comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus homines. habeat autem ex prȩ¬
sidiali ad paritione unum excep¬
torem & duos ad paritores &iu¬
dic& inpecuni ariis causis usque
ad solidos trecentos.¬
IDEM
iquis plus p&erit ut apud
upraesidem magis quam apud
tratrecentos solidos constituta
perdat & ipsam quantitatem
quaereuera ei deb&ur &actio¬
nissuae dispondio puniatur
idefensor ciuitatissententiã
definitiuam protulerit & ad¬
uersus eampro uocatio porrecta
sit. apud praesidem prouinciae
exercerieamo port&. sin autẽ
ab ad paritoribus defensor in¬
iuriam fuerit passus & preses
prouinciae neglexerit conpe¬
tentem eis uindictam in rogare.
Tuncrelationem ad prefectum
praetorio mittat & quod pre¬
fectum uisum fuerit sequatur.
habeat autem & scrinium publi¬
cum ubi monimenta publica de
unum qui eadem acta debeat
conseruare.
efensores sinedatione pecu¬
niae fiant quattuor. enim
aureos tantum praestaredebenT
pro iussionibus quibus defenso¬
rum creatio confirmetur. sin

Expanded text:
sos homines. Habeat autem ex praesos homines. Habeat autem ex praesidali apparitione unum exceptorem, et duos apparitores, et iudicet in pecuniariis causis usque ad solidos trecentos.Idem Si quis plus petierit, ut apud praesidem magis quam apud tra trecentos solidos constituta, perdat et ipsam quantitatem, quae revera ei debetur, et actionis suae dispendio puniatur. Idem Si defensor civitatis sententiam definitivam protulerit, et adversus eam provocatio porrecta sit, apud praesidem provinciae exerceri eam oportet. Sin autem ab apparitoribus defensor iniuriam fuerit passus, et praeses provinciae neglexerit competentem eis vindictam irrogare, tunc relationem ad praefectum praetorio mittat, et quod praefecto visum fuerit, sequatur. Habeat autem et scrinium publicum, ubi monumenta publica depunum hominem, qui eadem acta debeat conservare. efensores sine datione pecuniae fiant, quatuor enim aureos tantum praestare debentpro iussionibus, quibus defensorum creatio confirmetur. Sin
Abbreviated transcription (Latin):
sint uel militarecingulum uel
praerogatiuas ex principalibus
pragmaticis sanctionibus. crex¬
peror dinem & sit unus exipsis
primatibus quorum calculocre¬
ar&ur. fiat autem cum sacra¬
mento. Namiurare deb& quod
omnia secundum leges & iusti¬
tiam facturus est. confirme¬
tur autem periussionem prȩfec¬
ti pretorii & habeat defensoris
honorem perbiennium tantum.
& non liceat praesidi successorem
eidare sed prȩfecto praetorio.¬
onliceat praesidibus uicari¬
os dofensorum mittere
Nam nec suos mittere possunt.
sufficiuntei defensores praesidis
iussiones implere.
IDEM
estamenta atque donationes
apud defensores intimentur
aliaeq monumenta publica a¬
pudeos recte procedant. hoc
enim preses prohibere non po¬
terit quam uis aduersus ipsum
praesidem non ponantur uelad¬
uersus homines eius. acta autem
conficere defensor potest adsi¬
militudinem praesedis tam ad¬
uersus tributarias in lationes de¬
ferentes quam aduersus seditio¬

Expanded text:
sint, vel militare cingulum vel sint, vel militare cingulum vel praerogativas ex principalibus pragmaticis sanctionibus habeper ordinem, et sit unus ex ipsis primatibus, quorum calculo creetur. Fiat autem cum sacramento, nam iurare debet, quod omnia secundum leges et iustitiam facturus est. Confirmetur autem per iussionem praefecti praetorii, et habeat defensoris honorem per biennium tantum, et non liceat praesidi successorem ei dare, sed praefecto praetorio.liceat praesidibus vicarios defensorum mittere, nam nec suos mittere possunt. Sufficiunt enim defensores praesidis iussiones implere. Idem Testamenta atque donationes apud defensores intimentur, aliaque monumenta publica apud eos recte procedant, hoc enim praeses prohibere non poterit, quamvis adversus ipsum praesidem componantur, vel adversus homines eius. Acta autem conficere defensor potest ad similitudinem praesidis tam adversus tributarias illationes differentes, quam adversus seditio
Abbreviated transcription (Latin):
automex eotempore obseruari
oport& ex quonosterimpera¬
turre publice gubernacula te¬
nuit. nisi forte uel trans actio¬
nes sccum fecerint uel aliomodo
causas suas damna uerunt. ha¬
beant autem communionem
& in praedis illis quae gene ar¬
chica uocabantur ab ante fato
tempore. sin autem contegerit
quosdam in ueniri quifilias suas
heredes scripserunt uolumus ip¬
sis quoq gene archicarum re¬
rum dominium conp&erequam¬
uis ab intestato paremtibus suis
secundum pristinam armenio¬
rum consuetudinem non succede¬
bant. ca autem quae semel fibiab
conp&ierunt &iam liberis ca¬
rum postea conp&ere plac&.
ullilicentia sit defensoris of¬
ficium inciuita tibus suis
contemnere. alioquin quinq:
librarum auri poena cohercebi¬
tur. Itatamen ut inopera ciuita¬
tis quinq: librae inpendantur
& post poenae solutionem nihil¬
ominus defensorisofficium sus¬
cepere cogatur nec enim uilis si¬
mos homines sed ipsos magis
primates defensor esciuitatum
fieridec&. quamuis in lustres

Expanded text:
autem ex eo tempore observari oportet, ex quo noster imperator reipublicae gubernacula tenuit, nisi forte vel transactiones secum fecerint, vel alio modo causas suas damnaverint. Habeant autem communionem et in praediis illis, quae genearchica vocantur ab antefato tempore. Sin autem contigerit quosdam inveniri, qui filias suas heredes scripserint a volumus ipsis quoque genearchicarum rerum dominium competere, quamvis ab intestato parentibus suis secundum pristinam Armeniorum consuetudinem non succedebant. Ea autem, quae semel filiabus competierunt, etiam liberis earum postea competere placet. ulli licentia sit defensoris officium in civitatibus suis contempnere; alioquin quinque librarum auri poena coercebitur, ita tamen, ut in opera civitatis quinque librae impendantur, et post poenae solutionem nihilominus defensoris officium suscipere cogatur; nec enim vilissimos homines, sed ipsos magis primates defensores civitatum fieri decet, quamvis inlustres
Abbreviated transcription (Latin):
lis imperatoris uel prefecti
pretorio &comitis rerum
priuitarum & cubi cularii
Sinautem in prouincia magis¬
tratum accipiat ante me tropo¬
litam & primates ciuitatis iu¬
rare deb&. Iu b& autem con¬
stitutio & defensores ciuita¬
tium. Nihilomnino ueldare
nisi usq ad sexaginta solidos
uel accipere nisi publicas anno¬
nas siquȩ sint dãt pc̃bili sarii.
REFERERDARIORUM
aec constitutio iub& refe¬
rendarios quattuor decim
quinun sunt esse donec autem
adocto perueniant Non lice¬
at alium adicere ut statutus
numerus eorum octo sint
LXII DEOPFICIOPRETORE
IUSTINIANI PISIDIAE
aec constitutio iub& utras¬
q pisidiae magistratus
in unum misceri &quieas ha¬
b& ut practor iustinianus uo¬
cetur & habeat ad paritionẽ
praetorianam & singuliad¬
paritores perprobatorias
fiant habeat autem & carru¬
cam argenteam & securem
& falces siue uirgas & adres¬
ponsum propter milites &
situnus expectabilium magis¬
tratuum quemadmodum ex¬

