comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sar uel ad opus suum tardandum quo plures in armis te¬
nerentur. uel ad ostentationem regiae fiduciae ne muni¬
deterritus non est quominus prima acie pro uallo instru¬
cta reliqua pars exercitus opus facer&. At pharnaces im¬
pulsus siue loci felicitate siue auspiciis & regionibus indu¬
ctus quibus obtemperasse eum postea audiebamus. siue
paucitate nostrorum ꝗ in armis erant comꝑti cum mor
operis quotidiani. magnam illorum seruoꝵ multitudi¬
nem quae aggerem portabat milites esse credidiss& si¬
ue etiam fiducia ueterana exercitus sui quem cũ legions¬
xxii. in aciem conflixisse & uicisse legati eius gloriaban¬
tur. simul conceptu exercitus nostri quem pulsum a se
domitio duce sciebat initio consilio dimicandi descendẽ
prerupta ualle cepit. Cuius aliquandui caesar irridebat
nauem ostentationem. & eo loco militum cohortationẽ
quo nemo sanus hostis subiturus ess&: cum interim phar¬

Expanded text:
sar vel ad opus suum tardandum, quo plures in armis tesar vel ad opus suum tardandum, quo plures in armis tenerentur, vel ad ostentationem regiae fiduciae, ne munir. Itaque deterritus non est quo minus prima acie pro vallo instructa reliqua pars exercitus opus faceret. At Pharnaces impulsus sive loci felicitate sive auspiciis et religionibus inductus, quibus obtemperasse eum postea audiebamus, sive paucitate nostrorum qui in armis erant comperta, cum more operis cotidiani magnam illam servorum multitudinem quae aggerem portabat militum esse credidisset, sive etiam fiducia veterani exercitus sui, quem bis et vicies in acie conflixisse et vicisse legati eius gloriabantur, simul contemptu exercitus nostri, quem pulsum a se Domitio duce sciebat, inito consilio dimicandi descendere praerupta valle coepit. Cuius aliquamdiu Caesar irridebat inanem ostentationem et eo loco militum coartationem, quem in locum nemo sanus hostis subiturus esset: cum interim Phar
Abbreviated transcription (Latin):
r&q eas ualles quibus regia castra muniebantur codem in¬
teruallo sua castra munitura. si modo ea loca hostes prioreᷤ
non cepissent quae multo erant propiora regis castris agge¬
rem comportari iub& intra munitiones. Quo celeriter col¬
locato proxima nocte uigilia .iiii. legionibus omnibus expe¬
ditis impedimentisq in castris relictis prima luce non opi¬
nantibus hostibus ipsum locum cepit in quo mitridates se¬
cundum prelium aduersus triarium fecerat. Hunc omnẽ
comportari agoerẽ. & ut castris seruitia agerentur iussit
nequis ab opere miles disceder&. cum spatio non amplius
passuum .ĩ. intercisa uallis castra hostium diuider& ab o¬
pere incepto caesaris castroꝵ. Pharnaces cum id repente pͥ¬
ma luce animaduertiss& copias suas omnes pro castris in¬
struoxit: quas interposita tanta locorum iniquitate consu¬
etudine magis peruulgata militari credebat instrui. Cac¬

Expanded text:
retque eas vallis quibus regia castra munirentur eodem inretque eas vallis quibus regia castra munirentur eodem intervallo sua castra munituras, si modo ea loca hostes priores non cepissent, quae multo erant propiora regis castris, aggerem comportari iubet intra munitiones. Quo celeriter collato proxima nocte vigilia quarta legionibus omnibus expeditis impedimentisque in castris relictis prima luce neque opinantibus hostibus eum ipsum locum cepit, in quo Mithridates secundum proelium adversus Triarium fecerat. Huc omnem comportatum aggerem ex castris per servitia aggeri iussit, ne quis ab opere miles discederet, cum spatio non amplius passuum mille intercisa vallis castra hostium divideret ab opere incepto Caesaris castrorum. § 74 Pharnaces, cum id repente prima luce animadvertisset, copias suas omnis pro castris instruxit. Quas interposita tanta locorum iniquitate consuetudine magis pervulgata militari credebat instrui Cae
Abbreviated transcription (Latin):
enim erat ignotum pluribus de causis ad urbem caesarem
reuocari: lentius agere decedendi diem postulare longiorẽ
pactiones interponere & in summa frustari cepit. Cacsar
cognita calliditate hominis quod aliis temporibus natura
facere consueuerat tunc necessitate fecit adductus. ut cele¬
rius omnium opinione manum conferr&. Tela est oppidũ
in ponto positum ipsum ut in plano loco satis munitũ. Tu¬
mulus enim naturalis uelud manu factus excelsiori undi¬
q fastigio sustin& murum. Circumpositi sunt hinc oppido
magni multiq intercisi coles quorum editissimus unus qui
pp uictoriam mitridatis & infelicitatem triarii detrimen
bilitatem. nec multo longius passuum. uii. ab est ab rela.
tlunc locum pharnaces ueteribus paternoram felicium ca¬
strorum refectum operibus copiis suis omnibus occupauit.
Caesar cum ab hoste milia passuum.u. castra posuiss& uide¬

Expanded text:
etiam erat ignotum plurimis de causis ad urbem Caesarem etiam erat ignotum plurimis de causis ad urbem Caesarem revocari —, lentius agere, decedendi diem postulare longiorem, pactiones interponere, in summa frustrari coepit. Caesar cognita calliditate hominis, quod aliis temporibus natura facere consueverat tunc necessitate fecit adductus, ut celerius omnium opinione manum consereret. § 72 Zela est oppidum in Ponto positum, ipsum ut in plano loco satis munitum: tumulus enim naturalis, velut manu factus, excelsiore undique fastigio sustinet murum. Circumpositi sunt huic oppido magni multique intercisi vallibus colles; quorum editissimus unus, qui propter victoriam Mithridatis et infelicitatem Triari detrimentuppido nec multo longius milibus passuum III abest ab Zela. Hunc locum Pharnaces veteribus paternorum felicium castrorum refectis operibus copiis suis omnibus occupavit. § 73 Caesar cum ab hoste milia passuum V castra posuisset vide
Abbreviated transcription (Latin):
condonare iis posse qui non fuissent in se officiosi. id ipsum
ꝗd commemorissent officium utilius pharnaci fuisse qui pro¬
qui in ponto negociati essent quoniam in integrum restitu¬
ere non poss& concedere pharnaci. nam neq interfecti amis¬
sam uitam neq exectis uirilitatem restituere posse: quod
quidem supplicium grauius morte ciues.r. subissent. Ponto
uͦ deceder& confestim: familiasq publicanoꝵ remitter&: coc¬
teraq restituer& socus ciuibusq.r. quae penes cum essent.
Si bene feciss& iam sibi tunc mitter& munera ac dona. quae
benc rebus gestis imperatores ab amicis accipere consuescunt.
miserant enim pharnaces coronam auream. His responsis
datis legatos remisit. Ac pharnaces omnia liberaliter pollicitꝰ
cum festinantem ac precurrentem Caesarem spar& libentius
etiam crediturum suis promissis qͣ res pateretur quo celerius
honestiusq ad res magis necessarias proficisceretur. Nemini

