comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
hic negotii inquit est : quid uos egeritis nullus ignorat/ si ꝑ omĩa
co ntrarium agimus eriare non possumus  o uerbum dignũ docti
hominis ex in geno prodiisse Cu nunc igitur in collega tuo con¬
trarium tibi statuas exemplar cui dissimilimus fieri uelis.
de magr̃o militie ĩconsulto. dolor.¬
St michi magister militie in consultus ac preceps.¬
.Rõ. hoc aliquanto periculo sius non negem legiones
uestras int̾roga iacentes ad trebiam/ al transmenum
et ad cãnas multis q alis in locis Si remediũ ilis
dubiam linque militiar si id forte non datur at tu foriter atq ĩ du¬
strie mi nistertum tuum age / ut inter tui ducis ortores gua iurtus emi¬
neat nec re iu na opprimar aliena sed tu potius si qua est ma publi¬
e humeros subicias ⁊uine rem difficilem sed neq impossibilem neq ĩ¬
sueram iubeo ut enim sepe multis milibus obfuit unius ducis ignaua

Expanded text:
 negotii, inquit, est? Quid vos egeritis nullus ignorat: si per omnia  negotii, inquit, est? Quid vos egeritis nullus ignorat: si per omnia contrarium agimus, aberrare non possumus”. O verbum dignum docti hominis ex ingenio prodisse! Tu nunc igitur in collega tuo contrarium tibi statuas exemplar, cui dissimillimus fieri velis. 72 DE MAGISTRO MILITIE INCONSULTO Est michi magister militie inconsultus ac preceps. Hoc aliquanto periculosius non negem. Legiones estras interroga iacentes ad Trebiam, ad Thrasumenum, et ad Cannas multisque aliis in locis. Si remedium vis, dubiam linque militiam; si forte non datur, at tu fortiter atque industrie ministerium tuum age, ut inter tui ducis errores, tua virtus emineat, nec te ruina opprimat aliena, sed tu potius, siqua est via, publice humeros subicias ruine. Rem difficilem, sed neque impossibilem, neque insuetam iubeo. Ut enim sepe multis militibus obfuit unius ducis ignavia,
Abbreviated transcription (Latin):
ribi populus subiecisset aut omnes intelligant. illum tibi parem nomie
iebus. imparem et q uidquid lene gesseritis tuum esse quid quid secũs
illius .d. Collega michi stultus obtigit as peruersus. Rõ. Quedam p
contrarium discuntur Solent magister tardiusculis discipulis in optum
aliquid proponere quod cum respuerit discentis ingenium ad uera
facilius rẽtrabatur redit ad memoriam obscuri hominis clarum u̾bum
Ante non magnum tempus cum florentina ciuitas statum mutasse
quod crebre nimis ac libenter facit arq ad imam plebem frena rei¬
publice puenissent Unus ex insolenti grege qui dia illa tenuerat ⁊
mestris amiser̃at uicini mopis mechanici humilitatẽ spernena et
tit. inquit qui neq litteras noueris/ neq unq patrios fines exceffia
uili semꝑ artificio iutam̃ trahens cum paribus tuis. q ualiter hanc tã¬
tam et tan nobilem urbrm reges Ille autem nichil motus et quid¬

Expanded text:
tibi populo subiecisset, aut omnes intelligant, illum tibi parem nomine, tibi populo subiecisset, aut omnes intelligant, illum tibi parem nomine, rebus imparem, et quicquid bene gesseritis tuum esse, quicquid secus illius. Collega michi stultus obtigit ac perversus. Quedam per contrarium discuntur. Solet magistri tardiusculis discipulis ineptum aliquid proponere, quod cum respuerit discentis ingenium, ad vera facilius retrahatur. Redit ad memoriam obscuri hominis clarum verbum. Ante non magnum tempus, cum Florentia civitas statum mutasset quod crebro nimis ac libenter facit, atque ad imam plebem frena Reipublice pervenissent, unus ex insolenti grege, qui diu tenuerat illa, et mestus amiserat, vicini inopis mechanici humilitatem spernens: “Et tu, inquit, qui neque literas noveris, neque umquam patrios fines excesseris, vili semper artificio vitam trahens, cum paribus tuis qualiter hanc tantam et tam nobilem urbem reges?” Ille autem, nichil motus. “Et quid
Abbreviated transcription (Latin):
riam temeritas terentii uarronis emilio paulo. mortem peperit At lu¬
rii furii / et m imitii temeritas marco furio camillo et Quinto fabio ma¬
ximo/ singularem gloriam quesiuit Note sunt historie ⁊D. Est michi
collega pieceps et inconstand. Rõ. Esto tu constanso et modestus/ nusq iui¬
rus clauor eminet q suo admota contrario cur non tu potius illũ regus
q te ille precipiter . D. Est insollentissimus collega .R̾õ. In tibi execieit
ut ip̃i dequo nunc diximus camuillo cribuni militum consulari potate
quinq simul college impeno paies/ ultro se submisere ht hoc uirtus
ex cellens possessoribus suis auc̃tem miratoribus reuerentiam ac pudore
confert Nullo melius modo college insolentiam represseris q iud ustria
ac uirtute/ sic efficies ut illum tibi patremdici pudeat sicut puduit
m i nutium / et aut sesponte subicia honestiore sufragio q si eum

Expanded text:
riam. Temeritas Terentii Varronis, Emilio Paulo mortem peperit, at Luriam. Temeritas Terentii Varronis, Emilio Paulo mortem peperit, at Lucii Furii et Minucii temeritas, Marco Furio Camillo et Quinto Fabio Maximo singularem gloriam quesivit. Note sunt historie. Est michi collega preceps et incostans. Esto tu costans et modestus: nusquam virtus clarior eminet, quam suo admota contrario; cur non tu potius illum regas quam te ille precipitet? Est insolentissimus collega. An tibi excidit, ut ipsi de quo nunc diximus Camillo tribuni militum consulari potestate quinque simul college, imperio pares, ultro se submisere? Habet hoc virtus excellens: possessoribus suis auctoritatem, miratoribus reverentiam ac pudorem confert. Nullo melius modo college insolentiam represseris, quam industria ac virtute. Sic efficies ut illum tibi parem dici pudeat, sicut puduit Minucium, et aut te sponte subiciat honestiore suffragio, quam si eum
Abbreviated transcription (Latin):
ist excitandus q ammus et monstrandum illi sepe pautiora esse ac
leuora pericula q pauores/ ob uersari sepe occulis falsas ymagines
recum cerribilium quibus consternati quidam/ si ne ferro parata
sibi uic toriam terdidere hosti non enim falsus atq manis metus uero
lentior/ sed eo sepe uehementior quo pauentem maiora / omia sibi
fingens enor quoq precipitar atq ita quot̾ poeta idem ait male cũc¬
ta ministrat impetus si nec attollere iacentem animu potes/ campo
si descendas tecum eut qui contra te dimicet tui enim ip̃ius ad¬
uersus re melior pars rebellar malus semꝑ hospes animi pessimus
in bellum comes merus
de belli te merario collega. dolor.¬
Fulrum heo et temerarium collegam. Rõ. Est aliquid
cause pataoi ut nineas sed es dmuieiso aliquid el ur hpe¬
res . hoc enim ut quibusdam calamitatis ⁊ sic aliis glorie prebuit mate¬

