comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ rem suã datus est. t̾ciũ diẽ hẽbit.
In suã ã rem datus mag̃ ẽ ut alt̾ã
diem obseruet. at si in ꝑtem ꝓpͥo
bigi potest u̾trum biduũ an triduũ
obseruetur. et magis est cͣ suo noĩe
biduũ alieno triduũ obseruẽtur.Itẽ
tutores defensores rerũ .p. ⁊ curator
es̃ adolescentiũ uł furiosi t̾tiũ diem
hr̃e debent. iarco qui alieno noĩe appe¬
llant ex hoc apparet t̾cio die ꝓuocan¬
dum defensori si mͦ q̃i defensor cãm e¬
git ñ suo noĩe cum optentu alieni no¬
minis cãm suam agens t̾cio die ap¬
pellare possit. ¶ Sicͥis suspectũ tu¬
torem faciens non optinuerit appsła¬
re eũ intra triduum debere Iuł.ł.xii.
sor est. ¶ Si adu̾sus absentes fu̾it
ꝓnũciatũ biduũ uł triduũ ex quo
qui sio opitandũ ẽ ñ ex quo ꝓnũ
ciatũ est. Qd̃ aũ diciturꝰ ab sentẽ pos¬
se ꝓuocare ex quo scit. sic accipimus
si non in cã ꝑ procuratorẽ defensus
ẽ. Nam si ille non ꝓuocauit. diffici¬

Expanded text:
 rem datus est, tertium diem habebit: in suam autem rem datus magis est ut alteram diem obseruet. at si in partem probigi potest, utrum biduum an triduum obseruetur. et magis est, ut suo nomine biduum, alieno triduum obseruetur.Tutores, item defensores rerum publicares adulescentium uel furiosi, tertium diem habere debent, idcirco quia alieno nomine appellant. ex hoc apparet tertio die prouocandum defensori, si modo quasi defensor causam egit, non suo nomine, cum optentu alieni nominis suam causam agens tertio die appellare possit. Si quis suspectum tutorem faciens non optinuerit, appellare eum intra triduum debere Iulianus lisorem. Si aduersus absentem fuerit pronuntiatum, biduum uel triduum ex quo quis scit, computandum est, non ex tiatum est. quod autem dicitur absentem posse pro‹uo›care ex quo scit, sic accipimus, si non in causa per procuratorem defensus est: nam si ille non prouocauit, diffici
Abbreviated transcription (Latin):
pellare alitt̾is p̃fidem sibi adictis
possit. qr qui tunc ñ applłauit u̾a
ee̾ que scripta sunti consensisse ur.
net audiendus ẽ si dicat euentũ
rescripti sacri se sustinuisse. De

Expanded text:
ditis possit? quia qui tunc non appellauit, uera esse quae scripta sunt consensisse uidetur: nec audiendus est, si dicat euentum rescripti sacri se sustinuisse. DE
Abbreviated transcription (Latin):
auł .ł. Quesitũ ẽ in arbitros
qui ad fideuissores ꝓbandos dant᷑
an applłare liceat qmͣuus occasu
⁊ sũ applłatõn quidam putent ab
eoqui eos dedit snĩam eiꝰ corrigi
posse. Quis a quo appellet

Expanded text:
us.Quaesitum est, in arbitros, qui ad fideiussores probandos dantur, an appellare liceat: quamuis hoc casu et sine appellatione quidam putent ab eo, qui eum dedit, sententiam eius corrigi posse. QUIS A QUO APPELLET
Abbreviated transcription (Latin):
gis ꝙ ẽ. ut ñ debeat imputari. qͣre
si pu  ͦ eiꝰ adeundi facultas ñ fuerit
meliꝰ diceturꝰ facultatẽ non fuisse
adeundi. ¶Siqͥs ip̃ius quide᷑ a cꝰ
appellauit adeundi facultatẽ ñ ha¬
buerit. eius aũ quẽ appellauit hãt
copiam. uidend̾ ẽ an ei p̾scribi pꝰsit.¬
duum accipitur ꝓpͥam cãm ab alie¬

Expanded text:
est, ut non debeat imputari. quare si in publico eius adeundi facultas non fuit, melius dicetur facultatem non fuisse adeundi. Si quis ipsius quidem, a quo appellabit, adeundi facultatem non habuit, eius autem, quem appellabit, habeat copiam: videndum est, an ei praescribi possit,duum accipitur. Propriam causam ab alie
Abbreviated transcription (Latin):
tum filia habuiss. ⁊ ꝓpe modum
simul ẽ geñ. ei. ꝙ absentis ꝓcura¬
tori solueret. ⁊ qr in cãm dotis
ꝑticeps. ⁊ qĩ socia obligõnis prĩ
filia eẽt s ¶ Si debitorẽ meum
iussero pecuniã ticio dare donats
ei qm̃ius ticꝰ ea mente acceꝑit᷑¬
ut nieos nũmos face̾t ncħoninus
debitor liberabitur: s si posteaͥti¬
cius eandem pecunã mͥ dediss nũ¬
mi mei fient. ¶ Quidam filiuĩfa¬
mł a quo fideuissorem acceꝑat hr̃¬
dem inscitũat q̃sitũ ẽ si uissu pa¬
tris adisset hẽditatẽ. an pat᷑ cum
fideiussore age poss. dixi quoti¬
ens rers sat᷑ dandi reo sat̃ accip¬
iendi heres exstit̾it fideuissores
ideo uberari. qr pro eodẽ apud
eundem debere non poss. ¶i
tuerit debitores liberabunt᷑. ¶Si
decem aut hoĩẽ dari stipulatꝰ fu̾o
⁊ duo fideuissores acceꝑo ticiũ et
meniũ. ⁊ ticius .u. soluerit nonli

Expanded text:
tum filia habuisset. et propemodum tum filia habuisset. et propemodum similis est gener ei, qui absentis procuratori solueret, quia in causam dotis particeps et quasi socia obligationis patri filia esset. Si debitorem meum iussero pecuniam Titio dare donaturus ei, quamvis Titius ea mente accepeut meos nummos faceret, nihilo minus debitor liberabitur: sed si postea Titius eandem pecuniam mihi dedisset, nummi mei fient. Quidam filium familias, a quo fideiussorem acceperat, heredem instituerat: quaesitum est, si iussu patris adisset hereditatem, an pater cum fideiussore agere posset. dixi, quotiens reus satisdandi reo satis accipiendi heres existeret, fideiussores ideo liberari, quia pro eodem apud eundem debere non possent. Stuerit, debitores liberabuntur. Si decem aut hominem dari stipulatus fuero et duos fideiussores accepero Titium et Maevium et Titius quinque solverit, non li
Abbreviated transcription (Latin):
toĩs efficiet. ut  duob solutũ est
uni solutũ uideaturꝰ. Nam excͣcͣio
cũ due fideiussores hoĩem dari spo¬
dantes non lib̾abũtur. s si eiusdẽ
hoĩs ꝑtes ded̾int lib̾abuntur. ¶ Sti
pulatus sũ .x. mͥ aut hoĩem titio
dari. si homo ticõ datꝰ fuiss ꝓmis¬
sor a me liberat᷑. ⁊ añ ꝙͣ hõ detur
ego .x. petẽ possum. ¶ Si ticium
omĩb negotiis meis sposu̾o deĩ.
uetuero eũ ignorantib debitori¬
b admĩstrare negotia mea. debi¬
tores ei soluendo lib̾abunt᷑. nã is
qui omĩb negotiis suis alicỹ p̃po¬
nit. intelligitur ⁊̃ debitorib man¬
dare ut ꝓcuratori soluant. ¶ Si
nullo mandato int̾cedente debitor
falso estimau̾it ud ͤ mea pecuntã
se nũare ñ liberabit᷑. ⁊ idd ꝓcura¬
tori qui se ultro alienis negotiis
offerre soluendo nemo lib̾abiturꝰ
⁊ cũ fugitiuꝰ qui ꝓ lib̾o se gerebat
rem uendidiss. Rnsũ ẽ emptores
fugitiuo soluentes a dñõ libatos¬

