comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
felicior finise᷑ Hec est enim uia il¬
loꝵ qui in labore homimũ ñ sunt.
neq cum hominib flagellantur.
Utiq deietit eos consilium łm̃ dũ
alleuarentur. Ei siquidem hec po¬
tius ascribenda sunt omnia qͣm
fortune. que aut ab ipso ẽ aut ꝙ
magis reor omnino non ẽ. Art nã¬
q ethicus. Noli foetunam que ñ
est: dicere cecam. Homerus quoq
in illo celeb̾rime ꝑfectionis opere
dedignatus est nosse fortunam.
adeo quidem ut in nulla parte
tanti carminis nommnetur. Ma¬
luit enim soli deo quem moypan
nominauit uniu̾sa regenda com¬
mitt̾e. qmͣ ut aliquid ascrib̾et te¬
m̾itati fortune. Qmͣ utiq fic con¬
stat minme ẽe deam. sicut ceꝵ¬
tum ẽ dici ⁊ pingi cecam. Frustra
gͦ cecitas eius arguitur: que it
natura rerum inueniri ñ potest.
Unde et casus ñ ẽẽ comiuncitur si
eum quis in ꝓuisum euentum ẽẽ
diffiniat. cum nichil fiat cuius or¬
tum legitima causa ⁊ ratio ñ pre¬
cedat. ⁊ fictelis concionator nichil ĩ

Expanded text:
 Haec est enim via illorum, qui in labore hominum non sunt, neque cum hominibus flagellabuntur . Utique dejecit eos consilium Domini, dum allevarentur. Ei siquidem haec potius ascribenda sunt omnia, quam fortunae, quae aut ab ipso, aut, quod magis reor, omnino non est. Ait namque ethicus: Noli fortunam, quae non est, dicere caecam. Homerus quoque in illo celeberrimae perfectionis opere dedignatus est nosse fortunam, adeo quidem ut in nulla parte tanti carminis nominetur. Malui. enim soli Deo, quem Morphan nominavit, universa regenda committere, quam ut aliquid ascriberet temeritati fortunae, quam utique sic constat minime esse deam, sicut certum est, dici et pingi caecam. Frustra ergo caecitas ejus arguitur, quae in natura rerum inveniri non potest. Unde et casus non esse convincitur, si eum quis improvisum eventum esse definiat, cum nihil fiat, cujus ortum legitima causa, et ratio non praecedat, et fidelis concionator nihil in
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Sed quia multa in utmq par¬
tem crebro fama mentit᷑: ipsam ui¬
uabat famam qd̃ discipłi illiiꝰ ma¬
iora faciebant. dum ad umbeã dis¬
cipłĩ a quacunq infirinitate sana¬
bantur egroti. Quid multa. Astu¬
tias aristotilis. crisippi acumina. õi
mortuus confutabat. Decios duces
romanoꝵ se ꝓ suis exercitib deuoins¬
se. ꝑ celebee est. Iulius quoꝙ cesar dux
inquit qui ñ laborat ut militibus
carus sit: militem nescit armare.
Nescit humanttatem dicis: in ex̾¬
citu adu̾sus hostes eẽ. Idem ñ qͣm
dixit militib ite huc. sed uenite.
Dicebat enim q participatus cũ
duce labor: uidetur militib minor.
Fret̾ea uoluptas corꝑis eodem au¬
ctore uitanda ẽ. Aiebat enim it
bello corꝑa hominũ gladiis. in pa¬
ce: uoluptatib uuln̾ari. Senserat
enim einuun gentium tͥumphatoe
noluptatem nullo mͦ tam suꝑari

Expanded text:
Deus. Sed quia multa in utramque parDeus. Sed quia multa in utramque partem crebro fama mentitur, ipsam juvabat famam, quod, discipuli ejus majora faciebant, dum ad umbram discipuli, a quacunque infirmitate sanabantur aegroti. Quid multa? Astutias Aristotelis, Chrysippi acumina, omnimortuus confutabat. Decios duces Romanorum, se pro suis exercitibus devovisse percelebre est. Julius quoque Caesar: « Dux, inquit, qui non laborat ut militibus charus sit, militem nescit amare. » Nescit humanitatem ducis in exercitu adversus hostes esse. Idem nunquam dixit militibus: Ite huc; sed: Venite. Dicebat enim quia participatus cum duce labor, videtur militibus minor. Praeterea voluptas corporis, eodem auctore, vitanda est. Aiebat enim in bello corpora hominum gladiis, in pace voluptatibus vulnerari. Senserat enim gentium triumphator, voluptatem nullo modo tam
Abbreviated transcription (Latin):
ib eorum ingerere. ut ꝑ ignomini¬
am crucis. lib̾ationem multorum
exemplo gentilium ꝓuenisse doce¬
ret. Sed ⁊ ista ꝑsuasit fieri ñ solere.
nisi in sanguine iustoꝵ: ⁊ eoꝵ qui
płigererent magistratum. Porro
⁊gentium: nemo sufficiens potuit
inneniri. nisi ille cui in hereditatem
date sunt gentes. ⁊ prefinita ẽ om̃is
tra possessio eins. Hunc autẽ alium
d̾ ũ posse qmͣ filium cdi om̃i potentis
asseruit. cum pret̾ dm̃ geutes ⁊ ter¬
tas om̃s nemo subeg̾it: Dum gͦ sio
crucis ignominiam predicareti ut
gentium paulatim euacuaret᷑ stul¬
ticia: sensim ad cłi u̾bum d̾iq sapiẽ¬
tiam ⁊ ipsum etiam diuine maies¬
tats soliũ u̾bum fidei ⁊ linguam p̃¬
dicationis euexit. ⁊ ne utus euugłii
sub carnis infirmitate uilesc̾et a scã¬
dalo uideoꝵ gentiũꝙ stulticia: oꝑa
crucifixi que etiam fame testimonio
roborabant᷑ exposuit. cum apud õs
constaret: qd̾ ea ñ posset facere msi

Expanded text:
ibus eorum ingerere, ut per ignominiibus eorum ingerere, ut per ignominiam crucis, liberationem multorum, exemplo gentilium provenisse, doceret. Sed et ista persuasit fieri non solere nisi in sanguine justorum, et eorum qui populi gererent magistratum. Porro udaeorum et gentium, nemo sufficiens potuit inveniri, nisi ille cui in haereditatem datae sunt gentes, et praefinita est omnis terra possessio ejus. Hunc autem alium esse non posse, quam filium omnipotentis Dei asseruit, cum praeter Deum gentes, et terras omnes, nemo subegerit. Dum ergo sic crucis ignominiam praedicaret, ut gentium paulatim evacuaretur stultitia, sensim ad Dei verbum, Deique sapientiam, et ipsum etiam divinae majestatis solium, verbum fidei, et linguam praedicatoris erexit. Et ne virtus Evangelii sub carnis infirmitate vilesceret, a scandalo Judaeorum, gentiumque stultitia, opera Crucifixi, quae etiam famae testimonio roborabantur, exposuit; cum apud omnes constaret, quod ea non posset facere, nisi
Abbreviated transcription (Latin):
lio discectiuit. Atq ita atheniens
uirtute ducis ꝓ falute patrie ma¬
ti se offerentis. bello libantu
Item lignrgus in regno suo decpera
constituens: ppłm in obsequia pͥus¬
pum. principes ad iusticiam inp¬
orum firmauit. Auri argentiql
sum. ⁊ omniũ scełum mat̾iam ll¬
staltt. Senatu custocliam laqus
ppło sub legendi senatum potestatẽ
dedit. Statuit u̾ginem sine dote mi¬
bere. ut uxores elig̾entur ñ pecuma.
Maximum honorem ꝓ gractu ecatis
senum ẽẽ uoluit. uec sane usqmͣ t̾¬
re locum honoratiorem senectus ht̃.
Deide ut et̾uitatem suis legib da¬
ret: inreuirando obligat ciuitate᷑.
uicħ eos de eius legib mutaturos:
anteqͣm reu̾teretur. ꝓficiscit᷑ aut̃
cretam. ibi ꝑpetuũ exilium egit.
abiciq moriens ossa sua in mare
iussit. ne relatis lacedemonem solu¬
tos se in religioue iurisiurandi in
dissoluendis legib arbitrarentur.
his quidem exemplis eo libentiuꝰ
utor. quod apłm paulum eiscdem

