comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
debuisse. s pro eo uni boni arbitratu
estimacõm oporcuisse dari id̾ aut̃ e¬
ad̾ epła iescripserint. Siauis in pro¬
fessis seimis fuit ⁊ probabitur ĩ ꝯñs¬
sum cccidisse ⁊ aut uxorẽ corrupis¬
se dĩ dicatur aut aliud quid gͣuiꝰ
admisisse ut cognoscat prcurator
⁊ si in hiis causis eẽ ꝯpeitus sit esti¬
ẽtur. ⁊ ad penam domino cradat᷑.¬
mancipiis ꝯmissis res peculiares ñ
cipia inuecca professus uõ fu̾it. sũ
uenalia sũ usualia mpena ꝯmissi
est. Si cam̃ nouia mancipia fuit¬

Expanded text:
debuisse, sed pro eo uiri boni arbitratu aestimationem oportuisse dari.Idem autem eadem epistula rescripserunt, si quis inprofessus seruus fuerit et probabitur in commissum cecidisse, et aut uxorem corrupisse domini dicatur aut aliud quid grauius admisisse, ut cognoscat procurator et, si in his causis esse compertus sit, aestimetur et ad poenam domino tradatmancipiis commissis res peculiares noncipia invecta professus non fuerit sive venalia sive usualia, poena commissi est, si tamen novicia mancipia fu
Abbreviated transcription (Latin):
decem dederit ceuebitur. inaritꝰ si scie¬
rit eq̃ nuilier uec minꝰ ⁊ patͥ. si nõ igno¬
rau̾it ita ut caueat si ad se dos per̾it¬
perueu̾it resticuet eam.ESi prrcura¬
cor ignorante dũo c̃ scient debitoiẽ eius
fraudandi cepule ꝯsilium. iussit suo
ab eo accipere ac accc̃e ip̃e cenebitur
nõ dũs. Eslon solum aut̃ ip̃ãm rẽ ali¬
enatam restitui opoitẽt s ⁊ frnctꝰ. qr
aienacõuis cempore terre coherent
quia in louis frandacoris fueriut. It̃
eos qui post inchoatum udiciũ re¬
cepti sunt. medio aut̃ cempore recepA¬
ntos: in restituccẽ nõ uenire. It̃ partũ
ancille per fraudẽ alienate medio
cempore edicum in resticncõm non

Expanded text:
em dederit, tenebitur maritus, si scierit: aeque mulier: nec minus et pater, si non ignoraverit, ita ut caveat, si ad se dos pervenerit, restitui eam. Si procurator ignorante domino, cum sciret debitorem eius fraudandi cepisse consilium, iussit servo ab eo accipere, hac actione ipse tenebitur, non dominus. Non solum autem ipsam rem alienatam restitui oportet, salienationis tempore terrae cohaerent, quia in bonis fraudatoris fuerunt, item eos, qui post inchoatum iudicium recepti sint: medio autem tempore perceptos in restitutionem non uenire. item partum ancillae per fraudem alienatae medio tempore editum in restitutionem non
Abbreviated transcription (Latin):
dẽ D ipupurꝰ patri h res exciterit. ⁊ uni
credicoꝵ soluit mox abstimut ab ħire¬
ditate paterna loua patris uenerint.
aliud ad̾ accepit creditor reuocand̾ sit
ne melioris condicõnis sit ꝙͣ ceteri cre.¬
ditores an distinguimꝰ per gracificacõ¬
nem curoꝵ acceperit. an uõ: ut si per

Expanded text:
s extitit et uni creditorum solvit: mox abstinuit hereditate paterna: bona patris veneunt: an id quod accepit creditor revocandum sit, ne melioris condicionis sit quam ceteri creditores? an distinguimus, per gratificationem acceperit an non, ut, si per
Abbreviated transcription (Latin):
ait si nułr post auenacõm ꝯceperit
dubicacõm qui paitꝰ restitui nõ debeat.
Siuero cum alieuaretur pregnans fu¬
ent posse decipi partum quo restitui
oportere.  fructꝰ aut̃ qui fudo cohis¬
sent nõ satis intelligere se labeo ait.
scrimi diuntaxat qui maturi añ ⁊
eu fructꝰq eius accinet. unami qͥd̾¬
qnͣdam rem fuisse id ⁊ fraud̾ cꝰ omuis
gn̾is alienacõm ftuctꝰ sequi nccͣtum:
si siss cempore messis uindemie ue fiue

Expanded text:
r post alienationem conceperit dubitationem, quin partus restitui non debeat: si uero, cum alienaretur, praegnas fuerit, posse dici partum quoque restitui oportere. Fructus autem fundo cohaesisse non satis intellegere se Labeo ait, utrum dumtaxat qui maturi an etieum fructusque eius attineret, unam quandam rem fuisse, id est fundum, cuius omnis generis alienationem fructus sequi: nec eum, si
Abbreviated transcription (Latin):
IIII. G. sce exegit. cecencredi¬
cores ueclexerint ex accõui. ⁊ int̾ea res
eccerior frã sit ur morcalitate ⁊ sub¬
ductis reb mobilib nr reb soli adir
ditores sue neogligencie expensũ ferre
colebant. quid gͦ sicum ĩ eo eẽnt bona
debicoris mei ut uenirent solu̾it mͥpe
euniam au accõm reuocari ea pꝰsit ame:
an distinguend̾ ÷: anis obcułit iͥ. aut
ego illi excotserim ĩ uito. ut si excorse¬
tim inuito: reuccet᷑. si nõ excorserini:
nõ reuccetur. s si iugilaui meliorem
guantib scriptum est. ĩõ ñ reuocabit᷑ ꝙ aa¬

Expanded text:
e exegerit, ceteri creditores neglexerint exactionem, interea res deterior facta sit, uel mortalitate uel subductis rebus mobilibus uel rebus soli ad irditores suae neglegentiae expensum ferre debeant. quid ergo, si, cum in eo essent, ut bona debitoris mei uenirent, soluerit mihi pecuniam, an actione reuocari ea possit a me? an distinguendum est, is optulerit mihi an ego illi extorserim inuito et, si extorserim inuito, reuocetur, si non extorserim, non reuocetur? sed uigilaui, meliorem gilantibus scriptum est: ideoque non reuocatur
Abbreviated transcription (Latin):
inims eum acccẽ ceneri labeo ait. nͨ
ulłum regressum habiturum adi
ułierẽ. si uͦ sine iudice uidend̾ au nul¬
la repeticõ compecat eĩ/ ad̾ si nõ igno¬
Trau̾it. filia aut̃ scient. tenebitur filia
Si nero ut̾q scierit: utͥq cenebitur eis
ac si ueut̾ scierit. quid̾ existunant uͥo
miuns ĩ filiam daudam acc̾oma. quia
intelligitur quasi ex donaccẽ ad eam
aliquid peruenisse. aũceite can̾e cam
delere. ad consccuta fu̾it i se resticucã¬

Expanded text:
inus eum hac actione teneri Labeo ait nec ullum regressum habiturum ad mulierem: sin uero sine iudice, uidendum, an ulla repetitio competat ei. quod si is ignorauerit, filia autem scierit, tenebitur filia: si uero uterque scierit, uterque tenebitur. at si neuter scierit, quidam existimant nihilo minus in filiam dandam actionem, quia intellegitur quasi ex donatione aliquid ad eam peruenisse, aut certe cauere eam debere, quod consecuta fuerit se restitu
Abbreviated transcription (Latin):
ħĩet creditores lib̾tis suis husd ep fiuis
bere sescit. ⁊ uniu̾sa bona sua alieuauit
intelligend̾ ⁊ fraudator credicon ꝯsili¬
um h abinsse Iõ ⁊ si filii eius iguoraue¬
rint hauc mentẽ patris sui finsse hac
acccẽ ceuentur.¶Si uir uxori ẽ credi¬
cores suos fraudare uellet. soluco ma¬
tuto cempore redd̾e debuit hac accõne
iicerent docẽ suo cempoie reddi. Namp̾¬
ꝑ ap̃. Si pignus uir uxon ur uxor uiro
udem credicoꝵ fiat acoc̃e utili renccabł¬

