comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uolt᷑ ab oppugnatione turris uł demolitione
aggeris recessert̃. lui tam̃ qͥ ad incidendas fon¬
tis uenas sub obtentu aggeris tuti. cunicidos
ꝑfodiebant. reꝑtos in abstruso aquarũ meatꝰ
ꝑmulta diuidendo tenuari insemetipsis. con¬
sumiq fecerͣt. Oppidani fonte siccato. ultima
desꝑatione correpti. deditionẽ sui fatiunt.
Cȩsar autẽ om̃ibꝰ qui arma tulerant manꝰ su¬
stulit. ⁊ uitã reliqͥt. qͦ testatior e̾e̾t etiã postenꝰ
pęna imꝓboꝵ. Multũ enĩ ad cohercendã au
datiã ualet ꝓpositũ punitionis exẽplũ. ciuisa
miseri p̾sens forma iuuentis ⁊ ad recordatio¬
nẽ ammonet conscios. ⁊ ad sciscitationẽ co¬
git ignaros. Exaustis atq edomitis gallis secu
post se galloꝵ motꝰ ꝑtimescens. certo se scien¬
minime aliqͦs qui uel moueri audeant. uł si
moueant᷑ tim̃di sint reliqͥsse. Constitui nͦcai¬
te ocłos uelim. exsanguẽ defectãq galliã ptꝰ

Expanded text:
uolunt, ab oppugnatione turris uel demolitione uolunt, ab oppugnatione turris uel demolitione aggeris recesserunt. illi tamen, qui ad incidendas fontis uenas sub obtentu aggeris tuti cuniculos perfodiebant, repertos in abstruso aquarum meatus per multa diuidendo tenuari in semet ipsis consumique fecerunt. oppidani fonte siccato ultima desperatione correpti deditionem sui faciunt. Caesar autem omnibus, qui arma tulerant, manus sustulit et uitam reliquit, quo testatior esset etiam posteris poena improborum. multum enim ad cohercedaciam valet propositum punitionis exemplum, cum ipsa miseri praesens forma viventis et ad recordationem ammonet conscios et ad sciscitationem cogit ignaros. Exhaustis atque demolitis Gallis, secupost se Gallorum minime aliquos, qui uel moueri audeant uel si moueantur timendi sint, reliquisse. constitui nunc ante oculos uelim exsanguem defectamque Galliam, post
Abbreviated transcription (Latin):
cȩsar non potuisset. Siqͥdẽ fons qͦ ad potũ
utebantur. medio deuexi montis latere
fundebat᷑ Cȩsar ad ꝓximũ fontis ad mo¬
ueri uineas. turr̃iq extrui iubet. fĩt
magnꝰ ilico concursus ex oppido. Quibꝰ sine
ꝑiculo p̾liantibꝰ. romani ꝗͣuis ꝑtinacit᷑ ob¬
cũ possit. ut uel ex equo tela conici queant.
uł pcipitata desuꝑ saxoꝵ uolumina ñ time¬
re. Oppidani autẽ ubi exanimari siti ñ solũ¬
peccora sua. uerũ etiã infirmiores homi¬
nũ ȩtates uident. cuppas picẽ. sepo. ⁊ scin-¬
dulis replent. ac deinde inmisso igne in ꝓnapͣti
pitant. easq ipsi toto oppido esfusi subsequunt᷑
Ardentibꝰ machinis cũ graue p̾liũ suis cesar ac
ꝑiculosũ uideret. cohortes incircuitu oppidũ
ire uelocit᷑ ꝑ occultũ imꝑat. atq undiq subito
uastũ clamore attollere. Quo facto consternati
oppidani. dũ recurrere ad muniendũ oppitdũ

Expanded text:
Caesar non potuisset, siquidem fons, quo ad potum Caesar non potuisset, siquidem fons, quo ad potum utebantur, medio deuexi montis latera fundebatur. Caesar ad proximum fontis admoueri uineas turrimque exstrui iubet. fit magnus ilico concursus ex oppido. quibus sine periculo proeliantibus Romani quamuis pertinaciter obcum possit, ut uel ex aequo tela conici queant uel praecipitata desuper saxorum uolumina non timeri. oppidani autepecora sua, verum etiam infirmiores hominum aetates vident, cuppas pice soevo et scindulis replent. Ac dpitant easque ipsi toto oppido effusi subsequuntur. ardentibus machinis cum graue proelium suis Caesar ac periculosum uideret , cohortes in circuitum oppidi ire uelociter per occultum imperat atque undique subito uastum clamorem attollere. quo facto consternati oppidani dum recurrere ad muniendum oppidum
Abbreviated transcription (Latin):
pidantes mira uirtute ⁊ celeritate ꝑdomuit.
Interea draptes unaq litoriꝰ cũ ade̾ẽ canni¬
niũ ⁊ legiones infinibꝰ sius uiderent. undiq
collectis copiis oppidũ uelutunũ occupant.
hoc oppidũ meditissima montis arce sitũ. du¬
abꝰ partibꝰ ꝑ abrupta lat̾a ñ paruo flumine
cingebat᷑. Medio deinde discessu largissimo
fonte securũ plurimaq intͦrsum copia fru¬
mͣti tutũ irritos ꝓcul discursus hostiũ de¬
spitiebat. Caninius qͦd solũ romana ꝓuisio¬
ne potuit. ambos duces cũ parte copiarũ
plurima incãpũ euocatos. maximo p̾lio
suꝑauit. Nã uno ẽ ducibꝰ int̾fecto. alĩ cũ
paucissimis fugit. Nullas in oppidũ rediit.
S ad id oppugnandũ. cȩsare opus fuit. Itaq
certior ꝑnuntios factꝰ cesar accurrit. curcũ¬
spectisq om̃ibꝰ uidet si expugnare ui mo¬
modo hostes aqua arceant᷑. S ⁊ hoc qͦ nisi

Expanded text:
pidantes mira uirtute et celeritate perdomuit. pidantes mira uirtute et celeritate perdomuit. interea. Draptes unaque Lycterius cum adesse Caninium et legiones in finibus suis uiderent, undique collectis copiis oppidum Vxellodunum occupant. hoc oppidum in editissima montis arce pendebat, duabus partibus per abrupta latera non paruo flumine cingebatur, medio deinde descensu largissimo fonte securum plurimaque introrsum copia frumenti tutum inritos procul discursus hostium despiciebat. Caninius, quod solum Romana prouisione potuit, ambos duces cum parte copiarum plurima in campum euocatos maximo proelio superauit. nam uno e ducibus interfecto alter cum paucissimis fugit, nullus in oppidum rediit, sed ad id oppugnandum Caesare opus fuit. itaque certior per nuntios factus Caesar accurrit circumspectisque omnibus uidet, si expugnare ui mouo modo hostes aqua arceantur. sed et hoc quoque nisi
Abbreviated transcription (Latin):
incitauerat. horrenda hominũ strage
uastauit. At uͦgauis caninius legatꝰ bel-¬
lũ aput pictonas inuenit. ubi magna ho¬
stiũ multitudo impeditã itinere legionẽ
circũdedit. atq ad extremũ discrimen
adduxit. Porro autẽ fabius legatꝰ acceptiꝰ
caninii litteris in pictonas ꝓficiscit᷑. ibiq
a captiuis de oportunitate locoꝵ certior
factꝰ. inopinantes hostes oppͥmit. magnisq
stragibꝰ factis plurimas p̃das agit. Deinde
cũ caninio signũ aduentꝰ sui dediss. cani-¬
nius totis castris subito exiliuit. seseq iniecit
hosti. lta fabio ex alia parte. ⁊ caninio exal¬
tera parte. insistente. maximo ⁊ diut᷑no bel¬
lo innumerȩ galloꝵ copiȩ trucidatȩ st̃. Inde
fabiꝰ incornutes ꝓfectꝰ ẽ. Sciebat enĩ domna¬
cũ ducẽ antiqͥssimũ. rebellionis tociꝰ incen¬
torẽ ab hoc bello elapsũ. si armoricis gentibꝰ
ẽẽ molit᷑um. S eas ad huc ipsa nouitate tre¬

