comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hos ueientes ꝑ romanis factun estis sacedotrs et uestales tue ce desorent
uesta et flamen ꝑegre habitando in singulas nactes ꝙͣcũ sibi reiq pił macili
cõtrahot. Quid alia que auspicato agimus oiã fere intra pomerũ an obli¬
uioni aut cui negligetie damꝰ comitia cunata que rẽ militurẽ cõtinet. comitia
cencunata quib cõsuses cubunosq młitanes creatis ubi auspicato nͥ ubi adso¬
centsua ꝑo suit uoios ne hec tinsferom. An comicior cã ipso tãto ĩ cõmodo ĩdeẜꝰ
caesions urbem et ad integni oĩa ueios miguure nec hic edificando inopẽ pse¬
oorr sieuu hac̃ aũt iactar inag cam̃ quã uerã eẽ ut ego nõ dicam apparere
sems uentes puto qui memistis añ galsoꝵ aduẽtũ salius cectis publiais pͥua¬
onio enã si tũ migrando fuisset ĩ columi tota urbe nuc̃ has iumas resiquediᷤ

Expanded text:
fas est. hos Ueientes pro Romanis facturi estis sacerdotes, et Uestales tuae te deserent, fas est. hos Ueientes pro Romanis facturi estis sacerdotes, et Uestales tuae te deserent, Uesta, et flamen peregre habitando in singulas noctes tantum sibi reique publicae piaculi contrahet? quid alia quae auspicato agimus omnia fere intra pomerium, cui obliuioni aut neglegentiae damus? comitia curiata, quae rem militarem continent, comitia centuriata, quibus consules tribunosque militares creatis, ubi auspicato, nisi ubi adsolent, fieri possunt? Ueiosne haec transferemus? an comitiorum causa populus tanto incommodo relinquere urbem et ad integra omnia Ueios migrare nec hic aedificando inopem plebem uexare. hanc autem iactari magis causam quam ueram esse, ut ego non dicam, apparere uobis, Quirites, puto, qui meministis ante Gallorum aduentum, saluis tectis publicis priuaeritis—etiamsi tum migrandum fuisset incolumi tota urbe, nunc has ruinas relinquendas
Abbreviated transcription (Latin):
e abcondica urbe roma ad captã eandem urbem Romani
sub regib pͥmũ cõsulib dem̃ ac dicratonb decẽ uirisq ac
tnbunis cõsularib gessere foris bella domiseditiones ꝗuo
libro exposu res cũ uerustate nimia obscuus uelud que⁊
ob serindai onginẽ uelud a stĩpib secus femausq renace urbis gesta domi mi¬
Daueqi erxonent̾ ceti pͥmo quo adminiculo erecta eiat eodẽ in mra funo stetie
naꝰ tubunos hibẽ quoꝵ in magñtu capta urb̃s eẽt nõ psacuit ros ad int̾ regia
rediit cum cuitus in opere ac labore assiduo reficiende urbis tenẽtur. Intim qͥa
tosibis simul pͥmũ magrãtu ibiit ab in mastio tribuno plebis dicta dieo esd.
Auod segat in gallos ad quos missus erat ortor q̃ uis gentiũ pugnasset. Cui
udicio tum mors adeo oportuna ut uolutauã magna ps credet subtraxit. In¬
ter inguii miit cũ p. cornelius sapio int̾ rex et post eũ martus funus camilłus

Expanded text:
e ab condita urbe Roma ad captam eandem Romani sub regibus primum, consulibus deinde ac dictatoribus decemuirisque ac tribunis consularibus gessere, foris bella, domi seditiones, quinque libris exposui, res cum uetustate nimia obscuras uelut quae ab secunda origine uelut ab stirpibus laetius feraciusque renatae urbis gesta domi militiaeque exponentur. ceterum primo quo adminiculo erecta erat eodem innixa M. Furio prinum tribunos habere quorum in magistratu capta urbs esset, non placuit; res ad interregnum rediit. cum ciuitas in opere ac labore assiduo reficiendae urbis teneretur, interim Q. Fabio , simul primum magistratu abiit, ab Cn. Marcio tribuno plebis dicta dies est, quod legatus in Gallos—ad quos missus erat orator—contra ius gentium pugnasset; cui iudicio eum mors, adeo opportuna ut uoluntariam magna pars crederet, subtraxit. interregnum initum: P. Cornelius Scipio interrex et post eum M. Furius Camillus
Abbreviated transcription (Latin):
uertenie foriuna iam deoꝵ opes siuanaq cõsilia rẽ romanã ad uiuabat᷑. Igitͥ
pͥmo c̃rã su haus maiore momĩto fus galli suẽ quã ad aliã uicerãt iuscio rẽ
asteto ceui p̃lio ad ocrauũ lapidẽ gabina uia quo se ex fuga cõtulent ciusdem
dueru auspitian amilli uiaĩt. Ibi aedts oĩa obtiniuis castra capiũt᷑ et ne nũ¬
nus quidẽ ciadis iesictꝰ. ¶Diantos recuperaca ex hostib ratna tuũ phans
in uibem. irodit. Intq ioros inilicares quos ĩ cõditos iaciũt. Romulus ac pires
pacne cẽ ditorq alt̾ urbia haud̾ uanis laud̾ib appellabat᷑ sernatã dem̃ bello
pitriam ceꝵ in pace haud dubie ẜuauit. Cum ꝓhibuit mignmn ueios et tn¬
u̾ius rem ĩtentius a gentib post ĩcẽsam urbem ex ꝑ se ĩcliata mag̃ plibe
ad id cõsiliũ. Caq cã fait nõ abdicande post tnũphũ dictaturr senatu ob̾secu

Expanded text:
uerterat fortuna, iam deorum opes humanaque consilia uerterat fortuna, iam deorum opes humanaque consilia aiore momento fusi Galli sunt quam ad Alliam uicerant. iustiore altero deinde proelio ad octauum lapidem Gabina uia, quo se ex fuga contulerant, eiusdem ductu auspicioque Camilli uincuntur. ibi caedes omnia obtinuit; castra capiuntur et ne nuntius quidem cladis relictus. dictator reciperata ex hostibus patria triumphans in urbem redit, interque iocos militares quos inconditos iaciunt, Romulus ac parens patriae conditorque alter urbis haud uanis laudibus appellabatur. seruatam deinde bello patriam iterum in pace haud dubie seruauit cum prohibuit migrari Ueios, et tribunis rem intentius agentibus post incensam urbem et per se inclinata magis plebe ad id consilium; eaque causa fuit non abdicandae pos
Abbreviated transcription (Latin):
manis noxue uitis iẽ sẽs diiq ethoĩes ꝓhidue̾ iedep̃tes uiue romanos. Na
forte quada pͥusq infanda meites ꝑsiceret᷑ ꝑ alt̾catia nodũ oi auro appenso
retinẽtes pactos diceret se se uegat ea pactioe̾s intã cẽ que postiyͣ ipe dictator
çienus eẽe iy inissu suo ab infenoris uons magrotu fucta eẽt deuitata ccall
ue se ad p̃liũ expedi int suss in accuũ comoe̾ saranas et arma aptare feĩa
nõ arno rargerire patriã iuber. In cõspeni habetes fima deũ et cõuiges et
siberrs et solũ pat̾e de forme belli malia es oĩa que defendi reperiq er ulasa
fus sic. Instruit deuĩ aciem ut loci nã patrebat᷑ in seminite solo urbis es naͣ
mequali et oĩ que arte belli secũda suis eligi pparanue potenãt ꝓudit. Gal¬
si noua ie tirpidi arma capuẽ unq mag̃ ꝙͣ cosisio in romanos ĩca̾rũt.Ia

