comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sei pentare Itaq quid fecit: In senatũ uenit. mandata exiasuat.
adolescennee ee et sonos duces. se iam ꝯfeccũ senettute. Qui crna¬
luisser auctoritas captiui retenti sunt. ip̃e cãthaginẽ rediit. neq
Eũ caritas patrie irtinuit. nͦ suoꝵ. Neq uͦ tũ ignorabat se. ad cri¬
delisimũ hostẽ. et ad ex oiusita supplicia ꝓficista.ẜ iusuirandũ cõser¬
uandũ putabat. Itaq tũ tũ uigisando necabatur. erat in meliore cã
ꝙͣ si domi senex captiuus. ꝑiurus ꝯsularis remansisset. Ac stuste qui
nõ mͦ nõ censuei̾t captiuos remictendos. ueꝵ etiã dissuaserit. qͦ modo
stulte etiã: ne si rei .p. ꝯducebat. Potest aũt qͦd inutile.rei .p. sit. id ru
tatẽ ab honestate seiuingunt. Om̃s eĩ expetimꝰ utilitatẽ. ad eamq ra¬
bimur.nͨ facere aliter ullo modo possumꝰ. Nam qͥs ẽ qui utilia fu¬

Expanded text:
um putare. Itaque quid fecit? In senatum venit, mandata exposuit, um putare. Itaque quid fecit? In senatum venit, mandata exposuit, adulescentes esse et bonos duces, se iam confectum senectute. Cuius cum valuisset auctoritas, captivi retenti sunt, ipse Carthaginem rediit, neque eum caritas patriae retinuit nec suorum. Neque vero tur ignorabat se ad crudelissimum hostem et ad exquisita supplicia proficisci, sed ius iurandum conservandum putabat. Itaque turn, cum vigilando necabatur, erat in meliore causa, quam si domi senex captivus, periurus consularis remansisset. At stulte, qui non modo non censuerit captivos remittendos, verum etiam dissuaserit. Quo modo stulte? etiamne, si rei publicae conducebat? potest autem, quod inutile rei publicae sit, iturae, cum utilitatem ab honestate seiungunt. Omnes enim expetimus utilitatem ad eamque rapimur nec facere aliter ullo modo possumus. Nam quis est, qui utilia fu
Abbreviated transcription (Latin):
tia istius ꝑcepisset. masiciosam audacĩa. fide sacrata uis ꝑpetuo tradeͣt.
Issi uͣo nõ mͦ cũ hostib. ueꝵ etĩã cũ fluctib id qͦd fetit dimicare. me¬
lius fuit. ꝙ defendere ꝯsentiẽtẽ greciã ad bellũ barbaris inferendũ.
D omictamꝰ ⁊ fabulas et ext̾na. ad iẽ facta ur̃amq ueniamꝰ. M. atti¬
sius regulus cũ ꝯsul iteꝵ in affricã ex insidiis captus cẽt. duce xan¬
tippho. sacedemonio. ipatore aũt patrie hãnibasis hamiscare iuratus
missus ẽ ad senatu. ut nisi redditi cẽnt peris captiui nobiles quidam
redouet ĩe cathagiñẽ. Is cũ rom̃a uenisset unsitatis spẽm uiob̾at. sed
eã ut ies docsarat fassam iudicauit. que erat tasis. manere in patria. ẽe
domui sue cũ uyore cũ siferis. ꝙͣ casamitatẽ acrepisset in bello comune
uosias qũt censes s Magnitudo animi. et fõtitudo nerat. Nã socuipse¬
diores queris auetores. Saꝵ enĩ est uͥtutũ ꝓͥum nichis exlimescr

Expanded text:
 Fidé sacratae iús perpetuo fálleret. Illi vero non modo cum hostibus, verum etiam cum fluctibus, id quod fecit, dimicare melius fuit quam deserere consentientem Graeciam ad bellum barbaris inferendum. Sed omittamus et fabulas et externa; ad rem factam nostramque veniamus. M. Atilius Regulus cum consul iterum in Africa ex insidiis captus esset duce Xanthippo Lacedaemonio, imperatore autem patre Hannibalis Hamilcare, iuratus missus est ad senatum, ut, nisi redditi essent Poenis captivi nobiles quidam, rediret ipse Carthaginem. Is cum Romam venisset, utilitatis speciem videbat, sed eam, ut res declarat, falsam iudicavit; quae erat talis: manere in patria, esse domui suae cum uxore, cum liberis, quam calamitatem accepisset in bello, communem at. Num locupletiores quaeris auctores? Harum enim est virtutum proprium nihil extimescere,
Abbreviated transcription (Latin):
tos hostib dedisfet. Et uo titus ueturiꝰ. ⁊ spurius postumiꝰ cum
iteꝵ ꝯsuses eẽnt. qui cũ male pugnatũ apud cardiũ cr̃nt. lec¬
omb nr̃is sub iugũ missis patẽ cũ sãnitib fecerãt. Godema
toritate pax erat facta.redditi sũt ut pax sanitiũ repudiaret᷑ ata
huiꝰ dediconis ¶pẽ postumius qui dedebat᷑ suasor et auctor fuit
quod idẽ multis ãnis poso.C. mantimiꝰ.qui ut numantinis
quibus cum sine senatus auctoritate fedus fegerat dederat᷑.¬

Expanded text:
urius et Sp. Postumius cum iterum consules essent, et male pugnatum apud Caudium esset, legionibus nostris sub iugum missis pacem cum Samnitibus fecerant. Eodemque toritate pax erat facta, dediti sunt, ut pax Samnitium repudiaretur; atque huius deditionis ipse Postumius, qui dedebatur, suasor et auctor fuit. Quod idem multis annis post C. Mancinus, qui, ut Numantinis, quibuscum sine senatus auctoritate foedus fecerat, deder
Abbreviated transcription (Latin):
ucius ennius. Deneca cordubensis. strarini stoiai discipu¬
lus.er patruus lucam poete. continentissime uite fuit.
quẽ non ponerem in cathalogo santtoꝵ. nisi me ilie eple
Paulũ. In quib cũ eẽt Neronis magister: et illius tpͣris po¬
tentissimus.optare se dicit.eius ẽẽ soa apud suos.cuiꝰ sit paulus
apud xp̃ianos. sic ante bienniũ. ꝙͣ petrus. et pausus mãtirio
coronarent᷑. a Nerone Interfectus est. Explicit prologus

Expanded text:
ucius Anneus Seneca Cordubensis, Stocionis stoyci discipulus et patruus Lucani poete, continentissime vite fuit, quem non ponerem in cathalogo sanctorum, nisi me ille epiPaulum; in quibus, cum esset Neronis magister et illius temporis potentissimus, optare se dicit eius esse loci apud socios, cuius sit Paulus apud christianos. Hic ante biennium quam Petrus et Paulus martirio coronarentur, a Nerone interfectus est». Hec Ieronimus
Abbreviated transcription (Latin):
nichs p̃ter id qͦd hoẽstũ sit ꝓꝑ se ẽe expetendũ. Sm hox nõ sicet ꝑ tratip¬
pũ. aut illud certe dabis qd̾ hõestũ sit. id eẽ maxĩe ꝑꝑ se expetendu.

