude uiolatũ est inunitate corporis eccłȩ tuȩ. Aise¬
rere dñe gemituũ eius. miserere lacrimarũ eius. & non habenti fiduciã
nisi intia magna miscdĩa. ad sacramentũ reconciliationis admitte. ꝑxpm¬
ost hec scdm modũ culpȩ penitentiã ei iniungat & litteras ꝑ parrochias¬
suas dirigat. ut om̃s nouerint eũ insocietate xp̃iana receptũ. Alus
& iã ep̾is hoc notũ faciat. Aullus autẽ ep̾s alterus parrochianũ ex cõm¬
nicare. ł recouciliare p̃sumat sine consensu ł conscientia ꝓpru ep̃i.¬
Is om̃ps ut nosꝰ a precipitantis ꝓlatione
sententiȩ cõpescer&. cũ om̃ia nuda & aperta sint oculis eius. mala tamen
sodomȩ noluit audita iudicare. pruisq manifeste agnosceraꝰ quȩ dicebant᷑
nde ait. Descendã & utdebo utrũ clamorẽ qui uenit adme opere cõpleueritꝰ
an non est ita ut sciã. Cuius exemplo morem̃. ne ad ꝓferendã sententiam

Expanded text:
quidquid diabolica fraude violatum est, in unitate corporis Ecclesiae tuae, miserere, Domine, gemituum ejus, miserere lacrymarum ejus, et non habentem fiduciam nisi in tua misericordia, ad sacramentum reconciliationis admitte. Post haec secundum modum culpae poenitentiam ei injungat, et litteras per parochiam dirigat, ut omnes noverint eum in societate Christiana receptum. Aliis etiam episcopis hoc notum faciat. Nullus autem episcopus alterius parochianum excommunicare vel reconciliare praesumat sine conscientia vel consensu propriipotens, ut nos a praecipitata prolatione sententiae compesceret, cum omnia nuda et aperta sint oculis ejus, mala tamen Sodomae noluit audita judicare priusquam manifeste agnosceret quae dicebantur. Unde ait: Descendam, et videbo utrum clamorem qui descendit ad me opere compleverint, annon est ita, ut sciam . Cujus exe
Abbreviated transcription (Latin):
Iresta qs̃ dñe huic famulo tuoii. dignũ penitentiȩ fructũ. ut ȩcełẽ
tuȩ sc̃̾e de cuius integritate deuiarat peccando: amissoꝵ ueniã ꝯsequen¬
do reddatur in noxius. ꝑ xp̃m. alia¬
I aiestatẽ tuã q̃r dñe scẽ pater om̃ps eterne dsꝰ. qui non mortẽ sed
peccatoꝵ uitã semꝑ inquiris. respice flentẽ famulũ tuũ .N. attende ꝓstꝰ¬
tũ. ciusq planct ũ ingaudiũ tuȩ miserationis comierte. scinde delic¬
toꝵ saceũ. & indue eũ leticia salutari. ut post longã peregrinatiõis
famẽ de sc̃ĩs altarib saciet᷑ ingressusq cubiculũ regis in ipsiuis aula
benedicat nomen głȩ tuȩ semꝑ.ꝑ. alia.

Expanded text:
ne, huic famulo tuo dignum poenitentiae fructum, ut Ecclesiae tuae sanctae, a cujus integritate deviarat peccando, admissorum veniam consequendo, reddatur innoxius. Per m quaesumus Dne sancte Pater omnipotens aeterne Deus qui non mortem, sed peccatorum vitam semper inquiris; respice flentem famulum tuum, adtende prostratum, eiusque planctum in gaudium tua miseratione converte. Scinde delictorum saccum, et indue eum laetitia salutari, ut post longam peregrinationis famem de sanctis altaribus tuis satietur, ingressusque cubiculum regis, in ipsius aula benedicat nomen gloriae tuae semper. Per.
Abbreviated transcription (Latin):
te post ponens xp̃ianã ꝓmissionẽ quã inbaptismo ꝓfessus estaper apos¬
tasiã conuiersus post satanã. cui abrenuntiauit & om̃ib operibus
cius uneã xp̃i idest eccłãm eus deuastare ao dep̃dari non ꝑtimescit. pau¬
peres xpͥi quos precioso sangune suo redemit uiolent̾ opprimens & int̾fici¬
ens. bona eius diripiens. Unde quia filius huius n̾rȩ ecłẽ cuidõ auctore
uos filios dĩ annumeratꝰ quãius modo filius diaboli sit. imit ando diabolũ.
solliciti ne ꝑnegligentiã pastoralẽ aliqua de. oiib nõbis trecsiti &epeibalũ
ꝓqua intremendo iudicio ante principẽ pastoꝵ dñm nr̃m iłim xp̃m racionẽ¬

Expanded text:
te, postponens Christianam promissionem quam in baptismo professus est, per apostasiam conversus post Satan, cui abrenuntiavit et omnibus operibus ejus, vineam Christi, id est Ecclesiam ejus, devastare et depraedare non peres Christi quos pretioso sanguine suo redemit, violenter opprimens et interficiens, et bona eorum diripiens. Unde quia filius hujus nostrae Ecclesiae, cui, Deovos filios Dei adnumeratus, quamvis modo filius Dei non sit diaboli sit imitando diabolum solliciti ne per negligentiam pastoralem aliqua de ovibus nobis creditis deperiret, pro qua in tremendo judicio ante principem pastorum Dominum nostrum Je
Abbreviated transcription (Latin):
egredientes. maledicti ingredientes. sintq uidomo malecti. in agro ꝓfugi.
ueniantq suꝑ illos oms illȩ maledictiones quas dñs ꝑ moysen inpopulũ
diuine legis p̃uaricatorẽ se esse missurũ intemptauit. Sintq. anathe¬
ma maranatha. id est pereant inscło aduentu dñi. Nullus eis xp̃ianus
dare. Sepultura asini sepeliant᷑. & iusterquiliniũ sint suꝑ faciẽ t̾rȩ
& sicut hȩ lucernȩ de manibus nr̃is ꝓiectȩ hodie extinguunt᷑. nisi¬

