comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ⁊c̃. que execlicto edilium curulium ꝓ¬
ininoric pp̃ fugani serui. deinde agit pp̃
morbum. id agendum est inquit. ne lu¬
crñ faciat emptor. ibis euisdem uitiie¬
stimationem consequatur. fingamus ẽp¬
tum decem. minoris autemempturum fu¬
isse duob. sitarrien fugitiuum eẽ: scisi
emptor. hoc consecutum pp̃ fugam inox
comperisse. quodnoneẽt samis. similit̾
cduob minoris empturum fuisse. si de
morbo uon ignor asset. rursus consequi
debebit cluo. Nanrisi de utroq simulegĩ¬
set ciuatuor eẽt consetuturus. qr cum for¬
te quineq sanus et fugitiuus eẽt: sex tã
dem̃ emptori obhac fuero condempnatꝰ
qr tradere uon potui euictum. cominit¬
ttuir duple stipulatio.
Amp̃ .ł. Pimantipium ita em̾is ue
ꝓstituatur. et cum ꝓstiͣtͣum fuisset ut
liberum eẽt. si contra legem uenditionis
faciente.  te ad lib̾tatem ꝑuen̾it. tu uide¬
ris qĩma numisisse. udeo nultum acłu̾sus
uenclitorem hẽbis regressum. ¶Si cõi

Expanded text:
cetera quae ex edicto aedilium curulium pminoris propter fugam servi, deinde agit propter morbum: id agendum est, inquit, ne lucrum faciat emptor et bis eiusdem vitii aestimationem consequatur. fingamus emptum decem, minoris autem empturum fuisse duobus, si tantum fugitivum esse scisset emptor: haec ccomperisse, quod non esset sanus: similiter duobus minoris empturum fuisse, si de morbo non ignorasset: rursus consequi debebit duo: nam et si de utroque simul egisset, quattuor esset consecuturus, quia eum forte, qui neque sanus et fugitiuus esset, sex tandeinde emptori ob hoc fuero condemnatus, quia tradere non potui euictum, committitur stipulatio.m Si mancipium ita emeris, ne prostituatur et, cum prostitutum fuisset, ut liberum esset: si contra legem venditionis faciente te ad libertatem pervenerit, tu videris quasi manumississe et ideo nullum adversus venditorem habebis regressum. Si communi
Abbreviated transcription (Latin):
a debitore petimia potest suum hr̃e. si
soluto pignore uendator conueniatur:
poterit uti doli exceptione.
singula cementa ł tabule empte nõ
intelliguntur. Ideoq nec euictionis
nomine obligatur uendator quasi
uenlitore oportet. nͥ aliud comuenit. ñ
tamen ut satis detur. nisi sp̃ałr id ac¬
tum ꝓponatur. s ut repromittatur. ꝙ
aũ clixiius duplam ꝓmitti oportete:
sic ent actipiendum ut non ex omnire
id accipiamus. s de hiis reb que p̃qͦi qres
ceñt. si margatita forte aut ornamenta
p̃riosa. uel uestis serica. ł quid aliud:
non cantemptibile uenierit. ꝑ edictũ
aũt edilium curulium ĩ de seruocau̾e
uenditor uibetur. ¶Si simplam pro
dupla ꝑ errorem stipulatus sit. emptoꝵ.
re euicta consecuturum eum exempto
neratius ait. qnͣto minus stipulatus sit
si modo omua facit emptor que insti¬
pulatione contiuentur.instipula¬

Expanded text:
a debitore pecunia potest servum habere, si soluto pignore venditor conveniatur, poterit uti doli exceptione. singula caementa vel tabulae emptae non intelleguntur ideoque nenomine obligatur uenditor quasi uenditore oportet, nisi aliud conuenit: non tamen ut satisdetur, nisi si specialiter id actum proponatur, sed ut repromittatur.Quod autem diximus duplam promitti oportere, sic erit accipiendum, ut non ex omni re id accipiamus, sed de his rebus, quae pretiosiores essent, si margarita forte aut ornamenta pretiosa uel uestis Serica uel quid aliud non contemptibile ueneat. per edictum autem curulium etiam de seruo cauere uenditor iubetur.Si simplam pro dupla per errorem stipulatus sit emptor, re euicta consecuturum eum ex empto Neratius ait, quanto minus stipulatus sit, si modo omnia facit emptor, quae in stipulatione continentur
Abbreviated transcription (Latin):
Emptoriuero aclu̾sus clñm clum taxat
Ue petulio. denuntiare uero de euctione
emptor seruo non domino debet. Ita.N.
euicto homine: utiłr de peculio agere po¬
teru. Sin autem seruus decesserit: tũc
domino denuntiandum est. ¶Si ame
bassem funcli em̾is. ia titio trientem. de¬
in de partemclimicliam funcli ate quis
petierit. si quid̾ exbisse que ma me acceꝑa
semis petitus fu̾it. titius non tenebitur.
Si uero triens queni titius tibi tradid̾it
xbesse ⁊ sextaus quem a me acceperas petitus
fuerat: titiꝰ quid̾ ꝓtͥente. ego ꝓ sextãte
euntionem tͥ pr̃ãbimui. ¶ Pr̃ sciens
filium suum quem in potestate hẽbat.
iguoranti emprori uenlicdit quesitum ẽ
an euictionis nomine teneatur .R. qui

Expanded text:
emptori uero aduersus dominum dumtaxat emptori uero aduersus dominum dumtaxat de peculio. denuntiare uero de euictione emptor seruo, non domino debet: ita enim euicto homine utiliter de peculio agere poterit: sin autem seruus decesserit, tunc domino denuntiandum est. Si a me bessem fundi emeris, a Titio trientem, deinde partem dimidiam fundi a te quis petierit: si quidem ex besse quem a me acceperas semis petitus fuerit, Tsi uero triens quem Titius tibi tradiderat et sextans ex besse quem a me acceperas petitus fuerit, Titius quidem pro triente, ego pro sextante euictionem tibi praestabimus.Pater sciens filium suum quem in potestate habebat ignoranti emptori uendidit: quaesitum est, an euictionis nomine t
Abbreviated transcription (Latin):
clilit ticio⁊ eum ticius seio minor fe ⁊
ea uenditione circum scͥptum dicit. et
im̃petrat cognitionem. non tantum
adu̾sus ticumm. s ĩ adu̾sus seium seius po¬
stulabat apudp̾torem utilem sͥ de eiusti¬
one stipulationem inticium dari. egodã
dam putaui. R. iustam rem scius postu¬
lat. Namsieifundus p̾coria cognitione
ablatus fu̾it. equumerit ꝑ eiulem p̾¬
torem et euictionemrestitui. ¶Si suus
tuus en̾nt hominem i eundem uendid̾it
titio. eius quo nomine duplam ꝓmiserit¬
⁊ tu a uenditore su stipulatus fu̾is. si ticiꝰ
seruum pecierit. ⁊ de eo uictus sit: quod suꝰ
tuus intradendo sñ uoluntate dm̃ tua ꝓ¬
pͥetatem hominis tnͣsferre non potuisset.
latio einon cõmittitur. qr uentlitor qͦ
tuus agentem te ex stipł atu pot̾it doli
mali exceptõe sup submou̾e. Alias aut̾
siseruus hominem em̾t. et duplamsti¬
puletur. deuide cum uenclid̾it: ⁊ abemp¬
tore euictus fu̾it domino quid̃ adu̾sus
uenclitorem in solicdum competit actio.

