comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum diis aliis constitueretur finxit antiquitas. quia suminꝰ deus nataq
ex eo mens sicut ultra aumã ita supra naturã sunt. quo inhil est de fa¬
bulis ꝑuenire fas. De diis autem ut dixi cȩteris et de anima non frustra
se nec ut oblectent ad fabulosa conu̾tuntur. Sed quia scuint numicam ẽẽ
naturȩ aꝑtam nudamq expositionẽ sui. quȩ sicut uulgarib hominũ sen¬
sibus intellectũ sui uario rerũ tegiiue operimentoq subtraxit. Ita a pru¬
dentib archana sua uoluit ꝑ fabulosa tractari. Sic ip̃a imsteria figurarũ
cumcłis operiũtur. ne uel hȩc adeptis nuda rerum natura se prebeat. sed sũ¬
matibus tm̃ uiris sapiencia int̾prete ueri archan consciis. contenti sint re¬
liqui ad uenerationẽ figuris defendentib a iulitate secretũ. Numeno de¬
iq inter ph̾os occultoꝵ curiosiori offensam numinũ ꝙ eleusia sacra int̾¬

Expanded text:
cum dis aliis constituerentur, finxit antiquitas, quia summus deus nataque cum dis aliis constituerentur, finxit antiquitas, quia summus deus nataque ex eo mens, sicut ultra animam, ita supra naturam sunt, quo nihil fas est de fabulis peruenire. De dis autem, ut dixi, ceteris et de anima non frustra se nec ut oblectent ad fabulosa cunuertunt, sed quia sciunt inimicam esse naturae apertam nudamque expositionem sui, quae, sicut uulgaribus hominum sensibus intellectum sui uario rerum tegmine operimentoque subtraxit, ita a prudentibus arcana sua uoluit per fabulosa tractari. Sic ipsa mysteria figurarum cuniculis operiuntur ne uel haec adeptis nudam rerum talium natura se praebeat, sed, summatibus tantum uiris sapientia interprete ueri arcani consciis, contenti sint reliqui ad uenerationem figuris defendentibus a uilitate secretum. Numenio denique inter philosophos occultorum curiosiori offensam numinum, quod Eleusinia sacra inter
Abbreviated transcription (Latin):
admittere fabulosa eciam uel licita. Sed his uti solent cum uel de aña uel
de aeriis etheris ue potestatib uel de cęteris diis loquũtur. Ceterũ cũ ad
summũ et principem om̃ium deum qui apud grecos
nuncupatur tractatus se audet attollere uel ad mentem
quam greci
appellant originales rerum species quȩ
sũmo deo et mente nihil fabulosum penitus attingunt: Sed si quid de his
assignantur quȩ nõ sermonẽ tantũ modo sed cogitationem quoq huma¬
nam superant ad simlitudinẽ et exempla confugiunt. Sic plato cum de
togaton loqui eẽt animatus. dicẽ quid sit non ausus est. hoc solum de eo
sciens quod sciri quale sit non possit ab hom̃ĩe. Solum uo̾ ei similimũ de
uisibilib solem repperit. et ꝑ eius similitudiuem uiam sermoni suo attol¬
lendi se ad non comp̃hendenda patefecit. Ideo & nullũ eius simulachrũ

Expanded text:
admittere fabulosa uel licita, sed his uti solent cum uel de anima uel admittere fabulosa uel licita, sed his uti solent cum uel de anima uel de aeriis aetheriisue potestatibus uel de ceteris dis loquuntur. Ceterum cum ad summum et principem omnium deum, qui apud Graecos τἀγαθόν, qui πρῶτoν αἴτιον nuncupatur, tractatus se audet attollere, uel ad mentem, quam Graeci νοῦν appellant, originales rerum species, quaesummo deo et mente, nihil fabulosum penitus attingunt; sed, si quid de his adsignare conantur quae non sermonem tantummodo, sed cogitationem quoque humanam superant, ad similitudines et exempla confugiunt. Sic Plato, cum de τἀγαθῷ loqui esset animatus, dicere quid sit non ausus est, hoc solum de eo sciens, quod sciri quale sit ab homine non possit, solum uero ei simillimum de uisibilibus solem repperit, et per eius similitudinem uiam sermoni suo adtollendi se ad non comprehendenda patefecit. Ideo et nullum eius simulacrum,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ueritas arguniento subest. solaq fit narratio fabulosa. non iunꝰ iepit᷑
modus ꝑ figmentũ uera ieferendi. Aut enim cõtexio narratioms ꝑ turpia
et indigͥna num̃ĩb. aut mõstro sumilia cõponitur. ut dii adulteri. saturnꝰ
pudendã celii patris abscindens. ẜ ipẽ rursus a filio regno potito in uincula
comectus. Quod genus totũ phi nescire malunt. aut sacrarũ rerũ nocio sb̃
pio fignientoꝵ uelamĩe honestis et tecta rebis. & uestita nom̃ibus enũtiãt.
C hoc est solum genus figmenti. qͣd cautio de diuims rebuis phulosophiãtis
admittit. Cum igit᷑ nullam disputationi pariat miuriam uel er index
uel sommans affricauus. sed rerũ sacrarũ enuuciatio integra sui digni¬
tate his sit tecta nomĩb accusator tandem edoctus a fabulis fabulosa se¬
cernere conquiescat. Sciendum tamen est non in omẽ disputacione phos

Expanded text:
cum ueritas argumento subest solaque fit narratio fabulosa, non unus reperitur cum ueritas argumento subest solaque fit narratio fabulosa, non unus reperitur modus per figmentum uera referendi. Aut enim contextio narrationis per turpia et indigna numinibus ac monstro similia componitur, ut di adulteri, Saturnus pudenda Caeli patris abscidens et ipse rursus a filio regni potito in uincla coniectus — quod genus totum philosophi nescire malunt; aut sacrarum rerum notio sub pio figmentorum uelamine honestis et tecta rebus et uestita nominibus enuntiatur. Et hoc est solum figmenti genus quod cautio de diuinis rebus philosophantis admittit. Cum igitur nullam disputationi pariat iniuriam uel Er index uel somnians Africanus, sed rerum sacrarum enuntiatio integra sui dignitate his sit tecta nominibus, accusator tandem edoctus a fabulis fabulosa secernere conquiescat. Sciendum est tamen non in omnem disputationem philosophos
Abbreviated transcription (Latin):
solas auriũ delicias profitetur e satrario suo n nutricũ cimas sapienciȩ trac¬
tatus elmnnat. Ex his autem quȩ ad quãdami uirtutũ spẽm intellectum
legentis hortantur fit secunda discrecio. In quibdam enim & argumẽtũ
ex ficto locatur. et ꝑ mendatia ip̃e ordo relacionis contexitur. ut sunt ille
esopi fabulȩ elegantia fictionis illustres. At in aliis argumentũ quidẽ
fundatur ueri soliditate. sed hec ip̃a ueritas ꝑ quędam composita & ficta
profertur. & hoc iam uocatur narracio fabulosa. non fabula. ut sunt ceri¬
momarũ sacra esiodi & orphei. quȩ de deorum progeme actu ue narrãtur.
ut mistica pitagoreoꝵ sensa referumtur. Eigo ex hat fecunda diuisione
quã dixmiꝰ a pħie libris prior spẽs quȩ concepta de falso ꝑ falsum narra¬
tur. alieua est. Sequẽs i aliam rursus discretionẽ sassa diuiditur. Nam

