comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
stipendium accpit : Ae quoigitur animopatiatur se ab domo abrefamiliari uuigntuis inpensa nonest paulodiuta¬
us ab essȩ ansi ad calculos cum resp̃uoc& non meritar dicat annua aent habes annuam openam ede antua quum
censes militia semenis trisolitum te stipendium accipere inuitus in hac parte orationis quirites moror sicenim
ageredebent quimertenario milite utuntur nos tamquam ciuibus agere uolumus agique tam quam cũ patria
nobiscum aecumcensemus aut non suscipi bellum oportuit autgeri prodignitate populi r̃ & pe fic qui primũ
oport& peficieturautem siurgemus obsessos sinonante abscedimus quam spa nĩte finem captis uas in posue¬
rimus si hercules nulla alia causa ipsa in dignitas perseuerantiam in ponere debuit : decem quondam annos urbs

Expanded text:
stipendium accipit; aequo igitur animo patiatur se ab domo ab re familiari, cui grauis impensa non est, paulo diutistipendium accipit; aequo igitur animo patiatur se ab domo ab re familiari, cui grauis impensa non est, paulo diutius abesse. an si ad calculos eum res publica uocet, non merito dicat: 'annua aera habes, annuam operam ede: an tu aequum censes militia semestri solidum te stipendium accipere?' inuitus in hac parte orationis, Quirites, moror; sic enim agere debent qui mercennario milite utuntur; nos tamquam cum ciuibus agere uolumus, agique tamquam cum patria nobiscum aequum censemus. aut non suscipi bellum oportuit, aut geri pro dignitate populi Romani et perfici quam primum oportet. perficietur autem si urgemus obsessos, si non ante abscedimus quam spei nostrae finem captis Ueiis imposuerimus. si hercules nulla alia causa, ipsa indignitas perseuerantiam imponere debuit. decem quondam annos urbs
Abbreviated transcription (Latin):
&iam in castris si habeatur ipso exercitii disceptãte aequam arbitror uideri posse : in quasimihi ipsenihil quod dice¬
rem inmentem uenire poss& aduersariorum certe orationibus contentus essẽ : nega bant nuꝑdanda esse aerto
militibus quia numquam dataessent : quonam modo igiturnunc in dignari possunt. quibus aliquid noui adietũ
commodosit ais laborem &am nouum propositione ingungi ñusquam nec opert̃ sine emu lumento necemulõ m̃¬
tum ferme sine inpensa opentest labor uoluptas que dissimillima natunt socetate quam quam interse natu¬
ntli sunt iuncta moleste ante a ferebat milessesuo sumptu o pentm rãp prebere gaudebat idem partem annis
a grum suum colere quȩrere unde domimilitiaeq: se acsuos tueri poss& gaud& nunc fructui sibi remp̃ eẽ &lȩtus

Expanded text:
etiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante, aequam arbitror uideri posse. in qua si mihi ipsi nihil quod diceetiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante, aequam arbitror uideri posse. in qua si mihi ipsi nihil quod dicerem in mentem uenire posset, aduersariorum certe orationibus contentus essem. negabant nuper danda esse aera militibus, quia nunquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid noui adiectum commodi sit, eis laborem etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum ferme sine impensa opera est. labor uoluptasque, dissimillima natura, societate quadam inter se naturali sunt iuncta. moleste antea ferebat miles se suo sumptu operam rei publicae praebere; gaudebat idem partem anni se agrum suum colere, quaerere unde domi militiaeque se ac suos tueri posset: gaudet nunc fructui sibi rem publicam esse, et laetus
Abbreviated transcription (Latin):
siue contrt plebemest. & quem admodum cumseruis suis uetant dominiquicquam rei cuma lienis ho¬
minibus eẽ pariterque in his beneficio anmaleficio abstineri aequincensent sic uos interdicitis patribus cõ¬
mertio plebis nenos comitate acmunificentia nñt ꝓuocemus plebem ne plebs nobis dicto audiens atq obedi¬
ens sit quanto tandem siquicquam in uobis nondico uuilis sedhumaniess& fauere uosmagis & quantum in
uobi sess& indulgere potius comitati patrum atq obsequio plebis oportuit quesi ꝓpetua concordia sit quis
nonspondere ausit maximum hocimperium inte finitimos braufuturumesse at que ego quam hoc consiliũ
collegarum meorum quo abducere infectare auas ex erutũ noluerunt nonutile solum sed&iam necessarium
fuerit postea disseram nunc deipsa conditione dicere militantium lib& quam orationem non a puduos solum sed

Expanded text:
siue contra plebem est,' et quemadmodum seruis suis uetant domini quicquam rei cum alienis hosiue contra plebem est,' et quemadmodum seruis suis uetant domini quicquam rei cum alienis hominibus esse pariterque in iis beneficio ac maleficio abstineri aequum censent, sic uos interdicitis patribus commercio plebis, ne nos comitate ac munificentia nostra prouocemus plebem, nec plebs nobis dicto audiens atque oboediens sit. quanto tandem, si quicquam in uobis, non dico ciuilis, sed humani esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit? quae si perpetua concordia sit, quis non spondere ausit maximum hoc imperium inter finitimos breui futurum esse? atqui ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quo abducere infecta re a Ueiis exercitum noluerunt, non utile solum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicione dicere militantium libet; quam orationem non apud uos solum sed
Abbreviated transcription (Latin):
tum quod secundis potissimum ur̃is rebus hicerrorest sublatus & uobis & propteruos rãp gratulor: anest quis quã
qui dubit& nullis iniuriis uestris si quae forte aliquando fuerunt um quam ȩque quam munere patrumin plebem
cumaent militantibus constituta sunt tr̃ pl. offensos acconcitatas ẽ q̃uidillis aliud autum timuisse creditis
aut hodiae turbare uelle nisi con cordiam ordinum quamdissoluende maxume tribiniciȩ potestatis rentur eẽ :¬
sichercule tamquam artifices in probi opus quȩrunt qui & sem peraegri aliquidesse in rem̃p uolunt ut sit ad cu¬
ius cunctionem a uobis adhibeantur: utrum enim defenditis aninpugnatis plebemt ũ trummilitanti um
aduersaruestis an causam agitis nisi forte hodicitis quid quid patres faciunt displic& siue illud proplebe¬