Expanded text:
is efficiet, ut quod duobus solutum est, uni solutum esse videatur. nam ex contrario cum duo fideiussores hominem dari spodantes non liberantur: at si eiusdem hominis partes depulatus sum decem mihi aut hominem Titio dari: si homo Titio datus fuisset, promissor a me liberatur et, antequam homo daretur, ego decem petere possum.Si Titium omnibus negotiis meis prae posuero, deinde uetuero eum ignorantibus debitoribus administrare negotia mea, debitores ei soluendo liberabuntur: nam is, qui omnibus negotiis suis aliquem proponit, intellegitur etiam debitoribus mandare, ut procuratori soluant.Si nullo mandato intercedente debitor falso existimauerit uoluntate mea pecuniam se numerare, non liberabitur. et ideo procuratori, qui se ultro alienis negotiis offert, soluendo nemo liberabitur: et cum fugitiuus, qui pro libero se gerebat, rem uendidisset, responsum est emptores fugitiuo soluentes a domino liberatos
Abbreviated transcription (Latin):
Idem q iuris erit. ⁊̃ si mortuo ticio .x.
soluerit. ut dͥ potiꝰ ꝙͣͣ heredi ticii par¬
tem hoĩs condicat ¶Si duo rei
stipulandi hoĩem dari scipulati
fuerit̃. et ꝓmissor ut᷑ꝙ ꝑtes diu̾i¬
soꝵ hoĩm dederit. dubium ñ ẽ qͥn

Expanded text:
idemque iuris erit etiam, si mortuo Titio decem solverit, ut tibi potius quam heredi Titii partem hominis condicat. Si duo rei stipulandi hominem dari stipulati fuerint et promissor utrique partes diversorum hominum dederit, dubium non
Abbreviated transcription (Latin):
teneaturꝰ siue ꝓ legato possideat.¬
⁊ hoc int̾clicto teneatur gm̃ad̾ so¬
cĩ potiꝰ accio teneat. nam duas dit¬
tamꝰ ꝓtestati ex altera nos uel¬
le consequi ꝙ nos contingit
Siquis ex mortis cã donatione pos¬
sideat utiq cessabit hoc int̾clictum
qr portio legis falcidie ap̃ heredẽ
ip̃o iure remaneat. ⁊ si corꝑalitꝰ¬
res in solidũ tnslate sunt. Qui u̾o̾
ex cansa precept̾ois possid utiq
tenetur hoc int̾clicto. s pro ea sci¬
licet ꝑte qmͣ iure legati habet nõ
ꝙ erit dicendũ. ⁊ si alio gen̾e leg¬
ati uni ex heredib legatũ sit.
Nam ⁊ hic dicendũ est ꝓ ea ꝑte
qua heres ẽ cessare int̾clictũ. ¶Ꝙ
ait p̃tor aut dolo desiit possidere

Expanded text:
essore siue pro legato possideat, hoc interdicto teneatur, quemadmoquae potius actio teneat: nam duas dictamus protestati ex altera nos uelle consequi quod nos contingit. Si quis ex mortis causa donatione possideat, utique cessabit interdictum, quia portio legis Falcidiae apud heredem ipso iure remanet, etsi corporalitres in solidum translatae sunt: Qui uero ex causa praeceptionis, utique tenetur hoc interdicto, sed pro ea scilicet parte, quam iure legati habet, nonque erit dicendum et si alio genere legati uni ex heredibus legatum sit: nam et hic dicendum est pro ea parte, qua heres est, cessare interdictum. Quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
heredi.⁊ ensĩ equissimũ est uisum
p̃tori unũcỹq non sibi ip̃m ius
dic̾e occupatis legatis. s hoc ab
herede petere. ¶ Rediguntur¬
gͥ ad heredes ꝑ hoc int̾clictũ. ea q̃
legatoꝵ noie possidenturꝰ ut ꝓ¬
inde legatarii possint eũ ꝯuenire.¬
¶ Hoc int̾tlictũ ⁊ herede heredis
litatem huiꝰ elicti dicendũ est
nec non cet̾os quoq successores.
¶Quia aũ non nũꝙͣ incertũ ẽ
utrũ quis ꝓ legato an ꝓ herede
uł ꝓ possõre possideat bellissime
adrianus rescripsit hereditatis
possõnẽ peticõnẽ instituendam
⁊ hoc interclictum reddendũ ut

Expanded text:
enim aequissimum praetori uisum est unumquemque non sibi ipsum ius dicere occupatis legatis, sed ab herede petere: redigit igitur ad heredes per hoc interdictum ea, quae legatorum nomine possidentur, ut perinde legatarii possint eum conuenire. Hoc interdictum et heredem heredis litatem huius dicendum est, nec non ceteros quoque successores. Quia autem nonnumquam incertum est, utrum quis pro legato an pro herede uel pro possessore possideat, bellissime Arrianus scribit hereditatis petitionem instituendam et hoc interdictum reddendum, u
Abbreviated transcription (Latin):
mel possid̾e cepit ex uoluntate. ¶ Sĩ
alt̃ ex heredib uł ad quos ea res ꝑ¬
tii uoluerit nꝰ a legatario possidere
alter nõ ei qui uoluit int̃dictũ ꝯpe¬
tit. ei qui noluit ñ ompet̾e palã est.
Mait p̃tor nisi sat̃datũ sit acciꝑe
debemꝰ si ꝑseu̾et sat̃ilatũ scilicet ut
si ñ ꝑseueret tantũ mittatur in
possõnẽ legatoꝵ seruandoꝵ causa.¬
¶ Sat datũ sit arbitror si sic satis¬
datũ sit ut legatario. uł ipõ iure
acqͥsita sit p̾donea cautõ. uł ꝑ man¬
dati accionẽ acquiri possit ⁊ tunt ĩ

Expanded text:
mel possideri coepit ex uoluntate. Si alter ex heredibus iisue, ad quos ea res pertinet, uoluerit rem a legatario possideri, alter non, ei, qui ‹n›oluit, interdictum competet: ei, qui uoluit, non competere palam est. Quod ait praetor 'nisi satisdatum sit', accipere debemus 'si perseueret satisdatum', scilicet ut, si non perseueret cautum, mittatur in possessionem legatorum seruandorum causa. Satisdatum sic arbitror, si sic satisdatum sit, ut legatario uel ipso iure adquisita sit idonea cautio uel per mandati actionem adquiri possi
Abbreviated transcription (Latin):
susi utroq loq̃nte. ⁊¬
id̾o n mutus. n fur¬
dus.n infans stipu¬
latõnẽ contrahere pꝰ¬
sunt. nͨ absens quidẽ
qm̃ exaudire inuicẽ debent. sicuis
Sͥ ex hus uult stipulari ꝑ seruũ p̃¬
sentẽ stipuletur. et adquiret ei sti¬
pulatu actõnẽ. Itẽ siquis obligari
uelit. iubeat. ⁊ erit ꝙ iussu obligat᷑.
¶Qui p̃sentes infrogauit si añ cyͣ
sibi s̾d̾et᷑ discessit. initilẽ fet᷑ sti¬
pulationẽ. si u̾o p̾sens infrogauit
reu̾ssi responsũ obligat. Int̾uallũ
enĩ medi pemꝑis non uiciauit ob¬
ligõnẽ. ¶Siquis ita int̾roget da
naturalit̾ obligatur. qr ita annuit :
nec fideiussorẽ quidem. ¶Siquis sun¬
non obligari eum constat. aut si ita