Expanded text:
est, excitandusque animus, et monstrandum illi, sepe pauciora esse et est, excitandusque animus, et monstrandum illi, sepe pauciora esse et leviora pericula quam pavores; obversari sepe oculis falsas imagines rerum terribilium, quibus consternati quidam, sine ferro paratam sibi victoriam tradidere hosti. Non est enim falsus atque inanis metus vero lentior sed eo sepe vehementior, quo paventem maiora omnia sibi fingens error quoque precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male cuncta ministrat impetus. Si nec his attollere iacentem animum potes, sed vsi descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Malus semper hospes, animi pessimus in bellum comes, metus. 71 DE BELLI TEMERARIO COLLEGA Stultum habeo ac temerarium collegam. Est aliquid cause fateor, ut timeas, sed, ex diverso, aliquid est ut speres: hoc enim ut quibusdam calamitatis, sic aliis glorie prebuit mate
Abbreviated transcription (Latin):
Ii quatior teuore.Rõ. Quid bellantium mali ferat atq ex timore
ouens mestitia  flaminius ad Transmenũ Crassus apud carras po¬
peus in thesalia exꝑtus est quibus in locis ot sepe alibi ueum poe¬
ncum illud apparuit pessimus in dubiis augur timor .m. Eue̾tum
pugne nimis horiee. Rõ. Differ irerim dum spes redit/ Malepgit̃
undẽ ab stiuendum/. mens terior q denuntiant solet in esse animir
p̃saga quedam uis uon cui obstare fortassis non sit usq quaq cõsi¬
lumi. Nlon est exemploꝵ iuimerus. seu ueterum seu nouorum̃ claussi¬
mus tribus uti satis habui .M. Instantis pugne casum metuo . Rõ.
Excute res ruas. quas te melius nemo est qui nouerit Uide ue nõ
rei natura uel uirium deffectus/. sed presagium sibi fingat igni¬
uia / cui nichil iniq non formudolosum ac d̾ifficile est hec si liber¬
rati igitur siglorie si saluri officit urtutis auxilio comprimeda

Expanded text:
ii quatior terrore. Quid bellantium timor mali ferat atque ex timore ii quatior terrore. Quid bellantium timor mali ferat atque ex timore oriens mestitia, Flaminius ad Thrasumenum, Crassus apud Carras, Pompeius in Thessalia expertus est, quibus in locis, et sepe alibi verum Poeticum illud apparuerit: Pessimus in dubiis augur timor. Eventum pugne nimis horreo. Differ interim dum spes redit. Male pergitur, unde abstinendum mens terrorque denuntiant. Solet inesse animis presaga quedam vis, cui obstare fortassis non sit usquequaque consilium. Non est exemplorum numerus, seu veterum seu novorum, clarissimis tribus uti satis habui. Instantis pugne casum metuo. Excute res tuas, quas te melius nemo est qui noverit. Vide ne non rei natura, vel virium defectus, sed presagium sibi fingat ignavia: cui nichil usquam non formidolosum ac difficile est. Hec si libertati igitur, si glorie, si saluti tue officit, virtutis auxilio comprimenda
Abbreviated transcription (Latin):
ciora tem̾pora reseiuare satage/ factis pius non lamentis/. Est ubi
sit ip̃a eciam laudabilis Audisti ut terientio uaroni cuius culpa ac te¬
meritare pene ⁊uerar imperium romanum publice ab omnibus gratie
acte sunt ꝙ de re publica non despasset/ quod fecisse collega eius
uir clarissimus et culpacomnis illius expers uidebatur Si aliud
nichil est reliqui. At tu salcem cum biante bonatua tecum portans
quãuis nud̾us muios patriẽ cadentis / egiedere / et ad illam parria
aspia cuius regni non euit finis quo cum tandem deo te uocante con¬
suendeus nec obsidionem metuas nec iuinam  nec corum aliquid que ue¬
stris in urbibus metiunturi
de metu ꝑdẽdi in bello. metꝰ.¬
Ello uinci meruo. Rs. patem quere.m. ualde uinci
rimeo. Rõ. Timor modestus cautionem/ uehemens uõ
despationem parit/ quarum altera nil in bello melius al¬
tera peius nich il in rebus omnibus. M. m agno piel¬

Expanded text:
ciora tempora reservare satage, factis prius, non lamentis. Opus est ubi ciora tempora reservare satage, factis prius, non lamentis. Opus est ubi sit etiam ipsa fuga laudabilis audisti ut Terentio Varroni, cuius culpa ac temeritate pene ruerat imperium Romanum, publice ab omnibus gratie acte sunt, quod de Republica non desperasset; quod fecisse collega eius, vir clarissimus, et culpe omni illius expers, videbatur si aliud nil est reliqui. At tu saltem cum Biante bona tua tecum portans, quamvis nudus muros patrie tue cadentis egredere, et illam patriam aspira, cuius regni non erit finis. Quo cum tandem, Deo te vocante, conscenderis, non obsidionem metuas, nec ruinam, nec eorum aliquid que vestris in urbibus metuuntur. 70 DE METU PERDENDI IN BELLO Bello vinci metuo. Pacem quere. Valde vinci metuo. Timor modestus cautionem, vehemens vero desperationem parit, quarum altera nil in bello melius, altera peius nil in rebus omnibus. Magno prel
Abbreviated transcription (Latin):
mortes sue non tam crebre ille quidem ꝙ et pautiores urbes et diut¬
moris eui sunt morti uero obnoxie non sunt enim soli homines
sed prerer animos h umana cuncta mortalia .d. patria mea ruit¬
.Nõ. Res urget forsitan/ nam et alique surrexerunt et quibusdam
cecid isse mateua fuit felicius resurgendi nempe hodie saguntut
et m ediolanum sedibus suis stant. At a mediolano proxima landu
pompeii ultima ut auint mutauit locum isdem barbaricis manib
ot sub idem tempus euersa/ Si militer et ĩero solima et carthago/ spe¬
ra eigo/ si spes cecidit et de parria actum reris Caue tu succubu¬
isse fortune peior est animorum enim deiectio q̃ muroꝵ uiri¬
lis non feminea uirum decet pietas Quauis doleas patriam excidi¬
sse noli tam si mul occumbere quando tua iam ruina / nil rei publ¬
ice coll atura est qn te ip̃m/ et si que sunt ciuium reliquie ad feli¬

