comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
de magicis artib celum conscendere moli¬
tus. uirtute et oratione beati petri apłi dũ
fertur ꝑ aera. ad terram amenꝰ corruit. ꝑ
parces diuisus. Quib actis. nerone iuben¬
sionem dñi in urbe roma ut ip̃e uoluit
deorsum cruci affixus. post apłicum meri¬
tum suꝑna celoꝵ regna ingreditur. gsoso
martyrii sanguine laureatus. uius
beatus mansuetus tanquam fidissimus
discipłs magistu audiens passionem. loco
quo p̃diximus beatum uirum non longe
ab urbe ꝓ tempore fuisse hospitatum. quẽ
etiam sacri oratorii iam pridem titulo sa¬
crauerat. nobiliorẽ eccłiani condidit. quã
uidelicet in honore et memoria petri apłi.
eius quẽ secum detulisse fertur benedictiõe
consecrauit. Ubi scilicet dieb ac noctib ꝑ¬
acto p̃dicationis officio conueniens. ac soli
deo uacare desiderans. plures postea agens
annos. multitudines fideliũ in xp̃i fide
colligens. ad consortium p̃misit angłoꝵ.
erum et ꝓuecte etatis multis et diurnis

Expanded text:
de magicis artibus coelum conscendere molitus, virtute et oratione B. Petri apostoli, dum fertur per aera, ad terras amens corruit in partes elidendus; quibus actis, Nerone jubensionem Domini in urbe Roma, ut ipse voluit deorsum crucifixus, post apostolicum meritum supernorum coelorum regna ingreditur glorioso martyrii sanguine laureatus. CAPUTbeatus Mansuetus tanquam fidissimus discipulus magistri audiens passionem; loco quo praediximus beatum virum non longe ab urbe pro tempore fuisse hospitatum, quem etiam sacri oratorii jam pridem titulo illustraverat, nobiliorem ecclesiam condidit, quam videlicet in honore et memoria beati Petri ejus, quam secum attulisse fertur, benedictione consecravit; ubi scilicet diebus ac noctibus peracto praedicandi officio conveniens, ac soli Deo vacare desiderans, plures postea agens annos, multitudines fidelium in Christi fide colligens, ad consortium praemisit angelorum. erum, et provectae aetatis, multis et diurnis
Abbreviated transcription (Latin):
toritate. libere curabat. Ita pastor in ꝑi¬
pulis: uere medicus agnoscebatur cẽ sib¬
tis. Sicut autẽ in gestis eius que multi
ante nos conscripta sunt studioso lecder
ꝑ facile est inuenire. emundata ut supe
diximus eadem leuchoꝵ urbe om̃i ydl¬
rum suꝑsticiosa spurcitia. edificauit
tra menia ciuitatis templum dño in
nore uidelicet genitricis dei et dñ nr̃¬

Expanded text:
auctoritate libere curabat. Ita pastor in poauctoritate libere curabat. Ita pastor in populis vere medicus agnoscebatur esse salutis. Sicut autem in gestis ejus quae multo ante nos conscripta sunt, studioso lectori perfacile est inveniri, emundata, ut supra diximus, eadem Leuchorum urbe omni idolorum superstitiosa spurcitia, aedificavit intra moenia civitatis templum Domino, in honore videlicet genitricis Dei et Domin
Abbreviated transcription (Latin):
nec ullus infra relinquitur. qui aut non
baptizetur. aut non baptizandus ad fidem
imbuatur. Sic igitur uir dei electus. pri¬
us quidem rome ep̃e consecratus. post uero
ut uerbis precedentib patet. generali popu¬
loꝵ acclamatione. signis atq ꝓdigiis ad pon¬
tificii culmen leuchoꝵ urbis assumptus.
sermone non potest comprehendi. quanta
et qualia diuinitus meruit oꝑari. Mise¬
ricordia namq et pietas semꝑ in eius ore
et mente uersabatur. nec episcopalis aucto¬
ritas pristini rigoris et abstinentie frena
resoluit. Noctes aiesq continua manis
pe consũmauit. Motus animi tantis
suetudine coartauit: ut cũ sciret miser
nesciret irasci. O m̃ib clemens: om̃ib.
sericors. A duenientiũ uero miserias p
ꝑferebat: ut quicũq merenꝰ ueniss ad pe
solatus letior rediret. Languores autem
gre se habentiũ. non solum sua interes¬
one. s etiam beati petri apłi accepta

Expanded text:
nec ullus infra relinquatur qui aut non nec ullus infra relinquatur qui aut non baptizetur, aut non baptizandus ad fidem imbuatur. Sic igitur vir Dei electus prius quidem Romae episcopus consecratus; post vero, in verbis praecedentibus patet, generali populorum acclamatione signis atque prodigiis ad pontificii culmen Leuchorum urbis assumptus, sermone non potest comprehendi quanta et qualia divinitus meruit liberari. Misericordia namque et pietas semper in ejus ore et mente versabatur, nec episcopalis auctoritas pristini rigoris et abstinentiae frena resolvit, noctes diesque continuata oratio saepe consummavit. Motus animi tanta mansuetudine coarctavit, ut cum sciret misereri, nesciret irasci, omnibusque clemens, omnibusque misericors. Advenientium vero miserias ita perferebat, ut quicunque moerens venisset, apprime consolatus laetior rediret. Languores autem aegre se habentium non solum sua intercessione, sed etiam beati Petri Apostoli accepta
Abbreviated transcription (Latin):
titudo. et factum est gaudium magnum
in illa ciuitate. Tunc om̃is candidatoꝵ
turba. et celestes in laude xp̃i cohortes.
nouum redemptionis genus adepti. et
uetusto angium tegminis squalore expo¬
liati. diuinam potentiam ammirãtes. et
gloriosa beati mansueti merita magnifi¬
ce p̃licantes. pari uoto pariq consensu.
scm̃ uirũ tocius eccłie suminũ rectorem
eligunt ac pastorem iustum eẽ. ut qui ad
tione popłi. pastoris iura teneret. ac sit u¬
niuersi acclamantes. hunc ẽẽ dignum.
hunc ẽẽ głosum. hunc ꝑ omĩa ciuib ꝓ¬
futurum. non iam quasi ꝑegrinum. S¬
s tanquam pastorem ꝓprium
apłice p̃fultum priuilegio dignitatis. in
sedem statuunt pontificalis honoris.
unc untuersi iam catholica fide fun¬
dati. ꝑ om̃s dominationis sue terminos
longe lateq uerbum salutis cunctis infer¬
ri p̃cipiunt. ita uolentes nolentesq aut
uere conuertuntur. aut patria ꝓpelluntur.

