comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
m̃p̃rio possident. nẽd̾e ip̃i qui lib̾tatẽ
ip̃e comimis ẜmis institutus sit ⁊ ħ
moriturus dixit ⁊ta tamẽ u̾t omĩo
ip̃e qui partes alias cõparauit uel
hrdes eius lib̾tatẽ inponant ¶P̃maut̃¬
licenciam. daniꝰ offerre ħ ꝑ publicas
ꝑsonas ⁊ sigillo inp̾sso inede sacra depo

Expanded text:
e ipsi, qui libertatem ipse communis servus institutus sit, si hoc moriturus dixerit, ita tamen, ut omnimodo ipse qui partes alias comparavit vel heredes eius libertatem imponant. Sin autelicentiam ei damus offerre hoc per publicas personas et sigillo impresso in aedem sacram dep
Abbreviated transcription (Latin):
b̾ efficiatur ꝙ ⁊ martellus ap̃ uslia¬
nũ inens dignetis notat ħ q mar¬
cellimi cũ uiliamũ notaret retulisse
palam est. hus itaq ap̃ net̾es niris
auctores mu̾tis. Secidentes tales alt̾¬
catõnes gn̾alit̾ sancimus ut ulła ni¬
ducatur differencia mil̃itis seu pͥuati

Expanded text:
 efficiatur: quod et Marcellus apud Iulianum in eius digestis notat: hocque et Marcellum, cum Iulianum notaret, rettulisse palam est. 1b . His itaque apud veteres iuris auctores inventis decidentes tales altercationes generaliter sancimus, ut nulla inducatur differentia militis seu privati
Abbreviated transcription (Latin):
mõi inponũt l ib̾tatem młta amibis u
.exorra est ap̃ uet̾es nir is auctoros et
inuenta est costitutõ apud marciam̃
lib̾tate donare: sed ⁊ alia costitutõ sem̾
⁊antomi pͥncipum reꝑta est ex ua
gn̾alit̾ necessitas inponebatur socio
ꝑtemsuam socio suo uende. quatenus
lbtas ẜuo inponatur. licet nicħ lucͥ
ex sustansia socii moricntis ali socio
accedat. p̾cio iudelic arbit̾o p̃toris cos¬
tituendo scd̾m ea que ⁊ ulpiams libͦ
sexto fid̾i ꝯmissoꝵ. ⁊ paulus libro t̾tio

Expanded text:
odi imponunt libertatem, multa ambiguitas exorta est apud veteres iuris auctores. Et inventa est constitutio apud Marcianumlibertate donare. Sed et alia constitutio Severi et Antonini principum reperta est, ex qua generaliter necessitas imponebatur socio partem suam socio vendere, quatenus libertas servo imponatur, licet nihil lucri ex substantia socii morientis alii socio accedat, pretio videlicet arbitrio praetoris constituendo, secundum ea, quae et Ulpianus libro sexto fideicommissorum et Pau
Abbreviated transcription (Latin):
senus illico ad lib̾tatẽ eripi ẜnũ. et
illũ quid̾ lib̾m eẽ hrdem ant̃ ꝓ sua in¬
deuotõne in om̃s expensas q̃s legata¬
rius in lite fecit inquadruplũ ei con¬
dẽꝑnari iure patronatus integro le¬

Expanded text:
ibertatem eripi servum, et illum quidem liberum esse, heredem autem pro sua indevotione omnes expensas, quas legatarius in litem fecit, in quadruplum ei condemnari, iure patronatus integro le
Abbreviated transcription (Latin):
uł płres emxi est hr̃s neq dũ suꝑ¬
est in lib̾tate aliꝙ̃ addux̾it nłcũ deli¬
b̾at qui ad laͥtatẽ ꝑducẽdũ est. ab
hac luce flit sistinctꝰ dubitabatur
ab antiqins utrũ ue om̃s. an q̃d.m
Aut nemo ex hus ad lib̾tatẽ ꝑueniãt
S uet̾is quid iuris. alt̾tato młto
sibi suꝑ huiꝰmõ casibus resonanit
nos aut̃ ħ̾rdis malignitatẽ  dr ħ

Expanded text:
xa est, heres neque dum superest in libertatem aliquem adduxerit vel, cum deliberat, quis ad libertatem producendus est, ab hac luce fuerit subtractus: dubitabatur ab antiquis, utrumne omnes an quidam aut nemo ex his ad libertatem perveniant. sed veteris quidem iuris altercatio multa sibi super huiusmodi casibus resonavit. N
Abbreviated transcription (Latin):
matõnem eiuis fec̾it. Cũ ip̃ns iucam
Unde sitalis questio emer serit nlłin
ut huuis m̃õi ꝓferat ꝯdẽpnatõnem
sed s̃ legatarius iimeat quatenns ei
ẜius restituatur. ⁊ post litẽ ꝯtestatã¬

Expanded text:
mationem eius fecerat, cum ipsius vitium Unde si talis quaestio emerserit, nullum ut huiusmodi proferat condemnationem, sed si legatarius immineat, quatenus ei servus restituatur, et post lite
Abbreviated transcription (Latin):
mõi inicidit q̃stio. duo uł płes dñi
comumẽ ẜnũ hẽbant s inus ex
hiis ip̃i suo suam ꝑtẽ ꝙ̃ in eo hẽbuͤ
leganit ⁊ semel accepta dubitafois
occatõne ħ uetustas in maguũ ex¬
tollit c̾tamẽ. cũ s̾. sensũ huiꝰ mõi
legati crebra indagatõne aggredien¬
tes duplicẽ eẽ eũ opmamur aut .ni.
putauit testator lb̾m fĩ posse ex
ꝑte ẜuũ qui huiꝰmoi logatũ ei de̾li¬
quit aut sĩ hoc mĩme cogitauit
affectu socii fecit ut ei acquratui.
h̾edes aut̃ suos eundẽ ẜuũ posside̾
mĩme uoluit ut sit manitestum
a suo pat̾monio penitus cũ eẽ ali¬
enatũ in tali iraq conꝑatõne nos
qui factores lib̾tatis sinnus. sic am¬
biguam testatoris int̾pretamur
uolũtatẽ tnqũa si uoli̾nt eũ lib̾tate
in sua ꝑte donare ⁊ c̃ iam de com̃ibꝰ
ẜuis maniuntẽdis scatuius quid
in hutꝰmõi casib fĩ oportet ex illius
sanctõnis tenore hui mõi spẽs sit di¬
sfinita fiat itaq lib̾ ex ꝑte quidem

Expanded text:
io. Duo vel plures domini communem servum habebant, sed unus ex his ipsi servo suam partem quam in eo habebat legavit. et semel accepta dubitationis occasione hoc vetustas in magnum extollit certamen. Cum igitur nos sensum huiusmodi legati crebra indagatione adgredientes duplicem esse eum opinamur: aut enim putavit testator liberum fieri posse ex parte servum, qui huiusmodi legatum ei reliquit, aut, si hoc minime cogitavit, adfectu socii fecit, ut ei adquiratur, heredes autem suos eundem servum possidere minime voluit, ut sit manifestum a suo patrimonio penitus esse eum alienatum: in tali itaque comparatione nos, qui fautores libertatis sumus, sic ambiguam testatoris interpretamur voluntatem, tamquam si voluit eum libertate in suam partem donare. Et cum iam de communibus servis manumittendis statuimus, quid in huiusmodi casibus fieri oportet, ex illius sanctionis tenore et huiusmodi species sit definita. fiat itaque liber, ex parte quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ad lib̾tatẽ ⁊ nłło facto aut nolũtito
abo brde erpactanda s talem hr̃e cos
lb̾tatem qasi ab ip̃o testatore di¬
rectis u̾bis fiu̾nt lsb̾tatẽ ꝯsecut
satis impium atq absin. dñ est
h̾ides testatoris disferre uolũtates
uarime cũ ad lib̾tatẽ respiciant
D̾ ĩ. Oi qis in suo testam̃to

