comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Unum tibi eduob elige. Aut esto uxor
respondit. Nec uxor tua ero. quia xp̃o sacra¬
ta sum: nec unmolabo idolis quia xp̃iana
sum. Tunc flaccus tradidit eam cuidam¬
uicario: & fecit eam intenebroso cubieulo

Expanded text:
Unum tibi e duobus elige, aut esto uxor accipit: Nec uxor tua ero quia Christo sacrata sum, nec immolabo idolis quia Christiana sum. Tunc Flaccus tradidit eam vicario, qui fecit eam in tenebroso claudi cubiculo,
Abbreviated transcription (Latin):
nib excusari : ait ad eã. Surge petronilla
⁊ ministra nob̾. Et statim surrexit sarla.
Ministerio autẽ expleto: iussit eam redir
ad grabatũ. At ubi in dĩ tunore cepit essi
ꝑfecta. ñ solum ipsa saluata ẽ: uerũ ecia
plurimis dedit orando salutẽ. Et qm̃ nim
speciosa erat: uenit ad eam flaccus comes
cũ militib ut eam sibi uxorem sumeret.¬
Cui petronilla ait. Ad puellã iermem
cum militib armatis uenisti: Si uxorem
me habere uis. fac matronas uirgines
niam ad domum tuam. Factum est aute
ut triduũ dierũ acceptũ spatium uirgo so
ieiuniis ⁊ orationib occuparet : habens
secum scam uirginẽ feliculam collactanai
suam in dei timore ꝑfectã. Tercio itaqdl¬
ueniens ad eam sc̃s rucomedis prb̃r: ce¬
lebrauit misteria xp̃i. Uirgo autẽ sacratiᷤᷤ¬
sina mox ut xp̃i sacram̃tum accepit: re

Expanded text:
nibus excusari». Ait ad eam: «Surge Petronilla et ministra nobis»; et statim sana surrexit. Ministerio autem expleto, iussit eam redire ad lectum. At ubi in dei timore cepit esse perfecta, non solum ipsa sanata est, sed etiam plurimis orando dedit salutem. Et quia nimis speciosa erat, uenit ad eam Flaccus comes cum militibcui Petronella ait: « Ad puellam inermem cum militibus armatis venisti; si uxorem me habere vis, fac matronas virgines niam ad domum tuam. » Factum est autem ut trium dierum acceptum spatium virgo sancta jejuniis et orationibus occuparet, habens secum sanctam virginem Feliculam, collactaneam suam, in Dei timore perfectam. Tertio itaqveniens ad eam sanctus Nicomedes presbyter, celebravit mysteria Christi; virgo autem sacratissima mox ut Christi sacramentum
Abbreviated transcription (Latin):
hec habuit NeReum & achilleũ eunuchos
cubicularios: qͦs beatissimꝰ ⁊ sc̃s dei apłs
petrus lucratus fuerat xpõ. Isti dum uident
dnam suã geminis ornari.⁊ purpureis uestib
atq auro textis indui: dixerunt ei. Quanto
studio ornaris incorpore: ut filiũ consulis
aurelianũ hominẽ mortalẽ maritũ accipias.
Si tanto studio ornareris in anima. filium dei¬

Expanded text:
 virgo Nereum et Achilleum eunuchos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum hominem mortalem accipias maritum: si tanto studio in animo ornareris, regem im
Abbreviated transcription (Latin):
uisione: dicens. Suon ⁊ nero pleni demo¬
mis aduersum te cogitant. Noli timereq
pauli solatium. qui eras romã ingrediet᷑.
atq pꝰ septem menses simul habebitis cor¬
tra simonem bellum. Et pꝰ quã iuiceritis ⁊
deieceritis eum ⁊ de posueritis eũ in¬
fernum: ad me uenietis uictores. Qd et

Expanded text:
visionem dicens: « Simon et Nero pleni daemoniis adversum te cogitant. Noli timere, Pauli solatium, qui cras Romam ingredietur. Cum quo post septem menses simul habebis contra Simonem bellum. Et postquam viceritis et dejeceritis eum et deposueritis in infer
Abbreviated transcription (Latin):
iħi xp̃e qui nob̾ discipłis tuis dixisti. ite. ita
nomine meo demonia eierte. infirmos eurate.¬
⁊ mortuos suscitate. excita puerũ istũ: ut
oĩs hec turba cognoseat quia tu es ds̃. ⁊ ñ ẽ
alius p̃ter te. qui cum patre ⁊ spũ sco uiuis &
xp̃m iubentem angelis ⁊ dicentẽ. Ad peticio¬
nem amici mei petri: restituat᷑ orphanus ui

Expanded text:
iste, qui nobis discipulis tuis dixisti: Ite, in nomine meo daemonia ejicite, infirmos curate, mortuos suscitate, excita puerum istum ut omnis haec turba agnoscat quia tu es Deus, et non est alius praeter te qui cum Patre et Spiritu sancto vivis et m jubentem angelis et dicentem: Ad petitionem amici mei Petri restituatur orphanus unicus
Abbreviated transcription (Latin):
ni. Accedite ad feretrum ⁊ de ponite mortuũ:
si eum resuscitauero int̾ficietis petrũ: Res
simon inuocatis demonib : ministerio eoꝵ
ꝑniciem petri. Tunc petrus uix impetrato
silentio: ait ad popłm. Si uiuit: loquatur.
ambulet. accipiat cibum. reuertatur in do¬

Expanded text:
nis: « Accedite ad feretrum et deponite mortuum. si suscitavero illum, interficietis Petrum? » Simon, invocatis daemoniis, ministerio eorum perniciem Petri. Petrus autem, vix impetrato silentio, ait ad populum: « Si vivit, loquatur, ambulet, accipiat cibum, revertatur ad do
Abbreviated transcription (Latin):
rexanider natione Romanꝰ. expatre
alexandro. de regione caput tauri:
sedit annos decem. menses septẽ. dies
duos. Fuit autẽ temporib traiani usq heli¬
ano et uetere. Hic miscuit passionem dm̃ in
p̃dicatione sacerdotũ : quando muisse cele¬
brantur. Martirio coronatur : & cum eo
euentius prbr. & theodolus diaconꝰ. hic
constituit aquam sparsionis cũ sale benedi¬
ei. in habitaculis hominũ. Hic fecit ordina¬
tiones tres. ꝑmensem decẽbriũ. p̃sbitero ᷤᷤ¬
ui. diaconos duos. episcopos ꝑdiuersa lo¬
ca numero quinq. Qui etiam sepultus ẽ
uia num̃tana ubi decollatus ẽ. ab urbe roma
non longe miliario septimo: uͭ ͦ. nonas mai.
⁊ cessauit ep̃atus dies.xxx.u. FxELicit.¬

Expanded text:
exander, natione Romanus, ex patre Alexandro, de regione Caput Tauri, sedit annos octo, menses quinque, dies duos. Fuit autem temporibus Trajani usque ad Helianum et Veterem. Hic pasprecationem sacerdotum, quando missae celebrantur. Martyrio coronatur, et cum eo Eventius presbyter et Theodorus diaconus. Hic constituit aquam aspersionis cum sale benedici in habitaculis hominum. Hic fecit ordinationes tres per mensem Decembrem; presbyteros sex, diaconos duos, episcopos per diversa loca numero V. Qui etiam sepultus est via Numentana, ubi decollatus est, ab urbe Roma non longe, milliario VII, quinto Nonas Maii, et cessavit episcopatus dies XXXV CAT
Abbreviated transcription (Latin):
tati. Filia uero eius scã balbina : iniurgi¬
nitate ꝑmansit. Cui sepe osculanti boiam. ꝑ
quã saluata fuerat: dieit sc̃s alexxander.
Desine hanc boiam osculari. s potius reqͥre
dñ mei petri uincula.:⁊ ea osculare: & boriã¬
cum studio ac desidio magno ꝑuenit ad il¬
la scã balbina: deditq: theodore religiosissi
theodora collegit: & insalaria uet̾e sepeli
uit ñ longe aburbe roma subdie u ͫ.bxł. m̃¬
illic ligatis ad eolla lapidib mergi in ꝓfundũ

