comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
xu. ꝓba recte darisialendis futuris. sti¬
płatus est publius meuiuf spopondi
egolutius titius. sidie suprascripta.
surninia pubuo meipo elq ad quem
eares ptinebit. data solutasitis ue eo ro¬
ine fc̃m nonerit. tunc eoampliui
gulos. dan st̾ipłatus est publuisne¬
uiufspopondi ego lutius titiuscom¬
cinͣtq int̃ nosuti publio meino exsũ

Expanded text:
ba recte dari kalendis futuris stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. si die supra scripta summa Publio Maeuio eiue ad quem ea res pertinebit data soluta satisue eo nomine factum non erit, tunc eo amplius, gulos dari stipulatus est Publius Maeuius, spopondi ego Lucius Titius. conuenitque inter nos, uti p
Abbreviated transcription (Latin):
P ccuniam qͣm mͥ sine con¬
ditioẽ debebas iussumeo ꝓmisistiti¬
Lco subconditione. cum pendente cõ¬
ditioẽ petam. annicħlaturus sum.i
ꝑr. non dubitoquin mei pecuma qͣm
ip̃e sinc conditioẽ stipulatussum. e¬
uã siconditio inꝑsoãtitii qui exmea
uoluntateemdẽ pecuniam subcõ¬

Expanded text:
Pecuniam, quam mihi sine condicione debebas, iussu meo promisisti Attio sub condicione: cum pendente condicione petam, an nihil acturus sum? respondit: non dubito, quin mea pecunia, quam ipse sine condicione stipulatus sum, etiam si condicio in persona atii, qui ex mea voluntate
Abbreviated transcription (Latin):
dicio mpscãtitu qui exmea uolunta¬
tecandẽ peruniam subconditione sti¬
pulatus est. non extitit. crebita eẽ ꝑ¬
maneant. ꝓintre est enimac sinutla
dicionis. id ͣ pete non᷑ possum. qmcũ
incertumsit. anexea stipłone drb̃i p̾¬
sit. ante tp̃c petere uitẽor.

Expanded text:
dicio in persona atii, qui ex mea voluntate eandem pecuniam sub condicione stipulatus est, non extiterit, credita esse permaneat perinde est enim, ac si nulla dicionis idem petere non possum, quoniam, cum incertum sit, an ex ea stipulatione deberi possit, ante tempus petere uideor.
Abbreviated transcription (Latin):
n tal Quas uõ pacimias ip̃e creliditi
cis nion exmaiore parte quemacrqun
ip̃e heres sit alienatasc̃e Nam et sit
inhec dedim numinos. ut cos credaᷤᷤ
sticho deinde mortuo me ignorans

Expanded text:
 quas uero pecunias ipse credidisset, eas non ex maiore parte, quam ex qua ipse heres sit, alienatas esse: nam et si tibi in hoc dederim nummos, ut eos Sticho credas, deinde mortuo me ignorans
Abbreviated transcription (Latin):
quam oꝑisumancillarumestrmranꝰ
t uxor incansuain edificarierit cara¬
sula sine dubioraariu est s eam imyen¬
sam mulierem s uatutim placet. Nait
simantu sũdioet tasulm retẽntio¬
nem impense muuetem fafam. ¶ Si
duo mancipra suint singulaqumi
dignas ittũq unus quiuis doãtionis
cã araro. ¶mulieri. uł ccͣ ueniennt

Expanded text:
as uiri ancillarum aestimari et uxor in ea insulam aedificauerit, ea insula sine dubio mariti est, sed eam impensam mulierem seruaturam placet: nam si maritus uindicet insulam, retentionem impensae mulierem facturam. Si duo mancipia fuerint singula quinis digna, sed utrumque unis quinque donationis causa a uiro mulieri uel contra uenierint,
Abbreviated transcription (Latin):
ur.n utrirar aninit uelit ⁊p̃aiget
utrianmaut pxt̾e remi anestrm¬
uinurmaritus uelit. ip̃iusestel¬
ectio. aut siinchil detlectioẽ adici¬
atur. cectionem habebit maritu
utrum malit resofferre: aurerrũ
pcuni nlametcmulla. aut illa
res ꝓmittituir q. datioest ut rem

Expanded text:
iget, utrum malit petere rem aestim"utrum maritus velit", ipsius erit electio. aut si nihil de electione adiciatur, electionem habebit maritus, utrum malit res offerre an pretium earum: nam et cum illa aut illa res promittitur, rei electio est, utram
Abbreviated transcription (Latin):
stitutum est uelutiur eam que mn
contubermo ꝑatris fui̾t. q̃inouet¬
cam non possimducere urorem¬
⁊ ꝯ cam que incontub̾nio filu
fuit. patrem qͣi nirrum nonducͥe
eque nec matrem cius quam qui
iẜuitute uxorem huit qͣrsacum
Cumenim cognatio ẜuilis intelli¬
itirr s ire dũbia cctiuset modesti¬
usest mhuiusmoĩ nprus abstin¬
ca. et pͥniugna. e socrus. et nurus
intelligantur. ut scian asquas ñ
liceat ducert et quitaminouercm
ꝑse patrisuxorem⁊ nuru filiu¬
xorem. et pnurgnam ireoriserauo
marito. fiuiam intelligant. si quod
adhanc cãmattinet. uenusest. noc
auiurorem. nec ꝓain ducupeorem
posse. duasergo uł purres nouestas
ducẽ non poterit. nomnirum. Nã
et isqui adoptunis est net nanĩa¬
lispatris nec adoptiui urrores duce̾
huĩt. nullamcarumduce̾ possum.
Itaq socrusapplłone non tm̃peons
gitin: ut nullamenumducere
possum. Nurus quoꝙ: appllone. nõ

Expanded text:
um est, ueluti ut eam, quae in contubernio patris fuerit, quasi nouercam non possim ducere, et contra eam, quae in contubernio filii fuerit, patrem quasi nurum non ducere: aeque nec matrem eius, quam quis in seruitute uxorem habuit, quasi socrum. cum enim cognatio seruilis intelleatur? sed in re dubia certius et modestius est huiusmodi nuptiis abstinrca et priuigna et socrus et nurus intellegantur, ut sciamus, quas non liceat ducere. quidam nouercam per se patris uxorem et nurum filii uxorem et priuignam uxoris ex alio marito filiam intellegunt: sed quod ad hanc causam uerius est nec aui uxorem nec proaui duci posse. duas ergo uel plures nouercas ducere non poterit: non mirum, nam et is qui adoptiuus est nec naturalis patris nec adoptiui uxorem ducere erit, nullam earum ducere possum. itaque socrus appellatione non tantum uxoris gitur, ut nullam earum ducere poss
Abbreviated transcription (Latin):
ancipetuem que patris adopti¬
in uror fuit ducere non põt. qr
nouerde locũ hͣt t siquisfilium
adoptauit uxorem ciusdemque
muirus ladot. nec quidem poste
ẜuitute manumissi sunt. et sidu¬
bitetur patrem eum ẽẽ. unde noc
uulgo questtam filiam pat̾ natu¬
ralis potest uxorem ducere. ꝯm̃rn
aũt fiuani uxoren suam ducẽ. ⁊õ¬

Expanded text:
an cipetur, eam quae patris adoptiui uxor fuit ducere non potest, quia nouercae locum habet. Item si quis filium adoptauerit, uxorem eiusdem quae nurus loco est ne quidem post eseruitute manumissi sint, etsi dubitetur patrem eum esse. unde nec uolgo quaesitam filiam pater naturalis potest uxorem ducere, quoniaautem filiam uxorem suam ducere.
Abbreviated transcription (Latin):
restttutio. ¶Ssaut qui ãpud hosteseet¬
ceptam poss ꝯẽ porent impłe dum est
aput hosta hoc amplius. sec post inrni¬
mortuersus roꝙpabit perusum dñii
acqusitione ¶st ei am prcptiuita¬
si possessionem amiscrit. succurent¬
um ce. prpianus ait. et fructus quoq: in¬
edio tempore abalio exus. f. ꝑceptos
debere captiuo restitui. equu pũtat.