Expanded text:
aelio discedunt. Atque ita Athenienses aelio discedunt. Atque ita Athenienses virtute ducis, pro salute patriae morti se offerentis, bello liberantur. Item Lycurgus in regno suo decreta constituens, populum in obsequia principum, principes ad justitiam impiorum firmavit: auri argentique usum, et omnium scelerum materiam sustulit: senatui custodiam legum, populo sublegendi senatum potestatem dedit. Statuit virginem sine dote nubere, ut uxores eligerentur, non pecunia. Maximum honorem pro gradu aetatis senum esse voluit; nec sane usquam terrae locum honoratiorem senectus habet. Deinde ut aeternitatem suis legibus daret, jurejurando obligat civitatem, nihil eos de ejus legibus mutaturos, antequam reverteretur. Proficiscitur autem Cretam, ibi perpetuum exsilium egit, abjicique moriens ossa sua in mare jussit, ne relatis Lacedaemonem solutos se religione jurisjurandi in dissolvendis legibus arbitrarentur. His quidem exemplis eo libentius utor, quod apostolum Paulum eisdem
Abbreviated transcription (Latin):
u̾it affectionem: uta. Atur ea. ama¬
rimagis studeat qͣm tim̃s. ⁊ se tall̾
illis exibeat: ut uitam euis ex de¬
nociõe preferant sue. ⁊ incolum¬
tatem illius qnͣdam publicam re¬
putent uitam. ⁊ ei tunc omina
recte ꝓcedent. ⁊ paucoꝵ stipatus
obsequio: preualebit si opus ẽ adu̾sꝰ
uumiꝰabiles. Fortis ⁊ enim ẽ ut maᷤ
Dilectio: ⁊ cunens quem funicłi ami¬
ris constringunt ñ facile rumptͤ
Dorenses cum athemensib pugnat᷑
de tuenitu p̃lii. oracła consuluerinti
Responsum ẽ fu ꝑiores fore iu regem
atheniensiũ occidissent. Cum uẽtũ
eẽc inbellum. milttib ante omna
regis custoclia precipitur. Athemend¬
bus eo tenꝑe rex codrus erat. Quritl¬
ponso cħi ⁊ preceptis hostium cog¬
mitis. mutato regis habiti. sarm̃ta
collo gerens castra hostium ingrra¬
tur. Ibi turba obsistentiũ a milte
quem falce ꝑcusserat int̾ficitur:
Cognito regis corꝑe dorenses sine pͥ¬

Expanded text:
verit affectionem, utatur ea: amaverit affectionem, utatur ea: amari magis studeat, quam timeri, et se talem illis exhibeat, ut vitam ejus ex devotione praeferant suae, et incolumitatem illius, quamdam publicam reputent vitam; et ei tunc omnia recte procedent, et paucorum stipatus obsequio, praevalebit, si opus est, adversus innumerabiles. Fortis etenim est ut mors dilectio ; et cuneus, quem funiculi amoris constringunt, non facile rumpitur. Dorenses cum Atheniensibus pugnaturi de eventu praelii oracula consuluerunt. Responsum est superiores fore, nisi regem Atheniensium occidissent. Cum ventum esset in bellum, militibus ante omnia regis custodia praecipitur. Atheniensibus eo tempore rex Codrus erat. Qui responso dei, et praeceptis hostium cognitis, mutato regis habitu, sarmenta collo gerens, in castra hostium ingreditur. In turba obsistentium, a milite quem falce percusserat, interficitur. Cognito regis corpore, Dorenses sine pr
Abbreviated transcription (Latin):
recordatur. ⁊ se ñ sibi suam uitã s
aliis debere cognostit. ⁊ eam illis o¬
dmata caritate distribuit. Torum
gͦ se deo debet. plurimũ sue patrie.
multum parentib. ⁊ ꝓpiquis. ex¬
traneis minimum. ñ nichil tamen.
Sapientib gͦ ⁊ insipiontib debitor
est pusilł ⁊ maiorib. Que quidẽ in¬
spectio cominunis ẽ omnium pla
toꝵ. ⁊ eoꝵ qui sp̃ualium curam ge¬
runt. ⁊ qui scłarem iuris dictionem
exercent. unde ⁊ melchisedech que
pͥmum scriptura regen utteoduicit
⁊ sacerdotem. ut ad presens mist̾iũ
taceatur. quo p̾figurat xp̃m qui
in celis fine matre. ⁊ in terris sine
patre natus est. ille inqͣm nec ptem
nec mr̃em legitut habuisse. non ꝙͥ
utroq caruerit: sed qura regnum
⁊ sacerdotium de ratione ñ parunt
cato ⁊ sanguis. cum maltutro creau¬
do parentum respectus catra ũdintũ
mtta preualere ñ debeat: sed salub̾a
⁊ maritus. aut si te. n̾i̾orem ni¬

Expanded text:
recordatur, et se non sibi suam vitam, sed recordatur, et se non sibi suam vitam, sed aliis debere cognoscit, et eam illis ordinata charitate distribuit. Totum ergo se Deo debet, plurimum suae patriae, multum parentibus, propinquis, extraneis minimum, nonnihil tamen. Sapientibus ergo et insipientibus debitor est, pusillis et majoribus. Quae quidem inspectio communis est omnium prat eorum qui spiritualium curam gerunt, et qui saecularem jurisdictionem exercent. Unde et Melchisedech, quem primum Scriptura regem introducit et sacerdotem, ut ad praesens mysterium taceatur, quo praefigurat Christum, qui in coelis sine matre, et in terris sine patre natus est: ille, inquam, nec patrem nec matrem legitur habuisse, non quod utroque caruerit, sed quia regnum et sacerdotium de ratione non pariunt caro et sanguis, cum in alterutro creando parentum respectus citra virtutum merita praevalere non debeat, sed salubria maritus, aut si teneriorem no
Abbreviated transcription (Latin):
magnus imꝑator ob m̾itam noxam
ñ tamen eotenus grauem: a sacer¬
dote mediolanensi a regalium usu
⁊ insignib imꝑii suspensus ẽ. ⁊ in¬
dictam sibi penitentiam homicidii
pacienter ⁊ sollempniter egit. Pro¬
fecto ut doctoris gentiun testimo¬
mo utar: maior est qui benedicit
qm qui benedicit᷑. ⁊ penes quem ẽ
conferende dignitatis auctoritas.e¬
ui cui dignitas ipsa confertur: ho¬
noris priuilegio antecedit. Porro
de ratione iris eius ẽ nolle: cuius
est uelle. ⁊euis est auferre: qui de
iure conferre potest. Nonne sa mu¬
el in saulem ex causa mobedientie
depositionis sententiam tulit. ⁊ ei
in regni apͥicem humilem filium
ysai subrogamt  siuͦ constitutus
pͥnceps susceptũ ministĩũ fidelit̾
gesferit. tantus honor ei exhibend̾ ẽ
⁊ reu̾entia tanta: qñtum caput oĩ¬
bus membris corporeis antecełlit.
cum sue conctitionis memor uniu̾¬
sitatis subiectoꝵ se ꝑsonam gerere

