comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filioꝵ uel. admonit mem̃itote.
Hec y his similia amicis dicen¬
tib. miseram se clamans mat̃
ad uenit: ⁊ soluto capite canos
suȩ senectiitis ostentans. in
conspectu eoꝵ uestem qua pec¬
tus tegebatur scidit: ⁊ eime¬
tis flentib ostendebat eis lax¬
is pellib quas suxerant mam¬
mas. ⁊ blandimenta que infa¬
cie eoꝵ exhibuerat. ⁊ ululan¬
do lacrimas fundens memo¬
Tu inͥ semꝑ plus blanditus es
fili. ⁊ tu ampliꝰ uerecundat᷑
es. In illo imagiñe meã : inte
paternos uultus effudi. Tu pa¬
tri similior. iste utilior. Reu
me miserã. Cir uallat me ex
om̃i parte incõparabilis luctꝰ.
in auchita miseria. ⁊ gemina
orbitas nullis penitus tribu¬
lationib cõparanda. Omitto
filios admortẽ ult᷑ tendentes:
qͦs si michi hostes auferrent. ꝑ
Si iulicia uiolenta conclude
riat. uita optatur ut ꝑeat.
mors inuitatur ut ueniat. No¬
uus hic luctus ẽ. noua miseria.
inqua nazoꝵ iuuentus sponte

Expanded text:
filiorum vel admoniti mementote. 6. filiorum vel admoniti mementote. 6. Haec et his similia amici dicentibus, miseram se clamitans mater advenit, et soluto capite canos suae senectutis ostentans, in conspectu eorum vestem qua pectus tegebatur, scidit: et cunctis flentibus ostendebat eis laxis pellibus quas suxerant mammas, et blandimenta, quae infantiae eorum exhibuerat, ejulando lacrymans memoTu mihi semper plus blanditus es, fili; et tu amplius verecundatus es: in isto imaginem meam peperi, in te paternos vultus effudi; tu patri utilior, iste similior. Heu me miseram! circumvallant me ex omni parte incomparabiles luctus, inaudita miseria et gemina orbitas, nullis penitus tribulationibus comparanda. Omitto filios ad mortem ultro properantes, quos si mihi hostes auferrent, per si judicia violenta concluderriat, vita optatur ut pereat, mors invitatur ut veniat. Novus hic luctus est; nova miseria, in qua natorum juventus sponte
Abbreviated transcription (Latin):
genere clarissimi uiri: s et fa¬
cultatib ditati. quoꝵ erat pat̃
tranquillinꝰ nomine. ⁊ mater
martia uocabatur: qui illos
sequebantur cũ urorib eoꝵ et
id ẽ suis nepotib ducebantur
affectu. Unde factũ est. ut a
triginta dierum inducias im¬
petrarent: in quoꝵ spatio ag¬
retur cũ eis. quatinꝰ ad churi¬
ficandum idolis consentirent
Accedentes itaq amici eotiom
acl eos. ceꝑunt dicere. Unde uo¬
bis tamn cdurum tamq ferreũ
pe tus. q̃dl cameiem patimiue
purtis abicere. ⁊ maiti iame ie¬
crepite nonos partus afferre.
gam ille partus dolores suos¬
consolationib suꝑabat. cũ in
uno dolore luos filios pareret.
& geminũ patri funderet fili¬
otum affectũ. Nẽ uero insana¬
bilis dolor. incõꝑabilis pena.
nremediabilis cruciatꝰ. Incõ¬
ꝑabilis partus ẽ. quo spei
gauchũ tollitur. uita contẽp¬
nitur. respuitur gła. ⁊ contẽp¬
tis om̃ib pietatis affectib.
nortis atrocitas apperitur.
nem: n uos patres esse dulgũ

Expanded text:
rissimi viri, sed et facultatibus dilatati; quorum erat pater Tranquillinus nomine, et mater Marcia vocabatur; qui illos sequebantur cum uxoribus eorum et suis nepotibus ducebantur affectu. Unde factum est, ub abtriginta dierum inducias impetrarent, in quorum spatio ageretur cum eis, quatenus ad thurificandum idolis consentirent. 5. Accedentes itaque amici eorum ad eos, coeperunt dicere: Unde vobis tam dura mens, tamque ferreum pectus, quod canitiem patimini patris abjicere, et matri jam decrepitae novos dolores partus afferre? Nam illa partus sui dolores consolationibus superabat, dum in uno dolore duos filios pareret, et geminum patri funderet filiorum affectum: nunc vero insanabilis dolor, inconsolabilis poena, irremediabilis cruciatus, incomparabilis partus est, quo spes et gaudium tollitur, vita contemnitur, respuitur gloria, et, contemptis omnibus pietatis affectibus, mortis atrocitas appetitur pnem, et vos patres esse dulcium
Abbreviated transcription (Latin):
uersa famulant᷑. ⁊ om̃ib clelec¬
tationib eiꝰ paratissimꝰ seruit af¬
fectus. Nam si in ista mortali ui¬
ta contra concupiscentias suas
et contra delectationes pugna¬
uerit. quasi qui hic eas ñ expen¬
derit. illie eas integras a suo cre¬
atore consequitur. D̃s enĩ crea¬
uit hominem ut uiueret. ⁊ mor¬
tem iuxta introitũ delectatio¬
nis posuit. ut hi quib libet in¬
re refrenati uitã alterã querant.
ut dum p̃ter istã uitã alteram
ẽẽ didicerint. in quirant iterũ
utrũ ⁊ ipsa possit senectute in¬
t̃cipi. aut morte conclucli: qͣm
dũ inmortalem agnouerint. in¬
qͥrant iterũ sipossit ipsa eterni¬
tas uel honorem tradere iustis.
uel miustis penas inferre. Cũq¬

Expanded text:
versa famulantur, et omnibus delecversa famulantur, et omnibus delectationibus ejus paratissimus servit effectus. 14. Nam qui in ista mortali vita, contra concupiscentias suas et contra delectationes pugnaverit, quisquis eas hic non expenderit, illic eas integras a suo Creatore consequitur. Ipse enim ita creavit hominem ut viveret: et mortem juxta introitum delectationis posuit, ut hi queis libet re evadere, vitam aeternam quaerant; et dum praeter istam vitam alteram esse didicerint, inquirant utrum et ipsa possit senectute intercidi aut morte concludi: quam dum immortalem agnoverint, inquirant utrum possit iterum ipsa aeternitas vel honorem tradere justis vel injustis poenam inferre. C
Abbreviated transcription (Latin):
h. Pulchritudo uͦ mamenitate
nemorũ. splenlor maere io¬
cundo: ⁊ formositate atq om̃i
elegantia. sine int̾missione ocu¬
li p̾atentes ꝑfriunt᷑. ⁊ nichil
om̃ino qͦd conturbet mentẽ
aurib datur. Sonant enĩ ibi
iugiter organa hymnoꝵ. que
adlaudem regis ab angłis et
Archangelis decantantur
Anaritudo ⁊ fellis asꝑitas ibi
locũ non habent: tomitrua
ibi nũquã aucdita st̃: fulgura
et choruscationes ibi nũquam
paruert̃. Cynamomũ illie uir¬
gulta gignunt: ⁊ balsamũ ar¬
busta ꝓriimpunt: odor aeris.
delectationẽ ꝑ om̃ia menbra dif¬
fundit: esca nulla stercora ibi¬
conficit. Sicut enĩ bono nuntio
aures. ⁊ bono odore nares. ⁊ bo¬
no aspectu oculi saginantur. et
ipsa refectio ñ potest indigestio¬
nẽ ꝓrũꝑe. ita illic refectio quã
amor susceꝑit melliflua ingustu.
hoc unicuiq sapit. qͦd fuerit de¬
lectatus. Statim deniq qͦd con¬
cupierit anima. desiderto eiꝰ uni¬