Expanded text:
haberet creditores, libertis suis isdemque filiis itores habere se scit et uniuersa bona sua alienauit, intellegendus est fraudandorum creditorum consilium habuisse: ideoque et si filii eius ignorauerunt hanc mentem patris sui fuisse, hac actione tenentur. Si uir uxori, cum creditores suos fraudare uellet, soluto matuto tempore reddere debuit, hac actione intererat dotem suo tempore redd‹i›: nam pr Etsi pignus uir uxori uel uxor uiro udem creditorum fiat, actione utili reuocab
Abbreviated transcription (Latin):
ipater samił filio libam peculi adiuiuis¬
fracõm dederit. nõ uidecur ei ⁊ h concessisse
ut infraudem credicoy alienaret. talem
filio pater. ut ut infrandẽ credicor fac̾e
possit uidebitur ip̃e fecisse. ⁊ sufficere ad
dicores pacres pr̃is sunt creditores. c̃ eius
gei̾ns udelicet habebunt

Expanded text:
pater filio familias liberam peculii administrationem dederit, non videtur ei et hoc concessisse, ut in fraudem creditorum alienaret: talem filio pater, ut vel in fraudem creditorum facere possit, videbitur ipse fecisse et sufficient coeditores etiam patris sunt creditores, cum eius generis videlicet habebunt
Abbreviated transcription (Latin):
uires possident quib accõ competit
ut accrẽs cerant pronide si intͥ posũit
quis perionam cicu ut ei fraudator
res cradat accõm mandati oedere de
let. ⁊ͦ ⁊ sifraudator profilia sua docẽ
deons scienti frandan creditores filiat¬
ib teuetur ut cedat accõm de dote adi̾sus
inm creditorem ⁊ scierit sesoluendo nõ
eẽ lib̾cates dederit cestamento. demde
dimito cicõ. postea semptoniũ credico¬
rem hr̃e cepert. ⁊ eod̾ testamenco ma¬
nente decesserit: lib cates date rate eẽ
debent. ⁊ si hreditas soluendo uõ sit pp̃
ub cates ut rescindantur utrumq in
⁊ si quid creditorcuus fraudendi cõsili

Expanded text:
us eos, quibus actio competit, ut actione cedant. proinde si interposuerit quis personam Titii, ut ei fraudator res tradat, actione mandati cedere debet. ergo et si fraudator pro filia sua dotem dedisset scient‹e› fraudari creditores, filia tenetur, ut cedat actione de dote aduersusium creditorem et sciret se soluendo non esse, libertates dederit testamento, deinde dimisso Titio postea Sempronium creditorem habere coeperit et eodem testamento manente decesserit: libertates datae ratae esse debent, etsi hereditas soluendo non sit, quia, libertates ut rescindantur, utrumque in et, si quidem creditor, cuius fraudandi consili
Abbreviated transcription (Latin):
nõ iõ mimis ag̾e̾ posse qd̾ debitor igno¬
rante creditore paccꝰ eẽc.
udem ceceroꝵ creditor faccum mulliꝰ mom̃¬
ti eẽt rxdi cͦditorẽ nõ idcirco ẽẽ ꝓhibẽd̾
a persecuoc̃e pignoꝵ qd̾ inuitꝰ credicum
ut obligaretur pact᷑ eẽt nisi id in fraud̾
currit qua cͥdicoꝵ frandes rescindi solent.

Expanded text:
o minus agere posse, quod debitor ignorante creditore pactus essetudem ceterorum creditorum factum nullius momt. respondit creditorem non idcirco prohibendum a persecutione pignorum, quod, in uetus creditum ut obligaretur, pactus esset, nisi id in fraudem curratur, qua creditorum fraudes rescindi solent.
Abbreviated transcription (Latin):
si quos alios sumptꝰ ex uoliuitate fideiꝰsoꝵ
creditoꝵq fecerit. Epactun quo ĩ hãc
accõni uenire puto ueriꝰ eẽ.  peteren ge¬
ueralit̾ sciend̾ ÷ in hac accc̃e restitucõm si
oporcere ĩpͥstiuũ statum sũ res fu̾int siue
obligacc̃es ut peride omnia reuocentur:
nõ facca prestand̾ er̃ dum usure nõ p̾stẽt᷑
si instipulacum deducce nõ fu̾int. aut si
talis contractꝰ fu̾it in quousure deloeri pete¬
runt ⁊ nõ deducce. ¶Si cõdicõnalis fuit
obligacõ c̃ sua condicc̃e. si m̾diem: c̃ suadie
restanrenda erit. si cam̃ ea erat cinꝰ dies fi¬
uitur. pocest dici iesticucõm incra id cẽpꝰ
posse postular. qd cempꝰ supererat obliga
cõm nõ utiq intra anuũ. ⁊ hec accõ post
aunũ de eo ad̾ ad eum perueuit. adu̾sus ꝙͣ
accõ mouetur: compecit. iniquum eiũ pre¬
tor putauit ĩ lucro morari eũ qui sensit lu¬
crum ex frande. Idcuto lucrũ excorquẽdũ
pucauit siue gͥ ip̃e frandator sit ad queur

Expanded text:
si quis ali‹o›s sumptus ex uoluntate fideiussorum creditorumque fecerit. Partum quoque in hanc actionem uenire puto uerius esse. Praeterea generaliter sciendum est ex hac actione restitutionem fieri oportere in pristinum statum, siue res fuerunt siue obligationes, ut perinde omnia reuocentur, non facta, praestandum erit, dum usurae non praestentur, si in stipulatum deductae non fuerunt, aut si talis contractus fuit, in quo usurae deberi potuerunt etiam non deductae. Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauranda est. si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus posse postutioni, non utique intra annum. Haec actio post annum de eo, quod ad eum peruenit, aduersus quem actio mouetur, competit: iniquum enim praetor putauit in lucro morari eum, qui lucrum sensit ex fraude: idcirco lucrum ei extorquendum putauit. siue igitur ipse fraudator sit, ad quem
Abbreviated transcription (Latin):
niscuit ut̾usco fraus renccetur ⁊ cesta¬
toris ⁊ ipiꝰ si uero ꝑassi sunt uccͣi credi¬
tores eẽ. ⁊ quasi incredicum hab̾unt. nom̃
euis urdulcitudine usurarum uł qua
alia racõe secuti siuit. dicend̾ ⁊ nchil re¬
uccatiex hiis que testator alienauit. a¬
Si impubes hres pati excit̾it: eiusq boua

Expanded text:
miscuit, utriusque fraus reuocetur, id est testatoris et ipsius: si uero passi sunt necessarium creditores et quasi in creditum habuerunt nomen eius uel dulcitudine usurarum uel qua alia ratione secuti sunt, dicendum est nihil reuocari ex his, quae testator alienauit. Si impubes patri heres extiterit eiusque
Abbreviated transcription (Latin):
placet uliani sũia dicentis. multum ĩt̾¬
esse an anceqm ĩ possõne bonon eiut cre¬
Dicores mittantur. ħ faccum sit an pꝰea
si ante: cessare infactum accõmi: sipꝰea:
huie lceum fore si ex consticucc̃e dim
marcibona sint addicca alicui lib̾catũ
per hauc accõm res resticui debec. c̃ sua