Expanded text:
excitaverat, horrenda hominum strage excitaverat, horrenda hominum strage vastavit. At vero G. Caninius legatus bellum apud Pictonas invenit, ubi magna hostium multitudo impeditam itinere legionem circumdedit atque ad extremum discrimen adduxit. Porro autem Fabius, acceptis Caninii legati litteris, in Pictonas proficiscitur, ibique a captivis de opportunitate locorum certior factus, inopinantes hostes opprimit, magnisque stragibus factis, plurimas praedas agit. Deinde cum Caninio signum adventus sui dedisset, Caninius totis castris subito exsilivit, seseque injecit hostibus. Itaque Fabio ex alia parte et Caninio ex altera insistente, maximo et diuturno bello innumerae Gallorum copiae trucidatae sunt. Inde Fabius in Carnutes profectus est; sciebat enim Domnacum ducem antiquissimum rebellionis totius incentorem ab hoc bello elapsum, si Aremoricis gentibus  esse moturum. sed eas adhuc ipsa nouitate tre
Abbreviated transcription (Latin):
bellũ instaurant. sibiq in hanc suscepti bel¬
li sotietatẽ. ambianos. aulercos. saletos. ue¬
lio casses. atrebatasq coniungͣt. ⁊ locũ quen¬
dã cinctũ atq impeditũ undiq paludibꝰ
capiunt. cõmissoq p̾lio magnã remoꝵ ma-¬
nũ quȩ auxilio romanis erat. trucidant.
Deinde cũ oportunũ ipsi locũ insidis ꝓui-¬
sum occupauissent. atq hoc coͣꝑto romani
ad insidiarũ locũ instructi ordinatiq uenis
sent. cõmisso p̾lio romani gallos fugiente
hisdẽ locoꝵ munitionibꝰ quibꝰ clausi fuerãt
incluser̾t. cunctosq ad int̾nitionẽ cecidert.
lbi chorreus uł fugã uł deditionẽ detrec¬
tans. romanos ut uiuus caꝑetur instantes
occidendo ut occidet᷑ coegit. Igitur cum
pacatã esse uniuersam galliã cȩsar neq
ausurã fore ad aliqͦs aspirare motꝰ arbitra¬
retur. legiones inhib̾na dimisit. ipse ta¬
men ambioricis fines qui tot bella

Expanded text:
bellum instaurant sibique in hanc suscepti belbellum instaurant sibique in hanc suscepti belli societatem Ambianos Aulercos Caletos Velocasses Atrebatasque coniungunt et locum quendam cinctum atque impeditum undique paludibus capiunt, commissoque proelio magnam Remorum manum, quae auxilio Romanis erat, trucidant. deinde cum opportunum ipsi locum insidiis prouisum occupauissent atque hoc conperto Romani ad insidiarum locum instructi ordinatiquesent, commisso praelio, Romani Gallos fugientes iisdem locorum munitionibus, quibus clausi fuerant, incluserunt, cunctosque ad internecionem ceciderunt. Ibi Chorreus, vel fugam vel deditionem detrectans, Romanos ut vivus caperetur, instantes, occidendo ut occideretur coegit. Igitur cum pacatam esse universam Galliam Caesar, neque ausuram fore ad aliquos aspirare motus arbitraretur, legiones in hiberna dimisit. Ipse tamen Ambiorigis fines, qui tot bella
Abbreviated transcription (Latin):
uti ex tota gallia om̃s qͥ arma ferre possint.
huic bello p̾sto sint. Noc enĩ ẽẽ unũ bellũ. quo
aut ꝑpetua lib̾tas. aut ȩt̾na seruitꝰ. aut mors
omiũ consequat᷑. ltaq absq eo num̾o quẽ in¬
colles sibi inuice̾ obu̾sos. romani galliq oȩper̾t.
Unde multis sepe eruptionibꝰ ⁊uariis ꝓuen¬
tibꝰ pͣliantes. tandẽ romani p̃cipua germanoꝵ
eqͥtũ qͦs sibi iam dudũ amicos nc̃ in auxiliũ
acciuerant. uirtute uicer̃t. Uergingetorix
alia die c̃gregatis om̃ibꝰ qui fuga euaserant.
dixit se auctorẽ bona fide defendendȩ li¬
b̾tatis atq irrũpendi fȩderis fuisse. ⁊ nͣc siue
romanis sese ad mortẽ om̃s offerant. siue
se solũ ꝓ om̃ibꝰ dedant. ꝑ atũ animo fore.
texerant. quasi ex consilio regis assumerent.
ilico sibi ueniã p̃cantes. eũ solũ uelut aucto¬
re magni sceleris dedider̃t.
ellouagi om̃ibꝰ galloꝵ gentibꝰ ipsoꝵ opini¬
one fortiores habebant᷑. llii chorreo duce

Expanded text:
uti ex tota Gallia omnes, qui arma ferre possint, huic bello praesto sint. hoc enim esse unum bellum, quo aut perpetua. libertas ant aeterna seruitus aut mors omnium consequatur. itaque absque eo numero, quem incolles sibi inuicem obuersos Romani Gallique ceperunt. unde multis saepe eruptionibus et uariis prouentibus proeliantes, tandem Romani. praecipua Germanorum equitum, quos sibi iamdudum amicos nunc in auxilium acciuerant, uirtute uirtute. Vercingetorix alia die congregatis omnibus, qui fuga euaserant, dixit se auctorem bona fide defendendae libertatis atque inrumpendi foederis fuisse et nunc, siue Romanis sese ad mortem omnes offerant siue se solum pro omnibus dedant, paratum animo fore. diu texerant; quasi ex consilio regis adsumerent, ilico sibi ueniam precantes, eum solum uelut auctorem magni sceleris dediderunt. Bellouagui omnibus Gallorum gentibus ipsorum opinione fortiores habebantur. hi Correo duce
Abbreviated transcription (Latin):
nichilominꝰ nisi excluso nilo n᷑ potu¬
erit nec possit uideri hominũ uetu¬
state ultima quȩ a generationibꝰ regũ
siue nili trahentes limu̾ tͣrarũ recen¬
tissima tudeat᷑. his gͥ argum̃tis suꝑatiᷤᷤ

Expanded text:
nihilo minus coli nisi excluso Nilo non potunihilo minus coli nisi excluso Nilo non potuerit, nec possit videri hominum vetustate ultima, quae aggerationibus regum sive Nili trahentis limum terrarum recentissima videatur. His igitur argumentis
Abbreviated transcription (Latin):
nuit cuncta possedit. utͥusq pͥmor-¬
dii scythas origine pͣstare. Nam si
ignis pͥma possessio rerũ fuit. qͥ pau¬
latĩ extinctꝰ se idẽ tͣris dedit. nullã
pͥusꝗͣ septentͥonalẽ partẽ hyemis ri¬
gore ab igne secretã. ad eo ut ñc qͦq
nulla magis rigeat frigoribꝰ. E gẏptũ
uͦ ⁊ totũ orientẽ tardissime tẽꝑ atũ.
quippe qͥ etiã nc̃ torrenti calore solis
exestuet. Qͦd si om̃s qͦndã tͣrȩ sũmersȩ
ꝓfundo fuert᷑. ꝓfecto editissimã quãq
partẽ decurrentibꝰ aqͥs pͥmũ detectam
humillimo autẽ solo eandẽ aquã dutis¬
sime immoratã ⁊ quanto pͥor quȩq parᷤ
t̾rarũ siccata sit. tanto pͥus animalia
generare cȩpisse. Porro scythiã adeo
editiorẽ om̃ibꝰ terris esse. ut cuncta flu-¬
mina ibi nata. in mareotim. tu̾ dem¬
tis structa molibꝰ. tot fossis concisa.
ut cũ his arceant᷑. illis recipiant᷑ aqͦ.

