comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ seditiones uersa. undiq otium fuit romanis: legẽ
demultaꝵ estimatione ꝑ grãm ppło cum abtribu-¬
nis parari consules unius ex collegio ꝓditione exce-¬
pissent: ip̃i p̃occupauerunt ferre. Consules .l. ser¬
guis fidenas iter̃. hostiꝰ. lucretiꝰ. tricipitinꝰ. Nich
dignum dictu actum hisconsulib. Secuti eoᷤ con-¬
sules . a. cornelius. cossus .t. quintiꝰ poemis. Iter̃
ueientes magrum romanum extursiones fecerc̃.
fãmafuit quosdam exfidenatium iuuentute
participes eius popłationił fuisse. Cognitioq eiꝰ
rei .l. sergio.⁊.q. seruilio.⁊ mamerco emilio ꝑmissa.
Quidamhostiam relegati. qd̃ cur ꝑ eos dies a fide-¬
nis assuissent parum constabat. Colonorum ad¬
ditus numerus agerq his bello int̾emptoꝵ assig¬
natus. Siccitate eo anno płimum laboratum ẽ.
nec celestes mͦ defuerunt aquȩ. s terra qͦ ingeni-¬
tohumore egens. uix ad ꝑhennes suffecit amneᷤ.

Expanded text:
et seditiones uersa: undique otium fuit Romanis. legem et seditiones uersa: undique otium fuit Romanis. legem de multarum aestimatione pergratam populo cum ab tribunis parari consules unius ex collegio proditione excepissent, ipsi praeoccupauerunt ferre. consules L. Sergius Fidenas iterum Hostius Lucretius Tricipitinus . nihil dignum dictu actum his consulibus. secuti eos consules A. Cornelius Cossus T. Quinctius Poenus iterum. Ueientes in agrum Romanum excursiones fecerunt. fama fuit quosdam ex Fidenatium iuuentute participes eius populationis fuisse, cognitioque eius rei L. Sergio et Q. Seruilio et Mam. Aemilio permissa. quidam Ostiam relegati, quod cur per eos dies a Fidenis afuissent parum constabat; colonorum additus numerus, agerque iis bello interemptorum adsignatus. siccitate eo anno plurimum laboratum est, nec caelestes modo defuerunt aquae, sed terra quoque ingenito umore egens uix ad perennes suffecit amnes.
Abbreviated transcription (Latin):
tis fuerit. imꝑioso qͦ manlio cognom̃ inditũ po¬
stumiꝰ nulla tristi nota est insignitꝰ. Gñ. iulius
coñs. ecdem apollinis absente collega sine sorte de-¬
dicauit. Egre id passus quintius. cum dimisso ex¬
ercitu murbem rediss: neqͥcqmͣ in senatu ẽ. con¬
questus. Insigni magnis reb anno addit᷑. nich
tum ad rem romanam ꝑtiñe uisum. qd̾ carta¬
ginęnses tantihostes futuri. tum primum per
seditiones singłoꝵ ad partis alteriꝰ auxiliũ in
siciliam exercitum traietere. Agitatum inurbe
ab tribunis plebis. ut tribuni militum consula¬
ri potestate craratur nec optimpotuit. Consule̾
fiunt .l. papirius. crassus .i. uilius. Equorum lega¬
tifedꝰ ab senatu cum petissent.⁊ ꝓfedere deditio ostñ-¬
taretur: indutias annorum octo impetrauerunt.
Uolscorum res suꝑ acceptam in algido cladem ꝑti-¬
nacicertamine int̾ pacis belliq auctores inuirgia

Expanded text:
tis fuerit. Imperioso quoque Manlio cognomen inditum; Potis fuerit. Imperioso quoque Manlio cognomen inditum; Postumius nulla tristi nota est insignitus. Cn. Iulius consul aedem Apollinis absente collega sine sorte dedicauit. aegre id passus Quinctius cum dimisso exercitus in urbem redisset, nequiquam in senatu est conquestus. insigni magnis rebus anno additur, nihil tum ad rem Romanam pertinere uisum, quod Carthaginienses, tanti hostes futuri, tum primum per seditiones Siculorum ad partis alterius auxilium in Siciliam exercitum traiecere. agitatum in urbe ab tribunis plebis ut tribuni militum consulari potestate crearentur nec obtineri potuit. consules fiunt L. Papirius Crassus , L. Iulius . Aequorum legati foedus ab senatu cum petissent et pro foedere deditio ostentaretur, indutias annorum octo impetrauerunt: Uolscorum res, super acceptam in Algido cladem, pertinaci certamine inter pacis bellique auctores in iurgia
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ pugna fieret fuerat. Consulem signum qͦq
intra uallum iniecisse ferunt: qͦ milites acriꝰ sub¬
uent. repecendoq signa pͥmaminp̃ssionẽ fac¬
tam. Et dictator prorupto uallo iam incastra p̃¬
lium intulerat: tum abici passim arma acdedi
hostes cepti. castrisq ⁊ his captis. hostes pret se¬
natores omnes uenundatisunt. Prede pars sua
cognoscentib latinis atq hernicis reddita: partẽ
sub hasta dictator uendidit. Prepositoq consule
castris: ⁊ ipse tͥumphans inuectus urbem dicta¬
tura seabdicauit. E gregie dictature tristem me-¬
moriam faciunt: quifiliũ ab.a. postumio qd̃
occasione bene pugnandi captus ininssu dĩcessit.
p̃sidio uictorem securi ꝑcussum tradunt. Necli-¬
bet credere. Et licet inuariis oppinionib ⁊ argu-¬
m̃to ẽ. qd imꝑta manliana ñpositumiana appel-¬
lata sint. quem qui prior auctor tam seui erẽpli
foret occupaturus insignem tytulum crudelita¬

Expanded text:
quam pugna fuerat. consulem signum quoque quam pugna fuerat. consulem signum quoque intra uallum iniecisse ferunt, quo milites acrius subirent, repetendoque signo primam impressionem factam. et dictator proruto uallo iam in castra proelium intulerat. tum abici passim arma ac dedi hostes coepti, castrisque et his captis, hostes praeter senatores omnes uenum dati sunt. praedae pars sua cognoscentibus Latinis atque Hernicis reddita, partem sub hasta dictator uendidit; praepositoque consule castris, ipse triumphans inuectus urbem dictatura se abdicauit. egregiae dictaturae tristem memoriam faciunt, qui filium ab A. Postumio , quod occasione bene pugnandi captus iniussu decesserit praesidio, uictorem securi percussum tradunt. nec libet credere, et licet in uariis opinionibus; et argumento est quod imperia Manliana, non Postumiana appellata sunt, cum qui prior auctor tam saeui exempli foret, occupaturus insignem titulum crudelita
Abbreviated transcription (Latin):
resestis. hec loquutũ exequentemq dicta: redin¬
tegrato clamore secuti dant inp̃ssionem qua
postumius alb cohortes obieterat: ⁊ mouert̃
uictorem. donec dictator pedem iam referentib
suis aduenit. eoq omne plium uersum ẽ. Uni
uiro messio fortuna hostium innititur: multa
ittͥmq uuln̾a. multa passim cedes ẽ. lam ne du-¬
ces quidẽ romani incruentipugnant. Unꝰ postu-¬
mius ictu̾ saxo ꝑfracto capite atie excessit. Non
dictatorem humerus uulneratus. ñ fabiũ ꝓpe
adfixum equo femur. ñ brachitm absciso con¬
sulẽ ex tam ancipiti plio summouit. messiu̾
impetus ꝑsratos cede hostes cum globa foitis.¬
simorum uiuenum extulit ad castra uolscoꝵ que
ñdum capta erant. eod̃ omnis acies inclinatur.
sonsul effusosusq ad uallum ꝑsecutus: ipsa cast᷑
uallumq aggreditur. Codem ⁊dictator alia par-¬
te copias admouet. Non segnior oppugnatio ẽ:

Expanded text:
res estis'. haec locutum exsequentemque dicta redinres estis'. haec locutum exsequentemque dicta redintegrato clamore secuti dant impressionem qua Postumius Albus cohortes obiecerat; et mouerunt uictorem, donec dictator pedem iam referentibus suis aduenit eoque omne proelium uersum est. uni uiro Messio fortuna hostium innititur. multa utrimque uolnera, multa passim caedes est; iam ne duces quidem Romani incruenti pugnant. unus Postumius ictus saxo, perfracto capite acie excessit; non dictatorem umerus uolneratus, non Fabium prope adfixum equo femur, non brachium abscisum consulem ex tam ancipiti proelio submouit. Messium impetus per stratos caede hostes cum globo fortissimorum iuuenum extulit ad castra Uolscorum, quae nondum capta erant. eodem omnis acies inclinatur. consul effusos usque ad uallum persecutus ipsa castra uallumque adgreditur; eodem et dictator alia parte copias admouet. non segnior oppugnatio est
Abbreviated transcription (Latin):
rat. ⁊ consul eruptione ex castris intrepidos iam
hostes fecerat. Dictator aũ parte alta subsicdia. ⁊
scd̃am aciem adortus. circumagentes ad disso¬
nos clamores ac subitostumultus hosti undiq
sobiecerat. uictorem peditem equitemq circũ-¬
uentig̾ iam inmedio ad unum omnes penas
rebellionis dedissent: niuectiꝰ messuis ex uol-¬
scis nobilior uir factis qm genere iamorbem
uoluentes suos increpans clara uoce. hic prebi¬
turi inquit uos telis hostium estis indefensi ĩ ultie
Quid gͥ arma habetis. aut quid ultrobellum in¬
tulistisinotio tumultuosi. in bello insegnes:
Qdhic stantib spei ẽ: Andeum aliquem ꝓtec¬
turum uos rapturumq hinc putatis: ferro
uia facienda ẽ. hac qua me p̃gressum uiditis
agite. qui uisuri domos. parentes. coniuges li¬
beros estis: ite mecum. Nonmurus nec uallum:
s armati armatis obstant. Uirtute pares neces¬
sitate que ultimum ac maximũ telumẽ suꝑio¬

Expanded text:
et consul eruptionem e castris in trepidos iam et consul eruptionem e castris in trepidos iam hostes fecerat; dictator autem parte altera subsidia et secundam aciem adortus, circumagenti se ad dissonos clamores ac subitos tumultus hosti undique obiecerat uictorem peditem equitemque. circumuenti igitur iam in medio ad unum omnes poenas rebellionis dedissent, ni Uettius Messius ex Uolscis, nobilior uir factis quam genere, iam orbem uoluentes suos increpans clara uoce 'hic praebituri' inquit, 'uos telis hostium estis indefensi, inulti? quid igitur arma habetis, aut quid ultro bellum intulistis, in otio tumultuosi, in bello segnes? quid hic stantibus spei est? an deum aliquem protecturum uos rapturumque hinc putatis? ferro uia facienda est. hac qua me praegressum uideritis, agite, qui uisuri domos parentes coniuges liberos estis, ite mecum. non murus nec uallum sed armati armatis obstant. uirtute pares, necessitate, quae ultimum ac maximum telum est, superio
Abbreviated transcription (Latin):
tumultupetit. uñex nec oppinato adu̾sum ho¬
steminuadat. Q sulpitium legatum p̃ficit casts.
m. fabio legato adsignat equites nec ante lucẽ
mouere iubet manum int̾ nocturnos tu multꝰ
mod̾atu difficilem: omnia q̃ uel alius imꝑator
prudens ⁊ impiger intalire p̃ciꝑet ag̃etq. p̃cipit
ordine atq agit. Iiludeximium coniugii consi-¬
lii animiq specimen ⁊ neuti qͣm uulgate lau¬
dis. quod ultro adoppugnanda castra hostium
un maiore agmine ꝓfectus exploratum fuerat.
.m. geganium cum cohortib delectismisit. Qui
postqm intentos homines in euentum ꝑiculi
alieni ꝓse incautos. neglectis ugiliis statioibꝰq
ẽ. adortus: prius pene cepit castra. qm oppug¬
narihostes satis scient. Iñ fumo ut conuen̾at
datm ligrnmniu conpestam ab diarore ẽ
exclamat capta hostium castra. nuntiariq pas¬
sim iubet. Etiam lucescebat. omniaq sub oculis
erant: & sabiuscum equitatu impetum dede-

Expanded text:
tumultu petit, unde ex necopinato auersum hotumultu petit, unde ex necopinato auersum hostem inuadat. Q. Sulpicium legatum praeficit castris; M. Fabio legato adsignat equites, nec ante lucem mouere iubet manum inter nocturnos tumultus moderatu difficilem. omnia quae uel alius imperator prudens et impiger in tali re praeciperet ageretque, praecipit ordine atque agit: illud eximium consilii animique specimen et neutiquam uolgatae laudis, quod ultro ad oppugnanda castra hostium, unde maiore agmine profectos exploratum fuerat, M. Geganium cum cohortibus delectis misit. qui postquam intentos homines in euentum periculi alieni, pro se incautos neglectis uigiliis stationibusque est adortus, prius paene cepit castra quam oppugnari hostes satis scirent. inde fumo, ut conuenerat, datum signum ubi conspectum ab dictatore est, exclamat capta hostium castra nuntiarique passim iubet. et iam lucescebat omniaque sub oculis erant. et Fabius cum equitatu impetum dederat
Abbreviated transcription (Latin):
sionib ad prelia: s uel ad explicandas utͥmq
aciessatis patentem habebant. Nec ex qͦ castris
castra collata sunt: cessatum aleuib p̃liis est:
facile patiente dictatore. Conferendo uires spem
tniũsȩ uictoriȩ temptato paulatim euentu cer-¬
taminum suospreciꝑe. Itaq hostes nulla in p̃¬
lio iusto relicta spe noctu ad orti castra consulis.
rem in casum ancipitis euentꝰ ꝯmittunt. Clamor
subito ortus ñ consulis mͦ urigiles exercitũ dem̃
omnem: s dictatorem qͦ ex sompno extiuit.
U̾ p̃senti ope resegebant: consul nec aĩo defic̃.
nec consilio. Pars militum portarum stationes
firmat: pars corona uallum cingunt. In alt̾is
apud dictatorem castris quominꝰ tumultꝰ est:
eo plus animadũtitur. quid opus facto sit. Mis-¬
sum excẽplo ad castra subsidium. cui sp̃. postu-¬
miꝰ alb legatus p̃ficitur. Ipse parce copiarum
paruo circuitu Locum maxime secretum ab

