comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inum manib: roboratas aiq: signatas mani¬
ofesta eẽ. cognouim: : dignumẽ. ut gesta
& hoc conscribta adq: subscribta tibi tradat :¬
& ut in arcipib: publicis memoranda seruet᷑
Edat̾ super ordine. & mandatus suðs inlo¬
co & totum textum & manum missoris epł
scribant E postea defensor &curia lir cuiu¬
um. & reliquie am subscribantur adque

Expanded text:
inum manibus roborata, atque signata, maniinum manibus roborata, atque signata, manifesta esse cognovimus, dignum est ut gesta ex hoc conscripta, atque subscripta tibi tradantur, et ut in arcipibus publicis memoranda serventur: Edatur super ordine, et mandatum suum in loco, et totus textus, et manumissoris epistolae scribantur: et postea defensor, et curiales civium, et reliqui eam subscribant, atque
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut sicut superius. contineur tali¬
ter prosequere. & firma redebeas & quie¬
quid ex inde egeris gesseris ue.ra¬
tum & definitum. apudnos eẽ cognos¬
cas factum mandatum tunc ibianno
illo: postrecitationem mandatun
Dir honestur ill
defensor dix̃ mandatumqͥ¬
dem recitatumẽ. sed supra scribta dona¬
tione testam̃tũ aut cessione quam prȩ
manib: heredicir nobis p̃sentib: reciteur
&ut posto las gestirpub licis firm&ur
quam uero donationẽ illã profes sorre.¬
citauit: Post recitationem. uero uir lauda¬
bilis illi defensor &curia lir dixerunt epł.
quirecitata ẽ. gestis publicis. inserat & quod
ille ꝑ secutor uelli & p&it gesta cipub¬
licedat᷑ qlle ꝑsecutor dixit : Sufficit mihi
bone & defensar ut donatio que recita¬
ta ẽ simihi gesta tradere iubeatis. qllede¬
fensor dĩx̃ & quia epł donationis aut
cersionis seutestanta. & mandatum intecons¬
cribtum p ordinem conditas & bonõꝵ homi¬

Expanded text:
, ut sicut superius continetur, tali, ut sicut superius continetur, taliter prosequere et firmare debeas; et quidquid exinde egeris, gesserisve, ratum et definitum apud nos esse cognoscas. Factum mandatum tunc, ibi, anno illo. Post recitationem mandati, vir honestus ille defensor dixit: Mandatum quidem recitatum est, sed suprascripta donatio, testamentum, aut cessio quam prae manibus habere dicis, nobis praesentibus recitetur, et ut postulas gestis publicis firmetur. Quam vero donationem ille professor recitavit. Post recitationem vero, vir laudabilis ille defensor et curiales dixerunt: Epistola quae recitata est, gestis publicis inseratur, et quod ille prosecutor vult et petit, gesta ei publice dentur: ille prosecutor dixit, sufficit mihi, bone defenser, et donatio quae recitata est, si mihi gesta tradere jubeatis: ille defensor dixit: Et quia epistola donationis, aut cessionis, seu testamenti, et mandatum in te conscriptum per ordinem condita, et bonorum hom
Abbreviated transcription (Latin):
nno illo regnã nege illo subdieillo in
ciuitate illa ad stante uiro illo lau
que laudabilis curialis adq: municepis
ut mihi codices pub lice proseqre que ob
tasse dicere non me mores: uirmagnisi¬
cus prosecuto ilł. dĩx denerabilis uir aut
in luster uir. iłł ꝑ cartam mandata sui¬
uit illa do nationẽ testament
Aut cersionem quod ad basilica ad locoscõ
ilł aut inlustris uiro iłł ad p̃sens aut
postdiscessũ delegauit. Anuicesua ut
mos ẽ gestis municipa lisbiprãdonationẽ
debeã allegare. tur honestus. defen¬
sor dix̃ illi ndandatum quodinte cons¬
cribt umhabere dicis nobis ostendere uel
subplico caritatituȩ ut inuiem meãepł:
donacionis aut testamen .ti. seu cessionis
quod dereb: meir đł adbasilica iłł: proani¬
memee remedium aut in lustris uiru lli¬
us postdis corsum meũ uel siad presens
delegaui. inciuitate illa publicepro¬
sequere & gestis municipalibus. ut
mos est eam debeas allegare : propte¬
rea tibi hunc mandatum. cons cribsi¬

Expanded text:
nno illo, regnante rege illo, sub die illo, in civitate illa, astante viro illo laudque laudabiles curiales atque municipes, ut mihi codices publicos patere jubtas, dicere ne moreris. Vir magnificus prosecutor ille dixit: Venerabilis vir aut illuster vir ille, per chartam mandata sulam donationem testamenti, aut cessionem, quam ad basilicam ad locum sanctum illum aut illustri viro illi ad praesens, aut post discessum delegavit, in vice sua, ut mos est gestis municipalibus ipsam donationem debeam alligare: vir honestus defensor dixit illi: Mandatum quod in te conscriptum habere dicis nobis ostende, vel isupplico charitati tuae, ut invicem meam epistolam donationis aut testamenti, seu cessionis quam de rebus meis illis, ad basilicam illam pro animae meae remedio, aut illustri viro illi, post discessum meum, vel ad praesens delegavi, in civitate illa publice prosequere, et gestis municipalibus, ut mos est, eam debeas alligare. Propterea tibi hoc mandatum conscripsi
Abbreviated transcription (Latin):
A& germeenosuo ill đeallo tẽ qui fuit genetoreill. utin¬
iłł inltato q dr̃ illo cũ omnẽ desuꝑposito seu in neisolieis
tcmpis totũ &adine gͥrũ nem inerxquisita tailecbntra
aduicẽ accepit ille departesua intnso in paego iłb inloco
qued̃ ille mamro illo ubi accollocõ manei. ĩdest tã

Expanded text:
et germano suo illo de alode qui fuit genetore ill. Ut inmni desuper posito, seu vineis. olicis, campis, totum et ad integrum re inexquisita. E contra ad vicem accepit ille de parte sua manse in pago illo, in loco qui dicitur illo, ubi accola commanet, id est, tam
Abbreviated transcription (Latin):
luntate nob̵ ꝑfistuca uisurest uuerpiri ł condonarit
Ineto ractione suta conuenit utdũ uixerit eas subusobe¬
neficio debeat porsidere & postsuũ distes sĩ sicut &ius
ad fuit p&ltio nor ipsas uillas fidele nr̃o iłł plenegra¬
tia usi fuimus concessirre quã ppt̃ ꝑp̃sentẽ decerni¬

Expanded text:
 fistucam visus est werpisse, vel condonasse, in ea ratione si ita convenit, ut dum vixerit sub vestro beneficio debeat possidere, et post suum discessum, sicut ejus adfuit petitio, nos ipsas villas fideli nostro illi plena gratia visi fuimus concessisse. Quapropter per praesens decerni
Abbreviated transcription (Latin):
rentibi nr̃is ł nob ab adolescentia Rccteseoꝵ instant
famulcnt᷑ officio sstemalia praerpituȩ compediis
nisi qđ obanimȩ selutẽ locis scõ rũ deuote dño offt¬
rentes in ꝑtire iudemur Ergo cognus cat magnitudo
seu strenu&laos ur̃a nos inlustre uiro l prumptis¬
sima uoluntate iulla nuncupante illa sit a in pagoiłł
cumonimerito exterminesuo in integritate
sicut ab illo auta fisconr̃o fuit posrerra
uł modernotẽ pr pos sid&ur usi fundꝰ concersiso¬