Expanded text:
condonare eis posse qui fuissent in se officiosi. Quin id ipsum condonare eis posse qui fuissent in se officiosi. Quin id ipsum quod commemorant officium fuisse utilius Pharnaci, qui proqui in Ponto negotiati essent, quoniam in integrum restituere non posset, concedere Pharnaci. Nam neque interfectis amissam vitam neque exsectis virilitatem restituere posse; quod quidem supplicium gravius morte cives Romani subissent. Ponto vero decederet confestim familiasque publicanorum remitteret ceteraque restitueret sociis civibusque Romanis quae penes eum essent. Si fecisset, iam tunc sibi mitteret munera ac dona quae bene rebus gestis imperatores ab amicis accipere consuessent. Miserat enim Pharnaces coronam auream. His responsis datis legatos remisit. § 71 At Pharnaces liberaliter omnia pollicitus, cum festinantem ac praecurrentem Caesarem speraret libentius etiam crediturum suis promissis quam res pateretur, quo celerius honestiusque ad res magis necessarias proficisceretur — nemini
Abbreviated transcription (Latin):
tisq militibus partim difficultate itinerum ac nauigationũ
partim crebritate bellorum adeo diminutam ut minus mille
hominum in ea essent. reliquae erant tres legiones. una deio¬
tari duae quae in co prelio quod .cti. domitium fecisse cum
pharnace scripsimus erant. legiti a pharnace missi Caesarẽ
adeunt. atq in primis deprecantur ne eius aduentus hostili
ess&. facturum enim omnia pharnacem quae imperata essent
maximeq commnemorabant nulla pharnacem auxilia cõtra
caesarem pompeio dare uoluisse cum deiotarus qui ei dediss&
tamen ei satisfeciss&. Caesar respondit se fore equissimũ phar¬
naci si qua polliceretur representaturus ess&. Mouit autem
ut solebat mitibus uerbis legatos ne aut deiotarum sibi obi¬
cerent aut nimis eo gloriarentur beneficio quod auxxilia
pompeio non misissent. Nam se neꝗ libentius facere quicqͥ
qͣ supplicibus ignoscere. neq prouinciarum publicias iniura

Expanded text:
tisque militibus partim difficultate itinerum ac navigationum tisque militibus partim difficultate itinerum ac navigationum partim crebritate bellorum adeo deminutam, ut minus mille hominibus in ea esset, reliquae erant tres legiones, una Deiotari, duae quae in eo proelio quod Cn. Domitium fecisse cum Pharnace scripsimus fuerant —, legati a Pharnace missi Caesarem adeunt atque imprimis deprecantur ne eius adventus hostilis esset: facturum enim omnia Pharnacen quae imperata essent. Maximeque commemorabant nulla Pharnacen auxilia contra Caesarem Pompeio dare voluisse, cum Deiotarus, qui dedisset, tamen ei satisfecisset. § 70 Caesar respondit se fore aequissimum Pharnaci, si quae polliceretur repraesentaturus esset. Monuit autem, ut solebat, mitibus verbis legatos, ne aut Deiotarum sibi obicerent aut nimis eo gloriarentur beneficio, quod auxilia Pompeio non misissent. Nam se neque libentius facere quicquam quam supplicibus ignoscere neque provinciarum publicas iniurias
Abbreviated transcription (Latin):
buiss& cumq defectionem cius nullam posse excusatio¬
nem eius imprudentiae recipere coarguiss&. quod homo
tante prudentiae ac diligentiae scire potuiss& quis urbẽ
tamen concedere id factum suꝑioribus suis beneficiis ue¬
teri hospitio atq amicitiae dignitati etatiq hominis preci¬
bus eorum qui frequenter concurrissent hospites atq ami¬
ci deiotari ad deprecandum. De controuersiis tetrarcharũ po¬
stea se cogniturum esse dixit. regium uestitum ei restituit. le¬
gionem autem eam quam ex genere ciuium suorum deio¬
tarus natura disciplinaq nostra constitutam habebat equi¬
tatumq omnem ad bellum genrendum adduci ussit. Cum
in pontum ueniss& copiasq omnes in unum locum coegis¬
s& quae numero atq exercitatione bellorum mediocres erãt
excepta enim legione.ui. quam secum adduxerat alexan¬
dria ueteranam multis laboribus periculisq functam mul¬

Expanded text:
buisset, cumque defensionem eius nullam posse excusatiobuisset, cumque defensionem eius nullam posse excusationem eius imprudentiae recipere coarguisset, quod homo tantae prudentiae ac diligentiae scire potuisset quis urbem tamen se concedere id factum superioribus suis beneficiis, veter hospitio atque amicitiae, dignitati aetatique hominis, precibus eorum qui frequentes concurrissent hospites atque amici Deiotari ad deprecandum, de controversiis tetrarcharum postea se cogniturum esse dixit, regium vestitum ei restituit. Legionem autem eam quam ex genere civium suorum Deiotarus armatura disciplinaque nostra constitutam habebat equitatumque omnem ad bellum gerendum adducere iussit. § 69 Cum in Pontum venisset copiasque omnis in unum locum coegisset, quae numero atque exercitatione bellorum mediocres erant — excepta enim legione sexta, quam secum abduxerat Alexandrea veteranam multis laboribus periculisque functam mul
Abbreviated transcription (Latin):
potentia secundis a rege consensu gentis illius habeatur.
a homini nobilissimo licomedi bithinio adiudicauit qui
uetustate tamen intermisso sacerdotio id repetebat. fratrẽ
autem ariobarzanis amarathim cum benemeritus uterq
buit qui sub eius imperio atq ditione ess&. ipse iter ceptũ
simili uelocitate conficere cepit. Cum propius pontum fi¬
nesq gallogretiae accessiss& deiotarus tetrarcha gallogretiae
tunc quidem pene tota prouincia quod ei neq legibus ne¬
ꝗ moribus concessum ess&. coeteri tetrarce contendebãt.
Sine dubio autem rex armeniae minoris ab senatu appel¬
latus depositis regiis insignibus neq tantum priuato ue¬
stitu sed etiam reoꝵ habitu supplex ad caesarem uenit
oratum ut sibi ignoscer&: quod in ea parte positus ter¬
rarum quaȩ nulla presidia caesaris habuiss& exercitib
sentibus imperiis. Contra quem caesar cum plurima sua
cominemorar& officia qua consul ei decretis pliblicis tri¬

