comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
successit frater eius baltasar. Cuius tempo¬
re: liber daniel scribitur: Romanorũ seruius.
VI. regnauit anñ .XXXIII. Capta huierosolima
ab assyriis: aduafrim regem aegipti. uidaeorũ
reliquie trans fugerunt. Mieremias quoque pro¬
plieta meminit: Chorinthiorũ monarcha des¬
tructa: solis facta defectio. cum futuram eãtalus
ante dixisiẽc olimpiadem TV. Item & chorus
rex mediũ destruxit imperium: Crrus regna¬
uit persis: subuerso astragio rege medorum. per¬
sirum cyrus regnauit: Errus hebreorum capti¬
regredi fecit in iudaeam: Qui construet
gentibis fabricitio impediretur : in persel
opus usq: ad dirium permansic: Crre
byloniam capit. In hebreis prophecabur
us. & racharias. Quo tempore iesus flisꝰ
io sedech & torobabel regio genere prmiss
fuerunt eorũ qui regressi funt in iudicir
Colligitur omẽ tempus captiuitatis udt¬

Expanded text:
successit frater eius Balthasar. Cuius temposuccessit frater eius Balthasar. Cuius tempore liber Danihel scribitur. Romanorum Sirvios sextus regnavit ann. 33. Capta Hierusolima ab Assiriis, ad Vafrim regem Aegypti Iudaeorum reliqui transfugerunt. Hierimias quoque profeta meminit. Chorinthiorum monarchia destructum. Solus facta defectio, cum futuram eam Talus antedixisset. Olimpiadem 55. item et Corus rex Medorum destruxit imperium. Cyrus regn. Persis, subverso Astragio regi Medorum. Persarum Cyrus regn. ann. 30. 24. Cyrus, Hebreorum captiregredi fecit in Iudaeam, qui, constructgentibus fabricatio inpediretur, inperfecto opus usque ad Darium permansit. Cyrus Babillonia capit. In Aebreis profetabant Azeos et Zacharias, quo tempore Hiesus, filius Iosedech, et Zorobabil regi genere principes fuerunt eorum qui regressi sunt in Iudaeam. Colliguntur omni tempus captivitatis Iud
Abbreviated transcription (Latin):
Nomanorũ .u. tarquiruus priscus anñ xxxuiii.
Macedonum arepos. Tarquinius priscus quirã
romae aedificauit. numerũ senatorũ auxit.
romanis ludos instituit. muros & cocleas
aeclificauit: ad extremũ adanci filiis regnũ
eius cui ipse successerat
Primo anno captiuitatis hierusalẽ in iudȩa
capitur nabuchodonosor rex caldeorũ Inerosoli¬
mis captis templũ incendit: quod abinitio aedi¬
ficationis suae transierant anmi.cccc. xlii. qua¬
dragesima octaua olimpiadę: Captiuitas &¬
ex terminiũ templi. quod fuit in hicro soliiis
annis LXX In babylonẽ prophetabant
cdanihel & ezechiel. Iunc romae serui
ancillae sed & nobiles captiuȩ filius tresmori¬
tes urbe addidit. quirinalemis quilinum
et uinemalem. fossas circummuros duxit.
censum romanorũ ciuiũ ipse primus insti¬
tuit. &. in ex tremũ tar quinii superbige¬
neris sui superioris & filii scelere occisus est
¶Hortuo nabuchodonosor babyloniorũ
rege. suscepit imperiũ euil marodach. cui

Expanded text:
Romanorum quintus Tarquinius Priscos ann. 38. Macedonum Arepos. Tarquinios Priscos ciram Romae aedificavit, numerum senatorum ausit, Romanus ludus instituit, muros et clodecas aedificavit; ad extremum ab Anci filiis reg n. eius, sui ipse successerat. Primo anno captivetatis Hierusalem Iudea capitur. Nabagodonosor rex Chaldeorum, Hierusolimis captis, templum incendit, quod ab initio aedificationis suae transierat ann. 442. Quadragensima octava olimpiadae captivetas exterminiae templi, quod fuit in Hierusolimis, ann. 70. In Babillonem profetabant Danihel et Ezechiel. 22. Tunc Rome Servi, ancillae, sed nobelis captive filius, tres montis urbe addedit, Quirinalem, Isquilinum et Vimenalem; fossas circum murus duxit, censum Romanorum civium ipse primus instituit et in extremum Tarquini Superbi generi sui superiores et filii scelere occisus est. 23. Mortuo Nabagodonosor Babylloniorum rege, suscepit emperium Aevilmarodac; cui
Abbreviated transcription (Latin):
Romini int̃ fecto feleborege: macedo
tributar.os faciunt¬
Quinta descriptio romae facta: inuero
Oppius consul gallos capit : & cardus
inditione romana ꝑscopione redigitos
habens quo condita fuit annos septins¬
Tholomeus de maerio filiã suã tadi
Cumrea¬

Expanded text:
acedones tributarius faciunt. Discripcio Romae facta, inventa Oppius consol Gallus capit, et Cartago in dicione Romana per Scupione redigetur, habens, quod condita fuit, annTholomeus Dimitrium filiam suam tradit cum regna
Abbreviated transcription (Latin):
.xx. anno crriregis comprtantur:
Romanorũ tarquinius tunc regnabi
reos. fustes. lautomeos. carceres. compe
catenas. exilia m& illa: Regnauerit
acyrocapta est: & liddorũ regnũ desba
est. quod stetit annis ccxxx.
Cambi sen qui& nabuchodonosora
uocatus est: sub quo historia uidit qula¬
fernem interfecit scribitur: apudhehs
gentẽ: ⁊acharias prophetabat
Secundũ annũ dari i regis: templio
inhierosolimis construitur atorob

Expanded text:
. ann. Cyri regis conpotantur. 25. Romanorum Tarquinius tunc regnabat taureos, fustes, lautomias, carceris, conpetis, catenas, exilia, metalla. Regnaverunt a Cyro capta est, et Lidorum regnum destructum est, quod stetit annos 230. 26. Canbisin, qui et Nabagodonosor, rex vocatus est, sub quo storia Iudit, qui Oloferne interfecit, scribetur. Apud Aebreos Agens et Zacharias profetabant. Secundo ann. Darii regis templum in Hierusolimis
Abbreviated transcription (Latin):
apłi & lucae euangelistae: aconstantinnd¬
tane. se miro fauore suscepta.
Paulinus treuerorũ eps. infrigia exulas
moritur. Gratianus qui post imperator si
nascitur: Hplarius cũ apud constanti nopa
librũ pro se constantio porrexiss& ꝰ gallu
redi it. om̃i penitudine tous orbis ecrlesia
sub nomineꝰ pacis m& legisi: arria norun
cons orcio pollu untur: G allta ꝑhylarũ
perfidig dolas dampnat: Constantus