Expanded text:
tutio.Is autem, qui apud hostes e‹c›oeptam possessionem poterit implere, dum est apud hostes: hoc amplius nec postliminio reuersus reciperabit per usum dominii adquisitionem.Item ei, qui per captiuitaquasi possessionem amisit, ‹suc›currendum esse Papinianus ait, et fructus quoque medio tempore ab alio ex usu fructu perceptos debere captiuo restitui aequum putat.Hi
Abbreviated transcription (Latin):
casinemoerar dfensor. nam ũ fuit ꝓ¬
rebẽt in quietaxis Ceterisinos existe¬
rat ꝯferisot eͣͣissumum erat subucni¬
ri. et̃ potrus quodeeꝵ qui non defendũ¬
tur siquitẽ latitent p̾ͥtor poilicetur ce
eti do in uoi eoꝵ mittere. ut si resexege¬
rit ⁊̃ distrahantur enuõ noruatirent
ti Gefendi aũx ñ tm̃ isuidetur cuiusi
sedefensor ingerit.o. qui centnsitusab
actore non est defersionocfutuis.
bleniq tefensio accipietur. si ⁊ iudiciũ
non detraͣctatur. et urdicatim solun sarĩ¬
moqus sit qui intenogari potest. Itan
adsenstyfendi non uiretur. si actor ul¬
tro meerpellat. nec quisquam oefensi¬
ora se offetat. eaã testisicatõe ꝯpleti opõ¬

Expanded text:
m erat defensor. nam si fuit pdebet inquietari. ceterum si non existebat defensor, aequissimum erat subueniri, eo potius, quod eorum qui non defenduntur, si quidem latitent, praetor ex in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si vero non latitent, ti. Defendi autem non is videtur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non est defensioni defuturus, plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum solvi satimo sit, qui interrogari potest. ita enim absens defendi non uidetur, si actor ultro interpellat nec quisquam defensioni se offerat: eaque testatione complecti opor
Abbreviated transcription (Latin):
strac enim si non ꝑcrroran fõ siuitũ
sit fidei commissũm quod inteir᷑
fuit non posse rereti.tem. et illa
pars eque gaieralest. ut qui iurisigro¬
rantia legisfalcidie bñficiousi nõ
sunt. non possint saxtete ut scłm
hoc possit dici. ⁊ si pecua que ꝑfi

Expanded text:
strat enim, si non per errorem solutum sit fideicommissum, quod indebitum fuit, non posse repeti: item et illa pars aeque generalis est, ut qui iuris ignorantia legis Falcidiae beneficio usi non sunt, ‹non› possint repetere: ut secundum hoc possit dici etiam, si pec
Abbreviated transcription (Latin):
et iõcidiesaditionisctͣaitͦs factugno¬
rintia nademum auq̃m nõnocet
siñci summa negligentia obiciatur.
Quid emnsion inesincu̾utate sciant
quodille solus ignorat. rocte er lab̃o
diffinit scĩam. neq curiosinm hoĩ¬

Expanded text:
et ideo ei dies aditionis cedit. Sed facti ignorantia ita demum cuique non nocet, si non ei summa neglegentia obiciatur: quid enim si omnes in ciuitate sciant, quod ille solus ignorat? et recte Labeo definit scientiam neque curiosissi
Abbreviated transcription (Latin):
det larbita accipiendum estimati oi
iunsconsuiti copiamhr̃et. ui sua pru¬
tentia instructussitiuran facue sit
scrre. ei detrim̃tum sit urisignoran¬
tia quod rãro accipiendum est ¶Qui
ignorauit dñm eẽ ra uenditorem.
plusrre est: qͣm inestimatione mn¬
tiser ioeo ramet ni xistaat seañoña¬
tur ¶ oigun iusignorans lege faicio¬
tebitum datumest: srã ꝑcrrorem fa so¬
lutum est. rereti non porist quamorrẽ
lum cauaona lonerigerrna: que nt¬
pom solent: ut quodam plius cepissan
et scentes prudentesq passi suat cam
xcuruamt opusaqueductus impẽ¬
di fiusre postulant reddi sibiare .p.
cpirensium quasi plusdebito dełint
cumst ⁊ utrumq iniquum pacum¬
amquead opus aqueductusdata est.
aliene lib̾tatis gr̃a rep sentet. quodsi
iõ reperitionem eius pecume hr̃e credt̃
quod imꝑitia lapsi legis filadie bñf¬
iciousl non sut: sciant ignorantiã
ti. non urcis ꝓtrẽ nec fultis sołe su

Expanded text:
accipiendum existimat, si iuris consulti copiam haberet uel sua prudentia instructus sit, ut, cui facile sit scire, ei detrimento sit iuris ignorantia: quod raro accipiendum est. Qui ignorauit dominum esse rei uenditorem, plus in re est, quam in existimatione mentis: et ideo, tametsi existimet setur. Si quis ius ignorans lege Falciddebitum datum est, si non per errorem solutum est, repeti non potest. quamobrem lum cautiones non exegerunt, quae interponi solent, ut quod amplius cepissentet scientes prudentesque passi sunt eam pecuniam in opus aquae ductus impendi, frustra postulant reddi. sibi a re publica Cirtensium, quasi plus debito dederint, cum sit utrumque iniquum pecuniam, quae ad opus aquae ductus data est, alienae liberalitatis gloriam repraesentet. quod si ideo repetitionem eius pecuniae habere credunt, quod imperitia lapsi legis Falcidiae beneficio usi non sunt, sciant ignorantiam facti, non iuris prodesse nec stultis solere su
Abbreviated transcription (Latin):
op̃.ł. Plane sihii qui socũ heredesex¬
stiterint animuminierunt societati
inħrditate nouoconsñ su quod posteig¬
esserint efficietur ut inpsocioacticẽ deduca
aue .x. Prosgrioarbit̃ ꝓfpicat debet.
euitionib infuturodampno. ullu.¬
cepõiti. ¶ Ortecum socictas mͥ sit. t re̾ᷤ
exscrictate coesi quam impensas meã
fecero. quosue fructus ce hisitb ceꝑis . ł

