comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fiusib mergebatur. Tunc beat᷑ lupus omnes ꝙ
turbati extitant seniorem: elementis furentibus
opponendum. Qui ꝑiculo imminente constanti
or xp̃m inuocat. increpat octeanum: & ꝓcellis se¬
iuentib causam religionis opponit. Statimq as¬
sumpto oleo in nomine scẽ & indiuidue t̾nitatis.
leuiaspergine fluctus seiuentes oppressit. Colle¬
gam commonet.hortatur umiũsos: oratio uno ore
ee clamore ꝑfunditur. Adest diuinitas. fugant᷑
inmniti: tranquillitas serena subsequitur: uenti
contrani ad etineris ministeria uertunt᷑: nauigi¬
um famula trie unda ꝓsequitur. Decursis q i¬
mensis spacũs: breui optatilitoris quiete potiun¬
tur. Ibiq conueniens ex diuersis partib multi¬
tudo extipit sacerdotes: quos uenturos etiam ua¬
ticinatio aduersa predixerat. Nunciabant enu
sinistri spiritus qd̾ timebant. Qui imꝑio sacerdo¬
tum dum ab obsessis corporib detrudunt᷑. & tem¬

Expanded text:
fluctibus mergebatur. Tum beatus Lupus omnesque fluctibus mergebatur. Tum beatus Lupus omnesque turbati excitant seniorem, elementis furentibus obponendum. Qui periculi inmanitate constantior Christum invocat, increpat oceanum et procellis saevientibus causam relegionis obponit, statimque, adsumpto oleo, in nomine Trinitatis levi aspergine fluctus saevientes obpressit. Collegam commonet, hortatur universos, oratio uno ore et clamore profunditur. Adest divinitas, fugantur inimici, tranquillitas serena subsequitur, venti e contrario ad itineris ministeria vertuntur, navigium famulatrix unda prosequitur, decursisque inmensis spatiis, brevi optati litoris quiete potiuntur. Ibi conveniens ex diversis partibus multitudo excepit sacerdotes, quos venturos etiam vaticinatio adversa praedixerat; nuntiabant enim sinistri spiritus, quod timebant. Qui imperio sacerdotum, dum ab obsessis corporibus detruduntur, et tem
Abbreviated transcription (Latin):
taq occeanum mare xp̃o duce & austore conscendt̃.
qui famulos suos inter discrimina ⁊ tut õ mrodiait ae
ꝓbatos: Ac pͥmum de sinu gallico flabris lenibus
nauis in altum ꝓuecta deducitur: donec ad equo
medium ꝑuenitet. ubi porretis in longum iusib
nichil aliud quam celum uideretur & maria. Nec
multo post occuirit in pelago legionis inimica uiis
demonum: qui tantos actales uiros ꝑtendere. ao
recipiendam popłorum salutem liuudis iniquita¬
tib iniuderent. Opponunt ꝑitula. ꝓcellas conc¬
tanet celum diemꝙ nubium nocte subduciunto. ie
tenebrarum caliginem maris atq aeris horrore con¬
geminant. uentorum furorem uela ñ sustimento
et octeani moles fragilis cmba uix tolerat. Cede¬
bant ministeria iucta nautarum: ferebat᷑ nauoe¬
cula oratione non uirib. Et casudux ipse uel pon¬
tifex fractus corporis lassitudine sopore reso lurt
est. Tum uero quasi repugnatore cessante tẽpestas
excctata conualuit: & iam nauigium suꝑfesa

Expanded text:
taque oceanum mare Christo duce et auctore conscenditur, qui famulos suos inter discrimina et tutos reddidit et probates. Ac primum de sinu Gallico flabris lenibus navis in altum provecta deducitur, donec ad aequor medium perveniret, ubi, porrectis in longum visibus, nihil aliud quam caelum videretur et maria. Nec multum post occurrit in pelago relegionis inimica vis daemonum, qui tantos ac tales viros pertendere ad recipiendam populorum salutem lividis iniquitatibus inviderent. Obponunt pericula, procellas concitant, caelum diemque nubium nocte subducunt et tenebrarum caliginem maris atque aeris horrore congeminant. Ventorum furorem vela non sustinent, et oceani moles fragilis cumba vix tolerat. Cedebant ministeria victa nautarum; ferebatur navigium oratione, non viribus. Et casu dux ipse vel pontifex, fractus corpore, lassitudine et sopore resolutus est. Tum vero, quasi repugnatore cessante, tempestas excitata convaluit, et iam navigium superfusis
Abbreviated transcription (Latin):
bile collocauerant. Et cum studiosissime sui ag¬
nitionem abiectione uelaret: mediolani quis
auo quantus ẽẽt celari non potuit. De demo

Expanded text:
ice transposuit. Et cum studiosissime sui agnitionem abiectione velaret, Mediolani, quis aut quantus esset, celare non potuit. 32.
Abbreviated transcription (Latin):
la. suꝰ os fiontem uultum ꝙ totumt ait̃ piee
atlietantione benedixit. Deinde condituno ho¬
tulum piecepit afterri. in qͥtis pititula pa¬
nis manib ꝓpriis coͥmminutas intuitꝰ. sna¬
qi uuos puelle ipse insentt⁊ inp ausadit na¬

Expanded text:
la, cuius os, frontem vultumque totum cum olei adtrectatione benedixit; deinde conditum poculum praecepit adferri, in quo tres particulas panis manibus propriis comminutas infudit, unamque in os puellae ipse inseruit, imperan
Abbreviated transcription (Latin):
cognosceret. Transmittit ad carcerem: qͦ septem
reos ibi retentos admonitꝰ relaxaret. Rediens
transmissus: refert ea ipsa hora migrasse iustã
de scło. Et triplici mysterio. carcere relaxato. tͥbu¬
no sano reddito. edificato templo: scẽ ꝓbat᷑ ora¬
culum. Sed de beate untutib sufficiat exiguitas:
ne fastidiatur ubertas. Nec reputetur breuissi¬
mum: ubi de paucis agnoscitur miraculis am¬
plitudo. Qua pietatis parcitate. dilectionis dul¬
cedine. humilitatis honestate. fidei feruore hec¬
scã uixerit. ut & ipsam post obitum głosi tͣnsi¬
tus mirabilia q: oq ꝓsequantur: humane elo¬
quentie modꝰ admirando attonitus pre uirib¬