Expanded text:
libertatem et nullo facto aut voluntate ab herede expectanda, sed talem habere eos libertatem, quasi ab ipso testatore directis verbis fuerint libertatem consecuti, cum satis impium atque absurdum est heredes testatoris differre voluntates, maxime cum ad libertatem respiciant. D. k. O
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcurent. ⁊ sibi nõ ex om̃i lib̾tate q̃dã
afferri paciant᷑ : acturã ꝙ si reclamane¬
ruit. ssbitale dispendiũ inputent
uon ex mũ lege sed ex sualugẽtes
suũ ita legauit ut legatarius lib̾tatẽ
dedignatus est. ut ⁊̃ lite pulsetur
uet̾es uiris int̾pretes dubitalunt
ne ꝙ obstacłm lib̾tati ex hac cansa ꝓce¬
dat. ⁊ si placu̾it candẽ debi lib̾tatẽ
a. auo danda est. utrũ ne ab hrde an
.A legntario. ⁊⁊ si ħrs inponat lib̾ratẽ
an legatarnis qui ex pecimiaria cdẽp¬
natõne accepit firmit̾ detmet sinie

Expanded text:
curent et sibi non ex omnium libertate quandam adferri patiantur iacturam. quod si reclamaverint, sibi tale dispendium imputent, non ex nostra lege, sed ex sua lugentessuum ita legavit, ut legatarius libertatemdedignatus est, ut etiam lite pulsetur,veteris iuris interpretes dubitabant, ne quid obstaculum libertati ex hac causa procedat et, si placuerit eandem deberi libertatem, a quo danda est utrumne ab herede an a legatario, et si heres imponat libertatem, an legatarius, quod ex pecuniaria con
Abbreviated transcription (Latin):
dircctam lib̾tatem suam fu mitatẽ
hre sñ in mascłoꝵ sñ infeminã q̃ ad hc̃
in uentre portaret᷑ mat̾no ut cũli¬
b̾tate solem respiciat. ⁊ si mat̾ sua
adhuc inẜuitute est costans. eum. ẜ.
cam edid̾it. sinant᷑ płes creati uł
create sinit. sũ unius fecit mẽtõnẽ
sũ płialit̾ nũcupauit incħominus
om̃s ad lib̾tatem a pͥmis ueniant cuna¬
uulis. ẽ i inambiguis sensibus
melius est ⁊ maxime ni lib̾tate fauore
enis himaniorem amplecti sniam¬

Expanded text:
em suam firmitatem habere sive in masculo sive in femina, quae adhuc in ventre vehatur materno, ut cum libertate solem respiciat, etsi mater sua adhuc in servitute constans eum vel eam ediderit. Sin autem plures creati vel creatae sint, sive unius fecit mentionem sive pluraliter nuncupavit, nihilo minus omnes ad libertatem ad prima veniant cunabula, cum in ambiguis sensibus melius est, et maxime in libertate, favore eius humaniorem amplecti s
Abbreviated transcription (Latin):
tõnabile est ħ in ius ꝑfcm̃ deducit᷑
cũ eĩ latini lib̾ti ad sinslitudinẽ ãnq̃
latuntatis q̃ incoronis missa est
indentur. esse introducta ex qua nicħ
aliud rei publice iuisi uelle. iccessit
ciuile satis ad surdũ est ip̃a origine
rei sublata ymaginiem eius dẽlĩqui
c̃ ũ igitur. młs modis ⁊ pene in¬
num̾abilbus latinoꝵ introdrcta ẽ
cõditõ ⁊ lege diu̾se ⁊ senatus ꝯsulra

Expanded text:
abile est, hoc in ius perfectum deducitur? Cum enim Latini liberti ad similitudinem antiquae Latinitatis, quae in coloniis missa est, videntur esse introducti, ex qua nihil aliud rei publicae nisi bellum accessit civile, satis absurdum est ipsa origine rei sublata imaginem eius derelinqui. Cum igitur multis modis et paene innumerabilibus Latinorum introducta est condi
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃r. Si seruus fusti ac tibi ꝑ
sid̾ĩꝯmissũ lib̾tas relicta fu̾it. ꝓrui¬
des sũ mamimissione te ad lib̾tatẽ
puenire nõ potiisse. quaꝓpt̾ si u̾bis
p̾cariis ꝯstitutus ẜius lib̾tatem
accepisti: adire p̾sidem ꝓm̃sie oporret
ut causa cognita si t̾ debi lib̾tatem
ꝓspex̾it ad manumittẽdũ eũ qui
debet urgeat uł si ulatitet. cc̃
latitantẽ int̾posito decrero tͥ ꝓspiaͣ¬

Expanded text:
. Si servus fuisti ac tibi per fideicommissum libertas relicta fuerit, pervides sine manumissione te ad libertatem pervenire non potuisse. Quapropter si verbis precariis constitutus servus libertatem accepisti, adiri praeses provinciae oportet, ut causa cognita, si tibi deberi libertatem perspexerit, ad manumittendum eum qui debet urgueat vel, si latitet, contra latitantem interposito decreto ti
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃ onis peculiũ gs eũ attingit lib̾to
concede̾ ura aut̃ patronatus ꝓcł
dubio suo ꝯrdine ad eũ nenire qui li¬
ciniis sisbpositus sit ne intõcinia ꝑe¬
cie isł cõpetẽrem iudicẽ tp̃s statuere
intra ꝙ deb iatõciniis. añ fc̃is et de¬
brtis ꝙ ei apparuerint redditis ita
ad lib̾tateni uenire. ¶Le aut̃ qͣnti¬
tas ẜinlis p̾cu sit iucerta sed ma¬
infesta: sancimus ẜui p̃cium sũ
ancille. si nlła arte sint inbuti . xx.
solidis raxari. hus indel. qui usq

Expanded text:
 eius peculium quod ei attingit liberto concedere. iura autem patronatus procul dubio pro suo ordine ad eum venire qui liciniis suppositus sit, ne ratiocinia peinciae vel competentem iudicem tempus statuere, intra quod debet ratiociniis ante factis et debitis, quae ex his apparuerint, redditis ita ad libertatem venire. Ne autem quantitas servilis pretii sit incerta, sed manifesta, sancimus servi pretium sive ancillae, si nulla arte sunt imbuti, viginti solidis taxari, his vide
Abbreviated transcription (Latin):
h̾rditatis crm̃ intẽtare ñ expilate
spectis claues traditas cohrdi ꝓfitearis
S c̃ de hus exibñdis ap̃ iudicẽ quere¬
tur rõnem ꝯpensatõis induci nõ opor¬
tuit exibiris eĩ que desid̾antur sus in¬
dicib directa q̾stio derelmq̃nda ẽ. Mmꝑ¬

Expanded text:
ditatis crimen intentare non spectis claves traditas coheredi profitearis. Sed cum de his exhibendis apud iudicem quaereretur, rationem compensationis induci non oportuit. Exhibitis enim quae desiderantur suis iudicibus directa quaestio derelinquenda es
Abbreviated transcription (Latin):
crimĩe desid̾andũ intlłigat gerende ac
suscipiende admĩstiatõis officiũ intuacã
ꝓũciam in qua ꝓnĩcialis ⁊ ciuis heatur
ma hoc cuidam ultronea ne lib̾alitate
ꝑ diuinos affatus inꝑator indulgeat
euidentislimam iussione ⁊ hus qui¬
publicam disciplinam deffen¬
tatib timłtuosis clamorib ciuusq̃mᷤ.
int̾pellatõ ꝯtumeliosa ꝓcedat nec adso¬
lam cuiusqͣm inuidiam pecislancia u̾¬
hĩturos subdendos ante penis hiis qͣs
de sedisionĩ ⁊ tumiłtus auccorib netust

