comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
abhis uet̾es amiciciais. indulgere noues. Quid aut̃ stultiꝰ quã
cũ plurinũ. copiis facultatib opib possint cetera parire que
partint᷑ pecunia equos stmulos. egregiaĩ uestẽ. uasa p̃ciosa.

Expanded text:
ab eis veteres amicitias, indulgeri novis. quid autem stultius quam, cum plurimum copiis facultatibus opibus possint, cetera parare, quae parantur pecunia, equos famulos vestem egregiam vasa pretiosa,
Abbreviated transcription (Latin):
bilis penuolentie porest ec̃. fisuera. Omĩa scpsuspctta atq
solucita null locꝰ amicicie. Quis cñi aut eũ diligat quẽ metu
eciderit tũ intellegit quã fuerint inopes ami¬
corũ Qaod tarquiniũ dixisse fer̃. tũ exulantẽ se intellexis¬
se qͦs fidos habuisset. qͦs infidos. cũr iã neutri grãm referre
potuisset. Quãꝗ miror. illai suꝑbici & inportunitate siquẽq
amicũ hab̾e potuit. Atq ut huiꝰ quẽ dixi mores. ueros amicoᷤ
pore: pe ñ potuer̃: sic maloꝵ opes p̾potentiũ excludunt
amicicios fideles. Non eñi solũ ipsa fortuna. eta ÷ seo cossta
etiã plerũq. effic̃ cetos qͦs ẽplexa: Ittiq efferunt fere fasti
dio etc̃tincicici. necquicꝗ insipiente fortunctt intolera balꝰu

Expanded text:
lentiae potest csse fiducia: omnia semper suspecta, atque solicita; nullus locus est amicitiae. Quis cnim aut eum diligat, quem metuceciderint; tum intelligitur, quam fuerint inopes amicorum Qse, quos fidos amicos habuisset, quos infidos, cum iam neutris gratiam referre posset. quamquam miror, illa superbia et importunitate, si quemquam amicum habere potuit. atque ut huius, quem dixi, mores veros amicos parare non potuerunt, sic multorum opes praepotentium excludunt amicitias fidelis. non enim solum ipsa fortuna caeca est, sed eos etiam plerumque efficit caecos, quos complexadio et contumacia, nec quidquam insipiente fortunato intolerabilius
Abbreviated transcription (Latin):
quo allciteis criminatione repellere sine ipsũ qui dc̃
ẽẽ suspiciosũ. semꝑ aliquid existimantẽ ab amico ẽẽ
uioltũ. Accedat huc suciuitas quedã. opotet sermo¬
nũ atq morũ. hcuið quaꝗ medio cre condim̃tũ amicicie
isticic. autẽ & mom̃i reseueritas ht̃ illi gitiuttitẽ
comittatt̃ ficilit tetẽq ꝓcliuor. Existat aut̃ hocloco
qued ct̃ questio sub difficile. lũ quando amicifeoui dig¬
Ni amicicit ueterib sint ante ponendi. ut eqͥs uetulꝰ
tineros arite ponere solemꝰ. Indigna homine dubi¬

Expanded text:
ones repellere, sed ne ipsum quidem esse suspiciosum, semper aliquid existimantem ab amico esse violatum. accedat huc suavitas quaedam oportet sermonum atque morum, haudquaquam mediocre condimentum amicitiae. tristitia autem et in omni re severitas habet illa quidem comitatem facilitatemque proclivior. 4. Existit autem hoc loco quaedam quaestio subdifficilis; num quando amici novi digni amicitia, veteribus sint anteponendi, ut equis vetulis teneros anteponere solemus? Indigna homine dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ait eittonẽ audiui dicere . dissuende mugis ꝗ discindende
nͥ quedã ad modũ intolerabił iniuria excerserit. utneq ret¬
tũ neq honestũ sit nec fieri possit ut ñ statĩ altenacio dis¬
iuntioq fticienda sit. Sinaut̃ autmorũ autstuocoꝵ cõmu¬
descpientiũ sebde cõmunib amiciciis. Cauendũ erit neñ solũ
amicieie deposite set amicicie suscepte uiderint᷑. Nichil eñi

Expanded text:
icere audivi, dissuendae magis quam discindendae, nisi quaedam admodum intolerabilis iniuria exarserit, ut neque rectum neque honestum sit nec fieri possit ut non statim alienatio disiunctioque facienda sit. sin autem aut morum aut studiorum commude sapientium, sed de communibus amicitiis cavendum erit ne non solum amicitiae depositae, sed etiam i
Abbreviated transcription (Latin):
prudent̃ ł acta c̃stult. łresponsa acute ferebant᷑ ꝓpt̃ ca qͣsi
cognom̃ iã habdut ĩ senectute sapientis. T eautẽ alio qͦdã mͦ ñ solũ
nat᷑a ⁊ morib : uerũ et iã studio ndoctrina sapiente ee. nec sic̃ uulgus

Expanded text:
prudenter vel acta constanter vel responsa acute ferebantur; propterea quasi cognomen iam habebat in senectute sapientis. Te autem alio quodam modo non solum natura et moribus, verum etiam studio et doctrina esse sapientem, nec sicu
Abbreviated transcription (Latin):
cogitis certe. Scudus eñi generoꝵ p̃sertĩ ĩ re bonacũ dis¬
ficile ẽ tũ ne equũ qͥdc̃ obsistere Sepis sime igͥ mdcamicicia
cogietinti maxime illud considerandũ iuderi solet utrũ
ꝓpt i beculittit atq in opiã desiderata sit amiticia utdana¬
ir ei piendisq meritis qͦ quisq min ꝑse ĩpse posset id accipa ab

Expanded text:
gitis certe. studiis enim generorum, praesertim in re bona, cum difficile est tum ne aequum quidem obsistere. saepissime igitur mihi de amicitia cogitanti maxime illud considerandum videri solet, utrum propter imbecillitatem atque inopiam desiderata sit amicitia, ut dandis recipiendisque meritis, quod quisque minus per se ipse posset, id accip
Abbreviated transcription (Latin):
igindism egligentes eẽ. nechabe quasi signa quedã et notas.
iubdeos quicid cmicicics eent idoneis uidicarent. St̃ gͥfir
mi & stabiles etẽstantes eligendi cuiꝰ generis : magnart
penuric & iudicare difficile : scine nusi exꝑtũ. Ex ꝑundũ
ẽ tut̃ incipsa aticieia. ittr p̃eurrit amicicito iudiciũ tollitq
exꝑundi potestertẽ. Est ÷ͥprudentis sustinere ut currũ sic
impetũ beni uolencie. quo uttam᷑ quasi equis tẽꝑantis sic
amicicitis aliqͣ pcite ꝑiclittotis morib amicoꝵ. Quidc̃ sepe
inparua petunit ꝑspiciunt. ꝗ sint leues. quidã aut̃ quosparuat.
res maigistrat : imꝑic potestates. opes. imiicie ñ multo

Expanded text:
igna quaedam et notas, quibus eos, qui ad amicitiam essent idonei, iudicarent. sunt igitur firmi et stabiles et constantes eligendi, cuius generis est magna penuria; et iudicare difficile est sane nisi expertum, experiendum autem est in ipsa amicitia: ita praecurrit amicitia iudicium tollitque experiendi potestatem. est igitur prudentis sustinere ut cursum, sic impetum benevolentiae, quo utamur, quasi equis temptatis, sic amicitia, aliqua parte periclitatis moribus amicorum. quidam saepe in parva pecunia perspiciuntur quam sint leves; res magistratus imperia potestates opes amicitiae no
Abbreviated transcription (Latin):
turpeẽ. Uirtꝰ quã seqͥt aritas minime repudianda ẽ
epe eñi redeo adscipionẽ cuiꝰ om̃is sermoerat deamicia.¬
querebat ꝗd om̃ib. reb. homines diligencidres cẽnt. da prĩ
oũes qt qͥsq habertt dicere posset amicos ꝗt̃ habet ñ posset

