comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
non dubie sioccupantor ie
alienoꝵ siniũ ca id admisrĩt
a possunt ĩtempus ut auusᷤ¬
gesserunt ⁊ misteno functi
sunt castigari ⁊ adopne bi¬
enmo dari ꝙ si ꝑignoranciã
aut fortintu iapites furati
sunt susficiat eos u̾bib cede¬
u Lege agrana qm̃gai
cesar tulit adu̾sus cos ꝗter¬
inmos statutos exͣ sinĩ gras
reos in publico dare iubent᷑
uolet ẽẽ inbetãlia quoq
lege agrania ꝙ̃ dinus nua
tulit cauetur ut si ẜmis ser¬
uaue instiende dño dolom.
fecit ei capitale ẽẽ nisi dommo
domina ue mulctam susferre
malu̾it ¶Hũ quo quisina¬

Expanded text:
non dubie occupandorum alienorum finium causa id admiserunt, et possunt in tempus, ut cuiusqgesserunt et ministerio functi sunt, castigari et ad opus biennio dari. quod si per ignorantiam aut fortuito lapides furati sunt, sufficiet eos uerbe Lege agraria, quam Gaius Caesar tulit, aduersus eos, qui terminos statutos extr‹a› suum gradum reos in publico dari iubet: uolet esse iubet. Alia quoque lege agraria, quam diuus Nerua tulit, cauetur, ut, si seruus seruaue insciente domino dolo malo fecerit, ei capital esse, nisi dominus dominaue multam sufferre maluerit. Hi quoque, qui fina
Abbreviated transcription (Latin):
pulsatus nonest uum
manus adu̾sus eum lenate
puiaturus non tñ ꝑcussto
ntil ĩ iuriarum accõne tene¬
tur. ¶Art p̾tor quiadu̾¬
sus bonos mores conuciũ
cui fecure cuius ueoꝑa fim̃ oe
dicetur. quo adu̾sus bonos
mores conuicium fieret. in
eum iudicium dabo. conu
acolłone uocum cũ enĩ inu¬
num cum plures uoces cõ

Expanded text:
uidem non est, uerum manus aduersus eum leuatae pulaturus, non tamen percussit: utili iniuriarum actione tenetur. Ait praetor: 'qui aduersus bonos mores conuicium cui fecisse cuiusue opera factum esse dicetur, quo aduersus bonos mores conuicium fieret: in eum iudicium dabo'. Conua collatione uocum. cum enim in unum complures uoces co
Abbreviated transcription (Latin):
nostrum murriarum agi pos¬
se. qr mea oꝑa fr̃a sit iuiri¬
no meo mandan̾o ut tibi ĩ¬
iuriam faciat ¶Atcilicnmꝰ
autem ait ⁊ si ꝑsuayim ali¬
cui ał nolenti ut micħ ad ĩ¬
uiriam faciendam obediret
detur. U̾m marito nb̾te noĩe
cumprono acoõ competit ma¬
ritus enm uxore sua inuiria
pasra suo nomme ĩ uiriarũ
ag̾e uidetur ꝙ ꝙ marcellus
admitͣcit. ego audem apud
eum notaui non de onmi ĩuiri¬
a h ẽẽ dicendum me putare

Expanded text:
m agi posse, quia mea opera facta sit iniurilio meo mandauero, ut tibi iniuriam faciat. Atilicinus autem ait et si persuaserim alicui alias nolenti, ut mihi ad iniuriam faciendam oboediretdetur, uerum marito libertae nomine cum patrono actio competit: maritus enim uxore sua iniuriam passa suo nomine iniuriarum agere uidetur. quod et Marcellus admitti. ego autem apud eum notaui non de omni iniuria hoc esse dicendum me putare:
Abbreviated transcription (Latin):
qui mei diui est antiq pis¬
ius ad aliquẽ ꝑtincat utipꝰ¬
sidetis int̾ dictum ei compe¬
tit si ꝓhibeatur ius suu̾ex¬
c̾cere qm̃ ad prinatam iam
cãm ꝑtinet non ad publ¬
cam ħ res ut pote amdeune
fruento agatur ꝙ expriua¬
ta causa contingit uon ex
publioa ad priuatas emi
nitur siquis mentem alictłi
medicamto alio ue quo aisa¬
cum agi posre. ¶ Siquitꝗd¬

Expanded text:
qui mei dominii est, utique pisius ad aliquem pertineat, uti possidetis interdictum ei competit, si prohibeatur ius suum exercere, quoniam ad priuatam iam causam pertinet, non ad publicam haec res, utpote cum de iure fruendo agatur, quo‹d› ex priuata causa contingat, non ex publica. ad priuatas enim ritur, si quis mentem alicuius medicamento alioue quo alieum agi posse. Si qui
Abbreviated transcription (Latin):
licentitur non in detur̾ in¬
uirie faciente cã ħ est facere :
uiris eni eyecuco non h̾t nn¬
niriam. ¶ Si quis qͣuod doc̃¬
to p̾toris non optempau̾̃it
duccus sit nõ ẽ mea causa
me int̾pellau̾it uexandi
¶Siquis de honorib dec̾nen¬
dis alicuuis. passus nõ sit te

Expanded text:
titur, non uidetur iniuriae faciendae causa hoc facere: iuris enim executio non habet iniuriam. Si quis, quod decreto praetoris non obtemperauit, ductus sit, non est in ea causa,me interpellauerit uexandi Si quis de honoribus decernendis alicuius passus non sit de
Abbreviated transcription (Latin):
inuiriam in inguntur er
accom non ꝑtinent ¶ Si
quis me ꝓhibet nmari
pistari ł euertiꝰ ꝑiculum
duce an inuiriarum indicio
ẽẽ hinc similem eum qui ĩ
publico iauare uł inca¬
uea publicas edere uł ĩ
quo alio locro ag̾e. sedere
couuersari non paciat᷑
aut siquis remei nõ ꝑmͣ¬

Expanded text:
iuriam iniunguntur. eractionem non pertinent. Si quis me prohibeat in mari piscari vel everriculum ducere, an iniuriarum iudicio esse huic similem eum, qui in publicum lauare uel in cauea publica sedere uel in quo alio loco agere sedere conuersari non patiatur, aut si quis re mea uti m
Abbreviated transcription (Latin):
Namis ei ꝓhibenda est
quomimꝰ conduccõne su¬
a fruatur. si queni tñ an̾
edes meas uelante ptorni
meum pistari ꝓhibeam
quid dicendum ẽ me iuiri¬
rum alienum ꝓhib̾i pot̾.
usurpatum tñ. ⁊ hoc est ta¬
⁊ si nullo uire quis ꝓhibi
possit. añ edes meas uel p̾co¬
rium nieu̾ pistariqrͣ siꝗs¬

Expanded text:
nam uis ei prohibenda est, quo minus conductione sua fruatur. si quem tamen ante aedes meas uel ante praetorium meum piscari prohibeam, quid dicendum est? me iniurirum alienum prohiberi potest. usurpatum tamen et hoc est, tametsi nullo iure, ut quis prohiberi possit ante aedes meas vel praetorium meum piscari:
Abbreviated transcription (Latin):
fiat. sicut maccone legis aꝗ¬
lie. ⁊ finti ⁊ ui bonorum rap¬
toꝵ ⁊ int̾doounde ui ⁊ deta¬
bulis test̾i exhibendis. nam
is de re familiari agitiꝰ.
gare se debet. noc ante pot᷑
accusare. qm̃ fu̾it oꝑcusatꝰ
constituconib enimobser¬
uatur. ut non resone crimi¬
num. s innocẽcia rens pͥnr¬
getur. ¶Illud inc̾cu ẽ u
trum ita demum accusare po¬
t̾ si fu̾it lib̾atus an ⁊ si pona