Expanded text:
 pulchritudine vero in amaenitate  pulchritudine vero in amaenitate nemorum, splendore in aere jocundo et formositate atque omni elegantia sine intermissione oculi patentes perfruuntur; et nihil omnino quod conturbet mentem auribus datur. Sonant enim ibi jugiter organa hymnorum, quae ad laudem regis ab angelis et archangelis decantantur. Amaritudo et fellis asperitas ibi locum non habent: tonitrua ibi numquam audita sunt, fulgura et coruscationes numquam paruerunt. Cinnamomum illic virgulta gignunt, et balsamum arbusta prorumpunt. Odor aeris delectationem per omnia membra diffundit, et esca ibi nulla stercora conficit. Sicut enim bono nuntio aures, et bono odore nares, et bono aspectu oculi saginantur, et ista refectio non potest in digestionem prorumpere; ita illic refectio, quam os susceperit, melliflua in gustu hoc unicuique sapit, quo fuerit delectatus. Statim denique quod concupierit anima, desiderio ejus uni
Abbreviated transcription (Latin):
cum et cum filiis ur̃is inꝑpe¬
tuo gaucho maneatis. Qͦd̃ sim
domus ur̃a ex lapidib facti
delectat. qͣntomagis illaꝵ uo
bis debet pulchritudo inurtare
domoꝵ. ubi sunt triclna al¬
ro puro radiantia. que ex g̃¬
mis ac margaritis habentine¬
tas instructas. Iuic flos ꝓme¬
pureus rosarũ qui rĩigua mar¬
petuia uriditate ormant: ille
prata recentia semꝑ melleis flu¬
unt nuis. illic croceis gͣmina
florib redolent. ⁊ albescentes
capi iocunchis admodũ odorib
pollent. auras ibi uitã eternã
habentes nares nectario odlore
aspirant: lumen ib sine solis
pacdio fulgens. serenitas absq
qubilo. ⁊ absq tenebris noctur¬
nis die oculi ꝑfruunt᷑. Nulla
ib impechuntur occasione de¬
licie. nulla penitus sollicituchi¬
ne. Ibi securitas conseruatur.
mugitus. ululatus. gemitus.
lamentum. ⁊ luctus. nũqͣm
illic auchta nec noininata st̃:
fedum. deforme. tetrũ. nigrũ.
horrendũ aliqͥd aut sorchidum.
nũquã ibi penitus uidert̃ ocu

Expanded text:
scum et cum filiis vestris in perpetuo gaudio maneatis. Quod si vos domus vestrae ex lapidibus factae delectant; quanto magis illarum vos debet pulchritudo invitare domorum ubi sunt triclinia auro puro radiantia, quae ex gemmis et margaritis habent zetas instructas? Illic flos purpureus rosarum numquam marrpetua viriditate vernant: illic prata recentia semper melleis fluunt rivis: illic croceis gramina floribus redolent, et halantes campi jucundis admodum odoribus pollent. Aurae ibi vitam aeternam habentes naribus nectareum odorem aspirant. Lumen ibi sine solis radio fulgens, serenitas absque nubilo, et absque tenebris nocturnis die oculi perfruuntur. Nulla illic impediuntur occupatione deliciae, nulla penitus sollicitudine ibi securitas conturbatur; mugitus, ululatus, gemitus, lamentum et luctus numquam illic audita nec nominata sunt: foedum et deforme, tetrum, nigrum, horrendum aliquid, aut sordidum numquam ibi penitus viderunt ocu
Abbreviated transcription (Latin):
semor ageret: ecce ⁊ amboꝵ
coniuges cũ natis ꝓpriis ue¬
miunt. ⁊ aspectib eoꝵ ꝓprios
infantes offerentes. has eni¬
lantes uoces emittunt. Quib
Mos seruituras relinquitis:
Quibi comiigis ur̃i traditis
titatem: Qui putatis erune
Qiuierunt ur̃e occupatonso re¬
nerhe uel qui sib diuisuri se
uernaculos quos nutristis:
heu quã ferreo. heu quã im¬
pio erudelitatis genere paren¬
tes despicitis. amicos respuii¬
tis urores abicitis. filios abc¬
catis. ⁊ uosipsos carnifici ult᷑¬
neos exhibetis : Int̾ea dum¬
ista di̾cuntur. ⁊ illa repetunt᷑.
Int̃ urorum lacrimas ⁊ suspina
filioꝵ. cepunt milites ap̃i rs
lescere. ⁊ animos suos flecter
acl ddolorem. Ituic spectaculo
ut suꝑiꝰ diximꝰ int̾erat sc̃s se¬
bastianꝰ uir ꝑ om̃ia xp̃ianiss¬
mus. quem occultabat mil.¬
ris habitus. ⁊ clamidis obum¬
brabat aspectus: qui ubi in¬
dit athletas ch̃ minenso certa¬
minis pondere fatigari. in
medio eoꝵ se obitiens clixit.

Expanded text:
sequeretur, ecce amborum conjuges cum natis propriis veniunt, et aspectibus eorum proprios infantulos offerentes, has ejulando voces effundunt: Quibus nos servituras relinquitis? quibus conjugii nostri traditis charitatem? qui putatis erunt Qui erunt vestrae occupatores familiae? vel qui sibi divisuri sunt vernaculos, quos nutristis? Heu quam ferreo, heu quam impiae crudelitatis genere parentes despicitis, amicos respuitis, uxores abjicitis, filios abdicatis, et vos ipsos carnifici ultroneos exhibetis! CAPUcuntur, et ista referuntur, inter uxorum lacrymas, et suspiria filiorum, coeperunt milites Christi mollescere, et animos suos flectere ad dolorem. Huic spectaculo, ut supra diximus, intererat S. Sebastianus, vir per omnia christianissimus, quem occultabat militaris habitus, et chlamydis obumbrabat aspectus. At ubi vidit athletas Dei immenso certaminis pondere fatigari, in medio eorum se objiciens, dixit:
Abbreviated transcription (Latin):
pruni homines seruiert: atq
ideo qui ad eterña uitã facti
fuerant. huc mista sunt mor¬
sunt ad inferos deuoluti. nichil
secũ p̃ter peccata portantes.
Nec ergo uita est quȩ nos fallit.
o parentes sc̃issimi : ut filios
urõs ꝓficiscentes ad comitatũ
cel ad honorem incorruptibilẽ.
acdamicitias imꝑatoris et̃ ni.
stultissimis lamentationibus
reuocetis. Ista ẽ quȩ uos ocas¬
tissime coniuges beatoꝵ. ꝑ pie¬
tatis colorem impietatẽ mr̃m
mentib fecit tradere. ⁊ necem
ꝓ liberatione afferre.Si enim
cousensissent renouations ur̃e
pauco quidem temꝑe nobiscũ
esse potuerant. postea uͦ sepa¬
rari. Et ita habuerant separa¬
ri a uobis: ut nũquã uos nisi
inter torm̃ta ꝑpetua uiderẽt.
ubi audax flãma increduloꝵ
animas deuorat. ubi dracones
blasphemantiũ labia comedi
ubi serpentes morsib suis in¬
creduloꝵ pectora depascunt᷑
illie ululatus ⁊ gemitus ⁊ mu¬
cipiet infideles nullo termino