Expanded text:
nisi utroque loquente: eideo neque mutus neque surdus neque infans stipulationem contrahere possunt: nec absens quidem, quoniam exaudire inuicem debent. si quis igitur ex his uult stipulari, per seruum praesentem stipuletur, et adquiret ei ex stipulatu actionem. item si quis obligari uelit, iubeat et erit quod iussu obligatus. Qui praesens interrogauit, si antequam sibi responderetur discessit, inutilem efficit stipulationem: sin uero praesens interrogauitreuerso responsum est, obligat: interuallum enim medium non uitiauit obligationem. Si quis ita interroget 'danaturaliter obligatur, qui ita adnuit: nec fideiussorem quidem. Si quis simnon obligari eum constat: aut si ita
Abbreviated transcription (Latin):
.x. mee ¶ et si mͥ pamphilum stipu¬
lanti. ⁊ tu mͥ pamphilũ ⁊ stichũ sp̃o¬
pond̾is. stichi adiectionẽ suꝑuacuo ha¬
bendã puto. Nam si tot sut̃ stipilla¬
tiones qt᷑ corꝑa. due sũt quodã modo
scipulatõnes una utilis. alia inutił.
a n usciatur utilis ꝑ hnͣc ĩutilẽ.¬
¶ Eadem an aua lingua Red̾atur
nicħ int̾est. ꝓ inde siquis latine ĩ t̾ro¬
gauerit. ⁊ respondeatur ei grece. dũ¬
mͦ cõgruent̾ respondeatur᷑ obligõ
cõstituta ẽ. Idẽ ꝑ ccͣriũ. S utrũ hoc
usc ad gretũ sermone tm̃ ꝓtrahunꝰ¬
uł cuiꝰ alt̾ius lingue. dubitari pͭ
ex scriptura sabini. S et uerum
puto ut omnis sermo contineat
ius. linguam intelligat. siue ꝑ

Expanded text:
inesse. Sed si mihi Pamphilum stipulanti tu Pamphilum et Stichum spoponderis, Stichi adiectionem pro supervacuo habendam puto: nam si tot sunt stipulationes, quot corpora, duae sunt quodammodo stipulationes, una utilis, alia inutilis, neque vitiatur utilis per hanc inutilem. Eadem an alia lingua respondeatur, nihil interest. proinde si quis Latine interrogaverit, respondeatur ei Graece, dummodo congruenter respondeatur, obligatio constituta est: idem per contrarium. sed utrum hoc usque ad Graecum sermonem tanvel cuius alterius linguae, dubitari potest. et scriptura Sabini, sed et verum patitur, ut omnis sermo contineat rius linguam intellegat sive
Abbreviated transcription (Latin):
dit. ut uit̾rogatus ẽ. ⁊ u̾sa uice si ĩ t̾¬
rogatus fuit sub cõdicõne R̾deritꝰ
pure. dd̾. er̃ eum ñ obligari. ¶ Cũ
adicit aliquis uł quid detrahit obligõ¬
ni semꝑ probandũ est uiciatã ẽẽ ob¬
ligationem. nͥ stipulatori diu̾sitas
responsionis illico placiũt. tũc enim
alia stipulatõ contracta ẽẽ ur᷑. ssi sti¬

Expanded text:
ut interrogatus est. et versa vice si interrogatus fuerit sub condicione, responderit pure, dicendum erit eum non obligari. cum adicit aliquid vel detrahit obligationi, semper probandum est vitiatam esse obligationem, nisi stipulatori diversitas responsionis ilico placuerit: tunc enim alia stipulatio contracta esse videtur. Si sti
Abbreviated transcription (Latin):
Iauł. rͥ. S tipulationũ q̃dã ui
lamur. q̃dam partis non recipiunt. ut
m hiis q̃ natura diuisionẽ nõ admͣtũt
neluti cũ uiam it accũ stipulamur q̃¬
dam ꝑtis quod p̃datõnẽ natura reci¬
piunt. s nͥ tota dent᷑ stipulatoĩ sat̃
ñ fit. ueluti cũ hoĩem gn̾alit̾ stipu¬
lor. aũ lancẽ. aut cꝑlib uas. Nam si
stichi ꝑs soluta sit non dũ in ulla ꝑ¬
te stipulatõis lib̾atõ nata ẽ. s aut
statũ repeti pot̾. aut impendenti est

Expanded text:
inum. Stipulationum quaedam in lamur: quaedam non recipiunt, ut in his, quae natura diuisionem non admittunt, ueluti cum uiam iter actum stipulamur: quaedam partis quidem dationem natura recipiunt, sed nisi tota dantur, stipulationi satis non fit, ueluti cum hominem generaliter stipulor aut lancem aut quodlibet uas: nam si Stichi pars soluta sit, nondum in ulla parte stipulationis liberatio nata est, sed aut statim repeti potest aut
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑmissoris singuli in solidũ tenent᷑.
s quo casu si unꝰ ex heredib solidũ
p̾stit̾it peticõnẽ hẽbit a coherede fa¬
milie hisciscũde iudicõ ex quo qͥdem
accid̾e̾ põp̃. ait. ut ⁊ stipulatoris uie. ꝑ
itineris h̃edes singłi in solidũ hãnt
acciont̃. s qdã hoc cañ exstingui stip¬
ulatõnẽ putant. qr ꝑ singłos adqri
seruitus non pͭ. s ñ facit inutile̾ stip¬
ulatõnẽ difficultas p̃statõis s tñ ho¬
ninẽ stipulatus cũ uno exhr̃dib ꝓauis¬
soris egero ꝑs dũ tarat cetõꝵ obligoĩs
suꝑ erit. ut ⁊ solui pot̾ demꝙ uni ex¬

Expanded text:
missoris singuli in solidum tenentur: sed quo casu unus ex heredibus solidum praestiterit, repetitionem habebit a coherede familiae erciscundae iudicio. ex quo quidem accidere Pomponius ait, ut et stipulatoris uiae uel itineris heredes singuli in solidum habeant actionem: sed quidam hoc casu extingui stipulationem putant, quia per singulos adquiri seruitus non potest: sed non facit inutilem stipulationem difficultas praestationis. Si tamen hominem stipulatus cum uno ex heredibus promissoris egero, pars dumtaxat ceterorum obligationi supererit, ut et solui potest. ide
Abbreviated transcription (Latin):
nutatur. Id̾oꝙ eos int̾im legari
tue cõmicto ut stichũ manumit
tas adscribi. S et si ita ad scrip¬
tũ sit si selꝰ uoluit stichũ nibum
eͥs uolo michi uidet᷑ posse dici ualere
lib̾tatẽ qr condicio pocius ẽ qm̃ad̾ si
michi legatũ eẽt si ticus capitoliũ
ascenderit ꝙ si ita scuiptũ sit siheres
uolu̾it non ualebit. s ita demũ ilto¬
tũ in uoluntate fecit hr̃dis si ci lib̾¬
uerit. cct̾m si arbitriũ illi qĩ uiro bo¬
no declit ñ dubitamꝰ qͥn lib̾tas debe¬
atur. nam ⁊ eam lib̾tatẽ debi pla¬
tuit si tͥ uidebitur peto manianit¬
tas. tta enĩ hoc accipiendũ si tͥ qͣsi
uiro bono uidebitur.nã ⁊̃ ita re¬
lictũ s uolũtatẽ meã ꝓbaueris

