comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cim: quos ab ip̃o parente: rootit ran nup¬
tias donstionns cã ꝓ ima exmenioratit pso¬
nis p̃stitum fuerati ũ minime ad eum si
casus tusit reu̾tatur ꝓspituntum ẽ eñi
ne hac miecta formit ine parentũ cuta
ubos munincentia returcetur s⁊ ut his
potestatis urt ad parentes reu̾sis. cet̾a q̃¬

Expanded text:
t, quod ab ipso parente datum vel ante nuptias donationis causa pro una ex memoratis personis praestitum fuerat, ut minime ad eum, si casus tulerit, revertatur prospiciendum est enim, ne hac iniecta formidine parentum circa liberos munificentia retardetur : sed ut his potestatis iure ad parentes reversis cetera, q
Abbreviated transcription (Latin):
oeẽ inexsouientis creditorib humanuis
ẽ. ut saltem pauci ueniant ad lib̾tatera. s
hoc quidem antiquis dubitationi reme¬
dium inuenimus beilissimam aũt repi¬
etionẽ p̃fate constitutioni donantes. sc̃i

Expanded text:
deest in exsolvendis creditoribus, humanius est, ut saltim pauci veniant ad libertatem. Sed hoc quidem antiquis dubitationibus remedium invenimus. bellissimam autem repletionem praefatae constitutioni donantes sancim
Abbreviated transcription (Latin):
tores occecentium ad tinentur. qui fi¬
co ꝓ int̾ empto respondeit coguntur
koc enim scõ contingit. ut iti publi¬
ce ratio sauia ꝑmancat. ⁊ fabricensis
coilegaꝵ suoꝵ so latiis ꝑ fruatur. qui
dampnis ac detrim̃tis tenentur ob¬

Expanded text:
tores decedentium adtinentur, qui fisco pro intercepto respondere coguntur. Hoc enim pacto contingit, ut et rei publicae ratio salva permaneat et fabricenses collegarum suorum solaciis perfruantur, qui damnis ac detrimentis tenentur ob
Abbreviated transcription (Latin):
nulla ei etutorib łcuratorib eł ucẽtia
concedenda. contra priorẽ suam uoiũ¬
tatẽ inͥmͥ restitution̾e̾ petere. que ĩ
iegatis ⁊ sid̾iꝯmissis tam spãub quã
ꝑ unu̾isitatẽ reuctis⁊ inauis causis
quas sup̃ memorauimus simiub ꝙ
siñ constante i̾mo. sisi ab extranei
subea conitior ut statim eos iniuer¬
tatem ꝑducant nullum inped iratuor
pat̾na saciat auctoritas. quaus enim
usus fructus p̃t ei ab quiri qui momẽ¬
riuscẽ hostenditur sienĩ in ip̃oi
mom̃ts necesse se⁊ eum ⁊ possidere. ⁊
uu̾tatẽ donate int lem hominer
quaus uraffructurs pam pt̃ adqri.¬

Expanded text:
tia concedenda contra priorem suam voluntatem in integrum restitutionem petere. Quae et in legatis et fideicommissis tam specialibus quam per universitatem relictis et in aliis causis, quas supra enumeravimus, similibusque sive in constante matrimonio sive ab extraneis sub ea condicione, ut statim eos in libertatem producant, nullum impedimentum paterna faciat auctoritas. qualis enim usus fructus potest ei adquiri, qui momentarius esse ostenditur? si enim in ipso momento necesse habet eum et possidere et libertate donare, in talem hominem qualis usus fructu
Abbreviated transcription (Latin):
moĩ aditionis tramite exp̃senti sege
patri competente. s hãt pat̃ omnẽ
ucentiam. ⁊ accõnes mouere ⁊ abalii
pulsari. ubi ad eum totum cõmodũ
aduenit: fiuis similimõ in agendo
pussando solushãt ⁊ detrim̃tuimsnece¬

Expanded text:
smodi aditionis tramite ex praesenti lege smodi aditionis tramite ex praesenti lege patri competente. Sed habeat et pater omnem licentiam et actiones movere et ab aliis pulsari, ubi ad eum totum commodum pervenit, et filius simili modo in agendo et pulsando solus habeat et detrimentum e
Abbreviated transcription (Latin):
rimcre. scĩmus ita inomnib reb que¬
esfuguit quit̾ dominiũ ad quisitio¬
ne s usus fructus tm̃mõ patri offertur.
Taliis parentib a filio familias cuiꝰcũ
gratus ł sexus: siũ pat ad ire filiũ fami¬
peilit.⁊ ille reclamandum existimat:
sui filus familias ad ut cup̃.⁊ patit̃ in
contiarium inclinat: ub̃am ñr ucen¬
tiam ⁊ patit̃ ⁊ ip̃m sibi adire hĩtditatẽ it¬
cusanit fuia ⁊ omne sĩ dampnũ suie
lucrum in suam bĩe fortunam. nullo
exhoc p̃uiditio siuo generanto. suc e
contrario patre retusantt: si liuis ad it
hĩtlitatẽ uoiuent. nullam ad quisiti¬
onem nec usumfructum patri offerri.
s ip̃m filiũ sibi inputare. siquit ex
hoc contingerit nulla accõne n contra
patit̃ tunda. ubi ad uensus eiuis uolunta¬
missum. ł aliut quicquid ex quocumꝙ
titulo siũdonationis sĩ contractus si¬
simili nõ extñdendaꝰ. ubi recurante ro
pat̾ sua auctorntate sib̾ undicat. hiuiꝰ¬

Expanded text:
mere. Sancimus itaque in omnibus rebus, quae fugiunt quidem dominii adquisitionem, sed usus fructus tantummodo patri offertur vel aliis parentibus a filio familias cuiuscumque gradus vel sexus, sive pater adire filium famipellit et ille reclamandum existimat, sive filius familias adire cupit et pater in contrarium inclinat, liberam habere licentiam et patrem ipsum sibi adire hereditatem recusante filio et omne sive damnum sive lucrum in suam habere fortunam, nullo ex hoc praeiudicio filio generando: sive e contrario patre recusante filius adire hereditatem voluerit, nullam adquisitionem nec usum fructum patri offerri, sed ipsum filium sibi imputare, si quid ex hoc contigerit: nulla actione neque contra patrem danda, ubi adversus eius voluntamissum vel aliud quidquid ex quocumque titulo sive donationis sive contractus siione extendenda, ubi recusante eo pater sua auctoritate haec sibi vindicet, huiu
Abbreviated transcription (Latin):
rit patir̾ aũt honerim hr̃ditariis uc.
noc fiuii aduit modis omniu: illigamͦ᷑
qr̃ enim talem hr̃tlitatẽ ad ieriti qua
iem ipe nc. net suius idonemi sibi eẽ
epistimat: non aũt siuo damus licenti
dam credens eẽ hr̃aitatẽ.:ad huc mio¬
rib curicuus instantib it̾um ꝑ aliam
restitutione ad ie yfatam hr̃litatẽ:¬

Expanded text:
rit, patrem autem oneribus hereditariis, licet nomine filii adiit, modis omnibus illigamus: quare enim talem hereditatem adiit, qualem nec ipse nunc nec filius idoneam sibi esse existimat? Non autem filio damus licentiadam esse credens hereditatem, adhuc minoribus curriculis instantibus iterum per aliam restitutionem adire
Abbreviated transcription (Latin):
at. pleno iuittam ꝑ iisimifructum. qͣm¬
ꝑdominium eandem hr̃ditatẽ po̾sc̃¬
surum. quasi ip̃e pat̃ ab initio fuisse hr
insitutus. eo uideucr subiacente oĩb
homiiib hĩtlitariis. ⁊ omnia cõmoda
babituro ⁊ at filum millo ꝑiculo redũ¬
dante. ⁊ ħ quidem inbis casuy obyuãda