Expanded text:
primi homines servierunt; atque primi homines servierunt; atque ideo qui ad aeternam vitam facti fuerant, huc in istam sunt resunt ad inferos devoluti, nihil secum praeter peccata portantes. Haec ergo vita est quae vos fallit, o parentes sanctissimi, ut filios vestros proficiscentes ad comitatum coeli, ad honorem incorruptibilem, ad amicitias imperatoris aeterni, stultissimis lamentationibus revocetis. Ista est quae vos, o castissimae conjuges Beatorum, per pietatis colorem impietatem Martyrum mentibus fecit tradere, et necem pro liberatione afferre. Si enim consensissent revocationi vestrae, pauco quidem tempore vobiscum esse poterant; postea vero separari, et ita habuerant separari a vobis, ut numquam vos nisi inter tormenta perpetua videretis; ubi edax flamma incredulorum animas devorat, ubi dracones blasphemantium labia comedunt, ubi serpentes morsibus suis incredulorum pectora depascuntur. Illic ululatus et gemitus socipiet infideles, nullo termino
Abbreviated transcription (Latin):
scelera. cuiꝰ intiitu. cuiꝰ spe.
cuiꝰ filucia ista st̃ nefanda cõ¬
missa: Nũqͥd ñ p̃sentis uite
amore ducti ista cõmittunt.
Et dũ illam plus qͣm iustũ est
ꝑsequuntur. Ut qͥd eñĩ pi¬
rata nauigantẽ iugulat: Ut
qͥd latro ꝑimit uiatorem. cdi¬
ues opprimit pauꝑem. suꝑbꝰ
humilem. ⁊ om̃is nocens quẽ¬
cũq potuerit ad gͣuat inno¬
centem: Hec autẽ faciunt ma¬
ta. qui isti uite seruire deside¬
rant: ⁊ se estimant in amõre
eiꝰ ꝑtempora ꝓlixa durare.
Non ergo alteriꝰ causa fiunt sce¬
lera. nisi ut felicissime isti car¬
nali uite a carnalib seruiatur.
Ipsa ẽ deniq quȩ eis crimina
imꝑat. iubet facinora. suadet
iniusta. Et postea quã omni cru¬
delitate om̃iq fuerit spurcitia
saginata. seruientes sͥ tradet
fisie sue. id ẽ morti ꝑpetue. Ex
ipsa enĩ ⁊ ex eiꝰ utero. mors ẽt̾̃na
ẽ nata: temꝑe quo gule suȩ et
lbidimi ⁊ delectationib oculoꝵ

Expanded text:
scelera, cujus intuitu, cujus spe, scelera, cujus intuitu, cujus spe, cujus fiducia ista sunt nefanda commissa? Numquid non praesentis vitae amore seducti ista committunt, et dum illam plusquam justum est  prosequuntur? Ut quid enim pirata navigantem jugulat, ut quid latro perimit viatorem, dives opprimit pauperem, superbus humilem, et omnis nocens quemcumque potuerit aggravat innocentem? Haec autem faciunt mala, quia isti vitae servire desiderant, et se existimant in amore ejus per tempora prolixiora durare. Non ergo alterius causa fiunt scelera nisi ut infelicissimae isti carnali vitae a carnalibus serviatur. 11. Ipsa est denique quae eis crimina imperat, jubet facinora, suadet injusta; et posteaquam omni crudelitate, omnique fuerit spurcitia saginata, servientes sibi tradit filiae suae, id est morti perpetuae. Ex ipsa enim, et ex ejus utero mors aeterna est nata, tempore quo gulae suae et libidini et delectationibus oculorum
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos de se p̃sumentes irri¬
sit: et ita nullum om̃ino cer¬
tũ recclidit. ut om̃ib ꝓbet᷑
esse mentita. Atq utinam
soliꝰ mendatii culpa ess ob¬
noxia. et ꝑ om̃ia crimina cur¬
rere suos non cogeret amato¬
res. Ipsa edacitatem glutoni¬
bus: ipsa ebrietatem inge¬
rit temulentis. ipsa naufragi¬
um pudoris adulteris. ipsa
execrabilem tradit ꝑuersitat̃e
Incestis: ipsa admonet furẽ
ut rapiat. iracundũ ut seuiat.
mendacem ut fallat. Ipsa int̾
coniuges chuortia seminat.
int̾ amicos discordias. Int̾ pa¬
cificos htes. int̾ iustos iniusti¬
ciã. Inter frẽs scandala. Ipsa
tollit iudicib iusticiã: castis
pudicitiã. artib ꝑitiã. ipsa au¬
fert morib disciplinã. Et ut al¬
tiora quȩ amatorib suis inge¬
rit crimina memoremꝰ: si fra¬
trem aliqndo germanus frat̃
occidit. si fihiꝰ necauit patrem.
si int̾emptus ab amico amicꝰ.
cuiꝰ hȩc instinctu facta sunt

Expanded text:
cunctos de se praesumentes irricunctos de se praesumentes irrisit, et ita nullum omnino certum reddidit, ut omnibus probetur fuisse mentita. Atque utinam solius mendacii culpae esset obnoxia, et per omnia crimina currere suos non cogeret amatores. Ipsa dat edacitatem glutonibus, ipsa ebrietatem ingerit temulentis, ipsa naufragium pudoris adulteris, ipsa exsecrabilem tradit perversitatem incestis; ipsa admonet furem, ut rapiat; iracundum, ut saeviat; mendacem, ut fallat. Ipsa inter conjuges divortia seminat, inter amicos discordias, inter pacificos lites, inter justos injustitiam, inter fratres scandala. Ipsa tollit judicibus justitiam, castis pudicitiam, artificibus peritiam, ipsa aufert moribus disciplinam. Et ut altiora quae amatoribus suis ingerit crimina memoremus; si fratrem aliquando frater germanus occidit, si filius necavit patrem, si interemptus est ab amico amicus; cujus haec instinctu facta sunt
Abbreviated transcription (Latin):
.xp̃i militũ fortitudo. fide po¬
tius armari quã ferro. N olite
uictoriarũ ur̃arum insignia
ꝑ muherum blancheñta abi
terit ⁊ ꝑiniqua instanera.
uior tam̃ efficitur ira repen¬
ia. Frigite gͥ a terrenos af¬
tectib tropheum iũi certami¬
ns głosi: & nolite illud aͦmit
plorantes attenchtis. gau¬
ent hoche si potuissent scire
nostis. Putant eñi qͦl ista
uita sit sola. que si finem acce¬
ꝑit nulla uitalis anme cor¬
pore deficiente ualeat portio
temanere. S̾i enĩ scirent ẽẽ
alterã uitã ignaram mortis.
tristicie nesciam. in qͣ in morta¬
itas regnat. ⁊ ꝑpetua gaudia
õmorantur. ꝓfecto uobiscũ ad
illam festinarent ꝑtingere. ⁊
istã uitam ꝓ nichilo reputan¬
tes. illam appeterent que in
exultatione ꝑmanet. ⁊ penitꝰ
finiri ñ nouit. Ista enĩ uita fu¬
gitiua ẽ ⁊tam infidels. ut
nec amatorib suis fidem po¬
tuerit custodre. Ab origine
muneh inse credentes fetellit.
Omnes se expectantes decipit:

Expanded text:
i militum fortitudo, fide potius armari quam ferro. Nolite victoriarum vestrarum insignia per mulierum blandimenta abjictiterit et periniqua instantia, saevior tamen efficitur ira repetita. Erigite igitur a terrenis affectibus tropaeum vestri certaminis gloriosum, et nolite illud amitteplorantes attenditis, gauderent hodie si possent scire quae nostis; putant enim quod ista vita sit sola, quae si finem acceperit, nulla vitalis animae, corpore deficiente, valeat portio remanere. Si enim scirent esse alteram vitam ignaram mortis, tristitiae nesciam, in qua immortalitas regnat, et perpetua gaudia commorantur; profecto vobiscum ad illam festinarent pertingere, et vitam illam pro nihilo computantes, illam appeterent, quae et in exsultatione permanet et penitus finiri non novit. Ista enim vita fugitiva est et tam infideils, ut nec amatoribus suis fidem potuerit custodire. Ab origine enim mundi in se credentes fefellit, omnes se exspectantes decepit,
Abbreviated transcription (Latin):
te huc senes. ⁊ mecũ suꝑfilios
plangire. qͥa et uos unscera pa
mei. ⁊caligine obducite fim¬
ne uideã ceh gladio. qͣs dũ
uirga leuis tangeret tremui.

