comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
catilina pancis añ diebi erupit exurbe. cum sceleris sui socios hꝰ ce nefatii.
belli actimos diices tome reliquiss. semꝑ iugilaui. ⁊ ꝓuidi. quitites .R. quẽ
admodum in tantis absconditis insidis salui ẽe possemꝰ. Nam tum cũ
ex urbe catilinam eiciebam. nõ eͥ iam uereor hꝰ u̾bi inuidiam cum illa mag̃
sint tum̃da ꝙ inuus exierit. s tum cum illum ext̾minati uolebam. atq
reliquã aurratoꝵ manũ. simul exituram. aut eos qui temansissent in¬
furmos sine illo/ ac debiles fore putabam. Atq ego ut ꝓuidi. quos maxi¬
mo furore ac scelere in flamatos eẽ sciebam eos nobcum ẽẽ ⁊ rome reman¬
sisse. meos om̃s dies nectesq ꝯ sumpsi. ux quid agerent. quid ue molirent᷑.
leris. minorem fidem face̾r oro mea. rem ita ꝯphendecera. ut tum oetuũ
animis salutis. ure ꝓuideretis. cum orulis maleficiũ ip̃m uidẽtis. Itaq
ut ꝯꝑi logatoa allobrogum. belli tran salpini.⁊ tumultus gallici excitã

Expanded text:
ios huiusce nefarii belli acerrimos duces Romae reliquisset, semper vigilavi et providi, Quirites, quem ad modum in tantis et tam absconditis insidiis salvi esse possemus. nam tum cum ex urbe Catilinam eiciebam — non enim iam vereor huius verbi invidiam, cum illa magis sit timenda, quod vivus exierit — , sed tum cum illum exterminari volebam, aut reliquam coniuratorum manum simul exituram aut eos qui restitissent infirmos sine illo ac debilis fore putabam. atque ego, ut vidi, quos maximo furore et scelere esse inflammatos sciebam, eos nobiscum esse et Romae remansisse, in eo omnis dies noctesque consumpsi ut quid agerent, quid molirentur leris minorem fidem faceret oratio mea, rem ita comprehenderem ut tum demum animis saluti vestrae provideretis cum oculis maleficium ipsum videretis. itaque ut comperi legatos Allobrogum belli Transalpini et tumultus Gallici excitand
Abbreviated transcription (Latin):
festi atqr tephensi inpudencia qua suꝑ ibar om̃s impbitasq de¬
fecir. uulturnus uõ subito littas ꝓferti atꝙ apiri uissit. Quas
batus lentulus. tñ ⁊ signũ suum e magnũ cognouit. Etant at¬
sccipte sine noĩe. s ita. qui si scies exeo quem tote misi. cura
ut uit sis. ⁊ cogita quem inlocum ꝓgtessus. ⁊ uioe quid tibi iam
cepiss. ad extremũ nicħ exhũs que galli isimulabant negauit.
sceleris. tabelle. signa. manus. Demq uniꝰ cuiꝰq ꝯfessio. Cum
multo certiora illa. color. oculi. uultus. taciturnitas. Sic etum
obstupuerant. sic t̾ram intuebantur. sic furtim nõ nũquam int̾
ircoiciis expositis atq editio. Qt senatum ꝯsului de suma. t .p.¬
salute quid fieri licẽt. Dicte sunt aprincipib actime ac fortissi¬
me sentencie quas senatus siñ ulla uarietate ẽ secutus. Et qm̃

Expanded text:
festi atque deprehensi impudentia qua superabat omnis improbitasque defecit. Volturcius vero subito litteras proferri atque aperiri iubet quas sbatus Lentulus tamen et signum et manum suam cognovit. erant autem sine nomine, sed ita: ‘quis sim scies ex eo quem ad te misi. cura ut vir sis et cogita quem in locum sis progressus. vide ecquid tibi iam coepisset, ad extremum nihil ex eis quae Galli insimulabant negavit. sceleris, tabellae, signa, manus, denique unius cuiusque confessio, tum multo certiora illa, color, oculi, voltus, taciturnitas. sic enim obstupuerant, sic terram intuebantur, sic furtim non numquam inter erentur. indiciis expositis atque editis, Quirites, senatum consului de summa re publica quid fieri placeret. Dictae sunt a principibus acerrimae ac fortissimae sententiae, quas senatus sine ulla varietate est secutus. et quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
nescio implius mͥ negocu trahatur. s tn meoꝵ piculorum tõnes
utilitas.⁊ p. iundicat. habemus eͥ.⁊ .s. cesare sicut impits dig̾tas.
⁊maioꝵ nius amplituto postulabat sentenciam tamquam obsi
uideo de istis qui se pplares hũ uoluut. abẽẽ nõ neminẽ qui
ne de capite uidelicet cuuum romano sentenciam ferat. io ⁊ nu
dius t̾cius in custodiam cetegum.o.p. lentulum tedit. ⁊ supplica¬
tionem mͥ dec̾uit. ⁊indices ext̾no die maximis prenns affec̃.
iam boc nemini dubium ẽ. qui reo custodiam questori gratula¬
tionem in dici p̃mium decteuit. quid de tota te. ⁊ cã iudicarit. at
Latorem p̃m largitorem lentulum  ꝓdigum nõ putat cum te

Expanded text:
nescio an amplius mihi negoti contrahatur. sed tamen meorum periculorum rationes nescio an amplius mihi negoti contrahatur. sed tamen meorum periculorum rationes utilitas rei publicae vincat. habemus enim a Caesare, sicut ipsius dignitas et maiorum eius amplitudo postulabat, sententiam tamquam obsidvideo de istis qui se popularis haberi volunt abesse non neminem, ne de capite videlicet civium Romanorum sententiam ferat. idius tertius in custodiam civis Romanos dedit et supplicationem mihi decrevit et indices hesterno die maximis praemiis adfecit. iam hoc nemini dubium est qui reo custodiam, quaesitori gratulationem, indici praemium decrerit, quid de tota re et causa iudicarit. at ipsum Lentulum, largitorem et prodigum, non putat, cum de
Abbreviated transcription (Latin):
icipiam.⁊ ut sꝑo reꝑiam. qui io ꝙ salutis om̃ĩum cã statueritis. nõ
putet ee sue dignitatis recusare. goningit grauem penam munici¬
pus. si quis corum uincula ruꝑit horribiles custodias cirtundat.⁊
digna scelere hoĩum ꝑdicoꝵ sancit. Ne quis corum penam quos
dempnat aut ꝑsen tum. aut ꝑ ppłm. leuare possir. etipit ⁊̃ iam
spem que sola hoĩem in miẜus ꝯsolati solet. Bona p̃terea publicai
inbet. uitam solam telinquid nefarus hoib. quam si eripuiss mul¬
⁊ itaq ut aliqua inuita formido inpbis eẽt poĩta apud inferos etꝰ
moĩ quedam illi antiqui supplicia impiis ꝯstituta eẽ uoluerũt.
Quod uidelicet intelligebant. hus remotis . nõ eẽ mortem ꝑtime¬
scendim. Nuc .p.c.mea egouides quid int̾ sit. si eritis secuti sen
mͥ ppłares inpetus primescendi. Sin illam alteram secuti eritis¬