Expanded text:
at pleno iure tam per usum fructum qdominium eandem hereditatem possessurum, quasi ipse pater ab initio fuisset heres institutus: eo videlicet subiacente omnibus oneribus hereditariis et omnia commoda habituro et ad filium nullo periculo redundante, et haec quide
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr.b omis mag̃r equitum uniuer¬
sis tam legionib quam uexinlationib
comittatensib seu cuneis insinuate
delebit. ut cognoscant. cum auquis
fuerit humanis exemptus. atq intes¬
tatus si sine legittimohr̃de decessit
aduexilauonẽ in qua miutanerit
res euiscem necessario ꝑuenire:

Expanded text:
oso magistro equitum. Vniversis tam legionibus quam vexillationibus comitatensibus seu cuneis insinuare debebis, ut cognoscant, cum aliquis fuerit rebus humanis exemptus atque intestatus sine legitimo herede decesserit, ad vexillationem, in qua militaverit, res eiusdem necessar
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs suius ad succession̾e patrui uocatur.
germana aut eiꝰ ab eadem succcilloẽ re¬
cluoitur. huiꝰmoĩ ita legnsantiq reue¬
rentiam.⁊ nos añponi nouitati legis
censcinus. ⁊ scimus om̃s legituimas per¬
sonas. id̾. ꝑ uirilẽ sexum descendentes
siue mascinini. siue feminini gnis sĩt
simili mõ adiura suctessionis legnti
gatiuam. nõ iõ excludentas quia consã¬
gumitatis iura ẜ germane᷑ obẜuatio¬
nc̃ non kant. cum enimunius sãgui¬
nis iuraremant̃ ꝑuiruem sexum ĩcor¬
rupta. qr̃ natuit offenoimus ⁊ icgit¬
timo iun derogamus. cumz auãina
uiuit agnationis uocantur:. quis pa¬

Expanded text:
fratris filius ad successionem patrui vocatur, fratris filius ad successionem patrui vocatur, germana autem eius ab eadem successione recluditur? Huiusmodi itaque legis antiquae reverentiam et nos anteponi novitati legis censemus et sancimus omnes legitimas personas, id est per virilem sexum descendentes, sive masculini sive feminini generis sint, simili modo ad iura successionis legitimgativam non ideo excludendas, quia consanguinitatis iura secundum germanae observationem non habent. Cum enim unius sanguinis iura remanent per virilem sexum incorrupta, quare naturae offendimus et legitimo iuri derogamus? cum et aliam iure agnationis vocantur, quis pa
Abbreviated transcription (Latin):
sonantiam tam imarib quã insemini
iegittimis. ⁊ in coꝵ successionib nec ñ
iodiscrimine insuccessioĩb babito cũ
natura utrumq coipus ed idit ut ma¬
neat sus uitib ĩmortale. ⁊ astum alt̃¬
ius auxilio egeat ⁊ uno semoto attũ
corrumratur. s posteritas dum nimia
utitur subtiutate. inpiam iduxit
differentiam. sicut nilius paulus m
ip̃o principio ubri singularis quẽ ad sena¬
tus consuitum t̃tuuanum fecit aptissime
docuit cui enim ferendum ẽ ab intestato
suctessionib suas quidem filias ad simili¬
tuo mẽ mascuie sobolis. inparentis uoca¬
re successionẽ iitũm germanas iure cõ¬
sanguinitatis eamdẽ sibi ũndicart p̃ro¬
gatiuam. deinceps aũt legntimas femina¬
rum ꝑionas. siiura consangumitatis nõ
posidr̃ a suctessessicẽ legittima repelli.: cũ
marib catẽ succeno patrat. Qr̃ enĩ paiͥs
soror nõ ad suctessionẽ siui fris sui unac̃
masculis uocatur: s aliud ius mamita
auud inpatruis obẏuatur. ł qua ratioẽ

Expanded text:
uam in feminis legitimis et in eorum successionibus nec non lo discrimine in successionibus habito, cum natura utrumque corpus edidit, ut maneat suis vicibus immortale et alterum alterius auxilio egeat, ut uno semoto et alterum corrumpatur. Sed posteritas, dum nimia utitur subtilitate, non piam induxit differentiam, sicut Iulius Paulus in ipso principio libri singularis, quem ad senatus consultum Tertullianum fecit, apertissime docuit. Qui enim ferendum est ab intestato successionibus suas quidem filias ad similitudinem masculae subolis in parentis vocari successionem et iterum germanas iure consanguinitatis eandem sibi vindicare praerogativam, deinceps autem legitimas feminarum personas, si iura consanguinitatis non possident, a successione legitima repelli, cum maribus eadem successio pateat? Quare enim patris soror non ad successionem filii fratris sui una cum masculis vocatur, sed aliud ius in amita, aliud in patruis observatur? vel qua ratione
Abbreviated transcription (Latin):
mseb que ub̃is insacris conaitutis. ex occa¬
sione maritali atquisite sunt: certus or¬
oodesignatus ẽ ut siquis exhis ab hac luce
suerit subtractins. pars eius quam uicrat᷑
ẽ ad eiꝰ sib̾os ł nepotes. ł ꝓnepotes conceca¬
is nuptiis ꝓ creatos: cumq eoꝵ nemo fu
erit reuctut. tt̃ ad patrẽ ꝑueniat. it⁊ ⁊ or
nis que exmat̾na uñea ꝑ quancumq oc
tiones łab intestato descendunt. simisis
orco ẜuetur. primo insilii ł siue suctes¬
sioẽ posteritate eius uocanta eaq nõ in¬
locum pat̾ alegn conclametur. ⁊ sui fuii
nõ gratam hĩtlitatẽ relictã s⁊ triste luc¬
rum sibi iugeat. ad quisitũ. In omnib
rum quarum dominium ad eos suꝑ¬
uenit ꝓp̃ parentes remansure. de bois¬
uolite: ita sint in parentum potestate:
hañt facuitate dominio uideuc⁊ eaꝵ
ad ub̃os ꝑtinente. parentes aũt penes
quos mat̾naꝵ rerum utñdi fruendiq
tantum potestas ẽ. omnemdeb̃ tuẽte
rei diligentiam ad hib̾e. ⁊ quod uire fi¬

Expanded text:
s, quae liberis in sacris constitutis ex occasione maritali adquisitae sunt, certus ordo destinatus est, ut, si quis ex his ab hac luce fuerit subtractus, pars eius, quam lucratus est, ad eius liberos vel nepotes vel pronepotes concedais nuptiis procreatos, cumque nemo eorum fuerit relictus, tunc ad patrem perveniat: ita et de his, quae materna linea per quascumque octiones vel ab intestato descendunt, similis ordo servetur, primo in filii vel filiae successione posteritate eius vocanda eaque non inlocum pater a legibus conclametur et sui filii non gratam hereditatem relictam, sed triste lucrum sibi lugeat adquisitum. In omnibus rum, quarum dominium ad eos pervenit, apud parentes remansuro. D. volutae, ita sint in parentum potestate, ant facultatem, dominio videlicet earum ad liberos pertinente. Parentes autem, penes quos maternarum rerum utendi fruendique tantum potestas est, omnem debent tuendae rei diligentiam adhibere et quod iure fi
Abbreviated transcription (Latin):
õ.C um muita pruulegia ĩꝑialib
donationio iam pr̃ta sunt. dignũ ĩ¬
c̃m̃tum ⁊ his offtrre nĩa dignata est
ciem̃tia. siquis igiuraserenisãmo
principe. ł apiissima augusta. siue
mac̾uus. siue femina donatiorĩẽ sit

