comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peͣ ĩ t̾pabat qd cesrntẽt tͥgiusarent᷑ q hostem
ĩ castra uentuꝵ nͥ illi ex̃ castta exissent ⁊ ꝓtẽ¬
toriis suis pugnaturis si ꝓ ualło nollẽt ar ma¬
tis ac dimitantib dubiã uictoriã cẽ ꝗ nudis
ati ĩ ermis hostẽ mancat. ei ãt mortẽ autẜ
uitutẽ paciendã. hec iurgãti in crepantiq re¬
spondebant ꝯfrctis pugna extͥna ẽẽ noc ui¬
dine hostiũ ape̾ ꝙ̃ pridie fui̾t. ¶Int ħ appĩ¬

Expanded text:
ostem in castra venturum nisi illi extra castra exissent, et pro tentoriis suis pugnaturos si pro vallo nollent. armatis ac dimicantibus dubiam victoriam esse; qui nudus atque inermis hostem maneat, ei aut mortem aut servitutem patiendam. haec iurganti increpantique respondebant confectos se pugna hesterna esse, nec vidine
Abbreviated transcription (Latin):
armilłq anreie q coronis donauit. nautiu
pp expeditõe qr magni agrnĩs mõ tertue̾at
hostes iuuenẽ papiriũ ꝑp nouatã ꝯ eꝗtutuc
in p̃lio oꝑam ci nocte qr fugã ĩ festã sanitib̾
milłq argenteis donat. ꝯsiliũ ꝯsuł dereite¬

Expanded text:
armillis aureisque coronis donauit, Nautium propter expeditionem qua magni agminis modo terruerat hostes, iuuenem Papirium propter nauatam cin proelio operam et nocte qua fugam infestam Samnitibus millisque argenteis donat. consilium inde habit
Abbreviated transcription (Latin):
pactis ut abire inde licet dimisit. ceterã mł¬
titudinẽ opidũ q ipm̃ cep̃. Inde .u. castella
locis sita munitis ex pugnauit. cr̃ra ibi hostiũ
falistis pacẽ petentib ãnuas ĩdutias dcd̾. pac¬
tus cẽtũ milia gtauis eris ꝯstipendiũ eiꝰ añi
milicib ¶his reb actis ad triũphũ decessit aut
minꝰ claꝵ desanitib ꝙͣ collegt mũphꝰ fuetat
ita caruilio etrusti belli cquato cris grauis
ede fortis fortune de manubiis faciondã loca¬
uit ꝓpe edẽ ei dee abirge ẜuilio tullio dedica¬
tã ⁊ milib exp̃da centenq binq assts ⁊ altirũ

Expanded text:
pactos ut abire inde liceret, dimisit; ceteram multitudinem oppidumque ipsum vi cepit. inde quinque castella locis sita munitis expugnavit. caesa ibi hostium Faliscis pacem petentibus annuas indutias dedit, pactus centum milia gravis aeris et stipendiphum decessit, ut minus clarum de Samnitibus quam collegae triumphus fuerat, ita cumulo Etrusci belli aequatum. aeris grauis aedem Fortis Fortunae de manubiis faciendam locauit prope aedem eius deae ab rege Ser. Tullio dedicatam; et militibus ex praeda centenos binos asses et alterum
Abbreviated transcription (Latin):
adaqlomiã gestares inde ĩ medio int̾ duas ur¬
les spatio ubi t̾cia ex ĩpectata erat pugna hostos
nõ ĩuẽti .uii. milia passuũ cũ ab eeñt a cominio
reuocati absius neutri p̃lio aaurer̃t. pͥm ferme
mũbris cã iosportu iã castra iã aqloniaz hũissẽt
clamor ess utrĩq par acridẽs sb̾stinuit. de in de
regionẽ castroꝵ q̃ incẽsa ab rõnis erãt flamic
late fuxe cͥcioris cladis uiditio ꝓg̾dilongiꝰ pibu¬
it ꝓpe eo ip̃o loco temẽ sbarmis sirati passi ienĩ
om̃e tp̃s noctis ex spoctando tim̃do q lucẽ egit pͥa¬

Expanded text:
ad Aquiloniam gesta res; in medio inter duas urbes spatio, ubi tertia exspectata erat pugna, hostes non inuenti. septem milia passuum cum abessent a Cominio, reuocati ab suis neutri proelio occurrerunt. primis ferme tenebris, cum in conspectu iam castra, iam Aquiloniam habuissent, clamor regione castrorum, quae incensa ab Romanis erant, flamma late fusa certioris cladis indicio progredi longius prohibuit; eo ipso loco temere sub armis strati passim inquietum omne tempus noctis ex
Abbreviated transcription (Latin):
misterent᷑ ouĩs ne ue ĩ aciẽ destenderẽt simł p̃ĩti¬
bigulli cirusis umbr adiccti dies in dira pugne
saniti galłq de loguta pugna int̾ ipm̃ etamẽ
eusti unibuq ussi castra rõna opugnare.
Chec ꝯsilia turbait transfuge clusinitns clã
siliis dimissi ꝯdonis ut sõiñ ut aqr tes noua
dec̾ta cẽt exploratũ ꝑferrẽt ꝯsules fuliuio ut
ex falisto postumio ut exnaticano excitũ ad
dusiũ admoucãt sũmaqu fines hostium
sentinate ad suꝯ fines tuendr mouit. inde
ĩstare ꝯsules ut absentib his pugnatet᷑ ꝓbid¬
num lace stẽ p̃lio hostẽ. biduo nicħ dignĩ
dũ actũ pauci utrĩq cecide̾ mag̃q iritati

Expanded text:
miscerentur omnes neue in aciem descenderet simul; Samnitimiscerentur omnes neue in aciem descenderet simul; Samnitibus Galli, Etruscis Umbri adiecti. dies indicta pugnae; Samniti Gallisque delegata pugna; inter ipsum certamen Etrusci Umbrique iussi castra Romana oppugnare. haec consilia turbarunt transfugae Clusini tres clam siliis dimissi cum donis, ut subinde ut quaeque res noua decreta esset exploratum perferrent. consules Fuluio ut ex Falisco, Postumio ut ex Uaticano exercitum ad Clusium admoueant summaque ui fines hostium Sentinate ad suos fines tuendos mouit. instare inde consules, ut absentibus iis pugnaretur. per biduum lacessiere proelio hostem; biduo nihil dignum dictu actum; pauci utrimque cecide
Abbreviated transcription (Latin):
auctores st̾ nec añ adꝯsulẽ ꝗ iã haut ꝓculaclusio
ouantesq moris sui carmĩe. ¶ Sũt ꝗ umibros
fiusst nõ gallos tradãt nec tm̃ cladis acceptu
ciarcũuẽtis ppłatorib ꝯ.l. mãlio torquato lega¬
to scipione ꝓ p̃tore sb̾sidiũ ⁊ castris tullisst uic¬
tores ꝙ unibro reintrgrato p̃lio iuctis eẽ cay¬
nuosi ac eis p̃dĩ adẽpta similiꝰ uo̾ agallo hoste
ꝙͣ umbro eam cladẽ acriptu qd̾ cũ sẽpe ałtu
eo ãno gallia tumłt p̃cipuus t̾ror ciuitate
llũ erat ꝯ qͣ tuor lagionib ⁊ magno cꝯtatu tõno
cũpaniq mille eꝗtib delectis adid bellũ mist¬
sent socioꝵ nõisq latini maiorẽ ex̾atũ ꝙ ro¬
mã aliiduo ex̾citꝰ haut yal urbe etrurie opo¬
siti uuꝰ ⁊ falisto alt̾ ĩ uaticano agro. En fuliuꝰ
nino ĩ aqr sentinatẽ pueniunt ibi quatuoꝵ
mille ferme truallo castra poĩta mt̾ hostes.
de m̃ ꝯsultatoẽs hite atq ita ꝯueit ne unis castã