Expanded text:
mortes sue, non tam crebre ille quidem, quod et pauciores urbes et diutmortes sue, non tam crebre ille quidem, quod et pauciores urbes et diuturnioris evi sunt, morti tamen obnoxie; non sunt enim soli homines, sed preter animos, humana cuncta mortalia. Patria ruit. Resurget forsitan. Nam et alique surrexerunt, et quibusdam cecidisse materia fuit felicius resurgendi: nempe hodie Saguntum et Mediolanum sedibus suis stant, at Mediolano proxima, laudum Pompeii ultima, ut aiunt, mutavit locum iisdem barbaricis manibus, et sub idem tempus eversa. Similiter et Hierosolyma et Carthago. Spera ergo. Si spes cecidit, et de patria actum reris, cave tu succubuisse fortune. Peior est enim animorum deiectio quam murorum. Virilis, non feminea, virum decet pietas: quamvis doleas patriam cecidisse, noli tamen simul occumbere, quando tua nil iam ruina Reipublice collatura est. Quin te ipsum et, si que sunt, civium reliquie, ad feli
Abbreviated transcription (Latin):
sepalim ꝑsici regni caputi / euertit alexander macedo quod miteris
ad suggestum scorti unius magne urbis tenuis fortuna/ Eroiam e¬
uertit aga me non. Saguntum anibal cartaginem arq numãtiam
affricanus mi nor. Ierosolima titus/ alias q alii: Nomã nullus ĩto¬
tum diruit sed senectus atriuit/ ciuilibus ad uita discordiis erqd
refert quis euerterit quam constet euersami ruine mediola ne̾sis
iecentior fama est sub fredeuco imperatore barbaro et mimani qd
ru ergo tuam patriam rebaris exemptam cui urbes maxime atq im̃pe¬
ria subessent an usq adeo te fefellir amor ut urbem unã ꝙ tu ibin¬
tus esses tibi fingeres in mortalem cum sit mũdus ip̃e mortalis ce¬
llum ruet ac terra / montes et maria mouebuntur et creata de nichi¬
lo in nichilum redigentur cu ruisse tuam patriam aut miraris aut
quereris S unt quod paulo ante dicebam / ut hominibus sic ubib

Expanded text:
sepolim, Persici regni caput, evertit Alexander Macedo, quod mireris, sepolim, Persici regni caput, evertit Alexander Macedo, quod mireris, ad suggestum scorti unius. Magne urbis tenuis fortuna est: Troiam evertit Agamemnon, Saguntum Hannibal, Carthaginem atque Numantiam Africanus minor, Hierosolymam Titus, aliasque alii. Romam nullus in totum diruit; sed senectus attrivit, civilibus adiuta discordiis. Et quid refert quis everterit, quam constet eversam? Ruine Mediolanensis recentior fama est, sub Federico imperatore barbaro et immani. Quid tu ergo? Tuam patriam rebaris exemptam imperio fortune, cui urbes maxime atque imperia subessent? An usque adeo te fefellit amor, ut urbem unam, quod tu ibi natus esses, fingeres immortalem, cum sit mundus ipse mortalis? Celum ruet ac terra, montes et maria movebuntur, et creata de nichilo in nichilum redigentur: tu ruisse tuam patriam aut miraris, aut quereris? Sunt, quod paulo ante dicebam, ut hominibus, sic urbibus
Abbreviated transcription (Latin):
sed nec ulla unq pace. per omnem quãuis longam uitam muros
urbis eggressum/. Contra illi in credulitatem fingere/ et suspectum eum
iei publice dicere/ quid multã graui ni pareat pena imposita ne eg¬
iediatur imperant Illum ferunt impatientia prohibitiorus irritatu
die postero quod nunq iusum erat/ extra muros patrie deprhensũ Sic
in uetitum semꝑ ꝑ nicatia aĩos urgente nitimini / et tu nume te arcta¬
rum dicis et tibi iurbs tota non sufficit cui nisi obsidereris forte ps mi¬
nma domus forsitan una sufficeret quod mariine studio sis euenire
solet/ Quid ꝙ fere om̃is obsidio bieuis est adest loci solamen at te̾¬
pous equanimitas sola deest ut lugeatis et queramini nõ natuͣa
rerum sed̾ mollicies uestra fecit ⁊
uid ꝙ euersa funditus est patria . Rõ. An nõ for¬
tunas quarundam ex bis quas paulo ante nomiabaz¬
et similes aliarum in numerabilium audisti: Thirum et thebas et per¬

Expanded text:
sed nec ulla umquam pace, per omnem quamvis longam vitam muros sed nec ulla umquam pace, per omnem quamvis longam vitam muros urbis egressum; contra illi incredulitatem fingere, et suspectum eum Reipublice dicere. Quid multa? Gravi ni pareat pena imposita, ne egrediatur imperant. Illum, ferunt, impatientia prohibitionis irritatum, die postero, quod numquam antea visum erat, extra muros patrie deprehensum. Sic invetitum semper, pervicacia animos urgente, nitimini. Et tu nunc te arctatum dicis, et tibi urbs tota non sufficit, cui, nisi obsidereris, forte pars minima, domus forsitan una sufficeret; quod maxime studiosis evenire solet. Quid, quod fere omnis obsidio brevis est? Adest loci solamen ac temporis; equanimitas sola deest. Ut lugeatis et queramini non natura rerum, sed mollities vestra est. 69 quod eversa funditus est patria? An non fortunas quarundam, ex his quas paulo ante nominabaet similes aliarum innumerabilium audivisti? Tyrum et Thebas et Per
Abbreviated transcription (Latin):
limen exignum uideietur quidquidꝰ sit in patria tua pati ut quãtu
losit adueisitas tantum leniat locus ip̃e/ .d. Intra muros patrios
anetatus sum. Rõ. Ita hoc dicis quasi nulle uobis maiores sint
ugustie qͣ murorum qͣ multi ex his qui urbibus habitant sic assi¬
dui in curia atqi foro sunt/ ut uix toto qͣ longus est anno/ semel por¬
ras uibis aspiciant adde nomen obsidionis erumpere gestient et uicti
sibi compedibus iidebuntur aictissimis non hoc facit obsidio sed opinio
qua nil est in uestre mortalis uite fluctuatio ne potentius/ Fabula
lccus poscir . decrepitum quendam senem fuisse nuꝑ aretii fama
ost ꝙ nunq̃ patrium limen excesẜ at ud cum ad aures p̾su̾entium ꝑ¬
uenisset ludendi studio homine ad se uocant et sibi compertum di¬
cunt illum clam uibe egredi solitum occulta cum hostibus habere col¬
loquia/ ille autem ꝑ sancte iurare / se non solum presentis belli tempore