Expanded text:
Cum multa privilegia imperialibus donationibus iam praestita sunt, dignum incrementum et his offerre nostra dignata est clementia. Si quis igitur a serenissimo principe vel a piissima Augusta sive masculus sive femina donationem sit
Abbreviated transcription (Latin):
quib cumq camis que exubatitatri
fortune ł laborib suis adcum ꝑ ueĩ¬
unt: eas suns parentib nõ mplenum
fruitus quidẽ ap̃ patrẽ. ł auũ ł yauma¬
quoꝵ insacrii st constitutus ꝑ mane¬
at ⁊ dominium aũt suiis samilas in¬
hr̃dat. ad exemplũ tm̃ mat̾narum ꝗͣ
exnuptialib cansis fuiis familias at¬
quisitarum rerum sic ⁊ enim parenti
nicral derogab̃ usuasructem rerur
possicenti. s fiuii nõ lugebunt que ex
sum laborib sibi pofsessa sunt.: ad ali¬
os transserenda aspitientes. łextrane¬
os. ładsr̃s suos quod ĩ grauius mul¬
tiseẽ in tetur excepiis castrensib petu

Expanded text:
uibuscumque causis, quae ex liberalitate fortunae vel laboribus suis ad eum perveniant, ea suis parentibus non in plenum,fructus quidem apud patrem vel avumum in sacris sit constitutus, permaneat, dominium autem filiis familias inhaereat ad exemplum tam maternarum quam ex nuptialibus causis filiis familias adquisitarum rerum. Sic etenim et parenti nihil derogabitur usum fructum rerum possidenti et filii non lugebunt, quae ex suis laboribus sibi possessa sunt, ad alios transferenda adspicientes vel extraneos vel ad fratres suos, quod etiam gravius multis esse videtur. Exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
se mouentes conpauerint. cas : quo mõ
uoluerit nãt. ⁊ tranmittat. ⁊ in alios trãs¬
ferat. siue extraneos siug lib̾os suos se¬
uquamub: ꝑsonam sin aũt res sib̾
memorato mõ ad quisitas parẽs tenere
ꝑsonam rruquert: nullam postobitũ
eun licentiam hañt hr̃desaui patris a
exhoc ad siuos famiuas ꝑuenit: ut po¬
te patrideritum sibi uendicare. s quaĩ
duiturnaoonatione infiliũ celebran¬
da. qui usumfructum d̾ tinuit quẽ pa¬
eundem isum fractura post obitũ
patris ip̃ uicretim: parente uisȩxactõ ĩs
quan sibi debitt afilio quiusum fruct᷑
consensu eiꝰ possidedat sue posteritati
i successioni minime trans mittanite.
quatrnus inonm paci⁊ mt̃se suecesio
euis ꝑ maneat. nec alt̾rationis cuiꝰcam.
maxime int̾ sis oriatur octasio ¶ cũ
aũt̃ cõnaantia lege cautum fuerat.
si filii famiuas abbii qui mpotestate

Expanded text:
se moventes comparaverit, eas etiam quomodo voluerit habeat et transmittat et in alios transferat sive extraneos sive liberos suos seu quamlibet personam. Sin autem res sibi memorato modo adquisitas parens noluerit personas reliquerit, nullam post obitum eius licentiam habeant heredes alii patris avi ex hoc ad filios familias pervenit utpote patri debitum sibi vindicare, sed quasi diurna donatione in filium celebranda, qui usum fructum detinuit, quem paeundem usum fructum post obitum patris ipse lucretur, parente ius exactionis quasi sibi debitae a filio, qui usum fructum consensu eius possidebat, suae posteritati vel successioni minime transmittente, quatenus in omni pace inter se successio eius permaneat nec altercationis cuiusdam maxime inter fratres oriatur occasio. Cum autem Constantiniana lege cautum erat, si
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ concurrit ⁊ pat̾ usum fructum. ⁊ si¬
luns hãt ꝓrietatẽ: ⁊ in agentus ⁊ in sugiẽ¬
tib pat᷑ quitẽ suscipiat actõnẽ ⁊ moue
possibile ẽ exira sũptus utu depentert
¶Senaũt esauenum exdesuncta psona

Expanded text:
oncurrit, et pater usum fructum et filius habeat proprietatem, et in agentibus et in fugientibus pater quidem suscipiat actiones et movepossibile est eum sumptus litis dependere? Sin autem aes alienum ex defuncti persona
Abbreviated transcription (Latin):
ric̃ nsdẽ reb possunt net citra uolũta¬
tt̃ eoꝵ quey inpocestate sunt. nulla iecẽ¬
tia concetent dominium rei ad euꝰsm
nues calores. ne cupidmmi eue t triste
exiti in scimant. qui eos ur it desper¬
sum exfcitat patrimo niura. cũ edũ¬
sicut dictum ẽ parcintes aleit cos scõm ie¬

Expanded text:
isdem rebus permittimus, nec citra voluntatem eorum, quorum in potestate sunt, ulla licentia concedenda dominium rei ad eos peniles calores, ne cupidini dediti tristem exitum sentiant, qui eos post dispersum expectat patrimonium. cum ensicut dictum est, parentes alere eos secundum le
Abbreviated transcription (Latin):
aucͣa mat̾na uenientes quos̃.R
titulo contulissz̃. boc quoꝙ cõueñ
obẜuari. ut quicquid uxor marito nõ
emancipato ł maritus uxori in potesta¬
ce posite: quocumq titioł iure cõ¬
tusit. seu transmiyn: hoc ratrinuita¬
teniis ad quiratiu. atos iõ in eun tm̃
cuidelatum ẽ iuire durabit.

Expanded text:
a materna venientes quocumque titulo contulissent, hoc quoque convenit observari, ut, quidquid vel uxor marito non emancipato vel maritus uxori in potestate positae quocumque titulo vel iure contulerit seu transmiserit, hoc patri nullatenus adquiratur: atque ideo in eius tantum, cui delatum est, iure durabit.
Abbreviated transcription (Latin):
sub̃a omnimõ dare. conpelletui: gin
aũt legata ł fid̾iꝯnussa. siue anna ua
sine semei relic̾ta ĩmnr̃ huiꝰmoĩ ꝑso¬
nis siquidẽ tales rrditus suat qui suf¬
fitiunt ad ananalia legata pat̾ exhu¬
uismoĩ iditib t̃derendere copellet᷑.

