comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
plex sibi: eo more subiacuisser: quo uicti hostes uictoribus iacuere. Inuenit
aliquid infra genua quo libertatem detruderet.Non hoc est rempublicam
calcare. Equidem dicit aliquis. Non potest ad rempertinere sinistro pede pas:
enim soede. furioseq in solens fuerat: qui de capite consulario uiri secatus au¬
diebat: nisi i os senatoris ingessisset imperator pigros suos P
Sperbia magne fortune. O stultissimum malum: ut a te mhil acci¬
pere iuuat: et omne beneficium in inuiriam conuertis: ut te omnia¬
nimia delectant: ut te omnia dedecent: quoq altius & subleuasti:
hoc depressior es. Ostendisq tibi non agnoscere ista bona quibus tantum i fla¬
ris. Quicquid das corrumpis. Libet iaq interrogare quid tantopere resupi¬
net. Quid uultum habitumq oris peruertat. ut malit habere personam quẽ
faciem. Iucunda sunt que humana fronte: et celera: placidaq tribuuntur que

Expanded text:
plex sibi eo more iacuisset, quo hostes victi hostibus iacuere ; invenit plex sibi eo more iacuisset, quo hostes victi hostibus iacuere ; invenit aliquid infra genua, quo libertatem detruderet ! Non hoc est rem publicam calcare, et quidem, licet id aliquis non putet ad rem pertinere, sinistro pede ? Parum enim foede furioseque insolens fuerat, qui de capite consularis viri soccatus audiebat, nisi in os senatoris ingessisset imperator epigros suos ! superbia, magnae fortunae stultissimum malum ! Ut a te nihil accipere iuvat ! Ut omne beneficium in iniuriam convertis! Ut te omnia dedecent ! Quoque altius te sublevasti, hoc depressior es ostendisque tibi non datum adgnoscere ista bona, quibus tantum inflaris ; quidquid das, corrumpis. Libet itaque interrogare, quid se tanto opere resupinet, quid vultum habitumque oris pervertat, ut malit personam habere quam faciem ? Iucunda sunt, quae humana fronte, certe leni placidaque tribuuntur, quae
Abbreviated transcription (Latin):
re quos obligas: non tantum des oportet beneficia: sed ut ames. Precipue ut di¬
xi pareamus auribus. Admonitio tedium facit: exprobatio odium. Nihil eque
m beneficio uitandum est quem superbia. Quid opus arrogantia uultus: quid
umore uerborum: Ita res te extollit.Derrahenda est inanis iactatio.Res
Aesar dedit uitam Pompeio poeno.Sidat qui non aufert:deinde
absoluto & agenti gratias: porrexit ad osculandum sinstrum pedẽ
qui excusant eum: et negant id insolentie causa factum: aiunt socculum
tum:. immo aureum margaritis distinctum ostendere eum uoluisse. Ita prorsus
quid hic contumeliosum est: si uir consularis aurum: & margaritas osculatꝰ¬
est. Et alioquin nullam partem corporis eius electurus ꝗͣ purius oscularetur
homo natus in hoc ut mores liberae ciuitatis persica seruitute mutaret. Parui
licauit se senator senex submissis honoribus in conspectu principum si¬

Expanded text:
re, quos obligas, non tantum des oportet beneficia, sed ames. Praecipue, ut dire, quos obligas, non tantum des oportet beneficia, sed ames. Praecipue, ut dixi, pareamus auribus ; admonitio taedium facit, exprobratio odium. Nihil aeque in beneficio dando vitandum est quam superbia. Quid opus arrogantia vultus, quid tumore verborum? Ipsa res te extollit. Detrahenda est inanis iactatio; resaesar dedit vitam Pompeio Penno, si dat, qui non aufert ; deinde absoluto et agenti gratias porrexit osculandum sinistrum pedem. Qui excusant et negant id insolentiae causa factum, aiunt socculum auratum, immo aureum, margaritis distinctum ostendere eum voluisse. Ita prorsus : quid hic contumeliosum est, si vir consularis aurum et margaritas osculatus est alioquin nullam partem in corpore eius electurus, quam purius oscularetur ? Homo natus in hoc, ut mores liberae civitatis Persica servitute mutaret, parum iudicavit, si senator, senex, summis usus honoribus in conspectu principum sup
Abbreviated transcription (Latin):
non est comitendum:ut eriam siquis coram nobis narrabit respondendums
sit: dignissimus quidem ille est maioribus beneficiis. sed et ego magna uelle
me scio omnia illi prestare: quem adhuc praestitisse. Et hec ipsa non uniuer¬
iter: nec ea figura qua quidam renciunt: que magna ad se uolunt attrahere:¬
inde adicienda omnis humanitas. perdet agricola quod sparsit:si labores suos
destituet in semine. Multa cura fata producunt ad segetem. Nihil in fructũ
peruenit. quod non a primo usq ad extremum equalis cultura prosequitur Ea¬¬
dem beneficiorum est conditio. Nunquid ulla maiora possunt esse quem quae
in liberos patres conferunt: Nec tamen tuta sunt si infantia deserantur: nisi lõ¬
ga pietas munus suum nutriat. Eadem ceterorum beneficiorum conditio est:
misi illa adiuueris perdes. Parum est dedisse: fouenda sunt. si gratos uis habe¬

Expanded text:
non est committendum, ut etiam, si quis coram nobis narrabit, respondendum non est committendum, ut etiam, si quis coram nobis narrabit, respondendum sit : " Dignissimus quidem ille est maioribus beneficiis, sed ego magis velle me scio omnia illi praestare quam adhuc praestitisse " ; et haec ipsa non verniliter nec ea figura, qua quidam reiciunt, quae magis ad se volunt adtrahere. Deinde adicienda omnis humanitas. Perdet agricola, quod sparsit, si labores suos destituit in semine; multa cura sata perducuntur ad segetem ; nihil in fructum pervenit, quod non a primo usque ad extremum aequalis cultura prosequitur. Eadem beneficiorum condicio est. Numquid ulla maiora possunt esse, quam quae in liberos patres conferunt ? Haec tamen irrita sunt, si in infantia deserantur, nisi longa pietas munus suum nutrit. Eadem ceterorum beneficiorum condicio est : nisi illa adiuveris, perdes; parum est dedisse, fovenda sunt. Si gratos vis habe
Abbreviated transcription (Latin):
set. Redde me Cesari. Quousq dicens. Ego te seruaui: ego te eripui morti Id
si meo arbitrio memini uita est: si tuo mors est. Nihiltibi debet fi me seruasti
ut haberes quem ostenderes: quousq me circunducis: quousq obliuisei fortu¬
ne mee non sinis. Semel in triumpho ductus essem. Non est dicendum quid
tribuerimus. Qui admonet repetit. Non est instandum non est memoria reuo¬
candum: nisiut aliud dando prioris admoneas. Ne aliis quidem narrare de¬
bemus. Qui dedit beneficium taceat: narret qui accepit. Dicetur enim quot illi
ubiq iactanti beneficium suum. Non negabis inquit te recepisse & cũ respo
qꝙ narrasti. Quid opus est eloqui: quid alienum occupare officium: Est qui
istud facere honestius possit: quo narrante: & hoc laudabiliter quod ipse non'
narras. Ingratum me iudicas:si istud me tacente nemo sciturus est.Quod adeo

