comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter.pͥ. nobisq nõ sibi ip̃i pͥuatim cc̃atu cõsusm
existimo ex̾citusq ad custodiã nobis atq italie
scͥptos cẽ. nõ quos regio more ꝑsuꝑbiam. Coi¬
les quo t̾raꝵ uelit traiciãt cũ oratione ad tpo
ata. Fabius cũ auctoritate q ĩueterate prucm¬
tie fama magnã ꝑtem senatus et senores ma
q ir̃e. Q. fabius pͥncipio oratioĩs inte̾s cõscͥpt
cõmerauit ĩ sẽtẽtias suã posse obtrectatitiore
suspectã eẽ. cuiꝰ ego rei nõ tã ip̃e ausim tantã ni¬
tũ insimulãe. ꝙͣ en suspicio uitio or̃oĩs an rei aut
sane purgata est. sic eĩm honoẽs uos et famã ten
gestaꝵ extulit uerb̾ ad exfiguẽdũ inuidie cͣmẽ
tnꝙͣ michi ab infimo quoq ꝑicłm sit ne metũ e¬
mulct᷑. et nõ abeo. qui ia suꝑ ceteros excellat
quoq niti nõ dissimulo me sibi equai̾ nolit. sic
senem se ꝑfunctũq et me ĩfra etate filii q̃ sui po¬
um ẽ cupidi głe extentat᷑ maximaq pars eꝰ ĩme¬

Expanded text:
e nobisque, non sibi ipsi priuatim creatum consulem existimo, exercitusque ad custodiam urbis atque Italiae scriptos esse, non quos regio more per superbiam consules quo terrarum uelint traiciant.' cum oratione ad tempus parata Fabius, tum auctoritate et inueteratae prudentiae fama magnam partem senatus et seniores ma'et ipse Q. Fabius principio orationis, patres conscripti, commemorauit in sententia sua posse obtractationem suspectam esse; cuius ego rei non tam ipse ausim tantum uirum insimulare quam ea suspicio, uitio orationis an rei, haud sane purgata est. sic enim honores suos et famam rerum gestarum extulit uerbis ad exstinguendum inuidiae crimen tamquam mihi ab infimo quoque periculum sit ne mecum aemuletur, et non ab eo qui, quia super ceteros excellat, quo me quoque niti non dissimulo, me sibi aequari nolit. sic senem se perfunctumque et me infra aetatem filii etiam sui poextendatur maximaque pars eius in me
Abbreviated transcription (Latin):
uor cũ mandomo ci indibili cõsilia coĩcatis q
arma cõsociaturi fuistis. Illi sicut cãpani
capuã tuscis uecerib cũltorib ademptã ma¬
intrtim insiciliã ẽẽ. Nam sic regiã habitu¬
ri ꝑpetuã set emerãt nec populũ nec sccio p

Expanded text:
uos cum Mandonio et Indibili et consilia communicastis et arma consociaturi fuistis. illi, sicut Campani Capuam Tuscis ueteribus cultoribus ademptam, Mamertini in Sicilia Messanam, sic Regium habituri perpetuam sedem erant, nec populum Romanum nec socios p
Abbreviated transcription (Latin):
scribũt. ibi suꝑ campos pacẽtes duo duces peni ea
mẽte ne dectactarẽt certam̃ consederũt. Scipio
cũ ad eum fama tanti cõparati ex̾citur plata ẽẽnt.
Neq romanis legionibur cãte se fore patem multi¬
tudini ratus ut nõ inspẽm saltem opponerentar ⁊¬
barbarorum auxilia. neq in hir tam̃ tantũ ũitus
ponenctum ut mucando fidem q cladii causa fuis¬
set patri patruo q magnũ momentũ facetet pre¬
misso silano ad schulcã duo de trigĩta oppidis regnã¬
tem ut eꝗter pediter ꝙ ad eo quo se phimẽ cõsenq¬
turum pollicicur erat accipet : ip̃e ab tarticone pro
tectus ꝓtinus ab sociis ꝗa colunt uiam medica con¬
trabendo auxiliã castũlonẽ puenit. Eo adducta a
silano auxilia tria milia pelitũ ciegter inde adłr¬

Expanded text:
scribunt. ibi super campos patentes duo duces Poeni ea mente ne detractarent certamen consederunt. Scipio cum ad eum fama tanti comparati exercitus perlata esset, neque Romanis legionibus tantae se parem multitudini ratus ut non in speciem saltem opponerentur barbarorum auxilia, neque in iis tamen tantum uirium ponendum ut mutando fidem, quae cladis causa fuisset patri patruoque, magnum momentum facerent, praemisso Silano ad Culcham, duodetriginta oppidis regnantem, ut equites peditesque ab eo quos se per hiemem conscripturum pollicitus erat accipefectus protinus ab sociis qui accolunt viam modica contrahendo auxilia Castulonem pervenit. eo adducta ab Silano auxilia, tria milia peditum et quinge
Abbreviated transcription (Latin):
it cesserã ueteri ꝑcastra declit. ut ante luce uiri
egiiq curate pransi essent. aͣmatus eques. fie¬
natos stratos q teneret equos. uix dũ satis certa ⁊¬
luce eꝯtatũ omẽ cũ leui arinatura instatiõnes pu¬
nitas immisit. Inde cõfestim ip̃e cũ graui agma¬
ne legionũ procedit p̃t̾ opinionẽ destinatã suoꝵ
hostiu q romano milite cornib fit̾matir̃ socus
in mecłia aciẽ acceptis hasctrubal clamorẽ eꝗtũ
excitatur ut extabernaculo ꝓsiliuit. tumultũq
ante uallu ci trepidationem suoꝵ. ⁊ ꝓtal signa
legionũ fulgẽtia. plenesq hostiũ campos uidit
eatatũ ome extimplo iñeꝗces emic̃tit. ip̃e cu
peditũ admine castris ad grelitur. nec exordi¬
ne soliẽo ꝗtꝙ̃ accie instruenda mictat. Eꝗtu iã
diu ancepr pugna erat. nec ip̃a ꝑ se decerm pote¬
rat. ꝗa pulsis ꝙ ꝓpe inuicẽ fiebat inaciẽ peditũ

Expanded text:
it. tesseram uesperi per castra dedit ut ante lucem uiri it. tesseram uesperi per castra dedit ut ante lucem uiri equique curati pransi essent, armatus eques frenatos instratosque teneret equos. uixdum satis certa luce equitatum omnem cum leui armatura in stationes Punicas immisit; inde confestim ipse cum graui agmine legionum procedit, praeter opinionem destinatam suorum hostiumque Romano milite cornibus firmatis, sociis in mediam aciem acceptis. Hasdrubal clamore equitum excitatus ut ex tabernaculo prosiluit tumultumque ante uallum et trepidationem suorum et procul signa legionum fulgentia plenosque hostium campos uidit, equitatum omnem extemplo in equites emittit; ipse cum peditum agmine castris egreditur, nec ex ordine solito quicquam acie instruenda mutat. equitum iam diu anceps pugna erat nec ipsa per se decerni poterat quia pulsis, quod prope in uicem fiebat, in aciem peditum
Abbreviated transcription (Latin):
cer̾tamiña uires sunt. pͥor hasctrubal inaciem so¬
pias duxit. deinde ciromami proceisere set ut᷑q
acies ꝑro uallo stetit instructa: Et cũ abuentis
pugna cepta eẽt. iã die adectasu inclinãte. apl¬
eno pͥus de idẽ ab romano incastra copie tetucte.
Ho ue ꝑ dier aliquot factũ pͥor semꝑ penus copiãs
castiis eclucebat. prior fessir instando sigtura ir.¬
aut uos ulla orta media aciẽm. Hinc romanie
Mino cãthaginiense mixci affrir cornua sccis fe¬
nerant  Sint u uetisq hispani pro coruil ãs
prmcã aciem el ephanti castello iuz prctul speciem¬
uisu prebebãt. tam̃ hoc inutrisq castris ẜmoris
it erat. ut instructi stetisset pugnaturos mecli¬
as acies iomanũ poenũq quos int̾ belli cã esset
sinti tibore aĩoru amberumq cõcurs uros. Sci¬
pio ubi hec obstinate credita aĩo aduertie oĩa de
industriã in eũ diẽ quo pugnaturas erat multau¬