Expanded text:
solas aurium delicias profitetur, e sacrario suo in nutricum cunas sapientiae tracsolas aurium delicias profitetur, e sacrario suo in nutricum cunas sapientiae tractatus eliminat. Ex his autem quae ad quandam uirtutum speciem intellectum legentis hortantur fit secunda discretio. In quibusdam enim et argumentum ex ficto locatur et per mendacia ipse relationis ordo contexitur, ut sunt illae Aesopi fabulae elegantia fictionis illustres, at in aliis argumentum quidem fundatur ueri soliditate, sed haec ipsa ueritas per quaedam composita et ficta profertur, et hoc iam uocatur narratio fabulosa, non fabula, ut sunt caerimoniarum sacra, ut Hesiodi et Orphei quae de deorum progenie actuue narrantur, ut mystica Pythagoreorum sensa referuntur. Ergo ex hac secunda diuisione quam diximus, a philosophiae libris prior species, quae concepta de falso per falsum narratur, aliena est. Sequens in aliam rursus discretionem scissa diuiditur: nam
Abbreviated transcription (Latin):
sito arguiuento electa ꝑsona est quę accõmoda enunciandis reb haberet᷑
resistamus urgenti. & frustra arguens refellatur. ut una calumma disso¬
luta utriusq factum incoluiẽ ut fas est retineat dignitatem. Nͥec omi¬
bus fabulis phya repugnat nec om̃bus acquiestit. ẜ ut facile secerni
possit quȩ ex his ab se abdicet. ac uelut profana ab ip̃o uestibulo sacre
disputacionis excludat. quȩ uero eciam sepe at libenter admittat. diuisi¬
onum gradibus explicandum est.
Abule quarum nomen indicat falsi professionẽ. aut tantum
conciliande auribus uoluptatis. aut hortationis quoq in bonã
frugem gracia reptȩ sunt. Auditum mulcent uel ut comedie
quales menander. euis ue sectatores agendas dederunt. uel qualia sunt ar¬
guinenta fictis casib amatoꝵ referta quib uel multum se arbiter ex̾tuit.
uel apulciũ non nũqm lusisse uam᷑. Hoc totum fabularũ geniis quod̾

Expanded text:
sito argumento electa persona est quae accommoda enuntiandis haberetur —, sito argumento electa persona est quae accommoda enuntiandis haberetur —, resistamus urgenti et frustra arguens refellatur, ut una calumnia dissoluta utriusque factum incolumem, ut fas est, retineat dignitatem. Nec omnibus fabulis philosophia repugnat, nec omnibus adquiescit; et ut facile secerni possit quae ex his a se abdicet ac uelut profana ab ipso uestibulo sacrae disputationis excludat, quae uero etiam saepe ac libenter admittat, diuisionum gradibus explicandum est. Fabulae, quarum nomen indicat falsi professionem, aut tantum conciliandae auribus uoluptatis aut adhortationis quoque in bonam frugem gratia repertae sunt. Auditum mulcent uel comoediae, quales Menander eiusue imitatores agendas dederunt, uel argumenta fictis casibus amatorum referta, quibus uel multum se Arbiter exercuit uel Apuleium non numquam lusisse miramur. Hoc totum fabularum genus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
uolumen et angustissima irrisit seria naturȩ. Colotes uõ inter epicure¬
orũ auditores loquatitate notabilior eciam ĩ librum retulit que de hoc
amnarius cauillatus est. Sed cȩtera quę miuria notauit. si quidẽ ad som¬
mũ de quo hic procedit sermo non attinẽt. hoc loco nobis omittenda
sunt. Sed illam calũpniam perseq̃mur quę nisi supplodetur. manebit
cicerom cũ platone cõmunis. Ait a ph̃o fabulam non oportuisse con¬
fingi. qm̃ uullũ fignienti genus ueri professorib cõueuiret. Cur em̃
inquit si rerũ celestium notionem si habitum nos aĩarum docere uolusti.
non simplici et absoluta euũciatione curatũ est : sed quęsita ꝑsona. casu¬
q excogitata nouitas et composita aduocati scena figmenti ip̃am querendi
ueri iauuani mendatio polluerunt. Hec qm̃ dum platonico ere iactantur.
eciam quietem affricam nostri sominantis accusant. Ytraq enm sub appo¬

Expanded text:
uolumen et augustissima irrisit naturae seria. Colotes uero, inter Epicuuolumen et augustissima irrisit naturae seria. Colotes uero, inter Epicuri auditores loquacitate notabilior, etiam in librum rettulit quae de hoc amarius cauillatus est. Sed cetera quae iniuria notauit — si quidem ad somnium de quo hic procedit sermo non attinent — hoc loco nobis omittenda sunt: illam calumniam persequemur quae, nisi supplodetur, manebit Ciceroni cum Platone communis. Ait a philosopho fabulam non oportuisse confingi, quoniam nullum figmenti genus ueri professoribus conueniret. «Cur enim, inquit, si rerum caelestium notionem, si habitum nos animarum docere uoluisti, non simplici et absoluta hoc insinuatione curatum est, sed quaesita persona casusque excogitata nouitas et composita aduocati scaena figmenti ipsam quaerendi ueri ianuam mendacio polluerunt?» Haec quoniam, dum de Platonico Ere iactantur, etiam quietem Africani nostri somniantis accusant — utraque enim sub appo
Abbreviated transcription (Latin):
maluit. At prius ꝙͣ uerba somnini consulamꝰ enodandũ a nobis est a
quo genere hominũ tullius memoret uel irrisam platonis fabulam uel
ne sibi eueniat non uereri. Nec enĩ his uerbis uult impitũ uulgus in¬
telligi. sed genus hominũ ueri ignarũ sub pericie ostentatione. quippe
quos et legisse talia. et ad reprehendendũ constaret aĩatos. Dicemus gͥ
et quos in tantũ phylosophũ referat qnͣdam censure exercuisse leuitatẽ.
quisue eorũ eciam scriptam reliquerit accusationẽ. et postremo quid pro
ea dunitaxat parte que huic oꝑi necessaria est responderi conuemiat ob¬
iectis. Quib qd̃ factu facile est eneruatis. iam quicquid uel contra cicero¬
nis opinionem. & in scipionis somniũ. seu iaculatus est unqͣm morsus li¬
uoris. seu forte iaculabitur. dissolutũ erit. Epicureoꝵ tota factio ȩquo
semper errore deuia a uero. et illa extinans ridenda que nesciat. sacrũ

