comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rũ si qñ usus attułit ad nr̃am mansuetu¬
diuẽ referant᷑. Relationes em̃ iudicũ libẽ¬
t̃ audim: ne aministuatoꝵ decrescere ui¬
dectur auc̃toritas si eoꝵ ꝯsulta łuti ꝓphano¬
r̃ pͣces a nr̃is additis repellamꝰ. E officio
tib nob̾. ut libale negotium ipse cliscepta¬
tor examia.. sañ int̾pomi ab eo decreta.
ꝓbatis dũ taant causis ab eod̾ ⁊ͣ int̾ponãt᷑
clecretũ. seu tutaris dancli. seu ordinaneli c¬
uitoris implect᷑ ab eo int̾positio cdc̃toꝵ. qͥ¬
ppe cũ ap̃ eum quoq ad ipisci debeat patro¬
noꝵ uidicio sedula seruitꝰ libertatẽ. nec sane
debita filioꝵ uotis patrũ. uota cessabit. ut
Patente copia libos suos exuat̾ potestate. mag̃
ꝓpriis obsequiis mancipatos. cũ sese intelli¬
gant his obsequiis plus deb̾e aquib se me¬
miner̃. uinculis sacͥs ex utos.
Tres tm̃mͦ pͣtores electe opimonis in hac
urbe ꝑ singulos annos uibitio senatꝰ pcipim:
ordinari. qui ꝯpetentes causas ac debitos actꝰ

Expanded text:
tudinem referantur. Relationes enim iudicum libenter audimus, ne administratorum decrescere videatur auctoritas, si eorum consulta veluti profanorum preces a nostris adytis repellamus. VALENS tibus nobis, ut liberale negotium ipse disceptator examinet. Sane interponi ab eo decreta cprobatis dumtaxat causis ab eodem etiam interponatur decretum, seu tutoris dandi seu ordinandi curatoris, impleatur ab eo interpositio decretorum: quippe cum apud eum quoque adipisci debeat patronorum iudicio sedula servitus libertatem. Nec sane debita filiorum votis patrum vota cessabunt, ut patente copia liberos suos exuant potestate, magis propriis obsequiis mancipatos, cum sese intellegant his obsequii plus debere, a quibus sese memine runt vinculis sacris exutos.Tres tantummodo praetores electae opinionis in hac urbe per singulos annos iudicio senatus praecipimus ordinari, qui competentes causas et debitos actus
Abbreviated transcription (Latin):
Onĩs ꝓiuncias appar nores ꝓinuenta
auctoritate iusta motũ uidis nudatos ub̾r¬
b. si ita res tulerit. subiac̾e pͣcipim. ut
⁊ facilius exsequutio rer̃ publicar sit. ⁊ of¬
ficioꝵ ĩ solentia ꝯ primat᷑. ⁊ urdicũ seueri¬

Expanded text:
ovincias apparitores pro inveterata auctoritate iuxta motum iudicis nudatos verberibus, si ita res tulerit, subiacere praecipimus, ut et facilis exsecutio rerum publicarum sit et officiorum insolentia comprimatur
Abbreviated transcription (Latin):
ficium euesponti. ꝯ suluris eterne recordatiõis
patiem serenitatis nr̃e ad diec.⁊ ex positis su¬
is in cõmodis quib auicarianis apparitorib ur¬
guebat᷑. orauit sub tue sublimitatis age pote¬
statem. cuius allegationił humane ꝓcluuiis
pium principem comouerunt. qs ⁊ nos obti¬

Expanded text:
ficium hellesponti consularis aeternae recordationis patrem serenitatis nostrae adiit et expositis suis incommodis, quibus a vicarianis apparitoribus urguebatur, oravit sub tuae sublimitatis agere potestate. Cuius adlegationes humanae proclivius pium principem commoverunt: quod et nos obti
Abbreviated transcription (Latin):
utarium officiis eoꝵ cum m̃iatus. post cõpletũ
sin tporis actum ad eandem rursus soll icituti
tionẽ ead̾ pena officio qͦ cohercendo si ꝑambi.¬
tionem. ł auariciam. ex his aliꝗ temeriri cõ¬

Expanded text:
litarium, officiis eorum connumeratus, post completum litarium, officiis eorum connumeratus, post completum sui temporis actum ad eandem rursus sollicitudinetionem: eadem poena officio quoque coercendo, si per ambitionem vel avaritiam ex his aliquid temerari co
Abbreviated transcription (Latin):
Presides nõ ꝑ assessores s ꝑse subscbat᷑ lib¬
ellis. Qs siqͥs assessori subscriptionẽ in ꝯsultis
nob ꝑmiserit. mox assessor qui subscripsit ex¬
ilio puniat᷑. Presiois uͦ nom̃ ad uos referri ui¬
beni: ut meũ seuius uindicet᷑.¬
os uidicum. ⁊ cancellarios. ⁊ eos qui domesti¬
coꝵ fungunt᷑ officio. pꝰ depositam ã ministinci¬
onẽ .L. dies in ꝑuincia refiđe procipim:. Pro
confesso aut̃ tenebit᷑. qui accusatꝰ hui imͦpsoꝯͦ.¬
nam subtraxit. eaq in quadruplũ restitiii ui¬
rem:. que desid enintur ablata. ut dupluni
sticꝰ uidicis a publicis actib arceat᷑. Qd si neces¬
sitatib publicis sese conuictus fuĩt miscuisse.
statim eũ ad maioris potestatis exam̃ deduci o¬
porttr. ut ꝯpetens in eũ uidicta promanur.
Nemo inpuinciis qui semel domestici.¬
ł cancellarũ ministerium ges̾int. ad candem
Lobseruationẽ aliqͣ ambitione t̾rum remeare
¶emo declomesticis ducum. ⁊ comitum mi

Expanded text:
Praesides non per adsessores, sed per se subscribant libellis. Quod si quis adsessori subscriptionem inconsultis nobis permiserit, mox adsessor qui subscripsit exilio puniatur: praesidis vero nomen ad nos referri iubemus, ut in eum severius vindicetos iudicum et cancellarios et eos, qui domesticorum funguntur officio, post depositam administratinta dies in provincia residere praecipimus. Pro confesso autem tenebitur, qui accusatus huiusmodi personam subtraxerit: eaque in quadruplum restitui iubemus, quae desiderantur ablata, ut duplum sticus iudicis a publicis actibus arceatur. Quod si necessitatibus publicis sese convictus fuerit miscuisse, statim eum ad maioris potestatis examen deduci oportet, ut competens in eo vindicta promatur. Nemo in provinciis, qui semel domesticil cancellarii ministerium gesserit, ad eandem observationem aliqua ambitione iterum remeare Nemo de domesticis ducum vel comitum mi
Abbreviated transcription (Latin):
tum inreb ordin ẽ milicie. atq stipendia ꝑuer¬
tat. ⁊̃ si nr̃i numinis ꝑ obreptionẽ detulit in¬
dultũ. ac siquis formã aminissi cĩmlocebit
obtulise in locũ ex quo indeceñt em̃serat re¬
ũtatur. ut his gradꝰ cet̾os añcedat. quẽ stipen¬
dia meliora ł labor ꝓlix ior fec̃it añ ire:

Expanded text:
rebus ordinem militiae atque stipendia praevertat, etiamsi nostri numinis per obreptionem detulerit indultum: ac si quis formam istiusmodi docebitur obtulisse, in locum, ex quo indecenter emerserat, revertatur, ut is gradu ceteros antecedat, quem stipendia longiora vel labor prolixior fe
Abbreviated transcription (Latin):
iubiciũ. nec lic̃e ꝑ tpr tui culminis anmi¬
nistrationem hnti. siue huius inodi ꝑbato¬
ria aliquẽ int̾ eoscł iuros deuotos scolar es
suis referre p̃ceptorib. s sciat his ꝗ sine sacͦ
rescripto ad eand̃ ꝑ uenire miliciã. ausus fu̾it.¬
ut ⁊ siciuis loc: statutoꝵ scolar ium inquac̃q
scola uacau̾it. ille subroget᷑. quẽ nr̃a pietas ꝑ
sacrum rescriptũ uacantem subire iocum pre¬
ceꝑit. adħ quadruñstruos breues eoꝵd solari¬
um eura tuę sublimitatis.⁊ ꝑ tpͣr iuri excellen¬
tissimi magistri officioꝵ ꝯscribi uolum:⁊ ie

