comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hiculum pellibus undiq contectum imponitur. Pecunia
regis supellexq quasi belli iure diripitur: onustiq praeda
per scelus ultimum parta: fugam intendunt. Artaba¬
zus cum his qui inꝑroparebant graecisq militibus petebat
parthinen:omnia tutiora parricidarũ contuitu ratus.
Perse promissis bessi onerati: maxime quia nemo alius erat
quem sequerentur: coniunxere se bactrianis: agmen eoꝵ
tertio assecuti die. Ne tamen honos regi non haberetur:au¬
reis compedibus darium uinciunt: noua ludibria: subin¬
de excogitante fortuna: & ne forte cultu regio posset a¬
gnosci: sordidis pellibus uehiculum intexerant: Ignoti iu¬
menti᷑ agebant: ne percunctantibus in agmine monstrari
posset: custodes procul sequebantur: Alexander audi¬
to darium mouisse a bacthanis: omisso itinere quod pete¬
bat. in mediam fugientem insequi perqgit strenue. Tabas op¬
pidum est. in parte latiore ultima peruenit: Ibi transfu

Expanded text:
hiculum pellibus undique contectum inponitur. Pecunia hiculum pellibus undique contectum inponitur. Pecunia regis et supellex quasi belli iure diripitur, onustique praeda per scelus ultimum parta fugam intendunt. Artabazus cum iis, qui imperio parebant. Graecisque militibus Parthienen petebat omnia tutiora parricidarum comitatu ratus. Persae promissis Bessi onerati maxime, quia nemo alius erat, quem sequerentur, coniunxere se Bactrianis agmen eorum tertio adsecuti die. Ne tamen honos regi non haberetur, aureis conpedibus Dareum vinciunt nova ludibria subinde excogitante fortuna. Et ne forte cultu regio posset agnosci, sordidis pellibus vehiculum intexerant, ignoti iumenta agebant, ne percontantibus in agmine monstrari posset, custodes procul sequebantur. Alexander audito, Dareum movisse ab Ecbatanis, omisso itinere, quod petebat, in Mediam, fugientem insequi pergit strenue. Tabas pidum est in Paraetacene ultima — pervenit: ibi transfu
Abbreviated transcription (Latin):
exhibita: ego hic legem fati mei expecto: Forsitan mi¬
reris qđ uitam non finiam. alieno scelere quã meo mori
malo. Post hanc uocem spado gemitu non tabernaculṽ
modo: sed etiam castra compleuit: Irrupere deinde alii
laceratisq uestibus: lugubri et barbaro ululatu: regem
deplorare ceperunt. Ferse ad illos clamore sublato atto¬
niti metu: nec arma capere:ne inbactrianos inciderent.
nec quiescere audebant:ne impie deserere regem uiderẽ¬
uar: Uarius ac dissonus clamor sine duce:ac sine imperic
totis castris referebatur. Desso & nabarzano nuntiauerũt
sui: regem a semet ipso interemptum esse. plantus eos de¬
ceperat: Itaq: citatis equis aduolant: sequentibus quos ad
ministerium sceleris delegerant. Et cum tabernaculum
intrassent: quia regem uiuere spadones indicabant: com¬
prehendi uinciriq iusserant.Rex curru pauloante uec¬
tus: & deorum auspitiis a suis honoribus cultus: nulla ex¬
terna ui admota:captiuus seruoꝵ suoꝵ: in sordidũ ue¬

Expanded text:
exhibita: ego hic legem fati mei expecto. Forsitan mireris, quod vitam non finiam : alieno scelere quam meo mori malo.” Post hanc vocem spado gemitu non tabernaculum modo, sed etiam castra conplevit. Inrupere deinde alii laceratisque vestibus lugubri et barbaro ululatii regem deplorare coeperunt. Persae ad illos clamore perlato attoniti metu nec arma capere, ne in Bactrianos inciderent, nec quiescere audebant, ne inpie deserere regem viderentur. Varius ac dissonus clamor sine duce ac sine imperio totis castris referebatur. Besso et Nabarzani nuntiaverant sui regem a semetipso interemptum esse — planctus eos deceperat —: itaque citatis equis advolant sequentibus, quos ad ministerium sceleris delegerant, et, cum tabernaculum intrassent, quia regem vivere spadones indicabant, conprehendi vincirique iusserunt. Rex curru paulo ante vectus et deorum auspiciis ac summis honoribus cultus nulla externa ope admota captivus servorum suorum in sordidum ve
Abbreviated transcription (Latin):
leua montes.quos cordeos uocant.hoc ingressos iter spe¬
culatores qui premissi erant sub lucis ortum: dareũ ad¬
uentare nuntiauerunt.Instructo igitur milite & cõpo¬
sito agmine antecedebat. Sed persarum ploratores e¬
rant mille ferme qui spetiem agminis magni fecerat
Quippe ubi explorari uera non possunt: falsa permetum
augentur.His cogiis rex: cum paucis suorum assecu¬
tus agmen refugientium ad suos: alios cͣidit: cepit alioꝰ
equitesq premisit. speculatum simul:ut ignem quo bar¬
bari tremauerãt uicos: extinguerent: quippe fuqientes rap¬
tim tectis: aceruisq frumenti iniecerant flammas: quae
cum in summo hesissent ad inferiora non dum penetra¬
uerant. Extincto iqutur igne plurimum frumenti reꝑ¬
tum est: copiaaliarum quoq: rerum habundare ceperũt.
Ea res ipsa militi ad ꝑsequendum hostem animum incen¬
dit. Quippe urente & populante eo terram: festinandũ

Expanded text:
laeva montes, quos Gordyaeos vocant. Hoc ingressis iter spelaeva montes, quos Gordyaeos vocant. Hoc ingressis iter speculatores, qui praemissi erant, sub lucis ortum Dareum adventare nuntiaverunt. Instructo igitur milite et conposito agmine antecedebat. Sed Persarum moratores erant, mille ferme, qui speciem magni agminis fecerant : quippe ubi explorari vera non possunt, falsa per metum augentur. His cognitis rex cum paucis suorum adsecutus agmen refugientium ad suos alios cecidit, cepit alios: equitesque praemisit speculatum, simul ut ignem, quo barbari cremaverant vicos, extinguerent. Quippe fugientes raptim tectis acervisque frumenti iniecerant flammas, quae cum in summo haesissent, ad inferiora nondum penetraverant. Extincto igitur igne plurimum frumenti repertum est: copia aliarum quoque rerum abundare coeperunt. Ea res ipsa militi ad persequendum hostem animum incendit: quippe urente et populante eo terram festinandum
Abbreviated transcription (Latin):
petere: lam pro seditione res erat: cum adomuia interi¬
tus duces principesq militum frequentes adesse pretorio
iubet. agiptiosq uates: quos cȩli ac sy derum peritissimos
esse credebat: quid sentirent ex promere uibet.Nt illi
qui satis scirent temporum orbes implere destinatas uiceᷤ.
lunamq deficere. cum aut terram subiret:aut sole preme¬
retur. rationem quidem ipsis perceptam edocent. Wlgus.
caeterum affirmãt solem graetorum: lunam esse persarum.
quotienscumq illa deficiat: ruinam stragemq illis gentib
ortendi. Ueteraq exempla precensent.persidis regva
quos aduersis diis pugnasse: luna& ostendisset defectio.
ulla res multitudinem efficacius regit quã superstitio. a¬
lioquin impotens: seua mutabilis: ubi uana religione capi
est. melius uatibus quã ducibus suis paret: Igitur edita ĩ¬
uulgus. egẏptiorum responsa rursus: ad spem & fiduciã
erexere torpentes. Rex impetu animoꝵ utendum ratu
secunda uigilia castra mouit.Dextra tygrim habebat: a

