comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sociis ciuibusq romanis. quȩ penes eum essent. Si bene fe¬¬
cisset iam sibi tunc remitteret munera ac dona: quȩ bene re-¬
bus gestis imperatores ab amicis accipere consuescunt. Mise¬
rat enim Pharnaces toronam auream. His responsis datis le¬¬
gatos remisit. At pharnaces omnia liberaliter pollicitus. cũ
festinantem ac precurrentem Cęsarem spectar& libentius etia
crediturum suis promissis ꝗͣ res pateretur: quo celerius: hone¬
stiusq ad res magis necessarias profitisceretur  Nemim enim erat
ignotum plurimis decausis ad urbem Cȩsarem reuocarii lentiꝰ
agere: decedendi diem postulare longiorem pactiones interpone¬
re: & in summa frustrari cepit. Cȩsar cognita calliditate ho-¬
minis. quod aliis temporibus fatere consueuerat. tunc netessita¬
te fecit adductus: ut celerius omnium opinione i anum confer¬
ret. Tella est oppidum in ponto positum: ipsum ut in plano

Expanded text:
sociis civibusque Romanis quae penes eum essent. Si fesociis civibusque Romanis quae penes eum essent. Si fecisset, iam tunc sibi mitteret munera ac dona quae bene rebus gestis imperatores ab amicis accipere consuessent. Miserat enim Pharnaces coronam auream. His responsis datis legatos remisit. § 71 At Pharnaces liberaliter omnia pollicitus, cum festinantem ac praecurrentem Caesarem speraret libentius etiam crediturum suis promissis quam res pateretur, quo celerius honestiusque ad res magis necessarias proficisceretur — nemini etiam erat ignotum plurimis de causis ad urbem Caesarem revocari —, lentius agere, decedendi diem postulare longiorem, pactiones interponere, in summa frustrari coepit. Caesar cognita calliditate hominis, quod aliis temporibus natura facere consueverat tunc necessitate fecit adductus, ut celerius omnium opinione manum consereret. § 72 Zela est oppidum in Ponto positum, ipsum ut in plano
Abbreviated transcription (Latin):
representaturus esset. Monuit autem ut solebat mitibus uer¬
bis legatos. ne aut Deiotarum sibi obicerent: aut nimis eo glo¬
riarentur beneficio: qđ auxilia Pompeio non misissent. Nam se
neq libentius fatere quicꝗͣ qͣ supplicibus ignoscere: neq prouĩ¬
ciarum publicas iniurias condonare us posse. qui non fuissent¬
in se officiosi. Id ipsum quod commemorassent officium utilius
Pharnati fuisse qui prouidisset ne uinterentur: ꝗ sibi: cui dui
immortales uictoriam tribuissent. Itaq se magnas & graueᷤ
iniurias ciuium romanorum. qui in ponto negociati essent:
quoniam in integrum restituere non poss&. concedere phar-¬
naci. Nam neq interfectis amissam uitam : exectis uiri¬
litatem restituere posse: quod quidem supplicium grauius
morte ciues romani subissent. Ponto uero decederet confe.¬
stim. familiasq publicanorum remitter&. ceteraq restitueret

Expanded text:
repraesentaturus esset. Monuit autem, ut solebat, mitibus verrepraesentaturus esset. Monuit autem, ut solebat, mitibus verbis legatos, ne aut Deiotarum sibi obicerent aut nimis eo gloriarentur beneficio, quod auxilia Pompeio non misissent. Nam se neque libentius facere quicquam quam supplicibus ignoscere neque provinciarum publicas iniurias condonare eis posse qui fuissentin se officiosi. Quin id ipsum quod commemorant officium fuisse utilius Pharnaci, qui providisset ne vinceretur, quam sibi cui di immortales victoriam tribuissent. Itaque se magnas et gravis iniurias civium Romanorum qui in Ponto negotiati essent, quoniam in integrum restituere non posset, concedere Pharnaci. Nam neque interfectis amissam vitam neque exsectis virilitatem restituere posse; quod quidem supplicium gravius morte cives Romani subissent. Ponto vero decederet confestim familiasque publicanorum remitteret ceteraque restitueret
Abbreviated transcription (Latin):
tum ueniss& copiasq omnes in unum locum coegisset. que nu¬
mero atq exercitatione bellorum mediocres erant: Excepta .N.
legione.ui. quam secum adduxerat alexandria. ueteranã
multis meritis. laboribus. periculisq functam: multisq mili¬
tibus partim difficultate itinerum ac nauigationum. parti
acerbitate bellorum adeo diminutã ut minus. mił. hominum
in ea esset: Reliquȩ erant tres legiones una deiotari. due.q̃
in eo prelio: quod EN. Domitium fecisse cum Pharnace scripsimuᷤ
fuerant: Legati a Pharnate missi Cȩsarem adeunt atq in primiᷤ
deprecantur ne eius aduentus hostilis ess& ei: facturum enim
omnia pharnatem quę imperata essent. maximeq commemora¬
bant. nulla pharnacem auxilia contra Cęsarem fompeio da¬
re uoluisse: cum Deiotarus qui ei dedisset tamen ei satisfeciss&.
Cȩsar respondit se fore equissimum Pharnaci si quȩ pollicerent᷑

Expanded text:
tum venisset copiasque omnis in unum locum coegisset, quae nutum venisset copiasque omnis in unum locum coegisset, quae numero atque exercitatione bellorum mediocres erant — excepta enim legione sexta, quam secum abduxerat Alexandrea veteranam multis laboribus periculisque functam multisque militibus partim difficultate itinerum ac navigationum partim crebritate bellorum adeo deminutam, ut minus mille hominibus in ea esset, reliquae erant tres legiones, una Deiotari, duae quae in eo proelio quod Cn. Domitium fecisse cum Pharnace scripsimus fuerant —, legati a Pharnace missi Caesarem adeunt atque imprimis deprecantur ne eius adventus hostilis esset: facturum enim omnia Pharnacen quae imperata essent. Maximeque commemorabant nulla Pharnacen auxilia contra Caesarem Pompeio dare voluisse, cum Deiotarus, qui dedisset, tamen ei satisfecisset. § 70 Caesar respondit se fore aequissimum Pharnaci, si quae polliceretur
Abbreviated transcription (Latin):
presentibus imperiis. Contra quem Cęsar cum plurima sua com¬
memorasset officia quę consul ei decretis publicis tribuisset: cũq
defectionem eius nullam posse excusationem suȩ imprudentie
recipere coarguiss&&. qđ homo tantȩ prudentiae ac diligentiȩ scire
potuisset quis urbem italiamq tener&. ubi sen atus populusq ro¬
manus ubi res.pu. ess&. quis deinde post lentulum & gͦ. Mar¬
cellum consul esset se tamen concedere id factum superioribus
sius beneficiis: ueteri hospitio: atq amiciciȩ. & dignitati etatiq
hominis: precibus eorum: qui frequentes concurrissent hospites
atq amici Deiotari ad deprecandum. de controuersiis tetrarcha¬
rum postea se cogniturũ esse dixit. regium uestitum ei restitu¬
it. Legionem autem eam. quam ex genere ciuium suorum
Deiotarus disciplinaq nostra constitutam habebat: equitatumq
omnem ad bellum gerendum adducere iussit. Cum in põ¬

