comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod pͥꝰ dispositum est
siquis igͥ em̾e p̾sumpse¬
rit rem ecc̃asticam aut ꝓ¬
chicamcadat quid̃ moꝵ
p̾cio erigaturaut res ꝙͣ
accepit cum om̃i medu
mam quidem eccͣaut ue¬
nabilem dom̃ nullã oĩo
biles at u̾conomos aut qͥ
oĩo uendiderunt. in ꝓpus
eorum subiis excontractu
nes fiant ¶si quis aũt per
donaconẽacciꝑe p̃supserit

Expanded text:
quod prius dispositum est. Si quis igitur emere praesumpserit rem ecclesiasticam, aut ptochicam, cadat quidem mox pretio, exigatur autem res, quam accepit, cum omni medii mam quidem ecclesiam aut venerabilem domum nullam omnino biles autem oeconomos, aut qui omnino vendiderunt, in propriis eorum subnem fiant. Si quis autem per donationem accipere praesumpserit
Abbreviated transcription (Latin):
racis aut milicie aus stud¬
iissiquidem uolint aut
pocuerunt. nõ ꝓhibem
cum dotalib ĩ str̃is d̾ du¬
c̃e uxores . si aũt eciam hoc
nõcustodierint ex solo. is¬
fectu celebratas miptias
firmas ẽẽ sanctimꝰ. et ex
ers natos legictimos ẽe
filios iubemꝰ ¶Ema u̾o

Expanded text:
is aut militiae aut studii, si quidem voluerint aut potuerint, non prohibemus cum dotalibus instrumentis ducere uxores; si autem etiam hoc non custodierint, et ex solo affectu celebratas nuptias firmas esse sancimus, et ex eis natos legitimos esse filios iubemus. Capu
Abbreviated transcription (Latin):
curam defensor
ꝑ compecentẽs offm̾n nec
ip̃am ult̾ius antiquoꝵ
nominũ habrmꝰ ũitatem
alus si quid alia datasũt
ab antiquitate noĩa sis¬
inficatiua a ꝑte rerum ł
aut de fen sorum nomẽ
pure demon scratantia¬
tatẽ aliquos p̾posuisse re¬
bus. quatemis ex om̃i ea
ĩiusticia non uendicarẽt.
lib̾as quid. et ꝓpc̃ hoc pat̾ua
uoce defensores eos uocams
quatemis eripiant malis
ĩ iusticiam pacientessñ unc
aũt nom̃ hoc defensoru
ualde conculeatum est mł¬

Expanded text:
curam defensorum per competens officium, nec ipsam ulterius antiquorum nominum habebimus veritatem. Aliis siquidem alia data sunt ab antiquitate nomina significativa aperte rerum, hoc autem defensorum nomen pure demonstrat antiquitatem aliquos praeposuisse rebus, quatenus ex omni eas iniustitia vindicarent liberas. Siquidem et propter hoc paterna voce defensores eos vocamus, quatenus eripiant malis iniustitiam patientes. Nunc autem hoc defensorum valde conculcatum est
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc loco ⁊ illud necessario
amonendi sumꝯ agnatõnis qͥr
iure admitti aliquẽ ad h̾rdicatẽ
se bonorũ possõnem pollicet᷑. ꝑ¬
roximitatis u̾o nomine hic so¬
lis p̾cor ꝓmictit bonorũ possõm
qui usq ad sextum gradum co¬
gnatonis sunc ⁊ ex septimoaso¬
brino sobrinaq naco naceue.
dum gradum cogna nũm.¬
cõnic numerentur. Qua ĩ re
in primis ãmonendi sumꝯ cog¬
natõm aliam supra nuari aliã

Expanded text:
Hoc loco et illud necessario admonendi sumus adgnationis quidem iure admitti aliquem ad hereditatem se bonorum possessionem pollicetur. proximitatis vero nomine his solis praetor promittit bonorum possessionem qui usque ad sextum gradum cognationis sunt, et ex septimo a sobrino sobrinaque nato nataeve. dum gradus cognationis numerentur. qua in re inprimis admonendi sumus cognationem aliam supra numerari, aliam
Abbreviated transcription (Latin):
uitur societas S ħ casu si ad huc
consenciãt in societate noũ ui¬
d̾tur incipi societas. ¶ Socio
sotõ utrum eo nomine tͣm te¬
neatur ꝓ sotõ actõne siꝙ̾ dolo
comiserit. sic̃ hiis qui dponi ap̃

Expanded text:
vitur societas. sed hoc casu si adhuc consentiant in societatem, nova videtur incipere societas. Socius socio utrum eo nomine tantum teneatur pro socio actione, si quid dolo commiserit, sicut is qui deponi apud
Abbreviated transcription (Latin):
nulli ex̃neo ius fi̾nt u̾sandi.
Preterea si medicꝰ qͥ ẜ uũ
tuum secuit deliq̃ric curõm.
atq ob id mortuus fu̾it ẜuus.
culpẽ reꝯꝰ e ¶ Impericia qͦqculpe
annumeratur uluci sim̾dico

Expanded text:
nulli extraneo jus fuerat versandi. Praeterea si medicus, qui servum tuum secuit, dereliquerit curationem, atque ob id mortuus fuerit servus, culpae reus est. Imperitia quoque culpae adnumeratur, veluti si medic
Abbreviated transcription (Latin):
sti dampm inuirie ex lege acquilia d̾ po¬
siti ex quibꝯdam casibꝰ. ¶ Ite sui cor¬
rupti que competit in eum cuiꝯ ortatu¬
consilione ẜuꝯalien& fug̾it aut ꝯtumre
adu̾sꝯ dominum sit aut luxuriose iiu̾e
cepit aut deniq quoll modo d̾c̾ior fc̃ꝰ sit.
In qua actone ⁊ earum rerũ qua fugien
do ẜuus abstulit estimatõ d̾ducitur. It

Expanded text:
sti, damni iniuriae ex lege Aquilia, depositi ex quibusdam casibus: item servi corrupti, quae competit in eum cuiconsiliove servus alienus fugerit, aut contumax adversus dominum factus est aut luxuriose vivere cepit, aut denique quolibet modo deterior factus fuerit. In qua actione, etiam earum rerum quas servus domino abstulit, estimatio deducitur. It
Abbreviated transcription (Latin):
quas pumebant consti¬
cucõnes tres ante nos in¬
panciũ et nos suꝑ dehns
scribentes legem cum
quibdam correc toĩb
ecum suꝑ hiis sanctita
in broeuĩ quadam ꝑte

Expanded text:
quas puniebant constitutiones tres ante nos imperantium, et nos nuper de his scribentes legem cum quibusdam correctionibus etiam super his sancita in brevi quadam parte
Abbreviated transcription (Latin):
docentem repente dim¬
iti iurxiurando aũt eiꝰ
ĩdicẽ de om̃ib expẽsis
quas ꝑtulit circa ui ã
et cura ꝑ egrinam ha¬
bitacõnẽ ec hiis iudiceꝰ
adclicãt accorem cõue¬
nientem frustra.ec qm̃

Expanded text:
docentem repente dimitti, iureiurando autem eius iudicetur de omnibus expensis quas pertulit circa viam et circa peregrinam habitationem, et his iudices addicant actorem convenientem frustra. Et quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑnittim parentib ñ iͥ¬
te introductam electõnẽ
meos. neq in alii quid̃
filiorum dãe alium ũo
hr̃des existunt parentes
et nõ alii quidem succe¬
duntalii u̾o nõ. simłr
qͣcum ad hoc conferũt. s
aliquos quid̃ eligant
alios uo descipiant iõ¬

