comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nem mandare legatis .s. ut p̾audi
tam uł cuiꝰ alteruis coħcionis adali
adimere mandatam iurisclictionẽ.
lic quid̃ ꝓosuli. ñ aũ d ĩconsulto pͥn¬
⁊is ad consultatio nes logatorum de¬
bebit Rde̾re. non uero intotum exẽ¬
niis abstinere debebit ꝓconsul. S
modum adicere. ut n modo se into¬
tum abstineat. n auare modum
imperator ant̃ e legantissue epłã
de inhumanumn est auemine acriꝑe
ne donuĩ ł munꝰ ip̃e ꝓconsul ł qͥ in a¬
liquo offõ ent accipiat. emat ueqͥ

Expanded text:
nem mandare legatis, scilicet ut pdatam uel cuius alterius coercitionis ad aliadimere mandatam iurisdictionem licet quidem proconsuli, non autem debet inconsulto pis ad consultationes legatorum debebit respondere.Non uero in totum xeniis abstinere debebit proconsul, sed modum adicere, ut neque morose in totum abstineat neque auare modum imperator Antoninus elegantissime epistula de inhumanum est a nemine accipere, ne domum vel munus ipse proconsul, vel qui in alio officio erit, accipiat, ematve quid,
Abbreviated transcription (Latin):
unegotus gestis sinitio cuiꝰq tp̃ris a¬
ditõem spefandam ait. Quide ĩ ꝗt
si pupiui negonia ceꝑi g̾ere. unt̾
moras pubes fẽs sit. uł serui aut filii
tio qi unum negonũ gõ ͦ ͤ a ccessã
dem̃ alio aĩo ad alterum accesiero.
ipro qͣlitate ꝑsonarum i actio tir¬
d̾ .ł.ui. Sed ⁊ cum aliquis uego¬
tia meagent: nĩ młta negotia sũt
S unus contiactus nͥ abinitio adu¬
num negotium accessit. ut finite
eo disced̾e̾t. hoc enim cãnisi nouauo¬
lunitate aliutl qͦ aggreli ceꝑit:
alius contractiis sit.

Expanded text:
negotiis gestis initio cuiusque temporis condicionem spectandam ait. quid enim, inquit, si pupilli negotia coeperim gerere et inter moras pubes factus sit? vel servi aut filii tio quasi unum negotium gesturus accessero, deinde alio animo ad alterum accessero eet pro qualitate personarum et actio forad Plautium. Sed et cum aliquis negotia mea gerat, non multa negotia sunt, sed unus contractus, nisi si ab initio ad unum negotium accessit, ut finito eo discederet: hoc enim casu si noua uoluntate aliud quoque adgredi coeperit, alius contractus est.
Abbreviated transcription (Latin):
da Si alienam rem endideri mͥ¬
tracdiderts: ⁊ eandem ꝓderelicto habuero:
Lanuiti auctoritatem .i. acionem peuic¬
tione placet. de excepcione reiuendite¬
lp̃ł. ¶arcest scͥpsit. Si aliemun fund̾
exceptione recte repellendum ¶ isi do¬
minus fundi heros uenditori existat. id̾
ent dicenclum. ¶ Siquis rem meam
mantlato uenliderit. uenlicanti mͥ¬
rem meam uenclitam nocebit ħ exoꝑ¬
tio nis̃i ꝓbetur me mandasse ne trade¬
tur anteqͣm p̾riuia soluatur alia¬
elsus ait. Siquis remine am uendide¬
rit minoris qͣm ei manclaui nonuidet᷑
alienata. ⁊ sipetam eam non obstab̾¬

Expanded text:
 Si alienam rem mihi tradideris et eandem pro derelicto habuero, amitti auctoritatem, id est actionem pro euictione, placet. DE EXCEPTIONE REI UENDIT Marcellus scribit, si alienum fundum exceptione recte repellendum. Sed et si dominus fundi heres venditori existat, idem erit dicendum. Si quis rem meam mandatu meo vendiderit, vindicanti mihi rem venditam nocebit haec exceptio, nisi probetur me mandasse, ne traderetur, antequam pretium solvatur. Celsus ait: si quis rem meam vendidit minoris quam ei mandavi, non videtur alienata et, si petam eam, non obstab
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.ł.ii. Offitium consulisẽ consi¬
Llum p̾tere manumittere uolentib¬
consules. scͥorsim i singuli manum¬
ittũt. s non potest. qui ap̃ alterum
nõmina ecliderit. ap̃ alterum manͦn¬
mitt̾e Separate enim̃suntꝰ manu¬
misũones. Sane suqͣex cã collega ma¬
numitte ñ potu̾it. infirmitate ł alia
iꝰtĩcã impeditus: collegã pꝰse manu¬
missionẽ ex petlire senatus censuit.
¶Consuies apud se seruos manu¬
mitt̾e posse nulla dubitatõẽ. S si eue¬
nerit ut minor .xx. amus consulsit:
apud se manumitt̾e nonpot̾it. cũ
ip̃e sit qui ex senatus consulto cãm¬
ꝯscilii examinat. ap̃collegam uero cã¬

Expanded text:
lis.Officium consulis est consilium praebere manumittere uolentibus.Consules et seorsum singuli manumittunt: sed non potest is, qui apud anomina ediderit, apud alterum manumittere: separatae enim sunt manumissiones. sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate vel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit. Consules apud se servos suos manumittere posse nulla dubitatio est. sed si evenerit, ut minor viginti annis consul sit, apud se manumittere non poterit, cum ipnsilii causam examinat: apud collegam uero ca
Abbreviated transcription (Latin):
origo manau̾it ad uicemmagri e¬
quitũ ẜfectus p̾torio antiquitus
constitntos eẽ a quib dam scͥptoribꝰ
traclitum est. Nam cum a pd̃ uet̾es
clictatoribꝰ ad tempus summa po¬
testas crederet᷑ imagrõs equitumsͥ¬

Expanded text:
origo manauerit. ad uicem magistri equitum praefectos praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. nam cum apud ueteres dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et magistros equitum
Abbreviated transcription (Latin):
legãi non posse. nͥ ad ħ comꝓmisiñ
sit uͥ arbit̾ statu̾it cuius arbitratu
satis daret᷑. Item siiubeat cͥ aliũ cõ¬
¶Si domini qͥ inuicẽ stipłatĩ ꝑ ꝓ
curatores suos ag̾e apud arbitrum
uelint potest iubere ipõs ĩ adẽẽ. S¬

Expanded text:
legari non posse, nisi ad hoc compromissum sit, ut arbiter statueret, cuius arbitratu satisdaretur.Item si iubeat sibi alium conSi domini, qui inuicem stipulati sint, procuratores suos agere apud arbitrum uelint, potest iubere ipsos etiam adesse: s
Abbreviated transcription (Latin):
clum est. ansialius petat indend̾ est.¬
an ab alio petat᷑. Pena commnittat᷑.
Id̾ induob argentariis quoꝵ nõia
simul erunt. ⁊ fortasse pot̾imꝰ ita fide¬
uissorib coniung̾e si socũ sũt. alias nͤ
ate petit᷑. necͣate peto. nec meo noĩe
petit᷑. licet a te petat᷑. ¶ Semel com¬
nussapena solui comꝓmisium rectiꝰ
puto dici. nec ampluis posse tõrut¬
ti. insi id actumsit. ut in sĩgłas cãs
tõtiens cõmittat᷑.¬

