comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
conuenientibus ipis in unũ se in amititie fedus accipiit patestã
inter se de predictis omĩbus ueritate Quare idem Achilles predon
anchor extractis a mari et eis tũ coꝵ nauibus in pelago se ĩmissis
incolues salubriter perpener̃t athenas descendentibus eis igitur
a nauibus ip̃is Achilles predictũ Calcas Antistitem Agane nõi
regi et aliis regibus grecoꝵ dncibus et pͥncipibꝰ presentauit et ab
Achille narrato responso deoꝵ de futura eoꝵ uictoia contra troya¬
nos et quałr idem Calcas nũcius regis pͥami in contraru res¬
ponsim obtinuit et de mandato sibi ut ad Troyanos nõ iret
et cũ gretis durãte prelioꝵ turbine moraretur Uuuersi greci
facti sũt hylares et pre multo gaudio celebrant diem festum
predictum Calcas antistitem in eoꝵ fidelem accipiũt et recipi¬
unt in securitatis amorem ꝓuuttentes et in om̃ibus placide ꝓ¬

Expanded text:
conuenientibus ipsis in vnum, sese in amicitie fedus accipiunt, patefacta conuenientibus ipsis in vnum, sese in amicitie fedus accipiunt, patefacta inter se de predictis omnibus ueritate. Quare idem Achilles predictanchoris extractis a mari et eis cum eorum nauibus in pelagus se immissis, incolumes salubriter peruenerunt Athenas. Descendentibus eis igitur a nauibus ipsis, Achilles predictum Calcas antist<it>em Agamenoni regi et aliis regibus Grecorum, ducibus, et principibus presentauit. Et ab Achille narrato responso deorum de futura eorum uictoria contra Troianos, et qualiter idem Calcas, nuncius regis Priami, in contrarium responsum obtinuit, et de mandato sibi ut ad Troyanos non rediret et cum Grecis durante preliorum turbine moraretur, vniuersi Greci facti sunt hylares et pre multo gaudio celebrant diem festum, predictum Calcas antist<it>em in eorum fidelem accipiunt et recipiunt in sinceritatis amore, promittentes ei in omnibus placide
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o in templo moruante mirabilis casus emersit Nam quidam tͦya¬
nus Antistes Calcas uomĩe Nestoris filius multa pericus scra
de mandato pͥami regis ut pote eius suitiꝰ templu ip̃m intrauit
ut a deo Appolline similiter rensponsu elicẽt quid de bello gretoꝵ
troyams esset reuera futurũ qui post oblationes ab eo factas multi¬
mode ip̃o deo deus ille respondit Calcas Calcas Caueas ne ad tuos
redire presumas s statim ad grecoꝵ classem que mĩc est in hac
Insula cum Achille securus accedas cũ qua grecoꝵ ex̾citũ festinus
ad eas nũquã discessurus a gretis futurũ est en giecos obtineᷤᷤ
uictoriam contra troyanos uolũtate door. Eris euim et tu uil¬
de necessariꝰ gretis ipĩs in tius consiliis et cdoctrina ut ip̃i pre¬
dicta uictoria potiant᷑ Calcas uerodũ stiscitando coguosceret ꝙ
ille erat Achilles qui erat in templo ꝯfestim ad ip̃m̃ accelerat et

Expanded text:
eo in ipso templo morante, mirabilis casus emersit. Nam quidam Troiaeo in ipso templo morante, mirabilis casus emersit. Nam quidam Troianus antistes nomine Calcas, Testoris filius, multa peritus scientia, de mandato Priami regis, utpote nuncius eius, templum ipsum intrauit ut a deo Appolline similiter responsum eliceret quid de bello Grecorum Troyanis esset reuera futurum. Cui, post oblaciones ab eo factas multimode ipsi deo, deus ille respondit: "Calcas, Calcas, caueas ne ad tuos redire presumas sed statim ad Grecorum classem, que nunc est in hac insula cum Achille, securus accedas, cum qua Grecorum exercitum festinus adeas, nunquam discessurus a Grecis. Futurum est enim Grecos obtinere uictoriam contra Troyanos voluntate deorum. Eris enim et tu valde necessarius Grecis ipsis in tuis consiliis et doctrina donec ipsi predicta uictoria potiantur. " Calcas uero dum sciscitando cognosceret quod ille erat Achilles qui erat in templo, confestim ad ipsum accelerat, et
Abbreviated transcription (Latin):
astutiã deus appollo responsa sua in predicta insula delos petentibꝰ
exhibebat Aed quã postꝙͣ achilles et patroculis grecoꝵ m̃cii per¬
uenerũt de intrando templũ appollis congrua hora captara cũ
consilio sacerdotiũpo templo seruientiũ ipĩ deo qui colebat᷑ in
ip̃o templu ipm̃ deuoto corde humiliter intrauert et factis eoꝵ
oblacionibus in multoꝵ donoꝵ prodiga quãtitate petentibus¬
ab eo de grecorum negotiis hiẽ responsum Dic eis predictus ap¬
pollo subiussa roce respondit Achilles achilles reuertere ad grecos
ituros Ibiq prelia multa ꝯmittere sed infallibiliter erũt decimo
anno uictores tronariam urbem dabunt funditui in ruinã regẽ
priamum eius consortem eiusq filios morti tradent et om̃s maio¬
res eoꝵ illos tantũ uiue̾ ꝑmittendo quos elegerit ip̃oꝵ gretoꝵ sola
uoluntas que ab achille percepto et facto exin ualde leto adhuc

Expanded text:
astuciam deus Appollo responsa sua in dicta insula Delos petentibus astuciam deus Appollo responsa sua in dicta insula Delos petentibus exhibebat. Ad quam postquam Achilles et Patroclus, Grecorum nuncii, peruenerunt, de intrando in templum Appollinis congrua hora captata cum consilio sacerdotum in ipso templo seruiencium ipsi deo qui colebatur in ipso, templum ipsium deuoto corde humiliter intrauerunt. Et factis eorum oblacionibus in multorum donorum prodiga quantitate, petentibusab eo de Grecorum negociis habere responsum, sic eis predictus Appollo submissa voce respondit: "Achilles, Achilles, reuertere ad Grecos iter ad Troyam ituros ibique prelia multo committere, sed infallibiliter erunt decimo anno uictores, Troyanam urbem dabunt funditus in ruinam, regem Priamum, eius consortem, eiusque filios morti tradent et omnes maiores eorum, illos tantum viuere permittendo quos elegerit ipsorum Grecorum sola uoluntas. " Quo ab Achille percepto et facto exinde ualde leto, adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
uirgineũ habens uoltũ et mouit acd loquendũ lingnã eius qđ loq̃rẽt
uestient sicut et ad huc cottidie loquitur dyabolꝰ qui phanaticos
et energuminos nescientes et per honnẽs quoꝵ corꝑa ab ipĩs demõi¬
bus sunt obsessa ut de hoc scriptũ est in libro hystoriaꝵ scolasticaꝵ uix
pͥncipiũ ubi prosequit᷑ actor hystoriam et exposicionẽ libri Geneẜ̾
unde quicꝙͣ nob̾ Ratholicis per has sacras stripturas uotũ est certũ
eit ꝙ ille leuiathan .i. dyaboloꝵ pͥnceps a culmĩe celesti deiectus uł
per se ip̃m corpaliter factus serpens uel serpentem aĩal ingressus ĩ
ip̃m callidis temptationibus suis miseros parentes ur̃os et suctessores
eoꝵ ꝑpetuam cdeicerẽt in rui̾nam et hec de ydolatͥa et de noticia leui¬
achan cdicta sufficiant. Nunc autem ad prosequendũ nr̃e intencõs
ꝓpositũ stilum ur̃m ad narrationem pñtis hystorie ꝯuertaniꝰ ꝑ
demouiũ igressum in ydola muta et surda obtinebantur ab eis