Expanded text:
gerendae ac suscipiendae administrationis officium intra eam provinciam, in qua provincialis et civis habetur, nisi hoc cuidam ultronea liberalitate per divinos adfatus imperator indulgeatvidentissimam iussionem supublicam disciplinam defentatibus tumultuosis clamoribus cuiusquam interpellatio contumeliosa procedat nec ad solam cuiusquam invidiam petulantia verhabituros, subdendos autem poenis his, quas de seditionum et tumultus auctoribus vetust
Abbreviated transcription (Latin):
UrOR beniuo lentia aliond
acerbius admut̾e uł futis
post psenteni legem cãib
hoc obẜuari ceusenus i
om̃e ꝙ contra legemanas¬
tasiam excognarĩ est ħ
in poserum nostro ꝑfrn¬
anir remedio rs cuis

Expanded text:
trorum benivolentia aliquid acerbius admittere, in futuris post praesentem legem casibus haec observari censemus, ut omne, quod contra legem anastasianam excogitatum est, hoc in posterum nostro perfruatur remedio. IUS
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯparetur inutiłr mãdat
consist̾e credebatur acc̃o t
ut ex ip̃o mandato s pp̃
mandatum ex alio ꝯtractu
nascatur acc̃o dño q̃ri pla¬
cuit obligatõne ur. suta¬
qr dño ignorante emi te

Expanded text:
paretur, inutiliter mandat consistere credebatur actio, tut ex ipso mandato, sed propter mandatum ex alio contractu nascatur actio, domino quaeri placuit obligationem. Si itaque domino ignorante emi te
Abbreviated transcription (Latin):
truo tuo ꝯpasse in poswone
tami te quam ip̃m inductĩ
uiris ratõ esficit ut dm̃ntu
fundi ad ntr̃uq ꝑtineat:
sane quia precumi ateso¬
pensitatõnenib cessaute so¬
cio satisfactum esse dicis in¬
dicio societatis id ꝙ eo no

Expanded text:
o tuo comparasse in possessionemque tam te quam ipsum inductum, iuris ratio efficit, ut dominium fundi ad utrumque pertineat. sane quia pretium a te sopensitationibus cessante socio satisfactum esse dicis, iudicio societatis id quod eo
Abbreviated transcription (Latin):
r̾nunũ nõ inpediatur. ⁊ lis equa
lance trutractur sn̾ aut̃ illatum
iraniẽtum fu̾it paitum fũ re¬
cusatum: ip̃i ꝑtique hoc intulit
ulłm ꝓuocatõnis remediũ ĩ hoc
ẜuabitur: cumi ninus crudele
est ꝑti q̃ hoc derulit: ꝓp̃ hoc ip̃¬

Expanded text:
rminum non impediatur et lis aequa lance trutinabitur. Sive autem illatum iuramentum fuerit praestitum sive recusatum, ipsi parti quae hoc intulit nullum provocationis remedium in hoc servabitur, cum nimis crudele est parti quae hoc detulit propter hoc ip
Abbreviated transcription (Latin):
ħrdir exp̃ssis quia ip̃itestes infus sub¬
sc̃ptõnib ꝯtestator nõ ħ scͥpserit sed
nũcuipau̾it eoꝵ noĩa scłe nõ disferãt
ad et̾nã rei memoriã Sr̾o ip̃e testator
inqualicũq ꝑte testamẽti noĩa hrduu
sicut dc̃m est sc̃pserit. suꝑ uacuũ est
testes in sua sb̾sc̾prõne. ħ exp̾m̃e cũ
forsitan nescire eos testaror suos ħides
nolluit. et semł causa ex ip̃ins testatoris
Tẽptura appareat soportet eĩ om̃imoł¬

Expanded text:
heredum expressis, ipsi testes in suis subscriptionibus, cum testator non haec scripserit, sed nuncupaverit, eorum nomina scribere non differant ad aeternam rei memoriam. Sin vero ipse testator in qualicumque parte testamenti nomina heredum  sicut dictum est scripserit, supervacuum est testes in sua subscriptione hoc exprimere, cum forsitan nescire eos testator suos heredes voluit et semel causa ex ipsius testatoris scriptura appareat. Oportet enim omnimo
Abbreviated transcription (Latin):
siũ ip̃e subsc̾b̾e pot qui fũt sc̃pti
hides ⁊ ira c̾to ħrdis noĩe succesẜis
ꝓcedat ¶smant᷑ ralis eit tellator
qui neq sc̾b̾e q̃ neq articłare loquiꝰ
possit mortuo simĩlis est ⁊ falsitas
¶ A. re publica nra maxĩe ĩ testam̃toꝵ
ꝯft̃rõne cupientes hanc editalẽ legẽ

Expanded text:
e subscribere potest, qui sunt scripti heredes, et ita certo heredis nomine successio procedat. Si enim talis est testator, qui neque scribere neque articulate loqui potest, mortuo similis est et falsitas  a re publica nostra, maxime in testamentorum confectione cupientes hanc edictalem legem
Abbreviated transcription (Latin):
tis ordinandis ꝓcessit can̾etur quateꝰ
uñ. testiũ p̾sencia intestam̃tis ordi¬
naudis ⁊ subsc̾ptõ atestatore fiat
post euis l̾ius cestes adhibiti suas
sub̾st̾ptõnes supposuerunt. aliꝙ oĩa
sollẽpnit̾ in testam̃to ꝑacta sunt¬
ex hoc de quo dubitabanr irritũ
ft in est eamdẽ costitutõnẽs corrigẽ¬
tes: Sancimꝰ si quis sua manu totũ
sua manu ħ ꝯfecit susficiat ⁊ tocius.
restimĩti sc̾ptiua ⁊ nõ alia subsc̃ptõ
requratur. neq ab eo noq ꝓ eo ab¬

Expanded text:
s ordinandis processit, cavetur, quatenus septem testium praesentia in testamentis requiratur et subscriptio a testatore fiat post eius litteras testes adhibiti suas subscriptiones supposuerunt aliaque omnia sollemniter in testamento peracta suntex hoc, de quo dubitatur, irritum factum est, eandem constitutionem corrigentes sancimus, si quis sua manu totum sua manu hoc confecit, sufficiat ei totius testamenti scriptura et non alia subscriptio requiratur neque ab eo neq
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Si fr̃ tuus al¬
ꝯ mutuam petuniã
acciꝑet in patris fu¬
it potãte nec uissuenis s nec
contra senaͣtus ꝯsultit conte¬
tumest pp̃ lubric etatis adn¬

Expanded text:
. Si frater tuus, cum mutuam pecuniam acciperet, in patris fuit potestate nec iussu eius nec contra senatus consultum contractum est, propter lubricum aetatis adv
Abbreviated transcription (Latin):
in integrum etatis mioru¬
bñfit̃o restitutus es. ꝑicłm einic¬
tõius emptoricui p̾dium ex pa¬
t̾is bonis u endidisti pr̃are nõ
cogeris. Sz ea res fidenssores qͥ
ꝓte int̾uenerũt excusare non
pot̃. qr mandati iuditõ si pecii

Expanded text:
 integrum aetatis beneficio restitutus es, periculum evictionis emptori, cui praedium ex bonis paternis vendidisti, praestare non cogeris. sed ea res fideiussores, qui pro te intervenerint, excusare non potest. quare mandati iudicio, s
Abbreviated transcription (Latin):
oidit posẜones int̾põno decreto
p̾sidis eratis tantum niõ auxilio
iunatur. nõ est dubrum fidems¬
soren ex ꝑsona sua obnoxium
ẽẽ contiact ¶erum si dolo
malo apparu̾it contract inter¬
põitum eẽ manifestũ est utriq
ꝑsone tam uẽditricis ꝙͣ fideuisso

