comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pignus distraxit exuendicõne recessũ fuerit uł hono
redibitꝰ dĩũ ad debitore reu̾tinsĩdemꝙ est ĩ õĩbꝰ¬
Si cui concessum est rẽ alienam uendere. nõ eĩ qr do¬
mimũ transferunt ideo ab emptore ius recipiũt. s
ĩpͥstmã c̃m res redit resoluta uendicõne. Idem.¬
L uans ticiꝯ s̃ ẽẽt uxori sue gaie sere debitor sb
pignore diue ypotheta p̾dioꝵ eadem p̾dia cũ uxore
oua. seia septiie cõis filie nois sempmo marito eius
futuro indotẽ dedit postea desimcto lucõ u̾td seꝑticia
filia abstunt se hreditate pat̾na. Ouero an mat̾
eiꝰ ypothecã ꝑsequi possit. pͥaulꝰ ꝵ pignoris quid̃
obligatõne p̾dioꝵ gaia seia que uiro ꝓfilia coi indo¬
tem eadem danti consensit: cũ cõis filie nõie darẽt᷑.
remisisse inderi ¶ obligacõne aut̃ ꝑsonalẽ ꝑseueras¬

Expanded text:
fuerit uel homo redhibitus, dominium ad debitorem reuertitur. idemque est in omnibus, quibus concessum est rem alienam uendere: non enim quia dominium transferunt, ideo ab emptore ius recipiunt: sed in pristinam causam res redit resoluta uenditione. 11 Idembitor sub pignore siue hypotheca praediorum, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio Septicia filia abstinuit se hereditate paterna: quaero, an mater eius hypothecam persequi possit. Paulus respondit pignoris quidem obligationem praediorum Gaiam Seiam, quae uiro pro filia communi in dotem eadem danti consensit, cum communis filiae nomine darentur, remississe uideri, obligationem autem personalem perseueras
Abbreviated transcription (Latin):
nend̾ est siꝗs cõit rei ꝑtem ꝓ iundunso dederit ypo¬
thete diuisione fc̃a c̾̃ socõ. nõ utiq eã ꝑte creditori
obligata ẽẽ q̃ ei obtingit qui pignori dedit. S ut̾
usufr̾ctu extincto pignꝰ ypotheta ue perit. ¶Cre¬
ditor ne pignori ypothete ue sit res pascisci pot᷑.
⁊ ido̾ sihtedi pactꝰ tuerit ei quoq ꝓderit pactũ
cui restrant hereditatem exsenatꝰ cõsulto crebel¬
liano. ¶ Siꝓturator debitoris in rẽ suã sit: non
puto oubitari debere quin pactũ noceat creditori
It̃q ⁊ si a ꝑte creditoris ꝓturator ĩrẽ sua extiu̾s
pasciscendo inutilẽ sͥ faciet hypoth̾cariã accõnẽ
ĩtantũ ut putẽ recte dici ⁊ dñis licis ħ cãu notere
hnt exceptione. ¶ Si conuem̃t no ꝑs onidia

Expanded text:
indiviso dederit hypothecae, divisione facta cum socio non utique eam partem creditori obligatam esse, quae ei obtingit qui pignori dedit, sed utrusu fructu exstincto pignus hypothecave perit. Creditor, ne pignori hypothecaeve sit res, pacisci potest: et ideo si heredi pactus fuerit, ei quoque proderit pactum, cui restituit hereditatem ex senatus consulto Trebelliano. Si procurator debitoris in rem suam sit, non puto dubitari debere, quin pactum noceat creditori. itemque si a parte creditoris procurator in rem suam exstiterit, paciscendo inutilem sibi faciet hypothecariam actionem, in tantum, ut putem recte dici et dominis litis hoc casu nocere hanc ex
Abbreviated transcription (Latin):
saluũ ent creditori. Nam sic̃ debitori ita ⁊ creditori p̾¬
stmũ ns restitintur nͣ õiodo creditor pignꝰ renusit
S ita demũ si ẽptor re retineat nec reddat uẽditori.
rido siuidicõ quoq accepto uenoitor ab solutꝰ sit. ułqr
nõ tradebat in id ꝙ iutest cõdempnatꝰ. saluũ forepig¬
mis creditori dd̾ est ¶ ħ enĩ accidete potuissent ⁊t̃ si nõ

Expanded text:
a et creditori pristinum ius restituitur, neque omni modo creditor pignus remittit, sed ita demum, si emptor rem retineat nec reddat uenditori. et ideo si iudicio quoque accepto uenditor absolutus sit uel quia non tradebat in id quod interest condemnatus, saluum fore pignus creditori dicendum est: haec enim accidere potuissent, etiamsi no
Abbreviated transcription (Latin):
pignoris sopitũ ẽẽ pactum pͥma uolintate conacõs
cõstabat. Qũĩ iutile pecciuñe dõnatõne lex facii. con
non est locꝯ mpignore libando. ¶ Defensor absentis cau¬
conez iudicatũ solui p̾stitit. in dũm iudicõ postea tns¬
lato fidenissores ob remiudicatã quos defentor dedit ñ
tenebuntur. nec pignora q̃ ded̾unt Ga̾ius. Icredi
tor ẜmana accõne pignꝯ aposẜore pecierit. ⁊ pos ẜde
litis extimacione obtułit ⁊ ab eo debitor tẽ uenout
nõ alr̃ ħ fac̾e concedetur insi prius ei debitũ offerat.
ulp̃. Sres distracta fuerit sic. insi intra certũ diẽ
meliorem condicõne ĩeuiss fu̾itq cradita ⁊ forte
emptor anteꝙͣ melior condicõ offeret᷑. hauc rẽ pigͦ¬
melior condicõ fuit allata. quãꝙͣ ubi sic res distra te
est. insi emptori displicuiss pignus fuuri nõ puret

Expanded text:
tate donationis constabat, quoniam inutilem pecuniae donationem lex facit, cui non est locus in pignore liberando. Defensor absentis cautionem iudicatum solui praestitit: in dominum iudicio postea translato fideiussores ob rem iudicatam quos defensor dedit non tenebuntur nec pignora quae dederunt. 2 Gaius litor Seruiana actione pignus a possessore petierit et possessor litis aestimationem obtulerit et ab eo debitor rem uindicet, non aliter hoc facere concedetur, nisi prius ei debitum offerat. res distracta fuerit sic, nisi intra certum diem meliorem condicionem inuenisset, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior condicio offer‹r›etur, hanc rem pignmelior condicio fuerit allata, quamquam, ubi sic res distracta est, nisi emptori displicuisset, pignus finiri non putet.
Abbreviated transcription (Latin):
ex̾ cuit creditor ei se sẜtrax̾it. pot fugiauus inderi¬
¶ Apd̾ labeone ⁊ celũq̃ritur. Siquis i asuimm cotu¬
gerit aut eo se conferat quo solet uenire qui se rẽa¬
les postulant an fugitiuꝰ sit. Ego puto nõ ẽẽ eũ fu¬
giouiũ qui id faciat ꝙ publice facere licere arbitratur.
nec eũ quidem qui ad statuã cesaris cõfugit: fugituuĩ
arbitror. Nou enĩ fugiendi aĩo ħ facit idẽ puto ⁊ in¬

