comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ ne auferas ame. Dũ enĩ petiit
ne adõ ꝓiceret᷑ ꝓ lapsu culpy.
alienã quippe rex & ꝓph&a simul
rapuisse uxorẽ treme factꝰ expa¬
uit. & ꝓph&a indicante flagitiũ
suũ poenitentiã agens. ad didit.
Red de mͥ lȩtitiã salutaris tui.
& spu principali confirmame. Si
enĩ dignã dõ poenitentiã ñ frcis¬
s&. nequaqͣm aliis p̃dicara. Ait
enĩ. Doceã iniquos uias tuas. & im
re aliena. Et sacrifitiũ de sem̾&¬
ipso offerre dõ studuit. dũ dice¬
bat. Sacrifitiũ dõ sp̃e contribula

Expanded text:
feras a me . Dum enim petiit ne a Deo projiceretur prolapsus culpa, alienam rex et propheta simul rapuisse uxorem tremefactus expavit, propheta indicante flagitium suum: et poenitentiam agens addidit: Redde mihi laetitiam salutaris tui, et spiritu principali confirma me . Si enim se dignum Deo per poenitentiam non fecisset, nequaquam aliis praedicaret. Ait 729 enim: Docebo iniquos vias tuare aliena, et sacrificium de semetipso offerre Deo studuit cum dicebat: Sacrificium Deo spiritus contribula
Abbreviated transcription (Latin):
quilib& ep̃s accusatus si necesse
fuerit eligat. aquib eius causa iu¬
ste iudicet᷑. Nec prius audiat᷑ aut¬
ex cõmunicet᷑. uł iudicet᷑. quã ipsi
ꝑse eligantur. & regularit uocatꝰ
ad suors̃ primo conuentu ep̃orum.
ꝑ eos eius causa iuste audiat᷑. & ra¬
tionabilit̃ discernat᷑. Finis uͦ eius
cause. ad sedem apłicam deferatur.
ut ibidẽ t̃minet᷑. nec antea finiat᷑.¬

Expanded text:
quilibet episcopus accusatus, si necesse fuerit, eligat, a quibus ejus causa juste judicetur, nec prius audiatur, autexcommunicetur, vel judicetur, quam ipsi per se eligantur, et regulariter vocatus ad suorum primo conventum episcoporum, per eos ejus causa juste audiatur et rationabiliter discernatur. Finis vero ejus causae ad sedem apostolicam deferatur, ut ibidem terminetur. Nec antea finiat
Abbreviated transcription (Latin):
ludices & accusatores tales eẽ de¬
& ex radice karitatis suam deside¬
rent ꝓmere sententiam.
Lalii eẽ non debent. nisi quos ipse
qui impetitur elegerit. aut quos
suo cũ consensu hȩc scã sedes aut eiꝰ
primates auctoritate huiꝰ scẽ sedis
romanus. Stephano archi ep̃o.
Accusatores & udices ñ idem sint.
s ꝑ se accusatores. ꝑ se iudices. ꝑ se
testes. ꝑ se accusati. unus quisq in
suo ordinabilit̃ loco. Nam inscrip
tio primo semꝑ fiat. ut talionem
calumpniator recipiat. quia ante
in scriptionẽ nemo deb& iudicari.
tionis & iuditu et testimonii mer¬
cedem. ꝑ ueritatẽ gestorũ. conseqͥ

Expanded text:
et accusatores tales esse det ex radice charitatis suam desiderent promere sententiam.alii esse non debent, nisi quos ipse qui impetitur elegerit, aut quos suo cum consensu haec sancta sedes, aut ejus primates auctoritate hujus sanctae sedis Romanus, STEPHANO archiepiscopo. Accusatores et judices non idem sint, sed per se accusatores, per se judices, per se testes, per se accusari unusquisque in suo ordinabiliter loco. tio primo semper fiat, ut talionem calumniator recipiat, quia ante inscriptionem nemo debet judicari, tionis et judicii ac testimonii mercedem per veritatem gestorum consequi
Abbreviated transcription (Latin):
tuor tam de reditu quãde
oblat᷑ione fideliũ ꝓ ut cuiꝰ ib& e¬
clesiȩ facultas admittit. coiue
pontificis alia clericorũ. pauꝑi
t̃tia quarta fabricis applicandi
De qͥb sic̃ sac̃dotis int̾erit integuꝰ
ministris ȩccłȩ memoratã repenas
qͣntitatẽ. sic clerus ultra delegatã
sibi sũmã nihil insolenter noue¬
rit expetendũ. La uͦ quȩ eccł asticis
ȩdificiis ad tributa sunt. huic opi
ueracit̃ p̃rogata locorũ doceat
p̃sul impendia his designata con¬
uertat. Ipsã nihilominꝰ adscriptã
turus eẽ uideat᷑. tam̃ iuxta qđ
scriptũ est. ut uideant ur̃a bona¬

Expanded text:
tem tam de reditu quam de oblatione fidelium, prout cujuslibet ecclesiae facultas admittit sicut pontificis, altera clericorum, pauperum tertia, quarta fabricis applicanda. De quibus sicut sacerdotis intererit integram ministris Ecclesiae memoratam dependere quantitatem, sic clerus ultra delegatam sibi summam, nihil insolenter noverit expetendum. Ea vero quae ecclesiasticis aedificiis attributa sunt, huic operi veraciter praerogata locorum doceat praesul impendia his designata convertat, ipsa nihilominus ascripta pturus esse dicatur, tamen juxta quod scriptum est: Ut videant o
Abbreviated transcription (Latin):
augustino cantuariorũ ep̃o
ul de his quȩ fideliũ oblationib
accedunt altario. quattuor debenꝰs
fie portiones. Una udelic& ep̃o
& familiȩ ꝓpt̃ hospitalitatẽ atq
susceptionẽ. &ia clero. t̃tia pauꝑi¬

Expanded text:
AUGUSTINO Cantuariorum episcvel de his, que fidelium oblationibus accedunt altario, quatuor debent fieri portiones. Una videlicet episcopo et familiae propter hospitalitatem atque susceptionem;
Abbreviated transcription (Latin):
litudine honoris fuit quȩdã do¬
cretio potestatis. & cũ om̃iũ pa
dinatione ꝓusũ est. ne om̃s sibi
om̃ia uendicarent . s eẽnt in singłis
ꝓuintus singuli. quorũ int̃ fr̃sha¬
beret᷑ prima sententia & rursi
quidã inmaiorib urbib consttu¬
ti sollicitudinẽ eiꝰ susciꝑent am¬
pliorẽ. ꝑ quos ad unã P&ri sedem
uniũsalis ȩccłȩ cura confluer&
et nihil usquã a suo capite dissi¬
der&. Qui gͦ scit se quib dã ppo¬
sitũ. non moleste ferat aliquen
sibi eẽ p̃latũ. s oboedientiam
quã exigit. etiã ipse impendat
Et sic̃ non uult grauis oneris sar¬
cinã ferre. ita ñ audeat alii in pe¬
tabile pondus imponere.