Expanded text:
set : " Redde me Caesari! " Quousque dices : " Ego te servavi, ego eripui morti " ? Istud, set : " Redde me Caesari! " Quousque dices : " Ego te servavi, ego eripui morti " ? Istud, si meo arbitrio memini, vita est ; si tuo, mors est. Nihil tibi debeo, si me servasti, ut haberes, quem ostenderes. Quousque me circumducis ? Quousque oblivisci fortunae meae non sinis ? Semel in triumpho ductus essem! Non est dicendum, quid tribuerimus ; qui admonet, repetit. Non est instandum, non est memoria renovanda, nisi ut aliud dando prioris admoneas. Ne aliis quidem narrare debemus ; qui dedit beneficium, taceat, narret, qui accepit. Dicetur enim, quod illi ubique iactanti beneficium suum. " Non negabis," inquit, " te recepisse " ; et cuque narrasti." Quid opus est eloqui, quid alienum occupare officium ? Est, qui istud facere honestius possit, quo narrante et hoc laudabitur, quod ipse non narras. Ingratum me iudicas, si istud te tacente nemo sciturus est ! Quod adeo
Abbreviated transcription (Latin):
benefacere delectat sed uideri benefecisse. Uolo inquis sciat. Debitorem queris
Uolo uriq sciat. Quid si illi utilius est nescire si honestius. si gratius. non in aliã
em abibis. Uolo ut sciat. Ita tu hominem non seruabis in tenebris. Non
go quotiens patitur res. percipiendum gaudium ex accipientis uoluntate. Sin
adiuuari illum. & oportet & pudet si quod prestamus offendit. nisi abscondit᷑
beneficium in acta non mitto. Quid ni ego illi sum iudicaturus me dedisse: cũ
inter prima praecepta: maxime necessaria sit: ne unquam exprobem:immo ne ad¬
moneam quidem. Hec enim beneficii inter duos lex est. Alter statm obliuisci
debet dati: alter accepti nunquam. Lacerat animum & premit frequens me¬
ritorum commemoratio.
Icet exclamare quot ille triumuirali proscriptione seruatus a quo¬
dam Cesaris amico exclamauit. cum superbiam eius ferre non pos¬

Expanded text:
bene facere delectat sed videri bene fecisse. " Volo utique sciat." Debitorem quaeris. " bene facere delectat sed videri bene fecisse. " Volo utique sciat." Debitorem quaeris. " Volo utique sciat." Quid ? si illi utilius est nescire, si honestius, si gratius, non in aliam partem abibis ? " Volo sciat." Ita tu hominem non servabis in tenebris ? Non nego, quotiens patitur res, respiciendum gaudium ex accipientis voluntate ; sin adiuvari illum et oportet et pudet, si, quod praestamus, offendit, nisi absconditur, beneficium in acta non mitto. Quidni ? ego illi non sum iudicaturus me dedisse, cum inter prima praecepta ac maxime necessaria sit, ne umquam exprobrem, immo ne admoneam quidem. Haec enim beneficii inter duos lex est : alter statim oblivisci debet dati, alter accepti numquam. Lacerat animum et premit frequens meritorum commemoratio. ibet exclamare, quod ille triumvirali proscriptione servatus a quodam Caesaris amico exclamavit, cum superbiam eius ferre non pos
Abbreviated transcription (Latin):
mitati. egestati. ignominie: tacite danda sunt. Ut nota sint solis quibus ꝓsunt.
Interdum et ipse qui iuuatur fallendus estut heãt nec a quo acceperit sciat. N es¬
Rcesilaus: ut aiunt amico pauperi. & paupertatem suam dissimulati¬
aegro autem: & nec hoc quidem confitenti deesse sibi in sumptum ad
necessarios usus:cum clam succurrendum iudicasset: puluerino eius
ignoranti sacculum subiecit. ut homo inutiliter uerecundus: quod si de siderabat
in ueritate potius quem acciperet. Quid ergo ille nesciet: aquo acceperit: primu
nesciat: si hocipsum beneficii pars est. Deinde multa alia faciam. multa tribua
per que intelligat & illius auctorem. Deniq ille nesciet accepisse se: ego sciã me
dedisse. Parum est inquis: parum si fornerare cogitas. Sed sidarc quo genere ac¬
cipienti maxime profuturum erit dabis: contentus eris te teste. Alioquin non o¬

Expanded text:
mitate egestati, ignominiae, tacite danda sunt, ut nota sint solis, quibus prosunt. mitate egestati, ignominiae, tacite danda sunt, ut nota sint solis, quibus prosunt. Interdum etiam ipse, qui iuvatur, vel fallendus est, ut habeat nec, a quo acceperit, sciat. rcesilan aiunt amico pauperi et paupertatem suam dissimulantiaegro autem et ne hoc quidem confitenti deesse sibi in sumptum ad necessarios usus, clam succurrendum iudicasse ; pulvino eius ignorantis sacculum subiecit, ut homo inutiliter verecundus, quod desiderabat, inveniret potius quam acciperet. " Quid ergo ? ille nesciet, a quo acceperit ? " Primum nesciat, si hoc ipsum beneficii pars est ; deinde multa alia faciam, multa tribuam, per quae intellegat et illius auctorem ; denique ille nesciet accepisse se, ego sciam me dedisse. " Parum est," inquis. Parum, si fenerare cogitas ; sed si dare, quo genere accipienti maxime profuturum erit, dabis. Contentus eris te teste ; alioqui non
Abbreviated transcription (Latin):
Mm genere quod des: quo sit acceptius adornandum est. Hoc ue¬
ro non est beneficium dare: reprebendere est:ut in transitu de hac
quoq parte dicam quid sentiam: ne principi quidem satis decoꝵ
est donare ignominiae causa:tamen inquietudinem effugere.Tiberius nec hoc
quidem modo purabat: potuit effugere. Nam aliquod postea qui idem roga¬
nt inuenti sunt: quos omnes iussit reddere in senatu.aeris alieni causas. et
illis certas summas dedit. Non est illud liberalitas: censura est. Auxilium est
principale tributum. Beneficium non est:cuius sine rubore meminisse non
possum. Ad iudicem missus sum:ut impetrarem:causam dixi EASS¬
Recipiunt itaq omnes auctores sapientie quaedam beneficia pala
danda: quedam secreto. palam quae quod sequitur gloriosum ẽ Ut
militaria dona: & honores: & quicquid aliud noticia pulchrius
fit. Rursus que non producunt: nec honestiorem faciunt: sed succurrunt infir¬