Expanded text:
ndum est, an si alius petat uel ab alio petatur, poena committatur: idem in duobus argentariis quorum nomina simul eunt. et fortasse poterimus ita fideiussoribus coniungere, si socii sunt: alias nec a te petitur, nec ego peto, nec meo nomine petitur, licet a te petatur. Semel commissa poena solui compromissum rectius puto dici nec amplius posse committi, nisi id actum sit ut ‹in› singulas causas totiens committat
Abbreviated transcription (Latin):
plius qͣmpretium pr̃ãbit. Item si forte
ager funt qui pratusest petitus. ⁊ inili¬
tib assignatus est modico honorisgͣ¬
tia possessori dato anhoc restituere debe¬
at. ⁊ puto pr̃aturum. ¶Si seruus petitꝰ¬
uł animal aliud de mortuum sit sine
dolomalo iculpapossessoris pretium
non ẽẽ prandum pleriq aiunt. s est
uenus si forte cdlistracturus erat petitor
si accepisset. moram passo debere pr̃ari.
Naisi ei restitiusi: clistraxiss p̾tium
cẽt lucratus.

Expanded text:
plius quam pretium praestabit. Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et puto prvel animal aliud demortuum sit sine dolo malo et culpa possessoris, pretium non esse praestandum plerique aiunt: sed est verius, si forte distracturus erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, distraxisset et pretium esset lucratus.
Abbreviated transcription (Latin):
Maiꝰ. ł.ui. Preterea restitue debet posses¬
sorique post acceptum iudicium ꝑ
eum non exre sua adquisiuit. In quo
hr̃ditates quo: legataq que ꝑeum s̾¬
uum obuenerunt continentur. Nec
enim sufficit corpus ip̃m restitu. S
opusest ut ⁊ cã iei restituatur .i. ut oẽ
hẽat petitor quod hĩturus foret. sien¬

Expanded text:
ale. Praeterea restituere debet possessor et quae post acceptum iudicium per eum non ex re sua adquisiuit: in quo hereditates quoque legataque, quae per eum seruum obuenerunt, continentur. nec enim sufficit corpus ipsum restitui, sed opus est, ut et causa rei restituatur, id est ut omne habeat petitor, quod habiturus foret, si
Abbreviated transcription (Latin):
possessus ẽ. ab eo ciui euicͥit restituere
nondelet. S quod dicit deactionele¬
gis aquilie ꝓredit sipost litem conte¬
statamusuceꝑit possesior. qr pleñ
Dauis .ł.uiii. Si post acceptũ iudi¬
tium possessor hominẽ usuceꝑit de¬
bet eum tradere. eoq: uõie de dolocau̾e.
ꝑiculum est enimne eumuł pignora¬
u̾it.ł manumiserit.

Expanded text:
possessus est ab eo qui euicerit, restituere possessus est ab eo qui euicerit, restituere non debet: sed quod dicit de actione legis Aquiliae, procedit, si post litem contestatam usucepit possessor, quia plenum uinciale. Si post acceptum iudicium possessor uso hominem cepit, debet eum tradere eoque nomine de dolo cauere: periculum est enim ne eum uel pignerauerit uel manumiserit.
Abbreviated transcription (Latin):
istipulationem de euictõne. ħon .n.
post litem contestatamntiq i fatum E¬
passessor prãre debet. ¶Culpa non in¬
telligit᷑ si nauempetitam tp̃r nauig¬
ationis tnͣsiare misit. licet ea ꝑierit.
nisimmꝰ ydoneis hominib eam cõmi
quicoeuii erat emerim atitio. deinde
cumeum meuius a me peteret eũ dẽ
uendidero. eumq emptor occiderit. e¬
ortuus sit. ⁊ fiuctuum rõnẽ usꝙ rei iu¬
dicate tempꝰ spectandam eẽ Id̾ iuł. ait¬
non solumfructus. s ĩ ominem cãn
prãndam: uõ partus uenire in restim¬
tionem partuũ fructus. usq adeo ã¬
tione legis a quilie restituere cogẽ¬
dus. est. ꝙ si dolo malo ip̃e possessor
desierit possidere. ⁊ a liquis hominem
inumna occiderit. aut p̾tium hominis
aut actiones suas prãre cogetur. utr̃¬
eoꝵ uolu̾it actor S ifructus quos ab
alio ponessore ꝑcep̃. restituere eumi
oportet. lucrum enimex eo homine
quim litem eẽ ceꝑit facere nondebet
S et un fructus eius tp̃ris quotp̃re

Expanded text:
et stipulationem de euictione: non enim post litem contestatam utique et fatum possessor praestare debet. Culpa non intellegitur, si nauem petitam tempore nauigationis trans mare misit, licet ea perierit: nisi si minus idoneis hominibus eam commim, qui Maevii erat, emero a Titio, deinde cum eum Maevius a me peteret, eundem vendidero eumque emptor occiderit, aeortuus sit, et fructuum rationem usque ad rei iudicatae tempus spectandam esse. idem Iuliandeo et partum uenire in restitutionem et partuum fructus. usque adeo autionem legis Aquiliae, restituere cogendum. quod si dolo malo ipse possessor desierit possidere et aliquis hominem iniuria occiderit, aut pretium hominis aut actiones suas praeorum voluerit actor. sed et fructus, quos ab alio possessore percepit, restituere eum oportet: lucrum enim ex eo homine, qui in lite esse coeperit, facere non debet. sed fructus eius temporis, quo tempore
Abbreviated transcription (Latin):
auł .i.xx. Piabone fidei possessore
fug̾it scruus: reqͥremus antał fu̾it
ut icustodiri debu̾it. Nam siintegre
opinionis uidebatur ut non debu̾it
custodiri. absoluendus est possessor.
ut tamien si int̾ea enmusu ceꝑit ac¬
tionib sins ceclit petitori: fructus eꝰ
tpoẽis quo possidet pr̃et. ꝙ si nonclũ
eum usum cepit. ab soluendum eũ
sine cautiomib ut nich̾ caueat peti

Expanded text:
 Si a bonae fidei possessore fugerit seruus, requiremus, an talis fuerit, ut et custodiri debuerit. nam si integrae opinionis uidebatur, ut non debuerit custodiri, absoluendus est possessor, ut tamen, si interea eum usuceperat, actionibus suis cedat petitori et fructus eius temporis quo possedit praestet. quod si nondum eum usucepit, absoluendum eum sine cautionibus, ut nihil caueat peti
Abbreviated transcription (Latin):
sentes non defendebant᷑. Et ita si
nemo er̃at defensor cooz. Nam si
fuit ꝓcurator: cũ hũis qũe oneniaᷤ:
non debet in quietar. Ecterum siñ
existebat defensor equis̃imum erat
subueniri. eo ponꝰ quod eoꝵ qui
uon defendũtur. si quidẽ latitent p̾¬
tor ex edictopollicitur. inbona nnt
tere. ut si res exegĩt. ĩ listrahant᷑.
Siu̾o̾ non latitent. licet non defen¬
uant᷑ in bona tm̃ mitti. Defendi ã
noti is indet᷑ cuius se defensor inge¬
rit. S qui requisitus ab actorc ñ¬

