comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
direpta. Preterea in oriente mag¬
nis armenie ꝓuincis. anulsis
romane legiones sub ugũ par¬
ticum misse. egreq firia reten¬
ta est. In asia tres urbes. hoc ẽ
laodicie. ierapolis. colose. t̾remotui
concideriuit. Hec orosius fere.
cuis u̾bis ⁊ sensu eo libentius
utor: quod scio xp̃ianũ ⁊ magni
discipłm augustim ꝓpt̾ religio¬
nem fidei nr̃e u̾itati diligentius
iustitisse. Hec quidem possiuit
⁊ apud historicos alios inuenri
diffusius qui tirannorum atro¬
citates ⁊ exitus miseros plemnus
scribunt. Quis siquis diligentiꝰ
recenseri uolu̾it: legat ea que trogus
pompeins iosephiis. egisippus. sueto¬
tus. titus luius. serenus ⁊ trangual¬
lis ⁊ alii historicti quos emimi̾are
longum est: sins compechendunt
historiis. Ex quib facile liquebit. qi
semꝑ tiranno licuit adulari. Liciut
eum deciꝑe. ⁊ honestum fuit occide:
si tam̃ aliter coherceri ñ pot̾at. Nõ
enim de pͥuatis tirannis agitar. s

Expanded text:
direpta sunt. Praeterea in Oriente magdirepta sunt. Praeterea in Oriente magnis Armeniae provinciis amissis, Romanae legiones sub jugum Parthicum missae, aegreque Syria retenta est. In Asia tres urbes, hoc est Laodicea, Hierapolis, Colossae, terraemotu conciderunt. Haec Orosius fert; cujus verbis et sensu eo libentius utor, quod scio Christianum, et magni discipulum Augustini, propter religionem fidei nostrae, veritati diligentius institisse. Haec quidem possunt et apud alios historicos inveniri diffusius, qui tyrannorum atrocitates, et exitus miseros plenius scribunt. Quae si quis diligentius recenseri voluerit, legat ea quae Trogus Pompeius, Josephus, Hegesippus, Suetotus, T. Livius, Serenus, et Tranquillus, et alii historici, quos enumerare longum est, suis comprehenderunt historiis. Ex quibus facile liquebit, quia semper tyranno licuit adulari, licuit eum decipere, et honestum fuit occidere, si tamen aliter coerceri non poterat Non enim de privatis tyrannis agitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
mentis quoq adhibitis omnem pe¬
nitus censum abstorsit. Crudelita¬
tis autem rabie ita effrenatus est:
ut płimam senatus partem int̾¬
ficeret. equestrem ordinem pene
cdestitueret. Sed ne parricidiis
quidem abstinuit. matrẽ. fra¬
trem. sororem. lycorem. cetõsq
omnes cognatos et ꝓpinquos
sine hesitatione ꝓstrauit. Auxit
hanc molem facinoris euis: tenu̾tas
impietatis in cdm̃. Nam pͥmus ro¬
me xp̃ianos suppliciis ⁊ mortib af¬
fecit. ac ꝑ omnes ꝓuincias pari ꝑse¬
quitione excruciari imꝑauit. ip̃m¬
q nomen exstirpare conatus. beatis¬
simos xp̃i apłos petrum cruce pau¬
luni glactio interfecit. Mox acer¬
bissime miseram ciuitatem obor¬
te undiq obpressere clades. N am
subsequente autunno tantã urbi
pestilentia incubuit. ut tringni¬
ta milia fum̾m in rationem li¬
bitiniane uenirent. Britãmta
deinde clades e uestigio accidit.
qua duo precipua opida mag¬
na tuuum. socioꝵq clade ⁊ cede

Expanded text:
mentis quoque adhibitis, omnem pementis quoque adhibitis, omnem penitus censum abstorsit. Crudelitatis autem rabie ita effrenatus est, ut plurimam senatus partem interficeret, equestrem ordinem pene destitueret. Sed ne parricidiis quidem abstinuit, matrem, fratrem, sororem, uxorem, caeterosque omnes cognatos et propinquos, sine haesitatione prostravit. Auxit hanc molem facinoris ejus, temeritas impietatis in Deum. Nam primus Romae Christianos suppliciis et mortibus affecit: ac per omnes provincias pari persecutione excruciari imperavit. Ipsumque nomen exstirpare conatus, beatissimos Christi apostolos Petrum cruce, Paulum gladio interfecit. Mox acerbissime miseram civitatem obortae undique oppressere clades. Nam subsequente autumno tanta urbi pestilentia incubuit, ut triginta millia funerum in rationem Libitinae venirent. Britannica deinde clades evestigio accidit, qua duo praecipua oppida, magna civium sociorumque clade et caede,
Abbreviated transcription (Latin):
rea quadro structa lapicte magne¬
ꝙ ille uet̾um insule quas discurrẽs
flamina a dire ñ poterat: magniᷤᷤ ma¬
chuns quondam ad ext̾na bella p̾¬
paratis labefacte atq iflãmateᷤ
sunt. ad aditorum mansiones bus¬
torumq diu̾soria infelici plebe cõ¬
pulsa. Quod ipse ex altissima illa¬
mecenaciana turre ꝓspectans. le¬
trsq flamine ut aiebat pulcritudi¬
no: tragico habitu heleipheles odã
sonat sacerclotales hymnos ciuitatiᷤ
in qua solis splendor colitur decanta¬
bat. Auaricie autem tam prerupte
excitit ut post hoc incendium urb̾
qmͣ se augustus ex lat̾icia marmore.¬
am reddisse iactau̾it: neminẽ ad
reliquias rerum suarum adire ꝑ¬
miscrit. Cuncta que flamne quo¬
quomͦ suꝑfuerant ipse abstulit.
censies centena milia sext̾cium an¬
nua a senatu conferri sibi impera¬
uit. Plurimos senatoꝵ nulla ex tã¬
te causa: bonis priuauit. negocia¬
torum ominũ sub una clie tor¬

Expanded text:
rea quadro structa lapide, magnaerea quadro structa lapide, magnaeque illae veterum insulae, quas discurrens flamma adire non poterat, magnis machinis quondam ad externa bella praeparatis, labefactae atque inflammatae sunt, ad aditorum mansiones, bustorumque diversoria, infelici plebe compulsa. Quod ipse ex altissima Maecenatiana turre prospectans, laetusque flammae, ut aiebat, pulchritudine, tragico habitu heliofeles odam sonat sacerdotates nymnos civitatis, in qua solis splendor colitur, decantabat. Avaritiae autem tam praeruptae exstitit, ut post hoc incendium urbis, quam se Augustus ex lateritia marmoream reddidisse jactaverat, neminem ad reliquias rerum suarum adire permiserit. Cuncta quae flammae quoque modo superfuerant, ipse abstulit: centies centena millia sestertium annua a senatu conferri sibi imperavit: plurimos senatorum, nulla exstante causa, bonis privavit: negotiatorum omnium sub una die, tor
Abbreviated transcription (Latin):
plicium uenenorum iuenta est:
quib claucdio cesare ubente dem̾¬
sis. maria ipsa magno pistuii exi¬
cio ꝓtestante trachuntur inferta.
Successit uuncło galigłe daucdio
tamen int̾posito nero cesar ierum
uiciorumq successor numo trans¬
gressor. petusantiam. libidinem.
ꝑtitus q petulantia omnia pene
ythalie ⁊ grecie theatra ꝑlustrans.
assumpto etiam uarii uestitus de¬
decore: cericas .i. cornicines. ettha¬
ristas. tragedos. ⁊ aurigas sepe
luisus ẽ suꝑasse. libidinib quo
tantis exagitatus est: ut ne a
matre quidem uł sorore ulla ue
consanguinitatis reu̾entia ab¬
stimusse referatur. uirum in ixo¬
rem cduxerit. ipse a uiro ut uxoi
acceptis sit. Luxurie tam estrem¬
te fuit. ut retib aureis piscaret᷑.
bis incduit. nec unqmͣ minus nuills
carrucis confecisse traditur iter
Deniꝙ urbis rome incenctium i lo¬
luptatis sue spectacłm fecit. ꝑ sey
tem chies septemq noctes arlens
cuuitas regios pauit aspectũ hore¬

