comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ xuii. milia militũ int̾fecit᷑ Ipsũ hanniba¬
lẽ cũ reliqͥs fugere in castra cõpulit. fabiꝰ maxi¬
mus c̃sul. tarentũ quȩ a romanis desciuerat.
iterũ expugnauit. ⁊ cȩpit. lbiq ingentes copi-¬
as hannibalis. cũ ipso duce eius karthalone
deleuit. Triginta milia hominũ captiuoꝵ uen¬
didit. pͣtia infiscũ retulit. Sequenti anno in
italia claudius marcellus c̃sul ab hannibale
cũ exertitu occisus ẽ. Scipio in hispania pęnoꝵ
ducẽ hasdrubale̾ uicit. ⁊ castris exuit. Prete¬
rea .lxxx. ciuitates. aut deditione aut bello
inpotestatẽ redegit. Afris sub corona uendi-¬
tis. sine pͣtio dimisit hispanos. hannibal c̾su¬
lem utrũq marcellũ ⁊ crispinũ insidiis cͥcũ-¬
uentos. intͣfecit. Claudio nerone ⁊ marco li¬
uo salinatore c̃sulibꝰ. cũ hasdrubal hanni¬
balis frat᷑ ab hispanis ꝑ gallias ad italiã ue¬
niret. iussusq a karthaginiensibꝰ ut frĩ cum

Expanded text:
 VIII milia hostium interfecit, ipsum Hanniba VIII milia hostium interfecit, ipsum Hannibalem cum reliquis fugere in castra conpulit. Fabius Maximus consul Tarentum, quae a Romanis desciuerat, iterum expugnauit et cepit ibique ingentes copias Hannibalis cum ipso duce ejus Carthalone deleuit, xxx milia hominum captiuorum uendidit, pretia in fiscum rettulit. Sequenti anno in Italia. Claudius Marcellus consul ab Hannibale cum exercitu occisus est. Soipio in Hispania Poenorum ducem Нasdrubalem uicit et castris exuit; praeterea LXXX ciuitates aut deditione ant bello in potestatem redegit; Afris sub corona uenditis, sine pretio dimisit Hispanos. Hannibal utrumque consulem Marcellum et Crispinum insidiis circumuentos interfecit.- Claudio Nerone et M. Liuio Salinatore consulibus cum Hasdrubal Hannibalis frater ab Hispaniis per Gallias ad Italiam ueniret iussusque a Carthaginiensibus, ut fratri cum
Abbreviated transcription (Latin):
lisset.⁊ pudenda penuria esset exarii. dau¬
dio marcello ⁊ ualerio leuino auctoribꝰ qͥil
c̃sules erant. aurũ argentũq signatũ ad qis¬
stores palam om̃s senatores in publicũ cͥtuls¬
rt᷑ ita ut nichil p̃ter anulos singłos bulas
sibi ac filiis ⁊ deinde ꝑfilias uxoresq suas
singłas tantũ auri untias. ⁊ argenti ñ ansꝰ
qua singłas libras relinquerent. Scipio u
re sortitꝰ ultione̾ p̃cipue patris ⁊ pattuia¬
mo intendens. pyrineũ transgressus. pͥme
impetu karthaginẽ nouã cepit. ubi su¬
dia maxima. p̃sidia ualida. copiȩ aun a¬
tiq magnȩ penoꝵ habebant᷑. lbi etiã nas¬
nẽ fre̾m hannibalis captũ. cũ cȩt̾is romas
sit. Leuinꝰ c̃sul ex macedonia rediens. ah¬
tũ urbẽ siciliȩ expugnauit. lbiq hanꝰd
afroꝵ ducẽ cȩpit .xͣl. ciuitates indeditionẽ
accepit. xxͣ. ⁊ sex expugnauit. Hannibal in ita-¬
lia. gneũ fuluũ ꝓc̾sulẽ.xi. ꝓͣterea tͥbunos.¬

Expanded text:
lisset et pudenda penuria esset aerarii, Claudio Marcello et Valerio Laeuino auctoribus qui tunc consules erant aurum argentumque signatum ad quaestores palam omnes senatores in publicum contulerunt, ita ut nihil praeter anulos singulos bullasque sibi ac filiis et deinde per filias uxoresque suas singulas tantum auri uncias et argenti non amplius quam singulas libras relinquerent. Scipio anre sortitus, ultionem pmo intendens, Pyrrhineum transgressus, primo impetu Carthaginem novam cepit, ubi stipendia maxima, praesidiaque valida, copiae auri argentique magnae Poenorum habebantur. Ibi etiam Magonem fratrem Hannibalis captum cum caeteris Romam misit. Levinus consul ex Macedonia rediens, Agrigentum urbem Siciliae expugnavit, ibique Hannonem Aphrorum ducem cepit, 40 civitates in deditionem accepit, 26 expugnavit. Hannibal in Italia Gneum Fulvium proconsulem, 11 praeterea tribunos,
Abbreviated transcription (Latin):
auxilio eumenen atali filiũ. adusus hanniba¬
lem qui ttͣ antiochi classi p̃erat. bellũ nauale
gessit. Antiochꝰ uicto hannibale atq in fugã
acto. simulq om̃i exercitu amisso. pace̾ roga¬
uit. filiũq africani quẽ utrũ explorantẽ an
in p̃lio cȩpisset incertũ ẽ. ultro remisit ln his

Expanded text:
auxilio Eumenem Attali filium, adversus Annibaauxilio Eumenem Attali filium, adversus Annibalem, qui tunc Antiochi classi praeerat, bellum navale gessit, Antiochus, victo 273 Annibale atque in fugam acto, simulque omni exercitu amisso, pacem rogavit: filiumque Africani, quem utrum explorantem, an in praelio cepisset, incertum est, ultro remisit. In His
Abbreviated transcription (Latin):
Predicitius p̾tor in hispania citeriore ps
om̃em amisit exercitũ. Marcꝰ fuluiꝰ p̃tor celthi¬
beros cũ ꝓximis gentibꝰ uicit. regẽq eoꝵ cepit.
Omutius a liguribꝰ in extremũ ꝑicłi adductus. ⁊
insidiis hostiũ circũuentꝰ. uix numidarũ eqͥtum
industria lib̾atꝰ ẽ. Scipio africanꝰ intꝰ cȩt̾os legatꝰ
ad antiochũ missus. etiã cũ hannibale colloqͥu̾
familiare habuit. S infecto pacis negotio ab
antiocho discessit. Inutraq hispania ꝑ flamini¬
um fuluiu̾q pͣtores bella multũ horrida cru¬
entaq utͥsq ppłis gesta sunt.P. cornelio scipione
marco acilio glabrione cͣsulibꝰ antiochꝰ qu̾auis ter¬
mopilas occupasset. quarũ munimine tucior ꝓp̃t
dubios belli euentꝰ fieret. tam̃ cõmisso bello a
c̃sule glabrione suꝑatꝰ. uix cũ paucis fugit ẽ p̃lio:
gente cͣflixit. in qͦ pͣlio .xxͥ. milia hostiũ int̾fe¬
cit. Sequenti anno scipio africanꝰ habens in