Expanded text:
petere regem. Pro seditione res erat, cum ad omnia interritus duces principesque militum frequentes adesse praetorio iubet Aegyptiosque vates, quos caeli ac siderum peritissimos esse credebat, quid sentirent, expromere iubet. At illi, qui satis scir.ent temporum orbes inplere destinatas vices lunamque deficere, cum aut terram subiret aut sole premeretur, rationem quidem ipsis perceptam non edocent valgus: ceterum adfirmant solem Graecorum, lunam esse Persarum, quotiensque ilia deficiat, ruinam stragemque illis gentibus portendi, veteraque exempla percensent Persidis regum, quos adversis dis pugnasse lunae ostendisset defectio. Nulla res multitudinem efficacius regit quam superstitio: alioqui inpotens, saeva, mutabilis, ubi vana religione capta est, melius vatibus quam ducibus suis paret. Igitur edita ivulgus Aegyptiorum responsa rursus ad spem et fiduciam erexere torpentes. Rex impetu animorum utendum ratus secunda vigilia castra movit: dextra Tigrim habebat, a
Abbreviated transcription (Latin):
tarioꝵ manu:pinnatum amnem qui duo agmaina u¬
ter fluebat: transire & obicere: se se macedonum copiis
asserat: si id prestare non possent: introcedere in mon¬
tes: & occulte circumire ultimos hostium. Caeterũ de¬
stinata salubriter omni ratione:potentior fortuna dis¬
cussit: quippe alii pre metu imperium assequi non au¬
debant: alii frustra exequebantar. quia ubi partes lab¬
ant. summa turbatur. Acies autem hoc modo stetit.
abarzanas equitatu dextrum cornu tuebatur: additis
funditorum saggitarioꝵ .x x. fere milibus. In eodem
timocles erat: graecis peditibus merce : conductis .XXX.
praepositus. hoc erat haud dubium robur exercitus par
macedonice phalangi acies. In leuo cornu aristomedes
thessalus. xx. barbarorum peditum habebat. In subsi

Expanded text:
tariorum manu Pinarum amnem, qui duo agmina interfluebat, transire et obicere sese Macedonum copiis iusserat: si id praestare non possent, retrocedere in montes et occulte circuire ire ultimos hostium. Ceterum destinata salubriter omni ratione potentior fortuna discussit: quippe alii prae metu imperium exequi non audebant, alii frustra exequebantur, quia, ubi partes labant, summa turbatur. Acies autem hoc modo stetit. Nabarzanes equitatu dextrum cornu tuebatur additis fundi torum sagittariorumqueThymondas erat Graecis peditibus mercede conductis, triginta milibus, praepositus. Hoc erat haud dubie robur exercitus, par Macedonicae phalangi acies. In laevo cornu Aristomedes Thessalus xx milia barbarorum peditum habebat. In subsi
Abbreviated transcription (Latin):
orum inuidiam qui fortissimis uiris: subitum patriae de¬
siderium admouissent: paulo post in eandem cũ maio¬
re forma laude famaq redituris.Tum uero pro se ꝗsq
operam suam offerre. difficillim᷑ quaeq: poscere.pollice¬
ri militum quoq obsequium: si animos eorum leui & aper¬
ta oratione permulcere uoluisset:nunquã infractos
& abiectos recessisse: quotiens ipsius alacritatem: & tanti
animi spiritus haurire potuisseN. Ita se facturũ esse
respondit: Illi ereg uulge aures preparent sibi Satisq

Expanded text:
um invidiam, qui fortissimis viris subitum patriae deum invidiam, qui fortissimis viris subitum patriae desiderium admovissent paulo post in eandem cum maiore laude famaque redituris. Tum vero pro se quisque operam suam offerre, difficillima quaeque poscere, polliceri militum quoque obsequium, si animos eorum leni et apta oratione permulcere voluisset: numquam infractos et abiectos recessisse, quotiens ipsius alacritatem et tanti animi spiritus haurire potuissent. Ita se facturum esse respondit: illi modo vulgi aures praepararent sibi. Satisq
Abbreviated transcription (Latin):
tomphilos condita agrecis: Ibi statiuã rex habuit: cõmea¬
tibus undiq aduectis: Itaq rumor ociosi militis uicium
sine auctore percrebuit regem contentũs rebus quas gessi¬
sset: inmacedoniam protinus redire statuisse: discurrũt
limfatis similes: tabernacula & itineri sarcinas aptant: si¬
gnoͣ datoͣ crederes ut uasa colligerent: totis castris tumultũ.
Hinc contubernales suos requitentium:hinc onerantiU
plaustra. perfertur ad regem. Fecerant fidem rumori
temere uulgato:graeci milites redire iussi domos: quoꝵ
finem militiae adesse credebant: Haud secus quã par e¬
rat territus alexander qui indos atq ultima orientis
peragrare statuit᷑. Praetores copiarum in pretorium cõtra¬
hit: obortisq: lacrimis:ex medio gloriae spatio reuocari
se.:uicti magis quã uictoris fortunam in patriam relaturũ
conquestus est: nec sibi ignauiam militv obstare: sed de¬