Expanded text:
iat, sicut in actione legis Aquiliae et furti et ui bonorum raptorum et interdicto unde ui et de tabulis testamenti exhibendis: nam in his de re familiari agitur. gare se debet nec ante potest accusare, quam fuerit excusatus: constitutionibus enim obseruatur, ut non relatione criminum, sed innocentia reus purgetur. Illud incertum est, utrum ita demum accusare potest, si fuerit liberatus, an et si poena
Abbreviated transcription (Latin):
nus nolit eñ uende iegatum
irtiuet eynoluntate defuncci
cui ꝑ fid̾iomissũ ub̾tas debetͣ
lib̾i qrodamodo loco est ⁊sta¬
tu lib̾i locumni oꝑtinet uelco
magis ꝙ nec ĩ asiũ tranfferẽ¬
dus est ut aut lib̾das eius un¬
pediatur aut uira pr̃onꝯrum
grauiora exꝑiatur. ses. da
⁊ quia dehr̃dib tantũ cautũ
erat ab iectuest cod̾. se .o. ut

Expanded text:
us nolit eum vendere, legatum retinet ex voluntate defuncti. Cui per fideicommissum libertas debetur, liberi quodammodo loco est, et statuliberi locum optinet vel eo magis, quod nec in alium transferendus est, ut aut libertas eius impediatur aut iura patronorum graviora experiatur. Senatus Et quia ‹de› heredibus tantum cautum erat, adiectum est eodem senat
Abbreviated transcription (Latin):
no .s. 3. cauetur ut inpuneus
p̾sides ꝓriuicie cognoscant.
licet ħ̃s nõ sit h̾rs ꝓuncie s ⁊
si non p̃rditariũ ẜuũ qm̃ roga¬
exsenado ꝯ sulto uinciano pꝰ¬

Expanded text:
nsulto cauetur, ut in prouinciis praesides prouinciae cognoscant, licet heres non sit eius prouinciae. Sed si non hereditarium seruum quis rogaex sena
Abbreviated transcription (Latin):
lberũ. q̃ritꝰ an cõmutatꝰ sti¬
pulacõ. ⁊ celsus ait. ⁊ sin̾ est
huic scipłoni additũ nͥ stet̾it
penam dari. mio qͣnti int̾ ẽ
sisti contim ⁊ uerit uerum
est ꝙ celsus ait. Nãmqui ali¬
um sisti ꝓmutit. hoc ꝓmutit
id se acturum ut scẽt.  oiꝓ¬
curator sisti aliquem sine pe
dircisse. Ioq forciꝰ dicendũ ẽ
si qͣnti ea res est stipulacõ ꝓpo¬
natur ꝓcuratoris.

Expanded text:
tipulatio. et Celsus ait, etsi non est huic stipulationi additum 'nisi steterit, poenam dari', in id, quanti interest sisti, contineri. et uerum est, quod Celsus ait: nam qui alium sisti promittit, hoc promittit id se acturum, ut stet.Si procurator sisti aliquem sine poeduxisse: idque fortius dicendum, si 'quanti ea res sit' stipulatio proponatur procuratoris.
Abbreviated transcription (Latin):
reliqua ꝑde an adeum qui
scit ꝑtineat set ile ĩdigiiᷤ
est qitd̾ nr̃e qui sciens em̾ite
rursus qui ignorauit non
pot̾ maiorem ꝑdem domniui
hr̃e quamem̾it euenit igitͣ
ut ei ꝓsto qui cũ comꝑauit
sciens quod auus ignorau
sunt ⁊ alic cause exquibus
in Uħtatem ꝓclammacio de¬
eedicatur cum enm in co
sit iste ut supplicõ fortesit
assiciendꝰ non deb ub̾ale iu¬
dicium ei concedi set ꝗ si da
tum fint quia dubitaturu¬
trum nocens sit an ĩnoce̾s
disfertur lib̾ale indicium
donec constet demorte ome
non ¶Si quis exsuitute in
ub̾tatem ꝓclamat petito¬
ris ꝑtem sustinet siuio ex
lib̾tate ĩs intutem potat᷑
is ꝑtem su accoris sustinet
qui ẜnũ simi dicit igitur
cum de hoc inc̾tum est ut pos¬
sit iudicium ordinẽ accipe
hoc añ apud cum quide li¬
btate cogiturus ẽ disceptat᷑
utrum eylib̾tate isnitu¬
tem ant contra agatur et
si forteagatatur a pparuit
enm qui de lib̾tate sua liti¬
gat ĩ ub̾tatem snĩ dolo .m.¬

Expanded text:
lia parte? an ad eum qui scit pertineat? sed ille indignus est quid habere, quia sciens emerit. rursum qui ignorauit, non potest maiorem partem dominii habere quam emit: euenit igitur, ut ei prosit qui eum comparauit sciens, quod alius ignorauit. Sunt et aliae causae, ex quibus in libertatem proclamatio deesse dicatur: cum enim in eo sit iste, ut supplicio forte sit adficiendus, non debet liberale iudicium ei concedi. sed et si data fuerit, quia dubitatur, utrum nocens sit an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eiunon. Si quis ex seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes sustinet: si uero ex libertate in seruitutem petatur, is partes actoris sustinet qui seruum suum dicit. igitur cum de hoc incertum est, ut possit iudicium ordinem accipere, hoc ante apud eum, qui de libertate cogniturus est, disceptatur, utrum ex libertate in seruitutem aut contra agatur. et si forte apparuerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate sine dolo m
Abbreviated transcription (Latin):
q hr̃e ꝙ sipiures exmemo¬
ratis ꝑ sonis existant qui
uelint ꝓ eis litigare p̾toris
ꝑtes int̾ ponede sunt ut e¬
ligat quem potissimũ in ħ̾
eire existimet ꝙ ⁊ in plurcbi

Expanded text:
 Quod si plures ex memoratis personis existant, qui uelint pro his litigare, praetoris partes interponendae sunt, ut eligat, quem potissimum in hoc esse existimat. quod et in pluribus
Abbreviated transcription (Latin):
ncħ obest quo mimus possit
nilib̾tatẽ ꝓclamare insifor¬
te se uenimdari passi sut
set si añ quidem se uenu de¬
cũ ꝑticipatus est pot̾it ei
si quis lib̾um enut non de¬

Expanded text:
hil obest, quo minus possint in libertatem proclamare, nisi forte se uenum dari passi sunt, sed si ante quidem se uenum deetium partitus est, poterit ei Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
Iab̾ Dimferiorum dũs ediũ
suꝑioris incini sumigãdica
fumũ faceret aut si supior
uicinus niferiores edes
quid aut ꝓiecit aut ĩ fudit
negat sab̾ inuiriarum agi
poire quod am puto sitamꝰ
nurie ficiende a ĩmitut᷑.¬

Expanded text:
 inferiorum dominus aedium superioris vicini fumigandi causa fumum faceret, aut si superior vicinus in inferiores aedes quid aut proiecerit aut infuderit, negat Labeo iniuriarum agi posse: quod falsum puto, si tamen iniuriae faciendae causa inmitt
Abbreviated transcription (Latin):
tem. ¶Uanc stiplo nem placet
⁊ fuuta dem̃ tutela ꝯmiti ⁊ fideiꝰ¬
sorib diem ex inde incipe crede debe
in curatore aliud.c̃. s ⁊ meo qui
fuit. finita dem̃ tutela ꝯmutent᷑.
si u̾o ꝓ tutore negocia gessit ꝯue¬
s situtor ab hostib captus sit. an
puto posse agr ¶ Genałr sciendũ
c̃. ex quib cansis diximꝰ tutele
agi nõ posse. ex huisdem causis nͣ
ex stipulatu rem saluam fore aigi