Expanded text:
Digitius praetor in Hispania citeriore, pene omnem amisit exercitum. M. Fulvius praetor Celtiberos cum proximis gentibus vicit, regemque eorum cepit. Minucius a Liguribus in extremum periculi adductus, et insidiis hostium circumventus, vix Numidarum equitum industria liberatus est. Scipio Africanus, inter caeteros legatos ad Antiochum missus, etiam cum Annibale colloquium familiare habuit. Sed infecto pacis negotio, ab Antiocho discessit. In utraque Hispania per Flamininum, Fulviumque praetores, bella multum horrida cruentaque utrisque populis gesta sunt. P. Cornelio Scipione, M. Acilio Glabrione consulibus, Antiochus quamvis Thermopylas occupasset, quarum munimine tutior propter dubios belli eventus fieret, tamen commisso bello, a consule Glabrione superatus, vix cum paucis fugit e praelio, gente conflixit, in quo praelio viginti millia hostium interfecit. Sequenti anno Scipio Africanus, habens in
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ exercit᷑ ꝑdidit. Cui postea furius alt᷑ consil
auxilio accessit. atq ita uniu̾sam boioꝵ gente
igni ferroq uastantes. ꝓpemodũ usq ad mehi¬
lũ deleuert᷑. Lucio flacco ualerio .m. portiuo¬
catone c̃sulibꝰ. anthio chꝰ rex syriȩ bellu com
ppłm romanũ struens. in europã transut en
asia. Tc̃etiã hannibal ꝓpt̾ excitandi bellits¬
mores qͥ de eo aput romanos serebant᷑ ei li¬
beri romã a senatu uissus. clam ex asricaꝵ
fectus ad antiochũ migrauit. Quẽ cũ apis
ephesũ inuenisset cunctantẽ. mox in bel
impulit. Tcꝰetiã lex quȩ ab oppido tͥbunop¬
bi lata fuerat. nequa mulier plusquã ser¬
tiã auri haberet. nec uersicolori uestim̃s
nec uehiculo ꝑ urbẽ uteret᷑. post xͥ anno
abrogata ẽ Publio scipione africano itei

Expanded text:
tem exercitus perdidit; cui postea Furius alter consul tem exercitus perdidit; cui postea Furius alter consul auxilio accessit: atque ita uniuersam Boiorum gentem igni ferroque uastantes propemodum usque ad nihilum deleuerunt. LCatone consulibus Antiochus rex Syriae bellum contra populum Romanum struens in Europam transiit ex Asia. tunc etiam Hannibal propter excitandi belli rumores, qui de eo apud Romanos serebantur, exhiberi Romam a senatu iussus, clam ex Africa. profectus ad Antiochum migrauit: quem cum apud Ephesum inuenisset cunctantem, mox in bellum inpulit. tunc etiam lex, quae ab Oppio tribuno plebi lata fuerat, ne qua mulier plus quam semunciam auri haberet neue uersicolori uestimento nec uehiculo per Vrbem uteretur, post uiginti annos abrogata est. P. Soipione Africano iteru
Abbreviated transcription (Latin):
capta polibiꝰ scribit. Ualeriꝰ dicit .xl. milia tui¬
cidata. Claudiꝰ uͦ xxͣx. iͦ. milia int̾fecta cõme¬
morat. S hȩc uarietas scͥptoꝵ utiq fallatia est.
fallatiȩ autẽ causa ꝓfecto adulatio ẽ dũ iuc¬
toris laudes accumulare. urtutẽq pat̾ȩ ex¬
tollere uł p̃sentibꝰ uł posteris studẽt. Alioqͥ
si inqͥsitꝰ ñ fuisset numerꝰ. nec qualiscuq fuss
exp̃ssus. Qͦd si głosũ ẽ duci ⁊ pat̾ȩ plurimos
hostiũ ꝑemisse. quantomagis lȩcũ pat̾ȩ ⁊i di¬
cibeatũ potest. uideri suoꝵ nullos. uł paucis¬
simos ꝑdidisse: Ita lucidissime patet. qͥa simili
impudentia mentiendi qua occisoꝵ hostium
num̾o addicit᷑. sotioꝵ quoq amissoꝵ dãpna
minuunt᷑. uł etiã om̃ino reticent᷑. lgit᷑ sempi
tuditanꝰ in hispania citeriore bello oppsus
cũ omi exercitu romano int̾fectꝰ ẽ. Consul mas¬
cellus inetruria a boiis opp̾ssus. magnã par¬

Expanded text:
capta Polybius scribit; Valerius dicit XL milia trucapta Polybius scribit; Valerius dicit XL milia trucidata; Claudius uero XXXII milia interfecta commemorat. Sed haec uarietas scriptorum utique fallacia est; fallaciae autem causa profecto adulatio est, dum uictoris laudes accumulare uirtutemque patriae extollere uel praesentibus uel posteris student: alioquin, si inquisitus non fuisset numerus, nec qualiscumque fuisset expressus. quodsi gloriosum est duci et patriae plurimos hostium peremisse, quanto magis laetum patriae et duci beatum potest uideri suorum uel nullos uel paucissimos perdidisse. ita lucidissime patet, quia simili impudentia mentiendi, qua occisorum hostium numero adiicitur, sociorum quoque amissorum damna minuuntur uel etiam omnino reticentur. Igitur Sempronius Tuditanus in Hispania citeriore bello oppressus cum omni exercitu Romano interfectus est; consul Marcellus in Etruria a Bois oppressus magnam par
Abbreviated transcription (Latin):
macedonicũ c̃tinuo successit. qͦd qͥntiꝰ fla¬
minius c̃sul sortitꝰ. post multa ⁊ grauissima
p̃lia qͥbꝰ macedones uicti st̃. pacẽ philippo de.¬
dit. Deinde cũ lacedemoniis pugnauit. uic¬
to nauide duce ipsoꝵ. nobilissimosq obsi¬
des demetͥum philippi filiũ ⁊ armenen na-¬
uidis filiũ ante currũ duxit. Romani cap¬
tiui qͥ sub hannibale ꝑ greciã uenditi fue¬
rant. uniu̾si recepti. capitibꝰ rasis ob deter.¬
sam seruitutẽ. currũ tͥumphantis secuti sũt.
Codẽ tẽꝑe insubres. boi. atq cenomanni.
c̃tractis in unũ uiribꝰ hamilchare pęno duce
qͥ in italia remanserat. cremonã placentiãq
uastantes. difficillimo bello a lucio fuluo pͥ.¬
tore suꝑati sunt. Postea flamininꝰ ꝓ consule
philippũ rege̾. ⁊ cũ eo thracas. macedonas. ili¬
rios multasq p̾terea gentes quȩ in auxiliũ ei
uenerant. bello subegit. Uicti macedones cast᷑
amiser̃t. Octo milia hostiũ eo die cęsa .u. mila

Expanded text:
donicum continuo successit, quod Quintius Flamininus consul sortitus post multa et grauissima proelia, quibus Macedones uicti sunt, pacem Philippo dedit. deinde cum Lacedaemoniis pugnauit, uicto Nauide duce ipsorum nobilissimos obsides Demetrium Philippi filium et Armenen Nauidis filium ante currum duxit. Romani captiui, qui sub Hannibale per Graeciam uenditi fuerant, uniuersi recepti, capitibus rasis ob detersam seruitutem currum triumphantis secuti sunt. eodem tempore Insubres Boi atque Cenomanni contractis in unum uiribus Hamilcare Poeno duce, qui in Italia remanserat, Cremonam Placentiamque uastantes, difficillimo bello a L. Fuluio praetore superati sunt. postea Flamininus proconsule Philippum regem et cum eo Thracas Macedonas Illyrios multasque praeterea gentes, quae in auxilium ei uenerant, bello subegit. uicti Мacedones castra amiserunt, VIII milia hostium eo die caesa, v milia
Abbreviated transcription (Latin):
parte copiarũ mittit. Cum uentũ ad ca¬
stra cyri esset. ignarus rei militaris ado¬
lescens. ueluti ad epulas non ad pͣliũ ue¬
nisset. omissis hostibꝰ insuetos barbaroᷤ
uno se onerare patit᷑. priusq scyrthȩ
ebrietate quã bello uncuntur. Nam
cognitis his cyrus. reuersus ꝑ nocte̾ sau¬
tios opprimit. om̃sq scythas cũ reginȩ
filio int̾fecit. Amisso tanto exercitu. ⁊
qͦd grauius dolendũ unico filio. thami-¬
ris orbitatis dolore. ñ se in lacͥmas effu¬
dit. s inultionis solatia intendit. hoste̾q
recenti uictoria exultantes. pari insidi-¬
arũ fraude circuͣuenit. Quippe simula-¬
ta diffidentia ꝓpt̾ uulnꝰ acceptũ refu-¬
giens. cyrũ ad angustias usq ꝑduxit.
Ibi cõpositis in montibꝰ insidiis. ducenta
milia ꝑsarũ cũ ipso rege trucidauit.
Inqua uictoria etiã illud memorabile
fuit. qͦd ne nuntius qͥde tantȩ cladis
suꝑfuit. Caput cyri amputatũ in utre̾
humano sanguine repletũ conici regi¬