Expanded text:
magnus imperator, ob meritam noxam, magnus imperator, ob meritam noxam, non tamen eotenus gravem, a sacerdote Mediolanensi a regalium usu et insignibus imperii suspensus est, et indictam sibi poenitentiam homicidii patienter et solemniter egit. Profecto ut Doctoris gentium testimonio utar, major est qui benedicit, quam qui benedicitur, et penes quem est conferendae dignitatis auctoritas, eum cui dignitas ipsa confertur, honoris privilegio antecedit. Porro de ratione juris, ejus est nolle, cujus est velle, et ejus est auferre, qui de jure conferre potest. Nonne Samuel in Saulem ex causa inobedientiae depositionis sententiam tulit, et ei in regni apicem humilem filium Isai subrogavit? Si vero constitutus princeps susceptum ministerium fideliter gesserit, tantus ei honor exhibendus est, et reverentia tanta, quantum caput omnibus membris corporis antecellit. cum suae conditionis memor, universitatis subjectorum se personam gerere
Abbreviated transcription (Latin):
cupauit. Seutentiaᷤᷤ uͦ quas ab eis
apꝓbatas audiuit. ita ueu̾atus est:
at si eas de diuine maiestatis sensifs
emanasse uidicio. S ⁊ libellos in¬
scriptionum quos ad inuicem con¬
ceptos sacerdotum crimina continẽ¬
tes imꝑatori porrexerant: suscepit
quidem. clausosq reposuit in sinu
suo. Cum autem eosdem ad karita¬
tem ⁊ concorctiam reuocasset: dixit
sibi tanqmͣ homini ⁊ qui idicio sb̃¬
uet sadotum illicitum eẽ deorum
examinare causas. qui ñ possunt uͭ
a solo d̾õ iudicari. librosq quos rece¬
ꝑat ñ inspectos dedit incenttio. pa¬
blicare. ⁊ cham reꝓbi filii maledic¬
tionem incurrere qui patris u̾enda
ñ texit. Unde ⁊ inscriptie nicholai
romani pontificis idem dixisse uar¬
ratur. Uere si ꝓpriis oculis uidissem
sacerotem dei. aut aliquem eornm
qui monachico habitu circumamic¬
ti sunt peccantem: cdaundem menĩ
explicarem. ⁊ cooꝑirem eum ne ab
aliquo iuderetur. S ⁊ theodosius

Expanded text:
cupavit. Sententias vero quas ab eis cupavit. Sententias vero quas ab eis approbatas audivit, ita veneratus est, ac si eas de divinae majestatis sensisset emanasse judicio. Sed et libellos inscriptionum, quos ad invicem conceptos, sacerdotum crimina continentes, imperatori porrexerant, suscepit quidem, clausosque reposuit in sinu suo. Cum autem eosdem ad charitatem et concordiam revocasset, dixit sibi tanquam homini, et qui judicio subjaceret sacerdotum, illicitum esse deorum examinare causas, qui non possunt nisi a solo Deo judicari. Libellosque quos acceperat non inspectos, dedit incendio, pablicare, et Cham reprobi filii maledictionem incurrere, qui patris verenda non texit. Unde et in scriptis Nicolai Romani pontificis idem dixisse narratur: « Vere si propriis oculis vidissem sacerdotem Dei, aut aliquem eorum qui monachico habitu circumamicti sunt, peccantem, chlamidem meam explicarem, et cooperirem eum, ne ab aliquo videretur. » Sed et Theodosius
Abbreviated transcription (Latin):
usdex nocentes puniit cum tro ib¬
auuis imminerett obtempa lepls
bitrio dicebatur. uł legem unple
ut rei tristiciam mitigaret: us
mansuetudo u̾boꝵ. .iii.
nii ec . cłie accipit pͥncepsi
cum ip̃sa tainen glaclium sangͥ¬
nis omurno ñ habeat. Habet tañ
⁊ istum. s eo utit᷑ ꝑ pͥncipis manũ
cui cohercendoꝵ corpoꝵ contulit po¬
testatem. spũalium sibi in pontifi¬
cib auctoritate reseruata. Est gͦ
pͥnceps sacerdocii quidem minist̾.
⁊ qui sacroꝵ officioꝵ illam partem
exerceret: que sacerdotii manib
udent᷑ uitligna. Satratum nanq
legum omne officium religiosum ⁊
pium ẽ illud tamen inferus quod
in penis criminium exercetur. ⁊ qnͣ¬
dam caruificii uidetur represet
tare imaginem. Unde ⁊ constantinꝰ
romanoꝵ fidelissimus imꝑator cum
saterdotum cansilium nioeam con¬
uocasset: nec p̾mum locum tenere
ausus ẽ. nec se presbit̾oꝵ immiscere
consessib. sed sedem nouissimam oc¬

Expanded text:
index nocentes punit, cum reo glindex nocentes punit, cum reo gladius immineret, obtempera legis arbitrio dicebatur, vel legem imple, ut rei tristitiam mitigaret vel mansuetudo verborum. CAP. III. nu Ecclesiae accipit princeps, cum ipsa tamen gladium sanguinis omnino non habeat. Habet tamen et istum, sed eo utitur per principis manum, cui coercendorum corporum contulit potestatem, spiritualium sibi in pontificibus auctoritate reservata. Est ergo princeps sacerdotii quidem minister, et qui sacrorum officiorum illam partem exercet, quae sacerdotii manibus videtur indigna. Sacrarum namque legum omne officium religiosum et pium est, illud tamen inferius, quod in poenis criminum exercetur, et quamdam carnificii reprtur imaginem. Unde et Constantinus Romanorum fidelissimus imperator, cum sacerdotum concilium Nicaeam convocasset, nec primum locum tenere ausus est, nec se presbyterorum immiscere consessibus, sed sedem novissimam oc
Abbreviated transcription (Latin):
occidat. ut ñ incurrat nom̃ homita¬
Dii uel reatum. Si enim magno ee¬
dtccur augustino: a auid uir sangͥ¬
num dictus est. ñ ꝓꝑter bella. sdp
uriam. E samuel nusqmͣ uit sangn¬
num aut homicida scribit᷑. licet ag¬
gag pingnissimum regem ama¬
lech int̾fecerit. Hic si quidem glad̃
est columbe. que sine felle rixatim
sine iracunitia ferit.⁊ cum dinu¬
cat: nullam omnino concipit aum¬
ertudinẽ. Nam ficut lex culpas ꝑ¬
sequitut sine octio ꝑsonartitii. tat
princeps delinquentes rectissime
punte. ñ aliquo iraciudie motus
mansuete legis arbtitio. Nam i s
suos pͥnceps uideat᷑ habere lictars
ipse aut solus aut prectyius erade¬
dus est lictor. cu ferre lictrũ s pes
suppositam manuri. Ut entmi ab
stoicos accedamus qui caufas no¬
minum diligentins inuestigan
lictor cdicitur qͣsi legis ictor. eo qs
ad ipstus spectat officium feri
quem lex iidicat ferienduri
⁊ antiquitus officialib quoꝵ nau

