comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Ite p̃iatq lerici peregrinic̃tentis int hospita¬
litatis munere oblato: nulliq eorũ liceatullũ officiũ sacerdo¬
tale absq ꝑmis suep̃ĩ in cuius parochia eẽ: cognoscit᷑ agere:¬
tnulli licea tnis legitimũ habere cõnubiũ. nullus incestũ
faciatꝰ nullus c̃iugẽ ꝓpriã nisiut scm euuangeliũ doc& form¬
cationis causa relinquat quõdssiquis q ꝓpriã expulerit
c̃iugẽ legitimosibi matrimonio c̃iunctã. sixp̃i ane ẽ recte
uoluerit . nulli alteri copulet᷑. sedautita ꝑmanea taut ꝓ¬
catũ eierit atuocatus suiep̃iauctoritate adem̃ dationẽ
aepenĩ tentiã ueni re dis tulerit : tã diusit ab eccła extorris
et catsholicorũ c̃sortioseques trat̃: quousq: qđ cõmisit em̃d&
acreatũ suũ usq adsatis faccionẽ canonic eliluat atq rec̃ci

Expanded text:
i atque clerici peregrini contenti sint hospitalitatis munere oblato, nullique eorum liceat ullum officium sacerdotale absque permissu episcopi in cujus parochia esse cognoscitur, agerenulli liceat nisi legitimum habere connubium. Nullus incestum faciat. Nullus conjugem propriam, nisi, ut sanctum Evangelium docet, fornicationis causa relinquat. Quod si quisquam propriam expulerit conjugem legitimo sibi matrimonio conjunctam, si Christianus esse recte voluerit, nulli alteri copuletur; sed ita permaneat, aut pcatum egerit, et vocatus sui episcopi auctoritate ad emendationem ac poenitentiam venire distulerit, tandiu sit ab Ecclesia extorris, et catholicorum consortio sequestratus, quousque quod commisit emendet, ac reatum suum usque ad satisfactionem ca
Abbreviated transcription (Latin):
Irbos quos unquisq epus in sua parochia repperit suncos¬
niti fuerint uiriilli a quib c̃ ordinati: et lubiũ est eosepo
crent et sicminis teriosa cro fungantur
Siquis homini aliquo ꝑgenti initinere mansionẽ uetauerit : L soł¬
atanimaq pericli tet᷑. dehis quiadeliũplilaricuoq¬
Iuifideliũ oblationes ab eccłis uł aiure sacerdotũ aufer̃ uł abla¬
tas accipiunt : ñ solũ aliena uota disrũpunt: sed etsacrilegiũ
operantur nec ñetec đae di fraudatores existunt quia eccła
aliquid fraudariuł auferri sa crilegiũ eẽ : amaioribus apꝓbat᷑¬

Expanded text:
ros, quos unusquisque episcopus in sua parrochia repperit, si inconiti fuerint viri illi, a quibus sunt ordinati, et dubium est eos episcopos crentur et sic ministerio sacro fungantur. 82. Ut si quis homini aliquo at animaque periclitetur. 84. De his qui fidelium oblatioi fidelium oblationes ab ecclesiis vel a jure sacerdotum auferunt, vel ablatas accipiunt, non solum aliena vota dirumpunt, sed et sacrilegium operantur, nec non et ecclesiae Dei fraudatores existunt. Quia ecclesiae aliquid fraudari, vel auferri, sacrilegium esse a majoribus approbat
Abbreviated transcription (Latin):
sidebunt qui uero dereb: eclesiarũ aliquid abstulerit grauius
inde iudicet᷑ quis acraru rerueblatios acrilegiũ e: et acrilegus
uocat᷑ qui ex his aliquid aut abstulerit aut rapuerit in fames
quoque tales ꝑsone usq ad eatis faccionẽ eccłae quã leser̃ sha¬

Expanded text:
sidebunt . Qui vero de rebus ecclesiarum aliquid abstulerit, gravius sidebunt . Qui vero de rebus ecclesiarum aliquid abstulerit, gravius inde judicetur, quia sacrarum rerum ablatio sacrilegium est, et sacrilegus vocatur qui ex eis aliquid aut abstulerit, aut rapuerit. Infames quoque tales personae usque ad satisfactionem ecclesiae, quam laeser
Abbreviated transcription (Latin):
seculi leges tãne fandis c̃iunctionib: c̃sentiant: Nec sacri
canones c̃siliũ ullũ p̃hant sed tales scłi leges cooperatores¬
q ꝑorũ capite feriri p̃cipiunt: et sacricanones spudi
conditi ñsolũ raptores sed etiã om̃s eorũ cooperatores
eisq: c̃sentientes anathemate feriunt᷑ sicut incalcidonense
c̃cilio inquo dc xxax patres ad suer̃ cap̃xx uin: cunctis
legentibus patet: dehisquikapinisia prakconup¬
iquis in fraregnũ rapina fecerit aut cuiquã nr̃o fidelieiusq
homini aliquid ui abs tulerit intriplocuia liqui dabstalerit legi¬
moda uero ante nos a comite ad ducat᷑ ut inbas tonicoretni¬
sususq dũ nobis placuerit poenasluat Nã sipublice actũ suerit
publicã indeagat penitentiã iuxta scõrũ canonũ sanccionẽ
si uero occulte sacerdo tucsilio ex hocagat poenitentiã quoniã
raptores ut ait apłs nisi uera egerint penitentiã regnudinpos¬

Expanded text:
seculi leges tam nefandis coniunctionibus consentiant nec sacri seculi leges tam nefandis coniunctionibus consentiant nec sacri canones consilium ullum praebeant; sed tales seculi leges cooperatoresque eorum capite feriri praecipiunt. Et sacri canones spiritu Dei conditi non solum raptores, sed etiam omnes eorum cooperatores eisque consentientes anathemate feriunt; sicut in Calcidonense concilio, in quo 630 patres adfuerunt, capitulo 28, cunctis legentibus patet. 97. De his, qui rapinas quis infra regnum rapinam fecerit, aut cuiquam nostro fideli aut ejus homini aliquid vi abstulerit, in triplo, cui tulit, 315 legimodum vero ante nos a comite adducatsus usquedum nobis placuerit poenas luat. Nam si publice actum fuerit, publicam inde agat poenitentiam juxta sanctorum canonum sanctionem. Si vero occulte, sacerdotum consilio ex hoc agat poenitentiam; quoniam raptores, ut ait Apostolus, nisi veram egerint poenitentiam, regnum Dei non pos
Abbreviated transcription (Latin):
iquis alterius sponsã uirginẽs autuiduã necdũ desponsatã
rapuerit uł furat᷑ fuerit: placui tutsiue eã postea sponsaue¬
rit siuedo tauerit seu ñ siue cãparentũ eius uolunt ate quocũq
cõmento ipsã accipere uel tenere potuerit nũ quã illauxorẽ
habeat sed raptori aut furiauferat᷑ et ꝓximissuis aliouir otẽpore
c̃gruo supsa hocmalũ ñ consenserit nuptura legibus q  accep¬
tura reddat Raptor uero siue fur omnesq: eis c̃sentientes
publica penitentia iuxta canonicã auctoritatẽ mulent᷑
tꝓximis illius quicquid inius te fntã ne fando scelerereger
intriplo conponãt & unã quãq re semotim legib: intriplo
restituant ipsanãq: quaerapit si aut primo aut postmodũ
tãnepharioscelerilibens c̃senserit: Nũquã postea nubat
sed publica penitentia mulitet᷑: & subtalicus todia ponat᷑¬
uute inulla ten luxuri aricũ quoquã liceat: talit̃ enĩ me mo¬
drata flagitias pumant᷑ egom̃s cognoscant quoniã nec