Expanded text:
cuit creditor, ei se subtraxit, potest fugitiuus uideri. Apud Labeonem et Caelium quaeritur, si quis in asylum confugerit aut eo se conferat, quo solent uenire qui se uenales postulant, an fugitiuus sit: ego puto non esse eum fugitiuum, qui id facit quod publice facere licere arbitratur. ne eum quidem, qui ad statuam Caesaris confugit, fugitiuum arbitror: non enim fugiendi a
Abbreviated transcription (Latin):
rectouenisse dd̾ est. hee enui sb̃tilitates a indicib uõ
admittutur. ¶ Si debitor forte concessa uendone desie¬
rit possidere ⁊ nonus possõr nendid̾it. an duret ꝓignꝰ¬
qĩ ꝑsone ꝑmifit creditor ꝙ ⁊ mag est suã si nouo pos¬
sessori nõ debitori a quois ypotbetã accopit ꝯcesẜit
creditor uende. dd̾ est nocere ei excepcõnem. ¶ Si a¬
intra ãmuĩ aut biẽmũ consenẜit creditor uẽdere. post
ħ tempꝰ uẽdendo ñ auferͣt᷑ pignꝰ creditori. ¶ Si cre¬
ditor ypothecaria usꝰ a possõre litis extimatõnẽ cõse¬
qutꝯ fu̾it ⁊ a debitore petͣat debitũ. pnto doli mali ex¬

Expanded text:
recte uenisse dicendum est: hae enim suptilitates ab iudicibus non admittuntur. Si debitor forte concessa uenditione desierit possidere et nouus possessor uendiderit, an duret pigniserit creditor? quod et magis est: nam si nouo possessori, non debitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor uendere, dicendum est nocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor uendere, post hoc tempus uendendo non aufert pignus creditori. Si creditor hypothecaria usus a possessore litis aestimationem consecutus fuerit et a debitore petat debitum, puto doli mali ex
Abbreviated transcription (Latin):
sui consentiret. S ⁊ si ipe᷑ nendid̾it c̾reoitor sic
tamen uendicõne fecit. ne oiscede̾t apignore uͥ ens
satisfiat: dd̾ erit excepcõne ei non nocers. Sed
si non concesẜat pignꝰ uenũdari. s ratã hilit uen¬
dicone idem erit ꝓbandũ eũ uelle. ¶Queriti¬

Expanded text:
sui consentire. sed si ipse uendiderit creditor, sic tamen uenditionem fecit, ne discederet a pignore, nisi ei satisfiat, dicendum erit exceptionem ei non nocere. sed et si non concesserat pignus uenumdari, sed ratam habuit uenditionem, idem erit probandum. Belle
Abbreviated transcription (Latin):
applicari s̾ eũ e̾ditor desid̾at./Sitã esfect sit sequiꝰ
nendicõns. Nam si nou nemient nõ est sans ad re¬
pellend̾ creditore qd̾ uoluit uenire. ¶ Suꝑuatĩ
est credere agrum sp̃als ypothete datiuu ꝑmissu cre¬
bona fide redemerit ab eodem uł ab alio ad ꝙ ꝑsucoes¬
sionez ea res ꝑtinere cepiss. aut si ip̃e debitor ẽptori.
suspicõ inent trauslata ad psens tẽpꝯ ut possit c̾ditor
replicacõne doli mali obitere. ¶ Illd uideamꝰ si ticiꝯ
debitor uolinitate c̾ditoris su uendid̾it menio.uł eiꝰ a qo
meuiꝰ enuerit. ⁊ postea memiꝯ. acio hr̃es extiterit

Expanded text:
at, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire. Superuacuum est quaerere agrum specialiter hypothecae datum permissu crebona fide redemerit ab eodem uel ab alio, ad quem per successionem ea res pertinere coepisset, aut si ipse debitor emptori hsuspicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationem doli mali obicere. Illud uideamus, si Titius debitor uoluntate creditoris sui uendiderit Maeuio uel ei, a quo Maeuius emerit, et postea Maeuius Titio heres exstiteri
Abbreviated transcription (Latin):
ciscatur creditor ne peccĩa petat. nͥ quis dicat pactum
int̾põitum ẽẽ ut a ꝑsona non petatur. ⁊ siquidem i
actum sit cum forte aliꝰ ypocbecam possicebat. S
cum pactum conuentũ exceptr̃e ꝑpetua pmat᷑. ea¬
dem ⁊ ĩ ħ cãũ post̃ dici ut ⁊ ab ypotheca discedatur.
¶Si pasciscatur creditor ne intra ãnĩ pectĩnã petat
intllr᷑ de ypotheta quoq idem pactꝰ ẽẽ. ¶ Si cõuen̾it
ut ꝓ ypotheca ficenissor caretur ⁊ datus sit: satisfr̃m
indebitur ut ypotheta lib̾etur. Alind est sinus obliga¬
cionis uendiderit creditor ⁊ peccumã acceꝑit tmc
enim manent om̃es obligacõnes integre qr p̃cii
loco id accipitu non solucõns noĩe. ¶ Satisfactã
ee creditori intlłr. ⁊ si iusiurãd̾ delatu est ypothe

Expanded text:
ciscatur creditor, ne pecuniam petat: nisi si quis dicat pactum interpositum esse, ut a persona non petatur. et quid si hoc actum sit, cum forte alius hypothecam possidebit? sed cum pactum conuentum exceptionem perpetuam pariat, eadem et in hoc casu possunt dici, ut et ab hypotheca discedatur. Si paciscatur creditor, ne intra annum pecuniam petat, intellegitur de hypotheca quoque idem pactus esse. Si conuenerit, ut pro hypotheca fideiussor daretur, et datus sit, satisfactum uidebitur, ut hypotheca liberetur. aliud est, si ius obligationis uendiderit creditor et pecuniam acceperit: tunc enim manent omnes obligationes integrae, quia pretii loco id accipitur, non solutionis nomine. Satisfactum esse creditori
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ lib̾atum. Paulꝰ. ¶¶Reditor qui iure suo pignꝰ
distrahit: nis suũ cedere d . ⁊ si ꝑignus possidet: iradere
solidum adsignau̾nt. Quesitũ est an imꝯqsq eoꝵ
debitore sͥ addicto cessante insolucõne. ꝓsolido piguꝰ
ss eo noĩe obligatuni. uendere possit: R. potuisse.

Expanded text:
etorum. Creditor, qui iure suo pignus distrahit, ius suum cedere debet et, si pignus possidet, tradere solidum adsignauerunt. quaesitum est, an unusquisque eorum, debitore sibi addicto cessante in solutione, pro sol‹i›do pignus sub eo nomine obligatum uendere possit. respondit
Abbreviated transcription (Latin):
dicere cebemꝰ. uł si qua tõe obligõ eiꝯ finita ẽ.¬
¶ Qui paratꝰ ẽ soluere m̾nto pignꝰ udet᷑ lib̾asse.
qui uero nõ soluere s satisfate paratꝰ est. ĩ diu̾sa cã
est Ergo satisfecisse ꝓdestqr sͥ impntare d creditor
qui satisfaccõne admisit uice solucõnis. at qui ñ
ad mittit satisfaccõne s solucõne desid̾aticulpãdꝰ
non est. ¶In satisdatõne ante nõ utnuͥ acticillici
in sñia qui putabat si satisdetur alicui certe peccu
sit uendicõm creditor. lib̾atur ypotheca. ¶S mhris
pupilli consensꝰ nõ d alr̾ ratus hr̃i ꝙͣ si p̾sente tu

Expanded text:
dicere debemus, uel si qua ratione obligatio eius finita est. Qui paratus est soluere, merito pignus uidetur liberasse: qui uero non soluere, sed satisfacere paratus est, in diuersa causa est. ergo satisfecisse prodest, quia sibi imputare debet creditor, qui satisfactionem admisit uice solutionis: at qui non admittit satisfactionem, sed solutionem desiderat, culpandus non est. In satisdatione autem non utimur Atilicini sententia, qui putabat, si satisdetur alicui certae pecunsit uenditioni creditor, liberatur, hypotheca: sed in his pupilli consensus non debet aliter ratus haberi, qu
Abbreviated transcription (Latin):
int. Idem. ¶Um soluende peccnne dies pacto.
pectuũia priori in locum eiꝰ succesẜit. uendicõne ob
petiua solutã ⁊ creditam recte facit ¶Si scd̾s credi¬
tor uĩ fidenissor soluta peccĩa. pignora susteꝑnit. s¬
te eis offertur ꝙͣuis empc̃onis titulo ea teni̾̾t. Mod̾.
dedisse ⁊ idd offerti ei a debłtore pot̃. Martianꝰ. SIcte¬
ditor pignus ułxpotherã uenoidit ħ pactout liceat
sͥ reod̾e̾ peccinia ⁊ pignora remuꝑare. an si paratꝰ sis
debitor reddere pecom̃ã consequi id possit. Et uił. ł .xi.
posse c̃ c̾ditore ut siqͣs accões hõat eas cedat debitori
¶ Ild̾ inspiciend̾ est an liceat debitori si ypothetãue¬
merit peccuma soluta eam reciꝑe᷑ ⁊ siquidem ita ue¬
merit ut si itra c̾tũ tempꝰ a debitore pecũia soluta
fu̾it empto resandatur: intra illud tempꝰ peccĩna so¬

