comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auł Etiam de presenti legato locum
ceptio iudicii hc̃. ¶Si ⁊ ab herede insticu¬
to legatoꝵ sacis acceꝑit legatauus. ⁊ atre¬
belliano fid̃i cominissaĩo. utraq quid ẽ
stipło cõmutetur. s exceptione cuebitur
br̃s quia cauere non debiũt. S ⁊sipars
hereditatis restituta sit ab utroq cauẽdũ
est. ¶Etiam si ab intestato debeatur sidi¬
delegato contendãt utrisq sacis daturũ.¬
nec honerari heredem cum possit eofõ fi¬
deuislores adutramq stipulationem
adibere. quia up̃i non honerantur.
cum futurum sit ut uni cereãtur.
auł. Si ab uno ex heredib
legatoꝵ satis accipius cumab om̃ibꝰ
heredib his legatum eẽt. si pars cobere¬
dis accrescat ꝓmissiori. in totum fidei¬
uissores tene̾retur siinsolidum cecafis¬

Expanded text:
 Etiam de praesenti legato locum ercitio iudicii habet. Si et ab herede instituto legatorum satis acceperit legatarius et a Trebelliano fideicommissario, utra que quidem stipulatio committetur, sed exceptione se tuebitur heres, quia cauere non debuerit. sed si pars hereditatis restituta sit, ab utroque cauendum est. Etiam si ab intestato debeatur fidei‹de› legato contendant, utrisque sa‹tisda›tur: ‹n›ec onerari heredem, cum possit eosdem fideiussores ad utramque stipulationem adhibere, qui et ipsi n‹on› onerantur, cum futurum sit, ut uni tenerentur.um. Si ab uno ex heredibus legatorum satis accipimus, cum ab omnibus heredibus ‹n›obis legatum esset: si pa‹rs› coheredis adcrescat promissori, in totum fideiussores tene‹n›tur, si solidum
Abbreviated transcription (Latin):
Heredib institutis filiis uriusq
sexus singłos rogauit ut qui sine abis
decedet. partem suam hereditatis lorori
sũue restitueret aut sifr̃ sororue noneẽt.
teneri. donec binos lib̾os educauentis.
Quesitum est siquis exlib̃is duos filios
ꝓcreau̾it. quamius suꝑstites nõ reluie¬

Expanded text:
Heredibus institutis filiis utriusque sexus singulos rogauit, ut qui sine liberis decederet partem suam hereditatis sorori f‹r›atriue restitueret aut, si frater sororue non esset, , donec binos liberos educaueritis'. quaesitum est, si quis ex liberis duos filios procreauerit, quamuis superstites non reli
Abbreviated transcription (Latin):
R. sdm ea que preponerentur. uidi fi¬
d̃i cominissi honere lib̾acos. ¶Titius
nepoces afilia. ⁊ furiosam filiam suam.
heredes instituit ⁊ lidi commissic filie
utͥ sine lib̾is decessisset. pars ei data ꝑue¬
nirec ad coheredes eam furiosam ip̃ti¬
tius inmatrimonio collocauit inixa
est filiam post mortem patris. Quesi¬
tum est defunta funosa suꝑstite ex bu¬
uismõi conuentione parta filia anfid̃i
siliam reliquisle ꝓponeretur. fidi com¬
missum ñ deb̾i claudius. Nã isi m̾m̃¬

Expanded text:
m ea quae proponerentur videri fideicommissi onere liberatos. Titius nepotes ex filia et furiosam filiam suam heredes instituit et fidei commisit filiae, ut, si sine liberis decessisset, pars ei data perveniret ad coheredes: eam furiosam ipse Titius in matrimonio collocavit et enixa est filiam post mortem patris. quaesitum est, defuncta furiosa superstite ex eiusmodi coniunctione parta filia, an fidespondit, cum filiam reliquisse proponeretur, fideicommissum non deberi. Claudius: nam etsi m
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. Qui ex lib̾is meis impubes sup̃mꝰ
moriet᷑ ei titius hr̃s esto. duob pere¬
gre defunctis. si substitutꝰ ignoret ut̃
nouissimus decessit. ad mittenda est.
uliani sententia. qͥ ꝓp̃t̃ incertum
cõditionis ⁊̃ prioris p̾osse peti posses
possessionẽ accipri. ⁊ anni tp̃s aquo
rediit. ei cõputabitur. ¶ Testamto fac¬
totitius adrͣogandum se p̾buit. ac
postea sui uiris effectus: uita decessit.
scͥptus hr̃s si possessionẽ petat. excep¬
tione doli mali sũmouebit᷑. qr dãdo
se in adrogandũ testator. cũ capite
fortunas quoq suas in familiam ⁊
domũ alienã tͣnsferat. plãe si sui u¬
ris effectꝰ eodicilł. aut aliis litt̃is eod
testam̃to se mori uelle declarau̾it. uo¬
lũtas que defec̾at. iudicio recenti re¬
disse intelligitur. non secus ac siquis
aliud testam̃tum fecissi. ac supͣmas ta¬
bulas incidiss. ut priores sup̃mas re¬

Expanded text:
Qui ex liberis meis impubes supremus morietur, ei Titius heres esto". duobus peregre defunctis si substitutus ignoret, uter novissimus decesserit, admittenda est Iuliani sententia, qui propter incertum condicionis etiam prioris posse peti possesspossessionem accipiet et anni tempus a quo rediit ei computabitur. Testamento facto Titius adrogandum se praebuit ac postea sui iuris effectus vita decessit. scriptus heres si possessionem petat, exceptione doli mali summovebse in adrogandum testator cum capite fortunas quoque suas in familiam et domum alienam transferat. plane si sui iuris effectus codicillis aut aliis litteris eodem testamento se mori uelle declarauerit, uoluntas, quae defecerat, iudicio recenti redisse intellegetur, non secus ac si quis aliud testamentum fecisset ac supremas tabulas incidisset, ut priores supremas re
Abbreviated transcription (Latin):
postulatur utiq integra fide ⁊ ma¬
iori ꝯstantia causam defensuram
recenti tp̃r. dubiũ non ẽ. cognitionẽ
fieri oportere. ⁊ post euentum cogni¬
tionis. si sub positũ partũ apariũt. ac¬
tioĩ hr̃ditarie puero denegande sĩt.¬

Expanded text:
postulatur utique integra fide, et mapostulatur utique integra fide, et maiore constantia causam defensura recenti tempore, dubium non est cognitionem fieri oportere, et post euentum cognitionis, si suppositum apparuerit, actiones hereditariae puero denegandae sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ter lib̾os siti ex hac parte edicti eibõꝵ
possessionẽ cõpet̾e. cũ sisine elogio ex¬
hr̃s scriptus ẽet: non hab̾et bõꝵ pos¬
sessionem. idemq ẽ. ⁊ siita sit scͥptũ.
quisqͥs est qui filiũ meũ se c̃e dicit.
quis filiũ suum hr̃dem instituerit ex
minima parte sic ille qui ex illa natꝰ
ẽ hĩs esto. non qͣi filium suũ. cdem̃ ħ
contendat patrem intestatum deces¬
sisse. seq ei suum hr̃dem ẽẽ. int̃ est co¬
heredes eiꝰ utrum negent eum fili¬
umi: anu̾o contendant testam̃tum
uałe. Si testam̃tum contendũt uałe:
controuersia non ẽ diffenda. ⁊ carbo¬
nianũ cessat. qđ si filium eum negãt.¬
⁊ ad ipsos potius qͣi ad consanguine.¬
os hr̃ditatem ꝑtinere dicunt. clata
bõꝵ possessione impubi controu̾sia ĩ
tp̃s pub̾tatis differt᷑. E Si mat sub¬
iecti partus arguat᷑. an diffenda sit
questio ꝓpt̃ statum pueri queritur.
⁊ si quid pupilli status in dubiunt.