Expanded text:
placet Iuliani sententia dicentis multum intesse, antequam in possessionem bonorum eius creores mittantur, hoc factum sit an postea: si ante, cessare in factum actionem, si postea, huic locum fore. Si ex constitutione diui Marci bona sint addicta alicui libertatiuPer hanc actionem res restitui debet cum sua
Abbreviated transcription (Latin):
modum in representaccẽ in faccum accõm
accum fore. Nam fraudem pretor incelligit
⁊ incemxe fi̾. Si cui solutum quid̾ nõ¬
fũit s inuetus creditum pignus acceperit.
accc̃e cenebitur ut ÷ sepissime constitutũ
acceptum debitum fecit detis constituende
causa iccum hãt ħ accõ. ⁊̃ per haue õuis
pecimia qmͣ maritus debuerat exigi nec¬
ex incegro int̾ponatur. ¶per hane accõ¬

Expanded text:
modum in repraesentatione, in factum actioni locum fore: nam praetor fraudem intellegit m in tempore fieri. Si cui solutum quidem nofuerit, sed in vetus creditum pignus acceperit, actione tenebitur, ut est saepissime constitutum. fraudem creditorum acceptum debitum fecerit dotis constituendae causa, locum habet haec actio et per hanc omnis pecunia, quam maritus debuerat, exigiex integro interponatur. Per hanc actio
Abbreviated transcription (Latin):
cere aio ub̾catẽ perducere pocest.s ⁊
succrssores enis siue sine empocẽ sũ
alio medo successerint. s ⁊ si nemo
successor excicerit. ad fisc̾ crausit ut
ułeitas co pestetur. Is aut̃ aui rogat᷑
 manumutere: ⁊̃ eo cempore qͦ alie¬
uare prohilecur. pot̾ manumut̾e. si
auenũ seruũ qui rogatꝰ fuit manuĩt
cere cum ei pecinua cerra legata esset
lit euni uendere. legatũ ietinet ex uo¬
iuutate de fuucti. õ ui perficei ꝯis¬
sum libeitas deletur. libi qͦdammad
ut aut lbͥtas enis inpediatur. aut in¬
ui patronoꝵ gramora experuatur fe¬
natus consuico clanusi ano aantũ
ut si ex iusta causa ab sit qui per fid̾i¬
ꝯmissam lib̾tatẽ delet. ⁊ ħ ponuncia¬
cum fũit. perinde lib̾cas competite

Expanded text:
atem perducere potest, sed et successores eius, sive emptione sive quo alio modo successerint. sed et si nemo successor extiterit, ad fiscum ita transit, ut libertas ab eo praestetur. Is autem qui rogatus est manumittere etiam eo tempore quo alienare prohibetur potest manumittere. Si alienum servutere, cum ei pecunia certa legata esset, lit eum uendere, legatum retinet ex uoluntate defuncti.Cui per fideicommissum libertas debetur, liberi quodammodo ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum graviora experiatur. Senatus consulto Dasumiano cautum est, ut, si ex iusta causa absit qui fideicommissam libertatem debet et hoc pronuntiatum fuerit, perinde libertas comp
Abbreviated transcription (Latin):
tate fidei ꝯnussa ancilla pepent. studi¬
o cam̾ hiedis funt effect̾̃ ut uõd̾ ub̾cas
deberetur. ueluti quod qui cardiꝰ ħreo¬
itatẽ adiit. ut qui nati sunt ex auci¬
ia serui eius fiant. eos placet manu¬
mittendos. si cradi matri oporcere ut
ab ea inanimnicterentur. ut ub̾ci poꝰ
matris fiant. Nam quos indignus :
ħ res seruos hr̃e. nec quid̃ lib̾cos hebit.

Expanded text:
dio tamen heredis fuerit effectum, ut nondum libertas deberetur, uelut‹i› quod tardius adit hereditatem, ut qui nati sint ex ancilla serui eius fiant, placet manumittendos, sed tradi matri oportere, ut ab ea manumitterentur et liberti potius matris fiant: nam quos indignus est heres servos habere, ne quidem libertos habebit.
Abbreviated transcription (Latin):
ie ħciscunde iudicõ recce eos acturos.
scenola cõsuitus putabat nonissi¬
mam senpturani. uaiere. sine lib̾¬
cas sit siue iegatum. auia c̾ lib̾catẽ
aicam postea placeat adimi. s si in
iegauit. enus seruũ in obsciuo lib̾ca¬
cẽ preualere. qͥ sentencia mͥ quo ue¬
nor eẽ uidecur.¬

Expanded text:
erciscundae iudicio recte eos acturos. Scaeuola consultus putabat nouissimam scripturam ualere, siue libertas sit siue legatum, quia, cum libertatem datam postea placeat adimi, et per lelegauit eundem seruum, in obscuro libertatem praeualere. quae sententia mihi quoque uerior esse uide
Abbreviated transcription (Latin):
nin fac̾ euu qui nõ fuits nec enĩ peu̾¬
na adũsarii iugenuitatẽ solec cribu¬
eit Recce atq ordine indices pucofa¬
cturos. si hanc formaui fiint cõse¬
cuti. ut ub i deeit is qui inseruitutẽ
retit el eccomi adũsario deferant. uit ͫ
dita causa seucenciam profeui. ⁊ si
argnoueriut pronunciare delebunt

Expanded text:
qui non fuit: nec enim penuria adversarii ingenuitatem solet tribuere. recte atque ordine iudices puto facturos, si hanc formam fuerint consecuti, ut, ubi deest is qui in servitutem petit, electionem adversario deferant, utrum dita causa sententiam proferri. et si cognoverint, pronuntiare debebunt
Abbreviated transcription (Latin):
nes exoludantur. eas ciĩ ex euentu in¬
dicii ulans aut iuucius aut in auis ac
cõ enis efficiatur. s si quas accõnes ĩ¬
fouit dũs. qͥricur an cõpellendus sit:
suscipere udicium. ⁊ pleuq existimãt
simpersonaui agat suscipere ipsum
ad uteis contestacõm. s sustiuend u
iudicium donec de lib̾cate indicecur.
nec iuderi p̃ iudicium lib̾ti fi aut uo¬
iuntate diũ inulcate enm morari.
Nam ordiuato libͥali iudicõ int̾ i pro
ub̾o haletur. ⁊ sic̃ ipe aget ita cũ ip̃o
ut utile indicium er̃. aut nullum si
cõcra lb̾catẽ pronimeiat̃ fu̾it. ¶ Si iͣ
am inlbͥcate pociamat fuiti aut
campni inutia ab aliquo argnat᷑.
sicti ne melioris cõ dicõnis sit. aͥ dubie¬

Expanded text:
nes excludantur: aeque enim ex euentu iunes excludantur: aeque enim ex euentu iudicii lnes inferat dominus, quaeritur, an compellendus sit suscipere iudicium. et plerique existimant, si in personam agat, suscipere ipsum ad litis contestationem, sed sustinendum iudicium, donec de libertate iudicetur: nec videri praeiudicium libertati fieri aut voluntate domini in libertate eum morari: nam ordinato liberali iudicio interim pro libero habetur, et sicut ipse agere, ita cum ipso ut utile iudicium erit aut nullum, si contra libertatem pronuntiatum fuerit.Si is, qui in libertatem proclamat, furti aut damni iniuria ab aliquo arguatur,dicio se sisti, ne melioris condicionis sit qui dubi
Abbreviated transcription (Latin):
ad lib̾catẽ ⁊ro clamacõ oc̾a sunt. s ⁊̃
ad conatos ⁊ in aitẽ dacos referu posse
It̃ ad cos ani pignori se dare passi sũt
simat̾ ⁊ fuii de lib̾tate ucigant. aut
ꝯuinogenda sunt utroꝵq udicia. a¬
ut differeuda ⁊ cã fiui: douee de mat᷑
cõstet. Sic̃ duuis quo adis. nuis decre¬
uit. Nam ap̾ alium iudicem mat̾ liti¬
gabat. ap̃ aliũ anc̃ filius. diuus aug̾
dix auce de macre constare oporcere. ⁊ͤ
deinde de filio crgnosti.
eum ano qui se din ẽẽ dic. accces ei
uõ deuegentur. quasq intende̾ uelit.
quid eium si cules suit aͥ cempore aut
morte uit̾cant. qr̾ nõ concedatur ei
ucẽ coucest ando intiuit̃eas dirigere
auĩ ⁊̃ ⁊ seruiusait iaccõnib anuuis
ex eo cempore auuũ cede. ex qͦ us ordiua
ca ss si cum ad nerperiri uelit. nõ est
q̃ rend̾ an lis ordinata sit ne int̾ueniat
racõ ꝙͣadinodum subiecto aliq̃ qͥ lib̾ca¬
ci contron̾siam moneat. int̾imaccõ¬