Expanded text:
titudo, et factum est gaudium magnum titudo, et factum est gaudium magnum in illa civitate. Tunc omnis candidatorum turba, et coelestes in laude Christi cohortes, novum redemptionis genus adepti, et vetusto anguini tegminis squalore exspoliati, divinam potentiam admirantes, et gloriosa beati Mansueti merita magnifice praedicantes, pari voto parique consensu sanctum virum totius Ecclesiae summum rectorem eligunt ac pastorem justum esse, qui ad tione populi pastoris jura teneret; ac sic universi acclamantes, hunc esse dignum, hunc esse gloriosum, hunc per omnia civibus profuturum non jam quasi peregrinum, sed tanquam pastorem proprium apostolicae praefultum privilegio dignitatis, in sedem statuunt pontificalis honoris. ejus jam catholica fide fundati, per omnes dominationis suae terminos longe lateque verbum salutis cunctis inferre praecipiunt, ita volentes nolentesque aut vere convertantur, aut patria propellantur,
Abbreviated transcription (Latin):
tum urbi in salutem uenisse ciuib pas¬
torem sc̃m. animarũ rectorem atq custodẽ
diuina dispositione et apłica institutio¬
ne electum. cuius ip̃e et tota communi¬
ter ciuitas saluaretur aduentu. Tunc i¬
gitur inter uerba pueri et euidentissi¬
mam resuscitationis eius uirtutem tan¬
te nouitatis in solito in solito miraculo
stupefacti om̃s. uidentes manifestam dĩ
uirtutem. cui resistere et in aliquo contra¬
dicere nemo illoꝵ poterat. idola respuunt.
aras subuertunt. cunctas diabol offici¬
in celo ꝑsonare ceperunt. Deinde etiam¬
claris uocib erumpentes. baptismatis sa¬
cram̃tum qd̾ prus ꝑtinaciter recusabant.
humiliter om̃s expostulant. T̃unc uero se¬
cundun catholicam disciplinam a beato
antistite sc̃e fidei regulam prius edocti. ac
deinde grãm baptismatis sunt cõsetuti.
rex scilicet et regina. om̃isq eoꝵ familia
om̃is militaris ordo. uniuersa rusticoꝵ mul¬

Expanded text:
tum urbi, in salutem venisse civibus, pastum urbi, in salutem venisse civibus, pastorem sanctum animarum rectorem atque custodem divina dispositione et apostolica institutione electum; cujus ipse et tota communiter civitas salvaretur adventu. Tunc igitur inter verba pueri, et evidentissimam resuscitationis ejus virtutem, tantae novitatis insolito miraculo stupefacti omnes, videntes manifestam Dei virtutem, cui resistere et in aliquo contradicere nemo eorum poterat, idola respuunt, aras subvertunt, cunctas diaboli officiin coelo personare coeperunt. Deinde claris vocibus erumpentes, baptismatis sacramentum, quod prius pertinaciter recusabant, humiliter omnes expostulant. Tunc vero secundum catholicam disciplinam a beato antistite sanctae fidei regulam prius edocti, ac deinde gratiam baptismatis sunt consecuti, rex scilicet et regina, omnisque eorum familia, omnis militaris ordo, universa rusticorum mul
Abbreviated transcription (Latin):
Ddum multitudines ad mersis
suppliciis deditos. ac miseroꝵ sp̃c inter flã¬
mas et frigora coartatos stridore deficere
atq ex suo defectu ad rediuiua iterũ incẽ¬
dia renouari. ubi ad uitam nulla recupe¬
ratio. s om̃ium bonoꝵ obliuio. sola p̃sen¬
um penarum inenarrabilis cruciatio ad
quam quoq ip̃e rex et regina om̃sq qui
presentes aderant ꝓculdubio eeñt ꝑuen¬
turi. nisi beati antistitis dictis et factis cre¬
derent. et xp̃iane fidei colla subiugarent.
seq ip̃m ad eadem loca penarũ deductum
ꝑpecue dampnationis tenebris fuisse depu¬
tatum. nisi beati confessoris xp̃i citius int̾¬
cessio subueniret. que tum a malignis sp̃i¬
tib atq ab infernalib claustris criperet.
et ad superos reuocaret. Nec et plura si¬
nitur. et fonte salutis ablui humiliter ꝓ
fitetur. patrẽ ac matrem ceterosq quoꝵ
sollicitioꝵ fuerat ut idem facerent uotis
monitisq quib poterat suadebat᷑.
dicens scm̃ pontificem a deo fuisse destina¬

Expanded text:
um multitudines diversis suppliciis mancipatos, ac miserorum spiritus inter flammas et frigora coarctatos stridore deficere, atque ex suo defectu ad rediviva iterum incendia renovari, ubi ad vitam nulla recuperatio, sed omnium bonorum oblivio, sola praesentium poenarum inenarrabilis cruciatio; ad quam ipse quoque rex et regina, omnesque qui praesentes aderant, procul dubio essent perventuri, nisi beati antistitis dictis et factis crederent, et Christianae fidei colla subjugarent, seque ipsum ad eadem poenarum loca deductum perpetuae damnationis tenebris fuisse deputatum, nisi beati confessoris Christi citius intercessio subvenisset, quae eum a malignis spiritibus atque ab infernalibus claustris eriperet, et ad superos revocaret. Cnitur, et fonte salutis ablui humiliter ac devote profitetur. Patrem ac matrem caeterosque quorum sollicitior fuerat, ut idem facerent votis et monitis quibus poterat suadebat, dicens suum pontificem a Deo fuisse destina
Abbreviated transcription (Latin):
mperiis tuis beatissime papa eliso¬
quio quidem exiguo. s uoto uberriuss
rere disposui. Precipis itaq ut scã al
pera que in hac luce egit beatus au
litterarũ paginis in ꝓcessu tempars
dare debeam. nec silentio magil fa pͤ¬
reundum. qd̾ dignum est sunus luis
celebrandum. Nunc igitar anuris
dño et te iubente pauca de muillis grꝰ¬
ant. tanquã scilicet litteratis mã plł
ita in eunctis scĩtate. nomine t il

Expanded text:
mperiis tuis, beatissime papa Dydo, eloquio quidem exiguo, sed voto uberrimo parere disposui. Precipis itaque, ut sancta illa opera, quae in hac luce egit beatus Amatus, litterarum paginis in processu temporis mandare debeam nec silentio agis fore pretereundum, quod dignum est summis laudibus celebrandum. Nunc igitur, annuente Domino et te iubente, pauca de multis expediam, tamquam scilicet litteratis viam huius ita in cunctis sanctitate, nomine et actu
Abbreviated transcription (Latin):
numem apsoꝵ primus eligitur. confessor
fili dei factus: Humani generis pastor
pontum. cuppadociam. bythiniã. asyam. at¬
ꝙ italiam enuangelicis plene repleuerat
dtumentis. Qui cum sub priori claudio
uar antiochenã fide catholica primũ ꝑ¬
uor fundasset eresiam. eamꝙ ꝑ septem
atinuos ingeret annos. symonis magi