Expanded text:
quis alterius sponsam, virginem aut viduam necdum desponsatam rapuerit vel furatus fuerit, placuit ut, sive eam postea sponsaverit, sive dotaverit, sive non, sive cum parentum ejus voluntate quocunque commento ipsam accipere vel tenere potuerit, nunquam illam uxorem habeat: sed raptori aut furi auferatur, et proximis suis alio viro tempore congruo, si ipsa hoc malum non consenserit, nuptura legibusque acceptura reddatur. Raptor vero sive fur, omnesque ei consentientes, publica poenitentia juxta canonicam auctoritatem multentur: et proximis illius quidquid injuste in tam nefando scelere egerint in triplo componant, et unamquamque rem semotim legibus in triplo restituant. Ipsa autem quae rapitur, si aut primo, aut postmodum, tam nefario sceleri libens consenserit, nunquam postea nubat, sed publica poenitentia multetur, et sub tali custodia ponatut ei nullatenus luxuriari cum quoquam liceat. Taliter enim memorata flagitia puniantur, ut omnes cognoscant, quoniam nec
Abbreviated transcription (Latin):
onsecratio epõs etreliquos dñi sacerdotes tã a serulibi quã
etaceteris ad scriptis c̃dicionib: : sẽꝑ liberos facit ⁊ deirco
p̃cipimꝰ ut nullus ab eis alianisi diuina requiratseruitia.
neiudaeis adheꝵ earti ueloesepuuanitniGtiN
lacuit : ne iude is mancipia deseruiant uł adhere antx piani

Expanded text:
onsecratio episcopos et reliquos Domini sacerdotes tam a servilibus, quam et a caeteris adscriptis conditionibus semper liberos facit. Idcirco praecipimus, ut nullus ab eis alia nisi divina requirat servitia. 119. Ne Iudaeis adhereant vel deserviant christiani. Placuit, ne Iudaeis mancipia deserviant vel adhereant christi
Abbreviated transcription (Latin):
reñ cogetur si furto sub latũ fueritꝰ restituat dãpnũ domi¬
nosuo. si cõmes tũ abestia deferat adeũ quod occis ũ est. et ñ
res tauret᷑. quia ꝑximosuo quic quã horũ mutuo postularit
et debilitatũ aut mortuũ fuerit : domino p̃sente redderet᷑¬
pellatur. qđ si in p̃sentiarũ dñs fuerit ñ restituatur. maxi¬

Expanded text:
non cogetur. Si furto sublatum fuerit restituat dampnum domino suo. Si comestum a bestia, deferat ad eum, quod occisum est, et non restauretur. Qui a proximo suo quicquam horum mutuo postulaverit et debilitatum aut mortuum fuerit domino non praesente, reddere compellatur. Quod si in praesentiarum dominus fuerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
Imina bona ãborũecła uindicet in quatalis mulier habitauit
ipsitam̃capitali periculososubiciant᷑ qđ si hoc mulier ñ c̃sensit
cũ suis reb: monasteriidicionib: tradat᷑. si uero comesipsius pagi
una cũ c̃silio suiep̃i incuius parochiatalescelus cõmissũ ẽ hoc
uindicare neglexerit honore careat et cingulũ amittat atq
publica poenitentia multet᷑ et in suꝑ uuirgildũ suũ fisciuirib:
da re conpellat᷑. deblas phemiasinm
iquis quolibet modoblas phemiã indm̃ iactauerit : ab ep̃o uł comite
missas tam̃ in eocelebrare ñ audeat. nec agerecuiquã ꝑmittat:
sine ꝑmissusuł dedicatione ep̃ lociillius : Quodsifeceri dom
illius fisciiuribus ad dicat᷑: comes uero qui hoc cognouit e tñ ꝓhi¬
buit : publica paenitentia multetur . uł honore priuetur :¬

Expanded text:
inam, bona amborum ecclesia vendicet, in qua talis mulier habitavit, ipsi tamen capitali periculo subiciantur. Quod si hoc mulier non consentit, cum suis rebus monasterii ditionibus tradatur. Si vero comes ipsius pagi, una cum consilio sui episcopi, in cuius parrochia tale scelus commissum est, hoc vindicare neglexerit, honore careat et cingulum amittat atque publica poenitentia multetur, et insuper wirgildum suum fisci iuribus dare compellatur. 101. De blasphemia in quis quolibet modo blasphemiam in Deum iactaverit, ab episcopo vel comite Missas tamen in eo celebrare sine permissu et dedicatione episcopi illius loci. Quod si fecerit, domus illius fisci viribus addicatur. Comes vero, qui hoc cognovit, et non prohibuit, publica poenitentia multetur, vel honore privetur
Abbreviated transcription (Latin):
liuꝰ monas teriũ migrauerit : substantiã eius prius monas¬
teriũ possideat: et in aliomonas terio ipse ñ recipiat᷑: sine ab¬
omnib habeant in te gr̃a ẽmunitatẽ: DEMONacho
uł monacha.
uicũq monachus uł monacha inmonas teriũ s̃ ingressi nihil
dereb suis habeant potestatẽ faciendi qũã uis liberos habeant.

Expanded text:
rit, substantiam eius prius monasterium possideat, et in alio monasterio ipse non recipiatur sine abomnibus habeant integram emunitatem. 110. De monacho vel monacha. Quicunque monachus vel monacha in monasterium sunt ingressi, nihil de rebus suis habeant potestatem faciendi quamvis liberos habeant;
Abbreviated transcription (Latin):
dõinmonas terio seruiat cunctis dieb uitaesuaemũ quã
ad seculũ reuersurus : et septẽ annos publicã penitentĩ gen¬
uiro es anillere matri momo
TIS ETPOSTEADΙCENTE EAÑpOSSEEŨ NubERE
iuir et inulier c̃iunxerint se inmatrimonio ȩt poses¬
tea dixerit mulier de uiro ñ possen ubere cuea: si poteritꝓbi
ereuirsuus debitũ utuel la¬

Expanded text:
Deo in monasterio serviat cunctis diebus vitae suae, nunquam ad saeculum reversurus, et septem annorum spatio publicam poenitentiam geet muliere matrimonio copulatis et postea dicente ea, non posse eum nubere sibi. Si vir et mulier coniunxerint se in matrimonio et postea dixerit mulier de viro, non posse nubere cum ea, si poterit prodere vir suus debitum.
Abbreviated transcription (Latin):
eincestuosis et parricidis ut canonicae coerceant᷑ sicut IN¬
deillo iudicatũ est quimat̃ ter resuae filiã stu prauitutt̃ iu¬
giũ ultra ñ petat: et militia ecingulũ derelinquat et autmonas¬
teriũ petat autsi foris remanere uoluerit tẽpora poenitentiae
turas quae in prudentes ꝓfebrib: autalus bestib: adiuuari¬
putant nullo modo uł abillis a quoquã xp̃ia nofiant : qr ma¬
gice partis insignias̃. sed ꝓinfirmitate illud quod a płietta no¬
nes sanxer̃ iđ orationes et sacrolei unctiofiat. VTMulluc
qclactaniamaior : moreromano a bomnibunvii Nł mãĩ¬