Expanded text:
nsorum.Cum soluendae pecuniae dies pacto priori pecunia in locum eius successerit, uenditionem ob pecuniam solutam et creditam recte facit.Si secundus creditor uel fideiussor soluta pecunia pignora susceperint, recte eis offertur, quamuis emptionis titulo ea tenuerunt. iam. Si creditor pignus uel hypothecam uendiderit hoc pacto, ut liceat sibi reddere pecuniam et pignus reciperare: an, si paratus sit debitor reddere pecuniam, consequi id possit? et Iulianus libposse cum creditore, ut, si quas actiones habeat, eas cedat debitori.Illud insp‹i›ciendum est, an liceat debitori, si hypotheca uenierit, pecunia soluta eam reciperare. et si quidem ita uenierit, ut, si intra certum tempus a debitore pecunia soluta fuerit, emptio rescindatur, intra illud temp
Abbreviated transcription (Latin):
ne euictõis noĩe obligaretur qui ex comractu t ob¬
redactum id p̾ciũ equiꝰ ꝓficere debitori ꝙ creditoris
lucto cedere. S ꝙͣtũ ꝯdem ad creditorẽ debitor lib̾at᷑
.ꝙ tũ u̾o ad dñm rei si nec dũ pignꝰ euictũ eit. uł ad
emptore post eucĩe ip̃e debitor utili a̾cꝙe tenẽt
Ne ex alieua iactura sͥ lucr̃ ad quirat ¶ͣam ⁊ si ma¬
iores fr̃cta forte petẽs aficenissore creditor abstulit
ymu̾sos inꝙͣtitatẽ debitã accepto ferre d ¶i c̃ ꝑi̾utia¬
indicis oño rẽ q̃ cebitotis nõ fuiss abstuliss c̾ditor qĩ
obligatã sͥ. Et q̃reret̾ an soluto debito restitui ea or
debitori: Steula nr̃ restituẽdã ꝓbauit sꝙͣ di nõ ita
uendidit ut c̾tũ sit oĩmodo ap̃ eũ p̾ciũ remãsuꝵ u̾m
obligatus est. ad id restituend̾. arbitror int̾umm ꝗde
nicħ a debitore posse peti. S insuspeuso hr̃i lib̾atd̃e

Expanded text:
ne euictionis nomine obligaretur, quia ex contractu et quredactum id pretium aequius proficeret debitori, quam creditoris lucro cederet. sed quantum quidem ad creditorem debitor liberatur: quantum uero ad dominum rei, si necdum pignus euictum est, uel ad emptorem post euictionem ipsi debitor utili actione tenetur, ne ex aliena iactura sibi lucrum adquirat. nam et si maiores fructus forte petens a possessore creditor abstulit, uniuersos in quantitatem debitam accepto ferre debebitiudicis domino rem, quae debitoris non fuisset, abstulisset creditor quasi obligatam sibi, et quaereretur, an soluto debito restitui eam oporteret debitori, Scaeuola noster restituendam probauit. quod si non ita uendidit, ut certum sit omnimodo apud eum pretium remansurum, uerum obligatus est ad id restituendum, arbitror interim quidem nihil a debitore peti posse, sed in suspenso haberi liberationem:
Abbreviated transcription (Latin):
Iuł. ¶ Dem ẽ x gi ꝑ allumone ꝑs fundo acces
usumfructũ legau̾io ex eo tp̃e ex quo discessit
a ꝓp̾etate frͣtuũ rõne nõ hñdã quidã recte pu¬
tant. ¶Ubi ante alienũ fund̾ pecii. ⁊ iudex sẽ
rũ. nõ deb̾e eĩ incropossoris ced̾e ftnctꝰ: cũ uttus
sessor si statĩ possõnẽ restituiss. ¶Pentor posses¬
sori de euiccõne cauere nõ cogitur:. rei noie cuĩ
extimacõne acceꝑit. sͥ eĩ possõr imputare d qͥ

Expanded text:
um Idem est et si per alluvionem pars fundo accessusum fructum legaverit, ex eo tempore, ex quo discessit a proprietate, fructuum rationem non habendam quidam recte putant. Vbi autem alienum fundum petii et irum: non debere enim lucro possessoris cedere fructus, cum uictus sessor, si statim possessionem restituisset?Petitor possessori de euictione cauere non cogitur rei nomine, cuius aestimationem accepit: sibi enim possessor imputare debet, qui
Abbreviated transcription (Latin):
nd̾m factũ ẽẽt. nõ debere obeam re iudicẽ ꝙ hoĩe
nõ traderet. litẽ extimare Qm̃ nich̾ eins culpa n
dolocontigiss quominꝯ hominẽ trad̾et uł̃.
posint. eade post ãnũ dñs edifficõrũ depͥssit. Q
is qui ĩposu̾at. posset ne ea renoitare. Rudi posse
Nam q̃ alienis edisficus cõnexa eẽnt ea ꝙͣ diu iũcta
manerẽt eoꝵde edifficõrũ ẽẽ. sił at ĩde

Expanded text:
iudicium factum esset, non debere ob eam rem iudicem, quod hominem non traderet, litem aestimare, quoniam nihil eius culpa neque dolo contigisset, quo minus hominem traderet. mposuit, eadem post annum dominus aedificiorum dempsit: quaero, is qui imposuerat possetne ea vindicare. respondit posse: nam quae alienis aedificiis conexa essent, ea quamdiu iuncta manerent, eorundem aedi
Abbreviated transcription (Latin):
reditate q̃ritur. Et pegasꝯ fertm. existimasse a solo
exͣneo mepet̾e debere. Eumꝙ restitutuꝵ. qͥcquid possi¬
det. Et fortassis ħ officõ indicis debeat fi̾. Cet̾ni rõ
facit ut adnob petam hr̃ditatẽ ł ẽ ab ex̃ueo ⁊ a co¬
hfede meo Et ille quoq dirigat accõne adulsꝰ ex̃¬
neũ possessore ¶S pegasi sm̃a iilior ẽ. ¶ ꝑt̾ si cũ
me exꝑte diundia heredem dicerẽ ⁊ t̾ente hrdt.s

Expanded text:
aeritur. et Pegasus fertur existimasse a solo extraneo me petere debere eumque restituturum quidquid possidet, et fortassis hoc officio iudicis debeat fieri: ceterum ratio facit, ut a duobus petam hereditatem, hoc est et a coherede meo, et ille quoque dirigat actionem adversus exterum possessorem: sed Pegasi sententia utilior est. Item si, cum me ex parte di
Abbreviated transcription (Latin):
Panlꝰ FRuctꝰ non mode ꝑcepti s ⁊ qui ꝑcipibo¬
neste põtunt exstimadi sc̃stido sidolo aut culpa
possõris. res penta ꝑient u̾orẽ purat pompt ͤ ire¬
batii opinionẽ purantis eo us fructnũrõne ha¬
benda quous hab̾etur si nõ ꝑiss idest ad reiin¬
dicande tempꝰ ꝙ ⁊ iuliano placet. ¶ Hac rõne si
nude ꝓp̾etatis dñs pecierit ⁊ int̾ monas usꝯfrͣtus
amissꝰ sit: ex eo tp̃e quo ad pp̾etate us ꝯfi eꝰ ret̾¬