Expanded text:
i. Filia uero eius Balbina in uirginitate permansit. Cui sepius osculanti boiam per quam sanata fuerat dixit sanctus AlexDesine hanc boiam osculari, sed potius require Domini mei Petri vincula, et ea osculare. Tunc dedstudio post desiderium magnum pervenit ad illaTheodora collectus, in Salaria vetere non longe ab urbe Roma sub die quinto mei
Abbreviated transcription (Latin):
factũ ẽ. ut ego isti scõ alexandro crederem
pape. Unicus cum eẽt mͥ filius in nimio lan
ame ⁊ amatre sua. Cum sacrificassemus¬
oĩbus duis oĩbusq pontificib premia de¬
dissemus: mortuus ẽ. Tunc merepare me
cepit nutrix illius dicens. Tu si eum ad
Cui ego respondi. Dum tu ipsa ceca sis
facta.⁊ non sis curata. quomͦ mͥ filiua
meũ reddat in columem: At illa dixit.

Expanded text:
Causa cur ego sancto Alexandro crediderim ista est: Unicus cum mihi esset filius in nimio lanme et matre sua, et sacrificassemus diis, et pontificibus praemia dedissemus mortuus est. Tunc increpare me coepit nutrix ejus, dicens: Si eum ad Cui ego respondi: Dum tu ipsa caeca sis facta et non sis curata, quomodo filium meum reddet incolumem? Si ante
Abbreviated transcription (Latin):
re iunculis tamquã priuatum honerari
te equanunit̾ feras: Sẽs hermes ait. Ego¬
p̃fecturam non ꝑdidi : s mutaui. Namꝰ
dignitas t̾rena a t̾renis tollitur ac mutatur.:
dignitas uero celestis et̾na sublimitate subsis¬
tit. Dieit ei quirinus. Miror te prudentẽ
uirũ ad tantam stulticiam de uenisse: ut ere¬
das te extra istam uitã aliquid habiturũ. pꝰꝗͣ
eineres humani corporis ita ad nehilũ redigan¬
tur. ut uec ipsa ossa subsistant. hermes dixit.
Et ego ante hos aunos hec derridebam: ⁊ istã
quirinꝰ. Fa̾c me ꝓbare: ut si ita ẽ. sicut tu crr
der qui habetur inumculis: hoc me docuit.

Expanded text:
inculis te tanquam privatum trudi aequanimiter feras? Sanctus Hermes ait: Praefecturam non perdidi, sed mutavi. Nam dignitas terrena a terris tollitur, ac mutatur; dignitas vero coelestis aeterna sublimitate subsistit. Dicit ei Quirinus: Miror te prudentem virum ad tantam stultitiam devenisse, ut credas extra istam vitam te aliquid habiturum, postquam cineres humani corporis ita ad nihilum redigantur ut nec ossa ipsa subsistant. Cui beatus Hermes Et ego ante hos annos illam deridebam, et istam Quirinus: Fac et me probare, ut si ita est sicut tu credder, qui habetur in vinculis, haec me docuit.
Abbreviated transcription (Latin):
ecta. Tunc abiit comentariensis ad aure¬
Adiide iratus iussit ad se ad duci quirmui
& dixit ei. F go te quasi filium dilexis: tu
ñ ero. Nam os qui erant in careere feci fie¬
ri depianos. ⁊ dimisi eos: & noluer̃ usqua
ire. Sẽm alexandrũ papam. ⁊ iurum illus

Expanded text:
ut nuntiavit commentariensis Aures, jussit ad se adduci Quirinum, et dixit ei: Ego te quasi filium dilexi; tu non ero. Nam omnes qui erant in carcere, feci fieri christianos, et dimisi eos, et noluerunt usquam ire.
Abbreviated transcription (Latin):
nire sententiã: que dicit. P riusquã te for¬
marẽ mut̾o nouite: & priusquã exires de
uulua scĩficam te. Unde mirari ñ debemꝰ
qs ab herode missus in carcerẽ. clausus xp̃m
semꝑ sus discipłis intimarit : cum etiam

Expanded text:
nire sententiam, quae dicit: Priusquam te formarem in utero, novi te; et priusquam exires de vulva, sanctificavi te . Unde mirari non debemus quod ab Herode in carcere clausus, Christum semper suis discipulis intimavit; cum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nuitur. si petro p̃cipue cui ipse dñs testi¬
feste rationẽ ignorant. La queos ñ minime¬
ostensions in cũrrunt: ut credant meo loco¬
⁊i dr̃o Smocdice fidei quare ddubitasti: Nota
considerantes magnitudinẽ ipsius fidei qua
Atesuꝑ a quas. Utiq qui dicit iuibe: eredi¬
dit potestati lugens ergo hie credulitas fuit:
uit midaei saltuꝰ ⁊ a̾e naui intrepido descensu.
ꝓfundo se crederet elem̃to. inusitatã gressib
piam seciuras intrare: ñ metuens quos i one

Expanded text:
nuitur, praecipue cui ipse Dominus testigestae rationem ignorant, laqueos offensionis incurrunt, ut credant est ei, Modicae fidei, quare dubitastconsiderant hi tales magnitudinem ipsius fidei qua super aquas. Utique qui dicit, Jube me, credidit potestatem. Ingens ergo haec credulitas fuit, ut audaci saltu, et de navi intrepido descensu, profundissimo se crederet elemento, et inusitatam gressibus viam securus intraret. Non metuit quod one
Abbreviated transcription (Latin):
quibuanlocis ille ambitur accedit suꝑ se¬
pulens sose fenestella paruula patefactar
pmlarsso mnt orsum capite que necessitas ꝙ¬
mt esfiagitat R lec moratur effectus:
peticioniis tentu uisti ꝓferatur ortio. As
si beata auferre desiderat pignora: pallio¬
secus. Deinde ieumans ac uigilans deuo¬
tissime dep̃catur ut deuotioni sue uirtus
apostoliea suffragetur. Mirum dictu si fi¬
des hominis pualuerit. a tumulo palliolũ
eleuatũ ita imbuitur diuma uirtute: ut
multo amplius quã prius pensauerat pon¬
deretur. Et tune scit qui leuauerit: cum
eiꝰ gratia sumpsisse quos peciit. Multi enĩ
et cdaues aureas. ad reserandos cancel¬
los beati sepulcri faciunt. Cui ferentes.
enim fides integra p̾stabat. Sunt ibi ⁊
colũne mire elegantie. candore niueo. qͣ¬
tuor numero : que ciburiũ sepuleri sus¬

