comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
blus ut anullo cognos ceretur adip¬
am ingreditur: Quo uiso amplateis
cius uestigia: lugens mulier in here
lat: Tunc infelicis custodis insana
puacitas. dum uult eam quasi lupꝰ
aueste pastoris euellere. iniuriam
lii oc̃o excepit : Tunc insuffians in ciꝰ
lis temerator sacerdotis. celeri¬
i
morte multatus est: Hinc terrore ur¬
guente reliqui reuerentiam habuer̃
pontifici: ꝙ unius pena. fecit alios
inmunes aculpa: Nec priꝰ amialiere
discessit: quam dato regi prȩcio ipsius.
eam liberaret: Sic uno momento : ꝙp salꝰ
suit supplicii. & mors exticit p̃sũptori
Hec id quidem ÷ omitendum: quod tri¬
di memoriȩ fic uotiuum. Itaq occur
rente eo regi childeberto. parisius nun¬
ciatur pontifici regem uenationis causa
de ciuitate incrastinum. ee. discessurũ.
mandat se dignum duceret expec¬
tandum: Sed quia beato albino cor.¬
poralis infirmitas prepediuit. ad eiꝰ
prȩsentiam predictus rex occurrere

Expanded text:
solus ut a nullo cognosceretur ad ipsolus ut a nullo cognosceretur ad ipsam ingreditur: quo viso amplectens eius vestigia lugens mulier inhaerebat. 34 Tunc infelicis custodis insana procacitas dum vult eam quasi lupus a veste pastoris evellere, iniuriam vir sanctus excepit. Tunc illo insufflante in eius faciem temerator sacerdotis celeri morte multatus est. 35 Hinc terrore urguente reliqui reverentiam habuerunt pontificis et unius poena fecit alios inmunes a culpa nec prius a muliere discessit quam dato regi pretio ipse eam liberaret. Sic uno momento et salus fuit supplici et mors extitit praesumptori. 36 Nec id quidem est omittendum quod tradi memorrente eo regi Childeberto Parisiis, nuntiatur pontifici regem, venationis causa, de civitate in crastinum esse discessurum. Mandat se ut dignum duceret exspectandum. Sed quia beatum Albinum corporalis infirmitas praepedivit, ad ejus praesentiam praedictus rex occurrere
Abbreviated transcription (Latin):
aprece: Deinde cum asiacum monas.¬
aerium paterna sollicitudine uisitas¬
st. quidam ut ei surcurrerec fide
um illuminata cęcus exclamat: Cui
siȩ crucis medicamentum imponens :
tam fuit illi eito lumen recipe: quã
quesisse : Item andegauis cum qͥdã
maurilio clausis oculis lumen sibi
restitui postularet : tunc pontifex se
ad nota arma conuercens. mox sig¬
num uenerabile supra palpebras
eius excendens. ueluc balista fortissima
penetratis tenaebris: crux post se cȩco¬
lumen inuerit: Item cum marcellinꝰ
areter decem annos transigens in
nibilo cȩcitatis tractus adbeatum
uontificem ꝑuenassec: ubi signũ ad¬
oundę crucis suꝑ oculos eius excen¬
ai. fatim erumpente sanguine effu¬
satis tenebris ur incrauit: lllud ei ã
nobis: factum memorabile censendũ.
cm ulustris aecheria nussione regia
pseouente indullacinse uilia militũ
iustodia teneretur obsessa. tunc oriĩ
piditanti succurrente sc̃õ pastore

Expanded text:
a prece. 30 Deinde cum Asiacum monasta prece. 30 Deinde cum Asiacum monasterium paterna sollicitudine visitasset, quidam ut ei succurreret iam fide inluminatus caecus exclamat, cui ut sanctae crucis meditam fuit illi lumen cito recipere, quam quaesiisse. Item Andegavis cum quidam Maurilio clausis oculis lucem sibi restitui postularet, tum pontifex se ad nota arma convertens, mox ut signum venerabile crucis super palpebras ejus extendit, velut balista fortissima, penetratis tenlumen invexit. 32 Item cum Marcellinus circiter decem annos transigens in nubilo caecitatis, tractus ad beatum pontificem pervenisset, ubi signum adorandae crucis super oculos eius extendit, statim erumpente sanguine, effugatis tenebris lux intravit. 33 Illud etiam nobis est factum memorabile recensendum. Cum inlustris Aetheria iussione regia persequente in Dullacense villa militum custodia teneretur obsessa, tunc ovi periclitanti succurrente sancto pastore,
Abbreviated transcription (Latin):
quȩdam mulier grata nomine se
debilitate contracta. manus ingne
neruis stupes tͣib occurrisset : s¬
num crucis suꝑ infirmam dere
fecit: Hinc prȩmortuȩ palmȩ : prius
se uiuax tepor infudit: Item seqͥno
die in ipso loco ut ab eo signaretur
se obtulit: Quo facto: ceperunt ue¬
nȩ suos excursus agnoscere: Tercia
uero die ubi suꝑ eam sigillum cruci
impressit: statim se arentium digi¬
torum fila laxauerunt Et recepto
ministerio: mulier in xp̃i nomine
rediuiua se dextera signauit:
Quadam uice cum aduicum geginan
preteriens accessisset: ad olescentem
alabaudum nomine amisło iã uitę
munere audiens aparentib extri¬
ma filii morte deploraret occurroi
ut mortuum uiuum erigeret: s
inoratione ꝓsternit: Quo incũben
diutius orauit: dumq pallesceret
iacens sacerdos inpuluere. animse
uiuacitas rubescebat in corpore: idb¬
nec pulsato celo. paccfacto tartais
inuens reuocaretur a funere. sacerdos

Expanded text:
quaedam mulier, Grata nomine, sed quaedam mulier, Grata nomine, sed debilitate contractae manus ingrata, nervis stupescentibus occurrisset, signum crucis super infirmam dexteram fecit. Hinc praemortuae palmae prius se vivax tepor infudit; item sequenti die in ipso loco, ut ab eo signaretur, se obtulit, quo facto, coeperunt venae suos excursus agnoscere; tertia vero die, ubi super eam sigillum crucis impressit, statim se arentium digitorum fila laxaverunt, et, recepto ministerio, mulier in Christi nomine rediviva dextera se signavit. 11. Quadam vice, dum ad vicum Geginam praeteriens accessisset, adoleAlabaudum nomine amisso vitae reperit iam munere. Audiens autem a parentibus extremam filii mortem deplorari, occurrit et ut mortuum vivum erigeret se in orationem prosternit, cui incumbens diutius oravit. 29 Dum pallesceret iacens sacerdos in pulvere, animae vivacitas rubescebat in corpore, donec pulsato caelo, patefacto tartaro, iuvenis revocaretur a funere sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
Interea sub magiftri censura: congre¬
gationis disciplina uernabat. ubi seue¬
ritate districta. licentia peccandi pe¬
rierat: Feruebat gͦ pietatis intuitus. ex¬
ultabat psallendi conentus: chorus¬
cabat inter fr̃s obedientiȩ radius. p̃¬
cellebat sc̃ȩ caritatis ornatus Quia
sicut erat aduicia eradicanda solli¬
citus: ita ad inserenda dona cȩlestia
circumspectus: In quo abbatis officio
rexit quinq annos congregationẽ
sibi commissam: feliciterq guber¬
nauit Et quia tanti meritĩ fama
sepulta non latuit: sed felicibꝰ pen¬
nis cuncta ꝑ uolans occupauit.
toris gubernatione raidari. Tunc
studio resistentem ad pontificalem
gradum duce xp̃o concorditer Nigt̃
Qui honorem debiti sacerdotii conou
ita in elemosinis pauꝑum. in defena¬
one ciuium. in uisitatione languendi
in rademptione se prȩbuit captiriox
ut beata unius actio. generale fient
saluamentum: Quib exstudus e dt¬
situr inciuitate andegaua. cum e