Expanded text:
. Plane si hi, qui sociis heredes exstiterint, animum inierint societatis in ea hereditate, nouo consensu quod postea gesserint efficitur ut in pro socio actionem deducaum. Pro socio arbiter prospicere debet cautionibus in futuro damno uel ludepositi. Si tecum societas mihi sit et res ex societate communes, quam impensam in eas fecero q
Abbreviated transcription (Latin):
matndem. ut ca ũa ceditoris fieret
ꝓprictas quidẽ per ꝓcuatoit non ad¬
quiritur potest n creditor ⁊̃ muito
me ratin hr̾ido peccuiam suam
facere. quia ꝓcurator inaccipiento c̾¬
ditoris dum taxat offitium negotiũ
gessit ⁊ ĩo creditoris rati habitiõe u¬

Expanded text:
ratori dem, ut ea ipsa creditoris fieret, proprietas quidem per procuratorem non adquiritur, potest tamen creditor etiam inuito me ratum habendo pecuniam suam facere, quia procurator in accipiendo creditoris dumtaxat negotium gessit: et ideo creditoris ratihabitione
Abbreviated transcription (Latin):
sa gerirntur nichil noti resert. quotẽ¬
pore consum̃tur. s quo temꝑa n cho¬
eñtur¶Mantatotuo negotra meai
lutius t̾mus gessit. quod is non recte
non in hoc tin. ut actioes tuas pstes.¬
aras.ł Niue hrditateria negocia siũ
ea que alicunꝰ eetͣ gerens aliquis. nece¬
ssanorẽemerit. ucet ea interierit. por̃
sequi ueluti sifrum̃tum aut uirm
fanalie comꝑauerit. ito cãu quoda
interit. forte incendio. tumas i
cedium siue uitio eis accident. Nã
cum propter ip̃am iuinam aut incẽ¬
diumi damdonantius sit᷑ apsurdum¬

Expanded text:
ilum refert, quo tempore consummentur, sed quo tempore inchoarentur. Mandatu tuo negotia mea Lucius Titius gessit: quod is non recte non in hoc tantum, ut actiones tuas praesale. Siue hereditaria negotia siue ea, quae alicuius essent, gerens aliquis necessario rem emerit, licet ea interierit, poter gestorum consequi: ueluti si frumentum aut uinum familiae parauerit idque casu quodam interierit, forte incendio ruina. sedcendium sine uitio eius acciderit: nam cum propter ipsam ruinam aut incendium dam
Abbreviated transcription (Latin):
scendo corupisse. aiu ita ut pr̃ecun
siligins que moul ucum grota:
tat.curãtori affuctu. eẽ qũa actioe
crator cum sub curature exꝑiri pos¬
six. et consequi id ut ⁊ saurri eet
quodcãeiꝰ dãpͣnũ cepiss. ualerius seuerus Rx
adu̾sus cõtutorẽ negõꝵ gẽꝵ actionẽ tutondãdã

Expanded text:
scendo corrupisse atque ita pretium siliginis, quae in publicum empta erat, curatori adflictum esse: quaque actione curator cum subcuratore experiri possit et consequi id, ut ei saluum esset, quod causa eius damnum cepisset. Ualerius Seuerus respondit aduersus contutorem negoti
Abbreviated transcription (Latin):
lyi Cumius reutusest uti põt. fri ñ
pot. et de inigłis uirendum ost gymususus
clictus eaut marito ant mulieci. si ma¬
ito pot iluc hãitare ñi tm soluium cum
familia quoq sua. anarcũ lib̃tis. fuit quo¬
q quonis et celsus soribit. t cum ubertis pos¬
se hospite queq reciꝑe. Nã uit lib̾.uiii. dig̃¬
scrib̾. quam stĩam et tuło ꝓbat. s an c̃ in qui¬
unum recꝑe possit ap̃latonem memini t̃¬
ctatum ub̃. postĩoꝵ ⁊ ait lab̾o eũ qui ip̃e ha¬
bitat inquilinum posse reciꝑe .i. et hospitẽ
et libertossuos ⁊ eliẽtes¬

Expanded text:
lictus est, uti potest, frui non potest. et de singulis uidendum.Domus usus relictus est aut marito aut mulieri: si marito, potest illic habitare non solus, uerum cum familia quoque sua. an et cum libertis, fuit quaestionis, et Celsus scripsit, et cum libertis: posse hospitem quoque recipere, nam ita libro sit, quam sententiam et Tubero probat. sed an etiam inquilinum recipere possit, apud Labeonem memini tractatum libro posteriorum, et ait Labeo eum, qui ipse habitat, inquilinum posse recipere: idem et hospites et libertos suos 3 P
Abbreviated transcription (Latin):
nũ dĩci qui cum cohabitat. et ẜ hec sipensi¬
onẽ ꝑcipiat dũ ip̃e quoq inhaĩtat nõent
ciinindendũm. Quid cumi tam si spatiose
domus usus sit relictus. homina mediocri
rt portiuncula contẽptus sit.e s ec aihis

Expanded text:
 et si pensionem percipiat, dum ipse quoque inhabitat, non erit ei inuidendum: quid en‹i›m si tam spatiosae domus usus sit relictus homini mediocri, ut portiuncula contentus sit? sed et cum his,
Abbreviated transcription (Latin):
diuo pitie suo rescipsir. cuius uerbahec
sunt. Cum trãtioniscĩ p̃cium autũ af¬
su mes quisi peare roguituruscrit. sipe¬
cume modum recusauĩt. ip̃a p̃dia resti¬
iui delte sumptiuum decluctisronio
arbrĩbitur In arbirrioigitur manti

Expanded text:
 cuius uerba haec sunt: 'Cum donationis causa pretium auctum adfirmes, qui super ea re cogniturus erit, si pecuniae modum recusabis, ipsa praedia restitui debere sumptuum deductis rationibus arbitrabitur'. in arbitrio igitur mariti
Abbreviated transcription (Latin):
cẽpus possit manumat̃e. ractedianõ
ẽ constituuomlgũ nec uolinccate
manti. posse conilitutiora locum fac̃r
cumꝓppͥumẜuum possit manuriunce
tor. siuedõiter non sibunt logenti
imponi. nec possi. s ei qui accepit do¬
mi moigitur penesse remanente. ne¬
quaq̃mefectum habebit consiitutio.¬

Expanded text:
tempus possit manumittere, recte dici non esse constitutioni locum nec uoluntatem mariti posse constitutioni locum facere, cum proprium seruum possit manumitteretor siue donator non sibi uult legem imponi nec potest, sed ei qui accepit: dominio igitur penes se remanente nequaquam effectum habebit constitutio.
Abbreviated transcription (Latin):
xxxuii. nisi forte inquit adiactacã quis
imdͤicet. oiquis itapetit fiuũm suum ut
inpõrestate exiure rom̾ano uidetur micͥ
⁊ pomp̃. consentire recte aimegisse. aitu
adiectacĩ ex lege quintum intoica rt᷑ po¬
se ¶per hanc aũt acconem non so lu
singule res im̃dicabintut. ẜ posser gre

Expanded text:
 nisi forte, inquit, adiecta causa quis uindicet: si quis ita petit 'filium suum' uel 'in potestate ex iure Romano', uidetur mihi et pomponius consentire recte eum egisse: ait enim adiecta causa ex lege Quiritium uindicare posse.Per hanc autem actionem non solum singulae res uindic
Abbreviated transcription (Latin):
essent. ex hisimtis in asiaerat. eisptura¬
torinditionem fecit. ⁊ iccum ami ponte
eius abstulit. postea artuit eum qtara
asia etatantea tẽceisissc insrituto &it:¬
te dimitia hrde ꝓcuratore suo:⁊ er rar¬
te alio. quesitum est. quemaõm peam¬
que adꝓcinatorem exiinoitiõe ꝑuenis¬
s. pete cosoportere  inchilominus par¬
tem durͣdiam hrlitaticacoħid̾ eius. Itã
fore.siue ominsea pecina penes eum qui
ꝓcurator fuiss resit̾et. ut onnẽ ꝑuroitẽ
abeocẽ recuaret. siue is partem dimidi

