comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Cum de exilio regressus eximius ago¬
summo fauore plaudebant omnes
pariter . eo quod ȩccła recepisset pon¬
tificem: grex pastorem. Et uelutitẽ
om̃s cum ipso redissent ad patriam :
ita sine illo se exules fuisse deflebañ.
Itaq beato martino in uico coteiaco
dum prȩcepisset consistere : iurtute
diuma meruit ibi mortuum suscitare:
Post aliquos dies. infans sine regene
ratione baptismi defunctus est : dup¬
pliciq morte damnatꝰ. prȩsentem
lucem amiserat : & pena futuri scłi
non carebat. Tunc mater extincti
quȩ iam mater non erat dum filiũ
non habebat: ꝓuoluta ad pedesbei¬
ti hylarii. p̃cedentib iacrimis. nati¬
sui corpus effudit exclamans: Martinꝰ
uit: tu pontifex redde rogo filiũ meũ.
ꝙ mͥ &r baptismo. Qui populi pater
agnosceris: ut mater ego uocer opti¬
neas. Sed illa plus lacrimis petente
quam uerbis: commotus uir dĩ spec¬
tante populo ad consueta arma recur¬
rens. in terra ꝓsternitur. Mox pau-¬

Expanded text:
40 Cum de exilio regressus i40 Cum de exilio regressus isummo favore plaudebant omnes pariter, eo quod ecclesia recepisset pontificem, grex pastorem: et ac si omnes cum ipso tunc redissent ad patriam, ita sine illo se exules fuisse deflebant. 41 Itaque beatum Martinum in vico Locoteiaco dum praecepisset consistere, virtute divina meruit ibi mortuum suscitare. 42 Post aliquot dies infans sine baptismi regeneratione defunctus est: duplici morte damnatus praesentem lucem amiserat et poena futuri saeculi non carebat. 43 Tunc mater extincti, quae iam mater non erat, dum filium non habebat, provoluta ad pedes sancti Hilarii praecedentibus lacrimis natiui corpus effudit exclamans: Martinustuum revocavit, tu pontifex redde, rogo, filium aut mihi aut baptismo: qui populi pater agnosceris, ut mater ego vocer obtineas. 44 Sic illa plus lacrimis petente quam verbis commotus vir dei spectante populo ad consueta arma recurrens in terram prosternitur. Mox pau
Abbreviated transcription (Latin):
locum. longius illis uidebantur. c̾e
quam affrica Quo audito uir dei.
sentiens sibi de bestiali pugna ueni¬
re uictoriam: in nomine dñi p̃siden¬
te crucis auxilio. descendit in insu¬
llm. Confestim eo uiso serpentes in
fugam conuersi sunt: non toleran¬
tes eius aspectum. Tunc baculum
sigens interram. quasi metã qͦusq
deberent excurrere: uirtutis poten¬
d designauit. ne amplius libertas
belagus quoddam. dumsemꝑ illã
barcem uerentur attingere: faci¬
lus erat illis mare transire. quam
terminum: de sermone plantatum.
Apparet quantum ÷ melior adam scđs:¬
ꝓthoplasto antiquo Ille serpenti pa¬
riut: iste seruos habet. qui possunt ser¬
pentib imꝑare: Ille ꝑbestiam de sede
de suis cubilib serpentes exclusit: de¬
posuit anguis antiquum mendaciũ.
qui didicit implere mandatu.O
hylari. dulcedo. medicamentum et
in loco beluȩ preciosus incola trans¬
migrauit. Sed reuertor ad ordinẽ:

Expanded text:
locum longius illis videbatur esse, locum longius illis videbatur esse, quam Africa. Quo audito, vir Dei sentiens sibi de bestiali pugna venire victoriam, in nomine Domini, praecedente crucis auxilio, descendit in insulam: eoque viso, serpentes in fugam conversi sunt, non tolerantes ejus adspectum. Tunc baculum figens in terram, quasi metam, quo usque deberent excurrere, virtutis potentia designavit: nec amplius libertas pelagus; quia dum semper illam partem verentur attingere, facilius erat illis mare transire quam terminum, de sermone plantatum! Apparet, quantum est melior Adam secundus antiquo. Ille serpenti paruit: iste servos habet qui possunt serpentibus imperare. Ille per bestiam de sede de suis cubilibus serpentes exclusit. Deposuit anguis antiqui mendacium, qui didicit implere mandatum. O Hilarii dulcedo, medicamentum et in loco beluae incola transmigravit. Sed revertamur ad ordinem.
Abbreviated transcription (Latin):
tis sepe ingallia synodis : ꝑhẏlarium
fuisse ad uiam ueritatis adductum.
confitetur lingua multorum: Quid
autem inter ÷ uel sibi ꝓuita ȩterna
factum fuisse martyrem. uel ampliꝰ
iuxisse reliqui ne perirent: Igitur
sc̃issimam animam & si gladius ꝑse¬
cutoris non abstulit: palmam tamen
regrederetur ad ꝓpria: tunc beatus
martynus eque meritorum lumine
non absconsus. qui ab hẏlario exor¬
cista ÷ postei instituitꝰ: cognito adus¬
cu eius romam festinanter occurrit.
Quem cum p̃terisse cognos ceret: usq
ad gallias ꝓsecutus ÷. Neq enĩ mar¬
tinus qui adhuc catecuminus xp̃m
damide sua tectum uidere meruit
illi deuotꝰ occurreret: nͥ ꝑ omnia
mysteriis plenum in eo sp̃m non¬
euidenter prȩuidisset: Nec mirum
tam nobile prȩterire miraculum:
Nam cum circa gallicariam insulam
ꝓpinquaret ꝓlatione uicinorum ag¬
nouit ibidem ingentium serpentiũ
uolumina sine numero ꝑuagari.

Expanded text:
tis saepius in Gallia synodis, per Hilarium tis saepius in Gallia synodis, per Hilarium fuisse ad viam veritatis adductum, confitetur lingua multorum. Quid autem interest, vel sibi pro aeterna vita factum fuisse martyrem; vel amplius vixisse, reliqui ne perirent? Igitur sanctissimam animam etsi gladius persecutoris non abstulit, palmam tamen regrederetur ad propria, tunc beatus Martinus, aeque meritorum lumine non absconsus, qui ab eodem S. Hilario exorcista est postea constitutus, cognito adventu ejus, Romam festinanter occurrit. Quem cum jam praeterisse cognesceret, usque ad Gallias consecutus est. Neque enim Martinus , qui adhuc catechumenus Christum chlamyde sua tectum videre meruit, illi devotus occurreret, nisi per omnia mysteriis plenum in eo spiritum praevidisset. Nec mirum,tam nobile praeterire miraculum. Nam cum circa Gallinariam insulam propinquaret, relatione agnovit vicinorum, ibidem ingentia serpentium volumina sine numero pervagari:
Abbreviated transcription (Latin):
dia rebellaret. Unde ualens & ursaciꝰ
conscientiȩ reatu ꝑ territi: qm̃ si da¬
retur ei facultas certandi. mox se re¬
cognoscerent hylarii contentione ꝓ¬
sterni sollicitant impatoris animũ.
iam maligna parte captiuum. uc
ipsum beatissimum redire ad gallias
ꝑ urgeret. dicentes illo prȩsente here¬
tica non posse machinamenta ꝓficere
Quo obtentu ad gallias compulsus re¬
uertitur : putans ampliusse pati exiliũ
quod illic ꝑturbationem ȩccłȩ relin
pontificem. qui insummo discrimine
ris: non timore tormenti refuga. Uere
totis uiscerib diligebat xp̃i regnum:
qui non formidabat constantii pͥn
cipatum: Nam quod se ꝓ dño sic in¬
gerebat aꝑto piculo: oppinabatur
martẏrium. si ñ defuisset ꝑcussor Et
tamen animꝰ sumpsit głam: & si tẽpꝰ
non intulit penam Sed hunc ipsum
diuino nutu seruatum testificor: pro
correctione cunctoꝵ: Nam pene totũ
mundum graui errore confusum. fac¬