Expanded text:
praesentibus imperiis. § 68 Contra quem Caesar, cum plurima sua compraesentibus imperiis. § 68 Contra quem Caesar, cum plurima sua commemorasset officia quae consul ei decretis publicis tribuisset, cumque defensionem eius nullam posse excusationem eius imprudentiae recipere coarguisset, quod homo tantae prudentiae ac diligentiae scire potuisset quis urbem Italiamque teneret, ubi senatus populusque Romanus, ubi res publica esset, quis denique post L. Lentulum, C. Marcellum consul esset, tamen se concedere id factum superioribus suis beneficiis, veter hospitio atque amicitiae, dignitati aetatique hominis, precibus eorum qui frequentes concurrissent hospites atque amici Deiotari ad deprecandum, de controversiis tetrarcharum postea se cogniturum esse dixit, regium vestitum ei restituit. Legionem autem eam quam ex genere civium suorum Deiotarus armatura disciplinaque nostra constitutam habebat equitatumque omnem ad bellum gerendum adducere iussit. § 69 Cum in Pon
Abbreviated transcription (Latin):
gentis illius habeatur. Id homini nobilissimo nicomedi bithi¬
nio adiudicauit. qui regio capadocum genere ortus: propter
repetehat. Fratrem autem Ariobarçanis Anaratẽ: cum bene
meritus uterq eorum de re.pu. esset: ne aut regni hereditas¬
aniaratem solicitaret: aut heres regni terrer&. ariobarçam
ptum simili uelocitate conficere cepit. Cum propius pontum
finesq gallogreciȩ accessiss&: Deiotarus tetrarcha gallogreciȩ.
tunc quidem pene tots prouincia. quod ei neq moribus neq legi¬
bus concessu esset xteri tetrarchȩ contendebant. Sine dubio
autem rex armeniȩ minoris ab senatu appellatus. depositis regus
insignibus. neq tantum priuato uestitu. sed & reorum habitu
supplex ad Cęsarem uenit oratum ut sibi ignosceret. qđ in ea par¬
te positus terrarum quȩ nulla presidia cesaris habuisset. exer¬
citibus imperiisq in. eN. Pompeii castris fuisset. neq enim seiu
dicem debuisse esse controuersiarum populi romani sed parere

Expanded text:
gentis illius habeatur. Id homini nobilissimo Lycomedi Bithyno adiudicavit, qui regio Cappadocum genere ortus iure minirepetebat. Fratri autem Ariobarzanis Ariarathi, cum bene meritus uterque eorum de re publica esset, ne aut regni hereditasAriarathen sollicitaret aut heres regni terreret Ariobarzanenptum simili velocitate conficere coepit. § 67 Cum propius Pontum finisque Gallograeciae accessisset, Deiotarus, tetrarches Gallograeciae tum quidem paene totius, quod ei neque legibus neque moribus concessum esse ceteri tetrarchae contendebant, sine dubio autem rex Armeniae minoris ab senatu appellatus, depositis regiis insignibus neque tantum privato vestitu sed etiam reorum habitu supplex ad Caesarem venit oratum ut sibi ignosceret, quod in ea parte positus terrarum quae nulla praesidia Caesaris habuisset exercitibus imperiisque coactus in Cn. Pompei castris fuisset: neque enim se debuisse iudicem esse controversiarum populi Romani, sed parere
Abbreviated transcription (Latin):
is res: sed expositis consiliis duobus: explicitis uidebatur ad¬
ylerdam reuerti. Qđ ibi paululum frumenti reliquerant: &¬
ibi se reliquum consilium explicaturos confidebant. Tarraco
aberat longius. quo spatio plures rem posse casus recipere
intelligebant. hoc probato consilio ex castris proficiscuntur.
Cȩsar x̧quitatu premisso qui nouissimum agmen caperet atq
impediret. ipse cum legionibus subsequitur. Nullum inter¬
tedebat tempus quin extremi cum x̧quitibus preliarentur.
G enus erat hoc pugnȩ. expedite cohortes nouissimum agmen
claudebant. pluresq in locis campestribus subsistebant. Si
mons erat ascendenduis facile ipsa loci natura peritulum repel

Expanded text:
is res. sed ex propositis consiliis duobus explicitius videbatur is res. sed ex propositis consiliis duobus explicitius videbatur Ilerdam reverti, quod ibi paulum frumenti reliquerant. ibi se reliquum consilium explicaturos confidebant. Tarraco aberat longius; quo spatio plures rem posse casus recipere intellegebant. hoc probato consilio ex castris proficiscuntur. Caesar equitatu praemisso, qui novissimum agmen carperet atque impediret, ipse cum legionibus subsequitur. nullum intercedebat tempus, quin extremi cum equitibus proeliarentur. Genus erat hoc pugnae. expeditae cohortes novissimum agmen claudebant pluresque in locis campestribus subsistebant. si mons erat ascendendus, facile ipsa loci natura periculum repel
Abbreviated transcription (Latin):
lum emittunt. Sic terror sublatus a ducibus: crudelitas
in supplicio. noua religio iurisiurandi spem presentis dedi-¬
tionis sustulit.: mentesq militum conuertit. & rem ad pristi¬
nam belli rationem redegit. Cesar milites aduersariorum¬
qui in castra per tempus colloquii uenerant: summa diligentia
conquiri & remuti iub&. Sed ex numero tribunorum militu
centurionumq non nulli sua uolutate apud eum remanserũt
quos ille postea magno in honore habuit. centuriones: am
pliorisq ordinis ȩquites romanos in tribunitium restituit ho¬-¬
norem. Premebãtur afraniani ꝑabulatione. aquabãtur egre.
frumenti copiam legionarii non nulli habebant. qđ dierum
.xXII. ab ylerda frumentum iussi erant afferre. Cetrati. auxi¬
liaresq: quorum erant & facultates ad prandium exiguȩ. &
corpora insueta ad onera portanda. itaq magnus quotidie¬
eorum numerus ad Cęsarem perfugiebat. In his erat angusti¬

