comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pre dignitate perstangamus Augebat aũt iocundita¬
tem solennitatis ꝙ quingfilii circa patrem usebantur
quorum medius inspettante omni cetu prem priuss
regali chrismate tigeretur cmxit ense equeriatus
ut pote preditus illa dignitate. ꝙ mag̃r equeriorum
Saniti Iacobi esser. Non dum enim Rex equerius erat
quales alii mnulti quorum ⁊ rexpetrus auus euit fue¬
runt. Atalem peui ꝙ̃ regem necesse est esse. Sed auĩt
cum qui creatus est rex posse sibi suapte auctoritate
tribuere illam diputatem. Nec est recepta hominũ
opinio. Nec mlitariũ iurorum uelut sanctio quasi
quisq̃ sibi ipsi queat esse auctor ac se ornare dignitate
aut si habet eam pręrogatiua regii culminis. opus sit
ab altero quoq accipere. aut sacrosancta M aiestas quę
ritu saçerdotum ungitur undechristi uocant ne¬
cesse hab eat post hȩc titulo equerii decorari. exili
friuolo ⁊ exignorantia nato. Ausim ditere quod pace

Expanded text:
pro dignitate perstringamus. 3 Augebat autem iocunditapro dignitate perstringamus. 3 Augebat autem iocunditatem solemnitatis, quia quinque filii circa patrem visebantur, quorum medius, inspectante omni cetu, patrem – priusquam regali chrismate tingeretur – cinxit ense equeriatus, utpote preditus illa dignitate, quia magister equeriorum sancti Iacobi esset. Nondum enim rex equerius erat, quales alii multi, quorum et rex Petrus avus eius, fuerunt, et talem priusquam regem necesse est esse. Sed aiunt eum qui creatus est rex, posse sibi suapte auctoritate tribuere illam dignitatem. 4 Hec est recepta hominum opinio, hec militarium virorum velut sanctio, quasi quisquam sibi ipsi queat esse auctor ac se ornare dignitate, aut, si habet eam, prerogativa regii culminis opus sit ab alteroquoque accipere, aut sacrosancta maiestas, que ritu sacerdotum ungitur, unde Christi vocantur, necesse habeat post hec titulo equerii decorari, exili, frivolo et ex ignorantia nato. Ausim dicere, quod pace
Abbreviated transcription (Latin):
sus iter intendit diadema accepturus. Maior etiã
ac uenerabilior q̃ abierat Nam pcius populi sui
streniutatem euis tantum audierant: nimo etiã
presentes cognouerant. ꝑpo teiatus ab slerdensibus
qui maxime uitoria ea exultabant. ut illac transiret.
nõ solum transiuit: sed etiam apud eos mansit com¬
plusculos dies: ubi alfonsus ꝓactis iam conuentibus patri
occurrit atq ita cesar augustam peruenerunt. ¶Con¬
uocati aut adsolennia coronationis sunt. ueneruntꝰ
exonni ferme hispania proceres. portugallenses soli
pręter granatenses nõ affuerunt. ꝙ alieno a castella¬
nis animo essent. Quocum reꝵ alioquin haua dubre
sicut rex. Nauarix regalibus festis cerimoniisq affussa.
Constat inter omnes qui illi festo uel prę fuerunt uel
interfuerunt nec udisse nec audisse celebriores splen¬
didioresꝗ pompas atꝗ terimonias. Ideoꝗ de ea satius est
tacere q̃ parum dicere ne aut longiores simui: aut nõ

Expanded text:
sus iter intendit, diadema accepturus, maior etiam sus iter intendit, diadema accepturus, maior etiam ac venerabilior quam abierat. Nam prius populi sui strenuitatem eius tantum audierant, nunc etiam presentes cognoverant. Exoratus ab Ilerdensibus, qui maxime victoria ea exultabant, ut illac transiret, non transivit solum, sed etiam apud eos mansit complusculos dies, ubi Alfonsus, peractis iam conventibus, patri occurrit, atque ita Cesaraugustam pervenerunt. 2 Convocati autem ad solemnia coronationis sunt veneruntque ex omni ferme Hispania proceres. Portugallenses soli, preter Granatenses, non affuerunt, quia alieno a Castellanis animo essent: quorum rex alioquin haud dubie, sicut rex Navarre, regalibus festis cerimoniisque affuisset. Constat inter omnes qui illi festo vel prefuerunt, vel interfuerunt, nec vidisse nec audisse celebriores splendidioresque pompas atque cerimonias. Ideoque de ea satius est tacere quam parum dicere, ne aut longiores simus, aut non
Abbreviated transcription (Latin):
uirum prȩȩligere coegerunt. infausto atꝗ infelici
euentu tum ipsis coniugibus. tum rei publicę neapo¬
letanorum hunt semꝑ exitum habent.quę ab infandis
illicitisꝗ inceperunt. Nerum id me maxnne angit
atꝗ afficit ꝙ iram diuinam aut nõ intelligunt ho¬
mines. aut post interiectum aliquod tempus obluuiscunis
Uti nunc Regine sui ciues suasexunt moxq dis¬
suaserunt: ut ioannem regis filium uirum acciget.
sic iterum alfonsum ut adoptaret flium de inde
ab dicaret Magna tamen criminis portio penes ip¬
sam quoꝗ fuit nullorum minus amantẽ ꝙ̃ maritoꝵ
aut filibrum. in alterum fratrũ fallacem uxorem
lterum pessimam matrem. De qua cum multa
in sequentibis lioris dicenda sint: hȩc pauca acti¬
gisse sit satis adsignificandam temporum memoriã:
ne eodem unde dis cessimus reuertamur. ¶L
fecto bello Rex expalegerio digressus spetie prope
eriumphantis m aragoniam cęsaraugrstamꝗ uer¬

Expanded text:
virum preligere coegerunt, infausto atque infelici virum preligere coegerunt, infausto atque infelici eventu, tum ipsis coniugibus, tum rei publice Neapolitanorum. Hunc semper exitum habent, que ab infandis illicitisque inceperunt. Verum id me maxime angit atque afficit, quia iram divinam aut non intelligunt homines aut post interiectum aliquod tempus obliviscuntur. Uti nunc regine sui cives suaserunt moxque dissuaserunt ut Ioannem regis filium virum acciperet, sic iterum Alfonsum ut adoptaret filium, deinde abdicaret. 8 Magna tamen criminis portio penes ipsamquoque fuit, nullorum minus amantem quam maritorum ac filiorum, in alterum fratrum fallacem uxorem, in alterum pessimam matrem. De qua cum multa in sequentibus libris dicenda sint, hec pauca attigisse sit satis ad signandam temporum memoriam. Nunc eodem unde discessimus revertamur. VII 1 Confecto bello, rex ex Balegerio digressus, specie prope triumphantis in Aragoniam Cesaraugustamque ver
Abbreviated transcription (Latin):
suum pertineat. magis e cõmodo suo fore utrunq re¬
gem aut habere aut facere sibi amicum. neutri fa¬
uendo. hoc ipso ut neuter offendatur. q̃ alteri fauen¬
do alterum mimicum ¶ De ladis lai uirtutibus uiciisꝗ
dicerem. nisi res longius a proposito ͬ etraheret ¶nuc
successit loanna fato quodam intra breuespaciuĩ tot
regnis adfęminas recidentibus. quemadinodũ paulo-
post contigit de regno N auarrȩ. quod postea Io annes
Ferdinandi secundus ao alfonso filus matrimo nii
iure sortitus est. cum neapoletanum sperauisset¬
Nam de coniugio cum Iodna Regina conuenerat. Ad quã
cum se conferret maritus: in ipso itmere uxorem
nupsisse accepit Iacobo comiti Marciǫ uiro in primis
strenuo ⁊ qui sub ferdinando inutrag expeditione ad¬
uersus granatenses mulitauerat. huius fatti culpam
nescio an ipsi adscabam an suasoribus qui in galli¬
canam ꝙ̃ inhispanam gentem propensiores gallicum

