comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃itutori suo. ł filio eiꝰ ẽ. senatus relegã¬
clum es̃ censuit. Senatus cansulto qͦ
ꝓhibentur tutores ⁊ filii eorum puꝑil¬
las suas clucere. puto heredemquo tu¬
torͥes exͣneum sententia app̾hendi.¬
pille inre familiaricirtum scribantur.
ab hiis qui rõnes euis geste tutele reddẽ
compelłentur. Lutor autem pupilli nõ
ꝓhibetur filiam suam collocare pupillo
suo in mr̃imonio.¬

Expanded text:
ipsi tutori suo vel filio eius est, senatus relegaipsi tutori suo vel filio eius est, senatus relegandum censuit. Senatus consulti, quo prohibentur tutores et filii eorum pupillas suas ducere, puto heredem quoque tutoris extraneum sententia adppillae in re familiari circumscribantur ab his, qui rationes eis gestae tutelae reddere compelluntur.Tutor autem pupilli non prohibetur filiam suam collocare pupillo suo in matrimoni
Abbreviated transcription (Latin):
cacluca fc̃a exceptis impensis necessariis
que dotem ip̃o uire minuere solent.ꝙ
uiclitio de dote redditurus eẽt. maritus
soluere debet.
d̾ .l. Qm̃qͣm iarbitriomatris p̃
eẽ uolu̾it cui nuptui filia communis
collocau̾it. frustra tĩ ab ea tutor datꝰ
eliget. n enm intelligitur pr̃ de ꝑ¬
sona tutoris cogitasse. Cumideo maxi̾e
matrem ꝑtulit ne filie nuptie tutori cõ¬
untrentur. ¶Muilier lib̾to uiri ac pa¬
troni siu mala rãne coniungitur.
¶Tutor qui roes curatori reddiderit:¬
dstitutum tempꝰ etatis eius uxorem luc̾e
nec matrem ex alio matrimonio fcam
aut tribimus. si contra nt̾clictum eiꝰ¬
gerebat mũmomum non erit. que spẽs
pupille comꝑanda est. cum rõpantenta¬
tus nuptias ꝓhibu̾it. S anhuic quo
si uirgo nupsit ñ sit auferendum qd̾ te¬
stam̃to relictumest. de liberali potest
exemplo tamen pupille nupte tuto¬
ri ꝙ relictum ẽ. potest mulier ꝯsequi
pecuniam tñ indotemdatam mulie
pupille. eo ꝙ in matrimonio collocata

Expanded text:
caduca facta exceptis impensis necessariis, quae dotem ipso iure minuere solent, quod iudicio de dote redditurus esset maritus soluere debet. Quamquam in arbitrio matris pater esse voluerit, cui nuptum filia communis collocaretur, frustra tamen ab ea tutor datus eligetur: neque enim intellegitur pater de persona tutoris cogitasse, cum ideo maxime matrem praetulit, ne filiae nuptias tutori committeret. Mulier liberto viri ac patroni sui mala ratione coniungitur. Tutor, qui rationes curatori reddidconstitutum tempus aetatis eius uxorem ducere nec matrem ex alio matrimonio factaaut tribunus contra interdictum eiugerebat: matrimonium non erit: quae species pupillae comparanda est, cum ratio potentatus nuptias prohibuerit. sed an huic quoque si virgo nupsit, non sit auferendum quod testamento relictum est, deliberari potest: exemplo tamen pupillae nuptae tutori, quod relictum est potest mulier consequi. pecuniam tamen in dotem datam mulierpupillae eo, quod in matrimonium collocata
Abbreviated transcription (Latin):
mantipato. nate: annepoti ex altõ filio
mouet. S ⁊ sisenatus consultum stcͥto
iure contra omnes tutores nitit᷑. an tñ
summe affectionis auite intuitu hiꝰ o
nuptie ꝯcedende sunt. S ⁊ sifilius fam̃
tutor pupille uel curatorfuit. puto ma
gͣ ł pr̃ieiꝰ non oportere eam tiubere. nũ¬
quid nec frĩ qͥ ẽ in eiusdem potestate:¬
S iudeamus fi siticui. filius clippent

Expanded text:
mancipato natae, an nepoti ex altero filio mancipato natae, an nepoti ex altero filio mouet. sed etsi senatus consultum stricto iure contra omnes tutores nititur, attamen summae affectionis auitae intuitu huiusmodi nuptiae concedendae sunt.Sed et si filius familias tutor puellae uel curator fuit, puto uel magis patri eius non oportere eam nubere: numquid nec fratri, qui est in eiusdem potestate?Sed uideamus, si Titii filius duxerit
Abbreviated transcription (Latin):
sit mͥm̾ in ꝓuintia t̾m post depoĩtum of¬
ficium suneadem uoluntate ꝑseu̾at.
iustas nuptias efficiet. Iõq postea lib̾os
genitos ex iusto mr̃imoino legittuno s
dem .ł. Nonest mrĩ monmm si tutor
uelcurator pupillam suam intra uice¬
siimun ⁊ sextum annum non desponsa
xit uxorem uel eam filio n suo iungat.
quo fcõ ut̾q infamatur. ꝓdiguitate
pupilie: extra ordinem coherretur. net
int̾ est filius sui uiris. an inpotestate pa¬
eampupillam cuius prõnus rem ãmi¬
iustrat. uxorem clucere satis mutile ẽẽ.¬
post mortem euis filius tutoris uxorẽ
clucere. ꝓhibetur eam. cuius tutele rõi
obstrictus pat̾ fuit. nec puto inter eẽ:
extit̾t. ei heres filius. an abstinu̾it. pat̾¬
na hereclitate annec heres fuit. forte
exhereclatus aut p̾t̾itus aut emancipa¬
tus. Nam ⁊ fieri potest. ut ꝑfraudem ĩ esi
collocatabona pr̃is p̃p̃ tutellam reuoca¬
ri oporteat. ¶De uno pot̾ dubitari
sianus tutelam gessit neptis ex filioe¬

Expanded text:
ium in prouincia, tamen post depositum officium, si in eadem uoluntate perseuerat, iustas nuptias effici: et ideo postea liberos natos ex iusto matrimonio legitimos etur. Non est matrimonium, si tutor uel curatur pupillam suam intra uicesimum et sextum annum non desponsam cat uxorem uel eam filio suo iungat: quo facto uterque infamatur et pro dignitate pupillae extra ordinem coercetur: nec interest, filius sui iuris an in patris poeam pupillam, cuius patronus res administrat, uxorem post mortem eius filius tutoris ducere uxorem prohibetur eam, cuius tutelae rationi obstrictus pater fuit: nec puto interesse, exstiterit ei heres filius an abstinuerit paterna hereditate an nec heres fuit forte exheredatus aut praeteritus emancipatus: nam et fieri potest, ut per fraudem in eum collocata bona patris propter tutelam reuocari oporteat.De uno dubitarisi auus tutelam gessit neptis ex filio e
Abbreviated transcription (Latin):
debeat. ⁊ quatenus pr̃aturum utrumut
seruos noxe decdit anuero suonomine te¬
neatur. ⁊ adu̾sus eos quos incluxerit utr̃
pr̃abit tm̃ actiones an qiͣ ab propͥam cul¬
pam teuebatur mͥita piacet. ut culpam ĩ
eorum quos incluxit prẽt suonomine ⁊¬
si nitħ conuenit si tantrn culpam indu¬
centli admisit. ꝙ tales hũit. uelseruos.