Expanded text:
numero apostolorum eligitur primus, confessor numero apostolorum eligitur primus, confessor Filii Dei factus, humani generis pastor Pontum, Cappadociam, Bithyniam, Asiam atque Italiam evangelicis plene repleverat documentis: qui cum sub priori Claudio Caesare Antiochenam fide catholica primum perfecte fundasset Ecclesiam, eamque per septem continuos regeret annos, Simonis Magi
Abbreviated transcription (Latin):
minus in suburbio ciuitatis sibiit is¬
imus hospitium p̃parauerat. dirus a¬
dem in ciuitate diuim pabulum utt̃
gregi sibi cõmisso sollicite minstabil
nocturnis autem temporib ut lila e
orationi instaret. ad idem tanquall
um sibi habitaculum reuertebausꝰ
seilicet lacrimarũ affluentia delil
diurnis spatis minus ꝑfect ꝓd¬
inis igitur ac talib ut prediximus lon
snpris exercitio diuinus oꝑator inces¬
nistim. et si aliis non erat apłs. huic tam̃
piti uere apłs extitit. quam ip̃e tot sig¬
ins aitq iurtutib. tot laboris et instantie
sie sirib deo acquisiuit. Et quamuis
nris mr̃is et conuersioni multa de ẽẽ sen¬
sitimꝰ. que ille uir beatus et docuit et exco¬
iut. signa tamen aplatus eius nos om̃s
in dño sumus. quia qd̃ ille ab ip̃o primor¬
diali sc̃e et uniuersalis eccłie sumpsit exor¬
dio. Iec postnodum generi nr̃o libera auc¬
tentati ꝓfudit. fide pocius armatus quã
ferro. Precerea beatus petrus apłs qui in

Expanded text:
suburbio civitatis sibi, ut diximus, hospitium praeparaverat, diurnis quidem in civitate divini pabulum verbi gregi sibi commisso sollicite ministrabat; nocturnis autem temporibus, ut liberius orationi instaret, ad idem tanquam conscium sibi habitaculum revertebatur. Ubi scilicet lacrymarum affluentia diluebdiurnis spatiis minus perfectis igitur ac talibus, ut praediximus, longo temporis exercitio divinus operator incesdictum, et si aliis non erat apostolus, huic tamen plebi vere apostolus exstitit , quam ipse tot signis atque virtutibus, tot laboris et instantiae suae sudoribus Deo acquisivit, et quamvis moribus nostris et conversioni multa deesse senserimus, quae ille vir beatus et docuit et excoluit, signa tamen apostolatus ejus nos omnes in Domino sumus , quia quod ille ab ipso primordiali sanctae et universalis Ecclesiae sumpsit exordium, hoc postmodum generi nostro libera auctoritate perfudit, fide potius armatus quam ferro. Praeterea beatus Petrus apostolus, qui in
Abbreviated transcription (Latin):
ii psternitur. et xp̃ianos qui tunc forte
pauci ad modum numero aderant. idem
tione expleta. mortuus repente uitali fla¬
ti menbris concutitur. atq ad sc̃i uiri im¬
pium in pedes erigitur. et cunctis admiran¬
nb patri ieolumis redditur. Tunc u¬
rant. manifesta dei uirtute flere cepere¬
ỹ gaudio. nomen ꝙ xp̃i in cõmune fateri
it illum p̃ om̃ib ẽẽ colendum. qui cunc¬
is mortalib spiraculum uite dedit. et post
i sacerdos ad resuscitatũ puerum conuer
al.uerdẽ inquit ꝓpius. et ꝑtemet enarra
minib quid uderis uł ubi fueris. cũctis¬
uuidis sinul patenter ostende. Tunc ille
riotis ab infẽrnalib ꝓdiens emerserat
a ib aditum antistitis ora resoluens

Expanded text:
mi prosternitur, et Christianos qui tum forte mi prosternitur, et Christianos qui tum forte pauci admodum numero aderant, idem tione expleta mortuus repente vitali flatu membris concutitur, atque ad sancti viri imperium in pedes erigitur, et cunctis admirantibus patri incolumis redditur. CArant, manifesta Dei virtute flere prae gaudio, nomen Christi in commune fateri, et illum prae omnibus esse colendum, qui cunctis mortalibus spiraculum vitae dedit, et post Domini sacerdos ad resuscitatum puerum conversus: Accede, inquit, propius, et per temet enarra parentibus quid videris, vel ubi fueris, cunctis simul patenter ostende. Tunc ille, ut recens ab inferis prodiens emerserat umbris, ad nutum antistitis ora resolvens,
Abbreviated transcription (Latin):
qui tam ꝓfecto nouerat qd̾ facturis ue
his uocib motus. his latrimis compĩt
simul sensiens tantam frugem poploꝵ
diuinam sibi adeẽ uirtutẽ: ad muri lũ
se cduci p̃cepit. de cuius culmine p̃sps a¬
uolutus puer in gargitẽ decidisses
In quo uidelicet loco orationẽ fundens d
p̃cipue fidens in dño. deuotis prt b. nie¬
buit. inuocatoq xp̃i noĩe cundis qu ie¬
ra cinxerant aspicientib. corpus adis
pueri apparuit. et a ꝓfundis edndu r¬
ri suꝑ equora cepit. Qd̃ edeniter auu
ereptum. ante pedes beati uiri ꝓtmal
ueris qd̾ spopondisti. aderit quar alu
elementia. que tibi adhuc ualeat s¬
to prestare maiora. sam et ego d¬
⁊ ysquor. ur̃arum gaudens lucra ani¬
rum quero. Tunc pater et cuncti qui
poit uuanimiter ꝓfitentur abdicatis
ais uot dei se futuros eẽ cultores. si is qͥ
u post mortem ad superos posse respi¬
mem. dinne maiestati supplicaturus hu¬

Expanded text:
qui jam profecto noverat quod facturus esset, qui jam profecto noverat quod facturus esset, his vocibus motus, his lacrymis compunctus, simul sentiens tanta fruge populorum divinam sibi adesse virtutem, ad muri locum se perduci praecepit, de cujus culmine princeps devolutus puer in gurgitem decidisset. In quo videlicet loco orationem fundens, ac praecipue fidens in Domino, devotis precibus incubuit, invocatoque Christi nomine, cunctis qui littora cinxerant aspicientibus, corpus jacentis pueri apparuit, et a profundis eductum ferri super aequora coepit. Quod celeriter ab undis ereptum, ante pedes beati viri protinus est ecreveris quod spopondisti, aderit quoque divina clementia, quae tibi adhuc valeat multo praestare majora. Nam ego prosequor, vestrarum gaudens lucra animarum quaero. Tunc pater, et cuncti qui aderant, unanimiter profitentur, abdicatis idolis, veri Dei futuros se esse cultores, si is quiretur post mortem ad superos posse respionem divinae majestati supplicaturus hu
Abbreviated transcription (Latin):
nocte decedente dies adducitur erastinas
Queritur uir sc̃s a regis officialib:s
die minime repperiri potuit. Labor fuis¬
tra querentium usq in diem tercium
telatur. iamq spes inueniendi pene sub¬
trahitur. Illucescente autem die tercio:
tandem ꝓ libitu uir dei inuentus. regis
tutib presentatur. Cui ille pristine fr¬
tatis rigore deposito. o sce inquit dei qũ
saluti nr̃e ab exteris partib gaudemꝰ ad¬
uenisse. miserere orbati parentis. miserm
extincti nati adhuc sub aquis letifere deci¬
bentis. Iam ꝓtinus adsto et credulus ans
destruo. templa et simlachra subuerto
demonum figmenta cuncta contempno
immolaticios cruores deuito. fidem qua
p̃dicas suscipio. dm̃ celi quẽ orbis romil¬
nus iam petro docente ꝑsensit adorantĩ
spondeo. et me et popłm meũ diuimisl¬
gib subiugabo. dum ꝑ te merear tam¬
modo uł extinctũ susciꝑe. quẽ constat
tam crudeliter ꝑdidisse. Uiritaq de