Expanded text:
suum pertineat, magis e commodo suo fore utrunque resuum pertineat, magis e commodo suo fore utrunque regem aut habere aut facere sibi amicum, neutri favendo, hoc ipso ut neuter offendatur, quam alteri favendo alterum inimicum». 5 De Ladislai virtutibus vitiisque dicerem, nisi res longius a proposito nos retraheret. 6 Huic successit Ioanna, fato quodam intra breve spatium tot regnis ad feminas recidentibus, quemadmodum paulo post contigit de regno Navarre, quod postea Ioannes Ferdinandi secundus ab Alfonso filius matrimonii iure sortitus est, cum Neapolitanum speravissetnam de coniugio cum Ioanna regina convenerat. Ad quam cum se conferret maritus, in ipso itinere uxorem nupsisse accepit Iacobo comiti Marcie, viro in primis strenuo et qui sub Ferdinando in utraque expeditione adversus Granatenses militaverat. 7 Huius facti culpam nescio an ipsi ascribam an suasoribus, qui in Gallicanam quam in Hispanam gentem propensiores, Gallicum
Abbreviated transcription (Latin):
simul ac ferdin andum audierat declaratum regem. le¬
gatos miserat qui gratularentur. prȩterea de federa¬
tione contraludouicum cõmunem amborum hostem
agerent. Ferdinandus ubi gratias egit ꝙ legatos ad gra¬
tulanddum ille misisser. quod adfederationem actinet
amiciciam inquit ladislai caram quidem siti esse et
expetendam. Federationem uero aduersus ludo uicum
mire non esse suę equitatis. Filium illius competitorẽ
suum fusse. hostem cum nunq̃. nime sublata emula¬
tione agnoscere se utrũꝗ & amicum & propinquum
Quorum pater consobrinę uir esset. filius ep consobrina
eadem natus. prortionẽꝙ se esse ad amiticiam inter
ambos reges conciliandam ꝙ̃ ad mimiciciam fouendã
Suadere utrisꝗ. ne totiens infortimarũ iuteq ueniãt
aleam. ne urbes suas absumi euertiꝗ uetint. poruis h
aliquantulũ de suo iire decedere. nilul pate iocun¬
dius nihil bello esse tristius. Quod aut ad se ac regnũ

Expanded text:
simul ac Ferdinandum audierat declaratum regem, lesimul ac Ferdinandum audierat declaratum regem, legatos miserat, qui gratularentur, preterea de federatione contra Ludovicum communem amborum hostem agerent. 3 Ferdinandus ubi gratias egit, quia legatos ad gratulandum ille misisset, «Quod ad federationem attinet, amiciciam,» inquit, «Ladislai caram quidem sibi esse et expetendam, federationem vero adversus Ludovicum inire non esse sue equitatis. Filium illius competitorem suum fuisse, hostem eum nunquam, nunc sublata emulatione, agnoscere se utrunque et amicum et propinquum. Quorum pater consobrine vir esset, filius ex consobrina eadem natus, promptioremque se esse ad amiciciam inter ambos reges conciliandam, quam ad inimiciciam fovendam. 4 Suadere utrisque ne totiens in fortunarum viteque veniant aleam, ne urbes suas absumi evertique velint potius quam aliquantulum de suo iure decedere. Nihil pace iocundius, nihil bello esse tristius. Quod autem ad se ac regnum
Abbreviated transcription (Latin):
pro sua dignitate tentorium ¶hio finis conatuum
lacobi Aragonii fuit ut minus deformis q̃ bernardi
Caprere ita multo miserabilior. quippe ex tanta
regni assequendi spe exmaxiiis opibui ex ingenti
populariũ atꝗ optrmatum fauore. uulgata iam
fama uelut regis futuri in perpetuũ carcorem.
astuluue coniecti. cuius calamitatis hec q
accessio fuit: ut quem adire nunꝙ̃ etiã si abeo cum
summo honore excipiendus esset constituerat rege
uiodere. nõ suostinens eum iuctus captruus ꝗ & quod
extremum malorum est: onmis spei uacuus adora¬
uerit ¶Tertio mense q̃ obsideri balegeriũ ceptum
est: oppiaum & dñus in deditionem uenerunt  fe¬
nisꝗ bellis atꝗ certaminibus in omnibus quę Regi
aragonum parent regionibrs impositus est ¶Eadde
in castra maiorum initalia rerum allatus ẽ nũcius
Ladislaum regem neapoli uel febri uel ueneno paucis die¬
bus ꝙ̃ illuc languens applucuerat demortuum esse. Is

Expanded text:
pro sua dignitate tentorium». 18 Hic finis conatuum pro sua dignitate tentorium». 18 Hic finis conatuum Iacobi Aragonii fuit, ut minus deformis quam Bernardi Caprere, ita multo miserabilior, quippe ex tanta regni assequendi spe, ex maximis opibus, ex ingenti popularium atque optimatum favore, vulgata iam fama velut regis futuri, in perpetuum carcerem ergastulum ve coniecti; cuius calamitatis hecquoque accessio fuit, ut, quem adire nunquam, etiam si ab eo cum summo honore excipiendus esset, constituerat, regem videre non sustinens, eum victus captivusque et, quod extremum malorum est, omni spe vacuus, adoraverit. VI 1 Tertio mense quam obsideri Balegerium ceptum est, et oppidum et dominus in deditionem venerunt, finisque bellis atque certaminibus in omnibus, que regi Aragonum parent, regionibus impositus est. 2 Eadem in castra maiorum in Italia rerum allatus est nuntius. Ladislaum regem Neapoli vel febri, vel veneno paucis diebus quam illuc languens applicuerat, demortuum esse. Is
Abbreviated transcription (Latin):
Regis petri filia eademq matertera adpedes sororis
filii aoluoluta mulietribus precibris ueniam manito
precaretur. ¶ Rex cõmotos assistentium ac flentes
uultus intuens. prossexiset aci inquit matinre 4
nõ ad ultimum obstinatiorus peruenisset. Nune posts
uenenum in nos omne consumpsit: ad clementram
uenit. uolimtas tamen eademperstat quę fuit. cui
detur iteru grassandi materia. iam denuo de nr̃a
pernicie cogitabit. Necessitas hoc ab eo officiũ expres-
sit Uoluntati igitur quȩ nulla neꝗ erga nos neq
adbonum ⁊ equum est nlnl debemus. necessitati quę
promisimus abunde pręstabimus .Ulterioribus aũt
beneficiis nos ita subito in cum uti mores su dis¬
suadent ne nobis iterum officiat benefecisse. ꝗ an¬
guem gelu enecum nostro lare focillasse MMleis tñ
moribus ꝗ̃ istius potius utar. & miti q̃ ipsi ero simi¬
lior. Tu uero Aluare tlucito tecum hunc inaliqͦd