Expanded text:
turpe est; virtus, quam sequitur caritas, minime repudianda est. turpe est; virtus, quam sequitur caritas, minime repudianda est. sed—saepe enim redeo ad Scipionem, cuius omnis sermo erat de amicitia—querebatur quod omnibus in rebus homines diligentiores essent; capras et ovis quot quisque haberet dicere posse
Abbreviated transcription (Latin):
ad rephendendũ. Rursũ aut̃ recte ftccis commodisq amicoꝵ :
necesse erit angi. doloreq inuidere. Quare hocqͥdẽ p̃ceptũ
cuiꝰ cũq ẽ. adtollendã amicicic̃ ucilet. Illud pociꝰ p̃cipiendũ fuit
uttaĩ diligenciã ad hiberemꝰ incaniciciis cõpartndis ut nequati¬
do amare inciꝑemꝰ eũ quẽ aliquatndo odisse possemiꝰ. Quin etiã
siminꝰ felices indiligendo fussem ferendũ id scipio pociꝰ ꝗ̃mi
micicicirũ tẽpꝰ cogittindũ puctibct his gͥ finib udendũ ar¬
itrũ ẽsilior uollinttetũ. sine ulla exceptione cõmunitas
bt tiã siqͥ fortuna accidit ut munꝰ iuste amicor uoluntates
adiuacindesint. In quib coꝵ aut decapite agat. aut ftana.¬
declinandũ dẽuia ẽ. mͦ nosũmal turpitudo sequat. Ist eñi qͦ¬
tenꝰ amicice dars uenia possit. Nec uͦ negligenda : stanco
nec medio ere telũ adres gerendas. existimare oportet bene¬
uolentiã cuiũ. qnãb landiciis et ad senttado colligere

Expanded text:
ad reprehendendum: rursum autem recte factis commodisque amicorum necesse erit angi dolere invidere. qua re hoc quidem praeceptum, cuiuscumque est, ad tollendam amicitiam valet: illud potius praecipiendum fuit, ut eam diligentiam adhiberemus in amicitiis comparandis, ut ne quando amare inciperemus eum, quem aliquando odisse possemus. quin etiam si minus felices in deligendo fuissemus, ferendum id Scipio potius quam inimicitiarum tempus cogitandum putabat. His igitur finibus utendum arrerum consiliorum voluntatum sine ulla exceptione communitas, ut etiam si qua fortuna accident ut minus iustae amicorum voluntates adiuvandae sint, in quibus eorum aut caput agatur aut famdeclinandum de via sit, modo ne summa turpitudo sequatur; est enim quatenus amicitiae dari venia possit. nec vero neglegenda est fama, nec mediocre telum ad res gerendas existimare oportet benevolentiam civium, quam blanditiis et assentando colligere
Abbreviated transcription (Latin):
si qͥsq: ille sapiens fuit. Quomodo ut alia omittã. mortẽ fili itulit.
Meminerã paulũ. uiderã gtiui sed hi nec cõparant᷑ catoni ꝑficto
& specctito iuro. Quã obrẽ cͥgile cttoni ante ponas. neistũ qͥdẽ ipsũ.

Expanded text:
squam, ille sapiens fuit. quo modo, ut alia omittam, mortem fili tulit! memineram Paulum, videram Gallum; sed hi in pueris, Cato in perfecto et spectato viro. quam ob rem cave Catoni anteponas ne istum quidem ipsu
Abbreviated transcription (Latin):
solet quid int̾sit int̾ populcirẽ id ẽ. adsenetitorẽ. eleuẽ ciuẽ.
affluebat inaiures concionis cũ ferret legẽ decribunis pleb
reficiundis. sucisimꝰ nos. sed nilil deme descipione dicã libenci.

Expanded text:
solet, quid intersit inter popularem, id est, assentatorem, et levem civem, ul. nuper influebat in aures concionis, cum ferret legem de Tribunis pleb. resiciendis? dissuasimus nos, sed nihil deme: de Scipione dicam libenti
Abbreviated transcription (Latin):
iuntus mucius augur multa narrtut deg. ledio sceo¬
O
suo memorit᷑ ⁊ io cundẽ solebat. nec dubittoe illum
t licerec. Asenis latere nũꝗ discederẽ. Ittiqͥ multt abeõ prudent
disputititi. multt .&ic̃i breuit̃ ⁊ cõmode dictti. memorie man¬
dcibam. fieriq scũbebã eiꝰ prudentici doctior. Quomortuo.
ad pontificc sceuolã me contuli. quẽ unũ nr̃e ciunttis.
& ngenio ⁊ uiticia p̃stantissimnũ audeo dlicere sed de hoc alia:
Nunc redeo adaugurem Cu sepe multa. tũ memuni domi inemi¬
eslio sedentẽ ut solebat. cũ & ego eẽm una & pauci admodũ
familiares. in eũ sermonẽ illũ uadere. qͥtũ fere nultis erat inore
Meministi enĩ ꝓfecto atice. & comagis. qđ p. sulpicio
quitũ erat consul dissideret. quo cũ coniunetissime &
amantissime uixerat: quanta ec̃t hominũ ł ad miracio
ł querda: fetiq tũ sceuola cũ ineũ ipsẽ mentionẽ incidisse

Expanded text:
ia Q. Mucius augur multa narrare de C. Laelio socero suo memoriter et iucunde solebat nec dubitare illum et liceret, a senis latere numquam discederem. itaque multa ab eo prudenter disputata, multa etiam breviter et commode dicta memoriae mandabam, fierique studebam eius prudentia doctior. quo mortuo me ad pontificem Scaevolam contuli, quem unum nostrae civitatis et ingenio et iustitia praestantissimum audeo dicere. sed de hoc alias, nunc redeo ad augurem. cum saepe multa, tum memini domi in hemicyclio sedentem, ut solebat, cum et ego essem una et pauci admodum familiares, in eum sermonem illum incidere, qui tum fere multis erat in ore. meministi enim profecto, Attice, et eo magis, quod P. Sulpicio qui tum erat consul, dissideret, quocum coniunctissime et amantissime vixerat, quanta esset hominum vel admiratio vel querella. itaque tum Scaevola, cum in eam ipsam mentionem incidisse
Abbreviated transcription (Latin):
urtꝰ fugiendat ÷ Quenecesse ẽ cũ aliq̃ curtres sibi contiterias
uspnͣct᷑: atq oderit. ut bonitiis maliuc̃. tempcntia libidinẽ. ighictnia
ustititudo. Ittq indetis. reb. iniustis iustos mexime dolore in bel¬
lib fortes. flagitiosis. modestos. Ergo hocꝓpͥũ : anim bene esti¬
ntuti. &letttribonis teb &dolore c̃titiriis. Quc̃ obrt̃ sicadit
inscipientẽ animi dolor qͥ ꝓfecto ecoit ei puisi exciꝰ anuno extir¬
pgtã humapitittẽ arbitrtamꝰ: que ccusai ÷ cur amieiciat̃ fur¬
t ditꝰ tollamꝰ euita nealiquais ꝓpt̾ ȩt̃ suscipicamꝰ molesticdi
Quid eñi int̾ ẽ. motu animi sublato. ñ dico int̃ pecudẽ & hominẽ.

