comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat exercitũ. Metuens ne quid etiã ꝯtra iinio¬
rem ualentinianũ ĩsidie ty rannice p̃ualerent.
Ca tẽpestate etiã legatio psaꝵ aderat partẽ pe¬
tens. Quo tp̃re filius quoq honorius ei natꝰ
ẽ de uxore placilla. Consulatu richomeri. &
clearchi. nona dic septembrii mensis. Quo
consulatu agelius quoq nouatianoꝵ ep̃s est
defunctus.
Equenti uͦ consulatu archadii augusti pͥͦ
& baudonis de functo ti motheo alexãdrine
ciuitatio ep̃o theophilus suscepit p̃sulatũ. Post
annũ uero di mofilo arrianoꝵ antistite moriẽ¬
te: arriani marinũ quendã ep̃m sibi met or¬
dinauerũt. qui tñ diu nõ uixit. sub quo diui¬
sa ẽ arriana religio. Quo moriente dorotheũ
ab antiochia syrie deducentes habuere potificẽ¬
Igit̾ impator ꝯtra maxiniũ festinãs: ꝯstantino¬
polim impator̃ filiũ reliquit archadiũ. Cũ q
thessalonicã uenisset. inuenit ualentiniani u¬
dices ĩ maxima tristitia ꝯstitutos. quia tẏrannũ

Expanded text:
niorem Valentinianum insidiae tyrannicae praevalerent. Ea tempestate etiam legatio Persarum aderat, pacem petens. Quo tempore filius quoque Honorius ei natus est de uxore Placilla, consulatu Richomeri et Clearchi , nona die Septembris mensis: quo consulatu Agelius quoque Novatianorum episcopus est defunctus.equenti vero consulatu Arcadii Augusti primo et Baudonis , defuncto Timotheo Alexandrinae civitatis episcopo, Theophilus suscepit praesulatum. Post annum vero, Demophilo Arianorum antistite moriente, Ariani Marinum quemdam episcopum sibimet ordinaverunt, qui tamen diu non vixit, sub quo divisa est Ariana religio. Quo moriente, Dorotheum ab Antiochia Syriae deducentes habuerunt pontificeIgitur imperator contra Maximum festinans, Constantinopoli imperatorem filium reliquit Arcadium. Cumque Thessalonicam venisset, invenit Valentiniani judices in maxima tristitia constitutos, quia tyrannum
Abbreviated transcription (Latin):
Umq audisset maximus que contra
ambrosiũ rursus magnilocũ p̃dicatorem
ueritatis agerent᷑. Scripsit ualentiniano ut bel¬
lum qđ agebat᷑ ꝯtra eccłias solueret᷑: Monens
ut paternã nõ amitteret pietatẽ. Adiecitq etiã
minas belli. & nisi quiesceret uerba opib ad¬
impleret. Quam obrem sumẽs exercitũ ueĩt
mediolanũ ubi tũc ille degebat. Porro ualen¬
tinianus agnoscens eius ĩuasionẽ. fugit ĩ illyri¬
cum. exꝑimẽto cognoscens que mala matris i¬
a iustina fuerant gesta. & tyranno scripta: fu¬
gienti ualentiniano rescripsit: Non ẽẽ miran¬
dum si inpatori ꝗdem t̾ror tyranno uͦ potestas
accresceret. dũ imꝑator pietati rebellis extitisset.
tyrannus aũt ei auxilia cõ modaret. & ꝓpterea
ille quidem fugeret nudus. ille uͦ armaret᷑ ad¬
uersus nudum

Expanded text:
umque audisset Maximus quae contra Ambrosium rursus magniloquum praedicatorem veritatis agerentur, scripsit Valentiniano, ut bellum quod agebatur contra Ecclesias solveretur: monens ut paternam non amitteret pietatem; adjecitque etiam minas belli; et nisi quiesceret, verba operibus adimpleret. Quamobrem sumens exercitum, venit Mediolanum, ubi tunc ille degebat. Porro Valentinianus agnoscens ejus invasionem, fugit in Illyricum, experimento cognoscens quae mala matris a Justina fuerant gesta, et a tyranno scripta, fugienti Valentiniano rescripsit non esse mirandum si imperatori quidem terror, tyranno vero potestas accresceret dum imperator pietati rebellis exstitisset, tyrannus autem ei auxilia commodaret; et propterea ille quidem fugeret nudus, iste vero armaretur adversus nudum
Abbreviated transcription (Latin):
Ontra quẽ iaculũ repente delatũ discur¬
rens ꝓ brachiũ ĩ eius latus ĩ mersum ẽ¬
ex hoc uulnere suscepit tminũ uite. Qui nõ ii¬
stissimũ intulit uulnus actenus ignorat᷑. Sed alii
quendam ĩ uisibiliũ hoc ĩtulisse fer̃. alii uͦ unũ pa
stor hismaelitaꝵ: Alii militẽ fame & itiuere fa¬
tigatũ. Sed siue homo. siue angełs fuerit. palã
ẽ quia diuinis iussionib ministrauit. Aiunt
enim quia dum fuisset uulneratus mox manũ
sangiune suo cõpleuerit & ĩ aerẽ ꝓiecerit di¬
cens. galilce nicisti. & ĩ co ip̃o ꝯfessus. cum
blasphemia uictoriam.

Expanded text:
ontra ipsum iaculum repente delatum discurrens per brachium in eius latus immersum esex hoc uulnere suscepit terminum uite’. Qui uero iustissimum uulnus intulit ignoratur; sed alii quendam inuisibilistorem Ismaelitarum, alii militem fame et itinere fatigatum. Sed sive homo, sive angelus fuerit, palam est quia divinis jussionibus ministravit. Aiunt enim quia dum fuisset vulneratus, mox manum sanguine suo compleverit, et in aerem projecerit dicens: Galilaee, vicisti! Et in eo ipso confessus cum blasphemia victoriam.
Abbreviated transcription (Latin):
est. & iohs post paululũ ep̃atu depositus ẽ.i3¬
Umq epiphanius discessisset. ꝑuenit ad x¬
armasset. Et hinc accensus lingue ubertate. ẜmo¬
nem fecit ĩ ppło. cunctaꝵ mulieꝵ uitupatione
plenũ. hunc ẜmonẽ ppłs oĩs arripuit. quasi ꝯtͣ

Expanded text:
est, et Joannes post paululum episcopatu depositus eest, et Joannes post paululum episcopatu depositus eumque Epiphanius discessisset, pervenit ad Jarmasset; et hinc accensus, linguae ubertate sermonem fecit in populo cunctarum mulierum vituperatione plenum. Hunc sermonem populus omnis arripui
Abbreviated transcription (Latin):
ces. simul quoque derogare ioħi uelut eor defen¬
sori. hec ioħi nũtiant᷑. Altera uͦ die dũ iam ueis¬
set epiphantus ad eccłiam. hec ꝑ serapionẽ uerba
mandauit. Contra regulas multa gessisti: Cepi¬
phani. pͥmũ quidem quia ordinationem fecisti
⁊̃ eccłia sub meo iure ꝯstituta: Deinde quia me non
iubente ĩ eis auctoritate propria saera telebnasti.
Rursus quia ĩ uitatus excusasti. & nũc denuo
ĩ te ip̃e confidis. Qua propt̾ obẜua. ne turba na¬
scat᷑ in ppło. & huius rei piculũ ip̃e suscipias.r.
Hec dum audisset epiphanius ab ecclia formidatꝰ
ab scessit. Eñq reuersurus eẽt ad cẏprũ ferunt
quidam hec eũ mandasse ioħi. Spero quia non
moriaris ep̃s. At ille remandauit. Spero te ad tuã
patriã nõ redire. hec utrũ ue̾ dicta sint nescio
ambo tñ hunc habuere finẽ. Nam nec epiphaniꝰ
uiniu puenit ad cyprũ. sed ĩ naue defunctus