Expanded text:
atompylos, condita a Graecis: ibi stativa rex habuit commeaatompylos, condita a Graecis: ibi stativa rex habuit commeatibus undique advectis. Itaque rumor, otiosi militis vitium, sine auctore percrebruit, regem contentum rebus, quas gessisset, in Macedoniam protinus redire statuisse. Discurrunt lymphatis similes in tabernacula et itineri sarcinas aptant: signum datum crederes, ut vasa colligerent totis castris. Tumultus hinc contubernales suos requirentium, hinc onerantium plaustra perfertur ad regem. Fecerant fidem rumori temere vulgato Graeci milites redire iussi domos: quorum finem militiae adesse credebant. Haud secus, quam par erat, territus, qui Indos atque ultima Orientis peragrare statuisset, praefectos copiarum in praetorium contrahit obortisque lacrimis ex medio gloriae spatio revocari se victi magis quam victoris fortunam in patriam relaturum conquestus est: nee sibi ignaviam militum obstare, sed de
Abbreviated transcription (Latin):
athles darii frater: non illius fortuna quã indole animi
sunt: par huic pecuniae sũma custodum fraude subtrac¬
ta est: Oxidates erat nobilis perses: qui adario capitali su¬
pplicio destinatus cohibebatur inuinculis: huic liberato
satropeã medie aitribuit: fratremq darii recepit in co¬
hortem amicorũ: omni uetustate daritatis honore ser¬
uato. Hinc in parthienen peruentum est: tunc ignobi¬
lem gentem: nunc caput omnium qui post eufraten &
tygrim amnes sitͥe rubro mari terminantur. Scythȩ re¬
gionem campestrem ac fertilem occupauerunt: grauesa¬
duch achole sedes habent. & in europa & in asia: Qui suꝑ
bosphorum mare colunt: ascribuntur asyae. At qui in eu¬
ropa sunt: aleuo traciaẽ latere: adboristenem:atq inde
ad thanaym: alium amnem recta plaga attinent. Tana¬
Ys europam & asiam medius inter fluit: nec dubitatur ꝗn
scẏthae qui parthos condidere: nõ a bosforo: sed ab europe
regione penetrauerint. Urbs erat ea tempestate clara hec¬

Expanded text:
athres, Darei frater, non illius fortuna quam indole animi sunt, par huic pecuniae summa custodum fraude subtracta est. Oxydates erat nobilis Perses, qui a Dareo capitali supplicio destinatus cohibebatur in vinculis: huic liberato satrapeam Mediae attribuit fratremque Darei recepit in cohortem amicorum omni vetustae claritatis honore servato. Hinc in Parthienen perventum est, tunc ignobilem gentem, nunc caput omnium, qui post Euphraten et Tigrim amnes siti Rubro mari terminantur. Scythae regionem campestrem ac fertilem occupaverant, graves adhuc accolae. Sedes habent et in Europa et in Asia: qui super Bosphorum colunt, adscribuntur Asiae, at, qui in Europa sunt, a laevo Thraciae latere ad Borysthenem atque inde ad Tanaim alium amnem recta plaga attinent. Tanais Europam et Asiam medius interfluit. Nec dubitatur, quin Scythae, qui Parthos condidere, non a Bosphoro, sed ex Europae regione penetraverint. Urbs erat ea tempestate clara Hec
Abbreviated transcription (Latin):
igne duratis repellentur. pari robore opus est: in illa
terra quae hos genuit auxilia quaerenda sunt. Argentũ
istud atq aurum ad conducendum militem mute.
Erat dario mite ac tractabile ingenium: nisi suam natu¬
ram plerunque fortuna corrumper&: Itaq ueritatis ĩ¬
patiens: hospitem ac supplicem tunc maxime utilia sua¬
dentem abstrai iussit ad capitale supplicium: Ille ne
tum quidem libertatis oblitus:habeo inquit paratum
mortis mee ultorem: expectet penas mei consilii spre
ti ipse contra quem tibi suasi: tu quidem licentia regni
tam subito mutatus: documentum eris posteris: homi¬
nes cum se permisere fortune etiam naturam dedi

Expanded text:
igne duratis repellentur! Pari robore opus est. In illa igne duratis repellentur! Pari robore opus est. In illa terra, quae hos genuit, auxilia quaerenda sunt: argentum istud atque aurum ad conducendum militem mitte.” Erat Dareo mite ac tractabile ingenium, nisi etiam naturam plerumque fortuna corrumperet. Itaque veritatis inpatieus hospitem ac supplicem, tunc cum maxime utilia suadentem, abstrahi iussit ad capitale supplicium. Ille ne tum quidem libertatis oblitus: “Habeo,” inquit, “paratum mortis meae ultorem: expetet poenas consilii mei spreti is ipse, contra quem tibi suasi. Tu quidem licentia regni tam subito mutatus documentum eris posteris, homines, cum se permisere fortunae, etiam naturam dedi
Abbreviated transcription (Latin):
audire nolis: & ego nisi nunc dixero: alias neqliaquã con¬
fitebor. Hic tanti apparati exercitus. Hec tot gentium
& totius orientis excita sedibus suis: moles. finitimis po¬
test esse terribilis: nitet purpura: auro fulget armis &
opulentia. quantam qui oculis non subi icere animĩcõ
cipere possunt: sed macedonum acies. torua sane et
inculta clipeis hastisqmmobiles cuneos. & conserta ro¬
bora uirorum teget. ipsi phalangem uocant. peditum
stabile agmen: uir uiro. armis arma conserta sut
ad nutum monentis intenti: sequi signa: ordines ser¬
uare didicerunt. Quod imperatur omnes exaudiut̃.
obsistere:circuire: discurrere: incornu mutare pugnã
non duces magis quã milites callent. ac ne auri argen¬
tiq: studio teneri putes:adhuc illa disciplina pauper¬
tate magistra stetit: Fatigatis humus cubiculo est: ci¬
bus quem occupati parant: satiat. tempora somni ar¬
ctiora quã noctis sunt. Iam thessali equites: & carma¬
nes. etholiq inuicta bello manus fundis credo & hastis

Expanded text:
audire nolis et ego, nisi nunc dixero, alias nequiquam confitebor. Hic tanti apparatus exercitus, haec tot gentium et totius Orientis excita sedibus suis moles finitimis potest esse terribilis: nitet purpura auroque, fulget armis et opulentia, quantam, qui oculis non subiecere, animis cipere non possunt. Sed Macedonum acies, torva sane et inculta, clipeis hastisque immobiles cuneos et conferta robora virorum tegit. Ipsi phalangem vocant, peditum stabile agmen: vir viro, armis arma conserta sunt. Ad nutum monentis intenti sequi signa, ordines servare didicerunt: quod imperatur, omnes exaudiunt. Obsistere, circumire, discurrere in cornu, mutare pugnam non duces magis quam milites callent. Ac ne auri argentique studio teneri putes, adhuc illa disciplina paupertate magistra stetit: fatigatis humus cubile est, cibus, quem occupati rapiunt, satiat, tempora somni artiora quam noctis sunt. Iam Thessali equites et Acarnanes Aetolique, invicta bello manus, fundis, credo, et hastis
Abbreviated transcription (Latin):
naculum ex quo tanta acies hostium conspiciebatur. se-¬
cessit. Tum uniuersa futuri discriminis facies in oculis
erat armis insignibus equi: uiriq splendebant: & omnia
intentiore cura preparari apud hostem: solicitudo praetoꝵ
agmina sua inter equitantium ostendebatur: ac pleraq
inania. sicut fremitus hominum equoꝵ hinnitus armo¬
rũ internitentium fulgor: sollicita expectatione mentẽ
turbauerant. Igitus siue dubuis animi. siue ut suos expe¬
riretur: consilium adhibet: quid optimum factu esset
exquirens: Parmenio peritissimus inter duces artiũ bel¬
li furto non prelio opus esse censebat: intempesta
nocte opprimi posse hostes.discordes moribus: linquis
ad hec somno & in prouiso periculo territos:quando in noc¬
turna trepiclatione coituros:at interdiu. primum terri¬
biles occursuras facies scytarum: bactrianorumq hyrta