Expanded text:
lum emittunt. sic terror oblatus a ducibus, crudelitas lum emittunt. sic terror oblatus a ducibus, crudelitas in supplicio, nova religio iurisiurandi spem praesentis deditionis sustulit mentesque militum convertit et rem ad pristinam belli rationem redegit. Caesar, qui milites adversariorum in castra per tempus colloqui venerant, summa diligentia conquiri et remitti iubet. sed ex numero tribunorum militum centurionumque nonnulli sua voluntate apud eum remanserunt. quos ille postea magno in honore habuit; centuriones in priores ordines, equites Romanos in tribunicium restituit honorem. Premebantur Afraniani pabulatione, aquabantur aegre. frumenti copiam legionarii nonnullam habebant, quod dierum xxii ab Ilerda frumentum iussi erant efferre, caetrati auxiliaresque nullam, quorum erant et facultates ad parandum exiguae et corpora insueta ad onera portanda. itaque magnus eorum cotidie numerus ad Caesarem perfugiebat. in his erat angusti
Abbreviated transcription (Latin):
malo perterriti sinistras sagis inuoluunt: gladiosq di¬
stringunt: atq ita se a cetratis ȩquitibus defendunt castͦ¬
rum propinquitate confisi: seq in castra recipiunt: & ab hi
cohortibus quae erant in statione ad portas. defenduntur.
Quibus rebus confectis flens petreius manipulos circuit. mi¬
litesq appellat neu se neu pompeium absentem imperato¬
rem suum aduersario ad supplicium tradant: obsecrat. fit
celeriter concursus in pretorium. Postulãt ut iurent oẽs
se exercitum: ducesq non deserturos: neq prodituros: neq
sibi sepatim ab reliquis consilium capturos. Princeps in hec
uerba iurat: ipse idem ad ius uirandum adigit afranium.
Subsecuntur tribuni militum centurionesq centuriatim ꝓdu¬
cti. milites idem iurant. & dicunt penes quem quisq sit
cȩsaris miles: ut producat. productos palam in prȩtorio in¬
terficiunt. Sed pleriq quos ceperant celant: noctuq per ual¬

Expanded text:
periculo exterriti sinistras sagis involvunt gladiosque depericulo exterriti sinistras sagis involvunt gladiosque destringunt atque ita se a caetratis equitibusque defendunt castrorum propinquitate confisi seque in castra recipiunt et ab iis cohortibus quae erant in statione ad portas, defenduntur. Quibus rebus confectis flens Petreius manipulos circumit militesque appellat, neu se neu Pompeium absentem imperatorem suum adversariis ad supplicium tradant, obsecrat. fit celeriter concursus in praetorium. postulat, ut iurent omnes se exercitum ducesque non deserturos neque prodituros neque sibi separatim a reliquis consilium capturos. princeps in haec verba iurat ipse; idem iusiurandum adigit Afranium; subsequuntur tribuni militum centurionesque; centuriatim producti milites idem iurant. edicunt, penes quem quisque sit Caesaris miles, ut producat: productos palam in praetorio interficiunt. sed plerosque ii qui receperant celant noctuque per val
Abbreviated transcription (Latin):
ad Cȩsarem. A franii etiam filius adolestens de sua ac parẽ¬
tis sui salute cum Cȩsare per Sulpitium legatum agebat
E rant plena lȩtitia & gratulatione omnia eorum: qui tanta
peritula uitasse: & eorum qui sine uulnere tantas res con¬
fecisse uidebantur. magnumq fructum suȩ pristinȩ lenita¬
tis omnium iudicio cesar ferebat.: consiliumq eius a cũctis
probabatur. Quibus rebus nuntiatis afranio: ab institu.¬
to opere discedit: seq in castra recipit sic paratus ut uide¬
batur: ut quitunq accidiss& casus hunc quieto & x̧quo aĩo
ferret. Petreius uero non deserit se se. armat familiam. cũ
hac & pretoriam cohortem cetratorum. harbarisq equiti¬
bus paucis beneficiariis suis: quos suȩ custodiȩ causa habe-¬
re consueuit: improuiso ad uallum aduolat: colloquia mi-¬
litum interrumpit. nostros repellit a castris: quos depre¬
hen dit interficit. reliqui corunt inter se. & repentino

Expanded text:
ad Caesarem. Afrani etiam filius adulescens de sua ac parenad Caesarem. Afrani etiam filius adulescens de sua ac parentis sui salute cum Caesare per Sulpicium legatum agebat. erant plena laetitia et gratulatione omnia et eorum qui tanta pericula vitasse, et eorum qui sine volnere tantas res confecisse videbantur, magnumque fructum suae pristinae lenitatis omnium iudicio Caesar ferebat, consiliumque eius a cunctis probabatur. Quibus rebus nuntiatis Afranius ab instituto opere discedit seque in castra recipit, sic paratus, ut videbatur, ut, quicumque accidisset casus, hunc quieto et aequo animo ferret. Petreius vero non deserit sese. armat familiam; cum hac et praetoria cohorte caetratorum barbarisque equitibus paucis, beneficiariis suis, quos suae custodiae causa habere consueverat, improviso ad vallum advolat, colloquia militum interrumpit, nostros repellit a castris, quos deprendit, interficit. reliqui coeunt inter se et repentino
Abbreviated transcription (Latin):
eorum se beneficio uiuere. deinde imperatoris fidem q̃¬
runt. recte ne se sint illis commissuri: & qđ non ab ini¬
tio fecerint: armaꝰ enim qđ cum hominibus necessariis
& consanguin eis contuleruͥnt. queruntur. His prouo¬
cati sermonibus fidem ab imperatore de petrei atq afra¬
nii uita petunt: ne quod in se scelus concepisse: neu suos
ꝓerdidisse uiderentur. Quibus confirmatis rebus se statiz
signa translaturos confirmant. legatosq de pace primorũ
ordinum tenturiones ad cesarem mittunt. Interim alii ⁊¬
suos ĩ tastra inuitandi causa addutũt: alii ab suis addu¬
cuntur. adeo ut una castra iam facta ex binis uiderent᷑
Complures tribuni militum & centuriones ad cesarem Ue¬¬
niunt: seq ei commendant. hoc idem fit. a principibus
hispaniȩ quos illi euocauerant. & secum in castris habe¬
bant obsidum loco. Hi suos notos hospitesq querebant:
per quem quisq eorum aditum commendationis habebat