Expanded text:
litudine honoris fuit quaedam discretio potestatis, et cum omnium par dispositione provisum est ne omnes sibi omnia vindicarent, sed essent in singulisprovinciis singuli, quorum inter fratres haberetur prima sententia: et rursum quidam in majoribus urbibus constituti sollicitudinem susciperent ampliorem, per quos ad unam patris sedem universalis Ecclesiae cura conflueret, et nihil usquam a suo capite dissideret. Qui ergo scit se quibusdam praepositum non moleste ferat aliquem sibi esse praelatum, sed obedientiam quam exigit etiam ipet sicut non vult gravis oneris sarcinam ferre, ita non audeat alii importabile pondus imponere.
Abbreviated transcription (Latin):
no ep̃o. Qđ pauli apłi ad me
testimoniũ posuistis. qui ñ mandu
existimo in congruũ fuisse. quia
neq: ego ñ comedo. neq obhoc
a paulo dictũ est. ut mẽbra xp̃i
quȩ in eiꝰ corpore idẽ in ȩccła in¬
uicẽ sibi caritatis cõpage conexa
sunt. nullã dese ullo mͦ curam
gerant. Sed sineq ego ad te neq
tu aliquid ꝑtineres adme. iure
tacere compellerer. ut eũ non
rep̃henderẽ. quẽ emendare
ñ possem. hec gͦ sententia ꝓpt̃¬
eos solũmͦ dictaẽ. qui illos iudi¬
care student. quorũ cura sibi cõ¬
missa ñ est. At postquã nos au¬
ctore dõ unũ sumus. si uobis ea
quȩ corrigenda sunt tacemus.
ualde delinquimus

Expanded text:
 ergo Pauli apostoli ad me testimonium posuistis, in quo ait: Qexistimo incongruum fuineque ego non comedo, neque ad hoc a Paulo dictum est ut membra Christi, quae in ejus corpore, id est in Ecclesia, invicem sibi charitatis compage connexa sunt, nullam de se ullo modo curam gerant. Sed si neque ego ad te, neque tu aliquid pertineres ad me, jure tacere compellerer, ut eum non reprehenderem qui emendari non posset. Haec ergo sententia eos solummodo dicta est qui illos judicare student quorum cura sibi commissa non est. At postquam nos, auctore Deo, unum sumus, si ea quae nobis corrigenda sunt tacemus, valde delinquimus
Abbreviated transcription (Latin):
magis autẽ & redarguite. Quid:
nolite cõmunicare.: Holite
consentire. nolite laud are . no¬
lite apꝓbare. Quid ẽ. magis aut̃¬
& redarguite Rep̃hendite
corripite. cohercete. Neq gͦ¬
apꝓbetis. neq negligentes
ut ñ arguatis. neq suꝑbientes
ut insultanter arguatis. H ẽ¬
ꝓpha a. Recedite. exite
inde & immundũ ne tetige¬
ritis. Quomͦ gͦ malos ꝓ paceto¬
lerabimus a quib exire & re¬
cedere & iubemur ne tapgam
immundũ: Nos istã reces uo
spu alit̃ intelligimꝰ illi corpo¬
lit̃. Nam & ego clamo cĩ ꝓph&a.¬

Expanded text:
magis', inquit, 'redarguite'. Quid est: 'Nolite communicare'? Nolite consentire, nolite laudare, nolite approbare. Quid est: 'Magis autem redarguite'? Reprehendite, corripite, coercete. Exapprobetis, neque negligentes ut non arguatis, neque superbientes ut insultanter arguatis. » pheta, Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis : quomodo ergo malos pro pace tolerabimus, a quibus exire et recedere jubemur, ne tangamus immundum? Nos istam recessionem spiritualiter intelligimus, illi corporaliter. Nam et ego clamo cum p
Abbreviated transcription (Latin):
sumpserit sac̃dotii seu sacrimi
liceat neq in alia synodo spem
restitutionis habe. neq assertio
& maxime si postquã cognoue¬
rint sententiã aduersus eũ
fuisse ꝓlatã. ei contumaciter
communicauerunt. cax̃ .XI.

Expanded text:
sumpserit sacerdotii seu sacri miliceat, neque in altera synodo spem restitutionis habere, neque alicujus t maxime si postquam cognoverunt sententiam adversus eum fuisse prolatam, ei contumaciter communicarunt. V. Si
Abbreviated transcription (Latin):
quorũ fuerit soluta sententia.
si con uinci ñ potuerint uł ini¬
mico animo iudicasse. uł aliqua
cupiditate aut gr̃a de prauati.
Sane si ex consensu partiũ iudi¬
ces electi fuerint. etiã apauciori
numero quã constitutũ est non

Expanded text:
tentia, si convinci non potuerint, vel inimico animo judicasse, vel aliqua cupiditate aut gratia depravati. Sane si ex consensu partium electi fuerint judices, etiam a pauciori numero, quam constitutum est, non
Abbreviated transcription (Latin):
ristia. Si aut̃ suꝑuixerit. ammo¬
neat᷑ a supra dictis testib peti¬
cioni suȩ satis factũ. & subdat᷑
statutis poenitentiȩ legibus.
quã diu sac̃dos qui poeniten¬
tiam dedit ꝓbauerit .Ex .UiI.

Expanded text:
stia. Si supervixerit, admoneatur a supradictis testibus petitioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenitentiae legibus, quandiu sacerdos, qui poenitentiam dedit, probaverit. CAP.
Abbreviated transcription (Latin):
dicit aliquẽ sibi soli ꝓprium
erimen fuisse confessum atq
ille neg&. ñ put& ad in iuriã suã
Et si scrupulo ꝓpriȩ conscientiȩ
se dicit neganti nolle cõmunica
nicetur ep̃is ut magis caueto
ep̃s ne dicat in quemquã qđ alis¬
is docum̃tis conuincere ñ potest.

Expanded text:
dicit aliquem sibi soli proprium crimen fuisse confessum atque ille neget, non putet ad injuriam suam et si scrupulo propriae conscientiae se dicit neganti nolle communicarnicetur episcopis, ut magis caveat episcopus ne dicat in quemquam, quod aliis documentis convincere non potest.
Abbreviated transcription (Latin):
SAUI POTNIT ENTIAM IN INTIR¬
mitate petit. si casudũ ad eũ
sac̃dos inuitatus uenit opp̃s sus
infirmitate obmutuerit. uł
in frenesim uersus fuerit .
dent testimoniũ qui eũ audier̃¬
tiã. Et si continuo credit᷑ mori¬
turus riconciliet᷑ ꝑ manꝰ impo

Expanded text:
ui poenitentiam in infirmitate petit, si casu dum ad eum sacerdos invitatus venit, oppressus infirmitate obmutuerit, vel in phrenesin versus fuerit, dent testimonium qui eum audiertiam. Et si continuo creditur moritur
Abbreviated transcription (Latin):
Stamquã successorẽ sibi futu¬
rũ constituere alterũ. quã uis
circa uicinia mortis habeat᷑. Qđ
sitale aliquid factũ fuerit. trrita
uit huiꝰ modi ordinatio. Custodiri
autẽ oport& ȩccłastica constituta.
quȩ ita se continent: ñ posse
iliter ep̃m fieri nisi cũ concilio
& consensu ep̃orũ eorũ dũtaxat.
qui post obitũ rius qui p̃cessit ha¬
buerint potestatẽ eum qui dignꝰ

Expanded text:
tanquam successorem sibi futurum constituere alterum, quamvis circa vicinia mortis habeatur: quod si tale aliquid factum fuerit, irrita sit hujusmodi ordinatio. Custodire autem debet ecclesiastica constituta, quae ita se continent: non posse aliter episcopum fieri, nisi in concilio et cum consensu episcoporum, eorum duntaxat, qui post obitum illius qui praecessit habuerint potestatem eum qui dignus
Abbreviated transcription (Latin):
Iuacans in eccłam uacantẽ suꝑ¬
uenerit & hanc obripienter p̃ter
plenariã synodũ occupandã esse
crediderit: hunc abici oport&. qͣm¬
uis eum plebs quã diripuit uelit
sibi ep̃m retinere. Illa autẽ dicit᷑
sy nodus plenaria. in quartiã ep̃s¬
ñ abierit in parroechiã cu
ordinatus ẽ. si ñ suouitio s plebis
forsitan contradictione: hic
honorẽ susceptũ retinere debe¬
bit. & sac̃dotio fungi: ita ut ni¬
hil molestiȩ afferat eccłȩ illi.
in qua fuerat constitutus. Expe¬
ctare autẽ eũ oport& ꝓuintiae
plenariã synodũ. donec de eo qđ
competit statuatur. I IN EODE