Expanded text:
naculum, ex quo tota acies hostium conspiciebatur, senaculum, ex quo tota acies hostium conspiciebatur, secessit. Tum vero universa futuri discriminis facies in oculis erat: armis insignibus equi virique splendebant, et omnia intentiore cura praeparari apud hostem sollicitudo praetorum agmina sua interequitantium ostendebat, ac pleraque inania, sicut fremitus hominum, equorum hinnitus, armorum internitentium fulgor, sollicitam expectatione mentem turbaverant. Igitur sive dubius animi sive, ut suos experiretur, consilium adhibet, quid optimum factu esset, exquirens. Parmenio, peritissimus inter duces artium belli, furto, non proelio opus esse censebat. Intempesta nocte opprimi posse hostes: discordis moribus, linguis, ad hoc somno et inproviso periculo territos quando in nocturna trepidatione coituros? At interdiu primum terribiles occursuras facies Scytharum Bactrianorumque : hirta
Abbreviated transcription (Latin):
tione perpendere: quippe eo uentum erat:unde recipi
exercitus:nisi uictor sine clade non posset. mouebat eũ¬
multitudo hostium respectu paucitatis suae gentis: sed
interdum reputabat: quantas res cum hac gente gessi¬
sset quantosq populos fudiss&. Itaq cum spes metv
uinceret: periculosum differre bellum ratus:ne despe¬
equitem exponi & praecedere iubet. Ipse phalangem si¬
cut antea dictum est: in duo cornua extenderat: utrũq:
cornu equites tegebant: lamq nitidior lux discussa ca¬
ligine: aciem hostium estenderat. & macedones siue a¬
lacritate siue tedio expectationis. ingentem pugnantiũ
more edidere clamorem. Redditus & a persis nemora
uallesq circumiectas: terribili sono impleuerat. Nec iam
contineri macedonas poterant:quin cursu quoꝰ adhostem cõ¬
tenderent: melius adhuc ratus in eodem tumulo: castra
munire: uallum iaci iussit:strenueq opere perfecto in taber¬

Expanded text:
tione perpendere: quippe eo ventum erat, unde recipi tione perpendere: quippe eo ventum erat, unde recipi exercitus nisi victor sine clade non posset. Itaquultitudo hostium respectu paucitatis suae Alexandrum, sed interdum reputabat, quantas res cum ista paucitate gessisset quantosque populos fudisset. Itaque cum spes metum vinceret, periculosius differre bellum ratus, ne despeequitem ex Paeonia praecedere iubet. Ipse phalangem, sicut antea dictum est, in duo cornua extenderat: utrumque cornu equites tegebant. Iamque liquidior lux discussa caligine aciem hostium ostenderat, et Macedones sive alacritate sive taedio expectationis ingentem pugnantium more edidere clamorem. Redditus et a Persis nemora vallesque circumiectas terribili sono inpleverat, nec iam contineri Macedones poterant, quin cursu quoque ad hostem contenderent. Rex melius adhuc ratus in eodem tumulo castra munire, vallum iaci iussit strenueque opere perfecto in taber
Abbreviated transcription (Latin):
ut consisteret dari: ante ipsos arma deponere: ac lei¬
are corpora iubet: admonens nullã subiti causam esse
terroris: hostem procul stare: tandem compotes sui:
pariter arma & lanimos recipere: nec quicquam ex
presentibus: tutius uisum est quã eodem loco castra muni¬
re: Postero die mazeus cum delectis equitum in edito
colle. ex quo macedonum prospiciebant castra consederãs.
siue metu:siue speculari modo iussus erat:ad darium
redit. Macetdones tum ipsum collem quem deseruerat
occupauerunt: nam & tutior planitie erat: & inde acie
hostium quae in campo explicabatur prospici poterat:
Sed caligo quã cuca humidi effuderant montes: uniuer¬
sam equi dem rei faciem non abstulit:caeterum agminṽ
discrimina atq ordinem prohibuit perspici. multitudo
inundauerat campos: fremitu  tot milium etiã ꝓ¬
cul stantium aures impleuerat. Fluctuari animo rex
& modo suum modo parmenionis consilium sera extima¬

Expanded text:
ut consisterent, dari, ante ipsos arma deponere ac levut consisterent, dari, ante ipsos arma deponere ac levare corpora iubet, admonens nullam subiti causam esse terroris, hostem procul stare. Tandem compotes sui pariter arma et animos recepere. Nec quicquam ex praesentibus tutius visum est quam eodem loco castra munire. Postero die Mazaeus — cum delectis equitum in edito colle, ex quo Macedonum prospiciebantur castra, consederat — sive metu sive, quia speculari modo iussus erat, ad Dareum rediit. Macedones eum ipsum collem, quem deseruerat, occupaverunt: nam et tutior planitie erat, et inde acies hostium, quae in campo explicabatur, conspici poterat. Sed caligo, quam circa humidi effuderant montes, universae quidem rei faciem non abstulit, ceterum agminum discrimina atque ordinem prohibuit perspici. Multitudo inundaverat campos, fremitusque tot milium etiam procul stantium aures inpleverat. Fluctuari animo rex et modo suum, modo Parmenionis consilium sera aestima
Abbreviated transcription (Latin):
quas nunc parthi scithia profecti tenent: claudebant aꝗ¬
ien.Hec sinistri cornu acies fuit.Dextrum tenebant
atio maioris armeniae: cadusiq & capadoces: & syrii et
medi: his quoq falchati currus erant quinquaginta.
Summa totius exercitus. equites. XLU. Pedestris acies: cc̃.
expleuerant. Hoc modo instructi decem stadia procedũt
iussiq subsistere hostem expectabant. Alexandri exer¬
citum pauor cuius causa non suberat inuasit quippe lĩ¬
fati trepidare ceperunt.omnium pectora occulto metu
percurrente. Eaeli fulgor tempore estiuo: ardenti siml
internitens ignis prebuit spetiem. flãmasq exdariꝗ cas¬
stris splendere: uelut elati temere praesidiis credebaN.
Ođ si perculsis: mazeus qui praesidebat itineribus super¬
uenisset: ingens clades accipi potuit: Nunc dum ille se¬
ꝯnis: in eo quem occupauerat tumulo sedet contẽtus
non lacessi: Alexander cognito pauore exercitus: signũ