Expanded text:
cognosceret; transmittit ad carcerem, qui septem cognosceret; transmittit ad carcerem, qui septem reos ibi retentos admonitus relaxaret. Redeunte transmisso, refert, ea hora migrasse iustam de saeculo, et triplici mysterio, carcere relaxato, tno sano reddito, aedificato templo, sanctae probavit oraculum. 39. Sed de beatae virtutibus sufficiat exiguitas, ne fastidiatur ubertas; nec reputetur brevissimum, ubi de paucis agnoscitur in miraculis amplitudo. Qua pietate, parcitate, dilectione, dulcedine, humilitate, honestate, fide, fervore sic vixerit, ut et ipsam post obitum gloriosi transitus, mirabilia prosequantur, humanae eloquentiae modus admirando attonitus virib
Abbreviated transcription (Latin):
& illud nobile factum. ꝑ sompnium tͥbunꝰ fisci
cognomento domolenꝰ die qua scĩssima migrauit
de scło dum grauiter suffocationis totꝰ languore
deficeret. udebatur ipsi qd̃ scã in uicum eius dig¬
uabiliter accessisset: currit. salutat. interrogat
quid beata requireret. Tunc ipsa dicit. qd̃ ad eũ
illic uidendum ꝑuenerit. & qi uotum plebis erat
ut beati martini oratorium conderent: apprehen¬
cate templum: qd̾ sibi ducat dignissimum. Qua¬
le dei mysterium. fundam̃tum & pauimentum
reꝑtum est: quobasilica facta ẽ. Adhuc in ipso
sopore manum trahit ꝑfauces eiꝰ. & gulam diri
deliniens: insuꝑ & hoc dicit. Ueni: ut tͥ melior
a deo sanitas conferatur. Et uidebatur sic roga¬
re. ꝑ meam uitam: ut ꝓpt̃ me relaxes illos quos
habes in carcere. Euigilans tͥbimus: refert qd ui¬
derat coniugi dicens. Uere credo: qd̃ hac hora exiio
scã de seculo. Dirigitad ciuitatem: ut ꝑ hoc uera

Expanded text:
et illud nobile factum. Per somnium tribunus fisci et illud nobile factum. Per somnium tribunus fisci cognomento Domolenus die qua sanctissima migravit de saeculo, dum graviter suffocationis totus languore deficeret, videbatur ipsi, quod sancta in vicum eius dignabiliter accessisset. Currit, salutat, interrogat, quid beata requireret. Tunc ipsa dicit, quod ad eum illic videndum pervenerit. Et quia votum plebis erat, ut beati Martini oratorium conderent, adprehencate templum, quod sibi ducat dignissimum'. Quale Dei mysterium! Fundamentum et pavimentum repertum est, quo basilica facta est. Adhuc in ipso sopore manum trahit per fauces eius, et gulam diu deliniens, insuper et hoc dicens: 'Veni, ut tibi melior a Deo sanitas conferatur'. Et videbatur sic rogare: 'Per meam vitam ut propter me relaxes illos quos habes in carcere'. Evigilans tribunus refert quod viderat coniugi, dicens: 'Vere credo, quod hac hora exiit sancta de saeculo'. Dirigit ad civitatem, ut per hoc vera
Abbreviated transcription (Latin):
presenti antiqui norma miratuli. Cum beatisti¬
ma femina redusa ẽẽt in cellula: audiuit fletũ
demonacha. Et signi tactu ad se uenientem: qͥd
illud eẽt interrogat. Que mortuam sororẽnun¬
ciauit infantulam: & frigidam aquã qua lau¬
uaretur paratam esse iam calidã. Condolens
scã tunc imꝑat ut caddauer ipsius suam deferret᷑
incellulam. Qd̃ sibi deportatum excipiens manu
ꝓpria reclusaq post se mox ianua iussit om̃s lon¬
ge discedere: ne qͥs sentiret qͥd ageret. Sed qd̾ occul¬
tegessit: celari diu ñ potuit. Inter hec dũ defuncte
exequie prepararent᷑. fere ꝑ horas septem mortue
tractat corpusculum: sed xp̃o uidente fidem cui
negari non potuit. reddita est ꝓrsus saluti. Sur¬
git hec ab oratione: resurgit illa de funere. Et seꝰ
tunc subleuat domina: cum reuixisset infantula.
Quam tactu iterum signi letificata reddit uiuã:
quam flens acceꝑat mortuam. ommemoret᷑

Expanded text:
praesenti antiqui norma miraculi. Cum beatissipraesenti antiqui norma miraculi. Cum beatissima femina reclusa esset in cellula, audivit fletum de monacha et signi tactu venientem, quid illud esset, interrogat. Quae mortuam sororem nuntiavit infantulam et, frigida qua lavaretur, paratam esse iam calidam. Condolens sancta tunc imperat, ut cadaver ipsius suam deferret in cellulam. Quo sibi deportato, excepit manu propria, reclausa post se mox ianua, iubens longe discedere, ne quis sentiret, quid ageret; sed, quod occulte gessit, celare diu non potuit. Inter haec, dum defunctae exsequiae praeparentur , fere per horas septem mortuae tractat corpusculum. Sed Christo vidente fidem, cui negare non potuit, reddita prorsus salute, surgit haec ab oratione, resurgit illa de funere, et se tunc sublevat vetula, cum revixisset infantula. Quam, tacto iterum signo, laetificata reddit vivam, quam flens acceperat mortuam. 38. Commemoretur
Abbreviated transcription (Latin):
parurt. Ita ut nec subsudasset: & intus ylro¬
pis a qua consumpta sit. Qͦ nouo sub miracu¬
mulum: leuat ad cursum de lectulo. St olei
testimonium odor mẽẽt capiti: & uent̾s nulla
puicies Proferatur in medio: quo grati letus
regio. Nu̾adam uice obumbrante iam nodtis cre¬
pusculo inter corollas & cytharas dum circa
monasterium a scł̃arib multo fremitu canta¬
retur. & sc̃i duab testib ꝑorasset duitĩ. Aicit
quedam monacha sermone ioculari. Domna:
recognoui unam de meis canticis a saltantib
predicari. Cui respondit. Grande est site cdle¬
lectat coniunctam religioni audire odorem se¬
culi. Adhuc soror ꝓnunciat. uere domina. quas
& tres hic modo meas carticas audiui qͣs tenus
Sc̃a respondit. Testis ds̃ me nichil auddisse m
seculari de cantico. Unde manifestum est ut car¬
ne licet in scło: mente qd̾ tamen eẽt in celo. Pux
dicetur in laude xp̃i more beati martini tempore

Expanded text:
paruit. Ita ut nec subsudasset. Et intuparuit. Ita ut nec subsudasset. Et intus aqua| consumpta sit quo nouo sub miracumulum . leuat ad cursum de lectulo ut| olei testimonio . Odor inesset capitis et uentris nulla per| nicies. Proferatur in medio . quo gratuletur religio qua| dam uice obumbrante iam noctis crepusculo inter corol| las et chitharas dum circa monasterium a secularibus| multu fremitu cantaretur Et sancta duabus testibus per| orasset diutius dicit quedam monacha sermone iocula| ri Domna recognoui unam . de meis canticis a saltan| tibus praedicari'. Cui respondit: 'Grande est, si te delectat coniunctam religioni audire odorem saeculi'. Adhuc soror pronuntiat: 'Vere, domina, duas et tres hic modo meas canticas audivi quas tenui'. Sancta respondit: 'Teste Deo, me nihil audisse modo saeculare de cantico'. Unde manifestum est, ut carne licet in saeculo, mente quod tamen esset in caelo. 37. Praedicetur in laude Christi more beati Martini tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Et sic de uniditate herbe fugatis dolorib. pu
ritas lucis emiciuit. euocetur memorie. põ
tacitum pene preteriit. Anderedꝰ agens eiꝰdem
betisune cam sibi fili nascerentur qͥs uoinde¬
res miox pderet: cogitabat sepelire. Sec & mat̾
tristis aliquando dum pareret: exanimẽ infan¬
attig it: ad officium uitale redio infans de fu¬
nere. Et rubens leuat de pallio: pallor iuanus
adrumulum. Nus enumerat mirabilia ques
xp̃i misericors oꝑatur clementia : Anna monae¬
cha dum tantum ydropis morbo tumefacta ten¬
dereter. ut salus eet in ultimo: & depittate sibi
sorores specdarent qͦ momento exalaret spirnt̃.
uisum est illi ꝑ soporem qd̾ ueneranda abbatis¬
sa beata radegundis in balneum sine liquoreᷤ
nudam eam uiberet descendere. Demde mare
beada uuisa est oleum egrote siu capitd es fuatere
&e noua ueste illam contegere. Quo pasto myste¬
rio. euigilante ea de sopore: de morbo nchilap¬