Expanded text:
debeat? et quatenus praestat, utrum ut seruos noxae dedat an uero suo nomine teneatur? et aduersus eos quos induxerit utrum praestabit tantum actiones an quasi ob propriam culpam tenebitur? mihi ita placet, ut culpam etiam eorum quos induxit praestet suo nomine, etsi nihil conuenit, si tamen culpam in inducendis admittit,
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃amscite nationem pͥsum łienim est qͦs¬
Dam seruos bonos eẽ q nationis sunt. non
infamate quosclam malos uideri qui e a
natione sunt. q̃ mragis infamũ est. ꝙ si de
natione ita ꝓnuntiatum nonerit iudiciũ
emptori omnib q ad quos eares ꝑtinebit
uabitur ꝑꝙ emptor recdib mancipium.
¶Si quidita uenierit ut nisi placu̾it
uitra pͥfinitum tempꝰ reclhibeatur: ea con¬
uentiorata hẽztur. Si autem detemꝑe
nicħ conuem̾t infactum actiointra sexa¬
guita dies utiles accommodatur empto¬
ri. ad reclhibenlum emptori ultra non.
Si uera conuen̾it ut inꝑꝑetuum reclibitõ
fiat. puto hanc conuentionera ualere.
It si tempus .lx. dierum p̾finitum redi¬
bitiomi p̾tist. cã coguita iuditium dabimꝰ.

Expanded text:
nostra scire nationem: praesumptum etenim est quosnostra scire nationem: praesumptum etenim est quosdam seruos bonos esse, quia natione sunt non infamata, quosdam malos uideri, quia ea natione sunt, quae magis infamis est. quod si de natione ita pronuntiatum non erit, iudicium emptori omnibusque ad quos ea res pertinebit dabitur, per quod emptor redhibet mancipium. Si quid ita uenierit, ut, nisi placuerit, intra praefinitum tempus redhibeatur, ea conuentio rata habetur: si autem de tempore nihil conuenerit, in factum actio intra sexaginta dies utiles accommodatur emptori ad redhibendum, ultra non. si uero conuenerit, ut in perpetuum redhibitio fiat, puto hanc conuentionem ualere. Item si tempus sexaginta dierum praefinitum redhibitioni praeteriit, causa cognita iudicium dabi
Abbreviated transcription (Latin):
an sit reclibitum nec inm̾ito. iniquumẽ
enim postea qm uenditor agnouit. recipi¬
endo mancipiumeẽ. id in causa reclibitiois
tunc queri utrum debi̾nt reclib̾i an non
debu̾it. nec de tempore qiueritur auint᷑
tempora redibitus eẽ uideatur. illud pla¬
ne ħ̾ actio exigit. ut sit redibitus. ceterum
nisifu̾it redibitus deficit ista actio. ĩ si nu¬
uo consensu plac̾uit ut relibeatur. comẽ¬
tiogͦ de reclhibendo non facit lo cum huic
actioni. s ip̃a reclibitio. restitin autem d
ꝑhant actionem i quod eiseruo inuendi¬
tionem accessit. ¶Quia assidua est du¬
plestipułd idcirco placuit. etiam exempto
agi posse. si cluplam uenclitor mantipii
noncaueat. ea ⁊ enimi q̃sunt moris ⁊ consu¬
etudrꝑs in bone fidei inditiis debẽt ueru¬
re. ¶ Quti mantipia uendunt nationẽ
cuuiscumq inuenditione ꝓnuntiare de¬
bent. Plerumq enim natio serui aut ꝓ¬
uocat aut deteͣret emptorem. idcirco int̾ẽ

Expanded text:
an sit redhibitum, nec immerito: iniquum est an sit redhibitum, nec immerito: iniquum est enim, posteaquam uenditor agnouit recipiendo mancipium esse id in causa redhibitionis, tunc quaeri, utrum debuerit redhiberi an non debuerit: nec de tempore quaeretur, an intra tempora redhibitus esse uideatur. Illud plane haec actio exigit, ut sit redhibitus: ceterum nisi fuerit redhibitus, deficit ista actio, etiamsi nudo consensu placuerit, ut redhibeatur. conuentio ergo de redhibendo non facit locum huic actioni, sed ipsa redhibitio. Restitui autem debet per hanc actionem etiam quod ei seruo in uenditione accessit. Quia adsidua est duplae stipulatio, idcirco placuit etiam ex empto agi posse, si duplam uenditor mancipii non caueat: ea enim, quae sunt moris et consuetudinis, in bonae fidei iudiciis debent uenire. Qui mancipia uendunt, nationem cuiusque in uenditione pronuntiare debent: plerumque enim ‹n›atio serui aut prouocat aut deterret emptorem: idcirco interest
Abbreviated transcription (Latin):
ut etiam ⁊ peclio uidetur: ea q̃ cumq post
litis contestationem contingunt: arbitriũ
uiclicis desiderant. ꝙ inꝓturatore diximus
idem intutore ⁊ curatore dicendum erit.
ceterisq quiex offõ ꝓaliis internenunit.
uta peclius ait.⁊ adicit quib administra¬
tiorerum ꝑnnssa ẽ. culꝑam abeẽ pr̃are:
noniniq dominum cogi. Idem pedius ait.
familie apellatione ⁊ filios fanulias demõ¬
strari. facta enum domesticorum recdibito¬
ria agentem prãre uoluit. ¶ Siquis
egerit qnͣto minoris seru pp̃fugam deiñ
agat pp̃ morbum qͣnti fieri condempna¬
tiodebeat. ⁊ quidem sepius agi posse. qnͣto
minoris cłibium nonest. s ait iuł. id agẽd̾
eẽ ne lucrumemptor faciat. ⁊ dis eiusd̾ rei
extimationem consequatur. ¶Infc̃m ac¬
tio competit ad p̾cium recuꝑ andum. Si
mantipium reclibitum fu̾it. mqua non
hoc queritur. an mancipium reclibitum¬
incausa reclibitionis fu̾it. s hoc tantum

Expanded text:
ut enim et Pedio uidetur, ea, quaecumque post ut enim et Pedio uidetur, ea, quaecumque post litis contestationem contingunt, arbitrium iudicis desiderant. Quod in procuratore diximus, idem et in tutore et curatore dicendum erit ceterisque, qui ex officio pro aliis interueniunt: et ita Pedius ait, et adicit, quibus administratio rerum, culpam abesse praestare non inique dominum cogi. Idem Pedius ait familiae appellatione et filios familias demonstrari: facta enim domesticorum redhibitoria agentem praestare uoluit. Si quis egerit quanto minoris propter serui fugam, deinde agat propter morbum, quanti fieri condemnatio debeat? et quidem saepius agi posse quanto minoris dubium non est, sed ait Iulianus id agendum esse, ne lucrum emptor faciat et bis eiusdem rei aestimationem consequatur. In factum actio competit ad pretium reciperandum, si mancipium redhibitum fuerit: in qua non hoc quaeritur, an mancipium causa redhibitionis fuerit, sed hoc tantum,
Abbreviated transcription (Latin):
ins aliqñ quis cura phana bacatus sit. et
faciat. nullum uitium eẽ. neq eononise
ꝙ aliqũ id fecit. actio erit. sicui aliqñsife¬
bremhũit. Ce terum si nichominꝰ maneret
in eo uitio ut circa fana bachari soleret. et
nem admittit. idem dicit. ⁊ in hiis qͥ p̾ter
modri tunieiꝰ cupidiauariq sunt. aut