Expanded text:
plicium venenorum inventa est, plicium venenorum inventa est, quibus, Claudio Caesare jubente, demersis, maria ipsa, magno piscium exitio protestante traduntur infecta. Successit avunculo Caligulae, Claudio tamen interposito, Nero Caesar, rerum vitiorumque successor, imo transgressor, petulantiam, libidinem, percitus petulantia, omnia pene Italiae et Graeciae theatra perlustrans, assumpto etiam varii vestitus dedecore, Cerycas, id est cornicines, citharistas, tragoedos et aurigas, saepe visus est superasse. Libidinibus quoque tantis exagitatus est, ut ne a matre quidem, vel sorore, ullave consanguinitatis reverentia abstinuisse referatur; virum in uxorem duxerit, ipse a viro ut uxor acceptus sit. Luxuriae tam effrenatae fuit, ut retibus aureis piscaretur,bis induit, nec unquam minus mille carrucis confecisse traditur iter. Denique urbis Romae incendium voluptatis suae spectaculum fecit, per sex dies septemque noctes ardens civitas regios pavit aspectus. Hor
Abbreviated transcription (Latin):
reotiosisꝙ inrib germanam gal¬
hamq ꝑcurrens: in ora occeami cir.¬
ca ꝓspectum britantuie sũbstitit. ro¬
mamq reu̾sus est belli deficiente
mat̾ia ⁊ nullo expleto negotio. nͥ
quod belimim brttannorum regis
tlium quem pater expulerat cum
pouitis inͣcdicionẽ accepit. Infestissi¬
mus quicdem incdeiꝰ extit̃. ⁊ sacra
ihero solimoꝵ loca ꝓphanari et sta¬
tit repleri inssit. ⁊ se coli ut d̃m. Ei¬
latum iudte prosicdem tantis coarta¬
uit angorib ut sua se tͣnsũberans
manis. maloꝵ compendium moetis
celattate quesierit. Soeores qua ca¬
ligula pͥmum sitipro polluerat damꝑ¬
nauit giłio. ⁊ post omnes simł exu¬
les uissit occicti. Ipse autẽ a sius
peotectorib occisus est. In secreto
enis iuenti sunt duo libelli cõ¬
tinentes lectissimoꝵ nomina ci¬
uium. quos morti destinau̾atierat¬
q alt̾uis inscriptio glactiis. alteri
pugio. Archa quoꝙ ingens multi¬

Expanded text:
re. Otiosisque viribus Germaniam Galre. Otiosisque viribus Germaniam Galliamque percurrens, in ora Oceani circa prospectum Britanniae substitit, Romamque reversus est belli deficiente materia, et nullo expleto negotio, nisi quod Belinum Britannorum regis filium, quem pater expulerat, cum paucis in deditionem accepit. Infestissimus quidem Judaeis exstitit, et sacra Hierosolymorum loca profanari, et statuis repleri jussit, et se coli ut Deum. Pilatum Judaeae praesidem tantis coarctavit angoribus, ut sua se transverberans manu, malorum compendium, mortis celeritate quaesierit. Sorores, quas Caligula primum stupro polluerat, damnavit exsilio, et post, omnes simul exsules jussit occidi. Ipse autem a suis protectoribus occisus est. In secreto ejus inventi sunt duo libelli, continentes lectissimorum nomina civium, quos morti destinaverat: eratque alterius inscriptio, gladius, alterius, pugio. Arca quoque ingens multi
Abbreviated transcription (Latin):
men apicem declarans imꝑii ut
penes unum doceretur sumina re¬
rum ⁊ potestatum ẽẽ qmͣ monar¬
chiam nominant greci. Refert id̾
historicus quod cum a sicilia recti¬
eus receptis legionib apompeio ⁊
lepido tringuita milia seruorum dͦi¬
cimiͣis restituissit. ⁊ omina suꝑio¬
ra popłi debita donanda litteraꝵꝵ
etiam monim̃tis abolitis censunis¬
set: in dieb ipsis fons olei largissi¬
mus de tabna meritoria ꝑ totum¬
diem diem deffuxit. illum utiq
manifeste adee imꝑio nuncians. qͥ
seruos ciaboli poccatores iusto dei
sereri. Cum gͦ a facie xp̃i silerent
ounnia. ⁊ tantas miserationes altissi¬
mi obtupesceret munctus. summa
terum ⁊ potestatũ in t̾cium ab au¬
gusto caligłam ceciclit. Suuis fero¬
cia ut breuib liqueat: exclamasse
fertur. Utinam ppłs romanꝰ uuam
tantum ceruicem haberet. Et quia
hostis acerat. magno ⁊ incredibili
apparatu ꝓfectiis est hostem quere¬

Expanded text:
men, apicem declarans imperii, ut men, apicem declarans imperii, ut penes unum doceretur summa rerum et potestatum esse, quam monarchiam nominant Graeci. Refert idem historicus, quod, cum a Sicilia rediens, receptis legionibus a Pompeio et Lepido, triginta millia servorum dominis restituisset, et omnia superiora populi debita donanda, litterarum etiam monumentis abolitis, censuisset, in diebus ipsis fons olei largissimus, de taberna meritoria per totum diem defluxit, illum utique manifeste adesse imperio nuntians, qui servos diaboli, peccatores justo Dei sereri. Cum ergo a facie Christi silerent omnia, et tantas miserationes Altissimi obstupesceret mundus, summa rerum et potestatum in tertium ab Augusto ad Caligulam cecidit. Cujus ferocia, ut brevibus liqueat, exclamasse fertur: « Utinam populus Romanus unam tantum cervicem haberet! » Et quia hostis deerat, magno et incredibili apparatu profectus est hostem quaere
Abbreviated transcription (Latin):
u̾at scła. qui delere uen̾at cout̃ditio¬
nis ⁊ mortis imꝑium. licet enim
ħ mimensitas pacis ascriberetur
augusto: xp̃o tamen pocuis ascben¬
da ẽ qui cuus romanus indictiõe
census ascriptus est regnante augꝰ¬
to. Siquidem eurͣngłiorum ⁊ his¬
toriarum u̾idica relatione constat.
quia sub eo natus est auctor unicꝰ
pacis d̾s homo. uirginis filius xp̃c.
cuius et̾na dispositio ad neram pa¬
cem et felicissimi regni beatitudinẽ.
conscripsit electos. cuius aduentus
multis prenunciatus ẽ ⁊ patefac¬
tus indiciis. Nam ut orosiuus re¬
fert cum cesar uilio interfecto ex
appollonia rectiens ur̃bem ingred̾e¬
tur. hora circiter t̾cia repẽte liqͥdo ac
puro sereno curuło ad speciem celes¬
tis arcus orbem solis ambiit: ⁊ hoc
octauo idus ianuarii. die qui dici¬
tur epipħioꝵ creditur accictisse. qͦ
cesar primum iam portas sopitis
finitisq omnib bellis cuulibus
clausit. ⁊ augnsti adeptus est no¬