Expanded text:
on defendebantur, et ita, si nemo eorum erat defensor. nam si fuit procurator, cum habueris quem conuenias, non debet inquietari. ceterum si non existebat defensor, aequissimum erat subueniri, eo potius, quod eorum qui non defenduntur, si quidem latitent, praetor ex edicto pollicetur in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si uero non latitent, licet non defendantur, in bona tantum mitti.Defendi autem non is uidetur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore n
Abbreviated transcription (Latin):
fieri enimpoterat ut quis inuin¬
inpriuata uincula ductus. Nanri
eun qui inunculis est. simodo
nonsit inseruitute. posse adquire̾
constat. s us qui mnuniculis est:
si defendatur cessat restitutõ a u¬
¶Is autem qui apud hostes est:
tam possessionem potit im plere
dum est apud hostes. ħ ampluis:
non post liminio reu̾sus reꝑabis:
ꝑusum dominis adquisitõem ¶ It̃
eiqui ꝑ captiuitatem fundiposses¬
sionem uł usus fructus. qi posses¬
sionem amisit succͣtend̾ eẽ. pap̃.
art. Et fructus quo meclio temꝑe
ab auo ex usufructu ꝑceptos deb̾e
caꝑtiuo restitui. equum putat.
¶Hii plane qui fuerunt in p̾ate
captiui. usurem adquirere posit̃
ex re petuliari. Et equum erit ex
hac clausula p̾sentib i. qͥ mst̃

Expanded text:
fieri enim poterat, ut quis in vinineum qui in uinculis est, si modo non sit in seruitute, posse usu adquirere constat. sed et is qui in uinculis est si defendatur, cessat restitutio. Is autem, qui apud hostes est, tam possessionem poterit implere, dum est apud hostes: hoc amplius nec postliminio reuersus reciperabit per usum dominii adquisitionem. Item ei, qui per captiuitatem fundi possessionem uel usus fructus quasi possessionem amisit, ‹suc›currendum esse Papinianus ait, et fructus quoque medio tempore ab alio ex usu fructu perceptos debere captiuo restitui aequum putat. Hi plane, qui fuerunt in potestate captiui, usu rem adquirere possunt ex re pecul‹i›ari: et aequum erit ex hac clausula praesentibus, id est
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ .ł .xi. ec utilẽ actõem ei tͥbui
oportet cũ sit imquissimũ auferre
dñium quodusus non ab stulit. n
eñ intelligt̃ amsĩum. quod ablat̃
quid suũ feciss auͭ ꝙ ñ utendo sit
ainifsũ ꝯsecutus. actõe uequaso¬
lutuc obid quod dies eius exierit. cum
absens non defendet᷑. Qm clausulã
p̾tor inseruit ut q̃ ad̾m succurrit
supͣscͥptis ꝑsonis ne capiantur ita
adu̾sus ip̃as sucturrit. necapiant.
⁊erit notandum quod ptꝰ p̾tor ex¬
presserit. cum ad n̾sus eos refitiut.
qͣm cum ip̃is subuenit. nam ħ non
certas ꝑsonas emimau̾it. adu̾sus
qͣs subueniti usupͣ. s adiecit clausit¬
lam qͣ om̃s qui absentes non defen

Expanded text:
.Nec utilem actionem ei tribui oportet, cum sit iniquissimum auferre domino, quod usus non abstulit: neque enim intellegitur amissum, quod ablatumsu suum fecisset, aut quod non utendo sit amissum consecutus, actioneue qua solutus ob id, quod dies eius exierit, cum absens non defenderetur.' quam clausulam praetor inseruit, ut quemadmodum succurrit supra scriptis personis, ne capiantur, ita et aduersus ipsas succurrit, ne capiant.Et erit notandum, quod plus praetor expressit, cum aduersus eos restituit, quam cum ipsis ‹s›ubuenit: nam hic non certas personas enumerauit aduersus quas subuenit, ut supra, sed adiecit clausulam, qua omnes qui ab
Abbreviated transcription (Latin):
aucr.a xiifrgo sciendẽ non alit̾
int̾rogati fu̾int an defendant. aut
si nemo sit qui interrogari p᷑. Ita
.i. absens defendi nonuidet᷑. si actor
ultro interpellat. nec quisqͣm defẽ¬
sioni se offerat. eaqs testatõe com¬
plecti opottet. Sicut gͥ dampno eos
atfici non uult ita lucrum facere
non patiat᷑. ¶ Quod edictur etiã
adfuriosos un fantes ⁊ ciuitates ꝑ¬
tin̾e. labeo ait.

Expanded text:
um.Ergo sciendum est non aliter interrogati fuerint, an defendant, aut si nemo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non uidetur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testatione complecti oportet.Sicut igitur damno eos adfici non uult, ita lucrum facere non patitur.Quod edictum etiam ad furiosos et infantes et ciuitates pertinere Labeo ai
Abbreviated transcription (Latin):
sibi impartiri desiderant.
ꝑ usum sͥ ad quireret. ab o stib cap¬
tus sit. placet int̾ruptam possesũ¬
onem post limmnio ñ restitui. q⁊ hec̃
sine posĩessiõe non consistit. Posiõ¬

Expanded text:
sibi impertiri desiderant. per usum sibi adquireret, ab hostibus captus sit, placet interruptam possessionem postliminio non restitui, quia haec sine possessione non constitit, pos
Abbreviated transcription (Latin):
sicuitorut pler̃q fu̾it bõis ꝯstitutus
auxiliũ cõpetere existimo. ¶Nminꝰ ã
ahostib capto: qmͣ ibi nato qui pꝰ
p̾̃tor pofsideri ñ restituit᷑. Sĩuo absc̃te
eo dũd subuẽiri ei debere. ¶S quod
simpłr p̾tor ecdixit pꝰca ue. ita accipi¬
endum est. uͥsiinchoata sit bone fidĩ
possesioris dententõ añ absentiã. finita
autem ren̾so ͤ restitutõis auxilium:
locum ht̃. nonqñq s ita demum si¬
int᷑ modicum tp̃s qͣm redit. ħ ꝯtingiti
Idẽ dum ospicium quis conducit.
sarcinulas componit: q̃ rit aduocat̃.
Nã eũ qͥ differt restitutõem ñ ẽẽ audi¬
endum neratuis scribit.

Expanded text:
si curator ut plerumque fuerit bonis constitutus, auxilium competere existimo.Non minus autem ab hostibus capto quam ibi nato, qui popraetor possideri, non restituitur, sin uero absente eo, dicendum subueniri ei debere.Sed quod simpliciter praetor edixit 'posteaue' ita accipiendum est, ut si inchoata sit bonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita autem reuerso, restitutionis auxilium locum hintra modicum tempus quam rediit hoc contigit, id est dum hospitium quis conducit, sarcinulas componit, quaerit aduocatum: nam eum, qui differt restitutionem, non esse audiendum Neratius scribit.
Abbreviated transcription (Latin):
alistratus. ł .ii. tem ei succurritur
qui in hostium potestate fuit .i. ab
hostib captꝰ. Nã tͣnsfugis nullum cre¬
uend̾est bñsiciũ tribui. quib negat̃
est pꝰ liminiũ. Poterant tñ qui in
hostium potestate eẽnt illa ꝑte edc̃i⁊
tineri. qua loquitur de hiis qͥ insuitu
post limimo reu̾sis succͣnt᷑ aũ iͥ mor¬
tuis. q nec ꝓcura torem ht̃e pꝰ funt.
c̃ alis supͦscͥptis ĩ ꝑ ꝓcͣatorẽ pꝰsit subue¬

Expanded text:
onitorii.Item ei succurritur, qui in hostium p‹o›testate fuit, id est ab hostibus captus. nam transfugis nullum credendum est beneficium tribui, quibus negatum est postliminium. poterant tamen, qui in hostium potestate essent, illa parte edicti contineri, qua loquitur de his qui in seruipostliminio reuersis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra scriptis
Abbreviated transcription (Latin):
ad cum ꝑtinet. qui publicactodia
cohercetur. S adeum quo qui a
latronib ⁊ predonib uł apotentiore
ui opp̾ssus iunculis cohe rrebatur. Uĩ¬
culorum autem aplłatõ latius ac
stodiam autem solam publicam
accipilabeo putat.