Expanded text:
incestuosis et parricidis, ut canonice coherceantur; sicut illo iudicatum est, qui materterae suae filiam stupravit, ut coniugium ultra non repetat, et militiae cingulum derelinquat, et aut monasterium petat, aut si foris remanere voluerit, tempora poenitentiae turas, quae inprudentes pro febribus aut aliis pestibus adiuvarputant, nullo modo ab illis vel a quoquam christiano fiant, quia magicae artis insignia sunt: sed pro infirmate illud, quod apostoli et canones sanxerunt, id est orationes et sacri olei unctio fiat. 73. Ut nUt letania maior more Romano ab omnibus in septi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcepcioni corporis et sanguinis xp̃i se participẽ pbeat.
cientib: scõrũ patrũ et maxime a postolicorũ decretissuis¬
q quietib ac delectationib ingerentes factis. idcirco
et olimꝑ sepe et nr̃o a scã a postolicasede tẽpores ꝓhibiti
etnede inceps a quo quã tã or dinante quã ordinari cupiente
nicae ꝓhibitum
ne iudei super xp̃ianos macis triuł mns¬
TRIPO NANTUR

Expanded text:
perceptionis corporis et sanguinis Christi se participem praebeaorum patrum et maxime apostolicorum decreta suisque quietibus ac delectationibus inherentibus facti sunt. Idcirco et olim persepe et nostro a sancta apostolica sede tempore sunt prohibiti; et ne deinceps a quoquam tam ordinante quam ordinari cupiente nice prohibitum. 122. Ne Iudaei super christianos magistri vel ministri ponantur
Abbreviated transcription (Latin):
iquis in hocgenus sacrilegii ꝓruperit ut in eccłas earũq res
inruens sacerdotib: etministris uł ipsocultui loco q
aliquid quo d ñ oportet iniuriae : inferat diuinicultus iniu¬
riã in conuictos siuec̃ fessos reos capitali sententia nouerit
uindicandũ nec expectet ut ep̃s iniuriae ꝓpriae ultionẽ
deposcat : cuiscĩtas ignoscendi soligloriã derelinquit.¬
Sitqi bunctis ñ solu liberũ sed etiã laudabile factas a troces sacerdo¬
tib autminis tris imurias ueluti publicũ crim̃ꝑsequi acdeta¬
libus reis ultionẽ mereri : dehis quiecclesiastica priui¬

Expanded text:
quis in hoc genus sacrilegii proruperit ut in ecclesias, earumque res irruens, sacerdotibus et ministris, vel ipsi cultui, locoque aliquid importet injuriae, vel inferat ad divini cultus injuriam, in convictos, sive concessos reos capitali sententia noverit judicandum. Nec exspectetur, ut episcopus injuriae propriae ultionem deposcat, cui sanctitas ignoscendi soli gloriam dereliquit.Sitque cunctis non solum liberum, sed etiam laudabile, factas atroces sacerdotibus aut ministris injurias, velut publicum crimen persequi, ac de talibus reis ultionem mereri. » De his qui clerum injuri
Abbreviated transcription (Latin):
ad bellũ ꝓcesserite tarmabellica indut᷑ fuerit adbellige¬
randũ ab omniofficio deponat᷑ sintantũ iithec lancđ cõmuno¬
nẽ habeat
UI
thiuł hae quiuxores autuiross dimittunt ñnubant  sed aut
c̃tinentes maneant aut sibimet rec̃cilient᷑ :
ciae iudices quaerat: etut iudicato inaliquacaus a ep̃o
liceat iteraresiuditiũ : et sineces sefuerit libere ep̃m
tabhereticobene diccionẽ nullus accipiats.

Expanded text:
ad bellum processerit et arma bellica indutus fuerit ad belligerandum, ab omni officio deponatur, in tantum ut nec laicam communionem habeat. i vel hae, qui uxores aut viros dimittunt, non nubant; sed aut continentes maneant, aut sibimet reconcilientur. vinciae iudices quaerat. Et ut iudicato in aliqua causa episcopo liceat iterare iudicium, et si necesse fuerit, libere episcopum tionem accipiat. Ut ab heretico benedictionem nullus accipiat.
Abbreviated transcription (Latin):
do tate m̃ s̃ uł q̃ dotẽ suã ꝑdita uł sub tractã habent plenitetta¬
nonicedotent᷑ ut quod iniuste ꝑdider̃ iuste recipiant : dehis
quiec cłassuas nec dotare necdo tẽrestituinolunt: Etsieas dota¬
remoluerint quorũs̃ : aut subtracta redderenoluerinti epĩs
ꝓprius ad dñmsuaes edis eccłae eas reuoc& futuris tẽporib:
possidendas. Siuliquis liberorũ his resultauerit: ab ep̃o eius dẽ
loci reliquiae ex his auferantur et in meliori lo coponant᷑. et ip¬
sedestruantur ułcrem̃tur:
utsiquis c̃patiens uelit elemosinã daretribuat etorationes
insalmodiis faciat. oblationib tam̃ et missis ipsicareant qui a¬

Expanded text:
 vel quae dotem suam perditam vel subtractam habent, pleniter et canonice dotentur; ut quod iniuste perdiderunt, iuste recipiant. De his, qui ecclesias suas nec dotare nec dotem restitui volunt. Et si eas dotare noluerint, quorum sunt, aut subtracta reddere noluerint episcopus proprius ad dominium suae sedis ecclesias revocet futuris temporibus possidendas. Quod si aliquis liberorum his resultaverit, ab episcopo eiusdem loci reliquiae ex his auferantur et in meliori loco ponantur, et ipsae destruantur vel crementur. ut, si quis compatiens velit eleemosynam dare, tribuat, et orationes in psalmodiis faciat, oblationibus tamen et missis careat.
Abbreviated transcription (Latin):
SHEGTIMONIŨ NULIUS EDẼINOTUNS
nes int̃ianuas tuas fenerabisq pea sacerdotib: et leuitis acdue¬
nis et peregrinis pupillis etuiduis et benedicat te cd̃s chrtuus
trẽpullis desuꝑ incubantẽ ñ tenebis eã cũ filiis sed abire patie¬
on arabis in bouesimuletasina : RINOUENQuLIEVO
onindues uestim̃tũ: quod ex lanaetlino textũ est
Iiquis puellã uirginẽ des ponsauerit : et inuenerit eã aliquis
inciuitate etẽ cubuerit cũ ea : ad ducas utrosq ad portã ciuita¬
tis illius etlapidib obruent᷑ puella : quia ñ lamauit cũ e&
inciui tate etduir quia humiliauit eã. os pori¬