Expanded text:
nuit, cuncta possedit, utriusque primornuit, cuncta possedit, utriusque primordii Scythas origine praestare. Nam si ignis prima possessio rerum fuit, qui paulatim extinctus sedem terris dedit, nullam prius quam septemtrionalem partem hiemis rigore ab igne secretam, adeo ut nunc quoque nulla magis rigeat frigoribus;Aegyptum vero et totum Orientem tardissime temperatum, quippe qui etiam nunc torrenti calore solis exaestuet. Quodsi omnes quondam terrae submersae profundo fuerunt, profecto editissimam quamque partem decurrentibus aquis primum detectam, humillimo autem solo eandem aquam diutissime inmoratam;et quanto prior quaeque pars terrarum siccata sit, tanto prius animalia generare coepisse. Porro Scythiam adeo editiorem omnibus terris esse, ut cuncta flumina ibi natam in Maeotim, tum deintis structa molibus, tot fossis concisa, ut, cum his arceantur, illis recipiantur aquae,
Abbreviated transcription (Latin):
uł frigꝰ uelamenta corꝑis inuenirent᷑.
uellocoꝵ uitia quesitis arte remediis
mollirent᷑ egyptũ ita tẽꝑatã semꝑ fu¬
isse. ut neq hib̾na frigora. nec estiui
solis ardor incolas eius pͣmerent. solũ
ita fecundũ. ut alim̃toꝵ in usũ homi-¬
num nulla t̾ra feratior fuerit. Iure gͥ
ibi pͥmũ homines natos uideri
debere. ubi educari facillime possẽt.
Contra scythȩ. cȩli tẽꝑam̃tũ nullũ e̾ẽ
uetustatis argumͣtũ putabant. Quip¬
penatura cũ pͥmũ increm̃ta caloris
ac frigoris regionibꝰ distinxit. stati ad
locoꝵ patientiã. animalia quoq ge¬
nerasse. s ⁊ arboꝵ ac frugũ ꝓ rerum
cͣditione. apte genera uariata. ⁊ qͣn¬
to scythis sit cęlũ asꝑius quã egyp¬
tiis. tanto ⁊ corꝑa ⁊ ingenia ẽẽ duri
aliquando unitas fuit. siue inliuueᷤᷤ
aquarũ pͥncipio rerũ t᷑ras obrutas
tenuit. siue ignis qui et mundũ ge¬

Expanded text:
vel frigus velamenta corporis invenirentur vel frigus velamenta corporis invenirentur vel locorum vitia quaesitis arte remediis mollirentur,Aegyptum ita temperatam semper fuisse, ut neque hiberna frigora nec aestivi solis ardores incolas eius premerent,solum ita fecundum, ut alimentorum in usum hominum nulla terra feracior fuerit. Iure igitur ibi primum homines natos videri debere, ubi educari facillime possent. Contra Scythae caeli temperamentum nullum esse vetustatis argumentum putabant. Quippe naturam, cum primum incrementa caloris ac frigoris regionibus distinxit, statim ad locorum patientiam animalia quoque generasse;sed et arborum ac frugum pro regionum condicione apte genera variata. Et quanto Scythis sit caelum asperius quam Aegyptiis, tanto et corpora et ingenia esse durioaliquando unitas fuit, sive inluvies aquarum principio rerum terras obrutas tenuit, sive ignis, qui et mundum ge
Abbreviated transcription (Latin):
te redigit. Posthȩc darius bellum
seythis infert. qͦd sequenti uolumi
ꝗ relatione rerum ab scythis gesta-¬
rum. quȩ satis amplȩ magnificȩq
fuert᷑. pͥncipiũ ab origine repeten¬
dum est. Non enĩ minus illustria
initia. quã imꝑiũ habuere. nec ui¬
roꝵ magis quam feminaruꝰ uirtu¬
tibus claruere. Quippe cum ipsi
parthos. bactrianosq. feminȩ aucẽ
eoꝵ amazonũ regna condiderint. ꝓrsꝰ
ut resgestas uiroꝵ mulierũq conside¬
rantibꝰ. incertũ sit. utex ap̃ eos sexꝰ illu¬
strior fuerit. Scytharũ gens antiqͥssi¬
ma semꝑhabita. quã ꝗͣ inter scytas et¬
egyptios du contentio de generis ue-¬
tustate fuerit. egyptiis pͣdicantibꝰ. ini.¬
tio rerũ cũ aliȩ t̾rȩnimio feruore soliᷤ
arderent. aliȩ rigerent frigoris imma¬
nitate. ita ut ñ modo pͥmȩ generare
homines. s ne aduenas quide reciꝑe
ac tueri possent. pͥusꝗͣ adu̾sus calorẽ

Expanded text:
eius redigit. Post haec Darius bellum eius redigit. Post haec Darius bellum Scythis infert, quod sequenti voluminLIBER II In relatione rerum ab Scythis gestarum, quae satis amplae magnificaeque fuerunt, principium ab origine repetendum est. Non enim minus inlustria initia quam imperium habuere, nec virorum magis quam feminarum virtutibus claruere,quippe cum ipsi Parthos Bactrianosque, feminae autem eorum Amazonum regna condiderint,prorsus ut res gestas virorum mulierumque considerantibus incertum sit, uter apud eos sexus inlustrior fuerit. Scytharum gens antiquissima semper habita, quamquam inter Scythas etegyptios diu contentio de generis vetustate fuerit Aegyptiis praedicantibus,initio rerum, cum aliae terrae nimio fervore solis arderent, aliae rigerent frigoris inmanitate, ita ut non modo primae generare homines, sed ne advenas quidem recipere ac tueri possent, priusquam adversus calorem
Abbreviated transcription (Latin):
sas auctorẽq tã fedȩ lacerationis. ta¬
citus quo ꝓposito fecerit edocet. forma¬
toq in futura cͣsilio. transsuge titulo
babyloniã ꝓficiscit᷑. lbi ostendit ppło
laniatu corpus. Querit᷑ crudelitatẽ
regis. a quo in regni peticione ñ uir-¬
tute s auspitio. ñ iudicio hominũ. s
hinnitu eqͥ suꝑ atꝰ sit. Iubet illos ex a-¬
micis exẽplũ capere. qͥd hostibꝰ cauen¬
dũ sit. Hortatur ñ menibꝰ magis qͣm
armis confidant. patiant᷑q se cõmu¬
ne bellũ recentiore ira gerere. Nota
nobilitas uiri parit᷑ ⁊ uirtus om̃ibꝰ
erat. nec de fide timebant. cuiꝰ uelu-¬
ti pignora uulnera corꝑis ⁊ iniuriȩ
notas habebant. Constituit᷑ gͦ dux om¬
niu suffragio. ⁊ accepta parua ma¬
nu. semel atq iterũ cedentibꝰ ex con-¬
sulto ꝑsis. scd̾a pͣlia facit. Ac postre¬
mo uniu̾sũ sibi creditũ exercitũ da-¬
rio ꝓdit. urbemq ipsam in potesta