Expanded text:
eorum se beneficio vivere. deinde imperatoris fidem quaeeorum se beneficio vivere. deinde imperatoris fidem quaerunt, rectene se illi sint commissuri, et quod non ab initio fecerint armaque quod cum hominibus necessariis et consanguineis contulerint, queruntur. his provocati sermonibus fidem ab imperatore de Petrei atque Afrani vita petunt, nequod in se scelus concepisse neu suos prodidisse videantur. quibus confirmatis rebus se statim signa translaturos confirmant legatosque de pace primorum ordinum centuriones ad Caesarem mittunt. interim alii suos in castra invitandi causa adducunt, alii ab suis abducuntur, adeo ut una castra iam facta ex binis viderentur; compluresque tribuni militum et centuriones ad Caesarem veniunt seque ei commendant. idem hoc fit a principibus Hispaniae, quos illi evocaverant et secum in castris habebant obsidum loco. hi suos notos hospitesque quaerebant, per quem quisque eorum aditum commendationis haberet
Abbreviated transcription (Latin):
um castra cõmunit. Postero die duces aduersariorum
perturbati qđ omnem rei frumentariȩ Fluminis hiberi spẽ
amiserant. de reliquis rebus consultabant. Erat unum
iter ylerdam si reuerti uellent: alterum si tarraconem
peterent. Hȩc consultantibus eis nuntiatur: aquatore
ab equitatu premi nostro. Qua re cognita crebras sta¬¬
tiones disponunt equitum & cohortium alariarum: Le¬
gionariasq intermittunt cohortes: uallumq ex castris
ad aquam ducere incipiunt: ut intra munitionem & si¬
ne timore & sine stationibus aquari possent. Id opus in¬
ter se petreius & afranius partiuntur: ipsiq perficiendi ⁊
operis causa longius progrediuntur. Quorum discessu
liberam nacti milites colloquii facultatem uulgo proce.¬
dunt: & quem quisq in castris notum aut municipem
habebat conquirit atq euocat. Primum igitur agunt gra¬
tias omnes omnibus qdđ sibi perterritis pridie pepercissẽt.

Expanded text:
castris, castra communit. Postero die duces adversariorum castris, castra communit. Postero die duces adversariorum perturbati, quod omnem rei frumentariae fluminisque Hiberi spem imiserant, de reliquis rebus consultabant. derat unum iter, Ilerdam si reverti vellent, alterum, si Tarraconem peterent. haec consiliantibus eis nuntiantur aquatores ab equitatu premi nostro. qua re cognita crebras stationes disponunt equitum et cohortium alariarum legionariasque intericiunt cohortis vallumque ex castris ad aquam ducere incipiunt, ut intra munitionem et sine timore et sine stationibus aquari possent. id opus inter se Petreius aoperis causa longius progrediuntur. Quorum discessu liberam nacti milites colloquiorum facultatem volgo procedunt, et quem quisque in castris notum aut municipem habebat, conquirit atque evocat. primum agunt gratias omnes omnibus, quod sibi perterritis pridie pepercissent;
Abbreviated transcription (Latin):
Uulnere suorum rem conficere posse: quͦd re frumentaria ad-¬
uersarios interclusisset. cum etiam secundo prelio aliquos
ex suis amitteret: cur uulnerari pateretur optime meritoᷤ
de se milites: cur deniq fortunã periclitaretur: presertĩ
cum non minus esset imperatoris consilio superare ꝗͣ gla¬
dio. Mouebatur etiam misericordia ciuium quos interfi.¬
ciendos uidebat: quibus saluis atq incolumibus rem ob¬
tinere malebat. hoc consilium gȩsaris a plerisq non pro¬
babatur. Milites uero palam inter se loquebantur. qͦnia
talis occasio uictoriȩ dimitteretur.: etiam tum uellet cȩsar
se se non esse pugnaturos. Ille in sua sententia perseuerat.
& paululum ex eo loto digreditur ut timorem aduersarus
minuat. fetreius atq afranus oblata facultate in castra se¬
se referunt. Cesar presidus in montibus dispositis omni
ad hiberum intercluso itinere ꝗͣ proxime potest hosti

Expanded text:
volnere suorum rem conficere posse, quod re frumentaria advolnere suorum rem conficere posse, quod re frumentaria adversarios interclusisset. cur etiam secundo proelio aliquos ex suis amitteret? cur volnerari pateretur optime meritos de se milites? cur denique fortunam periclitaretur? praesertim cum non minus esset imperatoris consilio superare quam gladio. movebatur etiam misericordia civium, quos interficiendos videbat; quibus salvis atque incolumibus rem optinere malebat. hoc consilium Caesaris plerisque non probabatur; milites vero palam inter se loquebantur, quoniam talis occasio victoriae dimitteretur, etiam cum vellet Caesar, sese non esse pugnaturos. ille in sua sententia perseverat et paulum ex eo loco digreditur, ut timorem adversariis minuat. Petreius atque Afranius oblata facultate in castra sese referunt. Caesar praesidiis in montibus dispositis omni ad Hiberum intercluso itinere, quam proxime potest hostium
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Fratq occasio bene gerende rei: neq uero id Cȩsarẽ
fugiebat: tanto sub oculis accepto detrimento perterritũ
exercitum substinere non posse: presertim tircundatum un¬
diq ȩquitatu cum in eo loco ȩquo atq aperto confligeret᷑
idq ex omnibus partibus ab eo flagitabatur. Concur¬¬
rebant legiones tenturiones: tribuniq militum ne dubi¬
taret prelium committere: omnium esse militum para¬
tissimos animos. Afranianos contra multis modis sui
timoris signa misisse qđ suis non subuenissent. qđ det
colle non decederent: qđ uix suorum ȩquitum incursus sb̃¬
stinerent. collatisq in unum locum signis conferti neq or¬
dines neq signa seruarent. Qđ si iniquitatem loci time¬
rent: daturos tamen aliquo loco pugnandi facultatem:
qđ certe inde decedendum esset afranio: nec sine aqua per.¬
manere posset. Cȩsar in eam spem uenerat se sine pugna csine