Expanded text:
vacans in Ecclesiam vacantem supervenerit, et hanc obrepenter, praeter plenariam synodum, arripiendam esse crediderit, hunc abjici oportet, tametsi eum plebs quam arripuit velit sibi episcopum retinere. Illa autem dicitur synodus esse plenaria in qua etiam n abierit in parochiam cui ordinatus est, si non suo vitio sed plebis forsitan contradictione, hic honorem susceptum retinere debebit et sacerdotio fungi; ita ut nihil molestiae afferat ecclesiae illi in qua fuerat constitutus: exspectare autem eum oportet provinciae plenariam synodum, donec de eo quod competit statuatur. XIX. Non
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit ex auctorizatus. molesti¬
am imꝑialib aurib inferreñ
p̃sumat .s ad maiorũ ep̃orum
synodũ sese conũtat. & quȩ se
putat habere iusta in eorũ con¬
sententia. Quod si deficiens
pus illunimitate hoc noluertt
facere .s. imꝑatori fuerit impor¬
tunus huiꝰ modi nullã ueniam
habeat. neq locũ cillius asseruo¬
nis suȩ. nec spem recipiendi
utrad is habeat in futurum. l ex

Expanded text:
fuerit exauctoratus, molestiam imperialibus auribus inferre non praesumat, sed ad majorem episcoporum synodum sese convertat, et quae se putat habere justa in eorum consentenpusillanimitate hoc noluerit facere, sed imperatori fuerit importunus; hujusmodi nullam veniam habeat, neque locum ullius assertionis suae, nec spem recipiendi gradus habeat in futurum. X
Abbreviated transcription (Latin):
preces uł orationes seu missȩ
quȩ ꝓbatȩ suerint in concilio
siue p̃fationes. suie cõm̃datio¬
nes. seu manus impositiones. ab
om̃ib celebrentur: nec aliȩ
om̃ino dicant᷑ in xccła. nisiquȩ
a prudentiorib tractate uel
conꝓbate in sinodo fuerint.
ne forte aliquid contra fidem
uł ꝑ ignorantiã uł ꝑminus stu¬
dium sit compositũ. It̃ EX EOd.
care. Et quisquis ꝓbatus fuosi
iudicib cũ hoc primȩ seds ero
fueris ꝓbatũ det lt teasiu
nullus ei cõmunica ep̃ornes

Expanded text:
preces vel orationes, seu missae quae probatae fuerint in concilio, sive praefationes, sive commendationes, seu manus impositiones ab omnibus celebrentur, nec aliae omnino dicantur in ecclesia, nisi quae a prudentioribus tractatae vel comprobatae in synodo fuerint, ne forte aliquid contra fidem per ignorantiam, vel per minus studium sit compositum. XIII. care. Et quisquis provocatus rejudicibus, cum hoc primae sedis episcopo fuerit probatum, det litteras, ut nullus ei communicet epis
Abbreviated transcription (Latin):
s etiã ꝓpria dignitate oportem¬
uari tamquã molestũ & importa¬
nũ imꝑialib aurib contra erae¬
siastica constituta. Si aut̃ neas¬
sitas cogit adimꝑator ẽ ex curp¬
re ꝓpt̾ aliquã actionẽ cũ delib¬
ratione & consilio metropolitan

Expanded text:
ria dignitate privari, tanquam molestum et importunum imperialibus auribus, contra ecclesiastica constituta. Si autem necessitas cogit ad imperatorem excurrere propter aliquam actionem, cum deliberatione et consilio metropolitan
Abbreviated transcription (Latin):
Sost penitudinẽ ac reconcilia¬
tionem. nulli umquã laico lice¬
at honorẽ clericatꝰ ad ipisci. qͥa
quãuis sint om̃iũ peccatoꝵ con¬
tagione mundati. nulla tam̃
debent gerendorũ sacram̃toꝵ

Expanded text:
ost poenitudinem ac reconciliationem nulli unquam laico liceat honorem clericatus adipisci, quia quamvis sint omnium peccatorum contagione mundati, nulla tamen debent gerendorum
Abbreviated transcription (Latin):
cito. neq exactus aut petitis
post acceptas cartas & palliũ
ro grx̃ tantũmͦ causa uoluerit
hoc accipi nullomͦ ꝓhibemus. qr
eiꝰ oblatio nullã culpe maculã
ingerit. quȩ ex accipientis am¬
Uinbitu non ꝓcessit. It INEISD̃¬

Expanded text:
aut petitus, post acceptas chartas et pallium, ro gratiae tantummodo causa voluerit, hoc accipi nullo modo prohibemus; quia ejus oblatio nullam culpae maculam ingerit, quae ex accipientis ambitu non processit. » Qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne uenalitas: ne dum p̃mia
appetunt᷑. discretio electionis
amittat᷑. & ille dignus ad hoc
esse arbitrit᷑ offitiũ. qui ñ me¬
ritis s datine placuerit. Sane¬
specialit᷑ & ab solute cognoscen
itaq largus p̃mus. s dignꝰ meri¬
tis eligatur. Nam & electũ & eli¬
gentes poena respicit. si sac̃ dotii
dignitatẽ mente sacrilega uio¬
lare temptauerint.

Expanded text:
ne venalitas, ne dum praemia appetunt, discretionem electionis amittant, et illum dignum ad hoc esse arbitrentur officium, qui non meritis, sed datione placuerit. Specialiter enim et absolute cognoscantitaque largus praemiis, sed dignus meritis eligatur. Nam et electum et eligentes poena respiciet, si sacerdotii sinceritatem mente sacrilega violare tentaverint.
Abbreviated transcription (Latin):
sȩpiuis ad curiã repetunt᷑. cauen¬
dũ est ab his ꝓpt̃ tribulationẽ
quȩ sȩpe de his ȩccłȩ ꝓuenit.
La ici qui habentes uxores baptislxU¬
uti sunt. acsicse instituer̃ ut opi
mocoꝵ innullo uacill&. ut aut
ddericis uincti sint aut monaste¬
nis ex qͦbaptirati st̃ heserint. si
ñ concubinã. ñ pelicẽ norint. sun
om̃ib oꝑib bonis uigil auerint
ñ ꝓhibent᷑ huiꝰ modi ad clericatꝰ
sortẽ assumi. Ita sane. ut in
eos tẽpora amaiorib con¬
stituta seruent᷑. nec cito qͥ¬
lib& lector cito accolitꝰ cito
diaconꝰ. cito sac̃dos fiat. Quia in
minorib officiis si diu ꝑdurent
& uita eoꝵ parit̾ & obseqͥa cõꝓ¬
bant᷑ ut ad sac̃dotiũ pꝰea em̃sis
stipendioꝵ meritis ueniant. nee