Expanded text:
 habencem uultum et mouit ad loquendum linguam eius quid loqueretur nescientis, sicut et cotidie adhuc loquitur dyabolus per fanaticos et energuminos nescientes, id est, per homines quorum corpora ab ipsis demonibus sunt obsessa, vt de hoc scriptum est in libro Hystoriarum Scolasticarum, circa principium, ubi prosequitur auctor hystoriam et exposicionem libri Genesis. Vnde quicquid nobis catholicis per has sacras scripturas notum est, certum est quod ille Leuiathan, id est, dyabolorum princeps, a culmine celesti deiectus, uel per seipsum corporaliter factus serpens uel per serpentem animal, ingressus in ipsum, callidis temptacionibus suis miseros parentes nostros et successores eorum perpetuam deiecerat in ruinam. Et hec de ydolatria et de noticia Leuiathan dixisse sufficiant. Nunc ad prosequendum nostre intencionis propositum stilum nostrum ad narraciour ingressum in ydola surda et muta eliciebantur ab eis
Abbreviated transcription (Latin):
uit ab equis et in uirtute sue potenti̾e om̃s grecors aties foy¬
titer debellando diuidit perforat et ubitũq uolt grecoꝵ sag¬
ne madefactus incedit perturrendo quousq fortiter ense
uudo Achiles pero non post maguam horam insurgen equũ¬
ascerdit. et faciens impetum in troyanos multos octidit ex eis
et tam dui per turmas uoluerando disturrit ꝙ hectori uenit ob¬
uius in uirtute bellandi Insiliit igitur statim alter in alteꝵ
inpulit ꝙ licet lanceã suã plures confregisset in trũcos Achil¬
les se in equo substinere non uales ab equo sternitur et preceps̃
peruenit in terram Hectore cape intendente equũ Achillis
Sed dum contradictores multi in hectorem in sultarent achil¬
les recuperat equũ sũũ ipm̃ festinus astendit hectorem ĩpegit
en se nudo et sic potenter ipm̃ percussit in casside fupra capͭ

Expanded text:
rnit ab equis, et in uirtute sue potencie omnes Grecorum acies forrnit ab equis, et in uirtute sue potencie omnes Grecorum acies fortiter debellando diuidit et perforat, et ubicunque uult, Grecorum sanguine madefactus, incedit, percuciendo quoscunque crudeliter ense nudo. Achilles uero non post magnam horam insurgens equascendit, et faciens impetum in Troyanos multos occidit ex eis, et tamdiu per turmas uulnerando discurrit quod Hectori uenit obuius in uirtute bellandi. Insiliit igitur statim alter in alterur impulit quod, licet lancea sua plures se confregisset in truncos, Achilles se in equo sustinere non ualens, ab equo sternitur et preceps peruenit in terram, Hectore capere intendente equum Achillis. Sed cum contradictores multi contra Hectorem insultarent, Achilles equum suum festinus ascendit, Hectorem impetit ense nudo, et sic potenter ip
Abbreviated transcription (Latin):
nelao Quartam Menesteo athenaꝵ duci et om̃s alias acies
subsequentes Agamenon satis disposuit cirtũspecte Hector
autem acies suas in multa discretione constituit et in pͥma
posuit Troylum et in ceter ductores uiros strenuitatꝭ multe
conspituos prout fuit uigili sibi cure Nec mora Hector cum
omĩbus aciebus in multa aĩositate portam riuitat̃ exiuit et
grecorũ litias transcencdendo tũ eis in campũ libeꝵ se recepit
Hector itaq pͥmus contra Achillem quem bene cognouit se
ingerit in conflictũ et dum uterq eorũ unus contra aliu¬
tursum equi sui dirigeret ambo sternũtur ab equis iuxtã
illud. ffortis ĩpigit in fortem et ambo pariter carruerut᷑ b
hector celer primus insurgit suũ uelotiter equũ astendit Achil¬
lem deserit et se uiriłr ingerit inter turmas uaiorẽ partẽ
sibi occurrentiũ interficit alios uolnat alios trudełr prost᷑¬

Expanded text:
nelao, quartam Menesteo, Athenarum duci, et omnes alias acies nelao, quartam Menesteo, Athenarum duci, et omnes alias acies subsequentes idem Agamenon satis disposuit circumspecte. Hector autem suas acies in multa discrecione disposuit. In prima posuit Troilum et in ceteris ductores uiros multa strennuitate conspicuos, prout fuit uigili sibi cure. Nec mora, Hector cum aciebus omnibus in multa animositate portam ciuitatis exiuit, et Grecorum licias transcendendo cum eis in campum liberum se recepit. Hector igitur primus contra Achillem, quem bene cognouit, se ingerit in conflictum, et dum uterque eorum, vnus videlirum impingit in alterum, ambo sternuntur ab equis. Iuxta illud fortis inpingit in fortem et ambo pariter corruerunt. Sed Hector primus insurgit, equum suum uiolenter ascendit, Achillem deserit, et se uelociter ingerit inter turmas. Maiorem partem sibi occurrentium interfecit, alios uulnerat, alios crudeliter proste
Abbreviated transcription (Latin):
tiuitas detur preceps et funditus in ruinam et antequã mrẽs
ne non fuit helena tam cloloroso tam ex ticlioso p̃tio ꝯparanda ut
om̃s usq ad unũ sub tanto martirio pereamus Que dum cas¬
sancka sermouibus talibus nullum finem ĩponeret rex pͥamꝰ¬
eam capi mandauit et sub firmi claustri custodia tp̃e multo
decludi Incerim ergo palamudes multũ conquerit᷑ inter gue¬
tos de domineo Agamenonis sic prelati dicit eũ indigmuĩ et tãti
dominii potestate super tot reges et duçes et se eo esse asserit
digniorem nec eum habere in pp̃ositũ suũ uelle tũ ip̃e eũ sibi
non elegerit nec ab om̃ibus regibus qui sunt nũo plusꝙͣ trigĩta
fuerit electus s a tribus tiñ preter consciam alioꝵ om̃ sed cir¬
ca hec tũc non fuit ultra protessum E lapsis uero inducii treu¬
ge cdate Agamenon in sue ptãtis officio ꝑuigil et cura ip̃m de¬
bite sollicitudis in calescens om̃s acies suas studio bigili ordiã¬