Expanded text:
erat saecula, qui delere venerat contradictioerat saecula, qui delere venerat contradictionis et mortis imperium. Licet enim haec immensitas pacis ascriberetur Augusto, Christo tamen potius ascribenda est, qui civis Romanus indictione census ascriptus est, regnante Augusto. Siquidem evangeliorum et historiarum veridica relatione constat, quia sub eo natus est auctor unicus pacis, Deus homo, Virginis filius Christus, cujus aeterna dispositio ad veram pacem, et felicissimi regni beatitudinem conscripsit electos, cujus adventus multis praenuntiatus est, et patefactus indiciis. Nam, ut Orosius refert, cum Caesar, Julio interfecto, ex Apollonia rediens urbem ingrederetur, hora circiter tertia, repente, liquido ac puro sereno, circulus ad speciem coelestis arcus orbem solis ambiit: et hoc octavo Idus Januarii die, qui dicitur Epiphaniorum, creditur accidisse, quo Caesar primum Jani portas, sopitis finitisque bellis civilibus, clausit, et Augusti adeptus est no
Abbreviated transcription (Latin):
cooꝑantur in bonum mala e̾ẽ nõ
possit: molesta tamen ad moditũ
temporis ẽ. Nam eam utrisq con¬
tingere manifestum est. licet exigẽ¬
te malicia temꝑis ur̃i qui in nos fla¬
gellum dm̃i iugiter ꝓuocamus. mał
id ẽ insipientib sepius concedatur.
Quict enim in reb humanis romano
imꝑio potentius potest ulla memo¬
ria recordarie Si temporum series ab
urbe contita reuoluatur. illud inue¬
nurutur mali gessisse frequentius.
Quis enim gaio caligula augusti t̾¬
cio successore tetrior aut ĩmamor pͣ¬
ter neronem. qui autecessores ⁊ suc¬
cessores omnes turpitudine uite ⁊
marictitis flagiciis suꝑauit: Hic aũ
caligła ominum flagiciofissimus tã¬
tum rexit aut potius torsit imꝑiũ.
ea quidem trudelitate: ut ꝓprie in¬
uidens felicitati de conicione suo¬
rum tempoꝵ quereret᷑ eo quod mil¬
lis insignirentur calamitatib pu¬
blicis. Ille siquidem ortu suo pacca¬

Expanded text:
cooperantur in bonum, mala esse non cooperantur in bonum, mala esse non possit, molesta tamen ad modicum temporis est. Nam eam utrisque contingere manifestum est, licet exigente malitia temporis nostri, qui in nos flagellum Domini jugiter provocamus, malis, id est insipientibus, saepius concedatur. Quid enim in rebus humanis, Romano imperio potentius, potest ulla memoria recordari? Si temporum series ab Urbe condita revolvatur, illud inveniuntur mali gessisse frequentius. Quis enim C. Caligula, Augusti tertio successore, tetrior, aut immanior, praeter Neronem, qui antecessores et successores omnes turpitudine vitae et inauditis flagitiis superavit? Hic autem Caligula, omnium flagitiosissimus, tamen rexit, aut potius torsit imperium, ea quidem credulitate, ut propriae invidens felicitati, de conditione suorum temporum quereretur, eo quod nullis insignirentur calamitatibus publicis. Ille siquidem ortu suo pacav
Abbreviated transcription (Latin):
bona. Utencri tamen int̾dum bona
non est. aut pacienti sed mala. li¬
cet quod ad uniu̾sitatẽ sit bona.
illo faciente qui bene utit᷑ malis
nr̃is. Sicut eram in picttira fus¬
tus aut niger color aut aliquis a¬
lius ꝑ se consicdatus indecens est:¬
⁊ tamen in tota pictura decet. sic
ꝑse quedam inspecta indecora. ⁊
mala. relata act itnu̾sitatẽ bona
apparent ⁊ pulchra. eo omnia sibi
ad aptante. cuius omnia opera
ualde sunt bona. Ergo ⁊ tiranu
potestas bona quidem est:Ttrau¬
iide tamen nichil est peius. Est
enim trrannis a deo concesse hi¬
mim potestatis ab usus. In hoc
tamen malo: multus est et
magnus bonoꝵ usus. Patet gͦ
ñ in solis principib eẽ trrann¬
dem. sed omnes ẽe tiranuos
qui concessa desuꝑ potestate in fub¬
ditis abutintur. P orro si potestas
accedat sapienti qui rerũ õui nouit¬
⁊ habet usum. omnib bonis grata
est: ⁊ omnib utilis. Si uͦ cadat in
insipientem. ⁊ si bonis quib om̃ĩa

Expanded text:
bona. Utenti tamen interdum bona bona. Utenti tamen interdum bona non est, aut patienti, sed mala, licet quoad universitatem sit bona, illo faciente qui bene utitur malis nostris. Sicut enim in pictura fuscus aut niger color, aut aliquis alius per se consideratus, indecens est, ettamen in tota pictura decet: sic per se quaedam inspecta, indecora et mala, relata ad universitatem, bona apparent et pulchra, eo omnia sibi adaptante, cujus omnia opera valde sunt bona. Ergo et tyranni potestas bona quidem est, tyrannide tamen nihil est pejus. Est enim tyrannis, a Deo concessae homini potestatis abusus. In hoc tamen malo, multus, et magnus est bonorum usus. Patet ergo non in solis principibus esse tyrannidem, sed omnes esse tyrannos, qui concessa desuper potestate in subditis abutuntur. Porro si potestas accedat sapienti, qui rerum omnium novit et habet usum, omnibus bonis grata est, et omnibus utilis. Si vero cadat in insipientem, etsi bonis quibus, omnia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ focarie. ⁊ agros ⁊ predia ut ea ꝓ
libito cdistribueret seris suis: po¬
płmꝙ totum seruitutis premeret
uigo. Icdem tam̃ xp̃c clomini dictus
est: ⁊ tiranuidem exercens regi¬
um non amisit honorem. In¬
cussit enim deus timorem omni¬
bus. ut eum quasi minister
dm̃ cuius quodamr̾̃a gestabat ima¬
ginem nenerarentur. Amplius
quictem adiciam etiam turãni
gentium reꝓbatiab et̾no ad mo¬
tem. ministri cłi sunt: ⁊ xp̃i com̃
appellantiu. Uñ ꝓpha. Ingredtien¬
tur portas babilonis duces nidelic
cirus ⁊ darius. Ergo enim mandain
scĩficatis meis. ⁊ uocaui fortes mes
in ira mea.⁊ exultantes in gła mea.
Ecce quia scificatos uocat medos ⁊
ꝑsas. non quod scĩ ee̾nt: sed añi ad¬
u̾sus babilonem implebant uolun¬
tatem. Alias quoq. Ecce ego addri¬
cam inquit nabugodonosor seriũ
prtł tyrum: dabo ei egiptum. Om¬
nis autem potestas bona. qm̃ ab es
est. a quo solo omma ⁊ sola sunt