Expanded text:
sas auctoremque tam foedae lacerationis tasas auctoremque tam foedae lacerationis tacitus quo proposito fecerit edocet, formatoque in futura consilio transfugae titulo Babyloniam proficiscitur. Ibi ostendit populo laniatum corpus, queritur crudelitatem regis, a quo in regni petitione non virtute, sed auspicio, non iudicio hominum, sed hinnitu equi superatus sit;iubet illos ex amicis exemplum capere, quid hostibus cavendum sit;hortatur, non moenibus magis quam armis confidant, patianturque se commune bellum recentiore ira gerere. Nota nobilitas viri pariter et virtus omnibus erat, nec de fide timebant, cuius veluti pignora vulnera corporis et iniuriae notas habebant. Constituitur ergo dux omnium suffragio, et accepta parva manu semel atque iterum cedentibus ex consulto Persis secunda proelia facit. Ac postremo universum sibi creditum exercitum Dario prodit urbemque ipsam in potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
iudiciũ pͥncipũ. eunde̾ rege̾ constituit.
Sic regnũ ꝑsarũ septẽ nobilissimoꝵ ui-¬
roꝵ uirtute quesitũ. tã leui mom̃to in
unũ collocatũ ẽ. Incredibile ꝓrsus tan¬
ta patientia gessisse eos. qͦd ut eriꝑent
magis mori ñ recusauerint. quãquã
pret᷑ formã uirtutẽq hoc imꝑio dig¬
nam. etiã cognatio dario iuncta cuͣ
pͥstinis regibꝰ fuit. Principio gͥ regni:
cyri filiam in matͥmoniũ recepit. re¬
galibꝰ nuptiis regnũ firmaturus. ut ñ
tam inextraneũ translatũ. quã in fa-¬
miliam cẏri reuersum uideretur.
Int̾iecto deinde tẽꝑe cũ assyrii desci¬
ussent. ⁊ babyloniã occupassent. dif fa¬
ficilisq urbis expugnatio esset. estuan¬
te rege unus de interfectoribꝰ magoꝵ
⁊ophirus. domi se u̾beribꝰ lacerari top¬
to corꝑe iubet. nasũ. aures. ⁊ labia si aes¬
bi p̾cidi. atq ita regi in opinãti se of¬
fert. Attonitũ ⁊ querente̾ dariũ cau¬

Expanded text:
iudicium principum eundem regem constituit. iudicium principum eundem regem constituit. Sic regnum Persarum septem nobilissimorum virorum virtute quaesitum tam levi momento in unum conlatum est. Incredibile prorsus tanta patientia gessisse eos, quod ut eriperent magis, mori non recusaverint. Quamquam praeter formam virtutemque hoc imperio dignam etiam cognatio Dario iuncta cum pristinis regibus fuit. Principio igitur regni Cyri filiam in matrimonium recepit, regalibus nuptiis regnum firmaturus, ut non tam in extraneum translatum, quam in familiam Cyri reversum videretur. Interiecto deinde tempore cum Assyrii descivissent et Babyloniam occupassent difficilisque urbis expugnatio esset, aestuante rege unus de interfectoribus magorum, Zopyrus, domi se verberibus lacerari toto corpore iubet, nasum, aures et labia sibi praecidi, atque ita regi inopinanti se offert. Attonitum et quaerentem Darium cau
Abbreviated transcription (Latin):
coͣmuterent. Pactiq int̾se sunt. ut die
statuta om̃s equos ante regiã pͥmo ma¬
ne ꝑducerẽt. ⁊ cuiꝰ equus int̾ solis ortũ
hinnitũ pͥmus edidisset. is rex esset. Nã
⁊ solẽ ꝑsȩ. unũ dm esse credt᷑ ⁊ eqͦs eid̾e
deo sacratos ferunt. Ierat int̾ coniura¬
tos darius hyptapsi filius. Cui de reg¬
no sollicito. eqͥ custos ait. si ea res uicto¬
riã mereret᷑. nichil negotii suꝑ e̾e. Per
noctẽ deinde equũ pͥdie constitutam
diem ad eundẽ locũ ducit. ibiq equȩ
admutit. Ratus ex uoluptate ueneris
qͦd euenit. postera die. Itaq cũ ad
statutã horã om̃s c̾uenissent. darii eqꝰ
cognito loco. ex desidio femine hinni-¬
tuͣ stati edidit. ⁊ segnibꝰ aliis.felix au-¬
spitiũ dño pͥmus emisit. Tanta mod̾a-¬
tio cȩteris fuit audito auspitio. ut con¬
festim eqͥs desilirent. ⁊ dariũ regẽ salu¬
tauert᷑. Popłs quoq uniu̾sus secutus

Expanded text:
committerent,pactique inter se sunt, ut die committerent,pactique inter se sunt, ut die statuta omnes equos ante regiam primo mane perducerent, et cuius equus inter solis ortum hinnitum primus edidisset, is rex esset. Nam et solem Persae unum deum esse credunt et equos eidem deo sacratos ferunt. Et erat inter coniuratos Darius, Hystaspis filius, cui de regno sollicito equi custos ait, si ea res victoriam moraretur, nihil negotii superesse. Per noctem deinde equum pridie constitutam diem ad eundem locum ducit ibique equae admittit, ratus ex voluptate Veneris futurum quod evenit. Postera die itaque, cum ad statutam horam omnes convenissent, Darii equus cognito loco ex desiderio feminae hinnitum statim edidit et segnibus aliis felix auspicium domino primus emisit. Tanta moderatio ceteris fuit, ut audito auspicio confestim equis desilierint et Darium regem salutaverint. Populus quoque universus secutus
Abbreviated transcription (Latin):
tem tantũ conscii suere huiꝰ c̾iuirationiꝰ.
qui ex continenti ne dato impatientiȩ
spatio. res ꝑquẽcũq narraret᷑. occulta¬
to sub ueste ferro ad regiã ꝑgt̃. Ibi ob¬
uius int̾fectis ad magos ꝑuenuĩt. Quibꝰ
ne ipsis qͥdẽ animꝰ in auxiliũ sui defu¬
it. Siqͥde stricto ferro. duos de comura¬
tis int̾fitiunt. Ipsi tam̃ corripiuntur a
pluribꝰ. Quoꝵ alterũ cobryas medium
amplexus. cunctantibꝰ sotiis ne ipsum
ꝓmago transfoderent. qͥa resobscuro
loco gerebat᷑. uel ꝑ suũ corpꝰ adici mago¬
ferrũ iussit. fortuna tam̃ ira regente.
illo incolumi. magus int̾ficit᷑ Occisis ma¬
gis. magna quide gła recepti regni pͥnci¬
piũ fuit. s multo maior in eo. qđ cũ de
regno ambigerent concordare potue¬
runt. Erant eniꝰ uirtute ⁊ nobilitate ita
pares. ut difficilẽ ex his ppło electionẽ
equalitas faceret. Ipsi gͥ uiã inuenert᷑.
qua de se iudiciuꝰ ⁊ religioni ⁊ fortunȩ

Expanded text:
tem tantum conscii fuere huius coniurationis, qui ex continenti, ne dato in paenitentiam spatio res per quemquam narraretur, occultato sub veste ferro ad regiam pergunt. Ibi obviis interfectis ad magos perveniunt, quibus ne ipsis quidem animus in auxilium sui defuit,siquidem stricto ferro duos de coniuratis interficiunt. Ipsi tamen corripiuntur a pluribus, quorum alterum Gobryas medium amplexus, cunctantibus sociis, ne ipsum pro mago transfoderent, quia res obscuro loco gerebatur, vel per suum corpus adigi magrrum iussit. Fortuna tamen ita regente illo incolumi magus interficitur. Occisis magis magna quidem gloria recuperati regni principum fuit, sed multo maior in eo, quod, cum de regno ambigerent, concordare potuerunt. Erant enim virtute et nobilitate ita pares, ut difficilem ex his populo electionem aequalitas faceret. Ipsi igitur viam invenerunt, qua de se iudicium religioni et fortunae
Abbreviated transcription (Latin):
ua ⁊ incredibilis clades ap̃ fidenatiũ ur bẽ
accidit. Amphiteatri cauea. ppło gladiatori¬
um munꝰ spectante collapsa ẽ. ⁊ plusquã
.xxͣ. iiͦuͬ. ntilia hominũ occidit. Dignũ sane
posteris tantȩ correptionis exẽpluꝰ it ad spec¬
tandas hominũ mortes auidos homines
cͣuenisse. quando ꝓsalute hominũ ꝓuiden¬
dad̾s homo esse uoluisset. Deinde annoeiꝰ

