comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ uł nõ ¶ Tales itaq ambis¬
uitates ueteꝵ ĩ mo magis ꝙ meliꝰ
dicendum est. ambages. nobis deci¬
dentib. in tantã reꝵ difficultate
simplicior sententia placuit. ut ĩ
dnuĩ sit uoluntate siue ꝯ modati.
actionẽ adu̾sus res accipiente mo¬
uere desiderat. siue furti adũs
eu qui rẽ subripuit ¶ Et alt̾uira
tia ad alterã uenire actione. Set¬
si ouidẽ furẽ e legerit illu qui rẽ
utendam accepit. penitus liberari.
su eum qui rez utencla accepit. ip̃i
qͣuidẽ nullomodo ꝯpet̾e posse adu̾s
furẽ furti actioẽ: eu aut qui ꝓ re
ꝯ moclata ꝯuenitur. posse adu̾sus
furẽ furti habere actiõe sita tñ si
dñs sciens rem eẽ subrepta. ad u̾¬
sus eu qui eamꝰ accepit ꝑueniat.
USin aũt nescius ⁊ dubitane. rẽ ñ eẽ
apd eiii. ꝯͣ modati actionẽ ĩstitũegi¬

Expanded text:
n. 1d . Tales itaque ambiguitates veterum, immo magis, quod melius dicendum est, ambages nobis decidentibus in tanta rerum difficultate simplicior sententia placuit, ut in domini sit voluntate, sive commodati actionem adversus res accipientem movere desiderat sive furti adversus eum qui rem subripuit, et alterutra aenitentia ad alteram si quidem furem elegerit, illum qui rem utendam accepit penitus liberari. rsus eum qui rem utendam accepit, ipsi quidem nullo modo competere posse adversus furem furti actionem, eum autem, qui pro re commodata convenitur, posse adversus furem furti habere actionem, ita tamen, si dominus sciens rem esse subreptam adversus eum qui eam accepit perveniat. Sin autem nescius et dubitans rem non esse ap
Abbreviated transcription (Latin):
utenda acceꝑit ꝯ modati actionẽ.
omi modo fure adño ꝯuide̾ furri
actione liberri suppositu au ẽe
ei qui pot rer sin omoclatam dno
satisfecit ¶Cum manifestu ẽ etia
si ab mitio dñs actionẽ inscituitꝯ
modati ignarus rei supreptã post¬
ea aut̃ hoc ei. cogͥto alũs fure trã¬
siuit. oĩmodo liberari euz qui rez
ꝯ modatam suscepit. quẽ cũq cau¬
se exitu dñs habuerit ad u̾s furez.¬

Expanded text:
accepit commodati actionem, omnimodo furem a domino quidem furti actione liberari, suppositum autem esse ei, qui pro re sibi commodata domino satisfecit, cum manifestissimum est, etiam si ab initio dominus actionem instituit commodati ignarus rei subreptae, postea autem hoc ei cognito adversus furem transivit, omnimodo liberari eum qui rem commodatam suscepit, quemcumque causae exitum dominus adversus fure
Abbreviated transcription (Latin):
alio bona fide tenetur. si si rtum
ꝯ miserit. recte ⁊ sine aliqua du o¬
bitatiõe dr̃. posse eum quia liber
est cognitus ⁊ ab ip̃o qr bona t̃roe
eũ detinet ꝓ furto ꝯueuiri ⁊ boẽ

Expanded text:
alio bona fide tenetur, si furtum commiserit, recte et sine aliqua dubitatione dicitur posse eum, qui liber est cognitus, et ab ipso qui bona fide eum detinet pro furto conveniri, et bona
Abbreviated transcription (Latin):
actioẽm dare inꝑsona ita sibi con¬
iuncta erubuit: eiꝰ̃ moĩ in cidit
utru ne dño rei furti actio ꝯͣ mu¬
lierez p̃sterur: an ꝓpt̾ necessitate
cause maritus eiꝰ ut pote ꝯmodati
actioĩ suppositus pot hr̃e furti ac

Expanded text:
actionem dare in personas ita sibi conactionem dare in personas ita sibi coniunctas erubuit, huiusmodi incidit utrumne domino rei furti actio contra mulierem praestatur, an propter necessitatem causae et maritus eius utpote commodati actioni suppositu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯ dempnationẽ passus fuerit. nõ
tm̃ in rem furtiuam. s etia ĩ pe¬
nam furti.⁊ postea dñs rei uene¬
rit omẽ ꝯdẽpnationẽ acciꝑe desi¬
derans ⁊ ut pote ex sue rei occasi¬
one orta alia dubitatio inciclit i¬
ueterib utrũ ne rem tm̃ modo
suam uł eĩ exstimationẽ ꝯ sequat᷑.
an etia summa penalem.⁊ lic
ab antiquis uariatu est.⁊ ab ip̃õ pa¬
piniano inꝯtrarias declinante sẽ¬
tentias. tñ nob̾ hec decicdentib pa¬
pinianus licet uariauit. eligẽdũ
est. ñ inprima s in sccła eiꝰ diffini¬
tione.inquã lucru statuit mini¬
me ad dñm rei ꝑuenire. Ubi enĩ
ꝑicłm ibi ⁊ lucrum collocetur. nec
datam accepit. set liceat ei etiã lu¬
crum sꝑare. ¶Cum aũ iꝯfi¬
nio eaꝵr dubitatõñt̾ria exortadubitaõ
q̃r nõ eam decidimꝰ. Cum enĩ aꝑ¬
tissimi iur̾is. ẽ. nõ posse maritu cõ¬
stante matrimonio furti actioẽ ꝯͣ
sua uxore hrẽ. qr lex ita atrocem

Expanded text:
demnationem passus fuerat non tantum in rem furtivam, sed etiam in poenam furti, et postea dominus rei venerit omnem condemnationem accipere desiderans utpote ex suae rei occasione ortam, alia dubitatio incidit veteribus, utrumne rem tantummodo suam vel eius aestimationem consequatur, an etiam summam poenalemab antiquis variatum est et ab ipso Papiniano in contrarias declinante sententias, tamen nobis haec decidentibus Papinianus, licet variavit, eligendus est, non in prima, sed in secunda eius definitione, in qua lucrum statuit minime ad dominum rei pervenire: ubi enim periculum, ibi et lucrum collocetur, nec datam accepit, sed liceat ei etiam lucrum sperare. Cum autem in confinio earum dubitationum tertia exorta est, quare non et eam decidimus? cum enim apertissimi iuris est non posse maritum constante matrimonio furti actionem contra suam uxorem habere, quia lex ita atrocem
Abbreviated transcription (Latin):
gnal regiila de secuo ꝓlata õt ꝓ
ꝯ eo qui nõ seruus : ĩet liber ⁊ sue
orestans est: noxals moueri ac¬
tionẽ. in possibile: nr̃ĩsq legib
in cõgnitum est.
s̃urto ꝑpetrato ei ꝯper̾e furti acti¬
onez cuuis inter est. ns surti m
muitatur. ¶S querebatur ad¬

Expanded text:
lis regula de servo prolata est, et pro eo, qui non servus, sed liber et suae potestatis est, noxalem moveri actionem impossibile nostrisque legibus incognitum est. furto perpetrato ei competere furti actionem, cuius interest, ne furtum committatur. S
Abbreviated transcription (Latin):
perẽ dicebar s et ea satis increb¬
uit dubitatio.s tp̃e quo turtu
maittebatur idoreus erat is ꝗ
aut ad incpiam ꝑ uen ⁊ ante ꝗͣ
moueatur actio. que ei entea ꝯ¬
petebar. an cebeat actio que semel

