comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯstanciã. ¶ d qm̃ decoꝵ illud ĩ om̃ib fcĩs dcĩs ĩ corporis deniq motu
et statu cernit᷑ idqͦ positũ est ĩ eꝑib reb formositate ordine ornatu
ad actione apto difficiliꝰ ad eloque̾ndũ s satis erit intelligi. In hiis at̃ tͥb
quoq de reb pauca dicant᷑. ¶ Principio corporis nr̃i magnã na ĩpã
iudet᷑ hũisse uõe que formã nra ueliquãq figura ĩ qua eẽt spẽs honesti
eã posuit ĩ prõptu. que ꝑtes at̃ corporis ad neͣ necc̾itate date aspectum
eent deformẽ hĩture atq formã eas ꝯtexit atq abdidit. Wanc natue̾
tã diligentẽ fabricam imitata ẽ hoĩu uerecũdia. que enĩ naͣ ocultauit
cadem om̃s qui sana mẽte sũt remouẽt ab oculis ip̃iq nectitati dant
oꝑam ut ꝙͣ ocultissime pareãt quaꝵq ꝑtiũ corporis usus sũt neccͣnr

Expanded text:
constantiam. Sed quoniam decorum il!id in omnibus factis, dictis, in corporis denique motu constantiam. Sed quoniam decorum il!id in omnibus factis, dictis, in corporis denique motu et statu cernitur idque positum est in tribus rebus, formositate, ordine, ornatu ad actionem apto, difficilibus ad eloquendum, sed satis erit intellegi, in his autem tribquoque de rebus pauca dicantur. Principio corporis nostri magnam natura ipsa videtur habuisse rationem, quae formam nostram reliquamque figuram, in qua esset species honesta, eam posuit in promptu, quae partes autem corporis ad naturae necessitatem datae aspectum essent deformem habiturae atque foedum, eas contexit atque abdidit. Hanc naturae tam diligentem fabricam imitata est hominum verecundia. Quae enim natura occultavit, eadem omnes, qui sana mente sunt, removent ab oculis ipsique necessitati dant operam ut quam occultissime pareant; quarumque partium corporis usus sunt necessarii,
Abbreviated transcription (Latin):
plex malũ est. ꝙ ⁊ ip̃a senectus dedecus ꝯcipiet. et facit adoloscentiũ im¬
stratus intelligere intelligere se gerere ꝑ ꝰ cruitatis debereq ei digni¬
tatem ⁊ decus sustinere. ẜuare leges. iura describere. ea fidei sue comis¬
sa memĩsse. ¶ Priuatũ at oportet equo ⁊ pari cũ ciiubꝰ iure uiuere
neq submissũ et obiectu neq se efferente. tũ ĩ re .p. ea uelle q̃ trã¬
quilla ⁊ honesta sũt. tale enĩ solemus ꝯsentire bonũ ciuẽ ⁊ dicere.
peregrini at̃ atq incole officiũ ẽ nichil p̃ter suũ negociũ agere. nichil
de alieno inꝗrere minimeq eẽ ĩ aliena .r.p. curiosu. Ita fere officia
reꝑient᷑ cũ queret᷑ ꝗd deceat ⁊ quid aptũ sit ꝑsonis tprib etatibus.
Nich ẽ at qd̾ tam deceat ꝙͣ in omi re gerenda ꝯsilioq capiendo ẜuare

Expanded text:
plex malum est, quod et ipsa senectus dedecus concipit et facit adulescentium implex malum est, quod et ipsa senectus dedecus concipit et facit adulescentium imstratus intellegere se gerere personam civitatis debereque eius dignitatem et decus sustinere, servare leges, iura discribere, ea fidei suae commissa meminisse. Privatum autem oportet aequo et pari cum civibus iure vivere neque summissum et abiectum neque se efferentem, tum in re publica ea velle, quae tranquilla et honesta sint; talem enim solemus et sentire bonum civem et dicere. Peregrini autem atque incolae officium est nihil praeter suum negotium agere, niihil de alio anquirere minimeque esse in aliena re publica curiosum. Ita fere officia reperientur, cum quaeretur, quid deceat, et quid aptum sit personis, temporibus, aetatibus. Nihil est autem, quod tam deceat, quam in omni re gerenda consilioque capiendo servare
Abbreviated transcription (Latin):
tribuunt᷑ aliaq sũt iuuenũ alia senioꝵ aliquid ⁊̃ de hac distinctie
dicendu est. ¶ Estgͥ adolescentis maiores natu uereri exq hiio de¬
ligere optimos ac probatissimos quoꝵ ꝯsilio atq auctoritate utatur.
Incuntis enĩ etatis inscitia senum ꝯstituẽda ⁊ regenda ẽ prudentia.
Maxiẽ at̃ hec etas alibidinib arcenda ex̾cendaq ĩ labore paciẽtiaq ⁊ aĩ
et corporis/ ut eoꝵ ⁊ ĩ bellicis ⁊ ĩ cuulib officiis uigeat industria. atq ⁊̃
cũ pelaxare aiõs ⁊ se dare iocunditati uolẽt caueãt intẽꝑanciã. memine¬
rint uerecundie quod erit facilius si ĩ eiusmoĩ ꝗdẽ reb maiores natu
aĩ ⁊̃ augende uident᷑. Danda uͦ ẽ oꝑa ut amicos ⁊ iuuentute ⁊ maxime
senectuti ꝙͣ ne langori desioieq se dedat. luxuria uoͣ cũ om̃i etati sit tur¬
pis tamẽ senectuti fetidissima est. Sin at̃ libidinũ in tẽꝑancia accessit du¬

Expanded text:
eniorum, aliquid etiam de hac distinctione dicendum est. Est igitur adulescentis maiores natu vereri exque iis deligere optimos et probatissimos, quorum consilio atque auctoritate nitatur; ineuntis enim aetatis inscitia senum constituenda et regenda prudentia est. Maxime autem haec aetas a libidinibus arcenda est exercendaque in labore patientiaque et animi et corporis, ut eorum et in bellicis et in civilibus officiis vigeat industria. Atque etiam cum relaxare animos et dare se iucunditati volent, caveant intemperantiam, meminerint vereanimi etiam augendae videntur, danda vero opera, ut amicos, et iuventutem, et maxime senectuti, quam ne languori se desidiaeque dedat; luxuria vero cum omni aetati turpis, tum senectuti foedissima est; sin autem etiam libidinum intemperantia accessit, du
Abbreviated transcription (Latin):
sud bi QQ uecũq gͥ hoĩes hoĩ tribuunt ad cũ augendũ atꝙ lu¬
nestandũ beniuolẽtie gr̃a faciũt cũ aliqua de cã quẽpiã diligũt aut
honorid situi uͥtute suspiciũt quẽq dignũ fortuna ꝙͣ amplissima
putant᷑ auit ciũ fidẽ hñt ⁊ bene reb suis ꝯsulere arbitrant᷑ aut
cuiꝰ opes metuits aut ꝯͣ a quibꝰ aliquid expectãt ut cũ reges ppłares ue

Expanded text:
buunt ad eum augendum atque honestandum, aut benivolentiae gratia faciunt, cum aliqua de causa quempiam diligunt, aut honoris, si cuius virtutem suspiciunt, quemque dignum fortuna quam amplissima putant, aut cui fidem habent et bene rebus suis consulere arbitrantur, aut cuius opes metuunt, aut contra, a quibus aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
uina ut aũit suppeditarẽtur tũ p̃ditus optĩo ꝗsq ingenio nego¬
ciis om̃b omissis totũse ĩ crgnitione ⁊ sciã collocaret. Nõ ẽ ita
nam ⁊ solitudine fugeret. ⁊ sociũ stũdii quereret. tũ docere tum
discere uellet tũ audire tũ dicere. Ergo om̃e officiũ qd̾ ad ꝯiuc¬
tione optunũ ⁊ ad sdcietate hõiu tũeda ualet añponẽdu ẽ illi offõ¬