Expanded text:
ones, interposito decreto praesidis aetatis tantummodo auxilio adiuvatur, non est dubium fideiussorem ex persona sua obnoxium esse contractui. verum si dolo malo apparuerit contractum interpositum esse, manifesti iuris est utique personae tam venditricis quam fideiusso
Abbreviated transcription (Latin):
D̾. De tute. la anũcł̾itui eins¬
cem q tutoris cui falso etate
ꝓbata p̾stitisti lib̾atõnem qũe
ignarui etatis tue non fuisse
tam osficium tutele q̃m sangͣ¬
nis ꝓximitas arguit. si nec
statutum tp̃s excessit ex cõ in
integrũ restitutõis ħrdes eins

Expanded text:
ae. De tutela avunculi eiusdemque tutoris, cui falso aetate probata praestitisti liberationem, quem ignarum aetatis tuae non fuisse tam officium tutelae quam sanguinis proximitas arguit, si necdum statutum tempus excessit, ex causa in integrum restitutionis heredes eius
Abbreviated transcription (Latin):
possunt ⁊ si colus adu̾sarii nõ
pletur ꝯpetit ante ꝯplerũ eciã¬
ł qñitum ⁊ incessimũ anniũ de
hus in quib se mĩores captos
existimant posse mintegrim
certissimi uiris est
u̾. Si intra etatem cͣui succn¬
rri sol integrũ restitntõis lig
incohacta est nec ei atẽ ienuqͥ¬
atum est. mors enis contiaꝙ̃ ħ¬

Expanded text:
adversarii non probetur, competit. Ante impletum etiam quintum et vicesimum annum de his, in quibus se minores captos existimant, posse in integrum certissimi iuris est. Si intra aetatem, cui succurri solet, in integrum restitutionis lis inchoata est nec ei a te renuntiatum est, mors eius, contra
Abbreviated transcription (Latin):
est suꝑesse ꝓuocatõnẽ hus deꝰ
p̾sentib ꝑ sonis stanitis: necͣ
absentes nos fugiũt. s. ⁊̃ eos
sacramentuz illatuz est lite for
te ꝑ ꝓcuratorem uentilata nect̃e
est uł ip̃am prucipalem ꝑsouałe
datis ceitis inducus ad uidicẽ
git sb̾ autoꝵ testificatõe iuram̃¬
abea dari. uł resferri. uł recusa¬
tus iam disfinitus inponatur
mentis aguutur. uł si neutrũ
fac̾e maluit: ex una ꝑte sb̾fide
alt̾a oporreat eas dependi: nlło tũ
ex hoc litib inpooiento gu̾an¬
do. S donet ea ꝓcedr̃ aliis uł capi¬
tulis uł litis menbris a uidice
eramiuandis ⁊ posqũa fuint in
muata gesta suꝑ iuram̃to ib̾¬
secuta. tt̃ it̾m ad hoc plicitlmi
indice redeunte ⁊ eo ad inplero

Expanded text:
est, superesse provocationem. His de praesentibus personis statutis nec absentes nos fugiunt, sed etiam eos sacramentum illatum est, lite forte per procuratorem ventilata, necesse est vel ipsam principalem personam datis certis indutiis ad iudicem git sub actorum testificatione iuramel dari vel referri vel recusatus iam definitus imponatur.mento aguntur, vel si neutrum facere maluerit, et ex una parte, sub fide altera oportet eas dependi. Nullo tamen ex hoc litibus impedimento generando, sed, donec ea procedunt, aliis vel capitulis vel litis membris a iudice eximinandis et, postquam fuerint ei intimata gesta super iuramento subsecuta, tunc iterum ad hoc capitulum iudice redeunte et eo adimpleto
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem. arit tm̃modo iu¬
ris laqueis lib̾antur peneq sta¬
cute exꝑtes sint sr extrusec᷑
dara pignora luciatiuã ħ̾eant
uicinõ putẽt ẽẽ redenda ꝙ ita
late parer̾e uolumus ut nõio¬
lumi circa adnimistrantes s

Expanded text:
oluntatem, non modo iuris laqueis liberentur poenaeque statutae expertes sint, sed extrinsecus data pignora lucrativa habeant, si ea non putent esse reddenda. Quod ita late patere volumus, ut non solum circa administr
Abbreviated transcription (Latin):
admĩstrator oꝑam dederiti
pleriantẽ id postea mat̾mo¬
testatis ob eas ꝑsonas dequi¬
biis locuti simnus arris fu̾it
obligatũ si sponsar̃ ꝯfũsus

Expanded text:
administrator operam dederit. Inpleri autem id postea matrimotestatis ob eas personas, de quibus locuti sumus, arris fuerat obligatum, si sponsaru
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ anbigni uiris quap̃ si
quidẽ in rem dm̃i u̾sa pecu¬
ma est h̾rdes eiis ꝯuentre
pores de ea sũma q̃ in rem

Expanded text:
est ambigui iuris. Quapropter si quidem in rem domini versa pecunia est, heredes eius convenire potes de ea su
Abbreviated transcription (Latin):
nł ita nͣati ꝑ nũcupatõnem sire cõdãt
mod̾amia uolũtatis p̾sentib septem
testib quos alus quoꝵ tescamẽtis int̾esse
iui is est tabulario ⁊̃ ut cñctis ibidẽ cõl¬
lc̃us. pͥmũ ad se nocatiͦs om̃s ut sine sc̃p¬
ambrguitatis pariat ex quãta ꝑte uł
ex quot mciis insuccessẽonẽ ad mitti de¬
beant ⁊⁊ ꝙͥ umũ ꝙq que legatar uĩ seu
fid̾i ꝯmissariũ ad seqmi uelit᷑. Demq

Expanded text:
m suae condant moderamina voluntatis, praesentibus septem testibus, quos aliis quoque testamentis interesse iuris est, tabulario etiam: ut cunctis ibidem collectis primum ad se convocatos omnes, ut sine scripambiguitatis pariat, et ex quanta parte vel ex quotis unciis in successionem admitti debeant et quod unumquemque legatarium seu fideicommissarium adsequi velit: om
Abbreviated transcription (Latin):
sed ⁊ sbularu mami conscptis sub ob¬
tentu  septẽ nt dcm est testiũ et eoꝵdẽ
testiũ mamu sb̾sc̃ptis de hiñc osignats
tã ab husdẽ testib ꝙ̃ a tabulai io ꝑlem̃
obtinebit robur testantis ar bit᷑m que¬

Expanded text:
sed et tabularii manu conscriptis sub obtentu septem  ut dictum est testium et eorundem testium manu subscriptis, dehinc consignatis tam ab isdem testibus quam a tabulario, plenum obtinebit robur testantis arbitriu
Abbreviated transcription (Latin):
testatori recitabit tabulariꝰ fimł er
restib ut ibi tenor eoꝵ cũctis indc̾u¬
erit elogiũ ip̃e siũ ꝓfireat᷑ agnosc̾o
⁊ examimi siu q̃ lecca sunt disposuisse
scͥntĩciã ⁊ inflne. subscͥꝑto sequort¬

Expanded text:
m susceptam testatori recitabit tabularius simul et testibus, ut, ubi tenor eorum cunctis innotuerit, elogium ipse suum profiteatur agnoscere et ex animi sui quae lecta sunt disposuisse sententia, et in fine subsc
Abbreviated transcription (Latin):
dispositõnes eoꝵ admplentib
sua sustancia huiꝰ derrnũtũ le¬
sis resarcire ꝯpellũtur ꝙ̃ in pe¬
Aiueis indicib obẜuaricen¬
semus licet nõ cͥitau s reqͣm