Expanded text:
rmittimus parentibus non recte introductam electionem in eos, neque alii quidem filiorum dare, alium vero heredes existunt parentes et non alii quidem succedunt, alii vero non similiter, quantum ad hoc, conferant, sed alios quidem eligant, alios vero despiciant? I
Abbreviated transcription (Latin):
illi u̾o hoc int̾ alt̾utros
paciantur. ip̃i quid scd̃
mensuram qͣti consistat
nõtam̃ patris transcẽ
fc̃as subtiliorẽ conuenire
suꝑ sĩt filii exprioribus
nati nurptus et p̃moriat᷑
eis parẽs in firma oĩo m̃¬
neb it alienatio. em qd̾

Expanded text:
illi vero hoc inter alterutros partiantur ipsi quidem secundum mensuram, quanti consistant, non tamen patris transcendfactas, subtiliorem imponere supersunt filii ex prioribus nati nuptiis, et praemoriatur eis parens, infirma omnino manebit alienatio, secundum
Abbreviated transcription (Latin):
hãt eciam ĩ his licenciã
s neq agͥcolam aut
muites armatos quos
lex caligatos appellat ħ
est uliores et obscurio¬
ciuiliũ cãrum ignorã

Expanded text:
at etiam in his licentiam. Sed neque agricolas aut milites armatos, quos lex caligatos appellat, hoc est viliores et obscuriocivilium causarum ignora
Abbreviated transcription (Latin):
qui nascit᷑ consi derari for¬
timã exlibera nãq mat̾re
bũfaciens noluit lex ¶
qm̃ diximus in iege si
sine eciam ꝯuĩcti fu̾it et
filii ꝓc̾antur ita legem¬

Expanded text:
qui nascitur considerari fortunam. Ex libera namque matre bene faciens noluit lex: quoniam diximus in lege, si sive etiam coniuncti fuerint, et filii procreantur, ita l
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ ꝓutraq ad ministratõe
co nõ at duob oficiis uti
.ẜꝑmixtum. et iudicis et in¬
carii mũ ẽẽ comittiam̃
eristens et noĩando ꝑicło

Expanded text:
o utraque administratione to; non autem duobus officiis uti, sed permixtum et iudicis et vicarii unum esse, comitianum existens et nominand
Abbreviated transcription (Latin):
patione sublatꝰ idq ꝓcuratoꝵ ꝯ
nuencia uł dissimuiatõe ꝑfectũ.
utagroꝵ fertiitas destituta nulloᷤᷤ
monii aridesitis molestia fatiga¬
ri ad meatꝰ pristinos uniu̾sũ aque
modũ tp̃ris p̾scͥptione siue mota
p̾cipimꝰ reuocari. Imp̃r.
Eum qui curie uł collegio. uel
burgis cet̾isq corporib. ꝑ .xxx. ãnos
sine int̾pellatione seruient res
dñica uł intentio pͥuata non ĩ¬
quietabit sicolonatꝰ. uł inquili

Expanded text:
patione sublatus, idque procuratorum coniventia vel dissimulatione perfectum, ut agrorum fertilitas destituta nullos monii aridae sitis molestia fatigari, ad meatus pristinos universum aquae modum temporis praescriptione submota praecipimus revocari. a. Eum, qui curiae vel collegio vel burgis ceterisque corporibus per triginta annos sine interpellatione servierit, res dominica vel intentio privata non inquietabit, si colonatus vel inquili
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ locatione ⁊ conductõne dc̃a
ẽẽ intelligamꝯ si alieno arbi¬
crio m̃ces ꝓmissa fu̾it. Quad
cã si fulloni polienda curãda¬
ue aut sarcinatori sarciendau
estim̃ta quis dederic nulla sta¬
tin m̃cede consticutas si postea
cantum daturꝯ quantu ĩt̾ cõ
ꝯuener non ꝓprie locato ⁊ con¬
ducto contrahi intelłr.s eon

Expanded text:
de locatione et conductione dicta esse intellegamus, si alieno arbitrio merces permissa fuerit. qua de causa si fulloni polienda curandave aut sarcinatori sarcienda vestimenta quis dederit nulla statim mercede constituta, sed postea tantum daturus quantum inter eos convenerit, non proprie locatio et conductio c
Abbreviated transcription (Latin):
hus sac̃ est insi mater
eius constat iam cõsu¬
latus eius digna et pͥꝰ
honorata et uelit eam
uua frui sec̃ scemate a
hoc in sola matre p̃be

Expanded text:
his sat est, nisi mater eius consistat iam consulatus digna et prius honorata, et velit eam una frui secum schemate. Et hoc in sola matre prae
Abbreviated transcription (Latin):
iegem. neccͣicatis tñ rõ ad
sit ũdoneus peccunaꝵ de¬
bitor nec ullus emptor sit
adc̃dicorẽ m̃ito uenirẽt.
obrem qd̾cum ĩiuria et
effcũ ac̾bo ꝑ duc̾et c̃ditorẽ
et debicorem.sꝰ nos dem̃t̾
simx et legalr d̾cidentes
et in felicib debitoribus
auxiliam̃ ec acerbi ẽditori¬
b non aparebimus dar
causã eis deputantes. adꝙͣ
p̃ꝑare q̃dam emptorẽ necc̃¬
iratẽ hab̾e debicorem hoc
nẽ arbitrio iudicantis qͣlẽ
om̃nmodo est dare possibile
undiq enĩ ira c̃dicoribus
ꝓudendũ est ut nõ debi¬
cores grauentur. ¶ ecabso¬
lute cͥdicorem ponimꝰ anci

Expanded text:
legem, necessitatis ratio ad sit idoneus pecuniarum debitor nec ullus emptor, nihad creditorem merito venirent amobrem quod cum iniuria et affectu acerbo perduceret creditorem et debitorem, hoc nos clementer simul et legaliter decidentes et infelicibus debitoribus auxiliamur et acerbis creditoribus non apparebimus duri, causam eis deputantes ad quapraeparare quendam emptorem, necessitatem habere debitorem hoc nem arbitrio iudicantis, qualem omnimodo est dare possibilis. Vndique enim ita creditoribus providendum est, ut non debitores graventur. Et absolute creditorem p
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcaucela subiectoꝵ sanc¬
tita sunt cognoscẽs emi¬
nẽtia sollẽpnib ꝓginm̃¬
tib et hic et in om̃ndicione
int̾gentes agnoseane sub¬
iecti qͣta fuit nobis ꝓ illor
utilitate prouidencia.

Expanded text:
cautela subiectorum sancita sunt, cognoscens tua eminentia sollemnibus programmatibus et hic et in omni dicione inter gentes agnoscant subiecti quanta fuit nobis pro illorum utilitate providentia.
Abbreviated transcription (Latin):
mch a legitimis filus dife¬
rentes et hoc facto exind̾
filios fruitali solacio et
neq fraudare posse pa¬
trem. et celantes macrez
et is legitimoꝵ abic̾e.
uuo em hoc modo hoĩbr
hꝰ modi nature excessib

Expanded text:
 a legitimis filiis differentes. Et hoc facto exinde filios frui tali solacio, et neque fraudare posse patrem et celantes matrem ius legitimorum abicere. Vno enim hoc modo omnibus huiusmodi naturae excessibus
Abbreviated transcription (Latin):
do naturalium filiorum
pat̾ hoc quid̃ ꝓp quasdami
fortuitas circum stantes
nõ agat moriens ũo sub
quod ami p̾dc̃oꝵ casuũ scͥ¬
pserit intestamento ue
ues eos legitimos ẽc filioᷤᷤ
successores et ħ rei damus