Expanded text:
manis uox, uae uictis. sed dique et homines prohibuere redemptos uiuere Romanos. nam manis uox, uae uictis. sed dique et homines prohibuere redemptos uiuere Romanos. nam forte quadam priusquam infanda merces perficeretur, per altercationem nondum omni auro adpenso, renitentes pactos dicerent sese, negat eam earn pactionem ratam esse quae, postquam ipse dictator creatus esset, iniussu suo ab inferioris iuris magistratu facta esset, denuntiatque Gallis ut se ad proelium expediant. suos in acervum conicere sarnon auro reciperare patriam iubet, in conspectu habentes fana deum et coniuges et liberos et solum patriae deforme belli malis et omnia quae defendi repetique et ulcisci fas sit. instruit deinde aciem, ut loci natura patiebatur, in semirutae solo urbis et natura inaequali, et omnia quae arte belli secunda suis eligi praeparariue poterant prouidit. Galli noua re trepidi arma capiunt iraque magis quam consilio in Romanos incurrunt. iam
Abbreviated transcription (Latin):
palis pates uissirbs cũ maior domi exorta moles coegit acciri romã eũ glisea¬
te is dies sedimtione qr̃ãplito mag̃ metuendam aucto faicelut. ⁊lõ eĩ iam orõnes
tr ao. mmalu si facta popnlana in scẽm tumultuosam cadem qua mẽte fierent
mauendã enine centunone nobise militarib fãs uidicatũ pecuiie cũ duai uidis¬
surt uedio foro cum catua sua ac curnt et manũ ĩecit uocifrit̾q de supbia pacnĩ
sec mdesitate fenertoꝵ er misiis pleb uĩtutib ei uin fortunaq. Cũ uõ Ego

Expanded text:
pulis patres iussuros, cum maior domi exorta moles coegit acciri Romam eum gliscenpulis patres iussuros, cum maior domi exorta moles coegit acciri Romam eum gliscente in dies seditione, quam solito magis metuendam auctor faciebat. non enim iam orationes modo M. Manli sed facta, popularia in speciem, tumultuosa eadem, qua mente fierent intuenda erant. centurionem, nobilem militaribus factis, iudicatum pecuniae cum duci uidisset, medio foro cum caterua sua accurrit et manum iniecit; uociferatusque de superbia patrum ac crudelitate feneratorum et miseriis plebis, uirtutibus eius uiri fortunaque, 'tum uero ego
Abbreviated transcription (Latin):
spatiũ ad euadendũ mt̃m młticudĩ darẽt satis missilib eẽ ac te̾rore ĩpedi aĩss
obequitandoꝙ agmen ceueri dũ assequi pedes et uista cede cofice hostẽ posset fi¬
ge seq̃diq nõ añ noctẽ finis fuit. ¶ Capta qͦ ac duepta eodẽ die castia nulso¬
ium p̾daq oĩs p̃cer sibera corpoui milici cõcessa est ꝑs maxuna captiuor ex lan¬
nis acq hernicis fuit nec hoĩum de plebe ut crr̃di posset merede militasse sed
pͥnçipes quidã uiuẽtutis ĩuenti manifesca fides pubsica ope uulitos hostos adu¬
tos cemensium qͦ quidã coguiti et cosomi a uelitris romãq omis miss. ¶der¬
cuc̾rantib pͥmonib paciũ eadẽq dietatort defectioẽ sui quisq ppłihaus perplat
indicaue̾. Diccator ex̾citã instatiuis tenebat minime dubius bellum cũ his po¬

Expanded text:
spatium ad euadendum interim multitudini darent: satis esse missilibus ac terrore impediri cursum spatium ad euadendum interim multitudini darent: satis esse missilibus ac terrore impediri cursum obequitandoque agmen teneri dum adsequi pedes et iusta caede conficere hostem posset. fugae sequendique non ante noctem finis fuit. capta quoque ac direpta eodem die castra Uolscorum praedaque omnis praeter libera corpora militi concessa est. pars maxima captiuorum ex Latinis atque Hernicis fuit, nec hominum de plebe, ut credi posset mercede militasse, sed principes quidam iuuentutis inuenti, manifesta fides publica ope Uolscos hostes adiutos. Circeiensium quoque quidam cogniti et coloni a Uelitris; Romamque omnes missi percontantibus primoribus patrum eadem quae dictatori defectionem sui quisque populi haud perplexe indicauere. dictator exercitum in statiuis tenebat, minime dubius bellum cum iis po
Abbreviated transcription (Latin):
de uideris. Tum cerorẽ equestrem amuꝑatis alio sabore infer ĩuectiisq oroi¬
nes pugnãtiũ dissipa Gie eques sie pedes ut p̃cepat pugnãt nec dux segiones
nec fortuna fefellit ducẽ multicudo hostiũ nlli rei pt̾ quã mĩo freta et aculidos
meciens aciem temẽ pliũ inbiit cemẽ obnusit damore cãtũ missilibq telis
ex pͥmo pugne ĩ peni feror gladios et cossatũ pede et uuscũ sostis c dorẽ ams¬
mi micantẽ fer̾e nõ potuit. Impulsa fions pͥma et crepidatio subsidiis illata it
suũ terorẽ initulit eques rupti inde mustis socis ordines motaq oiã er fllcaũ¬
⁊ similis acies euit. Deiñ poscꝙͣ cidentib pͥmis iã adse quisꝙͣ puẽtiã ceb
cernebat cenga uertunt sture ioman es donec armati cõfertiq abibut peditims
labor in ꝑseꝙp̃do fuit. Postꝙͣ iactan arma passim fugnq ꝑ agros segi aciẽ ho¬
scum aiãdu̾sum ẽ cũ equirũ tume emisse dato signo no in singlor mom̃do ce de

Expanded text:
auore infer inuectusque ordines pugnantium dissipa.' sic eques, sic pedes, ut praeceperat, pugnant; nec dux legiones nec fortuna fefellit ducem. multitudo hostium nulli rei praeterquam numero freta et oculis utramque metiens aciem temere proelium iniit, temere omisit; clamore tantum missilibusque telis et primo pugnae impetu ferox gladios et conlatum pedem et uoltum hostis ardore animi micantem ferre non potuit. impulsa frons prima et trepidatio subsidiis inlata; et suum terrorem intulit eques; rupti inde multis locis ordines motaque omnia et fluctuanti similis acies erat. dein postquam cadentibus primis iam ad se quisque peruenturam caedem cernebat, terga uertunt. instare Romanus; et donec armati confertique abibant, peditum labor in persequendo fuit: postquam iactari arma passim fugaque per agros spargi aciem hostium animaduersum est, tum equitum turmae emissae, dato signo ne in singulorum morando caede
Abbreviated transcription (Latin):
est. Eosao caput ren sũmãq ĩpeni fore hic cũ auguinto libaret᷑ capitosum
uiuentus tõminq maximo griudiõ patiũ ur̃oꝵ mouen se nõ passi hic ueste
igneo hie anallitia celo demissa/ hie os̃ ꝑpitii manẽtib nob dii. mouisse cos
aimillus cum alia orõne tũ ea que ad iesigiones prnebat mayime dicit᷑ sed
nem dubiam decceuit uox oportuna emissa. Quad cũ senat᷑ post pauso de his
reb in curia hostilia haberet᷑ cobortesqr ex p̃diis ieuẽtences forte agmine sor
nuisiret̃ c̃tunio ĩ comitio exclamauit sigͥfer statue signũ hie manebim. Qua
uoce audita et senat̾as accipe se omey ex cura egressus cõclamauit plebs amũ¬
fusa appiobuuic antiquata dem lag̾e pmiscue urbs edificari cepta tegula pĩ
prebien est sari matieꝙ cedende uñ quisqr ueller ius factũ p̃diis acceptis ẽ
anno edi ficia ꝑfernins festinatio auũ eremit iicoa duigendi. dũ omisso su

