comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aclate fusc agnunȩ in m̃sũ obtinentes loci. sed antecedente fama nuntusq clus inorũ de incepsinu
ducto egread .XII. lapidem occursumẽ qua flum̃ allia crustuminis montibi p̃al tode fluens aluto h i
multũ in frauiã tiberino annimiscetur lã om̃a comtracircaq hostiũ plenaerant et nata inunstua
gens trucicantu clamorib:qi uariis horrendocuncite compleuerant sono ibi tr̃ m ł ñ lococastsue
instruunt aciem diductã in cornua necircũ ueniri multitudinehostiũ possent nec tam̃ aeo fats
poterant cumextenuando in firmã et uix coherentẽ mediã aciem haberent. Paulũerat alltitꝰ
editiloci quem subsidiariis repleriplacuit eaq res ut in itiumpauoris ac fugȩ sicuna salus fige¬
tib fuit Nabrennus regulus gallorum in paucitate hostium artẽm ax ime timens ratus adi

Expanded text:
ac late fuso agmine immensum obtinentes loci. sed antecedente fama nuntiisque Clusinorum, deinceps inac late fuso agmine immensum obtinentes loci. sed antecedente fama nuntiisque Clusinorum, deinceps inducto aegre ad undecimum lapidem occursum est, qua flumen Allia, Crustuminis montibus praealto defluens alueo, haud multum infra uiam Tiberino amni miscetur. iam omnia contra circaque hostium plena erant et nata in uanos tumultus gens truci cantu clamoribusque uariis horrendo cuncta compleuerant sono. ibi tribuni militum non loinstruunt aciem, diductam in cornua ne circumueniri multitudine hostium possent; nec tamen aequari frontes poterant cum extenuando infirmam et uix cohaerentem mediam aciem haberent. paulum erat ab dextera editi loci quem subsidiariis repleri placuit, eaque res ut initium pauoris ac fugae, sic una salus fugientibus fuit. nam Brennus regulus Gallorum in paucitate hostium artem maxime timens, ratus ad id
Abbreviated transcription (Latin):
nedeunt Tronł cũ trib fabis creati quintꝰ sulpicius longus quintꝰ serulus quarto p̃seruilius malugi¬
nensis : Cũ tantu moles maliinstar& ad eo obcaecat animos fortuna ubiũ suã ingruentẽ refringi
ñuult̃ ciuitis qͣ aduersꝰ fide natẽ acueientẽ hostem aliosq finitimos populosultima experiens
auxiliadictatorẽ multis tempestatib: dixisset eatunc inusitato atq: in audicohoste ab &xeano
terrarũq ultimis horis bellũciente nͦhilextraor dinari imperii aut auxilii quae siuit÷ rbu
temeritate bellũ contraccũ erat sumererũ peraũ dileccũq nihilo accuratiorẽ quã ad medlabali
solit erat extenuante s etiã famã bellihabebant. Interĩgalli pꝰquã accepere altrohonorẽ halti
torib iuris humani elusamq: legutionẽ suã eẽ flagrante sira cui: in potens eagens. confestinsigis
rent fugaq agrestium fier& romã s eire magnoclamor esignificabant quacũ qubant equis urisqla

Expanded text:
ni militum cum tribus Fabiis creati Q. Sulpicius Longus Q. Seruilius quartum P. Cornelius Maluginensis . cum tanta moles mali instaret—adeo occaecat animos fortuna, ubi uim suam ingruentem refringi non uolt—ciuitas quae aduersus Fidenatem ac Ueientem hostem aliosque finitimos populos ultima experiens auxilia dictatorem multis tempestatibus dixisset, ea tunc inuisitato atque inaudito hoste ab Oceano terrarumque ultimis oris bellum ciente, nihil extraordinarii imperii aut auxilii quaesiuit. tribuni quorum temeritate bellum contractum erat summae rerum praeerant, dilectumque nihilo accuratiorem quam ad media bella haberi solitus erat, extenuantes etiam famam belli, habebant. interim Galli postquam accepere ultro honorem habitum uiolatoribus iuris humani elusamque legationem suam esse, flagrantes ira cuius impotens est gens, confestim signis ad arma concurrerent fugaque agrestium fieret, Romam se ire magno clamore significabant quacumque ibant, equis uirisque longe
Abbreviated transcription (Latin):
iam ñ prõptus ingeniottntum sedusuetiam exercitatus calemorationem habuit Sium quã dubitatũ
certum habeo et conletor tandem longierroris uobis finẽ factum ẽẽ  Tum quod secundis potissimũ
ur̃is rebus incerro ÷ sublatus et uobis et ppt̃ uos resp̃gratulor. Anẽ quis quã qui dubic& nullis
tis aut hodie turbare uelle. nisi concordiamordinum quam dissoluendȩ m aximȩ tribumciae potestat oportunã
rentur ẽẽ sichercule tamquã artifice smm ꝓbi opꝰ quȩ r̃ qui et semꝑ aegri aliquid ẽẽ in rep̃uolunt

Expanded text:
iam non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus, talem orationem habuit: 'si unquam dubitatuiam non promptus ingenio tantum, sed usu etiam exercitatus, talem orationem habuit: 'si unquam dubitatucertum habeo; et cum laetor tandem longi erroris uobis finem factum esse, tum, quod secundis potissimum uestris rebus hic error est sublatus, et uobis et propter uos rei publicae gratulor. an est quisquam qui dubitet nullis tis aut hodie turbare uelle nisi concordiam ordinum, quam dissoluendae maxime tribuniciae potestatis rentur esse? sic hercule, tamquam artifices improbi, opus quaerunt qui et semper aegri aliquid esse in re publ
Abbreviated transcription (Latin):
ginem tam seuam actrucem fecerint. Sedid accidere haut in merito non fuisse. ne in hoc quidẽ
tribunis militum locum ulliplebeio antea trina loca cum concentione summ a patricios exple¬
resolitos nunciamocto iuges adimperia obtinenda ire . & ne in turba quidem habere plebe¬
ium quẽquam quisi nichilaliud ad moneat collegas liberos eciues eorum ñ seruos militare quos
hie me saltem indomos accecta reducio porteat . et aliquo tẽpore anni parentes liberosq: ac con¬
iuges iniisere et usurpare libertatem et crearemagis tracus. Haec taliaq uociferante s ad¬
uers crium haud in parẽ nacti sunt ap̃p claudiũ reliccum a collegis ad tribunicias seditiones
comprimendas uirũ inbutũ iam abiuuenta certaminib: plebeis. quemauctorẽ al
annis ante fuis se memoratum ẽ ꝑ collegarũ int̃cessionẽ tribuniciae potestatis dissoluende Is tũ