Expanded text:
do naturalium filiorum pater hoc quidem propter quasdam fortuitas circumstantias non agat, moriens vero sub quodam praedictorum casuum scripserit in testamento velle sibi eos legitimos esse filios successores, et huius rei da
Abbreviated transcription (Latin):
ior parselig̾e possit ꝑquem a¬
ministracio fieret. ¶Sciendũ¬
c̃ autem non solum cutores
curatores pupillis ⁊ aduicis ce¬
cerisq ꝑie ex aministracõne ce¬
neri. s ⁊ in eos qui sacisdat̃ones
accipiunt subsidiariam accõ
ẽẽ q̃ultimum eis p̃sidium po¬
ssit afferre. ¶ Subsidiariaat
actõ datur in eos qui uł omĩo
a cucoribꝰ ul curatoribꝰ satisda¬
ri nõ curauerunt. aut non ido¬
ex prudncium rnsie quãex cõ¬
stitutonibo imperialilꝰ in eoc
⁊ inhedes eorum cenditur qbo

Expanded text:
ior pars eligere possit, per quem administratio fieret. Sciendum autem est non solum tutores vel curatores pupillis et adultis ceterisque personis ex administratione teneri, sed etiam in eos qui satisdationem accipiunt subsidiariam actionem esse, quae ultimum eis praesidium possit afferre. subsidiaria autem actio datur in eos qui vel omnino a tutoribus vel curatoribus satisdari non curaverint aut non idoex prudentium responsis quam ex constitutionibus imperialibus et in heredes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
canꝙͣ aliꝙ optimor mã¬
cipiorss n sufficiemꝰ cõ¬
siderare ex pon̾e qͣta exfur¬
to ꝓ uincilium indic̃ fuĩt
pessim a nullo eõs p̾sumẽ¬
te cũ fidũcia redargũe cũ
illi repetenti cigula se
emisse ꝓnuncient. ¶ħ

Expanded text:
id optimorum mancipiorum. Sed neque sufficiemus considerate exponere, quanta ex furto provincialium iudicum fiunt pessima, nullo eos praesumente cum fiducia redarguere, cum illi repente cingula se emisse pronuntient.
Abbreviated transcription (Latin):
ances legẽ. qui osistunt
naturiles quib q mo dis
ꝓcedunt ad legicinos.
quorum plurmos ĩueni¬
inꝯ nos atq sunt horum
successiones et quomo do

Expanded text:
antes legem, qui consistunt naturales, quibusque modis procedunt ad legitimos quorum plurimos invenimus nos, et quae sunt horum successiones, et quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
ne fuaiumꝰ. quemadmodũ si
pat̾ famil sese dedit arrogandũ
que spałr ⁊ singillatim ex p̾fate
consticutonis cenore possũt cos¬
ugi. ¶ Item uetustastas ex
m̾asculis progenitos plus dilig¬
ens solos nepotes uł neptes qͥ ei
iurili sexu descendunt ad suorit
.uocabat successionẽ. ⁊ iuri agñ¬
corum eosante ponebat. Nepotes
autẽ qui ex filiabꝰ naci sunt. ⁊
ꝓnepotes ex nepotibꝯ cognatorũ
loco numerans pagnatorum¬
lineam lineam eos uocabat. tã

Expanded text:
 quemadmodum si paterfamilias sese dederit adrogandum. quae specialiter et singillatim ex praefatae constitutionis tenore possunt colligi. Item vetustas ex masculis progenitos plus diligens solos nepotes vel neptes, qui ex virili sexu descendunt, ad suorum vocabat successionem, et iuri adgnatorum eos anteponebat: nepotes autem qui ex filiabus nati sunt et pronepotes ex neptibus cognatorum loco numerans, post adgnatorum lineam eos vocabat, tam
Abbreviated transcription (Latin):
ciam sancͥcitur si quis eñi
mutuait aut debitoris
sube credens at ilseadremi¬
tutõnẽ auri non sit idoneus
auross si nec qͥsꝙ̃emptor
ĩmobilium eiui  rerum aͥd
adire uolentes emptõnẽ
tunc quid̃ felicissima ciui¬

Expanded text:
iam sancitur. Si quis enim mutuaverit aurum debitoris substantiae credens, at ille ad restitutionem auri non sit idoneus,auro, sed si nec quispiam emptor immobilium eius rerum adsadire volentes emptionem: tunc in hac quidem felicissima civi
Abbreviated transcription (Latin):
dam erat eciam cieciam¬
circi ip̃am u̾bortam dif¬
ferencim ꝯ̃stto ucrum
defimetus p̾cepisset res
que remanẽr pꝰ mortez
eius qui grauabatur reᷤ¬
titutõne oport̃e resticui
an absolute restitui ꝙ
relictum erat pꝰ deten¬
cõnẽ legitime ꝓtis iub̾et

Expanded text:
dam erat etiam circa ipsam verborum differentiam quaestio, utrum defunctus praecepisset res quae remanerent post mortem eius qui gravabatur restitutione oportere restitui, an absolute restitui quod relictum erat post detentionem legitimae partis iube
Abbreviated transcription (Latin):
fitheosi agi eccastice cꝰdam
aut ꝓ rochu rei ĩmobilił
aũ mancipii rustici et cuuł
ãnone nullo ꝑunctimus
incus robur sinimꝰ. ¶q ura
ũo leonis quid̃ pie memo¬
rie constitutõ subͥ ulla pe¬
ecẽasticã s anctiuit nos ãt
in alia consticucõe ano bis

Expanded text:
phyteosin agi ecclesiasticae cuiusdam aut ptochii rei immobilis aut mancipii rustici et civilis annonae nullo permittimus nitus robur sinimus. Quia vero Leonis quidem piae memoriae constitutio sub nulla peecclesiasticam sancivit, nos autem in
Abbreviated transcription (Latin):
nrõs sudiectos agatur.
siũo eciam post quam
deseruerit electos iudi¬
ces bienniũ tñseat tẽpꝰ
tunc ꝯfirmari sencẽciã
sc consticucõnes d̾ hoc
factas a nob̾. qd ⁊̃ d̾ in

Expanded text:
ros subiectos agatur. Si vero etiam postquam deseruerint electos iudices biennii transeat tempus, tunc confirmari sententiam secundum constitutiones de hoc factas a nobis. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
sãcimꝰ siquis dix̾it oblig̃tũ
se hab̾e minorem aut eius
resaut minoris parentes
mox ostend̾e hoc ip̃m re¬
cusatõis cp̃r aput eũ qui
dedit curacorem ecabsol¬
at ad sc̃a eloquia iusiurã¬
dũ qr exũitate obligatu
eum se habere credẽs re¬
cusat. et si boc fc̃m fuerit
tutelã ñ contĩg̾e neq cu¬
ram. s eum ab ea re pro¬
cul expelli ne hoc ip̃o hos¬
cem et nõ curatorẽ ad ꝑo¬
nead u̾sus mĩorem si ũa
fũit secasurũ. p̃p eͣ xͣstudi¬
oadũsus hãc legem nr̃ã
firmẽcur s si quis a ꝑte
obligatus ex istẽs eacũit
sciat eciam iste qr sustine¬
bit penam quoᷤ nõ pos¬
sit redibitõib ant alus
sołonb debiti se misce
cempore curatõis fortesan
arte compositis. ¶ qd siqͥs
in de resmĩoris fuerit per¬
scrutatꝰ et cessiones ĩ sem
uendicõnẽ aut alio quoli¬
agi s utiq ĩualida hec
talia fi̾tanꝙͣ sineq ab
iicio fc̃a fu̾it mnam fes¬
tum namq ẽ quia si in