Expanded text:
ntes, sintque in domo maledicti, in agro profugi, veniantque super eos omnes illae maledictiones, quas Dominus per Moysen in populum divinae legis praevaricatorem se esse missurum intentavit , sintque anathema, maranatha , id est pereant in secundo adventu Domini. Nullus eis Christianus am communionem dare. Sepultura asini sepeliantur , et in sterquilinium sint super faciem terrae . Et sicut hae lucernae de manibus nostris projectae hodie ex
Abbreviated transcription (Latin):
lbi etiã esse debent illi. quib in uiria t dãpnũ cõmissi emendan ͣ. aut
siiã emendatũ est: eoꝵ testimonio cõꝓbandũDeinde in terrog& ep̃s s̃i
penitentiã uxta quod canones precipiunt ꝓꝑpetratis scelerib susci¬
ꝑe uelit. Et si ille terrȩ ꝓstratꝰ ueniã postulat. culpã confitet᷑. peniten¬
tiã impelsit᷑. de futuris cautelã spond&: tunc ep̾sꝰ apprehensa manu eiꝰ dex

Expanded text:
emendari, aut, si jam emendatum est, eorum testimonio comprobari. Deinde interroget episcopus si poenitentiam, juxta quod canones praecipiunt, pro perpetratis sceleribus suscipere velit. Et si ille terrae prostratus veniam postulat, culpam confitetur, poenitentiam implorat, de futuris cautelam spondet, tunc episcopus, apprehensa manu ejus de
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibebat dicens. Nec ei aue dixeris. nec eũ indomũ receperis. Qui enĩ ei aue
dicit. cõmunicat operib eiꝰ malignis. Dominica itaq atq apłica p̃cepta
adimplentesꝰ menbrũ putridũ atq insanabile. quod inedicinã ñ recipit.
ferro ex cõmuncationis a corpore ȩccłȩ abscidamꝰ. netã pestifero morbo
rdliqua menbra corporis ueluti ueneno inficiant̃ pͥma exceõmunicatio ex cod̾¬

Expanded text:
prohibet dicens: Ne ei ave dixeris, neque eum in domum receperis. Qui enim ei ave prohibet dicens: Ne ei ave dixeris, neque eum in domum receperis. Qui enim ei ave dicit, communicat operibus ejus malignus. Dominica itaque atque apostolica praecepta adimplentes, membrum putridum et insanabile, quod medicinam non recipit, ferro excommunicationis a corpore Ecclesiae abscidamus, ne tam pestifero morbo reliqua membra corporis veluti veneno inficiantur. Per. Ipsa anathe
Abbreviated transcription (Latin):
reliquit uiolatorib precepta dnica atq apłica habemꝰ. quib informam᷑.
quid de huius modi p̃uaricatoribus agere nos oporteat. Ait enĩ dñs ineu¬
uangelio. Si peccauerit inte fr̾ tuus corripe eũ. fr̾es in unũ quẽq nr̃m¬
It peccat. qui in scãm eccłam peccat. Si autẽ scã eccła unũ corpꝰ est. cuiꝰ
iniꝰ corporis caput xp̾c. singuli autẽ sumꝰ alt̃ alterius menbra. Et si cõpa¬
tit̾ unũ menbrũ cõpatiunt᷑ omĩã menbra: ꝓculdubio in nos peccat qui
to corripiat᷑. Deinde cũ testib redarguat᷑. nouissime in conuentu ecȩ
publice conueniat᷑. Quod si has tres cõmonitiones & piascorrectiones
contempnit. & satis facere despicit: post hȩc sit tibi sicut echnicus &
beat᷑. Et malio loço menbrũ quod asua cõpage resoluit᷑. &a uinctura
caritatis dissotiat᷑ & om̃e corpus scandalizat. dñs abscidi & pici iub&
tor aut adulter. aut homicila. aut rapax.cũ huius modi nec cibũ sumere.

Expanded text:
reliquit, violatoribus, praecepta Dominica et apostolica habemus, quibus informamur quid de hujuscemodi praevaricatoribus agere nos oporteat. Ait enim Dominus in Evangelio: Si peccaverit in te frater tuus, corripe eum . Fratres in unumquemque, nostrum peccat, qui in sanctam Ecclesiam peccat.inguli autem sumus alter alterius membra, et si cum patitur unum membrum compatiuntur omnia membra, procul dubio in nos peccat qui te corripiatur, deinde cum testibus redarguatur, novissime in conventu ecclesiae publice conveniatur. Quodsi has tres commonitiones, et pias correptiones contempnit, et satisfacere despicit, post haec sit tibi sicut ethnicus et beatur. Et in alio loco membrum, quod a sua compage resolvitur, et a junctura caritatis dissociatur, et omne corpus scandalizat, Dominus et abscidi, et projici jubet tor aut adulter, aut homicida; aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere l
Abbreviated transcription (Latin):
utius & inuestigare cõmittimꝰ. Honenim potest mens atrita & onerib atq
inportunitatib grat᷑a tantũ boni ꝑagere. quantũ delectata & oppressioni¬
ħ soluta. Hongͦ istud obid ꝓtulimꝰ. ut hec & alia quȩ necessaria fore cognouȩ¬
mꝰ tuȩ scitati uelimis denegare. sed quod minꝰ hic inuenit᷑ latius ꝑquirat᷑.
aramentũ autr̃ hactenus a sũmis sacerdotibus ł reliquis di ministris exigi.
t autẽ ser mo ur̃ est. est. non. non. ut non sub iudiciũ decidatis. Et dñs in
cuiangelio ait. Audistis quia dictũ est antiquis. Non ꝑurabis. Reddes
autẽ do iuramenta tua. Ego autẽ dico uobis Non uirare om̃ino. neq ꝑ
rosolimã quia ciuutas magni regis est. Neq ꝑcaput tuũ: quia non po¬

