comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ tribulationib Et salomon. Eili accedens adseruitu¬
tem cłi. p̃para aĩam tuã ad tẽptacionẽ. Et qͥa ita io¬
cunda st̃ tua tab̾nacła: ideo diligo militare in illis.
qͥa securꝰ sũ qđ ꝑhanc militiã ꝑueniã ad illã celestẽ
habitacionẽ. Et boc ꝯcupiscit: ⁊ deficit aĩa ut supra.
qͣm multiplicit̾ tͥ caro mea. Exultauit .i. cũ exulta

Expanded text:
accedens ad servitutem Dei, praepara animam tuam ad tentationem . Et quia ita jucunda sunt tua tabernacula, ideo diligo militare in illis, quia securus sum, quod per hanc militiam perveniam ad illam coelestem habitationem: et hoc concupiscit et deficit, ut supra. quam multipliciter tibi caro mea. « Exsultaverunt. » id est,
Abbreviated transcription (Latin):
uus.i an celesti habitatione. suꝑ milia dierũ isto¬
um tnͣseuntiũ qͦs appetunt stulti. Ahieccũse ostũ
e. d̾ cũ se denudauit saltando añ archã dm̃
ulica reduc̾ent: uñ ⁊̃ uxorsua deridebat eũ
lio elegi abiectus ẽẽ. qͥa ds dilig̃ mĩam face.¬

Expanded text:
st, in coelesti habitatione, « super millia » dierum istorum transeuntium quos appetunt stulti. Abjectum se ostendit David, cum se denudatum saltando ante arcam Domini, cum eam reduceret: unde etiam uxor sua deridebat eum. Ideo elegi abjectus esse « quia Deus diligit mise
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓponit᷑ filus chore incitandis. scił ipsis simpliciorib
xp̃ianis. agens ꝓtorcularib: i. de eccł̃ns. uͭ ostensa
dignitate etdie filios chore ad eandẽ dignitatẽ mo
ab acinis: ita tribulationes huiꝰ uite discernunt bo¬
nosa malis. dorcularib dico uolentib infinẽ. Tnde
dir. Beatꝰ uir qͥ suffert teptacionẽ. qͣm cũpbatus fue

Expanded text:
praeponitur filiis Core incitandis, scilicet, simplicioribus Christianis: agens pro torcularibus, id est, de Ecclesiis, ut ostensa dignitate Ecclesiae, filios Core monet ad eamdem dignitatem primit vinum ab acinis, ita tribulationes hujus vitae discernunt bonos a malis, torcularibus dico valentibus in finem. Unde dicitur: Beatu
Abbreviated transcription (Latin):
tem fecisti. qͥa tribulationes iam nob st̃ mites. i delectabi¬
les. q̃ in nob spẽ et̾nc beatitudines gen̾ant. Et au̾tisti
de abira in dignationis tue. scił uͭ ñ inferas penas ꝓce¬
iram in dignatiois tue ñ incurramꝰ. c̃uerte nos ab infide¬
nobis salutẽ ꝯfers: ⁊ a nob̾ ꝯu̾ersis auerte irã tuã et̃nã
Dico au̾te: ⁊ au̾teres. qͥa nunqͥd irasceris nobis: Non¬

Expanded text:
ationes sunt nobis mites et delectabiles, quae in nobis spem aeternae salutis generant, « et avertisti » te « ab ira indignationis tuae, » scilicet ut non inferas poenas proceiram tuae indignationis non incurramus, « converte nos » ab infidenobis salutem confers, et « a nobis » conversis « averte iram tuam » aeternam. Dico averte, et avertes, quia « nunquid in aeter
Abbreviated transcription (Latin):
parentis. qͥ a ds ñ creauit eũ in miseria. s in ꝑs¬
ctione. In hoc u̾su ostendit auxiliũ di: ⁊ ꝗͣ in
lesit. Bene dico qđ pot̾it dispon̾e ascensio
qͥa habet auxiliũ cdi. qͥa ñ tm̃ dabit ei d̃s litt̾a
occidentẽ s sp̃m uiuificantẽ. Et hoc ẽ. Et enĩ
gis lator .i. ds qͥ dat legẽ manentẽ dabit bencd̃

Expanded text:
entis, quia Deus non creavit eum in miseria, sed in perfectione. In hoc versu ostendit auxilium Dei, et quam utile sit. Bene dico quod poterit disponere ascensiones, qui habet auxilium Dei, quia non tantum dabit ei Dominus litteram occidentem, sed spiritum vivificantem, et hoc est, « etenim legislato
Abbreviated transcription (Latin):
Raab int̃p̃tat᷑ impletꝰ uł altitudo. ꝑ qđ intellig.¬
mus illos gentiles: qͥ impetuose ⁊ sine ratione dis¬
currunt ꝑlata desicłia huiꝰ scłi. Et ero memor ba-
.i. faciã eos scientes uł cognoscentes mẽ. Uel scien¬
ciitatẽ: ⁊ ecce qͣsi in manifesto habesillic .i. in
dentes. scił illi qͥ aliqnͣdo in cbrlant᷑ ꝓsꝑitate ⁊
diuitiis huiꝰ scł̃i. ꝯuertent᷑ ⁊ ert mẽbra in celesti¬
ierłm: ⁊ tyrꝰ .i. illi qͥ priꝰ angustiabant᷑ in adqui¬
rendis bonis tẽporalib ueluti mercatores er̃t
dicta de ciuuitate illa ⁊ p̾ter om̃ia hoc głosits p̃¬

Expanded text:
Raab interpretatur impetus, vel latitudo, per quod intelligimus gentiles illos qui impetuose et sine ratione discurrunt per lata desideria hujus saeculi; « et » ero memor « Ba» id est, faciam eos scientes et cognoscentes me; vel, sciencivitatem, et « ecce » quasi in manifesto habes « illic, » identes, scilicet illi qui aliquando inebriabantur prosperitate et divitiis hujus saeculi, convertentur, et erunt membra in coelesrus » scilicet illi qui prius angustiabantur in acquirendis bonis temporalibus, veluti mercatores, erundicta de civitate illa, et praeter omnia haec, glorios
Abbreviated transcription (Latin):
phin. Similit᷑ ꝑ cct̾as uirtutes s̃ datas cet̾is ordinib homi¬
incircuitu tuo. in quib tue ꝓmissiones cõplete st̃ appa¬
ret qđ uerax es in ꝓmissis. U el ueritas tua : incircuitu
tuo. qͥ a ñ habeas incircuitir famulati tuo nͥ eos qͥ uera¬
ces st: apparet te ueracẽ ẽẽ. aqͦ tanta familia ueritatẽ re¬
cepit. Iere espoteis. qͥa tu dñaris potestatis maris: mo

Expanded text:
phim. Similiter, per caeteras virtutes sibi datas, caeteris ordinibus homicircuitu tuo » in quibus tuae promissiones completae sunt, apparet quod verax es in promissis. Vel, veritas tua est in circuitu tuo, quia cum non habeas in circuitu et famulatu tuo, nisi eos qui veraces sunt, apparet te veracem esse, a quo tanta familia veritatem recepit. Vere es potens, quia « tu dominaris potestati mar
Abbreviated transcription (Latin):
p̾cat᷑: ut oratio sua addñi c̃spectũ ueni¬
at. ⁊ ut ip̃e ds ꝑcarnẽ assuptã factꝰ pasti
suus se ouẽ cõmisso pͥmi parentis in desei¬
to eriantẽ aduerũ ꝑpetuũ ouile reduia.
ordo qͦq congruuis. Postqͣm enim beatus hõ
adhoc ꝑductus. ẽ. ut tͥbulaciones m̃tiũ fiari.¬