Expanded text:
utatur: ideoque eos interim legari tuae committo, ut Stichum manumitttas adscribi.Sed et si ita adscriptum sit 'si Seius uoluerit, Stichum liberum esse uolo', mihi uidetur posse dici ualere libertatem, quia condicio potius est, quemadmodum si mihi legatum esset, si Titius Capitolium ascenderit. Quod si ita scriptum sit 'si heres uoluerit', non ualebit, sed ita demum, si totum in uoluntate fecit heredis, si ei libuerit. ceterum si arbitrium illi quasi uiro bono dedit, non dubitabimus, qui libertas debeatur: nam et eam libertatem deberi placuit 'si tibi uidebitur, peto manumittas': ita enim hoc accipiendum 'si tibi quasi uiro bono uidebitur'. nam et ita relictum 'si uoluntatem meam probaueris'
Abbreviated transcription (Latin):
tus sit manumit̾e Itẽ couem uel
eũ in quo usus fructus alienus ẽ lan¬
tet ñ ita iicĩ senatꝰ consulto lib̾tati¬
b succũrretur. ¶Si sticho lib̾tas
ꝑ fid̾r cõmissũ datã fuit sub ꝯdicõ¬
ne si rõnes redelidiss ⁊ hiis absente
hr̃de ꝑatus sit reliqua solu̾e p̃tori ᷤᷤ
officio cõtinet᷑ ut uirũ bonũ eligai
q̃ ex cõputatione cosligitur depo¬
nat atq it a ꝓnũciet ub̾tatẽ ex tã
fid̾i̾ cõmissi deb̾i. hoc aũ fĩ cõuenset
si heres ex iusta causa abͥerit. nam
tebit cũ sub cõdicõne legato seruo
libertas datur nõ alit̃ fid̾a cõmissa¬
rio tradi debet qmͣ ut cauent᷑ exis¬
tente ꝯdicõne traditũ iri eũ ¶ Qͦ¬
dam cũ inextrema e̾ct ualitudĩe
p̃sentib bonis uiris cõplurib ⁊ mrẽ
sua ad qmͣ legatiã hẽdidas eiꝰ ꝑti

Expanded text:
em communem vel eum, in quo usus fructus alienus est, latitet, non inique senatus consulto libertatibus succurretur. Si Sticho libertas per fideicommissum data fuerit sub condicione, si rationes reddidisset, et is absente herede paratus sit reliqua solvere, praetoris officio continetur, ut virum bonum eligat, quae ex computatione colligitur, deponat, atque ita pronuntiet libertatem ex causa fideicommissi deberi. haec autem fieri conveniet, si heres ex iusta causa aberit: nam tebit, Cum sub condicione legato seruo libertas datur non aliter fideicommissario tradi debet, quam ut caueatur existente condicione traditu iri eum. Quaedam cum in extrema esset ualetudine, praesentibus honestis uiris compluribus et matre sua, ad quam legit
Abbreviated transcription (Latin):
dis arbitͥum conferri an debcat᷑
non possit qm̃ tm̃ debeatur ꝯfer¬
ri pot̾ ¶Quĩdam cũ tresseruos
legass fid̾i heredis sui cõmisit ut
ox is duos quos uellet manumitt̾etꝰ
fid̾i cõmissa lib̾tas ualebit. ⁊ quos
ex hiis uell heres manuutere
quare si eos uendicaret legata¬
rius quos heres uult mamimit¬
tere exceꝑtõe doli repellitꝰ.¬

Expanded text:
dis arbitrium conferri, an debeatur, non possit, quando tamen debeatur, conferri potest. Quidam, cum tres seruos legasset, fidei heredis sui commisit, ut ex his duos quos uellet manumitteret: fideicommissa libertas ualebit et quos ex his uellet, heres manumittet: quare si eos uindicaret legatarius, quos heres uult manumittere, exceptione doli repellet
Abbreviated transcription (Latin):
qui ñ sit deturio duũ iuratu uł ałuᷤ
honorib fungi non potꝰ. qr decurio¬
nũ honorib plebeii fungi ꝓ hnͣr.¬
¶ Ad decurionatũ fai ita demum
pat᷑ ñ consentit si ccͣriam uolũtaten
uł ap̃ acta p̾sidis uł ap̃ ip̃m ordinem
uł quo alio mͦ contestatus ẽ.
erm̃ .ł. Hecurionib facultatib
apsis alimenta dec̾ni ꝓmissũ ẽ ma¬
xume si obmunificentiam ĩ patriam
prĩmoniũ exauserunt.
ꝓbaretur ticuis ĩ seruituce patris
ciuitate. ¶Non ẽ dubitandũ qͥn
nauicularii non debent decunones
creari.

Expanded text:
qui non sit decurio, duumuiratu uel aliis honoribus fungi non potest, quia decurionum honoribus plebeii fungi prohibentur. Ad decurionatum filii ita demum pater non consentit, si contrariam uoluntatem uel apud acta praesidis uel apud ipsum ordinem uel quo alio modo contesm.Decurionibus facultatibus lapsis alimenta decerni permissum est, maxime si ob munificentiam in patriam patrimonium exhauserint.probaretur Titius in seruitute patris ciuitate'.Non esse dubitandum, quin nauicularii non debent decuriones creari.
Abbreviated transcription (Latin):
passus ẽ ob hoc ꝙ ad tempꝰ relegãt
boni asułe debeat hũanitatis snĩe
nec decurionatũ accipiet. S siquis
ob falsam cãm uł aliam de grauiori¬
bus s̃i ad tempꝰ sit relegatus. s ad
tempꝰ ordine motus in ea ẽ cã ut pos
qͣcumꝙ cã ad tempus ordine uł ad¬
uocationib uł qͦ auo offcõ fuisset
int̾clcm̃ cõpleto tp̃r nicħominus
fungi honore uł offcõ possit. ⁊ hoc
iecte n enĩ exagge̾nda fu̾it sentẽ¬
tia q̃ mod̾ int̾tlictiomi fecerat. ¶Sp¬
urios ꝙͦ posse ĩ ordinẽ allegi mlta
dubitatio ẽ. s si hãt cõpecitorẽ le¬
gutĩe q̃sitũ p̃ferri eũ oꝑt̾e diui fr̃es
rescͥp. hiis u̾o cessantib iuliano a¬
uiani bichime p̃sidi rescripserunt
cessantib uo hiis ⁊̃ spurii a decurio¬
natũ ⁊ re ⁊ uita honesta recipient᷑
ꝙ utic ñ sordierit ordini cũ ex uti¬
litate eiꝰ sit semꝑ ordine̾ plenũ hr̃e.¬
Ens qui iudaicam suꝑsticionem
seqnͣtur diui seũ. ⁊ ant̃. honoress

Expanded text:
passus est ob hoc, quod ad tempus relegatur, boni consulere debeat humanitatis sententiae nec decurionatum recipiat.Sed si quis ob falsam causam uel aliam de grauioribus non ad tempus sit relegatus, sed ad tempus ordine motus, in ea est causa, ut possquacumque causa ad tempus ordine uel aduocationibus uel quo alio officio fuisset interdictum, completo tempore nihilo minus fungi honore uel officio possit. et hoc recte: neque enim exaggeranda fuit sententia, quae modum interdictioni fecerat.Spurios posse in ordinem allegi nulla dubitatio est: sed si habeat competitorem legitime quaesitum, praeferriiano Auito Bithyniae praesidi rescripserunt. cessantibus uero his etiam spurii ad decurionatum et re et uita honesta recipientur: quod utique non sordi erit ordini, cum ex utilitate eius sit semper ordinem plenum habere.Eis, qui Iudaicam superstitionem sequuntur, diui Seuerus et Antoninus honores
Abbreviated transcription (Latin):
auł. ł.d tp̃s ordine motos
ex crurine ꝙ ignominiã ĩportat
inꝑpetiuĩ moueri placuit ad tẽpͦ
ã exulare iussos ex c̾mine leuiori
erit. ⁊ ido fieri pot̾it ut ex in¬
testõ quoꝙ natus est. Non enĩ impediẽ¬
da ẽ dignitas eiꝰ qͥ nicħ amicsit ¶ Mi
culas decurionũ accipiunt. s interim
suffragiũ int̾ cet̾os sufferre ñ possũt.¬
¶Aecurio ⁊̃ sue ciuitatis uectigalia ex
ueluti calũpnie cã iudicõ .p. damp¬
nati. ¶Pat᷑ qui filio decurione cã¬
to ꝓnocauit. ⁊ si p̃scriptõne fuit:¬