Expanded text:
saepius a curia repetuntur, cavensaepius a curia repetuntur, cavendum ab his est propter tribulationem, quae saepe de his ecclesiae vero, qui habentes uxores baptizati sunt, ac si se instituerunt, ut opinio eorum in nullo vacillet, ut aut clericis juncti sint, aut monasteriis ex quo baptizati sint haeserint, si non concubinam, non pellicem noverint, si in omnibus operibus vigilaverint, non prohibentur hujusmodi ad clericatus sortem assumi V. Ita sane ut in eos tempora a majoribus constituta serventur, nec cito quilibet lector, cito acolytus, cito diaconus, cito sacerdos fiat, quia in minoribus officiis si diu perdurent et vita eorum pariter et obsequia comprobantur, ut ad sacerdotium posthac emensis stipendiorum meritis ve
Abbreviated transcription (Latin):
Ac na  aliqͥb existimet᷑ ante
baptismũ si forte qͥs accepit
ux orẽ & eadẽ de scło recedente
alterã duxerit in baptismo eẽ
dimissũ satis errat tota regu
tunt᷑ ñ acceptarũ uxorũ nu¬
merus abolet᷑. Qđ si ñ putat᷑ uxor
mũ geniti sunt ꝓfilus habentur
NNΟCEΝΗVS. Felici nuceriano
sibi ipse uolens abscidit. hunc de
rũ canones ñ admittunt. Cũ uͦ
casu aliquo contigit dũ aut oꝑi
rustico curã impendit. aut aliqͥd
faciens se ñ sponte ꝑcussit. hos
canones p̃cipiunt & clericos fi¬
eri. & si in clero fuerint reꝑti. ñ
abici. In illis enĩ uoluntas ẽ iudi¬
cata quȩ sibi ausa fuit ferrũ in¬
icere. qđ scilic& et aliud facere
dubitare ñ possit. in istis uͦ casus¬
genera laicoꝵ. de qͥb adclem¬
catũ ꝑ uenire ñ possunt. Idẽ siqͥs
fidelis ministrauerit. siqͥs fidelis
causas egerit hoc ẽ postul auerit
siqͥs fidelis ãministrauerit. De
qui debeant clerici fieri. tam̃ qñ

Expanded text:
ab aliquibus existimetur ante 208 baptismum si forte quis accepit uxorem, et ea de saeculo recedente, alteram duxerit, in baptismo esse dimissum; satis errat a regula; ata, non acceptarum uxorum numerus aboletur, cum utique uxor mscribit Felici Nuceriano sibi ipsi volens abscidit, hunc ad clerum canones non admittunt. Cui vero casu aliquo contigit, dum aut operi rustico curam impendit, aut aliquid faciens se non sponte percussit, hos canones praecipiunt et clericos fieri, et si in clero fuerint reperti, non abjici. In illis enim voluntas est judicata, quae sibi ausa fuit ferrum injicere, quod scilicet, et alii id facere dubitari non possit. In istis vero casusgenera laicorum, de quibus ad clericatum pervenire non possunt, id est, si quis fidelis militaverit, si quis fidelis causas egerit, hoc est postulaverit, si quis fidelis administraverit. De qui debeant clerici fieri, tamen quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
qui cũq dygamꝰ qui cũq uiduȩ
maritꝰ. ad sacrã militiã in debi¬
te & in cõpetent̃ ir repsit. hac
sibi conditione a nobis ueniã in¬
debeat cõputare beneficio. si ad
empta sibi om̃ispe ꝓmotionis.
in hoc quo inuenit᷑ ordine ꝑpe¬
tua stabilitate ꝑmaneat. SciaN¬
sũmi antistites. qđ siultra ad sa¬
cros ordines quemquã de talib
crediderint assumendũ. & de
suo & de eorũ statu quos contͣ
canones & int̾ dicta nr̃a ꝓuexe¬
rint. congruã ab apłica sede ꝓ¬
merendam esse sententiam.

Expanded text:
quicunque digamus, quicunque viduae maritus ad sacram militiam indebite incompetenterque irrepserit, hac sibi conditione a nobis veniam debeat computare benefiempta sibi omni spe promotionis, in hoc quo inveniuntur ordine perpetua stabilitate permaneat: scisummi antistites, quod si ultra ad sacros ordines quemquam de talibus crediderint assumendum, et de suo, et de eorum statu quos contra canones et interdicta nostra provexerint, congruam ab apostolica sede promendam esse sententiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ciatus fuerit. expleto bienno.
ꝑ quinquenniũ aliud accoli¬
tus & subdiaconꝰ fiat. ꝙ sic adi
diaconatũ si ꝑ hȩc tempora
prȩsbiterio uł episcopatui si eũ
plebis ac cleriuocarit electio.
non immerito societur.
QUISQUIS clericus aut uiduã autqͣlv
certe scđam coniugẽ duxerit:
om̃i eccłasticȩ dignitatis priuile¬
gio mox nudetur. laica sibi tantũ
cõmunione concessa. Quãita de¬
mũ poterit possidere. si nihil pꝰ¬

Expanded text:
tiatus fuerit, expleto biennio, tiatus fuerit, expleto biennio, per quinquennium aliud acolythus vel subdiaconus fiat, et sic ad diaconii, si per haec tempora presbyterium vel episcopatum, si eum cleri ac plebis evocarit electio, non immerito sortietur. Quisquis clericus aut viduam, aut certe secundam conjugem duxerit, omni ecclesiasticae dignitatis privilegio mox nudetur, laica sibi tantum communione concessa. Quam ita demum poterit possidere, si nihil p
Abbreviated transcription (Latin):
uouit obsequus asua infantia.
ante pubtatis annos baparati.
& lectorũ ministerio deb& so¬
ciari. Qui ab accessu adolescen¬
tiȩ usq ad tricesimũ rtatisan
nũ. si ꝓbabilit̾ uixerit. una
tantũ ex ea quã uirginẽ cõmu¬
nipsa c̃dotẽ benedistione ꝑceꝑit
uxore contẽptus accolitus & sub¬
diaconꝰ esse debebit. Post quȩ aꝗ
dia coni gradũsi se ip̃se primitus
continentia p̃eunte dignũ ꝓbarit
accedat. Ubi siultra .U. annos
laudabilit̃ ministrarit: congri¬
ẽ prȩsbiteratũ consequat᷑. Ꝙx in¬
de post decenniũ episco palem
cathedrã poterit ad ipisci sitam̃
ꝑ hec tempora integritas uitȩ
ac fidei eiꝰ fuerit apꝓbata.
conũsatione ꝓuocatꝰ ex laico ad
sacrã militiã ꝑuenire fostinat.
desiderii sui fructũ ñ altẽ obtineb̾.
nisi eo quo baptizat᷑ tempore statĩ
lectorũ aut ex orcistarũ numero
societ᷑. si tam̃ eũ unã habuis se
uł habere & hanc uirginẽ acce¬
pisse const& uxorẽ. Qui dũ ini¬