Expanded text:
dia rebellaret. Unde Valens et Ursacius dia rebellaret. Unde Valens et Ursacius conscientiae reatu perterriti, quoniam, si daretur facultas certandi, mox se recognoscebant Hilarii contentione prosterni: sollicitant imperatoris animum, tam maligna parte captivum, ut ipsum Dei virum ad Gallias redire perurgeret, dicentes, illo praesente haeretica non posse machinamenta proficere. Quo obtentu, ad Gallias compulsus revertitur, putans amplius se pati exilium, quod illic perturbationem Ecclesiae relinqpontificem, qui in summo discrimine,rii, sine timore tormenti! Vere totis visceribus diligebat Christi regnum, qui non formidabat in principatu Constantium. Nam quod se pro Domino sic ingerebat aperto periculo, optabat martyrium, si non defuisset percussor et tamen animus sumpsit gloriam, etsi tempus non intulit poenam. Sed hunc ipsum divino nutu servatum testificor pro correctione cunctorum. Nam pene totum mundum gravi errore confusum, fac
Abbreviated transcription (Latin):
simum & singulari eruditione peritũ
inspectaculo mundi ꝓduceret: ubi erat
de fide censendum Hinc pꝰ examina¬
tionem agnitis hostib & oppressis de¬
cretis in scripto conditis. ꝓsperam ge
legatio.: Cum qua ꝑrexit sc̃s hylariꝰ.
quãuis ei non fuisset iniunctum: me¬
tuens ne adhuc contra religionis
dogmata. respiraret damnata ꝑfidia
Sed disserere longum :: qualiter ari¬
minensi synodo composita mentio¬
ne aliua ex alio referens fraus he¬
retica. serpentino lapsu se subripii
imꝑatoris iniquitatem. ipsa ÷ illata
calumnia.. Quod tamen athleca xp̃i
beatꝰ hylaniys agnoscens: grauiter
apud ariminum diaboli p̃ualuisse
inficeret. imꝑatori tribus libellis ob¬
latis prȩces effudit. ut in eius conspec¬
tu collectis aduersariis. eẽt. ei contra
hereticos disceptandi de religione
licentia: ne ueritatem falsitas ob um¬
braret. ne iniquitati ueritas subiace
ret. ne ȩquitati iniquitas p̃ualeret :
ne imꝑator dõ resisteret. ne fidei ꝑfi¬

Expanded text:
simum, et singulari eruditione compertum, in spectaculum mundi produxerit, ubi erat de fide censendum. Hinc post examinationem agnitis hostibus et oppressis, decretis in scripto conditis, prospera ge legatio: cum qua perrexit sanctus Hilarius, quamvis ei non fuisset injunctum, metuens ne adhuc contra religionis dogmata respiraret damnata perfidia. Sed disserere longum est qualiter in Ariminensi synodo, composita mentione aliud ex alio referens, fraus haeretica serpentino lapsu subrepserit,imperatoris iniquitatem ipsa est illata calumnia. Quod tamen athleta Christi beatus Hilarius agnoscens, graviter dolet apud Ariminum diaboli praevaluisse inficeret. Imperatori autem tribus libellis oblatis, preces effudit ut, in ejus conspectu collectis adversariis, esset ei contra haereticos disceptandi de religione licentia, ne veritatem falsitas obumbraret, ne aequitati iniquitas praeret, ne aequitati iniquitas praevaleret, ne imperator Deo resisteret, ne fidei perfi
Abbreviated transcription (Latin):
noscere: non tacebit contra hereticas
acies: sicut olim in corpore non cessa¬
uit spiritum dimicari. credebat fibi
contra halaricum arrianum iterũ
redisse constantiam. Quanta ÷ illi
semꝑ ꝓcultu catholicȩ religionis
auiditas: cum in requie posito adhuc
sollicitudinis non desit ubertas: Nam
qui tunc insinodo ad confutandum
hostem turbandumq uerba fidelia
ꝓtulit: hic in campo arma tractauit.

Expanded text:
noscere non tacebo. 23 Contra haereticas noscere non tacebo. 23 Contra haereticas acies sicut olim in corpore non cessavit spiritu dimicare: credebat sibi contra Halaricum Arrianum iterum redire Constantium. Quanta est illi semper pro cultu catholicae religionis aviditas, cum in requie posito adhuc sollicitudinis non desit ubertas? Nam qui tunc in synodo ad confundendum hostem verba fidelia protulit, hic in campo arma tractavit v
Abbreviated transcription (Latin):
contra hereticam gentem pugnaturꝰ.
armatas acies commouisset: media
nocte meruit de basilica beati uiri
lumen suꝑ se uenientem aspicere.
admonitus ut festinanter sed ñ sine
uenerabilis loci oratione aduersum
hostes confiictaturus descenderet:
Quod ille diligenter obseruans. & ora¬
tioni occurrens: tanta ꝓsꝑitate altero
ꝓse pugnaturo ꝓcessit adbellum. ut
intra horam diei terciam. ultra hu¬
mana uota sortiretur uictoriam.
Ubi multitudo cadauera colles ex se ui¬
sa sit erexit se. tace terribiliter formi¬
danda ꝓdigia & delecta bilitate am¬
plectenda miracula parum illi fuit
ꝓsolatio regis: signum ostendere lumi¬
nis: nisi aꝑte munitos addidisset et
uocis. similis quȩdam contigit israhe¬
litici temporis & causa uirtutis. Nam
ibi columna ignis ꝓcesserat. hic figu¬
ra lampadis admonebat. Uellẽ nosse
cui fuerit tanti ardoris secretum. et
tam manifestum ꝓbatum misterium.
Sed quantum ipso spirante uideor ag¬