Expanded text:
ua et incredibilis clades apud Fidenatium urbem ua et incredibilis clades apud Fidenatium urbem accidit: amphitheatri cauea populo gladiatorium munus spectante conlapsa est et plus quam uiginti milia hominum occidit. dignum sane posteris tantae correptionis exemplum, tunc ad spectandas hominum mortes auidos homines conuenisse, quando pro salute hominum prouidenda Deus homo esse uoluisset. deinde anno ei
Abbreviated transcription (Latin):
it᷑ tͣminandos esse ur be xp̾ianos. pͣcipue
cũ ⁊ seianus p̾fectꝰ tyberii. suscipiendȩ
religioni
obstinatissime c̾tradiceret.
Tyberius
mortẽ cõminatꝰ ẽ. Itaq:
paulatim
imminuta ẽ illa tyberii
cȩsaris lau datissima modestia. in pęnã
c̾tradictoris senatus. Nã regi quȩcũq no¬
luntare fatiebat. uoluptas erat: atq expͥn
Nam plurimos senatoꝵ ꝓscripsit.⁊ ad morte
coegit. Uiginti sibi patͥtios uiros csilii causa
legerat. Hoꝵ uix duos in columes reliqͥt. sȩtis
diu̾sis causis necauit. seianũ pͣfectũ suũ res
nouas molientẽ: int̾fecit. filios suos drusũ et
germanicũ. quoꝵ drusus nat᷑alis. germanicꝰ
adoptiuus erat. manifestis ueneni signis
ꝑdidit. filios germanici filii sui int̾fecit
Referre singillatĩ facta eiꝰ horret. pudetq.
tanta libidinis ⁊ crudelitatis rabie efferbu¬
it. ut qͥ spreuerant. xp̃o rege saluari rege ce¬
sare punirent᷑. huiꝰ tam̃ imꝑii anno .xͥiͦ. no¬

Expanded text:
terminandos esse Urbe Christianos, precipue cum et Sejanus, prefectus Tyberii, suscipiendae religioni obstinatissime contradiceret. Tyberius mortem comminatus est. itaque paulatim , immutata est illa Tiberii Caesaris laudatissima modestia in poenam contradictoris senatus; nam regi, quaecumque uoluntate faciebat, uoluptas erat, atque ex manam plurimos senatorum proscripsit et ad mortem coegit; uiginti sibi patricios uiros consilii causa legerat: horum uix duos ihcolumes reliquit, ceteros diuersis causis necauit; Seianum praefectum suum res nonas molientem interfecit; filios suos Drusum et Germanicum, quorum Drusns naturalis, Germanicus adoptiuus erat, manifestis ueneni signis perdidit; filios Germanici filii sui interfecit. referre singillatim facta eius horret pudetque; tanta libidinis et crudelitatis rabie efferbuit, ut, qui spreuerant Christo rege saluari, rege Caesare punirentur. huius tamen imperii anno duodecimo no
Abbreviated transcription (Latin):
certamen. Nec lacedemoniis mora. Multas eni¬
in auxiliũ copias utͥnq duxert̃. Athenienses
uͦ lacedemonios alibi intentos e diu̾so aggredi
parant. Nec lacedemonii qͥeuere. Nã ipsi in mes.¬
sanos occupati. peloponenses inmisert. qͥ athe¬
nienses p̾lio exciꝑent. Athenienses autẽ missa
in egyptũ parua classe. impares uiribꝰ nauali
c̃gressu facile uincunt᷑. Dehinc recepta classe
aucti etiã militũ robore uictores in p̾liũ uocãt
Lacedemonii qͦ dimissis messanis. in athenien¬
ses arma conu̾tunt. Dui uariȩ ⁊ graues pugnȩ
⁊ anceps uictoriȩ statꝰ. ac postremũ pendẽte
euentu utͥnq discessũ ẽ. Sciendũ tam̃ ẽ maxi
reuocati lacedemonii ad messanoꝵ bellũ. ne

Expanded text:
certamen, nec Lacedaemoniis mora, multas certamen, nec Lacedaemoniis mora, multas in auxilium copias utrimque duxerunt. Athenienses uero Lacedaemonios alibi intentos e diuerso adgredi parant. nec Lacedaemonii quieuere: nam ipsi in Messenios occupati Peloponnenses inmiserunt, qui Athenienses proelio exciperent. Athenienses autem, missa in Aegyptum parua classe inpares uiribus, nauali congressu facile uincuntur. dehinc recepta classe, aucti etiam militum robore, uictores in proelium uocant. Lacedaemonii quoque omissis Messeniis in Athenienses arma conuertunt. diu uariae et graues pugnae et anceps uictoriae status ac postremum pendente euentu utrimque discessum est. Sciendum tamen est maximreuocati Lacedaemonii ad Messeniorum bellum, ne
Abbreviated transcription (Latin):
ga iuduitate ⁊ ꝑicło sterilitatis c̾testantiũ. ni re
tur. c̃sultatione habita. ueriti ne int̾cepta spe
sobolis sͥ magis hac ꝑseu̾antia ꝗͣ messanis ꝑditio
nutͥret᷑. selectos in exercitu eos qui ptꝰ uisiurandũ
in supplem̃tũ militiȩ uen̾ant. spartã remittunt.
qͥbꝰ ꝓmiscuos om̃ium feminarũ c̃cubitꝰ ꝑmisere.
infami satis nec tam̃ utililicentia. Ipsi autẽ ꝑ¬
posito insistentes. expugnãt fraude messanos.
uictos seruitio p̾munt. At illi diu cruentã dña
arma sumunt. bellũ instaurãt. Lacedemonii
thẏrreũ atheniensẽ poetã ducẽ p̃lio leg̃t. Qui
t̾bꝰ c̃tlictibꝰ fusi. amissũ exercitũ uocata in lib̾ta.¬
ne recitato. rursus accensi. mox incertam̃ ruũt.
Tanta autẽ uianimoꝵ ccͤsũ ẽ. ut raro uꝰꝗͣ cru¬
entius pͣliũ exarserit. Ad postremũ tam̃ uictoria
lacedemonioꝵ fuit. Tercio messani reꝑauere

Expanded text:
ga uiduitate et periculo sterilitatis contestantium pega uiduitate et periculo sterilitatis contestantium petur, consultatione habita ueriti, ne intercepta spe subolis sibi magis hac perseuerantia quam Messeniis perditio nutriretur, selectos in exercitu eos qui post iusiurandum in supplementum militiae uenerant Spartam remittunt, quibus promiscuos omnium feminarum concubitus permisere, infami satis nec tamen utili licentia. ipsi autem proposito insistentes expugnant fraude Messenios, uictos seruitio premunt. at illi, diu cruentam dominarma sumunt, bellum instaurant. Lacedaemonii Tyrreum, Atheniensem poetam, ducem proelio legunt. qui tribus conflictibus fusi, amissum exercitum uocata in libertane et pro contione recitato rursus accensi mox in certamen ruunt; tanta autem ui animorum concursum est, ut raro umquam cruentius proelium exarserit; ad postremum tamen uictoria Lacedaemoniorum fuit. tertio Messenii reparauere
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunitas rei publicȩ bono tyrannides. ne ip¬
soꝵ qͥde iniurias exigt̃ tyrannoꝵ
nno ante urbẽ cditã tͥcesimo. peloponensiũ.
atheniensiũq maximũ bellũ. totis uiribꝰ animiꝰq
cõmissũ ẽ. In qͦ mutuis cȩdibꝰ ad hoc coacti st̃. ut
uelut uicti se ab alt̾utro subtraherẽt. bellũq
desererent. Tc̃ etiã amazonũ gentis ⁊ cymmerioꝵ
inasiã repentinꝰ incͦsus. plurimã du latȩ uasta¬
messenios ꝑꝑ spretas uirgines suas in sollẽpni
messanioꝵ sacͥfitio. ꝑ annos iuginti indefesso
furore bellantes. ruinȩ suȩ totas g̾tiȩ uires im¬
plicuert. Quicũ se magnis execrationibꝰ deuouis¬
sent sacram̃tisq obstrinxissẽt. domũ nͥ messana
expugnata nũꝗͣ ẽẽ redito᷑s. ac ꝑdecẽ annos lon¬
ga fatigati obsidione. nec tam̃ aliquẽ uincendi
fructũ adepti.porro aut̃ ⁊ qͣrelis uxoꝵ suꝑlon¬

