comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s cau̾e debeant. ⁊ ait lab̾o uñ¬
quemq cau̾e deb̾e qr restitutio
oꝑis nõ fieri pro ꝑte non possit.¬
Idẽ ait ⁊ si plures nũcient curm¬
dũ eẽ ut unicaueat᷑ si nt̾ omnes
eos ꝯueniat. Plane si ñ ꝯueniant
⁊ singulis erit cauendũ. Idẽ dic̃
malũt. cent̾ũ si ita fũit inquid
cautũ. qnͣti ea res erit dubitatͦ
utrũ ad tocius corꝑis estunatõ¬
nẽ hec u̾ba referantur̾. an u̾o qd̾
ad id eius int̾ẽ qui stipulat᷑. ego
puto ⁊ si sic fui̾t uni cautũ qnͣti
ea res erit defendendi posse stip¬
ulationẽ suffic̾ẽ. Ad oꝑis enĩ qnͣ¬
titatẽ ea refertur.

Expanded text:
ant. et ait Labeo unum cauere debere, quia restitutio operis fieri pro parte non possit.Idem ait et si plures nuntient, curandum esse, ut uni caueatur, si inter eos conueniat: plane si non conueniat, et singulis erit cauendum.Idem dicit maluerint: ceterum si ita fuerit, inquit, cautum 'quanti ea res erit', dubitabitur, utrum ad totius corporis aestimationem haec uerba referuntur an uero ad quod eius interest qui stipulatur. ego puto et si sic fuerit uni cautum 'quanti ea res erit', defendi posse stipulationem sufficere: ad operis enim quantitatem ea refertur.
Abbreviated transcription (Latin):
auł.u. e dib cõmunib si obo¬
pus nouũ nũciatio uni fiat siqͥdẽ
ex uolũtate omiinũ opus fiat om̃s
nũciatio tenebit. Si uero quidã is¬
norent ĩ solidũ obligabr̃. q contͣ
tuiꝰ solũ sit in quo opus fiat. s soli

Expanded text:
um.Aedibus communibus si ob op‹u›s nouum nuntiatio uni fiat, si quidem ex uoluntate omnium opus fiat, omnes nuntiatio tenebit, si uero quidam ignorent, in solidum obligabitur, qui contra cuius sol
Abbreviated transcription (Latin):
¶¶De inde ait p̾tor quẽ ĩ locũ nũci¬
atũ est necd oꝑis noui fieret qͣ de
re agitur si de ea re sat̃datũ est
fieri ueto. ¶ Hoc int̾dcm ꝓhibito¬
riũ est nequis ꝓhibeat face̾ uolen¬
cẽ eũ qui satis dedit et enĩ ꝑtinz ad
decus urbiũ edificia non delinqui¬
nec qͥcꝙͣ int̾est iure qͥs edificet. an
non i.re edificet cũ sit securꝰ is qͥ opꝰ
Hoc aũ int̾clictũ ꝯpetit ei qͥ sat̾de¬

Expanded text:
t.Deinde ait praetor: 'Quem in locum nuntiatum est, ne quid operis noui fieret, qua de re agitur, si de ea re satisdatum estfieri ueto'.Hoc interdictum prohibitorium est, ne quis prohibeat facere uolentem eum qui satisdedit: etenim pertinet ad decus urbium aedificia non derelinqui.Nec quicquam interest, iure quis aedificet an non iure aedificet, cum sit securus is qui opus Hoc autem interdictu
Abbreviated transcription (Latin):
edes tolłe nͨ res ab eo defend̾etur par¬
tes iudicis non alias futuras fiusse
ait. qm̃ ut eũ cũ quo age̾tur cauere
iuberet ñ pͥus se edificaturum qmͣ
ultro egiss uis sibi ẽe aliciusi tollere.
ius sibi ẽẽ inuito adu̾sario alciuis
tolse ⁊ eo non defendente similiter
inquid officio inclitis cõtinebr̃. ut ca.¬
u̾e adu̾sariũ iub̾et nͨ opus nouum
rõne hactenus is quirem non defẽ¬
deret puniretur ut de iure suo ꝓ¬
barc necc̃e hr̃et id enĩ ẽe ẽ p̃toris
ꝑtes sustinere.

Expanded text:
tollere nec res ab eo defenderetur, partes iudicis non alias futuras fuisse ait, quam ut eum, cum quo ageretur, cauere iuberet non prius se aedificaturum, quam ultro egisset ius sibi esse altius tollere. ius sibi esse inuito aduersario altius tollere, eo non defendente similiter, inquit, officio iudicis continebitur, ut cauere aduersarium iuberet nec opus nouum ratione hactenus is, qui rem non defenderet, punietur, ut ‹de› iure suo probare necesse haberet: id enim esse petitoris partes sustine
Abbreviated transcription (Latin):
n. ¶ reditori cui pignoris no¬
mine p̾drũ tenetur ꝑmittend̾ est
de iuire id est de seruitutt opus nouũ
nũciare. nam ei uendicatõ seruitu¬
tis datur. Uip̃ .i.¬

Expanded text:
ne Creditori, cui pignoris nomine praedium tenetur, permittendum est de iure, id est de servitute, opus novum nuntiare: nam ei vindicatio servitutis datur. Vlpi
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃. Ruuis adrianꝰ aditus ꝑ
libellũ auilio tarentino ⁊ indicã¬
te eo falsis testiõniis cõspiratione.
adu̾sarioꝵ testib pecunia corrup¬
tis religiõm ¶ iudicis circũuentã
eẽ in integrũ cãm rescituendã ⁊̃ ħ
u̾ba rescripsit. exͫ. ubelli dati a
se ⁊ rem seuere uindica. ⁊ si qua
a iudice tam malo ex᷑. circũscͥpto
iudicatũ est nñ mintegrũ restitas.

Expanded text:
.Diuus Hadrianus, aditus per libellum a Iulio Tarentino et indicante eo falsis testimoniis, conspiratione aduersariorum testibus pecunia corruptis, religionem iudicis circumuentam esse, in integrum causam restituendam in haec uerba rescripsit: 'Exemplum libelli dati mihi se, et rem severe vindica et, si qua a iudice tam malo exemplo circumscripto iudicata sunt, in integrum restitue".
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł. Domicianꝰ rescripsit ꝙ
de feriis abolendis reis dicitur non
ꝑtinere ad seruos qui accusati in
uinculis ẽẽ iubentur ne iudicisĩ

Expanded text:
is. Domitianus rescripsit, quod de feriis et abolendis reis dicitur, non pertinere ad seruos, qui accusati in uinculis esse iubentur, ne iudici
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ oĩmͦ in solidũ tem̾i he dem
uero eius ob honorẽ quidẽ facta
ꝓmissione in solidũ ob id uero ꝙ
opus ꝓmissũ cept̾ ẽ si bona ułol¬
tat soluendo ñ fuit exͣneũ hr̃dem

Expanded text:
quidem omnimodo in solidum teneri: heredem uero eius ob honorem quidem facta promissione in solidum, ob id uero, quod opus promissum coeptum est, si bona liberalitati soluendo non fuerint, extraneum heredem
Abbreviated transcription (Latin):
rit si mͥ decẽ ded̾it. nicħ mͥ donasse uide¬
bitur. ⁊ tñ si acceꝑo a seruo.x. mortiᷤ
tã accepisse me ꝯuen̾it. Idem accidit¬
ꝙ in eo qui sic hr̃s institut᷑ est. Si michi
hec .x. decłit. nam accipiendo ab eo qui
heres insittutꝰ ẽ conditõnis expiende
eius cã mortis capio.
donatus est eũ manumisit tenetur
condictione ĩ p̃ciũ serui. qm̃ id posset
sibi condici si cõuauu̾̃t donator.