Expanded text:
contra haereticam gentem pugnaturus, contra haereticam gentem pugnaturus, armatas acies commovisset, media nocte meruit de basilica beati Hilarii lumen super se veniens aspicere, admonitus insuper, ut festinanter, sed non sine venerabilis loci oratione, adversus hostes, conflictaturus descenderet. Quod ille diligenter observans, et orationi pro se pugnaturo processit ad bellum, ut intra horam diei tertiam ultra humana vota sortiretur victoriam. Vbi multitudo cadaverum colles ex se visa sit erexisse. Ecce terribiliter formidanda prodigia et delectabiliter amplectenda miracula. Parum illi fuit pro solatio regis signum ostendere luminis, nisi aperte monitus addidisset et vocis. 22 Similis quaedam contigit Israhelitici temporis huius causa virtutis. Nam ibi columna ignis praecesserat, hic figura lampadis admonebat. | Vellem nosse, cur fuerit tanti ardoris secretum mysterium et tam manifestum prolatum. Sed quantum ipso inspirante videor ag
Abbreviated transcription (Latin):
digitorum telam arcebat. ⁊Tunc occur¬
uens ad beatissimi sepulturam: inter-¬
cessione eius uiuacib ⁊ officiis ordi¬
ios stupentes. & ungues irrepsic: Post
longa tempora manus illi tunc nata
est: cum sensit munera confessoris.
Cxtincta uenit matris ab utero: uiua
rediit de beati confessoris sepulchro.
lice quam longa remuneratoris est
pietas: ut quȩ natura non genuit. hic
membra suppleret:
ec illud quidem prȩteriri conuenit.
quod cȩco felici pꝰ uota successit:
Nam cum adbeati limina martini ꝓ
luo dum uigilias officio solito cele
diẽ cępit aliis nunciare : qui semper
egebat audire. Apud quem una semꝑ
iii. qui nunquam uiderat or nam̃ta
ram. Et ut ita dicam: quod am modo
nabat accedere: iste in suo templo
dignatus : luminare Quanta micat
grã donatoris: qui p̃uenit desidia
supplicantis:
Ibio etiam dignum referam
regali misterio. quod ab ipso ÷ in rege
collatum : deniq chlodouens dum

Expanded text:
digitorum tela marcebat. Tunc occurdigitorum tela marcebat. Tunc occurrens ad beatissimi Hilarii sepulturam, intercessione ejus vivacibus est officiis ordilos stupentes et ungues irrepsit. Post longa tempora manus illi tunc nata est, cum sensit munera confessoris. Exstincta manus venit ab utero, viva rediit de sancti sepulcro. Ecce quam larga remuneratoris est pietas, ut quae natura non genuit, hic membra suppleret. 6. Nec illud quidem praeterire convenit, quod caeco felici post vota successit. Nam cum ad beati Martini limina pro Quo dum vigilias officio solito celebdiem coepit aliis nuntiare, qui hoc semper egebat audire. Apud quem una sempevit. Qui nunquam viderat ornamenta ram; et, ut ita dicam, quodam modo nabat accedere, iste eum in suo templo dignatus est illuminare. Quanta micat gratia donatoris, qui praevenit desideria supplicantis! 7. Quid etiam dignum referam de tam regali mysterio, quod ab ipso est in regem collatum? Denique Clodoveus rex, dum
Abbreviated transcription (Latin):
diuturna deletus sordidine. sua cȩpit
repingi imagine: nec agnosci ꝑfide¬
lissimum lauachrum pictauis illis
purificus iordanis inuentꝰ: : & non
ipsi ad fluuium. sed ipse fluuius hic
occurrit̃: quȩ tam predicabilis patuit
miseratio confessoris. qui & laborim
longinqui iteͥneris abstulit: & salu¬
tis uota porrexit.: Quam in estima¬
bilium claruerunt documenta uir¬
tutum. ubi sepulchrum mundiciȩ
mundauerunt maculas leprȩ. Cuiꝰ
hoc facere potuissec cura araificis. qui
de tali puluere. faceret abunde bene¬
ficia medicinȩ : Ex quib castorius
diaconus. crispio subdiaconus insti¬
tutus: ad eius obsequium usq infine
suo ꝑ quem sanati sunt adhȩseruns.
& merito illius elegerunt sustinere
iuga dominii: aquo pena lepre libi
sunt effecti.
Suroam puella in hac uita ueniens
dextram mortuam traxerat natur
formante : ꝙ debilem manum inspe¬
cie glomi collegerant neruorum
fila contracta. flura suo stamine

Expanded text:
diuturna deletus sordidine sua coepit diuturna deletus sordidine sua coepit repingi imagine nec agnosci. Per fidelissimum lavacrum Pictavis illis purificus Iordanis inventus est et non ipsi ad fluvium sed fluvius ad ipsos hic occurrit. Quae tam praedicabilis patuit miseratio confessoris, qui et laborem longinqui itineris abstulit et salutis vota porrexit. 13 O quam inaestimabilium claruerunt documenta virtutum, ubi sepulchri munditiae mundaverunt maculas leprae! Cuius hoc facere cura potuisset artificis, qui de tali pulvere ferret beneficia medicinae? 14 Ex quibus Castorius diaconus et Crispio subdiaconus institutus ad eius osuum, per quem sanati sunt, adhaeserunt; et merito illius elegerunt sustinere juga Domini, a quo a poena liberi sunt effecti. 5. Quaedam puella in hanc vitam veniens, dexteram mortuam traxerat natura formante, et debilem manum in speciem glomi collegerant nervorum fila contracta: fluxa suo stamine
Abbreviated transcription (Latin):
mors ipsa tunc ꝑtulit. quando illud
quod credebat inuadere sic amisit :¬
ꝓ fecto quando alterum eicit rex feri¬
re non potuit: sic mors uita ꝑcussit.
qui tamen ꝓbianus ciuitatis apicẽ
meruit optinere pontificis : ꝙ usq
mhodiernam diem ad luminaria
sui medici. singulis annis uitȩ debitor
miraculum. ꝓgła collatoris: ad me¬
moriam populi reuocandum Nam
cum a carducis uenissent: duo leprȩ
maculis immutati spem suȩ salutis
in sc̃i intercessione fundantes. de
puluere qui ab eius sepulchro abs¬
tergebatur sua lauantes capita. et
membra reliqua ꝑunguentes : tam
diu sibi talem curam fideliter im¬
penderunt. donec infirmitatis ipsiꝰ
ulcerosa uarietas. de corpore quod cap¬
tiuauerat captiua migraret: ut de¬
capta suis solatiis colorem quem in¬
uaserat iniolatum relinqueret:
ꝙ quam secum attulerat. turpitudi¬
nis speciem non tenebat. post innu¬
merabilia uulnera membris om̃ib
instaurata ÷ cuncts una. Wltus ille