Expanded text:
parte copiarum mittit. Cum ventum ad castra Cyri esset, ignarus rei militaris adulescens, veluti ad epulas, non ad proelium venisset, omissis hostibus insuetos barbaros vino se onerare patitur,priusque Scythae ebrietate quam bello vincuntur. Nam cognitis his Cyrus reversus per noctem saucios opprimit omnesque Scythas cum reginae filio interfecit. Amisso tanto exercitu et, quod gravius dolendum, unico filio Tamyris orbitatis dolorem non in lacrimas effudit, sed in ultionis solacia intendit hostesque recenti victoria exsultantes pari insidiarum fraude circumvenit;quippe simulata diffidentia propter vulnus acceptum refugiens Cyrum ad angustias usque perduxit. Ibi conpositis in montibus insidiis ducenta milia Persarum cum ipso rege trucidavit. In qua victoria etiam illud memorabile fuit, quod ne nuntius quidem tantae cladis superfuit. Caput Cyri amputatum in utrem humano sanguine repletum coici regi
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥs uisere solemꝰ. conitiendo didicer̃t. Et ꝗͣuis
huiꝰmõi ad huc ⁊ relatu digna. ⁊ fide certa ꝓ¬
ferri queant. tam̃ hȩc ueluti pͥncipalia duo
de p̾uaricatione pͥmi hominis ⁊ condẽpnatio̾e
gn̾ationis uitȩq eius. ac deinde de ꝑditione
tociꝰ gn̾is humani. dicta suffitiant. tantũ ut
si qua gentiles hystorici de nr̃is aliqͦ ordine¬
contigert. hȩc pleniꝰ cũ cȩt̾is ipso quo incurre
ninus rex assyrioꝵ pͥmꝰ ut ipsi uolt᷑ ꝓpagan¬
dȩ dñationis libidine. arma foras extulit.
egit. A meridie atq a rubro mari surgens.
sub ultimo septentͥone euxinũ pontũ uastan¬
do ꝑdomuit. sciticãq barbariem ad huc tunc

Expanded text:
aquis visere solemus, conjiciendo didicerunt. Et quamvis aquis visere solemus, conjiciendo didicerunt. Et quamvis hujusmodi adhuc et relatu digna et fide certa p queant, tamen haec ueluti principalia duo de praeuaricatione primi hominis et condemnatione generationis uitaeque eius ac deinde de perditione totius generis humani dicta sufficiant, tantum ut, si qua gentiles hcontigerunt, haec plenius cum caeteris ipso, quo incurrerNinus rex Assyriorum, primus ut ipsi volunt propagandae dominationis libidine arma foras extulit, egit: a meridie atque a Rubro mari surgens, sub ultimo septentrione, Euxinum pontum vastando perdomuit, Scythicamque barbariem, adhuc tunc
Abbreviated transcription (Latin):
latum fecerat ds. ac ꝑinde humanũ genꝰ libidi¬
nibꝰ deprauatũ peccatis obsorduiss. continuo
iniustã licentiã iusta punitio consecuta ẽ. Sen¬
tentiã creatoris di ⁊ iudicis peccanti homini
ac t̾rȩ ꝑꝑhominẽ destinatã. semꝑq dũ homine̾
t̾ram habitauerint durat᷑am. om̃s inuiti licet
aut ꝓbamus negando. aut c̃fitendo toleramꝰ
obstinatisq mentibꝰ testis sͥ infirmitas sua in-¬
urit. qͥbꝰ fidelis scͥpt᷑a ñ suaserit. Deinde refuso
in om̃em t̾rã mari. inmissoq diluiuo. cũ toto
orbe contecto unũ spatiũ celi esset. ac pelagi.
deletũ fuisse uniu̾sũ humanũ genus. paucis
in archa fidi suȩ merito ad substituendã origi
fuisse tam̃ etiã illi contestati st̃. qui p̾terita qͥdẽ
temꝑa. ipsũq auctorẽ tẽpoꝵ. nescientes. tam̃
ex indicio ⁊ coniect᷑a lapidũ. qͦs in remotis mon
tibꝰ conchis ⁊ hostreis scabros. sepe etiã cauatoᷤᷤ

Expanded text:
latum fecerat Deus, ac perinde humanum genus libidilatum fecerat Deus, ac perinde humanum genus libidinibus deprauatum peccatis obsorduisset, continuo iniustam licentiam iusta punitio consecuta est. sententiam creatoris Dei et iudicis peccanti homini ac terrae propter hominem destinatam semperque dum homines terram habitauerint duraturam omnes inuiti licet aut probamus negando ant confitendo toleramus, obstinatisque mentibus testis sibi infirmitas sua inurit, quibus fideliter scriptura non suaserit. deinde refuso in omnem terram mari inmissoque diluuio, cum toto orbe contecto unum spatium caeli esset ac pelagi, deletum fuisse uniuersum humanum genus, paucis in arca fidei suae merito ad substituendam originfuisse tamen etiam illi contestati sunt, qui praeterita quidem tempora ipsumque auctorem temporum nescientes, tamen ex indicio et coniectura tibus conchis et ostreis scabros, saepe etiam cavatos
Abbreviated transcription (Latin):
tentͥone ligusticũ sinu. Tenet autẽ in longo milia
passuũ.c.lx. in lato milia. xxui. Insulȩ balearẽ
sunt duȩ. maior ⁊ minor. qͥbꝰ insunt bina oppi¬
da. Maior t̾ragonã hispaniȩ ciuitatẽ. minorbar¬
cilonã inseptentͥone u̾sus contra se habet. Ma¬
iori subiacet insula ebosos. Deinde ab oriente
sarcdiniã. ab aqͥlone mare gallicũ. a meridie et
africo mauritanicũ pelagꝰ. ab occasu hibericũ
pelagus spectant. Elȩ sunt insulȩ ab hellesponto
usq occeanũ ꝑ totũ magnũ pelagus. constitute
quȩ ⁊ cultu et memoria magis celebres habent᷑
ꝑcensui breuiter ut potui ꝓuintias. ⁊ insulas
orbis uniu̾si. Nc̃ locales gentiũ singłarũ miseri¬
as. sicut abinitio incessabilit̾ extitert̃. ⁊ qualit̾
quibꝰq exortȩ sunt in quantũ suffecero ꝓferã.
um post fabrica̾ ornatũq
mundi huiꝰ homs quẽ rectũ atq immacu¬