Expanded text:
certamina uires sunt, prior Hasdrubal in aciem cocertamina uires sunt, prior Hasdrubal in aciem copias eduxit, deinde et Romani processere; sed utraque acies pro uallo stetit instructa, et cum ab neutris pugna coepta esset, iam die ad occasum inclinante a Poeno prius, deinde ab Romano in castra copiae reductae. hoc idem per dies aliquot factum. prior semper Poenus copias castris educebat, prior fessis stando signum reaut uox ulla orta. mediam aciem hinc Romani illinc Carthaginienses mixti Afris, cornua socii tenebant—erant autem utrisque Hispani—; pro cornibus ante Punicam aciem elephanti castellorum procul speciem praebebant. iam hoc in utrisque castris sermonis erat, ita ut instructi stetissent pugnaturos; medias acies, Romanum Poenumque, quos inter belli causa esset, pari robore animorum armorumque concursuros. Scipio ubi hoc obstinate credi animaduertit, omnia de industria in eum diem quo pugnaturus erat mutau
Abbreviated transcription (Latin):
ter eor mago ⁊i massimissa cũ om̃i eꝗtatu adgrisi
ĩgnt turbassent q munientes inabditi post tu¬
mulu opportune ad id posicũ ascipione eꝗter. inꝓ¬
uiso ĩneffusos incũrissẽt. Et prontissimũ quẽqũe
si ꝓxime uallũ atq in põs munitores pͥmũ inuectii
inx duma preliõ inito fuderunt. cũ ceteris ꝗ subsig ᷤ
atq ordene agiinis incesserant longior cidiu am¬
bigua pugna fuit. Set cũ astationib pͥmũ expe¬
dite ethorter deinde exoꝑe dectucti militer atq ama
armatorum a castri in preliu r̾ueret. terga haud
dabie u̾tunt peni numideq in pͥmo turbatim ab¬
ibant nichil pret̾ pauorẽ festinationẽ ue cõfuiis
orcłinib. dem postꝙ̃ actius ultimis incedebãt. ro¬
manus neq sustineri impetus poterat. nichil ia
ordinũ memores pansim quacũq ꝓximũ fuit. in
fugam efanctuntur ⁊ quãꝙ eo presio aliquantũ rͥ
armature cessatum. Qbi satis tẽptare ꝑ hec leuia

Expanded text:
tes eos Mago et Masinissa cum omni equitatu adgressi sunt, turbassentque munientes ni abditi post tumulum opportune ad id positum ab Scipione equites improuiso in effusos incurrissent. ii promptissimum quemque et proxime uallum atque in ipsos munitores primum inuectum uixdum proelio inito fuderunt: cum ceteris, qui sub signis atque ordine agminis incesserant, longior et diu ambigua pugna fuit. sed cum ab stationibus primum expeditae cohortes, deinde ex opere deducti milites atque arma ue iam agmen armatorum a castris in proelium rueret, terga haud dubie uertunt Poeni Numidaeque. et primo turmatim abibant, nihil propter pauorem festinationemue confusis ordinibus; dein, postquam acrius ultimis incidebat Romanus neque sustineri impetus poterat, nihil iam ordinum memores passim qua cuique proximum fuit in fugam effunduntur. et quamquam eo proelio aliquantum et armaturae cessatum est. ubi satis temptatae per haec leuia
Abbreviated transcription (Latin):
facto ita cepit. Numꝙ̃ mͥ defuturã oronẽ ꝗa ex¬
tius ꝙ̃ res exͥciueri s ꝗa ꝓpe apueritĩa incastiir
hĩtus ad sueuera militarib ingeniis. At ut ad
uos ꝙ̃ admocdũ loquar. nec cõsiliũ nꝰ oro suppeditat.
quos neq noĩe ꝗde appellare debeã. Sciõ tiues ꝗa pa¬
tnia ur̃a doscistis an militer ꝗ imꝑnũ auspicrumq
ãbinistis. sacramẽti religionẽ rupistis. hostis. ⁊
corpora. ora uestrmẽtũ hãbitũ ciurũ agnosco. ⁊¬
facta. dicta. cõsilia animos hostiũ uideo. Dunid
eñ uos msi ꝙ ilirgites. au lattoni. aut optas¬
tis aliud auut sꝑastis. ⁊ illi tam̃ mandonium
atq indibile regie nobilitatis uiros. Duct ⁊
futoris secuti sũt. uos auspiciũ. ci imꝑiu ad
ubriũ ut rium ⁊calenũ albiũ destulistis. lle¬
gate uos idcẽs fetisse. aut factũ uoluisse ⁊
milites paucoꝵ eu furrote atq amentiã eẽ
libent᷑ creda negantib nec enĩ ea sũt cõmis¬

Expanded text:
uram orationem qua extius quam res exercuerim, sed quia prope a pueritia in castris habitus adsueram militaribus ingeniis; apud vos quem ad modum loquar nec consilium nec oratio suppeditat, quos ne quo nomine quidem appellare debeam scio. cives ? qui a patria vestra descistis. An milites? qui imperium auspiciumque abnuistis, sacramenti religionem rupistis. hostes ? Corpora, ora, vestitum, habitum civium adgnosco; facta, dicta, consilia, animos hostium video. quid enim vos, nisi quod Ilergetes et Lacetani, aut optastis aliud aut sperastis? et illi tamen Matque Indibilem, regiae nobilitatis uiros, duces furoris secuti sunt: uos auspicium et imperium ad Umbrum Atrium et Calenum Albium detulistis. negate uos id omnes fecisse aut factum uoluisse, milites; paucorum eum furorem atque amentiam esse libenter credam, negantibus; nec enim ea sunt commis
Abbreviated transcription (Latin):
sic mta sic me non solũ adu̾sus socios gesse¬
ram. s c̾i adu̾sas hostes incastris en meit ꝙ̃¬
tũ oppinio fefellit. fama sortis ince nõ as¬
cepta sobã s q̾ expectata ẽ. uerb ꝙ ego uulga¬
ri facinius ꝑ cẽr uelim. Sꝗde si totũ excitũ
mortẽ michi optasse credere hic statit ante⁊
cculos uestros morertr nec me uiea iuuaret
inuisa ciuib timilitib taeis s młtitudo oĩs
sicut natura maris ꝑ se ĩ molabilis ẽ. si ꝯuẽ¬
ti tr auit cient ita ant crã qlla iuout ꝓcelle
muebis sũt ci cansa atq origo oĩs fureĩs penoᷤᷤ
auctoẽ. nos cõtagione insanistis. ꝗmͥ nec ho¬
die ꝗde scut uideminĩ quo amentie ꝓgressi
sitis. Qd̾ facinoris inme. ꝗd inpatesa part̃¬
tes q ac liberos uestros ꝗd indeq sacrirmẽti
tester. ꝗd adasus auspicia sub ꝗbꝰ militatis.
ꝗd adu̾su mort̃ militiẽ disiplinamq uiaio¬
iu ꝗd adu̾sus sũmi imꝑiĩ maiestatẽ ausi