Expanded text:
ad libertatem proclamatio, dicta sunt, etiam ad donatos et in dotem datos referri posse, item ad eos, qui pignori se dari passi sunt. Si mater et filius de libertate litigant, aut coniungenda sunt utrorumque iudicia aut differenda est causa filii, donec de matre constet, sicut diuus quoque Hadrianus decreuit. nam cum apud alium iudicem matgabat, apud alium autem filius, Augustus dixit ante de matre constare oportere, sic dein de filio cognosci.eum quoque, qui se dominum esse dicit, actiones ei non denegentur, quascumque intendere uelit: quid enim si quae tales sint, ut tempore aut morte intereant? quare non concedatur ei litem contestando in tutum eas redigere? Quin etiam Seruius ait in actionibus annuis ex eo tempore annum cedere, ex quo lis ordinata sit. Sed si cum aliis experiri uelit, non est quaerendum, an lis ordinata sit, ne inueniatur ratio, quemadmodum subiecto aliquo, qui libertati controuersiam moueat, interim actio
Abbreviated transcription (Latin):
ait̾um peitinebit. quia placuit hanc
me oicitur quia uer̃ ÷ accorẽ ꝯueni¬
ii nõ posse. postamͣ ad eum auiadub¬
tatem prociamauit pͥeneuiebatur:¬
ip̃. Non solumant̃ emptor s ⁊ suoces¬
sores eins hanc infact acccẽ ag̾e̾ pecit.
emere sic accipimus ⁊̃ si peraliũ quis
emerit. ut puca per prcuracorẽ /s ⁊ si
plines emeunt om̃s halebunt accõui.
sic cam̃ ut si quid̃ pro paitib emenut:¬

Expanded text:
alterum pertinebit, quia placuit hanc me dicetur, quia verum est auctorem conveniri non posse, post quem ad eum, qui ad libertatem proclamavit, pe Non solus autem emptor, sed et successores eius hac in factum actione agere poterunt. Emere sic accipiemus, etiamsi per alium quis emerit, ut puta procuratorem. Sed et si plures emerint, omnes habebunt hanc actionem, sic tamen, ut, si quidem pro partib
Abbreviated transcription (Latin):
ip Aini fratres procuio ⁊ mucõ
iescrpserut. onna romulus de cͦ
sbatu auentur pupilaus ecatis
cẽc au exigente uariedone mat᷑.
cempꝰ pubcatis causa deferenda sit.
ure̾ grauitatis ÷ ex fice personarii¬

Expanded text:
 Diui fratres Proculo et Munatio rescripserunt: 'Cum Romulus, de cuius statu quaeritur, pupillaris aetatis sit, an exigente Uaria Hedone matre tempus pubertatis causa differenda sit, uestrae grauitatis est ex fide personar
Abbreviated transcription (Latin):
inchomiuꝰ eum ꝙ ei cradatur ur sti¬
puiotur. peruide dũo ad quirere: acz
sinõ deubtate eius qrelutur. cautũ
de possc̃e eius indebimus cum ipsũ
post lite ordiuatai desmet oũs pos¬
si dere. s mag̾ ÷ ut ad quirat licet ab
eo nõ possideatur s⁊ c̃ placuit᷑ ꝑ fug¬
icunl auo uos possõnẽ ad quirere

Expanded text:
 stipuletur, perinde domino adquirere atque si non de libertate eius quaerebatur. tantum de possessione videbimus, cum ipsum post litem ordinatam desinat dominus possidere: sed magis est, ut adquirat, licet ab eo non possideatur. et cum placuit per fugitivum quoque nos possessionem adquirere
Abbreviated transcription (Latin):
sepusĩe scrib. doli pupulos ꝗ ꝓre ꝑubtt¬
tem sũt capices ẽẽ. M em̃ si debitor ex
delegatu pupilli ꝓcci̾am creditori eius
soluit fnigentis se inqͥt pubesee. ne xp
maliie ignorãciar bas eand̾ pecĩam a¬

Expanded text:
ssime scribsit doli pupillos, qui prope pubertatem sunt, capaces esse. quid enim, si debitor ex delegatu pupilli pecuniam creditori eius soluit? fingendus est, inquit, pubes esse, ne propter malitiae ignorantiam bis eandem pecuniam
Abbreviated transcription (Latin):
d si medtꝰ aliqͥs ex nictouli nõ posseit.
perdentiũ auctoꝵ possessio uo̾ ꝑ dit. qr c̃¬
iũcei nõ ẽ sic uet ei qui no̾ possidet.
auctoris possessio accede pot᷑. It adiae¬
dũ c̃. unĩ emisti aut un̾ is euut. cui

Expanded text:
ibus non possederit, praecedentium auctorum possessio non proderit, quia coniuncta non est, sicut nec ei, qui non possidet, auctoris possessio accedere potest. Item adiciendum est, unde emisti, aut unde is emit, cui
Abbreviated transcription (Latin):
accessiomil possessionũ uich in pꝑe¬
tuũ. n gn̾alit̾ disfinire possumꝰ. ꝯsi¬
stunt eñ insola eqͥtare. Planerri¬
buinit᷑ ĩ hiis qui ĩ locim alioꝵ. suc¬
m uẽdid̾is. suũ. ⁊ itar accessione :¬
tua ⁊ si in pignoris dedis. ⁊ ego ean¬
dem rem pignorauii. aneus credicor

Expanded text:
accessionibus possessionum nihil in perpetuum neque generaliter definire possumus: consistunt enim in sola aequitate. Plane tribuuntur his, qui in locum aliorum sucmihi uendideris seruum, utar accessione tua. Et si mihi pignori dederis et ego eandem r
Abbreviated transcription (Latin):
ruꝑillo naõ dełr̾ nec iis e distingiũs
nirũ sit e. an nõ solu̾edo sit naror an¬
nõ. dũ mõ rem anuinistiet. uñ eñs di¬
uinat is qui cũ nitore ꝯͣhit: plane si i
mn renas collusisse alic̃ cũ tutore. ft̃ĩm
sirũ ei nocebit᷑. ¶ Siqͥs nõ tutor.s pca
tor nogara gerit. andolꝰ ip̃s uocert