Expanded text:
sancimus, si quis dixerit obligatum se habere minorem aut eius res aut minoris parentes, mox ostendere hoc ipsum recusationis tempore apud eum qui dedit curatorem et absolat ad sancta eloquia iusiurandum, quia ex veritate obligatum eum se habere credens recusat, et si hoc factum fuerit, tutelam non contingere neque curam, sed eum ab ea re procul expelli, ne ex hoc ipso hostem et non curatorem ne adversus minorem, si vera fuit, se casurum, propter ex studio adversus hanc legem nostram figmentum. Sed si quis aperte obligatus existens tacueritinebit poenam, quo non possit redhibitionibus aut aliis solutionibus debiti se miscere tempore curationis forsan arte compositis. Caput V Quoinde minoris res fuerit perscrutatus et cessiones in semet venditionem aut alio quoliagi, sed undique invalida haec talia fieri, tamquam si neque ab initio facta fuerint. Manifestum namque est quia, si in
Abbreviated transcription (Latin):
camꝰ leges. ¶squolib
mo mult uite niri fu̾it
cum cis iauatur. ¶ sine¬
iente uiro foris domũ
manserit ms forsicm
ap̾ ꝓo̾d ⁊ parentes. Acir

Expanded text:
camus leges. Si quolibet modo mulier vitae viri fuerit cum eis lavatur. Si nolente viro foris domum manserit, nisi forsan apud proprios parentes. Si
Abbreviated transcription (Latin):
bonis uidamus. Oli itaq uiꝰ¬
cebat liberto patronum suũ
libti uocabat patronũ si inces¬
tatꝰ mortuꝯ eet libto nullos
suo hrde relicto. Itaq intestato
quoq mortuo lib̾to si is suum
ħ̾rdem reliquiss nͥ i bonis eiꝰ
patrono uris erat. ⁊ siquid̾m
ex naturaliby libis aliquẽ su¬

Expanded text:
nis uideamus. Olim itaque licebat liberto patronum suum ditatem liberti uocabat patronum, si intestatus mortuus esset libertus nullo suo herede relicto. itaque intestato quoque mortuo liberto, si is suum heredem reliquerat, nihil in bonis eius patrono iuris erat; et, si quidem ex naturalibus liberis aliquem su
Abbreviated transcription (Latin):
fc̾um ẽ d̾ cristisuccessione ma¬
tri nõ ⁊̃ ame d̾ ferenda cautũ e.
ut mr ingenua criũ liborum

Expanded text:
me de tristi successione matri, non etiam aviae deferenda cautum est: ut mater ingenua trium liberorum
Abbreviated transcription (Latin):
in cuestatis sustineat pe¬
nas ssiu̾o depones citigu¬
lum demde nõ mortẽ cõ
legimꝰ dies publide cũccos
semec ip̃m ostendens et
fugiat deyuincia que
ctudũ anobis d ha scssi¬
tsunt ualere. ¶Illudãt
omib p̃dicimus ne dũ
antur illud. successores.
aũeius eis cinguli factos
soł. nõ ult t̾minos mit¬
tere q̃ uocatur int̾dicta
n remouere quidẽ p̃si¬
it̃ agere. aũ hic degere
aũ aliquas alias priꝰ ire
ꝓ uincias patriã uisuro
ec quecumq fortuitis et
blandientib hominib
consecuta sunt sit ueio¬
cit᷑adãmimirracionẽ
ire cinꝰ regumna susce

Expanded text:
neat poenas. Si vero deponens cingulum deinde non moretur legitimos dies publice cunctis semet ipsum ostendens et fugiat de provincia, quae dudum a nobis de hoc sancita sunt valere. Illud autem omnibus praedicimus, ut dum antur illud, successores autem eis cinguli factos solos non ultra terminos mittere quae vocantur interdicta, neque removere quidem praesiiter agere aut hic degere aut ad aliquas alias prius ire provincias, patriam visuros et quaecumque fortuitis et blandientibus hominibus consueta sunt, sed velociter ad administrationem ire cuius regimina susce
Abbreviated transcription (Latin):
strumdare spondeo. Namsi po
cicio spꝯͣnder d̾inde asio interro¬
gante spond̾at. alia ata alia er
obligo. nec creduntur duo rei
stipulandiee. ¶Duo ples¬
ue rei ꝓmittendi ita fiunt. me
d̾betur. ⁊ promittẽtes singłi in
solidum cenentur. In utrãq cñ
obligone una res ucitur ⁊ ulai¬
t̃ soiuendo ob̾itum accipiendo
ulalt̾ soluendo. om̃ium ꝑimit
obligom ⁊ om̃s uberat᷑. ¶ Ex
duolareis promittendi aliꝯ pu¬
re. alius indiem uł sub ꝯditoe
obligaripoqͥ nec impedim̃to er̃
dies aut condito quominoab
eo qui pure obligato e petatur

Expanded text:
strum dare spondeo ’: nam si prius Titio spoponderit, deinde alio interrogante spondeat, alia atque alia erit obligatio nec creduntur duo rei stipulandi esse. duo pluresve rei promittendi ita fiunt:‘ Madebetur et promittentes singuli in solidum tenentur. in utraque tamen obligatione una res vertitur: et vel alter debitum accipiendo vel alter solvendo omnium perimit obligationem et omnes liberat. Ex duobus reis promittendi alius pure, alius in diem vel sub condicione obligari potest: nec impedimento erit dies aut condicio, quo minus ab eo qui pure obligatus est petatur.
Abbreviated transcription (Latin):
mulctam. et sic iicenciã
hãt discede abhis q̃ uidi¬
reandicoriũ nr̃is iuidi¬
cib si aditi fuerint exige̾¬
tib mulceã. ec hiis qui
eam iussi sunt accrperes¬
s cristimaiunt suffic̾e si¬
demde indices sic eleco
noceant eis siquidẽ exs¬
cudio adño deo penam
ꝑuirii sustinebunt. si a
erignorancia hoc passi fi
eĩt eis ampliꝰ. quia neq
Piurium uolum aba¬
nquo inferineq rurs
litigantes dampnũ sus¬
tmñe magnũ periudic̃a¬
tium ignoranciam cit

Expanded text:
am, et sic licentiam habeat discedere ab his quae iudiire auditorium; nostris iudicibus, si aditi fuerint, exigentibus multam et his qui eam iussi sunt accipere ressed aestimaverint sufficere sideinde iudices sic electi noceant eis, si quidem ex studio, a domino deo poenas periurii sustinebunt, si autem ex ignorantia hoc passi fuedum erit eis amplius: quia neque periurium volumus ab aliquo fieri, neque rursus litigantes damnum sustinere magnum propter iudicantium ignorantiam cit
Abbreviated transcription (Latin):
tequidem nob̾ fiu̾t it̃¬
pellaciones. eligentibr
quibd.am. iudices pem¬
cus ignorantes leges. et
exꝑim̃tum. et prone iu¬
rant contentosse iudi¬
cib quib nequaqua
quispum qͥd̾ lib credat.
demde sua dẽt forsan ⁊̃ iu¬
dicib. quasi sibi p̾b̾e ius¬
iurandũ uirisneq qd̃

Expanded text:
ltae quaedam nobis fiunt interpellationes, eligentibus quibusdam iudices penitus ignorantes leges et experimentum, et prone iurant contentos se iudicibus, quibus nequaquam quispiam quodlibet credat, deinde suadent forsan etiam iudicibus quasi sibi praebere iusiurandum, viris neque q
Abbreviated transcription (Latin):
alere. et ali.i oia mimstrare
solui matrimoĩo. et recedẽ
ante nptialẽ quidẽ dona¬
tionẽ. ad eum qui ꝯscͥpsit.
dotem u̾o adeam qui ob¬
tulit. cñ occasionẽ qĩ dãp