Expanded text:
virtus fugienda est; quae necesse est, ut cum aliqua cura ressibi contrarias aspernetur, atque oderit, ut bonitas malitiam, temperantia libidinem, ignaviam fortitudo. Itaque videas rebus iniustis iustos maxime dolere, imbecillibus fortes, flagitiosis modestos. Ergo hoc proprium est animi bene constituti, et laetari bonis rebus, et dolere contrariis. Quamobrem si cadit in sapientem animi dolor, qui profecto cadit, nisi ex eius animo exst rpatam humanitatem arbitremur: quae causa est, cur amicitiam funditus tollamus, e vita, ne aliquas propter eam sucipiamus molestias? quid enim interest, motu animi sublato, non dico inter pecudem et hominem,
Abbreviated transcription (Latin):
iudicatũ. hanc eẽ ĩte sapientiã ex istimant . ut om̃ia tua ĩ te posita
ducas humanasq casus uirtute ĩ feriores putes. Ittiq ex me
quer̃ credo ex hoc itẽ sceuola . qͦ nã pacto mortẽ affricani feras eoqͥ
magis qđ ꝓximis nonis cũ ĩ ortos decubruti auguris cõm̃tandi
causa ut as solet c̃uenis semꝰ : tu ñ ad susti qͥ diligentissime sẽꝑ
illũ diẽ ⁊ illud munꝰ soltt esses obire. Quert̃ qͥdẽ & leli multi.

Expanded text:
iudicatum. hanc esse in te sapientiam existimant, ut omnia tua in te posita esse ducas humanosque casus virtute inferiores putes. itaque ex me quaerunt, credo ex hoc item Scaevola, quonam pacto mortem Africani feras, eoque magis quod proximis Nonis, cum in hortos D. Bruti auguris commentandi causa, ut assolet, venissemus, tu non affuisti, qui diligentissime semper ilium diem et illud munus solitus esses obire. Quaerunt quidem, C. Laeli, mult
Abbreviated transcription (Latin):
sero Quid uab urbib: euersis inimic issimis huio imꝑio
ñ ntͦ p̃sentia nerũ etiã futura bella deleuit aiuddicã
demorib: facillimis. depieettt᷑ ĩ matre. lib alitate ĩ sorore
bonitite ĩ suos. iusticia ĩ om̃s: notesunt uob Iuã aut̃
ciuaiti Rarꝰ fuerit. merore funeris iudicatũ est Qiuid

Expanded text:
sero; qui duabus urbibus eversis inimicissimis huic imperio non modo praesentia, verum etiam futura bella delevit? quid dicam de moribus facillimis, de pietate in matrem, liberalitate in sorores, bonitate in suos, iustitia in omnis? nota sunt vobis. quam autem c
Abbreviated transcription (Latin):
Parbarismus. Solecismꝰ. Acire logia. Nacenpliaton. Pleonas ios¬
us Perissologia. Macro logia ł autologia. Eclipsis, Tepinefis. Haco sin¬
teton. amfibolia. PACIROLO RIA
fere i ꝓpͥa diccio ut uc egosi potii tantũ spenars dolore.sperare
dnĩ dixit protimere.RaC ENPha Ton
tiest obscena enunciatio ł ĩoõposita diccione ł niuno uerbo. Ut ui

Expanded text:
arbarismus, soloecismus, acyrologia, cacemphaton, pleonasmos, perissologia, macrologia, tautologia, eclipsis, tapinosis, cacosyntheton, amphibolia. acyrologia est inpropria dictio, ut hunc ego si potui tantum sp dixit pro timere. cacemphaton est obscena enuntiatio uel in conposita dictione uel in uno uerbo, ut num
Abbreviated transcription (Latin):
ura tribuer. qđ nõ fecissent ꝓfecto sinihil ad eosper¬
tinere arbitrurent᷑ ł eoiũ qui in hac t̃ra fuerunt.
magnãqͣ greciã que nunc qͥdẽ deletti ẽ tũ florebae
institutis sius & p̃ceptis erudiuerunt ł eiꝰqͣ apollinis ora

Expanded text:
ura tribuerunt, quod non fecissent, profecto, si nihil ad eos pertinere arbitrarentur, vel eorum qui in hac terra fuerunt magnamque Graeciam, quae nunc quidem deleta est, tum florebat, institutis et praeceptis suis erudierunt,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt aliqua noua qͥ fecit quȩ situra sunt.
rtifice in summo sune sine temporis ordo ẽ.
inq. dõ rerum non uariat serios.
Acterno auetori simul ad sunt omiã semꝑ.
tuũ. Nihil enam fit uisibilit̃ & sensibiliter ꝙ ñ de inuisibui atq.
scđm ineffabilem iustiaã p̃mioruin atq penarũ grãrum̃ &
retributionũ iista totuis creaturȩ amplissimaquadam
omsaq re publica

Expanded text:
ud illum nova, qui fecit quae futura sunt. Artifice in summo sine tempore temporis ordo est, Inque Deo rerum non variat series. Aeterno auctori simul adsunt omnia semper, tionum. Nihil enim fit visibiliter ac sensibiliter, quod non de invisibili atqum ineffabilem iustitiam premiorum atque penarum gratiarum et retributionum in ista totius creature amplissima quadam immensaque re publica
Abbreviated transcription (Latin):
Etq ꝑmittit ł uib& auctor agunt᷑.
hinc mutabiliũ rerũ inmutibił ordo.
Aeterniscruit legib artificis
Inqͥ. suos fines ꝓcedat queq uolunta s.
Iec uarus meritis arbiers aequus abesb
Gorda regens uires tribuens peccita remitens.
Suscipiat nisicũ laude & honore dĩ¬
cre uolens inque rerimsis parit locandus
oiscute quid timcas quid uesit id qđ amas.
Nam cuncti noc gemino nascuntur fomite motꝰ
Respondentq sius germina principiis
& quod quisq. bonũ sibi temꝑare duxit iũsto:
Hoc summi regis iudicio capit¬
ngelicos ciues &xp̃i inmenbra renatos
aontrahat adueterem carnis origo hominẽ

Expanded text:
ermittit, vel jubet auctor, agunt. Hinc mutabilium rerum immutabilis ordo, Aeterni servit legibus artificis. Inque suos fines procedit quaeque voluntas, Nec variis meritis arbiter aequus abest: Corda regens, vires tribuens, peccata remittens, Suscipiat, nisi cum laude et honore Dre volens, in qua rerum sis parte locandus, Discute quid timeas, quidve sit id quod amas. Nam cuncti hoc gemino nascuntur fomite motus, Respondentque suis germina principiis. Et quod quisque bonum sibi tempore duxit in isto, Hoc summi Regis judicio capingelicos cives, et Christi in membra renatos, Non trahat ad veterem carnis origo homine
Abbreviated transcription (Latin):
faceremꝰ facimꝰ cituisa amicor p̃ccri ab indigno: supplicoretũ
ã cerbius inaliquẽ inuei. insectiriq uehem̃tiꝰ quȩ in nr̃is reb ñsa¬
tis honest̾e. in amicor fiunt honestissime. Multeq rest̃ inquib
desuis comimnodis uiri boni multa detrahunt. dethitiq paciunt

Expanded text:
faceremus, facimus causa amicorum! precari ab indigno, supplicare, tum acerbius in aliquem invehi insectarique vehementius, quae in nostris rebus non satis honeste, in amicorum fiunt honestissime; multaeque res sunt, in quibus de suis commodis viri boni multa detrahunt detrahique patiunt
Abbreviated transcription (Latin):
Ego siscipionis desid ame moueri neggẽ quã id rete sticiã uiderint
sepientes. sed certe m̃tił a oucur enittil anuco onbetꝰ quał
uit arbitror nonio uꝗ erit uec firmare possũ nemo ierie
fuit Si ⁊̃ egeo meditina me ipse c̃solori maxime illo
solacio qđ eo errore car& q umicoru dełessi pleria angi
solonit Hihil mali aceidisse scipioni pͥuto mͥ acordit
siqͥd accidit Sluis aut ÷ cõmodis grauiter angi ñ amuicũ
sed scipsũ amantis c̃ Cũ illo uero qͥs ne get actũ ce p̃dare