Expanded text:
occidat, ut non incurrat nomen homicioccidat, ut non incurrat nomen homicidii vel reatum. Si enim magno creditur Augustino, David vir sanguinum dictus est, non propter bella, sed propter Uriam. Et Samuel nusquam vir sanguinum, aut homicida scribitur, licet Agag pinguissimum regem Amalec interfecerit. Hic siquidem gladius est columbae, quae sine felle rixatur, sine iracundia ferit, et cum dimicat, nullam omnino concipit amaritudinem. Nam sicut lex culpas persequitur sine odio personarum, ita et princeps delinquentes rectissime punit, non aliquo iracundiae motu, sed mansuetae legis arbitrio. Nam etsi suos princeps videatur habere lictores, ipse aut solus aut praecipuus credendus est lictor, cui ferire licitum est, per suppositam manum. Ut enim ad Stoicos transeamus, qui causas nominum diligentius investigant; lictor dicitur, quasi legis ictor, eo quod ad ipsius spectat officium ferire, quem lex judicat feriendum. Unde et antiquitus ab officialibus, quorum manu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ uoluntas in his uim debet habere
iuittitii. ⁊ rectissime qd̾ ei placet in
talib legis habet iugorem. eo qd ab
equitstis mente euis sententia nõ
anscorder. De nultu tuo inquit ne¬
dicium meum ꝓdeat. ocłi tui uiste¬
ant equitatẽ. Iudex ⁊ enim incorrup¬
tius esticiuis sententia ex contẽ pla
quitate mecdia ꝑunit. Uiega qͦꝙ
euis ⁊ baculus adhibita mad̾atiõe
sapientie contractus omnutrm et
crtiees ad uiam reducit eguctat̃.
ut mr̃ito petestatis sp̃e congͣtuletur
dicens. Uirga tua ⁊ baculus aruis.
ipsa me consolata siant. S̾ ⁊ alipeue
cius toctis quidem s ifirmoꝵ clipeꝰ
est: ⁊ qui malignantium iacula¬
t  proinnocentib ꝑotentes
excipiat. Officium quoꝙ euis ilis
qui minimũ possunt plurimum
ꝓdest. ⁊ illis qui nocere desiderant:
phurainũ adu̾sat᷑. ⁊ Ion g̃ sine causa
g̃lãdium portat. quo inocent̾ sar¬
guinem fundit. ut tamen uir san¬
guiũ ñ sit: ⁊ homines frequenter

Expanded text:
que voluntas in his vim debet habere que voluntas in his vim debet habere judicii; et rectissime quod ei placet in talibus legis habet vigorem, eo quod ab aequitatis mente ejus sententia non discordet. De vultu tuo, inquit, judicium meum prodeat, oculi tui videant aequitatem . Judex etenim incorruptus est, cujus sententia ex contemplatiquitate media punit. Virga quoque ejus et baculus, adhibita moderatione sapientiae, contractus omnium et errores ad viam reducit aequitatis, ut merito potestati spiritus congratuletur, dicens: Virga tua et baculus tuus ipsa me consolata sunt . Sed et clypeus ejus fortis quidem, sed infirmorum clypeus est, et qui malignantium jacula pro innocentibus potenter excipiat. Officium quoque ejus illis qui minimum possunt, plurimum prodest, et illis, qui nocere desiderant, plurimum adversatur. Non ergo sine causa gladium portat, quo innocenter sanguinem fundit, ut tamen vir sanguinum non sit, et homines frequenter
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipem ⁊ ducem eẽ. Cui papina¬
nus uir quidã uiris exꝑientissimꝰ.
⁊ demostenes orator prepotens: ui¬
dentur suffragari. ⁊ ominum ho¬
minum subicere obedientiam. eo
qd̃ lex omnis inuentio quidem ẽ
⁊ donum clĩ. dogna sapientũ. cor¬
reptio uoluntarioꝵ excessuũ. ciuita¬
tis compositio. ⁊ totius crimimᷤꝰ fu¬
ga. Sccđm qm decet iuuere omnes
qui in politice rei uniu̾sitate uer¬
santur. Omines itaq nect̃itate le
centia uicdeat᷑ inclulta. Prin¬
ceps tamen legis nexib
dicitur absolutus. ñ qr ei iniqua
liceant: s qr is ẽẽ debet. qui non
timore pene s amore uisticie eqͥ¬
tatatem colat. rei publice ꝓcuret
ntilitatem. ⁊ in ommib aliorũ cõ¬
moda pͥuate preferat uotuntati.
⁊ si quis in negociis publicis loque¬
tut de pͥncipis uoluntate cum in
eis nil sibi uelle liceat nisi quod lex
aut equitas ꝑsuadet. aut ratio com¬
aminis iculctatis inducttiꝰ. liuis nã¬

Expanded text:
principem et ducem esse. Cui Papiniaprincipem et ducem esse. Cui Papinianus, vir quidem juris experientissimus, et Demosthenes, orator praepotens, videntur suffragari, et omnium hominum subjicere obedientiam, eo quod lex omnis inventio quidem est, et donum Dei, dogma sapientum, correctio voluntariorum excessuum, civitatis compositio, et totius criminis fuga; secundum quam decet vivere omnes, qui in politicae rei universitate versantur. Omnes itaque necessitate legcentia videatur indulta. Princeps tamen legis nexibus dicitur absolutus, non quia ei iniqua liceant, sed quia is esse debet, qui non timore poenae, sed amore justitiae aequitatem colat, reipublicae procuret utilitatem, et in omnibus aliorum commoda privatae praeferat voluntati. Sed quis in negotiis publicis loquetur de principis voluntate, cum in eis nil sibi velle liceat, nisi quod lex aut aequitas persuadet, aut ratio communis utilitatis inducit? Ejus nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmptissima famulatur: Digna si¬
quidem uox ẽ ut ait imꝑator. ma¬
iestate regnantis se legib alligatit
rancipem ꝓsiteri. Quia de uiris anc¬
tantate pͥncipis pendet autoritas.
⁊reuera maius imꝑio ẽ subintitere
legib pͥncipatum. ut nichil sibi pͥn¬
ceps licere opinetur. qd̾̃ a iusticiẽ
quitate discordet.
ec in eo sibi pͥncipes detrahi
arbitrentur. insi iusticicie sue
statuta preferenda credid̾int uisti¬
cie dei. cuius iusticia iusticia in e¬
uum ẽ. ⁊ lex eius equitas. Porro eqͥ¬
tas ut uiris ꝑtu asserunt rerũ con¬
uementia est. que cuncta coequiꝑat
ratione. ⁊ in parib reb paria iura de¬
fictat. In omnes equabił tribuens u¬
nicuq quod siuim ẽ. lex ũ ens in¬
terpees est ut pote cui equitatis et
iusticie uoluntas innotuit. Unde
⁊ eam ominũ rerum diuinarum ⁊
humanarũ compotẽ e̾ẽ crisippus
asseririt. Ideoq prestare ommibus
bonis ⁊ mał ⁊ tam rerum qmͣ hõnĩ