Expanded text:
te huc, senes, et mecum super filios plangite, qui vos viscera patmei, et caliginem obducite funne videam caedi gladio, quos dum virga levis ta
Abbreviated transcription (Latin):
sa que sepulture mee exhiben¬
da paraueram. ego infelix filios¬
filios sepulturꝰ expendam.O
filii mee baculum senectutis.
ꝯ̃geminũ meoꝵ uiscerũ lumen.
nati feliciter ⁊ ꝓsꝑe educati. ex¬
cellentissme memorie et inge¬
nii singularis om̃iumq libe¬
rahum peritia htteraruim in¬
buti. quȩ ista repente insania
ur̃a uoluntate ꝓgenita. mor¬
tis uos fecit esse amatores:
Numqm̃ ista uiuentib placu¬
it : numiqͣm morituris suum
amorem indixit. Ad qͣs cũq au¬
dem ꝑuenirẽ potuit. uiolent᷑
ad missa ẽ: et non ẽ uolunta¬
te ab ullo uiuente suscepta. Si
hanc nudus debitor sub auaro
feneratore positus nulla potest
ratione diligere: nec solũ non
diligere cognoscitur s gmere:
qua ratione eam appetit. qui
et bonis ex uberat om̃ib. et pe¬
nitus ulli nichil debet: We¬

Expanded text:
s sepulturae meae exhibenda paraveram, ego infelix filios sepulturus expendam. O filii, meae baculus senectutis, et geminum meorum viscerum lumen, nati feliciter, et prospere educati, excellentissimae memoriae, et ingenii singularis, omnium liberalium peritia litterarum imbuti, quae ista repente insania vestra voluntate progenita mortis vos fecit esse amatores? Numquam ista viventibus placuit: numquam morituris suum amorem induxit: ad quoscumque autem pervenire potuit, violenter admissa est, et non est voluntate ab ullo vivente suscepta. Si hanc nudus debitor sub avaro feneratore patitur, nulla potest ratione diligere; nec solum non diligere cognoscitur, sed timere. Qua ratione eam appetit, qui et bonis exuberat omnibus, et penitus ulli nihil debet? Ve
Abbreviated transcription (Latin):
merent. Quiq cũ beatissimis
consolationib ad qui escerent.
⁊ uerbera carnificũ animo ꝑse¬
ueranti tͣnsirent. capitalem nis¬
si sunt subire sententiã: ea scili¬
cet ratione. ut si eodem moñnto
quo decollanch erant sacrificis
consensissent. ⁊ parentib ⁊ con¬

Expanded text:
a. 4. Qui cum beatissimis consolationibus acquiescerent, et verbera carnificum animo perseveranti transirent, capitalem jussi sunt subire sententiam: ea videlicet ratione, ut si eodem momento quo decollandi erant sacrificiis consensissent, et parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
cotidie sedulũ exhibebat offici¬
um: s agebat quatinꝰ hoc saeri¬
legis regib ess occultũ. ñ passi¬
onis. ꝯmore ꝑterritus. nec pa¬
trimonii sui amore constrictus:
s adhoc tantũ sub clamide ter¬
reni imperii .rꝑi militẽ agebat
absconditũ. ut xp̃ianoꝵ ani¬
mos qͦs intoementis udebat
deficere confortaret: et deo red¬
deret animas. qͣs diabolus co¬
nabatur auferre. Denio postꝗͣ
multas mr̃m mentes a gmore
passionis eripuit. ⁊ ad coronã

Expanded text:
xhibebat officium, sed agebat quatenus hoc sacrilegis regibus esset occultum, non passionis timore perterritus, nec patrimonii sui amore constrictus, sed ad hoc tantum sub chlamyde terreni imperii Christi militem agebat absconditum, ut Christianorum animos, quos inter tormenta videbat deficere, confortaret, et Deo redderet animas quas diabolus conabatur auferre. 3. Denique postquam multas martyrum mentes a timore passionis
Abbreviated transcription (Latin):
exeodem in partẽ resiliit mira¬
bilit̾. fundit crimmosus uberes
fletus. peccatũ fatetur ⁊ absol¬
intur. domũ remeat ab solutus.
Itaq chuine ꝓuidentie mmiseri¬
cordia p̃cellens anme morbos
discipłis dixerat. si credideritis
ineme.oꝑa que ego facio ⁊ uos fa¬
eietis. ⁊ maiora horũ facietis
intantũ postremo ad ficlei amo¬
rem uirum beatum sp̃ualis fła¬
ma accenderat. ut si qͥspiam
aqm distillantem e manibus
dũ lauaretur occulte p̃riꝑet.
ꝯ languentis cuiꝰq corpus attin¬
geret᷑ plurib infirmitatib ilico¬

Expanded text:
ex eadem manu in partem resiluit miraex eadem manu in partem resiluit mirabiliter: fundit criminosus uberes fletus, peccatum fatetur et absolvitur, domi remeat absolutus. Itaque divina providentia misericordia praecellens, animae morbos discipulis dixerat: Si credideritis in me, opera quae ego facio et vos facietis, et majora horum facietis ; intantum postremo ad fidei amorem virum beatum spiritualis flamma succenderat, ut si quispiam aquam distillantem e manibus suis dum lavaretur occulte praeriperet, et languentis cujusque corpus attingeret, plerisque infirmitatibus c
Abbreviated transcription (Latin):
tũ itaq post tempus ex rusticis¬
quidam arrepta manu securi.
nefario polluit oꝑe resurrectio¬
niis diem dñice. Nlico manus ares
adhesa recluchtur. Repente ad
uitur. xꝑi athlete. sacrilegi aue¬
torem manus arida ꝓdit. lugen¬
tem ad eccħam potius reum
monet ꝑuenire. sacerdos oratio¬
nes continuat sub altari. tandẽ
ut poss a. xp̃o facinoris qͦl ami¬
serat ueniã impetrare. Int̾ea cłi
sc̃s ad consuetum recurrit p̃sidi¬
um. ingreditur cellulam consꝑs
euiere moratione fusis lacrimis
bitis laudib ex soluendis ch sa¬
cer ueniss. uulgi chuersitatẽ
cũ secure homine intuentẽ in¬
incũbit.⁊ ita repente reus ñ su¬
stinens cruciatus magnis cla¬
morib ꝑstrepebat. ut putare¬
tur locus ille esse cõmõrus. sla
et pauor in mensus arripuit
uniuersos. Int̾ea saerilega ma¬
nus inofficio subito resttiitur
pristino. ossa. cutss ⁊nerui. su¬
is replentur humorib. securis