Expanded text:
auctores sunt, nec ante ad consules, qui iam haud procul a Clusio ovantesque moris sui carmine. sunt qui Umbros fuisse non Gallos tradant, nec tantum cladis acceptum et circumventis pabulatoribus cum L. Manlio Torquato legato Scipionem propraetorem subsidium e castris tulisse victoresque Umbros redintegrato proelio uictos esse captiuosque eis ac praedam ademptam. similius uero est a Gallo hoste quam Umbro eam cladem acceptam, quod cum saepe alias tum eo anno Gallici tumultus praecipuus terror ciuitatem llum erant cum quattuor legionibus et magno equitatu Romano Campanisque mille equitibus delectis, ad id bellum missis, et sociorum nominisque Latini maiore exercitu quam Romano, alii duo exercitus haud procul urbe Etruriae oppositi, unus in Falisco, alter in Uaticano agro. Cn. Fuluiunino† in agrum Sentinatem peruenerunt; ibi quattuor milium ferme interuallo castra posita. inter hostes deinde consultationes habitae atque ita conuenit ne unis castris
Abbreviated transcription (Latin):
prĩ ꝙͣ temetũ bibet᷑ se st fcũꝵ. id factur ad notum
diis discordia ⁊ auspitia ĩbonũ uerterũt.¶ Eade
fortuna ab alt̾o ꝯsule ad cominiũ gesta res pͥma
luce admenia õib copis ad motis corona cinxit
urbem sosidiaq firma neruptio fiẽt portis oppo¬
suit. iã signũdantẽ cũ nũtiꝰ acolloga trepid̾ dxx
cohortiũ aduetu ab inpetu moratꝰ ẽ ⁊ ptẽ copiar

Expanded text:
temetum biberet, sese facturum. id votum dis cordi fuit et auspicia in bonum verterunt. eadem fortuna ab altero consule ad Cominium gesta res. prima luce ad moenia omnibus copiis admotis corona cinxit urbem subsidiaque firma, ne qua eruptio fieret, portis opposuit. iam signum dantem eum nuntius a collega trepidus de viginti cohortium adventu et ab impetu moratus est et partem copiar
Abbreviated transcription (Latin):
brutũ steuã ap̃s papire p̃tor fcũs. ¶ Multis
reb let añꝰ uix adsolatur̃ uniꝰ mali pestilẽna
urea simł urbẽ atq agcos suffecit. portẽtoq ia
silłis clades erat ⁊ libri aditi quã finisaut qd̾
remediũ eiꝰ mali ab diis datet᷑ ĩ ueniũ in libris
Estulapiũ ab epi dauto romã accersendum n¬

Expanded text:
Brutum Scaevam. ipse Papirius praetor factus. multis rebus laetus annus vix ad solacium unius mali, pestilentiae urentis simul urbem atque agros, suffecit; portentoque iam similis clades erat, et libri aditi quinam finis aut quod remedium eius mali ab dis daretur. inventum in libris Aesculapium ab Epidauro Roma
Abbreviated transcription (Latin):
quocũꝙ loro fuisẜ obslstẽt ac moratet᷑ manumq
si forte itares postẽt offerret mõ ne ad cominiũ
sit simł ⁊ restin gebant᷑ porte ⁊uis undiq ĩ murꝙ
fiebat santes siait añꝙͣ ĩ mutq uiderẽt ãma¬
stes. ita postiy iã nõ int̾uallo noc missilib set
comin gerebat᷑ res ⁊ qr egre sucesserãt explano
ĩ muros loco quẽ magͣ timuerãt uicto fualẽ hostr̃
iparẽ exequo pugnabant relietis turrib muris¬
q infoꝵ oẽs ꝯpula paulisꝑ inde tẽp̃tauer̃t extre¬
mã pugne fortunã. deinde abiectis armis ad xb

Expanded text:
uisset obvius, obsisteret ac moraretur manumque, si forte ita res posceret, conferret, modo ne ad Cominium sit; simul et refringebantur portae et vis undique in muros fiebat. Samnites sicut antequam in muris viderent armastes, ita, postquam iam non ex intervallo nec missilibus sed comminus gerebatur res et qui aegre successerant ex plano piano in muros, loco quem magis timuerant victo, facile in hostem imparem ex aequo pugnabant, relictis turribus murisque in forum omnes compulsi paulisper inde temptaverunt extremam pugnae fortunam; deinde a
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ castra ad aqloniã ꝯpulsũẽ. nobilitas catesq lio¬
bianũ ꝓfugir̃t eꝯter cques stat᷑ peditẽ pedes deusa
cornua dextrũ adea stra sanitũ. leuũ adurbẽten¬
dit. prior aliꝙto uoluni castra cepit adurbẽ sipio
hostẽ stipoĩs ĩ pͥmo pauore prĩꝙͣ colligetenturã
gnatõe rat integat milites siiti cquo aĩs pateti¬
t ab alto cornu castra capta eẽ se uietores peli
a portis uib reclamãtib unũsis pͥmip̃e stutosi¬
ꝑ cap clato ꝑgit ad portã secuti alii testudine

Expanded text:
ra aut Aquiloniam compulsum est; nobilitas equitesque Bouianum perfugerunt. equites eques sequitur, peditem pedes; diuersa cornua dextrum ad castra Samnitium, laeuum ad urbem tendit. prior aliquanto Uolumnius castra cepit; ad urbem Scipionhostem. Scipio, nisi in primo pauore priusquam colligerentur animi gnationem ratus, interrogat milites satin aequo animo paterentur ab altero cornu castra capta esse, se victores pelli a portis urbis. reclamantibus universis primus ipse scuto super caput elato pergit ad portam; secuti alii testudine
Abbreviated transcription (Latin):
acies etat spatiũ ⁊ stabant ex spatãtes dũ ab
hostib pri in petꝰ prĩ clamor i oꝑet neunas
auĩs ⁊ lad pugnandũ diu̾siq integtatq ĩtaetĩ
abissent ni crdẽti ⁊̃statu altm altie ti muistnt
sua sponte int̾ ĩ iutg t̾ͥgi n santesq signis pugna
clamore me̾to atq ĩ pari cepit nec uestigio ꝗs¬
paucas tumas ex̃ ordinc ĩ misit quoꝵ c̃ĩ pli
abrõnis ꝓ crssi ẽ. iñ paulũ nn̾itata pugnar̃
poucanit᷑.hic fuga cepta totaales pugis¬

Expanded text:
dum ab hostibus prius impetus, prius clamor inciperet. neutris animus est ad pugnandum, diuersique integri atque intacti abissent, ni cedenti instaturum alterum timuissent. sua sponte inter inuitos tergiuersantesque segnis pugna clamore incerto atque impari coepit; nec uestigio quispaucas turmas extra ordinem immisit; quorum cum plab Romanis procursum est. inde paulum inritata pugna esproculcavit. hinc fuga coepta totam
Abbreviated transcription (Latin):
nũciatũ ppło to. ex̾atiuq egͥgiuĩ auspitiũ ẽ
centurionib demde inpauit ut pullaiꝙͣ intͥ
pͥma sigña ꝯstituerẽt ꝓmouẽt ⁊ sanites signa
instat̾ acies ornata armataq ut hostiũ quaq
magnisi cũ sfictacalũ cẽt pri ꝙͣ clamor tollent᷑
signa cecidit qd̾ ubn ꝯsuli nũciatũ ẽ. dii ĩplio
cente cornus uoce clata occinuit quo letus
anguĩo ꝯsul affirmãs nũꝙͣ huãis teb magis
pntes int̾fiusst deos signa canẽ ⁊ clamorẽ tol¬
liuusit p̃liũ ꝯmissũ atrox ceteꝵ longe di spaub
aĩs rõnos ira spes ardor c̾tamĩs auidor hostiũ sã¬
guĩs ̃ p̃liũ capit. stinitũ magnã ꝑte̾ noci̾tas ac re¬
ligio ĩ itis mag̃ resistẽ ꝙ inferre pugnam agit
nec sb̾stimusẽt pͥmũ clamorẽ atqr ĩ penĩ nmor¬