Expanded text:
ginem tam saeuam ac trucem fecerint? sed id accidere haud immerito. non fuisse ne in octo quidem ginem tam saeuam ac trucem fecerint? sed id accidere haud immerito. non fuisse ne in octo quidem tribunis militum locum ulli plebeio. antea trina loca cum contentione summa patricios explere solitos: nunc iam octoiuges ad imperia obtinenda ire, et ne in turba quidem haerere plebeium quemquam qui, si nihil aliud, admoneat collegas, liberos et ciues eorum, non seruos militare, quos hieme saltem in domos ac tecta reduci oporteat et aliquo tempore anni parentes liberosque ac coniuges inuisere et usurpare libertatem et creare magistratus. haec taliaque uociferantes aduersarium haud imparem nacti sunt Ap. Claudium , relictum a collegis ad tribunicias seditiones comprimendas, uirum imbutum iam ab iuuenta certaminibus plebeiis, quem auctorem aliquot annis ante fuisse memoratum est per collegarum intercessionem tribuniciae potestatis dissoluendae. is tum
Abbreviated transcription (Latin):
putarent continuatȩ militiae causam eẽ nullam ꝓfec co aliam inuenturos quinis
quid ꝑfrequentiã iuuenum eorum in quib: uire somnes plebis eeñt agide commodisca
posset. Vexami p̃terea & subigi multo acrius quam uei etes. quippeillos hiem ꝓmsubtecus su
agere aegregiis muris situq: natura liurbem tut antes. m ilitẽromanum in opere al
bore niubi pruinisq: obrutum subpellib: durare. nehiemis quidemspatioq̃ omnus
bellorum tenrañariqusi t̃ qbies armad eponentẽ. hoc ne qi re gesneq an egribiahn b¬
potestatem creatam suꝑbos illos consules neq triste dictatoris imperium neq: inporcunos decẽ¬
uiros iniũxisse seruicutis ut ꝑennẽ militiam facerent qđ cribuni militum in pleberomana reg¬
numexercerent. quid namillicon sules dictatores uefacturieent qui proconsularẽ ima¬

Expanded text:
putarent continuatae militiae causam esse? nullam profecto aliam inuenturos quam ne putarent continuatae militiae causam esse? nullam profecto aliam inuenturos quam ne quid per frequentiam iuuenum eorum in quibus uires omnes plebis essent agi de commodis eorum posset. uexari praeterea et subigi multo acrius quam Ueientes; quippe illos hiemem sub tectis suis agere, egregiis muris situque naturali urbem tutantes, militem Romanum in opere ac labore, niuibus pruinisque obrutum, sub pellibus durare, ne hiemis quidem spatio quae omnium bellorum terra marique sit quies arma deponentem. hoc neque reges neque ante tribunicipotestatem creatam superbos illos consules neque triste dictatoris imperium neque importunos decemuiros iniunxisse seruitutis, ut perennem militiam facerent quod tribuni militum in plebe Romana regnum exercerent. quidnam illi consules dictatoresue facturi essent, qui proconsularem ima
Abbreviated transcription (Latin):
Romani et siquieteres execrurianuntiabantur tam̃ qui a omb: comsilus etcmrem agitrt
ad serebatur ita muniebant ut ancipitia munimenta eẽnt Alia inurbem et contrapp¬
danorum eruptiones uersa alioꝵ frons in etruriam specians auxiluis siqua forte indeue¬
nirent obstruebatur Cumspes maior imperatorib romanis in obsidione qunuq
pugnatione eẽt hbernacula etiam resnouamiliti romano edificari coepta. consiliũ qierdt
hiemando continua rebellum Qđ pꝰ quam tr .pl. iam diunullam nouandires causam inuentnibꝰ
romam ẽ. allatum in concionem prosiliunt. sollicitant plebis animos. Hoc illud ẽditiur¬
tes qđ a era militibas fint constituta Nec sefefellis seid donum in imicorum uenbio illitũ
uentutẽã ne hiemi quidẽ aut tempori annicedere acdomos acres inuis eresuas qun

Expanded text:
Romanis etsi quietae res ex Etruria nuntiabantur, tamen quia omnibus conciliis eam rem agitari Romanis etsi quietae res ex Etruria nuntiabantur, tamen quia omnibus conciliis eam rem agitari adferebatur, ita muniebant ut ancipitia munimenta essent: alia in urbem et contra oppidanorum eruptiones uersa, aliis frons in Etruriam spectans, auxiliis si qua forte inde uenirent obstruebatur. cum spes maior imperatoribus Romanis in obsidione quam in oppugnatione esset, hibernacula etiam, res noua militi Romano, aedificari coepta, consiliumque erat hiemando continuare bellum. quod postquam tribunis plebis, iam diu nullam nouandi res causam inuenientibus, Romam est allatum, in contionem prosiliunt, sollicitant plebis animos, hoc illud esse dictitantes quod aera militibus sint constituta; nec se fefellisse id donum inimicorum ueneno inlitum  re publica iuuentutem iam ne hiemi quidem aut tempori anni cedere ac domos ac res inuisere suas. quam
Abbreviated transcription (Latin):
Romaniauxere tribunorummilitũ consulari potestate numerũ octo quot numquã anteaen
m. aemilius mamertus i terum lucius ualerius potitus t̃tium appius cladius crassus m̃ qut¬
lius uarus .m. iulius rullus .m̃ postumius .m̃ furius camillus m̃ postumius albinus : Vta
contratedio annue ambitionis quae interdum discordiarum causa erat . regem creauere in¬
dit eares populorum etruria e animos ñmaiore odioregni quam ipsius regis grauis ianis atꝗ
gentifuerat opibus suꝑbiaq: quasolemne ludorum quod intermitine fas ẽ uiolent̃ dine¬
mis sectum obiram repulsȩ quod sufrigio duod ecimpopulorum alius sacerdos ei placusit
artifices quorum magna pars ipsius seruierant ex medio ludicro repente abdux̃ gensq
ante om̃s alias eomagis deditareligionib: quod exceller& arte colendieas auxiliũ tiatb:
quia quotale quid dictũ referetur ꝓseditionis eũ principe nonuani sermonis auctorehune

Expanded text:
Romani auxere tribunorum militum consulari potestate numerum; octo, quot nunquam antea, creati, M'. Aemilius Mamercus iterum L. Ualerius Potitus tertium Ap. Claudius Crassus M. Quinctilius Uarus L. Iulius Iulus M. Postumius M. Furius Camillus M. Postumius Albinus . Ueientes contra taedio annuae ambitionis quae interdum discordiarum causa erat, regem creauere. offendit ea res populorum Etruriae animos, non maiore odio regni quam ipsius regis. grauis iam is antea genti fuerat opibus superbiaque, quia sollemnia ludorum quos intermitti nefas est uiolenter diremisset, cum ob iram repulsae, quod suffragio duodecim populorum alius sacerdos ei praelatus esset, artifices, quorum magna pars ipsius serui erant, ex medio ludicro repente abduxit. gens itaque ante omnes alias eo magis dedita religionibus quod excelleret arte colendi eas, auxilium Ueientibus m regis qui a quo tale quid dictum referretur, pro seditionis eum principe, non uani sermonis auctore habebat.
Abbreviated transcription (Latin):
uicuciatua et suꝑbiacoegit melo qui&nisi aemilia elegi parueris iniuinculaduciu bebo
neccũita conparatũ amorib: sit ut comitus censorus nisiduo. fecer legitima suffra¬
Se ñ renuntiato al terocomitia differantur egotequi solus censorcreari nom possis
solũ censurt̃ gerere ñ patiar haeciidicq cũ dixiss& p̃ndcensorẽ etiniuncula ducuuss
a dobantib: sex tribunis actionẽ collega & res cppellanti appio auxilio fuer̃ sumaqrin¬
iidiominũ ordinũ solus censurtẽ gessit dume taromae gerunt Iainsutriũ ab etruscis
obsidebat᷑ consuliq fibio imis montib: ducenti ad ferend am opẽ socus tẽptandasq munitiones