Expanded text:
lis imperatoris, vel praefecti lis imperatoris, vel praefecti praetorio, et comitis rerum privatarum et cubicularii, sin autem in provincia magistratum accipiat, ante metropolitam et primates civitatis iurare debet. Iubet autem constitutio et defensores civitatum nihil omnino vel dare nisi usque ad sexaginta solidos, vel accipere, nisi publicas annonas, si quae sint. Dat. XVII. Kal. referendariorum Haec constitutio iubet referendarios quatuordecim, qui nunc sunt, esse; donec autem ad octo perveniant, non liceat alium adiicere, ut statutus numerus eorum octo sitXVII De officio praetoris Iustiniani Pisidiae Haec constitutio iubet utrPisidiae magistratusin unum misceri, et qui eas habet, ut praetor Iustinianus vocetur, et habeat apparitionem praetorianam, et singuli apparitores per probatorias fiant. Habeat autem et carrucam argenteam, et securem et fasces sive virgas, et adresponsum propter milites, et sit unus spectabilium magistratuum, quemadmodum s
Abbreviated transcription (Latin):
NON PECERINI
tautem in omnibus exe¬
qui possit preses prouin¬
ciae & milites qui in prouin¬
cia sedent subi ciunturei.
quod similites ei non obtempe¬
rauerint & annona eorum
prohibebitur & militiam su¬
am amittunt. & corporales
poenas subsistunt.
IX DELNIRUNCUL AIORIB
ETBIOCOLITIS ETAPOPLISNO
ET QUODOSACIENINE NIUO
APRESIDE DANDUIN SII
umq: in prouinciis presi¬
des iustimit tantur super¬
fluum est latrunculatores
mittere & eos quos biocolitas
idest quiuio lentias prohibent
uel apoplistas uocant. id est
cos qui priuatis hominibus
arma habere non concedunt
nerapinas autcdes faciant
sed neq magistromilitumori¬
entis uelaliis magistratibus
licebit latrunculatores uel
bio colitas uel aphoplistas uel
aliossimiles eis in prouincias
mittere. Sin autem aliquid
dale perpetretur hii quimis¬
si sunt presidali potestate
supponantur &ultimum pe¬
riculum patiantur. postquã
adimperatorem hoc fuerit
atur. siquidem in constantino¬
politanam ciuitatem praeocu¬

Expanded text:
non fecerint Vt autem in omnibus exsequi possit praeses provinciae, et milites, qui in provincia sedent, subiiciantur ei. Quod si milites ei non obtemperaverint, et annona eorum prohibebitur, et militiam suam amittunt et corporales poenas subsistunt. De latrunculatoribus et biocolytis, et aphoplistis, et quomodo sacramentum a praeside dandum sit Cumque in provinciis praesides iusti mittantur, superfluum est latrunculatores mittere, et eos, quos biocolytas, id est qui violentias prohibent, vel aphoplistas vocant, id est eos, qui privatis hominibus arma habere non concedunt, ne rapinas aut caedes faciant. Sed neque magistro militum Orientis, vel aliis magistratibus licebit latrunculatores, vel biocolytas, vel aphoplistas, vel alios similes eis in provincias mittere. Sin autem aliquid tale perpetretur, hi, qui missi sunt, praesidali potestati supponantur, et ultimum periculum patiantur, postquam ad imperatorem hoc fuerit atur, si quidem in Constantinopolitana civitate, prae ocu
Abbreviated transcription (Latin):
XUIIII CONSTTIUTIO
LXUII DEOT FICIO PREIORIS
IUISTINIANI TRACIAC ETUO
PINUDOXTIO NIBUS INTRA¬
CIA PORROCINUE UI
uitraciae praeest pretor
iustinianus nomine tur
& duorum uicariorum qui
in longum murum sedebant
solus habeat magis tratus.
Nam ex illis uicariis unus qui¬
dem uicem a gebat magistri
militum. alter autem uicari¬
us erat prefecti praetorii.
Traciae autem praetorem
& spectabilibus uiris connume¬
rare oport&. Namea quae
diximus de pretore pisidiae
& depretore licaoniae in eo
quoq: tenent. habebit autem
ad paritores non plures quam
centum & nonsolum ciuilibus
sed &iam militaribus decorabi¬
tur insignibus. Habea tautẽ
& adresponsum & curamagat
intributorum exactionibus
cum sua scilic& ad paritione
quae practoriana uocabitur
militare autem ad paritores
constitutio iub& abepistula¬
rum scrinio a quo & antea uica¬
riana ad paritio militabat
appellatio autem porrecta
contra sententiam prȩtoris
tracensium apud prefectum
praetorio & quaestorem ex
datap¬

Expanded text:
TIO XIX De officio praetoris Iustiniani Thraciae, et de provocationibus in Thracia porrectis Qui Thraciae praeest, praetor Iustinianus nominetur, et duorum vicariorum, qui in Longomuro sedebant, solus habeat magistratus, nam ex illis vicariis unus quidem vicem agebat magistri militum, alter autem vicarius erat praefecti praetorii. Thraciae autem praetorem et spectabilibus viris connumerari oportet. Nam ea, quae diximus de praetore Pisidiae et de praetore Lycaoniae, in eo quoque tenent. Habebit autem apparitores non plures quam centum, et non solum civilibus, sed etiam militaribus decorabitur insignibus. Habeat autem et adresponsum, et curam agat in tributorum exactionibus, cum sua scilicet apparitione, quae praetoriana vocabitur. Militare autem apparitores constitutio iubet ab epistolarum scrinio, a quo et antea vicariana apparitio militabat. Appellatio autem porrecta contra sententiam praetoris Thracensium, apud praefectum praetorio et quaestorem exdat ap
Abbreviated transcription (Latin):
tur. siue segesperfurtum siuequȩ¬
lib& arbores caesesint induplum
eius rei nomine reus conuenitur.
sub indicium conprȩhendi furis
praemium promissum iuredebe
tur. quitabulas cautionesue subre¬
puerit in ad scriptam summam
nebitur. Seruus qui infuga est¬
dominus eius furtiactione nonte

Expanded text:
tur. Siue seges per furtum siue quaelibet arbores caesae sint, in duplum eius rei nomine reus conuenitur. Ob indicium comprehendendi furis praemium promissum iure debtur. Qui tabulas cautionesue subripuit, in adscriptam summam nebitur: nec refertur. Qui tabulas cautionesue subripuit, in adscriptam summam
Abbreviated transcription (Latin):
n debere dicit qui petitam rem desi¬
derat obtinere non abillo qui se ius¬
teteno e contendit praeter illum
tantum casum ubi interrogare ne¬
cesseest possedentem utrum posses
an ex successione coeperit possidere
in ex hibutione necessariorum per¬
sonarum hocest testium talis deb&
rem autabeo perquem fuerint postu¬
lati sumptus conpetentes dari perci¬
si socii & participes non fuerint.