Expanded text:
set mea; sic me non solum aduersus socios gesseram sed etiam aduersus hostes: in castris en meis—quantum opinio fefellit.—fama mortis meae non accepta solum sed etiam exspectata est. non quod ego uulgari facinus per omnes uelim—equidem si totum exercitum meum mortem mihi optasse crederem hic statim ante oculos uestros morerer, nec me uita iuuaret inuisa ciuibus et militibus meis. sed multitudo omnis sicut natura maris per se immobilis est, et uenti et aurae cient; ita aut tranquillum aut procellae in uobis sunt; et causa atque origo omnis furoris penes auctores est, uos contagione insanistis; qui mihi ne hodie quidem scire uidemini quo amentiae progressi sitis, quid facinoris in me, quid in patriam parentesque ac liberos uestros, quid in deos sacramenti testes, quid aduersus auspicia sub quibus militatis, quid aduersus morem militiae disciplinamque maiorum, quid aduersus summi imperii maiestatem
Abbreviated transcription (Latin):
fuit. itaq pulsur equer ꝗ pͥmus se hosti obtulert.
teͣtorẽ intulit leui aͣmatuit. pugnatũ q sub ip̃o ⁊¬
uallo foret. Ni robur legionũ pexiguo ad instruen¬
dũ dato tpre aciẽ direxiss. ibi quoq trepidatũ pa-¬
rumꝑ c̾ta signa ẽ cũ r̾ta furore inuulnera ac fẽrus
ne corci audariã tuerẽt de iñuettis milex ad uͥ¬
sus temetaĩos im̃petus ꝑtinax cede pͥmoꝵ ĩ seq̃a¬
tis supõs sit. Conatus paulo post ultro ĩfcre pede
ut neminẽ cedeit atq ostinatos mori ĩ uestigis qu̾¬
q suo uidit. patefacta acie ꝙ ut face̾. poss młtitudo
arinatoꝵ facile subpeditabat. cornua hostiñ ãp les¬
us inorbẽ pugnãtes aduũ oẽs accictit. Atq hec

Expanded text:
fuit. itaque pulsus eques qui primus se hosti obtulerat fuit. itaque pulsus eques qui primus se hosti obtulerat terrorem intulit leui armaturae; pugnatumque sub ipso uallo foret, ni robur legionum perexiguo ad instruendum dato tempore aciem direxisset. ibi quoque trepidatum parumper circa signa est cum caeci furore in uolnera ac ferrum uecordi audacia ruerent; dein uetus miles, aduersus temerarios impetus pertinax, caede primorum insequentes suppressit. conatus paulo post ultro inferre pedem, ut neminem cedere atque obstinatos mori in uestigio quemque suo uidit, patefacta acie, quod ut facere posset multitudo armatorum facile suppeditabat, cornua hostium amplexus, in orbem pugnantes ad unum omnes occidit. atque haec
Abbreviated transcription (Latin):
utbs capetur scitẽt oẽr quos euntes inpliũ cerne¬
ret mortẽ in ip̃a pugna obituros. illos se ꝑdeos
supos inferos q orare. ut memores lib̾tatis q̃ illo
dic aut morte lnesta aut ẜuitute finienda eẽt.
Nichil telinquerẽt id ꝙ ẜuite ir̃atus honestis poss.
ferru. ingae ĩmanĩb et̃. amice ac fidelis potius
ea q pẽitura ẽent absũmerẽt manus ꝙ̃ insultaẽt
supbo luchborio hostes. His adortatõnib ex̾cicatiõ
dira adiecta siquẽ aꝓposito spes mollitiaue cũ fle¬
xisset. inde cõcitato agmint patẽtib portis ingẽti
tumłtu erumpũt neq erat ulla satis fĩma statio oꝑ¬
posita ꝗa nichil minur ꝙ̃ ut egredi poss membur
auderẽ timeĩ poterãt. ꝑ pance eꝗtũ turme leuir̃¬
q ãmaturre repẽte a castris ad id ip̃m emissa eccu̾ͣtit
actior impetu atq aĩs ꝙ̃ cõpositior ullo orcline pugͣ

Expanded text:
urbs caperetur, scirent omnes quos euntes in proelium cerneurbs caperetur, scirent omnes quos euntes in proelium cernerent mortem in ipsa pugna obituros; illos se per deos superos inferosque orare ut memores libertatis, quae illo die aut morte honesta aut seruitute infami finienda esset, nihil relinquerent in quod saeuire iratus hostis posset; ferrum ignemque in manibus esse; amicae ac fideles potius ea quae peritura forent absumerent manus quam insultarent superbo ludibrio hostes. his adhortationibus exsecratio dira adiecta si quem a proposito spes mollitiaue animi flexisset. inde concitato agmine patentibus portis ingenti cum tumultu erumpunt; neque erat ulla satis firma statio opposita, quia nihil minus quam ut egredi moenibus auderent timeri poterat. perpaucae equitum turmae leuisque armatura repente e castris ad id ipsum emissa occurrit. acrior impetu atque animis quam compositior ordine ullo pugna
Abbreviated transcription (Latin):
geĩa incolaꝵ latrcinio leta ut excursioẽs rafimiti
militer romanos. lixat q̃ ci m̾catores exciꝑẽt. mag¬
nu cͥi comitatũ ꝗa pancis parũ tutũ fuerat. tr̃as gͦ¬
dientẽ fines positit insiclus crtũ uẽtũ iniqͦ loco
int̾fecerũt ad hac urbẽ oppugnandã cũ admotus
ex̾citur eẽt. oppidani cõsciẽtia scele ꝵ ꝗa nec d̾cli¬
tiõ tata ad tã infestos uidebat᷑. nec sper menib
aut ãmis tuende saltiferat. facinꝰ inse ac suos
fectũ ac ferũ ꝯsciscũt. Licũ inforo destinãt. qͦ p̃ti¬
osissima retu suaꝵ cõgeretẽt suꝑ eũ cumulũ cõiũ¬
ges ac liberos cõsid̾re cũ m̃ssissẽt. Ligna cĩca exitui
fascis q intgłtoꝵ conciũt. ꝗnquagĩta de inde at¬
matis iuuenib p̃cipiũt. ut donͦ inc̾tis euẽtus pu
gne eẽnt. suaru corpoꝵ q cariora fortunis eẽnt
ẜuarẽt. Si iem inclinatã uiderẽt atq ĩ eo ẽẽ ĩa