Expanded text:
apostoli et Lucae euangelistae a Constantinopapostoli et Lucae euangelistae a Constantinopolitane si miro favore suscepta. Paulinus Triverorum episcopus in Frigia exolans moritur. Gratianus, qui post imperatur fuit, nascitur. Helarius cum apud Constantinopulem librum pro se Constantio perrexisset, Gallias redit. Omnes paene tunc totus urbis aeclesiae sub nomine pacis et legisi Arrianorum consortio polluuntur. Gallia per Helarium perfidiae dolos damnat. Constantius
Abbreviated transcription (Latin):
aliã omittã. nisibis obsessa nec ae ab dac
& amita capta sunt amilitũ . XIIII Lxmilia
.Magnentiũ apud augustidunũ arripiente
imperio. cͥostans haut longe abspania iN
castro cui nomen helena est interficitur. ar¬
no actatis suae tricesimo: Quum obrem
turbata res publica. uetraniũ morse ne poti¬
anus. romae eximperatoris facti romae
ppłs aiduersũ ne potianũ consurgunt : Ca¬
put eius ablatũ. multosq nobiliũ caede inter¬
ficiunt: Magnentiũ iugd uno in palatio ꝓ¬
pria se manu interfecit: Decentius frat̃ eiꝰ
quem ad tuendas gallias caesar miserat: apud
senonas laqueo se sus pendit:
Hallus caesar. sollicitis in constantio ue¬
die extinctus est
Eusebius uercellensis epͥs. & lucifer ac
dampnantur exili is
rEbeatitudinis uiro referre cuiꝰine
breui libello ex plicuimus
Sarracemi in monasterio beati antonĩ
ruentes. armatam interficiuN:
Constantiũ romã ingressum. ossa anditu

Expanded text:
alia obmittam, Nisebes obsessa, Niceabde alia obmittam, Nisebes obsessa, Niceabde et Amida capta sunt a militum 60 milia. 43. Magnentium apud Agustidunum arripiente imperio, Constans aut longe ab Spania in castro cui Aelena nomen est interfecetur ann. aetatis suae 30mo. Quam ob rem turbata rem publicae, Vetraniu Morse, Nepucianus Romae ex imperatores facti. Rome populus adversum Nepucianum insurgunt. Capud eius ablatum, multusque nobilium caede interficiunt. Magnentius Luiduno in palatio propria se manu interfecit; Decentius, frater eius, quem ad tuendas Galias caesar miserat, apud Senonas laqueo se suspendit. 44. Gallus caesar sollicitis in Constantio diae stinctus est. Eusebius Vercellinsis episcopus et Lucifer ac damnantur exilies. re beatitudinis vero referre. Cuius in exitum breve libello explecuemus . Sarracini in monastevium beati Antuniae inruentis, Sarmatam interficiunt. Constantium Romam ingressum, ossa Andreae
Abbreviated transcription (Latin):
tempore. ab eusebio nichomediense ep̃o
baptizatus: in arrianã dogmã declinat
Constantinus bellũ parens in ꝑsas
in aquiloni uilla publica moritur : anno
Post quẽ tres liberi eius consilio senatu
appellantur & imperio
uerunt constantius & constans. annos
nobiliũ sunt occisi
Sapor rex persarũ mesopotamia uastat:
nisiben obsedit
Dalmatius caesar quẽ patruus cons¬
tantinus consortẽ regni filiis derelique¬
rat: factione oons tantini patruelis
et tumultu militare interimitur
Exhoc loco impietas arriana constantii
regis sulta est. Carceribus ad flictionẽ
ad francos aconstante pugnatur. multi oriente
urbi terremotu horribili consederuno : br in¬
cia constante per domiti. pax cũ eis facta solis
defectio bellũ ꝑsicũ nocturnũ apud signera
uictoria mil itũ. stabilitatt᷑ perierunt. neque
uirũ ullũ constantiũ. & nouissimũ grauissi¬
mis proeliis contrapersis bellũ fuit : Namut

Expanded text:
tempore ab Eusebio Nichomedinse episcopo tempore ab Eusebio Nichomedinse episcopo baptizatus, in Arrianam dogmam declinat. Constantinus bellum parans in Persas, in Aquilone villa publica moretur an. Post quem tres liberi eius consilio senato consilio appellantur et imperio. verunt Constantius et Constans ann. 24nobilium sunt occisi. Sapor rex Persarum, Mesopotamia vastata, Nisiben obsedit. Dalmatius caesar, quem patruos Constantinus consortem regni filiis dereliquerat, factione Constantiae patruelis et tumulto militare interemitur. Ex hoc loco impietas Arriana Constantiae regis fulta est; carceribus adflictionem mevento adversum Francos a Constante pugnatur. Multi Oriente urbis terre moto orribile consederunt. Franci a Constante perdomiti; pax cum eis facta. Solis facta defectio. Bellum Persecum nocturnum apud Signera; victuria militum stabilitate perdederunt. Neque viro ullum Constantium et novissimum gravissimis proeliis contra Persas bellum fuit. Nam, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Effectusque est xpistianus
abhelenam crux dñ hierosolimam fabri¬
catur. & stabilitur.
Constantinus. pen signũ crucis om̃s gentes
siperat Seuerus caesar agalario cartietis
cungalilea regeret imperator factus
Ualerius maximianus moritur
Constantinus filius constantini. cȩsar
fctus. Herculeus maximiamis ad filia
factis de iectus. quod dolũ censtaeitino iiro
suo pararet:umassilia fugiens occiditur
Galerius maximianus moricur
Erspus & constantinus filius constanti¬
ni & lucinius adulescens liunt augus¬
ti filius constantini exsorore. nepus.
quorũ crispus & lactantius latinis lit¬
teris erudiuit
Constantinus filius constantini casciris
& liciniae filius crudelissime int̾ficit᷑.
Aedictũ constantini: gentiliũ templa.
sub uersa est. Romani gothos insarma¬
tharũ regione uicerunt Constantinus
filius constantini: prouebitur ad regnũ
Constantinus: cũ liberis suis honorificas
ad antoniũ¬
miũ litteruos mittit
Constantinus ud extremũ uitae suae

Expanded text:
effectusque est christianus ab Helena. Crux Domini Hierusolimam fabricatur et stabilitur. Constantinus per signum crucis omnes gentes superat. Severus caesar a Galerio Carnetis, cum Gallia regerit, imperatur factus. Valerius Maximianus moretur. Constantinus, filius Constantini, caesar factus. Erculius Maximianus a filia Fausta deiectus, quod dolum Constantino, vero suo, pararit, Massilia fugiens occidetur. Galerius Maximianus moretur. Crispus et Constantinus, fili Constantini, et Licinius adoliscens, Licini agusti filius, Constantini ex sorore nepos, querum Crispos Lactantius Latinis litteris erudivit. Constancius, filius Constantini caesaris , et Liciniae filius crudelissime interficetur. Aedictum Constantini gentilium templi subversi sunt. Romani Gotus in Sarmatarum regione vicerunt. Constans, filius Constantini, provigetur ad regnum. Constantinus cum liberis suis honorificas ad Antunium litteras mittit. Constantinus ad extremum vitae suae
Abbreviated transcription (Latin):
nauale proelio superant: & centũ ibi urbes
capiunt: Carhaginensessex romanorum
naues insicilia capiunt: metello consulem
fuga uerso: Censu romae tunc agitatu: inueni¬
Post anno tertio. romae templũ uestde
ta fere milia gallorũ fuerunt a romini
Pest anms septem: pars romae terremia
concussa est. ita ut coloseus magnꝰ rugt
consulae. seracusas & siciliã capiunt :
Post annos decẽ & septẽ : romanigreas
liberos cẽ iusserunt. & uni uersiheb
ita fecerunt: P ostea ꝑ anthiocũ rega
iudaei contra romanos coeperunerbli
it in idolatria cogente anthoco. s untin¬
uersi: Tunc sacerdotes & duces madbi
propter legẽ cus todiendã sur rex. sicusis