Expanded text:
ri debere dicit, qui petitam rem desiderat obtinere, non ab illo qui se juste tenere contendit, praeter illum tantum casum, ubi interrogare necesse est possidentem, utrum ex an ex successione coeperit possiderein exhibitione necessariarum personarum, hoc est testium, talis debet rem aut ab his, per quos fuerint postulati, sumptus competentes dari praecis
Abbreviated transcription (Latin):
omnia alii .iii. testes iurati dice¬
redebent. qm̃ inmallo legit¬
mo uel anteregem. ille qui acci¬
pit in laisum suum fortunam
inmallo publico. hoc est ante
theada uel tunginum fortunã

Expanded text:
omnia alii tres testes jurati dicere debent, quoniam in mallo legitimo, vel ante Regem, ille qui accepit in laisum suum fortunam in mallo publico, hoc est ante theada, vel tungenum, etc.+
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliis gradibus quam scripta est
nec aliis uocabulis declarari potest
exto gradus ueniunt supratria¬
uus tritauia infratrineposti¬
neptis exoblico fratris & sororis ab¬
nepus ab neptis patrueles sorores
patrueles amitini. amitine. conss¬
brini consobrine patruimagni
amite magnȩ auunculimagni. mater¬
tere magnȩ nepos neptis proprioris
sobrini filius filia qui consobriniap¬
pellantur quibus ex latere ad crescunt
propatrui proamite pro auunculi
proa matertere filius filia ad patruus
adamita hii sunt ab aui paterni fra¬
ter & soror ab uunculus ab mater te¬
ra. hii sunt ab auie paterne materne¬
q frater & soror. ab auiq maternȩ:
haec quoq explanari amplius non pos¬
sunt quam auctor ipse disseruit.

Expanded text:
nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis gradibus quam scripta est, nec aliis vocabulis declarari potestexto gradu ueniunt supra tritauus tritauia. Infra trinepos trineptis: ex obliquo fratris et sororis abnepos abneptis, fratris patruelis sororis patruelis, amitini amitinae, consobrini consobrinae, patrui magni amitae magnae auunculi magni materterae magnae nepos neptis, propioris sobrino filius filia, qui consobrini appellantur. Quibus ex latere adcrescunpropatrui, proamitae: proavunculi, promaterterae filius, vel filia, adpatruus, adamita. Hi sunt abavi paterni frater et soror, abavunculus, abmatertera. Hi sunt abaviae paternae maternaeque frater et soror, abavique materni. Haec quoque explanari amplius non possunt, quam auctor ipse disseruit.
Abbreviated transcription (Latin):
tis fraterpatruelissoror patruelis
id est patrui filius filiaue consobrinus¬
& consobrina idest auunculi & ma¬
tertere filius filia amitinus amitina
idest amite filius filia. Idemq conso¬
brini qui ex duobus sororib nascuntur
quibus ad crescit patruus magnus.
amita magna. idestaui paterni. fra¬
ter & soror. auunculus magnus. ma¬
ter tera magna. idest aui &auie tam¬
pater nequam maternefrater & soror¬
uinto graduueniunt supra qui¬
dem atauus atauia infraadne¬
potos adneptis exoblico fratris & soro¬
ris. pronepos proneptis fratres pa¬
truelessorores patrueles amitini
amitine. consobrini consobrine
filius filia proprius sobrinas subrina
idest patruimagni amitine magne
auunculi magni. matertera magne
filius filia his ad crescunt propatruus
proamita hii sunt proauii paterni
culus promatertera hii sunt proa¬
uiȩ paternȩ. materneq frater&so
ror proauiq materni haec specis

Expanded text:
tis, frater patruelis soror patruelis, tis, frater patruelis soror patruelis, id est patrui filius filia, consobrinus consobrina, id est auunculi et materterae filius filia, amitinus amitina, id est amitae filius filia: itemque consobrini, qui ex duabus sororibus nascuntur. Quibus adcrescit patruus magnus amita magna, id est aui paterni frater et soror: auunculus magnus matertera magna, id est auiapaternae, quam maternae, frater et sororuinto gradu veniunt supra quidem atavus, atavia: infra adnepos, adneptis: ex obliquo fratris et sororis, pronepos, proneptis: fratres patrueles, sorores patrueles: amitini, amitinae: consobrini, consobrinae filius, vel filia, proprius consobrinus, consobrina, id est, patrui magni, amitae magnae, avunculi magni, materterae magnae filius, vel filia. Quibus accrescunt propatruus, proamita. Hi sunt proavi materni culus, promatertera. Hi sunt proaviae paternae, maternaeque frater et soror, proavique materni. Haec species,
Abbreviated transcription (Latin):
linea patermater inferiorifilius filia
quib nullȩ aliȩ personȩ iunguntur
ecundo gradu continentur superio¬
rilinea auus auia inferiorinepos
neptis transuersa. frater sororque
personȩ duplicantur. auusenim & a¬
uia tam ex paire quam exmatre. ne¬
pos. neptis tam exfilio quam ex filia
frater & soror tamex patre quam ex
matre accipiuntur quae personȩ se¬
quentibus quoq gradibus similiter
du consistunt ipso or dine duplicantur.
&iste personȩ insecundo graduideo
duplices appellantur qui a duo auii &
paternus & maternus. Item duogene¬
ra ne potum sunt siue exfilio siue exfilia
procreati frater &soror extrans uerso
ueniunt idest frater patris. aut frater
matris quia aut patruus. aut auuncu¬
ius nominantur qui&ipsior dine duplicantꝰ
eruegraduueniunt supra pro¬
auuspro auia in frapronepos pro¬
neptis exobliquo fratris sororis que¬
filius filia patruus &amita idẽ patris
frater & soror auunculus & matertera
idest matris frater & soror
uarto graduueniunt supra aba

