comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
litteras suas ad illos pacificȩ : ex aliã
uͦ parte hostes illiꝰ undiq insidia¬
bant᷑ illos: Tandẽ ꝑuenert ad¬
ciuitatẽ qͣndã nomine reusã. Ciues
autẽ illiꝰ ciuitatis aꝑte quicqͥd po¬
terant cont᷑ illos faciebant. Hoc
cũ uidisset comes iratꝰ nimis uissit
arriꝑe arma &̾ impetu maximo
debellantes ciuitatẽ mirabilit su

Expanded text:
litteras suas ad illos pacifice; ex alia vero parte hostes illius undique insidiabantur illos. Tandem pervenerunt adcivitatem quamdam, nomine Reusam. Cives autem illius civitatis aperte quidquid poterant contra illos faciebant. Hoc cum vidisset comes, iratus nimis jussit arripere arma, et impetu maximo debellantes civitatem, cu
Abbreviated transcription (Latin):
murũ cuuitatis : statim timore ꝑt̾riti inierut̃
fuga in ciuitatem. Ioc totũ factũ est in die
sabbi ad horã uesꝑi occidente sole. undecimo
cũ suis mulieribꝰ. ⁊ infantibꝰ ⁊ aliisꝰ substanciis
misiussent se inunõ palaciõ qͦd erat supͣ portam.
ipseq defenderet eos de mortali sententia. Intͣ¬

Expanded text:
murum ciuitatis, statim timore perterriti inierunt fugam in ciuitatem. 15.39 Hoc totum est factum in die sabbati ad horam uesperae, iam occidente sole, undecimo cum suis mulieribus et infantibus et aliis substantiis misissent se in uno palatio, quod est supra portam, ipseque defenderet eos de mortali sententia.
Abbreviated transcription (Latin):
alũ tristes. ⁊ dolentesꝰ.: qui in ciuitate uiui re¬
manserut. Iã u̾ erant tanto timore ext̾riti: qͣd̾
iui  diqͥs eoꝵ audebat exire extͣ ciuitatis por¬
tam. Alia uͭ die equitauerũt nr̃i ult᷑ ualle des
sem: ⁊ inuenerunt boues ⁊ asinos. ⁊oues. ⁊ mul¬

Expanded text:
alii tristes et dolentes, qui in civitate vivi remanserunt. Jam vero erant tanto timore exterriti, quod vix aliquis eorum audebat exire extra civitatis portam. Alia et inuenerunt boues et asinos et oues et mul
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Idõq obsecro te lim̾e ac dilectissime
fili: ut meis adquiescas consiliis: ⁊ ne uinꝗͣ
in tuo hesitet animo uͣł in tuo inueniat᷑
consilio: qđ bellũ inc̃ipe ueł ssumul cum
xpĩanoꝵ collegio. Tunc curbalan maĩna
audiens monita: ferocis quandoq respondit
sermone. Quid ẽ. hoc mat̃: qđ mͥ refers:
Putosnãq qđstu misanis: aut furiã es plena.
Eniuero płus solumꝰ habeo mecũ amiralios:
quã idẽ xpĩani funt maiores siue minores.

Expanded text:
unt. Ideoque obsecro te, charissime ac dilectissime fili, ut meis acquiescas consiliis, et ne unquam in tuo haesitet animo, aut in tuo inveniatur consilio, quod bellum incipere velis simul cum Christianorum collegio. » Tunc Curbalan materna audiens monita, feroci quandoque respondit sermone: « Quid est hoc, mater, quod mihi refers? Puto namque quod insanis, aut furia es plena. Enimvero plus solummodo habeo mecum Ammiralios quam iidem Christiani sunt, majores sive minores.
Abbreviated transcription (Latin):
eo annis ñ plenis quatuordeci: gai calicule
aumculi sin erga om̃ia uitia ac scelera sectator.
ĩmo trans gressor petulantiũ libidm ẽ luaur iãue
auariciã crudelitatẽ. nullo ñ scelere eocereuit.
Si quidẽ petulantia ꝑcitus om̃ia pene italiȩ ac
greciȩ thetrarcha ꝑlustrans: assũpto etiã uarũ
uestitꝰ dedecore. scencas. citharistas. tra gedos.
& aurigas sepe sibi suꝑasse inifus ẽ. Libidinibus
porro tantis exagitatꝰ ẽ. ut ne a matre quidẽ
uel sorore ullaue c̃sangumnitatis reuerentiam
abstinuisse referat᷑. uirũ in uxorẽ duxerit ipse.
a iiro ut uxor acceptꝰ sit. Luaxuriȩ effrenatȩ
fuit ut retibꝰ aureis piscaret᷑: quȩ purpureis
funib eaxtrahebant᷑: frigidis & calidis lauaret᷑
unguentis: qui etiã nu quã minꝰ mille carru

Expanded text:
eo annis non plenis 14. G. Caligulae avunculi sui erga omnia vitia ac scelera sectator, imo transgressor, petulantiam, libidinem, luxuriam, avaritiam, crudelitatem, nullo non scelere exercuit, siquidem petulantia percitus omnia pene Italiae ac Graeciae theatra perlustrans, assumpto etiam varii uestitus dedecore cerycas citharistas tragoedos et aurigas saepe sibi superasse uisus est. libidinibus porro tantis exagitatus est, ut ne a matre quidem uel sorore ullaue consanguinitatis reuerentia abstinuisse referatur, uirum in uxorem duxerit, ipse a uiro ut uxor acceptus sit. luxuriae uero tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaretur, quae purpureis funibus extrahebantur, frigidis et calidis lauaret unguentis. qui etiam numquam minus mille carru
Abbreviated transcription (Latin):
pontificatin romanȩ ȩccłiȩ preesset: misit
ad eũ lucꝰ brictanmarũ rex epłam. obsecrans
ut ꝑ eiꝰ mandatũ xxp̃ianꝰ efficeret᷑: & mox
effectũ piȩ postulationis c̃sequutꝰ ẽ. suscep¬
tãq fidẽ brictanm usq in tẽpora diocleti¬
am principis iminolatãq inte grãq in pace

Expanded text:
pontificatui Romanae Ecclesiae praeesset, misit ad eum Lucius Britanniarum rex epistolam, obsecrans ut per ejus mandatum Christianus efficeretur. Et mox effectum piae postulationis consecutus est, susceptamque fidem Britanni usque in tempora Diocletiani principi
Abbreviated transcription (Latin):
octauo. Adeo tranquille ⁊ sc̃e ut merito piꝰ
& pater patriȩ nominatꝰ sit. Huiꝰ tam̃ tẽpo¬
ribꝰ ualentinꝰ heresiarches & cerdo magister
marcionis romã uenert̃. Uerũ istinꝰ philoso¬
phus librũ ꝓ xp̃iana religione compositũ.
antonio tradidit benignũq eũ erga ap̃ianoᷤ
homines fecit. Antomiꝰ ad duodecimã ab urbe
lapidẽ morbo correptꝰ interiit. Eugemꝰ gre

Expanded text:
auit adeo tranquille et sancte, ut merito Pius et pater patriae nominatus sit. huius tamen temporibus Valentinus haeresiarches et Cerdo magister Marcionis Romam uenerunt. uerum Iustinus philosophus librum pro Christiana religione compositum Antonino tradidit benignumque eum erga Christianos homines fecit. Antoninus ad duodecimum ab Vrbe lapidem morbo correptus interiit.
Abbreviated transcription (Latin):
ucesimo septimo. Antonis rognom̃topiꝰ cũ
suis liberis aurelio et hicio: regnaint annos
quicquã antoni ssullã tamen lesionẽ eiꝰ res
publica sensit. Defunctꝰ ẽ. duodecimo urb̃
miliario in uilla sua lorio nuncupata: anno
etatis septua gesimo sexto. Ueruntam̃ hyre¬