Expanded text:
tentrione Ligusticum sinum. tenet autem in longo milia tentrione Ligusticum sinum. tenet autem in longo milia passuum CLX, in lato milia xxvi. INSVLAE BALEARES duae sunt, maior et minor, quibus insunt bina oppida, maior Tarraconam Hispaniae ciuitatem, minor Barcilonam septentrionem uersus contra se habent. maiori subiacet insula Ebusos. deinde ab oriente Sardiniam, ab aquilone mare Gallicum, a meridie et Africo Mauretanicum pelagus. ab occasu Hibericum pelagus spectant. Hae sunt insulae ab Hellesponto usque ad oceanum per totum Magnum pelagus constitutae, quae et cultu et memoria magis celebres habentur. Percensui breuiter ut potui prouincias et insulas orbis uniuersi. nunc locales gentium singularum miserias, sicut ab initio incessabiliter exstiterunt et qualiter quibusque exortae sunt, in quantum suffecero proferam. Cum post fabricam ornatumque mundi huius homo, quem rectum atque inmacu
Abbreviated transcription (Latin):
qͦdẽ contͣ subuentanos ⁊ sirtes minores. ab occl¬
dente ⁊ septentͥone habet mare tyrrenũ. abo¬
rea usq subsolanũ fretũ adriaticũ. qͦd diuidis
tauromenitanos siciliȩ. ⁊ bruttios italiȩ. Sardi-¬
nia ⁊ corsica in sulȩ paruo freto. hoc ẽ milium
xr. diuiduntur. Ex qͥbꝰ sardinia habet a meridie
contra numidiã caralitanos. contra corsicã in-¬
sulã hoc ẽ septentonẽ uersus habet ulbienses.
cuꝰ inlongo spatiũ tenet milia passuũ.ccͣ.xxx.
in latũ milia .c. lxͣxx. Hȩc habet ab oriente et
borea tyrrenicũ mare. qͦd spectat ad portũ ur-¬
bis romȩ. ab occasu mare sardũ ab africo insu¬
las baleares longe positas. a meridie numidiũ
sinũ. a septentͥone ut dixi corsicã. Corsica in su¬
la multis ꝓmunctoriis angulosa ẽ. tlec habet ab
oriente tẏrrenicũ mare. ⁊ portũ urbis. a meridie
sardiniã. ab occasu insulas baleares. a circio ⁊ sep¬

Expanded text:
quod est contra Subventanos et Syrtes minores: ab occiquod est contra Subventanos et Syrtes minores: ab occidente et septentrione habet mare Tyrrhenum: a borea usque subsolanum, fretum Adriaticum, quod dividit Tauromenitanos Siciliae, et Bruttios Italiae. Sardinia et Corsica insula parvo freto, hoc est, millium viginti, dividuntur: ex quibus Sardinia habet a meridie contra Numidiam Caralitanos: contra Corsicam insulam, hoc est, septentrionem versus, habet Ulbienses: us in longo spatium tenet milia passuum CCXXX, in lato milia LXXX. haec habet ab oriente et borea Tyrrhenicum mare quod spectat ad portum urbis Romae, ab occasu mare Sardum, ab Africo insulas Baleares longe positas, a meridie Numidicum sinum, a septentrione ut dixi Corsicam. CORSICA INSVLA. multis promunturiis angulosa est. haec habet ab oriente Tyrrhenicum mare et portum Vrbis, a meridie Sardiniam, ab occasu insulas Baleares, a circio et sep
Abbreviated transcription (Latin):
habet in longo milia passuũ.c. lxxii. in latol.
insulȩ ciclades quarũ ẽ ab oriente pͥma rhodos.
ã septentͥone tenedos. a meridie carpathos. ab
occasu cithera. ab oriente finiunt᷑ lutoribꝰ asiȩ
ab occidente mari hicario. a septentͥone mari
egȩo. a meridie mari carpatio. Stͣ autẽ om̃sci¬
clades. numero. Liii. hȩ tenent a septentͥone
in meridie milia passuũ. L ab oriente in occa¬
sum milia .cc. Sicilia insula tͥa habet ꝓmuns¬
toria unũ qͦd dicit᷑ pelorũ. ⁊ aspicit ad aqͥlonẽ
cui messana ciuitas ꝓxima ẽ. scđ̾m qͦd dicit᷑ pa¬
chinũ. sub qͦ ciuitas siracusana respicit ad euro¬
nothũ. t̾ciũ qͦd appellat᷑ lilibeũ. ubi ⁊ ciuitas eiꝰ¬
dẽ nominis sita ẽ dirigit᷑ in occasũ. Hȩc habet
ã peloro in pachinũ milia passuũ.c.lxuiiii.
a pachino inlilibeũ.c. lxxuii. llȩc ab oriente
cingit᷑ mari adriatico. a meridie mari africo.

Expanded text:
habet in longo milia passuum CLXXII, in lato L. habet in longo milia passuum CLXXII, in lato L. INSVLAE CYCLADES, quarum est ab oriente prima Rhodos, a septentrione Tenedos, a meridie Carpathos, ab occasu Cythera, ab oriente finiuntur litoribus Asiae, ab occidente mari Icario, a septentrione mari Aegaeo, a meridie mari Carpathio. sunt autem omnes Cyclades numero LIIII. hae tenent a septentrione in meridiem milia passuum D, ab oriente in occasum milia cc. SICILIA insula. tria habet promunturia, unum quod dicitur Peiorum et aspicit ad aquilonem, cui Messana ciuitas proxima est; secundum quod dicitur Pachynum, sub quo ciuitas Syracusana, respicit ad euronotum; tertium quod appellatur Lilybaeum, ubi et ciuitas eiusdem nominis sita est, dirigitur in occasum. haec habet a Peloro in Pachynum milia passuum CLVIIII, a Pachyno in Lilybaeum CLXXXVII. haec ab oriente cingitur mari Hadriatico, a me
Abbreviated transcription (Latin):
uiuã t̾ram. ⁊ harenas iacentes usq ad occeanũ in
quibꝰ oberrant gangines ȩthiopes. Tingitana mau¬
ritania. ultima ẽ africȩ. Hȩc habet ab oriente
flum̃ maluã. a septentͥone mare nr̃m usq ad
fretũ gaditanũ. qͦd int̾ hauenne ⁊ calpis duo
contraria sͥ ꝓmunctoria coartat᷑ ab occidente
athlantẽ montẽ. ⁊ occeanũ athlanticũ. sub africo
hesꝑiũ montẽ. a meridie gentes aulololũ. quas
nc gaulaules uocãt. usq ad occeanũ hesꝑium
contingentes. hic est uniu̾sus t̾minꝰ africȩ. Nc̃
insularũ quȩ in nr̃o mari st̃. loco nomina ⁊ spa¬
tia dimetiar. Insula cypros ab oriente mari sy¬
rio quẽ issicũ sinũ uocãt. ab occidente mar̾i
pamphilico. a septentͥone aulone cilico. a men¬
die sẏriȩ ⁊ phenicis pelago cingit᷑. Cuiꝰ spatũ
carpatio mari. ab occasu ⁊ septentͥone maricre¬
tico. a meridie mari lẏbico qͦd ⁊ adriaticũ uocãt

Expanded text:
vivam terram et arenas jacentes usque ad Oceanum: in vivam terram et arenas jacentes usque ad Oceanum: in quibus et oberrant Gangines Aethiopes. Tingitana Mauritania ultima est Africae. Haec habet ab oriente flumen Maluam, a septentrione mare Nostrum usque ad fretum Gaditanum quod inter Auenae et Calpes duo contraria sibi promunturia coartatur, ab occidente Athlantem montem et oceanum Athlanticum, sub Africo Hesperium montem, a meridie gentes Autololum, quas nunc Galaules uocant, usque ad oceanum Hesperium contingentes. Hic est uniuersae terminus Africae. Nunc insularum, quae in Nostro mari sunt, loca nomina tia dimetiar. Insula Cypros ab oriente mari Syrio, quem Issicum sinum vocant, ab occidente mari Pamphylico, a septentrione Aulone Cilico, a meridie Syriae et Phoenices pelago cingitur: cujus spatium Carpathio mari, ab occasu et septentrione mari Cretico, a me
Abbreviated transcription (Latin):
ridie ȩthiopicus occeanus. Tripolitana ꝓuintia
quȩ n⁊ subuentana uł regio arzugũ dicit᷑ ubi lep
tis africȩ limitẽ gn̾alit̾ uocent᷑. habet ab orien¬
te aras philenoꝵ int̾ sirtes maiores ⁊ tͦgoditas.
a septentͥone mare siculũ. uel pociꝰ adriaticũ. ⁊
sirtes minores. ab occasu bizachiũ usq ad lacũ
salinarum. a meridie barbaros. getulos. natha¬
bres. ⁊ garamantas. usq ad occeanũ ethiopicũ
dia. ubi ypposregius. ⁊ rusidadȩ ciuitates st. ha¬
bent ab oriente sirtesminores ⁊ lacũ salinarũ.
a septentone mare nr̃m qd̾ spectat ad siciliã. et
sardiniã insulas. ab occasu mauritaniã. sitifensẽ.
a meridie montes uzare. ⁊ prꝰ eos ȩthiopũ genteᷤ.
ꝑuagantes usq ad occeanũ ȩthiopicũ. Sitifen¬
sis ⁊ cȩsariensis mauritania. habet ab oriente nu¬
midiã a septentͥone mare nr̃m. ab occasu flum̃
maluã. a meridie montẽ astrixim. qͥ diuidit int̃