Expanded text:
dispositones eorum adimplentibus: sua substantia huiusmodi detrimentum laesis resarcire compellantur. Quod et in pedaneis iudicibus observari censemus, licet non citati, sed req
Abbreviated transcription (Latin):
pignorum que acreditorib flntõ
miorbus sb̃ueniri. si tñ mag¬
uo denrimento afficiantur iamͣ
pͥdem placuit. Si igitin pigno¬
ri captis p̾diis ac distractis e¬
norme dãpnum ex huiꝰ mõi uen¬
ditõne pissos ues ostenderitis p̃¬
sertim ꝯ hodre̾ uos mõres esse
asfirmetis auxilium restitiicõ¬
nis nobis iꝑcietur

Expanded text:
pignorum, quae a creditoribus fiunt, minoribus subveniri, si tamen magno detrimento adficiantur, iam pridem placuit. si igitur pignori captis praediis ac distractis enorme damnum ex huiusmodi venditione passos vos ostenderitis, praesertim cum hodieque vos minores esse adfirmetis, auxilium restitutionis vobis imper
Abbreviated transcription (Latin):
restitutõis auxiliũ ap̃ p̾rorem
seu p̾sidem ꝓmĩcie carissimũ mr̃
flagitare nec qͣquaui. potes. Nam
pͥncipis cognonerit solus p̾n¬
ceps restitueti. un s¬

Expanded text:
restitutionis auxilium apud praetorem seu praesidem provinciae clarissimum virum flagitare nequaquam potes: nam principis cognovit, solus princeps restituet.
Abbreviated transcription (Latin):
i inte ⁊ frẽm tuimmi emãcipatos
p̃r ur̃ fecit donatõnem ad aliim
postea transferendo portõneni eiᷤ
nicħ nob̾ abstulit. nec si fr̃ tuus
sibi q̃si p̾duĩ rustici ꝑren doñati
patri ꝯsensit dñium ab eo disce¬
de̾ pͣotunit pp̃ senatus ꝯfulti aucco¬
ritatem nec auxiliũ mnitegrũ
restitutõnis in hac re nectmm

Expanded text:
i in te ac fratrem tuum emancipatos pater vester fecit donationem, in alium postea transferendo portionem eius nihil vobis abstulit: nec, si frater tuus sibi quaesiti praedii rustici partem donanti patri consensit, dominium ab eo discedere potuit propter senatus consulti auctoritatem, nec auxilium in integrum restitutionis in hac re nec
Abbreviated transcription (Latin):
et rurele iuditõ ꝯsetuti de suꝑfl¬
fluo hr̃e accõnem ita potestis si
tp̃r iidicii. nĩores annis fuistis ⁊
nũc bñficiũ etatis uobis largitꝰ
cct̾m si post legitimã etatem sina
plata est it̾ato eanid̾ acc̃onem de
ħns fp̃cbus infcrre non potestis
is qui ꝓ ĩciam regit inimꝑcien¬
da coguitõne suas ꝑtes ẜ leges¬

Expanded text:
ex tutelae iudicio consecuti de superfluo habere actionem ita potestis, si tempore iudicii minores annis fuistis et nunc beneficium aetatis vobis largitur. ceterum si post legitimam aetatem sententia prolata est, iterato eandem actionem de isdem speciebus inferre non potestis. is qui provinciam regit in impertienda cognitione suas partes se
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃m legitime ordinatum lis
agitata est
ti ct rutores sen curatores. A
p̾side lata suĩa restitutõnis
auxilium non minus quãsi
ꝙ Adu̾sus eos fuiss starutũ
mplorore nnõres posse ꝯstat¬
gintiquũq emptori p̾duca.¬
iusti mlłam de cer̾o re esse con¬
trouersiam moturũ. Idq ĩ
iureuirando corpalit̾ p̃stito ẜ¬
uari ꝯfirmasti: neq ꝑfidie
neq ꝑ uirii auctorem me fu¬

Expanded text:
rum legitime ordinatum lis agitata est.ti contra tutores seu curatores a praeside lata sententia restitutionis auxilium non minus, quam si quid adversus eos fuisset statutum, implorare minores posse constatginti quinque emptori praedii cavisti nullam de cetero te esse controversiam facturum, idque etiam iureiurando corporaliter praestito servare confirmasti, neque perfidiae neque periurii me auctorem fu
Abbreviated transcription (Latin):
B̾. Ei obligatũ excã mandari
nõ ꝑ stipłarõnẽ fcã noria tõne post
acceptilatõnem lib̾a si d tm̃ rece¬
ptam exeatẽ cansa debitã qͣmitatẽ
falso scͥpsisti exnĩ gni figmẽto u̾ita

Expanded text:
. Si obligatum ex causa mandati non per stipulationem facta novatione, post acceptilatione liberasti, sed tantum receptam ex eadem causa debitam quantitatem falso scripsisti, figmento verita
Abbreviated transcription (Latin):
apr̃. ¶gnorare nõ debes eoꝵ
qui rei publice causa fũ colo
malo absunt. si absentes bõi
iuri arbitratu uon deffendũt᷑
bona tm̃ possideri uenditõneᷤ aut̃
mid tp̃s differri quo rei publi

Expanded text:
. Ignorare non debes eorum, qui rei publicae causa sine dolo malo absunt, si absentes boni viri arbitratu non defenduntur, bona tantum possideri, venditionem autem in id tempus differri, quo rei publi
Abbreviated transcription (Latin):
¶S neqr ex młtirudine actoꝵ ꝙ melius
⁊ eqͥus ẽ iucucatore ꝯ possit uuiꝰ forsitã
⁊ det̾ioris sim̃a ⁊ ĩ ułtos ⁊ maiores in
aliq̃ ꝑresuꝑare: ⁊ iõ ea que antea ĩno¬
tis enulii papiniani ex nułpiniano
⁊ paulo nec non ⁊ marciano absc̾pta
sunt q̃ añea ulłam iũ obtinebũt ꝑtĩ
pp̃ honorem splendidissini papiniani
uõ statim respu̾it. S sicud ex hiis ad
repłcrõnem sũmi ingemĩ papinani

Expanded text:
titudine auctorum quod melius et aequius est iudicatote, cum possit unius forsitan et deterioris sententia et multos et maiores in aliqua parte superare. et ideo ea, quae antea in notis Aemilii Papiniani ex Ulpiano et Paulo nec non Marciano adscripta sunt, quae antea nullam vim obtinebant partim propter honorem splendidissimi Papiniani, non statim respuere, sed, si quid ex his ad repletionem summi ingenii Papiniani
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Ei bonoꝵ raptorum De ui¬
accõem que cũ pena sua remihit bonoꝵi¬
ablata pocius ad mobilia monẽtia raptoꝵ
q ꝙ̃ ad fundos ꝑ inuriam occriꝑatos sꝑ¬
tare explorati iuris est.  Mp̃r
i res mobiles quarũ inte fu̾at dñiu
ꝑfcã donat̃one tuanslatum molent̾ heres
donat᷑cis abripuit .iii. bonoꝵ raptorũ
acc̃õnem intra annũ quidẽ quo exꝑiendi po¬
testas fuit in quadruplũ post am̃u insir¬
pluni intend̾e non ueraris.¶Mp̃ra

Expanded text:
. Vi bonorum raptorum actionem, quae cum poena sua retrahit ablata, potius ad mobilia moventiaque quam ad fundos per iniuriam occupatos spectare explorati iuris est. GORi res mobiles, quarum in te fuerat dominium perfecta donatione translatum, violenter heres donatricis abripuit, vi bonorum raptorum actionem intra annum quidem, quo experiundi potestas fuit, in quadruplum, post annum in simplum intendere non vetaris. VA
Abbreviated transcription (Latin):
d̾⁊ adulta cuiꝰ curam geris
ꝓ triente pͣati uo suo ꝙ̃ ⁊̃ tute¬
lam eius administrasse ꝓponis
hibita est debitũ acoħrdip eus
eam portõneui ꝓ qua succe ssit.
ad̾ułtami tuam rescindipostuᷤ.¬
las testm̃. si qͣmd̾ coħrdes eyꝰs
adeires ħrditatem se ⁊̃ ob¬
ligent ãc si nõ soluendo costitu¬
ti ꝓbentur postulata seꝑatõe.