Expanded text:
e distinguendum, cautum sit ei an non, solvendo sit an non tutor, dummodo rem administret: unde enim divinat is, qui cum tutore contrahit? plane si mihi proponas collusisse aliquem cum tutore, factum suum ei nocebit. Si quis non tutor, sed pro tutore negotia gerat, an dolus ipsius noceat
Abbreviated transcription (Latin):
cui dubio ułer ÷. quia per ħredẽ stare nrͥ.
quonimꝰ condicõm impleat. ⁊ parui
iefeit de peculio ei offe at an ab alio
accepca. iecertum ÷ enĩ ut seruꝰ poculi a¬
ires quocimi uinnos dando perneniat
ad ub tacẽ. siuc ip̃i ħ̾redi siñ atũ direiꝰᷤ
gauit .ur. ab exneo. uec uelit yres de bit¬
oiem cõuenire. ur statu lilero soluere
poruuiam. au deleat ad lib̾catẽ perueni¬
re. quasi uoram per hredẽ paciatur. et
aut legatinii huis statu libero tuit pe¬
culiũ. aut si nõ iegat᷑ pecului fuit: ser¬
ob ħ ip̃m ꝙ ei aliquid ex racõe ouiaa de¬
leretur. nec ei ab ħrede prestentur. qmͣ
sentenciam ⁊ labeo probat. io seruꝰ pro¬
bat.⁊ si in comoram faciat: hres qdͥ¬

Expanded text:
cul dubio liber est, quia per heredem stare videtur, quo minus condicionem impleat. et parvi refert, de peculio ei offerat an ab alio accepta: receptum est enim, ut servus peculiares quoque nummos dando perveniat ad libertatem, sive ipsi heredi sive alii dare gauerat, uel ab extraneo, nec uelit heres debitorem conuenire uel statulibero soluere pecuniam: an debeat ad libertatem peruenire, quasi moram per heredem patiatur. et aut legatum huic stat‹u›libero fuit peculium aut non: si legatum peculium fuit, Serob hoc ipsum, quod ei aliquid ex ratione dominica deberetur nec ei ab herede praestaretur: quam sententiam et Labeo probat. idem Servius probat et si in eo moram faciat heres
Abbreviated transcription (Latin):
ceterum si pacie manaance hue qutur
aufilui seutencia noceat. ⁊ puco ad huc
ue si fuius ignorauit. pat̾ scit: ad hue
dico iepenens patrẽ. ⁊̃ si peculian uoĩe
fuiis enrit. si mcdo pat̾ resens fuit. po¬
cuicq fuium enere prohilete.
aurꝰ. ¶s serno ⁊ meo qui mandaco ur̃o
eiuit caie ÷. ut sicertum homine̾ man¬
ꝯauero emi. sciens lb̃ um ee. licet is cui

Expanded text:
tur, an filii scientia noceat: et puto adhuc ne si filius ignorauit, pater scit, adhuc dico repellendum patrem, etiamsi peculiari nomine filius emit, si modo pater praesens fuit potuitque filium emere prohibere.um.In seruo et in eo, qui mandato nostro emit, tale est, ut, si certum hominem mandauero emi sciens liberum esse, licet is, cui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpͥo quisseor ꝯscdio hor fecit. cũ om̃ih
ee agend̾ scilic ĩsolid. Ita alter quẽ¬
tus. alt̾ui uõ libabit. qͥn ĩmo ꝑcepti o
tio alt̾m libut. p̾rea sepulcri qͦ uio¬
lati agi pot̾. ¶ħ iit̾dc̃m inh̾rdes ce¬
ͤ tosa successores dat᷑. inid ad̾ ad eos ꝑ¬

Expanded text:
erit, cum omnibus esse agendum, scilicet in solidum: itaque alter tus alterum non liberabit, quin immo perceptio tio alterum liberat. praeterea sepulchri quoque violati agi potest. Hoc interdictum in heredem ceterosque successores datur in id quod ad eos
Abbreviated transcription (Latin):
si dlib inscio.uł etiã uruito me. o¬
p̃us infundo nĩo fet̾it. indc̃o locus
erit. ¶ It cłii fuud̾ pastinãd̾ locã¬
uas lapides sirstulit.⁊ ĩ uicui pro¬
iec pͥdium. ait lab te ui au̾ clam ñ
teu̾i. nisiusu tuo id fc̃m̃ sit /ego pu¬
ro ꝯductorẽ ten̾i. locatorẽ aũt nõ¬

Expanded text:
 etiam invito me opus in fundo meo fecerit, interdicto locus erit. Is, cui fundum pastinandum locaveras, lapides sustulit et in vicini proiecit praedium. ait Labeo te vi aut clam non teneri, nisi iussu tuo id factum sit: ego puto conductorem teneri, locatorem autem no
Abbreviated transcription (Latin):
nͥi troponas aliam sñam cestatoris fu¬
isse. cunc enĩ pro condicc̃e erunt ħu̾ba¬
accipienda. condicõm aut̃ nõ facere
argumento÷ ediccum pretoris quo ita¬
cauetur uentiemus lib̾ił m possõm ẽẽ¬

Expanded text:
i proponas aliam sententiam testatoris fuisse: tunc enim pro condicione erunt accipienda. condicionem autem non facere et edictum praetoris, quo itaavetur "ventrem cum liberis in posse
Abbreviated transcription (Latin):
cum ip̃mortẽ alicꝰ capiendi eccauio ob̾¬
ueuit exaꝑtis huis appieudi figuris qͥ
pͥo nomiue appeuantur ur ceite emĩ
qui sreditario aut iegati aut fidei ꝯ¬
missi nire capit ex morte altiꝰ uasa

Expanded text:
ter mortem alicuius capiendi occasio obvenit, exceptis his capiendi figuris quae proprio nomine appellantur. certe enim et qui hereditario aut legati aut fideicommissi iure capit, ex morte alterius na
Abbreviated transcription (Latin):
nem qr ea q̃dantur. aut ita aituiuĩ
aliauio facias. aut ita ut ego aliqd
douacõ fit inuitis mos̾ alia exͣ sus picõ¬
ueui ulliꝰ periculi a sano ⁊ inbona fide¬
ualicuoine posito. ⁊ cui ex humana so¬
ice morcis coitacẽe. alia ex metu mor¬
cis aut ex nesenti periculo aut ex fucͥo
ui auid̾ terra mariq tam in pace qͣ
in beuo cam domi ꝙͣ milicie multis
geiub mortis pericuium metui pt.

Expanded text:
ea quae dantur aut ita dantur, ut aliquid facias, aut ut ego aliquid donatio fit multis modis: alias extra suspicionem ullius periculi a sano et in bona valetudine posito et cui ex humana sorte mortis cogitatio est: alias ex metu mortis aut ex praesenti periculo aut ex futuro, si quidem terra marique, tam in pace quam in bello et tam domi quam militiae multis generibus mortis periculum metui potest.
Abbreviated transcription (Latin):
si alibi fiat nunciacõ uld̾ ĩꝯmodi se¬
quitur ꝙ dum uenitur ad opꝰ si quid
fint operis per ignoranciam sact̃ eue¬
uit ut ꝯͣ edictũ p̃coris sit fcm. Si płiũ
res sit ĩ qua opꝰ nouũ fiat ⁊ ui nim

Expanded text:
si alibi fiat nuntiatio, illud incommodi sequitur, quod, dum uenitur ad opus si quid fuerit operis per ignorantiam factum, euenit, ut contra edictum praetoris sit factum. Si plurium res si
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑis noui mĩciacõm uriocurator
aut̃ opꝰ nouũ mͥuunciau̾it ⁊̃ sat᷑ ac¬
ceperit. deuide int̾dco a dusus eum
utar ne nimmͥ fiat quo iniꝰ eoif¬
icare exint̃̾dc̃o eum o iudicat̃ solui
sat̃ dare quia parces si̾mec defẽsors¬