Expanded text:
onum.Ad tempus ordine motos ex crimine, quod ignominiam importat, in perpetuum moueri placuit. ad tempus autem exulare iussos ex crimine leuiore iunt: et ideo fieri poterit ex incesto quoque natus: non enim impedienda est dignitas eitulas decurionum accipiunt: sed interim suffragium inter ceteros ferre non possunt.Decurio etiam suae ciuitatis uectigalia exeueluti calumniae causa iudicio publico damnati.Pater, qui filio decurione creato prouocauit, etsi praescriptione t
Abbreviated transcription (Latin):
aułꝰ. ł Si plures eandẽ ar¬
borem fuiti ceniderunt. Eũ sĩgu¬
lis in solidũ agetur at ⁊ sicadem
arbor plurimũ fu̾it uniu̾sis dũ¬
taxat. una ⁊ semel pena p̃stabit᷑¬
¶ Si arborm uicim fũdũ radices
cuti tignũ. aut ꝓtectũ ĩmissum
hr̃e. ¶ Si radicib uicini arbor ale¬
tur. tã euis est in cuiꝰ fundo origo ctꝰ

Expanded text:
um. Si plures eandem arborem furtim ceciderint, cum singulis in solidum agetur. At si eadem arbor plurium fuerit, uniuersis dumtaxat una et semel poena praestabitur. Si arbor in uicini fundum radices cuti tignum aut protectum inmissum habere. si radicibus uicini arbor aletur, tamen eius est, in cuius fundo origo
Abbreviated transcription (Latin):
seruat᷑ ut ⁊̃ ĩminimo mom̃tono¬
uissimi diei possessa sit res nominꝰ
repleatur usucapio nec totius dies
exigitur adexplendũ cõstitutũ tp̃s
¶Accessio possõnis fit. ñ solũ tem¬
poris ꝙ aput eũ fuit. uerũ quo quis
emit. s et eiꝰ qͥ ei uendidit. unũ tu e

Expanded text:
seruatur, ut, etiamsi minimo momento noseruatur, ut, etiamsi minimo momento nouissimi diei possessa sit res, nihilo minus repleatur, usucapio, nec totus dies exigitur ad explendum constitutum tempus. Accessio possessionis fit non solum temporis, quod apud eum fuit, unde is emit, sed et qui ei uendidit,
Abbreviated transcription (Latin):
qui in locũ alioꝵ sucredũt. siue
ex cõtractu. sũ ex uo ͤ h̾edib enim
⁊ hiis qui in succ̃oꝵ loco hñtur̾ dat᷑
accessio testatoris. Itaq si m̃ uen¬
did̾is seruũ utar accessione tua. et
si mͥ paignori dederis. ⁊ ego eandẽ
rem alii pignoraui. meus c̾ditor¬
utetur accessione tui tp̃ris. tam
diu pecuniam mͥ ñ exsolueris. nã
qui me potior est. cũ ego te suꝑa¬
turus sim. multo magis adu̾sus
te optine debet. s si petuniã mic¬
hi solu̾is. hoc casu accessione tua ñ
utetur. ¶Item si absente te is
qͥ negotia nła uidebat᷑ ad mĩstrare
seruũ mͥ uendid̾it. tuq reu̾sus ra¬
tum habuis. oimͦ accessione tua u¬
tar. Itẽ si mͥ pignꝰ dederis. ⁊ cõuene¬
rit nisi pet̾m soluisses. licẽ ex pac¬
to pignꝰ uende idq uendiderim
emptori accessio tui temꝑis dari debe¬
bit. licet ĩuito te pignora distracta
sinit. Iam enĩ illo in temꝑe qͦ cõtra¬
hebas. iud̃is concessisse uendicõne᷑

Expanded text:
 succedunt siue ex contractu siue uoluntate: heredibus enim et his, qui successorum loco habentur, datur accessio testatoris. Itaque si mihi uendideris seruum, utar accessione tua. Et si mihi pignori dederis et ego eandem rem alii pigneraui, meus cutetur accessione tui temporis tam mdiu pecuniam mihi non exsolveris: nam qui me potior est, cum ego te superaturus sim, multo magis adversus te optinere debet. sed si pecuniam mihi solveris, hoc casu accessione tua non utetur. Item si absente te is, qui negotia tua uidebatur administrare, seruum mihi uendiderit tuque reuersus ratum habueris, omnimodo accessione utar. Item si mihi pignori dederis et conuenerit, nisi pecuniam soluisses, licere ex pacto pignus uendere idque uendiderim, emptori accessio tui temporis dari debebit, licet inuito te pignora distracta sint: iam enim illo in tempore, quo contrahebas, uideri concessisse uenditioni,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓd̾it. qr cõiuĩcta ñ ẽ. sicut nͨ ei qͥ nõ
possid. auctoris possõ acced̾e potest
Itẽ adiciendũ ẽ unde emisti aũ unde
is emit cui tu emendũ mandau̾as
⁊ ꝙaput eum qͥ uendendũ manda¬
uit᷑. Ꝙ si is quoq cui mandatum
erat. alii uendendũ mandau̾at. non
alit huius qͥ postea mandau̾at dan¬
dam accessione lab̾o ait ꝙͣ si ad ipãm
dñs ei ꝑmiserit. ¶ S ⁊ si a fdio ur
scruo rẽ enĩo accessio temꝑis. ⁊ quoᷤ
ap̃ pr̃em. aut drim̃ fuit. ita danda
est mͥ. si aut uoͭ ͤ. pr̃s diĩ ue. autꝰ
cũ admĩstratõnẽ peculii hrẽt nẽ¬
diclit.¶ Item danda ẽ accessio cũ eo
ꝙ ap̃ pͥupillũ fuit. aut cuiꝰ tutore
cũ is tutelam eiꝰ admĩstret emisii
idemq in eo qͥ ã cuͣtore pupilli fu¬
riosi ue emerit seruandũ ẽ ¶⁊ si ue̾¬
tris noĩe. aut eiꝰ qͥ rei seruande cã
in possõne ess dotis ue noĩe dimi

Expanded text:
coniuncta non est, sicut nec ei, qui non possidet, auctoris possessio accedere potest. Item adiciendum est, unde emisti, aut unde is emit, cui tu emendum mandaueras, et quod apud eum, qui uendend‹u›m mandauit. quod si is quoque, cui mandatum erat, alii uendendum mandauerit, non aliter huius, qui postea mandauerat, dandam accessionem Labeo ait, quam si id ipsum dominus ei permiserit. Sed et si a filio uel seruo rem emero, accessio temporis et quo apud patrem aut dominum fuit ita danda est mihi, si aut uoluntate patris dominiue aut cum administrationem peculii haberet uendidit. Item danda est accessio cum eo, quod apud pupillum fuit, a cuius tutore, cum is tutelam eius administraret, emisti. idemque in eo, qui a curatore pupilli furiosiue emerit, seruandum est: et si uentris nomine aut eius, quae rei seruandae causa in possessione esset dotis suae nomine, demi
Abbreviated transcription (Latin):
łsit si in ea re. nͭ dolo malo actoris
fcm̃ est. Doc̾e igiturꝰ d isqui obicit
exceptõnẽ dolo malo anctoris fcm̃ :
nec sufficiet ei ostend̾e in re ẽe dolũ
aut si alt̾ius dicat dolo fcm̃ corũ
ꝑsonas specialitꝰ debebit enu̾are. dũ¬
mͦ hee sint quarũ dolus noceat. pla¬
ne ex ꝑͣ eius qui exceptõnẽ obicit in
an in ea redolo malo fem̾ sit aꝑtea
tã ab aliqͦ fuĩt stipulatus deiũ ex
ea stipłone exꝑiatur ẽxceptõ utiq
doli mali ei nocebit. licet enĩ eo
tp̃r quo stipulabaturꝰ nncħ dalo¬
i malo admiserit. tñ dicendũ est
eum cũ litẽ ꝯtestatu dolo malo
face̾. eo ꝙ ꝑseueret ex̃ ea stipłone
pet̾e. ⁊ sicum int̾ponetur iustam
cãm hũtt. tñ nt̃ nũc nullã ydoncã