Expanded text:
testimonium nullus condemnetur. nes inter ianuas tuas. Foenerabis ea sacerdotibus et levitis, advenis et peregrinis, pupillis et viduis; et benedicet te dominus Deus tuus trem pullis desuper incubantem, non tenebis eam cum filiis, sed abire patieNon arabis in bove simul et asino. B. XCVIII. eris vestimento, quod ex lana linoque contextum esti quis puellam virginem desponsaverit, et invenerit eam aliquis in civitate et concubuerit cum ea, adducas utrosque ad portam civitatis illius, et lapidibus obruentur; puella, quia non clamavit, cum esset in civitate; et vir, quia humiliavit eam.
Abbreviated transcription (Latin):
derit: Seeo quico m̃daueritanicopecuai
iquis cõm̃dauerit amicopecunia autuas incustodia et abeo
quis usceperit furto ablatũ suerit: siluenit᷑ furduplũ reddat
slatet dñs domꝰ applicabit᷑ adeos etiurabit qđ ñ ex tenderit
ibos cornupeta uirũ aut mulierẽ occiderit: lapidib
obruatur et ñ cõmedet᷑. dominꝰcuiusbos ẽ in nocenserit
qđ sibos cornupeta fuerit aberiet nudius t̃cius e gẽtes

Expanded text:
 eo, qui commendaverit amico pecuniam. Si quis commendaverit amico pecuniam aut vas in custodiam, et ab eo, qui susceperit, furto ablatum fuerit, si invenitur fur, duplum reddat. Si latet, dominus domus applicabitur ad deos, et iurabit, quod non extenderitbos cornipeta virum aut mulierem occiderit, lapidibus obruatur et non comedetur. Dominus, cuius bos est, innocens erit. Quod si bos cornipeta fuerit ab heri et nudius terius et contes
Abbreviated transcription (Latin):
themo accipiat eccłam infraparrochia si ne t̃sensue p̃ĩsui¬
nec deuna ad aliã transeat. DE INcESTIS ΕTCNIMNΟSΙS¬
in suis pereant scelerib: etanime eorũ adistricto iudice
xp̃o eis requirant᷑ similit̃ demfirmis acpenitentib: ut morien¬
tes siner ec̃ciliacione etuiati coñ deficiant ecut quat tuor
tẽporũ i eiunia asidelib diligent̃ custodiant᷑. VTEp̃iaudi
cespublicosmoneanhirmeicarcorab. Reclu¬
SINATIUITATEDNI PASCAETPENTE COSTEAB¬
si pastorẽ cõmonentẽ despexerit: quã diulocullius ep̃o
uisũ fuerit a becłae liminib: arceatur. DeMONacho¬

Expanded text:
nemo accipiat ecclesiam infra parrochiam sine consensu episconec de una ad aliam transeat. 10. Ut de incestis et criminosin suis pereant sceleribus, et animae eorum a districto judice Christo eis requirantur. Similiter de infirmis ac poenitentibus, ut morientes sine reconciliatione et viatico non deficiant, et ut quatuor temporum jejunia a fidelibus diligenter custodiantces publicos moneant, ut rei carceribus reclusi nativitate Domini, pascha et pentecoste absi pastorem commonentem despexerit, quamdiu loci illius episcopo visum fuerit, ab ecclesiae liminibus arceatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Vt capitali poena multentur qui sacrilegia¬
adulteria p̃dationes aut deuastationes exaercue
Deuiris quod in castitate uxor essuas Irint¬
diligere eisq: ut uasi infirmiori cus todiam
etreliquã neces sitatẽ debeant impendere :¬

Expanded text:
t capitali poena multentur qui sacrilegiadulteria, praedationes aut devastationes exercueDe viris, quod in castitate uxores suas diligere eisque ut vasi infirmiori custodiam et reliquam necessitatem debeant impendere
Abbreviated transcription (Latin):
iꝑ cusserit quispiã oculũ seruisui aut ancille etluscoseo sfece¬
rit : dimittat eos liberos ꝓoculo quẽ eruit. dentẽ uero
si excus serit seruo uł ancille suaessimili sententia subia
tatis domino illius nec reclusit eũ ocoi deritq ur
aut mulieres : et bos lapidibus obruat᷑ et dominuillius
occidant: qđ sip̃ciũeifuerit in positũ: dabit ꝓanima sua
quicquid fuerit postulat̃¬
i quis a peruerit cist̃nã et foderit et ñ operueriteã
caecideritq bos uł asinus dominꝰ cist̃nae reddet p̃ciũ ium̃¬
torũ quod autẽ mortuũ ẽ ipsiuserit. Sebo ucs¬
ibos alienus bouẽ alterius uulnerauerit etillemortuus
fuerit: uendetbo uẽ uiuum et diuident p̃ciũ et cadauer
Cief fregerit furdomũ siue suffodiens fueritinuent᷑
et accepto uulnere mortuus fuerit: ꝑcussor ñerit
reussanguinis. quod siorto sole hoc fecerit: homici¬
diũ ꝑpetrauit. et ipse moriẽt. siinuentus fuerit a pudeũ
suũ ut depascatur aliena: quic quidoptime liberit in agro

Expanded text:
cusserit quispiam oculum servi sui aut ancillae et luscos eos fecerit, dimittat eos liberos pro oculo, quem eruit. Dentem vero si excusserit servo vel ancillae suae, simili sententiae subiaunt dominum eius, nec reclusit eum, occideritque uirum ac mulierem, et bos lapidibus obruetur, et dominum illius occident. quod si pretium ei fuerit inpositum, dabit pro anima sua quicquid fuerit postulati quis aperuerit cisternam et foderit et non operuerit eam, cecideritque bos aut asinus in eam, dominus cisternae reddet pretium iumentorum: quod autem mortuum est, ipsius erit. si bos alienus bouem alterius uulnerauerit et ille mortuus fuerit, uendent bouem uiuum et diuident pretium, cadauer asi effringens fur domum siue suffodiens fuerit inuentus et accepto uulnere mortuus fuerit, percussor non erit reus sanguinis. quod si orto sole hoc fecerit, homicidium perpetrauit et ipse morietur. si non habuerit quod suum, ut depascatur aliena, quicquid optimum habuerit in agro
Abbreviated transcription (Latin):
on augur amini nec obseruabitis ad magos nec adariolos
olite iniquum aliquid facere: iniudicio: in regula in ponde¬
re in mensura : statera iusta etequa sint pondera. iustus
modius: equusq: sextarius. dexoluineco
ui mechatus fuerit cũuxore alterius

Expanded text:
on auguriemini nec observabitis ad magos nec ariolos,Nolite iniquum aliquid facere in iudicio, in regula, in pondere, in mensura. Statera iusta et aequa sint pondera, iustus modius aequusque sextarius. 36. De eo, qui moechat
Abbreviated transcription (Latin):
irixati fuerint homines et ꝓcusserit quis mulier ẽ preg¬
nantẽ et a uortiuum fecerit: sii psauixeperit subiacebit
dñs quantũ expetierit maritus mulieris et arbitri
oculũ ꝓoculo dentẽ ꝓdente manũ ꝓmanu pedẽ ꝓpede
adustionẽ ꝓadustione uulnus ꝓuulnere liuore ꝓliuor e¬