Expanded text:
iudicium, nec licere pro tempore tui culminis administrationem habenti sine huiusmodi probatoria aliquem inter eosdem viros devotos, scholares suis referre praeceptionibus: sed sciat is, qui sine sacro rescripto ad eandem pervenire militiam ausus fuerit,ut, si quis locus statutorum scholarium in quacumque schola vacaverit, ille subrogetur, quem nostra pietas per sacrum rescriptum vacantem subire locum praeceperit. Ad haec quadrimenstruos breves eorundem scholarium cura tuae sublimitatis et pro tempore viri excellentissimi magistri officiorum conscribi
Abbreviated transcription (Latin):
ã. dagentes mreb Pruulegiis dudum
Iscole nr̃e incdultis integris reseruatis. aod
ucennã ⁊̃. ⁊ centenã. ⁊ biarchiã. nemo suffin-¬
gio nͥ labore i: quisq ꝑueniat. Principatũ
uͦ ad ipiscat᷑. mat̾cula decurrente. ita ut ad cu ỹ.
ras agendas ⁊ cursum illi exeant. quos ordo
nulicie uocat. ei: iaboꝵ ad uitor. P ret̾ea incͦ
toei: scolȩ stait᷑. ⁊ magistri securitas ꝯstituta est.
ibonẽ ꝓbitate moꝵ ⁊ bonis artib p̃tit᷑ nr̃is ꝑ¬

Expanded text:
ad agentes in rebus. Privilegiis dudum scholae vestrae indultis et, integris reservatis, ad ducenariam, centenariam et biarchiam nemo suffragio, sed labore unusquisque perveniat, Principatum vero adipiscatur matricula decurrente, ita ut ad curas ras agendas et cursum illi exeant, quos ordo militiae vocat et laborum. Adiutor praeterea, in quo totius scholae status et magistri securitas constituta est, idoneus probitate morum ac bonis artibus praeditus
Abbreviated transcription (Latin):
toꝵ. ⁊ digestoꝵ. ⁊ pandectat᷑ posumꝰ: suu̾ ob¬
qe robur. ex t̾cio nr̃o felicissimo sanc̃tm:¬
⁊sulatu p̾sentis duodecine indiciones. teio.
c̃nr̃is ꝯstiuutionib pollentes. ⁊ suu̾ ugorem
in iubicus ostendentes: i om̃ib cousis. sũ¬

Expanded text:
t digestorum vel pandectarum posuimus, suum obtinere robur ex tertio nostro felicissimo sancimpraesentis duodecimae indictionis tertio nostris constitutionibus pollentes et suum vigorem in iudiciis ostendentes i
Abbreviated transcription (Latin):
nis necessitatẽ mãdamꝰ. s nõ ua ut lateat
officiũ annonarie p̾fecture. s ut ãbe po¬
testates in quant̾ sibi negotii est tueant᷑¬
cuulẽ annonã. Sitq societas muueris. ita
ut inferior gradus ñutum suꝑioris agnos¬
cat. dtt ita suꝑior potestas se exerat. ut

Expanded text:
 necessitatem mandamus, sed non ita, ut lateat officium annonariae praefecturae, sed ut ambae potestates, in quantum sibi est negotii, tueantur annonam sitque societas muneris ita, ut inferior gradus meritum superioris agnoscat atque ita superior potestas se exserat, ut
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdu ex. ꝯsuetudine pͥisce orcdiuationis me¬
ruit curã. in suꝑꝑsonaꝵ usur patiõe. oĩ atq
ãbitione cessaute suscipiat. ⁊̃ ħ ad iecto ut
siqͥs ex inemorato ordine. ł ꝯlitionis humãe
fine pͥuent᷑. ł alia quac̃q rõne. milicie gͣdũ
ꝓͥe ãmisisse mõstrubit᷑. solite ãbitionis in uiri¬
a uacãte loc̃ hisꝗ uixta mat̾cule ĩutatẽ seꝗt᷑¬
⁊ magist᷑ peditũ. ⁊ equitũ. ĩ ꝑuĩciales. nullã
penit̾ hãnt potestatẽ. nec amplisima p̃fec¬
tura. in militares uiros.

Expanded text:
du ex consuetudine priscae ordinationis emeruit, curam insuper personarum usurpatione omni atque ambitione cessante suscipiat: hoc etiam adiecto, ut, si quis ex memorato ordine vel condicionis humanae fine praeventus vel alia quacumque ratione militiae gradum propriae amisisse monstrabitur, solitae ambitionis iniuria vacante locum is, qui iuxta matriculae veritatem set magistri peditum et equitum in provinciales nullam penitus habeant potestatem, nec amplissima praefectura in militares viros.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃sq act semꝑ ꝓgͣdim̃. Per ipsum eñĩ nira ĩ
ꝑũ suscepimꝰ. ꝑ ipsum pacẽ ẽ ꝑsis in et̾nũ confur.¬
maium: ꝓ ipsum acerbissimos hostes ⁊ fortissi¬
mos tirannos deiecim: ꝓ ipsum. ꝑ multas dif¬
ficultates suꝑ auimꝰ. ꝑ ipsum ⁊ affricã defencde.
⁊ sub nr̃m ĩꝑium redige nob concessũ est.ꝑip

Expanded text:
omnesque actus semper progredimur. Per ipsum enim imperii iura suscepimus, per ipsum pacem cum persis in aeternum confirmavimus, per ipsum acerbissimos hostes et fortissimos tyrannos deiecimus, per ipsum multas difficultates superavimus, per ipsum et Africam defendere et sub nostrum imperium redige
Abbreviated transcription (Latin):
memorat᷑ uir magnisic̃ ꝑfectus affrice.⁊
uir spectabiles duces. ⁊ de aliis aĩb cuie iͥ
aguift̃ fir equent̾ ad nos refeuit. ut bñ facta
firmetñ.⁊ que oportuns debent fieriex
nx̃a dispotione pagant᷑. Hoc ⁊̃ dec̾nimus
ut uroiees qui orcimandi st̃. ꝑ affricanos li¬
nutes. nicħ amplras ui sacratisimo palacio
cuilib ꝑsone. aut clignitati. ł in p̃torio ꝑ
affricam p̃fecture. ł magisterie. potesta

Expanded text:
memoratus vir magnificus praefectusmemoratus vir magnificus praefectus de aliis omnibus quae ibi aguntur frequenter ad nos referant, ut bene facta confirmemus et, quae opportunius debent fieri, ex nostra dispositione peragantur. Hoc etiam decernimus, ut duces, qui ordinandi sunt per Africanos limites, nihil amplius in sacratissimo palatio cuilibet personae aut dignitati vel in praetorio per Africam
Abbreviated transcription (Latin):
iegib diffinitũ est. ere quuitores excipe pen¬
ã eiscd̾ iegib in sertã extransgͣ̃iione formi¬
dantes. Cum aut̃ do annuente affricane
statũ rectuct. om̃is affrica sic detenta fũit.
tua magnitubine disposita. ⁊ ꝑ fecta fũiat.
⁊ ꝑlabores tuos antiquos fines om̃s affrica
receꝑit. ⁊ docuerit nos de om̃i ordinatiõe
in quib locis. ł cruitatib ꝯstituti sut. tunc
iubemꝰ tuã magnitubinẽ ad nr̃am clement.¬
am remeare ¶ Int̾ea u si aliqͥs ciuitotes. seu
i disponat ut possint ꝑ paucos uñ seruari.
Cũ aut̃ magnitubo tuia om̃ib dispositis. ad
uõs remeare iussa fũit: it̃ duces uniꝰ ciũq
hitutis. quociens ꝓ cõponendis ciuitatib a¬
ut castris. ⁊ ꝓstipendiis suis. ac ꝓãnonis a¬
u op̾ habũt. celerĩ ad uir magnificum
p̃fectum. ꝑ affricat᷑ significet᷑. ut ipse quȩ
necessã fuerint festina. fac̾e. ne aliqua ꝓtrac¬
cio ꝓuinciis noceat. Ea uͦ que ipse fecerit.