Expanded text:
e obiit. Antoninus cognomento Pius cum suis liberis Aurelio et Lucio regnavit ann. quicquam Antoninus, nullam tamen lesionem eius res publica sensit. ‖ defunctus est duodecimo urbis miliario, in villa sua Lorio nuncupata, anno aetatis septuagesimo sexto. Mar
Abbreviated transcription (Latin):
post hunc simeon electus ẽ. Terciꝰ iustus.
zacheus quartꝰ. demde tobias. quintꝰ.
& beniamin seactꝰ: ac septimꝰ ioħs. Tũ ma¬
thias atq hõ philippꝰ eacepit: cui decimꝰ sen eca
subrogatꝰ. ẽ. Iustꝰ exmde ac duodecimꝰ leui

Expanded text:
post hunc Simeon electus est; tertius Justus; Zachaeus quartus; deinde Tobias quintus; et Benjamin sextus; ac septimus Joannes; tum Matthias, quem Philippus excepit; cui decimus Seneca subrogatus est; Justus exinde; ac duodecimus Levi;
Abbreviated transcription (Latin):
fitis. instructꝰ atq eruditꝰ. p̾cepit ꝑ epłam
ad municiũ fundanũ ꝓconsulem afiȩ datã
ut nemini liceret ap̾ianos sine obiectu crim¬
nis aut ꝓbatione dampnare. idẽq: c̃tinuo pat̃
patriȩ in senatu ultra morẽ maioꝵ appellat᷑.
& uoxor eiꝰ augusta. Adriamus rẽ publicã na¬
stissimis legibꝰ ordmnauit. bellũ contra sauro
matas gessit & incit. Iudeos sane ꝑturbatio¬
ne scelerũ suoꝵ exagitatꝰ. & palestinã ꝓum¬
tiã quandã sua depopulantes ultima cede
ꝑdomuit: ultusqͤ xp̃ianos quos illicotheba
duce cursibꝰ aduersũ romanos ñ ad sentarent᷑
excruciabant. Precepitq ne cui iudeo intro¬
eundi iero solima ẽẽt licentia xp̃ians tantũ
ciuitate ꝑmissa. Quã ipse in obtimũ statũ
muroꝵ ex instructione reparauit. & heliã

Expanded text:
sitis instructus atque eruditus, praecepit per epistulam ad Minucium Fundanum proconsule Asiae datam ut nemini liceret Christianos sine obiectu criminis aut probatione damnare; idemque continuo pater patriae in senatu ultra morem maiorum appellatur et uxor eius Augusta. Hadrianus rempublicam iustissimis legibus ordinauit; bellum matas gessit 490 et vicit. Judaeos sane, perturbatione scelerum suorum exagitatos, et Palaestinam, provinciam quondam suam, depopulantes, ultima caede perdomuit: ultusque est Christianos, quos illi, Cotheba duce, quod sibi adversus Romanos non assentarentur, excruciabant; praecepitque, ne cui Judaeo introeundi Hierosolymam esset licentia, Christianis tantum civitate permissa: quam ipse in optimum statum, murorum ex
Abbreviated transcription (Latin):
egipti habuit scimphes. musculas scilicet
pariissimas ac seuissimas quȩ mediis sepe
ȩstibꝰ ꝑ loca squalida quo adimatĩ in brando
q hominũ ac pecudũ setis cũ urente morsu
interseri. Hic itidẽ t̃cia fubtraiano plaga
ui deos excitaiit. Qui cũ antea ubiq disꝑsi
ita iã quasi qui ñ e̾ent qui escerent: repenti¬
no om̃s calore cõmoti: in ipsos int̃ qͦserant
toto orbe seinerent. absq magnis multarũ
urbiũ rumis. quas crebri terrȩmotꝰ hisdẽ

Expanded text:
 habuit sciniphes, musculas scilicet parvissimas saevissimasque: quae mediis saepe aestibus per loca squalida coadunatim vibrando isque hominum ac pecudum saetis cum urente morsu interseri: hic itidem tertia sub Traiano plaga Iudaeos excitauit, qui cum antea ubique dispersi ita iam quasi non essent quiescerent, repentino omnes calore permoti, in ipsos, inter quos erant, toto Orbe saeuierunt, absque magnis multarum urbium ruinis, quas crebri terrae motus isdem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuintias tributa donauit: om̃iaq sinul fis¬
caliũ negotioꝵ calũpniosa montim̃ta con¬
gesta in foro iussit incendi. seuerioresq le¬
ges nouis constitutionibꝰ tẽꝑauit. Postremo
in pannonia conftitutꝰ repentino morbo diẽ

Expanded text:
ovincias tributa donavit, omniaque simul fisovincias tributa donavit, omniaque simul fiscalia negotiorum calumniosa monumenta congesta in foro jussit incendi, severioresque leges novis constitutionibus temperavit: postremo in Pannonia constitutus, repentino morbo diem
Abbreviated transcription (Latin):
aquarũ penriã p̃sentis sitis. quã hostis ꝑiculũ
sustineret ad inuocationẽ nominis ap̃i: quã
subrto magna fidei constantia. quidã milites
effusi in p̃ces palã fecert̃. tanta uis pluuiȩ effu
sa ut romanos quidẽ largissime ac sime iniuria
refecerit. barbaros autẽ crebris fulminũ icebꝰ
ꝑterritos. presertĩ cũ plurimi eoꝵ occiderent᷑.
in fugã coegerit: quoꝵ terga romani usq ad¬
interntionẽ cedentes głosissimã inctoriã⁊
om̃ibꝰ pene antiquoꝵ tituł preferendã rudi
paruoq militũ numero. s potentissimo api
auxibo reportart̃. Extare etiã nunc apud
plerosq dicunt᷑ littere imꝑatoris antonini.
ubi inuocatione nominis xp̃i ꝑ milites ap̃ia¬
nos. & fitĩ illã depulsã ⁊ collatã fatet᷑ fuisse
inctoriã. Idemq antomiꝰ cõmodũ filiũ suũ
assũpsit in regnũ: p̃teriti etiã tẽporis ꝑ om̃s

Expanded text:
aquarum penuriam praesentium, sitis magis quam hostis periculum aquarum penuriam praesentium, sitis magis quam hostis periculum sustineret, ad invocationem nominis Christi, quam subito magna fidei constantia, quidam milites effusi in preces palam fecerunt, tanta vis pluviae effusa est, ut Romanos quidem largissime ac sine injuria refecerit, barbaros autem crebris fulminum ictibus perterritos praesertim cum plurimi eorum occiderentur, in fugam coegerit. Quointernecionem caedentes gloriosissimam uictoriam et omnibus paene antiquorum titulis praeferendam rudi paruoque militum numero sed potentissimo Christi auxilio reportarunt. exstare etiam nunc apud plerosque dicuntur litterae imperatoris Antonini, ubi inuocatione nominis Christi per milites Christianos et sitim illam depulsam et conlatam fatetur fuisse uictoriam. idassumpsit in regnum. Praeteriti etiam temporis per omnes
Abbreviated transcription (Latin):
graues p̾cepto eiꝰ extiterunt. Multiq sc̃orũ
martirio coronati sunt. Sequute funt laes
plurimis infus& ꝓuintiis: totãq italiã pestilen
tia uastauit. ut passim uille agri atq oppida
sine cultore atq habitatore deserta: in rumas
siluasq concessert̃. Exercitũ uͦ romanoꝵ cun¬
ctasq legiones ꝑ longinqua late hybna dispo¬
sita. ita consũptas ferunt. Ut marcomannicũ
belluam quod c̃tinuo exortũ ẽ. ñ insi nouo di¬
lectu militũ quẽ trienmo iugit̾ apud carnum¬
ciũ marcꝰ antoniꝰ habiit gestum fuisse referat᷑.
Hoc quide bellũ ꝓuidentia dei administratũ eẽ.
mi ac modestissimi imꝑatoris aꝑtissime decla¬
ratũ ẽ. Nam cũ insurreaissent gentes ĩmantte
barbare multitudme innumerabiles. hoc ẽ. mar¬
comanni. quadi. gandali. sarmate. sueui. atq
om̃is pene germania. et in quadoꝵ usq in fineᷤᷤ
ꝓgressus excercitꝰ circũuentꝰq ab hostibꝰ propt̃