Expanded text:
sua ad Dei conspectum perveniat, ut et ipse Deus per carnem assumptam factus Pastor suus, se ovem, commisso primi parentis in deserto errantem, ad verum et perpetuum ovile reducat. Ordo quoque congruus est: postquam enim beatus homo ad hoc perductus est ut tribulationes sibi medi
Abbreviated transcription (Latin):
tent aĩalitatẽ. ꝓponĩt etiã se iusti qͥ loqu¬
uenenũ intus exardescit. ardet siti. ⁊ cur¬
rit ita ad fontẽ. uiuũ: linde refectꝰ depo¬
imbuti ueneno diaboli scił. peccatis: recͣrt̃
ad dm̃ penitentes. ꝑ quẽ. deponun omnẽ
uetustatẽ. Dico qd̾ aĩa desidat mͦ l iã

Expanded text:
tent animalitatem, proponunt etiam justi qui loqutem venenum intus exardescit, ardet siti, et currit ad fontem vivum, et inde refectus, depoimbuti veneno diaboli, scilicet peccatis, currunt ad Deum poenitentes, per quem deponunt omnem vetustatem. Dico quod anima desiderat m
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ facie ad faciẽ. Et tc̃ ego qͥ in hac ui¬
ta nulliꝰ pretii appareo: gr̾a cłi apparebo
qͣlis sim. Dico sitiuit aĩa mea: ⁊ dum
sitirẽ. habui refectionẽ exlacͥmis. qͥs funde¬
bat aĩalitas afflicta miseriis. Et ħ ẽ. Lacͥme

Expanded text:
autem facie ad faciem : » et tunc ego, qui in hac vita nullius pretii appareo, apparebo qualis sim. Dico « sitivit anima mea, » et dum sitirem, habui refectiones quas fundebat animalitas afflicta miseriis hujus vitae
Abbreviated transcription (Latin):
nouũ inuocat uetꝰ: qͣsi testimoniũ sui. Uetꝰ
inuocat nouũ: ꝯplendũ ea que ꝓmittunl̃
nis cl̃i: I quelibet abyssus ostendit lib̾atio¬
nẽ eort: qui memores st᷑ dñi. Quod autꝰ
abissus sic inuocet abissũ: cognoscimꝰ¬

Expanded text:
nvocat Vetus, quasi testimonium sui. Vetus invocat Novum, ad complendum ea quae promittuntur nis Dei: et quaelibet abyssus ostendit liberationem eorum, qui memores sunt Domini. Quod autem abyssus sic invocat abyssum cognoscim
Abbreviated transcription (Latin):
suscepisti ad ꝓtegendũ. Quandoqͥdem
me sufcepisti. qͣre gͦ oblitꝰ es mei: Et sup¬
ponit causa. qͣre d̃s uideat᷑ sui oblitꝰ: cum
dic̃. Et qͣre tristis incedo: Licet ꝯtristatꝰ
sit: tam̃ se. ad am incessanter incede dic̃ iste
git me inimicꝰ. Nec tantũ affligit me. ma.¬
la faciendo: s ⁊̃ exꝓbrando. Et hoc ÷
Dum ꝯfringunt᷑ ossa mea .i. dũ sic gͣuit᷑
tribulor qͦd ꝯfringunt᷑ ossa .i. robora mea:¬

Expanded text:
suscepisti ad protegendum. Quandoquidem me suscepisti, « quare ergo oblitus es mei? » et supponit causam, quare Deus sui videatur oblitus, cum dicit: « Et quare contristatus incedo? » Licet contristatus sit, tamen se ad Deum incessanter incedere dicit isgit me inimicus. » Nec tantum affligit me mala faciendo, sed etiam exprobrando, et hoc est: « dum confringuntur ossa mea, » id est, dum sic graviter tribulor, quod con
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ lauans peccã: fac̃ nos t̾ram fructi¬
ferã. Et qi iordanis descensus intp̃tat᷑. &
hic notamꝰ humilitatẽ ꝙͣ in baptismo ha¬
bemꝰ dũ pompã diaboli reicimꝰ. Et ero me¬
om̃s sectas ħeticoꝵ. Hermon nãq uł. her¬
moniim: anathematitatio int̾ptat᷑. scił

Expanded text:
facit nos terram fructiferam. Et quia Jordanis descensus interpretatur, in hoc notamus humilitatem, quam in baptismo habemus, dum pompam diaboli rejicimus: et ero meomnes sectas haereticorum. Hermon namque vel Hermoniim, anathematizatio interpretatur, s
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ certã obtinent sedẽ. Uel in lo cũ quia
tione: ut admirabile fuit qͦd beatꝰ laurti¬
tiꝰ tantã passionẽ sustinuit. Transibo
nitiui casus. quasi sonitꝰ. Nel tͣnsibo ad co-¬
mũ di ductus in uoce exultationis:⁊ ꝯfesi¬

Expanded text:
 certam obtinent fidem. Vel in locum, quia tione: ut admirabile fuit, quod Laurentius tantam passionem sustinuit. Transibo enitivi casus quasi sonitus. Vel transibo in domum Dei, ductus in voce exsultationis et confessi
Abbreviated transcription (Latin):
regnu. O auid fecit
hunc psalmũ pͥusꝙͣ
liniret᷑ scd̾a linitione
Ante pͥmã tr. linitionẽ
nullũ psalmũ ꝓrsus compo¬
suit. Inunxit ante. eũ samuel pͥmo in do¬
mo prĩs sui. inqͣ linitione. intellex̃ ꝓmissi¬
onẽ regni ⁊ pꝰ ea securꝰ fuit ñ posse effici ali
hunc psalmũ: ñ fec̃ de corꝑali linitione
uel de obtentu regni t̾restris. s de liniti¬
one. spuali:⁊ de regno celesti. Consida¬
uit enĩ filios eccłiȩ securitatẽ posse hab̾e
de sccda linitione: i. de impassibilitate &
inortalitate. ꝑpͥmã linitionẽ ꝙͣ in hac
gimꝰ: ⁊ ꝯfirmationẽ ad bene oꝑandũ in
baptisinate. Sic̃ aut̃ dd pͥmã linitionẽ
in domo prĩs suscepit. ita unꝰ qͥsq fidelis
pͥmã linitionẽ. Domꝰ diaboli uocat mũ¬

Expanded text:
regnum. David fecit hunc psalmum, priusquam liniretur secunda linitione. Ante primam enim linitionem nullum psalmum prorsus composuit. Inunxit autem eum Samuel primo in domo patris sui, in qua linitione intellexit promissionem regni et per quam securus fuit, non posse effici aliquo hunc psalmum, non fecit de corporali linitione, vel de obtentu regni terrestris, sed de linitione spiritali, et de regno coelesti. Consideravit enim filios Ecclesiae securitatem posse habere de secunda linitione, id est, de impassibilitate et immortalitate, per primam linitionem quam in hac et confortationem ad bene operandum in baptismate. Sicut autem David primam linitionem in domo patris sui suscepit, ita unusquisque fidelis primam linitionem. Domus diaboli vocatur mun
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ꝯsidauert᷑ in oꝑa manuũ eiꝰ. hoc qͦd ñ in¬
tellexerunt fuit causa qͣre mala de xp̃o ad¬
inuenert. qͣre ⁊ dãpuati st̃: iuxta qd̃ sub¬
dit. Et ideo qd ñ intellexerunt tu destru¬
es illos sp̃alit̃ ⁊ corporalit. sic̃ fuit in de¬
structione ticil nespasiani. Et ꝓpłia p̃ui¬
dens illã destructionẽ. ẽẽ. intẽꝑ abilẽt ad¬
dit. Et ñ edficab̾ eos ult̾ius. Aliis enĩ con¬
structionib reꝑaũat eos d̾s. ut in destruc
duce eẽnt ỹdolatre. ꝑ aliũ ducẽ d̾s eos
ab idolatria lib̾abat. De hac. aut᷑ nouis¬
sima excecatione. sp̃ali: ñ reꝑabunt᷑ usq
infinẽ. qͣndo eoꝵ reliqͥe saluabunt᷑. Corpo¬
ralit̃ uͦ: nũꝙͣ restituent᷑. Illi destruent᷑.s¬
uocẽ dep̃cationis mee. scił d̾ remouendis
dicens. E ⁊ refloruit caro mea. Antea
floruerat caro xp̃i: cũ fuit immunis ab oĩ
peccõ. Refloruit. qͣndo ĩpassibilitatẽ. &
immortalitatẽ suscepit: in resurrectione.