Expanded text:
ere dicebant. 1b . Sed ea satis increbuit dubitatio, si tempore quo furtum committebatur idoneus erat is qui autem ad inopiam pervenit, antequam moveatur actio quae ei antea competebat, an debeat actio quae semel
Abbreviated transcription (Latin):
runt. exp̃senti aut lege. ⁊ anteri¬
orib nr̃is dicissioĩb queͥ ĩta posite
sũt ꝯstitutiõe potẽ ⁊ hec speries
apertius dirimi. si enĩ domicio de¬
dimus electione ad que uoluerit
ꝑ uenire: siue ad eu qui rẽ ꝯmocla¬
tam accepit. siue ꝯͣ euz qui furtu

Expanded text:
sente autem lege et anterioribus nostris decisionibus, quae in ista positae sunt constitutione, potest et haec species apertius dirimi. Si enim domino dedimus electionem ad quem voluit pervenire, sive ad eum qui rem commodatam accepit, sive contra eum qui furtum
Abbreviated transcription (Latin):
T Quã uis hereclitatis expilate cͥ¬
mine ꝓmiscuus usus. exemplo af¬
tionis furti rea uxorẽ sieri nõ pa¬
tiatur. tñ hereclis rẽq filu surer
his que te patris borus possicet. ad

Expanded text:
tiam hereditatis expilatae crimine promiscuus usus exemplo actionis furti ream uxorem fieri non patiatur, tamen heredes idemque filii super his, quae de patris bonis possidet, ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ hibentꝰ. & si nõ trans egisti. s d̾ sub¬
latis parte tantu accepisti. resio¬
uã uendicare uł ꝯ dicere. ⁊ actiõe
scientes susceꝑinit. nõ tantu de su¬
sceptis ꝯuenire iet etiar penali tu¬
ti action potes a¬

Expanded text:
non transegisti, sed de sublatis partem tantum accepisti, residuam vindicare vel condicere et actione scientes susceperint, non tantum de susceptis convenire, sed etiam poenali furti actione potes
Abbreviated transcription (Latin):
ones decidentib. placuit nõ. solu
surti accioẽ. s etiam serui corup¬
ti ꝯtra eu dare. licet enĩ seruus
de terlor minime factus est. tam̃
ꝯ siliu corruptoris ad ꝑnitie ꝓbi¬
tatis sermi introductum ẽ. que¬

Expanded text:
ones decidentibus placuit non solum furti actionem, sed etiam servi corrupti contra eum dare. Licet enim servus deterior minime factus est, tamen consilium corruptoris ad perniciem probitatis servi introductum est: et quem
Abbreviated transcription (Latin):
res eiꝰ ꝯtracrat  Ipẽ aũt furti ac¬
tiõe ꝓter dolu suu teneptur. ita
⁊ serui corrupti ꝯtra eu accie ꝓp¬
ter suu nituim ab re extenda¬
tur. ut sit ei penͣalis actio ĩ posita
tãqua re ipã fuiss seruus corrup¬
tus. ne exhuiꝰ modi ĩpunitate et
in aliu seruu ꝗ facile p̾sit cn rũpi
hoc facere ꝑtentet.¬
d̾. Apud antiquos querebarur
si seruiis quẽ aliquis bona fite po¬
lsidebat. furtu ꝯ miserit aliena¬
rum reꝵ uł ipiꝰ apd̾ qͣuẽ ꝯstitutꝰ
ẽ supse qui bona fide ẽi detinet
noxalem furti accioẽm ad uͥs uerũ
dominu haberet. uł ipe abeo ꝗ
furtum passus ẽ. ꝑ̃dicta ꝯ uenitur

Expanded text:
 furti actione propter dolum suum tenetur, ita et servi corrupti contra eum actio propter suum vitium non ab re extendatur, ut sit ei poenalis actio imposita, tamquam re ipsa fuisset servus corruptus, ne ex huiusmodi impunitate et in alium servum, qui possit corrumpi, hoc facere perte. Apud antiquos quaerebatur, si servus, quem aliquis bona fide possidebat, furtum commiserit alienarum rerum vel ipsius apud quem constitutus est, si ipse qui bona fide eum detinet noxalem furti actionem adversus verum dominum habet, vel ipse ab eo qui furtum passus est praedicta convenitur
Abbreviated transcription (Latin):
Mlogitima coercebitur.
coherens uitiu ante quã ad drͣm
possestio reu̾tatur. hec usucapi pos¬
sunt. ⁊ te ei cuiꝰ fue rant succesis¬
pͥupilli tui pcib significas reto
⁊ ẽ. aliguio furata cognouerit. nõ
ignorat in quatruplu manifeidi
nec manifesti uͦ dupli. actiõe sũti

Expanded text:
legitima coercebitur. cohaerens vitium, antequam ad dominum possessio revertatur, usucapi possunt, et te ei cuius fuerunt successispupilli tui precibus significas, rectest, aliquid furatam cognoverit, non ignorat in quadruplum manifesti, nec manifesti vero dupli actio
Abbreviated transcription (Latin):
tributariaᷤ & airione. iciems r
nichil dedetur: ancillam iu uiiͣ
abdurt uenclioit que res fa¬
cit: ut nec emptor usucaꝑ uencu¬
catio que tibi ip̃iꝰ ꝯpetit.¬

Expanded text:
tributoria exactione sciens, quod nihil deberetur, ancillam tui iuris abduxit aut vendidit. Quae res facit, ut nec emptor usucaperet vindicatioque tibi ipsius competat
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝰ ceclerte rem eiꝰ ad inquu hui¬
inm suasioĩs auciore ꝓtulerit.e
ĩp̃e inuentus fuerit rem detine̾.
qlal tenetur actiõe i quĩ res u¬
scepit. utru ne ꝓ occasione furti.
an ꝓ seruo quia eu corrumꝑe no¬
luit. ut nõ solu surti. s etia eni
corrupti sobligerim ueteres dubi

Expanded text:
cedente res eius ad iniquum huiusmodi suasionis auctorem pertulerit, et ipse inventus fuerit rem detinere , quali tenetur actione is qui res suscepit, utrumne pro occasione furti an pro servo, quia eum corrumpere voluit, ut non solum furti, sed etiam servi corrupti is obligetur, veteres
Abbreviated transcription (Latin):
Ancille sub tracte partus
apd furẽ ecliti pͥꝰ quã rono possi¬
deraitur: ⁊sucapi neq ut̃ anatris
furam etia hoꝵ causa furti teneͣi
ꝯuenit actionẽ qua ꝓpt̃ furti ac¬
tem uendiciione .t mancipus
uti nõ pħiberis. cũ astera penarꝯ
titiens. alterĩ electione minim
tolli possit. Nam extra penã rei
ꝑsecutioẽ ẽẽ nulli uiris questio ẽ.
Tum eͣtia hn qui aliena mancipia
ꝯparauerunt. si hãc causa nõ igͦ¬
ent furti actio e tenentur

Expanded text:
Ancillae subtractae partus apud furem editi, priusquam a domino possideantur, usucapi nequeunt: matris furem etiam eorum causa furti teneri convenit actione. Quapropter furti actem vindicatione de mancipiis uti non prohiberis, cum altera poenam continens alterius electione minime tolli possit. Nam extra poenam rei persecutionem esse nulla iuris quaestio est, cum etiam hi qui aliena mancipia comparaverunt, si hanc causam non ignorant, furti actione tenentur
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃r. Adu̾sus eũm dumn taxat quẽ
seruu tuu sollicitasse dicis. si eum
de terioris animi fecit. serui cor¬
rupti agere potes ͤ ꝙ si sollicitatũ
occultauit etiam furti cũ eo age̾
potes ͥ quas actioẽs etia ꝑ ꝓcurato¬
re exercepe minime ꝓbiberis.¬
exigit. ut rei qua apd̾ te fuisse
fatearis exibeas uenlitore. nã atͣn¬
seunte etia ignotote emisse dicere
nõ ꝯuenit. uolenti euitare alienã