Expanded text:
quibus locus ille ambitur, accedit super sequibus locus ille ambitur, accedit super sepulcrum; et sic fenestella parvula patefacta, immisso introrsum capite, quae necessitas promit efflagitat. Nec moratur effectus, si petitionis tantum justa proferatur oratio. Quod si beata auferre desiderat pignora, palliosecus, deinde vigilans ac jejunans, devotissime deprecatur, ut devotioni suae virtus apostolica suffragetur. Mirum dictu! si fides hominis praevaluerit, a tumulo palliolum elevatum ita imbuitur divina virtute, ut multo amplius quam prius pensaverat ponderet; et tunc scit qui levaverit, cum ejus gratia sumpsisse quod petiit. Multi enim et claves aureas ad reserandos cancellos beati sepulcri faciunt, qui ferentes penim fides integra praestat. Sunt ibi et columnae mirae elegantiae candore niveo, quatuor numero, quae ciborium sepulcri sus
Abbreviated transcription (Latin):
ad humilitatẽ docendã caput desuꝑ
donderi institant. Qui ab apostolis ceteris
oratione uł pauli: simonis magi callidi¬
ris uł deteeta ẽ uł obruta. Extant hodie¬
Q apud urbe romanã aue in lapide fosu¬
ce. Asuꝑ que beati apłi deflexo poplite ora¬
tionẽ contra ipsum simonẽ magum ad dm
esfderunt. In quib cum de pluuiis limphe
egllectr fuerint: amorbidis expetuntur.
miana ae simomiaca bella ad crucẽ uenisset.
ipleco iam felicis trophei certamine. re¬
supius as celũ se uestigiis expeciit eru¬
situt indiginui se uociferans ut añm exil¬
ear. Sieq dirigens sp̃m uiuacẽ in astris:
sepultus e intemplo quos uocitabat᷑ antiqͥ¬
sepsi luaticanũ : quatuor ordines colĩmnarũ
uasde ad mirabiluã numero nonaginta sex
habens. habet etiã quatuor in altari. ques
supt simus centũ: p̃ter illas que ciburiũ
sepul cimustentant. Hloc enim sepulcrũ sub
seruler coliocatu ualde ratum habetiu. S
quu orare desiderat.. reseratis cancelli&

Expanded text:
 humilitatem docendam, caput desuper tonderi instituit, qui ab apostolis caeterisoratione et Pauli, Simonis Magi calliditas vel detecta est, vel obruta. Exstant hodieque apud urbem Romanam duae in lapide fossulae, super quem beati apostoli, deflexo poplite, orationem contra ipsum Simonem Magum ad Dominum effuderunt. In quibus cum de pluviis lymphae collectae fuerint, a morbidis expetuntur, niana ac Simoniaca bella ad crucem venisset, impleto jam felicis tropaei certamine, resupinis ad coelum vestigiis se expetiit crucifigi, indignum se vociferans ut Dominum exaltari: sicque dirigens spiritum vivacem in astra, sepultus est in templo, quod vocitabatur antiquitus Vaticanum, quatuor ordines columnarum valde admirabilium numero nonaginta sex habens. Habet etiam quatuor in altari, quae sunt simul centum, praeter illas quae ciborium sepulcri sustentant. 751 Hoc enim sepulcrum sub altari collocatum valde rarum habetur. Sed qui orare desiderat, reseratis cancellis
Abbreviated transcription (Latin):
aeo rogante ꝑnos. Qd hoc ẽ Ipse ro¬
gat: qui in nuiriã passus ẽ. Ualde inquit.
nam ds̃ clemens ẽ: & ipse tãquã pat̾ mi¬
sericors dep̃catur. Ft iude qr metiꝰ est.
qui reconciliator accessit. Non angłs ñ
archangłs: s ipse filius dep̃catur. Et sẽ¬
auob urgio separatis. unꝰ in medio posi¬
tus alt̾eantium litẽ discordiãq dissoluit.
ita ⁊ xepẽ fecit. Ds̃ nob iuste irascebatur.
clinabamꝰ. Et se mediũ xp̃c ingessit. et
sociauit utrãq naturã: & nob̾ q̃d unmi¬
nebat a patre suppliciũ ipse sustinuut. uis

Expanded text:
Deo rogante per nos . Quid hoc est? Ipse rogat qui injuriam passus est? Valde inquit. Nam Deus clemens, et ipse tanquam misericors pater deprecatur. Et vide qui medius est, qui reconciliator accessit, non angelus, non archangelus, sed ipse Filius deprecantis, etuobus jurgio separatis unus in medio positus altercantium litem discordiamque dissolvit, ita et Christus fecit. Deus nobis juste irascebatur eclinabamus, et se medium Christus ingessit, et sociavit utramque naturam, et nobis quod imminebat supplicium ipse sustinuit. »
Abbreviated transcription (Latin):
facere. Antiquitꝰ gens ꝑsarũ fili i parentibus
sociabantꝰ conubio ⁊ frĩ soror iungebat᷑ impu¬
ne: nẽ uero uirginitatẽ appetunt. Ante hoc
alassagete ⁊ birbices miseros putant qui
egrotatione moriunt᷑: ⁊ parentes cognatos.
ꝓpiquos. cum ad senectam ueneriit iugula¬
tos deuorant. rectius eẽ dicentes. ut a se
potius quã auermib consumantur. Nunc
uero pꝰ passionẽ xp̃i ⁊ resurrectionẽ eius:
abstinentia ⁊ castitate deuote militant xp̃o.
Et ꝓpe os̃ gentes parate sunt ꝓ nomine do¬
mii fundere sanguiẽ suũ. Ante hoc impii
⁊ ꝑsecutores erant reges: nc̃ uero ad celũ
pͥferunt pietatẽ. Ft ingredientes lim̃ eccłe
de ponunt coronã: ⁊ crucẽ xp̃i in suis de¬
pingunt frontibus. Foris arma : hic mis¬
teria. Foris seuta: hic sacram̃toꝵ celebn¬
tio. Theodosii filius.⁊ pat̾ theodosii rel

Expanded text:
facere. Antiquitus gentis Persarum filii parentibus facere. Antiquitus gentis Persarum filii parentibus sociabantur connubio, et soror fratri jungebatur impune: nunc vero virginitatem appetunt. Ante hoc Massagetae et Berbices miseros putant, qui aegrotatione moriantur. Et parentes, cognatos, propinquos, cum ad senectutem venerint, jugulatos devorant, rectius esse dicentes, ut a se potius quam a vermibus consumantur. Nunc vero post passionem Christi et resurrectionem ejus, abstinentiae et castitati devote militant Christo, et prope omnes gentes paratae sunt pro nomine Domini fundere sanguinem suum. Ante hoc impii et persecutores erant reges, nunc vero ad coelum proferunt pietatem, et ingredientes limina Ecclesiae, deponunt coronam, et crucem Christi in suis depingunt frontibus. Foris arma, hic mysteria; foris scuta, hic sacramentorum celebratio. Theodosii filius, et pater Theodosii, rel
Abbreviated transcription (Latin):
res ipsa: testantur horũ quȩ astipulationes.
Quanti impugnar̃. ⁊ nemo p̃ualunit: Et un¬
pugnatores quidẽ taciturnitati ⁊ obluuoni
sunt dati: eccła autẽ cotidie inrtutib aug¬
intat᷑. Ubi nunc claudius: ubi augustus¬
Rbi nero: Ubi tiberius: Nomina sunt nuda.
hoꝵ autẽ nemo. nec ulla hoꝵ m̃tio. Et quia
eccłam impugnauer̃: ideo ⁊ memoriã ꝑdide¬
runt. Eccla autẽ clarior resplendet. bicũq
ieris. ad indos. ad mauros. ad britannos.
ad hispanos. usq ad ultimũ t̾rarũ finẽ mn¬
uenies inprincipio erat uerbũ. ⁊ uerbũ erat
aput am̃ :⁊ ds erat uerbũ. ⁊ uniu̾sa religione
plena. Ante hoc enim unu̾sa erant ipietate
repleta. Nunc autẽ ñ solũ euutates religione
florent ⁊ fide xp̃i: s etiã heremꝰ innomine
am̃ głatur. Antea nãq ⁊ regine in conuun is
umoꝵ saltabant. si cut filiam herodiadis fecis¬
seͥ legimꝰ: nẽ uero uix famula dignatur hoc