Expanded text:
quas nunc Parthi Scythia profecti tenent, claudebant agquas nunc Parthi Scythia profecti tenent, claudebant agmen. Haec sinistri cornus facies fuit. Dextrum tenebant natio Maioris Armeniae Cadusiique et Cappadoces et Syri ac Medi. His quoque falcati currus L erant. Summa totius exercitus, equites XLV milia, pedestris acies CC milia expleverat. Hoc modo instructi X stadia procedunt iussique subsistere armati hostem expectabant. Alexandri exercitum pavor, cuius causa non sub- erat, invasit: quippe lymphati trepidare coeperunt omnium pectora occulto metu percurrente. Caeli fulgor tempore aestivo ardenti similis internitens ignis praebuit speciem, flammasque ex Darei castris splendere velut inlati temere praesidiis credebant. Quodsi percuisis Mazaeus, qui praesidebat itineri, supervenisset, ingens clades accipi potuit: nunc, dum ille segnis in eo, quem occupaverat, tumulo sedet, contentus non lacessi, Alexander cognito pavore exercitus signum,
Abbreviated transcription (Latin):
bus milibus agmen eius claudebant. pedites his pluriṽ
sentium.non inmixtos. sed sua& quisq: nationis iunx¬
rat copias. Persas deinde cum mardis soggianisq orio¬
carzanes & orioiubates ducebant.Illi partibus copiaꝵ
summe autem orsines prearat: aseptem persis oriundus.
ad cyrum quoq nobilissimum regem originem sui referẽs
Hos alie gentes. nec sotiis satis not&e sequebantur. Post quaᷤ
quinquaginta quadrigas phradates.magno caspiarum
agmine antecedebat. Indi caeteriq rubri maris incolae
nomina ueriusquã auxilia post currus erant: Claudeba¬
tur hoc agmen aliis falcatis curribus curribus. quis pere¬
grinum militem adiunxerunt: hunc armenii quos mino¬
res appellant:Armenios babilonii utrosq belite: et qui mõ¬
tes quosseoꝵ incolebant sequebantur. Post hos ibant gor-¬
tue gentes quidem euboice: medos quõdam secuti: sed iã
degeneres & patrii moris ignari. Applicuerat his phrigas
cat haonas. Parthorum deinde gens incolentium terr.

Expanded text:
bus milibus agmen eius claudebant. Pedites his plurium gentium non inmixtos, sed suae cuiusque nationis iunxerat copias. Persas deinde cum Mardis Sogdianisque Ariobarzanes et Orontobates ducebant. Illi partibus copiarum, summae Orsines praeerat,a septem Persis oriundus, ad Cyrum quoque, nobilissimum regem, originem sui referens. Hos aliae gentes ne sociis quidem satis notae sequebantur. Post quas L quadrigas Phradates magno Caspiorum agmine antecedebat. Indi ceterique Rubri maris accolae, nomina verius quam auxilia, post currus erant. Claudebatur hoc agmen aliis falcatis curribus, quis peregrinum militem adiunxerat. Hunc Armenii, quos minores appellant, Armenios Babylonii, utrosque Belitae et, qui montes Cossaeorum incolebant, sequebantur. Post hos ibant Gortuae, gentis quidem Euboicae, Medos quondam secuti, sed iam degeneres et patrii moris ignari. Adplicuerat his Phrygas et Cataonas. Parthyaeorum deinde gens incolentium terras,
Abbreviated transcription (Latin):
rium: difficile est continere qđ capere nõ possis.Uides ne
ut nauigia quae modum excedunt: regi nequeant: nescio
an darius tam multa amiserit: quia nimiae opes magnae

Expanded text:
rium: difficile est enim continere, quod capere non possis. Videsne, ut navigia, quae modum excedunt, regi nequeant? Nescio, an Dareus ideo tam multa amiserit, quia nimiae opes magnae
Abbreviated transcription (Latin):
tnetarentur: alii se intersiciunt:aliian deuios montes uas¬
tasq solitudines fugiunt. ingenti per tota castra terrore
diffuso: donecrex tumultu dognito:legem se supplicio
coniunctoꝵ sontibus remuteres edixit. hylotas uero¬
one anmendacioliberare se acruciatu uoluerit:anceps
cõi etura est. quoniam & uera confessis: & falsã dicentibus
idem dolonis. finis ostenditur. Ceterum pater inquit me¬
us eqilioco quã familiariter usus sit. non ignoratis: illum
dico egiliocum qui in acie cecidit: omnium maloꝵ enusa
nobis
fuit: Nam cum primum iouis filium se salutari iussit
rex id indignẽ ferens ille: hunc igitur regem agnoscimxs¬
inquit:qui phylippum dedignatur patrem: actum est de
obis si ista perpeti possumus:non homines sed etiam dec
decipit: qui postulat deuscredi: amisimus alexandrum.
quibus se eximit tolerabilem: Nostrone sanquine devmfecimꝰ:

Expanded text:
ipsis necarentur, alii se interficiunt, alii in devios montes vasipsis necarentur, alii se interficiunt, alii in devios montes vastasque solitudines fugiuntingenti per tota castra terrore diffuso, donec rex tumultu cognito legem se de supplicio coniunctorum sontibus remittere edixit. Philotas verone an mendacio liberare se a cruciatu voluerit, anceps coniectura est, quoniam et vera confessis et falsa dicentibus idem doloris finis ostenditur. Ceterum: “Pater,” inquit, “meus Hegelocho quam familiariter usus sit, non ignoratis: illum dico Hegelochum, qui in acie cecidit: omnium malorum nobis is fuit causa. Nam cum primum Iovis filium se salutari iussit rex, id indigne ferens ille: “Hunc igitur regem agnoscimusinquit, “qui Philippum dedignatur patrem? Actum est de nobis, si ista perpeti possumus. Non homines solum, sed etiam deos despicit, qui postulat deus credi. Amisimus Alexandrum, quibus se eximit, tolerabilem. Nostrone sanguine deum fecimus,
Abbreviated transcription (Latin):
mos deinde cruciatus:ut pote & damnatus: & inucis in
gratiam regis torquentibus laceratur. At primo quandͦ¬
hinc ignis: illinc uerbera:iam non ad questionem. sed
ad penam inqrediebantur:non modo uocem:sed omnes
gemitus inpotestate habuit. Sed postquã intumescens cor¬
pus ulceribus. flagelloꝵ ictus nudis ossibus in cussos ferre
nõ poterat: si tormentis adhibituri modum essent:dicturũ
se quae scire expectarent pollicetur. sed finem questioni fo¬
re: uirare eos per alexandri salutem uolebat: remoueriq
tortores. Et utroq impetrato: cratero inquit. Dic quid me
uelis dicere: Illo indignante ludificarȩ eum. rursusq re¬
⁊uocante tortores. tempus petere cepit dum reciperet spiri¬
tum: tuncta que sciret indicaturus: Interim equites
nobilissimus quisq & hi maxime qui parmenionẽ pro¬
pinqua cognatione contingebant. Postquã phylotam tor¬
queri farna uulgauerat. legem macedonum ueriti:qua
cautum erat ut propinqui eoꝵ qui regi insidiati essent cõ