Expanded text:
el nobis, ab adolescentia aetatis eorum instanti famulantur officio. ITEM ALIA. Praecipue compendiis nisi quod ob animae salutem, locis sanctorum devote Domino offerentes impertire videmur. Ergo cognoscat magnitudo, seu strenuitas vestra, nos illustri viro illi promptissima voluntate, villam nuncupatam illam, sitam in pago illo, cum omni merito ex termino suo, in integritate, sicut ab illo, aut a fisco nostro fuit possessa, vel moderno tempore possidetur, visi fuimus concessis
Abbreviated transcription (Latin):
amboburreb: quã diu aduxerint ũ sufructucirio ordipe
debetint porsidere & post amborũ deaduce discersum
sicuteorũ delegationis continent᷑ tã adloca scõꝵ quã
bene meritis ł eorũ ꝓpinquis debeant reuertercheredes
Ti supra scriptais uillcis quã & dep̃ sidioeorũ quicquid
morienter relinquerint: ppt̃ ea ꝑ p̃sentẽ p̃ceptũ decer¬
nimus aouibemus Ntdũ talit̃ sup̃ scribtas illis decre

Expanded text:
bus, quandiu advixerit usufructuario ordine debeat possidere; et post amborum de hac luce discessum, sicut eorum delegationibus continebitur, tam ad loca sanctorum, quam benemeritis, vel eorum propinquis, debeant reverti haeredibus, tam supra scriptae villae, quam et de praesidio eorum quidquid morientes reliquerint. Propterea per praesens praeceptum decernimus, et jubemus, ut dum taliter super scriptis illi
Abbreviated transcription (Latin):
que superiurest qtaut eã & ipsi & successores sui
bcebecnt teneant & possidecnt uł quic quid exin¬
de ad profectũ ȩcđȩ illius autbasilicȩ facere
uoluerint ex ꝑmirso nr̃o in omnib: habeat potestatẽ
&uthaec auctoritas firmiorhab eatur ł ꝑtẽpora
conseru& Manus nrae subscriptionib: subt̃ eũ
de creuimus robarare CONPIRMATIΟ¬

Expanded text:
quae superius sunt, ita ut eam et ipsi successores sui habeant, teneant et possideant, vel quidquid exinde ad profectum ecclesiae illius aut basilicae facere voluerint, ex permissu nostro in omnibus habeant potestatem; ut haec preceptio firmior habeatur et per tempora conseruetur manus nostrae subscriptionibus subter eam decreuimus roborari. In christi
Abbreviated transcription (Latin):
aquis naquarũ ue decursib: stcrinarus adiacen¬
tus appendiciis uł quadib& genus hominũ ditio¬
ni fiscinrã subditũ qui hibidẽ conmanent ininte¬
gra bmnunitate abrꝙ: ullius introitus iudic ũ
habecet concerra qtauteã iure ꝓpi& ario abrꝙ

Expanded text:
aquis aquarumve decursibus, farinariis, adjacentiis, appendiciis, vel quolibet genere hominum ditioni fisci nostri subditorum, qui ibidem commanent, in integra emunitate, absque ullius introitu judicum; habeat
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ scripto dom̃ lui ep̃r p̃m amnib: tradidi E ualidem
iudicio recognuseat: mihiaut̃ ihil exinde ꝓpri&lietis
titulũ paenitus non reserucuu quiee ftccile contempnit
om̃a qui cupit ab inferna fiacib esudȩł ille quipecccctoꝵ
remissione dõ remunerante desicdaret autille quisem ꝑ
cogitat cũ uellit nolit eẽ moritur̃ stibulatione n¬

Expanded text:
super scripto Domini lui episcopo prae manibus tradidi, et qualiter super scripto Domini lui episcopo prae manibus tradidi, et qualiter judicio recognoscat. Mihi autem nihil exinde proprietatis titulo penitus non reservari, quia facile contemnit omnia qui cupit ab inferni faucibus erui, vel ille qui peccatorum remissionem Deo remunerante desiderat, aut ille qui semper cogitat cum velit nolit esse moriturum: stipulatione
Abbreviated transcription (Latin):
iubeatis Quaten: ut ille uob mercedẽ restituat in fituro quiscit
ardentidesidorio tribuirre Oi q̃ hic uoluntatẽnea ꝑquib li¬
b& adinuentiomb: se ꝓ positionib sicut munđ cortidi
ftcctendo consenrerit anathemasit: & sicut dec¬
dian &abiron hiatu tersae absorti sunt uiuens
minfernum discendat &ceziae fraudis mercco¬
torem &inp̃sente &infuturo scło Partẽ dãpna¬
tionis excipiat & tuno ueniã consequatur quan¬
do consetuturur ẽ & diabolus quise sefellendo
& heria sede deiestus cruenta adinuentione
bonis operib: semꝑ uigilari ꝑuigilat q̃nsuꝑ &iam
auri li c. pilil hominur prȩ sens episł quȩ ame
ꝓtimoredĩ &amorepauperũ conscripta est firmat in¬
corrupteo inte merata inuiolataꝙ ꝑ manectt: egonã ꝙ
deconlatis acsuperiur p̃notatis reb: om̃a adcurem
& sollicitudinem aut defensionẽ rerũ ł gubernatio¬
inẽ ipsoꝵ pacuperũ scõ acp̃notato dom̃ illius epĩs ł succes¬

Expanded text:
jubeatis. Quatenus ut ille vobis mercedem restituat in futuro, qui sciardenti desiderio tribuisse. Si quis hanc voluntatem meam pro quibuslibet adinventionibus seu propositionibus sicut mundus quotidie faciendo consenserit, anathema sit: et sicut Datan et Abiron hiatu terrae absorpti sunt, vivens in infernum descendat, et Zeziae fraudis mercatorem, et in praesenti et in futuro partem damnationis excipiat: et tunc veniam consequatur, quando consecuturus est et diabolus, qui se fallendo aetheria sede dejectus, cruenta adinventione, bonis operibus semper vigilari pervigilat: insuper etiam auri libras C. Nihilominus praesens epistola, quae a me amore pauperum conscripta est, firma, incorrupta, intemerata, inviolataque permaneat. Ergo namque de collatis ac superius praenotatis rebus, omnia ad curam, et sollicitudinem, aut defensionem eorum, vei gubernationem ipsorum pauperum, sancto ac praenotato domini illius episcopo vel succes
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃distor pruparũ debeant dõ ꝓtegente &opitalante
p̃sistere nistuntũ sus̃ lccrostolici illius urb ep̃s incuius
oppidũ exsinodetius ipsi ponitꝰ ꝓtradendis beneditionib
uł subsist uendr abbatib: prerbiterir quoꝙ & diaconib: abis¬
ꝙ ulle pecumarit adeptione amplius donandi exigendi mi
nuendi ł cauraẽ nullã habeat potestatẽ sednec ꝑ cõmutatio¬
cũ casus mortis extiterit abbatib: adericur dericorũ građ¬
in eodẽ loco dign&᷑ uł debeant ł stituere quor rapientia &erudi¬
cio scripturarũ clarificat uł quos iu tartã &astiobona autior¬
uersatio honesta cõm̃dat. Vnde ol secro dem̃tis simis regibus
tã p̃sentib quã futurir exomnib indo ers omnibi ꝓ potestati