Expanded text:
si mihi decem dederit, nihil mihi donasse uidebitur, et tamen, si accepero a seruo decem, mortis causa accepisse me conuenit. idem accidit, quod quis sit heres institutus, si mihi decem dederit: nam accipiendo ab eo, qui heres institutus est, condicionis explendae eius causa, mortis causa donatus est, eum manumisit, tenetur condictione in pretium serui, quoniam scit posse sibi condici, si conualuerit donator.
Abbreviated transcription (Latin):
tus eregit. et mouentia distrarit.
q̃ro an ea que ex re ꝑcepit marcti
in docẽ ei reputari debcant. Martel¬
lus. R. reputationẽ eius ꝙ ꝓpon̾e¬
tur non inicꝙͣ uid̾i. ꝓsoluto .a. mag̃¬

Expanded text:
 exegit et mouentia distraxit: quaero, an ea, quae ex re mariti percepit, in dotem ei reputari debeant. Marcellus respondit reputationem eius quod proponeretur non iniquam uideri: pro soluto enim mag
Abbreviated transcription (Latin):
elsus .ł. Litora in q̃ ppłs
romanus imꝑiũ ht̃. ppłi roma¬
ni ẽẽ arbitior maris couem us¬
um omĩb hoĩb ut aeris iactaᷤ.¬
q in id pilas eius ẽe qͥ iecent
S id concedendũ ñ ee si det̾ior
litoris maris ue usus quoqͥ c fu¬
turus sit.

Expanded text:
estorum. Litora, in quae populus Romanus imperium habet, populi Romani esse arbitror: Maris communem usum omnibus hominibus, ut aeris, iactasque in id pilas eius esse qui iecerit: sed id concedendum non esse, si deterior litoris marisue usus eo modo futurus sit.
Abbreviated transcription (Latin):
id credit̾ci redd̾e̾tur ⁊ fideuissor ac¬
ceptꝰ ẽ q̃sitũ est an fid̾iussor ĩ uni¬
u̾sam sũmã obligari potuerit. R
in id cꝙ muiꝰ ex pigͦrib uenditiᷤᷤ
redactũ esset.
xxu annis pecuniã obtulit ⁊ in
exꝑrei mandati poterit.
ligat᷑. ita fid̾iussores ñ alias te¬
nentur qmͣ si sẽquid daturos. uł ñõ¬
ftũros ꝓmittant. Nam reũ pͥncipa¬

Expanded text:
id creditrici redderetur, et fideiussor acid creditrici redderetur, et fideiussor acceptus est: quaesitum est, an fideiussor in uniuersam summam obligari potuerit. rein id, quod minus ex pignoribus uenditis redactum esset.nque annis pecuniam optulit et inexperiri mandati poterit. ligatur, ita fideiussores nnentur, quam si se quid daturos vel facturos promittant: nam reum principa
Abbreviated transcription (Latin):
auł ł. Si a colono stipulatꝰ
fideiussorem aceꝑit una scipulatio
pluriũ pensionum. et ideo in uniu̾¬
sis pensionib fideiussor teneturꝰ.¬
Cum fco sio reus pͥnci palis obli¬
gatione ꝑpetuant. ⁊̃ fideulloris durat
obliganio ueluti si moram fecerit ĩ
lata sunt. nõ emptoris loco substi¬
tutũ uideri. s eius qui pignora ac¬
cepit. et ideo rõnẽ fructuũ ⁊ usura¬
rum haberi oꝑt̾e.
bitur a creditore ut natura debitũ
maneat. teneri fideiussorẽ. R. tũt
uero genere nouationis transeat.
obligatõ fideiussorẽ. aut in re aut
exceptione liberandũ.
mutua daretur ita ꝯuenit ut ĩ yta¬
lia solu̾et᷑ intelligendũ ẽ mandato
denũciauerit ut debitores ad solu¬
endã pecuniã ꝯpelłet ux pignus
distraheret. isq cessauerit. an fide¬
dem.ł.¶nt̃ creditorẽ ⁊ debito¬
Irem pactũ int̾cesserat. ut si q̃ mut
data intra certũ tempus lic̾et ei
uendere. ⁊ si quo minoris uenisset
ꝙͣ ꝙ sortis. uł usuraꝵ noĩe deb̾etur

Expanded text:
um.Si a colono stipulatus fideiussorem accepi, una stipulatio est plurium pensionum, et ideo in uniuersis pensionibus fideiussor tenetur.Cum facto suo reus principalis obligationem perpetuat, etiam fideiussoris durat obligatio, ueluti si moram fecit in lata sunt, non emptoris loco substitutum uideri, sed eius qui pignora accepit, et ideo rationem fructuum et usurarum haberi oportertur a creditore, ut natura debitum maneat, teneri fideiussorem respondit: cum vero genere novationis transeat obligatio, fideiussorem aut iure aut exceptione liberandum. mutua daretur, ita convenit, ut in Italia solveretur, intellegendum mandatordenuntiaverit, ut debitorem ad solvendam pecuniam compelleret vel pignus distraheret, isque cessaverit, an possrum.Inter creditricem et debitorem pactum intercesserat, ut, si centumdata intra certum tempus liceret ei uendere et si quo minoris uenissent, quodque sortis uel usurarum nomine deberetur,
Abbreviated transcription (Latin):
te punitur. ¶ Euis fugam qͥ cum
sub custodia. ilł ĩ cairẽ ẽet decesserit¬
s̃ nũo desertoꝵ ñ cõputandam menã¬
der dixit qr custodie in fuga ñ militi¬
e desertorẽ eũ trã qui cairere effracto
am diuus piꝰ dari uissit. ne uideatur
inquid pat̾ ad suppliciũ filtũ obtulisse
serunt c exemplũ ⁊ ĩ cet̾is seqͥ nos de¬
bere menander scripsit.

Expanded text:
te punitur. Eius fugam, qui, cum te punitur. Eius fugam, qui, cum sub custodia uel in carcerein numero desertorum non computandam Menander scripsit, quia custodiae refuga, non militiae desertor est. eum tamen, qui carcere effracto am diuus Pius dari iussit, ne uideatur, inquit, pater ad supplicium filium optulisse.sserunt. quod exemplum et in ceteris sequi nos debere Menander scripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
a uocentur ⁊ Idõ domũ comꝑare noi
ꝓhibent᷑. s et agros in alia ꝓuĩcia
comꝑare possunt. Cetm̃ ⁊̃ ea ꝓuĩcia
uendicabitur. is aũ qui contra disci¬
plinã agrũ ꝯꝑauit si nulla de ea re
ratus ꝯcessũ intelligit᷑. Id̾o et ad esi
qͥ cãria missus est potest dici ꝑti¬
nere. cũ huic quoꝙ p̃miũ p̃stat᷑¬
Missionũ generales cause sũt ctes ho¬
ncsta cãria ignominiosa. honesta ẽ q̃
ttmꝑc militie ĩplcto dat᷑. cãria. cũ qͥs uicõ
aĩ uł corꝑis minꝰ ydoneus militie reñcia
sus est. n rome u ĩ sacro omitatu agere
pot᷑. ⁊ si sine ignominie m̃cõne missi st̃
nichominꝰ ignominia missi intelligent᷑.
Ii re uerens miles ñ tm̃a tͣbuno uel
denturione. s ⁊̃ a pͥncipali coħ cendꝰ est
nani cũ qͥ cũ centurioni castigari se uo¬
ienti resticũit. uet̾es notau̾nt si uitem
tenuit militiã mittat. s ex ĩdustria
fregit ur manũ centurioni tulit capi¬