Expanded text:
.Hanc stipulationem placet finita demum tutela committi et fideiussoribus diem exinde incipere cedere. in curatore aliud est: sed et in eo, qui fuit, finita demum tutela committentur: si uero pro tutore negotia gessit, conuei stipulationem.Si tutor ab hostibus captus sit, an puto posse agi.Generaliter sciendum est: ex quibus causis diximus tutelae agi non posse, ex isdem causis ne ex stipu
Abbreviated transcription (Latin):
si pupsslus abest us fari ñ posse test
nam ⁊ si p̾sens sit ⁊ fari pot̾ .ĩ. si eiꝰ
etatis erit ut ñ intelligat quid
agat. tñ p̃p utilitatem receptum¬
ẽ recte eum stipłari et art̾e Mocest̾¬

Expanded text:
si pupillus abest aut fari non potest: nam si praesens sit et fari potest, etiamsi eius aetatis erit, ut non intellegat quid agat, tamen propter utilitatem receptumt recte eum stipulari. 7 Modest
Abbreviated transcription (Latin):
IPͥ Isqui reatu deciditm
tegri status decedit extingui¬
tur enim cuanen mortanitate
insi forte quis magestratus re
fu̾it nam ħ crimen nisi a suc¬
cestoribus purgetur hr̃ ditas
afisto uendicatur plane no
quiequis legis uiue mag̃gta¬
tis reus ẽ ⁊ meadem condone
est s qui ꝑduellioniereusẽ
hostili ammo adi̾sus rẽ pub¬
licam uł principem ammatꝰ

Expanded text:
i in reatu decedit, integri status decedit: extinguitur enim crimen mortalitate. nisi forte quis maiestatis reus fuit: nam hoc crimine nisi a successoribus purgetur, hereditas fisco uindicatur. plane non quisque legis Iuliae maiestatis reus est, in eadem condicione est, sed qui perduellionis reus est, hostili animo aduersus rem publicam uel principem a
Abbreviated transcription (Latin):
m᷑. idq uił scribit. idemait
qui ticiisit stipłati fu̾nt nõ
uid̾i eos duos reos scipłandi
cũ x. decem tm̃ seio stichꝰ aũ
x. debeant᷑ que sũna ꝑtinet

Expanded text:
ianus scribit. idem ait, qui Titii sit, stipulati fuerint, non uideri eos duos reos stipulandi, cum Titio decem tantum, Seio Stichus aut decem debeantur: quae sentent
Abbreviated transcription (Latin):
auloum qui nocendẽ in¬
famaint ñ ẽc bonũ ⁊ equ̾
obeam rem condẽpnari pͤ¬
anua em̃ nocentũ nota ẽẽ
frcerit. ꝑm̾ hñdum est .ꝙ¬

Expanded text:
um, qui nocentem infamauit, non esse bonum aequum ob eam rem condemnari: peccata enim nocentium nota esse fecerit
Abbreviated transcription (Latin):
u N stuprum sna parra
dabitur. aut si celanit mĩ¬
cipnm uel quid alud fu¬
randi aĩo fecit furti ꝓ uel
siuirginẽ inmaturã scup̃¬
compet̾e qui dam putant
aue Siquis ynũ meñ ux fi¬
liim iu dibrio hat. licet cõ¬
senciẽtem. tam ego ĩ inria
uideor acciꝑe. ueuiti si inpo¬
pina duyit illum. si alea in¬

Expanded text:
 stuprum serua passa dabitur: aut, si celauit mancipium uel quid aliud furandi animo fecit, etiam furti: uel, si uirginem inmaturam stuprcompetere quidam putant Si quis seruum meum uel filium ludibrio habeat licet consentientem, tamen ego iniuriam uideor accipere: ueluti si in popinam duxerit illum, si ale‹a› lu
Abbreviated transcription (Latin):
agãt. pomp̃. recte pitat
tanti prĩ contempnand̾ ẽẽ
reum qnͣti condempnand̃¬
si eauidua eet. iurotanti.
qnͣti condempnaret᷑ siea in
nullius pot̾tate sit. non iõ
munus cam ĩuiriaꝵ agere
agat ¶ inuiria micħ fiat
cĩ ẽe. cumsim ganns deuis.
p̾nalet ꝙ principale est
inuiriam eũ micħ facere
licet ip̃e putet me almũ eẽ
¶Tum auquis filiũ fam̃pa

Expanded text:
onius recte putat tanti patri condemnandum esse reum, quanti condemnsi ea uidua esset, uiro tanti, quanti condemnaretur, si ea in nullius potestate sit, non ideo minus eam iniuriarum agere agat. Si iniuria mihi fiat  esse, cum sim Gaius Seius: praeualet, quod principale est, iniuriam eum mihi facere licet ille putet me alium esse cum aliquis filium familias
Abbreviated transcription (Latin):
is qui at lib̾tatem ꝓclaᷤ¬
mat illo temꝑe quo boã
fide micħ ẜuiebat ueluti
siego bona fide domnus nor
ali indicõ connentus ⁊ con
ꝓeooptuli in id ꝙ michi
condempnaditur. Õ ans¬

Expanded text:
it, qui ad libertatem proclamat, illo tempore, quo bona fide mihi seruiebat, ueluti si ego bona fide dominus noxali iudicio conuentus et connem pro eo optuli: in id mihi condemnabitur. 13
Abbreviated transcription (Latin):
si sunt se ꝓẜus uenunda¬
ri occurnit dedit em̃ in cos ac¬
cionem que accõ tociens loc̾
hc. quociens non est mca
caisa is qui se uenire passo
est ut ci ad lib̾tatem ꝓ cła¬
macõ denegetur. dolo au¬
trm non solum eũ accipimo¬
it emptorem set ⁊ qui te

Expanded text:
s uenum dari, occurrit. Dedit enim i‹n› eos actionem, quae actio totiens locum habet, quotiens non est in ea causa is qui se uenire passus est, ut ei ad libertatem proclamatio denegetur. Dolo autem non eum fecisse accipimit emptorem, sed qui de
Abbreviated transcription (Latin):
te ⁊ ẜuum poste sine dolo
ma. inlib̾tate cẽ infans
sreptus bona fide inser¬
intute fuit amm lib̾ e̾et
dem̃ cum destatu ignarꝰ
cet recessit ⁊ clam ĩ lib̾ta¬
te morari cepit hic non sñ
dolo.ma. in lib̾tate mora¬
tur.pot̾ ⁊ ẜuns smne dolo
malo in lib̾tate morari ut
puta testõ accepit lib̾ta¬
tem ꝙ nullius momĩti ear
ignorat uinttã ei impõita
est abeo quem dommũ ẽẽ
putauit cum nõ oet uel
educatus est. quasi liber
tantum putauit se libñ
⁊ inlib̾tate moratus est
dicendu est hunc mea
causa cuis ut ⁊ smne dolo
malo in lrb̾tate fũit at

Expanded text:
t seruum posse sine dolo malo in libertate esse. Infans subreptus bona fide in seruitute fuit, cum liber esset, deinde, cum de statu ignarus esset, recessit et clam in libertate morari coepit: hic non sine dolo malo in libertate moratur. Potest et seruus sine dolo malo in libertate morari, ut puta testamento accepit libertatem, quod nullius momenti esse ignorat, uel uindicta ei imposita est ab eo, quem dominum esse putauit, cum non esset, uel educatus est quasi liber,tamen putauit se liberum et in libertate moratus est, dicendum est hunc in ea causa esse, ut sine dolo malo in libertate fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
quisqr solidũ diñũ sibiuen¬
dicet s si alt̾ usumfructum
dicet. item si ait̾ dominum
ait᷑ pignoratũ sibidicat id̃
uitex ext ⁊ parui refert ab
eodem an ab alio eipignori
datas fit. Gaiuis.