Expanded text:
Interea sub magistri censura congreInterea sub magistri censura congregationis disciplina vernabat, ubi, severitate districta, licentia peccandi perierat. Fervebat ergo pietatis intuitus, exsultabat psallendi concentus, coruscabat inter fratres obedientiae radius, praecellebat sanctae charitatis ornatus, quia sicut erat ad vitia eradicanda sollicitus, ita ad inferenda dona coelestia circumspectus. In quo abbatis officio rexit per quinque annos congregationem sibi commissam, feliciterque gubernavit. 9. Et quia tanti meriti fama sepulta non latuit, sed felicibus pennis cuncta pervolans occupavit, toris gubernatione nudari. Tunc vis eo humilitatis studio resistente, ad pontificalem gradum, duce Christo, concordanter eligitur. Qui honorem debitum sacerdotii consecutus, ita se in alimoniis pauperum, in defensione civium, in visitatione languentium, in redemptione praebuit captivorum, ut beata unius actio generale fieret salvamentum, quibus ex studiis coelitur in civitate Andegava, cum ei
Abbreviated transcription (Latin):
incorpore fidelis portitor baiulauit:
claritate ꝑuenit: ut eius deuotũ
seruitium mundi dñs ꝑ miracu¬
la testaretur: Deniq cum adhuc
puerulus perpagum in abbatis
sui ꝓficisceretur obsequium: ap¬
plicantes apud quendam tanta
deconuit uiolentia tempestatio.
tantumq se pluuialis ymber
effudit : ut ipsa domus nec sua
tecta defenderet: Cum ergo
ꝓmagnitudine pluiuȩ casa ꝓ campo con¬
staret: madefactis omĩb quȩ in eodem
tenebantur hospicio. solumq beatum
albinum tunc ymber tangere ex¬
pauit: Quia ubi flammam fidei
sensit: ne iniuriam faceret se guita
decorsit : Quo comꝑeo conscientiae
sc̃itati quȩ celabatur annis. innotuit
meritis: eo quod inflore adolescentiȩ.
uirtutis odore fraglaret: De hinc gȩles¬
tib donis cum ętate crescentibus:
annorum circiter triginta & quinq.
monasterii rector &r pius pater eligit᷑ :
quippe qui suo splendore ad se trare:¬
rat dignitatem:

Expanded text:
in pectore fidelis portitor baiulavit. in pectore fidelis portitor baiulavit. claritatem pervenit, ut eius devotum servitium mundo dominus per miracula testaretur. Denique cum adhuc puerulus per pagum in abbatis sui proficisceretur obsequium, applicante eo apud quendam tanta detonuit violentia tempestas tantusque se pluvialis imber effudit, ut ipsam domum tecta defenderent. Cum ergo prae magnitudine pluviae casa pro campo constaret, madefactis omnibus, qui in eodem loco tenebantur hospitio, solum beatum Albinum tunc imber tangere expavit, quia ubi flammam fidei sensit, ne injuriam faceret, se gutta detorsit. Quo comperto, conscientiae sanctitas, quae celabatur in annis, innotuit meritis, eo quod in flore adolescentiae virtutis odore fragraret. 8. Dehinc coelestibus donis cum aetate crescentibus, annorum circiter triginta et quinque monasterii rector et pius pater eligitur, quippe qui suo splendore ad se traxerat dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
ntelligens magis. eẽ. saudabile. ut
more xp̃i nobilitas inclinaret qđ
scerdens. ut meritis nos reliquos
uceret: ed edomito corpore de se
ro pocius triumpharet: Quis enĩ
soediet quam fuerit m ieumiorum
parcitate prȩcipuus. inuigiliarum
dilectione ꝓpensus. in orationis assi¬
duitate laudabilis. in miserationis
opere singularis. ut & hostem̃ qui
sibi repugnabat ertingueret: et
unde se squuis affligeret. cunctis ope
maxime subueniret Erat enĩ ađ
obediendum paruulus: ad uicia
calcanda maturus. ita ut in ipso
iuuenili tyrocinio iam senectutis
eẽt exemplum. hoc solum habens
cum hominib cominune qđ natꝰ᷑
quod uirit: Non oculum uoluptati.
non aurem ludilirio. non animũ
accommodans leuitati. semꝑ se re¬
gens anchora grauitatis. lalẽ se
intra monasterii septa tractauit:
ut uel si quando ꝓcessit adpublicũ
eẽt infra carcerem sui cordis semꝑ
indusus: Nec aliud extra respicien¬
dum pretulit. quam xp̃m quem

Expanded text:
intellegens magis esse laudabile, ut intellegens magis esse laudabile, ut amore Christi nobilitas inclinaret quoascendens meritis non reliquos vinceret, sed edomito corpore de se ipso potius triumpharet. 15 Quis enim expediet, quam fuerit in ieiuniorum parcitate praecipuus, in vigiliarum delectatione propensus, in orationis assiduitate laudabilis, in miserationis opere singularis, ut et hostem qui sibi repugnabat extingueret et unde se solus affligeret cunctis spes maxima subveniret? 16 Erat enim ad oboediendum promptus, ad vitia calcanda maturus, ita ut in ipso iuvenili tyrocinio iam senibus esset exemplum, hoc solum habens cum homine commune quod natus quod vixit. 17 Non oculum voluptati, non aurem ludibriis, non animum accommodans levitati, sed semper se regens anchora gravitatis, talem se intra monasterii saepta tractavit. ut vel si quando processit ad publicum esset infra carcerem sui cordis semper inclusus, nec aliud extra se respiciendum praetulit quam Christum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
tligiosonom unta
uirorum quantũ :
meritis clarior. tant
uoce crebrior popłor
quia dum illi umus
eneficia tribuunt: in sua laude linguas
sõs ueneticȩ regionis oceano britan¬
hiçę confinis indigena: non exiguis
parentib oriundus. immo digni ger¬
minis dignissima ꝓles emergens : decꝰ
quod sum psit ex genere. felicis uitȩ
meritis ampliauit: dum in illo et
quod glorificaret xp̃c elegit. & qđ
uniuersus uenerecur mundus efful
get. Qui inter ipsa nouellȩ iuuentutis
crordia tantum fidei feruore flagra¬
uit: ut parentes adquorum desideriũ
olet infantia festinanter recurrere.
pcaritate xp̃i magis iste uoluntariȩ
reliquisset: & uelut hostes animȩ
urnalis effectus effugit᷑. credeno sibi
sufficere si omnem dilectionẽ insolo
ol esti patre plantaret: Mox intin¬
cillacinse monasterio tanta animi
numilitate dño placiturus subdi
dit ut salua morum honestate: de
undicaret: ut quem origo liberũ
nuit. famulum uoluntas addir̃:

Expanded text:
ligiosorum vita virorum, quantum est meritis clarior, tanto voce crebrior populorum, quia dum illi universis beneficia tribuunt, in suam laudem linguas s Veneticae regionis oceano Britannico confinis indigena, non exiguis parentibus oriundus, immo digni germinis dignissima proles emergens, decus quod sumpsit ex genere felicis vitae meritis ampliavit, dum in illo et quod glorificaret Christus elegit et quod universus veneretur mundus effulsit. 12 Qui inter ipsa novellae iuventutis exordia tanto fidei fervore flagravit, ut parentes ad quorum desiderium solet infantia festinanter recurrere pro karitate Christi magis iste voluntarie reliquisset et velut hostes animae carnales affectus effugisset, credens sibi sufficere, si omnem dilectionem in solo caelesti patre plantaret. 13 Mox in Tincillacense monasterio tanta animi humilitate domino placiturus se subdidit, ut salva morum honestate nihindicaret, ubi quem origo liberum genuit famulum voluntas addixit,
Abbreviated transcription (Latin):
iunior. & crurib fractis adhuc supea¬
uiueret: timens beatissima mater esꝰ
quȩ martyrib astabat. ne in crucia¬
tib deficeret: uirili animo hortabat᷑
eum dicens. Fili. modicum sustine.
ecce xp̃c adianuam stat. adiuuanste
Cumq sc̃orum corpora birotis idess
plaustris imponerent. ferrentq al
incendendum ministri diaboli: uids
pia mater solum filium relictum:
quem ministri adhuc reliquerant. qͥ
culturis demonum inclinari si uiue¬
rec : tollens eum suꝑ humeros suos
uirili gressu sequebatur uehicula.
Cumq ferretur puer: inter amplexia
maternos. animam cęlo reddidit
ł ueniensq mulier ad locũ ubi s ũs
copora cremabantur. supiecit ossa ipsius
siꝑ ossa martyrum: ut morte etiam &x se¬
pultura martyrib sociaretur: Combusta

Expanded text:
junior, et cruribus fractis adhuc superjunior, et cruribus fractis adhuc superviveret, timens beatissima mater ejus, quae martyribus adstabat, ne in cruciatibus deficeret, virili animo hortabatur eum, dicens: Fili, modicum sustine; ecce Christus ad januam stat adjuvans te. Cumque sanctorum corpora birotis, id est plaustris, superposita ferrent ad incendendum ministri diaboli, videns pia mater solum filium relictum, quem ministri ad hoc reliquerant, quia culturis daemonum inclinari si viveret, tollens eum super humeros suos virili gressu sequebatur vehicula. Cumque ferretur puer, inter amplexus maternos animam coelo reddidit. Perveniensque mulier ad locum ubi sanctorum corpora cremabantur, superjecit ossa ipsius super ossa martyrum, ut morte etiam et sepultura martyribus sociaretur. Combusta
Abbreviated transcription (Latin):
na ubi ÷ : Exꝑge faciens itaq reliqͦs
custodes: ꝓiecit uestimenta sua in fa¬
cies eorum. & exiliuit instagnum
clamans & dicens: xpĩanus sũ xp̃ianꝰ
sum Mane autem facto: impiissimi
tyranni satellites. inuener̃ clauicula¬
rium ipsum: connumeratum mar¬
tyrib unde unus ceciderat Cumq
uere fidelem eum cognouissent: eosde
omnes tractos adlitus. baculis crur
eorum confregerunt: Atq it crir¬
fragio martyrium consummauerut
Nomina autem horum marorumiis
sunt. Pomicianꝰ: euro yeus. sisimnu
eradius. alexander. iohannes. elauas
athanasius. ualens. helianus mei¬
ton. hec dicius. achatius. iubianuo
helius. theodolus. eyrillus. flains
seuerianus. eyrion. ualerius chudo
sacerdon. priscus. euticiꝰ. sma raglus
filoctimon. etius . micallius lisima
domnus. theophẏlus. euticius ꝓuis¬
tius. aggius. neontius ysitius. gasꝰ
gorgonius. candidus. Quorum unꝰ
meliton nomine cum om̃ium. ett ed

Expanded text:
na ubi est? Expergefaciens itaque reliquos na ubi est? Expergefaciens itaque reliquos custodes, projecit vestimenta sua in facies eorum, et exsilivit in stagnum, clamans et dicens: Christianus sum, Christianus sum. Mane autem facto impiissimi tyranni satellites invenerunt clavicularium ipsum connumeratum martyribus, unde unus ceciderat. Cumque vere fidelem eum comperissent, eosdem omnes tractos ad littus, baculis crura eorum confregerunt, atque ita crurifragio martyrium consummaverunt. Nomina vero horum martyrum haec sunt: Domitianus, Eunoicus, Sisinnius, Heraclius, Alexander, Joannes, Claudius, Athanasius, Valens, Helian, Meliton, Hecditius, Achatius, Vibianus, Helius, Theodulus, Cyrillus, Flavius, Severianus, Cyrion, Valerius, Chudion, Sacerdon, Priscus, Eutychius, Smaragdus, Philoctimon, Aetius, Micallius, Lisimachus, Domnus, Theophilus, Euthycius, Xantius, Aggius, Leontius, Ysitus, Caius, Gorgonius, Candidus. Quorum unus Meliton nomine cum esset omnium aetate
Abbreviated transcription (Latin):
cdarissimi: Apud barcinonam: patia
qui optima senectute mortuuis ÷ thedosũ
principis tempore. Insebasten armeniȩ
minoris: natalis sc̃orum quadraginta
militum. tempore licinii regis: sub p̃si¬
de agricolano. Qui post uincula et car¬
ceres creberrimos. post cesas lapidibus
facies: missi sunt instagnum. ubi gelu
constricta corpora eorum nocte dis¬
rumpebantur Unus autem de nume
ro quadraginta effectus pusillanimis.
refugit adbalneum: moxq ut attigit
calorem. statim resolutus reddidit sp̃m
Quod uidentes cȩceri: in laudes omni¬
potentis dĩ sc̃o spy confortati eruper̃.
x circa horam terciam noctis resplen¬
duit uelut sol lumen feruens suꝑ eos.
& glacios dissoluta est Porro qui eos
custodiebant somno grauabantur :
clauicularius tantum solus uigilabat.
Qui audiens eas orantes. uidensq tantã
lucem atq glaciem resolutam: respi¬
ciens unde ortum lux ipsa haberet:
uidit suꝑ sc̃os coronas descendentes:

Expanded text:
clarissimi. Apud Barcinonam, sancticlarissimi. Apud Barcinonam, sanctiqui optima senectute mortuus est, Theodosii principis tempore inminoris, natalis quadraginta militum, tempore Licinii regis, sub praeside Agricolao. Qui post vincula et carceres creberrimos, post cfacies, missi sunt in stagnum, ubi gelu constricta corpora eorum nocte disruro quadraginta, effectus pusillanimis, refugit ad balneum; et mox ut attigit calorem, statim resolutus reddidit spiritum. Quod videntes caeteri, in laudes omnipotentis Dei, sancto Spiritu confortati, eruperunt. Et circa horam tertiam noctis resplenduit velut sol lumen fervens super eos, et glacies dissoluta est. Porro qui eos custodiebant, somno gravabantur, clavicularius tantum solus vigilabat. Qui audiens eos orantes, vidensque tantam lucem, atque glaciem solutam, respiciens unde ortum lux ipsa haberet, vidit super sanctos coronas descendentes n
Abbreviated transcription (Latin):
cibus impetratum ÷: ut octauo mense
pareret: lam uero ꝑpetuȩ inter alia con¬
cessum ÷: ut eius mens quod ammodo
auerteretur a corpore: In quo uaccȩ
impecum ꝑtulit. ita ut adhuc futurũ
expectaret: quod inse gestum. ce̾. nesciret:¬
natale sc̃orum. phylemonis & ammonii
diaconi. Qui tenti & aiudice auditi:
cum constanter ydolis sacrificare nolu¬
issent: ꝑforatis calcaneis horribiliter
ꝑciuitatem trati. nouissime gladio
cesi marty̧rium compleuerunt.
Eodem die apud pręfatam urbem: pas
phyni corpora eorum littori sunt res¬
tituta Apud cartaginem: sc̃i pontii
dia conibeati cypriana ep̃i. Qui usq
addiem passionis eius cum ipso ęri¬
lium sustinens: egregium uolumen
uitȩ x passionis ipsius reliquit: atq
dñm semꝑ inpassionib suis glorificans:
coronam uitȩ ꝓmeruit:
Ipud nisenam eiui¬
tatem: sc̃i Gregorii ep̃i. fr̃is beati baaliĩ
cesariensis. uiri doctissimi. & eloquentia

Expanded text:
cibus impetratum est, ut octavo mense cibus impetratum est, ut octavo mense pareret. Jam vero Perpetuae inter alia concessum est, ut ejus mens quodammodo averteretur a corpore, in quo vaccae impetum pertulit, ita ut adhuc futurum exspectaret, quod in se jam gestum esse nesciretnatalis sanctorum Philemonis et Apollonii diaconi, qui tenti et a judice auditi, cum constanter idolis sacrificare noluissent, perforatis calcaneis per civitatem horribiliter tracti, novissime gladio caesi, martyrium compleverunt. Eodem die apud praefatam urbem, passsed obsequio delphini, corpora eorum littori sunt resTII. Apud Carthaginem, sancti Pontii, diaconi beati Cypriani episcopi, qui usque ad diem passionis ejus cum ipso exsilium sustinens, egregium volumen Vitae et passionis ipsius reliquit, atque Dominum in passionibus suis semper glorificans, coronam vitae promeruit. Apud Nyssenam civitatem, sancti Gregorii episcopi, fratris beati Basilii Caesareensis, viri doctissimi et eloquentia
Abbreviated transcription (Latin):
i. hoñ. aunł: Apud antiochiam:
pssio sc̃i focȩ marcyris. qui pose mul¬
ias quas ꝓ nomine redemptoris ÷ passꝰ
nurias. qualiter de antiquo illo ser-¬
inte trium phauerit. hodie usq po-¬
pulis declaratur. deniq si in quẽpiã
loris coluber morsum stringens uene̾¬
na diffuderit: ex templo qui ꝑcussus ÷
ut ianuam basilicȩ martyris credens
atdigeris. euacuata uirtute ueneni
saluatur: Item ipso die: Sc̃i EpSt BIÑ
palatini. & aliorum nouem martyrũ¬
urore eius tormentis afflicti. & retru
in carcerem: ibidem uitȩ suȩ cursũ
mpleuerunt: Ciuitate toleco: depo¬
sitio sc̃i iuliani antistitis. qui apud¬
tatis merito famosissimus habetur.
NONAS APRL In mauritania ciui¬
tate tuburbitanorum: passio sc̃arũ¬
ati saturnini. & secundoti. Quorũ
ultimus in carcere quieuit: reliqui om̃s
adbestias traditĩ sub seuero pͥncipe: diȩ
natalis eius Quiq dum adhuc sertia¬
rentur in carcere. & felicitas parturirat:
omnium sc̃orum commilitonum prȩ¬

Expanded text:
I NONAS MARTII. Apud Antiochiam, passio sancti Phocae martyris: qui post multas, quas pro nomine Redemptoris est passus injurias, qualiter de antiquo illo serpente triumphaverit, hodieque populis declaratur. Denique si in quempiam in his locis coluber morsum stringens, venena diffuderit, exemplo qui percussus est, ut januam basilicae martyris credens attigerit, evacuata virtute veneni, salvatur. Item ipso die, sancti Eusebii Palatini, et aliorum novem martyruormentis multis afflicti, et retrusi in carcerem, ibidem vitae suae cursum impleverunt. Civitate Toleto depositio sancti Juliani antistitis. Nonas famosissimus habetur. Nonis. Die 7. In Mauritania civitate Tuburbitanorum, natalis sanctarucati, Saturnini et Secunduli, quorum ultimus in carcere quievit; reliqui omnes ad bestias traditi, sub Severo principe, die natalis ejus. Quique dum adhuc servarentur in carcere, et Felicitas parturiret, omnium sanctorum commilitonum pre
Abbreviated transcription (Latin):
repetens continuo tribunal iudicrs
confidentissime respondit: Obediro
oporter dõ: magis quam hominib
Ilico martẏrii coronam: capitis abde¬
sione suscepit: Cumq prȩfatus asten
capite truncatum martyris corpus
subiectis humeris & substrata ueste
qua induebatur exciperet: honorin
quem martẏri deculit. continuo iple
martyr accepit: Scriptum in ȩcelesi¬
astico libro septimo.
& marcẏris. Qui ꝑsecutione ualeri¬
ani e galieni obfidem xp̃i cxilio re¬
legatus. & post modum diuino nutu
ad eccłam suam redire ꝑmissus: mar¬
trium capitis obtruncatione com¬
pleuit. Positus ÷ autem uia appia:
ad sc̃m siitum: Sedit autem inepiso¬
ptu anos tres: menses tres: dies tres
aen romȩ uia appia: sc̃ orum marcyrũ
ano ad sc̃am cȩciliam: Eodem die. Sc̃i
ai. palatini in mare mersi: Nichome¬
dię paesio sc̃i adriani cum aliis uigin

Expanded text:
repetens continuo tribunal judicis, repetens continuo tribunal judicis, confidentissime respondit: Obedire oportet Deo magis quam hominibus . Illico martyrii coronam capitis abscissione suscepit. Cumque praefatus Asterius capite truncatum martyris corpus subjectis humeris et substrata veste, qua induebatur, exciperet, honorem quem martyri detulit, continuo ipse martyr accepit. Scriptum in Historia Ecclesiastica, libro septimo . m. Qui persecutione Valeriani et Gallieni ob fidem Christi exsilio relegatus, et postmodum divino nutu ad ecclesiam suam redire permissus, martyrium capitis obtruncatione complevit. Postea positus est via Appia ad sanctum Xystum. Sedit autem in episcopatu annos tres, menses tres, dies tres. Item Romae, via Appia, sanctorum martyrum terio ad sanctam Ceciliam. Eodem die natale sancti Gaii palatini in mare mersi. Nicomedia passio sancti Adriani cum aliis numero viginti
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃oꝵ iouini & basilei. qui passi sunt
sub galieno & ualeriano imꝑacorib:
Fodem die margrum plurimorũ sub
alexandro imꝑatore passorum: quos
diu cruciatos impius alexander capi¬
tali sententia extremo damnauit:
tyrum. emitherii & celedonii : in his¬
pania. Qui primum apud legionen¬
sem gallcciȩ ciuitatem milites. ex
tormentis. cala gurrim usq ꝑducti:
atq ibi margyrio coronati sunt Cũqͥ
eorum capitalator incideret: mira¬
culum populis magnum apparuit:
Nam unus anulus orariumq alteriꝰ
nube susceptum: ꝙ in cęlos eueccũ ÷:
Uiderunc het omnes qui ad erant : ꝓ us¬
quo a cies oculorum intendere potus
fulgorem auri candorẽꝙ line atan
sequebantur intuitu: Seribit durdlo¬
demens in libro coronatoꝵ. Apud
cesaream palestinȩ: Sc̃orum margrĩ
marini militis. ꝙ asti rii senatoris. nt
psetutione ualeriani: Quorum prio
cum accusatus fuisset a commuitoni.
testarur: tres ei horȩ addelibero¬
dumꝰ dage sunt: Cumq a tribuinauo

