comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Eoihon icorum uero coninge
marium uicrorem orarimt
ut abeo nirgimbus uestalib
dono mitterentur affumantes eqre
se atq illas uirił concubit̾ expeites
futuras eaqz re non inpetratalaque¬
is sibi nocte proxima spiritu enpͥne¬
runt dii melius ꝙ. huac amrnuz
uiris earum inacie nondederunt. Nã
si mulierum suarum uirturem imurta¬
uerim ita uitio ueniẽ¬
tem non excluser im
que inter uitutem nicium q poĩta si
salubri modo se temperauent laudem
siquo non debuit pro fudit rep̃bensionẽ
mereturac nulgi fit auribus gracior
ꝙͣ. sapientissum cuiusq ammo
probabilior est. ut pote frequentius a¬
liena uenia ꝙ.. sua ꝓuidentia tura s
quia humano uite partes ꝓsequi ꝓ¬
positum ẽ nostra fide propia existimatõ¬
ne refer ratur.
Nñ no capto interfectisq qui
idopidũ adrebellandum incita¬
uerant senatus idignatos acce¬
sus ꝯsiuum agitabat quid nam sibi de
reliquis quoq prinematib eet faciedy.
Ancipiti igitur can salus eorum flnctu¬

Expanded text:
eutonorum uero coniuges Marium uictorem orarunt ut ab eo uirginibus Vestalibus dono mitterentur, adfirmantes aeque se atque illas uirilis concubitus expertes futuras, eaque re non impetrata laqueis sibi nocte proxima spiritum eripuerunt. di melius, quod hunc animum uiris earum in acie non dederunt: nam si mulierum suarum uirtutem imitauerim, ita ultro uenientem non excluserim. quae inter uirtutem uitiumque posita, si salubri modo se temperauit, laudem, si quo non debuit profudit, reprehensionem meretur. ac uulgi sic auribus gratior quam sapientissimi cuiusque animo probabilior est utpote frequentius aliena uenia quam sua prouidentia tuta. sed quia humanae uitae partes persequi propositum est, nostra fide propria aestimatione referatur. Priuerno capto interfectisque qui id oppidum ad rebellandum incitauerant senatus indignatione accensus consilium agitabat quidnam sibi de reliquis quoque Priuernatibus esset faciendum. ancipiti igitur casu salus eorum fluctu
Abbreviated transcription (Latin):
gnante superata est. Quorum trecente ma¬
trone cum aliis se uiris caꝑtiuitatis condi¬
cione trabendas eẽ didicissent.primum co¬
sules deprecate sunt ur templo ceteris ac ne¬
nens mnẜncium traderentur. Quod cuma
non impetrarent mane sunt mortue reperte

Expanded text:
gnante, superata est. Quorum trecentae matronae, cum aliis se viris captivitatis conditione tradendas esse didicissent, primum Consulem deprecatae sunt, ut templo Cereris ac Veneris in servitium traderentur. Quod cum non impetrarent
Abbreviated transcription (Latin):
eos pultis usus ꝙͣ.. panis ec̃t. Ideoq in
sacrficiis mola que uocabatur exfãre
⁊ sale ostat. Ectafarre spargunt apllis
cĩz exlibanentis nictus sui deos eo
efficacius qsimplici pacabant ꝯcerq
ꝯdem adbeneficiendiim uenerabamt¬
¶ Febremãt adminꝰ nocẽdum tem¬
plis colebãt. quoꝵ adhuc unũ ĩpalacioi
alterum inarca marianorum monu¬
mentorum tͥcium insũma parce inci¬

Expanded text:
eos pultis usus quam panis esset, ideoque in sacrificiis mola quae uocatur ex farre et sale constat. exta farre sparguntur et puenim et libamentis uictus sui deos eo efficacius quo simplicius placabant. Et ceteros quidem ad benefaciendum uenerabantur, Febrem autem ad minus nocendum templis colebant, quorum adhuc unum in Palatio, alterum in area Marianorum monumentorum, tertium in summa parte
Abbreviated transcription (Latin):
nder. ¶Nam maximis inus prande
⁊cenare inꝓparulo nerecũdie non erat
nec sane ullas epulashẽbant q̃s ppli
oculis sb̾icere ernbescerent. ¶Erant a¬
O deo ꝯtinent attenxi.ut frequẽcior apd¬

Expanded text:
ndex: nam maximis uiris prandere et cenare in propatulo uerecundiae non erat. nec sane ullas epulas habebant, quas populi oculis subicere erubescerent. erant adeo continentiae adtenti, ut frequentior ap
Abbreviated transcription (Latin):
haberet utroq pocius bono milite uteretur ꝙ̃
lum plenc pro tribunal  laudando omniq
meretricem redimire passus ꝑ atissimum ꝓ

Expanded text:
haberet, ut utroque potius bono milite uteretur qualum plene pro tribunali laudando omniquemeretricem redimere passus paratissimum
Abbreviated transcription (Latin):
est. Nam maido
cuco se adiebat ⁊¬
nullam oraticez
scripsisse ut siqd
supiori iudo actỹ
quam postea de¬
dictum se affir¬
mare posset. Cu¬
denitis et ueretũ

Expanded text:
t. Nam M. circo se aiebat nullam orationem scripsisse, ut, si quid superiore iudicio actum ei, quem postea dedictum a se adfirmare posset, qudentis
Abbreviated transcription (Latin):
panchitancium enim capite non solum elo¬
Etorius uero corporis robore atq
amini consibo pa tem nature indi¬
genciam exptus proscriptione sillara
dux lrsitanorum fiericoactus cum eos oratõe
flectere nonposs necum romanis uniusa a¬
çie confligere uellent uafro consilio adsuam
sentenciam perduxit duos enim incõspectu
inde ualidi caudam ab in becillo sene paulatĩ
carpi infirmi aiuuene eximiarum urium u¬
niuersam conuelli iussit obtempatum impio
est. Sed dum adoloscentis dextera irito sela¬
bore fatigat senio ꝯfecta manus ministerium
execura est. tunc barbare contiom quorsum
ea res tenderet cognoscere cupienti sbiecit
equi caude cõsimilem ẽẽ nostrum exertitu
cuius partes aliquis agrediens opprimere
possit uniuersumconatus ꝑrosternere ce
dimicare uincere fuit cum preci¬
pue fortitudinis nolañ peditem
dubia fide suspectum et strenue operȩlucañ
equitem amdrescorti deperditum incasts¬

Expanded text:
periclitantium enim capite non solum eloerat paratus. Sertorius uero corporis robore atque animi consilio parem naturae indulgentiam expertus, proscriptione Sullana dux Lusitanorum fieri coactus, cum eos oratione flectere non posset ne cum Romanis uniuersa acie confligere uellent, uafro consilio ad suam sententiam perduxit: duos enim in conspectu inde ualidi caudam ab inbecillo sene paulatim carpi, infirmi a iuuene eximiarum uirium uniuersam conuelli iussit. obtemperatum imperio est. sed dum adulescentis dextera inrito se labore fatigat, senio confecta manus ministerium exsecuta est. tunc barbarae contioni quorsum ea res tenderet cognoscere cupienti subicit equi caudae consimilem esse nostrum exercitum, cuius partes aliquis adgrediens opprimere possit, uniuersum conatus prosternere celdimicare uincere fuit, cum praecipuae fortitudinis Nolanum peditem dubia fide suspectum et strenuae operae Lucanum equitem amore scorti deperditum in cast
Abbreviated transcription (Latin):
fati sortem quã accidit columen
it uerisile ẽ inempiẽdo spũ idezga¬
udium potuisse d fulm̃ ⁊tñ idem

Expanded text:
fati sortem, qua accidit ut columVix ueri simile est in eripiendo spiritu idem gaudium potuisse quod fulmen, e
Abbreviated transcription (Latin):
ci sinus patefecit alpium tauriqr mon¬
tis conuulsa claustra tradidit orrum¬
qr epua romuli casa tocius terraruz or¬
bis fecit culmen excuius siim qm om̃s
triumphi manarũt sequ ir ut detrium¬
phandi inre dicere incipiam.