Expanded text:
et de viriditate herbae puritas lucis et de viriditate herbae puritas lucis ritas lucis emicuit. Revocetur memoria quod tacitum pene praeteriit. Anderedus agens ejusdem beatissimae cum sibi filii nascerentur, quos ut videret mox perderet et cogitaret sepelire mater tristes| dum pareret exanime infanni nobilis| attigit Ad officium uitale redit infans de funere et rubens| leuat de pallio . pallor uicinus ad tumulum quis +numerit| mirabilia que christi misericordis operatur clementia . Animia| monacha dum tantum ydropis morbo tumefacta tenderetur .| ut salus esset in ultimo et deputatae sorores spectarent| quo momento exhilaret spiritum uisa est illi per suporem cum uene| randa abbatissa beata . Radegundis in balneo sine liquo| re nudam iubere discindire. Deinde manu beatae uisa| est oleum aegrotae super capud effundere et noua ueste| contegire quo peracto misterio euigelanti de sopore de mor| bo nihil ap
Abbreviated transcription (Latin):
ne sed fecit scã. Muliere namq occulte reficien¬
ditempore discedente a penitente: c̃memorem
quid actum sit. Altera namq die scã precante
aduersariꝰ rugiens ꝑ aurem egrediens: inuasũ
uasculum deserit. Mulier cum marito: sospes
redit adhospi cium. Eec illud pretereatuec
ꝓ est actum  simillimum. Rogabat beatis
sima de loco suo euelli arborem ualidam auri.
& ad suam cellulam ꝓ iocunditate transtem. sie
facto: dransplantata non adherente radice. sit
tota foliis arida. Cui abbatissa ioculanter im¬
putat. nisi exoraret ut arborterre adhereret
se a cibo suspenderet. Qd̾ non maniter dictum
est. Nam scã intercedente. foliis. ramis. radie
laurus sicata reniruit NA monachab quedã
sibi familior cuius ex humero sanguis contexe¬
rat oculum. apprehensa herba absinthii quã
seã cura pectus ut refrigeraretur. habuerat. cum
suꝑ oculum posuit: dolor &̃ cruor mox efsigit

Expanded text:
ne . sed| fecit sanctam mulierem occulte reficienne . sed| fecit sanctam mulierem occulte reficiendi tempore poe| nitentem quo ne moremur quid actum sit altera . Die sancta| precante aduersarius rugiens . per aurem egrediens . inuasum| uasculum deserit . mulier+ cum marito . sospes redit hospitio| Nec illud preteriatur quod e actum simillimum rogat beatis| sima de loco suo euelli arborem ualidam lauri et ad suam cellulam pro iocunditate transferri. Quo facto, transplantata non adhaerente radice, fit tota foliis arida. Cui abbatissa ioculariter inputat, nisi exoraret, ut arbor terrae adhaereret, se de cibo suspenderet. Quod non inaniter dictum est; nam, sancta intercedente, foliis, ramis, radice laurus siccata reviruit. 34. De monachabus quaedam sibi familiarior, cuius ex humore sanguis contexerat oculum, adprehensa herba absinthii, quam sancta circa pectus, ut refrigeraret, habuerat, cum super oculum posuit, dolor et cruor mox effugit,
Abbreviated transcription (Latin):
seninande qͣm unda supuengente. cũ nalus ple¬
no submengeret᷑ in extremitate. lamaute Sle
tadegundis dumt᷑ obedimꝰ non subidamꝰ nau¬
fiagio: sed obtine apud deum ut libemur xpe¬
lago. Nuo dicdo mox sedata nube redaita secpe¬
cule: unda cadente pra sumexio. ¶ odayuelare¬
culans post camen deo monacha seriens ileliai
longo sub tempore lectu flebilis decubars. Qum
penso sibi multo medicamine plus langueret
fadta candela ad mensuram sue stature in nomi
cendio & tenuit. Cuius beneficio ante fugata ac̃
fuigora: quam ẽẽt candela consumpta. Si ꝓpt
breuitatem multa p̾termittimꝰ: plus peccaiumꝰ
Igttur pingatis aliqͣndo uelociter reliquis. ilula¬
tinto remedio carpentarii cuiꝰdam uxordum plu¬
rimis dieb mergumino torqueretir uenerabi¬
lis eius abbatissa ioculariter dicit ad scãme srede
mater excõmunicote: si itia hoc tdiium muli¬
or hes ab hoste purgata non reclditur. Dreto pla¬

Expanded text:
sentinante, quam unda supervergente, cum navis plesentinante, quam unda supervergente, cum navis plena submergeret, in extremitate clamat: 'Sancta Radegundis, dum tibi oboedimus, non subsidamus naufragio, sed obtine apud Deura, ut liberemur de pelago'. Quo dicto, mox fugata nube, reddita serenitate, unda cadente, prora surrexit. 32. Goda puella saecularis post Deo monacha serviens, dum longo sub tempore lecto flebilis decubaret et, inpenso multo medicamine, plus langueret, facta candela ad mensuram suae staturae, Domincendit et tenuit, cuius befrigura quam es| set candela consumpta si propter breuitate multa| praetermittimus plus peccamus igitur purgatis ue| lociter reliquis dilata remedio carpentarii . cuiusdam| uxor . dum plurimis diebus +ergumino torqueretur ue| nerabilis eius abbatissa ioculariter dicit ad sanctam cre| de mater . excommunico te si intra hoc triduum . mulier| haec ab hoste purgata non redditur. Dixit pla
Abbreviated transcription (Latin):
attingebat: fugiebat dolor de languida. Et qͣm
due deposuerant: exit salubris de tepida. Que
uinum nec odorabat. accepit. bibit: & refecta ẽ.
Quid plura: Sequenti die cum iam sꝑaretur
migrare de scło: salua ꝓcessit in publicumdi
citur laudi: qd̾ non deꝑiit merito. Mulier que¬
dam dum inimici inuasione grauit laborabat.
& uix ad scãm potuissent hostem rebellem addu¬
cere: imꝑat aduersario. ut se suo cum timore pa¬
uimento ꝓsterneret. Mox ad beate sermonẽ in
terram se deiciens: qui timebatur extimuit. Cui
scã plena fide dum calcasset in ceruice: fluxu
uentris egressus est Est & in reb minimis:
magna gloria creatoris. Ergo casu dum glomus
qd̾ scã filauerat penderet de camera. ueniens so¬
nseratur oꝑi: res tam digna miraculo. Floreiꝰ
quidam nomine homo eiusdem sc̃e ꝓ piscatio¬
ne dlum in mari satageret. oborto uentoꝵ tur¬
bune ludurum singente mole nec tam nauta