Expanded text:
et focariae, agros et praedia, ut ea pro et focariae, agros et praedia, ut ea pro libito distribueret servis suis, populumque totum servitutis premeret jugo. Idem tamen Christus Domini dictus est, et tyrannidem exercens, regium non amisit honorem. Incussit enim Deus timorem omnibus, ut eum quasi ministrum Domini, cujus quodammodo gestabat imaginem, venerarentur. Amplius quidem adjiciam, etiam tyranni gentium reprobati ab aeterno ad mortem, ministri Dei sunt, et Christi Domini appellantur. Unde propheta: Ingredientur portas Babylonis duces, videlicet Cyrus et Darius. Ego enim mandavi sanctificatis meis, et vocavi fortes meos in ira mea, et exsultantes in gloria mea . Ecce quia sanctificatos vocat Medos et Persas, non quod sancti essent, sed Domini adversus Babylonem implebant voluntatem. Alias quoque: Ecce ego adducam, inquit, Nabuchodonosor, servum pud Tyrum, dabo ei Aegyptum . Omnis autem potestas bona, quoniam ab eo est, a quo solo, omnia, et sola sunt
Abbreviated transcription (Latin):
inistros dei tamen tirannos
ẽe non abnego. qui in utto¬
ꝙ primatu scił. aunarum ⁊ corpo¬
rum iusto suo uidicio ẽẽ uoluit: ꝑ
quos punirent᷑ mali. ⁊ corrig̾ent᷑
⁊ exercerentur boni. Nam ⁊ pecc̃a
popłi faciunt regnare hypocritam.
⁊ ficito regum testat᷑ historia: defectus
sacertͣuim in ppło tei tirannos indtixxtt.
Si quidem peum patres ⁊ patriarche
uiuencti dncem optimam naturm
sequitti sunit. Successerunt duces
a moyse sequentes legem. ⁊ uidicez
qui legis auctoritate regebant ppłm.
⁊ eosctem fuisse legimus sacerdotes.
Tansdem in furore dm̃ decti sunt re¬
ges. abi quidem bom: ali uͭ mali.
Semierat enim samuel. ⁊ cumfilis
enis non ambularent in uiis suis.
sed auariciam ⁊ immunticiam
sectarentur: ppłs qui fortasse et
ipse meruerat ut ei tales pret̾ent
sacerotes. a deo quem contempse¬
rat sibi regem extorsit. Clectus est
qui filios eoꝵ tolleret ut faceret
aurigas. ⁊ filias ut panifice fierẽt

Expanded text:
inistros Dei tamen tyrannos esse non abnego, qui in utroque primatu, scilicet animarum et corporum, justo suo indicio esse voluit, per quos punirentur mali, et corrigerentur, et exercerentur boni. Nam et peccata populi faciunt regnare hypocritam, et sicut Regum testatur historia, defectus sacerdotum, in populo Dei, tyrannos induxit. Siquidem primi patres et patriarchae, vivendi ducem optimam naturam secuti sunt. Successerunt duces a Moyse sequentes legem, et judices qui legis auctoritate regebant populum, et eosdem fuisse legimus sacerdotes. Tandem in furore Domini dati sunt reges, alii quidem boni, alii vero mali. Senuerat enim Samuel, et cum filii ejus non ambularent in viis suis, sed avaritiam et immunditias sectarentur; populus, qui fortasse et ipse meruerat ut ei tales praeessent sacerdotes, a Deo quem contempserat, sibi regem extorsit. Electus est qui filios eorum tolleret, ut faceret aurigas, et filias ut panificae fierent,
Abbreviated transcription (Latin):
laudes eius pariter in unitni con¬
clamabunt: ego uir plebeius ⁊ in¬
destus me sumilib preconia eius
sifula stridenti disꝑciam. Nam
iuis a semipagano tibiam orical¬
oiunctam ⁊ emulam tube gran¬
aris expectet: Adero tam̃ et me
datis sollempniis ing̾am.⁊ quod
ingemi uena subtͣhit: deuotionis
copia supplebit. Dum iuga montis
aꝑ. flunos dum piscis amabit:
Dumq thuno pascent᷑ apes. dum
rore cicade: Semꝑ honos nomenq
suum laudesꝙ manebunt. Quod

Expanded text:
laudes ejus pariter in unum conlaudes ejus pariter in unum conclamabunt, ego vir plebeius et indoctus, mei similibus praeconia ejus fistula stridenti dispertiam. Nam quis a semipagano tibiam aurichalco junctam, et aemulam tubae grandioris exspectet? Adero tamen, et me tantis solemniis ingeram, et quod ingenii vena subtrahit, devotionis copia supplebit. Dum juga montis aper, fluvios dum piscis amabit, Dumque thymo pascentur apes, dum rore cicadae, Semper honos, nomenque tuum, laudesque manebunt. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
totum nesciet. hune ego me sigi
compon̾e curem ñ magis eẽ uelim. ꝙ̃
naso uiu̾e peauo. spectanctũ nigris
ocłis. nigroq capillo. Dum plitar¬
chi uestigia in trarani institutiõe
familarius sequor: meipsum hac y¬
magine arbitire compellari. eroq
ludibrio omnium: nisi cdiligentiuᷤ
ꝓsequar quod incepi. Me enim in
presenti eius clientem ẽẽ professus
sum. Sequar ergo eum ⁊ a capite
rei publice cum eo ad predes usq dẽ¬
cendam. ea tamen conditione ut ⁊¬
si his quib uira ꝑmitatur ignorã¬
re mordatior in hac parce apparue¬
ror id ñ mͥ sed plutarcho ascribãt.
aut sibi potuuis qui regłam qm ꝓsi¬
tentur ⁊ qmͣ uiuendum ẽ eis cdis¬
cere noluerirnt. Nam quod de nr̃a¬
tib dictum ẽ. ea sola intentione ad¬
ieti.ut ad iurtutis uiam redeant.
uł inuiti. sos nanꝙ ad agenda suf¬
sicuint. animare tam exempla ma¬
iorum qmͣ pͥncipis magnitudo in¬
uti. cuius titulos nunc apud me
in unum congero. ut cum aliorum

Expanded text:
o me, si quid componere curem, Non magis esse velim, quam naso vivere pravo, Spectandum nigris oculis, nigroque capillo. Dum Plutarchi vestigia in Trajani institutione familiarius sequor, me ipsum hac imagine arbitror compellari, eroque ludibrio omnium, nisi diligentius persequar quod incoepi. Me enim in praesenti clientem ejus esse professus sum. Sequor ergo eum, et a capite reipublicae cum eo usque ad pedes descendam, ea tamen conditione, ut si his, quibus jura permittitur ignorare, mordacior in hac parte apparuero, id non mihi, sed Plutareno ascribant, aut sibi potius, qui regulam quam profitentur, et qua vivendum est eis, discere noluerunt. Nam quod de nostratibus dictum est, ea sola intentione adjeci, ut ad virtutis viam redeant vel inviti. Eos namque ad agenda sufficiunt animare tam exempla majorum, quam principis magnitudo invicti, cujus titulos nunc apud me in unum congero, ut cum aliorum
Abbreviated transcription (Latin):
Armatam militiam ad religionẽ
ex necessitate tem̾. sicut illam q̃
in clero chiuinis obsequiss consecta¬
tur.⁊ qd̾ miles sicut honotis ita ⁊
laboris nomen est.
Quod fides deo debita sit cui nis
homini preferenda. nec seruatur
hõi: nisi deo seruerur.
sacramento astricti sunt eccłie. ⁊
quare gladins offeratur altari.
rius castigancli sunt. si militie le¬
ge contempta pͥmlegiis abutũt᷑.
mau̾sio ꝓcedit in eos qui dduci ñ
obremꝑant. ⁊ quatenus debeat
obecłi. in quib mandatis locum
habeat examinatio. militaris.
in quibus non.