Expanded text:
lamen exiguum videtur, quicquid sit, in patria tua pati, ut quantum lamen exiguum videtur, quicquid sit, in patria tua pati, ut quantum ledit adversitas, tantum leniat locus ipse? Intra muros patrios coartatus sum. Ita hoc dicis, quasi nulle maiores vobis sint angustie quam murorum. Quam multi, ex his qui in urbibus habitant, sic assidui in curia atque in foro sunt, ut vix toto quam longus est anno semel portas urbis aspiciant! Adde nomen obsidionis: erumpere gestient, et vincti sibi compedibus videbuntur arctissimis; non hoc facit obsidio sed opinio, qua nichil est in vestre mortalis vite fluctuatione potentius. Fabulam locus poscit. Decrepitum quendam senem fuisse nuper Aretii fama est, qui nunquam patrium limen excesserat; id cum ad aures presidentium pervenisset, ludendi studio hominem ad se vocant et sibi compertum dicunt, illum clam urbem egredi solitum, occulta cum hostibus habere colloquia. Ille autem per sanctos iurare, se non solum tunc presentis belli tempore,
Abbreviated transcription (Latin):
atq obsidet obsidione ꝑpetua ip̃e orbis teue ubi fremitis et bellis assi¬
duis in sanitis ubi imperiorum terminos ac regnorum tanto stu¬
dio prolatatis qua a uobis in colitur quid est aliud qͣ quoiꝰ ait ci¬
ceio quasi quedam parua insula cir cunfusa illo mari quod magnũ
qued oceanium quod athlanticum appellatis in terris / quod tamen tan¬
io nomine q̃ sit puum uides / undiq obsessi estis omnes cu te obses¬
sum in rem nouam narias uide potius si quid in te opis aut consilii
est quod possis ad tutellam patrie confene boc fac pocius et me¬
mento firacusii archimedis opeiosi senis queiele enim nec tibi nec pa.¬
ne profuerint/. d. obsideor intra patriam meam/. Rõ. Quu tu igit᷑
in alibi malles obsideri posses id fateor malle/. et quiddem pie quo sci¬
lier te obsesso illa esser mimunis Ceterum quod ad te artinet/ an so¬

Expanded text:
atque obsidet obsidione perpetua. Ipse orbis terre, ubi fremitis et bellis assiatque obsidet obsidione perpetua. Ipse orbis terre, ubi fremitis et bellis assiduis insanitis, ubi imperiorum terminos ac regnorum tanto studio prolatatis, qua a vobis incolitur, quid est aliud, quam, quod ait Cicero, quasi quedam parva insula, circumfuso illo mari quod magnum, quod occeanum, quod athlanticum appellatur in terris? quod tamen tanto nomine, quam sit parvum vides. Undique obsessi estis omnes: tu te obsessum ut rem novam narras? Vide potius, si quid in te opis aut consilii est, quod possit ad tutelam patrie conferre. Hoc fac potius ac memento Syracusii Archimedis operosi senis, querele enim nec tibi nec patrie profuerint. Obsideor intra patriam meam. Quid tu igitur? an alibi malles obsideri? Posses id, fateor, malle, et quidem pie, quo scilicet te obsesso illa esset immunis. Ceterum, quod ad te attinet: an so
Abbreviated transcription (Latin):
obsessus in patria mea sum. kõ. Obsessus et priamus nõ ciuis sed
rex in parria sua fuit cum tota illa famosa magis q̃ fortunata
fa milia/ obsessus argis anthigonus macedon rex et eu menes ꝑgamii
ob sessus hac etate intra urbem ianue rex scicilie robertus nullo ue¬
rerum regum minor si que ueros reges facit uirtus attenditur eu
honũtio sortem regiam lamentaris/ obsessus ambrosius/ obsesus au¬
gusti nus anibo simul intra medio lani ambitum ob sessus ad ulti mũ
Iugustinus id̾em intra episcopii sui muros quo tempore miseratus la¬
crimas suas deus a t̾rena illum obsidione ad celeste regnum transtulit¬
.D. ob sideor.Rõ. Etquis oro non obsidetur hos peccata obsident illos
morbi hos ini micitie illos cure hos negocia illos ocia/ illos diuitie
hos pauptas/ illos in famia hos laboriosa celebritas/ om̃nes corpus
quod̾ cantopeie colitis et amatis ille uos carcer arcrissimus circucigit

Expanded text:
Obsessus in patria mea sum. Obsessus et Priamus, non civis, sed Obsessus in patria mea sum. Obsessus et Priamus, non civis, sed Rex, in patria sua fuit, cum tota illa famosa magis quam fortunata familia. Obsessus Argis Antigonus Macedonum rex, et Eumenes Pergami; obsessus, hac etate, intra urbem Genue rex Sicilie Robertus, nullo veterum regum minor, si que veros reges facit, vera virtus attenditur. Tu, homuncio, sortem regiam lamentaris? Obsessus Ambrosius, obsessus Augustinus, ambo simul intra Mediolani ambitum. Obsessus ad ultimum Augustinus idem, intra episcopii sui muros: quo tempore, miseratus lacrimas suas, Deus a terrena illum obsidione, ad celestem regnum transtulit. Obsideor. Et quis, oro, non obsidetur? Hos peccata obsident, illos morbi, hos inimicitie, illos cure, hos negotia, illos otia, illos divitie, hos paupertas, illos infamia, hos laboriosa celebritas, omnes corpus quod tantopere colitis et amatis: ille vos carcer arctissimus circumcingit
Abbreviated transcription (Latin):
bsessa esti patria .rs. Obsessa fuit troia/ obsessa cyrus ol¬
sessa cartago obsessa ierosolima obsessa numãtia et cou¬
thus euerse q omnes quem iam pudeat obsu̾eri ip̃a
ubium caput roma obsidione tenitata est sed cu ian
roma esse desiisset Quid capuam quidꝰ tarentum quid suacusas qd
athenas quid ueios mimores q alias loquar/. Sunt et sua urbib fata
et pauce fatum obsidionis euasere sed longituio temporum noticie
reium obstat ut ip̃is eciam ciuibus suarum fata urbium sit ignota
tu presentem seritis obsidionem / nec futuras p̃uides nec preterins
memi nisti sic est usus quod tepremit deflos ualde sensib dediti
estis beluarum more/ D. In patria sum obsessus. Rõ. Dicebam te
in como dum tiuim fiere iam optabile uderi possit exilium / eoq mi¬
nus officiat li berrati neutrum tamen officit sed̾ libertas animi uera est
Ille et inclusus egredi et exclusus regredi et ubi uolueut esse potest .d.