Expanded text:
alere et alia omnia ministrare solvi matrimonio et recedere antenuptialem quidem donationem ad cum qui conscripsit, dotem vero ad eam quae obtulit, tamen occas
Abbreviated transcription (Latin):
p̃b̾e occõne hoꝵ que ꝓ sin¬
gur dantur cinguł codic¬
illis et cartis/nam eciã
subiecimus descͥptõnẽ

Expanded text:
e occasione horum quae pro singulis dantur cingulis, codicillis et chartis. Nam etiam subiecimus descriptione
Abbreviated transcription (Latin):
Partibautẽ inquoru̾dam ꝑis
exp̾ssis. siquie aliꝯ sine partẽ no¬
minatꝰ erit. siquid aliqua parᷤ
assiderit ex ea ꝑte hes fit. Et si
plures sine ꝑte scripcisunt. om̃s
cocoas completꝯ sit. in ꝑtẽdimi¬
diam uocanturs⁊ ule uł illi om̃s

Expanded text:
partibus autem in quorundam personis expressis, si quis alius sine parte nominatus erit, si quidem aliqua pars assi deerit, ex ea parte heres fit, et si plures sine parte scripti sunt, omnes totus as completus sit, in partem dimidi
Abbreviated transcription (Latin):
instnͣcium fieri. expelat ꝗd̾¬
cos auditõio suo qui non
cum ucili oppimone cãis¬
utñtur. alios aũt ĩsticuat
sentencia et electõne eorũ
care ꝓ qualib ca. nõ alit̾

Expanded text:
ntium fieri, expellat quidem auditorio suo eos qui non cum utili opinione causuntur, alios autem instituat sententia et electione eorum care pro qualibet causa, non alit
Abbreviated transcription (Latin):
h̾rditacibꝯ uetꝯ uis eo modo
p̾cor emendauit sic supradic¬
cumẽ. s in eorũ quoq qui tes¬
cam̃to fco decesserint. Nanisi
alienꝯ postumꝰ hrs fit in¬
stitutꝰ quamuis hrditatem
uire ciuli adire non pocerat
cum institutõ nõ ualebat. h¬
onorario uire tam̃ bonorum
possor efficiebatur uidlic cũ
a p̃core adiuuabatur.S ⁊ is

Expanded text:
tatibus vetus ius eo modo praetor emendavit, sicut supra dictum est, sed in eorum quoque qui testamento facto decesserint. nam si alienus postumus heres fuerit institutus, quamvis hereditatem iure civili adire non poterat, cum institutio non valebat, honorario tamen iure bonorum possessor efficiebatur, videlicet cum a praetore adiuvabatu
Abbreviated transcription (Latin):
am̃ filu ambo siit et
ica facientes successiõ
intestam entis liuisio¬
nem si em̃ incestatis eis
mortius ler õs erequo
uocat com̃petens esreo ᷤᷤ
inutantes legẽ nõ nehe¬
ment̾es magiis eos
erubescentes leges siceĩ
erpatres bom et nr̃a di¬
gni legis lacõne et iusti
quid̾ er̃t solam legem
custodientes. si quid at
eciam sup̃ legẽ reliq̃rĩt
er̃iusti simł echumam
de ingratis em iam sepi

Expanded text:
am filii ambo sunt, et ita facientes successionum in testamentis divisionem. Si enim intestatis eis mortuis lex omnes ex aequo vocat, competens est eos imitantes legem non vehementer magnis eos erubescentes legem. Sic enim erunt patres boni et nostra digni legislatione: et iusti quidem erunt solam legem custodientes, si quid autem etiam supra legem reliquerint, erunt iusti simul et humani de ingratis enim iam saepi
Abbreviated transcription (Latin):
suis. relinꝙdi eligunt
qi̾ uiros et scribunt qĩ¬
hr̃des. quatinꝰ restituat
filiis. at illi au̾t ex hoc
impie aginit. et p̃ iudi¬
cancur uoluntatẽ scri¬
bencium: Aut qd̾ ammũ
leuissimũ pucant peie¬
rant. et caceamꝰ eaque
cradita sunt ermemo

Expanded text:
is relinquendi, eligunt quasi viros et scribunt heredes, quatenus restituant filiis; at illi aut ex hoc impie agunt et praevaricantur voluntatem scribentium, aut quod omnium levissimum putant peierant: et tacemus ea quae tradita sunt ex memo
Abbreviated transcription (Latin):
successionẽ ei uenire nõ
patimur. qui.a nõ fegina¬
uerunt eiꝰ redẽptionẽ ꝓcũ¬
rare. s oĩb lib̾is in hoc ne
uentanio. sal sub publica
atestacione celebrando. ne
quid exeius facultatib pe¬
reat ita ut quioquid exĩde
rum redẽpcõi ꝓficrat. s
s̾ qͥd quãtum ad ꝑsonas dic

Expanded text:
uccessionem eius venire non patimur, qui non festinaverunt eius redemptionem procurare, sed omnibus liberis in hoc negventario scilicet sub publica adtestatione celebrando, ne quid ex eius facultatibus pereat, ita ut quicquid exinde rum redemptioni proficiat. Sed haec quidem quantum ad personas dic
Abbreviated transcription (Latin):
ec ꝓ imscdia uoluit eu
ꝓcireare dam ei lcenciam
⁊tesrationẽ eis qui ab in¬
testto uł extestamento
iam facto. id furiosi hr̃di¬
tatẽ noeintur scripcis di¬
nig̾e ut eũ ꝓcur.are festinẽt
si autẽ pꝰ huꝰ modi ates¬
ĩ sua domo furiosum fus¬
ad finẽ uice ip̃ius ꝓcuras¬
se monstratꝰ fuerit. eũ qui
obsequiũ. ac diligenciam
funoso exhibuit herue
fit adeiꝰ successionẽ ꝑuei̾¬
re dec̃uimꝰ euacuata in¬
ititutõs eoꝵ ut pote ĩ dign¬
oꝵ qui furioso sic̃ diximus
curã p̃bere neglexerunt
ĩt tũ ut cecera cest. amĩtica¬
pitula in sua maneant fu¬
mitatessiunũ d̾ p̃dictis
parentib mea ptimtate
decim̃ contigit. et euis ubi

Expanded text:
ericordia voluerit eum procurare, damus ei licentiam adtestationem eis qui ab intestato vel ex testamento iam facto ad furiosi hereditatem vocantur scriptis dirigere, ut eum procurare festinent. Si autem post huiusmodi adtesin sua domo furiosum susad finem vitae ipsius procurasse monstratus fuerit, eum qui obsequium ,ac diligentiam furioso exhibuit, licesit, ad eius successionem pervenire decernimus, evacuata institutione eorum utpote indignorum, qui furioso, sicut diximus, curam praebere neglexerunt, ita tamen ut cetera testamenti capitula in sua maneant firmitate. Si unum de praedictis parentibus in captivitate detineri contigerit et eius liberi
Abbreviated transcription (Latin):
fessionis fuerunt. ¶si
alicii exp̃dictis parentib
uolenti filie sue uł nepti¬
lerint eam marito co¬
pulare. et forsan ex hoc
c̃tigit in suũ corpꝰ eam p¬
care aut sine consensu
parencũ marito se lib̾o
parentum id comisisse
cognoscitur ¶si quis d̃ pre¬
dicts parentibꝰ furiosꝰ
fuĩt. et eius lib̃i uł quidã
exhis aut lib̃is eius non
exitentib. alii eius cog¬
nati. qui ab in testato
adeius hr̃dicatẽ uocant
obseqniũ ei eccur.ĩ com¬
petente̾ nõ p̾bius. si qͥ dẽ
atali sanꝰ fuĩt infirmi