Expanded text:
ridie Aethiopicus oceanus. TRIPOLITANA prouineia, ridie Aethiopicus oceanus. TRIPOLITANA prouineia, quae et Subuentana uel regio Arzugum dicitur, ubi Lep Africae limitem generaliter uocentur, habet ab oriente aras Philaenorum inter Syrtes maiores et Trogodytas, a septentrione mare Siculum uel potius Hadriaticum et Syrtes minores, ab occasu Byzacium usque ad lacum Salinarum, a meridie barbaros Gaetulos Nathabres et Gdia ubi Hippo regius et Rusiccada civitates sunt: habent ab oriente Syrtes minores et lacum Salinarum, a septentrione mare Nostrum, quod spectat ad Siciliam et Sardiniam insulas, ab occasu Mauritaniam Sitifensem, a meridie montes Uzarae: et post eos Aethiopum gentes: pervagantes usque ad oceanum Aethiopicum. Sitifensis et Caesariensis Mauritania habent ab oriente Numidiam, a septentrione mare Nostrum, ab occasu flumen Malvam, a meridie montem Astrixim, qui dividit inter
Abbreviated transcription (Latin):
luert᷑. Pret̾ea cũ multo ampliꝰ tͣrȩ in africa ar¬
dore solis ꝗͣ ineuropa rigore frigoris incultũ
atq in cognitũ sit. qͥppe cũ om̃ia pęne animan¬
tia uł germinantia patientiꝰ ⁊ tolerabiliꝰ ad sũ¬
mũ frigoris quã ad sũmũ caloris accedãti ea
scilicet causa eͣ africã ꝑ om̾ia situ ⁊ ppłis mino.¬
rem uideri. qͥa ⁊ nat᷑a sui minꝰ habeat spatii n
cȩli inclem̃tia plus deserti. Cuiꝰ descͥptio ꝑ ꝓuin-¬
tias ⁊ gentes hȩc ẽ. Libia cirenaica ⁊ pentapolis
post egyptũ in parte africȩ pͥma ẽ. Hȩc incipit
a ciuitate parethonio.⁊ montibꝰ cathabathinon.
Inde scdo mari usq ad aras philenoꝵ extendit᷑.
Post se habet usq ad occeanũ meridianũ gn̾teᷤ
libio ethiopũ ⁊ garam̃tũ. Nuic ẽ ab oriente egyp¬
tus a septentͥone mare libicũ. ab occasu sirtes ma¬
iores. ⁊ tͦgoditȩ. Contra qͦs insula ẽ calipso. a me¬

Expanded text:
luerunt. praeterea cum multo amplius terrae in Africa arluerunt. praeterea cum multo amplius terrae in Africa ardore solis quam in Europa rigore frigoris incultum atque incognitum sit — quippe cum omnia paene animantia uel germinantia patientius et tolerabilius ad summum frigoris quam ad summum caloris accedant — ea scilicet causa est, Africam per omnia situ et populis minorem uideri: quia et natura sui minus habeat spatii et caeli inclementia plus deserti. cuius descriptio per prouincias et gentes haec est: LIBYA CYRENAICA ET PENTAPOLIS post Aegyptum in parte Africae prima est. haec incipit a ciuitate Parethonio et montibus Catabathmon, inde secundo mari usque ad aras Philenorum extenditur. post se habet usque ad oceanum meridianum gentes Libyoaethiopum et Garamantum. huic est ab oriente Aegyptus, a septentrione mare Libycum, ab occasu Syrtes maiores et Trogodytae — contra quos insula Calypso est — a me
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cipue ꝓmunctorio ubi scenȩ fluminis ostiũ
est. ⁊ uelabri luceniq c̃sisit̃. Hȩc ꝓpior britan¬
nia. spatio tͣrarũ angustior. s cęli soliq tẽꝑie
magis utilis. a scoitoꝵ gentibꝰ colitur. Nuic etiã
meuania insula ꝓxima ẽ. ⁊ ipsa spatio ñ parua.
solo cõmoda. equȩ a scottoꝵ gentibꝰ habitatur.
hi sunt fines tociꝰ europȩ. Africã ut dixi cũ t̾ciã
orbis partẽ maiores nr̃ĩ accipiendã descripserĩt.
non spatioꝵ m̃suras s diuisionũ rationes secuti
sunt. Mare hoc siqͥdẽ magnũ qͦd ab occasu exoc¬
ceano orit᷑ in meridiẽ uergens. angustiorẽ int̾
se ⁊ occeanũ coartatȩ africȩ limitẽ facit. Un̾
etiã aliqͥ ꝗͣuis eã longitudine parẽ. tam̃ multo
angustiorẽ intelligentes. inuerecundũ arbitra¬
ti t̾ciã uocare partẽ. s pociꝰ ineuropa africã
deputantes. hocẽ scdȩ portionẽ appellare ma¬

Expanded text:
praecipue promontorio, ubi Scenae fluminis ostium praecipue promontorio, ubi Scenae fluminis ostium est, et Velabri Lucenique consistunt. Haec propior Britanniae, spatio terrarum angustior: sed coeli solique temperie magis utilis, a Scotorum gentibus colitur. Huic etiam Mevania insula proxima est, et ipsa spatio non parva, solo commoda; aeque a Scotorum gentibus habitatur. Hi sunt fines totius Europae. Africam, ut dixi, cum tertiam orbis partem majores nostri accipiendam descripserint, non spatiorum 29 mensuras, sed divisionum rationes secuti sunt. Mare hoc siquidem Magnum, quod ab occasu ex Oceano oritur, in meridiem magis vergens, angustiorem inter se et oceanum coartatae Africae limitem fecit. unde etiam aliqui quamuis eam longitudine parem tamen multo angustiorem intellegentes, inuerecundum arbitrati tertiam uocare partem sed potius in Europam Africam deputantes,. hoc est secundae portionem appellare ma
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝓfectũ hispaniȩ sitȩ st̃ breuit᷑ explicabunt᷑.
Britannia occeani insula ꝑlongũ in boreã exten¬
ditur. a meridie gallias habet. cuiꝰ ꝓximũ litus
transmeantibꝰ ciuitas aꝑit quȩ dicit᷑ ruthubi
portus. Unde haut ꝓcul a morynis in austro
positis menapos batauosq ꝓspectat. Hȩc insu-¬
la habet in longo milia passuũ. dece. in lato
milia .cc. A t̾go autẽ unde occeano infinito
patet. orcadas insulas habet. quarũ xx. deser¬
tȩ sunt. xiͦii. colunt᷑. Deinde insula thile. que
ꝑ infinitũ a cȩt̾is seꝑata. cirtiũ uersus medio
sita occeano. uix paucis nota habet᷑. Hiber¬
nia insula int̾ britanniã ⁊ hispaniã sita. lon
giore ab africo inboreã spatio colligit᷑. huius
partes pͥores intentȩ cantabrico occeano. bri¬
gantiã galletiȩ ciuitatẽ ab africo sibi incirtiũ
occurrentẽ spatio int̾uallo ꝓcul spectant. ab eo