Expanded text:
nihil praeter id, quod honestum sit, propter se esse expetendum. Sin hoc non licet per Cratipnihil praeter id, quod honestum sit, propter se esse expetendum. Sin hoc non licet per Cratippum, at illud cert
Abbreviated transcription (Latin):
muendũ nem̾ae. qui si occiderit. młtr de cõi iitilitate detraxerit.
mͦ hoc ira t̾aciat. ut ne ip̃e de se bene ey istuñas. selo qi diliges.l.ac
cãm hc̃at ad ĩiuiriã. Itaq semꝑ officio fũczetiu. ut litati cõsuiens
sỹium. et ei qũa serr cõmemoro hũane sencrati.Nã qd ad phale¬
rim actinet. ꝑsacile iudicãi ẽ. Nulla eĩ es. societas nob cũ tyr̃anis
et pocius sũm a distinccio ẽ. nea ẽ ꝯtra naͣti sprliare eũ si possis.que¬
est hõestũ necare. Atq hir om̃e cenos restiferũ acq in piũ ey lx¬
minũ comunitate ext̾minandũ est. Et enĩ ut menbra quedã anpu¬
oꝑi ĩchoato ꝓpe tñ absoluto taqͣͣ fastigiũ in poniniꝰ. ut geometre so¬
lent.nõ om̃ia decere.s postulare. ut q̃dã sibi ꝯcedant᷑. quo facilius q̃
uolũt ex plicẽt. sic ego a te postulo mi Cicero. ut mͥ ꝯcedas si potes

Expanded text:
vivendum necessariae; qui si occiderit, multum de communi utilitate detraxerit: vivendum necessariae; qui si occiderit, multum de communi utilitate detraxerit: modo hic ita faciat, utne, ipse de se bene existimans, seseque diligens, hanc causam habeatad iniuriam. Itaque semper officio fungatur, utilitatuam saepe commemoro, humanae societati. Nam quod ad Phalarim attinet, perfacile iudicium est, nulla est enim focietas nobis cum Tyrannis, sed potius summa distractio: neque est contranaturam spoliare eum, si possis, quem honestum est necare. Atque hoc omne genus pestiferum atque impium ex hominum communitate exterminandum est. Etenim, utmembra quaedam ampuoperi inchoato, prope tamen absoluto tamquam fastigium imponimus, ut geometrae solent non omnia docere, sed postulare, ut quaedam sibi concedantur, quo facilius, quae volunt, explicent, sic ego a te postulo, mi Cicero, ut mihi concedas, si potes,
Abbreviated transcription (Latin):
comodi ici gr̃a. Quid si phalcri crudełe. tyrãnũ ⁊ ĩmanẽ. uir
bonus ne ip̃e frigore ꝯficiatur. uestitu spoliare possit nõne faciat:
hec ad iudicãdũ sũt faallima. Nlã siqͥd ab hoĩe ad nulłã pãtẽ
utili. utilitatis tue ca detraxͣis.inhuane secc̾is ꝯtraq legera
ti si in uita remancas afferre possis. siqͥd ob eã cãm alteri de¬
traxe̾is nõ sit rephendendũ. Sinãt id ño sit cimodi. suum
cuiq ĩcomodũ ferendũ ẽ rocius.ꝙͣ de alterius comodis de¬
trabendũ. Nõ igit᷑ magis ẽ ꝯtra naͣm m̾ob. aut egestas. aut
quid eiꝰ modi.ꝙͣ detracrio. atq appeticio asieni. S et cõis utilita¬
tis dereliccio. ꝯtra naͣm ẽ. est enĩ ĩiusta. Itaq sex ip̃a nature.
q̃ntilitatẽ hõiu ꝯseruat. ⁊ ꝯtinet. decẽnet ꝓfcrto ut ab hoĩe ĩerti
atq iutili. ad sapientẽ. hnũ. fot̾emo irũ tr̃afferant᷑. res ad

Expanded text:
commodi mea gratia. Quid? si Phalarim, crudelem Tyrannum, et immanem vir commodi mea gratia. Quid? si Phalarim, crudelem Tyrannum, et immanem vir bonus ne ipse frigore conficiatur, vestitu spoliare possit, nonne faciat? Haec ad iudicandum sunt facillima. Nam si quid ab homine, adnullam partem utili, utilitatis tuae causa detraxeris, inhumane feceris; contraque naturae ti, si in vita remaneas, afferre possis, si quid ob eam causam alteri detraxeris, non sit reprehendendum. Sin autem id non sit eius modi, suum cuique incommodum ferendum est potius quam de alterius commodis detrahendum. Non igitur magis est contra naturam morbus aut egestas aut quid eius modi quam detractio atque appetitio alieni, sed communis utilitatis derelictio contra naturam equae utilitatem hominum conservat, et continet, decernit profecto, utab homine inerti, atque inutili, ad sapientem, bonum, fortemque virum transferantur res ad
Abbreviated transcription (Latin):
aut pͥmũ. uerũ igitur eytrenũ. Nã islud quidt̃ ab suidũ est
ꝙ quida dicĩt. parenu se aut fr̃i nichs detratturos sui comodicã.
ałĩa rõne ẽc curiũ itliquoꝵ. Hii sibi nichł iuris nullã societa¬
tẽ cõrs utilitatis cã statuũt eẽ cũ ciuib. Que snĩa om̃em socie¬
tate distrahit ciuitatis. Qui at ciuiũ rõne dicũt hñdã. ext̾noꝵ
neg̃at.hu dirimũt cõem huam gn̾is societate.qua sublata.
bnficiencia. siberalitas. bonitas. iusticia funditus tossitur. Que
qui tossũt ⁊̃ adu̾sus deos ĩmortales ĩpii iudicandi sũt. Ab hiis
ũ ꝯstituta int̾ hoĩes societatẽ euertũt. cuiꝰ sccietatis atissimũ
mmi que uacet iusticia. ħ ẽi una uͥtus oĩum ẽ dña et regi
na uͥtutũ ¶ Forsitan qͥspĩa dixĩt.nõne gͥs sapiẽs si fame ir̃e ꝯfici¬
atur.abstulent cibũ alteri hõi ad nulła rẽ utilis. minime. uͦ.ii.
it. m eĩ ẽ uta m̃a utisior.ꝙͣ aĩ tãł affeccio. neminẽ ut uiolem

Expanded text:
 igitur extremum. Nam illud quidem absurdum est, od quidam dicunt, parenti se aut fratri nihil detracturos sui commodi causa, aliam rationem esse civium reliquorum. Hi sibi nihil iuris, nullam societatem communis utilitatis causa statuunt esse cum civibus, quae sententia omnem societatem distrahit civitatis. Qui autem civium rationem dicunt habendam, externorum negant, ii dirimunt communem humani generis societatem; qua sublata beneficentia, liberalitas, bonitas, iustitia funditus tollitur; quae qui tollunt, etiam adversus deos immortales impii iudicandi sunt. Ab iis enim constitutam inter homines societatem evertunt, cuius societatis artissimum nimi, quae vacent iustitia; haec enim una virtus omnium est dna virtutum. Forsitan quispiam dixerit: nonne igitur sapiens, si fame ipse conficiatur, abstulerit cibum alteri homini, ad nuliam rem utili? Minime vero, non enim mihi est vita mea utilior, quam animi talis affectio, neminem ut violem
Abbreviated transcription (Latin):
metuendus ne iratus noceret. quia nͦ irasci solet. nͦ nocere. ħ ꝗdẽ
rac̃o nõ magis ꝯͣ reguli. ꝙͣ ꝯtra om̃e iusuirandũ ualet. s in iure
uirãdo ne quis metus. s que ius sit debet intelligi. Est eĩ iusiuran¬
dũ affirmacio resigiosa. ꝙ aur affirmate qͣi deo teste ꝓmiseris.id
tenendũ ẽ/ Ia enĩ nõ ad ir̃a deory que nussa est s ad iusticiam
et fidem ꝑtinent Nã proclare Enmus. O fides alma apta i¬
pinnis/ et ius iurandum Iouis quiuis igit᷑ iusi uradũ iuuolab
is fidẽ molat. quã in capitolio nicinã iouis optimi maxuni ut
regulo nocuisser. ꝙ sibi nocuit ip̃ẽ regusus. serte si nich masum
esset insi dolere. ¶ aũt nõ mͦ nõ sumũ malũ. s ne malũ ꝗdez¬