Expanded text:
potentia secundus a rege consensu gentis illius habeatur. potentia secundus a rege consensu gentis illius habeatur. Id homini nobilissimo Lycomedi Bithyno adiudicavit, qui s intermisso sacerdotium id repetebat. Fratri autem Ariobarzanis Ariarathi, cum bene meritus uterquebuit qui sub eius imperio ac dicione esset.2 Ipse iter inceptum simili velocitate conficere coepit. § 67 Cum propius Pontum finisque Gallograeciae accessisset, Deiotarus, tetrarches Gallograeciae tum quidem paene totius, quod ei neque legibus neque moribus concessum esse ceteri tetrarchae contendebant, sine dubio autem rex Armeniae minoris ab senatu appellatus, depositis regiis insignibus neque tantum privato vestitu sed etiam reorum habitu supplex ad Caesarem venit oratum ut sibi ignosceret, quod in ea parte positus terrarum quae nulla praesidia Caesaris habuisset exercitibsentibus imperiis. § 68 Contra quem Caesar, cum plurima sua commemorasset officia quae consul ei decretis publicis tri
Abbreviated transcription (Latin):
maiores sunt dignitate. premia bene meritis& publice tr
buit. de controuersiis ueteribus cognoscit ac statuit. regt̾
tẏrannos dẏnastas prouinciae finitimosq qui omnes ad e¬
um concurrerant receptos in fidem conditionibus imposi¬
tis prouinciae tuendae ac defendendae dimitit. & sibi .p.qr
caesarem amicum & necessarium suum legionibus syriaeq
prefecit. ipse eadem classe qua uenerat proficiscitur in ali¬
ciam. cuius prouinciae ciuitates omnes euocat tarsum qͦd
oppidum fere totius ciliciae nobilissimum fortissimumꝗ est.
Ibi rebus omnibus prouinciae & finitimaꝵ ciuitatum consti¬
tutis cupiditate proficiscendi ad bellum gendum nõ diutiꝰ
moratur. magnis q utineribus per cappadociam confectis bi¬
duum mazace commoratus uenit comana uetustissimum
& sanctissimum in cappadocia bellon&e templum: quod
tanta religione colitur. ut sacerdos eius deae magis impio

Expanded text:
maiore sunt dignitate, praemia bene meritis et viritim emaiore sunt dignitate, praemia bene meritis et viritim et publice tribuit, de controversiis veteribus cognoscit ac statuit; reges, tyrannos, dynastas provinciae finitimos, qui omnes ad eum concurrerant, receptos in fidem condicionibus impositis provinciae tuendae ac defendendae dimittit et sibi et popCaesarem, amicum et necessarium suum, legionibus Syriaeque praeficit; ipse eadem classe qua venerat proficiscitur in Ciliciam. Cuius provinciae civitates omnis evocat Tarsum, quod oppidum fere totius Ciliciae nobilissimum fortissimumque est. Ibi rebus omnibus provinciae et finitimarum civitatium constitutis cupiditate proficiscendi ad bellum gerendum non diutius moratur, magnisque itineribus per Cappadociam confectis biduum Mazacae commoratus Comana venit,1 vetustissimum et sanctissimum in Cappadocia Bellonae templum, quod tanta religione colitur ut sacerdos eius deae maiestate, imperio,
Abbreviated transcription (Latin):
animaduerter& malta rome male & inutiliter administra
tentionibus tribunitiis pernitiosae seditiones orirentur &
ambitione atq indiligentia tribunorum militum & qui
legionibus preerant multa contra morem consuetudinẽq
militarem fierent quae dissoluendae disciplina& seueritatisq
essent eaq omnia flagitare aduentum suum uider& timẽ¬
preferendum existimabat. quas in prouincias regionesq
ueniss& eas ita reliquere constitutas ut domestias dissensi¬
onibus liberarentur: uira legesq acciperent: & externorũ
hostium metum deponerent. Haec in sẏria cilicia. asia cele¬
riter se confecturum sperabat. quod hae prouinciae nullo
bello premebantur. In bithinia ac ponto plus oneris uide¬
bat impendere sibi. non excessisse enun ponto pharnacem
audiebat. neq excessurum putabat: cum secundo prelio
uehementer ess& inflatus quod contra domitium calui¬
nium fecerat. Commoratus fere in omnibus ciuitatibus q̃

Expanded text:
animadverteret multa Romae male et inutiliter administraranimadverteret multa Romae male et inutiliter administrartentionibus tribuniciis perniciosae seditiones orirentur et ambitione atque indulgentia tribunorum militum et qui legionibus praeerant multa contra morem consuetudinemque militarem fierent, quae dissolvendae disciplinae severitatisque essent, eaque omnia flagitare adventum suum videret, tamepraeferendum existimabat, quas in provincias regionesque venisset, eas ita relinquere constitutas ut domesticis dissensionibus liberarentur, iura legesque acciperent, externorum hostium metum deponerent. Haec in Syria, Cilicia, Asia celeriter se confecturum sperabat, quod hae provinciae nullo bello premebantur; in Bithynia ac Ponto plus oneris videbat sibi impendere. Non excessisse enim Ponto Pharnacen audiebat neque excessurum putabat, cum secundo proelio vehementer esset inflatus quod contra Domitium Calvinum fecerat. Commoratus fere in omnibus civitatibus quae
Abbreviated transcription (Latin):
distribuit. ipse omnibus suis rebus celeriter correptis malacam
contendit. ibiq aduerso tempore nauigandi naues conscen¬
dit. ut ipse predicabat ne se lepido trebonio & marcello com¬
mitter&. ut amici eius dictitabant ne per eam prouinciam
minore cum dignitate iter facer& cuius magna pars ab eo
defecerat: ut coeteri existimabant ne pecunia illa exx infi¬
nitis rapinis confecta in potestatem cuiusꝗͣ uenir&. Progres¬
sus secunda hiberna tempestate cum in hiberum flumen
noctis uitandae causa se contuliss& inde paulo uehementiori
tempestate nihilo periculosius se nauigaturum credens pro¬
fectus aduersis fluctibus occurrentibus hostio fluminis in ip¬
sis faucibus cum neq flectere nauium propter ium flumi¬
nis neq directam tantis fluctibus tenere poss& demersa na¬
ue perut. Cum in syriam Caesar ex egypto ueniss& atq ab
his qui roma uenerant ad eum cognoscer& litterisq urbaniᷤ