Expanded text:
sionibus ad proelia, sed uel ad explicandas utrimque sionibus ad proelia, sed uel ad explicandas utrimque acies satis patentem habebant. nec ex quo castris castra conlata sunt cessatum a leuibus proeliis est, facile patiente dictatore conferendo uires spem uniuersae uictoriae temptato paulatim euentu certaminum suos praecipere. itaque hostes nulla in proelio iusto relicta spe, noctu adorti castra consulis rem in casum ancipitis euentus committunt. clamor subito ortus non consulis modo uigiles, exercitum deinde omnem, sed dictatorem quoque ex somno exciuit. ubi praesenti ope res egebant, consul nec animo defecit nec consilio: pars militum portarum stationes firmat, pars corona uallum cingunt. in alteris apud dictatorem castris quo minus tumultus est, eo plus animaduertitur quid opus facto sit. missum extemplo ad castra subsidium, cui Sp. Postumius Albus legatus praeficitur: ipse parte copiarum paruo circuitu locum maxime secretum ab
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Is.a. postumium tub̃tum socerum suum
seuerissimi imꝑii uirũ dictatorem dix̃. Ab eo. l.
iulius magister equitum ẽ. dictus. Simul edici-¬
tur ⁊ iustitium. neq aliud tota urbe agi. quam
bellum apparari. Cognitio uacantium militiȩ
muñe post bellum differtur. Itadubii qͦ incli¬
nant ad nomina danda: ⁊ hernicis latinisq
milites imꝑati. utrimq enixe obeditum dicta¬
tori ẽ. Hec omnia celeritate ingenti acta relicto¬
q cñ. ulio coñs. ad p̃sidium urb̃.⁊ .l. uilio ma¬
gistro equitum ad subditabelli minist̾ia. ne qͣ
res qua eguissent in castrismoraret᷑ dictator. p̃¬
eunte.a. cornelio pontifice maximo ludoᷤ mag¬
nos tumultꝰ cã nouit. ꝑfectusq ab urbe. diui¬
socum qͥnctio consule excitu ad hostes ꝑuenit.
Sicut bina castra hostiũ paruo int̾ se spatio di¬
stantia uderant. ip̃i quoqz mille ferme passꝰ
ab hoste dictator tusculo: consul lanuuio ppi

Expanded text:
nit. is A. Postumium Tubertum , socerum suum, nit. is A. Postumium Tubertum , socerum suum, seuerissimi imperii uirum, dictatorem dixit; ab eo L. Iulius magister equitum est dictus. dilectus simul edicitur et iustitium, neque aliud tota urbe agi quam bellum apparari. cognitio uacantium militiae munere post bellum differtur; ita dubii quoque inclinant ad nomina danda. et Hernicis Latinisque milites imperati; utrimque enixe oboeditum dictatori est. haec omnia celeritate ingenti acta; relictoque Cn. Iulio consule ad praesidium urbis et L. Iulio magistro equitum ad subita belli ministeria, ne qua res qua eguissent in castris moraretur, dictator, praeeunte A. Cornelio pontifice maximo, ludos magnos tumultus causa uouit, profectusque ab urbe, diuiso cum Quinctio consule exercitu, ad hostes peruenit. sicut bina castra hostium paruo inter se spatio distantia uiderant, ipsi quoque mille ferme passus ab hoste dictator Tusculo, consul Lanuuio prop
Abbreviated transcription (Latin):
discordes. inuno adũsus patr̃ uoluntatẽ con-¬
sensisse ne disc̾ent dictatorem: donec cũ alia
aliis t̾ribiliora adferrentur. nec in auctorita
summis honorib egregie usus. uosinquit tribu¬
ni plebis. qm̃ ad extrema uentumẽ: senatus ap¬
pellat. ut in tanto discrimine rei .p. dictatorem
dicere consules ꝓpotestate ur̃a cogatis. Quauoce
audita: occasionem oblatam rati tribuni au¬
gende potestatis sisecedunt proq collegio pro-¬
nuntiant place coñs. senatui dicto audientes ẽẽ.
si adũsus consensum amplissimiordinis ultra
tendant in uincla seduci eosiussuros. sonsules a
tͥbunis qͣm absenatu iunci maluerunt. Pditum
apatrib summumꝑii ius. datumq sub iugũ¬
siquidem cogi aliquid ꝓ potestate ab tribuno con-¬
sules. ⁊ quo quid ulteriꝰ priuato tim̃dum foret in
uincla etiam duci possent. Sors ut dictatorẽ nã
ne id quid̾̃ int̾ collegas conuenerat:t. qͥntio eue-¬

Expanded text:
discordes in uno aduersus patrum uoluntatem condiscordes in uno aduersus patrum uoluntatem consensisse ne dicerent dictatorem, donec cum alia aliis terribiliora adferrentur nec in auctoritats , summis honoribus egregie usus, 'uos' inquit, 'tribuni plebis, quoniam ad extrema uentum est, senatus appellat ut in tanto discrimine rei publicae dictatorem dicere consules pro potestate uestra cogatis.' qua uoce audita occasionem oblatam rati tribuni augendae potestatis secedunt proque collegio pronuntiant placere consules senatui dicto audientes esse; si aduersus consensum amplissimi ordinis ultra tendant, in uincla se duci eos iussuros. consules ab tribunis quam ab senatu uinci maluerunt, proditum a patribus summi imperii ius datumque sub iugusi quidem cogi aliquid pro potestate ab tribuno consules et—quo quid ulterius priuato timendum foret?—in uincla etiam duci possent. sors ut dictatorem diceret—nam ne id quidem inter collegas conuenerat— T. Quinctio eue
Abbreviated transcription (Latin):
it. quem ab equis ⁊ uolscis latini atq hernici
nuntiarant .t. qͥntiꝰ .l. filius cincinnatus eidẽ ⁊
poeno cognom̃ additur. ⁊ gneus uilius mento
cõs. facti. Nec ultra terrorbelli ẽ. dilatꝰ. lege sa¬
crata que maxima apudeos uis cogende militȩ
erat delectu habito: utrĩq ualidi ec̾citꝰ ꝓfectimn
algidum conuen̾e. ibiq seorsum equi. seorsum
uolsci cast᷑ smuniũe. Int̾ñtiorq ꝗͣ unꝗͣ añ muni¬
endi et̃tendiq militem cura ducib fuit. Cõ plꝰ
nuntii terroris romam adtulere. Senatui dicta¬
torem diciplatuit: quia ⁊ si sepe uictippl̃i ma¬
iore t̾nconatu qm alias unqͣm rebellarẽt. &
aliqͣntum romanȩ uiuentutis morbo absũp¬
tum erat. Añ omnia pͣuitas consulum discor¬
diaq int̾ ipsos ⁊ certamina in consiliis omnibꝰ
t̾rebant. Sunt quimale pugnatum abhis
cõns. in algido auctores sint: eamq cãm dicta¬
toris creandi fuisse. Illud satis constat ad alia