Expanded text:
maluit. Ac priusquam somnii uerba consulimus, enodandum nobis est a maluit. Ac priusquam somnii uerba consulimus, enodandum nobis est a quo genere hominum Tullius memoret uel irrisam Platonis fabulam uel ne sibi idem eueniat non uereri. Nec enim his uerbis uult imperitum uulgus intellegi, sed genus hominum ueri ignarum sub peritiae ostentatione, quippe quos et legisse talia et ad reprehendendum constaret animatos. Dicemus igitur et quos in tantum philosophum referat quandam censurae exercuisse leuitatem, quisue eorum etiam scriptam reliquerit accusationem, et postremo quid pro ea dumtaxat parte quae huic operi necessaria est responderi conueniat obiectis. Quibus, quod factu facile est, eneruatis, iam quicquid uel contra Ciceronis opinionem etiam in Scipionis somnium seu iaculatus est umquam morsus liuoris seu forte iaculabitur, dissolutum erit. Epicureorum tota factio, aequo semper errore a uero deuia et illa aestimans ridenda quae nesciat, sacrum
Abbreviated transcription (Latin):
uaus ꝙͣ ingenio reptus est. qui postꝙͣ in om̃i rei pu. ocio ac negotio pal¬
mani iusticie disputando dedit. sacras ĩmortaliũ ammarũ sedes. & celes¬
tiũ archana regionũ in ip̃o consũmati oꝑis fastigio locauit. indicans quo
tudine. ac moderatione tractauerĩt. Sed ille platouicus secretorũ relator
er. quidam nomĩe fuit. natione pamphilus. miles officio. qui cũ uulm̾b
i prelio acceptis uitam effudisse uisus. duodecimo demũ die inter cętos
uua pemptos ultimo ẽẽt honorandus igne. subito seu recepta aĩa. seu
intenta. quicquid emersis inter utrãq uitam dieb egerat. uiderat ue tã¬
ꝙͣ publicum professus indicium humano generi enũciauit. Hanc fa¬
bulam cicero licet ab iudoctis quasi ip̃ẽ consciuis ueri doleat urisam exẽ¬
plum tamen stolide rep̃hensionis uitans. excitari narraturũ ꝙͣ reuiuiscẽ

Expanded text:
uans quam ingenio repertus est: postquam in omni rei publicae otio ac negotio paluans quam ingenio repertus est: postquam in omni rei publicae otio ac negotio palmam iustitiae disputando dedit, sacras immortalium animarum sedes et caelestium arcana regionum in ipso consummati operis fastigio locauit, indicans quo stitia, fortitudine ac moderatione tractauerint. Sed ille Platonicus secretorum relator Er quidam nomine fuit, natione Pamphylus, miles officio, qui, cum uulneribus in proelio acceptis uitam effudisse uisus duodecimo demum die inter ceteros una peremptos ultimo esset honorandus igne, subito seu recepta anima seu retenta, quicquid emensis inter utramque uitam diebus egerat uideratue, tamquam publicum professus indicium humano generi enuntiauit. Hanc fabulam Cicero licet ab indoctis quasi ipse ueri conscius doleat irrisam, exemplum tamen stolidae reprehensionis uitans excitari narraturum quam reuiuiscere
Abbreviated transcription (Latin):
coutemplatu probi ĩprobiue meriti deputata sint. Sic in phedrone ĩex¬
pugnabiliũ luce romanũ anma ĩ ueram dignitatẽ piopriȩ ĩmortali¬
tatis asserta. sequitur distinctio locorũ quȩ hanc uitam relinquẽtibus
ea lege debentur quã sibi quisq iuuendo sanxerĩt. Sic in gorgia post
pactam a iusticia disputationem. de hĩtu post corpus aimarũ mora¬
ligrauitate socratice dulcedins ãmone̾m. Idem igitur obseruanter se¬
cutus est in illis precipue uolum̃b quibus statũ rei pu. formãdum
recepit. Nam postꝙ̃ principatũ iusticiȩ dedit. docuitq auimã post animal nõ
perire. per illam deniũ fabulam. sic enim uocant quidam. quo amina post
corpus euadat. uel uude ad corpus ueniat. in fine operis asseruit. ut iusticie
uel culte preniũ uel sprete poenam animis quippe ĩmortalib subiturisq
iudiciũ seruari doceret. Hunc ordinem tullius non minore iudicio reser¬

Expanded text:
contemplatu probi improbiue meriti deputata sint. Sic in Phaedone inexcontemplatu probi improbiue meriti deputata sint. Sic in Phaedone inexpugnabilium luce rationum anima in ueram dignitatem propriae immortalitatis adserta, sequitur distinctio locorum quae hanc uitam relinquentibus ea lege debentur quam sibi quisque uiuendo sanxerunt. Sic in Gorgia, post peractam pro iustitia disputationem, de habitu post corpus animarum morali grauitate Socraticae dulcedinis admonemur. Idem igitur obseruanter secutus est in illis ρraecipue uoluminibus quibus statum rei publicae formandum recepit. Nam postquam principatum iustitiae dedit docuitque animam post animal non perire, per illam demum fabulam — sic enim quidam uocant — quo anima post corpus euadat uel unde ad corpus ueniat in fine operis adseruit, ut iustitiae uel cultae praemium uel spretae poenam animis quippe immortalibus subiturisque iudicium seruari doceret. Hunc ordinem Tullius non minore iudicio reser
Abbreviated transcription (Latin):
de celi conu̾sione. tractare. quesitu dignum et iihi uisũ est. et aliis for¬
tasse uideatur. ne uiros sapientiȩ p̃cellentes: inhilq inuestigatõne ueri
nisi diuinũ sentire solitos. aliquid castigato operi adiecisse suꝑfliũ suspi¬
cerem. De hoc igitur prius pauca dicenda sunt. ut liquido ineus operis
de quo loquimur ĩnotescat. Reriun om̃ium plato et actuũ naturam
iuspiciens penitus aduertit. in om̃i sermone suo de rei pu institutione
proposito infundẽdum amorẽ iusticiȩ ammnis sine qua non solum res pu.
sed nec exigiuis hominũ cętus. nec domus quidem parua constabit. Ad
turũ uidit ꝙͣ si fructus eius non uideretur cũ uita hominis terminari.
lunc uõ supstitem et durare post honunem qui poterat ostendi insi pͥ¬
mo de amme iimortalitate cõstaret: fide autem frã ppetuitatis aĩarũ.
consequens esse ammadu̾tit ut certa illis loca uexu corpis absolutis pro

Expanded text:
de caeli conuersione tractare, quaesitu dignum et mihi uisum est et aliis forde caeli conuersione tractare, quaesitu dignum et mihi uisum est et aliis fortasse uideatur, ne uiros sapientia praecellentes nihilque in inuestigatione ueri nisi diuinum sentire solitos aliquid castigato operi adiecisse superfluum suspicemur. De hoc ergo prius pauca dicenda sunt, ut liquido mens operis de quo loquimur innotescat. Rerum omnium Plato et actuum naturam penitus inspiciens aduertit in omni sermone de rei publicae institutione proposito infundendum animis iustitiae amorem, sine qua non solum res publica, sed nec exiguus hominum coetus, ne domus quidem parua constabit. Ad turum uidit quam si fructus eius non uideretur cum uita hominis terminare. Hunc uero superstitem durare post hominem qui poterat ostendi, nisi prius de animae immortalitate constaret? Fide autem facta perpetuitatis animarum, consequens esse animaduertit ut certa illis loca nexu corporis absolutis pro
Abbreviated transcription (Latin):
NCER. PLATONIS. & ciceronis libios
quos de re pu. utrumq constituisse constat
Eustachi fili uite mihi dulcedo pariter & gła
hoc interesse prima fronte ꝑspeximus. ꝙ ille
rem pu. ordinauit. Hic retulit. Alter qualis
esse deberet. alter qualis eẽt a maiorib insti¬
tuta disseruit. In hec tamen uel maxime o¬
peris similitudinem seruauit imitatio. quod
cum plato in uolumnus conclusione a quo¬
dam er uite reddito quã reliquisse uidebatur indicari faciat quis sit
exutarũ corporibus status ammarũ. adiecta quadam sꝑarum uel sideꝵ
non ociosa descriptione. rerum facies non dissimilia sigificans. a tul¬
liano scipione ꝑ quietem sibi ingesta narrantur. Sed quid uel illi com¬
mẽto tali. uel huic tali somnio in his potissimũ libris opus fuerit. qͥb
de rerum publicarũ statu loquebantur. quoue attinuerit inter gubernã¬
darum urbiũ constituta. cutulos orbes. globosq describere. de stellarũ mõ.