Expanded text:
gium auspicium est. centurionibus deinde imperavit uti pullarios inter prima signa constituerent. promovent et Samnites signa; insequitur acies ornata armataque, ut hostium quoque magnificum spectaculum esset. priusquam clamor tolleretusigna cecidit. quod ubi consuli nuntiatum est, Di in procentem corvus voce clara occinuit; quo laetus augurio consul, adfirmans nunquam humanis rebus magis praesentes interfuisse deos, signa canere et clamorem tolli iussit. proelium commissum atrox, ceterum longe disparibus animis: Romanos ira spes ardor certaminis avidos hostium sanguinis in proelium rapit; Samnitium magnam partem necessitas ac religio invitos magis resistere quam inferre pugnam cogit. nec sustinuissent primum clamorem atque impetum Ro
Abbreviated transcription (Latin):
craĩ agendi signa nertendiq aciẽ a castris ⁊̃ ho¬
ste fuit. tñ alii alis ortai̾ ut peterẽt pugnã
centuriones absigniferis rapta pugna ĩ frre
zoñdere suis paucos ci ordĩb ĩ ꝯpoi̾tis efust ue¬
nur hostes. nt̾ hec ꝯsul mañ ad celũ attollens uo¬
ce clara ita ut ex auditet᷑ tẽplũ iouistatoi̾ uouet
si ꝯsticisẜ afuga rõna acies. reĩtegrato ꝙ p̃lio ce¬
cidiss fugassts legiones sanitũ om̃s undiq
anisi ad restituendã pugnã duces mili tes
peditũ cꝗtũq uis. num̃ q̃ dcori respexisst nome
rõmu iusũ adeo fucile d̃clinata res repulsiq a ca¬
stris hostes moxã redacti ad eũ loc̃ inquo cõnusa
pugna erat ⁊bi obiacẽtẽ saronaꝵ cumulo quas
qretetint ĩ mediũ exere i pediti de mnde ne diri¬
petent᷑ res orbẽ armator saranis arcũdãt sũ eg̃
afronte uigt᷑ pedites ab trigo orãu uocti cates ĩ me
diocesi captiq captiuoꝵ nũs fuit .uii. milia acato¬

Expanded text:
agendi signa uertendique aciem a castris in hostem fuit. tum alii alios hortari ut repeterent pugnam; centuriones ab signiferis rapta signa inferre et ostendere suis paucos et ordinibus incompositis effuse uenire hostes. inter haec consul manus ad caelum attollens uoce clara, ita ut exaudiretur, templum Ioui Statori uouet, si constitisset a fuga Romana acies redintegratoque proelio cecidissadnisi ad restituendam pugnam, duces milites, peditum equitumque vis. numen etiam deorum respexisse nomen Romanum visum; adeo facile inclinata res repulsique a castris hostes, mox etiam redacti ad eum locum in quo commissa pugna erat. ibi obiacente sarcinarum cumulo, quas coniecerant in medium, haesere impediti; deinde, ne diriperentur res, orbem armatorum sarcinis circumdant. tum vero eos a fronte urgere pedites, ab tergo circumvecti equites; ita in medio caesi captique. captivorum numerus fuit septem milium oct
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ fraude̾ ĩ cnut rueret duas turmas strioꝵ latini
nois arcũ eꝗtare menia atq explorare oĩa uibet
eqtes portã unã alt̾aq eamaẽ regionẽ ĩ ꝓpinquo
patentes ꝯspiaũt itinib q his uestigia nocturne
tib uestigiis fugr acstrage teꝵ ĩ trepidatoe telictaru¬

Expanded text:
in fraudem incautus rueret; duas turmas sociorum Latini nominis circumequitare moenia atque explorare omnia iubet. equites portam unam alteramque eadem regione in propinquo patentes conspiciunt itineribusque iis vestigia nocturnae  recentibus vestigiis fugae ac strage rerum in trepidatione noctu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ns admĩstrandũ copiis ⁊ ꝑ quo duces eẽ.¬
¶ fabiꝰ ut romã rediit ⁊ ĩsenatu ẽ produet
ad ppłm mediã orõ huĩt ut nec augt̾ uoc
minue̾ uideret̾ belli famã mag̃q ĩ alt̾o assu¬
m̃do duce alioꝵ indulgt̾ timori ꝙͣ suo aut tri

Expanded text:
ndum copiis et quot per duces esset. Fabius , ut Romam rediit, et in senatu et productus ad populum mediam orationem habuit, ut nec augere nec minuere videretur belli famam magisque in altero adsumendo duce aliorum indulgere timori quam suo aut rei
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsul dicerẽt om̃s centurie apuliꝰ claudĩ ꝯsulai̾s
candidas uur acer eambitiosus nõ siu magnalo¬
noris cã quã ut patriai tecuparẽt duo ꝯsularia
litas or ꝯre ut ex ceno ꝑlebeio ꝯsulatũ ex̃ trahent
maiestatẽq p̃stinã tũ honori tũ patricis gentib̾¬

Expanded text:
consulem dicerent omnes centuriae, Ap. Claudius, consularis candidatus, vir acer et ambitiosus, non sui magis honoris causa quam ut patricii reciperarent duo consularia litas; orare ut ex caeno plebeio consulatum extraheret maiestatemque pristinam cum honori tum patriciis gentib
Abbreviated transcription (Latin):
adtifernũ hostes ĩ cculta ualle ĩstructi quã
ĩ gͣir rõno suꝑiore exloco adhor̃i pambãt
fabiꝰ ĩ pedim̃tis ĩ laũ tictũ remotis p̃sidioq
modico ĩ poĩto p̃moi̾tis militib ad cẽ cͥtamĩ
quadrato agmiẽ ad p̃dcãs hostiũ latebras
sucedit sanites deꝑaas ĩ ꝓuiso tumliu q̃n in
aptũ semel distim̃ euasura cẽt res ⁊ ip̃i a¬

Expanded text:
ad Tifernum hostes in occulta valle instructi, quam ingressos Romanos superiore ex loco adoriri parabant. Fabius impedimentis in locum tutum remotis praesidioque modico imposito praemonitis milittebras succedit. Samnites desperato improviso tumultu, quando in apertum semel discrimen evasura esset res, et ipsi a
Abbreviated transcription (Latin):
sor inde in oc̃s ꝑtes crcũspoct̾ cẽt longe latci silẽtiũ
ac solitudinẽ iudisst extĩplo ꝯsul cohortes expeditas
nulites tesractis portis pancos graues etate ant ĩ¬
ualido ĩ ueniunt relicta q̃ migtata dificile es¬
sent ea ditreca a cognitũ ex captiius ẽ cõi ꝯsilio a¬
li quot crrca urbes ꝯsticiit fugarsug pͥma igilia
ꝓfrẽs grandẽ eamdẽ ĩ aliis urbib solitudinẽ ĩ uen

Expanded text:
s unde in omnes partes circumspectus esset longe lateque silentium ac solitudinem vidisse, extemplo consul cohortes expeditas milites refractis foribus paucos graves aetate aut invalidos inveniunt relictaque quae migratu difficilia essent. ea direpta; et cognitum ex captivis est communi consilio aliquot circa urbes conscisse fugam; suos prima vigilia profectos; credere eandem in aliis urbibus solitudinem inve
Abbreviated transcription (Latin):
se st for midinẽ ac fugã cedc̃q ac cruorẽ ce¬
lestiũ infetoꝵ q iras ꝯc̃tu fumebrib diris
sigua tella arma hostiũ locũqi eundẽ sue pe¬
stis ac galloꝵ ac sanitũ fore . ¶ hec execras
ĩ sthostes qr qua ꝯfertissimã cernebat gallor
aciẽ ꝯcitat cquũ ĩferẽsq st ipm̃ ĩ festis telhis
ẽ iit̾ftctꝰ uix huãc inde opis udĩ pugua