Expanded text:
. Adversus eum dumtaxat, quem servum tuum sollicitasse dicis, si eum deterioris animi fecit, servi corrupti agere potes. Quod si sollicitatum occultavit, etiam furti cum eo agere potes. Quas actiones etiam per procuratorem exercere minime prohiberiexigit, ut rei, quam apud te fuisse fatearis, exhibeas venditorem. Nam a transeunte etiam ignoto emisse dicere non convenit volenti evitare alienam
Abbreviated transcription (Latin):
ittititur. Nec liceat ei ꝗ securitatẽ expos¬
uit post excessu memorataꝵ dieꝵ nõ
ẽẽ sibi solutas petiũas ł alias res dicere.
tioni taxatu ẽ licebit ei cui tał excep¬
tio ꝯpetit. ł denũtiatioĩb scͥpto missis
q̃relam nõ nuãte pecuĩe ei manifestaẽ
qui numerasse eã. ł alias res declisse in¬
strum̃to scriptus est. łsi ab eẽ en his lo¬
cis inquib ꝯtractus fc̃s est ꝯ titigrrit.

Expanded text:
ittatur, nec liceat ei qui securitatem exposittatur, nec liceat ei qui securitatem exposuit post excessum memoratorum dierum non esse sibi solutas vel pecunias vel alias res dicere. tioni taxatum est, licebit ei, cui talis exceptio competit, vel denuntiationibus scripto missis querellam non numeratae pecuniae manifestare ei, qui numerasse eam vel alias res dedisse instrumento scriptus est, vel, si abesse eum his locis in quibus contractus factus e
Abbreviated transcription (Latin):
ł certe petiñe. securitatib publicaꝵ
functionũ siue ĩ solidũ. siue exꝑte
solute peciu̾e ẽẽ ꝯicribantur: Illis ⁊̃
securitatib ⁊ que p̾ ꝯfectõem dotaliũ
instrum̃toꝵ desoluta dote e exꝑte uł
in solidũ ꝯscribuntur. nulla excepti¬
one nõ nua̾te petuĩe periitꝰ opponi.
debitis a creditore ꝯscribunt᷑. ꝑtõ de¬
biti sortis ł usuraꝵ noĩe solutã eẽ sig¬
nificantes. ł ad huc feneratitia cauti¬
one apd̃ creclitorẽ mariente. solidi
tñ debiti solutioẽm fcãm ẽẽ demon¬
strantes. ł ⁊ futurã ẽẽ reclibitioe in¬
strum̃ti feneratitii ꝓmrittentes. ł siq̃
alteriꝰ cui̾cũꝙ ꝯ tractus grã irquã mi¬
meratio pecuĩaꝵ ł datio certaꝵ spetieꝵ
scͥpta ẽ. securitas simiłr data sit. depen¬
signitĩtans intra trignnita tm̃i modo di¬
es. Post huiꝰ moĩ securitates expositõem
posse obici. ut sibũ trasacti fuĩnt. eadẽ
securitas abiuticantib oĩb modis aͦm¬

Expanded text:
certae pecuniae securitatibusque publicarum functionum, sive in solidum sive ex parte solutae esse conscribantur, illis etiam securitatibus, quae post confectionem dotalium instrumentorum de soluta dote ex parte vel in solidum exponuntur, nullam exceptionem non numeratae pecuniae penitus opponi debitis a creditore conscribuntur partem debiti sortis vel usurarum nomine solutam esse significantes, vel adhuc feneraticia cautione apud creditorem manente, solidi tamen debiti solutionem factam esse demonstrantes, vel etiam futuram esse redhibitionem instrumenti feneraticii promittentes, vel si qua alterius cuiuscumque contractus gratia, in qua numeratio pecuniarum vel datio certarum specierum scripta est, securitas similiter data sit depensignificans, intra triginta tantummodo dies post huiusmodi securitatis expositionem posse obici, ut, si hi transac ti fuerint, eadem securitas ab iudicantibus omnibus modis adm
Abbreviated transcription (Latin):
reuerentissimũ ep̃m eandẽ suã exceptio¬
D S i cͤui nõ miãte peciu̾e ꝯpete̾ possit
exceptio. ⁊ eo sr̃ secdente̾. tali auxilio uti¬
eĩ possint siue ipĩ ꝯuenuiantur ut pote
res eĩ detinentes ab ip̃is qui Sebita eius
exigunt. cui ꝯpetit huĩmoĩ excepiio. ł
dotis ł alteriꝰ cause noĩe. siue ꝯ̃ alios pos¬
sidentes aliquã ͥctõem ip̃i moneant posi¬
int in examirianto ⁊egotio siuis adũsaui
cantẽ nõ mia̾te petiĩe excepniõe oppore
nec es ꝓhibeanitur. ꝙ pͥncipał debitor ea¬

Expanded text:
reverendissimum episcopum eamdem suam exceptio Si cui non numeratae pecuniae competere possit exceptio, etiam eo supersedente tali auxilio utieius possint  sive ipsi conveniantur utpote res eius detinentes, ab his qui debita eius exigunt, cui competit huiusmodi exceptio vel dotis vel alterius causae nomine, sive contra alios possidentes aliquam actionem ipsi moveant possint in examinando negotio suis adversariis eandem non numeratae pecuniae exceptionem opponere nec eo prohibeantur,
Abbreviated transcription (Latin):
isse petiũas ł alias res scͥptus sit. ł fu¬
ccessor eiꝰ s intra solum bienniu
ꝯtͣinuu. ut eo lapso nullo mͦ q̃rela
nõ numerate pecimie in troduti pos¬
sit. his scilicet qui ꝑꝑ aliquas cansas
spetiałr legib exp̃ssas. etiã lapso quin
inposteꝵ licet bienniu ꝓquĩquẽmo
statutũ est eodẽ auxilio potituris. S
qm̃ secͥuritatib ⁊ instrum̃tis deponta¬
nim reꝵ. ł pecumaꝵ ltalem exceptio¬
neni opporie̾ litigatores conãtur. iustũ
eẽ ꝓspeximiꝰ. hunꝰmioi potestatẽ ĩ cer¬
tas quioẽ casib ꝓrsus amputare. In a

Expanded text:
isse pecunias vel alias res scriptus sit, vel suisse pecunias vel alias res scriptus sit, vel successor eius, sed intra solum biennium continuum, ut eo lapso nullo modo querella non numeratae pecuniae introduci possit: his scilicet, qui propter aliquas causas specialiter legilicet biennium pro quinquennio statutum est, eodem auxilio potituris. Sed quoniam securitatibus et instrumentis depositarum rerum vel pecuniarum talem exceptionem opponere litigatores conantur, iustum esse prospicimus huiusmodi potestatem in certis quidem casibus prorsus amputare, in a
Abbreviated transcription (Latin):
Nec huic obloquitur ꝙ exceptio non
numerate pecunie certa die nõ delata
querela prĩ eu̾anescit. Cum inter eu
qui factam ad seuerans honꝰ subit ꝓba¬
tioĩs: ⁊ negantẽ numeratõe. cuiꝰ natu¬
rali ratõe ꝓbatio nulla est. ⁊ obhoc ad
petitorẽ eius rei necessitatem trãs ferẽ
cuniam stiplilantis spopondisti: excep
fidei̾sori nõ nua̾te pecume exceptio ex¬
emplo rei principał. ꝯpetit.
oỹp Generałr sancsimꝰ ut siꝗd scͥptiᷤ
cautu fuit ꝓquib cumq pecuniis ex
antecetiente cã descendentib eamq cã ᷤ
spetiałt ꝓmissor eclixerit. nõ iam ei li¬
centia sit cause ꝓbatõe mpulatort ex¬
igere cum suis acquiesce deceat. nͥcer¬
te ip̃e e ꝯtrario ꝑ aꝑtissima reꝵ arg¬
um̃ta scriptis inserta religioẽm iudi¬
cis possit instruere. ꝙ maliũ quẽquã
modũ ⁊ ñĩeu quẽ cautio ꝑbibet neg¬
casum infirmare. testimoĩoq ꝓprio
exceptioẽm obicere possit. qui accep¬