Expanded text:
Troie detur in preceps et funditus in ruinam, et antequam paruune non fuit Helena tam doloroso tam exicioso precio comparanda vt omnes usque ad vnum sub tanto martirio pereamus. " Quam dum Cassandra talibus clamoribus nullum finem inponeret, rex Priamus capi mandauit et sub firmi claustri custodia tempore multo detrudi. Interim igitur Palamides multum conqueritur inter Grecos de dominio Agamenonis sic prelati. Dicit enim eum indignum tanti dominii potestate super tot reges et duces, et se asserit digniorem nec eum habere in prepositum suum uelle, cum ipse eum sibi non elegerit, nec ab omnibus regibus, qui sunt numero plus quam xxx, fuerit electus, sed a tribus tantum, preter conscienciam omnium aliorum. Sed circa hoc tunc non fuit ultra processum. Elepsis uero induciis treuge date, Agamenon, in sue potestatis officio peruigil et cura debite sollicitudinis incalescens, omnes acies suas studio uigili ordina
Abbreviated transcription (Latin):
letaliter appenĩt et dura debellacõne troyanos In quor debellacõe
multi ex gretis sternũt᷑ a scalis et uiolente ⁊ uinosi ꝑueniũt ĩter¬
⁊am fractis ceriũbꝰ uitum exalant gea ergo passim intereunt

Expanded text:
letaliter impetunt dura debellacione Troyanos. In quorum debellacione letaliter impetunt dura debellacione Troyanos. In quorum debellacione multi ex Grecis sternuntur a scalis, et uolubiliter ruinosi peruenientes in terram, fractis ceruicibus, uitam exalant. Greci uero passim intereunt
Abbreviated transcription (Latin):
nis ꝙͣ plures bed deniũ troyani substinere grecoꝵ ĩnumezã nił
licuit non fuit alia causa suffragii ꝙͣ ad troye alta menia ꝑuenire
Illi uo̾ quibus fuga non profuit ferro interũt᷑ et acerba morte
crudeliter uitas soluũt Uicq a gretis castri ip̃iũs toto ambitu
intercepto in predictũ castiũ irruut ip̃m in magna potentia de¬
bellantes. Eroyani uero ordinatis bellis ip̃oꝵ in sũmitate muroꝵ
aduersus grecos durã et diram defensionem opponũt nũc eos
iactis lapidum obruũt uũc eos interinũt in uibranñe Lan¬
cearum nñe ⁊põs tatulis acutis afficĩt nũc balistari trebris sa¬
gittis emisẜ ipõs letaliter uoluerant ⁊ extreme morti contradũt
Greti ueto duiersor geneꝵ machinis ordinatꝭ ac diuersis arie¬
tibus institutis in duiersis et lotis ꝙͣ pluribus bellitis scalis appositꝰ

Expanded text:
nis quam plures. Sed demum Troyani, sustinere Grecorum multitudinemnis quam plures. Sed demum Troyani, sustinere Grecorum multitudinemlicuit non fuit alia causa suffragii quam lapsu fuge ad Troye alta menia peruenire. Illi uero quibus fuga non profuit ferro intereunt et acerba morte crudeliter uitam soluunt. Sicque a Grecis ipsis castri ipsius toto ambitu intercepto, in predictum castrum irruunt, ipsum in magna potencia debellantes. Troyani uero, ordinatis bellis eorum in summitate murorum, aduersus Grecos duram et diram defensionem opponunt, nunc eos iactis lapidibus obruunt, nunc eos interimunt in uibramine lancearum, nunc ipsos iaculis acutis afficiunt, nunc balistarum crebris emissis sagittis ipsos letaliter uulnerant et extreme morti tradunt. Greci uero, diuersorum generum machinis ordinatis ac diuersis arietibus institutis in diuersis locis, quam pluribus bellicis scalis appositis,
Abbreviated transcription (Latin):
predictum Tenedon ꝙdam castrũ in fortitudine magna firma
amenus delitiis terrestribus et marinis et per miliaria tãtũ ut s̃
relatum est distabat a Trora Nabitatores uero castri ipuis timẽ¬
tes extidiũ de se ip̃i statim ad arina prosiluĩt castrũ ipm̃ munuit
bellicosis uirs et armis et se opponere defensioni contra gretos po¬
tenter instituũt animosi Greti autem eoꝵ nauibus comode colli¬
gatis in portu et ibi tuta statione receptis armati descendunt in
terram in glomerosa nrultitudine pug̃toꝵ quetũq ĩ ueniũt ra¬
qui se contra eos totis uiribus satagebant infestis conatibus duras
aggressuras exertent et ide inter eos et troyanos castri ipiũs truddr
bellũ feruet et durũ preliũ ex tuat inter eos Cuiꝰ rei causa multi
uindictam greti atrius anhelantes morti er uolneribus aĩosius se
presentut nulti ex gretis iutereut inter ista nec nõ et de troya¬

Expanded text:
predictum Thenedon castrum quoddam in fortitudine magna firmatpredictum Thenedon castrum quoddam in fortitudine magna firmatamenus deliciis terrestribus et marinis, quod per vi miliaria tantum, ut supra relatum est, distabat a Troya. Habitatores uero castri ipsius, timentes excidium de seipsis, statim ad arma prosiliunt, castrum ipsum muniunt bellicosis uiris et armis, et se defensioni opponere contra Grecos potenter instituunt animosi. Greci autem, eorum nauibus comode colligatis in portu et eis ibi stacione tuta receptis, armati descendunt in terram in glomerosa multitudine pugnatorum, quecumque inueniunt raqui se contra eos totis uiribus sathagebant infestis conatibus duras aggressiones exercent. Et ideo inter eos et Troyanos castri ipsius crudeliter bellum feruet et durum prelium estuat inter eos. Cuius rei causa multi  excidium et uindictam Greci, arcius anhelantes morti et uulneribus animosius se presentant. Multi ex Grecis intereunt inter ista necnon et de Troya
Abbreviated transcription (Latin):
rantes cuiꝰ rei causa fatue un gretos irruũt qui in terram des¬
tenderant maris fatigatione lassati bellũ fatiũi constituũt int̾
eos Bed greci ĩnũabili quantitate armati descendentes in ter¬
ram eis sue fatuitatis penas exoluũt nam et eos in ore gladii ꝑ
uero insequentes miseros qui fuga p̃cipiti ante eos se mĩme eriꝑe
ualuer̃t eos captos morti emantipant singlõs quos intertipiut
neti tradunt uiolenter castrũ astendũt quod apertis limus ob
receptõnem fingentiũ incolaꝵ in ueniũt Iutrant illud et in mi¬
ferro interimut castrũ capuit et predantur et fcã preda muro
castri ip̃iũs et queq fortia subitã extutiũt per ruinam nec mora
recto tranits remige apud portũ Thenedon ueuiunt Ibiq eis
sababriter applicantibus ĩ iectis anchoris eoꝵ nauiũ ui profũdo
uelisq deposit̾ intrant hylariter portũ ip̃m Erat autem apud