Expanded text:
ndidit Titio, eum Titius Seio: minor se in ea uenditione circumscriptum dicit et inpetrat cognitionem non tantum aduersus Titium, sed etiam aduersus Seium: Seius postulabat apud praetorem utilem sibi de euictione stipulationem in Titium dari: ego dandam putabam. respondi: iustam rem Seius postulat: nam si ei fundus praetoria cognitione ablatus fuerit, aequum erit per eundem praetorem et euictionem restitui.Si seruus tuus emerit hominem et eundem uendiderit Titio eiusque nomine duplam promiserit et tu a uenditore serui stipulatus fueris: si Titius seruum petierit et ideo uictus sit, quod seruus tuus in tradendo sine uoluntate tua proprietatem hominis transferre non potuisset, latio ei non committetur: quare uenditor quoque tuus agentem te ex stipulatu poterit doli mali exceptione summouere. alias autem si seruus hominem emerit et duplam stipuletur, deinde eum uendiderit et ab emptore euictus fuerit: domino quidem aduersus uenditorem in solidum competit actio,
Abbreviated transcription (Latin):
uir uxort nomĩe ãmudaret. deinde eum
fund̾ uir nnĩmulieris certa pensione co¬
lendum lacau̾at eaq cũ m̃cede eiꝰ fundi
oeb̾et decesserat. ⁊ finam suã solamheredẽ
reliq̃rat. ⁊ duortium fam̃ erat. uir eiꝰ de¬
inde petebat amułre m̾cedes qͣs nr̃ de
darentur. cum futur̃ sit. ut qͦdammꝰ dona¬
tiones interuirum iuxorem confirmẽtur:
Nam ꝙ annui nomine datur: spẽs est
ret pactꝰe. ut mortua filia imo plunibus¬
ue liberis. suꝑstitib declucta parte t̾cia:
reliqͣ sͥ dos sunt aut pꝰ mortẽ suã iłli aut
illis filiis quos in pot̾ate hẽbat reddatur.
de m̃ ħ ita fieri stipulatus est. past mor¬
temeius mulier inm̾m̾o decesserit relic¬
tis filiis quesitumẽ anexstipulatione
duas partes illi perere possint. Rposse.
ut sim m̾m̾o mortuaeẽt dos prĩ reddet᷑.¬

Expanded text:
ui nomine daret: deinde eum fundum vir marti mulieris certa pensione colendum locaverat eaque, cum mercedes eius fundi deberet, decesserat et filiam suam solam heredem reliquerat et divortium factum erat: vir deinde petebat a muliere mercedes, quas mater debdarentur", cum futurum sit, ut quodammodo donationes inter virum et uxorem confirmentur: nam quod annui nomine datur, species est dret, pactus est, ut mortua filia uno pluribusue liberis superstitibus deducta parte tertia reliqua dos sibi aut post mortem suam illi aut illi filiis quos in potestate habebat reddatur: deinde haec ita fieri stipulatus est: post mortem eius mulier in matrimonio decesser‹a›t relictis filiis: quaesduas partes illi petere possint. respondiut, si in matrimonio mortua esset, dos patri redde
Abbreviated transcription (Latin):
qm ꝯstitueretur dotalis fundꝰ iã ceꝑat.
plane si paucissinit diez ad ꝑficiendam
longi tp̃ris possõnẽ suꝑ fu̾int: nicherit ꝙ
lucͦ mariti Acessit. fundꝰ emptori auelli
impensam in lapidicuias fcãm mulier an uir
prãre det̾et. lab̾o marnor uiricẽait. Ect̾m
eẽt fcs̃. ego non t̾m nccĩas s ĩ utiles inpan¬
das amsre existimo. uec puto fund̾ defi¬
oremeẽ. si tales sunt lapidicine. in quib
la piscrescere posit. ¶ Si ꝑmulierẽ
mora fieret quonimꝰ estimationem ꝑtis
fundi uirͦ solueret. i fund̾reciꝑet. icum
hoc pactumerati fructus int̾im ꝑceptos
aduirum ꝑtinere ait labeo. puto potiꝰꝓ
portione fructꝰ uirumhĩtuum. reliqͦs
mulieti restituturum ħ iure utimuR.

Expanded text:
stitueretur dotalis fundus, iam coeperat. plane si paucissimi dies ad perficiendam longi temporis possessionem superfuerunt, nihil erit, lucro mariti cessit, fundus emptori auelli impensam in lapidicinas factam mulier an uir praestare deberet. Labeo marmor uiri esse ait: ceterum esset factus. ego non tandas a muliere existimo nec puto fundum deteriorem esse, si tales sunt lapidicinae, in quibus lapis crescere possit. Si per mulierem mora fieret, quo minus aestimationem partis fundi uiro solueret et fundum reciperet, cum hoc pactum erat: fructus interim perceptos ad uirum pertinere ait Labeo. puto potius pro portione fructus uirum habiturum, reliquos mulieri restituturum: quo iure utimur.
Abbreviated transcription (Latin):
uelitalienatur̃. alter̃ auenare non pꝰsit.
sitm̃ alienum rursus redimat. ad huc s
q dotalis fint obligẽ. Numqͥd gͦ ĩ illu̾m
nĩod̾ redempto alterum ꝙͦ alienare pos¬
sit. qr pof alt̾m redituere. anhoc ñ d te
cipi. ut nustꝰ indotẽ sit. certe ex pꝰ fc̃o iu¬
deb̾r recte alienatus. illopostea redẽpto.

Expanded text:
uelit, alienaturum: alterum alienari non posse. uelit, alienaturum: alterum alienari non posse. si tamen alienum rursus redimat, adhuc in quia dotalis fuit obligatio. numquid ergo etiam illo nondum redempto alterum quoque alienare possit, quia potest alterum redimere? an hoc non debet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto videbitur recte alienatus illo postea redempto.
Abbreviated transcription (Latin):
seruitutẽ dantur. S cum uxor fund̾
cui p̾dia uiri seruitutem debebãt. ĩ dotẽ
dat. fundꝰ admantũ ꝑuenit: amis¬
sa seruitute. ⁊ iõ ñ pot uideri ꝑ mari¬
tum iꝰ fundidet̾ius factũ. Qudg est oftõ
de dote iudicantis ꝯtiełr ut rediuteg̃
seruitute uibeat fund̾ mułli ⁊ hr̃di eiꝰ red
lp̃. Uir infundo dotaliuixoris ¶dĩ¬
rogatu oliuetum succederat. ad ħut uo¬
uellum repon̾et. postea uir mortiuis e¬
rat. iuxori dotem legau̾it. ligna q̃ ex oli¬
ueto excisa eẽnt oport̾e mułri reddi.i4.
debebat doti mułr ꝓmiserit dotalem fũ¬
dum effici. ꝙ siei ꝓnititat: qui fund̾ aũ
.x. debuit. in arbitoͥ eẽ mariti. ꝙ ĩdotẽ
sit. ꝙ sistichum aut fund̾ debuit maritꝰ
iꝙ debet dotiei ꝓmissum sit. sticho mor¬
tuo fund̾ indotẽ cẽ. hiis osequens eẽait.
ut si n cornelianum aut semꝑnianũ
fumd̾ debenti id ꝙ debet doti ꝓmissũ sit.
utrum eoꝵ dotalem eẽ malit. plane si¬