Expanded text:
non consideraverunt in opera manuum ejus. Hoc quod non intellexerunt, fuit causa, quare mala de Christo adinvenerunt, quare et damnati sunt juxta quod subdit: et ideo « quia non intellexerunt, tu destrues eos » spiritualiter et corporaliter: sicut fuit in destructione Titi et Vespasiani: et propheta praevidens illam destructionem esse irreparabilem adidit: Et non aedificabis eos, ulterius. In aliis enim destructionibus reparaverat eos Deus, ut in destructduce essent idololatrae, per alium ducem Deus eos ab idololatria liberabat. De hac autem novissima excaecatione spirituali, non reparabuntur usque in finem: quando eorum reliquiae salvabuntur: corporaliter vero numquam restituentvocem deprecationis meae, » scilicet, de removendis dicens: « Et refloruit caro mea, » ante floruit Christi caro, cum fuit immunis ab omni peccato: refloruit, quando impassibilitatem et immortalitatem suscepit in resurrectione.
Abbreviated transcription (Latin):
endo eos d inimicor. potestate: dirigendo
ad fidẽ. Et benedit. dando increm̃tũ uirtu¬
tuͦ ipsi fcõ ħeditati tue. Et rege eos ne. d̾fici¬
ant in uirtute: ⁊ extolle eos ducendo usq

Expanded text:
endo de inimicorum potestate, dirigendo ad fidem: et benedic dando incrementum virtutum ipsi facto « haereditati tuae: et rege eos » ne deficiant in virtute: « et extolle eos » ducendo « usq
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dico ꝓꝑ inimicos meos. nec tam̃ pre¬
cor ut ñ trabas me in manib eoꝵ: s ne
lunt. Nec debes tradere me illis. qm̃ lini¬
qͥ st̃:  in me insurgunt & mentiunt᷑. Et h
qͥd illi dicañ. ego tam̃ credo uidẽ bona dm̃:¬

Expanded text:
Ego dico propter inimicos meos, nec tamen precor ut non tradas me in manibus eorum, sed « ne lunt. Nec debes tradere, quoniam et iniqui sunt, et insurgunt et metiuntur: et hoc dquid illi dicant: Ego « credo tamen videre bona Do
Abbreviated transcription (Latin):
miseriarũ ꝓfunditatẽ ñ uideamꝰ. Si enĩ ille
ħo dñicꝰ ã p̃sidio dicum u̾bi s uniti desere¬
ret᷑: similis utiq aliis ħoib inueniret᷑. Uel
in laciiͦ i. incorruptionẽ inferm. Caro enĩ
dñica in sepulcro corrũꝑet᷑. nͥ eã diuinitas
suscitaret. Benedicit descendentib. qͥa maxi¬
mus descensus. ẽ: a do deuiare: ⁊ se ad huiꝰ
mundi inserias in clinare. Ascensus uͦ est
relictis his miseriis ad ꝑpetuã uitã festinare.
subdit. causã qͣre debeat. gxaudiri: scił qͥa¬
orat ad eũ. & qͥa extollit manꝰ suas ad ipsũ.

Expanded text:
miseriarum profunditatem non videmus. Si enim ille homo Dominicus a praesidio divini verbi sibi uniti desereretur, similis utique hominibus inveniretur. Vel in lacum, » id est in corruptionem: caro enim Dominica in sepulcro corrumperetur nisi eam divinitas suscitaret. Bene dicit, « descendentibus, » quia maximus descensus est a Deo deviare, et se ad hujus mundi miserias inclinare: ascensus vero, relictis his miseriis, ad bona perpetua festinare. subdit causam quare debeat exaudiri qui orat ad eum: quia extollit manus suas ad ipsum:
Abbreviated transcription (Latin):
rettio. ⁊ similia: q̃ suis cciã ad exaltationẽ
ꝓfuert᷑. Intentio. ẽ: ut ꝑsuadeat ñ. ẽẽ. ofiden¬
dũ in hoĩe. s in solo deo: cũ ostendit xp̃m
ꝑ fectissimũ iustũ innullo ꝯfid̾e nͥ in solo
deo. In finẽ etiã ostendit qđ popłs saluatꝰ¬
hoĩe. Et sic̃ in p̃cedentib qͥbdã psalmis bre¬
uit̾ tangit passionẽ ⁊ resurrectionẽ: ita &
hic. Et sic incipit apetitione inuitans a¬
dic̃et. Confidite. clamate. ad dñm exẽplo
mei: qͥa ego clamaui. clamabo ad te dñe
pat̃: qͥ suł potes graudire. Ideo ponit. fut᷑uo:
ut ꝑhoc noscant se incessant̾ clamare. ad
đm. toto tẽꝑe. sue obedientie. Et tu d̾s m̃s
ne. sileas. quin clamori meo respondeas. scił
ex audias. qͥa si sileres. tcͦ ã me. remotꝰ esses
notat affectionẽ piam. in dm & hominẽ. qͥa
ex qͦ ħo clamare incipit ds audit. Hebrai
ca ueritas ñ habet hoc neqͣndo taceas a me.¬
s septuaginta int̾p̃tes addidert̃. nec. tam᷑

Expanded text:
 suis etiam ad exaltationem profuerunt. Intentio est ut persuadeat non esse confidendum in homine, sed in solo Deo, cum ostendit Christum perfectissimum justum in nullo confidere, nisi in solo Deo. In fine etiam ubi ostendit, quod populus salvathomine: et sicut in praecedentibus quibusdam psalmis breviter tangit passionem et resurrectionem, ita et hic. Et sic incipit invitatis aut confidant et clammei, quia ego clamavi et « clamabo ad te, Domine » Pater, qui solus potes exaudire. Ideo ponit futurum, ut per hoc notet se incessanter clamare ad Deum toto tempore suae obedientiae: et tu, « Deus meus, ne sileas, » quin clamori meo respondeas, scilicet exaudias: quia si sileres, tunc esses remotus « a m» notat affectionem piam inter Deum et hominem, quia ex quo homo clamare incipit, Dca veritas non habet hoc, nequando taceas a me; sed LXX. Interpretes addiderunt, nec tamen
Abbreviated transcription (Latin):
dam̃tũ Similit̃ dd in petris & in montib
ponebat inuinitiones. Exaltatio ꝙͣ p̃misit
inpetra. fut᷑a erat illi iusto qͥa xp̃c ñdũ eratꝰ.
exaltationẽ uͦ que sequit᷑ iã tc̃ habebat. Ab¬
scondet intab̃nacło. graltabit in petra. s iã
ne exaltauit caput meũ .i. mentẽm meam
diri: qͥn regnũ obtineã. P ostꝗͣ ostendit sc¬

Expanded text:
m . » Similiter David in petra et in montibus ponebat munitiones. Exaltatio quam promisit in petra futura erat illi justo, quia Christo nondum erat: exaltationem vero quae sequitur jam tunc habebat. Abscondit in tabernaculo, « exaltavit in petra, et jam tunc exaltavit caput meum, » id est mentem meam, « diri quin regnum obtineam. Postquam ostendit pe
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ scd̾a linitio. De pͥma linitione. sic agit
Ponit cã ⁊ ꝑeã certitudint᷑ scđe. De scao
sic. agit. Ponit freq̃ntes peticiones illiꝰ: &
affirmat se habitatum. Intendit nos cer¬
tos reddere. qđ habita prima linitione:
scd̾am possumꝰ hab̾e. situlꝰ sic exponit᷑.