Expanded text:
nocte decedente, dies adducitur crastinus. nocte decedente, dies adducitur crastinus. Quaeritur vir sanctus a regiis officialibus; sed eo die minime reperiri potuit. Labor frustra quaerentium usque in diem tertium protelatus, jamque spes inveniendi pene subtrahitur. Illucescente autem die tertio tandem pro libitu vir Domini inventus, regiis obtutibus praesentatur. Cui ille pristinae feritatis rigore deposito: O sancte, inquit, Dei, quem saluti nostrae ab exteris partibus gaudemus advenisse, miserere orbati parentis, miserere exstincti nati, adhuc sub aquis lethifere decumbentis. Jam pronus asto et credulus, aras destruo, templa et simulacra subverto, daemonum figmenta cuncta contemno, immolatitios cruores devito, fidem quam praedicas suscipio, Deum coeli, quem orbis Romanus jam Petro docente prosensit, adorandum spondeo; et me, et populum meum divinis legibus subjugabo, dum per te merear tantum vel exstinctum suscipere, quem constat ta
Abbreviated transcription (Latin):
bo decumbebant. beatus mansuetus ꝑussũ
apparuit dicens. Merito regina turba¬
ris. merito confunderis. merito triste funꝰ¬
filii tui exsoluis. Nam si conditorẽ tuũ
ergnosceres. et uerbis olim meis tu et rex
tuus fidem adhiberet: ab hoc forsitan in¬
fortunio libera fuisses. uel multo salubri¬
us hec contingerent. dum animã simul
cum corꝑe ꝑeuntis. beata quies excipetet
uite renascentis. S nunc quid iam faci¬
es. si uel corpus examen recipere merearis:
At uero illa se deuouens acturam qd̃ im¬
petraret. Cum ꝓlixiora scĩ uixi ambiret col¬
loquia. eius uisio inter affamina rumpitur.
At illa ꝓtinus sompno excita: marito qd̃
uiderat᷑ ex ordine intimauit. Tunc ille. O si
possum inquid eius quẽ scm̃ dei edoces. pro¬
mereri p̃sentiam. Polliceor enĩ me eius dic¬
tis assensum p̃biturũ. tantum ꝑ eum ob¬
tineam ut cadauer exanime. et lania mẽ¬
bra gurgustio non carere sepulchio. Int hes

Expanded text:
bo decumbebant, beatus Mansuetus per visum bo decumbebant, beatus Mansuetus per visum apparuit, dicens: Merito, regina, turbaris, merito confunderis, merito triste filii tui funus exsolvis; nam si Conditorem tuum cognosceres, et verbis olim meis tu et rex tuus fidem adhiberet, ab hoc forsan infortunio libera fuisses, vel multo salubrius haec contingerent, dum animam simul cum corpore pereuntis, beata quies exciperet vitae renascentis. Sed quid jam nunc facies, si vel corpus exstincti recipere merearis? At vero illa se devovens acturam quod imperaret, cum prolixiora sancti viri ambiret colloquia, ejus visio inter affamina rumpitur. At illa protinus somno excitata, marito quod viderat ex ordine intimavit. Tunc ille: O si possim, inquit, ejus quem sanctum Dei edoces, promereri praesentiam, polliceor enim me ejus dictis assensum praebiturum, tantum per eum obtineam ut cadaver exanime et lanianda membra gurgustio non carere sepulcro. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
qua reducto paululum sinu quem sors
medificantib dederat. muri ambitus quen¬
dam reflexerat angulum esublimi loco ꝓ¬
lapsum. casu in fluuium moselle decidis¬
se. Qui scilicet fluuius aluei sui cursu lo¬
ca uiciniora possidens. tunc temporis ꝓp e
menia ciuitatis influebat. tantaq erat il¬
lic aquarum ꝓfunditas. ut absortum auo¬
ragine puerum arte et spe desisteret que¬
rentium sollers industria uiroꝵ. Ciuitas
tota ruit in funera: clamor attollitur ru¬
sticoꝵ. Pater et mater: pene exanimes re¬
feruntur. Tragedie ꝑsonant mulierũ fal¬
soꝵ frustra ꝓuocantur sub specie deoꝵ. Di¬
es uertitur in luctum. ludi in miseriã. sol¬
lempnitas in merorem. Ita sorte duplici
merore et labore consumptis om̃ib nocte
irruente dies clauditur. Cũq fessa menbra
post tantum laborem lecto reclinarent. gra¬
ui uterq parens sompno deprimitur. cũ
ecce repente dormienti regis coniugi. ut am¬

Expanded text:
qua reducto paululum sinu quem sors qua reducto paululum sinu quem sors aedificantibus dederat, muri ambitus quemdam deflexerat angulum, e sublimi loco prolapsum casu in fluvium Mosellae cecidisse. Qui scilicet fluvius alvei sui cursu loca viciniora possidens, tunc temporis prope moenia civitatis influebat. Tantaque erat illic aquarum profunditas, ut absorptum hac voragine puerum arte et spe descisceret quaerentium solers industria virorum. Civitas tota ruit in funera, clamor attollitur rusticorum, pater et mater pene exanimes referuntur, tragediae personant mulierum, falsorum frustra provocantur sub specie deorum; dies vertitur in luctum, ludi in miseriam, solemnitas in moerorem; ita sorde duplici moerore et labore consumptis omnibus, nocte irruente dies clauditur. Cumque fessa membra post tantum laborem lecto reclinarent, gravi uterque parens somno deprimitur; cum ecce repente dormienti regis conjugi ut am
Abbreviated transcription (Latin):
b plures sunt exꝑti. Nlam cum in agendis
ferarũ executionib quelibet animalia ca¬
num uolentia illd̾ hominum genus inse
riguisse. nec ultra exempte necem intẽpta¬
re capture. Qua re sepe regia indignata
trucidandũ. Quem tamen diuina uirtus
inter arma barbaram et mores ferocissi mos
ad erudiendam plebem fidelium et expian¬
dam urbem fecib ydoloꝵ conseruabat ille¬
sum. nolens uitam eius breui consũmare
articulo martyrii. s ꝓlixis tempoꝵ sudorib
immorantẽ. fructum afferre copiosiorem
et pacem eccłie quam recturus erat multi¬
moda commercia referentem ad regnũ tran¬
sire celoꝵ. nterea causa extitit qua rex¬
et populosa gentiliũ multitudo. ludis suis
sollempuem frequentiam agerent. et con¬
suetis ocii sui exercitiis uacarent. Cumq
talib intenti tenerentur. accidit p̃dicti re¬
gis unicum filium paruulũ ex muro cui
tũ suꝑstare uidebatur ea uidelicet parte