Expanded text:
et praedicatorum pauperum debeant, Deo protegente et opitulante, persistere: nisi tantum sancti et apostoli illius urbis episcopi, in cujus oppido xenodochium ipsum ponitur, pro tradendis benedictionibus, vel substituendis abbatibus presbyteris quoque et diaconibus, absque ulla pecuniarum adeptione: amplius vero donandi, exigendi vel minuendi causam, nullam habeat potestatem. Sed nec per commutatiocum casus mortis exstiterit, abbates aut clericos, dignentur vel debeant instituere, quos sapientia et eruditio Scripturarum clarificat, vel quos vita sancta, et actio bona, aut conversatio honesta commendat. Unde obsecro clementissimis regibus tam praesentibus quam futuris, et omnibus in Deo episcopis, omni
Abbreviated transcription (Latin):
ait eñ scriptura Abscondite aelemosinã in corde pauperis
ut ipsa ꝓte dep̃ cabit᷑ dño abs condamꝰ ergo &lemo sinã in cor¬
de pauperis utꝓueniat neb̵ dep̃catio pauperũ adremis sio¬
nẽ peocatoꝵ Multa quidẽ &idia istato
prosequi ꝓdelemorinis saciendis testimonus instripturis sec̃s̃ E
reperimur. Int̃ quibus ł exquib illã ergo exstimo portionẽ sen¬

Expanded text:
Ait enim Scriptura: Abscondite eleemosynam in corde pauperis, Ait enim Scriptura: Abscondite eleemosynam in corde pauperis, et ipse pro te deprecabitur Domino. Abscondamus ergo eleemosynam in corde pauperis ut proveniat nobis deprecatio pauperum in remissionem peccatorum. Multa quidem et alia pro eleemosynis faciendis testimonia, in Scripturis sanctis reperimus. In quibus vel ex quibus illam ego existimo portione
Abbreviated transcription (Latin):
Demacna rem Quiuult exinodotio
MIT MONASTERIO CONSTRUERE
omino uerosĩ atq sedula ostensione patentib uirtu¬
tũ miracilis xpĩ remuneratione fulgenti oratorio
accellola in hon orescãe a csem ꝑ urginis mariȩ gen&cri¬
quidem meritis flatgitus quoque sceleribus plastiuis
astibus acnima foeditate pollitus uł opere omnũ bonoꝵ
xp̃ĩ anorũ longesatis extremos ostat penestãꝵ scripturarũ
serier xp̃ianis fidelib: pia exrtatione ꝓnuntiat hoc&iam
tomi trua lis illa euangelisttor s̃ uoxstõ suggerente spũ sua
potestate concelebrat ut faciat in paupererele mosinam
Vende om̃a q hab̵ da pauperib: & habeb̵ theraurũ incaelum
pensemuꝰ ergo om̃s xp̃ian quanta sit pi&r & largidio re¬
dp̃toris ut aelemosinas pauperũ ꝓmittaent᷑ nob̵ thertauri regni
quantũ habemt saltim in quantũ possumꝰ alemosinã faciams
Nemo itetque dubit& nemo tard& quia sinor faciriꝰ que d ñs
&raluatornr̃ p̃cepit ille sinedibio facturus est quȩ ꝓmisit

Expanded text:
De magna re qui vult xenodochium aut monasterium construere. Domino vere sancto atque sedula ostensione, patentibus virtutum miraculis, Christi remuneratione, fulgenti, oratorio, ac cellulae, in honore sanctae ac semper virginis genitriquidam, meritis flagitiis, quoque sceleribus, prae lascivis actibus ac nimia foeditate pollutus, vel opere omnium bonorum Christianorum longe satis extremus optat, pene sanctarum Scripturarum series, Christianis fidelibus pia exhortatione pronuntiat, hoc etiam tonitrualis illa evangelistarum vox, suggerente spiritu, sua potestate concelebrat, ut faciat in pauperes eleemosynamVende omnia quae habes, da pauperibus, et habebis thesaurum in coelum. Pensemus ergo omnes Christiani quanta sit pietas et largitio Redemptoris, ut eleemosynis pauperum promittantur nobis thesauri regni quantum habemus, saltem in quantum possumus, eleemosynam faciamus. Nemo itaque dubitet, nemo tardet, quia si nos r noster praecepit, ille sine dubio facturus est quae promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
aqua extinguit lgnẽ. Sic aelemosina extinguit peccatum
Iustiergo exangut᷑ quia peccatorũ licendia elemosi nis luxta
pollicitatione diuna extinguere nonfestin& fecient quippe
suo sensuduc&ur Egotam̃ huiusrei exemplum. secuture legi
ad p̃fato oraturio ł cellula suxta apłoꝵ numerũ diodecim
ipsus orcitari uł edimonie & subsiantiale iusti uestitu quoque
substentatione ipsorũ pruperũ ł dericorũ ibidem seriuentiũ
mitto adꝙ irans fundo. Hoc est agror quorĩ uocabila sunt ł¬
torio ponunt᷑ in omni solliditate portionẽmeã llnacũ man¬

Expanded text:
t ignem, sic eleemosyna exstinguit peccatum. Juste ergo exstinguitur, qui peccatorum incendia eleemosynis, juxta pollicitationem divinam, exstinguere non festinat. Faciant quippe suo sensu ducitur; ego tamen ejus rei exemplum secutus, elegi ad praefatum oratorium vel cellulam, juxta apostolorum numerum duodecim, i, vel in alimonia et substantiali victu, vestitu quoque et sustentatione ipsorum pauperum, vel clericorum ibidem servientium, mitto atque transfundo, hoc est agros, quorum vocabula sunt torio
Abbreviated transcription (Latin):
& argentum fabra caturas in soł tañ drap¬
pus  haec om̃a superius conprebensa adiep̃sei¬
te intua tradedi potestate. & dominatione
posseddum Ihabenditenendi uel quic quid ex¬
inde elegeris facihendi liberam habeaspo