Expanded text:
tum, quod secundis potissimum uestris rebus hic error est sublatus, et uobis et propter uos rei publicae gratulor. an est quisquam tum, quod secundis potissimum uestris rebus hic error est sublatus, et uobis et propter uos rei publicae gratulor. an est quisquam qui dubitet nullis iniuriis uestris, si quae forte aliquando fuerunt, unquam aeque quam munere patrum in plebem, cum aera militantibus constituta sunt, tribunos plebis offensos ac concitatos esse? quid illos aliud aut tum timuisse creditis aut hodie turbare uelle nisi concordiam ordinum, quam dissoluendae maxime tribuniciae potestatis rentur esse? sic hercule, tamquam artifices improbi, opus quaerunt qui et semper aegri aliquid esse in re publica uolunt, ut sit ad cuius curationem a uobis adhibeantur. utrum enim defenditis an impugnatis plebem? utrum militantium aduersarii estis an causam agitis? nisi forte hoc dicitis: 'quidquid patres faciunt displicet, siue illud pro plebe
Abbreviated transcription (Latin):
& ciues eorum non seruos militare quos hieme saltem indomos actata reducio porteađ & ali quo tem pore anniparen¬
tes liberos que a c coniuges in uisere &usurpare libertatem & creare magistratus ha̧taliaque uoci fenintes aduersa¬
rium haudin parem nactisunt ap̃p daudium relictum a collegis ad tribunicias seditiones conprimendas uirum
inbutum iamabiuuenta certaminibus plebeis quan auctorem aliquot annis ante fuisse memonatum est petollegarũ
inta tessionem tribuniciae potestatis dissoluenda ess tumiam non promptus ingenio tantum sedusu &iam exercitatus
talem onitionem habiit : sium quam dubitatum est quiinutrum tr p̃l urã ansua causa seditionum semꝑ aucto¬
res fuerint. Idg hocanno desisse dubitari certum abeo & cumlȩcor tandem longi eroris uobis finem factum esse

Expanded text:
et ciues eorum, non seruos militare, quos hieme saltem in domos ac tecta reduci oporteat et aliquo tempore anni parenet ciues eorum, non seruos militare, quos hieme saltem in domos ac tecta reduci oporteat et aliquo tempore anni parentes liberosque ac coniuges inuisere et usurpare libertatem et creare magistratus. haec taliaque uociferantes aduersarium haud imparem nacti sunt Ap. Claudium , relictum a collegis ad tribunicias seditiones comprimendas, uirum imbutum iam ab iuuenta certaminibus plebeiis, quem auctorem aliquot annis ante fuisse memoratum est per collegarum intercessionem tribuniciae potestatis dissoluendae. is tum iam non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus, talem orationem habuit: 'si unquam dubitatum est, Quirites, utrum tribuni plebis uestra an sua causa seditionum semper auctores fuerint, id ego hoc anno desisse dubitari certum habeo; et cum laetor tandem longi erroris uobis finem factum esse,
Abbreviated transcription (Latin):
natun liurbem tutantes militem romanum in opere ac labore niuibus pruinisque obrutum supͥpellibus
duntre nehiemis quidem spatio q̃ omnium bellorum terna marique sit quies arma deponentem hocneque
reges neque ante tribuniciam potestatem creatam superbosillos consules neque tristedictatoris imperium neque
i portunos detem uiros iniuxissẽ seruitutis ut perennem militiam facerent quod tribunimilitum in plebe
romana rognum exeterent quid nam illicnsules dictatores uae facturiessent qui pro consu larem imaginẽ
tam seuam actrucem fecerint : sedidaccidere haud in merito non fuisse nei nocto quide tribunis militũlo cum
ulliplebeio antea trina loca cum contentione summa patricios explere folitos Nunciamocto iuges adimperia
obtinenda ire & nanturba quidem habere plebeium quem quam sinihil aliud admoneat collegas liberas

Expanded text:
naturali urbem tutantes, militem Romanum in opere ac labore, niuibus pruinisque obrutum, sub pellibus naturali urbem tutantes, militem Romanum in opere ac labore, niuibus pruinisque obrutum, sub pellibus durare, ne hiemis quidem spatio quae omnium bellorum terra marique sit quies arma deponentem. hoc neque reges neque ante tribuniciam potestatem creatam superbos illos consules neque triste dictatoris imperium neque importunos decemuiros iniunxisse seruitutis, ut perennem militiam facerent quod tribuni militum in plebe Romana regnum exercerent. quidnam illi consules dictatoresue facturi essent, qui proconsularem imaginem tam saeuam ac trucem fecerint? sed id accidere haud immerito. non fuisse ne in octo quidem tribunis militum locum ulli plebeio. antea trina loca cum contentione summa patricios explere solitos: nunc iam octoiuges ad imperia obtinenda ire, et ne in turba quidem haerere plebeium quemquam qui, si nihil aliud, admoneat collegas, liberos
Abbreviated transcription (Latin):
tans in auxilis si qua forte in deuenirent obstruebatur cumspes maior impera toribus romanis in obsidione
quamin oppugnatione ess& hibernacula &iamres noua militi romano aedificari coepta . consilium que
enit hiemando continuare bellum: quod post quam tr̃ p̃l. iamdiu nullã nouandires causã ninueientibus ro¬
mamest allatum in contionem prosiliunt solliatant plebis animos hocilludesse dictitantes quodaent milit¬
bus sint constituta nec sefefellisse id donum inimicorum ueneno in litum fore uenisse liberta templebis remo¬
tam in ꝑpeuum & ablegatam aburbe & abrẽp̃ iuuentutem iam nehiemi quidem aut tempori anni caedere acdo¬
mos acres in uisere suas quam putarent continuatae militiae causameẽ nullam profeto aliam inuenturos quã
nequid perfrequentiam iuuenumeorum in quibus uires omnes plebis essent agide com modis eorum poss& ue¬
xari p̃terea & subigi multo acrius quamueientes quippeillos hiemem subtetissuis agere egregis muris situq

Expanded text:
tans, auxiliis si qua forte inde uenirent obstruebatur. cum spes maior imperatoribus Romanis in obsidione quam in oppugnatione esset, hibernacula etiam, res noua militi Romano, aedificari coepta, consiliumque erat hiemando continuare bellum. quod postquam tribunis plebis, iam diu nullam nouandi res causam inuenientibus, Romam est allatum, in contionem prosiliunt, sollicitant plebis animos, hoc illud esse dictitantes quod aera militibus sint constituta; nec se fefellisse id donum inimicorum ueneno inlitum fore. uenisse libertatem plebis; remotam in perpetuum et ablegatam ab urbe et ab re publica iuuentutem iam ne hiemi quidem aut tempori anni cedere ac domos ac res inuisere suas. quam putarent continuatae militiae causam esse? nullam profecto aliam inuenturos quam ne quid per frequentiam iuuenum eorum in quibus uires omnes plebis essent agi de commodis eorum posset. uexari praeterea et subigi multo acrius quam Ueientes; quippe illos hiemem sub tectis suis agere, egregiis muris situque
Abbreviated transcription (Latin):
ansguata patria uideatur infi deromana postũ cẽ sibi priuatim ne pacisuiquicquam ne petere publice pe¬
tiam suam e& quamquam stultitia & teme itate defficio decessum conlaudatus abimperatore. iiimilitũ ad
occupandam eam partem urbis quam samnites insidebant accepit p̃sidio er .l. quintius tbr. militũ p̃positus
eodan tempore a nrfius p̃torem samnitiũ arte aggressus ꝑpulerat ut qm̃ omnis romanus execitus autairca
palaepolim aut insamnioess& siner & sed ast̃ ctum uehi ad romanum a grum non oram modo maris sedipsi urbi