Expanded text:
bsessa est patria. Obsessa fuit Troia, obsessa Tyrus, obbsessa est patria. Obsessa fuit Troia, obsessa Tyrus, obsessa Carthago, obsessa Hierosolyma, obsessa Numantia et Cornthus, everseque omnes: quem iam pudeat obsideri? Ipsa urbium caput Roma obsidione tentata est, sed cum iam Roma esse desiisset; quid Capuam, quid Tarentum, quid Syracusas, quid Athenas, quid Veios minoresve alias loquar? Sunt et sua urbibus fata, et pauce fatum obsidionis evasere; sed longitudo temporum notitie rerum obstat, ut ipsis etiam civibus suarum fata urbium sint ignota. Tu presentem sentis obsidionem, nec futuras prevides, nec preteritas meministi; sic est usus: quod te premit defles. Valde sensibus dediti estis, beluarum more. In patria sum obsessus. Dicebam te incommodum tuum flere: iam optabile videri possit exilium, eo quod minus officiat libertati; neutrum tamen officit, si libertas animi vera est. Ille et inclusus egredi, et exclusus regredi, et ubi voluerit esse potest.
Abbreviated transcription (Latin):
dam ins uꝑ dignam famoso epigramate uidicarent Nomina sunt
ĩ mortali memoria que tibi ꝑ famam / ꝑq omnis historie fudem i¬
gnota eẽ non poterant Affricanus/ uasica. Lentullus/ .d. m ittorĩ
exilium . Rõ. Y mo in expimentum. tui uideris quẽ te in exilio prebe¬
as si succũbis exul uerus si consistis exilio clarus ut multi olim
qui in uicti et fulgidi ꝑ aspitates incesserunt ut sequentibus rectũ
iter ostendeient/ Si ne tyramnos seuire sine populum fuiere/ si ne
hostes ac fortunam fremere/ pelli potes capi cedi perimi uinci aut
nisi manum extuleris non potes neq ornamẽtis tuis spoliari cũ qͥb
quotimnq ieus et ciuis et patrie principium unus eus.d. Exulatium ꝑgo.¬
Rõ. peige alacer .I. securus noscis q̃ longa sint brachia tui regis tas
chil illi longe est ubiq te proteget qui ꝓtexit in patria ⁊p⁊
de ob sessã patria. dolor.¬

Expanded text:
uidam insuper, famoso dignam epigrammate iudicarent. Nomina sunt uidam insuper, famoso dignam epigrammate iudicarent. Nomina sunt immortali memoria, que tibi per famam perque omnis historie fidem ignota esse non poterant: Africanus, Nasica, Lentulus. Mittor in exilium. Immo in experimentum tui: videris quem tu in exilio prebeas; si succumbis exul verus, si consistis exilio clarus, ut multi olim qui invicti et fulgidi per asperitates incesserunt, ut sequentibus rectum iter ostenderent. Sine tyrannos sevire, sine populum furere, sine hostes ac fortunam fremere: pelli potes, capi, cedi, perimi, vinci autem, nisi manum extuleris, non potes, neque ornamentis tuis spoliari, cum quibus, quocunque ieris, et civis et patrie principum unus eris. Exulatum pergo. Perge alacer, i securus: nescis quam longa sint brachia tui regis. Nil illi longe est, ubique te proteget qui protexit in patria. 68 DE OBSESSA PATRIA O
Abbreviated transcription (Latin):
sum te pessimis/ optimis insere neq te patria sed patriam te indignã
rebus proba senciat illa quid perdidit tu nichil peididisse resencias ma¬
li ciues tui cedio simulq pñtis odio ac suspitione careant boni autem
amore absentis ac desideuo tencantur/ sequantur q occulis atq anim¬
is abeuntem ialli se sollos linqui doleant/. tu te comitatum gaudeas pro¬
ficisci. neq in tergum respicias/ neq reditum cogites neq cũ illis ee
cupias qui te cupiunt abesse neq demum quod ate fieri debuit ab
alio factum egre feras debuisti cedere ciuium in uidie/ utq illam fu¬
geres ultro in exilium ire. huius ego consilii dux eram/ nec exempli
duces. deerant clarissimi/ nam in primis tres magnos scipiadas u fe¬
cisse noueras/ tamq ꝑseueranter ut patriam sua presentia/ qua nil
clarius habebar spoliatam. indignam quoq cineribus defunctorum ꝗ¬

Expanded text:
sum te pessimis, optimis insere, neque te patria, sed patriam te indignam sum te pessimis, optimis insere, neque te patria, sed patriam te indignam rebus proba. Sentiat illa quid perdidit, tu nil perdidisse te sentias. Mali cives tui tedio simulque presentis odio ac suspitione careant, boni autem amore absentis ac desiderio teneantur, sequanturque oculis atque animis abeuntem. Illi se solos linqui doleant, tu te comitatum gaudeas proficisci, neque te in tergum respicias, neque reditum cogites, neque cum illis esse cupias, qui te cupiunt abesse: neque demum quod a te fieri debuit, ab alio factum egre feras. Debuisti cedere civium invidie, utque illam fugeres, ultro in exilium ire. Huius ero consilii dux eram. Nec exempli duces deerant clarissimi: nam in primis tres magnos Scipiadas id fecisse noveras, tamque perseveranter, ut patriam sua presentia, qua nil clarius habebat, spoliatam indignam quoque cineribus defunctorum, q
Abbreviated transcription (Latin):
exitum quibusdam uerõ reditum pro exilio fore sunt quibus misqͣ
peius qͣ in patria sua sit/.D. In exilium cogor/. Rõ. Cupienio quod
cogeus efficies ne cogaris onme uiolentum pacientia uincitur et desi¬
uit esse molentum quod uolenti fit / .d. Ire in exilium est necesse¬
siõ. En fac uolens quod uel nolens faceres fuc letus omĩa nequid.
mestus patiaris ita omnem uim necessitatis/ omnes clauos quos ada¬
nintinos illi tribuunt cathenasq omne cedium molesciamq dis¬
isseus. sed uos impossibilia cupitis necessaria fugitis utrimnq nec¬
quieq̃̃/ d. In exilium eo. Rõ. ymo forsan in requiem sub obtẽtu
false mi serie uera felicitas/ iam saltem ab iniudia tutus eris ꝓperas
mietam q cum᷑ securitatẽ arupe rutis. et honestis latebris nichil ẽ dultius
nille his conferri possunt urbium platee .D. pellor epatria. Rõ. ꝑul¬

Expanded text:
exitum, quibusdam vero reditum pro exilio fore. Sunt quibus nusquam exitum, quibusdam vero reditum pro exilio fore. Sunt quibus nusquam peius quam in patria sua sit. In exilium cogor. Cupiendo quod cogeris, efficies ne cogaris. Omne violentum patientia vincitur, et desinet esse violentum quod volenti fit. Ire in exilium est necesse. Tu fac volens, quod vel nolens faceres; fac letus omnia, ne quid mestus patiaris: ita omnem vim necessitatis, omnes clavos quos adamantinos illi tribuunt, catenasque, omne tedium molestiamque discusseris. Sed vos impossibilia cupitis, necessaria fugitis, utrunque nequicquam. In exilium eo. Immo forsan in requiem: sub obtentu false miserie vera felicitas. Iam saltem ab invidia tutus eris: propera, mixtamque cum gloria securitatem arripe. Tutis et honestis latebris nil est dulcius: nulle his conferri possunt urbium platee. Pellor e patria. Pul
Abbreviated transcription (Latin):
responsum / atheniensem se alius respondisset socrati autez
patria hominum mũdus erat non lc solum que uulgo nu¬
dum dicitis cum pars ultima mudi sit sed celum ip̃m quod̾
hac rectius appellatione conprhenditur illi patrie desti nati
estis aiꝰ quam si suspirat animus qualibot in parte terrarum ꝑ¬
egrinum atq exulem se nouerit nam quis patriam uocetũ
non habitet nisi ad bieue tempus illa ueia cuiusq patria dicẽ¬
da est ubi quisq perpetuo securus ac tranquillus deget/ queie hãc
in cerris. puto irrita eut inquisitio ut nature autem lex est da¬
ra mortalibus ac prescripti fines. dum hic uiuitur terra om̃is
patria uestra est/ intra quam qui se exulem facit non cã reiqͣ
natale solum ait stacius his te uocibus armatum uelim ꝗb
ubiq minus et uel nũq uel semꝑ in patria tua sis .d. Ire in exiliu
ultor. Rõ.I. sponte ꝑegrinatoꝵ erit non exilium et memiẽto qbidas