Expanded text:
tum post tempus unus ex rusticistum post tempus unus ex rusticis, arrepta manu securi, nefario polluit opere resurrectionis dominicae diem: illico manus arescadhaesa recluditur. Repente ad vitur Christi athletae: sacrilegii auctorem manus arida prodit, et lugentem ad ecclesiam potius reum monet pervenire. Sacerdos orationes continuat sub altare, tandem ut possit a Christo facinoris quod commiserat veniam impetrare. Interea Dei sanctus ad consuetum recurrit praesidium: ingreditur cellulam conspersus cinere, in oratione fusis lacrymis bitis laudibus exsolvendis Dei sacerdos venisset, vulgi diversitate cum securi hominem intuente, incumbit: et ita repente reus, non sustinens cruciatus, magnis clamoribus perstrepebat, ut putaretur locus ille commotus. Nam et pavor immensus arripuit universos. Interea sacrilega manus in officio subito restituitur pristino, ossa, cutis, et nervi suis replentur humoribus, securis
Abbreviated transcription (Latin):
inquendam de. xp̃i famulis
sub tantis gesserit testib. bre¬
Cũ unꝰ ex turmis quoꝵ officiũ
ẽ iugiter in eccħa matre canere
deo. legontꝰ nomine cursu de¬
uito ꝑnoctare acdeccham ꝑge¬
ret. humani generis hostem
offenclit sibimet bellatorem.
⁊ cdite aduersariꝰ frendens ab
itinere boni oꝑis cepto. cħ ser¬
uum niititur reuocare. afflic¬
tũq cedib multis semiiinũ
reliqͥt ⁊ peue ex animem. Et ma¬
ne solo ꝓstratus reꝑtus a plu¬
rib omnes sensus officiiq ami
post triduũ fuiss regressus. re¬
ꝑit eũ semiuũ. ⁊ flagells ma¬
le multatũ. ł c̃ iuxta menbra frĩs
se ꝓsternens ingemuit fortiter.
uiq dentib reseratis sacͥficiũ in
ore eiꝰ ꝓpriis manib cħ̃ sacer
infudit. ⁊ miro stupore expec¬
tantib om̃ib ita repente app̃¬
hensa manu eiꝰ infaciem sacerdo¬
tis surrerit incolumis. ac s nicħ
mali hãbuisse putaretur. ⁊ ubiq
saliens benedicebat clm̃. Nec mul¬

Expanded text:
in quemdam de Christi famulis in quemdam de Christi famulis sub tantis testibus gesserit, breCum unus ex turmis eorum quorum officium est jugiter in ecclesia Matre canere Deo, Legontius nomine, cursu debito pernoctare ad ecclesiam pergeret, humani generis hostem offendit sibimet bellatorem: et ira adversarius frendens, ab itinere boni operis coepto Dei servum nititur revocare, afflictumque caedibus multis semivivum reliquit pene et exanimem; et mane solo prostrato reperto a pluribus, omnes sensus officii amiserpost triduum fuisset regressus, reperit eum semivivum, et flagris male mulctatum. Tum juxta membra fratris se prosternens ingemuit fortiter, vique dentibus reseratis, sacrificium in ore ejus propriis manibus Dei sacerdos infudit. Et miro stupore spectantibus omnibus, ita repente, apprehensa manu ejus, in faciem sacerdotis surrexit incolumis, ac si nihil mali habuisse putaretur; et ubique saliens benedicebat Dominum. 35. Nec mul
Abbreviated transcription (Latin):
que inuidus ꝑpetrabat. ut in
pͥsꝑis nũꝗͣ constantior fuiss
nec clarior. Tandem inuidus
anguis cũ suo exercitu in iino
se mole congrẽgat. ⁊ putans
grauiorib ictib sonitib q¬
temeratam constantiã deter¬
rere. Imenso tumultu ꝑstie¬
pens ante faciem beati ui¬
tat. ita ut putarent discrob
guit. cur relictis cantieis muis
fautasmaticis cleterriti fuissẽt.
tu qͥd mirũ si huis humani ge¬
neris hosti tanto sacerdoti ne¬
qs ex petiit. quippe qui dux
signifer erat in ppło cħ. cum
etiam nefanda ⁊ inpura flagi¬
cia ad ipsam quoq chuinitã
qͣndam tetendit in iuriã :
quia indesinent̾ contra boni¬
atem malicia pugnat. ⁊ scõs
cħ emulatio insequitur aduer¬
sarii. qͣnta pessimꝰ hostis chũ¬
sis illusionib se manifestans.
stimulis furoris sui aduersus
xp̃i cateruam quã eiꝰ dextera
ꝑ sacerdotẽ suũ ꝓtegebat exage¬
rasse dicatur ñ suffĩcimꝰ loqui.
Tam̃ unũ de his quȩ crudelit̃

Expanded text:
quae invidus perpetrabat, ut in quae invidus perpetrabat, ut in prosperis nunquam constantior fuisset nec clarior. Tandem invidus anguis cum suo exercitu in una se mole conglomerat, et putans gravioribus ictibus sonituque intemeratam constantiam deterrere, immenso tumultu perstrepens ante faciem beati vit, ita ut putarent discipulguit, cur, relictis canticis, minis phantasticis deterriti fuissent. Sed quid mirum, si hic humani generis hostis tanti sacerdotis necem expetiit, quippe qui dux et signifer erat in populo Dei; cum etiam nefaria et impura flagitia ad ipsam quoque Divinitatis quondam tetendit injuriam? 34. Et quia indesinenter contra bonitatem malitia pugnat, et sanctos Dei aemulatio insequitur adversarii; quanta pessimus hostis diversis illusionibus se manifestans, stimulis furoris sui adversus Christi catervam, quam ejus dextera per sacerdotem suum protegebat, exaggerasse dicatur, non sufficimus loqui. Tamen unum de iis quae creduliter
Abbreviated transcription (Latin):
lugebat. ¶ lico tam̃ sc̃a terre m̃¬
bra ꝓsternens. ⁊ post orationẽ
ab humo consurgens. panis bu¬
cellam cũ uino ex aniini uibet
deferri.ꝓtinꝰ in ore eiꝰ reser¬
tis cũ ferro dentib stillam u
runt. Mor ĩa magna expar¬
te p̃mortuo reddunt᷑ senfus
amissi. ⁊ in uigore pͥstino fa¬
mulantia redeunt mn. bra
Rtoe quidem abipso qͥ ꝑtuh
⁊ ficdehũ testimonio agnouim
confirmatũ. Nec multo post red¬
dito terris occasu chei in eecħ.
re. Et cũ alta quies adess tenui
sbilo serpentis astutia pͥmum
demuleet maura. dein qͥes tibi¬
q eũ ess in eccłia septa. ualiddo
impetu arcus. aras. lucernas
ceteraq officia concutit. ita
ut iam putarent discipł ec¬
clesiã omnẽ funchtus euerti.
et cũ pauore niimio trementis
pallentesq relictis canties
ex pectantes interitũ. adherem
pauim̃to. s beatus in uictusq¬
ꝑ om̃ia ita fortit̾ inchuinis can¬
ticis ꝑsistebat paruipendens