Expanded text:
ter liberos sit, ex hac parte edicti ei bonorum ter liberos sit, ex hac parte edicti ei bonorum possessionem competere, cum, si sine elogio exheres scriptus esset, non haberet bonorum possessionem. idemque et si ita sit scriptum: 'quisquis est, quiquis filium suum heredem instituerit ex minima parte sic 'ille qui ex illa natus est heres esto', non quasi filium suum, deinde hic contendat patrem intestatum decessisse seque ei suum heredem esse, interest, coheredes eius utrum negent eum filium an uero contendunt testamentum ualere. si testamentum ualere contendunt, controuersia non est differenda et Carbonianum cessat: quod si filium eum negant et ad ipsos potius quasi ad consanguineos hereditatem pertinere dicunt, data bonorum possessione impuberi controuersia in tempus pubertatis differtur. Si mater subiecti partus arguatur, an differenda sit quaestio propter statum pueri, quaeritur. et si quidem pupilli status in dubium
Abbreviated transcription (Latin):
obseruet᷑. inuenta erit rõ quẽadio¬
dum audacissimꝰ quisq iniuria ma¬
iore. ĩpub̾em afficiat. qđ et plura⁊
grauiora deeo mentiat᷑. s ⁊ si ip̃e de¬
functus seruus ẽẽ dicat᷑. idem erit di¬
cendũ. S ⁊ sifieus facit impubi con¬
trou̾siam: carbonianum edictum pot
test locum hr̃e. ¶ Pop̃ lib̾ septuage¬
simo nono adedictum scͥpsit. cũ filiꝰ
hr̃s uel ex hr̃s scͥptꝰ est. carbonianũ
edictum cessare. quãuis filus esse
negetur. qr uł quasi scͥptus ht b̃oꝵ
possessioñe ⁊̃ si filius non ẽ. uel repelli¬
tur qͣi exhr̃datus. ⁊ si filius ẽẽ uideat᷑.
nisi forte postumus inquid est hr̃s ĩ¬
stitutꝰ. ⁊ natus neget᷑ ẽẽ filius. s sub¬
iectus ẽẽ dicet᷑. quo casu eius partis tm̃
dãda est ei bõꝵ possessio exqua insti¬
tutus ẽ. id.ait cũ quidam ex hr̃demscͥo¬
sisset filium. qd̾ dic̾et eum ex adult̾io
conceptũ. qr fieret ei ꝯtrou̾sia anmn¬

Expanded text:
obseruetur, inuenta erit ratio, quemadmoobseruetur, inuenta erit ratio, quemadmodum audacissimus quisque maiore iniuria inpuberem adficiat, quod et plura et grauiora de eo mentiatur. Sed et si ipse defunctus seruus esse dicatur, idem erit dicendum. Sed et si fiscus facit impuberi controuersiam, Carbonianum edictum poest locum habere. Pomponius libro septuagensimo nono ad edictum scripsit, cum filius heres uel exheres scriptus est, Carbonianum edictum cessare, quamuis filius esse negetur, quia uel quasi scriptus habet bonorum possessionem, etiamsi filius non est, uel repellitur quasi exheredatus, etsi filius esse uideatur: nisi forte postumus, inquit, est heres institutus et natus negetur esse filius, sed subiectus esse dicetur, quo casu eius partis tantum danda est ei bonorum possessio, ex qua institutus est. Idem ait, cum quidam exheredem scripsisset filium, quod diceret eum ex adulterio conceptum, quia fieret ei haec controuersia, an in
Abbreviated transcription (Latin):
cognita differt᷑. ¶ Eũ ꝗ controu̾siam faẽ.
dentes. carboniani cõmodum habebũt.
⁊gñalr̃ dñis his demũ carbonianũ com¬
pet̾e. quib ꝯtra tabulas bõꝵ possessio cõ¬
petit. his u̾o non cõpet̾e. qui repelluntur
a ccͣtabulas bõꝵ possessione. ¶ Siquis ñ
ab aliquo hanc c̃otrou̾siam patiatur.
qđ int̾ lib̾os non sit. s ab ip̃o patre. ut
puta nepos qui seretentũ in potesta¬
te aui dicit. ab emancipato patre cui
iũigi desid̾at. andifferri debeat. ⁊ mag̃
ẽ ut differat᷑. parui enĩ refert quis ei
controu̾siam facie̾t. cũ ⁊ si testator
eũ negau̾it ex lib̾is. ñ tam̃ ex hr̃dẽ scͥp¬
serit: carboniano possit ẽẽ locus. s et
siquis non tñt ex lib̾is neget᷑ ẽẽ. u̾um
seruus ⁊̃ ẽẽ dicatur. forte ex ancilla
editꝰ uilianꝰ scͥpsit ad huc carboniano
locũ ẽẽ ꝙ ⁊ diuus pius rescͥpsit silam
uel magis consulendum ẽ is. quib qͣ
mauis ꝑiculum intendr̃. llam sialĩt

Expanded text:
cognita differtur. Eum qui controuersiam facit, dentes Carboniani commodum habebunt.s his demum Carbonianum competere, quibus contra tabulas bonorum possessio competit, his uero non competere, qui repelluntur a contra tabulas bonorum possessione. Si quis non ab aliquo hanc controuersiam patiatur, quod inter liberos non sit, sed ab ipso patre, ut puta nepos, qui se retentum in potestate aui dicit, ab emancipato patre, cui iungi desiderat, an differri debeat? et magis est, ut differatur: parui enim refert, quis ei controuersiam facit, cum et si testator eum negauerit ex liberis, non tamen exheredem scripserit, Carboniano possit esse locus. Sed et si quis non tantum ex liberis negetur esse, uerum seruus etiam esse dicatur forte ex ancilla editus, Iulianus scripsit adhuc Carboniano locum esse: quod et diuus Pius rescripsit: nam uel magis consulendum est his quibus maius periculum intenditur. nam si aliter
Abbreviated transcription (Latin):
adedictum p̾toris attinet. semisse
bonoꝵ bonoꝵ fient. nẽ uero post cõsti¬
tutionẽ diui pii antonini sic̃ seruatur
pars nepoti. utrũ uirił an qͣrta deb̾at
seruari. nã sũ aui natus potestate fuis¬
set. c̃uingebatur in unam partem eũ
patre suo.⁊ ꝓponamus ẽẽ alium ex eod
nepote in familia aui. duo unã quartã
habituri erant patre eoꝵ accipiente
eͣc tabulas bõꝵ possessionem. si fuiss ĩ
aui potestate. angͦ nunc in sexcunctia
tuendus sit qui nõ infamilia retẽtus
ẽ. ⁊ eui abseid⁊ pars que huic cessuraẽ
patri eiꝰ tantum an ⁊ patruo. ⁊ puto ⁊ pa.¬
truo. Nlam ⁊legatũ eid datũ pr̾aret.¬

Expanded text:
um praetoris attinet, semisses bonorum fient: nunc uero post constitutionem diui Pii si conseruatur pars nepoti, utrum uirilis an quarta debeat seruari? nam si in aui natus potestate fuisset, coniungebatur in unam partem cum patre suo. et proponamus esse alium ex eodem nepotem in familia aui: duo unam quartam habituri erant patre eorum accipiente contra tabulas bonorum possessionem, si fuissent in aui potestate: an ergo nunc in sescunciam tuendus sit, qui non in familia retentus est? et cui abscedet pars, quae huic cessura est, patri eius tantum an et patruo? et puto et patruo: nam et legatum eidem datum prae
Abbreviated transcription (Latin):
natũ adoptet. mox filiũ emãcipet. ñ
iunget᷑ hic nepos filio emancipato. qr¬
non desiit. eẽ emãcipato ex libis.
rit᷑ pͥortio. s quanta uideamꝰ. finge
enĩ patruo scͥpto hr̃di cohx̃dẽ datum

Expanded text:
natum adoptet, mox filium emancipet, non iungetur hic nepos filio emancipato, quia desiit esse emancipato ex liberiserit po‹r›tio, sed quanta, uideamus. finge enim patruo scripto heredi coheredem dat
Abbreviated transcription (Latin):
r̃ Qum patronũ qui capitis ubtuin
adciu sauet excsuicdi amboꝵ possessione
cc tabulas placuit. lab̾o existimat capi¬
tis accusationẽ eã eẽ.: cuius pena mors.
aut exiliũ eẽt. qui nom̃ detulit aceu¬
sasse intelligendus ẽ. nͥ ablitionẽ petit.
idq ⁊̃ ꝓeulo placuisse. seruiꝰ refert.