Expanded text:
graves praecepto ejus exstiterunt, multique sanctorum graves praecepto ejus exstiterunt, multique sanctorum martyrio coronati sunt. Secuta est lues plurimis infusa provinciis, totamque Italiam pestilentia tanta vastavit, ut passim villae, agri atque oppida sine cultore atque habitatore deserta, in ruinas silvasque concesserint. Exercitum vero Romanum cunctasque legiones per longinqua late hiberna dispositas, ita consumptas ferunt, ut Marcomannicum bellum, quod continuo exortum est, non nisi novo delectu militum, quem triennio jugiter apud Carnutium Marcus Antoninus habuit gestum fuisse referatur. Hoc quidem bellum providentia Dei administratum esse, mi ac modestissimi imperatoris declaratum est. Nam cum insurrexissent gentes immanitate barbara, multitudine innumerabiles, hoc est, Marcomanni, Quadi, Wandali, Sarmatae, Suevi atque omnis pene Germania, et in Quadorum usque fines progressus exercitus circumventusque ab hostibus propter
Abbreviated transcription (Latin):
decim. Hic constituit ut clericꝰ comã ñ nu
pallã sacratã c̃tingeret. ret incensũ poneret
antoniꝰ uerꝰ quartus decimꝰ ab augusto regnũ
cũ aurelio cõmodo fr̃e suscepit: mansitq in
eo annos decẽ ⁊ nouẽ. Hi primire publicã¬
ȩ quo iure tuti sunt. Bellũ deide contra
parthos admirabili uirtute & felicitate ges¬
serunt. Marcꝰ antoniꝰ uerꝰ ad id bellũ ꝓfectꝰ
ẽ. Uologessus enĩ rex parthoꝵ grau erup¬
tione armeniã. cappadociã siriãq uastauit.
S antoniꝰ ꝑstrenuofissimos duces magnis rebꝰ
gestis seleuciã assiriȩ urbe. suꝑ hydaspem
nũ cepit. & cũ fr̃e deinctoria parthica tri¬
umpharit. Ac non multo postmodũ cũ frẽ
in uehiculo sedens. casu morbi quẽ apople¬
xiã greci uocant. suffocatꝰ interiit. Co de¬
functo marcꝰ antoniꝰ solus rei publicȩ p̃fu¬
it.
S ed in diebꝰ parthici belli ꝑsequutiones ap̃ianoꝵ
quarta iã post neronẽ ince in asia. & in gallia

Expanded text:
d. 3. Hic constituit ut clericus comam non npallam sacratam tangeret, nec incensum poneret Antoninus Veras quartus decimus ab Augusto regnum cum Aurelio Commodo fratre suscepit mansitque in eo annis decem et nouem. hi primi rempublicam aequo iure tutParthos admirabili virtute et felicitate gesserunt. Marcus Antoninus Verus ad id bellum profectus est. Vologeses enim, rex Parthorum, gravi eruptione Armeniam, Cappadociam, Syriamque vastabat. Sed Antoninus per strenuissimos duces, magnis rebus gestis, Seleuciam Assyriae urbem super Hidaspen num cepit, et cum fratre de victoria Parthica triumphavit; ac non multo post cum fratre in vehiculo sedens, casu morbi, quem apoplexin Graeci vocant, suffocatus interiit. Eo defuncto Marcus Antoninus solus reipublicae praefuit. Sed in diebus Parthici belli persecutiones Christianorum quarta jam post Neronem vice, in Assyria et in Gallia
Abbreviated transcription (Latin):
cta acalore ppłoꝵ. Due sũt aũt ethiopiȩ. Una
circa ortũ solis. alt̾a circa occasũ in mauritanꝰ.
Extͣ tres aut̃ partes. orb̾ quarta pars trans ocea¬
nũ interior. ẽ in meridie. que solis ardore inco¬
gnita nob̾ ÷. in cuiꝰ finibꝰ antipodas fabulose
exusta solis ardoribus

Expanded text:
c colligitur. Duae sunt autem Aethiopiae, una circa ortum solis, altera circa occasum in Mauritania. Extra tres autem partes orbis quarta pars trans Oceanum interior in meridie, quae a solis ardore incognita nobis est, in cujus finibus Antipodas fabulose exusta solis ardoribus
Abbreviated transcription (Latin):
dio fons ꝓrũpens: totũ nemꝰ irrigat. diuidit᷑q
in quatuor nascentia flumina. Cuiꝰ loci pꝰ pecca¬
tũ hõis adhitꝰ int̾clusꝰ ẽ. Septꝰ ÷ eñi undiq rom¬
phea flãmea. id ẽ muro igneo. accinctꝰ. ita ut
eiꝰ cũ celo pene uingat᷑ incendiũ. Cherubin qͦ
id est angłorũ p̃sidiũ arcẽdis sp̾ibꝰ malis. suꝑrõ¬
phee flagrãgia ordinatũ ÷. ut hoĩes flãme. an¬

Expanded text:
dio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque dio fons prorumpens totum nemus inrigat, dividiturque in quattuor nascentia flumina. Cuius loci post peccatum hominis aditus interclusus est; septus est enim undique romphea flammea, id est muro igneo accinctus, ita ut eius cum caelo pene iungat incendium. Cherubin quoque, id est angelorum praesidium, arcendis spiritibus malis super rompheae flagrantiam ordinatu
Abbreviated transcription (Latin):
euident᷑ orbẽ tenẽt due: europa atq affrica.
Aliũ uͦ dimidiũ: sola asia. S io iste due partes
facte sũt: quia int̾ utrãq ab oceano mare ma¬
gnũ ingredit᷑. qui eas int̾secat. Quaꝓpt̾ si in
duas partes orientis ⁊ occidẽtis diuisas: asia
erit in una. in alt̾a uͦ europa ⁊ affrica. Asia ex¬
noĩe cuiꝰdã mulieris. ẽ appellata que ap̃ antiqͦs
imꝑiũ tenuit orientis. ħ in t̾cia orbis parte dis¬
posita : ab oriente ortu soł. ameridie oceano.
ab occiduo nr̃o mari finit᷑. a septẽtrione meoti¬
& regiones. quarũ breuit᷑ noĩa ⁊ situs expediã
sũpto micio aꝑadiso. Paradisꝰ ÷ locꝰ in orientis
partibꝰ cõstitutꝰ: cuiꝰ uocabulũ ex greco in lati¬
nũ uertit᷑ ortus. Porro hebraice eden dr̃. qđ in
ctũ: fac ortũ deliciarũ. Est eñi om̃i gen̾e ligni
pomiferar̃ arboꝵ consitꝰ: habe̾s ⁊̃ &e lignũ uitȩ.
Nõ ibi figꝰ nõ estas. s ꝑpetua ueris tẽꝑies. ecuiꝰ me¬