Expanded text:
ces, simul quoque derogare Joanni, velut eorum defences, simul quoque derogare Joanni, velut eorum defensori. Haec Joanni nuntiantur. Altera vero die dum jam venisset Epiphanius ad ecclesiam, haec per Serapionem verba mandavit: Contra regulas multa gessisti, o Epiphani! primum quidem, quia ordinationem fecisti in ecclesia sub meo jure constituta; deinde quia, me non jubente, in ea auctoritate propria sacra celebrasti; rursus quia invitatus excusasti, et nunc denuo in teipsum confidis. Quapropter observa ne turba nascatur in populo, et hujus rei periculum ipse suscipias. Haec dum audisset Epiphanius, ab ecclesia formidatus abscessit. Cumque reversurus esset ad Cyprum, ferunt quidam haec eum mandasse Joanni: Spero quia non morieris episcopus. At ille remandavit: Spero te ad tuam patriam non redire. Haec utrum vere dicta sint nescio; ambo tamen hunc habuere finem. Nam nec Epiphanius vivus pervenit ad Cyprum, sed in navi defunctus
Abbreviated transcription (Latin):
cõiugens suis. Et hec dicens: mirabilis inquit
& laboriosissimus origenes. hoc de filio dei
nobis testimoniũ ꝑhibens.ait. Coeternũ eũ
asseuerans patri. Ignorant igit᷑ semeripos
derogatores origenis etiã laudatori eius atha¬
nasio blasphemantes. hec de origene dicta
suffitiant. nũc sequamur historiam. 12.¬
Oħs igit᷑ ostantinopoleos ĩ dignatus nõ est
cur absq regulis ĩ eius eccłia ordinatioẽ
fecerit epiphanius. Sed tñ rogabat ut ĩter ep̃os
cũ eo maneret. At ille nec manere se cum eo.
nec orare respondit. nisi dioscoꝵ & qui cum
eo erant urbe depelleret. Et ip̃e ĩ librũ origenis
damnationes subscriberet. Ioħe hec facere dif¬
ferente. & dicente. nõ oportere ante catholicã
cognitionẽ aliꝗd facere petulant. ad hoc ꝯsiliũ
ab inimitis ioħis epiphanius ĩstigat᷑. Cũ ẽẽt
faciunt cpiphaniũ. & corã omi ppło origenis
damnare libros. & adiudicare dioscorũ ciusq seq̃¬

Expanded text:
conjungens suis, et haec dicens: Mirabilis, inquit, conjungens suis, et haec dicens: Mirabilis, inquit, et laboriosissimus Origenes hoc de Filio Dei nobis testimonium perhibens, ait, coaeternum eum asseverans Patri. Ignorant igitur semetipsos derogatores Origenis, etiam laudatorem ejus Athanasium blasphemantes. Haec de Origene dicta sufficiant. Nunc sequamur historiam. s igitur Constantinopoleos indignatus non est cur absque regulis in ejus ecclesia ordinationem fecerit Epiphanius; sed tamen rogabat ut inter episcopos cum eo maneret. At ille nec manere se cum eo, nec orare respondit, nisi Dioscorum et qui cum eo erant urbe depelleret, et ipse in librorum Origenis damnationem subscriberet. Joanne haec facere differente, et dicente non oportere ante catholicam cognitionem aliquid facere petulanter, ad hoc consilium ab inimicis Joannis Epiphanius instigatur. Cum essetfaciunt Epiphanium, et coram omni populo Origenis damnare libros, et adjudicare Dioscorum ejusque sequa
Abbreviated transcription (Latin):
subripientes ueluti blasphemũ respuũt origenẽ:
Pauca de his ditere nõ uideret᷑ ab surdũ. Siles
hoĩes & qui ꝑ semetip̃os nequeũt apparere ui¬
tuperando meliores ẽẽ se aliꝗd conant̾ ostedere
hoc passus ẽ primo methodius litie. olimpi tĩ¬
uitatis ep̃s. deinde eustathius pauci p̃sul tp̃ris.
& post eũ apollinaris. Nouissime theophilus.
cũ multũ derogasset pͥmitus origeni postea ue¬
lut ex penitẽtia miratus uirũ ĩ dia logo. que
attitulauit xenomẽ/ sic ait Sed ꝗd amplius
ego de illor querimoniis factis. cõntra origenẽ
loquon Dũ enĩ culpant cũ pro quib putãt
causis. & nichil quasi male credentẽ de scã
trinitate repperiunt: O stendunt᷑ ĩ eo magis
pietatis && rectitudinis testimonia phibere .x
Athanasius aũt defensor niceni concilii li¬
bris propriis contra arrianos uoce clara te¬
stem sue fidei hũc uirũ uocat: illius libros

Expanded text:
subripientes, velut blasphemum respuunt Origenem, subripientes, velut blasphemum respuunt Origenem, pauca de his dicere non videtur absurdum. Viles homines, et qui per semetipsos nequeunt apparere, vituperando meliores esse se aliquid conantur ostendere. Hoc passus est primo Methodius Lyciae Olympi civitatis episcopus; deinde Eustathius pauci praesul temporis, et post eum Apollinaris, novissime Theophilus. cum multum derogasset primitus Origeni, postea velut ex poenitentia miratus virum, in dialogo quem attitulavit Xenonem, sic ait: Sed quid amplius ego de illorum querimoniis factis contra Origenem loquor? Dum culpant eum pro quibus putant causis, et nihil quasi male credentem de sancta Trinitate reperiunt, ostenduntur in eo magis pietatis et rectitudinis testimonia perhibere. Athanasius autem defensor Nicaeni concilii, libris propriis contra Arianos voce clara testem suae fidei hunc virum vocat, illius libros
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ modo de rogauerat. Egressus gͦ ad basi¬
licam sc̃i ioħis. miliario ab urbe septimo con¬
stitutam & collecta ibidem celebrata ordi¬
natoq diacono. rursus uenit ĩ ciuitatẽ. &
nutationẽ quidem ioħis declinauit causa theo¬
phili. In propria uõ mansione habitare ma.
habentes epiphanĩi reuerentiã subscribebant
Plurimi aũt hoc facere recusabant. & uorum¬
fuit etiã theothimus scichie p̃sul: qui ita respon¬
dit. Ego inquit o epiphani neq ei qui dudum
bene requieuit iniurias ĩfero. neq remblasphenã
temptare p̃sumo. danmãs ea que priores nr̃a res¬
puere noluerũt. Proinde neq malã doctrinã in
libris origenis ẽẽ ꝯspitio. Tunc proferens libror
dit. ac postea precedens ditebat. quia qui his cõ¬
tumdias ĩferũt: nesciunt semeripos. Hic gͦ theo¬
timus uite rectitudine famosissimꝰ epiphanio re¬
spondisse fertur. Sed qm̃ detractores plurimis