Expanded text:
atronum, qui capitis libertum accusasset, excludi a bonorum possessione contra tabulas placuit.Labeo existimabat capitis accusationem eam esse, cuius poena mors aut exilium esset. qui nomen detulit, accusasse intellegendus est, nisi abolitionem petit: idque etiam Proculo placuisse Seruilius refert.
Abbreviated transcription (Latin):
missoris ẽẽ recte ꝓbat᷑. qi saluum est
⁊̃ in his lib̾tis ius patroni.
cretoꝵ ex lib̾tis ex lib̾o pͥmo. camelia
pia ab ermogene appellau̾at. ꝙ dic̾et
uidicem decdi uidenda hr̃ditate int̃
diuisisse. nullo enĩ iure id eñ fecisse

Expanded text:
missoris esse recte probatur, quia saluum est missoris esse recte probatur, quia saluum est etiam in his libertis ius patroni. cretorum ex libris sex libro primo.Camelia Pia ab Hermogene appellauerat, quod diceret iudicem de diuidenda hereditate inter diui
Abbreviated transcription (Latin):
fuum iuditio ub̾ti sine conditione: ⁊di¬
latione ei hr̃ditate uellegato siue fidĩ¬
comisso q̃ri pot̾. E Ex duob patronis
uniis ex debita parte hr̃s institutꝰ sine
ã pot̾it. lie siminor ei portio eẽt relie
ta. icc tabulas bonoꝵ possessionẽ petiss.
alia ÷ portio ei ad erescere potuiss. Ella¬
turales libi lib̾ti ex hr̃dati facti alio ex
parte hr̃cle instituto. si ꝑ serũ ex alia
parte parenti successert. obitiun tur
patrono. ¶ libti filus. hr̃s ĩstitutꝰ. sibõa
pepudiau̾it. patronus ñ exeludit᷑.¬
sit parentis filiꝰ patrone. nichilominꝰ
liquerit. quã seruus detexit. ⁊ meruit
lib̾tatem. dixi ñ hñdum ꝓ patroni fi¬
lio q indignus ẽ. ¶ Cum ex falsĩ eo¬
dicił qui ueri aliquo tp̃r crediti st. hẽs
ignorans quasi ex fidei comnusso lib̾ta¬
tem ẜuis pͥstitiss. rescͥptum ẽ. adiuo
adriano. lib̾os quid̾ eos ẽe. s exstimatio¬
nem sui p̃stare deb̾e. ⁊os lib̾tos mani¬

Expanded text:
uum iudicio liberti sine condicione et dilatione ei, hereditate uel legato siue fideicommisso, quaeri potest.Ex duobus patronis unus, ex debita parte heres institutus sine non poterit, licet, si minor ei portio esset relicta et contra tabulas bonorum possessionem petisset, alia etiam portio ei adcrescere potuisset.Naturales liberi liberti exheredati facti, alio ex parte herede instituto, si per seruum ex alia parte parenti successerint, obiciuntur patrono.Liberti filius heres institutus si bona repudiauerit, patronus non excluditsit parentis filius patronae, nihilo minus liquerit, quam seruus detexit et meruit libertatem, dixi non habendum pro patroni filio, quia indignus est.Cum ex falsis codicillis, qui ueri aliquo tempore crediti sunt, heres ignorans quasi ex fideicommisso libertatem seruis praestitisset, rescriptum est a diuo Hadriano liberos quidem eos esse, sed aestimationem sui praestare debere: et hos libertos manu
Abbreviated transcription (Latin):
sinicħ aliud eẽt impedim̃to. nã płimũ
inteẽ asuo seruo qͥsał ⁊̃ ab amico eiꝰ ac¬
ceptis nũmis dedit lib̾tatem. anabeo
seruo qui cũ eẽt alienus infidẽ eiꝰ cde¬
uenit. ⁊ enĩ ille ⁊̃ singratuitũ. uñfiti¬
um tñ p̃stitit. iste nicħ ampliꝰ quam
oꝑam suã. ae cõmodare uid̾i pot̃.¬

Expanded text:
si nihil aliud esset impedimento: nam plurimum si nihil aliud esset impedimento: nam plurimum interesse, a suo seruo quis uel etiam ab amico eius acceptis nummis dederit libertatem, an ab eo seruo, qui cum esset alienus in fidem eius deuenit. etenim ille etiamsi non gratuitum, beneficium tamen praestitit, iste nihil amplius quam operam suam accommodare uideri pot
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Etiam militib pie¬
tatis rõ in parentes ẽsta¬
re debi. qͥr sifilius mi¬
les in patre aliqͣ cõmisit. ꝓ modo dlecti
puniendus est. ⁊ int̃ eollib̾tos matrẽ
⁊ filiũ: pietatis rõ sed̾m naturã salua
eẽ deb ¶si filiꝰ matrẽ aut patrem qͦs
uenerari oportet ꝯtumeliis afficituł
impias manus eis infert. p̃fectꝰ urbis
cdelicetum adpublicam pietatẽ ꝑtinẽs.
ꝓmodo eiꝰ iuĩdicat. ¶ Inclignus militia
uidicandus÷. qui patrem ⁊ matrẽ ꝗb
se educatũ dixerit. maleficos appella
huendũ ẽ. ut quãuis ꝑ ꝓcuratorẽ iudi¬
tiũ accipiãt. nec actio de dolo aut ĩiuri¬
arsi mneos cdet le enĩ u̾bis edictino
habantur infames ita c̃dẽpnati. re tũ
ip̃a ⁊ oppinione hõinũ. non effuguit
infamie notã. Int̾dictĩ quoq un uiñẽ
adu̾sus eos reddendũ
oratus ab eo accepto p̃cio eũ manumi¬
sit. quero aneũ filuis ⁊ hr̃s manumus¬
soris ut ĩgratũ accusare possit. Re. p̾se.

Expanded text:
.Etiam militibus pietatis ratio in parentes constare debet: quare si filius mles in patrem aliqua commisit, pro modo delicti puniendus est.Et inter collibertos matrem et filium pietatis ratio secundum naturam salua esse debet.Si filius matrem aut patrem, quos uenerari oportet, contumeliis adficit uel impias manus eis infert, praefectus urbis delictum ad publicam pietatem pertinens pro modo eius uindicat.Indignus militia iudicandus est, qui patrem et matrem, a quibus se educatum dixerit, maleficos appellautribuendum est, ut, quamuis per procuratorem iudicium accipiant, nec actio de dolo aut iniuriarum in eos detur: licet enim uerbis edicti non habeantur infames ita condemnati, re tamen ipsa et opinione hominum non effugiunt infamiae notam.Interdictum quoque unde ui non est aduersus eos reddendum.oratus accepto ab eo pretio eum manumisit: quaero, an eum filius et heres manumissoris ut ingratum ac
Abbreviated transcription (Latin):
excludi abonis auiti lib̾ti. plurui ⁊̃
uiris auctoꝵ. s ⁊ salui uiliani anuei
nrͣi clarissimi uiri hanc sententiã
fuisse. itẽ quesitũ ẽ. si patroni filius
capitis accusau̾it lib̾tũ. anhoc noceat
lib̾is ipsiꝰ. s ⁊ ꝓculus quid in hac fuit
opinione. notam ad ꝑsonam patronifi¬
lioͣ lib̾is eiꝰ noc̾e. uił aut̃ neganit. s hie
trono inead colonia in qua ip̃e nego¬
tiat᷑. id gn̾s negotii exercere. sces. Re¬
dit. non posse ꝓhiberi.
auł. Ingratus lib̾tus ẽ. ⁊ qui pat᷑no
obsequiũ non p̃stat. uel res eiꝰ. filioꝵ¬
ue tutelam: ad ministrare detractat.
lib̾to potestas dat᷑ patrono. uel lib̾ta¬
tis causa imposita pefe. uł partisbõꝵ
possessionẽ. ita ⁊ cũ intestato decessit.
earũ rerũ electio ei manz.
deportat᷑. ⁊ post restituat᷑. amissi pa¬
tronatus ⁊ petende cͣc tabulas bõꝵ
possessionis uis recipit᷑. ꝙ nis seruat᷑