Expanded text:
metuendus ne iratus noceret, qui neque irasci solet nec nocere. Haec quidem ratio non magis contra Reguli quam contra omne ius iurandum valet. Sed in iure iurando non qui metus, sed quae vis sit, debet intellegi; est enim ius iurandum affirmatio religiosa; quod autem affirmate quasi deo teste promiseris, id tenendum est. Iam enim non ad iram deorum, quae nulla est, sed ad iustitiam et ad fidem pertinet. Nam praeclare EnniusIovis! Qui ius igitur iurandum violat, is Fidem violat, quam in Capitolio vicinam Iovis optimi maximi, utRegulo nocuisset, quam sibi nocuit ipse Regulus. Certe, si nihil malum esset nisi dolere. Id autem non modo non summum malum, sed ne malum
Abbreviated transcription (Latin):
nestate pugnabit. Nam ubi pͥmũ prudentie locus dabitur.
an ut ꝯquirat undiq suauitates : ꝙͣ miser uͥtutis famiłat᷑
seruientis uoluptati. Qͦd aũt munꝰ prudentie : an legere in¬

Expanded text:
nestate pugnabit. Nam ubi primum prudentiae locus dabitur? nestate pugnabit. Nam ubi primum prudentiae locus dabitur? an ut conquirat undique suavitates? Quam miser virtutis famulatus servientis voluptati! Quod autem munus prudentiae? an legere in
Abbreviated transcription (Latin):
aut domi remanere uoluisset. nõ eẽ utilia. quia sunt flagicio¬
sa.feda.et turpia ¶ Restat quata pars que decore. moderaçio¬
ne. modestia. ꝯtirentia. tẽꝑancia ꝯtinetur. Potest gͥ quicqͥd utile
ẽẽ. qͦd sit huic taliũ uͥtutũ choro cõtrariũ. At qui ab aristippo cy¬
renayci. atq ãnicerii philosophi nõĩati om̃e bonũ in uolupta¬
te posuerũt. uͥtutẽq censuerũt ob eã rem eẽ laudandã. ꝙ efficiẽs
eẽr uolũptatis. quib absoletis flores enicurus. eusdẽq fere ad¬
iutor. auctorq sententie. Cũ hiis ueris se quisq ut dicit᷑. si ho¬
nestatẽ tuen. ac retinere scientia ẽ. de certãdũ est. Nã si nõ modo
ut litas.sed uita om̃is brata cõporis firma cõstitutõne ciusq
constitucõnis specie explorata. ut a merrodoro scriptũ est con¬
tinetur. Cerre hec utilitas. ⁊ quidẽ sũma. sic enĩ censent cũ ho¬

Expanded text:
aut domi remanere voluisset, non esse utilia, quia sint flagitioaut domi remanere voluisset, non esse utilia, quia sint flagitiosa, foeda, turpia. Restat quarta pars, quae decore, moderatione, modestia, continentia, temperantia continetur. Potest igitur quicquam utile esse, quod sit huic talium virtutum choro contrarium? Atqui ab Aristippo Cyrenaici atque Annicerii philosophi nominati omne bonum in voluptate posuerunt virtutemque censuerunt ob eam em esse laudandam, quod efficiens esset voluptatis. Quibus obsoletis floret Epicurus, eiusdem fere adiutor auctorque sententiae. Cum his viris equisque, ut dicitur, si honestatem tueri ac retinere sententia est, decertandum est. Nam si non modo utilitas, sed vita omnis beata corporis firma constitutione eiusque constitutionis spe explorata, ut a Metrodoro scriptum est, continetur, certe haec utilitas, et quidem summa sic enim censent, cum ho
Abbreviated transcription (Latin):
erãt missi egressus ex castris rediisset qͣi aliquid ẽẽs oblitus ro¬
me mansisse. reditu enĩ in casera li beratũ se ẽẽ iurcuirando in¬
t̃pretabatur nõ rette. fraus eĩ astrĩgit. nõ dissoluit ꝑuirũ.fuit
gͥ stusta casliditas ꝑu̾se imitata puidẽtiã. Itaq detreuit senatꝰ. ut
isle uct̾̃ator. ⁊ cassidus iũctus ad amibasem duc̃ctur. s illud ma¬
xiniũ.octomisia hõium tenebat hanibal. nõ qͦs ĩ acie cepisset.auͭ
qui ꝑiculo mõtis diffugissẽt. s qui ĩ castͥs relicti fuissent. a pau¬
lo. ex a barsone ꝯsulib. cos senatus nõ censuit redimẽdos. cũ id
pãua petiũa fieri posset.ut eẽr insitũ misitib nr̃is. aut iuncͣe.
aut emori: qua qͥdẽ re audita fractũ aĩũ hambalis scribit ide.
pacõne. ea que uident᷑ utisia iuncunt᷑. Aciliꝰ aũt qui grece
scͥpsit hystoriã plures ait fuisse. qui in castra reu̾tissent eadẽ
fraude ut iureuirando liberarent᷑. cosq acensorib om̃ib Igno¬

Expanded text:
erat egressus e castris, redisset, quasi aliquid esset oblitus, Romae remansisse; reditu enim in castra liberatum se esse iure iurando interpretabatur, non recte; fraus enim astringit, non dissolvit periurium. Fuit igitur stulta calliditas perverse imitata prudentiidus vinctus ad Hannibalem duceretur. Sed illud maximum: octo hominum milia tenebat Hannibal, non quos in acie cepisset, aut qui periculo mortis diffugissent, sed qui relicti in castris fuissent a Paulo et a Varrone consulibus. Eos senatus non censuit redimendos, cum id parva pecunia fieri posset, ut esset insitum militibus nostris aut vincere aut emori. Qua quidem re audita fractum animum Hannibalis scribit idem, omparatione ea, quae videntur utilia, vincuntur. C. Acilius autem, qui Graece scripsit historiam, plures ait fuisse, qui in castra revertissent eadem fraude, ut iure iurando liberarentur, eosque a censoribus omnibus igno
Abbreviated transcription (Latin):
spem utisitatis ⁊̃ uosuptas hr̃e dicet᷑. nussa põt ẽt ei cũ hynestate
ꝯuiccio. Nã ut tribuamꝰ aliꝗd uoluꝑtati. ꝯdim̃ti fõtasse nõ nĩch.
utifitatis cẽte nicħ ħebit. ¶ Habes a patre munꝰ Maroe fili
tres libri int̾ cratippi ꝯm̃tarios taqͣ hospites erũt recipĩẽdi.s
ut si ipẽ uenissem athenas. qͦd qͥdẽ eẽt factũ. nisi mea medio cũ¬
su clara ucce patria ieucrass. asiqñ me qͦ audires sic qm̃ his
uoluminib ad te ꝓfetta est uox ma. tribues hris tpͣrib quan¬
tur poteris poteris aũt ꝙͣ tum uoles. Cum uͭo intelsexero te hoc
scientie genere gaudere tũ et presens tecũ ꝓpe diem ut spero et
dĩi aberis absens ero foquar/ Uale igitur mi Cicero tibiq ꝑ¬
suade esse te quide michi carissimũ s multo fore cariorẽ/ Si
talibus monimẽtis preceptisq letabere.