Expanded text:
Nec huic obloquitur, quod exceptio non numeratae pecuniae certa die non delata querella prius evanescat, cum inter eum, qui factum adseverans onus subiit probationis, et negantem numerationem, cuius naturali ratione probatpetitorem eius rei necessitatem transferentecuniam stipulanti spopondisti, exceptfideiussori non numeratae pecuniae exceptio exemplo rei principalis competit. Generaliter sancimus, ut, si quid scriptis cautum fuerit pro quibuscumque pecuniis ex antecedente causa descendentibus eamque causam specialiter promissor edixerit, non iam ei licentia sit causae probationes stipulatorem exigere, cum suis adquiescere deceat, nisi certe ipse e contrario per apertissima rerum argumenta scriptis inserta religionem iudicis possit instruere, quod in alium quemquam modum et non in eum quem cautio perhibet negcasum infirmare testimonioque proprio exceptionem obicere possit, qui accep
Abbreviated transcription (Latin):
dͥ Conmissum antea ad ulteriũ eũ
eo cui se postea nuptus sociauit uela¬
m̃to matrimonii non extinguitur.
̾ ta nob̾ pudor cordi est. ut remo¬
ueamĩ pͥsci iuris ambages ⁊ ꝯstituam̃
ĩ adulterii q̃stiõe ab olitis de medio
nocinii quidẽ marito obicitur excoꝵ¬
tioẽm ⁊ p̃t̃ illam ⁊̃ que post solutum
pͥus matrimoniu añ tenuntiatiõem
nupte ꝯpetit. fidem etiminis nosor
indignũ enĩ est ut ulnoẽm pͥntcrss
p̃scigͥta u̾suti iuris excludant.¬
ne at ulteruu ꝯmisit utrũ
nria caupone. ãministra fuit. re¬
quiri debedit ⁊ ita obsequio famulata
seruili ut płraꝙ ip̃a in tẽperanti᷑e ui¬
na p̃biĩt. ut si doĩa taberne fui̾t: nõ
sit auincͥuł uris exẽpta. si uõ potãti¬
b munisteriũ p̃buit. ꝓ uilitate eius
que ĩ reatum declucitur. accusatõe ex¬
clusa lideri qui accuiantur ab scectant:
cum abdis femiic pudicie uetio re¬
qiuratur. que uixis nexib detuetr.¬
aiũ ĩ munes a iudiciaria seueritate¬

Expanded text:
 Commissum ante adulterium cum eo, cui se postea nuptiis sociavit, velamento matrimonii non extinguitur.Ita nobis pudor cordi est, ut removeamus prisci iuris ambages et constituamus in adulterii quaestione abolitis de medio nocinii quod marito obicitur exceptionem, illam etiam, quae post solutum prius matrimonium ante denuntiationem nuptae competit, fidem criminis nosci. Indignum est enim, ut ultionem pudoris praestigiae versuti iuris excludante adulterium commisit, utrum domina cauponae an ministra fuerit, requiri debebit, et ita obsequio famulata servili, ut plerumque ipsa intemperantiae vina praebuerit: ut, si domina tabernae fuerit, non sit a vincubus ministerium praebuit, pro vilitate ejus, quae in reatum deducitur, accusatione excusa, liberi qui accusantur abscedant, cum ab his feminis pudicitiae ratio requiratur, quae iuris nexibus detm immunes a iudiciaria severitate
Abbreviated transcription (Latin):
littͣis tuis cognouimꝰ mat̾iam ꝓpositi
illatorit᷑ Axorẽ habitis q̃stiõnib cũ iuli¬
ano quõtatti adulterium ꝯmisisse d̾¬
ne uidicio facinore etiã agitata q̃stio¬
ne cõ uicta p̃positũ ab excubiis nulitẽ¬
limitis reuocandũ.

Expanded text:
tteris tuis cognovimus materiam praepositi viatoris uxorem habitis quaestionibus cum Iuliano quondam adulterium commisisse dene in iudicio facinore et iam agitata quaestione convicto praepositum ab excubiis limitis revocandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ recturã ꝗd cupiat. ubi sexus ꝑdidir
locum. Ubi scelus est it ꝙ nõ ꝓficit sci¬
re. ubi uerius mutatur in altera foͬrã
Ubi amor qr. nec uidetur. uiberĩ in suͦ¬
gere leget. attrati uira gladio pltore.
ut exquisitis peĩs subtantur ĩ faites qui
añt uł qui futuri sint rei.
In ad ulterͥii q̃sueẽ ab oĩ fartdia
dicatur ad missum q̃rerdũ ẽ sine defẽ¬
sioe̾ cuĩ quam.
õp A ad ulterĩ accusatõe ꝓpasita.
p̃scriptoes quiles quib eratͥ dos repe¬
ti fin tnstus. ast exratioe aliqua debi¬
tum ⁊ agtt ast occurrere atq ꝑ
ditatis adferri⁊ et actusatõẽ fundata ħ

Expanded text:
proiectura quid cupiat? ubi sexus perdidit locum, ubi scelus est id quod non proficit scire, ubi venus mutatur in alteram formam, ubi amor quaeritur nec videtur: iubemus insurgere leges, armari iura gladio ultore, ut exquisitis poenis subdantur infames, qui sunt vel qui futuri sunt rei.In adulterii quaestione ab omni familia, dicatur admissum, quaerendum est sine defensione cuiusquam. . Adulterii accusatione proposita praescriptiones civiles, quibus aut dos repeti fingitur aut ex ratione aliqua debitum flagitatur, quae occurrere atque pegotio tarditatis adferri: sed accusatione fundata,
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝑmitritur.
Sine metu legis uilie de ad ulte¬
rius coertendis reuocare uxeẽ ĩ matti¬
monium potes. Cum nicħ amplius
quã libellos accusatoĩs obtulisti. qr po¬
dagatoẽ ad accusatõem incitatꝰ fiuis.
Is enĩ ꝯ mittit in penã quã lex certo
capite de nuntiat qui uł publice ad¬
ulterio dũpnata ht̃. uł at alterã sciẽs
ut ignoratoe simularet nõ possit. re¬
tinet uxorem.