Expanded text:
seruitutem dantur. Sed cum uxor fundum cui praedia uiri seruitutem debebant in dotem dat, fundus ad maritum peruenit amissa seruitute et ideo non potest uideri per maritum ius fundi deterius factum. quid ergo est? officio de dote iudicantis continebitur, ut redintegrata seruitute iubeat fundum mulieri uel heredi eius red. Uir in fundo dotali uxoris rogatu oliuetum succiderat ‹ad› hoc, ‹ut› nouellum reponeret: postea uir mortuus erat et uxori dotem relegauerat. ligna, quae ex oliueto excisa essent, oportere mulieri reddi debet doti mulier promiserit, dotalem fundum effici. Quod si ei promittat, qui fundum aut decem debuit, in arbitrio esse mariti, quid in dote sit. Quod si Stichum aut fundum debuit maritus et quod debet, doti ei promissum sit, Sticho mortuo fundum in dotem esse. His consequens esse ait, ut, si Cornelianum aut Sempronianum fundum debenti id quod debet doti promissum sit, utrum eorum dotalem esse malit. plane
Abbreviated transcription (Latin):
cominissipetitione quauire hr̃ditarid
ꝑfiliamheres uxoris marillus in ꝑte
dimdia habebat.
ceu̾. Sunt̾ uirum uxorem ouemt
u̾extremi ani m̾m̾ii fructus nõdumꝑ
tem dederat. deinde cumuim pactũ ꝯuẽt᷑
fecerat: ut diuortio fc̃o eod p̾tiouxori.
uir fund̾ restitu̾et. pꝰea uolente roxore:
uir eum fund̃ ducentoꝵ uide uũdid̾at.
⁊cliuortium erat fc̃m. lab̾oputat in ro
pot̾̃atẽ ficri deb̾e. utrum uelit.cc. ł fund̾
redde̾. n ei pactũ ouentũ renniti oport̾e

Expanded text:
commissi petitioni, quam iure hereditario commissi petitioni, quam iure hereditario per filiam heres uxoris Marullus in parte dimidia habebat. inter uirum et uxorem conuenit, ut extremi anni matrimonii fructus nondum tem dederat, deinde cum uiro pactum conuentum fecerat, ut diuortio facto eodem pretio uxori uir fundum ‹re›stitueret: postea uolente uxore uir eum fundum ducentorum uendiderat, et diuortium erat factum. Labeo putat uiro potestatem fieri debere, utrum uelit ducenta uel fundum reddere, neque ei pactum conuentum
Abbreviated transcription (Latin):
restituiet᷑. eaq ĩ instipulatione de due¬
taerant. mortuo marcello filio ⁊ filia sr̃¬
stitib dote uniu̾isa filie p̾legata. marillꝰ
nata filia diu̾t̾at. inułr decesserat. fre suo
i filia ex ꝑtib equis hereclib relictis apd̃
petronium magnũ p̾torem maritꝰ ab
herede filio marcelli ex dotis ꝓmissione u¬
nu̾s am dotẽ petebat. illa filie nectura
qiͣ int̾ duos placuisset. nullo filioꝵ extãte
mortu a mułre partẽ dotis reman̾e apud
maritũ mag̃ oueniss uti totam eiꝰ eẽ do¬
tem filiũ filiam ue hũisset. ⁊ exdiu̾so Rde¬
batur pacti quid̃ uulgaris exceptõẽm
heres mulieris ex ꝑsona definictese excep¬
tione pactituebr. s ipẽ erat illequi ĩ ui¬
uamuliere si ab eo dos peteretur: potuiss
ea exceptione marillumq dinortium o¬
factumerat submon̾e. eandẽq defensio¬
nẽ ĩ pꝰ mortem soioris sue retinebat. Ita
placuit eum ab ea petitione absolui:
nulla ex hac siũia fcã de rogatione. fidei¬

Expanded text:
onem deducta erant. mortuo Marcello, filio et filia superstitibus, dote universa filiae praelegata Marullus nata filia diverterat et mulier decesserat fratre suo et filia ex partibus aequis heredibus relictis. apud Petronium magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione universam dotem petebat illa coniectura, quasi inter duos placuisset nullo filiorum exstante mortua muliere partem dotis remanere apud maritum, magis convenisset utique totam eius esse dotem, si filium filiamve habuisset. ex diverso respondebatur pacti quidem vulgaris exceptionem heres mulieris ex persona defunctae se exceptione pacti tuebitur, sed ipse erat ille, qui etiam viva muliere, si ab eo dos peteretur, potuisset ea exceptione Marullum, quia divortium factum erat, summouere, eandemque defensionem etiam post mortem sororis suae retinebat. itaque placuit eum ab ea petitione absolui nulla ex hac sententia facta derogatione fidei
Abbreviated transcription (Latin):
asł pꝰ miptias ut ex fundi fructib quie
dedit indotẽ creclitor mulieris climitta¬
tur anualeat pactum dico siante nup¬
tias id conuenit ualere pactum eo qͦ
mͦ minorẽ dotẽ ostitutã. pꝰ nuptias u̾o
cũ hon̾a inũmonii fructꝰ releuaturi st̃.
iam de suomarito pasciscitur. ut dimit
tat creclitorẽ ⁊ erit meradonatõ.
indotem acceperat. manente m̾m̾o pac¬
tus ẽ circuiscͥb̾e de mułris grã ut pͥdia
inestimata eẽnt ut sine ꝑiculo suo ea
tales tabulas p̾clia estimatarenan̾ et̃¬

Expanded text:
uptias, ut ex fundi fructibus quem dedit in dotem creditor mulieris dimittatur, an ualeat pactum? dico, si ante nuptias id conuenerit, ualere pactum eoque modo minorem dotem constitutam: post nuptias uero cum onera matrimonii fructus releuaturi sunt, iam de suo maritus pactat creditorem, et erit mera donatio.in dotem acceperat, manente matrimonio pactus est circumscribendae mulieris gratia, ut praedia inaestimata essent, ut sine periculo suo ea tales tabulas praedia aestimata remane
Abbreviated transcription (Latin):
rrddatur. stan eo debe. si ut longire. uiͦ
pꝰ dauortium reddatur. si pͥore qͣm mred¬
denda dote ostitutũ ẽ data sit. ualere
uir̃ iuxorẽ ouentriut longiore die dos¬
ut anua bima tͥma qͣdrima .u. anno
dos a se redderetire: ⁊ conuenit ut hud̾
pactum iͦ ualet si pr̃ifilia heret extitiss
nut̾ueniente ea pactum ouentũ fu̾it.
auł. Obres qͦ donatas ł ãmotas.ł
mpensas frãs tunc fc̃a pactioualebit .i. pꝰ
diuortium. ¶Si extraneus de suodatu¬
rus dotem sit. quitquid uult pascissci. et
ignorante misliere sicut stipiaripotest.
legemenim sue rei diciti pꝰ qm uerodederit
pascisciosentiente muliere d. ¶ Si cõ¬
uen̾it ne amuliere neue a prẽdos peta¬
tur hr̃e non habebit exceptionem. Sed
si conuen̾it ne manente m̾m̾o uiuo pa¬
tre petatur mortuo prẽ statimexigit᷑.
et siñ pecient maritus tenebit᷑ huiꝰdł
pe noĩe. Sidos exigi potu̾it. nisi forte
ante dareptũ sit m̾m̾. cm̃facultatẽ petẽ