Expanded text:
essent, ex his unus in Asia erat: eius procurator uenditionem fecit et pecuniam pro parte eius abstulerat: postea apparuerit eum qui in Asia erat antea decessisse instituto ex parte dimidia herede procuratore suo et ex parte alio. quaesitum est, quemadmodum pecuquae ad procuratorem ex uenditione peruenisset, petere eos oportere: et nihilo minus partem dimidiam hereditatis a coheredibus eius. ita fore, siue omnis ea pecunia penes eum qui procurator fuisset resideret, ut omnem per iudicem ab eodem recuperarent, siue is p
Abbreviated transcription (Latin):
p̃gnans nonsit. eestimcturaũt p̃gnans
quam ignoret se exasse eẽ hr̃dem sem¬
i est mnexrraneo. si excepta portione hr̃s
infitutus sit. ex reliqua postimi. E
si forte itainstitutõ facta est quer cũq
portionib hr̃des micħ sumpto. hab

Expanded text:
egnans non sit, existimetur autem praegnans  quamquam ignoret se ex asse heredem esse.Idem est in extraneo, si ex certa portione heres institutus sit, ex reliqua postumi. quod si forte ita institutio facta est: 'quotcumque portionibus heredes mihi sunto', hab
Abbreviated transcription (Latin):
aue.i. Antiqui uberd untri itapspȩre¬
runt ut infempus nascendi omiua eiiu¬
ra integ̃ reẜuarent. sicut apparet in iuẽ
hr̃ditatum. Inquib qui post curagra
iuto est non admiituntur. dũicertũ
ẽ annasci possit ubi aũt eotem gradusiũ
ceti quo ⁊ uñt est tunc quẽ põitio insus¬
penso ee debeit quesierunt. Ic̃oquia ñ po¬
terant scrre quot nasci possunt. It̃o rau
multas gyptiimquto septenos. Soixe
gemmoi senatores erectos uidimus
palatio muerm num que abalexa¬
dna peraucta est ut at nau o ostend̾etur
pore eruxa in qiid dicebatin: quintũ p̃
diem quadragesimum quitẽ. Ergo pru¬
dentissim uirisauto res medietatem
quantam secut sunt. ut quod fierinõ
tato admodum potest. intuerentim Iõ
Et quia fieri poterat ut tres gemim nasce¬
rentur quartam partem superstitisuo

Expanded text:
um.Antiqui libero uentri ita prospexerunt, ut in tempus nascendi omnia ei iura integra reseruarent: sicut apparet in iure hereditatium, in quibus qui post eum gradod in utero est, non admittuntur, dum incertum est, an nasci possit. ubi autem eodem gradu sunt ceteri quo et uenter, tunc quae portio in suspenso esse debeat, quaesierunt ideo, quia non poterant scire quot nasci possunt: ideo nam multas Aegypti uno utero septenos. sed et tregeminos sena- tores cinctos uidimus Palatio mulierem liberam, quae ab Alexandria perducta est, ut Hadriano ostenderetur, pore enixa, inquit, dicebatur, quintum post diem quadragensimum. quid est ergo? prudentissime iuris auctores medietatem quandam secuti sunt, ut quod fieri non rarum admodum potest, intuerentur, id est quia fieri poterat, ut tregemini nascerentur, quartam partem superstiti
Abbreviated transcription (Latin):
possitem. deide resiouum sextatem
uelim ꝑsequi: qualt agam int̾amus.⁊ la¬
bõscribut utiq partem dirũdiam me pe¬
t̃e debere a singul. Sicsicriut asinguł sex¬
tantemconsequar. ⁊ habebo bessem quod
nm puto. s ip̃r teneboradrestitution em
sextantis extriente quem possrõbam. et ĩo
offitio indicis inuicem conpensatio erit
admittenta eius ⁊uod possido. Si forteco¬
hercdessint a quib hrditatẽ peto. ¶ Int̃¬
dum p̃tor incerte partis br̃ditatis petitc̃¬
nem indulget itoascãis int̾uementib¬
utpũta est defuncei fr̃ĩs finus. surit : ipe¬
orestefumctaꝵ fratrũ p̃gnates quam pir¬
tem fris filius brãitatis ũidicet. incertũ¬
tur ftm̃ defimctoꝵ filis incertum est. Ea¬
ss. num ost igitur incerte partisũndi¬
cãtĩ onẽ ei concecu. non autacter. Itaq d

Expanded text:
ssiderem, deinde residuum sextantem velim persequi, qualiter agam videamus. et Labeo scribit utique partem dimidiam me petere debere a singulis: sic fieri ut a singulis sextantem consequar, et habebo bessem: quod verum puto: sed ipse tenebor ad restitutionem sextantis ex triente quem possidebam. et ideo officio iudicis invicem compensatio erit admittenda eius quod possideo, si forte coheredes sint a quibus hereditatem peto. Interdum praetor incertae partis hereditatis petitionem indulget iut puta est defuncti fratris filius, sunt et uxores defunctorum fratrum praegnates: quam partem fratris filius hereditatis uindicet incertur fratrum defuncti filii incertum est. aequissimum igitur est incertae partis uindicationem ei
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Sorõriquam cohraera fr̃ib qua¬
tuor iñbonis manisẽe placuit. quinta
portioꝓpoitionib que adeos pentinet᷑¬
ent. cedet. ita ut singuli in quartam
quam an hant hr̃e credebantur. nõ
diratis pentionem. roquod familie hr̃¬
ciscunde iud. cio consequimut ut̾ãcom¬
municẽ discedamis. Cumadoffitun

Expanded text:
.Sorori, quam coheredem fratribus quattuor in bonis matris esse placuit, quinta portio pro portionibus quae ad eos pertinuit cedet, ita ut singuli in quarta, quam antehac habere credebantur, non ditatis petitionem id quod familiae erciscundae iudicio consequimur, ut a communione discedamus
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃ .i. Exordineocumitatio. que ꝓpo¬
uitut hisquio restituta est brditas. Nam
⁊ iusquis suscepecit restitutam hiditatẽ.
ex senatus consulto exquo actioes transe¬
unt. fidei cominissana ħrditatis petitio¬
ne uti poterit.