Expanded text:
an seruata patria uideatur, in fide Romana positum esse. sibi priuatim nec pacisci quicquam nec petere; publice pean seruata patria uideatur, in fide Romana positum esse. sibi priuatim nec pacisci quicquam nec petere; publice peitiam suam esset quam qua stultitia et temeritate de officio decessum. conlaudatus ab imperatore tria milia militum ad occupandam eam partem urbis quam Samnites insidebant accepit; praesidio ei L. Quinctius tribunus militum praepositus. eodem tempore et Nymphius praetorem Samnitium arte adgressus perpulerat, ut, quoniam omnis Romanus exercitus aut circa Palaepolim aut in Samnio esset, sineret se classe circumuehi ad Romanum agrum, non oram modo maris sed ipsi urbi
Abbreviated transcription (Latin):
quanto intramuros his quibus hostis teritabat patiebant᷑ & uelut captia suis m&ipsis p̃sidiis indina ia libȩ¬
ris quoq ac coniugib & quȩ aptarum urbium extremasunt patiebant᷑ Itaq cum &atarento & a samnitibus fa¬
maess& noua auxilia uentura samnitium plus quamuellent intrumoenia esserebant᷑. tareitinorũ iuuentu¬
tem grei graos haudminus ꝑquos samniti nolanoq quam ut romanis hostibus resisterant exspatabant pos¬
trano lausi mummalorum delitio a d romanos uisa charilaus & nrisius prinapesciuitatis communicato in¬
terise comfilio ad partes ad remagendom diuisere. ut alte adimperatorem romanorum transfugetẽs alter subsis¬
tor& ad p̃bendam oportunã ⁊ silio urbem charilaus fuit qui ad publilium philonem uent & quodbonum

Expanded text:
quanto intra muros iis quibus hostis territabat patiebantur et uelut capti a suismet ipsis praesidiis indigna iam libequanto intra muros iis quibus hostis territabat patiebantur et uelut capti a suismet ipsis praesidiis indigna iam liberis quoque ac coniugibus et quae captarum urbium extrema sunt patiebantur. itaque cum et a Tarento et a Samnitibus fama esset noua auxilia uentura, Samnitium plus quam uellent intra moenia esse rebantur, Tarentinorum iuuentutem, Graeci Graecos, haud minus per quos Samniti Nolanoque quam ut Romanis hostibus resisterent, exspectabant. postremo leuissimum malorum deditio ad Romanos uisa: Charilaus et Nymphius principes ciuitatis communicato inter se consilio partes ad rem agendam diuisere, ut alter ad imperatorem Romanorum transfugeret, alter subsisteret ad praebendam opportunam consilio urbem. Charilaus fuit qui ad Publilium Philonem uenit et, quod bo
Abbreviated transcription (Latin):
urbem hisdem quib: anteplacandis habitũ ÷ deis noui deinde coss iussu populi cũ misissent quundicerent samni¬
tibus belũ ipsimaiore conatuquam aduersus grecos uincta parabant & alia noua nihiltum animo taleagitantib:
accesserunt auxilia lucani atq apuli quib: gentibus nihiladeamdiem cum romano p̃opulo fuerant in fidem
uenerunt arma uirosq ad bellum pollicentes foedere ergo inamicitiam accepti edem tempore &iã in samnio
res prospere gestatria oppida in potestatẽs uenerunt alifae calli foerusrium aliusq: agerprimo aduentu
cõs. longȩ lateq ÷ ꝑuastatus hocbello tam prospere commisso alteri qq̃ bello quogrei obsidebant᷑ iamfinis
aderant nam p̃tet quam quod inter septis munimentis hostiumpars partiabscisaerat foeliont ali¬

Expanded text:
urbem iisdem quibus ante placandis habitum est dies. noui deinde consules iussu populi cum misissent qui indicerent Samniurbem iisdem quibus ante placandis habitum est dies. noui deinde consules iussu populi cum misissent qui indicerent Samnitibus bellum, ipsi maiore conatu quam aduersus Graecos cuncta parabant; et alia noua nihil tum animo tale agitantibus accesserunt auxilia. Lucani atque Apuli, quibus gentibus nihil ad eam diem cum Romano populo fuerat, in fidem uenerunt, arma uirosque ad bellum pollicentes; foedere ergo in amicitiam accepti. eodem tempore etiam in Samnio res prospere gesta. tria oppida in potestatem uenerunt, Allifae, Callifae, Rufrium, aliusque ager primo aduentu consulum longe lateque est peruastatus. hoc bello tam prospere commisso, alteri quoque bello quo Graeci obsidebantur iam finis aderat. nam praeterquam quod intersaeptis munimentis hostium pars parti abscisa erat, foediora ali
Abbreviated transcription (Latin):
ris factanamq p̃ciso medio partem consentiam misere pars ipsis retenta adludibrium quaecum iaculis saxis que
ꝓcul incesseretͥ mulieruna ultrxhumarum irarum fidem seuienti turbae in mixta ut parũꝑ sustinerent p̃cata flens
ait uirum sibi liberosq captos apud hostes eẽ sperare corporeregio uttumq mulcato sesuos redempturam is finis la¬
cerationi fuit sepultũq consentiae quod membrorum Perediquum fuit curamulieris uniu sossa quȩ m & a pontum
ad hostes remissa inde epirũ deuecta addeo patram uxore sororemq olrmpiadem quarũmater magnia lexandri
altera soror altera fuit hȩ dealexandri cpirensis tristieuentu quam quam romanobalo fortuna eum abstinuit
tamen quia initalia bellagessit paucis dixisse satissit eodemanno letisternium romaequinto postronditam