Expanded text:
et secunda linitio. De prima sic agit: ponit eam certitudinem secundae. De secunda sic agit: ponit frequentes petitiones illius, et affirmat se habiturum. Intendit nos certos reddere, quod habita prima linitione, secundam possimus habere. Titulus sic exponitur:
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtatẽ. qmͣ fecert᷑ in morte dni. Qũ ap¬
ponit manuũ. pꝰ oꝑa ostendit ipsos mas¬
nũ studiũ ⁊ affectionẽ ad illud opus ad¬
hibuisse. Qd̃ dic̃ opus manuũ tractũ ÷
ab artifice. qͥ illa oꝑa uult dici suaꝵ ma¬
ꝓ bono redcłet: : St̃minat qd malũ p̃cet᷑
eis bona feciss: ipsi ei malũ retribuert
reꝑationẽ humani geñis. eẽ. in filio di.
& talia. Et ne uellent se excusare. qͥa oc¬
culta illa ñ possent cognoscere: dicit.¬

Expanded text:
 fecerunt in mortem Domini? Cum apponit manum post opera, ostendit illos magnum studium et affectionem ad illud opus adhibuisse. Quod dicit manuum, tractum est ab artifice: quia illa opera vult dici suarum mapro bono redderetur, determinat quod malum precetur im Christus eis bona fecisset, ipsi ei malum retribuebant. reparationem humani generis eum esse Filium Dei: et talia etiam ne vellent se excusare, quia occulta illa non possent agnoscere, ost
Abbreviated transcription (Latin):
Dextera coꝵ .i. bona oꝑa eoꝵ scił si aliꝗͣ
faciunt iusticiã repleta ẽ. muñib. In quo
maxime iudices intelligunt᷑ qͥ ꝓ iticia faci¬
enda pecuniã accipiunt. In manib eoꝵ sc̃
iniqͥtates. ego aut̃ sũ ingress ad bonũ mĩ¬
uocentia meo: ut supͣ. Et tu dñe redime
me ꝑ sanguine᷑ filn tui. Et qͥa redẽptus
ꝑ suã innocentiã suffic̃e ñ ualet petit i mi
scdiã dicens. Et miserere mei. quia bene
sũ aptꝰ cuiꝰ miserearis. qͥa pes meus stetit

Expanded text:
 si aliquam faciunt justitiam, « repleta est muneribus: » in quo maxime judices intelliguntur, qui pro justitia facienda pecuniam accipiunt. « In manibus » eorum; sunt iniquitates « ego autem sum ingressus » ad bonum « innocentia » mea, ut supra, et tu, Domine, « redime me » per sanguinem Filii tui: et quia redemptus per suam innocentiam sufficere non valet, petit mii, dicens: « et miserere mei. » Qui bene sum aptus cujus miserearis, quia « meus pes, »
Abbreviated transcription (Latin):
renes meos .i. delectationes libidins: Icor
meu̾: hoc. ẽ. cogitationes meas. ut neq in
renib neq incogitationib aliqͥd mali in¬
ꝓba ⁊ tẽpta me: ⁊ hoc ego sustinebo bene.
complacui tͥ inũitate tua .i. in filio tuo dño¬
tua ꝙͣ filiꝰ docuit ubi pura u̾itas fuit. Bẽne
dico complacui inũitate. qͥa ⁊⁊ mala uitaui:
& bona secutꝰ sũ. Et qͦd mala dimisisset ostñ¬

Expanded text:
renes meos, » id est, delectationes libidinis: « et cor meum, » id est, cogitationes meas, ut neque in renibus, neque in cogitationibus aliquid mali in » et ego hoc sustinebo bene, complacui » tibi « in veritate tua, » id est, inquam Filius docuit, ubi pura veritas fuit. Bene dico, « complacui in veritate tua, » quia mala vitavi, et bona secutus sum, et quod mala dimisisset, osten
Abbreviated transcription (Latin):
cipit ita ⁊ ad securitatẽ secunde sic nos ad¬
monet. Confidite. ⁊ certi sitis de scd̾a lini¬
tione: ꝯsid̾antes me qͥa dñs ÷ illuminatio
mea .i. illuminans me: ut uelim accedere.
fit in ꝯfirmatione. Et qͥa hoc ÷ quẽ dein¬
dire. qͥn obtincã regnũ qͦd expecto. Dñs
mͥ nocere cadunt. Et hoc. ẽ. Dũ notentes
appropinant .i. accedunt magis & magis
temptando. putantes se fac̃e suꝑ me. Apꝓ¬
pinañ dico. ad hoc ut edant carnes meas.
.i. delectent᷑ in tribulatione. mea. sicuti illi
qͥ edunt ⁊ delectant᷑ in esu carũ. Infirma

Expanded text:
cipit ita, et ad secundae securitatem ita nos admonet. Confidite et certi sitis de secunda linitione, considerantes me, quia « Dominus illuminatio mea, » id est, illuminans me, ut velim accedere afit in confirmatione: et quid hoc est? « quem » deindire quin obtineam regnum quod exspectabo. Dominus mihi nocere, cadunt, et hoc est « dum nocentes appropiant mihi » accedunt magis et magis tentando, putantes se facere « super me » appropiant dico ad hoc « ut edant carnes meas, » id est, delectentur in tribulatione mea: sicut illi qui edunt carnes, delectantur in esu carni
Abbreviated transcription (Latin):
s mea .i. qͣlẽ potest hab̾e humana fragi-¬
litas. qͥa nec. furtũ feci nec homicidiũ. Et
qͥa poss incepisse ĩ illa innocentia nec ꝑse¬
ũare: dicit. Et ñ infirmabor. abilla inno¬
centia. Et ne arrogans uidet᷑ subdit. Spe.¬

Expanded text:
t habere humana fragilitas, quia non fecit furtum, nec homicidium: et quia posset incoepisse in illa innocentia, nec perseverare, dicit « et non infirmabor » ab illa innocentia: et ne arrogans videretur, subdit: « spe
Abbreviated transcription (Latin):
add differentiã: quia q̃dã uerba stͦ in hoc
psalmo. que nulli alui posst᷑ aptari: nͥ xͦ
tĩa ẽ. ipse xp̃c. De eo sic agit. Describit
eũ petente᷑ ⁊ sͥ: ⁊ ꝯtͣ inimicos. Agentẽ etiã
grãs de impetͣtione suc. petitiõis:  hec est
sccła pars psalmi. Int̾cia parte ostendit

Expanded text:
ad excellentiam: quia quaedam verba in hoc psalmo, que nulli alii possunt adaptari, nisteria est ipse Christus. De eo sic agit: describit eum petentem et sibi et contra inimicos, agentem etiam gratias de impetratione suae petitionis, et haec est secunda pars psalmi. In tertia parte ostend
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmatꝰ ẽ: qđ nec etiã audet eũ aggredi.
Et maxime inimici mei infirmati ft̃: qui
me tribulant. Et ita dũ ipsi apꝓpinantꝰ
suꝑ me. ad hoc ut noceant sicuit putant:
tam̃ inu̾itate. ita appropinant ut edant
carnes meas .i. ꝯsumant carnalitates me¬
as. Et illi qͥdẽ sic edendo tͥbulant me. In¬
imici mei infirmati st̃ & cecider̃t̃. Et qͥa
tribulantes me cadunt. ideo si castra .i. si
molimina multitudinis ꝯsistant .i. immo
det tam̃ cor .i. int̾ior aĩa ñ timebit. Et
gat .i. extrescat ita qđ fragilitas humana
uideat᷑ ferre ñ posse tendens adũsũ me: in

Expanded text:
eum aggredi: et maxime « inimici mei qui me tribulant. » Vel ita: « Dum ipsi appropiant super me » ad hoc ut noceant sicut putant: tamen in veritate ita appropiant, « ut edant carnes meas, » id est consumant carnalitates meas, et illi qui sic edendo « tribulant me inimici mei, infirmati sunt et ceciderunt. » Et quia tribulantes me cadunt, ideo « si castra, » id est, si molimina multitudinis « consistant, » id det, tamen cor, id est interior anima, non timebit. Et gat, » id est excrescat, ita quod fragilitas humana videatur ferre non posse, tendens « adversum me in
Abbreviated transcription (Latin):
licto ꝯsortio maloꝵ. adheret ꝯsortio bonoꝵ
Ipse idẽ iustus. ẽ. hic mat̾ia. hoc mͦ peteis
Duo iudicia scm sua merita. unuͦ in hac
uita. aliud in fut᷑a. Intentio. ẽ. admonere.
sut relictis impiis: adħeramꝰ iustis. qͥa si h
seꝑati fuerimꝰ ã malis: ĩ iudicio seꝑabit
nos ds ab eisdẽ. Et incipit apeticione: sic