Expanded text:
est exsecutores accipere, poenam eisdem legibus insertam ex transgressione formidantes. § 13. Cum autem Deo annuente Africanae statum reducti, et omnis Africa sic detenta fuerit tua magnitudine disposita et perfecta fuerint, et per labores tuos antiquos fines omnes Africa receperit, et docuerit nos de omni ordinatione in quibus locis vel limitibus constituti sunt, tunc iubemus tuam magnitudinem ad nostram clementiam remeare. Interea vero si aliquas civitates seu i disponat, ut possint per paucos bene servari. Cum autem magnitudo tua omnibus dispositis ad nos remeare iussa fuerit, tunc duces uniuscuiusque limitis, quotiens pro componendis civitatibus aut castris et p opus habuerint, celerius ad virum magnificum praefectum per Africam significent, ut ipse quae necessaria fuerint festinet facere, ne aliqua protractio provinciis noceat. Ea vero, quae ipse fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ ⁊ timorẽ dłi ⁊ nr̃am electionem.
atq ordinationẽ sic suas ad min istrationes
gubnare stubeat̃: ut nullus eoꝵ aut cupi¬
ditati sit deditꝰ: aut uolentias aliqͥͣs. ł ip̃
in ferat. ł urdicib. aut officiis eori aut
quib c̃q aliis collatorib in ferre ꝑmitat.¬

Expanded text:
voluntatem et timorem dei et nostram electionem atque ordinationem sic suas administrationes gubernare studeant, ut nullus eorum aut cupiditati sit deditus aut violentias aliquas vel ipse inferat vel iudicibus aut officiis eorum aut quibuscumque aliis collatoribus inferre permit
Abbreviated transcription (Latin):
iudicũ accepisse eneas ł argenteas. ł mar¬
moreas statuas untra ĩ ꝑiał bñ ficiũ inadmi e¬
nstratione positꝰ detegitur: emolum̃ta qͣ
acceꝑit in ea posit̾ clignitate quã polluit: c̃
ex tortis titulis ł p̃sũptis in qua druplũ fisco
doris habi uolumi ismmunes. qͥ adulandi
stuoio aut metu inconstantis ignaine trã¬
sire que sunt int̾ dicta tẽpͥmũit.¬

Expanded text:
iudicum accepisse aeneas vel argenteas vel marmoreas statuas extra imperiale beneficium in administratione positus detegetur, emolumenta, quae acceperit in ea positus dignitate, quam polluit, cum extortis titulis vel praesumptis in quadruplum fisco doris haberi volumus immunes, qui adulandi studio aut metu inconstanti ignavia transire quae sunt interdicta tempt
Abbreviated transcription (Latin):
sy negio.pp. Qui ad statuas. ł itandi in¬
et᷑. ł creanch. inuidre cansa ꝯfuguit. si etas
Nabuerint causas. quib ꝯfugẽ ad imꝑatoria
simulacra debuerunt. iuxe ac legib uidi¬
cent᷑. Si si ꝑbatĩ fu̾int artib ssiudiã ini¬
micis creare uoliuse: ultri⁊ in eõs ienteu

Expanded text:
ynegio pp. Qui ad statuas vel vitandi metus vel creandae invidiae causa confugerint, si certas habuerint causas, quibus confugere ad imperatoria simulacra debuerint, iure ac legibus vindicentur. si vero probati fuerint artibus suis invidiam inimicis creare voluisse, ul
Abbreviated transcription (Latin):
iinitis limitanei constituant᷑. quin possint
⁊ cast᷑. ⁊ ciuitates liitis defende. ⁊ t̾ras co¬
le. ut alii ꝓ uinciales uidentes eos ꝑ partes
ad illa loca se cõferant: exemplũ fecimus
nos misimꝰ ꝑ castra ⁊ loca que ꝑuiłit tua
magnitubo eos ad similitiromẽ ur̃i ex ẽpli
ordinoe. sic tñ ut si inuen̾is de ꝑuineiis ibo¬
nea corꝑa. aut de illis quos ante milites ha¬
bebat᷑ uuitaneoꝵ ꝯstituas nũs qͦ. limite.

Expanded text:
qui possint et castra et civitates limitis defendere et terras colere, ut alii provinciales videntes eos per partes ad illa loca se conferant exemplum fecimus nos misimus, per castra et loca, quae providerit tua magnitudo, eos ad similitudinem nostri exempli ordinet, sic tamen ut, si inveneris de provinciis idonea corpora, aut de illis, quos antea milites habebant, limitaneorum constituas numero in
Abbreviated transcription (Latin):
rescripta in quib ẽq audieiis. que icartis
siue membrans. subꝰ notatio nr̃e fubseri¬
ptionis in preserit. Hac aut sac̾ encausti
ꝯ⁊fectionẽ nulli sit licitum. aut concessũ.
nar̾eant querere aut a quoꝗͣ sꝑare. eo ui¬
dł qͥ ħ xos ad egͣssus fu̾it tyrãnico spũ.¬

Expanded text:
is sive membranis subnotatio nostrae subscriptionis impresserit. Hanc autem sacri encausti confectionem nulli sit licitum aut concessum habere aut quaerere aut a quoquam sperare: eo videlicet, qui hoc adgressus fuerit tyrannico sp
Abbreviated transcription (Latin):
subquac̃q occasione. sine ulla diuine subscrip¬
tionis uberalitate. ꝑag̾e eo quic̃q inłi fu̾it pꝰ ca
facinore ꝯuiuctus publicõe uonoꝵ suoꝵ int¬
tando. officioq rectoris ꝓuincie. inqͣ nõ a¬
legato suꝑgerenda sollicitubine. sacꝰ rescrip¬
to. alicis ausus fũit eand̾ curã sibima. usur pa¬
ne trium librar̃. aur.i. dispendio feriendo:

Expanded text:
iptionis liberalitate peragere: eo, quicumque in hoc fuerit postea facinore convictus, publicatione bonorum suorum multando, officio quoque rectoris provinciae, in qua non adlegato super gerenda sollicitudine sacro rescripto aliquis ausus fuerit eandem curam sibimet usurpare, trium librarum auri
Abbreviated transcription (Latin):
mentoꝵ exempla non ꝑsit pͣcib ao iunxis¬
se. soslecesse eoꝵ in supplicatioͬe uĩ exprimi.
ut responsuro principi uera pͥcatio remꝰ apiat
p̃cib inserendis. quoꝵ de sensu intͣ purtes
ga lubntiri ꝯtig̃it: ut iã mito nr̃m ex pectet᷑¬

Expanded text:
mentorum exempla non prosit precibus adiunxisse, sed necesse sit eorum in supplicatione vim exprimi, ut responsuro principi vera precatio rem aperiat precibus inserendis, quorum de sensu inter partes ita dubitari contigerit, ut etiam merito nostrum expectet
Abbreviated transcription (Latin):
q̃uis pragmatiea sanctio nõctur. sub ea cõ¬
ditione ꝑferri p̃cipiin si p̃ces ueritate
nituntur sñec aliꝗͣ fructũ p̃cator oradi
ꝑcipiat. impetrati. lcar in uidicro abse¬
uerat ueritatem Inisi questio fidei precũ
imꝑiali bñficio moustretur in serta suã
⁊ uir magnific̾ questor ⁊ uiri spectabiles
magistri scͥuoꝵ: ꝗ siñ prefata adiectioe
qualec̾q diuinum responsum dictau̾int