Expanded text:
 Jovini et Basilei, qui passi sunt sub Galieno et Valeriano imperatoribus. Eodem die, martyrum plurimorum, sub Alexandro imperatore passorum, quos diu cruciatos, impius Alexander capitali sententia in extremo damnavit. tyrum Emiterii et Cheledonii, qui primum apud Legionensem Gallaeciae civitatem milites, exstormentis, Calagurrim usque perducti, atque ubi martyrio coronati sunt. Cumque eorum capita lictor incideret, miraculum populis magnum apNam unius annulus orariumque alterius, nube susceptum et in coelos evectum est. Viderunt haec omnes qui aderant, et usquequo acies oculorum intendere potuit, fulgorem auri candoremque lintei attonito sequebantur intuitu. Scribit Aureolus in libro coronatorum. Apud Caesaream Palestinae sanctorum martyrum Marini militis, et Asterii senatoris, sub persecutione Valeriani. Quorum prior cum accusatus fuisset a commilitonibus testaretur, tres ei horae ad deliberandum indultae sunt. Cumque a tribunalibus
Abbreviated transcription (Latin):
tirum. de eumenia. Qui apud a pa¬
miam ꝑsecutione antonini ueri:¬
glorioso sunt martyrio coronati:
Icribit apollinaris hierapolitanꝰ ep̃s:
in libro aduersus cathafrigas bodẽ¬

Expanded text:
 de Eumenia, qui apud Apamiam persecutione Antonini Veri Martyrio coronati sunt. Scribit Apollinaris Hierapolitanus episcopus in libro adversus Cataphrygas.
Abbreviated transcription (Latin):
summauit Hos & enim summi dei
cultores beatissimus papa urbis ro¬
mȩ cum omni fiducia usq ad por¬
tum marinum ꝑducens. uerbũ
druĩ specialius p̾cipiebat usq ad mor¬
tem fiducialiter predicare: Et qͦs¬

Expanded text:
llocavit: hos etenim summi Dei cultores beatissimus Sixtus papa urbis Romae, cum omni fiducia ad portum Marinum usque perducens, verbum Domini specialius praecipiebat usque ad mortem fiducialiter praedicare. At
Abbreviated transcription (Latin):
ad aures sixti papȩ urbis romȩ nun¬
ciatur. poscentes ut talem uirum
dirigeret: qui iam fidei extinctã
lucernam suis deberet illumina¬
re eloqui is. & barbarorum infide¬
litatem opitulante diuino auxi-¬
lio compesceret: Tunc memoratꝰ¬
peregrinum presbiterũ ciuemq¬
lectorem cum. e̾ẽt. uir ꝑ omnia
eloquens atq indiuinis scripturis
egregie eruditus. eis comitem collo¬

Expanded text:
 auribus Sixti papae urbis Romae nuntiatur, qui poscebant ut talem virum dirigeret, qui jam fidei exstinctam lucernam suis deberet illuminare eloquiis, et barbarorum infidelitatem opitulante divino auxilio compesceret. Tunc memoratPeregrinum presbyterulectorem, cum esset vir per omnia eloquens, atque in divinis Scripturis apprime eruditus eis comitem collo
Abbreviated transcription (Latin):
tunicam usq ad coronam uitae
immaculatȩ eusto diuit & serulls
am romȩ: natale sci᷑ calocerii et
partenii. eunachorum uxoris decu
imꝑatoris. Qui cum. eẽnt. unꝰ prȩ¬
positus cubi culi. alter primiceriꝰ:
nolentes sacrificare idolis. adecio
occisi sunt: corpora eoꝵ iuxta uiã
appiã posita :

Expanded text:
tunicam usque ad coronam vitae tunicam usque ad coronam vitae immaculate custodivit, et servavit. Item Romae, natalis sanctorum Caloceri, et Partheni eunuchorum uxoris Decii imperatoris: qui cum essent, unus praepositus cubili, alter primicerius, nolentes sacrificare idolis, a Decio occisi sunt. Corpora eorum juxta viam Appiam posita
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃i pauli apłi. Cuius mater sabinelia
soror uero praxedis: quas piissimus
pater earum prudens. in omni reli¬
gione erudiuit: uirginesq xp̃o reli¬
quit. Quȩ post obitum sc̃i patris in
omni exercitatione pietatis ita ex¬
creuerunt: ut nocte dieq in cessant᷑
hẏmnis & orationib cum familia
sua dño deseruirent. beatissimo
pio urbis ep̃o cum eis in laudibus dei
participante. Remunerationem
gͥ ꝓpiissimis laborib suis percep
consummauerant. post innumeros
agones. post multorum marcyrum
uenerabilider exhibitas sepulturas.
post omnes facultates suas inuiscen¬
buis pauperum inclusas. xp̃oq fide¬
liter commendatas: tandẽ de terris
ad xp̃m migrauerunt. Potentiana
uenerabilis. quarto decimo halendas
iunii posita incimiterio priscillȩ uiua
salaria: praxedis uero uirgo ȩque
scĩssima duodecimo halendas au
dentem. Ipso die: beatissimi pru¬
dentis patris supra nomina tarun
uirginum. qui ab apostolis xp̃o
in baptismo uestitus : in nocentem

Expanded text:
i filia fuit; cujus mater Sabinella, soror vero Praxedis; quas piissimus pater earum Pudens in omni religione Christi erudivit, virginesque Christo reliquit. Quae post obitum sancti patris in omni exercitatione pietatis ita excreverunt, ut nocte dieque incessanter hymnis et orationibus cum femina sua Domino inservirent, beatissimo Pio urbis episcopo cum eis in laudibus Dei participante. Remunerationem igitur pro piissimis laboribus suis perceptconsummaverant; post innumeros agones, post multorum martyrum venerabiliter exhibitas sepulturas, post omnes facultates suas in visceribus pauperum inclusas, Christoque fideliter commendatas, tandem de terris ad Christum migraverunt: Potentiana venerabilis quartodecimo Kalendas Junii, posita in coemeterio Priscillae via Salaria; Praxedis vero virgo aeque sanctissima duodecimo Kalendas Aug. Eodem ipso die, beatissimi Pudentis patris supra nominatarum virginum, qui ab apostolis Christo in baptismo vestitus, innocentem
Abbreviated transcription (Latin):
pene fractȩ & cariosȩ naui: cum
quo simul canem & gallum pro¬
iecerunt in decursum fluminis.
Apparens aut̃ angłs dñi cuidam ue-¬
sepeliret. Quod illa celeriꝰ cõplens:
inuentum cum omni reuerentia se¬
& de facultatib suis cessante ꝑsecu¬
tione ȩccłam miro opere supra con¬
struxit. Agitur festiuitas martẏris
passio sc̃i dioscoli lectoris.: Inquem
prȩses multa & uaria tormenta exer¬
cuit : ita ut ungues eius effoderet. et
lampadib eius latera inflãmaret:
Sed cȩlesti luminis fulgore territi:
cetiderunt ministri. Nouissime lami¬
nis ardentib ad ustus: martẏrium
consummauit. Ipso die: natale scĩ¬
felicis ep̃i. qui apud spellatam urbẽ
sub marimiano imꝑatore. palmam mar