Expanded text:
fessionis fuerunt. Si alicui ex praedictis parentibus volenti filiae suae vel neplerint eam marito copulare, et forsitan ex hoc contigerit in suum corpus eam peccare aut sine consensu parentum marito se, liberulpa sed parentum id commisisse cognoscitur. Si quis de praedictis parentibus furiosus fuerit, et eius liberi vel quidam ex his aut liberis ei non existentibus alii eius cognati qui ab intestato ad eius hereditatem vocantur obsequium ei et curam competentem non praebuerint, si quidem a tali sanus fuerit infirmi
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ eiꝰ uocati sunt. eum
redim̃e nõ festinantib.
incaptiuitate d̾ functus
fũĩt. nullꝰ exhis qui ne
tis capitulis in suo robo
applicentur et nuilis aliis¬
is causis ꝙͣ incaptuoru
redẽptionib expendant.
ut uĩi illi asius nõ sunt
redẽpti. alior redẽptio ꝓ¬
curetur et ip̃oꝵ iꝑo quo a¬
amme erhac causa ꝑ issi¬
ma subleuentur. ¶hoc

Expanded text:
tatem vocati sunt eum redimere non festinantibus in captivitate defunctus fuerit, nullus ex his qui negnti capitulis in suo roborapplicentur, et nullis aliis causis quam in captivorum redemptionibus expendantur: ut unde illi a suis non sunt redempti aliorum redemptio procuretur, et ipsorum quomae ex hac causa piissima subleventur. Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
b m̃is placuer̃. mediocͥs
antẽ quedam ecclemens
et ip̃i cause conuemi ẽs pe¬
na ab negantib infera¬
tur ꝑ ab negatione Nam
ciroa hec ecactoris laborib
cdum adhuc causa dicitur
licenciam hñte᷑ qui hanc
reddet. si qua uira hãt er

Expanded text:
nostris placuerunt, mediocris autem quaedam et clemens et ipsi causae conveniens poena abnegantibus inferatur. Pro abnegatione namque circa haec et actoris laboribus, dum adhuc causa dicitur,licentiam habente eo qui hanc reddet, si qua iura habe
Abbreviated transcription (Latin):
bat. s ꝑmixtam iam reb
filii. et canꝙͣ hr̃ditatis non
adhuctanꝙͣdonacõnis ex¬
istentis compece ei sex ũci¬
arimnet ꝓͥpetatẽ etu sum ł.a¬
be et non solum hoc dubit¬
abatur s eciam de rp̃a hr̃di¬
tace tr̃is. concra ẽam filia re¬
luccabatur: matre quidẽ
petente eius hr̃ditatẽ ꝓme

Expanded text:
abat, sed permixtam iam rebus filii, et tamquam hereditatis, non adhuc tamquam donationis existentis competere ei sex unciarum et proprietatem et usum habere. Et non solum hoc dubitabatur, sed etiam de ipsa hereditate fratris contra eam filia reluctabatur, matre quidem petente eius hereditatem pro
Abbreviated transcription (Latin):
is ẽg̾it ecum hoc ad suc¬
cessionẽ eius incrodu¬
ci si mortuus fu̾it ĩcest¬
Satus nam si hoc nõcon¬
lieres qua magis aut
am fiuii et nos nõ p̾bem¬
qͣluxiui antib s caste uiuẽ¬
tib legem nõ at distin

Expanded text:
nis egerit, etiam hoc ad successionem eius introduci, si mortuus fuerit intestatus Nam si hoc non conlieres, quam maius aut am filii: et nos non praebemus luxuriantibus, sed caste viventib
Abbreviated transcription (Latin):
uoluit esse hrdem si gesta ap¬
peru̾it tali p̾mio mancipet᷑
ut ex om̃i patͥmonio mediũ
consequatur et cum fisco

Expanded text:
oluit haeredem, si gesta aperuerit, tali praemio mancipetur, ut ex omni patrimonio medium consequatur, et cum fisco
Abbreviated transcription (Latin):
lassem selencuam aliasq
unniersas ad officiũ quod
inagnitudim tue obsequitur
uolumꝰ ꝑtin̾e̾. ut classitoꝵ nu¬
merus exintensitis uel accres¬
centibz compleatur. ⁊ selence¬
na ad auxiliũ purgandioriẽ¬
tis. aliasq ncc̃itates orientis co¬

Expanded text:
lassem Seleucenam aliasque universas ad officium, quod magnitudini tuae obsequitur, volumus pertinere, ut classicorum numerus ex incensitis vel adcrescentibus conpleatur et Seleucena ad auxilium purgandi Orontis aliasque necessitates Orientis co
Abbreviated transcription (Latin):
tando canone urb rome nr̃e
cleniencie beneficiũ postulare
si etiam ea scripta que quoquo
modo potu̾int impetrari susci¬
pi nõ sinimus. cos u̾o qui con¬
tra hoc fet̾int induplum reti
deinceps ab usipatione urbi

Expanded text:
canone urbis Romae nostrae clementiae beneficium postulare: sed etiam ea rescripta, quae quoquo modo potuerint impetrari, suscipi non sinimus. eos vero, qui contra haec fecerint, in duplum retinisi deinceps ab usurpatione urbi
Abbreviated transcription (Latin):
mus. ¶ Sin aũt ex eoꝵ mim̾o fu¬
erint qui uidentur intͣ capito¬
lii auditoriũ constituti. hii oĩ¬
b modis pͥuataꝵ edum studia
sibi interdicta c̃e cognoscant. su¬
turi quod si adu̾sus celestia sta
tuta facientes fu̾int depͥhen¬
si: nicħ̾ penitus ex illis pͥmłus
consequantur. que hus que
in capitolio tantũ modo p̾cep¬
deferuntur. ¶hant gͥ audito¬
nam cõmendat oratores qui¬
grauitatis pelłe noscuntur .u.
num̾o sint sophiste ⁊ grama¬
tici eque decem. ¶ Et qͣm non
in hus artib tm̃ adolescencia
głosam optamus institui pro¬
fimdioris quoq sciencie. atq
doctͥne menioratis magr̃is soci¬
amus auctores. unũ gͥ aduin¬
gi cet̾is uolumus qui ph̾ie ar¬
chana timetur. ¶ Duos quoq
qui uiris ac legum uoluntateᷤᷤ
pandant. ita ut mueuiq sp̃a
liter loca deputata assignari
faciat tua sublimitas. ne dis¬
cipuli quidem sibi inuicem
possint obsteꝑe. uel magr̃i. uie¬
ue linguaꝵ confũo ꝑ mixta