Expanded text:
tantummodo derogaverant. Egressus ergo ad basitantummodo derogaverant. Egressus ergo ad basilicam Sancti Joannis, milliario ab urbe septimo constitutam, et collecta ibidem celebrata ordinatoque diacono, rursus venit in civitatem, et invitationem quidem Joannis declinavit causa Theophili; in propria vero mansione habitare magihabentes Epiphanii reverentiam subscribebant; plurimi autem hoc facere recusabant. Quorumfuit etiam Theotimus Scythiae praesul, qui ita respondit: Ego, inquit, o Epiphani, neque ei qui dudum bene requievit injurias infero, neque rem blasphemam tentare praesumo, damnans ea quae priores nostri respuere noluerunt; proinde neque malam doctrinam in libris Origenis esse conspicio. Tunc proferens libros dit; ac postea procedens dicebat: Qui his contumelias inferunt nesciunt semetipsos. Haec ergo Theotimus, vitae rectitudine famosissimus, Epiphanio respondisse fertur. Sed quoniam detractores plurimi
Abbreviated transcription (Latin):
scens sua uota profitere. etiã ip̃e collectis ep̃is
libros damnauit origenis. qui pene ante du¬
centos defurictus ẽ annos nõ quia huius modi
haberet ĩtentionẽ. sed studens dioscoro eiusq
ab epiphanio & theophilo fuerant nũtiata. in
doctrina eccłiastica la borabat. & ĩ ea quidem
florebat nichil tñ de his que contra eũ cogi¬
tabant᷑ sepe curabat. Cumq theophilus iã ma¬
ret. Tunc ctiã inimici ioħis theophilũ sunt se¬
cuti. & multi elerici. multi ꝓcerũ palatii tp̃s
iuenientes opportunũ nitebant᷑ ut sy nodus
ꝯstantinopolim fieret ꝯtra ioħm. Et hoc tam
epłis sibimet. quã uerbis mãdabant. Auxit
igit᷑ odiũ ioħi causa seueriani. & antiochi ep̃o¬
rum que supra relata est.
Ost paucũ uͦ tp̃s epiphanius ep̃s ꝯstan¬
tinopolim uenit. portans damnationez
libroꝵ origenis. quib nõ quidem ip̃m ori¬
genẽ ex comunitatũ decreuerat: Sed libris

Expanded text:
scens sua vota proficere, etiam ipse collectis episcopis scens sua vota proficere, etiam ipse collectis episcopis libros damnavit Origenis, qui pene ante ducentos defunctus erat annos: non quia hujusmodi haberet intentionem, sed studens Dioscoro ejusque ab Epiphanio et Theophilo fuerant nuntiata, in doctrina ecclesiastica laborabat, et in ea quidem florebat: nihil tamen de his quae contra eum cogitabantur saepe curabat. Cumque Theophilus jam maret, tunc etiam inimici Joannis Theophilum sunt secuti; et multi clerici, multi procerum palatii tempus invenientes opportunum, nitebantur ut synodus Constantinopoli fieret contra Joannem. Et hoc tam per epistolas sibimet quam per verba mandabant. Auxit igitur odium Joanni causa Severiani et Antiochi episcoporum, quae supra relata est.ost paucum vero tempus Epiphanius episcopus Constantinopolim venit, portans damnationem 358 librorum Origenis. Quibus non quidem ipsum Origenem excommunicatum decreverant, sed libris
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eis ante cause cognitionẽ, participari uoluit.
his ita gestis puenit ad theophilũ sermo falsus.
quasi ioħs illis cõmunicasset ut eis ferret auxi¬
liũ. Parabatq ut nõ solũ de dioscoro & isidoro
semel ulcisceret᷑ sed etiã ioħm ep̃atu deponeret.
Misit gͦ ad singulaꝵ ep̃os ciuitatũ epłas. celans
ĩtentionẽ suã. culpans tñ origenis libros. Deiñ
epiphaniũ tipri fecit amicũ. cũ prius eius fuei̾t
inimicus.tanꝙͣ de deo minus saꝑet.eũq formã
hõĩs hr̃e iudicaret. Tunc gͦ quasi ex penitentia
origenis. Porro epiphanius propt̾ uimiã sui
reuerentiã atq simplicitatẽ circũuentus ꝯstituta
synodo lectionẽ libroꝵ origenis ĩterdixit. Misit¬
q litteras ad ioħm. monẽs ut se ab origeniana
latione suspenderet. Et synodo ꝯgregata que
placuerant etiã ipse firmaret. Theophilus igͦ
famosissimũ epiphaniũ circũ ueniens. & igno¬

Expanded text:
cum eis ante causae cognitionem participare non voluit. cum eis ante causae cognitionem participare non voluit. His ita gestis, pervenit ad Theophilum sermo falsus, quasi Joannes illis communicasset, et eis ferret auxilium. Parabatque ut non solum de Dioscoro et Isidoro semet ulcisceretur, sed etiam Joannem episcopatu deponeret. Misit ergo ad singularum episcopos civitatum epistolas, celans intentionem suam, culpans tamen Origenis libros. Deinde Epiphanium Cypri fecit amicum, cum prius ejus fuerit inimicus, tanquam de Deo minus saperet, cumque formam hominis habere judicaret. Tunc ergo quasi ex poenitentia, Origenis. Porro Epiphanius, propter nimiam sui reverentiam atque simplicitatem circumventus, constituta synodo lectionem librorum Origenis interdixit; misitque litteras ad Joannem, monens ut se ab Origeniana lectione suspenderet; et synodo congregata, quae placuerant etiam ipse firmaret. Theophilus igitur famosissimum Epiphanium circumveniens, et agno
Abbreviated transcription (Latin):
N terea monachi ab heremo ꝯstantinopo¬
lim ueniũt cũ dioscoro & fratrib cu
quib hysidorus. qui theophili amicissimus du¬
dum ob huiusmodi causam postea fuerit ini¬
inicus. Petrus quidam archipbr alexandrine
fuit ecđie. hũc theophilus ab ecdia odio faciẽ¬
te proiecit. culpans eũ quasi mulierem quãdã
manicheã nõ primitus abrenũtiantẽ heresim:
ĩ cõmunionẽ sacrã susceperit. Cũq petrus di¬
ceret se eant uissu theophili suscepisse: Illo ne¬
gante i sidori testimoniũ petrus ĩplorabat ꝗa
hoc actũ nõ ignorasset cp̃s. Eo tp̃r isidorus ro¬
me degebat. a theophilo missus ad damasu ut
ei flauianũ antiochie reconailiaret ep̃m. Uerum
reuersus isidorus petri responsionẽ uerã ẽẽ fir¬
mauit dicens. quia mulier manichea cũ ep̃i
fuisset iussione suscepta. hinc accẽsus theophilꝰ
ambos expulit ab eccłia. Ob hanc gͥ causam x¬
hec ioħs agnoscens honorabat pͥncipio uiros.