Expanded text:
excludi a bonis auiti liberti: plurium etiam excludi a bonis auiti liberti: plurium etiam iuris auctorum, sed et Salui Iuliani amici nostri clarissimi uiri hanc sententiam fuisse'. Item quaesitum est, si patroni capitis accusaverit libertum, an hoc noceat liberis ipsius. et Proculus quidem in hac fuit opinione notam adspersam patroni filio liberis eius nocere, Iulianus autem negavit: sed hic trono in eadem colonia, in qua ipse negotiatur, idem genus negotii exercere.Scaeuola respondit non posse prohiberi. a. Ingratus libertus est, qui patrono obsequium non praestat, uel res eius filiorumue tutelam adminliberto potestas datur patrono uel libertatis causa imposita petere uel partis bonorum possessionem, ita et cum intestato decesserit, earum rerum electio ei manet.deportetur et post restituatur, amissum patronatus et petendae contra tabulas bonorum possessionis ius recipitur: quod ius seruatur
Abbreviated transcription (Latin):
reuocamꝰ om̃s. anꝓrata ex singłis.
ut centenariũ eũ faciamus. mag̃q
ẽ ut omĩũ rerũ alienatio facta nulliꝰ
mom̃ti sit. siqͥs plane non simul ali¬
enau̾it. s quascdã res anã. quasdã pꝰea.
alienatio earũ rerũ que postea alie¬
nate st̃. ip̃o uire ñ reuocabit᷑. s pͥor.
ĩpost̾iorib fauiane loeus erit.
possessionẽ pet̾e possit. si eũ libtum
nepoti in hꝰmodi causa ñ putaret dã¬
dam bonoꝵ possessionẽ. euiꝰ sententi¬
am nos quoq secuti sumꝰ cum rescri¬
beremꝰ ad libellũ cessidie lognine.
s ⁊ uolusius metianꝰ amicus nr̃. ut
⁊ uiris cuuł p̃ter ueterem ⁊ bene fũ¬
datam peritiã anxie cliligens religi.¬
one rescripti nr̃i sit ductus ut coram
amicis nr̃is uiris ꝑitis adhibitis ple¬
nius tractaremꝰ. mag̃ uisũ ẽ nepotẽ
neq u̾bis. neq sententia legis. aut e¬
dicti p̃toris ex ꝑsõa: ł nota patͥs sui

Expanded text:
reuocamus omnes an pro rata ex singulis, reuocamus omnes an pro rata ex singulis, ut centenarium eum faciamus? magisque  ut omnium rerum alienato facta nullius momenti sit. Si quis plane non semel alienaverit, sed quasdam res ante, quasdam postea, alienatio earum rerum quae postea alienatae sunt ipso iure non revocabitur, sed priorum: in posterioribus Favianae locus eripossessionem petere possit, si eum libertunepoti in huiusmodi causa non putaret dandam bonorum possessionem. cuius sententiam nos quoque secuti sumus, cum rescriberemus ad libellum Caesidiae Longinae: sed et Uolusius Maecianus amicus noster ut et iuris ciuilis praeter ueterem et bene fundatam peritiam anxie diligens religione rescripti nostri ductus sit ut coram amicis nostris iuris peritis adhibitis plenius tractaremus, magis uisum est nepotem neque uerbis neque sententia legis aut edicti praetoris ex persona uel nota patris sui
Abbreviated transcription (Latin):
rii lib̾ti bonis. locũ habebit patronus. qͥc¬
quid gͥ quaqua rõe alienaũ ea alienatõ
nullius mom̃tiẽ splãe si qua alienauĩt
in fraudẽ patroni. ad huc tñ post alie¬
nationẽ maior cẽtenario remaneat. a¬
lienatio quidẽ uires habebit. uerũtñ ꝑ
fauianã. ⁊ caluisianã accionẽ reuoeabit᷑.
ea que ꝑfrandem sint alienata. ⁊ ita
iulianꝰ iepissime scribit eoq iure uti¬
mur. diu̾sitatis aut̃ ea rõ ẽ. quotiens
infraudem legis fit alienatio nonua¬
let ꝙ factũ est. in fraudem aut̃ fit. eum
quis se minorem cẽtenario facit ad
hoc ut legis p̾ceptum euertat. eũ alie¬
natione facta nichilominꝰ cẽtenariꝰ ẽ.
ñ uidet᷑ in fraudem legis factũ. s tnt̃
infraudẽ patroni. idcirco fauiano uł
caluisiano udicio reuocabr̃. id qđ ali¬
enatũ ẽ. E Siquis płes res simul alie.¬
nando minorẽ se cẽtenario fecit. qua¬
rum una reuocata. ueł omĩum par¬
tib maior centenario efficit᷑. utr

Expanded text:
rii liberti bonis locum habebit patronus: quidquid igitur quaqua ratione alienauit, ea alienatio nullius momenti est. plane si qua alienauerit in fraudem patroni, adhuc tamen post alienationem maior centenario remaneat, alienatio quidem uires habebit, uerumtamen per Fauianam et Caluisianam actionem reuocabuntur ea quae per fraudem sunt alienata: et ita Iulianus saepissime scribit eoque iure utimur.Diuersitatis autem ea ratio est. quotiens in fraudem legis fit alienatio, non ualet quod actum est: in fraudem autem fit, cum quis se minorem centenario facit ad hoc, ut legis praeceptum euertat. at cum alienatione facta nihilo minus centenarius est, non uidetur in fraudem legis factum, sed tantum in fraudem patroni: idcirco Fauiano uel Caluisiano iudicio reuocabitur id quod alienatum est.Si quis plures res simul alienando minorem se centenario fecerit, quarum una reuocata uel omnium partibus maior centenario efficitur: utrum
Abbreviated transcription (Latin):
ritandis ordinib pmittit᷑ ius uiran¬
dum. ꝙ lib̾to in hoc impositũ est. ne
emptore alii sine hac c̃ditiõe uenit.ex
lege uenditioĩs lib̾am ẽẽ. lib̾tã pͥoris
uencditoĩs. E Mancdatis imꝑatoꝵ ca¬
uetur. ut ⁊̃ inꝓiuntiis p̃sides deq̃res
patronoꝵ uis dicentes scc̾m delictũ
admissũ libtis penã irrogent. interdũ
ale pene alib̾to ingrato exigunt᷑. uel
pars bõꝵ eiꝰ aufertur. ⁊ patrono dat᷑.
numissũ.: cliuus adrianus rescripsit.
mailitem lib̾tum suũ face ñ patris.¬
¶Seruus non manumissus lib̾tatẽ ꝯseqͥ¬
tur. is qͥ ea lege distractꝰ ẽ ut manuma¬
tat᷑ int̾ tempus ꝙ suꝑueniens liei nõ
manunuittat᷑ faciat tñ lib̾tsi ẽptoris.
d̾. Filii hr̃ditate pat̾na se abstinen¬
tes aus ꝙ in lib̾tis hñt pat̾nis non ad¬
mittunt. id ⁊ in emãcipato ut in boĩs
lib̾ti locũ ꝗdã ñ hab̾ent lege excipum¬
tur rei capitał dãpnatus. si restitutꝰ nõ