Expanded text:
comminutas reipublicae bono tyrannides ne ipcomminutas reipublicae bono tyrannides ne ipsorum quidem iniurias exigunt tyrannorum. Anno ante Vrbem conditam xxx Peloponnensium Atheniensiumque maximum bellum totis uircommissum est, in quo mutuis caedibus ad hoc coacti sunt, ut velut victi se ab alterutro subtraherent, bellumque desererent. Tunc etiam Amazonum gens et Cymeriorum in Asia repentinis incursibus plurimam diu latequMessenios propter spretas uirgines suas in sollemni Messeniorum sacrificio, per annos uiginti indefesso furore bellantes, ruinae suae totas Graeciae uires inplicuerunt. qui cum se magnis exsecrationibus deuouissent sacramentisque obstrinxissent domum nisi Messena expugnata numquam esse redituros, ac per decem annos longa fatigati obsidione nec tamen aliquem uincendi fructum adepti, porro autem et querellis uxorum super lon
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ ad contrudendos dãpnatos receptui foret.
ut cũ inclusus ibidẽ subiectis ignibꝰ torreret᷑.⁊ so¬
nũ uocis extortȩ capacitas c̃caui ȩxis augeret. pul¬
su ferali cõpetens imagini murm᷑ emittẽt. nefa¬
rioq spectacło mugitꝰ pecudis ñ hominis gemitꝰ
uideret᷑ s falaris factũ amplexꝰ. factorẽ execrat᷑.
⁊ultioni mat̾iam p̾buit ⁊ crudelitati. Nã ipsũ
opisicẽ sua inuentione puniuuit. fuerat etiã
paulo suꝑiore tẽꝑe ap̃latinos rexremulus. qͥ ꝑ
annos. xyuii. flagitiis impietatibꝰ q crescens. ad
postremũ diuino iudicio fulmine int̾ceptꝰ. ma¬
t᷑a supplicia immat᷑a ętate dissoluit. Eligãt nc̃
si uidet᷑ latini ⁊ siculi utrũ indiebꝰ remuli ⁊ fa¬
laridis ẽẽ maluissent. innocentũ uitas pęnis
extorquentiũ. anhis tẽꝑibꝰ xp̃ianis cũ imꝑato¬
res romani ipsa in pͥmis religione cõpositi. ptꝰ

Expanded text:
quae ad contrudendos damnatos receptui foret: quae ad contrudendos damnatos receptui foret: ut cum inclusus ibidem subiectis ignibus torreretur, sonum uocis extortae capacitas concaui aeris augeret pulsuque ferali conpetens imagini murmur emitteret, nefarioque spectaculo mugitus pecudis, non hominis gemitus uideretur. sed Phalaris, factum amplexus factorem exsecratus, et ultioni materiam praebuit et crudelitati: nam ipsum opificem sua inuentione puniuit. Fuerat etiam paulo superiore tempore apud Latinos rex Aremulus, qui per annos XVIII flagitiis inpietatibusque crescens, ad postremum diuino iudicio fulmine interceptus matura supplicia inmatura aetate dissoluit. Eligant nunc, si uidetur, Latini et Siculi, utrum in diebus Aremuli et Phalaridis esse maluissent innocentum uitas poenis extorquentium, an his temporibus Christianis, cum imperatores Romani, ipsa in primis religione conpositi, post
Abbreviated transcription (Latin):
matres ⁊ uxores eoꝵ obuiã occͣrt᷑. orant in pliũ
reu̾tant᷑. Cunctantibꝰ sublata ueste obscena cor¬
ꝑis ostendt᷑. querentes num in utos matrũ uel
uxoꝵ uellẽt refugere. Quo facto erubescentes in
p̃liũ redeunt.: facta imp̾ssione. qͦs fugiebãt fu¬
gere cõpellt̃. Ibi tc̃ astyages capit᷑. Cui cytꝰ nichil
aliud quã regnũ abstulit. eũq maximȩ hyrcanoꝵ
genti p̃posuit. in mȩdos uͦ ipse reu̾ti noluit. Is fi¬
nis imꝑii mȩdoꝵ fuit. S ciuitates quȩ tͥbutariȩ
mȩdoꝵ erãt. a cyro defecert᷑. Quȩ rescyro mul¬
toꝵ belloꝵ causa ⁊ origo extitit. Ca tẽpestate
falaris siculus agͥgentenos arrepta tyrannide
in innocentes agens. inuenit aliqñ quẽ iustȩ pu¬
niret inustꝰ. Nã ꝑ illiꝰ qͥdã eris artifex affectans
tẏranni amicitiã. aptũ munꝰ crudelitati illiꝰ ratꝰ
taurũ ȩneũ fecit. Cui fabrȩ ianuã e lat̾e̾ coͣposuit.

Expanded text:
matres et uxores eorum obuiam occurrunt, orant in proelium matres et uxores eorum obuiam occurrunt, orant in proelium reuertantur; cunctantibus sublata ueste obscena corporis ostendunt quaerentes, num in uteros matrum uel uxorum uellent refugere. quo facto erubescentes in proelium redeunt et facta inpressione quos fugiebant fugere conpellunt. ibi tunc Astyages capitur, cui Cyrus nil aliud quam regnum abstulit, eumque maximae Hyrcanorum genti praeposuit. in Medos uero reuerti ipse noluit. is finis imperii Medorum. fuit. sed ciuitates, quae tributariae Medorum erant, a Cyro defecerunt: quae res Cyro multorum bellorum causa et origo exstitit. Ea tempestate Phalaris Siculus Agrigentinos arrepta tyrannide in innocentes agens, inuenit aliquando quem iuste puniret iniustus. nam Perillus quidam aeris opifex adfectans tyranni amicitiam, aptum munus crudelitati illius ratus, taurum aeneum fecit, cui fabre ianuam e latere conposuit,
Abbreviated transcription (Latin):
ratus. Qui auctũ latȩ imꝑiũ. moriens astyagi
dedit. Astyages uirili ꝓle uacuus. cyrũ nepotẽ ap̃
ꝑsas genitũ habuit. S cyrus mox ut adoleuit. con¬
gregata ꝑsarũ manu auo certamen indixͣ. porro
astẏages oblitꝰ sceleris sui qͦd marpalũ dudũ ad¬
miserat. cũ filiũ eiꝰ unicũ ⁊ paruulũ int̾fecit. epu¬
landũq patͥ apposuit. ac ne qͥd infelicissimȩ or¬
bitati felix ignorantia subtraheret. infames epu¬
las ostensis patͥ cũ capite manibꝰ imꝓperauit. huiꝰ
gͦ facti immemor ipsi arpalo sũmã belli cõmit¬
tit. Qui acceptũ exercitũ. statĩ cẏro ꝑ ꝓditionẽ
tradit. Quo cõꝑto astẏages. raptis secũ copiis in
ꝑsas ipse ꝓficiscit᷑. acriꝰq certam̃ in staurat ꝓpo¬
sito suis metu. siqͥs e pͣlio cȩdere moliret᷑ ferro
exciꝑet᷑. Qua necessitate instant᷑ mȩdis pugnan¬
tibꝰ pulsa iterũ ꝑsarũ acies cũ paulati cȩder ..