Expanded text:
lugebat. Illico tamen sancta terrae melugebat. Illico tamen sancta terrae membra prosternit, et post orationem ab humo consurgens, panis buccellam cum vino exanimi jubet offerri: protinus in ore ejus reseratis cum ferro dentibus stillam vrunt. Mox jam magna ex parte praemortuo redduntur sensus amissi, et in vigorem pristinum famulantia redeunt membra. Haec quidem ab ipso qui pertulit et fidelium testimonio agnovimus confirmatum. 33. Nec multo post reddito terris occasu diei B. Sulpicre, et cum alta quies adesset, tenui sibilo serpentis astutia primum demulcet in aura. Dein quies ubique cum esset, ecclesiae septa valido impetu, arcus, aras, lucernas caeteraque officia concutit, ita ut jam putarent discipuli ecclesiam funditus everti: et cum pavore nimio trementes, pallentesque, relictis canticis, exspectantes interitum, adhaerent pavimento. Sed Beatus, invictus per omnia, ita fortiter in divinis canticis persistebat, parvi pendens
Abbreviated transcription (Latin):
te latere ꝑmittis. cũ ꝑ secuto¬
rem nequissime pene iugiter
ostendis. Tandem manꝰ eleuãs
erat impucdens ⁊ deliisio mi¬
serabilis. De hinc Iniuria sc̃i
uiri plurimũ furorem stimu¬
lis seditiosus hostis accendit.
cum adquendam ire p̃cepiss.
haut mora p̃ceptis obedit. ius¬
sa implet. acd ꝓpria remeare
contencht. Cuii seuissimꝰ demon
cũ suis apparitorib se ei obuiũ
intulit: quem de uehiculo ie¬
cit. eũq male multatũ flagris
reliqͥt ex animem. semniinus
scilicet a ꝓximis defertur ad
domũ. Et cũ hoc inpuriã scĩ sul¬
pitii que gesta fuerant nemo
Sensit ministrũ. continuatis
dieb decem miitũ ꝑ manere &.
ita obsecrato ore cũ cdentib. ut
ne aquȩ guttã aque aliqͥs pos¬
sit interiꝰ fundere. Int̾ea uir
cħ id qͦd sꝑu senserat gestoꝵ. or¬
dine fr̃ib inclicat afflictũ do¬
lens ex affectu. lacrimas ꝓfun¬
dens ex pietate. ꝓse pius pas¬
tor õuem sustinuisse erueiatus

Expanded text:
te latere permittis, cui persecutote latere permittis, cui persecutorem nequissimum pene jugiter te ostendis. Tandem manum elevante eo erat impudens et delusio miserabilis, dein in injuria sancti viri plurimum furorem stimulis seditiosus hostis accendit. cum ad quemdam ire praecepisset, haud mora, praeceptis obedit, jussa implet, ad propria remeare contendit. Cui saevissimus daemon cum suis apparitoribus se ei obvium intulit: quem de vehiculo ejecit, eumque male mulctatum flagris reliquit exanimem, semivivus scilicet a proximis defertur ad domum. Et cum ob injuriam S. Sulpicii, quae gesta fuerant nemo sensit ministrum, continuatis diebus decem mutum permanere et ita obserato ore cum dentibus, ut nec aquae guttam aliquis posset interius fundere. Interea vir Dei id quod spiritu senserat, gestorum ordine fratribus indicat, afflictumque dolens ex affectu, et lacrymas profundens ex pietate, pro se pius pastor ovem sustinuisse cruciatus
Abbreviated transcription (Latin):
tempꝰ ꝓ. xp̃i noĩe colluctabant᷑
noua ꝓtulerit. ⁊ quȩ aduersus
eũ demonici furoris arma cõ¬
mouerit. agnoscere cupientib
curauimꝰ ꝑstringere pauca. Et
quia de eius ꝑnoctationib cre¬
bris paulo ante iam diximꝰ.
cũ in ꝓfundo cuiꝰ dam noctis
silentio psalmorũ canora in
paucis ad beati martͣm basi¬
licam. ut reliquũ noctis spaci¬
um usq ad matutinas indi¬
uiins laudib inibi epularetur.
cũ puerũ cũ lucerna p̃euntẽ¬
sequeretur. Iamq fores basili¬
ce contigiss:. ingerens se funes¬
tus demon ꝑ formã ualiclã ⁊
speciem auis teterrime ⁊ hor¬
ribilis. pͥmũ lim̃ qͦd p̃ibat ni¬
titur suffocare. deinde se infa¬
ciem oculosq sc̃i uiri cũ mag¬
no impetu in iecit. ⁊ huc atq
illuc emmꝰ circũ nolitans. ri¬
diculosis Intentionib iterũ atq
iterũ uiolentũ infestũq recd¬
debat. Adhec uir cħ parui gesta
ꝑpendens. scio inqͥt qui sis an¬
tiqui serpentis minister. nec

Expanded text:
tempus pro Christi nomine colluctabantur, nova protulerit, atque adversus eum daemonici furoris arma commoverit, agnoscere cupientibus curavimus perstringere pauca. Et quia de ejus pernoctationibus crebris paulo ante jam diximus; cum in profundo cujusdam noctis silentio psalmorum canora in paucis ad B. Martini basilicam, ut reliquo noctis spatio usque ad Matutinas in divinis laudibus inibi epularetur. Cumque puero cum lucerna praeeunte jam fores basilicae contigisset, ingerens se funestus daemon forma valida et specie avis teterrimae et horribilis, primum lucem quae praeibat nititur suffocare, deinde se in faciem oculosque beati viri cum magno impetu injecit, et huc atque illuc eminus circumvolitans, ridiculosis intentionibus, iterum atque iterum violentum infestumque reddebat. Ad haec vir Dei parvi gesta pendens: Scio, inquit, qui sis, antiqui serpentis minister, nec
Abbreviated transcription (Latin):
auctoritas. ne in posterũ im¬
pia executio it̾etur in plebem.
Assessorẽ uͦ atrocem qui emen¬
dationi regis assensum ñ pre¬
buit. dignã ꝑculit ultio. ⁊ uitã
qua fruebatur indigne amisit
cũ dedecore. Nec enim poterat
tanti piacul magist̾ impuni¬
tus euadere. O beatũ ꝑ om̃ia
uirũ. qͥ nũqͣmͣ se de aduersari¬
orũ furorib manu defendelit
aut telo. s ieiuniis continuisq
uigiliis sub altari positus.
ꝑ obsecrationẽ defensorem s̾
atq ecclie suȩ cm̃ parabat. t
quis eũ uqm̃ suis macheris
aur obpugnationib quecie¬

Expanded text:
auctoritas, ne imposterum imauctoritas, ne imposterum impia exsecutio iteraretur in plebe. Assessorem vero atrocem, qui commendationi regis assensum non praebuit, digna perculit ultio, et vitam qua fruebatur indigne amisit illico cum dedecore. Nec enim poterat tanti piaculi minister impunitus evadere. O beatum per omnia virum! qui nunquam se de adversariorum furoribus manu defendebat aut telo, sed jejuniis, continuisque vigiliis, sub altari positus, per obsecrationem defensorem sibi atque Ecclesiae suae Deum parabat. Et quis eum unquam suis machinis aut o
Abbreviated transcription (Latin):
uiri erat presfan tor cȩt̾is.
ut seuitiã principis re¬
dargue i ret. qui nisi meli¬
oris uite  se emenclatione mu¬
tass. inte ritũ repentinũ ei im¬
minere  nuntiaret. Adhibet
deniq beati seqͥpeda pͥnci
pem de cõmissis impietati¬
bus scelerũ. monens si forte pos¬
set cõmissꝰ penitudine gerere
si poss flere ꝓ scelere. ⁊ ulti:¬
ubertate restinguere. quia ñi
uult ds tantũ mortẽ peccato¬
ris. qͣntũ ut conuertatur ⁊ ui¬
uat. Rex qͦ auchito nimio derr¬
retur metu. ⁊ tanto pauore co¬
cutitur. ut stati agnita culpa
plangens delictum cũ lacrimis
regali absq fastidio penitudi¬
nem gerens. libent̾ impleret
que a tanto sacerdote ꝑ disci¬
pulum fuerant intimata. Ue¬
lociter insuetus aboletur censꝰ
descriptio rescinchtur impia.
salus tribuitur ppło. ⁊ uelut
post nimiã tempestatẽ ac si so¬
lis splendor redditꝰ fuiss. pace
eccłus data. sacerdotũ gauchia
cumulantur. Airabiliter qͦq
rer acdiecit. ut generalis claret