Expanded text:
responsum; Atheniensem se alius respondisset: Socrati autem responsum; Atheniensem se alius respondisset: Socrati autem patria omnium mundus erat, non hic solum, quem vulgo mundum dicitis, cum pars ultima mundi sit, sed celum ipsum, quod hac rectius appellatione comprehenditur. Illi patrie destinati estis, ad quam sin suspirat animus, qualibet in parte terrarum peregrinum atque exulem se noverit. Nam quis patriam vocet, ubi non habitet nisi ad breve tempus? Illa vere cuiusque patria dicenda est, ubi quisque perpetuo securus ac tranquillus deget. Quere hanc? in terris, puto, irrita erit inquisitio. Ut nature autem lex est data mortalibus ac prescripti fines, dum hic vivitur, terra omnis patria vestra est; intra quam, qui se exulem facit, non tam rei, quam natale solum. His te vocibus armatum velim, quibus ubique unus, et vel numquam vel semper in patria tua sis. Ire in exilium iubeor. I sponte: peregrinatio erit non exilium. Et memento quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
lis temps iuen̾it pulsus nempe non solitam mõ constauriam he¬
nestarum q artium studium non omisit sed strinxit arctius . et
publicis libei curis uni cecolendo animo tam arde̾nte incuburt
ut ad̾ scolas missus honestissumas non ad exilium uideretur qd
quidem in cicerone conspectius/ operum splendor et lirterarũ co¬
pia maior facit non exilii modo sed̾ carceris dulce solatium .d.
Exilium patior. Rõ. exilium breue cito repatrie tue rediet lon¬
gum uero aliam tibi patriam dabit unde exulent qui te exule
uoluere dedissetq iam nunc si ad naturam ierum non ad oppi¬
nio nem hominum aspiceres ualde enim angustus est animus
qui sic ad inium se terre angulum applicat ut quid quic extur
sit exilium putet multum abest exilii d̾eplorator ab illa aũm
magni tudine. cui totus oibis carcer exignus uiderur Int̾rogatꝰ
sccrates cuias esset. mũdanus inquit sum uere socraticum

Expanded text:
ilis tempus incidit, pulsus nempe, non solitam modo constantiam hoilis tempus incidit, pulsus nempe, non solitam modo constantiam honestarumque artium studium non omisit, sed strinxit arctius, et publicis liber curis, uni excolendo animo tam ardenter incubuit, ut ad scholas missus honestissimas, non ad exilium videretur. Quod quidem, in Cicerone, conspectius operum splendor et literarum copia maior facit, non exilii modo sed carceris dulce solatium. Exilium patior. Exilium breve cito te patrie tue reddet, longum vero aliam tibi patriam dabit, unde exulent qui te exulem voluere, dedissetque nunc, si ad naturam rerum non ad opiniones hominum aspiceres: valde enim angustus est animus, qui sic ad unum terre angulum se applicat, ut, quicquid extra sit, exilium putet. Multum abest exilii deplorator ab illa animi magnitudine, cui totus orbis carcer exiguus videtur. Interrogatus Socrates cuias esset, “Mundanus, inquit, sum”. Vere Socraticum
Abbreviated transcription (Latin):
fimam collisio nibus quesiere/ .D. In exilium agor/. Rõ. habes in histo¬
uis magnos rei huius socios quorum speciosissimus comittatus /
non sensum moro doloris in minuat sed̾ obliuionem afferat nõ m¬
minor in exilio canullus fuit q fuisset domi qu̾atus ciuis quantus
exul qui uictorias ac criumphos non iustitia mimus q̃ prosperĩtate
conspicuos in capitolum duxir / mor bine pulsus pro accepta in ui¬
ua ingrate salutem patrie rependit/ non facile aliuꝰ tam clari exulis
exemplum fateor sed et Rucillius et octellus tã nichil exilio fractist̃
u lutillius reuocatus ab illo cuius nuiptui non pareie capitale ciaft
exilium amplexus redibũ contempsseur seu ne ulla in parte senatũ
minstis q licet patrie legibus obstaret / seu ne forte exul iteum fiei
posset at metellus eod̾em quo in exilium profectus eiat uultu atq
animo remearet his marcellus accedat hic ultimus qui in belli eib¬

Expanded text:
amam collisionibus quesiere? In exilium agor. Habes in histoamam collisionibus quesiere? In exilium agor. Habes in historiis magnos rei huius socios, quorum speciosissimus comitatus, non sensum modo doloris imminuat, sed oblivionem afferat. Non minor in exilio Camillus fuit, quam fuisset domi: quantus civis, quantus exul, qui victorias ac triumphos, non iustitia minus quam prosperitate conspicuos, in Capitolium duxit! Mox, hinc pulsus, pro accepta iniuria, ingrate salutem patrie rependit. Non facile aliud tam clari exulis exemplo fateor: sed Rutilius et Metellus tam nil exilium fracti sunt, ut Rutilius revocatus ab illo, cuius nutu non parere capitale erat, exilium amplexus, reditum contempserit, seu ne ulla in parte Senatui iniustisque licet legibus patrie obstaret, seu ne forte exul iterum fieri posset? At Metellus eodem quo in exilio profectus erat vultu atque animo remearet. His Marcellus accedat: hic ultimus, qui in belli civ
Abbreviated transcription (Latin):
nnus ab illo te pulsum gande/ sub quo boni exulant fures ĩperant/
si populus moribus ille suis utitur bonos odit et is quoq multiceps
yram nus nuq sibi si milem pepulisset non te igitur parria seb
malorum cetibus arceri/ neq in exilium sed in partem bonorum ciu¬
un cogi putes at si hostis agnosce in uirie leuitatem non hostilit̾
euiit qui omĩa cum posset/ patriam ab stulit spem reliquit sin tu
ip̃e mores populi posus aut tyramni abitum ellegisti nõ mõ nedole¬
as sed eciam gloriare uirtutem patrie p̃tullisse non cu flebilem sed
honestam et prorsus inuidiosam bonis atq optabilem / non iam exilii si
abscentie causam hẽs/ E ponte ꝑurb agoras samoy liquit athenas so
on romam scipio/.D. Exilio damnatus sum. Rõ. Multos exilium
honestauit/ multos acrior aliqua fortune iuis aciis in iuiria natos redidit
illustres quic te uetat illis inseu qui quasi ignem d̾e silice claram fł¬