Expanded text:
ego si Scipionis desiderio me moveri negem, quam id recte faciam viderint sapientes, sed certe mentiar. moveor enim tali amico orbatus, qualis, ut arbitror, nemo umquam erit, ut confirmare possum, nemo certe fuit. sed non egeo medicina: me ipse consolor et maxime illo solacio, quod eo errore careo, quo amicorum decessu plerique angi solent. nihil mali accidisse Scipioni puto; mihi accidit, si quid accidit; suis autem incommodis graviter angi non amicum, sed se ipsum amantis est. cum
Abbreviated transcription (Latin):
uitiq cõmuni nea que fingant᷑. aut optont᷑. spectti re dobemꝰ.
Nũꝗ ego dicã .o. stibricũm. curiũ .⁊. corun caniũ qͥssupientes
nr̃i maides iudicabant. ad istoꝵ normã fuisse sapientes.
Q uare sibi habetnt si pientie nom̃ & ĩ uidiosũ ⁊ bscurũ
Concedant ut uiriboni furint. neid qͥde facient. Negabe

Expanded text:
ectare debemus. numquam ego dicam C. Fabricium, M’. Curium, Ti. Coruncanium, quos sapientis nostri maiores iudicabant, ad istorum normam fuisse sapientis. qua re sibi habeant sapientiae nomen et invidiosum et obscurum, concedant ut viri boni fuerint. ne id quidem facient; negab
Abbreviated transcription (Latin):
solumns egen dr aiamipsos dignatur custo dire pastores
Cu lapio esuuũ pacis cõpagȩ ligantur
Inq pares numeros conuenet una domꝰ
Claret opꝰ dñi qͥtotam constrait aulam.
esfectusq piis dat studus hominũ.
Quorũ ꝑpetiu decorisstructura ma
Siꝑ fecta auctor ꝓtegat atq regat
Siꝑ fecta auctor ꝓtegan alunt ⁊ audiã & stantiũ dierũ ꝑpes infinitas
neru anabitur nec labetur ꝙ in cõmutabili pace porientur quorũ
omniũ erit bonũ qđ fuerit ȩtiã singuloꝵ
Semꝑ erunt qđert̃ aet̃na gaudia uitȩ
a aubenoi qm̃ calisa erit ipse ds̃
uauartos pariet motus diũsa uoluptas.
U̾nũ erit incunctis lum et unꝰ amior.

Expanded text:
solum greges, sed etiam ipsos dignatur custodire pastores. Cum lapides vivi pacis compage ligantur, Inque pares numeros convenit una domus, Claret opus Domini, qui totam construit aulam. Effectumque piis dat studiis hominum. Quorum perpetui decoris structura manebit, Si perfecte auctor protegat, atque regatis aeterna sunt gaudia, et stantium dierum perpes infinitas nec variabitur nec labetur, quia incommutabili pace potientur, quorum omnium erit bonum, quod fuerit etiam singulorum. Semper erunt quod sunt aeternae gaudia vitae: Gaudendi quoniam causa erit ipse Deus. Nec varios pariet motus diversa voluntas. Unum erit in cunctis lumen, et unus amor
Abbreviated transcription (Latin):
diunoroperũ secretas noscerecausas
Hũmanis non÷ pos sibile in gemiis
Recullo tam̃ intuitu speculat᷑ oꝑta
Quimulta ut latrant scit placuis se dõ
An quomens imbuta fide simulom̃a discit
ꝑq: operũ speuem suspicit artifi cem¬
ł ingentẽ reb formas loca te pora motus
In insis numeris ponderibq suis
Scrutari ne cura ꝓcax abstrusa labor&
Cui cuncta inxp̃o nosse & abere datur

Expanded text:
um operum secretas noscere causas Humanis non est possibile ingeniis. Nec nullo tamen intuitu speculatur operta, Qui multa ut lateant scit placuisse Deo. In quo mens imbuta fide simul omnia discit, Perque operum speciem suspicit artificem, Fingentem rebus formas, loca, tempora, motus, Mensuris, numeris, ponderibusque suis. Scrutari ne cura procax obstrusa laboret, Cui cuncta in Christo nosse, et habere datur
Abbreviated transcription (Latin):
Hut ab omnibus amicis honesta pettimus. amicorũ causa¬
honestti faciamus. Ne expectemꝰ qͥdem. dũ rogem̾. Studiũ assit sẽꝑ.
cunctacio absit. Consiliũ uere gaudeamus libere. Plurimũ
inamicicia amicorũ benesuadenciũ ualeat auctoritas. eaq..¬
& adibeatur admonendũ ñsolũ mͦ aꝑte. sed etiã aerit̾ si res
postulabit. & adhibite pareatur: Nã qͥbdã qͦs audio sapientes
habit᷑os ingrecia. placuisse opinor. miraibilia quedã. sed
iuchil ÷. qđ illi ñ ꝑsequant᷑ argutiꝰ: partĩ fugiendas ẽe amicicius

Expanded text:
ut ab amicis honesta petamus, amicorum causahonesta faciamus, ne exspectemus quidem dum rogemur, studium semper adsit, cunctatio absit, consilium verum dare audeamus libere, plurimum in amicitia amicorum bene suadentium valeat auctoritas, eaq adhibeatur ad monendum non modo aperte, sed etiam acriter, si res postulabit, et adhibitae pareatur. nam quibusdam, quos audio sapientes habitos in Graecia, placuisse opinor mirabilia quaedam—sed nihil est, quod illi non persequantur argutiis—partim fugiendas esse nimias
Abbreviated transcription (Latin):
laudiũ ñ ĩuitꝰ eqͥdẽ s aliud qđ dã filũ orcicionis tue.
Tũ magis id diceres stnni sinuꝑ ĩortis scipionis cũde Re.
accuritũ oracionẽ phili Facile qͥdẽ fuit iusticiã iustissimo

Expanded text:
audivi non invitus equidem, sed aliud quoddam filum orationis tuae. Tum magis id diceres, Fanni, si nuper in hortis Scipionis, cum est daccuratam orationem Phili! Facile id quidem fuit iustitiam iustissimo
Abbreviated transcription (Latin):
buendus. ut is inculpa sit qͥ faciat ñis qͥ paciat᷑ in turiã.
m̃ino om̃iũ horũ uiciorũ atq incõmodoꝵ unci caucio ẽ.
atq una ꝓusio: utnenimis cito diligere incipiant neue
ñdigno. Digni aut̃s̃ amucicici quib in ipsis in ẽ. causa curdi¬
Uligant: strugenꝰ etqͥde om̃ic pelart rart. nee quicquid
difficiliꝰ quã repire qd sit om̃i exparte insuo genere ꝑfec
tũ. Sed pleriq neq in reb humcinis qͥcꝗ bonũ nouũ non
qđ fructuosũ sit & caicos itiq pecudes eos potissimũ
diligunt. ex qͥb sꝑcintse maximũ fructũ eẽ. ecipturos.
tat̃ pulcherrima ille et megime naturabili corent
aecus amiciciȩ ẽ. qualis i quantasit. Ipse eñise qͥsq¬