Expanded text:
iri erat praestantior caeteris, ut saevitiam principis redargueret. Qui nisi melioris vitae emendatione mutasset, interitum repentinum ei imminere nuntiaret. Addebat etiam beati sequipeda, pem de commissis impietatibus scelerum monens, si forte posset commissi poenitudinem gerere, si posset flere pro scelere, et ultriubertate restinguere; quia non vult tantum Deus mortem peccatorum, quantum ut convertantur et vivant. Quo rex audito, nimio deterretur metu, et tanto pavore concutitur, ut statim agnita culpa lugens delictum cum lacrymis, regali absque fastigio poenitudinem gerens, libenter impleret quae a tanto sacerdote per discipulum fuerant intimata. Velociter insuetus aboletur census, descriptio rescinditur impia, salus tribuitur populo; et velut post nimiam tempestatem solis splendor redditus fuisset, pace Ecclesiae data, sacerdotum gaudia cumulantur. Mirabiliter quoque rex adjecit, ut generalis daretur
Abbreviated transcription (Latin):
mostendit mysteriũ quo om̃ia
peccata ⁊ crimina homini aufe
rii. habens secũ uirtutũ om̃i¬
uiite gaudiis ꝓfuturos. Auch¬
ens hec nicostratus primiscri¬
mꝰ. abiit ad claudiũ cõmenta¬
riensem. ⁊ iussit uniuersas ꝑ¬
sonas adcdomũ eiꝰ addiicere di¬
cens. Qm̃ ꝓruma sessione om̃s
discutiendi st̃ uolo ut cũ illis
xp̃ianis qui apud me st̃ p̃sto

Expanded text:
et ostendit mysterium, per quod omnia peccata et crimina homini auferrii, habens secum virtutum omnivitae gaudiis profuturos. Audiens haec Nicostratus primiscrinius, abiit ad Claudium Commentariensem, et jussit universas personas ad domum ejus adducere, dicens: Quoniam proxima sessione omnes discutiendi sunt, volo ut cum illis Christianis, qui apud me sunt, praesto
Abbreviated transcription (Latin):
suffragia postulabat. Tẽ uir
cħ occursu ueloci adueniens.
iubet post elapsũ quendam
de pueris descendere nexum.
satis monens diligentia sũma
scelestũ tͣhere circum plexum.
clamitarent. quẽ tante altitu¬
dinis terre tractus uorauerat.
s pogꝰ ab om̃ib iam interisse
crederetur: imꝑat iussis pu¬
erũ obehre uelociter. Ingredi¬
tur famulus nec cunctatur
signacło uiri sc̃ armatus. ala¬
crem reperit. quẽ omnes cre¬
debant ex animẽ. connexum
fiinib captiuũ ad patrñ re¬
uocat solum. Constipantur
nienia agniinib ppħi. ad spec¬
taculũ tante rei pene tota con¬
fliixerat ciuitas. cõplosis ma¬
nib uoces om̃ium ꝑstrepant.
mirantur sospitem. quẽ tan¬
te altitudini mersum: ĩa pu
tabant esse defunctũ. Acten
criminosus alto mentis stupo¬
re cdiseiissus. scĩs cũ ꝓstratus
uestigiis postularet facinoris
ueniam. ilico uir pietate plenꝰ
melulget. ⁊ usib tribuit nẽ¬
cessaria. monens sepe ut po¬

Expanded text:
suffragia postulabat. Tum vir suffragia postulabat. Tum vir Dei occursu veloci adventans, jubet post elapsum quemdam de pueris descendere innexum, satis monens diligentia summa scelestum trahere circumplexum. clamitarent quem tantae altitudinis terrae hiatus voraverat, sed potius ab omnibus jam interiisse crederetur, imperat puerum jussis obedire velociter. Ingreditur famulus, nec cunctatus signaculo viri sancti armatus, alacrem reperit quem omnes credebant esse exanimem. Connexum funibus captivum ad patrium revocat solum. Constipantur moenia agminibus populorum: ad spectaculum tantae rei pene tota confluxerat civitas; complosis manibus voces omnium perstrepebant; mirantur sospitem quem tantae altitudinis mersum baratro jam putabant esse defunctum. Hactenus criminosus alto mentis stupore discussus, sanctis prostratus vestigiis postulat facinoris veniam. Illico vir pietate plenus indulget, et usibus tribuit necessaria, monens saepe ut po
Abbreviated transcription (Latin):
b in ꝓmp̃tuariũ beati uiri
se noc te rolentus miecit. ac¬
statim diripere nititur quȩ atͦ¬
ci mente facinꝰ eupienti furtĩ
conceꝑat. ⁊ ab̃ire festinans.
nullꝰ remeanti patet eritus.
munimine. om̃i constructo.
quasi carcere circũdatus reus
undiq ligatur. Noctis gͦ totiꝰ
itinere incassum consũpto. faci¬
ls cui fuerat ingressus. nec te¬
nuis patet regressus. Int̾ea lu¬
cis splendor mundũ irrachat.
⁊ uiir cħ̾ unũ de custodib. etto¬
eat. inittens ad sociũ mandat.
ut quem errore laxatum ⁊ ue
riss attraheret. Haut mora mi¬
nister adsoeiũ ꝓperans adiit.
Quo uocato scelestũ repernint
intro. ⁊ ut adtraherent. ꝓtinus
cõprehendunt. s int̃ horum̃
manꝰ lubricꝰ repente elabitur.
Et cũ se se criminib cerneret
cireũseptũ. ⁊ unchq a turbis
uallatũ. malens subire celerem
morte. qͣm longos facnoris ta¬
here crue̾iatus. inpnteũ cubi¬
toꝵ fere octoginta eminꝰ qui