Expanded text:
icacia tua et superbia coegit me loqui, et nisi Aemiliae legi parueris, in vincula duci iubebo, nec cum ita comparatum a maioribus sit ut comitiis censoriis, nisi duo confecerint legitima suffragia, non renuntiato altero comitia differantur, ego te, qui solus censor creari non possis, solum censuram gerere nunc patiar. haec taliaque cum dixisset, prendi censorem et in vincula duci iussit. approbantibus sex tribunis actionem collegae tres appellanti Appio auxilio fuerunt; summaque invidia omnium ordinum solus censuram gessit. dum ea Romae geruntur, iam Sutrium ab Etruscis obsidebatur consulique Fabio imis montibus ducenti ad ferendam opem sociis temptandasque munitiones
Abbreviated transcription (Latin):
a grestitransirent ꝑ uenire ad tertium lapidem gabinauia : mortuus ebitius romu
maior parsmilitaris. fere aetas om̃is ut non modo ad expeditiones quas intantoa
multu resposcebat sed uix ad quietas stationes uirib: sufficerent : munus uigilan
senatores quiꝑ aetatẽ ac ualitudinem poterant ꝑseipsi obibant circumitio accura ad¬
lium plebierat. ad eossũmarerum acmaiestas consularis imperuiuenerat deserttomina
sine capite sin euirib dup̃sides acfortun a urbis tutata ẽ qu& uolscis aequis quisq p̃don

Expanded text:
agresti transirent, peruenere ad tertium lapidem Gabina uia. mortuus Aebutius eratagresti transirent, peruenere ad tertium lapidem Gabina uia. mortuus Aebutius eratpatrum maior pars, militaris fere aetas omnis, ut non modo ad expeditiones quas in tanto tumultu res poscebat, sed uix ad quietas stationes uiribus sufficerent. munus uigiliarum senatores, qui per aetatem ac ualetudinem poterant, per se ipsi obibant; circumitio ac cura aedilium plebi erat; ad eos summa rerum ac maiestas consularis imperii uenerat. deserta omnia, sine capite, sine uiribus, di praesides ac fortuna urbis tutata est, quae Uolscis Aequisque praedon
Abbreviated transcription (Latin):
ipsauulgabant morbos tux in scantes sustinentib: clades repente legati hernicinuntiant
inagrosuo a equos uulscosq: coniunctis copus castraposuisse inde exercitu ingen tifi¬
nes suos depopularip̃ter quam qđ infrequens senatus indicioerat sociis ad flictamci¬
uitatem pestilentia eẽ : mestum etiam responsum tulere utꝑseipsi bernicicum ladns
res sua stutarentur : urbem rom an am subita deum ira morbo popularisiquaeus
maliquies ueniatũ tanno ante ut semꝑ alias socus opem laturo s: discessere sois
ꝓtristinuntio tristiorem domum referentes quippe quibus ꝑse sustinendum bellun
erat quoduixromanis fultiuirib sustinuis sent ñ diutius sec in bernico hostis con¬
nuit ꝑgit inde infestus in agros romanos etiamsi nebelli in iuriauas tato s: ubicum obuis
nemone in hermis quidem fier& ꝑ quȩ om̃ a ñ presidus modo deserta sedetia mculta

Expanded text:
ipsa uolgabant morbos. uix instantes sustinentibus clades repente legati Hernici nuntiant ipsa uolgabant morbos. uix instantes sustinentibus clades repente legati Hernici nuntiant in agro suo Aequos Uolscosque coniunctis copiis castra posuisse, inde exercitu ingenti fines suos depopulari. praeterquam quod infrequens senatus indicio erat sociis adflictam ciuitatem pestilentia esse, maestum etiam responsum tulere, ut per se ipsi Hernici cum Latinis res suas tutarentur; urbem Romanam subita deum ira morbo populari; si qua eius mali quies ueniat, ut anno ante, ut semper alias, sociis opem laturos. discessere socii, pro tristi nuntio tristiorem domum referentes, quippe quibus per se sustinendum bellum erat quod uix Romanis fulti uiribus sustinuissent. non diutius se in Hernico hostis continuit; pergit inde infestus in agros Romanos, etiam sine belli iniuria uastatos. ubi cum obuius nemo ne inermis quidem fieret, perque omnia non praesidiis modo deserta sed etiam cultu
Abbreviated transcription (Latin):
caelun usumẽ ardereplurimoigni portentaq alia aut obuersatic oculis aut uan
exterritis ostenti cuere species: his a uertendis terrorib: intriduum ferie indictȩ ꝑquas
ominia de lubra pacem deum exposcentium uirorũ mulierũq turbein plebantur : cohortes
imos atinae herniceq absenatu gratiis obinpigram militiam acceptis remissȩ do¬
mos antiates millemilites quia serum auxilium postplium uenerant ꝓpe cũigno¬
minia dimissi Comiticindehabita ereati cõs. L.ebutius p. seruilius Rał sextilib
ue cunc principium anni a gebatur consulatum in eunt Grauetempꝰ et forte annus
pescilens erat urbiagrisq nec hominib: magis quam pecoriet auxereuim morbi
narorẽ populationis pecorib: a grestib: in urbem acceptis łaconluuione
muxtorum om̃is generis anim antium & odore in solito urbanos. et a grestem con¬
fentumin antatecta estu acugiliis a gebatiminis teriaq inuicẽ ac contagia