Expanded text:
scipiam et, ut spero, reperiam qui id quod salutis omnium causa statueritis non scipiam et, ut spero, reperiam qui id quod salutis omnium causa statueritis non putent esse suae dignitatis recusare. adiungit gravem poenam municipiis, si quis eorum vincula ruperit; horribilis custodias circumdat et dignas scelere hominum perditorum; sancit ne quis eorum poenam quos condemnat aut per senatum aut per populum levare possit; eripit etiam spem quae sola hominem in miseriis consolari solet. bona praeterea publicari iubet; vitam solam relinquit nefariis hominibus: quam si eripuisset, mul. itaque ut aliqua in vita formido improbis esset proposita, apud inferos eius modi quaedam illi antiqui supplicia impiis constituta esse voluerunt, quod videlicet intellegebant his remotis non esse mortem iscripti, ego mea video quid intersit. si eritis secuti sentmihi populares impetus pertimescendi; sin illam alteram,
Abbreviated transcription (Latin):
cũq itẽ placet cele¬
citer nobis iudicandum e. uideo duas
adhuc ee sentencias.¬
t unam a. sillam qui censer eos. qui
ħ delere conati sunt morte ce mulctandos. Alt̾anti .G. cesatis qui mor¬
tio penam iemouet. ceteros suppliciorum om̃s acbitates amp estiinor
qui.p.i. nom̃ extinguere. ꝑ punctum. tpris ftui uita. ⁊ ħ comimi
spũ nõ putat oportere. atq hoc genus pene sepe inpbos ciues. in hac
i .p. ẽẽ usupatum recordatur. Alt̾ intelligit mortem adus in¬
mortalib nõ ẽẽ supplicũ. cã ꝯstitutam.S aut necc̾itatem nature.
aut laborum. aut miẜiatum quietem ẽẽ. Itaq eam sapientes nũ¬
quam inuiti fortes sepe ⁊ libent̾ appetiuer. Uincula nõ ⁊ ea sempi¬
terna ete ad singularem penam. nefarii sceleris inuenta sunt
municipii disꝑtiri iubet. hr̃e uidetur ista res iniquitatem si imn¬
pare uelis difficultatem: si ntogare. det̾natur tñ si placet. ego ẽ su¬

Expanded text:
cumque ratione placet celecumque ratione placet celeriter vobis vindicandum est. video duas adhuc esse sententias, unam D. Silani qui censet eos qui haec delere conati sunt morte esse multandos, alteram C. Gaii Caesaris qui mortis poenam removet, ceterorum suppliciorum omnis acerbitates amplectitur. Romani nomen exstinguere, punctum temporis frui vita et hoc communi spiritu non putat oportere atque hoc genus poenae saepe in improbos civis in hac re publica esse usurpatum recordatur. alter intellegit mortem a dis immortalibus non esse supplici causa constitutam, sed aut necessitatem naturae aut laborum ac miseriarum quietem. itaque eam sapientes numquam inviti, fortes saepe etiam libenter oppetiverunt. vincula vero et ea sempiterna certe ad singularem poenam nefarii sceleris inventa sunt. municipiis dispertiri iubet. habere videtur ista res iniquitatem, si imperare velis, difficultatem, si rogare. decernatur tamen, si placet. ego enim su
Abbreviated transcription (Latin):
udisctim iliꝙ itq inut̃e seu̾itatis udicium ad oucitur. s tenẽtut
ill qũi adub incendium. ad urm̃ om̃ium cedem. ad catilinam ac¬
⁊ mea nictute atq diligencia ꝑditoꝵ hominũ ꝯiurationem pate
egistis. tum ꝙ eum ⁊ cetetos de quib indicauistis incustodiam dã¬
cos cesiustis. marime ꝙ meo noiẽ supplicatcem det̾ustis. qui ho¬
gatis allobrogum. tito.q uulturno dedistis in iplissima. que sunt
omĩa eiꝰ mõi uci. qui incustodiam noiatim dati sunt sine ulla dubita¬
tione auob dãnati ẽe iuideantur. S ego institui pefferte go uos .p.c.
ram exiciosam habeti ⁊urattem acuib nũquam putaui. Nunc
uob̾ inte nocten ẽ. Quantum ficinus aduos delatum sir. ui¬
tetis huic s paucos affines putatis eẽ uehem̃t̾ ertatis. latius opi¬
uione disseminatũ ẽ hoc malum. Manauit nõ solum ꝑ ytaliam
uetum ⁊ trinsendit alpes. ⁊ obscure ẜpens. multas iim ꝓunicias
ccupauit. Io oppͥmni sustentanto ae platando. nullo pacto põt qua¬

Expanded text:
 in vestrae severitatis iudicium adducitur: tenentur ei qui ad urbis incendium, ad vestram omnium caedem, ad Catilinam acet mea virtute atque diligentia perditorum hominum coniurationem patefegistis; tum quod eum et ceteros de quibus iudicastis in custodiam dandos censuistis, maximeque quod meo nomine supplicationem decrevistis, qui hogatis Allobrogum Titoque Volturcio dedistis amplissima. quae sunt omnia eius modi ut ei qui in custodiam nominatim dati sunt sine ulla dubitatione a vobis damnati esse videantur. sed ego institui referre ad vos, patrestam exitiosam haberi coniurationem a civibus numquam putavi. nunc vobis ante noctem est. quantum facinus ad vos delatum sit videtis. huic si paucos putatis adfinis esse, vehementer erratis. Latius opinione disseminatum est hoc malum; manavit non solum per Italiam verum etiam transcendit Alpis et obscure serpens multas iam provincias occupavit. id opprimi sustentando et prolatando nullo pacto potest; qua
Abbreviated transcription (Latin):
mies atq egentes in eanaem illam spem rapinarum ueterũ
re. Tantus eͥ illorum tprorum doloi mustus ẽ euutati. ut ram
ista nõ mõ hoĩes s ne pccudes quidem in passure ee indeantur
Quartum genus c̃ sancuaiuni ⁊ mixtum. ⁊ turbulentum.
qui iam pͥdem p̃muitur. qui nũ quam cmgunt. qui pati met¬
nia.ꝑtim male gerendo negocio. ꝑtim ⁊̃ sumptib in uetere
ere alieuo uacillant. qui uadimomis iudicus ꝓ scriptionib bono

Expanded text:
nuis atque egentis in eandem illam spem rapinarum veterum nuis atque egentis in eandem illam spem rapinarum veterum re. tantus enim illorum temporum dolor inustus est civitati ut iam ista non modo homines sed ne pecudes quidem mihi passurae esse videantur. quartum genus est sane varium et mixtum et turbulentum; qui iam pridem premuntur, qui numquam emergunt, qui partim inertia, partim male gerendo negotio, partim etiam sumptibus in vetere aere alieno vacillant, qui vadimoniis, iudiciis, proscriptione
Abbreviated transcription (Latin):
antilia c̃ẽ laturos. Qued si iam sint id ꝙ cum sĩmo furore
cupiunt ad epti. num illi incine̾ urb̾ ⁊ in sagume cuuum q̃
m̃te ꝯscelerata ac nefaria concupiẽr srales se aut dictatores. a
ut ⁊ reges spant fututos. nõ uidẽt id se cupere. ꝙ si ad eꝑti sunt
fugitiuo alicui aut gladiatori s ꝯcedi necc̃e ¶Certuim gemis ẽ
etate iam affectum s tñ. excitatione robustum. quo ex gñẽ ẽ
iste mallus cui nũc catisina succedit. hu sunt hoĩes exhus
colonis quas fesulas istituit silla. quas ego uniu̾sas ciuum
ẽe optimoꝵ ⁊ fortissimoꝵ uroꝵ sentio. S tñ hũ sunt colomi
qui se inspatis ac repentins peccunus sumptuo sius atꝙ in¬
solentius qr iactarunt. hi dum bedificant ramquam bt̃ĩtudinũ
p̃sules lecticis. familis magnis ꝯuiuus apparatib delectãt᷑.
nitantum es alienum incidetunt᷑ ut si salui eẽ uellint. silla
sit hus ab inferis excitandus. Qui ⁊̃ nõ nullos agstes hoĩes te¬