Expanded text:
 is qui patiatur, iniuriam. omnino omnium horum vitiorum atque incommodorum una cautio est atque una provisio, ut ne nimis cito diligere incipiant neve non dignos. digni autem sunt amicitia, quibus in ipsis inest causa cur diligantur. rarum genus! et quidem omnia praeclara, rara, nec quicquam difficilius quam reperire quod sit omni ex parttum. sed plerique neque in rebus humanis quicquam bonum norunt nisi quod fructuosum sit, et amicos tamquam pecudes eos potissimum diligunt, ex quibus sperant se maximum fructum esse capturos. ita pulcherrima illa et maxime naturali carent amhaec vis amicitiae et qualis et quanta sit. ipse enim se quisq
Abbreviated transcription (Latin):
dcturdo ẽsentit autfidus aut scobilis potest cẽ Ad den¬
dũ codẽ ẽ. ut ne criminib: auc inferendis deleccet᷑ aut
eredat oblatis. que ꝑtinent om om̃ia ad eã quã ic̃dudũ

Expanded text:
uraque consentit, aut fidus aut stabilis potest esse. addendum eodem est, ut ne criminibus aut inferendis delectetur aut credat oblatis, quae pertinent omnia ad eam, quam iam dudum
Abbreviated transcription (Latin):
req.p. uersant. Vbi eñ istũ inueo nits qͥbonorẽ amicit
ante poniit suo. Quid: Iiȩx ut. omittt̃ quit̃ graues quã
difficiles plerisq uident calamittitũ societtites. ad queds
ñ ÷ fatile inuentũ qui descendant. Quct̃ꝗ enniꝰ recte. : amicꝰ
cetꝰ in re incerta cernit: Ittm̃ hȩcduo leuittotis et infir¬
mittotis plerosq c̃uncunt. Autsi inbonis reb. ẽtẽpnuNT.

Expanded text:
enim istum invenias, qui honorem amici anteponat suo? quid? haec ut omittam, quam graves, quam difficiles plerisque videntur calamitatum societates, ad quas non est facile inventu qui descendant. quamquam Ennius recte: amicus certus in re incerta cernitur; tamen haec duo levitatis et infirmitatis plerosque convincunt, aut si in bonis rebus contemnunt
Abbreviated transcription (Latin):
Serpere ne fibris cȩca uenenã sinat
Hec credens medici uerbis fallacib ȩger
Noxia laudate uulnera pestis am&¬
Simundo morit᷑ ditino fonee renascens¬
ł itq. nouita qͥ sepelit᷑ agͣ Fraudati ñ s̃ sacrobaptis matexp̃i.

Expanded text:
Serpere nec fibris caeca venena sinat. Serpere nec fibris caeca venena sinat. Nec credens medici verbis fallacibus aeger, Noxia laudatae vulnera pestis ame baptismatis. Si mundo moritur divino fonte renascensFitque novus vita, qui sepelitur aqua: Fraudati non sunt sacro baptismat
Abbreviated transcription (Latin):
perenata sugausrnt mane ꝑ sculũ ne benemens si bi consert
in sepotius qua in dño glorietur
Qua primu mmorte ÷ homo prlsus fixude maligni
hancillicetrema bello ꝑcta mousico
Sublimes ut cũ palmas clarasq coronas
Sũpserit atq hoste sub diderit pedibis
Virtuti ꝓpriȩ uelit adsignare trrumphum
Non dño cuiꝰ munꝰopusq fuit:
Inquo uno sẽ ꝑ superet qui non superaetor
Ouodignan te manũ subdere nemo cadit
Ancipitis uite quiuis superare labores
Dilige ꝗd semꝑ uerni a mator ab&
Instant terrenis infesta ꝑicula rebuis
ł eruent ꝓdãnis prȩlia ꝓq. lucris
&nihil ÷ intercarnalia uota quie tum
Nec pax sollicitis nec modus et cupidis
In solo ÷ menstuta dõqũe linquere noleni
Num qũa erit aeterno nonopulenta hotio¬
Vin gua ad centa trix uitiũ peccantis aceruãt
Et delectatu crimine laudeligat
Nulla sit ut lapso reparandae cura salutis
Blandit᷑ sonti dũmale suetus honor
Libera sit potius uox correcta ris amiq

Expanded text:
peccata superaverit, manet periculum ne mens bene sibi conscia in se potius quam in Domino glorietur. Qua primum in mortem est homo pulsus fraude maligni, Hanc illi extremam bella peracta movent. Sublimes ut cum palmas clarasque coronas Sumpserit, atque hostem subdiderit pedibus, Virtuti propriae velit assignare triumphum, Non Domino, cujus munus opusque fuit. In quo uno semper superat qui non superatur; Quo dignante manum subdere, nemo caditAncipitis vitae qui vis superare labores, Dilige quod semper verus amator habet. Instant terrenis infesta pericula rebus, Fervent pro damnis praelia, proque lucris. Et nihil est inter carnalia vota quietum, Nec pax sollicitis, nec modus est cupidis. In solo est mens tuta Deo, quem linquere nolens, Numquam erit aeterno non opulenta bonoLingua assentatrix vitium peccantis acervat, Et delectatum crimine laude ligat. Nulla sit ut lapso reparandae cura salutis, Blanditur sonti dum malesuasus honor. Libera sit potius vox correctoris amici,
Abbreviated transcription (Latin):
Conuertinãq a dñm certis simo uita est¬
Et pace offensi quȩre e sola salus
Q uiterr& parc& quiꝑcuti ipse medetur
Viuereuis illi subdere quem metuis
Tarnii uiginitas in cacto in corporeabetur
Virginitas animi ÷ intemerita fides
Qua sine corporei nilꝓdes curapudonis
Sed mentis pictas aug& utruq bonum

Expanded text:
Converti namque ad dominum certissima vita estEt pacem offensi querere sola salus. Qui terret parcit, qui percutit ipse medetur. Vivere vis? illi subdere quem metuisinquit, virginitas intacto corpore habetur, Virginitas animi est intemerata fides, Qua sine corporei nil prodest cura pudoris; Sed mentis pietas auget utrumque bonum
Abbreviated transcription (Latin):
Ex tropus qͦ dura dictu gratius ꝓferunt᷑ ticũ ĩ terrogantib nobis . Nũ qd nos quesierit
aliqͥs respondet᷑ bona fortuna Unde stelligit᷑ neminẽ nos quesisse. CARIEIIS:¬
Est aucomodatũ rebus teporibꝰq proueriũ.P. A R 8 E. AIA.¬
tt aduersus stimulũ calees ⁊ lupꝰ in fabula. S an Cas mros
Est plena odio atq iostił irrisio. ut enagros. ⁊ ꝗ bello troiane petisti esperiam motire
Est trepus inultirex. innumeroseq: inrtintis. Nã q antismos puctato dictũ om̃e qd sim.¬
licitate rustica caret ⁊ facr satis urbanttute ẽ expolritũ. ut ẽ illud & ii lauus
ñ odit amet tua carinina meni. atq idẽ iugat uulpes innulgaareos¬

Expanded text:
 tropus quo dura dictu gratius proferantur: ut, interrogantibus nobis numquid nos quesierit aliquis, respondetur ‘Bona fortuna’, unde intelligitur neminem nos quesisse; eest accommodatum rebus temporibusque proverbium, ut adversus stimulum calces et lupus est in fabula. Sarcosmos est plena odio atque hostilis irrisio: ut En agros et quam bello Troiane petisti Hesperiam, metire est tropus multiplex, numeroseque virtutis. Namque Antismos putatur omne, quicquid simplicitanon odit amet tua carmina, Maeui, / atque idem iungat uulpes et mulge
Abbreviated transcription (Latin):
Uꝑbaton transcensio. cũ uerbũ aut sententia ordinẽ odimuitat. iuꝰspecies
st .U. anastroplie. Stero ꝓ teron. Parentesis. Temesis. Sincresis: anastrepla¬
uerbori ordine t̃tãs cuiꝰ species st̃ .u. listerologia. a nastroplie. Parentesis i
Temonis. gincrisis. histerologia ł ⁊isero ꝓterom ẽ sententia cũ ueris ordo co¬
iustificat ĩpiũ ⁊ sic benedicendo coronat iustũ. Anastroplae: uerberũ tautum