Expanded text:
ci sinus patefecit, Alpium Taurique montis conuulsa claustra tradidit, ortumque e paruula Romuli casa totius terrarum orbis fecit columen. ex cuius sinu quoniam omnes triumphi manarunt, sequitur ut de triumphandi iure dicere incipiam.
Abbreviated transcription (Latin):
anc crudelitatem cui nich adici
posse uiderur. C toramus atro¬
citate pancidii suꝑauit.Namq
trumiisurorum ptes insecutus ꝓscapti
prĩs su preroriiornati uin latebras
etatem nocasq corporis qbr agnosci

Expanded text:
anc crudelitatem, cui nihil adici posse uidetur, C. Toranius atrocitate parricidi superauit: namque triumuirorum partes secutus proscripti patris sui praetorii et ornati uiri latebras, aeta
Abbreviated transcription (Latin):
stro ministeno filii indicio occiteris pro¬
tinusq eius pectus gladio traiecit. Coll
cia filii descentens proscripcum se cognoso¬
ret ad clientem siumꝯ fugit s ne fid̾ eius
turus eẽ poss scelere nefarii uiuenis effec¬
tum ẽ. Siquidem ꝑip̃a nestigia patris mili¬
rib ductis occidendum eimi in ꝯspectu suo
proscriptus parum aman exituis
quem latentem uxor int̾ficient̃
godicam tradioit an ip̃a ingalanit. Qũato
cim leuius ẽ scelus cui tͥmmo man ab est:
gladiatorio mumere cartagine nona cele¬
brante duoregis filii nup patre mortuo in
llut aũt facinus qr extnum ẽ trã¬
quiliore affcu narrabitur. Scipioe
affricano patus ⁊ patrui memoriã
Ogno preliaturos quo spectaculum illud ilbe¬
strius pug̃ sua facerent ees cum scipio ⁊¬
moniuss nt uerbis ꝙͣ fẽro dimieare
mallent ut regnare deberet/ ac iam maiõ
natu conscilio eius obtemperart minor
corporis uirib fretus inamentia persti¬
tit mĩtoq cerramine peitinacior inpie¬

Expanded text:
stro ministerio filii indicio occideris', protinusque pectus eius gladio traiecit. conlatia filii descendens proscriptum se cognosset, ad clientem suum confugit. sed ne fide eius tutus esse posset, scelere nefarii iuuenis effectum est, si quidem per ipsa uestigia patris militibus ductis occidendum eum in conspectu suo Salassus proscriptus parum amari exitus. quem latentem uxor interficiendum, quid dicam, tradidit an ipsa iugulauit? quanto enim leuius est scelus, cui tantum modo manus abest? gladiatorio munere Carthagine Noua celebrante, duo regis filii, nuper patre mortuo, inllud autem facinus, quia externum est, tranquilliore adfectu narrabitur. Scipione Africano patris et patrui memoriam gno proeliaturos, quo spectaculum illud inlustrius pugna sua facerent. eos cum Scipio monuisset ut uerbis quam ferro diiudicare mallent uter regnare deberet, ac iam maior natu consilio eius obtemperaret, minor corporis uiribus fretus in amentia perstitit initoque certamine pertinacior impie
Abbreviated transcription (Latin):
siti qͦ nr̃i rõ non laudanda sibi om̃a
s recordanda sup̃sit. Qua ꝓꝑ bona c̃
uenia duo metelli macedonacus et
numidicus maxima patrie ornamẽ¬
ta stricti se nartari pacientur.

Expanded text:
stri ratio non laudanda sibi omnia, sed recordanda sumpsit. quapropter bona cum uenia duo Metelli, Macedonicus et Numidicus, maxima patriae ornamenta strictim se narrari patientur.
Abbreviated transcription (Latin):
rarus uiuideo ꝙ animi temperamentum
etiam inquinto sceuola uird excellentissiõ
indebatur discedes adiccit. sceuola ita sibi
credioportere si alii testes asseuerassent Qo
cicomum utilitari salubre ꝯscilim reddi.¬

Expanded text:
ar'. Quod animi temperamentum etiam in Q. Scaeuola excellentissimo uiro batur, discedens adiecit ita sibi credi oportere, si et alii idem adseuerassent, quet communi utilitati salubre consilium redd
Abbreviated transcription (Latin):
uem distͥnxir qui ap̃cãnas rez
publica deynerãt nãcum eos gra¬
nitate decreti nitta mortuorum
olicionem relegass acceptis.a. marco
ret rescpsit indignos ec̃ qui incastra¬

Expanded text:
 destrinxit, qui apud Cannas rem publicam deseruerant: nam cum eos grauitate decreti ultra mortuorum condicionem relegasset, acceptis a M. Marcret, rescripsit indignos esse qui in castra
Abbreviated transcription (Latin):
bas terre cum plurimo sudore dissipabant. illos
quos pericula rei publice imperatores asserebãt
anguste rei familiaris.Quidcesso miituri pro¬
gan ubi opus apparet bubulcos fieri cogebat

Expanded text:
bas plurimo cum sudore dissipabant? immo uero, quos pericula rei publicae imperatores adserebant, angustiae rei familiaris—quid cesso proati reddere?—bubulcos fieri cogeba
Abbreviated transcription (Latin):
E diui quidem augusti etiami
nunc terras regentis excelletis¬
simum numen intemptatum
ab hoc mniurie genere extitit cum quida
clarissime cicsanctissime sororis eius oe¬
taie utero se genitum fingere auderer
pꝑ summam aũt inbecilitarem corporis
abeo cuidatus erat pinde atq ipĩnus filiũ
retentum subiectos. ĩlocum suum pro ⁊¬
pio filio diceret uidelicet ut eodem tp̃re
gradum trabere turĩpeno augusti
remo publice triremis affixus est
Epertus etiam est qui se diceret
qũtiẜtorii filium quem ut agͦ¬
sceret uxor eius nuilla n ꝯpelli
tullit equidem dum debonis
eius contendit incentũ nirale iudici
ullum relinqueret locumquilla tn qoe
cie plebis iudicãciu religio cessit.
ulto forcius quicornelio silla
re publica pociente indomum¬