Expanded text:
 Fructus non modo percepti, sed et qui percipi honeste potuerunt aestimandi sunt: et ideo si dolo aut culpa possessoris res petita perierit, veriorem putat Pomponius Trebatii opinionem putantis eo usque fructuum rationem habendam, quo usque haberetur, si non perisset, id est ad rei iudicandae tempus: quod et Iuliano placet. hac ratione si nudae proprietatis dominus petierit et inter moras usus fructus amissus sit, ex eo tempore, quo ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ei cõcedend̾ ẽ. ut sñ dispendio dm̃ atee᷑. tollat e¬
nincitar bona iucexuarie ex ꝑsonis cãiq cõsti
impẽsa ut fund̾ recipiat us eo oͣũ taxat qͣno p̾¬
cisior łe est. ⁊ siplus p̾cs fudo accessit. soluet
ꝙ ĩpensũ est finge eũ pauꝑe qui si redd̾e id co¬
gatur. larib sepłchris auitis carend̾ hẽat. Suffi¬
cit t ᷑ ꝑiiti tolłe ex hnis reb q̃ poscis dũ ita ne de¬
terior sit fudꝯ ꝙͣ si uncõ nõ foret edissicatũ.
Constituiꝯ u̾o ut siꝑatuis ẽ dñs tantũ dare.
ꝙͣtum hĩtum est possõt hiis reb ablatis. fiat eͣi
potestas neq malicu mdulgend̾ est si rectoriu
puta ꝙ indux̾is ꝑutnrasꝙ corradere uelis. nich̾
laturꝰ nͥ ut osficias finge eã ꝑsonã ẽẽ dm̃ qe
iereptũ fund̾ mox uenditarꝗ sit. isi reddat ꝙͣ¬

Expanded text:
ei concedendum est, ut sine dispendio domini areae tollat aevincitur: bonus iudex varie ex personis causisque constitimpensam, ut fundum recipiat, usque eo dumtaxat, quo pretiosior factus est, et si plus pretio fundi accessit, squod impensum est. finge pauperem, qui, si reddere id cogatur, laribus sepulchris auitis carendum habeat: sufficit tibi permitti tollere ex his rebus quae possis, dum ita ne deterior sit fundus, quam si initio non foret aedificatum. constituimus uero, ut, si paratus est dominus tantum dare, quantum habiturus est possessor his rebus ablatis, fiat ei potestas: neque malitiis indulgendum est, si tectorium puta, quod induxeris, picturasque corradere uelis, nihil laturus nisi ut officias. finge eam personam esse domini, quae receptum fundum mox uenditura sit: nisi reddit
Abbreviated transcription (Latin):
ẜũ adqͣs̾nt acconẽ legis acquilie᷑. restitite dͥẽ¬
ouni.¶Qd̾ si dolo malo ip̃e possõr desierit posside
⁊ aliquis hominez ĩuria eccid̾it: aũ ꝑciũ hoĩs al
accõnes suas p̾stare cogetur. utru eoꝵ uoliiit
accor. s fructꝰ quos ab aliopossõre ꝑcep restit

Expanded text:
 adquisierit actionem legis Aquiliae, restituere cogendum. quod si dolo malo ipse possessor desierit possidere et aliquis hominem iniuria occiderit, aut pretium hominis aut actiones suas praestare cogetur, utrum eorum voluerit actor. sed et fructus, quos ab alio possessore percepit, restit
Abbreviated transcription (Latin):
Si possõr funoi ãte iudiciũ. accepͣtũ ouob hr̃ai¬
bus relictis decesẜit. ⁊ au alt̾o ex hiis ꝗ torfimdũ
possidebat totus petitꝰ fũit. quin ĩsolid̾ cõdẽpna¬
ri debeat dubitari nõ oꝑtet. Idem. ¶Enoitacõ¬
ut gͥgis ita ⁊ peccul i recepta ẽ. S res singulas. i
uentꝰ est. q̃ rebatr si alt̾utri. eoru iussu iuditit
fund̾ pestitiiss ⁊ postea ẜmi alteꝵ petitorẽ res iudi

Expanded text:
fundi ante iudicium acceptum duobus heredibus relictis decesserit et ab altero ex his, qui totum fundum possidebat, totus petitus fuerit, quin in solidum condemnari debeat, dubitari non oportet. Idem librout gregis, ita et peculii recepta est, sed res singulas is, ventus est: quaerebatur, si alterutri eorum iussu iudicis fundum restituisset et po
Abbreviated transcription (Latin):
tͥemconsequar ⁊ hẽbo besseii. ꝙ um puto. S ip̃e
tenebor. adrestitucõne sextantis. exc̾ente ꝙ possi¬
debam. ⁊ idõ officõ iudicis ĩuitẽ ꝯpẽsafõ erit admitt¬
da. eius qd̾ possideo. si forte coħedes sint aqͥb hr̃e¬
dicate peto ¶Iut̾dum p̾tor inc̾te ꝑtis hẽditatis pe¬
ticõne ĩoulget ydoneis cãis int̾nẽientib ut putq ͤ

Expanded text:
e tenebor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis invicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a quibus hereditatem peto. Interdum praetor incertae partis hereditatis petitionem indulget idoneis causis int
Abbreviated transcription (Latin):
piamis iudit. Et si dicam moffõsũ non totam hrẽdi¬
tate delo s duudiam petere. Promde sisint ex dnos̾
filiis nepotes eximo płres tres puta. ex imo unꝰ.uiiꝰ
sextuntia unꝰ exillis seuñcia: q̃relã excluoit. ¶ Qpͣ¬
ta autem accipiet̾. scilicet deducto ere alieno. ⁊ fime¬
ris impensa ¶S anr⁊ lib̾tas qͣitam nniuat. indend̾ est.

Expanded text:
pinianus respondit, et si dicam inofficiosum, non totam hereditatem debeo, sed dimidiam petere. proinde si sint ex duobus filiis nepotes, ex uno plures, tres puta, ex uno unus: unicum sescuncia, unum ex illis semuncia querella excludit. Quarta autem accipietur scilicet deducto aere alieno et funeris impensa: sed an et libertates quartam minuant, videndum est.
Abbreviated transcription (Latin):
nũ agrum trnslat᷑a coalisͤ. ⁊ radices ĩ misit:
uarus et Nerua utile inrẽ accõne dabant uã
si uõ dũ. coaluit mea ẽẽ nõ desint ¶ Cũ ĩ reui
agatur si de corꝑe cõuemat error aut sit mocab
recte actũ ẽẽ indet᷑. ¶ Si plures sẜ eiusdẽ noĩs
ẜui. puta plr̃es herotes uec apparet de quo actũ

Expanded text:
num agrum translata coaluit et radices immisit, Uarus et Nerua utilem in rem actionem dabant: nam si nondum coaluit, mea esse non desinet.Cum in rem agatur, si de corpore conueniat, error autem sit in uocabulo, recte actum esse uidetur.Si plures sint eiusdem nominis serui, puta p
Abbreviated transcription (Latin):
fuiss erogass ¶Iteuisires distraxit bonefidei pos¬
sessor uec p̾cõ factꝰ sit locuple ͨor  au singłas res sĩ
nõ duui usu capte stͣ uendicare petitor ab ẽptore
possit. Et si uẽoicet: an excepcõne uon repellatim
ꝙͫ. p̾iditiu hr̃editati nõ fiat int̾ ẽptorẽ ⁊ euui. qͥ
uenũdedit. Quia nõ uidẽ uenire ĩpetitõnẽ hr̃edi
ostraxit. ¶Et puto posseres uendicare insi ẽptore
reg̾ssũ ad bone fid̾i possõre heaut. Quid tñ si is
qui uendidit paratꝰ sit ita defendere hereditatẽ ut
ꝑ inde atq sipossidet ꝯuẽiat᷑. Intip̃ e x cepto lgum
hr̃e. exꝑsona emptoꝵ ¶Sumõre p̾cõ res ueme¬
ułco maͥg̃ pot̾it dici ex cepcõne eũ sb̾moneu̾. Nan
⁊ si id᷑ ꝙͣ a debitoribꝰ exegit possõr. petitori hr̃ditatis
⁊ ip̃o uire eos lib̾an. ¶Peticõ hreditatis ⁊ si mrẽ accõ
sit: tamen p̾stacõnes quascã ꝑ sõdales htͣ ut puta eoꝵ¬