Expanded text:
reddatur, stari eo debere, si ut longiore, necpost diuortium reddatur, si propiore, quam in reddenda dote constitutum est, data sit, ualere uirum et uxorem conueniri, ut longiore dut annua bima trima quadrima quinto anno dos a se redderetur, et convenit, ut isdem pactum ita valet, si patri filia heres exstitisset et interveniente ea pactum conventum fuerit.um. Ob res quoque donatas uel amotas uel impensas factas tunc facta pactio ualebit, id est post diuortium. Si extraneus de suo daturus sit dotem, quidquid uult pacisci et ignorante muliere, sicut et stipulari potest: legem enim suae rei dicit: postquam uero dederit, pacisci consentiente muliere debet. Si conuenerit, ne a muliere neue a patre dos petatur, heres non habebit exceptionem. sed si conuenerit, ne manente matrimonio uiuo patre petatur, mortuo patre statim exigitur, et, si non petierit maritus, tenebitur huius culpae nomine, si dos exigi potuerit: nisi forte ante dire
Abbreviated transcription (Latin):
dos solu̾etur. pacto file nulla pr̃i querit᷑
actio. si tã hr̃s puelle pecuinam dotis sol¬
uerit. iuro sͣ placitũ petentidotẽ obstabit.
exceptio. ¶ Pater sifilia nupta morte
o bisset dotem dan stipuatus est. ꝯstãte
rarĩmonio capitalicrimine dampnatꝰ ẽ
dauortio secutoł morte iuridiss oluto ma¬
trimom ostipulationis conditio defecit.
ꝙ simist̾r ĩmrĩmonio decesserit: exftipła¬
tu fiscodons actio quent᷑. pꝰ uerum aut̃
dauortiũ reuocatis nuptiis ñ committi¬
tur fisco stipuło. licet defuncta sit in mr̃ĩ¬
ꝑ dissimulationem mułr uel̾iti uenali
corcordia ne dotata sit conuemat ꝯuẽ

Expanded text:
pacto filiae nulla matri quaeritur actio: si tamen heres puellae matri pecuniam dotis solverit, viro contra placita petenti dotem obstabit exceptio. Pater, si filia nupta mortem obisset, dotem dari stipulatus est: constante matrimonio capitali crimine damnatus est. divortio secuto vel morte viri soluto matrimonio stipulationis condicio deficiio decesserit, ex stipulato fisco dotis actio quaereretur: post uerum autem diuortium renouatis nuptiis non committitur fisco stipulatio, licet defuncta sit in matriper dissimulationem mulier ueluti uenali concordio ne dotata sit conueniat,
Abbreviated transcription (Latin):
ab auo uero qmͣ fuio hr̃de ut doy peteret᷑
exceptione conuentionis filius tuendꝰ
erit. quippe hr̃di nr̃o cauere concessũẽ.
nec quicqmͣ obstat quo minꝰ certe ꝑ sõe
siheres erit sibicau̾t possit. ꝙ ñ id̾ ⁊ince¬
lp̃. Cum pĩ dotem pollicitus fu̾it. et
paciscat᷑ ne se uiuo petat᷑. neue ostante
m̾m̾o dos petatur. ita pactum in terpre¬

Expanded text:
ab alio uero quam filio herede ut dos peteretur. ab alio uero quam filio herede ut dos peteretur. exceptione conuentionis filius tuendus erit, quippe heredi nostro cauere concessum est, nec quicquam obstat quo minus certae personae, si heres erit sibi, caueri possit, quod non ide. Cum pater dotem pollicitus fuerit et paciscatur, ne se uiuo petatur neue constante matrimonio dos petatur, ita pactum interpre
Abbreviated transcription (Latin):
Dmp̃. Qumdos filie noĩeclat᷑ opti¬
mũ ẽ pactũ ouentũ c̃ utͦq gn̾ũ faceNͣꝙͣ
uelit. ⁊̃ citra ꝑsonã mulieris. is quidat
iam adquisita mulieri dos tunc eẽt qͦca¬
su si solus pr̃ pactuseẽt sinefilia siue so¬
filie ꝑsona: ei soli nocebit. ⁊ ꝓderit pac¬
tum conuentum. nec si sola filia egͥit.
n ꝓderit. n nocebit ei. Siuero filia so¬
la pacta fu̾it. quo pacto melior oditios
adquiri potest. ꝑ prẽm filie ñ pot.
Siuero sic pacta sit filia: ut noccat ip̃i
qñ fiue a gentti nocebit pactumprĩ uͦ
nullo modo nocebit. nisi adiecta fillie
facere non pꝰse. eocãu quo mortua ea
cum ip̃is dunitaxat dotis noĩe fieri po¬
tuit.
Domp̃. Puta conueniat ut si uiuo so¬
cero mortua sit filia ip̃i socero si mortuo¬
sitͣ filio euis filio qͦ defuncto totum suo
hrdi reddatur. beingna int̾pretatione pot̃
d. Anus pactꝰ ẽ cum dotẽ ꝓ nepote susce¬
pisset. nease. neue afilio dos peteretur:

Expanded text:
m Cum dos filiae nomine datur, optimum est pactum conventum cum utroque generum facere, velit etiam citra personam mulieris is qui dat iam adquisita mulieri dos tum esset. quo casu si solus pater pactus esset sine filia, siue sofiliae persona, ei soli nocebit et proderit pactum conuentum nec, si sola filia aget, neque proderit neque nocebit ei. si uero filia sola pacta fuerit, quo pacto melior condicioadquiri potest, per patrem filiae non potest. si uero sic pacta sit filia, ut noceat, ipsi quandoque filiae agenti nocebit pactum, patri uero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque facere non posse eo casu, quo mortua ea cum ipsis dumtaxat dotis nomine fieri poterit.Si ita conueniat, ut, si uiuo socero mortua sit filia, ipsi socero, si mortuo, filio eius, si filio quoque defuncto totum suo heredi reddatur, benigna interpretatione potest . Auus pactus est, cum dotem pro nepote suscepisset, ne a se neue a filio dos peteretur,
Abbreviated transcription (Latin):
i donec nupt a sit dos ab eanon uetat ͦ
aut certam summam uiro prẽt. ⁊ abeo a¬
latur ⁊ hiis similia. alia adius ꝑtinent.
uelutiqñ dos petatur. quem ad̾m reddat᷑.
inquib ñ semꝑ uoluntas ꝯhentium ñ¬
seruant᷑. Cet̾m si conuen̾it ne om̃imͦdoᷤᷤ
petatur: indotata erit muliers. Simułr
pacta sit ne ampluis qm ꝑs dimidia do¬
tis a se petatur. ⁊ penam stipulata sit.
mela ait alterutro eã ꝯtentam eẽ: oꝑt̾e
ł exceptione pacti ⁊ acceptum facere pe
ne obligõemł siex stipulatu agat de¬
negandam exceptõem. ¶Si fundo e¬
stimato in dotem dato pacta sit mułr.
ut qnͣto pluris uenierit idindote sit
mela ait. id seruand̾ cum ex contͣriod
uenire posuit. ut siminoris uenierit ipͣ
debeat. ¶Si pacta sit mulierut siue
pluris siue minoris fundꝰ estimatus o¬
uenierit p̾cium qnͣto res uenierit in
datẽ sit. star eopactoidotem oꝑtet.
S siculpa maiti minoris uenierit:
dauł. De die reddende dots ħiuris÷