Expanded text:
ater mater, inferiori filius filia: quibus nullae aliae personae iunguntur. Secundo gradu continentur superiori linea auus auia, inferiori nepos neptis, transuersa frater soror. Quae personae duplicantur: auus enim et auita tam ex patre quam ex matre, nepos neptis tam ex filio quam ex filia, frater soror matre accipiuntur. Quae personae, sequentibus quoque gradibus similiter du consistunt, ipso ordine duplicantur. Istae personae in secundo gradu ideo duplices appellantur, quia duo avi sunt, et paternus et maternus. Item duo genera nepotum sunt sive ex filio, sive ex filia procreati. Frater et soror ex transverso veniunt, id esmatris, qui aut patruus aut avunculus nominatur. Qui et ipsi hoc ordine duplicantur. Tertio gradu veniunt supra proavus, proavia; infra pronepos, proneptis. Ex obliquo fratris et sororis filius vel filia, patruus, amita, id est patris frater et soror, avunculus matertera, id est frater matris et soror. Quarto gradu ueniunt supra abau
Abbreviated transcription (Latin):
uendidistis argento iustũ & paupe¬
rem procalciamentis ecceegostride¬
& robustus non saluabit animã suã
& tenens arcum non stabit. & uelox
pedib suis non saluabitur& ascensor
qui non saluabitanimã suã & robus¬
tus corde interfortes nudus effugi&.

Expanded text:
uendiderint argento iustum et pauperem pro calciamentis. qui coet robustus non salvabit animam suam et tenens arcum non stabit et velox pedibus suis non salvabitur et ascensor equi non salvabit animam suam et robustus corde inter fortes nudus fugiet
Abbreviated transcription (Latin):
pudquem scelus ut parsrapinȩ fuerit
inꝰuenta statim sociossuos nominare
cogatur. quod si nominarenolueritte¬
neatur aduindictam. quod si honestior
persona est aut prosclererationem
reddat. uel ab lata uel euersa fuerant

Expanded text:
pud quem scelus agnoscitur et pars rapinae fuerit inventa, statim socios suos nominare cogatur. Quod si nominare noluerit, teneatur ad vindictam. Quod si honestior persona est, et pro scelere rationem reddat, et quae ablata vel eversa fuerant
Abbreviated transcription (Latin):
expatrenatum ante omnia sȩcula.
dm̃ ex dõ lumen exlumine. dm̃ue¬
rum ex dõuero. natum non factũ
homousionpatri. hocesteius dem
cum patresubstantiae. perquem
omnia facta sunt quae incȩlo &
quae interra. qui propternos &
sub pontio pilato. sepultus testia
dieresurreit. a scendit incaelos
sed& addexteram patris. Iterum
uenturus ingloria iudicareuiuos
& mortuos. cuius regninonerit

Expanded text:
tre natum ante omnia saecula. Deum ex Deo. Lumen ex lumine. Deum verum ex Deo vero, natum, non factum, homousion Patri, hoc est, ejusdem cum Patre substantiae. Per quem omnia facta sunt, quae in coelo, et quae in terra. Qui propter nos, sub Pontio Pilato. Sepultus. Tertia die resurrexit. Ascendit in coelos: sedet ad dexteram Patris. Iterum venturus est in gloria judicare vivos et mortuos. Cujus regni non erit
Abbreviated transcription (Latin):
hominis occisi paubus a¬
datur & aliam medi &atem do¬
minus serui senouerit soluitũ¬
rum autsi legem intelleerit
potuerit se obmallare ut leu¬
dem non soluat. urs¬

Expanded text:
hominis occisi tradatur, et aliam medietatem dominus servi se noverit solviturum. Aut si legem intellexerit, poterit se obmalare ut leodem non solvat
Abbreviated transcription (Latin):
acrilegus adulter incestireus rap¬
tor sepulchrorum uiolator uene¬
ficiis maleficiis adulterator monetae
homicida dieb paschae nullatenus
ab soluantur. reliqui quosminorum
causarum culpa constringitabsoluant¬
alum niatoressunt quicumq
causas adse non pertinentes sine
n& petunt aut iniudicio proponunt
contracuiuscumq: in nocentis perso¬
nam principis animum a diracundi¬
am commouere prȩsumunt & qui
in fames effecti exilio de trudantur
ud ex crimino sum discuticns non
iententiam proferat capitalẽ
quam aut reus ipse fateatur aut per
minissui aut homicidium aut adul¬
terium aut maleficium commisisse
manifestius conuincatur. Simaiori¬
bus personis crimenob icctum fuerit
principis est expectanda sententia

Expanded text:
acrilegus adulter incestus reus, raptor sepulcrorum violator veneficus maleficus adulterator monetae homicida diebus paschae nullatenus absolvantur. Reliqui omnes, quos minorum causarum culpa constringitalumniatores sunt, quicumque causas ad se non pertinentes sine net petunt aut in iudicio proponunt.contra cuiuscumque innocentis personam principum animos ad iracundiam commovere praesumunt. Qui  effecti in exsilio detrudenturudex criminosum discutiens non ante sententiam proferat capitalem, quam aut reus ipse fateatur, aut conminis sui aut homicidium aut adulterium aut maleficium commisisse manifestius convincatur. DE Abus personis crimen obiectum fuerit, principis est expectanda sententia
Abbreviated transcription (Latin):
q: consilio. Tamciuilene gotium
quam criminale accusationem pro¬
fessio accus atoris manu conscrip¬
ta praecedat aut uindicta propo¬
sita siuera protulerit aut suppli¬
cium si fefellerit. criminum dis
cussio ibi agitanda est ubicrimen
admissum est. Nam aliubi crimi¬
num reus prohib&ur audire.
Peregrina auitin iudicis praesen¬
tibus legibus coercemus. Nisi in
scriptione cȩlebratareum quem¬
quam non fieri nec adiudicium
exhiberi. & enim qui alterius fa
deuocauerit sciat sibi inpendere
congruam poenam si quod inten¬
derit non probauerit. qui incri¬
minibus accusanturnisi seproba
audiatur quam sesimilem poenã¬
quam reo intendit conscripserit
cusando sesso crediderit sesimili
inscriptione canstringat futurũ
ut supplicia in nocentum seruo¬
rum aut poenam capitissui aut
facultatum amissione conpens&.¬
datum nullus accus& &iam siper
rescriptum principis hoc potue¬
dum crediderit questione nisi¬