Expanded text:
mors ipsa tunc pertulit, quando illud mors ipsa tunc pertulit, quando illud quod credebat invadere sic amisit? Profecto quando alterum victrix ferire non potuit, se mors victa percussit. 10 Qui tamen Probianus civitatis apicem meruit obtinere pontificis et usque in hodiernum diem ad luminaria sui medici singulis annis vitae debitor miraculum pro gloria conlatoris ad memoriam populi revocandum. Nam cum a Cadurcis venissent duo leprae maculis immutati spem suae salutis in sancti intercessione fundantes, de pulvere qui ab eius sepulchro abstergebatur sua lavantes capita et membra reliqua perunguentes? tam diu sibi talem curam fideliter impenderunt, donec infirmitatis ipsius ulcus ac varietas de corpore quod captivaverat captiva migraret, ut decepta suis solatiis colorem quem invaserat inviolata relinqueret et quam secum attulerat turpitudinis speciem non teneret. 12 Post innumerabilia vulnera membris omnibus instaurata est cutis una: vultus ille
Abbreviated transcription (Latin):
onoꝵ ꝓbianus cum dubio iam
uitȩ penderet infine. & spem con¬
ualescende infantiȩ mors inui¬
da parentib subriꝑe festinaret:
nec paruuli funꝰ acerbum conside¬
rans. nec desideria ingemiscentis
extra sorte concludens. sola inter¬
cessione beati hylarii restiterat
moribundo salutis occasio Quẽ
franco suus genitor & ꝑiculosa
mater qua magis conuersio nomi¬
ne filii ꝑiclitabatur innece: iã
quasi aefuncti premeditantes ȩxequias. cũ
ingenti flecu in confessoris tabernaculo
deculerunt.: Tunc sc̃s hẏlarius ab aucto¬
re suo secrete artis exhibens medicinã:
consuetus de dispendio funeris. reddere
compendia sanitatis. subito membroꝵ
fluentem fabricam uerbo oꝑante sur¬
rexit: & instatum pristinum ranquã
si nichil fuissec solubile reformauit:
Mox parentum lacrimas lȩciciȩ mole
suꝑueniente siccauit gemitus: uota
succedente p̃duxit. ubi iam ꝑ odorẽ
non erat sed ꝑ gaudium quod plo¬
rarent: Quas penas. quȩ tormenta.

Expanded text:
obianus cum dubio iam vitae penderet in fine et spem convalescendae infantiae mors invida parentibus subripere festinaret, nec parvuli funus acerbum considerans nec desideria ingemiscentis extra sortem concludens, sola intercessione beati Hilarii restiterat moribundo salutis occasio. 7 Quem Franco suus genitor et Periculosa mater, quae magis converso nomine filii periclitabatur in nece, iam quasi defuncti praemeditantes exsequias cum ingenti fletu in confessoris tabernaculo detulerunt. 8 Tunc sanctus Hilarius ab auctore suo secretae artis exhibens medicinam, consuetus de dispendio funeris reddere compendia sanitatis, subito membrorum fluentem fabricam verbo operante subrexit et in statum pristinum tamquam si nihil fuisset solubile reformavit: mox parentum lacrimas laetitiae mole superveniente siccavit, gemitus voto succedente praeclusit, ubi iam per dolorem non erat sed per gaudia quod plorarent. 9 Quas poenas, quae tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
hostes catholicȩ religionis abhoru¬
ruit. ut non dicam conuiuium:
sed neq salutatio fuerit cum his
prȩcereunti communis. Uitabat
hȩc dauitico suffultus exemplo:
ne cum hereticis mensam partici¬
pando. fieret illi inscandalum.
O quam perfectissimum laicum:
cuius imitatores ipsi. ẽẽ. desiderant
sacerdotes. Cui non fuit aliud uiuere:
nisi xp̃m cun dilectione timere. ae

Expanded text:
hostes catholicae religionis abhorhostes catholicae religionis abhorruit, ut non dicam convivium sed neque salutatio fuerit cum his praetereunti communis. Vitabat haec Davitico suffultus exemplo, ne cum haereticis mensae participando fieret illi in scandalum. 10 O quam perfectissimum laicum, cuius imitatores ipsi esse desiderant sacerdotes, cui non fuit aliud vivere nisi Christum cum dilectione tim
Abbreviated transcription (Latin):
nbis cp̃o. regionis aquitanicae¬
oriumdus. quȩ ab oceano brittannico
apud gallicanas familias nobilitatis
lampade non obscurus. mimo ma.¬
gis precȩteris gra gencrositatis or¬
natus: nitore pectoris aadito. quasi
refulgens luicifer inter astra pro¬
cessit̃: Cuius acunabulis. tanta sapi¬
entia primitiua lactabatur infan
tia: ut iam tunc potuissec intelligi
xp̃m insuis causis ꝓ obtinenda uic¬
toria necessarium sibi iussisse mili¬
tem ꝓpagari. deniq coniugem ha¬
bens ꝙ filiam: ita de plenitudine
dni uenerabiles animos ȩcelȩsiastiȩ
regulȩ tradidit informandos: ut
adhuc laicali habitu constitutus:
diuino nutu pontificalẽ grãm possi¬
deret: Ita se ipsum ꝓpria disciplina
cohercebat intonsus. quasi futuram
speciem indicans: ut in reprehensi¬
bilis in templo xp̃i prȩ pararetur
saceridos: Nam quod inter mortales
ualde uidetur difficile: tam cautũ
.cẽ. qui se anideis uel hereticis cibo
suspendat. ad eo uir sanctissimus

Expanded text:
iscopus, regionis Aquitaniaeoriundus fuit, quae ab Oceano Britannico apud Gallicanas vero familias nobilitatis lampade non obscurus, imo magis prae caeteris gratia generositatis ornatus, nitore pectoris addito, quasi refulgens Lucifer inter astra, processit. Cujus a cunabulis tanta sapientia primitiva lactabatutia, ut iam tunc potuisset intellegi, Christum in suis causis pro obtinenda victoria necessarium sibi iussisse militem propagari. 8 Denique coniugem habens et filiam ita plenitudine domini venerabiles animos ecclesiasticae regulae tradidit informandos, ut adhuc in laicali proposito constitutus divino nutu pontificis gratiam possideret: ita se ipsum propria disciplina cohercebat intentus quasi futuram speciem indicans, ut inreprehensibilis in templo Christi praepararetur sacerdos. 9 Nam quod inter mortales valde videtur difficile, tam cautum esse, qui se a Iudaeis vel haereticis cibo suspendat, adeo vir sanctissimus
Abbreviated transcription (Latin):
quam inconscientiis offerentes. In auri
munere: regia dignitas. Inthuris ua¬
pore: diuina maiestas. Et in myrrȩ
specie: splendida demonstratur
humanitas. Ac sic trinitatis oblati¬
onem numerus loquitur: unitatẽ
deuotio una testatur. ꝑhoc ergo
ꝑuigili intentione cordis. cȩlum
semꝑ studeamus aspicere : si ad xp̃m
cupimus ꝑuenire: dirigat gͦ nobis
semitas uitȩ ꝑfectȩ stelia iusticiȩ
quȩ dixit: non apparebis incons¬
pectu meo uacuus. Offeramus
ei aurum fidei. piecatis a romata:
ram habeamus in nobis. Qui ita
animas nr̃as condiat. ut illesas
a peccati corruptione custodiat:
quod ipse prestare dignetur. qͥ