Expanded text:
vis aliquando quis circa fana bacchatus sit et vis aliquando quis circa fana bacchatus sit et faciat, nullum uitium esse: neque eo nomine, quod aliquando id fecit, actio est, sicuti si aliquando febrem habuit: ceterum si nihilo minus permaneret in eo uitio, ut circa fana bacchari soleret et qnem admittit.Idem dicit etiam in his, qui praeter modum timidi cupidi auarique sunt aut
Abbreviated transcription (Latin):
õ uitiosus ue hẽatur. ꝓinde leuis febricula:
aut uetus en quartana que tamen iã
sꝑmipotest.ł uulnusculum mocdicum nul¬
lum hũt inse delictum. qmuis ꝓnunciatũ
uonsit contempni enimħ potuerunt.¬
¶ Exempli ita grã referamus. qui morbo¬
si iitiosiq sunt. ap̃ uiuianũ q̃rit᷑. si seruus
inter fanaticos non semꝑ cap̃ iactaret. ⁊ aliqͣ
nos inquit itiius animi uitio aliquos sa¬
nos eẽ intelligere debere. alioquminquit¬
futurum ut infinit̃ hac rãne multos sanos
ẽẽ negaremus. ut puta. leuemsuꝑstitiosũ.
iracinidum. contumacem ⁊ siqͣ similia sũt
animiuitia. Magis emm de corporis sam¬
tate qm de animi uitiis ꝓmitti. Interdum
taitien inquit uitium corporale usq ad
animumꝑuenire. ieum uitiare. ueluti con¬
tingeret fe frenesũ quia idei ex febubus
acciderit. quid gͦ est: sicnud animuitium¬
sit tale. ut id auendatore excipioport̾et. n¬
iduenditor cum sciret ꝓnuntiasset: exep̃¬
to euitem̾. ¶ Idemuiuianus aitt cĩm¬

Expanded text:
 uitiosusue habeatur. proinde leuis febricula aut uetus quartana quae tamen iam sperni potest uel uulnusculum modicum nullum habet in se delictum, quasi pronuntiatum non sit: contemni enim haec potuerunt. exempli itaque gratia referamus, qui morbosi uitiosique sunt.Apud Uiuianum quaeritur, si seruus inter fanaticos non semper caput iactaret et aliqua nos, inquit, minus animi uitiis aliquos sanos esse intellegere debere: alioqufuturum, ut in infinito hac ratione multos sanos esse negaremus, ut puta leuem superstitiosum iracumdum contumacem et si qua similia sunt animi uitia: magis enim de corporis sanitate, quam de animi uitiis promitti. interdum tamen, inquit, uitium corporale usque ad animum peruenire et eum uitiare: ueluti conti‹n›geret φρενητικῷ, quia id ei ex febribus acciderit. quid ergo est? si quid sit animi uitium tale, ut id a uenditore excipi oporteret nid venditor cum sciret pronuntiasset, ex empto eum teneri. Idem Vivianus ait, quam
Abbreviated transcription (Latin):
rumq signis quibdam solent manifesta¬
tantum intuendum ẽ: ne emptordecipiat᷑.¬
¶ S stiendumest morbuma pd̾ sab̾sic dif
sum eius adidfaciat det̾ĩorem. cuus cã nͣ
nob̃ eius corporis sanitatem declit. Id autẽ
alias in toto corpore. alias inparte accidere.
uitiumq amorboita dafferre: ut puta siqͥs
balbus sit. Nam hunc uitiosum magis eẽ.
qͣm morbo sum. ego puto ecliles tollende
dixisse. nequa dubitatio suꝑeẽt. ꝓ ĩ¬
de si quidtale fila fu̾it uiciisiue morbi qͥ
usum minist̾iumq hominis impecliat.
id dabit redhibitioni locum. dum mͦ me¬
minerimus huiꝰmodi. nonutiq ꝙ libet.
qͣm leuissimum efficere ut mortosus n¬

Expanded text:
rumque signis quibusdam solent demonstrumque signis quibusdam solent demonsttantum intuendum est, ne emptor decipiatur.Sed sciendum est morbum apud Sabinum sic sum eius ad id facit deteriorem, cuius causa natura nobis eius corporis sanitatem dedit: id autem alias in toto corpore, alias in parte accidere uitiumque a morbo multum differre, ut puta si quis balbus sit, nam hunc uitiosum magis esse quam morbosum. ego puto aediles tollendaeem dixisse, ne qua dubitatio superesset. Proinde si quid tale fuerit vitii sive morbi, quod usum ministeriumque hominis impediat, id dabit redhibitioni locum, dummodo meminerimus non utique quodlibet quam levissimum efficere, ut morbosus
Abbreviated transcription (Latin):
mortis conciscende sibicã: quid fecerit. in¬
uearenam depugnande causa cumbesti¬
is intromissus fu̾it. ea omnia inuenditu¬
one ꝓnuntient. Ex hiis enimcausis uidi¬
cium dabimus. hoc ampluis siquic a du̾sꝰ
ea sciens dolo malo uendidisse dicetur: iu¬
dicium dabimus. ¶Cansa huiꝰ eclicti ꝓpo¬
nendi est. ut occurratur fallauis uenden¬
tium. ⁊emptorib succurratur. qui cumꝙ
decepti auenditorib fu̾int dium mͦ sciamꝰ
uenditorem ĩ si ignorauit ea q̃ ecliles pra¬
re̾iubent. tamien. teneri debere. nec est
hoc inicuium. potuit .N. ea nota hre uẽ¬
ditor. neq enim inter est emptoris cur
fallatur ignorantia uendatoris an cal¬
liclitate. ¶ Illudisciend̾ ẽ eclictum hoc
non ꝑtiuere. aduenditiones fiscales. Si
tũ rex .p. aliqͣm facit uenditionem edc̃m
hoc locum hẽbit. Ipupillarib quoq uen¬
ditionib erit ecdlicto locus. ¶Si intelli¬
gatur uitium morb ue mantipii. ut ple¬

Expanded text:
mortis consciscendae sibi causa quid fecerit, inmortis consciscendae sibi causa quid fecerit, inue harenam depugnandi causa ad bestias intromissus fuerit, ea omnia in venditione pronuntianto: ex his enim causis iudicium dabimus. hoc amplius si quis adversus ea sciens dolo malo vendidisse dicetur, iudicium dabimus". Causa huius edicti proponendi est, ut occurratur fallaciis vendentium et emptoribus succdecepti a uenditoribus fuerint: dummodo sciamus uenditorem, etiamsi ignorauit ea quae aediles praestari iubent, tamen teneri debere. nec est hoc iniquum: potuit enim ea nota habere uenditor: neque enim interest emptoris, cur fallatur, ignorantia uenditoris an calliditate.Illud sciendum est edictum hoc non pertinere ad uenditiones fiscales.Si tamen res publica aliqua faciat uenditionem, edictum hoc locum habebit. In pupillaribus quoque uenditionibus erit edicto locus. Si intellgatur uitium morbusue mancipii ut ple
Abbreviated transcription (Latin):
abeoscribit. etlictum ecdilium curulumm:
re uenditionib rerumeẽ. tam eariu q̃
solisunt quam earum que mobiles aut
se mouentes sunt. aiunt ecliles qui man¬
cipia uendt. certiores faciant emptores.
quid morbiuitii ue cuiq sit. Quis fugi¬
tuus errouesit. noxa ue solutus non sit.
eademq omina cumea mantipia uene¬
unt. pala in recte ꝓmunti ando ꝙ siman.¬
tipium adu̾sus ea uenisset. sil adĩsus qd̃
clictum ꝓmissumue fu̾it. curiueniret fu¬
iset. quodenus prari oportere dicetur. emp¬
tori omiubq ad quos eares ꝑtinet iu¬
clicium dabimus. ut id mantipium redhi¬
beatur. Si ciuidã pꝰ uendationem traditiõẽ¬
q deterius emptoris opera familie ꝓcura¬
torisue eius factumerit. siue quid ex eo
post uenditionemnatum adqͥsitũ fu̾it
⁊ siquid aliud inuenditione ei accesserit.
siue quid ex eare fructus ꝑuen̾it ad emp¬
alfios ip̃e p̾siitit. ut recipiat. It̃ si qd̾⁊
mantipium capitalem fraudem admmiser᷑.