Expanded text:
 adulta, cuius curam geris, pro triente patruo suo, quem etiam tutelam eius administrasse proponis, rohibita est, debitum a coheredibus eam portionem qua successit adultam tuam rescindi postulas testamentum, si quidem coheredes eius adeuntes hereditatem se etiam obligant et, si non solvendo constituti probent
Abbreviated transcription (Latin):
Nem. Si am tu h̾rdnatem adisti ex¬
pilate hroitatis cͥmĩe adu̾sus nou̾cam qͦ¬
ndam tuam expiri non ꝓhib̃is. Wẽ¬
Du̾sus uxorem que sociarei hũane.
atq diuine donns suscipitur maritidi᷑ꝰ¬
ein suũ fũcti successores expilate h̾rdun¬
tis crimẽ iurende̾ non possũt. ⁊ iõ res qͣs.
ꝑ eamdem abẽẽ quereris conpetenti in rẽ
accõnem uł si dolo malo fec̾it quominꝰ
res mobiles possid̾et ad exibñdũ ꝑseq̃re
fructus aut̾ rer̃ quas malafide tenebi
licet expilate ħ̾rditatis non teneatur c̾¬
nĩe su̾os nõ facit. S extantes quidẽ neu¬
dicari. absũtos u̾o condici posse ꝓcłdubio
tatis emolumẽtum legatorũ maxĩe sus¬
pensa cognitõne legatariis husdẽq lͣ¬
b̾tis de fũctianfferri non oportet C¬

Expanded text:
. Si avi tui hereditatem adisti, expilatae hereditatis crimine adversus novercam quondam tuam experiri non prohiberis. sus uxorem, quae socia rei humanae atque divinae domus suscipitur, mariti diem suum functi successores expilatae hereditatis crimen intendere non possunt. Et ideo res, quas per eandem abesse quereris, competenti in rem actione vel, si dolo malo fecerit, quo minus res mobiles possideret, ad exhibendum persequere. Fructus autem rerum quas mala fide tenuit, licet expilatae hereditatis non teneatur crimine, suos non facit, sed extantes quidem vindicari, absumptos vero condici posse procul dubio tatis emolumentum legatorum, maxime suspensa cognitione, legatariis isdemque libertis defuncti auferri non oportet
Abbreviated transcription (Latin):
u Qmi te non solum cauisse noĩ
eciam soluisse pecumam confitonri
qua rõne ut nim passus restitur
ꝙ oblatu est postulas: ꝑpici nõ
porest. qñ u̾simile non sit ad
solut̃onem te ꝓpasse omissa que¬
rela de cyrographo ut pote ꝑ m̃
extorto nsi ⁊ isoluendo uim
te passumdicas dior
⁊̃ si maxinne enptor enui alu ne
mindedit. si tñ tu auo tuo h̃rs ex¬
titisti. ut tib reddito ate p̾cio
restituaatur post quam placuit
ĩ rem quo dati accõnem scdm
formam ꝑpetui edicci adite p̾si¬
de ꝓuincie pot̾is postulare: Si

Expanded text:
um te non solum cavisse, verum etiam solvisse pecuniam confitearis, qua ratione ut vim passus restitui quod illatum est postules, perspici non potest, quando verisimile non sit ad solutionem te properasse omissa querella de chirographo utpote per vim extorto, nisi et in solvendo vim te passum dicis. . etiamsi maxime emptor eum alii vendidit, si tamen tu avo tuo heres extitisti, ut tibi reddito a te pretio restituatur, postquam placuit in rem quoque dari actionem, secundum formam perpetui edicti adito praeside provinciae poteris postulare, si
Abbreviated transcription (Latin):
uem ꝙͣ penitus int̾drxuuis a.
publico susceꝑint ⁊ hoc sũali¬
qua mora. uł ꝓ crastinatõne reddẽ
ꝯpellantur Scituris ⁊ ip̃is qui
suas facłtates post hanc legẽ eis
ad conduccõnem ꝑmisẜ̾int nr̃a
lege eoꝵ conanũe molata ꝙ nlła
eis exacc̃o contia eos concedat᷑
ut qui alieua perens constitutus
cadat redditibus pareat autẽ
onũbus hutꝰmõi copia ap̃ ꝯpetẽ¬
tes iudices accussatõis ut qui in
hac causa delator existat landi¬
dus mag̃ qͣm ituꝑandus intlli¬
gatur ¶Peua qͣm contra mulites

Expanded text:
nem, quam penitus interdiximus, a nem, quam penitus interdiximus, a publico susceperint, et hoc sine aliqua mora vel procrastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis, qui suas facultates post hanc legem eis ad conductionem permiserint nostra lege eorum conamine violata, quod nulla eis exactio contra eos concedatur, ut, qui alieni appetens constitutos cadat reditibus. Pateat autem omnibus huiusmodi copia apud competentes iudices accusationis, ut, qui in hac causa delator existat, laudandus magis quam vituperandus intellegatur : poena, quam contra milites
Abbreviated transcription (Latin):
cibiis ad ꝯductõries aliarũ rer
prosilue ⁊ armoxatrocrtatem
noti ihostes hostendere. S ꝯ̃
incinos ⁊ forsitan aAdu̾sus eõs
miseros colonos quos ꝓciãdoᷤ
susteperunt ꝯuertere necoesan¬
um duximuis ad hanc sacratis¬
⁊ plemus huiꝰ mõi cãm corrigẽ¬
tes iubemus itaq om̃is om̃io
qui sb̾ armis nulitant fui ma¬
iores fiũ nuiõres: Milires autẽ
appellamus eos qui tã sb̾ertelsis
magrĩs militũ tollerare noscũt᷑
milicam qͣm ĩ inidecim deuotis¬
sinus scolis taxati sunt. nec nõ
cos qui sb̾ diu̾sis opimouib fe¬
deratorũ noĩe sunt decorati saltĩ
inposterũnt. ab om̃i ꝯductõne
Alieuarũ rerũ temperare scitir¬
ros quos ex huiꝰ mnõi contract¬
au mitõ sñ aliquo fc̃o uł aliqua
sm̃a cadant miicia ⁊ nonsit
randam sortiti sunt miliciam
nedum alieuas res ꝯduccõuis
titulo ẽẽ gub̾nandas existimãt
suas milicias suam qz opion¬
nem anutant. ex militib pa¬
gani ⁊ exdecoritis sint ĩ faies

Expanded text:
alienarum rerum prosilire et armorum atrocitatem non in hostes ostendere, sed contra vicinos et forsitan adversus ipsos miseros colonos, quos procurandos susceperunt, convertere, necessarium duximus ad hanc sacratiset plenius huiusmodi causam corrigentes. Iubemus itaque omnes omnino, qui sub armis militant, sive maiores sive minores  milites autem appellamus eos, qui tam sub excelsis magistris militum tolerare noscuntur militiam quam in undecim devotissimis scholis taxati sunt, nec non eos , qui sub diversis optionibus foederatorum nomine sunt decorati saltem in posterum ab omni conductione alienarum rerum temperare scituros, quod ex ipso contractus initio sine aliquo facto vel aliqua sententia cadant militia et non sit randam sortiti sunt militiam : ne, dum alienas res conductionis titulo esse gubernandas existimant, suas militias suamque opinionem amittant, ex militibus pagani, ex decoratis infames
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sus eũ qui uma fidemssit nõ con¬
petit potuisti sane cũ fisco solu̾is
desiderare ut ius pignoris ꝙ fĩscus
hu̾it inte t̾ufferetur ⁊ si ħ ira fcm̃
est cessis accõnib ut pot̾is ꝙ ⁊ ĩ¬