Expanded text:
ris facta. namque praeciso medio partem Consentiam misere, pars ipsis retenta ad ludibrium; quae cum iaculis saxisque ris facta. namque praeciso medio partem Consentiam misere, pars ipsis retenta ad ludibrium; quae cum iaculis saxisque procul incesseretur, mulier una ultra humanarum irarum fidem saeuienti turbae immixta, ut parumper sustinerent precata, flens ait uirum sibi liberosque captos apud hostes esse; sperare corpore regio utcumque mulcato se suos redempturam. is finis laceratione fuit, sepultumque Consentiae quod membrorum reliquum fuit cura mulieris unius, ossaque Metapontum ad hostes remissa, inde Epirum deuecta ad Cleopatram uxorem sororemque Olympiadem, quarum mater magni Alexandri altera, soror altera fuit. haec de Alexandri Epirensis tristi euentu, quamquam Romano bello fortuna eum abstinuit, tamen, quia in Italia bella gessit, paucis dixisse satis sit. eodem anno lectisternium Romae quinto post conditam
Abbreviated transcription (Latin):
cumdelects ipse egregium facinus ausus ꝑmedios eumpit hostes &ducan  Iucanorum conminus ꝯgressus
obtruncat contrahensq suos exfuga palatos ꝑuenit ad amnem ruinis recaitib pontis quenuisa quȩ abstulerat
indicantem iter quemcũ incerto uado transir& agmen fesus metu ac labore miles increpans nomen ab hominan¬
dum fluminis iure acheros uocarisinquit quodubia daures accdit regis adiecit extemplo animũ fatis suis.
substititq dubius antransir& tum sotimus minister exregiis pueris. quidintanto discrimine periculi cuncta¬
retur interrogans indicat iucanos in sidiis quaerere locum quod ubires pexit resꝓcul gregefacto uenientes strin¬
git glaudium & ꝑmediũ amnem transinitat euum iãq inuadum ogressum eminus ueruto lucanus exultrans¬
figit lapsuminde cuminherente telo corpus ex aminꝰe detulit amnis in hostium p̃sidia ibi foeda laceratio corpo¬

Expanded text:
cum delectcum delectobtruncat; contrahensque suos ex fuga palatos peruenit ad amnem ruinis recentibus pontis, quem uis aequae abstulerat, indicantem iter. quem cum incerto uado transiret agmen, fessus metu ac labore miles, increpans nomen abominandum fluminis, 'iure Acheros uocaris' inquit. quod ubi ad aures accidit regis, adiecit extemplo animum fatis suis substititque dubius an transiret. tum Sotimus, minister ex regiis pueris, quid in tanto discrimine periculi cunctaretur interrogans indicat Lucanos insidiis quaerere locum. quos ubi respexit rex procul grege facto uenientes, stringit gladium et per medium amnem transmittit equum; iamque in uadum egressum eminus ueruto Lucanus exsul transfigit. lapsum inde cum inhaerente telo corpus exanime detulit amnis in hostium praesidia. ibi foeda laceratio corpo
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueterum feme fugiendo inmedia fatarutur cumsaepe bruttias lucanasq legionesfudis& heradeam ta
norum opis s& urbes & treentas familias inlustres ihnepirum qua s obsidum numero haber& misiss& haud procul
pandos a ui beinminente lucanis acbruttuis finibus tristumulos aliquantũ inter se distantes in edit ex quibus
in cursiones inomnem partẽ agri hostilis facer& &ducentos fame lucanorum ecules cirtase ꝓficdis habebat iut
plquq aus generis ingonasunt cum fortuna mutabilem gerenita fidem imbres continui ampisomnibus inun¬
dates cuminterclusissent trifariam execitum amutuo interse auxilio duo prgidia quagine rege eant in piuis
hostium aduentu oppriment᷑ deletisq eis ad ipsius obsidionem omnes uersi inde ablucanis exulib ad iuos
nuntu missi sunt pactoq reditu ꝓmissũ ÷ regem autiuuum aut mortuũ  In potestatẽ daturoscetetum¬

Expanded text:
. ceterum ut ferme fugiendo in media fata ru. ceterum ut ferme fugiendo in media fata runorum cepisset urbes et trecentas familias illustres in Epirum, quas obsidum numero haberet, misisset, haud procul Pandosia urbe, imminente Lucanis ac Bruttiis finibus, tres tumulos aliquantum inter se distantes insedit, ex quibus incursiones in omnem partem parterm agri hostilis faceret; et ducentos ferme Lucanorum exsules circa se pro fidis habebat, ut pleraque eius generis ingenia sunt, cum fortuna mutabilem gerentes fidem. imbres continui campis omnibus inundatis cum interclusissent trifariam exercitum a mutuo inter se auxilio, duo praesidia, quae sine rege erant, improviso hostium adventu opprimuntur; deletisque eis ad ipsius obsidionem omnes conversi. inde ab Lucanis exsulibus ad suos nuntii missi sunt, pactoque reditu promissum est regem aut vivum aut mortuum in potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
quidincastris ⁊ suliuitu obueniss& cuinon a pparere quod plebeius dictatorsit iduitium auguribus uiũ heala qus¬
quae abtribunis nequi quã iactata tamen ad interregnũ resrediit dilatisq alia attalia decausa comitiis quartus
daumus demuminterrex .l. aemilius cõss crait c̃petillium i papirium mugilanum cursorem Inalus annalib
inuenio eodemanno alexandream in aggrpto ꝓditum ꝯditam alexandrumq epiriregem ab exule lucano in¬
ter fatũ sortes dodonei iouis auntu adfirmasse accito ab tarentinis in italiã data dictio erat. cauer& ahierusiam
aquam pandosiamq urbenibi factis eius terminũ dari eoq otius transimisit initaliamuti ãme xins ⁊cus
as uasur berandosia inepiro & adheronte amniquẽ exmalosi deluentẽ ifagna infetrna acipit this ptus sous¬

Expanded text:
quid in castris consuli uitii obuenisset; cui non apparere, quod plebeius dictator sit, id uitium auguribus uisum? haec aliquid in castris consuli uitii obuenisset; cui non apparere, quod plebeius dictator sit, id uitium auguribus uisum? haec aliaque ab tribunis nequiquam iactata; tamen ad interregnum res redit, dilatisque alia atque alia de causa comitiis quartus decimus demum interrex L. Aemilius consules creat C. Poetelium L. Papirium Mugillanum ; Cursorem in aliis annalibus inuenio. eodem anno Alexandream in Aegypto proditum conditam Alexandrumque Epiri regem ab exsule Lucano interfectum sortes Dodonaei Iouis euentu adfirmasse. accito ab Tarentinis in Italiam data dictio erat, caueret Acherusiam aquam Pandosiamque urbem: ibi fatis eius terminum dari. eoque ocius transmisit in Italiam ut quam maxime procul abesset urbe Pandosia in Epiro et Acheronte amni, quem ex Molosside fluentem in Stagna Inferna accipit Thesprotius sinus
Abbreviated transcription (Latin):
renger& quo ad debellatum cũ gracis e& .l. cornedio quia neeum quidem insamnium iã ingressum reuocari
ab impetu belli placebat litterae missae . ut dictatorem comitiorum causa dicer& dixit: m̃ laudium mar¬
collum abeomãg equitũ dictus spurius postumius natamen abdictatore comitia sunt habita quia uitione
creatus e& indisquisitionẽ uenit sulti augures uitiosum uideri dictatorem ꝓnuntiauerunt eãrem tribuni
suspatam in famem que criminando fecerunt namneq facile fuisse iduitium nosci cũ cõs oriente note silentio
dicet& dictatorem neq ab cõs cuiquã publice priuatim uedeea re scriptũ ẽ ne quem quã mortalium ex stare
quise uidisse aut audisse quiddicat quod auspicium dirimer& neq augures diuinare romae sedentes potuisse