Expanded text:
it, quem ab Aequis et Uolscis Latini atque Hernici it, quem ab Aequis et Uolscis Latini atque Hernici nuntiarant. T. Quinctius L. f. Cincinnatus —eidem et Poeno cognomen additur—et Cn. Iulius Mento consules facti; nec ultra terror belli est dilatus. lege sacrata, quae maxima apud eos uis cogendae militiae erat, dilectu habito, utrimque ualidi exercitus profecti in Algidum conuenere, ibique seorsum Aequi, seorsum Uolsci castra communiuere, intentiorque quam unquam ante muniendi exercendique militem cura ducibus erat. eo plus nuntii terroris Romam attulere. senatui dictatorem dici placuit, quia etsi saepe uicti populi maiore tamen conatu quam alias unquam rebellarant; et aliquantum Romanae iuuentutis morbo absumptum erat. ante omnia prauitas consulum discordiaque inter ipsos et certamina in consiliis omnibus terrebant. sunt qui male pugnatum ab his consulibus in Algido auctores sint eamque causam dictatoris creandi fuisse. illud satis constat ad alia
Abbreviated transcription (Latin):
nimilitum consulari potestate creentur. nlli
unqm plebeio ad eum honorem aditus fũit.
multum ꝓuidisse suos maiores: qui cau̾int
ne cui patricio plebei magistratus pat̾ent.
haud patricios habendos fuisse tribunos
plebi. Adeo se suis etiam sordere nec aplebe
minus qmͣ a patrib contempni. Alii pur¬
gare plebem. culpam in patres uertẽ. eorum am¬
bitione artibq fieri ut obseptum plebisit ad
honorem iter. Si plebi respirare ab eorum mixtiᷤ
p̃cib minisq liceat. memorem eam suoꝵ initu¬
ram suffragia ẽe. ⁊ parto auxiliõ imꝑium qͦ ad¬
sciturã. placet collendȩ ambitionis cã tribunoᷤᷤ
legem ꝓmulgare. neciu album ĩ uestim̃tum
adde petitionis licet causa parua nunc res ⁊ uix
serio agenda uideri possit. que tunc ingenti
certamine patres ac plebem accendit. Uicere t̃n
tribuni: ut legem ꝑferrent:. Apparebatq irri¬
tatis animis plebem adsuos studia inclinatu

Expanded text:
ni militum consulari potestate creentur, nulli ni militum consulari potestate creentur, nulli unquam plebeio ad eum honorem aditus fuerit. multum prouidisse suos maiores qui cauerint ne cui patricio plebeii magistratus paterent; aut patricios habendos fuisse tribunos plebi; adeo se suis etiam sordere nec a plebe minus quam a patribus contemni. alii purgare plebem, culpam in patres uertere: eorum ambitione artibusque fieri ut obsaeptum plebi sit ad honorem iter; si plebi respirare ab eorum mixtis precibus minisque liceat, memorem eam suorum inituram suffragia esse et parto auxilio imperium quoque adscituram. placet tollendae ambitionis causa tribunos legem promulgare ne cui album in uestimentum addere petitionis causa liceret. parua nunc res et uix serio agenda uideri possit, quae tunc ingenti certamine patres ac plebem accendit. uicere tamen tribuni ut legem perferrent; apparebatque inritatis animis plebem ad suos studia inclinatur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmiscue hominum pecorumq ꝑniciȩ ascepta
põptinumq agrum icumã. postremo in sici¬
tiam qͦ frumenti cã misere Consulariũ comi¬
tiorum nulla m̃tio habita ẽ. Tribuni militũ
consulari potestate omnespatͥcii creati sunt.
.l. pinariꝰ mam̃cus .l. furius. medullinꝰ. sp̃.
postumiꝰ. albus. Eo anno uismorbi leuata: ne¬
q apenuria frum̃ti. quia añ ꝓuisum erat ꝑi¬
culum fuit. Consilia ad mouenda bella ĩ uol¬
scoꝵ equoꝵq conciliis ⁊ in etruria ad fanũ
uoltũne agitata. ibiplate in annum res de¬
cretoq cautũne qd̃ ante concilium fieret. ne¬
quiqͣm ueiente ppło querente eand̾ qua fide¬
ne delete sint. imminere ue hiis fortunam.
Interimromȩ pͥncipes plebis iam diune qui¬
qm ĩminentes speimaioris honoris eẽt dũ
foris otium eẽt cetus indic̾e indomos tribu-¬
noꝵ plebi. ibi setreta consilia agitare: queri se
aplebe adeo spretos. ut cum ꝑtot annost̾bu¬

Expanded text:
promiscua hominum pecorumque pernicie accepta. promiscua hominum pecorumque pernicie accepta. Pomptinumque agrum et Cumas, postremo in Siciliam quoque frumenti causa misere. consularium comitiorum nulla mentio habita est; tribuni militum consulari potestate omnes patricii creati sunt, L. Pinarius Mamercus L. Furius Medullinus Sp. Postumius Albus . eo anno uis morbi leuata neque a penuria frumenti, quia ante prouisum erat, periculum fuit. consilia ad mouenda bella in Uolscorum Aequorumque conciliis et in Etruria ad fanum Uoltumnae agitata. ibi prolatae in annum res decretoque cautum ne quod ante concilium fieret, nequiquam Ueiente populo querente eandem qua Fidenae deletae sint imminere Ueiis fortunam. interim Romae principes plebis, iam diu nequiquam imminentes spei maioris honoris, dum foris otium esset, coetus indicere in domos tribunorum plebis; ibi secreta consilia agitare; queri se a plebe adeo spretos, ut cum per tot annos tribu
Abbreviated transcription (Latin):
catoq censu erariũ fecerunt. Qm rem ip̃m in¬
genti animo tulisse ferunt: cãm potiꝰ igno-¬
miniȩ intuentẽ. qmignominiã. Primores
patrũ qmͣqm deminutũ cenfure ⁊ noluissent:
exemplo axͣbitratis censoriȩ offensos. quippe.
cum se quisq duitiꝰ ac sepius subiectum cen-¬
sorib fore cerneret: qm censuram gestur̃. Po¬
puli certe tanta indignatio cohorta dr. ut
plebiꝰ assiduis contionib ꝓhibendo consula-¬
ria comitia. cũ res ꝓpe ad int̾ regnum ꝑduc-¬
taẽẽt: euicere tandẽ. ut tribuni militum
consulari potestate ararentꝰ Uistone p̃mum
quod petebatur. ut plebeius crearetur. nullus
fuit Omnes patricii creati sunt.m. fabius. ui¬
bulanꝰ .m. folius .l. sergius. fidenas. pestilentia
eo anno: aliarum rerum otium p̃buit. Edes
apollini ꝑualitudine uͣota ẽ. multa duũuri
ex libris placande d̃m urȩ. auertendeq appłõ
pestis cã fecere. Magna tam̃dades inurbe agͥsq