Expanded text:
regis Petri filia eademque matertera ad pedes sororis regis Petri filia eademque matertera ad pedes sororis filii advoluta muliebribus precibus veniam marito precaretur. 16 Rex commotos assistentium ac flentes vultus intuens: «Prospexisset sibi», inquit, «mature et non ad ultimum obstinationis pervenisset; nunc postquam venenum in nos omne consumpsit, ad clementiam venit, voluntas tamen eadem perstat que fuit. Cui detur iterum grassandi materia, iam denuo de nostra pernicie cogitabit. Necessitas hoc ab eo officium expressit. 17 Voluntati igitur, que nulla, neque erga nos, neque ad bonum et equum est, nihil debemus; necessitati, que promisimus, abunde prestabimus. Ulterioribus autem beneficiis nos ita subito in eum uti, mores sui dissuadent, ne nobis iterum officiat bene fecisse et anguem gelu enectum nostro lare focillasse. Meis tamen moribus, quam istius potius utar, et mihi quam ipsi ero similior. Tu vero, Alvare, ducito tecum hunc in aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
quidem recte sed ego te miserabilior qui nõ modo nihil
quod dem sed ne me quidem met ipsum habeo. piua
loquor: Age dum miles. habeo quod dem. eserebat lo-¬
ricam hamis contextam. nõ consertam. nõ paruę
pecunis. eam protinussibi detractam militi dedit
cunctis qui aderant talem fortunam in tanta uin¬
tute prope deflentitus Qtr ad conspectum regis ue¬
nit in augusta sedentis sella extra iactum lapidis exo
equo descendit: genuꝙ posuit. paulũꝗ progressus ite¬
rum adorauit. Tertro nõ procul a rege cum adorasse
nec Rex assurgeret nullũq dum signum clementis̨
in uultu ostenders erumpebant onmnibus lacruns
gemitusꝗ ac singultus cogitantibus qua e spe g ingu
recidisset cui genua sum mittenti adpedes sedentis
in regia sella paulo ante competitoris in tanto pro¬
cerum anucoccum cetu ne salutationẽ quidem aur
lementem uultum impetrare fas esset. cum prȩserti

Expanded text:
quidem recte, sed ego te miserabilior, qui non modo nihil quidem recte, sed ego te miserabilior, qui non modo nihil quod dem, sed ne me quidem metipsum habeo. Quid loquor? agedum miles, habeo quod dem». Gerebat loricam hamis contextam, non consertam, non parve pecunie. Eam protinus sibi detractam militi dedit, cuntis qui aderant talem fortunam in tanta virtute prope deflentibus. 15 Ubi ad conspectum regis venit in augusta sedentis sella, extra iactum lapidis ex equo descendit genuque posuit, paulumque progressus, iterum adoravit; tertio non procul ab rege cum adorasset, nec rex assurgeret nullumque dum signum clementie in vultu ostenderet, erumpebant omnibus lacrime gemitusque ac singultus, cogitantibus qua e spe et in quam recidisset; cui genua summittenti ad pedes sedentis in regia sella paulo ante competitoris in tanto procerum amicorum cetu, ne salutationem quidem aut clementem vultum impetrare fas esset: cum presertim
Abbreviated transcription (Latin):
niam aut leuem pęnam mereretur ¶Impetratu
tamen est. uti nihil in uita memorarũꝗ iacturę
pateretur. cętera Sipsum conspectum & ipsam diẽ
impetraturã amici asseuerabant. Sunt qui addãt
regem promisisse matertere proceribusq orantibus
nec diutinam captiuitatem fore nec extra regnũ
Ia magis uulgatum est q̃ constat. 4 ao Rege magis
nõ denegatum postentibus q̃ promissum Et rogre¬
ditur igitur Iacobus e natali oppido suaq domo
sea iã nõ sua qui suus ram ipsius nõ esset. equo se
Flaua gladio qualis heroum mos fuit pendenti ex hu¬
mero. oculis omnium in eum intentis ac fortunam mi-¬
serantibus. cui ram portam greddienti obuiam fit mi¬
les quidam nõ dini obducta ingentis cicatrice uulne¬
ris ꝙ̃ pro illo pugnans in capite acceperat et ut erat
ipso corporis habrtu miserabilis opemi orat. ne militom
suum ꝑ lage morbo. famis nuditati tanq̃ iima¬
nibus feris conficienoum relinguat. Inue lomes Tu

Expanded text:
niam aut levem penam mereretur. 12 Impetratum niam aut levem penam mereretur. 12 Impetratum tamen est, ut nihil in vita membrorumque iacture pateretur, cetera et ipsum conspectum et ipsam diem impetraturam amici asseverabant. Sunt qui addant, regem promisisse matertere proceribusque orantibus, nec diutinam captivitatem fore, nec extra regnum. Id magis vulgatum est quam constat, et ab rege magis non denegatum poscentibus quam promissum. 13 Progreditur igitur Iacobus e natali oppido suaque domo, sed iam non sua, qui suus iam ipsius non esset, equo sedflava, gladio, qualis heroum mos fuit, pendenti ex humero, oculis omnium in eum intentis ac fortunam miserantibus. Cui iam portam egredienti, obviam fit miles quidam, nondum obducta ingentis cicatrice vulneris, quod pro illo pugnans in capite acceperat: et ut erat ipso corporis habitu miserabilis, opem orat, ne militem suum, plage morbo, fami, nuditati, tanquam immanibus feris conficiendum, relinquat. 14 Huic comes: «Tu
Abbreviated transcription (Latin):
Comes ipse tum quia stipendia quod primum apud mi¬
litum aĩos est sponsionibus ac precibus magis q̃ rebus
soluerentur ¶Nultum etiam spei ra uxore ꝙ mater¬
tera regis esset ponebat. multum in proceribus s
inter primos in duce  andię qui in castris aderat
apud Regem suminę ꝗ auctoritatis ⁊ gracis qui pro
amico ⁊ propinquo ⁊ nobilissimo uiro officiose labo¬
rabat ac mutua manolata perferebat ¶Sed reꝑ
intelligebat illum frustratum omni spe ad deditio¬
nem descendere a aligtum in alienis precbus nilal
in sua causa confidere. quod urbem noturnis insi¬
diis occupare uoluisset. ꝙ finitimos principes aa
arma solicatasset. ꝙ externos reges g̃tum in ipso
esset in cataloniam adduxisset. ꝙ deniꝗ se regem
facere ciecto perolinando constitiusset prȩter ea
quȩ ex Balegerio uel factis uel dictis iniuriose fe¬
cisset Nec immerito iram tegis sũmopere uere¬
batur maioremq esse culpam s̃ quę facilem ue¬