Expanded text:
Armatam militiam ad religionem ex necessitate teneri, sicut illam quae in clero divinis obsequiis consecratur: et quod miles sicut honoris, ita et laboris nomen est. Quod fides Deo debita, sit cuivis homini praeferenda, nec servatur homini, nisi Deo servetur. sacramento astricti sunt Ecclesiae, et quare gladius offeratur altari. rius castigandi sunt, si militiae lege contempta, privilegiis abutuntur. madversio procedit in eos qui duci non obtemperant, et quatenus debeat obediri, et in quibus mandatis locum habeat examinatio militaris; et in quibus non.
Abbreviated transcription (Latin):
N itia potestatum ferenda fint. eo
quod ineis aufpicia puiblice saluts
constant.⁊ quod dispensatores sa¬
litis surit. sicut stomacus in corꝑe
ammali muitrium disꝑtit. ⁊ hoc ex
sententia dm̃i adriam. xxiiii.

Expanded text:
Vitia potestatum ferenda sunt, eo quod in eis auspicia publicae salutis constant, et quod dispensatores salutis sunt, sicut stomachus in corpore animalis nutritiva dispertit, et hoc ex sententia domini Adriani papae.
Abbreviated transcription (Latin):
simile niuib sins. cum mox incalue¬
rint pugna: statim in fudorem eunt.
⁊ leui motu qͣi sole laxantur. Alibieͦs
alpinarum gentium feritas facile uł
ꝑ mulieres ostenditur. que deficieni¬
b telis: infantes suos afflictos humi.
in ora militum aduersa miseruntt
Si ee̾nt plane qui impugnarent i¬
uicollios nr̃os: ꝓculcribio uicerent.
S ut ait am̃tius.: ñ est qui faciat fa¬
ciencda. que fere ꝑfici uł tronea fri¬
tuna compellit. ¶Armatam pitn¬
ciam ineriis imibellisq batbaritlez
recditur. depopłatur ⁊ uastat. ⁊quid¬
mi sue esurit: milite nr̃o cedente de
nr̃o faciatur. ⁊ in nr̃o facit lipxure
cdiem festum. Nunquid entm ñcen
miles qui ñ repellit hosteuie arue u¬
mor patoie. nec rerum dampna n
salitis imminentis ab hoste diẽ¬
dium. sił pudoris stmiluꝰ litiutias
militie nr̃e excitare debuerat cui iã
mermis ⁊ in solens Walensis ĩ sul¬
tat. Prou̾bialiter dici solet. quia

Expanded text:
simile nivibus suis, cum mox incaluesimile nivibus suis, cum mox incaluerint pugna, statim in sudorem eunt, et levi motu quasi sole laxantur. Alibi quoque Alpinarum gentium feritas facile vel per mulieres ostenditur, quae deficientibus telis, infantes suos afflictos humi in ora militum adversa miserunt. Si essent plane qui impugnarent Nivicollinos nostros, procul dubio vincerentur. Sed, ut ait Amentius, non est qui faciat facienda, quae fere perfici ultronea fortuna compellit. Armatam provinciam inermis imbellisque barbaries aggreditur, depopulatur et vastat, et qui domi suae esurit, milite nostro cedente, de nostro satiatur, et in nostro facit luxuriae diem festum. Nunquid enim non cedit miles, qui non repellit hostem irruenamor patriae, nec rerum damna, nec salutis imminentis ab hoste dispendium, vel pudoris stimulus virtutem militiae nostrae excitare debuerat, cui jam inermis et insolens Walensis insultat. Proverbialiter dici solet, quia
Abbreviated transcription (Latin):
ampullas ꝓiciunt. ⁊ sexquipedalia
ũba: sine cruore trucidantes sarrace¬
nos ⁊ parchos. ⁊ siquid aliutl hostili
tensetur nomine: dum hoc faciunt
milites gosi: niuicollimus indomit̾
in solescit. metmes beitones intirmes¬
curt. ipsosꝙ qui dicunt᷑ palatm. ce¬
mttes. ⁊ regum sanguine głantim: E¬
ee ad dectitionem compeslunt. ⁊ quasi
tributarios facrunt. Non s̃ quicũ
eis uelie manum conserere. aut qͥ
uelit equo marte quid ualeant ex¬
ptri. Acirati meries ad campestria
peouocant. sed mermes ad siluestra.
quia de ꝓpria uirtute diffidit: nemo
ur̃oꝵ prosequitur. Utinam memorit̾
temussent: quod de cisalpinis roma¬
na narrat hustoria. cuius u̾ba funt
hec. Cisalpinoꝵ uicolis animi ferarũ.
corꝑa plusqmͣ humana erant. S expi¬
mnento deprehensum est. quia uirtus
eorum sicut primo impetu maiorẽ
qmͣ uiroꝵ: ita seguens minor qmͣ fe¬
minarum ẽ. Alpuna enim corpora
humente celo eclucata. habent aliqͥ

Expanded text:
ampullas projiciunt et sesquipedalia ampullas projiciunt et sesquipedalia verba, sine cruore trucidantes Saracenos et Parthos, et si quid aliud hostili censetur nomine, dum hoc faciunt milites gloriosi. Nivicollinus indomitus insolescit, inermes Britones intumescunt, ipsosque qui dicuntur Palatini comites, et regum sanguine gloriantur, fere ad deditionem compellunt, et quasi tributarios faciunt. Non est qui cum eis velit manum conserere, aut qui velit aequo Marte quid valeant experiri. Armati inermes ad campestria provocant; sed inernies ad silvestria, quia de propria virtute diffidit, nemo nostrorum persequitur. Utinam memoriter tenuissent, quod de Cisalpinis Romana narrat historia, cujus verba sunt haec: Cisalpinorum incolis animi ferarum, corpora plus quam humana erant. Sed experimento deprehensum est, quia virtus eorum sicut primo impetu major est quam virorum, ita sequens minor quam feminarum est. Alpina enim corpora humente coelo educata, habent aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
maiorum uirtutem replico ⁊
reuoluo: Defecit etas nr̃a ⁊ fere act
nichilum redacta ẽ: honorib intu¬
mescit. honorum nescins gracdus.
uantate nonununi delectatur:
contempta rerum ueritate ⁊ fructu.
Arator. auceps. qd ꝙ mages mipere
sũltitines et qui nunqͣm uirilia t᷑¬
stau̾unt. seci neq nota habuerunt
offitia cum ad opera lasciue pilo
frititante criteq inclurata tanq̃m
in habiles reprobantur: militem in¬
ditunt. prumpiloctum ducatum ꝙ
affectant: ⁊ seductores ⁊ doctores poll¬
dentur offics quod mraqͣm chilicul.
Porto nullum unqͣm impiũ fic uir¬
tius ddilatauit cuius isti ñ sufficiãt
contraherere fines: aut omuino ui¬
res euacuare. Si mͥ ñ credis. uł opib
crede. Fudet cicere: quod dolor est
⁊ ignominia sustinere. ¶ Dum ar¬
mata nobis militra sterrit. dimmi a¬
henam ixprignant pudicicram su¬
am ꝓstituunt. dum nobiliuum eie¬
cueunt domos. conuuira explorãt
itt epuilentur conichie splendicde dũ