Expanded text:
abeo scribit edictum aedilium curulium de uenditionibus rerum esse tam earum quae soli sint quam earum quae mobiles aut se mouentes. Aiunt aediles: 'Qui mancipia uendunt certiores faciant emptores, quid morbi uitiiue cuique sit, quis fugitiuus erroue sit noxaue solutus non sit: eademque omnia, cum ea mancipia uenibunt, palam recte pronuntianto. quodsi mancipium aduersus ea uenisset, siue aduersus quod dictum promissumue fuerit cum ueniret, fuisset, quod eius praestari oportere dicetur: emptori omnibusque ad quos ea res pertinet iudicium dabimus, ut id mancipium redhibeatur. si quid autem post uenditionem traditionemque deterius emptoris opera familiae procuratorisue eius factum erit, siue quid ex eo post uenditionem natum adquisitum fuerit, et si quid aliud in uenditione ei accesserit, siue quid ex ea re fructus peruenerit ad empones ipse praestiterit, ut recipiat. item si quod mancipium capitalem fraudem admiserit,
Abbreviated transcription (Latin):
i legib ⁊ senatus consultiꝰ minim¬
ipͥncipalibus constitutioni mumi¬
b ea res cohercetur paucis mim¬
ad modum in cãis cancessa s̃. rni¬
hiꝰ corpora. ut ecre uettigalumm
publicoꝵ socuiꝰ ꝑ missum est̾ corpꝰ
hr̃e. uł aurifodinarium uł argen¬
ti fodin arum uł saliuaꝵ. It̃. coue¬
gia rome certa sunit. quorum cor¬
pussenatus consultis atq consti
tutionib principaub. confirma¬
tum est. uelutipistorum. ⁊ quoꝵ dã
alioꝵ inauicularioꝵ quim ꝓum¬

Expanded text:
t legibus et senatus consultis et principalibus constitutionibus ea res coercetur. paucis admodum in causis concessa sunt huiusmodi corpora: ut ecce vectigalium publicorum sociis permissum est corpus habere vel aurifodinarum vel argentifodinarum et salinarum. item collegia Romae certa sunt, quorum corpus senatus ctutionibus principalibus confirmatum est, ueluti pistorum et quorundam aliorum, et nauiculariorum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .. Si procuratorem absentem
dominus satiscatione releuare ue¬
ut litteras suas ad adu̾sarium di¬
rig̾e debebit. quib significet qiuem
adu̾sus eum procuratorem in ꝗͣ cã
fec̾it. ratumq se hĩturum. ꝙ cum
eo actum sit. hoc enum cãu literisetꝰ
aprobatis uelut p̾sentis ꝓcuratorẽ
interuenire intelligend̾ est. Itaq i¬
sipostea nuitata uoluntate ꝓcura¬
torem eẽ nolu̾it tñ uiditium auoqͣ¬
ꝓcurator exꝑtus est. ratum ẽẽ debet.
curatorio nomine ticius petit. facit
utres in iudicium delucta uideat᷑
⁊ stipłationemosumit.

Expanded text:
.Si procuratorem absentem dominus satisdatione releuare uelit, litteras suas ad aduersarium derigere debebit, quibus significet, quem aduersus eum procuratorem et in qua causa fecerit, ratumque se habiturum quod cum eo actum sit: hoc enim casu litteris eius adprobatis uelut praesentis procuratorem interuenire intellegendum est. itaque etsi postea mutata uoluntate procuratorem ecurator expertus est, ratum esse debet. curatorio nomine Titius petit: facit, ut res in iudicium deducta uideatur, et stipulationem consumit.
Abbreviated transcription (Latin):
dominum repetere. ⁊ cogiuendito
fenderet satis declit.⁊ priusqm ui¬
co hñdus est. nec multumei prãtu¬
rus est emp̃tor si eum non coͤgit ui¬
clicium accipere. cum ad fideuisores
eius ire possit. ⁊ hii cuucquid p̾stit̾it̃

Expanded text:
dominum rem petere et cogi uenditorfenderet, satisdedit et prius quam iuco habendus est. nec multum ei praestaturus est praetor, si eum non coegerit iudicium accipere, cum ad fideiussores eius iri possit et hi
Abbreviated transcription (Latin):
ftric̃.⁊.ui.Et ideo non pͭ iud̾i
boni uiri arbitratu litem defen¬
dere. is qui actorem frustraudo effi¬
ciat. nead exitum controu̾sia declu¬
catur. ¶Adcluas res petendas pro¬
curatordatus. si unai rempetat ex¬
ceptione non excluditur: ⁊ rem in

Expanded text:
tionum Et ideo non potest videri boni viri arbitratu litem defendere is, qui actorem frustrando efficiat, ne ad exitum controversia deducatur. Ad duas res petendas procurator datus si unam rem petat, exceptione non excluditur et rem in
Abbreviated transcription (Latin):
fratiem suum heredem qui ⁊ ip̃e decay¬
sitri ꝑ fidei comissum namendebctoris
ticio reliquit. ei q mandate sunt acti¬
ones. ab heredib. quero cum tamo
tutele actio qmͣ pecunie credite exhe¬
reditate sempronii descecdint. annõ
aliter mandata actio ei detur. qmͣ side¬
tie ꝑ procuratorem reddere potest.
ti si reum conueniat intra legittũ
tempus uł si ꝓhibeat opus nouuntᷤ
fierir ut iuterclicdum nob̾ utile sit. ꝙ
ui aut clam. nam ⁊ hic pͥstinum ius
contestatam pecuni am soluere procu¬
ratore a gente. quiꝰfieri oportet. Nant
iniquun est cogi eum iudiciumacr¬
pere. pp̃ꝙ suspectus uideri potest. qnup̃¬
sente domino non obtułlt pecuni ã¬
buit. num quid cogidebeat iudiciũ
ĩ elcsu⁊ Quid enim si famosa sit
actio: S ihoc constat ut añutem
contestatam preses uibeat t anteli¬
tem iuede sa tia pecuni am deponi. ħ
enim fit. impullarib pecuniis. ꝙ silis
contestata est omne offitium iudicis
dirimendum est.

Expanded text:
fratrem suum heredem, qui et ipse decessit et per fideicommissum nomen debitoris Titio reliquit eique mandatae sunt actiones ab heredibus: quaero, cum tam tutelae actio quam pecuniae creditae ex hereditate Sempronii descendant, an non aliter mandata actio ei detur, quam si detiae per procuratorem reddere potest. ti si reum conveniat intra legitimum tempus: vel si prohibeat opus novum fieri, ut interdictum nobis utile sit quod vi aut clam, nam et hic pristinum ius contestatam pecuniam solvere, procuratore agente quid fieri oportet? nam iniquum est cogi eum iudicium accipere. propter quod suspectus videri potest, qui praesente domino non optulit pecuniambuit, numquid cogi debeat iudicium accipere? quid enim si et famosa sit actio? sed hoc constat, ut ante litem contestatam praeses iubeat in aede sacra pecuniam deponi: hoc enim fit et in pupillaribus pecuniis. quod si lis contestata est, hoc omne officio iudicis dirimendum est.
Abbreviated transcription (Latin):
bona que hũit mitti. ¶ Item cunici¬
uitas amissa est nulła restitutõnis
equitas est: adu̾sus cum qui amissis
bonis ⁊ ciuitate relicta nudꝰ exulat.
obligõneni prãtionem hr̃e intelli¬
rumpere non pat̾. Ita de dote actio
quia in bonum ⁊ equum contempta
estr nich̾ominus durat. etiam postt
capitis climinutionem.¬