Expanded text:
navale proelio superant et cento ibi urbis navale proelio superant et cento ibi urbis capiunt. Cartagenensis ex Romanorum navis in Sicilia capiunt, Metello console in fuga verso. Censo Romae tunc agitato, invenPost ann. tercio Romae templum Vestale 40 feri milia Gallorum fuerunt a Romanis cesa. Post anno septimo pars Romae terre moto concussa est, ita ut coloseos magnus ruerconsole Seracusas capiunt. Siciliam capiunt. Post annos sedec Romani Grecos liberos esse iusserunt, et universa Ebria ita fecerunt. Postea per Anciocum regem Iudaei contra Romanos coeperunt revellare, et in idolatria, cogente Ancioco, sunt conversi. Tunc sacerdotes et docis Machabei propter lege costudienda surrexerunt, s
Abbreviated transcription (Latin):
post multaspugnas triũphans. alexandriã
maegypto septimo regnisui anno aedificauit.
& tenuit omnia quae coeperat annis duodecĩ
Aexander hercanios & mardos cõepit:
Alexander. aonem. petram. & indũ amnem
trans grediens: bellũ egit: Alexander ad uersꝰ
porum &. taxilem dimicauit & uicit. Ar palus
nauit phylippus. fracer alexandri: Romani
samnitas diutissime aduersusse pugnantes: ad
ex tremũ inseruitute subiciunt. Seleucus
consul. babyloniam obtinuit: & plures ur¬
bes aedificauit: Censu romae agitatu: inueri¬
ta milia hominum. Liegati alex indri apto¬
lomeo transmissi: romanorũ amicitia peti¬
erunt: Romani gallos superant: & saui nog
terra. sortem diuidunt: Seleucus insicilia
capto dem&rio. siriae & asiae pariter imperauit:
Saratis ingressus est. alexandriam romano
subdidit imperio. farum magnũ in alex andriã
fecit: Aracus. argenteis nummis primus in
urbe figurare fecit: ł omani cartaginenses

Expanded text:
Post multas pugnas triumphans, Alexandria in Post multas pugnas triumphans, Alexandria in Aegypto septemo rigni sui ann. aedificavit et tenit omnia quae coeperat ann. 12. Alexander Ercanus et Mardus coepit. Alexander Aonem, Petram et Indum amnem transgreditur. Bellum aegit Alexander adversus Porum et Taxilem demicavit et vicit. Arpalus fnavit Phyliphus, frater Alexandri. 30. Romani Samnitas diutissime adversus se pugnantes ad extremum in servitute subieciunt. Seleucus consol Babyllonia obtenuit et plures urbes aedificavit. Censo Romae agitato, inven70 milia hominum. Legati Alexandria Tolomeo transmissi, Romanorum amicicia peterunt. Romani Gallus superant et Savinorum terra sorte devidunt. Seleucus, in Sicilia capto Demitrio, Siriae et Asiae pariter imperavit. Saratis ingressus est Alexandriam; Romano subdedit imperio. Farum magnum in Alexandria fecit. Aracus argenteis nummus primus in Urbe figurare fecit. Romani Cartageninsis
Abbreviated transcription (Latin):
bro da nihel scriptae sunc: repperies eas esse
expletas in tempore neronis imperatoris.
quae faciunt annos cccc xH secundo postea
uespasiani anno hierosolima capitur. ut
danihel prophetauit: ex athena monte ignis
erupit: Temporibus consulũ. galli senonaci
romã incenderunt: excepto capitolium:
Alex inder filius phrlippi. & olimpiadis
nascitur Nomani. gallos superant:
Nec tebon rege aegiptiorũ in aetiopia
pulso aegyptiorum regnũ destructũ est.¬
& in romana ditione redigitur: Romani :¬
samnitas duobus proeliis & reliquas uici¬
nas gentes superant: Descriptio romae
facta: inuenta sunt ciuiũ. cl.xii. milia
hominũ: Alexander aduersus illiricis
& traciis feliciter dimicans: quibus sub mer¬
sis inpersis armacorruit. & apud granicũ
fluuium rege ducibq oppressis urbem
sardis capit: Romanorũ torquatus filiũ
suũ. qui plures proelia hostes uicerat: uir¬
gis caesum secure ꝑcussit:
Alexander capta trro. iudacã inuadit:

Expanded text:
bro Danihil scriptae sunt, repperies, eas esse expletas in tempore Nerones imperatores, quae faciunt annos 440. Secundo postea Vespasiani ann. Hierusolim a capitur, ut Danihil profetavit. Ex Atena monte ignis erupit. Temporibus consolum Galli Senonaci Romam incenderunt, excepto Capitulium. Alexander, filins Phyliphy et Olimpiades, nascetur. Romani Gallus superant. Nectenebon regi Aegyptiorum in Aethiopia pulso, Aegypciorum regn. destructum est et in Romana dicione redigetur. Romani Samnitas duobus proeliis et reliquas vicinas gentis superant. Discriptio Romae facta, inventa sunt civium 162 milia hominum. 28. Alexander adversus Illirius et Tregas feliciter demicans, quibus subversis, in Persas arma conruit et, apud Granecum flumen regi ducibusque oppressis, urbem Sardis capit. Romanorum consul Torquatus filium suum, qui plures proelia hostis vicerat, virgis caesum secure percussit. Alexander, capta Tyro, Iudaeam invadit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sardana pallus eotempore tarsum atque ancedẽ
condidit. & in proeliouictus ab arbo comedo. semoe
incendio concremauit.
Primus ut supra memorauimus rex macedonũ casanus.
regnauit annis .XUIII.
Negiptii regem suũ osorton. herculẽ nominauert̃
Fistunargius mensuras & pondera primus inuenit
Macedonũ phylippus. regnauit annis xxxuiii.
Numa pompilius duos meris es ad annũ corididit.
lanuariũ & febro ariũ : cum ante hunomenses tan¬
tũ decem apud romanos fuissent. Capitoliũ quoq
a fundamentis acdificauit.
Sybillaq & curofila insamia. in signes habentur¬
Hir ma ponpilius. nullũ cũ finitimis bellũgessit
Olda mulier apud hebreos prophetauit
Postea soffonias hieremias. anñ xxxii. subosi a rege
Postquem ioachat. regnauit anñ .iii.

Expanded text:
Sardanapallus eo tempore Tarsum atque Ancialem condedit, et in proelio victus ab Arboco Medos, semit incendio concremavit. Primus, ut super memoravimus, rex Macedonum Caranus regnavit ann. 28. Aegypciae regem suum Osorton Ercole nominaverunt. Fiston Argius mensuras et pondera primus invenit. 19. Macedonum Phyliphus regn. ann. 38. Numa Pompilius duos mensis ann. condedit Ianuarium et Februarium, cum ante hunc decem tantum menses apud Romanos fuissent. Capitolium quoque a fundamentis construxit.Sevilla, que et Eurofila, in Samuae insignis habentur. Numa Pompilius nullum cum finitimis bellum gessit. Olda mulier apud Hebraeos profetabat. Postea Suffronias, Hierimias. Ann. 32. Post quem Po
Abbreviated transcription (Latin):
Interfecerunt: Elena meretrix
mica eorũ cũ tormentis cogeretur
i sociis proderet: linguãsuã morsib:
mputauit: Pulsis aburbe regibus.
utenuatum est ualde romanorum
nperiũ. Romanorũ reges UII. aromu
usque adtar quinio superbo: imperaue¬
ictis regnũ intiũ. consules abruto ẽẽ
oeperunt: deinde tribuni plebis ae
dlistatores. Et rursũ consules rẽ pub¬
licã tenuerunt: ꝑ annos ferme .ccccł.xiii:¬
Censu romae agitatu: inuenta sunt ho¬
minũ. cxxmilia: Lapis tunc in aeuis
fluuio decaelo ruit: Persarũ .VII. arca¬
emis xli: Anno ab urbe condita cicͦe I¬