Expanded text:
nterea monachi ab eremo ad Constantinopolim veniunt cum Dioscoro et fratribus, cum quibus Isidorus, qui Theophili amicissimus dudum, ob hujusmodi causam postea fuerat inimicus. Petrus quidam archipresbyter Alexandrinae fuit Ecclesiae. Hunc Theophilus ab Ecclesia odio faciente projecit, culpans eum quasi mulierem quamdam Manichaeam, non primitus abrenuntiantem haeresim, in communionem sacram susceperit. Cumque Petrus diceret se eam jussu Theophili suscepisse, illo negante, Isidori testimonium Petrus implorabat, quia hoc actum non ignorasset episcopus. Eo tempore Isidorus Romae degebat, a Theophilo missus ad Damasum ut ei Flavianum Antiochiae reconciliaret episcopum. Verum reversus Isidorus Petri responsionem veram esse firmavit, dicens quia mulier Manichaea cum episcopi fuisset jussione suscepta. Hinc accensus Theophilus, ambos expulit ab ecclesia. Ob hanc ergo causam Haec Joannes agnoscens, honorabat principio viros,
Abbreviated transcription (Latin):
torũ. qđ augusta cognoscens: uelut ĩ uiriã suã
narrauit ĩpatori. ditens illius ẽẽ magis contu¬
meliam que cus uxori fiebat. Quã obrem ge¬
stum ẽ ut theophilus contra eũ quã uelociter
synodũ celebraret. qđ etiã seuerianus simł age¬
bat. Erat enĩ adhuc inimicus. Intra hec theophi¬
bant igit᷑ plurimi ioħis inimici. Aderant etiã
quos ep̃atu remouerat. Omnes gͦ xordit̾ ĩ cal¬
cedona conuenerũt. ubi tũc erat cp̃s quirinus.
multa contra ioħm loquens. impiũ eũ supbũq
nocans. Ep̃i uo̾ delectabant᷑ in talib. Porro ma¬
ruthas mesopotamenus ep̃s. nolens cyrini cal¬
cauit tunc pedem. t ille dolore ꝯstrictus con¬
stantinopolim cũ ep̃is transire nõ potuit. alii
sunt transiecti

Expanded text:
usta cognoscens, velut injuriam suam narravit imperatori: dicens illius magis esse contumeliam quae ejus uxori fiebat. Quamobrem gestum est ut Theophilus contra eum quam velociter synodum celebraret. Quod etiam Severianus simul agebat; erat enim adhuc inimicus. Inter haec Theophibant igitur plurimi Joannis inimici. Aderant etiam quos ab episcopatu removerat. Omnes ergo concorditer in Chalcedona convenerunt, ubi tunc erat episcopus Cyrinus, multa contra Joannem loquens, impium eum superbumque vocans. Episcopi vero delectabantur in talibus. Porro Maruthas Mesopotamenus episcopus, nolens Cyrini calcavit tunc pedem. At ille dolore constrictus, Constantinopolim cum episcopis transire non potuit; alii vero sunt transvecti
Abbreviated transcription (Latin):
Umq ppłs singularit̾ diligens ambro¬
sium resultaret. & trahentib eñ ad exi¬
lium ualde resisteret. potius ĩdignata iusti¬
ut uelocit᷑ p̃poneret legẽ que fidem ꝓlata
arimino ꝯfirmaret. Cumq ille hoc agere de¬
clinaret. Erat enĩ ortodoxus: maiorib eu
cingulis ĩuitabat. Beniuolus aũt discingens
se balteum ante pedes auguste proiecit. dicens.
neq illũ honorẽ neq maiorẽ uelle se: pro ĩ¬
pietatis habere mercede. Cũ ille hoc facere om¬
ninodis refutasset. ĩuenti sunt alii qui neꝗ¬
tie iussionib ministrarent.

Expanded text:
umque populus singulariter diligens Ambrosium resultaret, et trahentibus eum ad exsilium valde resisteret, potius indignata Justiut velociter proponeret legem quae fidem prolatam in Arimino confirmaret. Cumque hoc ille agere declinaret, erat enim orthodoxus, majoribus cingulis eum invitavit. Benivolus autem discingens se, balteum ante pedes Augustae projecit dicens: neque illum honorem, neque majorem velle se pro impietatis habere mercede. Cumque ille hoc facere omnimodis refutasset, inventi sunt alii, qui nequitiae jussionibus ministrarent.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur ualentimans cũ ita saꝑet sicut
niceni patres. similia ꝓfitentib ꝓderat.
aliter uõ sapientib nõ erat ĩportunus. Qui
bithinie. & ꝗͥcũq ꝯsubstantiałe patrem ac
filiũ p̃dicabant. legatũ miserũt hipatianum
erachee ꝑinchii p̾stilem: quatemis dignaret
ad emendationẽ doginatis ĩteresse. Is cu
set. respondens ualentianus ait. Michi qđe
cũ minimꝰ de ppło sim. fas nõ ẽ talia ꝑscru¬
tari. Uer sacerdotes quib cura ẽ apud se¬
metip̃os ꝯgregent᷑ ubi uoluerint. Cũ hec
itaq respondisset pͥnceps: in lanisam ꝯue¬
nerũt ep̃i. Cumq duos tractassent menses
nouissime decreuerũt. ut ea que ꝯstantinopo¬
lim gesta fuerant studio eudoxis & acatii
uacuarent᷑. Simiłr aũt ut uacuaret etiã ex¬
positionẽ fidei. quã uelut occidentaliũ ep̃oꝵ
ea ꝓmissione fecerũt. ꝗa qđ fuerat ꝯstitutu
de dissimilis sb̃stantie noĩe penitus abdicarẽt

Expanded text:
gitur Valentinianus cum ita saperet sicut Nicaeni Patres, similia profitentibus proderat; aliter vero sapientibus non erat importunus. Qui Bithyniae, et quicunque consubstantialem Patrem ac Filium praedicabant, legatum miserunt Hypatianum, Heracleae Perinthi praesulem, quatenus dignaretur ad emendationem dogmatis interesse. Is cum set, respondens Valentinianus, ait: Mihi quidem cum minimus de populo sim, fas non est talia perscrutari. Verum sacerdotes, quibus haec cura est, apud semetipsos congregentur ubi voluerint. Cum haec itaque respondisset princeps, in Lampsacum convenerunt episcopi. Cumque duos tractassent menses, novissime decreverunt ut ea quae Constantinopoli gesta fuerant, studio Eudoxii et Acacii, vacuarentur. Similiter autem ut vacaret etiam expositio fidei, quam velut Occidentalium episcoea promissione fecerunt: quia quod fuerat constitutum de dissimilis substantiae nomine, penitus abdicarent;
Abbreviated transcription (Latin):
ctor fuit eudoxius. Is enĩ adhuc ꝯstantino¬
politane gubernacula tenebat eccłie. Non re¬
gens sed suã potius mergens nauẽ: Tũc ergo
ĩ ip̃o baptismatis tp̃re ure iurando miserri¬
mũ obligauit ut ĩ impietate dogmatis ꝑ¬
maneret & undiq ꝯtraria sapientes expel¬
leret. Sic igit᷑ ille doctrinã apłicam derelin¬
quẽs: ꝯtrarias partes sũpsit. Et post pau¬
lulum que uirauerat adinpleuit. Sozo men¬

Expanded text:
ctor fuit Eudoxius. Is enim adhuc Constantinoctor fuit Eudoxius. Is enim adhuc Constantinopolitanae gubernacula tenebat Ecclesiae, non regens, sed suam potius mergens navem. Tunc ergo in ipso baptismatis tempore, jurejurando miserrimum obligavit, ut et in impietate dogmatis permaneret, et undique contraria sapientes expelleret. Sic igitur ille doctrinam apostolicam derelinquens, contrarias partes sumpsit, et post paululum quae juraverat adimplevit. THE
Abbreviated transcription (Latin):
stantinopolitanis apud seleucenũ conciliũ ha¬
bitis aduersus eiidoxiũ quereret᷑. cõmotus ad
iram pͥnceps illos quidẽ deputauit exilio: ec¬
lesias aũt tradi uissit eudoxio. Theodoritꝰ. iz.
Empore quo ualens suscepit imꝑiũ: apo¬
stolicis dogmatib ornabat᷑. Cũ uõ gothi
transissent hystrũ & tratiã ꝑ agrarẽt. collecta
militia pugnare cogitabat aduersus eos. Cui
placuit ut nõ nudus sacra gr̃a dimicaret:
Sed sc̃i baptisinatis munitus armis. & hoc ꝗ¬
dem bñ placuit. & ualde sapiẽter Qđ uõ
postea gessit. magnã animi mollitiẽ & pro¬
ditionẽ significat ueritatis. Ea namq ĩ felix
passus ẽ que ꝓgenitor adam cõiuges enĩ ẽ
seductus alloquio & muliebrib uerbis in la¬
queatus. Illa nãq pͥmitus arriane fallatie
captionib irretita etiã istũ secũ corruere ĩ
blasphemie foueã ꝑsuasit. Cuiꝰ seditiõis au¬