Expanded text:
bona quae habuit mitti. Item cum cibona quae habuit mitti. Item cum civitas amissa est, nulla restitutionis aequitas est adversus eum, qui amissis bonis et civitate relicta nudus exulat.ralem praestationem habere intellerumpere non potest. itaque de dote actio, quia in bonum et aequum concepta est, nihilo minus durat etiam post capitis deminutionem
Abbreviated transcription (Latin):
lica sunt iõ nonfiniunt᷑. Capitis .N.¬
diminutõ priuata hominis. ⁊i faimle
euis iura: non ciuitatis amutrit.
capitis climinutõ exceptis hiis quein
iure alieno ꝑsonispõitis deferuntur.
oͣtestam̃to dati uelex lege uł ex sena¬
tus consulto erunt nichominus tu¬
tores. S legittime tutele ex .xii. ta¬
bulis int̾uͣtunt᷑. eadem rõne qua et
hĩditates ex inde legitime q agna¬
tis deferuntur ꝙ desmunt eẽ familia
iuitata. Ex nouis autem legibus
⁊ hr̃ditates ⁊ tutele płerumq sic defe
Ut ecce clefferunt hr̃clitatem seuatꝰ
consulta mr̃i ⁊ filio. ¶ Inuiriarum
⁊ actõnum ex delicto uenientium ob¬
ligõnes: cum capite ambulant:ͤ Si lib̾¬
tate a dempta capitis diminutõ sub¬
secuta sit. nulli restiͣtioni adu̾sus ser¬
uum locusẽ. qr nec p̾toria iudrts dic¬
tione: itaseriuis obligat᷑. ut cum eo
actõ sit. s utił actõ adu̾sus dñm dãda
est ut uił. R scribit. ⁊ tusi in solidum
defendatur ꝑmutendum mͥ est: in¬

Expanded text:
lica sunt, in eo non finiuntur: capitis enim minutio priuata hominis et familiae eius iura, non ciuitatis amittit. capitis minutio exceptis his, quae in iure alieno personis positis deferuntur. igitur testamento dati uel ex lege uel ex senatus consulto erunt nihilo minus tutores: sed legitimae tutelae ex duodecim tabulis interuertuntur eadem ratione, qua et hereditates exinde legitimae, quia adgnatis deferuntur, qui desinunt esse familia mutati. ex nouis autem legibus et hereditates et tutelae plerumque sic deferut ecce deferunt hereditatem senatus consulta matri et filio. Iniuriarum et actionum ex delicto uenientium obligationes cum capite ambulant. Si libertate adempta capitis deminutio subsecuta sit, nulli restitutioni aduersus seruum locus est, quia nec praetoria iurisdictione ita seruus obligatur, ut cum eo actio sit: sed utilis actio aduersus dominum danda est, ut Iulianus scribit et nisi in solidum defendatur
Abbreviated transcription (Latin):
capitis climimitõ ut aqͦ ⁊ igni int̾clic¬
toe. ¶Q zeficumt capite minuunt᷑.
Deficere auten dair qui abhiis quoꝵ
subimꝑiꝰ sunt desistunt ii hostum
numero seconferũt. S Mhii quos sena¬
respiciend̾ q̃ iura capitis diminutõe
ꝑeant. i primo de ea capitis diminutõe
que salua ciuitate accidit ꝑqim puib ͤ¬
lica iuira non int̾uerti ꝯstat. Nam ma¬
uere magratumuł senatorem ułiu¬

Expanded text:
aqua et igni interdictione. Qui deficiunt, capite minuuntur deficere autem dicuntur, qui ab his, quorum sub imperio sunt, desistunt et in hostium numerum se conferunt: sed et hi, quos senarespiciendum, quae capitis deminutione pereant: et primo de ea capitis deminutione, quae salua ciuitate accidit, per quam publica iura non interuerti constat: nam manere magistratum uel senatorem uel iu
Abbreviated transcription (Latin):
dabo. ¶Nii q̃ui capite minuunt᷑
exhiis cãis que capitis diminutõnem
p̾cesserunt manẽt obligatinͣliter.
Leterum si pꝰea imputare sibiaus
debebit: cur ccͣx̾it qnͣtum ad u̾ba huiꝰ
edicti ꝑtinet. S interdum si ccͣhatur
cum hiis post capitis cliimutionẽ:
danda est actõ. ⁊ quid̃ si arrogatus sͤ
nullus labor est. Nam ꝑinde obliga¬
bit᷑ ut filius famir. ¶ Nemo delictiᷤᷤ
exuit᷑. qmͣuis capite minutus sit.
¶Ci qui debitorẽ suum arrogauit
non restituit᷑. actõ in eum postqm sui
iuris fiat. ¶ Hoc iuditium ꝑpetuum
ꝑentem secunt᷑ placet minuicapit ⁊
cum in aliena potestate sunt ⁊ cum
faniliam mutau̾int. ¶ Emancipa¬
co filio ⁊ cet̾is ꝑsonis capitis diminutõ
manifesto accidit. cum emancipari
nemopossit nisi in imaginariams̃¬
ulem caus amͭ ͤ deductus. aliteratq
cum seruus manumittit᷑. quia serui¬
le capud uullumiꝰ ht̃. ideoq nͨ minui

Expanded text:
ite minuuntur ex his causis, quae capitis deminutionem praecesserunt, manent obligati naturaliter: ceterum si postea, imputare quis sibi debebit cur contraxerit, quantum ad uerba huius edicti pertinet. sed interdum, si contrahatur cum his post capitis deminutionem, danda est actio: et quidem si adrogatus sit, nullus labor: nam perinde obligabitur ut filius familias. Nemo delictis exuitur, quamuis capite minutus sit. Ei, qui debitorem suum adrogauit, non restituitur actio in eum, postquam sui iuris fiat. Hoc iudicium perpetuum parentem sequuntur placet minui caput, cum in aliena potestate sint et cum familiam mutauerint. ‹E›mancipato filio et ceteris personis capitis minutio manifesto accidit, cum emancipari nemo possit nisi in imaginariam seruilem causam deductus: aliter atque cum seruus manumittitur, quia seruile caput nullum ius habet ideoque nec minui
Abbreviated transcription (Latin):
est cogi nos dre. an attrita sint anno¬
ua qmͣuis ⁊ inuasis occurrat difficł¬
tas utium lancemduutaxat dici
oporteat. anrĩ quadratamuel rotũ¬
damuelpura ancelata sit. que ip̃aĩ
petitionib quo adicere difficileẽ.
net ita coartãdaxes est. licet inpetendo
homine nonien euis dicidebeat. ⁊ utr̃
puer adolescens sit utiq si plures suit.
S si nom̃ eius ignorem demonstratõe
eius utenclumenit. ueluti qui ex hr̃cdlitate
Irem fundumpetiturꝰ nom̃eiꝰ i quo loni