Expanded text:
Hyperbaton transcensio, cum verbum aut sententia ordine commutatur. Huius species quinque: anastrophe, hysteron proteron, parenthesis, tmesis, synverborum ordinem turbans: cuius species sunt quinque, histerologia, anastrophe, parenthesis, themesis, sinchresis. Histerologia vel histeron proteron, est sententie cum verbis ordo iustificat impium, postea benedicendo coronat iustum. Exod. 14, Iunxit ergo currum
Abbreviated transcription (Latin):
ponias nc tesse situnum sollicitũ cẽ. proplurib Satis suꝑq. cͥe sibi suarũ
cuiq rtrum alienis nimis in pliceri molestũ ẽt̃ cominodissimũ ẽẽ

Expanded text:
ne necesse sit unum sollicitum esse pro pluribus; satis superque esse sibi suarum cuique rerum; alienis nimis implicari molestum esse; commodissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
sldu acp.scipionis famili aritatẽ fuis se : idoncamͥ lelu ꝑsona
uisa est. quedetimicicit ea ipsa disserer et. que disputtatti ab eo
meminis set sceuola. Genꝰ autẽ hoc sermonũ. positũ in hominũ
ueterũ auctoritite. ⁊ eoꝵ illustriũ. plus nescio qͦ pacto udetur
habe grauitatis Ittiq ipse mea logens sic a ficior ĩ terdũ ut
catonẽ ñ ine loqͥ ex istimẽ. Sed ut tũ ad te sene senex desenet¬
tute : sic hoc libro ad amicũ amicissimꝰ scripsi deamicicia
Tũ ẽ cato locutꝰ quo erat nemo fere senior tẽporib illis. nemo
prudentior: nunc lilius ot sapiens suc cñ ẽ habitus ⁊ amicicio
gła excellens de cimicicia loquetur. Tu uelĩ animũ ame par

Expanded text:
 P. Scipionis familiaritatem fuisse, idonea mihi Laeli persona visa est quae de amicitia ea ipsa dissereret, quae disputata ab eo meminisset Scaevola. genus autem hoc sermonum positum in hominum veterum auctoritate et eorum illustrium plus nescio quo pacto videtur habere gravitatis: itaque ipse mea legens sic afficior interdum, ut Catonem, non me, loqui existimem. sed ut tum ad senem senex de senectute, sic hoc libro ad amicum amicissimus scripsi de amicitia. tum est Cato locutus, quo erat nemo fere senior temporibus illis, nemo prudentior; nunc Laelius et sapiens, sic enim est habitus, et amicitiae gloria excellens de amicitia loquetur. tu velim a me a
Abbreviated transcription (Latin):
łt ꝓpriẽ qd sunt omnib esse de dit
HAc̃ quic quidminus ÷ non est ds̃ a patre natum
Verbum & qui amborum sp̃s ÷ ds :¬
Falti nos amat ds qualos futari sumꝰ eius dono ñ quales sum n ro
merito
Tales ad nõ quales formamur am̃aniur.
Nonquales nris extitimꝰ meritis
Scific& doceat plantet riget excolat ornet
& sibi ꝑpetuo qđ placcat faciat.
Nam nihil ẽ hominis qđ digne possit amari.
ꝑ ficiat ꝓpͥum nibonꝰ auctor opus.

Expanded text:
Et proprie quod sunt, omnibus esse dedit. Quodque Deo minus est, non est Deus. A Patre natum Verbum, et qui amborum Spiritus Tales nos amat Deus, quales futuri sumus ipsius dono; non quales sumus nostro merito. Tales a Domino, quales formamur, amamur; Non quales nostris exstitimus meritis. Sanctificet, doceat, plantet, riget, excolat, ornet: 647 Et sibi perpetuo quod placeat, faciat. Nam nihil est hominis, quod digne possit amari, Perficiat proprium ni bonus auctor opus.
Abbreviated transcription (Latin):
Laus ueri in dnm̃ dȩꝓmitur orep̃cantis.
Sinę uoce fluunt intima cordis habent.
don ꝓdest cuiquã solis bona dicere uerbis.
pia mens habeat qđ bene lingua sonat
Nlamfari recte miserum ẽ et uuiere praue.
tamnat nota malum regula iustitę.
Plurima scor bona sunt c̃munia multis
si quđdã retti constat in et̃ malis.
Sed pra parssum mȩ tendens uirtuus ad irtẽ.

Expanded text:
Laus vera in Dominum depromitur ore precantis, Si quae voce fluunt, intima cordis habent. Non prodest cuiquam solis bona dicere verbis, Ni pia mens habeat, quod bene lingua sonat. Nam fari recte, miserum est, et vivere prave. Damnat nota malum regula justitiae.Plurima sanctorum bona sunt communia multis, Et quiddam recti constat inesse malis, Sed pia pars summae tendens
Abbreviated transcription (Latin):
n ã quicũq. aliũ molit̾ ledere primũ.
uu forte animũ ñ sit secutura facultas¬
ã dubium in cordis uiscere uulmus habet.
Nec fugit infecti sceleris mens praua reatũ
cui nimis hoc solũ qđ uoluitnocuit
Dud ẽ amare qđ factisunt & aliud: odisse qđ faciunt.
Naturȩ ꝗisꝗus ꝓpͥe ñ spnis honorem.
In qͦcumq hominũ que iua noscis ama
Si tanien ut prauos uitet cõcordia mores.
ullaq sint pacis federa cumuicuis.
nãq. qđ artificis summi fecit manꝰ unũ:
Queq. abauctore bono condita sunt bona sunt
duinũ innullo figm̃tũ despiciatur.
Sola mala studus addita ñ placeant.
sicug nullu sinẽ ita nulla recipit mutabilitatem  creature alg
ille quib. ds̃ eterniatem dedit łdaturꝰ ẽ ñ pemt̾ omis finis alie¬
nȩ sunt. qt ñ surt Exta cõmutauonẽ dum illis finis dattemaps¬
salis instratio eelocalis motio et ipsa inaugmentũ suisacta et¬
mutatio

Expanded text:
Nam quicumque alium molitur laedere, primum Nam quicumque alium molitur laedere, primum o. 617 Et cum forte animum non sit subitura facultas dubium in cordis viscere vulnus habet. Nec fugit infecti sceleris mens prava reatum, Cui nimis hoc solum quod voluit nocuitud est amare quod facti sunt, et aliud est odisse quod faciunt. Naturae quisquis propriae non spernis honorem, In quocumque hominum quae tua noscis ama. Sic tamen, ut pravos vitet concordia mores, Nullaque sint pacis foedera cum vitiis. Namque quod artificis summi fecit manus, unum est: Quaeque auctore bono condita sunt, bona sunt. Divinum in nullo figmentum despiciatur, Sola malis studiis addita non placeant. sicut nullum finem, ita nullam recipit mutabilitatem. Creaturae autem illae, quibus Deus aeternitatem dedit, vel daturus est, non penitus omnis finis alienae sunt; quia non sunt extra commutationem, dum finis illis est et temporalis institutio, et localis motio, et ipsa in augmentum sui facta mutatio
Abbreviated transcription (Latin):
Hact augustini: ex sacris epy grammata dictis.
dulcisono rethor componens carmine ꝓsꝑ.
Uersib exametris depinexit penta merisq
Florib exauariis seu fulg& netxa corona
Unde ego telactor relegis qͥ hec sedulus oro.
Intendas ad subere sonis iadestib. aures
Istic nã inuenies animũ sicura sub intrat
Maxime qiđ doceant sacre mode raminelegis.
Ob scruare homines ł quid sibi maxime uitent.
Sidertũ cli cupiunt qͥ scandere regnũ.
Dum sacris menit̾ placae excertere loquelis.
celestiq animũ pascere pane uiuat.
Quosdam ceu prato libuit decerpere flores
distincosq. ipsos texere uersiculis.
Uiꝓprias canerent epigrammata singulat᷑ausas.
& pars quȩq suo congruer& ttiulo.
Nec nr̃e hoc opis : s ab illo sumit̾ hicros.
ꝗ uificcã rup̃i fundere ussit aquas.
uiqđ in affectũ cordis pictate magistra.
uenerit hoc ꝓmat carmine leta fides.
iniqͥtatẽ odit animã suã a nemoñ pͥus in se quã in alterũ peccat