Expanded text:
 genere, quod des, quo sit acceptatius, adornandum est. Hoc ve genere, quod des, quo sit acceptatius, adornandum est. Hoc vero non est beneficium dare, deprehendere est. Et ut in transitu de hac quoque parte dicam, quid sentiam, ne principi quidem satis decorum est donare ignominiae causa. " Tamen," inquit, " effugere Tiberius ne hoc quidem modo, quod vitabat, potuit ; nam aliquot postea, qui idem rogarent, inventi sunt, quos omnes iussit reddere in senatu aeris alieni causas, et ita illis certas summas dedit." Non est illud liberalitas, censura est. Auxilium est, principale tributum est ; beneficium non est, cuius sine rubore meminisse non possum. Ad iudicem missus sum ; ut impetrarem, causam dixi. Praecipiunt itaque omnes auctores sapientiae quaedam beneficia palam danda, quaedam secreto. Palam, quae consequi gloriosum, ut militaria dona, ut honores et quidquid aliud notitia pulchrius fit; rursus, quae non producunt nec honestiorem faciunt, sed succurrunt infir
Abbreviated transcription (Latin):
randa beneficia: nec quicquam illis triste miscendum. Etiam siquid erit de quo
uelis admonere: aliud tempus eligito.
Abius uerucosus beneficium ab homine duro: asperedatum panem
lapidosum uocabat: quem esurienti accipere necessarium sit esse acer¬
bum. Tiberius Cesar rogatus anepote. M. Aellio praetorio ut eri alie
no succurreret: aedere illum sibi nomina creditorum iussit. Hoc non est donare:sed
creditores conuocare: cum aedita essent scripsit nepoti uississe se pecuniam solui. Ad¬
iecta contumeliosa admonitione effecit: ut nepos nec es alienum haberet. nec hene¬
ficium. Liberauit illum a creditoribus. Sibi non obligauit. Aliquid liberius secu¬
tus est: puto noluit plures esse:. qui idem rogaturi concurrerent. Ita fortasse effi¬
cax ratio fuerit:ad hominem improbas cupiditates: pudore reprimendas.Bene¬
ficium uero danti:tota alia sequenda est uia.EGTLRSDMENI.¬

Expanded text:
randa beneficia nec quicquam illis triste miscendum. Etiam si quid erit, de quo randa beneficia nec quicquam illis triste miscendum. Etiam si quid erit, de quo velis admonere, aliud tempus eligite. Fabius Verrucosus beneficium ab homine dure aspere datum panem lapidosum vocabat, quem esurienti accipere necessarium sit, esse acerbum. Ti. Caesar rogatus a Nepote Mario praetorio, ut aeri alieno eius succurreret, edere illum sibi nomina creditorum iussit ; hoc non est donare sed creditores convocare. Cum edita essent, scripsit Nepoti iussisse se pecuniam solvi adiecta contumeliosa admonitione. Effecit, ut Nepos nec aes alienum haberet nec benefidum; liberavit illum a creditoribus, sibi non obligavit. Aliquid Tiberius secutus est ; puto, noluit plures esse, qui idem rogaturi concurrerent. Ista fortasse efficax ratio fuerit ad hominum improbas cupiditates pudore reprimendas, beneficium vero danti tota alia sequenda est via. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
gnitas properat: et proprium est libenter facientis: cito facere. Qui tarde dedit
t diem extrahens profuit:non ex animo fecit.Ita duas res maxias ꝑd
et tempus & augmentum amice uoluntatis. Tarde uelle nolentis est Edsos
Nomni negocio liberalis non minima portio est quomodo quisq
aut dicatur aut fiat: multum celeritas fecit: multum abstulit s¬
mora: sicut in telis eadem ferri uis est. Sed in infinitum ĩterest
uirum excusso lacerto torqueantur: an remissa mani effluant. Gladiꝰ idẽ
et stringit & transforat. Quam presso articulo uenerit referi. Idem est quod datur.
sed interest quomodo detur. Quam dulce ꝗͣ preciosum est si gratias sibi agi non est
passus qui dedit: si dedisse dum dat oblitus est nam corripere eum cui maxime ali¬
quid praestes: dementia est & inserere contumeliam meritis. Itaq non sunt exaspe¬

Expanded text:
gnitas properat, et proprium est libenter facientis cito facere ; qui tarde et diem gnitas properat, et proprium est libenter facientis cito facere ; qui tarde et diem de die extrahens profuit, non ex animo fecit. Ita duas res maximas perdidit, et tempus et argumentum amicae voluntatis ; tarde velle nolentis est. In omni negotio. Liberalis, non minima portio est, quomodo quidque aut dicatur aut fiat. Multum celeritas adiecit, multum abstulit mora. Sicut in telis eadem ferri vis est, sed infinitum interest, utrum excusso lacerto torqueantur an remissa manu effluant, gladius idem et stringit et transforat, quam presso articulo venerit, refert, ita idem est, quod datur, sed interest, quomodo detur. Quam dulce, quam pretiosum est, si gratias sibi agi non est passus, qui dedit, si dedisse, dum dat, oblitus est ! Nam corripere eum, cui cum maxime aliquid praestes, dementia est et inserere contumeliam meritis. Itaque non sunt exaspe
Abbreviated transcription (Latin):
cia sunt. Quare uerissimum extima quod ille comicus dixit. Quid tu non in¬
telligis: tantum te gratie demere:quantum more adiicis.Inde ille uoces qͣs
ingenuus dolor exprimit. Fac cito si quid facis. Et nihil est tanti malo mibi
iam neges ubi in tedium adductus animus incipit beneficium odisse:dum
expectat: potest ob id gratus esse: Quemadmodum acerbissima crudelitas est
que trabit poenam. & misericordie genus est cito occidere:quia tormentum
ultimum finem sui secum affert. quod antecedit tempus maxima uenturi Ø¬
supplicii pars est.Ita minor est muneris gratia: quo munus diu pependit Est
enim bonarum rerum solicita expectatio. Et cum plurima beneficia remedi¬
um alicuius rei afferant: qui aut dutius torqueri patitur:quem protinus
potest liberare: aut gaudere beneficio suo:tardius manus affert. Omnis beni¬