Expanded text:
formidinem ac fugam caedemque ac cruorem, caelestium inferorum iras, contacturum funebribus diris signa tela arma hostium, locumque eundem suae pestis ac Gallorum ac Samnitium fore, —haec exsecratus in se hostesque, qua confertissimam cernebat Gallorum aciem concitat equum inferensque se ipse infestis telis est interfectus. vix humanae inde opis videri pugna
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpiaẽ uoluni ĩ sanio interĩ res gei̾t sanitũq
ex̾atũ intifernũ montẽ ꝯpulsũ nõ detͥcitum
in ĩ ꝗtate loci fundit fugati. ¶ E. fabi aenao
triũphantẽ stcuti st̃.celebrata ĩ ꝯditis milita¬
rib no magis uictoria ꝗnti fabii ꝙͣ mors p̃cła̾
decii c̃. excitataq mẽoria paretis equata euẽ¬
b eris ortigenibin sagaq ⁊ tunice p̾mia illa
tẽpestate milicie haut quãꝙ spñda. Chisq
ita reb gestis nec ĩ sam̃tib adhuc noc ĩ etruua
pax erat. nã ci pusimis auctorib p̾ aductũ ab c̃õ¬
suile ex̾citũ rebellatũ fua̾t ⁊ sa nites p̃datũ ĩ agiũ
uestinũ formianũq ⁊ꝑtẽ alia ĩ cascitinum
queq uult̾no adiacet fliũ destende̾ adu̾slis es
apĩ claudĩ p̃tor ꝯ exͥcitu deciano missus. ¶fabi
ĩ etruria tebellante denuo quanior milł ⁊ quĩ¬
grtis pussnoꝵ accidit cepit ad mille sepligetis

Expanded text:
est, Uolumnius in Samnio interim res gerit Samnitiumque exercitum in Tifernum montem compulsum, non deterritus iniquitate loci, fundit fugatque. Q. Fabius Deciano triumphantem secuti sunt. celebrata inconditis militaribus non magis uictoria Q. Fabi quam mors praeclara P. Deci est excitataque memoria parentis, aequata euenibus aeris octogeni bini sagaque et tunicae, praemia illa tempestate militiae haudquaquam spernenda. his ita rebus gestis nec in Samnitibus adhuc nec in Etruria pax erat; nam et Perusinis auctoribus post deductum ab consule exercitum rebellatum fuerat et Samnites praedatum in te alia in Aeserninum quaeque Volturno adiacent flumini descendere. adversus eos Ap. Claudius praetor cum exercitu Deciano missus. Fabius in Etruria rebellante denuo quattuor milia et quingentos Perusinorum occidit, cepit ad mille septingentos
Abbreviated transcription (Latin):
tiorq caruili̾ quo maiore distimĩt res ucat¬
bat ĩ aqloniã quã ad cominũ quod obsiacbat
etat .l. papirĩ ia ꝑ oĩa addimicandũ satis pa¬
ratꝰ nũciũ ad collegã mittit sibi ĩ aĩo cẽ post̾s
mittenda diẽ ad ꝑficistendũ nũti huĩt norte
rediit aprabate collegã ꝯsulta referẽs E papĩ¬
rius nũcio misso excĩplo ꝯtoẽm huĩt inlta de

Expanded text:
 maiore discrimine res vertebatur, in Aquiloniam quam ad Cominium, quod obsidebat, erat. L. Papirius, iam per omnia ad dimicandum satis paratus, nuntium ad collegam mittit sibi in animo esse postemittenda. diem ad proficiscendum nuntius habuit; nocte rediit, approbare collegam consulta referens. Papirius nuntio misso extemplo contionem habuit; multa de
Abbreviated transcription (Latin):
xis mũs ac deoꝵ maniu eẽ rare ac uorae᷑
ad se deciũ deuotã secũ a ciẽ furiaꝵ ac formidĩs
audenda. itaq cĩ galli struetis añst stutis
llato uissu legatoꝵ collecta humi pila que
strata int̾duas acies iacebãt atq ĩ testitu
ꝑs in tegris corꝑib attoniti ꝯaideaẽt¶ hec ĩst¬
nistro cormi rõnoꝵ fortuna uariauãt fabi̾
ĩ destro prĩ ut añ dcm ẽ ꝯc̾tando ꝯtraxãt diẽ
deinde p̾ꝙ̃ noc clamor hostiũ ne ĩ pet̾ noc tu¬
allatas sanitũ circũduoc̾ alas ut signo dato in
transũsir ꝙ̃to maxĩo possẽt ĩ petu ĩ curetẽt stu¬
sum suos signa ĩ ferre iuissit ꝯmoue̾ hostẽ. postꝙ̃
nõ resisti indit ⁊ haut dubiã lasitudinẽ c̾e tu
collectis oĩb sẜ̾ si diis q̃ ad id tp̃s res uauãt ⁊ lo

Expanded text:
s ac deorum Manium esse; rapere ad se ac vocare Decium devotam secum aciem furiarumque ac formidinis ro re publica audenda. itaque cum Galli structis ante se scutis iussu legatorum collecta humi pila, quae strata inter duas acies iacebant, atque in testudpars integris corporibus attoniti conciderent. haec in sinistro cornu Romanorum fortuna uariauerat. Fabius in dextro primo, ut ante dictum est, cunctando extraxerat diem; dein, postquam nec clamor hostium nec impetus nec ad latus Samnitium circumducere alas, ut signo dato in transversos quanto maximo possent impetu incurrerent, sensim suos signa inferre iussit et commovere hostem. postquam non resisti vidit et haud dubiam lassitudinem esse, tum collecti
Abbreviated transcription (Latin):
srnat ꝓuĩcia ctauia ex̃ sortẽ fabio dcc̾ta est¬
rat soco duce stiptndia faciendi qua craiz¬
fuisus turba q̃tuor militũ inꝗt peditũ ⁊ stxcẽ¬
tos cꝗtes dũtaxat stabẽ ĩ aĩo ẽ odierno ⁊ cra
ultis iẽ getã militib E ꝓscũs apto ex̾at̾ ⁊
es pł fiduoc ac speigerende ꝙñõ desidetata
młtitudo adopidũ aharuã uñ haut prerul
hostes erat ad castra api p̃toris ꝑgit paucis
atra milib signatores ei ꝯp̃sidio cccitũt ꝗ
ut litores progredi uideĩt fabiũqi ẽẽ ꝯsuł acoc¬
pete leti atq alacres diis ppło qi rõno grates a¬

Expanded text:
rovincia Etruria extra sortem Fabio decreta estrat sub eo duce stipendia faciendi. qua circumfusus turba quattuor milia inquit peditum et sescentos equites dumtaxat scribere in animo est; hodiernultis rem geram militibus. profectus apto exercitu et eo plus fiduciae ac spei gerente quod non desiderata multitudo erat, ad oppidum Aharnam, unde haud procul hostes erant, ad castra Appi praetoris pergit. paucis citra milibus lignatores ei cum praesidio occurrunt; qui ut lictores praegredi viderunt Fabiumque esse consulem accepere, laeti atque alacres di
Abbreviated transcription (Latin):
addita. ¶ iiiͦ destensũ ĩ campũ oĩb copiis
ẽ cũ instructe aces statẽt crrua fugicns lupũ
mõtib exacta ꝑ campos int̾ duas acier distu¬
rit. inde diu̾st fete. cerua adgalla. lup ad ro¬
mang cursũ deflex̾. lupo data int ordiner ma
ceuiã galli ꝯflixe̾. tũ ex añ signariis ronicillac¬
fuga mat ⁊ cries nͥtit ubi sacrã dicine feta
lacentẽ udetis. hic uictor martĩ lup̾ ĩtrger
stactꝰ gẽtis nos martic ꝯditoris ñi adnion¬
ut ¶ dextro cornugalli sinistto sunite ca¬
suteũt adusus sunites.&. fubiꝰ pͥmã act̾dam¬