Expanded text:
stigare committimus. Non enim potest mens attrita oneribus atque importunitatibus praegravata, tantum boni peragere, quantum delectata et oppressionibus soluta. Non ergo ista ob id praetulimus, ut haec et alia, quae necessaria fore cognoverimus, tuae sanctitati velimus denegare: sed quod hic minus invenitur, latius perquiratur. I. Sacramentum autem hactenus a summis sacerdotibus vel Dei ministris exigi, Sit autem sermo vester, Est, est, Non, non, ut non sub judicium decidatis. Et Dominus in Evangelio ait: Audistis quia dictum est antiquis, Non pejerabis: reddes autem Domino juramenta tua. Ego autem dico vobis, nonIerosolimam, quia civitas magni regis est, neque per caput tuum iura
Abbreviated transcription (Latin):
p̾s incuius parochia aliquis consistenꝰ aliquid in iuste fecerit. semel n bis. n¬
atq tercio si uecesse fuerit. uocabit illũ sua ammonitione ꝑsuũ nuntiũ ent¬
canonice ademendationẽ. siue cõpositionẽ & ad penitentiã. ut dõ & ȩccłe
satis faciat quã lesit. Si autẽ despexerit atq contempserit eius ãmonitionẽ.
& saluberrimã inuitationẽ. feriat illũ pastorali uirga. hoc est sentencia
ex cõmunicationis. ut a cõmunione scȩ eccłȩ om̃iũq xp̾ianoꝵ sit separat¬
usq ad congruã satis factionẽ & dignã emendationẽ: quã ex cõmunicati¬
inte fr̾ tuus. Aluid est peccare in nos. alius est peccare indm̃. Srin nos ali¬
quis peccauerit. non est nr̃i arbitrui. Scriptũ quippe est. Si peccauert
uir inuirũ. placari potest ei dis. Si autẽ indm̃ peccauerit. quis orabit
ꝓeon blos e contrario indĩ in uiria benigni & misericordes simꝰ & di offe

Expanded text:
pus in cujus parochia aliquis consistens, aliquid injuste fecerit, semel et bis, atque tertio, si necesse fuerit, vocabit illum sua admonitione per suum nuncium canonice ad emendationem sive compositionem, et ad poenitentiam, ut Deo et Ecclesiae satisfaciat quam laesit. Si autem despexerit atque contempserit ejus admonitionem et saluberrimam invitationem, feriat illum pastorali virga, hoc est, sententia excommunicationis, ut a communione sanctae Ecclesiae omniumque Christiausque ad congruam satisfactionem, et dignam emendationem, quam excommunicatier tuus. Aliud est peccare in nos, aliud peccare in Deum. Si in nos aliquis peccaverit, non est nostri arbitrii. Scriptum quippe est: Si peccaverit vir in virum, placari potest ei Deus. Si autem in Deum peccaverit, quis orabit pro eo? Nos econtrario in Dei injuria benigni et miseric
Abbreviated transcription (Latin):
aue dicat xp̃ianꝰ. aut eũo sc ulari p̃sumat. Dullus prb̃r cũ eo celebrare¬
missã audeat. ł sacro scm corpus & sanguinẽ dñi tradere. Pemo ei
iungat᷑ in consortio neq inaliquo nego tio & siquis eissociauerit. &
cõmunicauerit eius operib malignis: nouerit se simili ꝑcussum
eũ aberrore & ꝓuocent ad satis factionẽ nisi forte resipuerit & digra
inspiraute ad penitentiã & remediũ conuersus fuerit & digna emen¬
datione eccłȩ dĩ quã lesit humilit̾ satis fecerit. Alia ex c̃c turonico¬

Expanded text:
 cum eo celebrare audeat, vel sacrosanctum corpus et sanguinem Domini tradere. Nemo ei jungatur in consortio, neque in aliquo negotio. Et si quis ei se sociaverit et communicaverit ejus operibus malignis, noverit se simili percussum ent ab errore et provocent ad satisfactionem, nisi forte resipuerit, et, Dei gratia inspirante, ad poenitentiae remedium fuerit conversus, et digna emendatione Ecclesiae Dei quam laesit, humiliter satisfecerit. CAP. XCIII. Qui
Abbreviated transcription (Latin):
Iolier si qua ponit filiũ suũ suꝑ tectũ aut infornacẽ ꝓsanitate feborie
diefaria & hec aut in arbore abscondat aut inbruis auit antriuos pici¬
at uet sua animalia libera a peste. ł aclade & alterius ꝑdatuNue om̃ĩa
idolatria esse nulli fideliũ dubiũ est & ido sũmopere exterminandens¬