Expanded text:
genia incolarum latrocinio laeta ut excursiones in finitigenia incolarum latrocinio laeta ut excursiones in finitimilites Romanos lixasque et mercatores exciperent. magnum etiam comitatum, quia paucis parum tutum fuerat, transgredientem finterfecerant. ad hanc urbem oppugnandam cum admotus exercitus esset, oppidani conscientia scelerum, quia nec deditio tuta ad tam infestos uidebatur neque spes moenibus aut armis tuendae salutis erat, facinus in se ac suos foedum ac ferum consciscunt. locum in foro destinant quo pretiosissima rerum suarum congererent. super eum cumulum coniuges ac liberos considere cum iussissent, ligna circa exstruunt fascesque uirgultorum coniciunt. quinquaginta deinde armatinarum suarum corporumque quae cariora fortunis essent seruarent; si rem inclinatam uiderent atque in eo iam esse ut
Abbreviated transcription (Latin):
turos ẽẽ. Robor e maior minor flore etatis ferox
mortẽ inc̾tamĩe ꝙ̃ ue alt̾ alt̾ius imꝑic subigere¬
tur p̃obtãtes. Cñ dirim alitãta rabie neꝗrẽt ĩ si¬
gne spectaculũ ex̾cicu p̃buert docurm̃tũ q quãtũ cu¬
piditas impii malũ int̾ mõtales eẽt. Maior usu
ãmoꝵ ⁊ actũ facile stolidas uires mi nois suꝑauit.
huic glachatoꝵ spectacło lucti funebres adcliti ꝓco
pia ci ꝓuĩgiali cicastitsi apparatu. Rer interi m¬
chilominꝰ ab legatis geredant᷑ ma̾tius suꝑat oba¬
ete amni ꝙ̃ incole cti appłłant. duas opulẽtas ci¬
uitates siñ cͥtamiẽ indelitiõe accepit. Astapa
urbs cãthaginẽsiũ semꝑ pat̾ir. ne id tã dignum
erat ia. ꝙ̃ ꝙ extͣ necessitates.belli. pͥncipiũ in ro¬
manor petẽtãt odiũ. nec ur̃bẽ aut situ aut mu¬
nimẽto tutã hẽbat. q̃ fricioe̾s his aĩos facẽt s in¬

Expanded text:
abituros esse. robore maior, minor flore aetatis ferox, abituros esse. robore maior, minor flore aetatis ferox, mortem in certamine quam ut alter alterius imperio subiceretur praeoptantes cum dirimi ab tanta rabie nequirent, insigne spectaculum exercitui praebuere documentumque quantum cupiditas imperii malum inter mortales esset. maior usu armorum et astu facile stolidas uires minoris superauit. huic gladiatorum spectaculo ludi funebres additi pro copia prouinciali et castrensi apparatu. res interim nihilo minus ab legatis gerebantur. Marcius superato Baete amni, quem incolae Certim appellant, duas opulentas ciuitates sine certamine in deditionem accepit. Astapa urbs erat Carthaginiensium semper partis; neque id tam dignum ira erat quam quod extra necessitates belli praecipuum in Romanos gerebant odium. nec urbem aut situ aut munimento tutam habebant quae ferociores iis animos faceret; sed in
Abbreviated transcription (Latin):
patruiq ꝑ auerat edenctũ recliit. Gladiatorũ
spectaculũ fuit nõ exeo gene̾ hoĩu ex quo lonis¬
nem h̃ñt. uolũtaria oĩs ⁊ gratiua oꝑa pugniã¬
tru fuit. na alii missi a regulis sũt ad spẽm
insite gẽti uirtutis ostendendũ alii ip̃i ꝓfessi
sepugnaturos ingr̃am duas alios emulatio cic̃¬
ramen ut ꝓuocarẽt. ꝓuocati ue haud ab nue¬
rant traxit ꝗde qͣs disceptando cõtrou̾sias fi¬
nire nequerant. ea ut uoluerãt pacto int̾ se
ut nictorẽ tes sequetet᷑. ferro detͥuerũt. neq
obscuri grneĩs hoĩes. s clari inlustresq corbis
ciorsua pattueles fr̾s de pͥncipatu ciuntatis
quẽ idẽ uocabãt ab ingẽtit fct̾ro se crͣtatutos
ꝓfessi sũt. Corbis inauor erat etate de sue pa¬
ter p̃ceps proxĩe fuerat. a fr̾e maiõt post m̃tẽ
eiꝰ pͥncipatu accepto. Cũ u̾bis diseptaẽ sctgio uellet
ac sedare irar. negatũ id ambo dice̾ cõib cognos

Expanded text:
patruique parauerat, edendum rediit. gladiatorum patruique parauerat, edendum rediit. gladiatorum spectaculum fuit non ex eo genere hominum ex quo lanisnem habent: uoluntaria omnis et gratuita opera pugnantium fuit. nam alii missi ab regulis sunt ad specimen insitae genti uirtutis ostendendum, alii ipsi professi se pugnaturos in gratiam ducis, alios aemulatio et certamen ut prouocarent prouocatique haud abnuerent traxit; quidam quas disceptando controuersias finire nequierant aut noluerant, pacto inter se ut uictorem res sequeretur, ferro decreuerunt. neque obscuri generis homines sed clari inlustresque, Corbis et Orsua, patrueles fratres, de principatu ciuitatis quam Ibem uocabant ambigentes ferro se certaturos professi sunt. Corbis maior erat aetate: Orsuae pater princeps proxime fuerat a fratre maiore post mortem eius principatu accepto. cum uerbis disceptare Scipio uellet ac sedare iras, negatum id ambo dicere cognatis comm
Abbreviated transcription (Latin):
nem idẽ scipio excitũ ducit. qũã urbe nõ hi¬
spani modo cõuenerũt s punici c̾i ex̾citus ex
dissipata passim fugã deleꝗe tutabant᷑ is adu¬
entu scipioĩs ꝑuenerat fama cladis illiturgi¬
tanoꝵ. tetror q deinde ac desꝑatio inuaserat.⁊
⁊ indru̾sis ca̾is cũ ubi ꝗsq cõsultũ ne alterius ⁊¬
respectu uellet pͥmo tacita suspicio deinde aꝑta
discordia secessionẽ int̾ ca̾thagimẽser atq ⁊
hispanos fecit. His cerctubelus ꝓ pala dectic¬
tioĩs auctor. hi milto punicis auxiliarib p̃etat.
quos urbe ꝙ cla fi de accepta cerdubelus ro¬
mano prodit. Mitior ea uictoria fuit. net tã¬
tamde noxe ãmissu erat. ⁊ aliquãtũ u̾t le¬
ñ dũ ꝑdomiti erãt sub ius ditionẽ q redigẽdos
missos. scipio cãthaginẽ ad uota soluonda ⁊¬
diis muus q glactatorrã duo mãt̾is cã patris

Expanded text:
nem inde Scipio exercitum ducit, quam urbem non Hinem inde Scipio exercitum ducit, quam urbem non Hispani modo conuenae sed Punici etiam exercitus ex dissipata passim fuga reliquiae tutabantur. sed aduentum Scipionis praeuenerat fama cladis Iliturgitanorum terrorque inde ac desperatio inuaserat; et in diuersis causis cum sibi quisque consultum sine alterius respectu uellet, primo tacita suspicio, deinde aperta discordia secessionem inter Carthaginienses atque Hispanos fecit. his Cerdubelus propalam deditionis auctor, Himilco Punicis auxiliaribus praeerat; quos urbemque clam fide accepta Cerdubelus Romano prodit. mitior ea uictoria fuit; nec tantundem noxae admissum erat et aliquantum irae lenondum perdomiti erant sub ius dicionemque redigendos missus. Scipio Carthaginem ad uota soluenda dis munusque gladiatorium, quod mortis causa patris
Abbreviated transcription (Latin):
xilia romana erãt ci oppidanii. in ea tuendo unde
ꝑicusũ uidebat᷑ ilsis ci romanis subeuntib .s. cͥłł
que rupe alta tegebatur neq oꝑe ullo munitã cia
defensorib nacuã leuiũ corporu hoĩes cimłta exẽ¬
citatiõe ꝑnitrã clauos secũ ferrtos põrantes q̃ ꝑ
inequalit̾ eminẽtia rupis poterãt scanctũt ñc ubi
nimis arduũ cileue saxũ ccraͣrebãt. clauos per
moclica int̾ualla fingẽtes cũ uelut gradus fecis¬
cũrũt claniore inurbe uã captã ab romariis. ⁊¬
Tũ uõ apparuit ab t̾ra ciabodio urbem opprigna¬
ta eẽ. nẽo capiendi iuos. nẽo patẽtib ad cli¬
rectionẽ omĩb pred̾ memorẽ trucidati inẽmes
iuxta atq arinatos feĩas parit̾ ac inror usq a
ad infantiũ cedẽ ita crudelis ꝑueĩt. Ignem de¬
inde tectis iniciũt ac diritũt q incenctio ab sũ¬
mi nequeũt adeo uestigia quoq urbis extĩguẽ
ac delere memoriã hostiũ sectii cordi ẽ. Castulo¬