Expanded text:
sic 'si in ea re nihil dolo malo actoris factum est'. docere igitur debet is, qui obicit exceptionem, dolo malo actoris factum, nec sufficiet ei ostendere in re esse dolum: aut si alterius dicat dolo factum, eorum personas specialiter debebit enumerare, dummodo hae sint, quarum dolus noceat. Plane ex persona eius, qui exceptionem obicit, in an in ea re dolo malo factum sit a parte causa ab aliquo fuerit stipulatus, deinde ex ea stipulatione experiatur, exceptio utique doli mali ei nocebit: licet enim eo tempore, quo stipulabatur, nihil dolo malo admiserit, tamen dicendum est eum, cum litem contestatur, dolo facere, qui perseueret ex ea stipulatione petere: et ‹si› cum interponeretur, iustam causam habuit, tamen nunc nullam idoneam
Abbreviated transcription (Latin):
te accipiende sut̃ ꝙͣ u̾ba earũ patẽt
ut ⁊̃ si post uendicõnẽ tradicbnẽ¬
cꝑ rei tradite ap̃ uenditorẽ res fu¬
temꝑe eam rem uenditor si habu¬
eratꝰ. ei cui heres rẽheditariã uen¬
didit ⁊ heredis tempus ⁊ defu̾̃ti
d accedere. Ee doli mali ⁊ metus

Expanded text:
ba earum patent, ut etiam, si post uenditionem traditionemque rei traditae apud uenditorem res futempore eam rem uenditor non habuerat. Ei, cui heres rem hereditariam uendidit, et heredis tempus et defuncti et acc
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł Cum heres in iuscõe
defuncti succedit. ignorantia sugde.
enĩ p̃cariũ h̾edẽ ignorantẽ nõ tencat
uͤ int̾clicto recte oueniat᷑ tñ usucaꝑe
ñ pot̾ĩt ex defũctꝰ ñ potuit. Idem u¬
ris ẽ cũ de longa possõne queritur
n enĩ recte defendetur cũ exordiũ
rei bone fid̾i rõ ñ tueatur.

Expanded text:
m Cum heres in ius omne defuncti succedit, ignoratione sua deenim precarium heredem ignorantem non teneat nec interdicto recte conueniatur, tamen usucapere non poterit, quod defunctus non potuit. idem iuris est, cum de longa possessione quaeritur: neque enim recte defendetur, cum exordium ei bonae fidei ratio non tueatur.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qui cumeo quem custodieb¬
at deseruit ¶Miles qui sͥ
manus intulit. nec fcm̃ ꝑe¬
git. nisi in pacientia doloris
aut morbi. luctus ue alicuiꝰ

Expanded text:
 qui cum eo, quem custodiebat, deseruit. Miles, qui sibi manus intulit nec factum peregit, nisi inpatientia doloris aut morbi luctusue alicui
Abbreviated transcription (Latin):
bitur n in ꝓuincia quare legatꝰ est
pp̃ eandẽ rõnẽ ⁊ siquis deportatꝰ fu̾it
ab eo cui deportandi ius ht̃. uł adno¬
tatꝰ. n iuĩcula paciet᷑ n ullam aliam
iniuriam qmͣ patitur qui siũe non
ad quieuerat. Indeg̾. N status uidet᷑¬
ẽe ꝓuocatõne int̾poĩta ergo. ⁊ si ab¬
stin̾e ordine iussus sit ⁊ ꝓuocau̾it
te applłone nouetur. ¶Sicͥis ex płibꝰ

Expanded text:
in prouincia, qua relegatus est. Propter eandem rationem et si quis deportatus fuit ab eo, cui deportandi ius est, uel adnotatus, neque uincula patietur neque ullam aliam iniuriam, quam patitur, qui sententiae non adquieuerat: integer enim status esse uidetur prouocatione interposita. Ergo et si abstinere ordine iussus sit et prouocauete appellatione nouetur. Si quis ex plurib
Abbreviated transcription (Latin):
snĩama ostitutõnes demonstrant. ¶ Si
ap̃ eundem iudicẽ ĩuicẽ petamus.
si ⁊ mea. ⁊ tua peticõ sine usuris fuit
⁊ iudex me p̾orem tibi condepnauit
quo magis tu pͥor me ꝯdempnatũ hãs
non ẽ mͥ necc̃e ꝓ hac cã appellare qs̃
scd̾m sacras ꝯstitutõnes iudicatũ a¬

Expanded text:
iam constitutiones demonstr‹a›nt. Si apud eundem iudicem inuicem petamus, si et mea et tua petitio sine usuris fuit et iudex me priorem tibi condemnauit, quo magis tu prior me condemnatum habeas: non est mihi necesse pro hac causa appellare, quando secundum sacras constitutiones iudic
Abbreviated transcription (Latin):
non ẽẽ iudicatum ꝓnũciauerit licet
fuerit iudicatũ resoluitur. ⁊ si pra¬
uocatũ ñ fu̾ĩt. Itẽ si calculi error ĩ
snĩa ẽẽ dicatur appellare necc̃e ñ est
uelicti si iudex ita ꝓnũciauĩt cũ cõ¬
stet ticiũ seio ex illa sp̃e qͥnqͣguita.

Expanded text:
non esse iudicatum pronuntiauerit: licet fuerit iudicatum, rescinditur, si prouocatum non fuerit. Item si calculi error in sententia esse dicatur, appellare necesse non est: ueluti si iudex ita pronuntiauerit: 'Cum constet Titium Seio ex illa specie quinquaginta,
Abbreviated transcription (Latin):
ominꝰ ipẽ respond̾e d. s an eo cessan
uaturꝰ auderi debeat in causis appel¬
lonis reddendis is cuiꝰ absentis pro¬
curator appellauit: Si tutor .ł. curato
tim appellauerint. nec cãs ꝓbauint
scient ad ꝑiculũ suũs ꝑtinere. si quid
casse cui adscribendum sit id dampñ.
p̃ses uł pͥnceps estimabit.

Expanded text:
hilo minus ipse respondere debet. sed an eo cessanthilo minus ipse respondere debet. sed an eo cessantuatur, ut audiri debeat in causis appellationis reddendis is, cuius absentis procurator appellauit. SI TUTOR UEL CURATORti appellauerint nec causas probauerint, scient ad periculum suum pertinere, si quid casse, cui adscribendum sit id damnum, praeses uel princeps aestimabit.
Abbreviated transcription (Latin):
datus est. n iudicis datõnẽ ualuisse
tũ iudicis nulliꝰ ẽẽ mom̃ti. Idẽ. R. ab
ea sententia cui parere rr̃ nͣ. ñ potuit
sine cã appellari. An ꝑalliũ cause appel¬
uitionis reddi possunt¬
cause applłonis redli possent q̃ res ĩ re¬
Uꝰ pecuniariis ⁊ ĩ criminib agitari
consueuit. et ĩ reb pecumaruis sunt
rescriꝑta posse agi. U̾ba rescripti ha
bent̃ se diui frẽs longino. si tibi qui
applłau̾it mandauit ut eundem applło¬
nẽ qmͣ polia ad eum fecit defendẽs
⁊ res pecunaria ẽ nucħ ꝓhib noĩe
eiꝰ se respond̾e. sin aũ non sit pecunia¬
ria cã. s capitali procuratõe agi nõ
licet. s et si ea cã sit ex qua sequi so
deb̾e sciendum est. plane si pecunia¬
ria cã est ex qua ignominia seqͥtur
ꝓbandum. et in ipõ accusatorem si
appellau̾it᷑. uł si adu̾sus eũ sit appel¬
latũ. ⁊ gn̾alit̾ q̃ cã ꝑ aliũ agi non potꝰ
pellau̾t deinde rõnes reddiderit nł¬