Expanded text:
catoque censu aerarium fecerunt. quam rem ipsum incatoque censu aerarium fecerunt. quam rem ipsum ingenti animo tulisse ferunt, causam potius ignominiae intuentem quam ignominiam; primores patrum, quamquam deminutum censurae ius noluissent, exemplo acerbitatis censoriae offensos, quippe cum se quisque diutius ac saepius subiectum censoribus fore cerneret quam censuram gesturum: populi certe tanta indignatio coorta dicitur ut plebi adsiduis contentionibus prohibendo consularia comitia cum res prope ad interregnum perducta esset, euicere tandem ut tribuni militum consulari potestate crearentur. uictoriae praemium quod petebatur ut plebeius crearetur nullum fuit: omnes patricii creati sunt, M. Fabius Uibulanus M. Folius L. Sergius Fidenas . pestilentia eo anno aliarum rerum otium praebuit. aedis Apollini pro ualetudine populi uota est. multa duumuiri ex libris placandae deum irae auertendaeque a populo pestis causa fecere; magna tamen clades in urbe agrisque
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽẽt dictaturȩ. cupiens. censuram minue¬
re parat. seunimiam potestatem ratꝰ. seu ñ tã
magnitudine honoris qm diuturnitate offen-¬
sus. sontione itaq aduocata: rem .p. foris geren¬
dam ait. tutaq omnia p̃standa ded̾imortale ᷤ
suscepisse. Se quod intramuros agendum ẽẽt:
lib̃tati. ppłi .R. consultur̃. Maximam aũ eiꝰ
custodiam eẽ: simagnaimꝑia duit᷑na non
ẽẽnt: ⁊ temporib mod imponeretur quib
nirisinponi ñ eẽt. Alios magistratus annuoᷤ
ẽe: quinquennalem censuram grauẽ eẽ. Isdẽ
ꝑ tot annos magna parte uitȩ obnoxiosiuiuere :
se legem laturum plusqͣm annua ac se menstsͥ
censura eẽt. Consensu ingenti ppli: legem postõ
die ꝑtulit. Et ut re ip̃ainquit sciatis quirites.
qͣm m duiturna ñ placeant imꝑia: dictatura
me abdico. Deposito suo magistratu. mͦ aliorũ¬
magistratui imposito. fine alt̃i. cum gratula¬
tione ac fauore ingentippłi domum ẽ. reduc¬

Expanded text:
ntum esset dictaturae cupiens, censuram minuentum esset dictaturae cupiens, censuram minuere parat, seu nimiam potestatem ratus seu non tam magnitudine honoris quam diuturnitate offensus. contione itaque aduocata, rem publicam foris gerendam ait tutaque omnia praestanda deos immortales suscepisse: se, quod intra muros agendum esset, libertati populi Romani consulturum. maximam autem eius custodiam esse, si magna imperia diuturna non essent et temporis modus imponeretur, quibus iuris imponi non posset. alios magistratus annuos esse, quinquennalem censuram; graue esse iisdem per tot annos magna parte uitae obnoxios uiuere. se legem laturum ne plus quam annua ac semestris censura esset. consensu ingenti populi legem postero die pertulit et 'ut re ipsa' inquit, 'sciatis, Quirites, quam mihi diuturna non placeant imperia, dictatura me abdico'. deposito suo magistratu, imposito fine alteri, cum gratulatione ac fauore ingenti populi domum est reduc
Abbreviated transcription (Latin):
mocum his belli. qmͣqͣm rebellantib ñ affue¬
rant. Igit᷑ cumduȩ ciuuitates legatis cura .xii. po¬
pulos missis impetrassent. ut ad uoltumne fa-¬
nũ indiceretur omnietruriȩ conciliũ. uelut mag-
nomde tumultu ĩminente. senatꝰ mamercũ¬
emilium dictatorem iterum dici iussit. Abeo
aureliꝰ postumiꝰ tubero magist̃ equitum ẽ. dic-¬
tus. Bellumq tantomaiore qmͣ proximo cona-¬
tu apparatum ẽ. qnͣto plus erat ab omni etru-¬
riaꝑiculi qmͣ de duob ppłis fuerat. Cares ali¬
quanto expectatione omniũ tranquillior fuit.
ltaq cum renuntiatũ a merratorib eẽt nega¬
ta ueientib auxilia. iussosq suo consilio bel¬
luminitum suis equitum uirib exequi. nec ad¬
ũsarum rerum querere socios. cum quib spẽ
integram ꝯmunicati ñ sint: tum dictator ne
quiqͣm treatus eẽt. matia q̃rende bello glȩ ad
empta. inpace aliquid oꝑis edẽ. qͥd monim̃¬

Expanded text:
imo cum iis belli, quamquam rebellantibus non adfueimo cum iis belli, quamquam rebellantibus non adfuerant. igitur cum duae ciuitates legatis circa duodecim populos missis impetrassent ut ad Uoltumnae fanum indiceretur omni Etruriae concilium, uelut magno inde tumultu imminente, senatus Mam. Aemilium dictatorem iterum dici iussit. ab eo A. Postumius Tubertus magister equitum est dictus; bellumque tanto maiore quam proximo conatu apparatum est quanto plus erat ab omni Etruria periculi quam ab duobus populis fuerat. ea res aliquanto exspectatione omnium tranquillior fuit. itaque cum renuntiatum a mercatoribus esset negata Ueientibus auxilia, iussosque suo consilio bellum initum suis uiribus exsequi nec aduersarum rerum quaerere socios, cum quibus spem integram communicati non sint, tum dictator, ne nequiquam creatus esset, materia quaerendae bello gloriae empta, in pace aliquid operis edere quod monume
Abbreviated transcription (Latin):
tamsꝙp etruseis adnanal eseito pinlo minas
clamor supracaput hostilis:. captam urbẽ ostñ¬
dit eo anno .c. furiꝰ .p. acilus. ⁊ .m. geganius.
macerm censoresuillam .pͣ. incampo marcio
ꝓbauerunt. Ibiq primum censꝰ ppłi ẽ. actus.
Posdem consules inseq̃ñti anno refectos. uilium
ĩtiom. uerginium iter̃. apud macrũ licinium
inuenio. Ualerius ancias.i. & tub̃o.m. maniliũ.
⁊a. sulpicium. consules in eum annum edunt.
setmratam discrepanti editione: ⁊ tubero ⁊ ma-¬
cer libros lintheos auctores ꝓfitentur. neut̃ tri¬
bunosmilitum eo anno fuisse. traditum a scͥp¬
torib antiquis dissimulat. Licinio libros haud
dubie sequi linteos placet :⁊ tubero incertus ue-¬
riẽ. S int̾ cetera uetustate incomꝑta: hoc qͦq ĩ
incerto positum. Trepidatum in etruria ẽ. post
fidenas captas ñ ueientib solum ext̾ritismetu
similis excidii.s etiam faliscis memoria miti pͥ¬

Expanded text:
tentisque Etruscis ad uanas a certo periculo minas tentisque Etruscis ad uanas a certo periculo minas clamor supra caput hostilis captam urbem ostendit. eo anno C. Furius Paculus et M. Geganius Macerinus censores uillam publicam in campo Martio probauerunt, ibique primum census populi est actus. eosdem consules insequenti anno refectos, Iulium tertium, Uerginium iterum, apud Macrum Licinium inuenio: Ualerius Antias et Q. Tubero M. Manlium et Q. Sulpicium consules in eum annum edunt. ceterum in tam discrepanti editione et Tubero et Macer libros linteos auctores profitentur; neuter tribunos militum eo anno fuisse traditum a scriptoribus antiquis dissimulat. Licinio libros haud dubie sequi linteos placet: Tubero incertus ueri est. sit inter cetera uetustate cooperta hoc quoque in incerto positum. trepidatum in Etruria est post Fidenas captas, non Ueientibus solum exterritis metu similis excidii, sed etiam Faliscis memoria initi pr
Abbreviated transcription (Latin):
ferenda. Presto fuere. Signa exerario ꝓmpta fe¬
runtur ad dictatorem. Que cum agentur hostes
inloca altiora concessere. Co dictator agmine in-¬
festo subit. Nec ꝓcul mom̃to signis collatis fudit.
etruscas legiones compulit ĩn murbem fidenas.
ualloq cirtum dedit. S neq scalis capi poterat
urbs alta & munita. neq iobsidione uis
ulla erat. quia frum̃tum necessitatimͦ satis. s co-¬
piȩ qͦq abundeex añ conuecto sufficiebat. Ira
expugnandi pariter cogendiq ad deditionem
spe amissa dictator in locis ꝓpt̾ ꝓpinquitatẽ noc¬
tis ab adũsa parte urbis maxime neglecta. qͥa
suapte natura tutissima erat. ag̃e in arcem cu¬
niculum instituit. Ip̃e diũsissimis locis subeũdo
admenia. quadrifariam diuiso excitu. qui alii
aliis succed̾ent adpugnam continenti die ac
nocte prelio absensuoꝑis hostes auertebat donec
ꝑfosso a castris monte. eresta inartem uia ẽ in¬