Expanded text:
bus, in promptuarium beati viri bus, in promptuarium beati viri se noctu violentus injecit; statim diripere nititur quod atroci mente facinus furti conceperat; et dum abire festinat, nullus remeandi patet exitus, et munimine omni constructo quasi carcere septus, reus undique ligatur. Noctis ergo totius itinere incassum consumpto, facilis cui fuerat ingressus, nec tenuis patet regressus. Interea lucis splendor mundum irradiat, et vir Dei unum de custodibus evocat, mittens ad socium mandat, ut quem errore lassatum, et risset, attraheret. 29. Haud mora, minister socium properans adiit: quo vocato scelestum reperiunt intra; et ut attraherent protinus comprehendunt. Inter horum manus lubricus repente elabitur: et cum sese criminibus cerneret circumseptum et undique a turbis vallatum, malens subire celerem mortem, quam longi facinoris trahere cruciatus, in puteum cubitorum fere octoginta, eminus qui
Abbreviated transcription (Latin):
miriabat. ⁊ totis uixib imple
te contendebat. Qui uult esse
oculum mentis sue totũ habe
factũ. hoc nos docuisse. ut usq
ad mortem obluctemur aduer¬
sum peccatũ. siquidem ⁊ ipse
non rapinam arbitratus est ẽẽ
se equalem deo. s semetipsũ ex¬
inaniuit formã serui accipiens.
⁊ habitu reꝑtus ut homo. hu
iniliauit semetip̃m usq acͥ mor¬
secutus. oñium ꝓfligationũ
labores ⁊ cruciatus carnisq
mentis suscepit. ne ꝓpositum
fidei conscientia matularet.
Qm̃quidem si uolumꝰ nõ bea¬
tissimi sulpitii ep̃i narrare
igitutes. ⁊ exponere robur con¬
stantie. nec nobis multitudo¬
copiaq tanta sermonis ẽ: irec
putamus aliis nisi his solis qͥ
oculis suis intuebantur cre.¬
dibilia. Nunc illul qͦd piꝰ cepe¬
rat sermo ꝑcurrat. ut de mira¬
culoꝵ gestis qͦł sib iuncto.
participe deinceps cehtus ege¬
rit pauca complecti conten.¬
damus. Temꝑe qͦdam unꝰ de
sceleratis et ut pote. Indigenti¬

Expanded text:
ruminabat, et totis viribus implere ruminabat, et totis viribus implere opere contendebat: Qui vult esse oculum mentis suae totum habebfactum, hoc nos docuisse; ut usque ad mortem obluctemur adversum peccatum. Siquidem et ipse non rapinam arbitratus est aequalem se esse Deo, sed semetipsum exinanivit formam servi accipiens, et habitu miliavit semetipsum usque ad morsecutus, omnium profligationum labores et cruciatus carnis et mentis suscepit, ne propositum fidei conscientia macularet. 28. Quoniam quidem si volumus nunc beatissimi Sulpicii episcopi enarrare virtutes, et exponere robur constantiae, nec nobis copia tanti sermonis est, nec putamus aliis, nisi his solis qui oculis suis intuebantur videri credibilia; nunc ad illa quae prius coeperat sermo percurrat, ut de miraculorum gestis, quae sibi juncto participe deinceps coelitus egerit, pauca perplectere contendamus. Tempore quodam unus de sceleratis et ut pote indigenti
Abbreviated transcription (Latin):
uere sacerdos ⁊ hostia cħ. cum
se ubiq solheitũ circa curam¬
susceptũ opus ex plere contende¬
ret. ⁊ etas iam ꝑfecta ad senec¬
tutem decrepitam ꝓchuiꝰ de¬
penderet. cum se uidiss ad
om̃ia ñ sufficere. uel in ꝓfun¬
diorib uacare chuinis. uel
in scĩs orationib fieut opta¬
bat iugiter ꝑmanere. uel in
eoꝵ queͦ cotidie fidei reddeban¬
tur instructionib ad implen¬
dis. ex quib om̃ib nec respira¬
liberũ tempus dabatur. clum
semꝑ in alia ex aliis uagaret᷑.
ita ut a prima luce usq in ꝓ
um ex fudelib. xp̃iantis. pͥmo¬
tibi regionis plene iam op
to traderet participationem offi¬
cii sui ac laboris clum tarat. di¬
uini uerbi cõmitteret ministe¬
rum. Et ita conueniente clero
sacerdotii inibi iura suscepit.
Onarrare qͥs ualeat qua humi¬
litate qua ue caritate circa suoꝵ
comitũ ⁊ ministroꝵ ac p̃sidia
paũꝑum deinceps se exhibere con¬
tentus sit. Qui semꝑ euuange¬
licũ illud ore mundissimo ru

Expanded text:
re sacerdos et Hostia Dei, cum se ubique sollicitum circa alsusceptum opus explere contenderet, et aetas jam perfecta ad senectutem decrepitam proclivis dependeret, cum se vidisset ad omnia non sufficere, vel in profundioribus vacare divinis, vel in sanctis orationibus sicut optabat jugiter permanere, vel in eorum qui quotidie fidei reddebantur instructionibus adimplendis, ex quibus omnibus nec respiraliberum tempus dabatur, dum semper in alia ex aliis vocaretur, ita ut a prima luce usque in puni ex fidelibus Christianis primoribus regionis, plene jam et opt Al., Vulfolendo traderet participationem officii sui ac laboris, duntaxat divini verbi committeret ministerium: et ita conhibito clero, sacerdotii inibi jura suscepit. 27. Enarrare quis valeat qua humilitate, qua charitate circa suorum comitum et ministrorum ac praesidia pauperum deinceps se exhibere contentus est? Qui semper evangelicum illud mundissimo ore
Abbreviated transcription (Latin):
mart yrii p̃texta induti. ⁊ celi
factos consules głemur. En
dies inquo uincere se tyrannꝰ
existimabat. qui dũ capiebat
captus ẽ. dum tenebat uictus
dũ iugulabat occisus ẽ. dum

Expanded text:
martyrii praetexta indutis, et coeli factos consules gloriemur. En dies in quo vincere se tyrannus existimabat, qui dum capit, captus est; dum tenet, vinctus dum i
Abbreviated transcription (Latin):
Iines ꝓcul abitientes. ⁊ extra
urbem in ortulis uel exigius
quibq agris erant degentes.
qui primitus credebant uitam
duxisse memorantur. possessio
ut ex euuangħco facile funge¬
rentur officio. Omnes qͦs opta¬
uerat infpũalib doginatib
plenissime instruxit. ⁊ ita in
studiis phylosophie xꝑiane
ñ nulli etiã post triduũ ñ tã
desideratũ quã necessariũ cor¬
pori indulgerent cibũ. uide¬
hcet dum in ꝓfundiore intel¬
ligentia sacrorũ uoluminũ
płeriq conu̾santes. tãqͣm copio¬
sis dapib inhiantes ex pleri
neqͥuerint. ⁊ contuendo acriꝰ
inflãmarent᷑. ut iugi certami¬
ne ita aduersus carnẽ agoni¬
zarent. ut in nullo uoluptati
eiꝰ ac hbidini concedentes ani¬
mã nutriendam sapientie pas¬
tib ꝯscientiȩ cibis in maius
semꝑ augebant. E.xuiltans pat̃
de tali studio filioꝵ. tandem
exigere patre. Et subito adẽ
dñs consolari ac remunerare
seruũ fidelem. Et cum his uir¬
tutum fulgeret miracħs. con

Expanded text:
itae procul abjicientes, et extra urbem in hortulis vel exiguis quibusque agellis degentes; qui primitus credebant, vitam duxisse memorantur, possessionut evangelico facile fungeretur officio, omnes quos optaverat in spiritualibus dogmatibus plenissime instructos, et ita in studiis philosophiae Christianae nonnulli etiam post triduum non tam desideratum quam necessarium corpori indulgerent cibum; videlicet dum in profundiore intelligentia sacrorum voluminum plerique conversantes, tanquam copiosis dapibus inhiantes, expleri nequiverint, et contuendo acrius inflammarentur, et jugi certamine ita adversus carnem agonizarent, ut in nullo voluptati ejus ac libidini concedentes; animam vero alendam sapientiae pastibus, et scientiae cibis in majus semper agentes. Exsultans Pater de tali studio filiorum, tandem terno exigere Patre. Et subito adest Dominus consolari ac munerari servum fidelem. 39. Et dum his virtutum fulgeret miraculis, be