Expanded text:
rixati fuerint homines et percusserit quis mulierem praegnantem, et abortivum fecerit, si ipsa vixerit, subiacebit damno, quantum expetierit maritus mulieris et arbitresoculum pro oculo, dentem pro dente, manum pro manu, pedem pro pede, adustionem pro adustione, vulnus pr
Abbreviated transcription (Latin):
COQuIhOMInEFURIT USFUERITETUONDIDER
Iuifuratus fuerit homine etuendideriteũ et cõmoni¬
tus fuerit: morte moriatur . deł squirixatiNt̃
SEΠUERINT EIPERCUS SERIT SILTALTERUM
Sirixatifuerint uiri et ꝑcus seritialt̃ ꝓximũ suũ lapidexił
pugno et il lemortuus ñ fuerit et iacuerit in lectũ sisurrexe
UI
uiꝑcus serit seruum suũ uł ancillã lapideuł uirga et mor¬

Expanded text:
erit et vendiderit. Qui furatus fuerit hominem et vendiderit eum, convictus noxae morte moriatur. 10. De his, qui rixati inter se fuerint et percusserit alter alterum. Si rixati fuerint viri et percusserit alter proximum suum lapide vel pugno et ille mortuus non fuerit et iacuerit in lectulo; si surrequi percusserit servum suum vel ancillam lapide vel virga et mor
Abbreviated transcription (Latin):
De deponendo sacerdo teuł leuita sicrim̃ali¬
quod dese confes si fuerint.
Dehis quilibellos famosos inuenti fuerint in
siinuentus fuerit quilibet ꝑdelationẽ eius
praescriptus uł interfectus.

Expanded text:
De deponendo sacerdote vel le ita, si crimen aliquod de se confessus fuerit. De his qui libellos famosos inventi fuerint in si inventus fuerit quilibet per dilationem eius praescriptus vel interfectus.
Abbreviated transcription (Latin):
De generali totius populi supplicationeapud
principem ꝓsacerdotũ causa ne in hostẽ aut pug¬
nã ꝑgerent et quale eis omnibus ex hocimmi¬
uuormatia generalit̃ decretis itq: ab omnib:
firmatis etcunctis ꝓlege: tenendis c̃traditis:¬

Expanded text:
De generali totius populi supplicatione apud principem pro sacerdotum causa, ne in hostem aut pugnam pergerent, et quale eis omnibus ex hoc inmiperatoris Wormatia generaliter decretis atque ab omnibus firmatis et cunctis pro lege tenendis contraditis
Abbreviated transcription (Latin):
Excapitulis domni lodouici inghilenaim a postolica
auctoritate etsinod ali sanc cione omniũ uide licet
clericorũ ac laicorũ genera lit̃ c̃sensu atq or tatude
De eoquifa cultatẽ dep̃dationis dederit cretis¬
malitiosa faccione ut uiuus c̃butat᷑¬

Expanded text:
Ex capitulis domni Ludowici Inghilenaim apostolica auctoritate et synodali sanctione omnium videlicet clericorum ac laicorum generaliter consensu atque hortatu, De eo qui facultatem depraedationis dederit malitiosa factione, ut vivus conburat
Abbreviated transcription (Latin):
Nealiquis deignoto homine equumbouem
uel aliud animal emat.
de illis hominibus quippt̃ eorũ culpas admor¬
tẽ diuidicati fuerint et postea eis fuerituita
concessa qđ siius titiã ab aliis requisierimt aut
ab eis ius titiã quis querereuoluerit qualit̃ int̃
illos iudiciũ t̃minetur.

Expanded text:
Ne aliquis de ignoto homine equum, bovem vel aliud animal emaDe illis hominibus, qui propter eorum culpas ad mortem diiudicati fuerint et postea eis vita fuerit concessa, si ipsi iustitiam ab aliis requisierint aut ab eis iustitiam quaerere voluerint, qualiter inter illos iudicium terminetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Quodlex quã rex qui prior fuit instituit: ab illo
quiei successerit parisententia roboratasit.
Vt in metropolitana sede adsynodũ agendã
om̃s pontifices conferantur
Vt dignitatẽ s amittant om̃s qui ad expeditio¬
nẽ exercitus ñ ꝑgunt aut de exercitu fugiunt:¬

Expanded text:
Quod lex, quam rex, qui prior fuit, instituit, ab illo, qui ei successerit, pari sententia roborata sit.Ut in metropolitana sede ad synodum agendam omnes pontifices conferanturt dignitatem amittant omnes, qui ad expeditionem exercitus non pergunt aut de exercitu fugiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Vt siec cłae priuilegia alicuius temeritate fuerint
corruptapiaculũ .v. librarũ auri poena multeł¬
s inguli ꝓcausis ecclesiasticis obtinuer̾ inẽ uulsa ꝑpe¬
tuo seruentur
Quod seruaridebeat potius quã auferre quod sc̃e
dieccłae fuerit collatũ.

Expanded text:
ecclesiae privilegia alicuius temeritate fuerint corrupta piaculum quinque librarum auri poena multesinguli pro causis ecclesiasticis obtinuerunt, inconvulsa perpetuo serventurQuod servari debeat potius quam auferri, quod sanctae Dei ecclesiae fuerit collatum.
Abbreviated transcription (Latin):
Quod contraca put ñsitagendũ.
lucrint susceptis quidominicodecreto a cõmu¬
nione alieni de cernuntur
Desacerdo tũ dñi causis ñ terminandis priusquã
Quod dñs quianimas hominũ saluatimitatores
nos uelit suae esse piaetatis.

Expanded text:
Quod contra caput non sit agendum.luerint susceptis, qui dominico decreto communione alieni decernunturpriusquam Quod Dominus, qui animas hominum salvat, imitatores nos velit suae esse pietatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Vtdericipere grini c̃tenti s int hospitalitatis munere
et nullieorũ liceat officium sacerdotale in alterius
parrochia a gereabsq licentia ep̃i in cuius parrochia
eẽ noscuntur:
Vt populioblationes sacerdotib in eccła offerant
etut omnidie dominica cõmunicent.

Expanded text:
erici peregrini contenti sint hospitalitatis munere, et nulli eorum liceat officium sacerdotale in alterius parrochia agere absque licentia episcopi, in cuius parrochia esse noscuntur. Ut populi oblationes sacerdotibus in ecclesia offerant. Et ut omni die dominica communicent.
Abbreviated transcription (Latin):
ut siquilibet ep̃s aut comes ministeriũ suũ ꝓp̃t
qđ libet impedimentũ implere ñ possit ꝑeos
aliquid neglegentius insuominis terio ege¬
rit pistorũ ad monitionẽ corrigat᷑: Et omis
populus sciat adhoc eosesse constitutos: ut
quicũq ꝑneglegentiã : Aut incuriã uł in possibi¬
litatẽ comitis iustitiã suã ad quirere ñ potue¬
rit adeos primũ quaerelã suã possit defer¬
re et ꝑeorũ auxiliũ iustitiã adquirere &
quando aliquis a os necessitatis causa recla¬
mauerit adeos possimꝰ relatorũ quaerelas
ad definiendũ remittere: Ipsi ueromis si ñsi¬
ne certissima causa uł necessitate: huc illuc¬
q idiscurrant : Nisi forte quandotale aliquid
incuius libet minis terio adlegationẽ suã ꝑti¬
nente ortũ eẽ. cognouerint. odeorũ p̃sentia
indigeat. et sine eorũ consilio uł adiutorio emen¬
dari ñ possit: Inde tamen debent. ẽẽ. solliciti ut