Expanded text:
xilia Romana erant, et oppidanis in ea tuenda unde periculum uidebatur uersis et Romanis subeuntibus qua adiria rupe praealta tegebatur, neque opere ullo munitam et ab defensoribus uacuam. leuium corporum homines et multa exercitatione pernicium, clauos secum ferreos portantes, qua per inaequaliter eminentia rupis poterant scandunt. sicubi nimis arduum et leue saxum occurrebat, clauos per modica interualla figentes cum uelut gradus feciscurrunt cum clamore in urbem iam captam ab Romanis. tum uero apparuit ab ira et ab odio urbem oppugnatam esse. nemo capiendi uiuos, nemo patentibus ad direptionem omnibus praedae memor est; trucidant inermes iuxta atque armatos, feminas pariter ac uiros; usque ad infantium caedem ira crudelis peruenit. ignem deinde tectis iniciunt ac diruunt quae incendio absumi nequeunt; adeo uestigia quoque urbis exstinguere ac delere memoriam hostium sedis cordi est. Castulo
Abbreviated transcription (Latin):
uenit. ubi cũ defimendo etolico bello agetet̃¬
ad fuerãt enĩ legati nup hetaclet cͣccilio tom᷑¬
nota etoloru q nãtius adfcrtut machi ma¬
dez olimpiorum solẽpne ladticũ parantis e¬
lees adgredi statuse. Preuet̾tenctu idra¬
tur leuatis cũ benigno responso dimissis ne
q cãm eiꝰ belli fuu̾se nec morã si modo equa
⁊ honesta conicione liceat pace factutum
cũ expectito aginint ꝑfectus ꝑboctia mega¬
il atq inde corichũ descenie. Unde cõme¬
atĩb sup̃tir phelem̃ tampheneũ q petit. Et
iam cũ hereũ ueniss et audit machinandã
famã aduentus sm trͣtitian rfugisse laccde¬
pit simł classe ꝑmuita ut mani quoq ali¬

Expanded text:
uenit. ubi cum de finiendo Aetolico bello ageretuuenit. ubi cum de finiendo Aetolico bello ageretur—adfuerant enim legati nuper Heracleae concilio Romanorum Aetolorumque—nuntius adfertur Machanidam Olympiorum sollemne ludicrum parantes Eleos adgredi statuisse. praeuertendum id ratus legatis cum benigno responso dimissis—se neque causam eius belli fuisse nec moram, si modo aequa et honesta condicione liceat, paci factectus per Boeotiam Megara atque inde Corinthum descendit, unde commeatibus sumptis Phliunta Pheneumque petit. et iam cum Heraeam uenisset, audito Machanidam fama aduentus sui territum refugisse Lacedaepit, simul classem Punicam, ut mari quoque ali
Abbreviated transcription (Latin):
quoq ab eade ua increpiti ꝙ cõttabere oplictio¬
nem iaduentũ suũ potuisset uiso stati hoste
ꝓpe in uoluntatiã dectitionẽ concessissent. Com¬
positis crita o pont̃e rebur tortonẽ ẽ ꝓfectus ciat¬
talus pͥmo oratam est ꝓfectur. Inde cũ fama ac¬
cidisset pͥsiã bitime regẽ infine regni sui
siam traietit. ⁊ sulpicius egina cdasse recepit
unde untionert ꝓfectus erat haud maiore cer¬
tamine ꝙ̃ opponte attalur deccitãs. Philippus
toronẽ cipit. incolebat eam uile profugi ab
athebis pachioticis urbe sua capta ap̃hilippo ⁊¬
cũ infidẽ estolorũ ꝑfugissent sedẽ lis etoli ea
dederant. Urbes nastate ac deserte pͥore eius¬
dem philippi bello. cũ ab curone sicut ante dic¬
tum est r̾ecepta ꝓfectus uhoten ci druimas
dori ꝑua atq ingnobilia oppida cepit inde clatiã
iussis udi se oꝑire patholomei dictũc legatis

Expanded text:
quoque ab eadem ira increpiti quod, cum trahere obsidioquoque ab eadem ira increpiti quod, cum trahere obsidionem in aduentum suum potuissent, uiso statim hoste prope in uoluntariam deditionem concessissent. compositis circa Opuntem rebus Toronen est profectus. et Attalus primo Oreum se recepit; inde, cum fama accidisset Prusian Bithyniae regem in fines regni sui siam traiecit. et Sulpicius Aeginam classem recipit, unde initio ueris profectus erat. haud maiore certamine quam Opuntem Attalus ceperat, Philippus Toronen cepit. incolebant urbem eam profugi ab Thebis Phthioticis; urbe sua capta a Philippo cum in fidem Aetolorum perfugissent, sedem iis Aetoli eam dederant urbis uastae ac desertae priore eiusdem Philippi bello. tum ab Torone, sicut paulo ante dictum est, recepta profectus Tithronion et Drumias, Doridis parua atque ignobilia oppida, cepit. inde Elatiam iussis ibi se opperiri Ptolomaei Rhodiorumque legatis
Abbreviated transcription (Latin):
int̾scindintur freto ut opponto cõtiuinti iungat᷑.
tẽta q aclitũ facilierẽ ꝙ mari habeat. Igitur phi
pulisset. ip̃e uno die photidis eleciã milia ãplius
I .x. c̾tendit. Sode ferint die ab atalo rege oppũti¬
oru uebs capta deripiebatur. Concesserat eam
preda regi sulpicius. ꝗa oreũ paucos ante dies
ab romano milite exꝑtib regiis direptũ fuerat.
cũ romana classis eo se cepisset. Actalus igitur¬
ignarus aduentur philippi pecunis apͥncipibus
exigenclis tẽrebat tempus a deo que inprouis a
res fuit ut nisi cretensiũ ꝗdã forte pabulatum
ãb urte longius progressi. agm̃ hostiũ procul cõ¬
spexissent opprimi potuerit attalur. Inermris aũt¬
atq incõpositus carsu effusur mare ac naues ⁊¬
petiit ci molientibus a tẽr̾a nauer. philippus su¬
puenit tumultũ q t̃ extẽta nauticis prebuit iñ¬
fortanã exoculis ꝓpe rapta ãmisisset. O pontu