Expanded text:
caelum uisum est ardere plurimo igni, portentaque alia aut obuersata oculis aut uanas exterritis ostentauere species. his auertendis terroribus in triduum feriae indictae, per quas omnia delubra pacem deum exposcentium uirorum mulierumque turba implebantur. cohortes inde Latinae Hernicaeque ab senatu gratiis ob impigram militiam actis remissae domos. Antiates mille milites, quia serum auxilium post proelium uenerant, prope cum ignominia dimissi. comitia inde habita; creati consules L. Aebutius P. Seruilius . kalendis Sextilibus, ut tunc principium anni agebatur, consulatum ineunt. graue tempus et forte annus pestilens erat urbi agrisque, nec hominibus magis quam pecori, et auxere uim morbi terrore populationis pecoribus agrestibusque in urbem acceptis. ea conluuio mixtorum omnis generis animantium et odore insolito urbanos et agrestem confertum in arta tecta aestu ac uigiliis angebat, ministeriaque in uicem ac contagio
Abbreviated transcription (Latin):
leugerũ agricũ filio possideret emancupandoq filiũ fraudẽ legifeciss& noui cõs inde m̃
fabiuis ambustus .ii. & marcuspopilius lenas ii. duobella habuere. facile alterũ cũ tiburtib
quodlaenasgissit quihoste inurbem compulso agrouastut. faliscitar quiniensesq alte¬
run cõsprimapugna fuder̃ indeterrormaximꝰ fuit quodsa acerdoteseorũ ficibus ar¬
dentib: anguib:q p̃latis incensu furialimilitẽ romanũ insu&a curbauer̃ specie et
cumquide muelut irmphati & attonicimunim̃tis suis crepido agmine inciderunt. Dein¬
deabicõs legatiq ao tribuni puerorũ rituu a namiracula pauentes in ridebant inore¬
pabanq uertit animꝰ repentepudor etmea ipsa quae fugerant ueluo caeciraebant
disussontaq: uano ad paratu hoscium cumipsos armatos se intulissent auerte sãtseẽ appe

Expanded text:
le iugerum agri cum filio possideret emancupandoque filium fraudem legi fecisset. noui consules inde, M. le iugerum agri cum filio possideret emancupandoque filium fraudem legi fecisset. noui consules inde, M. Fabius Ambustus iterum et M. Popilius Laenas iterum, duo bella habuere, facile alterum cum Tiburtibus, quod Laenas gessit, qui hoste in urbem compulso agros uastauit; Falisci Tarquiniensesque alterum consulem prima pugna fuderunt. inde terror maximus fuit quod sacerdotes eorum facibus ardentibus anguibusque praelatis incessu furiali militem Romanum insueta turbauerunt specie. et tum quidem uelut lymphati et attoniti munimentis suis trepido agmine inciderunt; deinde, ubi consul legatique ac tribuni puerorum ritu uana miracula pauentes inridebant increpabantque, uertit animos repente pudor et in ea ipsa quae fugerant uelut caeci ruebant. discusso itaque uano apparatu hostium, cum in ipsos armatos se intulissent, auerterunt totam acie
Abbreviated transcription (Latin):
p̃st& piloq posito stricto gladio inhostemim pecũ fait. Sequuntur tullium ante signaniom̃s
primoq impetu a ueste rehostẽ. fusũ indea doppidũ ꝑsecuti cumiam scadas moenib: ad mouerent
indeditionẽ urbẽ acceper̃triũ phus depriuernatibus actus ab altero cõs nibilmemorabile gestũ
nisi quod legẽ nouo exemplo ad sutriũn castris cributm de uice simaeorũ quima numit terentur
tulit parres quicceadege haud paruum uectigidis inopia erario ad ditum eẽt auotores fue r̃
ceterũ tr̃ pl ñ tamlege quam exemplomotinequis postetepopulũ seuocar& capite saxer̃ nihil
enimñ ꝑmitimus lites i uratos in consulis uerba quã uis ꝑnitio sum populosiid licer et fieri posset
eodem anno c̃. licinius stolo am̃ popiliolenate sualege. X milib: aeris ẽ. dam pnatus quod mil¬

Expanded text:
praestet', piloque posito stricto gladio in hostem impetum facit. sequuntur Tullium antesignani omnes praestet', piloque posito stricto gladio in hostem impetum facit. sequuntur Tullium antesignani omnes primoque impetu auertere hostem; fusum inde ad oppidum persecuti, cum iam scalas moenibus admouerent, in deditionem urbem acceperunt. triumphus de Priuernatibus actus. ab altero consule nihil memorabile gestum, nisi quod legem nouo exemplo ad Sutrium in castris tributim de uicensima eorum qui manumitterentur tulit. patres, quia ea lege haud paruum uectigal inopi aerario additum esset, auctores fuerunt; ceterum tribuni plebis, non tam lege quam exemplo moti, ne quis postea populum seuocaret, capite sanxerunt: nihil enim non per milites iuratos in consulis uerba, quamuis perniciosum populo, si id liceret, ferri posse. eodem anno C. Licinius Stolo a M. Popilio Laenate sua lege decem milibus aeris est damnatus, quod mil
Abbreviated transcription (Latin):
ortidu plici crimine qđ et cũ tarquinien sibi iuuentus eorũ militauerat et eosqui falerios ꝑfu¬
gerant cũma lepugnatũ ẽ repetentib fecialib: romanis Non red diderant ea ꝓuintia. eñ
manilio obuenit martius exercitũ in agrũ priuernatem in tegrũ pace longinqua indux̃
militemq p̃da im pleuit ad copiam rerum addiditminificentiã quo d nibil in publicũ secernendo
augendirem priuatã militi fauit priuernatescum ante moenia sua castris ꝑmunitis consedissent
uocatis aed contionẽ militib Castra nunc inquit uobis hostiũ urbemqi p̃daedo simihi pollicemini uos
fortiter in acie operam nauaturos nec p̃daem agis quã pugnȩ paratos eẽ signum poscunt ingen¬
tio lamore celsiqi et spe haud dubia feroces in p̃liũ uadunt ibi ante signa sex̃ tullus dequo ante
ditum ẽ exolamat aspice imperator inquit quem ad modum exercitus tutus tibi ꝓmis sa

Expanded text:
orti duplici crimine quod et cum Tarquiniensibus iuuentus eorum militauerat et eos qui Falerios perfuorti duplici crimine quod et cum Tarquiniensibus iuuentus eorum militauerat et eos qui Falerios perfugerant cum male pugnatum est, repetentibus fetialibus Romanis non reddiderant. ea prouincia Cn. Manlio obuenit. Marcius exercitum in agrum Priuernatem, integrum pace longinqua, induxit militemque praeda impleuit. ad copiam rerum addidit munificentiam, quod nihil in publicum secernendo augenti rem priuatam militi fauit. Priuernates cum ante moenia sua castris permunitis consedissent, uocatis ad contionem militibus 'castra nunc' inquit 'uobis hostium urbemque praedae do, si mihi pollicemini uos fortiter in acie operam nauaturos nec praedae magis quam pugnae paratos esse.' signum poscunt ingenti clamore celsique et spe haud dubia feroces in proelium uadunt. ibi ante signa Sex. Tullius , de quo ante dictum est, exclamat 'adspice, imperator' inquit, 'quemadmodum exercitus tuus tibi promissa
Abbreviated transcription (Latin):
eis m̃. ualerius mag̃ equicũ qui pro fligatodextrocornu obequitabat hostiũ minim̃ta l
montes siluasq uertunt fugã. plurimiquibi a fallaciequitũ specieaga sonibiq exteptis
sulpitius iustiorẽ degallis egit triũphũ auriqq̃ exgallicis spolus satis magnumpndis suo
pugnauit Nec in acictantũ ibicladis acceptũ quã quod cccxii milites romanos captos tarqus¬
dadem et uastatio romani agriquã priuernates uelit̃ni de inde incursione repentina fun
eodem an noduetrib: pomptina et publilia addita e ludi uotiuiquos m̃ furicis dictatorie¬
ea q̃ rogation e nouorũ maximȩ hominũ ambitionẽ quinundinas & conciliabula obis
solitierant comp̃ssã credebant haudeque leta patrib: in sequentianno c̃marco en¬
aliquanto etm cupidius sciut accepiq: ad bella noua priore annodestinata falis ciq̃q hostes ex¬