Expanded text:
ovit obsequiis a sua infantia, ante pubertatis annos baptizari et lectorum debet ministerio sociari, qui ab accessu adolescentiae usque ad tricesimum aetatis suae annum, si probabiliter vixerit, una tantum et ea, quam virginem communi per sacerdotem benedictione percepit uxore contentus, acolythus vel subdiaconus esse debebit; postque ad diaconii gradum, si se ipse primitus continentia praeeunte dignum probaverit, accedat: ubi si ultra quinque annos laudabiliter ministraverit, congrue presbyterium consequetur: exinde post decennium episcopalem cathedram poterit adipisci, si tamen per haec tempora integritas vitae ac fidei ejus fuerit approbata. conversatione provocatus, ex laico ad sacram militiam pervenire festinat, desiderii sui fructum non aliter obtinebit, nisi eo quo baptizatur tempore statim lectorum aut exorcistarum numero societur, si tamen eum unum habuisse vel habere et hanc virginem accepisse constet uxorem. Qui dum ini
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. Perutnit ad nos qđ in illis
partib nullus ad sacrũ ordinem
sine cõmodi datione ꝑurniat. Qđ
si ita ẽ. flens dico. gemens denun¬
tio. quia cũ sac̃ dotalis ordo intus
cecidit. foris quoq diustare non
poterit. Et cũ primo contra scãm¬
eccłam symoniaca heresit sit ex¬
orta. cur ñ ꝑpendit᷑. cut ñ uidet᷑.
quia eũ quem quis cum p̃cio ordi¬
nat. ꝓuehendo agit ut hereticus
fiat .e Quia gͥ hanc ne fandissimã
prauitatẽ uniũsalũ dãpnat eccła.
hortam᷑ fr̃nitatẽ ur̃am : ut tam
de testabile & immane peccatũ
de locis om̃ib quȩ subsesunt. sol¬
modis cõpescat. Nam si quid tale
deincops fieri senserimꝰ.iam ñ¬
uerbis s canonica ultione corri¬
gimꝰ. & de uobis qđ non oporta
aliud incipiemus habe iuditiũ¬
Iouit frat̃nitas ur̃a. quia priꝰ
palliũ nisi dato cõmodo non
dabatur. Qđ qm̃ in congruum
erat. facto concilio antr corpus
beati P&ri apłorũ principis. tã
de hoc quã de ordinationib ali¬

Expanded text:
ea pervenit ad nos quod in illis partibus nullus ad sacrum ordinem sine commodi datione perveniat. Quod si ita est, flens dico, gemens denuntio, quia cum sacerdotalis ordo intus cecidit, foris quoque diu stare non poterit. Scimus Ecclesiam simoniaca haeresis sit exorta, cur non perpenditur, cur non videtur, quia eum, quem quis cum pretio ordinat, provehendo agit ut haereticus fiat? Quia igitur hanc nefandissimam pravitatem universalis damnat Ecclesia, hortamur fraternitatem vestram, ut tam detestabile et immane peccatum de locis omnibus, quae sub se sunt, solmodis instantia. Nam si quid tale deincverbis, sed canonica hoc ultione contingimus, et de vobis, quod non oportet, aliud incipiemus habere iudicium fraternitas vestra, quia prius palleum nisi dato commodo non dabatur, quod quoniam incongruum erat, facto concilio ante corpus beati Petri apostolorum principis tam de hoc, quam de aliis ordinationibus, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. Lales ad mini¬
steriũ diuinũ eligant᷑ clerici.
qui digne possint dñica sacra¬
menta tractare. Melius est
enĩ dñi sac̃ doti paucos habere
ministros qui possint opus
dĩ digne exercere: quã mul¬
tos in utiles. qͥonus graue ordi¬
Natori ad ducant. IN DECR̃ SIL¬

Expanded text:
II. Tales ad ministerium eligantur clerici, qui digne possint dominica sacramenta tractare. Melius est enim Domini sacerdoti paucos habere ministros, qui possint digne opus Dei exercere, quam multos inutiles, qui onus grave ordinatori adducant. C. V. Si
Abbreviated transcription (Latin):
xit. qr siita ẽ nilte cogita
cȩlestib ostendis. s t̾renã testo
conũsationẽ significas. dũ ꝓu
dicta ꝓpriȩ in iuriȩ qđ sacrisn
gulis ꝓhibrt᷑ maledictionẽ an¬
thematis inuexisti. Unde de go¬
ro om̃ino esto circũ spectus atq
sollicitꝰ & talia cuiquã ꝓ defen¬
sione in iuriȩ tuȩ inferre denui
ñ p̃sumas. Nam si tale aliqͥd fer¬
ris in te scias postra uindicand

Expanded text:
xit: quia si ita est, nichil te cogitare de coelestibus ostendis; sed terrenam te habere conversationem significas, dum pro vindicta propriae injuriae, quod sacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis invexisti. Unde de ro omnino esto circumspectus atque sollicitus, et talia cuiquam pro defensione injuriae tuae inferre denuo non praesumas. Nam si tale aliquid feceris, in te scias postea vindicand
Abbreviated transcription (Latin):
Non morientẽ quippe mortifi¬
cat. qui iustũ dãpnat. Et ñ uictu¬
rũ uiuificare nitit᷑. qui reum
supplitio ab soluere nitit᷑. Cau¬
sȩ gͦ pensandȩ sunt. & tunc li¬
gandi atq soluendi potestas
exerenda. Uidendũ quȩ cul¬
pa. aut quȩ sit poenitentia
secuta postculpã. ut qͦs om̃ps¬

Expanded text:
Non morientem, inquit, mortificat, qui justum damnat, et non victurum vivificare nititur, qui reum supplicio absolvere conatur. » Causae ergo pensandae sunt, et tunc ligandi atque solvendi potestas exercenda. Videndum itaque quae culpa, aut quae sit poenitentia subsecuta post culpam, ut quos om
Abbreviated transcription (Latin):
re. Is autẽ qui subinanu pasto¬
ris ẽ. ligari timeat uł in iuste.
nec pastoris sui iuditiũ temere
rep̃hendat. ne & sun iuste liga¬
tus est: ex ipsa tumidȩ rep̃hen¬
sionis suꝑbia. culpa quȩ ñ erat

Expanded text:
re. Is autem qui sub manu pastoris est, ligari timeat etiam iniuste, nec pastoris sui iudicium temere reprehendat, ne etsi iniuste ligatus, ex ipsa tumide reprehensionis superbia, culpa, que non erat
Abbreviated transcription (Latin):
cõmunicatis non ẽ cõmunican¬
cato auertendo regulas scien¬
ter saltim in domo simul locu¬
tus fuerit uł orauerit. ille cõ¬
munione priuetur. C.xxxii.¬
tur ex quo ẽ religio xp̃iana. ł
certe detur exemplũ in eccła
dĩ a quib lib& pontificib aut
ab ipsis aptis. ab ipso deniq sal¬
uatore ueniã nisi c̃orrigentib
fuisse concessam. Auditũ aut̃
sub isto cȩlo nec legit᷑ om̃ino.
legimꝰ xp̃m. in errore mortuos
ab soluisse ñ legimꝰ. Et qͥ hoc cer
tam faciendi solus habuit po¬
testatẽ. Beato p&ro principa¬
gaueris suꝑ t̾ram. ligata erunt
& in cę̧lo. Et q̃cũq solueris suꝑ
t̃ram. er̃ soluta & in cęlo. Suꝑ
t̃ram in qͥt. Nam in hac ligatio¬
ne. defunctũ nusquã dix̃ ab sol

Expanded text:
communicatis non est communicancatis avertendo regulas scienter psallat in domo, aut simul locutus fuerit, aut oraverit, ille communione privetur. Ttur, ex quo est religio Christiana, vel certe detur exemplum in Ecclesia Dei a quibuslibet pontificibus, aut ab ipsis apostolis, ab ipso denique Salvatore veniam non corrigentibus fuisse concessam. Auditum autem sub ipso coelo, nec legitur omnino legimus Christum, in errore mortuos absolvisse non legimus. Et qui certe hoc faciendi solus habuit potestatem, beato Petro principagaveris super terram, ligata erunt et in coelis; et quae solveris super terram, erunt soluta et in coelis . Super terram, inquit; nam in hac ligatione defunctum nusquam dixit absol
Abbreviated transcription (Latin):
CCE IN TER SCÕS EST
uidas. Ecce fur ẽ iudas.
& ne contẽpnas. fur & sa¬
crilegus. Non qualiscũq fur. łur
crorũ Si crumina discernunt᷑ in
foro qualiscũq furti & peculatus.
peculatꝰ enĩ dr̃ furtũ de re publi¬
ca. & ñ sic iudicat᷑ furtũ rei priua¬
tȩ quomͦ publicȩ. quanto uehem̃¬
tius iudicandus ẽ sacrilegus fur
qui ausus fuit ñ undecũq tolle¬
re. hoc ẽ de ȩccła tollere: Qui ali¬