Expanded text:
promptissima famulatur? « Digna sipromptissima famulatur? « Digna siquidem vox est, ut ait imperator, majestate regnantis, se legibus alligatum principem profiteri. » Quia de juris auctoritate principis pendet auctoritas; et revera majus imperio est, submittere legibus principatum; ut nihil sibi princeps licere opinetur, quod a justitiae aequitate discordet. Nec in eo sibi principes detrahi arbitrentur, nisi justitiae suae statuta praeferenda crediderint justitiae Dei, cujus justitia, justitia in aeternum est, et lex ejus aequitas. Porro aequitas, ut jurisperiti asserunt, rerum convenientia est, quae cuncta coaequiparat ratione, et in paribus rebus paria jura desiderat, in omnes aequabilis, tribuens unicuique quod suum est. Lex vero ejus interpres est, utpote cui aequitatis et justitiae voluntas innotuit. Unde et eam omnium rerum, divinarum et humanarum, compotem esse Chrysippus asseruit: ideoque praestartam rerum quam hominum,
Abbreviated transcription (Latin):
nũ. in om̃ib doctnam faciens a¬
mentie aut iusticie sue. Qͥ sͦ ie¬
sistit potestati: dei orcdination l¬
sistit. penes quem ẽ auctoritai õ¬
ferendi eam. ⁊ cum uult: aufera¬
cli uł minuenti eam. Neꝙ eins
potentis ẽ: cum uult scuire in sub¬
ditos. s dinine dispensationis ꝓ be¬
ne placito suo punire uł exercere
subiectos. Unde ⁊ in ꝑsequitione hu¬
norum athila int̾rogatus a religioso
cuiusdam ciuitatis ep̃o. quis ẽẽt. cũ
respondisset ego sum athila flagel¬
lum ddi. uen̾atus in eo ut scribitur
diuinam maiestatem ep̃c bene in¬
quit uen̾it minister dei. ⁊ illud
benedictus qui uenit in nõie dm̃
flagellum enim dm̃i excludere nõ
audebat. sciens quia cdilectus filiꝰ
flagellatur: Q nec ipsius flagelli
ce nisi a domino potestatem. Si
itaq acdeo uen̾abilis est bonis po¬
testas. etiam in plaga electoꝵ: quis
eam ñ uen̾etur. que adomino in¬
ilituta ẽ ad iundictam malefactoꝵ.
landem uͦ bonoꝵ. ⁊ legib deuotione

Expanded text:
in omnibus doctrinam faciens clementiae, aut justitiae suae. Qui ergo resistit potestati, Dei ordinationi resistit , penes quem est auctoritas conferendi eam, et cum vult, auferendi vel minuendi eam. Neque enim potentis est, cum vult saevire in subditos, sed divinae dispensationis, pro beneplacito suo punire, vel exercere subjectos. Unde et in persecutione Hunnorum, Attila interrogatus a religioso cujusdam civitatis episcopo, quis esset; cum respondisset: « Ego sum Attila, flagellum Dei, » veneratus in eo, ut scribitur, divinam majestatem episcopus: « Bene, inquit, venerit minister Dei; » et illud: Benedictus qui venit in nomiFlagellum enim Domini excludere non audebat, sciens quia dilectus filius flagellatur, et nec ipsius flagelli esse nisi a Domino potestatem. Si itaque adeo venerabilis est bonis potestas, etiam in plaga electorum, quis eam non veneretur, quae a Domino instituta est, ad vindictam malefactorum, laudem vero bonorum, et legibus devotione
Abbreviated transcription (Latin):
appetit: in quo alium cerit illustrẽ.
Celebre ẽ illud u̾sificatons egregii sen¬
sum ⁊ u̾ba theodosis expͥmentis. ¶In
commune iubes siquid censes ue te¬
nentum: Primus iussa sibi. tunc ob¬
seruantior equi: Sit ppłs. nec ferre
negat. cum uidit ipsum. Auctorẽ
parere sibi. componitur orbis: Regi
ad exemplum. nec sic inflectere sen¬
sus humanos ecticta ualent: quam
uita regentis. Mobile mutatur sẽꝑ
cum principe uulgus. Uer̾ singło¬
rum facultates: nequaqmͣ ominũ
copiis ad eqnͣtur. De loculis peopeiis
quilibet sumit. ac potestas de ar¬
cha publica uel cumlio haurit. q̃
si forte defecerit: ad singłoꝵ recurri¬
tur facultates. At qui priuatũ quẽ¬
ꝙ suis necce ẽ cẽ contemptũ. Que
si fu̾nit extenuata: qui nunc potẽ¬
tis appetebat fulgorẽ pauꝑtare sordid
confusionis sue tenebras erubescit.
Inde etiam la tedemoioꝵ decreto. po

Expanded text:
appetit, in quo alium cernit illustrem. appetit, in quo alium cernit illustrem. Celebre est illud versificatoris egregii, sensum et verba magni Theodosi exprimentis: In commune jubes si quid, censesve tenendum, Primus jussa subi: tunc observantior aequi Fit populus, nec ferre negat, cum viderit ipsum Auctorem parere sibi. Componitur orbis Regis ad exemplum, nec sic inflectere sensus Humanos edicta valent, quam vita regentis. Mobile mutatur semper cum principe vulgus. Verum singulorum facultates nequaquam omnium copiis adaequantur. De loculis propriis quilibet sumit, at potestas de arca publica vel cimelio haurit: quae si forte defecerit, ad singulorum recurritur facultates. Atqui privatum quemque suis necesse est esse contentum. Quae si fuerint extenuata, qui nunc potentis appetebat fulgorem, paupertate sordidus confusionis suae tenebras erubescit. Inde etiam Lacedaemoniorum decreto, po
Abbreviated transcription (Latin):
utile in se usq qͣq conu̾ti. Plato ut
ferunt historie gentium. cum u¬
disset dionisium sicilie tirannũ.
crpis sui septum custodib: quod
tantum inquit malum fecisti. ut
atam multis nec̃ce habeas custo¬
dini. hoc utiq pͥncipem ñ opoetet.
qui officiĩ ita sibi ommum uincit
iseclns: uit quisꝙ subcłitus ꝓ eo pe¬
sitilis imminentib caput opponat.
suin etiam ingente nat᷑a se ꝓ capi¬
te soseant membra ex ponere. et
pellem ꝓpelle. ⁊ cuncta que habet
pouat ꝓ anima sua. Sequitur.
Nec reducet ppłm inegiptum. e¬
quitatus numo subleuatus. Mag¬
na si quidem diligentia precauen¬
dum ẽ ouini qui in sulluntate cõ¬
stituitur. ne inferiores corrumpat
exemplis. ⁊ abusione rerum. ⁊ ꝑ su¬
ꝑbie aut luxurie uiam: ad confusio¬
nis tenebras recducat ppłm. frequẽs
enim ẽ ut subditi suꝑioꝵ uicia im¬
mittent᷑. qi magistratu ppłs studet
e̾e conformis. ⁊ unusquisq libenter

Expanded text:
utile in se usquequaque converti. Plato, ut utile in se usquequaque converti. Plato, ut ferunt historiae gentium, cum vidisset Dionysium Siciliae tyrannum, corporis sui septum custodibus: « Quod tantum, inquit, malum fecisti, ut a tam multis necesse habeas custodiri? » Hoc utique principem non oportet, qui officiis ita sibi omnium vincit affectus, ut quisque subditus, pro eo periculis imminentibus caput opponat. Cum etiam urgente natura, se pro capite soleant membra exponere, et pellem pro pelle, et cuncta quae homo habet, ponat pro anima sua. Sequitur: Nec reducet populum in Aegyptum, equitatus numero sublevatus. Magna siquidem diligentia praecavendum est omni, qui in sublimitate constituitur, ne inferiores corrumpat exemplis, et abusione rerum, et per superbiae aut luxuriae viam ad confusionis tenebras reducat populum. Frequens enim est, ut subditi superiorum vitia imitentur, quia magistratui populus studet esse conformis, et unusquisque libenter
Abbreviated transcription (Latin):
licebit ne gͦ canes multiplicatrs
uolucres ue raꝑaces. aut trures
bestias. aut quelibet portenta
tare. cui eguoꝵ qui ad miltias
necessarii sunt ⁊ usum totuis ui¬
te ex legitima qnͣtitate p̃finitus
ẽ inimerus Nam de histriomibus
⁊ mimis. scurris ⁊ mẽtͥcib. lenonib
⁊ huius modi ꝓdigiis hominum.
que pͥncipem oportet pocuis exter.¬
nunare qmͣ fouere: ñ fuerat in lege
mentio facienda. que quidem om̃s
abominationes istas ñ mͦ a pͥncipis
aula exelucdit. sed eliminat a ppło
dei. Equoꝵ nomine: totius familie
⁊ impedimentoꝵ omniũ nect̾us
intelligittir usus. Cuius legitima
qͣmͣttas ẽ. qmͣ ratio necc̃itatis aut
utilitatis exposcit. Ita tamen ut
utile et houestum coequentur.⁊
cuulitas conscribentur. honestis.
Philosophis enim iam pridẽ pla¬
auit: ꝑuiciosiorem nullã ẽẽ opinio¬
nem illoꝵ opimone qui ittile sepa¬
rant ab houesto. ⁊ sententiam u̾is¬
sinam ⁊ ittilissimam e̾e̾: honestũ ⁊