Expanded text:
et argentum, fabricaturas in solidis tantis, drapet argentum, fabricaturas in solidis tantis, drappos, haec omnia superius comprehensa, a die praesente in tua tradidi potestate et dominatione possidendum, habendi, tenendi, vel quidquid exinde elegeris faciendi li
Abbreviated transcription (Latin):
ul cissima coniugemea illa ilłdum
&te per uo luntate parentumtuorum
habuidis ponsatam . & absq: tua uel parentũ
tuorum. uo luntate rapto scelere meo con¬
iuigio sociaui. Id est. dum&te faciente con¬
turno. contra uoluntate parentum tuoꝵ
rapto scelere in coniugio sociaui unde uite
periculum incurrere debui: Sed interuenien¬
tes sacerdoter uelbonis hominibus uitam ob¬
tenui Sic tamen ut quod tibi intanto domo
uel in dotis titulum. antedie nuptiarũ
site dis ponsatam. habuissem conforte debue¬
ram ꝑ hanc epł. conpositionalem autsi
conuenit. cessionem. firma redeberem qđita
& feci.
deo que dono tibi. locello. nuncupante iłł sitũ
inpago illo cum domibus admanendum condig¬
nis uel omnia intrinsecus utensilia neces¬
saria cum terris a colabus mancipia tañ
ilł uineis silus. pratis pascuis. uel rełestiui¬
bus cumq: beneficus caballis tantos bo uestañ
gregem aequorum gregem. arm̃to rum gre¬
gem porcorum gregem ouium Inter aurum

Expanded text:
ulcissimae conjugi meae illi ille. Dum et et sine voluntate parentum tuorum, habui desponsatam, et absque tua, vel parentum tuorum, voluntate, rapto scelere, meo conjugio sociavi: id est, dum et te faciente coturno, contra voluntatem parentum tuorum, rapto scelere, in conjugio sociavi, unde vitae periculum incurrere debui, sed intervenientibus sacerdotibus, vel bonis hominibus, vitam obtinui. Sic tamen, ut quod tibi in tanto dono, vel in dotis titulum, ante diem nuptiarum si te desponsatam habuissem, conferre debueram, per hanc epistolam compositionalem, aut si convenit cessionem, firmare deberem, quod ita et feci. deoque dono tibi locellum nuncupantem illum, situm in pago illo, cum domibus ad manendum condignis, vel omnibus intrinsecus utensilibus necessariis, cum terris, accolabus, mancipiis tantis illis, vineis, sylvis, pratis, pascuis, vel reliquis quibuscunque beneficiis, caballos tantos, boves tantos, gregem equorum, gregem armentorum, gregem porcorum, gregem ovium, inter aurum
Abbreviated transcription (Latin):
Caunio nos diuerso coodo pactas
Iomino mihi ꝓpritio ilł. ilł dũ &ad mea peutione
& necessitate. supplendo ur̃a bonitas habuit ut
libera deargento derebus ur̃is nobis ad bene
si non fecero & dies placitis mei. profinitus
transierit produplum incrastinum me. a ut
heredis meos uos ait heredis ur̃i. autcui
hanc cautionem dederitis. exigendam tenea¬
tis obnoxium facta cautionẽ ibi sud dieilł
Iteeo Alia

Expanded text:
s diverso modo factae. Domino mihi propitio illi ille. Dum et ad meam petitionem, et necessitatem supplendo, vestra bonitas habuit, ut libram de argento, de rebus veris nobis ad benefsi non fecero, et dies placitus mihi praefinitus transsierit, pro duplo in crastinum me, aut haeredes meos, vos aut haeredes vestri, aut cui hanc cautionem dederitis exigendam, teneatis obnoxium. Facta cautione ibi, sub die illo, Item alia
Abbreviated transcription (Latin):
co nuncupante illo habenditãn qui subiungit
alatere uno iłł ab alio latere aut fronte illo
Si mili modo. econtra in conpenso. dedi iłl
illius alio campo ibi aut in alio loco habente
tañ qui sub iungit de lateribus afrontibus iliur
itaut ab hacdie. unus quisq exipsis qđ accepit ba¬
bendi tenendi uel quic quid ex inde. elegernt fa¬
ciendi liberam habeant potefiatem Siquif
uero aliquid exipsis aut hereder eorum el
qui cumq: hoc emutare uoluerit qua mace
risuo amittat. & in suꝑ inferat. cum cogentis¬
co. auritañ. & quod rep&it. uindicare
non ualeat. Sed p̃sens commutatio. unde
inter se. profirmitatis studium duas. uno tero¬
re cons cribserunt omipr̃ firma ꝑmaneat sti¬
pulatione subnexa actum illo

Expanded text:
co nuncupante illo, habentem tantum, qui subjungit a latere uno illi, ab alio latere, aut fronte illi. Simili modo e contra in compenso dedit ille illi alium campum ibi, aut in alio loco, habentem tantum, qui subjungit de lateribus, a frontibus illis. Ita ut ab hac die unusquisque ex ipsis, quod accepit habendi, tenendi, vel quidquid exindeiberam habeant potestatem. Si quis vero aliquis ex ipsis, aut haeredes eorum, vel quicunque hoc emutare voluerit, quam acceperit pari suo amittat, et insuper inferat cum cogente fisco auri tanti, et quod repetit vindicare non valeat; sed praesens commutatio, unde inter se pro firmitatis studio duas uno tenore conscripserunt, omni tempore firma permaneat; stipulatione subnixa. Actum il
Abbreviated transcription (Latin):
ut locella aliqua interse: concambiare de¬
berent qđ stafecerunt. dedit igit ille. uene¬
rabileuir. lui locello nuncupante illo sitũ
ibi departe basilicȩ scãe illo memo ratoliu
quic quid ibiđ ad presens. dequa lib& ad tractu.
tenereui debatur: cuntterris. domibus a edi¬

Expanded text:
ut locellos aliquos inter se concambiare deberent, quod et ita fecerunt. Dedit igitur illi venerabilis vir lui, locellum nuncupatum illum, situm ibi, de parte basilicae sanctae, illi memorato lui, quidquid ibidem ad praesens, de quolibet attractu, tenere videbatur, cu
Abbreviated transcription (Latin):
quisq: memorata loca quodacce perunt haber¬
di tenendi. uel quicquid ex inde proeorum
oportunitate. & conpendio. facere elege¬
rint. liberum ꝑ fruãtur arbitrium illud
uero addi conuenit ut sialiqua pars. Ex ip
accepit. A mittat. & in suꝑ inferat. parisuo

Expanded text:
is memorata loca quod acccperant habendi tenendi vel quicquid exinde pro eorum oportunitate facere elegerint liberum potiantur arbitrium illud vero convenit ut si alaccepit amittat, et insuper componat pari suo
Abbreviated transcription (Latin):
stpł subnexa. actũ illo subdie illo. anno illo.
XXIII. Con cambio deuillas
nterquos caritas. in libato ꝑmanserit pars
partebeneficia . oportuna prestant ur. Qui¬
anihilsibi derebus proprus censit minuendo
quod econtra recipit in augmentum Ndeo placuit.
adque conuenit. inter uenerabileuiro illo ex

Expanded text:
 subnixa. Actum illo, sub die illo, anno illo. CAPUT XXIII. Concambium de villis. Inter quos charitas illibata permanserit pars parti, beneficia opportuna praestantur. Quia nihil sibi de rebus propriis censet minui, quod e contra recipit in augmentum. Ideo placuit atque convenit inter venera
Abbreviated transcription (Latin):
DESERUO AUT ANCILLA
omino fratri illo ilł. constatme uobis uin¬
dedisse & ita uindedi seruo iuris mei autan
complacuit. auri so ł ꝓbus adq: presenter nume¬
ro tañ. & ipsoseruo uobis presenta liter tradi