Expanded text:
mos deinde cruciatus, utpote et damnatus et inimicis in gratiam regis torquentibus, laceratur. Ac primo, quahinc ignis, illinc verbera iam non ad quaestionem, sed ad poenam ingerebantur, non vocem modo, sed etiam gemitus habuit in potestate: sed postquam intumescens corpus ulceribus flagellorum ictus nudis ossibus incussos ferre non poterat, si tormentis adhibituri modum essent, dicturum se, quae scire expeterent, pollicetur. Sed finem quaestioni fore, iurare eos per Alexandri salutem volebat removerique tortores. Et utroque inpetrato: “Cratere,” inquit, “dic, quid me velis dicere.” Illo indignante ludificari eum rursusque revocante tortores tempus petere coepit, dum reciperet spiritum, cuncta, quae sciret, indicaturus. Interim equites, nobilissimus quisque et ii maxime, qui Parmenionem propinqua cognatione contingebant, postquam Philotan torqueri fama vulgaverat, legem Macedonum veriti, qua cautum erat, ut propinquieorum, qui regi insidiati essent, cum
Abbreviated transcription (Latin):
copiis uenit.Hisdem fere diebus solemne erat ludi¬
crum istrioꝵ: quod conuentu totius graetie celebrat᷑.
In eo concilio ut sunt gretis temporalia ingenia: decer¬
nũt ut duodecim legarentur adregem: qui obres.pro
salute graetiae ac libertate gestas: coronam aureã dono
uictoriae ferrent. lidem pauloante in certe famȩ capta¬
uerant auram: ut quocumq pendentes animus tuliss&
fortunam sequerentuR. Caeterum non ipse modo rex
obibat: adhuc iugum imperii recusantes: sed praetorẽ qͦo

Expanded text:
copiis venit. Isdem fere diebus sollemne erat ludicrum Isthmiorum, quod conventu totius Graeciae celebratur: in eo concilio Graeci, ut sunt temporaria ingenia, decernunt, ut xv legarentur ad regem, qui ob res pro salute ac libertate Graeciae gestas coronam auream donum victoriae ferrent. Idem paulo ante incertae famae captaverant auram, ut, quocumque pendentes animos tulisset fortuna, sequerentur. Ceterum non ipse modo rex obibat urbes adhuc iugum imperii recusantes, sed praetores quo
Abbreviated transcription (Latin):
murum: ut si prior fefelliss&:ille se tuerentur:undio
orsi: sed undiq uis mali urgebat. Moles intra teli iac¬
tum erat: classis menia circuibat: terrestri simul naua¬
liq clade obruebantur:quippe binas quadriremes ma¬¬
cedones inter se ita iunxerant:ut prore coherent pu¬
ppes interuallo quantum capere poterant distarent.

Expanded text:
murum, ut, si prior fefellisset, illo se tuerentur, munire murum, ut, si prior fefellisset, illo se tuerentur, munire orsi. Sed undique vis mali urguebat: mole intra teli iactum erant, classis moenia circumibat, terrestri simul navalique clade obruebantur. Quippe binas quadriremes Macedones inter se ita iunxerant, ut prorae cohaererent, puppes intervallo, quantum capere poterant, distarent
Abbreviated transcription (Latin):
netrabant: falcibus palmites arborum eminẽtium
ad se trahentes: quae ubi secute erant: pleraq secũ in
profundũ dabant.tum leuatos onere stipites:truncosq
arborum:aut egre moliebantur:deinde totum opus
quod stipitibus fuerat innixum: funclamento lapso se¬
quebatur. Engo animi alexandro.per seueraret:ne an
abiret satis incerto. classis cypro aduenit. Eodẽ tẽ¬
pore eleander cum graetis militibus in asiam nuper
aduectisi.c. & lxxxx. nauigium in duo diuidit.
cornua: leuum pycthagoras rex cyprioꝵ: cum cra¬
tero tuebatur.Alexandrum in dextro quinque remi
regia uehebat. Nec tyrii quanquã classem habebant
ausi nauale inire certamen:trienis omnino ante ipsa
menia opposuerunt: quibus rex inuectus ipsas demer¬
sit. Postera die classe admenia admota undiq tormẽ¬
tis: & maxime arietũ pulsu muros quatit: quos tyrii
raptim: obstructis saxis. refecerunt: Interiorẽ quoq:

Expanded text:
netrabant, falcibus palmites arborum eminentium netrabant, falcibus palmites arborum eminentium ad se trahentes. Quae ubi secutae erant, pleraque secum in profundum dabant: tum levatos onere stipites truncosque arborum haud aegre moliebantur, deinde totum opus, quod stipitibus fuerat innixum, fundamento lapso sequebatur. Aegro animi Alexandro nec, perseveraret an abiret, satis certo classis Cypro advenit eodepore Cleander cum Graecis militibus in Asiam nuper advectis. e et XC navigia in duo dividit cornua: laevum Pnytagoras, rex Cypriorum, cum Cratero tuebatur, Alexandrum in dextro quinqueremis regia vehebat. Nee Tyrii, quamquam classem habebant, ausi navale inire certamen: tris omnino ante ipsa moenia opposuerunt, quibus rex invectus ipse eas demersit. Postera die classe ad moenia admota undique tormentis et maxime arietum pulsu muros quatit: quos Tyrii raptim obstructis saxis refecerunt, interiorem quoque
Abbreviated transcription (Latin):
substinebatur: praeceps in profundum ruit: tanteq: mo¬
lis uix ulla uestigia inuenit arabia rediens alexan¬
derhic qđ in aduersis rebus solet fieri: alius in aliũ cul¬
pam referebat: cum omnes uerius de seuitia maris que¬
ri possent. Rex noui operis molem orsus: in aduersum
uentam:. non latere: sed recta fronde direxit. ea cetera
opera uelut sub ipsa latentia tuebatur. latitudinem qͦq
aggeri adiecit: ut turres in medio excitate. procul teli
iactu abessent. Totas autem arbores cum ingentibus ramiᷤ
in altum iaciebant. Deinde saxis onerabant: rursũsq
cumulo eoꝵ alias arbores innectebant: tum humus ag¬
gerebatur. superq alta struae saxoꝵ arborumq cu¬
mulata: uelut quolam nexu continens opus in iun¬
xerunt:Nec tyrii quicquam qđ adimpediendam
molem excogitari poterat segniter exequebantur.¬
Precipuum auxilium erat: qui procul hostium conspe¬
ctu subibant aquã occultoq lapsu admolem usq pe¬