Expanded text:
eis M. Ualerius magister equitum, qui profligato dextro cornu obequitabat hostium munimentis, ad eis M. Ualerius magister equitum, qui profligato dextro cornu obequitabat hostium munimentis, ad montes siluasque uertunt fugam plurimique ibi a fallaci equitum specie agasonibusque except quam C. Sulpicius iustiorem de Gallis egit triumphum. auri quoque ex Gallicis spoliis satis magnum pondus saxo pugnauit. nec in acie tantum ibi cladis acceptum quam quod trecentos septem milites Romanos captos Tarquinicladem et uastatio Romani agri, quam Priuernates, Ueliterni deinde, incursione repentina fecerunt. eodem anno duae tribus, Pomptina et Publilia, additae; ludi uotiui, quos M. Furius dictator uoueest; eaque rogatione nouorum maxime hominum ambitionem, qui nundinas et conciliabula obire soliti erant, compressam credebant. haud aeque laeta patribus insequenti anno C. Marcio Cnaliquanto eam cupidius sciuit accepit. ad bella noua priore anno destinata Falisci quoque hostes ex
Abbreviated transcription (Latin):
neri potussent. Nifor te eolo codictatorfiuss& sextum tullium nomine increpans rogitaens qsar
pugnaturos milites spopondisset ubillliclamores sint arma poscentium ubimine iniussu imperans
p̃liũ inituros. enipsum imperatorẽ clarauoce uocare ad p̃liũ et irearmacũ ante prima signa ateise¬
queretur eorũ qui modo ducturi fuerint in castris feroces in aciepauidi uera audiebant buq
hic primo impetus ꝓpeuecors curbauit hostes equesdeinde emissusturbatos auerat inst
dictator posiquã labantẽ un a parte uidit aciem signa in leuũ cornuconfert. quo tirbunis¬
tium congregari cernebat et his quiinmonteerant signum quod conuenerat dedit ubinde
quoq: nouusclamor ortus et tendere obliquomonte ad castragallorũ iussi sunt tũmea
ne excluderentur omissaẽ pugna cursuq: effusa ad castra ferebantur. ubicũ acunsi

Expanded text:
sustineri potuissent, ni forte eo loco dictator fuisset, Sex. Tullium nomine increpans rogitansque sicine sustineri potuissent, ni forte eo loco dictator fuisset, Sex. Tullium nomine increpans rogitansque sicine pugnaturos milites spopondisset? ubi illi clamores sint arma poscentium, ubi minae iniussu imperatoris proelium inituros? en ipsum imperatorem clara uoce uocare ad proelium et ire armatum ante prima signa; ecquis sequeretur eorum qui modo ducturi fuerint, in castris feroces, in acie pauidi? uera audiebant; hic primo impetus prope uecors turbauit hostes, eques deinde emissus turbatos auertit. ipse dictator, post quam labantem una parte uidit aciem, signa in laeuum cornu confert, quo turbam hostium congregari cernebat, et iis qui in monte erant signum quod conuenerat dedit. ubi inde quoque nouus clamor ortus et tendere obliquo monte ad castra Gallorum uisi sunt, tum metu ne excluderentur omissa pugna est cursuque effuso ad castra ferebantur. ubi cum occurrisset
Abbreviated transcription (Latin):
quade in de multinrĩ atq externum peratores nrã q̃q̃ quidã &ate usi sunt mulis strata decialnus
binisq tantũ centũ culis relictis agasones partĩ captiuis partim aegrorũ armis ornatos in ponit. histen
effectiscentũ admis cłt equites et nocte suꝑ castra in montes euadere acsiluis seo ccultcreni
neq: inde antemouere quam abseacci perent signum ips eubi inluxit in radicibi montũ gd¬
dereaciem coepit sedulo ut aduersus montes consister& hostis instracto uaniterroris am
qui quidem terror pluspȩne ueris uirib: profuit. primo credereduces gallorum ñ descens uis
quum romanos. de indeubi degressos repente iuderunt . &ipsi auidicertaminis in plium ruum
usquam pugna coepit quam signum abducib: darecuracrius inuaseregal lidextrũ cornũnequ

Expanded text:
 excogitat, qua deinde multi nostri atque externi imperatores, nostra quoque quidam aetate, usi sunt: mulis strata detrahi iubet  excogitat, qua deinde multi nostri atque externi imperatores, nostra quoque quidam aetate, usi sunt: mulis strata detrahi iubet binisque tantum centunculis relictis agasones partim captiuis, partim aegrorum armis ornatos imponit. his fere mille effectis centum admiscet equites et nocte super castra in montes euadere ac siluis se occultare iubet neque inde ante mouere quam ab se acceperint signum. ipse, ubi inluxit, in radicibus montium extendere aciem coepit sedulo, ut aduersus montes consisteret hostis, instructo uani terroris apparatu, qui quidem terror plus paene ueris uiribus profuit. primo credere duces Gallorum non descensuros in aequum Romanos; deinde, ubi degressos repente uiderunt, et ipsi auidi certaminis in proelium ruunt priusque pugna coepit quam signum ab ducibus daretur. acrius inuasere Galli dextrum cornu; neque
Abbreviated transcription (Latin):
udendim magnopere c̃e ut exercicũ in potestatebaber& differinom posse ad eo concutatos
enmos ipsossiblocum a ctẽpus pugnaendisumpturos siabimperatore nondetur dũ hacco¬
quincur ium̃ta fortepascentia extrauallum gallo abigent duomilite s romaeni ademe r̃
meossixxa coniecta agcllis deinde adromana statione clamor ostus ac ꝓcursũ ut rĩq ẽ iãq
hand ꝓculiustop̃liores ereent nicele rit̃ dirẽptũ certim̃ ꝑcenturiones eẽt ad firmatte cerie
eocusu tullia pud dicta torẽ fides ẽ. nec recipiente ic̃ dilationẽ rem posterũ dieiedetr Mne
rgnatimos dictitor tieñ ut quimagis aniis qua unibi frecus adcertaoñ descender&. om̃a
circums picere atqi agitare coepit ut aste diqua terrorẽ hostibi incuter& sollertia nimorẽnoue i