Expanded text:
stantinopolitanis apud Seleucenum concilium hastantinopolitanis apud Seleucenum concilium habitis adversus Eudoxium quererentur, commotus ad iram princeps, illos quidem deputavit exsilio, ecclesias autem tradi jussit Eudoxio. SOZOMEN., lib.empore quo Valens suscepit imperium, apostolicis dogmatibus ornabatur. Cum vero Gothi transissent Histrum, et Thraciam peragrarent, collecta militia pugnare cogitabat adversus eos. Cui placuit ut non nudus sacra gratia dimicaret, sed sancti baptismatis munitus armis; et hoc quidem bene placuit, et valde sapienter. Quod vero postea gessit, magnam animi mollitiem et proditionem significat veritatis. Ea namque infelix passus est quae progenitor Adam. Conjugis enim est seductus alloquio, et muliebribus verbis illaqueatus. Illa namque primitus Arianae fallaciae captionibus irretita, etiam istum secum corruere in blasphemiae foveam persuasit: cujus seductionis au
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ om̃s eccłias que seleutia fuerat ꝓmulgata
& expo sita ĩ dedicatione antiocene probat᷑
eccł̃ie. Depositos aũt ab eis qui dissimilẽ pr̃i
filiũ asserebant: sedes ꝓprias recipi de creue¬
rũt. Si quis aũt eos accusare uellet. equo
hoc piculo facere sanciucrũt. iudices ẽẽ decer¬
nentes ep̃os recte sapientes. & de uicinis pro¬
uintiis ĩ eccłia ꝯuenientes. ubi testes eẽnt sin
ĩtimarũt. Cumq crederẽt studere eudoxiũ
ut uniu̾sa regalia sue partis faceret. & isti
sine dubio derogaret. necessariũ putauer̃t
ut p̃currerẽt. & que fuerãt lamsa ꝯgesta
nũtiarent. Remeantẽ itaq ualentẽ ĩꝑato¬
rem de trachia ĩ eradia adierũt. fuenat enĩ
cũ fratre digressus usq ad quẽdam locsi. Tũc
enĩ eudoxius iã apud pͥncipem atq proceres
p̃cipuus habebat᷑. AAdeuntib gͦ legatis alamsa¬
cõmissis. uissit imp̃i ne semetĩpos ab eudoxio
separent. Qui dum resisterẽt & degestis cõ¬

Expanded text:
 omnes Ecclesias, quae Seleuciae fuerat promulgata et exposita in dedicatione Antiochenae probatur ecclesiae. Depositos autem ab eis qui dissimilem Patri Filium asserebant, sedes proprias recipere decreverunt. Si quis autem eos accusare vellet, aequo hoc periculo facere sanciverunt: judices esse decernentes episcopos recte sapientes, et de vicinis provinciis in ecclesiam convenientes, ubi testes essent sinintimarunt. Cumque crederent studere Eudoxium ut universa regalia suae partis faceret, et istis sine dubio derogaret, necessarium putaverunt ut praecurrerent, et quae fuissent Lampsaco gesta nuntiarent. Remeantem itaque Valentem imperatorem de Thracia, in Heraclea adierunt. Fuerat enim cum fratre suo digressus usque ad quemdam locum. Tunc enim Eudoxius jam apud principem atque proceres praecipuus habebatur. Adeuntibus ergo legatis a Lampsaco missis, jussit imperator ne semetipsos ab Eudoxio separarent. Qui dum resisterent, et de gestis Con
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ĩ ꝯsubstantiali trinitate cõprehẽderũt. &
uerbũ humanatũ nõ solũ carnẽ s etiã aĩam
declararũt: Sicut olim uiris eccłiasticis ꝯpla¬
cuerat. Non enĩ nouã religionẽ ĩ eccłiam
ĩtroduxerũt. sed quo ab initio eccłiastica tradi¬
tio ddocuit xp̃ianos. Sic enĩ om̃s antiqui ex
hoc habita huius disputatione ẜnionis. scͥptu¬
ram nob probatissimã reliquerũt. Nam hi¬
reneus & demens & appollinarius hierapole¬
tis. sc serapio antiochene p̃sul eccłie. animatũ
eũ qui humanatus est: ĩ suis ẜ inonib sũt
ad eundẽ berillũ: hec ip̃a ꝯtradidit: s etiã
origenes ubiq ĩ suis libris animatũ nouit
eũ qui ẽ humanatus. ẜ roprie tñ nonus tomꝰ
eius ĩ genesi hoc sacramentũ ꝯgruent̾ expoĩt.
tius explanauit. hor itaq dictoꝵ digni sũt
testes. sc̃s pamphilus & qui ex eo habebat cogͦ¬
men eusebius. Ambo namq & cõmunit̾ ori¬
genis uitã ꝯmẽdantes. & eius aduersariis re¬

Expanded text:
unt. Et Verbum inhumanatum non solum carne, sed etiam anima declararunt, sicut olim viris ecclesiasticis complacuerat. Non enim novam religionem in Ecclesiam introduxerunt, sed quam ab initio ecclesiastica traditio docuit Christianos. Sic enim omnes antiqui ex hoc habita hujus disputatione sermonis, scripturam nobis probatissimam reliquerunt. Nam Irenaeus, et Clemens, et Apollinarius Hierapolites, et Serapio Antiochenae praesul Ecclesiae animatum eum qui inhumanatus est, in suis sermonibus sunt ad eumdem Beryllum haec ipsa contradidit. Sed etiam Origenes ubique in suis libris animatum nominavit eum, qui est inhumanatus: proprie tamen nonus tomus ejus in Genesim hoc sacramentum congruenter exponit: tius explanavit. Horum itaque dictorum digni sunt testes sanctus Pamphilus et, qui ex eo habebat cognomen, Eusebius. Ambo namque et communiter Origenis vitam commendantes, et ejus adversariis re
Abbreviated transcription (Latin):
tum fusse traditionẽ. At illi qui ĩ alexandriã
ꝯuener̃t. nõ sine sb̾tili ĩuestigatione q̃stionẽ
de sb̃stãtia & sb̃ sistentia reliquerũt. Ocius nãꝙ
cordube hyspme p̃sul. de quo iam sermo p̃la¬
tus ẽ. p̾missus ab imꝑatore ostantino & flam¬
mã tunc ab arrio excitatã extingueret: &¬
etiam sabellii libiensis dogmna destruxit: de
substantia ac sb̃sistentia habuit q̃stionem.