Expanded text:
Haec Augustini ex sacris epigrammata dictis Dulcisono rhetor componens carmine Prosper Versibus hexametris depinxit pentametrisque, Floribus ex uariis ceu fulget nexa corona. Vnde ego te, lector, relegis qui haec sedulus, oro, Intentas adhibere sonis caelestibus aures. Istic nam inuenies, animum si cura subintrat, Maxime quid doceant sacrae modulamina legis Obseruare homines, uel quid sibi maxime uitent, Sidereum caeli cupiunt qui scandere regnum. Dum sacris mentem placet exercere loquelis, Coelestique animum pascere pane juvat: Quosdam, ceu prato, libuit decerpere flores, Distinctisque ipsos texere versiculis. Ut proprias canerent epigrammata singula causas, Et pars quaeque suo congrueret titulo. Nec nostrae hoc opis est, sed ab illo sumitur hic ros, Qui siccam rupem fundere jussit aquas. Ut quod in affectum cordis, pietate magistra, Venerit, hoc promat carmine laeta fides. iniquitatem, odit animam suam. Et nemo non prius in se, quam in alterum peccat.
Abbreviated transcription (Latin):
uiste ifirat ultione
ñ ds̃ exerta petcantes uerberat ira.
itum htor homines quid inereantur agt̃
A uaciliũ miscris ipsa flagella sẽruont
t uindica brciussic naxis crimina sinit.
lerne fio habe deta pnaret¬

Expanded text:
uste inferat ultionem. Cum Deus exserta peccantes verberat ira, Ut norint homines quid mereantur agit. Auxilium miseris ipsa flagella ferunt. Et vindicta brevis sic noxia crimina finit: Ne sine fine habeat debita poe
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ natura ẽ una eademq. simul.
cęptũ aui auctũ ñ hic mutabile quicquã:
⁊uod subeat leges temporis aut numeri.
Uirt p̃teritis prior ulteriorq. futuris
ul recipi uariũ nil hab& occiduũ.
uam rerũ quas utuoluit sapientia ferit
Uules uata quidem ẽ pstita ꝓpetua.

Expanded text:
Quorum natura est una, eademque simul. Non coeptum, aut auctum, non hic mutabile quidquam est, Quod subeat leges temporis, aut numeri. Virtus, praeteritis prior ulteriorque futuris, Nil recipit varium, nil habet occiduum. Nam rerum, quas ut voluit sapientia fecit, Multis vita qu
Abbreviated transcription (Latin):
c alit amicicie stabiles ꝑmanere ñ posst̃. Dispares eñi mores disparia
studiaa setunt : quo  dissimilitudo dissociat amicicic. Nec obalic̃

Expanded text:
 enim amicitiae stabiles permanere non possunt, dispares enim mores disparia studia sequuntur, quorum dissimilitudo dissociat amicitias: nec ob ali
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdẽ ttlis suit ł sartuna ł gła ut nihil posset accede
Moriendi aut sensũ celeriitis abstulit. q̃ degere mortis.
difficile dictũ ẽ Quid homines sus pient᷑ iudetis hoc iao
tum̃ licet. dicere .p. scipioni exmultis dieb qͦs inutti
celeberrimos letissimosq uiđit illũ diẽ clarissimũ
fuisse cũ senatu dimisso domũ reduct aduesꝑũ ẽ c̃scriptis¬

Expanded text:
dem talis fuit vel fortuna vel gloria, ut nihil posset accedere; moriendi autem sensum celeritas abstulit. quo de genere mortis difficile dictu est; quid homines suspicentur videtis: hoc vere tamen licet dicere, P. Scipioni ex multis diebus, quos in vita celeberrimos laetissimosque viderit, illum diem clarissimum fuisse, cum senatu dimisso domum reductus ad vesp
Abbreviated transcription (Latin):
osficuis repente in medio cursu. amicicias exorta aliqua
offensione disrũpimꝰ. oͦ etiã magis uituꝑanda : rei mgxi¬
me necessarie tuntit incuria. Una ẽ eñi amicicia in

Expanded text:
officiis, repente in medio cursu amicitias exorta aliqua offensione disrumpimus. quo etiam magis vituperanda est rei maxime necessariae tanta incuria. una est enim amicitia in
Abbreviated transcription (Latin):
iungeretar. Et enĩ amicicu nichil aliud tusi om̃iũ diui¬
narum humanarumq rerum cũ beniuolencia & karita¬
te consensio. Que quidt̃ haud scio. anexcepiti scpiencia
alii p̃ponunt. bonã alii ualitudinẽ alii poteñtiam alii
nr̃is. ꝗ infortune temeritote. Qui aut̃ uiuirtute sũmũ bomĩ
ponunt .: p̃clare illi quidem. S hec ipse uircꝰ amiciciã ⁊ gignit
& continet. nec sine uirtute anucicia cẽ ullo pacto potest
am uirtutẽ ex consuctudine uite sermonisq nr̃i int̾p̃m:

Expanded text:
Est enim amicitia nihil aliud nisi omnium divinarum humanarumque rerum cum benevolentia et charitate consensio. Qua, quod haud scio an excepta sapientia qivitias alii praeponunt, bonam alii valetudinem, alii potentiam, alii is, quam in fortunae temeritate. qui autem in virtute summum bonum ponunt, praeclare illi quidem; sed haec ipsa virtus amicitiam gignit; et continet: nec sine virtute amicitia esse ullo pacto potest. iam virtutem ex consuetudine vitae, sermonisque nostri int
Abbreviated transcription (Latin):
ullo casu arbieror hoc c̃stanti homini posse c̃tingere: ut ulla
int̾missio fiat officii. Iuaut̃ ftnni qͥmͥ ttintũ tribui dicisqͣntũ
ego nec agnosco nec postulo: facis amice. sed ut mͥ uideris ñ
recte iudicas decgroe. Aut eni nembꝰ qͥdẽ magis credo. aut

Expanded text:
ullo casu arbitror hoc constanti homini posse contingere, ut ulla intermissio fiat offici. tu autem, Fanni, quod mihi tantum tribui dicis, quantum ego nec agnosco nec postulo, facis amice, sed, ut mihi videris, non recte iudicas de Catone. aut enim nemo, quod quidem magis credo, aut
Abbreviated transcription (Latin):
t̃mini diligendi. deqͥb trosiudeo sententias ferri quarũ
nullã ꝓbo. Unã ut eodẽ mͦ erga amicũ affectisumꝰ : quo erga
nos met ipsos. Alt̾am. ut nr̃a inamicos heni uolentia illoꝵ erga
nos beni uolentie parit̾ equalitq. respondeat. Tertiq̃ ut quati
qͥsq scipse ftic. tanti fiat ab camnicis. harũ triũ sentenciarũ nulli
ꝓrsus assencior. Neceñi illa pͥma uert ÷ utquẽ ad modũ in se qͥsq.¬