Expanded text:
auxilium esse laturos. quod si iam sint id quod summo furore cupiunt adepti, num illi in cinere urbis et in sanguine civium, quae mente conscelerata ac nefaria concupiverunt, consules se aut dictatores aut etiam reges sperant futuros? non vident id se cupere quod, si adepti sint, fugitivo alicui aut gladiatori concedi sit necesse? Tertium genus est aetate iam adfectum, sed tamen exercitatione robustum; quo ex genere iste est Manlius cui nunc Catilina succedit. hi sunt homines ex eis coloniis quas Sulla constituit; quas ego universas civium esse optimorum et fortissimorum virorum sentio, sed tamen ei sunt coloni qui se in insperatis ac repentinis pecuniis sumptuosius insolentiusque iactarunt. hi dum aedificant tamquam beati, dum praediis lectis, familiis magnis, conviviis apparatis delectantur, in tantum aes alienum inciderunt ut, si salvi esse velint, Sulla sit eis ab inferis excitandus: qui etiam non nullos agrestis homines te
Abbreviated transcription (Latin):
ia ⁊̃ pbi uenĩ ⁊ ĩpiti si ĩ hũc aiadutissem crudelit̾ nõ eg̾gie factũ ẽẽ di¬
cerẽt. Nũc ĩtelligo si iste quo intendit ĩ malliana castra ꝑueneit neminẽ
tã stultũ fore ꝗ nõ uideat ꝯiutatte ẽẽ patefactã. nemine tã ĩpbũ qui nõ
fateat᷑. ħ aũt uno ĩtfecto ĩ tesligo hãc re. puͣ. pestẽ pauli̾ꝑ repͥmi nõ ĩppe¬
tuũ ꝯpͥmi posse. Qd si se eiec̾it sccũq suos eduxit. ⁊ eodẽ cet̾os undiq
collectos naufragos aggan̾ir extĩgnet᷑. atq delebit̃ nõ mõ ħ tã adulta
rp. pestis. Uerũ ⁊ stirps ac sem̃ maloꝵ oĩũ. Et ẽ iĩ diu.ꝑ.c. ĩ his ꝑicuł¬
ꝯuitatois ĩsidusq u̾sam̃. S nescio quo pacto oĩũ scelerũ ac uet̾is fu¬

Expanded text:
i, verum etiam imperiti, si in hunc animadvertissem, crudeliter, et regie factum esse dicerent. Nunc intelligo, si iste, quo intendit, in Manliana castra pervenerit, neminem tam stulrum fore, qui non videat coniurationem esse factam: ne reprimi, non in perpetuum comprimi posse. Quod fi se eiecerit, secumque suos eduxerit, et eodem ceteros undique collectos naufragos aggregaverit: exstinguetur, atque delebitur non modo haec tam adulta reipubl. pestis,verum etiam stirps ac semem malorum omnium. Eten im iam diu P. C. in his pericuis eius utar, «nescio quo pacto omnium scelerum ac veteris fu
Abbreviated transcription (Latin):
liquis iũt de reb ꝯstituendis. maturandis agundis.iam ad senatum
referemus. quem uocari uidetis. Nunc illi qui in urbe remanẜunt. atq
a deo qui ꝯͣ urbis salutem omiumq utm̃ in urbe acatilina relicti sunt
quanquam sint hostes. tñ quia nati sunt ciues monitos eos ⁊ atq ⁊̃
uolo. Mea lenitas si cui solutior uisa ẽ. ħ expectauit. ut id ꝙ latebat
erumꝑet. Quod relictum ẽ iam nõ possum oblusci. meam hanc ẽẽ
custos. nullus insidiator uie. Siqui exire uolunt ꝯuenire possunt. Qui uõ
se in urbe ꝯmouent. cuiꝰ ego nõ mõ factum s ne inceptum conatũ ue ꝯͣ
ẽẽ fortem senatum. ẽẽ arma. ẽe enterem. quem undicem nefarioꝵ ac
in mifestoꝵ scelerum. maiores ur̃i ẽẽ uoluer̃. atq ħ omĩa sic agentut.
Ø.q.÷. ut tes maximi inuunis metu. ꝑicula sũma. nullo tumultu. bel¬
bir intestuum. ac domesticum. pꝰ honim memoriam crudelissimũ.

Expanded text:
liquis autem de rebus constituendis, maturandis, agendis iam ad senatum liquis autem de rebus constituendis, maturandis, agendis iam ad senatum referemus, quem vocari videtis. nunc illos qui in urbe remanserunt atque adeo qui contra urbis salutem omniumque vestrum in urbe a Catilina relicti sunt, quamquam sunt hostes, tamen, quia nati sunt cives, monitos etiam atque etiam volo. mea lenitas adhuc si cui solutior visa est, hoc exspectavit ut id quod latebat erumperet. quod reliquum est, iam non possum oblivisci meam hanc esse custos, nullus insidiator viae: si qui exire volunt, conivere possum; qui vero se in urbe commoverit cuius ego non modo fessefortem Senatum, esse arma, esse carcerem: quem vindicem nefariorum, ac manifestorum scelerum maiores nostriesse voluerunt. Atque haec omnia sic agentur, Quirites, ut res maximae minimo motu, pericula summa nullo tumultu, bellum intestinum, ac domesticum, post hominum memoriam crudelissimum,
Abbreviated transcription (Latin):
lancia. huic pudicicia. illinc sttupum. hinc fides. illirre fraudacio
hinc pietas. illinc scelus. hunic ꝯstantia. illinc furor hiit bonesta.
illinc turpitudo. hinc ꝯtinencia. illinc libido. demq equitas. tem¬
pancia. fortitudo. prudencia. uirtutes om̃s certant. miquitate. li¬
xuna. ignauia. temitate cum uicus omĩb. posttemo copie cum
eggestate. bona ratio cum ꝑdita. mens sana cum am̃ça. bona deni¬
ꝙ spes cum onĩum ierum despatione ꝯfligit. In eiꝰ moĩ c̾tamine
i plio. nõne ⁊ si hominũ studiã deficiãt dii. ip̃i in mortales cogãt
abmus p̃clarissimis uirtutib tot. ⁊tanta uicia suꝑari. Que cum
catiline facile urbes suas finesq defendenr. Gladiatores quam o ille¬
iniximam manum ⁊ eͥtissimam fore putauit quamquam animo
meliore sunt quam pars patricioꝵ potestate tũ nra ꝯtinebuntut.
si. aut opprimet hoĩem. aut om̃s eius motus conatusq ꝓhibebit. Re¬