Expanded text:
rantes. Cuius rei causa fatue in Grecos irruunt, qui iam in terram desrantes. Cuius rei causa fatue in Grecos irruunt, qui iam in terram descenderant, maris fatigacione lassati; bellum fatuum constituunt contra eos. Sed Greci, innumerabili quantitate armati, descendentes in terram eis sue fatuitatis penas exsoluunt. Nam et eos in ore gladii peuero, insequentes miseros qui fuga precipiti ante eos se eripere minime ualuerunt, eos captos morti emancipant, singulos quos intercipiunt morti tradunt, uiolenter castrum ascendunt, quod apertis ianuis ob receptionem fugiencium incolarum inueniunt, intrant in illud, et in miruunt, ferro interimunt, castrum capiunt et predantur et, facta preda, muros castri ipsius et queque forcia subitam excuciunt in ruinam. Nec mora, recto remige apud portum Thenedon ueniunt, ibique eis salubriter applicantibus, iniectis anchoris eorum nauium in profundo uelisque depositis, intrant ylariter portum ipsum. Erat autem apud
Abbreviated transcription (Latin):
eisdem sꝑ lunã in figure tirtulo constitunt fortunat̃a ut sit
iu domo decimia uel undena confortata a bonis aspectibus alioos
felitium planetaꝵ et hac ratione utunt᷑ astronomi usq in hodiez¬
nũdiem Maris itaq tempestate cessata post sacrificiũ ab agameno¬
ne diane libatũ statim uniuersus gretoꝵ exertitus sonitu tubete
dictante naues astendit et felici nauigatione potitus ad troyani
pertinentias cũ incoliũtate peruenit cuuꝰsdam castri feliciter portũ¬
intrans ubi nauibus eoꝵ secure zeceptis tũ portus ille fuisset capix
ip̃aro grati naues ipãs in eo cuta statione consignant huis aũt
castri tiome et portꝰ frigius dares in suo codite obinisit forte ꝓ
eo ꝙ gretorũ exertitus pautis diebus fuit moratus in illo s hoc
est ⁊atum ut un aliis coditibus urrenitur ꝙ sarronaba ab incolis
tursu precipiti ꝑuenerũt ad lictus putantes grecos arcere ne in
terram descenderent facuis ii eos et in consultis ppositis conspi¬

Expanded text:
erum et uiarum. Circulo constituunt fortunatam vt sit in domo x uel xi confortata a bonis aspectibus aliorum felicium planetarum. Et hac ratione utuntur astronomi usque in hodiernam diem. Maris itaque tempestate sedata post sacrificium ab Agamenone Dyane oblatum, statim vniuersus Grecorum exercitus, sonitu tubete dictante, naues ascendit, et felici nauigacione potitus ad Troianas pertinencias cum incolumitate perueniens cuiusdam castri portum felicitur intrauit, ubi, nauibus eorum secure receptis, cum portus ille fuisset capax ipsarum, Greci naues ipsas in eo tuta statione consignant. Huius autem castri nomen et portus Frigius Dares in suo codice omisit, forte pro eo quod Grecorum exercitus fuit paucis diebus moratus in illo. Sed hoc est ratum, vt in aliis codicibus inuenitur, quod Sarronabo ab incolis u cursu precipiti venerunt ad litus, putantes Grecos arcere ne in terram descenderent, fatuis in eos et inconsultis propositis conspi
Abbreviated transcription (Latin):
in bello quast furibundus anhelat quousq si bi occurrẽtes
interficit Ec dũ uenisset obuiꝰ contra eũ quidam imles
nouus noie Bertes in uiretuort ui anuun hectouem est e ꝯge¬

Expanded text:
in bello quasi furibundus anhelans quoscunque sibi occurrentes in bello quasi furibundus anhelans quoscunque sibi occurrentes interficit. Et dum uenisset obuius contra eum, quidam miles nouus nomine Boetes in uirtute sua animose Hectorem est ag
Abbreviated transcription (Latin):
irruiꝰt in Achillem et ipm̃ inpetens in multa potentia ense nudo¬
tribus ictibus ictus istibus cumłando supra Cassidem percussit
Achillem sic ꝙ per eius fatiem rͥiuli sag̾nis defluxerũt.
Mortale igitur certamen ambo tusimuł fouent itaꝙ si diu¬
tius ambo insimul bello persisterent uel alter interficet al¬
terũ uel ambo se mutuo pimissent. Superuementidus gͦ
Dyomedes pͥmus insurgit equũ ascendit troylũ stantem
pecles sic uiriliter pertussit ur casside ꝙ cirtulũ cassidis eius
frangit Ueru Troylus in uirtute uiriũ suaꝵ Dyomedis
equũ interficit ita ꝙ ambo pedes insimul preliantur Greti
uero dyoniedem et troyani Troylum ascendere facuĩt et eques
aroylum et captiuũ eũ duteꝰ ad presicha sua conatur Troyãt
uero contra clyomedem acriter insistentes troylum a mãĩbꝰ
eius arripũit in multo cliscrimĩe personaꝵ Tũe discurren¬
do per acies superueuit Menelaus et ex Parte troyanors
Paris accessit act bellũ duriꝰ instaurat᷑ Nector autem

Expanded text:
irruit in Achillem et ipsum impetens in multa potencia ense nudo, ictus ictibus cumulando, supra cassidem percussit Achillem sic quod per eius faciem riuuli sanguinis defluxerunt. Mortale igitur certamen insimul ambo fouent ita quod si diucius ambo in eodem simul bello perstitissent, uel alter interfecisset alterum uel ambo se mutuo forte peremissent. Superuenientibus ergo Dyomedes primus insurgit, equum ascendit, Troilum stantem pedes sic uiolenter percussit in casside quod circulum cassidis eius fregit. Verum Troilus in uirtute virium suarum Dyomedis equum interfecit, ita quod ambo pedes insimul preliantur. Greci uero Dyomedem et Troyani Troilum ascendere faciunt equos suoTroilum et captiuum eum ducere ad presidia sua conatur. Troyani uero contra Dyomedem acriter insistentes Troilum a manibus suis eripiunt in multo discrimine personarum. / Tunc discurrendo per acies superuenit Menelaus; ex parte Troyanorum Paris accessit. Bellum durius instauratur. Hector autem
Abbreviated transcription (Latin):
sum sꝑica for conclusum Cuius altitudo sũmitatem quĩgen¬
coꝵ passuũ attingebant pret̃ cacumia turriũ in c̾tuitu sus nõ
multa distantia uitinaꝵ que multo magł eandem altitudie
excedebant quarũ turriũ sumitas pre altitudine uimia nu¬
biũ ueste continus infusionibus tegebantur/ et ex quaꝵ su¬
mitate tam ardua uniuersa totius prouĩtie adiaceritia loca
et remotos etiam situs comode poterãt intueri Huiꝯ ylio
mirroꝵ superficios que se intuentiu pñtabat aspectibus
non ex lacte calt nitida forte de albatura inuebat cũ tota
esset lapidibus intrustata marmoreis in multoꝵ uarietate
distincta coloꝵ et diuersarũ ymagim̃ celature que intuentiũ
aspectibus alludebant Sic et eius fenestras non insignis¬
uerat opus forte max moreũ tũ maior pars eaꝵ ex tructa