Expanded text:
e diui quidem Augusti etiam nunc terras regentis excellentissimum numen intemptatum ab hoc iniuriae genere. extitit qui clarissimae ac sanctissimae sororis eius Octauiae utero se genitum fingere auderet, propter summam autem inbecillitatem corporis ab eo, cui datus erat, perinde atque ipsius filium retentum, subiecto in locum suum proprio filio, diceret, uidelicet ut eodem temporgradum fertur, imperio Augusti remo publicae triremis adfixus est. Repertus est etiam qui se diceret esse Q. Sertorii filium, quem ut agnosceret uxor eius nulla ui conpelltulit! et quidem dum de bonis eius contendit, in centumuirale iudiciuullum relinqueret locum. in illa tametiae plebis iudicantium religio cessit. Multo fortius ille, qui Cornelio Sulla rerum potiente in domum
Abbreviated transcription (Latin):
misiss ꝓrĩo int colũpnio pene pan stu¬
dio  frequẽcie salutatus ẽ. Q uod nisi diri¬
ne cesaris nires huic erubescende ꝓcelle
obstrtss simile nulnus res priblica exoe¬
pisset atq inequicio accepat ceru dec̾to
ei ertra italiam pelegatus ꝑtquam ille
ceio receptus ẽ inubem rediit ⁊osiliu
int̾ficiendi senacuꝰ esꝑe sinstirant q̃ noĩe
ĩsu pr̃m necat̾ incaide serat ꝓmptiãi ad
cẽ molietu sees penas peperdir.¬

Expanded text:
misisset, proximo intercolumnio paene pari studio frequentiae salutatus est. quod nisi diuinae Caesaris uires huic erubescendae procellae obstitissent, simile uulnus res publica excepisset atque in Equitio acceperat. ceterum decreto eius extra Italiam relegatus, postquam ille caelo receptus est, in urbem rediit et consilium interficiendi senatus capere sustinuit. quo nomine iussu patrum necatus in carcere seras prompti animi ad omne moliendum scelus poenas pe
Abbreviated transcription (Latin):
Ed.. tolerabił bec et
uni tantum modo an¬
ceps tementas quodse¬
quitur inpudencie gen
Am ut eꝗtu fumo piceno mõ¬
strum nemẽs relatum iam in
huiusce libri supiori parte p̃te¬
ream. Cuius mãplectendo.Eneo gracco pa¬
tre euidẽs mñ datiu tbulento uulgi ertore
ãplissia tribunat potestate uallatum est.
Erophilus equarius medicus Ga¬
s uendicãdo ita se extulit ut ⁊ co¬
lome se net̾anoꝵ ꝯplures ⁊miñcipia sple¬
dida collegiaq: fere oĩa  patronũ adopta

Expanded text:
ed tolerabilis haec et uni tantum modo anceps temeritas. quod sequitur inpudentiae genNam ut Equitium Firmo Piceno monstrum ueniens, relatum iam in huiusce libri superiore parte, praeteream, cuius in amplectendo Ti. Graccho patre euidens mendacium turbulento uulgi errore, amplissima tribunatus potestate uallatum est, Herophilus ocularius medicus sibi uindicando ita se extudit, ut et coloniae se ueteranorum complures et municipia splendida collegiaque fere omnia patronum adopta
Abbreviated transcription (Latin):
pompeins est
ħ sid ergo libertas sine catone rõ
magis ꝙ̃.. cato sine lib̾tate
bam cuminsenatorem nocentẽ
quifane. reum iuder sediss tabelleq
gnei. pompenilandaroem eĩs con¬
tinentes prolate essent procul dubio
efficaces future pronordo submouit
eas equestione legem recitando q̃ cau¬
tum erat ne senatoribus tali aucilio
nti licẽ̾t huic facto ꝑsona admirato¬
nem ademit nam que.. malio audaçia
idere tur mcatone siducia cognoscit᷑¬
Heus. lentulus marcelinus
pompen  nimia potencia que
tatune est exunii cins potencia binc in¬
iuidiosa querela hinc lamentacione mi¬
serabili. ¶Tu candida  fasciacens alli¬
gatum habenti fauonius inquit non
refert qua inparte sit corporis diadema
exigin panni cauilacione regias ens
nires expbans At is neutra mpte mu¬
tato nuistu utrumq canit. Ne ant hila¬
n fronte libenter agnoscere potenciam
neris. ⁊ fortime hominibus aditumad

Expanded text:
Pompeium, et id ergo? libertas sine Catone? non magis quam Cato sine libertate: nam cum in senatorem nocentem et infamem reum iudex sedisset tabellaeque Cn. Pompei laudationem eius continentes prolatae essent, procul dubio efficaces futurae pro noxio, summouit eas e quaestione legem recitando, qua cautum erat ne senatoribus tali auxilio uti liceret. huic facto persona admirationem adimit: nam quae in alio audacia uideretur, in Catone fiducia cognoscitur. Cn. Lentulus Marcellinus Pompei nimia potentia querta tunc est eximii ciuis potentia hinc inuidiosa querella, hinc lamentatione miserabili. Cui candida fascia crus alligatum habenti Fauonius 'non refert' inquit 'qua in parte sit corporis diadema', exigui panni cauillatione regias ei uires exprobrans. at is neutram in partem mutato uultu utrumque cauit, ne aut hilari fronte libenter adgnoscere potentiam neris et fortunae hominibus aditum ad
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃e fecerat c̃oriit cũiꝰ capite humero
femore sancio ocło eructo scurum .C. rox
ietibz pforaruz apparuit tales ĩcastris
diui iulii disciplina milites aluit quo¬
rumalt dectera alter ocło amisso hosti¬
b inhesit ille ꝑt hanc iactura nictor hic
nec hac quide iacrina uictus.
cellenti uirture dubium reliqsti int̾ un¬
das ne pugnam forciorem edideris an
interra nocem emiseris bello namq¬
gallico quo gaius cesar non ꝯtẽtus opa
sua lictõib occeam claudere britame ĩ¬
sulis celestes ĩ iecit manus Cum .iiii.
comilitõib rare tr̃asuectus inscopulỹ
uncinum insule quam hostium ingen¬
tes copie optinebant posquam estus
R

Expanded text:
ruit. cuius capite, umero, femine saucio, oculo eruto, scutum c et xx ictibus perfossum apparuit. talis in castris diui Iuli disciplina milites aluit, quorum alter dextera, alter oculo amisso hostibus inhaesit, ille post hanc iacturam uictor, hic ne hac quidem iactura uictus. cellenti uirtute dubium reliquisti inter undasne pugnam fortiorem edideris an in terra uocem miseris: bello namque, quo C. Caesar non contentus opera sua litoribus Oceani claudere Britannicae insulae caelestis iniecit manus, cum quattuor conmilitonibus rate transuectus in scopulum uicinum insulae, quam hostium ingentes copiae obtinebant, postquam aestus r
Abbreviated transcription (Latin):
Ie cinegirum athenẽsem silli ꝑ¬
tinacia mosectandis hosti bus
usum ubosa cantu laudum sua¬
ni grecia oĩum secloru memorie lraꝵ¬
p̃comio ĩculcat.
Mlassicam accilii glia teresti laude¬

Expanded text:
at Cynaegirum Atheniensem simili pertinacia in consectandis hostibus usum uerbosa cantu laudum suarum Graecia omnium saeculorum memoriae liaeconio inculcauit. Classicam Acilii gl
Abbreviated transcription (Latin):
antem spurniᷤ scarbilius uxorem steri¬
liratis causa dimisit.C. ni quam quaz
cupiditatem quidem liberorum coniug̃¬
l fiderpreponi cebuisse arbitrabantur.
¶Sed quo matronale decus uerecun¬
die mummento tucius eẽt inius nocã¬
ri mationam corpus eins attingere ñ
permiserurnt ut inmiolata manus alie
otus fint ne scilicet in
¶arq uod dedecus prolaberentur
Quiã proximus alibero ꝑatre intempera¬
cie gradus adinconcessam uenerem
esse consueuit.