Expanded text:
vina, ut aiunt, suppeditarentur, tum optimo quisque ingenio negotiis omnibus omissis totum se in cognitione et scientia collocaret. Non est ita; nam et solitudinem fugeret et socium studii quaereret, tum docere tum discere vellet, tum audire tum dicere. Ergo omne officium, quod ad coniunctionem hominum et ad societatem
Abbreviated transcription (Latin):
nerit. ad sũma ne agam de singłis: cõe tocius gnĩs hoĩu societate
et ꝯsociatione ⁊ ꝯciliationẽ colere tueri ẜuare debemꝰ. ¶Iam d̾arti¬
ficiis et qͣstibꝰ qui lib̾ales hñdi ꝗ sordidi sint ħ fere accepimꝰ pirimu
improbant᷑ hĩi questus ꝗ odia hoĩu incurrũt ut portitoꝵ aut fene¬
ratoꝵ. illiberales at̃ ⁊ sordidi questus mercenaĩoꝵ oĩu quoꝵ opere ñ
quoꝵ artes emũt᷑. Est eĩ ĩ illis ip̃a merces auctoram̃tu ẜtututis. Sor¬
didi ⁊ putandi sũt ꝗ mercãt᷑ a mercatorib qd̾ statĩ uendant. Nichil eĩs
proficunt ñ admodu menciant᷑. Nec uͦ ẽ ꝗꝙͣ turpiꝰ uaĩtate. opifi

Expanded text:
nerit. Ad summam, ne agam de singulis, communem totius generis hominum conciliationem nerit. Ad summam, ne agam de singulis, communem totius generis hominum conciliationem et consociationem colere, tueri, servare debemus. Iam de artificiis et quaestibus, qui liberales habendi, qui sordidi sint, haec fere accepimus. Primum improbantur ii quaestus, qui in odia hominum incurrunt, ut portitorum, ut faeneratorum. Illiberales autem et sordidi quaestus mercennariorum omnium, quorum operae, non quorum artes emuntur; est enim in illis ipsa merces auctoramentum servitutis. Sordidi etiam putandi, qui mercantur a mercatoribus, quod statim vendant; nihil enim proficiant, nisi admodum m
Abbreviated transcription (Latin):
b id coraigatur hiiq hoc secũ ⁊ cũ aliis ꝗd ĩ eo pectatũ sit exꝗxũt
sic aliori iuidicio ꝑmulta nobis et facienda ⁊ nõ facienda etiã ĩmut¬
tanda ⁊ corrigenda sũt. Que uͦ more agentur in stitutisq cuulibꝰ
de hiis nichil ẽ p̃cipiẽdũ. illa cĩ ip̃a p̾cepta sut. ENec quẽꝙͣ hoc
errore duci oportet ut siquid Soccates uł aristippus ꝯ̃ morem
ꝯsuetudinẽq ciulle fecerint locutiue sint idem sibi arbitoẽt᷑
licere magnis illi et diuinis bonis hãc licentiã assequebãtur.
Sinicoꝵ uõ patio tota ẽ eicienda. est eĩ inimica uẽcũdie sine qua
honestis atq magnis ẽ bñ de xe .p. sencientes ac bene mĩtos aut
merẽtes aliquo honore aut imꝑio affectos obẜuare et colere de¬
bemus. dribuere ⁊̃ inultũ senectuti. cedere hiis qui magrãtũ hẽbũt.
hr̃e delectum cuus ⁊ ꝑegrini. In ipõq ꝑegrino pͥuatĩ ne an publictue¬

Expanded text:
 id corrigatur, iique et secum et ab aliis, quid in eo peccatum sit, exquirunt, sic aliorum iudicio permulta nobis et facienda et non facienda et mutanda et corrigenda sunt. Quae vero more agentur institutisque civilibus, de iis nihil est praecipiendum; illa enim ipsa praecepta sunt, nec quemquam hoc errore duci oportet, ut, si quid Socrates aut Aristippus contra rnorem consuetudinemque civilem fecerint locutive sint, idem sibi arbitretur licere; magnis illi et divinis bonis hanc licentiam assequebantur. Cynicorum vero ratio tota est eicienda; est enim inhonestis atque magnis est, bene de re publica sentientes ac bene meritos aut merentes sic ut aliquo honore aut imperio affectos observare et colere debemus, tribuere etiam multum senectuti, cedere iis, qui magistratum habebunt, habere dilectum civis et peregrini in ipsoque peregrino, privatimne an publice ve
Abbreviated transcription (Latin):
atq abiciat ⁊̃ si dinuare se stellas aut metiri mũdi magnitũdĩẽ
posse arbitret᷑: atq hoc ide ĩ parentis ĩ amici re aut ꝑiculo feceĩt
Quibꝰ rebꝰ intelligre᷑ studiis officiisq scĩe p̃ponẽda ẽẽ officia Iusticie¬
erũt młto quo meliores ciues utilioresq sius rebꝰ ⁊ publicis eeñt
ut thebanũ Epaminũda lisias pitagoreus syracusiu dignisiũ
neq solũ uiui atq p̃sentes studiosos discẽdi erudiũt atq docẽt
s hec cdeͣ ⁊̃ post morte monuim̃tis lictaꝵ assecũt᷑. Nec eĩ locus ul¬
lus ẽ p̃t̾missus abhis ꝗ ad leges ꝗ ad mores ꝗ ad disciplinã pci. p.

Expanded text:
atque abiciat, etiamsi dinumerare se stellas aut metiri mundi magnitudinem posse arbitretur? atque hoc idem in parentis, in amici re aut periculo fecerit. Quibus rebus intellegitur studiis officiisque scientiae praeponenda esse officia iustitierunt multos, quo meliores cives utilioresque rebus suis publicis essent, ut Thebanum Epaminondam Lysis Pythagoreus, Syracosium Dionem Neque solum vivi atque praesentes studiosos discendi erudiunt atque docent, sed hoc idem etiam post mortem monumentis litterarum assequuntur. Nec enim locus ull
Abbreviated transcription (Latin):
ueꝵ ꝗbꝰ utunt᷑ hoĩes facultate. ad opes ⁊ ad copias. In quo
turqueri dix ꝗd utile ꝗd ĩutile᷑: tñ ex utilib ꝗd utiliꝰ. aut ꝗd manẽ
utile. de qbꝰ dicere aggrediar si pauca pruis de inscituto ac de iudicio
meo dixero. Quãꝙ ã libri nr̃i ꝙͣ plures nõ mͦ ad legend s ⁊̃ ad scribẽ¬
di studiu excitauerĩt er̃ interdũ uereor ne ꝗbꝰtã bonis uiris pħye

Expanded text:
ias ; in quo tur quaeri dixi, quid utile, quid inutile, tur ex utilibus quid utilius aut quid maxime utile. De quibus dicere aggrediar, si pauca prius de instituto ac de iudicio meo dixero. Quamquam enim libri nostri complures non modo ad legendi, sed etiam ad scribendi studium excitaverunt, tamen interd
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣ diu res p ꝑ eos gerebat᷑ qbꝰ se ip̃a ꝯmiẜat om̃s meas curas cogita¬
tionesq ĩ eam ᷑ ꝯfereba. Tum aũt dnãtii uniꝰ omĩa tenerẽtur neq
płs ꝙͣ ĩ scabendo ope poneremus. Deinde ipĩs scriptis nõ ea q̃ nũc
mnea cura cogitacio. oꝑa poni solebãt nulla eẽt oiõ ille .s. lititͣ ꝯticu¬
cre ͣ forenses ⁊ senatorie. Nichil aut̃ agere cũ animꝰ nõ posser
temporis tribuissem postea ꝙͣ honoribus inẜuire cepi meq totũ rei.p᷑ tra¬
ꝯsumebat᷑ ĩ legendo. scribendi ociu nõ erat. Mlaximis igͥ in malis. hoͨ tãtũ
boni assecuti iudem̃ ut ea littiͣs mandaremꝰ que nec erãt satis nota nr̃ĩs
et erant cognitiõe dignissima. Quid eĩ est p̃ter deos optabli sapiã: ꝗd pre¬