Expanded text:
ad prospectum Hispaniae sitae sunt, breuiter explicabuntur. ad prospectum Hispaniae sitae sunt, breuiter explicabuntur. BRITANNIA oceani insula per longum in boream extenditur; a meridie Gallias habet. cuius proximum litus transmeantibus ciuitas aperit, quae dicitur Rutupi portus; unde haud procul a Morinis in austro positos Menapos Batauosque prospectat. haec insula habet in longo milia passuum DCCC, in lato milia cc. A tergo autem unde oceano infinito patet Orcadas insulas habet quarum xx desertae sunt, XIII coluntur.-- Deinde insula Thyle, quae per infinitum a ceteris separata, circium uersus medio sita oceani, uix paucis nota habetur. HIBERNIA insula inter Britanniam et Hispaniam giore ab africo in boream spatio porrigitur. Hujus partes priores intentae Cantabrico oceano, Brigantiam Calleciae civitatem, ab africo sibi in circium occurrentem, spatioso intervallo procul spectant, ab eo
Abbreviated transcription (Latin):
tans ad orientẽ. a dextͥs aqͥtanica ꝓuintia. a si-¬
nistͥs balearico mari coartatus. narbonensiũ
finibꝰ inseritur. Scd̾s angulus circiũ intendit.
ubi bigrantia galletiȩ ciuitas sita. altissimam
farũ. ⁊ int̾ pauca memorandi oꝑis ad specu¬
lam britanniȩ erigit. Tertiꝰ angulus ẽ eius qͦ
gades insulȩ intente in africũ athlantẽ mon¬
te int̾iecto sinu occeani ꝓspitiunt. Hispaniã cite
tͥonis usq ad cantabros asturesq deducit. atq
inde ꝑuaccheos ⁊ oretanos quas ab occasu habn
posita in nrͣi maris litore kartago det̾minat.
Hlispania ulterior. habet ab oriente uaccheos.
celtiberos. ⁊ oretanos. a septentͥone occeanũ. ab
occasu occeanũ. a meridie gaditanũ occeani fre¬
tũ. unde mare nr̃m qͦd tirrenũ uocat᷑ inmitit᷑.
& qͣm occeanꝰ habet insulas quas britanniã ⁊ hi-¬
berniam uocant. quȩ inadu̾sa galliarũ parte

Expanded text:
tans ad orientem, a dextris Aquitanica prouincia, a sitans ad orientem, a dextris Aquitanica prouincia, a sinistris Balearico mari coartatus, Narbonensium finibus inseritur. secundus angulus circium intendit; ubi Brigantia Gallaeciae ciuitas sita altissimam pharum et inter pauca memorandi operis ad speculam Britanniae erigit. tertius angulus eius est, qua Gades insulae, intentae in Africum, Athlantem montem interiecto sinu oceani prospiciunt. Hispaniam citertrionis usque ad Cantabros Asturesque deducit, atque inde per Vaccaeos et Oretanos, quos ab occasu habet, posita in Nostri maris litore Carthago determinat. Hispania ulterior habet ab oriente Vaccaeos, Celtiberos et Oretanos, a septentrione oceanum, ab occasu oceanum, a meridie Gaditanum oceani fretum; unde mare Nostrum, quod Tyrrhenum uocatur, inmittitur. Et quoniam oceanus habet insulas, quas Britanniam et Hiberniam uocant, quae in auersa Galliarum parte
Abbreviated transcription (Latin):
te habet belgicã. a meridie partẽ ꝓuintiȩ nar-¬
bonensis. qua arelas ciuitas sita ẽ. ⁊ mari gallico
rhodani flum̃ accipit᷑. N arbonensis ꝓuintia
pars galliarũ. habet ab oriente alpes cotias. ab
occidente hispaniã. a circio aqͥtanicã. a septen¬
tͥone iugdunensẽ. ab aqͥlone belgicã galliã. a
meridie mare gallicũ. qͦd est int̾ sardiniã ⁊ in¬
sulas baleares. habens in fronte qua rhodanus
fluuius in mare exit insulas sthoecadas. Aqͥta.¬
nica ꝓiuntia obliqͦ cursu ligeris fluminis qͥ ex
plurima parte t̾minus eius ẽ. in orbẽ agitur.
hȩc acircio occeanũ qͥ aqͥtanicꝰ sinus dicit᷑. ab
occasu hispanias nabet. a septentͥone ⁊ orien¬
te lugdunensẽ. ab euro ⁊ meridie narbonensẽ
ꝓuntiã contingit. Hispania uniu̾sa trarum
situ tͥgona. ⁊ cͥcũfusione occeani tyrreniq pe-¬
lagi. pene insula efficit᷑. Huiꝰ angulus pͥor spec-¬

Expanded text:
ab oriente Belgicam; a meridie, partem provinciae Narab oriente Belgicam; a meridie, partem provinciae Narbonensis, qua Arelas civitas sita est; et in mari Gallico Rhodani flumine accipitur. Narbonensis provincia pars Galliarum habet ab oriente Alpes Cottias; ab occidente, Hispaniam; a circio Aquitaniam; a septentrione Lugdunensem, ab aquilone Belgicam Galliam, a meridie mare Gallicum quod est inter Sardiniam et insulas Baleares, habens in fronte, qua Rhodanus fluuius in mare exit, insulas Stoechadas. AQVITANICA PROVINCIA obliquo cursu Ligeris fluminis, qui ex plurima parte terminus eius est, in orbem agitur. haec a circio oceanum qui Aquitanicus sinus dicitur, ab occasu Hispanias habet, a septentrione et oriente Lugdunensem, ab euro et meridie Narbonensem prouinciam contingit. HISPANIA uniuersa terrarum situ trigona est et circumfusione oceani Tyrrhenique pelagi paene insula efficitur. huius angulus prior, spec
Abbreviated transcription (Latin):
alpes penninas. ab occasu galliã belgicã. a cir¬
cio danubii fontẽ. ⁊ limitẽ qͥ germaniã a gal¬
lia int̾ danubiũ galliãq secernit. a septentͥo¬
ne danubiũ ⁊ germaniã. Italiȩ sitꝰ acircio in
eurũ tendit᷑. habens ab africo tyrrenũ mare.
aborea adriaticũ sinũ. Cuiꝰ ea pars qua conti¬
nenti t̾rȩ cõmunis ⁊ cͣtigua ẽ. alpiũ obicibꝰ ob¬
struitur. Quȩ agallico mari suꝑ ligusticũ sinũ
exsurgentes. pͥmũ narbonensiũ fines. deinde
galliã retiãq secludt᷑. donec in sinu liburni¬
co defigantur. Gallia belgica habet ab oriente
limitẽ fluminis rheni. ⁊ germaniã. ab euro al-¬
pes pennuintas. a meridie ꝓuintiã narbonensẽ.
ab occasu ꝓuntiã lugdunensẽ. acirtio occeanũ
britannicũ. a septentͥone britanniã insulã. Gal-
lia lugdunensis ducta ꝑ longũ. ⁊ ꝑ angustũ in¬
flexa. aqͥtaniã ꝓuintiã semicingit. Hȩc ab orien