Expanded text:
pene fractae et cariosae navi, cum pene fractae et cariosae navi, cum quo simul canem et gallum projecerunt in decursum fluminis. Apparens autem angelus Domini cuidam vesepeliret. Quod illa celerius complens, inventum cum omni reverentia sede facultatibus suis, cessante persecutione, ecclesiam miro opere supra construxit. Agitur festivitas martyris sancti Dioscori lectoris, in quem praeses multa et varia tormenta exercuit, ita ut ungues ejus effoderet, et lampadibus ejus latera inflammaret; sed coelestis luminis fulgore territi, ceciderunt ministri. Novissime laminis ardentibus adustus, martyrium consummavit. Et natale sFelicis episcopi, qui apud Spellatensem urbem, sub Maximiano imperatore, palmam martyrii
Abbreviated transcription (Latin):
magnus in officio neronis fuit: & ab ea¬
to antonio presbitero baptiiatus. ꝙr in
fide xp̃i eruditus est: Hunc uero cum
cognouisset xp̃ianum. tradidit cuiddã
ꝓpͥmquo suo satellico. ut impelleret
cum satrificare. Sed cum ip̃u dĩ confortatꝰ¬
neret: fecit eum satellicus a lapis cedi
ꝙ ligatum ad columnam tam diuuer¬
berib affici: quousq sanguis guttatim
de corpore ipsius defiueret: Sed subito
dum marter cederetur. columna ca¬
dens oppressit iudicem: & quinquagin¬
ta cũ ed uiros: Inde tentus aminitris:
positus ÷ in rota: inde feris obicitur
afilio satellici nomine siluio: sed mini¬
me abhis : lesus. Quus constantiam
ꝙ uirtutem quidam consiliarius ne¬
ronis euellius nomine in spiciens. xp̃o
credidit: Ac post paululum baptiratꝰ.
decollatus÷ inurbe roma quinto hł
Sed & beatus torpes iubente siluio fo¬
ras ciuitatem pissanam ductus. de¬
collatione martirium suum consũ¬
mauit: tercio halendas maũ. huiꝰ
corpus ministri sceleris impositum

Expanded text:
magnus in officio Caesaris Neronis fuit, et a beato Antonino presbytero baptizatus et in fide Christi eruditus est. Hunc Nero cum cognovisset esse Christianum, tradidit cuidam propinquo suo Satellico, ut impelleret eum sacrificare. Sed cum spiritu Dei confortatuneret, fecit eum Satellicus alapis, caedi et ligatum ad columnam tandiu verberibus affici, quousque sanguis guttatim de corpore ipsius deflueret. Sed subito dum martyr caederetur, columna cadens oppressit judicem, et quinquaginta cum eo viros. Inde tentus a ministris, positus est in rota. Postea feris objicitur a filio Satellici, nomine Sylvio, sed minime ab his laesus. Cujus constantiam et virtutem quidam consiliarius Neronis Evellius nomine inspiciens, Christo credidit. Ac post paululum baptizatus decollatus est in urbe Roma V Kalendas Sed et beatus Torpes jubente Sylvio foras civitatem Pissinam ductus, decollatione capitis martyrium suum complevit, tertio Kalendas Maii. Hujus corpus ministri sceleris imposuerunt
Abbreviated transcription (Latin):
Sciscitantib uero paganis. xp̃ianos
se .eẽ. testati sunt: & ob predicati¬
onem uerbi diuini sese inibi ad¬
uenisse. Tunc uero qui erant
beatissimi sacerdotes. prȩdicatione
sulgentes. & ꝓuirtutum assiduita¬
te quas ꝑ ipsos diuina exercebat
mor ad xp̃ianitatis grãm conuolar̃.¬

Expanded text:
sciscitantibus vero paganis, Christianos se esse testati sunt, et ob praedicationem verbi Domini sese inibi advenisse. Tunc denique beatissimis sacerdotibus praedicatione fulgentibus pro virtutum assiduitate quas per ipsos divina exercebat fuit ad Christianitatis gratiam convolar
Abbreviated transcription (Latin):
nda leciꝰ urci. cecilius heliberri
quicuerunt: Extat usq hodiẽ il¬
ustre miraculum: ad cõmendati¬
inem prȩciose mortis eorum:
Nam eadem solemnitate apud prȩfatã
accitanam urbem ad sepulchrũ dc̃i
torquati arbor oliuȩ diuinitꝰ flores.
maturis fructib honestatur Apud
insulam chyum: natale sc̃i ysidori
martẏris. in cuius basilica extat¬
puteus in quo & fertur iniectus:
de cuius aqua energumini febrici¬
tantesq uel reliqui infirmi sepiꝰ
potati saluantur: Lamosaco: passio¬

Expanded text:
Indaletius Urci, Caecilius Heliberri Indaletius Urci, Caecilius Heliberri quieverunt. Exstat usque hodie illustre miraculum, ad commandationem pretiosae mortis eorum. Nam eadem solemnitate apud praefatam Accitanam urbem ad sepulcrum sancti Torquati arbor olivae divinitus florens maturis fructibus onustatur. Apud insulam Chium nativitas sancti Isidori martyris, in cujus basilica puteus, in quo et fertur injectus. De cujus aqua energumeni et febricitantes, vel reliqui infirmi saepius potati, salvantur. Lamosaco Lamp
Abbreviated transcription (Latin):
dos mai. Natale sc̃orum
confessorum. torquati. tysefontis. scđi.
indalecii. cetilii. esicii. eufrasii. Qui
romȩ ab eatis apłis ep̃i ordinati. et
ad predicandum uerbũ dei adhispa¬
nias tunc adhuc gentili errore im
plicatas directi sunt: Cumq ad ciui¬
tatem accitanam uenissent. & ꝓpt̃
laborem itineris modicum qͥescentes.
uusa uictus emendi discipulos in
urbem masissent: mox paganorum
multitudo qui tunc forte diis suis
ststa celebrabant. cos usq ad fluuiũ
yseruta est In quo pons mire magni¬
tudinis & firmitatis extructus. tran¬
scuntib scĩs dĩ nutu cum omni inse¬
quentium multitudi funditꝰ corruit.
a quod miraculum ceteri territi.
& cuiusdam magnȩ senatricis lupa¬
ne quȩ diuinitus inspirata eos be-¬
nigne suscipiens credidit: exemplũ
seuti: relictis idolis dño xp̃o credider̃.
Qt hȩc diuersis urbib euangelitan¬
tes & innumeras multitudines
rm̃i fidei sub iugantes : torquacus
acci. tẏ sefon uergii. secundus abula