Expanded text:
ut si quilibet episcopus aut comes ministerium suum per ut si quilibet episcopus aut comes ministerium suum per quodlibet impedimentum implere non possit, aliquid negligentius in suo ministerio egerit, per istorum admonitionem corrigatur. Et omnis populus sciat, ad hoc eos esse constitutos, ut quicumque per neglegentiam aut incuriam vel impossibilitatem comitis, iustitiam suam adquirere non potuerit, ad eos primum querelam suam possit deferre, et per eorum auxilium iustitiam adquirere; et quando aliquis ad nos necessitatis causa reclamaverit, ad eos possimus relatorum querelas ad definiendum remittere. Ipsi vero missi non sine certissima causa vel necessitate huc illucque discurrant; nisi forte quando tale aliquid in cuiuslibet ministerio ad legationem suam pertinente ortum esse cognoverint, quod eorum praesentia indigeat, et sine eorum consilio vel adiutorio emendari non possit. Inde tamen debent esse solliciti,
Abbreviated transcription (Latin):
munt comes: In remis ebbo archi ep̃s quap¬
dopotuerit etquando ei ñ licuerit : rotchad
ep̃s eius uice ethruot friđ comessit. Suꝑ
sex iuidelicet comitat᷑ iđ remiscathalon sues¬
sionsilua nectis beluac.us: et laudunũ
Super quattuor uero epis copatus qui a deas¬
de diocesim ꝑtinent id nouio macense abianen¬
sem daruanense :rangarius ep̃s etderengarius
comes seno nes hieremia s archiep̃s: et lonatus
etin gobtus comites : Rothomagũ : uillibtus
thie p̃s setingob tus comes: Turonis Landrãnꝰ
et uienna : alberic ep̃s : et richardus comes:
de cõmemoratione ad legationem p̃dictorum
ai ssorum ꝓ tinente
som memoratio quae ad p̃dictor ũmissorũlae¬
gationẽ ptinet. Primo ut conuentũ in duob
aut trib locis congregent ubiom̃s adeorũ
legatione pertinentes conuenire possint : etom¬
nb generalit notũ faciant quaesitȩorulegatio
solicet adhocee sea nobis missos constitutos

Expanded text:
mundus comes. In Remis Ebo archiepiscopus, quanmundus comes. In Remis Ebo archiepiscopus, quando potuerit, et quando ei non licuerit, Ruothadus episcopus eius vice et Hruotfridus comes sint, super sex videlicet comitatus, id est Remis, Catolonis, Suessionis, Silvanectis, Belvacus, et Laudunum. Super quatuor vero episcopatus qui ad eandem diocesim pertinent, id est Noviomacensem, Ambianenmaracensem, Ragnarius episcopus et Berengarius comes. Senones Hieremias archiepiscopus et Donatus comes. Rothomagum Willibertus archiepiscopus et Ingobertus comes. Turones Landramnuset Vienna Albericus episcopus, et Rihhardus comes. 26. De commemoratione ad legationem praedictorum missorum pertinente. Commemoratio, quid ad praedictorum missorum legationem pertineat. Primo, ut conventum in duobus aut tribus locis congregent, ubi omnes ad eorum legationem pertinentes convenire possint; et omnibus generaliter notum faciant, qualis sit eorum legatio, scilicet ad hoc esse se a nobis missos constitutos,
Abbreviated transcription (Latin):
olumꝰ ut capitula quae nunc etalio tẽ pore
consultu fideliũ nr̃orũ a nobis constitutas̃
acancellarionro archiep̃i et comites eorũ de
ꝓpriisciui tatib: modo aut ꝑses aut persuos
missos accipiant: etunꝰ quisq: perssuã diocesi
ceteris ep̃ĩs: Abbatib comitib et aliis fideli¬
b nr̃is eatrans cribi faciant etinsuis comita¬
tib corã omnib: relegant᷑: Vt cunctis nr̃a
ordinatio etuoluntas nota fieripos sit : Can¬
cellarius tamen nr̃ nomina ep̃orũ. et comi¬
tũ quiea accipere curauerĩt notet. Etea ad
nr̃a: notitiã ꝑferat: ut nullus hoc p̃t̃ mitte¬
re p̃sumat: Vas siquo que etuas salli nr̃i nob
famulantes uolunꝰ ut condignũ apudom̃s
habeanthonorẽ. Sicut agenitore nr̃o eta
nobis sepae ad monitũ est: DENO MINIB LO¬
CORU INQUIb MISSIDOMINICILESATIO
archiep̃i : idẽ heis tulfus ep̃s. etrotberi co¬
mes intreueris: & ti archi ep̃s et ad alberiꝰ
comes Incolonia : had albođ arcħi e p̃s : etee¬

Expanded text:
m, ut capitula quae nunc et alio tempore consultu fidelium nostrorum a nobis constituta sunt, a cancellario nostro archiepiscopi et comites eorum de propriis civitatibus modo aut per se aut per suos missos accipiant, et unusquisque per suam diocesim ceteris episcopis, abbatibus, comitibus, et aliis fidelibus nostris ea transcribi faciant et in suis comitatibus coram omnibus relegant, ut cunctis nostra ordinatio et voluntas nota fieri possit. Cancellarius tamen noster nomina episcoporum et comitum qui ea accipere curaverint, notet, et ea ad nostram notitiam perferat, ut nullus hoc praetermittere praesumat. Vassi quoque et vassalli nostri nobis famulantes volumus ut condignum apud omnes habeant honorem, sicut a genitore nostro et a nobis saepe admonitum est. 25. De nominibus locorum, in quibus missi dominici legatioarchiepiscopi, idem Heistulfus episcopus et Ruodbertus comes. In Treveris Hetti archiepiscopus et Adalbertus comes. In Colonia Hadaboldus archiepiscopus et Ee
Abbreviated transcription (Latin):
pĩs iterũ abbatib etuassis ad iutorao¬
nr̃is ctomnib fidelib laicis dicimꝰ: ut comiti¬
bus adiustitias faciendas adiuto ressitis
DEADMONITIONE ADEPOS ULcoMITES
concordit uuant et ad suaminis teria
pagenda uicissim sibi adiutoriũ ferant
Amnib etiã generalit̃ dicimꝰ ut caritatẽ¬
et pacẽ ad inuicẽ habeatis: et generalẽ
iussione nr̃am generalit̃ obseruareeicer¬
tetis et missis nr̃is ꝓqualicũq scilica autec¬
clesiastica aut pubꝰ lica utilitate uł oportu¬
nitate a nobis directis nr̃i honoris causa ho¬
nore exhibeatis: et ꝓpt̃ nr̃ae auctoritatis
uenerationẽ : eaquae ꝑ illos imungimꝰ age¬
re ñ neglegatis Deshoc quoduriusquis