Expanded text:
re permittitur. re permittitur. Sine metu legis Iuliae de adulteriis coercendis revocare uxorem in matrimonium potes, cum nihil amplius quam libellos accusationis obtulisti, quia podignatione ad accusationem incitatus fueris. Is enim committit in poenam, quam lex certo capite denuntiat, qui vel publice adulterio damnatam habet vel adulteram sciens, ut ignorationem simulare non possit, retinet uxorem.
Abbreviated transcription (Latin):
d Si quontã uxor tua Irisẽ
ante quã crimine ad ulterii accusaret᷑
ꝓuintum excessit. n absens accusari
pot᷑. nͭͣ. ͣ n eam ꝓuinciã inqua stipẽclũ
facis. trãs mitti iure deposit᷑. Sane cũ
ꝑ occupatõem militarẽ nõ licui̾t. accu¬
sare aũt ꝑ sollẽpnit᷑ potĩs. Rec enĩ tp̃c
quo muerib militarib occuparis. iũ¬
dictam tibi quã maritali dolore ꝑcul¬
sus reposcis debet᷑. iuiferre.
ꝯ̃p̃. Abolitiõe ad ulterii criminis
postulans p̃sidẽ inciĩ officio accusatio
fui̾t instituto adhire debes ceteꝵ etas
tu marite existimans ⁊̃ si smmplicit᷑ .i.
si ne abolitione destituses. lenat᷑ ꝯ sulto
ĩ ꝑsoã tua futͣm locum nõ fuisse. diu̾sũ
enĩ diui pͥncipe sepe sanxerut quin hoc
ampliꝰ scias. nullam fuisse tibi ulteriꝰ
potestatem ĩ stituenti huiꝰ mõi accusa¬
tioẽm qr ⁊ de certo patrũ ⁊ lege patro¬
na ei qui uire uiri delatum adult̃iu
nõ ꝑ egit. nũqua postea̾ id crim̃ defer¬

Expanded text:
 Si quondam uxor tua, antequam crimine adulterii peteretur, provincia excessit, neque absens accusari potest neque in eam provinciam in qua stipendium facis transmitti iure deposcitur. Sane cum per occupationes militares licuerit, accusare eam sollemniter poteris: nec enim tempus, quo muneribus militaribus occuparis, vindictam tibi, quam maritali dolore percussus reposcis, debet auferre.. Abolitionem adulterii criminis postulans praesidem in cuius officio accusatio fuerit instituta adire debes. Ceterum erras tu marite existimans, etiam si simpliciter, id est sine abolitione, destitisses, senatus consulto in persona tua futurum locum non fuisse: diversum enim divi principes saepe sanxerunt. Quin hoc amplius scias nullam fuisse tibi ulterius potestatem instituendae huiusmodi accusationis, quia et decreto patrum et lege Petronia ei, qui iure viri delatum adulterium non peregit, numquam postea id crimen defer
Abbreviated transcription (Latin):
tempore usus fiutitus. post slatatũ
aũt tempꝰ ⁊ placitum ip̃ꝵ reditara
ꝓprietate. aduis ⁊ cominiũ acelli¬
sticũ recurrente firmit᷑ ita saibe
ut sine ꝯpleto spacio. ꝙ uiter cos
finͣt ꝯsticutũ. seu mortis sue repe
si hoc quep ꝯ nenerit hisqui posses¬
usurra fructũ habendi gra.: pacto ĩ

Expanded text:
tu, post statutum autem tempus et placitum temporum redituum proprietate ad ius et dominium ecclesiasticum recurrente firmit er: ita scilicet, ut sive completo spatio, quod inter eos fuerit constitutum, seu mortis suae tempore, si hoc quoque convenerit, is, qui possesusum fructum hab
Abbreviated transcription (Latin):
nisi centũ anner cũricula ex¬
cexerĩt tũt eis tãtumodo
huuꝰ modi Exaccionẽ euane¬
scer̃ s̾cĩmues. siue Itat ⁊̃
memoratis religiossimis
as siue legatũ siue Sd̃i

Expanded text:
nisi centum annorum curricula excesserit. Tunc etenim tantummodo huiuscemodi exactionem evanescere sinimus. Sive itaque memoratis religiosissimis as sive legatum sive fi
Abbreviated transcription (Latin):
tissima arq archara uasa. uł uestera
ecteitq tonana que ad diumã religio¬
nem necessaria sũt.cũ enã uetetes ie¬
ges eaqueunus diuim sũt. humia¬
nis nexib nõ illigari saͥnxerĩt. uł
trahere seo ab his qui hec susciꝑe
usi fuerĩt. modis om̃ib uendier᷑

Expanded text:
tissima atque arcana vasa vel vestem ceteraque donaria, quae ad divinam religionem necessaria sunt  cum etiam veteres leges ea, quae iuris divini sunt, humanis nexibus non illigari sanxerunt vel trahere, sed ab his, qui haec suscipere ausi fuerint, modis
Abbreviated transcription (Latin):
Inbemus nulli post hatinchi¬
rusticana. respostremo ĩmobilesaut
in hiis p̃diis colonos uił mancipia
ꝯstituta. aut aͥnnonas ciules. cͥnn¬
cũq sup̃pma uł suꝑstiti uolu̾tare
ad religiosam eccłm deuolutãs. su

Expanded text:
Iubemus nulli posthac archiseu rustica, res postremo immobiles aut in his praediis colonos vel mancipia constituta aut annonas civiles cuiuscumque suprema vel superstitis voluntate ad religiosam ecclesiam devolutas sub
Abbreviated transcription (Latin):
tere. siue pmiem siue per conditris¬
nẽ. siue ꝑ nnscũm aitionẽ ciuis
tenor miłtis ⁊ uariis iiris anu¬
cłis. sepe ẽ admissus. excepra ude¬
lic cansa captiuitans. in lecis inꝗb
ħoc quod ab hominamur ꝯtigei̾t.
Nam si necessitas fuent. riuxxadeimt¬

Expanded text:
sive per condictionem sive per in factum actionem, cuius tenor in multis et variis iuris articulis saepe est admissus, excepta videlicet causa captivitatis in locis, in quibus hoc quod abominamur contigerit. Nam si necessitas fuerit in redem
Abbreviated transcription (Latin):
formenir. ħrcesq eus.⁊ successores.
petenti ab ecełiacis accõne pulsent᷑.
his tabellionib qui huniusmadi ꝯtra.¬
ctũ ueritoꝵ ausi facunt instum̃ta ꝯ¬
scrirere. in reuccabilis exilii aĩaduer

Expanded text:
formetur heredesque eius et successores petenti ab ecclesiasticis actione pulsentur: His tabellionibus, qui huiusmodi contractuum vetitorum ausi fuerint instrumenta conscribere, irrevocabilis exilii animadver
Abbreviated transcription (Latin):
op̃ Nouationũ notentia corrigen¬
tes uolumina ⁊ ueteris iuris ambigui¬
tates resecantes. sancũmꝰ. siꝗs uł aliam
ꝑsõam ad hibuit. ł mutauit uł pignus
accepit. uł qͣntitatem augentã uł min¬
addidit. ł detraxerit. ł cautioent iuniorẽ
acceꝑit: uł aͥd fecerit: ex quo ueteres in¬
ris ꝯ ditores introducebant nouationes.
nicħ penitus priori cautele in nouatur
s anterriora stare ⁊ posteriora increm̃tu
illis accecłe. nisi ipĩ spetiałr remiserĩt
quidẽ priorẽ obligatoẽm. ⁊ hoc exp̃se

Expanded text:
 Novationum nocentia corrigentes volumina et veteris iuris ambiguitates resecantes sancimus, si quis vel aliam personam adhibuerit vel mutaverit vel pignus acceperit vel quantitatem augendam vel minaddiderit vel detraxerit vel cautionem iuniorem acceperit vel aliquid fecerit, ex quo veteris iuris conditores introducebant novationes, nihil penitus priori cautelae innovari, sed anteriora stare et posteriora incrementum illis accedere, nisi ipsi specialiter remiserint quidem priorem obligationem et hoc expre
Abbreviated transcription (Latin):
uidex suꝑ ea causa de qua cuulibr
actionib tisceptandu fuit nõdat᷑
aquo dariͣ pͥoterat᷑ cognouit etiam
remota appellatiõe it ꝙ abeo stat¬
utum est firmitate nõht̃ iudicau
uersus te nichil suꝑẜ hac statuit rec¬
tor aditus ꝓuincie causam hãc co¬
gnoscere fuaq decitere senteraia cu¬
rabit. Cum ⁊ siquro de possessione
ꝓnntiatum ꝓbetur. hoc cause ꝓpͥe¬
tatis minime noceat e i¬