Expanded text:
quam in conscientiis offerentes. In auri quam in conscientiis offerentes. In auri munere regia dignitas, in thuris vapore divina majestas, in myrrhae specie sepelienda demonstratur humanitas: ac sic Trinitatem oblationum numerus loquitur, unitatem devotio una testatur. Per hoc ergo pervigili intentione cordis coelum semper studeamus aspicere, si ad Christum cupimus pervenire. Dirigat ergo nobis semitas vitae perfecta stella justitiae, qui dixit, Non apparebis in conspectu meo vacuus . Offeramus ei aurum fidei, pietatis aromata, ue myrrham habeamus in nobis, quae ita animas nostras condiat, ut illaesas a peccati corruptione custodiat: quod ipse praestare dignetur, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nib honoratur. Quale inquam
saluatoris ÷ baptisma. inquo pur¬
gantur potius fluenta quã purgent:
Nouo enim sc̃ĩficationis genere : xp̃m
non tam lauit unda quam lota÷.
Nam ex quo saluator in aquam se mer¬
sit: ex eo omnium gurgitum. tractꝰ
cunctoꝵq fontium uenas. mysterio
baptismatis consecrauit. Et qͥsqͥs¬
ibiin nomine drã baptitari uolu¬
erit: non tam illum unda aque
diluit: quam xp̃i unda purificat
Saluator autera ideo baptitari uo¬
luit: non ut sibi mundiciam ad¬
quireret. sed ut nobis fluenta mun
legltio ꝑducta ad sacra cunabula:
radio desuꝑ currente miratur.
Iudeam precedit ethỹopia: pec¬
cati exuenda nigredine: & fidei
induenda candore.: Quã stu¬
penda dignatio Inter amplexus
genitricis in cluditur: qui celum
terramq compleetitur. Insimui
excedit: ꝑsimplex officium: spi¬
rituale reuelatur archanum.
h umanitas cernitur : & diuinitas
adoratur: Exhibent aurum.
thus. ꝙ myrram: plus in misteriis

Expanded text:
nibus honoratur? Quale, inquam, nibus honoratur? Quale, inquam, Salvatoris est baptismum, in quo purgantur potius fluenta quam purgant? Novo enim sanctificationis genere Christum non tam lavit unda, quam lota est. Nam ex quo Salvator in aqua se mersit, ex eo omnium gurgitum tractus cunctorumque fontium venas mysterio baptismatis consecravit: ut ubi quisque in nomine Domini baptizari voluerit, non tam illum mundi aqua diluat, quam Christi unda purificet. Salvator autem ideo baptizari voluit, non ut sibi munditiam acquireret, sed ut nobis fluenta mundlegatio perducta ad sacra cunabula radium desuper currentem miratur. Judaeam praecedit Aethiopia, peccati exuenda nigredine, et fidei induenda candore. Quam stupenda dignatio! Inter amplexus genitricis includitur, qui coelum terramque complectitur: in sinu excedit. Per simplex officium, spirituale revelatur arcanum: humanitas cernitur, et divinitas adoratur. Exhibent aurum, thus et myrrham, plus in mysteriis
Abbreviated transcription (Latin):
estimatur Et licet in utroq dñs per
mat: quam qui interris laborat.
batur. ẽ. dñi saluatoris.: Nec hoc ope
enim ÷ artifex: qui huius mundi
machinam non solum mirabili.
sed etiam in effabili potentia fabri¬
catꝰ÷. tanquam sapiens architectꝰ.
celum subtilitate suspendit. t̾ram
mole fundauit. maria caleulis alli¬
gauit. Ipse ÷ artifex. qui admensu¬
rm quandam suꝑbiȩ deponit fasti¬
S. humilitatis extrema sublimat.
pse: artifex : qui in nr̃is moribuo
reeidit suꝑflua oꝑa. utiliaq con¬
bruat: Ipse ÷ arcifer: euins secui
a radicem nr̃am posita. iohannes
luptista comminatur. ut omnis
atbor. quȩ normam iusticie discre¬
donis excesserit: ex cisa radicitꝰ tra¬
utur incendio: Quȩ autem men¬
suram ueritatis habuerit: celesti
dñs iniordane: quale hoc ÷ bap¬
tisma. ubi purior ÷ fonte ille qͥ mer¬
gitur: Ubi dum susceptum aqͣ diluit:
non sordib inficitur. sed benedictio¬

Expanded text:
aestimatur. Et licet in utraque Dominus aestimatur. Et licet in utraque Dominus mat, quam qui in terris laborat. batur esse Domini Salvatoris , nec ab hoc opere enim est artifex, qui hujus mundi machinam non solum mirabili, sed etiam ineffabili potentia fabricatus est; tanquam sapiens architectus coelum subtilitate suspendit, terram mole fundavit, maria calculis alligavit. Ipse est artifex, qui ad mensuram quamdam superbiae deponit fastigia, humilitatis extrema sublimat. Ipse est artifex, qui in nostris moribus praecidit superflua opera, utilia quaeque conservat. Ipse est artifex, cujus securim ad radicem nostram positam Joannes Baptista comminatur: ut omnis arbor quae normam justae discretionis excesserit, excisa radicitus tradatur incendio ; quae autem mensuram veritatis habuerit, coelesti inus in Jordane. Quale est hoc baptismum, ubi purior est fonte ille qui mergitur, ubi dum susceptum aqua diluit, non sordibus inficitur, sed benedictio
Abbreviated transcription (Latin):
abiena condonat Illi ÷ collata uir¬
ginitas: isti data fecunditas. Illa
unum ꝓcreauit & pura ÷: ista gene¬
rat plures. & uirgo est: Illa prȩcer
xp̃m nescit alium filium: ista cũ
culis. cognoscimꝰ genitum: sed nẽ
affuie: modo eum ingurgite circũ¬
fulsit: Qui tunc mariam castifica.¬
uit: nunc fluenta sc̃ificat Pater
qui tunc obumbrauit in uirtute:
nuinc clamat inuoce Et quasi ma¬
turiore consilio: qui tunc umbrũ
prestitic natiuitati. modo testimo
Illa enim sine teste. xp̃m sil entio
genuit: ista cum diuinitatis ꝓfessi¬
one xp̃m dñm baptirauit. ab illa
se iosepħ qui pater putabat᷑ ex cusas
in hac se dõ pater qui ñ eredebac
isimuiat: Ibi laborat suspicionibus
mater: quia ꝓfessione deerat pat᷑:
hic honoratur genitrix: quia diui.¬
ntas filium ꝓtestatur. Honoratior iui
inquã scda: quam pͥma natiuitas.
Hic quidem pater huius dõ maiesta¬
as inse eripitur: illic ioseph artifex