Expanded text:
 sub ea conditione proferri praecipimus, si preces veritate nitantur, nec aliquem fructum precator oraculi percipiat impetrati, licet in judicio asseritatem, nisi quaestio fidei precum imperiali beneficio monstretur inserta. Nam et vir magnificus quaestor, et viri spectabiles magistri scriniorum, qui sine praefata adjectione qualecunque divinum responsum dictaverint
Abbreviated transcription (Latin):
sentalib ⁊ orientalib ⁊ aliis agm̃ib segͣgatos.
nõ tũ qͣntitatẽ eoꝵ agniiũ minuentes. s qr
ut te p̃ hanc subtractionẽ ampliores remanse¬
rint. ꝗͣrnisq ab nĩa felicia fuerit̾ tempora:
ram. scias ad tuę sublimitatis sollicitudinẽ ꝑti¬
ñe. ita ut tuo arbitratu ⁊ sermio memorie tociꝰ
minoris lat̾c uli clignitates. li÷ p̾fecture om̃is

Expanded text:
sentalibus et Orientalibus et aliis agminibus segregatos, non tamen quantitatem eorum agminum minuentes: sed quut et post hanc subtractionem ampliores remanserint, quam usque ad nostra felicia fuerant tempora. ram scias ad tuae sublimitatis sollicitudinem pertinere, ita ut tuo arbitratu ex scrinio memoriae totius minoris laterculi dignitates, hoc est praepos
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e statuȩ ł imagines erigunt᷑. seu dieb
ut assola. festis. siuie ꝯmunib ad sit uraex
sine ad orationib ambitioso fastioio. ut or¬
nasitum diei. ł loco. ⁊ nr̃e recordationi
sui ꝓbraaccessisse presentiã.¬

Expanded text:
rae statuae vel imagines eriguntur seu diebus, ut adsolet, festis sive communibus, adsit iudex sine adorationis ambitioso fastigio, ut ornamentum diei vel loco et nostrae recordationi sui probet accessisse praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
sarie st̃. ⁊ aliis libris insi abhiscł institu¬
& tiomb. nr̃isq digestis. ⁊ ꝯstitunionib a nb̃
ꝯ positis ł ꝓmulgatis aliquro ⁊ recitare ⁊
osfende conet᷑. nisi temerat u̾elit falsitatis
crimim subiect᷑ una cũ iupice qui ei au¬
dientiã aegomodauit penis grauisimis
laborare. Ne aut̃ ĩcognitũ uobis fiat ex
mitͣiħ in primordiis digestoꝵ nr̃oꝵ inscͥbi.
ut manifestissimũ sit. ⁊ qͥb legis latorib: qͥbq
libris eoꝵ ⁊ quot mulib ħ usticie romane
templũ edificatũ. Negis latores aut̃ t com̃ta
tores eos elegunꝰ: qui digni tãto oꝑe fuerant.
⁊ quos ant̾iores pussimi principes amittẽ
nõ siit in dignati: om̃ib imo dignitatis a¬
pice ĩꝑtito. nec sibi quodã aliꝗͣ p̃rogatiua
uendicãre. Cum eñi. ꝯstitutiont̃i uicẽ. ⁊ uasle¬
ges obtine cẽsuim:. quasi ex nb ꝑmulgatis.
quid ampliꝰ aut mintsinquib dã eẽ intelli.¬
gat᷑. c̃ una cdlignitas una potestas õib est

Expanded text:
aliis libris, nisi ab isdem institutionibus nostrisque digestis et constitutionibus a nobis compositis vel promulgatis aliquid vel recitare vel ostendere conetur, nisi temerator velit falsitatis crimini subiectus una cum iudice, qui ei audientiam accommodabit, poenis gravissimis laborare. Ne autem incognitum vobis fiat, exet hoc in primordiis digestorum nostrorum inscribi, ut manifestissimum sit, ex quibus legis latoribus quibusque libris eorum et quot milibus hoc iustitiae Romanae templum aeditanto opere fuerant et quos et anteriores piissimi principes admittere non sunt indignati, omnibus uno dignitatis apice impertito nec sibi quodam aliquam praerogativam vindicante. Cum enim constitutionum vicem et has leges obtinere censuimus quasi ex nobis promulgatas, quid amplius aut minus in quibusdam esse intellegatur, cum una di
Abbreviated transcription (Latin):
ni ꝯtiẽtur. S c̾hii ꝗ cͥca lites morant᷑.
eand̾ piã dispositionẽ. in sua nat᷑a rema¬
ñe minime ꝯcesser: in uenientes macl. ma¬
cionẽ. ut partẽ ꝗ debiti. uendicionis ntu¬
lo tumsferãt in alium creditorẽs. reliꝗͣ aut̃
rurtẽ ꝑ coloratam cedant donationẽ gn̾ałr
auastasiane ꝯstitutioni sub uenientes: sane¬
cuni is acceptis. ⁊ uenditione actionum

Expanded text:
 circa lites morantur, eandem piam dispositionem in sua natura remanere minime concesserunt, invenientes machinationem, ut partem quidem debiti venditionis titulo transferant in alium creditores, reliquam autem partem per coloratam cedant donationem, generaliter Anastasianae constitutioni subvenientes sanpecuniis acceptis et venditione actionum
Abbreviated transcription (Latin):
nunꝰ ep̃tio ꝑ fecta ẽ. ꝗ emptor fide uissorẽ
nõ accep̃. ł instrum̃tũ testationis uãcue
possessionis omissum est. Nam scđin ꝯsen¬
sum auctoris inpossessionẽ ing̾ssus. recte
ta penuentie ꝯtestatio. ꝯsẽsu finita rescĩdit.
qi ñ astr ing̃. nẽcessitate cchentes: obliga¬

Expanded text:
nus emptio perfecta est, quod emptor fideiussorem non accepit vel instrumentum testationis vacuae possessionis omissum est: nam secundum consensum auctoris in possessionem ingressus recte ta paenitentiae contestatio consensu finita rescindit. quia non adstringit necessitate contrahentes, obliga
Abbreviated transcription (Latin):
dicas. eatbq occasione custodie sue ꝯmissoꝵ¬
usur passe: rector ꝓuincie ꝓsua ex̃citatiõe
cognitum hñs donationẽ. a ñ dña uxore
sua in filiã suã collatã. nullũ p̃ iubicium
dm̃otuo attulisse. docenti tͥ u̾itatẽ. pcibuus
tuis ad sifere. restituere eand̾ possessionẽ
habita fructuu darattono c̃unabidci¬
ne uxore tua ꝯꝑante peccuniã nuasti. eiq
possessio trapita ẽ: an cc̾tu ẽptionis ate no¬
mine tuo habito tm̃ uxoris nom̃. post in¬
strum̃tis in scribi fecis. Nam sił uxortua
nõie suo emit. eiq restradite st̃. nec inte
qͥcꝗͣ dehis ꝓcessit: nõ nͥ de p̃cio adusus eã.
inqͣntũ tu pauꝑior ⁊ illa locu plecior facta
.iii. Sũi possessio est: tm̃ aut̃ nom̃ instrumñto uxo¬
Gris quondã tue scriptum est. resgesta po¬
tior ꝗͣ scriptura habet᷑. S in uͦ ab initio ne¬
gotiũ uxoris gerens ꝯꝑ asti nõĩe ipsius ẽpti
nec illi potes. Quare indm̃i questionẽ ilł¬