Expanded text:
de servo aut ancilla. Domino fratri illi ille. Constat me vobis vendidisse, et ita vendidi, servum, juris mei, aut acomplacuit auri solidos, probos atque praesentes, numero tantos, et ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
subirenegotio adq: in eam dñs suam ultionẽ
quam promisit iniustis. cum uenerit scbmiudi¬
care per ignemferiatur. & accipiat in cons¬
pectueius. damnationem ꝑ peuam quam sus¬
cepit iuidas traditor dñi. I lludnamq: intima¬
re uolemus ut sialiquis deheredis uel pro¬
heredis nrõs. seuqua lib& ꝑsona contrahunc
testamenti paginã quemplena & integra uo¬
luntate. fierirogauimus uenire aut aliquit
pulsa reuoluerit. Inferat contra quem repeit
tantum & aliumtantum quantum in hunc
testamentum. contin&u¬

Expanded text:
subire negotium: atque eum Dominus sua ultione, subire negotium: atque eum Dominus sua ultione, quam promisit injustis, cum venerit saeculum judicare per ignem, feriat, et accipiat in conspectu ejus damnationem perpetuam, quam suscepit Judas traditor Domini. Illud namque intimare volumus, ut si aliquis de haeredibus, vel prohaeredibus nostris, seu quaelibet persona contra hanc testamenti paginam, quam plena et integra voluntate fieri rogavimus, venire aut aliquid pulsare voluerit, inferat contra quem repetit tantum, et aliud tantum quantum in hoc testamento continetu
Abbreviated transcription (Latin):
mere medium in pauperes dispensare. aut
ad uassos ur̃os uel bene meritir nr̃is absque re¬
peitione. heredum meorum. quod tua decre¬
uit uoluntas. faciendi liberam habeas potes¬
tatẽ. Et post dis cessum ur̃m quodnonfu¬
erit dispensatum. Ad legitimus nr̃or reuerta¬
ł heredis . I anc paginam testamenti. & ma¬
nus nr̃ae. propriae subscribtionib: quodex
consu&udine habuimus subscribsi¬
mus & perper sonas reliquas studuemus
subs cribtionib: roborari: & ut haec pagina hu¬
ius testam̃ti. Indisceptationẽ. uenire non possit
Siquis liturae. caraxaturae adiectionir suꝑ¬
dictionesuae. facte sunt nos eas fecim: uel fa¬
cere iussimus Dum testamentu nr̃m sepius
recurrimus uel emendauimus
cuius lib& calliditas. conatus. fuerit casu
omnium criminum peccatorum. obnoxius. indi¬
eiudicii teneantur. ex pers. aec clesiae catho¬
lice communionem & pacis ante tribunalxp̃i
prouiolata defuncti uoluntate conpellatur.

Expanded text:
remedio in pauperes dispensare, aut remedio in pauperes dispensare, aut ad vassos nostros, vel benemeritis nostris, absque repetitione haeredum meorum, quod tua decrevit voluntas, faciendi liberam habeas potestatem. Et post discessum vestrum, quod non fuerit dispensatum, ad legitimos nostros revertatur haeredes. Hanc paginam testamenti, et manus nostrae propriae subscriptionibus, quod ex consuetudine habuimus subscripsimus, et per personas reliquas studuimus subscriptionibus roborari. Et ut pagina hujus testamenti in disceptationem venire non possit, si quae litturae, caraxaturae, adjectiones, superdictionesve factae sunt, nos eas fecimus, vel facere jussimus, dum testamentum nostrum saepius recurrimus, vel mendavimus.cujuslibet calliditate conatus fuerit casu omnium criminum peccatis obnoxius, in die judicii exspers Ecclesiae catholicae communionis et pacis, ante tribunal Christi pro violata defuncti voluntate compellatur
Abbreviated transcription (Latin):
na . uel bene meritos nrõs munere aliquid
cantu leremus inquantum lex permitut fir¬
ma stabilitate. debeat perdura re: peli¬
quas uero epistolas. uacuas &annis perma¬
neant: & sic nobis pariter conuenit gitu
mihidul cissima coniux su prestis fueris
& alio marito quod tibids̃ non permit¬
tat dransire uo lueris omnem faculta¬
tem. meam. quod ad usu fructu. possede¬
re tibi concessimus uel quod adiep̃sente
deputauimus habere potueras. hoc pre¬
sentaliter heredes nr̃i recipiant interse
diuidendum: Itemq: ego iłł ancilla tua dõm
& iuga lis meus ilł in hoc testamentum pr̃u¬
tis sima uo luntate scribere atque per¬
p&ua conseruatione rogaui. et situ dom¬
ne & iugalis meus mibi suprestis fueris om¬
nicor pore facultate mea quantum cuque
ex suc cessione parentum habere uideor
uel intuoseruitio parit̃ labora uimus &
quod intertia mea accepi in litegrum
quic quid ex inde facere elegeris. aut pro ani lu

Expanded text:
na, vel benemeritis, nostri muneris aliquid na, vel benemeritis, nostri muneris aliquid contulerimus, in quantum lex permittit, firma stabilitate debeat perdurare. Reliquae vero epistolae vacuae et inaneis permaneant: et sic nobis pariter convenit. Si tu mihi, dulcissima conjux, superstes fueris, et ad alium maritum, quod tibi Deus non permittat, transire volueris, omnem facultatem meam quam ad usufructum possidere tibi concessimus, vel quam a die praesenti deputavimus, et habere potueras, hoc praesentialiter haeredes nostri recipiant inter se dividendum. Itemque ego illa ancilla tua, Domine et jugalis meus ille, in hoc testamentum promptissima voluntate scribere, atque perpetua conservatione rogavi, ut si tu, domine et jugalis meus, mihi superstes fueris, omne corpus facultatis meae, quantumcunque ex successione parentum habere videor, vel in tuo servitio pariter laboravimus, et quod in tertia mea accepi, in integrum, quidquid exinde facere elegeris, aut pro animae
Abbreviated transcription (Latin):
prȩdicta coniux nr̃a tertia habere potueat
propt̃ ipsa ueratertia uillas nuncupater ilł
sitas inpagos ilł in integritate sinobis subpres¬
tis fuerit in conpensationẽ reci piat: Et quiequid
ex inde pro commune mer cede uel in paupe¬
ribur autbene meritis nr̃is facere decre uerit
licentiam habeat uel post eius disces sum
sialiquit in testamentum reman sert heredes
nr̃i recipiant i liberor liberas quos quas quȩ
pro animo. remedium fecimus. Aut in antea
tas dederimus obsequium filiorum nr̃oꝵ habere
cognoscant. & oblata uelluminaria iuxta qũd
ipsas epłr continent ad sepulchranr̃a tamip¬
si quam proles eorum. implerestudeant&
cuius aliquid de facult atenr̃a contulimus
Singularter in hoctestamentum nr̃m inse
rere curauim: Inreliquo uero qua lecum que
testa m̃tũ prenotas quas hic non comene¬
morauimus: excepto de ingenu&atis quas
pro animȩnrȩ remedium fecimus aut
adhuc facere uo luerimus uacuas per¬
pra scribta facultate. incuius lib& perso¬