Expanded text:
t illi qui Alexandriam convenerunt, non sine subtili investigatione quaestionem de substantia et subsistentia reliquerunt. Osius namque Cordubae, Hispaniae praesul, de quo jam sermo prolatus est, praemissus ab imperatore Constantino, ut flammam tunc ab Ario excitatam exstingueret, etiam Sabellii Libyensis dogma destruxit, de substantia ac subsistentia habuit quaestionem.
Abbreviated transcription (Latin):
Gitur athanasiũ de fuga remeantẽ alexã¬
drinoꝵ ppłs libent̾ excepit. expulerũtq
eccłiis arrianos. & athanasio septa uenera¬
bilia tradiderunt. Uerũ arriani ĩ domibus
ignobilib colligentes. ĩ loco georgis lutium
habuerunt
A si quidẽ tempestate lucifer caralensis.
sione ab exilio reuocant᷑. Uterq enĩ ultra the¬
baidis t̾minos ab exilio renieantes. tractabãt
quẽ adinodũ corruptã ecclie regulã reꝑarent
Placuit igit᷑ ut lucifer quidẽ antiochiã syrie
ꝑueniret: Eusebius alexandriã ut una cu
athanasio facto concilio eccłio doginata robo¬
rarent. Lucifer tñ misit ĩ locũ suũ diaconũ
cilii ordine ꝯstitutũ Ip̃e aũt ueniens antiochi¬
am fuctuantẽ ĩuenit eccł̃iam. Erat enĩ ĩt̾
se turba diiusa. & nõ tm̃ heresis arriana q̃
erat sub euzoio diuidebat eccł̃iam: sed etiam
melitii sequaces studiũ habẽtes circa suũ p̃sule
a suis ꝯsortibu recesserũt. Tũc gͦ lucfer ordi¬

Expanded text:
gitur Athanasium de fuga remeantem Alexandrinorum populus libenter excepit. Expuleruntque ecclesiis Arianos, et Athanasio septa venerabilia tradiderunt. Verum Ariani in domibus ignobilibus se colligentes, in loco Georgii Lucium habuerunta siquidem tempestate Lucifer Caralensis esione ab exsilio revocantur. Utrique enim ultra Thebaidis terminos ab exsilio remeantes, tractabant quemadmodum corruptam Ecclesiae regulam repararent. Placuit igitur ut Lucifer quidem ad Antiochiam Syriae perveniret, Eusebius Alexandriam; ut una cum Athanasio, facto consilio, Ecclesiae dogmata repararent. Lucifer tamen misit in locum scilio ordinante, constitutum. Ipse autem veniens Antiochiam, fluctuantem invenit Ecclesiam; erat enim inter se turba divisa, et non tantum haeresis Ariana, quae erat sub Euzoio, dividebat Ecclesiam; sed etiam Meletii sequaces, studium habentes circa suum praesulem, a suis consortibus recesserunt. Tunc ergo Lucifer ordi
Abbreviated transcription (Latin):
sinerent᷑ flumini sacrifitia sollemnia celebra¬
re. Iudex aut seditionẽ ꝑspitiens cõcitari nũ¬
tiauit ĩꝑatori. Uexũ imꝑator melius iudica
currat ille fluuius si magicis artib & fluxu
sanguinis unde polluende sũt sacri padisi
Hoc acto post paululũ. ita uberrimẽ nilus
effusus ẽ ut etiã altius ꝙͣ solebat fluctus
aspergeret. Cumq solitas cõplesset mẽsuras.
& adhuc ĩ culmen extolleret᷑. ĩ t̾rorẽ nimi¬
um egyptii sunt redacti. metuentes ne &
a lexandriã. & libie partes forte destruerit
Tunc enĩ fert̃ paganos alexandrinos ĩ thea¬
tro clamasse. quia uelut senex. & delirus
euanuisset nilus. Quã obrẽ plurimi egy¬
ptior derogante paterne religioni. ad xp̃ia¬
nitatis ium ꝯuersi sunt.

Expanded text:
ficia solemnia celebrare. Judex autem seditionem perspiciens concitari, nuntiavit imperatori. Verum imperator melius judicavcurrat ille fluvius, si magicis artibus et fluxu sanguinis undae polluendae sunt sacri Paradisi. Hoc acto, post paululum ita uberrime Nilus effusus est, ut etiam altius quam solebat fluctus spargeret. Cumque solitas complesset mensuras, et adhuc in culmen extolleretur, in terrorem nimium Aegyptii sunt redacti: metuentes ne et Alexandriam et Libyae partes forte destrueret. Tunc enim fertur paganos Alexandrinos in theatro clamasse, quia velut senex et delirus evanuisset Nilus. Quamobrem plurimi Aegyptiorum derogantes paternae religioni, ad Christianitatis jura conversi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
noscit᷑ ẽẽ diens ex multis reb apparet.
Nunc aio. ꝑ quas qnͣ maxime aduersaꝵ par¬
tium ĩsidie discurrebant. iste etiã oculos ꝯtra
nie habebat ĩtentos. Cui hoc defuit solũ qđ
nõ & armatũ ministeriũ tyranno licenter
exhibuit. neq me quispiam putet ad horũ
probatiorẽ minus ĩstructũ: Inditiũ nãq ma
eusebiũ: aꝑte ꝯstat a me dep̃hensos. Sed hec
quidem transeo que nũc nõ ĩdignatiois gr̃a
hoc solum formido. hoc cogito. quia uos ad
cõmuionẽ criminis uocari ꝯspitio: propt
eusebii namq seduttionẽ & subuersionẽ: cõ¬
sientiam percepistis a ueritate separatã. Sed
erit huius rei nõ tarda salubritas. si ep̃m fi¬
delem & ĩ tegrum nũc sumẽtes: respitiatis ad
deum. Quod utiq ad pñs ĩ uobis ẽẽ studet:¬

Expanded text:
noscatur esse cliens, ex multis rebus apparet. noscatur esse cliens, ex multis rebus apparet. nunc aio, per quas quando maxime adversarum partium insidiae discurrebant, iste etiam oculos contra me habebat intentos. Cui hoc defuit solum, quod non et armatum ministerium tyranno licenter exhibuit. Neque me quispiam putet ad horum probationem minus instructum. Judicium namque maEusebium aperte constat a me deprehensos. Sed haec quidem transeo quae nunc non indignationis gratia, Hoc solum formido, hoc cogito, quod vos ad communionem criminis vocari conspicio. Propter Eusebii namque seductionem et subversionem, conscientiam percepistis a veritate separatam. Sed erit hujus rei non tarda salubritas, si episcopum fidelem et integrum nunc sumentes, respiciatis ad Deum. Quod utique ad praesens in vobis est stud
Abbreviated transcription (Latin):
translatus fuisset uitã. Cusebius defensor ĩ¬
pietatis parui pendens regulas quas ante pau¬
lulum cum aliis pontificib ip̃e ꝯscripserat
repente nichomediã deserẽs. ꝯstantino poli¬
tanã arripuit sedem. regulis ediuerso cla
transire ad aliam ciuitatẽ. Sed mirũ non ẽ
ut qui sic ĩ saniunt aduersus unigeniti dei¬
tatem. licent᷑ etiã alias transgrediant᷑ leges.
Non eĩ tunc solũmodo hancͦ nouitatẽ fecit.
sed etiã olim aliud simile perpetrauit. Qui
dum ĩ berito ẽẽt ep̃s transiliuit ĩ nichome¬
diam. & ex ea denuo post conciliũ ĩsania
aperte ĩpietatis ex actus ẽ. & cum eo theo¬
gnius nicenus. qđ ĩꝑator ꝯstantirius litt̾is
manifestũ fecit. Ego uͦ huic oꝑi finẽ epłe
ĩserere iudicaui. Seripsit enĩ hec nichome¬
diensibus.
Uis ẽ qui hec ita ppłm docuit ĩ nocen¬
tem: eusebius utiq tyrannice crudeli¬
tatis excultor. Quia enĩ ubiq tyranni