Expanded text:
sortio malorum adhaeret consortio justorum. Ipse idem justus est hic materia, hoc modo petens duo judicia secundum sua merita, unum in hac vita, aliud in alia vita. Intentio est admonere ut, relictis impiis, adhaereamus justis: quia si hic separati fuerimus a malis, in judicio separabit nos Deus ab eisdem malis. Et incipit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatis. ¶ Incipit enum̾arae plagas qͣs ds
intulit egyptiis ꝓpt̾ eos. Et licet ñ ponat easdem
qͣs moyses. tñ decem ponit sic̃ ipse moyses. Et ꝯtͣ
tuciones iustorũ. Signa posuit in egypto ⁊ hec st̃
signa. Cont̾itit in sanguiẽ flumina coꝵ ⁊ imbres
corũ nebib̃ent. Imbres uocat inicist̾ns collecças

Expanded text:
onvertit. » Incipit enumerare plagas quas Dominus intulit Aegyptiis propter eos, et licet non ponat easdem quas Moyses, tamen decem ponit, sicut ipse Moyses, et conttutiones justorum. Signa posuit in Aegypto, et haec sunt signa. « Convertit in sanguinem flumina eorum, et imbres eorum, ne biberent. » Imbres voca
Abbreviated transcription (Latin):
tat ds̃ inimicos: ⁊ semꝑ possideat ⁊ defendat
filios mortificatoꝵ .i. illos qͥin defensiõe c̾ta¬
tis imitant᷑ iudeos istos qͥ ꝓueritate ab antio¬
nos ad passionẽ inuitare. Et deploransuastitatẽ
isin mundicuis illud polluart ⁊ posuer̃t iertłm
in pomorũ custodiã. qͥ a fecert̃ eã desertã sicut
casule q̃ st̃ in pomariis uł uieis collestis fruc¬

Expanded text:
tat Deus inimicos, et semper possideat, et defendat filios mortificatorum, id est, illos qui in defensione veritatis imitantur Judaeos istos: qui pro veritate ab Antionos ad compassionem invitare. Et deplorans vastationeis immunditiis illud polluerunt, et « posuerunt in pomorum custodiam, » quia fecerunt eam desertam, sicut casulae quae sunt in pomariis vel vineis, quae collectis fruc
Abbreviated transcription (Latin):
licet uitia ne ꝑeamꝰ inpͥori genitura uł gentes¬
i. demones qͥ priꝰ nos possi debãt. ita qđ remoueã¬
tur afacie nr̃a nec iã ꝯspiciamꝰ eos in nobis ⁊⁊ di
osoiugatos. Et hoc sorte.i. ñ humano iudicio:
s sola di elestiõe. Et hoc im funicło distͥbu¬
tionis qͥa unicuiq dedit deus grãm suã ad¬

Expanded text:
ra; vel gentes, daemones, qui nos prius possidebant, ita quod removeat a facie nostra, nec jam conspiciamus eos in nobis. Et dios conjugatos: et hoc sorte, id est, non humano judicio, sed sola Dei electione: et hoc funiculo distributionis, quia unicuique dedit
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s uirtutũ ꝯu̾te nos. ⁊ osfende faciẽ tuã ⁊ saluierimꝰ¬
de egipto eduxisti ⁊ in t̾rã ꝓmissionis plantasti.
bas sic bonꝰ agͥcola dilectã uineã. tnͣstulisti de ggĩp¬
to ⁊ eiecisti gentes de t̾ra ꝓmissionis :⁊ eã uin eã ibi
plantasti .i. firmit̾ collocasti: ⁊ in habitare fecisti.
Dux itim̃s fuisti in ꝯspestu eiꝰ. qͥa in nube p̾eunte
t̾rã ꝓmissiõis. Uel si ꝑt̾ra totũ mundũ accipimꝰdi¬
cemus hoc potiꝰ intelligendũ de eccłia significata

Expanded text:
« Deus virtutum converte nos, et ostende faciem tuam, et salvi erimde Aegypto eduxisti, et in terra promissionis plantasti: bas, sicut bonus agricola dilectam vineam, « transtulisti de Aegypto; ejecisti gentes » de terra promissionis. « et eam » vineam ibi « plantasti, » id est, firmiter collocasti, et inhabitare fecisti. « Dux itineris fuisti in conspectu ejus, » quia in nube praeeunte terram » promissionis. Vel si per terram totum mundum accipiamus, dicemus hoc potius intelligendum de tota Ecclesia, significata
Abbreviated transcription (Latin):
rigit in finẽ habitꝰ ꝓhis qͥ cõmutabuntur.
Loquit᷑ n de comutandis. ostendens eccł̃iam dila
cõmutacionẽ futurã dicit Testimoniũ a saph.a. hoc te¬
statur ficelis synagoga q̃ loquit᷑ uͥ ponit eccłie dilata¬
cionẽ. Mat̾ia ÷ aduentꝰ xp̃i. Modus. In pͥma parte po

Expanded text:
rigit in finem habitus pro his qui commutabuntur. Loquitur enim de commutandis, ostendens Ecclesiam dilatcommutationem futuram, dicit testimonium Asaph, id est, hoc testatur fidelis Synagoga, quae loquitur, ubi ponit Ecclesiae dilatationem. Materia est adventus Christi. Modus. In prima p
Abbreviated transcription (Latin):
tutũ .i. cdestiũ angłoꝵ. qͦ usq irasceris suꝑ oratio¬
nem serui tui: .i. iratũ te ostendes mͥseruo tuo acͥ
te oranti differentũ filiũ cuiꝰ aduentũ ego oro: qũ
dicit d̾m ostendit talẽ qͥ nos bene possit saluos
face. dat ⁊ intelligi qđ nos cultores faciat õs sociosil¬

Expanded text:
t, coelestium angelorum, « quousque irasceris super orationem servi tui? » id est, iratum te ostendes mihi servo tuo ad te oranti, differendo mittere Filium, cujus adventum ego oro? Cum dicit, Deum ostendit talem, qui nos bene possit salvos facere: dat etiam intelligi quod nos cultores faciat Deus socios il
Abbreviated transcription (Latin):
bernaculis cham. E gyptũ uocat tab̃nacła ehar
qa filichanaan qͥ fut filiꝰ chã fili cepunt nocagis¬
tum inbabitare. Similit᷑ in nobis facit łs inã i¬
mite ire sue. qñ deleniorib peccatis subtrahencdo
grãm ad gͣuiora nosꝑmitat descende nimasꝰ
in morte condudit: qñ usq ad ꝯtẽptũ di nossi¬

Expanded text:
lis Cham. » Aegyptum vocat tabernaculum Cham, quia filii Chanaan, qui fuit filius Cham, filii Noe coeperunt Aegyptum inhabitare. Similiter in nobis facit Deus viam semitae irae suae, quando de levioribus peccatis subtrahendo gratiam, ad graviora nos permittit descendere. Animas etiam in morte concludit, quando usque ad contemptum Dei n
Abbreviated transcription (Latin):
ciat qͥ sepelirit eos. qͥa uł ꝓhibebant᷑: uł intan ̃
ta tbulatiõe erãt qđ nulli nacabat. Et hic ꝓpb̾a
ponit se in num̾o eorũ dicens. Eactisumꝰ opp¬
briũ uicinis nr̃is qͥsepe nobis inpꝑent. Ec osten¬
dit ꝑduas partes oppbriũ. factͦi sumꝰ subsanna

Expanded text:
at qui sepeliret » eos, quia vel prohibebantur vel in tanta tribulatione erant, quod nulli vacabat. Et hic Propheponit se in numero eorum dicens: « Facti sumus opprobrium vicinis nostris » qui saepe nobis improperent, et ostendit per duas parte
Abbreviated transcription (Latin):
micorũ ⁊ uirginescorũ ñ st̃ lam̃tate: sic̃ ꝯsuetudo exige¬
bat. Ita nuenes .i. fortes in eccł̃ia comedit ignis ꝯcu¬
stinorũ.:⁊ uidue eorũ ñ plorabant᷑. Similit̾ sacerdo¬
tes nr̃i cadunt in gladio oris dĩ. cũ hi quib bene annũ¬
tiañ ꝯtͣria facunt: ⁊ uidue nr̃e reales ñ plorant᷑ a pre¬
latis eccłie. qͥa de cis qͣndoq desꝑat᷑. Uel ꝑ uiduas¬