Expanded text:
ux tertiam habere potuerat, propter ipsam tertiam villas nuncupatas illas, sitas in pagis illis, in integritate, si nobis superstes fuerit, in compensationem recipiat. Et quidquid exinde pro communi mercede, vel in pauperibus, aut benemeritis nostris, facere decreverit, licentiam habeat, et post ejus discessum si aliquid intestatum remanserit, haeredes nostri recipiant. Liberos, liberas, quos quasque pro animae remedio fecimus, aut inantea ftas dederimus, obsequium filiorum nostrorum habere cognoscant, et oblata, vel luminaria, juxta quod ipsae epistolae continent, ad sepulcra nostra, tam ipsi quam proles eorum implere studeant. Et quibus aliquid de facultate nostra contulimus, singularrere curaui In reliquo uero qualiscumque atestamentum prenotatas quas hic non commemorauero excepto de ingenuitatis quas pro anime nostre remedium fecimus aut adhuc facere uolemus uacuas perprascripta facultate, in cujuslibet perso
Abbreviated transcription (Latin):
& magnificis cuiris quorum nominas ubt̃ terunt
ad noca Nos adocis conðia ob hoc uisi fucnta
reuocosse. Ita ut pro ipsa causa soł tã inȩ
uuadituo. uisus es transolsisre & nos u¬
contrate uisussum uerpasse
propterea iuxta quod cociuente hanc epł l
securitatis. intenobis conscribere conplacu¬
t ut deipsa morte germanonr̃o nec ames
nec adheredib meis aut suis nec deua diciaria
potestate nec aquem lib& nullo casu nec re¬
fragatione aliqua &ut dam ni&ate ampli¬
ur habere non ꝑtones cas sed in omnibus exinde
dustus. & absolutus appareas & fortasse ego
ipse. aut aliquis deheredibus meis. uel quicũ¬
q: te obhoc inqui&are uoluerit &amedefensa¬
tum non fuerit. infera mustibi cum cogentifis¬
regupsius traditione consistat Mhostabula¬
rum aliorumq: docimentorum. adhoctãn
int̃ ponatur instructio ut fides re ifacti&
uiris ratio conꝓbetur Id circo uinde disse
me tibi cõnstat &ita uindedi uillã iuris

Expanded text:
 magnifici viri, quorum nomina subtus tenentur adnexa, nos ad pacis concordiam ob hoc visi fuerunt revocasse. Ita ut pro ipsa causa solidos tantouvadium tuum visus es transsoluisse, et nos contra te visus sum uverpisse. Propterea juxta quod convenit, hanc epistolam securitatis, in te nobis conscribere complacuit, ut de ipsa morte germani nostri, nec a me, nec ab haeredibus meis, aut suis, nec de judiciaria potestate, nec a quolibet, nullo casu, nec refragationem aliquam, aut damnietatem amplius habere non pertimescas, sed in omnibus exinde ductus et absolutus appareas. Et si fortasse ego ipse, aut aliquis de haeredibus meis, vel quicunque te ob hoc inquietare voluerit, et a me defensatum non fuerit, inferamus tibi cum cogente fisrei ipsius traditione consistat, ut tabularum aliorumque documentorum ad hoc tantum interponatur instructio, ut fide rei, facti et juris ratio comprobetur. Idcirco vendidisse me tibi constat, et ita vendidi villam juris
Abbreviated transcription (Latin):
omino scõ &aposto lico dom̃ & patrullo epõ
ill constatme nullicoacitatis imperioneq:
ema genario iure sed propriauo luntatisar¬
bitrio uobis uindi disse &itauindidi area
iuris mei inframuros. ciuitatis illius haben¬
tem ꝑ longo pedestañ. & in lato pedestantos
que sub iungit ad uno latus terra iłł ab alio
latus: terra iłł a fronte unoterra iłł &
ab alio fronte terra illo & accepi a uobis
inp̃tio iuxta quod mihi complacuit auri soł¬

Expanded text:
Domino sancto et apostolico domno et patri illi episcopo ille. Constat me nulli coactum imperio, neque imaginario jure, sed proprio voluntatis arbitrio, vobis vendidisse, et ita vendidi, aream juris mei, infra muros civitatis illius, habentem per longum pedes tantos, et inlato pedes tantos: quae subjungit ad unum latus terrae illi, ab alio laterae terrae illi, a fronte uno terrae illi, et ab alio fronte terrae illi: et accepi a vobis in pretio, juxta quod mihi complacuit, auri so
Abbreviated transcription (Latin):
contra hanc uinditionẽ uenire temta uerit aut
eam infrangere conatus fuerit. inferat uobis
aut austoribus urĩs duplã pec uniã uelquan.¬
tum area ipsa eo tempore meliorata ualue
uendidi campo iuris met situm interri¬
torio ilł hab entemplus minustan. qui subiun¬
git a latere uno lui ab alio latere lui a spon¬
te uno lł ad alio uero fronte illius. &accepi
a uobisin p̃tium iuxta quod mihi complacuit
auri soł tant̃ & ipso campo uobis. presenta liter¬

Expanded text:
entaverit, aut eam infringere conatus fuerit, inferat vobis, aut auctoribus vestris, duplam pecuniae, vel quantum area ipsa eo tempore meliorata valuer, et ita vendidi, campum juris mei, situm in territorio illo, habentem plus minus tantum, qui subjungit a latere uno lui, ab alio latere lui, a fronte uno lui, ab alio vero fronte illius, et accepia a vobis in pretium juxta quod mihi complacuit auri solidos tantos, et ipsum campumt vobis praesent
Abbreviated transcription (Latin):
futurum ẽe noncredo, siego ip se autali¬
quis deheredib: uel ꝓheredib: seu qua lib&
opposita persona contra uinditionem. ueni¬
retemtauerit. Aut memale uindidisse
conuicerit & ame uel heredibus meis.
defensatum non fuerit. Tunc inferamus
uobis heredib: que ur̃is duplã pecunia
quantum a uobis accepi. & ipsa uilla me¬
liorata ualuerit. & quod rep&it undicare

Expanded text:
aut aliquis de haeredibus, vel prohaeredibus, seu quaelibet opposita persona, contra venditionem venire tentaverit, aut me male vendidisse convicerit, et a me vel haeredibus meis defensatum non fuerit, tunc inferamus vobis haeredibusque vestris duplam pecuniam quantum a vobis accepi, et quod ipsa villa meliorata valuerit, et quod repetit vindicare
Abbreviated transcription (Latin):
aedificiis a colabus mancipiis uineis siluis
campis. pratis. pascuis. aquis. a quarumue
decursibus adiecentis apenditus uelom¬
nimerito & termino ibidem. aspicientem
Et ac cepia uobis in pretio iuxta quodmi¬
hi conplacuit tantum. & memorata uillã
uobis presenta liter tradedi. ad posseden.¬
dum. Itaut ab acdie habendi tenendi tiel