Expanded text:
iis est. cum instructae acies starent, cerua fugiens lupum e montibus exacta per campos inter duas acies decurrit; inde diuersae ferae, cerua ad Gallos, lupus ad Romanos cursum deflexit. lupo data inter ordines uia; ceruam Galli confixere. tum ex antesignanis Romauit et caedes vertit, ubi sacram Dianae feram iacentem videtis; hinc hine victor Martius lupus, integer et intactus, gentis nos Martiae et conditoris nostri admonuit. dextro cornu Galli, sinistro Samnites constiterunt. adversus Samnites Q. Fabius primam ac
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ꝯsul uocifetatet᷑ expulsi ne ex̃ uallũ castra
sublato ꝯnixi pͥo resistũt deinde inferũt pedem
negentq o ipulsis semel tͥrore eod̾ cogũt quo
cepũt expellũt ex̃ portã uallũq inde ꝑgt᷑ ⁊ ꝑstqui

Expanded text:
cum consul vociferaretur, expulsine extra vallum castra cum consul vociferaretur, expulsine extra vallum castra sublato conixi primo resistunt, deinde inferunt pedem urgentque et impulsos semel terrore eodem quo coeperunt expellunt extra portam vallumque. inde
Abbreviated transcription (Latin):
despatio ultĩa tenũtatis fuẽ custra rõna opugre
a quãꝙͣ nõueĩt adfinẽ tã audax ĩceptũ fñ haut
oĩo uanũ fuit. Nebula erat admłtu dici densa
adeo ut lucis usũ eripet nõ ꝓspoctu mõ exͣ uallu
adẽpto ẜ ꝓpinquo ẽt ꝯgredientiũ int̾ se ꝯsprcni
hac uelut latebra insidiaꝵ freci sanites iuxdum
suns cͥta luoe ⁊ eã ipm p̾mẽte caligine adstationẽ
rona ĩ porta segnitͥ agentẽ uigilias pueniunt
ĩ ꝓiuso op̃ssis nec aĩ satis adresistendũ nec uiriũ
fuit abtergo castroꝵ decumana porta inpes fcũs ita¬
q captũ q̃storiũ. q̃stor qr ibi .l. opinĩ pansus ocislis
rant tueri p̃torũ iub manipulg legionũ pͥnaipali
uia ĩ ducit uix dũ satis aptatis armis ĩ ordines e¬
unt a clamore mag̾ ꝙͣ oculis hostẽ nostũt. nec
ꝙtus nũs sit existimate p̃t.cedũt po inc̾ti fortuẽ¬
sue ⁊ hostẽ ĩ trorsus ĩ media custra accipiũt. Ita

Expanded text:
eritatis facit—castra Romana oppugnare; et quamquam non venit ad finem tam audax inceptum, tamen haud omnino vanum fuit. nebula erat ad multum diei densa adeo ut lucis usum eriperet non prospectu modo extra vallum adempto sed propinquo etiam congredientium inter se conspectu. hac uelut latebra insidiarum freti Samnites uixdum satis certa luce et eam ipsam premente caligine ad stationem Romanam in porta segniter agentem uigilias perueniunt. improuiso oppressis nec animi satis ad resistendum nec uirium fuit. ab tergo castrorum decumana porta impetus factus; itaque captum quaestorium quaestorque ibi L. Opimius Pansa occisus. rant, tueri praetorium iubet; manipulos legionum principali uia inducit. uixdum satis aptatis armis in ordines eunt et clamore magis quam oculis hostem noscunt nec quantus numerus sit aestimari potest. cedunt primo incerti fortusuae et hostem introrsum in media castra accipiunt; inde,
Abbreviated transcription (Latin):
mistis t̾rore p̃cib actuns efficatiꝰ tati postula¬
uer̃t pͥncipiĩ etrurie ꝯaliũ quo coacto ꝓ quot
año ꝓlibͥtate dimicet ꝯronis expoñt. olaes
mom̃ti finitimaꝵ gentiũ auxilia petist pacẽ
appło ro.sĩĩ bellũ tollerate nõ possẽt rebellant ꝙ
pax ẜuientib gͣuiorꝙ̃ lib̾is bellũ cẽt unãsibi
spem reliquã ĩ etrustis restare stnt gentẽ ytalie opulefusi¬
mã armis uiris pecuĩa ẽẽ hr̃e acollas gallꝯ intͥfci¬
rũ carma natir feroces ꝯsuiopte ingenio cũ aduer¬

Expanded text:
ore precibus acturos efficacius rati, postulaverunt principum Etruriae concilium. quo coacto per quot annos pro libertate dimicent cum Romanis exponunt: omnia ud magni momenti finitimarum gentium auxilia. petisse pacem a populo Romano, cum bellum tolerare non possent; rebellasse, quod pax seruientibus grauior quam liberis bellum esset; unam sibi spem reliquam in Etruscis restare. scire gentem Italiae opulentissimam armis, uiris, pecunia esse; habere accolas Gallos, inter ferrum et arma natos, feroces cum suopte ingenio tum aduer
Abbreviated transcription (Latin):
trem̃ st ꝓpe ꝑpetuã ĩfeste regioĩs nõ agrg mi¬
tti rebantur ¶ Au̾tit ab eis curis senatũ etru¬
rie ĩ grauestens bellũ ⁊ crebre lre apii moñ¬
tis ne regionis eiꝰ motũ negligerẽt quatuõ
gentes ꝯferre arma etrustis sanites umbros
gallos ia castra bifariã fcã eẽ qr unꝰ let̾ capẽ
tanta młtitudinẽ nõ possit. ¶ obħoc q̃ ape

Expanded text:
e perpetuam infestae regionis, non in agros mitti rebantur. avertit ab eis curis senatum Etruriae ingravescens bellum et crebrae litterae Appi monentis ne regionis eius motum neglegerent: quattuor gentes conferre arma, Etruscos Samnites Umbros Gallos; iam castra bifariam facta esse, quia unus locus capere tantam multitudinem non possit. ob hae
Abbreviated transcription (Latin):
darores ĩ agris pallantes exapiant ex qb ĩquiredo
cognostit aduult̾uũ flum̃ stde̾ hostẽ. ainde t̾n̾ia ui¬
gilia motur iter ĩsanũ ẽẽ his satis exploratisꝓ
fcũs tãto int̾uallo abhostib ꝯstdit ut noc adiset
suus ꝓpinꝗtate nimia nosti possi ⁊ egirdiente eca¬
stris hostẽ opͥmẽt aliꝙͣto añ lucẽ ad castra accesit
ignotosqi hoste lingue exploratũ qd agam᷑ mittit
Int̾misti hostib ꝙ facile erat ĩ uoct̾na trepidatõe¬
cognostũt in frcqñtia armatis signa eg̾isu p̃da
molientẽ nlło int̾ alig ꝯseusunce satis e̾to qno¬
tp̃s agrediendi aptissimũ uisũ ẽ q̃ lux apeteb¬
at. itaq signa cane̾ uissit agm̃q hostiũ agtadĩ
sanites p̃da ĩpediti ĩ ficiĩntes armati ꝑs addere
an regredi ĩ castra tutĩ foret. int̾ ꝯtatõe opͥmũt
tumłtu captiuor ⁊ repẽtina refectõe turbatu
etat. ꝗ ꝑtĩ ipĩ soluti uinetos soluebãt.pt̃ ar¬