Expanded text:
ad eum pertinet, qui publica custodia coercetur, sed ad eum quoque, qui a latronibus aut praedonibus uel p‹o›tentiore ui oppressus uinculis coercebatur. uinculorum autem appellatio latius accteneatur. custodiam autem solam publicam accipi Labeo putat.
Abbreviated transcription (Latin):
faciat fimeris impensã pr̃ari. ¶Elͥ fi¬
liã famil. fueraũ añqͣm dos patri red¬
dat᷑. cum manto recte agit. Reddita do¬
te prẽmobligatum ht̃ uti aũ si cũ
marito actum fu̾it is eo nmꝰ prĩ mu¬
lieris restitut᷑us ẽ.
filie impend̾ ut alio agente secum
fimeraria p̾stitit ip̃e actione de dote
admarito recipit: S si emancipata ĩ
matrimonio decedat: collat᷑os hĩdes
bonoꝵ ue possessores ⁊ patrem ꝓpor¬
tione dotis qm lucͣtus est.¬
ip̃.ł .xxu. Si filius familiasmiles
sit ⁊ hẽat castrense peculium puto suc¬
cessores eiꝰ añtem̾. sic deiñ ad prẽmue¬
nire. ¶ Q seruũ aliemim ł ancalã
sepeliuit. ht̃ adu̾sꝰ dñm fimerariam
actionem. ¶Hactioñ est amnuas
ꝑ petua iheredi cet̾isq successoribus ¶¬

Expanded text:
faciat, funeris impensam praestare. Is qui filiam familias funeravit antequam dos patri reddatur, cum marito recte agit: reddita dote patrem obligatum habet. utique autem, si cum marito actum fuerit, is eo minus patri mulieris restituturus est. filiae inpendit aut alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito recipit. Sed si emancipata in matrimonio decedat, collaturos heredes bonorumve possessores et patrem pro portione dotis quam recipit etictum. Si filius familias miles sit et habeat castrense peculium, puto successores eius ante teneri, sic deinde ad patrem uenire. Qui seruum alienum uel ancillam sepeliuit, habet aduersus dominum funerariam actionem. Haec actio non est annua, sed perpetua, et heredi ceterisque successoribus
Abbreviated transcription (Latin):
acłu̾sus ꝓcutͣorem id obseruand̾ẽ.
cicdit. Non solum eo postulante qͥ
abeolesus est.S omniqui qũq
exꝑitur. ¶ Siis ꝓ quo spopondistũ
petrauit: ne aliquis debitor ip̃ius:
adu̾sus eum exceptione utatur.
Demde tu in negõ inquo spopondisti
ueliexceptione uti. uec te nec ip̃m
oportet impetrare: ⁊ si interlum pa¬
tiaris miliriam. si soluendo debutor
nonsiti s si tu inciclisti meclictum.
reus quidemutit᷑ exceptiqnie. tuñ
uteris nec pena tua ad reumꝓmittẽ¬
cli ꝑtinebit. ⁊ ideomandati actione
uofuxbi. ¶Si filius meus in ma¬
gr̃atu in hoc eclicto incidit: an inhis
actionib quas ex ꝑsona eius ĩ ten
Do elicto locus sit: monputo: ne m̾a
conditio de terior fiat. E autem ait
p̾torut is cod̾ iuire utat᷑. an ⁊̃ ad here¬
dem ħ pena tnͣsmitrat᷑. ⁊ scribit iul.
nõ solum ip̃i de negare. actionẽ. s ĩ
se: iulianus putat. suꝑẽe eͥ nͣlem¬

Expanded text:
adversus procuratorem id observandum escidit, non solum eo postulante qui ab eo laesus est, sed omni, qui quandoque experitur. Si is pro quo spopondisti impetrauerit, ne aliquis debitor ipsius aduersus eum exceptione utatur, deinde tu in negotio, in quo spopondisti, uelis exceptione uti: nec te nec ipsum oportet hoc impetrare, etsi interdum patiaris iniuriam, si soluendo debitor non sit. sed si tu incidisti in edictum, reus quidem utetur exceptione, tu non utaris: nec poena tua ad reum promittendi pertinebit: et ideo mandati actionem non habebis. Si filius meus in magistratu in hoc edictum incidit, an in his actionibus, quas ex persona eius intendo, hoc edicto locus sit? et non puto, ne mea condicio deterior fiat ad heredem haec poena transmittatur? et scribit Iulianus non solum ipsi denegari actionem, sed etiam se Iulianus putat: superesse e
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰsunt. nubere incaro̾em duci. nec
pontificemidum sacra facit. nͨ eos qͥ
pp̃loci religionem iñ se mou̾e non
possunt. s nec eet eum ciui eqͦ ꝓub¬
lico incã publita transueat᷑. Pet̾ea
iniꝰuocari nondebet. quiuxoremdm¬
cit᷑. au eam q nũbit. neo uiclicem.
clum de re cognoscit. nec enͣm clum
quis ap̃p̾torem cãm agit. n funꝰ.
ducentem famili are: ĩusta ueͬ mor¬
tuo facientem. Calist.s .. Uel
nec furioses ut infantes. ¶ Pttor
ait. parentem. patronum. patro¬
nam. liberor ꝓetitesq patroni. pat᷑¬
ne. inius sino ptnussumeo. nequis

Expanded text:
possunt et iubere in carcerem duci: nec pontificem dum sacra facit: nec eos qui propter loci religionem inde se mouere non possunt: sed nec eum qui eqlico in causa publica transvehatur, propterea in ius vocari non debet. Sed qui uxorem ducit aut eam que nubat, nec iudicem dum de re cognoscat nec eum dum quis apud pretorem causam agat, neque funus ducentem familiare bustave mortuo facientem. Ulpianus nec furiosos uel infantes. Praetor ait: 'parentem, patronum patronam, liberos parentes patroni patronae in ius sine permissu meo ne quis
Abbreviated transcription (Latin):
uis potestatis sue concessumest. ni¬
ris clictione in suam defendere pen¬
ali udino. ¶ꝓ sui ur᷑ iꝰ dicenti ñ
obtemperasse. qui qd̃ extremum
iniuris clistione est: non fecit ue¬
luti siquit rem mobuem uendicãi
a se panꝰ noneẽt. s cluci eam ut fer¬
recusauit: tunc non obtemꝑasse
uidetur.¶Si ꝓcuratortuus ueltutor
u̾it. hoc elicto tenen labed ait. ue¬
rum ĩ petitorens ħ iudicium ñ ad.
idꝙ interest s qͣnti ea rͣes dcludr᷑