Expanded text:
nnus, ab illo te pulsum gaude, sub quo boni exulant, fures imperant. nnus, ab illo te pulsum gaude, sub quo boni exulant, fures imperant. Si populus, moribus ille suis utitur: bonos odit; et is quoque multiceps tyrannus nunquam sui similem pepulisset. Non te igitur patria, sed malorum cetibus arceri, neque in exilium, sed in partem bonorum civium cogi putes. At si hostis, agnosce iniurie levitatem, non hostiliter sevit, qui omnia cum posset, patriam abstulit, spem reliquit. Sin tu ipse, mores populi perosus aut Tyranni habitum, elegisti, non modo ne doleas, sed etiam gloriare virtutem patrie pretulisse, non tu flebilem sed honestam et prorsus invidiosam bonis atque optabilem, non iam exilii, sed absentie causam habes. Sponte Pythagoras Samon liquit, Athenas Solon, Lycurgus Lacedemona, Romam Scipio. Exilio damnatus sum. Multos exilium honestavit, multos acrior aliqua fortune vis atque iniuria notos reddidit et illustres. Quid te vetat illis inseri, qui, quasi ignem de silice, claram f
Abbreviated transcription (Latin):
se dolent quidem homines nõ queruntur fecit enim serpens quod
suum eiat/ quãuis non quor placitum pacienti Certe iudices e¬
rant qui eos eciam de quibus dixi socratem condemnarũt clodi¬
um ab soluerunt quorum utrum esset inquius dubitari potest
pio inde in populis aut sub regibus atq iuidicibus d̾egenti propo sitũ
mnimo esse deber aspera queliber et in iusta pacienda si ueniant/ non
Seflenda cum uenerint / .ii
xillio pellor in iusto. Rõ. Quid tu igitur iusto pelli malles
exilio/ nempe quor̾ ad in iurie cumulum ais in diu̾su
trabitur habes enim in iusti exilii solatium comitẽ iusti¬
IAtiam que in iustos ciues destituens ce secuta/ tecum
ceulat.D. Iniusto exilio pulsus sum. Rõ. In te rex expulit ay do¬
minus an populus an hostis an tu ipe/ nam si rex aut iustum exi¬
lum non erit/ aut ip̃e non iustus. atq ita nec rex quidem/ si tyra¬

Expanded text:
se dolent quidem homines, non queruntur: fecit enim serpens quod se dolent quidem homines, non queruntur: fecit enim serpens quod suum erat, quamvis non quod placitum patienti. Certe iudices erant, qui eos etiam de quibus dixi Socratem condemnarunt, Clodium absolverunt, quorum utrum esset iniquius, dubitari potest. Proinde in populis, aut sub regibus, atque iudicibus degenti, propositum animo esse debet, aspera quelibet et iniusta patienda si veniant, non deflenda cum venerint. 67 xilio pellor iniusto. Quid tu igitur? Iusto pelli malles exilio? Nempe quod ad iniurie cumulum, animum in diversum trahit? Habes enim iniusti exilii solatium, comitem iustitiam, que, iniustos cives destituens, te secuta, tecum exulat. Iniusto exilio pulsus sum. An te rex expulit, an tyrannus, an populus, an hostis, an tu ipse? Nam si rex, aut iniustum exilium non erit, aut ipse non iustus, atque ita nec rex quidem. Si tyra
Abbreviated transcription (Latin):
graue est / illic et causa supplicii .d. Iniusto populi iud itio dam¬
narus sum..Rõ. Expectas ut populus in te rectum iudeatur qd
in se nec in alio unqͣ iudit magnũ cue ĩ nocentie argu mẽtum
fuerit a nocentibus comemnari . d. populus ĩmeritũ me con¬
deuinat. Rõ. Ymo uercle non immeritum. sed multa et magna
ꝓ meritum camillum dequo nuinc loquebar et liuium ip̃m de¬
niq scipionem affricanum/ alios q cornelios tales uiros / ĩ iustis
iudiciis agitatos ad uoluntarium cregit exilium/ .d. At a ie¬
ge in nocens condempnor. Rõ. Et regum pleruq sententie nõ
iusticie sed uindicte sunt / quisquis liberius uerbum contra licenti¬
as emisent regias cuicuq in interitu libertatis frons obdutior
fuerit/ is lese reus eut maiestaris/. d. Sed̾ comemnor aiidicib¬
.siõ. Iniquo iudice nullum uenenosius est auimal aseipente lesos

Expanded text:
grave est, illic et causa supplicii. Iniusto populi iudicio damgrave est, illic et causa supplicii. Iniusto populi iudicio damnatus sum. Expectas ut populus in te rectum videat, quod nec in se nec in alio unquam vidit? Magnum tue innocentie argumentum fuerit, a nocentibus condemnari. Populus inmeritum me condemnat. Idem, hercle, non inmeritum, sed multa et magna promeritum Camillum, de quo nunc loquebar, et Livium, ipsum denique Scipionem Africanum, aliosque Cornelios tales viros, iniustis iudiciis agitatos ad voluntarium coegit exilium. A Rege innocens condemnor. Et regum plerumque sententie non iustitie, sed vindicte sunt, quisquis liberius verbum contra licentias regias emiserit, cuicunque, in intuitu libertatis, frons obductior fuerit, is lese reus erit Maiestatis. Sed condemnor a iudicibus. Iniquo iudice nullum venenosius est animal; a serpente lesos
Abbreviated transcription (Latin):
cis q uirtutibus in hos ip̃os uid itiarii turbinis in cursus ac scopu¬
los incidisse .d. Falso iuditio offenior. Rõ. Est qui te uindicet
is qui facit iudicium in iuriam pacientibus quiq ait mea est ultio
et ego retribuam eis in tempore est et ubi non cogitas/ ip̃o iudi¬
cis aut testis in pectore magni ibi babitant ultores nullius be¬
lue morsus est acrior q sententie .d. In iusto iuditio lesus suz.¬
.Rõ. Illatis in uiriis bene uti/ ars ultima non est qua iustrueto
sepe profuit iniquitas aliena cum sua cuiq semꝑ noceat prost
nunq .d. In nocens dam narus sum. Nõ. Quid igitur noce
malles: sic eni̾m xantippe coniugi socrates moriens respondi
mulicbriter lamentanti ꝙ is in nocens moreretur/ Arqui et si a¬
liqui contrarium opinati sint/ longe tamen est innocente cõ¬
dem nari collerabilius q̃ nocentem bic enim solum supplicium