Expanded text:
ica per eos gerebatur, quibus se ipsa commiserat, omnis meas curas cogitationesque in eam conferebam; cum autem dominatu unius omnia tenerentur neque plus quam in scribendo operae poneremus, deinde ipsis scriptis non ea, quae nunc,  qua omnis mea cura, cogitatio, opera poni solebat, nulla esset omnino, illae scilicet lirunt forenses et senatoriae. Nihil agere autem cum animus non posset, temporis tribuissem, posteaquam honoribus inservire coepi meque totum rei publicae trasumebatur in legendo, scribendi otium non erat. Maximis igitur in malis hoc tamen boni assecuti videmur, ut ea litteris mandaremus, quae nec erant satis nota nostris et erant cognitione dignissima. Quid enim est, per deos, optabilius sapie
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ hñda uestitus ĩ quo sicut᷑ ĩ plerisq rebꝰ mediocritus optima ẽ. ¶ Sauẽ¬
du ẽ aũt ne aut tarditatib utamur in gressu molliorib neu pom¬
paꝵ fertulis siłes ẽẽ uideamur aut ĩ festinationib suscipiamus nimi¬
as celeritates que cũ siunt anelitus mouent᷑ uultus mutãt᷑ ora tor¬
quẽtur. Ee quib magna significatio fit nõ adeẽ ꝯstantiã & multo
etiã magis elaborandũ ẽ. neaĩ motus anaͣ recedant. quod assequem̃
si cauebimus ne ĩ ꝑturbationes atq examiationes ĩcidamꝰ et si attẽ¬
tos aĩõs ad decoris ꝯẜuatione tenebimꝰ. ¶Motus at̃ aĩoꝵ dupplices
sut̃. alteri cogitacionis alteri appetitꝰ. Cogitaciones ĩ uero exquirẽdo
maxie uersatur. Appetitus impellit ad agendũ. Curãdũ gͥest ut co¬
gitatione ad res ꝙͣ optimas utamur/ appetitũ rõni obedientem pre¬
beamꝰ. ¶ Et qm̃ magna uis orõnis est/ eaq dupp. alteꝑa ꝯtençionis

Expanded text:
enda vestitus, in quo, sicut in plerisque rebus, mediocritas optima est. Cavendum autem est, ne aut tarditatibus utamur in ingressu mollioribus, ut pomparum ferculis similes esse videamur, aut in festinationibus suscipiamus nimias celeritates, quae cum fiunt, anhelitus moventur, vultus mutantur, ora torquentur; ex quibus magna significatio fit non adesse constantiam. Sed multo etiam magis elaborandum est, ne animi motus a natura recedant; quod assequemur, si cavebimus, ne in perturbationes atque exanimationes incidamus, et si attentos animos ad decoris conservationem tenebimus. Motus autem animorum duplices sunt, alteri cogitationis, alteri appetitus; cogitatio in vero exquirendo maxime versatur, appetitus impellit ad agendum. Curandum est igitur, ut cogitatione ad res quam optimas utamur, appetitum rationi oboedientem praebeamus. Et quoniam magna vis orationis est, eaque duplex, altera contentionis,
Abbreviated transcription (Latin):
aut eleuatione ex mesticia ⁊ yllaritate ex risu ex locutõe. ex peti¬
centia ex ꝯtencione uocis ex sumissione ex ceteris siłib facile idi¬
temus ip̃i fit cĩ nescis qͦmõ ut mag̃ ĩ aliis cernamꝰ ꝙͣ in nobis¬
met ipis siꝗd delinꝗt᷑. Itaq facilime corrigũt᷑ ĩ discendo quorus
uitia imitant᷑ emendandi cã magraĩ. ¶ Nec uͦ alienũ ẽ ad ea eli¬
genda que dubitacionẽ afferunt adhybere doctos hoĩes uł ⁊̃ usuꝑi
tos incerogandos et quid hiis de unoqͦ gne̾ officii placeat exꝗuere.
Maior eĩ pars eo fere defferri solet quo anaͣ ip̃a deducitur. In

Expanded text:
aut contractione, ex maestitia, ex hilaritate, ex risu, ex locutione, ex retiaut contractione, ex maestitia, ex hilaritate, ex risu, ex locutione, ex reticentia, ex contentione vocis, ex summissione, ex ceteris similibus facile iuditemus ipsi; fit enim nescio quo modo, ut magis in aliis cernamus quam in nobismet ipsis, si quid delinquitur. Itaque facillime corriguntur in discendo, quorum vitia imitantur emendandi causa magistri. Nec vero alienum est ad ea eligenda, quae dubitationem afferunt, adhibere doctos homines vel etiam usu peritos et, quid iis de quoque officii genere placeat, exquirere. Maior enim p
Abbreviated transcription (Latin):
ditetur aut siꝗd aliud attencius cogitet nõ rep̃hendat᷑. at hoc ide siĩ
ꝯuiuio faciat inhuãnꝰ uideat᷑ inscitia tpr̃is. S ea q̃ młtũ ab humaĩ¬
tate discoepãt ut siꝗs ĩ foro cãtet aut siqua ẽ alia magna ꝑuersi¬
tas facile apparẽt ne magno oꝑe ãmonitiõe et p̃cepta desiderãt.
Que aut̃ ꝑua iudent᷑ eẽ delicta neq a młtis intelligi possũt abhiis
est diligencius declinandũ. ut ĩ fidib aut ĩ tibiis ꝙͣius paulũ dis¬
crepẽt tñ id a sciẽte a ĩadͥuerti solet. sic uidendu est ĩ uita ne forte
qd discrepet uł młto ⁊̃ magis quo maior ⁊ melior actionũ ꝙͣ sonoru
ꝯcentus ẽ. Itaq ut ĩ fidib musicoꝵ aures uł minima sencuent
sit nos si acres ac diligentes uolumꝰ eẽ aĩadu̾sores iucioꝵ magna ⁊¬
sepe intelligemus ex ꝑuis. Ex oculoꝵ optutu suꝑcilioꝵ a remissiõe

Expanded text:
ditetur, aut si quid aliud attentius cogitet, non reprehendatur, at hoc idem si in ditetur, aut si quid aliud attentius cogitet, non reprehendatur, at hoc idem si in convivio faciat, inhumanus videatur inscitia temporis. Sed ea, quae multum ab humanitate discrepant, ut si qui in foro cantet, aut si qua est alia magna perversitas, facile apparet nec magnopere admonitionem et praecepta desiderat; quae autem parva videntur esse delicta neque a multis intellegi possunt, ab iis est diligentius declinandum. Ut in fidibus aut tibiis, quamvis paulum discrepent, tamen id a sciente animadverti solet, sic videndum est in vita ne forte quid diserepet, vel multo etiam magis, quo maior et melior actionum quam sonorum concentus est. Itaque, ut in fidibus musicorum aures vel minima sentiunt, sic nos, si acres ac diligentes esse volumus animadversoresque saepe intellegemus ex parvis. Ex oculorum optutu, superciliorum aut remissione
Abbreviated transcription (Latin):
et haꝵ siłib uirtutib querimus. Itaq q̃ erãt prudẽtie ꝓpria suo
loco deã sũt. Que ãt haꝵ uirtutũ de quib iã diu loamur que
ꝑtinent ad uerecundiam et ad eoꝵ approbatione ꝗb quiui¬
mus nũc dicẽda sũt ¶ Talis est igͥ ordo actionũ adhibendus
ut ꝙͣdomodũ in orõne ꝯstãti sic ĩ uita omĩa sint apta int̾ se ⁊ ꝯueĩẽncia
Turpe ẽ eĩ ualdeq uiciosum ĩ re seuera quiiuo dignũ delicatũ aliquem
in ferre ẜmone. Bene ꝑieles cũ hrẽt collegam ĩ p̃tuna Sophocle poetam
hiiq de coĩ officio ꝯuenissent et caũ puer formosus p̃t̾iret dixissq so¬
phocles opueꝵ pulcrũ ꝑicle ałt ⁊ enĩ p̃torẽ sophocle decet nõ solũ ma¬
nus s ⁊̃ oculos abstinẽtes hrẽ. atq hoc idem Sophocles si in athletaꝵ
aꝓbatione dixisset iusta rep̃hensione cariusset. Tanta ẽ uis ⁊ loci ⁊ tpr̃is
ut siꝗs cũ cãm sit accurus in itinere aut in ambulatione secũ ip̃e me¬