Expanded text:
ore; hic cum augurato liberaretur Capitolium, Iuuentas Terminusque maximo gaudio patrum uestrorum moueri se non passi; hic Uestae ignes, hic ancilia caelo demissa, hic omnes propitii manentibus uobis di.' mouisse eos Camillus cum alia oratione, tum ea quae ad religiones pertinebat maxime dicitur; sed rem dubiam decreuit uox opportune emissa, quod cum senatus post paulo de his rebus in curia Hostilia haberetur cohortesque ex praesidiis reuertentes forte agmine forum transirent, centurio in comitio exclamauit: 'signifer, statue signum; hic manebimus optime'. qua uoce audita, et senatus accipere se omen ex curia egressus conclamauit et plebs circumfusa adprobauit. antiquata deinde lege, promisce urbs aedificari coepta. tegula publice praebita est; saxi materiaeque caedendae unde quisque uellet ius factum, praedibus acceptis eo anno aedificia
Abbreviated transcription (Latin):
unte ducit ad ianicułũ in eo cliuo eas cũ.s. albinus de plebe romañ hõ
spexisset płaustro cõiũgẽ ac sibos̃ hns int̾ cecerã curba que ĩucilis besso uͦ¬
ꝑ excedebat saluo eciã cum discmine diuinaꝵ huãrũq reꝵ ĩreligiosũ rit᷑

Expanded text:
ponte ducit ad Ianiculum. in eo cliuo eas cum L. Albinius de plebe Romana homo ponte ducit ad Ianiculum. in eo cliuo eas cum L. Albinius de plebe Romana homo conspexisset plaustro coniugem ad liberos uehens inter ceteram turbam quae inutilis bello urbe exced
Abbreviated transcription (Latin):
scħ qd ħuanis suꝑeẽt malis resiquebat. Magna ꝑs tam̃ eaꝵ i arce suos
setute sit ⁊lec ꝓħibente usso nec uocãte qr qd̾ ucile obsessis ad munien¬
n ĩbessem msticudinẽ ĩd paꝵ huãnũ erat. Alia maxime psebis curba quam
e aupere tam exiguus cosus nec asere in tãta ĩ opia stum̃ti potat. ex urbe
ffusa uesut agmine iã uno petiit ianicułu. Iħ ꝑs ꝑ agros disapsi pãs urbes
etus finitimas siñ ulło duce. Aut cõsensu suã quisq spem sua cõsilia coĩbus
epsonitis exeꝙͣ tes. flam̃ intũm quimialis uiͣginesꝙ uestales omissa reꝵ su¬
tũ cura que sacroꝵ secũ ferenda. Que quia iures ad oĩa ferenda deenme re¬
tqiseda eẽnt cõsulances quis ue ea locus fideli asseruatunis custodia eẽt opti¬
nũ ducũt cõdita in doliis sacelło ꝑximo edib flamĩs ꝯuirmalis ubi nũc
ꝑspui religio est defodere cerem int̾ se onere pãcito ferũt᷑ iua que sub licio

Expanded text:
mali relinquebant. magna pars tamen earum in arcem suos persecutae sunt, nec prohibente ullo nec uocante, quia quod utile obsessis ad minuendam imbellem multitudinem, id parum humanum erat. alia maxime plebis turba, quam nec capere tam exiguus collis nec alere in tanta inopia frumenti poterat, ex urbe effusa uelut agmine iam uno petiit Ianiculum. inde pars per agros dilapsi, pars urbes petunt finitimas, sine ullo duce aut consensu, suam quisque spem, sua consilia communibus deploratis exsequentes. flamen interim Quirinalis uirginesque Uestales omissa rerum suarum cura, quae sacrorum secum ferenda, quae quia uires ad omnia ferenda deerant relinquenda essent consultantes, quisue ea locus fideli adseruaturus custodia esset, optimum ducunt condita in doliolis sacello proximo aedibus flaminis Quirinalis, ubi nunc despui religio est, defodere; cetera inter se onere partito ferunt uia quae sublicio
Abbreviated transcription (Latin):
huãnis cernẽtes hec quidꝰ sentitis quintes ꝙͣtũ ux dum ex nausnagiis pns
cuspe cladieq em̃gẽtes rarem᷑ nefas urbem auspicats in augunitoq cõditor
habem nullus locus in ca nõ religionũ deoꝵq est psenus sacnfitiis solleonib.

Expanded text:
humanis cernentes ecquid sentitis, Quirites, quantum uixdum e naufragiis prioris humanis cernentes ecquid sentitis, Quirites, quantum uixdum e naufragiis prioris culpae cladisque emergentes paremus nefas? urbem auspicato inauguratoque conditam habemus; nullus locus in ea non religionum deorumque est plenus; sacrificiis solle
Abbreviated transcription (Latin):
hõib putem/ Intuemi eĩ sor deĩceps ãnor uł secidas res uł adusas ĩuenietis oiã
Use euenisse seꝙ̃ tibi deos ad̾u̾sa sonẽtib iã oũm pͥmũ ueiens bellu ꝑ quor ãnos
ꝙͣ to labore gestũ nõ añ cepie finem ꝙͣ monicu deoꝵ aqua ex lacu asbano emissa ẽ
Quid hee tandẽ urbis nr̃e clades noua num añ exorta est qͣi spreta uox ceło Emi¬
sa de aduẽtu galłoꝵ qͣ gẽtiũ uis absegatis nũs uiosatũ ꝙͣa nob̃ cũ uidican de¬
bent eade negligẽtia deoꝵ p̃tͥmissũ. Igitur uicti captiq ac redep̃ti tãtũ uenaꝵ diis
Cõfugimꝰ ĩ capitoliũ ad deos ad sedẽ ioius oꝑtani maximi sacra in ruina renim
et in hostes qui ceti auaritia in ponde̾ aun fedus ac fidem fefellerũt uẽteruant
ce̾rorem fugñq et cedeu hec culti neglectiq numis cãta monimĩta in rebue

Expanded text:
hominibus putem. intuemini enim horum deinceps annorum uel secundas res uel aduersas; inuenietis omnia hominibus putem. intuemini enim horum deinceps annorum uel secundas res uel aduersas; inuenietis omnia prospera euenisse sequentibus deos, aduersa spernentibus. iam omnium primum, Ueiens bellum—per quot annos, quanto labore gestum. —non ante cepit finem, quam monitu deorum aqua ex lacu Albano emissa est. quid haec tandem urbis nostrae clades noua? num ante exorta est quam spreta uox caelo emissa de aduentu Gallorum, quam gentium ius ab legatis nostris uiolatum, quam a nobis cum uindicari deberet econfugimus in Capitolium ad deos, ad sedem Iouis optimi maximi; sacra in ruina rerum et in hostes qui caeci auaritia in pondere auri foedus ac fidem fefellerunt, uerterunt terrorem fugamque et caedem. haec culti neglectique numinis tanta monumenta in rebus
Abbreviated transcription (Latin):
nia aliasq po̾tas q̃nã hostib imꝑd̾ita re cõsilia eẽnt. Romoni cum ꝑs mui
ardeñe cõpsoniti os̃ panc uiui mortuiq cotã ꝓpe urbẽ sam̃tis ĩpleuenit. pi¬
cosi dem̃ luctus sturefeat publicus pauor Postꝙͣ hostes adeẽ nũtiatũ est.m
ususat᷑ cantusq dissonos uagantib ci̾ca menia turmatini biłnis audiai
suturus uidenet᷑ unpet᷑ pͥmo ad̾uẽtu qui accesserĩt ad urbẽ masuros ei ad ali
fuisse nuisi hoc cõsilii foret dein sub occasũ q aut młtu diei suꝑenit añ nact̃