Expanded text:
micorum: « et virgines eorum non sunt lamentatae, » sicut consuetudo exigebat. Ita juvenes, id est, fortes in Ecclesia, comedit ignis concustinorum; « et viduae eorum non plorabantur. » Similiter sacerdotes nostri cadunt in gladio oris Dei, cum his quae bene annuntiant contraria faciunt, et viduae nostrae reales non plorantur a praelatis Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
suł nulla ꝑfunditate aqͣrũ possent meliꝰ refici.
petra int̾rupta in heremo: significat. xp̃m scis
int̾rupit. ⁊ de petra eduxit aꝗͣ. in qͦ dĩ magna poten¬
tia ⁊ meffabilis erga eos notatur benignitas. ⁊ dedux̃
tanꝗͣ. flumina ãquas. qͥa riuꝰ ille ꝓcedens de petͣ se
ꝑ totũ mundũ ministͣuit popło di. Aqua i qͦ in
cruce fluxit de lat̾e dñi: baptismi ablutionẽ nob̃

Expanded text:
 illa profunditate aquarum poterant melius refici. Petra interrupta in eremo, significat Christum nointerrupit, et de petra eduxit aquam, » in quo Dei magna potentia et ineffabilis erga nos notatur benignitas; « et deduxit tanquam flumina aquas, » quia rivus ille procedens de petra, sper totum mundum ministrabat populo Dei. Aqua enim quae in cruce fluxit de latere Domini, baptismi ablutionem nobis
Abbreviated transcription (Latin):
imone eccłie. ab om̃i altitudine decidet. Similiter
arbusta eiꝰ cedrosdi .i. illa uinea scił eccl̃ia extendit
palmites .i. pͣdicatores suos usq ad mare orienta¬
le loccidentale. ⁊ ꝑpagines .i. filios suos quib dilas¬
iabat᷑ extendit usq ad flum̃ iordanis .i. ꝑ mechium

Expanded text:
iae Dei, ab omni altitudine decidet. Similiter arbusta ejus cedros Dei et illa vinea, id est Ecclesia, extendit palmites, id est, praedicatores suos, usque ad mare Orientale et Occidentale: et propagines, id est, filios suos quibus dilatatur, extendit usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
ter: ⁊ ranã ⁊ disꝑdidit eos. qͥa in nullo locopot̾ant
tis locuste quẽ corro deo ꝑ qͣm detractio intelligit᷑
nis recedunt. hic quoq uersus .ii. plagas habet.
Et occidit ingͣndine uineas eoꝵ. ꝑ uineas collec¬
tiones hominũ accipimꝰ. q̃ in gnͣdine .i. in cõmuniõe

Expanded text:
et ranam, et desperdidit eos, » quia in nullo loco poterantis « locustae » quae corrodent: per quam detractio intelligitur,  tentationis recedunt: hic quoque versus duas plagas habet. « Et occidit in grandine vineas eorum. » Per vineas collectiones hominum accipimus, qui in grandine, id est, in commutatione
Abbreviated transcription (Latin):
eos de manu tͥbulantis scił pharaonis. Sic ⁊nosꝑ
uersi a uero intellestu in descito huiꝰ uite dm mul¬
tociens ad irã ꝯcitamꝰ ñ recordantes int̾ cet̾a bene¬
ficia eiꝰ qđ nos redemit de potestate diaboli. Et nota
dati sic̃ posuit in egypto signa sua.⁊ ꝓdigia suam
cãpotaneos. ꝑ signa minora miracła. ꝑ ꝓdigia

Expanded text:
aonis. Sic, et nos perversi a vero intellectu in deserto hujus vitae, Deum multoties ad iram concitamus, non recordantes inter caetera beneficia ejus quod nos redemit de potestate tribulantis, id est, diaboli. Et nota dati: « Sicut posuit in Aegypto signa sua, et prodigia sua in campo Thaneos. » Per signa, minora miracula; per prodigia,
Abbreviated transcription (Latin):
iarnales ⁊ fragiles. ⁊ ꝑm ad peccandũ. Et hec est
geliremanent in redempti. qͥa nulla corruptela¬
ba uoluptas impulit eos ad peccandũ. Rccordã
rediens ad dm̃. Et id̾o necesse ÷ ħoi uͭ ds appo¬
nat manũ: ⁊ reducat eũ. Similit̾ nos ficto cor¬
de dm diligentes pacient̾ sustinet ds: ⁊ semꝑ¬

Expanded text:
nt et fragiles, pronique ad peccandum, et haec est geli propter hoc remanent inredempti, quia nulla eorum naerba voluntas impulit eos ad peccandum. Et etiam rediens ad ipsum Deum, et ideo necesse est homini, ut Deus apponat manum, et reducat eum. Similiter nos ficto corde Deum diligentes patienter sustinet Deus, et sem
Abbreviated transcription (Latin):
men tuũ głificabimꝰ ⁊ laudẽ nullã iñ nobis attri¬
buemꝰ. Sic̃ illi uidei petebant lib̾ari ab antiocho
ialiis ꝑ secutorib. sic eccłia ne aliq̃n deuincat᷑ a ꝑ¬
scutione. Lib̾a dico ⁊ ꝑpitiꝰ esto peccatis nr̃is ꝓpt̾¬
nom̃ tuũ. ut ⁊̃ hec ꝑsecutio ꝙͣ sustinemꝰ sit destruc
lb⁊ cõbustio peccatori nĩoꝵ. Cũ dic adiuia n¬
nuit. sealiqͥd ȩx lib̾tate arbitrii posse. Adiuua dico
ne forte dicant ingentib Ubi ÷ d̾s eoꝵ: ꝑ utabant i
gentes uideos dm n hab̾e. qͥa inuisibilis erat ⁊impꝑan¬

Expanded text:
men tuum glorificabimus, et laudem inde nobis nullam attribuemus. Sicut illi Judaei petebant liberari ab Antiocho et aliis persecutoribus, sic Ecclesia, ne aliquando devincatur a persecutore; libera dico « m, » ut etiam haec persecutio quam sustinemus sit destructio et combustio peccatorum nostrorum. Cum dicit adjuva, innuit se ex libertate arbitrii aliquid posse. Adjuva dico « ne forte dicant in Gentibus, Ubi est Deus eorum? » Putabant enim gentiles Judaeos Deum non habere, quia invisibilis erat
Abbreviated transcription (Latin):
lentesꝑquos pluit nobis ds carnes .i. illas refllio¬
rat pulueri ꝓpt̾ subtilitatẽ cognitiois. Taeo uo¬
cat eos uolatilia pennata. qͥa a t̾rens subleit
hominẽ ad celestia. Harene maris ido cõpatas
qͥa copiosa st̃ sic̃ harena ꝑ mare qđ salsũ:⁊

Expanded text:
eus pluit nobis carnes, id est, illas refectiorat pulveri propter subtilitatem cogitationum. Ideo vocat eas volatilia pennata, quia a terrenis sublevant hominem ad coelestia: arenae comparat ideo, quia copiosa sunt sicut arena.
Abbreviated transcription (Latin):
ueliti scientiã ⁊ similia.:⁊ bona qͦ possumꝰ ñ explemꝰ.
Ostñdit qͥm tẽptanert̃: dicens. Et male locuti st̃
de do. ⁊ cdixert̃. Nunqͥd pot̾it d̾s parare mensã in
deserto: Et rationẽ qͣ possent ei obic̾e ꝯfring̃. Acsi
refectionẽ aliã dare ñ pot̾it. qm̃ naturale: petre
ut inde aqͣ exeat. ꝑanẽ uͦ ⁊ aliã refectionẽ. in huiꝰ