Expanded text:
res ipsa, testatur eorum quae fiunt astipulatio, res ipsa, testatur eorum quae fiunt astipulatio, quanti impugnarunt, et nemo praevaluit. Et impugnatores quidem taciturnitati et oblivioni sunt dati, Ecclesia autem quotidie virtutibus augmentatur. Ubi nunc Claudius? ubi Nero? ubi Tiberius? Nomina sunt nuda, eorum autem nemo, nec ulla eorum mentio. Et quia Ecclesiam impugnarunt, ideo et memoriam perdiderunt. Ecclesia autem clarior resplendet. Ubicunque ieris, ad Indos, ad Mauros, ad Britannos, ad Hispanos, usque ad ultimos terrarum fines, invenies, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum , et universa religione plena. Ante hoc enim universa erant impietate repleta. Nunc autem non solum civitates religione florent et fide Christi, sed etiam eremus in nomine Domini gloriatur. Antea namque et reginae in conviviis virorum saltabant, sicut filiam Herodiadis fecisse legimus : nunc vero vix famula dignatur hoc
Abbreviated transcription (Latin):
tiones ut ostendat uirtutẽ eius: Si nemo
eam impugnare posset : dicere poterant. qm
si impugnaretꝰ᷑. utiq uinceret᷑. P ropt̾ea ꝑmit¬
to eam impugnari : ut ñ imbecillitas repug¬
nantiũ. s fides uictorie imputet᷑. Et porte
inferi. ñ drẽ ñ appropiabunt ei: s ñ p̾ualebt̃
ad uersus eam. Quit ergo: Impugnabit᷑ qdẽ:
ñ tam̃ unnci pot̾it. Tempestates suscipit eccłã:
s ñ dimergitur. lacula ineã nttuntur: s ñ
ꝑforatur. Machinam̃ta p̃parant᷑ si turris ñ
eliditur. Et quit dico ecclam: Unũ sermo¬
nem locutꝰ ẽ piscator: & sicut turris immo
lere conati sunt: s ñ potuer. Supra petrã enĩ
os acutos. bestiarũ dentes. mortes minantes.
cammos. sartagines. ferreas manꝰ.⁊ uncos. ⁊
oia machinam̃ta parata. Et pharetrã qͥdẽ sua
eua euauit chabolus: s nichil lesit eccłam. Poꝵ¬
te enim inferi ñ pͥualent aduersus eã. Testatꝰ

Expanded text:
ibet tentationes? Ut ostendat virtutem ejus. Si nemo ibet tentationes? Ut ostendat virtutem ejus. Si nemo eam impugnare posset, dicere poterant: Quoniam si impugnaretur, utique vinceretur, propterea permitto eam impugnari, non ut imbecillitas repugnantium, sed fides victoriae imputetur. Et portae inferi, non dixit non appropiabunt ei, sed non praevalebunt adversus eam. Quid ergo? Impugnabitur quidem, non tamen vinci poterit, tempestates suscipit Ecclesia, sed non demergitur; jacula in eam mittuntur, sed non perforatur; machinamenta praeparantur, sed turbis non eliditur. Et quid dico Ecclesiam? Unum sermonem locutus est piscator, et sicut turris immoblere conati sunt, sed non potuerunt? supra petram enim os acutos, bestiarum dentes mortem minantes, caminos, sartagines, ferreas manus et uncos, et omnia machinamenta parata. Et pharetram quidem suam evacuavit diabolus, sed nihil laesit Ecclesiam: portae enim inferi non praevalebunt adversus eam. Testatur
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ñ titubantẽ. Et enim eccła suscipit qͦt temp
tationes : ñ tam̃ uincit᷑. Qͥd ẽ suꝑ petram ẽ
Hoc ẽ suꝑ confessionẽ : suꝑ sermones pieta¬
tis. S forsitan int̾rogabis : utrũ hec int̾roga¬
tio suscipiat lapides. aut ligna. aut ferrũ.
Non inquit. Hec enim ẽ sensibilis edificatio.
Qd si talis eẽt : dissolueret᷑ tempore. Confessi¬
onẽ autẽ pietatis: neq demones. neq ulla
creatura uincere potest. Testantur mrẽs qͦrũ
latera radebantur : s fides ñ frangebatur.
Onoua rerũ materies. Paries effoditur: et
thesaurus ñ aufert᷑. Caro seindebat᷑ : ⁊ fides
ñ rũpitur. Talis quippe mr̃m uirtus. Et enĩ
suꝑ hanc petrã edificabo eccłam meã: ⁊ porte
inferi ñ p̃ualebunt aduersus eã. Attendite
diligentius uerba. Portas inferi ꝑieula uocat:
que mortẽ pariunt. Qd ergo  In infernum
intrat quisq qͣndo ꝑiclitatur. Etiã. sic̃ etiã
porte introitus ciuitatũ sunt : sic ꝑicula in¬

Expanded text:
a suscipit quodammodo tentationes, non tamen vincitur. Quid est super petram? Hoc est, super confessionem Petri, super sermones pietatis. Sed forsitan interrogabis, utrum haec aedificatio suscipiat lapides aut ligna, aut ferrum? Non, inquit: Nec enim est sensibilis aedificatio. Quod si talis esset, dissolveretur tempore. Confessionem autem pietatis, neque daemones, neque ulla creatura vincere potest. Testantur martyres quorum latera radebantur, sed fides non frangebatur. O nova rerum materies! Paries effoditur, et thesaurus non aufertur. Caro scinditur, et fides non rumpitur. Talis quippe est martyrum virtus. Etenim super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam. Attendite diligentius verbo: Portas inferi, pericula vocat quae mortem pariunt. Quid ergo? In inferno intravit quisque quando periclitatur? Etiam. Sicut enim portae introitus civitatum sunt, sic pericula in
Abbreviated transcription (Latin):
si hec in ania sunt uerba redarguant. Si aũ
ueritas ẽ que dicta sunt: ad orent uirtutẽ
dei. Drxit xp̃c. Celum ⁊ t̾ra transibunt: uer¬
ba autẽ mea ñ p̃teribunt. Facilius ẽ celum
pt̾ire. ⁊ t̾ram deuorari : quã uerba mea exci¬
dere. Que autẽ sunt uerba eiꝰ : Ad ducamus
minediũ. Uideamꝰ ne forte int̾ciderint. Noa
dubitans dico : s hereticos obchudo. Que aũ
sunt uerba : Celum ⁊ t̾ra transibunt: uerba
autẽ mea ñ p̾t̾ibunt. qui sermones. que uerba:
Tues petrus: & suꝑ hanc petrã edificabo eccle¬
siam meã.⁊ porte inferi ñ p̃ualebunt aduersus
eã. Suꝑ hanc petrã. Non dix̃ suꝑ petrũ. Nec

Expanded text:
si haec inania sunt verba, redarguant. Si autem si haec inania sunt verba, redarguant. Si autem veritas est quae dicta sunt, adorent virtutem Dei. Dicit Christus: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Facilius est coelum praeterire, et terram devorari, quam verba mea excidere. Quae autem sint verba, adducamus in medium, videamus ne forte interceperint. Non dubitabundos, sed haereticos obcludo. Quae ergo sunt verba? Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Qui sermones? Quae verba? Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, et portae inferi non praevalebunt adversus eam . Super ha
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾is. Xp̃e enim ꝓpter eam passus ẽ. Por¬
te inferi ñ p̃ualebunt aduersus eã. Faci¬
lius celũ ext̾minari potest ⁊ t̾ra ꝑire : quã
aliquid mali pati eccła. Quis ẽ qui hec di¬
cit.÷ Ipse xp̃c loquit᷑. Celũ ⁊ t̾ra tͣnsibunt:
uerba aute mea non p̃teribunt. Bene uer¬
bum enim dei ipso celo ualidius ẽ : qr celũ
opus uerbi ẽ. Dixit quippe ds̃. fiat celũ:
⁊ uerbi opꝰ apparuit. Currebat natura. et¬
nemo impediebat : quia nature dñs imnꝑa¬
bat. qui ⁊ facere ⁊ immutare potest.
Ego eam edificaui. q̃ celũ statui: s ꝓpter
celũ non fudi sangumẽ. ꝓpt̾ celũ crucifi¬
xus ñ sum . nec ꝓpt̾ celum celeste corpꝰ
accepi. Et quid dicã celi: Angłoꝵ corpus
ñ assumpsi : ut discas qm̃ celo. ⁊ angelis.
lom̃i creatura honorabilior eccła ẽ. Ideo
celim ⁊ t̾ra transibunt: uerba autẽ mea
ñ pt̾ibunt. Assit gentilis. assit uideus:

Expanded text:
poteris. Christus enim propter eam passus est, porpoteris. Christus enim propter eam passus est, portae inferi non praevalebunt adversus eam. Facilius coelum exterminari potest, et terra perire, quam aliquid mali pati Ecclesia. Quis est qui haec dicit? Ipse Christus loquitur: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt . Bene. Verbum enim Dei ipso coelo validius est, quia coelum opus verbi est. Dixit quippe Deus, Fiat coelum, et verbum in opus apparuit. Currebat natura: nemo impediebat, quia naturae Dominus imperabat, qui facere et immutare potest. Ego eam aedificavi, qui coelum statui. Sed propter coelum non fudi sanguinem, propter coelum crucifixus non sum, nec propter coelum coeleste corpus accepi. Et quid dicam coeli? Angelorum corpus non assumpsi, ut discas quoniam coelo et angelis et omni creatura honorabilior Ecclesia est. Ideo coelum et terra transibunt, verba autem mea non praeteribunt. Adsit gentilis, adsit Judaeus:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ milites.⁊ uniuersus orb. fide repletꝰ ẽ.
Nam inprincipio ut ita dicã in cuabulis
eccłe reges fuere impii. duces insam:
popłs seditiomi deditus. ⁊dicta iudicum
ubiq dabantur. Are incendebantꝰ demo¬
nib: fumꝰ & odor pessimꝰ ipsum macula¬
bat aerem. Terra comquinabat᷑ sanguine.
demones debacabant᷑ : diabolus dñabat᷑.
Pater abdicabat filiũ : filiꝰ in honorabat
patrẽ. Natura quidẽ scindebatꝰ : s pietas
ñ diuidebatꝰ᷑. Ubi sunt nc̃ qͥ audebant ec¬
desie contraire: Quando nouella erat
in nullo potuit ledi ⁊ nc̃ qͣndo usq ad ce¬
lum ꝑuenit estimas eam posse suꝑari: Et
tunc quidẽ cũ undecim ẽẽnt apłi nullus
eos suꝑare potuit. s pauci homines totũ
ceperunt mundũ.:⁊ nunc quando t̾ra ⁊ ma¬
re ⁊ orb̾ t̾rarũ.⁊ in habitabiles regiones.
⁊ cuntatos ⁊ os fines t̾re pietate repleta
sunt. putas eam te posse tenereͦ S noa

Expanded text:
et milites, ac universus orbis fide repletus est. et milites, ac universus orbis fide repletus est. Nam in principio, et, ut ita dicam, incunabulis Ecclesiae, reges fuere impii, duces insani, populus seditioni deditus. Edicta judicum undique dabantur, arae incendebantur daemonibus, fumus et odor pessimus ipsum maculabat aerem. Terra coinquinabatur sanguine, daemones debacchabantur, diabolus dominabatur. Pater abdicabat filium, filius inhonoraba patrem. Natura quidem scindebatur, sed pietas not dividebatur. Ubi sunt nunc qui audebant Ecclesiae contraire? Quando novella erat, in nullo potuit laedi: et nunc quando usque ad coelum pervenit, aestimas eam posse superari? Et tunc quidem cum undecim essent apostoli, nullus eos superare potuit, sed pauci homines totum ceperunt mundum: et nunc quando terra et mare et orbis terrarum, et inhabitabiles regiones, et civitates et omnes fines terrae pietate repleti sunt, putas eam te posse tenere? Sed non
Abbreviated transcription (Latin):
batur. Manna pluebat de celo: ⁊ tanquã
prinnosa ponebatur m̃sa. Propt̾ eccłam ꝓ¬
pħe: ꝓpter eccłam apłi Et quit plura dicã:
ꝓpter eccłam unigenitꝰ filius dei homo fac¬
tus ẽ: sieut dicit paulus. Qui ꝓprio filio
nĩ peꝑcit. ut eccłe sue mederetur: sangu¬
nem filii effudit ꝓpt̾ eccłam. hic sanguis
irrigat eccłam: et ideo plantaria eiꝰ mar¬
cescere ñ possunt. nec amittunt folia ar¬
busta eiꝰ. Non subiacet necessitati tẽporis.
nec ẽ conditiom obnoxia : ut ꝑestatẽ co¬
ma folioꝵ tegatur hieme autẽ amitat:
Nontenet᷑ tempoꝵ qualitate : s sp̃s ea
scĩ gub̾nat grã. Et ideo ñ seneseit nec &¬
tralitur: ⁊ multis impugnationib. non
opprimitur. Quanti abintio impugnari
eccłam cũ fidei semina iacerent᷑: ⁊ arm
contra eam cõmota sunt. S quanto impug¬
nabatur : tanto clarior reddebat᷑. S nuc̃
quidem ꝓpt̾ dei grãm : & reges.⁊ duces.

Expanded text:
batur; manna pluebat de coelo, et tanquam batur; manna pluebat de coelo, et tanquam pruinosa apponebatur mensa. Propter Eccpropter Ecclesiam apostoli. Et quid plura dicam? Propter Ecclesiam unigenitus Filius Dei, homo factus est, sicut dicit Paulus: Qui proprio Filio suo non pepercit , ut Ecclesiae mederetur, sanguinem Filii fudit propter Ecclesiam. Hic sanguis irrigat Ecclesiam. Et plantaria ejus marcescere non possunt, nec amittunt folia arbusta ejus. Non subjacet necessitati temporis, nec est conditioni obnoxia, ut per aestatem coma foliorum tegat, hieme autem amittat. Non tenetur tm gubernat gratia. Et ideo non senescit, nec contrahitur, et multis impugnationibus non opprimitur. Quanti enim ab initio impugnaverunt Ecclesiam, cum fidei semina jacerentur, et arma contra eam commota sunt? Sed quanto impugnabatur, tanto clarior reddebatur. Sed nunc quidem propter Dei gratiam et reges et duces
Abbreviated transcription (Latin):
Pen tecos teti.
Serpens ⁊ similies uulneret᷑. caput autẽ su¬
um saluet : totus ẽ sanus. Sic ⁊ tu. Si
pecumã aduersarius tollere uult: libens ce¬
de. Et si os facultates auferre conatꝰ : di¬
mitte. Et si ipsam tẽporalẽ uitã tuã ex¬
tor quere cupit: ne resistas. Tantũ modo
uersa in gruentia mala facillima erunt. Nu¬
dus existi de uentre matris tue : nudus
⁊ ibis. S forsitan in exiliũ mitt̾is: tu dici¬
to. Dñi ẽ t̾ra ⁊ plenitudo eiꝰ. S forsitan
mors occupabit. Non ẽ timenda : qr trai¬
situs ẽ. Tantũ modo fidẽ serua: thesaurũ
in deficientẽ. diuitias sempit̾nas. hoꝵ que
res funt uiuis. A pt̾ea inquit homo faet¬
ñ muris circũdata. s fide eircũ septa. Prop¬
ter eccłam namq extensũ ẽ celũ. diffusũ
ẽ mare. extensus est aer. t̾ra fundata est
paradisus plantatus ẽ : mirabilia multa
facta sunt. Pelagus scindebatꝰ : ⁊ iterum
suebat᷑. Petra findebat᷑: ⁊ iterũ coniunge¬