Expanded text:
e custodiae suae commissousurpasse, rector provinciae, pro sua exercitatione cognitum habens donationem a non domina uxore tua in filiam suam collatam nullum praeiudicium dominio tuo attulisse, docenti tibi veritatem precibus tuis adsistere restituere eandem possessionem habita etiam fructuum taxatione curabine uxore tua comparante pecuniam numerasti eique possessio tradita est, an contractu emptionis a te nomine tuo habito tantum uxoris nomen post instrumentis scribi feceris. Nam si quidem uxor tua nomine suo emit eique res traditae sunt nec in te quicquam de his processit, non nisi de pretio adversus eam, in quantum tu pauperior et illa locupletior facta tibi tradita possessio est, tantum autem nomen instrumento uxoris quondam tuae scriptum est, res gesta potior quam scriptura habetur. Sin vero ab initio negotium uxoris gerens comparasti nomine ipsius, empti nec illi potes: quare in dominii quaestione il
Abbreviated transcription (Latin):
cipia patris qui fundũ aphilippo ꝯdux̾at.
successione tͥ quesita. dño fundi ꝓdebitis
insolutum mat̾ tua dando nicħ tͥ aufer¬
tus ab ea negotium. gestũ ñ fecisti ratũ ob¬
lato debito siñ ħ locator ure pignoris
obuigata sibi uendidit. petere pot̾is.
pꝰ emãcipationẽ te nõ ꝯsentiente uenũ¬
declit: neq ei successisti. neq possid ens

Expanded text:
cipia patris, qui fundum a Philippo conduxerat, successione tibi quaesita domino fundi pro debitis in solutum mater tua dando nihil tibi aufertus ab ea negotium gestum non fecisti ratum, oblato debito, si non haec locator iure pignoris obligata sibi vendidit, petere poteris.post emancipationem te non consentiente venumdedit neque ei successisti neque possiden
Abbreviated transcription (Latin):
nea uoliniare ab initio lib̾alitatẽ suã ostẽ¬
dit: necẽe est eum ł eam q̃ ꝓmissionib satis¬
fac̃e. ut qd ab initio sponte scriptũ aut̃ in
pollicitationẽ decluctum est. ħ ⁊ ab in int᷑
pꝰea ꝯpleat᷑. oi auictoritate uełliam senatꝰ
ꝯsulti in hac cã cessante. D nõ numerata

Expanded text:
nea voluntate ab initio liberalitatem suam ostendit, necesse est eum vel eam suis promissionibus satisfacere, ut, quod ab initio sponte scriptum aut in pollicitationem deductum est, hoc et ab invitis postea compleatur, omni auctoritate velleiani senatus consulti in hac causa cessante. IUST. A. AD
Abbreviated transcription (Latin):
accep̃ nullus pateat adit̾. adsenat᷑. sulti auc¬
toritatẽ. Creditori aut̃ liceat ad u̾sus cam
Storẽ antiqũu aggͣdi. ł in partẽ. si alid am¬
uliere p̾sit accipe. ł intotũ. si ea penit᷑ ĩopia
farget᷑. ¶ Ne aut̃ muliere ꝑpetrã sese ꝓa
his interponant : sanctimus. non alit̃ eas

Expanded text:
accepit, nullus pateat aditus ad senatus consulti auctoritatem, creditori autem liceat adversus eam torem antiquum adgredi, vel in partem, si aliquid a muliere possit accipere, vel in totum, si ea penitus inopia fatigatur. Ne autem mulieres perperam sese pro aliis interp
Abbreviated transcription (Latin):
¶Uinaut᷑ extͣ cand obseruationẽ mulieres
uscepint int̾ced entes. ꝓnichilo siat᷑ nuius¬
mͦi seript᷑a.ł sine scripiis obligatio. tãꝗͣ
iec ꝯfecta. nec penit̾ scpta. ut nec seuat᷑
sult auxihũ imploret᷑ . s: sit liba. ⁊ ab¬
soluta. quasi pemitꝰ nullo meat̾ causam
subsequuto:

Expanded text:
res susceperint intercedentes, pro nihilo habeatur huiusmodi scriptura vel sine scriptis obligatio tamquam nec confecta nec penitus scripta, nec senatus consulti auxilium imploretur, sed sit libera et absoluta, quasi penitus nullo in eadem causa subsecuto.
Abbreviated transcription (Latin):
os decurrat. s pͣsibalẽ ad eat potestatem
aut libellos offerens aut qͥuerelas suas apacta
publico maccusationẽ decluctꝰ ÷ ab alio sꝑ¬
eod tmine deferri nõ pot̃. Si tam̃ ex eo¬
oẽ facto plurima eͥmina nascinit᷑. ide u¬
no c̾mine in accusacionẽ fuerit deductꝰ.
dealtõ nõ ꝑhibet᷑. ab alio deferri. Iubex
aut̃ suꝑ uti. oq cͥmine audiñ ciã acomodabit. inͨ. licebit eisepa
c̃ finis inuibicis potestate ac motu si tus ÷¬

Expanded text:
os decurrat, sed praesidalem, adeat potestatem aut libellos offerens aut querellas suas apud acpublico in accusationem deductus est, ab alio m crimine deferri non potest. Si tamen e facto plurima crimina nascuntur et de uno crimine in accusationem fuerit deductus, de altero non prohibetur ab alio deferri. Iudex autem super utroque crimine audientiam accommodabit: nec enim licebit ei sepacuius finis in iudicis potestate ac motu situs
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. aa. Crispine. carisime nob. Si dͥe ho¬
nucibii crim̃ extimat ꝑ sequẽlũ sed̾m ui¬
ris publici formã debebit eũ qͥ mpͥmordio
homicidii postuiau̾it i eũ neq ꝓbaĩnt. ĩoq
reus ab solutꝰ ÷ p̃uaricationis arguere. Id e¬
ñi salubrit̃ statutis principũ parentũ no¬
stroꝵ iurisq forma p̾seriptũ ÷ ł subñ pu¬

Expanded text:
. Have Crispine carissime nobis. Si quis homicidii crimen existimat persequendum, secunris publici formam debebit eum, qui in primordio homicidii postulaverat reum neque probaverat ideoque reus absolutus est, praevaricationis arguere: id enim salubriter statutis principum parentum nostrorum iurisque forma praescriptum est:
Abbreviated transcription (Latin):
possident: publicas pensitationes agnoscat᷑.¬
X nec pactionib ceriis ad uiuent᷑: siuenditor
aut cdonator ap̃ se collationis sarcinã. pac¬
tione illicita uoli̾it retiu̾e.⁊ si neccdũ trai¬
lata sit. ꝓfessio censuat. s ap̃ pͥorẽ fundi do¬
minũ forte ꝑmaneat. dissimulantib ip¬
sis. ut non possioentes ꝓpossidentib exi

Expanded text:
possident publicas pensitationes agnoscant nec pactionibus contrariis adiuventur, si venditor aut donator aput se conlationis sarcinam pacinlicita voluerit retinere, etsi necdum translata sit professio censualis, sed aput priorem fundi dominum forte permaneat, dissimulantibus ipsis, ut non possidentes pro possidentibus exi
Abbreviated transcription (Latin):
diti actionem ad recipiendũ resituũ p̾crũ
intende ad u̾sario tuo pot̾is: nec ꝙ ĩ ꝯpensa¬
tionẽ uen̾it: qͣsi ⁊ tu inuicem debes.io
obẽẽ tͥ pot̾it. si inbone fidei ꝯtͣetu: ĩ qͦ mai¬
ores ⁊̃ .xx.u. anis. offõ iudicis. inihis q̃ dolo
imlssa st̃ aduiuant᷑ uisto errore te ductũ.
ł fraude adũsarii captũ. qͣsi debitu idẽẽt.
ꝗͣ reũa ñ debebat᷑ ꝓ epigisse. monstraueris.