Expanded text:
retris, amica eorum, cum tormentis quogeretur, ut socius proderit, linguam suam morsibus amputavit. Pulsis Urbe regibus, adtenuatum est valde Roman um imperium. Romanorum rege 7 a Romolo usque a Tarquinio Superbo emperaveactos reges, primum consules a Bruto esse coeperunt, deinde tribuni plebis, ac dictatores; et rursum consules rempublicam obtinuerunt per annos ferme CCCCLXICenso Romae agitato, inventa hominum 120 milia. Lapis tunc in Aevis fluvio de caelo ruit. Persarum septemus Artaann. 40. Ann. ab Urbe condita ann.
Abbreviated transcription (Latin):
tamueb uocant. Unde qr iuxta genalẽ fabulã in iñ¬
sc̃ iulio amasius ueneris pulcherrimꝰ iuuenis occisus
de inceps reuixise narrat. cundẽ uiliũ mñ sẽ eodẽ apellant
nomine et anniuersarũ ei celebrnt sollẽnitatẽ In qua
plangit᷑ amulierib: qͣsi mortuus ⁊ ptia reuiiuscens canit᷑¬

Expanded text:
thamuz vocant. Unde quia juxta gentilem fabulam in mense Junio amasius Veneris, et pulcherrimus juvenis occisus, et deinceps revixisse narratur, eumdem Junium mensem eodem appellant nomine, et anniversariam ei celebrant solemnitatem, in qua plangitur a mulieribus quasi mortuus, et postea reviviscens canit
Abbreviated transcription (Latin):
Quib rpđ dñs. Venit mane pło meo & nax genti idume.¬
orum. Illis p̃bebo lucẽ & uos intenebris derelinꝙ. Velcrte
ita. uenit lux nocte trans acta si meũ unuocatis auxiliũ
et estis destrrpe sẽrui mei abrahȩ. nolite me tantũ in necessi¬
tatib q̃rere s toco adme animo c̃uertiminr. Defecatũ. liqui¬

Expanded text:
 4. Venit mane populo meo, et nox genti Idumaeorum; illis praebebo lucem, vos in tenebris derelinquam. Vel certe ita: venit lux nocte transacta; si meum invocatis auxilium, et estis de stirpe servi mei Abraham, nolite me tantum in necessitatibus quaerere, sed toto ad me animo convertimini. Venite,
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt᷑ animas suas ad periculũ ÷ lggidi uo
tatiomibi legis corpꝰ onimãq macerissẽ Noua
bolla clegit dns & portus hostiã pse subuertu
Elipous et hasta si apparuerint in qł mlb
est quiesi iure iurando dixissẽ qđ inc
possit. Id circo ds̃ noua bella clegisse dicitur
et portas hostiũ subuertisse eo quod inher¬
mibus fenrtes et uictoriosos fecert . Qiod.

Expanded text:
dicuntur animas suas ad periculum, id est, legditationibus legis corpus animamque mactasse. Nova bella elegit Dominus, et portas hostium ipse subvertit. Clypeus et hasta si apparuerunt in quadragiest hoc quasi jurejurando dixisse, quod inposset. Idcirco Dominus nova bella elegisse dicitur, et portas hostium subvertisse, eo quod de inermibus fortes et victoriosos fecerit. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Centũ c̃uiuȩ sequitur suaquẽq culina:
Cerbulo uix ferr& tot uasa in g̃tia torres
Inpositas capiti quas r ecto uerticeportit
Sarra coueniente abies: atq alc̃apinũ
Plañstra uehunt: nutant alteppłoq mi¬
nant᷑
Hasi ꝓcubint qͥsixaligtica portat
Axis & euersumfu dit suꝑ agmina man
Iuid suꝑ ÷ de corporib: s qͥs m̃bra qͥsossa

Expanded text:
centum convivae, sequitur sua quemque culina. Corbulo vix ferret tot vasa ingentia, tot res inpositas capiti, quas recto vertice portat serraco veniente abies, atque altera pinum plaustra vehunt; nutant alte populoque minantur. nam si procubuit qui saxa Ligustica portat axis et eversum fudit super agmina montem, quid superest de corporibus? quis membra, quis ossa
Abbreviated transcription (Latin):
tram acceperit: defunctus est: Regnũq
eiꝰ filii sui theudebtꝰ ⁊ deudericꝰ. Assumunt
Theudebe sortitꝰ est auster: sedẽ habens
mnetensẽ : Iheudericꝰ accepit regnum
guntrãni in burgundic sedẽ habens au¬
relianis. Eo anno fredegundis cũ filio
dlotario regi parqsi us uł reliqucs qrui¬
taites ritu barbaro occupauit. & contra
filius childebt regs theu debto ⁊ che ude¬
rico mouit exercitũ. loco nominante
latosao: Castrac utq ex aduerso pones¬
tes. Ehlottirius cũ suis suꝑ theudeberto
et theuderico inruens: cors exercitu¬
dcuderii. fredegundis moritur:
dux ins tigante brunichilde inter
ordincau Io anno gladiis glandola¬
rici mas silica ⁊ reliquas ꝓuinciȩ ciui¬
tes. grauit᷑ uastauit: Eoanno aqua
calidissima. in laco dunense que mi
iula fluminis influit sic ualide ebud¬
liuit. ut multitudine pisciũ coxissa
Eo anno uuarnacharius maior domis
heuderici transi it : quiomnẽ facultate
Eo annobrunichildis ab austrasi is

Expanded text:
ramni, defunctus est, regnumque ejus filii sui Theudebertus et Theudericus accipiunt. Theudebertus sortitus est Auster, sedem habens Mettensem, 602 Theudericus accepit regnum Guntchramni in Burgundia, sedem habens Aurelianis. XVII. Eo anno Fredegundis cum filio Chlothario rege Parisius vel reliquas civitates ritu barbaro occupavit, et confilius Childeberti regis Teudeberto et Teuderico movit exercitum loco nominante Latofao. Castra uterque ex adverso ponentes, Chlotharius cum suis super Theudebertum et Teudericum inruensTheuderici Fredegundis moritur. dux, instigante Brunichilde, interordinatur. Eo anno clades glandolaria Massiliam et reliquas Provinciae civitates graviter vastavit. Eo anno aqua calidissima in lacu Dunensi, quem Arula flumen influit, sic valide ebullivit, ut multitudinem piscium coxisset. Eo anno Warnecharius maior domi Teuderici transiit, qui omnem facultatem Eo anno Brunechildis ab Austrasies
Abbreviated transcription (Latin):
fisco uellens impleri & seipsũ dittri: Quos¬
cũq degenere Nobili repperir&: totos hu¬
miliare conabac: Vt in nullis repperiretur
qͥ gradũ quẽ arriperat potuisset assummere:
Hacc ⁊ his & alus nimia sagacitate uexattꝰ.
maxime cunctos in regno burgundiȩ lucue¬
tꝰ est inimicos Cũ brunichildis repotẽ suũ
theudericũ integra assiduiditb inoneretn