Expanded text:
estate coniunctio. Nam, ut tribuamus aliquid voluptati, condimenti fortasse non nihil, utilitatis certe nihil habebit. Habes a patre munus, Marce filtres libri inter Cratippi commentarios tamquam hospites erunt recipiendi; sed, ut, si ipse venissem Athenas quod quidem esset factum, nisi me e medio cursu clara voce patria revocasset, aliquando me quoque audires, sic, quoniam his voluminibus ad te profecta vox est mea, tribues iis temporis quantum poteris, poteris autem, quantum voles. Cum vero intellexero te hoc scientiae genere gaudere, tum et praesens tecum propediem, ut spero, et, dum aberis, absens loquar. Vale igitur, mi Cicero, tibique persuade esse te quidem mihi carissimum, sed multo fore cariorem, si talibus monitis praeceptisque laetabere.
Abbreviated transcription (Latin):
semp ne ẜ uanda sint.q̃ nec ui nͦ dosa.mͣ ut p̃tores solẽt facta
sĩt: ¶ Siꝗs medicam̃tũ cupiã dedert ad aquã intc̾unt̃e. pe¬
pigeritq si eo medicamiẽto sanus fact̾ cẽt. ne n̾lo medicariẽto
ũꝙͣ postea uteret᷑. si eo medicamẽto sanus factus sit. et ãnis
aliqͦt poss ĩciderit in eũdẽ mõbũ.nͨ ab eo qui cũ pepigerat ĩpetrat¬
ut itẽ eo liceat uti.quid faciendũ sit.cũ sit ĩhũanus qui nõ
cõcedat. nͨ ei qͥcqͣ fiat iniurie. uite et saluti ꝯsulendũ: ¶ Quid si¬

Expanded text:
C VI NEC DOLO MALO, ut praetores solent, FACTA C VI NEC DOLO MALO, ut praetores solent, FACTA SINT. Si quis medicamentum cuipiam dederit ad aquam intercutem pepigeritque, si eo medicamento sanus factus esset, ne illo medicamento quam postea uteretur, si eo medicamento sanus factus sit et annis aliquot post incident in eundem morbum nec ab eo, quicumpepigerat, impetret,ut iterum eo liccat uti, quid faciendum sit. Cum sit is inhumanus, qui non concedat, nec ei quicquam fiat iniuriae, vitae et saluti consulendu
Abbreviated transcription (Latin):
uero obsecrabit patre ne id faciat. si nichil ꝓficier. accusabit mi¬
nabit᷑. etiã ad extremũ. si ad ꝑuiciẽ pat̾e spectabit res. patrie sa¬
lutẽ añ ponet. saluti patris ¶ Querit ⁊̃ si saprẽs adultinos nũmoᷤᷤ
acreꝑit inprudens ꝓ boms. cũ id rescierit. soluturus ne sit cos si
cui debeat ꝓ bonis: Diogenes ait. antipat᷑ nogat. eiu potiꝰ assẽtio¬
¶ Qui ueuenũ fugiẽs uendat. sciens. debrar ne dictre: No necesse
putat diogenes. Antipat᷑ iuri lum oyiscimat. hec sũt qͣr ꝯtroũsie¬
et iuira stoicoꝵ. ¶In mancipie ueridũdo. ancenda ne uicia: nõ ca
que nisi dixͣis redibeatur mancipiũ une cansi. ses hc metidat
ẽe. alcatorẽ.furace.el ricsũ. alteri dicenda uidert᷑. alter ño uidẽ¬
tur. ¶ Siquis aũt uendens aurũ ericaltu se putet uendere
indicet ne ei uir bonꝰ aur̃a ułio esse an emat den ario qͦd sit nas¬

Expanded text:
vero obsecrabit patrem, ne id faciat. Si nihil proficiet, accusabit, mivero obsecrabit patrem, ne id faciat. Si nihil proficiet, accusabit, minabitur etiam, ad extremum, si ad perniciem patriae res spectabit, patriae salutem anteponet saluti patris. Quaerit etiam, si sapiens adulterinos nummos acceperit imprudens pro bonis, cum id rescierit, soluturusne sit eos, si cui debeat, pro bonis. Diogenes ait, Antipater negat, cui potius assentior. Qui vinum fugiens vendat sciens, debeatne dicere. Non necesse putat Diogenes, Antipater viri boni existimat. Haec sunt quasi controversa iura Stoicorum. In mancipio vendendo dicendane vitia, non ea, quae nisi dixeris, redhibeatur mancipium iure civili, sed haec, mendacem esse, aleatorem, furacem, ebriosum? Alteri dicenda videntur, alteri non videntur. Si quis aurum vendens orichalcum se putet vendere, indicetne ei vir bonus aurum illud esse an emat denario, quod sit mil
Abbreviated transcription (Latin):
ẽsextꝰ liber de officiis hetatonis taliũ qõnui. ¶ Et ne bom uiri in
maxĩa caritate ãnone farailiã nõ alere : In utraq ꝑtẽ disputat
s tñ ad extremũ utisitate putat officiũ dirigi. mag̃ ꝙͣ hũanitate.
¶Querit si in mari iactura sit.equi ne p̃uosi pociꝰ iactura faciat. an
ẜuuli uilis: hic alio resfamiłis. alio duxit huanitas. ¶ Bi ta¬
Bulã de naufragio stustus aripue̾i̾t. extõquebit ne cã sapiẽs si po¬
tuerit: Negar. qͥa scit imuriũ ¶Quid dñs nauis : cripiet ue su
um : Nõ płusꝙͣ si nauigãtẽ ui alto deicere de naui uelit.qͥa sua sit.
qͦ ad eĩ ꝑuentũ sit. eo qͦ sũpta nauis ẽ. nõ dm̃i ẽ nauis s nauigãtiũ.
¶ Qͥd si una tabula sit.duo naufragi ei sayiẽtes: sibi uter rapiat.an
sõte.aut dimicando uictꝰ alt̾i cedat alter. ¶ Qͥd si pat̃ fana expi¬
let. cunicłos agar ad eranũ. Indicet ne id magr̃atib filius: Imo¬

Expanded text:
estsextus liber de officiis Hecatonis talium quaestionum: sitne boni viri in maxima caritate annonae familiam non alere. In utramque partem disputat, sed tamen ad extremum utilitate, ut putat, officium dirigit magis quam humanitate. Quaerit, si in mari iactura facienda sit, equine pretiosi potius iacturam faciat an servoli vilis. Hic alio res familiaris, alio ducit humanitas. Si tabulam de naufragio stultus arripuerit, extorquebitne eam sapiens, si potuerit? Negat, quia sit iniurium. Quid? dominus navis ia sua sit. Quoad enim perventum est eo, quo sumpta navis est, non domini est navis, sed navigantium. Quid? si una tabula sit, duo naufragi, eique sapientes, sibine uterque rapiat, an sorte aut micando victus alteri cedet alter. Quid? si pater fana expilet, cuniculos agat ad aerarium, indicetne id magistratibus filius?
Abbreviated transcription (Latin):
et in societate gnͣis humani. neq enĩ bonitas. nec liberali¬
tas. nͨ comunitas eẽ põt.nõ plus ꝙͣ amicicia.si hec nõ ꝑ se
experant᷑. s ad uoluptatẽ. utilitatẽue referant᷑. Cõferamus
igitur in pauca. nã utilitate ut nussa eẽ documꝰ. q̃ honesta¬
ti cẽt ꝯtrana. sic om̃em uoluptate dicimꝰ honestati. esse ꝯ¬
cõtrariã. Quo magis rephendendos cassiphone. ⁊ dinoma¬
chum iudico. qui se direpturos ꝯtrou̾siã putauerũt.si cu
honestate uosuptatẽ.tamꝙͣ cũ homine retudẽ ꝯputauissent.