Expanded text:
distribuit; ipse omnibus suis rebus celeriter correptis Malacam distribuit; ipse omnibus suis rebus celeriter correptis Malacam contendit ibique adverso tempore navigandi navis conscendit, ut ipse praedicabat, ne se Lepido et Trebonio et Marcello committeret, ut amici eius dictitabant, ne per eam provinciam minore cum dignitate iter faceret cuius magna pars ab eo defecerat, ut ceteri existimabant, ne pecunia illa ex infinitis rapinis confecta in potestatem cuiusquam veniret. Progressus secunda ut hiberna tempestate cum in Hiberum flumen noctis vitandae causa se contulisset, inde paulo vehementiore tempestate, nihilo periculosius se navigaturum credens, profectus, adversis fluctibus occurrentibus ostio fluminis, in ipsis faucibus, cum neque flectere navem propter vim fluminis neque directam tantis fluctibus tenere posset, demersa nave periit. § 65 Cum in Syriam Caesar ex Aegypto venisset atque ab eis qui Roma venerant ad eum cognosceret litterisque urbanis
Abbreviated transcription (Latin):
dum. neq ullum exitum consilii sui reperiret si permaner&
in sententia postulat uti munitiones dissicerentur sibiq lib
exitus daretur. non tantum inducias facerent. sed prope iam
constituta opa complanarent. custodieq munitionum essent
deducta. auxilia regis in id castellum marcelli quod prox¬
mum erat regus castris neq oppinantibus omnibus si tamen
in omnibus fuit cassius nam de huius conscientia dubitabat
sed impetum fecerunt compluresq ibi milites oppresserunt.
Quod nisi celeriter indignatione & auxilio lepidi prelium
ess&. dirẽptum. maior calamitas ess& accepta. Cum iter cassio
patefactum ess& castra marcellus cum lepido coniungit. lepi¬
dus eodem tempore marcellusq cordubam cum sis proficisci
tur. Narbonem sub idem tempus trebonius proconsul ad pro¬
iunciam obtinendam uenit. de cuiid aduentu ut cognouit
cassius legiones quas secum habuerat equitatumq in hibẽna

Expanded text:
dum, neque ullum exitum consili sui reperiret si permaneret dum, neque ullum exitum consili sui reperiret si permaneret in sententia, postulat uti munitiones disicerentur sibique liber exitus daretur. Non tantum indutiis factis sed prope iam pace constituta opera cum complanarent custodiaeque munitionum essent deductae, auxilia regis in id castellum Marcelli quod proximum erat regis castris, neque opinantibus omnibus — si tamen in omnibus fuit Cassius: nam de huius conscientia dubitabatur —, impetum fecerunt complurisque ibi milites oppresserunt. Quod nisi celeriter indignatione et auxilio Lepidi proelium esset diremptum, maior calamitas esset accepta. § 64 Cum iter Cassio patefactum esset, castra Marcellus cum Lepido coniungit. Lepidus eodem tempore Marcellusque Cordubam cum suis, Cassius proficiscitur Carmonem. Sub idem tempus Trebonius proconsul ad provinciam obtinendam venit. De cuius adventu ut cognovit Cassius, legiones quas secum habuerat equitatumque in hiberna
Abbreviated transcription (Latin):
res marcelli munitiones. pugnatur utrinq acriter. crebroq
id accidit. fortuna saepe ad utrunq uictoriam transferente.
nec tamen unqͣ ab opibus depellitur marcellus. Interim lepid
ex citeriori prouincia cum cohortibiis legionariis. xxxu.
magnoq numero equitum & reliquoꝵ auxiliorum uenitea
mente ullam ut sine ullo studio tantum contentiones cassu
marcelliq componer&. Nuic uenienti sine dubitatione mard¬
lus se credit atq offert. Cassius contra siuts se ten& presidus.
siue eo quod plus sibi uiris deberi ꝗͣ marcello existimabat si¬
ue eo qđ ne preoccupatis animus lepidi ess& obsequio aduer¬
sarii uerebatur. sonit ad ullam castra lepidus. neꝗ hab& a mĩ¬
cello quicqͣ diuisi. ne pugnetur interdicit. ad exeundum cassi¬
um inuitat. fidemq suam in re omni interponit. Cum diu du¬
bitass& cassius qd sibi faciendum quid ũe lepido ess& creden¬

Expanded text:
res Marcelli munitiones. Pugnatur utrimque acriter, crebroque res Marcelli munitiones. Pugnatur utrimque acriter, crebroque id accidit fortuna saepe ad utrumque victoriam transferente; nec tamen umquam ab operibus depellitur Marcellus. § 63 Interim Lepidus ex citeriore provincia cum cohortibus legionariis XXXV magnoque numero equitum et reliquorum auxiliorum venit ea mente Uliam, ut sine ullo studio contentiones Cassi Marcellique componeret. Huic venienti sine dubitatione Marcellus se credit atque offert; Cassius contra suis se tenet praesidiis, sive eo quod plus sibi iuris deberi quam Marcello existimabat, sive eo quod ne praeoccupatus animus Lepidi esset obsequio adversarii verebatur. Ponit ad Uliam castra Lepidus neque habet a Marcello quicquam divisi. Ne pugnetur interdicit; ad exeundum Cassium invitat fidemque suam in re omni interponit. Cum diu dubitasset Cassius quid sibi faciendum quidve Lepido esset creden
Abbreviated transcription (Latin):
ius si rei facultas ess& restitere in citatis militibus non pote¬
rat. neq uagari cassium latius pateretur: ne plures ciuitates
ea paterentur quae passi erant cordubenses. Castellis idoneis
locis collocatis operibusq in circuitu oppidi continuatis ul¬
lam cassiumq munitionibus clausit. Quaȩ priusꝗͣ perfice¬
rentur longinus omnem suum equitatum emisit. quem
magis sibi usu fore credebat: si pabulari frumentariq
marcellum non patereretur. magno autem fore impedimẽ¬
to sicclausus obsidione. & inutilis necessarium consumer&
srumentum. Paucisq diebus cassi luteris acceptis rex bogus¬
cum copus uenit. adiungitq ei legionem quam secum addu¬
xerat compluresq cohortes auxiliarias hispanoꝵ. Namꝗ ut
in cuilibus dissensionibus accidere consucuit. ita temporib
illis in hispania non nulla&e ciuitates rebus cassii studebant. plu¬
res marcellum fouebant. Accedit cum copiis bogus ad exterio¬