Expanded text:
interscinditur freto, ut ponte continenti iungatur interscinditur freto, ut ponte continenti iungatur terraque aditum faciliorem quam mari habeat. igitur Philpulisset, ipse uno die Phocidis Elatiam milia amplius sexaginta contendit. eodem ferme die ab Attalo rege Opuntiorum urbs capta diripiebatur— concesserat eam regi praedam Sulpicius, quia Oreum paucos ante dies ab Romano milite, expertibus regiis, direptum fuerat. cum Romana classis Oreum sese recepisset, Attalus ignarus aduentus Philippi pecuniis a principibus exigendis terebat tempus, adeoque improuisa res fuit ut, nisi Cretensium quidam forte pabulatum ab urbe longius progressi agmen hostium procul conspexissent, opprimi potuerit. Attalus inermis atque incompositus cursu effuso mare ac naues petit, et molientibus ab terra naues Philippus superuenit tumultumque etiam ex terra nauticis praebuit. infortunam ex oculis prope raptam amisisset. Opuntii
Abbreviated transcription (Latin):
si deictunt ⁊fretum ip̃m eitipi nõ s̃eptiẽs die si¬
cut fama fert temporib statutis reciprotat set
temere in modũ nẽti. nũc huc nũc illuc uet̾so
mari uelud monti precipiti deuolutus terẽs capi¬
tur ita nec nocte nec die ꝗes nauib ciatut cã
classem ia infestatio accepit cũ ⁊ oppidũ alia ꝑ¬
te clausum mari alia atra egregie miruitam
bile atq in expugnabile fuit. Id prudente᷑ ut in
temete suspectare romanos fecit. quo cirtũspectis
difficultatib nec frustea tẽpus t̾ret celerit̾ absti¬
tit incepto. classẽq inde ad anũ loctidis et ipori¬
ur idẽ ordis ci põtioru. mille passirã a marisi¬
te traiecit. philippũ ti ignes ab oreo editi minu¬
cessus. Ita ꝑcunctaticẽ omissa ad calcidis aupiliũ
ubi signũ accepit inpigre ẽ motus. Nam ci ipsa
taltis quaꝙ̃ eiꝰde ynsule urbs est. tam̃ adeo arta

Expanded text:
si deiciunt, et fretum ipsum Euripi non septiens die, sisi deiciunt, et fretum ipsum Euripi non septiens die, sicut fama fert, temporibus statis reciprocat, sed temere in modum uenti nunc huc nunc illuc uerso mari, uelut monte praecipiti deuolutus torrens rapitur. ita nec nocte nec die quies nauibus datur. cum classem tam infesta statio accepit, tum et oppidum, alia parte clausum mari, alia ab terra egregie munitum bile atque inexpugnabile fuit. id prudenter, ut in temere suscepta re, Romanus fecit quod circumspectis difficultatibus ne frustra tempus tereret celeriter abstitit incepto classemque inde ad Cynum Locridis —emporium id est urbis Opuntiorum mille passuum a mari sitae—traiecit. Philippum et ignes ab Oreo editi monucessus; ita re per cunctationem omissa ad Chalcidis auxilium, ubi signum accepit, impigre est motus. nam et ipsa Chalcis, quamquam eiusdem insulae urbs est, tamen adeo arto
Abbreviated transcription (Latin):
attis mnator tomanos accepit. mom̃toq ars eccupa¬
ta est. Oppidani pulsi. idẽ in mechara urbem ad
alteram tendete arcrm. cubi positi erant. qui fores
portas obicetent. ita exclusi in meclio cediratur.
capientutq macedonũ presidĩm cõglobatu sũb
artis murto stetis. nec fuga esfuse petita. nec ꝑtĩ¬
natit̾ prelium iuitq. Gos piatoͣ ueniã a sulpicio ĩ¬
petrata. iñnauer impositos ad de metriã cum te¬
oftidis exposuit᷑. ip̃e ad attulu sese recepit. Sul¬
ꝑicius ta facile ad hora eã successu elatus calci¬
de inde ꝓtinur uicta classe petit. Ubi haut quẽ¬
ꝙͣ ad spem eutus respondit: expatenti utrũq coac¬
tum inangustias mar̾e spẽm intuenti primo ⁊¬
gemini portus mora duo uersi prebuere set aut
facile alia infestier classi statio est. Nam ciuenti
ab utriusq tẽre prealtis mõtibus subiti ac procelo¬

Expanded text:
arcis Plator Romanos accepit momentoque arx occupaarcis Plator Romanos accepit momentoque arx occupata est. oppidani pulsi inde in mediam urbem ad alteram tendere arcem; et ibi positi erant qui fores portae obicerent. ita exclusi in medio caeduntur capiunturque. Macedonum praesidium conglobatum sub arcis muro stetit, nec fuga effuse petita nec pertinaciter proelio inito. eos Plator uenia ab Sulpicio impetrata in naues impositos ad Demetrium Phthiotidis exposuit; ipse ad Attalum se recepit. Sulpicius tam facili ad Oreum successu elatus Chalcidem inde protinus uictrici classe petit, ubi haudquaquam ad spem euentus respondit. ex patenti utrimque coactum in angustias mare speciem intuenti primo gemini portus in ora duos uersi praebuerit; sed haud facile alia infestior classi statio est. nam et uenti ab utriusque terrae praealtis montibus subiti ac procello
Abbreviated transcription (Latin):
Romanus impator e⁊ attalus rex ape partethoni¬
ce eã traieterũt inclasse inubocã ad urbem ore¬
um transmictũt q ad demetua cõsinu calcide ceu¬
ripum peteti ad leuã pͥma urbiũ euboie posita ẽ.
Ita int̾ attalũ ac sulpiciũ cõuenit̃ ut romani ama¬
i regiam tẽta oppugnarẽt. Quatriduo postꝙ̃
apulsa classis est. urbez adgressi sũt. id tp̃s occu¬
ltis cũ platore qui a philippo p̃positur ubi erat
colloꝗe adsũptũ est. Duas arces urbs habet unã
ĩminentẽ mari. altera urbis mectio ẽ. cumoło
inde uia admare ducit. ꝙ̃ ad mare tuͣris ꝗnq ta¬
bulatorum egregiũ ꝓpugnaculũ claudebat. Ibi
pmo atrocissimũ cõtractũ ẽ ceream̃. ⁊ tuͣre ĩsteu¬
cta. ũi genere telorum ⁊ tormẽtis machinisq
ad oppughandam eam ex uauĩb expositis cũ oĩu
aĩos ccũlesq idcertam̃ adu̾tifset. porta maricimt a

Expanded text:
Romanus imperator et Attalus rex a Peparetho NiRomanus imperator et Attalus rex a Peparetho Nicaeam traiecerunt; inde classem in Euboeam ad urbem Oreum tramittunt, quae ab Demetriaco sinu Chalcidem et Euripum petenti ad laeuam prima urbium Euboeae posita est. ita inter Attalum ac Sulpicium conuenit ut Romani a mari, regii a terra oppugnarent. quadriduo postquam adpulsa classis est, urbem adgressi sunt. id tempus occultis cum Platore, qui a Philippo praepositus urbi erat, conloquiis absumptum est. duas arces urbs habet, unam imminentem mari; altera urbis media est. cuniculo inde uia ad mare ducit, quam a mari turris quinque tabulatorum egregium propugnaculum claudebat. ibi primo atrocissimum contractum est certamen, et turre instructa omni genere telorum et tormentis machinisque ad oppugnandam eam ex nauibus expositis. cum omnium animos oculosque id certamen auertisset, porta maritimae
Abbreviated transcription (Latin):
erat attalum ableno classe transmissa. oẽ cita
urtem agrum depopulatũ poliphantẽ cũ medica
manu inaboertiã menippũ. Itẽ queda egregiis
ducibur cũ mile peltatis pelta caethre haud dis
q ablarisi macedonũ copiã trailuci iussit. Somĩ¬
tiatum est concilium etholis etacleã indictu. re¬
gẽq actalum ad consultandũ de sũma belli uẽ¬
turum magnis itinerib herecleã dixit. Et cõsi¬
maturitatẽ erant. maxime insimi ac mani ⁊
euastatis ĩ cotissam copias reducit. ibi ex̾cita eĩ
relicto. cũ cohorte regia demetriadẽ sese recepit.
inde ut ad oẽs hostiũ motus posset occũrete. in pho¬
esden atq eubocã c⁊ pepharetũ mictit. ꝗ loca alta ⁊¬
eligerẽt. unũ editi ignes apparerẽt ip̃e incisseo ⁊¬
mõr ẽ in altitudinẽ uigentẽ caccuminis editĩ spe¬
culam posuit. ut ignubus ꝓcul sublatis signu
ubi ꝗd molirentur hostes momẽto tẽporis acciꝑet

