comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uenit anima mea & in cetu
illoꝵ¬
eoꝵ non sit gła mea Quia
infurore suo occiderunt
uirum. & in uoluntate sua
suffoderunt murum Ma¬
ledictus furor eoꝵ. qui ꝑ¬
tinaxr. & indignatio illoꝵ
qr clura. Diuiclam eos in ia¬
cob. & disꝑgam eos in isrł.
Iuda te laudabunt fr̃s tui.
Manus tua in ceruicib imi¬
micoꝵ suoꝵ. adorabunt
te filii patris tui Catulus
leonis iuda: ad predam fi
limi. ascendisti. requies¬
cens accubiusti ut leo. atq ⁊ q̃l
leena. Quiꝰ suscitabit eum:
Non auferetur sceptrum de
uida. & dux de femoreͤ eiꝰ
donec ueniat qui mittendꝰ
est & ipse erit expectatio
gentium: Ligans ad uineã
pullum suum. & ad uitem
ofilimi. a sinam tͦuam Laua¬
bit in uino stolam suam.
& sanguine uuȩ pallium
suum Pulchriores sunt o¬
culi eius uino. & dentes eiꝰ¬
lacte candidiores abulon
in litore maris habitabit.
& institutione nauium ꝑ¬
tingens usq adsydonem.
I sachar asinus fortis: habi accubans¬
tans inter terminos. Uidit

Expanded text:
in coetu illorum non sit gloria mea quia in furore suo occiderunt virum et in voluntate sua suffoderunt murum maledictus furor eorum quia pertinax et indignatio illorum quia dura dividam eos in Iacob et dispergam illos in Israhel Iuda te laudabunt fratres tui manus tua in cervicibus inimicorum tuorum adorabunt te filii patris tui catulus leonili mi ascendisti. Requiescens accubuisti ut leo et quasi leęna. Quis suscitabit eum? Non auferetur sceptrum de Iuda et dux de femore eius, donec veniat, qui mittendus est, et ipse erit exspectatioam pullum suum et ad vitem o fili mi asinam suam lavabit vino stolam suam et sanguine uvae pallium suum pulchriores oculi eius vino et dentes lacte candidiores Zabulon in litore maris habitabit et in statione navium pertingens usque ad Sidonem Isachar asinus fortis accubans inter terminos vidit
Abbreviated transcription (Latin):
est nomen loci ens. planc¬
tus egypti: fecerunt ergo
filii isrł. sicut preceꝑat
eis: & portantes eum inter¬
ram chanaan. sepelierunt
in spelunca duplici. quã
emerat abraham cum a¬
gro. in possessionem sepul¬
chri. ab ephron etheo cõtͣ
faciem mambre: Reuersus ꝙ
est ioseph in egyptum
cum fr̃ib suis. & cũ om̃i
comitatũ. sepulto patre.
Quo mortuo. timentes fr̃s

Expanded text:
n loci ejus, Planctus Aegypti. Fecerunt ergo filii Jacob sicut praeceperat eis. Et portantes eum in terram Chanaan, sepelierunt eum in spelunca duplici, quam emerat Abraham cum agro in possessionem sepulcri ab Ephron Hetthaeo contra faciem Mamre. Reversusque est Joseph in Aegyptum cum fratribus suis, et omni comitatu, sepulto patre. Quo mortuo, timentes fr
Abbreviated transcription (Latin):
& dissoluta sunt uincula
brachioꝵ. & manum illius.
ꝑ manus potentis iacob In¬
de pastor egressus est lapis
israhel d̃ patris tui. erit
aduitor tuus. & omp̃s belre¬
dicet tibi : Benedictionib
celi desuꝑ benedictionibus
abissi iacentis deorsum. Be¬
nedictionib uberum et
uulue Benedictionã
patris tui confortatȩ sunt.
Benedictionibus patrum eiꝰ.
donec uenir& desiderium
collium eternoꝵ: fiant in
capite ioseph & in uertice
uararei inter frẽs suos Ben¬
iamin. lupus rapax. Mane
comedit predam. & uesꝑe
diuidet spoliaͤ. Om̃s hi in
tribubus luodecim Hȩc
locutus est eis pater suus:
B enedixit q sungulis bene¬
dictionib ꝓpriis. & pre¬
cepit eisdicens Ego congre¬
gor ad popłm meum: sepe¬
lite me cũ patrib meis. in
spelunca duplici. quȩ est
in agro ethei. contra mam¬
bre in terrachanaan. quã
emit ab rahancũ agroeph¬
ron. etheiꝰ in possessionem
sepulchri. Ibi sepelierunt
eum. & sarram uxoremeiꝰ:

Expanded text:
 dissoluta sunt vincula brachiorum et manuum illius per manus potentis Iacob inde pastor egressus est lapis Israhel Deus patris tui erit adiutor tuus et Omnipotens benedicet tibi benedictionibus caeli desuper benedictionibus abyssi iacentis deorsum benedictionibus uberum et vulvae benedictiones patris tui confortatae sunt benedictionibus patrum eius donec veniret desiderium collium aeternorum fiant in capite Ioseph et in vertice nazarei inter fratres suos Beniamin lupus rapax mane comedet praedam et vespere dividet spolia omnes hii in tribubus Israhel duodecim haec locutus est eis pater suus benedixitque singulis benedictionibus propriis et praecepit eis dicens ego congregor ad populum meum sepelite me cum patribus meis in spelunca duplici quae est Ephron Hetthei contra Mambre in terra Chanaan quam emit Abraham cum agro ab Ephron Hettheo in possessionem sepulchri ibi sepelierunt eum et Sarram uxorem eius
Abbreviated transcription (Latin):
genitus meus. tu fortitudo
mea. & principiumi doloris
mei: Prior indonis. maior
in imꝑlo: Effusus es sicut
aq̃ua non cpescas. qr ascen¬
disti cubile patris tui. &
maculasti stratũ eiꝰ Simeon

Expanded text:
genitus meus, tu fortitudo mea, et principium doloris mei, prior in donis, major imperio. Effusus es sicut aqua, non crescas, quia ascendisti cubile patris tui, et mac
Abbreviated transcription (Latin):
cernens ioseph suꝑ faciẽ
patris. flens. & deosculans
cum p̃cepit q seruis suis
medicis ut aromatib con¬
dirent patrem Qutib

Expanded text:
cernens Joseph, ruit super faciem patris flens et deosculans eum. Praecepitque servis suis medicis ut aromatibus condirent patrem. Cum
Abbreviated transcription (Latin):
suus dexteram manum suꝑ
caput effraim. grauiter acce¬
pit. & apprehensam patris
manum. leuare conatus est
de capite effraim. & tranf¬
ferre suꝑͣmanasse: Dixit¬
q ad patrem: Non ita con¬
uenit pater. qr hic est pri¬
mogenitus ꝓone dexteram
tuam suꝑ caput eius quire¬
nuens ait. Scio fili mi scio.
& multiplicabitur: Sed fr̃
eius iunior. maior illo erit.
&e semen illius crescet in
isrł. atq dicet᷑: faciat tibi ds̃.
sicut
constituit q effraimante
manassem & ait ad ioseph
filium suũ: Enego morior.
& erit ds uob̾cum. redue&¬
q uos ad terram patrũ ur̃¬
oꝵ: Do tibi partem unam
extra fr̃es tuos. quam tuli
de manu amorrei ingla¬
dio & arcu meo. Uocauit
autem iacob filios suos & ait
eis: Congregamini. ut an¬
nunciem quȩ uentura st̃
uob̾ diebus nouissimis. son¬
gregamini & audite filis