Expanded text:
quisque solidum dominium sibi vindicet. Sed et si alter usum fructum dicet, item si alter dominium, alter pigneratum sibi dicat, idem iudex erit: et parvi refert, ab eodem an ab alio ei pigneri datus sit. Gaius
Abbreviated transcription (Latin):
ognicõ de lib̾an causa nsuf¬
ructuario datur ⁊ sidominꝰ
quor uelit hoc est qui se do¬
raimũ dicit mou̾e status cõ¬
trou̾siam. ¶Si plures sibi
cem mittẽdiorũt ⁊ ita sena¬
tus consuit cet̾ñ suimis ꝗ si¬

Expanded text:
ognitio de liberali causa usufructuario datur, etiamsi dominus quoque velit, hoc est qui se dominum dicit, movere status controversiam. Si plures sibi cem mittendi erunt: et ita senatus censuit. cet
Abbreviated transcription (Latin):
iittendum puto. ⁊ enĩ que¬
tat adotumelia iniuria.
quecumq ponse enis fat
Ait p̃tor nequid infama
diea fiat. siquis adũsus
ea fecit ꝓut queq irs et̃
aminadu̾tam. hoc edict᷑
pecum exgnaui clausu¬

Expanded text:
mittendum puto: etenim spectat ad contumeliam eius iniuria, quaecumque sponsae eius fiat. Ait praetor: "ne quid infamandi causa fiat. si quis adversus ea fecerit, prout quaeque res erit, animadvertam". Hoc edictum pe cum ex
Abbreviated transcription (Latin):
Om is quo ꝗ concitauit ad
uociferacõm anos ue qui sb̾¬
misit ut uociferarent᷑. ¶ Oni
non sine causa a diectum est
namsi ĩcerte ꝑsone ꝯuicuĩ
fiat. nulla execucõ ẽssicu
bitur. ¶Ex huc apparet
non onme maledcm̃ conuci¬
um ẽe. set id solum quod cã
uociferacone. dictum e̾. sue
unus siue plures dix̾nit ꝙ
incetudictum ẽ conincium ẽ
quod & non uicietm nec ĩ¬
uociferacõne dr̃ conincinm
non ꝓprie dr̃ et infamandi
cã dictum. ¶Siquis astto¬
logus ur qui auiquam illici¬
tam dumnacõm pollicetur cõ
nascitur mhr̾des non est red¬
denda set nec hrdi. ¶ Si quis
urgies appenascet sitr a
cillari neste uestitas inimis
peccare uidetur multominꝰ
si m̾etricia ueste femine nõ
matrum faminarum uesti¬
te suisrent sigitur non ma¬
tronali hitu fenma fint ⁊¬
quis eam appellaurt nelei
comitõe abduxit iniiria¬
rum nõ cenetur ¶Comitte̾
acciꝑe debemꝰ eũ ꝗomitet᷑
⁊ sequatur. ⁊ ut ait labeo
sul lib̾um sii ẜnũ siũ mas

Expanded text:
oque, qui concitauit ad uociferationem alios uel qui summissit ut uociferentur. 'Cui' non sine causa adiectum est: nam si incertae personae conuicium fiat, nulla executio est. Si bitur. Ex his apparet non omne maledictum conuicium esse: sed id solum, quod cum uociferatione dictum est, siue unus siue plures di conuicium est: quod autem non in coetu nec uociferatione dicitur, conuicium non proprie dicitur, sed infamandi causa dictum. Si quis astrologus uel qui aliquam illicitam diuinationem pollicetur consnascitur, in heredes non est reddenda: sed nec heredi. Si quis uirgines appellasset, si tamen ancillari ueste uestitas, minus peccare uidetur: multo minus, si meretricia ueste feminae, non matrum familiarum uestitae fuissent. si igitur non matronali habitu femina fuerit et quis eam appellauit uel ei comitem abduxit, iniuriarum tenetur. Comitem accipere debemus eum, qui comitetur et sequatur et ut ait Labeo siue liberum siue seruum siue mas
Abbreviated transcription (Latin):
ailũ siui femina ⁊ ita com¬
mittẽ lab̾o disfunt qui fre¬
quentandi gra cuusq cã
ut se queretur destinatus.
in publico priuato neabdͤ¬
tus fu̾it. int̾ comites uti
⁊ pedagogi erunt. ¶Abd¬
uxisre uidetur ut labo ait
non qui abduce comitem
ceꝑit s qui ꝑfecit ut comeᷤ
cum ea uon ẽet abduxiste.
A nõ tantum is in detur ꝗ ꝑ
ium abduxit ulum is uide¬

Expanded text:
lum sive feminam: et ita comitem Labeo definit "qui frequentandi cuiusque causa ut sequeretur destinatus in publico privatove abductus fuerit". inter comites utique et paedagogi erunt. Abduxisse videtur, ut Labeo ait, non qui abducere comitem coepit, sed qui perfecit, ut comes cum eo non esset. Abduxisse autem non tantum is videtur, qui per vim abduxit, verum is quoq
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł Indardanarios pp̃ fim̾
mensurarum modum obuti¬
litatem popularis annone
ꝓño admissi extra ordineᷤ
undicari placuit.
lo principis ur exmoneta sa
crafuratus sit pena metaui
uel exilii pimitur. ¶Trans¬
fuge ad hostes ur ad confili¬
orum nõrum reminciato¬
res aut uiui eyurantur aũ
furce sus pendantur ¶auc

Expanded text:
iarum In dardanarios propter falsum mensurarum modum ob utilitatem popularis annonae pro modo admissi extra ordinem vindicari placuit. lo principis cra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugae ad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatiores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur.
Abbreviated transcription (Latin):
deposita ẽ uideamꝰ an hẽat furti
accõem ⁊ cumdolũ dũ taxat p̾st
n̾nto placet ñ hab̾e eum furti.
accõem. quid .n.es. int̾est si do¬
lo careat᷑ ꝙ si dolo fecit iamqd̃
furti querere accõem¶ Iuł .r.¬

Expanded text:
furti actionem. et cum dolum dumtaxat praestet, merito placet non habere eum furti actionem: quid enim eius interest, si dolo careat? quod si dolo fecit, iam qufurti quaerere actionem. Iu
Abbreviated transcription (Latin):
um qui emit. sintͣdita ẽ eires.
furti accõem nõ hr̃e s adhuc uẽ¬
ditoris ẽẽ hanc actõnẽ celsus scͥp¬
sit. maudare eum plane oporte¬
bit emptori aurti accõem con

Expanded text:
um qui emit, si non tradita est ei res, furti actionem non habere, sed adhuc venditoris esse hanc actionem Celsus scripsit. mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et
Abbreviated transcription (Latin):
noꝵ coloma ⁊ uir̾ italici fec̾ di¬
uns uespasianꝯ cesarienses
Mlonos fecit ñ adiecto ut ⁊
uiris ytalicieent s tͥbut̾ hiis
remisit capitis s duns dicuis
inp̾sidia ensd̾ uiris ẽ coloma
antiocesiũ ⁊̃ asfrica cartagou
titealeptis magnaadiuo se¬
u̾o ⁊ antomno uiris ytalici fr̃ȩst᷑¬

Expanded text:
norum coloniam et iuris Italici fecit.Diuus Uespasianus Caesarienses colonos fecit non adiecto, ut et iuris Italici essent, sed tributum his remisit capitis: sed diuus Titus .In Pisidia eiusdem iuris est colonia Antiochensium.In Africa Carthago, Utic‹a›, Leptis magna a diuis Seuero et Antonino iuris Italici fact
Abbreviated transcription (Latin):
similes hus capituseses ẽe iu¬
dentur ĩ ꝓuncia macedonia
na durach̾icas sardeses phili¬
peses diẽses scoriẽses uiris yta¬
lici sunt. In ꝓiuncia asia due¬