Expanded text:
ius se rei facultas esset, resistere incitatis militibus non poteius se rei facultas esset, resistere incitatis militibus non poterat — neque vagari Cassium latius pateretur, ne plures civitates ea paterentur quae passi erant Cordubenses. Castellis idoneis locis collocatis operibusque in circuitu oppidi continuatis Uliam Cassiumque munitionibus clausit. Quae prius quam perficerentur, Longinus omnem suum equitatum emisit; quem magno sibi usu fore credebat, si pabulari frumentarique Marcellum non pateretur, magno autem fore impedimento, si clausus obsidione et inutilis necessarium consumeret frumentum. § 62 Paucis diebus Q. Cassi litteris acceptis rex Boguscum copiis venit adiungitque et legioni quam secum adduxerat compluris cohortis auxiliarias Hispanorum. Namque ut in civilibus dissensionibus accidere consuevit, ita temporibus illis in Hispania non nullae civitates rebus Cassi studebant, plures Marcellum fovebant. Accedit cum copiis Boguso ad exterio
Abbreviated transcription (Latin):
difficultates. Erat copiis pedestribus multo firmior marcelluᷤ.
habebat enim ueteranas. multisq preliis exꝑtas legiones. Cas¬
sius fidei magis ꝗͣ uirtuti legionum confidebat. itaq um ca¬
stra castris collocata essent & marcellus locum idoneum ca¬
stello cepiss& quo prohibere aqua cassianos poss& longinus
ueritus ne genere quodam obsidionis clauderetur in regio¬
nibus alienis sibiq infestis. noctu silentio ex castris proficisci¬
tur. ccleriq itinere ullam contendit: quod sibi fidele esse op¬
pidum credebat. Ibi adeo coniuncta ponit moenibus castra
ut est loci natura. namq ulla in edito monte posita est ut
ipsa munitione urbis undiq ab oppugnatione tutus ess&.
Hunc marcellus insequitur: & qͣ maxime potest ullã castra
castris confert. locorumq cognita natura quo madxime rẽ
deducere uolebat necessitate adductus. ut neq confligere cu¬

Expanded text:
difficultates. § 61 Erat copiis pedestribus multo firmior Marcellus; difficultates. § 61 Erat copiis pedestribus multo firmior Marcellus; habebat enim veteranas multisque proeliis expertas legiones. Cassius fidei magis quam virtuti legionum confidebat. Itaque, cum castra castris collata essent et Marcellus locum idoneum castello cepisset quo prohibere aqua Cassianos posset, Longinus, veritus ne genere quodam obsidionis clauderetur in regionibus alienis sibique infestis, noctu silentio ex castris proficiscitur celerique itinere Uliam contendit, quod sibi fidele esse oppidum credebat. Ibi adeo coniuncta ponit moenibus castra ut et loci natura — namque Ulia in edito monte posita est — et ipsa munitione urbis undique ab oppugnatione tutus esset. Hunc Marcellus insequitur et quam proxime potest Uliam castra castris confert locorumque cognita natura, quo maxime rem deducere volebat, necessitate est deductus ut neque confligeret — cu
Abbreviated transcription (Latin):
tumelia nobilissimae carissim &eq possessiones cordubensi¬
um in conspectu suo. rapinis. ferro. flammaq consumeren¬
tur. Marcellus cum confligere miserrimum putar& qͥd
& uictores & uicti detrimentum ad eundem caesarẽ essa
redundaturum. neq suae potestatis ess& legiones betim in¬
ducit: atq aciem instruit. Cum cassium contra pro suis ca¬
stris aciem instruxisse loco suꝑiore uider& causa interpo¬
sita. qđ is in aquum non descender& marcellus militibus
persuad& ut se in castra recipiant. itaq copias reducere ceps
cassius quo bene ualebat marcellumꝗ infirmum esse sciehas
aggressusq equitatum legionarios se recipientes compiurt
nouissimos in fluminis ripis interfecit. Cum hoc detrimento
quid transitus fluminis uitii difficultatisq haber& cognitum
ess& marcellus castra bethim transfert. crebroq aterq legio¬
nes in aciem educit. neq tamen confligitur. propter locorum

Expanded text:
tumelia nobilissimae carissimaeque possessiones Cordubensitumelia nobilissimae carissimaeque possessiones Cordubensium in conspectu suo rapinis, ferro flammaque consumerentur. Marcellus cum confligere miserrimum putaret, quod et victoris et victi detrimentum ad eundem Caesarem esset redundaturum neque suae potestatis esset, legiones Baetim traducit aciemque instruit. Cum Cassium contra pro suis castris aciem instruxisse loco superiore videret, causa interposita, quod is in aequum non descenderet, Marcellus militibus persuadet ut se recipiant in castra. Itaque copias reducere coepit. Cassius, quo bono valebat Marcellumque infirmum esse sciebat, aggressus equitatu legionarios se recipientis compluris novissimos in fluminis ripis interfecit. Cum hoc detrimento quid transitus fluminis viti difficultatisque haberet cognitum esset, Marcellus castra Baetim transfert, crebroque uterque legiones in aciem educit; neque tamen confligitur propter locorum
Abbreviated transcription (Latin):
memoria tamq omnibus caesarianis ꝗͣ pompeianis longi¬
num esse in odio neq se conuentum neq.M. marcellum con¬
tra Caesaris causam posse perducere. nomen pompen. ex scutiꝰ
detraxxerunt. marcellum qui se caesaris causam defensur
profitebatur. ducem asciuerunt: pretoremq appellauerunt &
conuentum sibi adiunxerunt. castraq ad cordubam posuc¬
runt. Cassius eobiduo circiter.iĩi. passuum a corduba citra
flumen betim in oppidi conspectu loco excelso facit castra lit¬
teras ad regem bogudem in mauritaniam & .M. lepidum ꝓ¬
consulem in hispatuam citeriorem mittit subsidio sibi prouin¬
ciaeq caesaris causa ꝗͣ primum uenir&. ipse hostili modo cor¬
dubensium agros uastat. edificia incendit. Cuius rei defor¬
mitate atq indignitate legiones quae marcellum sibi ducem
ceꝑant ad eum concurrerunt: ut in aciem educerentur o¬
rant: priuꝰq confligendi si potestas fier& qͣ cum tanta cõ¬