Expanded text:
attingebat, fugiebat dolor de languida, et, quam attingebat, fugiebat dolor de languida, et, quam duae deposuerant, exiit salubris de tepida; quae vinum nec odorabat, accepit, bibit et refecta est. Quid plura? Sequenti die, cum iam speraretur migrare de saeculo, salva processit in publicum. 30. Adiciatur laudi, quod non deperiit merito. Mulier quaedam dum inimici invasione graviter laboraret, et vix ad sanctam potuissent hostem rebellem adducere, imperat adversario, ut se suo cum timore pavimento prosterneret. Mox ad beatae sermonem in terra se deiciens, qui timebatur extimuit. Cui sancta plena fide cum calcasset in cervice, fluxu ventris egressus est. Est et in rebus minimis magna gloria Creatoris. Ergo casu dum glomus, quem sancta filaverat, perpenderet de camera, veniens soInseratur operi res tam digna miraculo. Floreius quidam nomine homo eiusdem sanctae pro piscatione dum in mare satageret, oborto ventorum turbine, fluctuum surgente mole nec tam nauta
Abbreviated transcription (Latin):
ella frixifledis inumico instigante dum torqueret᷑
tam nequiter suedas. inter manus sce nec data
dilatione curari ꝓmeruit. ec illud prȩtereatur¬
remedii tempus: beata qd̾ prestitit. fẽmina que¬
dam leubilis dum uexaretur in rure ab aduer¬
sario grauiter. sequenti die scã orante noua xp̃i
turatione in scapula crepante cute &e uerme foras
exeunte: sana est reddita publice. Et ipsum uer¬
mem calcans pede: liberatam se retulit. Illud
qd̃ gessit in secreto: ꝓferatur in popło. Mona¬
cha quedam toto animo in die gelata frigore. ꝑ
noctem cremata igni. sex mensib nec gressũ mo¬
uens cum iaceret exanimis: scẽ de eiꝰ infirmita¬
te soror altera nunciauit. Et qr ꝑmanis eẽt: te¬
pidam fieri precepit. Ipsamq egrotam ad se fa¬
cit in cellulam deportari: & intepidam deponi.
Hinc iubet omnes remoueri. & remanente tan¬
tum simul egrota cum medica: fere ꝑ horas qͣn
tum est corporis forma a capite usq plantam in¬
firma membra combaiulat. Dehinc qͦ manus

Expanded text:
ella Fraifledis, inimico instigante, dum torqueretur tam nequiter, Suedas inter manus sanctae, nec data dilatione, curari promeruit. Nec illud praetereatur, tempus beatae quod praestitit. Femina quaedam Leubila, dum vexaretur in rure ab adversario graviter, sequenti die, sancta orante, nova Christi curatione, in scapula crepante cute et verme foras exeunte, sana est reddita publice, et ipsum vermem calcans pede, liberata se retulit. 29. Illud quod gessit in secreto proferatur in populum. Monacha quaedam toto anno in die gelata frigore, per noctem cremata igne, sex mensibus nec gressum movens, cum iaceret exanimis, sanctae de eius infirmitate soror altera nuntiavit. Et quia perinanis esset, tepidam fieri praecepit, ipsam aegrotam ad se facit in cellulam deportari et in tepida deponi. Hinc iubet omnes removeri, remanente tantum sola simul aegrota cum medica fere per horas duas. Quantum est corporis forma, a capite usque ad plantam infirma membra conbaiulat. Dehinc, quo manus
Abbreviated transcription (Latin):
portans poma ꝑegͥna: dulci simul pomo & cali¬
do reficiebat egrotum. Et qui nec decimo iam die
quicquid ꝑcepisset cibarii. ipsa mox administnͣ¬
te: languidꝰ accipiebat cibum pariter & salutẽ.
Qd̾ tamen ipsa umꝑabat: ne quis ꝓferret in fa
bula QUanta uero congressio popłaris extitit

Expanded text:
calidum reficiebat egrotum et qui nec| decimo iam diae quid percepisset cibaria. Ipsa mox admi| nistrante . languidus accipiebat cibum pariter et sa| lutem quod tamen ipsa imperabat ne quis proferret in fa| bula quanta uero congressio popularis extitit
Abbreviated transcription (Latin):
set.Nam & de officiis monasterialib nichil si¬
bi placuit: nisi pͥma seruiret. Et ipsa se castiga¬
bat: si bonum opus post alteram deuote ageret.
Ergo suis uicib scopans monasterũ platẽas si¬
mul &e angulos. qͥcquid erat sordidum purgans.
etiam sartinas quas alie horrebant uidere: non
abhorrebat euehere. Secretum etiam purgare.
opus non tradens sed occupans. ferens fetores

Expanded text:
hil sibi placuit, nisi prima serviret, et ipsa se castigabat si bonum post alteram ageret. Ergo suis vicibus scopans monasterii plateas simul et angulos, quidquid erat foedum purgans, et sarcinas quas alii horrent videre, non abhorrebat evehere. Secretum etiam purgare opus non tardans, sed occupans  Al., s
Abbreviated transcription (Latin):
Quoꝵ blandimentis mulcehot animum pͥncipis.
donec in ipsa ira regis unde ꝓcesserat sors mortis:
inde curreret uox salutis. is igrtur beatis actib
occupatam in tantam ꝓuexit diuina clementia: ut
etiam adhuc in palatio laica dño largiente declara¬
rentur ꝓ ca miracula. Deniq in ꝓuincia uilla post¬

Expanded text:
landimentis| mulcebat animum principis . donec in ipsa ira regis| Vnde processerat sors mortis . inde curriret uox salu| tis. His igitur beatis actibus occupata. In tantum pro| uexit diuina clementia ut e\ti/am adhuc in palacio| laicam domino largiente declararent miracula. Deniq
Abbreviated transcription (Latin):
ut sanguis fusus ad extremũ exmnaniret corpus¬
culum. Item uice sublatera iussit fier laminã
locis duob corporis altius sibi impressit: tota
carne decocta. Sic sp̃u flammante: membra
faciebat arlere. Itaq matrona gisladi ꝓceris¬
nomine bella. sed longa cecitate miserrima: ro¬
gauit se de francia pictauis ad scẽ duci deuõte
presentiam. Quam licet tradi exoratam sibi fe¬
cit occurrere: ꝑ tetre noctis silentia. Pstrata cu¬
uis ad genua: ut dignaretur oculos eiꝰ signare
ux impetrat. Que mox in nomine xp̃i sig̃¬
num crucis impressit. cecitas fugit: lux rediit:
Et nocturno tempor: sub orbi diu dies illuxit. Ita
ut tracta cum uenisset: nullo ducente recederet:¬