Expanded text:
dare compelletur. Sin autem legata vel fideicommissa sive annalia sive semel relicta imminent huiusmodi personis, si quidem tales reditus sunt, qui sufficiunt ad annalia legata, pater ex huiusmodi reditibus haec dependere compelletur.
Abbreviated transcription (Latin):
¶quõd sinepotri sintinepun ue. aut
exemañcipato suio. aut exsilia ꝓcrra¬
cisunt aut abip̃o auia iuuene sacͥ
dimissi. idẽ auus iurius cumi ip̃is
portionis hãt usum fructum.s. uõ

Expanded text:
Quod si nepotes sint neptesve aut ex emancipato filio aut ex filia procreati aut ab ipso avia vivente sacris dimissi, idem avus virilis cum ipsis portionis habeat usum fructum. si vero
Abbreviated transcription (Latin):
enatione. ł ꝓpotheta suorõc patrib denega¬
ta atrum hãnt patres plenissimam potesta¬
gub̾natio earum sit penitus inpunita.⁊
easdẽres tenert aut quoquo mõ uolue¬
rint gub̾nare: ł siħ fecerint patria pote
mam potestatẽ uti frui. gub̃nareꝙ res
p̃ducto mõ ad quisitas. ⁊ siquit ex usti eaꝵ
pat᷑ ł auus ł̾ ꝓauns collegerit. hanc hãt

Expanded text:
enatione vel hypotheca suo nomine patribus denegata rerum, habeat parens plenissimam potestagubernatio earum sit penitus impunita eteasdem res tenere aut quomodo voluerit gubernare, vel si hoc fecerint, patria potesmam potestatem uti frui gubernareque res praedicto modo adquisitas. Et si quid ex usu earum pater avus vel proavus collegerit, habea
Abbreviated transcription (Latin):
nemant. aut ad suꝑstitem. si exhiidẽ fr̃ib
siũ sororib unus unaue remanserit. oĩ¬
o aũt qui exeotem coniuigio fuerint ꝓ
potestate sunt. usum sructum dum¬
tirat habiants. memoratas res uurt to¬
potestatis alienandi. ł obligandi licentrã
d̾negamus. nõ ꝓhibnon hĩsdem ub̃is
quandocumq sin uris fuerint nulla
tꝑali p̃scriptiõe obstante: easdẽ tes oĩb
modis uendicare: nisi forte post qͣm
potestait parentum eos contingent
nua ⁊ inconcussa tenentis posessioẽ
eoꝵ exclutatur intentio.

Expanded text:
erveniant aut ad superstitem, si ex isdem fratribus sive sororibus unus unave remanserit. Omnibus autem, qui ex eodem coniugio fuerint pr sub potestate sunt, usum fructum dumtaxat habituris memoratas res iure potestatis alienandi vel obligandi licentiam denegamus, non prohibendis isdem liberis, quandoque sui iuris fuerint, nulla temporali praescriptione obsistente easdem res omnibus modis vindicare, nisi forte, postquam potestate parentium eos contigerit nua et inconcussa tenentis possessione eorum excludatur intentio.
Abbreviated transcription (Latin):
indignum eẽ iud icamust: rac̃ iegem¬
ip̃i pubitine quam̃ semꝑ coulendameẽ¬
et̃ censemus. merito dedicamusssin ã
concubina lib̾e conditionis ramstitu¬
ta fuium ł suiam exlicita cõsuetut ine
ab homine lib̾o habita ꝓcreauerit eos
⁊̃cum legittuis lib̾ns ad mat̾na ueniẽ

Expanded text:
indignum esse iudicamus et hanc legempudicitiae, quam semper colendam censemus, merito dedicamus. Sin autem concubina liberae condicionis constituta filium vel filiam ex licita consuetudine ad hominem liberum habita procreaverit, eos etiam cum legitimis liberis ad materna venire
Abbreviated transcription (Latin):
sanctur nob is beilissimum uisum ẽ. si
nec stẽm nec soroit̾ utinos concediini
incognatiois ioco reunqui.cumenim
tam ꝓximogradu sunt: merito ᷤ i lñ ui¬
ia differentia tamquam siconsangai¬

Expanded text:
ancire bellissimum nobis visum est. Sed nec fratrem vel sororem uterinos concedimus in cognationis loco relinqui. cum enim tam proximo gradu sunt, merito eos sine ulla differentia, tamquam si consangui
Abbreviated transcription (Latin):
ca teceẜn: nõ excludi afiui successiõe
matrẽ s una cum fĩt mortui ł mor¬
incapitadisribuatur hr̃ditas eiꝰ. net li¬
ceatmatu occasione soroꝵ mortui am
portio capitim exig̃. pattuo .i. mortia

Expanded text:
successione matrem, sed una cum fratre mortui vel morin capita distribuatur eius hereditas nec liceat matri occasione sororum mortui vportio capitum exigit: patruo scilicet mortui
Abbreviated transcription (Latin):
o̾. ¶ñ quara scriptus bĩs cułcamq
portionis capax repudit hĩclitatĩ ła
ua ratione querente facuitatẽ am¬
mitat: ei qui testam̃tum reuquitab
intestato nemo succes it. igitur ꝓspi¬
cis quod testam̃tarie successionis spe
durante: intestati bona desuncti ño
recit uñdicentur.

Expanded text:
. Antequam scriptus cuiuscumque portionis capax repudiet hereditatem vel alia ratione quaerendae facultatem amittat, ei qui testamentum reliquit intestato nemo succedit. igitur perspicis, quod testamentariae successionis spe durante intestati bona defuncti non recte vindicentur.
Abbreviated transcription (Latin):
centt̃ grauari ¶nbĩs igitur canb legẽ
ouotetim tabnlax sequentes.⁊ nouũ
iiis nouissimo iure corrigentes: ⁊̃n
num gradũ pietatis intuitu transfẽ¬
n auire cognationis. in legitimas no¬
lumus succesioẽs ut nõ solũ fr̃is filius

Expanded text:
centem gravari? In his igitur casibus legem duodecim tabularum sequentes et novum ius novissimo iure corrigentes etiam unum gradum pietatis intuitu transferri ab iure cognationis in legitimam volumus successionem, ut non solum fratris filius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcccentib ⁊ nullo excognatis sup̃ me¬
moratos gratꝰ at iuris agnationis formã
redigento. s sũoramẽ suãue ꝓximita¬
tẽ tenent᷑ incorrurtam. quas aũt ꝑ
sonas exiuit cognationis in legittimas
successiones trans uexiinis. eas: tuteie
grauamimuicisim supponimus .s. sima¬

Expanded text:
procedentibus et nullo ex cognatis supra memoratos gradus ad iuris agnaticii formam redigendo, sed suum ordinem suamque proximitatem tenente incorruptam. Quas autem personas ex iure cognationis in legitimas successiones transveximus, eas et tutelae gravamini vicissim supponimus,
Abbreviated transcription (Latin):
constituto ⁊ intestato d̾ fincto iint ci¬
uili ad ita br̃dicite: ł s̾ ab initio nõ inter¬
ueniente. suie capitis dimimitioẽ per¬
empto. solẽpnit̃ bonoꝵ possessione at¬
missa succesit. actibi patris tuiquesta
nĩtlitas ẽ. ad ire p̃sitem ꝓiuintic debes.
actutoit̃ eiꝰ detuteia conuenire:

Expanded text:
o defuncto iure civili adita hereditate, vel hoc ab initio non interveniente sive capitis deminutione perempto sollemniter bonorum possessione admissa successit ac tibi patris tui quaesita hereditas est, adire praesidem provinciae debes ac tutorem eius de tutela convenire.
Abbreviated transcription (Latin):
q ꝑit ꝓiatis. nram crebidit consuiẽ¬
dam et̃ ciementiam. cum mulier
diuersis iiris iectionib idẽ intei¬
ugi mantum ⁊ sponsum nit̾etur ꝓ¬
bare. germanus añt mariti nomẽ
ulli soli qui nuptias contraxerint re¬
citatione constinitionis diuoꝵ retro
principum thcodosii. ⁊ uasentini qua
cauetur quicquid maritiis. łuxor ĩpo¬
testatt constituti iniucem sibi relmq̃rit
ñ patnad quiri s at eoꝵ uis ꝑtinert ĩ po¬
nere quamuis ergo signisicatione nõis
maritus ł uxor post ceptum m̃m intei