Expanded text:
majorum virtutem replico, et revolvo? Defecit aetas nostra, et fere ad nihilum redacta est, honoribus intumescit, honorum nesciens gradus, vanitate nominum delectatur, contempta rerum vanitate et fructu. Aleator, auceps, quodque magis mirere, stulticines et qui nunquam virilia tractaverunt, sed neque nota habuerunt officia, cum ad opera lasciviae pilo fruticante, cuteque indurata tanquam inhabiles reprobantur, militem induunt, primipilatum ducatumque affectant, et se ductores et doctores pollicentur officii, quod nunquam didicerunt. Porro nullum unquam imperium sic virtus ulla dilatavit, cujus isti non sufficiunt contrahere fines, aut omnino vires evacuare. Si mihi non credis, vel operibus crede. Pudet dicere, quod dolor est et ignominia sustinere. Dum armata nobis militia stertit, dum alienam expugnant pudicitiam, suam prostituunt, dum nobilium circumeunt domos, convivia explorant, ut epulentur quotidie splendide, dum
Abbreviated transcription (Latin):
on soleN ⁊ ad inguẽ
gñdia sine mora lustrari. nͨ
ficile est ꝓuintiarũ longitudinem
ilattudinem in mom̃to cñscurcẽ.
Sic res magna succincte quidẽ a sa¬
piente interdum ꝓponit᷑. sed nũqm
ꝑfecte sub angustia sermonis urma ex¬
planatur. Quid autẽ in humanis re¬
b maius est pͥncipatu. cuius officiũ
quodãms omnia curuit. implet.⁊ pe¬
netrat. ⁊ quasi robore uirtutis sue
totius rei publice molem portat: siꝰ
itaq contemplatio tͣctum ht ⁊ mo¬
ram exigit. tamen p̃magnitułie
sui tum pre uenustate qmͣ u capi¬
te rei publice iocundum ẽ omnibus
contemplari. Modesta gͦ breuitate
diatur. Nam deducta suꝑstione gen¬
tilium. fidelis ẽ in sententiis. in u̾bis
luculentus. ⁊ in sacrario moꝵ tantꝰ
arbiter: ut facile preceptorem traia¬
in possis agnoscere. Si quid autẽ
apud eum a fide dissentit aut mori¬
bus: temꝑori pocius qmͣ uiro asc̾bat᷑.
Si enim uͥgilio licuit auriup sap̃ie
in luto enniz querere. que intucdia

Expanded text:
on solent ad unguem grandia sine mora lustrari, nec facile est provinciarum longitudinem et latitudinem in momento transcurrere. Sic res magna succincte quidem a sapiente interdum proponitur, sed nunquam perfecte sub angustia sermonis nimia explanatur. Quid autem in humanis rebus majus est principatu, cujus officium quodammodo omnia circumit, implet, et penetrat, et quasi robore virtutis suae, totius Reipublicae molem portat? Ejus itaque contemplatio tractum habet, et moram exigit, tum prae magnitudine sui, tum prae venustate, quam in capite Reipublicae jucundum est omnibus contemplari. Modesta ergo brevitate, diatur. Nam, deducta superstitione gentilium, fidelis est in sententiis, in verbis luculentus, et in sacrario morum tantus arbiter, ut facile praeceptorem Trajani possis agnoscere. Si quid autem apud eum a fide dissentit, aut moribus, tempori potius, quam viro ascribatur. Si enim Virgilio licuit aurum sapientiae in luto Ennii quaerere, quae invidia
Abbreviated transcription (Latin):
Quomͦ udicium debeat ordinari.
⁊ de conceptione sa cramenti calump¬
me. quod ex nec̃citate prestant ac¬
tor ⁊ rens. ⁊ quid immineat illi qui
iuram̃tum subire decͣctat. ⁊ de sacra¬
mento aduocatoꝵ ⁊ pena calump¬
matoꝵ siue preuaricantium aut
tͥguiersantium. xiiii.
Que ꝑtineant ad religionem.u.
proconsulum. presidum.⁊ orclinari¬
orum iudicum ⁊ quatenus exẽma
protendi liceat. ⁊ de cicerone. bernar¬
do. martino. gaufrido carnotensi.
De crimine reperendarum xui
quo tenentur ⁊ presides ⁊ iutdices. qui
aliquid omnino accipiunt ꝓpter eas
res que sibi sunt ex officio faciende:
⁊ de samule qui docet uige sacrificiũ
cẽdebere in domo uidicis. que se ipsã
oblationem uisticie ⁊ bonoꝵ operũ
echibet templum cłi. x¬

Expanded text:
Quomodo judicium debeat ordinari, et de conceptione sacramenti calumniae, quod ex necessitate praestant actor et reus, et quid immineat illi, qui juramentum subire detrectat, et de sacramento advocatorum, et poena calumniatorum, sive praevaricantium, aut tergiversantium. Ut ertineant ad religionem proconsulum, praesidum, et ordinariorum judicum, et quatenus xenia protendi liceat; et de Cicerone, Bernardo, Martino, Gaufrido Carnotensi. De crimine repetundarum, quo tenentur et praesides et judices, qui aliquid omnino accipiunt propter eas res quae sibi sunt ex officio faciendae: et de Samuele, qui docet juge sacrificium esse debere in domo judicis, quae se ipsam oblatione justitiae, et bonorum operum exhibet templum Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ taudem amara erit qͣsi absinthi¬
um. Quare inquit beatus iob un¬
pii iuuunt. subleuati sunt. cõfor¬
tatiq diuitiis: Semen eoꝵ ꝑmans
coram eis ꝓpinquorum turba ⁊
nepotum in conspectu eoꝵ. Domꝰ
eoꝵ secure sunt ⁊ pacate.⁊ non ẽ
uͥga dei suꝑ illos. Bos eorum conce¬
pit ⁊ ñ abortuut. uacca peꝑit ⁊ ñ

Expanded text:
et tandem amara erit, quasi absinthiet tandem amara erit, quasi absinthium. Quare, inquit beatus Job, impii vivunt, sublevati sunt, confortatique divitiis? Semen eorum permanet coram eis, propinquorum turba, et nepotum in conspectu eorum, domus eorum securae sunt et pacatae, et non est virga Dei super illos. Bos eorum concepit et non abortivit; vacca peperit, et
Abbreviated transcription (Latin):
sensus: sclaris hec expugnat come¬
dia. uaria figura tempoꝵ actuũ
quedam uarietas est. Porro actibus
ꝑsone deseruuint. dum in eis fortune
iocantis ludus impletur. Quid enĩ
aliud est qd̾ nouum quemlibet¬
⁊ ignotum nutnc amplissimo indu¬
it potentatu. ⁊ in regni fastigium
trigit. nunc alium purpuratum
anteqͣm natum de regni culmine
in cathenas hostiles ꝓicit. ⁊ serrutu
uaddictum in miserias extremas
precipitat: aut quod frequens est
ñ mͦ tirannoꝵ s ⁊ pͥncipum sangͥ¬
ne. infimoꝵ hominum aut etiã
uilium seruoꝵ infames cruẽtat
Qͥatios Si fortitna uolet inquit:
fiet de rechore consul. Si uolet hec
omedie. uidetur ẽẽ fimulior. quod
omniũ fere tͥstis ẽ exitus. dũ omĩa
mancti dulcia qũtacunq fuerint
amarescunt. ⁊ extrema gaudii luctꝰ
occupat. Qnͣtumlibet iu uiis suiꝰ ini¬
qui floreant. ⁊ ꝓsꝑoꝵ concursu iN¬
aurentur. eis ad mitum fortuna ser¬
uiat. subu̾tet in fine gressus eorum.