Expanded text:
similes his Capitulenses esse uidentur.In prouincia Macedonia Dyrracheni, Cassa‹n›drenses, Philippenses, Dienses, Stobenses iuris Italici sunt.In prouincia Asia du
Abbreviated transcription (Latin):
a̾ recuꝑañ qr nõm̃ uenditoꝵ
quoq soluto locum hr̃e uolu¬
it. ¶ ꝓ peccuma tributi ꝙ
sua die nõ ẽ reddit̾ quominꝰ
predum iire pignoris disfha¬
tur oblata moratoria cancõ
nõ admitcit̃ necaudietur lega

Expanded text:
enditorum quoque soluto locum habere uoluit. Pro pecunia tributi, quod sua die non est redditum, quo minus praedium iure pignoris distrahatur, oblata moratoria cautio non admittitur: nec audietur legat
Abbreviated transcription (Latin):
p̾dus eq̃ ⁊ ip̃e ĩ cẽsum deferẽdest̃¬
Siquis inquilimũ uel colonũ ñ
su̾it ꝓfessꝰ uintulis censnalib
ienetur. ¶Que post censum
ediccum nata aut postea ꝓ fos
emendare ꝑmitcatur deunq
post ħ inpetratum cognou̾it
se non debuisse hoc pet̾e qr res
emendacõm non desid̾abat uł¬
lum eip̾uidiciũ exeo quod peciit
ci causa tributoꝵ uire ꝯnem

Expanded text:
 censum deferendae sunt.Si quis inquilinum uel colonum non fuerit professus, uinculis censualibus tenetur.Quae post censum ed‹i›tum nata aut postea quaesiemendare permittatur, deinde post hoc impetratum cognouerit se non debuisse hoc petere, quia res emendationem non desiderabat: nullum ei praeiudicium ex eo quod petiit,tii causa tributorum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩcꝰ t̾ritorio possidetur. quamꝙͣ
outate cum ꝑsona extingant᷑¬
tñ gen̾ałr licis aut cuntatibus
ĩmumtas sic data ndetur ut ad
posfos transmittatur. ¶Si cũ
ego fundum possidem ꝓfessus si̾
.petitor autem eius non ̃t ꝓfẽs¬
sus accõm ilłiman̾e placet ¶I
ynis dererendis obynandum ẽ
⁊ ut nacõnes corum ⁊ etates

Expanded text:
uius territorio possidetur. quamquamunitatis cum persona extinguantter locis aut cum ciuitatibus immunitas sic data uidetur, ut ad posteros transmittatur.Si, cum ego fundum possiderem, professus sim, petitor autem eius non fuerit professus, actionem illi manere placet.In seruis deferendis obseruandum est, ut et nationes eorum
Abbreviated transcription (Latin):
x. de ea pecunia credidi mulle
modios tritici fide tua ẽẽ iubes
ñ oblitat᷑ fidenissor quia ĩ ali¬
am rem ꝙͣ que credita est fide¬
uissor obligari ñ pot̾. qr ñ ut
t᷑ inpecũia nim̾ata fi̾ pot̾. ita

Expanded text:
 de ea pecunia mille modios tritici fide tua esse iubes?', non obligatur fideiussor, quia in aliam rem, quam quae credita est, fideiussor obligari non potest, quia non, ut tur in pecunia numerata fieri po
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte singuli fidenissores qui
sunt ꝯueniant. s u̾ior et u¬
tilior est in utroq cau illã seri¬
tencia sosonem uͥ indebite qͣn¬
titatis uͥ deb̾e reuocari ꝙ ⁊̃ e
pła diui pii significat᷑ in ꝑso¬
na fidenissoris qui totũ ex sol¬
u̾at. Quesitum ẽ. au. fideiꝰ¬
sor qui capue pecuniani se da¬
turum rome ꝓmisit. si reus ꝓ¬
mutendi capue eẽt statimo¬
ueniri possit. dixi ñ magis fi¬
deuissorem ꝯfestim tem̃ ꝙͣ si iꝑ¬
se capne spospondiss. cum re
adhuc capuam ꝑuenire uõ
potiuss. nec ad rem ꝑtin̾e ꝙ
hoc lat̾e̾ nemo dubite̾t. ñdũ
fidenissorẽ tem̾i quia nec ip̃e
reus ꝓmutendi ten̾et. Nami
eꝯͣrio quor si quis respond̾it᷑
qm̃ debitor capue sit fideis¬
sorem ꝯfestim ten̾i nõ hĩta rõ¬
iiret. itaq nob̾ placet. fideiꝰso¬
rian obligõnem. ꝯdicõne̾ ta¬
citi temporis ex utriꝰqs ꝑsona
recupare tam reiꝓnutendi
ꝙͣ ip̃iꝰ fideuissoris qm̃ aliud

Expanded text:
te singuli fideiussores qui sunt conueniantur. seuerior et utilior est in utroque casu illa sententia solutionem non indebitae quantitatis non debere reuocari, quod ea diui Pii significatur in persona fideiussoris, qui totum exsoluerat.Quaesitum est, an fideiussor, qui 'Capuae pecuniam se daturum' Romae promisit, si reus promittendi Capuae esset, statim conueniri possit. dixi non magis fideiussorem confestim teneri, quam si ipse Capuae spopondisset, cum reus adhuc Capuam peruenire non potuisset: nec ad rem pertinere, quod hoc latere nemo dubitet nondum fideiussorem teneri, quia nec ipse reus promittendi teneretur. nam e contrario quoque si quis responderit, quoniam debitor Capuae sit, fideiussorem confestim teneri non habita ratniretur. itaque nobis placet fideiussoriam obligationem condicionem taciti temporis ex utriusque persona reciperare tam rei promittendi quam ipsius fideiussoris, quoniam aliud
Abbreviated transcription (Latin):
heres omutat. fidenissorẽ. ã
eius ꝯueniat ꝓderit excepcõ
doli fidenissori pp̃ iꝑpbitatẽ
heredis q̃ ꝓdeẽ reo debuerat si
ꝯueniret. ¶ ex duob fideuis¬
soris h̾edib.si ꝑ errorem alt̾ so¬
te quo ꝯdicone durare obli
tat obligat ꝑteni ei qui totͥ
dedit exsoluit nullam hebit
ꝯdicõne quod si duo fide iusso¬
res accepti fiu̾nt. u̾bi gr̾a. ĩ.xx.¬

Expanded text:
tat, fideiussorem autem eius conueniat, proderit exceptio doli fideiussori propter improbitatem heredis, quae prodesse reo debuerat, si conueniretur.Ex duobus fideiussoris heredibus si per errorem alter sote quoque condictione durare obligtat obligatum, partem ei, qui totum dedit, exsoluerit, nullam habebit condictionem. quod si duo fideiussores accepti fuerint uerbi grati
Abbreviated transcription (Latin):
Si debitori deportacõ irrogata
cã peculiari ita fideuissorem ac¬
ceꝑit qͣntam pecuniam credi¬
do fide tua eẽ uibes. ⁊ emãcipi¬
tus credat. ꝓrĩ quidem suo no¬

Expanded text:
Si debitori deportatio irrogata ecausa peculiari ita fideiussorem acceperit: "quantam pecuniam credidero, fide tua esse iubes?" et emancipatus credat, patri quidem
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnti ut efficiatꝰ opus locasses
tanti fidenissores accepisti. ⁊
qr opꝰ effectum ñ erat. alii lo¬
casti ⁊ cũ post̾ior ꝯductor sat̾
ñ daret ip̃e opus fecisti q̃ro
cͣasti tam ⁊ si pꝰea locastie a .n.
si int̾posita non ẽẽt. ⁊ si statĩ
tu opus face tu cepisses Sceu̾¬