Expanded text:
ulier si qua ponit filiam suam supra tectum, vel in fornacem, pro sanitate febris, ulier si qua ponit filiam suam supra tectum, vel in fornacem, pro sanitate febris, ria ligamenta, et haec aut in arbore abscondat, aut in bivio, aut in trivio projiciat ut sua animalia liberet a peste et clade et alterius perdat, quae omnia idololatriam esse nulli fidelium dubium est, et ideo summopere sunt exterminand
Abbreviated transcription (Latin):
oguria ł sortes q̃ dicunt᷑ falso sc̃oꝵ ł diuinationes qͥeas obseruaueri
ł quarũcũq scr ipturarũ ł uotũ uouerint ł ꝑsoluerint ad arbores
ł ad lapidẽ ł ad quãlib& rẽ excepto adeccłam : omis ex cõmunicento i
ad penitentiã ueuerinit.: cderici annis .iii. laici annũ i÷ & dimidiũ peniteat᷑
pħ dicit. Dies obseruatis & menses & tempora & annos. oeeade re
tueione sine causa laborauerim inuobis. Dies obseruant qͥ ambrosue
dicunt puto crastino ꝓficiscendũ non est. pont crastinũ enĩ nondeba
aliq uid uchoari. Eo sic solent decipimagis. hi autẽ colunt mensẽ qui
cursũ lunę ꝑserutant᷑ dicentes. Septima luna stramenta conficinon
debent nona autẽ luna emiptũ seruũ domũ induci non oportas & ꝑ
hȩc facilius solent aduersaria ꝓuenire. Tempora uͦ obseruant cũ dicunt
hodie ueris iiciũ est & ido festiutas est Et rursũ. Posterũ est domũ
non cotidie annus impleat᷑. hec suꝑsticio longe deb&esse a seruis didiqͥs

Expanded text:
 vel divinationes, qui eas observaverint, vel quarumcunque scripturarum, vel votum voverint, vel persolverint ad arborem, vel ad lapidem, vel ad quamlibet rem, excepto ad Ecclesiam, omnes excommunicentur. Si ad poenitentiam venerint, clerici annos tres, laici annum unum et dimidi dicit: Dies observatis, et menses, et tempora, et annos: timeo ne sine causa laboraverim in vobis. Dies observant, qui dicunt: Puto crastino proficiscendum non est. Post crastinum enim non debet aliquid inchoari, et sic solent magis decipi. Hi autem colunt menses, qui cursum lunae perscrutantur, dicentes: Septima luna strumenta confici non debent: nona autem luna emptum servum domum duci non oportet. Et per haec facilius solent adversa provenire. Tempora vero observant, cum dicunt: Hodie veris initium est, et ideo festivitas est. Et rursum: Posterum est, domum t annus, quasi non quotidie annus impleatur. Haec superstitio longe debet esse a servis Dei. S
Abbreviated transcription (Latin):
e eo mprimo defuncto cancde sapsise dinos eit om̃imadis piulice ⁊ auta¬
ae subigat᷑. De quo etiã post penitentiã p̾fata si expedierit seruabit᷑ regu¬
Lnisi forte ide aut mulierͤ qui mortiuuis fuerat occidisse notent᷑ aut ꝓpin¬
quitas ł alia quelib& actio criminalis impediat.Quod si ꝓbatũ fuerit: sine
alla spe coniugii cũ penitentia ꝑpetuo maneatit. Si autẽm negauerr. se
candẽ feminã uiuente uiro adulterasse. & p̃fati homicidii neuter eoꝵexti
terit & ꝓbatis testibus neuter eoꝵ conuinci potuerit. purgent legalit̾ fama
suȩ opinionis. & sumpto utant᷑ coniugio si alia ut diximꝰ ñ impedierit ratio
de illo qui uxorẽ hab& & sepe mechatꝰ fuerit. Ex hiberitano cc¬
iquis fidelis habens uxorẽ. non semel sed sepius fuerit męchatꝰ in fine
mortis est conueniendus. Quod sise ꝓmiserit cessaturũ: det̾ ei cõmunio.¬
iresuscitatꝰ tursus fuerit mechatꝰ : placuit ulteriꝰ ñ illudere alios de cõmu¬

Expanded text:
ncto eamdem sumpsisse dignoscitur, omnimodis publicae poenitentiae subigatur. De quo etiam post poenitentiam, praefata, si expedierit, servabitur regula, nisi forte idem aut mulier virum, qui mortuus fuerat, occidisse notentur, aut propinquitas vel alia quaelibet actio criminalis impediat. Quod si probatum fuerit, sine ulla spe conjugii cum poenitentia perpetuo maneant. Si autem negaverit se eamdem feminam vivente viro adulterasse, et praefati homicidii nemo eorum reus exstiterit, et probatis testibus neutiquam convinci potuerit, purgent legaliter famam suae opinionis, et sumpto utantur conjugio, si 301 alia, ut diximus, non impedierit ratioDe illo qui uxorem habet, et saepius moechatus est. Si quis fidelis habens uxorem non semel sed saepius fuerit moechatus, in fine mortis est conSi resuscitatus, rursus fuerit moechatus, placuit ulterius non illudere alios de commu
Abbreviated transcription (Latin):
contꝰ ep̾os suos conspirare nobis mandatũ. ese. Cuius eriminis astegex non
dãpnant leg es & non solũ confirantes sedetiã consertientes ens lnte cessore
conticuuta aut eeistunt clerici honore quo utunt᷑ carere preceperum orte¬
ps tiero a comumone priuari. & ab ecła extorres fieri iusserunt& non
soui facientes sedeis consentientes de clericis maledicis. Ex cartagiũ
Glericus maledicus maxime a socerdotibus eogat᷑ ad postula nła uienia
inoluent egradet᷑. ne unꝙ adosficiũ absq satis factione reros E asilli go