Expanded text:
termini diligendi. De quibus tris video sententias ferri, quarum nullam probo: unam, ut eodem modo erga amicum affecti simus quo erga nosmet ipsos; alteram, ut nostra in amicos benevolentia illorum erga nos benevolentiae pariter aequaliterque respondeat; tertiam, ut, quanti quisque se ipse facit, tanti fiat ab amicis. harum trium sententiarum nulli prorsus assen
Abbreviated transcription (Latin):
ta e. ꝓsic locuta ẽ.ꝑIS SO LO SI A
Eꝗ suꝑ uacua nerboiũ adieetio sine illa ui rerũ. ut ibant qua
poterant. qͦ ñ poteront ñibant. MACRO LOSIA.
Ee longa sententia res ñ necessarias coplendes. ut legati ñ ĩpe¬
trata pacẽ. retro ui de uenert̃t domũ reuersi funt

Expanded text:
t» pro sic locuta est. perissologia est superuacua uerborum adiectio sine ulla ui rerum, ut «ibant qua poterant, qua non poterant non ibant». macrologia est longa sententia res non necessarias conprehendens, ut «legati non impetrata pace retro, unde uenerant, domum reuersi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
etaplasmius ÷ trũs formacio qͥueda. recti solutiq sermonis ĩ alterom
specie metri oinatus necessitati sue causa. huiꝰ species fõ .xiiii.

Expanded text:
etaplasmus est transformatio quaedam recti solutique sermonis in alteram speciem metri ornatus necessitatisue causa. huius species
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓportio Nã ut sesegubnator ht̃ adnauĩ : ita magistratꝰ
adciuitatẽ. hic aũ locꝰ sistat ab eo đ ex similibꝰ ducit᷑ bis
onĩ unares unicuilib&e alii c̃parat᷑ ꝑsimilitus inẽ
ni ꝓportione uͦ ẽ ñ similitudo rerũ s q̃ dã habitu¬
dinis c̃paratio q̃stio de ac cidenti . M.p. đ ĩuina
qͣi re euenit. ĩdineiꝰ ꝓportionali euenire nec ẽt ẽ
piciunt ẽstituta. aut ut pͥuatio y habitꝰ. aut ut relatio

Expanded text:
t ad navim, ita magistratus ad civitatem. Hic autem locus distat ab eo qui a similibus ducitur. Ibi enim una res unicuilibet alii comparatur. In proportione vero non est similitudo rerum, sed quaedam habitudinis comparatio. Quaestio de accidente. Maximaque re evenit, id in eius proportionali evenire necesse estnstituta respiciunt, aut ut privatio et habitus, aut ut relatio,
Abbreviated transcription (Latin):
uictus. isq. coniunis. neq soli miliato s ctiã ꝑegriciones tus¬
ociosu tepꝰ c̃triuim. querũ rerũ recoi dacio ⁊ memoriaa
si unci occidisset. desideriũ conunctissimi xtq. amantissimi
uiri ferre nullo modo potuissem. Sed nec illa extinecai sunt.
alunt᷑q pociꝰ & augentur cogiticione & memoria mea
et si illis plane orbatus eẽm magnũ tam̃ affert mͥ ettis
ipse solaciũ. Diueius enĩ iã in hoc desiderio eẽ ñ possum
ꝑiniã alit̃ brauia tolerabilia eẽ debent & iãsi magna sunt
Hec habiu deamicicia quedicerẽ : Vos aut̃ ortor. ut itiur¬
rutt̃ locetis sinequa amicicia et non potest: Ut ca cx¬
ceptt nichił anicicia presitbilius putetis. FIII T¬

Expanded text:
victus isque communis, neque solum militia, sed etiam peregrinationes rusotiosum tempus contrivimus? quarum rerum recordatio et memoria si una cum illo occidisset, desiderium coniunctissimi atque amantissimi viri ferre nullo modo possem. sed nec illa exstincta sunt alunturque potius et augentur cogitatione et memoria mea, et, si illis plane orbatus essem, magnum tamen affert mihi aetas ipsa solacium; diutius enim iam in hoc desiderio esse non possum; omnia autem brevia tolerabilia esse debent, etiam si magna sunt. haec habui de amicitia quae dicerem; vos autem hortor ut ita virtutem locetis sine qua amicitia esse non potest ut ea excepta nihil amicitia praestabilius putetis.
Abbreviated transcription (Latin):
censemꝰ cursũ adeos faciliorẽ fuisse ꝗ scipioni: Quocirea
merere hoc eꝰ euentu uoreor ne in uidi magisꝗ amicist
Sin aũt haud illa uereor ut idẽ ĩ teritꝰ sit ani morum
& corporũ. nec ullus sensus manetit: ut nih il boni ÷ ĩ morte:
sic certe nihil madi. Sensu eñi amusso fit idẽ. quasi natꝰ nõ
eẽt om̃ino quẽ tam̃ et̃ natũ & nos guidemꝰ & hec ciuitti sdũ¬

Expanded text:
a maerere hoc eius eventu vereor ne invidi magis quam amici sit. sin autem illa veriora, ut idem interitus sit animorum et corporum nec ullus sensus maneat, ut nihil boni est in morte, sic certe nihil mali. sensu enim amisso fit idem, quasi natus non esset omnino, quem tamen osse natum et nos gaudemus e
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ ĩ cõ modiꝰ quẽ fuerat equiꝰ. ut pͥuꝰ ĩ troierã sic pͥusexire
deuita. Sed tñ recordatione nr̃e amicicie sic fruor. ut becite
uixisse uidetir qͣ cũ scipione iux erĩ qͥcũ michi c̃iuncta cura.
depublica re idepͥ uaca suit qͥcũ i domꝰ fuit & milicia cõ¬
munis ud inqͦ÷ om̃is ius amicitiae. uoluntatũ studiorũ

Expanded text:
modius, quem fuerat aequius, ut prius introieram, sic prius exire de vita. sed tamen recordatione nostrae amicitiae sic fruor, ut beate vixisse videar, quia cum Scipione vixerim, quocum mihi coniuncta cura de publica re et de privata fuit, quocum et domus fuit et militia communis et, id in quo omnis vis est amicitiae, voluntatum st
Abbreviated transcription (Latin):
ũꝑ auertus leliũ loqͥ. ipsũ potes.C. fannius && mucius
ad socerũ ueniunt pꝰ mortẽ africani ab his sermo oritur.
Respondet lelus. cuiꝰ tota disputacioẽ ÷ deamicicia quã
legens teipsũ cognosces. Sunt ita leli Nec eñi melior uir
fuit africano qͥsquã nee derior. Sed existimare debos.¬
u om̃iũ oculos inte eẽ c̃iectos. unũ tesapientẽ & apellant
& existimant tribuebat᷑ hocmdo m. citoni scimꝰ luciũ aciliũ

Expanded text:
 avertas, Laelium loqui ipsum putes. C. Fannius et Q. Mucius ad socerum veniunt post mortem Africani; ab his sermo oritur, respondet Laelius, cuius tota disputatio est de amicitia, quam legens te ipse cognosces Sunt ista, Laeli; nec enim melior vir fuit Africano quisquam nec clarior. sed existimare debes omnium oculos in te esse coniectos unum; te sapientem et appellant et existimant Tribuebatur hoc modo M. Catoni, scimus L. Aciliu