Expanded text:
et in societate generis humani. Neque enim bonitas nec liberaliet in societate generis humani. Neque enim bonitas nec liberalitas nec comitas esse potest, non plus quam amicitia, si haec non per se expese docuimus, quae honestati esset contraria, sic omnem voluptatem dicimus honestati esse contrariam. Quo magis reprehendendos Calliphontem et Dinomachum iudico, qui se dirempturos controversiam putaverunt, si cum honestate voluptatem tamquam cum homine pecudem copulavissent.
Abbreviated transcription (Latin):
laris dicat epicurꝰ sic̃ id dicit sacis fõtiter dolore. tñ nõ id spec¬
tãdũ ẽ. quid dicat. s quid ꝯsentancũ sit ei dicere. qui bona
uoluptate terminauerit mala dolore ut si illũ audĩa de ꝯtinẽ¬
cia et teꝑantia dicit ille quidẽ multa multis locis sed aqua heret
ut ayunt/ nã qui potest tẽꝑantiã laudare is qui ponat sumu
honĩ in uolũptate. Est eĩ tepantia libidinũ inimica libidines
aũt ꝯsectat̾ces nolũptatis Atq ĩ hiis tm̃ trib gͣñib qͦuqͦ modo
possunt nõ incallide diu̾sant᷑ prudentiã introdicũt sciãm sup¬
peditantẽ uoluntate uoluptates depellentẽ dolores foc̾itu¬
dinẽ quoq a siqͦ mͦ expediut tu tradũt rõnem negligede
mõtis ꝑpetiẽdi doloris. Etia teꝑantia inducũt nõ facissime
Issi quidẽ. sed tame quaͦmodo possunt.Dicũt eĩ uoluptatis
magnitudinẽ. dosoris detracconẽ fic̾i. Iusticia uacillat. uel
iacet nocius. om̃sq hec uͥtutes que in comunitate dicuntur

Expanded text:
us, sicuti dicit, satis fortiter de dolore, tamen non id spectandum est, quid dicat, sed quid consentaneum sit ei dicere, qui bona voluptate terminaverit, mala dolore. Et, si illum audiam, de continentia et temperantia dicit ille quidem multa multis locis, sed aqua haeret, ut aiunt; nam qui potest temperantiam laudare is, qui ponat summum bonum in voluptate? est enim temperantia libidinum inimica, libidines autem consectatrices voluptatis. Atque in his tamen tribus generibus, quoquo modo possunt, non incallide tergiversantur; prudentiam introducunt scientiam suppeditantem voluptates. depellentem dolores; fortitudinem quoque aliquo modo expediunt, cum tradunt rationem neglegendae mortis, perpetiendi doloris; etiam temperantiam inducunt non facillime illi quidem, sed tamen quoquo modo possunt; dicunt enim voluptatis magnitudinem doloris detractione finiri. Iustitia vacillat vel iacet potius omnesque eae virtutes, quae in communitate cernuntur
Abbreviated transcription (Latin):
senatui nr̃o qͥ ñꝙͣ urilitatẽ a dignitate seũxit ãmis cũ hoste cẽta¬
re nõ uenenis. Si głie cã inꝑiũ eyretendũ ẽ. sccsus absit. ĩ quo nõ
põt eẽ głia. Sin ĩpe opes expetunt᷑ quo mͦ nõ pot̾ũt utiles ẽe iͥnfaiia
Nõ igitur illa .L. philiapi ꝯ.s. sña quas cuntateo u scilla re¬
cuna accepta ex senatus ꝯsulto siberauisset ut hee rũsus uetti¬
gales essent neq huis pecunia qũa ꝓ lib̾tate dederãt redderemuo.
et assensus. tũpe mꝑio. Pirataꝵ eĩ melior fides ꝙ senatꝰ. at auc¬
ta uettigasia. Utise ig̃. quousq audebũt dicere qͥcqͣ utise. qͦd ñõ ho¬
nestũ ẽ ÷ põt ãt ussi ĩꝑio ꝗd̾ głia debet fustũ ẽe. ⁊ seniuosẽtia soci
oꝵ utise ẽe odiũ. ⁊ infamia: Ego ⁊̃ cũ catone m̃o sepe discensi. Mi¬
mis mͥ p̃ferre uidebat᷑ erariũ uettiasi atq defendere oĩa pubsi¬
canis. negare mlta sotiis.cũ in hos benefia ẽe deleremus. cũ issis sic

Expanded text:
tare an venenis? Si gloriae causa imperium expetendum est, scelus absit, in quo non potest esse gloria; sin ipsae opes expetuntur quoquo modo, non poterunt utiles esse cum infamia. Non igitur utilis illa L. Philippi Q. f. sententia, quas civitates L. Sulla pecunia accepta ex senatus consulto liberavisset, ut eae rursus vectigales essent neque iis pecuniam, quam pro libertate dederant, redderemus. Ei senatus est assensus. Turpe imperio! piratarum enim melior fides quam senatus. At aucta vectigalia, utile igitur. Quousque audebunt dicere quicquam utile, quod non honestu cum Catone meo saepe dissensi; nimis mihi praefracte videbatur aerarium vectigaliaque defendere, omnia publicanis negare, multa sociis, cum in hos benefici esse deberemus, cum illis sic
Abbreviated transcription (Latin):
ac piculis. cũ hac trãquissitate ꝯferendũ putes: Ego uͦ istã cõtẽpne¬
dam ⁊ abiciendã. qm̃ que honesta nõ sit. ne utilẽ qͥdẽ esse arbitror. qͥd
enĩ andituꝵ putas ulixẽ fuisse si in illa simulacõne ꝑseuerasset:
Qui cũ maxĩas res gesserit ĩ bello. tam̃ hec audiat as ayace. cuiꝯ
irẽ pͥnceps iurisurandi fuit. qͦd om̃s satis sosus neglexit fidẽ. fu

Expanded text:
um hac tranquillitate conferendum putas? Ego vero istam contemnendam et abiciendam, quoniam, quae honesta non sit, ne utilem quidem esse arbitror. Quid enim auditurum putas fuisse Ulixem,si in illa simulatione perseveravisset? qui cummaximas res gesserit in bello, tamen haec audiat ab Aiace: Cuius ípse princeps iúris iurandí fuit, Quod ómnes scitis, sólus neglex
Abbreviated transcription (Latin):
issũ nie hominũ fama bñficoꝵ memor ĩ ꝯcilio celestiũ coslo¬
cauit. ꝙͣ uiu̾e in sositudine nõ mͦ sine ullis molestiis. s ctiã
ĩ maỹis uosuptatib. hab̾udãtẽ om̃ib copiis. ut excessas etiã
pulcritudie.⁊ uinb. Qͦ cĩca optimo quisq ⁊ splendidissimo in¬
gemo. songe i lã uitã huic añponit. Ex quo efficit᷑ hminẽ ne
obedientẽ. homini nocere nõ posse. Deinde qͥ asterũ mosat. ut
ipt aliquid madi ꝯsequat᷑. aut nichil existimat se facere
otra naͣm aut magis fugiendã cẽseat m̃otẽ.pauꝑtatẽ. do¬
riã. G si nichil existimat cõtra nam fieri hominib uiosandis.
quid cũ er disseras. qui omĩno hoĩem ex hoĩe tollat: sin fugi¬
endũ id. qd censet.s multo ilsa peiora. m̃otẽ. pauꝑtatẽ dolo¬
rẽ. errat in co ꝙ ullu. aut cõporis. aut fo̾tune uiciũ. uiciis a

Expanded text:
uem hominum fama beneficiorum memor in concilio caelestium collocavit, quam vivere in solitudine non modo sine ullis molestiis, sed etiam in maximis voluptatibus abundantem omnibus copiis, ut excellas etiam pulchritudine et viribus. Quocirca optimo quisque et splendidissimo ingenio longe illam vitam huic anteponit. Ex quo efficitur hominem naturae oboedientem homini nocere non posse. Deinde, qui alterum violat, ut ipse aliquid commodi consequatur, aut nihil existimat se facere contra naturam aut magis fugiendam censet mortem, paupertatem, doriam. Sinihil existimat contra naturam fieri nominibus violandis: quid cum eo disseras, qui omnino hominem ex homme tollat? sin fugiendum id quidem censet, sed multo illa peiora, mortem, paupertatem, dolorem: errat in eo quod nullum, aut corporis
Abbreviated transcription (Latin):
nõ reddere. Qͥd si is qui apud te petiuãs de posnerit bellũ inferat patͥc
stare ꝯuõtis.reddere deposita.cõmutata utilitate fuĩt nõ honesta.