Expanded text:
autem Sp. Caruilius uxorem sterilitatis causa dimisit. qui, quamquam tcupiditatem quidem liberorum coniugali fidei praeponi debuisse arbitrabantur. Sed quo matronale decus uerecundiae munimento tutius esset, in ius uocanti matronam corpus eius adtingere non permiserunt, ut inuiolata manus alienignotus fuit, ne scilicet in aliquod dedecus prolaberentur, quia proximus a Libero patre intemperantiae gradus ad inconcessam uenerem esse consueuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cicero delibs
de diuinati¬
one conme¬
morat ma¬
gis interp̃.¬
tibus nt p¬
sunt seu uo¬
lunt dubia
comectan¬
tibus credi
solet. fuert¬

Expanded text:
Cicero in libris de diuinatione commemorat, magis interpretibus ut possunt seu uolunt dubia coniectantibus credi solet. Tu
Abbreviated transcription (Latin):
iuderet cui a sacdotum ĩspectis sybilis
nam salubritare p̾se quansi abcpida¬
uro Esculapius eẽt accersitus itaq
colegatis missis unicam fatalis re¬
studio p̾etitũ ac ꝓmissũ ẽ presidum.
Euestigioꝵ epidauriromanoꝵ legaro
ĩtẽplum esculapii ꝙͣ ab eor urbe qu mi
salubre pate laturos se existimass pro
suo rure sumerẽt benignissie muitare¬
men ip̃ras dei subsecutũ uba mortali

Expanded text:
pectis Sibyllinis rari salubritatem posse quam si ab Epidauro Aesculapius esset accersitus. itaque eo legatis missis unicam fatalis restudio petitum ac promissum est praesidium, e uestigioque Epidauri Romanorum legatos in templum Aesculapii, quod ab eorum urbe uid inde salubre patriae laturos se existimassent pro suo iure sumerent benignissime inuitauemen ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
Tem bello macedonio. Na: eri¬
us rearine prefectine iur nocty¬
ibem petens existimauit dues
uuenes excelentis forme albis equis re¬
sidentes obinos sibi factos nunciare die q
bretenerat.. persam regea ꝑ aulo capt̃e
To cumsenatui indicast tamquamiya¬
iestatis eius ⁊amplitudirus uano ẜ¬
mone contemptor incarcerem cõiectꝰ ẽ¬
S postqũa. panlilitũs illo persam
captum aparuit et custodia liberatus
sriperagro ac nacatõe donatus ̃¬
astorem quoq et polucem ecia
illo temꝑore pro Imꝑio po̾ io̾am

Expanded text:
tem bello Macedonico P. Vatius Reatinae praefecturae uir noctbem petens existimauit duos iuuenes excellentis formae albis equis residentes obuios sibi factos nuntiare die, qui praeterierat, Persen regem a Paulo captum. quod cum senatui indicasset, tamquam maiestatis eius et amplitudinis uano sermone contemptor in carcerem coniectus, postquam Pauli litteris illo die Persen captum apparuit, et custodia liberatus et insuper agro ac uacatione donatus eCastorem uero et Pollucem etiam illo tempore pro
Abbreviated transcription (Latin):
odem oraculo Macedonum rexi
phylippus ad monitus ur aqua¬
drige molencia salutem sua cu¬
stodiret toto regno disiungi cũius ius¬
sit.Eumqlocum qui ĩboccia quadriga
uocat semꝑ uirauir/ nec tñ denũciatu
incapulogladii quo euioccidit qua¬
drigam habiuit cellatam.
re tamptinax necc̃itas inpr̃e ĩfi¬
uo alexandro ꝯsumlis apparint
siqdem cauanus indus sua spõ¬
te seardenti rogo supiecturus intpellatus
abeo.. quid aut mandaretaut dicere
uellet. breui te inquid uidebo nec idsmm̃
Scã qr uolũtarium eiꝰ euita excessim ra¬
nda mors alexandri subsecuta est.
Egios intitus magnitudine mi¬
raculi remigis caũs equat q̃ in
litore. Tynorum sentinam ha¬
urientem cum enanefluctꝰ abicciss alt̾o
latere repcussu õrius flnct̾ innauẽ retu¬
lit. itaq miseri  silz ac felicis ꝯplorationi
ꝑmixta fiut gratulacio.
indilla nõne ludibria nat̾e ĩcor¬
porib hũanis fuisse credẽda sũt
tolerabilia quidẽ qr seuicia caru¬

Expanded text:
odem oraculo Macedonum rex Philippus admonitus ut a quadrigae uiolentia salutem suam custodiret, toto regno disiungi currus iussit eumque locum, qui in Boeotia Quadriga uocatur, semper uitauit. nec tamen denuntiatum in capulo gladii, quo eum occidit, quadrigam habuit caelatam. Quae tam pertinax necessitas in patre filio Alexandro consimilis apparuit: si quidem Callanus Indus sua sponte se ardenti rogo superiecturus, interpellatus ab eo ecquid aut mandaret aut dicere uellet, 'breui te' inquit 'uidebo': nec id sine causa, quia uoluntarium eius e uita excessum rapida mors Alexandri subsecuta est. Regios interitus magnitudine miraculi remigis casus aequat, quem in hexere Tyriorum sentinam haurientem cum e naui fluctus abiecisset, altero latere repercussum contrarius fluctus in nauem retulit. itaque miseri simul ac felicis conplorationi permixta fuit gratulatio. Quid? illa nonne ludibria naturae in corporibus humanis fuisse credenda sunt, tolerabilia quidem, quia saeuitia caru
Abbreviated transcription (Latin):
ter pͥme iuuente iicia pͥnatus
asii pecens amaĩtimis p̃donb cuxa
insulam farmacusam exeptus Qũiquas¬
lentis redemir parna igit sũma clanssi¬
mum muidi sidus inpiratico myoparoẽ
ic pendi forrima uoluit. Quid ẽ ergo ꝙ
amplius de ea queramur si nec consor¬
tibus quidem diuinitatis sue pcit sed ce¬
leste numen se abiniuria uindicauit¬