Expanded text:
Die 15. Natalis sanctorum confessorum Torquati, Tesifontis, Secundi, Indalecii, Cecilii, Esicii, Eufrasii, qui Romae a sanctis apostolis ordinati, et ad praedicandum verbum Dei, ad Hispanias tunc adhuc gentili errore iplicatas, directi sunt. Cumque ad civitatem Accitanam venissent, et propter laborem itineris modicum quiescentes, et causa victus emendi discipulos in urbem misissent, mox paganorum multitudo, qui tunc forte diis suis festa celebrabant, eos usque ad fluvium persecuta est; in quo pons mirae magnitudinis et firmitatis exstructus, transeuntibus sanctis, Dei nutu cum omni insequentium multitudine funditus corruit. Ad quod miraculum caeteri territi, et cujusdam magnae senatricis lupariae, quae divinitus inspirata eos benigne suscipiens credidit, exemplum secuti, relictis idolis Christo Domino crediderunt. Post haec diversis urbibus evangelizantes, et innumeras multitudinesChristi fidei subjugantes, Torquatus Acci, Ctesiphon Vergii, Secundus Abulae,
Abbreviated transcription (Latin):
locum quo abunda ducebat᷑ puer.
ꝑterram se ire eristimans: super
undam cucurrit. eumq ꝑ capil¬
los tenuit: rapido quoq cursu re¬
diit: Qui mox ut terram tetigit.
ad se reuersus post tergum respȩx̃:
& quia suꝑ aquas cucurrissec agno¬
uit. Et quod prȩsumere ñ pocuisset
ut fieret: miracus extremuit faccũ
Reuersus ad patrem: rem gestam
retulit Uir autem uenerabilis be¬
nedictus hoc non suis meritis: sed
obȩdientie illius deputare cȩpit.
At contra maurus ꝓsolo eiꝰ ĩꝑio
factum dicebat: seq conscium in
illa uirtute non. ec̃. quam nesciens
fecisset. Sed inhac humilitatis mu¬
tue amica contentione: accessit
arbiter puer qui ereptus est. Nam
dicebat. Ego cum exaqua traherer:
considerabam.

Expanded text:
locum quo ab unda deducebatur puer, locum quo ab unda deducebatur puer, per terram se ire existimans, super aquam cucurrit, eumque per capillos tenuit, rapido quoque cursu rediit. Qui mox ut terram tetigit, ad se reversus post terga respexit, et quia super aquas cucurrisset agnovit, et quod praesumere non potuisset ut fieret, miratus extremuit factum. Reversus itaque ad Patrem, rem gestam retulit. Vir autem venerabilis Benedictus hoc non suis meritis, sed illius obedientiae deputare coepit. At econtra Maurus pro solo ejus imperio factum dicebat: seque conscium in illa virtute non esse, quam nesciens fecisset. Sed in hac mutuae humilitatis amica contentione accessit arbiter puer qui ereptus est; nam dicebat: Ego cum ex aqua traherer, considerabam.
Abbreviated transcription (Latin):
benedictus hȩc dudiens: accessit ad
locum. tulit de manu gothi manu¬
brium: & misit in lacum: Et mor
ferrũ de ꝓfundo rediit: atq inma¬
nubrium intrauit. Qui statim fer¬
ramentum gotho reddidit: dicens
Ecce labora: & noli contristari
bilis benedictus in cella consisteret:
prȩdictus placidus puer scĩ uiri mo¬
nachus. adhauriendam de lacu aqͣm
egressus est: Qui uas quod tenue¬
rat inaquam in caute submittens.
ipse quoq cadendo secutus est Quẽ
mor unda rapuit : & pene inimiꝰ
sagittȩ cursu a terra introrsus trar̃.
U irautem dĩ intra cellam positus hoc
ꝓtinus agnouit: & maurũ festine
uocauit dicens. Frater maure cur¬
re: quia puer ille qui ad hauriendã
aquam ꝑręxerat in lacum cȩcidit. ĩãq
eum longius unda traxit : Res mira:
& post petrum apłm inusitata: Be¬
nedictione & enim postulata atq
ꝑcepta: ad patris sui imꝑiũ concitꝰ
ꝑrexit maurus. atq usq ad eum

Expanded text:
Benedictus haec audiens accessit ad Benedictus haec audiens accessit ad lacum: tulit de manu Gothi manubrium, et misit in lacum: et mox ferrum de profundo rediit, atque in manubrium intravit. Qui statim ferramentum Gotho reddidit, dicens: Ecce labora, et noli contristari. bilis Benedictus in cella consisteret, praedictus Placidus puer sancti viri monachus ad hauriendam de lacu aquam egressus est: qui vas quod tenuerat in aquam incaute submittens, ipse quoque cadendo secutus est. Quem mox unda rapuit, et pene ad unius sagittae cursum eum a terra introrsus traxit. Vir autem Dei intra cellam positus, hoc protinus agnovit, et Maurum festine vocavit, dicens: Frater Maure, curre, quia puer ille qui ad hauriendum aquam perrexerat, in lacum cecidit, jamque eum longius unda trahit. Res mira, et post Petrum apostolum inusitata. Benedictione etenim postulata atque percepta, ad Patris sui imperium concitus perrexit Maurus; atque usque ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tam sufficienter emanauit:
ut nunc usq ubertim defluat. atq
ab illo montis cacumine usq ad
inferiora diriuetur:¬
Ilio quoq tempore gothus quidã
pauper sp̃u ad conuersionem
uenit: quem uir dñi benedictus
libentissime suscepit: Quodam uero
die ei dare ferramentum iussit.
quod ad falcis similitudinem fal¬
castrum uocatur: ut de loco qͦdã
uepres abscideret. quatinus illic
fieri ortus deberet. Locus autẽ
pse quem mundandum gochus
susceperat: suꝑ ipsam laci ripam
iacebat. Cumq gochus idem den¬
sitatem ueprium totius uirtutis anl¬
nisu succideret. ferrum de manu-¬
brio ꝓsiliens inlacum cȩcidit. ubi
scilicet tanta erat aquarum profun.¬
ditas. ut spes requirendi ferramenti
nulla iam. ee̾t: Itaq ferro ꝑdito:
tremebundus ad maurum mona¬
chum cucurrit gothus. damnũ
quod fecerat nunciauit : ꝙ reatꝰ
sui egit penitentiam.: Quod maurꝰ
quoq monachus: mor benedicto dĩ¬
famulo curauit indicare: Uir gͥ dñi