Expanded text:
opa et Africa: alium vero dimidium sola Asia. Sed istae duae ideo partes factae sunt, quia inter utrasque ab Oceano mare Magnum ingreditur, quod eas intersecat. Quapropter si in duas partes Orientis et Occidentis orbem dividas, Asia erit in una, in altera Europa et Africa. Istaenomine cujusdam mulieris est appellata, quae apud antiquos imperium tenuit Orientis. Haec in tertia orbis parte disposita, ab Oriente ortu solis, a Meridie Oceano, ab occiduo nostro mari finitur, a Septentrione Maeotit regiones, quarum breviter nomina et situs expediam, sumpto initio a Paradiso. Paradisus est locus in orientis partibus constitutus, cuius vocabulum ex Graeco in Latinum vertitur hortus: porro Hebraice Eden dicitur, qunctum facit hortum deliciarum; est enim omni genere ligni et pomiferarum aron aestus, sed perpetua aeris temperies. E cuius me
Abbreviated transcription (Latin):
st̾is abrahe. qui uocatꝰ afer. Incip̃ aut̃ a fimbꝰ
egipti ꝑ gẽs uixta meridiẽ ꝑ ethiopiã. usq ad
lantẽ montẽ. a septẽtrionali uͦ parte medit̾ra¬
neo mari. conũcta claudit᷑. ⁊in gaditano fre¬
tofinit᷑. habens ꝓuincias libiã cirenensẽ. Penta
Nũmidia ab incolis passim uagantibꝰ. Mariti¬

Expanded text:
 autem a finibus Aegypti, pergens juxta Meridiem per Aethiopiam usque ad Atlantem montem. A Septentrionali vero parte, Mediterraneo mari conjuncta clauditur, et in Gaditano freto finitur, habens provincias Libyam Cyrenensem, PNumidia ab incolis per pascua vagantibus
Abbreviated transcription (Latin):
dictus: quia sic̃ rota est. U̾m̾ȩtiã breuis
rotella: orbiculꝰ appellat᷑. Undiq ẽnĩ oc eanus
circũfluens. eius in circulo ambit fines. Dii¬
sus aut̃ tripharie. e quibꝰ una pars asia : alt̾a
europa. t̾cia affrica nũcupat᷑. Quas tres par¬
tes orbis: ueteres non equalit̾ diuiserunt.

Expanded text:
dictus, quia sicut rota est; unde brevis etiam rotella orbiculus appellatur. Undique enim Oceanus circumfluens eius in circulo ambit fines. Divisus est autem trifarie: e quibus una pars Asia, altera Europa, tertia Africa nuncupatur. Quas tres partes orbis veteres non aequaliter diviserunt.
Abbreviated transcription (Latin):
um tenuit. orientis. Post asiã ad europã stilum
u̾timꝰ. Europa qͥppe.agenoris regis libie filia
fuit. quã iouis ab affrica raptã creta aduexit.:
agenor. libie filiꝰ. ex qͦ ⁊ libia id est affrica fert᷑
cognominata. unͥ apparet pͥus libia accepisse uo¬
cabulũ.pꝰ ea europã. Europa aut̃ in t̾cia parte
orb̾ diuisa: incip̃ a flumine thanai. descendens
ab occasu ꝑ septẽtrionalẽ oceanuͭ. usq in fines
hispanie. cuiꝰ prrs orientał & meridiana a põto
consurgens: tota mari magno cõiungit᷑ ⁊ in in¬
sulas gadis funt᷑. Prima europe regio setthia

Expanded text:
De Europa. 1. Post Asiam ad Europam stylum vertimus. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Jovis ab Africa raptam Cretam advexit, Agenor Libyae filius, ex qua, cognominata. Unde apparet quod prius Libia accepit nocabulum, postea Europam. Europa autem in tertiam partem orbis divisa incipit a flumine Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia
Abbreviated transcription (Latin):
barbarã misert̃ nuncios aliis qͥ ue¬
nerant ciuitati adiutoriũ dare in
hunc modũ. Quod audacter secure¬
q approximant & ꝑ meridianã
introeant portã. quã ex illa parte
nemo erit eis obuiã nec cont᷑ stabit
ue porta ipso die a comite scĩ egr¬
dii & podiensi eposstatĩ prosꝑel hos¬
pitati suntꝰ. Qͥ comes ueniens ex il¬
la parte ꝓfectꝰ diuinis uirtut᷑ib
etq t̾renis fulgebat armis cũ suo
soitissimo exerciti. Hic itaq inue¬
nit tcos uenientes undiq signo
crucis armatꝰ: uehement̃ irruit
suꝑ illos & suꝑati sunt ⁊ dedert᷑ fu¬
gã: Fuitq mortua maxima pars
illoꝵ. Qͥ rursũ uenientes nuncio
alioꝵ gaudentes ⁊ exultantes ad
certũ bellũ deferebant secũ funes
unde nos ligatossin captiuitatẽ du¬
cerent corosanũ. Uemientes autẽ
letantes in cacumine montis: ce¬
ꝑunt paulatĩ descende. Qstquot
uͦ descendertꝰ in ualle illa cesis capi¬
tibꝰ a francoꝵ manib remansert̃ m

Expanded text:
barbara, miserunt nuntios aliis, qui venerant civitati adjutorium dare, in hunc modum: « Quod audacter secureque approximent, et per meridianam introeant portam, quoniam ex illa parte nemo eis erit obviam, nec contristabit. Quae porta ipsa die a comite Sancti Aegidii et Podiensi episcopo statim prospere hospitata est. » Qui comes veniens ex illa parte, protectus divina virtute, atque terrenis fulgebat armis cum suo fortissimo exercitu. Hic itaque inveniens Turcos venientes undique, signo crucis armatus vehementer irruit super illos, et superati sunt, et dederunt fugam, fuitque mortua maxima pars illorum. Qui rursum venientes nuntio aliorum gaudentes et exsultantes ad certum bellum, deferebant secum funes unde nos ligatos in captivitatem ducerent Corosanum. Venientes autem laetantes in cacumine montis, coeperunt paulatim descendere. Quotquot vero descenderunt in valle illa, capti a Francorum manib
Abbreviated transcription (Latin):
Audiens itaq tancredꝰ prudentissimꝰ
miles. & ꝓiectꝰ in flum̃ natando
ꝑuenit ad illos Duomilia militũ mi¬
sert̃ se in flumine sequendo tancre¬
dũ. Nouissime inuenert̃ t᷑copolos
& pincinnatos dimicantes simul cũ
nr̃is qͦs repente fortit̾ inuasert̃. &
prudent̃ eos suꝑauert̃. & app̃hende¬
runt plures ex eis ⁊ duxert̃ eos liga¬
tos ante boamundi p̾sentiã. Qos al¬
loqͣuens boamundꝰ diax̃. Quare mi¬
seri occidistis gentẽ xp̃i m subditã:

Expanded text:
Audiens itaque Tancredus prudentissimus miles, projectus in flumen natando pervenit ad illos. Duo millia militum miserunt se in flumine, sequendo Tancredum. Novissime invenerunt Turcopolos et Pincinnatos dimicantes simul cum nostris, quos repente fortiter invaserunt, et prudenter eos superaverunt. Et apprehenderunt plures ex eis, et duxerunt eos ligatos ante Boamundi praesentiam. Quos alloquens Boamundus, dixit: « Quare, miseri, occiditis gentem Christi mihi subdita
Abbreviated transcription (Latin):
clirũ apaganoꝵ lib̾aret gente. ⁊ in manibꝰ xpia¬
noꝵ ad suũ scm̃ seruiciũ faciendũ tribueretur.
Clerici itaq erant induti: nulites ⁊ clientes ꝑgebãt᷑
uxta illos armati. Sarraceni hoc uidentes simi¬
lit̾ ꝑgel. at̾ ꝑmuros ciuitatis machoniet inqua¬
dã hiasta deferentes uno panno cooꝑtũ. Xpĩanis
ꝑuenientibꝰ ad eccłam scĩ stepłi ibiq stacionẽ
facientibꝰ sicut mos in ꝓcessiotubꝰ nris est: ⁊ ip¬
si sarraceni de suꝑ muros aastantes clamabãt
ululabat̃ cũ bucinis. ⁊ om̃e gonu derisionis.
qͥd cũq reppire poterant faciebãt. Insuꝑ faciebat
de ligno crucẽ in similitudinẽ ialiꝰ qͥ fundendo
sanguinẽ suũ misericors xp̃c hunianũ genus
rodemit. eãq iudentibꝰ om̃ibꝰ xpianis inferrent¬