Expanded text:
a auocentur. et ideo domum comparare non prohibentur. sed et agros in alia prouincia comparare possunt. ceterum in ea prouinciauindicabitur.Is autem, qui contra disciplinam agrum comparauerit, si nulla de ea re ranis concessum intellegitur: et ideo et ad eum, qui causaria missus est, potest dici pertinere, cum huic quoque praemium praestatur.Missionum generales causae sunt tres: honesta causaria ignominiosa. honesta est, quae tempore militiae impleto datur: causaria, cum quis uitio animi uel corporis minus idoneus militiae renuntiasus est, neque Romae neque in sacro comitatu agere potest. et si sine ignominiae mentione missi sunt, nihilo minus ignominia missi intelleguntur. Inreuerens miles non tantum a tribuno uel centurione, sed etiam a principali coercendus est. nam eum, qui centurioni castigare se uolenti restiterit, ueteres notauerunt: si uitem tenuit, militiam mutat: si ex industria fregit uel manum centurioni intulit, capi
Abbreviated transcription (Latin):
reu̾sus.¶ Itẽ tp̃r nauigõnis uł it¬
neris. ⁊ si sẽ phibet ualitudinẽ ĩ pedi¬
tum. uł a iatronib detentũ simili ue
casu moram passũ dũ non tardius
a loco profectũ se ꝓbet. ꝙͣ ut occurĩe
poss intͣ ꝯmeatũ restituendꝰ est¶ Ar¬
ma alienasse graue cͥmen est. ⁊ eã cul¬
pa defertioni exequatur utiꝙ si tota
oistigari u̾berumꝰ d. si uͦ loricã scu¬
tum galeã gladiũ desertori simit. ẽ
tyroni in hoc cͥmine faciliꝰ ꝑcet᷑. arm¬
oꝵp custodic pł̃m ea culpa imputã
si arina militi ꝯmisit ñ suo tp̃r.¬
Sĩp .ł. Ex ansa desertionis nota¬
iam irͦs fu̾it postulatꝰ nom̃ nulitit de¬
dit statim sacͣm̃to soluendꝰ ẽ. oni¬
les turbator pacis capite punitur.

Expanded text:
item temporis nauigationis uel itineris. et si se probet ualetudine impeditum uel a latronibus detentum similiue casu moram passum, dum non tardius a loco profectum se probet, quam ut occurrere posset intra commeatum, restituendus est.Arma alienasse graue crimen est et ea culpa desertioni exaequatur, utique si tota castigari uerberibus debet, si uero loricam scutum galeam gladium, desertori similis est. tironi in hoc crimine facilius parcetur armorumque custodi plerumque ea culpa imputatur, si arma militi commisit non suo tsorum Ex causa desertionis notaiam reus fuerat postulatus, nomen militiae dedit, statim sacramento solvendus est. Miles turbator pacis capite punitur.
Abbreviated transcription (Latin):
an eos secũ admstrant qͥ secuti st̃
⁊ putẽ nicħ eis ꝓde̾e. hos enĩ cũ
creclitorib hr̃clit nũandos. ¶ Illd̾
tum creditores uͦ testatoris ex boĩs
impetrau̾it seꝑaronẽ sibi d ĩpu¬
tari suã facillitate̾ sicũ eẽnt boã
y̾donea hr̃clis illi maluerit bona
pociꝰ defuncti sibi soꝑari. Hñdig
aũ creditorib hoc imputari nõ
possit. ac si creditoreso defuncti
desid̾ent ut ⁊̃ in bonis hr̃dis substi¬
tuantur ñ sũt audiendi. Seꝑatõ
.N. qnͣ ip̃i petierunt seꝑabit boĩs

Expanded text:
secuti sunt. et putem nihil eis prodesse: hos enim cum creditoribus heredis numerandos. Item tum, creditores uero testatoris ex bonis impetrauit separationem, sibi debet imputare suam facilitatem, si, cum essent bona idonea heredis, illi maluerint bona potius defuncti sibi separari, heredis autem creditoribus hoc imputari non possit. at si creditores defuncti desiderent, ut etiam in bonis heredis substituantur, non sunt audiendi: separatio enim, quam ipsi petierunt, eos
Abbreviated transcription (Latin):
rit bona prõm ĩ ea cã sit ut ei qͥcepͥ
postea adqnisierit seꝑetur.S siquid
ei a testatore ei debetur:

Expanded text:
rit bona patroni, in ea causa sit, ut ei quidquid postea adquisierit separetur: sed et si quid ei a testatore debetur
Abbreviated transcription (Latin):
di pignoris aurare constintit.
untur concubires ⁊ lib̾i naturaleᷤᷤ
publica res creditoria om̃ib cyrogͣ¬
ĩ possõnil̃m c̾clitorib cõstitutis ins¬
norib ex hus usꝙ ad ꝑub̾tatẽ alim̃¬
ta p̃standa sunt. ¶ Eiis qui ab
hostib captus est bõna uenire ñ
aũ seꝑatõ ꝑmitti c̃ditorib ex hi¬
is causis ut puta debitorẽ qͥs se m̃
huĩt hic decessit. heres ei exstitit
ticiis hic ẽ non soluendo patitur
bonoꝵ uendicõnẽ. c̃clitores seii dñt¬
sibi bona seii suffice̾. creditores tici¬
Icontentos e̾e deb̾e bonis ticii. ⁊
sic qi duoꝵ fi̾ bonoꝵ uenditõnens
fieri .N. pot̾ ut seiꝰ quidẽ soluendo

Expanded text:
di pignoris durare constitit. 3untur concubina et liberi naturales. Res publica creditrix omnibus chirograin possessione creditoribus constitutis minoribus, ex his usque ad pubertatem alimenta praestanda sunt. Eius, qui ab hostibus captus est, bona uenire nonautem separatio permitti creditoribus ex his causis: ut puta debitorem quis Seium habuit: hic decessit: heres ei extitit Titius: hic non est sol uendo: patitur bonorum uenditionem: creditores Seii dicunt bona Seii sufficere sibi, creditores Titii contentos esse debere bonis Titii et sic quasi duorum fieri bonorum uenditionem. fieri enim potest, ut Seius quidem soluend
Abbreviated transcription (Latin):
andi anino ab herede stipulati st̃
setm si eũ hoc aĩo secuti ft̃. ami¬
serunt seꝑatõis cõmodũ. Qcuppe
qͥ setuti sunt nom̃ hr̃dis nͨ possũt
se iam ab eo seꝑare qui quodã mͦ
eum eleg̾it. S ⁊ si usuras ab eo
ea m̃te qĩ eũ elegendo exegint
idem er̃ ꝓbandũ. ¶Itẽ qr si sa¬
tis acceꝑint ab eo. an impetrarẽt᷑
seꝑationẽ. ⁊ ñ puto. hii erã seruti
sunt eũ forte ꝙ̃mouebit. Qd̾ gͦ

Expanded text:
b herede stipulati sunt. ceterum si eum hoc animo secuti sunt, amiserunt separa tionis commodum quippe cum secuti sunt nomen heredis nec possunt iam se ab eo separare, qui quodammodo eum elegerunt. sed et si usuras ab eo ea mente quasi eum eligendo exegerunt, idem erit probandum. Item quaeritur, si satis acceperunt ab eo, an impetrent separationem. et non puto: hi enim secuti sunt eum. forte quem mouebit: quid ergo,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sat̃ face̾ admissis aũ ꝯmixtis ꝙ cre¬
ditorib ticii minꝰ sunt cõsecut᷑i. qr
ille non ẽ soluendo aũ minus ꝯse¬
quent᷑ qr plures sunt hii credito¬
res. Est igitur eqͥssimũ creditore ᷤᷤ
seii desiderantes seꝑatõnẽ audi¬
rii impetrareꝙ a pretore ut se
adiciendo sibi creditorẽ creditoris sui
facẽ det̾iorem ꝯdicõnẽ atqui adiit¬