Expanded text:
cce inter sanctos est Judas, ecce fur est Judas, et, ne contemnas, fur sacrilegus, non qualiscunque fur, fur crorum. Si crimina discernuntur in foro qualiscunque furti et peculatus peculatus enim furtum dicitur de re publica, et non sic iudicatur furtum rei privatae quomodo publicae quanto vehementius iudicandus est sacrilegus fur, qui ausus fuerit non undecumque tollere, sed de ecclesia tollere? Qui ali
Abbreviated transcription (Latin):
que relas multiplices. y sidorꝰ
uir clarissimꝰ a frat̃nitate tua
qua obrem factũ fuerit dũ a&
ro tuo qui p̃sens erat uolius iem
ad discere. ꝓnulla alia causa ñ¬

Expanded text:
querelas multiplices Ysidorus vir clarissimus a fraternitate tua . Quod quam ob rem factum fuerit dum a clerico tuo, qui presens erat, voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, n
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i locũ tenent. soluendi acd
gandi auctoritatẽ suscipium.
qui gradũ regiminis sortiuntir.
Grandis honor. s graue pondus
istius ẽ honoris. Durũ qͥppe ẽ. ut
qui nescit tenere moderamina
Et plerũq contingit ut hunc u¬
ditii locũ teneat cui ad locũ uia
minime concordat. ac sȩpe agił
ut uł dãpn& immeritos. ł alios
ipse ligatus soluat. Sy̧pe in sol¬

Expanded text:
episcopi locum tenent. Solvendi ac ligandi auctoritatem suscipiunt, qui gradum regiminis sortiuntur. Grandis honor, sed grave pondus istius est honoris: durum quippe est, ut qui nescit tenere moderamina Et plerumque contingit ut hic judicii locum teneat cui ad locum vita minime concordat, ac saepe agitur ut vel damnet immeritos, vel alios ipse ligatus solvat; saepe
Abbreviated transcription (Latin):
cũ desiderat. data pecunia po¬
tentes ꝑsonas minime suffraga¬
trices adhibeat. nec ad decretũ
sibi faciendũ elericos uł ciues
sub scridere. adhibito cuiꝰ lib&
genoris timore cõpellat. uł pre¬
mus aliquib hortetur¬

Expanded text:
tum desiderat, data pecunia potentes personas minime suffragatrices adhibeat: nec ad decretum sibi faciendum clericos vel cives subscribere, adhibito cujuslibet generis timore, compellat, vel praemiis aliquibus hortetur
Abbreviated transcription (Latin):
uł scđm aut t̃tiũ in eccła grisu
quis qͣm laicorũ quib lib& ss¬
fragiis fultus ascendat. prus¬
quã ad hoc meritũ ꝑ legitima
augm̃ta ꝑueniat. Quod enĩ nu
id qđ om̃ino int̃dicimꝰ usurpa¬
re p̃sũpserit. qr remissio pei¬
cati ñ dat licentiã delinque¬
di. nec qđ potuit aliqua ratis¬
inpune cõmitti. It eml

Expanded text:
aut secundum aut tertium in Ecclesia gradum quisque laicorum quibuslibet suffragiis fultus ascendat, priusquam ad hoc meritum per legitima augmenta perveniat. Quod enim nunid quod omnino interdicimus usurpare praesumpserit, quia remissio peccati non dat licentiam peccandi, neque quod potuit aliqua ratioimpune committi. Ex
Abbreviated transcription (Latin):
si ep̃o. Nulla ratio sinit ut int̾
ep̃os habeant᷑. qui nec aclericis
sunt electi. nec aplebib expetia
nec a conꝓuincialib ep̃is cũ mero¬
politani uiditio conseerati. Un¬
de cũ sȩpe questio de male accep¬
to honore nascat᷑. quis ambigat
ne quicquã istis eẽ tribuendũ
qđ non docet᷑ fuisse collatũ.

Expanded text:
 enim: Nulla ratio sinit, ut inter episcopos habeantur, qui nec a clericis sunt electi nec a plebibus expetiti nec a provincialibus episcopis cum metropolitani iudicio consecrati. Unde cum sepe questio de male accepto honore nascatur, quis ambigat nequaquam ab istis esse tribuendum, quod non doceatur fuisse
Abbreviated transcription (Latin):
hostiȩ impiorũ ab hominabiles
quȩ offerunt᷑ ex scelere. Quic qͥd
enim in dĩsacrifitio ex scelere of¬
fertur. om̃mpotentis dĩ iracundiã
non placat. s irritat. Hinc rursus
scriptũ est. Honora dñm. de tuis
iustis laborib Qui gͦ male tollit
ut quasibene p̃beat. constat si¬
ne dubio: qr dm̃ ñ honorat. Hinc
ꝑsalomonẽ dicit᷑. Qui offert sa¬
crifitiũ de substantia pauꝑis. ac
si uictim& filiũ inconspectu pa¬
tris. Quantꝰ aut̃ dolor patris sit
ꝑpendamꝰ sim eiꝰ conspectu filiꝰ
uictunet᷑ : & hinc facile cogno¬
scimꝰ quanto dĩ om̃ps dolore ex¬
asꝑat᷑. qͣndo ei sacrifitiũ ex ra¬
pina tribuit᷑. Nimis gͦ declinan¬
dũ est dilectissimi fr̃s. sub obten¬
tu elemosinȩ peccata symonia¬
&e hereos ꝑpetrare. Nam aliud
est ꝓpt̃ percata elemosinas fa¬
cere. aliud ꝓpt̃ elemosinas pec

Expanded text:
Hostiae impiorum abominabiles Hostiae impiorum abominabiles Domino, quae offeruntur ex scelere . Quidquid enim in Dei sacrificio ex scelere offertur, omnipotentis Dei iracundiam non placat, sed irritat. Hinc rursus scriptum est: Honora Dominum de tuis justis laboribus . Qui ergo male tollit ut quasi bene praebeat, constat sine dubio quia Dominum non honorat. Hinc Salomonem dicitur: 'Qui offert sacrificium de substantia pauperis, ac si victimet filium in conspectu patris'. Quantus autem dolor patris sit, perpendamus, si in eius conspectu filius victimetur, et hinc facile cognoscemus, quanto Deus omnipotens dolore exasperatur, quando ei sacrificium ex rapina tribuitur. Nimis ergo declinandum est, dilectissime frater, sub optentu elemosinae peccata symoniacae hereseos perpetrare. Nam aliud est propter peccata elemosinas facere, aliud propter elemosinas pec
Abbreviated transcription (Latin):
nari. cũ insac̃dotib fides sit eli¬
genda cũ uita. Si uita de ẽ. fides
meritũ non hab&. Beato lacobo
attestante quiait. Fides sine opi¬
ant sac̃ dotis. qui honores cant
sacram̃ti conuincit᷑ obtinere p
p̃cium. Ex qua re agit᷑. ut ipsi
qui sacros ordines appetunt
ñ uitã corrigere. ñ mores cõpo¬
nere student .s diuitias quib
Hinc fit etiã ut in sontes & pau¬
ꝑes a sacris ordinib ꝓhibiti despe¬
ctiq sint. Et dũ innocentia pau¬
est qđ p̃miũ illic delicta cõ m̃da
qr ubi aurũ plac&. et uiciũ. hine
gͥ ñ solũ in ordinatoris & ordinati
sionib iuuari debuerat p̃graua¬
tur. Si enĩ is dignus sac̃ dotio cre¬
dit᷑ cui ñ actionis merita s p̃miqꝵ
copiȩ suffragant᷑. restat ut nihil
sibi in honores eccłasticos grauitas
nihil defendat industria s totũ
auri ꝓpbanꝰ amor obtineat. & dũ
uitia honore munerant᷑ : in locũ
ultoris is qui fortasse fuerat ulcis¬