Expanded text:
t bonae fidei possessor nec pretio factus sit locupletior, an singulas res, si nondum usucaptae sint, uindicare petitor ab emptore possit? et si uindicet, an exceptione non repellatur 'quod praeiudicium hereditati non fiat inter actorem et eum qui uenum dedit', quia distraxit? et puto posse res uindicari, nisi emptores regressum ad bonae fidei possessorem habent. quid tamen si is qui uendidit paratus sit ita defendere hereditatem, ut perinde atque si possideret conueniatur? incipit exceptio locum habere ex persona emptoulto magis poterit dici exception‹e› eum summoueri. nam et si id quod a debitoribus exegit possessor petitori hereditatis et ipso iure eos liberari.Petitio hereditatis, etsi in rem actio sit, habet tamen praestationes quas
Abbreviated transcription (Latin):
Ulp̃. ¶ Temsi ub̾atum tmdidit᷑. labeo ait. ⁊ iiiiͤ¬
aru compet̾e accone petctori. ¶ Siquis ie᷑ ex nͣe¬
cossitate. distruxit fortassis huic otfõ iuidicis succͣre¬
tur. ut p̾ciũ dũ tnxat debeat resam̾e. Nam ⁊ sifrͣta
ꝓceptos distrax̃ ne cotrumpam᷑. eq̃ nõ ãpłits qua ͭ
pͥciũ pfeabit. ¶ Item si forte ager futtqu prtitus
est ⁊ militib assignat s eit modico ħouoͣtis gr̃a pos¬
sessori dato: an ħ fesuere deleeat. ⁊ puro uaaturũ.
io sine dolo malo ⁊ culpa posioris: pͥciũ nõ ẽe pre
erat pentor. siaccepiss morã passo celere prestan
Niam si ei restitunss. distmͤxis. ⁊ pͥciĩ eet hucrati¬

Expanded text:
um Item si verberatum tradidit, Labeo ait etiam iniuriarum competere actionem petitori. Si quis rem ex necessitate distraxit, fortassis huic officio iudicis succurretur, ut pretium dumtaxat debeat restituere. nam et si fructus perceptos distraxit, ne corrumpantur, aeque non amplius quam pretium praestabit. Item si forte ager fuit qui petitus est et militibus adsignatus est modico honoris gratia possessori dato, an hoc restituere debeat? et puto praestaturum. sit sine dolo erat petitor si accepisset, moram passo debere praestari: nam si ei restituisset, distraxisset et pretium esset lucrat
Abbreviated transcription (Latin):
fendit. ⁊ dmpnatꝰ pstit̾it peccumã sant sim area
q̃ funt petitoris ꝑ errorẽ insula edifficauit. insita¬
mẽ paratꝰ sit petitor pati tolłere eũ edifficiurs qd̾
⁊ inqrea. uxon donata ꝑiudice qui de dote cognos¬
ait faciend̾ dix̾mit. ¶ S ⁊ si pu̾m ineũ cũ posside̾s
erudisses nõ idem obẜuandũ ꝓtulꝰ existimat qr nͦ
car̾e ẜuo meo debeam nec ꝑot̃ remediu idem hri.

Expanded text:
stitit pecuniam, aut in area quae fuit petitoris per errorem insulam aedificavit: nisi tamen paratus sit petitor pati tollere eum aedificium. quod et in area uxori donata per iudicem, qui de dote cognoscit, faciendum dixerunt. sed si puerum meum, cum possideres, erudisses, non idem observandum Proculus existimat, quia neque carere servo meo debeam nec potest remedium idem adhiberi,
Abbreviated transcription (Latin):
tus est. puto ⁊ ad eũ mentẽ seuatꝰ cõsulti ꝑtinere
Parm ⁊ enĩ refert. ab inicõ quis dolose ĩ hreditatẽ
sit u̾satꝰ: au postea l fac̾e̾ cepit. ¶Scire ad le nõ
ꝑtm̾e utr̃ is tant̃modo indeti qui factũ fcit. au et
is qui ĩ iure erranit᷑ putauit᷑ eĩ recte᷑ factũ testm̃
c̃inutile erat. uł cum eũ ałiꝯ p̾cederet agnatii sͥ
poctus deferri ⁊ nõ puto hunc ee p̾done qui dols

Expanded text:
tamen et ad eum mentem senatus consulti pertinere: parui etenim refert, ab initio quis dolose in hereditate sit uersatus an postea hoc facere coepit.Scire ad se non pertinere utrum is tantummodo uidetur, qui factum scit, an et is qui in iure errauit? putauit enim recte factum testamentum, cum inutile erat: uel cum eum alius praecederet adgnatus, sibi potius deferri. et non puto hunc esse praedonem qui dolo
Abbreviated transcription (Latin):
ant̃ ei cenũciaitan incipiat usinai debe. cepit em̃¬
qr nõ ip̃i s ꝓcuratori eius demlciatũ ẽ senatꝯ ipĩ de¬
nũciari exigit ͤ ⁊idõ nõ nocebit insi forte is cui de¬
nũciatũ est enui c̾cõram̾t s nõ sicercõrare potut
nec fec ã qno denũciatũ ẽ senatꝰ nõ exigit. Qͥc̃s
g ͦ fuit qui denũciauit nccebit ħ adu̾sꝯͣ uone fidei
possõres ¶ ⁊am ita senato locutꝰ est. Eos qui se he¬
redes existimassẽt ¶ Cet̾m siquis sciens ad se he¬
reditatẽ nõ ꝑtin̾e distraꝵ sme dubio us̃ pcia trͤ
S ĩ ꝑr sen̾us epłam aocelerẽ idẽ uidetm fetisse ⁊
est. qui se hrẽdes exiaimãd insi forte adeas ros
referemꝯ: quas distrahi expedienait q̃ honerabãt
mag̾hr̃editatẽ ꝙ̃ fructm erant ut sit ĩarbittio
petitoris qͣle cõpntaconẽ faciat adu̾sꝯ male fidi
possore utr̃ue ip̃iꝯ rei ⁊ fr̾tũan p̃cii ⁊ usuraꝵ¬

Expanded text:
autem ei denuntiavit, an incipiat usuras debere quia non ipsi, sed procuratori eius denuntiatum est: senatus ipsi denuntiari exigit et ideo non nocebit, nisi forte is cui denuntiatum est eum certioraverit, sed non si certiorare potuit nec fecit. a quo denuntiatum est senatus non exigit: quicumque ergo fuit qui denuntiavit, nocebit. Haec adversus bonae fidei possessores, nam ita senatus locutus est: "eos qui se heredes existimassent". ceterum si quis sciens ad se hereditatem non pertinere distraxit, sine dubio non pretia rerum, videtur fecisse et us qui se heredes existimant. nisi forte ad eas res referemus, quas distrahi expedierat, quae onerabant magis hereditatem quam fructui erant: ut sit in arbitrio petitoris, qualem computationem faciat adversus malae fidei possessorem, utrum ipsius rei et fru
Abbreviated transcription (Latin):
plecõr fc̃smsi forte hẽat condicone ⁊ l noĩe inde̾
lccuplecõr qr pot᷑ repet̾e. Singe eĩ eum dũ se hr̃e¬
dem pritat soluisse suo nonñe. Et inderur iii iulia¬
nũ de solo p̾do ne ᷑ ut᷑ cauert seuasse nõ ⁊̃ debonefi¬
dei possure cõdicõne tam̃ p̾stare debebit. S ⁊ pe¬
fecit: culpe huis. reddet rõne nͥ bõe fidi possor est.