Expanded text:
non reddere. Quid? si is, qui apud te pecuniam deposuerit, bellum inferat patriae, non reddere. Quid? si is, qui apud te pecuniam deposuerit, bellum inferat patriae, stare conventis, reddere deposita commutata utilitate fiunt non honesta.
Abbreviated transcription (Latin):
hiis ip̃is. qͥbus illa ꝓmiseris utilia: Sol phetõti filio ut redeanꝰ
ad fabusas. factuꝵ se eẽ dixit. ꝗt qͥd optasset.optauit ur ĩ cũru
patris tolleret᷑. sublatꝰ ẽ. atq is añ ꝙͣ ꝯstitit ittu fulmĩs deflagra¬
uit. ꝙͣto melius fucͣat in hoc ꝓmissũ patͥs nõ ẽẽ ẜuatũ. qͥd quod
theseus exegit ꝓmissũ a neptuno: cui cũ tres optacõnes nep¬
tunꝰ dedisset. optauit intĩtũ ypoliti filii. cũ is patri suspettꝰ eẽt de
uouẽta. qͦ optato ĩpetrato thescus in maximis fuit luttibus.
Qͥd agametio: cũ deuouisset.diane qd in suo regno pulcherimũ natũ eẽt.
alło ano. imosauit ephigeña. qua nichł erat quide ĩ eo ãno natũ płcriꝰ.¬
Pmissã ne pociꝰ nõ faciendũ. ꝙͣ tã tetrũ facinꝰ admittẽdũ fuit: Rego ⁊
ꝓmissa nõ facienda nõ nũꝙͣ. neq semꝑ depõĩta ⁊ adenda. Si gladiñ qͥs
apud te sana mẽte deposuci̾t. irpetat insanies rebdere peccatũ sit. offm.

Expanded text:
is utilia, quibus illa promiseris. Sol Phaëthonti filio, ut redeamus ad fabulas, facturum se esse dixit, quicquid optasset; optavit, ut in currum patris tolleretur; sublatus est. Atque is, ante quam constitit, ictu fulminis deflagravit. Quanto melius fuerat in hoc promissum patris non esse servatum! Quid, quod Theseus exegit promissum a Neptuno? cui cum tres optationes Neptunus dedisset, optavit interitum Hippolyti filii, cum is patri suspectus esset de noverca; quo optato impetrato Theseus in maximis fuit luctibus. Quid, quod Agamemnon cum devovisset Dianae, quod in suo regno pulcherrimum natum esset illo anno, immolavit Iphigeniam, qua nihil erat eo quidem anno natum p tam taetrum facinus admittendum fuit. Ergo et promissa non facienda non numquam, neque semper deposita reddenda. Si gladium quis apud te sana mente deposuerit, repetat insaniens, reddere peccatum sit, officium
Abbreviated transcription (Latin):
legũ. ⁊ libtatis int̃itũ. eoꝵq op̃pssioñe tetrã. et detesrabiłe głosã
putat. Qui añt fatet᷑ honestũ nõ eẽ in ea ciuitate. que sib̾a fuit
queq ẽẽ debeat regnare. s ei quid facer possit utile ẽẽ. qua hũc
obiũgacõne. aut quo pociꝰ ꝯuicio tãto ẽrore coner euellẽr: Põt
ei dii mortales cuiqͣ eẽ utile. fedissimũ ⁊ tet̾rimũ parricidin
patrie. ꝙuis is qͥ se eo obstͥnxerit ab op̃pssis auib parẽs nõiet᷑
sxestate gͥ dirigẽda utisitas ẽ. Et qͥdẽ sic ut ħ duo ue̾ba int̾ se

Expanded text:
t detestabilem, gloriosam putat. Qui autemfateatur, honestum nonesse, in ea civitate, quaelibera fuit, quaeque esse debeat, regnare, sed ei, qui id facere possit, esse utile, qua nunc obiurgatione, aut quo potius convitio a tanto errore coneravertere? Potest enim, Dii Immortales, cuiquam esse utile foedissimum, et teterrimum parricidium patriae; quamviseo, qui se obstrinxerit, ab oppressis civibus parens nominetur. Honestate igitur dirigenda utilitas est: et quidem sic, ut haec duo verba inter se
Abbreviated transcription (Latin):
aniuis emerat hee sergͥo ẜuiebant.s ha in macipio.inarius
ño ixerat. ⁊ ꝯducta res in uidiciũ ẽ. Oratã crassus. gratidia¬
nũ refendebar anton:.Ius cssus ũgebat. ꝙ uicii uedito nõ dixiss¬
sciẽs id opõtere p̃stari.Equitatẽ antoniꝰ. ꝙ id uiciũ ignotũ ser¬
gis nõ fuisser. qui illas edes ũedidiss. inchil fuisse nocresse di¬
ti. nͨ eũ eẽ deceptũ. qui id qͦd emerat. qͦ uire esset tenẽt. ꝗops.t̃
hec: ut issud ĩtessigas platuisse maĩoib nr̃is. astutos. s alirer se¬
ges asit̾ philosofi.tolsũt astucias. leges ꝙͣ manu tener̃ possit᷑

Expanded text:
annis emerat. Eae serviebant, sed hoc in mancipio Marius annis emerat. Eae serviebant, sed hoc in mancipio Marius non dixerat. Adducta res in iudicium est. Oratam Crassus, Gratidianum defendebat Antonius. Ius Crassus urguebat, quod vitii venditor noestari,aequitatem Antonius, quoniam id vitium ignotum Sergio non fuisset, qui illas aedes vendidisset, nihil fuisse necesse dici, nec eum esse deceptum, qui, id, quod emerat, quo iure esset, teneret. Quorsus haec? Ut illud intellegas, non placuisse maioribus nostris astutos. Sed aliter leges, aliter philosophi tollunt astutias, leges, quatenus manu tenere possunt,
Abbreviated transcription (Latin):
emit .p. calfurnius. sauariꝰ. huic ab augñib illud iddẽ denũ¬
ciatũ est. Itaq calsũnius cũ demositus eẽt. cognouissetq olau¬
diũ edes postea ꝓscͥpsisse ꝙͣ eẽt ab augurib demosiri iussus. ar¬
bitrũ illũ adegit. ꝗcqͣd sibi dare facer̃ opo̾tere ex fide hona.m. ca¬
to snĩam dix̃. huiꝰ nr̃i catonis pater. Ut enĩ cet̾i ex patrib. sio hic qͥ
issud sumẽ ꝓgenuit. ex sisio est nõiandus. Is ig̃ udey ita ꝓnũciauͭ.
cũ in uendundo rẽ eã scisset. et nõ ꝓ mĩciasset eptori. dap iũ pre¬
stari opãtere. Ergo ad fidẽ bonã statuit ꝑtinere. notũ ẽptoͣi
uiciũ. qd nosset uer᷑ tor. ssi rette uidicauit. nõ rettr frum̃e¬
di reticentie om̃s iure cu.isi ꝯp̃hendi nõ posut̃. Que⁊ possũt
disigent̃ tenentur. M. marius cratidianus ꝓpinquiis noster
G. sergio. orate uendiderat edes cas quas ab eodẽ pançis ante