Expanded text:
udentiae propria, suo loco dicta sunt; quae autem harum virtutum, de quibus iam diu loquimur, quae pertinent ad verecundiam et ad eorum approbationem, quibuscum vivimus, nunc dicenda sunt. Talis est igitur ordo actionum adhibendus, ut, quem ad modum in oratione constanti, sic in vita omnia sint apta inter se et convenientia; turpe enimn valdeque vitiosum in re severa convivio digna aut delicatum aliquem inferre sermonem. Bene Pericles, cum haberet collegam in praetura Sophoclem poëtam iique de communi officio convenissent et casu formosus puer praeteriret dixissetque Sophocles: O puerum pulchrum, Pericle! At enim praetorem, Sophocle, decet non solum manus, sed etiam oculos abstinentes habere. Atqui hoc idem Sophocles si in athletarum probatione dixisset, iusta reprehensione caruisset. Tanta vis est et loci et temporis. Ut, si qui, cum causam sit acturus, in itinere aut in ambulatione secum ipse me
Abbreviated transcription (Latin):
incidere sepe ꝯtencio et ꝯꝑatio de diobꝰ honestis utrũ honestius. qui
locus a panecio ẽ p̃t̾inissus. Nã cũ honestas oĩs manet a ꝑtib̾ .iiiʳ. quaꝵ¬
una ẽ cognitionis. altera coĩtans. tercia magnanimitatis qͣrti mode¬
rationis  hec ĩ deligendo officio sepe int̾ se ꝯparẽt᷑ necce est. ¶ placei
gͦ aptiora eẽ nẽ ea officia que ex coĩtate ꝙͣ ca q̃ cognitiõe ducat  Idꝙ l¬
argumto ꝯfirmaĩ pot̃ ꝙ si ꝯtigerit ea uita sapiẽti ut oĩu reꝵ affluẽtibꝰ
et ꝯtẽpłes tñ si solitũdo tanta sit ut hoiẽ udere nõ possit excedat euita.
princeps oiũ uirtutũ ẽ illa sapiã quã ph̾ya greci uocãt. Prudentiaꝵ

Expanded text:
incidere saepe contentio et comparatio, de duobus honestis utrum honestius, qui incidere saepe contentio et comparatio, de duobus honestis utrum honestius, qui locus a Panaetio est praetermissus. Nam cum omnis honestas manet a partibus quauna sit cognitionis, altera communitatis, tertia magnanimitatis, quarta moderationis, haec in deligendo officio saepe inter se comparentur necesse est. Placet igitur aptiora esse naturae ea officia, quae ex communitate, i contigerit ea vita sapienti, ut omnium rerum affluentibus  et contempletur, tamen, si solitudo tanta sit, ut hominem videre non possit, excedat e vita. Princepsque omnium virtutum illa sapientia, quam sofi/an Graeci voc
Abbreviated transcription (Latin):
r. lanarii. coqui. ẜ tores piscatores ut ait dexpencius. Addehuis si
placet uinguẽtarios saltatores totũq ludũ talariu. Eiub at artibꝰ
aut prudencia maior in est aut nõ mediocris utilitas querit᷑ ut me¬
dicina ut architectura ut doctrina reꝵ honestaꝵ hee sũt hiis quoꝵ
ordini ꝯueniũt honeste. Mercatura at̃ si tenius est sordida putanda
est sin uͦ magna ⁊ copiosa multa undiq apportans multisq sinc
uanitate imꝑtĩes. nõ ẽ admodu uituꝑanda. atq ⁊̃ si saciata q̃stu uł
ꝯtenta pocuis ut sepe ex alto ĩ portum ex ip̃o portu se ĩ agros posẜonesꝙ
ꝯtułit uidet᷑ iure optimo posse laudari: Oñ at̃ reꝵ ex qbꝰ aliqd acꝗrit
nichil ẽ agricultura meluis nichil uberius nichil dulciꝰ nichil hoĩe
libo dignius de qua qm̃ ĩ catone maiore satis młta diximꝰ illic assumes
q̃ ad hũc locũ ꝑtinebũt S ab hiis ꝑtib q̃ sũt honestatis ꝙ̃admodum

Expanded text:
rii, lanií, coqui, fartóres, piscatóres, ut ait Terentius; adde hue, si placet, unguentarios, saltatores totumque ludum talarium. Quibus autem artibus aut prudentia maior inest aut non mediocris utilitas quaeritur, ut medicina, ut architectura, ut doctrina rerum honestarum, eae sunt iis, quorum ordini conveniunt, honestae. Mercatura autem, si tenuis est. sordida putanda est; sin magna et copiosa, multa undique apportans multisque sine vanitate impertiens, non est admodum vituperanda, atque etiam, si satiata quaestu vel contenta potius, ut saepe ex alto in portum, ex ipso portu se in agros possessionesque contulit, videtur iure optimo posse laudari. Omnium autem rerum, ex quibus aliquid acquiritur, nihil est agri cultura melius, nihil uberius, nihil dulcius, nihil homine libero dignius; de qua quoniam in Catone Maiore satis multa diximus, illim assumes, quae ad hunc locum pertinebunt. Sed ab iis partibus, quae sunt honestatis, quem ad modum
Abbreviated transcription (Latin):
neq oppresse ne aut obscuꝵ eẽt aut putrdoũ sine ꝯfẽcione uox.
nec languẽs nͨ canora. uberior orõ .l. crassi nec minꝰ faceta sed
bene loquẽdi de catulis opinio nõ minor. sale uͦ ⁊ facetuis cesar⁊
catuli ptris frat᷑ uicit oẽs ut ĩ illo ip̃o foreñ genẽ dicendi ꝯten¬
ciones alioꝵ ẜmone iũceret. In om̃ib gͣ hiis elaborãdũ ẽ. s ĩ omĩ

Expanded text:
et aut putidum, sine contentione vox nec languens nec canora. Uberior oratio L. Crassi nec minus faceta, sed bene loquendi de Catulis opinio non minor. Sale vero et facetiis Caesar, Catuli patris frater, vicit omnes, ut in illo ipso forensi genere dicendi contentiones aliorum sermone vinceret. In o
Abbreviated transcription (Latin):
ĩuidiã quẽꝙͣ uocabit. dĩq ita iusticie honestatiq adherebit ut dũ eã
ꝯẜuet ꝙͣuis grauit᷑ offendat mortẽq appetat pociꝰ ꝙͣ deserat illa q̃ dixi.
aliẜima omĩno ẽ ambitio honoꝵq ꝯtẽtiode qͣ p̃clare ẽ ap̃ cũdẽ platonem.
certarẽt qs eoꝵ potissimũ gubnaret. Idẽq p̃cepit ut eos adu̾saĩss existime¬
mus ꝗ arma ꝯtra ferrẽt nõ eg qui suo stũdio tueri rẽ .p. uelĩt. qualis.
fuit int̾ꝰ .p. affricanũ ⁊ ꝙ metellu sine acerbitate discensio Net uoͣ au
diendi sũt qui grauit̾ inimicis irascendũ putabũt idq magnanimi et
fortis uiri eẽ censebũt. Nichil aut̃ laudabłius nicħ magno ⁊ p̃claro tu¬
ro dignius placabilitate stabilitate atq demẽtia. In liberis uͦ ppłis ⁊ in¬
uiris equabilitate exͥcẽda ẽ ⁊̃ facilitas et fortitudo aĩ q̃ dr᷑ ne si irascam̃¬