Expanded text:
tisque virtutibus, in hos ipsos iudiciarii turbinis incursus ac scoputisque virtutibus, in hos ipsos iudiciarii turbinis incursus ac scopulos incidisse. Falso iudicio offendor. Est qui te vindicet: “is qui facit iudicium iniuriam patientibus”, quique ait: “Mea est ultio et ego retribuam eis in tempore”. Est et ubi non cogitas: ipso iudicis aut testis in pectore; magni ibi habitant ultores. Nullus belue morsus est acrior quam conscientie. Iniusto iudicio lesus sum. Illatis iniuriis bene uti, ars non ultima est; qua instructo sepe profuit iniquitas aliena, cum sua cuique semper noceat, prosit numquam. Innocens damnatus sum. Quid igitur? Nocens malles? Sic enim Xantippe coniugi Socrates moriens respondet, muliebriter lamentanti, quod is innocens moreretur. Atqui etsi aliqui contrarium opinati sint, longe tamen est innocentem condemnari tolerabilius, quam nocentem. Hic enim solum supplicium
Abbreviated transcription (Latin):
tes rome furius camillus/ ac liuius salinator Achenis Aristudesatq
milciaides multiq ali inter quos qͥ quil em quod̃ mueuis ciceio et so¬
crates. An te horum aliciu an publio clodio fimilem fieri mallis. atqui
horum quisq ciius optimus et in sua uibe clarissimus sed iudicio e¬
ipnatus et uel in exilium uel in caroriem uel in mortem actus Ille ueo
scelestissimus et inter multa flagitia notissimi quoq conuictus adĩs¬
terii molatarum q religionium concordibus omnium iudicum siss
ab solutus est quisqͣ ne adeo false metuens in famie est quino illus
ab solurioni ciceronis hostis sui d̾amnationem atq exilium anteponit
s ed h umana hec atq comunia sin altius aspicis uidebis pressis
falso precio celli regem/ familiam q eius ellectissima tanti uestigiia
arentem ducis/ et qui hune postea secuti sunt tanta in nocentia tan¬

Expanded text:
tes, Rome Furius Camillus ac Livius Salinator, Athenis Aristides atque tes, Rome Furius Camillus ac Livius Salinator, Athenis Aristides atque Meltiades, multique alii, inter quos quidem quod mireris Cicero et Socrates: an te horum alicui, an Publio Clodio similem fieri malis? Atque horum quisque civis optimus, et in sua urbe clarissimus, sed iudicio damnatus, et vel in exilium, vel in carcerem, vel in mortem actus. Ille vero scelestissimus, et inter multa flagitia notissimi quoque convictus adulterii violentarumque religionum, concordibus omnium iudicum sententiis absolutus est. Quisquam ne adeo false metuens infamie est, qui non illius absolutioni, Ciceronis hostis sui damnationem atque exilium anteponat? Sed humana hec atque communia; sin altius aspicis, videbis pressum falso iudicio celi Regem familiamque eius electissimam, tanti vestigiis herentem ducis, et qui hunc postea secuti sunt tanta innocentia tan
Abbreviated transcription (Latin):
no qͣ absolui tanto enim id sacius/ quanto est mellior oppressa iusti¬
na q̃ imperiosa nequitia quanto q est optabilior mens bona q ꝓpi¬
ta fortuna/ quãuis illa laboribus hec delitiis aflucat plus dica tãto
est melius iuste eciam damnari q̃ in iuste ab solui quanto est peius
impunitum qͣ punitum crimen / in hoc enim sceleri iĩcta iustitia est
malo quidem magno bonum ingens in illo autem scelus et impunitas
que nescio an sceleie ip̃o peior sit/ imo certe et iustitie hostis et mul¬
torum radix est scelerum .d. Iudicio grauor iniquissimo. kõ. Mens
in solub fundara/ et bene sibi conscia humeros ht̃ in expugnabiles
huper ĩpone quãtũlibet damni in famie supplicii nullo fasce cur¬
uabitur uiribus suis et multo maxime celesti ope consistetꝰ Erut
preterea quorum sese paribus soletur. euentibus haud̃ sꝑnendi comi¬

Expanded text:
cio, quam absolvi. Tanto enim id satius, quanto est melior oppressa iusticio, quam absolvi. Tanto enim id satius, quanto est melior oppressa iustitia, quam imperiosa nequitia, quantoque est optabilior mens bona, quam propria fortuna, quamvis illa laboribus, hec delitiis affluat. Plus dicam: tanto est melius iuste etiam damnari quam iniuste absolvi, quanto est peius impunitum quam punitum crimen. In hoc enim sceleri iuncta iustitia est, malo quidem magno bonum ingens. In illo autem scelus et impunitas, que, nescio an scelere ipso peior sit, una certe et iustitie hostis et multorum radix est scelerum. Iudicio gravor iniquissimo. Mens in solido fundata et bene sibi conscia, humeros habet inexpugnabiles. Superimpone quantumlibet damni, infamie, supplicii: nullo fasce curvabitur, et viribus suis et multo maxime celesti ope consistet. Erunt preterea, quorum sese paribus soletur eventibus, haud spernendi comi
Abbreviated transcription (Latin):
cias crimen/ quod q cõmissum doles non dbleas plecti .d. torqͥor.¬
Nõ. aut tentatur uirtus aut punitur uicium alteum sope utile
alcerum semꝑ expediens bona exercitatio iusti est / pexima uocentis
ipunitad .d. Corqueor.Rõ. Disce iter ad pacientiam et
ad mortem.
de iniusto iuditio.do.¬
de Iniusto iuditio. do.¬
aut paucorum uoce cestium daninatus populi uocib
aut tacito iuditio quodq est melius conscientia ip̃e tua
quod q est optimu diuina sententia ab soluendus
siquidem ad tribunal et̾num iusti iudicis prouocatio salua est
soler is perperam iudicata rescindere/.D. Iniuste iudicor. Rõ. ut
iusticia in iustos/ sic in iuscitia iustos piemir ubi igitur in iusta dam¬
natio ibi iustus est reus/ nemo autem tam demens nisi in saniat
ut hec per uerti. seq in iustum iusto iudicio premi uelit nemo tam pa¬
uidus nisi sit pessimus ut non pocius daurnari elligat in iusto iudi¬

Expanded text:
cias crimen, quodque commissum doles, non doleas plecti. Torqucias crimen, quodque commissum doles, non doleas plecti. Torqueor. Aut tentatur virtus, aut punitur vitium: alterum sepe utile: alterum semper expediens. Bona exercitatio iusti est, pessima nocentis impunitas. Torqueor. Disce iter ad patientiam et ad mortem. 66 DE INIUSTO IUDICIO Iniusto iudicio aut paucorum voce testium damnatus, populi vocibus, aut tacito iudicio, quodque est melius, conscientia ipsa, quodque est optimum, divina sententia absolvendus, si quidem ad tribunal eternum iudicis iusti provocatio salva est. Solet is perperam iudicata rescindere. Iniuste iudicor. Ut iustitia iniustos, sic iniustitia iustos premit. Ubi igitur iniusta damnatio, ibi iustus est reus. Nemo autem tam demens, nisi insaniat, ut hec perverti seque iniusto iudicio premi velit; nemo tam pavidus, nisi sit pessimus, ut non potius damnari eligat iniusto iudi