Expanded text:
est cogi nos dicere, trita sint an noua. quamuis et in uasis occurrat difficultas, utrum lancem dumtaxat dici oporteat an etiam, quadrata uel rutunda, uel pura an caelata sint, quae ipsa in petitionibus quoque adicere difficile est nec ita coartanda res est: licet in pe- tendo homine nomen eius dici debeat et utrum puer an adulescens sit, utique si plures sint: sed si nomen eius ignorem, demonstratione eius utendum erit: ueluti 'qui ex illa hereditate i
Abbreviated transcription (Latin):
ex equis ꝑtib findum inichitecum cõ¬
nuinẽ i ⁊lutius imꝰ posideatis non ab
utriꝰq quadr antes pecere me debere. s ati¬
tio quinon sit dñs. totum senuissem a¬
literatq sicertis regionib possideatis eũ
fundum. Nam tunc sine clubioi ate
iatitio ꝑtes fuudi. petere me debere. Q¬
tieus emincerta loca possidebuntur ne¬
cesiario inhiis aliqͣm ꝑtem meam esse.
udeo ate quoq iatitio quadrantem
pet̾e debere. que distinctionz inre mo¬
bilin inhr̃ditatis petitione locum ht̃.
Nuiqͣm enim prodiuiso posuderi pͭ.
lp̃.ł. xu ffitium autemiudicis ĩ
hac actõne hot erit. ut udex inspͥti¬
at anreus possideat nec ad rem ꝑtmnet
ameẽ nec̃e hẽbit possessor restituere.
quinon obicit aliqͣm exceptõnem. Ql¬
banitanien ut pegasus ait camso¬
lamposessionempittanerunt hãc
actionem complea. que locum ht̃ ĩ
interlicto utiposfidetis. uł utrobi deiq

Expanded text:
dum mihi tecum communem tu et Lucius Titius possideatis, non ab utrisque quadrantes petere me debere, sed a Titio, qui non sit dominus, totum semissem. aliter atque si certis regionibus possideatis eum fundum: nam tunc sine dubio et a te et a Titio partes fundi petere me debere: quotiens enim certa loca possidebuntur, necessario in his aliquam partem meam esse: et ideo te quoque a Titio quadrantem petere debere. quae distinctio neque in re mobili neque in hereditatis petition‹e› locum habet: nunquam enim pro diuiso pad edictum Officium autem iudicis in hac actione in hoc erit, ut iudex inspiciat, an reus possideat: nec ad rem pertinebit, am esse, necesse habebit possessor restituere, qui non obiecit aliquam exceptionem. quidam tamen, ut Pegasus, eam solam possessionem putaverunt hanc actionem complecti, quae locum habet in interdicto uti possidetis vel utrubi. de
Abbreviated transcription (Latin):
¶Idem scrib̾. Sieqmmeam equus tuus
agrun trans lata corhaluit ⁊ radicis i¬
misit uarus inerua irem utulem actõ¬
nem dabunt. Nam sinon clumcoaluit ¶
mea eẽ non desinit. ¶Cumiurem a¬
gatur si de corpore conueniat. error ã
sit inuocabulo recte auti eẽ uidet᷑.¬
¶ Si ꝑlures sunt eiusdem nominis
serui puta plures errotes. nec appareat
auł.ł.ui. Si inrem aliquis agat:
debet designare rem. ⁊utrum totam
anpartem uł quotam petat. Apelłd .N.
rez nongenus s spẽm significat. Octa
pondus. Signate uero: numerum.
fcẽ autem: spẽm. dici oportet. S et
mensura dicendaerit. cum res m̃sura
continełr i si uestim̃ta nr̃a eẽ. uł dari
oportere nob̾ petamus utrum nu̾meoꝵ¬

Expanded text:
it, si equam meam equus tuus it, si equam meam equus tuus agrum translata coaluit et radices immisit, Uarus et Nerua utilem in rem actionem dabant: nam si nondum coaluit, mea esse non desinet. Cum in rem agatur, si de corpore conueniat, error autem sit in uocabulo, recte actum esse uidetur. Si plures sint eiusdem nominis serui, puta plures Erotes, nec appareat edictum.Si in rem aliquis agat, debet designare rem, ut utrum totam an partem et quotam petat: appellatio enim rei non genus, sed speciem significat.Octaueriae pondus, signatae uero numerum, factae autem speciem dici oportet: sed et mensura dicenda erit, cum res mensura continebitur. et si uestimenta nostra esse uel dari oportere nobis petamus, utrum nume
Abbreviated transcription (Latin):
id argentum curauit ita ut in ad exi¬
bencdum actione p̾tii rõ hr̃ĩdebeat. In
uendicatione uł cõmuni diuidundo
actione hoc amplius ferat cuius argẽ¬
tum pretiosins fuerat.
lp̃.ł .xui. Idem pompõ. scrib̾. Si fru¬
mentum duorum non uoluntate coꝵ
dfusum sit: competit singuł iurem
actiom idinqnͣtum apparet in illo a¬
ceruoma suum cuiusq eẽ. E si uolunta¬
te eoꝵ commixta sunt tunc cõmĩicata
ipdebuntur. ⁊ erit cõi duud̾do actio¬
¶Idem scrib̃ siex melle meo iumo tuo
factumsit. mulsum quosdam existimaᷤᷤ¬
se. idqͦ communicari. d puto uerius
ut np̃e significat eius potus eẽ quifec̃.
qm̃suam spẽm pristinam non continet.
¶ S si plũbum cum argento mixtum sͤ
Agetur autem inrem actione.S si dedu¬
ciiquid iqui nonpossit ut putasios
iaurum mixtum fu̾it: ꝓ parte eẽ uen¬
dicandum nequaqmͣ erit dñdum qd̾
de mulsoductum est. quia utraq mate¬
ria ⁊ si ꝯfusa manet tam̃ idem scrib̾.¬

Expanded text:
id argentum curauit: ita ut in ad exhibendum actione pretii ratio haberi debeat, in uindicatione uel communi diuidundo actione hoc amplius ferat, cuius argentum pretiosius fuerat.edictum.Idem Pomponius scribit: si frumentum duorum non uoluntate eorum confusum sit, competit singulis in rem actio in id, in quantum paret in illo aceruo suum cuiusque esse: quod si uoluntate eorum commixta sunt, tunc communicata uidebuntur et erit communi diuidundo actio.Idem scribit, si ex melle meo, uino tuo factum sit mulsum, quosdam existimasse id quoque communicari: sed puto uerius, ut et ipse significat, eius potius esse qui fecit, quoniam suam speciem pristinam non continet. Sed si plumbum cum argento mixtum estparari potest. Agetur autem in rem actione. Sed si deduci, inquit, non possit, ut puta si aes et aurum mixtum fuerit, pro parte esse uindicandum: nec quaquam erit dicendum, quod in mulso dictum est, quia utraque materia etsi confusa manet tamen. Idem scrib
Abbreviated transcription (Latin):
gula capita nr̃a non sint. Grex enim
non singula corpora uendicabuntur.
rum inter imerum fu̾it. neut̾ sold̾
gregenis nec ꝑtem climicdiamtonus
quis uendicabit. S si maiorem nu̾m
alter ht̃ ut detracto alieno nichominꝰ
gregemuendicaturus sit. in restituti¬
onem non ueniunt aliena capita.
rum amissis .c. redemit totidem capita
aliena abeo qui dominiunicorum hẽ¬
bat. uel aliena ab eo quibona fide po ᷤ¬
si debat ea. ⁊ ħ utiq gregis inquit uen¬
clicatione continebuntur. S isiea sola
suꝑsint capita que redempta sunt ad¬
huc: eũ posse gregemuendicare. ¶Ar¬
mamenta nauis: singula uencdicanda¬
bitur. ¶Pomp̃scrib̾. Si quidꝙ. eiusdem
nature est ita confusumẽ atq cõmixt̃
uͭ delucri separari ñ possit nontotum s
ꝓ parte eẽ uendicandum ut puta meũ
argentum ituum inmassaredactum esti
erit nob̃ commune iunusquisq ꝓrata
ponderis quod inmassa hñs uencdicabi¬
mus. ⁊ si incertum sit qnͣtum quisq põ¬
deris in masseam habeat