Expanded text:
mancipiis, vineis, silvis, campis, pratis, pascuis, aquis aquarumve decursibus, adjacentiis, appenditiis, vel omni merito et termino ibidem aspiciente. Et accepi vobis in pretio, juxta quod mihi complacuit tantum et memoratam villam vobis praesentialiter tradidi ad possidendum. Ita ut ab hac die habendi, tenen
Abbreviated transcription (Latin):
tegroq consilio m&uenter casus humane
fragilitatis testamentum nr̃m condedimus
quams
quem illius notario scribendum commisim:¬
reditatẽ meam habitote preliqui uero here¬
der ex heredis sint Ergo excepto quod unicu¬
ique per hunc testamentum dederodare¬
que is sero id ut fiai d&ur prȩstitur im¬
pleatur te omp̃s ds testem. committo. Villas
uero illas & illas sitas in pago ilł. filius ñr
ille recipiat. Similiter uillas ilł filius meur
uel filia ilł sitos in pago illorecipiat. euilla sillar
basilica ilł uel monasteria sitas ibi recipiant
ad defensandum commuto Iic& deomnib: dũad¬
uiuimus nr̃m reseruauimus usum geddũ
inuillas aliquas quas superius memo rauimi

Expanded text:
tegroque consilio metuens casus humane fragilitatis testamentum meum condidi quem Aldofredo notario scribendo commisi ureditatem meam habetote. Reliqui vero haeredes, exhaeredes sint. Ergo ex epto quod unicuique per hoc testamentum dedero, darique jussero, id ut fiat, detur, praestetur, imte, omnipotens Deus, testem committo, villas vero illas, et illas, sitas in pago illo, filius noster ille recipiat. Similiter villas illas, filius meus, vel filia illa, sitas in pago illo recipiat; illas illas basilica illa, vel monasterium sita ibi recipiat.ad defensandum committo: licet de omnibuvivimus nostrum reservavimus usum. Sed dum in villis
Abbreviated transcription (Latin):
h lud ouuoi imperatoris pi&as quẽ hab&
indm eoo quaerere eł indagare nices sat
qua edm̃ potis senum copgruconꝰ uoluptaq
ꝙubus quoq: religions honior & deuotio
magis ac magis dedie indies cresete atq
proficiat. & ea quece erd diuqium cultum
& officiũ scm ꝑtinenł decoris & honestaus
amplius indieb: eius quam pruis habu eipt
accipiañł e cunctis in futurum tẽporib
quae secunũ đm̃ ab eodẽ iniuenta procurata
thronus eiꝰ Aed eo ut uerissime & ꝓpe¬
modũ specialt̃ de eo dictum uidecctur
eata t̾rae cuius rex sapiens ẽ. Qui &iac
illud non in conuenienter potest aptari
quod dĩs dedeaud perbibuit dicens. Inuc fus
dacuid secundum cormeum quiftecat omper
uoluntates meaet. Iduuis modi traq fluous
sac istascipiens & becctis in desinenter intoni ir
ex dñ semꝑ colherens uoluntati: Oupiens ut
pracemis sum ẽ diuinũ officiũ modis ompib
honestero. & eos qui dũo dõ socrificium suꝑ

Expanded text:
Hludouvici imperatoris pietas, quam habet in Deum, ea quaerere et indagare non cessat quae Domini potissimum congruant voluntati, quibus quoque religionis honor et devotio magis ac magis de die in dies crescat atque proficiat, et ea quae ad divinum cultum et officium sanctum pertinent, decoris et honestatis amplius in diebus ejus quam prius habuerint accipiant, et cunctis in futurum temporibus quae secundum Deum ab eodem inventa procurataqthronus ejus ; adeo ut verissime et propemodum specialiter de eo dictum videatur: Beata terra cujus rex sapiens est ; cui etiam illud non inconvenienter potest aptari quod Dominus de David perhibuit dicens: Inveni David secundum cor meum qui faciat omnes voluntates meas . Hujusmodi itaque studiis rex iste sapiens et beatus indesinenter intentus, et Domini semper adhaerens voluntati, cupiens, ut praemissum est, divinum officium modis omnibus honestare, et eos qui Domino Deo sacrificium super
Abbreviated transcription (Latin):
missis domno & gloriosissimo . ilł. rege ub ahis
qũa plurer quisubter firmauer̃ quo rũ nomina
sub tertenent inserta : homine alico nom̃ ilł int̃¬
pellabat : rep&ebatei eo qđ illa t̃ra quẽ apud
homine. illo concãbiauit quiẽ in pago illoin
relineret in iuste : & ipse homo in p̃sente adsta¬
bat & accausa nullatenus potut denegare nec
tra dere rationes ꝑquẽ ipsãtra haberedebeat: sr
ip scus homine fuit iudicatum: ut ipsãtrã ante ipsor
missor dominicos secđ suã legẽ ipsius uenera¬
bile uiro illo abb reddere uł reuestire deber& o
ita in p̃sente. & fecit: ꝓp̃terea iube: ut dum
ac causa sic acta uel ꝑp&rata eẽ cognoum¬

Expanded text:
no et gloriosissimo illo rege, vel aliis quampluris qui subter firmaverunt, quorum nomina subter tenentur inserta, homine aliquo nomine illo interpellabat, repetebat ei, eo quod illa terra quam apud homine illo concambiavit, qui est in pago illo, in retineret injuste. Et ipse homo in praesente adstabat, et hanc causam nullatenus potuit denegare, nec tradere rationes per quas ipsam terram habere debeat. Sic ipsi homini fuit judicatum, ut ipsam terram ante ipsos missos dominicos secundum suam legem ipsi venerabili viro illo abbati reddere vel revestire deberet. Quod ita in praesente et fecit. Propterea jubemus ut dum hanc causam sic actam vel perpetratam esse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
legibus cum iusticia indepro secutus fueris & defi¬
imeris. scito aput me ratum E ac ceptum atq in con¬
uul sum mansuram quod mandatum inte con¬
latum ut firmum sixumq per maneat manu
pro pria subter firmaui & qui ad firmare debero iuo¬

Expanded text:
legibus cum justitia inde prosecutus fueris et defilegibus cum justitia inde prosecutus fueris et definieris, scito apud me ratum et acceptum atque inconvulsum mansurum. Quod mandatum in te conlatum ut firmum fixumque permaneat, manu propria subter firmavi, et qui adfirmare deber
Abbreviated transcription (Latin):
pies forteqđ aebsit atuo ꝓpasito ex orbi¬
taueris presbiteratus gredum Canonico
iudicio amit tere cogtoris: hanc ingonuitatẽ
maquꝓpria sub scripsi & qui sub scribere¬
Leguaes nstitumn est etconsue¬
confirmato: eum instruere debeat ut om̃s causas adgredi
ueł repellere deb& prosequi & defendere in offanse ualeat
gitur ego ille scẽ ille aec desie uo catus ep̃s Inungo man¬
do: &ꝑ hnt litteras delegotibi. Illo sidelameo dereb
sc̃i illius sitis inpago illo. in locis nuncupatis cuma dia¬
centis uel aspicientibus adeas locisalus per om̃iiure
uinuestigare inqui rere prosequi & admallare debeas
ꝑ mallos uicos castella oppitda &ciuitates in eo non
ebiam sinecessitas in cubuerit i upalatio anteui¬
a rios icomiterimis sos dominicos. comites palatu
scue ante om̃s iudices quibus hoc officium dele¬
gatum est sut causationes & lites definire &ter¬
minare iuste & ratio nabiliter debeans: & quicquid