Expanded text:
mixtisque creditoribus Titii minus sint consecuturi, quia ille non est soluendo aut minus consequantur, quia plures sunt hic. est igitur aequissimum creditores Seii desiderantes separationem audiri impetrareque a praetore, ut seadiciendo sibi creditorem creditoris sui facere deteriorem condicionem. atqui igit
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse impetrare seꝑationem
confasis enĩ bonis ⁊ unitis. seꝑatio
impetrari non potĩt. Quid ergo
rendꝰ ẽ qͥ cãtur bona otributa esse
cũ p̃clia cõtribui ñ possunt. nͥ ita cõ¬
iumcte possõnes ꝑmixce sũt ꝓpͥuis¬
ut in possibilem seꝑationẽ effeceruit
ꝙ cͥidemt per raro contĩg̾e potest.
seꝑatõnẽ inpetrari nõ posse. ita er̃
accipiendũ ut ultͣ qͥnq̃nniũ post ad¬
itionem nũandũ seꝑatio non postu¬
let᷑. ¶ De hiis añ om̃ib an admitẽ¬
da sit seꝑatio. nec ne p̾toris er̃ uł
p̃sidis notõ nulltꝰ alf̾ꝰ hoc ẽ eius¬

Expanded text:
sse impetrari separationem: confusis enim bonis et unitis separatio impetrari non poterit. quid ergo rendus est, qui causatur bona contributa, cum praedia contribui non possint, nisi ita coniunctae possesut impossibilem separationem effecerint: quod quidem perraro contingere potest. separationem impetrari non posse, ita erit accipiendum, ut ultra quinquennium post aditionem numerandum separatio non postuletur. De his autem omnibus, an admittenda separatio sit nec ne, praetoris erit uel praesidis notio, null
Abbreviated transcription (Latin):
sit. s si datũ sit aurum deiñ clĩ dixis¬
set sc pond̾are aut obsignare uelle
es subieit. fuitũ fecit. re enĩ ꝑigno
ndatam interlertit. ¶ oi bona
fae rem meam emoris. tamq ad
surripuero.ł ⁊̃ tuus usus fructue
sit. et eam contractauero. toneboꝵ
tibi furti actione. ⁊ si dñs roi sum.

Expanded text:
fit. sed si datum est aurum, deinde, cum dixisset se ponderare aut obsignare uelle, aes subiecit, furtum fecit: rem enim pignori datam interuertit. Si bona fide rem meam emeris eamque ego subripuero, uel etiam tuus usus fructus sit et eam contrectauero, tenebor tibi furti ac
Abbreviated transcription (Latin):
dem.x. Nepos ex filio uolitate
aui ut filius uolu̾tate prĩs potest
manu. S manumissus. patris uel
aui libertus ẽ

Expanded text:
m. Nepos ex filio uoluntate aui ut filius uoluntate patris potest manumittere, sed manumissus patris uel aui libertus e
Abbreviated transcription (Latin):
dem. l Diis honoribus que
possõnib queͥ patrimonio indu¬
cuntur. nulla pussegia p̃stunt᷑
uacationem. ¶Corpus mensu¬
rarum frumenti suxta amionã
urbis hñt uacationẽ in ꝓuinci¬
is non idem. ¶ Angariaꝵ p̾sta¬
tio ⁊ regiendr hospitis nerc̃ttas
⁊ milra ꝯ. ⁊ liberaliũ artum
ꝓfessiorS int̾ cetera remissa ẽ¬
sunt. ¶ Auctis post applłonem
medio tẽmꝑe facultatib pauꝑ¬
titis obtentu ñ excusantur¬
¶ Defensores tei.p. ab honorib. et
mun̾ibus codc̃ temporeuatant:

Expanded text:
et. Ab his oneribus, quae possessionibus uel patrimonio indicuntur, nulla priuilegia praestant uacationem. Corpus mensurarum frumenti iuxta annonam urbis habet uacationem; in prouinciis non item. Angariorum praestatio et recipiendi hospitis necessitas et militi et liberalium artium professoribus inter cetera remissa sunt. Auctis post appellationem medio tempore facultatibus paupertatis obtentu non excusantur. Defensores rei publicae ab honoribus et muneribus eodem tempore uacant
Abbreviated transcription (Latin):
dem .x. Si  a quo fundũ ꝓħe¬
de diutius possidendo capturus etã
Iociui eum.an nullus mom̃ti ẽ
locutõnẽ existimes ãro. qr si nunt᷑
mom̃ti existimas an durare nicħo¬
minꝰ usucapionẽ eius fundi putes.
Itẽ q̃rosi eidẽ uendid̾o eũdẽ tũ¬
dũ quid de his causis de qͥb supͣ

Expanded text:
m. Ei, a quo fundum pro here‹de› diutius possidendo capturus e‹ra›m, locaui eum: an ullius momenti eam locationem existimes, quaero: quod si nullius momenti existimas, an durare nihminus usucapionem eius fundi putes. item quaero, si eidem uendidero eum fundum, quid de his causis, de quibus supra
Abbreviated transcription (Latin):
ab̾ .ł. Si hoiẽm emifa ut si ali¬
aua odicõ exstitiss memptꝰ fier
⁊ is tibi traditus est. ⁊ posrea cõdi¬
cio emptõnẽ resolu̾it temps qͦ and̾
emptorẽ fui̾t᷑ acced̾e uenditort de¬
acta uenditõ eẽt redibitõni siłis
ĩ qua non dubito temꝑus eiꝰ qui
redibĩt uenditori accessuruĩ qm̃
ea uendicio ꝓprie dici nõ pcrost

Expanded text:
arum Si hominem emisti, ut, si aliqua condicio extitisset, inemptus fieret, et is tibi traditus est et postea condicio emptionem resolvit: tempus, quo apud emptorem fuit, accedere venditori deacta uenditio esset redhibitioni similis, in qua non dubito tempus eius qui redhibuerit uenditori accessurum, quoniam ea uenditio proprie dici non pot
Abbreviated transcription (Latin):
Hod̾ .ł. Qui ced̾e admiserinit
sponte .d. uẽ.m. in honore aliquo
positi deportari solent qui scdo E¬
du sunt capite pumũt faciiꝰ so
in decuriones fieri potꝰ. sic tñ ut põ¬
sulto pͥus pͥncipe ⁊ iubente id fit
nisi forte cumultus alit̾ sedarã

Expanded text:
poenis. Qui caedem admiserunt sponde doloue malo, in honore aliquo positi deportari solent, qui secundo gradu sunt, capite puniuntur. facilius hoc in decuriones fieri potest, sic tamen, ut consulto prius principe et iubente id fiat: nisi forte tumultus aliter sedar
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. B accusatione destitit
qui cũ adusario suo de cõpositone
eius criminis ꝙ intendebat fũt
locutus. ¶ Aiõ ab accusatione des¬
titit. qr affectũ et animũ accusandi de¬
posuit destitisse uidetur quunt᷑ pre¬
finitum accasationis a p̃side tempꝰ
reũ suũ non ꝑg̾it. ¶ stunciatores
qui ꝑ notatia iudiciaria ꝓdunt
nogariis suis adsistere iubentur.
¶Calũpnie cã puniuntur qͥ puniũ¬
tłr in fraudẽ alicuiꝰ librsi uł testĩo¬
nium alud ue quid concͥisisse uł scpͥ¬
sisse uł in iudiciũ ꝓtulisse dicũturꝰ¬