Expanded text:
cia sunt. Quare verissimum existima, quod ille comicus dixit : Quid ? tu non incia sunt. Quare verissimum existima, quod ille comicus dixit : Quid ? tu non intellegis tantum te gratiae demere, quantum morae adicis ? Inde illae voces, quas ingenuus dolor exprimit : " Fac, si quid facis " et: " Nihil tanti est ; malo mihi iam neges." Ubi in taedium adductus animus incipit beneficium odisse, dum expectat, potest ob id gratus esse ? Quemadmodum acerbissima crudelitas est, quae trahit poenam, et misericordiae genus est cito occidere, quia tormentum ultimum finem sui secum adfert, quod antecedit tempus, maxima venturi supplicii pars est, ita maior est muneris gratia, quo minus diu pependit. Est enim etiam bonarum rerum sollicita expectatio, et eum plurima beneficia remedium alicuius rei adferant, qui aut diutius torqueri patitur, quem protinus potest liberare, aut tardius gaudere, beneficio suo manus adfert. Omnis beni
Abbreviated transcription (Latin):
uir manus: ex quo gratie minimum apud promittentem remaneant. Quia aucto¬
ri detrabit quisquis postillum rogandus est. Hec itaq cure habebis: si grate ex¬
timari que prestabis uoles: ut beneficia tua illibata & integra ad eos quibus
romissa sunt perueniant. sine ulla: quod aiunt. deductione. Nemo illa ii¬
cipiat: nemo detineat: nemo in eo quod daturus est: gratiam suam facere potest
ut non tuam minuat &O¬
Thil eque amarum ꝗͣ din pendere. Aequiore quidam animo ferut¬
praecidi spem suam: quem trabi plerisq autem hoc uitium est:am¬
inone praua differendi promissa ne minor sit rogantium turba. Quales
gie potenne ministri sunt: quos delectat potentie sue longum spectaculum: mi¬
nusq se iudicant posse nisi diu multumq singulis quid possint ostendant.
Nihil confestim: imhil semel faciunt. Iniurie illorum precipites. Lenta benefi¬

Expanded text:
teritur, ex quo gratiae minimum apud promittentem remanet, quia auctoteritur, ex quo gratiae minimum apud promittentem remanet, quia auctori detrahit, quisquis post illum rogandus est. Hoc itaque curae habebis, si grate aestimari, quae praestabis, voles, ut beneficia tua inlibata, ut integra ad eos, quibus promissa sunt, perveniant, sine ulla, quod aiunt, deductione. Nemo illa intercipiat, nemo detineat ; nemo in eo, quod daturus es, gratiam suam facere potest, ut non tuam minuathil aeque amarum quam diu pendere; aequiore quidam animo ferunpraecidi spem suam quam trahi. Plerisque autem hoc vitium est ambitione prava differendi promissa, ne minor sit rogantium turba, quales regiae potentiae ministri sunt, quos delectat superbiae suae longum spectaculum, minusque se iudicant posse, nisi diu multumque singulis, quid possint, ostenderint. Nihil confestim, nihil semel faciunt; iniuriae illorum praecipites, lenta benefi
Abbreviated transcription (Latin):
quor quenꝗͣ adhibuisti. Ego uero gratulor mihi:ꝙ experiri ammum nostrui
libuit: postea quicquid desiderabis tuo iure exiges. Semel rusticitati sue igno¬
scitur. Sic efficies ut animum tuum pluris extimet quem illud quicꝗ
ad quod petendum uenerat. Tunc est summa uirtus tribuentis: tunc benigni¬
tas ubi ille qui discessit. dicet sibi magnum hodie lucrum feci. Malo ꝙ illum
talem inueni: quem si multiplicatum hoc ad me de quo loquebar alia uia ꝑue¬
Tpleriq sunt qui beneficia asperitate uerborum: & supercilio mo¬
dum adducunt eo sermone usi: ea superbia: ut impetrasse poeniteat¬
Alie demde post rem promissam sequuntur more.Nihil autem
est acerbius quem ubi quoq quod impetrasti rogandum est. Representanda
sunt beneficia: que a quibusdam accipere difficilius est quem impetrare. Hic¬
rogandus estut admoneat ille ut consumet. Sic unum munus per multorum teri

Expanded text:
quod quemquam adhibuisti. Ego vero gratulor mihi, quod experiri animum meum quod quemquam adhibuisti. Ego vero gratulor mihi, quod experiri animum meum libuit ; postea, quidquid desiderabis, tuo iure exiges ; semel rusticitati tuae ignoscitur." Sic efficies, ut animum tuum pluris aestimet quam illud, quidquid est, ad quod petendum venerat. Tune est summa virtus tribuentis, tunc benignitas, ubi ille, qui discessit, dicet sibi : " Magnum hodie lucrum feci; malo, quod illum talem inveni, quam si multiplicatum hoc ad me, de quo loquebar, alia via perveplerique sunt, qui beneficia asperitate verborum et supercilio in odium adducunt eo sermone usi, ea superbia, ut impetrasse paeniteatAliae deinde post rem promissam secuntur morae ; nihil autem est acerbius, quam ubi quoque, quod impetrasti, rogandum est. Repraesentanda sunt beneficia, quae a quibusdam accipere difficilius est quam impetrare. Hicrogandus est, ut admoneat, ille, ut consummet ; sic unum munus per multorum manus
Abbreviated transcription (Latin):
tequam interpellaremur:ipsa sestinatione approbemus. Quemad modum in
aegris opportunitas cibi salutaris est. & aqua tempestiue data remedii locum
obrinuit. Ita quauis leue & uulgare beneficium sit: si praesto fuerit: si proximã
quamq horam non perdidit: multum sibi adncit. gratiamq: preciosi:
ti & diu cogitati muneris uincit. Qui temperate fecit: non est dubium quin libẽ¬
ter faciat. Etaq letus facit et induit sibianimum sui uultum. RS¬
Ngenta quorumdam beneficia: silentium:aut loquendi tarditasØ
imitata grauitatem & tristitiam corrumpit: cum promitterent uul¬
tu negantium. Quanto melius adiicere bona uerba rebus honis:et i¬
dicatione humana benignaq commendareq prestes. Ut ille se castiget quot tar¬
dior in rogando fuit: adiicias licet familiarem querelam. Prascor tibi quot cu
aliquid desiderasses: non olim scire me uoluisti:quem tam diligenter rogasti.

Expanded text:
tequam interpellemur, ipsa festinatione approbemus. Quemadmodum in tequam interpellemur, ipsa festinatione approbemus. Quemadmodum in aegris opportunitas cibi salutaris est et aqua tempestive data remedii locum obtinuit, ita, quamvis leve et vulgare beneficium est, si praesto fuit, si proximam quamque horam non perdidit, multum sibi adicit gratiamque pretiosi sed lenti et diu cogitati muneris vincit. Qui tam parate facit, non est dubium, quin libenter faciat ; itaque laetus facit et induit sibi animi sui vultum. Ingentia quorundam beneficia silentium aut loquendi tarditas imitata gravitatem et tristitiam corrupit, cum promitterent vultu negantium. Quanto melius adicere bona verba rebus bonis et praedicatione humana benignaque commendare, quae praestes ! Ut ille se castiget, quod tardior in rogando fuit, adicias licet familiarem querellam : " Irascor tibi, quod, cum aliquid desiderasses, non olim scire me voluisti, quod tam diligenter rogasti,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗͣ rogemur: quia cum homini probo ad rogandum os concurrat & suffundat᷑
rubor. Qui hoc tormentũ remiserit: multiplicat munus suum.Non tulit gratis:
ii rogasset accepit.Quoniamquidem ut maioribus nostris grauissimis
uiris usum est. Nulla res carius constat:ꝗͣ quae precibus empta est:uota ho¬
mines parcius facerent:si palam facienda essent.Adeo enam deos quibus ho¬
Olestum uerbum est onerosum & demisso uultu dicendum rogo. hiuc
facienda est gratia amico:& cuicunq quem amicum scis promeren¬
do facturus: properet: licet sero beneficium dedit. Ideo diuinã da
cuiusq uoluntas: & cum intellecta est necessitate grauissima rogandi: liberan¬
da est. Illud benesicium uicundum uicturumq: in animo scias quod obuiam
uenit.Si non contingit praeuenre plura rogantis uerba intercidamus ne roga¬
ti uideamur: sed certiores facti statim promittamus: facturosq nos etiam an¬