Expanded text:
translatus fuisset vitam, Eusebius defensor imtranslatus fuisset vitam, Eusebius defensor impietatis, parvipendens regulas quas ante paululum cum aliis pontificibus ipse conscripserat, repente Nicomediam deserens Constantinopolitanam arripuit sedem, regulis e diverso clatransire ad aliam. Sed mirum non est ut qui sic insaniunt adversus Unigeniti deitatem, licenter etiam alias transgrediantur leges. Non enim tunc solummodo hanc novitatem fecit, sed etiam olim aliud simile perpetravit. Qui dum in Beryto esset episcopus, transilivit in Nicomediam, et ex ea denuo post concilium insania apertae impietatis exactus est, et cum eo Theogonius Nicaenus. Quod imperator Constantinus litteris manifestum fecit. Ego vero huic operi finem epistolae inserere judicavi. Scripsit enim haec Nicomediensibus: Quis est hic qui ita populum docuit innocentem? Eusebius utique tyrannicae crudelitatis excultor. Quod enim ubique tyranni
Abbreviated transcription (Latin):
romanos: multi sacerdotũ xp̃i capniuati cum
eis erant. Cumq languentes curaret & deno¬
nes effugarẽt. xp̃m solũ mõ nominates & si¬
liuĩ ĩuocantes dei. ĩ super & ꝯuersationẽ phy¬
lo sophantes ĩ culpabilem & omnẽ macula
uirtutib euincentes. amirari barbari urorũ
uitam & oꝑa simul egregia bene se sapere
crediderũt & deũ habere propitiũ si melio¬
res initarent᷑ homines. & sicut ip̃i placa¬
rent deum. & custodientes sibi met ex eis
bene agendi p̾ceptores edocebant᷑. & bapti¬
zabantur. & consequenter ĩ ecclesias oc¬
Alutores igitur arrii nequissima nõ
reliquere cõsilia. huius enĩ causa ĩ cõ¬
fessione fidei etã manib ꝯsenserũt. ꝗ pꝰtea
imitati sunt gesta lupoꝵ. Nam cũ sc̃issimꝰ
alexander qui suis or̃onib arriũ fuerat
iaculatus. idem bizantii pontifex: Sic enĩ
tunc uocabat᷑ ꝯstantinopolis. ao meliorem

Expanded text:
Romanos, multi sacerdotum Christi captivi cum Romanos, multi sacerdotum Christi captivi cum eis erant. Cumque languentes curarent, et daemones effugarent, Christum solummodo nominantes, et Filium Dei invocantes, insuper et conversatione philosophantes inculpabili, et omnem maculam virtutibus evincentes, admirati barbari virorum vitam, simul et opera egregia, bene se sapere crediderunt, et Deum habere propitium, si meliores imitarentur homines, et sicut ipsi placarent Deum. Et constituentes sibimet ex eis bene agendi rectores, edocebantur, et baptizabantur, et consequenter in ecclesias ocautores igitur Arii nequissima non reliquere consilia. Hujus enim causa in confessione fidei etiam manibus consenserunt, qui postea imitati sunt gesta luporum. Nam cum sanctissimus Alexander, qui suis orationibus Arium fuerat jaculatus, id est Byzantii pontifex, sic enim tunc vocabatur Constantinopolis, ad meliorem
Abbreviated transcription (Latin):
bilia apud ceteros erant & solis sacerdo¬
tibus manifesta: facta sũt omnib ualde
uilissima. Alie uͦ imaginee & statue ex
lim sunt aduecta ornatus causa. & actenus
ĩ publico collata. & ꝑ platras & in circo
atq regalib. idem pithia diuinatoris ap¬
pollinis. & muse heliconides. & delphici e¬
tripodes. spoliata que sunt ianuis templa
& alia laquearib sunt nudata. alia uero
neglecta ad sordes usq ruinãq perducta
sunt. Tunc itaq percerũt & penitus surit
ĩ signia. eo qđ egeate głiarent᷑ quasi lan¬
guentes corpore curarent᷑: apud eos de¬
mone noctib apparente atq curante. In
aphacis aũt ꝗa ꝓ ĩuocationẽ quãdã certo
die de sumitate libani montis ignis fulgens
ueluti sidus ĩ proximũ flumen uelocit᷑ occũ¬
bebat : quod dicebant uenerem eẽ. Sozomenꝰ¬
Nterea cum multitudo nimia gentium¬
migadoꝵ ex trachia transisset m asiam.
& alii alunde barbari: hoc egissent cõtra

Expanded text:
bilia apud eos erant, et solis sacerdobilia apud eos erant, et solis sacerdotibus manifesta, facta sunt omnibus valde vilissima. Aliae vero imagines et statuae ex lim sunt advecta ornatus causa , et hactenus in publico collocata, et per plateas, et in circo, atque regalibus, id est Pythia divinatoris Apollinis, et musae Heliconides, et Delphici tripodes. Spoliataque sunt januis templa, et alia laquearibus sunt nudata, alia vero neglecta ad sordes usque ruinamque perducta sunt. Tunc itaque perierunt et penitus sunt insignia; eo quod Aegeatae gloriarentur, quasi languentes corpore curarentur apud eos, daemone noctibus apparente atque curante. In Aphacis autem, quod per invocationem quamdam certo die de summitate Libani montis ignis fulgens veluti sidus in proximum flumen velociter occumbebat, quod dicebant Venerem esse. SOZOMENnterea cum multitudo nimia gentium ex Thracia transiisset in Asiam, et alii aliunde barbari egissent contra
Abbreviated transcription (Latin):
liberatũ. eiq apparuisse scãm mirabilit᷑
uisionẽ. Cum cĩ dudũ paganus ẽet sts
postea xp̃ianus. aliquatenus dogma seque¬
bat᷑: totius uõ salutis causam. idem sacꝰ¬
tissimã crucẽ nolebat adorare. hanc habẽ¬
ti sententiã diuina uirtus appares. signũ
monstrauit crucis. Quod erat positum
ĩ altario cius eccłie. & aꝑte palam fecit. qa
ex quo crucifixus est xp̃s oĩa que ad utili¬
tatem humani gn̾is facta sunt quoliber
modo p̃ter uirtutẽ adorande crucis gesta
Um itaq apłi
& ciuitates ad cultũ xp̃ianitatis ac¬
cederent. & ceteri pro filiis. & uxoribus.
metuentes ne ꝗd mali paterent᷑ si ꝯtradice¬
rent quieti uacarẽt: nudati solatio mul¬
titudinis temploꝵ cultores & sacerdotes
simulacra apud se reposita p̃ciosissima
tradiderũt. & quę iouis fulmina uocabã¬
tur. & ꝑ semet ip̃os educebãt exadycis &
temploꝵ latentib locis: queq pͥus ĩuisi¬