Expanded text:
s Ab accusatione destitit qui cum aduersario suo de compositione eius criminis quod intendebat fuerit locutus. Animo ab accusatione destitit, qui affectum et animum accusandi deposuit. Destitisse uidetur, qui intra praefinitum accusationis a praeside tempus reum suum non peregit. Nuntiatores, qui per notoriam indicia produnt, notoriis suis adsistere iubentur. Calumniae causa puniuntur, qui in fraudem alicuius librum uel testimonium aliudue quid conquisisse uel scripsisse uel in iudicium protulisse dicuntur
Abbreviated transcription (Latin):
tionem exs .s. ut fieri ad solet uel
obletitͥam aliqmͣ uł honorom domꝰ
diuine uł ex aliqua causa ex qua
censuit abolitionẽ reoꝵ fiori nec
intra dies p̃sticutos reum repetier.
dicendũ est cessare turpilianũ .s .c.
publica abolitõne infueniente

Expanded text:
to, ut fieri adsolet, uel ob laetitiam aliquam uel honorem domus diuinae uel ex aliqua causa, ex qua senatus censuit abolitionem reorum fieri, nec intra dies praestitutos reum repetierit: dicendum est cessare Turpillianum senaturum abolitione interueniente
Abbreviated transcription (Latin):
p̃stblica abolicõne infueniente eo
iure repetit quo accusabat. n eñ
possunt p̃scriptiones obici ei q̃ ante
reoꝵ abolicionẽ non sunt obiecte.
et ita diuus adrianus rescripsit. Si
nec furti uł iniuriaꝵ. s officõ iudi
obdiem insignẽ aut publtã gͣtu
tulante frio gn̾e sit ex lege abo¬
licio accusatore mortuo .ł. ex usta
causa mpedimento quo muiꝰ accu¬
sare possit abolitione autẽ publice
fc̃ã non retractabitur̾ in uidiqo
repetendo de martri iure ¶ Tri¬
ginta dies repetendi rei dtus
adtͣianus utiles ẽẽ int̾p̃tatus est
ex die scil quo ferie funite sunt:
⁊ senatus censuit eos dies ced̾e qͥb
quisc reũ repet̾e possit. ħ autem
repetendi rei tempus ñ alit cdit
qui ab accusatõne tp̃r exclusi es
nõ puniri eos. qui p̃scͥptõne tempis
exclusi cã adulterii ꝑferre ñ pocũntꝰ¬

Expanded text:
iente, eo iure repetit, quo accusabat: neque enim possunt praescriptiones ei obici, quae ante reorum abolitionem non sunt obiectae. et ita divus Hadrianus rescripsit. Si nec si furti vel iniuriarum: sed officio iudicob diem insignem aut publicam grattulante. tertio genere fit ex lege abolitio accusatore mortuo vel ex iusta causa impedito, quo minus accusare possit. Abolitione autem publice facta non retractabitur in iudicio repetendo de mariti iure. Triginta dies repetendi rei divus Traianus utiles esse interpretatus est, ex die scilicet, quo feriae finitae sunt. et senatus censuit eas dies cedere, quibus um re petere possit. hoc autem repetendi rei tempus non aliter cedit, qui ab accusatione tempore exclusi essnon puniri eos, qui praescriptione temporis exclusi causam adulterii perferre non pot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ita sacris constitutõib cautũ ẽ
Itẽ clarissimi uiri deferre ñ possẽ.
itẽ damprati deferre ñ possunt

Expanded text:
 ita sacris constitutionibus cautum est. Item clarissimi uiri deferre non possunt. Item damnati deferre non possunt
Abbreviated transcription (Latin):
dem .łPeratiꝰ scribit ei cui
lib̾tas sic data ẽ. si mͥ niiius filiꝰ
erit ^ sͣ oriar stichꝰ liber esto ĩpedi¬
Qri lib̾tatẽ postumo nato. s dũ sꝑ

Expanded text:
num Neratius scribit eius, cui libertas sic data est "si mihi nullus filius erit cum moriar, Stichus liber esto", impediri libertatem postumo nato. sed dum s
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾i cõmissũ det᷑ alicui. ⁊ ub̾ ẽẽ ui¬
non enĩ cogetur inquid ex cauã
fid̾i ꝯmissi estimatõnẽ sufferre.
cũ ꝯdicione sub seruo lib̾tas ꝑfid̾i cõ¬
missũ detur. ⁊ ip̃e p̃senti die daret᷑

Expanded text:
fideicommissum detur alicui et liber esse iunon enim cogetur, inquit, ex causa fideicommissi aestimationem sufferre, sub condicione seruo libertas per fideicommissum detur et i
Abbreviated transcription (Latin):
ueatur existente ꝯdcõe lib̾tati eũ
restituri. Nam ĩ omĩb fere causis
fidi cõmissarias lib̾tates ꝑ directo
datiᷤhñdas. S: offiliꝰ aiebat si ad uñ¬
lib̾tatẽ testator dedisset eam ueͣa
deix. Siuõ honari hr̃dem a testatore
dem .ł. Si ita fu̾it libertas re¬
licta stichꝰ seruus meus anno. xii
ri simile est pͥncipio .xii. anni eũ
liberũ eẽ. nam hoc mortuũ sensisse
xii antns est quocũ qnͣtũlibet ex
.xli. anno ueniss aut p̾t̾isset. Et qͥ
heredi meo mille nũmos anno biẽ¬
nio triennio posteyͣ emortuus ego¬
tro si Foluĩt satis ue fecerit lib̾ esto
non pot̾it is seruustriennio p̃t̾ito
liber ẽẽ nisi p̾sentẽ eam pecuniam
soluat aut sat̾faciat cõponenda .p.¬
ꝯpensanda. ⁊ enĩ cũ heredib lib̾tatis
celeritas p̃mature pecuniarũ solutio¬
ni. lab̾o scribit. Si sic libertas relicta
sit grichus intra annũ posteͣ mor¬
tiuis fũo lib̾tas esto statim eũ libũ
ẽe. nam. ⁊ si ita sit s iniuria intra

Expanded text:
r existente condicione libertati eum restitutum iri: nam in omnibus fere causis fideicommissas libertates pro directo datis habendas. sed Ofilius aiebat, si adimenlibertatem testator dedisset, ea vera esse: si vero onerari heredem a testatore  Si ita fuerit libertas relicta: 'Stichus seruus meus anno duodeuerisimile est principio duodecimi anni eum liberum esse, nam hoc mortuum sensisse.cimus annus est, cum quantulumlibet ex duodecimo anno uenisset aut praeterisset, et qui s seruus meus heredi meo mille nummos anno biennio triennio, postquam ego mortuus ero si soluerit satisue fecerit, liber esto', non potest is seruus nisi triennio praeterito liber esse, nisi praesentem eam pecuniam soluat aut satisfaciat: compensanda etenim est heredi libertatis celeritas praematurae pecuniarum solutioni. Labeo scribit, si sic libertas relicta sit: 'Stichus intra annum, postquam mortuus ero, liber esto', statim eum liberum esse: nam et si ita sit: 'si intra annum
Abbreviated transcription (Latin):
dem .P. Stichus senuis meus si h̾s
eum alienauerit lib̾ esto. inutilit̾ lib̾¬
tas datur qr id tempus cõfert᷑ quo
alienus futurꝰ sit nec ccͣriũ ẽ hoc¬
sclic ꝙ statu lib̾ ⁊̃ si uenierit ex tes¬
tam̃to lib̾tatẽ conseqͥtur. c̾te utiłr¬

Expanded text:
m. 'Stichus seruus meus, si eum heres alienauerit, liber esto': inutiliter libertas datur, quia in id tempus confertur, quo alienus futurus sit. nec contrarium est, quod statuliber, etiamsi uenierit, ex testamento libertatem consequitur:
Abbreviated transcription (Latin):
aut qͥdẽ in legato eodẽ mͦ dato
dicemꝰ diu̾sũ enĩ nulla rõne dice᷑.
Nam int̾ lib̾tetẽ ⁊ legatũ qnͣtum
ad hnͣc cãm ii distat. Igitur nͨ sic¬
directo dabr̃ lib̾tas si heredis mei
ẽẽ desierint lib̾ esto. qr nullũ casũ
utilem ht̃.¬

Expanded text:
dato dicemus? diuersum enim nulla ratione dicetur: nam inter libertatem et legatum, quantum ad hanc causam, nihil distat. igitur nec si‹c› rect‹e› dabitur libertas 'si heredis mei esse desierit, liber esto', quia nullum casum utilem h
Abbreviated transcription (Latin):
Si qñ is qui in possone seruitutis
istitutus ẽ litigare de sua condcõ
ne non patitur ꝙ forte sibi suo¬
q gen̾i uellet aliꝙͣ iniuriã in f̾re
in hoc casu equũ ẽ qͥbuscdã ꝑsonis
dare licentiam ꝓ eo litigare. ut
puta parenti qui dicat filiũ in
sua potestate c̾e. Nam ⁊̃ si nolit
fliꝰ ꝓ eo litigabit. s et si ĩ potã¬
te non sit parenti dabitur hoc ius
qr semꝑ parentis int̾est filiũ c̾¬
uitutem non subire. u̾sa ⁊̃ uice
si parentẽ seruũ hãt icirco ui¬
lũ est cognatis ⁊̃ hoc dari deb̾e.
porrigitur.