Expanded text:
que ad summum sperica forma conclusum, cuius altitudo summitatem quingenque ad summum sperica forma conclusum, cuius altitudo summitatem quingentorum passuum attingebat preter cacumina turrium in circuitu suo non multa distantia , que in multo magis eandem altitudinem excedebant. Quarum turrium summitates pre altitudine nimia nubium veste continuis infusionibus tegebantur, et ex quarum summitate tam ardua vniuersa totius prouincie adiacentia loca et remotos etiam situs commode poterant intueri. Huius Ylion murorum superficies que se intuentium presentabat aspectibus non ex lactee calcis nitida forte dealbatura uiuebat, cum tota esset lapidibus incrustata marmoreis, in multorum uarietate distincta colorum et in diuersarum ymaginum celaturis, que intuentium aspectibus alludebant. Sic et eius fenestras non insignierat opus forte marmoreum, cum maior pars earum extructa
Abbreviated transcription (Latin):
nobilibus et undiq tota plena ex multoꝵ incolatu uario plebeoꝵ¬
Cost Huis autem tiuitatis ciues diuersorum ludorum ge
hic repentitia dampna et lutra momentanea taxilloꝵ Ibi come¬
die et tragedie dñr pͥmitus institute ꝙͣiuis quidam asserant ĩ
fronde uirentibus et floribus et prima pubescentibus iuuen¬
tute fieri primo mensis may ꝯsueuit Ibi multoꝵ aliouꝵ ludoꝵ
geuera adinuenta fuerũt que consueuert honũ aiõs demulte
et hunianis aspectibus solacia delectatõnis ingerere ad ex hiila¬
randas intuentiũ uolũtates. Ded et rex priamus pro sue habi¬
tationis hospitio et ꝓp̾o receptaculo mansionis in eminenciori
loco ipiũs prbis cuiꝯlam natiue rupe excelse magnũ et famo¬
sum ylion firmari constituit magnũ eius palatiũ appellatũ
et mague magut̾i̾e fortalitia firmitatis ac in rupe natiua
uiolenter abstisa firmatum extitit inclitũ ylion usq deor

Expanded text:
nobilibus et undique tota plena in multorum incollatu uario plebeionobilibus et undique tota plena in multorum incollatu uario plebeiorum. Huius autem ciuitatis diuersorum ludorum diuersa hic repentina dampna et lucra momentanea taxillorum. Ibi tragedie et comedie dicuntur primitus institute, quamuis quidam asserant in fronde uirentibus et floribus in prima pubescentibus iuuentute, fieri primo mensis Maii consueuit. Ibi multorum aliorum ludorum genera adinuenta fuerunt, que consueuerant hominum animos demulcere et humanis aspectibus solatia delectationis ingerrere ad exillarandas intuentium uoluntates. Sed et rex Priamus pro sue habitationis hospitio et proprie receptaculo mansionis in eminentiori loco urbis ipsius cuiusdam natiue rupis excelse magnum et famosum Ylion formari constituit, quod magnum eius palatium appellatur. Et magne magistra fortilicia firmitatis hac in rupe natiua uiolenter abscissa firmatum extitit inclitum Ylion, ab ymo us
Abbreviated transcription (Latin):
tantibus in ciuitate ip̃a multa cõmoda oferebat uam constructe
uixta ripam ipiũs innũabilibꝰ molendinis molendina ip̃a ad
uitam hĩtantui frumenta stussa in farine puliserẽ cotidia¬
nis usibus ꝯuertebant hic etiam fluuiꝰ ꝑ meatus artificiose ꝯ¬
positos ⁊ sub terraneas cat aractꝰas per lacẽtes ductus aquaꝵ ne¬
cessaria fecunditate decurrens ciuitatem ipam̃ ordinatt incursio¬
uibus inyndabat Per quatũ lauacrũ conieste ĩ mundieie pur¬
gabant᷑ Ad huis itaq fliũs instat ordinatus extitit Tiber
Rome qui per mediam romam erũpens per troyanũ Eneam ad
similttudinem Trooe factam urbem Ronie geminas distinxit in
partes In hanc igitur urbem troye totiꝰ adiactentes degni gentes ꝑ
urbes alias et loca clispersas colligi Priamus et in habitare decre¬
uit quarũ multitudine facta est niniũ populosa multis decorata

Expanded text:
tantibus in ciuitate ipsa multa commoda conferrebat. Nam constructis tantibus in ciuitate ipsa multa commoda conferrebat. Nam constructis iuxta ripam ipsius innumerabilibus molendinis, molendina ipsa ad vitam habitantium frumenta concussa in farine puluerem cotidianis usibus conuertebat. Hic etiam fluuius per meatus artificiose compositos et subterraneas catharactas per latentes ductus aquarum neccessaria fecunditate decurrens ciuitatem ipsam ordinatis incursionibus mundabat, per quarum lauacrum congeste immunditie purgabantur. Ad huius itaque fluminis instar ordinatus extitit Tyber Rome, qui, per medium Rome erumpens, per Troyarum Heneam ad similitudinem Troye factam vrbem Rome geminas distincxit in partes. In hanc igitur vrbem Troye totius adiacentis regni gentes per vrbes alias et loca dispersas colligi Priamus et inhabitare decreuit. Quarum multitudine facta est nimium populosa, multis decorata
Abbreviated transcription (Latin):
saui qui ferras instrumento fusos extenuant muliebres Hi ꝑ¬
tecarii hic libratores. Hic figuli. hic aurifices. hic plũbarii hic spe¬
cularii. Hic pele parii Hic fullones Hic carpentarii. Hit rygurii
qui rehicula .s. rotis uolubilibus sociabant Hic dealbatores ar¬
morum Hic balthearii seu pentalarge qui opus drauerati ert
in frenis appouũt Hic classicularii. hic fabritenses hic gineti¬
itarii qui textores appellantur hic Geometre qui iugera rusti¬
corũ terram nũo diuidebant. Hic bachi qui paimos laneos et
lineos in multo colote tingebant. Hic piscatores hic tabernarii
hic Cerarii hic arillatores quos mercatores uulgaĩter appellaꝰ
hic ariopagite .i. distractores argenti Hic et alibi plures qui ue¬
nales artes mechauicas ex̾cebant Per mediũ antẽ ciuitat̾ ip̃iꝰ
quidam fluuiꝰ ꝑanti noĩe decurrebat qui diuidendo tuita¬
tem ip̃am in geiniuas partes equales ꝑ annii cursu suo habi¬