Expanded text:
ratus; qui auctum late imperium moriens Astyagi ratus; qui auctum late imperium moriens Astyagi dedit. Astyages, uirili prole uacuus, Cyrum nepotem apud Persas genitum habuit. sed Cyrus mox ut adoleuit congregata Persarum manu auo certamen indixit. porro Astyages oblitus sceleris sui quod in Harpalum dudum admiserat, cum filium eius unicum et paruulum interfecit epulandumque patri adposuit ac, ne quid infelicissimae orbitati felix ignorantia subtraheret, infames epulas ostensis patri cum capite manibus in- properauit — huius ergo facti immemor, ipsi Harpalo summam belli committit, qui acceptum exercitum statim Cyro per proditionem tradit. quo conperto Astyages raptis secum copiis in Persas ipse proficiscitur acriusque certamen instaurat, proposito suis, metu si quis e proelio cedere moliretur, ferro exciperetur. qua necessitate instanter Medis pugnantibus pulsa iterum Persarum acies cum paulatim cederet,
Abbreviated transcription (Latin):
dro moriente fractoꝵ ignoti thraces noua
in bella surgentes ⁊ gn̾alis tc̃ ꝑ totã asiã g̾tiãq¬
¶ comotio.
nno ante urbẽ c̃ditãcomotio
nauit sardanapallus uir muliere cotruptior.
qͥ int᷑ scortoꝵ greges feminȩ habitu purpurã¬
in colo tractans. a p̾fecto suo arbato. qͥ tc̃ mȩdis
p̾erat. uisus atq execrationi habitꝰ. mox etiam
ȩxcitis mȩdoꝵ ppłis. ad bellũ ꝓuocatꝰ ⁊ uictꝰ. ar¬
denti pyrȩ se iniecit. Exin regnũ assyrioꝵ in
mȩdos c̃cessit. Deinde multis p̾lus undiq scaten¬
tibꝰ quȩ ꝑ ordinẽ disserere nequaꝗͣ aptũ uidet᷑.
ꝑuarios ꝓuentꝰ ad scythas chaldeosq ⁊ rursus
admȩdos parili uia rediit. In qua breuitate pen¬
sandũ ẽ quantȩ riunȩ cladesq gentiũ fuere. qͣn¬
ta bella fluxert. ubi totiens tot ⁊ alia regna mu
.xxii. annos consũpsit. Posthc̃ diocles regnaũ.
uir armis exꝑientissimꝰ. semꝑq bellis immo-¬

Expanded text:
dro moriente fractorum, ignoti Thraces noua dro moriente fractorum, ignoti Thraces noua in bella surgentes, et generalis tunc per totam Asiam Graeciamque commotio. Anno ante Vrbem conditam nauit Sardanapallus, uir muliere corruptior: qui inter scortorum greges feminae habitu purpuram colo tractans a praefecto suo Arbato, qui tunc Medis praeerat, uisus atque exsecrationi habitus, mox etiam excitis Medorum populis ad bellum prouocatus et uictus ardenti pyrae se iniecit. exin regnum Assyriorum in Medos concessit. deinde multis proeliis undique scatescentibus, quae per ordinem disserere nequaquam aptum uidetur, per uarios prouentus ad Scythas Chaldaeosque et rursus ad Medos parili uia rediit. in qua breuitate pensandum est: quantae ruinae cladesque gentium fuere, quanta bella fluxerunt ubi totiens tot et talia regna mut regni sui annos consumpsit. post hunc Diocles regnauit, uir armis experientissimus semperque bellis immo
Abbreviated transcription (Latin):
turbo inuoluerit. atq afflixerit. homerus poeta
in pͥmis clarus luculentissimo carmine palã fecit.
obsidionis. eu̾sionis atͦcitatẽ. cȩdẽ. captiuitatẽq
didicert. uideant si recte isto qualiscũq ẽ p̾sen¬
tistepis statu offendunt᷑. qͦs hostes occulta miscd̾ia
dĩ. cũ pom̃s t̾ras instructis copiis bello ꝑseqͥ pos¬
sint. pacis gra p̾tentis obsidibꝰ ꝑ om̃ĩa maria se¬
quunt᷑ ne forte hȩc qͥetis amore fac̾e̾ credant᷑.
seipsos acꝑicła sua ꝓromanoꝵ pace adu̾sũ aliaꝰ
gentes offert᷑. Paucis pͣterea annis interuenien¬
tibꝰ enȩȩ t̾ia ꝓfugi aduentꝰ initaliã. quȩ arma
cõmouerit. qͣlia ꝑ tenniũ bella excitau̾it. qͣn¬
tos ppłos implicuerit. odio excidioq afflix̾it.
ludilitt̾arii disciplina nr̃ȩ qͦ memoriȩ mustũ
ẽ. hoꝵ p̾̃terea tẽpoꝵ medio int̾iacent exilia
naustagiaq g̾coꝵ. peloponensiũ clades cho¬

Expanded text:
turbo inuoluerit atque adflixerit, Homerus poeta turbo inuoluerit atque adflixerit, Homerus poeta in primis clarus luculentissimo carmine palam fecit, nitatem illius obsidionis, euersionis atrocitatem caedem captiuitatemque didicerunt, uideant, si recte isto qualiscumque est praesentis temporis statu offenduntur quos hostes occulta misericordia Dei cum per omnes terras instructis copiis bello persequi possint, pacis gratia praetentis obsidibus per omnia maria sequuntur; et, ne forte haec quietis amore facere credantur, se ipsos ac pericula sua pro Romanorum. pace aduersum alias gentes offerunt. Paucis praeterea annis interuenientibus, Aeneae Troia profugi aduentus in Italiam quae arma commouerit, qualia per triennium bella exciuerit, quantos populos inplicuerit odio excidioque adflixerit, ludi litterarii disciplina nostrae quoque memoriae inustum est. horum praeterea temporum medio interiacent exilia naufragiaque Graecorum, Peloponnensium clades Co
Abbreviated transcription (Latin):
tias. simulq ad t̾rorẽ diuostentati. sotietatẽ
romani fȩderis p̾cibꝰ sperant. ꝗͣ armis uendica¬
re potuissent. Exiguȩ habitationis sedẽ ñ ex
sua electione s exnr̃o iuditio rogãt. qͥbꝰ subiet¬
ta ⁊ patente uniu̾sa t̾ra p̃sum̾e ꝗͣ ess libitũ
liberũ fuit. semet ipsos ad tuitionẽ romani
regni offert̃. qͦs solos inuicta regna timuert᷑.
⁊tam̃ cȩca gentilitas cũ hȩc romana uͥtute
gesta ñ uideat. fide romanoꝵ impetrata non
credit. nec adqͥescit. cũ intelligat c̃fiteri bene¬
fitio xp̃ianȩ religionis quȩ cognitã ꝑ omͣs pploᷤ
fidẽ iungit. eos uiros sine p̾lio sibi e̾e̾ subiectoᷤᷤ
quoꝵ feminȩ maiorẽ t̾rarũ partẽ immensis cȩ¬
dibus deleuerunt.
anno raptꝰ helenȩ c̃iuratio g̾coꝵ ⁊ c̃cͤsus mille
nauiũ. de hinc decennis obsidio. ac poscremo fa
tissime gesto. quas nationes. quantosq ppłos idẽ