Expanded text:
ferenda praesto fuere. signa ex aerario prompta feferenda praesto fuere. signa ex aerario prompta feruntur ad dictatorem. quae cum agerentur, hostes in loca altiora concessere. eo dictator agmine infesto subit; nec procul Nomento signis conlatis fudit Etruscas legiones. compulit inde in urbem Fidenas ualloque circumdedit; sed neque scalis capi poterat urbs alta et munita neque in obsidione uis ulla erat, quia frumentum non necessitati modo satis, sed copiae quoque abunde ex ante conuecto sufficiebat. ita expugnandi pariter cogendique ad deditionem spe amissa, dictator in locis propter propinquitatem notis ab auersa parte urbis, maxime neglecta quia suapte natura tutissima erat, agere in arcem cuniculum instituit. ipse diuersissimis locis subeundo ad moenia quadrifariam diuiso exercitu qui alii aliis succederent ad pugnam, continenti die ac nocte proelio ab sensu operis hostes auertebat, donec perfosso a castris monte erecta in arcem uia est, in
Abbreviated transcription (Latin):
fecit. ut ñ mͦ p̃dandicausa quisqͣm ex agro
romano ñ exiret. belliue inferendi memoria
mo aut oppido aut montib aut muris tenue-¬
rant. ppłabundi descendãnt in agrũ romanũ.
dem̃ ueientium ex̃citu accito. nam falisci ꝑpelli
adinstaurandum bellum. neq clade romanoꝵ
neq sotiorum p̃cib potuere duoppl̃i transiere
anienem. atq haud ꝓcul collina porta signa
habuere. Trepidatum itaq ñ inagris romagis
qm mnurbe ẽ. Iuliꝰ cõs. in aggere murisq expli¬
cat copias auerginio. senatus inede quirmi con¬
sulitur. Dictatorem dici. a. seruilium placet ciuq
prisco alii. ali structo fuisse cognom̃ tradunt. Uer¬
ginius dum collegam consuleret morat᷑ ꝑmit¬
tente eo: nocte dictatorem dix̃. Is sͥ magistrum
equitum postumium. ebucium eluiũ dic̃. Dic¬
tatoromnes luce pͥma eitͣ portam collinam adeẽ
iubet. quibcumq uires subpetebant ad arma

Expanded text:
fecit, ut non modo praedandi causa quisquam ex agro fecit, ut non modo praedandi causa quisquam ex agro Romano exiret belliue inferendi memoria se primo aut montibus aut muris tenuerant, populabundi descenderent in agrum Romanum. deinde Ueientium exercitu accito—nam Falisci perpelli ad instaurandum bellum neque clade Romanorum neque sociorum precibus potuere—duo populi transiere Anienem atque haud procul Collina porta signa habuere. trepidatum itaque non in agris magis quam in urbe est. Iulius consul in aggere murisque explicat copias, a Uerginio senatus in aede Quirini consulitur. dictatorem dici Q. Seruilium placet, cui Prisco alii, alii Structo fuisse cognomen tradunt. Uerginius dum collegam consuleret moratus, permittente eo nocte dictatorem dixit; is sibi magistrum equitum Postumum Aebutium Heluam dicit. dictator omnes luce prima extra portam Collinam adesse iubet. quibuscumque uires suppetebant ad arma
Abbreviated transcription (Latin):
tuli testes. a. corneliũ cossũ coñs. scͥpserit.m. cor¬
nelio maluginense .l. papyrio crasso consuli¬
b exercitus in agrum neientem ac faliscũ duc¬
ti: prede abacte hominum pecorumq hostis
inagris nusqmͣ inuentus. neq pugnandi co¬
pia facta. Urbes tam̃ non obpugnate. quia
pestilentia ppłm inuasit.⁊ seditiones domiq̃.¬
qui fauore nominis motur̃ se aliquid ratꝰ. &
minutio diem dixerat:. ⁊ rogationẽ de publi¬
candis bonis seruiliia halȩ tulerat. falsis crimi-¬
nib aminutio cutumuentum meliũ arguẽs.
seruilio cedem cunsindemnati obiciens. que
uaniora adppłm ip̃o auctore fuere. Cet̃m ma¬
gisuismorbi ingrauescens curȩ erat. terroresq
acꝓdigia maxime qͦd crebris motib t̾rȩ rue-¬
re. magris nuntiabantur tecta. Obsecratio
itaq a ppło duumuiris p̃euntib ẽ. fc̃a. Pesti
tantum metum uastitatis ĩ urbe agrisq

Expanded text:
tuli testes, se A. Cornelium Cossum consulem scripserit. M. Cortuli testes, se A. Cornelium Cossum consulem scripserit. M. Cornelio Maluginense L. Papirio Crasso consulibus exercitus in agrum Ueientem ac Faliscum ducti. praedae abactae hominum pecorumque; hostis in agris nusquam inuentus neque pugnandi copia facta; urbes tamen non oppugnatae quia pestilentia populum inuasit. et seditiones domi quao plebis, qui fauore nominis moturum se aliquid ratus et Minucio diem dixerat et rogationem de publicandis bonis Seruili Ahalae tulerat, falsis criminibus a Minucio circumuentum Maelium arguens, Seruilio caedem ciuis indemnati obiciens; quae uaniora ad populum ipso auctore fuere. ceterum magis uis morbi ingrauescens curae erat terroresque ac prodigia, maxime quod crebris motibus terrae ruere in agris nuntiabantur tecta. obsecratio itaque a populo duumuiris praeeuntibus est facta. pestil consulibus tantum metus <et> uastitatis in urbe agrisque
Abbreviated transcription (Latin):
cesaremipsius templi auctorem subtrahe testẽ.
Quisi eaire sit error. qd̃ tam uet̾es annales
quodq magistratum libriquos lintheos ĩ ede
reposita̾s moneta eammac̾ liciniꝰ citat. idẽtid̾
auctores septimo post demũ anno. cũ .t. qͥnc¬
tio. poeno. a. cornelium cossum consulẽ ha-¬
illud accedit ne tam clara pugna ĩeuman¬
num fustm poss quo dmbelle drienmum
ferme pestilentiaq mopiaq frugum circa.m.
cornelium consul fuit adeo ut quidam an-¬
nales uelut funesti. nicħ pret̃ nomina consu¬
lum suggerant. Tercius ab consulatu cossii
annus tribunum eum mił. consulari potes¬
tate anno habet: eod̃ annomagistrum eqͥtỹ.
Quo inimꝑio alteraminsignem edidit pug¬
nam equestrẽ. Ea lib̾a comectã ẽ. S ut ego ar¬
bitror uana uersare momnes oppiniones li¬
cet. cum auctor pugnȩ recentib spoliis in sacͣ
sede positis. iouem ꝓpe ip̃m cui uota erant ro¬
mulumq intuens. haud sꝑnentos falsity¬