Expanded text:
sarii, qui ferreo inferro fusos extenuant muliebres, hic psarii, qui ferreo inferro fusos extenuant muliebres, hic perticarii, hic libratores, hic figuli, hic aurifices, hic plumbarii, hic specularii, hic pelliparii, hic fulones, hic carpentarii, hic tignarii, qui uehicula scilicet rotis uolubilibus sociabant, hic dealbatores armorum, hic balthearii, seu pantalarge qui opus deaurati eris in frenis apponunt, hic classicularii, hic fabricenses, hic gineciarii, qui textores appellantur, hic geometre, qui iugera rusticarum terrarum numero diuidebant, hic baphi, qui pannos lineos et laneos in multo colore tingebant, hic pistores, hic tabernarii, hic cerarii, hic arilatores, quos mercatores uulgariter appellamus, hic argiroprate, id est distractores argenti, hic et alii plures qui venales artes mechanicas exercebant. Per medium autem ciuitatis ipsius quidam fluuius, Xantus nomine, decurrebat, qui, diuidendo ciuitatem ipsam in geminas partes equales, perhenni cursu habi
Abbreviated transcription (Latin):
erantieius platee longo et recto distense dyametro In quoꝵ medio
disco opertus aer uegetabilis antre dultes et uarios refundebat
afflatus In ip̃a uo̾ lateribus plateaꝵ ĩ nũabilibus suꝑ colup̃nis¬
niarinoreis artubus cirtũuolutis erects subipõꝵ bñficiss eleuatis li¬
ber et cottidianus gradientibus patebat ingressus ut nec a uentoꝵ
rabre nec ab ymbrũ rore celesti uexarent᷑ inpitis aspersionibus gra¬
dientes ꝓplateas enim ip̃as inechanitoꝵ arñũ locate fuerant ꝓpe
staciones In quibus eaꝵ oparii per terta loca distincti cottidiaus
operibus et uenalibus artificiis insudabant. Hic enim architecti
mianebãt Hic pictores hic statuarii. hic marinorarii hic lectitarii
res albuui qui statuas et ymagines in auro pingebant hic argen¬
tarii hic diactarii qui calites conficiebant ex uitro Hic erarii hic
fossores qui cũpanas ex metallo fundebant hic signarq̃ qui siguha
formabant hic fabricarii qui camisias suebant et bracas Hic fu¬

Expanded text:
et eius platee longo et recto distense dyametro, in quarum medio disco<o>pertus aer uegetabilis aurore dulces et uarios refundebat afflatus. In ipsarum uero lateribus platearum innumerabilibus super columpniseis arcubus circumuolutis erectis, sub ipsorum hedificiis eleuatis, liber et cotidianus gradientibus patebat incessus ut nec a uentorum rabie nec ab ymbrium rore celesti uexarentur inuitis aspersionibus gradientes. Per plateas enim ipsas mechanicarum artium locate fuerunt proprie stationes, in quibus earum operarii, per certa loca distincti, cotidianis operibus et uenalibus artificiis insudabant. Hic enim architecti manebant, hic pictores, hic statuarii, hic marmorarii, hic le<c>ticarres albini, qui statuas et ymagines in auro pingebant, hic argentarii, hic dyatretarii, qui calices conficiebant ex uitro, hic errarii, hic fusores, qui campanas ex metallo fundebant, hic signarii, qui sigilla formabant, hic fabricarii, qui camiscias suebant et bracas, hic fu
Abbreviated transcription (Latin):
Tertius uocabatur Deypheb uir strẽnnius et multa consibioꝵ dis¬
tretione conspicuus ¶Quartus uocãt᷑. Helenus uir scientie
multe nam omi erat cdoctriuis scc̃aꝵ liberaliũ eruditus ¶Quintꝯ
et ultimus poca ͭ Troylus Iuuenis ꝙͣplunũ uirtuos en bello de
cuiꝰ strẽnuitate multa sunt gesta que deinceps pũs hystoria nõ

Expanded text:
Tertius uocabatur Deyfebus, vir strenuus et multa consiliorum disTertius uocabatur Deyfebus, vir strenuus et multa consiliorum discretione conspicuus. Quartus uocabatur Helenus, vir scientie multe, nam omnium erat doctrinis scientiarum liberalium eruditus. Quintus et ultimus vocabatur Troylus, iuuenis quam plurimum virtuosus in bello, de cuius strenuitate multa sunt gesta, que deinceps presens ystoria non
Abbreviated transcription (Latin):
gis dreꝵ circulis iam exactis uersus quosclam paternos hostes et
ꝓpͥos in bellico so ex̾titu in remotis partibus prelia ofoueret Hic eo
tempe quo greci irruerũt in troyam quodclã custrũ sibi r̾belle
dura obsidione sibi concluserat et ui ea obsidione sub spe uicto¬
rie moram trahens tũ uxore sua et filiis tirta eius castri captiõtm
solicita intentiõe uacabat Hic habebat in uxorem qucaudam no¬
bilissimam m̃lierem E ccubam noĩe ex qua sibi susceperat prociea¬
tos qͥnq filios et tres filias. De quibus filiis eus pͥmogenitus bo¬
cabatur. Hector maudite strenuitat miles uirtute max bel¬
licosus tiuꝰ gesta uirtutu multa uigere in longo mẽoria longum
non siue causa recensura per eum ¶ Secundis autẽ filius uo¬
cabatur Paris quia ĩp̃e clictus erat ao nomiẽ allexander sim̃
nuenũ spetio sus doctus preceter̾ ĩ arty magistenio ⁊ sagutis. E¬

Expanded text:
gis dierum curriculis iam exactis uersus quosdam paternos hostes et gis dierum curriculis iam exactis uersus quosdam paternos hostes et proprios in bellicoso exercitu in remotis partibus prelia confoueret. Hic eo tempore quo Greci irruerunt in Troyam quoddam castrum sibi rebelle diuturna obsidione concluserat, et in ea obsidione, sub spe uictorie moram trahens, cum vxore sua et filiis circa eius castri captionem solicita intentione uacabat. Hic habebat in vxorem quandam nobilissimam mulierem, nomine Heccubam, ex qua sibi susceperat procreatos quinque filios et tres filias. De quibus filiis eius primogenitus uocabatur Hector, inaudite strenuitatis miles, uirtute maxima bellicosus, cuius gesta uirtutum multa uigent in longa memoria, longum non sine causa recensura per euum. Secundus autem filius uocabatur Paris, qui et ipse dictus erat alio nomine Alexander, omnium iuuenum speciosissimus, doctus pre ceteris in arcus magisterio et sagittis.
Abbreviated transcription (Latin):
dum incipit latenter obrepere fit postea mãx̾ mab cõgeries suc¬
cecdentis dum fuit subsequente nequissimo per intemꝑalia dãp¬
na eius extremu exitus concludat᷑ hinc est ꝙ ex p̃missis malis
quanta fuĩt postinodũ maloꝵ ꝯgereries acta subsetuta nr̃a ip̃a
non effugiunt inemoriter gecensenda dum durante captione ui¬
uentis exione diuati memoria illa nobilissima et nurabilis magna
troya que post euersione predicte p̾me troye postea fuit funclata fu¬
ditus põstea fuisset euersa tot regibus tot pͥncipibus tot milibus
hominũ bellicosa morte consumptis Ad curꝰ et quarũ narrãdos e¬
uentus fuo ordiue sigillatim cdirigit᷑ stilus noster ¶ Rex itaq¬
lamedon habehat quendam filiu nõie Priamũ ex regia uxoe
sua sibi susteptu multe strẽnuitatis uir̃ũ et multe sapiẽ consilio
p̃pollentẽ hic tpẽ casus prĩs p̃ns̃ non extitit apud troyama cũ lon¬