Expanded text:
 XXIII. Tam civile negotium quam criminale, accusationem professio manu accusatoris conscripta praecedat. sit, si vera detulerit, aut supplicium, si fefellericussio ibi agitanda est, ubi crimen admissum est. Nam alibi criminum reus prohibetur audiri. Peregrina autem judicia praesentibus legibus coercemuiptione celebrata, reum quemquam non fieri, nec ad judicium exhiberi, devocaverit, sciat sibi inpendere congruam poenam, si quod intenderit non probaverit. Et cminibus accusantur, nisi se priaudiatur quam se similem poenaquam reo intendit, conscripserit cusandos esse crediderit, se simili inscriptione constringat, futurum ut supplicia innocentium servorum, aut poena capitis sui aut facultatum amissione compensdatum nullus accuset, nec si per rescriptum principis hoc potuedum crediderint quaestioni
Abbreviated transcription (Latin):
iseruus dumculpam dominus
Duindicat mortuus fuerit domi¬
nusculpa homicidii non tene tur
quiatunc homicidureus est sioccide¬
reuoluisse conuincitur. Nuen¬

Expanded text:
servus, dum culpam dominus vindicat, mortuus fuerit. dominus culpa homicidii non tenetur, quia tunc homicidii reus est, si occidere voluisse convincitur. N
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis sororem aut fratris fili¬
am aut certe alterius gradus
consubrinam. aut fratris uxo¬
nuptus sibi iunxerit huic poene
sub iaceat. ut atali consortio
separ&ur atque &iam si filios
Shabuerint non habeantur¬

Expanded text:
 aut sororis aut fratris filiam aut tertii gradus consobrinam aut certe fratris uxosibi nubtiis iunxerit, huic poenae subiaceat, ut de tali consortio separetur atque etiam si filios habuerint, non habeantur
Abbreviated transcription (Latin):
& filios non dimiserit sipa¬
ter aut mater super fuerint
ipsi inhereditate succedant.
sipater & mater non superfue¬
rint & fratres uelsorores reli¬
querit ipsi hereditatem obtene¬
ant. quod sinec isti fuerint sores
dant siug osorores patrisnon
exue int sorores mairiscius
hereditatem sibi uncent.
Siautem nullihorum fuerint
quicumq proximiores fuerit̃
depaterna generatione ipsi
in hereditatem succedant.
De terra uero saliga nulla por¬
tio hereditatismuli eriueniat
sed aduirilem sexumtota terrȩ
hereditas perueniat

Expanded text:
et filius non dimiserit, si pater aut mater superfuerit, ipsi in hereditate succedant; si pater aut mater non superfuerint, et fratres vel sorores reliquerint, ipsi hereditatem optineant. Quod si nec isti fuerint, sorordant. Si vero sorores patris non extiterint, sorores matris eius hereditatem sibi vindicent. Si autem nulli eorum fuerint, quicumque proximiores fuerint de paterna generationem, ipse in hereditate succedant. De terra vero Saliga nulla portione hereditatis mulieris veniat, sed ad virilem sexu tota terra hereditatis perveniat
Abbreviated transcription (Latin):
tum momenti beneficio fueritresti¬
tutum potest postmodum desub pres¬
so testamento criminalem propone¬
re actionem & reliquissimilibus cau¬
sissimilis acuo crihuatur.
DE PALSA MONETA

Expanded text:
um momenti beneficio restituto, potest postmodum de subpresso testamento criminalem proponere actionem. Et reliquis similibus causis similis actio tribuetur. DE FALSA MONETA
Abbreviated transcription (Latin):
Sicurialis intestatus moriens neq
filiosnoq: propinquos dere lin¬
quatcuria ad cuius ordinem sub¬
ducitur quicquid dereliquerit
uindicabit. Namtestamentum
faciendicuria libus lexista tribuit
potestatem. CHORUM¬

Expanded text:
Si curialis intestatus moriens neque filios neque proximos derelinquat, curia, cujus ordini subducitur quicquid reliquerit, vindicafaciendi curialibus lex ista tribuit potestatem.
Abbreviated transcription (Latin):
qui expositum puerum uel puel¬
lam sciente domino uel patrono
miseri cordiae causa colleg
in eius dominio permanebit. si
tamen contestationi decollectione
eiu s ep̃ilericiq subscripserunt

Expanded text:
Qui expositum puerum vel puellam sciente domino vel patrono misericordiae causa collegerit, in eius dominio permanebit: si tamen contestationi de collectione eius episcopus clericique subscripserint
Abbreviated transcription (Latin):
uerit aut inaccusatum si falsita sad pro¬
batur aut inaccusatorem si falsoobie¬
cerit proferatur exlege sententia
UICTUM UIUITITER ACERE
CTCRMINALITERPOSSC¬

Expanded text:
 aut in accusatum, si falsitas adprobatur, aut in accusatorem, si falso obiecerit, proferatur, ex lege sententia. VICTVM CIVILITER AGERE CRIMINALITER POSS
Abbreviated transcription (Latin):
siquem pęnituerit accusasse cri¬
minaliter & inscriptionem fecisse
de id quod probare non potuerit
siei cum accusato innocente conuene¬
rit inuicem seabsoluant. siuero iu¬
dex eum qui accusatus est crimino
Sicriminis accusator infraxxx dies
abolitionem petierit &iam inuito
tuscusto diae fuerit traditus nisiam¬
ex soluat. Nam sitestes uobentes no¬

Expanded text:
Si quem paenituerit accusasse criminaliter et inscriptionem fecisse de id, quod probare non poterat, si ei cum accusato innocente convenerit, invicem se absolvant. Si vero iudex eum, qui accusatus est, criminoSi criminis accusator intra triginta dies abolitionem petierit, etiam invito tus custodiae fuerit traditus, nisexsolvat. Nam, si testes
Abbreviated transcription (Latin):
micidateneatur. Siquis ad facien¬
dam rapinam ad greditur aut iter
a gentem in prediis ad sederit aut
domum alterius nocturnusspolia¬
tor intrauerit & occisus fuerit mors
latronis ipsius a nemine requiratur.

Expanded text:
sit agendum. Si quis ad faciendam rapinam aggreditur, aut iter agentem in praediis adsallierit, aut domum alterius nocturnus spoliator intraverit, et occisus fuerit, mors latronis ipsius a nemine requiratur.
Abbreviated transcription (Latin):
iseruus dominum
aut amicus uel do mesticus siue
libertus patronum pra&ercri¬
in ipsa initia accusationis gladio
puniatur. CIU

Expanded text:
servus dominum aut amicus vel domesticus sive libertus patronum accuin ipso initio accusationis, gladio puniatur; qu
Abbreviated transcription (Latin):
uenerit. Siquis aduersarium suum
ita apudiudicem crediderit accu¬
sandum ut se adserat uiolentiam
pertulisse ad probationem reieum
conuenit ad teneri. quod si probare
poenam suscipiat quam ille quem
inpetiit conuictus potuiss& excipere.
uioribus puniantur. Siiubentibus
dominis uiolentiam ad miserint do¬