Expanded text:
rte habeat condictionem et hoc nomine uidetur locupletior, quia potest repetere: finge enim eum, dum se heredem putat, soluisse suo nomine. et uidetur mihi Iulianus de solo praedone ut caueat sensisse, non etiam de bonae fidei possessore: condictionem tamen praestare debebit. sed et pefecit, culpae huius reddat rationem, nisi bonae fidei possessor est:
Abbreviated transcription (Latin):
sidet. in fu̾it doectꝰ peti ab eo hr̃editatẽ posse qiͣ a
reoitarias ꝓpossõre possidet ¶ Idez uilianꝯ ait siue
quis possidens siue nõ rem uendid̾it peticõne hr̃edi¬
tatis eũ ten̾i siueia pciu receꝑit ssñ pete possit.
ut ⁊ hic accõnib cedit. ¶ Idem scͥpsit patronũ here

Expanded text:
o hereditatem posse quasi reditarias pro possessore possidet.Idem Iulianus ait, siue quis possidens siue non rem uendiderit, petitione hereditatis eum teneri, siue iam pretium recepit siue petere possit, ut et hic
Abbreviated transcription (Latin):
istitutũ ẜuuĩ prinsꝙͣ adire hr̃editatẽ iuleret᷑ maͣ¬
uininẜit. ut ille suo arbirio hẽat hereditatẽ. d
fraudulento cõcilio fec̾it: sb̾mouebr᷑ ab accone¬
¶ Si astani lib̾o exħrdatuspeccuma pet̾e ceꝑit:
ind̾i agnouisse parentis indiciũ ¶ Sicũ filius adẽp

Expanded text:
stitutum servum priusquam adire hereditatem iuberet manumiserit, ut ille suo arbitrio adeat hereditatem, idque fraudulento consilio fecerit, summovebitur ab actione. Si a statulibero exheredatus pecuniam petere coeperit, videri adgnovisse
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝑtẽ dnidiã hr̃ditatis sͥ assãt ĩuice pet̾e debebt̃.
ut ꝑtes ir̃ ꝯseqͣntur. aut sicõtrou̾siã sͥ nõ fatiant᷑.¬
ħrditans familie hr̃ cistude exꝑni eos oꝑtebit. ¶Si
ego exꝑte me dicã hrẽde cohr̃s aut̃ meꝯ possideat
hr̾editatẽ c̃ ex̃neo c̃ nõ plus cohr̃s hr̃et suaꝑte. iur̃

Expanded text:
tem dimidiam hereditatis sibi adserat, invicem petere debebunt, ut partes rerum consequantur: aut si controversiam sibi non faciunt hereditatis, familiae herciscundae experiri eos oportebit. Si ego ex parte me dicam heredem, coheres autem meus possideat hereditatem cum extraneo, cum non plus coheres haberet s
Abbreviated transcription (Latin):
ex uoluntate testatoris oblato eo satfactũ eimdeatur¬
¶Undesiquis fuit institutꝰ forte exsemisse cũ ei sextãr
exsb̾a testatoris deberetur ⁊ rogatus ẽẽt post c̾tũ tẽꝑis
restituere hr̃editatẽ m̾ito dd̾ est nlłm iditiũ mouere

Expanded text:
ex uoluntate testatoris oblato eo satis ei factum uideaturex uoluntate testatoris oblato eo satis ei factum uideatur.Unde si quis fuit institutus forte ex semisse, cum ei sextans ex substantia testatoris deberetur, et rogatus esset post certum temporis restituere hereditatem
Abbreviated transcription (Latin):
fitiosi q̃rela excludii nsi forte hic filius si nõfu̾it in
pot̾ate a patre ħres institutꝰ m̾ito obiniititꝰ hrẽditate¬
⁊ ad sb̃stitntũ trãsuitẽs: q̃relã inofficõsi instituet.i¬
abintestato citra edicti ꝓenã hẽat hrẽditate. ¶ Si õ¬
picõui parere testatorꝰ hrede uissit: inꝑsona ͤuii ułal¬
filio ieo
Tt̾ius qui eand̾ q̃rela mouere pot̃. ⁊ sciens iaccepit.ui
⁊ deud̾ ne ab moffõsi q̃rela excudatur. agnoint em̃ iu
diciu. Idem est ⁊ silegatariꝰ ẽi ułstatu ub ded̾it. Et¬
pot̃ dici excluoi enm max ͤ si hr̃ede ei usẜat dare. ¶Ce¬
terum si legatarium nũcꝗd semel natã mofficiosi
q̃relam nõ ꝑimat legatarii oblacõ. Cur gͦ ĩ hĩdẽ ab¬
solute diximꝰ quĩ aute ad itã hrẽditatẽ n ͨ nascit᷑
q̃rela. Ego euentũ puto seꝙ̃dũ mbac re. ut siforte añ¬
ꝙͣniditiu moueatar oblacõ ei fiat eiꝯ ꝙ relitũ est. qĩ

Expanded text:
ficiosi querellam excludat: nisi forte hic filius, si non fuit in tate, a patre heres institutus merito omittit hereditatet ad substitutum transmittens querellam inofficiosi institueintestato citra edicti poenam habeat hereditatem. Si concioni parere testator heredem iussit in personafilii vel alterius qui eandem querellam movere potest et sciens is accepit, videndum, ne ab inofficiosi querella excludatur: adgnovit enim dicium. idem est et si legatarius ei vel statuliber dedit. etst dici excludi eum, maxime si heredem ei iusserat dare: ceterum si legatarium, numquid semel natam inofficiosi querellam non solute diximus? quoniam ante aditam hereditatem nec nascitur querella. ego euentum puto sequendum in hac re, ut, si forte antequam iudicium moueatur oblatio ei fiat eius quod relictum est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ẜ i id discede eos a tota cõtrou̾sia uelit. ¶ S si de pli¬
rib reb̾ sit arbitrn receptum nisi oẽs ꝯtron̾sias fim¬
erit nõ iuidenir dc̃a sententia. S ad huc er̃ ap̾tore co¬
gendꝰ. Unde inoend̾ es an mutare siũa possit ⁊ alias
quide agitatum si arbiter nissit dari. moxuetint u¬
trum eo ꝙ inssit an eoꝙ uetuit stari debeat. Et sabi¬
⁊ ait de ea silia sabmũ nõ sensisse q̃ arbitrm  fiat. s
de pp̾aracõe ta̾e ut pnta si nssit lingatores kłendis
adeẽ. moxid eis idib mbeat. Nam mutare eũ diẽ
posse.¶ Cet̾m si cõdẽpnauit uł absoluit. oũ ꝯrbiter
eẽ desierit: mutare sm̃a nõ posse᷑. Gaius. ¶Nia¬

Expanded text:
um id discedere eos a tota controversia velit. sed si de pluribus rebus sit arbiterium receptum, nisi omnes controversias finierit, non videtur dicta sententia, sed adhuc erit a praetore cogendus. Vnde videndum erit, an mutare sententiam possit. et alias quidem trum eo quod iussit an eo quod uetuit stari debeat. et Sabi arbitrium finiat, sed de praeparatione causae: ut puta si iussit litigatores calendis adesse, mox idibus iubeat: nam mutare eum diem posse. ceterum si condemnavit vel absolvit, dum arbiter esse desierit, mutare sententiam non posse, Gaius li
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptaraxr̃r. ĩpẽsas. neꝙ ꝓficiat nob̾ doli excep¬
cõ. si modo bone fidi postores simꝰ Nam p̾doni. ꝓbe
dicitur uõ debuisse in alienã re sr̃uatuas ĩpensas
fac̾e̾ ut tamẽ potestas ei fiet᷑ tollendoꝵ eoꝵ q̃ sine
detrẽto ipiꝯ rei tolli post. Panlꝯ Illud quo ꝙ¬