Expanded text:
credidit consulendam esse clementiam, cum mulier diversis iuris lectionibus idem intellegi maritum et sponsum niteretur probare, germanus mariti nomen illi soli, qui nuptias contraxerit, recitatione constitutionis divorum retro principum Theodosii et Valentiniani, qua cavetur, quidquid maritus vel uxor in potestate constituti invicem sibi reliquerint, non patri adquiri, sed ad eorum ius pertinere, imponere. Quamvis ergo significatione nominis maritus
Abbreviated transcription (Latin):
re: re unquere: altiob uigare: sicut net
mat̃na bona nõ possit. isufructudũ¬
taxat ad cum ꝑtiñete: na ut quẽ ad mo¬
d̾ ip̃ suphis ucentiam totuis potestatis
amnuitit. d̾ functõ eo. fuio fiuãue p̃ci¬
pua computentur. necab illis qui ex
ꝑtt sunt cohĩtes uendicentur.
fiui.⁊ postea mat̃ decesẜit. quonam oĩco¬
mõ de stituitur pas nec retinz usum
liii emancipatos a patre: a uos in patriã
potestate dimiẜit. meo cãsu onspariu¬
usumfructum exleg̃um auctoritate ratini
Spotestate uiua matre constifit. usũ¬
ritus quiuꝑort mortua nõ ex tantib
suiis. cum solis nepotub ⁊ ncptiu ex bac
lege ad emõlum̃tum uocandus ẽ: sumꝰ
ł una ampliores ue nepotes exfilio uno
ł płib qui impotestatt desecerunt ꝓ¬
creati sunt: hoc uut utatur quod de
silii constitutum ẽ ¶Nam uez hoc
nouum p̃ sens iex constitiit in nepo¬
tes. nõ ẽ tñ ab recut in hoc casu d̾t̾io¬
res eẽ nepotib fuii nõ surnantur:

Expanded text:
cut nec materna bona, non possit usu fructu dumtaxat ad eum pertinente, ita ut, quemadmodum ipse super his licentiam totius potestatis amittit, defuncto eo filio filiaeve praecipua computentur nec ab illis, qui ex patre sunt coheredes, vindicentur. filii et postea mater decesserit, quoniam omni commodo destituitur pater nec retinet usum liis emapotestate dimiserit, in casu dispari uusumfructum ex legum auctoritate retinebde potestate viva matre constiterit, usumritus, qui uxore mortua, non extantibus filiis, cum solis nepotibus vel neptibus ex hac lege ad emolumentum vocandus est, si unus vel una pluresve nepotes ex filio uno vel pluribus, qui in potestate defecerunt, procreati sunt, hoc iure utatur, quod de filiis constitutum est. Nam licet hoc novum praesens lex constituat in nepotes, non est tamen ab re, ut in hoc casu deteriores esse nepotibus filii non sinantur.
Abbreviated transcription (Latin):
tem descd̃ĩ gradus successione. satis
habunteq cum summa utuitate diso¬
sita sunt. Cum aũt inĩtio gradu extͥs¬
ĩna unea fuerit locus ubi patruis ⁊ fili¬
is fr̃m ⁊ soroꝵ locum antiquitas dedi¬
cauit una cum ilis tamemancipa¬
tifrĩs. quam emancipate sororis fi¬
lium timĩo ⁊ finam sine emancipatos
siue suos patrib suis constitutos. et
neminẽ aliũ uit̾uis. nec nõ sr̃is ut̾i¬
uict̃ nocari censemus. sic̃ iam sãctam.¬

Expanded text:
dem de secundi gradus successione satis abundeque nobis cum summa utilitate disposita sunt. Cum autem tertio gradui ex transversa linea fuerit locus, ubi patruis et filiis fratrum et sororum locum antiquitas dedicavit, una cum illis tam emancipati fratris quam emancipatae sororis filium tantummodo et filiam, sive emancipatos sive suos patribus constitutos, et neminem alium ulterius, nec non fratris uterivicem vocari censemus, sicut iam sanxim
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr.o mnemambiguitatis confusio¬
nem amputantes. hac iiquida ⁊ compẽ¬
diosa lege sãctimus cura usum fructũ
mat̾narum rerum nullamẽẽ differẽti¬
am. siũ inpriõe inm̾o pat̾ ex quo fiuos
babuit ꝑmanere uoluerit sni nouer¬
cam siuis suꝑduxerit. legib qued̾ ma¬
tĩus uouis iate sunt. suam hñtib fir¬
mitatẽ. patres igitur usumm fructuiat᷑¬
nay rerum ⁊̾ si ad sctãs migrauer̃t mui¬
ptias sine dubio hr̃e debebunt. nec uilĩ
suii e quibub ex ꝑsona eoꝵ cõtͣ patres
inplam uocem accusanonẽq posse cõ¬
petere de bonisq lib̾ is inpotestate cõ¬

Expanded text:
. Omnem ambiguitatis confusionem amputantes hac liquida et compendiosa lege sancimus circa usum fructum maternarum rerum nullam esse differentiam, sive in priore matrimonio pater, ex quo filios habuit, permanere voluerit sive novercam filiis superduxerit: legibus, quae de maternis bonis latae sunt, suam habentibus firmitatem. Patres igitur usum fructum maternarum rerum, etiamsi ad secundas migraverint nuptias, sine dubio habere debebunt: nec ullam filiis vel quibuslibet ex persona eorum contra patres improbam vocem accusationemque posse competere. D.
Abbreviated transcription (Latin):
o̾. Mẽminimut añdiuinam ꝓ mui¬
ganse contitutiont̃ ꝑ quam ad uestigiale
suie femininam legittimo iure hr̃¬
oitait̃ ad ipisci. scĩmus.ut quẽ ad mod̾
ip̃is a legittimis succeditur. ita ⁊ ip̃e le¬
gitimarum ꝑsonarum aploctantur
successionẽ. in qua constitutione im̃ũ
gradum excognatis inius legitimũir¬
duximus .i. germane filos suiasq so¬
roris ut̃ie fiuos ⁊ silias. quam constitu
tatu habito: necessariũ duximis. ⁊ͣ si
quid exp̃toria iurndictiõe frugi inuẽ¬
tumẽ. hoc cum ꝑfectisima dissinitio¬
ne disposito. nr̃as leges ampliari. cũ
igitur ỹtoit̃ fuiũ emancipatũ lic⁊ fub¬
tili iure caput fuerat diminutus. at¬
tm̃ inpatris successionẽ siñ ullad mu¬
aũt iurẽ ad frm̃ suoꝵ succissionẽ a beo
uocabatur. s nec filii eiꝰure legiituo
suis patrins succetebant. necessariũ
duximus noc primm corngerer ⁊
legem ana stasiam iusto increm̃to per¬
fectam hostendere: ut emancipatus

Expanded text:
. Meminimus antea divinam promulgasse constitutionem, per quam ad vestigia le masculinam sive femininam legitimo iure hereditatem adipisci sanximus, ut, quemadmodum ipsis a legitimis succeditur, ita et ipsae legitimarum personarum amplectantur successionem. In qua constitutione unum gradum ex cognatis in ius legitimum reduximus, id est germanae filios et filias et sororis uterinae filios ac filias: quam constituttatu habito necessarium duximus, et si quid ex praetoria iurisdictione frugi inventum est, et hoc cum perfectissima definitione posito nostras leges ampliari. 1b . Cum igitur praetor filium emancipatum, licet subtili iure capite fuerat deminutus, attamen in patris successione sine ulla demiautem iure ad fratrum suorum successioneiure legitimo suis patruis succedebant, necessarium duximus hoc primum corrigere et legem Anastasianam iusto incremento perfectam ostendere, ut emancipatus
Abbreviated transcription (Latin):
orpi. imaior quinquaginaria ꝑtũ
editent: n deb  uiꝰmoĩ soboles suo pat̾
sua constitui. ⁊ e̾red itatẽ eiꝰ nanctisti. ace¬
sariemi aduocatior int̾rogati sumus. ⁊
sactimut u mirabuis hunꝰnoĩ partus ĩ¬
uenitur ⁊ raro contingerit. nicbu tñ. ea¬
rum q̃ probabiłranatura nascuntur eẽ
ꝓducta respui. s omne iꝰ quot exquaẽ
loge ub̾is p̃stitum ẽ: s⁊ hoc merumat
ĩmutilatum hui̾moĩ fiuis e fiual ꝓuã¬