Expanded text:
versus eum qui una fideiussit non competit. Potuisti sane, cum fisco solveres, desiderare, ut ius pignoris quod fiscus habuit in te transferretur, et si hoc ita factum est, cessis actionibus uti poteris.
Abbreviated transcription (Latin):
pandi uenditor cariori dis¬
trahendi notun gerentes
ad hũc ꝯtiaccum accedant
paulatii uenditore de eo ꝙ
pecieinat detrshente empto
re huic ꝙ obtulerat addẽ¬
te ad certum consenciant
ronam fidem que emptõis
netur pati neq ullan rõ¬
nem ꝯced̾e̾ rescindi pp̃ hoc
ꝯsensu finitm ꝯtractum
titans disceptatõneni misi
minus dimidia iusti p̾cu ꝙ¬

Expanded text:
randi, venditor cariori distrahendi votum gerentes ad hunc contractum accedant paulatim venditore de eo quod petierat detrahente, emptore autem huic quod obtulerat addente, ad certum consentiant bonam fidem, quae emptionis tuetur, pati neque ullam rationem concedere rescindi propter hoc consensu finitum contractum titatis disceptationem: nisi minus dimidia iusti p
Abbreviated transcription (Latin):
U i dolo adu̾saru deceptum
uenditõnem p̃du te focisse ꝓͥ¬
Ses ꝓuincie aditus ad iuma¬
u̾t̾it sciens contiariũ ẽẽ dolũ
boue fid̾ que in huiꝰmõi ia¬
xime contractib exigitur

Expanded text:
i dolo adversarii deceptum venditionem praedii te fecisse praeses provinciae aditus animadvertit, sciens contrarium esse dolum bonae fidei, quae in huiusmodi maxime contractibus exigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ditõnem facile ꝑmntanr
ꝑuenit ut ⁊ si quid uoi la¬
postulatis
Ũ Si uoluntate tua s̃dñ en¬
Qum filus uenũ dedit tiuisco¬
lus ex calliditate atq insiduis
ep̃toris argui deb uł me¬
tus mortis.s. cruciatꝰ corꝑis¬

Expanded text:
ditionem facile permittatur, eveniet, ut et si quid vos lapostulatis Si voluntate tua fundum tuum filius tuus venumdedit, dolus ex calliditate atque insidiis emptoris argui debet vel metus mortis vel cruciatus cor
Abbreviated transcription (Latin):
rarũ excluidit ꝯputatõne peri aͣ¬
tõ autem eius  amplus tibidep.¬
ta obligare te circa fidem ĩnta¬
tis potuit ⁊ ꝯpensat̃onis equi¬
tatem iuire postislas non enĩꝑ

Expanded text:
rarum excludit computationem, petitio autem eius, quod amplius tibi debta, obligare te contra fidem veritatis potuit et compensationis aequitatem iure postulas. non enim
Abbreviated transcription (Latin):
Dem S ⁊ ex uenditõne p̾ciũ
nenditori debenur ꝯpẽsatõ nis ra¬
o oportima ad u̾sus aiscũ eĩ solũ
eptores petitom p̾ci ꝯpensatõ¬
nem opic̾e ꝓhitentur

Expanded text:
 Si ex venditione pretium venditori debetur, compensationis ratio opponitur. adversus fiscum enim solum emptores petitioni pretii compensationem obicere prohibentur
Abbreviated transcription (Latin):
pr. An ea que rei publict
te deb̾e fateris ꝯ pensari ea
que ab eadem iuicem tibide¬
b̾entur is cusꝰ de ea re notio
est indebit si neqz ex kalent¬
dario neq ex uectigalib neq
ex frumenti uł oleo publici
peciiua neq tributoꝵ uecii
alim̃toꝵ neq ex euis que sta¬
de i ꝯmissis ciuitatis debito

Expanded text:
. In ea, quae rei publicae te debere fateris, compensari ea, quae ab eadem tibi debentur, is cuius de ea re notio est iubebit, si neque ex kalendario neque ex vectigalibus neque ex frumenti vel olei publici pecunia neque tributorum neque alimentorum neque eius, quae stadeicommissi
Abbreviated transcription (Latin):
Dus est sexcepiis mnĩmodo gnu¬
as q̃ ad uis ⁊ fiscale ꝑtinent
uł que ad publicas respiciat
meras post litem ꝯtestaram
esse ꝓtinheudas. S om̃s indi¬
ces siue in hac alma urbe siu̾
ĩ ꝓm̃cus maiorem seu uñorẽ
magistratibus põiti sunt uł
ceribus delegati noueis ꝯce
dendum ult̾ins litem ꝙͣ trien¬
ni spacio exced̾e̾. hoc. enĩ iudi¬
cialis mag̾ eẽ porestatis ne¬
mo ẽ qui ignoret. Nã si ip̃i
noliint ulłs tã audax ĩuẽit᷑
qui possit innnto nidice litẽ
larõne reus fatigetur ⁊ triẽ¬
ui mete post litem ꝯtestataz
iam ꝓpe finiẽ ueniant ut sem¬
estre tp̃s tr̃ ei suꝑsit licencia

Expanded text:
um est, exceptis tantummodo causis, quae ad ius fiscale pertinent vel quae ad publicas respiciant metas post litem contestatam esse protrahendas: sed omnes iudices, sive in hac alma urbe sive in provinciis maiorem seu minorem magistratibus positi sunt vel ceribus delegati, non edendum ulterius lites quam triennii spatio extendere. hoc etenim iudicialis magis esse potestatis nemo est qui ignoret: nam si ipsi voluerint, nullus tam audax invenitur, qui possit invito iudice litem latione reus fatigetur, et triennii metae post litem contestatam iam prope finem veniant, ut semenstre tempus tantum ei supersit, licentia
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr̃. Prmuteriꝰ adutor tue sedis
osticĩ ꝑ biennnũ ꝙ ĩ eoꝵ gradũ ex ꝯsue¬
tudine p̾sce ordinatõis meruit curã ĩ su
ꝑ pson᷑ usurpatõne om̃i ata aubitõe
cessante suscipiat ħ ⁊̃ ad iecto it si quis
ex memorato ordine uł ꝯdicõnis hũane
sine p̾nentus uł alia q̃cũq rãtõne mi¬
liciegradñ ꝓp̾c amissiste mostiabitur so

Expanded text:
. Primicerius adiutorum tuae sedis officii per biennium, quod in eodem gradu ex consuetudine priscae ordinationis emeruit, curam insuper personarum usurpatione omni atque ambitione cessante suscipiat, hoc etiam adiecto, ut, si quis ex memorato ordine vel condicionis humanae fine praeventus vel alia quacumque ratione militiae gradum propriae amisisse monstrabi
Abbreviated transcription (Latin):
stipulatones et de ⁊ cõtra h¬
⁊ alios contractus post morti
ꝯpositos antiquiras quid̃
respuebat nos aut̃ ꝓ com̃
honiiiũ uoluntate recipimꝰ
ꝯsentaneum nõ eiat. ⁊ illa
regulam qua netustas ute¬
batur more humano extẽ