Expanded text:
t donec nupta sit do ab ea non petatur, aut certam summam uiro praestet et ab eo alatur, et his similia: alia ad ius pertinent, ueluti quando dos petatur, quemadmodum reddatur, in quibus non semper uoluntas contrahentium seruatur. ceterum si conuenerit, ne omnino petatur, indotata erit mulier. Si mulier pacta sit, ne amplius quam pars dimidia dotis a se petatur et poenam stipulata sit, Mela ait alterutro eam contentam esse oportere: vel exceptione pacti et accnem, vel, si ex stipulatu agat, denegandam ei exceptionem. Si fundo aestimato in dotem dato pacta sit mulier, ut, quanto pluris venierit, id in dote sit, Mela ait servandum, cum et ex contrario convenire possit, ut, si minoris venierit, ipsa debeat. Si pacta sit mulier, ut sive pluris sive minoris fundus aestimatus venierit, pretium quanto res venierit in dote sit, stari eo pacto oportet: sed si culpa mariti minoris venierit, et ctum De die reddendae dotis hoc iuris est,
Abbreviated transcription (Latin):
R̾. hĩdem ticii si conueniss ut ea qnͣtttas
qm exstipulatu a sequi potuerat dotis
reconciliato m̾m̾o fieret. ñ posse pacti ex¬
ceptione submou̾i. ¶Mulier de dote ꝙͣ
alii. quosdã ex seruis dotalib manumisit.
q̃situmẽ an maritus eoꝵ noie qͣs legauit
tã legariis qm lib̾tatib obnoxii sint.
tis filie sue noĩe centana ꝓmiserat. ⁊ oue¬
nerat intereos. ne ea dos ostante urrĩmoĩo¬

Expanded text:
i, si consensisset, ut ea quantitas, quam ex stipulatu consequi potuerat, dotis reconciliato matrimonio fieret, posse pacti exceptione summoveri. Mulier de dote quam aliis, quosdam ex seruis dotalibus manumisit. quaesitum tam legatariis quam libertatibus obnoxii sint. tis filiae suae nomine centena promiserat et convenerat inter eos, ne ea dos constante matrimonio
Abbreviated transcription (Latin):
dommꝰ non negat iñpotestaͣte ẽẽ cõ¬
pellend̾ putat uindiꝰ ut uiditõ eum
sisti ꝓmutere. ut iudiqͥ m acciꝑe. aut
si nolitꝰ defendẽre cautuꝵ eum cũ pͥ¬
mum potu̾it se exhibiturum. Si u̾o
fło neget in sua potestate eẽ. susceptu¬
rum iudicium sine noxe deditione. Id

Expanded text:
dominus non negat in sua potestate esse, comdominus non negat in sua potestate esse, compellendum putat Uindius uel iudicio eum sisti promittere uel iudicium accipere, aut, si nolit defendere, cauturum, cum primum potuerit, se exhibiturum: sin uero falso neget in sua potestate esse, suscepturum iudicium sine noxae deditione. id
Abbreviated transcription (Latin):
auł.tdoi. Qui uirato ꝓmisit iudi¬
tiosisti: non uidebit᷑ ꝑiurasse. si excõ¬
tio est iuditio sisti ꝓmisi̾t p̾tor ait.
ineademcã cumexhiberez. inqͣtuncẽ t
donec iudicium accipiat᷑. In eademcãt
qͥd sit uideamꝰ. ⁊ puto uerus ẽẽ uideri¬
eum in eadem cã sist̾e qui ad exꝑien¬
dum non facit iꝰ actoris. deterus.¬
¶ Si desinat seruus eẽ ꝓmissoris ur
actio amissa sit. non uid̾i in eademcã
statum labeo ait. uł si is qui pariloco
erat in lingando: cepit ẽẽ induriore
uel loco uł ꝑsona mutata. Itaꝙ qͥ
siquis ei qui inforo ꝓmissoris con¬
ueniri non p᷑uenditus: aut poten¬
uoxe deditus sit offilius non putat ĩ
ead̾ causa sisticũ. noxe delitione Ce¬
t̾isnoxalem actionem ꝑimiputat
auł.ł.ui. Sed auo iure utumͣ. slam
ex p̾cedentib cãis non liberat᷑ noxe de¬
ditus. Pinde em̃ noxa cap̃ sequitu.
ac siueniss. Si absens sit snus ꝓ quo
noxał actio alicui competit. Si cud̾

Expanded text:
um. Qui iurato promisit iudicio sisti, non uidetur peierasse, si ex contio est, iudicio sisti promisit, praetor ait in eadem causa eum exhibere, in qua tunc est, donec iudicium accipiatur. 'In eadem causa' quid sit, uideamus: et puto ueris eum uideri in eadem causa ‹sistere›, qui ad experiendum non facit ius actoris deterius. si de‹si›nat seruus esse promissoris uel actio amissa sit, non uideri in eadem causa statum Labeo ait: uel si qui pari loco erat in litigando, coepit esse in duriore, uel loco uel persona mutata: itaque si quis ei qui in foro promissoris conueniri non potest uenditus aut potened et si noxae deditus sit, Ofilius non putat in eadem causa sisti, cum noxae deditione ceteris noxalem actionem peremi putatalio iure utimur. nam ex precedentibus causis non liberatur noxae deditus: perinde enim noxa caput sequitur, ac si uenisset. Si absens sit seruus, pro quo noxalis actio alicui competit: si quidem
Abbreviated transcription (Latin):
d̾.ł. lxxuiii. Inter omnes conuenit he
tatẽ substituto cauere delere de heredi¬
taterisidefec̾it condito ad euntei᷑nlxͣ¬
relitatem substitutum ⁊ pet̾e hr̃dita¬
tem posse. Et si aptinu̾it comnuttisti
pulationem.⁊ płmq ⁊ ip̃e pretor ⁊ añ
oditõnem existentem ⁊ ante diem peti¬
tionis uenientem ex cã iubere solet. sti

Expanded text:
dictum. Inter omnes conuenit hertatem, substituto cauere debere de hereditate, et, si defecerit condicio, adeuntem hereditatem substitutum et petere hereditatepulationem. et plerumque ipse praetor et ante condicionem existentem et ante diem petitionis uenientem ex causa iubere solet sti
Abbreviated transcription (Latin):
fundus indotem danus sit tamuxor
qm maritus pp̃possessionem eiꝰ possas¬
sores fundi intelligunt᷑: diu̾sa cã ẽ.
eius qui fundi petinonem ꝑ sonalem
ht̃ utores. ¶ Tutores sũpupilli eo¬
rum siue ip̃i possideant. possessioꝵ
loco hñtur. S isiunus extutorib
possessor sit: idem dicend̾erit. ¶ Si
fund̾ quempossidebam a me petieris

Expanded text:
datus sit, tam uxor quam maritus propter possessionem eius fundi possessores intelleguntur. Diuersa causa est eius, qui fundi petitionem personalem habet. Tutores, siue pupilli eorum siue ipsi possideant, possessorum loco habentur: sed et si unus ex tutoribus possessor fuit, idem dicendum erit. Si fundum, quem possidebam, a me petieris,
Abbreviated transcription (Latin):
alii nupserit. ⁊ filiam susceꝑit. putat
ulianꝰ hãc quid̃ pͥuigña nonẽẽ. uerum
nuptiis eiuis abstinend̾. ¶Adoptiue
sororis filiam possum uxorem ducere:
coguata enim mea nonest filia euis. Q
auunculus nemo fit: ꝑ adoptõem. ⁊ hee
denium cognatões õhuntur in adoptio¬