Expanded text:
aliena condonat. Illi est collata viraliena condonat. Illi est collata virginitas; isti donata fecunditas. Illa unum procreavit, et virgo est; ista generat plures, et pura est. Illa praeter Christum nescit alium filium; ista cum culis cognoscimus genitum, sed nuncadfuit , modo eum in gurgite circumfulsit: qui tunc Mariam castigavit, nunc fluenta sanctificat. Pater qui tunc obumbravit in virtute, nunc clamat in voce: et quasi maturiore consilio, qui tunc umbram praestitit nativitati, modo testimonIlla enim sine teste, silentio Christum genuit; ista cum divinitatis professione Dominum baptizavit. Ab illa se Joseph, qui pater putabatur, excusat; in hac se pater, qui non credebatur, insinuat. Ibi laborat suspicionibus mater, quia professioni deerat pater; hic honoratur genitrix, quia divinitas filium protestatur. Honoratior, inquam, secunda, quam prima nativitas: siquidem pater hic Deus majestatis inscribitur; illic Joseph artifex
Abbreviated transcription (Latin):
Ntalliorut possumꝰ fr̃s harissimi.
gaudiis multiplicat Ecce enim
ni generis baptitatum Necdum
ortus eius ÷ expleta festiuitas: & iã
baptismatis eius ad ÷ celebranda
solemnitas. Uix natus ÷ hominibꝰ
ꝙ iam renascitur sacramentis Ho¬
die eram licer post multa annoꝵ
curricula: consecratus ÷ in iordane:
Ita gͦ disposuit dñs: ut uotis uota
subiungerec Hoc ÷ ut imo eodẽq
tempore & ederecur ꝑ uirginem :
& ꝑmisterium gignerecur Essecq
continuata festiuitas. carnis nati¬
uitas atq baptismatis : ut quem¬
admodum tune eum miramur
incorrupta matre ꝓgenitum.
ita nunc suscipiamus eum pura
unda sub mersum : & gloriemur
inutroq facto: quia filium genuit
partum glorificata est mauiat
castificatio: ita post baptismum aqͦ
enim sibi tantum meruit castitatẽ:
ista nobis contulit sc̃ificationem.
Illa meruit ne peccaree: ista ut pec¬
cata purgaret: Illa ꝓpria delicta
ase repudiat: ista in se ꝑdĩ gr̃ãm

Expanded text:
Intelligere possumus, fratres charissimi, gaudiis multiplicat. Ecce enim o salute humani generis baptizatum. Necdum ortus ejus est expleta festivitas; et jam baptismatis ejus est celebranda solemnitas. Vix natus est hominibus; et jam renascitur sacramentis. Hodie enim, licet post multa annorum curricula, consecratus est in Jordane. Ita ergo disposuit Dominus, ut votis vota subjungeret, hoc est, ut uno eodemque tempore et ederetur per Virginem, et per mysterium gigneretur; essetque continuata festivitas, carnis nativitatis atque baptismatis: ut quemadmodum tunc eum miramur incorrupta matre progenitum; ita et nunc suscipiamus illum pura unda submersum: et gloriemur in utroque facto, quia filium genuit partum glorificata est Mariae castificatio; ita post baptismum aquae enim sibi tantum meruit castitatem; ista nobis contulit sanctificationem. Illa meruit ne peccaret; ista, ut peccata purgaret. Illa propria delicta a se repudiat, ista in se per Dei gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
cib nil referrem. prȩsertim ubi
mercedum. quod gentiles fructum
laboris sui inani tantum fauore
uoluer̃ consistere: nos autem opor.
itit inbeatorum uirorum intercessi¬
one plangere: Quib hic uerbasi
soluimꝰ: illic gaudia comparamꝰ.
carco reddlat illi mobilis lingua
p̃conium: aquo prius pectora con¬
ceperunt affectum.: Nam bonis eiꝰ
apte creditur inuideri: si quȩ de
ulo cognouimus. silentio uideant᷑
abscondi: Merito itaq cum cȩteris
x̧ me de se loqui compellit: qͥ etiã
multos ut loquantur absoluit.
ii quam plura suꝑstes incorpore
fecerit: uel qͦntti operatus sit pꝰquã
ne trinsmigrauit. & sinon potuit
annorum uecustate subripiente
contingere: at tamen uel quȩ prx̧¬
incitempore miracula misericors
piibint. cupio indigenti memoriȩ
in fraudare: ut quisquis hȩc fide¬
ita recognos cere gaudeat. & similia
leri uirtute confessoris infuturo

Expanded text:
tibus, nihil referrem, praesertim ubi tibus, nihil referrem, praesertim ubi mercedum, quod gentiles fructum laboris sui in inani tantum favore voluerunt consistere, nos autem oporteat illum in beatorum virorum intercessione plantare, quibus hic verba si solvimus, illic gaudia comparamus? 2. Idcirco reddat illi mobilis lingua praeconium, a quo prius pectora hunc conceperunt affectum. Nam bonis ejus aperte credetur invideri, si quae de illo cognovimus, silentio videantur abscondi. Merito itaque cum caeteris et me de se loqui compellit, qui etiam mutos, ut loquantur, absolvit. Sed quam plura superstes in corpore fecerit, vel quanta operatus sit, postqune transmigravit, etsi non potui, annorum vetustate subripiente, contingere, attamen vel quae praesenti tempore miracula misericors praebuit, cupio indigenti memoriae non fraudare, ut quisquis haec fiderita se cognoscere gaudeat, et similia fieri virtute confessoris in futurum
Abbreviated transcription (Latin):
Um ueceres & infidelium
conditores uoluminum
eloquentiȩ pompã cunc¬
tis ostendere causa ꝓuo¬
cauerit opinionis inflatȩ. de reg.
num uota seu funera. id ÷ ꝓspera
uł aduersa confuso uocis ordine:
pariter & plorare uitam. qui dixer̃
& de quib locuti sunt saltim in libris
uiuerent: & siuacuis actib in aniter
tatus instinctu. patiatur reticere
de summi confessoris uiuentibus
meritis & uicturis : Nonsine quod
absic uindicta cȩlestis incursum.
cum uix debita soluerem. si de be¬
ati hylarii indeficientis lampadis
splendore infatigabili uoce die
continuata cum nocte pariter
decantarem. Quia uero uel irre¬
titus inscientia. uł im pulsus offen¬
sa. in ea uoluntate graui torpore
ꝑsisterem. ut cum illi plurimo de¬
cepti tracea studere soluta umbra¬
rum.imaginem non nulla confe¬
cerint. & in puluere redacta cada¬
uera falsis quasi laudibꝰ animareĩ
Ergo de sc̃is ꝑmanentib & qd el
flicius in regno xp̃i cotidie floren¬

Expanded text:
um veteres, infidelium conditores voluminum, eloquentiae suae pompam cunctis ostendere causa provocaverit opinionis inflatae, dum inter regum vota, seu funera, id est, prospera, vel adversa, confuso vocis ordine, pariter et plorare, ut hi qui dixerunt, vel de quibus locuti sunt, saltem in libris viverent, etsi vacuis quibus actibus inaniter tatus instinctu, patiar reticeri de summi confessoris viventibus meritis et victoriis, non sine, quod absit, vindictae coelestis incursu, cum vix debita solverem, si de beati Hilarii indeficientis lampadis splendore, infatigabili voce, die continuata cum nocte pariter, decantarem? Qua vero vel irretitus inscitia, vel impulsus offensa, in ea voluntate sub gravi torpore persisterem, ut cum illi decepti plurimo tractatu de resoluta umbrarum imagine nonnulla conficerent, et in pulverem redacta cadavera falsis quasi laudibus animarent, ego de sanctis permanentibus, et, quod est felicius, in regno Christi quotidie floren
Abbreviated transcription (Latin):
nudatus. fidei feruore uestitus: qͣsi
signifer belligerator ꝑ medias acies
inter hostiles fremitus. inter here¬
ticos gladios se ingerebat. xp̃i cari.¬
tate securus: nichil de sua morte
formidans. illud solum mecuens
quod absit. ne prȩiudicium reli