Expanded text:
Licebit ne ergo canes multiplicare, Licebit ne ergo canes multiplicare, volucresve rapaces, aut truces bestias, aut quaelibet portenta naturae, cui equorum qui ad malitiam necessarii sunt, et usum totius vitae, ex legitima quantitate praefinitus est numerus? Nam de histrionibus et mimis, scurris et meretricibus, lenonibus, et hujusmodi prodigiis hominum, quae principem potius oportet exterminare quam fovere, non fuerat in lege mentio facienda; quae quidem omnes abominationes istas, non modo a principis aula excludit, sed eliminat a populo Dei. Equorum nomine, totius familiae et impedimentorum omnium, necessarius intelligitur usus. Cujus legitima quantitas est, quam ratio necessitatis, aut utilitatis exposcit. Ita tamen ut utile et honestum coaequentur, et civilitas conscribatur honestis. Philosophis enim jampridem placuit, perniciosiorem nullam esse opinionem, illorum opinione qui utile separant ab honesto; et sententiam verissimam et utilissimam esse, honestum et
Abbreviated transcription (Latin):
dieb uite sue. ut discat timẽ dĩm
dm̃ suũ. et custodire u̾ba ⁊ cerimo¬
nias eius que ui lege p̃cepta sunt.
Nec eleuetur cor eius in suꝑbram
suꝑ ifrł. Nonqui queso uulla le¬
ge artatur. quem lex ista constru¬
git Hec utiq diuina ẽ.⁊ impune
solui ñ potest. Singła u̾ba cuis si
sapiant in aurib pͥncipum: tontła
sunt. Taceo de electione ⁊ formae
iuis. que in pͥncipis creatione exi¬
gitur. uiuendi formulam que ei
prescripta ẽ. metum paulisꝑ at¬
tencte. Cum inquit fu̾it constitu¬
tus. qui se tocius ppłi fr̾em. religu¬
nis cultu. ⁊ affectu caritatis ꝓfitea¬
tur: non multiplicabit sibi equo
quoꝵ numositate sit subditis ou̾¬
sus. Equos equidem multiplicant
est: plures qm̃ ipsa necessitas ex¬
gatiuane głe causa uł erroris A¬
terius congregare. Multum ami
⁊ parum. si ꝑipateticoꝵ pͥncipem
sequimur: segitime qñtitatis di¬
minittionem in rerum singulis
gen̾ib significant. uł excessum.

Expanded text:
ebus vitae suae, ut discat timere Dominum Deum suum, et custodire verba et caeremonias ejus, quae lege praecepta sunt. Nec elevetur cor ejus in superbiam super Israel . Nunquid, quaeso, nulla lege arctatur, quem lex ista constringit? Haec utique divina est, et impune solvi non potest. Singula verba ejus si sapiant in auribus principum, tonitrua sunt. Taceo de electione ejus, et forma ejus, quae in principis creatione exigitur. Vivendi formulam, quae ei praescripta est, mecum paulisper attende. Cum, inquit, fuerit constitutus, qui se totius populi fratrem religionis cultu, et affectu charitatis profiteatur, non multiplicabit sibi equos, quorum numerositate sit subditis onerosus. Equos quidem multiplicare, est plures quam ipsa necessitas exigat, vanae gloriae causa, vel erroris alterius congregare. Multum enim et parum, si Peripateticorum principem sequimur, legitimae quantitatis diminutionem in singulis rerum generibus significant, vel excessum.
Abbreviated transcription (Latin):
si gͦ tiranm ⁊ pͥncipis
hec differentia sola uel
cemuꝑat. ⁊ euis arbitio ppłi regit
cuius se credit munstrun. ⁊ in
rei publice mun̾b ex̾cendis ⁊ om̾b
subeunctis. legis beneficio sibi pri¬
inum ũecditat locum. In eoꝙ pre¬
fertur cet̾is quod cum singnli tene¬
antur ad singła: principi oña ĩmi¬
nent uinu̾sa. Unde ñto in eum
omnium subditoꝵ potestas cor¬
fertitrut in ittilitate singłorum
⁊ omium exquirenda ⁊ facien¬
da sibi ipse sufficiat. ⁊ humane
rei.p. status optime disponatur.
dum sunt alter alt̾ius membͣ
In quo quictem optimam uiuẽ¬
di ducem naturam sequim̃. que
hominis .s. sensus uniu̾sos in ca¬
pite collocauit. ⁊ ei sic uniuersa
membra subiecit: ut omnia rete
moueantur. dum sani capitis se¬
quint᷑ arbitrium. Tot gͦ t ran¬
tis priulegiis apex p̾ncipalis ex¬
tollaur ⁊ splendescit. quot ⁊ qͣma
sibi ipse necc̃ia credidit. Recte qͥd̾
in t̾ris quedam caiuine maiestans
imago. Proculubio magnũ qͥd

Expanded text:
go tyranni et principis aec differentia sola, temperat, et ejus arbitrio populum regit, cujus se credit ministrum, et in reipublicae muneribus exercendis, et oneribus subeundis, legis beneficio sibi primum vindicat locum, in eoque praefertur caeteris, quod cum singuli teneantur ad singula, principi onera imminent universa. Unde merito in eum omnium subditorum potestas confertur, ut in utilitate singulorum et omnium exquirenda et facienda, sibi ipse sufficiat, et humanae reipublicae status optime disponatur, dum sunt alter alterius membra. In quo quidem optimam vivendi ducem naturam sequimur, quae hominis scilicet, sensus universos in capite collocavit, et ei sic universa membra subjecit, ut omnia recte moveantur, dum sani capitis sequuntur arbitrium. Tot ergo et tantis privilegiis apex principalis extollitur, et splendescit, quot et quanta sibi ipsi necessaria credidit. Recte quidein terris quaedam divinae majestatis imago. Procul dubio magnum quid
Abbreviated transcription (Latin):
ecd quid ad emendi .iiii.¬
Mcata gentiũ exempla decuito
que tamen płima sunt: ctum re.¬
dius quisꝙ possit ad facienda le¬
gib qm̃ exempłis urgeris At ne ꝑ¬
sum principem usqq̃q solutum le¬
gob opiñis ĩ audi qm̃ legem unpo¬
nat pͥncipib rex magnus suꝑ omi¬
nem terrama̾ribił ⁊ qui aufert spm
ͥucipum: Cum inquit ingressus
possecłis eam: habitau̾isq in illa.
⁊ dixeris constitiram fuꝑ me regem.
sicut hñt omnes ꝑ circuitũ natio¬
nes: eum constitues quem dñs deus
tiuis eleg̾it de numo fratrum tuoꝵ.
Non pot̾is alt̾us gentis hominem re¬
gem facere. qui ñ sit fratet tuus.
Cumq fu̾it constitutꝰ : n multiplica¬
bit sĩbi equos. nec reducet ppłm i
egiptum. equitatus numo subleua¬
tus. psertim cum dñs p̃ceꝑit uobise
ut nequaqmͣ amplius ꝑ eandem mã