Expanded text:
ETATIO. Si quis adversarium suum ita apud judicem crediderit accusandum, ut se asserat violentiam pertulisse, ad probationem rei eum convenit attineri: quod si probare poenam suscipiat, quam ille, quem impetit , convictus potuisset excipere.vibus puniantur. Si vero iubentibus dominis violentiae crimen admiserint, do
Abbreviated transcription (Latin):
in adulterio accusantur & sepro
rint si fortasse quo lib& tempore
secr&um crimen publica coniunc¬
tione prodiderinteos uelut ma¬
nifestosadulterospuniri plac&¬

Expanded text:
in adulterio accusantur et se prrint, si fortasse quolibet tempore secretum crimen publica coniunctione prodiderint, eos velut manifestos adulteros puniri plac
Abbreviated transcription (Latin):
ubta facinora sub uno uiolentiae
nomine continentur cumaliis uim
inferre temptantibus aliis cum in¬
dignatione resistentibus uerbera
cedesq crebrode tegentur admissa
Conuictusq in iudicio deeuidenti
undlentiae crimine capite puniatur
sa fuerint in illo uindicetur quiut
alium percedem expeller& uiolen¬
ter ad gressus est & anteomnia iu¬

Expanded text:
ulta facinora sub uno violentiae nomine continentur, cum aliis vim inferre temptantibus, aliis cum indignatione repugnantibus verbera caedesque crebro deteguntur admissaConvictus in judicio de evidenti violentiae crimine capite puniatur,sa fuerint, in illum vindicetur, qui ut alium per caedem expelleret, violenter ingressus est. DE APPELLATI
Abbreviated transcription (Latin):
ut spontanea professi onercus
cum non faciat neq: illide altero
credatur qui se crimino sumesse
confessus est
carcerereus fugeritabeo cui est
traditus requiratur. qui si eum

Expanded text:
ut spontanea professione reus reum non faciat neque illi de altero credatur, qui se criminosum esse confessus est. carcere reus fugerit, ab eo cui est traditus requiratur: qui si eum
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendum momentum in fraan¬
num spatium cuius lib& persona
agerepotest. Vt rucq ui¬
audiatur necrequiratur iniudicio
ut pe utor titulum litis scribat qui
Cimaterius liberorum non habu¬
Derit hoc est sungenuatrespartus
uiuos & libertinaquat tuor non
ediderit & unicum filium intesta¬
tum fortasse perdiderit non po¬

Expanded text:
cipiendum momentum, id est infra anni spatium cuiuslibet persona agere potest. Si per audiatur, nec requiratur in iudicio, ut prius titulum litis petitor scribat, quimater jus liberorum non habeat, hoc est, si ingenua tres partus vivos et libertina quattuor non ediderit et unicum filium intestatum fortasse perdiderit,
Abbreviated transcription (Latin):
ege nostraquando gaudiapu¬
blica nuntiantur nihilinuitispro¬
uincialibus gratulationis nomi¬
ne exigatur. DEDONATIONIBUS
onatio dira taest ubi inprae¬
sentires donata traditur. Donatio
aduiuit rem quamdonat sibi re¬

Expanded text:
etatio Quando gaudia publica nuntiantur, nihil invitis provincialibus gratulationis nomine exigatur. DE DONATIONIBVSonatio directa est, ubi in praesenti res donata traditur. Mortis advivit, rem, quam donat, sibi re
Abbreviated transcription (Latin):
tur & locum patrifaciant. posteius
obitum fratrib & sororib uel qui
superfuerint deipsoconiugio por¬
tio relicta proficiat nec poterit per
patriam potestatemadaliastransire

Expanded text:
em locum patri faciant, post illius obitum fratribus sororibusve, qui supererunt de ipso coniugio, portio relicta proficiat, nec poterit per patriam potestatem ad alias transire
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis colonuen alienum
INRE SUAXXA ANNOS HABUO¬
NIT AUSISUUIN UIN DICEI
uisi infraxax annos inuentus
fuerit adominocumfilus sibi
debitis & omni peculio reuoc&ur
si uero mortuus fuerit peculium
eius dominus reuoc&ur. colona
uero si ax annis in alieno dominio
permanserit apriore domino
non requiratur. colonoduae par¬
tes agnitionis sequantur. Colonȩ
uero tertia parssequatur. Nam
si agnatio infraxx annos edita
fuerit quando ad hucco lonado¬
mino competebat repe tentibus
iquis infantem a sanguine eme¬
dominus uel pater recipereuo
busest constitutum. sane nesepara¬
tio coniugiifiat. Praccipimus ut
dominus coloniui cariam mulierẽ
cumagnatione partis certiae nonne¬

Expanded text:
Si quis colonum alienum in re sua triginta annos habuerit, ac si suum vindicet. Qui infra triginta annos inventus fuerit, a domino cum filiis sibi debitis et omni peculio revocetur. Si vero mortuus fuerit, peculium ejus dominus recipiat. Colona vero si viginti annis in alieno dominio permanserit, a priori domino non requiratur. Colonum duae partes agnationis sequantur, colonam vero tertia pars. Nam si agnatio infra viginti annos edita fuerit, quando adhuc colona domino competebat, repetentibusquis infantem a sanguine emedominus vel pater recipere bus est constitutum. Sane, ne separatio conjugii fiat, praecipimus ut dominus coloni vicaria muliere cum agnatione partis tertiae non ne
Abbreviated transcription (Latin):
persponsaliciam largitatem uel
nuptiarum tempore consecutȩ
sunt totum filiis conseruabunt
testamentum scu fidei commissum
scu legatititulo uelmortis causa
cui conferri uoluerit habeat libe¬
ram facultatem. Siuero exprior
tremnondemiserit quim atrem
possit excludere tuncbeneficio
legis matercum filiabus uel filia
acquali sorte succedat. siuero filia
moriatur & matrem & sorores

Expanded text:
per sponsaliciam largitatem vel nubtiarum tempore consecutae sunt, totum filiis conservabunt,testamentum seu fideicommissum seu legati titulo vel mortis causa si conferre voluerit, habebit liberam facultatem, ita ut eitrem non dimittat, qui matrem possit excludere, tunc beneficio legis mater cum filiabus vel filia aequali sorte succedat. Si vero filia moriatur et matrem et sorores
Abbreviated transcription (Latin):
uelauia maternano potib uel
prone potibus positis in patris po¬
ꝓqsiatedona uerit patrinonad qui¬
ritur Similiter quicquid mari¬
usuxori ueluxor marito in patris
potestate positis donauerint aut
testamentum dimiserint ad pac
tris dominium minimiepertine¬
bit sel locsibi filua dintegrum
undicabunt

Expanded text:
avia materna nepotibus pronepotibus positis in patris potestate donaverint, patri non adquiritur, ita et quidquid maritus uxori vel uxor marito in patris potestate positis donaverint aut testamento dimiserint, id ad patris dominium minime pertinebit, sed hoc sibi filii ad integrum vindicabunt
Abbreviated transcription (Latin):
berorum mater habuerit duas par¬
tes demorientis filii hereditate prȩ¬
sumat & tertiam emancipati fra¬
tris quos constat esse super stites.
quod simaterius liberorum non
habuerit tertiam mater conse¬
quatur & duas partes &iam eman¬
cipati filu exdusis patruis posside