Expanded text:
is noui nuntiationem. Si procurator autem opus nouum mihi nuntiauerit et satis acceperit, deinde interdicto aduersus eum utar, ne uim mihi faciat, quo minus aedificem, ex interdicto eum oportet iudicatum solui satisdare, quia partes sustinet defensor
Abbreviated transcription (Latin):
geim .p. loco facias promict̾e debebis
am̃i de eo opere alieno iure ꝯcendo nͥ¬
iu eo ⁊ canqmͣ aliem inr̃ petitor re¬
promiissione contentꝰ eẽ deleo: Sciẽ
o⁊ fc̃a oꝑis noui minciacõe ciu nun¬
ciatum abstinere oꝑte donec caueat
uł donec remissõ nunciacõis fiat.
tunc enĩ ius edificandi hc̃ recte eoifi¬
cabit. s ut ppobari possit auid postea
edificatura sit modino e suinatin¬
ꝯferantur qr pretor decernere soles
Morte eꝰ am nntcianit extinguitur
nũciacõ sic̃ alienacõe ar hiis modiͤ
emicur ius prohibendi or nod suscͥ
nonũ opꝰ iuiciat᷑ erat decessent ur
odes alienau̾it nõ extinguitur ĩci

Expanded text:
ges in loco publico facias, promittere debebis, quoniam de eo opere alieno iure contendo, non meo, et tamquam alieni iuris petitor repromissione contentus esse debeo. Sciendum est facta operis noui nuntiatione cui nuntiatum est abstinere oportere, donec caueat uel donec remissio nuntiationis fiat: tunc enim, si ius aedificandi habet, recte aedificabit. Sed ut probari possit, quid postea aedificatum sit, modulos sumere dconferanturque, praetor decernere solet. Morte eius qui nuntiauit extinguitur nuntiatio, sicut alienatione, quia his modis finitur ius prohibendi. Quod si is cui opus nouum nuntiatum erat decesserit uel aedes alienauerit, non extinguitur operis
Abbreviated transcription (Latin):
achis nr inr̃a reficiend is aliquid
fieret dicemus ap̃ indicẽ q̃ri debere.
elcaca uuo ne eo ue cuiꝰ mora ꝑicł¬
nouũ minciat unare debes nõ cal¬
iunuie cansa opꝰ nouũ minciare.
u insiurand̾ ⁊ auctore precore defe¬
Itur. Iccuro nõ exigitur ut iuret
is ante qmͣ nisiurand̃ exigat᷑.  or
nunciat uccͣe ht̃ demostre i auo lo¬
co op᷑ nonũ nũciet. scituro eo cͥuũci¬
atiun: ubi possit edificare ⁊ ubi i¬
t̾im abstitiend ÷. ¶c̃ceiens aut̃ dem¬
onstracõ facienda queciens inꝑ

Expanded text:
acis uel ripa reficiendis aliquid fieret, dicemus apud iudicem quaeri debere, cloaca riuoue eoue, cuius mora pericubet non calumniae causa opus nouum nuntiare. hoc iusiurandum auctore praetore defertur: idcirco non exigitur, ut iuret is ante, qui iusiurandum exigat. Qui nuntiat, necesse habet demonstrare, in quo loco opus nouum nuntiet, scituro eo cui nuntiatum est, ubi possit aedificare, ubi interim abstinendum est. totiens autem demonstratio facienda
Abbreviated transcription (Latin):
a ui aut elam aut uti possidecis uti.
siquĩs nuos ur clohacas uelit res¬
icere ur pingare oꝑis noni nũciacõ.
m̃ito nohibetur cũ .p. salutis ⁊ secu¬
ncatis int̾sit ⁊̃ eloachas ⁊ nũos pur
opera excepit quoꝵ mora periculum
aliꝙ anatura: Nam ĩ his quo ꝯcẽ¬
puandam putauit oꝑis noui uũci¬
acõm. ouis om̃ dubitat mł̾to meliꝰ
ĩ peoui opens nccͣu iugentem eitiũ

Expanded text:
quod ui aut clam aut uti possidetis uti. Si quis riuos uel cloacas uelit reficere uel purgare, operis noui nuntiatio merito prohibetur, cum publicae salutis et securitatis intersit eopera excepit, quorum mora periculum aliquod allatura est: nam in his quoque contemnendam putauit operis noui nuntiationem. quis enim dubitat multo melius impediri ope
Abbreviated transcription (Latin):
xe. qm̃ mauꝰ mioccõ plerumq auxlii
ferendi cansa inc̃ueuit. ita nec pocuia
recetur cũ emolumt̾ legis uoluntate
uendicoris secutum sit. bempore a¬
dicꝰ post quitum annũ inpletum ia¬

Expanded text:
m manus iniectio plerumque auxilii ferendi causa intervenit: itaque nec pecunia petetur, cum emolumentum legis voluntatem venditoris secutum sit. Tempore aditus post quintum annum impletum ma
Abbreviated transcription (Latin):
urante .s. pp̾ mortis cam tacitã cõdi¬
cc̃e uoliuitate maunissoris ꝙͣ ad¬
uiconm c̃ iẽ ita cradiderit ut moriẽte
eo fieret accipientis a ita deunĩ alie¬
natur si donator mead̾ permansit

Expanded text:
ropter mortis causae tacitam condicionem voluntate manumissoris: quemadmodum cum rem ita tradiderit, ut moriente eo fieret accipientis, quae ita demum alienatur, si donator in eadem permanserit
Abbreviated transcription (Latin):
ae Mi morci cempore soluendo sithre¬
oitas. si camĩ cum adicitur desierit ex so¬
ienco: nbcas a cestatore infrandeme¬
ditoꝵ iericca uõ cõpetit. sam sis aucta
ħ reditas prerest ubtatib. ita nocet dimi¬
nuta ¶ Siis cui uiltas relicta: nissus t̾
nius auad huc fraus sit creoitoꝵ. ama
in es mortis causa accepturꝰ ÷. anuero
fraus. iiiriee iccuplex nõ profuit ad

Expanded text:
i mortis tempore soluendo sit hereditas, si tamen ‹cum› aditur desierit esse soluendo, libertas a testatore in fraudem creditorum relicta non competet: nam sicut aucta hereditas prodest libertatibus, ita nocet deminuta.Si is, cui libertas relicta est, iussus sit n adhuc fraus sit creditorum, quia heres mortis causa accepturus est, an ufraus. sed si heres locuples non proficit ad
Abbreviated transcription (Latin):
causei nõ unre fiet nec is cui it̾ fõs delet̾.¬
s pontu quo possit ne ag̾e iure extr¬
uet ac sispetu ⁊ cuniculum subiiuo
aget aqͣ corrumpetur. qr suffosso eo
acimandͤabit ⁊ uiuꝰ siccat᷑. cassiꝰ ait

Expanded text:
causa non iure fiet: nec is, cui iter actus debetur, pontem, qua possit ire agere, iure extruet. at si specus non cuniculum sub riuo aget, aqua corrumpetur, quia suffosso eo aqua manabit et riuus siccatur. Cassius ait,
Abbreviated transcription (Latin):
agena aut̃ ut regata er̃ curgupha
septicõ ⁊ menio supͣseuptis dedit. q̃nt᷑
si meuia hres simua a debebatur ex
curgraphis supͣ scuptis pecat ur ip̃a
curgrapha au excepeoẽ excludi possit.¬

Expanded text:
Ageria autem, ut rogata erat, chirographa Ageria autem, ut rogata erat, chirographa Septicio et Maeuio supra scriptis dedit. quaeritur, si Maeuia heres summam, quae debebatur ex chirographis supra scriptis, petat uel ipsa chirographa, an exceptione excludi possit
Abbreviated transcription (Latin):
d Et si debitor conciliũ c̾dicor Ent̃.¬
fumdatoꝵ nõ buiss auelli ies mortit
causa ab eo donata debet. Nam c̾ logaca
excestam̃to eꝰ qui solucndo nõ fuit oim̃
ĩutilia sint. possunt iuderi ⁊ donatores
mortis causa fẽtresciudi debe auia lega
cum quis sue mortis causa uob douet
si ⁊ si ppͥait̾ius morce̾ efficiat ueluti siqͥs
filio uł fix̾ suo moriente ⁊ douec uirui¬
o ea condicc̃e ut si couualuiss altut̃
capere uidebor cantam pecuniam ĩ quã¬
cum a cieditore meo libatus fũo. or si a¬
b eod̾ ego stipuiatus fũo eatenus caꝑe
estimandꝰ ⁊ ero quatenus debitor solu¬
eudo fu̾it. siam ⁊ si cõualuiss creoitor.
Id̾ q donator condicoc̾e aut nifcr̃o accoe̾
debitoris obligacõm dum caxat ircipe¬
iec. Ticia cirograplia debicoꝵ suoꝵ
septicii ⁊ menii conatura illis agerrie
dedit. ⁊ rogauit eam ut ca si decessiss
uł daret. Si cõualuiss sibi recderet. mor¬
ce secuta meuia cicie filia lxies excicit.