Expanded text:
suus dexteram manum super suus dexteram manum super caput Ephraim, graviter accepit: et apprehensam patris manum levare conatus est de capite Ephraim, et transferre super caput Manasse. Dixitque ad patrem: Non ita convenit pater: quia hic est primogenitus, pone dexteram tuam super caput ejus. Qui renuens, ait: Scio, fili mi, scio: et multiplicabitur: sed frater ejus junior major illo erit: et semen illius crescet in Israhel atque dicetur faciat tibi Deus sicut constituitque Ephraim ante Manassen et ait ad Ioseph filium suum en ego morior et erit Deus vobiscum reducetque vos ad terram patrum vestrorum do tibi partem unam extra fratres tuos quam tuli de manu Amorrei in gladio et arcu meo vocavit autem Iacob filios suos et ait eis congregamini ut adnuntiem quae ventura sunt vobis diebus novissimis congreg
Abbreviated transcription (Latin):
Uidensautẽ filios eiꝰ dixit ad
eum: Qui sunt isti: Respon¬
dit: filu mei sunt. quos dedit
michi cdeus in hoc loco. Adhuc
inquit eos adme. ut benedi¬
cam illis. Oculi enĩ isrł caligauer̃t p̃ niu
senectite bant. & clare uidere non
poterat. Applicitosq ad se
suꝑ ostendit michi ds̃ sem̃
tuũ Cũ tulisset eos ioseph
de grimio patris. adorauit
ꝓnus in t̾ram. & posuit effra¬
im ad dexteram suam. id ẽ.
ad sinistram isrł. Manassen
uero in sinistra sua io est ad
q ambosacdeum: Qui ex¬
tendens manũ dexteram po¬
suit suꝑ caput effraim Si.¬
iupioris fr̃ĩs:
nistram autẽ suꝑ caput ma¬
nasse qui maior natu erat.
commutans manus Benedi
et ysaac. ds̃ qui pascit me
ab acdolescentia mea. usq
in p̃sentemdiem angłs qui
eriꝑuit me de cunctis ma¬
lis. benedicat pueris istis.
& inuocet᷑ suꝑ ros nomen
meum. nomina quoq patrũ
meoꝵ abrahan &e ysaac: &
crescant in multituclinẽ
suꝑ terram. uidensautem
ioseph quod posuisset pater

Expanded text:
idens autem filios ejus, dixit ad eum: Qui sunt isti? Respondit: Filii mei sunt, quos dedit mihi Deus in hoc loco. Adduc, inquit, eos ad me, ut benedicam illis.--Oculi enim Israel caligabant prae nimia senectute, et clare videre non poterat. Applicitosque ad sesuper ostendit mihi Deus semen tuum. Cumque tulisset eos Joseph de gremio patris, adoravit pronus in terram. Et posuit Ephraim ad dextad sinistram Israel: Manassen vero in sinistra sua, ad dexteram  ambos ad eum. Qui extendens manum dexteram, posuit super caput Ephraim junioris fratris: sinistram autem super caput Manasse qui major natu erat, commutans manus. Benedixet Isaac, Deus qui pascit me ab adolescentia mea usque in praesentem diem: Angelus, qui eruit me de cunctis malis benedicat pueris istis: et invocetur super eos nomen meum, nomina quoque patrum meorum Abraham et Isaac; et crescant in multitudinem super terram. Videns autem Joseph quod posuisset pater
Abbreviated transcription (Latin):
minis egypti. usq ad extre¬
mos fines eius. p̃ter sacer¬
pulsi uencłe possessiones
suas Dixit gͦ ioseph adpo¬
płos En ut cernitis i uos&
terram uram pharaho pos¬
sidet. Accipite semma. & se¬
rite agros ut fruges hab̾e
possitis Quintam partem
regi dabitis . iiͦii. reliquas
ꝑmitto uobis. in sementem
& cibos. familus & liberis
urĩs Qui responderunt.
Salus nr̃a in manu tua est.
Respiciat nos tantũ dĩs nr̃.
eo tempore usq in p̃sentẽ
diem. in uniuersa terra egy¬

Expanded text:
ypti usque ad extremos fines ejus, praepulsi vendere possessiones suas. Dixitque Joseph ad populum: En ut cernitis, et vos et terram vestram Pharao possidet: accipite semina, et serite agros, ut fruges habere possitis. Quintam partem regi dabitis: quatuor reliquas permitto vobis in sementem, et in cibum famulis et liberis vestris. Qui responderunt: Salus nostra in manu tua est: respiciat nos tantumdem dominuseo tempore usque in praesentem diem, in universa terra Aegy
Abbreviated transcription (Latin):
P ost hȩc introduxit ioseph
patrem suum ad regem. &
statuit eum coram eo: Qui
benedicens illi & interro¬
gatus ab eo quot sunt dies¬

Expanded text:
Post haec introduxit Joseph patrem suum ad regem, et statuit eum coram eo. Qui benedicens illi et interrogatus ab eo: Quot sunt
Abbreviated transcription (Latin):
ui &e mali. &e non ꝑuenert
usq ad dies patrum meo¬
rum. quib ꝑ egrinati st̃.
Et benedicto rege. egres¬
sus est foras. loseph uero
patri & fratrib suis cledit
possessionem in egypto.
in optimo terre. solo. ramas
& alebat eos. omnemq
domum patris sui. p̃bens
cibaria singulis In toto
enim orbe panis deerat. &
oppresserat fames terram.
maxime egrpti. & chana¬
an E quib omnẽ pecuniã
congregauit ꝓuenditione
frumenti. & intulit eam
in erarium regis Cũq defe
ciss& emptorib preciũ ue¬
nit cuncta egiptus ad ioseph
dicens Da nobis panes: Qua¬
re morimur ante te. defici¬
ente pecuna: Quib ille res¬
pondit: Adducite peccora
eis. si precium non habetis.
Que cũ adduxissent dedit
eis alimenta ꝓequis & oui¬
bus & bõbus & asinis Sus¬
tentauit q eos illo anno. ꝓ
conmutatione peccoꝵ: Ue¬
nerunt quoq anno seđo.
& dixerunt ei. Noncela¬
ente pecunia & peccora
simul defecerunt: Nȩc
clam te ⁊ quod absꝙ cor¬

Expanded text:
i et mali, et non pervenerunt usque ad dies patrum meorum quibus peregrinati sunt, et benedicto rege, egressus est foras. Joseph vero patri et fratribus suis dedit possessionem in Aegypto in optimo terrae solo  Vulg.Et alebat eos, omnemque domum patris sui, praebens cibaria singulis: in toto enim orbe panis deerat, et oppresserat fames terram, maxime Aegypti et Chanaan. E quibus omnem pecuniam congregavit pro venditione frumenti, et intulit eam in aeracisset emptoribus pretium, venit cuncta Aegyptus ad Joseph dicens: Da nobis panes. Qure morimur coram te, deficiente pecunia? Quibus ille respondit. Adducite pecora bos, si pretium non habetis. Quae cum adduxissent, dedit eis alimenta pro equis, et ovibus, et bobus, et asinis; sustentavitque eos illo anno pro commutatione pecorum. Venerunt quoque anno secundo, et dixerunt ei: Non celaente pecunia, et pecora simul defecerunt, nec clam te est quod absque cor
Abbreviated transcription (Latin):
ebi: Quatuo rdecm ꝑ filaabie
quoes mercedem meam deaor
uieb: Nisi d̾s patris mei abra¬
nam co timor ysaac affumes
michi forsitanꝰ micdui me ds¬
misisses. afflictionẽ meami &

Expanded text:
bi: quatuordecim pro filiabus: quoque mercedem meam decem vicibus. Et nisi Deus patris mei Abraam et timor Isaac affuisset mihi: forsitan nudum me dimisisse
Abbreviated transcription (Latin):
xitq benedictus ds̃ sem.
Sit chanaan seruus eius.
tet in tabernaculis sem
Sit q chanaan seruus enis¬
irit autẽ noe post di¬
luuium trecentis .l. annis.¬