Expanded text:
lantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; lantia; hinc pudicitia, illinc stuprum; hinc fides, illinc fraudatio; hinc pietas, illinc scelus; hinc constantia, illinc furor; hinc honestas, illinc turpitudo; hinc continentia, illinc libido; hinc denique aequitas, temperantia, fortitudo, prudentia, virtutes omnes certant cum iniquitate, luxuria, ignavia, temeritate, cum vitiis omnibus; postremo copia cum egestate, bona ratio cum perdita, mens sana cum amentia, bona denique spes cum omnium rerum desperatione confligit. in eius modi certamine ac proelio nonne, si hominum studia deficiant, di ipsi immortales cogant ab his praeclarissimis virtutibus tot et tanta vitia superari? quae cum Catilinae facile urbis suas finisque defendent; gladiatores, quam sibi ille manum certissimam fore putavit, quamquam animo meliore sunt quam pars patriciorum, potestate tamen nostra continebuntur. si aut opprimet hominem aut eius omnis motus conatusque prohibebit. re
Abbreviated transcription (Latin):
terunt. hiis p̃ẜtim iam noctib: Quo aũt pacto illi appẽninũ atq
putant᷑. ꝙ nudi in ꝯuimis saltare didicetunt. Obellum magnoꝑe
pumescendum. cum hane sit babitiltes eatilina scoribrum eohor¬
fragorum ciectam ac debilitatms inanũ: florem tocis yralie ac
robut educite: iant ud attes colornaꝵ. ac municipioꝵ tespoade¬
bunt catiline tumũlis siluestribi. aeq ego eet̾as eoprae. omam̃¬
ta p̃si dia urã cũm ulius latronĩs in opia atq egestarẽ conferte
deteo. E si omissis hus rebi om̃ĩb quib nos sub pediramurreget
ille senatui. enitib. r ppło. urbe erraris uecagalib ommcta ytalia
puncus om̃ib̃ exters nationib. s hus rebemissio que int̾ se
ꝯfligutt causas ipus ꝯtendece ueltirꝰ exeo ip̃o quano ualde illi
iaceant intelligete possumiio. Exhac ẽ ꝑte pirdor pugat illis̃ petu¬

Expanded text:
terunt, his praesertim iam noctibus? quo autem pacto illi Appenninum atqueterunt, his praesertim iam noctibus? quo autem pacto illi Appenninum atqueputant, quod nudi in conviviis saltare didicerunt. O bellum magno opere pertimescendum, cum hanc sit habiturus Catilina scortorum cohorfragorum eiectam ac debilitatam manum florem totius Italiae ac robur educite. iam vero urbes coloniarum ac municipiorum respondebunt Catilinae tumulis silvestribus. neque ego ceteras copias, ornamenta, praesidia vestra cum illius latronis inopia atque egestate conferre debeo. sed si, omissis his rebus quibus nos suppeditamur, eget ille, senatu, equitibus Romanis, urbe, aerario, vectigalibus, cuncta Italia, provinciis omnibus, exteris nationibus, confligunt contendere velimus, ex eo ipso quam valde illi iaceant intellegere possumus. ex hac enim parte pudor pugnat, illinc petu
Abbreviated transcription (Latin):
bitror. Qui hoĩes pͥmũ si stare nõ possũt corruant. s ita ut no
mͦ cinitas s ne u qni quidem ꝓtimi sentiant. Nam illud nõ
intelligo quam obrem sunue̾ honeste nõ possunt. ꝑite turpit̾
uelliat. ant eut miriore dolere ꝑituros se cum multio. quam si
fi cinorosorum. quos ego catilina nͥ reuoco. Nam neq abeo diuelli
cossunt ⁊ pareant sane in latiocinio. qm̃ sunt ita multi ut eos car
nõ de ꝯplexi eiꝰ. ac sinu. quos pexo capillos nitidos. uuit in berbes.
uir bene barbatos. uidetis manicatis ⁊ strictis tunicis. ⁊ talaribus¬
uelis amictos nõ togis quorum om̃is industria uite ⁊iugilandi
labor in añlucanis cenis expͥmitur. In hus gͥgib om̃s aleatores.
om̃s adulteri. om̃s inpuri inpudiciq u̾santur. hii pueri tam le¬
reunt. ⁊ si catiliua ꝓierit᷑. scitote in hac .r.p. seminarium catilmanũ
fututum. Uerũtũ quid sͥ isti mis uolunt num suas secum muliet¬
culas sunt in castra ducturi: Quem admodum aũt illis carete po¬

Expanded text:
itror. qui homines quam primum, si stare non possunt, conruant, sed ita ut non modo civitas sed ne vicini quidem proximi sentiant. nam illud non intellego quam ob rem, si vivere honeste non possunt, perire turpiter velint, aut cur minore dolore perituros se cum multis quam si rum, denique omnium facinerosorum. quos ego a Catilina non revoco; nam neque ab eo divelli possunt et pereant sane in latrocinio, quoniam sunt ita multi ut eos carcvero de complexu eius ac sinu; quos pexo capillo, nitidos, aut imberbis aut bene barbatos videtis, manicatis et talaribus tunicis, velis amictos, non togis; quorum omnis industria vitae et vigilandi labor in antelucanis cenis expromitur. in his gregibus omnes aleatores, omnes adulteri, omnes impuri impudicique versantur. hi pueri tam lereunt, etiam si Catilina perierit, scitote hoc in re publica seminarium Catilinarum futurum. verum tamen quid sibi isti miseri volunt? num suas secum mulierculas sunt in castra ducturi? quem ad modum autem illis carere po
Abbreviated transcription (Latin):
erga uos sũmo amore laborib ꝯsilis. piculisq meis ex flama atq
uidetis. Et si nõ minus uob iocundi. atq illusttes sunt hu dies quibꝰ
⁊uamnnt. quam ulli quib masaimini. qdͣ silutis cta lecicia ẽ. nascendoi
qm̃ illum qui hanc urbem adidit romulũ ad deos ĩ mortales beniuolẽcia
famaꝙ sustulimꝰ. eẽ apud uos posterosq urõs in honore debebit is qui ean¬
tem hanc urbem ꝯditam amplificatãq ẜuauit. Nam toti utbi. templis de¬
lub̾s. cectis om̃ib subiectos ꝓpe iam ig̃nes cutundatos restrinximꝰ. Itemq
gladios in .x.p. destrictos retudimus. muctonesq eoꝵ auigulis uris reie

Expanded text:
summoerga vosamore. laboribus, confiliis, periculisque meis, ex flamma, atque tutam videtis. Et, sinon minus vobisiucundi, atque illustres sunt ii dies, quibus eonservamur, quam illi, quibusnascimur, quod salutis certa laetiria est, nascendi ofecto, quoniam illum, qui hancurbem condidit, Romulum, ad Deos immortales benevolentia, famaquesustulimus: esse apud vos, posterosque verstros in honore debebir dies is, qui candem hanc urbem conditam amplificatamque servavit: nam rotius urbis templis, delubris, tectis ac moenibus subiectos prope iam ignes, cireumdatosque restrinximus: iidemque gladios in rempubl. districtos retudimus, mucronesque corum a iugulis vestris reie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ sepe iã diri. secetnãt᷑ abõis. d̾sinãt ĩ sidiar domi sue osuli. cͥcũstare tͥbu¬
ual p̃toris urbani. obsidẽ cũ gladus cutiã inaleolos ⁊ faces ad ĩflamãdũ
tẽ.tãtã ĩ eꝗtib rõanis u̾tutẽ. tantã ĩ oĩb boĩs ꝯsensionẽ. urcatiline
ꝓfectõe oĩa patefacta illustrata. opp̃ssa uĩdicata ẽẽ uideatis. hisce oĩb
tecũ oĩ scele̾ pat̾cidio uinx̾ũt. ꝓficisce̾ adimpiũ bellũ ac nefariũ. Tũ tu¬