Expanded text:
onsule rem gereret quoad debellatum cum Graecis esset. L. Cornelio , quia ne eum quidem in Samnium iam ingressum reuocari onsule rem gereret quoad debellatum cum Graecis esset. L. Cornelio , quia ne eum quidem in Samnium iam ingressum reuocari ab impetu belli placebat, litterae missae ut dictatorem comitiorum causa diceret. dixit M. Claudium Marcellum ; ab eo magister equitum dictus Sp. Postumius . nec tamen ab dictatore comitia sunt habita, quia uitione creatus esset in disquisitionem uenit. consulti augures uitiosum uideri dictatorem pronuntiauerunt. eam rem tribuni suspectam infamemque criminando fecerunt: nam neque facile fuisse id uitium nosci, cum consul oriens de nocte silentio diceret dictatorem, neque ab consule cuiquam publice priuatimue de ea re scriptum esse nec quemquam mortalium exstare qui se uidisse aut audisse quid dicat quod auspicium dirimeret, neque augures diuinare Romae sedentes potuisse
Abbreviated transcription (Latin):
quam coloni eorũ fregellas appellent : auimse contumeliam iniuriamq nisibi ab his quifaerint dematur ipsos
omni uide pulsuros eẽ aĩ romanus legatus ad disceptandum eos ad communes socios atq amicos uocar& quid
ꝑplexe agimus inquit nr̃a cetamina romani non uerba legatorũ ne hominum quis quam disceptator sedcã¬
pus cãpanus in quo⁊ currendũ ÷ & arma & communis mars belli decern& ꝓinde inter capuam suessulamq
costra castris ꝯferamus & samnis romanus neimperio italiam regat deernamus : legati rom anorũ cũseñ quo
limq loco oportune capto diremerat hostib: societatẽ auxiliimutii quaut quis que locus p̃meret᷑ int̾se
usi fuerant itaq cũ & comitiorum dies instar& &publilium inminentem hostium muris auocari ab specapiei¬

Expanded text:
quam coloni eorum Fregellas appellent; eam se contumeliam iniuriamque, ni sibi ab iis qui fecerint dematur, ipsos quam coloni eorum Fregellas appellent; eam se contumeliam iniuriamque, ni sibi ab iis qui fecerint dematur, ipsos omni ui depulsuros esse. cum Romanus legatus ad disceptandum eos ad communes socios atque amicos uocaret, 'quid perplexe agimus?' inquit; 'nostra certamina, Romani, non uerba legatorum nec hominum quisquam disceptator sed campus Campanus, in quo concurrendum est, et arma et communis Mars belli decernet. proinde inter Capuam Suessulamque castra castris conferamus et Samnis Romanusne imperio Italiam regat decernamus.' legati Romanorum cum se non quo limque loco opportune capto diremerat hostibus societatem auxilii mutui qua, ut quisque locus premeretur, inter se usi fuerant. itaque cum et comitiorum dies instaret et Publilium imminentem hostium muris auocari ab spe capien
Abbreviated transcription (Latin):
senatus publius duomilia nola norum militum & quat tuor samnitium magis nolanis cogentibus qua uolintate
graorum reeta pala eopoli miserat romae conꝑtum dilectum indictum amagistratib: uniuesum
samnium eratum acuicinos populos priuernatem fundanumque & formianum haud ambigue sollicitari obhȩc
cum legatos mitti placuis s& prius ad samnites quã bellum fier& prius ad samnites quambellum fier& res ponsum red¬
ditur absamnitib: ferox ulto incusabant iniurias romanorum neq aoneglegentius eaq ipsis obicerent᷑ pugnsabant
haudullo publico ssilio auxilio ueluuari rgraexos. nec fundanum formianũ uease sollicitatos quippemin ime pae¬
nitere seuirium suarũ sibellũ placeat ceterũ non posse dissimulare. ae grepati ciui tatem samnitium quod fre¬
gellas exuulcis captas dirutasq abserestituerit romanus populus coloniamq in samnitiũ a gro in posuerunt.

Expanded text:
senatus: Publilius duo milia Nolanorum militum et quattuor Samnitium magis Nolanis cogentibus quam uoluntate senatus: Publilius duo milia Nolanorum militum et quattuor Samnitium magis Nolanis cogentibus quam uoluntate Graecorum recepta Palaepoli; miserat; Romae compertum, Cornelius dilectum indictum a magistratibus uniuersumque Samnium erectum ac uicinos populos, Priuernatem Fundanumque et Formianum, haud ambigue sollicitari. ob haec cum legatos mitti placuisset prius ad Samnites quam bellum fieret, responsum redditur ab Samnitibus ferox. ultro incusabant iniurias Romanorum, neque eo neglegentius ea quae ipsis obicerentur purgabant: haud ullo publico consilio auxilioue iuuari Graecos nec Fundanum Formianumue a se sollicitatos; quippe minime paenitere se uirium suarum, si bellum placeat. ceterum non posse dissimulare aegre pati ciuitatem Samnitium quod Fregellas ex Uolscis captas dirutasque ab se restituerit Romanus populus coloniamque in Samnitium agro imposuerint,
Abbreviated transcription (Latin):
maris eius quod accolunt patuere primo insulas enariam &phitecusas egressidande initinentẽ ausisedes trans¬
ferre haciuitas cum suis uirib: tũ samnitium infidae aduesus romanas societati freta si nepestilentiaȩ quaero¬
manam urbem a dorta nuntiabat᷑ fidens multa hostia aduersusromantis a grum campanum falenũq inolen¬
tes fecit igit᷑ l. cornelio lentuloq publio philone iterũ cõs fetialib palȩpolim adres repecendas missiscũ relatũ¬
ess& a gregis gente lingua magis strenua quã factis ferox responsum ex auctoritate patrum populus palae polita¬
nus bellũ fieriiussit inter coss ꝓuintiis pparatis bello grei ꝑsequendi publilio euenerunt cornlius altero exer¬
citu samnitibus si qua se mouerent oppositus fama i erat defationi campanorum inminentes ad moturos
castnt ibi obtumum uisum cornelio statiua hadere abutroq cõss exguam spempaciscũ amnitib: ec̃ centior fit