Expanded text:
dum incipit latenter obrepere, fit postea maxima mali congeries sucdum incipit latenter obrepere, fit postea maxima mali congeries succedentis, dum fine succedente nequissimo, per intemporalia dampna eius extremus exitus concludatur. Hinc est quod ex premissis malis quanta fuerit postmodum malorum congeries subsequta nostra tempora non effugiunt memoriter recensenda, dum durante captione uiuentis Exione uiuaci memoria illa nobilissima et mirabilis magna Troya, que post euersionem predicte Troye prime postea fuit fundata, funditus postmodum fuisset euersa, tot regibus, tot principibus, tot milibus hominum bellicosa morte consumptis. Ad cuius et quorum narrandos euentus suo ordine sigillatim dirigitur stilus noster. Laumedon sua sibi susceptum, multe strenuitatis uirum et multe sapientie consilio prepollentem. Hic tempore casus patris presens non extitit apud Troyam, cum lon
Abbreviated transcription (Latin):
precipuẽ en riuria per insensibiles et cecas uisidias potentiores ad¬
mittit et uducit ad casum a friuola et inopinabili matia cam
trahens ne prouisiõe prehabita per cautele subsidiũ ualeãt se tueiᷤꝰᷤ
sub hoc in polutro factis inge̾ntibus a pͥma tͦya destructa tał
nobilissimi lauinedont̃ regis infelicissimus fuiis fuit. U utina
finis eius fuisset finis eius fuisset fiuis et extremus interitus
tante cladis ut ob tam facilis occasiouis ca̾sam qualis fuit lau¬
medontam regem in mido lutore terre sue gretis alio nauigan¬
tibus repentinũ hospicui denegasse in tanti facinor taliõne si
fatinus dici posset mortis dispendiii inturrisse morti et̃ tradit
sui regniꝰ primatibus eius transducta filia in extraneas regioes
sub labe meretritie uilitat ẜ ed illa mundanoꝵ fatoꝵ inxidia
d ispensatrix a leuissimo radicis uomite zizamẽ cãm trahit que

Expanded text:
ius in ruinam, per insensibiles et cecas insidias potentiores imius in ruinam, per insensibiles et cecas insidias potentiores immittit et inducit ad casum, a friuola et inopinabili materia causam trahens ne prouisione prehabita per cautele subsidium ualeant se tueri. Sub hoc igitur inuolucro fatis ingerentibus, prima Troya destructa, talis nobilissimi regis Laumedontis infelicissimus finis fuit. Sed O utinam finis eius fuisset finis et extremus introitus tante cladis ut ob tam facilis occasionis causam qualis fuit Laumedontem regem in nudo litore terre sue Grecis alio nauigantibus repentinum hospitium denegasse in tanti facinoris tallionem si facinus dici potest mortis dispendium incurrisset, morti etiam traditis sui regni primatibus, eius transducta filia in extraneas regiones sub labe meretricie uilitatis! Sed illa mundanorum fatorum inuida dispensatrix a leuissimo radicis fomite zizanie causam trahit. Que
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit liber quintus de fund atõe magne troye pen
Estructa igitur et euersa funditus urbe Troye Laumedon¬
ta rege suo nequiter interfecto tor militibus et nobilibus
tuubus neci traditis tot uolueribus et puellis iugo seruaut
adductis nobili exiona cpiũs regis filia meretricio more sub thelama
Libidine constituta. Siri prouidi diliget aduertant quales funt
in hos mundo ceci tetũ euentus ꝙͣ neceisario deceat hounes a friuol¬
eciam et leuibus inuriis abstinere habent euai in se sepius leues
iniurie instar ignis cuius modita srintilla cetis alimentis nutt̾a subti¬
nere subito in maxias ⁊ aduientes flammas ex alat. Discãt etiã regos
et pͥncipes alienigenis non obesse qui ad eoꝵ regna se conferunt nõ
ex maliuoli ꝓposite uoinite ut regnoꝵ eorum scrutentur archana
nam iuiidia fatoꝵ serios rerum felitui inimica sunra in sũmita¬
te manere ducius semper negat et ut statũ homi deducat abiliꝯ¬

Expanded text:
it liber quintus de fundatione magne Troie per estructa igitur et euersa funditus vrbe Troie, Laumedonte rege suo nequiter interfecto, tot militibus et nobilibus ciuibus neci traditis, tot mulieribus et puellis iugo seruitutis adductis, nobili Exiona, ipsius regis filia, meretricio more sub Thelamonis libidine constituta, viri prouidi diligenter aduertant quales sunt in hoc mundo ceci rerum euentus. Quare necessario deceat homines a friuoiam et leuibus iniuriis abstinere. Habent enim in se sepius leues iniurie ad instar ignis, cuius modica scintilla, cecis alimentis nutrita, sub cinere subito in maximas et adurentes flamas exalat. Discant etiam reges et principes alienigenis non obesse qui ad eorum regna se conferunt non ex maliuoli propositi fomite ut eorum regnorum scrutentur archana. Nam inuida fatorum series, felicium inimica, summa in summitate manere diutius semper negat, et vt status hominum deducat habil
Abbreviated transcription (Latin):
eciam ipĩ mnuriꝰ exteriori parte per ambitus circũquaq obsiure
ytibus profundo ualle firmati tuiꝰ ualli distantiã intex se et mu¬
ros coscdlent larga planities extendebat Infra uero ciuitatẽ eandẽ
extructa fuerũt᷑ ifinita palacia et ui ea infinite domus tiuiũ for¬
mosis eclificiꝑ fabricate Que ciuitatẽ eandẽ oritabant in multaꝵ
l atitudiẽ plateaꝵ. ꝓ certo enim asseritur uullã domũ nullũ hospi¬
tui in tiuitate troya fiusse constructũ ciuꝰ illud ꝙ m̃ĩori depiessio¬
ne extiterat. supra terra saltĩ erc̃m in sexaguita tubitoꝵ altitudĩe
non fuesset totũ eciam marmoreis firmatũ lapidibus in mirifite