Expanded text:
alii nupserialii nupseriIulianus hanc quidem priuignam non esse, uerum nuptiis eius abstinendum. Adoptiuae sororis filiam possum uxorem ducere: cognata enim mea non est filia eius, quia auunculus nemo fit per adoptionem et eae demum cognationes contrahuntur in adoptio
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem duc̃ sororem uxorem clucere.
auo furente. omnimͦ patris auctoritaᷤᷤ
erit nccĩa. s si pater furiat. auus sapi¬
at. sufficiat aui uoluntas. ¶Is cuiꝰ p̃
abhostib captus est si non intra tͥenni
uͥsit. ⁊ absit. quid faciendum sit. m̾to
dubitatur. si quid̃ tͥennium effluxent¬
postqͣm aꝑtissime fu̾it pr̃ ignotus ubi
degit. ⁊ an suꝑstes sit non ꝓhibentur lib̾i
euis utriusq sexus matrimonium uel
nuptias legittimas contra he
sit ante tͥennium captiuitatis uel absẽ¬
tie prĩs uxorem cluxerit. uł si filia nup¬
serit. puto recte matͥmonium. ł nupti¬
as dͣhi. clummͦ eam filius cd cat uxorẽ.
ł filia tali nubat. cuius ꝯditionem cert̃
lp̃ł. Siqua mͥuxor fuit. denide ame
iepudiata. nupsit seio que megopostea
arrogaui. ñ sunt nuptie inceste. ¶ It̾
me isponsam prĩs mei non possunt nup
tur.s ⁊ ꝑ oͣuum sponsamea pr̃imeo nu¬
bere non potuit. qͣmͣuis nurus ñ ꝓpͥe cli¬
catur. ¶Si uxor meapost diuortium

Expanded text:
rem aut sororem uxorem ducere auo furente, omnimodo patris auctoritas erit necessaria: sed si pater furit, avus sapiat, sufficit avi voluntas. Is cuius pater ab hostibus captus est, si non intra trienniubi sit et an sit, quid faciendum est, merito dubitatur. et si tpostquam apertissime fuerit pater ignotus, ubi degit et an superstes sit, non prohibentur liberi eius utriusque sexus matrimonium uel nuptias legitimas contraheresit ante triennium captiuitatis uel absentiae patris uxorem duxit uel si filia nupserit, puto recte matrimonium uel nuptias contrahi, dummodo eam filius ducat uxorem uel filia tali nuba‹t›, cuius condicionem certum Si qua mihi uxor fuit, deinde a me repudiata nupsit Seio, quem ego postea adrogavi, non sunt nuptiae incestae. Inter me et sponsam patris mei nuptrarium sponsa mea patri meo nubere non poterit, quamvis nurus non proprie dicatur. Si uxor mea post divortium
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃a.ix. Postutem autem cõ¬
restatam reus qui pro curatorem
declit nutare quid̾eum uł iise
litemtnsferre: auiuo ꝓcuratore
łintiuitate manente potesti ta
ñ cãpͥus cognita. non solum aũ
rem hoc ꝓmittitur. s ĩ heredieiꝰ ⁊.
ceteris succetsorib Incãe aute m
cognitõe nansolumhecu̾santur
que sup᷑cliximꝰ in procuratore. ñ
suspectus sit ꝓcurator aut inuĩ¬
cui. aũ in hostium p̾donũ ue. pͣate

Expanded text:
. Post litem autem contestatam reus qui procuratorem dedit mutare quidem eum uel in se litem transferre a uiuo procuratore uel in ciuita‹te› manente potest, causa tamen prius cognita. Non solum autem rem hoc permittitur, sed etiam heredi eius et ceteris successorcognitione non solum haec uersantur, quae supra diximus in procuratore non suspectus sit procurator aut in uinculis aut in hostium praedonumue pote
Abbreviated transcription (Latin):
torem capitales inimititie int̾resse¬
nec stipulationem obrem uon de fen¬
ante litem contestatam iudicatũ
solui. stipulatione: ꝓsuoꝓuratores
data ꝓcurator compellendus est.
ad uditium a ccipiendum. ita tñ:
si hoc dominus sciente ꝓcuratore. et
non contradicente. fecit. ꝙ si alit̾
actumest inscium quid̃ ꝓcuratorẽ
tem̾satis inciuile est. Commuttit᷑
autem obremin defensam stipłati¬
doilicium datus est. ad agend̾ id̾
⁊ ad defendend̾ iidebitur datus du¬
plici caurela abeointerponenda.

Expanded text:
torem capitales inimicitiae intercessenec stipulationem ob rem non defenante litem contestatam, iudicatum solui stipulatione pro suo procuratore data, procurator compellendus est ad iudicium accipiendum: ita tamen si hoc dominus sciente procuratore et non contradicente fecit. quod si aliter actum est, inscium quidem procuratorem teneri satis inciuile est, committitur autem ob rem non def‹e›nsam stipulatiuidundo iudicium datus est, ad agendum item et ad defendendum uidebitur datus duplici cautela interponenda.
Abbreviated transcription (Latin):
hr̃s thesaurum relictum a cestã¬
tore effodit. familie herriscunde e
um teneri. ⁊ si cumexͣneo conscio
ꝑtitus at. ¶ Familie heis cunde
uidex ita potest płib eandemrem ad¬
uidicare. Si aut płib fu̾it unuis
rei p̾ceptio relicta: uͥ ĩ ncãtatem fa¬

Expanded text:
heredum thensaurum relictum a testatore effodit, familiae erciscundae iudicio eum teneri, etsi cum extraneo conscio partitus sit. Familiae erciscundae iudex ita potest pluribus eandem rem adiudicare, si aut pluribus fuerit unius rei praeceptio relicta ubi etiam ne
Abbreviated transcription (Latin):
gionib dinisum fundum posse ad¬
uidicare.ẜ diuisionem posse nemo
clubitau̾it. s ĩ cum adiudicat po¬
tent imponere aliqm seruitutẽ:
ut alium alii in senuumfaci alt
exhiis quos adiudicat. sed si pure
aui adiudicau̾it fundum: alii ad¬
iudicando amplius seruitutem ñ¬
ciscunde uidicium exduob constat.
idest reb atꝙ pr̃ationib que sũt
ꝑtonaies actiones. ¶ꝑap̃de re¬

Expanded text:
gionibus divisum fundum posse adiudicare secundum divisionem nemo dubitaverit. Sed etiam cum adiudicat, poterit imponere aliquam servitutem, ut alium alii servum faciat ex iis quos adiudicat: sed si pure alii adiudicaverit fundum, alium adiudicando amplius servitutem imciscundae iudicium ex duobus constat, id est rebus atque praestationibus, quae sunt personales actiones. Pap
Abbreviated transcription (Latin):
dotem filium oportere. uerunr ĩ ip̃i
fiuo iuarcelł scribit. s filio datam. tã¬
uuiqͣm dui peculium patitur. uł inrẽ
prĩs u̾sum sit. ¶Sipater interfilios
sine scͥtura bonã duusit. ihonera e¬
ris alieni pro modo possessiommnd¬
istribuit nonuider simplicem dona¬
tionems potius suppͥmi iudicii dͥui¬
sionempap̃. ait. Planenquit sicͤ