Expanded text:
maris eius quod accolunt potuere, primo in insulas Aenariam et Pithecusas egressi, deinde in continentem ausi sedes transferre. haec civitas cum suis viribus tum Samnitium infidae adversus Romanos societati freta, sive pestilentiae quae Romanam urbem adorta nuntiabatur fidens, multa hostilia adversus Romanos agrum Campanum Falernumque incolentes fecit. igitesset a Graecis, gente lingua magis strenua quam factis, ferox responsum, ex auctoritate patrum populus Palaepolitanis bellum fieri iussit. inter consules prouinciis comparatis bello Graeci persequendi Publilio euenerunt; Cornelius altero exercitu Samnitibus, si qua se mouerent, oppositus—fama autem erat defectioni Campanorum imminentes admoturos castra—; ibi optimum uisum Cornelio statiua habere. ab utroque consule exiguam spem pacis cum Samnitibus esse certior fit
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa bella numerarent duces eorũ annorum quib: plebeiorum ductu & auspiciores gericoeptȩ sunt numera¬
rentur triumphi iamne nobilitatis quide suae plebeios penitere : ꝓcerto habere si quod repens bellũ oriat᷑
non plus spei foresenatui populoq r̃ in patricus quam plebas ducib: quod cũ itase habeat cuiderũ hominũ¬
ue in dignũ uideri potest inquid es uiros quo suossellis curulib: toga praetexta tunica plamata & toga
picta & corona triumphali laureaque honorarits quorũ domos spoliis hostium ad fixis in signis interalias
feceritis pontificalia atq auguralia insignia dicere. quuouis optimi maximi ornatu decoratus curru au¬

Expanded text:
ipsa bella? numerarentur duces eorum annorum, quibus plebeiorum ductu et auspicio res geri coeptae sint; numeraipsa bella? numerarentur duces eorum annorum, quibus plebeiorum ductu et auspicio res geri coeptae sint; numerarentur triumphi; iam ne nobilitatis quidem suae plebeios paenitere. pro certo habere, si quod repens bellum oriatur, non plus spei fore senatui populoque Romano in patriciis quam in plebeiis ducibus. 'quod cum ita se habeat, cui deorum hominumue indignum uideri potest' inquit, 'eos uiros, quos uos sellis curulibus, toga praetexta, tunica palmata, et toga picta et corona triumphali laureaque honoraritis, quorum domos spoliis hostium adfixis insignes inter alias feceritis, pontificalia atque auguralia insignia adicere? qui Iouis optimi maximi ornatu decoratus, curru au
Abbreviated transcription (Latin):
tiplices ꝯ sulatus censurasq & truimphosceatatũ tamen suadenda dissuadendaq: lege interap̃p daudium maxime
ferunt &inter p̃ deium muran: quicũ cadem ferme deiure patrum acplebis quae ꝓlegelicnia quondam cõtraq
eã dicta enint cum plebeis ⁊sulatus rogabat᷑ disseruiss& r& tullis se dicit deius parattissui speiem qualen eum
multi qui in cognitione erant uidebant incinctũ rabino cultu suꝑtdum stantẽ quose habitu ꝓpopulo adegionib:
romanis deuouiss&. tump̃ deium cõs purũ piumq deis in mortalibus uisũ aeq act̃ manlius collega cius
minus audireant diiquam appii claudii. castius eum sacrapriuata facere &religiosius deos colere. quã sequẽ pe¬
nitere uotorũ quaȩ ꝓrep̃ nõn cupauerint tot consules pleba totdictatores aut adexecitus euntes aut inter

Expanded text:
tiplices consulatus censurasque et triumphos. certatum tamen suadenda dissuadendaque lege inter Ap. Claudium maxime tiplices consulatus censurasque et triumphos. certatum tamen suadenda dissuadendaque lege inter Ap. Claudium maxime ferunt et inter P. Decium Murem . qui cum eadem ferme de iure patrum ac plebis quae pro lege Licinia quondam contraque eam dicta erant cum plebeiis consulatus rogabatur disseruissent, rettulisse dicitur Decius parentis sui speciem, qualem eum ione erant uiderant, incinctum Gabino cultu super telum stantem, quo se habitu pro populo ac legionibus Romanis deuouisset: tum P. Decium consulem purum piumque deis immortalibus uisum aeque ac si T. Manlius collega eius minus audirent di quam Ap. Claudi ? castius eum sacra priuata facere et religiosius deos colere quam se? quem paenitere uotorum quae pro re publica nuncupauerint tot consules plebeii, tot dictatores, aut ad exercitus euntes aut inter
Abbreviated transcription (Latin):
adiui augurum numerum nisi morte duorũ id redigi collegium potuerit non inuenio cũinte augures const&
in parem numerum debere ã ut tres antiquae tribus ramnes titienses iucres suum quae: augurem habe¬
bant autsiplurib sit opus parunter senumero sace dotes multiplicent si cut multiplicati sunt cũ adhuat¬
tuor quinq ad iati nouem numerum ut teniin singulares esset explaierunt ceterũ quia deplebe adlege¬
bant᷑ iuxta eãtam aegre fassi patres quam comconssulatum uulgari uiderent simulabant addes idmagis quã
ad seꝑtinerem ipsos uisuras nesacrasa sua polluant᷑ id seoptar& tantum nequa in ren pũb clades uenuat minus
autẽ tetendere ahueti iamtali genere incertaminum uinci & cernebant aduersarios nonid quodolim uix spe¬
nrueint ad fatantes magnos honores sed omnia iam iniquorum spendubiũm erat certatũ tame ad eptos mul¬

Expanded text:
ad quattuor augurum numerum nisi morte duorum id redigi collegium potuerit, non inuenio, cum inter augures constet ad quattuor augurum numerum nisi morte duorum id redigi collegium potuerit, non inuenio, cum inter augures constet imparem numerum debere esse, ut tres antiquae tribus, Ramnes, Titienses, Luceres, suum quaeque augurem habeant aut, si pluribus sit opus, pari inter se numero sacerdotes multiplicent; sicut multiplicati sunt cum ad quattuor quinque adiecti nouem numerum, ut terni in singulas essent, expleuerunt.—ceterum quia de plebe adlegebantur, iuxta eam rem aegre passi patres quam cum consulatum uolgari uiderent. simulabant ad deos id magis quam ad se pertinere: ipsos uisuros ne sacra sua polluantur; id se optare tantum ne qua in rem publicam clades ueniat. minus autem tetendere, adsueti iam in tali genere certaminum uinci; et cernebant aduersarios non, id quod olim uix sperauerint, adfectantes magnos honores sed omnia iam in quorum spem dubiam erat certatum adeptos, mul
Abbreviated transcription (Latin):
interregem ea comitia facta idunum nonambigitar ꝯsulatum cũ apulao pansa gesisse m̃ ualerio & q̃ apu¬
lao coss satis pacatae foris respͥuere &ruscũ aduersabellires & induuae quietũ tenebant samnitẽ multorũ annorũ
dadibus domitum hauddum foederis noui penitebat romȩ q̃q plebem quietam & ex honeratã dehuctã in colomas
multitudo praestabat tamen neundiq tranquillȩ resessent certamen imectũ interprimores ciuitatis pa
quaesitis postquam alia frustra tẽptata erant eã actionem susceperunt qua non in fimam plebemaccende¬
rent sed ipsa capita plebis ⁊sularis triumphalesq plebeos quorũ honoribus nihil prȩter sacerdotia quȩ non¬
laceret que augeri sace dotum numerum iiii pont fices .v augures deplebeomnes adle rentur quẽ ad modũ