Expanded text:
udex super ea causa, de qua civilibus actionibus disceptandum fuit, non datus, a quo dari poterat, cognovit, etiam remota appellatione id quod ab eo statutum est firmitatem non habet iudicversus te nihil super hac statuit, rector aditus provinciae causam hanc cognoscere suaque decidere sententia curabit, cum et, si quid de possessione pronuntiatum probetur, hoc causae proprietatis minime noceat.
Abbreviated transcription (Latin):
eremptorias exceptioẽs omi¬
ssas minitio ante quã senteritia fe¬
Pratur opponi posse ꝑpetini ecictũ
manifeste declarat. Qeuod si aliter
mittitur. Nam iudicatu ꝯtramã¬

Expanded text:
eremptorias exceptiones omissas initio, antequam sententia feratur, opponi posse perpetuum edictum manifeste declarat. Quod si aliter mittitur. Nam iudicatum contra ma
Abbreviated transcription (Latin):
scali ut cuicũꝙ data fuer it coͦrupere¬
ammittat ac̾tioẽm is qui ditidẽ S¬
tia iuste sententie. in pecunie cor¬
ruptelas. spetiẽ negotii reposuerit.
ta que leserit. nõ solum eͥstimatioĩs
dispendiis etiã litis discriminis.

Expanded text:
scali, ut, cuicumque data fuerit pamittat actionem is, qui diffidentia iustae sententiae in pecuniae corruptela spem negotii reposuerit. ta quem laeserit non solum existimationis dispendiis, sed etiam litis discrimine
Abbreviated transcription (Latin):
oꝰ Nes qnaꝵ usufructu sibi declucto so¬
crns intotem tecłit uenuntanro aufer
uxori tue donauit. tibi q indotẽ uxor
quidẽ ꝓͥetatem: socrus aũt usũ. f̃. dedit ã
uxote tua reb humanis in matrimoĩo:
exẽpto: furttii ipd̾ teͫ remansisse sccło ⁊
płacin uiter uos fide̾ nõ ambigit᷑. Nam

Expanded text:
o. Res, quarum usu fructu sibi deducto socrus in dotem dedit, venumdando auferruxori tuae donavit tibique in dotem uxor quidem proprietatem, socrus autem usum fructum dedit, uxore tua rebus humanis in matrimonio exempta fundum apud te remansisse secundum placiti inter vos fidem non ambigitur. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯp̃ Et si dotis eͥx actõ de furicta ĩ matͥ¬
monio filia: potuisset at patrẽ ꝑtiriere
dotalib tñ seruis maritus testam̃to dire¬
ctã. ⁊ fidei ꝯmissoriã libertatẽ iuprde¬
dit ⁊ p̾stitã reuocari nõ debũitͣ. cũ ⁊ int̃

Expanded text:
 Etsi dotis exactio defuncta in matrimonio filia potuisset ad patrem pertinere, dotalibus tamen servis maritus testamento directam et fideicommissariam libertatem iure dedit et praestita revocari non debuit, cum et int
Abbreviated transcription (Latin):
si acceptura certũ quidamniũ filie sue
usu tructũ locauit. ⁊ mornua ꝯtactrice
usus .F. extingui minime põt

Expanded text:
si acceptura certum quid annuum filiae suae usum fructum locavit, mortua conductrice usus fructus extingui minime pot
Abbreviated transcription (Latin):
totẽ aliunde ꝓdanͤti. post diuortiu quo¬
dam ixori sccłm bonã fidẽ restitui debẽ
ꝯscet᷑. amissis etiã instrum̃tis: siñ dubio
cetã ꝓbationũ indicia iure ꝓdita riõ hab¬
ẽtur irrita.

Expanded text:
dotem aliunde probanti post divortium quondam uxoris secundum bonam fidem restitui debere constet, amissis etiam instrumentis sine dubio cetera probationum indicia iure prodita non habentur irrita.
Abbreviated transcription (Latin):
trGum dotẽ estimatã ac cepisse ꝓfite
tum est forciato ꝯtractu exẽpto actoẽm
ẽẽ. Duͤis enĩ tubitat estimatiõe ate᷑ mu¬
lieri deberi cũpiculo tuo res teterioos siãt.
uł augm̃ta lucro tuo recipiantur.¬
xpecũĩa totali furitus amarito
tuo ꝯ plseatus. nõ tibi qritur. cũn mar¬
itus uxori actiõem empti. possit acqu̾ire¬
re. at dotis tñi actõ t̾ibi ꝯpetit. un. aditꝰ¬
tibi p̃ses ꝓuincie. sinõte trãs egisse repo¬
ererit. s exmaiore totem parte ꝯsecuta
residuu restitiu ꝓuidebit.¬
s Deyis que indotẽ data ac direptaa
ꝯ memoras itia̾riti tui eẽ actioẽm nulla
est dubitatio.

Expanded text:
Cum dotem te aestimatam accepisse profiteatum est formato contractu ex empto actionem esse. Quis enim dubitet aestimationem a te mulieri deberi, cum periculo tuo res deteriores fiant vel augmenta lucro tuo recipianturEx pecunia dotali fundus a marito tuo comparatus non tibi quaeritur, cum neque maritus uxori actionem empti possit adquirere ac dotis tantum actio tibi competat. Unde aditus praeses provinciae, si non te transegisse reppererit, sed ex maiore dote partem consecutam, residuum restitui providebit De his, quae in dotem data ac direpta commemoras, mariti tui esse actionem nulla est dubitatio.
Abbreviated transcription (Latin):
declit ⁊̃ sil u̾boꝵ obligatio nõ intcessit. acti¬
oẽm ex fide ꝯuentioĩs adte sibr̃s exsliti¬
sti trãs mittere potuit. nec enĩ earidem
causa est patͥs ⁊ mattͥis paciscentiũ. qppe
matris pactũ actiõe̾ p̃ scriptis u̾bis ꝯstitu¬
it. pats dotis actiõem ꝓfectitłe noĩe con¬
petẽnͣtẽ ꝯuentiõe simplici minime cre
diur innouare.
retur. si ea instipulatioe declucta nõ est
sue fecit set: postea socer tuus tecũ pacistẽ¬
sola dͥe dote exꝑiens id pactum nõ debẽ ad
sui disperidiũ oꝑari. de uire deferiditur.¬
d̾ Etiam si ñ rotẽ recłdi sibi mat. s ea q̃
incotẽ data sũt. ut eã seq̃rentur. iĩ au se
ꝑtirient. in matͥmonio defuncta filia ⁊
stipulata sit. durante matrimonio filia de¬
ceclente. actiõe exstipulatu uideri q̃sita
equissimũ eẽ iudicamꝰ. t̾iuꝰ seq̃ns est: ut

Expanded text:
um obligatio non intercessit, actionem ex fide conventionis ad te, si heres extitisti, transmittere potuit. nec enim eadem causa est patris et matris paciscentium, quippe matris pactum actionem praescriptis verbis constituit, patris dotis actionem profecticiae nomine competentem conventione simplici minime creditur innovare. retur, si ea in stipulationem deducta non est s, sed postea, socer tuus tecum paciscesola de dote experiens id pactum non debere ad sui dispendium operari de iure defenditurotem reddi sibi mater, sed ea, quae in dotem data sunt, ut eam sequerentur vel ad se pertineant in matrimonio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedente actionem ex stipulatu videri quaesitam aequissimum esse iudicamus. Cui consequens est, ut
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Quo n ͤ res estimate ir. dotẽ tantur
maritus domĩniũ ꝯsecutus. sũme uels
p̃tii debitor efficitur. ¶Si uaq nõ ꝯueriit
ut soluto matͥmonio res restituentur.
⁊ iure estimate sũt reͣtinebit eas si petu¬
niam tibi offerat᷑.