Expanded text:
tur. Erat occasio bene gerendae rei. neque vero id Caesarem tur. Erat occasio bene gerendae rei. neque vero id Caesarem fugiebat tanto sub oculis accepto detrimento perterritum exercitum sustinere non posse, praesertim circumdatum undique equitatu, cum in loco aequo atque aperto confligeretur; idque ex omnibus partibus ab eo flagitabatur. concurrebant legati, centuriones tribunique militum: ne dubitaret proelium committere. omnium esse militum paratissimos animos. Afranianos contra multis rebus sui timoris signa misisse: quod suis non subvenissent, quod de colle non decederent, quod vix equitum incursus sustinerent collatisque in unum locum signis conferti neque ordines neque signa servarent. quodsi iniquitatem loci timeret, datum iri tamen aliquo loco pugnandi facultatem, quod certe inde decedendum esset Afranio nec sine aqua permanere posset. Caesar in eam spem venerat se sine pugna et sine
Abbreviated transcription (Latin):
bant aitigissent: ipsi peritulum uitarent: impedimenta to¬
tius exercitus: cohortesq in castris relictas seruare non pos¬
sent. Quibus interdusis exercitu cesaris auxilium ferri
nulla ratione poterat. Confecit prior iter cȩsar: atq ex
magnis rupibus nactus planiciem: in hac contra hostem
aciem instruit. Afranius: cum ab equitatu nouissimum
agmen premeretur: & ante se hostem uideret: collem⁊
quendam nactus ibi constitit. Ex eo loco quatuor Ce-¬
turatoru tohortes in montem qui erat in conspectu oĩu
excelsissimus mittit. hunc magno cursu concitatos iub&
occupare: eo consilio ut ipse eodem omnibus cbntender&
& mutato itinere octogesam perueniret. hunc cum obli¬
quo itinere ceturati peterent. conspicatus ȩquitatum cȩlar
in cohortes impetum facit: nec minimam partem tempo¬
ris ȩquitum uim ceturati substinere non potuerunt: õẽsq
ab eis circunuenti in conspectu utriusq exercitus interficiũ¬

Expanded text:
bant attigissent, ipsi periculum vitarent, impedimenta tobant attigissent, ipsi periculum vitarent, impedimenta totius exercitus cohortisque in castris relictas servare non possent; quibus interclusis exercitu Caesaris auxilium ferri nulla ratione poterat. confecit prior iter Caesar atque ex magnis rupibus nactus planitiem in hac contra hostem aciem instruit. Afranius, cum ab equitatu novissimum agmen premeretur et ante se hostem videret, collem quendam nactus ibi constitit. ex eo loco iiii caetratorum cohortis in montem qui erat in conspectu omnium excelsissimus mittit. hunc magno cursu concitatos iubet occupare, eo consilio, uti ipse eodem omnibus copiis contenderet et mutato itinere iugis Otogesam perveniret. hunc cum obliquo itinere caetrati peterent, conspicatus equitatus Caesaris in cohortis impetum facit; nec minimam partem temporis equitum vim caetrati sustinere potuerunt omnesque ab eis circumventi in conspectu utriusque exercitus interficiun
Abbreviated transcription (Latin):
in partem ^ uidebatur. duces uero eorum suum consilium
laudibus ferebant: qđ se castris tenuissent: multumq eo¬
rum opinionem adiuiuabat qđ sine iumentis impedimen¬
tisq ad iter profectos uidebant: ut non posse inopiam diu¬
tius substinere confiderent. Sed ubi paulatim retorqueri
agmen ad dexteram conspexerunt iamq primos supera¬
re regionem castrorum omnium aduerterunt. nemo erat adeo
tardus aut fugiens laboris. quin statim castris ex eundu
atq occurrendum putaret. Conclamatur ad arma atq oẽs
copiȩ pautis presidio relictis cohortibus exeunt. rectoq ad
hiberum itinere contendunt. Frat in teleritate omne positũ
certamen. uti prius angustias montesq occuparent: sed exer¬
citum cęsaris uiarum difficultas tardabat. Afranii copias eq¬
tatus Cȩsaris insequens morabatur. Res tamen ab afranianiᷤ
huc erat necessario deducta: ut si priores montes quos pete¬

Expanded text:
in partem iri videbatur. duces vero eorum consilium suum in partem iri videbatur. duces vero eorum consilium suum laudibus ferebant, quod se castris tenuissent; multumque eorum opinionem adiuvabat, quod sine iumentis impedimentisque ad iter profectos videbant, ut non posse inopiam diutius sustinere confiderent. sed ubi paulatim retorqueri agmen ad dextram conspexerunt iamque primos superare regionem castrorum animadverterunt, nemo erat adeo tardus aut fugiens laboris quin statim castris exeundum atque occurrendum putaret. conclamatur ad arma, atque omnes copiae paucis praesidio relictis cohortibus exeunt rectoque ad Hiberum itinere contendunt. Erat in celeritate omne positum certamen, utri prius angustias montesque occuparent. sed exercitum Caesaris viarum difficultates tardabant, Afrani copias equitatus Caesaris insequens morabatur. res tamen ab Afranianis huc erat necessario deducta, ut, si priores montis quos pete
Abbreviated transcription (Latin):
capi posse. Hȩc euicit in consilio sententia: & prima lute
postridie constituunt proficisci. Cȩsar exploratis regionibꝰ
albente celo omnes cõpias castris ȩducit: magnoq circui-¬
tu nullo certo itinere exercitum ducit. Nanq itinera quȩ¬
ad hiberum atq octogesam pertinebant. castris hostium
oppositis tenebantur. Ipsa erãt transcendenda. ualles ma-¬
ximȩ & difficillimȩ. saxa multis locis prerupta iter im¬
pediebant. arma per manus necessario tradebantur: mili¬
tesq inermes subleuatiqͣ Ab aliis magnam partem itineris¬
conficiebant. Sed hũc laborem recusabat nemo: qđ eum
omnium laborum finem fore existimabant. si hostem
hibero intercludere: & frumentum prohibere potuissẽt.
Ac primo afraniani milites uisendi causa loci ex castris pro¬
currebant: contumeliosisq uocibus prosequebantur nos
necessarii uictus inopia toactos fugere atq ad ylerdam re-¬
uerti. Erat enim iter a proposito diuersum: contrariamq

Expanded text:
capi posse. haec vincit in consilio sententia, et prima luce postridie constituunt proficisci. Caesar exploratis regionibus albente caelo omnes copias castris educit, magnoque circuitu nullo certo itinere exercitum ducit. nam quae itinera ad Hiberum atque Otogesam pertinebant, castris hostium oppositis tenebantur. ipsi erant transcendendae valles maximae ac difficillimae, saxa multis locis praerupta iter impediebant, ut arma per manus necessario traderentur militesque inermes sublevatique alii ab aliis magnam partem itinerisconficerent. sed hunc laborem recusabat nemo, quod eum omnium laborum finem fore existimabant, si hostem Hibero intercludere et frumento prohibere potuissent. Ac primo Afraniani milites visendi causa laeti ex castris procurrebant contumeliosisque vocibus prosequebantur nostros: necessarii victus inopia coactos fugere atque ad Ilerdam reverti. erat enim iter a proposito diversum, contrariamque
Abbreviated transcription (Latin):
cecͥc & paulo post eum numerum classiarii & remiges alexã¬
drini eo loco castellum magnis magnis munitionibus mul¬
tisq tormentis confirmarunt: atq egestis ex mari lapidibus
libere sunt usi postea ad mittenda nauigia. Hoc detrimẽto
milites nostri tantũ modo sunt perturbati. sed incensi magniᷤᷤ¬