Expanded text:
tis suae concessum est iurisdictionem suam defendere poenali iudicio. Is uidetur ius dicenti non obtemperasse, qui quod extremum in iurisdictione est non fecit: ueluti si quis rem mobilem uindicari a se passus non est, sed duci eam uel ferecusauit, tunc non obtemperasse uidetur. Si procurator tuus uel tutoruit, hoc edicto teneri Labeo ait, uerum etiam petitorem. Hoc iudicium non ad id quod interest, sed quanti
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat is quideelit. si tociuc rez equtita¬
tem q̃ uiex omnib ꝑ sonis que ne¬
gotio isto continguntur impletur.
mͥ reddenda sunt. quo fc̃o sce lenstissi¬
mo adempta sunt: ⁊ ꝓbo hanc eẽ iusti¬
ciam. qlue suum cuiq ttatributt.
ut non distrahatur abiuus ꝑ sõe
iustiore petitione. Eꝑ siego ad peten¬
diea non ueniam: nichonunꝰ
ei restituenda sunt. cii deposuit. ꝙͣ¬
ius male q̃sita deposuit. ꝙ. imarcelł
inp̾done ⁊ furescribit. ¶ Si tũ igno¬
rans latrociuꝰ fiuo uł seruorem ab¬
stulisset apud prẽm dominum ue eiꝰ
deposuit. ignorantem. nec exiure
gentium consistet depõntum. Cuius
ħ est potestas ut alii nou domino sua
ipĩus res. qiͣ aliena seruauda detur.
⁊ si rem meam qm fur me ignorãte
subupuit. apud me ĩ nunc delictum
euisignorantem deposu̾it recte dicetur.

Expanded text:
cipiat is qui dedit: si totius rei aequitacipiat is qui dedit: si totius rei aequitatem, quae ex omnibus personis quae negotio isto continguntur impletur, mihi reddenda sunt, quo facto scelestissimo adempta sunt. et probo hanc esse iustitiam, quae suum cuique ita tribuit, ut non distrahatur ab ullius personae iustiore repetitione. quod si ego ad petenda ea non ueniam, nihilo minus ei restituenda sunt qui deposuit, quamuis male quaesita deposuit. quod et Marcellus in praedone et fure scribit. si tamen ignorans latro cuius filio uel seruo rem abstulisset apud patrem dominumue eius deposuit ignorantem, nec ex iure gentium consistet depositum, cuius haec est potestas, ut alii, non domino sua ipsius res quasi aliena, seruanda detur. et si rem meam fur, quam me ignorante subripuit, apud me etiamnunc delictum eius ignorantem depo
Abbreviated transcription (Latin):
ripħ. ł.ui. Hona fides que incͣcͣti.¬
b exigitur. equitatem desiderat.
simimam. S eam utrum existimã
ad ierum ius gentium a nu̾o crim
preptis ciuilib ⁊ p̾toriis ueluti reus
capitalis iudicii deposuit. ap̃te centũ.
is deportatus est. i bona eius publicas.
utrum ne ip̃i ea reddenda. anmpub¬
lic̃ deferenda sint. si tantum nͣleẽ¬
uius gentium intucamus. ei qui de¬
clit testituenda sunt. siciuile uis: le¬
gum ordinem magis in publicum
exemplo aliis. ad deterenda male¬
fitia sit: etiamegestate lalorare deb⁊.
incurrit hͥ ialia inspectio. conam fidẽ
int̾eos tm̃ qͣuos contractum est ulło
extrinsecus ad sumptoestunare debe¬
mus au respectu ĩ aliarum ꝑsonax
ad quas id ꝙ geritur. ꝑtinetiexem¬
pli loco. latro spolia q̃ mͥabstulit de¬
posuit apud seinm inscium de mali¬
tia deponentis utrum latroni anmͥ
restitur  seius debeat Rdi. si ꝑ sedã¬
tem accipientemq intueamus hoc
est bonafides ut comnissairemre¬

Expanded text:
um. Bona fides quae in contractibus exigitur aequitatem summam desiderat: sed eam utrum aestimamus ad merum ius gentium an uero cum praeceptis ciuilibus et praetoriis? ueluti reus capitalis iudicii deposuit apud te centum: is deportatus est, bona eius publicata sunt: utrumne ipsi haec reddenda an in publicum deferenda sint? si tantum naturale et gentium ius intuemur, ei qui dedit restituenda sunt: si ciuile ius et legum ordinem, magis in publicum ice, ut exemplo aliis ad deterrenda maleficia sit, etiam egestate laborare debet. Incurrit hic et alia inspectio. bonam fidem inter eos tantum, quos contractum est, nullo extrinsecus adsumpto aestimare debemus an respectu etiam aliarum personarum, ad quas id quod geritur pertinet? exempli loco latro spolia quae mihi abstulit posuit apud Seium inscium de malitia deponentis: utrum latroni an mihi restituere Seius debeat? si per se dantem accipientemque intuemur, haec est bona fides, ut commissam rem re
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑiculo ꝑ ferri romam rem ut audi¬
ertus sit. qñi in ad exhibendum ac¬
tione id seruatur. ¶Cum sequestꝰ
recte agetur. depõiti se questraria actõe
qmͣ iinheredem eius recidioportet.
Quemad̾m ꝙ exstipulatuul ex
testam̃to dari oportet. post indicium
acceptum cum detͥm̃torei ꝑiret. Sic
depõitumquoq eo die quodepoĩti as¬
tumsit. ꝑiculo eius ẽ apud quemi de¬
poĩtum fu̾it si iuiclicium accipiendi
tp̃e potuit reus uec reddidat.¬
aur a.xxxu. Piquis inficiatus sit
non aduiersus dominunis: ꝙ eum qͥ
rẽ depositã petebat uerum ꝓcatorem
non putaret. aut eins qui de posuisiz
hr̃dem: nicħ dolo malo facit. pͦea aũ
nonuult. ¶Competit ⁊̃ conditio
depoĩti rei nomine. s ñ ante qm qͥd
uolo ad nuissumsit. Nan enimqͤmꝙͣ
hoc ip̃õ qͦil depoĩtum accipiat condic¬
tione obligari. uerumquoddolũ
malum admiserit.
ei qui deposu̾it dr̃ si maior pars adie¬
rit restituendamrem p̾sentib. maio¬
rem autempartem non ex numero