Expanded text:
comes ipse, tum quia stipendia, quod primum apud micomes ipse, tum quia stipendia, quod primum apud militum animos est, sponsionibus ac precibus magis quam rebus solverentur. 10 Multum etiam spei in uxore, quia matertera regis esset, ponebat, multum in proceribus, et inter primos in duce Gandie, qui in castris aderat, apud regem summe et auctoritatis et gratie, qui pro amico et propinquo et nobilissimo viro officiose laborabat ac mutua mandata perferebat. 11 Sed rex intelligebat illum frustratum omni spe ad deditionem descendere, et aliquantum in alienis precibus nihil in sua causa confidere, quia urbem nocturnis insidiis occupare voluisset, quia finitimos principes ad arma solicitasset, quia externos reges, quantum ipso esset, in Cataloniam adduxisset, quia denique se regem facere, eiecto Ferdinando, constituisset, preter ea que ex Balegerio vel factis, vel dictis iniuriose fecisset. Nec immerito iram regis summopere verebatur, maioremque esse culpam quam que facilem ve
Abbreviated transcription (Latin):
au insiolebat equum concidisse  rege supra collapso
illosꝙ quasi uictores exelamasse extinctum terdi¬
nandum. Regemq iacobum regnaturũ nec ullis
preterea uerborum abstinuisse contumeliis. Ob quod
tantum periculũ tantamg iniuriam simulq obiuo¬
latam fidem iurasse regem. Iacobum nor imprine
esse laturum. statimq cunctas intendi machinas
uississe ut ne nocturnę quidem quieti parceretur :
licer purgante comite per uxorem quippe hȩe ad
regem comeare ⁊ tractare interutrosꝙ ceperat
¶Nam postq̃ comes exmultis qui ab anglicis prefectis
mutebantur internuncip unum aur alterum
egreperuenisse adse cognouit. eosꝗ fortius q̃ tutu
hortantes nõ putauit extremum sibi tempus e si
pene extremum erat expectandum ne nullus re¬
linqueretur apudhostem uenię locus cum pręsertĩ
indies singulos ꝓ causam dimitandi siu milites
ad regem transirent tum eodem metu cornoti quo

Expanded text:
cui insidebat equum concidisse, rege supra collapso, cui insidebat equum concidisse, rege supra collapso, illosque quasi victores exclamasse extinctum Ferdinandum regemque Iacobum regnaturum, nec ullis preterea verborum abstinuisse contumeliis. 8 Ob quod tantum periculum tantamque iniuriam simulque ob violatam fidem iurasse regem, Iacobum non impune esse laturum; statimque cuntas intendi machinas iussisse, ut ne nocturne quidem quieti parceretur, licet purgante comite per uxorem, quippe hec ad regem commeare et tractare inter utrosque ceperat. 9 Nam postquam comes ex multis qui ab Anglicis prefectis mittebantur internuntiis unum aut alterum egre pervenisse ad se cognovit, eosque fortius quam tutius hortantes, non putavit extremum sibi tempus – et si pene extremum erat – expectandum, ne nullus relinqueretur apud hostem venie locus; cum presertim in dies singulos, per causam dimicandi, sui milites ad regem transirent, tum eodem metu commoti quo
Abbreviated transcription (Latin):
impulsum puluereus exdiscussis parietibus fumus
diu maere uisebatur. Gunt qui uxorem comi¬
tis pernuncium orasse regem affirment. prȩgnãti
parceret Nam fetum exmatris pauore aol sonũ
percussorum pauetum atꝗ tectorum inutero sub¬
uerti cum amborum uitę periculo: regemq respon¬
disse eligeret quã uellet arcis partem. in ea tuto
mansuram prohibitis illuctendere utus qui ma¬
chinas temperarent. Sed ea lege ne cum uiro com¬
muniter uteretur. nec illam uoluisse accpere con
omniq periculo acerbiorem. Non enim inpericulis mor¬
do sed in morte quoꝗ uiri nolle abeo separari. nec
quich̃ sibi iocundum nisi cum illo cõmune. cuuius
in columitatem cuperet sua calamitate s depacisci
CGunt qui dicant eos qui inmuris erant quotidie. pro-¬
bra iecisse in Ferdinandum. nec eum sed Tacobum
regem appellasse.. Sunt qui uelint per quos dam
moluciarũ dies in regem transeuntem e muris
multa missilia coniecta. duobusg confossum telis

Expanded text:
impulsum pulvereus ex discussis parietibus fumus impulsum pulvereus ex discussis parietibus fumus diu in aere visebatur. 6 Sunt qui uxorem comitis per nuntium orasse regem affirment, pregnanti parceret, nam fetum ex matris pavore ad sonum percussorum parietum atque tectorum in utero subverti, cum amborum vite periculo; regemque respondisse, eligeret quam vellet arcis partem, in ea tuto mansuram, prohibitis illuc tendere ictus, qui machinas temperarent, sed ea lege, ne cum viro communiter uteretur; nec illam voluisse accipere huiomnique periculo acerbiorem. Non enim in periculis modo, sed in mortequoque viri nolle ab eo separari, nec quicquam sibi iocundum nisi cum illo commune, cuius incolumitatem cuperet sua calamitate depacisci. 7 Sunt qui dicant, eos qui in muris erant quotidie probra iecisse in Ferdinandum, nec eum, sed Iacobum regem appellasse. Sunt qui velint per quosdam induciarum dies in regem transeuntem e muris multa simul missilia coniecta duobusque confossum telis
Abbreviated transcription (Latin):
Tostq̃ de transitu hostium intercludendo retinendisꝙ
in officio firutimis curam egit. post mediam estatem
iam cę̧teris oppidis quę comitis erant uelut in fidem
acceptis uel ileditionem redactis Balegerium i bui
se hostis tenebat. castra mouit oppidum situ ⁊ ope
R arce eutissimum: pręter oppidanos defensum mil¬
le & quingentis peditibus trecentisꝙ equitibus. Qui
quotidie nimc hac nunc illa porta egressi cum ob¬
sidentibus uel castrametantibiis uel castrametatis cer¬
tamina conserebant. erant Regis copię ex castel¬
lanis catalanisꝗ promistue ad octomilia peditum
quatuor equitum. Sed accius certamen erat machi¬
narum prȩcipueg bombardarũ quę utrinq pnorum¬
pebant. plurium tamen e castris ac maiorũ qua¬
rum nõ nullę erant ꝗ uastitate ⁊ iuolentia mi¬
rabiles. Atꝗ quo crepitus horribilior ꝗ ittus per¬
nicosior foret: omnes eodem nõ momento sed
pene puntto temporis laxabantur. Ad quarum