Expanded text:
sensus, saecularis haec expugnat comoesensus, saecularis haec expugnat comoedia. Varia figura temporum, actuum quaedam varietas est. Porro actibus personae deserviunt, dum in eis fortunae jocantis ludus impletur. Quid enim aliud est, quod novum quemlibet, et ignotum, nunc amplissimo induit potentatu, et in regni fastigium erigit, nunc alium purpuratum antequam natum de regni culmine in catenas hostiles projicit, et servituti addictum, in miserias extremas praecipitat. Aut, quod frequens est, non modo tyrannorum, sed et principum sanguine, infimorum hominum, aut etiam vilium servorum, infames cruentat gladios? Si fortuna volet, inquit, fiet de rhetore consul: Si volet haec comoediae videtur esse similior, quod omnium fere tristis est exitus, dum omnia mundi dulcia quantacunque fuerint amarescunt, et extrema gaudii luctus occupat . Quantumlibet in viis suis iniqui floreant, et prosperorum concursu inaurentur, eis ad nutum fortuna serviat, subvertet in fine gressus eorum,
Abbreviated transcription (Latin):
yrionis. belidum urua. saxum fisi¬
phi deest: ddum uoluntas mundo
implicita nequit implere ꝓpositu.
qm dni ꝑegͥnatur a dño. Istorum
uita milicia ⁊ certe malicia est.
Quod si abhorres: alia int̾pretatio¬
ne doceberis. quia uita hominis fu¬
ꝑ t̾ram temptatio ẽ. que si ꝓpricta¬
tem nominis sequimu mali fre¬
quentius h̃c notam. In hac utiꝙ
temptatione uł militia. licet sibi
fere totus mundus ex arbttͥ nt̃ isẽ¬
tentia mumũ uiderur implere. ad
comedram suam quodamin res¬
piciens. sẜ quod det̾ius eo nsqꝑ come¬
die sue insistunt. ut in se cum opꝰ
tari: ut postinoctum nec cum uel¬
lent recte loqui potuerit. Usus
enim ut ait quidam egre decdiscit᷑.
⁊ consuerudo alteri nature assistit.
qmͣ licet expellas furra: tamen us¬
q recurret. Unde ⁊ ethicus. ꝓuide
quidem ⁊ utiliter. Optimam inqͥt
inuendi consuetridinem ab ineu̾¬
te etate elige. eam tͥ iocundam usꝰ
efficiet. Magnorum ꝓuile uiroꝵ

Expanded text:
Ixionis, Belidum urna, saxum SisyIxionis, Belidum urna, saxum Sisyphi deest, dum voluntas mundo implicita, nequit implere propositum, quandiu peregrinatur a Domino. Istorum vita militia, et certe malitia est. Quod si abhorres, alia interpretatione doceberis, quia vita hominis super terram tentatio est: quae, si proprietatem nominis sequimur, mali frequentius habet notam. In hac utique tentatione, vel malitia, licet sibi fere totus mundus ex arbitri nostri sententia mimum videtur implere, ad comoediam suam quodammodo respiciens, et, quod deterius est, eo usque comoediae suae insistunt, ut in se cum opustari, ut postmodum nec cum vellent, recte loqui potuerint. « Usus enim, ut ait quidam, aegre dediscitur, et consuetudo alteri naturae assistit. » quam licet Expellas furca, tamen usque recurret, Unde et ethicus provide quidem et utiliter: « Optimam, inquit, vivendi consuetudinem ab ineunte aetate elige, eam tibi jucundam usus efficiet. » Magnorum proinde virorum
Abbreviated transcription (Latin):
t quidem eleganti uttrur sum¬
lituitine. quia fere quicqͥd it
turba ꝓphane multitudinis agit᷑.
comechie qmͣ rei geste similius ẽ. Mt¬
litia inquit est uita hominis suꝑ t̾¬
cepisset: diceretur egregie q come¬
dia est uita hominis suꝑ terrã. uͥ
quisquis sui oblitus ꝑsonam expri¬
mit alienam. d foete eo ꝓpħe ten¬
dit oracłmut eos quos minctũ tra
absorbuit: doceat uigit̾ militare.
Nam qui captiui uicioꝵ impulsu
trahuntur ad penam. sicut bos im¬
molanctus adiuctimam. ab euntes
post concupiscentias suas.⁊ si corꝑe
nideautur in habitare suꝑficiem
t̾re.: uiui tamen absorti sint. ⁊ des¬
cencdunt in infernũ uiuentes. E si
alitim orationis sequim᷑ tropũ: ter¬
ram usqꝙͣ in habitant. quoꝵ conu̾¬
satio minime uicelis ẽ. nec sibi scrunt
aliquul in celo ẽẽ. ⁊ id diuntaxat af¬
fectant animo: quod ceruitur suꝑ
t̾ram. His quoq milicia ungis incͥi¬
citui: quib ut ad fabulas redeamis.
nec unda tantali. titii uultur. rota

Expanded text:
t quidem eleganti utitur similitudine, quia fere quidquid in turba profanae multitudinis agitur, comoediae quam rei gestae similius est. Militia est, inquit, vita hominis super tecepisset, diceretur egregie, quia comoedia est vita hominis super terram, ubi quisque sui oblitus, personam exprimit alienam. Sed forte eo prophetae rendit oracutum, ut eos quos nondum terra absorbuit, doceat jugiter militare. Nam qui captivi vitiorum impulsu trahuntur ad poenam, sicut bos immolandus ad victimam, abeuntes post concupiscentias suas, etsi corpore videantur inhabitare superficiem terrae, vivi tamen absorpti sunt, et descendunt in infernum viventes. Et, si alium orationis sequimur tropum, terram usquequaque inhabitant, quorum conversatio in coelis est minime, nec sibi sciunt aliquid in coelo esse, et id duntaxat affectant animo, quod cernitur super terram. His quoque militia jugis indicitur, quibus, ut ad fabulas redeamus, nec unda Tantali, Tytii vultur, rota
Abbreviated transcription (Latin):
sit sine omni attͥcione tnͣsiri. Alio¬
quin: integer nemo egreditur. for¬
te ideo q capacem hanc areã stix
nouies int̾fusa coherret. Uidi inqͥt
eccłastes cuncta sub sole. ⁊ ecce sta¬
tim omnia uanitas. eo qđ omma
que a solido u̾itatis statu recedũt.
uanitati que nr̃am comediam
deceat: subiecta sunt. Uanitatiaũ