Expanded text:
contra episcopos suos conspirare nobis mandatum est. Huius criminis astutia non dampnant leges; et non solum conspirantes, sed etiam consentientes eis. Antecessoreconstituti aut existunt clerici, honore quo utuntur carere praeceperunt: caeteros vero communione privari, et ab ecclesia extorres fieri jusserunt, et non solum facientes, sed eis consentientes. CClericus maledicus, maximeque in sacerdotibus, cogatur ad postulandum veniam. Si noluerit, degradetur, nec unquam ad officium absque satisf
Abbreviated transcription (Latin):
diu qui excubias funeris obseruant exercuerint frs tel aiabosi cet
cũcinore &terrore ce reuerentia hoc faciant. Pullus ibi diaboliea¬
carmiia p̃sumat cantare. neo ioca. & saltationes facere que pagalurꝰ.¬
bolo docente aclinuenerunt. Qaus enĩ nesciat diabolicũ esse & nonsoluii
asregione xp̃iana alienũ esser secd etiã humanȩ naturȩ esse contrariũ
bi lecari. cantare in ebriari. & cachinis ora dissolui. & om̃i piedale &
ostetu ca riratis postposito quasi de frat̃na morte exulture ubi luctꝰ
& planctꝰ flebilib uocibus debuerat resonare ꝓamissione cari fr̃is  patres
siquidẽ ueteris & noui testamenti mortes sc̾oꝵ uroꝵ legimus multis in locis
atq uehementi impleuerunt uii. dies. Tantꝰ autẽ fuit plactus. ut locus in de
nomen actꝑit. Et de beato stephano legimꝰ quod sepelierunt stepharũ siue
curauerunt uiritimorati & fecerunt᷑ planctũ magnũ suꝑ eũ. Et ido talis
in epta leticia & pestifera cantica ex auctoritate interdicenda sunt. Si

Expanded text:
i qui excubias funeris observant, cum timore et tremore et reverentia hoc faciant. Nullus ibi praecarmina cantare, non joca et saltationes facere, quae pagani diabolo docente adinvenerunt. Quis enim nesciat diabolicum esse, et non solum a religione Christiana alienum, sed etiam humanae naturae esse contrarium, ibi cantari, laetari, inebriari, et cachinnis ora dissolvi, et omni pietate et affectu charitatis postposito, quasi de fraterna morte exsultare, ubi luctus et planctus flebilibus vocibus debuerat resonare pro amissione chari fratris? Patres siquidem Veteris ac Novi Testamenti mortes sanctorum virorum legimus multis 175 in locis anctu magno atque vehementi impleverunt septem dies . Tantus autem fuit planctus ut locus inde nomen acceperit. Et de beato Stephano legimus quod sepelierunt eum sive curaverunt viri timorati, et fecerunt planctum magnum super eum . Et ideo talis inepta laetitia et pestifera cantica ex auctoritate Dei penitus interdicenda sunt. Si
Abbreviated transcription (Latin):
Sicuius uxor constuprata fuerit. & ꝓpterea maritus capitali sententia c̃eͣ¬
delere eã machinauerit. ipsa uͦ urgente mortis periculo ad ep̃m confugi¬
rit & auxiliũ quesierit: operiosiori si potest ep̾s labore desud&. ne occi¬
dat᷑ siuͦ non potest: nullomͦ licent ei requirenti eã reddere ad occidendũ
que se ei obtulit ad defendendũ sed sollerti cura trans mittat eã ad loci
quẽ ipsa delegerit ut secura possit uiuere. Si uͦ interdũ maritꝰ eius
inuenerit eã & repecierit: scdm̃ scłm potestatẽ habeat. quid ei agere
pit & mulier a mollicia id est a fragilitate. quare contra crudelissimã
lbidinis bestiã uult unusquisq uxorẽ suã esse uictricẽ. cũ ipse ad pͥmũ
eã eos destinauit aufugerit. & uir eius ab ep̾o semel. aut bis ł sepius repetie¬
rit. siuitã ei obrinere possit: ꝑquirat. ⁊ reddat. Sin autẽ: om̃ino ñ reddat.
Laritus uͦ quãduui ipsa uiuat. nullo modo alterã ducat.

Expanded text:
Si cujus uxor constuprata fuerat, et propterea maritus capitali sententia delere illam machinaverit; ipsa vero urgente mortis periculo ad episcopum confugerit, et auxilium quaesierit, operosius tamen si potest episcopus laborare desudet ne occidatur. Si vero non potest, nullo modo liceat ei requirenti eam reddere ad occidendum, quae se ei obtulit ad defendendum, sed solerti cura transmittat eam ad locum quem ipsa delegerit ut secura possit vivere. Si vero interdum maritus eam invenerit et repetierit, secundum saeculum potestatem habebit quid ei agere pit, et mulier a mollitie, id est fragilitate, quare contra crudelissimam libidinis bestiam vult unusquisque uxorem suam esse victricem, cum ipse ad primum eam episcopus destinavit aufugerit, et vir ejus ab episcopo semel aut bis vel saepius repetierit, si vitam ei obtinere possit, perquirat et reddat. Sin autem, omnino non reddat. Maritus vero quandiu ipsa vivat, nullo modo alteram ducat.
Abbreviated transcription (Latin):
đne obedire & certis noctib adeius seruiciũ euocari dedutinãi ne sobe
inua ꝑsiia perissent & non multos secũ ininfideltatis intertiep̃t perc¬
erarissent isla imumera multitudo hae falsa opinione de cepta hȩc
uera esse credit & credendo a recda fide decuat & merrorei paganor
reuoliuit cũ aliquid deuinitatis aut niminis exetra unũ dmn abutrat᷑¬
Quappter sacerdotes ꝑeccdłas sibi cõmissas popło om̃ instantia pͥdicamã
daebenti ua nouerint hȩc omi modis falsa esse. & non aduino sed amalig¬
no fpu talia fantasmata mentib fideliũ irrogari. dSi quidẽ uese saton¬