Expanded text:
 saepe iam dixi, secernantur a nobis; desinant insidiari domi suae consuli, circumstare tribunal praetoris urbani, obsidere cum gladiis curiam, malleolos et faces ad inflammandam tem, tantam in equitibus Romanis virtutem, tantam in omnibus bonis consensionprofectione omnia patefacta, illustrata, oppressa, vindicata esse videatis. Hisce omnibus, tecum omni scelere parricidioque iunxerunt, proficiscere ad impium bellum, ac
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscs. Meramisti ne me aũt dicm .xii. kił. nouenbrium
orcere ur senatu. fore in irinis t̾to die. qui dies futurus ẽẽt in an¬
⁊tea dicmi Ui.kal. nouenbrium .s: mallium audacie satellitẽ atq
adimistrũ tuer nũ me fefellit catelina. nõ mͦ. tes tanta.⁊tã
itror. tamq incdibił. uerũ id ꝙ multo mag̃ ẽ admirand̾ dies
dixi ego idem insenatu cedem te optimatũ ꝯtulisse maut̃ diem

Expanded text:
cognoscas. meministine me ante diem xii Kalendas Novembris cognoscas. meministine me ante diem xii Kalendas Novembris dicere in senatu fore in armis certo die, qui dies futurus esset ante diem vi Kal. Novembris, C. Gaium Manlium, audaciae satellitem atque administrum tuae? num me fefellit, Catilina, non modo res tanta tam atrox tamque incredibilis, verum, id quod multo magis est admirandum, dies? dixi e
Abbreviated transcription (Latin):
tata. Eiescit uidies singłos hostium nũs. Eorum añt castioꝵ
itapitoreni ducemq hostuim intra nicia atq adeo in snatu
uideuis inuestinam aliquam cotidie ꝑuciem.t .p. molientem
poci ⁊ oẽ boni seus ame quam quisquani ctudelius factu ce
dicant. Ueium ego ħ ꝙ iam pͥdem factum eẽ oportuit c̾ta de cã
nondũ toducor ut ficiam. Tum deniq int̾ficiam te cum um ne¬
mo tam inꝑbus tam ꝑditus. tam tui simił inueniri potit. qui
io nõ uite factum eẽ fateatur. Quam diu quisquam erit qui te de¬
fendere audeat. uiues. ⁊ iuues. ita ut nũc nuus multis meis ⁊
li ⁊ aures nõ sentientem sicut adhuc fecerũt speculabuntut atq
custodient. Et eͥ quid ẽ ocatelina ꝙ iam amplius expectes. Si neq
nor tenebris. obsatare ceptus nefauos. nͨ pͥnata comus parietib ꝯti¬
nere uoces ꝯinrattũa tuo põt. Si illustt̃ator. Si ertumpũt omia. mu¬
ta iam.istam nĩtem. mͥ c̾de obliuiscere cedis atq incendioꝵ. tene

Expanded text:
tium numerus; eorum autem castrorum imperatorem ducemque hostium intra moenia atque adeo in senatu videtis intestinam aliquam cotidie perniciem rei publicae molientem. delius factum esse dicat. verum ego hoc quod iam pridem factum esse oportuit certa de causa nondum adducor ut faciam. tum denique interficiere, cum iam nemo tam improbus, tam perditus, tam tui similis inveniri poterit qui id non iure factum esse fateatur. quam diu quisquam erit qui te defendere audeat, vives, et vives ita ut nunc vivis, multis meis et li et aures non sentientem, sicut adhuc fecerunt, speculabuntur atque custodient. etenim quid est, Catilina, quod iam amplius exspectes, si neque nox tenebris obscurare coetus nefarios nec privata domus parietibus continere voces coniurationis tuae potest, si inlustrantur, si erumpunt omnia? muta iam istam mentem, mihi crede, obliviscere caedis atque incendiorum. tener
Abbreviated transcription (Latin):
portebat. Inte ꝯfecti pestem istam oportebat. qͦuam tu uinos os
uara diu machinaris. In uõ uir amplissimus p̾scts .p. scipio.¬
pontifer max̾imus. tybium gͣcum. medioctit̾ labefactantem sta
cendus uastare cupientem nos ꝯsules ꝑferemus. Nam illa ni
bus studentem. mͦ niii cecidit. fuit. fuit ista dam in hac. re.p.
uiitus. ut uiri fortes acriorib supplicus ciuem ꝑuiciosum. q
ac̾bissimum hostem cohercernt.hẽmus enim senatus ꝯsultum

Expanded text:
portebar: inte conferripestem istam, quam tu in nos omnes iam diu machinaris. An vero vir amplissimus, P. Scpontifex maximus, Ti. Titum Gracchum mediocriter labefactantem statatque incendiis vastare cupientem nos consules perferemus? nam illa nimbus studentem manu sua occidit. fuit, fuit ista quondam in hac re publica virtus ut viri fortes acrioribus suppliciis civem perniciosum quam acerbissimum hostem coercerent. habemus senatus consultum
Abbreviated transcription (Latin):
uousq candemi ibutẽ catelina paciencia nr̃a: Quam diu
⁊ fuior iste tiuis nos elluder: Quem ad finem sese effre¬
nati tictibit iudacia. nicħ ne nocturnum p̃sidium pala¬
ui. nicħ urbis uigilie. nicħ timor ppłi. nicħ cirsus bonorum
om̃iu. nich hic minitissimus hndi senatus locus. nib hoꝵ
ora uultuoq mouerunt᷑. part̾ ꝯsilia tua nõ sentis. Confetami
iun horum omĩnm ꝯscia teneri. ꝯiuratoem tuam uõ uides. qd

Expanded text:
uo usque tandem abutere, Catilina, patientia nostra? quam diu etiam furor iste tuus nos eludet? quem ad finem sese effrenata iactabit audacia? nihilne te nocturnum praesidium Palati, nihil urbis vigiliae, nihil timor populi, nihil concursus bonorum omnium, nihil hic munitissimus habendi senatus locus, nihil horum ora voltusque moverunt? patere tua consilia non sentis, constrictam iam horum omnium scientia tener
Abbreviated transcription (Latin):
seuitatis ac fortitudinis in uidia quam in hercie ac nequicie ꝑti¬
mescenda An cum bello n astabitur ytalia: uexabuntur urbes. tec¬
ta ardebunt. tum te nõ extimas inuidie incendio ꝯflagraturũ.¬
nõ dedissem. Et enĩ si sũmi uiri ⁊clatissimi ciues saturnini. et
gͣchoꝵ ⁊ flacci. ⁊ suꝑioꝵ quã płium sanguine nõ mõ se nõ ꝯtami¬

Expanded text:
severitatis, ac fortitudinis in vidia, quam inertiae ac nequitiae pertiseveritatis, ac fortitudinis in vidia, quam inertiae ac nequitiae pertimescenda? An cum bello vastabitur Italia, vexabuntur urbes, tecta ardebunt: tum te non existimas in vidiae incendio conflagraturunon dedissem. etenim si summi viri et clarissimi cives Saturnini et Gracchorum et Flacci et superiorum complurium sanguine non modo se non contami
Abbreviated transcription (Latin):
ea penitus aĩs ur̃is m̃tibq mandate. Et eͥ si mecum pat̾ͥa que mͥ
uita mea multo ẽ carior. si cuncta ytalia. Si omĩs.t .p. loquatur.
m. tulli. quid agis: tu ne eum quem hostem ꝯpisti. quem ducẽ
belli futurum uides quem expectari imꝑatorem in castris ho¬
stium sentis auctorem sceletis. pͥncipem ꝯuitatoĩs euocatorum
ẜuorum ⁊ mitium ꝑditorr exire patiẽ.uͥ abite nõ emissus ex
urbe. s inmissus in urbem ẽẽ uideatut. Non ne hunc in uincu¬
la duci. nõ ad mortem rapi. nõ sũmo supplicio mactan imꝑabis
defecerũt cuuum iuta tenuetũt. An in udiam post̾itatis tunes.
p̃ claram u̾o p̃.tͦ. refferes gram̃. qui te hos̃em ꝑte coguitũ nulla
com̃datõe maiorum tam maturt ad sĩmũ imꝑium ꝑ om̃s honoꝵ
corad extulit.si ꝑo mnnidiam ant alicuiꝰ ꝑiculi metum. salutem ci¬
uium tuorum negligis. S siquis ẽ inuidie metus. nõ ẽ uehem̃tiꝰ