Expanded text:
 Quotiens res aestimatae in dotem dantur, maritus dominium consecutus summae velut pretii debitor efficitur. si itaque non convenit, ut soluto matrimonio res restituerentur et iure aestimatae sunt, retinebit eas, si pecuniam tibi offerat.
Abbreviated transcription (Latin):
Militis uoluntatẽ qua
circa monum̃tũ sibi faciendũ
testam̃to exp̃ssit ⁊ pat̃ ⁊ mater.
heredes eiꝰ neglegere nõ debẽt.
Uã s si d̾elatio hoc noĩe p̃t̾itis
ꝯstitutionib amota ẽ. In nidĩ
omissu sup̃mu eiꝰ modi offi¬
cium. ⁊ ꝯtẽptum iudicium
de fũcti euitare nõ possunt.¬
d̾ Moniũtoꝵ inscͥptiões
n sepulchroꝵ uira e dominiu
loci puri ad liberos trãsfert̃.
p̃scͥptio aut̃ longi tpĩs si uist¬
am causam initu habuit u̾ob̾
ꝓficiat.
mp̃ Statuas sepulchro super¬
imponere. ł monum̃to ꝙ te ex¬
structuꝵ ꝓfiteris. ornam̃ta q̃
putas sr̃ addere nõ ꝓbiberis. Cũ
in iure suo eoꝵ que minꝰ ꝓhibiͣ
sũt. unicuiq facultas libera nõ
denegetur.

Expanded text:
Militis voluntatem, quam circa monumentum sibi daciendum testamento expressit, et mater et pater heredes eius neglegere non debent. Nam etsi delatio hoc nomine praeteritis constitutionibus amota est, invidiam omissum supremum huiusmodi officium et contemptum iudicium defuncti evitare non possunt Monumentorum inscriptiones neque sepulchrorum iura neque dominium loci puri ad libertos transferunt. praescriptio autem longi temporis, si iustam causam initii habuit, vobis proficiat.  Statuas sepulchro superimponere vel monumento, quod te extructurum profiteris, ornamenta quae putas superaddere non prohiberis, cum in iure suo eorum quae minus prohibita sunt unicuique facultas libera non denegetur.
Abbreviated transcription (Latin):
ti appellatioẽ significas scire de
it uis eiꝰ ad om̃s herecles ꝑtine̾
nediuisioẽ ad ur̃ herede red¬
igi potuisset ꝓphana tñ loca
que circa id sũt. si semꝑ uicin¬
is heclificiis usui homim̃ de¬
stinatis cesserũt. eiꝰ sũt cui il¬
la quoꝵ partes eẽuisse st̃. ex
diuisioẽ obtigerunt.

Expanded text:
ti appellatione significas, scire deit, ius eius ad omnes heredes pertinere nec divisione ad unum heredem redigi potuisse. Profana tamen loca, quae circa id sunt, si semper vicinis aedificiis usui hominum destinatis cesserunt, eius sunt, cui illa, quorum partes esse visae sunt, ex divisione obtigerunt.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. In uito ł ignorante te ab
alio illatum corpus in purã po¬
ssessioẽm tua. ł lapide locum
religiosu facere nõ potest. sĩ
aũt uoluntate tua mortuum
aliquis in locu tuu intulei̾t
religiosus iste efficitur. Quoi
facto monum̃tu n uenire n
obligari aquoquã ꝓhibente
iuris ratioẽ pͥosse indubium¬
eius erogasse te boni uiri ar¬
bitratu ꝓbaueris p̃ses ꝓuincie
solui tibi iubebit.

Expanded text:
. Invito vel ignorante te ab alio illatum corpus in puram possessionem tuam vel lapidem locum religiosum facere non potest. Si autem voluntate tua mortuum aliquis in locum tuum intulerit, religiosus iste efficitur: quo facto monumentum neque venire neque obligari a quoquam prohibente iuris relil morbum eius erogasse te boni viri arbitratu probaveris, praeses provinciae solvi tibi iubebit.
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Uus sepulchri tam berecli¬
tarii quã samiliaris ad extrane¬
os etiã heredes. familiaris autez
ad familiam etiam si nullus ex
ea hr̃s sit nõ etiã ad aliu quẽꝗͣ
qui nõ heres s ẽ ꝑtinere põt.

Expanded text:
 Ius sepulchri tam hereditarii quam familiaris ad extraneos etiam heredes, familiaris autem ad familiam, etiam si nullus ex ea heres sit, non etiam ad alium quemquam qui non heres est pertinere potest.
Abbreviated transcription (Latin):
missum ⁊ inlibertate moratum
sciente ea cui pignaris noĩe obliga¬
tus oiceris p̃sidi ꝓbauĩs ex ꝯsensu
creditricis remissam pignoris obli¬
gatioẽm apparebit. ⁊ ꝑ hoc iure te
manu missum. nec ab herecle Sͤebi¬
tricis in seruitutem peti posse cer¬
tum est.
Mp̃ Si ꝓbauiͣs te funtũ merta¬
tum. possessioẽm ꝙ eiꝰ tibi tradita
sciente ⁊ ꝯsentiente ea que sibi euz
auenditore obligatum dicit. excep¬
tiõem eam remouebis. Yam oblig¬
atio pignoris ꝯ sensu ⁊ ꝯtrahituri
⁊ dissoluitur.
debitor tuus qui uniisa bona suao
pecunam debitam tibi obligauĩt.
⁊ si curci re publica postea ꝯtraxit.
ius tuum nõ lesit.
tum ꝓponas eam rem quo alii pi¬
gnorata erat. si sciente eo at pig̾
suum remittente eam mercatus
es. tum eĩ ꝯserisui nexiis pignoris
euanuerit. siño noua uoluntas
intercessit. que demio obligatioẽ
pignoris ꝯstitueret. ea res ueluti
obstricta nõ põt uendicari.

Expanded text:
missum et in libertate moratum sciente ea, cui pignoris nomine obligatus diceris, praesidi probaveris, ex consensu creditricis remissam pignoris obligationem apparebit, et per hoc iure te manumissum nec ab herede debitricis in servitutem peti posse certum est. Si probaveris te fundum mercatum possessionemque eius tibi traditam sciente et consentiente ea, quae sibi eum a venditore obligatum dicit, eam exceptione removebis. nam obligatio pignoris consensu et contrahitur et dissolvitur. debitor tuus, qui universa bona sua ob pecuniam debitam tibi obligaverat, etsi cum re publica, postea contraxit, ius tuum non laesit.tum proponas eam rem, quae alii pignerata erat, si sciente eo ac pignus suum remittente eam mercatus es, cum eius consensu nexus pignoris evanuerit, si non nova voluntas intercessit, quae denuo obligationem pignoris constitueret, ea res veluti obstricta non potest vindicari.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt uiteri obligatioẽm pignoris
b ꝯditione sub obligatiõe fundi. ꝙ
ꝑ cyrographu nexus pignori fuãt.
iubentem eandem cautioẽm recłoi
pignoris etiam ius remisisse uideri