Expanded text:
veluti scientiam, et similia: et bona quae possumus, non explemus. Ostendit quomodo tentaverunt, dicens: « Et male locuti sunt de Deo, » dicentes: « nunquid poterit Deus parare mensam in deserto? » et rationem qua posset eis objici confringit, ac si refectionem tamen aliam dare non poterit, quia naturale est petrae ut aqua inde exeat; panem vero et aliam refectionem i
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾at resistere. Sic ⁊ nos d̾s sꝑnit: ⁊ fa cit cede cuili¬
bet tẽptationi. Et ꝓpt̾ eorũ neqͥtiã reppulit tab̾na¬
culũ qđ erat in silo: qͥa ꝑmisit ab allophilis archã
qͦ erat in tabernaculo capi. tab̃nacłm suũ uͥ habi¬
tauit in hominib: qͥa in tab̾nacło dabĩt d̾s responsa.
Similit̾ repellit illos qͥ militant in eccłia. in quib ip¬

Expanded text:
poterant resistere. Sic nos Deus spernit, et facit cedere cuilibet tentationi. « Et » propter eorum nequitiam « repulit tabernaculum » quod erat in « Silo, » quia permisit ab Allophilis arcam quae erat in tabernaculo capi , « tabernaculum suum ubi habitavit in hominibus, » quia in tabernaculo dabat Deus responsa. Similiter repellit illos qui militant in Ecclesia, in quibu
Abbreviated transcription (Latin):
dictã de eis sum̾et: ⁊ꝓuocauer̃t excelsũ in iaquoso.
significat ariditatẽ cordiseorũ. Similit̾ malixp̃ia¬
ni pꝰ multa di beneficia ad iram eũ ꝓuocant in in¬
a quoso. scił insterilicorda eorũ. In rrã excitauer̃t.
i ñ sine causa: s qͥa tẽptauer̃t dm̃ in cordib suis diffi

Expanded text:
et, provocaverunt « Excelsum in inaquoso, significat ariditatem cordis eorum. Similiter mali Christiani post multa Dei beneficia, ad iram eum provocant, in inaquoso, id est, in sterili corde eorum. In iram excitaverunt, et hoc non sine causa « sed quia, tentaverunt Deum in cordibus sui
Abbreviated transcription (Latin):
sfacit nob̃ dũ sumꝰ in cãpo .i. in planicie hꝰ uite.
usq aq̾ aliud litꝰ. Et statuit aqͣs maris qͣsi in
utre: stabiles nullo mͦ fluentes simił aqͣ baptismi
int̾rupta. qͥa aliis salus. aliis mors ꝑducit nos
bs ab egypto. scił ab infidelitate ad securitate ce¬
lestis patrie. ⁊ aqͣs .i. fluctꝰ huiꝰ scl̃i statuit qͣs i inu¬
tre. qͥaita cõpescit qñ deinceps ñ posst̃ nobis dñari.
Et edixxit cospost exitũ maris in nube diei que erat
cs refrigeriũ: ⁊ tota nocte in illuminatione ignis.
ꝑ nubẽ dici xp̃i humanitatẽ significamꝰ anqͣ di

Expanded text:
facit nobis dum sumus in campo, id est, in planitie hujus vitae: » usque ad aliud littus, « et statuit aquas » maris, « quasi in utre » stabiles, nullo modo fluentes, similiter aqua baptismi interrupta, quia est aliis salus, aliis mors; perducit nos Deus ab Aegypto, scilicet ab infidelitate ad securitatem coelestis patriae: et aquas, fluctus hujus saeculi, statuit quasi in utre, quia ita compescit, quod deinceps non possunt nobis dominari. « Et deduxit eos, » post exitum maris Rubri, « in nube diei » quae erat eis in refrigerium: « et tota nocte in illuminatione ignis. » Per nubem diei, Christi humanitatem signific
Abbreviated transcription (Latin):
tio ad naturalis ñ ÷ creditꝰ cũ do. udelicet si ali¬
qͣndo fuert cũ do bene intelligendo detraxer̃t
se ab illo intellectu qͣsi ads deciꝑet eos. ueluti si
aliqñ ꝑfiguras res signifi catas intellig̾ent re¬
trahebant spẽ. nec sp̃m suũ deo cõmitcebant
Benedico qđ gen̾atio illa ñ direxit coi suũ. qͥa

Expanded text:
tio naturalis, « non est creditus cum Deo, » videlicet, si aliquando bene fuerunt cum Deo bene intelligendo, detraxerunt se ab illo, quasi Deus deciperet eos: velut, si aliquando per figuras res significatas intelligerent, retrahebant se, nec spiritum suum Deo committebant. Bene dico « generatio illa non direxit cor suum, » quia
Abbreviated transcription (Latin):
uobisꝓpositioneᷤ ab inicio .i. illas obsuras allegorias q̃
uix possunt intelligisic̃ st̃ diuinatioẽs ille ꝙ̃ ꝓblema¬
ta uocant᷑. Uelut qñ samson ꝓposuit philisteis dicñs
De comedente exunt cib. ⁊ de foiti dulcedo Cũ autẽ
leonis: ꝓpofuit qͣndã. in parabolã dicens. Nisi in uitu¬
la mea arassctis: ꝓposicionẽ meã ñ exoluissetis. ꝑ uitulã
urorẽ suã intelligens. ꝑ positiones dico factas ab ini¬

Expanded text:
opositiones » id est, illas obscuras allegorias quae vix possunt intelligi, sicut sunt divinationes illae quae problemata vocantur, velut quod Samson proposuit Philistaeis, dicens: De comedente exivit cibus, et de forti dulcedo. Cum autemleonis , proposuit quamdam parabolam, respondens: Nisi in vitula mea arassetis, propositionem meam non solvissetis: per vitulam uxorem suam intelligens, propositiones dico, factas « ab ini
Abbreviated transcription (Latin):
pactũ. uͭ diabolo ⁊ põpis eiꝰ renuntiaremꝰ ñ obser¬
uamꝰ. s in arcũ pͣuũ ꝯt̾itim᷑ bene nos fasturos ꝓmit¬
tentes s ñ cõplentes uił qͥa dũ aliis mala paramꝰ: ĩ nc̃
suis ademulationẽ eũ ꝓuocauer̃t: cũ honorem
quẽ do debebant siuis sͦ culptilib imꝑtirent. Et¬

Expanded text:
 observamus, sed in arcum pravum convertimur, bene nos facturos promittentes, et non complentes, vel quia dum aliis mala paramus, in nos suis ad aemulationem eum provocaverunt, » cum debitum Deo honorem suis sculptilibus impartirent. Et
Abbreviated transcription (Latin):
.i. refectiõe dñci corporis dubitant. ñ credententes qđ
cospossit refic̾e corpore ⁊ sanguine filii sur: in boc
id̾o audiuit dñs .i. intellexit. ⁊ impleuit peticiones
eorũ. ne sistatĩ eos int̾ficeret putaret᷑ impotens sicut
cis. ut prius ostendet suã potentiã implendo peti¬

Expanded text:
 refectione Dominici corporis, dubitant, non credentes quod Deus possit eos corpore et sanguine Filii sui in hoc  id est, intellexit, et implevit petitiones eorum, ne si statim interficeret eos, putaretur impotens, sicutenam inferre eis, ut prius ostenderet suam potentiam implendo eorum peti
Abbreviated transcription (Latin):
corł neqͥtiã: l meã innocentiã: ⁊ ideo ne sileas:
s ꝓfer sententiã. & tu dñe ne discedas ã me.
plũ orandi. qͥ nicłi ꝓrsus in sua humanitate. con¬
fidete debent. Dico ne discedas. s potiꝰ gxurge
co qͥ es ds m̃s. ⁊ dñs m̃s. E⁊ qr si solũ iudiciũ

Expanded text:
eorum nequitiam, et meam innocentiam, et ideo « ne sileas, » sed profer sententiam: et tu « Domine, ne discedas a me » plum orandi, quia nihil prorsus in sua humanitate confidere debent. Dico ne discedas, potius « exsurgeco qui es « Deus meus » . Et quia si solum judicium
Abbreviated transcription (Latin):
dissipati: uidentes miracła eiꝰ cũ dic̃ent aliqui
qͥa bonꝰ ÷: alĩ autẽ ñ. s seducit tͣbas: lin passio¬
ne ipsa cũ uiderent t̾remotũ. Et quãuis ẽent
dicendo etiã si filiꝰ dĩ es. descende de cruce. Sub¬
sannauert᷑ me. cũ aliꝙͣ infirmitatẽ humane
nat᷑e in me cognosc̃ent : lñ ad horã: s subsan¬
nicħi mali in me inuenirent. frenduert̃ scilicetꝰ
suis. Ipsi ita ꝯtͣ me faciunt: ⁊ tu dñe qͣndo
respicies misericordit᷑. ut de eort potestate. me
libes: Respice dñc: ⁊ restitue. aĩam meã reddi
tã corpori remotã ãmalignitate. eoꝵ: i. abillis in¬
feriorib iudeis malignantib. Et unicã meã .i.