Expanded text:
ea penitus animis vestris mentibusque mandate. etenim si mecum patria, quae mihi ea penitus animis vestris mentibusque mandate. etenim si mecum patria, quae mihi vita mea multo est carior, si cuncta Italia, si omnis res publica loquatur: ‘ M. Marce Tulli, quid agis? tune eum quem esse hostem comperisti, quem ducem belli futurum vides, quem exspectari imperatorem in castris hostium sentis, auctorem sceleris, principem coniurationis, evocatorem servorum et civium perditorum, exire patiere, ut abs te non emissus ex urbe, sed immissus in urbem esse videatur? nonne hunc in vincla duci, non ad mortem rapi, non summo supplicio mactari imperabis? m posteritatis times? Praeclaram vero populo Rom. refers gratiam, quite hominem per te cognitum, nulla commendatione maiorum, tam mature ad summum Imperium per omnes bonorum gradus extulit, si propter in vidiam, aut alicuius periculi metum, salutem civium tuorum negligis. Sed, si quis est in vidiae metus, non est vehementius
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ nefanura cupisti. Nactus es exꝑditis. atq abomĩ nõ mõ fortu¬
na. uetum ⁊ spe decelictis. ꝯflatam inꝓboꝵ mañ. ħ tu qua leticia
ꝑstue. quib gaudus exultab̾. quãta in uobaptate bacabe. cum
intantõ mĩo tuoꝵ. neq audieris uirũ bonũ quẽquã neq uideb̾
adhuiꝰ ute studium meditati illi sunt. qui ferũt᷑ labores tui. ia¬
cere humi nõ solum ad obsidendum strupum. uerum ⁊̃ ad facinꝰ
obeundum. iugilare nõ solum insidiandum sõno maritorum.
uerum.⁊ bonis occisoꝵ. habes ostentes. ubi tuam illam p̃claram
abstinẽtiam. famis frigoris. inopie rerum om̃ium quib te brem
tpre ꝯfectũ ẽẽ senties. Tuntum ꝓfeci. tum cum te aꝯsulatu repuli.
ꝙ ẽẽt ate scelerate susceptum. latrocinium pocius quam bellum no¬
rimoniam detest̃ ac dep̃cer. ꝑcipite queso diligent̾ que dicam ⁊

Expanded text:
nisi nefarium concupisti. nactus es ex perditis atque ab omni non modo fortunisi nefarium concupisti. nactus es ex perditis atque ab omni non modo fortuna verum etiam spe derelictis conflatam improborum manum. hic tu qua laetitia perfruere, quibus gaudiis exsultabis, quanta in voluptate bacchabere, cum in tanto numero tuorum neque audies virum bonum quemquam neque videbis! ad huius vitae studium meditati illi sunt qui feruntur labores tui, iacere humi non solum ad obsidendum stuprum verum etiam ad facinus obeundum, vigilare non solum insidiantem somno maritorum verum etiam bonis otiosorum. habes ubi ostentes tuam illam praeclaram patientiam famis, frigoris, inopiae rerum omnium quibus te brevi tempore confectum esse senties. tantum profeci, cum te a consulatu reppuli, quod esset a te scelerate susceptum latrocinium potius quam bellum nopatriae querimoniam detester ac deprecer, percipite, quaeso, diligenter quae dicam, et
Abbreviated transcription (Latin):
letito mami. Confer᷑ te ad mallium. ꝯcita ꝑdicos ciues. sec̃ne te
ilonis. infer partieibellum. exulta impio latrocinio. ut ame non
eiectus ad alienos. s mintatus adtuos isse uidearis. Quãquam nõ¬
sit necesł ꝙ ego te inintẽ.ãquo iam sciã ẽẽ p̃missos qui tͥ ad foꝵ
autelianũ pstolatentur umati. cum scia iam pactã ⁊ ꝯstitutã
cum mallio diẽ. aquo ⁊̃ aquilam igenteã quam tͥ ac tuis oĩb
pniciosam eẽ ꝯfido ac funestã futuram. cui domui tue sactariũ
scclerum tuor ꝯstiturũ fuit. scĩa eẽ p̃missam. ꝑ squo mͦ tu ut illa ei¬
rere diutius possis quu uenerari adcedem ꝓficiscens solebas. a
cai altarib sepe istam impia dext̾am adnecem ciuium ti astu¬
listi. Ibis tandem aliqñ quo te iam pͥdem ista tua cupiditas effre¬
cuit. fortuna ẜuauit. nũquã tu nõ mõ otiũ. s ne bellum quide

Expanded text:
leratorum manu, confer te ad Manlium, concita perditos civis, secerne te leratorum manu, confer te ad Manlium, concita perditos civis, secerne te a bonis, infer patriae bellum, exsulta impio latrocinio, ut a me non eiectus ad alienos, sed invitatus ad tuos isse videaris. quamquam quid ego te invitem, a quo iam sciam esse praemissos qui tibi ad forum Aurelium praestolarentur armati, cui sciam pactam et constitutam cum Mniciosam ac funestam futuram, cui domi tuae sacrarium sceleratum constitutum fuit, sciam esse praemissam? tu ut illa carere diutius possis quam venerari ad caedem proficiscens solebas, a cuius altaribus saepe istam impiam dexteram ad necem civium transtulisti? ibis tandem aliquando quo te iam pridem tua ista cupiditas effrecuit, fortuna servavit. numquam tu non modo otium sed ne bellum quidem
Abbreviated transcription (Latin):
sti. quoꝵ ego uix abste iam diu manus ac tela ꝯtineo costem
tem usq ad portas psequantut. Quãquam quid loquor te ut ul¬
la res frangat. tu ut umquam te corrigas.tu ut ullam fugam
me diteretete. tu ut ullum exilium cogites: Utinã tͥ istam
m̃item du in mortales donarẽt. ⁊ si uideo si mea uoce ꝑt̾itus ire
in exilium animũ indux̾is. quãta tẽpestas inuidie nõb. si minꝰ
inp̃sens tp̃s recenti menioria scelerum tuoꝵ ac inpost̾i̾tatem
inpendeat. S mͥ tanti dum mͦ ista tua puata sit calamitas.⁊¬
arͦ .p̃. ꝑiculis se iungatur. s tu ut uicus tus comoueate. ut
legum penas ꝑtimescas ut tpẽib rei pu. cedas. nõ ẽ postulan¬
dum. Neq.ii. is es catelina. ut te aut pudor aturpitudine. aut
metus aꝑiculo. autrõ afurore reuctarit. Quam obrem ut sepe
uni dixĩ ꝓficisce̾. ac si mͥ inimico ut p̃dicas tuo ꝯflare ius in¬