Expanded text:
datus est, neque iudicis dationem ualuisse tum iudicis nullius esse momenti. Idem respondit ab ea sententia, cui pareri rerum natura non potuit, sine causa appellari. AN PER ALIUM CAUSAE APPELLATIONUM REDDI POSSUNTcausae appellationis reddi possunt: quae res in rebus pecuniariis et in criminibus agitari consueuit. et in rebus pecuniariis sunt rescripta posse agi. uerba rescripti ita se habent: 'Diui fratres Longino. Si tibi qui appellauit mandauit, ut eum de appellatione, quam Pollia ad eum fecit, defenderes, et res pecuniaria est: nihil prohibet nomine eius te respondere. sin autem non sit pecuniaria causa, sed capitalis, per procuratorem agi non licet. sed et si ea causa sit, ex qua sequi soldebere sciendum est'. plane si pecuniaria causa est, ex qua ignominia sequiturque erit probandum et in ipso accusatore, si appellauerit uel si aduersus eum sit appellatum. et generaliter quae causa per alium agi non potest, pellauerit, deinde rationes reddiderit, ni
Abbreviated transcription (Latin):
dem .ł. Sine p̃fuuto tem¬
pore in metallũ dato imꝑitia
dantis decennii temꝑa prefuis
tatis statuendas detrahendas
scire debemus.
pene eius subleuandauis erit.¬
¶ Sic enĩ ⁊̃ constitutũ est non
mõ eodem punsendos eos qͥ lon¬
go tp̃r in reatu agunt quam
eos qui longo temꝑore in reatu
agunt qmͣ eos qui in recenti sẽ¬
tentiam excipiunt. ¶ Nõ pot̾
quis sic dampnari ut de saxo p̾ci

Expanded text:
m. Sine praefinito tempore in metallum dato imperitia dantis decennii tempora praefitatis, statuas detrahendas scire debemus. poena eius subleuanda erit: sic etiam constitutum est non eo modo puniendos eos, qui longo tempore in reatu agunt, quam eagunt, quam eos qui in recenti sententiam excipiunt. Non potest quis sic damnari, ut de saxo p
Abbreviated transcription (Latin):
nuttatis post suĩam intrã qͥnq̃m¬
niũ posse diũ Mart̃. astituit. N̾n¬
q̃nniiũ ã continuiꝰ utiq accipie¬
mus sicubi plane etas eius cuius
retractatur collusio differendũ
retrac̾tatõne̾ in temꝑe pub̾tatis
uł alt̾ius rei suadeat. qͥnq̃muun

Expanded text:
tatis post sententiam intra quinquennium posse diuus Marcus constituit.Quinquennium autem continuum utique accipiemus.Sicubi plane aetas eius, cuius retractatur conlusio, differendam retractationem in tempus pubertatis uel alterius rei suadeat, quinquen
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.l Si lib̾tinꝰ ꝑ collusio¬
nem fu̾it ꝓnũciatꝰ ingenuus
collusione dececta in quibdam
causis q̃i lib̾tinus incipiet esse
medio tm̃ temꝑe anteqmͣ collusio de
ietiꝙ q̃ĩ ingenuus aitapitur¬

Expanded text:
Si libertinus per collusionem fuerit pronuntiatus ingenuus, conlusione detecta in quibus causis quasi libertinus incipit esse. medio tamen tempore, antequam collusio detutique quasi ingenuus accipitu
Abbreviated transcription (Latin):
a ue. qr adiuuert᷑. ut ue ex ami¬
obsides peccã ium̃ta hostib .p. ridẽ¬
tur adu̾sus rem.p. Itẽ qui confessũ
in iudicio reũ. et pp̃ hoc in uincula
coniectũ emiserit. ¶Hoc cͥmine
liberatus est . a. s.c. qui statuas un¬
peratoris reprobatas cõflauerint.
iestatis qui statuas cesaris uetusta¬
te corruptaᷤ reficit. nec qui lapi¬
de iaccato incerto fortuitu statuã

Expanded text:
aue qua re adiuti erunt: utue ex amiobsides pecunia iumenta hostibus tur aduersus rem publicam. item qui confessum in iudicio reum et propter hoc in uincula coniectum emiserit. Hoc crimine liberatus est a senatu, qui statuas imperatoris reprobatas conflauerit. 5iestatis, qui statuas Caesaris uetustate corruptas reficit. Nec qui lapide iactato incerto fortuito statuam
Abbreviated transcription (Latin):
ñ posse hoc Rensũ. ⁊ ad eũ ꝑtinet qͥ
a prẽ decurio factus ꝑosb mortẽ pat̾s
munera suscepit. ¶Itẽ. R̾. eũ qui
deturionẽ adoptauit. hon̾am decurio¬
natus ẽ. eius suscepisse uideri exemplo
patris cuiꝰ uolsitate filiꝰ decurio facrꝰ
est.¶Itẽ. R̾. constante m̾in̾io dotẽ
ĩ bonis mariti ẽe. s si ad munera mu¬
nicipalia accepto mõ sub̾e uocet᷑. docẽ
non deb̾e computari. ¶ Idẽ. R. si¬
ꝑ accusatorẽ cͥminũ capitaliũ ñ ste¬
tiss quonisnꝰ crimen int̾ statutum
tempus ꝑsequeretur reũ nõ debuisse.
medio cemꝑe honorem appet̾e. ¶I
qmͣꝙͣ fidẽ tuam ĩ posterũ astriuxeris
tñ int̾im honera sustinere. nec cog̾is
cũ ad ea que mandari possũt uolũtaẽ
declisse uidearis ¶ Idẽ. R. si ciuitas
admittendis non posse recedi allocatõe

Expanded text:
non posse. hoc responsum et ad eum pertinet, qui a patre decurio factus post mortem patris munera suscepit.Idem respondit eum, qui decurionem adoptauit, onera decurionatus eius suscepisse uideri exemplo patris, cuius uoluntate filius decurio factus est.Idem respondit constante matrimonio dotem in bonis mariti esse: sed et si ad munera municipalia a certo modo substantiae uocentur, dotem non debere computari.Idem res accusatorem criminum capitalium non stetisset, quo minus crimen intra statutum tempus persequeretur, reum non debuisse medio tempore honorem appetere. "Iquamquam fidem tuam in posterum adstrinxeris, tamen interim onera sustinere ncum ad ea, quae mandari possunt, uoluntatem dedisse uidearis.' Idem respondit, si ciuitas ibus admittendis, non posse recedi a locatione
Abbreviated transcription (Latin):
dem .R. Luciꝰ ticiꝰ cũ eẽt ĩ patris
pot̾ate a magr̃atib int̾ ceteros frum̃¬
to f ꝯꝑando inuito pre curator ꝯstitu¬
tus est cui rei luciꝰ ticiꝰ n consensit.
n petuniam accepit. n meam rẽ ca¬
uerant se cõꝑationib cũ cet̾is miscu

Expanded text:
m.Lucius Titius cum esset in patris potestate, a magistratibus inter ceteros frumento compar‹a›ndo inuito patre curator constitutus est: cui rei Lucius Titius neque consensit neque pecuniam accepit neque in eam cauit aut se com parationibus cum ceteris miscu
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s eandem heditatẽ petet excepti¬
one rei iudicate ñ sũmouebit᷑. ¶ n
potate emptoris est intra. ur mẽ¬
ses redibitoria age̾ si mallet an
ea q̃ datur qnͣto mnoris homo
cũ ueniret fuerit. Nam cũ post̾ior
accõ ⁊̃ redibitõnẽ cõntin si tale ui¬
ciũ in hoiẽ est ut enĩ ob id actor
empturus ñ fu̾it. qͣme u̾e diceturꝰ
ueri. Si te negotiis meis obtutĩs
⁊ fũdũ noĩe meo petieris. dem̃ ego
hnͣc peticionẽ tuã ratã ñ hũro. s¬
tibi mandau̾o ut ex integto eun¬
de fundũ pet̾es exceptõ rei iudicte.¬