Expanded text:
oenia aliasque portas quaenam hostibus in perdita re consilia essent. Romani cum pars maior oenia aliasque portas quaenam hostibus in perdita re consilia essent. Romani cum pars maior crederet, complorati omnes pariter uiui mortuique totam prope urbem lamentis impleuerunt. priuatos deinde luctus stupefecit publicus pauor, postquam hostes adesse nuntiatum est; mox ululatus cantusque dissonos uagantibus circa moenia turmatim barbaris audiebfuturus uideretur impetus; primo aduentu, quia accesserant ad urbem,—mansuros enim ad Alliam fuisse nisi hoc consilii fore
Abbreviated transcription (Latin):
sere gungites. Maxima tam̃ ꝑs ĩcolumis ueios ꝓfugit. uñ nõ modo p̃sidi
quicꝙͣ ẜ nec nũtius quidem olad̾is romã est missus. adextro cõnui qd pei
a flumine et mag̃ sub mõte steterat romã oẽs periere et ne clausis quido
portis urbis in airem cõfugerũt. Gallos qͦ uelut obstupe factos mindulia
uiaone tom repencine tenuit et ipi pauore defixi pͥmũ steterũt uelud igu
quid aendisset deiñ insidias ueren postremo cesoꝵ spolia cede logẽ q̃mor oa
miułos ut mos eis est coacẽuare. Tum demũ postq nicħ usꝙͣ hostile cẽnebono
uiam ingressi haud mlto añ solis occasum ad urbem roma ꝑuenust ubi am
p̃gressi equites nõ portas clausas nõ stationẽ ꝓpõtis excubore nõ ãmatos ã
in muno retulisset̃ aliud pon simile miraculũ eos susanuit noctĩq uentie
ignote sitũ urbio int̾ romã atq auienẽ cõsede̾. Expłomitonb missis cica n¬

Expanded text:
 unde non modo praesidii quicquam sed ne nuntius quidem cladis Romam est missus. ab dextro cornu quod procul a flumine et magis sub monte steterat, Romam omnes petiere et ne clausis quidem portis urbis in arcem confugerunt. Gallos quoque uelut obstupefactos miraculum uictoriae tam repentinae tenuit, et ipsi pauore defixi primum steterunt, uelut ignari quid accidisset; deinde insidias uereri; postremo caesorum spolia legere armorumque cumulos, ut mos eis est, coaceruare; tum demum postquam nihil usquam hostile cernebatur uiam ingressi, haud multo ante solis occasum ad urbem Romam perueniunt. ubi cum praegressi equites non portas clausas, non stationem pro portis excubare, non armatos esse in muris rettulissent, aliud priori simile miraculum eos sustinuit; noctemque ueriti et ignotae situm urbis, inter Romam atque Anienem consedere, explorato
Abbreviated transcription (Latin):
ce segnie atma capta cuctabundos ex iesistetes egssos castas eẽ. Quĩ uaeo
q anditas cu cẽtenis hostibi fingusos pugnatios et eare ĩhermẽ tãtã mlti¬
tudine nedũ aͥmatã sustini posse in egum insilit et añ signa obusus in aciẽ
ordis int᷑ equitns̃ que enstia̾ milices her que ĩsolita cuctatio est chostem aue
nos q me duce ut falenos ueiocq captos et ĩ capta patra gallor segiones qe¬
sas taceam aodo trgemine uictone cuplicẽ enũphu exhis ĩ̃s nussãs er equis
or deetuia t̃gistis an me quod nõ dictator uos̾ sed cubinus signũ dedi. Non
agnosatis ducẽ neqi ego maxima inpia iuos desidero et uos mone rich
fuaat uos uĩcens illi fugiẽt. ¶Dato deũ sigio ex equo desilit et pxurt̃ Axͥ¬
feñ manii arreptũ secũ in hostẽ rapit infer miles damitas signi. Quod uͭ
nid̾ ipm camissu iam ad munem corpotis senean ĩ ualidũ iudãt i hostes

Expanded text:
e, segniter arma capta, cunctabundosque et resistentes egressos castris esse, quin uoces quoque auditas cum centenis hostibus singulos pugnaturos et aegre inermem tantam multitudinem, nedum armatam, sustineri posse, in equum insilit et ante signa obuersus in aciem ordines interequitans: 'quae tristitia, milites, haec, quae insolita cunctatio est? hostem an iaeque uestrae? uos contra me duce, ut Falerios Ueiosque captos et in capta patria Gallorum legiones caesas taceam, modo trigeminae uictoriae triplicem triumphum ex his ipsis Uolscis et Aequis et ex Etruria egistis. an me, quod non dictator uobis sed tribunus signum dedi, non agnoscitis ducem? neque ego maxima imperia in uos desidero, et uos in me nihfaciet: uos uincetis, illi fugient.' dato deinde signo ex equo desilit et proximum signiferum manu arreptum secum in hostem rapit 'infer, miles' clamitans, 'signum.' quod ubi uidere, ipsum Camillum, iam ad munera corporis senecta inualidum, uadentem in hostes
Abbreviated transcription (Latin):
magio sano bn spare. matres er de bello et de pace uniusaq. re. pͣ. eretu gandio
serenĩt Mee dictatore nꝙ̃ opus fore rei pnͣ si tales uiros in magratu habeat
fie auior dib uictos aĩs parere atqi ĩpenue uista paintos sanded cõfereres
cõ cuo doi anednuĩ quã ex coĩ ad se rrabentes. Institio indicto dilctuq bñco fun̾
pe uosenus ad satrã ꝓfecti quo nõ uusscoꝵ modo uiuẽtutẽ antiates ox noua

Expanded text:
o bene sperare patres et de bello et de pace uniuersaque re publica erecti gaudio fremunt nec dictatore unquam opus fore rei publicae, si tales uiros in magistratu habeat, tam concordibus iunctos animis, parere atque imperare iuxta paratos laudemque conferentes potius in medium quam ex communi ad se trahentes. iustitio indicto dilectuque habito Furius ac Ualerius ad Satricum profecti, quo non Uolscorum modo iuuentutem Antiates ex noua
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ ut qñ aqua albana abundasset cũ si eam roman rite emisset uictonã de ue¬
ientib dan ance qua id fiat deos menia ueientiũ deẜturos nõ eẽ. Exequelunt᷑
uide que sollernis denuatio eẽt sed auctorẽ leuẽ nec satis fidũ sur tãta i pi¬
tres muci dearuo legatos sortesoi oncali pith̃ici expertandas. ¶ Arius qͣ a des¬
sis omntores reditent astini ue modigi miacila inuenientͥ.  iomi enbi mul̃. cosusau