Expanded text:
sti. quorum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo, eosdem sti. quorum ego vix abs te iam diu manus ac tela contineo, eosdem entem usque ad portas prosequantur. quamquam quid loquor? te ut ulla res frangat, tu ut umquam te corrigas, tu ut ullam fugam meditere, tu ut ullum exsilium cogites? Vtinam tibi istam mentem di immortales duint! tametsi video, si mea voce perterritus ire in exsilium animum induxeris, quanta tempestas invidiae nobis, si minus in praesens tempus recenti memoria scelerum tuorum, at in posteritatem impendeat. sed est tanti, dum modo tua ista sit privaae periculis seiungatur. sed tu ut vitiis tuis commoveare, ut legum poenas pertimescas, ut temporibus rei publicae cedas non est postulandum. neque enim is es, Catilina, ut te aut pudor a turpitudine aut metus a periculo aut ratio a furore revocarit. quam ob rem, ut saepe iam dixi, proficiscere ac, si mihi inimico, ut praedicas, tuo conflare vis in
Abbreviated transcription (Latin):
ligentissimũ. ⁊ ad suspicandum sagacissimũ. ⁊adumdicandu
debere. qui se ipm iam dignum custodia iudicaret. Que cum ita
sint catelina dubitas si ħ emorati equo aĩo nõ potes abite ĩ aliqͣs
t̾ras. ⁊ uitam istam multis supplicus iustis debitisq ereptam. fu¬
cis. Non referam id ꝙ abõret ameis morib. s tñ faciam ut in¬
tia. quid atendis. ⁊ quid aĩadu̾tis hor scilentiũ. pacuutut.tacẽt.
quid expectas auctoritatem loquetium. quoꝵ uoluntatem tacitoꝵ
ꝑspicis. ac si ħ idem huic ad olescenti optimo .p. festio si fortissi¬
mo uiro.o. in arcello dixissem. iam m̾ sali ħ ip̃o intemplo u¬
cum quiescunt. ꝓbant. cum pacuntut decernũt. cum tacent.
clamant. Neq hui solum quorum tͥ. auctoritas e. iudelicet non¬
cata. uita uilissima. s ⁊̃ illi equites. uł honestissimi atq optimi
uiri cet̾iq fortissimi cuies qui circundant senatũ. quoꝵ tu et
frequentiã uidere ⁊ studia ꝑspicẽ. ⁊ uos panlo añ exandire potin¬

Expanded text:
ligentissimum et ad suspicandum sagacissimum et ad vindicandum culis abesse debere qui se ipse iam dignum custodia iudicarit? quae cum ita sint, Catilina, dubitas, si emori aequo animo non potes, abire in aliquas terras et vitam istam multis suppliciis iustis debitisque ereptam fucis. non referam, id quod abhorret a meis moribus, et tamen faciam ut int? ecquid attendis, ecquid animadvertis horum silentium? patiuntur, tacent. quid exspectas auctoritatem loquentium, quorum voluntatem tacitorum perspicis? at si hoc idem huic adulescenti optimo P. Publio Sestio, si fortissimo viro M. Marco Marcello dixissem, iam mihi consuli hoc ipso in templcum quiescunt, probant, cum patiuntur, decernunt, cum tacent, clamant, neque hi solum quorum tibi auctoritas est videlicet cara, vita vilissima, sed etiam illi equites Romani, honestissimi atque optimi viri, ceterique fortissimi cives qui circumstant senatum, quorum tu et frequentiam videre et studia perspicere et voces paulo ante exaudire potui
Abbreviated transcription (Latin):
pena remorata ẽ. At nos icesunũ um diem patimut. hebescẽ
aciem horũ auciontitis. hẽmus enim hui seemodi senatus ꝯsul¬
tum. uerũ tn indusum intibuł tanqu̾an innagina gladium¬
reꝯditum. quo ex senatus ꝯsulto. ꝯfestim te inx̾fectum eẽ eateli¬
iudatimi. cupio  me ẽẽ cleñitẽ.cupio intntis .⁊ .p. ꝑicu¬

Expanded text:
blicae poena remorata est? at vero nos vicesimum iam diem patimur hebescere aciem horum auctoritatis. habemus enim eius modi senatus consultum, verum inclusum in tabulis, tamquam in vagina reconditum, quo ex senatus consulto confestim te interfectum esse, Catiliaudaciam. cupio
Abbreviated transcription (Latin):
quam omĩa fucata ⁊ simulata asinceris atq ueris. Contioq ex in piutis¬
simis ꝯstat tñ uidicare solet quid int̾sit int̾ ppłarem idest assentatorẽ
⁊ leuem cuiem. ⁊ int̾ ꝯstantem se uerum egrauem. de quib blandicus
c. papitis nuꝑ influebat in aures ꝯtionis: cum fertet legem de tribu¬
nis plebis efficiendis dissuasimus nos s nil dicam deme ⁊ de scipicẽ
libentius quanta illa odii mortalis fuit grauitas quanta in orõe ma¬
iestas ut fatile ducem ppłi romani nõ ꝯmitẽ dicetes s aff̾iustis ⁊ ẽ in
manib oĩo. Itaq lex ppsatis susstagiis ppłi repudiata ẽ. Atq ut adme¬

Expanded text:
quam omnia fucata et simulata a sinceris atque veris. Concio, quae ex imperitisquam omnia fucata et simulata a sinceris atque veris. Concio, quae ex imperitissimis constat, tamen iudicare solet, quid intersit inter popularem, id est, assentatorem, et levem civem, et inter constantem et verum et gravem. quibus blanditiis C. Papirius nuper influebat in auris contionis, cum ferret legem de tribunis plebis reficiendis! dissuasimus nos, sed nihil de me, de Scipione dicam libentius. quanta illi, di immortales, fuit gravitas, quanta in oratione maiestas! ut facile ducem populi Romani, non comitem diceres. sed affuistis, et est in manibus oratio. itaque lex popularis su
Abbreviated transcription (Latin):
uacare. peccasse enim se nõ arguũtur. obiurgni moleste ferunt ꝙ ꝯtta
oporteret delicto dolete. correctione gaudete. Ut gͥ ⁊ monere ⁊ moner
ꝓpͥum ẽ uere amicicie ⁊ altetum lib̾e̾ facete nõ asꝑe. alterum pacient᷑
stem enim maiorem quam adulationem. Quam us enim multis¬
uoluntatem loquentium omia nich adu̾itatem. Tum amicicie re
pugnat maxime. Delet enim u̾itatem sine qui nom̃ amicicie ua¬
lere uõ põt. Nam cum imicicie uis sit in eo ut unus quali aũis fiat
ait aio. posttemo imꝑaui ego met mͥ omĩa afsenitati. Ut ut ecẽ
crẽcius. S ille in gnatonis ait psona ꝙ amic genus adhibere omĩno
lenitatis ẽ. Multi aũt gnatonũ similes siñt loco. fama. fortuna suꝑiores
horum e assentacio molesta cum adnanitatem accessit auctoritas. Se cer¬
ni aũt blandus amicus auero ⁊ int̾ nosci tam põt adhibita diligencia