Expanded text:
nter Platonis et Ciceronis libros quos de re publica uterque constituit, Eustathi fili, uitae mihi dulcedo pariter et gloria, hoc interesse prima fronte perspeximus quod ille rem publicam ordinauit, hic rettulit; alter qualis esse deberet, alter qualis esset a maioribus instituta disseruit. In hoc tamen uel maxime operis similitudinem seruauit imitatio quod, cum Plato in uoluminis conclusione a quodam uitae reddito, quam reliquisse uidebatur, indicari faciat qui sit exutarum corporibus status animarum, adiecta quadam sphaerarum uel siderum non otiosa descriptione, rerum facies non dissimilia significans a Tulliano Scipione per quietem sibi ingesta narratur. Sed quid uel illi commento tali uel huic tali somnio in his potissimum libris opus fuerit in quibus de rerum publicarum statu loquebantur, quoue adtinuerit inter gubernandarum urbium constituta circulos, orbes globosque describere, de stellarum modo,
Abbreviated transcription (Latin):
magna in parentib sit uel propinquis. tũ in patria maxima est. & ea
uita uia est in cȩlum. et in hunc cetum eoꝵ qui iam iuxerũt. & corpe
laxati illũ incolunt quẽ uides. Erat autem is splendidissimo candore
inter flammas cirtus elucens. quem uos ut a grecis accepistis lacteumi
orlem nũcupatis. Ex quo mihi omĩa contẽplanti preclara ciuucta et mi
rabilia uidebantur. Erant autem hȩ stellȩ quas nũqm ex hoc loco uidunꝰ
& hȩ magnitudines om̃ium qͣs nunqͣm suspicati sumꝰ. Ex quib illa
erat inmima. quȩ ultima a cęlo. citima terris. luce lucebat aliena. Stella¬
rum autẽ globi t̾rȩ magnitudinẽ facile iuncebant. Iam uo̾ ip̃a mihi ita
praua uisa est. ut me imperii quoq nr̃i quo quasi pũctum attigimus
penicerũt. Iuã cum magis intuerer. quęso inquit affricane quousq hu
ini tua mens defixa erit: Nonne aspicis quȩ in templa ueneris : nouẽ

Expanded text:
magna in parentibus et propinquis, tum in patria maxima est; ea magna in parentibus et propinquis, tum in patria maxima est; ea vita via est in caelum et in hunc coetum eorum, qui iam vixerunt et corpore laxati illum incolunt locum, quem vides, erat autem is splendidissimo candore inter flammas circus elucens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum nuncupatis; ex quo omnia mihi contemplaantur. Erant autem eae stellae, quas numquam ex hoc loco vidimus, et eae magnitudines omnium, quas esse numquam suspicati sumus, ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, citima a terris luce lucebat aliena. Stellarum autem globi terrae magnitudinem facile vincebant. Iam ipsa terra ita mihi parva visa est, ut me imperii nostri, quo quasi punctum eius attingimus, paeniteret. Quam cum magis intuerer, Quaeso, inquit Africanus, quousque humi defixa tua mens erit? Nonne aspicis, quae in templa veneris? Novem
Abbreviated transcription (Latin):
fudi. Ille autem uie amplexus atq osculans flere prohibebat. At ego ut
primũ fletu represso cepi posse loqui dixi. Quęso inꝙͣ pater sanctissime
atq optime. qm̃ hec est uita ut affricanũ audio dicere. quid moror in
is cuius hoc templũ est omue qd̃ cerins. istis de corporeis custodiis libera¬
uerit. huc tibi aditus patere non potest. homines emĩ sunt hac lege ge¬
nerati. qui tuerẽtur illum globum quẽ in templo hoc medium uides.
qui t̾ra dicitur. His namq auimꝰ datus est ex illis sempiterms ignib
tibus cutulos suos orbesq conficiunt celeritate mirabili. Quare & tibi pu¬
bli scipio. et plus om̃ibus retinendus est auimus in custodia corpis. Nec ĩ¬
iussu eius ꝑ quem uobis ille datus est ex hominũ uita migrandum est.
ne numꝰ humanũ assignatũ a deo effugisse uideañ. Sed sic scipio ut¬
auus hic tuus. ut ego qui te genui. iusticiam cole et pietatem. Quȩ cũ

Expanded text:
fudi, ille autem me complexus atque osculans flere prohibebat. Atque ego ut fudi, ille autem me complexus atque osculans flere prohibebat. Atque ego ut primum fletu represso loqui posse coepi, Quaeso, inquam, pater sanctissime atque optime, quoniam haec est uita, ut Africanum audio dicere, quid moror in im cuverit, huc tibi aditus patere non potest. Homines enim sunt hac lege generati, qui tuerentur illum globum, quem in hoc templo medium vides quae terra dicitur, hisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, tibus, circulos suos orbesque conficiunt celeritate mirabili. Quare tibi Publi et piis omnibus retinendus ajussu ejus, a quo ille est vobis datus, ex hominum vita migrandum est, ne munus assignatum a Deo ipso fugisse videamini. » Macrobiuus hic tuus, ut ego, qui te genui, iustitiam cole et pietatem, quae cum
Abbreviated transcription (Latin):
piteni quasi fatorũ uiam. Plam cum etas tua septenos octies solis anfiactꝰ
reditusq conũterit: duoq hi numeri quoꝵ uterq plenus alter altera de cã¬

Expanded text:
video quasi fatorum viam. Nam cum aetas tua septenos octiens solis anfractus video quasi fatorum viam. Nam cum aetas tua septenos octiens solis anfractus reditusque converterit, duoque ii numeri, quo
Abbreviated transcription (Latin):
bit eniuus. de quo uidelicet sepissime iugilans solebat cogitare et loqui
affricanus se ostendit in ea forma qͥ nuhi ex ymagine eius q̃ ex ip̃o erat
otior. Quem ubi agnoui. equidem cohorrui. Sed ille ades inquit aĩo.
S omitte timorem sciꝑio. et quȩ dicam trade memoriȩ. Uides ne illã ur¬
beue que parere ppło . R. coacta ꝑ me reuocat pristina bella nec potest
miles. Hanc autem biennio consul euertes. eritq cognomen id tibi per te
partum qd̃ habes a nobis hereditatiũ. Cum autem carthaginem deleueris.
triũphum egeris. censorq fueris. et obieris legatus egyptuni. siriã. asiã
greciam. delegeris iterum absens consul. bellumq inaxinũ conficies. nu¬
mnãsiam extindes. Sed cum curru capitoliũ iuectus offendes rem pu. cõ
siliis ꝓturbatam nepotis mei graci. hic tu affricane ostendas oportebit
patrie lumen amini. ingeni consiliiq tui. Sed eus temporis iudeo auci