Expanded text:
sustinebatur, praeceps in profundum ruit, tantaeque mosustinebatur, praeceps in profundum ruit, tantaeque molis vix ulla vestigia invenit Arabia rediens Alexander. Hic, quod in adversis rebus solet fieri, alius in alium culpam referebant, cum omnes verius de saevitia maris queri possent. Rex novi operis molem orsus in adversum ventum non latere, sed recta fronte direxit: ea cetera opera velut sub ipsa latentia tuebatur: latitudinem quoque aggeri adiecit, ut turres in medio excitatae procul teli iactu abessent. Totas autem arbores cum ingentibus ramis in altum iaciebant, deinde saxis onerabant rursusque cumulo eorum alias arbores iniciebant, tum humus aggerebatur: superque alia strue saxorum arborumque cumulate velut quodam nexu continens opus iunxerant. Nee Tyrii, quidquid ad inpediendam molem excogitari poterat, segniter exequebanturPraecipuum auxilium erat, qui procul hostium conspectu subibant aquam occultoque lapsu ad molem usque pe
Abbreviated transcription (Latin):
sequebantur. Nauis autem igne concepto: latius fũ¬
dere incendium cepit: qđ priusquã posset occurri
turres & cetera opera in capite molis posita compni¬
hendit:at qui desiluerant: in parua nauigia face
& quicquid alendo igni aptum erat:in eadem opera
ingerunt: lamq non modo macedonum turres. sed
etiam summa tabulata conceperant ignem : cum hii
qui in turribus erant partm haurirent᷑ incendio: ꝑ¬
tim armis omissis. inmare: semet ipsi ĩmutereN
At tyrii qui capere eos quã interficere mallent: natan¬
tium manus. stipitibus saxisq lacerabant: donec do¬
nec debilitati. impune nauigio excipi possent. nec ĩ¬
cendio solo opera consumpta:sed forte eodem die ue¬
hementior uentus: totum ex fundo mare illixit in mo¬
lem: crebrisq fluctibus compages operis uerberate laxa¬
uere. saxaq interfluens unda medium opus rupit.
Proruptis igitur cumulis lapidum: quibus iniecta terra

Expanded text:
sequebantur, navis autem igne concepto latius funsequebantur, navis autem igne concepto latius fundere incendium coepit, quod, priusquam posset occurri, turres et cetera opera in capite molis posita conprehendit. At qui desiluerant in parva navigia, faces et, quidquid alendo igni aptum erat, in eadem opera ingerunt. Iamque non imae modo Macedonum turres, sed etiam summa tabulata conceperant ignem, cum ii, qui in turribus erant, partim haurirentur incendio, partim armis omissis in mare semet ipsi inmitterent. At Tyrii, qui capere eos quam interficere mallent, natantium manus stipitibus saxisque lacerabant, donec debilitati inpune navigiis excipi possent. Nec incendio solum opera consumpta, sed forte eodeni die vehementior ventus motum ex profundo mare inlisit in molem, crebrisque fluctibus conpages operis verberatae laxavere se, saxaque interfluens unda medium opus rupit. Prorutis igitur lapidum cumulis, quibus iniecta terra
Abbreviated transcription (Latin):
gebatur alitore: hoc magis quicquid ingerebatur: pre¬
altum absorbebat mare. Igitur ex eminentibus: coria
uelaq iussit obtendi: ut extra teli iactum essent: Du¬
asq turres ex capite molis erexit: ex quibus in subeun¬
tes scaphas tela ingeri possent. Contra tyrii procul a
conspectu hostium litori appellunt:expositisq militi¬
bus eos qui saxa gestabant obtruncant: In libano quoo
arabum agrestes incompositos macedonas adorti.xxx.
fere interficiuntur: paucioribus captis: Ea res alexan¬
drum diuidere copias coegit: & ne segniter assidere uni
urbi uideretur: operi perdicam cateronꝰ prefecit: Ipse
cum expedita manu: arabiam petiit. Inter hec tyrii
nauem magnitudine eximia: saxis: arenaq ã pup¬
pi oneratamnta ut nultum prora emineret:bitumi¬
ne ac sulphure illitam remis concitauerunt:& cum
magnam iuim uenti: uela quoq concepissent: celeri¬
r ad molem successit: tum prora eius accensa:remi¬
ges desiluere. in scaphas:quae ad hoc ipsum preparatae

Expanded text:
gebatur a litore, hoc magis, quidquid ingerebatur, praealtum absorbebat mare. Igitur rex munientibus coria velaque iussit obtendi, ut extra teli iactum essent, duasque turres ex capite molis erexit, e quibus in subeuntes scaphas tela ingeri possent. Contra Tyrii navigia procul a conspectu hostium litori adpellunt expositisque militibus eos, qui saxa gestabant, obtruncant. In Libano quoque Arabum agrestes inconpositos Macedonas adorti xxx fere interficiunt paucioribus captis. Ea res Alexandrum dividere copias coegit et, ne segniter adsidere uni urbi videretur, operi Perdiccan Crateronque praefecit, ipse cum expedita manu Arabiam petiit. Inter haec Tyrii navem magnitudine eximia saxis harenaque a puppi oneratam, ita ut multum prora emineret, bitumine ac sulphure inlitam remis concitaverunt, et, cum magnam vim venti vela quoque concepissent, celeriter ad molem successit. Tum prora eius accensa remiges desiluere in scaphas, quae ad hoc ipsum praeparatae
Abbreviated transcription (Latin):
periri decreuerat. Sed periti locorum alexandrum docẽt
occultum iter esse per calles & auersum aburbe sitfiss&
rum leuiter armatos super capita hostium euasuros. Cum
consilium placuisset:idem itinerum fuerunt duces.
.M.d. mercede conducti: & agriani fere. M. tauroni prae¬
fecto dati: ac post solis occasum iter in gredi iussi. Ipse ter¬
tia uigilia: castris motis: cuta lucis ortum: superat angu¬
stias: caesaq materia eratibus & pluteis faciundis: ut qui
turres caepit admouent extra teli iactum essent: urbem
obsidere caepit. Praerupta erant omnia:saxis & cotibus im¬
pedita: multi uulneribus depulsi: ut quibus non cũ hoste