Expanded text:
fisco vellens implere et se ipsum ditare. Quosfisco vellens implere et se ipsum ditare. Quoscumque degentem nobilem repperiret, totusque humiliare conabat, ut nullus repperiretur, qui gratum quem adriperat potuisset adsumere. Haec his et alies nimia sagatitate vexatus, maximae cunctos in regno Burgundiae locratus est inimicus. Cum Brunechildis nepotem suum Teudericum integra adsiduetate mon
Abbreviated transcription (Latin):
citu uenit: Cũ cẽt artus ꝑuius ille ubi loa
fluuius transmereatur: uix tertia pars ex¬
ercitus theuderici quensierat. initiatũ est
uocitans landerico: sed landericꝰ non est au¬
sus ut ꝓmiserat: tantũ huiꝰ certaminis cor¬
gressione adire: Ibique berto aldus cũ nimis
ceteris p̃cessisset. ab exercitu chlotaris
cũ suis int̃ficit᷑: Nec uellens exinde euadere
dusenserit sẽ de sui gradus honorẽ a protadio
de gradandũ: Ibiq mero ueus filius chlota¬
rii capitur: Landericus infuga uersus ẽ:
Nimia multitudo exercitu cblotarii.
incoproclio gladio trucidata est: Theude¬
ricus uictor parisius ingreditur: Thcude
Anno .x. regni theuderici: procadius
instigante brunichilde. theuderico iuber¬
te. maior domꝰ substituit᷑  Cũ cẽt rumiũ
Argutissimꝰ. et strenuus incunctis. sed seua
illi fuit contra ꝑsonas iniquittis. fisconimi¬
ũ stringens. derebus ꝑsonar in regniose

Expanded text:
citu venit: cum esset arduus transitus ille ubi Loa citu venit: cum esset arduus transitus ille ubi Loa fluvius transmeatur, vix tertia pars exercitus Theoderici transierat, initum est vocetans Landericum; sed Landericus non est ausus, ut promiserat, tantum huius certaminis congressionem adire. Ibique Bertoaldus cum nimis citeris precessisset, ab exercito Clothariae cum suis interficetur, nec vellens exinde evadere, dum senserat se de sui gradus honorem a Protadio degradandum. Ibique Meroeus, filius Clothariae, capetur; Landericus in fuga versus est; nimia multitudo exercitus Clothariae in eo prilio gladio trucidatus est. Teudericus rex victor Parisius ingreditur. Postea ¶Anno X regni Theoderici cinstigante Brunichilde, Theuderico jubente, major domus substituitur. Qui cum esset nimium argutissimus, et strenuus in cunctis, sed saeva illi fuit contra um stringens, de rebus personarum ingeniose
Abbreviated transcription (Latin):
simo austrino epo suscipit᷑: Landericꝰ cũex¬
ercitu aurelianis circũdans: uoc abatberto¬
aldũ ut exiret ad p̃liũ. Berto alđ de nuo res¬
pondens: Nos duo singulare certam̃ sime
expectare deliberas. Neliqua multitudi¬
ne: ꝓcul suspensa iungam᷑ ad pliũ. & adño
iudicem᷑: Sed haec landerio. facere distult:
Addensq berto aldus dixit: Dũ facere non
facitis iungent ad p̃liũ: Induamur uterq
ego & tu uestibus uermidis p̃cedamur cete¬
ris : ubi congress erit certaminis: Ibique &
mea et tua apparebit utilitas: ꝓmit tentes
ante din abinuicem ꝓmissiones huiꝰ rei ueri¬
tatẽ subsistere. Cum que haec in die festo
sCI MΑRT INI Antistitis hactu fuiss&. Theu¬
dericcũ hȩc comperisset qđ chlotarii pars.
Natiuitate̾ hpoi ꝓtinꝰ cũ exercitu stampas
suꝑ fluuio loa ꝑuenit Ibiq obuiã meroueus
filius chlotarii regis cũ landerico & magno exer¬

Expanded text:
simo Austrino episcopo suscipitur. Landericus cum exsimo Austrino episcopo suscipitur. Landericus cum exercitu Aurelianis circumdans vocabat Bertoaldum, ut exiret ad praelium. Bertoaldus de muro respondens: 606 Nos duo singulare certamen, si me exspectare deliberas, reliqua multitudine procul suspensa, jungamus ad praelium. A Domino judicemur. Sed haec Landericus facere distulit. Addens Bertoaldus dixit: Dum facere non facitis jungent ad praelium. Induamur uterque, ego et tu, vestibus vermiclis, praecedamus caeteros ubi congressus erit certaminis; ibique, et mea et tua apparebit utilitas, promittentes ante Deum ab invicem promissionis hujus veritatem subsistere. XXVI. Cumque hoc in die festi sancti Martini antistitis actum fuisset, Theudericus comperisset quod a Clothario pars prerepta, protinus cum exercitu Stampas super fluvium Loa pervenit, ibique obviam Meroveus filius Clotharii regis cum Landerico et magno exer
Abbreviated transcription (Latin):
latii erat : theuderici morib: mensuratus
sapiens et cautus inp̃lio fortis. fidẽ cũ om̃ib
seruans  Anno uiiii. regni theuderici.
Nascitur ei de concubina filius nom̃ corbus
stuprigr̃at cũ uellet honoribus ex altare:
De functo uualdalmare duce in pago ultra¬
iurtino & scotingoꝵ. ꝓtadius patricius ordi¬
natur instigatione brunichilde. Vtberto¬
aldus potius interir&. etmripa sigona usq
oceanũ mare ꝑpagos ⁊ ciuitates fiscũ inqui¬
rendũ dirigunt: Berto aldus ad he uderi¬
cũ directus: cũ cc̃cꝰ tantũ uiros illis partibus
properauit Cũque arelauno uilla uenis¬
set. & uenationẽ in ibi exercer&. haec
comperiens chlotarius. filiũ suũ meroue
xiiã partem inter sigona ⁊ ligere.
pagos ⁊ciuitates de regnũ theuderici prae¬
sũpsit contrapactũ ꝑuadere: Berto aldus
hec audiens. cũ sustinere ñ p̃ualeret t̃gauer¬
tens: Aurelianis in gredit᷑. Ibiq a uirobeatis¬