Expanded text:
usarum eventibus plures sunt experti. Nam cum in agendis usarum eventibus plures sunt experti. Nam cum in agendis ferarum exsecutionibus, quaelibet animalia canum violentia illud hominum genus inseqriguisse, nec ultra exemptae necem intentare capturae. Quare saepe regia indignata trucidandum; quem tamen divina virtus inter arma barbarica et mores ferocissimos ad erudiendam plebem fidelium, et expiandam urbem faecibus idolorum conservabat illaesum, nolens vitam ejus brevi consummare articulo martyrii, sed prolixis temporum sudoribus immorantem, fructum afferre copiosiorem, et navem Ecclesiae quam recturus erat, multimodo commercia referentem, ad regnum transire coeloet populosa gentilium multitudo ludis suis solemnem frequentiam agerent, et consuetis otii sui exercitiis vacarent. Cumque talibus intenti tenerentur, accidit praedicti regis unicum parvulum filium ex muro cui tum forte superstare videbatur, ea videlicet parte
Abbreviated transcription (Latin):
lio pitur his paruulus filius qui insti¬
iidatus adaitum parentum ꝓfanoꝵ. Cu¬
uis udeliet erigua puericie temꝑa. licet te¬
nri ae tet uatua sub annis. parentib ta¬
uoar uit pot iutuit res fuit initium et pro¬
usiis failui dilate crudelitatis et salu
atis aitem pontifex in ꝓspectu ur
Uitlemus umbrosis siluarũ fron
Doidetum locum delegerat et re
opus qd̃ ceperat uotis assiduis deferebat.
Qͥ nõ tantum suis. quantum etiam ma¬
gistri sui apłoꝵ principis subsidiis ĩnix¬
us. signis et uirtutib choruscabat. C larꝰ
aspectu. morib dulcis. alloquio mitis. con¬
stantia fortis. patientia longanimis. casti¬
tate p̃cipuus. in beneficiis largus. egenoꝵ
miseriis ꝓnus. consiliis cautus. misccłia ple¬
nus. hospitalitatis grãm consectatus. in
orationib assiduus. in lectione deuotus. in
lacrimis. ꝓfusus. in cordis compunctione
attritus. in ceteris bonis actib ꝓbatus atq
ꝑfectus. Cuius uirtutem in reb maximis

Expanded text:
nstituebatur ad ritum parentum profanorum, cujus videlicet exigua pueritia tempora licet teneris ageret natura sub annis, parentibus tamen, ut post patuit res, fuit initium et proventus tandiu dilatae credulitatis et salutis. Beatus autem pontifex in prospectu urbis, ut diximus, umbrosis silvarum frondibus contectum locum delegerat, et reopus quod coeperat, votis assiduis deferebat. Qui non tantum suis quantum etiam magistri sui apostolorum principis subsidiis innixus, signis et virtutibus coruscabat. Clarus aspectu, moribus dulcis, alloquio mitis, constantia fortis, patientia longanimis, castitate praecipuus, in beneficiis largus, egenorum miseriis pronus, consiliis cautus, misericordia plenus, hospitalitatis gratiam consectatus, in orationibus assiduus, in lectione devotus, in lacrymis profusus, in cordis compunctione attritus, in caeteris bonis actibus probatus atque perfectus. Cujus virtutem cum in rebus maximis,
Abbreviated transcription (Latin):
ute ꝑhenis heredes futuros p̃finiuit.
Quid plura: Regina credidit. et nisi pa¬
gani ragis potestas obstitisset. legitimo ad¬
nexa matrimonio. purgari non desisteret
finte salutari. Camen rege aliarũ rerum
suentib et turis implicito. quociens regi¬
na seria oportuna conciderant. ui¬
n dei frequentuis adscitum. uiam salu

Expanded text:
vitae perennis haeredes futuros praefinivit? vitae perennis haeredes futuros praefinivit? Quid plura? Regina credidit, et nisi pagani regis potestas obstitisset, legitimo annexa matrimonio purgari non desisteret fonte salutari. Tamen rege aliarum rerum eventibus et curis applicato, quoties reginae seria opportuna considerant, virum Dei frequent
Abbreviated transcription (Latin):
lia rei noue admiratione referentib n¬
ne gentilis animus aliquomodo faleds
ad audientum. absentis regis sui lleus
tita facultate. secrita usa cubituli. ll
dei sibi p̃cepit intromitti. Que es ul¬
ens hec noua et hactenus nobis id̾¬
s hatus intentionem regine sciscitan
it spem habens in ea uite regenerantis
ip̃ inquit unum et uerum in distinctio
pols principium. qui est fons et origo
t aquo oinne genus mortalium ex¬
iiitndi sumpsit iuitium. cuius potestas
epit eẽ nec desinit in eternum. ꝑ quẽ
gunti mundo eterne redemptionis ue¬
missus ad terras ꝑ uterum intacte uirgi¬
nis carne uestitus humana. mortalibus
uisibilis ostensus. plurimis et mirandis
untutum signis declaratus. ad ultimum
ut diaboli exeluderet dominationẽ in cru¬
ce uideoꝵ infidelitate spontanea dispensa¬
nonc sui consilii appensus. p̃cio fusi san¬
quinis ab errore demonũ eos absoluit. qͦs

Expanded text:
ilia rei novae admiratione referentibus rilia rei novae admiratione referentibus reginae gentilis animus aliquo modo flecteretur ad audiendum, absentis regis sui libera posita facultate, secreto usa cubiculi virum Dei sibi praecepit intromitti. Quae est, inquiens, haec nova et hactenus nobis inaudivir beatus intentionem reginae sciscitantis, et spem habens in ea vitae regenerantis: Deum, inquit, unum et verum in distinctione abile principium, qui est fons et origo bonorum, a quo omne genus mortalium existendi sumpsit initium, cujus potestas nec coepit esse, nec desinit in aeternum; per quem pereunti mundo aeternae redemptionis vemissus, ad terras per uterum intactae Virginis carne vestitus humana, mortalibus visibilis ostensus, plurimis et mirandis virtutum signis declaratus, ad ultimum ut diaboli excluderet dominationem, in cruce Judaeorum infidelitate spontanea dispensatione sui consilii appensus, pretio fusi sanguinis ab errore daemonum eos absolvit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
reluctatus. ꝓꝑt menia ciuitatis exigue
habitationis sibi receptorium parauit.
cunctosq ad se uenientes ad cognitionẽ
ueri dei a suꝑsticionib demonum reuo¬
cabat. eligens pocus diuersis cruciatib
ac suppliciis corpus ẽẽ tradendum. quã
id qd̃ beati apłi magistri sui edicdo sust¬
perat eterne salutis ministerium decli¬
naret. Instabat igitur negocio ꝑseuerant
moris huius sollempnis frequentia adu
ticiam regine ꝑfertur. Cui familiares
domestici adiungunt talia referentes.
ẽẽ iudelicet quendam patria peregrinim
genere ignotum. affatu dissimilem. uil¬
tu et habitu sibi penitus ignotum. et um¬
c̃ẽ eis consortem. conditione tamen xp̃l¬
ne fidei eẽ cultorem. ab ytalie parrib i¬
nientem ab eo quẽ romanum pars mar¬
ma uere fidei signiferũ et papam sapul
se petro ẽẽ missum ueraciter asserent du
celi hominũ q factorem. aꝑtis atq asil¬
is uocib p̃dicantem. Cumq hec et sin¬