Expanded text:
erat Attalum ab Lemno classe transmissa omnem circum erat Attalum ab Lemno classe transmissa omnem circum urbem agrum depopulatum. Polyphantam cum modica manu in Boeotiam, Menippum item quendam ex regiis ducibus cum mille peltatis—pelta caetrae haud dissque ab Larisa Macedonum copias traduci iussit. eo nuntiatum est concilium Aetolis Heracleam indictum regemque Attalum ad consultandum de summa belli uetu, magnis itineribus Heracleam duxit. et concimaturitatem erant, maxime in sinu Aenianum euastatis Scotussam copias reducit. ibi exercitu omni relicto, cum cohorte regia Demetriadem sese recepit. inde ut ad omnes hostium motus posset occurrere, in Phocidem atque Euboeam et Peparethum mittit qui loca alta eligerent unde editi ignes apparerent: ipse in Tisaeo —mons est in altitudinem ingentem cacuminis editi—speculam posuit ut ignibus procul sublatis signum, ubi quid molirentur hostes, momento temporis acciperet.
Abbreviated transcription (Latin):
abromatia societate tũ post ãtli aduentũ. fintu¬
mes q depopulaberatur. Ne cãnes solũ breotiq c
qͥ enbream incolũt in magno metu erãt set achei
quoꝙ quo suꝑ actolicũ bellũ machanidas qͥ lacede¬
momios curãnus aut ꝓcul arguiorum fine po¬
auxilia regem orabant. ne ex regno ꝗde ip̃i ut tr̃a¬
qlle nũtiabantur res cis cerdile dũ pleuratũ q mo¬
tos esse. Et t̾tũ maxime medios. siqͦ longĩgũ
bellum regii occupasset. proxima macedonie in¬
cursuros. boecti ꝗde ci interiores grecie populi
ter mophilorum saltus ubi anguste fauces coar¬
tant tͥ fossa ualloq int̾ cludi abetolis nũtiabant.
ne transitum ad sccioru urbes tuendas philippo
darent uł segne ducẽ tot extare tumultus. cir¬
cũ fusi poterant legiones dimictit. pollititus ꝓ¬
ut tempus ac res sodaret omĩbus locuturũ se au¬
ulium. in presentiaq maxĩe urgebat respita
tet. liuinũ presidiũ urbi mictit. unde allatu ⁊

Expanded text:
tum post Attali aduentum finitimosque depopulabantur; nec Acarnanes solum Boeotique et qui Euboeam incolunt in magno metu erant, sed Achaei quoque, quos super Aetolicum bellum Machanidas etiam Lacedaemonius tyrannus haud procul Argiuorum fine poauxilia regem orabant. ne ex regno quidem ipsius tranquillae nuntiabantur res: et Scerdilaedum Pleuratumque motos esse, et Thracum maxime Maedos, si quod longinquum bellum regem occupasset, proxima Macedoniae incursuros. Boeoti quidem et interiores Graeciae populi Thermopylarum saltum, ubi angustae fauces coartant iter, fossa ualloque intercludi ab Aetolis nuntiabant ne transitum ad sociorum urbes tuendas Philippo darent. uel segnem ducem tot excitare tumultus circumfusi poterant. legationes dimittit pollicitus prout tempus ac res sineret omnibus laturum auxilium. in praesentia quae maxime urgebat res, Peparethum praesidium urbi mittit, unde allatum
Abbreviated transcription (Latin):
des q cirta oẽs portas missi. ne ꝗs urbe egredetet᷑.
nocati deinde ad contionẽ ꝗ pͥctie uenerat fero¬
cit̾ inforũ ad tribunal. imꝑatois ut ultro feni¬
turi sub clamacionib cõcureũe simł crimpator
intribunal adscendit. et reclucti amati aportis
inermisse contioni ab tergo cirtũ fuderũt. Tu
oĩs ferbcia cõcidit. ⁊ ut postea fatebant᷑. nichilq¬

Expanded text:
desque circa omnes portas missi,ne quis urbe egrederetur. desque circa omnes portas missi,ne quis urbe egrederetur. vocati deinde ad contionem qui pridie venerant, ferociter in forum ad tribunal imperatoris ut ultro territuri succlamationibus concurrunt. simul et imperator in tribunal escendit et reducti armati a portis inermi contioni se ab tergo circumfuderunt. tum omnis ferocia concidit et, ut postea fatebantur, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
neos hoĩes benignio uultu ac ẜmone inhospitiu.
rant. cũ exobuus aucticũ postero die oẽ ex̾citu
cũ.M. silano in lacetanos ꝓficisci nõ metu om̃i
ꝗ tacitas insidebat aĩs lib̾arũ eos. s letitiã inge¬
te fecit. ꝙ magis hãbitũ solũ impatorẽ. ꝙ ip̃i ⁊¬
futuri inpotãte erus eẽnt. sub accasũ solis ur¬
be ingressi sũt eu̾citũ que alterũ parantẽ oĩa
ad iter uiderũt exceptis ẜmonib de inctustria cõ¬
positis letũ opportunũq aduentũ eoꝵ imꝑatõi ẽe
ꝙ sub ip̃a ꝓfectione alteriꝰ ex̾citus euenissent
corpora currẽt. Atrbunis sine ullo tumłtu auc¬
toris sectitioĩt ꝑ ydoneos hoĩes ꝑducti inhospitia
cõpeehensi ac uincti sũt uigilia quãta ĩpechi m̃¬
ta ex̾citus cuiꝰ simulabatur iter ꝓficisci cepe sub
lucẽ signa mota. ci ad portã retentũ agm̃. custo¬