Expanded text:
e. 4 Postquam de transitu hostium intercludendo retinendisque e. 4 Postquam de transitu hostium intercludendo retinendisque in officio finitimis curam egit, post mediam estatem, iam ceteris oppidis, que comitis erant, vel in fidem acceptis, vel in deditionem redactis, Balegerium – ibi se hostis tenebat – castra movit, oppidum situ et opere et arce tutissimum, preter oppidanos defensum mille et quingentis peditibus trecentisque equitibus. Qui quotidie nunc hac, nunc illa porta egressi, cum obsidentibus vel castrametantibus vel castrametatis certamina conserebant. 5 Erant regis copie ex Castellanis Catalanisque promiscue ad octo milia peditum, quatuor equitum. Sed acrius certamen erat machinarum precipueque bombardarum, que utrinque prorumpebant, plurium tamen e castris ac maiorum, quarum nonnulle erant et vastitate et violentia mirabiles. Atque quo crepitus horribilior et ictus perniciosior foret, omnes eodem non momento, sed pene puncto temporis laxabantur. Ad quarum
Abbreviated transcription (Latin):
filium. Huit adolescentulo ad tantum rem magis
deerat auctoritas dignitatis q̃ animi prudentia
Ideoꝗ Ioanne ferrandis & guillielmo Moncada
ad concilium referentibus uniuersi alfonsum quidus
quibus solennibus pari erat pro primigenio accepe¬
runt id quod nuimꝙ̃ catalani alteri regis filio du¬
taxat uniuersi & publico consilio prestiterant.
pinterea dum maiores copias parat Frrinci
herillum cum mediocri manu ad coercendos comitis
conatus prģire iubet simulꝗ ad extrema regni qua
transituros hostes suspicatur. expeditos militẽs dimit¬
tit  finitimos principes monet ac territat. ne
quibus peregrinis copiis in regnum suũ prebeant
transitum Tanta aũi fuit diligentia imittendis
nunciis quo cuncta epplorata proruisa cauta fo¬
rent: ut eodem die responsa acciperet atiis qui
longius sexaginta milibus passuum abessent Non igna¬
riis antiquius esse atꝗ pręstantius arcęre bella q̃ gerer

Expanded text:
filium. 2 Huic adolescentulo ad tantam rem magis filium. 2 Huic adolescentulo ad tantam rem magis deerat auctoritas dignitatis quam animi prudentia. Ideoque Ioanne Ferrandis et Guillelmo Moncada ad concilium referentibus, universi Alfonsum, quibus solemnibus par erat, pro primigenio acceperunt, id quod nunquam Catalani alteri regis filio dumtaxat universi et publico consilio prestiterant. 3 Rex interea dum maiores copias parat, Franciscum Herillum cum mediocri manu ad cohercendos Comitis conatus preire iubet, simulque ad extrema regni, qua transituros hostes suspicatur, expeditos milites dimittit, finitimos principes monet ac territat, ne quibus peregrinis copiis in regnum suum prebeant transitum. Tanta autem fuit diligentia in mittendis nuntiis, quo cunta explorata, provisa, cauta forent, ut eodem die responsa acciperet ab iis, qui longius sexaginta milibus passuum abessent, non ignarus antiquius esse atque prestantius arcere bella quam gerer
Abbreviated transcription (Latin):
a comite pellecti. Et confitendum certe est pluni-¬
mum inhac re egisse fortunam. quę ꝙ comitis u¬
prudentiam ⁊ regis iurtutem redderet insigniore.
Per idem enim tempus defuncto anglię rege filius
aa capessendum rhonum inpatriam nauigauit
relictis quibusdam pręfectis qui magis promuterent ma¬
gnum ꝙ mediocce in pręsentia aupilium ferrent
ꝑa de re finitimorum principum ardor atꝗ audana
refrixit presertim cum tantam e diuerso diligentiã
regis tantum consiliũ tantas uires dĩaduerterent
¶Lam primũ Rex compenta defeitione comitis bellũ
ceteris rebus preuertendum sibi existimauit. sed nõ
ita ut concilium tanta cura coactum dissolueret
aut saspensum teneret. Uerum cum  belli admini¬
stratio e patis consultatio presentiam suam deside¬
rarent: maluit bellum sibi desumere . uti nõ cũ
sius sed cum hoste res est consultationi ubi puinus
periculi uersabatur uicarium pręsicere. Alfonsii

Expanded text:
a comite pellecti. Et confitendum certe est, pluria comite pellecti. Et confitendum certe est, plurimum in hac re egisse fortunam, que et comitis imprudentiam et regis virtutem redderet insigniorem. 13 Per idem enim tempus defuncto Anglie rege, filius ad capessendum regnum in patriam navigavit: relictis quibusdam prefectis, qui magis promitterent magnum quam mediocre in presentia auxilium ferrent. Ea de re finitimorum principum ardor atque audacia refrixit, presertim cum tantam e diverso diligentiam regis, tantum consilium, tantas vires animadverterent. V 1 Iam primum rex, comperta defectione comitis, bellum ceteris rebus prevertendum sibi existimavit, sed non ita ut concilium tanta cura coactum dissolveret, aut suspensum teneret. Verum cum et belli administratio et pacis consultatio presentiam suam desiderarent, maluit bellum sibi desumere, ubi non cum suis sed cum hoste res est consultationi, ubi minus periculi versabatur, vicarium preficere Alfonsum
Abbreviated transcription (Latin):
rat ui conatur irrumpere. cumꝗ aliq̃liui tentasset
frustra fut. Tandem oratione blanda amicam ciuita¬
tem appellans ac menita cõmeorans ⁊ plura pollitens
responsum accepit. se nibril nisi ut ab Nlerdensibus
capi possit loquendo manendoꝗ proficere ¶Sic ille
ueritus abiit atꝙ prę impotenti ira messes ulerdensiũ
ferro igniꝗ corcupit . Ex quo acerbissimum inse cuui¬
tatis illius oduim concitauit crediq meriit idem
in urbe si potitus fuesset/ fuisse facturus. ¶e prodito-¬
ritus aũt coniuetis confessisꝗ supplicium sumptum
est ¶Proditione infeliciter tentata comes eo fre¬
quentiores nuncios mnissitare ad principes confedera¬
tos. ut q̃ primum auxilia mutantur. Occupandũ
esse anteg̃ rep comparet exercitũ. Et iam hec res
mos omnium nõ modo catalanorũ: uerũ etiam
finitmorũ erexerat. Erant enim gipsi finitimi sua
sponte cuproli rerum nouarum ⁊ ingentibus promissis