Expanded text:
ictum.Ex ordine occurrit actio quae proponitur his, quibus restituta est hereditas. nam quisquis susceperit restitutam hereditatem ex senatus consulto, ex quo actiones transeunt, fideicommissaria hereditatis petitione uti poterit.
Abbreviated transcription (Latin):
quicouid possitłet: et fortassis hoc offitio
iudicisdebat fieri. Ceterumtõ facit. ut adu¬
obpetam hereditater hoc est ⁊ ac o hr̃de
meo. etille quoq dnigat actionem ad¬
uersus extraneum posse siorem. s poga si
sña utilior est. ¶¶t sicum me exdimrora¬

Expanded text:
quidquid possidet, et fortassis hoc officio iudicis debeat fieri: ceterum ratio facit, ut a duobus petam hereditatem, hoc est et a coherede meo, et ille quoque dirigat actionem aduersus exterum possessorem: sed Pegasi sententia utilior est.Item si, cum ne ex
Abbreviated transcription (Latin):
uli nãtura admimstrabat.⁊̃ esaliea¬
num adibibuiss. t sepe mat̾iam pe¬
candi malis hõib p̃staret qui pecunũ¬
niam nequroampliꝰ diceretur in¬
oẽitis noĩib qrͣed̾et. piacere. necui ꝗ
dem filio. f mutuam pecumam te¬
dissct̃ cum post mortem parentis eiꝰ
cuius in pot. state fum̃et. acoo p̾ctitõ¬
q curetus. ut sorent qui pessimo ex¬
emplo fenerarent. nullius posse filui
igam deneganta est accosecrte sã¬
rogitus mutuam pecimiam acce¬
ꝑit. drinsit rest nutus. ut emancipet᷑.
senarũ. suitum locum habẽbit. fu

Expanded text:
lli natura administrabat, etiam aes alienum adhibuisset, et saepe materiam peccandi malis moribus praestaret, qui pecuniam, ne quid amplius diceretur incertis nominibus crederet: placere, ne cui, qui filio familias mutuam pecuniam dedisset, etiam post mortem parentis eius, cuius in potestate fuisset, actio petitioque daretur, ut scirent, qui pessimo exemplo faene rarent, nullius posse filii igitur deneganda est actio.Certe si adrogatus mutuam pecuniam acceperit, deinde sit restitutus, ut emanciparetur, senatus consultum locum habebit: fu
Abbreviated transcription (Latin):
untus. et comdẽpnatussit: inemã¬
apatum ui exhesedatum. postea:
uidicati accõ in id quod facẽ põt.
dandaest. ¶Si filio exh̃rdato exse¬
natusconsulto trebelliano heredi¬
taspatris restituta sit: non tebebat
inquantuon face̾ pot s in solidũ
contẽpnari. effetuquodam modo
heresest s sicoictus inmiscuĩt se
ulauit et mantunte aliquostip¬
ulatus est. mandati temi Marcelł
scriꝑsit. Quamius rem p̃stare non
possit. et sane um est teni eumto¬
br. qr idolo fecit. hoc et in oĩb boẽ¬

Expanded text:
uentus et condemnatus sit, in emancipatum uel exheredatum postea iudicati actio in id quod facere potest danda est.Si filio exheredato ex senatus consulto Trebelliano hereditas patris restituta sit, non debebit in quantum facere potest, sed in solidum condemnari, quia effectu quodammodo heres est.Sed si coactus immiscuerit se,ulauit et mandante aliquo stipulatus est, mandati teneri Marcellus scribsit, quamuis rem praestare non possit: et sane uerum est teneri eum debere, quia dolo fecit. hoc et in omnibus bo
Abbreviated transcription (Latin):
õ.l. Set si expatte non modica sirh¬
eres scnptus silius in arbitͥo est creditõ¬
ris. utrum ꝓportioẽ hr̃ditaria. aninso¬
lidum eum anueniat. d et hic iu¬
dex existim̃are debet. neͣ forte inroꝙ
face̾ pot. debut conuenin ¶ Int̃ã
aũt et si exheredatus uł emancipitꝰ

Expanded text:
.Sed si ex parte non modica sit heres scriptus filius, in arbitrio est creditoris, utrum pro portione hereditaria an in solidum eum conueniat. sed et hic iudex aestimare debeat, ne forte in id quod facere potest debeat conueniri.Interdum autem et si exheredatus
Abbreviated transcription (Latin):
qradmortem ualcat dõction ¶ Siuẽ
aut resfunit que doãta est siuc obligore¬
missa potest dici doatrone effectum hsi¬
turam. utputa uxon acccptum tulit do¬
nationiscã quod debut potest dia pert̃r
accoptilationem non ipam.s effactum
elus. et gnͣaut innucise dõationes quas
impedmdiximus. erorõne ualebrt.¬
¶S simnt uumet uxorem sorietasdurio
balita sut accõ ꝓsodio constituatur hr̃e
pot̾it. que tñ incoe tenuerunt fincꝰ psti¬
tuto reuocandanonsunt. Idcirtoigit᷑
ꝓsocio accõnõent.quna nulla societasest.
que drũtioniscaitponitus. nec int̃cetõ¬
risc̃resuemient eoationiscã. uł post¬
ei p̾cium remissimi sit. admittemus
labõiuidetim. t anobis. etapapini ano
iamuxorm ẽẽ putetqui tueit. Suĩo
non p̃cesseĩt: neq sponsalia et. quc¬
iam non fuerunt. neq nuptias. q̃¬

Expanded text:
que ad mortem, ualeat donatio.Siue autem res fuit quae donata est siue obligatio remissa, potest dici donationem effectum habituram: ut puta uxori acceptum tulit donationis causa quod debeat: potest dici pendere acceptilationem non ipsam, sed effectum eius. et generaliter uniuersae donation‹e›s, quas impediri diximus, ex oratione ualebunt.Si inter uirum et uxorem societas donatberalitas, ut actio pro socio constituatur, habere poterit: quae tamen in commune tenuerunt fine praestituto, reuocanda non sunt. idcirco igitur pro socio actio non erit, quia nulla societas est, quae donationis causa interponitur, nec interis res uenierit donationis causa uel postea pretium sit remissum, admittemus Labeoni uidetur et a nobis et a Papiniano liam uxorem esse putet qui duxit, si uero non praecesserint, neque sponsalia esse, quoniam non fuerunt, neque nuptias, q
Abbreviated transcription (Latin):
ot̃ .i. Pcio quidom ĩctatũ eẽ anadte¬
stam̃tum faciendum adhideri possit
adultiit. ĩpnatus. et sane iuste testim¬
omiofficium ei mmt̃dicendum. cristi¬
moergoneq uirtciuili testam̃tum
ualc.ad quod hinusmori testis ꝓcess¬

Expanded text:
teriis Scio quidem tractatum esse, an ad testamentum faciendum adhiberi possit adulterii damnatus: et sane iuste testimonii officio ei interdicetur. existimo ergo neque iure civili testamentum valere, ad quod huiusmodi testis process
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .l. Pat  filius quim potestare eiꝰ
est. item̃ duo fr̃es qui meiusdem pat̾s
potestate sunt testes utriq in codem
testõ uł eodem negõ fieri possumt:qm
nichilnocet excademdomo plureste¬
stesaueno negõ adhiben.¬

Expanded text:
Pater et filius qui in potestate eius est, item duo fratres qui in eiusdem patris potestate sunt testes utrique in eodem testamento vel eodem negotio fieri possunt, quoniam nihil nocet ex una domo plures testes alieno negotio adhibe
Abbreviated transcription (Latin):
nire int̾dictum ht̃ locum. et sima¬
mhinamalligare quis ꝓhibett. siñ
t̃m sifleo soio uels maadinam poe̾¬
re. nontenebor mr̃ucto siͥrre re ñ
patior. Eificarcaũt ñ solum qui no¬
inimopus mollitur intelligtus
ẽ umis quoq qui uitt᷑ n ficess qui