Expanded text:
ut sanguis fusus ad extremum exinaniret corpusut sanguis fusus ad extremum exinaniret corpuscu| lum. Idem uice sub altera iussit fieri lamminalocis duobus| corporis altius sibi inpraessit . tota carne decocta. Sic| spiritu flammantem membra faciebat ardire. Anomine Bella, sed longa caecitate miserrima, rogavit se de Francia Pictavis ad sanctae duci devote praesentiam. Quam, licet tarde exorata, sibi fecit occurri per tetrae noctis silentia. Prostrata cuius ad genua, ut dignaretur oculos eius signare, vix impetrat. Quae mox in nomine Christi signum crucis inpressit, caecitas fugit, lux rediit et nocturno sub tempore orbae diu dies inluxit, ita ut, tracta cum venisset, nullo ducente, recederet
Abbreviated transcription (Latin):
refrigeraret tam feruentẽ animũ: incendere cor¬
pus deliberat. Apponit era candentia: strident
membra concremata. Consumit᷑ cutis. & intima
qͦ attigit artlor: fit fossa. Ipsa tamen tacens: de¬
tigit foramina. Sed computrescens sangius:
manifestabat qd uox non ꝓcedat in pena. Sic
femina xp̃i dulcedine: tot penas amaras liben¬
ter excepit. Hinc actum est. ut qd̾ ipsa abdide¬
rit: miracula non tacerent. Itaq post tot la¬
bores quas sibi penas intulerit: & ipse qui uoce
refert ꝑhorrescit. Quadam uice dum sibi illatos
tres cutulos ferreos dieb quadragesimane collo
uel brachiis nexuit. & tres cathenas inserens cir¬
ca sium corpꝰ dum alligasset astricte: inclusit du¬
rum ferrum caro tenera suꝑcrescens. Et cũ trans¬
acto ieuinio uoluisset cathenas sub cute clausas
extrahere nec ualeret. caro ꝑ dorsum atq pectus
suꝑ ferrum cathenarum est incisa ꝑ circulum:

Expanded text:
refrigeraret tam ferventem animum, incendere correfrigeraret tam ferventem animum, incendere corpus deliberat, apponit aera candentia; Strident membra cremantia, consumitur cutis, et intima, quo attigit ardor, fit fossa. Tacens tegit foramina: sed computrescens sanguis manifestabat quod vox non prodebat in poena. Sic femina pro Christi dulcedine, tot amara libenter accepit. Hinc actum est, ut quod ipsa abdiderit, hoc miracula non tacerent. 27. Itbo| res quas sibi poenas intulerit et ipse qui uoce refert per| horrescit quadam uice dum sibi +latos tres circulos fer| reos diebus quadragensimae . collo uel brachiis nexuit .| et tres catenas inferens . circa suum corpus dum allegas| sit adstrictius Inclusit durum ferrum caro tenera super| crescens et transacto ieiunio. Cum uoluisset catenas| sub cute clausas extrahere nec ualeret Caro per dorsum| atque pectus . super ferrum catenarum est incisa per cir| culum .
Abbreviated transcription (Latin):
Holus purgans legumen lauaus. flatu focũ
uiuificans: & ut decoqueret escas satagebat
exestuans. Uasa de foco ipsa leuans: discos la¬
uans & inferens. Hinc consummatis conuiuiis
ipsa uasa deluens purgansq: nitide. coqͥne quic¬
quid erat lutulentum efferebat: ima quoq¬
purgamina. Inde ꝑ egrotantes se inferens: ibat ñ
tepida. Et prius enam quam extiꝑet arelatensem
regłam. ebdomada subtransacta sufficienter ad
omines calidam faciebat humilitate scĩssima: pe¬
des lauans & osculans. Et adhuc omnib ꝓstra¬
ta deprecabat᷑ ueniam: negligentia ꝓ commissa.
dhuc aliquid grauiꝰ in seipsa tortrix excogitans.
una quadragesimarum suꝑausterum ieuinium
&. sitis tornde cruciatum adhuc limina cilicii mem¬
bra tenera setis asꝑis dispensante: iubet portare
aquamanile ardentib plenum carbonib. Nuic
discedentib reliquis membris trepidantib animꝰ
armatur ad penam. tractans qi ñ ẽẽnt ꝑsequu¬
tionis tempora: a se ut fieret martyr. Inter hec ut

Expanded text:
ns. Ligumen lauans flatu| focum uiuificans ut decoquiret aescas satagebat| exestuans. Vasa de focis ipsa leuans discos lauans . et in| ferens. Hinc consummatis conuiuiis Ipsa uascula diluens| Purgans nitide cocina quidquid erat lutulentum fere| bat ima purgamina Inde per aegrotantes inferens ibat tepida, et priusquam exciperet Arelatensem regulam, hebdomada sub transacta sufficienter ad omnes calidam faciebat. Humilitate sanctissima pedes lavans et osculans, et adhuc omnes prostrata deprecabatur veniam negligentia pro commissa. dhuc aliquid gravius in se ipsa tortrix excogitans, una quadragesimarum, super austerum jejunium et sitis torridae cruciatum, adhuc lima cilicii membra tenera setis asperis dissipante, jubet portari aquamanile ardentibus plenum carbonibus. Hinc discedentibus reliquis membris trepidantibus, animus armatur ad poenam, tractans quia non essent persecutionis tempora, a se ut fieret martyr. Inter haec ut
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo siuis uicib scopans monasterii platẽas si¬
mul & angulos. qͥcquid erat sordidum purgans.
etiam sarcinas quas alie horrebant udere: non
abhorrebat euehere. Secretum etiam purgare.
opus non tradens sed occupans. ferens fetores

Expanded text:
 suis scopans monasterii plateas, simul et angulos, quidquid erat foedum purgabat, et sarcinas quas alii horrent videre, non abhorrebat evehere, secretum etiam purgare, opus non tardans, sed occupans
Abbreviated transcription (Latin):
rium faciens qͦs ante lauerat eisdem sua ma
numiscebat: ut fessos de sudore sumpta po¬
tio recentaret. Sic deuota femina nata & nup¬
ta regina. palatii domina: pauꝑib seruiebat᷑
ancilla. In mensa uero subocculte ne forte cog¬
nosceretur ab aliqͦ ante se posito cum legumine
ferculo inter epulas regum more tͥum ꝑueroꝵ :
faba uel lenticula delectabiliter uescebat᷑. De
cursu uero decantando: uigili studio instabat᷑.