Expanded text:
quanti ut efficiatur opus locasses, tanti fideiussores, cepisti: et quia opus effectum non erat, alii locasti et, cum posterior conductor satis non daret, ipse opus fecisti: quaecasti, tametsi postea locasti: ea enim si interposita non esset et si statim tu opus facere coepisses
Abbreviated transcription (Latin):
tegrum excipe debeat. s ita
denũ honus alt̾i totũ irro¬
gandum est si postea minor
restitucõnis ꝙ si dolo credito¬
ris inductus sit inuior ut fi¬
bitoren desid̾ iret utilem ac

Expanded text:
tegrum excipere debeat. sed ita demum alteri totum irrogandum est, si postea minor restitutionis. quod si dolo creditoris inductus sit minor, ut fiueterem debitorem utilem ac
Abbreviated transcription (Latin):
nuimitcit ñ uindcãm ĩ ponit
set circo uolu̾it sit lib̾is ꝗ i
animudcitur ex lege augnsti.
tendum ꝙ nõ ita tibi indel¬
ligendũ est ut italib̾ cẽ
iub̾atur ut siconuali̾nt do¬
dum sumdcã eum lib̾aret ab¬
tet mors eus eypeccabitur
simiłr ⁊ inhac spe̾ ⁊ in extre¬
mum tempus manumissoriꝰ
did̾it ut moriente eo fieret
accipientis que ita demũ¬

Expanded text:
numittit, non uindictam imponit, sed cum uoluit, fit liber is qui manumittitur ex lege Augusti. tandum. quod non ita tibi intellegendum est, ut ita liber esse iubeatur, ut, si conualuerit dodum si uindicta eum liberaret abtet, mors eius exspectabitur, similiter et in hac specie in extremum tempus manumissoris adiderit, ut moriente eo fieret accipientis, quae ita demu
Abbreviated transcription (Latin):
locus quo importantur m̃ces
munita m̃ augi portum dice̾
dicus locus possit sudns di¬
ei si fundi aĩo eum hu̾imus. nõ
⁊ magnitudo locum a sinto
⁊ porcõ fundi pot̾it fudus
dici si ⁊ ħ ammo constitũmmꝰ
nec non ⁊ fundus locus con¬
stitui pot̾. nam sieum alũ ad¬
uĩximus fundo locus fundi ef¬
ficietur. ¶Loci appelłom nõ
solum rustica. uerum adurba¬
na quoz p̾dia ꝑtinere labo
scribit. s fundus quide suos
ht ͫ. locus u̾o lat̾e pot̾ quatenꝰ
det̾minetur. ⁊ definiatur ꝓ auł¬

Expanded text:
locus, quo importantur mercesmunita. inde 'angiportum' dictum dicus locus possit fundus dici, si fundi animo eum habuimus. non etiam magnitudo locum a fundo bet portio fundi poterit fundus dici, si iam hoc constituerimus. nec non et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundo, locus fundi efficietur.Loci appellationem non solum ad rustica uerum ad urbana quoque praedia pertinere Labeo scribit.Sed fundus quidem suos habet fines, locus uero latere potest, quatenus determinetu
Abbreviated transcription (Latin):
a quib appeuari nõ appella¬
admone a principe a ppel lic:¬
lare fas non eẽ. cum ip̃e n¬
sit qui ꝓnocatur sciend̾
est a ppellari a senatu nõ
bitate ꝓ uocandi auxilium ꝑ¬

Expanded text:
a quibus appellare non liceaadmonere a principe appellare fas non esse, cum ipse sit qui prouocatur. Sciendum est appellari a senatu non bit‹at›e prouocandi auxilium p
Abbreviated transcription (Latin):
tros qui ad fide iustores ꝓban¬
dos dantar an appellare liceat.
qm̃uis ħ casu ⁊ sine appelłoe
quidam putant a beo qui eos
dedit sin̾ameius corigi posre.

Expanded text:
tros, qui ad fideiussores probandos dantur, an appellare liceat: quamuis hoc casu et sine appellatione quidam putent ab eo, qui eum dedit, sententiam eius corrigi posse.
Abbreviated transcription (Latin):
scripsisret si sibi ꝗticõ scrip¬
sisret ant ẜno coĩ cum ꝓ nõ
stripto sit facilime queri
poste qnͣtum ticõ ⁊ socio eiꝰ¬
acquiratur ita adicit ip̃e

Expanded text:
scripsisset, si sibi et Titio scripsisset aut seruo communi, cum pro non scripto sit, facillime quaeri posse, quantum Titio et socio adquiratur ita: adicit iste
Abbreviated transcription (Latin):
non ħ concessum cum danius
pri ut remitt̾e possit filio ex
huc quos ĩmĩsterio hr̃et ma¬
imitc̾e solam erum eleccõm
filio concessit cet̾um ip̃e manu¬
Iup illus qui infans none aẜ
ocilium recte manumittit
paulus .s. tutore auccore ita
tñ ut peculiũ nõ sequatur eñ¬

Expanded text:
non hoc concessum credamus patri, ut permittere possit filio ex his, quos in ministerio haberet, manumittere? solam enim electionem filio concessit, ceterum ipse manuPupillus qui infans non est apud consilium recte manumittit. Paulus: scilicet tutore auctore, ita tamen, ut peculium eum non sequatur
Abbreviated transcription (Latin):
int̃ genus ⁊ spẽm. nam genꝰ
dẽ clonum labo adonando aĩ¬
mus numꝰ sp̃em nam munuis
ẽẽ conim cum cã ut puta na
culmo ad utrumq sexum ple¬
rumq porrigitur ¶ fanulie
appelło quałr accipiatur u¬
deanus. ⁊ quid̾ uarie acceptaẽ.
nam ⁊ iures ⁊ in ꝑsonas de du¬
citur inres ut puta in lege.¬

Expanded text:
inter genus et speciem: nam genus esse donum Labeo a donando dictum, munus speciem: nam munus esse donum cum causa, ut puta natculino ad utrumque sexum plerumque porrigitur. 'Familiae' appellatio qualiter accipiatur, uideamus. et quidem uarie accepta est: nam et in res et in personas d‹e›ducitur. in res, ut puta in lege
Abbreviated transcription (Latin):
sunt mopidis set ⁊ si stabu¬
la sunt uelalia m̾itͥoria mͤ
uillis ⁊ ĩ uicis ⁊ si p̾tores no¬
luptati tantum deẜmencia
quia urbanum p̾dium nõ
tini plane sipłimum orti in
reditu sunt uineaui forte

Expanded text:
n oppidis, sed et si forte stabula sunt vel alia meritoria in villis et in vicis, vel si praetoria voluptati tantum deservientia: quia urbanum praedium non tineri. plane si plurimum horti in reditu sunt, vinearii forte
Abbreviated transcription (Latin):
ius filul non ħt. nõ enĩ solam
iecta fũnt singula fam̾ĩcipi¬
unt hr̃e ¶ Singuli enĩ patrũ
familiarum nom̃ sb̾eunt idem¬
q eueniet meo ꝗ emancipatꝰ
est. nam ⁊ hic sin uiris esfecto
ꝓpriam familiam ħt. conuni
uire familiam diñs omniũ ag¬
natorum. nam ⁊ si pr̃e familias
mortuo singuli singulas famꝰ
pot̾tate fu̾nt recce enisd̾e fami¬
lic appellabuntur. qmex ead̾
domo ⁊ gente ꝓditi sunt serui¬
encium quo solemus appesta¬
re familias ut medco p̾toris
ostendimus sb̾titalo desintis
ubi p̾tor loquitar. de familia
pub licanorum s ibi non om̃s
demonstratur huius reicã ꝑa¬
tum ħ est nectigalis causa aua
autem ꝑte edcĩ omnes ẜui conti¬
nentur ut de homi̾b coa cͤcis
⁊ uib̾orum raptorum. Item
reddibitoria si det̾ior res reddaᷤᷤ
emptoris oꝑa aut familie eiꝰ
⁊ int̾dcõ unde ui familie appel¬
ło omnes ẜuos comp̾hentit
appellatur pluriũ ꝑsonarũ
que ab enudem ultimi geiuto¬