Expanded text:
nari; cum in sacerdotibus fides sit elinari; cum in sacerdotibus fides sit eligenda cum vita, si vita deest, fides meritum non habet, beato Jacobo attestante, qui ait: Fides sine opeant sacerdotis qui honorem tanti sacramenti convincitur obtinere per praemium? Ex qua re agitur ut ipsi quoque qui sacros ordines appetunt, non vitam corrigere, non mores componere studeant, sed divitias, quibus  satagant. Hinc fit etiam ut insontes et pauperes a sacris ordinibus prohibiti despectique resiliant, et dum innocentia pauest quod praemium illic delicta commendet, quia ubi aurum placet, et vitium. Hinc igitur non solum in ordinatoris et ordinati sionibus juvari debuerat, praegravatur. Si enim is dignus sacerdotio creditur, cui non actionis merita, sed praemiorum copia suffragatur, restat ut nihil sibi in honores ecclesiasticos gravitas, nihil defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat; et dum vitia honore munerantur, in locum ultoris is qui fortasse fuerat ulcis
Abbreviated transcription (Latin):
ut sac̃dotalis dignitas in despe¬
tu & ses sit honor incrimine
Perit itaq reuerentia adimit᷑
disciplina: qr qui culpas debuit
emendare cõmitcit & ne faria
ambitione honorabilis sac̃dotii
ducit᷑ in dep̃datione censura
Nam quis denuo ueneret᷑ qđ uen¬
dit᷑. aut qͥs ñ uile puta eẽ quod
emitur : Unde ualde contristor
& corde illis condoleo qr dum¬
spm̃ scm̃ quẽ ꝑ ianꝰ impositionẽ
om̃ps ds hominib largiri dignat᷑
diuino munere habere despici¬
unt s p̃mus assequunt᷑. & sac̃do¬
tiũ illic subsistere diuñ arbitror
Nam ubi dona suꝑnȩ gẽe uenalia
iudicant᷑. ad dĩ seruitiũ ñ uita
quȩ rit᷑ s magis contra dm̃ pe¬
euniȩ uenerantur. Ix emlN
francoꝵ regib Fertur symoni¬
aea heresis que prima contra qu
eccłam diabolica platatione
sub repsit. & in ipso ortusuo telo
apłicȩ ultionis ꝑcussa atq dãp¬
nata ẽ. in regni ur̃i finib doni¬

Expanded text:
ut sacerdotii dignitas in despeut sacerdotii dignitas in despectu et sanctus sit honor in crimine. Perit itaque revedisciplina, quia qui culpas debuit emendare committit, et nefaria ambitione honorabilis sacerdotii ducitur in depravatione censura. Nam quis denuo veneretur quod venditur, aut quis non vile putet quod emitur? Unde valde contristor et terrae illius condoleo, qusanctum, quem per manus impositionem omnipotens Deus hominibus largiri dignatur, divino munere habere despiciunt, sed praemiis assequuntur, sacerdotium illic subsistere diu non arbitror. Nam ubi dona supernae gratiae venalia judicantur, ad Dei servitium non vita quaeritur, sed magis contra Deum pecuniae venerantur. Item Francorum. Fertur symoniaca heresis, quae prima contra Dei ecclesiam diabolica plantatione surrepsit et in ipso ortu suo zelo apostolicae ultionis percussa atque damnata est, in regni
Abbreviated transcription (Latin):
corũ. Peruenit ad nos. ob¬
euntib ep̃is quosdam ex lai¬
cis tonsorari. atq ad episcopa¬
tum p̃cipiti saltu conscenđe
& qui discipłs ñ fuit. in consi¬
derata ambitione magister
non didicit sac̃ dotiũ tantũ¬
modo gerit in nomine. Talis¬
nobis ẽ. & dicere puda. qͥ a
unt. qui ex ordiũ religiose
militiȩ ñ uider̃. Simul aut̃
& illud ualde execrandũ
nobis est nuntiatũ. qđ sa¬
criordines ꝑ symoniacã
heresim id est accepto
p̃tio conferant᷑. Et quia
in sacrum quempiam er¬
dinẽ non meritis sed p̃cio
coulocari hortam̃ ut tã
de testabile facinus de
regno suo excellentia

Expanded text:
. Pervenit autem ad nos, obeuntibus episcopis, quosdam ex laicis tonsurari, atque ad episcopatum praecipiti saltu conscendere. Et qui discipulus non fuit, inconsiderata ambitione magister non didicit, sacerdotium tantummodo gerit in nomine, nanobis est, et dicere pudet, quia unt qui exordium religiosae militiae non viderunt. Simul autem et illud valde exsecrandum nobis est nuntiatum, quod sacri ordines per simoniacam haeresim, id est accepto praemio, conferuntur. Et quia in sacrum quempiam ordinem non meritis, sed pretio collocari, hortamur ut tam detestabile facinus de regno suo excellentia
Abbreviated transcription (Latin):
quarũ rectores obierint. de sub¬
stituendis ep̃is hȩc forma seruet᷑.
ut is qui ordinandus ẽ. etiã sibone
uitȩ testimonio fulciat᷑. ñ laicus
ñ neo phytus. nec scđȩ coniugis sit
maritus. aut qui unã qͥdẽ habe¬
at uł habuerit. sed nec quã sibi
uiduã copularit. Sac̃dotũ enim
tam excellens ẽ electio. ut hȩc ꝗͣ¬
in alus mẽbris eccłȩ non uocant᷑
ad culpã. in illis tam̃ habeantur
UM de sũmi sac̃dotis el ectione
tractabit᷑. ille om̃ib p̾ponat᷑.
quẽ cleri plebisq consensus con¬
cordit̃ postularint. itaut sun
aliã fortasse ꝑsonã partiũ se uota
diuiserint. metropolitani iudi¬
tio is alteri p̃ferat᷑. qui maiorib
& studus uiuat᷑ & meritis. tancũ
ut nullus inuitis & ñ petentib
ordinet᷑. ne plebs inuita ep̃m ñ¬

Expanded text:
quarum rectores obierint, de substituendis episcopis haec forma servetur; ut is qui ordinandus est, etiam si bonae vitae testimonio fulciatur, non lateus, non neophytus, nec secundae conjugis sit maritus, aut qui unam quidem habeat, vel habuerit, sed nec qui sibi viduam copularit. Sacerdotum enim tam excellens ein aliis membris ecclesiae vacant a culpa, in illis tamen habeantur  de summi sacerdotis electione tractabitur, ille omnibus praeponitur, quem cleri, plebisque consensus concorditer postularint: ita ut si in aliam forte personam partium se vota diviserint, metropolitani judicio is alteri praeponatur, qui majoribus et studiis juvatur, et meritis, tantum ut nullus invitis, et non petentibus ordinet
Abbreviated transcription (Latin):
suã ꝓbatione monstrare. cuigu¬
bernacła cõmittunt᷑ ȩccłȩ. Non
negamꝰ eẽ in laicis dõ placitos
mores. s milites suos ꝓbatos
sibi quȩr̃ in stuta fidelia. Disce
nis de se potius aliis p̃stare quã
sumere. łmendatiorẽ ẽẽ con¬
uenit popło. quẽ necesse est
orare ꝓpopło. Longa obserua¬
tione religiosus cultꝰ tradat᷑
ut luceat. & clericalib obseqͥis
erudiendus inseruiat. ut ad
uenerandi gradus sũma ꝑductꝰꝰ
qui sit fructus humilitatis os¬
tendat. Nec tantũ consecrari
de laicis in hibemꝰ. s ne de
poenitentib quidẽ quisquã ad
huiꝰ modi gradũ ꝓphanus teme¬
rator aspir&. Satis illi postulan¬
ti sit uenia qua conscientia ab¬
soluat reũ. qui se peccata sua
popło scit teste confessũ. Quis
enĩ quẽ paulo ante uidit iacentẽ.
ueneret᷑ antistitẽ.: Perferens
miserandi criminis labẽ. ñ hab&
lucidã sac̃ dotii dignitatem.