Expanded text:
etiam ipsi muri ex exteriori parte per ambitus circumquaque obscuris etiam ipsi muri ex exteriori parte per ambitus circumquaque obscuris hyatibus profundo uallo firmati, cuius ualli distantia inter se et muros eosdem longa planicies extendebat. Infra uero ciuitatem eandem instructa fuerunt infinita palatia et in ea infinite domus ciuium formosis hedificiis fabricate, que ciuitatem eandem ornabant in multarum latitudine platearum. Pro certo enim asserunt nullam domum, nullum hospicium in ciuitate Troye fuisse constructum cuius illud quod minoris depressionis extiterat supra terram saltem erectum in lx cubitorum altitudine non fuisset, totum etiam marmoreis firmatum lapidibus in mirificis
Abbreviated transcription (Latin):
igitur superfitie usq ad sumniũ eius superedificata sunt menia
in mirabili composicione miuoꝵ tutũquaq multoꝵ altitudine du¬
tentorũ quoꝵ supeficies erat mormoreis intrastata lapidibus in ua¬
riorum diuersitate coloꝵ ut intuentiũ aspectibꝰ blandiretit in mu¬
rorumitaq ipõꝵ cirtũgiratione corõo non multũ una turris dutabat
ab alia que supru mnuros eoscdem excrescenti altitudine ĩ minebant
Introitus autem et exi̾tus tiuitatis ipiũs fuit in sex ianus institurꝰ
aquar yna Parclauides Sccla ombrea Eerçia Eltas Quarta cethas
Quĩta troyana et sexta antenorides u̾ocabat᷑ quelibet enim portaꝵ
opãꝵ bellicosis fuerat turribus firmata per latera et in celaturis
marinoeaꝵ ymaginũ t̾tũquaq decora quarũ quelibet amicꝭ
intrare polentibus placiclos prornittebat engressus et superbe resis¬
tentie quibustibet mimitꝰ diios et fortes minabat᷑ accessus frãt̃

Expanded text:
igitur superficie usque ad summum eius superhedificata sunt menia igitur superficie usque ad summum eius superhedificata sunt menia in mirabili compositione murorum circumquaque cubitorum altitudine ducentorum, quorum superficies erat marmoreis incrustata lapidibus in uariorum diuersitate colorum ut intuentium aspectibus blandirentur. In murorum itaque ipsorum circumgiratione corone non multum vna turris distabat ab alia que supra muros eosdem excrescenti altitudine imminebant. Introitus autem et exitus ciuitatis ipsius fuit in sex ianuis institutus, quarum una Dardanides, secunda Tymbrea, tercia Helias, quarta seca, quinta Troyana, et sexta Anthenorides vocabantur. Quelibet portarum ipsarum bellicosis fuerat firmata turribus per latera et in celaturis marmorearum imaginum circumquaque decora. Quarum quelibet amicis intrare uolentibus placidos permittebat ingressus et superbe resistentie quibuslibet inimicis duros et fortes minabatur accessus. Erant
Abbreviated transcription (Latin):
titudine fabricare decreuerit ꝙ nullos hostiles tunere posset in¬
sultus et in suoꝵ offensione hostiũ uere posset erigi tiutosa Hmo
est ꝙ quesitis undiq fabritẽ et partis in edificandi artibus et
marinoreis celaturis lapiclariis et doctissimis architectis om̃is
genĩs marinora natiuus cliuersimode usignita coloribus mra¬
bilem coegit in struem ut sit amotis rudib et a riunosis com̃ẽt¬
locto purgato in quo constitit pͥma troya mirabilis longitudis
et latitudinis sub dei nept̃iũ nomĩe ciuitatem erexit quã eocdent.¬
pellari. ffuit autem huiꝰ scdẽ troye ambitus longitudis triũ dieꝵ
et latitudis coequalis nec añ funcdatoem eius nec postea nũꝙ legit᷑
condita ciuitas tante magnitudinis tante pulchritudiius aut
similis spẽi fuerũt etem̃ fundamenta eius in terre grenuo constitit¬
ta multa profunda facta srissura et lantudine spercõsa A terre

Expanded text:
titudine fabricare decreuit quod nullos hostiles timere posset intitudine fabricare decreuit quod nullos hostiles timere posset insultus et in suorum offensionem hostium uere posset erigi ceruicosa. Hinc est quod quesitis undique fabris et peritis in hedificandis artibus et marmoreis celaturis, lapidariis, et doctissimis architectis omnis generis, marmora natiuis diuersimode insignita coloribus mirabiliter coegit instruere. Et sic amotis ruderibus et ruinosis locis purgatis in quibus consedit prima Troya, mirabilis longitudinis et latitudinis sub dei Neptuni nomine ciuitatem erexit quam eodpellari. Fuit autem huius secunde Troye ambitus longitudinis trium dierum et latitudinis coequalis. Nec ante fundationem eius aut postea nunquam legitur condita ciuitas tante magnitudinis, tante pulcritudinis, aut similis speciei. Fuerunt etenim fundamenta eius in terre gremio constituta, multum profunda facta scissura et latitudine spatiosa. A terre
Abbreviated transcription (Latin):
tibilis fama perueuit ꝙ eius pater a gretis pocenter extiterat in¬
ter fectus intercepta troya et funditus dirup̃ occiẜ nobilibus et
enis sorore Exiciria in exilio et seruitute deducta Ostupuit pam
in taluĩ relacione uerboꝵ rumoꝵ et dolore p̃nimio factus est
anxius et in continus lacrimis flebilem uitam trahens querulis
uotibus auxiosa lamenta prodiit et tumlat inestuosus er illito oe
dissoluit exertitũ bellis finem imposuit obsessi castri castra dest̾¬
ruit et gressus festinus accelerat uersus troyam quã ut uidit fun¬
ditus sic euersam et in aerã contultatã sua et suaꝵ irretuꝑablia
dampna prospiciens multas produxit lacrimas ꝯtimiando per
tricłuũ dies luctus. Bed demũ lacrimaꝵ ymbribus fluuialibꝰ
ex colerutis amaro corde satisfactionis quasi r̾cepta quiete post
depositas genutus et lamenta longo examinato consilio. Pla¬
cuit troyam euersam itinꝰ instaurare quã in ea mag̾tudine er for¬

Expanded text:
illa fama peruenit quod eius pater Laumedon a Recisa extiterat interfectus, Troya et funditus diruta, occisis nobilibus et eius sorore Exiona in et seruitute deducta. Obstupuit Priamus in talium relatione rumorum et dolore pro nimio factus est anxius, et in continuis lacrimis flebilem uitam trahens querulis vocibus anxiosa lamenta prodit et cumulat mestuosus; et illico omnem dissoluit exercitum, belli finem imposuit, obsessi castri castra deseruit, et gressus festinos accelerat uersus Troyam. Quam ut vidit funditus sic euersam et in aream conculcatam, sua et suorum irreparabilia dampna prospiciens multas produxit lacrimas, continuando per triduum suos luctus. Sed demum lacrimarum imbribus fluuialibus excollatis, amaro corde satisfactionis quasi recepta quiete, post depositos gemitus et lamenta, longo examinato consilio, placuit Troyam euersam iterum instaurare. Quam in ea magnitudine et for