Expanded text:
crum, a paganorum liberaret gente et in manibus Christianorum ad suum sanctum servitium faciendum tribueretur. Clerici itaque erant induti, milites et clientes pergebant juxta illos armati. Sarraceni hoc videntes similiter pergebant per muros civitatis, Machomet in quadam hasta deferentes uno panno coopertum. Christianis pervenientibus ad ecclesiam Sancti Stephani, ibique stationem facientibus, sicut mos in processionibus nostris est, et ipsi Sarraceni desuper muros astantes clamabant et ululabant cum buccinis, et omne genus derisionis, quodcunque reperire poterant, faciebant. Insuper faciebant de ligno crucem in similitudinem illius, qui fundendo sanguinem suum misericors Christus humanum genus redemit, eamq
Abbreviated transcription (Latin):
uulneratus est. ibiq defunctus est. Cuiꝰ aiuma
ut credo regnabit cũ xp̃o ꝑinfinita seccła secłoꝵ
anien. Credendus est qͥ primus scripsit.q in ꝓ¬
cessione fuit ⁊ occłis carnalibꝰ uidit scilicet pe¬

Expanded text:
vulneratus est, ibique defunctus est. Cujus anima, vulneratus est, ibique defunctus est. Cujus anima, ut credo, regnabit cum Christo per infinita saecula saeculorum, amen. Credendus est qui primus scripsit, quia in processione primus
Abbreviated transcription (Latin):
cuitatis eam frangebat̃ dicentes altauoce. Fran¬
giogit salio: qͦd ap̃d nos sonat. Franci est bona
crux: Quo uisoxp̃iani cõmoti dolore magno.
ab orationibꝰ nõ desistentes: cũ ꝓcessione sua as¬
cendunt ad eccłam mõtis oliueti. ex quo loco xp̃c
ui cęlũ ascendit. ⁊ ibisermonẽ suũ fecit qͥdã ho¬
nestissimꝰ elericus scilicet arnulfus. ostendo mise
Tũc ipsi sarraceni uidentes xp̃ianos ibi adstantes
quã optime eos poterat̃ uidere. stantes uit̾ teplu
diũ ⁊ tẽplũ salomonis eũ gladiis ⁊ fustibꝰ huc
ulluc currentes xp̃ianis minabant᷑. In de ite¬
rũ xp̃̾iani cũ eadem ꝓcessione uenerũt ad
monasteriũ sce marie in ualle i osaphat: ex quo
monasterio scissimũ corpus eiꝰ raptũ fuit in cȩ¬
lu. Atq iterũ inde reuersi sũt ad montẽ sẏmn.
Quo loco cupientes intrare in eccłani. qͥda ele¬
ricus pͥor in ꝓcessione ueniebat. ad ostium ipsi
mionasteru cũ quadã sagitta in media fronte

Expanded text:
itatis eam frangebant, dicentes alta voce: « Frangi, ogit salio, » quod apud nos sonat, « Franci, est bona crux. » Quo viso, Christiani commoti dolore magno, ab orationibus non desistentes, cum processione sua ascenderunt ad ecclesiam montis Oliveti, ex quo loco Christus in coelum ascendit, et ibi sermonem suum fecit quidam honestissimus clericus, scilicet Arnulfus, ostendendo miTunc ipsi Sarraceni videntes Christianos ibi astantes quam optime eos poterant videre, stantes inter templum Domini et templum Salomonis, cum gladiis et fustibus huc et illuc currentes, Christianis minabantur. Inde iterum Christiani cum eadem processione venerunt ad monasterium Sanctae Mariae in valle Josaphat, ex quo monasterio sanctissimum corpus ejus raptum fuit in coelum. Atque iterum inde reversi sunt ad montem Sion. Quo loco cupientes intrare in ecclesiam, quidam clericus, qui prior in processione veniebat ad ostium ipsius monasterii, cum quadam sagitta in media fronte
Abbreviated transcription (Latin):
uenit᷑ erubescendo ante boamun¬
di pͣsentiã. Quẽ alloquens boamun¬
O̾ dix̃. O infelia infamia totiꝰ fran¬
cie: o dedecꝰ & scelꝰ galliarũ ꝓũntie
& o iniquissime omniũ qͦs t̾ra suf¬
fert cur tã turpit̃ fugisti : For¬
sitan propt̃ hoc nequã uolusti
tradere hos milites & exercitũ ap̃i
sicͤ tradidisti alios in hispaniã: Qui
om̃ino tacuit ⁊ nullꝰ sermo ea
eiꝰ ore ꝓcessit. Ad unauer̃ itaq
sese om̃s francigene rogauert̃q
humilit̃ boamundũ ne deteriꝰ ei

Expanded text:
enit erubescendo ante Boamundi praesentiam. Quem alloquens Boamundus, dixit: « O infelix infamia totius Franciae! o dedecus et scelus Galliarum provinciae! et o iniquissime omnium quos terra suffert! cur tam turpiter fugisti? Forsitan propter hoc nequam voluisti tradere hos milites, et exercitum Christi, sicut tradidisti alios in Hispania? » Qui omnino tacuit, et nullus sermo ex ejus ore processit. Adunaverunt igitur sese omnes Francigenae, rogaveruntque humiliter Boamundum, ne deterius ei
Abbreviated transcription (Latin):
solepintate. Cuiꝰ scissima anima exultat
cũ angłis. Unde madrͣia angustia
⁊ tͥbusanio atqͣ iniñsus dolor suit in to¬
ta ¶ milicia: quia ille erat sustentor poꝑũ

Expanded text:
solemnitate. Cujus sanctissima anima exsultat cum angelis. Unde maxima angustia et tribulatio, atque immensus dolor fuit in tota militia, quia ille erat sustentator pau
Abbreviated transcription (Latin):
sũt autẽ nr̃i letantes igaudentes in scãm
ciuitatẽ ił rłm deuictis omibꝰ paganis.
deferentes secũ musta bona. scilicet came¬
los ⁊ asinos honustos pane biscocto: ⁊
farina ⁊ frumento ⁊ caseo: ⁊ pane ⁊ oleo
⁊ om̃ibꝰ bonis que illis erant necessaria.
Uñ tanta est orta fertilitas int̾ xp̃ianos:
qͦd bos ꝓocto nũmis uł decem hob̾e pote¬
rat. Modius uͦ frumeti: ꝓ duo decĩ nũnis.
Modius qͦq or dei. ꝓ octo. Qͦd tandẽ ue ig¬
notũ sit xp̃ianis om̃ilꝰ sciantIlioc fac̾tũ

Expanded text:
sunt autem nostri laetantes et gaudentes in sanctam civitatem Hierusalem, devictis omnibus paganis: deferentes secum multa bona, scilicet camelos et asinos onustos pane biscocto, et farina, et frumento, et caseo, et pane, et oleo, et omnibus bonis quae illis erant necessaria. Unde tanta est orta fertilitas inter Christianos, quod bos pro octo nummis vel decem haberi poterat. Modius vero frumenti pro 12 nummis, modius quoque hordei pro octo. Quod tandem ne ignotum sit Chri
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑita: Heu iue tristis ac dolens qͥd ampliꝰ
dicam: Cur suꝑatus sũ agente mendica. in
tiaca. que nultociens suas eis helemosinas
largita est: Qui olim ꝑ uniuersã patriam
nrãm mendicabant. ⁊ mͦ ꝑ sequ̾utur qua ad Na¬
Coduxi in numerabilem multitudinẽ tam mili