Expanded text:
Et si forte, quod absit, a tuo proposito exorbiEt si forte, quod absit, a tuo proposito exorbitaveris, presbyteratus gradum canonico judicio amittere cogaris. Hanc ingenuitatem manu propria subscripsi, et qui subscribereLegibus institutum est et consueconfirmato eum instruere debeat, ut omnes causas quas adgredi vel repellere debet, prosequi et defendere inoffense valeat. Igitur ego ille sanctae illae Ecclesiae vocatus episcopus injungo, mando, et per has litteras delego tibi illo fideli meo de rebus sancti illius, sitis in pago illo, in locis nuncupatis sic, cum adjacentiis vel aspicientibus ad eas locis aliis per omni jure investigare, inquirere, prosequi, et admallare debeas per mallos, vicos, castella, oppida, et civitates, necnon etiam, si necessitas incubuerit, in palatio ante vicarios, comites, missos dominicos, comites palatii, sive ante omnes Judices quibus hoc officium delegatum est, ut causationes et lites definire et terminare juste et rationabiliter debeant; et quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
in pendere plon mihi ñ succes sorib: aut
astorib: quicumq: praefuerint huic &clesiȩ
Non iudiciaria p̃ditis potestate seo sol
dõ l cenicẽ & faccultatẽ hebeas hbere
facmulapdi dierq tuos uitã que ipsi
dicandi ut in ipsius E clesice ꝓficias ad
hororem & ꝓ fetum plebis prac&ioso
sanguine xp̃i redempte : quatenus hanc ꝓ
modu lo tuo moritis instruces oraetonib:
iuues exemplis in formes Corporis &
saenguinis dominici consecrahone pp̃t
cuius honorem haeno consecutus es dignitatẽ
reficioes ut sicut cob humana seruitute
li beratus perhanc manu missionẽ esso
cognosceris. ito ꝑ diuinam docecs dia bohie
dominegonis iugum euadere plebẽq: tib
aproprio ponꝰ ifice fuerit comissa
His quoq: sub nectere placuit ca nonicis
ad monit constitutionib: utsique deipcepr
predico uel mancipie tiu pamin is ditulo
compteraueris. loc obseruae stude cos
quod ineisdem decr&um or se cognoscitꝰ

Expanded text:
impendere, non mihi, nec successoribus, aut impendere, non mihi, nec successoribus, aut actoribus, quicunque praefuerint huic Ecclesiae, non judiciaria praeditis potestate; sed soli Deo licentiam et facultatem habeas libere famulandi, diesque tuos vitamque ipsi dicandi, ut in ipsius Ecclesia proficias ad honorem et profectum plebis pretioso sanguine Christi redemptae; quatenus hanc pro modulo tuo monitis instruas, orationibus juves, exemplis informes, corporis et sanguinis dominici consecratione, propter cujus honorem hanc consecutus es dignitatem, reficias; ut sicut ab humana servitute liberatus per hanc manumissionem esse cognosceris, ita per divinam doceas diabolicae dominationis jugum evadere plebem quae tibi a proprio pontifice fuerit commissa. His quoque subnectere placuit, canonicis admoniti constitutionibus, ut si qua deinceps praedia vel mancipia tui nominis titulo comparaveris, hoc observare studeas quod in eisdem decretum esse cognoscitur.
Abbreviated transcription (Latin):
clocsticis possessionib: iur p̃lao suNł
siccliquos ex ftmilia ad prerbiierios oromẽ
promoueri uelint prius eos ꝑmissu ipsius
l bertaetedonent. & sic tundem ad seccor docii
gradum dignis sime sub uehoqt
giiur ego ille minimus seruorũ dĩ famulur
& desiae senonice archiep̃s t anlo sere¬
nissimi hludouuici augusti austoritate
quae sononis in corcibo eclesiae epis copui
seruatur fultus perhunc hbellũ mapumer so¬
nis tefratrem nr̃m quem seruilis c̃dito
hastenur aaddistum tenuit interbuius
ec clesiae familiem quia fratrũ testimonio¬
nta interquos enutritus es dignꝰ ad sacer dotalẽ
honoyem suscipiendũ praedicaris. Gensate
atq: statuo opte scceri altaris corou in
cons pectu sac erdotum & deri &popub:¬
diad stantis presenli die & deinceps cebomn
iugo sorui tutis humane cbsolutũ foxeciuẽq
tromcontm appellari Eta ut nulli hominũ¬
qoi prosoruili conditione quiequẽ debeas seruicii
piecob requii neque &iã libertinitats munꝰ

Expanded text:
clesiasticis possessionibus jure praelati sunt, si aliquos ex familia ad presbyteratus ordinem promovere velint, prius eos, permissu ipsius, libertate donent, et sic tandem ad sacerdotii gradum dignissime subvehant . Igitur ego ille minimus servorum Dei famulus, Ecclesiae Senonicae archiepiscopus, tanta serenissimi Hludouvici Augusti auctoritate, quae Senonis in arcibo Ecclesiae episcopii servatur, fultus per hunc libellum manumissionis te fratrem nostrum, quem servilis conditio hactenus addictum tenuit inter hujus Ecclesiae familiam, quia fratrum testimonio, inter quos enutritus es, dignus ad sacerdotalem honorem suscipiendum praedicaris, censeo te atque statuo ante sacri altaris cornu in conspectu sacerdotum et cleri et populi adstantis a praesenti die et deinceps ab omni jugo servitutis humanae absolutum fore civemque Romanum appellari, et ita ut nulli hominum pro servili conditione quidquam debeas servitii, nec obsequii, neque etiam libertinitatis munus
Abbreviated transcription (Latin):
mine t̃minandũ qͥ subt̃ firmauer̃ : feminã aliquã
nom̃ ilł ibidẽ int̃pellabat, rep&ebat et dũ dicer&
eo quod auussuus. nom̃ iłł quondã uel genit
suus ilł. quonidã colona scĩ ilb deuilla iłł fu¬
issent & ipsa femina colona eẽ debebat &ipfo
colonitio malo ordine. de ipsa casadĩ effuger&
sic ipsa femina in p̾sente adstetit & abipsis ꝑ¬
sonis ei int̃rogatũ fat seipra causa ess& ueri¬

Expanded text:
 subter firmaverunt, femina aliqua nomine illa ibidem interpellabat, repetebat ei dum diceret eo quod avus suus nomine ille quondam vel genitor suus ille quondam, coloni sancti illius de villa illa fuissent, et ipsa femina colona esse debebat, et ipso colonitio malo ordine de ipsa casa Dei effugeret. Sic ipsa femina in praesente adstitit, et ab ipsis personis ei interrogatum fuit si ipsa causa esset veri