Expanded text:
invidiam quemquam vocabit omninoque ita iustitiae invidiam quemquam vocabit omninoque ita iustitiae uamvis graviter offendat mortemque oppetat potius quam deserat illa, quae dixi. Miserrima omnino est ambitio honorumque contentio, de qua praeclare apud eundem est Platonem, certarent, quis eorum potissimum gubernaret. Idemque praecipit, ut eos adversaries existimemus, qui arma contra ferant, non eos, qui suo iudicio tueri rem publicam velint, qualis fudiendi, qui graviter irascendi inimicis putant, idqud magnanimi et fortis viri esse censent. nihil enim laudabilius, nihil magno et praeclaro viro dignius placabilitate, atque clementia In liberis vero populis et iuris aequalitate, exercenda etiam est facilitas, et altitudo animi, quae dic
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ qui quod senciũt et si oportunũ sit tamẽ iniuidie metu nõ audẽt dicere.
¶Omĩno ꝗ rei.p. p̃futuri sũt duo platonis p̃cepta teneãt. Unũ ut utilitate
ciuiu sic tueant᷑ ut q̃cũq agũt ad eã refferãt obliti comodoꝵ suoꝵ. alterũ
ut totum corpus rei .p. curent nedũ partem aliquã tueãtꝰ reliquas deserãt.
cõmissa ẽ gerẽda ẽ. Qui aũt ꝑti ciuiiũ ꝯsulũt ꝑtẽ negligũt rẽ ꝑniciosis
simã ĩ ciuitatẽ inducũt seditione atq discordiã. Ex qͥ cueĩt ut alii po¬
pulares alii studiosi optimiq ciuꝰq uideãt᷑. pauci uniusoꝵ. Hinc apuo
Athenienses magne discordie orte et ĩ nra re .p. nõ solũ seditiões s etiã
pestifera bella ciuilia q̃ grauis ⁊ fortis ciuis ĩ re .p. dignus pͥricipatu
fugiet atq oderit. tradetq se totũ rei .p. neq opes aut potẽciã ꝯsectab̾r
totãq eã sic tuebit᷑ ut om̃ibꝰ ꝯsulat. Nec uõ criminib fłis ĩ odiũ aut

Expanded text:
od sentiunt, etiamsi optimum sit, tamen invidiae metu non audent dicere. 4. Omnino, qui Reip. praefuturi sunt, duo Platonis praecepta teneant; unum, ut utilitatem civium sic tucantur, ut quidquid agunt, ad eam referant obliti commodorum suorum: alterum, ut totum corpus reip. curent; ne dum partem aliquam tuentur, reliquas deserant. commissimam in civitatem inducunt, seditionem atque discordiam. Ex quo evenit, ut alii populares; alii studiosi optimi cuiusque videantur; pauci universorum. Hinc apud Athenienses magnae discordiae ortae, in nostra republica non solum seditiones, sed pestifera bella civilia; quae gravis et fortis civis et in re publica dignus principatu fugiet atque oderit tradetque se totum rei publicae neque opes aut potentiam consectabitur totamque eam sic tuebitur, ut omnibus consulat; nec vero criminibus falsis in odium aut
Abbreviated transcription (Latin):
greca uerba inculcãtes iure optimo irrideamur sic ĩ actiões cõeq uitã
cã.M. cato fuit ĩ alia ceteri qui se ĩ affrica cesari tradiderũt. atꝙ cetis
res fuerãt faciliores. Catoni at̃ cũ incredibile tabuisset naͣ grauitatem
camq ip̃e ppetua ꝯstãcia correborauisset sem̃pq ĩ proposito susceptaq cõ¬
silio ꝑmansisset. moriendũ pocuis ꝙͣ tyrãni uultus aspiciẽduᷤ fuit. in¬
Quãmulta passus ẽ ulixes ĩ illo errore diuturno ⁊ nocturno cũ ⁊ mu¬
lieribꝰ si cyree ⁊ calipso mulieres applłande sũt ĩẜuiret.⁊ ĩ omĩ ẜmo¬

Expanded text:
ut quidam, Graeca verba inculcantes iure optimo rideamur, sic in actiones omnemque vitam um enim alia in causa M. Cato fuit, alia ceteri, qui se in Africa Caesari tradiderunt? Atqui ceteris res fuerant faciliores, Catoni cum incredibilem tribuisset natura gravitatem eamque ipse perpetua constantia roboravisset semperque in proposito susceptoque consilio permansisset, moriendum potius quam tyranni vultus aspiciendus fuit. Quam multa passus est Ulixes in illo errore diuturno, cum et mulieribus, si C
Abbreviated transcription (Latin):
potuissent hedificaũ nec freꝙͣtari ex quo leges moresq ꝯstituti.tñ uiris
equa descriptio certaq uiuendi disciplina. Quas pes ⁊ mansuetudo
aĩoꝵ ꝯsecuta ⁊ uerecũdia ẽ.effectũq est ut ẽẽt uita munitior. atq ut
dando ⁊ accipiendo mutatisq facultatib ⁊ comodis nulla re egeremꝰ. on¬
giores hoc loco sumus ꝙͣ neccẽ est. ꝗd eĩ est cui nõ pspicua sc̃t̃ illa q̃ plurib
uerbio a panetio ꝯmemorant᷑: Neminẽ neq duce bello. neꝙ prĩare

Expanded text:
potuissent nec aedificari nec frequentari; ex quo leges moresque constituti, tum iuris potuissent nec aedificari nec frequentari; ex quo leges moresque constituti, tum iuris aequa discriptio certaque vivendi disciplina; quas res et mansuetudo animorum consecuta et verecundia est effectumque, ut esset vita munitior, atque ut dando et accipiendo mutuandisque facultatibus et commodandis nulla re egeremus. Longiores hoc loco sumus, quam necesse est. Quis est enim, cui non perspicua sint illa, quae pluribus verbis a Panaetio commemorantur, nemi
Abbreviated transcription (Latin):
ex reb hiis que sũt ĩ aĩa ꝑcipiant᷑ eas nos nullo mõ sine hoĩu manu atq
oꝑa capere potuisse. Qui deniq ex bestiis fructus aut que comoditas nisi
hoiẽs adiuuarent ꝑcipi pesset: Nã ⁊ qui pͥncipes in ueniẽdi fuerũt quẽ
ex qͣq belua usu hpẽ possemꝰ: hoĩes certe fuerũt. Nec hoc tpr̃e sine hoũi
oꝑa aut pascere eas/ aut domare aut tueri. aut tẽpestiuos fructus ex
hiis cape possemꝰ. ab eudẽq ⁊ hee que nocent int̾ficiũt᷑ ⁊ q̃ usui possũt
ẽẽ capiuĩtur. Quid enum erem artiũ młtitudinẽ sine ꝗbꝰ uita oĩo nullat
ẽẽ potusset : Quid eĩ egris subueĩret: que ẽẽt oblectacio ualẽtiu: ꝗ uectꝰ
aut cultus nͥ tã młte nob̾ artes ministrarẽt: Quibꝰ rebꝰ exculta hoĩut
uita tãtum destitit a uictu ⁊ cultu bestiaꝵ. Srbes uͦ sine hoĩu ce̾tu non