Expanded text:
diti actionem ad recipiendum residuum pretium intendere adversario tuo poteris. Nec quod in compensationem venerit, quasi et tu invicem deberes, id obesse tibi poterit, si in bonae fidei  quinque annis officio iudicis in iis quae dolo commissa sunt adiuvantur, iusto errore te ductum vel fraude adversarii captum, quasi debitum id esset, quod re vera non debebatur, pepigisse monstraveris.
Abbreviated transcription (Latin):
Qaccusator pendente appellationis tpr. ultimũ
chẽ obuss. Si aut̃ pelegcaonis penã sustimut
i inpartẽ bonoꝵ dãpuatꝰ. appellatione usus elł.
̃ pꝰ mortẽ eiꝰ nichomuꝰ appellationis ratio exa¬
minabit᷑. cũ desiberet᷑ utr̃ ualeat. nec ne par¬

Expanded text:
lationis tempore ultimum diem obisset. Sin autem relegationis poenam sustinuit et in parte bonorum damnatus appellatione usus est, etiam post mortem eius nihilo minus appellationis ratio examinabitur, cum desideretur, utrum valeat nec ne par
Abbreviated transcription (Latin):
Si cdocueris ap̃ presidem ꝓ iuncie ab inte¬
starõ seredem exmisse. ei qui codicillos scͥp¬
nẽ ꝯstitutꝰ fidei cõmissa p̃boas que iure relie¬
tost̃. nisi ꝯsilium est codicislos falsos arguere.
Qs si criminalit̃ ceptu ĩtuentu indulgẽntie
sopitũ est: habes tñ resrouã inda gationẽ ⁊
potes defide scripture cunlit̾ quers.

Expanded text:
Si docueris apud praesidem provinciae ab intestato te heredem eius extitisse, qui codicillos scripne constitutus fideicommissa praebeas, quae iure relicta sunt, nisi consilium est codicillos falsos arguere. Quod si criminaliter coeptum interventu indulgentiae sopitum est, habes tamen residuam indagnationem, potest de fide scripturae civiliter quaeri.
Abbreviated transcription (Latin):
mnp̃. si ord̾. ã. basso.Eduersus uxorẽ que
Asocia rei huitiane atq diumne domꝰ suscipit᷑¬
diẽ mariti suũ funeti successores expilate
nereditatis crimenꝰ ntencde nõ poisunt. Et
ideo res quas ꝑ eandem ab ẽe quereris ꝯpeten.¬
n in rem accionẽ ⁊ si dolo malo fecerit quo
minus res mobiles possro eret ad ex hibendũ ꝑse¬
queris. fru̾ctus aut rer quas mala fide tenu¬
it lico. ex pilate hrditanis nõ teneat᷑. crimine
suos uõ faẽ.s. extontes quidẽ uendicari. ꝯsup̃¬
tos uͦ ꝯdici posse ꝑcũl dubio est.
te hrditans emolum̃tũ iegatoꝵ maxime
suspensa cõgnitione legatariis msd̃q tbtis

Expanded text:
mp. Gordianus A. Basso. Adversus uxorem, quae socia rei humanae atque divinae domus suscipitur, mariti diem suum functi successores expilatae hereditatis crimen intendere non possunt. Et ideo res, quas per eandem abesse quereris, competenti in rem actione vel, si dolo malo fecerit, quo minus res mobiles possideret, ad exhibendum pequere. Fructus autem rerum quas mala fide tenuit, licet expilatae hereditatis non teneatur crimine, suos non facit, sed extantes quidem vindicari, absumptos vero condici posse procul dubio est tae hereditatis emolumentum legatorum, maxime suspensa cognitione, legatariis isdemque libertis
Abbreviated transcription (Latin):
elogia murenda. in piis nepotib iusta ses.
stati obier̾int: ⁊ yteriert̃ nepotes. aut ex¬
hedau̾int: eas ⁊ de in iusto annoꝵ testam̃to
⁊ si qiie filie ł filio pot̾ant ÷ dẽ re⁊ de hte
ꝯpet̾e̾ accones nepotib deferimꝰ: scđm ui¬
stũ nr̃e legis morũ que deparentũ in offi¬
ciosis testam̃tisꝯ petunt filiis

Expanded text:
iusta se stati obierint et praeterierint nepotes aut exheredaverint, easdem et de iniusto avorum testamento et si quae filiae poterant vel de re vel de lite conpetere actiones nepotibus deferimustrae legis modum quae de parentum inofficiosis testamentis conpetunt filiis
Abbreviated transcription (Latin):
opp̃. alex. ã. mraximo. Ex his uerb do lego.
acciꝑe debebit. c̃ ad legitimũ statũ ꝑuenerit.
ñ ꝯclico fidei.⁊misso. ł legato inserta. s peti¬
cio in tp̃s legitime etatis cdq̃lata uidet᷑. ⁊ iõ
si helina seuerma filia testatoris. cuii iegntũ
relictũ est die legati cedente. uita functa est.
ad hedem suũ actionẽ transmisit. scł ut eo tẽ¬
pore solutio fiat. qͦ seuerma si reb humanis
subtracta nõ fuiss. uicęsimũ quintũ annũ

Expanded text:
p. Alexander A. Maximo. Ex his verbis: "do lego accipere debebit, cum ad legitimum statum pervenerit", non condicio fideicommisso vel legato inserta, sed petitio in tempus legitimae aetatis dilata videtur. Et ideo si Aelia Severina filia testatoris, cui legatum relictum est, die legati cedente vita functa est, ad heredem suum actionem transmisit, scilicet ut eo tempore solutio fiat, quo Severina, si rebus humanis subtracta non fuisset, vicesimum quintum annum
Abbreviated transcription (Latin):
legati seu fidi cõmissi cã in possessionẽ mutun¬
t᷑. nõ ꝓͥetatẽ nanciscunt᷑ . s uis pignoris. ut aũ¬
⁊ pꝰacceptũ pigñ satis fiat defiuicti uolunta¬
ti⁊peters iudex te adeunte ꝓuidebit.
nis. qua fidi. ⁊missi ẜuaudi causa in posses¬
sionem rerum que incausa heditaria sunt:

Expanded text:
legati sive fideicommissi causa in possessionem mittuntur, non proprietatem nanciscuntur, sed ius pignoris. ut at acceptum pignus satisfiat defuncti voluntacompetens iudex te adeunte providebitfideicommissi servandi causa in possessionem rerum, quae in causa hereditaria sunt
Abbreviated transcription (Latin):
debetis fitĩ cõmissi ꝗ ⁊ legati satis clationem
temitti posse ⁊ diiu marcũ ⁊ dĩ cõmodu
istitiusse. Utaut̃ bom uiri arbitratu is cui
usus fructus relictus est. utat᷑ fruat᷑ minme
satiscdationẽ remiti testam̃to posse:

Expanded text:
debetis fideicommissi quidem et legati satisdationem remitti posse divum Marcum et divum commodum constituisse: ut autem boni viri arbitratu is, cui usus fructus relictus est, utatur fruatur, minime satisdationem remitti testamento posse.
Abbreviated transcription (Latin):
cũq eñi intitio uoluntatis cautio legati seu¬
ti i fidi comissi gra inpossessionẽ inductꝰ es:¬
pignoris ꝓb ligatio a ut uerdito abħede int̾ ue¬
nerit pͣcede causam tuã ꝗͣ uire p̃torio. ł ut
pignus h ab isti manifestum est: Sꝗpord¬