Expanded text:
neos homines benigno uoltu ac sermone in hospitium neos homines benigno uoltu ac sermone in hospitium rant cum ex obuiis auditum postero die omnem exercitum cum M. Silano in Lacetanos proficisci non metu modo omni qui tacitus insidebat animis liberauit eos, sed laetitiam ingentem fecit quod magis habituri solum imperatorem quam ipsi futuri in potestate eius essent. sub occasum solis urbem ingressi sunt exercitumque alterum parantem omnia ad iter uiderunt. excepti sermonibus de industria compositis —laetum opportunumque aduentum eorum imperatori esse quod sub ip—corpora curant. ab tribunis sine ullo tumultu auctores seditionis, per idoneos homines perducti in hospitia, comprensi ac vincti sunt. vigilia quarta impedimenta exercitus cuius simulabatur iter proficisci coepere; sub lucem signa mota, et ad portam retentum agmen custo
Abbreviated transcription (Latin):
seditionẽ sine uulnẽ sine sanguiẽ. ẽẽ nͦ ip̃a
atroce nec atricipena dignam ut ingenia huma¬
na sunt. adsuã cinq leuandã culpã ririmo plu
facienda illa dubitatio erat singła. ne cohortes
an uniu̾si ad stipeniiũ peten̾dũ irent inclinau
daer ꝗbus hec illi cõsultabãt cõsiliũ debis cãthagi¬
ni erat. cerrabat᷑q sentẽtiis mnactores tãtam se¬
aĩadu̾teret. an pluriũ supplicio uindicanda tã
fedi exempli defectio. magis ꝙ̃ sectitio eẽt. Ui¬
cit sentẽtia leuior ut unde culpa eẽt orta ibi pe¬
na cõsosteret admłtitudinẽ satis eẽt castigatio
nem. Consilio dimisso ut ad id actũ uideret᷑ expe¬
ditio adu̾sus mandoniũ indibile q endicit᷑ eret¬
citui ꝗ cãthagine erat. et cibaria eta aliquos pa¬
rare iubent᷑. Tribinis septẽ ꝗ ti antea sucronem
ad leuiandã seditionẽ ierãt obuia ex̾citui musis
ꝗna noĩa pͥncipib ectitiõĩs eclita sũt ut eg pydo¬

Expanded text:
seditionem sine uolnere, sine sanguine fuisse nec ipsam atrocem nec atroci poena dignam—ut ingenia humana sunt ad suam cuique leuandam culpam nimio plus facunda. illa dubitatio erat singulaene cohortes an uniuersi ad stipendium petendum irent. inclinauidies quibus haec illi consultabant consilium de iis Carthagini erat, certabaturque sententiis utrum in auctores tantum seimaduerteretur, an plurium supplicio uindicanda tam foedi exempli defectio magis quam seditio esset. uicit sententia lenior ut unde culpa orta esset ibi poena consisteret: ad multitudinem castigationem satis esse. consilio dimisso, ut id actum uideretur, expeditio aduersus Mandonium Indibilemque edicitur exercitui qui Carthagine erat et cibaria dierum aliquot parare iubentur. tribunis septem qui et antea Sucronem ad leniendam seditionem ierant obuiam exercitui missis quina nomina principum seditionis edita sunt, ut eos per ido
Abbreviated transcription (Latin):
mertis mõ s q̾ funẽ̾is expectarẽt. neq supue¬
nideri poss destituti duces iam tã sua ip̃i insi¬
gnia ci ꝓuana ymagie impii ꝙ gererẽt. uera
iusta q mox inse uersurã pot̾ate horrebant:
Stupenee ita seditioe. cũ uiue̾ pͥmo mox t̾i uale¬
te scipionẽ certi auctõe̾s adfertẽt tribuni militũ
septẽ ꝗ ab ip̃o scipione sut missi ad quoꝵ pͥmũ¬

Expanded text:
mortis modo sed etiam funeris exspectarent, neque superuemortis modo sed etiam funeris exspectarent, neque superueem uideri posset, destituti duces iam sua ipsi insignia et pro uana imagine imperii quod gererent ueram iustamque mox in se uersuram potestatem horrebant. stupente ita seditione cum uiuere primo, mox etiam ualere Scipionem certi auctores adferrent, tribuni militum septem ab ipso Scipione missi superu
Abbreviated transcription (Latin):
atꝙ improbare tribios eaq fierent ciconari t¬
ibuia ire ci ꝓpalam abnuere. furoris eorũ se
future sccios senserũt. Fugatis itaq pͥntipis
ac post paculo etastr̾is tribunis. adpͥncipes secti¬
uonis gregarios milites .c̾. albium adenon. qe̾
atnum brimi delatũ oĩum cõsensurm imꝑũ ẽ.
Qui nequaꝙ̃ tr̾ibunatis cõtẽpti ornamẽtis. ⁊̃¬
signa tͥi sũmi imꝑii fasces securesq atrectare
ausi nequẽ uenit ĩ mẽtem sair tergis suiiq
ceruicib uirgas illas securesq imminere qu¬
as adpictũ alioꝵ p̃ferrẽt. Mors scipioĩs falso
ciectita obcecabat aĩos fub cuius uulgatã mox
famã nõ dubitabãt totã hispaniã arsura bel¬
lo. in eo tumłtu c⁊ socur peturãs imꝑari ciadiri
ppinquas ur̃bes posse. et turbatis reb cu oĩa
om̃es auderẽt. minus insignia fore que ĩp̃i fe¬
tissẽt: Cum alios subinde recẽtes nũtios nõ

Expanded text:
atque inprobare tribunos ea quae fierent et conari atque inprobare tribunos ea quae fierent et conari obviam ire et propalam abnuere furoris eorum se futuros socios senserunt. fugatis itaque e principiis ac post paulo e castris tribunis, ad principes seditionis, gregarios milites, C. Albium Calenum et C. Atrium Umbrum, delatum omnium consensu imperium est. qui nequaquam tribuniciis contenti ornamentis, insignia etiam summi imperii, fasces securesque, attractare ausi; neque eis uenit in mentem suis tergis suis ceruicibus uirgas illas securesque imminere quas ad metum aliorum praeferrent. mors Scipionis falso credita occaecabat animos, sub cuius uolgatam iam famam non dubitabant totam Hispaniam arsuram bello: in eo tumultu et sociis pecunias imperari et diripi propinquas urbes posse; et turbatis rebus cum omnia omnes auderent minus insignia fore quae ipsi fecissent. cum alios subinde recentes nuntios non
Abbreviated transcription (Latin):
tos facẽ si debellatũ ia ci cõfecta ꝓuracia eẽt cur ĩ
italiã renehit flagitatũ quoq stipendia ꝓtatiur ꝙ̃
exmort ci modestia militari erat ⁊ acustodib pro¬
bra ĩ tirtũ eunter uigilias tribunos iactu tiuectu
ꝗda predatũ inagtũ cͥta pacatũ erãt. Pestero int̾¬
diũ ac latam sine cõmeatu ab signis ab ibant dĩa
libidine adicẽtia militũ nichil instituto aut dis¬
crimina militit aut ĩmꝑio eotũ ꝙ pre etãt gͥͥͭ¬
bantur fortuna tam̃ romanoꝵ castroꝵ tõstabas¬
una ea spe ꝙ tnbunos excõtagione futoris aut o¬
ꝑte secitioĩs defectioĩs ꝙ rati fore ut iuta stade
in pncipir si nebat ct signũ abeis petebãt ciũstad̃e
as uigilus inordinẽ ibat̃ aut uim imꝑii abstule¬
rant ita spẽm dicto parentiñ ultro si imꝑãtes sec¬
uiebant. Scupit deinde secditio postꝙ̃ rẽphendẽ

Expanded text:
tos facere? si debellatum iam et confecta provincia esset, cur in tos facere? si debellatum iam et confecta provincia esset, cur in Italiam non reuehi? flagitatum quoque stipendium procacius quam ex more et modestia militari erat, et ab custodibus probra in circumeuntes uigilias tribunos iacta, et noctu quidam praedatum in agrum circa pacatum ierant; postremo interdiu ac propalam sine commeatu ab signis abibant. omnia libidine ac licentia militum, nihil instituto aut disciplina militiae aut imperio eorum qui praeerant gerebatur. forma tamen Romanorum castrone furoris haud expertes seditionis defectionisque rati fore, et iura reddere in principiis sinebant et signum ab eis petebant et in stationes ac vigilias ordine ibant; et ut vim imperii abstulerant, ita speciem dicto parentium ultro ipsi imperantes servabant. erupit deinde seditio,. postquam reprehendere