Expanded text:
res in agro palantes intercipiant; ex quibus inquirendo cognoscit ad Uolturnum flumen sedere hostem, inde tertia uigilia moturum; iter in Samnium esse. his satis exploratis profectus tanto interuallo ab hostibus consedit ut nec aduentus suus propinquitate nimia nosci posset et egredientem e castris hostem opprimeret. aliquanto ante lucem ad castra accessit gnarosque Oscae linguae exploratum quid agatur mittit. intermixti hostibus, cognoscunt infrequentia armatis signa egressa, praemolientem nullo inter ullos consensu nec satis certo tebat; itaque signa canere iussit agmenque hostium adgreditur. Samnites praeda impediti, infrequentes armati, pars addere an regredi in castra tutius foret: inter cunctationem opprimunttumultu, captiuorum etiam repentina defectione turbatum erat, qui partim ipsi soluti uinctos soluebant, partim ar
Abbreviated transcription (Latin):
uit ducis ĩ ꝑ atoria oꝑa exeqũtur ꝯmilites ne
ab alt̾a ꝑte priꝰ uctoria ĩcipiat anitũt ergo
fundũt fugãtq hostes maiorẽ molẽ haut
facilẽ sẜ̾stinẽtes quã cũ qua man̾ ꝯsete̾ lissueti
fuerãt urgendo cedentes ĩ stq̾ndoq efuri ꝯpu¬
lẽ ad castra ibi int̾uẽtu gelii cohortũ q sabellaꝵ
paulisꝑ rectuduit pugna. hisqͦ mox fusis lam
auxiliatorib castra opugnabant᷑. ⁊ cũ uolũni
i pẽ porte signa ĩ ferret apiꝰ bellonã uietricem¬
criantide̾ celebrũs accenderat militũ aĩs per
uallũ ꝑfossas irrũpũt castra capta diteptaq
ꝑta ingens p̃da ⁊ militi ꝯcessa ẽ septẽ milia a¬
ccc. hostiũ acisi duo milia et cẽtũ xx. capti.

Expanded text:
uit ducis: †imperatoria opera exsequuntur et milites†; ne ab altera parte prius uictoria incipiat adnituntur. ergo fundunt fugantque hostes, maiorem molem haud facile sustinentes quam cum qua manus conserere adsueti fuerant. urgendo cedentes insequendoque effusos compulere ad castra; ibi interuentu Gelli cohortiumque Sabellarum paulisper recruduit pugna. his quoque mox fusis iam a uictoribus castra oppugnabantur; et cum Uolumnius ipse portae signa inferret, Apidentidem celebrans accenderet militum animos, per vallum, per fossas inruperunt. castra capta direptaque; praeda ingens parta et militi concessa est. septem milia octingenti hostium occisi, duo milia et centum viginti capti.
Abbreviated transcription (Latin):
rane rẽ p.ẜ inꝑator ut̾ sit melior etruriã ⁊ sãnũ
ꝓucias eẽ ur̃a mallet elige̾ suo ex̾atu se uł ĩ
tũ ors ut simł ambo bellũ etrustũ sustiperent
quo aĩadu̾so ꝯsensu uolumi qm̃ ĩ college uo¬
lũcate ĩ tͥpetranda inꝗt erraui nũc obinitta
ut ꝗd uor uelitis obstur sit manc̾ an abire
me uelitis clamore significate. Tũ uõ ẽ tãtꝰ
clamor exort̾ ut hostes ecastris ext̾r̾et aĩnis
areptis ĩ acie destendũt ⁊ uolumi signa canẽ
ac uexilla efferĩ castris iussit. apiũ ad dubitas¬
se fert̾ cͦnentẽ seupugnãtẽ seu ꝗetose fore co¬
llege uictoriã de iñ uĩtu ne sue qͦi legiones
uolumiu stq̃rent̃ ⁊ ipm̃ flagitãtib suis signum
dedisse ab neutra ꝑte satis comode ĩstruete fu¬
erũt. nã astinitũ dux gelĩ agnatĩ pabulatũ
ꝯ cohortib pauas ienit suoq ĩpetu mag̃ mili¬

Expanded text:
am—sed imperator uter sit melior. Etruriam et Samnium provincias esse; utram mallet eligeret; suo exercitu se vel in tus, ut simul ambo bellum Etruscum susciperent. quo animaduerso consensu Uolumnius 'quoniam in collegae uoluntate interpretanda' inquit 'erraui, non committam ut quid uos uelitis obscurum sit: manere an abire me uelitis clamore significate.' tum uero tantus est clamor exortus ut hostes e castris exciret. armis arreptis in aciem descendunt. et Uolumnius signa canere ac uexilla efferri castris iussit; Appium addubitasse ferunt cernentem seu pugnante seu quieto se fore collegae uictoriam; deinde ueritum ne suae quoque legiones Uolumnium sequerentur, et ipsum flagitantibus suis signum dedisse. ab neutra parte satis commode instructi fuerunt; nam et Samnitium dux Gellius Egnatius pabulatum cum cohortibus paucis ierat suoque i
Abbreviated transcription (Latin):
b opugnandis tr̃patũ ẽ in quas timor etrusti.
ꝯpullerat ¶ Gnei fuluii ꝯsuł clara pugna
istino ad bouianũ haut ꝙ̃ ꝙ ambique i uctoiẽ
fuit.houianũ inde ag̾qus noc ita młło post
anfidenã uicepit. ¶ Fod ãno carstolo colõĩa
t̃aq eꝯoulor deducta fuluiꝰ ꝯsul codesãninb
triũ phauit. ¶ Cũ comitia ꝯsularia instarent
fama exorta etrustis sa itesq i gentes cnui¬
senbẽ exͥcit palã õĩb ꝯciliis uexau pͥncipes e¬
trustor ꝙ nõ gallos quacũq ꝯdor̃ traxerint

Expanded text:
bus oppugnandis temperatum, in quas timor Etruscos bus oppugnandis temperatum, in quas timor Etruscos compulerat. Cn. Fului consulis clara pugna in Samnio ad Bouianum haudquaquam ambiguae uictoriae fuit. Bouianum inde adgressus nec ita multo post Aufidenam ui cepit. eodquicolorum deducta. Fuluius consul de Samnitibus triumphauit. cum comitia consularia instarent, fama exorta Etruscos Samnitesque ingentes conscribere exercitus; palam omnibus conciliis uexari principes Etruscorum, quod non Gallos quacumque condicione traxerint
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ addissent ĩ sano ꝯciliũ haut ĩ molatis hĩbiiq¬
¶ hec postꝙͣ audita st̃ rome bellũ sanitib et
prẽs censuer̃t ⁊ ppłqr iussit ꝯsules int̾ st ꝓuĩtias
ꝑtiti ste stipioni etruria fuliuo sanitos ohuencãt
diu̾̃siq adsuũ ꝗsq bellũ ꝓficistunt᷑ stipioĩ signe
bellũ ⁊ silłe pͥoris añi militie exspectũti hostẽs ad
uolteras ĩ sructo agmĩe crcurrẽt. pugnatũ marã
pir diei magna utrĩq cede nox inc̾tis quadata
uictoria eẽt intͥueĩt lux instañs uictorẽ iuc¬
tũq ondit. nã etrusti silentio natis castra reli¬
q̃uut. rẽn̾ egͥ ssus ⁊ aciẽ uͥ ꝓfcetã hostiũ ꝯcessa
uietoriã indi ꝓg̃ sss ad castra nacius ꝯplima
falleris ꝯmodico p̃sidio reliꝗsẜ expedito agnĩc
ad depo pulandos hostiũ fines in cedit oĩa fertoig᷑¬
q uastant᷑ p̾de undiqi aete ne splũ modo uastat
hosti relictũ ẜ castellis q̃ uicisq illat̾ ignis urbi¬

Expanded text:
adissent in Samnio concilium, haud inviolatos abituros. haec postquam audita sunt Romae, bellum Samnitibus et patres censuerunt et populus iussit. consules inter se provincias partiti sunt: Scipioni Etruria, Fulvio Samnites obvenerunt, diuersique ad suum quisque bellum proficiscuntur. Scipioni segne bellum et simile prioris anni militiae exspectanti hostes ad Uolaterras instructo agmine occurrerunt. pugnatum maiore parte diei magna utrimque caede; nox incertis qua data uictoria esset interuenit. lux insequens uictorem uictumque ostendit; nam Etrusci silentio noctis castra reliqsus ad castra uacuis cum pluFaleriis cum modico praesidio reliquisset, expedito agmine ad populandos hostium fines incedit. omnia ferro ignique uastantur; praedae undique actae. nec solum modo uastum hosti relictum sed castellis etiam uicisque inlatus ignis: urbi
Abbreviated transcription (Latin):
Aͥ o fribi facc̃ iuquił postõ inde dic castra
mota ⁊ api p̃tor romã dimissus iñ nũꝙͣsta¬
tuia rõnis fuẽ. negabat utile eẽ uno lcco
se dere exͣatũ itinib ac mutatõe locoꝵ no¬
biliorẽ ac salubriotẽ ẽẽ. ¶uere iñ po telic¬
labant p̃poĩtaꝵ casitis .l.stipione ꝓ p̃tore
romã ip̃e ad ꝯsultandũ de bello rediit siue ip̃e sso