Expanded text:
cumque enim indicio voluntatis cautio legati sti seu fideicommissi gratia in possessionem inductuspignoris obligatio aut venditio ab herede intervenit, praecedere causam tuam, quam iure praetorio velut pignus habuisti, manifestum est. P
Abbreviated transcription (Latin):
nemini maneat in cognitꝰ nr̃ȩ beniuolẽtie
labor. s e. dictis ex sollẽpnitate a nr̃is magi¬
stratib ꝓpositis om̃ib in notescat. Dehis ꝗanͣ¬
Per hanc iubemus sanctionẽ in ꝑoster
filios seu filias. nepotes. ꝓnerotes. ant ꝓnep¬
auia. scͥptoᷤ ħedes. licꝵ nõ sit iuiucẽ nubs¬
titut seu c̃ ex traneis. seu soli sint isti¬
tuti.⁊ añ aꝑtas tabulas defimeti. siue se
nou̾int. scriptos heredes siue ignoraiiint.
nemio itasq ꝑ sonas si tñ ħ editatẽ nõ recui¬
sat. nulla ħmͦi prescͥptione obstante i tã
iꝙ ꝑ indignũ est fortuitas obcausas. ł cas
hunianos nepotes: aut neptes. ꝓ nepotes.
uit ꝑneptes. auita. ꝓ auita. successione
fraudari: aliosq ad u̾sus auitũ ł ꝑauitu
lesideriũ. ł inffitutũ insꝑato legati cͦ nͦ.¬
i heditatis gaudere. hant uͦ solatiũ isti¬
iudiei annua legata. ł fidei ꝯmissa tibire¬
lictã ꝓhaueris. ab intio cuuiscumq an¬
ni exiceucli ea labebis facultatem.

Expanded text:
nemini maneat incognitus nostrae benivolentiae labor, sed edictis ex sollemnitate a nostris magistratibus propositis omnibus innotescat. D. k. Iun Per hanc iubemus sanctionem in posterum filios seu filias, nepotes aut nepavia scriptos heredes, licet non sint invicem substituti, seu cum extraneis seu soli sint instituti et ante apertas tabulas defuncti, sive se noverint scriptos heredes sive ignoraverint, memoratasque personas, si tamen hereditatem non recusant, nulla huiusmodi praescriptione obstante sibi trindignum est fortuitas ob causas vel casus humanos nepotes aut neptes, pronepotes aut proneptes avita vel proavita successione fraudari aliosque adversus avitum vel proavitum desiderium vel institutum insperato legati ceditatis gaudere. habeant vero solacium tristiiudici annua legata vel fideicommissa tibi relicta probaveris, ab initio cuiusque anni exigendi ea habebis facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
obtim̃ cũ uire mariti accusare uet̾es retro pͥn¬
cipes annuer̃t. Ertraneos aut̃ ꝓcul arceri
ab accusatione censemꝰ. Nã ⁊ si om̃e gen̾ ac¬
cusationũ necessitas inscriptionis astringat.
nõ nulli tñ ꝑterue io faciũt. ⁊ falsis ꝯ tume¬
lismatrimonia deformat̃. Saclegos aut̃ nu¬
ptiarum gladio piuniri oportoe
iuibit ut feniuã iures porrectaurã qͥd cupi¬
at ubi sexus ꝑdidit loc̃. ubi scelus est id qd̾
non ⁊ ficit scire ubi uenus mutatur in alte¬
rã formã ubi amor querit᷑ nec uidet᷑. Iubemꝰ¬

Expanded text:
i, cum iure mariti accusaret, veteres retro principes adnuerunt. Extraneos autem procul arceri ab accusatione censemus: nam etsi omne genus accusationis necessitas inscriptionis adstringat, nonnulli tamen proterve id faciunt et falsis contumeliis matrimonia deformant. Sacrilegos autem nuptiarum gladio puniri oportenubit in feminam vires porrecturam, quid cupiat? » Ubi sexus perdidit locum, nec scelus est quod non perficit scire, ubi Venus mutatur in alteram formam, ubi amor quaeritur et non inve
Abbreviated transcription (Latin):
ulterii accusatione ꝓposita p̃scripnones quiles
qͥb aut cdos tepeni fingitur aut exratione a liqua

Expanded text:
ulterii accusatione proposita praescribtiones civiles, quibus aut dos repeti fingitur aut ex ratione aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
nec nõ patruo.⁊ anuculo. quos uerꝰ dolor ad¬
accus atione impellit. s: his ꝑsonis legẽ impo¬
mimus ut crimẽ abolicione si uoluerit ꝯpes¬
cant. In primis maritum ge̾nitał thori uĩ¬
dicẽ esse oportir Cui quid̾ ex suspicidne reã

Expanded text:
uo et avunculo, quos verus dolor adaccusationem impellit. Sed et his personis legem imponimus, ut crimen abolitione, si voluerint, compescant. In primis maritum genialis tori vindicem esse oportet, cui quidem ex suspicione ream
Abbreviated transcription (Latin):
c̾uius int̾ est ne furtum ꝯmutat᷑. S q̃re¬
uatur ap̃antiquos legum int̾pretes. siquis
cõmodauit aliis remadse ꝑtinentem.⁊ ipsa
res subiraerata est: anfurti actio. ꝓouersus

Expanded text:
cuius interest, ne furtum committatur. Sed quaerebatur apud antiquos legum interpretes, si quis commodavit alii rem ad se pertinentem et ipsa res subtracta est, an furti actio adversus
Abbreviated transcription (Latin):
maleficor̃ labe pollutum aubierit. dep̃hendit. oc¬
cupauerit. ilico ad publicũ ꝓtrahat ⁊ uidicũ ocłis
cõmunis nostẽ salutis ostenclat. Es si quisquam
cxagitatorib i d ÷ aigs seu ex quolib alio gñe¬
hoĩum ꝯtia ħ mt̃ clictũ uenire temptaũnt aut
claindestinis suppliciis ⁊̃ manfestũ reũ male ficȩ ar¬
tis op̃iserit: ultimũ suppliciũ nõ euadat gemine
suspicionis ob noxius qs aut puauicũ reũ ne faci¬
noris socios pubsicar. seueritati legũ ⁊ debite sub¬
traxerit questiom. aut propriũ fortassis inimicĩ
sub inũmͦi uindictȩ noĩe. silio atrociore ꝯsecerit.

Expanded text:
maleficiorum labe pollutum audierit deprehenderit occupaverit, ilico ad publicum protrahat et iudiciorum oculis communis hostem salutis ostendat. Quod si quisquam ex agitatoribus  ihominum contra hoc interdictum venire temptaverit aut clandestinis suppliciis etiam manifestum reum maleficae artis suppresserit, ultimum supplicium non evadat geminae suspicionis obnoxius, quod aut publicum reum, ne facinoris socios pulicaret, severitati legum et debitae subtraxerit quaestioni aut proprium fortassis inimicum sub huius vindictae nomine consilio atrociore confecerit.
Abbreviated transcription (Latin):
nec fauore liboꝵ in dxctum est. quibus G¬
dam casib ad lesionẽ eoꝵ uideat᷑ inuen¬
tũs ilud ⁊̃ humanis sensio ħuic legi credi¬
dimꝰ inserendũ. ut eo qͦ casu qͦ lucrat᷑. ⁊
mulier resque at eã a marito ꝑueniunt.
ł maritꝰ ea que ex bonis mulieris adeũ
transeunt. ħ ÷ ubi primũ matͥmoniunt
alteruis morte cdlissoluit᷑ nec suystes ad

Expanded text:
 indictum est, quibusdam casibus ad laesionem eorum videatur inventum. Illud etiam humanis sensibus huic legi credidimus inserendum, ut eo quoque casu, quo lucratur vel mulier res, quae ad eam a marito perveniunt, vel maritus eas, quae ex bonis mulieris ad eum transeunt,  hoc est ubi primum matrimonium alterius morte dissolvitur nec superstes ad
Abbreviated transcription (Latin):
negamꝰ In his aut̃ casib in quib res ut
pat̾nas. mat̾ libis ꝯmunib seruare p̾ce¬
pta est. ħ est uͥ morte mariti matͥmoli¬
ssoluto. mulier ad alias nupt̾ uem̾it. ⁊ ubi
mat̾nas patrẽ libis ꝯmunib. ẜuare cẽsui¬
mꝰ. hoc ÷ ubi morte mulieris matͥmonio
dissoluto. uir ab alias nuptias nenit si he¬
ditatem ei parentis. qui prior mortu.
est i adierit᷑ libi liceb eis tanꝗͣ ei tm res¬