Expanded text:
sipati » videntes ejus miracula, cum dicerent alii, quia bonus est, alii autem non, sed seducit turbas, et in passione ipsa cum viderent terrae motus. Et quamvis essent dicendo etiam: « Si filius Dei es, descende de cruce » ; « subsannaverunt me » cum aliquam infirmitatem humanae naturae in me cognoscerent: et non ad horam, sed « subsannihil in me mali invenirent, « frenduerunt » scilicet suis. Ipsi ita contra me faciunt, sed tu quidem « quando respicies » misericorditer, ut de eorum potestate me libtam corpori, remotam « a malignitate eorum, » id est, ab inferioribus Judaeis malignantibus, et « unicam meam, » id
Abbreviated transcription (Latin):
qͥb possis inimicos deuinc̾e: ⁊ scutũ quo me. de¬
fendas. Hec autẽ arma ⁊ scutũ. st̃ uoluntas
duĩ. Et tu qͥ aliqͣndo uid̾is sedisse. exurge mami
do frameã hoc est aĩam meã: qͥa diabolũ de¬
uicisti: lꝯdudes in imicos ne nom̃ eorł dilatet᷑.
uolunt nom̃ meũ ꝯclude: ⁊ suũ dilatare. Et¬
qͥd ꝑ singła pet̾em. Dic anime mee in ipsa
simplicitate. rei. ego sũ salus tua oĩmoda Hic
incipit orare de ꝯũsione inimicoꝵ. qͦs p̃uidebat
ꝯũtendos. Effunde framea & q̃rentes aĩam

Expanded text:
quibus possim inimicos devincere: et scutum, quo me defendas. Haec autem arma et scutum sunt voluntas Dei, et tu qui aliquando videris sedisse, « exsurge » do « frameam, » id est, animam meam, qua tu diabolum devicisti, « et conclude inimicos, ne nomen eorum dilatetur: suum dilatare. Quod per singula petant « dic animae meae » in ipsa impletione rei: « Ego sum salus tua » omnimoda. Hic incipit orare de conversione inimicorum quos praeviderat convertendos. Effunde frameam: « quaerentes animam
Abbreviated transcription (Latin):
cor: scił. qͦ intellectu faciunt qͥcqͥd faciuus
&̾ hec. ẽ. maxima beatitudo. Cũ enĩ nr̃as
in firmitates intelligit: ꝯfert sua solatia nob̃
Non tantũ hec p̃dicta facit ds. s etiã adiu¬
uat reges & gigantes. Quod auxiliũ adeo

Expanded text:
cilicet, quo intellectu faciant quidquid faciunt: et haec est maxima beatitudo. Cum enim nostras infirmitates intelligit, confert sua solatia nobis. Non tantum praedicta haec facit Deus, sed etiam adjuvat reges et gigantes: quod auxilium a Deo
Abbreviated transcription (Latin):
.i. rationabiliũ. De celo repex̃. scił de ha¬
bitacło suo .i. de humanitate filii sui. inqͦ
ipse. habitauit. Habitaculo dico p̃parato.
dñi p̃ordinato. respec̾ suꝑ om̃s qͥ habitant
t̃rã. Enumerat itum beatitudinẽ. Resp¬

Expanded text:
alium. De coelo « respexit de habitaculo suo, » id est, de humanitate Filii sui, in quo ipse habitavit: habitaculo dico « praeparaDomini ordinato: respexit « super omnes qui habitant terram. » Enumerat iterum beatitudines.
Abbreviated transcription (Latin):
que fecerã eis in scã doctͥna. scilicet sterilita¬
tem aĩe. mec. In hoc eñi erat aĩa mea sterilis
qm̃ eos in corporare. mͥ ñ pot̾am. Cib enĩ ms
cẽt: salus ⁊⁊ fides eoꝵ. Unde locutꝰ samarita¬
ne: dĩx discipłis rogantib eũ ut mandu¬
caret. Ego cibũ habeo maducare. que. uos nes¬
citis. Ipsi retribuebant mͥ mala. ego autẽ¬

Expanded text:
e in sancta doctrina, scilicet sterilitatem animae meae. » In hoc enim erat anima mea sterilis, quod incorporare eos mihi non poteram. Cibus enim meus, eorum salus et fides. Unde locutus Samaritanae, dixit discipulis rogantibus ut manducaret: « Ego cibum habeo quem vos nescitis . » Ipsi retribuebant mihi mala, « ego aute
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ sacrificii ⁊ admonet ꝯsortes suos: ut se
participationẽ dnĩci corporis: lut ad łi se dig¬
nos p̾parent. In t̾cra admonet rudes: ut ad no
uitatẽ accedant. In qͣtta ponit causas qͣre sit¬
sit accedendũ. scilicet qͥa d̾s bona bonis: ⁊ mala

Expanded text:
vitatem sacrificii, et admonet consortes suos, ut secparticipationem Dominici corporis, ut ad hoc se dignos praeparent. In tertia parte admonet rudes, ut ad hanc novitatem accedant. In quarta parte ponit causas, quare sic accedendum, scilicet, quia Deus bonis bona
Abbreviated transcription (Latin):
semꝑ benedixi dñm. benedicã eũ in õi tempore.
aĩa mea. Et ħ ẽ. Anima mea laudabit᷑ .i. lau¬
dabilis apparebit. habitans in dño. Et ꝑ hoc¬
dñm ostendit eẽ. laudabilẽ ualde. cũ ꝓpter
accessuͦ illiꝰ anima laudabił cõꝓbet᷑. Et qͦd ego
dico. audiant mansucti .i. intelliganꝰ humiles.

Expanded text:
per benedixi Dominum, benedicam eum in omni tempore. anima mea: et hoc est: « anima mea laudabitur, » id est, laudabilis apparebit habitans « in Domino, » et per hoc ostendit Dominum laudabilem valde, cum propter accessum illius anima laudabilis comprobatur, et quod ego dico « audiant mansueti, » id est, intelligant humiles « et
Abbreviated transcription (Latin):
nã. siue ꝑ infirmitatẽ: siue. qͦlibet aliomodo
In hoc uersu duo genera correptionis notamꝰ:
unũ uoluntariũ aliud coactũ. Eiat iua illoꝵ
meant inced̾e. ꝑ eã. sic̃. ꝑ tenebras. Et eadem
in qͣ pͥus firmi stare putabant. fiat eis lubricũ
.i. lubricosa. ut intelligant neminẽ mea firmit̾
qͦq notat᷑ p̃dicta duo genera correptiõis Ei
int̾itꝰ. abscondert̃ dico gratis.i. sine merito¬

Expanded text:
nam, sive per infirmitatem, sive quolibet alio modo. In hoc versu duo genera correctionis notamus, unum voluntarium, aliud coactum. « Et fiat via imeant incedere per ea sicut per tenebras: et eadem in qua se prius firmiter stare putabant fiat eis « lubricum, » id est, lubricosa, ut intelligant neminem firmiter quoque notantur duo genera correctionis. Et « interitus: absconderunt dico « gratis, » id est