Expanded text:
reluctatus, prope moenia civitatis exiguae reluctatus, prope moenia civitatis exiguae habitationis sibi receptorium praeparavit, cunctosque ad se venientes ad cognitionem veri Dei a superstitionibus daemonum revocabat; eligens potius diversis cruciatibus ac suppliciis corpus esse tradendum, quam id quod beati apostoli magistri sui edicto susceperat, aeternae salutis ministerium declinaret. Instabat igitur negotio perseveranter umoris hujus solemnis frequentia ad notitiam reginae profertur, cui familiares ac domestici adjungunt talia referentes, adesse videlicet quemdam, patria quidem peregrinum, genere ignotum, affatu dissimilem, vultu et habitu sibi penitus non esse consortem, conditione tamen Christianae fidei esse cultorem, ab Italiae penitus venientem, ab eo quem Romanorum pars maxima verae fidei signiferum et papam sequitur; se a Petro esse missum veraciter asserentem, Deum coeli hominumque factorem apertis atque assiduis vocibus praedicantem Cumque haec et sim
Abbreviated transcription (Latin):
mordio. nichil diuini habentia. nec ad be¬
atam felicitatẽ que post hanc mortalem
uitam secutura est aliquid attmentia.
Unum dm̃ potius colerent. qui terras et
maria condidisset. qui celi sublimitatẽ
sua ditione teneret. qui corporib uitam
post mortẽ felicius prestaret uiuendi fa¬
cultatem. T antoꝵ falsoꝵ deoꝵ culturam
horende uanitatis ẽẽ ludibria. animarũ
dispendia ꝑennium tormentoꝵ nil ali¬
ud quam futura tormenta. rat tũc¬
temporis memorata ciuitas popłoꝵ sti¬
pata cateruis. rerum ditissima co piis
ac diuerse supellectilis referta cõmerciis.
Rex quoq gentilis et barbaricus eũ sua
coniuge leo nomine dm̃ ignorans. cum
om̃i popło suo ydolatrie cultib subiugi¬
tus. Ad quem cum ꝑlatus eẽt scĩ uir
aduentus. et quã ꝑ popłos serebat ammi
p̃dicatio uerbi. spreuit et abnuit: et ues̃
eterne deitatis p̃conem. surda aure p̃teri¬
bat. Uir autem dñi instanti constantiu

Expanded text:
mordio, nihil divini habentia, nec ad bemordio, nihil divini habentia, nec ad beatam felicitatem, quae hanc mortalem vitam secutura est, aliquid attinentia; unum Deum potius colerent, qui terras et maria condidisset, qui coeli sublimitatem sua ditione teneret, qui corporibus vitam post mortem felicius praestaret vivendi facultatem; tantorum falsorum deorum culturam horrendae vanitatis esse ludibria, animarum dispendia, perennium tormentorum nihil aliud quam futura irritamenta. CAPUtemporis memorata civitas populorum stipata catervis, rerum ditissima copiis, ac diversae supellectilis referta commerciis. Rex quoque gentilis et barbaricus cum sua conjuge, Leo nomine, Deum ignorans, cum omni populo suo idololatriae cultibus subjugatus. Ad quem cum perlatus esset sancti viri adventus, et quam per populos serebat divini praedicatio verbi, sprevit et abnuit, et verum aeternae deitatis praeconem surda aure praeteribat. Vir autem Domini instanti constantia
Abbreviated transcription (Latin):
tificalis auctoritatis priuilegio p̾muni¬
uit. ut p̃dicationis diuine emolumentũ
sacerdotalis officii precederet sacramentũ.
Imꝑium quoq magistri eminentis exe
instructus eloquio. obediens in p̃ceptis.
fidus in ꝓmissionib. romam egressus. lon¬
gissimos indicti itineris anfractus abeato
petro corporali non mentis intuitu separa¬
tus. longinque ꝑegrinationi. pro xp̃i reg¬
no se ultro subiciens. leuchoꝵ urbis se ci¬
uib intulit in omĩa supplicioꝵ ꝑferenda
genera p̃paratus. Que uidelicet eiuitas a¬
quis irrigua. pascuis uberrima. murorũ
ambitu iocunda. seris et turrib secus sin¬
diq p̃munita. ydoloꝵ tamen sordib uisq¬
quaq polluta fuerat et confusa. Metas
itaq p̃fate ciuitatis xp̃o ducẽ: at beati pe¬
tri p̃uia auctoritate ingressus barbaricã
mnultitudinẽ nichil ueritus uere fidei sa¬
cramentũ et xp̃iane religionis cultũ gen¬
tib p̃dicare cepit ydola uana eẽ surda et
muta manu potius facta hominũ et cõ

Expanded text:
calis auctoritatis privilegio praemunivit, ut praedicationis divinae emolumentum sacerdotalis officii praecederet sacramentum. Imperium itaque magistri eminentis exseinstructus eloquio, obediens in praeceptis, fidus in promissionibus, Roma egressus, per longissimos jam dicti itineris anfractus a beato Petro corporali, non mentis intuitu separatus, longinquae peregrinationi pro Christi regno se ultro subjiciens, Leuchorum urbis se civibus intulit, in omnia suppliciorum perferenda praeparatus genera. Quae videlicet civitas aquis irrigua, pascuis uberrima, murorum ambitu jucunda, seris et turribus secus undique praemunita, idolorum tamen sordibus usquequaque polluta fuerat et confusa. Metas itaque praefatae civitatis Christo duce ac beati Petri praevia auctoritate ingressus, barbaricam multitudinem nihil veritus, verae fidei sacramentum et Christianae religionis cultum gentibus praedicare coepit: idola vana esse, surda et muta, manu potius facta hominum et comm
Abbreviated transcription (Latin):
et ꝓthomartyris stephani. Aliud uen ĩ¬
plum construxit ex latere in parte auste¬
li. qd̾ sollempni popłoꝵ frequentia deb¬
cauit in honore et ueneratione sc̃i iobid
baptiste. ubi dicitur ad fontes. Demde li¬
tem ꝑ omnẽ diocesis sue ꝓuintiam plist¬
mas construxit eccł̃ias. ordinatis p̾sbite
et diaconib. ubi diuine maiestati dicbisa
laus redlitur. et glorificatur d̾s admil