Expanded text:
ua ma| nu miscebat ut fessos de sudore sumpta potio recentaret| Hic deuota faemina nata et nupta regina . palatii| domina pauperibus seruiebat+ ancilla in mensa uero| subocculte ne cognusceretur ab aliquo ante se posito| cum ligumine ferculo . inter epulas regum . more trium| puerorum . faua . uel lenticula . delectabiliter uescebatur.| De cursu uero decantan
Abbreviated transcription (Latin):
tormenta mens intenta paradyso. leue repu¬
tans qd̾ ferret: tantum ne xp̃o uilesceret. Inde
regressa cubiculum. uix tepefieri poteratr uel
foco uel lectulo. De qua regi dicebatur habere
se potiꝰ iugalem monacham: quam reginam.
Unde & ipse irritatus: ꝓbonis erat asꝑrimus.
Sed illa ꝓ parte leniens: ꝓ parte etiam tolera¬
bat modeste rixas illatas a coniuge. M iebus
uero quadragesime satis est scire qualiter se

Expanded text:
s intenta paradiso, leve reputans quod ferret, tantum ne Christo vilesceret. Inde regressa cubiculum, vix tepefieri poterat vel foco vel lectulo. De qua regi dicebatur, habere se potius iugalem monacham quam reginam. Unde et ipse irritatus, pro bonis erat asperrimus, sed illa pro parte leniens, pro parte tolerabat modeste rixas inlatas a coniuge. 6. Diebus vero quadragesimae satis est sci
Abbreviated transcription (Latin):
ligni opus erat: sola ferebat in sarcina. Aquã
de puteo trahebat: & dispensabat ꝑ uascula.
Holus purgans. legiimen lauans. flatu focũ
uiuificans: & ut decoqueret escas satagebat
exestuans. Uasa de foco ipsa leuans: iscos la¬
uans & inferens. Hinc consummatis conuiuuis

Expanded text:
ligniores opus erat . sola ferebat in sarci| na. Aquam de puteo trahebat . et dispensabat| per uascula holus purgans. Ligumen lauans flatu| focum uiuificans ut decoquiret aescas satagebat| exestuans. Vasa de focis ipsa leuans discos lauans
Abbreviated transcription (Latin):
piratium non bibit. Uini uero puritatẽ. aut me̾¬
Tum more scĩ germani: iubet sibi molam setre¬
tissime deferri. In qua totalqͣdragesima tantum
laborauit: quartum quatͥduana refestio postu¬
lauit. Oblationes etiam siis manib faciens: lo¬
cis uenerabilib incessabiliter dispensauit. Ergo¬
quia apud scãm non minus usus miscłie: quam
erat concursus de plebe. Ut nec deẽẽnt que pete¬
rent: nec deficerer qd̃ donaretur. Mirandum qͦ¬
modo omnib satisfaceret. Undethesauri tot exu¬
li: Unde tot diuitie ꝑegrino: Quantum expen¬
debat diurna redemptio: Qd̾̃ sola illa sciebat: qͤ
petentib deportabat. am preter cotidianam
culam duob semꝑ dieb. sabbati qͥnta & sabb̃o¬
balneo parato ipsa succincta de sauano capi¬
ta lauans egenorum: defabricabat quicquid
erat cruste. scabiei uel tinee: nec prurulenta fa¬
stidiens. Interdum & uermes extrahens. pur¬
gans cutis putredines: singillatim capita peste¬

Expanded text:
ue piracium| non bibit uini ue piracium| non bibit uini Tum more sancti Germani jubet sibi molam secretissime deferri, ad quam tota quadragesima tantum laboravit, quantum quatriduana refectio postulavit. Oblationes etiam suis manibus faciens, locis venerabilibus incessabiliter dispensavit. Ergo apud sanctam non minus usus misericordiae quam erat concursus de plebe, ut nec deesset qui peteret, nec deficeret quod donaretur. Mirandum ut omnibus satisfaceret Vnde thes| auri tot exuli . unde tot diuiciae peregrinae quantum| expendebat diurna redimpcio . quo sola sciebat que peten| tibus deportabat. Nam praeter cotidianam icolam Duobus semper diebus . sabba| tum quintam et sabbncta de savano, capita lavans egenorum, defricans, quidquid erat, crustam, scabiem, tineam, nec purulenta fastidiens, interdum et vermes extrahens, purgans cutis putredines, singillatim capita pecte
Abbreviated transcription (Latin):
nerato totum dedit cenobio. Equiter sci gundul¬
fi post se facti mitis ep̃i ꝓgressa receptaculum: ñ
minore laboratu nobilitauit sinergium. Hinc fe¬
lici nauigio turonis appulsa. que suppleat eloqͦn¬
tia quantum officiosam qͣntumq se monstrauit
munificam: Quid egerit circa sci martini atria.
templi basilicam. flens lacͥmis insatiata. singłã
iacens ꝑlimina: ubi a missa reuocata. uestib. or
namento. quo se cdariori cultu solebat ferre pala¬
tio: sacrum componit altare. Hinc cum in uicũ
intimus senator migrauit de scł̃o ancilla domini
ꝑuenisset: ddedit ñ inferiora dñi crescens in gratia.
Hinc cum inuilla suedas pictauo territorio iuxta
p̾dictum uicum decenter accederet itinera deo ꝓs
perante. qualem se gessit ꝑ singula quis enumeret
umpanem absconse uel ordeaceum manducabat
occulte: fic ut nemo ꝑciꝑet inanex illo tempore
quobeato medardo consetrata uelata est.absq in
firmitatis tempore preter legimen & olera: ñ po

Expanded text:
ne| rato totum dedit cinobio . Aequiter sancti Gundulfi . post| facti mitis episcopi progressa receptaculo non minori labora| tu nobilitauit sinergium. Hinc felici nauigio toronis| adpulsa que suppleat eloquencia . quantum officiosam| quam se monstrauit munifecam quid egerit circa sancti mar| tini atria . templa . basilicam . flens lacrimis . insaciata| singula iacens per limina . ubi missa reuocata uestibus| et ornamento quo se clariori cultu solebat ferre palacio sa| cro conponit altario Hinc in uico intimus senator . migrauit de saeculo| Ancilla domini+ peruenisset dedit non inferiora . domini crescens in .| gracia. Hinc cum in uilla suedas pictauo territorio iux| ta praedictum uicum decenter accideret . itinere pros| perante. Qualem se gessit per singula . quis enumerit pane abs| conso . uel hordiatio manducabat occulte . sic ut nemo perci| peret nam. Ex illo tempore quo beato medardo consecran| te uelata est usque ad infirmitatem praeter ligumen . et| holera . non pom
Abbreviated transcription (Latin):
bere leticiam. Et hora noctis recursa cum paucis
ꝑgens & intimis. ꝑ niuem. lutum uel puluerẽm
aqua calida parata ipsalauabat & tergebat ue¬
nerandi uestigia: nec resistente seruo dei. & pro¬
pinabat pateram. Sequenti uero die curamdo¬
nus cõmittens creditariis. ipsa se tota occupa¬
bat circa iuri iusti uerba: circa salutis instituta.
Et curã adipiscende uite celestis cõmertia: sepe¬

Expanded text:
bere laetitiam, et, hora noctis recursa, cum paucis pergens et intimis per nivem, lutum vel pulverem, aqua calida parata, ipsa lavabat et tergebat venerandi vestigia, nec resistente servo Dei, et propinabat in patera. Sequenti mus committens creditariis. Ipsa se tota occupabat| Circa uiri iusti uerba circa salutis instituta . circa| dispiciendi mundi uitae caelestis commercia rete
Abbreviated transcription (Latin):
quid de tribitis accecderet: ex omnib que ue¬
nissent ante cdedit decimas quam recepit. De¬
ide qͥd suꝑerat: monasteris aispensabet. Et
quo ire pede non poterat: transmisso munere
crtũibat. Acuius munificentia: nec ipse se
abscondere potuit heremita. Et sic iti ne pre¬
meienir a sartina: qd̾ acceꝑat erogabat. Apud