Expanded text:
iculo perferri rem Romam, ut audiendus sit, quoniam et in ad exhibendum actione i‹d› seruatur. Cum sequestre recte agetur depositi sequestraria actione, quam et in heredem eius reddi oportet. Quemadmodum quod ex stipulatu uel ex testamento dari oporteat, post iudicium acceptum cum detrimento rei periret, sic depositum quoque eo die, quo depositi actum sit, periculo eius apud quem depositum fuerit est, si iudicii accipiendi tempore potuit ad edictum. Si quis infitiatus sit non aduersus dominum, sed quod eum qui rem depositam petebat uerum procuratorem non putaret aut eius qui deposuisset heredem, nihil dolo malo fecit: postea autem non uult. Competit etiam condictio depositae rei nomine, sed non antequam id dolo admissum sit: non enim quemquam hoc ipsotione obligari, verum quod dolum malum admiserit. ei qui deposuerit, dicitur, si maior pars adierit, restituendam rem praesentibus: maiorem autem partem non ex numero
Abbreviated transcription (Latin):
citur obligõ. M eat̾m grã interuenit
mandatum uelutisi tibi mandem n᷑
negotia mea geras uł ut funaumͥ
emeres uł ut ꝓ me fideuubeas. ¶Ali¬
ena tm̃ ueluti si tͥ mandem ut ticiine¬
gotia gere ͤs. uł ut fundum ei em̾es
uł ut ꝓeoficeuibeas. ¶Mea ⁊auena
ueluti sitͥ mandem ut mea geres. et
a unea ułuti sitͥ mandẽ ut sub usis
cpederes ei qui iurem meammutuaret᷑.
¶Tua ialiena: ułnti si tͥ mandem
ut ticio sub usuris creceres. ꝙ si ut sñ
usuris crederes auena tm̃grã int̾u eñ
mandatum. ¶Tua autem gr̃a int̾¬
uenit mandatum ułuti si mancem
ut pecunias tuas potuis in empt̃o  es
pͥcliorum colloces qm fen̾es. uł exli¬
u̾sont fen̾es potius qmͣ in emptiones
p̾clioꝵ collo ces. cuiꝰ gñis mandatũ
mag̾ ꝯsciliumest. qmmandatum:⁊
obidnon est obligatorium. qz nemo
ex conscilio obligatur. ĩ si non expe¬
cliat ei cuidab̾r. eruialib̾m est cuiq
apudse explorare anexpecliat sibi
consilium.

Expanded text:
citur. Mea tantum gratia interuenit mandatum, ueluti si tibi mandem, ut negotia mea geras uel ut fundum mihi emeres uel ut pro me fideiubeas. Aliena tantum, ueluti si tibi mandem, ut Titii negotia gereres uel ut fundum ei emeres uel ut pro eo fideiubeas. Mea et aliena, ueluti si tibi mandem, ut mea et et mea, ueluti si mandem tibi, ut sub usuris crederes ei, qui in rem meam mutuaretur. Tua et aliena, ueluti si tibi mandem, ut Titio sub usuris crederes: quod si, ut sine usuris crederes, aliena tantum gratia interuenit mandatum. Tua autem gratia interuenit mandatum, ueluti si mandem tibi, ut pecunias tuas potius in emptiones praediorum colloces quam faeneres, uel ex diuerso ut faeneres potius quam in emptiones praediorum colloces: cuius generis mandatum magis consilium est quam mandatum et ob id non est obligatorium, quia nemo ex consilio obligatur, etiamsi non expediat ei cui dabatur, quia liberum est cuique apud se explorare, an expediat sibi consilium.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ruii. Quciuis ticius cumhrẽt fi¬
uam inpotestate seiam. pamphilo
seruo alieno: inmrĩm onium collo¬
cauit. cui ĩ dotemdedit qmͣ sub titu¬
lo depõiti incautionem contulit.⁊
postea nulla denutiatiõe dño fc̃a:
pr̃ decessit. mox ⁊i pamphilus que¬
ro qͣ actione seia pecuni am petere
cãdepõiti actõne depeculio pecuniã
tianum epłam scpͥsit. in u̾ba infra
scͥpta cecilius candidus paotioroga¬
eos ꝑueuisse quib ut pͥmum prospi¬
ciam ne uacuit̾ sint .i. ut usuras eoꝵ
accipias. cure h̾ebo. quesitum est ã

Expanded text:
rum. Lucius Titius cum haberet filiam in potestate Seiam, Pamphilo seruo alieno in matrimonium collocauit, cui etiam dotem dedit, quam sub titulo depositi in cautionem contulit, et postea nulla denuntiatione a domino facta pater decessit, mox et Pamphilus ro, qua actione Seia pecuniam petere pcausa depositi actione de peculio pecuniam tianum epistulam scripsit in uerba infra scripta: 'Caecilius Candidus Paccio Rogaea peruenisse: quibus ut primum prospiciam, ne uacua tibi sint: id est ut usuras eorum accipias, curae habebo'. quaesitum est, an
Abbreviated transcription (Latin):
stim mum̾abo. queritur pp̃ usuraꝵ ĩ¬
crem̃tum. R̾. depõiti actionem loc
hr̃e. Quid est eñi aliud comẽdare ꝙͣ
deponere ꝙ ĩncrumest. si id actinẽ.
ut corpora mĩmoꝵ eadein redden tur.
Namsi ut tantũd soluentur conue¬
nit egclietur eares depoĩti notissi
actio nonteneat cum cõuenit tĩdẽ
non id̾ reddi. rõne musuraꝵ hr̃i non fa¬
cile dicendum est. ⁊ est quidem consti¬
tim in bone fidei uidiciis qd̃ ad usas¬
attinet. ut tñid̃ possit offm̃ arbitri
qnͣtum stipulatio. s contra bonam
fidem ⁊ depõrtinaturam est. usuras
ab eo desiderare. tp̃ris añ morã. qui
benefitium insuscipienda pecuĩa ded̾.¬
sitñ ab inino de usuris pr̃andis cõ¬
uenit. lex contractus seruab̾r.
res oblatas puelle que sui iuris fuit.
pr̃ suscep̃. heres eius ut exhibeat recde
conueniet᷑. ⁊̃ actõe depõiti. ¶ Qui
petuniam ap̃se non absignatam ut
tm̃dem redderet depõitam. adusus ꝓͥos
oonu̾tit. pꝰmor am inusuras qͦ depõi

Expanded text:
usurarum incrementum. respondi depositi actionem locum habere: quid est enim aliud commendare quam deponere? quod ita uerum est, si id actum est, ut corpora nummorum eadem redderentur: nam si ut tantundem solueretur conuenit, egreditur ea res depositi notissimactio non teneat, cum conuenit tantundem, non idem reddi, rationem usurarum haberi non facile dicendum est. et est quidem constitutum in bonae fidei iudiciis, quod aattinet ut tantundem possit officium arbitri quantum stipulatio: sed contra bonam fidem et depositi naturam est usuras ab eo desiderare temporis ante moram, qui benefisi tamen ab initio de usuris praestandis convenit, lex contractus servabiturres oblatas puellae, quae sui iuris fuit, pater suscepit: heres eius ut exhibeat recte convenietur etiam actione depositi. Qui pecuniam apud se non obsignatam, ut tantundem redderet, depositam ad usus proprios convertit, post moram in usuras quoque i
Abbreviated transcription (Latin):
domino nunc tradita sit. qiͣ excã depõiti
rem culpam doiumẽẽ ꝓcino displice¬
bat. mͥ uissimum uidetur. slamrisiqͥs ¶¬
non ad eum mad̾ quem hominumnͣ de¬
siderat diligensẽ. nisi tũ ad suum in¬
odum cirram in depõito p̾stat. fraude
non caret. Nec enim salua fide minorẽ
hiis ciͣmsiusreb diligenti am prã uit
abeo .ł.ui. Peruus tuus pecuniam
cum nicio inseciuestro deposuit. apd̃
meuium ea conditõne ut ea tibitra¬
deretur. si tu ameẽ ꝓlasses. si minus
ut citio redderetur. posseclicicum eo
quitͥ non aliter qͣmnuminis acͤcep¬
tis depõitum reddere uoiuit. qͣmuis
sine mora ⁊ incor ruptum reddiderit.