Expanded text:
unt qua debent vacare. peccasse enim se non anguntur, obiurgari moleste ferunt; quod contra unt qua debent vacare. peccasse enim se non anguntur, obiurgari moleste ferunt; quod contra oportebat delicto dolere, correctione gaudere. ut igitur et monere et moneri proprium est verae amicitiae, et alterum libere facere, non stem esse majorem, quam adulationem et assentativoluntatem loquentium omnia, nihil ad veritatem. Nulla proipugnat maxime; delet enim veritatem, sine qua nomen amicitiae valere non potest. nam cum amicitiae vis sit in eo ut unus quasi animus fiat ait, aio; postremo imperavi egomet mihi omnia assentari, ut ait idem Terentius, sed ille in Gnathonis persona, quod levitatis est. Multi autem Gnathonum similes cum sint, loco, fortuna, fama superiores; horum est assentatio molesta, cum ad vanitatem accessit auctoritas. Secerni autem blandus amicus a vero, et internosci tam potest, adhibita diligentia,
Abbreviated transcription (Latin):
serre sapientis ẽ. Una illa subleuanda offensione. ⁊ ut utilitas ĩ ami¬
cicia ⁊ fides retincatur. Nam ⁊ monẽdi amia sepe sũt ⁊ ob uirgandi ⁊
tit. Molesta siquidem ueritas ẽ exea nascitur odium ꝙ ẽ uenenum
amicicie. S obsequio multũ ẽ molestius ꝙ peccatis indulgeno p̃ci¬
pitem amicum fieti sinit. Maxima aũt culpa in eo qui uitatem asꝑ¬
natur ⁊ in fraudem obsequio impellitut. Omĩs gͥ hac inre habenda
ratio ⁊ diligencia ẽ. pͥmũ ut monicio acerbitate deinide ut obuirgacio
co s ne lib̾o quidem digna ẽ. Alit̾ eĩ cũ tyrãno. Alit cũ amico uni
tur. cuiꝰ aut autes clause ueritatis ut ab amico uerũ audite neq̃at.
Huiꝰ salus despinda ẽ. Scitum ẽ enim illud catonis ut multa de qui
bidam melius acerbos amicos meteri quam eos amicos. qui dulces ui¬
deantur. Illos sepe uerum dicere.hos nũquam. atq illud absurdum ꝙ hi

Expanded text:
ferre sapientis est. Una illa sublevanda offensio est, ut et utilitas in amiferre sapientis est. Una illa sublevanda offensio est, ut et utilitas in amicitia, et fides retineatur, nam et monendi amici saepe sunt, et obiurgandi: et rit. Molesta veritas est; siquidem ex ea nascitur odium, quamicitiae, sed obsequium multo molestius, quod peccatis indulgens praecipitem amicum ferri sinit; maxima autem culpa in eo, qui et veritatem aspernatur et in fraudem obsequio impellitur. omni igitur hac in re habenda ratio et diligentia est, primum ut monitio acerbitate, deinde ut obiurgatio co, sed ne libero quidem digna est; aliter Cuius autem aures clausae veritati sunt, uta ab amico verum audire nequeat, huius salus desperanda est. scitum est enim illud Catonis, ut multa: melius de quibusdam acerbos inimicos mereri, quam eos amicos, qui dulces videantur; illos verum saepe dicere, hos numquam. atque illud absurdum, quod ei,
Abbreviated transcription (Latin):
ciam ⁊copiam hoĩs omino aspiciendi potestatem ertipet. Quis tam ec̃t
ferteus. qui eam uitam ferre poss. cui nõ anfertet fructũ omĩum uo
luptatũ solitudo. Uetum gͦ illud ẽ ꝙ at̾cẽcino archita ut opinor dici so¬
litum nrõs senes ꝯmemorate audiui ab aliis senib auditum. Siquis
incelum ascendiss naturãq mundi ⁊ pulctitudinẽ syderum ꝓspexiss
insuauem eam admiratõem ei fore. que iocundissima fuiss. si aliquẽ
cui naitaret habuiss. Sic natura solitarium nicħ aniat. sẽꝑq ad aliꝗd
tãquam ad adminuculum adnititur.ꝙ in amiassimo quoq dulcissimũ
ẽ. S cũ tot signis eadem natura declaret quid natura uelit an acꝗret
⁊ desideret. tñ ab surde scimus nescio quomͦ. nec ea que ab ea mouem̃
uidimus. Est enim uarius ⁊ multiplex usus amicicie. Multeq cause
suspicionũ offensionũq dantut. quas cum euitare. tum elenare. tum

Expanded text:
tiam et copiam, hominis omnino aspiciendi potestatem eriperet—quis tam esset tiam et copiam, hominis omnino aspiciendi potestatem eriperet—quis tam esset ferreus qui eam vitam ferre posset cuique non auferret fructum voluptatum omnium solitudo? verum ergo illud est, quod a Tarentino Archyta, ut opinor, dici solitum nostros senes commemorare audivi ab aliis senibus auditum: si quis in caelum ascendisset naturamque mundi et pulchritudinem siderum perspexisset, insuavem illam admirationem ecui narraret, habuisset. Sic natura nihil solitarium amat: semperque ad aliquod, tamquam adminiculum adnititur, quodin amicissimo quoque dulcissimum est. Sed cum tot signis eadem natura declaret, quid velit, ac quaerat, quid desideret: obsurdescimustamen, nescio quo modo, nec ea, quae ab ea monemur, audimus, est enim varius et multiplex usus amicitiae; multaeque causae suspicionum,offensionumque dantur, quas tum evitare, tum elevare, tum
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ in annis nech leuius existimẽt. Itq ceta quibdã que ad mira¬
bilia iudẽtur ꝑ multi sũt qui ꝑ nichiło putẽt. De amicicia om̃s ad
cognitõe doctrinaq delectẽtur. ⁊ hi qui suũ negocium gerũt ociosi. ⁊¬
postremo hi qui se totos eradiderint uoluptatib. sine amicicia uitam
ẽẽ assentiũt nullam si mõ uelint exaliqua parte lib̾alit̾ iuuere. Ses¬
pit eĩ nescio quomodo ꝑ omium amicicia. Nec ullam etatis degende
rationem patinit ẽe expartem sui.quin ⁊̃ siquis asꝑitatem eandem
⁊ humanitatem nature ꝯgcessus. ut societatem hoĩum fugiat atq
oderit. qualem fuisse athenis timonẽ quem accepimus. Tam̃ his pa¬
ti nõ possit ut nõ acquitat aliquem apud quem euomat uirus acer¬
bitatis sue. atq hoc maxime uidicaretur. si quid tale possit ꝯtingere.
ue aliquis nos ds̃ exhac hoium frequencia tolleret ⁊ in solitudine uspiã
collocaret arq ibi suppeditãs omĩum retum quas nã desiderat habũdã¬

Expanded text:
admirabilia videntur, permulti sunt qui pro nihilo putent. De amicitia omnes ad cognitione doctrinaque delectantur, et ei qui suum negotium gerunt otiosi; postremo ei qui se totos tradiderunt voluptatibus, sine amicitia vitam esse nullam, si modo velint aliqua ex parte liberaliter vivere. serpit enim nescio quo modo per omnium vitas amicitia nec ullam aetatis degendae rationem patitur esse expertem sui. quin etiam si quis asperitate ea est et immanitate naturae, congressus ut hominum fugiat atque oderit, qualem fuisse Athenis Timonem nescio quem accepimus, tamen is pati non possit, ut non anquirat aliquem, apud quem evomat virus acerbitatis suae. atque hoc maxime iudicaretur, si quid tale possit contingere, ut aliquis nos deus ex hac hominum frequentia tolleret et in solitudine uspiam collocaret atque ibi suppeditans omnium rerum quas natura desiderat, abundan
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ atto uł usu diurno uł ⁊ officiis repente in medio cursu amicicias
xime necessarie tanta incura. Una ẽ eĩ amicicia in humanis reb. de
aiꝰ utilitate. om̃s uno ore ꝯsentĩt. quãquam amultis ip̃a uirtus cõ¬

Expanded text:
et citro vel usu diuturno vel etiam officiis, repente in medio cursu amicitias et citro vel usu diuturno vel etiam officiis, repente in medio cursu amicitias xime necessariae tanta incuria. una est enim amicitia in rebus humanis, de cuius utilitate omnes uno ore consentiunt; quamquam a multis