Expanded text:
memoria tamque omnibus Caesarianis quam Pompeianis Longimemoria tamque omnibus Caesarianis quam Pompeianis Longinum esse in odio neque se conventum neque M. Marcellum contra Caesaris causam posse perducere, nomen Pompei ex scutis detraxerunt, Marcellum, qui se Caesaris causam defensurum profitebatur, ducem asciverunt praetoremque appellarunt et conventum sibi adiunxerunt castraque ad Cordubam posuerunt. Cassius eo biduo circiter IIII milia passuum a Corduba citra flumen Baetim in oppidi conspectu loco excelso facit castra; litteras ad regem Bogudem in Mauretaniam et ad M. Lepidum proconsulem in Hispaniam citeriorem mittit, subsidio sibi provinciaeque Caesaris causa quam primum veniret. Ipse hostili modo Cordubensium agros vastat, aedificia incendit. § 60 Cuius rei deformitate atque indignitate legiones quae Marcellum sibi ducem ceperant ad eum concurrerunt, ut in aciem educerentur orant, priusque confligendi sibi potestas fieret quam cum tanta con
Abbreviated transcription (Latin):
tra.S. çassium qui caesaris nomine maioribus uiribus ati
uidebatur eque se potentem opponer& & dignitatem. cti.
pompeio se prouinciam recuperare uelle palam dictitabat:
& forsitam etiam hoc fecerit odio Caesaris nominis maiorib¬
uiribus & amore pompei cuius nomen maltum poterat a¬
pud eos regiones quas.M. uarro obtinuerat. sed id qua men¬
te cõmunis erat coniectura. Certe hoc pre se thoruis ferebat.
milites adeo fatebantur ut. en. pompei nomen in scutis in¬
scriptum haberent. frequens legionibis conuentus obuiam
prodit neq tantum uiroꝵ sed etiam matrum familias ac pre¬
texstatorum: deprecaturq ne hostili aduentu cordubam di¬
riperent. nam se contra cassium consentire cum omnibus cõ¬
iri Caesarem ne facere cogerentur orire. Tante multitudinᷤᷤ¬
precibus & lacrimis exercitus cominotus cum uider& ad cassi¬
um persequendum nihil opusesse. en. pompeu nomine &

Expanded text:
tra Q. Cassium, qui Caesaris nomine maioribus viribus uti tra Q. Cassium, qui Caesaris nomine maioribus viribus uti videbatur, aeque potentem opponeret dignitatem, Cn. Pompeio se provinciam reciperare velle palam dictitabat. Et forsitan etiam hoc fecerit odio Caesaris et amore Pompei, cuius nomen multum poterat apud eas legiones quas M. Varro obtinuerat. Sed id qua mente, communis erat coniectura: certe hoc prae se Thorius ferebat; milites adeo fatebantur, ut Cn. Pompei nomen in scutis inscriptum haberent. Frequens legionibus conventus obviam prodit, neque tantum virorum sed etiam matrum familias ac praetextatorum, deprecaturque ne hostili adventu Cordubam diriperent: nam se contra Cassium consentire cum omnibus; contra Caesarem ne facere cogerentur orare. § 59 Tantae multitudinprecibus et lacrimis exercitus commotus cum videret ad Cassium persequendum nihil opus esse Cn. Pompei nomine et
Abbreviated transcription (Latin):
ueulam cum his ad secundam ꝑreuenisse legionem: omnesq
ibi se coniunxisse. &.T. thorium italicensem ducem elegisse.
Celeriter habito consilio marcellum cordubam ut eam in pote
state retiner&.Q. cassium legatum hispalim mittit. paucisq ei
diebus ut affertur conuentum cordubensem ab eo defecisse.
macellumq aut uoluntate aut necessitate adductum namq
id uarie nuntiabatur consentire cum cordubensibus. duas co¬
hortes legionis.U. quae fuerant cordube in presidio idem facere.
Cassius uis rebus incensus mou& castra & postero die sogouiam
id flumen siciliense uenit. ibiꝗ habita contione militum tem¬
ptat animos. quos cognoscit non sua sed Caesaris absentis causa
sibi fidissimos esse nallumq periculum deuitaturos dum per
eos caesari prouincia restituerctur. Interim thorius ad corda¬
bam ueteres legiones adduat. ac ne dissensionis initium na¬
tum seditiosa militum suaq natura uideretur simul ut cõ¬

Expanded text:
uculam cum his ad secundam pervenisse legionem omnisque uculam cum his ad secundam pervenisse legionem omnisque ibi se coniunxisse et T. Thorium Italicensem ducem delegisse. Celeriter habito consilio M. Marcellustate retineret, Q. Cassium legatum Hispalim mittit. Paucis ei diebus affertur conventum Cordubensem ab eo defecisse Marcellumque aut voluntate aut necessitate adductum — namque id varie nuntiabatur — consentire cum Cordubensibus; duas cohortis legionis V., quae fuerant Cordubae in praesidio, idem facere. Cassius his rebus incensus movet castra et postero die Segoviam ad flumen Singiliense venit. Ibi habita contione militum temptat animos; quos cognoscit non sua sed Caesaris absentis causa sibi fidissimos esse nullumque periculum deprecaturos, dum per eos Caesari provincia restitueretur. § 58 Interim Thorius ad Cordubam veteres legiones adducit ac, ne dissensionis initium natum seditiosa militum suaque natura videretur, simul ut con
Abbreviated transcription (Latin):
tit ad traiectum. ipse classem quam parabat ut inspicer& hi¬
spalim accedit. ibiq moratur. propterea quod edictum tota
prouincia propuosuerat quibus pecunias imperass& neqcon¬
tulissent se audirent. quae euocatio uehementer omnes tarbi
uit. Interim .l. titius qui eo tempore tribunus militum leg¬
one uernacula fuerat nuntiat fama legionem. Xxx. quam
.q. cassius legatus simul ducebat cum ad oppidum leptim ca¬
stra haber& seditione facta centurionibus aliquot occisis ꝗ
signa tolli non patiebantur discessisse: & ad secundam legio¬
nem contendisse quae ad fretum alio itinere: ducebatur. Co¬
gnita re noctu cum.u. cohortibus unde uicesimanoꝵ egredi¬
tur manus peruenit. ibi eum diem & quid ageretur respi¬
cer& moratus carbonam contendit. Nic cum legiones.xxx
& .xxi. & cohortes.iiii. ex secunda legione totusq conuenis¬
s& equitatus audit.iiii. cohortes a uernaculis oppressas ab ob¬