Expanded text:
sunt videri obligationem pignoris i tui sub obligatione fundi, qui per chirographum nexus pignori fuerat, iubentem eandem cautionem reddi pignoris etiam ius remisisse videri
Abbreviated transcription (Latin):
Qum excã mantati ꝓsocero:
tuo te fenebrem pecuniam ex solui¬
sse ꝓponas. curabit p̃ses ꝓuincie ĩ
restituenta petuna quã ꝓ eo ex sol¬
uisti nec nõ etiam musuris eiꝰ indẽp¬
nitati tue ꝓspicere. Yamsi recepta
acreclitore mancipia que pignori fu¬
erant data hric m̃te socero tuo tradi¬
disti ut pignoris uinculu d issollua¬
tur. obligatio semel exstĩcta in stau¬
rari nõ pot.¬

Expanded text:
um ex causa mandati pro socero tuo te fenebrem pecuniam exsolvisse proponas, curabit praeses provinciae in restituenda pecunia, quam pro eo exsolvisti, nec non etiam usuris eius indemnitati tuae prospicere. Nam si recepta a creditore mancipia, quae pignori fuerant data, hac mente socero tuo tradidisti, ut pignoris vinculum dissolvatur, obligatio semel extincta instaurari non pot
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ignorantia horeclitatẽ adierĩt.
niatur. quas in hereclitate de fũc¬
ti in uenerĩt. ipõꝵ aũt beã acre¬
ditorib horeclitariis nõ inqui¬
etentur. cuĩ sensiłs ad unã pre¬
fataꝵ ꝯstitutionũ a nob̾ redactꝰ.
arͣma ⁊ enĩ mag̃ quã uira scire
milites sacratissimꝰ legis lator ex¬
stimauit. ex oĩb itaq istis unam
lege̾ colligere nob̾ aꝑuit et̃ hu¬
incañi ⁊ nõ solu milites ad iuiu¬
re huĩ moĩ bñsicio. set etiã ad
otñs hoc exientere. nõ tm̃ si in¬
puisu emserit debitũ. s eriã

Expanded text:
per ignorantiam hereditatem adierint, per ignorantiam hereditatem adierint, niantur, quas in hereditate defuncti invenerint, ipsorum autem bona a creditoribus hereditariis non inquietentur: cuius sensus ad unam praefatarum constitutionum a nobis redactus est. arma etenim magis quam iura scire milites sacratissimus legislator existimavit. Ex omnibus itaque istis unam legem colligere nobis apparuit esse humanum et non solum milites adiuvare huiusmodi beneficio, sed etiam ad omnes hoc extendere, non tantum si improvisum emerserit debitum,
Abbreviated transcription (Latin):
ͦ. siue dãpnũ ad eũ redurdare. ꝗ
ĩ seriututẽ eñ detrahebat. ⁊ d̃ne¬
gari ei ⁊ adu̾sus eu om̃s herecli¬
tarias actioẽs. nullo exhoͣt ei pͣ¬
iudicio gn̾aͣnto. Sinaũ qĩ lihe̾
institutus est. nulla dnĩ.ł sẽui
m̃tiõe in ĩstitutiõe habita: tunc
nullo ꝯ pelli mͦ eu adire heredi¬
ri liberale iudiciu.S etiã he¬
reditatẽ ꝑsuũ ius decurrere.
liberale iudicũ suã expectare sẽ¬
tentiã. siue eo agente siue pulsa¬
to. ut siquidẽ seruus ꝓmutietur
tc̃ dnõ suo hereclitatẽ ad quiret.
Sin aut̃ liber. eã ad ipiscatur. si
adire maluerit.
tas aniã chem̃tia ꝯ stitutiões. u̾ta
ꝯurõẽ de his qui deliberãrũ ꝓhere¬
duate sibi delata exstimauerunt.
alia aut̃ d̾ in ꝓuisis debitis. ⁊ in¬
certo exitu ꝑdiu̾sas spẽs seis ĩ po¬
sito. S etia ueterẽ ꝯ stitutioẽmi
nõ ignoram. quã diuius gordianꝰ
ad platonẽ scͥpsit. demilitib qui

Expanded text:
e damnum ad eum redundare qui in servitutem eum trahebat et denegari ei et adversus eum omnes hereditarias actiones, nullo ex hoc ei praeiudicio generando. Sin autem quasi liber institutus est nulla domini vel servi mentione in institutione habita, tunc nullo compelli modo eum adire herediliberale iudicium, sed et hereditatem per suum ius decurrere et liberale iudicium suam expectare sententiam sive agente eo sive pulsato, ut, si quidem servus pronuntietur, tunc domino suo hereditatem adquirat, sin autem liber, eam adipiscatur, si adire maluerit.tas a nostra clementia constitutiones, unam quidem de his, qui deliberandum pro hereditate sibi delata existimaverunt, aliam autem de improvisis debitis et incerto exitu per diversas species eis imposito. sed etiam veterem constitutionem non ignoramus, quam divus Gordianus ad Platonem scripsit de militibus, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ỹꝑ ẜ uiis heres exceptiõe ͣ attͣi
qui testam̃tu in iustu ad seiẽĩa
postea nichil se de pat̃na successione
petituram. nõ ex causa donatiois.
S trãsigendi aĩo in uire ꝓfess ẽ.
cũ respuere q̃sitam hereclitatẽ ne

Expanded text:
 Suus heres exceptione pacti, qui testamentum iniustum adseverans postea nihil se de paterna successione petiturum non ex causa donationis, sed transigendi animo in iure professus est, cum res
Abbreviated transcription (Latin):
auxilium ꝯ uolueit eiꝰ effectum
habere. Et si nõ intͣ datu tp̃s
recusauiͣt herecditatẽ om̃ib ĩ so¬
sclidũ debitis bereclitariis tenea¬
tur. ⁊ nõ ẜm modũ patͥmonii.
ss ⁊ si exiguus sit crirsus hr̃di¬
tatis. tñ quas hereclẽ eũ ĩ totũ
bñficio uetꝰ elegĩt gͣuamen ⁊ idõ¬

Expanded text:
fectum habere: et si non intra datum tempus recusaverit hereditatem, omnibus in solidum debitis hereditariis teneatur et non secundum modum patrimonii, sed etsi exiguus sit census hereditatis, tamen quasi heredem eum in totum beneficio vet
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Pupilloꝵ repudiatio d̾late
hereditatis. siue tutore actore fã¬
c̾ta nicħ eisnocet.
xp̃ Saquis suus heres recusane¬
rit patͣnã hereclitatẽ. d̾ inde ma¬
luerit eã adire. cũ oli fuerat in¬
discincie ei ꝑmisu. donec res pa¬
t̃ne in eodẽ statu remanẽt. hoc
facere. ⁊ post multu tp̃c licebat
ei ad eandẽ hereditate redire. hoc
corrigẽtes. sancimꝰ  siquitẽ r̾es iã
uetorte sũt. ut nullus aditꝰ ei ad

Expanded text:
 Pupillorum repudiatio delatae hereditatis sine tutore auctore facta nihil eis nocet.p. Si quis suus recusaverit paternam hereditatem, deinde maluerit eam adire, cum fuerat indistincte ei permissum, donec res paternae in eodem statu manent, hoc facere et post multum tempus licebat ei ad eandem hereditatem redire, hoc corrigentes sancimus, si quidem res iam venumdatae sint, ut nullus aditus ei ad
Abbreviated transcription (Latin):
rare. Cũ satis ab surclũ ẽ creel¬
torib quidẽ iꝰ sun ꝑ sequẽtibus
legitimi aipeiliũ renegari. le¬
gatariis uͦ nui ꝓlucro certatit.
suas ꝑtes legẽ accomodare.

Expanded text:
rare, cum satis absurdum est creditoribus quidem suum ius persequentibus legitimum auxilium denegari, legatariis vero, qui pro lucro certant, suas partes legem accommodare.