Expanded text:
ritandis ordinibus ‹re›mittitur iusiuranritandis ordinibus ‹re›mittitur iusiurandum, quod liberto in hoc impositum est, ne emptore alii sine condicione ueniit, ex lege uenditionis liberam esse et libertam prioris uenditoris.Mandatis Imuetur, ut etiam in prouinciis praesides de querellis patronorum ius dicentes secundum delictum admissum libertis poenas irrogent. interdum illae poenae a liberto ingrato exiguntur: uel pars bonorum eius aufertur et patrono datur:numissum diuus Hadrianus rescripsit militem libertum suum facere, non patrSeruus non manumissus libertatem consequitur is, qui ea lege distractus est, ut manumittatur intra tempus: quod superueniens, licet non manumittatur, faciet tamen libertum emptoris..Filii hereditate paterna se abstinentes ius, quod in libertis habent paternis, non amittunt: idem et in emancipato.Ut in bonis liberti locum quidam non haberent, lege excipiuntur: rei capitalis damnatus, si restitutus non
Abbreviated transcription (Latin):
bat lib̾ta. uł lib̾os tollat. intelligitur
t̃s qui lib̾tum iurare patit᷑. s si igno¬
rante eo suus filius adegit. stipulatus ue¬
fuĩt. nicħ ei nocebit. certe si iuissu pat᷑¬
ni is qui inpotestate ẽ. id̾ fecerit dicẽ.¬
dũ ẽ. eum hac lege teneri. E Stipłatꝰ
ẽ cẽtũ oꝑas aut in singulas aureos qui¬
nos dari non uident᷑ ꝯtra legẽ stipłatꝰ.
qr in potestate lib̾ti ẽ oꝑas dare.¬
¶Auãius muilla ꝑsona lege exeipiat᷑. tñ
intelligendũ ẽ. de his legẽ sentiẽ. qui
libos tollerare posst̃. itaq si castratũ
lib̾tũ ure uirando quis ad egĩt. dicen¬
dum ẽ non ꝓuniri patronũ hac le¬
ge. E Si patronus lib̾tam iure iurã¬
do adegerit ut sibi nuberetsiquide¬
ducturuis eam adegit. nicħ ce legẽ¬
fecisse uidebit᷑. si uero non ducturus.
ꝓpt̃ hoc solũ adegĩt ne alii nub fra¬
udem legi factam. Iuł agit. ⁊ ꝑm̃ pa
tronũ teueĩ. hac coegiss iurare lib¬
tam ñ nupturam. E Lege uilia dema¬

Expanded text:
bat liberta uel liberos tollat, intellegitur etiam is, qui libertum iurare patitur. sed si ignorante eo suus filius adegerit stipulatus fuerit, nihil ei nocebit: certe si iussu patroni is qui in potestate est idem fecerit, dicendum est eum hac lege teneri.Stipulatus est centum operas aut in singulas aureos quinos dari: non uidetur contra legem stipulatus, quia in potestate liberti est operas dare.Quamuis nulla persona lege excipiatur, tamen intellegendum est de his legem sentire, qui liberos tollere possunt. itaque si castratum libertum iureiurando quis adegerit, dicendum est non puniri patronum hac lege. Si patronus libertam iureiurando adegerit, ut sibi nuberet,ducturufecisse uidebitur: si uero non ducturus propter hoc solum adegit, ne alii nuberet, fraudem legi factam Iulianus aegisset iurare libertam non nupturam.Lege Iu‹l›ia de ma
Abbreviated transcription (Latin):
icuti lib̃oꝵ eoꝵ qͥ iã in reb
humanis st̃ curam p̃tor habuit. ita ⁊̃
eos qͥ nundum nati st̃ ꝓpt̾ spẽ nascendi
ñ neglexit. nam ⁊ hac parte edicti eos
tuitus ẽ. dũ uentrẽ mittit in possõnẽ.
huic ⁊ ccͣtabula s bonoꝵ possõms pr̃eg¬
nantẽ eẽ mulierẽ oportet om̃imodo nͦ

Expanded text:
icuti liberorum eorum, qui iam in rebus humanis sunt, curam praetor habuit, ita etiam eos, qui nondum nati sint, propter spem nascendi non neglexit. nam et hac parte edicti eos tuitus est, dum uentrem mittit in possessionem uice contra tabulas bonorum possessionis. Praegnatem esse mulierem op
Abbreviated transcription (Latin):
titius. ieoꝵ sidi comisit ut post mor¬
cem resticuerẽt ꝙ exre familiari ces¬
tacoĩs suꝑfũt. septitio heredes non
modicam partem bonoꝵ testacõis
consũpserũt. ⁊ multos heredes reli¬
q̃rt̃. quib scientib multa corpora
q̃ remanserãt exbonis lutiiticii sep¬
ticius possedit. Quesitum est auidꝙ
lucius titius debuit macri ⁊ auũdo
heredes eoꝵ asepticio pet̾e possint.
ex. non posse. claudius aditiõe enĩ
hereditatis confusa oblig̾o int̾cicłãt.
s ficdi¬

Expanded text:
Titius et eorum fidei commisit, ut post mortem restituerent, quod ex re familiari testatoris superfuerit, Septicio. heredes non modicam partem bonorum testatoris consumpserunt et multos heredes reliquerunt, quibus scientibus multa corpora, quae remanserant ex bonis Lucii Titii, Septicius possedit. quaesitum est, an id, quod Lucius Titius debuit matri et auunculo, heredes eorum a Septicio petere possint. respondit non posse. Claudius: aditione enim hereditatis confusa obligatio interciderat, sed fid
Abbreviated transcription (Latin):
queq senatꝰ consultis continẽt᷑. omisit¬
suũ hẽdẽ. einascisexis aparet. siue uxor
omisit̃. que eã ex senat᷑ c̃ sulto obẜuareo¬
põtuit : nicħ p̃iudicare filio. sifiliẽ ñtmã¬
miite suiuer ne in alim̃tis. ꝗd̃ scd̃m diui
pii rescͥptũ. siue maãt̾. neglexit̃ facẽ. q̃
exsenat᷑ consulto debet natũ cogͥ oĩmõ
alẽ. Ceteꝵ tecusare potĩt filiũ. plane si
denunciante muliere. negaiũt ex se esse
p̃gnantẽ. tã ⁊ sicustodes ñ nusit̃. ñ euitabit
quonimꝰ. querat᷑. anexco mulier. p̃gnans
sit. Quetausa sisĩt facta. op̃indicẽ ⁊ ꝓ
nunciaũit. cũ deco agetur ꝙ exco p̃gnãt
fuĩt. nec nemea causaeẽ. ut agnosci debe
fr̃ib sius consangumeus erit.¬

Expanded text:
e senatus consulto continentur, omisredem ei nasci.Ex his apparet, siue uxor omisserit, quae eam ex senatus consulto obseruare oportuit, nihil praeiudicare filio, si filius esti, verum ne in alimentis quidem secundum divi Pii rescriptum: sive maritus neglexerit facere, quae ex senatus consulto debet, natum cogitur omnimodo alere, ceterum recusare poterit filium. Plane si denuntiante muliere negaverit ex se esse praegnatem, tametsi custodes non miserit, non evitabit, quo minus quaeratur, an ex eo mulier praegnas sit. ronuntiaverit, cum de hoc agetur quod ex eo praegnas fuerit nec ne, in ea causa esse, ut agnosci debeaet fratribus consanguineus erit
Abbreviated transcription (Latin):
potestate recasurꝰ ẽ ut siexsibo eiꝰ susceptꝰ
ꝓbetur: udendũ quid dici debeat. ⁊ cr̃e
ꝓbandũẽ. cũ auo p̃iudiciũ. departu a¬
gnoscendo. Similit̃ agendũ. ꝗd sib ipm̃
inquestione ueniat. utrũ inmatͥmõĩo
uxor fuit. disceptetur. ⁊ uił .ui. exilio¬