Expanded text:
esse, ut quando aqua Albana abundasset, tum si eam Romanus rite emisisset uictoriam de Ueesse, ut quando aqua Albana abundasset, tum si eam Romanus rite emisisset uictoriam de Ueientibus dari; antequam id fiat deos moenia Ueientium deserturos non esse. exsequebatur inde quae sollemnis deriuatio esset; sed auctorem leuem nec satis fidum super tanta re patres rati decreuere legatos sortesque oraculi Pythici exspectandas. priusquam a Delphis oratores redirent Albaniue prodigii piacula inu
Abbreviated transcription (Latin):
de pͥuati portenti ꝑcuracioẽ siocere illi eẽt cõsusere uesse ad colloqniũ uatem eli¬
cuit cũq ꝓgressi ambo a suis longius ẽẽnt iermes sm̃ ullo metu p̃ualens uie¬
nis romanus senẽ ĩfirmũ ĩ cõspeotu oĩum raptũ ne quiaͣ tumuscuantib etri¬
scis ad̾ suos tr̃astulit qui cũ ꝑduct᷑ ad imperatorẽ iñ romã ad senatũ missus rẽt
scscitantib auiduã id eẽt ouã de lacu albano docaisset respõdit ꝓfecto uutos
deos ueienti ipło illo fuisse die quo sibi eam ñtem obiecisset̃ ut excidi pat̾e futi¬
le ydet. Itaq que cum cecinerit diuino spũ instic̃tus ease nec ut indicta sint
reuocare posse er taçedo forsican que dii ĩmortales uulgan uelit. haud min ꝙͣ ae¬
landa effando nefas cõtrahi. Is igͥ libris fatalib sie disciplina ecrusta tradicum

Expanded text:
de priuati portenti procuratione si operae illi esset consulere uelle, ad conloquium uatem elide priuati portenti procuratione si operae illi esset consulere uelle, ad conloquium uatem elicuit. cumque progressi ambo a suis longius essent inermes sine ullo metu, praeualens iuuenis Romanus senem infirmum in conspectu omnium raptum nequiquam tumultuantibus Etruscis ad suos transtulit. qui cum perductus ad imperatorem, inde Romam ad senatum missus esset, sciscitantibus quidnam id esset quod de lacu Albano docuisset, respondit profecto iratos deos Ueienti populo illo fuisse die quo sibi eam mentem obiecissent ut excidium patriae fatale proderet. itaque quae tum cecinerit diuino spiritu instinctus, ea se nec ut indicta sint reuocare posse, et tacendo forsitan quae di immortales uolgari uelint haud minus quam celanda effando nefas contrahi. sic igitur libris fatalibus, sic disciplina Etrusca traditum
Abbreviated transcription (Latin):
hostib etruscis ꝑ quos ea ꝑcurarẽt aruspices nõ erant in unũ oium cure ue̾se
sũt. Quͣd sacus in albans nemore siñ ullis celestib aquis cã ue alia que rem
miraculo exunet ĩ altitudiuẽ ĩsolitã creuit quid nã eo dii portenderẽt ꝓdigioi
missi s iatatũ orutores ad deificũ oraculũ sed̾ pprior int̾pres satis oblat᷑ senior o¬
dam ueiens qui iit cuillãtes instationib ac custodiis milites romanos
ecnustosq uaticiuãtis in mod̾ñ cecimnio uͥusꝙͣ ex latũ albano aqua enussa foret
Nũꝙͣ potituꝵ ueis romanũ quod pͥmo uesut temẽ iactũ sc̃em agitari dem̃ ẜmo¬
mb ceptiua est donec unus exstuticẽ romana pcũctat᷑ pxunũ orpidanoꝵ iã plo
ginquitatẽ besli cõmertio ẜi monũ sc̃o quis nã is eẽt qui pamluges de sacu al¬
buno iaceret. Posꝙͣ andiuit anispicẽ eẽ uir haud ĩtacti religione animi causat᷑

Expanded text:
hostibus Etruscis, per quos ea procurarent haruspices non erant: in unum omnium curae uersae hostibus Etruscis, per quos ea procurarent haruspices non erant: in unum omnium curae uersae sunt quod lacus in Albano nemore, sine ullis caelestibus aquis causaue qua alia quae rem miraculo eximeret, in altitudinem insolitam creuit. quidnam eo di portenderent prodigio missi sciscitatum oratores ad Delphicum oraculum. sed propior interpres fatis oblatus senior quidam Ueiens, qui inter cauillantes in stationibus ac custodiis milites Romanos Etruscosque uaticinantis in modum cecinit priusquam ex lacu Albano aqua emissa foret nunquam potiturum Ueiis Romanum. quod primo uelut temere iactum sperni, agitari deinde sermonibus coeptum est donecnginquitatem belli commercio sermonum facto, quisnam is esset qui per ambages de lacu Albano iaceret, postquam audiuit haruspicem esse, uir haud intacti religione animi, causatus
Abbreviated transcription (Latin):
dubia un deũ oͦs pestis ei arcende cã placandes eẽ in libris fatalib ĩuẽtũ sit comi
tos oue fierent indignũ diis uisum honores uulgun discriminaq gẽtiũ cõfũd
p̃ter quã maiestate petẽtiũ resigione es actoniti hoies pat̾cios oẽs partẽ magnã
honoratissimũ quẽq er mił cõsulan potestate creaue̾ .s. uaseruĩ potitũ.Q. uale¬
tium marimũ.m̃.funũ amulłũ. Itmi.s. fiiũ medullinũ t̾tiũ.q̃.ẜuiliũ fidena¬
tem im ꝯuĩtiũ suppliciũ camennũ. hiis tribunis ad ueios nich admodũ memo¬
rabile actũ est. Toca uis in ppłationib fuit duo sũmi ĩpatores potitus a falens
camilsus a capena pdas ingẽtes egere nlła incosumi relieta re an fe̾ro aut
igni noceri posser.EProdigia intur mlta nũcian quorũ plemq et qr singulii¬

Expanded text:
dubia ira deum, quos pestis eius arcendae causa placandos esse in libris fatalibus inuentum sit; comdubia ira deum, quos pestis eius arcendae causa placandos esse in libris fatalibus inuentum sit; comitiis auspicato quae fierent indignum dis uisum honores uolgari discriminaque gentium confundi. praeterquam maiestate petentium, religione etiam attoniti homines patricios omnes, partem magnam honoratissimum quemque, tribunosrium Maximum M. Furium Camillum iterum L. Furium Medullinum tertium Q. Seruilium Fidenatem iterum Q. Sulpicium Camerinum iterum. his tribunis ad Ueios nihil admodum memorabile actum est; tota uis in populationibus fuit. duo summi imperatores, Potitus a Faleriis, Camillus a Capena praedas ingentes egere, nulla incolumi relicta re cui ferro aut igni noceri posset. prodigia interim multa nuntiari, quorum pleraque et quia singuli
Abbreviated transcription (Latin):
cororem tiepidantosq eniptio ex castus opoͬtune facta aueͬtit. Repulsos deinde
insecuti uictores ingentẽ ediderũt cedem nec ita młto p̃ iam palantes ueluti for¬
ce oblati populatores capenatis agr reliquias pugne assupsere et ueientiũ refu¬
gientes in urbom mła ante portus cesi. Dum p̃metu ne siul romanus irrũ¬
pent obiectis fonb extremos suor exclusere. hee eo anno acta etiã comitia en¬
bimor misitum adeuinc qͦr ne maior patub quã bessi cura erat quipe nõ cõĩcati
modo cum ulebe sed̾ ꝑoe amissum cẽnẽtib sũmũ ĩꝑium. Itaq clarissimis uiris excõ¬
oã candidati eẽnt cũcra exꝑientes nõ hoiẽs mͦ sed̾ deos et̾ excipiebant in religionẽ
uẽtentes comitia bieniuo hit̃a pͥore ãno ĩtollerandam uemen ꝓdigiisq diu¬
nis simiłe coortam ꝑx no nõ pdigia s iã euẽtu restilẽtiã agrs urbiq ollatã. hand