Expanded text:
xitque benedictus Dominus Deus Sem sit Chanaan servus eius tet in tabernaculis Sem sitque Chanaan servus eiixit autem Noe post diluvium trecentis qui
Abbreviated transcription (Latin):
abimelech ꝓpter puteum
aquȩ. quẽ ui abstulerant
serui illius Respondit abi¬
melech Nescun quis fecenit¬
hantrem. sed & tu non indi¬
cafti michi. & ego ñ aucłi¬
ui preter hodie. Lulit

Expanded text:
Abimelech propter puteum aquae quem vi abstulerant servi illius. Respondit Abimelech: Nescivi quis feceritrem, sed et tu non indicasti mihi, et ego non audivi praeter hodie. Tulit
Abbreviated transcription (Latin):
tudine factus est uiuenis
sagitarius: habitauit q
indeserto pharan: & acce¬
pit illi mater sua uxorem
ꝯtempore dixit abime¬
lech. & fichol princeps
exercitus eius. ad abrahã.
Ds̃ recum est in uniuersis

Expanded text:
tudine, factusque est juvenis sagittarius. Habitavitque in deserto Pharan, et accepit illi mater sua uxorem tempore dixit Abimelech, et Phichol, princeps exercitus ejus, ad Abraham: Deus tecum est in universis,
Abbreviated transcription (Latin):
facte sunt ut n ueraciter ⁊ utilit̾ scͥbentur.
qr si m̃dacit᷑ ñ utiq utilit ut adu̾tamus qͦ
morbo suꝑbie laborant homines hodie n¬
nincreatorẽ conantes referre si quid ege¬
pint mali cũ sibi uelint tribui si quid ege¬
nnt boni. Mulier inquit quã dedisti me
uigno iedi. quasi ad hoc cota sit ut nopia
poci obedir& uiro ⁊ ambodo et ane derie¬
usq ad terminũ seculi ego din misene re¬

Expanded text:
raciter et utiliter scriberentur, quia, si mendaciter, non utique utiliter, ut aduertamus, quo morbo superbiae laborent homines hodie nonnisi in creatorem conantes referre, si quid egerint mali, cum sibi uelint tribui, si quid egerint boni. mulier, inquit, quam dedisti mecum, ligno, et edi: quasi ad hoc data sit, ut non ipsa potius oboediret uiro et ambo deo. Et diusque ad terminum saeculi: ego dixi:
Abbreviated transcription (Latin):
miticia pͥe ꝑudorẽ honerabat pꝰ peccatũ
q̃ fiduciã dabat añ peceatũ. nec iã illã nudi¬
tatẽ audebant oftendere talib oculis q̃
displicebat ⁊ suis. Dñs gͦ uolens iampecca¬
tores more t̾ticie int̾rogatos punire ãpli
quã illa pena dȩ qua iam cogebant erupesee¬

Expanded text:
amicitia pudore onerabat post peccatum, amicitia pudore onerabat post peccatum, quae fiduciam dabat ante peccatum; nec iam illam nuditatem audebant ostendere talibus oculis, quae displicebat et suis. Dominus ergo uolens iam peccatores moro iustitiae interrogatos punire amplius quam illa erat poena, de qua iam cogebantur erubesce
Abbreviated transcription (Latin):
li actiomi ꝯgruam: informa humana pͥ¬
is uiis hominib apparere. quos tam̃ ñ quã
misit adutere nuditatẽ suam. eoꝵ intẽ
Dudendum in memibris mogum penali
mbroꝵ lege sensissent. Sic gͦ affecti sunt
Ut solent ifici homines sub oculis hominũ.
itał affectio de pexcati pena erat: eũ la¬
tere uelle quẽ lat̾e nichil ꝓot̾. ⁊ ab eo car¬
nẽ occuttare qui cordis inspector:. S qđ
tunt in cõgitationib suis. ⁊ obscuratũ ÷
insipiens cor eoꝵ Se qͥppe dixert ẽẽ sa¬
prentes in abundantia sua. ⁊ illo au̾tente
faciẽ suã. stulti facti sunt. Qd̾ enĩ iam
ipsos pudebat erga se ipsos: uñ siba i
suecinctoria fecerant: multo uehem̃tius
ab illo ⁊̃ sic succinti uideri uerebantur.
qui tanquam familiari temꝑam̃to ad eos
uidendos. ꝑ creaturã uisibilem: uelut hu¬
manos oculos afferrbat. Si enĩ ꝓꝑterea
sic apparebat ut ad homines tanquã homo
cũ homine loqueretur quẽ admodũ uiri¬
abraham ad quercũ mambre: illa ipsa a

Expanded text:
tali actioni congruam in forma humana primis illis hominibus apparere, quos tamen nunquam permisit advertere nuditatem suam, eorum intest peccatum, pudendum in membris motum poenali membrorum lege sensissent. Sic ergo affecti sunt ut solent affici homines sub oculis hominum. Et talis affectio de peccati poena erat, eum latere velle quem latere nihil potest, et ab eo carnem occultare qui cordis inspector est. Sed quid runt in cogitationibus suis, et obscuratum est insipiens cor eorum? Se quippe dixerunt esse sapientes in abundantia sua, et illo avertente faciem, stulti facti sunt . Quod enim jam ipsos pudebat erga seipsos, unde sibi et succinctoria fecerant, multo vehementius ab illo etiam sic succincti videri verebantur, qui tanquam familiari temperamento ad eos videndos per creaturam visibilem velut humanos oculos afferebat. Si enim propterea sic apparebat, ut homines tanquam cum homine loquerentur, quemadmodum Abraham ad quercum Mambre , illa ipsa prope
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ ille ab omĩ dm̃o lib̾÷. qr ipse ÷ dñs omĩũ. qm̃
ĩ maiestate par illi esse ñ potuit: iam lapsus
⁊ patiens in peccato iuo parem sibi eum fa¬
cere conx̃tur. ł pociꝰ illum uiat ostendere
peccassc. se autẽ e̾e̾ in nocentẽ. Et mulier ĩt̾ro¬
gata refert culpam in serpentẽ. ut ei obtẽ¬

Expanded text:
sisiin majestate par illi esse non potuit, jam lapsus et jacens in peccato suo, parem sibi eum facere conetur. Vel potius illum vult ostendere peccasse, se autem esse innocentem. Et mulier interrogata refert culpam in serpentem: quasi aut
Abbreviated transcription (Latin):
ta abłcondisse se qm nudus eeeo Iãmiser¬
runo errore respondit qͣsioo posset displi¬
cem nud. sicͤ eũ ipse fecerat. Est autẽ ħer
roris ppũ ut ꝙ cuiq displicet hñdeo dis¬
picetu arbitretur. Iilud aute sublunit in¬
teluigendũ : qđ dñs ait. Quis nunciauit tibi
qr nudus es nͥ qr ab illa arbore de qua dixam
stibi ex illa sola ñ manducares ex illa man¬
ducasti: Nudus enĩ erat asimulatione.s uesti¬
nuditatẽ suam uidit. ⁊ displicuit sibi ex eo.
in se ñ accusat qđ ꝯsentit mulieri. s inmulie¬
rẽ refudit culpã suam ⁊ sic utiliter quasi
de astucia ꝗͣ miser conceꝑat : uoluit ad ipsũ
deũ ꝑtine qđ peccauit. Ñ enĩ ait muluer de¬
dit mͥ. s addidit dicens. Mulier ꝗ̃ dedisti
mͥ. Nicħ ÷ autẽ tã familiare peccantib quam
tribuere dõ uelle unde cũq accusant᷑. ⁊ hoc
de illa uena suꝑbie Ut qm̃ sic homro peccauit
cũ uell& ẽẽ par deo .i liber ec̃ ab eiꝰ dominio.