Expanded text:
ter primae iuuentae initia priuatus ter primae iuuentae initia priuatus Asiam petens, a maritimis praedonibus circa insulam Pharmacusam exceptus L se talentis redemit. parua igitur summa clarissimum mundi sidus in piratico myoparone rependi fortuna uoluit. quid est ergo quod amplius de ea queramur, si ne consortibus quidem diuinitatis suae parcit? sed caeleste numen se ab iniuria uindicauit
Abbreviated transcription (Latin):
Am Gaius marius maxiã.. for¬
tune e luctacio omnes enĩ cius
impetus tamcorporis ꝙ
aimi robore fortissime substinuit. Ar¬
pinatibus honorib iudicatus inferior
questuram rome petere ausus ẽ pacien¬
cia deinde repulsarum inupit magis
quoq ⁊ edilitaris petirione ꝯsimile cã¬
pi notam exptus preture candidatus
ricalo obrinuit ambitus aocusatus int
acqr egre absolutioem anidicib ĩpetrai
erillo mano tam humili acpinate tam
ignobili rome /tã fastidiẽto candida¬
to ille marius euasit qui affricam subeg
iugurram regemante currum egit qui
tentonicorim cimbrorim q exctus de¬
lenit cuinsbina trophea murbe spectã-¬
tur cimus .uii. infastis cõsulatus legunt.
cui p̾t etilium ꝯsulem citari ꝓscriptoq fa¬
cere ꝓscriptiõem ꝯti git. Quid huius cõ¬
diccõe in ꝯstãcius ant mutabilius quẽ
si inter miẜos posueris miẜimus inter
felices felicissimus reperietin
Ains autem cesar cuiꝰ mrtutes
aditũ sibi incelum stiucerũtin¬

Expanded text:
am C. Marius † maximae fortunae luctatione: omnes enim eius impetus qua corporis qua animi robore fortissime sustinuit. Arpinatibus honoribus iudicatus inferior quaesturam Romae petere ausus est. patientia deinde repulsarum inrupit magis quoque et aedilitatis petitione consimilem campi notam expertus praeturae candidatus riculo obtinuit: ambitus enim accusatus uix atque aegre absolutionem ab iudicibus impetrauit. ex illo Mario tam humili Arpini, tam ignobili Romae, tam fastidiendo candidato ille Marius euasit, qui Africam subegit, qui Iugurtham regem ante currum egit, qui Teutonorum Cimbrorumque exercitus deleuit, cuius bina tropaea in urbe spectantur, cuius septem in fastis consulatus leguntur, cui post exilium consulem creari proscriptoque facere proscriptionem contigit. quid huius condicione inconstantius aut mutabilius? quem si inter miseros posueris, miserrimus, si inter felices, felicissimus reperietur. C. autem Caesar, cuius uirtutes aditum sibi in caelum struxerunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
peccĩa occupatus adeo urdomus cius quasi
quecdam munificẽcie officina crederetur
Illinc eĩm publicis usib apta monim̃ta
extruebant. Illinc grara pupił oculis spec¬
tacula edebant. Illinc epłarum magnifi¬
ci apparatus libentiq animo anone sub¬
sidia tribuebantur ⁊ cum hec uninsis at¬
q prinatĩ alimenta in opia iaborantib
dotes uirginib pauptate pressis subsi¬
dia de trmnentorum incursu quasatis solatia

Expanded text:
pecunia occupatus, adeo ut domus ejus quasi quaedam munificentiae officina crederetur. Illinc enim publicis usibus apta monumenta exstruebantur, illinc grata publicis oculis spectacula edebantur, illinc epularum magnifici apparatus, labentique annonae subsidia criebantur. Et cum haec universis, privatim alimenta inopia laborantibus, dotes virginibus, paupertate pressis subsidia, detrimentorum incursu quassatis solatia
Abbreviated transcription (Latin):
am̃plisicande ieligionis fuit. ut ftorentĩs¬
sima. tum ⁊ opulentissima ciuitate. docẽ
traderent. Cereriq quam more greco ue¬
nerar instutierãt sac̾dotem auclia cum
id opidum ñdum ciuitatis accepiss nom̃
Calcitanam petẽnt uł ut alii dicunt Cal¬
liphocnam. ne de uetustis nrib prra de es¬
ser antistes. Cuicum in urbe pulcherimu
linis in urbe pulcherimum templum. ha
placarent. Ethua quoniamsacraeius
inde orta credebant. quindecim adeam ꝓ¬
piciandam miserunt.
Tem matri deum sepe numero ĩpa¬
tões nrĩꝯpotes uictoriae suscepta

Expanded text:
amplificandae religionis fuit, ut florentissima tum et opulentissima ciuitate decem traderentur, Cererique, quam more Graeco uenerari instituerant, sacerdotem a Velia, cum id oppidum nondum ciuitatem accepisset, nomine Calliphanam peterent uel, ut alii dicunt, Calliphoenam, ne deae uetustis ritibus perita deesset antistes. Cuius cum in urbe pulcherrimum  in urbe pulcherrimum templum habeplacarent, Hennam, quoniam sacra eius inde orta credebant, Xuiros ad eam propitiandam miserunt. item Matri deum saepe numero imperatores nostri conpotes uictoriarum suscepta
Abbreviated transcription (Latin):
etate familiarissimum sibi moriẽs proueu¬
sto iure amicicie et nultu benigno respetit et
uerbis magnum prese amorem ferentibus
prosecutus est unum etiam demultis qui
assidebant ultimo complexii et osculo dign
indicanit supq annulos quoq suos ei tra¬
didit. b nequid exea hereditate quã noni
erat additurus amitteret quos opius mr
dilligens s morientis plenum contumelie li¬
dibrium in locellum repositos et apresentib
assignatos dilligentissime heredibus illius
exheres ip̃e rẽdidit quid hoc loco in honestius
aut quid intempestimus senator ppłi roani
cura egressiis omo uite fructibus contnro
canturus scissima uira familiaritatis mor¬
te pressis oculis et sp̃i tu suppremo anbelitu
reddente scirali luxu sugillanda sibi d̃sup̃sit.¬
¶Infames rei quib de causis absoluti
aut dampnati sunt. Rubrica.¬

Expanded text:
etate familiarissimum sibi moriens pro uetusto iure amicitiae et uultu benigno respexit et uerbis magnum prae se amorem ferentibus prosecutus est, unum etiam de multis, qui adsidebant, ultimo conplexu et osculo dignum iudicauit insuperque anulos quoque suos ei tradidit, uidelicet ne quid ex ea hereditate, quam non erat aditurus, amitteret. quos Oppius, uir diligens, sed morientis amici plenum contumeliae ludibrium, in locellum repositos et a praesentibus adsignatos diligentissime heredibus illius exheres ipse reddidit. quid hoc ioco inhonestius aut quid intempestiuius? senator populi Romani curia egressus, homo uitae fructibus continuo cariturus sanctissima iura familiaritatis morte pressis oculis et spiritu supremos anhelitus reddente scurrili lusu suggillanda sibi desumpsit.INFAMES REI QVIBVS DE CAVSIS ABSOLVTI AVT DAMNATI S
Abbreviated transcription (Latin):
sapientie idest grece phylosophon edidit.
iutalie etiam partem que tune maior a¬
grecia appellabarur per rexit inqua pliri¬
mis et oppullentissimis urbibus effectus
studiorum suorum approbauit tuius ar¬
dentem rogum plenum uenerationis ⁊¬
ecculis metapoit. tus aspexit oppdum pi¬