Expanded text:
ed quid ad emendicata gentium exempla decurro, quae tamen plurima sunt, cum rectius quisque possit ad facienda legibus, quam exemplis urgeri? At ne ipsum principem usquequaque solutum legibus opineris, audi quam legem imponat principibus Rex magnus super omnem terram terribilis, et qui aufert spiritum principum: Cum, inquit, ingressus possederis eam, habitaverisque in illa, et dixeris: Constituam super me regem sicut habent omnes per circuitum nationes, eum constitues quem Dominus Deus tuus elegerit de numero fratrum tuorum. Non poteris alterius gentis hominem regem facere, qui non sit frater tuus. Cumque fuerit constitutus, non multiplicabit sibi equos, nec reducet populum in Aegyptum, equitatus numero sublevatus: praesertim cum Dominus praeceperit vobis, ut nequaqua
Abbreviated transcription (Latin):
patris. Nec uolo. nec possiim. tanaix
niscera nunqͣm inspexi. ferre ad nup¬
tam que mittit adulter. Que mã¬
dat norunt alii. Me nemo minristro
fur erit atq ideo nulli comes exeo:
tanqm̃ maneus. ⁊ extincte corpus ñ
utile dextre. fugio gͦ urbem tantis
obscenitatib plenam. adulatoꝵ ue¬
neficio toxicatam. suis adulatorib
catulus. maneant qui ingrum ĩ can¬
dida u̾tunt. Hec tamen uinus ur¬
bis tantum uicia depingi credas. nͦ
totius orb̾ sunt. Quod ad istuct: or¬
bem romanũ crede. Menum me au¬
disse romanum pontificẽ solitum
deridere lumbardos. dicens eos pil¬
leum omnib colloquentib facere.
eoqd̾ in exordio dictionis bentuolẽ¬
tiam captent. ⁊ eoꝵ cum quib ag¬
tur capita quodam cominendatio¬
nis demulceant oleo. Filim inqͥt
salomon. si te lactau̾int peccatores
ne adquiescas eis. Ipsi enim contra
sanguinem snum insuliant᷑. ⁊ mi¬
luuntur frauctes contra animaᷤ su¬

Expanded text:
patris Nec volo, nec possum; ranarum patris Nec volo, nec possum; ranarum viscera nunquam Inspexi; ferre ad nuptam quae mittit adulter, Quae mandat, norunt alii; me nemo ministro Fur erit, atque ideo nulli comes exeo, tanquam Mancus, et exstinctae corpus non utile dextrae. Fugio ergo urbem tantis obscenitatibus plenam; adulatorum veneficio toxicatam, suis adulatoribusCatulus; maneant qui nigrum in candida vertunt. Nec tamen unius urbis tantum vitia depingi credas: jam totius orbis sunt. Quod ad istud, orbem Romam crede: memini me audisse Romanum pontificem, solitum deridere Lombardos, dicens, eos pileum omnibus colloquentibus facere, eo quod in exordio dictionis benevolentiam captent, et eorum cum quibus agitur, capita quodam commendationis demulceant oleo. Fili mi, inquit Salomon, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Ipsi enim contra sanguinem suum insidiantur; et moliuntur fraudes contra animas su
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itati. Iuno samelem deceptam ĩ
icendium unpulsisset. si ñ eẽt
nutricis induta faciem.⁊ mentita
affectum. Tibi credis impendi fa¬
mulatum extreme ⁊ miserrime
subiceris seruituti. Nam cũ faci¬
lem distillat ii aurem exiguum
de uature uicq ueneno: disꝑeat
ni submoueat omnes qui uera lo¬
quunti. decdignati assentationis
subire notam. limine submouet᷑.
⁊ bene si ñ uidicat᷑ inimicus. qui
potentis amici uoluptatib. etiam
turpiorib ñ mͦ contradicit. sed e̾¬
tiam ñ consentit. Equidem nec con¬
sensus ad grãm sufficicit approbare.
comiñdare. aplaudere. insamenti nes¬
cesse ẽ. Cum omnia malefecerit.:
laudandis ẽ qͣsi re bene gesta. Si¬
cut entm ictentitas uoliutatum
amoris indicuĩ ẽ: sic ex dissensu ini¬
imeiciarũ quisq rens arguit᷑. Pro¬
inde satiricus inquit. Quid facrã
rome. Mentiri nescio. librum sima¬
lus est nequeo laudare. ⁊ poscere.
Motus astroꝵ ignoro. fumis ꝓmittẽ

Expanded text:
veritati, Juno Semelen deceptam in veritati, Juno Semelen deceptam in incendium impulisset, si non esset nutricis induta faciem, et mentita affectum. Tibi credis impendi famulatum: extremae et miserrimae subjiceris servituti. Nam . . . . . . Cum facilem distillat in aurem Exiguum, de naturae vitiique veneno, dispeream nisi submoveat omnes qui vera loquuntur, dedignati assentationis subire notam. Lumine submovetur, et bene si non judicatur inimicus, qui potentis amici voluptatibus, etiam turpioribus non modo contradicit, sed etiam non consentit. Equidem nec consensus ad gratiam sufficit, approbare, commendare, applaudere, insanienti necesse est: cum omnia malefecerit, laudandus est quasi re bene gesta. Sicut enim identitas voluntatum, amoris indicium est; sic ex dissensu, inimicitiarum quisque reus arguitur. Proinde satyricus inquit: Quid Romae faciam? mentiri nescio; librum, Si malus est, nequeo laudare et poscere; motus Astrorum ignoro; funus promittere
Abbreviated transcription (Latin):
b̾a. qm fraucdulenta oscula blandi¬
entis. Quid n: fides enim semꝑ ꝑfi
die antefertur. Non manet fides in co¬
lumis. nrsi aliud agitur. ⁊ aliud si¬
mulatur.: presertim anmo ⁊ uolũ¬
tate nocendi. Dicitur enim fidos si
sequim᷑ stoicos. eoqd̃ fiat qd̵ dictum
est. lux mea. salux mea. ⁊ refuguim
meum. cor meum. ⁊ uita mea. dux
inuicte. iuuentiũ sapientissime.
omniũ largissime. ⁊ benignissime.
iuuendi forma. urtutis specłm. ⁊ c̃.¬
huiusmͦ importune ingesta. ñ ne
plena sunt ñ tam adulationis ui¬
cio qmͣ ueneno: Sunt enim qui nec
scurantis sp̾em uitant. cum ami¬
ciciam ꝓfitentur. Uenena inquit
sapiens ñ dantur nisi melle circmy¬
lita. Nulleq occultiores funt nisi¬
die. qm̃ he que latent in simulatio¬
ne officii. aut aliquo necc̃itudis
noĩe. Tu obsequium putas. amici¬
ciam suspicaris. metiris affectum.
insidie sunt. Nec ut ẽ in fabulis
qm̃ ⁊ mendacia poetaru᷑ serunuint