Expanded text:
 Etsi debitor consilium creditorum fraudandorum non habuisset, auelli res mortis causa ab eo donata debet, nam cum legata ex testamento eius, qui soluendo non fuit, omnimodo inutilia sint, possunt uideri etiam donationes mortis causa factae rescindi debere, quia legatcum quis suae mortis causa nobis donatsi propter alterius mortem id faciat: ueluti si quis filio uel fratre suo moriente donet Maeuio ea condicione, ut, si conualuerit alteruter capere uidebor tantam pecuniam, quanta a creditore meo liberatus fuero. quod si ab eodem ego stipulatus fuero, eatenus capere existimandus ero, quatenus debitor soluendo fuerit: nam et si conualuisset creditor idemque donator, condic‹t›ione aut in factum actione debitoris obligationem dumtaxat reciperet. Titia chirographa debitorum suorum Septicii et Maeuii donatura illis Ageriae dedit et rogauit eam, ut ea, si decessisset, illis daret, si conualuisset, sibi redderet: morte secuta Maeuia Titiae filia heres extitit:
Abbreviated transcription (Latin):
uit inpossomi micti desideret pecumiam
accep̾ forcedum subitituto patrocinat᷑
ut institutum aliq̃ racoe excludat ui¬
ortis causa eam capere uił sepuis scͥbit.
ip̃ Si auenam rẽ mortis oausa donau¬
ero eaq usucapta fu̾it uccꝰ dũs ean cõ¬
dicere nõ pterit. Sii egco si conualuero.
mairceuꝰ necat iñ morcis cã donacõuibi
⁊̃ fcĩ questiones sunt. Nam a sic pit̃ dona¬
ii ut ominimedo ex ea ualicudiue coã¬

Expanded text:
ut in possessionem mitti desideret, pecuniam accepit, forte dum substituto patrocinatur, ut institutum aliqua ratione excludat, mortis causa eam capere Iulianus saepius scribit. Si alienam rem mortis causa donauero eaque usucapta fuerit, uerus dominus eam condicere non potest, sed ego, si conualuero. Marcellus notat: in mortis causa donationibus etiam facti quaestiones sunt. nam et sic potest donari, ut omnim
Abbreviated transcription (Latin):
dom. Uerede iusticuto marito perꝰ
fidei cõmissum lil tates seruis ded.
ĩ quib ded̾ sticho accori manti. q̃sit̾
 cum ab sente dũo isti p̾sidẽ ꝓuĩcie
adierint ut ub̾tas sibi pestaretur.
quasi ex iusta cã hres ab eẽt. ⁊̃ peses
ii an agi cum stic ho possit ut rõm
accus ad se ad minstrati redd̾e com¬
penatur .xx. nõ posse. ¶Uxori decẽ
⁊ alias res plures iegauit. ⁊ cꝰ fidei
nuiliens ap̃ cõsiliu manumit¬
teret. id ueganit se face̾ delere. qd̃
ipsius ꝓriꝰ ÷ cẽt. qͥro au lib̾cas ei debe¬
atur.2x. uxorẽ si ex cestam̃to nõ so¬
lum detem s cecera legata pestari
sibi uellet ꝯpellendam ex causa
fidei ꝯmissi aquiliuũ mauiunt
lli auo seuatus consulto ħreditatem
restituerit cogi delebit manurict̾e.
e si iatitał it. ur si uista causa aber̾.
petor cansa cegnita scd̃ senatꝰ ꝯsul
ca ad cas causas pertmoncia pron

Expanded text:
uto marito per fideicommissum libertatem servis dedit, in quibus et Sticho actori mariti: quaesitum est, cum absente domino isti praesidem provinciae adierint, ut libertas sibi praestaretur, quasi ex iusta causa heres abesset, et praeses ri, an agi cum Sticho possit, ut rationem actus a se administrati reddere compellatur. respondit non posse. Vxori dotem et alias res plures legavit et eius fidei mulieris apud consilium manumitteret: id negat se facere debere, quod ipsius prt uxorem, si ex testamento non solum dotem, sed etiam cetera legata praestari sibi uellet, compellendam ex causa fideicommissi Aquilinum manumittlliano senatus consulto hereditatem restituerit, cogi debebit manumittere, et, si latitabit uel si iusta ex causa aberit, praetor causa cognita secundum senatus c
Abbreviated transcription (Latin):
deonci ħ ex peculio reodendo deleat.⁊xsi
annos mpleueut incõib reodicis lib̾¬
um eẽ uolo. post mortẽ cestatoris cu¬
coris cuꝑito ex acrõm cõnuserunt. isq
ninimos redactos expas auit eisd̾ cuto¬
ribi. de inde fuiꝰ npules decessit cui m
at̃ ħresextitit. ⁊ cutoreui cutule udi¬
cõ filii cõdempnatum hab̾uit. cupitꝰ
ad ub̾catẽ proclamat eo tempore qͦ si
iiueret marrianus annos .xui. ecatis
hitur᷑ eẽt. offereus uicces inuꝰ amnii ĩ
diom mortis cestatoris qd certe sub

Expanded text:
deduci hoc ex peculio reddendo debeat. respannos impleuerit, rationibus redditis liberum esse uolo': post mortem testatoris tutores Cupito exactionem commiserunt isque nummos redactos expensauit eisdem tutoribus: deinde filius impubes deater heres extitit et tutorem tutelae iudicio filii condemnatum habuit: Cupitus ad libertatem proclamat eo tempore, quo, si viveret Marcianus, annos sedecim aetatis habiturus esset, offerens rationes unius anni in diem mort
Abbreviated transcription (Latin):
ad̾ bouo uiro poss place̾̃ ut lib̾tacẽ
conscquantur. Elucia cicsa ħreoũ
fidei ꝯmisit ut pamphilam anculã
sccie cum filiis eiuis redinerent. ⁊̃ iia¬
nnutorent. ⁊ nuidicꝰ quanti sing¬
uli eẽnt iedimendi estimauit. medi¬
o cempore pamphila aute qmͣ pecu¬
nia solueretur pepent. ol uero idꝙ na¬
cum ÷ ex pamphila utium ad ħredẽ
cuius ea fũat cunc cum pareret. Uer̾
hredem si moram fidei ꝯmisse libͥca¬
ci fecit. compesleud̃ paitum quo ad
lb̾catem perducere luciꝰ ticiꝰ it ace¬
stamenco cauit. medicos tͥ ꝯmendo.
illum ⁊ illum in cuo iudicõ er̃ ut hãs:
bonos lib̾cos ⁊ medicos. Q uod si ego
ubcatẽ is dedissem. ueritus sum qd̃
sorori mee kin̾e fecerunt medici ser¬
ni enis manumissi. ab eo qui sala¬
uo explero reliquouuit eam. oluero
an fidei ꝯmissa libͥcas supͣscuptis cõ¬

Expanded text:
d uiro bono posset placere, ut libertatem consequantur. Lucia Titia heredum fidei commisit, uti Pamphilam ancillam Seiae cum filiis eius redimerent et manumitterent, et iuridicus, quanti singuli essent redimendi, aestimauit: medio tempore Pamphila, antequam pecuni‹a› solueretur, peperit: quaero, id quod natum est ex Pamphila utrum ad heredescuius ea fuerat tunc cum pareret: uerum heredem, si moram fideicommissae libertati fecit, compellendum partum quoque ad libertatem perducere. Lucius Titius ita testamento cauit: 'medicos tibi commendo illum et illum: in tuo iudicio erit, ut habeas bonos libertos et medicos. quod si ego libertatem eis dedissem, ueritus sum, quod sorori meae carissimae fecerunt medici serui eius manumissi ab ea, qui salario expleto rel‹i›querunt eam': quaero, an fideicommissa libertas sup
Abbreviated transcription (Latin):
mine ea edificia a no uoĩe sibi cauit
parietis qui cauit sibi aampni infcĩ
piecem incumbunt eoiticia sua tulsit.