Expanded text:
dotem filium oportere, verum etiam ipsi filio Marcellus scribit, sed filio datam tamdiu, quamdiu peculium patitur vel in rem patris versum sit. Si pater inter filios sine scriptura bona divisit et onera aeris alieni pro modo possessionum distribuit, non videri simplicem donationem, sed potius supremi iudicii divisionem
Abbreviated transcription (Latin):
Cum qui plures filios hr̃et unum
ex filiss. unos. ⁊ susceptur̃ profes¬
sum esłe. et priusqͣm honore fũg̾et᷑
mortumi esse omnibus faiis here¬
clibus institutis. ⁊ quesitum esse
anis filius quod ineam rem impẽ¬
disset. familie h̾xis cunde consequa¬
tur eiq iꝵdisĩe. nulla actione idẽ
conseii posse. ꝙ merito displicet:
Debri ĩ ħ infamilie h̾ciscunde uidici¬
nemuenit su̾scipere iussit uniułr
adu̾sus utrumq dirigat dotis pe¬
lecta dote retinentur. in compendio
coherelis ẽẽ quid debito leuatur:
non oportet. uidelt ut coheres qͥ
honus eris aueni suscepit. offitio ui¬
dlitis legatum consoquatur. Et ue¬
rumest hoc nisi aluidtestator eclix̃
Idem scribit. E uni ex cohĩlibus
statuliber oditionis implende no¬
mine dedit. depeculio. In lyc̃iudi¬
cium non uenire nec cominunt¬
cari debere.iulea

Expanded text:
ios haberet, unum ex filiis ἀγωνοθεσίαν suscepturum professum esse et priusquam honore fungeretur, mortuum esse omnibus filiis heredibus institutis, et quaesitum esse, an is filius, quod in eam rem impedisset, familiae erciscundae consequatur: eique respondisse nulla actione idem consequi posse. quod merito displicet. debet itaque hoc in familiae erciscundae iudicinem uenit, suscipere iussit et mulier aduersus utrumque dirigat dotis pelecta dote retinentur, in compendio, coheredis esse, qui debito leuatur, non oportet, uidelicet ut coheres, qui onus aeris alien‹i› suscepit, officio iudicis legatum consequatur. et uerum est hoc, nisi aliud tesIdem scribit, quod uni ex coheredibus statuliber condicionis implendae nomine dedit de peculio, in hoc iudicium non venire nec communcari debere: Pa
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sine reuenditio intelligitur. uelu¬
ti cum qiͣ alea emitur: quodfit cum
captus piscim. uel auium uł mis¬
silium iomine.  emitur. Emptio
em̃. contrahitur. ĩ si nich intercid̾it.
q spei empno est.iꝙ missilium no¬
in ane. eo cãu captumest. si euinctum
fu̾it nulla eo nomine exempto obli¬
gatio contrahitur. qr id actum in¬
telligitur.

Expanded text:
et sine re uenditio intellegitur, ueluet sine re uenditio intellegitur, ueluti cum quasi alea emitur. quod fit, cum captum piscium uel auium uel missilium emitur: emptio enim contrahitur etiam si nihil inciderit, quia spei emptio est: et quod missilium nomine eo casu captum est si euictum fuerit, nulla eo nomine ex empto obligatio contrahitur, quia id actum intellegitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ditoris accipiamus uenditio uulla
est. qͦmad̾m si cnuis ita uendid̾it si
uolu̾it. uł stipulanti sic Rdeat siuo¬
luero .x. dabo. n enim debinarbitͥ¬
um rei conferri. ansit obstrictus. pla¬
uł accepit: fingit autem se ñ accep¬
isse. iimpleta ꝯditio emptionis est.
iexempto uenditor conueniri pͣ.¬
¶hꝰ emptio qnͣti tu eum emistiꝙͣ
ti p̾tii in archahẽo ualet. Nec enim
incertum ẽ p̾tium in tameuidentiuẽ¬
clitione. mag̃ enim ignoratur qnͣti
emptus sit qmͣ inreiu̾itate inc̾tum ẽ.
¶Siquis itaem̾it est michifundus
emptus .c. iqͣnto pluris eum uedid̾o̾.
ualet uenditio ⁊ statimimpletur. ht̃
enim certum p̾aum .s. augebitur eͥ
p̾cium si pluris emptor fundum uen
sine re que ueneat. ꝑotest intelligi
itanien fiuctus ⁊ partus futuri recte
emuntur. ut cum eclitus eẽt partus.
lan tunc cum ccͣtum eẽt negotium
uenditio fr̃a intelligatur. S sud ege¬
rit uenditor ne nascatur. aut fiat:
exempto agi posse. ¶ aliqñtam̃

Expanded text:
i accipiamus, uenditio nulla est, quemadmodum si quis ita uendiderit, si uoluerit, uel stipulanti sic spondeat 'si uoluero, decem dabo': neque enim debet in arbitrium rei conferri, an sit obstrictus. plauel accepit, fingit autem se non accepisse, impleta condicio emptionis est et ex empto uenditor conueniri p emptio 'quanti tu eum emisti', 'quantum pretii in arca habeo', ualet: nec enim incertum est pretium tam euidenti uenditione: magis enim ignoratur, quanti emptus sit, quam in rei ueritate incertum est. Si quis ita emerit: 'est mihi fundus emptus centum et quanto pluris eum uendidero', ualet uenditio et statim impletur: habet enim certum pretium centum, augebitur autem pretium, si pluris emptor fundum uendsine re quae ueneat potest intellegi. et tamen fructus et partus futuri recte ementur, ut, cum editus esset partus, iam tunc, cum contractum esset negotium, uenditio facta intellegatur: sed si id egerit uenditor, ne nascatur aut fiant, ex empto agi posse. Aliquando tamen
Abbreviated transcription (Latin):
mere. aliud uend itor sic aliud est
dis cerni non pot̾. ut̾ emptor. ut̃ uẽ¬
uitorsit. ¶ est autem emptio iur̃
gentium ⁊deo consensuꝑ agitur.
unterabsentes. ccͣhi potest. ⁊ ꝑnun¬
cium ⁊ ꝑliteras.

Expanded text:
mptor, alius uenditor, sic aliud est discerni non potest, uter emptor, uter uenditor sit. Est autem emptio iuris gentium, et ideo consensu peragitur et inter absentes contrahi potest et per nuntium et per litteras.
Abbreviated transcription (Latin):
qr ñ semꝑnec facile ꝯ currebat ut cũ
tu hr̃es ꝙ ego desiderarem inuicem
hrẽm. ꝙ tu acciꝑe uelles. eleecta ma¬
teria est. cuius publica ac ꝑpetua ex¬
timatio difficustatib ꝑmntatioñ
eqͣuitate qnͣtitatis subueniret. eaq
utrumq exit. s alterum p̾ciumuo¬
catur. ¶S ansñ mĩmis uenditõ
dici hodie possit.: hadie clubitatur.ł
uti siegotogam dedi uͥ tunicam acciꝑẽ.
sab̾. ⁊ cassiꝰ eẽ emptionẽ s male. et
uenditionẽ. putant. nerua ⁊ ꝓcułꝰ.
ꝑmutationem ñ emptõem hoc ẽe sa¬
b̾. omero: teste. uttiur. qui exertitum
g̾roꝵ ere. ferro. hominibq uiñ em̾e