Expanded text:
nudi, fidei fervore vestiti, quasi signifer bella geratur per medias acies inter hostiles fremitus, inter hereticos gladios se ingerebant, Christi caritate securi, nihil de morte formidantes, illud solum metuentes, quod
Abbreviated transcription (Latin):
qua cleopatre iunctus antonius ::
habitaculo: ommem ibidem in ora¬
tionib & solitudine duxit ętatem
eybum &r uestimentum palma p̃¬
bebat. Quod ne cui impossibile ui
monachos & uidere: equib unus
triginta iam ꝑ annos clausus. orde.¬
aceo pane & lutulenta aqua uiuit.
Aiter incisterna ueceri. quam gentili
sermone syri gybram uocant. qͥnq
calices ꝑ singulos dies sustentatur.
hȩc in credibilia uidebuntur eis: qui
non credunt omĩa possibilia. eẽ.
digressus sum: cum iam centesimo
ris. & nonagenarius malia solitu¬
dme antonius morarecur : ut ipse
asserere solebat hec inmente eiꝰ
cogitatio incidit. nullum ultra se

Expanded text:
qua Cleopatrae junctus est Antonius. 6. qua Cleopatrae junctus est Antonius. 6. i offerretur habitaculo, omnem ibidem in orationibus, et solitudine duxit aetatem. Cibum et vestimentum ei palma praebebat. Quod ne cui impossibile vidmonachos, et videre, e quibus unus per triginta annos clausus, hordeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vocant quinque caricis per singulos dies sustentabatur. Haec igitur incredibilia videbuntur his, qui non credunt omnia possibilia esse cdigressus sum, cum jam centum ris, et nonagenarius in alia solitudine Antonius moraretur ut ipse asserere solebat, haec in mentem ejus cogitatio incidit, nullum ultra se
Abbreviated transcription (Latin):
lantis se faciem expuit: ac sic libi¬
dinis sensum succidens doloris
apud inferiorem tebaidem cum
borum parentum inhereditate
locupleti: paulus relictus ÷ annoꝵ
circiter sedecim. litteris tam gre
dicus. mansueti animi: dm̃ ualde
amans: Et dum ꝑsecutionis deco¬
ꝓ̃ dere uelle: quẽ celare debuerait:
Non illum uxoris lacrimȩ: non com¬
munio sanguinis. non spectans cu¬
cta exalto ds̃ ab scelere reuocauer̃.
tissimus adolescens intellexit: ad
montium deserca confugiens. dum
cessitatem in uoluntatem uercit.
Ac paulatim ꝓcedens. rursusq tandãs
montem. ad cuiꝰ radices haud gran.¬
dis spelunca lapide uno cludebat᷑.
Quo remoto: ut est cupiditas homi.
Quo aꝑto: desuꝑ cȩlo patulis diffusa
ramis uecus palma contererat. fon¬
tem lucidissimum ostendens: tan¬
habitacula: in quib scabre iam in¬
cudes & mallei. in quib pecunia
signata uisebatur: Hunc locum
egyptiorum litterȩ ferunt furtiua
monece officinam fuisse: ea tẽpestate

Expanded text:
lantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens doloris apud inferiorem Thebaidam, cum borum parentum in haereditate locupleti, Paulus relictus est annorum circiter sexdecim, litteris tam Graeditus, mansueti animi, Deum valde amans. Et cum persecutionis proceprodere velle, quem celare debuerat. Non illum uxoris lacrymae, ut assolet: non communio sanguinis, non spectans cuncta ex alto Deus, ab scelere revocavit  tissimus adolescens intellexit, ad montium deserta confugiens, dum cessitatem in voluntatem vertit, ac paulatim progrediens, rursusque subsistmontem, ad cujus radices haud grandis spelunca, lapide claudebatur. Quo remoto ut est cupiditas hominuquod aperto desuper coelo, patulis diffusa ramis vetus palma contexerat, fontem lucidissimum ostendens: cujus rivum tanhabitacula, in quibus scabrae jam incudes et mallei, quibus pecunia signatur, visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate
Abbreviated transcription (Latin):
decio & ualeriano ꝑsecutoribs. quo
tempore cornelius romȩ. eyprianꝰ
cartagini felici cruore martyrio
coronati sunt: multas apud egyptũ
& thebaidam eccłas. tempestas seua
populata ÷. Uoti tunc xp̃ianis erat:
hostis callidus. tarda ad mortem sup¬
plicia ꝑquirens: animas cupiebat
iugulare non corpora. Et ut ipse
qui abeo passus ÷ cẏprianus ait:
uolentibus mori. non ꝑmittebat᷑
occidi. Cuius ut crudelitas notior
fiat: duo memoriȩ causa exempla
tẏrem: & inter ȩquuleum laminas¬
ꝙ nictorem. iussit melle ꝑ ungui:
muscarum acculeis cederet. qui
ignitas sartagines suꝑasset: Alium
uiuenili ȩtate. Norentem. in amoe¬
nissimos hortulos prȩcepit abduci:
tes rosas cum leni uix murmure ser
perec riuus. & molli sibilo arborũ
tum plumis lectum supinari. ec
ne se inde possit excutere blandis
sertorum neribus irrecitũ relinqͥ
Quo cum recedentib cunctis mere¬
trix speciosa uenisset. cȩpit delica¬

Expanded text:
Decio et Valeriano persecutoribus, quo Decio et Valeriano persecutoribus, quo tempore Cornelius Romae, Cyprianus Carthagine, felici cruore martyrium pertulerunt, multas apud Aegyptum et Thebaidem Ecclesias, tempestas saeva populata est. Voti tunc Christianis erat, hostis callidus tarda ad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, duo memoriae causa exempla tyrem, et inter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortulos praecepit  Al. adtes rosas, cum leni juxta murmure aquarum serperet rivus, et molli sibilo arborum tum plumis lectum resupinari, et ne se inde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delica
Abbreviated transcription (Latin):
hm muitos sepe dubitatum est:
aquo primum monachorum he¬
Iremus habitari cepta sit. Quidã
enim altius repecentes: ab eato he
Quorum & heli as plus nobis uidet᷑
Alii autem inqua opinione omnes
consentiunt: asserunt dntonium
huius ꝓpositi caput. quod expar-¬
ce uerum est: Non eram tam ipse
ante om̃s fuit: quam abeo om̃ium
meitata sunt studia Amathias
uero & macharius discipuli an¬
conii qui suꝑioris magistri corpꝰ
sepeliuit: eciam nunc affirmant
paulum quendam thebeum prin¬
minis. Quam opinionem: nos qͦq
ꝓͥbamus.: Non nulli &e hec alia ꝓut
uoluntas tulit iaccitant: sub terra¬
neo specu crinitum calcaneotenꝰ
quorum quia impudens mendaciũ
fuit: nec referenda quidem senten¬
tia uidetur. Igitur quia de an¬
donio tam greco quam romano
pauca de pauli pͥncipio & fine scri¬
bere disposui: magis quia res omissa
erat. quam fretus ingenio. Quomͦ
autem in media ȩcate uixerit. aut
quas sathanȩ ꝑtulerit insidias: nulli
hominum comꝑtum habetur Sub¬