Expanded text:
uidendum magno opere esse ut exercitum in potestate haberet; differri non posse adeo concitatos uidendum magno opere esse ut exercitum in potestate haberet; differri non posse adeo concitatos animos; ipsos sibi locum ac tempus pugnandi sumpturos, si ab imperatore non detur. dum haec loquuntur, iumenta forte pascentia extra uallum Gallo abigenti duo milites Romani ademerunt. in eos saxa coniecta a Gallis; deinde ab Romana statione clamor ortus ac procursum utrimque est. iamque haud procul iusto proelio res erat, ni celeriter diremptum certamen per centuriones esset; adfirmata certe eo casu Tulli apud dictatorem fides est; nec recipiente iam dilationem re, in posterum diem edicitur acie pugnaturos. dictator tamen, ut qui magis animis quam uiribus fretus ad certamen descenderet, omnia circumspicere atque agitare coepit ut arte aliqua terrorem hostibus incuteret. sollerti animo rem nouam
Abbreviated transcription (Latin):
cununcerecũ pimus tũ ceduce uincere tibilauret̃in signem deferre tecũ triumphantes urbẽ
inretuum sequentes currũ .i.õ. intemplum gratntes ouantasq a dire orationẽ tulli ex ceper̃
p̃ces multitudinis ecundiq ut signũ dar& uteapere arma iuber&. clam ab antdicta torquã ꝙ
renbonã exemplohaud ob abilia ottẽ censebac ecm̃ ftcccurũ qđ milites uellent serecepit talliũ q
secreto q̃nam haeoressit. aut quo actamore ꝑcuncitccur tullius magnopere adietator e
p&ere neseoblitum disciplinȩ militaris nesiuneue imperatoriȩ inauestatis creder& multitu¬
din concuttȩ quae ferme auctoribi simlis eẽt non subtraxisse seducem nequis alius qualis morta
enearo mulcitudo soler& exister& nam sequidem nibil ñ arbitrioimperatoris accurũ illiqq̃ tam̃

Expanded text:
cum uincere cupimus, tum te duce uincere, tibi lauream insignem deferre, tecum triumphantes urbem cum uincere cupimus, tum te duce uincere, tibi lauream insignem deferre, tecum triumphantes urbem inire, tuum sequentes currum Iouis optimi maximi templum gratantes ouantesque adire.' orationem Tulli exceperunt preces multitudinis et undique, ut signum daret, ut capere arma iuberet, clamabant. dictator quamquam rem bonam exemplo haud probabili actam censebat tamen facturum quod milites uellent, <in> se recepit Tulliumque secreto quaenam haec res sit aut quo acta more percontatur. Tullius magno opere a dictatore petere ne se oblitum disciplinae militaris, ne sui neue imperatoriae maiestatis crederet; multitudini concitatae, quae ferme auctoribus similis esset, non subtraxisse se ducem ne quis alius, quales mota creare multitudo soleret, exsisteret; nam se quidem nihil non arbitrio imperatoris acturum. illi quoque tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uades perasqut cemancorũ ac debiliũ ducẽ iudicares eẽ. quid enim aliud ẽẽ causecredamus curue¬
dibittasse uideriquã nos detuauerius ẽ sin autem ñ tuũ istuc sed publicũ ẽ consuiũ et comsensus aliqui
patrum ñgallicũ bellum nos aburbe apenatibinr̃is ab legatostenet quae soute a q̃ dicã ñ amilitib:
imperatori dictacenseas sed a plebepatribus q̃si c̃uos habeatis consilia sic suahabiturã diccce quis
tindem su censetat milites ñ e ẽ ñ seruos uros : adbellum ñ in exiliũ missossiquis dec signũ in aciem
educat ut uiris acromanis dignũ sitpugnaturos sinibilanmis opussit otiũ romȩ potius quã in castris
acturos baecdicit sint patribi teimpera tormilites tiuioramus ut nobis pugnandicopiã facics

Expanded text:
ita desperasti ut te mancorum ac debilium ducem iudicares esse. quid enim aliud esse causae credamus, cur ueita desperasti ut te mancorum ac debilium ducem iudicares esse. quid enim aliud esse causae credamus, cur ue uirtute dubitasse uideri quam nos de tua uerius est. sin autem non tuum istuc sed publicum est consilium, et consensus aliqui patrum, non Gallicum bellum, nos ab urbe, a penatibus nostris ablegatos tenet, quaeso, ut ea quae dicam non a militibus imperatori dicta censeas sed a plebe patribus—quae si, ut uos uestra habeatis consilia, sic se sua habituram dicat, quis tandem suscenseat?—milites nos esse non seruos uestros, ad bellum non in exsilium missos; si quis det signum, in aciem educat, ut uiris ac Romanis dignum sit, pugnaturos: si nihil armis opus sit, otium Romae potius quam in castris acturos. haec dicta sint patribus. te, imperator, milites tui oramus ut nobis pugnandi copiam facias;
Abbreviated transcription (Latin):
inquiteondem pnatũ se uni uersus exercitus ate ignauiae natus & ꝓpeignominiȩ caus a destitutũ sine
armis orauitme ut suã causã apud te agerẽ equidem sic ubilo co cessumsi tergadatahostisisigna
fide amissa obicinobis possentitm̃ hoc ateimpecrari aequinc enserem ut nos uirtuteculpã nr̃am
corrigere et abolere flagitu memoriã nouã gloria patereris etiã ad aliã fusae legiones ean¬
dem quã ꝑ pauorẽ amiserant patriam ꝓfectȩ postea ab eis urtute recupera uere n obis dm̃be¬
nignitate felicitate tua põpq: retres etgloria ẽ integra quã quam degloriauix dicere ausim
si nos & hosteshaut secꝰquã femina sabditos intraucllũ om̃b: contumelus eludunt et cuimperatornt qđ aegrius
patimur exercitũtuũ sine animis sine armis sinemanib: iudicas eẽ & priusquã ex ꝑcus esses de nobis

Expanded text:
inquit, 'condemnatum se uniuersus exercitus a te ignauiae ratus et prope ignominiae causa destitutum sine inquit, 'condemnatum se uniuersus exercitus a te ignauiae ratus et prope ignominiae causa destitutum sine armis orauit me ut suam causam apud te agerem. equidem, sicubi loco cessum, si terga data hosti, si signa foede amissa obici nobis possent, tamen hoc a te impetrari aequum censerem ut nos uirtute culpam nostram corrigere et abolere flagitii memoriam noua gloria patereris. etiam ad Alliam fusae legiones eandem quam per pauorem amiserant patriam profectae postea a Ueiis uirtute reciperauere. nobis deum benignitate, felicitate tua populique Romani, et res et gloria est integra; quamquam de gloria uix dicere ausim, si nos et hostes haud secus quam feminas abditos intra uallum omnibus contumeliis eludunt, et tu imperator noster—quod aegrius patimur—exercitum tuum sine animis, sine armis, sine manibus iudicas esse et, priusquam expertus nos esses, de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
omnis inĩpetuu is et parua eadem languescer& mora his consilus diotator bellintr diebu
grieuemq: edixerat poenam siquis iniussu in hostem pugnass& milites aegreliaieites
primo in stationib uigiliisq int̃sedictatorem sermonib: carpere int̃dumqt s in
qͥnibil agenti sibidec aelo deuolaturã insinũ uictoriã censeat eadem deindehaecintds pe
acferociora his iactare seinius suimperatoris autdimicaturos aut agmine romã itucds
ĩ misceriq militibuscenturiones neo incirculis modo fremere sediamin principis acp̃to
unũ sermones confundi atq in contionis magnitudinẽ crescere turba et uoc fereress
fecis s& iun ficotis nobilioni sp̃cedens militũ agm̃ a tribunal ꝑgit mirantiq sulpitis
ñturbam magis quã turbae principẽ tullium imperiis oboedientis simũ militem. Scilic & dictator