Expanded text:
Si quando is, qui in possessione seruitutis constitutus est, litigare de condicione sua non patitur, quod forte sibi suoque generi uellet aliquam iniuriam inferr‹e›, in hoc casu aequum est quibusdam personis dari licentiam pro eo litigare: ut puta parenti, qui dicat filium in sua potestate esse: nam etiamsi nolit filius, pro eo litigabit. sed et si in potestate non sit, parenti dabitur hoc ius, quia semper parentis interest filium seruitutem non subire. Uersa etiam usi parentem seruum habeat. Idcirco uisum est cognatis etiam hoc dari debere,porrigitur.
Abbreviated transcription (Latin):
aur. R umis trib modis dicit᷑
ci daĩ mitti ue alãhonus ꝙ cum
remittatur. uacationẽ maitie
appellari. Terrio officiũ. uã munera
militaria. ⁊ quosdam milites mu¬
nificos. uocans gͥ municipẽ dici. ꝙ eqͦ
munera ciissia capiat.

Expanded text:
um. 'Munus' tribus modis dicitur: ci dari mittiue: altero onus, quod cum remittatur, uacationem militiae appellari. tertio officium, unde munera militaria et quosdam milites munificos uocari: igitur municipes dici, quod munera ciuilia capiant.
Abbreviated transcription (Latin):
cã scd̃m bonos mores sit. ⁊̃ si ad cõ¬
mente magr̃atus facit ut ĩurs¬
am faciat. s ad uinocãm. p maies¬
tatis respiciat accione ĩuiriarum
nõ tenetur
decid̾int aut conuiciũ alicui fece¬
rint simul singłoꝵ ꝓpriũ est ma¬
leficiũ ⁊ tãto maior inuiria quͣto
a plurib admissa est. ĩmo ⁊̃ tot in¬
iuirie sunt. aͦt ⁊ ꝑsone ĩiuriam
facientiũ.

Expanded text:
causa secundum bonos mores fit, etiamsi ad conmente magistratus facit, ut iniuriam faciat, sed ad vindictam maiestatis publicae respiciat, actione iniuriarum non tenetur. ceciderint aut conuicium alicui fecerint, singulorum proprium est maleficium et tanto maior iniuria, quanto a pluribus admissa est. immo etiam tot iniuriae sunt, quot et personae iniuriam facientium.
Abbreviated transcription (Latin):
si sutꝰ. ꝓclamau̾int audire eos p̾se
ꝓuincie debet qͥ uirilitatẽ amiser p̃e¬
runt. nemo enĩ liberũ seruũ. pe
inuitũ sinente̾ ne castrare debet
neue quis se sponte castrandũ p̃¬
bere d. at siquis adu̾sus edcm̃ me¬
um fecerit medico quidẽ qui exticẽ

Expanded text:
si sunt, proclamauerint, audire eos praeses prouinciae debet, qui uirilitatem amiserunt: nemo enim liberum seruumue inuitum sinentemue castrare debet, neue quis se sponte castrandum praebere debet. at si quis aduersus edictum meum fecerit, medico quidem, qui excide
Abbreviated transcription (Latin):
latus est a sempnio sibi aut sricho
menii seruo .x. dari debitoꝵ menio
dnõ pecimiã solu̾it. ¶Si creditor
debitoris hr̃ditatẽ ad se ñ ꝑtinen¬
tem possedit. et tm̃ ad eũ ꝑuenit. ꝙͣ¬
tũ si quilib alius bonoꝵ possor eis
solueret liberarent hr̃dem. ñ pos
dici fideussores lib̾ari. n enĩ ip̃m
sibi soluisse pet᷑m credendũ est
a quo hr̃ditas enĩ titur. ¶ Dolo fe¬
cisti quominꝰ possideres. qmͣ ex he¬
reditate ad alium ꝑtinente app̃hẽ¬
deras. si possor corp̾us aut litis ges¬
tatõnẽ p̃stiterit. ea res tibi ꝓd̾it
qr nicħ petitoris int̾est. Ceterũ
si tũ ante conuentꝰ ex p̃t̾ito dolo ia¬
p̃stit̾is. nich ea res possõri ꝓderit.
¶Si mandato meo ticio pecuniam
ciedidisses euismͦi ccͣtus. siłis est
tutori ⁊ debitori pupilli. et ideo
mandatore conuento ⁊ dampnati
qmͣqmͣ pecunia soluta sit ñ lib̾ari
debitorem rõ suadet.s ⁊ pr̃are d¬

Expanded text:
stipulato Sempronio sibi aut Sticho stipulato Sempronio sibi aut Sticho Maeuii seruo decem dari debitor Maeuio domino pecuniam soluerit. Si creditor debitoris hereditatem ad se non pertinentem possedit et tantum ad eum per uenit, quantum, si quilibet alius bonorum possessor ei solueret, liberaret heredem, non potest dici fideiussores liberari: neque enim ipsum sibi soluisse pecuniam credendum est, a quo hereditas euincitur. Dolo fecisti, quo minus possideres quod ex hereditate ad alium pertinente adprehenderas: si possessor corpus aut litis aestimationem praestitit, ea res tibi proderit, quia nihil petitoris interest: ceterum si tu ante conuentus ex praeterito dolo praestiteris, nihil ea res possessori proderit. Si mandatu meo Titio pecuniam credidisses, eiusmodi contractus similis est tutori et debitori pupilli: et ideo mandatore conuento et damnato, quamquam pecunia soluta sit, non liberari debitorem ratio suadet, sed et praestare d
Abbreviated transcription (Latin):
nichominus erit tutoꝵ petunia
liberata. nec tutores contͣ adoles¬
centẽ accõnẽ. nͨ utilẽ hẽbunt qͥ
suũ recuꝑanit. Planẽ si adolescẽs
malu̾it rescisso ꝙ gestũ ẽ actio¬
nem utuẽ in pupillã hr̃dem
magr̃atus accipiet.¶ Soror cui
legatũ adhr̃de frẽ debebatur.
post mortẽ legati q̃onẽ tnͣsegit
ut noĩe debitoris ꝯtenta legatũ
non peteret placuit.qmͣuis nł¬
la delegõ frã n liberatõ secuta
nere ista si legatũ. ccͣ placitũ
petẽt exceptiopẽ pacti ñ ĩuti¬
lit᷑ opponi: ¶ Cum ĩ eodẽ tp̃r
pignora duob ccͣtib obligan¬
tur. p̃cũ eoꝵ ꝓ modo pecunie
ciuĩq ccͣtus. creditor accepto fa¬
cẽ dẽb. nec in arbitrio eius elec¬
tio erit. cũ debitor p̃ciũ pigno¬
ris consorti om̃i subiecerit. ꝙ
si tp̃rib discretis suꝑfluũ pig