Expanded text:
CCCC et paulo ultra eum numerum classiarii et remiges. AlexanCCCC et paulo ultra eum numerum classiarii et remiges. Alexandrini eo loco castellum magnis munitionibus multisque tormentis confirmarunt atque egestis ex mari lapidibus libere sunt usi postea ad mittenda navigia. § 22 Hoc detrimento milites nostri tantum afuerunt ut perturbarentur, ut incensi a
Abbreviated transcription (Latin):
titudine hominum atq onere depressa est. pars resistens & du¬
bitans quid esset capiendum consilii ab alexandrinis interfe¬
cta est. non nulli feliciori exitu expeditas ad anchoram naueᷤ
conseruti in columes discesserunt. Pauti elruati scutis a aiõ
add conandum  ad proxima nauigia adnatarunt. Cȩsar qͦad
potuit cohortando suos ad pontem ac munitiones contendere
eodem in periculo uersatus: postꝗͣ uniuersos cedere anim aduer¬
tit. in suum nauigium se reccpit. Quo multitudo hominũ
in secuta cum irrumper&. neq admini strandi neq repellendi
a terra fatultas daretur. fore quod accidit suspicatus. se se
ex nauigio tiecit. & ad eas quȩ longius constiterant naues ad¬
natauit. hinc siuis laborantibus subsidio scaphas mittene
non nullos conseruauit. Naingium quid eius multitudine
militum depressum una cum hominibus interiit. Noc plio
desiderati sunt ex numero legionariorum militum circiter

Expanded text:
titudine hominum atque onere depressa est, pars resistens et dutitudine hominum atque onere depressa est, pars resistens et dubitans quid esset capiendum consili ab Alexandrinis interfecta est; non nulli feliciore exitu expeditas ad ancoram navis consecuti incolumes discesserunt, pauci allevatis scutis et animo ad conandum nisi ad proxima navigia adnatarunt. § 21 Caesar quoad potuit cohortando suos ad pontem ac munitiones continere, eodem in periculo versatus est; postquam universos cedere animadvertit, in suum navigium se recepit. Quo multitudo hominum insecuta cum irrumperet neque administrandi neque repellendi a terra facultas daretur, fore quod accidit suspicatus sese ex navigio eicit atque ad eas quae longius constiterant navis adnatavit. Hinc suis laborantibus subsidio scaphas mittens non nullos conservavit. Navigium quidem eius multitudine depressum militum una cum hominibus interiit. Hoc proelio desiderati sunt ex numero legionariorum militum circiter
Abbreviated transcription (Latin):
pars etiam cupiditate pugnandi. Hi primum nauigia hostiu
lapidibus ac fundis a mole repellebant: ac multum proficere
multitudine telorum uidebantur. Sed postꝗͣ ultra eum
Locum a latere eorum aperto ausi sunt egredi ex nauibus
alexandrini pauci ut sine signis certisq ordinibus. sineq
ratione prodierant: sic temere se in naues receperunt. Auo¬
rum fuga incitati alexandrini plures ex nauibus egredie¬
uibus longis temanserant scalas rapere: nauesq a terra re¬
pellere properabant: ne hostes nauibus potirentur. Quibuᷤ
omnibus perturbati milites nostri cohortium trium quȩ in
ponte ac prima mole constiterant. cum post se clamorem ex¬
audirent: fugam suorum uiderent: magnam uim telorum
aduersi substinerent. Ueriti ne a tergo circunuenirentur. &
discessu nauium omnino reditu intercluderentur munitio¬
nem in pontem reliquerunt: & magno cursu incitati ad na¬
ues contendunt. Quorum pars proximas nacta naues. mul¬

Expanded text:
pars etiam cupiditate pugnandi. Hi primum navigia hostium pars etiam cupiditate pugnandi. Hi primum navigia hostium lapidibus ac fundis a mole repellebant ac multum proficere multitudine telorum videbantur. Sed postquam ultra eum locum ab latere eorum aperto ausi sunt egredi ex navibus Alexandrini pauci, ut sine signis certisque ordinibus, sine ratione prodierant, sic temere in navis refugere coeperunt. Quorum fuga incitati Alexandrini plures ex navibus egredievibus longis remanserant scalas rapere navisque a terra repellere properabant, ne hostes navibus potirentur. Quibus omnibus rebus perturbati milites nostri cohortium trium quae in ponte ac prima mole constiterant, cum post se clamorem exaudirent, fugam suorum viderent, magnam vim telorum adversi sustinerent, veriti ne ab tergo circumvenirentur et discessu navium omnino reditu intercluderentur munitionem in ponte institutam reliquerunt et magno cursu incitati ad navis contenderunt. Quorum pars proximas nacta navis mul
Abbreviated transcription (Latin):
plures consistere angustiȩ loci patiebantur: reliqueꝗ co-¬
piȩ in nauibus stationem obtinebant. Quo facto imperat
pontem aduersus hostem preuallari. & qua exitus nauibuᷤ
erat: fornice etraͥcto: quo pons substinebatur: lapidibus im¬
pleri atq obstrui. Quorum altero opere effecto ut nulla oiõ
scapha egredi poss&: altero instituto: omnes alexandrinorũ
copiȩ se ex oppido eiecerunt:. & contra munitiones pontis la-¬¬
tiori loco constiterũt. Fodemq tempore quȩ consueuerant na¬
uigia per pontes ad intendia onerariarum emitere ad mollẽ
constituerunt. Pugnabatur a nobis ex ponte. ex mole ab illiᷤ.
exꝗ arca: quȩ erat aduersus pontem: & ex nauibus contra mo¬
lem. In his rebus occupato Cȩsare. militesq hortante re¬
migum magnus numerus & classiariorum ex longis nauibus
nostris in molem se eiͤcit. sars eorum studio spectandi ferebatur.