Expanded text:
ta, abscondisse se, quoniam nudus esset. Jam miserrimo errore respondit, quasi Deo posset displicere nudus, sicut eum ipse fecerat. Est autem hoc erroris proprium, ut quod cuique displicet, hoc etiam Deo displicere arbitretur. Illud autem sublimiter intelligendum est quod Dominus ait: Quis nuntiavit tibi quod nudus esses, nisi quia ab illa arbore de qua dixeram tibi, ex illa sola ne manducares, ex illa manducasti? Nudus enim erat a simulatione, sed vestinuditatem suam vidit, et displicuit sibi ex eo in se non accusat quod consensit mulieri, sed in mulierem refundit culpam suam; et sic subtiliter quasi de astutia quam miser conceperat, voluit ad ipsum Deum pertinere quod peccavit. Non enim ait, Mulier dedit mihi; sed addidit dicens, Mulier quam dedisti mihi. Nihil est autem tam familiare peccantibus, quam tribuere Deo velle undecumque accusantur: et hoc de illa vena superbiae, ut quoniam sic homo peccavit cum vult esse par Deo, id est liber esse ab ejus dominio,
Abbreviated transcription (Latin):
ħeodie factũ umelligitꝰ quo ⁊ religu lignutrue¬
nfera terra so rubente ꝓduxit. E heudo
necẽe ario repetitur ut quał sit locꝰ padisi noi¬
se possemus maxime gide ligno uiterengno¬
q scientie bom .i.ii.erat speciant̃ referendũ¬

Expanded text:
eo die factum intelligitur, quo et reliqua ligna fructifera terra, Deo jubente, produxit. Sed hic ideo necessario repetitur, ut qualis sit locus paradisi nosse possemus, maxime quia de ligno vitae lignoque scientiae boni et mali erat specialiter referendu
Abbreviated transcription (Latin):
homo tamen ĩ natura pͥa exp̃s accipitur. qui
uix it certo numero annoꝵ ita ⁊ ꝑ acͥssus in¬
quo eum collo cauit d̃s nichil aliud ꝗͣ locꝰ qui¬
dam intelligatur. terra .s. ubi habitar& ho¬
b̾uit᷑ ostendat. quẽad modũ padisũ ds planita¬
uerit dicens & eiecit ds̃ de torra ome lignũ
poc lam enĩ tunc ꝓduxerat terra om̃e lignũ.
hoc est tertiodie .S. cũ ex hisgenerib sint ista¬
ligna instituta in ꝑadiso que iam terra tci
die ꝓdur̾at. ad huc ea ꝓdurit in manifesto¬

Expanded text:
homo tamen in natura propria expressus accipitur, qui uixit certo numero annorum et quo eum collocavit Deus, nihil aliud quam locus quidam intelligatur, terra scilicet ubi habitaret hot quomodo paradisum Deus plantavit. « Et ejecit Deus de terra omne lignum, » etc. Jam enim tunc produxerat terra omne lignum, die scilicet tertio. Sed cum ex his generibligna instituta in paradiso, quae iam terra tertio die produxerat, adhuc ea produxit in t
Abbreviated transcription (Latin):
autem ruben tenpr̃ messis tri¬
tices in agrum repperit man¬
uma ginest quas matri lie de¬
tułit. Dyxitq rachel. da mͥ
partem de mandragoris filii
tui. Responoit lia. Parum nẽ
tibi uidetur qđ preripiens ma¬
goras fiuꝰ mei tulers Aut e

Expanded text:
autem Ruben tempore messis tin agrum, reperit maras: quas matri Liae detulit. Dixitque Rachel: Da mihi partem de mandragoris filii tui. Illa respondit: Parumne tibi videtur, quod praeripueris mgoras filii mei
Abbreviated transcription (Latin):
pp̃a iã securã sũ. habitauit enĩ mecũ uir
ms. uñ ⁊ filius m̃s uocet᷑ babitaculũ. Ma¬
le gͥ⁊ uiolent̾ in libro nõinũ ⁊ abulon fluxꝰ
noctis int̾p̃tatur. ⁊ pꝰ hoc peꝑit filiã ⁊ uo¬
caũ nom̃ eiꝰ diua. ħ tranfercur incausam.
enĩ insitimis causa exfitat. p̃filios ⁊ pa¬
rentũ ponenda s̃ noĩã. lia int̃p̃tat᷑ labo¬
mns. Racħ oius. ciũ filus ioseph ab eo q̃

Expanded text:
tabit enim mecum vir meus, et filius meus vocetur habitaculum. Male igitur et violenter in libro nominum, Zabulon fluxus noctis interpretatur. Et post hoc peperit filiam, et vocavit nomen ejus Dina. Haec transfertur in causam, enim in Sichimis causa exstitit. Prentum ponenda sunt nomina. Lia interpretatur laborans; Rachel, ovis, cujus filius Joseph, ab eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ dixerunt: Serui tui fu¬
muss Quib ille respon¬
dit. Nolite timere: Nlon
dei poterimus renuere
uoluntatiꝰ Uos cogitastis
dde me malum. & ds uex¬
tit illud in bonumꝰ ut ex¬
altaret me sicut inpueaꝰ¬
sentiarum cerutis. & sal¬
uos facerd multos popłos
Nolite timere: Ego pascam

Expanded text:
 dixerunt: Servi tui sumus. Quibus ille respondit: Nolite metuere: num Dei possumus renuere voluntatem? Vos cogitastis de me malum: et Deus vertit illud in bonum, ut exaltaret me sicut in praesentiarum cernitis, et salvos faceret populos multos. Nolite metuere:
Abbreviated transcription (Latin):
mittet angłm suũ tecũ. & diri¬
get uiã tuã. Accipiesq uxorẽ
filio meo. de cognatione mea &
Ue domo patris mei. Innocens
eris amaledictione mea. cum
ueneris ad ꝓpinqͥs meos & ñ
inqua nc̃ ambulo. Ecce sto uixta
fontẽ aquȩ. ⁊ uirgo quȩ egredi¬
etur adhauriendã aqua audi¬
erit ame. Da mͥ pauxillũ aquȩ
adbibendũ ex hydria tua & di¬
xerit mͥ. & tubibe & camelis
tuis hauriã. ipsa est mulier

Expanded text:
angelum suum tecum, et diriget viam tuam; accipiesque uxorem filio meo de cognatione mea, et de domo patris mei. Innocens eris a maledictione mea cum veneris ad propinquos meos, et non in qua nunc ambulo, ecce sto juxta fontem aquae; et virgo, quae egredietur ad hauriendam aquam, audierit a me: Da mihi pauxillum aquae ad bibendum ex hydria tua, et dixerit mihi: Et tu bibe, et camelis tuis hauriam, ipsa est mulier
Abbreviated transcription (Latin):
ibe camelis delt
lle autẽ contẽplabat᷑ eã tacitꝰ
scire uolens utrũ ꝓsperũ fecis¬
set iter suũ dñs anñ. Postquã
Sͦ bibert̃ cameli. ꝓtulit uir
in aures aureas. adpendentes
pondo sicloꝵ .a. Dixitq adeã.
uius fil̃ia es Indica michi. Est
indomo patris tui locuis adma¬
nendũ Quȩ respondit. fa
batuhelis sũ filii melche. que
peꝑit nachor: & addidit diceis