Expanded text:
. Serpens etsi millies vulneretur, caput autem suum salvet, totus est sanus. Sic et tu si pecuniam adversarius tollere vult, libens cede. Et si omnes facultates auferre conatur, dimitte. Et si ipsam temporalem vitam tuam extorquere cupit, ne resistas. Tantummodo fiversa ingruentia mala facillima erunt. Nudus existi de ventre matris tuae, nudus et ibis. Sed forsitan in exsilium mitteris tu dicito: Domini est terra, et plenitudo ejus . Sed forsitan mors occupabit: non est timenda, quia transitus est. Tantummodo fidem serva, thesaurum indeficientem, divitias sempiternas. Horum quae res sunt vivis. Propterea, inquit, homo factlesia, non muris circumdata, sed fide circumsepta. Propter Ecclesiam namque extensum est coelum, diffusum est mare, distentus est aer, terra fundata est, paradisus plantatus, et mirabilia multa facta sunt: pelagus scindebatur, et iterum consuebatur; petra findebatur, et iterum junge
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ fortia dissoluo. ⁊ dissoluta conforto. Quid
mari fortius: S parua arena. intolerabilẽ
eius impetũ retundit ⁊ continet. Eece inqͥt
ego mitto uos : qui mortis ⁊ inte habeo po¬
testatẽ. qui de celo descendi. ⁊ cet̾a. Ecce ego
mitto uos. ut oues inmedio lupoꝵ. Tanquã
mur: quidẽ bestie fiebant ouib: ut nec fu¬
ga conseruarent salutẽ. eircũ uallati undiq.
Ourtus mittentis in medio lupoꝵ oues. It
cirxuitu lupi. Et mutati sunt lupi: ⁊ faeti st̃
oues. Nec enim natura s uoluntate lupi e¬
rant. Ecee ego mitto uos. ¶d ergo nob pei¬
pis : Estote prudentes sieut serpentes.

Expanded text:
qui fortia dissolvo, et dissoluta conforto. Quid qui fortia dissolvo, et dissoluta conforto. Quid mari fortius? Sed parva arena intolerabilem illius impetum retundit et continet. Ecce, inquit, ego mitto vos, qui mortis et vitae habeo potestatem, qui de coelo descendi. Ecce ego mitto vos quasi oves in medio luporum. Tanquam murus quidam bestiae fiebam ovibus, ut nec fuga conservarent salutem circumvallati undique. O virtus mittentis in medio luporum oves. In circuitu lupi, et mutati sunt lupi, et facti sunt oves. Nec enim natura, sed voluntate lupi erant. Ecce ego mitto vos. Quid ergo nobis praecipis? Estote prudentes sicut serpentes,
Abbreviated transcription (Latin):
cauer̃. Non seuta mouentes: ñ arcus ten¬
dentes. Non sagntas mittentes: ñ pecun¬
am largientes. Non eloquentia confidenteᷤ:
s erant nudi quidẽ scło. s induti xp̃m. Pau¬
peres. s diuites. Pecunia indigentes: s
orbem t̾rarũ. Oues simul cum lupis. Quis
uidit. quis audiuit. Dicit. Mittã uos ut
lupos: congregat oues. At uero xp̃c est
econtrario fecit. Oues ad lupos direxit.
⁊ uulnerate abestus ñ sunt: s magis lu¬
pi ad ouũ mansuetudinẽ sunt conuersi.
Et ut ñ dicerent illi oues sumꝰ. ⁊ mites
nos in escam lupoꝵ: timorẽ illoꝵ uno ser¬
mone abstulit. Non dix̃. ite. nec enĩ eoꝵ
uirtute mittebat eos: s ecce inqͥt ego
mitto uos. Infirmi quidẽ uos: s qͥ mittit
potens ẽ. Quie estu: Ego sum qͥ celũ ex¬
tendi. qui t̾ram fundaui. qui mare infrena¬
un. qͥ mortẽ dissolu. qͥ cirographũ qs contra
uos erat cruci affixi. qui uetere legẽ im¬
mutam. qͥ uos ad pristinã patriã reuocaui :

Expanded text:
caverunt. Non scuta moventes, non arcus tendentes, non sagittas mittentes, non pecuniam largientes, non eloquentiam confidentes, sed erant nudi quidem saeculo, sed induti Christo; pauperes, sed divites; pecunia indigentes, sedorbem terrarum, oves simul cum lupis. Quis vidit? Quis audivit? Dicit, Mittam vos ut lupos, congregat oves? At vero Christus contraria fecit. Oves ad lupos direxit, et vulneratae a bestiis non sunt, sed magis lupi ad ovium mansuetudinem sunt conversi. Et ut ne dicerent illi, oves sumus, et mittis nos in escam luporum, timorem illorum uno sermone abstulit. Non dixit, ite: nec enim eorum virtute mittebat eos; sed ecce ego mitto vos. Infirmi quidem vos, sed qui mittit potens est. Quis es tu? Ego sum qui coelum extendi, qui terram fundavi, qui mare infrenavi, qui mortem dissolvi, qui chirographum quod contra vos erat, cruci affixi, qui veterem legem immutavi, qui vos ad pristinam patriam revocavi,
Abbreviated transcription (Latin):
qui nã isti sunt ⁊ ex qͣ captiuitate uidei. qm
quidẽ isla que megipto fuerat uł inbabilomia
ab soluta iam fuerat. romans autẽ ñ dũ ue¬
uerant in captiuitatẽ : licet iam ⁊ ipsa umi¬
neret. ultrix cõmissi de saluatore piaculi us
Si ꝑ c̃. ergo. ut illa intelligat᷑ captuntas que
sub antiocho facta ẽ: que utiq ñ multis an¬

Expanded text:
am isti sunt, et ex qua captivitate Judaei, quoniam quidem illa quae in Aegypto fuerat vel in Babylonia, absoluta jam fuerat. Romani autem nondum venerant in captivitatem, licet jam et ipsa immineret ultrix commissi de Salvatore piaculi. Superest igitur, ut illa intelligatur captivitas, quae sub Antiocho facta est, quod utique non multis an
Abbreviated transcription (Latin):
linga fuisset p̾nunciatꝰ. unicuiq audienti
scđm suã lingã intelligebatꝰ᷑. ut uerbi cau¬
sa uno qͦcũq apło in eccła dicente. necesse
enim erat tacentib reliquis unũ loqui. et
sermonẽ unũ ad auditum õiũ ꝑuenire. qui
fuerat ꝓnunciatꝰ susciꝑet auditũ. ⁊ caperet
intellectũ : insi si forte scđm hoc magis ui¬
deatur in audiente ẽẽ miraculũ. quam in¬

Expanded text:
atus unicuique audienti, secundum suam linguam intelligebatur, ut verbi gratia unoquocunque apostolo in Ecclesia docente necesse enim erat tacentibus reliquis unum loqui, et sermonem unum ad auditum omnium pervenire, ipse fuerat pronuntiatus susciperet auditum, et caperet intellectum. Nisi forte secundum hoc magis videbatur audientium esse miraculum quam
Abbreviated transcription (Latin):
Re enĩ uera dignũ erat. cũ iħs nobis.
corporalit̾ ad uenisset. etiã spm nobꝰ cor¬
poplit apparere n  cũ xp̃e ad ipsumi
ascenaisset. ipsum descendere adnos ⁊ Quui
uenit quidem ut dñs in potestate mito¬
tum aute tanꝗͣ qui non sit contrarus dõ.
Ist enim sermones ñ naturã separant iñ s
concoria docent. Propt̾ea autẽ pꝰepmi
eit acitui  ut equalitatẽ nature ac potes¬
taitis agnoseas aliuis enim. hoc ẽ alius ego:
quiã aliꝰ ñ dicit᷑ de eo qͥ alteriꝰ generis sit.s
de eo qui eĩdem sit subistantie uł nature. ded¬