Expanded text:
bit Ennius, de quo videlicet saepissime vigilans solebat cogitare et loqui bit Ennius, de quo videlicet saepissime vigilans solebat cogitare et loqui Africanus se ostendit ea forma, quae mihi ex imagine eius quam ex ipso erat notior; quem ubi agnovi, equidem cohorrui, sed ille: Ades, inquit, animo et omitte timorem, Scipio, et, quae dicam, trade memoriae. Videsne illam urbem, quae parere populo Romano coacta per me renovat pristina bella nec potest miles. Hanc hoc biennio consul evertes, eritque cognomen id tibi per te partum, quod habes adhuc a nobis hereditarium. Cum autem Karthaginem deleveris, triumphum egeris censorque fueris et obieris legatus Aegyptum, Syriam, Asiam, Graeciam, deligere iterum consul absens bellumque maximum conficies, Numantiam excindes. Sed cum eris curru in Capitolium invectus, offendes rem publicam consiliis perturbatam nepotis mei. Hic tu, Africane, ostendas oportebit patriae lumen animi, ingenii consiliique tui. Sed eius temporis ancipitem
Abbreviated transcription (Latin):
UMI . IN. AFFRCAM UENSSEAL.
auicio maulio consule ad quartum legionem
uem. complexus me senex collagrimaint. Ali¬
qͣntoq post suspexit in celũ. et grãtes łiquit
tibi ago sũme sol uobisq reliqui celites ꝙ an¬
teqͣmi ex hac uita migro conspicio in regno
meo et his tectis meis publiũ corneluum. scipionem cuiꝰ ego nonñe recreor¬
ip̃o. Itasp uũqm ex ammo meo discedit illius oꝑtini atq muictissimi urra
memoria. Peinde illum ego de suo regno. ille me de m̃a re pu. pcũctatus
est. Multisq uerbis ultro citroq habitis. ille nobis consũptus est dies:
Post autem regio apparatu accepti sermonem ĩ multam noctẽ ꝓduxunꝰ
Cum seuex ihil nisi de affricano loque̾tur. om̃aq eius nõ solum facta
sed siam dicta meminisset. deinde ut cubitum discessimꝰ. me et de ua
et quia ad multam noctẽ uigilassem: arctior ꝙͣ solebat somnus cõplexus
est: Hlic mihi. credo equidem ex hoc ꝙ eranius locuti fit enim sepe ut

Expanded text:
um in Africam venissem M'. Manilio consuli ad quartam legionem veni, conplexus me senex conlacrimavit aliquantoque post suspexit ad caelum et: Grates, inquit, tibi ago, summe Sol, vobisque, reliqui Caelites, quod, ante quam ex hac vita migro, conspicio in meo regno et his tectis P. Cornelium Scipionem, cuius ego nomine ipso recreor; itaque numquam ex animo meo discedit illius optimi atque invictissimi viri memoria. Deinde ego illum de suo regno, ille me de nostra re publica percontatus est, multisque verbis ultro citroque habitis ille nobis consumptus est dies. Post autem apparatu regio accepti sermonem in multam noctem produximus, cum senex nihil nisi de Africano loqueretur omniaque eius non facta solum, sed etiam dicta meminisset. Deinde, ut cubitum discessimus, me et de via fessum, et qui ad multam noctem vigilassem, artior quam solebat somnus complexus est. Hic mihi credo equidem ex hoc, quod eramus locuti; fit enim fere, u
Abbreviated transcription (Latin):
nũ ꝗ uitioꝵ iacula scuto panẽtie reꝑcussa
disꝑgit. Sã ficat ieuiniũ ꝗ litigãtiũ tumul¬
tus pacifici saĩtare ẜ mõis et lingue pru¬
dõtioris arre ꝯpescit. Sc̃ificat ieuiniũ ꝗꝯ¬
spinas euãgelico sulcãte uomete uelud
ꝗdam pectoris sui arator excidit. Sc̃ificat

Expanded text:
nviciorum jacula scuto patientiae repercussa, dispergit. Sanctificat jejunium, qui litigantium tumultus pacifici sermonis et linguae prudentioris arte compescit. Sanctificat jejuniuspinas evangelico sulcante vomere, velut quidam pectoris sui arator, excidit. Sanctificat
Abbreviated transcription (Latin):
pdinĩ udicii semet ip̃m tefte nãs ab õm
se ilecebraꝵ uoluptate suspẽdit. Bñ ie¬
uinat ꝗ carnẽ sua uitioꝵ g̾ͥ mina pollu¬
bante scãꝵ meditatõe uirtutũ et sobrie¬
ittis amore castigat. Bñ ieuinat ꝗ fratͥ¬
nas ĩuinas pacifici pectorio lenitate di
ieiuniũ nr̃m scĩficet castiras. Ornet po¬
tiẽtia. Renignitas foueat. Mĩa letificet¬

Expanded text:
ne judicii semetipsum refrenans, ab omni se illecebrarum voluptate suspendit. Bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et sobrietatis amore castigat. Bene jejunat, qui fraternas injurias pacifici pectoris lenitate dimjejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, miseric
Abbreviated transcription (Latin):
dio dicere qd morior intris qn buc ad uos ueĩrte ꝓpero. Nõ
ẽ ita ĩꝗt ille nͥ ẽi d̾o bis cuiꝰ hoc tẽplũ ẽ Dm̃e ꝙ cõspicis istis
te cusfodus corꝑis libetaneit buc tͣ aditus p̾atere nõ potest.
diu̾ inded q̃ tra dicitut hisq am̃s datus ẽ exillis sẽpiter¬
nis ignib q̃ sidera et stellas uocatis q̃ globosae et totũde di¬
nims aĩate m̃tib cutulos suos orbesq ꝯsiciuĩt celentare mi

Expanded text:
ris? quin huc ad vos venire propero? Non est ita, inquit ille. Nisi enim deus is, cuius hoc templum est omne, quod conspicis, istis te corporis custodiis liberaverit, huc tibi aditus patere non potest.dium vides, quae terra dicitur, iisque animus datus est ex illis sempiternis ignibus, quae sidera et stellas vocatis, quae globosae et rotundae, divinis animatae mentibus, circulos suos orbesque conficiunt celeritate mi
Abbreviated transcription (Latin):
libroꝵ ħẽt᷑ renonarõe exp̃ssus. Pec gͥ tota illo
tũc desiderabili die/ acta uł diffinita/ mecũ ip̃e
cognoscis ad modo qr bellica ꝓfectio głiosissizi
pͥncipis ib urte regia tbulentos cuneos ppłor¬
ꝓfectutꝰ secũ ab egit. Quo credo accũ ẽe ut sa¬
lus m̾̃tis nr̃e post turbines placidis auret fla¬
tib ĩcipet serenai. Et tui p̃cepti et mei ꝓmis¬
si recordnͣ me ꝯtĩgit. Egi gͦ et si nõ ut debu sal¬
tĩ ut potui que ꝓmisi. ¶ Primĩ libꝵ de orrigine hũa