Expanded text:
ibus camelis dedit ille autem contemplabatur eam tacitus scire volens utrum prosperum fecisset iter suum Dominus an non postquam ergo biberunt cameli protulit vir inaures aureas adpendentes pondo siclorum decem dixitque ad eam cuius es filia indica mihi est in domo patris tui locus ad manendum quae respondit filia Bathuelis sum filii Melchae quem peperit Nahor et addidit dicens
Abbreviated transcription (Latin):
adoraui dñm. benedicens dño
deo dñi mei abrahã. qͥ ꝑdixxit
me recto itinere ut sumerẽ
filiã fr̃is dñi mei filio et. Quã
obrẽ. si facitis miscd̾ĩam ⁊ ueri¬
tatẽ cũ dño meo. indicate mħ
Sinautẽ aliud plac&. ⁊ hoc dicite
ut uadã ad dexterã siue adsi¬
nistrã. Respondert̃ laban &e
bathuel. Adño egressus ÷ sermo.
ñ possumꝰ extra placitũ eiꝰ ałi

Expanded text:
adoravi Dominum benedicens Domino Deo domini mei Abraham qui perduxisset me recto itinere ut sumerem filiam fratris domini mei filio eius quam ob rem si facitis misericordiam et veritatem cum domino meo indicate mihi sin autem aliud placet et hoc dicite ut vadam ad dextram sive ad sinistram responderunt Laban et Bathuel a Domino egressus est sermo non pos
Abbreviated transcription (Latin):
& adorauit dñm dicens. Bene¬
dictus dñs ds̃ dñi mei abrabam.
qui non abstulit miscd̾iam &
uerttatẽ suã a dño meo. ⁊ recto
me itinere ꝑduxit indomũ fr̃ĩs
oñi mei. Cucurrit itaq puella
amuinciauit indomũ matris
sue om̃ia quȩ audierat. ha¬
bebat autẽ rebecca fr̃em noie

Expanded text:
et adoravit Dominum dicens beneDominus Deus domini mei Abraham qui non abstulit misericordiam et veritatem suam a domino meo et recto me itinere perduxit in domum fratris domini mei cucurrit itaque puella et nuntiavit in domum matris suae omnia quae audierat habebat autem Rebecca fratrem no
Abbreviated transcription (Latin):
angłin suu coram tei & accipi
es axorẽ filio meo. Sin autẽ
noluerit mulier sequite. non
temeberis iuram̃to. filiũ tanty¬
med ne reducas illuc. Posuit gͦ

Expanded text:
angelum suum coram te et accipies inde uxorem filio meo sin autem noluerit mulier sequi te non teneberis iuramento filium tantm ne reducas illuc posuit ergo
Abbreviated transcription (Latin):
q ntedempia st̃ de monstranda patientiȩ ad
ꝑfectum cetoꝵ & ipse sibi homo intepta¬
tionib ctiꝰ innotescit. ⁊ iꝰte salus illa ꝑ pe¬
tua que turpit̃ amissa ẽ. ꝑ uoluptatems
fortiter recipit᷑ ꝑ dolorem. dic& aliquis.
Cur gͥ inuicem bestiȩ bestiis nocent quib ned
prccata ulla sunt. ut nec iuindicta ista dicat᷑.
necullam recipiunt tali exercitatione uir
suras. numeros. ordines suos. quȩ cuncta
merito considata laudantur. ¶Illud ĩ fortaf¬
se aliquẽ moueat si animalia noxia iuuos
homines aut penalit̾ ledunt. aut salubri¬
ter exercent. aut utilit̾ ꝓbant. aut igno¬
rant᷑ oocent: cur in escas suas dilac̾ant q̃

Expanded text:
quia et exempla sunt demonstranda patientiae ad profectum ceterorum, et ipse sibi homo in temtationibus certius innotescit, et iuste salus illa perpetua, quae turpiter amissa est per uoluntatem, fortiter recipitur per dolorem. Dicet aliquis: cur ergo inuicem bestiae peccata ulla sunt, ut vindicta ista dicatur, nec ullam recipiunt tali exercitatione virtsuras, numeros, ordines suos; quae cuncta merito considerata laudantur, nec sine ose aliquem moueat, si animalia noxia uiuos homines aut poenaliter laedunt aut salubriter exercent aut utiliter probant aut ignoranter docent, cur in escas suas dilacerant etiam
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum ea homini ad laborem t̾ra peꝵte
nitiq an is locis ħ antea nascerentur ets¬
locis. priꝰ tam̃ ñ homini. pꝰ autẽ homini
ci incipiant ad laborem. que ad pastum
tantum modo aliis ammalib aña nascebãt

Expanded text:
peccatum terram homini ad laborem peperisse: non quod alibi antea nascerentur, etlocis, prius tamen non homini, sed post. ci incipiant ad laborem, quae ad pastum tantummodo aliis animalibus ante nascebant
Abbreviated transcription (Latin):
Sariũ aũ ħ fuit in homine repet̾e. ne quis¬
quam dicde in officio gignendi filios uilũ
ex ꝑerratũ. sic̃ ÷ imlibidine. siue fornicandi
siue ipio coniugio in modatius abutendi
rabe gignuntur quedã ⁊ de corruptione sig¬
noꝵ si herbarũ. quȩdam de corruꝑtionib
ex his que terta gͥminante ortasirato seto¬
uo que de animauum gignuntur corporib.
ꝙ ammauum uenenosis ⁊ ꝑnitiosis quen
so laminru pͥ peccatum hominis aluindictã
creata sint anpoci cũ iamcreata ẽent. inno¬
xia ñ nͥ postea peccatorib nocere ceꝑunt.

Expanded text:
sarium autem fuit hoc in homine repetere, ne quisquam diceret in officio gignendi filios ullum esse peccatum, sicut est in libidine siue fornicandi sine ipso coniugio inmoderatius abutendi.tabe gignuntur, quaedam etiam de corruptione lignorum et herbarum, quaedam de corruptionibus ex his, quae terra germinante orta sunt, et, quae de animalium gignuntur corporibus, animalium uenenosis et perniciosis quaeri solet, utrum post peccatum hominis ad uindictam creata sint, an potius, ut iam creata essent innoxia, nonnisi postea peccatoribus nocere coeperunt.
Abbreviated transcription (Latin):
qt rursum: itailtiplicabo
inquit multiplicans semen
tĩ & ñ numerabit᷑ pre
multitudine: ac deinceps.
cece ait concepistiꝰ parres fi¬
lium. uocabisq nomen eiꝰ
ismahel. eo qdđ audient
dominus afflietionem trã

Expanded text:
ursum multiplicans inquit multiplicabo semen tuum et non numerabitur prae multitudine ac deinceps ecce ait concepisti et paries filium vocabisque nomen eius Ismahel eo quod audierit Dominus adflictionem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ. quȩ uidens quod conce¬
ꝑit despectui me hab&. Iu¬
dic& dominus inter me
& te Cui respondit abr̃a¬
han Ecce ait ancillatua¬
in manu ta est. utere edeor
sarai. fugam iniit: sum q
inuenisset illam angłs co

Expanded text:
tuum, quae videns quod conceperit, despectui me habdicet Dominus inter me et te. Cui respondens Abram: Ecce, ait, ancillain manu tua est, utere ea Sarai, fugam iniit. Cumque invenisset illam angelus Do
Abbreviated transcription (Latin):
plete sunt iniquitates
amor reoꝵ usq ad p̃sens¬
tempus Cum gͦ occubuis¬
set sol. facta est caligo tene¬
brosa. & apparuit clibanus
fumans. &e lampas ignis tͣn¬
suns inter diuisiones illas
Indie illo pepigit dominꝰ
cum abrãhan fedus dicens
Semini tuo dabo terram hãc
a fluuio egypti usq ad fi¬
uiuum magnum euphraten
cineos. & cener eos ced moneos
& etheos. ⁊ ferer eos. Rapha¬
in quoq & amorreos. & cana¬
neos & gergesseos. ⁊ iebuseos:¬