Expanded text:
nire, interdictum locum habet, et si manire, interdictum locum habet, et si machinam alligare quis prohibeat, si tamen terum si in meo solo uelis machinam ponere, non tenebor inter‹d›icto, si iure te non patiar. Aedificare autem non solum qui nouum opus molitur intellegendus est, uerum is quoque, qui uult reficere. Is qui
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł.ͬ Pretorait quoqͣue illicfi
mortin illic inferre inuitotecĩ
iusest quomimis ei illiue mortudo.
uminferre ibi seplire liceat uĩfi¬
erincto. ¶ Qui inferendi mortu¬
uinius ht. non ꝓhibetur inferre.
ꝓhibiaut inferre uidetur. sine inlo¬
cum inferre ꝓhib̾ati siuc initinẽ
arceatur. ¶ hoc midicto de mortu
c̃ deloco puro ꝯpuiti itẽ si michim
fundum ina debeatur. in quem fũ¬
dum inferre uolo. et uia ꝓhib̾at᷑. ħ
intdicto posse me exꝑiri pͥlacintiꝑ
inferre ꝓhibeor. quia ua uti ꝓhib¬
eor it erit ꝓbindum. et sialia ẜui¬
tus debeati hoc interdictum phi¬
bitorium ẽẽ palam est. ¶ p̃torãit
quo illi ius est inuito te mortirum
inferre quo mimisilli meo locose¬
pulchrum sine dolo.m. edificare li¬
ceat infieriueto. Interdictom hoc
preterea ꝓpoĩtum est quia religioĩs ĩ¬
rer est monum̃ta extru. et exorna¬
nl. ¶ facescpulchrum siue monu¬
m̃tum inlox in quo est elius nemo
ꝓhibetur. ¶ Edificare urõtut ꝓhi¬

Expanded text:
ctum. Praetor ait: 'Quo quaue ill‹i› mortuum inferre inuito ‹t›e ius est, quo minus illi eo eaue mortuum inferre ‹et ibi› sepelire liceat, uim fieri ueto.' Qui inferendi mortuum ius habet, non prohibetur inferre: prohiberi autem inferre uidetur, siue in locum inferre prohibeatur siue itinere arceatur. Hoc interdicto de mortuoetiam de loco puro competit. Item si mihi in fundum uia debeatur, in quem fundum inferre uolo, et uia prohibear, hoc interdicto posse me experiri placuit, quia inferre prohibeor qui uia uti prohibeor: idque erit probandum et si alia seruitus debeatur. Hoc interdictum prohibitorium esse palam est. Praetor ait: 'Quo ill‹i› ius est inuito te mortuum inferre, quominus illi in eo loco sepulchrum sine dolo malo aedificare liceat, uim fieri ueto.' Interdictum hoc propterea propositum est, quia religionis interest monumenta exstrui et exornari. Facere sepulchrum siue monumentum in loco, in quo ei ius est, nemo prohibetur. Aedificare uidetur prohi
Abbreviated transcription (Latin):
quia ẜ uoluntatẽ danͣtisnummiccn
sumpti sunt. Nam siego quasi depoẽns
tͥ dedo. tuquasi mutuam accpias. nec
depõitumest nec mutuum. Ioẽ est esi
tu qĩmutiã paceãm tecłis ego qĩ ꝯ modatã ostend̃odi

Expanded text:
um uoluntatem dantis nummi sunt consumpti. Si ego quasi deponens tibi dedero, tu quasi mutuam accipias, nec depositum nec mutuum est: idem est et si tu quasi mutuam pecuniam dederis, ego quasi commodatam ostendendi
Abbreviated transcription (Latin):
õl. Singillatsã quedam p̃ceptasũt
ata pe cumam geditam. nam sitibi
dẽbutorẽ incum uisserodare petuniã
obligaris tnquamius meos nummo
recipitur hor et inemioẽ ꝑsonam reci¬
piendum est. ut cum exeĩ mantuti pe¬
ti noĩe eam retineas. uittur h daiã
pecuma eame at reꝓfecta

Expanded text:
. Singularia quaedam recepta sunt circa pecuniam creditam. nam si tibi debitorem meum iussero dare pecuniam, obligaris mihi, quamuis meos nummos recipitur, hoc et in eadem persona recipiendum est, ut, cum ex causa mandati peti nomine eam retineas, uideatur mihi data pecunia et a me ad te profecta
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃.l. Pamer si fur num most cre¬
derdi aĩo decłit. accipientistĩfadt.s
consump̃tiscis nascitur condictio uñ
osnummostͥ mutuo dedi. nonañ
m̾ tenĩs. quam eosꝯ sumpserisꝙ siꝑ
partes eos consumpẜis. an xpardem

Expanded text:
. Nam et si fur nummos tibi credendi animo dedit, accipientis non facit, sed consumptis eis nascitur condictio. Undos nummos tibi mutuos dedi, non ante mihi teneris, quam eos consumpseris. quod si per partes eos consumpseris, an per partes
Abbreviated transcription (Latin):
cruario utllem accõnẽ inheredc̃ dan¬
tam ad ioretipiendum quod ꝑꝑeay
dectͣionẽ minatus est usus. s ¶ oi
hcres muliens inferat mortuamin
hereditanum fundum. amarito
qui debet infumis conferre ꝓ estim¬
atioẽ lai consequitur. ¶Eiciuiue¬
stim̃ta legantur sũnfumis enogasit̃

Expanded text:
nem in heredem dandam ad id recipiendum, quod propter eam electionem minutus est usu‹s› fructus. Si heres mulieris inferat mortuam in hereditarium fundum, a marito qui debet in funus conferre pro aestimatione loci consequatur. Ei, cui uestimenta legantur, si in funus erogata
Abbreviated transcription (Latin):
d.ł S idñs duob eandẽ rẽ du̾sis tp̃ib pi¬
gnorauĩt. pͥor pot̾ior ẽ quãuis siadͥuersis ñ
drãs pigꝰaccipiamus posessor melior sit
poĩta pignondar potest. ita t̃ ut po¬
et deinde turboni. tero loco alugredito¬
ri. cum euticiana deiure suodocẽt: supa¬
ta apudiudicemat̾oo creditore ñ ꝓuo¬
quditor. et turbonem suꝑare deb̾et. qui
primam creditricẽ expułat.anea re¬
mõtaturbo t̃tium erdud̾et. psanecũ
t̃cius craditor pnmum de sua pecurna
dimisit iniocum cius substituitus ĩ
ea quantitate quam suꝑiori exsolũ.
fuerunt igitur quidĩtntihic quoq
tatium creditorem potiorem eẽ debe
mͥnequaq̃m hoc iustum uidebatur.
poẽ pninam oeditoem urdicio ꝯuenis¬
sec̃tium creditorem. et excepũoẽul
aduersus turbonem quiscło loco credi¬
dat. tercius geditor quipimmanqum¬
cit exceptiõe rei iudicate pot̃it̾uti. quͥ¬