Expanded text:
Re enim vera dignum erat, et cum Jesus nobis corporaliter advenisset, etiam Spiritum nobis corporaliter apparere: et cum Christus ad ipsum ascendisset, ipsum descendere ad nos; qui enit ut Dominus in potestate, mittitur autem tanquam qui non sit contrarius Deo. Isti enim sermones non naturam separant, sed concordiam docent. Propterea autem post cletus dicitur, ut aequalitatem naturae ac potestatis agnoscas; alius enim hoc est alius ego; quia alius ego non dicitur de eo qui alterius generis sit, sed de eo qui ejusdem sit substantiae vel naturae.
Abbreviated transcription (Latin):
aquib. solis ipse cognoscit᷑. Unus ordo.
unis cultus. una ueneratio. una uirtꝰ: una
ꝑfectio ⁊ sc̃ĩficatio. Et quid opꝰ ẽ pluribus.
uerbis: Oĩa que pat̾. hec ẽ. ⁊ filius : ex¬
cepto eo qd innatus ẽ. pat̾. Oiã que filiꝰ ẽ¬

Expanded text:
quibus solis ipse cognoscitur; unus ordo, unus cultus, una veneratio, una virtus, una perfectio et sanctificatio. Et quid opus est pluribus verbis? Omnia quae Pater est, haec est Filius, excepto eo quod innatus est Pater; haec e
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectionẽ eiꝰ. iterũ tercio etiã pꝰ ascensio¬
nem eius ad celos. Et pͥme quidem eiꝰ p̃sen¬
tie uirtutẽ indieant gr̃ẽ sanitatũ. ⁊ purgatio
atq effugatio demonũ ex hominib : quã utiq
ñ sine scõ spu apostoli ꝓcurabant. Tũ deinde
pꝰ resurrectionẽ manifeste dicit saluator ad
discipłos suos. Accipite spm̃ scm̃. Et insuffla¬
uit infaciem eoꝵ. Tercio uero in linguis ig¬

Expanded text:
am post Ascensionem ad coelos. Et primae quidem ejus praesentiae virtutem indicant gratiae sanitatum, et purgatio atque effugatio daemonum ex hominibus, quam utique non sine sancto Spiritu apostoli procurabant. Tum deinde post resurrectionem manifeste dicit Salvator ad discipulos suos: Accipite Spiritum sanctum, et insufflavit in faciem eorum . Tertio vero in linguis ig
Abbreviated transcription (Latin):
quo sermone utar. qͦ uerbo dicã reꝑire ñ
possum. natura fragił. natura contempta
⁊ oib monstrata deterior. oia uieit. oiã
suꝑauit: ⁊ oĩb hodierna die meruit exel¬
sio reꝑiri. hodie angłi uota diu desia¬
tã receper̃. Hoddie archangłi q̃d multo ⁊¬
pore cupiebant inspicere ualuer. Patu¬
ram nrãm ipsi insede anica in mortali

Expanded text:
Quo sermone utar, quo verbo dicam, reperire non possum. Natura fragilis, natura contempta, et omnibus monstrata deterior, omnia vicit, omnia superavit, et omnibus hodierna die meruit excelsior reperiri. Hodie angeli diu vota desiderata coeperunt, hodie archangeli quod multo tempore cupiebant inspicere valuerunt; naturam nostram in sede dominica immortali
Abbreviated transcription (Latin):
plicati. quini qͣginta exse generant numerũ:
assunta umna die. quã futuri scłi numero p̃¬
sumptã eẽ maioꝵ auctoritas tradit. Fit
emm ⁊ octaua semꝑ ⁊ prima. mino ipsa ẽ
semꝑ una ÷ que ẽ oĩb dies. Necesse ẽ. enĩ
abbatismũ animarũ popłi dei illuc occurre
atq: ibi compleri. ubi datur pars his
pens salomonis dicta. sapienter exposuit.¬

Expanded text:
plicati quinquagenarium ex se generant numerum, assumpta monade quam ex futuri saeculi figura praesumptam esse majorum auctoritas tradit. Fit enim ipsa et octava semper et prima, imo ipsa est semper una, quae est omnis dies. Necesse est enim sabbatismum animarum populi illuc occurrere atque ibi compleri ubi datur pars his rens Salomonis dicta sapienter exposuit
Abbreviated transcription (Latin):
neq initiũ ullũ neq finẽ habens. s patri
ac filio coet̾nus. Neq enm dignũ ẽ aut fi¬
lium aliquando de fuisse patri : aut sp̃m filio.
Esset enim in maximis de fraudata diui¬
nitas.⁊ ingloriũ atq indignũ duceret᷑:
si uelut expenitencia ⁊ p̃ postero consilio.

Expanded text:
neque initium ullum, neque finem habens, sed Patri ac Filio coaeternus: neque enim dignum est aut Filium aliqesset enim in maximis defraudata divinitas, et velut inglorium atque indignum duceretur, si velut ex poenitentia et praepostero consilio
Abbreviated transcription (Latin):
aduentũ. ⁊ oĩa loca diligent̾ armant᷑. ne bar¬
barica incursione deleant᷑: ita &e ds̃ qm̃
barbara ⁊ aggresti m̃te rabiantes demo¬
nec ad pacis euersionẽ ubiq uersantur: ad
tutelã nram constituit exercitꝰ angłoꝵ.
ut eoꝵ p̃sentia demonũ confringatur auda¬
cia: ⁊ ꝑeos nob̾ pacis grã ministret᷑. Widẽ¬

Expanded text:
adventum, et omnia loca diligenter armantur, ne baradventum, et omnia loca diligenter armantur, ne barbarica incursione deleantur, ita et Deus, quoniam barbarica et agresti mente rapientes daemones ad pacis eversionem ubique versantur, ad tutelam nostram constituit exercitus angelorum, ut eorum praesentia daemonum confringatur audacia, et per eos nobis pacis gratia ministretur. Vide
Abbreviated transcription (Latin):
data. Pacientie nr̃e tortor cessit iratꝰ : liben
tab̾naculis celebrantur. Ideo dilectissimi
ñr ipsoꝵ quoq p̾sentia darior redderetur.
Non enim in hoc theatro tantũ mrẽs p̾sunt:
s ⁊ angłoꝵ instantia locꝰ decorat᷑. Nã ⁊ angłi
p̃sunt. Et si mrẽs uidere desidas. si angłos
cupis ĩspieere: aꝑi ocłos fidei.⁊ illus tͥ the¬
atrũ facile demonstrat᷑. Nam cũ in oĩ aere
angłoꝵ multitudo u̾satur : multomagis in ec¬
cłia. multo amplius hodierno die. qđo eorum
dñs ascendit incelũ. Et ut scias qd angłi ubi¬
q uersantur : audi q̃d paulus femineo pu¬
doꝵ ꝓspiciens. ait. Debent mulieres uelam̃
Et illi qͥ eum apłis erant. auint̃ ad rode.
Angłs ipsius ẽ. & iacob. Uidi inquit castra
angłoꝵ. Et merito angłoꝵ castra indebant᷑
in t̾ra. Nã sic̃ imꝑatoris optumi ꝓuisione ur¬
bes om̃s. uniu̾se ciuitates. castella singula.
manu militari ad uersus hostilẽ muniuntur