Expanded text:
quam rogemur, quia, cum homini probo ad rogandum os concurrat et suffundatur quam rogemur, quia, cum homini probo ad rogandum os concurrat et suffundatur rubor, qui hoc tormentum remittit, multiplicat munus suum. Non tulit gratis, qui, cum rogasset, accepit, quoniam quidem, ut maioribus nostris gravissimis viris visum est, nulla res carius constat, quam quae precibus empta est. Vota homines parcius facerent, si palam facienda essent ; adeo etiam deos, quibus hoecari. Molestum verbum est, onerosum, demisso vultu dicendum, rogo. Huius facienda est gratia amico et quemcumque amicum sis promerendo facturus ; properet licet, sero beneficium dedit, qui roganti dedit. Ideo divinanda cuiusque voluntas et, cum intellecta est, necessitate gravissima rogandi liberanda est; illud beneficium iucundum victurum in animo scias, quod obviam venit. Si non contigit praevenire, plura rogantis verba intercidamus ; ne rogati videamur sed certiores facti, statim promittamus facturosque nos, etiam an
Abbreviated transcription (Latin):
NSPICIANUS UBERALIS UIRORUM
optime: id quod ex priore parte ad huc superest
quemadmodum dandum sit beneficium.cu¬
ius rei expeditissimam uideor monstraturus
uiam:si sic demus quomodo uellemus accipere.
Ante omnia libenter cito sine ulla dubitatio¬
ne. Ingratum est ficium qud diu inter manus
dantis haesit: quod quis egre dimittere uisus
est. & sic darem tanquam supra raperet᷑. Etiã
siquid more interuenit: eiutemus omnimodo ne dubitasse uideamur.Proximꝰ.
est autem neganti qui dubitauit: nullamq: imiet gratiam.Nam cum in bene¬
ficio iucundissima sit tribuentis uoluntas. qui nolente se tribuisse ipsa cũcta
testatus est. non dedit: sed aduersus ducentem male retinuit. Multi autẽ
sunt quos liberales facit fortis infirmitas.Gatissima sunt beneficia: parata: fa¬
cilia: occurrentia: ubi nulla mora fuit:nisi in accipientis uerecundia. Optimu
est antecedere desiderium cuiusq: proximum sequi illud. melius occupare ante

Expanded text:
nspiciamus, Liberalis virorum optime, id quod ex priore parte adhuc superest, quemadmodum dandum sit beneficium ; cuius rei expeditissimam videor monstraturus viam : sic demus, quomodo vellemus accipere. Ante omnia libenter, cito, sine ulla dubitatione. Ingratum est beneficium, quod diu inter dantis manus haesit, quod quis aegre dimittere visus est et sic dare, tamquam sibi eriperet. Etiam si quid intervenit morae, evitemus omni modo, ne deliberasse videamur; proximus est a negante, qui dubitavit, nullamque iniit gratiam. Nam eum in beneficio iucundissima sit tribuentis voluntas, quia nolentem se tribuisse ipsa cunctatione testatus est, non dedit sed adversus ducentem male retinuit ; multi autem sunt, quos liberales facit frontis infirmitas. Gratissima sunt beneficia parata, facilia, occurrentia, ubi nulla mora fuit nisi in accipientis verecundia. Optimum est antecedere desiderium cuiusque, proximum sequi. Illud melius, occupare ante
Abbreviated transcription (Latin):
Anꝗ beneficium quis asapiente accep̾it reddere debeat: si ille desinat esse sapiens.
& in malum uersus est. Redderes enim & depositum quod a sapiente accepisses:
et eniam malo redderes ereditum: Quid est cur non & beneficium: Quia mutatus
est ille. te mutat. Quid siquid a sano accepisses: egro non redderes:cum plus sc̃ꝑ
imbecillo amico debeamus. Et hic aeger est. Animo adiuuetur.: ferattr. Stultitia.
morbus est amimi distiguendum Roc quo magis intelligatur existimo.
Uo sunt beneficia. Unum quod dare nisi sapiens sapienti non porest
Hoc est absolutum & uerum beneficium. Alterum uulgare plebriũ¬
cuius inter nos & imperitos commertium est. De hoc non est dubi¬
um:quin illi qualiscunq est debeam reddere:siue homicida: fiue fur:siue ad¬
ulter euasit. Habent scelera leges suas.Melius istos iudex ꝗ̃ ingratus emẽdat.

Expanded text:
pertinere, an, quod beneficium quis a sapiente accepit, reddere debeat, si ille desiit esse sapiens pertinere, an, quod beneficium quis a sapiente accepit, reddere debeat, si ille desiit esse sapiens et in malum versus est. Redderes enim et depositum, quod a sapiente accepisses, etiam malo, redderes creditum. Quid est, cur non et beneficium ? Quia mutatus est, ille te mutet ? Quid ? Si quid a sano accepisses, aegro non redderes, cum plus semper imbecillo amico debeamus ? Et hic aeger est animo ; adiuvetur, feratur. Stultitia morbus est animi. Drstinguendum hoc, quo magis intellegatur, existimo. Duo sunt beneficia : unum, quod dare nisi sapiens sapienti non potest ; hoc est absolutum et verum beneficium ; alterum vulgare, plebeiumcuius inter nos imperitos commercium est. De hoc non est dubium, quin illi, qualiscumque est, debeam reddere, sive homicida sive fur sive adulter evasit. Habent scelera leges suas ; melius istos iudex quam ingratus emendat.
Abbreviated transcription (Latin):
tis. ad quos refugere non possit: & sub quibus inficiationem suam gerere. Omnia
feci. Pac etiam nunc. Quid tu tam imprudentes iudicas maiores nostros fuisse¬
ut non intelligerent iniquissimum esse eodem loco eum qui pecuniam quam a
creditore acceperat: libidim aut alce assumpsit: et eum qui incendio alit latroci'¬
nio: aut aliquo casu tristiore: aliena cum suis perdidit. Nullam excusationem re¬
ceperunt: ut homines scirent fidem utiq prestandam. Satius enim erat a paucis
etiam iustam excusationem non accipi: quem ab omnibus aliquam tentari
fecisti ut redderes. Hoc illi satis: tibi parum: Nam quemad modum ille: sed em¬
ocam & sedulam operam transire pro irrita patituricui gratia referatur indignus
esi. Eta tu ngratus es: nisi ei qui uoluntatem honam in solutum accipit eo libẽ¬
tius debes: quia dimitteris. Non rapias hoc. nec testeris. Occasiones reddendi ni'¬