Expanded text:
se Q. Fabi facere iussu. postero inde die castra mota et Appius praetor Romam dimissus. inde nusquam stativa Romanis fuere. negabat utile esse uno loco sedere exercitum; itineribus ac mutatione locorum mobiliorem ac salubriorem esse. fiebant autelabant, praepositoque castris L. Scipione pro praetore Romam ipse ad consultandum de bello rediit, siue ipse spo
Abbreviated transcription (Latin):
accipiant ⁊iui atq ĩ iuriã abse sanitũ ardeant
sus tõno fides sit tũ obsides dare pates eẽ. b̾uis
qultatio senat fuit ad unũ oẽs ñgendũ fed̾ ꝯ lu¬
canis resqi repetendas absanitib censet̃. bñqne
Rem lucanis ictũq fed feciales mii ꝯ santen¬

Expanded text:
 Samnitium arceant: sus Romanos fides sit, tamen obsides dare paratos esse. brevis consultatio senatus fuit; ad unum omnes iungendum foedus cum Lucanis resque repetendas ab Samnitibus censent. benigne responsum Lucanis ictumque foedus; fetiales mis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ai nich aliud ex eo cͥtaĩe tullĩt illud certe
latuꝵ ut qd̾ ppłisit ppłs ubrat potiꝰ ꝙ̃ pres
qrati ficent᷑. Iouẽ optimũ maximũ deosq in¬
mortales se p̃cari ut ita sortẽ cquã sibi a co¬
llega dent si candẽ ũtutẽ felicitatẽq ĩ bello
admĩstrando datiui sint cͥte ⁊ id nata eqũ¬

Expanded text:
certe laturum ut quod populi sit populus iubeat potius quam patres gratificentur. iovem optimum maximum deosque immortales se precari ut ita sortem aequam sibi cum collega dent si eandem virtutem felicitatemque in bello administrando daturi sint. certe et id natura aequu
Abbreviated transcription (Latin):
pta fiuiss uis sacaificandi hrẽt. nulgata de iñ
teligio apolutis noc matronis solũ s oĩs ordĩs
formis postremo ĩ obliuiõne ueĩt.¶ Eod̾ año
gn. ⁊ Q ogmini ediles curules aliqb feñato¬
rib dic̃ dixer̃t quoꝵ boĩs młtatis ex eo qd̾ in
publicũ irdactũ ẽ enea ĩ capitolio lamina
⁊ triũ m̃sar argẽtra uasa ĩ cella Iouis.Ionẽ¬
q ĩtulmie ꝯ quadrigis ⁊ ad ficũ ruminalem
ta ad martis sitauer̃t ⁊ ab edilib plebeis
l. elie peto .C. fulio auuo exmłtatia ĩa ꝑt

Expanded text:
pta fuisset ius sacrificandi haberet; uolgata dein pta fuisset ius sacrificandi haberet; uolgata dein religio a pollutis, nec matronis solum sed omnis ordinis feminis, postremo in obliuionem uenit. eodem anno Cn. et Q. Ogulnii aediles curules aliquot feneratoribus diem dixerunt; quorum bonis multatis ex eo quod in publicum redactum est aenea in Capitolio limina et trium mensarum argentea uasa in cella Iouis Iouemque in culmine cum quadrigis et ad ficum Ruminalem ta ad Martis strauerunt. et ab aedilibus plebeiis L. Aelio Paeto et C. Fuluio Curuo ex multaticia it
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ sacello pudiacie ꝑ atricie q̃ ĩ farobouaris ẽ ad
edẽ rotunda heraił int̾ matrõnas ortũ niͣgĩ¬
niam audi filiã patrico plebrio nuptã.l. uo¬
lunio ꝯsuli matrone ꝙ epatrib enupsiẜ sa¬
cris arcucrãt.b̾us alt̾catio iñ exsmcundia
muliebri ⁊̃ ꝯtẽtõ aĩoꝵ exarsit cũ se iuirgimã
⁊ patriciã ⁊ pudicã ĩ patricic cipudiacie tem¬
plum ingressam ⁊ uni nuptã adquẽ uirgo de
fica u̾ba adĩxit ⁊ uico lũgo ubi hĩtabat ex
ꝑte ediũ ꝙ satis cẽt loci modico sacello exclu¬
Nt arãq ibi posuit ⁊ ꝯuocatis plebris ꝯq̃sta
ĩ iuria patriciar. hanc cgo arã mat pudicicie
plebele dedico uꝯq ortor ut qd̾ c̾tum̃ uirtutis
uiro ĩ hac ciuitate tñt hor pudiciae int̾ matro¬
nas sir densq oꝑam ut hec ara quã illa si quid
p̃t santiꝰ ⁊ acastiorib coli dicat᷑. Eodẽ ferme
ritu cihet ara quo illa antiqor culta ẽ ut nlła
nͨ spactatt pudicicc matrona ⁊ q̃ uni ĩuro nui¬

Expanded text:
in sacello Pudicitiae Patriciae, quae in foro Bovario est ad aedem rotundam Herculis, inter matronas ortum. verginiam , Auli filiam, patriciam plebeio nuptam, L. Volumnio consuli, matronae, quod e patribus enupsisset, sacris arcuerant. brevis altercatio inde ex iracundia muliebri in contentionem animorum exarsit, cum se Verginia et patriciam et pudicam in Patriciae Pudicitiae templum ingressam, ut uni nuptam ad quem uirgo dedfica uerba adauxit. in uico Longo ubi habitabat, ex parte aedium quod satis esset loci modico sacello exclusit aramque ibi posuit et conuocatis plebeiis mainiuriam patriciarum, 'hanc ego aram' inquit 'Pudicitiae Plebeiae dedico; uosque hortor ut, quod certamen uirtutis uiros in hac ciuitate tenet, hoc pudicitiae inter matronas sit detisque operam ut haec ara quam illa, si quid potest, sanctius et a castioribus coli dicatur.' eodem ferme ritu et haec ara quo illa antiquior culta est, ut nulla nisi spectatae pudicitiae matrona et quae uni uiro nu
Abbreviated transcription (Latin):
O de cĩ ꝯsul his ad malcuentũ tũ castra
obicasẜ. extrct deĩ adcͥtam̃ fudisẜ. abi quo¬
qr pr fuge fuit ꝙͣ cedis duo milia apuloꝵ cesa.
E pretoq eo hoste deci ĩ stinũ legiones dux
ibi duo ꝯsulares ex̾cit diu̾sis nagati ꝑtib oĩa

Expanded text:
sul iis ad Maleventum castra obiecisset, extractos deinde ad certamen fudisset. ibi quoque plus fugae fuit quam caedis: duo milia Apulorum caesa; spretoque eo hoste Decius in Samnium legiones duxit. ibi duo consulares exercitus diversis vagati partibus omnia
Abbreviated transcription (Latin):
ni mia iã ĩst ⁊ ꝯstantior q̃ uelĩ hũe res uiat
ant ist glie semioꝵ suaruist ⁊ ad suã gliam
ꝯsurgentes alis letũ aspioc̾ noc honotes ma¬
gnos fortissis uiris rome noc honorib dec̃e foiͣr
uiro. a cuebat hac moderatõ tũ iusta studia
iussit qua intra .x. añꝙ eũdem ꝯsulẽ refia ñ
licet᷑ uix ꝑ starpitũ audita lexẽ tribumq pł
nich id ĩpedim̃ai futuꝵ aiebant st ad ppłi
latutis uti lagionib solueret᷑ ⁊ ille ꝗdẽ ĩ iecu¬
sando ꝑstribat qd̾ gͦ attinet leges ferĩ rogitũs
qb ꝑ cosdem ꝗ tullissẽt fraus fiet̾ iã regi leg¬
es nõ irgr̃ ppłos nichilonuñ sustagia ini¬
bebit ut queq mtra uocata etat censuria
ꝯsulẽ haut haut dubuic fabiũ dicebat tũ cõ
acturiq estis qrites. ceteꝵ ĩ me qm̃ qd̾ uq uul¬