Expanded text:
domine et certis noctibus ad eius servitium evocari. Sed utinam he sole in perfidia sua periissent et non multos secum ad infidelitatis interitum pertraxissent. Nam et innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, hec vera esse credunt et credendo a recta fide deviant et errore paganorum involvuntur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum deum aQuapropter sacerdotes per ecclesias sibi commissas populo dei omni instantia predicare debent, ut noverint hec omnino falsa esse et non a divino, sed a maligno spiritu, talia fantasmata mentibus fidelium irrogari arbitrentur. S
Abbreviated transcription (Latin):
uxorẽ cũ alterus uxore adulteriũ ꝑpetrauerit. aut si qua mulier non
habens uirũ cũ alteruis uiro: Iile qui fedus uiolauerit conugii.uii. annoᷤ
ut supͣ dictũ est peniteat. ille qui lege conuigii ñ teuet᷑ .u. annos penite¬
at. Deq enĩ equalis penitentia danda his quib sufficere poterat ad explen¬
dã libidinẽ suã conuigũ amplexus. & illis qui coniuige carentes ardore
ubidinis inpellente infornicationẽ ceciderunt. Si cuiuis uxor stup̃sta

Expanded text:
n habens virum cum alterius viro, ille qui foedus violavit conjugii, VII annos, ut supra dictum est, poeniteat. Ille qui lege conjugii non tenetur, quinque annos poeniteat. Neque enim aequalis poenitentia danda est his quibus sufficere poterat ad explendam libidinem suam conjugum amplexus: et illis qui, conjuge carentes, ardore libidinis impellente, in fornicationem ceciderunt. CAP. 71.-- De conjuga
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos illi quihee nonpossunt plerũq stupendo in sui cõparationediu¬
nos uocent. eũ quidã illoꝵ sint artib potentiores quidã istoꝵ morib
meliores quãnto meliora & mãiora ꝓ subtilissimi corporis hoc est aeri
facultate & faci litate demones possint. cũ tamen sint prauitate uoliu¬
uantũ autẽ ualeat aeris: elementũ quo eoꝵ corpora preualent ad
multa uisibilia inusibilit᷑ molienda mouenda mutanda atq u sanda
longũ est de monstrare & putamꝰ quod ł mediocrit᷑ consideranti facile
aurus pices. ł ariolos ł sortilegos aut eos qui ꝓfitent᷑ artẽ aliquã aut no ic¬
aliquos eoꝵ similia excercentes consulens fuerit dep̃hensus. ab honore dig¬
intatus sue depositꝰ monasteriũ ingressus ibiq ppetuȩ decitꝰ scclus admis¬
iquis pcantauerit ad fascinũ ł qualescũq ꝑcantationes eacepto symbosi¬

Expanded text:
ut eos illi qui haec non possunt plerumque stupendo in sui comparatione divut eos illi qui haec non possunt plerumque stupendo in sui comparatione divinos vocent, cum quidam illorum sint artibus potentiores, quidam istorum moribus meliores: quanto meliora et majora pro subtilissimi corporis, hoc est aerei facultate ac facilitate, daemones possint, cum tamen sint pravitate volunerversi. Quantum autem valeat aeris elementum quo eorum corpora praevalent, ad multa visibilia invisibiliter molienda, movenda, mutanda atque versanda, longum est nunc demonstrare, et putamus quod vel mediocriter consideranti facile aruspices, aut ariolos, vel sortilegos, aut eos qui profitentur artem aliquam, aut aliquos eorum similia exercentes consulens fuerit deprehensus, ab honore dignitatis suae depositus, monasterium ingressus, ibique perpetuae poenitentiae dquis praecantaverit ad fascinum, vel qualescunque praecantiones, exceptis Symbo
Abbreviated transcription (Latin):
appellent ad quã eos absq ulla. detentione ⁊ suarũ rerũ ablatione. libere
res auferre. aut aliquã iũ eis inferre p̾sumat. anteꝙ. eoꝵ causa romani
pontificis auetoritate finiat᷑. Qd si alit̃ aquoq p̃sumptũ fuerit. nichil erit s
anꝙ causa ꝓbet᷑ qua ecclesiastici canones hoc fieri iubent. Si quis autem
ritate ad grãm scȩ cõmunionis redeat. his autẽ qͥ ñ legntime ex cõmunicaũ
intantũ abstineat a saera cõmnunone tẽpꝰ quantũ maiori sacerdoti uisum
fuerit id quod iniuste fecit. ipse iuste patiat᷑. INDECRETIS SILUESTRI P̃P¬

Expanded text:
appellent sedem, atque absque ulla detentione, et suarum rerum ablatione, libere res auferre, aut aliquam eis vim inferre praesumat, antequam eorum causa Romani pontificis auctoritate finiatur. Quod si aliter a quoquam praesumptum fuerit, nihil erit, sed  propter quam ecclesiastici canones hoc fieri iubent. Si quis autem ritate ad gratiam sanctae communionis redeat, is autem, qui non legitime excommunicavit, in tantum abstineat a sacra communione , quantum maiori sacerdoti visum fuerit, ut quod iniuste fecit ipse iuste patiatur. XIII. Oppressi
Abbreviated transcription (Latin):
Ex se nãq & ñ exarbitrio sũmi rectoris regnant. qͥ nullis fulti uircutib nqͥs
quunt᷑. quos tam̃ int̾nꝰ uidex ⁊ ꝓuehit ⁊ ñ cognoscit. qr quos ꝑmittendo tolerat
ꝓfecto ꝑuidiciũ reꝓbationis ignorat. Et st non nulli qͥ sollerticura spũalia p̃ee¬
t̾a ꝑscrutant᷑ s quȩ intelligendo penetrant iuuendo amculcant. Repente do¬
cent q̃ ñ oꝑe s meditatione didicert̃. & quod uerbis p̃dicant moribus ĩpugna
Unde fit ut cũ pastor ꝑ abrupta gradit᷑ ad p̃cipiciũ grex sequat᷑. Nemo qͥppe¬