Expanded text:
tis, ad quas refugere non possint et sub quibus infitiationem suam tegere. " Omnia tis, ad quas refugere non possint et sub quibus infitiationem suam tegere. " Omnia feci." Fac etiamnunc. Quid ? tu tam imprudentes iudicas maiores nostros fuisse, ut non intellegerent iniquissimum esse eodem loco haberi eum, qui pecuniam, quam a creditore acceperat, libidini aut aleae adsumpsit, et eum, qui incendio aut latrocinio aut aliquo casu tristiore aliena cum suis perdidit ? Nullam excusationem receperunt, ut homines scirent fidem utique praestandam ; satius enim erat a paucis etiam iustam excusationem non accipi quam ab omnibus aliquam temptari. Omnia fecisti, ut redderes ; hoc illi satis sit, tibi parum. Nam quemadmodum ille, si enixam et sedulam operam transire pro irrita patitur, cui gratia referatur, indignus est, ita tu ingratus es, nisi ei, qui voluntatem bonam in solutum accipit, eo libentius debes, quia dimittens. Non rapias hoc nec testeris ; occasiones reddendi ni
Abbreviated transcription (Latin):
Huic uere debes: & qui uult & qui conatur. & nihil intentatum relinquit: sed non
xtest dicere. utrumq enim prestat quantum in se est. Demde non semper ni
numerus equandus est. Aliquando una res pro duabus ualet: Itaq in locũ rei
succedit tam propensa uoluntas & cupida reddendi. Quid st animum sine re ad
referendam gratiam non ualei: nemo aduersus deos gratus estiin quos uolun¬
tas sola confertur. Dns inquit mhil aliud prestare possumus. Sed si huic quoq
cui referre gratiam debeo: nihil aliud prestare possum. Quid est quare non co
aduersus hominem gratus sim: quo nhil amplius in deos confero Re
recepisse se iudicet: ille se sciat non reddidisse. Hic illum demittat.
ille seteneat. Hic dicat habxo: ille respondeat habeo. In omni questi¬
one propositum sit nobis bonum publicum. Precludende sunt excusationes ingra'¬

Expanded text:
huic vero, qui et vult et conatur et nihil intemptatum relinquit, id non huic vero, qui et vult et conatur et nihil intemptatum relinquit, id non potes dicere ; utrumque enim praestat, quantum in se est. Deinde non semper numero numerus aequandus est, aliquando una res pro duabus valet ; itaque in locum rei succedit tam propensa voluntas et cupida reddendi. Quod si animus sine re ad referendam gratiam non valet, nemo adversus deos gratus est, in quos voluntas sola confertur. " Dis," inquit, " nihil aliud praestare possumus." Sed si huic quoque, cui referre gratiam debeo, nihil aliud praestare possum, quid est, quare non eo adversus hominem gratus sim, quo nihil amplius in deos confero ? Srecepisse se iudicet, ille se sciat non reddidisse ; hic illum dimittat, ille se teneat ; hic dicat : " Habeo," ille respondeat : " Debeo. " In omni quaestione propositum sit nobis bonum publicum ; praecludendae sunt excusationes ingra
Abbreviated transcription (Latin):
mare: peragratis omnibus solicitudimbus: cum quos nemo fugiebat: ergo quaeren¬
tem tandem ad piratas perueni: et iamte alius redemerat:negabis me gratiam ret¬
tulisse: etiam si in illa nauigatione pecumam quam saluti tue contraxeram naufra
perdidi: etiam ubi uincula quae detrahere tibi uolui ipsc incidi: negabis me r¬
tulisse gratiam. At mehercule. Athenienses. Armodium & Aristogionem tyrãn¬
nicidas uocant: & Mutio manus in hostilia ara relicta instar occisi Porsene fuit.
Et semper contra fortunã luctata uirtus etiam citra effectum propositi operis enitu¬
it. Plus praestitit qui fugientes occasiones secutus ẽ.& alia atq alia captauit ꝑ que
referre gratiam posset:ꝗ is ꝗͣ sine ullo sudore: gratum primo fecit occasio
Uas inquitres ille tibi praestitit: Uoluntatem & rem. Tu quoq: illi duas¬
debes Merito istud diceres ei qui tibi reddidit uoluntatem occiosã.

Expanded text:
mare ; peragratis omnibus solitudinibus, cum, quos nemo non fugiebat, ego quaerermare ; peragratis omnibus solitudinibus, cum, quos nemo non fugiebat, ego quaererem, tandem ad piratas perveni ; iam te alius redemerat : negabis me gratiam rettulisse ? Etiamne, si in illa navigatione pecuniam, quam saluti tuae contraxeram, naufragus perdidi, etiamne, si in vincula, quae detrahere tibi volui, ipse incidi, negabis me rettulisse gratiam ? At mehercules Athenienses Harmodium et Aristogitonem tyrannicidas vocant, et Mucio manus in hostili ara relicta instar occisi Porsinae fuit, et semper contra fortunam luctata virtus etiam citra effectum propositi operis enituit. Plus praestitit, qui fugientes occasiones secutus est et alia atque alia captavit, per quae referre gratiam posset, quam quem sine ullo sudore gratum prima fecit occasio. " Duas," inquit, " res ille tibi praestitit, voluntatem et rem ; tu quoque illi duasdebes." Merito istud diceres ei, qui tibi reddidit voluntatem otiosam,
Abbreviated transcription (Latin):
tare iudicas. Plenissime ad me peruenit animus tius.Dic inquit mihi si reddi¬
disse beneficium diceres: illum si gratiam rettulisset. Eodem ergo loco est qui red¬
lidit & qui non reddidit. Contra illud pone:si oblitus esset obliti benefici.si ne
tasset quidem gratus esse: negares illum gratiam rettulisse. At hic diebus nocti¬
busq se laxabit: et omnibus aliis renunciabit officiis.: huic un ĩminens: & operatꝰ
ne quo se fugeret occasio. Eodem ergo locoerunt:ille qui curam referende gratie
abiecit. et hic qui nunꝗͣ ab illa recessit. Iniquus es si rem a me exigis: cum uideas
animum non defuisse ad summam. Puta cum captus esses me pecuniam mutuã.
ebus meis in securitatem creditoris oppositis nauigasse hyeme tam seua:p
festa latrociniis littora emensum:quicquid periculi afferre potest etiam pacatũ