Expanded text:
ex rebus iis,quae sint inanimae,percipiantur,eas nosnullo modo sine hominum manu atque ex rebus iis,quae sint inanimae,percipiantur,eas nosnullo modo sine hominum manu atque opera capere potuisse. Qui denique ex bestiis fructus aut quae commoditas, nisi homines adiuvarent, percipi posset? Nam et qui principes inveniendi fuerunt, quem ex quaque belua usum habere possemus, homines certe fuerunt, nec hoc tempore sine hominum opera aut pascere eas aut domare aut tueri aut tempestivos fructus ex iis capere possemus; ab eisdemque et, quae nocent, interficiuntur et, quae usui possunt esse, capiuntur. Quid enumerem artium multitudinem, sine quibus vita omnino nulla esse potuisset? Qui enim aegris subveniretur, quae esset oblectatio valentium, qui victus aut cultus, nisi tam multae nobis artes ministrarent? quibus rebus exculta hominum vita tantum distat a victu et cultu bestiarum. Urbes vero sine hominum coetu non
Abbreviated transcription (Latin):
nec hii sine hoũi administracõe uterem̃. Neq eĩ ualitudĩs curatio
neq nauigatio neq agricultura neq frugũ fructuũq reliquoꝵ per¬
ceptis.⁊ ꝯẜuatio sine hoiu oꝑa nulla eẽ potiusset. Iam uo̾ ⁊ eaꝵ xeru
quibꝰ habũdaremꝰ exportacio et eaꝵ quib egeremus ĩuectio certe nulla
eet nͥ hiis munerib hoies fungerẽt᷑. eadẽq rõe n ec lapides ex terra
penitꝰ abditum sine hõĩu lãbore ⁊ manu. Tecta uoͣ ꝗbꝰ ⁊ frigoꝵ uis
pelleret᷑ ⁊ caloꝵ melestie sedarent᷑ unde aut ĩ initio gniͣ humano
bari potuisset aut postea subueĩri si auͭ ui tẽpestatis aut terpe motu
aut uetustate cecidissent ñ coĩs uita ab hoĩb haꝵ reꝵ auxilia pete̾
didicisset: At deductus aquaꝵ periuationes fluminũ agroꝵ irrigatões
moles oppositas fluctib portus manuscõs unde sine hoũi oꝑe hr̃e pes¬
semus: Ex quib młtisq aliis ꝑspicuũ est qui fructus queq utilitates

Expanded text:
nec iis sine hominum administratione uteremur. Neque enim valetudinis curatio neque navigatio neque agri cultura neque frugum fructuumque reliquorum perceptio et conservatio sine hominum opera ulla esse potuisset. Iam vero et earum rerum, quibus abundaremus, exportatio et earum, quibus egeremus, invectio certe nulla esset, nisi his muneribus homines fungerentur. Eademque ratione nec lapides ex terra penitus abditum sine hominum labore et manu. Tecta vero, quibus et frigorum vis pelleretur et calorum molestiae sedarentur, unde aut initio generi humano dari potuissent aut postea subveniri, si aut vi tempestatis aut terrae motu aut vetustate cecidissent, nisi communis vita ab hominibus harum rerum auxilia petere didicisset? Adde ductus aquarum, derivationes fluminum, agrorum irrigationes, moles oppositas fluctibus, portus manu factos, quae unde sine hominum opere habere possemus? Ex quibus multisque aliis perspicuum est, qui fructus quaeque utilitates
Abbreviated transcription (Latin):
illi qͥdẽ q̃ magna ⁊ pret opiniones sua aĩa dilterũt. seꝑatĩ at̃ ĩ singlis si ꝑspi¬
cunt nec opinata qͥde bona. Itaq cos uiros suspitiũt maximisq esferũt
laudib ĩ quib existimant se excellẽtes quasta ⁊ singłares ꝑspicere u̾ͥtutes.
Despiciũt at cos ⁊ ꝯtẽnũt ĩ quib nichil uirtutis nichil aĩ nichilutiuoꝵ
putant. Non eĩ om̃s eos ꝯtẽnũt de quib male existimãt. Nã qͦs ĩprobos
malẽdicos siudulentos putant ad facienda iniuria instructos eos haud
contẽnũt qͥdem. s de hiis male existimant. Quã ebrẽ ut añ dixi con¬
tẽnũtur hii ꝗ nec sibi nec alteri ut dr̃ ĩ quibꝰ nullus labor nulla

Expanded text:
ia, quae magna et praeter opinionem suam animadverterunt, separatim autem, in singulis si perspiciunt necopinata quaedam bona. Itaque eos viros suspiciunt maximisque efferunt laudibus, in quibus existimant se excellentes quasdam et singulares perspicere virtutes, despiciunt autem eos et contemnunt, in quibus nihil virtutis, nihil animi, nihil nervorum putant. Non enim omnes eos contemnunt, de quibus male existimant. Nam quos improbos, maledicos, fraudulentos putant et ad faciendam iniuriam instructos, eos haud contemnunt quidem, sed de iis male existimant. Quam ob rem, ut ante dixi, contemnuntur ii, qui nec si
Abbreviated transcription (Latin):
crassu uddebamus. Quo ĩ gñe uersutissimũ ⁊ paciẽtissimũ lacedemoniũ
lisandru accepimꝰ ꝯtcaq dalicratidam qui p̃fectus classis ꝓximus post
de młtis eẽ uĩdeatur ꝗd ĩ catulo ⁊ ĩ patre ⁊ in filio idẽq ĩ.Q. mutio nu¬
mantino uidimus. Audiui ex maiorib natu hoc idẽ fuisse ĩ.p. scipiõe n¬
nascica. ꝯtraq patoẽ eius illũ qui.t grachi conatus ꝑditos uindicau
nullã comitatem hũisse ẜmonis. ne xenõtem ꝗdem seuerissimũ phoru¬
obeaq rem ip̃m magnii ⁊ clarũ fuisse. Innua̾biles alie dissimilitudines
sũt nature moꝵq minime eñ uituꝑandoꝵ. ¶ admodũ at̃ tenẽda sũt
sua cuiq nõ uitiosa s tñ ꝓpria quo facilius decoꝵ illud qd̾ querimꝰ retine
ne ꝗcꝙͣ sequi quod assequi nequeas.Ex quo magis emergit quale sit decoꝵ

Expanded text:
Crassum videbamus. Quo in genere versutissimum, et patientissimum Lacedaemonium Crassum videbamus. Quo in genere versutissimum, et patientissimum Lacedaemonium Lysandrum accepimus. Contraque Callicratidam, qui praefectus classis proximus post de multis esse videatur. Quod in Catulo, et in patre, et in filio, idemque et in Q. Mucio Mancia vidimus. Audivi ex maioribus natu hoc idem fuisse in P. Scipione Nasica, contraque patrem eius, illum qui Ti. Gracchi conatus perditos vindicavit, nullam comitatem habuisse sermonis ne Xenocratem quidem, severissimum phs sunt naturae morumque minime tamen vituperandorum. 2. Admodum autem tuenda sunt sua cuique, non vitiosa, sed tamen propria, quo facilius decorum illud, quod quaerimus retineapugnare, nec quicquam sequi, quod assequi nequeas. Ex quo magis emergit, quale sit decorum
Abbreviated transcription (Latin):
tate meẽ aliiᷤ uenustatẽ sic ĩ aĩs existunt ⁊̃ maiores uarietates. Erat in
lucii filio atq hiisdẽ tpr̃ĩb ĩ .M. scauro ⁊ ĩ marco druso adoloscẽte singlia seue¬
ritis. In .s lelio multa yllaritas. ineuls familiai scipione ambitio maior
uita tristior ¶ De grecis at dulce ⁊ facetũ festiuiq ẜmonis atq i oi orõne
simłatore quẽ yroniã greti noiãuerũt socratem accepimꝰ ꝯͣ aut̃ py thagorã
et periclem sũma auctoritatẽ ꝯsetutrs sine ulla yllaritare. Callidum hanibalẽ
ex penoꝵ ex nr̃is dicib &. maximũ accepimus facile cclare tacer diᷤ¬
et tucior uita eiꝰ cẽt et plus aliꝙͣto rei p ꝓdesset: furere se simulauit. S̃t
hiis ⁊ alii młtum dispares simplices ⁊ aperti. qui nichil ex oculto nichil
de insidiis agendum putant ueritatis cultores fraudis inimiq. It alii ꝗ¬