Expanded text:
s, in quibus res ut paternas mater liberis communibus servare praecepta est, hoc est ubi morte mariti matrimonio dissoluto mulier ad alias nuptias venit, vel ubi ut maternas patrem liberis communibus servare censuimus, hoc est ubi morte mulieris matrimonio dissoluto vir ad alias nuptias venit, si hereditatem eius parentis qui prior mortuus est non adierint liberi, licebit eis, tamquam e
Abbreviated transcription (Latin):
mentib. qͣsi rer dñis ꝯcessum eẽ nõ dubi¬
um ÷ uibis liceat res a patre ꝓfectas. ut pa¬
t̃nas. a matre ut mat̾nas accipet

Expanded text:
ientibus quasi rerum dominis concessum esse non dubium est, liberis liceat res a patre profectas ut paternas, a matre ut maternas accipe
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ ses seruandũ adicimus. tam ⁊ si id ipsũ
exiguũ puteniꝰ. ꝓbrosis in usta notur o¬
nestioris. nobiłq ꝑsone. ⁊ decore Siure pͥue¬
t. atq om̃ia que de prioris mariti bonis.
ł iuire spõsaliũ. ł urdieio defuniti ꝯiugiᷤ¬

Expanded text:
menses servandum adicimus, tametsi id ipsum exiguum putemus — probrosis inusta notis honestioris nobilisque personae et decore et iure privetur atque omnia, quae de prioris mariti bonis vel iure sponsaliorum vel iudicio defuncti coniugi
Abbreviated transcription (Latin):
monio filiis reuinquatꝰ. Nec suꝑ istius¬
modi facultatib testandi inꝗͣlib aliã extͣ¬
neam ꝑsonam. ł quicꝗͣ alienandi hat po¬
testatem. Q si uullam expͥore matͥmon.
habiunt successionẽ. ł natꝰ. nata ue deces¬
serit. oẽ ꝗ huomͦ ꝑceꝑit te plenopͥ etatis¬
uire obtineat. atti ex his nasciscendido¬
minii ⁊ testandi circa quẽ uolu̾it. libam
nabeat potestatem:¬

Expanded text:
monio filiis relinquat nec super istiusmodi facultatibus testandi in quamlibet aliam extraneam personam vel quicquam alienandi habeat potestatem. Quod si nullam ex priore matrimonio habuerit successionem vel natus native decesserint, oiuris obtineat, atque ex his nanciscendi dominii et testandi, circa quem voluerit, liberam habeat potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
d. aũa. floro. pp̃. F emine que susceptis
ex priore matͥmonio filiis ad sccłas post
t̃p̃s luctui statutũ transier int nuptias¬
quicqͥd ex facultatib prioꝵ maritoꝵ
sponsaliũ uire quicqͥ  ⁊̃ nuptaiꝰ sollẽp¬
to. aut fidei cõmissi. ł legati titulo. ł eui¬
lib munifisce libalitatis p̃mio. ex bonis ue¬
ro toni ita uriꝑxeꝑint integrũ. ad fili¬
os qͦs ex p̃cedente Orugis haburd ⁊ransm̃i

Expanded text:
 AAA. Floro pp. Feminae, quae susceptis ex priore matrimonio filiis ad secundas post tempus luctui statutum transierint nuptiasquid ex facultatibus priorum maritorum sponsalium iure, quidqto aut fideicommissi vel legati titulo vel cuiuslibet munificae liberalitatis praemio ex bonis id totum ita ut perceperint integrum ad filios, quos ex praecedente coniugio habuerint, transmi
Abbreviated transcription (Latin):
itant. ł ad quenilib& ex filiis. dũ m exhis¬
tñ. qͦs tali successione dignissimos iudica¬
mus. in quem ꝯtemplatione meritoꝵ u
baltatis sue iuiditium mat̾ crediderit
dirigendũ. neq qͥcꝗ̃ eas femina ex his¬
d facultatib alienanli inꝗͣlib ex tͣneam
ꝑ sonam. ł successionẽ. exalt̾us matͥmonii
nunctione susceptam p̃sumant. atq hat̃
potestatẽ possrdendi tm̃ ac fruendi in chẽ
uite. nõ ⁊̃ alienandi facultate ꝯcessa. Nam
sid exhisd reb ialium quelib fuit ab ea
trans latũ. ex mat̾nis redintegrabit᷑ facul¬
tatib. qͦ illibata ad hos qͦs statuim lib̾os.
uona ⁊ incorrupta ꝑ ueniant ¶us ⁊̃ at di¬
mꝰ iego ut si aliqͥs ex hiscł filiis. qͦs ex priore¬

Expanded text:
tant vel ad quemlibet ex filiis, dumos tali successione dignissimos iudicamus, in quem contemplatione meritorum liberalitatis suae iudicium mater crediderit dirigendum. Nec quidquam eaedem feminae ex isdem facultatibus abalienandi in quamlibet extraneam personam vel successioneconiunctione susceptam praesumant atque habeant potestatem: possidendi tantum ac fruendi in diem vitae, non etiam abalienandi facultate concessa. nam si quid ex isdem rebus in alium quemlibet fuerit ab ea translatum, ex maternis redintegrabitur facultatibus, quo illibata ad hos quos statuimus liberos bona et incorrupta perveniant. Illud etiam addimus legi, ut, si aliquis ex isdem filiis
Abbreviated transcription (Latin):
nib morte mariti. ac matͥmonio dissolu¬
io. que de bonis marit ad eã deuoluta s̃¬
I. ser uare sanxer. his decasib maritu qͣ
que debonis mulieris ab eũ leuoluta
sut᷑ morte mulieris. matmoclissoluto cõ¬
munib libis seruare nec int̾ est eẽ. si alt̾
ꝓ marito donationẽ añ nuptias. ł ꝓmuli¬
ere cdotẽ crediberit offerendã. ħ obserua¬

Expanded text:
onio dissoluto, quae de bonis mariti ad eam devoluta sunt servare sanxerunt, isdem casibus maritum quoque quae de bonis mulieris ad eum devoluta sunt morte mulieris matrimonio dissoluto communibus liberis servare, nec interesse, si alter pro marito donationem ante nuptias vel pro muliere dote
Abbreviated transcription (Latin):
tinenda possestione. R.¬
ꝑsonã ignorant quoq ad quiri possessi¬
onc̃ ⁊ post quam scientia in teruen̾it. ufu¬
capionis ꝯditionẽ inchoari posse tam rati¬
one utilitatis ꝗͣ uiris prudentia receptii est.

Expanded text:
TINENDA POSSESSIONE. Ipersonam ignoranti quoque adquiri possessionem et, postquam scientia intervenerit, usucapionis condicionem inchoari posse tam ratione utilitatis quam iuris pridem receptum est.
Abbreviated transcription (Latin):
inquilinus. ł quispiã ałius ꝑquei
ceistia est nob̾ possidere corꝑalit̾ nactam
possessionẽ cuĩcũq rei eã deliquerit.
ł alii ꝑdiderit desidia forte. ł dolo. ut lo¬
c̃ aꝑiat᷑. alii eand possessionẽ detiñe uicħ
penit᷑ dño pͣreuditu generet᷑. nẽ ex ale

Expanded text:
inquilinus vel quispiam alius, per quem licentia est nobis, possidere corporaliter nactam possessionem cuiuscumque rei, eam dereliquerit vel alii prodiderit desidia forte vel dolo, ut locus aperiatur alii, eandem possessionem detinere, nichil penitus domino preiudicium generetur, ne