Expanded text:
pletae sunt iniquitates Amorrhaeorum usque ad praesmpus. Cum ergo occubuisset sol, facta est caligo tenebrosa, et apparuit clibanus fumans, et lampas ignis transiens inter divisiones illas. In die illo pepigit Dominus cum Abram foedus, dicens: Semini tuo dabo terram hanc  fluvio Aegypti usque ad fluviuCinaeos, et Zenezaeos, et Cethmonaeos, et Ethaeos, et Pherezaeos, Raphain quoque, et Amorraeos, et Chananaeos, et Gergesaeos, et Hiebusaeos
Abbreviated transcription (Latin):
prenoscens quod ꝑegri¬
num faturum sit semen
tuum in terra ñ sua. &
subicient eos seruituti.
& affligent quadringen¬
tis annis: Ueruntamen gen¬
tẽ cui seruituri sunt ego
iudicabo. &e post hec eg̃¬
dientur cũ magna sub̾a.
Uu autem ibis ad patres

Expanded text:
praenoscens, quod peregrinum futurum sit semen tuum in terra non sua: & subjicient eos servituti, & affligent quadringentis annis. Veruntamen gentem, cui servituri sunt, ego judicabo: & post haec egredientur cum magna substantia. Tu autem ibis ad Patres
Abbreviated transcription (Latin):
el enĩ int̃p̃tat᷑ audicio dĩ. sic̃ angłs dĩ
sup̃ ad agar dix̃. uocab̾ nom̃ eiꝰ ismad.
coqd̃ audierit ans afflicciõe meã

Expanded text:
el enim interpretatur auditio Dei, sicut angelus supra ad Agar dixit: Vocabis nomen ejus Ismael, eo quod audieri
Abbreviated transcription (Latin):
bus siuis federuunis & sema¬
ut sim cdeus tiuis & semni¬
mis tui post te. daboqrt.¬
bi & semini tuo terram
ꝑegrinationis tuȩ ominẽs
terram chanaan in ꝑosses¬
sionem eternam. eroq ds

Expanded text:
bus suis, foedere semut sim Deus tuus, et seminis tui post te. Daboque tibi et semini tuo terram peregrinationis tuae, omnem terram Chanaan in possessionem aeternam, eroque De
Abbreviated transcription (Latin):
in illa ꝑspicua contenplatone in conmn¬
tabilis u̾itatis nullis miffiis corpralib¬
inueniret nͥ residẽt si iã sic̃ narrois or¬
do contexit᷑. nudata fuerit cacum ina
montrũ. Que uidet᷑ q̃stio aut ꝑ recapi¬
tulationẽ posse disselu. ut ea post̾ius
narrata int̃elligant᷑ q̃ pͥus facta s̃: aut
potius aq̃ nũdiᷤ siccate fues a nt.

Expanded text:
in illa perspicua contemplatione incommutabilis veritatis nullis ministeriis corporalibinveniret ubi requiesceret, si jam, sicut narrationis ordo contexitur, nudata fuerant cacumina montium? quae videtur quaestio aut per recapitulationem posse dissolvi, ut ea posterius narrata intelligantur quae prius facta sunt, aut potius aquae nondum siccatae fuerant.
Abbreviated transcription (Latin):
cebant usq ad cdecimũ¬
mense prima die men¬
montium. Cumq transsi¬
ssent .x.l. dies. aperiens
noe fenestram archȩ quã
fecerat dimisit coruum:
Qui egrediebatur. non re¬
uertebatur donec sicca¬
rentur aquȩ suꝑ terrã.

Expanded text:
cebant usque ad decimumensem decimo enim menmontium cumque transissent quadraginta dies aperiens Noe fenestram arcae quam fecerat dimisit corvum qui egrediebatur et revertebatur donec siccarentur
Abbreviated transcription (Latin):
Intellexit ergonoe quod¬
Ex pectauit nichilominus
septem alios dies. & emi¬
sit columbam que non :
reuersa ultra ad eum¬

Expanded text:
Intellexit ergo Noe quodexspectavitque nihilominus septem alios dies, et emisit columbam, quae non est reversa ultra ad eum
Abbreviated transcription (Latin):
post eum ut uidoe si iam
cessassent aquȩ suꝑ faciẽ
terrȩ. Quȩ cũ non inue¬
niss& ubi requiesc̾ee pes
euis reuersa est adeum
in archam. aquȩ enim e¬
rant suꝑ uniuer sam ter¬
ram. Extenditq manũ.
& apprehensam intulit

Expanded text:
 si jam cessassent aquae super faciem terrae; quae cum non invenisset ubi requiesceret pes ejus, reversa est ad eum in arcam. Aquae enim erant super universam terram; extenditque manum, et apprehensam intulit
Abbreviated transcription (Latin):
Egredere de archa tu &
uxor tua. filii tui & uxo¬
res filioꝵ tuoꝵ tecum.
Cuncta animantia que
sunt apud te ex omni
carne. tam in uolat ilib
quam in bestus & uniũ¬
sis reptilib quȩ reptant
suꝑ terram. educ tecum.
& ingredimini suꝑ ẽst̃¬

Expanded text:
Egredere de arca, tu et uxor tua, filii tui, et uxores filiorum tuorum tecum. Cuncta animantia quae sunt apud te ex omni carne, tam in volatilibus quam in bestiis, et universis reptilibus quae reptant super terram, educ tecum, et ingredimini super t
Abbreviated transcription (Latin):
scientię suę. altituome resurrect̾iõis
quietem. P & qr septuaginta a septe̾ :
octoginta ab octo dinum̾ant᷑: coniucto
c. qͥñqͣ ginta dieb exaltata ÷ aqͣ eand̾ c̃¬
mendans nobͣ. atq confirmans altitudi¬
nẽ baptismi. in conseendo nouo hoĩe ad te¬
nendam qͥetẽ resurre ctionis. Fi dom.

Expanded text:
scientiae suae altitudinem resurrectionis quietem; et quia septuaginta a septem, et octuaginta ab octo dinumerantur, conjunctoum quinquaginta diebus exaltata est aqua, eandem commendans nobis atque confirmans altitudinem baptismi in consecrando nouo homine ad tenendam quietis et resurrectionis fidem.
Abbreviated transcription (Latin):
mines & cuncta  quib spi¬
raculum uitȩ est in t̾ra
mortua sunt: Ee deleuit
omnem subam quȩ erat
suꝑ terram ab homine
usq ad pecus. tam repti¬
le. quam uolucres cęli. &
deleta sunt de terra: Re¬
mansit autem solus noe.
& qui cũ eo erant in archa

Expanded text:
et cuncta, in quibus spiraculum vitae est in terra, mortua sunt. Et delevit omnem substantiam, quae erat super terram, ab homine usque ad pecus, tam reptile quam volucres coeli: et deleta sunt de terra: remansit autem solus Noe, et qui cum eo erant in arca.
Abbreviated transcription (Latin):
tesimo uite noȩ. mense
secundo. septima decima
die mensis. rupti sunt
omnes fontes abissi mag¬
nȩ. & catharactȩ celi aꝑ¬
tȩ sunt. & facta est plu¬
bus & xl noctibus. In ar¬
ticulo diei illius ingres¬
sus est noe. & sem. & chã
& iapheth filii eius. i¬
xor illiꝰ & tres urores fili¬
oꝵ eius cum eis in archã.
Ipsi & omẽ animal sccłm
genus suum uniuersaq
iumenta in genere suo.
& omne quod mouetur suꝑ terram
in genere suo. cuncꝰtum¬
q uolatile scđm genus
suum. Unuer se aues