Expanded text:
quae tam sufficienter emanavit, quae tam sufficienter emanavit, ut nunc usque ubertim defluat, atque ab illo montis cacumine usque ad inferiora deriveturAlio quoque tempore Gothus quidam pauper spiritu ad conversionem venit: quem Dei vir Benedictus libentissime suscepit. Quadam vero die ei dari ferramentum jussit, quod ad falcis similitudinem falcastrum vocatur, ut de loco quodam vepres abscinderet, quatenus illic hortus fieri deberet. Locus autem ipse quem mundandum Gothus susceperat, super ipsam laci ripam jacebat. Cumque Gothus idem densitatem veprium totius virtutis annisu succideret, ferrum de manubrio prosiliens in lacum cecidit, ubi scilicet tanta erat aquarum profunditas, ut spes requirendi ferramenti nulla jam esset. Itaque ferro perdito, tremebundus ad Maurum monachum cucurrit Gothus: damnum quod fecerat nuntiavit, et reatus sui egit poenitentiam. Quod Maurus quoque monachus mox Benedicto famulo Dei curavit indicare. Vir igitur Domini
Abbreviated transcription (Latin):
nasteriis: ad dei famulum benedi¬
ctum uenerunt dicentes Labori¬
sum nobis ÷ ꝓpter aquam cocidie
ad lacum descendere: & iccirco
necesse ÷ ex eodem loco monasti¬
ria mutare: Quos blande conso¬
latos: dimisit: Et nocte eadem
cum paruulo puero nomine placi¬
do cuius suꝑius memoriam feci
ciusdem montis ascendit rupem:
ibiq diutius orauit. Et oratione cõ¬
pleta: tres petras in loco eodem pro
signo posuit. atq ad suum cunctis
illic nescientib monasteriũ rediit:
Cumq die alio adeum ꝓnecessitatẽ aquȩ
predicti fr̃s redissena: dixit: Ite. et
rupem illam inqua tres suꝑ inui¬
cem positas inueneritis: in modicũ
cauate: Ualet enim omnipotens
ds̃ eciam in illo montis cacumi.¬
ne aquam ꝓducere: ut uobis labo¬
rem tanti itineris dignetur au-¬
serre. Qui euntes: rupem illã¬
montis quam benedictus prȩdi¬
rerat. iam sudantem inuener̃.
umq in ea concauum locum fe¬
cissent: statim aqua replecus est.

Expanded text:
nasteriis, ad Dei famulum Benedinasteriis, ad Dei famulum Benedictum venerunt, dicentes: Laboriosum nobis est propter aquam quotidie usque ad lacum descendere, et idcirco necesse est ex eodem loco monasteria mutari. Quos blande consolans dimisit, et nocte eadem cum parvo puerulo nomine Placido, cujus superius memoriam feci, ejusdem montis rupem ascendit, ibique diutius oravit. Et oratione completa, tres petras in loco eodem pro signo posuit, atque ad suum cunctis illic nescientibus monasterium rediit. Cumque die alia ad eum pro necessitate aquae praedicti fratres rediissent, dixit: Ite, et rupem illam in qua tres super invicem positas petras inveneritis, in modico cavate: valet enim omnipotens Deus etiam in illo montis cacumine aquam producere, ut vobis laborem tanti itineris dignetur auferre. Qui euntes, rupem montis quam Benedictus praedixerat, jam sudantem invenerunt. Cumque in ea concavum locum fecissent, statim aqua repletus est,
Abbreviated transcription (Latin):
dirit. Nunquid non aspicitis qͥs:
qui istum monachum foras trabit
Qui respondentes: dixerunt: Non
Quib ait: Oremꝰ ut ꝙ uos etiam ii¬
deatis: quem iste monachus sequit
Cumq ꝑbiduum. eẽt. oratum: maur
monachus uidit. pompeianꝰ auce
eiusdem monasterii pater. uidere
non potuit. Nie gͥ alia expleta ora¬
tione uir dĩ oratorium egressus:
stantem foras monachum reppi
quem ꝓcȩcitate cordis sui uirga p¬
cussit: Qui ex illo die nichil persu¬
asionis ulterius anigro iam pue¬
rulo ꝑtulit: sed ad orationis studii
immobilis mansit. Sicq antiquis
hostis dominari non ausus ÷ in eiꝰ
cogitatione: acsi ipse ꝑcussus fuisset
ex uerbere:
eodem loco construxerat: tria sursi
in rupe montis erant. & ualde erac
fr̃ib laboriosum semꝑ ad lacum
descendere. ut aquam haurire
debuissent: maxime quia ex de¬
uexo montis latere erat. graue
descendentib intimore ꝑiculum
Tunc collecti fr̃s ex eisdem tribus mo¬

Expanded text:
dixit: Nunquid non aspicitis quis est dixit: Nunquid non aspicitis quis est qui istum monachum foras trahit? Qui respondentes dixerunt: Non. Quibus ait: Oremus ut vos etiam videatis quem iste monachus sequitur. Cumque per biduum esset oratum, Maurus monachus vidit; Pompeianus vero ejusdem monasterii Pater videre non potuit. Die igitur alia, expleta oratione vir Dei oratorium egressus, stantem foris monachum reperit, quem pro caecitate cordis sui virga percussit: qui ex illo die nil persuasionis ulterius a nigro jam puerulo pertulit, sed ad orationis studium immobilis permansit: sicque antiquus hostis dominari non ausus est in ejus cogitatione, ac si ipse percussus fuisset ex verbere. eodem loco construxerat, tria sursum in rupibus montis erant, et valde erat fratribus laboriosum, semper ad lacum descendere, ut aquam haurire debuissent: maxime quia e devexo montis latere erat grave descendentibus in timore periculum. Tunc collecti fratres ex eisdem tribus mo
Abbreviated transcription (Latin):
adiutor existere: placidus uero pue¬
rilis adhuc indolis annos gerebat.
Inuno autem ex eis monasteriis quȩ
circunquaque construxerat: quidã
monachus erat. qui ad orationem
stare non poterat: Sed mox ut se
fr̃s ad studium orationis inclinasseñ.
ipse egrediebatur foras: & mente
uaga terrena aliqua & transito.¬
riã agebat. Cumq ab abbate suo
sepius fuissec ad monitus. aduirũ
dĩ ductus ÷ : qui ipse quoq eiꝰ stul¬
ticiam uehementer increpauit:
Et ad monasterium reuersus : uix
duob dieb uiri dĩ admonitionẽ
tenuit: Nam die tercio ad usum
ꝓprium reuersus: uagari tẽporẽ
orationis cȩpit. Quod cum seruo dĩ
ab eodem monasterii patre quem
hora expleca psalmodia sese fr̃s in
orationem dedissent: asperit qđ
eundem monachũ qui manere in
orationem non poterat. quidam
niger puerulus ꝑuestimenti fim¬
brĩam foras trahebat. Tunc eidem
patri monasterii pompeiano no.¬
mine. ꝙ mauro dĩ famulo secreço

Expanded text:
adjutor coepit esse: Placidus vero pueadjutor coepit esse: Placidus vero puerilis adhuc indolis gerebat In uno autem ex eis monasteriis quae circumquaque construxerat, quidam monachus erat qui ad orationem stare non poterat: sed mox ut se fratres ad studium orationis inclinassent, ipse egrediebatur foras, et mente vaga terrena aliqua et transitoria agebat. Cumque ab abbate suo saepius fuisset admonitus, ad virum Dei deductus est, qui ipse quoque stultitiam ejus vehementer increpavit, et ad monasterium reversus, vix duobus diebus viri Dei admonitionem tenuit: nam die tertia ad usum proprium reversus, vagari tempore orationis coepit. Quod cum servo Dei ab eodem monasterii Patre quem hora, expleta psalmodia sese fratres in orationem dedissent, aspexit quod eumdem monachum qui in oratione manere non poterat, quidam niger puerulus per vestimenti fimbriam foras traheret. Tunc eidem Patri monasterii Pompeiano nomine, et Mauro Dei famulo secreto