Expanded text:
mus. Sin autem ex eorum numero fuerint, qui videntur intra Capitolii auditorium constituti, ii omnibus modis privatarum aedium studia sibi interdicta esse cognoscant scituri, quod, si adversum ctuta facientes fuerint deprehensi, nihil penitus ex illis privilegiis consequantur, quae his, qui in Capitolio tantum docedeferuntur. Habeat igitur auditoina commendat, oratores quigraecitatis pollere noscuntur, quinque numero sint sophistae et grammatici aeque decem. Et quoniam non his artibus tantum adulescentiam gloriosam optamus institui, profundioris quoque scientiae atque doctrinae memoratis magistris sociamus auctores. Unum igitur adiungi ceteris volumus, qui philosophiae arcana rimetur, duo quoque , qui iuris ac legum voluntates pandant, ita ut unicuique loca specialiter deputata adsignari faciat tua sublimitas, ne discipuli sibi invicem possint obstrepere vel magistri, neve linguarum confusio permixta
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓspẽb. s ip̃as sp̃es sine dila
catur ignib. sen liquescat fer¬
ri materies p̾beatur quo ꝓmo¬
tius adempta fraudib facul¬
tate quomodo publico cõsia¬
Q̾mit̾ium fabrice post bi¬
ninũ non solũ uatatione u̾m
quoq bonorẽ donari p̾cipiniꝰ
ita utint̾ ꝓtectores eiusdem
fabrice ꝑ bienniũ adoraturus
et̾nitatem nr̃am suo quisq
tempore dirigatur. Imp̃r
fabricensium brachus admuta¬
tionem tyronũ infligantur.
ut hoc saltem modo possint la¬
titantes agnosci huis qui cos
susceꝑuit. uel eoꝵ lib̾is siue
dubio fabrice uendicandis.
et qui sb̾reptione quedam de¬
clinandi oꝑis ad publice cuiꝰl.
sacpamenta milicie transierũt

Expanded text:
iebus, sed ipsas species sine dilatcatur ignibus seu liquescat ferri materies praebeatur, quo promptius adempta fraudibus facultate commodo publico consulaPrimicerium fabricae post biennium non solum vacatione, verum etiam honore donari praecipimus, ita ut inter protectores eiusdem fabricae per biennium adoraturus aeternitatem nostram suo quisque tempore dirigatur. D. fabricensium brachiis ad imitationem tironum infligatur, ut hoc modo saltem possint latitantes agnosci his, qui eos susceperint vel eorum liberos, sine dubio fabricae vindicandis et qui subreptione quadam declinandi operis ad publicae cuiuslibet sacramenta militiae transierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ure ꝓuisum est fabritenses ar¬
tib ꝓpͥs inẜuire. ut ex haustis
laborib ĩmorentur cum sobo¬
le ꝓfessionis cui nati sunt.
eniq quod ab imo ꝯmittit᷑
tocius delinquitur ꝑiculo nu

Expanded text:
Iure provisum est fabricenses artibus propriis inservire, ut exhaustis laboribus immorentur cum subole professioni, cui nati sunt. Denique quod ab uno committitur, totius delinquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ueñatione formatos ita
modo. ut debiti ponderis sint
ctiam sp̃ei ꝓpͥe scituris uniu̾si
qui ałr fecerint. aut leuit̾ in
se uindicand. Idem.

Expanded text:
neratione formatos ita modo ut debiti ponderis sint et speciei probae: scituris universis, qui aliter fecerint, haud leviter in se vindicandum. Idem
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nulli p̾t̾ea pͥuatoꝵ liceat ex¬
ceptis .s. ornamentis matͦma¬
lib. ⁊ tam nuuliebriũ quam
uiriliũ anuloꝵ ħ̾itu aliquid
ex auro ⁊ gẽmis quod ad cultũ
⁊ ornatũ imꝑatoꝵ ꝑtinet fac̾e
neq illud sub hoc colore. et p̾¬
textu p̾parare quod uelite¬
mencie pͥncipali uelut aliꝙ
munꝰ offerre. pietas enim in ea
hiꝰ dona: non expecit. neq regni
sibi offerri a p̾uatis scultũ requi¬
rit. ¶Saue si quis post hac a¬
liquid contra uetitũ hiꝰ sancti¬
onis effeterit. ⁊ offerenda cdem̃¬
cie mee ornamenta que usibz
regus deputata sunt. auro gẽ¬
misq decorata sunt ausus fu¬
erit p̾parare .c. libraꝵ auri con¬
dempnatione sciat se ẽẽ feri¬
endũ. capitali quoq sb̾dend̾
ẽẽ supplicio. ornam̃ta .n. regia
int᷑ aulam meam fieri palati¬
uis artificib debent nõ pas¬
sim ĩ ꝓpͥuatis domib uł offi¬
ciis parari unde sũma seu̾i¬
tate sc̃imus. ut ꝙ incultu.
ornatuq nr̃o sacrũ ⁊ adopta¬

Expanded text:
Nulli praeterea privatorum liceat exceptis scilicet ornamentis matronalibus et tam muliebrium quam virilium anulorum habitu aliquid ex auro et gemmis quod ad cultum et ornatum imperatorium pertinet facere neque illud sub hoc colore et praetextu praeparare, quod velit clementiae principali velut aliquod munus offerre: pietas enim mea huiusmodi dona non expetit neque regium sibi offerri a privatis cultum requirit. Sane si quis posthac aliquid contra vetitum huiusmodi sanctionis effecerit et offerenda clementiae meae ornamenta, quae usibus regiis deputata sunt, gemmis auroque decorata ausus fuerit praeparare, centum librarum auri condemnatione sciat se esse feriendum, capitali quoque subdendum esse supplicio: ornamenta enim regia intra aulam meam fieri a palatinis artificibus debent, non passim in privatis domibus vel officiis parari. Unde summa severitate sancimus, ut quod in cultu ornatuque nostro sacrum et adopta
Abbreviated transcription (Latin):
auferendis pͥmlegus pu¬
tau̾it lute pulsandum intel¬
ligat sede curie int̾pellare de¬
lere iuidicem. Imp̾r.
prib pͥncipib qͣm adiuo ꝑen¬
huic collegio iniuriis corpora¬
lib temptet notam atterere
neq abhiis comodis q̃ ratio¬
nib approbantur audeat se¬
ꝑare. huit enĩ collegio uolumꝰ
antiqͣm p̾uilogioꝵ p̾rogati¬
ulli sit lib̾m. nulli ꝑmissũ.
ut nouũ aliquid urb̾ nico¬
le murbe sustineant. Sz in ho¬
nore cc̾ne urbis ꝯꝑatis in dulta
suffragia ualere p̾cipimꝰ. cũ aũt
rectoꝵ ꝓuniciaꝵ corporatis urb̾
rome qui in ꝑegrinatione tnͣs¬
gressi sunt redire cogantur. ut
xiure possint functionibz quas
imposuit antiqua sollemꝑni

Expanded text:
auferendis privilegiis putaverit lite pulsandum, intellegat se decuriae interpellare debere iudicem. Dat.oribus principibus quam a divo parenhuic collegio iniuriis corporalibus temptet notam atterere neque ab his commodis, quae rationibus approbantur, audeat separare. huic enim collegio volumus antiquam privilegiorum praerogatiulli sit liberum, nulli permissum, ut novum aliquid urbis incolae in urbe sustineant, sed in honorem aeternae urbis corporatis indulta suffragia valere praecipimus. Cura autem rectorum provinciarum corporati urbis Romae, qui in peregrina transgreservire possint functionibus, quas imposuit antiqua sollemnita
Abbreviated transcription (Latin):
manserit cã amplectens.
tunc sr̃ his ꝓfessiombus
unũ ꝙ̃q sacram susciꝑe
nõ peccumisemere neq
ꝑrerum aliquaꝵ dationẽ
suscipe s puram ꝑdicipe

Expanded text:
manserit causam amplectens, tunc super his professionibus unumquemque sacram suscipere non pecuniis emere neque per rerum aliquarum dationem suscipere, sed puram percipe
Abbreviated transcription (Latin):
et gn̾ali lege runo.¬
et. ad cuã beatitudin ẽ .iiii.¬
et. ad reliquos scĩssimos B¬
patͥarchas scripta de ordi¬
natõne ueñabilium ep̃oꝵ
et reũentissimorũ dĩcoꝵ.
nec nõ mulier diaconias¬
aetut non amplius sit
abanciqua mensura qͥ
ordinantur disposuimꝰ
quod nobis uidebatur be¬
ne seac compecent̾ hab̾e.
et regularum sacrarum
dignes p̃sentem uero legẽ
sp̃alem ad tuam beatitũ¬
dinẽ ec scribimꝰ denum̃o
in hac urbe sunt disponẽ¬
tes q̃uia em̃ pene nich in¬
m̃sum bonũ est. compete̾s
est neq ordinatõnes que
super reu̾entissimis diac