Expanded text:
tomartyris Stephani. Aliud vero templum construxit ex latere in parte australi, quod solemni populorum frequentia dedicavit in honore et veneratione sancti Joannis Baptistae, ubi dicitur ad Fontes. Deinde autem per omnem dioecesis suae provinciam plurimas construxit ecclesias; ordinatis presbyteris et diaconibus, ubi divinae majestati debita laus redditur, et glorif
Abbreviated transcription (Latin):
qui cundem de cliuinis seribentẽ legentes
ꝓficiunt. S ego arbitror plus ex eo ꝓficere
potuisse. qui eum et loquentẽ in eccłia pre¬
sentem audire et uidere potuerunt. et eius
p̃sertim int̾ homines conuersationẽ non
ignorauerunt. Erat enim non solũ
eruditus scriba inͣ regno celoꝵ de thesauro
suo ꝓferens noua et uetera. et unus negoci¬
atoꝵ qui inuentam p̃ciosam margaritã
que habebat uenditis comꝑauit: uerũ eti¬
am ex his quib scriptum est. Sic loqui¬
cit. Qui fecerit et docuerit sic homines:
hic magnus uocabitur in regno celoꝵ. De¬
to autem in compendio ur̃am caritatẽ qui
hec scripta legitis ut mecũ deo om̃ipotenti
tium et absentiũ p̃sentis temporis et futu¬
ri hominũ. et uelle deferre et ualuisse. et
metũ ac ꝓ me oretis. ut illuis quondã uiri
cũ quo fere annis quadraginta dei dono.
absq amara ulla dissensione fam iliariter
ac dulciter uixi. et in hoc scło emulator et

Expanded text:
qui eum de divinis scribentem legentes qui eum de divinis scribentem legentes proficiunt. Sed ego arbitror plus ex eo proficere potuisse, qui eum et loquentem in ecclesia praesentem audire et videre potuerunt, et ejus praesertim inter homines conversationem non ignoraverunt. Erat enim non solum eruditus scriba in regno coelorum, de thesauro suo proferens nova et vetera, et unus negotiatorum, qui inventam pretiosam margaritam, quae habebat venditis, comparavit : verum etiam ex iis ad quos scriptum est, Sic loquicit, Qui fecerit et docuerit sic homines, hic magnus vocabitur in regno coelorum . Peto autem impendio vestram charitatem, qui haec scripta legitis, ut mecum omnipotenti tium et absentium praesentis temporis et futuri hominum, et vellem deferre, et valuissem; et mecum ac pro me oretis, ut illius quondam viri, cum quo ferme annis quadraginta Dei dono absque amara ulla dissensione familiariter ac dulciter vixi, et in hoc saeculo aemulator et
Abbreviated transcription (Latin):
uero eccłie uł in sũptib uł in ornamentis
habuit. fideli prb̃ro qui sub eodem domus
eccłie curam gerebat climisit. nec suos con¬
sanguineos uł in ꝓposito uł extra constitutos.
in sua uita et morte uulgi more tractauit.
Quib dum adhuc suꝑeẽt. id si opus fuit qd̾
et ceteris erogauit. non ut druitias haberent.
s ut aut non. aut minus egerent. C lerũ
plena eccłia dimisit una cum bibliothecis
fuerit narratur. et in his semꝑ uiuere a
fidelib inuenitur. iuxta qd̃ etiam scłariũ
quidam poeta suis uiuens. qd̾ sibi tumulũ
mortuo in aggere publico collocarent ꝓ gra¬
mate finxit dicens. Uiuere post mortẽ ua¬
tem uis nosse uiator: Qd̃ legis ergo loquor:
uox tua nempe mea est. Et in suis quidẽ
scriptis ille deo acceptus et carus sacerdos.
quantũ lucente ueritate uidere conteritur.
recte ac sane fidei spei et caritatis catholi¬
ce eccłie uixisse manifestatur. Qd̃ agnosc̃t

Expanded text:
vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis vero Ecclesia, vel in sumptibus, vel in ornamentis habuit, fidei presbyteri, qui sub eodem domus Ecclesiae curam gerebat, dimisit. Nec suos consanguineos, vel in proposito vel extra constitutos, in sua vita et morte vulgi more tractavit: quibus, dum adhuc superesset, id si opus fuit, quod et caeteris, erogavit, non ut divitias haberent, sed ut aut non, aut minus egerent. Clerum splena, Ecclesiae dimisit, una cum bibliothecis, fuerit noscitur, et in his semper vivere a fidelibus invenitur. Juxta quod etiam saecularium quidam poetarum, suis jubens quo sibi tumulum mortuo in aggere publico collocarent, programmate finxit, dicens, Vivere post obitum vatem vis nosse viator, Quod legis ecce loquor, vox tua nempe mea est. Et in suis quidem scriptis ille Deo acceptus et charus sacerdos, quantum lucente veritate videre conceditur, recte ac sane, fidei, spei, et charitatis catholicae Ecclesiae vixisse manifestatur: quod agnoscunt
Abbreviated transcription (Latin):
penitentia scribi ip̃os quaterniones iacens
in lecto contra parietẽ positos. dieb sue in¬
firmitatis intuebatur et legebat. et ubertĩ
ac iugiter flebat. et ne intentio eiꝰ aquoquã
impediretur cauebat. Ante dies ferme de¬
cem quã exiret de corpore a nobis postulauit.
p̃sentib nequis ad eum ingrederetur. nisi
his tantũ horis quib medici ad inspicien¬
dũ intrabant. uł cum ei refectio inferretur.
et ita obseruatũ ac factum est. Et om̃i illo
tempore orationi uacabat. Uerbũ dei usq
ad ip̃am suã extremã egritudinẽ. in p̃ter¬
misse alacriter et fortiter. sana mente. sano¬
q consilio in eccłia p̃ dica uit. M en¬
bris om̃ib sui corporis incolumt᷑s. in tegro
aspectu atq auditu. et ut scriptũ est nobis
nectute. et nobis coram ꝓ eius cõmendan
quia unde faceret pauꝑ xp̃i non habuit.
Eccłie bibliotecham om̃sq codices diligent̃
posteris custodiendos semꝑ iubebat. Siqͥd