Expanded text:
 ut si ex filio eius susceptus probetur? Videndum quid dici debeat. Et certe probandum est cum avo praeiudicium de partu agnoscendo similiter agendum. Quid si hoc ipsum in quaestionem veniat, utrum in matrimonio auxor fuerit disceptetur? Et Iuli
Abbreviated transcription (Latin):
mã. cet̾m resħ faciet desinẽ hcẽ fundũ
dotalẽ. uel partẽ eiꝰ. manebit gͥ maĩt̾ ĩ reꝵ
detentauone. doneceisatis faciat. nenĩ
ip̃o iure corpoꝵ. ẜ dotis fit demnutio. Ibi
g̃ ad mittins duminutionẽ dotis ipo uite
fieĩ. uͥ ñ sunt corꝑas peccunia. Nãipec¬
cuniarõ admittit demminationẽ fẽriꝙ

Expanded text:
aec res faciet desinere esse fundum dotalem vel partem eius. Manebit igitur maritus in rerum detentationem, donec ei satisfiat: non enim ipso iure corporum, sed dotis fit deminutio. Vbi ergo admittimus deminutionem dotis ipso iure fieri? Vbi non sunt corpora, sed pecunia: nam in pecu
Abbreviated transcription (Latin):
scere. ⁊ int̃patronos ⁊ lib̾tos. sidealendis
gnoscẽ eos oportebit. Qd̃ silib̾toseẽ cõstitĩt
tẽ demũ dec̃nẽ utalãt. nec tm̃ alim̃toꝵ
decretum tollet librofacultatẽ. quomimꝰ p̃iu¬
dicio ẽtare possit. dilib̾tumse neget. aliñita
aut̃ ꝓmõ facultatũ emͥnt p̃benda. egñtibus
scił patronis. Cetm̃n siscit uñse exibeant ces¬
sabunt. partes uidicis. Uirũ aut̃ tantũ pa¬
patronoꝵ alendos deẽnere: ñ quid̃ tã facile

Expanded text:
oscere et inter patronos et libertos, soscere et inter patronos et libertos, sgnoscere eos oportebit: quod si libertos constiterit, tunc demum decernere, ut alant: nec tamen alimentorum decretum tollet liberto facultatem, quo minus praeiudicio certare possit, si libertum se neget. Alimenta autem pro modo facultatium erunt praebenda, egentibus scilicet patronis: ceterum si sit unde se exhibeant, cessabunt partes iudicis. Vtrum autem tantum papatronorum alendos decernere, non quidem tam facile
Abbreviated transcription (Latin):
bonalib̾oꝵ partẽ aidice cogi p̃b̾e. resqͥti s
contmetur. Y d̾ impubes filius sit emancipeã
ꝰpatrẽ inopẽ ałe cogetur. Iniquissimũ enĩ¬
i quis meito dixit̃ patrẽ egẽ cũfilus sit in
facultatib Si mat̃ alim̃a q̃fecit infiliũ a
patre repetat. cũ iõeã audiendãita duuiᷤ
marcꝰ rescͥpsit antouie montane. inb¬
ũba. d ⁊ quantũ tͥ alim̃toꝵ noĩe quibus
necess aĩo filiã tuã exibiusti apatreciꝰ p̃sta¬
ri oporteat. uidices estimabunt. nec ipet᷑¬
redebes: eaꝗ exigente mat̾uo affectuĩfiliã
tuã errogaturaeẽs. ⁊̃ si apatre suo reduca¬
retur. I a mibite quoꝙ filio qui infacultatib
sit. exbibendos parenteseẽ. pietatis existi¬
mat tacio.Y ẜarens quauis a filio racioe
naturali debeat: t m̃es alienũ eł ñeẽ cogñ¬
p̃standa queniuiꝰs filius exofficio pietatis
sue dabit inuitos cogiñoportẽ. nͥĩsũmã
egestatẽ. pat̃ decluct̾e.¶Sols iudices cogͦ¬

Expanded text:
ab iudice cogi praebere rescriptis continetur. Si impubes sit filius emancipatus, patrem inopem alere cogetur: iniquissimum enim quis merito dixerit patrem egere, cum filius sit in facultatibus. Si mater alimenta, quae fecit in filium, a patre repetat, cum modo eam audiendam. ita divus Marcus rescripsit Antoniae montanae inum tibi alimentorum nomine, quibus necessario filiam tuam exhibuisti, a patre eius praestari oporteat, iudices aestimabunt, nec impetrare debes ea, quae exigente materno affectu in filiam tuam erogatura esses, etiamsi a patre suo educaretur". A milite quoque filio, qui in facultatibus sit, exhibendos parentes esse pietatis exigit ratio. Parens quamvis ali a filio ratione naturali debeat, tamen aes alienum eius non esse cogenpraestanda, quae uiuus filius ex officio pietatis suae dabit, inuitos cogi non oportere, nisi in summam egestatem pater deductus est.Solent iudices cogn
Abbreviated transcription (Latin):
exhibeat. Si cõstitit ap̃iudicẽ iuste cã pro¬
creata ¶ sifiliꝰ possit seex hib̾e. exstimare
iudices debent. nenõ debeant ei alim̃ta
dec̃nere. demqud pͣus ita rescͥpsit aditi
ate Cõpetentes iudices ali te apat᷑ tuoui¬
bebt̃. ꝓ mõ facultatũ eiꝰ si mõ cũopificẽ te
ẽẽ dicas mea uallitudine: ut oꝑis sufficere
upossif. ¶ Siuel parens neget filiũ. id c̃coq
ałe se ñdebe. contendat. uelfilius neget
parentẽ: sũmatĩ iudices. oportet suꝑea
tecognoscere. ⁊ si constitĩt siliũ. uel parẽ¬
uecdec̃ net alim̃ta. Meminsse aut̃ oportet
filiũ ẽẽ. s. ali deb̾e. ⁊ itadiũ marcꝰ tesepsit¬
¶ Si ꝗsexbis ałe detreciet: ꝓmõ facultatũ

Expanded text:
exhibeat, si constiterit apud iudicium iuste eam procreatam. Sed si filius possit se exhibere, aestimare iudices debent, ne non debeant ei alimenta decernere. Denique idem Pius ita rescripsit: "Aditi a te competentes iudices ali te a patre tuo iubebunt pro modo facultatium eius, si modo, cum opificem te esse dicas, in ea valetudine es, ut operis sufnon possis'.Si uel parens neget filium idcircoque alere se non debere contendat, uel filius neget parentem, summatim iudices oportet super ea re cognoscere. si constiterit filium uel parennec decernent alimenta. Meminisse autem oportet, filium esse, sed ali debere: et ita divus Marcus rescripsit. Si quis ex his alere detrectet,
Abbreviated transcription (Latin):
ansenatus consulto. locussit. ⁊ ait plauci¬
anũ. senat̾ cousultũ cessate quia deeo par
tuñuidetur sentire quunt᷑ dies. tͥginta na¬
tuit senatus. Si hanc rẽ nfacẽ p̃iudicium
partui arbitror. quẽ ad mod ꝑ cont̾riũ si
maĩtus. uxore dem̃ciãte. custodes imsit̃
nullũ p̃iudicisi sibi facit᷑. licebitgͥ ei par¬
tũ ediũ ex se negare. nec ei nocebit. qd̃
ex se potuntẽ. sinp̃iudicio recte mut
Iuł .ł xuiii. dig̃. scb. quodseuat᷑ c̃sulto cõ¬
pliñsũe. I Simulier. uirod̾nunciauĩt
seexeo ꝯcepisse. ⁊ iscui denũtiatũ eit custo¬
des aduentrẽ custodicudũ. inspiciendũq ñ
misit. neq contestato dixĩt. cã ex sep̃gnantẽ
ñeẽ: uteiid quod editũ sit agnosce̾ sit neceẽ:
ñ eoꝑtinet. ut si quid̾ agnoscẽ sefiliũ dicẽt.
suũ bedẽ habet: quãuis exalio concept̾ sit.
qñqi eiuĩ in quid cepit causa agi grande p̃ui¬
diciũ. astert ꝓfilio confessio patͥs. Id meciũ¬