Expanded text:
data, patientiae nostrae tortor cessit iratus, libenttabernaculis celebrantur. Ideo, dilectissimi noster ipsorum quoque praesentia clarior redderetur. Non enim in hoc theatro tantum martyres praesunt, sed angelorum instantia locus decoratur, nam et angeli praesunt. Et si martyres videre desideras, si angelos cupis inspicere, aperi oculos fidei, et illud tibi theatrum facile demonstratur: nam cum in omni aere angelorum multitudo versetur, multo magis in ecclesia, multo amplius hodierno die quando eorum Dominus ascendit in coelum. Et ut scias quod angeli ubique versantur, audi quid beatus Paulus femineo pudori praecipiens ait: Debent mulieres velamenEt illi qui cum apostolis, erant, aiunt ad Rhoden: Angelus ejus est . Et Jacob: Vidi, inquit, castra angelorum . Et merito angelorum castra videbantur in terra: nam sicut imperatoris optimi urbes omnes, universae civitates, castella singula, manu militari adversus hostilem muniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
prumitias obtulit patri.⁊ oblatũ donũ mi¬
ratus ẽ pat̾: qd ⁊ tanta dignitas offerebat.
⁊ qd offerebatur nulla macula fedabat᷑. Nã
⁊ sius manib suscepit oblatũ : & sue sedis
fecit eẽ participẽ. Et q̃d plus ẽ: ad partem
sue dextere collocauit. Cognoscamꝰ quiᷤ ẽ ille
qͥ audiuit sede ad dext̾am meã : que natura

Expanded text:
primitias obtulit Patri, et oblatum donum miratus est Pater, quod et tanta dignitas offerebat, 1394 et quod offerebatur, nulla macula foedabatur. Nam et suis manibus suscepit oblatum, et suae sedis fecit esse participem, et quod plus est, ad partem suae dexterae collocavit. Cognoscamus quis est ille qui audivi
Abbreviated transcription (Latin):
ad instar paruuloꝵ gurgite erroris ⁊ it¬
fidelitatis ferat᷑ incerto. dum uenti hinc
inde ꝑflantes. hereticoꝵ uidelicet siue
sapientiũ scłi diu̾se cõpugnantesq rationes.
naufragiũ audientib. aut infer̃ aut mi¬
nantur : dum alii absq uoluntate falla¬
tie. ea tam̃ que falsa sunt p̃dicant. ali i
uero calliditate erroris la queos cõponet¬
tes. nos decipe ⁊ uincire festinant. Cum
autẽ occurrerint atq ꝑuenerint sci in m̃¬
suram supͣdicti uiri : tc̃ intelligentes cari¬
tatem xp̃i. augeburat ia eo omnia que

Expanded text:
ad instar parvulorum gurgite inad instar parvulorum gurgite infidelitatis feratur incerto, dum venti hinc inde perflantes, haereticorum 617 videlicet, sive sapientium saeculi, diversae compugnantesque rationes, naufragium audientibus aut inferunt, aut minantur: dum alii absque voluntate fallaciae, ea tamen quae falsa sunt, praedicant; alii vero omni calliditate erroris laqueos componentes, nos decipere et vincere festinant. Cum autem occurrerint atque pervenerint sancti in mensuram supradicti viri, tunc intelligentes charitatem Christi, augebunt in eo omn
Abbreviated transcription (Latin):
filis dei. iuirũ ꝑfectũ. inm̃surã etatis ple¬
nitudinis xp̃i : ut ultra ñ simꝰ paruuli
Quetuantes.⁊ circũlati oĩ uento doctrine.
infallacia hominũ ⁊ astucia ad cireũ uen¬
onẽ erroris. Ueritatẽ autẽ facientes in
caritate : augeamꝰ in ipso oĩa qui ẽ capud.xꝰ.
querendũ quos õs dixerit occurrere in uni¬
tatẽ fidei : utrũnam os homines. an om̃s
seõs. an certe os̃ qͥ rationis capasces sunt.
Uidetur autẽ mͥ de oĩb hominib dicere :
qr multi uenti doctrinarũ sunt.⁊ flatu eoꝵ
fiuetib concitatis. huc atq illuc homines
incerto cursu ⁊ uario ferunt᷑ errore. Unde
oĩ studio laborandũ: primũ infidei occur¬
rere unitatẽ. deinde in eadẽ unitate hab̾e
agnitionẽ filii dei. Quoꝵ cum fuerit se¬
cura possessio: paruuli ẽẽ cessantes.⁊ m̃su¬
rã int̾ioris hominis recipientes. que m̃su
plemtudinis xp̃i oĩs credentiũ turba ꝑue¬
niat: ⁊ nequaꝗͣ in dogiatib fluctuans

Expanded text:
suram aetatis plenitudinis Christi. Ut ultra non simus parvuli fluctuantes, et circumlati omni vento doctrinae, in fallacia hominum et astutia, ad circumventionem erroris. Veritatem autem facientes in charitate, augeamus in ipso omnia qui est caput Christus. Quaerendum quos omnes dixerit occurrere in unitate fidei: Utrumnam omnes homines, an omnes sanctos, an certe omnes qui rationis capaces sunt? Videtur autem mihi de omnibus hominibus dicere, quia multi venti doctrinarum sunt; et flatu eorum fluctibus concitatis, huc atque illuc homines incerto cursu, et vario feruntur errore. Unde omni studio laborandum, primum in fidei occurrere unitate: deinde in eadem unitate, habere agnitionem Filii Dei. Quorum cum fuerit secura possessio, parvuli esse cessantes, et mensuram interioris hominis recipientes quae mensurplenitudinis Christi, omnis credentium turba perveniat, et nequaquam in dogmatibus fluctuans,
Abbreviated transcription (Latin):
hoc enim sonat: qd autẽ ascendit quid ẽ nisi
qr ⁊ descendit. Requirendũ utiq suꝑ eo qd
alibi scriptũ est nemo ascendit in celũ. nisi
qui de celo descendit filius hominis: quomͦ
ascenderit ante descendens. Quando enim
hec loquebat᷑ pꝰ descensionẽ e celis: se quondã
ad celos ascendisse monstrabat. Nec ñ ⁊ illud
parit̾ retractandũ. quomͦ ipsa descenio et
ascensio sentienda sit utrũnam scđm corpꝰ lo¬
calit̾ an supͣ corpꝰ sp̃ualit̾. ł certe utroq modo.
Inferiora autẽ t̾re infernꝰ accipit᷑ : ad quẽ dñs
nr̃ saluatorq descendit. ut scõꝵ animas que
tenebantur in clause. secũ ad celũ uictor abdu¬
ceret. Unde ⁊ pꝰ resurrectionẽ eiꝰ plurima cor¬
pora iustoꝵ in scã ciuitate uisa sunt. Porro qd̃
infernꝰ in inferiori t̾re parte sit: & psalmista

Expanded text:
Hoc enim sonat: Quod autem ascendit, quid est, nisi quia et descendit. Requirendum itaque super eo quod alibi scriptum est: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis , quomodo ascenderit ante descendens? Quando enim haec loquebatur, post descensionem e coelis, se quondam ad coelos ascendisse monstrabat. Necnon et illud pariter retractandum, quomodo ipsa descensio et ascensio sentienda sit. Utrumnam secundum corpus localiter, an supra corpus spiritualiter, vel certe utroque modo. Inferiora autem terrae, infernus accipitur ad quem Dominus noster Salvatorque descendit, ut sanctorum animas, quae ibi tenebantur inclusae, secum ad coelos victor abduceret. Unde et post resurrectionem ejus, plurima corpora justorum in sancta civitate visa sunt . Quod autem infernus in inferiori parte terrae sit, et Psalmista