Expanded text:
sapientiae, id est Graece filo/sofon edidit. sapientiae, id est Graece filo/sofon edidit. in Italiae etiam partem, quae tunc maior Graecia appellabatur, perrexit, in qua plurimis et opulentissimis urbibus effectus studiorum suorum adprobauit. cuius ardentem rogum plenis uenerationis oculis Metapontus aspexit oppidum, P
Abbreviated transcription (Latin):
q ut aduetustiorem industrie
accum trangrediar pitagoras
perfectissimum opus sapientie¬
et angnenta pariterꝰ om̃is honcstatitis
percipiende cupiditatem ingressus ncb̾
enim quod ad ultimum sui pecuentiñm
eẽt finem non mature. et celenter incep̃¬
egiptum peciit ubi litteris gentis eius as¬
suefactus preteriti eu sacerdotum comenr¬
tario scutatus innumerabilium seculo¬
num obseruationes cognourt. Inde adpsa
profectus magorum ex actisstme pruden¬
tie se formandum tradidit. Aquibus sidex
motus cursus q stellarum et unius cuius¬
q rei proprietatem et effectum benignis¬
sime demõstratum docui animoscrip̾sit.
cretam deinde et  lacetemoniam nauiga¬
uit quarum legibus ac moribus inspecti
ad olim picum certamen descendit cum¬
q multiplicis scientie maxima inter om̃s¬
tecius grecie ad miratione specim̃ exibui¬
ser quo cognomine censeretur int̾rogatus
non se sapientem iam enim illud .uii. ex¬
cellentes uiroccupauerant sed amatorez

Expanded text:
 ut ad uetustiorem industriae actum transgrediar, Pythagoras, perfectissimum opus sapientiae a iuuenta pariter et omnis honestatis percipiendae cupiditate ingressus,—nihil enim, quod ad ultimum sui peruenturum est finem, non et mature et alacriter incipit,—Aegyptum petiit, ubi litteris gentis eius adsuefactus, praeteriti aeui sacerdotum commentarios scrutatus innumerabilium saeculorum obseruationes cognouit. inde ad Persas profectus magorum exactissimae prudentiae se formandum tradidit, a quibus siderum motus cursusque stellarum et unius cuiusque uim, proprietatem, effectum benignissime demonstratum docili animo sorpsit. Cretam deinde et Lacedaemona nauigauit, quarum legibus ac moribus inspectis ad Olympicum certamen descendit, cumque multiplicis scientiae maximam inter totius Graeciae admirationem specimen exhibuisset, quo cognomine censeretur interrogatus, non se sapientem,—iam enim illud vii excellentes uiri occupauerant—sed amatorem
Abbreviated transcription (Latin):
china inqua undiq ꝑacutistimuli emire¬
bant inclusum uigilancia panter ⁊ con¬
tinuo tractu doloris nexauerint tormẽ

Expanded text:
chinae, in qua undique praeacuti stimuli eminebant, inclusum uigilantia pariter et continuo tractu doloris necauerunt, torme
Abbreviated transcription (Latin):
ei athenienses regumi impium
niteretut s alterius salubriores erant
contiones alt̾ius disciores quo euenit
nt alioqum prucentissima ciuitas liber¬
tati ẜuitutem preferret.
Encles autem fellicissimis nẽ
inerementis sub anaxagora pre
ceptore sũmo studio ppolitus in
bem ⁊ uersauit arbitrio suo. Eumq adusuᷤ
uoluntatem populiloqueret iocunda n¬
chilominus apopulanis eius. nor eãt
Itaq neteris comedie maledica lingua
quam nis potenciam uin perstringere
cupiebat tam̃.. in labiis hominis mel¬
le dulciorem leporem fatebatur habitare
inq aĩs corum qui illum audierat qi acu¬
lecs quosdam  relinqui predicabãt.

Expanded text:
ei Athenienses regium imperiuniteretur. sed alterius salubriores erant contiones, alterius disertiores. quo euenit ut alioqui prudentissima ciuitas libertati seruitutem praeferret. Pericles autem, felicissimis naturae incrementis sub Anaxagora praeceptore summo studio perpolitis ibem et uersauit arbitrio suo, cumque aduersus uoluntatem populi loqueretur, iucunda nihilo minus et popularis eius uox erat. itaque ueteris comoediae maledica lingua, quamuis potentiam uiri perstringere cupiebat, tamen in labris hominis melle dulciorem leporem fatebatur habitare inque animis eorum, qui illum audierant, quasi aculeos quosdam relinqui praedicabat.
Abbreviated transcription (Latin):
exprobatio affinium graue suꝑcilir.
gamla socrus lingua suecẽssor aliem
matrimonii incertus liberoru eren¬
tus non passus est iuuenem Inconte¬
stu rerim asperanim.q. lete. facerei

Expanded text:
exprobratio, adfinium graue supercilium, garrula socrus lingua, subsessor alieni matrimonii, incertus liberorum euentus'. non passus est iuuenem in contextu rerum asperarum quasi laetae materi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊celtiberoꝵ ꝗĩacie gandio exultabã
tãq głoriose ⁊ felicit̾ nita exessĩ.
lam̃tabant ĩmorbo .q. turpit̾ ⁊miẜabilit̾
piriri. ¶Celtiberi q̃ nefas ẽẽ dycebãt p̃¬
ḋuouerat laudanda utrorũq ppllor aĩ p̃¬

Expanded text:
o exultabant tamquam gloriose et feliciter uita excessuri, lamentabantur in morbo quasi turpiter et miserabiliter perituri. Celtiberi etiam nefas esse ducebant prdeuouerant. laudanda utrorumque populorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne ĩpedicum aĩ¬
maducit quia
omnia ista in
suostatu equa¬
li ac ꝓpetua in¬
dustria contire¬
bat quinetiam
diss tissimi ora¬
toris qui inspa¬

Expanded text:
ne inpeditum animaduertit, quia omnia ista in suo statu aequali ac perpetua industria continebat. quin etiam disertissimi oratoris
Abbreviated transcription (Latin):
pus equauit ꝙͣ. stilo iuuacior fuit in
gregiorum operum cursus extinctus est.
onsimił ꝑ seuerancie liuius
orusus qui etatis nirib et acie¬
oculorum defectus ius ciuile po
ta conposuit. Nam ut senem illum na¬
tura cecum fortuna facere potuit ita
neutra interpellare ualint/ne non anmo
et nideret et iugeret.
Tulus uero senator et lucius põ¬
cius eques romanus suis tẽpori
bus celebres causarũ auctores
ctiam audiebantur concurrentib aliis
quia ingenio corum delectabantur aliis
quia constanciam  admirabantur nam
q alii eo modo perdsi se cessum pecunt⁊
duplicant tenebeas fortuitis uoluntara
genera ꝑom̃e partes ac rummieros penit
cognosceret. Qne res maximum ei socio¬
rum amorem concilianit. Qus quis
eorum lingua apud tribunal illius postu¬
lauerat eadem decreta reddenti.
Sroscius quidem sub trahatur
scenice industrie notissimum ex¬
emplum qui nuilum unquam
spectantẽ populo gestum nisi quemi dom̃i