Expanded text:
gula capita nostra non sint: grex enim, non singula corpora vindicabuntur. rum interfuerit, neuter solidum gregem, sed ne partem dimidiam totius eius vindicabit. sed si maiorem numerum alter habeat, ut detracto alieno nihilo minus gregem vindicaturus sit, in restitutionem non veniunt aliena capita. rum, amissis centum redemit totidem capita aliena ab eo, qui dominium eorum habebat vel aliena ab eo, qui bona fide ea possidebat: et haec utique gregis, inquit, vindicatione continebuntur. sed et si ea sola supersint capita, quae redempta sunt, adhuc eum posse gregem vindicare. Armamenta navis singula erunt vindicandabitur. Pomponius scribit, si quid quod eiusdem naturae est ita confusum est atque commixtum, ut deduci et separari non possint, non totum sed pro parte esse vindicandum. ut puta meum et tuum argentum in massam redactum est: erit nobis commune, et unusquisque pro rata ponderis quod in massa habemus vindicabimus, etsi incertum sit, quantum quisque ponderis in massa habet
Abbreviated transcription (Latin):
illo quentur si ita societas coita sit. ut
siqna iusta hereditas alt̾utri obuen̾¬
it commnunis sit que sit iusta hr̃clitaᷤ
utrumq̃ iure legittimo obuenitan
⁊̃ ea que testam̃to ⁊ ꝓlabilius est. ad¬
legittimamhr̃ditatem tantum hoc
ꝑtinere. ¶ Societas sidolomalo auͣ
fraudandicã coitasit. ip̃o iure nulliꝰ
moiñtiẽ. quiafies bona contraria
est fraudi idolo.

Expanded text:
illo quaeritur, si ita ‹sit coita› societas, ut, si qua iusta hereditas alterutri obuenerit, communis sit, quae ‹sit› iusta hereditas, utrum quae iure legitimo obuenit an etiam ea quae testamento? legitimam hereditatem tantum hoc pertinere. Societas si dolo malo aut fraudandi causa coita sit, ipso iure nullius momenti est, quia fides bona contraria est fraudi et dolo
Abbreviated transcription (Latin):
qui d̾ non impeliri. s exceptionem
adu̾sus emptorem locum hr̃e.si ante
diuidat qmͣ cliuideret is quiuenoidit.
cietans aut communi duud̾do iuditõ.¬
¶ di absentirenunciata societassit.
quo auis scierit ꝙ is adqͥsiuit qui re
ad solum eum ꝑtinere decrim̃tum ab
eo fc̃m cominune eẽ. ¶In societate
autem coheunda nich̾ artinet de reñ¬
tiatione cau̾e. qr ip̃o iure societans s¬
Domp̃. ł .xiii. PSiseruus societatem
coeg̾it non sufficiet si iubeatur a do¬
mino seruus abire a societate. s soco
ci tm so ciuis est. qui admisit irecte.
Cum enimsocietas consensu cͣchitur
sociꝰ meus is eẽ non pot̾it ꝙ̃ egosocs¬
um ẽẽ nolui. Quid ergo socius meui
eum admisit. eͥ soli socuis est.
cius non est.¬

Expanded text:
quidem non impediri, sed exceptionem aduersus emptorem locum habere, si ante diuidat, quam diuideret is qui uendidit.cietatis aut communi dividundo iudicio. Si absenti renuntiata societas sit, quoad is scierit, quod is adquisivit qui renad solum eum pertinere, detrimentum ab eo factum commune esse. In societate autem coeunda nihil attinet de renuntiatione cavere, quia ipso iure societatis im. Si seruus societatem coierit, non sufficiet, si iubeatur a domino seruus abire a societate, sed sociei tantum socius est qui admisit, ‹e›t recte: cum enim societas consensu contrahatur, socius mihi esse non potest quem ego socium esse nolu‹i›. quid ergo si socius meus eum admisit? ei soli socius est 2cius non est
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus eos ht actionem. Item certumẽ
niche uetare. prius int̾eum qui ad¬
misit. i eum qui admisius fu̾it soci¬
etatis iuditio agi. qm agi incipiat
utrum actionem eum manlare :¬
sotis suffint ut si fac̾e ille non poss
nichultra socius prestet. anuero in¬
dempnes eoᷤ prãre debeat. ⁊ puto om̃i¬
misit. q dafficile est uegare culpa ip̃iꝰ
pp̃ admissum socium accesuit. compen¬
sare cumdampno ꝙ culpa p̾buit debe
minop̾põius neggligent̾us atus sit.
dũm societati qui p̾posu̾it p̾stanirum
uum societati accessit cum damp
nouͣ diuũmarcum ꝓnunciasse nec
posse dici socio abstinere. cõmodo ꝙ ꝑ
um alterins pposu̾int nontenebit᷑¬
A dominis eius nomine nͥ dũtaxat de

Expanded text:
rtum est nihil uetare ‹prius› inter eum qui admiserit et eum qui admissus fuerit societatis iudicio agi, quam agi incipiat utrum actionem eum mandare sociis sufficit, ut, si facere ille non possit, nihil ultra sociis praestet, an uero indemnes eos praestare debeat. et puto omnimisit, quia difficile est negare culpa ipsius , quod propter admissum socium accessit, compensari cum damno, quod culpa praebuit, debeat, mino praepositus neglegenter uersatus sit, dominum societati qui praeposuerit praestaturum uum societati accessit, cum damno: et ita diuum Marcum pronuntiasse, nec posse dici socio: 'abstine commodo, quod per um alterius praeposuerint, non tenebitur dominus eius nomine, nisi dumtaxat de
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃a.ui. Et ita de hereclitate. lega¬
todonatione quintus mutuis scribit
lucri questus ilucri sociisint: uerum
est non ad aliudlucrum qͣm ꝙ ex q̃st¬
conuenit neabeatur. anualeat elegã¬
ter pomp̃scrib̾. frustra hoc conuenire.
Nam ismouconuenit si tamei in¬
tempestiue remincietur societati ẽẽ ꝓ
atio. nec teneb̃ ꝓsocio. qui ideo renũ
iniuriosus i dampnosus socius sit:
ut non expecliat eum pati:¬
ceat. cuiꝰ grã ne gotiatio suscepta
sit.
non numnꝙͣ ei obiciposut. quia potu
it ⁊ ꝑ aliumsocietatem ad ministrare.
uł socio cõmitt̾e. s non hocalaᷤ. nisi
ualde sit ydoneus socius aut fatił sit.
aͥ funro ⁊̃ ꝑ alium societatis admi-¬
instratio ciui gͥ paciscitur ne diui¬
dat insialiqua iustarõ ĩt̾cedat nec
uendere pot̾it. nec aliarõne fiat ut¬

Expanded text:
um. et ita de hereditate legato donatione Quintus Mucius scribit.et quaestus et lucri socii sint, verum est non ad aliud lucrum, quam quod ex quaestconvenit, ne abeatur, an valeat? eleganter Pomponius scripsit frustra hoc convenire: nam et si non convenit, si tamen intempestive renuntietur societati, esse patio. nec tenebitur pro socio qui ideo renuntiniuriosus et damnosus socius sit, ut non expediat eum paticeat, cuius gratia negotiatio suscepta sit? nonnumquam ei obici possit, quia potuit et per alium societatem administrare uel socio committere: sed hoc non alias, nisi ualde sit idoneus socius aut facilis afuturo etiam per alium societatis administratio. Qui igitur paciscitur ne diuidat, nisi aliqua iusta ratio intercedat, nec uendere poterit, ne alia rat
Abbreviated transcription (Latin):
aur.⁊.ui.Lon obeam reniminͦ
adꝑiculum socui ꝑtinet. ꝙ neggligẽ¬
tia eius ꝑisser. ꝙ inplensq aliis indu¬
stria euis societas aucta fuisset: ⁊ hoc
gligenter. insocietate egisset. inplens¬
q autem societatem auxisset. non cõ¬
pensatur compendium. cum neggli¬
gentia ut marcelł.x.ui.. scribit.¬