Expanded text:
r nec facile concurrebat, ut, cum tu haberes quod ego desiderarem, invicem haberem quod tu accipere velles, electa materia est, cuius publica ac perpetua aestimatio difficultatibus permutationum aequalitate quantitatis subveniret. eaque utrumque, sed alterum pretium vocatur. Sed an sine nummis venditio dici hodieque possit, dubitatur, veluti si ego togam dedi, ut Sabinus et Cassius esse emptionem et uenditionem putant: Nerua et Proculus permutationem, non emptionem hoc esse. Sabinus Homero teste utitur, qui exercitum Graecorum aere ferro hominibusque uinum emere
Abbreviated transcription (Latin):
cri ireligio si qui hrĩ non pot̾ emꝑtio
Iomp̃a. P ed celsus afilius ait. li¬
berum hoĩem scientemte emere non
posse nec cuiuscumꝙ rei. s siscias a¬
lieuationem interdictam eẽ ut sacra
aut religiosa loca aut quorum cõmer¬
cium non sit. ut publica q̃ non inpetu¬
niappłi: s inpublico usu hñt᷑. ut est
campus inaitius. ¶Si fundꝰ ãnu¬
abima trima due ea lege uenisset.
postea ali uenisset. ut id emptoruẽ¬
ditori prãret. ad diem pecuni a non
soluta placet uenditori ex uendato
eo nomine actionem eẽ. tiͨ canturba¬
ti debm̃s eoꝙ in empto fundo fc̃o:
clitor emptori: pecunia ad diem nõ
saluta obligatus eẽt. non ut omnis
obligõempti ⁊ uenditi utrimq sal¬
ueretur. ¶Conditio que ininitio
cantractus dcã est. postea alia pactõe
tione pͭ si noud̾ impleta sunt que
utrimqi prãre debuerunt.
lp̃it. Hec uenditio serui si rões do¬
mini compitass arbitrio: conditi.¬
onalis est. Conditionales autẽ uenz¬

Expanded text:
cri et religiosi, qui haberi non potest, emptio m. Sed Celsus filius ait hominem liberum scientem te emere non posse nec cuiuscumque rei si scias alienationem esse: ut sacra et religiosa loca aut quorum commercium non sit, ut publica, quae non in pecunia populi, sed in publico usu habeantur, ut est campus Mar‹ti›us. Si fundus annua bima trima die ea lege uenisset, postea alii uenisset, ut id emptor uenditori praestaret: ad diem pecunia non soluta placet uenditori ex uendito eo nomine actionem esse. nec conturbari debemus, quod inempto fundo facto nditor emptori pecunia ad diem non soluta obligatus esset, non ut omnis obligatio empti et uenditi utrique solueretur. Condicio, quae initio contractus dicta est, postea alia pactionetione potest, si nondum impleta sunt, quae utrimque praestari debuerunt.. Haec uenditio serui 'si rationes domini computasset arbitrio' condicionalis est: condicionales autem uend
Abbreviated transcription (Latin):
ł cumfilio eiꝰ uł cum exͣneo. societas
cogitur. directo cum illius ꝑsonaa¬
gi posse. cuuis ꝑ sona incontrahenda
societate. spectatur. Explicit li b̾
de contrabenda emptione et nẽ¬

Expanded text:
uel cum filio eius uel cum extraneo societas coitur, directo cum illius persona agi posse, cuius persona in contrahenda societate spectata sit. LIBER E CONTRAHENDA EMPTIONE ET DE
Abbreviated transcription (Latin):
Paur.ł.i. llud querendum ẽ. arlor
que inconfinionata ẽ. Item lapis st
qui ꝑutrumq fund̃ extenditur. an
fu̾it anquarõne duabe massis duoꝵ
dñoꝵ canflatis tota massa cõis est. iͭ
arborhoc ip̃o quo separetur. asolo ꝓpͥã¬

Expanded text:
um. Illud quaerendum est, a‹r›bor quae in confinio nata est, item lapis qui per utrumque fundum extenditur an, fuerat? an qua ratione duabus massis duorum dominorum flatis tota massa communis est, ita arbor
Abbreviated transcription (Latin):
auctor teneretur. cdixi consequens eẽ
suꝑiorib ut neq pars.uͣ. nulle iuger̃.¬
neq quarta debebatur euictionic no¬
auctor. ac si de octogentis illis resicluis so
rata noue regionis ẽẽ intelligi. Ceterũ
cum ꝓdiuso ꝑs aliqua fundi euinca¬
tur. tamisicertus numerus iugerum

Expanded text:
auctor teneretur. dixi consequens esse auctor teneretur. dixi consequens esse superioribus, ut neque pars quneque quarta debeatur evictionis noauctor, ac si de octingentis illis residuis solarata novae regionis esse intellegi. Ceterum cum pro diviso pars aliqua fundi evincitur, tametsi certus numerus iugerum
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃.l. Ex mille ing̾ib traditis: du¬
centa flum̃en abstulit. sipostea ꝓ indi¬
uiso ducenta euicanttir. cluple stipicati
o ꝓparte quinta. non quarta pr̃abitu
Namq quod perit: cdampnum empto¬
ri nonuenditor attulit ¶sitotus fundꝰ
iure uondiminuetur. euictioms obligõ¬
non ramus mag̃. qͣmsi incuria fundꝰ
aut seruus traclitus: det̾ior fc̃s sit. Nam
et econtrario non augetur. qnͣtitas e
uictionis si res melior fu̾it effcã. quod
simodo terre integro qui fuerat traditꝰ
ducenta iugera ꝑ alluuoͥnem accesse¬
runt. acpostea ꝓ inluuso pars qͥnta
to eiuis euicta siti ꝑ inde ꝑs quinta prã¬
bitur ac si sola ducenta de illis illibuf¬
nille uigerib que traclita sunt fuis¬
sent euicta. qr alluuionis ꝑiculum nõ
pr̃at uenditor. ¶Den quesitumẽ
simiue iug̾ib traditis deinde ꝑissent.
.ccͣ. mox alluuio ꝑaliama ꝑtemfumdi
ducenta attulisset. ao postea ꝓindiui¬
so quinta pars eiucta eẽt. ꝓquaꝑte

Expanded text:
 Ex mille iugeribus traditis ducenta flumen abstulit. si postea pro indiviso ducenta evincantur, duplae stipulatio pro parte quinta, non quarta praestabitur: nam quod perit, damnum emptori, non venditori attulit. si totus fundus iure non deminuetur evictionis obligatio, non magis quam si incuria fundus aut servus traditus deterior factus sit: nam et e contrario non augetur quictionis, si res melior fuerit effecta.Quod si modo terrae integro qui fuerat traditus ducenta iugera per alluuionem accesserunt ac postea pro indiuiso pars quinta totius euicta sit, perinde pars quinta praestabitur, ac si sola ducenta de illis mille iugeribus quae tradita sunt fuissent euicta, quia alluuionis periculum non praestat uenditor.Quaesitum est, si mille iugeribus traditis perissent ducenta, mox alluuio per aliam partem fundi ducenta attulisset ac postea pro indiuiso quinta pars euicta esset: pro qua parte
Abbreviated transcription (Latin):
exhibendumtem̾. inqnͣtum inlitẽ
iurau̾o s ibi adicit si emptor posside¬
at uł doio malo fecit quo minus poᷤ¬
ssideat. Item celsus scrib. ¶ S̾tertus
ꝙ inarea mea comecisti ꝑ adexhiben¬
clum actionem posse te consequuit
tolas. sic tamẽ ut totum tollas. ce¬
terum alias non posse. ¶S siratis de¬
lata fuit ui fluminis in agram alte¬
rius posse eum conueniri ad exhiben¬
dum. nerat̃ scrib̾. Uñ querit uerat̃
utrum de futuro diuntaxat dampno

Expanded text:
exhibendum teneri in quantum in litem exhibendum teneri in quantum in litem iuravero: sed ibi adicit, si emptor possideat aut dolo fecit quo minus possideat. Item Celsus scribit stercus, quod in aream meam congessisti, per ad exhibendum actiotollas, sic tamen ut totum tollas: ceterum alias non posse.Sed et si ratis delata sit ui fluminis in agrum alterius, posse eum conueniri ad exhibendum, Neratius scribit. unde quaerit Neratius, utrum de futuro dumtaxat damno