Expanded text:
ruinae ea aedificia, quorum nomine sibi cauit, parietis qui cauit sibi damni infecti,in pa‹r›ietem incumbunt, aedificia sua fulsit.
Abbreviated transcription (Latin):
singiui stipulari debent sine adiecccẽ
paitis auia de suo quis dampno sti¬
pulatur quĩinimo pars adiecca ꝑtis
partt̃ faciat. Gontra si plures om̃i sĩt
iicõsarum ediũ no sua quisq ꝑte
uomiocẽ cebet ne singli ĩ solid̾ obligẽ¬

Expanded text:
singuli stipulari debent sine adiectione partis, quia de suo quisque damno stipulat‹u›r: quin immo pars adiecta partis partem faciet. contra si plures domini sint uitiosarum aedium, pro sua quisque parte promittere debet, ne singuli in solidum obligen
Abbreviated transcription (Latin):
atum aut̃ hr̃e dñs d cum pͥmũ c̾ci¬
⁊ cum quodam spacõ temꝑis accipi
d: sicut inlegato cũ de repellendo q̃ re᷑
spaciũ qͣnto temꝑis assumitur nec
minimũ nͨ maximũ ⁊ ꝙ magis n¬
telłitu ꝑcipi. qͣm exlocucõe exprimi
tͥuin bab̾atur cõdicat: si dñt solucõ¬
nẽ ratã ñ habu̾̃it: cõdicõ ei qui solũ
conpetit᷑.  sunt quidãtutores crtõ¬
uorar appłłantur gmit ꝙi rei noticie
gr̃a dautur sunt qui ad hec dant᷑ ñ ge¬
rant. ⁊ heo: uł p̃r̃adic̃ ut unꝰ putag̾at.

Expanded text:
cum primum certit cum quodam spatio temporis accipi debet, sicut in legato, cum de repellendo quaereretur, spatium quoddam temporis adsumitur nec minimum nec maximum et quod magis intellectu percipi quam ex locutione exprimi tum habeatur, condicat: si dominus solutionem ratam non habuerit, condictio ei qui soluit competit.Sunt quidam tutores, qui honorarii appellantur: sunt qui rei notitiae gratia dantur: sunt qui ad hoc dantur, ut gerant, et hoc uel pater adicit, ut unus puta gerat,
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ cui pecuniã dedi: ut eã t̾ditori m¬
eo soui̾et. si suo nomĩe ded̾it. neu¬
crũ utari me quia ñ meonomĩe
data sit: illũ qr alienã ded̾it. cetm̃¬
⁊ mandati eum cem̾ S si creditor
uersaretur.Uip̃.
ianis serno pecimiit exigendis p̃̾poĩ¬
to soluss pest manumissionẽ. si
quis excͣccu domini: sufficiz ꝙ ign¬
oranit manumissũ. quidsi ex cã
peculiari: qͣmiuis scierit manumi¬
ssũ si tũ ignorau̾it ademptũ sibi¬
pa ilũ peculiũ uu̾atꝰ erit. ntroq
casu manumistꝰ. si int̾ ñtẽdi
e sidebitori meo mandau̾o ut ticio
petuniã solũet. denĩ ticĩ ue cuero
acciꝑe. ⁊d ꝙ ignorãs debitor titio si¬
mulãti se ꝓcuratoreni solu̾it: ⁊ deb¬
itor lib̾abitur. ⁊ ticiꝰ surti actione

Expanded text:
i cui pecuniam dedi, ut eam creditori meo solueret, si suo nomine dederit, neutrum liberari, me, quia non meo nomine data sit, illum, quia alienam dederit: ceterum mandati eum teneri. sed si creditor uersaretur. 18 is seruo pecuniis exigendis praeposito soluisset post manumissionem, si quidem ex contractu domini, sufficiet, quod ignorauerit manumissum: quod si ex causa peculiari, quamuis scierit manumissum, si tamen ignoraverit ademptum ei peculium, liberatus erit. utroque autem casu manumissus si intervertendi t si debitori meo mandavero, ut Titio pecuniam solveret, deinde Titium vetuero accipere idque ignorans debitor Titio simulanti se procuratorem solverit, et debitor liberabitur et Titius furti actione
Abbreviated transcription (Latin):
data ẽ. int̾dũ tm̃ ⁊ ñ ꝓcuratori tecte so¬
luitur. ut puta ciũ sapułoni nom̃ u¬
sertum ẽ. si quis stipłetur sibi aut ti¬
cio s ⁊ si quis mandau̾it ut cicio sol¬
uam: dem̃ uetiũt eũ acciꝑe. siignor¬
ans ꝓhibitum ẽẽũ acciꝑe soluam lid̾¬

Expanded text:
Interdum tamen et non procuratori recte soluitur: ut puta cuius stipulationi nomen insertum est, si quis stipuletur sibi aut Titio.Sed et si quis mandauerit, ut Titio soluam, deinde uetuerit eum accipere: si ignorans prohibitum eum accipere soluam, li
Abbreviated transcription (Latin):
tori se ultro aliers negotut offerenti
tolim̃to: nemolib̾abitur. ⁊ cum fugi¬
tiuus qui ꝓ lib̾o se g̾ebat rem imñdidiss
responsum ẽ. emptores fugiiuo loluĩ¬
tes: adño lib̾atos ñ eẽ E si gen̾ sacero
ignorante filia totem soliuss. ñ ẽ lib̾¬

Expanded text:
i se ultro alienis negotiis offert, soluendo nemo liberabitur: et cum fugitiuus, qui pro libero se gerebat, rem uendidisset, responsum est emptores fugitiuo soluentes a domino liberatos non esse.Si gener socero, ignorante filia, dotem soluisset, non est lib
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Si per errorem intuicõ uendico̾is
cutor pupillo a nccor fẽs nõ sit: post.
longunitempꝰ uendicõuis per accum
usucapi non posse quia iuris errorẽ.
inusucapionib mobilium continuũ
cempus uuueratur. Seruus licet
in lib̾cate moiatur neh̾ possidet nec ꝑ
eum alius. at camen si nomine alt̾ius
dum inlibtate moratur naccꝰ fũit pos¬
sõm ÷ ad quiret ei cuius nomine uactꝰ
fu̾it. Gi seruus meus aut filius pecu¬

Expanded text:
enditionis tutor pupillo auctor factus sit vel post longum tempus venditionis peractum, usucapi non posse, quia iuris error est. In usucapionibus mobilium continuum tempus numeratur. Servus licet in libertate moretur, nihil possidet nec per eum alius. atquin si nomine alicuius, dum in libertate moratur, nactus fuerit possessionem, adquiret ei, cuius nomine nactus fuerit. Si servus meus vel filius pecu