Expanded text:
tatem inesse, aliis venustatem, sic in animis exsistunt maiores etiam varietates. Erat in tatem inesse, aliis venustatem, sic in animis exsistunt maiores etiam varietates. Erat in iisdem temporibus in M. Scauro et in M. Druso adolescente singularis severitas, in C. Laelio multa hilaritas, in eius familiari Scipione ambitio maior, vita tristior. De Graecis autem dulcem et facetum festivique sermonis, atque in omni oratione simulatorem, quem ei/rwna Graeci nominarunt, Socratem accepimus, contra Pythagoram et Periclem summam auctoritatem consecutos sine ulla hilaritate. Callidum Hannibalem ex Poenorum, ex nostris ducibus Q. Maximum accepimus, facile celare, tacere, diset tutior eius vita esset et plus aliquanto rei publicae prodesset, furere se simulavit. Sunt his alii multum dispares, simplices et aperti. qui nihil ex occulto, nihil de insidiis agendum putant, veritatis cultores, fraudis inimici, i
Abbreviated transcription (Latin):
icͣcundiã. ex quo intelligit᷑ corporis uoluptate nõ satis eẽ digña horĩs
p̃stancia eaq ꝯtẽni ⁊ reici oportere. sin sit ꝗspiam qui aliꝗd tribuat
uoluptati diligent̾ ci tenendũ eẽ eius fruẽde modũ. Itaq iuctus cul¬
tusq corporis ad ualitudinẽ pefferãt᷑. et ad uires nõ ad uoluptate.
atq ⁊̃ si ꝯsiderare uelimus q̃ sit ĩ naͣ excellẽtia ⁊ dignitas intellige¬
mus ꝙͣ sit turpe diffluere luxuria et delicate ac molliter uiuere. ⁊¬
ꝙͣq honestũ parce ꝯtinenter seuere sobrie. ¶Intelligendꝰ ẽ ⁊̃ duab
sumus rõnis prãnaieq eius qua añcellimus bestias: a qua omẽ honestũ
decoꝵq teahitur et ex qua rõ inueniendi officii ex ꝗrit. Altera q̃ ꝓprie sta
głis ẽ attributa. Ut.n.ĩ corporibꝰ magne dissimi litudĩes sũt. alios eĩ uidemꝰ uelo¬
citate ad cursum alios uixib ad luctandũ ualere. Itẽq ĩ formia̾ aliis digni¬

Expanded text:
undiam, ex quo intelligitur, corporis voluptatem non satis esse dignam hominis praestantia, eamque contemni, et reici oportere. Sin sit quisquiam, qui aliud tribuat voluptati, diligenter ei tenendum esse modum eius fruendae. Itaque victus, cultusque corporis ad valetudinem referantur, et ad vires, non ad voluptatem, Atque etiam si considerare volumus, quae sit in natura excellentia et dignitas, intellegemus, quam sit turpe diffluere luxuria et delicate ac molliter vivere quamque honestum parce, continenter, severe, sobrie. Intellegendum etiam cst duabus sumus rationis, praestantiaeque eius qua antecellimus bestiis, a qua omne honestum decorumque trahitur, et ex qua ratio inveniendi officii exquiritur: altera autem, quagulis est tributa. Ut enim in corporibus magnae dissimilitudines sunt alios videmus velocitate ad cursum, alios viribus ad luctandum valere, itemque in formis aliis digni
Abbreviated transcription (Latin):
mente distinguit᷑ ⁊ cogitacõne. ¶ Est aut eius distinctio dupplex
nam ⁊ gnãle ꝙdã decoꝵ intelligimꝰ quod ĩ omi honestate u̾sat᷑ ⁊ aliud
hiuc subiectum qd ꝑtinet ad singłas cãs honestatis. Atq illud suꝑius
sic fere diffiniri solet: decoꝵ id eẽ qd̾ ꝯsentaneũ sit hoĩs excellẽtie ĩ eo ĩ
quo nã cus a reliqs aiãntibꝰ differat. Que aũt ꝑs subiecta gni ẽ eam
moderatis ⁊ fẽperãtia appareat cũ spẽ quadã libali. Het ita intelligi
pessumꝰ extimare ex eo decoro quod poete secũt᷑ de quo alio loco plura
dignũ sit et fit ⁊ dr̾. ut si eacus aut Minos diceret oderĩt dũ me¬
uistos accepimꝰ. at atreo drcente plausus excitãt᷑. ẽ eĩ digna ꝑͦ oratio

Expanded text:
eius discriptio duplex; nam et generale quoddam decorum intellegimus, quod in omni honestate versatur, et aliud huic subiectum, quod pertinet ad singulas partes honestatis. Atque illud superius sic fere definiri solet: decorum id esse, quod consentaneum sithominis excellentiae in eo, in quo natura eius a reliquis animantibus differat. Quae autem pars subiecta generi est,moderatio et temperantia appareat cum specie quadam liberali. Haec ita intellegi possumus existimare ex eo decoro, quod poetae sequuntur; de quo alio loco plura dignum est, et fit et dicitur; ut, si Aeacus aut Minos diceret: óderint, dum més fuisse iustos accepimus; at Atreo dicente plausus excitantur; est enim digna persona oratio.
Abbreviated transcription (Latin):
enũ est qd  deceat id tũ appiret cũ añgressa honestas ẽ. Itaq nõ solu
qͥgas ꝯsidente om̃ĩq iure ꝗd sit ueri iudere ⁊tucri decet. ꝯtraq
sallu ecrare. labi. decipi tam decet ꝙͣ delirare et mente ẽẽ captũ.
Et iusta omĩa decora sũt. Iniusta uõ ꝯtra ut turpia sic indecora⁊
¶ Silis ẽ rõ fortitudinis. quod enĩ uinłr aiõq magno fit id dignũ
uiro ⁊ decoꝵ uidet᷑ qd̾ uõ ꝯtra ĩd ut turpe sic indecoꝵ. Quar̃ qd̾¬
ꝑtinet ad om̃ẽ honestatẽ hec ꝗdem dico decoꝵ et ita ꝑtinet ut nõ¬
recondita quadam põne cernatur s sit ĩ ꝓmptu. Est ꝗddã idq in¬

Expanded text:
est enim, quod deceat, id tum apparet, cum antegressa est honestas. Itaque non solum est enim, quod deceat, id tum apparet, cum antegressa est honestas. Itaque non solum agas, considerate omnique in re quid sit veri videre et tueri decet, contraque falli, errare, labi, decipi tam dedecet quam delirare et mente esse captum; et iusta omnia decora sunt, iniusta contra, ut turpia, sic indecora. Similis est ratio fortitudinis. Quod enim viriliter animoque magno fit, id dignum viro et decorum videtur, quod contra, id ut turpe, sic indecorum. Quare pertinet quidem ad omnem honestatem hoc, quod dico, decorum, et ita pertinet, ut norecondita quadam ratione cernatur, sed sit in promptu. Est enim qui
Abbreviated transcription (Latin):
laponos sinamus ĩ quo falli facile est. Tales enĩ nos eẽ pute
numot uee laudemur. Ex quo nascũtur ĩnuabilia peccata cũ
mas res geri et aiͣ maximi ab hiis ꝗ rẽ .p. gcrͣat ꝙ eoꝵ admĩstra¬
to darissimt pateat ad płimosq ꝑtineat. Esse aut magni aĩ eta
siesse mlto in uita ociosa qui aut inuestigarẽt aut conarentur
ucartuirpi questunec edicso tũ ꝙͣ plimis modo dignis se utilẽ p̃beat
deende aug at iõe diligencia ꝑsimonia nec libidini pocius luxurieq¬
Q ubulutati ⁊ benificencie pareat.ͦ lec p̃scripta ẜuãtẽ licet magni¬
fes Sequit ut de una reliqͣ ꝑte honestatis dicendũ sit: in qua uere¬
cundia ⁊ qr qdã ornatus iutt temꝑantia ⁊ modestia oĩsq sedatio
aucat sepanai. Nam ⁊ qd decet honestũ ẽ et quod honestũ ẽ decet. Qual
quea diefra sit honesti ⁊ decori facilius intelligi ꝙͣ explanaiͣ pot̃. Quicꝗd