Expanded text:
poenitentia, scribi, ipsosque quaterniones jacens poenitentia, scribi, ipsosque quaterniones jacens in lecto contra parietem positos diebus suae infirmitatis intuebatur, et legebat, et jugiter ac ubertim flebat: et ne intentio ejus a quoquam impediretur, ante dies ferme decem quam exiret de corpore, a nobis postulavit praesentibus, ne quis ad eum ingrederetur, nisi iis tantum horis, quibus medici ad inspiciendum intrarent, vel cum ei refectio inferretur. Et ita observatum ac factum est: et omni illo tempore orationi vacabat. Verbum Dei usque ad ipsam suam extremam aegritudinem impraetermisse, alacriter et fortiter, sana mente, sanoque consilio in ecclesia praedicavit. Membris omnibus sui corporis incolumis, integro aspectu atque auditu, et, ut scriptum est, nobis nectute; et nobis coram pro ejus commendandquia unde faceret pauper Dei non habuit. Ecclesiae bibliothecam, omnesque codices diligenter posteris custodiendos semper jubebat. Si quid
Abbreviated transcription (Latin):
ran ꝑicula. ꝓculdubio isti deserendi non
sint aministerio xp̃iano. Si autẽ hoc au¬
dito ibire maluerint. nec illis manendum¬
ast qui ꝓpter illos manebant. quia ibi iam
non sunt ꝓpt̾ quos manere adhuc debeant.
eluitũq igitur isto modo fugit. ut eccłie neces
p̃cepit. siue ꝑmisit. Qui autẽ sic fugit ut
eregi xp̃iano quib specialiter uiuit alimen¬
a subtrahantur. mercennarius ille est qui
udet lupum uenientẽ et fugit: qm̃ nou est
a cua de ouib. Hec tibi quia me cõsulu¬
siquaris sententiã: non ꝑscripsi. Melius
tinen qd in his ꝑiculis faciamus inuenire
essi prudentes et sc̃i uiri et uelle et facere
bsuetunt. et inter dentes obtrectantium
u posti intentione minime defecerunt.
Aaamios septuaginta sex. In clericatu au
S ut̃ nobis inter familiaria colloquia
defunctus est egritudine. Nam sibi iusserat
psalmos dauitieos qui sunt patcissimi de

Expanded text:
tanda pericula\', procul dubio isti deserendi non tanda pericula\', procul dubio isti deserendi non sunt ministerio Christiano. si autem hoc audito abire maluerint, nec illis manendum, qui propter illos manebant, quia ibi iam non sunt, propter quos manere adhuc debeant. Quicumque igitur isto modo fugit, ut ecclesiae necpraecepit siue permisit. qui autem sic fugit, ut gregi Christi ea, quibus spiritaliter uiuit, alimenta subtrahantur, mercennarius ille est. qui uidet lupum uenientem et fugit, quoniam non est ei cura de ouibus. haec tibi. quia me consuluisequaris sententiam, non praescripsi. melius tamen, quod in his periculis faciamus, inuenire nulli prudentes et sancti uiri et uelle et facere meruerunt et inter dentes obtrectantium a sui propositi intentione minime defecerunt.vixit annis septuaginta et sex, in clericatu auticere autem nobis inter familiaria colloquia defunctus est aegritudine: nam sibi jusserat Psalmos Davidicos, qui sunt paucissimi de
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ut fuga ẽẽ cligniorem. Quisquis enm
hoc putat nimiũ sibi placet: quisquis aut
etiam hoc dicit. om̃ib displicet. Sunc sus
qui arbitrantur ep̃os et clericos non fugil¬
tes in talib ꝑiculis s manentes factre ul
plebes decipiantur. cũ ideo nõ fugunt qul
manere suos p̃positos cernunt. S failtse
hanc rep̃hensionẽ uł inuidiam deutal
alloquendo easdem plebes atq dicend. e
uos decipiat qd̾ de loco isto non fugini
enim ꝓpter nos s ꝓpter uos potius huͤ
nemus. ne uobis non ministremus q
dindum. quando uere uidetur ittile ẽẽ
ꝯbei tutiora migrare. Quo audito si uł
qnt aliqui dixerint in illius potestate su¬
is tuius iram nullus quocũq uadit e
igit. it cuius misccłia ubicũq sit potest in¬
utisi. qui nusquã uult ire sine tertis neces¬
scanb impeditus. siue laborare nolens ad in¬
⁊ sisfragia. et non ad finienda s ad mu¬

Expanded text:
ob hoc fuga esse digniorem. quisquis enim ob hoc fuga esse digniorem. quisquis enim hoc putat, nimium sibi placet; quisquis autem etiam hoc dicit. omnibus displicet. Sunt sane. qui arbitrantur episcopos et clericos non fugientes in talibus periculis sed manentes facere, ut plebes decipiantur. cum ideo non fugiunt, quia manere suos praepositos ceraunt. sed facile est hanc responsionem uel inuidiam declinare adloquendo easdem plebes atque dicendo: \'Non uos decipiat, quod de loco isto non fugimus; non enim propter nos sed propter uos potius hic manemus, ne uobis non ministremus, qesse dicendum, quando uere uidetur utile esse ad loca tutiora migrare. quo audito si uel omnes uel aliqui dixerint: \'In illius potestate sumus. cuius iram nullus, quocumque uadit, euadit, cuius misericordiam. ubicumque sit, potest inuenire, qui nusquam uult ire siue certis necessitatibus impeditus siue laborare nolens ad incerta suffugia et non ad finienda sed ad mu
Abbreviated transcription (Latin):
minor consulendi. et gubernandi ꝑicu
Qui tamen pie sapiunt contradicet ess
uident. et uiuere pocius oportere. et magi
mori malle quã fugere. Ideo sic serptuĩ es
Contradictiones sorticio sedat: et inter pos¬
tes desunt. Melius enim deus in huusds
di ambagib quã homines uiclica sut
dignetur ad passionis fructũ uocare mii¬
ores. et parcere in firmis. siue istos facer e
mala ꝑferenda forciores. et huic uite subt¬
here. quoꝵ non potest eccłie tantũ. quantĩ
illoꝵ uita ꝓdesset. Res fiet quidem mina
uisitata: si fiat ista sorticio. S si facta fe¬
rit quis eam rep̃hendere audebit. quis ũ
eam nisi imꝑitus aut inuidus congriua
dicatione laudet: Qd̃ si non placet facen
cuius facti nõ occurrit exemplũ: nulliu
fuga faciat ut eccłie mninisteriũ maximi
in tantis ꝑiculis necessariũ ac debitum dẽlt
Nemo accipiat ꝑsonam suam. ut si aliqu
gr̃a uidetur excellere. ideo se dicat uita. an

Expanded text:
minor consulendi et gubernandi peritia; minor consulendi et gubernandi peritia; qui tamen, si pie sapiunt, contradicent eis, quos uident et uiuere potius oportere et magis mori malle quam fugere. ideo, sicut scriptum est, contradictiones sedat sortitio et inter potentes definit; melius enim deus in huiusce modi ambagibus quam homines iudicat, siue dignetur ad passionis fructum uocare meliores et parcere infirmis siue istos facere ad mala perferenda fortiores et huic uitae subtrahere, quorum non potest dei ecclesiae tantum quantum illorum uita prodesse. res quidem fiet minus usitata, si fiat ista sortitio; sed si facta fuerit, quis eam reprehendere audebit? quis non eam nisi inperitus aut inuidus congrua praedicatione laudabit? quod si non placet facere, cuius facti non occurrit exemplum, nullius fuga faciat, ut ecclesiae ministerium maxime in tantis periculis necessarium ac debitum desit. nemo accipiat personam suam, ut, si aliqua gratia uidetur excellere, ideo se dicat uita et