Expanded text:
Caesarem, ipsius templi auctorem, subtrahere testem. Caesarem, ipsius templi auctorem, subtrahere testem. qui si ea in re sit error quod tam ueteres annales quodque magistratuum libri, quos linteos in aede repositos Monetae Macer Licinius citat identidem auctores, septimo post demum anno cum T. Quinctio Poeno A. Cornelium Cossum consulem haillud accedit, ne tam clara pugna in eum annum transferri posset, quod imbelle triennium ferme pestilentia inopiaque frugum circa A. Cornelium consulem fuit, adeo ut quidam annales uelut funesti nihil praeter nomina consulum suggerant. tertius ab consulatu Cossi annus tribunum eum militum consulari potestate habet, eodem anno magistrum equitum; quo in imperio alteram insignem edidit pugnam equestrem. ea libera coniectura est. sed, ut ego arbitror, uana uersare in omnes opiniones licet, cum auctor pugnae, recentibus spoliis in sacra sede positis, Iouem prope ipsum, cui uota erant, Romulumque intuens, haud spernendos falsi ti
Abbreviated transcription (Latin):
õpima spolia regis interfecti gerens. ineũ mili¬
tescarminaincondita equantes eum romulo
cañe spoliainede iouis feretrii prope romuli
spoliaq̃ prima opuna appellata sola eatem¬
pestate erant cum sollempni dedicatione do-¬
nofixit. Auerteratq in se a curru dictatoris
ciuium ora. ⁊ celebritate eius diei fructum ꝓpe
solꝰ tulerat. Dictator coronam auream libra
pondo ex publica pecunia ppłi iussu incapito¬
lio iouidonum posuit. Omnĩs ante me aucto¬
res secutus. a. cornelium cossum. Rx. mnit̃. scda
nec ducem nouimꝰ. nisi cuius auspitio bellum
geritur. tytulus ipse spoliis inscͥptus illos meq
arguit. coñs. ea cossum cepisse. Hoc ego cum au-¬
gustum cesarem templorum omnium condito¬
rem aut restitutorem ingressum edem feretrii
ioius qmͣuetustate dilapsam refecie seip̃m in
thorate lintheo scͥptum legisse audissem. ꝓpe
sacrilegiumratus sum cossum spolioꝵ suoꝵ

Expanded text:
spolia opima regis interfecti gerens; in eum milispolia opima regis interfecti gerens; in eum milites carmina incondita aequantes eum Romulo canere. spolia in aede Iouis Feretri prope Romuli spolia quae, prima opima appellata, sola ea tempestate erant, cum sollemni dedicatione dono fixit; auerteratque in se a curru dictatoris ciuium ora et celebritatis eius diei fructum prope solus tulerat. dictator coronam auream, libram pondo, ex publica pecunia populi iussu in Capitolio Ioui donum posuit. omnes ante me auctores secutus, A. Cornelium Cossum tribunum militum secunda nec ducem nouimus nisi cuius auspicio bellum geritur, titulus ipse spoliis inscriptus illos meque arguit consulem ea Cossum cepisse. hoc ego cum Augustum Caesarem, templorum omnium conditorem aut restitutorem, ingressum aedem Feretri Iouis quam uetustate dilapsam refecit, se ipsum in thorace linteo scriptum legisse audissem, prope sacrilegium ratus sum Cosso spoliorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̃e hasta innixus se in pedes excepit. Ad surgẽ¬
tem ibi regem umbone resupinat. repetitũq
sepiꝰ cuspide ad t̾ram affixit. Tumexangui de-¬
tacta spolia caputq abscisum ictor spiculo
gerens. terrore cesi regis hostes fundit. Ita equi¬
tum qͦ fusa acies. que una fecerat anceps cer-¬
tamen. Dictator legionib fugatisinstat.⁊ ad
castra compulsos cedit. fidenatium płimi locoꝵ
noticia effug̾e in montes. Cossus tyb̃imcum eqͥ¬
tatu transuectus ex agro ueientano ingentem
detulit predam adurbem. Int̾ p̃lium ⁊ ad ca¬
stra romana pugnatum ẽ adũsus partẽ copi-¬
arum abtolumnio. ut añ dictumẽ. ad castra
misam fabius uibulanꝰ corona pͥmum uallũ
sus dextra principali. cumtriariis repente ĩua-¬
dit. Quo pauore iniecto cedes minor quã pau-¬
ciores erant. fuga ñminꝰ trepida qmͣmacie fu-¬
maximum tumphispectaculum fuit. Cossꝰ

Expanded text:
et ipse hasta innixus se in pedes excepit. adsurgenet ipse hasta innixus se in pedes excepit. adsurgentem ibi regem umbone resupinat, repetitumque saepius cuspide ad terram adfixit. tum exsangui detracta spolia caputque abscisum uictor spiculo gerens terrore caesi regis hostes fundit. ita equitum quoque fusa acies, quae una fecerat anceps certamen. dictator legionibus fugatis instat et ad castra compulsos caedit. Fidenatium plurimi locorum notitia effugere in montes. Cossus Tiberim cum equitatu transuectus ex agro Ueientano ingentem detulit praedam ad urbem. inter proelium et ad castra Romana pugnatum est aduersus partem copiarum ab Tolumnio, ut ante dictum est, ad castra missam. Fabius Uibulanus corona primum uallum sus dextra principali cum triariis, repente inuadit. quo pauore iniecto caedes minor, quia pauciores erant, fuga non minus trepida quam in acie fumaximum triumphi spectaculum fuit Cossus,
Abbreviated transcription (Latin):
re sublato i hostem emisit. Secuta peditũ acies.
ingentiui conflixit. Nulla parte legione etrus-¬
cȩ sustinuere impetum romanoꝵ. Eques maxĩe
resistebat. equitumq longe fortissimus ip̃e rex.
ab omni parte effuse sequentib obequitansro¬
manis trahebat certam̃. Erat tum int̾ equites
tribunus militum. a. corneliꝰ cossus. eximia pul-¬
chritudine corꝑis. animo aiurib par. memorq
geñis quod amplissimum acceptum. maiꝰ auctrꝰ¬
q reliquit posteris. Is cum adimpetũ tolum¬
nii quatumq se intendiss trepidantssromana
udet turmas. insignemq eum regio habituuo¬
litante tota acie cognoss hiccine ẽ. inquit rup¬
tor fedis humani uiolatorq gentiũ uiris: Iam
ego hanc mactatam uictimam simͦ sc̃ĩ quicꝗͣ
int̾riseẽ. dii uolunt legatorum manib dabo.
Calcarib subditis infesta cuspide in unũ fert᷑
hostẽ. Quemcum ictum equo deieciss: confestĩ