Expanded text:
amplius iudicas ; plenissime ad me pervenit animus tuus." " Dic," inquit, " mihi : si reddiamplius iudicas ; plenissime ad me pervenit animus tuus." " Dic," inquit, " mihi : si reddidisset beneficium, diceres illum gratiam rettulisse ; eodem ergo loco est, qui reddidit et qui non reddidit ? " Contra nunc illud pone : si oblitus esset accepti beneficii, si ne temptasset quidem gratus esse, negares illum gratiam rettulisse ; at hic se diebus noctibusque lassavit et omnibus aliis renuntiavit officiis huic uni imminens et operatus, ne qua se fugeret occasio ; eodem ergo loco erunt ille, qui curam referendae gratiae abiecit, et hic, qui numquam ab illa recessit ? Iniquus es, si rem a me exigis, cum videas animum non defuisse. Ad summam puta, cum captus esses, me pecuniam mutuatum rebus meis in securitatem creditoris oppositis navigasse hieme tam saeva per infesta latrociniis litora, emensum, quidquid periculorum adferre potest etiam pacatum
Abbreviated transcription (Latin):
tiuido muneribuo siuio funcla esi. Omma feent ur beneficium redderet Obstitit¬
illi foclicitas tua. Nihil incidit durius: quot ueram amicitiam experiretur. locu.¬
leti donare non potuit sano assidere:foelici succurrere.Gratiam rettulit etian
tu beneficium non recepisti. Preterea huic intentus semper: & huius rei tempus
operiens qui in hoc multum curae: multum sedulitatis impendit: plus laborauit
quem cui cio referre gratiam contingit.
Ebitoris exemplum dissimile est:cui parum est pecuniam quesisse. ni¬
si soluit. Illic enim stat acerbus super caput creditor: qui nullũ diẽ¬
gratis occidere patiatur. Hic benignissimus qui tecum cursantem
et solicitum atq anxium dicat. Mitte hanc de pectore curam.Desine tibi molestꝰ
instare. Omnia a te habeo. Inuiriam mihi facis si me quicquam amplius deside:

Expanded text:
titudo muneribus suis functa est. Omnia fecit, ut beneficium redderet, obstitittitudo muneribus suis functa est. Omnia fecit, ut beneficium redderet, obstititilli felicitas tua ; nihil incidit durius, quod veram amicitiam experiretur ; locupleti donare non potuit, sano adsidere, felici succurrere : gratiam rettulit, etiam si tu beneficium non recepisti. Praeterea huic intentus semper et huius rei tempus opperiens, qui in hoc multum curae, multum sedulitatis impendit, plus laboravit, quam cui cito referre gratiam contigit. Debitoris exemplum dissimile est, cui parum est pecuniam quaesisse, nisi solvit ; illic enim stat acerbus super caput creditor, qui nullum diegratis occidere patiatur ; hic benignissimus, qui, te cum viderit concursantem et sollicitum atque anxium, dicat : " Mitte hanc de pectore curam ; desine tibi molestus instare. Omnia a te habeo; iniuriam mihi facis, si me quicquam desiderare
Abbreviated transcription (Latin):
ra in que si ea beniuolentia effundat & sic sibi indulgrat. quemad¬
modum amantes olent: quorum plura oscula: & complexus artio¬
res non augent amorem: sed exercent. Hec quoq que uenit questio profligata ẽ
in prioribus. Itaq breuiter perstringetur. Possunt enim in hac que data sunt¬
aluis argumenta transferri. Queritur an qui omnia fecit ut beneficiũ reddenir
reddiderit. Ut nescias inquitillum non reddidisse: omnia fecit ut redderet.Appa¬
ret ergo non esse id factum cuius faciendi occasionem non habuit. et creditori suo
pecumam non soluit is qui ut solueret ubiq quesiuiit: nec inuenit. Quedam eius
conditionis sunt: ut effectum prestare debeant. Quibusdam profectu est omĩa
attentasse aut efficeret. Si omnna fecit ut sanaret: peregit medicus partes suas. Enã
damnato reo oratori constat eloquentiestudium: et officium: si omni arte usus est.
Laus imperator etiam uicto: & duci redditur.Si & prudentie & industria: & for¬

Expanded text:
ra, in quae se denique benevolentia effundat et sic sibi indulgeat, quemadmodum amantes solent, quorum plura oscula et complexus artiores non augent amorem, sed exercent. Haec quoque, quae venit, quaestio profligata est in prioribus ; itaque breviter perstringetur; possunt enim in hanc, quae aliis data sunt, argumenta transferri. Quaeritur, an, qui omnia fecit, ut beneficium redderet, reddiderit. " Ut scias," inquit, " illum non reddidisse, omnia fecit, ut redderet ; apparet ergo non esse id factum, cuius faciendi occasionem non habuit. Et creditori suo pecuniam non solvit is, qui, ut solveret, ubique quaesivit nec invenit." Quaedam eius condicionis sunt, ut effectum praestare debeant ; quibusdam pro effectu est omnia temptasse, ut efficerent. Si omnia fecit, ut sanaret, peregit partes suas medicus ; etiam damnato reo oratori constat eloquentiae officium, si omni vi usus est ; laus imperatoria etiam victo duci redditur, si et prudentia et industria et for
Abbreviated transcription (Latin):
quid fortis fortem se gloriabitur: quem corporis egritudo efficit in'¬
firmum: Nunquid diues in operibus sius gloriabitur:cuius fur uel
tyrannus abrupit: Nunquid nobilitas gloriabitur effecta: nõnunꝗͣ
indignis & miserabilibus seruiens: Diabolus aliquando se gloriabit᷑
interfectorem tue misericordie: nunc intergemiscit socios tue beatitu¬
dinis. Eugienda sunt omnibus modis: et abscindenda igni ac ferro:
totoq artificio separanda: Ianguor a corpore:imperitia ab animo: Iu'¬
xuria amente:a ciuitate seditio:a domo discordia:a cunctis rebus in¬
temperantia.Dixit quidam amicorum omnia esse communia: et ami¬
cum scipsum esse alterum. Duorum temporum maxime habendam
curam: et eorum que acturi sumus: et eorum que gessimus. Post deũ
ueritatem colendam: que sola homines diis proximos facit:¬