Expanded text:
nihilo minus erit tutorum pecunia nihilo minus erit tutorum pecunia liberata nec tutores contra adulescentem actionem nec utilem habebunt, qui suum reciperauit. plane si adulescens maluerit, rescisso quod gestum est actionem utilem in pupillam heredem magistratus accipiet. Soror, cui legatum ab herede fratre debebatur, post motam legati quaestionem transegit, ut nomine debitoris contenta legatum non peteret. placuit, quamuis nulla delegatio facta neque liberatio secuta e itaque, si legatum contra placitum peteret, exceptionem pacti non inutiliter opponi. Cum eodem tempore pignora duobus contractibus obligantur, pretium eorum pro modo pecuniae cuiusque contractus creditor accepto facere debet nec in arbitrio eius electio erit, cum debitor pretium pignoris consortioni subiecerit: quod si temporibus discretis superfluum
Abbreviated transcription (Latin):
cisse ꝯꝑationẽ. Nam cũ tutor pu¬
pillo ten᷑. ob id cꝑ debitorẽ eiꝰ non
ꝯuenit. n iudicio cũ alt̃o accepto
lib̾at᷑. alt̾ nͨ si dampnatꝰ tutor sol¬
uerit ea res ꝓdid̾it debitori. qͥn
⁊̃ dici solet tutele ccͣia actione
agendũ ut ei pupillus adu̾sus
debitorẽ actionib cedat. ¶ Si
creditor a debitore culpa sua cau¬
sa cecid̾it ꝓpe est. ut actione mã¬
dati nicħ a mandatore ꝯseqͥ debe¬
at csi ip̃ius uicio accid̾it. ne ꝑpã¬
datori possit actõnib ced̾e. ¶ Si
solueretur ut ab emptõne disce¬
datur. fideiussor eo noĩe acceptus
soluto cctu liberabitur. ⁊itaee¬
tio cõtingit si ñ ĩ alio ꝯsilio tñ
tutore habito hoc fcm̃ ẽẽ ꝓbet
creditor pupillo tenetur. si cum
ꝯsiliũ fraudis participasse ꝯstabit.¬
¶Si cũ pupilla magratui qui
ꝑ fraicoem pupillo tutorẽ dedit
heres erstitiss tutores eius cum
adolescente transeger̃t. eã tnͣs¬
sactionẽ pupilla ratã hrẽ uoluit.

Expanded text:
cisse comparationem: nam cum tutor pupillo tenetur ob id, quod debitorem eius non conuenit, neque iudicio cum altero accepto liberatur alter nec, si damnatus tutor soluerit, ea res proderit debitori: quin etiam dici solet tutelae contraria actione agendum, ut ei pupillus aduersus debitores actionibus cedat. Si creditor a debitore culpa sua causa ceciderit, prope est, ut actione mandati nihil a mandatore consequi debeat, cum ipsius uitio acciderit, ne mandatori possit actionibus cedere. Si solueretur, ut ab emptione discedatur, fideiussor eo nomine acceptus soluto contractu liberabitur. 96 Itio contigit, si non malo consilio cum tutore habito hoc factum esse procreditor pupillo tenetur, si eum consilium fraudis participasse constabit. Cum pupilla magistratui, qui per fraudem pupillo tutorem dedit, heres extitisset, tutores eius cum adulescente transegerunt: eam transactionem pupilla ratam habere noluit:
Abbreviated transcription (Latin):
ex cã ꝯdicõnis p̃stit̾it. faut ianu¬
ariꝰ pampiniano salutẽ. Cũ ticiꝰ gaio
scio debe̾t er cã fid̾i ꝯmissi ceitam
qnͣtitatẽ. ⁊ tm̃dem eidem ex alia cã
q̃ peti quidẽ ñ poterit ex sołone &¬
absente dño soluit eam sũmã q̃ sus¬
fice̾t ad qnͣtitatẽ uniꝰ debiti. Cautũ¬
q est ei solutũ ex uniu̾so credito. q̃
cauiss ut sibi solutũ ex uniu̾so cre¬
dito sigͥficuret. crediti applło solius
fidoi cõmissi pecuniam demonstrare
pecunia non pot̾. Gñ uͦ seruus ticii
actor ab sente dño petmn solu̾it. np̃¬

Expanded text:
ex causa condictionis praestiterit. Fabius Ianuex causa condictionis praestiterit. Fabius Ianuarius Papiniano salutem. cum Titius Gaio Seio deberet ex causa fideicommissi certam quantitatem et tantundem eidem ex alia causa,  peti quidem non poterat, ex solutione aabsente domino soluit eam summam, quae efficeret ad quantitatem unius debiti, cautumque est ei solutum ex uniuerso credito: quacauisset, ut sibi solutum ex uniuerso credito significaret, crediti appellatio solam fideicommissi pecuniam demonstrare pecunia non potest. cum uero seruus Titii actor absente domino pecuniam soluerit, n
Abbreviated transcription (Latin):
bitũ p̃cio pignoꝵ iure soluet᷑
scd̾o suꝑfluum compensabit᷑.
Cum institutus deliberar
substituto pecunia ꝑ errorẽ so¬
luta est ad eũ hr̃ditare postea
deuoluta cã odicionis euan¬
escit. q̃ rõ facit. ut obligõ de¬
biti soluatur.
dem ł.  sum ex plib cãps
debitor petuma sosust utriusq de¬
monstͣtõe cessante potõr hẽbitur
p̾pothece uł pignore ccͣta ẽ. post
huc ordinẽ potior habebr̃. ꝓpͥa qmͣ
aliena cã ueluti fid̾iussoris ꝙ uet̾es
ligentẽ debitorem admonitũ. itu
negotiũ suũ gesturũ fuisse. si nicħ
coꝵ int̾ueniat uetustior contractus
añ soluetur. ¶ Si maior pecunia

Expanded text:
 iure soluetur, secundum superfluo compensabitur. Cum institutus deliberaret, substituto pecunia per errorem soluta est: ad eum hereditate postea deuoluta causa condic‹t›ionis euanescit: quae ratio facit, ut obligatio debiti soluatur.m. Cum ex pluribus causis debitor pecuniam soluit, utriusque demonstratione cessante potior habebiturhypotheca uel pignore contracta est: post hunc ordinem potior habebitur propria quam aliena causa, ueluti fideiussoris. quod ueteres ligentem debitorem admonitum ita negotium suum gest‹u›rum fuisse. si nihil eorum interueniat, uetustior contractus ante soluetur. si maior pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
atri magãest huiꝰ rei differentia. nã
si altꝰ ex reis pacti conuenti temꝑali
hereditario exꝑiatur. ut itapossitꝰ
animadũte̾ erceptõi locus sit ñ ne.
¶Itẽ si duo rei sũt ꝓmitrendi. ⁊ alt̃
alterũ heredẽ scripserit si confundit᷑

Expanded text:
atquin magna est huius rei differentia: nam si alter ex reis pacti conuenti temporalhereditario experiatur, ut ita possis animaduertere, exceptioni locus sit nec ne. Item si duo rei sint promittendi et alter alterum herede
Abbreviated transcription (Latin):
qqsi id ꝑro peticione ĩ penã ꝓmis¬
soris conscctutũ est. tñ ⁊ si alter s¬
uus postea sĩ culpa debitori mõ¬
riatur. nullo mͦ exstipulatu agi
pot̾it cũ illo intp̃r quo morieba¬
tur ñ omiserit stipłonẽ. Sano
qm̃ inpunita non debent ẽẽ ad¬
missa doli accio ñ inm̾ito desid̾a̾br̃.
Alit̾ qmͣ in ꝑsona fideiussoris ꝙꝑ
ꝓmissũ homine̾ int̾fecit qr temͣr¬