Expanded text:
terrorem, trepidantesque eruptio ex castris opportune facta auertit. repulsos deinde terrorem, trepidantesque eruptio ex castris opportune facta auertit. repulsos deinde insecuti uictores ingentem ediderunt caedem; nec ita multo post iam palantes ueluti forte oblati populatores Capenatis agri reliquias pugnae absumpsere. et Ueientium refugientes in urbem multi ante portas caesi, dum prae metu, ne simul Romanus inrumperet, obiectis foribus extremos suorum exclusere. haec eo anno acta; et iam comitia tribunorum militum aderant, quorum prope maior patribus quam belli cura erat, quippe non communicatum modo cum plebe sed prope amissum cernentibus summum imperium. itaque clarissimis uiris ex com perinde ac si omnes candidati essent cuncta experientes non homines modo sed deos etiam exciebant, in religionem uertentes comitia biennio habita: priore anno intolerandam hiemem prodigiisque diuinis similem coortam, proximo non prodigia sed iam euentus: pestilentiam agris urbique inlatam haud
Abbreviated transcription (Latin):
bili ꝑnitie qñ nec cã nec finis ĩueniebat. libri sibilli rei ex sꝰ. c̃ aditi sunt. Diũ¬
ianuiᷤ ꝓmiscuoq usu reꝵ oĩum in ꝓpaculo posito nocos ignotosq passu ad¬
uenas in hospiciũ ductos ferũt et cũ inimicis qͦ bengne ac comit ẜmones bĩ¬
tos uirgiis ac licib tẽperatũ uictis qͦ dep̃ta in eos dies inculiq religioni de iñ fu¬
sse quib eam opem tulissent unciri. ¶Intim ad ueios ce̾ror młciplex fuit trbus
in unũ bellis coslatis. Namq eodem quo antea modo cura munim̃ta ai repente
capenates falisciq subsidio uenissent adusus cres excit̾ ancipiti plio pugnatũ
est. Ante oiã adiuuit memoria dap̃nationis sergii ac uerguui. Itaq maionb
castris unde antra cessatũ fuerat breui spatio qraũducte copie capenates in ual¬
lum Romanos uẽsos ab tergo agrediũtur. Inde pugna cepta et faliscis ĩtulit

Expanded text:
bili perniciei quando nec causa nec finis inueniebatur, libri Sibyllini ex senatus consulto adibili perniciei quando nec causa nec finis inueniebatur, libri Sibyllini ex senatus consulto adiianuis promiscuoque usu rerum omnium in propatulo posito, notos ignotosque passim aduenas in hospitium ductos ferunt, et cum inimicis quoque benigne ac comiter sermones habitos; iurgiis ac litibus temperatum; uinctis quoque dempta in eos dies uincula; religioni deinde fuisse quibus eam opem di tulissent uinciri. interim ad Ueios terror multiplex fuit tribus in unum bellis conlatis. namque eodem quo antea modo circa munimenta cum repente Capenates Faliscique subsidio uenissent, aduersus tres exercitus ancipiti proelio pugnatum est. ante omnia adiuuit memoria damnationis Sergi ac Uergini. itaque <e> maioribus castris, unde antea cessatum fuerat, breui spatio circumductae copiae Capenates in uallum Romanum uersos ab tergo adgrediuntur; inde pugna coepta et Faliscis intulit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩpediebit de tubuto remiserũt. At collatũ obedient᷑ missum ad excitũ est auxir
in mlstis breui receptũ est neglecris die festo custodiis urbis. Insignis annus
yeme gelida ac niuosa fuit adeo ut uie clause tibens in nauigribilis fui̾t annona
exante cõuecta copia nicħ mutaiuit. Et quia p̃. licinius ut ceꝑat haud cumultuo¬
se magrãtũ maiore gaudio plebis quã ĩdignatioe parñ ita etiã gessisset dulcedo
inuasit ꝓximis comitiis tribunoꝵ milicã plebeios creandi unus nñ uentunus
ex patriais candidatis socũ tenuic. Plebeios alios tribunos militũ cõsulan pote¬
state oẽs fere centure dixere.nĩ.põpiniũ diuiliũ fore ualeronẽ publiciũ gemici¬
um.l. atilium. Cristem uemẽ suie ox ĩtẽpene celi raptĩ mutatioe in cõtranum
facta siue alia qua decã grauis pestilensq oĩb aialib extas excepit cui ĩsana¬

Expanded text:
impediebat de tributo remiserunt. conlatum oboedienter missumque ad exercitum est. Anxur impediebat de tributo remiserunt. conlatum oboedienter missumque ad exercitum est. Anxur in Uolscis breui receptum est, neglectis die festo custodiis urbis. insignis annus hieme gelida ac niuosa fuit, adeo ut uiae clausae, Tiberis innauigabilis fuerit. annona ex ante conuecta copia nihil mutauit. et quia P. Licinius ut ceperat haud tumultuose magistratum maiore gaudio plebis quam indignatione patrum, ita etiam gessit, dulcedo inuasit proximis comitiis tribunorum militum plebeios creandi. unus M. Ueturius ex patriciis candidatis locum tenuit: plebeios alios tribunos militum consulari potestate omnes fere centuriae dixere, M. Pomponium Cn. Duillium Uoleronem Publilium Cn. Genucium L. Atilium . tristem hiemem siue ex intemperie caeli, raptim mutatione in contrarium facta, siue alia qua de causa grauis pestilensque omnibus animalibus aestas excepit; cuius insana
Abbreviated transcription (Latin):
cum erbuns pleb nc̃ illud cp̃s eẽ dicerẽt stabiliende libertatis ec ab sengiis uer¬
gmniisq ad ꝑsebeios tuos fortes ac strenuos trãfferendi sũmi honoris nõ tam̃ uł¬
gu rossun est quã ut unus ex plebe usurpandi uins cã .p̃. liamius culiuis cͥbu¬
nus msitum cõsusan potestate cibaret᷑ ceten patricii creati.p̃ manisius ex .p. tici¬
nues n. inesius .s. finus medussinꝰ. s. popilius uolsy eo. Ipa plebs mirabat᷑ se tã¬
mins iem ob̾cmuisse non is modo qui cieat erat uir nullis ante honorib usus
uenis tãr̾ senator ex ecate iam grauis nec satis cõstat car pͥmus ae potissim
as nouũ de siberandũ honorem sic ħicus alii cñ. cornelii frĩs qui trꝰ militum
p̾ore anno fuerat triplexq stipendiũ equicib dederat grã extractũ ad tãtum honoe
cedunt. Ałii orõnem ip̃m cẽpestiuam de cõcordia ordinũ patib plebiq gratã ha¬
buisse. ¶ hac uictoria comitioꝵ exustantes tribuni plebis quod maxime rẽ pu