Expanded text:
mnibus quae venissent ante dedit decimas quam recepit. Deinde quod supererat monasteriis dispensabat et, quo ire pede non poterat, transmisso munere, circuibat. A cuius munificentia nec ipse se abscondere potuit heremita. Sic, ne premeretur a sarcina, quod ac
Abbreviated transcription (Latin):
rent: candelas suis manib factas iugiter mini¬
straret. Unde hora serotina dum ei nunciaretur
tarde qd̃ eam ad mensam rex requireret circa
ceret: qd̾ ei ꝑ linguam peccasset. Ad cuiꝰ opinio¬
nem si quis seruorum dei uisus fuisset uł ꝑ se

Expanded text:
factas jugiter ministrabat? Unde hora serotina, dum ei nuntiaretur tarde, quod eam ad mensam rex quaereret, circa ceret, quod ei per linguam peccasset. 8. Ad cujus opinionem si quis servorum Dei visus fuisset vel pe
Abbreviated transcription (Latin):
facultate elemosine dedicauit. Nam cum sibi ali¬
quid de tribitis accederet: ex omnib que ue¬
nissent ante dedit decimas quam recepit. De¬
inde qͥd̾ siuꝑerat: monasteriis dispensabat. Et
quo ire pecle non poterat: transmisso munere
cirtubat. A cuius munificentia: nec ipse se
abscondere potuit heremita. Et sic iti ne pre¬
meretur a sartina: qd̾ acceꝑat erogabat. Apud
quam nec egeni uox in aniter sonuit: nec ipsa¬
eam surda preteriit. Sepe donans indum̃ta:
Adhoc animum tendens adopus miscł̃ie: an¬
teias domum instruit. Ibi lectis culte compositis
congregatisq egenis feminis ipsa eas lauat in

Expanded text:
facultate . elymosynae dedicauit. Nam cum sibi| aliquid de tributis accideret . ex omnibus que uenis| sent . ante dedit decimas quam recipit. Deinde| quod supererat monasteriis dispensabat. Et quo ire| pede non poterat . misso munere circuibat ad cuius| munificentiam nec ipse se abscondere potuit here| mita. Sic ne premeretur a sarcina quod acceperat| erogabat. Apud quam nec egeni uox inaniter sonu\i/t| nec ipsa surda preteriit saepe donans indumenta.| Adhuc animo intendens ad opus misericordiae Atte| ias domum instruit . quo lectis culte conpositis . congre
Abbreviated transcription (Latin):
qualiter concursabat ꝑ domesticos fidles. serui¬
Quoꝵ blandimentis mulcebat animum pͥncipis.
donec in ipsaira regis unde ꝓcesserat sors mortis:
inde curretet uox salutis. His igitur beatis actib
occupãtam in tantam ꝓuexit diuina dementia: ut
etiam adhuc in palatio laica dño largiente declara¬

Expanded text:
er concursabat per domesti| cos fidelis . seruicuius blandimentis| mulcebat animum principis . donec in ipsa ira regis| Vnde processerat sors mortis . inde curriret uox salu| tis. His igitur beatis actibus occupata. In tantum pro| uexit diuina clementia ut e\ti/am adhuc in palacio| laicam do
Abbreviated transcription (Latin):
iunio: nec sumens duo sextaria. Hinc tanta siti
laborabat: ut faucib desicratis uix psalmũ di¬
ceret arida. Cilicium etiam habens ad corpus ꝑ
lintheo: iugiter cursum decantans ꝑagebat iu¬
gilias. Ante se cinere strato suꝑiectoq cilicio: hoc
utebatur ꝓ lectulo. Ipsa requies fatigabat: cui
parum uidebatur suum hoc sustinere corpuscu¬

Expanded text:
iunio nec sumens duo sestaria, hinc tanta siti laborabat, ut, faucibus desiccatis, vix psalmum diceret arida. Cilicium etiam habens ad corpus pro linteo, iugiter cursum decantans, peragebat vigilias; ante se cinerem stratum, superiecto cilicio, hoc utebatur pro lectulo; ipsa requies fatigabat, ciui parum videbatur
Abbreviated transcription (Latin):
quanti ẽent pia cura requireret. Qua sibi re¬
nunciante parata mensa. missorio coclearib.
cultellis. canno. potu. & calicib. sola subseqͣn¬
te intromittebat furtim: qͦ se nemo ꝑciperet:
Ipsatamen muilieies uario lepre mãculis cd̃¬
prehendens in amplexu osculabat᷑ & uultum:
toto diligens animo. Deide posita mensa ferens

Expanded text:
quanti essent pia cura requireret . qua sibi requanti essent pia cura requireret . qua sibi renuntiante, parata mensa, missorium, cocleares, cultellos, cannas, potum et calices scola subsequente, intromittebatur furtim, quo se nemo perciperet. Ipsa tamen mulieres variis leprae maculis conprehendens in amplexu, osculabatur et vultum, toto diligens animo. De
Abbreviated transcription (Latin):
conuiuiis: ipsa incidebat. panem. carnem: &
sqͥoquid apponeret. Languidis autem & cecis:
non cessabat ipsa cibos cum cocleari porrigere.
Hoc presentib puellis duab sed se sola serui¬
ente ut noua martha satagebat: donec potu¬
lenti frẽs leti fierent conuiuiis. Tunc illa re¬
amouens se loco ut ablueret manus iam bene
culto conuiuio: tota gratificabat᷑. Si qͥd au¬
diret de fremitu. iubebat tam̃ ut sederent:
donec uellent assiugere. Uenerabilis uͦ omin¬
ii dominico die hoc habebat in canone uelestate
uel hieme. ut pauꝑib collectis pͥmo merum
sua manu de potu dulci porrigeret: puelle post¬
ea committens. ut omnes illa satis ꝓpinaretꝰ.
Quia ipsa festinabat oratiom occurreu. qͦ et
cursum consummaret: & sacerdotib adm̃sam
inuitatis occurreret. Quos adhuc regalimore
ad ꝓpͥa cum redirent: sine munere ñ laxaet.
Ms anc quoq rem intremescendam qua ꝑage¬
bat dulcedine. cum lepsi uenientes signo facto
se ꝑderent: iubebat adminicule ut unde uel

Expanded text:
con| uiuis. Ipsa incidebat . panem . carnem+ . quidquid adponerit.| Languidis autem et cecis non cessabat ipsa cibos cum coclia| re porregire. Hoc presentibus duabus . sed se sola seruiente| ut noua martha satageret donec potulenti fratres laeti| feruerent conuiuiis. Tunc illa remouens se loco ut ablueret| manus . iam bene culto conuiuio tota gratifecabatur si| quid audiret de fremitu iubebat . tamen ut sedirent . donec| uellint adsurgire. Venerabile uero omne dominico die hoc| habebat in canone . uel aestate uel hieme ut pauperibus| collectis primum meru sua manu de potu dulce porregi| ret puellae postea committens . ut omn illa propinaret .| quia ipsa festinabat oracione recurrere. Quo et cursum| consummaret et sacerdotibus ad mensam inuitatis . oc| curreret . quos adhuc regale more ad propria cum redi| rent . sine munere non laxaret Hanc quoque rem intremis| cendam qua peragebat dulcidine cum lebrosi uenien| tes signo facto se proderent. Iubebat adminiculae . ut un| de uel
Abbreviated transcription (Latin):
Di ma cognito: uttrans in sacrarium monachica ueste
indutur: Ncedensq ad altare: beatissimum me¬
dardum ħ̃is uerbis alloquitur dicens. Si me con¬
secrare distuleris. & plus hominem quam deum
otimueris: de manu tua a pastore oins anima reqͥ¬
ratur. Quo ille contestationis concussus tonitruo:¬
u manu suꝑposita consecrauit diaconam. Mox in