Expanded text:
pluris consistere angustiae loci patiebantur —; reliquae copluris consistere angustiae loci patiebantur —; reliquae copiae in navibus stationem obtinebant. Quo facto imperat pontem adversus hostem praevallari et, qua exitus navibus erat fornice exstructo, quo pons sustinebatur, lapidibus oppleri atque obstrui. Quorum altero opere effecto, ut nulla omnino scapha egredi posset, altero instituto omnes Alexandrinorum copiae ex oppido se eiecerunt et contra munitiones pontis latiore loco constiterunt, eodemque tempore quae consueverant navigia per pontis ad incendia onerariarum emittere ad molem constituerunt. Pugnabatur a nobis ex ponte, ex mole; ab illis ex arca, quae erat adversus pontem, et ex navibus contra molem. § 20 In his rebus occupato Caesare militesque hortante remigum magnus numerus et classiariorum ex longis navibus nostris in molem se eiecit. Pars eorum studio spectandi ferebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
aut reliquis rebus parati uenerant ad oppugnandum. s
terror hominibus mentem consiliumq eripit. & membra de¬
bilitat ut tunc accidit. Qui se in equo loco ac plano pareᷤ
esse confidebant. udem perterriti fuga suorum & cede pau-¬
corum. xXX. pedum altitudine in edificiis consistere au¬
si non sunt. seq per mollem in mare precipitauerunt. &
decͣeͣ. passuum interuallo ad oppidum enatauerunt: mul¬
ti tamen ex iis capti interfectiq sunt. Sed numerus ca¬
edificia diripi iussit. castellumq ad pontem qui propior
erat pharo communiuit. atq ibi presidium posuit. hũc
fuga pharitȩ reliquerunt: fortioremq illo propioremq
oppido alexandrini tuebantur. Sed eum postero die simili
ratione aggreditur. ꝓhis obtentis duobus omnem naui¬
giorum excursum & repentina latrocinia sublatum iri
uidebantur. Iam eos qui presidio eum locum tenrbãt
tormentis ex nauibus sagittisq depulerat. Non enim¬

Expanded text:
aut reliquis rebus parati venerant ad oppugnandum. Sed aut reliquis rebus parati venerant ad oppugnandum. Sed terror hominibus mentem consiliumque eripit et membra debilitat; ut tum accidit. Qui se in aequo loco ac plano pares esse confidebant, idem perterriti fuga suorum et caede paucorum XXX pedum altitudine in aedificiis consistere ausi non sunt seque per molem in mare praecipitaverunt et DCCC passuum intervallum ad oppidum enataverunt. Multi tamen ex his capti interfectique sunt; sed numerus capttibus concessa aedificia diripi iussit castellumque ad pontem, qui propior erat Pharo, communivit atque ibi praesidium posuit. Hunc fuga Pharitae reliquerant; artiorem illum propioremque oppido Alexandrini tuebantur. Sed eum postero die simili ratione aggreditur, quod his obtentis duobus omnem navigiorum excursum et repentina latrocinia sublatum iri videbatur. Iamque eos qui praesidio eum locum tenebant tormentis ex navibus sagittisque depulerat
Abbreviated transcription (Latin):
impetum nostrorum pariter substinuerunt. Uno enim tem¬
pore & ex tectis edificiꝵ propugnabant. & littora arma¬
ti defendebant. Qua propter asperitate loci non facilis nris
aditus dabatur: & scaphis nauibusq longis quinq mobi¬
liter & inscienter angustias loci tuebãtur. Sed ubi primu
locis cognitis uadisq pretẽptatis pauci nostri in lutore
constiterunt. illosq sunt alii consecuti: constanterq in
eos qui in littore aquo constiterunt. impetum fecerunt:
omnes pharitae terga uerterunt. Hi pulsi custodia por¬
tus relicta naues ad littora & uicum applicarunt:seq
ex nauibus ad tuenda edificia eiecerunt. Neq uero ⁊¬
diutius ipsi ex munitione se continere potuerunt: ꝗͣuis
esse. dissimile aliorum alex andrie genus edificiorum:. Ut¬
minora maiaribus confrrantur. turresq edite & coniũdx
muris locum obtinebant: neq nostri aut scalis aut cratibꝰ

Expanded text:
impetum nostrorum pariter sustinuerunt: uno enim temimpetum nostrorum pariter sustinuerunt: uno enim tempore et ex tectis aedificiorum propugnabant et litora armati defendebant, quo propter asperitatem loci non facilis nostris aditus dabatur, et scaphis navibusque longis quinque mobiliter et scienter angustias loci tuebantur. Sed ubi primum locis cognitis vadisque pertemptatis pauci nostri in litore constiterunt atque hos sunt alii subsecuti constanterque in eos qui in litore aequo institerant impetum fecerunt, omnes Pharitae terga verterunt. His pulsis custodia portus relicta navis ad litora et vicum applicarunt seque ex navibus ad tuenda aedificia eiecerunt. § 18 Neque vero diutius eaos munitione se continere potuerunt, etsi erat non dissimile atque Alexandreae genus aedificiorum, utminora maioribus conferantur, turresque editae et coniunctae muri locum obtinebant, neque nostri aut scalis aut cratibus
Abbreviated transcription (Latin):
stantibus multitudo prodesset: neq flexi ad uirtutem &
tanta multi tudine hostium neq uirtutes nostrorum pos-¬
defensoribus remigibusq: & deprimuntur tres nr̃is
in columibus omnibus: reliquȩ propinquum fuga oppidũ
capiunt: quas protexerunt hostes ex mollibus atq edi¬
ficiis eminentibus: & nostros adire proprius prohibue¬
runt. Hoc ne sibi sȩpius accidere poss&: omni ratione
Cȩsar contendendum existimauit: ut insulam mollemq ad
insulam pertinentem in suam redigeret potestatem. Per-¬
fectis enim magna ex parte munitionibus. & oppidum. & illã
& urbem uno tempore temptari posse confidebat. Quo
capto consilio cohortes .x. & leuis armaturȩ electos: quos
idoneos ex equitibus gallis arbitrabatur in nauigia minora
scaphasq imponit: inq alteram insulx̧ partem distinendȩ
manus causa cõstratis nauibus aꝯgreditur. premiis ma¬¬
gns propositis. qui primus insulam tepisset. Ac primo