Expanded text:
an senatus consulto locus sit. Et ait Plancianum senatus consultum cessare, quia de eo partu non videtur sentire, qui intra diem trigesimum natuit senatus. Sed hanc rem non facere praeiudicpartui arbitror.Quemadmodum per contrarium si maritus uxore denuntiante custodes miserit, nullum praeiudicium sibi facit. licebit igitur ei partum editum ex se negare nec ei nocebit, quodex se praegnatem, sine praeiudicio recte mittet enatus consulto comprehensum est, si mulier uiro denuntiauerit se ex eo concepisse et is cui denuntiatum erit custodes ad uentrem custodiendum inspiciendumque non misserit neque contestato dixerit eam ex se praegnatem non esse, ut ei id quod editum sit agnoscere sit necesse, non eo pertinet, ut, si quis agnoscere se filium diceret, suum heredem haberet, quamuis ex alio conceptus sit: quandoque enim, inquit, coepit causa agi, grande praeiudicium adfert pro filio confessio patris.Ide
Abbreviated transcription (Latin):
nͥuẽ filius fuĩt. Illud notandũ ẽ ꝙ de nun¬
ciatio. amaito t̃ incipit. s amuliere. S
simaitus ultro custodes offerat ⁊ ea ñ admit¬
tat. ł si nõ denunciauĩt mulier. aut side¬
nunciauĩt. quid̃. custodes aut̃. arbit̾o iudi¬
cis. ñ admisĩt. lib̾m eẽ maĩto patentiue

Expanded text:
vere filius fuerit. Illud notandum est, quod denuntiatio a marito non incipit, sed a muliere: Sed si maritus ultro custodes offerat et ea non admittat, vel si non denuntiaverit mulier, aut si denuntiaverit quidem, custodes autem arbitrio iudicis non admiserit, liberum est marito parentive
Abbreviated transcription (Latin):
ta. desꝑasset. subreptis. quib dã reb diũtisset
siconualiũt urr. utił reꝵ amotaꝵ. actio ei dan¬
daẽ. I Siseruus mulieis ussudnẽ diuorcũ
causa res amouĩt. pedius putat. necfurtũ
necuidi furtũ facienter: opẽ ferre: cũ mulier
furtũ nfaciat. quãuis ẜius infacmoĩb dni
dicto audiens seẽ ñdebeat. s reꝵ amotaꝵ accõ
erit. At sundotẽ ẜuus dat᷑. furtũ uirofecit
siquid mulier talẽ. eũ eẽ scieĩt: totũ dãpnũ
iuro sareietur. Quod sugnorauĩt tẽ ñ ultra
condepnationẽ noxe muletandaeũt. YReꝵ
a motaꝵ actiodãpiiũ tep̃sentat ⁊ siposteadot
ex actio cõpetat: cõmodi quoqiisi quid amoni¬
u teb. amisit᷑ uir: ratio hũdaẽ ¶hec acciolicit ce
delicto nqromit: tma rei ꝑ sccutione cniret
io nqn q sieut ⁊ õditio furtina. Prer

Expanded text:
ta desperasset, subreptis quibusdam rebus diuortisset, si conualuerit uir, utilis rerum amotarum actio ei danda est. Si servus mulieris iussu dominae divortii causa res amoverit, Pedius putat nec furtum nec videri furtum facienti opem ferre, cum mulier furtum non faciat, quamvis servus in facinoribus domino dicto audiens esse non debeat: sed rerum amotarum actio erit. At ssi quidem mulier talem esse eum scierit, totum damnum uiro sarcietur: quod si ignorauerit, tunc non ultra condemnationem noxae multanda erit.Rerum amotarum actio damnum repraesentat etiam si postea dotis exactio competat.Commodi quoque, si quod amotis rebus amiserit uir, ratio habenda est.Haec actio licet ex delicto nascatur, tamen rei persecutionem continet i
Abbreviated transcription (Latin):
edib⁊ inreponendis ꝓpangandisꝙ uine¬
is.⁊ inuallitudine mancipioꝵ. modicas
inpñsas ñdebet arbit̃ curate. alioquin
negoꝵ gestoꝵ potius quãdedote. iudiciũ
obdotalẽ fundũ p̃stita exige̾ uir amuli¬

Expanded text:
aedibus et in reponendis propagandisque vineis et in valetudine mancipiorum modicas impensas non debet arbiter curare: alioquin negotiorum gestorum potius quam de dote iudicium ob dotalem fundu
Abbreviated transcription (Latin):
post diuortiũ comiũandos ip̃i maite. ł paren
tuncinꝰ potestate ẽ. aut domũ demineiaere
sinullius eoꝵ copia ht̃. Domũ acciꝑe deb m̃
hospiciũ simciuitate maneat. Quodsm̃sit. s
mo collocarẽtiit denunciare aũt hoc mĩeẽ
mulierẽ exeo p̃gnantẽ. Nõgͦ hoc denũ ciat᷑
eri hoc notũ face̾. quodsit p̃guans. Mari¬
tiẽ iã aut mitt̾e custodes: aueidenũciate

Expanded text:
post divortium connumerandos ipsi marito vel parenti in cuius potestate est, aut domum denuntiare, si nullius eorum copiam habeat. Domum accipere debemus hospitium, si in civitate maneat: quod si non sitnio collocarent: Denuntiare autem hoc tantum esse mulierem ex eo praegnantem. Non ergo hoc denuntiat, eri hoc notum facere, quod sit praegnas. Mariti est iam aut mittere custodes aut ei denuntiare
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ dotales: tãuñdicatio quã conditio uiro adũs
mulierẽ cõpetit. ⁊ inpotestate᷑ ẽ quauelit act̃oe
taꝵ iucdiciũ sicħ̾at. locũ sidiuortu ẽsciliores
amote fuer᷑. ⁊ secutũ diuortiũ fuit .S sũma
łͥ monio uxor maĩto res subtraxtt̃. licet ce̾sat
nãuire genciũ condici puto posse res abhis

Expanded text:
 dotales tam uindicatio quam condictio uiro aduersus mulierem competit, et in potestate est, qua uelit actione tarum iudicium sic habet locum, si divortii consilio res amotae fuerint et secutum divortium fuerit. Sed si in matrimonio uxor marito res subtraxerit, licet cessat nam iure genti
Abbreviated transcription (Latin):
dĩcio continĩ. Nifilia fam̃ res amouĩt me¬
lafulciniꝰ auint ⁊ depecculio dandã act̃. ꝗa
displacuit eã furta obligaĩ ł imp̃am ob̾res a¬
motasᷤ dai act. S sipat̃ aduincta filia dedote
agat ñ alit̃.⁊ danoa. actionẽ ꝗ sifiliã reꝵ amo̾¬
taꝵ. uiclitio ensolidũ. ⁊ cũsatis diciõe defedat

Expanded text:
 res amoverit, Mela Fulcinius aiunt de peculio dandam actionem, quia displicuit eam furti obligari: vel in ipsam ob res amotas dari actionem. Sed si pater adiuncta filia de dote agat, non aliter ei dandam actionem, quam si filiam rerum amotarum iudicio in solidum et cum satisdatione defendat
Abbreviated transcription (Latin):
d.I.xIII.R. Si mancipiaq̃ pt̾ testam̃¬
tũ faet infundũ seiȩ relictũ atestatoẽ
legati. sed angendi causa mancipioꝵ qͦ
fecit inincipationẽ. Ceteꝵ instrum̃to fũ¬
di: mancipia quoꝙ pia quoꝙ colendi agͥ
causa miluetacontimĩ ñãbigͥsẜaut̃.R
uille instrum̃toneq fructus repositos:
neq equitiũ continĩ. Suppectile aũt lega¬
ta cede Seruũ uo̾ arte fabrica ꝑitũ qui
annuã m̃cedẽ p̃stabat: instriunto ñ con¬