Expanded text:
domino tradita sit quasi ex causa depositi, rem culpam dolum esse, Proculo displicebat, mihi uerissimum uidetur. nam et si quis non ad eum modum quem hominum natura desiderat diligens est, nisi tamen ad suum modum curam in deposito praestat, fraude non caret: nec enim salua fide minorem is quam suis rebus diligentiam praestatorum. Seruus tuus pecuniam cum Attio in sequestre deposuit apud Maeuium ea condicione, ut ea tibi redde retur, si tuam esse probasses, si minus, ut Attio redderetur. posse dixi cum eo, qui tibi non aliter quam nummis a te acceptis depositum reddere uoluerit, quamuis sine mora et incorruptum reddiderit.
Abbreviated transcription (Latin):
Saur .⁊. xuiii. Si sine dolo malo rẽ
nec cauere debes. si dep̾hend̾is eam red¬
reuiteneat. pr̃hec intra annum de
peculio debet conueniri. s ip̃e fuius.
rem teneat. in ꝑpa ip̃m dandam acti

Expanded text:
ad edictum. Si sine dolo malo rem nec cauere debes, si deprehenderis eam redrem teneat, pater nec intra annum de peculio debet conueniri, sed ipse filiusrem teneat, in ipsum dandam acti
Abbreviated transcription (Latin):
ficisc̾etur ad martum suum. arcam
clausam cum ueste unstrum̃tis com̃¬
dauit gaie seie. ⁊ dixit ei. cums alua
sana ue uenero restituties mͥ c̾te.
si aliquid mͥ humanum contig̾it.
filio meo que mexalio marito sitsce¬
pi restitues. defuncta ea intestata
desidero: res comin ẽ da te cui restitui
debeant. filio an marito. pauł. R.

Expanded text:
proficisceretur ad maritum suum, arcam clusam cum veste et instrumentis commendavit Gaiae Seiae et dixit ei: "cum sana salvave venero, restitues mihi: certe, si aliquid mihi humanum contigerit, filio meo, quem ex alio marito suscepi.' defuncta ea intestata desidero res commendatae cui restitui debeant, filio an marito. Paulus
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. Nam tum idfit cum aliqđ res ĩ cõ¬
tͣou̾sia declucitur. Ita hoc cãu in solid̾
unusquiiq iudetur: deposuisse. qd̾
aliter est. cumrem sucõem płes
deponunt. ¶Rei depõite ꝓpͥetas ap̃
deponentem mairt. s ⁊ possessionͥ a
pud seciuestrum depõita est. Nam tũ¬
demum se q̃ster posuidet. id enunagͥ
ea depõe ut cã neutrius possessiomis
ad tempus procedat.
⁊ ꝓheretlitaria portõe. ⁊ insimplum ⁊
intra annum quo in ip̃m ⁊ insoud̃
⁊ induplum ⁊inꝑpetinun datrir.

Expanded text:
sunt: nam tum id fit, cum aliqua res in controuersiam deducitur. itaque hoc casu in solidum unusquisque uidetur deposuisse: quod aliter est, cum rem communem plures deponunt. Rei depositae proprietas apud deponentem manet: sed et possessio, nisi apud sequestrem depodemum sequester possidet: id enim agitur ea depositione, ut neutrius possessioni id tempus procedat. est pro hereditaria portione et in simplum et intra annum quoque: in ipsum et in solidum et in duplum e
Abbreviated transcription (Latin):
Aarcelł. ł.u. Siduohr̃des rem apud
Tdefunctum depõitam dolo interũter.
cuodam utiq cãu in partes tenebũt᷑
Namsi diuisiit .x. milia q̃ apud
defunctum depõita fu̾anti ⁊ .m. mili¬
a abstułint iut̾q soluendo est in
partes obstricti erunt. Nec enun am¬
pluis ast oris interest. E silancend
fla u̾nrti aut conflari ab aliquo pas¬
sifu̾int alia ue spes dolo eoruminter¬
u̾sa fu̾it insolidum conueniri poter̃.
ac su p̃i seruandam suscepissent. nã
certe uerum est. in soliclum unum¬
quemq dalo fecisse. ⁊ nͥ ꝓ solido res
ñ pot̾ restitui. nec tn absurclum sẽ¬
sciet. quihoc putau̾it. plane. nͥ in¬
tegra rei restitutione eum cum quo
actum fu̾it. liberari non posse. condẽp¬
nand̾tã si res non restituetur ꝓ qͣ ꝑ

Expanded text:
rum. Si duo heredes rem apud defunctum depositam dolo interuerterint, quodam utique casu in partes tenebuntur: nam si diuiserint decem milia, quae apud defunctum deposita fuerant, et quina milia abstulerint et uterque soluendo est, in partes obstricti erunt: nec enim amplius actoris interest. quod si lancem conflauerint aut conflari ab aliquo passi fuerint aliaue quae species dolo eorum interuersa fuerit, in solidum conueniri poterunt, ac si ipsi seruandam suscepissent: nam certe uerum est in solidum quemque dolo fecisse et nisi pro solido res non potest restitui. nec tamen absurde sentiet, qui hoc putauerit plane nisi integrae rei restitutione eum, cum quo actum fuerit, liberari non posse, condemn
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł .xuiii. In depõĩti actione si
ex fc̃o defuncti agatur. adu̾sus unim
agere debeo. Siuero ex suo delicto:
posuit isapud quem depoĩtumest:
seruorectissime reodet. exbon a fide. nͨ
enim conuenit bone fidei abnega¬
re idꝙ quis accepit. s debiti redde
ei aciuo accepit. sic tanĩ sisme dolo
malo ommareddat. hoc estut nec
culpe quidẽ suspino sit. deniq sab̾ħ
explicuit addendonet ulla cã int̾uen᷑
quare putari possit dominumreddi
uolle. hoc ĩ isi potuit suspicari usta .s.
s isiante eius reifurtum fecerat. ser¬
uus si tũ ignorauit is apudꝙ̃ depo¬
suit. uł creclid̃ dominum non inui¬
tum fore huius sałouis. lib̾ari potest.
bona eium fides exigitur. non tm̃ ã
te si remanenti seruitite fu̾it solut̃.
s ĩ simanuinuisso uł alienato ex iꝰtis
causis liberatõ cortongit .s. liquis ig
norans in anumissum uł alie natum
solũ. id ꝙ in omnib debitoribus ser¬
uand̾ pomp̃. scribit.
fuit ut romereddatur. uidetur idat¬

Expanded text:
ad edictum In depositi actione si ex facto defuncti agatur adversus unum agere debeo: si vero ex suo delicto, posuit, is apud quem depositum est servo rectissime reddet ex bona fide: nec enim convenit bonae fidei abnegare id quod quis accepit, sed debebit reddere ei a quo accepit, sic tamen, si sine doloomni reddat, hoc est, ut nec culpae quidem suspicio sit. denique Sabinus hoc explicuit addendo: 'nec ulla causa interuenit, quare putare possit dominum reddi nolle'. hoc ita est, si potuit suspicari, iusta scsed et si ante eius rei furtum fecerat seruus, si tamen ignorauit is apud quem deposuit uel credidit dominum non inuitum fore huius solutionis, liberari potest: bona enim fides exigitur. non tantum autem si remanenti in seruitute fuerit solutum, sed etiam si manumisso uel alienato, ex iustis causis liberatio contingit, scilicet si quis ignorans manumissum uel alienatum soluit. idemque et in omnibus debitoribus seruandum Pomponius scribit.fuerit, ut Romae reddatur, uidetur id ac
Abbreviated transcription (Latin):
ut.⁊i xii. Quirem suam deponi
apud se patitur: ulutendam rogat.
nec depoĩti. uec commodatiactione
tenetur. sicuti quirem suam condu¬
cit. aut p̾cariorogat nec p̾cario te¬
uetur. nex exlocato.