Expanded text:
oluptariarum rerum impensas aeque proficiat nobis doli exceptio, si modo bonae fidei possessores simus: nam praedoni probe dicetur non debuisse in alienam rem supervacuas impensas facere: ut tamen potestas ei fieret tollendorum eorum, quae sine detrimento ipsius rei tolli possint. Paulus libro
Abbreviated transcription (Latin):
Michi at̾ ĩeũ qui mala fide possedit. labonis sñia
placet. In alto no qui lo̾ fidepossor est̃ atauem sen¬
tẽcia seq̃nda ee nr᷑. ¶ Siquis cũ ped̾etur ab eo he¬
reditas neq rei neꝙ nins uelud posẜor erat uͥm po¬
stea  alid̾ a demptꝰ est. an petitõne hreditatis ui¬

Expanded text:
ntia placet: in altero vero, qui bona fide possessor est, Octaveni sententia sequenda esse videtur. Si quis, cum peteretur ab eo hereditas, neque rei neque iuris velut possessor erat, verum postea aliquid adeptus est, an petitione hereditatis vi
Abbreviated transcription (Latin):
au̾ dubitet. au hr̾editas ꝑtineat ad eum. qui ꝑe¬
it ħrditate ñ tenet᷑ hr̃ditatu pencone. Panłꝯ
DOst ꝙͣlegatũ a teaccepi hrditate peto atuiqi¬
nus quibda placuisse ait. Non ais mͥ adi̾sꝯ te dã¬
nõ alr̃ petitorꝰ hr̃ditatis legatũ restinere debeat᷑ ꝙ
ut ei caueatur. si contra eũ dehr̃ditate iuoicatũ fu¬
erit. reddi ei legatuseͤ sit unquũ eo cãn possõrẽ hr̃¬
ditatis legatũ ꝙ soluer retiuere.¶Et maxime si

Expanded text:
aut dubitet, an hereditas pertineat ad eum qui petit hereditatem, n legatum a te accepi, hereditatem peto. Atilicinus quibusdam placuisse ait non aliter mihi adversus te dannon aliter petitor hereditatis legatum restituere debeat, quam ut ei caueatur, si contra eum de hereditate iudicatum fuerit, reddi ei legatum: cum sit iniquum eo casu possessorem hereditatis legatum, quod soluerit, retinere, et maxime si
Abbreviated transcription (Latin):
se idebit Idem. Snõ mertis cã fu̾it donat᷑ sed
ĩ offõsi q̃rela cessare si qͣrtaᷤ ĩdonacõne hõ art di
miiii ꝯ heat q deest uiri tomi arbitratu repleatur.
aut c̾te ꝯferre oꝑtere id ꝙ donatũ est. ¶ Siqus cũ
nõ possit de mo ͣicõso q̃ri. ad qͣrelã ꝗdmissꝰ ꝓ ꝑte re¬

Expanded text:
 fuerit donatum, sed inofficiosi querellam cessare, si quartam in donatione habet aut, si minus habeat, quod deest viri boni arbitratu repleatur: aut certe conferri oportere id quod donatum est. Si quis, cum non possit de inofficioso queri, ad querellam admiss
Abbreviated transcription (Latin):
uendicone obstrictꝰ sit emptori possõr. hr̃edita.¬
ns dd̾ erit ꝓspici ei cancõne ¶ Restitu̾e aut̃ pͥcia
debebit possor. ⁊ si ceꝑdite st res uͣł ominitess utit
ita demũ restituat. Si bonefidei possor est. an ⁊si ma¬
lefidei . Siquide res apud emptorez extent nec ꝑ¬

Expanded text:
ionem obstrictus sit emptori possessor hereditatis, dicendum erit prospici ei cautione. Restituere autem pretia debebit possessor, etsi deperditae sunt res vel deminutae. sed utrum ita demum restituat, si bonae fidei possessor est, an et si malae fidei? et si quidem res apud emptorem exstent nec d
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ alienata erãt nõ minuẽdi fidĩcõmissi cͣn. nec
p̾ciu ĩcorpꝰ patrimõii pii theodori reddioisse ex
ꝓprio pii theodori patruno ͦ ⁊ ex hrditate deceder
nõ tautũ exhreditate. Et muc sͥ statuti sũptue
utrum exhr̾editate decedent exemplo ixpti dun
marci an exsolo patrimonio indeud̾est. Etio¬

Expanded text:
 nec pretium in corpus patrimonii Pythodori redisse, et ex proprio Pythodori patrimonio et ex hereditate decedere, non tantum ex hereditate. et nunc igitur statuti sumptus utrum ex hereditate decedent exemplo rescripti divi Marci an ex solo patrimonio, videndum eri
Abbreviated transcription (Latin):
hres est. u̾lp̃. PNo hr̃ede possicet: qn putat se
ħr̃edem eẽ. o dãt ⁊is qui scit se hetedẽ nõ ee ꝓ hr̃eie
possideat. qrpur. Et adrienꝯ. libro .ii. de ĩtdictis pu¬
tat teni qͣuoulte nos uti ꝓtuls sc̾bit. s eĩ ⁊ honoꝵ
possos. ꝓ hrẽde nde t ut possidere ꝓ̃possõrenero possi¬

Expanded text:
edictum Pro herede possidet, qui putat se heredem esse. sed an et is, qui scit se heredem non esse, pro herede possideat, quaeritur: et Arrianus libro secundo de interdictis putat teneri, quo iure nos uti Proculus scribit. sed enim et bonorum possessor pro herede videtur possidere. Pro posse
Abbreviated transcription (Latin):
dere patrẽ sͥ datuͣ si ẜ in testam̃tũ ꝓuũciat᷑ fuiss młto
mag̃ si mͥ legatũ testator dedit. cinꝯ deĩo ffõso testõ
filnis agens decessit me herederelicto. egoq hcredi¬
taria cã ꝑegi ⁊ uictus sũ: id ꝙ michi eo testõ relies
est: nõ ꝑdam ĩtiq si iam defimictꝰ agere ceꝑat
¶It si aroͣgaui eũ qui ĩstituerat litẽ demoffõso te¬
stamento euis qui mͥ legatũ dedit litẽq ꝑ eg̾o nõie
filii ueͣr optinuero. ꝑdere me legatũ non oꝑtet.
qr nõ sũ ĩdignus ut auferat᷑ mͥ afisco id ꝙ derelict᷑
est. cũ nõ ꝓpͥo noĩe s iuire cuiꝯdã successionis egi

Expanded text:
erdere patrem sibi datum, si secundum testamentum pronuntiatum fuisset. Multo magis si mihi legatum testator dedit, cuius de inofficioso testamento filius agens decessit me herede relicto, egoque hereditariam causam peregi et victus sum: id quod mihi eo testamento relictum est, non perdam: utique si iam delitem de inofficioso testamento eius qui mihi legatum dedit, litemque peregero nomine filii nec optinuero: perdere me legatum non oportet, quia non sum indignus, ut auferatur mihi a fisco id quod derelictum est: cum non proprio nomine, sed iure cuiusdam successionis egi
Abbreviated transcription (Latin):
pot. Idem. NAm ⁊ si parentib nõ debẽt̾ sclioꝵ hẽ¬
reditas ꝓp̾ uorum parẽtũ ⁊ n̾alez erga filios cartatẽ
turbato tamẽ ordine mortalitatis nõ minꝰ parẽti¬
b ꝙͣ hb̾is pierelinqui d. ¶ Hredi eiꝰ qui post litẽ
de ĩoffõso p̃pͥat mutata uolinitate decessit nõ datue
de ĩofficõso q̃rela ħs̃ eĩ sufficit litẽ instituere si nõ