Expanded text:
eptione rei iudicatae non summouebitur.Est in potestate emptoris intra sex menses, redhibitoria agere mallet an ea quae datur, quanti minoris homo cum ueniret fuerit. nam posterior actio etiam redhibitionem continet, si tale uitium in homine est, ut eum ob id actor empturus non fuerit: quare uere dicetur ueri.Si te negotiis meis optuleris et fundum nomine meo petieris, deinde ego hanc petitionem tuam ratam non habuero, sed mandauero tibi, ut ex integro eundem fundum pete
Abbreviated transcription (Latin):
Liub .u. Cum emptor ediũ ante
traditam sibi possõnẽ iõ mutiliter
stipulat᷑ qr uenditor oẽm diligentiã
ei p̾stare debet ⁊ tũc c̾te utilit᷑ stip¬
ulatur cũ oñ culpa auenditore aber̃
ueluti si p̃cario emptoꝵ in hiis edeb
eẽ ꝑmisit custadiã ꝙy affuturꝰ tradi¬
dit. ¶Siag̾ noĩe non caueat᷑ ine¬
am ꝑtem agͥ mittendus ẽ ex qua
Piculũ tuneatur᷑ eiusꝑ rei rõ hec ÷¬

Expanded text:
inum.Emptor aedium ante traditam sibi possessionem ideo inutiliter stipulatur, quia uenditor omnem diligentiam ei praestare debet. tunc certe utiliter stipulatur, cum omnis culpa a uenditore aberit, ueluti si precario emptori in his aedibus esse pe‹rm›isit custodiamque ei afuturus tradidit.Si agri nomine non caueatur, in eam partem agri mittendum est, ex qua periculum timeatur: eiusque rei ratio haec
Abbreviated transcription (Latin):
int̾dũ cã cognita p̃tor statũe debe¬
at in cuiꝰ ꝑtis possõnẽ is cui ñ caue¬
atur mitti debeat. ¶ Deducto ue¬
teris parietis p̃cio siquid aliꝙ am

Expanded text:
interdum causa cognita praetor statuere debeat, in cuius part‹i›s possessionem is, cui non caueatur, mitti debeat.Deducto ueteris parietis pretio, si quid am
Abbreviated transcription (Latin):
torem cui uississ dñs tradi possom
ñ admisit Igitur int̾clictũ. unde
ui colono competiturũ ipm̃q si¬
mili modo int̾clicto locatori ob¬
structũ fore ꝙ̃ deiecisse tũc uide.
cũ emptori possõnẽ non tradid̾it
nisi forte pp̃iustam ⁊ ꝓbabilem
cãm hoc feciss.

Expanded text:
torem, cui iussisset dominus tradi possessionem, non admisit. igitur interdictum unde ui colono competi‹tu›rum ipsumque simili interdicto locatori obstrictum fore, quem deiecisse tunc uideretur, cum emptori possessionem non tradidit, nisi forte propter iustam et probabilem causam id feciss
Abbreviated transcription (Latin):
IIII.menses appositi sunt. sollicito
cestatori cunitatõns ⁊ morã corũ
ꝓscribente. meliꝰ aũ ẽ p̾sũptõnẽ pro
statu lib̾is ẽẽ. ¶ Argentartꝰ coac¬
tor cũ pene totã fortimã ĩ noĩb ht̃.¬

Expanded text:
menses appositi sint, sollicito testatore cunctationi et moram eorum proscribente. melius autem est praesumptionem pro statuliberis esse. Argentarius coactor cum paene totam fortunam in nominibus h
Abbreviated transcription (Latin):
Pp̃ grauẽ ualitudinẽ testator nõ
turꝰ reliqͣq inferantur lib̃m fore. Itẽ
q̃ioan ea q̃ exacta sunt ꝑadiutores eiꝰ
n kalendano illata sunt aut frandu¬
lentꝰ acta huic ⁊ adscribi possut cũ ẽet
necc̃itatẽ. Itẽ q̃ro an eoꝵ quognoĩe ratõ

Expanded text:
o etur reliquaque inferantur, liberum fore. Item quaero, an ea, quae exacta sunt per adiutores eius neque kalendario illata sunt aut fraudulenter acta, huic adscribi possint, cum essnecessitatem. Item quaero, an eorum quoque nomine ratio
Abbreviated transcription (Latin):
¶Pamphilꝰ liber esto peculio suo
heredib n̾e dato q̃sitũ est cum płꝰ
dnõ debeat qmͣ in peculio hẽbat. et
om̃s res quas in peculio q̃ habebat
lib̾to ꝙ̃ heredẽ ex ꝑte insitrueret
stichũ seruũ plegauerat ⁊ ei lib̾ta¬
tem hiis u̾bis declerat ita ut si tͥ ex
die mortis mee ꝑ annos ꝯtinuos .u.
menstruos sexagenos decłit. tunc
eũ manumittas pamphilus añ qͥntẽ¬
niũ moriens heredib ĩstitutis filio
⁊ uxore de codem sticho ita cauit:

Expanded text:
"Pamphilus liber esto peculio suo heredibus vere dato". quaesitum est, cum plus domino debeat quam in peculio habeat et omnes res, quas in peculio habebat, liberto, quem heredem ex parte instituerat, Stichum servum praelegaverat et ei libertatem his verbis dederat: "ita ut, si tibi ex die mortis meae per annos continuos quinque menstruos sexagenos dederit, tunc eum manumittas". Pamphilus ante quinquennium moriens heredibus institutis filio et uxore de eodem Sticho ita cavit:
Abbreviated transcription (Latin):
ceb .ł. Stcho liperras data ẽ¬
hoc mͦ ab heredibꝰ meis peto fid̾¬
ꝙ eoꝵ cõmitto ut rõnib redditis
stichumꝰ mansumittant q̃litũ ẽ cũ
acta pecunia exacta post mortẽ cesta¬
toris sibi cõmissa relinq̃retur ⁊ qͣsdas
sũmas a colonis exacuͦs rõnib ñ in¬
utilit̾ hereditatẽ spoliaui̾t aꝑtiso
clam orreis. subiataꝙ suppellectili

Expanded text:
 Sticho libertas data est: "ab heredibus meis peto fideique eorum committo, ut rationibus redditis Stichum manumittant". quaesitum est, cum ampla pecunia exacta post mortem testatoris sibi commissa reliquetur et quasdam summas a colonis exactis rationibus non intulerit hereditatemque spoliaverit apertis clam horreis sublatisque supellectili
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ si mortuus fuiss qͥ petiss. uł¬
forte furere ceꝑit. ratũ hr̃i possa
uideamus. Nam si meiniu̾sũ ꝑ¬
inde hr̃i debet. ac si tũc cũ ratum
frustra hiis casibus ratũ habetur
s illud ꝯsequens est futursi ⁊̃ si
peniteat illũ petisse. ratũ hr̃e a
posse. Ꝙ utiq sit absurdum. Rec¬
tius itaq dicitur. neutram eoꝵ
tãm impedire rati hĩtionẽ.
hĩturam eam cauit. ea pͥusqmͣ
ratũ hrẽt. mortua est negauit
ratũ eam non habuisse. nicħ tñ ma¬
riti ins̾ sit dotẽ restitui cũ patri
t̃ mortua filia salaia ẽẽ ¶ deb̾at.¬
¶ ꝓcurator cum ab eo es alienum
exegerat qui temꝑe lib̾aretur ii¬
tam rem dñm habiturum cauit
Deinde post tempus uberato iam
debitore dñs ratiam rem ht̃ poste
debitorẽ ag̾e cũ ꝓcuratore existi

Expanded text:
fuisset qui petisset uel furere coeperit, ratum haberi possit, uideamus: nam si in uniuersum perinde haberi debet, ac si tunc, cum ratum frustra his casibus ratum habetur. sed illud consequens futurum etiam si paeniteat illum petisse, ratum haberi non posse, quod utique sit absurdum. rectius itaque dicitur neutram eorum causam impedire ratihabitionem. habituram eam cauit: ea prius quam ratum haberet, mortua est. negauit ratum eam non habuisse, nihil tamen mariti intersit dotem restitui, cum patri etiam mortua filia salua esse dos debeat.Procurator cum ab eo aes alienum exegerat, qui tempore liberaretur, ratam rem dominum habiturum cauit: deinde post tempus liberato iam debitore dominus ratam rem habet. posse debitorem agere cum procuratore existi