Expanded text:
latii erat Theuderici, moribus mensuratus, latii erat Theuderici, moribus mensuratus, sapiens, et cautus in praelio fortis, fidem cum omnibus servans. AN. DCIV. Anno 9 regni Theuderici nascitur ei filius de concubina, nomine Corbus. stupri gratia eum vellet honoribus exaltare; defuncto Wandalmaro duce, in pago Ultra-Jurano et Scotingorum Protadius patricius ordinatur instigatione Brunichildis. Ut Bertoaldus potius interiret, eum in ripam Sigonam usque Ocianum mare per pagus et civitates fiscum inquerendum dirigunt. 25. Bertoaldus a Teuderico directus, cum trecentus tantum viros illis partibus properavit. Cumque Arelao villa venisset et venationem inibi exercerit, haec comperiens Clotarius filium suum Meroveum, ximam partem inter Sequanam et Ligerim pagos, et civitates de regno Theoderici praesumpsit contra pactum pervadere. Bertoaldus haec audiens, cum sustinere non praevaleret, terga vertens, Aurelianis ingreditur, ibique a viro beatis
Abbreviated transcription (Latin):
tres pontifices cũ lacrimis et  orati¬
onib eleuato lapide in Arca argentea in¬
uener̃ sepultũ: Cuiꝰ faciẽ rubentẽ : quasi
uiuũ reppereunt : Ibiq princips theuderic.
ibidẽ confirmauit: Ad se pulchrũ illũ scm̃.
mire uirtutes ex ipsa die qua reꝑtũ esT
p̃stante dño integra assiduitate ostendit̾t᷑:
Eo anno h&erius ep̾s lugdunensis obit
anno focas duax & patricius rei publicx
uictor aꝑscs rediens. mauriciũ imꝑ¬
atorẽ int̾fecit. uin loco ipsius impiũ¬
adsumpsit :
nno .uIIi. regni theuderici : de concub¬
na Nascitur ei filius Nomen cdildebertus.
& sinodus cauilonno colligitur: De sideri¬
um uiennensẽ epͥm deiciunt: & instigante
aridio iugdu nensem ep̃o & bruni childe
subrogatus est loco ipsius sacerdotali
officio domnulus: Desiderius uero in
insula quãdã exilio retruditur: So an¬
no: sol obscuratus est Eoquoq tẽpore
berto aldus genere francus. maior domus pa¬

Expanded text:
tres pontifices cum lacrymis et oratitres pontifices cum lacrymis et orationibus elevato lapide in arca argentea invenerunt sepultum, cujus faciem rubentem quasi vivi repererunt. Ibique princeps Theudericus ibidem confirmavit. Ad sepulcrum illud sanctum mirae virtutes ex ipsa die, qua repertum est, praestante Domino, integra assiduitate ostenduntur. Eo anno Aetherius episcopus Lugdunensis obiit: anno Focas dux et pavictur a Persas rediens, Mauricio emperatore interfecit; in loco ipsius imperadsumsit. 24. Anno 8. regni Teuderici de concubina nascitur ei filius nomen Childebertus, et senodus Cabillonno collegitur. Desiderium Viennensem episcopum deieciunt, inAridio, Lugdunensi episcopo, et Brunichilde, subrogatus est loco ipsius sacerdotali officio Domnolus; Desiderius vero in insulam quamdam exsilio retruditur. Eo anno sol obscuratus est. Eo quoque tempore Berthoaldus, genere Francus, major domus pa
Abbreviated transcription (Latin):
ter hisera et sigona et mare littoris oceani:
filius nascitur Nom̃ sigobtꝰ: & egila patri¬
cuis Nullis culpis extantib: instigante
brunichilde. ligatꝰ int̃ ficitur. Nisi tantũ
cupiditatis instinctu in facultate euis
fiscus adsumitur: Eo anno theudebtꝰ
⁊ theudericꝰ : ex ercitũ contra uuas cones
suae dominationi redigunt et tributa¬
rios faciunt. ducẽ suꝑipsos peom̃ geneale
instituunt. qͥ cos felicit̃ dominauit:
E.o anno corpscĩ uictoris qͥ salodero ctĩ
sc̃o urso passfuerat: ab eato ae conio ponti¬
fice maurigennensi inuenitur: Quadã
nocte insua ciuitate ei reualatur in som¬
niũ: ut surgens ꝓtinꝰ ir& adeccłsiã quã
sedeleuba regina insuburbano gena¬
uense construxerat. in medio et clesiac
genaua festinꝰ perrexisset cũbeatis rustico
& patricio ep̃is. triducinũ iciuniũ facientes
lum̃ ꝑ noctẽ ubi illũ głosũ et splendidum
corpꝰeroct apparuit:. Quẽ cu̾ silentio hi i

Expanded text:
ter Isaram et Sequanam, et mare Oceanum, ter Isaram et Sequanam, et mare Oceanum, filius nascitur, nomine Sigibertus; et Aegila patricius, nullis culpis exstantibus, instigante Brunichilde, ligatus interficitur, nisi tantum cupiditatis instinctu, ut facultates ejus fiscus assumeret. Eo anno Theudebertus et Theudericus exercitum contra Wascones dsuae dominationi redigunt, et tributarios faciunt. Ducem super ipsos, nomine Genialem, instituunt, qui eos feliciter dominavit. XXII. Eo anno corpus sancti Victoris qui Salodoro cum sancto Urso passus fuerat, a beato Aeconio pontifice Mauriennense invenitur. Quadam nocte in sua civitate ei revelatur per somnium, ut surgens protinus iret ad ecclesiam, quam Sedeleuba regina in suburbano Genavensi construxerat, in medio ecclesiae Genavam festinus perrexisset, cum beatis Rusticio et Patricio episcopis, triduanum jejunium facientes, lumen per noctem, ubi illud gloriosum et splendidum corpus erat, apparuit, quod cum silentio hi
Abbreviated transcription (Latin):
childẽ libent̃ recipiens. głose honorat
Huiꝰ uicissitudine meritũ: episcopatũ
lutisi odrensẽ sticiente brunichilde assũ
slobi ignes ꝑcaelũ currentes ad instir
multitudine astarũ igneũ ad occidente
apparueruNt: Ipsoq anno theudeb¬
tus et theudericus reges. contro chlo¬
tariõ regẽ mouiẽt exercitũ. & super
fluuiũ aro anna. Nee pcul adoromello
uico proeliũ s confligentes unxxerunt Ibiq
xercitus chilotaris graunssimẽ trucidatꝰ ÷
Ipsi qui cũ his remanserunt infuga uers.
pagos ⁊ ciuitates. ripa ugti sigona
qui se ad flotario tadiderant
depopulant & uastant c̃untutes ruptas.
Nimis pluritas captiuoꝵ. ab exercitu theu¬
derici & theudebti ex indeducitur: Chlota¬
rius opp̃sus. uelit nolit ꝑpactionis uincu¬
lũ firmauit : ut int̃sigona ⁊ ligere usque
mare oceanũ. & brittanoꝵ limitẽ pars
theuderici haberet. et ꝑsigona et hisera
ducatũ integrũ. dentelino usq oceanũ ma¬
re : he udeb̾tꝰ recepit. Xii. tantũ pagi. in¬

Expanded text:
childem libenter recipiens, gloriose 603 honorat. Hujus vicissitudine meriti episcopatum Antissiodorensem, faciente Brunichilde, assumglobi ignei per coelum currentes, et ad instar multitudinis hastarum ignearum ad occidentem apparuerunt. Ipsoque anno Theudebertus et Theudericus reges contra Chlotharium regem movent exercitum, et super fluvium Aroannam, nec procul a Doromello vico, praelium confligentes junxerunt. Ibique exercitus Chlotharii gravissime trucidatus est. Ipsoque cum his qui remanserunt in fugam verso, pagos et civitates ripae Sigonae, qui se ad Chlotharium tradiderant, depopulantur et vastant. Civitates ruptae, nimis pluritas captivorum ab exercitu Theuderici et Theudeberti exinde ducitur. Chlotharius oppressus, vellet nollet, per pactionis vinculum firmavit, ut inter Sigonam et Ligerem usque mare Oceanum et Britannorum limitem pars Theuderici haberet; et per Sigonam et Isaram ducatum Denteleni integrum usque Oceanum mare Theodebertus recepit. XII tamen pagi in
Abbreviated transcription (Latin):
mani effusio fietur: Cuiꝰcũq poterat occurre¬
re: de mortẽ liberabat: Confirmatũ ẽ regnũ
uxorẽ grimo aldi & gundo aldi germanam
Nom̃ theudelinde ex genere francoꝵ: quãchil¬
childe post posuit: Gundo aldus cũ om̃ib rebus
sccũ germana theudelinde in ittilia transtulit :¬
Sundo dđ degente nobile langobar do ac¬
cepit uxorẽ: dequa duos filios habuit his pio¬
Auttrio regi. de hieudelida habuit filiũrio
aldus a langobardis rnmiu diligeret᷑: factio¬
nẽ agone regi & theudelinde. cũ ipsũ iam