Expanded text:
sit sine omni attritione transiri. Aliosit sine omni attritione transiri. Alioquin integer nemo egreditur; forte ideo, quia capacem hanc aream « Styx novies interfusa coercet. » Vidi, inquit Ecclesiastes, cuncta sub sole, et ecce statim omnia vanitas , eo quod omnia, quae a solido veritatis statu recenant, vanitati, quae nostram comoediam deceat
Abbreviated transcription (Latin):
losophie testimomo uincuiq quigs
Unde ⁊ fidelis anima cui uere beatitu¬
dinis gaudia differunt᷑. cum in¬
siori irruguo: irriguũ suꝑuis pe¬
tit. Ut gͦ gentilium figmentis pi¬
um accominodemus auditum: re¬
rum omnium tragitus finis est.
Aut si nomen comedie gͣtiosius ẽ:
ñ duco contentionis funem. dum
constet uiter nos qd̾ fere totus mũ¬
dus uixta petronium exerreat hissb̃¬
irem. Quod ⁊ quidam nr̃ cemporis
scriptor egregius tam̃ infidelium u̾
bis eleganter expressit. Riticulos ho¬
minum u̾sat sors ceca labores. Scła
nr̃a iocus. liudibriũq deis. huius
itaq tam immense. tam mirabilis.
⁊ inenarrabił tragedie uł comedie
reatrum quo ꝑagi possit ei mira¬
bilit̾ coequatu: Tanta ẽ area euis:
qͣntus et oebis. Difficillimum est
ut quisqm ad ititattur exclusus
uł emitatur inclusus. dum car¬
is gerit luteum indirmentum.
sam quippe tanta subtilitate nec¬
cesse ẽ exiii. ut ꝑ foramen acus pꝰ¬

Expanded text:
ilosophiae testimonio, unicuique contingat ilosophiae testimonio, unicuique contingat Unde et fidelis anima, cui verae beatitudinis gaudia differuntur, cum inferiori irriguo, irriguum superius petit. Ut ergo gentilium figmentis pium accommodemus auditum, rerum omnium tragicus finis est. Aut si nomen comoediae gratiosius est, non duco contentionis funem, dum constet inter nos, quod fere totus mundus, juxta Petronium, exerceat histrionem. Quod et quidam temporis nostri scriptor egregius, infidelium tamen verbis, eleganter expressit: Ridiculos hominum versat sors caeca labores, Saiumque deis. Hujus itaque tam immensae, tam mirabilis et inenarrabilis tragoediae vel comoediae theatrum, quo peragi possit, ei mirabiliter coaequatur. Tanta est area ejus, quantus et orbis. Difficillimum est ut quisquam admittatur exclusus, vel emittatur inclusus, dum carnis gerit luteum indumentum. Eam quippe tanta subtilitate necesse est exui, ut per foramen acus pos
Abbreviated transcription (Latin):
ua agentes de singłis. de nullo subtilt̃
reddentes rationem. Qd̃ si hoc ipsum
patienter aduutut᷑: ea que a philo¬
sophis gentium publice utilitatis
gr̃a scripta st̃. audiri quid ꝓhibet:
Quecunq enim scripta sunt: inqui
ad nr̃am doctrinam sccipta sunt.
ut ꝑ pacientiam ⁊ consolationẽ sqͥ¬
turarum spem habeamꝰ. Dum eum
pax abest filiis adam qui ad labrri
nati sunt. parati ad flagella. contep¬
ti in peccatis. editi in labore. ñ tam
euntes qm currentes ad mortem
qua nichil tristius ẽ: necc̃ia ẽ pa¬
entra. ittilis consolatio. que de oles
leticie in conscientia. ⁊ de mim̃sta¬
te clementie dei: predestinatos adn
tam spe futiꝵ fouet ⁊ roborat. Oci¬
stos homimĩ inquit beatus iob hui¬
ni gn̾is calamitates in se expͥmens.
quare posuisti me contrarium i.
⁊ factus sum mͥmet ipsi gͣuis. ⁊ o¬
mo si quidem ẽ qui ex ingentibus
culpis in seipso ñ inueniat cansdi
mat̾iamq doloris. cum ipsius pħ¬

Expanded text:
rva agentes de singulis, de nullo subtilem rva agentes de singulis, de nullo subtilem reddentes rationem. Quod si hoc ipsum patienter admittitur, ea quae a philosophis gentium publicae utilitatis gratia scripta sunt, audiri quid prohibet? Quaecunque enim scipta sunt, inquit, ad nostram doctrinam scripta sunt, ut per patientiam et consolationem Scripturarum spem habeamus . Dum enim pax abest filiis Adam, qui ad laborem nati sunt, parati ad flagella concepti in peccatis, editi in labore, non tam euntes quam currentes ad mortem, qua nihil tristius est, necessaria est patientia, utilis consolatio, quae de oleo laetitiae in conscientia et de immensitate clementiae Dei, praedestinatos ad vitam, spe futurorum fovet et roborat. O custos hominum, inquit beatus Job, humani generis calamitates in se exprimens, quare posuisti me contrarium tibi, et factus sum mihimet ipsi gravis? Nemo siquidem est qui, exigentibus culpis, in se ipso non inveniat causas materiamque doloris, cum ipsius ph
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra doccat fieri sine causa. Uerunta¬
men qi ꝓpt̾ intentionẽ gerentium
aliqua. non nulla contingunt pre¬
ter optiuonẽ: casus appellatione
claudunt᷑. licet eque disponentis
ratione preuisa sint: sicut ea que
lege nature necc̃itatis nexib indẽ¬
tur artata. Proinde ⁊ hec ipsa con¬
tingentia p̾meue omnium cause
sic ẽe constat ad nexa:. uit ad eam oĩa
referantur. ⁊ ꝓ mea opimone hec
ipsa ad positionem omniũ que st̃
neccĩo consequatur. Ridebunt for¬
te peudentiores insipientiam mea
qui dm̃ eẽ ad existentiam omnium
sequi consentio. s ab effectu causã
inferri. uł ꝓbabiliter me ꝑipateti¬
ci docueriuit. Porro doctores fidei eã
ex omnib causam necc̾io inferũt.
ex qua omnia.⁊ ꝑ qm̃ omia. ⁊ u
qua sunt omnia. ⁊ sine qua factũ e
gͦ aliquid fortiine uictemur ascribe̾.
ei nequaqm preuiticat. D qr nobis
ad homines sermo ẽ: hominum u̾b̃
ntimur. pingiis ut prediximꝰ. minꝰ¬

Expanded text:
terra doceat fieri sine causa. Verumtaterra doceat fieri sine causa. Verumtamen quia praeter intentionem gerentium aliqua, nonnulla contingunt praeter opinionem, casus appellatione clauduntur, licet aeque disponentis ratione praevisa sint, sicut ea quae lege naturae, necessitatis nexibus videntur arctata. Proinde et haec ipsa contingentia, primaevae omnium causae sic constat esse annexa, ut ad eam omnia referantur; et pro mea opinione, haec ipsa ad positionem omnium quae sunt, necessario consequatur. Ridebunt forte prudentiores insipientiam meam, qui Deum esse, ad existentiam omnium, sequi consentio; sed ab effectu causam inferri, vel probabiliter me Peripatetici docuerunt. Porro doctores fidei eam ex omnibus causam necessario inferunt, ex qua omnia, per quam omnia, et in qua sunt omnia, et sine qua factum est, ergo aliquid fortunae videmur ascribere, ei nequaquam praejudicat. Sed quia nobis ad homines sermo est, hominum verbis utimur, pingui, ut praediximus, Mine