Expanded text:
berorum mater habuerit, duas partes de morientis filii hereditate praesumat et tertiam emancipati fratres, quos constat esse superstites. Quod si mater ius liberorum non habuerit, tertiam mater consequetur et duas partes etiam emancipati filii exclusis patruis posside
Abbreviated transcription (Latin):
sumatur quae sifortasse addita
non fuerit & hii quia dire debue¬
rant moriuntur. heredeseorum
a successione non additae heredita¬
tis excludit quia euidenter haec
lex constituit ut non addita heredi¬
tas nontranseat adheredes hic de

Expanded text:
sumatur; quae si fortasse adita non fuerit et ii, qui adire debuerant, moriuntur, heredes eorum a successione non aditae hereditatis excludit, quia evidenter haec lex constituit, ut non adita hereditas non transeat ad heredes. Hic de
Abbreviated transcription (Latin):
quismoriatur intestatus & filios
uel filias superstites uel nepotes ex
filia mortua derelinquat fili in sua
pordone succedunt. Nepotes ex
portione matris suae quae auuncu¬

Expanded text:
quis moriatur intestatus et filios vel filias superstites vel nepotes ex filia mortua derelinquat, filii in sua portione succedunt, nepotes ex ortione matris suae te
Abbreviated transcription (Latin):
iquem cumq: ingenuum pater
faciente egestate uendiderit
non poterit inperpe tua seruitute
durare sed ad ingenuitatem suam
satis fecerit non reddito &iam
pretio reuertatur
DE AEDILICIIS AETIONIBUS

Expanded text:
i quemcumque ingenuum pater faciente egestate vendiderit, non poterit in perpetua servitute durare, sed ad ingenuitatem suam, atisfecerit, non reddito etiam pretio revertatur. DE AEDILICIIS ACTIONIBVS
Abbreviated transcription (Latin):
Ciaduocatus in causa suscepta in¬
quacupiditates fucrit repertust
a conuentu hon estorum & aiuidicio¬
rum communione separ&ur & uide¬
at neiudicis & ad sercoris ꝑsonã accipiat

Expanded text:
advocatus in causa suscepta iniqua cupiditate fuerit repertus, a conventu honestorum et a iudiciorum communione separetur, et videat ne iudicis et assertoris personam accipiat
Abbreviated transcription (Latin):
aut fiscalemrem aut priuatam
ante sententiam aiudiceprolatã
inuaserit & noluerit expectare li¬
tis euentum perdat negotium qui
contempsit ex pectare iudicium

Expanded text:
aut fiscalem rem aut privatam ante sententiam a iudice prolatam invaserit et noluerit expectare litis eventum, perdat negotium qui contempsit expectare iudicium
Abbreviated transcription (Latin):
Omnes quidem iudicessciantde¬
cim libras aurifisco sed aturos qui
huius legis praecepta neglexerint
DEINGENUIS quiTEMPORE
IYRANNIS SERUIERUNT
ngenui qui trrannitem poribus
additi sunt inseruitutem ingenu¬
itati reddantur. siquissciens hocor¬

Expanded text:
omnes iudices sciant decem libras auri fisco se daturos, qui huius legis praecepta neglexerint. DE INGENVIS, QVI TEMPORE TYRANNI SERVIERVNT ngenui qui tyranni temporibus addicti sunt servituti, ingenuitati reddantur. Quod si quis sciens hoc or
Abbreviated transcription (Latin):
teneantur siuero post secundam re¬
parationem adsertor inuentus fue¬
rit & periculo suoliberti causam
crediderit replicandam aut siuinca¬
tur peculium aut seruitia susceptorũ
uel ipsos redderedebeat. simitar
& illequipulsat dato fide iussore

Expanded text:
tenendus est. Si vero post secundam reparationem assertor inventus periculo suo addicti causam crediderit replicandam, ut, si vincatur, peculium aut servitia susceptorum vel ipsos reddere debeat: similiter et ille qui pulsat dato fideiussore
Abbreviated transcription (Latin):
Iocest quod infans lic& loqui non
possit tamen hereditatem sibi debi¬
tam capit cuimorienti pater aut
qui proximior fuerit succedat¬
ilia sia patrefuerit donata & pa¬
ter postea intestatus moriatur si
inreliqua patris substantia uult

Expanded text:
ideo infans, licet loqui non possit, tamen hereditatem sibi debitam capit, cui morienti pater aut is qui proximus fuerit eiarum a patre fuerit dotata et pater postea intestatus moriatur, si in reliqua patris substantia vult
Abbreviated transcription (Latin):
men si sub plicauerint ueniam re¬
autcumipsapuilla quii se nupti¬
is pactus fuerit & unus ex his uolu¬
erit deplacito eius resilerenos ab
eo qui dispicitur consilium exlege¬
nonuetamus.

Expanded text:
men si supplicaverint, veniam reaut cum ipsa puella quis de nubtiis pactus fuerit et unus ex his voluerit de placito eius resilire, nos ab eo qui despicitur consuli vetamus.
Abbreviated transcription (Latin):
Ciquis alienum colonum sciens
indomosuaretinuerit ipsum
prius dominorestituat & tributa
eius quam diuapud eum fuerit
cogatur ex soluere. Ipscuero qui
noluerit essequod natus est inser¬

Expanded text:
quis alienum colonum sciens in domo sua retinuerit, ipsum prius domino restituat et tributa ejus, quamdiu apud eum fuerit, cogatur exsolvere: ipse vero, qui noluit esse, quod natus est in ser
Abbreviated transcription (Latin):
alterinupserit ipsa sponso prio
Hactamen conditione seruata
ut postmodum contra prȩdic¬
tas personas agerepossit suillius
arras quemrennuit illis cogenti¬
bus inuita suscepit. Sipater pro

Expanded text:
alteri nubere maluerit, ipsa sponso priorhac tamen condicione servata, ut postmodum contra praedictas personas agere possit, si illius arras, quem rennuit, illis cogentibus invita suscepit. 422 No
Abbreviated transcription (Latin):
quinquennium tradita non pro¬
bantur cuius cautio est non tenea¬
tur obnoxius. Namirans actoquin¬
quennio sidecauta & non consigna¬
tã pecunia debitor dixerit nulla¬
tenus audiatur
DEPeCuXIAC SEqUESI¬