Expanded text:
omnis in impetu uis esset, parua eadem languesceret mora. his consiliis dictator bellum trahebat omnis in impetu uis esset, parua eadem languesceret mora. his consiliis dictator bellum trahebat grauemque edixerat poenam, si quis iniussu in hostem pugnasset. milites aegre id patientes primo in stationibus uigiliisque inter se dictatorem sermonibus carpere, interdum patrem ducem, qui nihil agenti sibi de caelo deuolaturam in sinum uictoriam censeat. eadem deinde haec interdiu propalam ac ferociora his iactare: se iniussu imperatoris aut dimicaturos aut agmine Romam ituros. immiscerique militibus centuriones nec in circulis modo fremere sed iam in principiis ac praetorio in unum sermones confundi atque in contionis magnitudinem crescere turba et uociferari exfecisset, uir factis nobilior. is praecedens militum agmen ad tribunal pergit mirantique Sulpicio non turbam magis quam turbae principem Tullium, imperiis oboedientissimum militem, 'si licet, dictator'
Abbreviated transcription (Latin):
pax laainis pecentibusdata et magnauis militũ abhis exfoedere uetusto quod multis intistit
anni saccepta quo p̃sidiotũ fulta romana eẽt leuius fuit qđ gallus mox p̃neste uenis serien ue
circapedũ c̃sedisse auditũ ÷ dictatorẽ dici .c̃. sulpicium placcuit cos adid ac citus c̃. plauus he
electa aduersus gallos duxer̃ lentius id aliquan to bellum quamparti utriq plactut
fuit Cũ primogalli tantũ auidicertaminis fuissent de inderomanꝰ miles ruendo in arna dd
micationẽ aliquantũ gallia c̃ferociã iuncer& dictatori neutiquã placebat quandonillurs¬
r& res fortunȩ secon mittere aduersus hostẽ quem tẽp deteriorẽ indies & locis dietissua
ret sine p̃parato c̃meatusine firmo munim̃ tomorantẽ ad hoohis corporibus aninisq quonĩ

Expanded text:
 solacio fuit pax Latinis petentibus data et magna uis militum ab his ex foedere uetusto, quod multis intermiserant  solacio fuit pax Latinis petentibus data et magna uis militum ab his ex foedere uetusto, quod multis intermiserant annis, accepta. quo praesidio cum fulta res Romana esset, leuius fuit quod Gallos mox Praeneste uenisse atque inde circa Pedum consedisse auditum est. dictatorem dici C. Sulpicium placuit; consul ad id accitus C. Plautius dielecta aduersus Gallos duxerunt. lentius id aliquanto bellum quam parti utrique placebat fuit. cum primo Galli tantum auidi certaminis fuissent, deinde Romanus miles ruendo in arma ac dimicationem aliquantum Gallicam ferociam uinceret, dictatori neutiquam placebat, quando nulla cogeret res, fortunae se committere aduersus hostem, quem tempus deteriorem in dies faceret, locis alienis sine praeparato commeatu, sine firmo munimento morantem, ad hoc iis corporibus animisque quorum
Abbreviated transcription (Latin):
ex somno excitatis subiticres et nocturnus pauorp̃buit adhoc multorũ inscitia quia ut unda
aduenis sent conclamacũ tam̃ celerit̃ ad arma ÷ et portestationib: muriq p̃sidus firmii la
egressi cos utrinq aciem subeuntiũ iã muros ad grediuntur apparuitq occasionemnags
uistute fretos uenis se ad eo ux primum imp&um romanorũ sustinuere quinetianbonofust
nomanis aduentum eorũ cõstabat orientẽq iam seditionẽ int̃patres et plebẽmetutnꝓ ona
belli conp̃ssam alius aduentus hostium fuit ꝓximobello agris quam t̃ribilior urbipopili
tarquinienses fines roma nos iaximȩ qua exparte etruriam adiacent ꝑ a grauere rebia
ne quiquã repetitis noui cõs is̃ cõ fabius &c plautius iussu populibellũ indixere fidun tg

Expanded text:
ex somno excitatis subita res et nocturnus pauor praebuit, ad hoc multorum inscitia, qui aut unde ex somno excitatis subita res et nocturnus pauor praebuit, ad hoc multorum inscitia, qui aut unde hostes aduenissent; conclamatum tamen celeriter ad arma est et portae stationibus murique praesidiis firmaabus portis egressi consules utrimque aciem subeuntium iam muros adgrediuntur; apparuitque occasione magis quam uirtute fretos uenisse: adeo uix primum impetum Romanorum sustinuere. quin etiam bono fuisse Romanis aduentum eorum constabat orientemque iam seditionem inter patres et plebem metu tam propinqui belli compressam. alius aduentus hostium fuit proximo bello agris quam terribilior urbi: populabundi Tarquinienses fines Romanos, maxime qua ex parte Etruriam adiacent, peragrauere rebusque nequiquam repetitis noui consules C. Fabius et C. Plautius iussu populi bellum indixere; Fabioqu
Abbreviated transcription (Latin):
tramouna in signipugna cũ hostẽ totis adhorticopus eẽnt hernuicos deuincit dictator
csu libiin senatu & apud populũ magnifice conlaudatis & sua rum quoqi rerũ illis remisso
honoredicatturac se abdicauit petfluis degedlis tiburtibiqi geminũ triũ phuegit fadio
ssus c utonans urbẽ inir& in riderep&ili triũphũ tiburtes ubienĩeũsecũ acie confuxsse
speatatres paucos fugecrepidationisq gallorũ extraportas egressos pꝰqua in seno figrni
im petũ uiderint & sinedi serimine obuioscaedirecepissese intricurbẽ eaẽ rẽtriũ plodiena
usa nomaenis nenimis mirũ magnuqicen serent tumultũ exire in hostiũ porais maciore
ipsos trepidationẽ ante moenia suauisuros. Itaq in sequentianno m̃ pompilio lae ncee c̃
cõs primosilentio noctis abtibure agmine in festo ꝓfectia durbẽ romã uener̃ terrorẽ :en