Expanded text:
retur renotatione expressus. Haec igitur tota illa tunc desiderabili die acta vel definita mecum ipse cognoscis. At modo, quia bellica profectio gloriosi principis ab urbe regia turbulentos cuneos populorum secum abegit, quo credo actum esse, ut salum mentis nostrae post turbines placidis aurarum flatibus inciperet reserenari; et tui praecepti et mei promissi recordari me contigit. Egi ergo, etsi non ut debui, saltem ut potui, quae promisi. Primum librum de origine huma
Abbreviated transcription (Latin):
illis sit̃ ubi eẽ uolu̾ĩt. H nec igne̾ cõ flagra¬
toĩs illius ꝑtimescẽt ĩmortałes atq ĩcorrup¬
tibiles facti. Sic̃ uiuoꝵ tra corruptibilia cor.¬
arq mortalia que ĩ culo ardenti i lesa inue̾ potueit. Dere¬
Emuneratio scõꝵ uisio dei eĩt que nob̾ ĩ effabile gau¬
diu exibebit. De hac gͦ remuneratẽe ut arbitor ꝓpła
dicebat. E nod nec oculus uidit. Nec auns audiuit. Nes
lcor hõis asce̾dit que ẜꝑauit dñs his ꝗdilig̾t eñ. Ip̃aqͣ

Expanded text:
t ubi esse voluerint. Sed nec ignem conflagrationis illius pertimescent immortales atque incorruptibiles facti, sicut vivorum trium corruptibilia corpatque mortalia in camino ardenti illaesa vivere potueremuneratio sanctorum visio Dei est, quae nobis ineffabile gaudium exhibebit. De hac ergo remuneratione, ut arbitror, propheta dicebat, quod nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor homi
Abbreviated transcription (Latin):
lurũ ꝯtͥstan hõ granissime cepit atq miraĩ ꝙ ei
pat̾ moriẽs nõ dix̃ ꝗd debẽt cũ feciss et̃ testamẽnĩ.
Tũc ei minus auxio apparuit idẽ pat̾ eĩ ĩsõms et
uͥ eẽt recõditũ ꝙ illa cno uacua fuerat ĩdica¬
uit. Quo ĩnẽto inueĩs arq de mosttato nõ solũ
Falsi dubiti calũpnia ꝓpulsauit s et ia pater¬
nũ rece̾pit cirografũ ꝙ par̾ nõ receꝑat qũ ẽ pe¬
ciũa resoluta. bic unq putat᷑ aĩa hoĩs curã geᷤ¬

Expanded text:
epit atque mirari, quod ei pater moriens non dixerit quod deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei anxio apparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio euacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putat
Abbreviated transcription (Latin):
loris ad mutẽt. S ut ĩreriꝰ et̾nis cruciatib cõ¬
stituta sũmꝰ dolor nec corrũpat gruciãdo nec
p̾miat.Ac sic ad hoc caro ĩmortulis cũ sua aiã
ꝯdepnara niuit ut sẽtiat set̾it ut doleat Et de¬
let ut mẽitis lus digna recipiat. In qua e¬

Expanded text:
loris admittant; sed ut, in aeternis cruciatibus constituta, summus dolor nec corrumpat cruciando, nec perimat. Ac sic ad hoc caro immortalis cum sua anima condemnata vivit, ut sentiat; sentit, ut doleat; dolet, ut meritis suis digna recipiat. » CA
Abbreviated transcription (Latin):
ad tĩgit suꝑne cnͣtatis dulcedo m̃tib mortaliu
se ilapsa diffudei̾t. Quis aũ scͥptis explicet aud
relatũ ꝯdigne uocis sufficiat explicare. Eras eĩ
tũc fareor mi dñe et st̃ scĩssie̾ podagnci doloris
ꝯportõib rabidus. S młto ãplius spediui ne ꝯꝑem¬

Expanded text:
ae charitatis dulcedo mentibus mortalium se illapsa diffuderit, quis aut scriptis explicet, aut relatu condignae vocis sufficiat explicare? Eras enim tunc fateor, mi domine et frater sanctissime podagrici doloris contortionibus tabidus, sed multo amplius spe
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ quẽ p̾sẽti año pair̾ ĩ urbe
regia poĩti ꝑ assioĩs dñice festũ
festiuo cordis ardore suscepimꝰ.
quis recole̾do dignis affatibus
explicare ualeat. Illo tũc actur
ẽ ut ꝯgrua rãte festiuitatis silecia experẽtes remo¬

Expanded text:
um, quo praesenti anno pariter in urbe regia positi passionis Dominicae festum festivo cordium ardore suscepimus, quis recolendum dignis valeat affectibus explicare? Illo tunc actum est, ut congrua tantae festivitatis silentia expe
Abbreviated transcription (Latin):
corporis seꝑ̾atõe abaĩa rã ĩ cogniti ꝑ ueimꝰ ut nlla
b exeñtes de corpore ad porm̃ta.Nã qr diaboluᷤ ex
itu pus fr̃u p̃cib et sedulis psalmodie officuis iũiã¬
nĩ loge sẽꝑ ille ꝯfusus repellit᷑. Nec audet se nociruꝵ
d̾inis castus ĩgẽre uͥ audit nom̃ dñi ꝑ ora c̃c̃nẽtiũ¬

Expanded text:
corporis ab anima, tam incogniti pervenimus, ut nulla  exeuntes de corpore ad tormenta? Nam quia et diabolus exitu piis fratrum precibus, et sedulis psalmodiae officiis muniamur, longe ille semper repellitur, nec audet se nociturum divinis castris ingerere, ubi audit nomen Domini per ora concinentiu
Abbreviated transcription (Latin):
cõstiuti. Sen iugilasse doluer̃t. Et rutsus grauib r̾ro¬
rib atq criciatib exagitati atq uexati cũ exꝑgeftĩ
ẽẽt dormire rinueĩt ne ĩ eadẽ mala reuocaiẽtut. Et
uriq dubitãdũ nõ ẽ ꝙ exp̃ssiora sit̃ illa q̃ ĩ ferna di¬
cũt᷑ atq ab boc nehem̃tius sẽtiãt᷑. Nã et ꝗ sbitaca st̃

Expanded text:
constituti se euigilasse doluerunt et rursus grauibus terroribus atque cruciatibus exagitati atque uexati, cum expergefacti essent, dormire timuerunt, ne in eadem mala reuocarentur. et utique dubitandum non est, quod expressiora sint illa, quae inferna dicuntur, atque ob hoc uehementi
Abbreviated transcription (Latin):
sideb̾t tt̾a et cͣ. Ia t̾renis celestia et magna paruis
et caducis er̾na succẽdũt. Qis ħ ãxietatis et sollicitu¬
dĩs locus ẽ. Qsħ ĩt̾ ħ trepidus et mutꝰ est nͥ cui spe ᷤᷤ
et fides deest. Itẽ idẽ doitor post aliqͣ. Qͥd aliud ĩ mũde
ꝙͣ pugna ad u̾sus diabolu cotidie gent̃ q̃ad t̾is¬

Expanded text:
seunte, jam veniunt. Jam terrenis coelestia, et magna parvis, et caducis coelestia succedunt. Quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? Quis inter haec trepidus et moestus est, nisi cui spes et fides deest? » Item idem doctor post aliqua: « Quid aliud in mundo quam pugna adversus diabolum quotidie geritur, quam
Abbreviated transcription (Latin):
Duetit ait forsian alias si post fcm iudiciũ
isbe mũdus ardebit añ ꝙͣ ꝑ illo celũ nouũ et
tra noua reponatut eo ipiłd tp̃r cõflagra toĩs
eius. U̾ eĩt scĩ cũ eoꝵ hñtes corpora in Aliquo
corporeli loco necesse sint. Possumꝰ respondere