Expanded text:
veste induitur, procedit ad altare, beatissimum Medardum his verbis alloquitur dicens: Si me consecrare distuleris, et plus hominem quam Deum timueris, de manu tua a pastore ovis anima requiratur. Quo ille contestationis concussus tonitruo, manu superposi
Abbreviated transcription (Latin):
Eatissima igitur radegundis
natione barbara de regione
toringa: auo rege bessino. pa¬
truo berfredo. patre rege be¬
rechtario. in qͣntum altitudo
scłi tangit regio quideni de
germine orta. celsa licet origine: multo celsior¬
est actione. Que cum summis sius parentib bre¬
ui mansisset temꝑore. tempestate barbarica fran¬
corum uictoria regione ipsa uastata: uice ifrae¬
litica exit & migrat de patͥa. Tunc inter ipsos.
uictores cuiꝰ esset in preda regalis puella: fit con¬
tentio de captiua. Et nisi reddita fuisset his a¬
rursum reges arma mouissent. Que ueniens

Expanded text:
eatissima igitur Radegundis natione barbara de regione Thoringa avo rege Bessino, patruo Hermenfredo, patre rege Bertechario, in quantum altitudo saeculi tangit regio de germine orta, celsa licet origine multo celsior actione. 4 Quae cum summis suis parentibus brevi mansisset tempore, tempestate barbarica Francorum victoria regione vastata, vice Israhelitica exit et migrat de patria. Tunc inter ipsos victores cuius esset in praeda regalis puella fit contentio de captiva, et nisi reddita fuisset, trase reges arma movissent. 5 Quae veniens
Abbreviated transcription (Latin):
ne regii diadematis ꝓtendantur sceptra regie po¬
testatis: ac ꝑinde medelam popłis. pacemq tri¬
buat uniuersis. Conferat etiam ꝓ delictorũ in
dulgentia cunctis generale p̾sidium. qui specia¬
le sollennitatis suc hodie mundo prestitit orna

Expanded text:
ne regii diadematis, protendantur sceptra regiae pone regii diadematis, protendantur sceptra regiae potestatis, ac perinde medelam populis, pacemque tribuat universis; conferat etiam petitum pro delictorum indulgentia cunctis generale praesidium, qui speciale solemnitatis suae hodie mundo praestitit orna
Abbreviated transcription (Latin):
traxerat: usib restititis uirtus medica indiscreta
soluebat. Crebriꝰ etiam oculorum captis lumine.
purgatis tenebris p̃sidium contemplationis in¬
dulsit: & rediuiue lucis compendia desertis ha-¬
bitaculis restaurauit. Multa quoq & inniime¬
ra uirtutum suarum insignia que dieb singłis
ex more concrescunt relatio nr̃a preteriit. ut nec
lateret silentio magnitudo oꝑis: nec diei consu¬
meret spacium tanta ꝓlixitas dictionis. Huius
ergo piam maiestatem fusis indesinenter precib
exoremus. ut clementissimi theodeberti regiᷤᷤ nr̃i
felicitatem crebris successib dilatatam uel in extre¬
mis gentib iusto dominandi iure ꝓcul extensam:
ꝓ sua pietate longeuetet. clementissimoq sigiber¬
to qͦndam regi sempiternam requiem p̃stare dig¬
netur. quatinus qͥ templi eius spacia deuotus ex¬
tendens ad excelsa fastigii tegmina sumptuoso
decore ꝓduxit. eodem intercedente seruato culmi¬

Expanded text:
traxerat, usibus restitutis, virtus medica indiscrete traxerat, usibus restitutis, virtus medica indiscrete solvebat. Crebrius etiam oculorum captis lumine, purgatis tenebris, praesidium contemplationis indulsit, et redivivae lucis compendia desertis habitaculis restauravit. Multa quoque et innumera virtutum suarum insignia, quae diebus singulis ex more concrescunt, relatio nostra praeteriit, ut nec lateret silentio magnitudo operis, nec diei consumeret spatium tanta prolixitas dictionis. 13. Hujus ergo piam Majestatem fusis indesinenter precibus exoremus, ut clementissimi Theodeberti, regis nostri, felicitatem, crebris successibus dilatatam, et in externis gentibus justo dominandi jure procul extensam, pro sua pietate longaevet, et clementissimi Sigiberti quondam regis animae sempiternam requiem praestare dignetur, qui templi ejus spatia devotus extendens, ad excelsa fastigii tegmina sumptuoso decore perduxit, quatenus eodem intercedente, servato culmi
Abbreviated transcription (Latin):
clamore attollat emundatione tropheis. sed qͥcqͥd
fusis pretib expetitur: incunctanter eus effectib
obtinetur. Huius gͥ templi pre forib paraliticus
quidam est depositus eiestus. Quem omniũ mẽ¬
brorum debilitas diuerso iure indiscrẽte dampna¬
uerat pͥstine incolumitatis meruit augm̃ta sus¬
ciꝑe: & salutis gloriam obtinere. Ut singulis ui¬
gor artub redditus confestim suffragante reme¬
dio astaret illesus. & cuius pͥus cõmunis usum ser¬
monis annexa palato lingua confuderat: urtu¬
tem sc̃i antistitis resoluta oris compage laudabat.
ꝓtinus scilicet sepe palam tͥumphante mysterio
quos iniqua ferrei ponderis retentacula gressib
negatis astrinxerant. & ad templi oraculum sum¬
mus antistes ueniendi prestitit facultatem: &
robustam metalli naturam exuꝑans uasta com¬
pedum uincla confregit. Multis igitur ꝓmiscui
sexus quos membrorum debilitas miseranda con¬

Expanded text:
clamor attollat emundatione tropaeis; a quo quidquid clamor attollat emundatione tropaeis; a quo quidquid fusis precibus expetitur, incunctanter effectibus obtinetur. Hujus igitur templi pro foribus paralyticus quidam depositus et ejectus, quem omnium membrorum debilitas diverso jure discreta damnaverat, pristinae incolumitatis meruit augmenta suscipere, et salutis gloriam obtinere, ut singulis vigor artubus redditus confestim, suffragante remedio, astaret illaesus, et cujus prius communis usum sermonis adnexa palato lingua confuderat, virtutem sancti antistitis resoluta oris compage laudabat. 12. Protinus scilicet saepe palam triumphante mysterio, quos iniqua ferri ponderis retentacula gressibus negatis astrinxerant, ad templi oraculum summus antistes veniendi praestitit facultatem; et robustam metalli naturam exsuperans, vasta compedum vincla confregit. Multos igitur promiscui sexus, quos membrorum debilitas miseranda con