Expanded text:
abinum Non ob eam rem minus ad periculum socii pertinet quod neglegentia eius perisset, quod in plerisque aliis industria eius societas aucta fuisset: et hocglegenter in societate egisset, in plerisque autem societatem auxisset, non compensatur compendium cum neglegentia, ut Marcellus lib
Abbreviated transcription (Latin):
su infcm s̃ me penaliactione l qͣ uis aͣ
agatur. suie int̾dicto sed si deconditõe
ꝑsone fu̾it iuratum p̾tor uisuirand̾
tueb̾r lut puta detulit᷑ iusuirand̃. iiu¬
rasti ĩ p̾ate mea te nonẽe tuend̾ erit
pꝰsesuione erat q̃o: seruãi oport̾e. Si for¬
te qiͣ pregnans ire in p̾sessionem uo
rit Ipcl̃itq inquid marcelł mulieri
iuranti nisiur̃ . ñ ꝯueniatir qĩ calũp¬

Expanded text:
l quauis alia agatur siue de interdicto. Sed et si de condicione personae fuerit iuratum, praetor iusiurandum tuebitur: ut puta detuli iusiurandum et iurasti in potestate mea te non esse: tuendum erit possessione erat quaestio, seruari oportere, si forte quasi praegnas ire in possessionem uolrit: proderitque, inquit Marcellus, mulieri iuranti iusiurandum, ne conueniatur quasi calu
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł. xxui. Noncrit ratumhñdum
insuiraridũ. Quod si exegiũ psalutẽ
tuamiurares ⁊ uirasti: stab̃r. Om̃e .N
oĩo licitum iusiurandum ꝑ quod uolu¬
it ꝗ sibi iurãi ydoneum est. Et siex eo
est: stanclum non cẽ rescripsit. ¶ Da¬
to uireiurando non aliudq̃ritur ꝙͣ
aniuratũ sit remissa qõe an debeat᷑.
qiͣ satis ꝓbatum sit iureiurando. S i
ꝓ eo h̃atur: at si iuratum nonẽẽt ꝙ
magis existimo clñdũ. Sin uratũẽ
sires inu̾urand̾ admissañeẽt. ꝓinde
si postra urare ꝑatussit nicħ hei ius
uirandum ꝓficiet. q exeoꝙ de latũ
erit iuratum nonest.
differente secũ ꝑ atus eẽt adu̾sãus iu¬
rare: grãm eifacit. contentus uolũ¬
tate suscepti iuris iurandi. E si non
susceꝑit fiurand̃lic pꝰea ꝑato uirãe.
actor nolit de fferre non uidebitur re¬
nussum. Namꝙ susceptum est rem¬
utidebet.

Expanded text:
um. non erit ratum habendum iusiurandum: quod si exegi, ut per salutem tuam iurares, et iurasti, stabitur. omne enim omnino licitum iusiurandum, per quod uoluit quis sibi iurari, idoneum est et si ex eoest, standum rescripsit. Dato iureiurando non aliud quaeritur, quam an iuratum sit, remissa quaestione an debeatur, quasi satis probatum sit iureiurando. Sed spro eo habeatur atque si iuratum non esset: quod magis existimo dicendum. Si neque admissa non esset. proinde si postea iurare paratus sit, nihil ei hoc iusiurandum proficiet, quia ex eo quod delatum est iuratum non est.qui deferente se cum paratus esset aduersarius iurare gratiam ei facit contentus uoluntate suscepti iurisiurandi. quod si non suscepit iusiurandum, licet postea parato iurare actor nolit deferre, non uidebitur remissum: nam quod susceptum est remitti debet.
Abbreviated transcription (Latin):
tino domino suomortuo iam dãi sti¬
płatus sit ꝓcł dubio inutilit̾ eẽt stĩ¬
cenclum hr̃iditatieum adquisisse.
Sicut enim nob̾met ip̃is exre nr̃a
ꝑ eos qui lib̾ił alien serui bona fide
seruiant adqͥritur. Ita hr̃iditati qͦo
ex reh̾riditaria adquiri p̃post aditã
uero ad coherełib hr̃icditatem ñ e¬
que id̾ dicipotest. Utiq si scierĩt
eum sibi cohredem clatum qm̃ tunc
non possunt uideri bone fidei posses¬
sores eẽ: qui nec possidendi aĩmũ ha¬
bent. Quod siꝓponatur cohrdes euis
id ignorasse ꝙ forte ip̃i qͦq ex nctiis fu¬
erint pͭadhuc idem Rderi. Quo qͥd̾¬
cãuilld̾ euenturum ut si sue conditiõis
coheredes iste seruus bãt. inuicembõa
qui possim si .x. petiero atitiononb
tenebitur. S si cum seio eg̾o qnͣti cq
est quo minus atitio exig̾e pot̾o eo
temꝑe quo iuditium int̾ me ⁊ seiũ
acceptum est. tanto minus atitio
locupletiorem clando ꝓmissor lib̾m̃
possit. E . s. sig̃t noneẽ cogendum eñ

Expanded text:
stipulatus sit, procul dubio inutiliter esset stipcendum hereditati eum adquisisse: sicut enim nobismet ipsis ex re nostra per eos, qui liberi uel alieni serui bona fide seruiant, adquiratur, ita hereditati quoque ex re hereditaria adquiri. post aditam uero a coheredibus hereditatem non aeque idem dici potest, utique si scierint eum sibi coheredem datum, quoniam tunc non possunt uideri bonae fidei possessores esse, qui nec possidendi animum haberent. quod si proponatur coheredes eius id ignorasse, quod forte ipsi quoque ex necessariis fuerint, pcasu illud euenturum, ut, si suae condicionis coheredes iste seruus habeat, inuicem bonaqui possim: si decem petiero a Titio, non tenebitur. sed si cum Seio egero, quantumcumque est quo minus a Titio, exigere potuero eo tempore, quo iudicium inter me et Seium acceptum est, tanto minus a Titiolocupletiorem dando promissor liberari possit:
Abbreviated transcription (Latin):
dauł.ł.i. Lecta est inaudiutoriõ e¬
milii papmiani p̃fecti p̃t̾nio uiris ⁊¬
sulti cauto huiꝰmodi. Ego lutius ti¬
tius scͥpsi me accepisse a publio me
uid. xu. mutua numerata mͥdedoͣ
futuris stipulatus est menius publiꝰ.
spopondi ego lutius ticiussi die supͣ
scͥpta simima publio meuio eiq ad
quem ea res ꝑtineb̾. data soluta satisi¬
ue eonomine factum non erit: tũc.
os singulo dãi stipulatus est publiꝰ
menius. spoponcli egolitius ticius.
Cõu̾enitq int̾ nos utipublio menio
ex summa supͣscripta menstruos
refundere debeam denaĩos.cte. ex õĩ
cebam qr pacta incontinenti fc̃astid¬
pulationi mẽẽ creduntur. ꝑinde

Expanded text:
orio Aemilii Papiniani praefecti praetorio iuris consulti cautio huiusmodi: 'Lucius Titius scripsi me accepisse a Publio Maeuio quindecim mutua numerata mihi de futuris stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem ea res pertinebit data soluta satisue eo nomine factum non erit, tunc os singulos dari stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. conuenitque inter nos, uti pro Maeuio ex summa supra scripta menstruos refundere debeam denarios trecenos ex omni cebam, quia pacta in continenti facta stipulationi inesse creduntur, perinde