Expanded text:
um. Qui rem suam deponi apud se patitur uel utendam rogat, nec depositi nec commodati actione tenetur: sicuti qui rem suam conducit aut precario rogat, nec precario tenetur nec ex locato.
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł.xxx. Di hominem apud se de¬
ctum uł ad malammansionem ostẽ¬
sum. sequester salu̾it mĩa ductus. do¬
loproximum eẽ ꝙ ftm est arbitror. q
cum sciret cuirei pataretur: intem¬
ꝓea parte que adnos ꝑuenit. tñ hic
.douis excontractu ⁊ rei ꝑsecutõe desce¬
dit. ideoq insolidum unus hĩs tenet᷑.
plures uero ꝓ ea parte quaquis heres
est. ¶ Quotiens foro cedunt nuͣmu¬
habuerunt. non quas fenori apud
niumnularios uł cum numinulariis
uel ꝑ ipõs ex̾ cebant. ⁊ ante priui legia.
gͥ si bona uenierint depõitorumrõ
hẽbitur duminodo eorum qui pꝰea
usuras accepetunt rõ hẽatur. qua¬
si renunti aueunt depoĩto. Item q̃rit᷑
uirum ordo spectetur eorum cuu de¬
posuerunt. an u̾o simul omnium
simul admittendos. hoc enim resqp¬
to pͥncipali significatur.
cetur noninea tm̃ qnͣtitate que in
bonis aigentarii ex pecunia depõitare¬
entariorum exutilitate publitate¬
ceptum ẽ sane sumptis cã qiui ne

Expanded text:
edictum. Si hominem apud ‹s›e denctum uel ad malam mansionem extensum sequester soluerit misericordia ductus, dolo proximum esse quod factum est arbitror, quia cum sciret, cui rei pararetur, intempro ea parte quae ad nos peruenit, tamen hic dolus ex contractu reique persecutione descendit ideoque in solidum unus heres tenetur, plures uero pro ea parte qua quisque heres est. Quotiens foro cedunt nummuhabuerunt, non quas faenore apud nummularios uel cum nummulariis uel per ipsos exercebant. et ante priuilegia igitur, si bona uenierint, depositariorum ratio habetur, dummodo eorum qui uel postea usuras acceperunt ratio non habeatur, quasi re nuntiauerint deposito. Item quaeritur, utrum ordo spectetur eorum qui deposuerunt an uero simul omnium simul admittendos: hoc enim rescripto principali significatur. cetur non in ea tantum quantitate, quae in bonis argentarii ex pecunia deposita reentariorum ex utilitate publica receptum est. plane sumptus causa, qui ne
Abbreviated transcription (Latin):
is cuiꝰ pigñi nomen datum est. ex actam atre¬
clitori secũ ꝯpensaturum. Sinero corpus is
debu̾it ⁊ solu̾it. ꝑignoris loco futurum ap̃¬
ẜcreditoremsi insu ꝑ fͤiti arui segͣitime cõ¬
sistere creclitor potest. a du̾sus ꝙ̃ libi possesso¬
rem. sue tantum pactum ouentum de ypo¬
thecͣa intuen̾it: siue ⁊̃ possessio tradlita fue¬
rit. dem̃ amissa sit. ¶ Enamsicreclitor
ludinum debitoremfecent ypotheta ma¬
uet obligata. quia suaso ditiones ht̃ y po¬
thecaria acdio. ioͤ si solut a est pecunia aut
satisfã est. quib cessantibytenet. ¶ Si
cum defensore in ꝑsona meg̾o. licet is m̃sa
tis decłit. ⁊ dampnatus sit: eq̃ ypotheca ma¬
net obligata. Multo magis gͦ si in ꝑsonã
actum sit. siue cum reo siue cum fideius¬
sore. siue cum utrsq ꝓ parte. licet dãp¬
uati sint ypotheca manet obligata. nec
ꝑhoc uidetur satisfactum treditori. qdht̃
uidicati actionen. ¶ Sy sub conditiõe

Expanded text:
s nomen pignori datum est, exacta ea creditorem secum pensaturum: si vero corpus is debuerit et solverit, pignoris loco futurum apcreditorem.Et in superficiariis legitime consistere creditor potest aduersus quemlibet possessorem, siue tantum pactum conuentum de hypotheca interuenerit, siue etiam possessio tradita fuerit, deinde amissa sit.Etiamsi creditor iudicatum debitorem fecerit, hypotheca manet obligata, quia suas condiciones habet hypothecaria actio, id est si soluta est pecunia aut satisfactum est, quibus cessantibus tenet. et si cum defensore in personam egero, licet is mihi satisdederit et damnatus sit, aeque hypotheca manet obligata. multo magis ergo si in personam actum sit siue cum reo siue cum fideiussore siue cum utrisque pro parte, licet damnati sint, hypotheca manet obligata nec per hoc uidetur satisfactum creditori, quod habet iudicati actionem.Si sub condicione
Abbreviated transcription (Latin):
Daur .i. Ded anuie itim̾s. actus. aqͥductꝰ
pignoris conuentio locum hẽat: uidend̾
tor utatur .s. siuicinum fundum hẽat. ⁊ sĩ
tra diem certum pecunia ñ sit reddita. uen¬
dere eas uicino liceat. q̃ sententi a pp̃utilita¬
tem contrahentium admittenda est.
artianꝰ.A. Grege pignori obligatoͥ q̃
Cpostean ascuntur tenentur. S ⁊ si pͥorib
capitib decedentib totus grex fu̾it reno¬
uatus. pignori tenebitur.s. ¶ Statu¬
lib̾ quoq dari ypotece poterit. licet condi¬
tione existente euauestat pignus. ¶ sũ
pignori rem pignoratam⁊ accipiposse
piatu̾it. qͣtenus utraq pecunia debet ꝑig.¬
nus sadõ creclitori tenet ⁊tam exceptõ

Expanded text:
ctum.Sed an uiae itineris actus aquae ductus pignoris conuentio locum habeat uidendum creditor utatur scilicet si uicinum fundum habeat et, si intra diem certum pecunia soluta non sit, uendere eas uicino liceat: quae sententia propter utilitatem contrahentium admittenda est.ariam.Grege pignori obligato quae postea nascuntur tenentur: sed et si prioribus capitibus decedentibus totus grex fuerit renouatus, pignori tenebitur.Statuliber quoque dari hypothecae poterit, licet condicione exsistente euanescat pignus.Cum pignori rem pigneratam accipi posse placuerit, quatenus utraque pecunia debetur pignus secundo creditori tenetur et tam exceptio