Expanded text:
tit ad traiectum. Ipse classem quam parabat ut inspiceret, Hitit ad traiectum. Ipse classem quam parabat ut inspiceret, Hispalim accedit ibique moratur, propterea quod edictum tota provincia proposuerat, quibus pecunias imperasset neque contulissent, se adirent. Quae evocatio vehementer omnis turbavit. § 57 Interim L. Titius, qui eo tempore tribunus militum in legione vernacula fuerat, nuntiat eam a legione XXX., quam Q. Cassius legatus simul ducebat, cum ad oppidum Ilipam castra haberet, seditione facta centurionibus aliquot occisis qui signa tolli non patiebantur, discessisse et ad secundam legionem contendisse, quae ad fretum alio itinere ducebatur. Cognita re noctu cum V cohortibus unetvicesimanorum egreditur, mane pervenit Naevam.5 Ibi eum diem, ut quid ageretur perspiceret, moratus Carmonem contendit. Hic, cum legio XXX. et XXI. et cohortes IIII ex V. legione totusque convenisset equitatus, audit IIII cohortis a vernaculis oppressas ad Ob
Abbreviated transcription (Latin):
lorq uulnerum pecunia remissus crudelitatem cum aua¬
ritia certasse significabat. Aliquot post diebus luteras a
Caesare missas accipit quibus cognoscit pompeium in acie uistũ
amissis copus fugisse. qua re cognita mixtam dolore uoluptatẽ
capiebat uictoria. nuntius letitiam exprimebat. confoctum bel¬
lum licentiam temporum intercludebat. Sic erat dubius ani¬
mus utrum nihil timere an omnia licere mall&. Sanatis uul¬
neribus accersit omnes qui sibi pecunias expensas tulerant. ac¬
ceptasq eas iub& referri. quibus parum uidebatur imposuisse
oneris ampliorem pecuniam imperat. quem autem romae de
lectum instituit quos ex omnibus conuentibus colonusq con¬
scriptos habebat transmarina militia perterritos ad sacramẽ¬
ti religionem uocabat. magnum hoc fuit uectigal. maus ta¬
men crescebat odium. His rebus confectis totum exercitum
lustrat. legiones quas in africa ducturus erat & anxilia mit¬

Expanded text:
lorque vulnerum pecuniae remissus crudelitatem cum avalorque vulnerum pecuniae remissus crudelitatem cum avaritia certasse significabat. § 56 Aliquot post diebus litteras a Caesare missas accipit, quibus cognoscit Pompeium in acie victum amissis copiis fugisse. Qua re cognita mixtam dolore voluptatem capiebat: victoriae nuntius laetitiam exprimebat, confectum bellum licentiam temporum intercludebat. Sic erat dubius animus utrum nihil timere an omnia licere mallet. Sanatis vulneribus arcessit omnis qui sibi pecunias expensas tulerant, acceptasque eas iubet referri; quibus parum videbatur imposuisse oneris, ampliorem pecuniam imperat. Equitum autem Romanorum dilectum instituit; quos ex omnibus conventibus coloniisque conscriptos transmarina militia perterritos ad sacramenti redemptionem vocabat. Magnum hoc fuit vectigal, maius tamen creabat odium. His rebus confectis totum exercitum lustrat; legiones quas in Africam ducturus erat et auxilia mit
Abbreviated transcription (Latin):
ueriti ne soli relinquerentur atq ex eo quid sensissent in¬
dicaretur secuti sunt factum suꝑiorum. permansit in sen¬
tentia legio uernacula. nec ullo timore de gradu deiecta
est. Cassuis eo qui nominati erant conscii caedis iub& compre¬
sem & annium scapulam maxime dignitatis & gloriae
prouincialem hominem sibiq tam familiarem ꝗͣ lateren¬
sem & racilium in eadem fuisse coniuratione. Nec diu
moratur dolorem suum quin eos interfici iubeat. minu¬
tium libertis tradit excruciandum item calphurnium
saluianum: qui profitetur inditium coniuratoꝵq nume¬
rum aug& uere ut quidam extimant: ut non nulli que¬
runtur coactus. iisdem cruciatibus affectus .l. mergelio.
squillus nominat plures. quos cassius iub& interfici. ex
ceptis his qui se pecunia redemerunt. Nam palã sextertus
.x. cum calphurnio pascitur. & cum.q. sextio.l. qui si ma¬
xime nocentes sunt mulctati tamen periculum uitae do¬

Expanded text:
veriti ne soli relinquerentur atque ex eo quid sensissent iuveriti ne soli relinquerentur atque ex eo quid sensissent iudicaretur, secuti sunt factum superiorum. Permansit in sententia legio vernacula nec ullo timore de gradu deiecta est. § 55 Cassius eos qui nominati erant conscii caedis iubet compresem et Annium Scapulam, maximae dignitatis et gratiae provincialem hominem sibique tam familiarem quam Laterensem et Racilium, in eadem fuisse coniuratione, nec diu moratur dolorem suum quin eos interfici iubeat. Minucium libertis tradit excruciandum, item Calpurnium Salvianum, qui profitetur indicium coniuratorumque numerum auget, vere, ut quidam existimant, ut non nulli queruntur, coactus. Isdem cruciatibus adfectus L. Mercello.3 . . . Squillus nominat pluris; quos Cassius interfici iubet exceptis eis qui se pecunia redemerunt. Nam palam HIS LX4 cum Calpurnio paciscitur et cum Q. Sestio L. Qui si maxime nocentes sunt multati, tamen periculum vitae do
Abbreviated transcription (Latin):
ne cassius ess& .l. laterensis cum id non dubitar& accur¬
rit letus in castra: militibusq uernaculis & secundae legio¬
nis quibus odio sciebat precipue cassium esse gratulatur.
Tollitur a multitudine in tribunal. pretor appellatur.
Nemo enim aut in prouincia natus aut uernacule legioni
milites aut diuturnitate infectus prouincialis quo in nu¬
mero erat secunda legio non cum omni prouincia consen¬
serat in odio cassu. nam legiones. xxx. &.xxi. paucis mensib
in italia scriptas Caesar attribuerat longino.u.legio nuper
ibi erat confecta. Interim nuntiatur laterensi iuuere: cassi¬
um. quo nuntio dolore magis permotus ꝗͣ animo perturba¬
tus reficit se celeriter: & ad cassium uisendum proficiscitur.¬
e cognita .xxx. legio signa cordubam infert ad auxcilium
ferendum imperatori suo. facit hoc idem.xxi. subseꝗtur
has.u.Cum.ii.legiones reliquaę essent in castris secundam