Expanded text:
pis iterum, abbatibus et vassis nostris et omnibus fidelibus laicis dicimus, ut comitibus ad iustitias faciendas adiutores sitis. 10. De admonitione ad episcopos vel comites concorditer vivant et ad sua ministeria peragenda vicissim sibi adiutorium ferantOmnibus etiam generaliter dicimus, ut caritateet pacem ad invicem habeatis, et generalem iussionem nostram generaliter observare decertetis, et missis nostris pro qualicumque scilicet aut ecclesiastica aut publica utilitate vel oportunitate a nobis directis nostri honoris causa honorem exhibeatis, et propter nostrae auctoritatis venerationem ea quae per illos iniungimus, agere non neglegati
Abbreviated transcription (Latin):
certa indicia. et permissos nr̃os quos ad
hoc ordinauerimꝰ qualit̃ unꝰ quisq hoc cer¬
tare studuerit. et per cõmune testimoniũ
id est ep̃orũ de comitib comitũ deepĩs ẽpe¬
rire qualit̃ scilicet comites iustitiã dili¬
gant et faciant. et quã religiose ep̃i con¬
uersent᷑ et p̃dicent: etãborũ relatua
liorũ fideliũ insuisministeriis consisten¬
tiũ aequitatẽ et pacẽ atq c̃cordiã cognos¬
cere : Simili t̃etiã uolumꝰ ut om̃s illis etil¬
liomnib: de cõmuni sotiaetate et statua
nobis in t̃rogati : uerũ testimoniũ sibi mutu
oꝑhibere possint: decaus aonta
NHONORΑTIΟ NΕ̃ RECΝΙ ΡERTIMeNT¬
tsi talis causa inqualibet ꝓuintia aut
in aliquo comitatu orta fuerit: quae
aut inhonorationẽ regni aut ad cõmune
dãpnũ ꝑtineat quac etiã sine nr̃a potesta¬
te corrigiñpossit: nosdiu latere npere¬
mittatis qui om̃ia dõ auxiliante corrige¬
redebemꝰ. Quia quic quid in his que al pasie

Expanded text:
certa indicia, et per missos nostros quos ad hoc ordinaverimus, qualiter unusquisque ad hoc certare studuerit, et per commune testimonium, id est, episcoporum de comitibus, comitum de episcopis, comperire, qualiter scilicet comites iustitiam diligant et faciant, et quam religiose episcopi conversentur et praedicent, et amborum relatu de aliorum fidelium in suis ministeriis consistentium aequitate et pace atque concordia cognoscere. Similiter etiam volumus, ut omnes illis et illi omnibus de communi societate et statu a nobis interrogati verum testimonium sibi mutuo perhibere possint. 13. De causa orta ad inhonorationem ret « Si talis causa in qualibet provincia, aut in aliquo comitatu orta fuerit, quae aut ad inhonorationem regni, aut ad commune damnum pertineat, quae etiam sine nostra potestate corrigi non possit, nos diu latere non permittatis, qui omnia, Deo auxiliante, corrigere debemus. Quidquid hactenus in his quae ad pacem
Abbreviated transcription (Latin):
DELOMO NTONE ADABBATES ETLACOS
pROONASTERIS EX REGALI LaRΟΙTΑ¬
te sibi cocnmis sis
Ibbatib: et laicis speciali t̃ iubemꝰ ut in mo
nas teriis quae exnr̃a largitate habent
ep̃orũ consilio et documento eaquae adre¬
ligionẽ canonicorũ : monachorũ scimonia¬
uu ꝑtinent peragant : et eorũ salubrepbo
ad monitionẽ in hoclibent audiant etobe¬

Expanded text:
8. De admonitione ad abbates et laicos 8. De admonitione ad abbates et laicos pro monasteriis ex regali largitate sibi commissis. Abbnasteriis quae ex nostra largitate habent, episcoporum consilio et documento ea quae ad religionem canonicorum, monachorum, sanctimonialium pertinent, peragant, et eorum salubrem admonitionem in hoc libenter audiant et ob
Abbreviated transcription (Latin):
scãe eccłae uł seruorũ illius honoratores iux
tauram possibilitatẽsitis: Illos quoq quite¬
meritate etuiolentia in furto et latrocino
siuerapinis cõmune pacẽ populi ꝑturbare
moliuntur : ur̃ostudio et correccione sicut
decet compescite : et sialiqua persona inali
quo uobis inpedimentũ fuerit quinea que
dicimꝰ facere ñ ualeatis: nobis adtẽpus illud
notũ fiatꝰ ut nr̃a auctoritate adiuti mi¬
nis teriũ nrm digne adimplere possitis.
m̃s laicos monemus. ut honorẽ ecclesi¬
asticũ c̃seruent et dignã uenerationẽ
epĩs etħ sacerdotib exhibeant: e tadeo¬
rũ p̃dicationẽ cũ suis de uotae occurrant. et
ieiunia ab illis cõmunit̃ indicta reuerem̃
c̃seruent et suos obseruare doceant: et con¬
pellant . Uteciã dies dominie sic ut deca
honoret᷑ et colat᷑ om̃s studeant: et srclibe¬
rius fieripossit mercata et placita acomi¬
tib sicut sȩpe ammonitũ fuit illo die ꝓhibe¬
antur

Expanded text:
sanctae ecclesiae vel servorum illius honoratores juxta sanctae ecclesiae vel servorum illius honoratores juxta vestram possibilitatem sitis. Illos quoque qui temeritate et violentia in furtis et latrociniis, sive rapinis, communem pacem populi perturbare moliuntur, vestro studio et correctione, sicut decet, compescite. Et si aliqua quo vobis impedimento fuerit, quin ea quae dicimus facere non valeatis, nobis ad tempus illud notum fiat, ut nostra auctoritate adiuti ministerium vestrum digne adimplere possitis. ndo. Omnes vero laicos monemus, ut honorem ecclesiasticum conservent, et dignam venerationem episcopis et Dei sacerdotibus exhibeant, et ad eorum praedicationem cum suis devote occurrant, et ieiunia ab illis communiter indicta reverenter conservent et suos observare doceant et compellant. Ut etiam dies Dominicus sicut decet honoretur et colatur, omnes studeant. Et ut liberius fieri possit, mercata et placita a comitibus, sicut saepe admonitum fuit, illo die prohibeantur.
Abbreviated transcription (Latin):
obis comitib dicimꝰ uosque cõmone m̃ quia
adur̃m minis teriũ maxime ꝑtines ut
reuerentia ethonorẽ scã edĩ ecđae exibeatis
et cũ ep̃is ur̃is concordit̃ uiuatis et eis adiu¬
toriũ ad suũ minis teriũ peragendũ prae¬
beatis: etutuos ipsi inminis terus ur̃is pacẽ
etius titiã faciatis: et quae nr̃a auetoritate
publice fieri decernuntur. In ur̃is ministe
monemꝰ urãm fidelitatẽ ut memores sitis
fidei nobis ꝓmissae. & in parte minis teru
nr̃i uobis cõmis si in pace scilic& etiustitia
facienda uos metipsos corãdõ etcorã hominib
tales exhibeats: ut et nr̃i ueriadiutores. & po¬
puli conseruatores iustedici etuocaripossitis
etnulla quaelibet causa. Autnunerũ saccep¬
tio. Auta micitia cuius libet uł odiũ aut timor
uł gratia abstaturectitudinis uosde uiare
cõpellat. Quinint̃ ꝓximũ et ꝓximũ sẽ ꝑiuste
iudicetis. Pupillorum uero etuiduarũ etce¬
terorũ pauperũ adiutores ac defensores : et