Expanded text:
tremo una insigni pugna, cum hostes totis adorti copiis essent, Hernicos deuincit. dictator tremo una insigni pugna, cum hostes totis adorti copiis essent, Hernicos deuincit. dictator consulibus in senatu et apud populum magnifice conlaudatis et suarum quoque rerum illis remisso honore dictatura se abdicauit. Poetelius de Gallis Tiburtibusque geminum triumphum egit: Fabio satis uisum ut ouans urbem iniret. inridere Poeteli triumphum Tiburtes: ubi enim eum secum acie conflixisse? spectatores paucos fugae trepidationisque Gallorum extra portas egressos, postquam in se quoque fieri impetum uiderint et sine discrimine obuios caedi, recepisse se intra urbem; eam rem triumpho dignam uisam Romanis. ne nimis mirum magnumque censerent tumultum exciere in hostium portis, maiorem ipsos trepidationem ante moenia sua uisuros. itaque insequenti anno M. Popilio Laenate Cn. Manlio consulibus primo silentio noctis ab Tibure agmine infesto profecti ad urbem Romam uenerunt. terrorem repente
Abbreviated transcription (Latin):
tumuleus dictatorẽ oreari ooegit. creatꝰ quintus seruilius abalatitũ quintiũ mag̃equitũ
dix̃ & exauotoritate patrũ siꝑspere idbellũ eueniss& ludos magnos uouit dictutor ad c̃¬
tinendosypriobello tiburtes consularie xercituius somanere om̃s iuniore nullo detrae¬
tantemiliti cẽ sacram̃ toadegit. Pugnatũ baudꝓculporta collinaẽ totius uiribi urbusiẽs¬
pectuparentũ coniugũqi aoliberonũ q̃ o agna etiã ab sentib: hortam̃ ct a nimitũ subdea tier
eculis simuluerecundia misericordiaq: inilitẽ acoendebant. magnautr̃q editit caede a uer¬
at᷑ tuendẽ aciesgadlorũ fugatibur sic̃ arcẽ belligralici petunt palatia consule petilio haud
ꝓcultrbure exceptiegressis ad opẽferendã tibur tibussimulcũ is intraportas comp¬
lunt᷑ egregiecũ abdiotatore tũ ab cõsresgestaẽ ec cõs alt̃ fabꝰ p̃lus primũ paruis pos¬

Expanded text:
tumultus dictatorem creari coegit. creatus Q. Seruilius Ahala T. Quinctium magistrum equitum tumultus dictatorem creari coegit. creatus Q. Seruilius Ahala T. Quinctium magistrum equitum dixit et ex auctoritate patrum, si prospere id bellum euenisset, ludos magnos uouit. dictator ad continendos proprio bello Tiburtes consulari exercitu iusso manere, omnes iuniores nullo detractante militiam sacramento adegit. pugnatum haud procul porta Collina est totius uiribus urbis in conspectu parentum coniugumque ac liberorum; quae magna etiam absentibus hortamenta animi tum subiecta oculis simul uerecundia misericordiaque militem accendebant. magna utrimque edita caede auertitur tandem acies Gallorum. fuga Tibur sicut arcem belli Gallici petunt; palati a consule Poetelio haud procul Tibure excepti, egressis ad opem ferendam Tiburtibus, simul cum iis intra portas compelluntur. egregie cum ab dictatore tum ab consule res gesta est. et consul alter Fabius proeliis primum paruis, pos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑducunt int̃ carminũ ꝓpemodũ in condita qͣ dã militarit᷑ ioculaentes torquati nom̃ auditã cele¬
bratum de inde posteris etic̃ familieq honori fuit Dictatorcoronã ccuret̃ ad diditdonũ mirisq
ꝓctione eam pugnam laudib: tulit etherculetantiea aduniuersibellieuentũ mom̃ti dimicatio
fuitut gallorũ exercitus ꝓxima noc tereliccis trepidecastris intiburtẽ agrũ atqu inde societu¬
tebelli ficcta cõmecctuq benigne cbtibur tib: aduitus mox in cãpaniã transierit Ea fuit eausa
cur ꝓximo anno c̃. poetilius balbus cos. cum collegeei: m̃. fabio ambus toherniciꝓuincia eue¬
niss&caduersus tiburtes iuis supopuli ȩxercitum ducer&đd qͦrũ auxilium cumgalliexcã¬
pama redissent fedepopulationis in lauica notusculanoq: & albano agro haud dubiae

Expanded text:
perducunt. inter carminum prope modo incondita quaedam militariter ioculantes Torquati cognomen auditum; celeperducunt. inter carminum prope modo incondita quaedam militariter ioculantes Torquati cognomen auditum; celebratum deinde posteris etiam familiae honori fuit. dictator coronam auream addidit donum mirisque pro contione eam pugnam laudibus tulit. et hercule tanti ea ad uniuersi belli euentum momenti dimicatio fuit, ut Gallorum exercitus proxima nocte relictis trepide castris in Tiburtem agrum atque inde societate belli facta commeatuque benigne ab Tiburtibus adiutus mox in Campaniam transierit. ea fuit causa cur proximo anno C. Poetelius Balbus consul, cum collegae eius M. Fabio Ambusto Hernici prouincia euenisset, aduersus Tiburtes iussu populi exercitum duceret. ad quorum auxilium cum Galli ex Campania redissent, foedae populationes in Labicano Tusculanoque et Albano agro haud dubie
Abbreviated transcription (Latin):
uana sed pectus animorũ irȩq uacite plenum omnẽ ferociam indiscrim̃ ipsum certaminis distulerat ubi
constitere interdua acies coccircamortidium animis spemetuq pendentibi gallus uelut moles suꝑnȩ
inminens ꝓiecto leua scuto in aduenientis armahostis uanum cumingenti soniuensem deiecit
Romanu smucrone subrecto cũ scuto scutum imumꝑtulis set totoq: corpore interior periculo
uulneris factus insinuass& seintercorpꝰ armaq uno alteroq: subindeicta uentrem atq inguina
hausit et spatiumingens ruentẽ porrex̃ hostem Iacentis indecorpꝰ ab omnialia uexatione intuccũ
uno torqͦ spolia uitquẽ res ꝑsũ eruor e collo circũdedit suo: Defixerat pauor cũ admiratione gal¬
los Romania lacres abstatione obuiam militi suo p̃gressi gratulantes laud antesq: ad dictatorẽ

Expanded text:
uana sed pectus animorum iraeque tacitae plenum; omnem ferociam in discrimen ipsum certaminis distulerat. ubi uana sed pectus animorum iraeque tacitae plenum; omnem ferociam in discrimen ipsum certaminis distulerat. ubi constitere inter duas acies tot circa mortalium animis spe metuque pendentibus, Gallus uelut moles superne imminens proiecto laeua scuto in aduenientis arma hostis uanum caesim cum ingenti sonitu ensem deiecit; Romanus mucrone subrecto, cum scuto scutum imum perculisset totoque corpore interior periculo uolneris factus insinuasset se inter corpus armaque, uno alteroque subinde ictu uentrem atque inguina hausit et in spatium ingens ruentem porrexit hostem. iacentis inde corpus ab omni alia uexatione intactum uno torque spoliauit, quem respersum cruore collo circumdedit suo. defixerat pauor cum admiratione Gallos: Romani alacres ab statione obuiam militi suo progressi, gratulantes laudantesque ad dictatorem