Expanded text:
onum Nam etsi parentibus non debetur filiorum hereditas propter votum parentium et naturalem erga filios caritatem: turbato tamen ordine mortalitatis non minus parentibus quam liberis pie relinqui debet. Heredi eius, qui post litem de inofficioso praeparatam mutata voluntate decessit, non datur de inoffic
Abbreviated transcription (Latin):
dampnũ ꝙ nu̾e passi st̃. alioqum ut ⁊ iulianꝯ elegãt
ait aut ĩpine ꝯtumeliis et dãpnis afficiant̾: aut
erit iupot̾ate tmiꝰq pulsando eos sbic̾e̾ ip̃os mrͣdcõmꝰ
onni se m̃dicãt. ¶ S ⁊ si dubitetur utr̃ ĩea quis cã
sit ut domũ reuotari possit nec ne: ip̃e p̾tor d cã
nenccet de lebit cauere idicõsisti. statuente p̃to¬
re ĩ ꝙ oiem xmitat. ES urͤ mida cantõe ansat̃¬
dadane marcellꝰ oubitat. Michi indetur sola peori¬
siones q ⁊ m ela scbit alioui. cõpellet᷑ iudiciũ accita¬

Expanded text:
damnum quod nunc passi sunt: alioquin, ut et Iulianus eleganter ait, aut impune contumeliis et damnis adficientur aut erit in potestate cuiusque pulsando eos subicere ipsos iurisdictioni, dum se vindicant. Sed si dubitetur, utrum in ea quis causa sit, ut domum revocare possit, nec ne, ipse praetor debet reuocet, debebit cauere in iudicio sisti, statuente praetore in quem diem promittat. sed utrum nuda cautione an satisdato, Marcellus dubitat: mihi uidetur sola promissione, quod et Mela scribit: alioquin compelletur iudicium acci
Abbreviated transcription (Latin):
iauus ixpsit. differend̾ delibͤ ate iudiciũ douerde ĩ¬
officõ so moiem autͥ nduti᷑. aut finem᷑ accpiat
¶Ita demũ aut̃ s istinent᷑ lb̾alia. iudicra si iã deĩ¬
osfõso indiciũ cont̾estatũ est. Cet̾m si nõ cõteste̾
nõ exsp̃tant᷑ nb̃alia urdicia. ⁊ ita diuus pis ixpat᷑
lebat ad lib̾ale indiciũ e dicens susceptuꝵ de in¬
osficõso testõ iudiciu ⁊ petiturũ hr̃editatẽ qr ⁊ħ¬
b̾tatem. ⁊ hr̃editate extesto sͥ defendebat ꝯuus

Expanded text:
ipsit differendum de libertate iudicium, donec de inofficioso iudicium aut inducatur aut finem accipiat. Ita demum autem sustinentur liberalia iudicia, si iam de inofficioso iudicium contestatum est: ceterum si non contestetur, non exspectantur liberalia iudicia: et ita divus Pius rescripsit. lebat ad liberale iudicium ire, dicens suscepturum se de inofficioso testamento iudicium et petiturum hereditatem, quia libertatem et hereditatem ex test
Abbreviated transcription (Latin):
uit adue̾na.uł ei uendidit. quẽ scit inde ꝯfestim ꝑ¬
feccurũ nõ oꝑt ibi bõ possidi s domiciliũ sequi enis
at diquis ab eo qui tab̾nas uł officinas certo lo
oductat nĩnt. ĩ ea cã est: ut illic cõueniat̾. Qd̃
magis hr̃racõne NNam uͥ sic uenit ut cõtestim ds¬
ẽ. tot locis sedefẽdoit si quo cõstiit uõ dico iure domi

Expanded text:
i vendidit quem scit inde confestim profecturum, non oportet ibi bona possideri, sed domicilium sequi eius? at si quis ab eo qui tabernam vel officinam certo loci conductam habuit, in ea causa est ut illic conveniatur: quod magis habet rationem. nam ubi sic venit ut confestim disest, tot locis se defendi. at si quo constitit, non dico iure domic
Abbreviated transcription (Latin):
¶ duo r̃eist aut credendi aut debendi ⁊ utiꝯ cp¬
muiẜit Is q uetitͫ sit pet̾e aut ne ab e petatur ui¬
dend̾ est an si alius petat uł ab alio petqtur. an pe¬
na ꝯmittatut. Id̾ mouob reis argẽtaris quoꝵ no¬
mĩa simił er̃t.Et fortasse pot̾imꝰ it sfi deuissorib i¬

Expanded text:
 duo rei sunt aut credendi aut debendi et unus compromiserit isque vetitus sit petere aut ne ab eo petaturdendum est, an si alius petat vel ab alio petatur, pna committatur: idem in duobus argentariis quorum nomi
Abbreviated transcription (Latin):
de ĩaruit. filio legatũ dedit eod̾ testõ ita canit. Ea
oĩa q̃ sup̃ dari fiꝰ issi. ea dari fi̾ uolo ab omi hrẽde bo¬
noꝵ ueposẜore qui mͥ er̃ ⁊̃ iure intestat᷑o. It̃ ꝙ cari
nisẜo ea uti dentur siantq fidei eis ꝯmuto. Que¬
sitũ ẽ si soror centit uirali iudico optinnt an fideico¬
missa excapite sup̃scpto debenit᷑. Rudi si ł q̃ratar

Expanded text:
dem instituit, filio legatum dedit: eodem testamento ita cavit: "Ea omnia quae supra dari fieri iussi, ea dari fieri volo ab omni herede bonorumve possessore qui mihi erit etiam iure intestato: item quae dari iussero, ea uti dentur fiantque, fidei eius committo". quaesitum est, si soror centumvirali iudicio optinuerit, an fideicommissa ex capite supra scripto debeantur. respondi: si hoc quaer
Abbreviated transcription (Latin):
Et placet ĩdeltis mmĩorib nõ sb̾uẽiti. nec ł. nqq
sbueniatur.uã ⁊ sifutũ fecit uł dãpnuĩ m̃iria de¬
sin̾ possit ne dupħ teneatur malunt negare in hac ͥ¬
solum sestituẽdꝰ sit: in ꝓcõfesso noͣ habontur.
Ergo ⁊ si potint ꝓfure dãpnu detide mag̃ ꝙͣ accõe¬

Expanded text:
t placet in delictis minoribus non subveniri. nec hic itaque subvenietur. nam et si furtum fecit vel damnum iniuria defiteri possit ne dupli teneatur, maluit negare: in hoc solum restituendus sit, ut pro confesso habeatur. ergo et si pot
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ canpo ⁊ stabłarnis r̾cedẽ accipuĩt. nõ. eustodia
s nauta ut transirhat uectores. Canpo: ut uia¬
totes nauere ĩcaupõa peniatur. Stabulatiꝯ ut
ꝑuntat um̃ta apt̾ eu stabsati ⁊ tanẽ custodie
nõie tenentur. Nam ⁊ fullo ⁊ sarcinator ns̃ ꝓcu
stodia s ꝓ arte u̾cede accipiũt. Et eñ custodie no ͤ
exlaato tenentur. ¶ Quetumiq oe futo diximꝰ.
eas i de damprio debent mtlłigi. Nor eĩ dubitari or
quin is qui salnũ fore recepit: nõ solũ afurto.s ⁊̃¬

Expanded text:
et caupo, et stabularius mercedem accipiunt non pro custodia, sed nauta ut trajiciat vectores, caupo ut viatores manere in caupona patiatur, stabularius ut permittat iumenta apud eum stabulari: et tamen custodiae nomine tenentur. nam et fullo et sarcinator non pro custodia, sed pro arte mercedem accipiunt, et tamen custodiae nomine ex locato tenentur. Quaecumque de furto diximus, eadem et de damno debent intellegi: non enim dubitari oportet, quin is, qui salvum fore recipit, non solum a furto,