Expanded text:
rat, vi conatur irrumpere, cumque aliquandiu temptasset, rat, vi conatur irrumpere, cumque aliquandiu temptasset, frustra fuit. Tandem oratione blanda amicam civitatem appellans, ac merita commemorans et plura pollicens, responsum accepit, se nihil nisi ut ab Ilerdensibus capi possit, loquendo manendoque proficere. 11 Sic ille veritus abiit, atque pre impotenti ira messes Ilerdensium ferro ignique corrupit. Ex quo acerbissimum in se civitatis illius odium concitavit credique meruit idem in urbe, si potitus esset, fuisse facturus. De proditoribus autem convictis confessisque supplicium sumptum est. 12 Proditione infeliciter temptata, comes eo frequentiores nuntios missitare ad principes confederatos, ut quam primum auxilia mittantur; occupandum esse, antequam rex comparet exercitum. Et iam hec res animos omnium non modo Catalanorum, verum etiam finitimorum erexerat. Erant enim et ipsi finitimi sua sponte cupidi rerum novarum, et ingentibus promissis
Abbreviated transcription (Latin):
co ciuitatem excitaturũ ꝓur factum est. ¶ tol torum
amoorum ter ribilem sonitum ciues cum plurimi iam
egpriore sono experrecti essent ad arma conclamant
punto temporis iniuas procurrunt. Dalmaus quo g
murus atato agnime seo lasticorũ cum multis lume¬
nibus de uertie urbeno in forum uenit ciiuibusꝗse
iungit ⁊ facto cunci globo ad portam feruntur: sonum
clanpentis sine intermissione tubs sequentes: Nemo
fere ilerdensium est ac pene in onmicatalonia gn
ꝓpter intestinas etiam priuatorũ distordias arma
domi habeat saltem gladium. lanceam pugionem. cly¬
peum. nec domi modo. sed adlatus fere atq inmanu
Siquidem inconsilia de cõmuni ne consulturi gin
templa oraturi arma portare uicio non datur. horũ
impetum nõ ausi substinere qui introierant repellun¬
tur. cum interim comes audito tumultu. rapto ce¬
tero agmine aduolat. S quia dolus improspere cesse¬

Expanded text:
co civitatem excitaturum prout factum est. 8 Ad horum co civitatem excitaturum prout factum est. 8 Ad horum amborum terribilem sonitum cives, cum plurimi iam ex priore sono experrecti essent, ad arma conclamant, punctoque temporis in vias procurrunt. Dalmausquoque Murus, citato agmine scholasticorum, cum multis luminibus de vertice urbis in forum venit civibusque se iungit, et facto cunti globo ad portam feruntur, sonum clangentis sine intermissione tube sequentes. 9 Nemo fere Ilerdensium est, ac pene in omni Catalonia, quin propter intestinas etiam privatorum discordias arma domi habeat, saltem gladium, lanceam, pugionem, clipeum; nec domi modo, sed ad latus fere atque in manu, siquidem in consilia de communi re consulturi et in templa oraturi arma portare vitio non datur. 10 Horum impetum non ausi sustinere, qui introierant, repelluntur, cum interim comes, audito tumultu, rapto cetero agmine advolat, et quia dolus improspere cesse
Abbreviated transcription (Latin):
ne probior sedate foreti prouocanti respondet dinno
adhuius cantum prouocator subinde requiescit. sentit
e uicino tumultuari & discursare armatos. Enem
uero extrmuerant qui erant introgressi. ne res deprę-¬
hensa esset & inconsulte atꝗ cum strepitu adportam se
recipiebant uolentes propius a sius q̃ aboppidanis abesse
Noꝵ escelerisconscientia ⁊ timor si agnoscerentur
fortuna ut uidebatur aduersa: debilitabat animos.
Re noua perturbatus tubicen in locum unde cõ mo¬
dius prospici poterat perta conuolat. ternitaarma¬
tos. nõ tm̃ audit g luna ꝑ nox erat. Animaduer¬
tens itaq urbemsuam nisi iam iam succurratur ab ho-¬
ste captum iri ac fortasse direptum. nõ ad ensem.
lanceam. lypeumq: sed ad utiliora ut inillo casu ar¬
ma tubam recurrit: atq eum sonum quopopulus exer¬
citusue adarma conclumatur inflauit. eo quidem
audacius quoo sciret sociũ eumq ex magii celebrilo¬

Expanded text:
ne probior sodale foret, provocanti respondet, dumque ne probior sodale foret, provocanti respondet, dumque ad huius cantum provocator subinde requiescit, sentit e vicino tumultuari ac discursare armatos. 6 Enim vero extimuerant qui erant introgressi, ne res deprehensa esset, et inconsulte atque cum strepitu ad portam se recipiebant, volentes propius a suis quam ab oppidanis abesse. Nox et sceleris conscientia, et timor si agnoscerentur, et fortuna ut videbatur adversa debilitabat animos. 7 Re nova perturbatus, tubicen in locum unde commodius prospici poterat porta convolat cernitque armatos, non tantum audit, et luna pernox erat. Animadvertens itaque urbem suam, nisi iam iam succurratur, ab hoste captum iri ac fortasse direptum, non ad ensem, lanceam clipeumque, sed ad utiliora, ut in illo casu, arma, tubam recurrit, atque eum sonum quo populus exercitus ve ad arma conclamatur, inflavit, eo quidem audacius quia sciret socium eumque ex magis celebri lo
Abbreviated transcription (Latin):
crm dubus milibus peditum exoiudio leuiter ar¬
matorum aduenit certos ortos uut sunt iti fere pa¬
rietibus horti circũdati adulterinis quoꝗ dauibus
apertos intrat. illinc missss qui proditores in mu¬
ris stantes aduentus sui certiores faciant. porta re:¬
seratur. ac longo ordmne succeditur ꝗ iam quatrin¬
gentotum nũm qui ingressi fuerunt: egopleuerant.
uun interim res incredibilis mirandeq nouu
contigit. ⁊ que numen aduersum intercessisse te¬
stetur. Qualia quotien olim contingebant deum
ipsum e cęlo delapsum esse poete fingebant. Tubicen
quidam qui haud procul ab ea porta habitabat loco
parum celebri quo licentius cancret forte ea ipsa hora
surrexerat. eius rei gratia qua solent qui sępuisbi¬
bunt. quod genus est in priinis tibionum utq
sunt leuss atq improti ꝓ notẽ inflare tubã cepit¬
ita ut erat nudus: nam messisiam instabat. & socus
qui in arce excubabat prouocare Ille nihilmoratus