Expanded text:
solam iecta fuerint, singulas familias incipiunt habere: singuli enim patrum familiarum nomen subeunt. idemque eueniet et in eo qui emancipatus est: nam et hic sui iuris effectus propriam familiam habet. communi iure familiam dicimus omnium adgnatorum: nam etsi patre familias mortuo singuli singulas familpotestate fuerunt, recte eiusdem familiae appellabuntur, qui ex eadem domo et gente proditi sunt. Servitutium quoque solemus appellare familias, ut in edicto praetoris ostendimus sub titulo de furtis, ubi praetor loquitur de familia publdemonstratur huius rei causa paratum, hoc est uectigalis causa. alia autem parte edicti omnes serui continentur: ut de hominibus coactis et ui bonorum raptorum, item redhibitoria, si deterior res reddatur emptoris opera aut familiae eius, et interdicto unde ui familiae appellatio omnes seruos comprehendit. amilia plurium personarum, quae ab eiusdem ultimi genito
Abbreviated transcription (Latin):
quid mcam familiam ⁊ ħde sĩ¬
gularib ꝑ somi̾s legem loqui
Mnstat. familie appelło refer¬
tur ⁊ ad corꝑis ouusdam sing¬
nificacõm quod aut uire ꝓp̾o
ip̃orum aut cõmum unuũ te
cognacõnis continetur iuire ppͥo
familiam diennus plures ꝑso¬
nas que sund suinus pot̾ta¬
te aut natura aut iire sbiec¬
te ut puta prem fam̃ finũ fa.¬

Expanded text:
in eam familiam': et hic de singularibus personis legem loqui constat.Familiae appellatio refertur et ad corporis cuiusdam significationem, quod aut iure proprio ipsorum aut communi uniuersae cognationis continetur. iure proprio familiam dicimus plures personas, quae sunt sub unius potestate aut natura aut iure subiectae, ut puta patrem familias, ma
Abbreviated transcription (Latin):
corpis ⁊̃ sinich ampliꝰ int̾sit
utilitas ma refe̾nda ẽ idq ⁊ insti¬
sculib̾is ⁊ in legato subꝯdicõ¬
ue relicto ꝓbat᷑ alioqͥn diu̾sũ
ꝓbantib statui facile qͣntitas
ñ pot̾ quiatẽ itaq sola utili¬
tas estimacõmi facit c̃ cessan¬
te dͦminio furti accõ nascit᷑
młtis cãib ad estimacõn corro¬
ris accõ ft̾i referri ñ pot̾. ¶Si
a exibend̾ egissem optat᷑ꝰ si̾uĩ

Expanded text:
corporis, si nihil amplius intersit, utilitas mea referenda est, idque et in statuliberis et in legato sub condicione relicto probatur: alioquin diuersum probantibus statui facile quantitas non potest. quia itaque tunc sola utilitas aestimationem facit, cum cessante dominio furti actio nascitur, in istis causis ad aestimationem corporis furti actio referri non potest.Si ad exhibendum egisse
Abbreviated transcription (Latin):
ł ap̃ se depõita usis ẽ ałr ad rẽ
accepit si estimiabit se n̾ ĩito
siti ullo modo denebr᷑ ꝯmodati
dñm ꝓmissur̾ si quis alt̾if̾¬
tum fec̾it ⁊ id ꝙ subripuit alsꝰ
ab eo subripuit cum pꝰst̾iore

Expanded text:
se deposita usus est aliter atque accepit, si existimauit se non inuito siti ullo modo tenebitur: commodominum permissurum. Si quis alteri furtum fecerit et id quod subripuit alius ab eo subripuit, cum posteriore
Abbreviated transcription (Latin):
um quo si indet̾iorem condõ
fu̾it redactus eam penam sb̃i¬
re eum oꝑteb̾ qmͣ sustineret
s ĩ ꝯdõne priore durasets. gẽ
torum crummum quieytra
oxomem cognoscunt p̾stĩuł

Expanded text:
um quoque si in deteriorem condicionem fuerit redactus, eam poenam subire eum oportebit, quam sustineret, si in condicione priore durasset. Genetorum criminum qui extra ordinem cognoscunt p
Abbreviated transcription (Latin):
omnis ommino ꝗ u̾b̾au̾it
s qui adu̾sus bonos mores
ub̾au̾it teneat᷑. cetum siꝗs
si quis emendandi non tene¬
tur. unde querit lab̾o si ma¬
gratus municipalis ẜuum
neum loris ruꝑit an pos¬
sum cumeo exꝑiri .q. adu̾¬
sus bonos mores u̾b̾ait
⁊ ait uidicem deb̾e inquir̾e
quid facientem ẜnũ meũ ũ

Expanded text:
omnino qui uerberauit, sed qui aduersus bonos mores uerberauit, teneatur: ceterum si quis si quis emendandi, non tenetur. Unde quaerit Labeo, si magistratus municipalis seruum meum loris ruperit, an possim cum eo experiri, quasi aduersus bonos mores uerberauerit. et ait iudicem debere inquirere, quid fac
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾ pectiũ am iustꝰ tutori
det uel ꝑtutorem strt qͦ
mmꝰ condoni pareatur ꝑ¬
uenire eũ ad lib̾tatem ita
accipiẽd̾ est ut hons. de
⁊ citra fraudẽ statul ⁊
tutoris id fiat sicit ⁊. ali¬
enaconib rerum pupilia¬
rim ẜuatur ita ⁊ si osfe¬
rente statu lib̾o pectumam
tutore fraude pupilliac¬
ciꝑenõlit nõ ałr lib̾tatẽ
conting̾e qmͣ si ẜnus frau¬
de careat cat̾eq ĩ curatore
dicendum ẽ. Ite questẽ
est rõm argeti reddere iꝯ¬
sus in quẽ mod̃ urcelligẽ¬
de ad signauerunt ꝑuemi¬
at ad lib̾tatem. R. ꝑuen¬

Expanded text:
liber pecuniam dare iussus tutori det uel per tutorem stet, quo minus condicioni pareatur, peruenire eum ad libertatem, ita accipiendum, ut bona fide et citra fraudem statuliberi et tutoris id fiat, sicut et in alienationibus rerum pupillarium seruatur. itaque et si offerente statulibero pecuniam tutor in fraudem pupilli accipere nolit, non aliter libertatem contingere, quam si servus fraude careat. eademque et de curatore dicenda. item quaesitum est, rationem argenti reddere iussus in quem modum intellegefide adsignauerit, perueniat ad libertatem. re
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ ꝯ ni duos hr̃tes nistitu¬
ebat post alt̾us morte̾ ser¬
uũ lib̾um c̾e nisserat is
anus exmorte lib̾tas pen¬
debat unio testatore deces

Expanded text:
 Qui duos heredes instituebat, post alterius mortem servum liberum esse iusserat: is ex cuius morte libertas pendebat, vivo testatore deces
Abbreviated transcription (Latin):
ibtas que ĩ ultimũ inte
tempus confertur ueluti
stichus cũ morietur liẜes
stichus sicapitoliũ nõ as¬
cendit lib̾esto ita accipi¬
enda est sic̃ primũ potu̾it
capitoliĩ non ascend̾it
isto mcħ mõ enĩ ꝑueĩet¬