Expanded text:
interregem ea comitia facta; id unum non ambigitur consulatum cum Apuleio Pansa gessisse. M. Ualerio et Q. Apuinterregem ea comitia facta; id unum non ambigitur consulatum cum Apuleio Pansa gessisse. M. Ualerio et Q. Apuleio consulibus satis pacatae foris res fuere: Etruscum aduersae belli res et indutiae quietum tenebant; Samnitem multorum annorum cladibus domitum hauddum foederis noui paenitebat; Romae quoque plebem quietam exoneratam deducta in colonias multitudo praestabat. tamen ne undique tranquillae res essent, certamen iniectum inter primores ciuitatis, paquaesitis, postquam alia frustra temptata erant, eam actionem susceperunt qua non infimam plebem accenderent sed ipsa capita plebis, consulares triumphalesque plebeios, quorum honoribus nihil praeter sacerdotia, quae nonplaceretque augeri sacerdotum numerum, quattuor pontifices, quinque augures, de plebe omnes, adlegerentur.—quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
gustis portarum pars magna aggerẽ uallũq iscendit siaut exsupeiore loco tuerise aut superare aliqua & eua¬
dere poss& forte quodam loco malaedense tus agger pondere suꝑ stantium in fosam ꝓcubuit atq euacũ deos
pandereuiam fugȩ iclamassent . plures inermes quã armati aiadunt hoc proelio fractae iterum & ruscorũ uires
& pacto annuostipendio & duum mensum frumento ꝑmissum abdictatore utdepace legatos mit terent romam
paxnegata indute bienni datȩ dictator trium phans inurbem reduit : hab& auctores si neullo memorabili p̃lio
pacatum abdictatore &ruriã eẽ seditionib: tantum arretinorũ ꝯpositis & licinio genere cũ plebe ingratiã reduc¬
to consul exdictatura factus m̃ ualerius non petentem atq adeo &iã absentẽ creatum credidere quidam & per

Expanded text:
gustiis portarum; pars magna aggerem uallumque conscendit, si aut ex superiore loco tueri se aut superare aliqua et euagustiis portarum; pars magna aggerem uallumque conscendit, si aut ex superiore loco tueri se aut superare aliqua et euadere posset. forte quodam loco male densatus agger pondere superstantium in fossam procubuit atque ea, cum deos pandere uiam fugae conclamassent, plures inermes quam armati euadunt. hoc proelio fractae iterum Etruscorum uires, et pacto annuo stipendio et duum mensum frumento permissum ab dictatore ut de pace legatos mitterent Romam. pax negata, indutiae biennii datae. dictator triumphans in urbem rediit.—habeo auctores sine ullo memorabili proelio pacatam ab dictatore Etruriam esse seditionibus tantum Arretinorum compositis et Cilnio genere cum plebe in gratiam reducto.—consul ex dictatura factus M. Ualerius . non petentem atque adeo etiam absentem creatum tradidere quidam et per
Abbreviated transcription (Latin):
adenent & suꝑalios alii nuntiant dictatori om̃s regiones &ruscorum capessisse pugnam naiam absuis resisti posse:
&ipsecernit ex superiore loco inquanto discrimine p̃sidiũ e& ceterũ satis frecus esse &iã nunctolerando certaminile¬
quamlente ꝓcedunt. lamtamen adimpetum capiunt. dume quiti utiq modicũ erat spatium prima incedebant
quasatis laxo spatio equi ꝑmittipossent parite sustulit clamorẽ aci&s &emisus eques libero cursu in hostẽ inue¬
hitur. in ꝯpositosq aduersus equesttem procellam subitum pauorem offundit itaq ut ꝓpererum auxilium pene
cintumuetis ita uniuersa requi &s data ÷ integre accepere pugnam. nec exipsa longa autanceps fuit fusi hostes castra
repetunt inferentib: q iam signa romanis cedunt & inultimam castrorũ partem conglobant᷑ herent fugientes in an¬

Expanded text:
aderant; et super alios alii nuntiant dictatori omnes legiones Etruscorum capessisse pugnam nec iam ab suis resisti posse, aderant; et super alios alii nuntiant dictatori omnes legiones Etruscorum capessisse pugnam nec iam ab suis resisti posse, et ipse cernit ex superiore loco in quanto discrimine praesidium esset. ceterum satis fretus esse etiam nunc tolerando certamini lequam lente procedunt, iam tamen ad impetum capiundum, equiti utique, modicum erat spatium. prima incedebant qua satis laxo spatio equi permitti possent. pariter sustulit clamorem acies et emissus eques libero cursu in hostem inuehitur incompositisque aduersus equestrem procellam subitum pauorem offundit. itaque, ut prope serum auxilium iam paene circumuentis, ita uniuersa requies data est. integri accepere pugnam nec ea ipsa longa aut anceps fuit. fusi hostes castra repetunt inferentibusque iam signa Romanis cedunt et in ultimam castrorum partem conglobantur. haerent fugientes in an
Abbreviated transcription (Latin):
manum nec magis iam dolo capi caquã armis uinciposse hȩc ubi audita sunt & adeos quissederant in in siduis plata ꝯsur¬
rectum repente exlatebris ÷ &in patentẽ adispatũ undiq cãpũ ꝓlata signa uisa legato maioracis quã q̃ absuo p̃sidio
sustineri poss& ita ꝓpere addictatorem auxilia acctũ mitat intet caipse im petus hoftiũ sostin& nuntio aul ato
ditator signa ferri acseui iub& armatos sed celeriont ꝓpeomnia imperio erant rapta ex templo signa armaq
& uix abimpetu & cursu tenebantur. cũ ira accepta nuꝑclade stimu labat tũ ꝯcitatior accidens clamor ab in¬
crescente cetamine urgent itaq alii alios. hortantorq. signiferos utocius eant : quo magis festinantes uid& dic¬
tator eo in pensius retentat agmen acsensim incedere iub& &rusci⁊tra principio excitipugnae omnibus copiis