Expanded text:
stipulationes et legata et alios contractus post mortem compositos antiquitas quidem respuebat, nos autem pro communi hominum utilitate recepimus, consentaneum erat etiam illam regulam, qua vetustas utebatur, m
Abbreviated transcription (Latin):
rõnes uł contra hrdes u̾et̾es
uõ ꝯcedebaut. ꝯtemplatõe sti¬
post mortem ꝯceptarũ. sed
nobis necc̃e est ut pͥoris in¬
cii materiam relinq̃mus
⁊ ip̃am regulam de medio
tolle ut liceat ⁊ abhrb ⁊ ꝯͣ¬

Expanded text:
ntra heredes veteres non concedebant contemplatione stipost mortem conceptarum. Sed nobis necesse est, ne prioris vitii materiam relinquamus, et ipsam regulam e medio tollere, ut liceat et ab
Abbreviated transcription (Latin):
Mpr. Ei quis ꝙlib int̾ctm
lefflagitet ⁊ uptis uef̾ib amba¬
gibus nit̾ ip̃a coginitõnũ auspiᷤ
cia exprimere accõnemac suas al¬
legatõnes inbeti ꝓponere M¬

Expanded text:
pu. Si quis quodlibet interdictum efflagitet, ruptis veteribus ambagibus inter ipsa cognitionum auspicia rationem exprimere ac suas adlegationes iubeatur proponere
Abbreviated transcription (Latin):
queritur. inrũ eam ap̃ uidicẽ
criiẽ falsitaris uentilari. Sĩ
auf dicatꝰ eẽ sibi possibile eam
ostendẽ q ꝑ fortuitos casus
hĩ copia eiꝰ ab repia est. tũc sb̾e

Expanded text:
quaeritur, iterum eam apud iudicem crimen falsitatis ventilari. Sin autem dicat non esse sibi possibile eam ostendere, quia per fortuitos casus huiusmodi copia ei abrepta est, tunc sube
Abbreviated transcription (Latin):
Ab accore hocͣ pentore fuit
unatũ ⁊ insc̾pt̃onũ pagm̾a
ap̃ conperentem iudicem depo¬
sita tũc nectarem in poniiniis
ei qui ꝓtulit cartam de qua

Expanded text:
ab actore vel petitore fuerit iuratum et inscriptionum pagina apud competentem iudicem deposita, tunc necessitatem imponi ei, qui protulit chartam de qua
Abbreviated transcription (Latin):
tis intẽtõ nec necessiria sint mom̃¬
ta u̾boꝵ q̃ forte semiuetis ⁊ ualbuci¬
ens iingua ꝓfũdit inpostremis sͥ
iudicus ordinandis amota erit sollẽ¬
pinũ uerboꝵ ẜ momĩ necessitas ut
qui facłtates ꝓp̾as cupiũt ordinare
in quatq instrunẽti mat̾iã cõnsci¬
bente quibuscũq u̾bis uti lib̾am ha¬
beãt facłratem..mpr̃

Expanded text:
essaria sint momenta verborum, quae forte seminecis et balbutiens lingua profudit. Et in postremis ergo iudiciis ordinandis amota erit sollemnium sermonum necessitas, ut, qui facultates proprias cupiunt ordinare, in quacumque instrumenti materia conscribere et quibuscumque verbis uti liberam habeant facultatem.
Abbreviated transcription (Latin):
D. c Cassus maioris acdari
noui ꝯtĩgentis ratone adu̾sus ti¬
morem ꝯtagionis que testes det̾reat
aliqͥnid de nire soxatum est nõ iñ ꝓr¬
sus relmꝙͣ eciam restamẽtoꝵ sollẽt¬
nitas ꝑep̃ta est. stestes eĩ huiꝰmõi
morło ꝯpressos eo tp̃r rũgi atq sociaͣ

Expanded text:
. Casus maioris ac novi contingentis ratione adversus timorem contagionis, quae testes deterret, aliquid de iure laxatum est: non tamen prorsus reliqua etiam testamentorum sollemnitas perempta est. Testes enim huiusmodi morbo oppresso
Abbreviated transcription (Latin):
restes suo uł alieno amlo nõ signaue¬
runt iure desficit pestam̃tũ. de huis aut̃
que int̾ leta sũ sup̃scpta dicis nõ ad
niris sollẽpnitatẽ s ad fid̾i ꝑtiuent
qͥstionem. ut appareat utrũ testatoris
uolũtite emẽdatõnem meruerũt. uł
ab alt̾o in ꝯsulto celeta sinit. san abali¬
quo falso ħ fu̾int cõmissa qu. doie sua pot̃ car¬
gibus certis facłras noͦ iuridict̃õnis mu¬
tare formã uł uiri publico der ogare
ciquam ꝑmissũ est

Expanded text:
suo vel alieno anulo non signaverint, iure deficiat testamentum. De his autem, quae interleta sive supra scripta dicis, non ad iuris sollemnitatem, sed ad fidei pertinet quaestionem, ut appareat, utrum testatoris voluntate emendationem meruerunt, vel ab altero inconsulte deleta sunt, an ab aliquo falso haec fuerint commissa. DIOCL. ET MAXgibus certis facultas, non iurisdictionis mutare formam vel iuri publico derogare cuiquam permissum est
Abbreviated transcription (Latin):
tib adquiri nõ possunt᷑ ẽ rifime
aliqͥd esse innonandũ ⁊ ꝑmissũ¬
q̃ filis famł nisi incãib certis.
testam̃ta fac̾e ułso ꝯcedit modd
cłtatẽ hĩe Iam cesse sunt ou

Expanded text:
i non possunt, existimet aliquid esse innovandum, et permissuquae filiis familias nisi in casibus certis testamenta facere nullo concedit modo, cultatem habere iam concessae sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
serui an libi fuerint admodũ ⁊¬
nor oportet. in ħc
cͥansa tractari ꝯ eo ip̃r quo testamĩtum
signabatur om̃iũ ꝯsensu lib̾oꝵ loco &¬
habiti sunt. nec qͥsquã nsq ad huc f¬
Ratus ꝯtrouersiam i mouerit

Expanded text:
servi an liberi fuerunt, non oportet in hac causa tractari, cum eo tempore, quo testamentum signabatur, omnium consensu liberorum loco habiti sunt nec quisquam eis usque adhuc status controversiam moverit
Abbreviated transcription (Latin):
mantur pp̃ except̃onem q̃ ex
senatus ꝯsulto uelleyano des¬
cendit tñ filios in id ꝙ se
obligau̾unt teneri filiaꝵ

Expanded text:
mantur propter exceptionem, quae ex senatus consulto Velleiano descendit, tamen filios in id quod se obligaverunt teneri filia
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio senatus ꝯsulti uti mi¬
res pecit ⁊ sponte ꝑicłm sus¬
cepit quo minus teneatur
auccoritate iuris tuetur
rito pp̃ ꝓpuͣm debitum fũd̾
mulis licet eã ꝯsenciente ob¬
ligari ꝯ pignori accepit pp̃
senatus ꝯsulti auxiliũ uendẽ¬

Expanded text:
auxilio senatus consulti uti mires petiit et sponte periculum suscepit, quominus teneatur, auctoritate iuris tuetur.rito propter proprium debitum fundum mulieris, licet ea consentiente, pignori accepit, propter senatus consulti auxilium vende
Abbreviated transcription (Latin):
Dẽ.¶ D hostibus capti ⁊ ñ ꝯm̃¬
cio recẽpti d nirtute milif urõꝵ lib̾ati
ilico statũ ꝙ̃ captuitatis casu anuẜãt
recipiĩt. S̾ui at a dnĩs suis restituũt᷑
receptos eĩ eos uõ captos udicare debe¬

Expanded text:
e. Ab hostibus capti et non commercio redempti, sed virtute militum nostrorum liberati ilico statum, quem captivitatis casu amiserant, recipiunt: servi autem dominis suis restituentur: receptos enim eos, non captos iudicare debe