Expanded text:
Ex se namque et non ex arbitrio summi rectoris regnant, qui, nullis fulti virtutibus, neqquuntur, quos tamen internus judex provehit, et nescit quia quos permittendo tolerat, profecto per judicium reprobationis ignorat. Pastorum ergopta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant, vivendo conculcant, repente docent quae non opere, sed meditatione, didicerunt, et quod verbis praedicant, moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Hinc
Abbreviated transcription (Latin):
Uimis me uliani fr̃ĩs & coep̃i nr̃i ꝓclamatio nuꝑ contuistauit. maxime cũ uillȩ. suȩ udr¬
lic& ecł̃iȩ anequissinis p̃donibꝰ sint dep̃datȩ. atq nocturnis incendiis more furũ cõbust
et dũ idẽ maligni uixta nr̃ p̃decessoris bonisati decreta. ꝓ emunitate illud emendar
noluerint: dũ et scłi leges hec eadẽ ita habr uoluerint lege uulgari teste. inqͣ sic scribitr
Si qͥs manu armata usq ad .iii. homines inuicũ altius ad malefaciendũ uenerit: ille
qui pͥor est ꝓ illicita p̃suptione cõponat solidos. Deccc. sequaces uͦ eiꝰ unusqͥsq
solidos. Lxxx. Si d incendiũ ibi fecerint: sibi nonã cõponant. p̃dã uͦ in qͣdruplum
restituant. Si scd̃i leges talem̃ iusticiã habe uoluerint. lex diuina cur inferior es
debebit: cũ in ipsius uentatis p̃senti. a zacheo collaudatũ sit. si aliquẽ defraudan
ut in qͣdruplũ restituer&. Et qi sũmũ in regibꝰ boriũ est. iusticiã colere: ac sua cuiq

Expanded text:
constristavit: maxime cum villae suae, videlicet ecclesiae, a nequissimis praedonibus sint depraedatae, atque nocturnis incendiis more furum combustae; et dum iidem maligni juxta nostri praedecessoris Bonifacii decreta, pro immunitate illud emendare noluerint; dum et saeculi leges haec eadem ita habere voluerint, lege vulgari teste in qua sic scribitur: « Si quis manu armata usque ad quatuor homines in vicum alterius ad malefaciendum venerit, ille qui prior est pro illicita praesumptione componat solidos DCCCC. Sequaces vero ejus, unusquisque solidos LXXX. Si vero ibi incendium fecerint, sibi nonam componant, praedam vero in quadruplum restituant. » Si saeculi leges talem justitiam habere voluerint, lex divina cur inferior esse debebit? Cum in ipsius veritatis praesentia a Zacchaeo collaudatum sit, si aliquem defraudaret, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
te quoq sollicite custodi : ne si eis in malo discipłus fueris qͥb magist
in bono eẽ debiusti: nec simplicitati tuȩ ne ulterius senec duiti parcamꝰ.¬

Expanded text:
te quoque sollicite custodi, ne si eis in malo discipulus fueris, quibus in te quoque sollicite custodi, ne si eis in malo discipulus fueris, quibus in bono magister esse debuisti, nec simplicitati tuae ulterius, nec senectuti parcam
Abbreviated transcription (Latin):
lepnia cȩlebrasti. Post missarũ solempnia: etiã t̾minos possessionis illius eradi¬
care minime timuisti. Quod factũ quȩ pęna debuit insequi: õs qui audiunt scuint.
Dubii autẽ de tanta hac ꝑuersitate fueramꝰ: sed filius nr̃ ciriacꝰ abb̃s a nob reqͥsitus:
dũ e̾et chorał idẽ regionarius ita se cognouisse ꝑhibuit. & quia adhuc canis tuis
parcimus hortam̃. aliquando resipisce senex. atq atanta leuitate morũ & oꝑi¬
ꝑuersitate cõpescere: quia quanto morti uicinior efficeris. tanto fieri sol¬
licicior. atq timnidior debes. Et qͥdẽ pena sententiȩ inte fuerat uculanda
sed simplicitatẽ tuam cum senectute nouimus. interim tacemus. Cosuͦ
ut siquid eis intra duoꝵ mensiũ spacium humaniet euenerit. benedic¬
tione uiatici ñ priuentur. Deiceps autẽ abeoꝵ Sonsilus cautus existe