Expanded text:
Alpes Penninas, ab occasu Galliam Belgicam, a cirAlpes Penninas, ab occasu Galliam Belgicam, a circio Danubii fontem, et limitem, qui Germaniam a Gallia inter Danubium Galliamque secernit, a septentrione Danubium et Germaniam. Italiae situs a circio in eurum tenditur, habens ab africo Tyrrhenum mare, a borea Adriaticum sinum: cujus ea pars qua continenti terrae communis et contigua est, Alpium obicibus obstruitur: quae a Gallico mari super Ligusticum sinum exsurgentes, primum Narbonensium fines, 25 deinde Galliam Rhetiamque secludunt, donec in sinu Liburnico defigantur. Gallia Belgica habet ab oriente limitem fluminis Rheni et Germaniam, ab euro Alpes Penninas, a meridie provinciam Narbonensem, ab occasu provinciam Lugdunensem, a circio oceanum Britannlia Lugdunensis ducta per longum, et per latum inflexa, Aquitaniam provinciam semicingit. Haec habet
Abbreviated transcription (Latin):
habet egeũ mare. a borea traciã. ab euro eubo¬
eam. ⁊ macedonicũ sinũ. a meridie achaiã. a
fauonio montes achrocherauniȩ in angustis
adriatici sinꝰ. qui montes sunt contra apuluã
atq brundusiũ. ab occasu dalmatiã. a cutio
darclaniã. a septentͥone moesiam. Achaia un¬
diq ꝓpemodũ cincta est mari. Nam ab orien¬
te habet myrthoũ mare. ab euro mare creticõ
a meridie ionium mare. ab africo ⁊ occasu ce¬
phalliniã ⁊ cassiopiã insulas. a septent᷑one simꝰ
corinthiũ. ab aqͥlone angustũ tͣrȩ dorsũ. qͦd ma¬
cedoniȩ coniungitur. uł pociꝰ aiticȩ. Qui locus
isthinos uocat᷑ ubi est corinthꝰ habens in atuca
ad boreã ñ longe athenas ciuitatẽ. Dalmatia ha¬
bet ab oriente macedoniã. ab aqͥlone dardaniã
a septent᷑one mȩsiam. ab occasu istriã. ⁊ sinum
liburnicũ. ⁊ insulas liburnicas. a meridie adri-¬
aticũ sinum. Pannonia. noricꝰ. ⁊ retia. habent
aboriente męsiã. a meridie histriã. ab africo

Expanded text:
Aegaeum mare, a borea Thraciam, ab euro Euboeam et Macedonicum sinum, a meridie Achaiam, a favonio montes Acroceraunios in angustiis Adriatici sinus, qui montes sunt 24 contra Apuliam atque Brundusium ab occasu Dalmatiam, a circio Dardaniam, a septentrione Moesiam. Achaia undique propemodum cincta est mari: nam ab oriente habet Myrtoum mare, ab euro mare Creticum, a meridie Ionium mare, ab africo et occasu Cephaleniam et Cassiopam insulas, a septentrione sinum Corinthium, ab aquilone angustum terrae dorsum, quo Macedoniae conjungitur, vel potius Atticae, qui locus Isthmos vocatur, ubi est Corinthus, habens in Attica ad boream non longe Athenas civitatem. Dalmatia habet ab oriente Macedoniam, ab aquilone Dardaniam: a septentrione Moesiam, ab occasu Istriam, et sinum Liburnicum, et insulas Liburnicas: a meridie Adriaticum sinum. Pannonia, Noricus, et Rhetia habent ab oriente Moesiam, a meridie Istriam, ab africo
Abbreviated transcription (Latin):
cedat. arscessat. Si enĩ p̃scisse illis ac uolu¬
isse. p̾sto sẽꝑfuit. immo etiã subiacente p̃-¬
scientia. qͥa ap̃ omĩpotentiã de oꝑibꝰ dũ-¬
taxat sus. hoc ẽ p̾scire qͦd uelle. qͦdcũq il¬
lud pͣsciebat᷑. cui uoluntas astipulabat᷑. ñ

Expanded text:
cedat, ars cessat. si enim praescisse illis ac uolucedat, ars cessat. si enim praescisse illis ac uoluisse praesto semper fuit, immo etiam subiacente praescientia, quia apud omnipotentiam de operibus dumtaxat suis hoc est praescire quod uelle: quodcumque ill
Abbreviated transcription (Latin):
entia eidẽ obfuit.ut ante nͣ fieret. Quibꝰ
sub eodẽ u̾bo respondebit᷑.Si potentiȩ
deoꝵ quos pͣdicatis fuit. ut romanũ im¬
ꝑiũ tã amplũ ac ta̾ sublime fieret. cur gͥ
patientia eoꝵdẽ obfuit ut ante ñ fieret:
Anipsi dii ndũ erant. an ad huc roma ip¬
sa n̾erat: An illi ñ colebant᷑: An hȩc necdũ
idonea imꝑio uidebat᷑ Si ñdũ erãt dii.
dessat intentio. Ut qͥd enĩ iã ibi eoꝵ discu¬
tio morã. ubi nec ipsã qͥde inuenio natu¬
ram: Si autẽ erant dii. aut potentia eoꝵ
ut ipsi tudicãt. aut patientia in culpa eͣ.
uł patientia si fuit. uł potentia si defuit.
aut si magis suadibile uidet᷑ fuisse tr᷑ qͥ¬
dẽ dõs qͥ ꝓuehere potuissẽt. s ñdũ extitis¬
se romanos qͥ ꝓuehi iure possent. nos auc¬
torẽ rerũ potentiã. ñ artificẽ scientiã que¬
rimus. De diisqͥppe ut putãt magnis. ñ de
fabris uilissimis quęstio ẽ. qͥbꝰ nisi mat̾ia ac-¬

Expanded text:
entia eiusdem obfuit, ut ante non fieret? quibus sub eodem uerbo respondebitur: si potentiae deorum, quos praedicatis, fuit, ut Romanum imperium tam amplum ac tam sublime fieret, cur igitur patientia eorundem obfuit, ut ante non fieret ? an ipsi dii nondum erant? an adhuc Roma ipsa non erat? an illi non colebantur ? an haec necdum idonea imperio uidebatur? si nondum erant dii, cessat intentio; in quid enim iam ibi eorum discutio moram, ubi ne ipsam quidem inuenio naturam? si autem erant dii, aut potentia eorum, ut ipsi indicant, aut patientia in culpa est: uel patientia, si fuit, uel potentia, si defuit. aut, si magis suadibile uidetur fuisse tunc quidem deos, qui prouehere potuissent, sed nondum exstitisse Romanos, qui prouehi iure possent, nos auctorem rerum potentiam, non artificem scientiam quaerimus. de diis quippe, ut putant, magnis, non de fabris uilissimis quaestio est, quibus nisi materia ac
Abbreviated transcription (Latin):
nico qͥde uł macedonico. ut nͣdicã minori.
cuiꝗͣ regno cͣcessum fuit. nec dubiui qͣm omĩ¬
tam defensaniq in hc̃ rerũ apicẽ ꝓuexerit.
cuiꝰ potissime uoluit esse cũ uenit. dicendꝰ
utiq cius romanꝰ. census ꝓfessione romani.