Expanded text:
tesimo vitae Noe, mense secundo, septimodecimo die mensis, rupti sunt omnes fontes abyssi magnae, et cataractae caeli aperti sunt, et facta est plu noctibus. In articulo diei illius ingressus est Noe, et Sem, et Cham, et Japheth, filii ejus, uxor illius, et tres uxores filiorum ejus cum eis, in arcam: ipsi et omne animal secundum genus suum, universaque jumenta in genere suo, et omne quod movetur super terram in genere suo, cunctumque volatile secundum genus suum, universae aves
Abbreviated transcription (Latin):
omnib animantib mun¬
dis tolles septena. & sep¬
tena. masculum & femi¬
nam: De animantib ue
ro ñmundis. duo & duo
masculum & feminam. S
& de uolatilib celi. septe¬
na & septena masculum
& feminam. ut saluet᷑
semen suꝑ faciem uniu̾¬
se terre: Adhuc enim ut¬
⁊ post dies septem ego plu¬

Expanded text:
omnibus animantibus mundis tolle septena et septena, masculum et feminam; de animantibus vero non mundis duo et duo, masculum et feminam. Sed et de volatilibus coeli septena et septena, masculum et feminam, ut salvetur semen super faciem universae terrae. Adhuc enim et post dies septem ego plu
Abbreviated transcription (Latin):
oeis s  ħdictũ: ut intelligemus eosocłos ẽẽ
aptos pͥea quã de fructu illo acceꝑunt quib se
nudos uidebant. ⁊ difplicebant sibi .i. ocłosastu¬
eiȩ quib simplicitas displic&. cũ enĩ quisq
cecicłit ab alaintima. isec retissima iuce uitatis
nicħ ⁊ unde uelit plac̾e suꝑbia nͥ fraudulen

Expanded text:
est, ut intelligeremus eos oculos esse apertos, posteaquam de fructu illo acceperunt, quibus se nudos videbant, et displicebant sibi, id est oculos astutiae, quibus simplicitas displicet. Cum enim quisque ceciderit ab illa intima et secretissima luce veritatis, nihil est unde velit placere su
Abbreviated transcription (Latin):
iugium. Quȩ ingresso ad se ui¬
ro concepit & peꝑit filium
ixit q rachel. Indicaiit nichi
uocem meam dans michi fi¬
lium. Et idcireo appellauit
bala. concipiens peꝑit alte¬
rum. ꝓ quo ait rachel. Conpa¬
rauit me dñs cum sorore mea
& inualui. Uocauitq eum nep¬
talim. Sentiens lia qd̾ parere

Expanded text:
resso ad se viro concepit et peperit filium dixitque Rahel iudicavit mihi ocem meam dans mihi filium et idcirco appellavit Bala concipiens peperit alterum pro quo ait Rahel conparavit me Deus cum sorore mea et invalui vocavitque eum Nepalim sentiens Lia quod parere
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗs tandẽ amau̾it inoꝑib iusticie laborẽ
actionũ atq passiotiũ quãuis eã uitã ppͥ
se ipsã expecierit sic̃ iacob łam. S tñ sibi
nocte suppoit̾ã inuisũ gn̾andi amplexus
sã diligi ñ pot̾at. pͥmo ũ rachel ꝑueniret᷑ to¬
unus quisq utił dĩ seruus sub de albatioĩs
u̾ se in septẽ p̃ceptis logis exercuĩnt qͥst̃ de

Expanded text:
iae laborem actionum atque passionum ? quia eam uitam propter se ipsam expetiuerit? sicut nec Iacob Liam, sed tamen sibi nocte suppositam in usum generandi amplexus sa diligi non poterat, primo ut ad Rachel perueniretur tounusquut se in septem praeceptis legis exercuerunt, quae sunt de
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit ons haberi me content¬
tius dedit etiam istum michi. us¬
cauitq nomen eius simeon. Con¬
cepit tertium & genuit aliũddi¬
xitq Nunc quoq copulabitur
michi maritus meus eo qd̾ pepi
ili tres filios. & iecireo appellauit
nomen eius leui. Quarto conce

Expanded text:
Dominus haberi me contemptui dedit etiam istum mihi vocavitque nomen illius Symeon concepit tertio et genuit alium dixitque nunc quoque copulabitur mihi maritus meus eo quod pepererim illi tres filios et idcirco appellavit nomen eius Levi quarto conce
Abbreviated transcription (Latin):
eccerachep filia eius uenit
cũ grege suo. Dixitq iacob¬
Adhuc multum diei supest
nec est tenꝑus ut reducante¬
ad coulas greges. Ante date

Expanded text:
ecce Rachel filia ejus venit cum grege suo. Dixitque JacobAdhuc multum diei supnec est tempus ut reduad caulas greges. Ante date
Abbreviated transcription (Latin):
potum ouib ꝙ sic ad pastum
eas reducite. Qui respond̾unt
Non possumus donec omia peco¬
ra congregentur. et amouea¬
mus lapidem de ore putei
et ad aquemus greges. Ad huc lo¬
quebãtur et ecce rachel uenie¬
bat cum ouib patris sui Quã e¬

Expanded text:
potum ovibus, et sic ad pastum eas reducite. Qui responderunt: non possumus, donec omnia pecora congregentur, et amovemus lapidem de ore putei, ut adaquemus greges. Adhuc loquebantur, et ecce Rachel veniebat cum ovibus patris sui: nam
Abbreviated transcription (Latin):
dabo tibi ꝑ oꝑe quo seruituriis
es mich ⁊ .Uii. annis aliis. Aqqͥe¬
uit placito & ebdomada trans¬
acta rachel duxit uxorem. cui
pater seruam balam dederat.

Expanded text:
dabo tibi pro opere quo serviturus es mihi septem annis aliis. Acquievit placito, et hebdomada transacta, Rachel duxit uxorem: cui pater servam Balam dederat.
Abbreviated transcription (Latin):
nob eccłia subditis sibi. ut ꝓbati manifesti
fiant in ea. Usq ideo nichil qd̾ ad habit᷑a ł
passura erat. ꝓphe illi tacuerũt. ut & uos
ib locis ur̾is ueniamꝰ m uanitate ꝑnicios
ad reꝓbos capiendos: utili aũ ad ꝓbatos.

Expanded text:
nquam subditis sibi, ut probati manifesti fiant in ea. Usque adeo nihil, quod vel habitura vel passura erat, Prophetae illi tacuerunt, ut et vos ibi locis vestris inveniamus, in vanitate perniciosa ad reprobos capiendos, utili autem ad probatos
Abbreviated transcription (Latin):
bibus. & erit signum fẽ¬
deris inter me. ⁊ inter ter¬
ram: Cumq obduxero nu¬
bibus celum apparebit ar¬
cus meus. in nubib & re¬
corclabor federis mei uobẽ.
& cum omni anima uiuen¬
te. quȩ carnem uegetat.
&e non erunt ultra aquȩ
diluini ad delendam uni¬
uersam carnem. eritq ar¬
cus meus in nubibus & ui¬
debo illum. & recordabor
federis sempiterni. quod

Expanded text:
bibus, et erit signum foederis inter me et inter terram. Cumque obduxero nubibus coelum, apparebit arcus meus in nubibus: et recordabor foederis mei vobiscum, et cum omni anima vivente quae carnem vegetat: et non erunt ultra aquae diluvii ad delendam universam carnem. Eritque arcus in nubibus, et videbo illum, et recordabor foederis sempiterni, quod
Abbreviated transcription (Latin):
terram ainuier sam. cepit¬
q noe uir agricola exerce¬
re terram & planauit ui¬
neam. Bibensq uinum ine¬
briatus est. & nudatus
in tabernaculo suo Q đ
it duob fratrib siuis foras
At uõsem & iapheth. palli¬
um imposuerunt hume¬
ris suis. & incecdentes re¬
trorsum oꝑuerunt uerẽ¬
conda patrissui. facies q
eoꝵ auerse erant. & pa