Expanded text:
quinquennium tradita non probantur, is cuius cautio est non teneatur obnoxius: nam transacto quinquennio, si de cauta et non consignata pecunia debitor dixerit, nullatenus audiatur. DE PECVNIAE SEQVESTRATI
Abbreviated transcription (Latin):
Quicumq. dere inquadominus¬
esse dinoscitur se alterius nomine
uoluerit defensare aut alium alte¬
rius nomine inqui&are prae¬
sumpserit causam perdat. & rei
dequa agitur seu possessionem
seu repe titionem amit tat quã¬
uis bonimeriti negotium possit
habere. DedoloMALO

Expanded text:
us de re, in qua dominuesse dinoscitur, si alterius nomine se voluerit defensare aut alium alterius nomine inquietare praesumpserit, causam perdat: et rei, de qua agitur, seu possessionem seu repetitionem amittat, quamvis boni meriti negotium possit habere. DE DOLO MALO
Abbreviated transcription (Latin):
pud unum denegotio principa¬
li proponat & abalio sibimomen¬
tibeneficiorem postul& consigna¬
ri. quodsiquis hoc fecerit quod¬
repetit perdat & quintam por¬
tionem facultatum suarum de
quantumibi possiderit rei pui¬
blicae ciuitatis illius cedat incu¬
ius finibus res dequa agitur
fuerit constituta

Expanded text:
pud unum de negotio principali proponat, et ab alio sibi momenti beneficiorem postulet consignari. Quod si quis hoc facere forecipiat et quintam portionem facultatum suarum, de quantum ibi possederit, rei publicae civitatis illius cedat, in cuius finibus res de qua agitur fuerit constituta
Abbreviated transcription (Latin):
rauerint & aliquidofficii uelmilitiȩ
praesente & tacente petitore gesserint
Ad sertorem quȩ rendieis necessitas
alios uero quinescientibus dominis
latuerint priorlegisordo seruabitur
DEHISQVIINONADOMINO

Expanded text:
t aliquid officii vel militiae praesente et tacente petitore gesserint, assertorem quaerendi eos necessitas alios vero, qui nescientibus dominis latuerunt, prioris legis ordo servabitur. DE HIS, QVI NON A DOMINO
Abbreviated transcription (Latin):
quoq praeceptum estobseruari ut
sidebitoris cautio cum omni firmi¬
tate profertur & usurae peran nos
plures cum capitali debito seex ae¬
quauerinta debitoreamplius non

Expanded text:
quoque praecipimus observari, ut, si debitoris cautio cum omni firmitate proferatur et usurae per annos plures cum capitali debito se aequaverint, a debitore amplius non
Abbreviated transcription (Latin):
defecit Simaritus uxore super¬
stite moriatur quaecumq amuli
ere indotedata fuerant feminȩ
reuocabunt. nec heredes defuncti
hoc uindicare praesumant.
Namsimaritus hoc quod indote

Expanded text:
erit ut maritus uxore superstite moriatur, quaecunque a muliere marito in dote data fuerant, ad revocabunt, nec heredes defuncti mariti hoc vindicare praesumant: nam si maritus dum advive
Abbreviated transcription (Latin):
ognitor est cuisine mandato cau¬
sam suam agendam praesens prae¬
sente iudice litigator in iungit
Procurator est cui permandatum¬
& procurator fuerit institutus & ille¬

Expanded text:
ognitor est, cui sine mandato causam suam agendam praesens praesente iudice litigator iniungit. Si procurator aut cognitor tantumet procurator effectus
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus perhoc praciudicium
nogoti uideatur incurrere quod
incuius cumq audientiam cau¬
sae suae actio non perueneriti
adeffectum solum est ut uoꝵ sua
rationabilis cum proposuerit
De CNUNTIXTIONEUOL SIM¬
none neserapu¬

Expanded text:
Nullus per hoc praeiudicium negotii videatur incurrere, quod in cuiuscumque audientia causae suae actio non pervenerit ad effectum. Solum est, ut vox sua rationabilis, cum proposuerit, DENVNTIATIONE VEL EDITIONE RESCRIP
Abbreviated transcription (Latin):
etsiquisperprincipis beneficiũ
extrarationem legis contra aduer¬
sarium suum tempora sperauerit
prolongari quic quid prohacrẽ
meruerit non ualebit

Expanded text:
si quis principis beneficio contra rationem legis causae suae tempora speraverit prolongari, quidquid pro hac re meruerit, non valebit
Abbreviated transcription (Latin):
Derepe tendo debito unde certa
scriptura profertur scudeid
quod alicui fidei commissumest
utdare turaliquis agat autali¬
quis sibi allig& fuisse peruasum
aut quod lib& intra annum benȩ¬
ficio momenti requirat. aut testa¬
mentum dicat nonesselegitimum
autordo ipsius causae petatur.
scriptus sed mox apudiudicem sine
ullo temporum mora quae perhoc
uidetur adferricausam suam pro¬
ponat & omnes partessuae proba¬
tionis exhibeat. Quamrem &iam
inciuilibus negotiis praccipimus
obseruari quae ta men minus quam
centum solidorum summa estuale¬
re constiterit. Deecclesiarumne
gotiis utabsq dilatione ulla conti¬
nuo audiantur aiudice.

Expanded text:
repetendo debito, unde certa scriptura profertur, seu de id, quod alicui fideicommissum est ut daretur, aliquis agat, aut aliquid sibi alleget fuisse pervasum, aut quodlibet intra annum beneficium momenti requirat, aut testamentum dicat non esse legitimum, aut ordo ipsius causae petatur scriptus, sed mox apud iudicem sine ulla temporum mora, quae per hoc videtur afferri, causam suam proponat et omnes partes suae probationis exhibeat. Quam rem etiam in civilibus negotiis praecipimus observari, quae tamen minus, quam centum solidorum summa est, valere constiterit. Hic de iugotiis, ut absque dilatione ulla continuo audiantur a iudice.
Abbreviated transcription (Latin):
Siquis delitigatoribus ab hac luce
discesserit here dieius non exdie
quaille de functus est sed ex quo
hereditatem acceperit actionis
tempora quãe actori adlitem consti¬
tuta fuerant renouentur.¬
Si priuatus contra fiscum repetat
quattuor menses ad respondendum
actor fiscalis habebit indutias
DEDILATIORINUS

Expanded text:
Si quis de litigatoribus ab hac luce discesserit, heredi eius non ex die, qua ille defunctus est, sed ex quo hereditatem acceperit, actionis tempora, quae auctori ad litem constituta fuerant, renoventursi privatus fiscum repetat, quattuor menses ad respondendum actor fiscalis habebit indutias:DE DILATIONIBVS
Abbreviated transcription (Latin):
in exilio deputetur . & mediam
facultatem suarum fiscus adquirat
DeCficiorectorispiouu¬
absq praemio audiatur. & sira¬
paxesse uoluerit gladio puniatus¬

Expanded text:
in exsilium deputetur, et medietatem facultatum suarum fiscus acquirat.DE OFFICIO RECTORIS PROVI praemio audiantur. Quod si rapaces esse voluerint, gladio puniantu