Expanded text:
s duobus eandem rem diversis temporibus pigneraverit, prior potior est, quamvis, si a diversis non dominis pignus accipiamus, possessor melior sit.posita pignori dari potest, ita tamen, ut pm, deinde Turboni, tertio loco alii creditori: cum Eutychiana de iure suo doceret, superata apud iudicem a tertio creditore non procreditor etiam Turbonem superare deberet, qui primam creditricem, an ea remota turbo tertium excluderet. plane cum tertius creditor primum de sua pecunia dimisit, in locum eius substituitur in ea quantitate, quam superiori exsoluit: fuerunt igitur qui dicerent hic quoque tertium creditorem potiorem esse debere. mihi nequaquam hoc iustum esse uidebatur. pone primam creditricem iudicio conuenisse tertium creditorem et exceptione aduersus Turbonem, qui secundo loco crediderat, tertius creditor, qui primam uicit, exception‹e› rei iudicatae uti
Abbreviated transcription (Latin):
int̾aliosres iudicata auisꝓteẽ.aut
nocẽ solet. sine p̃uidicios prioris sẽ¬
tentie totum iuisalũ arditormin¬
tegrum relinquitur.
bligatum comꝑant eitenus tuen

Expanded text:
res iudicata alii prodesse aut nocere solet, sed sine praeiudicio prioris sententiae totum ius alii creditori integrum relinquitur. bligatum comparavit, eatenus tuen
Abbreviated transcription (Latin):
cumqeaꝵ noĩe sideiusserorliganp̾¬
sit. et manditi actioneobligarioẽm
consistere puro ne ꝯmulroemm re¬
ferre p̃sens quis interrages ĩ par¬
tocreditorum ħnlitares suspectas aoi¬
ri qͣos mandatu noiciorerł pcrsto

Expanded text:
um nomine fideiussor obligari posset, et mandati obligationem consistere puto: neque enim multo referre, praesens quis interrogatus fideiubtu creditorum hered‹itat›es suspectas adiri, quo‹s› mandati iudicio teneri pro
Abbreviated transcription (Latin):
num pr᷑ari. et bocmantatumint̃¬
cessiss fore mandati accõnemeristi¬
mo. ¶siquisant marcãt a licui.
nelagatum a se xpollat. longe eitus¬
simuc eẽ. Ham legatum aquifm ĩ¬

Expanded text:
num praestari et hoc mandatum intercessisset, fore mandati actionem existimo. si quis autem mandauerit alicui, ne legatum a se repell‹a›t, longe ei dissimile esse: nam legatum adquisi
Abbreviated transcription (Latin):
ailum satiperinet. quot nogligenti¬
a ausꝑiss. quod impłisq alis industa.
eius scrictas aucta finsi. et hoc exappella
etatemauxiss non compensatur com¬
anente societate cͣctum est de cõmur
solundum est. licet posteaa̾m sorietas
distracta est. solu̾tum sit. Igitur et si
sub conditione ꝓmiserat. et distracta
amanroesũt ⁊ diuidatur socictas nõ
tebet hadeduorre sociusquẽnadmo
cumgesuer̃t defensum irisecium.
quis duas partes. uł tres hat.aluis unã
anuaicit. et placeat uale simoaliqd̾
pluscontulit scrietati uł pecume uło
ꝑeruł cuiuscumq altius rescã ¶ta corai
sccietatem posse ut nullam pñtem
dampni alt̃ sentiat. luctum uõ cõe sit
cassiusputat. quod itatemum uale¬
est industna sarii. ut plussoꝗctati cõ¬
ferat quam perima. soẽ si solrs naui¬
get: si soius pegrinctur ꝑicula sub̾at
souis. ¶anstorefert cassium udis¬
se sorictatem talem cominon posse. ui
al̃t̃ lucrum tm̃. alt̃ dampnum sen¬

Expanded text:
um socii pertinet quod neglegentia eius perisset, quod in plerisque aliis industria eius societas aucta fuisset: et hoc ex appellaetatem auxisset, non compensatur comanente societate contractum est, de communi solvendum est, licet posteaquam societas distracta est solutum sit. igitur et si sub condicione promiserat et distracta am debeat et diuidatur societas, non debet hoc deducere socius quemadmodcum dies uenerit, defensu iri socium.quis duas partes uel tres habeat, alius unam, an ualeat? placet ualere, si modo aliquid plus contulit societati uel pecuniae uel operae uel cuiuscumque alterius rei causa. Ita coiri societatem posse, ut nullam partem damni alter sentiat, lucrum uero commune sit, Cassius putat: quod ita demum ualeest industria socii, ut plus societati conferat quam pecunia, item si solus nauiget, si solus peregrinetur, pericula subeat solus. Aristo refert Cassium respondisse societatem talem coiri non posse, ut alter lucrum tantum, alter damnum sen
Abbreviated transcription (Latin):
ntbelugitur: nisiomin dampnodedu¬
cto noq dimpnum: nsi omnilucid
educto. s porest soietas corita. ut cius
lucriquod rdiqi insaietate sit or
damgnodeducto pardaln ferat᷑. ⁊ eiꝰ d̃¬
lp̃ .e. At sit ꝓsoricactio soietatem int̃¬
cede opoitet.necemm sufficiat remec̾
comimunem nisisocietas mrãcedat.
cõiteraũt resagipotest. ⁊̃ ct societatem
utputacum non affectione socictatĩ
inciornus incoĩonemut euenit inr re
duob legata. It̃. siacnob simłtesem p¬
tasit. aut sihereditas ułdõatio ꝯmara
ter nobisobuemiat. aut si aduob seꝑa¬
non sguifuturi.
t̾.ł. Nam cum t̃ctatu habito socie¬
tascoiasit. proseio actio est. cmisinc
contractumre ip̃a: et negocio cominu¬
int̾gestum uidetur.
rumitem inemptionib. Nam qui
nolunt int̾ se content̾e solent per
nuntium rememnẽ in cominue
quoda sorictate longe remotum ẽt
et ĩo socdetare sine tutoris aũct coi¬
ta.pupillus nontenetur. attñ comu¬
meãrẽ inpendent. Islie fructus mercedles ue umꝰ

Expanded text:
ntellegitur nisi omni damno deducto neque damnum nisi omni lucro deducto: sed potest coiri societas ita, ut eius lucri, quod reliquum in societate sit omni damno deducto, pars alia feratur, et . Ut sit pro socio actio, societatem intercedere oportet: nec enim sufficit rem esse communem, nisi societas intercedit. communiter autem res agi potest etiam citra societatem, ut puta cum non affectione societatis incidimus in communionem, ut euenit in re duobus legata, item si a duobus simul emptater nobis obuenit, aut si a duobus sepanon socii futuri.ctatu habito societas coita est, pro socio actio est, cum sine tractatu in re ipsa et negotio, communiter gestum uidetur, rum, item in emptionibus: nam qui nolunt inter se contendere, solent per nuntium rem emere in commune, quod a societate longe remotum est. et ideo societate sine tutoris auctta pupillus non tenetur, attamen communin eam rem impenderit sive fructus mercedesve unus
Abbreviated transcription (Latin):
it. et poraliu ͤ societatem aiminini¬
ualte sit itorieus socius au̾t facilis
uiturur. ir sane potest dici im̃oitio¬
nem qui demnonimpedari s excepti¬
onan aduersus emptorem locum ha¬
core. siante duntat. quam piuiteret
is quiu diõit.
rigiosum comunttet. et tenetur so¬
siuit qui renuntiauit incomu nẽ
retdigi. retinturriaũt solus euisẽe
qui returnciam̃tis. quod absensacqui¬
sinitat solum eum peinere. tetitmẽ¬
tumabrofactum conrirame eẽ.
Insccierateaũt crrunda rochilattinet
ip̃e ip̃oiure societatis intenreestiua se¬
nuntiatiomestimationemuerat.¬