Expanded text:
nio quidem uel Macedonico, ut non dicam minori cuiquam regno concessum fuit. nec dubium, quin omnitam defensamque in hunc rerum apicem prouexerit, cuius potissime uoluit esse cum uenit, dicendus utique cinis Romanus census professione Romani.
Abbreviated transcription (Latin):
cȩt̾is domitis gentibꝰ uallo distinguendã puta¬
uit. ltaq magnã fossã. firm issimu̾q uallum
crebris insuꝑ turribꝰ coͣmunitũ. ꝑcentũ et¬
xxͣx. ⁊ duo milia passuũ a mari ad mare du¬
xit. ibiq ap̃ heboracũ oppidũ. morbo obut
Reliqͥt duos filios bassianũ ⁊ getã. quoꝵ ge¬
ta hostis publicꝰ udicatꝰ interiit. Bassianus
antonini cognomine assũpto. regno poti

Expanded text:
ceteris indomitis gentibus uallo distinguendam putaceteris indomitis gentibus uallo distinguendam putauit. itaque magnam fossam firmissimumque uallum, crebris insuper turribus communitum, per centum triginta et duo milia passuum a mari ad mare duxit. ibique apud Eboracum oppidum morbo obiit. reliquit duos filios, Bassianum et Getam: quorum Geta hostis publicus indicatus interiit, Bassianus Antonini cognomine adsumpto regno poti
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiu̾. x ⁊ xͣu. annis. tenuit. Hic nat᷑a
seuus. multis semꝑbellis lacessitꝰ. fortis¬
sime qͥd̾e rc̃ publicã. s laboriosissime rexit.
pesinnium nigrũ. qui in egypto ⁊ sẏria¬
nantes ferro cghercuit. Parthos. arabas.
s̃ arubenosq suꝑauit. Quinta ptꝰ neronẽ
ꝑsecutione.xp̃ianos excrutiauit. plurimiq
sũptionẽ seueri. celestis ultio e uestigio
acta sub seqͥt᷑. Nã c̃tinuo rapit᷑. uł potuis
retrahit᷑ ingalliã seuerus ẽ syria. ad t̾ciũ
ciuile bellũ. Unũ iã enĩ romȩ adu̾sus uilia¬
nũ. alud in syriã contra pescenniũ gesserat.
Tertiũ clodius albinꝰ. iuliani moccidendo
ꝑtinace sotius. qͥ se ingallia cȩsarẽ fecerat.
suscitabat. Cuiꝰ bello multũ utͥmq romani sa¬
guinis fusũ ẽ. Albinꝰ tam̃. ap̃ lugdunũ opp̃ssus
⁊ int̾fectꝰ e. Seuerus uictor. inbritannias defec¬
tu pęne om̃iũ sotioꝵ trahit᷑. Ubi magnis gra¬
ubꝰq pͣliis sepe gestis. receptã parte̾ insulȩ

Expanded text:
ium XVIII annis tenuit. hic natura saeuus, multis semper beliis lacessitus, fortissime quidem rempublicam sed laboriosissime rexit. Pesnantes ferro cohercuit. Parthos Arabas Adiabenosque superauit. quinta post Neronem persecutione Christianos excruciauit, plurimiqueaesumptionem Seueri caelestis ultio e uestigio acta subsequitur. nam continuo rapitur uel potius retrahitur in Galliam Seuerus e Syria ad tertium ciuile bellum; unum iam enim Romae aduersus Iulianum, aliud in Syria contra Pescennium gesserat, tertium Clodius Albinus, Iuliani in occidendo Pertinace socius, qui se in Gallia Caesarem fecerat, suscitabat; cuius bello multum utrimque Romani sanguinis fusum est. Albinus tamen apud Lugdunum oppressus et interfectus est. Seuerus uictor in Britannias defectu paene omnium sociorum trahitur. ubi magnis grauibusque proeliis saepe gestis receptam partem insulae a
Abbreviated transcription (Latin):
cLxxx. hac ta̾ parua manu. uniu̾sarũ t̾rarum
orbẽ utrũ ammirabiliꝰ sit qͥa uicerit. an qͥa ag¬
gredi ausus fu̾it. incertũ ẽ primo eiꝰ cũ dario
rege c̃gressu. dcͣ. milia ꝑsarũ macie fuere. Quȩ
ñ minus arte alexandri suꝑata ꝗͣ uirtute ma¬
cedonũ. t̾ga u̾tert̃ Magna gͥ cedes ꝑsarũ fuit.

Expanded text:
CLXXX. hac tam parua manu uniuersum terrarum CLXXX. hac tam parua manu uniuersum terrarum orbem utrum admirabilius sit quia uicerit an quia adgredi ausus fuerit incertum est. primo eius cum Dario rege congressu sescenta milia Persarum in acie fuere, quae non minus arte Alexandri superata quam uirtute Macedonum terga uerterunt. magna igitur caedes Persarum fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
dio. expugnauit ⁊ cȩpit. Hic autẽ papiriꝰ ade
tc ap̃ romanos bellicosissimꝰ ac srenuissimꝰ h¬
bebat᷑. ut cũ alexander magnꝰ disponere die¬
ret᷑. ab oriente descendens optinere uiribꝰ ii¬
cã. atq inde initaliã transuehi:. romani inits
cȩt̾os duces tcͣ inre publica sua optimos iõ
cipuũ fore qͥ alexandri impetũ sustinere pos
cessit in regnũ. Qͥ pͥmã exꝑientiã animi ⁊ us¬
tis suȩ. cõp̃ssis celerit᷑ g̾coꝵ motibꝰ dedit. Qu
auctor ut ab imꝑio macedonũ deficerent al¬
mostenes orator auro ꝑsarũ corruptꝰ extueis
ltaq atheniensibꝰ bellũ dep̾cantibꝰ remisic
insuꝑ etiã multo metu soluit. Thebanos cũ a¬
ruta ciuitate deleuit. reliqͦs sub corona uel¬
dit. Cȩt̾as urbes achaiȩ ⁊ thessaliȩ uetigals
fecit. Illirios ⁊ thracas tnsiato ab hine bell
domuit. Inde ꝓfectus ad ꝑsicũ bellũ. om̃s cog¬
natos ac ꝓximos suos int̾fecit. In exercitu eiꝰ fu¬

Expanded text:
dio expugnauit et cepit. hic autem Papirius adeo tunc apud Romanos bellicosissimus ac strenuissimus habebatur, ut cum Alexander Magnus disponere diceretur ab Oriente descendens obtinere uiribus Africam atque inde in Italiam transuehi, Romani inter ceteros duces tunc in republica sua optimos hunc praecipuum fore qui Alexandri impetum sustinere posscessit in regnum, qui primam experientiam animi et virtutis suae, compressis celeriter Graecorum motibus, dedit: quibus auctor, ut ab imperio Macedonum deficerent, Demosthenes orator, auro Persarum corruptus, exstiterat. itaque Atheniensibus bellum deprecantibus remisit, quos insuper etiam multae metu soluit; Thebanos cum diruta ciuitate deleuit, reliquos sub corona uendidit; ceteras urbes Achaiae et Thessaliae uectigales fecit; Illyrios quoque et Thracas translato mox abhinc bello domuit. inde profecturus ad Persicum bellum omnes cognatos ac proximos suos interfecit. in exeroitu eius fu
Abbreviated transcription (Latin):
magnis armeniȩ ꝓuintuis amissis. ro¬
manȩ legiones subiugũ parthicũ mis¬
se egreq syria retenta ẽ. In asia tres
urbes. hoc ẽ laoditia. iherapolis. colos.¬
se. tͣrȩmotu c̾cidert᷑. At uͦ nero postꝗͣ gal¬
bã inhispaniã imꝑatorẽ creatũ ab ex-¬
excitu cognouit. totꝰ animo ac specci¬
dit. Cũq incredibilia ꝑtur bandȩ imino
subruendȩ rei publicȩ mala moliret᷑.
hostis a senatu ꝓnuntiatꝰ. ⁊ ignominio¬
sissime fugiens. ad quartũ ab urbe la¬
pidẽ sese ipse int̾fecit. atq in eo om̃is
cȩsarũ familia consumpta eͤ.
nno aburbe c̃dita. dcͧcc .xxͦ.iiii. gal

Expanded text:
magnis Armeniae prouinciis amissis Romagnis Armeniae prouinciis amissis Romanae legiones sub iugum Parthicum missae, aegreque Syria retenta est. in Asia tres urbes, hoc est Laudicia Hierapolis Colossae, terrae motu conciderunt. at uero Nero postquam Galbam in Hispania imperatorem creatum ab exercitu cognouit, totus animo ac spe concidit. cumque incredibilia perturbandae, immo subruendae reipublicae mala moliretur, hostis a senatu pronuntiatus et ignominiosissime fugiens, ad quartum ab Vrbe lapidem sese ipse interfecit, atque in eo omnis Caesarum familia consumpta est. Anno ab Vrbe condita DCCCXXIIII Gal