Expanded text:
liberatum, eique apparuisse sanctam mirabiliter liberatum, eique apparuisse sanctam mirabiliter visionem . Cum enim dudum paganus esset, factus postea Chribatur: totius vero salutis causam, id est, sacratissimam crucem, nolebat adorare. Hanc habenti sententiam, divina virtus apparens signum monstravit crucis, quod erat positum in altario ejus ecclesiae, et aperte palam fecit quia ex quo crucifixus est Christus, omnia quae ad utilitatem humani generis facta sunt, quolibet modo praeter virtutem sanctae crucis gesta um itaque populi et civitates ad cultum Christianitatis accederent, et caeteri pro filiis et uxoribus metuentes ne quid mali paterentur si contradicerent, quieti vacarent, nudati solatio multitudinis templorum cultores et sacerdotes simulacra apud se reposita pretiosissima tradiderunt, et quae Jovis fulmina vocabantur; et per semetipsos haec educebant ex adytis et templorum latentibus locis: quaeque prius in visi
Abbreviated transcription (Latin):
nobis noto & ĩ causis forensib sotiõ ꝑtini
ab eo audiens. partim ip̃e cogno scens. ne¬
cessario pandam. Cum eũ ardentissima
muit. moxq cũ uomitu diffusa colera suꝑ¬
fitiem uultus eius simili sin colere tinxert
Quã ob rem quicꝗd cõmederet & biberet
euoinebat. Cumq hoc diu pateret᷑. nͨ esca
ad nutrimẽta ꝓficeret. hesitabat ars medi¬
cor. & dum morti uicinus ẽẽt. uissit suis
ut eum ad locũ hũc ducerẽt credens auc
illic se mori. aut languore pͥuari. Iacenti¬
q ꝑ noctẽ diuina uirtus apparẽs. p̾cepit
ut quicꝗd comederet ĩ huius modi peti¬
tionẽ tingueret. que ẽẽt ex pipere. & uino
E melle: ofecta. Quo facto ab egrituidie
libatus est Quippe cũ medicie ratione me¬
dicine uideat᷑ & ꝯtrariũ calida pocula co¬
lencis exhibere. Audiui cĩ & probianũ uix
ĩ palario habentẽ militiã medicoꝵ crudeli
podagre passione detentũ. ibi doloribus

Expanded text:
nobis noto, et in causis forensibus socio, partim nobis noto, et in causis forensibus socio, partim ab eo audiens, partim ipse cognoscens necessario pandam. Cum eum ardentissima muit; moxque cum vomitu diffusae cholerae superficiem vultus ejus simili sui colore tinxerunt. Quamobrem quidquid comederet et biberet evomebat. Cumque hoc diu pateretur, nec esca ad nutrimenta proficeret, haesitabat ars medicorum; et dum morti vicinus esset, jussit suis ut eum ad locum hunc ducerent: credens aut illic se mori aut languore privari. Jacentique per noctem divina virtus apparens praecepit ut quidquid comederet, in hujusmodi ptionem tingeret, quae esset ex pipere, et vino, et melle confecta. Quo facto, ab aegritudine liberatus est; quippe cum medicis ratione medicinae videatur esse contrarium calida pocula cholericis exhibere. Audivi enim et Probianum virum in palatio habentem militiam medicorum, crudeli podagrae passione detentum, ibi doloribus
Abbreviated transcription (Latin):
Nsignis itaq locus ex illo tp̃re claruit
ꝑegrinis & urbicis ubi olim quidem ue¬
sta colebat᷑. postea uero eccłia fcã est ꝗ locus
nũc michaelium nũcupat᷑. In dextra positus
parte nauigantiũ aponto ad constantinopo¬
lim distans ab ea nauigio quidem stadiis
fere triginta & quinqͦ. Super terrã uero
circueuntib omnẽ sinũ usq ad septuagĩta
& amplius tendit᷑: sortitus est igit is łocus
appellationẽ nũc usq seruatã eõꝙ illic ma¬
infeste cernitur apparere michael diuinus
archangelus qđ etiã ego uitus eximie uer
esse ꝯfirmo ostendit igitur hoc ita ẽẽ etia
multis aliis uirtus diuina: p ipaꝵ reꝵ experi¬
menta. Quidam eĩ ĩ causis crudelib aut
ĩeuitabilib ꝑiculis: Alii uo̾ ĩ langorib aut
ignotis passionib ĩcidentes hic orantes adr
deũ. liberari promeruerũt. Sed que singulis
& quomo illic miracula ꝯtigerint: narra¬
re longũ est. Que uͦ prouenerint aꝗlino

Expanded text:
nsignis itaque locus ex illo tempore claruit peregrinis et urbicis, ubi olim quidem Vesta colebatur, postea vero ecclesia facta est; qui locus nunc Michaelium nuncupatur, in dextera positus parte navigantium a Ponto ad Constantinopolim, distans ab ea navigio quidem stadiis fere triginta et quinque; per terram vero circumeuntibus omnem sinum usque ad septuaginta et amplius tenditur. Sortitus est igitur is locus appellationem nunc usque servatam, eo quod illic manifeste cernitur apparere Michael divinus archangelus: quod etiam ego jutus eximie verum 233 esse confirmo. Ostendit igitur hoc ita esse etiam multis aliis virtus divina per ipsarum rerum experimenta. Quidam enim in causis crudelibus aut inevitabilibus periculis, alii vero in languoribus aut ignotis passionibus incidentes, hic orantes ad Deum, liberari promeruerunt. Sed quae singulis et quomodo illic miracula contigerint, narrare longum est. Quae vero provenerint Aquilino
Abbreviated transcription (Latin):
ille infans de quo iurauerat. filius erat cu¬
iusdam eustachii noĩe fabri ferrarii.
Unc igitur antiochia grauis Itrates.¬
seditio ĩ custatii depositione surrexit.¬
& postea de ep̃atus electione tantus ignis
accensus ẽ: ut pene ciuitas uniuersa depe¬
riret ĩ duas partes ppło dissidente. Et aliis
quide eusebiũ palestine transferri ꝯtẽden¬
tib ĩ antiochiam. aliis aũt studentib ut
reuerteret᷑ enstachius. Erat enĩ ĩ utraq
parte & ppłs ciuitatis. & militaris manꝰ
& tanꝙͣ aduersus hostes ita cuncti com¬
mouebant᷑ ut pene usq ad gladios ꝑueni¬
rent nisi deus && timor pͥncipis cohiberet.
Nam unꝑator sius epłis seditionẽ ꝯpescuit.
ciuitatis sed totius orbis potius digne de¬
cerneret᷑ ep̃s. De cetero aũt per annos octo
dicit᷑ antiochene. eccłie uacasse sedem. tarde
uo studio inunicor nicene fidei: ordinat
eufronius. His igit ĩ hoc uolumine rite cõ¬

Expanded text:
ille infans de quo juraverat filius erat cuille infans de quo juraverat filius erat cujusdam Eustathii nomine, fabri ferrarii.unc igitur in Antiochia gravis seditio de Eustathii depositione surrexit, et postea de episcopatus electione tantus ignis accensus est, ut pene civitas universa deperiret, populo in duas partes dissidente. Et aliis quidem Eusebium Palaestinae transferri contendentibus in Antiochiam, aliis autem studentibus ut reverteretur Eustathius. Erat enim in utraque parte et populus civitatis, et militaris manus, et tanquam adversus hostes ita cuncti commovebantur, ut pene usque ad gladios pervenirent, nisi Deus et timor principis cohiberet. Nam imperator suis epistolis seditionem compescuit. civitatis, sed totius orbis potius digne decerneretur episcopus. De caetero autem per annos octo dicitur Antiochenae Ecclesiae vacasse sedes. Tandem vero studio inimicorum Nicaenae fidei, ordinatur Euphronius. His igitur in hoc volumine rite con