Expanded text:
pus aequauit, quam stilo uiuacior fuit: ingregiorum operum cursus extinctus est. Consimilis perseuerantiae Liuius Drusus, qui aetatis uiriboculorum defectus ius ciuile popta conposuit: nam ut senem illum natura, caecum fortuna facere potuit, ita neutra interpellare ualuit ne non animo et uideret et uigeret. Publilius uero senator et Lupus Pontius eques Romanus suis temporibbus celebres causarum actores letiam audiebantur, concurrentibus aliis, quia ingenio eorum delectabantur, aliis, quia constantiam admirabantur: nam, qui tali inconmodo perculsi secessum petunt, duplicant tenebras fortuitis uoluntariagenera per omnes partes ac numeros penitus cognosceret. quae res maximum ei sociorum amorem conciliauit, qua quis eorum lingua apud tribunal illius postulauerat, eadem decreta reddenti. Ne Roscius quidem subtrahatur, scaenicae industriae notissimum exemplum, qui nullum umquam spectante populo gestum, nisi quem domi
Abbreviated transcription (Latin):
duratis auribus inactionibus utererut
fertur quoq ore insertis calculis multũ
ac  diu loqui solitus quo uacuum prõp¬
tius eet et solutius preliatus est cum reꝵ
natura equidem uictor abiit malignita¬
tem eius pertinacissimo animi robore su¬
perando. itaq alterum demostenem⁊
mater alterum in dustria enixa est.

Expanded text:
duratis auribus uteretur. duratis auribus uteretur. fertur quoque ori insertis calculis multum ac diu loqui solitus, quo uacuum promptius esset et solutius. proeliatus est cum rerum natura et quidem uictor abiit malignitatem eius pertinacissimo animi robore superando. itaque alterum Demosthenen mater, alterum industria enixa est.
Abbreviated transcription (Latin):
meditatus fuerat ponere ausus est. Qua¬
ꝓpter non ludicra ars roscium s roscius
ludicram artem conmendauit nec uulgi
tantum fauorem uerum ⁊̃ principum
familiaritates amplexus ẽ. hec sunt ꝯttẽ¬
ti et anxii et numquam cessantis studii p̃¬
stria quoniam nostre multum
profuit quem meretur fructum
matio audientis animo oboritur cum
inter initia inuente artis quam affecta¬
bat primalitteram dicere non posset oĩs
sui uitium tanto studio expugnauit ut
ea anulo expressins refferretur pro inde
propter nimiam exilitatem acerbam au¬
ditu uocem suam exertitatione conti¬
nua ad mat̾m et gratum auibus so¬
num perduxit satens etiam firmitare de¬
fectus quas corporis habitus uires ne¬
gauerat alabore mutuatus est. cultos
enim uersus uno ĩpetu spirtus complec¬
tebatur eosq aduersa celeri gradu scãdes
pronunciabar ac uadosis litoribus insi¬
stens declamationes. fuctinim frago¬
ribus obluctãti edebat ut ad fremitus
concitatarum contionum patientia ⁊¬

Expanded text:
meditatus fuerat, promere ausus est. quapropter non ludicra ars Roscium, sed Roscius ludicram artem conmendauit, nec uulgi tantum fauorem, uerum etiam principum familiaritates amplexus est. haec sunt attenti et anxii et numquam cessantis studii pstria, quoniam nostrae multum profuit, quem meretur fructum quentiae consummatio audientis animo oboritur, cum inter initia iuuentae artis, quam adfectabat, primam litteram dicere non posset, oris sui uitium tanto studio expugnauit, ut ea a nullo expressius referretur. deinde propter nimiam exilitatem acerbam auditu uocem suam exercitatione continua ad maturum et gratum auribus sonum perduxit. lateris etiam firmitate defectus, quas corporis habitus uires negauerat, a labore mutuatus est: multos enim uersus uno impetu spiritus conplectebatur eosque aduersa loca celeri gradu scandens pronuntiabat ac uadosis litoribus insistens declamationes fluctuum fragoribus obluctantibus edebat, ut ad fremitus concitatarum contionum patientia
Abbreviated transcription (Latin):
conmemorare cuius
allacri sp̃i tu milidie sti¬
pendia rolorantur forem̃
gloria accenditur fido
sii cuncta studia recep¬
ta nutriuntur quic quid animo quic qo
manu quicquid lingua admirabile ẽ
ad cumulum laudis perducitur que cu
sit perfectissima iitus duramento sin ꝯ̾
gesimum aunumagens dum in
re publica tuenda iuuemliaio per¬
itar ab inmicis capitali crimine accusatu
causam suam egitneqz aut memoriam
eis quisq tardiorem aut frrmitatem i¬
lactens ulla exparte quassatam aut os he¬
sitacione inpeditum animaduerat omĩa
acce uite fine disertissimi oraroris gasbe
accusationi defensionem suam pro ispaiã
opposuit. ¶ Idem grecis litteris erudiri
concupiuit. quam sero inde exstimemu
quod etiam latinas pene iam senexdidi¬
cit cumqz elloquentia magnam głiam
proles propior etati nostre caro ira doccn¬
ne cupiditate  flagrauit ut ne incuria qd
dum senatus cegitur temperaret sibi quo
minus grecos libros lectitare: qua quidez

Expanded text:
commemorare, cuius alacri spiritu militiae stipendia roborantur, forensis gloria accenditur, fido sinu cuncta studia recepta nutriuntur, quidquid animo, quidquid manu, quidquid lingua admirabile est, ad cumulum laudis perducitur? † quae cum sit perfectissima uirtus, duramento sui congesimum annum agens, dum in re publica tuenda iuuenili animo perstat, ab inimicis capitali crimine accusatus causam suam egit, neque aut memoriam eius quisquam tardiorem aut firmitatem lateris ulla ex parte quassatam aut os haesitatione inpeditum animaduertit, quiaactae uitae fine disertissimi oratoris Galbae accusationi defensionem suam pro Hispania opposuit. idem Graecis litteris erudiri concupiuit, quam sero, inde aestimemus, quod etiam Latinas paene iam senex didicit, cumque eloquentia magnam gloriaproles propior aetati nostrae Cato ita doctrinae cupiditate flagrauit, ut ne in curia quidem, dum senatus cogitur, temperaret sibi quo minus Graecos libros lectitaret. qua quidem
Abbreviated transcription (Latin):
gẽ relictura supstitem ꝑmuto cobortara
deinde ad ocordiam suos distributo eius
primonio ⁊cultusno sacrisq domesticis
maiorifilie traditis poculum inquo uene
rnc defuisis. mercurio delib. mnictis
amuocatoto numĩe eius ut se
placido itinere inmeliorem sedis
inferne deduceret ꝑtemcupido haustu
mortiferam traxit potionẽ acẜmone sig¬
ficans qͣs nam sb̾inde ꝑtes corporis si
rigor occuparet cumiam niscerib eũ et
cordi ĩminere ẽẽt ellocura filiarũ manꝰ ad
supp̃muz oppͥmendor oculoꝵ offm aduo