Expanded text:
laii nos sinamus; in quo falli facile est. tales enim nos putamus, laii nos sinamus; in quo falli facile est. tales enim nos putamus, ut iure laudemur: ex quo nascuntur innumerabilia peccata; cum mas res geri, et maximi animi ab iis, qui Rempubl. gerant; quod cortio latissime pateat ad plurimosque pertineat; esse autem magni animi et fuisse multos etiam in vita otiosa, qui aut investigarent aut conarentur que turpi quaestu, neque odioso: tum, quam plurimis, modo dignis, fe utilem praebeat: deinde augeatur ratione, diligentia parsimoma: nec libidini potius luxuriaeqi et beneficentiae pareat. Haec praescripta servantem licet magnice. Sequitur, ut de una reliqua parte honestatis dicendum sit, in qua verecundia et quasi quidam ornatus vitae, temperantia et modestia omnisque sedatio queat separari; nam et, quod decet, honestum est et, quod honestum est, decet; qualis autem differentia sit honesti et decori, facilius intellegi quam explanari potest. Quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
niendũ nõ iracundia s equitate ducũt᷑. ¶ Atq ⁊̃ in rebꝰ ꝓsperis ⁊ ad uo¬
lũtate nr̃a fluentibꝰ suꝑbiã maximo oꝑe ⁊ fastidiũ arrogantiãq fugiamꝰ.
Nã ut adu̾sas res sic scd̾as ĩmoderate ferre leuitatis ẽ. p̃dara ẽ equabłitas
gaio lelio accepimus.¶Philipu quide macedoiu regẽ rebꝰ gestis ⁊ gloria
suꝑatũ suꝑatũ a filio facilitate ue̾ ⁊ humaĩtate uideo suꝑiorẽ fuisse. Nq alt̾
ditorẽ ⁊ familiarẽ suũ so̾litũ ait dicere ut equos ꝑꝑ crebras ꝯtẽtiones prelioꝵ¬
ferocitate exultantes domitorib tradere soleant ut hiis faciliorib possit uti
sc hoĩes scdis rebꝰ effrenatos Sͥq prestoẽtes tãꝙͣ in girũ rõnis et
doctrine duci oportere ut prospicerẽt peꝵ humanaꝵ imbecilitatẽ
ꝯsilio amitoꝵ. hiisq maior ⁊̃ ꝙͣ ante tribuenda auctoritas. hiisq
tẽporib cauendũ est ne assentatorib patefaciamꝰ aures nͨ adu¬

Expanded text:
s et ad voluntatem nostram fluentibus superbiam magnopere, fastidium arrogantiamque fugiamus. Nam ut adversas res, sic secundas immoderate ferre levitatis est, praeclaraque est aeqC. Laelio accepimus. Philippum quidem, Macedonum regem, rebus gestis et gloria superatum a filio, facilitate et humanitate video superiorem fuisse; itaque alter ditorem et familiarem suum, solitum ait dicere, ut equos propter creferocitate exultantes domitoribus tradi soleant ut his facilioribus possint uti, sic homines secundis rebus effrenatos sibique presidentes, tanquam in girum rationis et doctrine duci oportere, ut perspicerent rerum humanarum imbecillitatem  hisque etiam maior, quam ante, tribuenda est auctoritas. Iisdemque temporibus cavendum est, ne assentatoribus patefaciamus aures, nec adu
Abbreviated transcription (Latin):
Ioq uiri magni rebꝰ agitatis punipe sontes młtitudinẽ se¬
uare in omĩ fortuna recta atq honesta retinere:. Ut eni
sũt ꝙͣaomodum supͣdixi qui urbanis peb bellicas añponãt
sic reꝑias multos quib piculosa et callioa ꝯsilia quietis co
gitacionibꝰ splendidiora et maiora usdeantur. Nũꝙͣ oĩo piculi
fuga ꝯmittendũ est ut imbeciles timidiq usoeanir. E fugi¬
m̃ edicor est qui leniter egrotantes lenter curãt grauiorib
ãf reme morbis piculosas curatidẽs ⁊ ancipites aosibere cogũ¬
tur. Quare ĩ trañqlo tẽpestate aduersa optare dem̃tis ẽ. subue

Expanded text:
i viri, rebus agitatis punire sontes, multitudinem conservare, in omni fortuna recta atque honesta retinere. Ut enim sunt, quem ad modum supra dixi, qui urbanis rebus bellicas anteponant, sic reperias multos, quibus periculosa et calida consilia quietis et cogitatis splendidiora et maiora videantur. Numquam omnino periculi fuga committendum est, ut imbelles timidique videamur, sed fugimedicorum est, qui leviter aegrotantes leniter curant, gravioribus autem morbis periculosas curationes et ancipites adhibere coguntur. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
cũdie ptes date sint cũq eadem naͣ doceat niõ negligere ꝙ̃admodu
nos aduersus hoiẽs geramus efficit᷑ ut et illud qd̾ ad oẽ hõnestatẽ ꝑti¬
net decoꝵ ꝙͣ late diffusũ sit appareat. Et hoc ꝗdem expectatur ł spectat
nunoquoq añe uirtutis. Ut eĩ pulcritudo corporis apta ꝯpoĩtione mẽ¬
bror mou̾et oculꝙ ⁊ delectat hoc ip̃o ꝙ int̾ se ꝑtes omẽs cũ quodam
lepore ꝯsenciut sic hoc decoꝵ qd̾ elucet ĩ uita mouet approbatione eoꝵ¬

Expanded text:
cundiae partes datae sint, cumque eadem natura doceat non neglegere, quem ad modum nos adversus homines geramus, efficitur, ut et illud, quod ad omnem honestatem pertinet, decorum quam late fusum sit, appareat et hoc, quod spectatur in uno quoque genere virtutis. Ut enim pulchritudo corporis apta compositione membrorum movet oculos et delectat hoc ipso, quod inter se omnes partes cum quodam lepore consentiunt, sic hoc decorum, quod elucet in vita, movet approbationem eo
Abbreviated transcription (Latin):
aut u̾bis castigat s ad pei .p. utilitatẽ peferri. ¶Cauẽdũ ẽ ⁊̃ ne maior
pena ꝙͣ culpa sit ⁊ ne hiis de causis alii plectãt᷑ alii ne appelłẽt᷑ ꝗdẽ. ¶p¬
hybenda aũt maxĩe ẽ ira ĩ puniendo. Nũꝙͣ eĩ iratus ꝙ accedet ad penã me¬
diocritate illã tenebit q̃ ẽ inter nimiũ ⁊ paꝵ q̃ placet pypatetics ⁊ rectet
placet modo ne lauddarent iracũdiã ⁊ dicerẽt utilit a naͣ datã. Illa uo̾ re

Expanded text:
castigat, sed ad rei publicae utilitatem referri. Cavendum est etiam, ne maior poena quam culpa sit, et ne isdem de causis alii plectantur, alii ne appellentur quidem. Prohibenda autem maxime est ira in puniendo; numquam enim, iratus qui accedet ad poenam, mediocritatem illam tenebit, quae est inter nimium et parum, quae placet Peripateticis, et recte placet, modo ne laudarent iracundiam et dicerent utiliter a natura datam. Illa ve