Expanded text:
.Libertas, quae in ultimum uitae tempus confertur, ueluti 'Stichus cum morietur, liber'Stichus si Capitolium non ascenderit, liber esto' ita accipienda est 'si cum primum potuerit, Capitolium non ascenderit': isto
Abbreviated transcription (Latin):
condõm lib̾tati nõ ĩnice
tantũ manifesta nolun¬
tas testantis exprinitur
cogend̾ eumẽe ad rõnes red¬
dendas. ¶post annos ĩdis¬
enmũ lib̾ errt idq ⁊ fauor
lib̾tatis exigit ⁊ u̾bapi

Expanded text:
condicionem libertati non inicere: tamen quia manifesta voluntas testantis exprimeretur, cogendum eum ad rationes reddendas. Post annos indisennium liber erit: idque et favor libertatis exigit, et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuincia asfrica unde erat ⁊
urbe ⁊ italia oꝑteb̾ anteᷤ
eque ⁊ mesfractores ⁊ int̾oꝰ
sup̃scripdos causa coguta
statu ꝓut admissum sug¬
git dum nĩo ne quic inple¬
beio oꝑis pub̾lici penam ł
inhonestiore relegacõis
cycedat.

Expanded text:
uincia Africa, unde erat, et urbe et Italia. oportebit autem aeque et in effractores et in ceteros supra scriptos causa cognita statu‹i›, prout admissum suggerit, dummodo ne quis in plebeio operis publici poenam uel in honestiore relegationis excedat.
Abbreviated transcription (Latin):
esfractis forib sine ꝯspiracõ¬
ne cum cet̾is qui meatemcꝰ¬
todia exunt caprte pumẽ¬
dos. quod si ꝑ negligenciam
custodum euaserũt lenius
pumendos ¶ Ex pilatores qr
sunt atrociores fures hoc est
enim expilatores inopꝰ pb̾¬
um dari solent ł honestiores
audemordine ad tempus mo
bus uulla sp̾alis pena rescͥp.¬
tis principatib imposita e
idano cansa cognita lib̾ũ
orit arbitrium statutndi
ei qui cognosat mulimoco
tractarii erunt pumendi
Stem esfractores set ꝙ dmuiᷤ
marcus esfractorem equitẽ
imanum qui esfracto ꝑie

Expanded text:
s foribus siue conspiratione cum ceteris, qui in eadem custodia erant, capite puniendos: quod si per neglegentiam custodum euaserunt, leuius puniendos. Expilatores, qui sunt atrociores fures hoc enim est expilatores, in opus pubium dari solent, honestiores autem ordine ad tempus moubus nulla specialis poena rescriptis principalibus inposita est: idcirco causa cognita liberum erit arbitrium statuendi ei qui cognoscit. Simili modo c›tarii erunt puniendi, item effractores. sed enim diuus Marcus effractorem equitem Romanum, qui effracto pe
Abbreviated transcription (Latin):
passurum indies singulos ꝑa¬
genda sic sunt accipienda.
ut si post hanc dimunra com
minus qm̃ xx. milia suꝑsint
integrum diem occupent. uł
uti .xxi. nulia sunt passus. bi¬
duum eis attribuetur. que di¬
num̾acõ ita demum facien¬
da erit. si dedie non conueni¬
at ¶Eius qui apud hostes
decessit. dici hr̃ditas non pot̾¬

Expanded text:
passuum in dies singulos peragenda' sic sunt accipienda, ut, si post hanc dinumerationem minus quam uiginti milia supersint, integrum diem occupent. ueluti uiginti unum milia sunt passus: biduum eis adtribuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat. Eius, qui apud hostes decessit, dici hereditas non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ si acceꝑint innũsa p̾t̾ea ex
huis que ꝑ flagiciũ dampnat
acquisut porcõnes lib̾orim
non augentur ueluti sicogna
nus pnis repsit. cui conseꝙ̾¬
t̾ illud idem princeps consti¬
tuit cum filia fam̃. uenenone¬
caste conuinceretur eum aqͦ
h̾rs milituta erat qmͣuis uis¬
su pr̾is cuius inpottate erat
crimmib aprincipalib qͫ
decertum est non nocere ei
qui adinariumcorrupit.
S ĩ hiis deinum que penam
mortis continẽt nam inignoᷤᷤ¬
cendum censuerunt ei qui sag¬
iuliano eos qui alatromb
nommati corruptis accusato¬
zib diem suũ obierunt ut
confessos decrimine non relĩ¬
quere defensionemhrdibus
imꝑatori iyptum est uelutĩ
ꝙ de crio fint uelquod iniu¬

Expanded text:
si acceperint uniuersa'. Praeterea ex his, quae per flagitium damnatus adquisiit, portiones liberorum non augentur: ueluti si cognauus Pius rescripsit. cui consequenter illud idem princeps constituit, cum filia familias ueneno necasse conui‹n›ceretur eum, a quo heres instituta erat: quamuis iussu patris, cuius in potestate ‹eratcriminibus a principibus decretum est non nocere ei qui aduersarium corrupit, sed in his demum, quae poenam mortis continent: nam ignoscendum c‹e›nsuerunt ei, qui sangIuliano. Eos, qui a latronibus nominati corruptis accusatoribus diem suum obierint, ut confessos de crimine non relinquere defensionem heredibus imperatori scriptum est ueluti quod decurio fuerit uel quod in
Abbreviated transcription (Latin):
do pp̃ quod ⁊ in uire cimli su¬
orum ħrdum uoni eis ĩduit̃
est acͥ sudico quide ꝑentis
nisic̾tis de causis submon̾i
ansfert bona dampnacõ rõ¬
nem hr̾i lib̾orum ue alieno
ad misso grauiorem penam
iuerent quos nulla contin¬
get culpa nit̾dum ĩsũmã
egestat̾em deuoluti ꝙ aim a¬
liqua mod̾acõne dissiire pla¬
cũit ut qui ad innu̾sitatẽ
uentim erant uire succraõ¬

Expanded text:
in iure ciuili suorum heredum nomen eis indictum est ac ne iudicio quidem parentis nisi meritis de causis summoueri tis aufert bona damnatio, rationem haberi liberorum, ne alieno admisso grauiorem poenam luerent, quos nulla contingeret culpa, interdum in summam egestatem deuoluti. quod cum aliqua moderatione definiri placuit, ut qui ad uniuersitatem uenturi erant iure successi
Abbreviated transcription (Latin):
atinnadũs um est sua morte
decessisset erpiendũ non er̃
reliqua ꝑs bonorum que ad
manuissorem nõ ꝑtinebat
fuboerat uendicanda.¶Ex
bonis dampnatorum ꝑtioneᷤ
ad oprõnes lib̾is si sñ fraudis
cã fc̃a est ad opcõ non minꝰ
qm̃ naturalib concedieqũ
est frandis autem cã adopoõ
frã uidetur ⁊ si non mreatu
set in desꝑacõne rerum per
ꝯstĩatui metu iminentis ac¬
cusa cõins quis ad oꝑdet mħ
ut exbonis qui se admissur̾
conceira sunt s ⁊ duus adri¬

Expanded text:
a morte decessisset, eripiendum non erit: reliqua pars bonorum, quae ad manumissorem non pertinebit, fisco erit uindicanda. Ex bonis damnatorum portiones adoptiuis liberis, si non fraudis causa facta est adoptio, non minus quam naturalibus concedi aequum est. fraudis autem causa adoptio facta uidetur, etiamsi non in reatu, sed desperatione rerum per conscientiam, metu imminentis accusationis quis adoptet in hoc, ut ex bonis, quae se amissurum concessa sunt. sed et diuus Hadri