Expanded text:
em relictura permuto'. cohortata deinde ad concordiam suos distributo eis patrimonio et cultu suo sacrisque domesticis maiori filiae traditis poculum, in quo uentum defusis Mercurio delibamentis et inuocato numine eius, ut se placido itinere in meliorem sedis infernae deduceret partem, cupido haustu mortiferam traxit potionem ac sermone significans quasnam subinde partes corporis sui rigor occuparet, cum iam uisceribus eum et cordi imminere esset elocuta, filiarum manus ad supremum opprimendorum oculo
Abbreviated transcription (Latin):
uita deberet ueneno ꝯsumere se destina¬
rt mortemq suam pompei pñcia clani¬
orem ficri magni extimatit nec preces ei
uir ille ut oĩb uirturib itahumanitatis
quoq iande is instructissimus asꝑnan
sustimut. uenit iraq adeam facũdissio¬
qr ẜmone quiore eius qĩ ebeato quodam
elloquencie fonte manabat ab ĩceptocõ¬
silio diu nequicq renocare conatus ad ul¬
timũ ꝓpoĩtum exequi passus ẽ. Que nona¬
gesimum ãnu transgressa cũ sũma ⁊ am¬
mi acorporis sinceritate lectulo ⁊digno¬
scere erar cotidiana ꝯsuetudine cultius
structo  recubans ⁊ ĩnixa cubito t̾inquit
quos petogras referãt qr nec ortator inte
mee nec mornis spectator ẽẽ fastidisti.
Eter ip̃a iuarem fortime nultũ
semꝑ erpta ne amiditate lucis t¬
stem ĩtueri cogarreliquias spc̃s¬

Expanded text:
uita deberet, ueneno consumere se destinarit mortemque suam Pompei praesentia clariorem fieri magni aestimaret. nec preces eius uir ille, ut omnibus uirtutibus, ita humanitatis quoque laude instructissimus, aspernari sustinuit. uenit itaque ad eam facundissimoque sermone, qui ore eius quasi e beato quodam eloquentiae fonte manabat, ab incepto consilio diu nequicquam reuocare conatus ad ultimum propositum exequi passus est. quae nonagesimum annum transgressa cum summa et animi et corporis sinceritate lectulo, quantum dinoscere erat, cotidiana consuetudine cultius strato recubans et innixa cubito 'tibi quiquos peto gratias referant, quod nec hortator uitae meae nec mortis spectator esse fastidisti. ceterum ipsa hilarem fortunae uultum semper experta, ne auiditate lucis tristem intueri cogar, reliquias sp
Abbreviated transcription (Latin):
Onsinit nos maicus Crassus Int
granissimas Impii iacturas mĩar¬
ous. hoc locodese silenciumagere
pluminis ⁊ euidẽcissimis añ tantam rn¬
nam monstrorumpulsatꝰ ietib. ¶ Dnc¬
turus enĩ acanis adñsus parthos exciru
pullum ei traditum ẽ paludamentum cẽ
ip̃lium exeuntib album aut purpureỹ
oansolere odesti et taciti milites adprin¬
cip̃ẽ ꝯuenerunt qui uetere instituto cu
clamore alacri aceunere debebant. aqui
gna  hec prodigia.sed ⁊ille clados aliquan¬
to maiores tot pulcherimarum legionuz
interitus. tam multa signa hostilib inter¬
cepra manib tantum romane milicie de¬
cus.barbarorum obtritum eqtatu.. op¬
time indolis filii cruore paterm respersi ocu¬
l corpus imperaroris inter promiscuas
cadancru strues auium ferarumq la¬
niatibus obiectum uellem quidem plati¬
dius sedquia  relatu nerum estsic deornz
premonitus excandescunt. sic humana ꝯ¬
silia castigantur ubise celestibus preffe

Expanded text:
on sinit nos M. Crassus, inter grauissimas Romani imperii iacturas numerandus, hoc loco de se silentium agere, plurimis et euidentissimis ante tantam ruinam monstrorum pulsatus ictibus. ducturus erat a Carris aduersus Parthos exercitum. pullum ei traditum est paludamentum, cum in proelium exeuntibus album aut purpureum dari soleat. maesti et taciti milites ad principia conuenerunt, qui uetere instituto cum clamore alacri adcurrere debebant. aquilgna haec prodigia, sed et illae clades aliquanto maiores, tot pulcherrimarum legionum interitus, tam multa signa hostilibus intercepta manibus, tantum Romanae militiae decus barbarorum obtritum equitatu, optimae indolis filii cruore paterni respersi oculi, corpus imperatoris inter promiscuas cadauerum strues auium ferarumque laniatibus obiectum. uellem quidem pladius; sed quod relatu verum est. Sic deorum premonitus excandescunt, sic humana consilia castigantur ubi se celestibus prefe
Abbreviated transcription (Latin):
Icum eti am pompeim iupiteri
chio  aduersaeius a gmini fulmina iaci¬
ens eragininb apum. signa
obscurans. subita tristicia mnplicatis c¬
militum aĩs nectimis tocmiꝰ exercitus ⁊ͥ¬
rorib ab ipĩs altarib hostiarum fuga. sed
iincte leges neccessitudimis pectus ali¬
qui procul abamencia remõtu prodi¬
gia ista uista ertimatione perpendere pa¬
se nonsunr. Itaq dum ille eleuar ancto¬
ritatem amplissimam ⁊ opes prinato
fastigio excessiones omiaq ornamẽta
que abincunte adolescentia aomindi¬
amusq otraxerat spacio umus diei cõ¬
fregit.Qui dconstat indelubris deum.
morem strepitumq armorum adeoira¬
grum antiochie et ꝓtholomei de auditũ
at inmuros xintererur sonum typano¬
rum ꝑgami abdiris delubris editum.i
palmam uundem trallib medem uicto¬
ne subcesars statua int̾ coagmenta la¬
pidum iuste magnitudinis enatamq̃¬
b appareret celeitium num ⁊ cesarisi
uas aras tuaq sanctissima tẽpla

Expanded text:
Cn. etiam Pompeium Iuppiter chio aduersa agmini eius fulmina iaciens, examinibus apium signa obscurando, subita tristitia implicatis militum animis, nocturnis totius exercitus terroribus, ab ipsis altaribus hostiarum fuga. sed inuictae leges necessitudinis pectus alioquin procul amentia remotum prodigia ista iusta aestimatione perpendere passae non sunt. itaque, dum illa eleuat, auctoritatem amplissimam et opes priuato fastigio excelsiores omniaque ornamenta, quae ab ineunte adulescentia ad inuidiam usque contraxerat, spatio unius diei confregit. quo constat in delubris deum smorem strepitumque armorum adeo magnum Antiochiae et Ptolemaide auditum, ut in muros concurreretur, sonum tympanorum Pergami abditis delubri editum, palmam uiridem Trallibus in aede Victoriae sub Caesaris statua inter coagmenta lapidum iustae magnitudinis enatam. quibus apparet caelestium numen et Caesaris  uoluisse. Tuas aras tuaque sanctissima templa