Expanded text:
rbera, quam fraudulenta oscula blandirbera, quam fraudulenta oscula blandientis . Quidni? Fides enim perfidiae semper antefertur. Non manet fides incolumis, ubi aliud agitur, et aliud simulatur, praesertim animo et voluntate nocendi. Dicitur enim fides, si sequimur stoicos, eo quod fiat quod dictum est: Lux mea, salus mea, refugium meum, cor meum, et vita mea, dux invicte, viventium sapientissime, omnium largissime et benignissime, vivendi forma, virtutis spechujusmodi importune ingesta, nonne plena sunt, non tam adulationis vitio, quam veneno? Sunt enim qui nec scurrantis speciem vitant, cum amicitiam profitentur. « Venena, inquit sapiens, non dantur, nisi melle circumlita. » Nullaeque occultiores sunt insidiae, quam hae, quae latent in simulatione officii, aut aliquo necessitudinis nomine. Tu obsequium putas, amicitiam suspicaris, metiris affectum; insidiae sunt. Nec, ut est in fabulis quoniam et mendacia poetarum serviunt
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ officioꝵ ꝑsonas induit.
dimi p̾mia omniũ fraudulenter
p̃ripiat. Qui sunt enim qui uesti¬
b nitent. qui fastigati incectunt.
qui sequipedarum stipant᷑ comita¬
tu. comnulitonũ ⁊ contub̾nalium
dealbantur obsequio. qui primis sa¬
litationib in foro głantur. qui pͥ¬
mos recubitus hñt in cenis. quoꝵ
aures mulcentur fomento p̃nominu̾.
⁊ quib nobiliũ molles reserantur
auricule quos fortune gr̃a alarũ
suarũ remigio ad sullimia subue¬
hit ⁊ extollit. ⁊ a quib quelibet
magna domus. dispositionis sue fre¬
mulam trahit ⁊ habitum mutua¬
tur: ⁊̃ Iempe adulatores. qui alie¬
nu iuiiint ad nutum. dum eos
fraudulenter emungãt. Ueritas as¬
ꝑa ẽ. ⁊ plerumq molestiam parit dũ
aliquem palpare dectignatur. Uerũ
amaritudo eius utilior ẽ. ⁊ integris
sensib gratior qm me̾tͥcantis lingͤ
distillans fauus. Meliora siquidem
sunt sc̃o salomone testante amici u̾¬

Expanded text:
omnium officiorum personas induit, omnium officiorum personas induit, dum praemia omnium fraudulenter praeripiat. Qui sunt enim qui vestibus nitent, qui fastigiati incedunt, qui sequipedarum stipantur comitatu, commilitonum et contubernalium dealbantur obsequio, qui primis salutationibus in foro gloriantur, qui primos recubitus habent in coenis, quorum aures mulcentur fomento praenominum, et quibus nobilium molles reserantur auriculae: quos fortunae gratia alarum suarum remigio ad sublimia subvehit et extollit, et a quibus quaelibet magna domus, dispositionis suae formulam trahit, et habitum mutuatur? Nempe adulatores, qui alienum vivunt ad nutum, dum eos fraudulenter emungant. Veritas aspera est, et plerumque molestiam parit, dum aliquem palpare dedignatur. Verum amaritudo ejus utilior est, et integris sensibus gratior, quam meretricantis linguae distillans favus. Meliora siquidem sunt sancto Salomone testante amici ve
Abbreviated transcription (Latin):
ec tam̃ pestis iam in tantum
dño indignante inualuit. in
si ueũtũm forte fu̾i̾t ad conflictũ.
uerece ne modestos ⁊ bonos uiros pͥ¬
sint facilius expellere qmͣ expelli.
Serpit enim illuino feda ⁊ morb
cancerosus in om̃s. ut nullus aut
rarus fit quem labes ista ñ mati¬
let. Onnes enim affectant beni¬
uolentiam eoꝵ cũ quib inuit᷑ ⁊
Ad quidem ñ mͦlicitũ ẽ s honestr̃i
utpote omma que nat᷑a uirtutũ pa¬
rens ⁊ recte uiuencti dux optima gig¬
nit. S dum hanc affẽctionem mode¬
rationis regła deserit: fertur in pre¬
ceps. discurrensꝙ ꝑ omia agenda
⁊ ñ agenda. ꝑ infamiam ⁊ bonam
famam. fauoris auceps. gr̃e sollici¬
tator incestus. ut cum amicũ blan¬
diciis precorruꝑit: more meretͥcan¬
tis fortunam surripiat. extenuet
facultates. aliena in se congerat spo¬
lia. ⁊ suum omia comu̾tat ad lu¬
crum. Efficitur gͦ ut nulla sit ei
molest a seruilis obsecundatio. nul¬
lum udecens iudeatur obsequiũ.

Expanded text:
ec tamen pestis, jam in tantum, Domino indignante, invaluit, ut si ventum forte fuerit ad conflictum, vereor ne modestos et bonos viros possint facilius expellere, quam expelli. Serpit enim illuvio foeda, et morbus cancerosus in omnes, ut nullus aut rarus sit, quem labes ista non maculet. Omnes enim affectant benevolentiam eorum, cum quibus vivitur. Quod quidem non modo licitum est, sed honestum; utpote omnia, quae natura virtutum parens, et recte vivendi dux optima, gignit. Sed dum hanc affectionem, moderationis regula deserit, fertur in praeceps, discurrensque per omnia agenda, et non agenda, per infamiam et bonam famam, favoris auceps, gratiae sollicitator incestus, ut cum amicum blanditiis praecorruperit, more meretricantis fortunam subripiat, extenuet facultates, aliena in se congerat spolia, et suum omnia convertat ad lucrum. Efficitur ergo ut nulla sit ei molesta servilis obsecundatio, nullum indecens videatur obsequium,
Abbreviated transcription (Latin):
eo stabilita sunt bona euis in dño.
Ad iusticiam uanq pͥncipib repu¬
tatur etiam cum temꝑant ab imu¬
riisc⁊ facultas delinquende. est eis
mat̾ia m̾itoꝵ. Declinare a malo in
eis magnum ẽretiam si magna bo

Expanded text:
eo stabilita sunt bona illius in Domino . Ad justitiam namque principibus reputatur etiam cum temperant ab injuriis: et facultas delinquendi, est eis materia meritorum. Declinare a malo in eis magnum est, etiamsi magna bo
Abbreviated transcription (Latin):
tiuuilinis ẽẽ potest. Un̾am tamẽ ni
his uisus est intellexisse. ⁊ docuisse
substantiam. dum opificem uniu̾si¬
tatis ⁊ formatorem uirũ dm̃ ee asse¬
ruit. quem ob inisigne bonitatis et
dulcis affectus dyxit omnium gem¬
torem. quem ꝓpter insinitatem ma¬
iestatis. potentie sapientie. ⁊ bonita¬
tis sue tam est inuenire difficile.
qm̃ inuentum digne ꝓfari im pos¬
sibile. Cundem quoq remimatoren
sꝑantium in se ẽẽ ⁊ colentiñ se ui¬
detur astruere. dicens sapientem c̃e
cultorem dei: pħm qui anino i uo¬
to accectit ad sap̃ĩam. ⁊ eum eẽ ama¬
torem dei qui sicut constitute un¬
u̾sitatis causa ẽ ad mirabilis.ata
bibende felicitatis. idem ẽ fons i¬
deficiens ⁊ singłaris. Moises auci

Expanded text:
titudinis esse potest. Unam tamen in titudinis esse potest. Unam tamen in his visus est intellexisse et docuisse substantiam, dum opificem universitatis et formatorem Deum unum esse asseruit, quem ob insigne bonitatis, et dulcis affectus, dixit omnium genitorem, quem propter infinitatem majestatis, potentiae, et sapientiae, et bonitatis suae, tam est invenire difficile, quam inventum digne profari impossibile. Eumdem quoque remuneratorem sperantium in se esse, et colentium se, videtur astruere, dicens sapientem esse cultorem Dei philosophum, qui animo et voto accedit ad sapientiam, et eum esse amatorem Dei; qui sicut constitutae universitatis causa est admirabilis, ita bibendae felicitatis idem est fons indeficiens et sin