Expanded text:
manum nec magis iam dolo capi quam armis uinci posse.' haec ubi audita sunt et ad eos qui consederant in insidiis perlata, consurmanum nec magis iam dolo capi quam armis uinci posse.' haec ubi audita sunt et ad eos qui consederant in insidiis perlata, consurrectum repente ex latebris est et in patentem ad conspectum undique campum prolata signa. uisa legato maior acies quam quae ab suo praesidio sustineri posset; itaque propere ad dictatorem auxilia accitum mittit; interea ipse impetus hostium sustinet. nuntio allato dictator signa ferri ac sequi iubet armatos; sed celeriora prope omnia imperio erant; rapta extemplo signa armaque, et uix ab impetu et cursu tenebantur. cum ira ab accepta nuper clade stimulabat, tum concitatior accidens clamor ab increscente certamine. urgent itaque alii alios hortanturque signiferos ut ocius eant. quo magis festinantes uidet dictator, eo impensius retentat agmen ac sensim incedere iubet. Etrusci contra, principio exciti pugnae, omnibus copiis
Abbreviated transcription (Latin):
hostantemptant te ta seni rutauici ꝑuastationem agrorũ desti haudꝓculcastris romanorũ
ibi abditis armatis pecus in conspetu p̃sidu romani cuip̃etat eñ fuluuis legatu s̃. ꝓpalsum ad quã in lecebram
dm moueret᷑ nemo abromana statione pastorum unis pgressus subipsas minutiones inclamat alioscunctant᷑
abruinis uici pecus ꝓpellentes quidaessarent ũ ꝑmedia castra roma natuto agreposient hȩ cũ legato acaites
quidam interp̃tarenit᷑ & ꝑom̃s manipulos militũ in dignatio ingensess& nec tñ inuis su mouere auderent. iub& pe¬
ritos linguȩ ad tendere animum pastorũ sermo agresti anurbano ꝓpior e&̃ cũ referrenit sonũ linguȩ & corporum
habitũ & nitorẽ cultiora quã pastoralia ẽẽ. Ite igit᷑ dicite inquit decgant ne quiquã ⁊ ditas insidia somnia screro¬

Expanded text:
hostem temptant. tecta semiruta uici per uastationem agrorum deusti haud procul castris Romanorum aberant. hostem temptant. tecta semiruta uici per uastationem agrorum deusti haud procul castris Romanorum aberant. ibi abditis armatis pecus in conspectu praesidii Romani, cui praeerat Cn. Fuluius legatus, propulsum. ad quam inlecebram cum moueretur nemo ab Romana statione, pastorum unus progressus sub ipsas munitiones inclamat alios, cunctanter ab ruinis uici pecus propellentes, quid cessarent cum per media castra Romana tuto agere possent. haec cum legato Caerites quidam interpretarentur et per omnes manipulos militum indignatio ingens esset nec tamen iniussu mouere auderent, iubet peritos linguae attendere animum, pastorum sermo agresti an urbano propior esset. cum referrent sonum linguae et corporum habitum et nitorem cultiora quam pastoralia esse, 'ite igitur, dicite' inquit, 'detegant nequiquam conditas insidias: omnia scire Ro
Abbreviated transcription (Latin):
xume bellics laudibus sed &iã quod memor papirianȩ seuitiae nũ quã ut dictatoris iniussu dimicari adduci
potuiss& nuntiata ea aclade romam maiorẽ quã reserat terrorem exciuit nã utexercitu deleto itauistitium
indictũ cistodiae in portis uigiliae uicatim exactȩ arma tela in muros igesta omnib: iuniorib: sacntmento adac¬
tis dictator ad exercitũ missus omnia spe tranquilliora & iposita magistri equitum cura castra intutiorẽ lacũ
sedþacta cohortes quȩ signa amiserant ex trauallum sinetentoriis destitutas inuenit exertitũ auidũ pugnae
quomaturius ignominia ab oleret᷑ itaq festim castra inde agrum rusellanim ꝓmouit: eo & hoftes seuti quã¬
quam exbene gestare summã &ina ꝑto ce tamine uiriũ spẽ habebant. tamen insidus qq̃ quas feliciter exꝑtietat̃¬

Expanded text:
xime bellicis laudibus, sed etiam quod memor Papirianae saeuitiae nunquam ut dictatoris iniussu dimicaret adduci xime bellicis laudibus, sed etiam quod memor Papirianae saeuitiae nunquam ut dictatoris iniussu dimicaret adduci potuisset. nuntiata ea clades Romam maiorem quam res erat terrorem exciuit; nam ut exercitu deleto ita iustitium indictum, custodiae in portis, uigiliae uicatim exactae, arma, tela in muros congesta. omnibus iunioribus sacramento adactis dictator ad exercitum missus omnia spe tranquilliora et composita magistri equitum cura, castra in tutiorem locum redacta, cohortes quae signa amiserant extra uallum sine tentoriis destitutas inuenit, exercitum auidum pugnae, quo maturius ignominia aboleretur. itaque confestim castra inde in agrum Rusellanum promouit. eo et hostes secuti, quamquam ex bene gesta re summam et in aperto certamine uirium spem habebant, tamen insidiis quoque, quas feliciter expe
Abbreviated transcription (Latin):
etat iui miliabus hominum scriptis ÷ itaq propteras tumultus dictus m̃ ualerius maximus dictator. mag
equit sibi lagitm̃ a emilium paulum id magis credo quam q̃ fabium eaȩtate atq es honoribus ualerio subiatũ
ceterũ ex maximi cognomine ortũ erorẽ haud abnuerim profectosdictator cũ exercai plio uno marsos fundit
ꝯpulsis deinde inurbes munitas milioniã plestinã fresiliã intradies paucos coepit & parte agrimultatis marsis
foedus restituit tũ in ecruscos uersumbellum &cũdictator auspiciorũ repetendorũ causam ꝓfatus romam ess&
magister equitũ pabulatum egreius exinsidiis crcũuenitur. signisq aliquot amissis foedamilitũ cȩdea fuga
in castra ÷ ꝯpulsus quitetror non eo tantũ a fabio ab horr& quod siqua alia parte cognomen suũ aaquauit tũ ma¬

Expanded text:
erat quattuor milibus hominum scriptis. itaque propter eos tumultus dictus M. Ualerius Maximus dictator magistrum erat quattuor milibus hominum scriptis. itaque propter eos tumultus dictus M. Ualerius Maximus dictator magistrum equitum sibi legit M. Aemilium Paulum .— id magis credo quam Q. Fabium ea aetate atque eis honoribus Ualerio subiectum; ceterum ex Maximi cognomine ortum errorem haud abnuerim.—profectus dictator cum exercitu proelio uno Marsos fundit. compulsis deinde in urbes munitas, Milioniam, Plestinam, Fresiliam intra dies paucos cepit et parte agri multatis Marsis foedus restituit. tum in Etruscos uersum bellum; et, cum dictator auspiciorum repetendorum causa profectus Romam esset, magister equitum pabulatum egressus ex insidiis circumuenitur signisque aliquot amissis foeda militum caede ac fuga in castra est compulsus.—qui terror non eo tantum a Fabio abhorret quod, si qua alia arte cognomen suum aequauit, tum ma