Expanded text:
re sublato in hostem emisit; secuta peditum acies re sublato in hostem emisit; secuta peditum acies ingenti ui conflixit. nulla parte legiones Etruscae sustinuere impetum Romanorum; eques maxime resistebat, equitumque longe fortissimus ipse rex ab omni parte effuse sequentibus obequitans Romanis trahebat certamen. erat tum inter equites tribunus militum A. Cornelius Cossus , eximia pulchritudine corporis, animo ac uiribus par memorque generis, quod amplissimum acceptum maius auctiusque reliquit posteris. is cum ad impetum Tolumni, quacumque se intendisset, trepidantes Romanas uideret turmas insignemque eum regio habitu uolitantem tota acie cognosset, 'hicine est' inquit, 'ruptor foederis humani uiolatorque gentium iuris? iam ego hanc mactatam uictimam, si modo sancti quicquam in terris esse di uolunt, legatorum manibus dabo'. calcaribus subditis infesta cuspide in unum fertur hostem; quem cum ictum equo deiecisset, confestim
Abbreviated transcription (Latin):
sibi poscere pugnam: ueienti fidenatiq plusspeũ
postero die se pugnaturum edicit. Dictatori acro¬
manis qd̾ detra̾ctass pugnam hostis animi acres¬
sere. Posteroq die iammilitib castra urbemq se
oppugnaturos frem̃tib ꝑicopia pugnȩ fiat. utrĩq
acies int̾ bina castra inmedium campi ꝓcedunt.
Teiens multitudine abundans quiint᷑ dimicati¬
onem castra romana ad gredẽgtur post montes
cutũmisit. Trumppłorum ex̃citus itastetit in¬
structus. ut dextrum cornu ueientes. sinistrũ falis¬
citenerent. medii fidenates eẽnt. Dictator dextro
cornu adũsus faliscos. sinistro contraueientẽ ca¬
pitolurꝰ qͥnctiꝰ intulit signa: ante mediam aciẽ
cum equitatu magister equitum ꝓcessit. Parũꝑ
silentium ⁊ quies fuit. Nec etruscis nisi cogentur
pugnam inituris. ⁊ dictatore arcẽ romanam res-
misse eẽnt. ex composito tolleretur signum.
Quod simul ubi consperit. pͥmosequites clamo-¬

Expanded text:
sibi, poscere pugnam: Ueienti Fidenatique plus spei in sibi, poscere pugnam: Ueienti Fidenatique plus spei in postero die se pugnaturum edicit. dictatori ac Romanis, quod detractasset pugnam hostis, animi accessere; posteroque die iam militibus castra urbemque se oppugnaturos frementibus ni copia pugnae fiat, utrimque acies inter bina castra in medium campi procedunt. Ueiens multitudine abundans, qui inter dimicationem castra Romana adgrederentur post montes circummisit. trium populorum exercitus ita stetit instructus ut dextrum cornu Ueientes, sinistrum Falisci tenerent, medii Fidenates essent. dictator dextro cornu aduersus Faliscos, sinistro contra Ueientem Capitolinus Quinctius intulit signa; ante mediam aciem cum equitatu magister equitum processit. parumper silentium et quies fuit, nec Etruscis nisi cogerentur pugnam inituris et dictatore arcem Romanam respees rite admisissent, ex composito tolleretur signum. quod simul ubi conspexit, primos equites clamo
Abbreviated transcription (Latin):
siul cribum militum consi laci portesate fue¬
rant .l. quinctium cincinnatum dignũ parente
iuuenem dixit. Ad dllectum a consulib habitũ.
centuriones uet̾es belli ꝑiti adiesti ⁊inumerꝰ amis¬
sorum proxima pugna expletus. Legatos qͣntiũ
capitolinum.⁊.m. fabium. uibulanum. sequi se
dictator iussit. Cum potestas maior tumuir qͦq
potestati par. hostes exagro romano tnͣsanienem
submouere. collesq inter fidenas atq anienẽ ceꝑ¬
unt. referentes castra: nec ante incampos digressi
sunt qm legiones auxilio faliscorum uenerunt.
Tum demum castra etruscorum ꝓmenib fidena¬
rumposita ⁊ dictator romanus haud ꝓcul iñ ad
confluentis consedit. inut᷑q ripis amnis. qua seqͥ
munim̃to poterat. uallo int̾posito. Postero die copiaᷤᷤ¬
ĩ aciẽ eduxit. Int̃ hostes uariȩ fuere sententiȩ. faliscꝰ
ꝓcul ab domo militiam egre patiens. satisq fidẽs

Expanded text:
simul tribuni militum consulari potestate fuesimul tribuni militum consulari potestate fuerant, L. Quinctium Cincinnatum , dignum parente iuuenem, dixit. ad dilectum a consulibus habitum centuriones ueteres belli periti adiecti et numerus amissorum proxima pugna expletus. legatos <T.> Quinctium Capitolinum et M. Fabium Uibulanum sequi se dictator iussit. cum potestas maior tum uir quoque potestati par hostes ex agro Romano trans Anienem submouere; collesque inter Fidenas atque Anienem ceperunt referentes castra, nec ante in campos degressi sunt quam legiones Faliscorum auxilio uenerunt. tum demum castra Etruscorum pro moenibus Fidenarum posita. et dictator Romanus haud procul inde ad confluentes consedit in utriusque ripis amnis, qua sequi munimento poterat uallo interposito. postero die in aciem eduxit. inter hostes uariae fuere sententiae. Faliscus procul ab domo militiam aegre patiens satisque fidens
Abbreviated transcription (Latin):
tione clusus animũ. nec dem̃ merrorem ũsum
facinus ꝓpius ẽ. fidemobstringe fidenatium
ppłmne respicere spemullam abromanis pꝰs:
conscientia tanti sceleris uoluisset legatorũ qͥ
fidenis cesierant: statue publice in rostris positȩ
sunt. Cumueientib fidenatibq pret̾ quã fi-¬
nitimis ppłisab causa etiam tam nefanda bel¬
lum exortil. atrox dimicatio instabat. Itaq ad
curam sũmȩ rer̃ quieta plebe tribunisq eius.
nich controũsiȩ fuit. quin consules crearentur.
.m. geganius. macerinꝰ t̾ciom: ⁊ lucus sergius
fidenas abello credo quod dem̃ gessit appellatus.
hic enim pͥmus cisanienem cum rege ueientiũ
scd̃o prelio conflixit. nec incruentam uictoriã
retulit. Maior itaq exciuib amissis dolor. qͣm
leticia fusis hostib fuit. Et senatus ut intrepi-¬
dis reb dictatorem dici mamercũ emiliũ iussit.
Is magistrum equitũ ex collegio prioris anni qͦ

Expanded text:
tione lusus animum nec deinde in errorem uersum tione lusus animum nec deinde in errorem uersum facinus. propius est fidem obstringi Fidenatium populum ne respicere spem ullam ab Romanis posset conscientia tanti sceleris uoluisse. legatorum qui Fidenis caesi erant statuae publice in Rostris positae sunt. cum Ueientibus Fidenatibusque, praeterquam finitimis populis, ab causa etiam tam nefanda bellum exorsis atrox dimicatio instabat. itaque ad curam summae rerum quieta plebe tribunisque eius, nihil controuersiae fuit quin consules crearentur M. Geganius Macerinus tertium et L. Sergius Fidenas . a bello credo quod deinde gessit appellatum; hic enim primus cis Anienem cum rege Ueientium secundo proelio conflixit, nec incruentam uictoriam rettulit. maior itaque ex ciuibus amissis dolor quam laetitia fusis hostibus fuit; et senatus, ut in trepidis rebus, dictatorem dici Mam. Aemilium iussit. is magistrum equitum ex collegio prioris anni,