Expanded text:
periri decreverat. Sed periti locorum Alexandrum docent occultum iter esse per calles et aversum ab urbe: si paucos misisset leviter armatos, super capita hostium evasuros. Cum consilium placuisset, idem itinerum fuerunt duces. M et D mercede conducti et Agriani fere M Tauroni praefecto dati ac post solis occasum iter ingredi iussi. Ipse tertia vigilia castris motis circa lucis ortum superat angustias caesaque materia cratibus et pluteis faciundis, ut, qui turres admoverent, extra teli iactum essent, urbem obsidere coepit. Praerupta erant omnia saxis et cotibus inpedita. Multis ergo vulneribus depulsi, ut quibus non cum hoste
Abbreviated transcription (Latin):
te religatis:a participibus consilii trahebantur. Bessus
truci u̾ultu intuens consurgit manibus non temperatu¬
rus: atq illi simulatione õmissa circumsistunt eum
& frustra repugnantem uinciunt: direpto ex capite re¬
gniᷤ insigni: lacerataq ueste quã ex spoliis occisiregis in¬
duerat:Ille deos sui sceleris adesse ultores confessus adie¬
cit: non dario iniquos fuisse quẽ sic ulciscerentur: sed
alexandro propitios. insecutos uictoriã semꝑ hostis ad¬
iuuissent: multitudo an uindicatura bessum fuerit in¬
certum est:nisi illi qui uinxerant iussu alexandri fecis¬
se ipsos ementiti: dubios adhuc animi terruissent.
In equũ impositum: alexandro tradituri ducũt. Inte
rim rex quibus matura erat missio electis nongentis: fe¬
re bina talenta equiti dedit: pediti ter denarium milia
monitosq ut liberos generarent: remisit domum:cete

Expanded text:
te religatis a participibus consilii trahebantur: quos Bessus te religatis a participibus consilii trahebantur: quos Bessus truci vultu intuens consurgit manibus non temperaturus. Atque illi simulatione omissa circumsistunt eum et frustra repugnantem vinciunt derepto ex capite regni insigni lacerataque veste, quam e spoliis occisi regis induerat. Ille deos sui sceleris ultores adesse confessus adiecit non Dareo iniquos fuisse, quem sic ulciscerentur, sed Alexandro propitios, cuius victoriam semper etiam hostes adiuvissent. Multitudo an vindicatura Bessum fuerit, incertum est, nisi illi, qui vinxerant, iussu Alexandri fecisse ipsos ementiti dubios adhuc animi terruissent. In equum inpositum Alexandro tradituri ducunt. Inter haec rex, quibus matura erat missio, electis nongentis fere bina talenta equiti dedit, pediti terna denarium milia monitosque, ut liberos generarent, remisit domum. Cete
Abbreviated transcription (Latin):
Spitamenes erat inter omnes amicos praetipuo honore cul¬
tus abesso:sed nullis meritis perfidia mitigari potest: que
tamen iam minus in eo inuisa esse poterat: quia nihil ul¬
li nephas tum inbessum interfectorẽ regis sui uidebatur.
Titulus facinoris spetiosus preferebatur uindicta darii:
Sed fortunam non scelus oderant bessi: Nanq ut alexã¬
drum flumen oxum superasse cognouit.datahernem
& cathenem. quibus a besso maxima fides habebatur.
in societatem cogitate rei ascisscit. Illi promptius adeũt
quã rogabantur. assumptisq otto fortissimis iuuenibus
dolum talem intendunt. Spitamenes pergit ad bessum
remotis arbitris comperisse ait se in sidiari dc ei datapernẽ
& cathenẽ: ut uiuum alexan dro traderent agitantes. a
semet occupatos esse. uinctos teneri. Bessus tanto merito
ut credebat obligatus: partim gratias agit: partim aui¬
dus explendi supplicii adduci eos iubet᷑. Illi manibus spõ¬

Expanded text:
Spitamenes erat inter omnes amicos praecipuo honore culSpitamenes erat inter omnes amicos praecipuo honore cultus a Besso, sed nullis mentis perfidia mitigari potest: quae tamen iam minus in eo invisa esse poterat, quia nihil ulli nefastum in Bessum, interfectorem regis sui, videbatur. Titulus facinori speciosus praeferebatur, vindicta Darei, sed fortunam, non scelus oderat Bessi. Namque ut Alexandrum numen Oxum superasse cоgnovit, Dataphernem et Catanen, quibus a Besso maxima fides habebatur, in societatem cogitatae rei adsciscit. Illi promptius adnuunt, quam rogabantur, adsumptisque VIII fortissimis iuvenibus talem dolum intendunt. Spitamenes pergit ad Bessum et remotis arbitris conperisse ait se, insidiari ei Dataphernen et Catanen, ut vivum Alexandro traderent, agitantes : a semet occupatos esse et vinctos teneri. Bessus tanto merito, ut credebat, obligatus partim gratias agit, partim avidus expetendi supplicii adduci eos iubet. Illi manibus sua spon
Abbreviated transcription (Latin):
aqua portari possit iussit: ac suis opem ferre. Sed qui ĩ¬
temperantius hauserunt: intercluso spiritu extincti sũt
Multoq maior numerus fuit quã ullo praelio amisera.
At ille toracem adhuc indutus:nec aut cibo refectus aut
potu: qua ueniebat exercitus consistit: Nec ante ad cu.¬
randum corpus recessit: quã pretererat aꝗmen: totam
eam noctem cum magno animi metu: perpetuis uigilsiꝰ
egit. Nec postero dieletior erat. quia netubi nauigia ha¬
bebat. nec pons erigi poterat circum amne nudo & ma¬
teria maxime sterili. Consilium igitur qđ unũ necessi¬
tas subiecerat init:Utres quã plurimos stramentis refec¬
tos diuidit: his incubantes. transnauere amnem:ouiq
primi transierant. in statione erant: cum traiicerent cae¬
teri hoc modo.Sexto demum die in ulteriore ripa totu
exercitum exposuit: Iamq ad persequendum bessum
statuerat progredi. cum ea quae insusianis erant cognoscĩs.

Expanded text:
aqua portari posset, аc suis opem ferre. Sed qui inaqua portari posset, аc suis opem ferre. Sed qui intemperantius hauserant, intercluso spiritu extincti sunt, multoque maior horum numerus fuit, quam ullo amiserat proelio. At ille thoracem adhuc indutus nec aut cibo refectus aut potu, qua veniebat excercitus, constitit nec ante ad curandum corpus recessit, quam praeterierat omne agmen, totamque eam noctem cum magno animi motu perpetuis vigilas egit. Nec postero die laetior erat, quia nec navigia habebat nec pons erigi poterat terra circum amnem nuda et materia maxime sterili. Consilium igitur, quod unum necessitas subiecerat, init: utres quam plurimos stramentis refertos dividit. His incubantes transnavere amnem, quique primi transierant, in statione erant, dum traicerent ceteri. Hoc modo sexto demum die in ulteriore ripa totum exercitum exposuit. Iamque ad persequendum Bessum statuerat progredi, cum ea, quae in Sogdianis eveneiant, cognoscit.