Expanded text:
. Si mancipia quae, post testamentum factum in fundum Seiae relictum a testatore legati, sed augendi causa mancipiorum quoque fecit mentionem. ceterum instrumento fundi mancipia quoque colendi agri causa inductillae instrumento neque fructus repositos neque equitium contineri, suppellectile autem legato cedere: seruum uero arte fabrica peritum, qui annuam mercedem praestabat, instrumento
Abbreviated transcription (Latin):
siuna sũma legatasit. ⁊ pͥmopenꝰ ñ sit p̃stita:
Utrũ tota suma debeatur quaĩ toto peno¬
ris legato tranffuso: anuõ quantitas pͥmi
anni extimationis solasit trans lata: dubi¬
taĩ põt. P utotñ sic uoluntatẽ testatoĩs se¬
dare penũ uxoĩ p̃stetur. hẽdis indeuocione

Expanded text:
si una summa legata sit et primo penus non sit praestita? utrum tota summa debeatur, quasi toto penoris legato transfuso, an uero quantitas primi anni aestimationis sola sit translata, dubitari potest. puto tamen sic uoluntatem sequendam tedare penum uxori, praestetur, he
Abbreviated transcription (Latin):
uma ꝗdomꝰ uinis instructa intelligi ñpi.
Mulier uille custos ꝑ petua infido qui
cũ instrum̃tolegatus ẽ: aut instructo con¬
tinebitur. sicuti sultuariꝰ. par enĩ rõẽ.
Na desid̾atur tãuale quã agricustodiã illie.
nequid uicini. aut agri. aut fructuũ occup.¬

Expanded text:
uia domus uinis instructa intellegi non potest. Mulier uillae custos perpetua fundo qui cum instrumento legatus esset aut instructo continebitur, sicuti saltuarius: par enim ratio est: nam desiderant tam uillae quam agri custodiam, illic, ne quid uicini aut agri aut fructuum occup
Abbreviated transcription (Latin):
dũ legatũ. ueꝵ ñ amplius deb̃i: quã inco¬
dicilł: quos sane pt̾ obluuonẽ testam̃taĩe
sc̃ͥpture fecisset.: instructi appellatione ẽ¬
tineĩ se uelle manifeste hostendisset.
Elibtosuo quidã p̃dialegatũ his u̾bis: seiõ
cõtub̾nalib suis ⁊ filiis ⁊ filiab suis. Que¬
scitũ ẽ. anstichus fuus quip̃diũ unũ ex
his coluit. ⁊ reliquatusẽ amplã sũmã ex
causa fidĩ cõmissi seio debeatur. R. ⁊
solent: fundũ coluisset: ñdebi. Sbaioseio
allũpno mõfundos meos. illũ⁊ illũ. itaut
instructis: ⁊ domũ suꝑiorẽ. daĩuolo. Que

Expanded text:
 legatum, uerum non amplius deberi, quam in codicillis quos sane post obliuionem testamentariae scripturae fecisset instructi appellatione contineri uelle se manifeste ostendisset. Liberto suo quidam praedia legauit his uerbis: 'Seio contubernalibus suis et filiis et filiabus'. quaesitum est, an Stichus seruus, qui praedium unum ex his coluit et reliquatus est amplam summam, ex causa fideicommissi Seio debeatur. resposolent, fundum coluisset, non deberi. 'Gaio Seio alumno meo fundos meos illum et illum, ita ut instructi sunt, et domum superiorem dari uo
Abbreviated transcription (Latin):
ctnĩ constitui. Quod sipanphili peccunia nõ
sufficiat. ⁊c̃ ex pecculiosticdn. ñ ult̃ p̃ciũ panfi¬
li dedugndũ deb̾e. Quescitũ ẽ. siex aliqͣ cau¬
sa panphilꝰ pecciũã dnõ debuisset necea expec¬
culio eiꝰ ẜuaĩ posset: anusq ad p̃ciũ eiꝰ ex peccłio
stichi possit decducẽ. negauit. neq enĩ simi
sito: quiastichus ncħ debeat ex eiꝰ pecculiomi¬
c eẽ delucendũ:s. expanphilidũ taxat. qd̃
c̃te ip̃ insuo peccullio eẽ: intelligi ñ põt.

Expanded text:
domini constitui. quod si Pamphili peculium non sufficiat, tunc ex peculio Stichi non ultra pretium Pamphili deduci debere. Quaesitum est, si ex alia qua causa Pamphilus pecuniam domino debuisset nec ea ex peculio eius seruari posset, an usque ad pretium eius ex peculio Stichi possit deducere. negauit: neque enim similsito quia Stichus nihil debeat, ex eius peculio nihil esse deducendum, sed ex Pamphili dumtaxat, qui certe ipse in suo peculio esse intellegi
Abbreviated transcription (Latin):
sẽꝑnio frĩmeo hoc amplius: fundos meos
ita ut instructis. cassianũ luanũ cũ suis
salictis.⁊ silius. quescitũ ẽ. cũ silue: ⁊ salic
tañ infundis supͣscͥtis. s ĩnadiectis ag
gelł. ⁊ smultestator cõꝑauit nec sine
ħis fundi coli possint: anlegato cedent:¬

Expanded text:
nio fratri meo hoc amplius fundos meos ita, ut instructi sunt, Cassianum Nonianum cum suis salictis et siluis'. quaesitum est, cum siluae et salicta non in fundis supra scriptis, sed in adiectis agellis et quos simul testator comparauit nec sine his fundi coli possint, an legato cede
Abbreviated transcription (Latin):
missũ dedit. Sticꝰ sũmas quib reliquatꝰ fuãt.
tã ex kbñdaiõ quã exiicarũ causis. reddidit:
manentib debitõib ꝓquib ip̃ peccimiã
hẽdib patroni refundat: lib̾tatẽq ad eptꝰ¬
m̃decessit. Quescitũ ẽ. anhẽdib stichiadũsꝰ om̃s
debitores ꝓquib stichus peccunã hẽdibus
patroni intulit:. hãdes patrom excausa fi¬
dĩ cõmissi cõpellendi sint accõnes p̃stare:
cũ nich aluid asticho patronodebitũ fit¬

Expanded text:
missum dedit: Stichus summas, quibus reliquatus erat tam ex kalendario quam ex uariis causis, reddidit manentibus debitoribus, pro quibus ipse pecuniam heredibus patroni refuderat, libertatemque adeptus decessit. quaesitum est, an heredibus Stichi aduersus nomina debitorum, pro quibus Stichus pecuniam heredibus patroni intulit, heredes patroni ex causa fideicommissi compellendi sint actiones praestare, cum nihil aliud a Sticho patrono debitum f
Abbreviated transcription (Latin):
tineĩ. insi manifeste contraiã uoluntatẽ
cohẽdes aꝓprobãtur. Ineo fundo instrum̃¬
ta klñda̾iłi.⁊ nũmos reliquid. Rnsũ ẽ
denũmis quoq ut supͣ responsum. ¶Ita
legatũ ẽ. septicie soroĩ mee fundi pat̃¬
ni mei seiani partẽ. daũiolo sic̃ ẽ. ⁊ altã
partẽ: itaut indiẽ mortis fuĩt. q̃scitũ ẽ an
ꝑataquit inmitt̃entur edifficio: Item
instrum̃tũ urbanũ⁊ rusticũ. cũ manei¬
piis que fundi causaerant. adlegatar iã¬

Expanded text:
tineri, nisi manifeste contrariam uoluntatem coheredes approbant. in eo fundo instrumenta calendarii et nummos reliquit. responsum est de nummis quoque, ut supra responsum. Ita legatum est: 'Septiciae sorori meae fundi paterni mei Seiani partem dari uolo sic ut est, et alteram partem ita, ut in diem mortis fuerit': quaesitum est, an parataque, ut immitt‹a›ntur aedificio, item instrumentum urbanum et rusticum cum mancipiis, quae fundi causa erant, ad legatari