Expanded text:
versam terram. Coepitque Noe vir agricola exercere terram, et plantavit vineam. Bibensque vinum inebriatus est, et nudatus in tabernaculo suo. Quodit duobus fratribus suis foras. At vero Sem et Japheth pallium imposuerunt humeris suis, et incedentes retrorsum, operuerunt verenda patris sui: faciesque eorum aversae erant, et pa
Abbreviated transcription (Latin):
cunctis quȩ egressa sunt
de archa. & unuisis besti¬
is terrȩ. statuam pactũ
meum uobiscum. & neqͣ¬
quam ultra interficiet᷑
omnis caro aquis diluiii.
neq erit deinceps diluui¬
um dissipansterram. Dix̃¬
q ds̃. hoc signum federis.
quod do inter me & uos.
& ad omnem animã iuuen¬
tem quȩ ÷ uob̾cum inge¬
nerationes sempiternas:
Arcũ meum ponam anmu¬

Expanded text:
unctis quae egressa sunt de arca et universis bestiis terrae statuam pactum meum vobiscum et nequaquam ultra interficietur omnis caro aquis diluvii neque erit deinceps diluvium dissipans terram dixitque Deus hoc signum foederis quod do inter me et vos et ad omnem animam viventem quae est vobiscum in generationes sempiternas arcum meum ponam in
Abbreviated transcription (Latin):
animam hominis: Qui¬
cumq esfudit humanũ
sanguinem fundetur
sanguis illius: Ad imagi¬
nem quippe dei factus
est homo: uos autem
crescite & multiplicami¬
niͣ ingredimini suꝑ ter¬
ram. & implete eam. hȩc
quoq dixit ds̃ acd noe.
& ad filios cum eo: Ecce
ego statuam pac̾tum me¬
um uobis cum. & cum se¬
acł omnem animam inuen¬
tem que est uobiscum tã¬

Expanded text:
animam hominis quicumque effuderit humanum sanguinem fundetur sanguis illius ad imaginem quippe Dei factus est homo vos autem crescite et multiplicamini et ingredimini super terram et implete eam haec quoque dixit Deus ad Noe et ad filios eius cum eo ecce ego statuam pactum meum vobiscum et cum sead omnem animam viventem qu
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃eũ quesuut nec repꝑit. Qd gͥ sibi hoc ipsũ
quippe int̃p̃tat᷑ de albatio. Dcalbatio aut̃
diabłs ñ in ꝯuenient̃ accipit᷑. qr cũ sit te¬
nebrosus exmito transfigurat se uelut
inangłm lucis. huic seruiuit iacob .i.¬

Expanded text:
requisivit, nec reperit. » Quid ergo sibi hoc ipsum quippe interpretatur dealbatio. Dealbatio autem diabolus non inconvenienter accipitur; qui cum sit tenebrosus ex merito, transfigurat se velut angelum lucis . Huic servit Jacob, i
Abbreviated transcription (Latin):
ricia q̃ ⁊̃ idoloꝵ seruitꝰ. laban gͦ ueniens
ap̃iac ob idolũ ñ inuenit. quia ostñsis
mundi thes auris diabolꝰ in redẽptore
nr̃o uestigia ꝯcupiscentie t̾rene ñ reꝑit
S que iacob ñ huit̃ ea racħ sedendo cooꝑu¬
Scdẽ aũ ÷ humilitatẽ penitentiȩ appe¬
tere sic̃ scͥptũ ÷. Surgite pꝰqͣ. sederitis.

Expanded text:
ritia quae est idolorum servitus . Laban quippe veniens, apud Jacob idolum non invenit; quia, ostensis mundi thesauris, diabolus in Redemptore nostro vestigia concupiscentiae non invenit. Sed quae Jacob non habuit, Rachel sedendo cooperuest humilitatem poenitentiae appetere, sicut scriptum est: Surgite postquam sederitis .
Abbreviated transcription (Latin):
ñꝗ pot̾. ħ autẽ tͥꝑtitũ ÷. fides. ples. sacrant̃tũ
nfide artenditur ne p̃t᷑ uincirsum coniugale
cũ alto ł altera concũbatur. In ꝓle ut imant̃
suscipiatur. benigne nutrialur. redigiose
edncetur. In sacram̃to ut conuigium nͣ seꝑetꝰ.
⁊dimissus auit dimissa: nec carria ꝓlis atteri

Expanded text:
 hoc autem tripertitum est: fides, proles, sacramentum. in fide adtenditur, ne praeter uinculum coniugale cum altera uel altero concumbatur; in prole, ut amanter suscipiatur, benigne nutriatur, religiose educetur; in sacramento, ut coniugium non separetur et dimissus aut dimissa nec causa prolis alteri
Abbreviated transcription (Latin):
pstante fidelit̃ obedientib. ut sine ullo inqe¬
di: fetꝰ exeoꝵ semine gegneretur. ñ ut mori¬
grtub pamientib filii succełent: s ut uns qͥ
genuissent in aliqꝰ formȩ statu manentib c̃ꝰ
ex ligno uitȩ corporalem uigorẽ sumtib
illi qui gignent᷑ ad eundũ ꝑ ducent ftatũ: do¬
Nec certo nuno impleto si iuste om̃s obedient᷑¬
mortei animaua corpora iauam qua sine ullo

Expanded text:
stanterque servientibus, ut sine ullo inquiedi, fetus ex eorum semine gigneretur, non ut morientibus parentibus filii succederent, sed ut illis qui genuissent ierat, corporalem uigorem sumentibus et illi, qui gignerentur, ad eundem perducerentur statum, donec certo numero inpleto, si iuste omnes oboedientemorte animalia corpora conuersa in
Abbreviated transcription (Latin):
eom̃em nutũ seruiat corpꝰ .i. sue famurs
mime sic̃ domino detrectauit ipiaseriure.
siutruq ex parentib creet dꝰ. cerpꝰ. ex
corpore. animã ex anima. siue alio mͦ faciat
ñ solu anima corpori dominatȩtur qi corpꝰ

Expanded text:
omnem nutum seruiat corpus, id est suus famulus animae, sicut domino suo detrectauit ipsa seruire, siue utrumque ea parentibus creet deus, corpus ex corpore, animam ea anima, siue alio modo faciat non solum anima corpori dominaretur, quia corp
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Ab eo ligno qđ malum ñ erat ꝓhibitꝰ est. ũ ipsa
ꝑ se p̃cepti conseruatio bonum iti ẽe̾t. & transg̃s¬
Imalũ sit sola inobedientia. cũ ido reꝰ inquitatis
factꝰ : homo: qr eam rem tetigit doutraphibato ẽ.
Iquã si ñ ꝓ hibitꝰ tetigiss&.: ñ utiq peccass et. Nã
Iqui dic̾ u̾bi grã noli tange̾ hanc herbam si forte
itenenosa est mortẽq p̾nunciat. si tetigĩt. seqͥt᷑¬

Expanded text:
 Ab eo ligno quod malum non erat prohibitus est, ut ipsa per se praecepti conservatio bonum illi esset, et transgrmalum sit sola inobedientia, cum ideo reus iniquitatis factus est homo, quia eam rem tetigit contra prohibitionem, quam si non prohibitus tetigisset, non utique peccasset. Nam qui dicit, verbi gratia, Noli tangere hanc herbam, si forte venenosa est, mortemque praenuntians si tetigerit, seq