Expanded text:
vosque commonemus, quia ad vestrum ministerium maxime pertinet, ut reverentiam et honorem sanctae Dei ecclesiae exhibeatis, et cum episcopis vestris concorditer vivatis, et eis adjutorium ad suum ministerium peragendum praebeatis; ut et vos ipsi in ministeriis vestris pacem et justitiam faciatis, et quae nostra auctoritas publice fieri decernit, ut in ministeriis vemonemus vestram fidelitatem, ut memores sitis fidei nobis promissae, et in parte ministerii nostri vobis commissi, in pace scilicet et justitia facienda, vosmetipsos coram Deo et coram hominibus tales exhibeatis, ut et nostri veri adjutores et populi conservatores juste dici et vocari possitis. Et nulla quaelibet causa, aut munerum acceptio, aut amicitia cujuslibet, vel odium, aut timor, aut gratia, ab statu rectitudinis vos deviare compellat, quin inter proximum et proximum semper juste judicetis; pupillorum vero et viduarum et caeterorum pauperum adjutores ac defensores, et
Abbreviated transcription (Latin):
docendos sicut nobis p̃terito tẽpore inatti¬
niaco promisistis. et uobis iniunximus. In con¬
gruis locis ubi necdũ ꝑfectũ est: Ad multo¬
rũ utilitatẽ et profectũ a uobis ordinariñne¬

Expanded text:
docendos, sicut nobis praeterito tempore ad Attidocendos, sicut nobis praeterito tempore ad Attiniacum promisistis et vobis iniunximus, in congruis locis, ubi necdum perfectum est, ad multorum utilitatem et profectum a vobis ordinari non ne
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotib adur̃m curã ꝑtinentibus
magnũ adhibete studiũ: ut qualit̃
uiucre debeant. et quo modo populis
ad suã portionis curã pertinentib exems
et uerbo ꝓsint a uobis cũ magna cura edoce¬
ant᷑ etad moneant᷑ : &ut id facere studes
ur̃a pontificali auctoritate constringan
Quiequid autẽ in illis ãpopulis ius te res¬
hendit in exempld ꝓpriae euersationis : ura piu¬
dentia corrigere ñ neglegat : Neuero eclae
lis cõmissȩ in restauratione aut inluminarabr
uxta pos sibilitatẽ rerũ ab illis negle.gantur
Nhilominꝰ inuigilare debet ur̃a solertia
&sicut alios prohibetis nedemansis adecclac
lumin aria datis aliquid accipiant. sicetuoser
uri archidiaconi deisde mansis nibil accipiet¬
do aliis exem plũ pbeatis Sed potius adid qđ da
tas seruire ccedantur. Vt totũ sicut dictũ esi
mres tauratione ecłarũ etluminarib ur̃a
auctoritate et studio cedere possit: Scolead
filios et ministros eccłae instruendos uele¬

Expanded text:
s vero ad vestram curam pertinentibus magnum adhibete studium, ut qualiter vivere debeant, et quomodo populis ad suae portionis curam pertinentibus exemplo et verbo prosint, a vobis cum magna cura edoceantur et admoneanvestra pontificali auctoritate constringantur. Quicquid autem in illis a populis iuste reprehenditur, in exemplo propriae conversationis vestra providentia corrigere non neglegat. Ne vero ecclesiae illis commissae in restauratione aut in luminariis iuxta possibilitatem rerum ab illis neglegantur, vestra nihilominus invigilare debet sollertia. Et sicut alios prohibetis, ne de mansis ad ecclesiae luminaria datis aliquid accipiant, sic et vos et vestri archidiaconi de eisdem mansis nihil accipiendo aliis exemplum praebeatis; sed potius ad id at servire concedantur, ut totum, sicut dictum est, in restauratione ecclesiarum et luminaribus vestra auctoritate et studio cedere possit. 6. Scolae sane ad filios et ministros ecclesiae instruendos vel e
Abbreviated transcription (Latin):
nitor ẽẽ debeo: Et om̃suos nr̃i adiutores eẽ de¬
betis: Nec enĩ ignoram quidunicuiq ur̃m ꝓsibi
cõmissa portione conuemat: etideo p̃t̃mittere
p̃possumꝰ qui uinũ quẽq: iuxta suũ ordinẽ ad mo

Expanded text:
nitor esse debeo, et omnes vos nostri adiutores esse denitor esse debeo, et omnes vos nostri adiutores esse debetis. Nec enim ignoramus, quid unicuique vestrum in sibi commissa portione conveniat. Et ideo praetermittere non possumus, quin unumquemque iuxta suum ord
Abbreviated transcription (Latin):
edqm conplacuit diuinae ꝓuidentiae nram me¬
Idio critatẽ ad hoc constituere ut scãe suae ecđae¬
tregnihuius curã gereremꝰ: ad certare & nos
itfilios ac sotios nr̃os dieb uitenrãe optamꝰ : ut tri
specialit̃ capitula eta nobis et auobis dõ opem
ferente in huius regni adminis tracione specia¬
di cseruent᷑ Idest ut defensio exaltatio etho¬
hor scãedĩ eccłae etseruorũ illius c̃gruus mane
& paxetius titia in omni generalitate po¬
pulinr c̃seruetur. In his qui ppe maxime stude¬
re: et de his in omnib placitis quae uobiscũ dõ
uuxiliante habiturisumꝰ uosam monere optam̃:
TIDCLIUDSMN IMPERATORSITIET
DM̃E FID LESI ADIUITORESIISSIUS¬
ed quã quã sũma huius minis terii in nr̃a ꝑso¬
Ina c̃sistere uideat᷑: tamen et diuina auc¬
toritate ethumana ordinatione itaꝑpartes
diuisũ. eẽ cognoscit᷑. utunꝰ quisq: urm in suo loco
tordine partẽ nr̃iminis terii habere cognos¬
atur : Vnde appar& qđ ego omniũ urm ad mo¬

Expanded text:
m complacuit divinae providentiae nostram mediocritatem ad hoc constituere, ut sanctae suae ecclesiae et regni huius curam gereremus, ad hoc certare et nos et filios ac socios nostros diebus vitae nostrae optamus, ut tria specialiter capitula et a nobis et a vobis, Deo opem ferente, in huius regni administratione specialiter conserventur ; id est, ut defensio et exaltatio vel honor sanctae Dei ecclesiae et servorum illius congruus maneat, et pax et iustitia in omni generalitate populi nostri conservetur. In his quippe maxime studere, et de his in omnibus placitis quae vobiscum, Deo auxiliante, habituri sumus, vos admonere optamus, idelium domnus imperator sit, et omnes fideles adiutores ipsiused quamquam summa huius ministerii in nostra persona consistere videatur, tamen et divina auctoritate et humana ordinatione ita per partes divisum esse cognoscitur, ut unusquisque vestrum in suo loco et ordine partem nostri ministerii habere cognoscatur. Unde apparet, quod ego omnium vestrum admo