Expanded text:
emit P. Calpurnius Lanarius. Huic ab auguribus illud idem denunemit P. Calpurnius Lanarius. Huic ab auguribus illud idem denuntiatum est. Itaque Calpurnius cum demolitus esset cognossetque Claudium aedes postea proscripsisse, quam esset ab auguribus demoliri iussus, arbitrum ilium adegit, QUICQUID SIBI DARE FACERE OPORTERET EX FIDE BONA. M. Cato sententiam dixit, huius nostri Catonis pater ut enim ceteri ex patribus, sic hic, qui illud lumen progenuit, ex filio est nominandus—is igitur iudex ita pronuntiavit: cum in vendendo rem eam scisset et non pronuntiasset, emptori damnum praestari oportere. Ergo ad fidem bonam statuit pertinere notum esse emptori vitium, quod nosset venditor. Quod si recte iudicavit, non recte frumendi reticentiae iure civili conlprehendi non possunt; quae autem possunt, diligenter tenentur. M. Marius Gratidianus, propinquus noster, C. Sergio Oratae vendiderat aedes eas, quas ab eodem ipse paucis ante
Abbreviated transcription (Latin):
Q. tubrronii. dice̾ sapientis ẽẽ. nicħ ꝯtͣ mores leges ĩstitura
faciẽtis ħr̃e rõnẽ rei famłris. Neq ẽi solũ nob̾ diutes eẽ uolu¬
tates et copie. diuicie sũt ciuitatis. hiꝰ sceuole factũ de quo¬
paulo añ dixi.plat̾e nusso mͦ põt. Et eĩ oĩno tantũ se negat fac¬
turũ ꝯpedii sui cã qͦd nõ liceat. hĩc nͦ saus magna tribueda. nec
AI ut in hus uendendis uicia dicerent᷑: q̃ nota eẽnt.uenditõ i.
Nꝰ cũ ex duadcã tabuł. satis cẽt ea p̃stari q̃ eeñt lingua nũcupa¬
ta. ꝗn ꝯiu inficiatus esser.dupli penã subiret:a iuris cõsultis.
eriã rercentie pena est constituta. Quicqͥd eĩ est in p̃dio iicii
id statuerũt. si uenditor sciret. nͥ noĩatim dictũ eẽt p̃stari opõ¬
tere. u̾t cũ in arce auguriũ augures actimi etñt. iussissẽtq ti
claudiũ cẽtũ masũ. qui edes in cesio mõte hẽbat. demosir ea qͦ¬
rũ altitudo officeret auspiciis. caudiꝰ ꝓscͥpsit insulã uendidit.

Expanded text:
stituta facere, habere rationem rei familiaris. Neque enim solum nobis divites esse volutates et copiae, divitiae sunt civitatis. Nec ulla pepaulo ante dixi, placere nullo modo potest; etenim omnino tantum se negat facturum compendii sui causa, quod non liceat. Huic nec laus magna tribuenda nec endis vitia dicerentur, quae nota essent venditori. Nam, cum ex duodecim tabulis satis esset ea praestari, quae essent lingua nuncupata, quae qui infitiatus esset, dupli poenam subiret, a iuris consultis etiam reticentiae poena est constituta; quicquid enim esset in praedio vitii, id statuerunt, si venditor sciret, nisi nominatim dictum esset, praestari oportere. Ut, cum in arce augurium augures acturi essent iussissentque Ti. Claudium Centumalum, qui aedes in Caelio monte habebat, demoliri ea, quorum altitudo officeret auspiciis, Claudius proscripsit insulam vendidit,
Abbreviated transcription (Latin):
utise uidet᷑ tũre ne sit. aut si tũre ẽ. ne uideat᷑ ẽẽ utile. Quid igit᷑:
Possumꝰ ne aut illũ mariũ iurũ bonũ uidicare : aut hũc: eypli¬
ca atq excita intessigentiã tuã. ut uidcas q̃ sit in ea speties. ⁊ fõ¬
ma. ⁊ notio uiri boni. Cadit ẽgo in uirũ bonũ mẽtu emosum̃ti
sin causa. cͥminari. p̃riꝑe. fallere : nichł ꝓfetto minꝰ. Est ergo ul¬
la res tanti. aut como dũ ullũ tã expetendũ. ut uiri ẜom. ⁊ splẽ¬
dor̃ẽ. et nomẽ ãmittas: Quid ẽ ꝙ aufc̃ri tantũ utisitas ista

Expanded text:
utile videtur, turpe ne sit aut, si turpe est, ne videatur esse utile. Quod igitur? utile videtur, turpe ne sit aut, si turpe est, ne videatur esse utile. Quod igitur? possumusne aut ilium Marium virum bonum iudicare aut hunc? Explica atque excute intellegentiam tuam, ut videas, quae sit in ea species forma et notio viri boni. Cadit ergo in virum bonum mentiri emolumenti sui causa, criminari, praeripere, fallere? Nihil profecto minus. Est ergo ulla res tanti aut commodum ullum tam expetendum, ut viri boni et splendorem et nomen amittas? Quid est, quod afferre tantum utilitas ista
Abbreviated transcription (Latin):
ũq p̃toꝵ .tr̃. pleb̾ adhibuissent. ut res nũmaria de comui
snĩa ꝯstitueret᷑. Iactabat᷑ eĩ tꝑͣrib issis nũmꝰ sic. ut nemo
posset sare quid hrẽt. Cõscͥpserũt cõiter edictũ. cũ pena atq
iudicio. ꝯstituerũtq ut om̃s sim̃ł in rostra post meridiem
ascenderẽt.et cet̾i quide alius alii. iarius ab subselliis in ro¬
stra recta.idq qͦd cõĩter ꝯpositũ fuea̾t solus edixit. er ea res si
queris magno honori fuit. Omib uicis statue ad eos thus cerei.
Quid mlta e ilemo ũꝙͣ mustitudini fuit carior. hec sut q̃ con¬
turbãt. in desiberacõne nõ nũꝙͣ. Cũ id in qͦ uiosat᷑ equitas nõ
ita magnũ. issicd ãt qͦd ex copitur ꝑmagnũ uidetur. ut maiͬo
p̃ripere collegis. ⁊ tribuns plcbis ppłarẽ gr̃am nõ ita turre.
tõsulẽ oł cã rẽ fic̾i. d sibi tũ ꝓposuerat uasde utise uidebat᷑. Q
om̃iũ una regula ẽ. quã tibi cupio ẽẽ notissimã.aut issud quod

Expanded text:
um tribuni plebi adhibuissent, ut res nummaria de communi sententia constitueretur; iactabatur enim temporibus illis nummus sic, ut nemo posset scire, quid haberet. Conscripserunt communiter edictum cum poena atque iudicio constitueruntque, ut omnes simul in rostra post meridiem escenderent. Et ceteri quidem alius alio, Marius ab subselliis in rostra recta idque, quod communiter compositum fuerat, solus edixit. Et ea res, si quaeris, ei magno honori fuit; omnibus vicis statuae, ad eas tus, cerei; quid multa? nemo umquam multitudini fuit carior. Haec sunt, quae conturbent in deliberatione non numquam, cum id, in quo violatur aequitas, non ita magnum, iam non ita turpe, consulem ob eam rem fieri, quod sibi tum proposuerat, valde utile videbatur. Sed omnium una regula est, quam tibi cupio esse notissimam, aut illud, quod
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ etiã uere hereditates nõ honeste uident᷑ si. sũt malicioẜ
blandicuis officioꝵ nõ ueͬitate s sumnulatone quesite. atqͥ in
tasib reb aliud utile int̾dũ/ aliud honestũ uideri solere falso
nã eade que utilitatis honestatis est regula. Qui hoc nõ uer¬
uidit. ab milla frans barit. nusłu facinꝰ. Sic eĩ cogitas istud
quidẽ hoestũ. uer̃ hir expedit.res a naͣ copulatas audebit errore di

Expanded text:
 si sunt malitiosis blanditiis, officiorum non veritate, sed simulatione quaesitae. Atqui in talibus rebus aliud utile interdum, aliud honestum videri solet. Falso; nam eadem utilitatis, quae honestatis, est regula. Qui hoc non perviderit, ab hoc nulla fraus aberit, nullum facinus. Sic enim cogitans: Est istuc quidem honestu
Abbreviated transcription (Latin):
tustate ꝓu̾biũ: Cũ eĩ fidẽ alicuiꝰ bonitatẽq laudãt. dignum
dicũt esse qui cũ in tenebris nuces. ho qũa habet ũi nisi ił¬
lani nichil expedire qͦd nõ deceat. etiã si id posses nullo refeł¬
sente optinere: Uides ne hoc ꝓu̾bio. neq gigi issi posse uenia
dare. neq huic que pauso añ fingeba digitoꝵ ꝑcussione heredi