Expanded text:
erat forsitan aliquis, si post factum iudicium iste mundus ardebit, antequam pro illo caelum nouum et terra noua reponatur, eo ipso tempore conflagrationis eius ubi erunt sancti, cum eos habentes corpora in aliquo corporali loco esse necesse sit. Possumus respondere
Abbreviated transcription (Latin):
pdinĩ udicii semet ip̃m tefte nãs ab õm
se ilecebraꝵ uoluptate suspẽdit. Bñ ie¬
uinat ꝗ carnẽ sua uitioꝵ g̾ͥ mina pollu¬
bante scãꝵ meditatõe uirtutũ et sobrie¬
ittis amore castigat. Bñ ieuinat ꝗ fratͥ¬
nas ĩuinas pacifici pectorio lenitate di¬
mictit. Bratissimũ deo refert ieuniu
ꝗmẽrẽ suã ap̃ius cogitarõib oculos a
ieiuniũ nr̃m scĩficet castiras. Ornet po¬
tiẽtia. Renignitas foueat. Mĩa letificet¬

Expanded text:
ne judicii semetipsum refrenans, ab omni se illecebrarum voluptate suspendit. Bene jejunat, qui carnem suam vitiorum germina pullulantem, sanctarum meditatione virtutum, et sobrietatis amore castigat: bene jejunat, qui fraternas injurias pacifici pectoris lenitate dimittit: gratissimum Deo defert jejunium, qui mentem suam a pravis cogitationibus, oculos a jejunium nostrum sanctificet castitas, ornet patientia, benignitas foveat, miseric
Abbreviated transcription (Latin):
ꝵ aliquos audiẽdos eo duce uenetat qͣt certissim̃
iecordabat᷑ facillitate nartauit. Hic ille ꝑcũtatuᷤᷤ
ẽ utꝵ nã id ꝙ nartauerat ĩsonis uidill in ugilas
Respodit ĩ soñis. At ille bõi bene ĩ ꝗd recolis. dex¬
cũ audiss ita ẽẽ credidit atq id respõsionẽ sirmauit
Tu ꝗhoĩe̾ ducebat adiecit et ait. Ubi ẽ mͦ corꝰ tun¬
ille ĩ eodẽ corpusculo mĩt te ẽẽ ĩligatũ. s clausos et
onosos oculas tuos nͥq illis oculis re uide̾. Resp̾odit

Expanded text:
 quos audiendos eo duce uenerat, qua recentissimos recordabatur facilitate, narrauit. hic ille percontatus est, utrumnam id. quod narrauerat, in somnis uidisset an uigilans; respondit: In somnis. at ille: \'Bene, inquit, \'recolis; uercum audisset iste, ita esse credidit atque id responsione firmauit. tunc, qui hominem docebat, adiecit et ait: <Ubi est modo corpus tuumille, \'in eodem corpusculo nunc esse inligatos et clausos et otiosos oculos tuos nihilque illis oculis te uidere?\' respondit:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ̃ ꝙ̃ apueti uestigus ĩ ꝯressus patris et nuu decori
ut̃o nõ fui ñc tñ tãto pre mio expoĩto enitat młrũ
iugilãtius. Et ille tu uͦ enirẽ et sic beto te ẽe in
mortalẽ S corꝰ hoc ueq ei tius ẽ quẽ forma ista
declarat. Si mẽs cuiꝰq is ẽ qsq no ea figura q̃ di¬
gio de mostrai põt. Deũ gͥ scito te ẽẽ siqdẽ d̾s est

Expanded text:
 a pueritia vestigiis ingressus patris et tuis decori vestro non defui, nunc tamen tanto praemio exposito enitar multo vigilantius. Et ille: Tu vero enitere et sic habeto, non esse te mortalem, sed corpus hoc; nec enim tu is es, quem forma ista declarat, sed mens cuiusque is est quisque, non ea figura, quae digito demonstrari potest. Deum te igitur scito esse, siq
Abbreviated transcription (Latin):
to et excitato monet᷑ sonograuissimo aut bic lun anoat¬
q ĩfimus. Na t̾ra noua ĩ mobilis manẽs una sede semꝑa
bẽret ꝯplexa mediũ mũdi locũ. Illi at octo cursus ĩquib
Hoc soĩtu ꝯplete aures hõni obsinrduerts nes a caluent
bebetior sensus ĩ uob̾. sic uͥ nilus ad illa q̃ catadupta no¬
mĩnat᷑. p̃apitat et altixĩs mõtib ea ges q̃ locũ ulluin¬

Expanded text:
to et excitato movetur sono, gravissimo autem hic lunaris atque infimus; nam terra nona inmobilis manens una sede semper haeret complexa medium mundi locum. Illi autem octo cursus, in quibHoc sonitu oppletae aures hominum obsurduerunt; nec est ullus hebetior sensus in vobis, sicut, ubi Nilus ad illa, quae Catadupa nominantur, praecipitat ex altissimis montibus, ea gens, quae illu
Abbreviated transcription (Latin):
cure de salure patrie ꝗb agitat᷑ et excirat᷑ aĩs
uelociꝰ inhãc sedẽ et domũ suã pet uolabit Idq otꝰ
faciet si iã rũc cũ erit ĩclusus in caroere uel ĩ coͣ¬
ĩminebit foras et ea que extr̃a erãt ꝯtẽplãs quaz
maxĩe se a corpore ab strabet. Nãq eoꝵ animi qui
se corpoꝵ uoluptatib dedideñt eoꝵ que se qi mĩstro ᷤᷤ
prebuer̾t ĩpulsuq libidinũ noluptatibus ofteda¬
ẽtiũ de oꝵ et hõiu uira uolauẽrt corporibus elap¬
si certũ tr̾a ip̃a uoluprant̾ nec hc̃ in locũ nͥ młaꝵ
exagitatis ꝑiculis reutũt. Ille discessit. Ego sop¬
no solutus su¬

Expanded text:
salute patriae, quibus agitatus et exercitatus animus velocius in hanc sedem et domum suam pervolabit; idque ocius faciet, si iam tum, cum erit inclusus in corpore, eminebit foras et ea, quae extra erunt, contemplans quam maxime se a corpore abstrahet. Namque eorum animi, qui se corporis voluptatibus dediderunt earumque se quasi ministros praebuerunt inpulsuque libidinum voluptatibus oboedientium deorum et hominum iura violaverunt, corporibus elapsi circum terram ipsam volutantur nec hunc in locum nisi multis exagitati saeculis revertuntur. Ille discessit; ego somno solutus su
Abbreviated transcription (Latin):
q nr̃i pariat aliꝗd ĩ sõno tale qͣle de bomero sonbit. Eramus
de qua uid sepissime ingilãs solebat coguare et loꝗ Affri¬
canus se ondit ea forma q̃ mͣ eximagine eiꝰ ꝙͣ ex ip̃o erat
notior. Quẽ uͥ agnoui eꝗdẽ coborui. S ille adẽs uiꝗt et obmi
re timorẽ scipio et q̃ dicã trade memorie. Uide s ne illã uitẽ
illust̾ et claro quoda loco ad quã tn oppugnãdã nũc nẽis
pene miles bac hoc bienio cõsul e uertes/ Entq cognomẽ