Expanded text:
ni plebi nunc illud tempus esse dicerent stabiliendae libertatis et ab Sergiis Uerginiisque ad plebeios uiros fortes ac strenuos transferendi summi honoris, non tamen ultra processum est quam ut unus ex plebe, usurpandi iuris causa, P. Licinius Caluus tribunus militum consulari potestate crearetur: ceteri patricii creati, P. Manilius L. Titinius P. Maelius L. Furius Medullinus L. Publilius Uolscus . ipsa plebes mirabatur se tantam rem obtinuisse, non is modo qui creatus erat, uir nullis ante honoribus usus, uetus tantum senator et aetate iam grauis; nec satis constat cur primus ac potissimus ad nouum delibandum honorem sit habitus. alii Cn. Corneli fratris, qui tribunus militum priore anno fuerat triplexque stipendium equitibus dederat, gratia extractum ad tantum honorem credunt, alii orationem ipsum tempestiuam de concordia ordinum patribus plebique gratam habuisse. hac uictoria comitiorum exsultantes tribuni plebis quod maxime rem publicam
Abbreviated transcription (Latin):
herentem media aciem haberet. ¶ Paulu eius ab dexter edici soc que susꝰ¬
aris replen psacuit. Enq res ut mitiũ pauons ac fuge sic una scibes fi¬
eatus ad id̾ captum supiorẽ socum ut ubi gassi cum acie segionũ iteti uo¬
nieh simise romanis nõ apud duces nõ apud misites erat. Pauor figuone
panenit aĩos et tãta hoũm obsuuo ut młto maior ꝑs ueios in ho stus ude
cum dibens aitent quã recto itine romã ad cõiuges ac liberos fugeret. pamis
subsidianos tutat᷑ est sac in reliqua acie simł est clamo. ꝓxunis ab satẽ ulio
abtgo auditis ignotũ hostẽ pͥus pene quã uiderẽt nõ mod nõ ceptast
mine̾ sed̾ ne clamore quidẽ ieddico integn intactiq fugerũt. Nec ulla cau
pugnãtiũ fuit. Terga cesa suomet ip̃oꝵ oe̾tamine ĩ curba ĩ pediẽtisi fuga a
ripãm tibens quo armis abiectio cotũ sinistrũ cornu defugit. Magna senga

Expanded text:
era editi loci quem subsidiariis repleri placuit, eaque res ut initium pauoris ac fugae, sic una salus fugiime timens, ratus ad id captum superiorem locum ut ubi Galli cum acie legionum recta tera acie nihil simile Romanis, non apud duces, non apud milites erat. pavor fugaque occupaverat animos et tanta omnium oblivio ut multo maior pars Veios in hostium urbem, cum Tiberis arceret, quam recto itinere Romam ad coniuges ac liberos fugerent. parumper subsidiarios tutatus est locus; in reliqua acie simul est clamor proximis ab latere, ultimis ab tergo auditus, ignotum hostem prius paene quam uiderent, non modo non temptato certamine sed ne clamore quidem reddito integri intactique fugerunt; nec ulla caedes pugnantium fuit; terga caesa suomet ipsorum certamine in turba impedientium fugam. circa ripam Tiberis quo armis abiectis totum sinistrum cornu defugit, magna stra
Abbreviated transcription (Latin):
põtinus ager tũ pmũ poso accisas a camillo uulstoꝵ res possessioes aut
ambigue ciminabat᷑ multo eũ infestiorẽ agnĩ ab nobilitate eẽ quã auul¬
scis fuerit. Ab illis eĩ tãtũ quo ad iuires ex ar̃ma habuerũt ĩcũsioes eo factas
nobiles hoies ĩtͣ possessioe agn publia grassan nec nͥ ante quã oĩã p̾cipitatẽt
diuisus sit locũ ibi plebi fore haut magno opere pleb̃ẽ mouerat᷑ et in frec̃tẽ¬

Expanded text:
Pomptinus ager, tum primum post accisas a Camillo Uolscorum res possessionis haud Pomptinus ager, tum primum post accisas a Camillo Uolscorum res possessionis haud ambiguae. criminabantur multo eum infestiorem agrum ab nobilitate esse quam a Uolscis fuerit; ab illis enim tantum, quoad uires et arma habuerint, incursiones eo factas; nobiles homines in possessionem agri publici grassari nec, nisi antequam omnia praecipiant diuisus sit, locum ibi plebi fore. haud magno opere plebem mouerunt et infreque
Abbreviated transcription (Latin):
cor moosa es d̃a nebm en cupt diuiptaiq ad cotuosam nicħ cetamĩs fiue
mpioso ad opti postm adis esãmore atos ĩreti cerere d̾ireptũ oppidũ acꝙ ĩcẽsum
est eofenebiu paucos dies oppugnatice sustinuit saforq cõtinuus no die nõ
nate romessus subea ie eds cũ in sexꝑtes duusus exatus ioman senis oris in
ooben iucedesut plio oppida nos cosdem initegro sey cettimĩ panatas fessos obi¬
crier cessere tande scusq ĩuadendi urbẽ romanis datus est pubsican p̃dam
tribunis placebat si ĩperũ quã cõsisiũ segnius fuit dũ cũctant᷑ iã militũ ꝑre¬
dabintꝰ nec nͣ ꝑ ĩuidiã adimi pocenit. Eode anno ne pͥuatis tãtũ opibus
crescen e urbs capitoliũ ꝙͦ saxo quadrato obstructũ est opus uł in hac
magnificẽtia urbis cõspiciendũ. Iam et tr̾. pleb̾ ciutate edificando occupa¬
tri cotiones suas frrꝙtaie segib agrarus conabant᷑. Ostentabat᷑ in spem

Expanded text:
 ui capta. ad Cortuosam nihil certaminis fuit: improuiso adorti primo clamore atque impetu cepere; direptum oppidum atque incensum est. Contenebra paucos dies oppugnationem sustinuit, laborque continuus non die, non nocte remissus subegit eos. cum in sex partes diuisus exercitus Romanus senis horis in orbem succederet proelio, oppidanos eosdem integro semper certamini paucitas fessos obiceret, cessere tandem locusque inuadendi urbem Romanis datus est. publicari praedam tribunis placebat; sed imperium quam consilium segnius fuit; dum cunctantur, iam militum praeda erat nec nisi per inuidiam adimi poterat. eodem anno, ne priuatis tantum operibus cresceret urbs, Capitolium quoque saxo quadrato substructum est, opus uel in hac magnificentia urbis conspiciendum. iam et tribuni plebis ciuitate aedificando occupata contiones suas frequentare legibus agrariis conabantur. ostentabatur in spem
Abbreviated transcription (Latin):
sebrant cõsensuq otũm seguui ad camilłũ in castr acq inde ꝑmissu aimilli a¬
mam ad seuacũ qui dedtñt falenos ꝓroficiscunt̾. In coducti ad senatũ ita auidĩ
sut u̾ce fidem in belso quã p̃sentẽ nictonã mallustis nos fide ꝓuanti uictonam
ustro detualim subditione um̃ sum mietite qui arma qui obsides qui nrbean
pitentib poitio acapiant nec nos fidei nr̃e nec nos impii uñ penitebit. Cami¬
lo er al hostib et a ciuibi gir acte falisas istipend̾iũ militũ eiio anit ne xi