Expanded text:
manae effusio fietur!' Cuiuscumque potebat occurremanae effusio fietur!' Cuiuscumque potebat occurrere, de morte liberabat. Confirmatum est regnumuxorem Grimoaldi et Gundoaldi germanam nomen Teudelendae ex genere Francorum, quem Chilchildae postposuisset, Gundoaldus cum omnibus rebus secum germanam Theudelindam in Italiam transtulit,Gundoaldus de gente nobili Langobardorum accepit uxorem, de qua duos 611 filios accepit, his noAutharii regis, de Theudelinda habuit filium, noaldus a Langobardis nimium diligeretur, factione Agonis regis et Theudelindae, cum ipsum jam
Abbreviated transcription (Latin):
riũ de exilio regressũ lapidare p̃cepit: Ao
cuiꝰ sepulchrũ mirȩ uirtutes. adic transitus
sui dñs Integra assiduitate ostendere digna¬
tur: ꝑ qđ :redendũ ẽ ꝑ hoc malũ gestũ : regnũ
theuderic: & filiis suis fuisse destructum:
hrspaniã laudabilis. ualde pi& ate plenus:
Nã ⁊ aduersꝰ manũ publicã: fortit̃ dimic auit:
luinciã cantabriã. gothoꝵs regno subegit quã
aliquando franci possederant: Dux francio
Nom̃ qͥ cantabriã intẽpore. franicor egerat:
tributa francoꝵs regib multo tẽpore imple¬
uerat: led cũ a parte imꝑii fuerat cantabria
reuocata : agobis ut supra legit᷑ p̃occupat᷑
⁊ plures ciuitates ab imꝑio romano si sebodus
alittore maris abstulit: ⁊ usq fundam̃tũ des¬
truxit: Cũq romani abexercitu sisebodi
trucidarent᷑: si sebodus dicebat. pieta teplenꝰ:
heume misero: cuiꝰ tẽpore tantꝰ sanguinis hu¬

Expanded text:
rium de exsilio regressum lapidare praecepit: ad rium de exsilio regressum lapidare praecepit: ad cujus sepulcrum mirae virtutes a die transitus sui Dominus integra assiduitate ostendere dignatur. Per quod credendum est, pro hoc malo gesto regnum Theuderispania laudabilis valde, pictate plenus. Nam et adversus rempublicam fortiter dimicavit, et provinciam Cantabriam Gothorum regno subaegit, quam aliquando Franci possederant. Dux Francio nomen , qui Cantabriam in tempore Francorum egerat, tributa Francorum regibus multo tempore impleverat; sed cum parte imperiae fuerat Cantabria revocata, a Gothis, ut super legetur, preoccupatur, et plures civitates ab imperio Romano Sisebodus litore maris abstulit et usque fundamentum destruxit. Cumque Romani ab exercito Sisebodi trucidarentur, Sisebotus dicebat pietate plenus: 'Eu me misero, cuius tempore tante sanguis hu
Abbreviated transcription (Latin):
uirile coitu ñ cognouit : Instigantib uerbis bru¬
nichilde auix. & theo delane germane: efficit¬
odiosa: Post anni circulũ theudericꝰ erm̃bergĩ
spolictã athesaiuris: spania retrans misit.
tariũ direxit: Laegatꝰ chlocarii. cũ bateri¬
ci legatu ad theudebtũ ꝑrexit: Iterũ theude¬
bꝯ legati. cũ chlotarii & b& terici legatamis
ad agonẽ regẽ italiȩ accesser̃ : & unanimiter
hii quat tuor reges cũ exercitu undiq super
theuderico inruunt. ut regnũ eiꝰ auferrent
et eũ morte dãpnarent: Eo qđ tantã de ipsam
reuerentiã ducebant Liegatꝰ uͦ gorchcas euec¬
to nauale : de italia ꝑmare hyspaniã reuer¬
titur: sed hoc consiliũ diuino nutu: Nonscrtit᷑
effectũ: Qđ cũ theuderico comꝑtũ fuisset.
fortissime ab eodẽ despicit᷑: Eo anno theude¬
ricꝰ consiliũ aridii epi lugdunensis ꝑfidũ utens.
& ꝑsuasu auiȩ suȩ brunichilde: scm̃deside¬

Expanded text:
virilem coitum non cognovit. Instigantibus verbis Bruvirilem coitum non cognovit. Instigantibus verbis Brunichildae aviae et Theudodiosa. Post anni circulum Theudericus Ermenbergam expoliatam a thinsauris Spaniam retransmisit. tharium direxit: legatus Chlotharii cum Betterici legato ad Theudebertum perrexit. Iterum Theudeberti legati cum Chlotharii et Betterici legatariis ad Agonem regem Italiae accesserunt, et unanimiter hi quatuor reges cum exercitu undique super Theudericum irruerunt, ut regnum ejus auferrent, et eum morte damnarent, eo quod tantam de ipso reverentiam ducebant. Legatus vero Gothorum, evicto navale, de Aetaliam per mare Spaniam revertitur; sed haec consilius divino noto non sortitur effectum. Quod cum Theuderico conpertum fuisset, fortissime ab eodem dispicetur. 32. Eo anno Teudericus consilio Aridio episcopo Lugduninse perfedum utens et per suasum avae su
Abbreviated transcription (Latin):
pacientẽ huiꝰ gradi ascens ostendit Sed
rici uncilinꝰ qͥ ad mortẽ: ꝓtadii insidiose fue¬
rat locutꝰ. instigante brunichilde pede trupo¬
cato dereb expoliatꝰ ad uilitateni ꝑductus est:
Vulfus patricius ideq brunichilde instigari¬
te consilio qͥ mortẽ ꝓtadii consenseret : fauri¬
maco uilla iubente theuderico occidit᷑. et in
patriciatu eiꝰ ricomeris romanꝰ genere subroga¬
tur: Eo annonatꝰ est de concubina theuderici
filius Nom̃ mero ueus: quẽ chlotarius de scõla¬
uachro suscepit. Eodẽ anno theudericꝰ aridi¬
ũ ep̃m iugdunensẽ. roccone & eborino comes¬
tabulos. ad bettericũ regẽ spani& direxit : qui
exinde erm̃bergã filiã eiꝰ theuderico matri¬
monio sociandã adducerent. Ibiq datis sacra¬
m̃tis. ut a theuderico pũquã deregno degradi¬
retur: Ipsaq accipiunt & cheuderico cabilon¬
no p̃sentant: Quã ille gaudens diligent̃ sus¬
cepit : Eiodẽ factionẽ Auiȩ sux brunichilde