Expanded text:
stantibus multitudo prodesset, neque electi ad virtutem e stantibus multitudo prodesset, neque electi ad virtutem e tanta multitudine viri virtuti nostrorum posdefensoribus remigibusque, et deprimuntur tres, nostris incolumibus omnibus. Reliquae propinquam fugam ad oppidum capiunt; quas protexerunt ex molibus atque aedificiis imminentibus et nostros adire propius prohibuerunt. § 17 Hoc ne sibi saepius accidere posset, omni ratione Caesar contendendum existimavit ut insulam molemque ad insulam pertinentem in suam redigeret potestatem. Perfectis enim magna ex parte munitionibus in oppido et insulam et urbem uno tempore temptari posse confidebat. Quo capto consilio cohortis X et levis armaturae electos, quosque idoneos ex equitibus Gallis arbitrabatur, in navigia minora scaphasque imponit; alteram insulae partem distinendae manus causa constratis navibus aggreditur, praemiis magnis propositis qui primus insulam cepisset. Ac primo
Abbreviated transcription (Latin):
N ostris enim pulsis neq terra neq mari effugium dabat᷑
ullum: omniaq uictoribus erant futura in in certo. Illi si
superassent nauibus omnia tenerẽt. si inferiores fuissent. re¬
liquã tu fortunã periclitarentur. Simul illud graue ac
miserum uidebatur perpaucos de summa rerum & de sa¬
lute omnium decertare. quorum siquis aut animo. aut uir¬
tute cessiss& reliquis etiam esset cauendum. quibus pro se
pugnandi facultas non fuiss&. Hec superioribus diebus sȩpe¬
numero Cȩsar suis exposuerat. Ut hoc maiori animo contẽ¬
derent qdđ omnium salutem sibi commendatam uiderent.
eadem suum quisq contubernalem: amicum notumq prose¬
quens erat obtestatus: ne suam atq omnium fallat opinio¬
nem. quorum iudicio delectus ad pugnam proficisceretur.
I taq hoc animo est decertatum: ut neq maritimis nauticisq
solertia atq ars presidium ferret: neq numero nauium prȩ¬

Expanded text:
Nostris enim pulsis neque terra neque mari effugium dabatur Nostris enim pulsis neque terra neque mari effugium dabatur victis, omniaque victoribus erant futura in incerto; cum illi, si superassent navibus, omnia tenerent, si inferiores fuissent, reliquam tamen fortunam periclitarentur. Simul illud grave ac miserum videbatur, perpaucos de summa rerum ac de salute omnium decertare; quorum si qui aut animo aut virtute cessisset, reliquis etiam esset cavendum, quibus pro se pugnandi facultas non fuisset. Haec superioribus diebus saepenumero Caesar suis exposuerat, ut hoc maiore animo contenderent, quod omnium salutem sibi commendatam viderent. Eadem suum quisque contubernalem, amicum, notum prosequens erat obtestatus, ne suam atque omnium falleret opinionem, quorum iudicio delectus ad pugnam proficisceretur. Itaque hoc animo est decertatum, ut neque maritimis nauticisque sollertia atque ars praesidium ferret, neque numero navium prae
Abbreviated transcription (Latin):
gno nobis & dederori & dolori est. Cȩsar illum adhorta¬
tus atq omnibus laudibus proserutus dat signum pugnȩ.
progressas ultra uadum quatuor rhodias naues circunsistũt
alex andrini: atq in eas impetum faciunt. substinent illi: atq
arte solertiaq se explicant. ac tantum doctrina potuit ut in
dispari numero nulla transuersa hosti obiceretur: nulle re¬
mis detegerentur: sed semper uenientibus aduersȩ occurre¬
rent. Interim sunt reliquȩ subsecute. tum necessario disces¬
sum ab arte est . propter angustias loci: atq omne certamen
in uirtute constitit. Neq uero alexandriȩ fuit quispiam
aut nostrorum aut oppiclanorum. qui aut in opere. aut in
oppugnatione occupatum animum haberet. quin altissima
tecta peteret. atq ex omni prospectando loco spectatulũ
caper&. precibus q & uotis uictoriam suis adus im mor-¬
talibus exposteret. Minime .ti. par erat prelu certamen.

Expanded text:
gno nobis et dedecori et dolori est.' Caesar illum adhortagno nobis et dedecori et dolori est.' Caesar illum adhortatus atque omnibus laudibus prosecutus dat signum pugnae. Progressas ultra vadum IIII Rhodias navis circumsistunt Alexandrini atque in eas impetum faciunt. Sustinent illi atque arte sollertiaque se explicant; ac tantum doctrina potuit ut in dispari numero nulla transversa hosti obiceretur, nullius remi detergerentur, sed semper venientibus adversae occurrerent. Interim sunt reliquae subsecutae. Tum necessario discessum ab arte est propter angustias loci, atque omne certamen in virtute constitit. Neque vero Alexandreae fuit quisquam aut nostrorum aut oppidanorum, qui aut in opere aut in pugna occupatum animum haberent, quin altissima tecta peteret atque ex omni prospectu locum spectaculo caperet precibusque et votis victoriam suis ab dis immortalibus exposceret. § 16 Minime autem par erat proeli certamen.
Abbreviated transcription (Latin):
duas classes uada transitu angusto: quȩ pertinent ad re¬
gionem africȩ. Sic enim predicãt partem esse alexan¬
driȩ dimidiam afriçȩ. Satisq diu inter ipsos est expe¬
ctatum a quibus transcendi fuer& initium propterea qđ
eis qui intrassent & ad explitandam classem & ad rece¬
ptum. si durior accidisset casus. impedition fore uidebant᷑
ac uirtute magis cum nostris hominibus ꝗͣ tum gretis cõ¬
parandus Hic ob notissimam scientiam atq animi magni¬
tudinem delectus est a rhodiis qui imperium classis obti.¬
neret. Qui ubi cesaris animum aduertit. Uuderis mihi
inquit Cȩsar uereri. si hȩc uada primiͥs nauibus intra¬
ueris. ne prius dimicare cogaris ꝗͣ reliquam classem po¬
tueris explicare. Nobis remꝰ cõmitte. nos prelium substi.¬
nebimus neq tuum iudicium fallemus. dum reliqui sequã¬
tur. Hostes quidem diutius in nostro conspectu gloriari ma¬¬

Expanded text:
duas classis vada transitu angusto, quae pertinent ad reduas classis vada transitu angusto, quae pertinent ad regionem Africae — sic enim praedicant, partem esse Alexandreae dimidiam Africae — satisque diu inter ipsos est exspectatum ab utris transeundi fieret initium, propterea quod ei qui intrassent et ad explicandam classem et ad receptum, si durior accidisset casus, impeditiores fore videbantagnitudine ac virtute magis cum nostris hominibus quam cum Graecis comparandus. Hic ob notissimam scientiam atque animi magnitudinem delectus est ab Rhodiis qui imperium classis obtineret. Qui ubi cessare Caesarem animum advertit, 'Videris mihi,' inquit, 'Caesar, vereri, si haec vada primis navibus intraris, ne prius dimicare cogaris quam reliquam classem potueris explicare. Nobis rem committe: nos proelium sustinebimus — neque tuum iudicium fallemus — dum reliqui subsequantur. Hos quidem diutius in nostro conspectu gloriari ma