Expanded text:
lemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam terminos possessionis illius eradilemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debeat insequi omnes qui audiunt sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas a nobis requisitus, dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus, hortamur, aliquando resipisce, senex, atque a tanta te levitate morum, rversitate compescas. Quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem poenae sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novimus, interim tacemus. Eos vero, imus; ita tamen ut si quid eis intra duorum mensium spatium 926 humanitus evenerit, benedictione viatici non priventur. Deinceps autem ab eorum consiliis cautus existe;
Abbreviated transcription (Latin):
teret. culpã in eo canonice puniremus : ita dignũ ñ fuit ut eũ adiuuante
in nocentia diutius retinere. uł affligere in aliquo debemus.
Predicator omĩꝑis dñ paulus apłs dicit. Senem ne increpaueris. S hȩc eius regula
in eo reseruanda est. cum culpa senioris exemplo suo ñ trabit ad interitũ corda ui¬
nioꝵ. Ubi autem senior. iuuenib exemplum adinteritu p̃bet: ibi districta in crepa¬
tione feriendus est. Nã seriptũ ẽ. Laqueus uiuenũ : oms uos. &. rursũ ꝓpħa dicit. E
pecator centũ annoꝵ maledictus erit. Panta autẽ neqͥtia adaures meas de tua se¬
nec tute ꝑuenit: ut eã nisi adhuc humanitꝰ pensaremus: fixa iã maledic hone feri¬
remus. Dictũ quippe mͥ est: qđ dnĩcoꝵ die prius ꝗ missarũ solẽpnia eebrares.
ad exarandã messem latoris pͥsentiũ ꝑrexisti: &. post exarationẽ eius missarũ so¬

Expanded text:
teret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante teret, culpam in eo canonice puniremus, ita dignum non fuit, ut eum adjuvante innocentia diutius retinere vel affligere in aliquo deberemus. Praedicator omnipotentis Domini Paulus apostolus dicit: Seniorem ne increpaveris. Sed haec ejus regula in eo reservanda est, cum culpa senioris exemplo suo non trahit ad interitum corda juniorum. Ubi autem senior juvenibus exemplum ad interitum praebet, ibi districta increpatione feriendus est. Nam scriptum est: Laqueus juvenum omnes vos. Et rursum propheta dicpeccator centum annorum maledictus est. Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod dominico die, priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti, et post exarationem ejus missarum so
Abbreviated transcription (Latin):
Habet hoc propriũ anaqͥ hostis inuidia ut qͦs in prauoꝵ actuũ ꝑpetratione
dõ sibi resistente deciꝑe ñ ualet : opiniones eoꝵ. falsa adp̃sens simulando dila¬
ceret. Uñ igitur quedã cont᷑ sacerdozale ꝓpositum de leone fr̃e ⁊ o ep̃o nr̃o
ne ꝑquiri: & nullã in eo debis quȩ fuerant dicta culpã inuenimus. Sed
ne quod uidẽtur omissũ nr̃o potuisse cordi dubiũ remanere : ad beati
nec quedam cordib remaneat de his quȩ iã sunt purgata du¬
bietas. & ita supra scripta uos epõ deuotissime oportet in omib
adherere : ut congrue decenterq dm̃ in eius ꝑsona uideami¬
n cuius minister est honorare.
eo dicta fuerant requirentes. in nullo inuenimus ẽẽ culpabilem. qͥ in suꝑ
ad sacratissimũ corpus beati petriasti sub iure iurando satis faciens:
abhns quȩ obiecta eius opimoni fuerant. sedemonstrauit alienũ.: reuerti illũ
purgatũ absolutũq ꝑmisimus. Quia sicut dignũ erat ut si inaliqͦ reus exis¬

Expanded text:
. Habet hoc proprium antiqui hostis invidia, ut quos in pravorum actuum perpetrationem, Deo sibi resistente, decipere non valet, opiniones eorum falsa ad praesens simulando dilaceret. Quoniam igitur quaedam contra sacerdotale propositum de Leone fratre et coepiscopne perquiri, et nullam in eo de his quae fuerant dicta culpam invenimus. Sed ne quid videretur omissum nostro potuisse cordi dubium remanere, ad beati nec quaedam cordibus remaneat de his quae jam sunt purgata dubietas. Et ita suprascripto vos episcopo devotissime oportet in omnibus adhaerere, ut congrue decenterque Deum in ejus persona videamini, cujus minister est, honorare.eo dicta fuerant, requirentes, in nullo invenimus culpabilem esse, qui insuper ad sacratissimum corpus B. Petri apostoli sub jurejurando satisfaciens, ab his, quae objecta ejus opinioni fuerant, se demonstravit alienum, reverti illuc purgatum absolutumque permisimus, quia, sicut dignum erat, ut, si in aliquo reus resis
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ qui monasteria & loca dõ sacrata & ecł̃ias infregerint. & deposita uł alia quelib&e ex¬
inde abstrahunt: dãpnũ nouies cõponant. et emunitate triplicit̃. & uelut sacribs
canonicȩ sentenciȩ subigant᷑.
De eadẽ re. Ex concilio magontiensi cap̃.uii.
Qiusquis fastu suꝑpbiȩ elatus domũ dĩ ducit contẽptibilẽ. & possessiones dõ sacratas atg
honorẽ di. sub regiȩ emunitatis defensionis constitutas. in honeste tractauerit. uł in¬
fringere p̃sũpserit. aut incendia: uł uastationes ausu temerario ꝑpetrauerit quasi in¬
uasor & uolator eccł̃iȩ di. quȩ est domus di uiui. acõmunione om̃iũ fideliũ abscidat¬

Expanded text:
 qui monasteria, et loca Deo dedicata, et ecclesias infringunt, et deposita vel alia quaelibet exinde abstrahunt, damnum novies componant, et emunitatem tripliciter, et velut sacrilegi canonicae sententiae subigantur. de rapacibus. Ex concilio Mogontiacensi. CCXCIV. Quisquis fastu superbiae elatus domum Dei ducit contemptibilem, et possessiones Deo sacratas atque ad honorem Dei sub regiae immunitatis defensione constitutas inhoneste tractaverit, vel infringere praesumpserit, aut incendia vel vastationes ausu temerario perpetraverit, quasi invasor et violator Ecclesiae Dei, quae est domus Dei vivi, a communione omniu