Expanded text:
onitatemque laudant, dignum esse dicunt, quicum in tenebris mices. Hoc quam habet vim nisi illam, nihil expedire, quod non deceat, etiamsi id possis nullo refellente optinere? Videsne hoc proverbio neque Gygi illi posse veniam dari neque huic, quem paulo ante fi
Abbreviated transcription (Latin):
erat semel udicaret᷑. idq uenditor ita fensset. dixit se pluis
extimare. Addidit centũ milia. nemo ẽ qui syc uriłmi fu
pnicies ꝙ alios bonos.alios sapientes existimãt.cy quo.
enniꝰ. ned̾ꝙͣ saꝑe sapientẽs qui ip̃e sibi ꝓdesse nequiret here
id qͥdẽ si orud eẽt ꝓde ⁊ mͥ cũ enmo ꝯueniret hecatonẽ qͥde¬

Expanded text:
erat, semel indicaretur idque venditor ita fecisset, dixit se pluris erat, semel indicaretur idque venditor ita fecisset, dixit se pluris aestimare; addidit centum milia. Nemo est, qui hoc viri boni fuipernicies, quod alios bonos, alios sapientes existimant. Ex quo Ennius nequiquam sapere sapientem, qui ipse sibi prodesse non quiret. Vere id quide
Abbreviated transcription (Latin):
lantes ꝑfidi. in ꝓbi maliciosi. Mullũ gͥ coꝵ factũ põt utise et̃
cũ sit tot uicss inquinatũ. Ꝙ si aquiliana difinicio uera ẽ. ex̃s¬
minis uita simulacio. dissimulatioq tossenda ẽ. Nta nut emat
melius. nͨ ut uendat. quiꝗd simułabit. aut dissumusabit. uͥ
bonus. Atq iste dolus malus. ⁊ segib erat uindicadus. nt
tutela duode ã tabusis. acũst̾pcio adosescentiu lege preroia.
et sine lege iudiciis. in quib additur ex fide bona Rcsisꝑat
equius in fiducia. ut inter bonos. bene agier. Quid ẽgo aut
in eo qͦd melius. equiꝰ. põt ussa pars inesste fraudis aut c̃.di
inter bonos bene agrer. qͥcꝙͣ agi dolose aut masiciose põt. do
dũ est igitur ex reb ꝯtrahendis om̃e mendaciũ. nõ sicitatore
uenditor. nõ qui ꝯtra se siceant᷑ ep̃tor apponet. Uterq siad
eloquendũ uenei̾t. nõ psusqͣ semeł eloquat᷑. ¶ Quitus qde
sceuola. publii filius cũ postulasset ut sibi fundus cus ẽp̃tõ

Expanded text:
lantes perfidi, improbi, malitiosi. Nullum igitur eorum factum potest utile esse, cum sit tot vitiis inquinatum. Quodsi Aquiliana definitio vera est, ex omni vita simulatio dissimulatioque tollenda est. Ita, nec ut emat melius nec ut vendat, quicquam simulabit aut dissimulabit vir bonus. Atque iste dolus malus et legibus erat vindicatus, ut tutela duodecim tabulis, circumscriptio adulescentium lege Plaetoria, et sine lege iudiciis, in quibus additur EX FIDE BONA. ReliquorAEQUIUS, in fiducia UT INTER BONOS BENE AGIER. Quid ergo? aut in eo, QUOD MELIUS AEQUIUS, potest ulla pars inesse fraudis? aut, cum dicitur INTER BONOS BENE AGIER, quicquam agi dolose aut malitiose potest? Dur. Tollendum est igitur ex rebus contrahendis omne mendacium; non illicitatorem venditor, non, qui contra se liceatur, emptor apponet; uterque, si ad eloquendum venerit, non plus quam semel eloquetur. Q. quidem Scaevola P. f., cum postulasset, ut sibi fundus, cuius emptor
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ tritici uisitas. S ñõ quicꝗdnbi audir utisce. iodẽ mich
dicere necre esti Si quide meministi hoĩes int hoĩes ee maca
ꝙͣuis hoc tũpe sit. tñ qm̃ expedit faciã. s ita exredire ut tũre nni
sit. Ex altera aũt ꝑte ea re quia turpe sit nõ ẽc̃ faciendũ.⁊ endat
edes uir bonus. ꝑꝑ aliqua uicia que ip̃e norit. cet̾i ignorẽt. restilt¬
tes sint.et hẽantur salubres. Ignoret. ⁊ omib cubiculis apparerẽ
plui̾s młto ꝙͣ se uenditurũ putau̾it. nũ id in siuste. aut ĩpbe
nõ mostrare. qͦd athenis exctracõib publitis sancatũ ẽ. si hacꝰ nõ
est: eptorẽ pati ruere: et ꝑ c̾rorẽ in maxĩam staudẽ ĩcu̾r ere.
plus.⁊̃ est.ꝙͣ uiã nõ mostrare. nã est sciente̾ ĩ errorẽ alt̾u ĩduce̾.
Diogenes ccͣ. nũ te emere coegit. qͥ ne ortat᷑ quidẽ ẽ. ille qd nõ

Expanded text:
quam tritici vilitas; sed non, quicquid tibi audire utile est, idem mihi quam tritici vilitas; sed non, quicquid tibi audire utile est, idem mihi diQuamvis hoc turpe sit, tamen, quoniam expedit, faciam, sed ita expedire, ut turpe non sit, ex altera autem parte, ea re, quia turpe sit, non esse faciendum. Vendat aedes vir bonus propter aliqua vitia, quae ipse norit, ceteri ignorent, pestilentes sint et habeantur salubres, ignoretur in omnibus cubiculis apparere pluris multo, quam se venditurum putarit: num id iuste, an improbe non monstrare quod Athenis exsecrationibus publicis fancitum est si hoc non est, emptorem pati ruere. et per errorem in maximam fraudem incurrere? Plus etiam est quam viam non monstrare; nam est scientem in errorem alterum inducere. Diogenes contra: Num te emere coegit, qui ne hortatus quidem est? Ille, quod non
Abbreviated transcription (Latin):
deri magno et graui stoico solet. aliud antipatro discipło es hoi
acutissimo. antipatio oĩa facienda patefacienda. ut neqͥd õĩo qd
uenditor norit. ẽptor ignoret. diogeni uenditoix quatenꝰ iur
ciuili ꝯstitutũ sit. dicere uicia opõtere. cet̾a sinc insidiis atgert. Et
qͦniã uendat uelle ꝙͣ optime uendere aduryi exposui uendo me¬
um. nõ pluris ꝙͣ ceteri. fo̾tasse etiã minono. oñ maiorẽ co pia
cui fit inuiria: Eyoritur antipatit racio ex ahia ꝑte. Quid ap¬
natus sis. et ea hc̃as pͥncipia nͣe. quib parere. et que sequi de¬
lras. ut utilitas tua comunis sit utilitas iiasi na com
utilitas tua sit.cesabis hoies. quid hiis ad sib comoditatis. et
copie ÷ Respondebit diogenes fortasse. sic. Aluid e celares a¬
luid tacere. Neq ego nũc te celo. si tibi nõ dico. que natura
deoꝵ sit. qui sit finis bonoꝵ. que tibi plus ꝓdessent cocnua

Expanded text:
deri solet, magno et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini deri solet, magno et gravi Stoico, aliud Antipatro, discipulo eius, homini acutissimo. Antipatro, omnia patefacienda; utne quid omnino, quod venditor norit, emptor ignoret; Diogeni venditorem, quatenus iure civili constitutum sit, dicere vitia oportere, cetera sine insidiis agere, et quoniam vendat, velle quam optime vendere. Advexi, ex posui; vendo meum non pluris, quam certi, fortasse etiam minoris, cum maior est copia: cui fit iniuria? Exoritur Antipatri ratio ex altera parte. Quid aetati eaque lege natus sis et ea habeas principia naturae, quibus parere et quae sequi debeas, ut utilitas tua communis sit utilitas vicissimque communis utilitas tua sit, celabis homines, quid iis adsit commoditatis et copiae? Respondebit Diogenes fortasse sic: Aliud est celare, aliud tacere; neque ego nune te celo, si tibi non dico, quae natura deorum sit, qui sit finis bonorum, quae tibi plus prodessent cognita