Expanded text:
cias simulque ad terrorem diu ostentati societatem cias simulque ad terrorem diu ostentati societatem Romani foederis precibus sperant, quam armis uindicare potuissent; exiguae habitationis sedem non ex sua electione sed ex nostro iudicio rogant, quibus subiecta et patente uniuersa terra praesumere, quam esset libitum, liberum fuit; semet ipsos ad tuitionem Romani regni offerunt, quos solos inuicta regna timuerunt. et tamen caeca gentilitas cum haec Romana uirtute gesta non uideat, fide Romanorum inpetrata non credit nec adquiescit, cum intellegat, confiteri, beneficio Christianae religionis - quae cognatam per omnes populos fidem iungit - eius uiros sine proelio sibi esse subiectos, quorum feminae maiorem terrarum partem inmensis caedibus deleuerunt anno raptus Helenae, coniuratio Graecorum et concursus mille nauium, dehinc decennis obsidio ac postremo famtissime gesto quas nationes quantosque populos idem
Abbreviated transcription (Latin):
oppͣssit Int̾ cȩsas captasq cõplurimas. duȩ soro¬
res. anthiope. menalippe ab hertule. hippolite a
theseo retentȩ. S theseus hippoliten matͥmonio
asciuit. hercules menalippen sorori reddidit. ⁊¬
arma reginȩ p̾tio redẽptionis accepit. Ptꝰ orithi¬
am pentesilea regno potita ẽ. cuiꝰ tͦiano bello
clarissima int̾ uiros docum̃ta uirtutis accepi¬
mus. ꝓhodolor. Pudet erroris humant. oui¬
eres patͥa ꝓfugȩ europã atq asiã idẽ plurimas
fortissimasq mundi partes intrauert. ꝑuagatȩ
sunt. deleuer̾t. centũ pęne annis eu̾tendo. ur¬
bes plurimas atq alias c̃stituendo tenuert. nec
tam̃ miseriȩ hominũ p̾ssura tẽpoꝵ deputata
ẽ. Modo autẽ getȩ illi qͥn⁊ nc̃ gothi. qͦs alexander
euitandos ꝓnuntiauit. pẏrrus exhorruit. cȩ¬
sar etiã declinauit. relictis uacue factisq sedibꝰ
suis. ac totis uiribꝰ toti romanas ingressi ꝓuin¬

Expanded text:
oppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorooppressit. inter caesas captasque complurimas duae sorores Antiopae, Melanippe ab Hercule, Hippolyte a Theseo retentae. sed Theseus Hippolyten matrimonio adsciuit, Hercules Melanippen sorori reddidit et arma reginae pretio redemptionis accepit. post Orithyiam Penthesilea regno potita est, cuius Troiano bello clarissima inter uiros documenta uirtutis accepimus. Pro dolor, pudet erroris humani. mulieres patria profugae Europam atque Asiam id est plurimas fortissimasque mundi partes intrauerunt peruagatae sunt deleuerunt, centum paene annis euertendo urbes plurimas atque alias constituendo tenuerunt: nec tamen miseriae hominum pressura temporum deputata est. modo autem Getae illi qui et nunc Gothi, quos Alexander euitandos pronuntiauit, Pyrrhus exhorruit, Caesar etiam declinauit, relictis uacuefactisque sedibus suis ac totis uiribus toti Romanas ingressi prouin
Abbreviated transcription (Latin):
harũ duȩ fuere reginȩ. marpesia. ⁊ lampeto. Quȩ
agmine diuiso induas partes. uicissim curã belli
⁊ domꝰ custodiã sortiebant᷑. lgit᷑ cũ europã maxi¬
ma parte domuissent. asiȩ uͦ aliqͣntis ciuitatibꝰ
puã exercitꝰ sui partẽ onusta̾ opulentissima p̃da.
domũ reuocãt. reliquȩ ad tuendũ asiȩ regnũ re¬
lictȩ. cũ marpesia regina ẽcursu hostiũ trucidant᷑.
Huiꝰ locũ sinope filia capessit. quȩ singłarẽ uirtu¬
tis głam ꝑpetua uͥginitate cumulauit. Nlac fama
excitas gentes tanta ammiratio ⁊ formido inuase.¬
rat. ut Aerciues qͦ cũ iussus fuiss adño suo exi-¬
bere arma reginȩ. quasi ad ieuitabile ꝑiculum
bilẽ contraxit. nouẽ longas naues p̃ꝑarit. nec
tam̃ c̃entus examine uiriũ ex in ꝓuiso aggredi.
n insꝑatas circuuenire maluerit. Duȩ sororeᷤ
uectꝰ. ncautas inermesq ⁊ pacis incuria desides

Expanded text:
harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae harum duae fuere reginae, Marpesia et Lampeto, quae agmine diuiso in duas partes uicissim curam belli et domus custodiam sortiebantur. igitur cum Europam maxima e parte domuissent, Asiae uero aliquantis ciuitatibus partem onustam opulentissima praeda domum reuocant, reliquae ad tuendum Asiae imperium relictae cum Marpesia regina concursu hostium trucidantur. huius locum Sinope filia capessit, quae singularem uirtutis gloriam perpetua uirginitate cumulauit. hac fama excitas gentes tanta admiratio et formido inuaserat, ut Hercules quoque cum iussus fuisset a domino suo exhibere arma reginae quasi ad ineuitabile periculum tutem contraxerit, nouem longas naues praepararit, nec tamen contentus examine uirium ex inprouiso adgredi et insperatas circumuenire maluerit. duae tunc soruectus incautas inermesque et pacis incuria desides
Abbreviated transcription (Latin):
uroꝵ flagitatione reuocant᷑. denuntiantiũ ni
redeant sobolẽ se a finitimis quesit᷑as. Medio
autẽ tẽpore ap̃ scithas duo regii iuuenes plinꝰ
⁊ scolopetius ꝑfactionẽ optimatũ domo pul¬
si. ingente̾ uiuentutẽ secũ traxere. ⁊ in capa¬
dotiȩ ponticȩ ora iuxta amnẽ t̾modontẽ con¬
sedert̃. campis themiscyrus s̾ subiectis. Ubi dui
ꝙxima quȩq ppłati. c̃spiratione finitimoꝵ ꝑ insi¬
dias trucidantur. Hoꝵ uxores exilio ac uiduitate
ꝑmot&. arma sumt̃:ꝰ ut om̃ibꝰ par ex simili con¬
ditione animus fieret. uiros qͥ suꝑfuerãt int̾fi-¬
tiunt. Atq accensȩ in hostẽ. sanguine suo ulti¬
onẽ cȩsoꝵ coniugũ finitimoꝵ excidio c̃sequunt᷑
Tc̃ pace armis quesita ext̾nos c̃cubitꝰ ineunt. edi¬
tos mares mox enecant. feminas studiose nutͥũt.
inustis infantũ dext̾ioribꝰ mamillis. ne saguta-¬
rũ ictꝰ ł iactꝰ impedirent᷑. unde amarones dictȩ.

Expanded text:
uxorum flagitatione reuocantur denuntiantium, ni uxorum flagitatione reuocantur denuntiantium, ni redeant subolem se a finitimis quaesituras. Medio autem tempore apud Scythas duo regii iuuenes Plynos et Scolopetius. per factionem optimatium domo pulsi, ingentem iuuentutem secum traxere et in Cappadociae Ponticae ora iuxta amnem Thermodontem consederunt campis Themisoyriis sibi subiectis; ubi diu proxima quaeque populati conspiratione finitimorum per insidias trucidantur. horum uxores exilio ac uiduitate permotae arma sumunt et, ut omnibus par ex simili condicione animus fieret, uiros qui superfuerant interficiunt atque accensae in hostem sanguine suo ultionem caesorum coniugum finitimorum excidio consequuntur. tunc pace armis quaesita externos concubitus ineunt, editos mares mox enecant, feminas studiose nutriunt inustis infantium dexterioribus mammillis, ne sagittarum iactus impedirentur; unde Amazones dictae.