Expanded text:
it et per alium societatem adminiualde sit idoneus socius aut facilis auidatur. sed sane potest dici uenditionem quidem non impediri, sed exceptionem aduersus emptorem locum habere, si ante diuidat, quam diuideret is qui uendidit. accipit committit et tenetur sosiuit qui renuntiauit in com mune redigi, detrimentum autem solius eius esse qui renuntiauerit: sed quod absens adqu‹i›siit, ad solum eum pertinere, detrimentum ab eo factum commune esse. In societate autem coeunda nihil attinet ipso iure societatis intempestiua renuntiatio in aestimationem ue
Abbreviated transcription (Latin):
nipħ.ł Sifimdumquẽ titius possi¬
dbit. boi fice longitp̃rispossõnen potat
sibi querere muuer si suo martodedit
uilia que uetat fundum dotalẽ aliena¬
ni. ꝑtinero ⁊ adhuĩmoĩadquisitionem
non tr̃nt̾pellat eam possonẽ que ꝑ lon¬
gumtp̃c fit. si antequam constituere¬
trdotalisfimous. iam c̃ꝑatẽt. plan̾
ponspossono ⁊ iurpit̾rt nceit quep

Expanded text:
. Si fundum, quem Titius possidebat bona fide longi temporis possessione poterat sibi quaerere, mulier ut suum marito deditIulia, quae uetat fundum dotalem alienari, pertineat etiam ad huiusmodi adquisitionem, non tamen interpell‹a›t eam possessionem, quae per longum tempus fit, si ante, quam constitueretur dotalis fundus, iam coeperat. plane poris poss
Abbreviated transcription (Latin):
cilius ⁊ illam cñnadiciebat. qua sepe
futuum cẽt. ut discutentur mina. si
comni electa est.Namitaart. Quiores
ñrunt̃ unrum et uxorem drationespgo¬
hibuerunt. amort̃ honestum solisaĩs
tur neue melior inpraꝑratẽ ingrd̾et.¬
et det̾iorditior fieret. ¶Uitramiusĩ¬
ter quossint ꝓhibite daatices. et inuõ¬

Expanded text:
cilius et illam causam adiciebat, quia saepe futurum esset, ut discuterentur matrimonia, si ugusti electa est: nam ita ait: "Maiores nostri inter virum et uxorem donationes prohibuerunt, amorem honestum solis animis tur neue melior in paupertatem incideret, deterior ditior fieret'. Uideamus, inter quos sunt prohibitae donationes. et qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfecti ctatis. s mulesuł agricultor
et forensium rerum expera. uł alia
simplicitate gautenset destoie dedi¬
tus. tunc e pan quia crepit yecumas
ostende bene casaccepifse. ⁊d̾bitã ei
fuisse soutas. et sinon estend̾it eas¬

Expanded text:
fectae aetatis, sed miles vel agri cultor et forensium rerum expers vel alias simplicitate gaudens et desidia deditus: tunc eum qui accepit pecunias ostendere bene eas accepisse et debitas ei fuisse solutas et, si non ostend
Abbreviated transcription (Latin):
brum ¶hoc ita se hr̃e manifestius in c̾aleg¬
atorum apparet. et erum si hr̃s a quode¬
tracto nsu. f. proprieta slegata sit. prus¬
quam exresto ageretur decesserit minus
dubitandum. quin hra cius plenam ꝓo¬
etatem sit debiturus Id̃r et si subcononi¬
oc sumurt̃ legitum sit et pendente cor¬
ditioe hrs decesserit. ¶ Usus. f. ẜu̾oar¬
i legatus est. et cum per hidem staret ous
minus pr̃aretur. ẜnus mortulis ẽ Aluroᷤ
dicinon posseait. quam mid obligatim
ẽẽ heredem quanti leganiii inter sir qo¬

Expanded text:
rum. hoc ita se habere manifestius in causa legatorum apparere: etenim si heres, a quo detracto usu fructu proprietas legata sit, priusquam ex testamento ageretur, decesserit, minus dubitandum, quin heres eius plenam proprietatem sit debiturus. idemque et si sub condicione similiter legatu‹m› sit et pendente condicione heres decessit.Usus fru legatus est: cum per heredem staret, quo minus praestaretur, seruus mortuus est: aliud dici non posse ait, quam in id obligatum esse heredem, quanti legatarii intersit mo
Abbreviated transcription (Latin):
ii. quest. ⁊ait unlgocteditum rõnemq
ħ facere ut si quid exre att̾ius stipuletim pã¬
tẽ eidum tarat quen partẽ chño quod si no¬
minatim sit stipłatus nec dubitan debere
quinadiecto nomine solidum eiquerat᷑
Itq ait. et siuissu eiusstipuletur. qm̃ iussum
ꝓnoĩe accipimus. Id̾ et infructuars erit oi¬
cendum. ut quocasu non totũm adquirtt̃
fructuario ꝓpͥctatis dominoert quesitũ.
qm ex re frucruani queri elposse ostendi¬
mus. ¶ Quod aũt dixĩmisexre fructu¬
ani ui exoꝑib posse ad quirere utrum tt̃
locum hãt quotiens uire legati usus. f.
sit ꝯstitutus anesiperiraditionem uł

Expanded text:
lgo creditum rationemque hoc facere, ut si ex re alterius stipuletur, partem ei dumtaxat quaeri, partem domino: quod si nominatim sit stipulatus, nec dubitari debere, quin adiecto nomine solidum ei quaeratur. idemque ait et si iussu eius stipuletur, quoniam iussum pro nomine accipimus. idem et in fructuariis erit dicendum, ut quo casu non totum adquiretur fructuario, proprietatis domino erit quaesitum, m ex re fructuarii quaeri ei posse ostendimus. Quod autem diximus ex re fructuarii vel ex operis posse adquirere, utrum tunc locum habeat, quotiens iure legati usus fructus sit constitutus, an et si per traditionem vel
Abbreviated transcription (Latin):
n p̃tio ad oiccressolent. ⁊ fisco fugicẽs p̃¬
stare. hec oneri ad futuanum ꝑtinebt̃¬
Siqua seruitus impoita est sunto neceẽ ħ¬
abebit fructuatius sustinere uñ et si per
stiplonem seruitus deb̾atur. id putodicẽ¬
dum. ser si ẜuus sub pna emptussit. inter¬
dicis cerris quib tum ansi usus. f. eius fu¬
erir legatus. obẜuare hõc fiuctuarius teb¬
eit. t puro deberc eum obẜuare. alior¬

Expanded text:
ri pretio addicere: solent et fisco fusiones prri pretio addicere: solent et fisco fusiones praestare. haec onera ad fructuarium pertinebunt.Si qua seruitus imposita est fundo, necesse habebit fructuarius sustinere: unde et si per stipulationem seruitus debeatur, idem puto dicendum.Sed et si seruus sub poena emptus sit interdictis certis quibusdam, an si usus fructus eius fuerit legatus, obseruare haec fructuarius debeat? et puto debere eum obseruare: alioq