Expanded text:
cum duobus milibus peditum ex dimidio leviter arcum duobus milibus peditum ex dimidio leviter armatorum advenit, certos ortos – ut sunt ibi fere parietibus orti circundati –adulterinisquoque clavibus apertos intrat, illinc missis qui proditores in muris stantes adventus sui certiores faciant. Porta reseratur ac longo ordine succeditur, et iam quadringentorum numerum, qui ingressi fuerunt, expleverant. Cum interim res incredibilis mirandeque novitatis contigit, et que numen adversum intercessisse testetur. Qualia quotiens olim contingebant, Deum ipsum e celo delapsum esse poete fingebant. 5 Tubicen quidam, qui haud procul ab ea porta habitabat, loco parum celebri quo licentius caneret, forte ea ipsa hora surrexerat, eius rei gratia qua solent qui sepius bibunt, quod genus est in primis tubicinum. Utque sunt leves atque improbi, per noctem inflare tubam cepitita ut erat nudus, nam messis iam instabat, et socium qui in arce excubabat provocare. Ille nihil moratus,
Abbreviated transcription (Latin):
gorem. Quanq̃ haud stio an hunc colorem a puci
homines quęsierit ad rebellandum. Enimuero fa¬
ciebat ei animos henricus regis Anglie filiuis uir
iam cum bello singulars qui nuꝑ in hrigliam intestino
bello laborantem transierat. auxilio futurus partibus
comitis aureliani Ctaꝗ seu iam antea cum illo com¬
posuerat: seu nunc primum composuit: Ilerdam
auodecim milibus passuum ab allagerio distantẽ im¬
proiuso aduentu constituit notu occupare. corrup¬
tis e plebe quibusdam qui portam adulterinis claui¬
bus aperirent. Fert aũt ea porta adballegenũ. ao-
coq ut mos inplerisꝗ urbibus est nomen accepit. Da :¬
bat etiam proditioni oportunitatem ꝙ ea pars urois
edificiis sane infrequens est : Neq uero magna. in po-¬
tienta redimicatio ꝓponebatur. cum plurimas cli-¬
entelas. multos ex nobilitate beneficiarios. non pau-¬
cos e plehe obęyatos haberet. Itag constituta nocte

Expanded text:
guorem. Quanquam haud scio an hunc colorem apud guorem. Quanquam haud scio an hunc colorem apud homines quesierit ad rebellandum. Enim vero faciebat ei animos Henricus regis Anglie filius, vir iam tum bello singularis, qui nuper in Galliam intestino bello laborantem transierat, auxilio futurus partibus comitis Aureliani. 2 Itaque seu iam antea cum illo composuerat, seu nunc primum composuit, Ilerdam – duodecim milibus passuum a Ballegerio distantem – improviso adventu constituit noctu occupare, corruptis e plebe quibusdam qui portam adulterinis clavibus aperirent. 3 Fert autem ea porta ad Balegerium ab eoque, ut mos in plerisque urbibus est, nomen accepit. Dabat etiam proditioni oportunitatem, quia ea pars urbis edificiis sane infrequens est. Neque vero magna in potienda re dimicatio proponebatur, cum plurimas clientelas, multos ex nobilitate beneficiarios, non paucos e plebe oberatos haberet. 4 Itaque constituta nocte,
Abbreviated transcription (Latin):
ultam pena leuissimi hominis. ꝗbellum inter duos pro-¬
ceres excitari. siue nollet si forte ad certamen ueni¬
rent presidere cum eo quod hunc proditionis ia est
iuris iurandi nõ seruati arguere uideri poterat ad¬
lnic residere regios spiritus in pectore arguentis. Ia
ego & si rei militaris periti quidam negent fiusse fas
regi facere. quia uire gentiũ fanti sunt feciales: tñ
iurerriteq fecisse existimo. Non fecialium nũo hi
homines habendi sunt qui pudore neglecto ⁊ alieno
Asuo nõ certamen indicunt. sed ignomima afficĩt
ypter quam iire certamina cõmittuntur. Ucrecun¬
da debet actio esse iure prouocantis. uel obhoc ne in¬
iuria prouocare iudeatur ¶Hanc contumeliam
sui nuncii plusq̃ egno animo tulisse dicitur Iacobus
non estimans sto egrius ferenda fuit ea quam ipse
faciebat. Sed mn affecto corpore atq languido exi¬
gua offensa magno momento est adlęto iferumlan¬

Expanded text:
ultam pena levissimi hominis, quam bellum inter duos proultam pena levissimi hominis, quam bellum inter duos proceres excitari; sive nollet, si forte ad certamen venirent, presidere, cum eo quia hunc proditionis idest iurisiurandi non servati arguere videri poterat adhuc residere regios spiritus in pectore arguentis. 10 Id ego, et si rei militaris periti quidam negent fuisse fas regi facere, quia iure gentium sancti sunt feciales, tamen iure riteque fecisse existimo. Non fecialium numero hi homines habendi sunt, qui pudore neglecto et alieno et suo, non certamen indicunt, sed ignominia afficiunt, propter quam iure certamina committuntur. Verecunda debet actio esse iure provocantis, vel ob hoc ne iniuria provocare videatur. IV 1 Hanc contumeliam sui nuntii plus quam egro animo tulisse dicitur Iacobus, non estimans quanto egrius ferenda fuit ea, quam ipse faciebat. Sed in affecto corpore atque languido, exigua offensa magno momento est ad letiferum lan
Abbreviated transcription (Latin):
numquid loannem Raymundum cardone. comitẽ
nossent. Respondentibusꝗ se nosse oraret primum
inspicerent perlegerentꝗ quȩ ipse ferret. Deinde re¬
noiarent homini se uocari uerbis iacobi comitis
Urgelli ad singulare certamen Rege cum cęteris pͥm¬
cipibus certamini presessuris g alia huius modi ludi¬
bria. Quȩ cum fecialis exequeretur.: fremere multi
alii gaudere. alii dolere pro ut quisꝗ aĩo affectus erat
toea deniq ciuitas mota rei nouitate omnis sexus
ȩtatis. conditionis nihil aliud loqui ac quȩrere gregis ex¬
pectare iudicium. Ille ubi rem resciuit. iubet Araldum
comprȩhendi denudariq & quacunꝗ transisset putus in¬
scriptusq eadem urbis parte uirgis cedi. ipsum corpus
pro ueste pingentibus atꝗ scribentibus. talemꝯ remuti
adherum. siue rei indignitate motus: ꝙ se pręsente tan¬
tum licentię temeritati daretur. pessimo in posterum
exemplo siue ꝙ miuriam comitis cardonę mallet