Expanded text:
et generali lege et ad tuam beatitudinem et ad reliquos sanctissimos patriarchas scripta de ordinatione venerabilium episcoporum et reverentissimorum clericorum nec non mulierum diaconissarum, et ut non amplius sint ab antiqua mensura qui ordinantur, disposuimus; quod nobis videbatur bene se et competenter habere et regularum sacrarum digne. Praesentem vero legem specialem ad tuam beatitudinem scribimus, de numero in hac urbe sunt, disponentes. Quia enim paene nihil immensum bonum est, competens est neque ordinationes, quae super reverent
Abbreviated transcription (Latin):
tilitate pensio eorum que
teosis talibꝰ ꝑͥs quales
cludũ diximꝰ cunc em̃ sex¬
pulositace inputandam
conced imꝰ ¶siu̾o minui¬
ꝯstantẽ pensione accrpi

Expanded text:
btilitate pensio eorum quaeteusis talibus personis, quales dudum diximus. Tunc enim sexpulositate imputandam concedimus. Si vero minumitatem pensionem, aut i
Abbreviated transcription (Latin):
grecos egregius omera apd nos
uirgilio. ¶ Ius autem genciuor.
huano geni comune ẽnausu e¬
rigence ⁊ huanis nccitatibꝯ gen¬
ces hũmane quedam sibiiura
constituerũt Bella ⁊ enim sũt¬
naturali contrarie. ¶ Iure enĩ
naturali ab inito omnẽs homi¬
nes liberi nascebantui ⁊ exħ iur
gencium omnes pene ꝯtractus
introducti sunt ut emptõ uen¬
dicõ locatõ conductõ societas. de¬
poĩtum mutuũ. ⁊ alii innum̃a¬
biles. ¶ Constat autẽ ius nr̃m
aut ex scripto aũ ex nõ scripto. ũ

Expanded text:
Graecos egregius Homerus, apud nos Vergilius. Ius autem gentium omni humano generi commune est. nam usu exigente et humanis necessitatibus gentes humanae quaedam sibi constituerunt: bella etenim naturali contrariae iure enim naturali ab initio omnes homines liberi nascebantur; ex hoc iure gentium et omnes paene contractus introducti sunt, ut emptio venditio, locatio conductio, societas, depositum, mutuum, et alii innumerabiles. Constat autem ius nostrum aut ex scripto aut ex non scripto, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ sticuens fĩ suꝑ alienaci¬
onib sic ubi eciam huiꝰ rei
fieret. tempus est fiteosis
statuens. sin e gestis quid
usꝙ ad solam uitã acci¬
pientis emphiteosim. ẽ
gestis aũt in ppetuũ ea
extendens. neq ꝑfecta
fec̃. n ucilem legem et
undiq in perfectam us¬
q ad solam usq dioce¬
sim pacriarche sedis ly
felicissime ciuitacis. sic̃
p̾diximꝰ legis lacione

Expanded text:
stituens fieri super alienationibus, sicubi etiam huius rei fieret tempus, et emphyteosis statuens sine gestis quidem usque ad solam vitam accipientis emphyteosin, cum gestis autem in perpetuum eam extendens, neque perfectam fecit neque utilem legem, et undique imperfectam, usque ad solam diocesin patriarchicae sedis huius felicissimae civitatis, sicut praediximus, legislatione
Abbreviated transcription (Latin):
rem iudicatam is cũ quo actũ
ẽ satisffaciat auctori ⁊ officioio
iudicꝰꝰ quert eum absolue.
lic uidicii accipiendi c̃ri ea
c̃a fuiss ut dampnari debeat¬

Expanded text:
rem iudicatam is cum quo actum est satisfaciat actori, officio iudicis convenit eum absolvere, licet iudicii accipiendi tempore in ea causa fuisset, ut damnari debeat
Abbreviated transcription (Latin):
pegasiano descendnces ⁊ ip̃ian¬
tiquitati displicuerũt ⁊ qui¬
lidam casibꝰ captiosas eas ħo
excelsi ingenu papinianꝯ ap¬
peslat ⁊ nb mlegibꝰ magis

Expanded text:
Pegasiano descendentes et ipsi antiquitati displicuerunt et quibusdam casibus captiosas eas homo excelsi ingenii Papinianus appellat et nobis in legibus magis
Abbreviated transcription (Latin):
res. licet nõ exp̃ssim qui
introdux̃ eas dixerit. et ñ
erit dñs earum ult̾ius ulło
contigit iam eum resaliq̃s
donasse eisaut ꝑ añ mptra¬
lem donacõnẽaut ꝑ docis

Expanded text:
res, licet non expressim, cum introduceret eas, dixerit; et non erit dominus earum ulterius ullo contigerit jam eum res aliquas donasse eis, aut per antenuptialem donationem, aut per dotis
Abbreviated transcription (Latin):
p̃t̃ utilitatẽ utriusq
geratur partic nã eciã
maied icta hus oĩu
t̾ribilia imminebire
et que infer̾t eioquia
duuna pecãtib ec que
nune disposita sunt.¶s
quidat p̃t̾mitatur et p̾¬

Expanded text:
 utilitatem utriusque geratur partis. Nam etiam maledicta his omnium terribilia imminebunt et quae inferunt eloquia divina peccantibus, et quae nunc disposita sunt; si quid autem praetermittatur et p
Abbreviated transcription (Latin):
stitutõne. loc̃ uero fi̾sicut
dudũ p̃diximus substit¬
utis et cobr̃dib et fid̃i cõ¬
missarus et legatariis et
seruis et qui ab intestato
quibdam integra lega¬
ca. ec adpleũ siñam testa¬
toris seruare qͣu eciam p̃¬
cedẽtium nos dñt constit¬
ut̃ones ab aliquib at reci

Expanded text:
stitutione, locum vero fieri, sicut dudum praediximus, substitutis et coheredibus et fideicommissariis et legatariis et servis et qui ab intestato quibusdam integra legata et ad plenum sententiam testatoris servare quod etiam praecedentium nos dicunt constitutiones, ab aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
bona fide ab eo qui tpr̃is p̃scrip
credidit eum dominum eẽ re
emerit.ul ex donacone auaue
rem si mobil erat. anno ubiq
citum erat putancibꝰ anciquio¬
ribꝯ dominis sufficere ad inqui¬
rendas rec suac p̾fata tempan
nob melior snia resedit ne domi
Neq certo loco ħ bnfi conclu

Expanded text:
bona fide ab eo qui dominus crediderit eum dominum esse, rem emerit vel ex donatione aliave rem, si mobilis erat, anno ubique cum hoc placitum erat, putantibus antiquioribus dominis sufficere ad inquirendas res suas praefata tempora, nobis melior sententia resedit, ne domini neque certo loco beneficiu
Abbreviated transcription (Latin):
quos appellãtur dilectoᷤᷤ
talib em̃ noĩb utentes
maligna sufpitõe suaz
replent uitam s aut so¬
le habicent aut cum pa¬
rentib solis ec filuis aut
ue frĩbꝰ aut hiis coħ̾ere

Expanded text:
quos appellant dilectos talibus enim nominibus utentes, maligna suspicione suam replent vitam, sed aut solae habitent, aut cum parentibus solis, et filiis, autentes, maligna suspicione suam