Expanded text:
ne Cassius esset. L. Laterensis, cum id non dubitaret, accurne Cassius esset. L. Laterensis, cum id non dubitaret, accurrit laetus in castra militibusque vernaculis et secundae legionis, quibus odio sciebat praecipue Cassium esse, gratulatur; tollitur a multitudine in tribunal, praetor appellatur. Nemo enim aut in provincia natus, ut vernaculae legionis milites, aut diuturnitate iam factus provincialis, quo in numero erat secunda legio, non cum omni provincia consenserat in odio Cassi: nam legionem XXX. et XXI. paucis mensibus in Italia scriptas Caesar attribuerat Longino, quinta legio nuper ibi erat confecta. § 54 Interim nuntiatur Laterensi vivere Cassium. Quo nuntio dolore magis permotus quam animo perturbatus reficit se celeriter et ad Cassium visendum proficiscitur. Re cognita XXX. legio signa Cordubam infert ad auxilium ferendum imperatori suo. Facit hoc idem XXI. Subsequitur has V. Cum duae legiones reliquae essent in castris, secundani,
Abbreviated transcription (Latin):
eo postular& ut miles ei tradit. deinde post racilium. namis
latus cassii tegebat quasi responsum ab eo peter& celcriter da¬
to loco cum se insinuass& sinistra corripit cum: dextraq
bis ferit pugione. Clamore sublato fit a coniuratis impetꝰ
uniuersis. Munatius flaccus proximum gladio traiecit
lictorem. hoc interfecto cassium.q. legatum uulnerat .Ibi.i.
uasius & .l. mergerio simili confidentia. flaccum municipẽ
suum adiuuant. erant enim omnes italicenses. Ad ipsum
longinum.l. licinꝰ sꝗllus inuolat: iacentemq leuibus saudat
plagis. Concurritur ad cassium defendendum. semper enĩ
bus ceteri intercluduntur qui ad cedem faciendam sub¬
sequebantur. quo in numero fuit calphurnius saluianus
& manilius tusculus. Minutius inter saxa quae iacebant
in itinere fugiens opprimitur: & relato domum cassio
ad cum deducitur. racilius in proximam se domum fa¬
miliaris sui confert: dum certum cognoscer& confectus¬

Expanded text:
eo postularet, ut miles ei tradit, deinde post Racilium — nam is eo postularet, ut miles ei tradit, deinde post Racilium — nam is latus Cassi tegebat —, quasi responsum peteret, celeriter dato loco cum se insinuasset, sinistra corripit aversum dextraque bis ferit pugione. Clamore sublato fit a coniuratis impetus universis. Munatius Flaccus proximum gladio traicit lictorem; hoc interfecto Q. Cassium legatum vulnerat. Ibi T. Vasius et L. Mercello simili confidentia Flaccum, municipem suum, adiuvant: erant enim omnes Italicenses. Ad ipsum Longinum L. Licinius Squillus involat iacentemque levibus sauciat plagis. § 53 Concurritur ad Cassium defendendum: semper enim bus ceteri intercluduntur qui ad caedem faciendam subsequebantur; quo in numero fuit Calpurnius Salvianus et Manilius Tusculus. Minucius inter saxa quae iacebant in itinere fugiens opprimitur et relato domum Cassio ad eum deducitur. Racilius in proximam se domum familiaris sui confert, dum certum cognosceret confectus
Abbreviated transcription (Latin):
exeratum traucer&: perq mauritaniam ad fines numidiae
peruenir&. quod magna. eN. fompeio iuba miserat auxilia
maioraq missurus existinabitur. Quibus luteris acceptis in¬
solenti uoluntate efferebatur. quod sibi nouaram prouincia¬
rum & fertilissimi regni tanta oblata ess& facultas. Itaq ip̃e
in lusitaniam proficiscitur ad legiones accersendas auxiliaq
adducenda. Certis hominibus dat negocium ut frumentum
niuesq c. prepararentur. pecuniaeq describerentur atqimpera¬
rentur nequa res cum dedisset moraretur. Reditus eius fuit
celerior omnium opinione: non enim labor aut auigilantia
cupienti presertum aliquid eissio preerat. Ex exercitu coacto
in unum locum castris ad cordubam positis pro contione mili¬
ibus exponit quas tes caesaris ussu gerere deber&e pollicet¬
quintam fore in hispania legionem. Exx contione se cordubam
dam minutius silo diens.l. racilii libellum quasi aliquid ab

Expanded text:
exercitum traiceret perque Mauretaniam ad finis Numidiae exercitum traiceret perque Mauretaniam ad finis Numidiae perveniret, quod magna Cn. Pompeio Iuba miserat auxilia maioraque missurus existimabatur. Quibus litteris acceptis insolenti voluptate efferebatur, quod sibi novarum provinciarum et fertilissimi regni tanta oblata esset facultas. Itaque ipse in Lusitaniam proficiscitur ad legiones arcessendas auxiliaque adducenda; certis hominibus dat negotium ut frumentum navesque C praepararentur pecuniaeque describerentur atque imperarentur, ne qua res cum redisset moraretur. Reditus eius fuit celerior omnium opinione: non enim labor aut vigilantia cupienti praesertim aliquid Cassio deerat. § 52 Exercitu coacto in unum locum castris ad Cordubam positis pro contione militibus exponit quas res Caesaris iussu gerere deberet, pollicetquintam fore in Hispania legionem. Ex contione se Cordubam dam Minucius Silo cliens L. Racili libellum, quasi aliquid ab
Abbreviated transcription (Latin):
sordidi pretermitebatur quo domus & tribunal imperatoris ua¬
car&. Nemo erat qui domo aliquam iacturam facere posse
quin aut uadimonio teneretur aut inter reos referretur. ita
magna etiam solicitudo piculorum ad iacturas & detrimenta
rei fimiliaris adiungebatur. Quibus de ciusis accidit ut cum
longinus imperitor eadem facer& que fecerat quaestor similii
nirsus de morte eius prouinciles consilia mirent. Hoꝵ odium
confirmabant non nulli familiares eius. qui cum in illa socie¬
tate uersarentur rapinarum nihilominus tamen oderant eum
cuius nomine peccabant. sibiq quod rapuerant acceptum fere¬
bint. Quod interrederat aut erat interpellatum cassio assigna¬
bint. quintam legionem nouam conscribit. Augetur odium
& ipso delectu & sumptu additie legionis. complentur equi
nim .ui.maximisq onnantur impensis. nec prouinci& datur
ulla requies. Interim litteras accepit a Caesare ut in affricam

Expanded text:
sordidi praetermittebatur quo domus et tribunal imperatoris vasordidi praetermittebatur quo domus et tribunal imperatoris vacaret. Nemo erat, qui modo aliquam iacturam facere posset, quin aut vadimonio teneretur aut in reos referretur. Ita magna etiam sollicitudo periculorum ad iacturas et detrimenta rei familiaris adiungebatur. § 50 Quibus de causis accidit ut, cum Longinus imperator eadem faceret quae fecerat quaestor, similia rursus de morte eius provinciales consilia inirent. Horum odium confirmabant non nulli familiares eius qui, cum in illa societate versarentur rapinarum, nihilo minus oderant eum cuius nomine peccabant, sibique quod rapuerant acceptum referebant, quod interciderat aut erat interpellatum Cassio assignabant. Quintam legionem novam conscribit. Augetur odium et ex ipso dilectu et sumptu additae legionis. Complentur equitum III milia maximisque ornantur impensis: nec provinciae datur ulla requies. § 51 Interim litteras accepit a Caesare, ut in Africam