Expanded text:
tri pariant aliquid in somno tale, quale de Homero scribit Ennius, de quo videlicet saepissime vigilans solebat cogitare et loqui Africanus se ostendit ea forma, quae mihi ex imagine eius quam ex ipso erat notior; quem ubi agnovi, equidem cohorrui, sed ille: Ades, inquit, anie timorem, Scipio, et, quae dicam, trade memoriae. Videsne illam urbem, qillustri et claro quodam loco ad quam tu oppugnandam nunc venis paene miles. Hanc hoc biennio consul evertes, eritque cognomen
Abbreviated transcription (Latin):
fuit ⁊ it̃ ad sextũ decimu di¬
cebatur ⁊ iam pꝰ augm̾tum
dierũ eadẽ religio reseruata
est. ut ui. abidũs die celebra¬
returlicet ab inc̾m̾to ñ iam
diti dic̾et᷑. Nam iõ nouos dies
cirea finẽ cuiꝰ m̾si inseruit
ubi finẽ om̾iũ que ĩ m̃se e¬
rant repperit feriar̾ adiectõ¬
ꝙ om̃s a se dies fastos notauꝰ
ut maiorẽ darce actionib li¬
b̃tatẽ. Et nꝰ solũ nullũ ne fas¬
tum s nec comitialẽ quẽꝙ
de adiectis dieb institurtne
ambitionẽ magistrattuꝰ
aug̾deꝰ adiecto. Sic anũ ciuilẽ
cesar habitis ad lunã dim̾si¬
onib ꝯstitutũ edicto palã
posito publicauit. Et error
iste usꝙ stare potuiss ni sac̾¬
dotes sibi errorẽ nouũ ex ipa
em̃datõe fecisset̃ Nam̃ cum
oporterce diem qui ex qͣdras¬
quintꝰ inciꝑoeꝰ int̾ kalare il¬
li .iiii. ñ ꝑacto s incipiente ĩ¬

Expanded text:
a. d. sextum decimum dicebatur, etiam post augmentum dierum eadem religio servata est, ut tertio ab Idibus die celebraretur, licet ab incremento non iam diti, diceretur. Nam ideo novos dies circa finem cuiusque mensis inseruit, ubi finem omnium quae in mense erant repperit feriarum, adiectosque omnes a se dies fastos notavit, ut maiorem daret actionibus libertatem, et non solum nullum nefastum sed nec comitialem quemquam de adiectis diebus instituit, ne ambitionem magistratuum augeret adiectio. Sic annum civilem Caesar habitis ad limam dimensionibus constitutum edicto palam posito publicavit, et error hucusque stare potuisset, ni sacerdotes sibi errorem novum ex ipsa emendatione fecissent. Nam cum oporteret diem qui ex quadranquintus inciperet, intercalare: illi quarto non peracto sed incipiente in
Abbreviated transcription (Latin):
ter decipere temptauit. ꝙ
uinũ in templũ eius ñ su¬
O uormne soleat inferris
uas in quo uinti inditũ ẽ
mellatiũ nominetur ⁊ ui¬
num lac nũcupet᷑. serpẽtes¬
ꝙ in templo eius nec t̾retes
nec timentes indifferent᷑̃
appareant. Quidã medeã
putant ꝙ in edẽ eius om¬
nem genus herbarũ exqͥ¬
b antistites dant plerũq
medicinas ⁊ ꝙ templũ eiꝰ¬
ceat ꝓpter iniuriã qͣm ab
ingrato uiro iasone ꝑpessa
ẽ. Hec apud grecos. sE ociy
fauni filiam tradidit ad eo
pudicam ut extra. ⁊ ynai k¬
u in dui. numqͣm sit̾ egrea
nec nomꝰ eiꝰ i publico fuerit
auditũ. nec uirũ umqͣm ui¬
nec uir eius templum in
gretitur. uñ ⁊ mulieres ĩ¬

Expanded text:
ter decipere temptavit, quod ter decipere temptavit, quod vinum in templum eius non suo nomine soleat inferri, sed vas in quo vinum inditum est mellarium nominetur et vinum lac nuncupetur, serpentesque in templo eius nec terrentes nec timentes indifferenter appareant. Quidam Medeam putant, quod in aedem eius omne genus herbarum sit ex quibus antistites dant plerumque medicinas, et quod templum eliceat propter iniuriam quam ab ingrato viro Iasone perpessa est. Haec apud Graecos ἡ Θεὸς Fauni filiam tradit adeo pudicam, ut extra γυναικωνῖτιν numquam sit egressa nec nomen eius in publico fuerit auditum nec virum umquam vinec vir templum eius ingreditur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃o ritu occultiore sacroꝵ
doceri posse ꝯfiriat. hanc
eandẽ bonã faunãꝙ opẽ
⁊ fatuam pontificũ libris
indigitari. bonã ꝙ om̃iũ
nob̾ aduictũ bonoꝵ cã est far¬
nam ꝙ om̃i usui animanti¬
um fauet opem qd ipsius
auxilio uita ꝯstat. facuam
a fando ꝙ ut su pͣdiximꝰ infan¬
des partu edito ñ parius uocẽ
edunt. qͣm attigerint t̾ram.
St qui dicant hanc deam po¬
nis. iõꝙ regale ceptrũ insims¬
tra manu ei additu. Candem
alii ꝓserpinam credunt. ꝓ¬
porcaꝙ ei rem diuinã fieri
qr segetem quam ceres mor¬
talib tribuit porca depasta:
Semelam credunt nec non
eandem fauni filiam dicũt
obstetisseꝙ uoluntati prĩs
in amorẽ suũ lapsi ut ex uir¬
ga mytrea abeo uerberaret᷑
cum desid̾io pr̃is nec iuno
ab eodẽ pͥssa cessiss. Tranꝯfi¬
gurasse se tin̾ in serpentẽ
pat̾ creditur. ⁊ coisse c̃ filia
hoꝵ om̃ium ħ ꝓferuntur
uitie. qua maxime eam pa¬

Expanded text:
ipso ritu occultiore sacrorum ipso ritu occultiore sacrorum doceri posse confirmat: hanc eandem Bonam Faunamque et Opem et Fatuam pontificum libris indigitari: Bonam, quod omnium nobis ad victum bonorum causa est; Faunam, quod omni usui animantium favet; Opem, quod ipsius auxilio vita constat; Fatuam a fando, quod, ut supra diximus, infantes partu editi non prius vocem edunt quam attigerint terram. Sunt qui dicant hanc deam ponis, ideoque regale sceptrum in sinistra manu ei additum. Eandem alii Proserpinam credunt, porcaque ei rem divinam fieri, qui segetem quam Ceres mortalibus tribuit porca depasta est: Semelam credunt. Nec non eandem Fauni filiam dicunt, obsititisseque voluntati patris in amorem suum lapsi, ut et virga myrtea ab eo verberaretur, cum desidssa cessisset: transfigurasse se tamen in serpentem pater creditur et coisse cum filia. Horum omnium haec proferuntur vitis qua maxime eam pa