Expanded text:
i maior quinquagenaria partum ediderit, si debet huiusmodi suboles suo patri sua constitui et hereditatem eius nancisci, a Caesariana advocatione interrogati sumus. Et sancimuvenitur et raro contingit, nihil tamen eorum, quae probabiliter a natura noscuntur esse producta, respui, sed omne ius, quod ex quacumque lege liberis praestitum est, hoc merum atque immutilatum huiusmodi filiis vel filia
Abbreviated transcription (Latin):
ont inpostrum fiuos rꝰsiuas. hiditates gͣs
ncpotes. aut neptes. ꝓnepotes mittunt᷑.
inuicem substituti. seu cum extrañens. se¬
usoli sint instituti ⁊ añ aptas tabulas
desuncti. siũ senouerint scriptos hĩtes
siue ignorauerint. inubos suos cuiꝰtũꝙ
sint sexin łgradin. dereuctam sibi hĩdi¬
tariam poitionẽ posse trans mittere. me¬
moratasꝙ ꝑsonas sitũ hr̃oitatẽ nõ recu¬
santi nulla nuꝰmoĩ p̃scriptiõe obstante
sibi tamquam debitamuenticare quod

Expanded text:
onem in posterum filios seu filias, nepotes aut neptes, pronepotes aut invicem substituti, seu cum extraneis seu soli sint instituti et ante apertas tabulas defuncti, sive se noverint scriptos heredes sive ignoraverint, in liberos suos, cuiuscumque sint sexus vel gradus, derelictam sibi hereditariam portionem posse transmittere memoratasque personas, si tamen hereditatem non recusant, nulla huiusmodi praescriptione obstante sibi tamquam debitam vindicare: quod
Abbreviated transcription (Latin):
orpr.siaut nullum cestam̃tum nepos
patriu ꝯͣ rͣtdlinanit. aut intra quatuortetimũ
annũ coninitutus. fecit. ⁊ agnationis iure
succenio eiꝰ cib̾ celata ẽ. ⁊̃ citrabonoꝵ posse̾¬
sonis supadium iegittimo iure sub nixꝰ

Expanded text:
o. Si aut nullum testamentum nepos patrui tui ordinavit aut intra quattuordecim annos constitutus fecit et agnationis iure successio eius tibi delata est, etiam citra bonorum possessionis subsidium legitimo iur
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑi õn sanguinitatis iure: ⁊ femi¬
tui intestati mortui. ad te con sangui¬
nitatis iurc hr̃ditas ꝑueniat. milla
rõne altiꝰ sr̃is tui filii adaTẽ succes¬
sionẽ aspnaie desid̾ant: nam ⁊ cessãte
iurr agnationis in ꝑsona omñiu p̃torii

Expanded text:
Consanguinitatis iure et femitui intestato mortui ad te consanguinitatis iure hereditas pertineat, nulla ratione alterius fratris tui filii ad eandem successionem adspirare desiderant: nam et cessante iure agnationis in persona omnium praetorii
Abbreviated transcription (Latin):
nus eiquiemancirãtus emancipanda¬
ue ẽ minime legitima iura ꝑeman¬
cipationẽ extingnantur eatẽ iura tã e¬
mancipato łemancipate contra ꝑ scãs
alias hoc mõ sib comunctas. quã aliis
ititẽ contraeum ł eam inhĩtlitatib
ł insuctessionib ⁊ tuteus net nõ cet̾is

Expanded text:
nus ei, qui emancipandus emancipandave est, minime legitima iura per emancipationem extinguantur, eadem iura tam emancipato vel emancipatae contra personas alias hoc modo sibi coniunctas quam aliis itidem contra eum vel eam in hereditatibus vel successionibus et tutelis nec n
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑr. Insuctessicẽ titino consangui¬
tatis nõe competit. tam fr̃es quant soro¬
res pari iuit et̃. lic⁊ nõ cadẽ matre suscep¬
it sunt. iuscertum ẽ: nec buic derogat᷑.
quod amitas uĩas ab auo ur̃o dotatas
suisse ꝓponitis.

Expanded text:
onae. In successione titulo consanguitatis nomine competit, tam fratres quam sorores pari iure esse, licet non eadem matre susceptae sunt, ius certum est. nec huic derogatur, quod amitas vestras ab avo vestro dotatas fuisse proponitis.
Abbreviated transcription (Latin):
tis .s. quoniam hos ⁊ intestatos diẽ fu̾c¬
tos asseneras: siquitẽ hii quospriui¬
gnos esdem amite dicis eoꝵ consãgui¬
nei fiũnt. fĩs tamagnationis quã cogͣ¬
cionis iure scc̃o gradu contitutos.
tibi p̃seri nõ ampigitur. nam si ami¬
tinis tun alio ⁊ patir natit. mimiꝗͣ eo¬
rum matin priuignuĩ sunti at mins¬
se tebonoꝵ possessione ꝓbans eoꝵ uen¬

Expanded text:
diem functos adseveras, si quidem hi, quos privignos eiusdem amitae dicis, eorum consanguinei fuerint fratres, tam agnationis quam cognationis iure secundo gradu constitutos tibi praeferri non ambigitur. nam si amitini tui alio etiam patre nati numquam eorum matri privigni sunt, admisisse te bonorum possessione
Abbreviated transcription (Latin):
tur nepotes ex ead̾ siuia. t̃tia ꝑs frĩb so¬
roril ue eiꝰ q̃ defuncta ẽ idẽ siuiis fiua¬
b ꝙ eiꝰte cuiꝰ bonis agitur: auunculiꝰ
sãctimus actrestat. Het eatẽ que d̾ aui
matm bonis constituimus. ⁊ deauie
mat̃ne siũ ⁊̃ pat̃ne simisi equitate sa¬
c̾timus. nisi forte ania elogia ĩuren¬
da ĩpi is nepotib iustasemons ratioẽ:

Expanded text:
tes ex eadem filia, tertia pars fratribus sororibusve eius quae defuncta est, id est filiis filiabusque eius, de cuius bonis agitur, avunculis sancimus, adcrescat. Haec eadem, quae de avi materni bonis constituimus, de aviae maternae sive etiam paternae simili aequitate sancimus: nisi forte avi ad elogia inurenda impiis n
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑi. SSanctimus litentiam eẽ.⁊ soli
cutori recte ficrisid̾i ꝯmissi nõe uniu̾¬
sitatis ratitutione̾ quod pupillo reuc¬
tum ẽ. ⁊ si ne honoe̾ fiden̾ionis ubita
tum̃ pupillus fari nõ possit. ł ab eẽi
noscitur. ne dum nimia subtilitait
cͥca res uimur pupillares. ip̃a subti¬
litas ad ꝑ nitiẽ eoꝵ reuertarin: Id̾ꝙ iu¬
ris eẽ ꝯꝑtr. ⁊ si furioso sid̾ i ꝯmissariad̾b¬
sensin. q̃ uox certa furioso eẽ intelligͥ
Cum inutroq casurestituentes plenisi¬
mã sequantur ex nr̃a lege securitatẽ: hoc
restitutiõe grauati sunt. ¶Cum autẽ
auquis hr̃̃ditatẽ restituere iussus ẽ: ⁊ do¬
io malo. ł post utẽ contestatã. łaña se¬
se contumacit̃ cellauert. ł si supposttͦ
fidiꝯmissarie restitutioni añquam re¬
stituer. hr̃ditatẽ. ab hac luce subtractꝰ
ẽi nullohr̃de. ł successore existente: Rã