Expanded text:
Camillum in castra, atque inde permissu Camilli Romam ad senatum, qui dederent Falerios proficiscuntur. introducti ad senatum ita locuti sunt: uos fidem in bello quam praesentem uictoriam maluistis; nos fide prouocati uictoriam ultro detulimus. sub dicione uestra sumus; mittite qui arma, qui obsides, qui urbem patentibus portis accipiant. nec uos fidei nostrae nec nos imperii uestri paenitebit.' Camillo et ab hostibus et a ciuibus gratiae actae. Faliscis in stipendium militum eius anni
Abbreviated transcription (Latin):
moni ueti bbe nient᷑ cineem̃q aureã donũ apossini despsoxs segati qui frntt  sa¬
lenuo l. sengius a. manilius missi ¶ loga una naue haut peul firco siculo an
ratis si partnsiũ eccepti deuehĩt limnis. aos eme cuntacis uelut pr  latuemo
rãtam prdum diuide̾ forte eo ãno ĩ sumo magĩtu eit timasiteus quilli toni¬
nis uir sillor ꝙͣ suis qui legator nom̃ donũq et deũ cui micrẽt et doni cm̃a none¬

Expanded text:
ti liberaretur; crateramque auream donum Apollini Delphos legati qui ferrent, L. Ualerius L. Sergius A. Manlius , missi longa una naue, haud procul freto Siculo a piratis Liparensium excepti deuehuntur Liparas. mos erat ciuitatis uelut publico latrocinio partam praedam diuidere. forte eo anno in summo magistratu erat Timasitheus quidam, Romanis uir similior quam suis; qui legatorum nomen donumque et deum cui mitteretur et doni ca
Abbreviated transcription (Latin):
cnbutũq cõferi phibent cum cot ex̾citib scipendio opus eẽr resq militia itã ꝑs¬
p̃de acte incẽdiis qr uillar ac frugũ uastati finos opoida opougnata nec obsessa
sut᷑: ¶ At in uulsas derpłato agro anxur ne quicꝙͣ orpugnatũ loco alto sicum
er posꝙͣ ius unta erat uallo fossaq obsidi ceptũ uaseno potito uulsci ꝓũtia e¬
uenerat. ¶hoc statu militariũ reꝵ seditio in testina maiore mole cohorta quã
bella tinctabat᷑ et cũ cributũ cõfer ꝑ cribunos nõ possic nec scipendiũ ppło micte

Expanded text:
tributumque conferri prohibent, cum tot exercitibus stipendio opus esset resque militia ita prostributumque conferri prohibent, cum tot exercitibus stipendio opus esset resque militia ita prospraedae actae incendiisque uillarum ac frugum uastati fines; oppida oppugnata nec obsessa sunt. at in Uolscis depopulato agro Anxur nequiquam oppugnatum, loco alto situm et postquam uis inrita erat uallo fossaque obsideri coeptum; Ualerio Potito Uolsci prouincia euenerat. hoc statu militarium rerum, seditio intestina maiore mole coorta quam bella tractabantur; et cum tributum conferri per tribunos non posset nec stipendium impe
Abbreviated transcription (Latin):
quor t̾ius quot maria distans nob̃ intra incesimũ lapidẽ in cõspectu ꝓpe urbis nr̃
anmiã oppugnatiõem ꝑfere piget silicer quia leuis cã belli est nec satis quicꝙͣ ⁊

Expanded text:
quot terras, quot maria distans? nos intra uicesimum lapidem, in conspectu prope urbis nostrae, quot terras, quot maria distans? nos intra uicesimum lapidem, in conspectu prope urbis nostrae, annuam oppugnationem perferre piget. scilicet qui
Abbreviated transcription (Latin):
mam nouũ proportionẽ in iungi nusꝙͣ nec opera siñ emosum̃to nec emolum̃tũ
prbere. Gaudebat idem ꝑtem anni se agrũ suũ colere querere uñ domi militieq
emiis aibeẽ ⁊ si ad cascusos eñ res pis uocet nõ mit᷑o dicat amina era habes ãnu¬
am oram ede an equiũ cen ses misitia se mẽsin solidũ te stipendiũ accipere. Inuitus
in hac ꝑce orõnis quintes moror sic enĩ agere debẽr qui mẽcenatio milite utũt᷑¬
at nos tãꝙͣ cum ciuub agere uolum agi tãꝙͣ cũ patria nob̾cisms equũ censom̾ aut
cet᷑ aũt si uurem obsessos si nõ ance abscendim quã spẽi nĩe firẽ captis ueis ĩposu¬
enmꝰ si heraisẽ nussa asia cã ipa indigͥtas ꝑseuem̃tiã impone deb̾ut doct᷑ qdondã
annos urb̃s orpugnata est ob unã musierẽ ab uniu̾sa grocia ouã ꝑcus ab domo

Expanded text:
etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum etiam nouum pro portione iniungi? nusquam nec opera sine emolumento nec emolumentum praebere; gaudebat idem partem anni se agrum suum colere, quaerere unde domi militiaeque utius abesse. an si ad calculos eum res publica uocet, non merito dicat: 'annua aera habes, annuam operam ede: an tu aequum censes militia semestri solidum te stipendium accipere?' inuitus in hac parte orationis, Quirites, moror; sic enim agere debent qui mercennario milite utuntur; nos tamquam cum ciuibus agere uolumus, agique tamquam cum patria nobiscum aequum censemus. aut s Ueiis imposuerimus. si hercules nulla alia causa, ipsa indignitas perseuerantiam imponere debuit. decem quondam annos urbs oppugnata est ob unam mulierem ab uniuersa Graecia, quam procul ab domo?
Abbreviated transcription (Latin):
esset fauere uos mag̃ ec ꝙͣtũ in uob̾ cẽt indulge potius comitati patiũ atq obsoio
psebis oportuit. Que si ꝑperua cõcordia sit quis nõ spondeꝰ auxit maximũ hoc ĩpe¬
num int̾ finitunos breui futur cẽ atq ego quã hoc cõsiliũ cossegaꝵ meoꝵ quo ab¬
ducere infecra re aueis ex̾atũ noluetũt nõ utile sobi s eciã nociũ fuit̾ postea
Sireram. ⁊uẽ de ip̃a condicione diçere mifitantiũ sibet quã orõnẽ nõ apud uos so¬
Sus ses eciã in castris si subeat᷑ ip̃o ex̃citu disceptante equã arbitror uideri posse. In
um si nuiai ip̃e nicħ qd̾ dicerẽ in mentẽ uenire posset ad u̾sanoꝵ ce̾te or̃onib cõ¬
qunt ũid eem. Negabant nuꝑ danda eẽ era misitib quia nũꝙͣ d̾ata eẽnt. Quonã
modo igit᷑ nuic indignan possũt quib asiꝗd̾ nom ad̾iectũ cõmod̾i sit eis laborem

Expanded text:
esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio esset, fauere uos magis et quantum in uobis esset indulgere potius comitati patrum atque obsequio plebis oportuit? quae si perpetua concordia sit, quis non spondere ausit maximum hoc imperium inter finitimos breui futurum esse? atqui ego, quam hoc consilium collegarum meorum, quo abducere infecta re a Ueiis exercitum noluerunt, non utile solum sed etiam necessarium fuerit, postea disseram: nunc de ipsa condicione dicere militantium libet; quam orationem non apud uos solum sed etiam in castris si habeatur, ipso exercitu disceptante, aequam arbitror uideri posse. in qua si mihi ipsi nihil quod dicerem in mentem uenire posset, aduersariorum certe orationibus coitibus, quia nunquam data essent. quonam modo igitur nunc indignari possunt, quibus aliquid noui adiectum commodi sit, eis laborem