Expanded text:
quid fortis fortem se gloriabitur, quem corporis aegritudo efficit inquid fortis fortem se gloriabitur, quem corporis aegritudo efficit infirmum? Nunquid dives in opibus suis gloriabitur, cujus spem fur vel tyrannus abrupit? Nunquid nobilitas gloriabitur affecta, nonnunquam indignis et miserabilibus serviens? Diabolus aliquando se gloriabatur interfectorem tuae misericordiae, nunc intergemiscit socios tuae beatitudinis. Fugienda sunt omnibus modis et abscindenda igni ac ferro, totoque artificio separanda, languor a corpore, imperitia ab animo, luxuria a mente, a civitate seditio, a domo discordia, a cunctis rebus intemperantia. Dixit quidam, amicorum omnia esse communia, et amicum se ipsum esse alterum. Duorum temporum maxime habendam curam, et eorum quae acturi sumus, et eorum quae gessimus. Post Deum veritatem colendam, quae sola homines diis proximos facit
Abbreviated transcription (Latin):
iuriarum obiurgationi semper aliquid blande admisce.facilius enim pe¬
netrant uerba que molli uadunt uia:quem aspera.Nemo enim se mutat
u mutari se desperat.Quo cum scribens aliquid dicturus es:scito mi
tuorum te hominibus chyrographum dare.Qui in seruos irascitur &
crudelis est:satis ostendit potestatem aduersus alienos sibi defuisse¬
Qui nescit tacere: nescit et loqui. Facilius est pauperi contemptum ef'¬
fugere quem diuiti inuidiam.Bonus fruitur bona conscientia. Malis
hominibus tutissimum est effugere.Nulla pusilla domus que multos
amicos capit. Scire uti paupertate maxima felicitas. Acuit intentio.¬
nimium frangit animum remissio. Nunquam scelus scelere uincendũ
Sonus uir est qui eo perduxit affectu animum: ut non tantum pecc¬
re non uelit: sed etiam non possit. Regnantibus peius multo periculum
quem his qui iudicantur.hi enim singulos timent: illi uniuersos. Nũ¬

Expanded text:
juriarum tenax. Objurgationi semper aliquid blande admisce; facilius enim pejuriarum tenax. Objurgationi semper aliquid blande admisce; facilius enim penetrant verba quae molli vadunt via, quam aspera; nemo enim se mutat, quia mutari se desperet. Quoties scribens aliquid dicturus es, scito morum tuorum te hominibus chirographum dare. Qui in servos irascitur et crudelis est, satis ostendit potestatem adversus alienos sibi defuisse. Qui nescit tacere, nescit loqui. Facilius est pauperi contemptum effugere quam diviti invidiam. Bonus fruitur bona conscientia. Malis hominibus tutissimum est cito fugere. Nulla pusilla domus, quae multos amicos capit. Scire uti paupertate, maxima felicitas. Acuit intentio, frangit animum remissio. Nunquam scelus scelere vincendum est. Bonus vir est qui eo perduxit affectu animum, ut non tantum peccare non velit, sed etiam non possit. Regnantibus pejus multo periculum quam his qui judicantur; hi enim singulos timent, illi universos. Nun
Abbreviated transcription (Latin):
imitatio. Bonis nocet qui malis parcit.Multi cum alns maledicitur sibi
ipsis seruitia faciunt.Nihil turpius quem qui obiicit alteri quod sibi obi¬
ciendum. Ut licentiosa mancipia animi imperio redige:Linguam: libidinẽ.
uentrem: cupiditatemq comprime. si non potes: paululum remitte.Sepe
ta que sanari ratione non poterant:sanata sunt tempore.Qui propi
cunie amorem et libidinum moritur:ostendit se nunquam sui causa ui¬
xisse. Turpia ne dixeris paulatim enim pudor per uerba discutitur.Sic ha'¬
bita: ut potius laudetur dominus quem domus. Consuetudinaria res est
innocentia. non damnatio sed causa hominem turpem facit. merito pena
to apparebit conuersantibus. Uideri uis ab hominibus: nunquam bone ho
nestatis simulatio. Quod de alienis tractas: ex tuis iudices. Multi sunt
obligandi: pauci offendendi. nam memoria beneficiorum facilis est.In¬

Expanded text:
i. Bonis nocet, qui malis parcit. Multi cum aliis maledicunt, sibi i. Bonis nocet, qui malis parcit. Multi cum aliis maledicunt, sibi ipsis convicium faciunt. Nihil turpius quam qui objicit alteri; sibi objiciendum. Ut licentiosa mancipia animi, imperio rege linguam, libidinem, ventrem; cupiditatemque comprime: si non potes, paululum remitte. Saepe ea quae sanari ratione non poterant, sanata sunt tempore. Qui propter pecuniae amorem et libidinum moritur, ostendit se nunquam sui causa vixisse. Turpia ne dixeris, paulatim enim pudor per verba discutitur. Sic habita, ut potius laudetur dominus quam domus: consuetudinaria res est innocentia. Non damnatio, sed causa hominem turpem facit. Merito damnari, to apparebit conversantibus. Videri vis ab omnibus? nunquam bonae honestatis simulatio longa est. Quod de alienis tractas, ex tuis judices. Multi sunt obligandi, pauci offendendi; nam memoria beneficiorum facilis est, in
Abbreviated transcription (Latin):
seueritas. Quierissimam uitam agerent homines in terris si hec duo uer¬
ba a natura omnium rerum tollerent: meum et tuum.Qui paupertatẽ
timet timendus est.Uires tuas amici magis sentiant beneficia quem
inuirias. Pecunia non satiat auaritiam:sed irritat. ideo semper indi
ues esse et felix. Auribus frequentius quem lingua utere. Quicquid dictu¬
rus es antequam aliis dicito tibi.Nihil interest inter iratum et insanus.
nisi unus dies: alter semper irascitur:alter semper insanit. Facillime bonis
fueris:si ea uitaueris que uictu paraueris.Cum alienos timueris:teipsũ
uetere. nam sepe sine aliis esse potes:sine te nunquam.Si bene te instruxe¬
ris: pudeat deteriora facere.Quid persuaseris erit dierum.quod cogita¬
ueris erit in occasione. Alteri semper ignoscito:tibiipsi nunquam.Tantũ
ad uirtutem adiicies:quantum ex uoluptate abstraxeris.Stultum est

Expanded text:
severitas. V. Quietissimam vitam agerent homines in terris, si haec duo verseveritas. V. Quietissimam vitam agerent homines in terris, si haec duo verba a natura omnium rerum tollerent, meum et tuum. Qui paupertatem timet, timendus est. Vires tuas amici magis sentiant beneficiis quam injuriis. Pecunia non satiat avaritiam, sed irritat. Homo semper indigves esse et felix. Auribus frequentius quam lingua utere. Quidquid dicturus es, ante quam aliis, dixeris tibi. Nihil interest inter iratum et insanum, nisi unus dies: alter non semper irascitur, alter semper insanit. Facillime bonus fueris, si ea vitaveris quae vituperaveris. Cum alienos timueris, te ipsum verere: nam saepe sine aliis esse potes, sine te nunquam. Si bene te instruxeris, pudeat deteriora facere. Quod persuaseris erit diuturnum, quod coegeris erit in occasione. Alteri semper ignoscito, tibi ipsi nunquam. Tantum ad virtutem adjicies, quantum ex voluptate abstraxeris. Stultum est