Expanded text:
nunquid Ioannem Raimundum Cardone comitem nunquid Ioannem Raimundum Cardone comitem nossent. Respondentibusque se nosse, oraret primum inspicerent perlegerentque que ipse ferret, deinde renuntiarent homini, se vocari verbis Iacobi comitis Urgelli ad singulare certamen, rege cum ceteris principibus certamini presessuris, et alia huiusmodi ludibria. 8 Que cum fecialis exequeretur, fremere multi, alii gaudere, alii dolere, prout quisque animo affectus erat, tota denique civitas mota rei novitate, omnis sexus, etatis, conditionis, nihil aliud loqui ac querere et regis expectare iudicium. 9 Ille ubi rem rescivit, iubet araldum comprehendi denudarique, et quacunque transisset pictus inscriptusque eadem urbis parte virgis cedi, ipsum corpus pro veste pingentibus atque scribentibus: talemque remitti ad herum, sive rei indignitate motus, quia se presente tantum licentie temeritati daretur pessimo in posterum exemplo; sive quia iniuriam comitis Cardone mallet
Abbreviated transcription (Latin):
so censbre plausibus studiisꝗ spoliatus est. nemog nõ
precipue prudentum ac bonorã censurã ꝓbauit atꝗ
laudauit. ¶Paucis diebus dum hȩc gesta sunt alia
censura rex usus est aduersus comitem Urgellensem
quã no nulli asperiorem alig̃to fusse uolunt. Sed
ut ita sit. profecto tantula res nõ impuliss et animis
ad rebellionem nisi egrotum atq corruptum. habe¬
bat hic odio capitali Ioannem Raymundũ comitẽ
Cardone occulte quidem quod cum iureiurando se de¬
uoiusset. neminem alium se habiturũ pro Rege ꝗ̃ co-¬
mitem urgellensem tamen iusiurandum restidise.
ꝓ palam aũt cum alia multa. tum ꝙ castella nõ nulla
occupasset quȩ comitis Urgellensis essent. Ea de refe¬
cialem quem araldum uocant Barcelonam mictit
mdutum ueste pictas conscriptasꝗ habente proditio-¬
nes mimici. qui uniuersam urbem per equitans. pas¬
sim ut quosꝗ honestissimos haberet obiuos percontar et᷑

Expanded text:
so censore plausibus studiisque spoliatus est, nemoque non so censore plausibus studiisque spoliatus est, nemoque non precipue prudentum ac bonorum censuram probavit atque laudavit. 5 Paucis diebus dum hec gesta sunt, alia censura rex usus est adversus comitem Urgellensem, quam nonnulli asperiorem aliquanto fuisse volunt. Sed ut ita sit, profecto tantula res non impulisset animum ad rebellionem, nisi egrotum atque corruptum. 6 Habebat hic odio capitali Ioannem Raimundum comitem Cardone, occulte quidem, quia cum iureiurando se devovisset, neminem alium se habiturum pro rege quam comitem Urgellensem, tamen iusiurandum rescidisset; propalam autem cum alia multa, tum quia castella nonnulla occupasset, que comitis Urgellensis essent. 7 Ea de re fecialem, quem araldum vocant, Barcelonam mittit, indutum veste pictas conscriptasque habente proditiones inimici, qui universam urbem perequitans passim, ut quosque honostissimos haberet obvios percontaretur,
Abbreviated transcription (Latin):
numq̃ postea nisi album gessit & breue uepillũ. haud
elam testatus egnoseferre animo regis castigatio¬
nem &contumaciam aduersus sũmum imperui
uel presumens uel detegens quasi uero tolerandũ
id regi fuerit. quempiam sibi regios honores uendi¬
care. S eum presertim qui uideri poterat hoc facto
testari adse Regni spectare succ essionẽ: Cȩ̨ça om¬
nino res est amoitio. ⁊ prępostceris utitur plerunꝗ
consiliis. Nostram dignitatem anpie tuemur ne¬
tinereq ad unguem ut dicitur uolumus. Alios ne
dicam tanto superiores suam retinere nõpatimur
atqꝗ dedignamur. Ego ferdinandum si cubi ung
n hoc cente loco regem egisse confirmo. magistris
pueri qui ꝑuerse docerent. magis q̃ puero reprȩ¬
hensis: Qui si sapissent non ulteriori contumacia
iram Regis irritassent nec animu tenerui ata obno-¬
xium uanis opinionibus imbuissent. Ergo qui ex ni¬
mio fastii populi studia ꝓlaususꝙ captauerat ab ip¬

Expanded text:
nunquam postea nisi album gessit et breve vexillum, haud nunquam postea nisi album gessit et breve vexillum, haud clam testatus egro se ferre animo regis castigationem, et contumaciam adversus summum imperium vel presumens vel detegens, quasi vero tolerandum id regi fuerit, quempiam sibi regios honores vendicare et eum presertim, qui videri poterat hoc facto testari ad se regni spectare successionem. Ceca omnino res est ambitio et preposteris utitur plerunque consiliis. Nostram dignitatem anxie tuemur retinereque ad unguem, ut dicitur, volumus. Alios, ne dicam tanto superiores, suam retinere non patimur atque dedignamur. 4 Ego Ferdinandum, sicubi unquam, in hoc certe loco regem egisse confirmo, magistris pueri, qui perverse docerent, magis quam puero reprehensis. Qui si sapissent, non ulteriori contumacia iram regis irritassent, nec animum tenerum atque obnoxium vanis opinionibus imbuissent. Ergo, qui ex nimio fastu populi studia plaususque captaverat, ab ip
Abbreviated transcription (Latin):
erni regni pecunia redimere ut non ibeciluo
sim ego regni propugnator q̃ cęteri oppugnatores.
¶Lȩc inter domesticos atꝗ intimos locutus: ubi in alios
sermones diuertisset. iubet Federicum ut uexillũ
ullud quod talerat afferri mandet. Nam cupere
alterum simile feri sibi: quod exquisito quodã modo
elaboratum esset Ille protinus lȩte atꝗ ulariter af¬
ferri imꝑat. niliil uicii subesse suspicans. Allatum rex
contemplans. laudare artisicium laudare materiã
ditere nõ aliud sibi uelle. deniꝗ accersito uexillia¬
nio qui simile conficeret impetrat a puero facili ac
uolente accõmodari ad exemplar iitandum. Opi¬
fex ut erat iussus eo exemplo uexillum fecit sed
tranuersa fascia coloris ueneti quę indicaret con¬
sueto apud magnas familias more illegitimos na¬
tales Ed rex ad se postea perlatum trridi federico
prȩcepit. & quidem cum elogio quod illud Ferdi
a suis fasciam illam ignominiȩ esse argurentum :

Expanded text:
paterni regni pecunia redimere, ut non imbecilior paterni regni pecunia redimere, ut non imbecilior sim ego regni propugnator, quam ceteri oppugnatores. III 1 Hec inter domesticos atque intimos locutus, ubi in alios sermones divertisset, iubet Federicum, ut vexillum illud quod tulerat afferri mandet. Nam cupere alterum simile fieri sibi, quia exquisito quodam modo elaboratum esset. Ille protinus lete atque hilariter afferri imperat, nihil vitii subesse suspicans. 2 Allatum rex contemplans, laudare artificium, laudare materiam, dicere non aliud sibi velle. Denique accersito vexilliario qui simile conficeret, impetrat a puero facili ac volente accommodari ad exemplar imitandum. Opifex ut erat iussus, eo exemplo vexillum fecit, sed transversa fascia coloris veneti, que indicaret, consueto apud magnas familias more, illegitimos natales. Id rex ad se postea perlatum, tradi Federico precepit et quidem cum elogio, quia illud Ferdina suis fasciam illam ignominie esse argumentum,