Expanded text:
pp. Sancimus licentiam esse etiam soli tutori recte fieri fideicommissi nomine universitatis restitutionem, quod pupillo relictum est, et sine onere fideiussionis, ubi tamen pupillus fari non possit vel abesse noscitur, ne, dum nimia subtilitate circa res utimur pupillares, ipsa subtilitas ad perniciem eorum revertatur. Idemque iuris esse oportet, et si furioso fideicommissaria debsensus, quae vox certa furioso esse intellegitur, cum in utroque casu restituentes plenissimam consequantur ex nostra lege securitatem? Hoc restitutione gravati sunt. Cum autem aliquis hereditatem restituere iussus est et dolo malo vel post litem contestatam vel antea sese contumaciter celaverit, vel si suppositus fideicommissariae restitutioni, antequam restitueret hereditatem, ab hac luce subtractus est nullo herede vel successore existente, vel
Abbreviated transcription (Latin):
. Demancipatis fiuiis qui sacro resꝙͥ¬
toratrib inꝑtito. hoc asuis genitorib
merucrunt dubitatũ ẽ. Cumenianas¬
tasiana iex iura. srib igittimis nostitur
ẜrare: siquis expns sm̃ testam̃to rlibiso̾
cesẜit: utrum ne ad fic̃m esororẽ eiꝰssucce¬
ponsod uximin et̃ finientam. Io sãcci¬
mus ad snmutudinẽ mat̃raꝵ rex auaꝵ¬

Expanded text:
 emancipatis filiis, qui sacro rescripto patribus impertito hoc a suis genitoribus meruerunt, dubitatum est. cum enim Anastasiana lex iura fratribus legitima noscitur servare, si quis ex his sine testamento et liberis decesserit, utrumne ad fratrem vel sororem eius succeponso duximus esse finiendam ideoque sancimus ad similitudinem maternaru
Abbreviated transcription (Latin):
lib̾tas morara inub̾tate pranda facien¬
ter peperit ancila: eẽ quidẽ ingeni ũ
puerum ꝑ ꝓuellamqui post moram
nati sunttoĩ uetes iuris auctores con¬
sentiunt. dubitalatur aũt int̾ eos. si
matrimonenti pt̃ succetere huimooi.
ita dubitationẽ eoꝵ decitentes: uitius
camꝓcecrit nõ patimur s sanctimus ẽ¬

Expanded text:
st, moram in libertate praestanda faciente peperit ancilla.et esse quidem ingenuum puerum vel puellam, qui post moram nati sunt, omnes veteris iuris auctores consentiunt, dubitabatur autem inter eos, si matri morienti potest succedere. Huiusmodi itaque dubitationem eorum decidentes ulterius eam procedere non patimur, s
Abbreviated transcription (Latin):
aũt qui hc̃ usumsructum hr̃e uiuen¬
te patit nõ p̃t: totum ap̃ patrẽ cõsti¬
ad ꝓrietatẽ uoceti. s cum sororib sor
ĩ dimidiam. cum fr̃ĩb ł ꝓmiscui gnͣs.
scd̃m su pͣscriptam distributionẽ ĩ uin¬
iem portionẽ: o ĩb uideut que demu¬
lierib ad sccas nuptirs nuptias migͣn¬
tib sãctita sunt: iri suo statu durãtib.
orꝑi. Siintestate muiieri ad senat᷑
consanguinei exͥstant ⁊ mat̃ consultũ
⁊ sila. ad solam siliam ex sena er fitiañ¬
tusꝯ suito orpbitiano hr̃ditas ꝑtint.

Expanded text:
autem, quia hunc usum fructum habere vivente patre non potest totum apud patrem constiad proprietatem vocetur, scilicet cum sororibus sola in dimidiam, cum fratribus vel promiscui generis secundum supra scriptam distributionem in virilem portionem. Omnibus videlicet, quae de mulieribus ad secundas nuptias migrantibuso. Si intestatae mulieris consanguinei existant et mater et filia, ad solam filiam ex senatus consulto Orfitiano hereditas pertinet.
Abbreviated transcription (Latin):
orꝑi. Siqua illuitris mulier siliũ
ex iustis nuptiis ꝓcreauĩt. ⁊ altum sp¬
urium habueriti cuĩ p̾at incertuis sit.
quẽ ad modum res mat̃ue ad eos ꝑ¬
ueniant siũ tm̃mõ ad lib̃os iustos
siũ ad spurios dubitabatur. aanccimꝰ
ita ut n extestam̃to n ab intestato
n alib̾alitate inter uiuos habita iꝰ¬

Expanded text:
. Si qua illustris mulier filium ex iustis nuptiis procreaverit et alterum spurium habuerit, cui pater incertus sit, quemadmodum res maternae ad eos perveniant, sive tantummodo ad liberos iustos sive et ad spurios, dubitabatur. Sancimus itaque, ut neque ex testamento neque ab intestato neque a liberalitate inter
Abbreviated transcription (Latin):
orpr. Exuerbisdo lego elie seuerine si¬
die. ⁊ scoe detẽ. que iegata accipe debebit. c̃
mami subtracta nõ fuis incesimũ quĩtũ
annũctatis inpler non ceptum enĩ ãnũ
s. cõpietum si d̾emolum̃to relicti fidicõ

Expanded text:
 verbis: "do lego Aeliae Severinae filiae et secundae decem, quae legata accipere debebit, cum manis subtracta non fuisset, vicesimum quintum annum aetatis impleret. Non coeptum enim annum, sed impletum, si de emolumento reli
Abbreviated transcription (Latin):
Cumcertu sit hr̃dẽ quipienãfi¬
d̾ testatoris exib in soudũ iegata depẽ¬
tentẽ nõ poss̃ postea ratione legis p̃¬
cẽtentẽ falcidie repetitiõe uti. quia
uitrtur uouintatẽ testatoris sequi. iii¬
u̾mus hoc simil mõ firmũ hr̃i. ⁊ si cau¬
ticẽ᷑ suꝑ integra legatoꝵ souitiõe fece¬
rit. quod uẽtib legib in ambigui¬
tatẽ di̾ctũ ẽ. inutioq ⁊ enĩ casn. idẽ¬
sũ soluerit. siũ sr̃ hoc cantionẽ fe

Expanded text:
Cum certum sit heredem, qui plenam fidem testatori exhibet, in solidum legata dependentem non posse postea rationem legis praetendentem Falcidiae repetitione uti, quia videtur voluntatem testatoris sequi, iubemus hoc simili modo firmum haberi, et si cautionem super integra legatorum solutione fecerit: quod veteribus legibus in ambiguitatem deductum est. in utroque etenim casu, id es
Abbreviated transcription (Latin):
eunt: is cui legati seu fid̾iꝯmissi noẽ satiꝰ
stitutionem.
uum cominodum constituisse. ut aũt
boniniri arbitratu iscuinusfructus it¬
lictusẽ. ntatur sruatur minime satis¬
dationẽ remitti testam̃to posse.