Expanded text:
est superata? Heu me tristem ac dolentem! quid amplius dicam? Cur superatus sum a gente mendica, inetiacam, quae multoties suam eleemosynam ei largita est? Qui olim per universam nostram patriam mendicabant, et modo persequuntur quam adduxi innumerabilem multitudinem tam mili
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾a uoce ꝓclamarent. Susceptũ tam̃
ẽ. tunc ꝯtra aistulfum regẽ. ⁊ celer¬
rime completũ. Si qui dẽ p̾fatũ regẽ
paucoꝵ obsidione apud ticinũ cõpulit
⁊ ob fides dare ⁊ erepta a romanis
oppida atq castella restituere: atq
ut reddita ñ repeterent᷑ sacram̃to fi¬
de facere. E nĩ uͦ carolꝰ in coatũ a se bel¬
lũ nequa quã int̾polari ꝑmisit priꝰquã

Expanded text:
libera voce proclamarent. Susceptum tamen libera voce proclamarent. Susceptum tamen est tunc contra Haistulfum regem et celerrime completum. Siquidem praefatum regem paucorum dierum obsidione apud Ticinum compulit et obsides dare, et erepta Romanis oppida atque castella restituere, atque ut reddita non repeterentur, sacramento fidem facere. Enimvero Carolus inchoatum a se bellum nequaquam interpolari
Abbreviated transcription (Latin):
pino rege ad celestia ut credimꝰ¬
demigrante : carolꝰ & carlomannꝰ fi¬
hi eiꝰ regni administrationẽ suscipiunt.
totũ regm corpꝰ ex equo parciunt᷑ &
carolꝰ quidẽ eam partẽ quã ꝑat᷑ eorũ
pipinꝰ in pͥmis tenuerat. carlomannꝰ
uero eamꝰ cun patruus eoꝵ carlomannꝰ
p̾fuerat: regendi gra: suscipiunt.
S carlomannꝰ post administratũ bien¬
mo regnũ morbo decessit: carolꝰ autẽ
fr̃e de functo ꝯsensu omniũ francoꝵ
totiꝰ regni monarchiã suscepit. Qui
bellũ aduersus langobardoꝵ gentẽ ita¬
lã iã pride̾ romanoꝵ potestati subtra¬
ctã uario iure possidentẽ : rogatu &
precib adriam romane urb ep̃i suͣpsit.
Q uod priꝰ quidẽ ⁊ a patre eiꝰ pipino ste¬
phano pp̃ supplicante.cũ magna diffi¬
cultate susceptũ ẽ. quia quidã e pͥmo¬
rib franccoꝵ cũ quib ꝯsulere solitꝰ¬
erat. ad eo uoluntati eiꝰ renisi sunt ut
se rege̾ deserturos domũq redituros

Expanded text:
 rege ad coelestia ut credimdemigrante, Carolus et Carlomannus filii ejus, regni administrationem suscipiunt,  totum regni corpus ex aequo partiuntur: et Carolus quidem eam partem regni quam pater eorum Pippinus inprimis tenuerat; Carlomannus vero eam cui patruus eorum Carlomannus praefuerat, regendi gratia suscipiunt. Sed Carlomannus post administratum biennio regnum, morbo decessit: Carolus autem, fratre defuncto, consensu omnium Francorum, totius gentis monarchiam suscipit. Qui bellum adversus Langobardorum gentem Italiam jampridem Romanorum potestati subtractam vario jure possidentem, rogatu et precibus Adriani Romanae urbis episcopi assumit, quod prius quidem et a patre ejus, Stephano papa supplicante, cum magna difficultate susceptum est. Quia quidam e primoribus Francorum cum quibus consulere solebat, adeo voluntati ejus renisi sunt, ut se regem deserturos, domumque redituros
Abbreviated transcription (Latin):
tia concordiã ut his gr̃am eiꝰ omniũ
qͥ in toto orbe terrarũ erant regũac
principũ amicitie p̃poneret solũq illũ
honore ac munificentia sibi colendũ
udicaret. Ac ꝓinde cũ legati eiꝰ qͦs cũ
donariis ad sacratissimũ dmi ac falua¬
toris nr̃i sepulchrũ locũq resurrec¬
tionis miserat ad eu̾ uenissent ⁊ eidm̃
sui uoluntatẽ in dicassent ñ que pe
t᷑ concessit ⁊ reuertentibꝰ legatis
suos aduingens int̾ uestes ⁊ aromata
& ceteras orientaliũ terrarũ opes in¬
gentia illi dona direxͥ. Cũ ei ante pau
cos annos eũ quẽ tunc solũ habebat
roganti mitteret elefantũ. Imꝑatoreᷤᷤ
etiã ꝯ stantinopolitani niciforꝰ micael
& leo ultra amicitiã ⁊ societatẽ ex¬
petentes complures ad eũ misere
legatos cũ quib tamen ꝓpt̾ suscepto
a se imꝑatoris nom: & ob hoc qua¬
si imperiũ eiꝰ eripere uellet ualde s¬
ceptũ fedꝰ firmissimũ statuit: ut nul¬
la int̾ partes hui libet scandali rema¬

Expanded text:
tia concordiam, ut is gratiam ejus, omnium qui in toto orbe terrarum erant regum ac principum amicitiae praeponeret, solumque illum honore ac magnificentia sibi colendum judicaret. Ac proinde cum legati ejus, quos cum donariis ad sacratissimum Domini ac Salvatoris nostri sepulcrum locumque resurrectionis miserat, ad eum venissent, et ei domini sui voluntatem indicassent, non solumretur, concessit, et revertentibus legatis suos adjungens, inter vestes et aromata, et caeteras Orientalium terrarum opes, ingentia illi dona direxit: cum cos annos eum, quem tunc solum habebat, roganti mitteret elefantum. Imperatores etiam Constantinopolitani, Niciforus, Michael et Leo, ultro amicitiam ac societatem eius expetentes, complures ad eum miselegatos; cum quibus tamen propter susceptum a se imperatoris nomen, et ob hoc quasi imperium eis eripere vellet, valde suspectus, foedus firmissimum statuit, ut nulla inter partes cujuslibet scandali rema
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ curatũ ⁊ maxcimo populi totiꝰ luctu
eccłie illatũ atq humatũ ẽ. Dubitatũ
ẽ. pͥmo ubi repom deberet: eo quod ipse
omniũ animis sedit nusquã eũ hones¬
tiꝰ tumulari posse quã in ea basilica
quã ipse ꝓpt̾ amorẽ dĩ & dñi nr̃i iħu¬

Expanded text:
 curatum et maximo totius populi luctu ecclesiae inlatum atque humatum est. Dubitatum est primo ubi reponi deberet, eo quod ipse omnium animis sedit nusquam eum honestius tumulari posse quam in ea basilica quam ipse propter amorem Dei et Domini
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ cũ filiis ꝓpriis. Int̾ hec autẽ
t᷑ci ⁊ pincinnati ⁊ comati ⁊ sclaui
⁊ usi ⁊ athenasi insidiabant᷑ xp̃i¬
anis: ut in aliqua parte eos ledere¬
potuissent. Quadã itaq die dũ po¬
diensis ep̃c hospitatꝰ eet: c̃tigit
ut a pincinnatis caꝑet᷑. Qͥ p̾cipitan¬
tes eũ de mula sua expoliauert̃ ⁊
in uertice capitis grauit uulnera¬
uert̃. S qr tantꝰ dĩ pontifea adhuc
in tentorus: cucurrert̃ om̃s ad eũ
& sine mora eripuert̃ eũ de illoꝵ
manibꝰ. Talit̃ itaq ꝑuenientes ad
qͦddã castrũ qͦd uocat᷑ biinath: &
dictũ ẽ. comiti qͦd pincumati insi¬
diabant᷑ ei in angusta ina cuiꝰdã
montis. Qͥ remansit recro cũ plu¬
rib militib ⁊ inuenit pincuinatos