Expanded text:
e res uideatur. et se gloriae seniorum succreuisse et ad suam gloriam consurgentes alios laetum adspicere; nec honores magnos fortissimis uiris Romae nec honoribus deesse fortes uiros. acuebat hac moderatione tam iusta studia; iussit, qua intra decem annos eundem consulem refici non liceret. uix prae strepitu audita lex est tribunique plebis nihil id impedimenti futurum aiebant; se ad populum laturos uti legibus solueretur. et ille sando perstabat: quid ergo attineret leges ferri, quibus per eosdem qui tulissent fraus fieret. iam regi leges, non regere. populus nihilo minus suffragia inibat et, ut quaeque intro uocata erat centuria, consulem haud dubie Fabium dicebat. tum demum acturique estis, Quirites. ceterum, quoniam in
Abbreviated transcription (Latin):
sibi ꝗsip adiũgt̾ tam efferas gentes hoiẽr ho¬
rebant. Itaq dimussi galli peaũa ingente
siñ labore ac ꝑiculo partã retuller̃t. rme ⁊¬
rorẽ p̃buit fama gallia tumłt adbellũ etru¬
stũ adiecti eomiñ ꝯtant̾ fedusqr ictũ ꝯpiã¬
g̾ssus hostiũ fines cum exceret᷑ int̾cꝗtes ab
rapido aisu cucũ agendo equo efusus extips
ꝓpe expirauit. tͥaus ab cassu dies finis ui¬
te ꝯsuli fuit quo uelut omine belli acrepto
des ꝓse ꝯmisisst bellũ memorãtes etrustiss¬
dcatore ꝯsuł so̾ rogandi comitia ex ꝯsensu pͥna¬

Expanded text:
sibi quisque adiungere tam efferatae gentis homines horrebat. ita dimissi Galli pecuniam ingentem sine labore ac periculo partam rettulerunt. Romae terrorem praebuit fama Gallici tumultus ad bellum Etruscum adiecti; eo minus cunctanter foedus ictum cum Piceingressus hostium fines, cum exerceretur inter equites, ab rapido cursu circumagendo equo effusus extemplo prope exspirauit; tertius ab eo casu dies finis uitae consuli fuit. quo uelut omine belli accepto deos pro se commisisse bellum memorantes Etrusci sdictatore consulis subrogandi comitia ex senten
Abbreviated transcription (Latin):
timplo ĩ etruriã ad legiones ꝓfiasti uissit. aduẽt̾
eiꝰ ꝯp̃ssit etrustis adeo ut nẽo ex munimenta
egredi auderet timorqr ip̃oꝵ obsidioĩ silłis cet
n illos nonus ꝯsul uastandis agris urendisq
tectis cũ passi nõ uille solũ ẜ firqñtes quaqi ua
incendus fumarẽt e lice̾ adc̾tam̃ pptuit.cũq stgnius
bellũ obsidione cẽt alteri belli ꝗd̾ młtis ĩ iuoem la¬
dib haut ĩ mĩto tribile erat famapicentũ nouoꝵ
strioꝵ indictio exorta ẽ sanites arma ⁊⁊ rebelliõcz
spetare seq abhis solicitatq ẽẽ. picẽtib gtẽ aete

Expanded text:
templo in Etruriam ad legiones proficisci iussit. aduentus eius compressit Etruscos adeo ut nemo extra munimenta egredi auderet timorque ipsorum obsidioni similis esset; neque illos nouus consul uastandis agris urendisque tectis, cum passim non uillae solum sed frequentes quoque uici incendiis fumarent, elicere ad certamen potuit.bellum opinione esset, alterius belli, quod multis in vicem cladibus haud baud immerito terribile erat, fama, Picentium novorum sociorum indicio exorta est: Samnites arma et rebellionem spectare seque ab iis sollicitatos esse. P
Abbreviated transcription (Latin):
erat spatiũ. pͥa ĩ cedebãt signa legionq̃ neqd̾
ocultũ aut repẽtinũ hostis timẽt. ẜ reliqͥtat᷑
ĩ tͥualla mt ordines peditũ qua sans lato spat̾o
eꝗ ꝑmitti possent parit̾ sb̾stullit clomorent
q adu̾sus hostilẽ ꝓcellã sb̾itũ pauorẽ effundit
nec ip̃a longa aut anceps fuit fusi hostes ca¬
stra reperũt inferẽtib ꝙ signa rõnis cedũt nĩ ultã¬

Expanded text:
erat spatium. prima incedebant signa legionum, ne quid erat spatium. prima incedebant signa legionum, ne quid occultum aut repentinum hostis timeret; sed reliquerat intervalla inter ordines peditum, qua satis laxo spatio equi permitti possent. pariter sustulit clamorem que adversus equestrem procellam subitum pavorem offundit.nec ea ipsa longa aut anceps fuit. fusi hostes castra repetunt inferentibusque iam signa Romanis cedunt et in ult
Abbreviated transcription (Latin):
audita st̃ ⁊ ades ꝗ ꝯsederant ĩ insidiis petlata
ꝯsurectũ repẽte exlatebris ẽ. ⁊ĩ patẽte ad ꝯpec¬
tũ undiq cãpũ ꝓlata signa. uisa legato ma
mpta extĩplo signa armaq auix abĩpetu et
cursu tenebant᷑ cũ ira ab accepta nup clade
simulabat tñ ꝯcitator accedens clamor ab in¬
crestente cͥtaue ungẽt itaq alii aliꝙ ortant̃¬
q signiferes ut oaiꝰ eant quo mag̾ festinãtes
uidet dcãtor eo inpensł retẽtat agm̃ ac sc̃sim
ĩ cedẽ iub. Etrusti ꝯ̃ pͥncipio exciti pugne õi¬
b copiis aderãt.⁊ suꝑ alig alii nũciãt dr̃atori
om̃s legiones etrustor capesiqr pugnã nrc
iã absius resisti posst ꝯ ip̃e c̾nit exsupiore leco
ĩ ꝙͣ̃to distrimĩe p̃sidiũ eẽt. ceter sutis fietũ eẽ¬
q̃ nũc tollerando cͥtaĩ legatũ nec se ꝓculabec̃
ꝑiculi iũdioe̾ ꝙ̃ maxĩe uult fangari hostem
cedũt iã tñ ad ĩpetũ capiendũ cꝗti utiq modic̃

Expanded text:
ad eos qui consederant in insidiis perlata, consurrectum repente ex latebris est et in patentem ad conspectum undique campum prolata signa. uisa legato mairapta extemplo signa armaque, et vix ab impetu et cursu tenebantur. cum ira ab accepta nuper clade stimulabat, tum concitatior accidens clamor ab increscente certamine. urgent itaque alii alios hortanturque signiferos ut ocius eant. quo magis festinantes videt dictator, eo impensius retentat agmen ac sensim incedere iubet. Etrusci contra, principio exciti pugnae, omnibus copiis aderant; et super alios alii nuntiant dictatori omnes legiones Etruscorum capessisse pugnam nec iam ab suis resisti posse, et ipse cernit ex superiore loco in quanto discrimine petiam nunc tolerando certamini legatum nec se procul abesse periculi vindicem, quam maxime volt fatigari hostem, cedunt, iam tamen ad impetum capiundum, equiti utique, modicum