Expanded text:
i legati vel fideicommissi nomine satis stitutionem.vum commodum constituisse: ut autem boni viri arbitratu is, cui usus fructus relictus est, utatur fruatur, minime satisdationem remitti testamento posse.
Abbreviated transcription (Latin):
ueriti siũ ad scc̾as migrauerit nptias
ad ꝗri. siue ꝑsacrum oracuiũ emanci¬
patio ꝓcecat siue alio legntimo mõa
satris pat̾ini fuerint absoluti. Cum n
pat̾ utitur usufructu ⁊ uotũ eiꝰẽ ad ali
ex lege anastasta mauum malium articu

Expanded text:
tias, adquiri, sive per sacrum oraculum emancipatio procedat sive alio legitimo modo a sacris paternis fuerint absoluti. Cum enim et pater utitur usu fructu et votum eius est ad alioex lege Anastasiana in alium articu
Abbreviated transcription (Latin):
dent̾iumł. ĩstitutum. inspato legatico¬
mõ łhĩtditatis gaudere: hant uõ solati¬
um trititie sue quib ẽ merito consulen¬
orer. Si competeni iudici annua legata
abmitio cuiꝰcumq anni exigendi eabab̾b̾.¬

Expanded text:
derium vel institutum insperato legati commodo vel hereditatis gaudere. habeant vero solacium tristitiae suae, quibus est merito consulene. Si competenti iudici annua legata initio cuiusque anni exigendi ea habeb
Abbreviated transcription (Latin):
uoluat. ¶ his ita desinitis cum ĩsuꝑ¬
iore ꝑte nr̃t sãctionis inpłitnis io¬
cisꝯnĩcti secimus m̃tionẽ: necessan¬
uniet̃ duximus omnẽ inspectio nẽ
huiꝰmoĩ articuli latius ⁊ cum sub¬
tiuori tractatudirimere. ut sit oĩb¬

Expanded text:
initis, cum in superiore parte nostrae sanctionis in plurimis locis coniuncti fecimus mentionem, necessarium esse duximus omnem inspectionem huiusmodi articuli latius et cum subtiliore tractatu dirimere, ut sit o
Abbreviated transcription (Latin):
dam ꝑsonis adhr̃des tranimitti dnposui¬
min: necesse ẽ siquis soutam hr̃tlitatem
nõ adierit. hant siqurtt̃ bt̃ sabstitutũ ad e¬
um si uoluerit ⁊ potuent ꝓuenire. quod si
hoc ñ sit ł ab intestato suctessores eam acci¬
piant. ł sinulli sint. ł accipe noluerinti ła¬
deuoluatur ħ aũt omnia locum hĩe cen¬
semus. tam intestamitis siuĩscriptis srũ siũ
scriptis habitis: quam incodicilis ⁊ oĩ ulti¬
mo elegio ł siquit ab intestato fuerit delic¬
tum net nõ ĩmortis cã donationib tũ⁊ ni¬
nodis suꝑẽ clem̃tie: quod scientes ⁊ siscum
nr̃m uitimum caducoꝵ uendicationẽ uo¬
caritĩ nec illi peꝑcimus. nec augititum
priuilegium ex̾cemus. s quod cõmunit
omnib ꝓtẽ: hoc reipriuate nĩt utilitati
p̃ferendum eẽ censemus: nr̃m eẽ subie
ctoꝵ commos̾ inpiałr ex istimantes. locũ a
buic legi constituimui. in bis d̃ frnctoꝵ
elogiis. que post hac comp: sita fuermt.
anteriores ⁊ enĩ casus suo marte discũit¬

Expanded text:
dam personis ad heredes transmitti disposuimus, necesse est, si quis solidam hereditatem non adierit, hanc, si quidem habeat substitutum, ad eum, si voluerit et potuerit, pervenire. quod si hoc non sit, vel ab intestato successores eam accipiant vel, si nulli sint vel accipere nolunt vel adevolvatur. Haec autem omnia locum habere censemus tam in testamentis sive scriptis sive sine scriptis habitis quam in codicillis et omni ultimo elogio vel si quid ab intestato fuerit derelictum nec non in mortis causa donationibunobis superest clementiae, quod scientes etiam fiscum nostrum ultimum ad caducorum vindicationem vocari, tamen nec illi pepercimus nec Augustum privilegium exercemus, sed quod communiter omnibus prodest, hoc rei privatae nostrae utilitati praeferendctorum commodum imperialiter existimantes. Locum autem huic legi constituimus in his defunctorum elogiis, quae posthac composita fuerint: anteriores etenim casus suo Marte discurre
Abbreviated transcription (Latin):
oĩb ea si bit maluerint ꝓiuriu portiõe
cum oĩ suo hõnere ad crescere ł si õs no:¬
iuerintitt̃ ap̃ eos remanere a quib delic¬
tum ẽ: cum uõ quitam noluerint qdã
uolucrint: nolentib tm̃mõ intotum
acceceressin aũt oisiuctĩ sum̃t d̾elic¬
tum. si quidemoĩ hoc accipe ⁊ potuerint.
⁊ maluerint: suam quisq ꝑtt̃ ꝓuirili por¬
ticẽ accipianti ⁊ñ sib̾ biantiantur: ut
imis quidẽ it̃ alii aũt singuli soldã
eiꝰ rei extimationẽ accipe dent̾ant. cum
hiuꝰmoĩ legataraoꝵ auanitiam antiquitas
gati eam accipiẽs. inaliis respuendam et̃
existimans. nos aũt omnimõ repellimꝰ.
unam omnib naturam legatis ⁊ fid̾ iꝯmi¬
sis inponentes. ⁊ antiquam dissonantiam
inunã trabentes concordiam. ħ autẽ
ita sieri sanctimus. nisi testator aꝑtissĩe
⁊ exp̃ssim disposuerit. ũuni quidẽ res
souba. aliis aũt extimatio reisin
tionẽ concurrant. s unus forte eã accipiat.

Expanded text:
ibus, si habere maluerint, pro virili portione cum omni suo onere adcrescere vel, si omnes noluerint, tunc apud eos remanere, a quibus derelictum est: cum vero quidam voluerint, quidam noluerint, volentibus solummodo id totum accedere. Sin autem disiunctim fuerit relictum, si quidem omnes hoc accipere et potuerint et maluerint, suam quisque partem pro virili portione accipiat et non sibi blandiantur, ut unus quidem rem, alii autem singuli solidam eius rei aestimationem accipere desiderent, cum huiusmodi legatariorum avaritiam antiquitas gati eam accipiens, in aliis respuendam esse existimans, nos autem omnimodo repellimus, unam omnibus naturam legatis et fideicommissis imponentes et antiquam dissonantiam in unam trahentes concordiam. Haec autem ita fieri sancimus, nisi testator apertissime et expressim disposuerit, ut uni quidem res solida, aliis autem aestimatio rei sintionem concurrant, sed unus forte eam accipiat,
Abbreviated transcription (Latin):
opr. Ad eum cui extreteiiano sena¬
tus confulto pars hr̃ditatis restituitie.
successionis ponera seu legatoꝵ prãtio¬
nẽ ꝓcompẽtenti portioẽ spectare: indu¬
bitati iuiisẽ.

Expanded text:
o. Ad eum, cui ex Trebelliano senatus consulto pars hereditatis restituitur, successionis onera seu legatorum praestationem pro competenti portione spectare indubitati iuris est.