Expanded text:
r multos saepe dubitatum est, a quo potissimum Monachorum eremus habitari coepta sit. Quidam enim altius repetentes, a beato Eli quorum et Elias plus nobis videtur Alii autem, in quam opinionem vulgus omne consentit. asserunt Antonium hujus propositi caput, quod ex parte verum est: non enim tam ipse ante omnes fuit, quam ab eo omnium incitata sunt studia. Amathas vero et Macarius, discipuli Antonii, e quibus superior magistri corpus sepelivit, etiam nunc affirmant, Paulum quemdam Thebaeum prinminis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo specu crinitum calcaneo tenuQuorum quia impudens mendacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. Igitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano , pauca de Pauli principio et fine scribere disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus ingenio. Quomodo autem in media aetate vixerit, et quas Satanae pertulerit insidias, nulli hominum compertum habetur.
Abbreviated transcription (Latin):
discessum suum studiosissime p̾cellen¬
tissima chrodoechildis regina sua. ces¬
sum usq ꝓtulit ȩdificata fastigium:
cui ÷ porticus applicata triplex. Nec
uantes: quȩ sunt tradita libris & his¬
toriarum scripturis referimꝰ. Atq
& confitemur : sine intermissione
orantes. sepe nuncupatam fidelissimã¬
ut supplicet ꝓprȩteritis malis quȩ
angłicum & corporalent : quatinꝰ
reconciliati in diuidua trinitate.
potestas: in scła scłoꝵ. At¬

Expanded text:
discessum suum studio precellendiscessum suum studio precellentissimae Chrothechildis regine sue celsum protullit aedificata fastigium. Cui est porticus adplicata triplex, nec fidem, que sunt tradita libris storiarum, pictura refret. Adque  confitemur, sine intermisione orantes, sepenumero noncupata fidelissimut supplicet pro preteritis malis que gangelicum adque corporalem, quatenus reconciliati individuae Trinitate, potestas in secula seculorum. A
Abbreviated transcription (Latin):
henda. Qudam uir nomine pru.¬
dens. qualiter remedium ac medelam
suꝑ sepulchrum eius adeptus ÷ non
absurdum fidelibus in notescere. pro
reuerentia loci ipsius existimo. Quẽ
cum ab infirmitate calculi nimiũ
ꝓfligatum genitores sui uiuere despe¬
rarent: & ad tumulum sc̃ȩ Genoue¬
fȩ cum fletu & lacrimis medelã egri¬
tudinis implorassent : ipsa die lapis
ab eadem infirmitate generatꝰ. ab eodẽ
egressus ÷. & ulterius eum predicta
infirmitas non uexauit:
uidam gotho die domiraco oꝑanti:
manus contraxerunt. Hic cum
ad sepulchrum Genouefe sanitatẽ
sibi reddi nocte tota implorasset :
in crastinum ab oratorio se ꝑsepul¬
chrum de ligno contexto recepta
manuum suarum sanitate. in colu¬
mis egressus est. ¶Nam &e gloriosȩ
memorie chlodoueus rex bellorum
iure tremendus. crebro ꝓdilectione
sui in ergastulum recrusis indulgen¬
tiam tribuit: & ꝓcriminum adnĩ¬
cante dimisit. Qum etiam honoris
basilicam ȩdificare cȩꝑat: quam pos

Expanded text:
. Quidam puer nomine Prudens, qualiter remedium ac medillam super sepulchrum eius adeptus est, non absurdum fidelibus innotiscere pro reverentia loci ipsius stimo. Quem cum ab infirmitate calcoli nimium profligatum genitores sui vivere disperarent et ad tumulum Genuvefe cum fletu et gemitu medillam suae egritudines inplorassent, ipsa die lapes ab eadem infirmitate generatos ab eodem egressus est, ulteriusque emn predicta infirmitas non vexavit. 55. Cuidam Goto die dominico operanti manus utraque contraxorunt. Hic cum ad sepulcrum Genuvefe sanitatem sibi reddi nocte tota inplorasset, in crastinum ab oraturio super sepulcrum de ligno contextum, recepta manuum suarum sanitatem, incolomis egressus est. 56. Nam et gloriose memorie Chlodovechus rex bellorum iure tremendus crebro pro dilectione sui in ergastulo retrusis indulgentiam tribuit et pro criminum animcante, dimisit. Quin etiam honoris aedificare coeperat, que post
Abbreviated transcription (Latin):
dib alligatis in mare mersꝰ :¬
Sed alia die helenopolim corpꝰ¬
eius integrum cum ipsis lapidt¬
sepultum ÷. Quam urbem
cum prius drepana uocaretur: in
honorem eiusdem gloriosi martyuss
constantinus imꝑator instaurans:
ex nomine matris suȩ helenopolim
nuncupauit: Item apud antiochiã:
beati liceri diaconi. qui ob confessi¬
onem xp̃i septies tortus. & in carcere
diu maceratꝰ. ad ultimum decollatꝰ.
marty riur consummauit.
.ui. idꝰ Ianu̾. N eapolim campaniȩ:
sci seuerini confessoris. fratris bea¬
tissimi uictorini clarissimi uiri in¬
miraculis. Qui & ipse frĩs imitator.
post multarum uirtutum ꝑ petui¬
tionem sc̃itate plenus quieuit.
sepultusq ÷ in loco ubiabstinen¬
tissimꝰ ante quam ad episcopatum
uocaretur conuersãtus fuerat:
Quorum maxianus & iulianꝰ: pͥmo
a ꝑsecutorib gladio sunt puniti.
d ehinc beatus lucianus pꝰ nimiam
cedem : cum xp̃i nomen uiua uoce
confiteri non timuisset: priorum
sententiam & ipse excepit.

Expanded text:
dibus ligatis et in mare demersis, alia die Helenopoli Bithyniae integrum corpus cum ipsis lapidisepultum est. Quam urbem cum prius Drepana vocaretur, in honorem ejusdem martyris Constantinus imperator instaurans, ex nomine matris suae Helenopolim nuncupavit. Item apud Antiochiam B. Cleri diaconi, qui ob confessionem Christi septies tortus, et in carcere diu maceratus, ad ultimum decollatus martyrium consummavit.I. Apud Neapolim Campaniae sancti Severini confessoris fratris beatissimi Victorini clarissimi viri miraculis. Qui et ipse fratris imitator, post multarum virtutum perpetrationem, sanctitate plenus quievit. Sepultus in loco, ubi primum abstinentissimus, quam ad episcopatum vocaretur, conversatus fueraquorum Maxianus et Julianus primo a persecutoribus gladio puniti sunt. Dein beatus Lucianus post nimiam caedem, cum Christi nomen viva voce confiteri non metuisset, priorum sententiam et ipse excepit.