Expanded text:
census Al., ascensu ostendit. Sed rici Uncilenus, qui ad mortem Protadii insidiose fuerat locutus, instigante Brunichilde, pede truncato, de rebus exspoliatus ad debilitatem perductus est. XXIX. Vulfus patricius, idemque, Brunichilde instigante consilio, qui in mortem Protadii consenserat, Fauriniaco villa, jubente Theuderico occiditur; et in patriciatum ejus Richomeris, Romanus genere, subrogatur. Eodem anno natus est de concubina Theuderici filius, nomine Meroveus, quem Chlotharius de sancto lavacro suscepit. XXX. Eodem anno Theudericus Aridium episcopum Lugdunensem, Rocconem et Aepporinum comestabulum ad Bettericum regem Spaniae direxit, qui exinde Ermenbergam filiam ejus Theuderico matrimonio sociandam adducerent. Ibique datis sacramentis, ut a Theuderico ne 609 unquam a regno degradaretur, ipsamque accipiunt, et Theuderico Cabillono praesentant, quam ille gaudens diligenter suscepit. Eadem, factione aviae suae Brunichildae,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ exercitu m&ass&: hortabat᷑ aleudib stus. ut
cũ theudebto pacẽ in ir&. Ptadius singulos hor¬
tabat᷑: ut pliũ cõmit teret᷑: The udebtꝰ Nec ꝓcul
exinde. cũ exercitu resedebat: Tunc omis exer¬
citꝰ theuderici inuenta occasione. suꝑꝓtadio in¬
ruunt dicentes Melius eẽ unũ hominẽ mori
quam tanto exercitu inpericulũ mitti: ꝓtadi¬
us intentorio theuderiq regis. cũ paro archi¬
atro. tabula ludens sedebat Cũ eũ undiq
iã exercitꝰ circũ dass&. & theudericũ leudes te
nerent Ne illuc ad grederet᷑: Misit uncilinũ.
ut suȩ iussionis uerbũ runciar& exercitu.
ut se de insidias ꝓtadii remouerent: Vnci¬
linus ꝓtinꝰ ad exercitũ riuncians dixit: Sic
iub& dõnꝰ theudericꝰ ut int̃ficiat᷑ ꝓtadius Ir¬
ruentes suꝑ eũ intentorio regis : gladis undiq
incidentes ꝓtadiũ int̃ficiur: The udericꝰ confusꝰ

Expanded text:
ut cum Theudeberto pacem iniret. Protadius singulos ortabatur, ut prilium committeretur. Teudebertus nec procul exinde cum exercito resedebat. Tunc omnes exercitus Teuderici, inventa occasione, supra Protagio inruunt, dicentes, melius esse uno hominem moriturum, quam totum exercitum in periculum missum. Protadius in tenturio Teuderici regis cum Petro archyatro tabulam ludens sedebat. Cum eum undique iam exercitus circumdasset, et Teudericum leudis suae tenebant, ne illuc adgrederit, misit Uneclenum, ut suae iussionis verbum nunciaret exercitum, ut se de insidias Protadiae removerint. Uncilenus protinus ad exercitum nuncians dixit: 'Sic iobet domnus Theudericus, ut interficiatur Protadius'. Inruentes super eum, tenturium regis gladio undique incidentis, Protadium interficiunt. Teudericus confusus
Abbreviated transcription (Latin):
eorSdomina quã querebant: Dicit adeã au¬
gusta: Iedde illis resporisũ: Tunc illa respor¬
dit. Egocũ istis ñ loquor: uita illoꝵ ad insu
canis esti Si conuersi x p̃iani sicut et egosu
efficiuntur : tunc eis respondebo: Legati u̾
animolibenti baptis intgr̃am accipiunt:
Postea dixit adeos cȩsara. Siuirmeus uoluc¬
rit.xp̃ianus fieri & baptismi grãm accipere
libenter ad eũ reuertar: Nam penitus alit̃
ad ipsũ non repedabo Liegͥati imperatori ꝑsiu
Nunciantes. Statim ille legationẽ ad maun¬
ciũ imperatorẽ misit : ut sc̃s ioħs ueniret an¬
tiochiam. ipso cradente baptismũ uellet acci¬
pere: Tunc mauricius imperator. infinicis¬
simũ apparatũ antiochiam fieri iussit: Ibi
umpritor. persaru cum sexigoitamiliuꝰ ꝑpsos

Expanded text:
eorum dominam, quam quaerebant. Dicit ad eam Aueorum dominam, quam quaerebant. Dicit ad eam Augusta: Redde illis responsum. Tunc illa respondit: Ego cum istis non loquor, vita illorum ad instar canum est; si conversi, Christiani, sicut et ego sum, efficiuntur, tunc eis respondebo. Legati vero animo libenti baptismi gratiam accipiunt. Postea dicit ad eos Caesara: Si vir meus voluerit Christianus fieri, et baptismi gratiam accipere, libenter ad eum revertar. Nam penitus aliter ad ipsum non repedabo. Legati id imperatori Persarum nuntiantes, statim ille legationem ad Mauricium imperatorem misit, ut sanctus Johannes veniret Antiochiam, ipso tradente baptismum vellet accipere. Tunc Mauricius imperator infinitissimum apparatum Antiochiae fieri jussit: ibi imperator Persarum cum sexaginta millibus Pers
Abbreviated transcription (Latin):
plectens amore. prius secretius bapti za¬
tury post haec om̃s gochos: Dũ arrianã sec tã
tenerent. toleto ad unare p̃cepit : ec om̃is libros
arrianos precepit ut presententur ciues. iN
una domo collocatis incendio coneremare
iussit. & ad xp̃ianalegem baptizare fecit:
Eo anno uxor arnulsi imperatoris persirũ
Nomen cȩsara. iurũ relinquens cũ .iiͦiͬi. pueris
totidem que puellis: ad beatum ioħmexpar¬
Cumque ab ipso pontificȩ fuiss& bapti :an
augusta mauricii imperatoris eam de scõsie¬
cepit lauacro: Quã uirsuus imperator ꝑsi
plegationes sepius rep& iuit: et mauricus
imperator uxorem ipsilis esse nesciret:
Tunc augusta uidens eampulcherrinĩ
sus picans Ne ip̃si ea& quã legati que rebant
dicensq eis: Mulier quedã deꝑsas hicui¬
nit: dixit se unã eẽ deppło. Uidete eã forsta
ipsa esł quim queritis. Quã legati uid entes:
promi interrã ad orauerunt dicentes ipsa ẽ

Expanded text:
plectens amore, prius secrecius baptizaplectens amore, prius secrecius baptizatur. Post haec omnes Gothus, dum Arrianam sectam tenebant, Toletum adhunare precepit, Arianos praecepit ut sibi praesententur: quos in una domo collocatos incendio concremare jussit, et ad Christianam legem baptizare omnes Eo anno uxor Anaulfi imperatoris 599 Persarum, nomine Caesara, virum relinquens, cum quatuor pueris, totidemque puellis ad beatum JohaCumque ab ipso pontifice fuisset baptizatus, agusta Maurici imperatores ea de sancto suscepit lavacro. Quam cum vir suos imperatur Persarum per legationis sepius repetiret, et Mauricius emperatur uxorem ipsius esse nesciret, tunc agusta videns eam pulcerrimam, suspicans, ne ipsa esset quam legati quaerebant, dicensque eis: 'Mulier quedam de Persas hic venit; dixit, se unam esse de populo. Videte eam; forsitam ipsa est quam queretis'. Quam legati videntis, proni in terram ado