Expanded text:
pro petitore in poenam promissoris constitutum est, tamen, si et alter seruus postea sine culpa debitoris moriatur, nullo modo ex stipulatu agi poterit, cum illo in tempore, quo moriebatur, non commiserit stipulationem. sane quoniam impunita non debent esse admissa, doli actio non immerito desiderabitur: aliter quam in persona fideiussor is, qui promissum hominem interfecit, quia te
Abbreviated transcription (Latin):
tor soluendo non sit. et art Iuł.¬
¶ Si ego stipulatus fuero timtã
peccuniam uideri me accepisse ĩ
qͣnͣtũ debito soluendo fuisset.
Nam ⁊ si ꝯualiuss inquid donator
obligõnem diuntaxat debitoris re¬
ciꝑe deberet. Si uͦ treditor meus.
stipulatus fu̾it tantam peccuntã ui¬
deri me accepisse in qnͣtũ a c̾ditori
ineo liberatus e̾e̾int qui ꝑ accepti

Expanded text:
tor solvendo non sit. et ait Iulitor solvendo non sit. et ait Iulianus, si ego stipulatus fuerim, tantam pecuniam videri me cepisse, in quantum debitor solvendo fuisset: nam et si convaluisset, inquit, donator, obligationem dumtaxat debitoris recipere deberet. si vero creditor meus stipulatus fuerit, tantam videri me pecuniam accepisse, in quantum a creditore meo liberatus essem.
Abbreviated transcription (Latin):
aiꝰ .ł. M ortis causa capitur
cũ pp̃ mortẽ alicuiꝰ capiendi oc¬
catio obuenit exceptis hiis capi¬
endi figuris cĩ ꝓpͥo noĩe applłan¬
tur. certe enĩ. ⁊ qui h̾editario aũ
legati aut fid̾i cõmissi iure capit
ex morte alt̾ius nam cissitur ca¬
piendi occõnem. s qr ꝓprio noĩe
hec spẽs capiendi appłłantur ⁊
id̾o ab hac diffinitõne seꝑantur.¬
¶Iuł. placet. licet soluendo ñ sit
debitor cui accepto latũ sit in¬
dĩ enĩ mortis cã donatũ. ¶ Siue
donatione aũ capitur ueluti pec¬
cunlam q̃ statu lib̾ aut legata¬
rius alicuiꝰ conditõnis implende
gr̃a mĩat. siue extraneus sit qui
accepit. siue heres ĩ eodẽ num̾o
cepit ut uel adeat hereditatem.
uł ñ adeat qͥ in hoc accipit le¬
s et dos qmͣ quis ĩ morte mul¬
eris a marito stipłatus capr̃. ¶En¬
gen̾is dotes receptiue uocantur
rursus id ꝙ mortis cã donꝗtur
aut in ꝑiculo mortis datur aut
tuũ mͥ aut c̾ditori meo expinit

Expanded text:
ale.Mortis causa capitur, cum propter mortem alicuius capiendi occasio obuenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur. certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius nanciscitur capiendi occasionem, sed quia proprio nomine hae species capiendi appellantur, ideo ab hac definitione separantur.Iuliano placet, licet soluendo non sit debitor, cui acceptum latum sit, uideri ei mortis causa donatum.Sine donatione autem capitur ueluti pecunia, quam statuliber aut legatarius alicui condicionis implendae gratia numerat, siue extraneus sit qui accepit siue heres. eodem numero tem vel non adeat, quique in hoc accipit pesed et dos, quam quis in mortem mulieris a marito stipulatur, capitur sageneris dotes recepticiae vocantur. rursus id, quod mortis causa donatur, aut in periculum mortis datur aut tuum mihi aut creditori meo expromit
Abbreviated transcription (Latin):
aut secundo dñis suis stipulatꝰ
sit. ⁊ hic tm̃dem erit ꝓbandũ¬
nem. S utrũ adiectio inutilis
adiectionẽ solã ẽẽ inutilẽ. eo eĩ
noĩe ꝙ ait mͥ. om̃ib ad quisiuit
ex stipulatu actionẽ. qn ergo
in ceteroꝵ ꝑsona solitõ locum
hãt exemplo extranee ꝑsone
⁊ pitto uł solui eis posse ꝙ̃ adm
cum ego michi aut ticõ stpolt̃
Cuͣm ergo eũ pͥmo aut secundo do¬
minis suis stipuło ñ constitit. nec

Expanded text:
nis suis stipulatus sit, et hic tantundem erit probandumnem. sed utrum adiectio inutilis adiectionem solam esse inutilem: eo enim quod ait 'mihi' omnibus adquisiit ex stipulatu actionem. an ergo in ceterorum persona solutio locum habeat exemplo extraneae personae? et puto uel solui eis posse, quemadmodum cum ego mihi aut Titio stipuler. cur ergo cum Primo aut Secundo dominis stipulatio non co
Abbreviated transcription (Latin):
Maut.ł. Decunia q̃ in oꝑa noua
regata est potiꝰ in tutelam eoꝵ oꝑ¬
um q̃ sũt cõu̾tendã. qmͣ ad inchoã¬
le ad recipiendũ pecunĩaᷤ ñ inue¬
maturꝰ. Si quis opus ab alio fcm̃
adornare marmorib uł alio cõmo¬
do ex uoluntate ꝓpͥii fcũrũ se pol¬
licitus sit noĩs populi in titulo scͥ¬
bendo manentib p̾orũ titut. qr
ea oꝑa fecissent Id fieri debi gena¬
tus censuit ꝙ si pͥuatun in oꝑa que
publica petunia siant aliꝙͣ de suo¬
adiecerint sũmam. ita titulo ĩscrip¬
tionis uti eos deb̾e hisdẽ mandatis
cauetur. ut qnͣtã sũmã cõtułint id
cipe non utendo qui miuit decen¬
nii tp̃r usũ amittit. et qͥs ip̃os

Expanded text:
us. Pecuniam, quae in opera noua legata est, potius in tutelam eorum operum quae sunt conuertendam, quam ad inchoanle ad reficienda ea pecunia inueniatur. Si quis opus ab alio factum adornare marmoribus uel alio quo modo ex uoluntate populi facturum se pollicitus sit, nominis proprii titulo scribendo: manentibus priorum titulis, qui ea opera fecissent, id fieri debere senatus censuit. quod si priuati in opera, quae publica pecunia fiant, aliadiecerint summam, ita titulo inscriptionis uti eos debere isdem mandatis cavetur, ut quantam summam contulerint in id cipe non utendo qui meruit decennii tempore usum amittit. Callistratus
Abbreviated transcription (Latin):
mensas usuras rei .p. pendat.si
uero dies datus est pecuniam dep¬
nant intra diem. si autẽ ñ litnga
se statuas dixerũt aut loco cõtͦusi¬
am fecerint semisses ꝓtinꝰ pendt.¬

Expanded text:
misses usuras rei publicae pendant. si uero dies datus est, pecuniam deponant intra diem, si aut non inuenire se statuas dixerint aut loco controuersiam fecerint: semisses protinus pend
Abbreviated transcription (Latin):
nouis incunłr institutis. Itẽ dẽ
equis alienis a sciente possessis. fe¬
tuq eprum ⁊ de dãpno dato ꝑ
ininensos in p̃dium suũ uniuer¬
so eos hoĩes qui in pluriũ p̃dra
distribui debuerunt si mͦ id nõ
ex auctoritate eiꝰ qui uib̾e potu

Expanded text:
nouis inciuiliter institutis, item de equis alienis a sciente possessis fetuque earum, et de damno dato per immissos in praedium suum uniuersos homines eos, qui in plurium praedia distribui debuerunt, si modo id non ex auctoritate eius qui iubere potu