Expanded text:
 cum filiis propriis. Inter haec autem  cum filiis propriis. Inter haec autem Turci, et Pincinnati, et Comati, et Sclavi, et Usi, et Athenasi insidiabantur Chrianis, ut in aliqua parte eos laederpotuissent. Quadam itaque die dum Podiensis episcopus hospitatus esset, contigit ut a Pincinnatis caperetur. Qui praecipitantes eum de mula sua, exspoliaverunt, et in vertice capitis graviter vulneraverunt. Sed quia tantus Dei pontifex adhuc in tentoriis, concurrerunt omnes ad eum, et sine mora eripuerunt eum de illorum manibus. Taliter itaque pervenientes ad quoddam castrum, quod vocatur Buinath, et dictum est comiti quod Pincinnati insidiabantur ei in angusta via cujusdam montis. Qui remansit retro cum pluribus militibus, et invenit Pincinnatos
Abbreviated transcription (Latin):
aimundꝰ itaq comes sc̃i egidii
simmul cũ podiensi ep̃o exiuit
de sclauina in qͣ multa ꝓ
xp̃i nomiine & scĩ sepulcͥ uia fuit
passus que ininime pati deberet in
qͣ etiã plures honestissimos ꝑdidit
milites. Exinde ꝑuenit durachim
que ciuitas imꝑatoris ẽ. Putans iã
ẽe in t̾ra sua: qr de inimicoꝵ eua¬
sus ẽ. pessimoꝵ manu. Grecoꝵ ita¬
q gens insidians istos prudentissi¬
mos milites xp̃i: qͦcũq eis nocere
aut offendere poterat oie ⁊ nocte
latent̃ & occulte ñ desinebat. Grat
aut̃ ibi dux illiꝰ ciuitatis qͥ c̃tinuo eis
fiduciã fec̃ qͦusq in t̾ra fuerint sua
gauisus spopondit. Infra istã nãq
fiduciã quã eis dono c̃cessit eiꝰ ho¬
mines fraudulent̃ ex nr̃is int̃fecert̃
quendã egregiũ militẽ eui nom̃
pontiꝰ ramaldꝰ erat. frẽm quoq
suũ uulnerauert̃ grauit̃. Mox illi
it̾ arripientes: muenert̃ nuncios
imꝑatoris portantes litteras de pa¬
ce⁊ fr̃nitate cũ illis tenenda sicut¬

Expanded text:
cti Aegidii simul cum Podiensi episcopo exivit de Sclavinia, in qua multa pro Christi nomine et sancti sepulcri via fuit passus, quae minime pati deberet; in qua etiam plures honestissimos perdidit milites. Exinde pervenit Durachim, quae civitas imperatoris est, putans jam esse in terra sua, quia de inimicorum evasus est pessimorum manu. Graecorum itaque gens insidians istos prudentissimos milites Christi, quocunque eis nocere aut offendere poterat, die et nocte latenter et occulte non desinebat. Erat autem ibi dux illius civitatis, qui continuo eis fiduciam quosque in terra fuerint sua gavisus spopondit. Infra istam namque fiduciam, quam eis dono concessit, ejus homines fraudulenter ex nostris interfecerunt quemdam egregium militem, cui nomen Pontius Rainaldus erat. Fratrem quoque suum vulneraverunt graviter. Mox illi iter arripientes, invenerunt nuntios imperatoris portantes litteras de pace et firmitate cum illis tenenda, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑cisq deductis c̃stantinopoli: imꝑa¬
tor magis magisq gauisus eolqͦd ci¬
uitas redigeret᷑ in sua potestate:
iussit copiosã alimoniã pauꝑibꝰ ero¬
gari. Nos uͦ postꝗͣ recessimꝰ a ciuita¬
te pͥma die uenimꝰ ad quendã pon

Expanded text:
cisque deductis Constantinopolim, imperator magis magisque gavisus, eo quod civitas redigeretur in suam potestatem, jussit copiosam alimoniam pauperibus erogari. Nos vero postquam recessimus a civitate, prima die venimus ad quemdam pon
Abbreviated transcription (Latin):
plere festinamꝰ. Hos boamundꝰ absq
ulla impunitiꝰone ꝑmisit abire.
Hoc bellũ factũ ẽ. in qͣrta feria ꝗͦd ẽ.
caput ieuinii ꝑ om̃ia sit̾ benedictꝰ
ds am̃. His ita tnsactis: imꝑator

Expanded text:
plere festinamus. » Hos Boamundus absque ulla impunitione permisit abire. Hoc bellum factum est in quarta feria, quod est Caput Jejunii. Per omnia sit benedictus Deus, amen. His itaque transactis, imperator
Abbreviated transcription (Latin):
quib p̃fecit godolielẽ. Quo in tẽpore idem
godoliel ab ismahele qui erat. de regio semi¬
ne interficit᷑. Timentes uͦ babilonios iudei
qui remanserant ꝓpt̾ necẽ godoliȩ qm̃ a ba¬
biloniis uidex fuerat constitutꝰ: assũptum
ieremiã ꝓpħam. inuitũ atq contradicentẽ
cũ suo discipulo baruch adegiptũ descenden¬
tas popło legendas dedit. Qua de re multa
sedechia ꝑmittente inquendã lacũ ceno
plenũ deposuert̃. ut morte ꝓpria suffo¬
catꝰ extingueret᷑. Ille uͦ usq ad guttur
in luto depositꝰ: in his degebat angustiis.
A quodã uͦ seruoꝵ regis honorib decorato:
qui genere erat etiops lib̾atꝰ ẽ. Igit᷑ dum
in egiptũ c̃sisteret: iubente dõ p̾diocit
popło egipti futurã captiuitatẽ. & quali

Expanded text:
quibus praefecit Godolielem. Quo in tempore idem quibus praefecit Godolielem. Quo in tempore idem Godoliel ab Ismaele, qui erat de regio semine, interficitur. Timentes vero Babylonios Judaei, qui remanserant, propter necem Godoliae, quoniam a Babyloniis judex fuerat constitutus, assumptum Hieremiam prophetam invitum atque contradicentem, cum suo discipulo Baruch, ad Aegyptum descendentas populo legendas dedit. Qua de re multa Zedechia permittente in quemdam lacum plenum coeno deposuerunt, ut morte propria suffocatus exstingueretur. Ille vero usque ad guttur in luto depositus, in his degebat angustiis. A quodam vero servorum regis, honoribus decorato, qui genere erat Aethiops, liberatus est. Igitur dum in Aegypto consisteret, jubente Deo praedixit populo Aegypto futur
Abbreviated transcription (Latin):
biloniã sibi aduersus medos uindicauert̃.¬
Quo intẽpore ꝓca auus rea siluiȩ que mat̃
romuli fuit regnare cepit: a qͦ hystorie
latinoꝵ inchoant᷑. Ab eo enĩ sementũ rome
iactũ : quãuis ñ dũ germ̃ appareret. Babi¬
lon uͦ nouissime eo tẽpore a crrorege sub¬
uersa qͦ primũ roma a tarquinioꝵ regũ
dñatione lib̾ata ẽ. Siquidẽ sub una eadẽq
ãuenientia tẽpoꝵ a crro rege illa in orien¬
te cecidit. ista in occidente surrexit. Illa
tlmnc quasi moriens dimisit hereditatẽ
alienoꝵ ꝑpessa dñatũ hec uͦ pubescens se
agnouit heredẽ. asꝑnata etiã suoꝵ fasti¬
giũ. Tunc orientis occidit : & occidentis
dni succendit eiꝰq uasa & cantarũ maxi¬
mũ a salomone factũ : una cũ popło ab
ierłm transmi grare fecit ad regẽ þabilo¬
niũ
reliquiaᷤᷤ quasdã popłi iniudea reliquit ad
excolendã terrã. tributaq regi ꝑ soluenda:

Expanded text:
byloniam sibi adversus Medos vindicaverbyloniam sibi adversus Medos vindicaverQuo in tempore Proca avus Rheae Sylviae quae mater Romuli fuit, regnare coepit, a quo historiae Latinorum inchoantur, ab eo sementum Romae jactum quamvis nondum germen appareret, Babylon vero novissime eo tempore a Cyro rege subversa, quo primum Roma a Tarquinio regum dominatione liberata est. Siquidem sub una eademque convenientia temporum illa in Oriente cecidit, ista in occidente surrexit. Illa tunc quasi moriens dimisit haereditatem alienorum perpessa dominatum, haec vero pubescens se agnovit haeredem, aspernata etiam suorum fastigium. Tunc orientis occidit, et ortum est oDomini succendit, ejusque vasa et cantharum maximum a Salomone factum, una cum populo a Hierusalem transmigrare fecit ad regem Babylonium, reliquias quasdam populi in Judaea reliquit ad excolendam terram, tributaque regi persolvenda,
Abbreviated transcription (Latin):
nunc babilonioꝵ regnũ. qđ sit si qͥs scire
uoluerit recolat asiã anino occupatã :
totũq orientẽ usq ad t̾minos indiȩ ab
rotire ũ eiꝰ insuꝑ ethiopas aliasq nationes
regouo asirioꝵ ee subiectas. E& qͥ apparet
media retinuisse. Caldei uͦ babiloniã sibi
adu̾sus medos uindicauert̃. Ita quippe po¬
testas babiloniȩ apd̾ medos. ꝓprietas uͦ regni
chodonosor ceteriq post eũ reges usq ad
cyrrũ & dariũ qui caldeoꝵ regnũ ciuitatẽq
babiloniã destruxert̃. quãuis caldeoꝵ uirib
potentes nomine tam̃ babiloniȩ clarilegan¬
tur. Enĩu̾ero ñ in merito beatũ apłm Pe¬
trũ romã in suis scriptis babiloniã nomi¬
nasse nunc recolo : : qm̃ dũ inoriente
caput orb̃ ẽ. effecta babilon. mansitq in¬
c̃cussa usq ad sardanapallũ. Quo int̃fecto
amisit partẽ maximã potentiȩ : tam̃ par¬
tẽ regni penes se retinuert̃ caldei: qui ba

Expanded text:
nunc Babyloniorum regnum quod sit si quis scire nunc Babyloniorum regnum quod sit si quis scire voluerit, recolat Asiam totumque orientem usque ad Indos, ab uxore vero ejus insuper Aethyopas aliasque nationes regno Assyriorum esse subjectas. Ex quo apparet,Media retinuisse. Chaldei vero Babyloniam sibi adversus Medos vendicaverunt, et ita potestas Babyloniae apud Medos, proprietas vero regni chodonosor ceterique post eum reges usque ad Cyrum et Darium, qui Chaldaeorum regnum civitatemque Babyloniam destruxerunt, quamvis Chaldaeorum viribus potentes, nomine tamen Babyloniae clari legantur. Enimvero non immerito beatum apostolum Petrum Romam in suis scriptis Babyloniam nominasse nunc recolo, quoniam tunc in Orientecaput orbis est effecta Babylon, mansitque inconcussa usque ad Sardanapalum. Quo interfecto, amisit partem maximam potentiae, tamen partem
Abbreviated transcription (Latin):
uacuũ. Ueruntam̃ hoc sciendũ qr dũ e̾e̾nt
hec magna ⁊ nimis eximia. dieb sunt quin¬
decĩ c̃summata. In istis uͦ regalib lapides
posuit. quoꝵ instar simił erat monti: &
plantauit diuersos arbores. fecitq ortũ qđ¬
suspensibile dicebat᷑. Hoc gͦ modo diuersi
huiꝰ regis fecere memoriã. Igit᷑ dũ tã poten¬
tes atq famosi babilonioꝵ existerent reges.
querit᷑ que nã causa sit cur ñ in numero ⁊
cardine illustriũ habent᷑ regũ. Scimꝰ enĩ
q̃m regnũ assirioꝵ qđ a semiramide nini
uxore ẽ. in babilonia fundatũ. diuturno
tẽpore in ea & usq ad sardanapallũ ꝑmansit.
Quo int̾fecto a p̃fecto medoꝵ arbace regnũ
assirioꝵ in medos tͣranslatũ: medoꝵq
reges in cardine ⁊ numero ab historiogra¬
phis tradunt᷑: doneo ad ꝑsos translatũ est.
Ergo si translatũ ẽ. assirioꝵ regnũ ad medoᷤᷤ
& cũ eis retentũ sicut historię declarant.

Expanded text:
ervacuum. Verumtamen hoc sciendum, quia dum essent ervacuum. Verumtamen hoc sciendum, quia dum essent haec magna et nimis eximia, diebus sunt quindecim consummata. In istis vero regalibus lapides posuit, quorum instar simile erat monti, et plantavit diversas arbores, fecitque ostium quod pensile dicebatur. Hoc ergo modo diversi hujus regis fecere memoriam. Igitur dum tam potentes atque famosi Babyloniorum existerent reges, quaeritur quaenam causa sit cur non in numero et cardine illustrium habeantur regum? Scimus enim quoniam regnum Assyriorum quod a Semiramide Nini uxore est in Babylonia fundatum, diuturno tempore in ea et usque ad Sardanapalum permansit. Quo interfecto, a praefecto Medorum Arbace regnum Assyriorum in Medos translatum est, Medorumque reges in cardine et numero ab historiographis traduntur, donec ad Persas translatum est. Ergo si translatum est Assyriorum regnum ad Medos, et cum eis retentum, sicut historiae declarant,
Abbreviated transcription (Latin):
censũ ẽ. Ergo nabuchodonosor tantȩ fu¬
it fortitudinis: ut etiã maiestenis in qͣrto
iudicoꝵ libro: nitat᷑ ad probare hunc re¬
gẽ fortitudine & actuũ magnitudine
herculẽ transcen disse. Dicit enĩ eũ uastasse
libiȩ ciuitatẽ: ⁊ hiberiã. Porro diodes in
scđo coloniarũ libro: meminit hiuꝰ regis
& filostratꝰ in didicis & phenichis historius dicit
quia iste rex obsedit trrũ annis trib cũ illo
tẽpore regnaret ioatabula: ipse uͦ de manu¬
bushostiũ templũ beli & reliqua largissime
nimis ornauit: & antiquȩ ciuitati alia qͦq
c̃tulit. & prisca suꝑauit: ita ut nequaꝗͣ
obsidentes ualerent fluuiũ c̃uertere: et
euntati aliqͦ modo p̾ualere. E reaxitq tres
porticꝰ intrinsecꝰ & tres extrinsecꝰ de latere
cocto: decent̃q muniens eas ⁊ exornans ual¬
de magnifice. pat̾nis quoq regalib alia
proxime regalia fabricatꝰ ẽ. quoꝵ spacia
&̾ reliquã pulchritudinẽ dicere credo suꝑ¬

Expanded text:
censum est. Ergo Nabuchodonosor tantae fuit fortitudinis ut etiam Magestenis in quarto Indicorum libro nitatur approbare hunc regem fortitudine et octavum magnitudine Herculem transcendisse. Dicit enim eum vastasse Libyae civitates et Hiberiam. Porro Diocles in secundo Coloniarum libro meminit hujus regis, et Philostratus in Indicis et Phoenicis historiis dicit quia iste rex obsedit Tyrium annis tribus, cum illo tempore Tyro regnaret Joathabula. Ipse vero de manubiis hostium templum Beli et reliqua largissime nimis ornavit, et antiquae civitati alia quoque contulit, et prisca superavit, ita ut nequaquam obsidentes valerent fluvium convertere et civitati aliquo modo praevalere. Erexitque tres porticus intrinsecus, et tres extrinsecus, de latere cocto decenter muniens eas, et exornans valde magnifice. Paternis quoque regalibus alia proxima regalia fabricatus est, quorum spatia et reliquam pulchritudinem dicere credo sup