Expanded text:
suam probatione monstrare, cui gubernacula committuntur Ecclesiae. Non negamus esse in laicis Deo placitos mores, sed milites suos probatos sibi quaerunt instituta fidelia. Discernis de se potius aliis praestare, quam sumere. Emendationem esse convenit populo, quem necesse est orare pro populo. Longa observatione religiosus cultus tradatur, ut luceat, et clericalibus obsequiis erudiendus inserviat, ut ad venerandi gradus summa perductus, qui sit fructus humilitatis ostendat. Nec leve nde laicis inhibemus, sed ne de poenitentibus quidem quisquam ad hujusmodi gradum profanus temerator aspiret. Satis illi postulanti sit venia. Qua conscientia absolvat reum, qui se peccata sua populo scit teste confessum? Quis eum, quem paulo ante vidit jacentem, veneretur antistitem? Praeferens miserandi criminis labem non habet lucidam sacerdotii dignitatem.
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ aut seditio extorsit. aut am¬
bitus occupauit. etiã simorib atq.
actib ñ offendit ipso tam̃ iicu
sui ẽ ꝑniciosus exemplo. Et diffici¬
le est ut bono ꝑ agant᷑ exitu. qui
malo sunt inchoata principio. Qđ¬
dent̃ scient̃q seruandũ: ut in
domo dñi nihil sit in ordinatũ
nihilq p̃posterũ. quanto magis
el abor andũ: ut in electione eiꝰ
qui supͣ om̃s gradus constituitur
ñ erretur.: Nam totius familiȩ
dñi status & ordo notabit᷑. si quod
requirit᷑ in corpore. ñ inuenit᷑ in
Ictũ qui rectũ ten& in eligendo
sac̃dote iuditiũ. ita graui sem&¬
ipsũ afficit dãpno. qui ad suȩ digni¬
tatis collegiũ sublimat in dignũ.
Non in cuius quã ꝑsona p̃cermit¬
tendũ est. qđ institutis generali¬
b continet᷑. nec putandus est
honor ille legitimꝰ. qui fuerit
contra diuinȩ legis p̃cepta collat.¬

Expanded text:
quem aut seditio extorsit aut ambitus occupavit, etiamsi moribus atque actibus non offendit, ipso tamen initii sui est perniciosus exemplo, et difficile est, ut bono peragantur exitu, quae malo sunt inchoata principio. denter scienterque curandum est ut in domo Domini nihil sit inordinatum, nihilque praeposterum, quanto magis elaborandum est ut, in electione ejus qui supra omnes gradus constituitur, non erretur? Nam totius familiae Domini status et ordo nutabit, si quod requiritur in corpore, non invenitur in eligendo sacerdote judicium, ita gravi semetipsum afficit damno, qui ad suae dignitatis collegium sublimat indignum. Non enim in cujusquam persona praetermittendum est quod institutis generalibus continetur, nec putandus est honor ille legitimus, qui fuerit contra divinae legis praecepta collat
Abbreviated transcription (Latin):
Uoidinatio eoiũ consueto iuditio
p̃sidentiũ factae: potest rata habi.
itaut in ipsis eccłis ꝑseut̾rent.
Alit̃ autem uana habenda ẽ confe¬
ctatio. quȩ nec loco fundata est.
nec aactoritate munita. li ẽ insaciu

Expanded text:
ordinatio eorum consueto iudicio presidentium facta est, potest rata habita ut in ipsis ecclesiis perseverent. Aliter autem vana habenda est consecratio, quae nec loco fundata est, nec auctoritate munita. Cujus su
Abbreviated transcription (Latin):
ULlUS inuitis detur ep̃s.
IC leri plebis. & ordinis
consensus & desideriũ requi¬
ratur. Tunc alter de altera
eligatur ȩccła. si de ciui¬
tatis ipsius clero cui
est ep̃s ordinandus
nullus dignus quod
euenire non credimꝰ potu¬
erit repꝑiri. Primũ enim
Illi reprobandi sunt. ut
aliqui de alienis ecclesus
mnerito p̃ferantur. Habeat
unus quisq suȩ fructũ militiȩ n
eccła in qua suam pom̃ia officiua
trans egit ȩtatẽ. In aliena stipen¬
dia minime alter obrepat. nec
alii debitã. alter sibi audeat uin¬
dicare mercedẽ. Sit facultas de¬
ricis renitendi si se uiderint pͥ¬
grauari. & quos sibi ingeri exous¬
uerso agnouerint. ñ tuneant
refutare. Qui siñ debitũ p̃miũ
uł liberũ deeo qui eos recturus
est. debent habere iuditium.

Expanded text:
ullus invitis detur episcopus. Cleri, plebis, et ordinis consensus ac desiderium requiratur. Tunc alter de altera eligatur Ecclesia, si de civitatis ipsius clericis cui est episcopus ordinandus, nullus dignus quod evenire non credimus potuerit reperiri. Primum enim illi reprobandi sunt, ut aliqui de alienis Ecclesiis merito praeferantur. Habeat unusquisque suae fructum militiae in Ecclesia in qua suam per omnia officia transegit aetatem. In aliena stipendia minime alter obrepat, nec alii 275 debitam alter sibi audeat vindicare mercedem. Sit facultas clericis renitendi, si se viderint praegravari, et quos sibi ingeri ex transverso agnoverint, non timeant refutare. Qui si non debitum praemium, vel liberum de eo qui eos recturus est, debent habere judicium.
Abbreviated transcription (Latin):
miscđia & ueritas: cogimur
trutinato pondere delictorũ
quȩ constat ñ unius et̃ m̃sure
quȩdã diffiniamꝰ ut cũq tole¬
randa. quȩdã uͦpenitꝰ ampu¬
tanda. Eos enĩ qui uł scđas nup¬
tias inier̃. ł uiduarũ se coniugio
sociart̃. in sac̃ dotio manerr ñ
patim᷑. & multo magis illũ qui¬
arũ est maritus uxorũ. ł illũ
qui prima uxore dimissa alte¬
ram duxisse ꝑhibet᷑. priuandũ
honore decernimꝰ. Ceteros uͦ
quorũ ꝓuectio hoc tantũ rep̃¬
hensionis incurrit. qđ ex lai
les. susceptũ sac̃ dotiũ tenere
ꝑmiatmꝰ non p̃iudicantes apł¬
cȩ sedis statutis. nec p̃de cesso

Expanded text:
ricordia et veritas, cogimur trutinato pondere delictorum, quae constat non unios esse mensurae, quaedam definiamus utcunque toleranda, quaedam vero penitus amputanda. Eos enim qui vel secundas nuptias inierunt vel viduarum se conjugio sociarunt, in sacerdotio manere non patimur, et multo magis illum quarum est maritus uxorum, vel illum qui a prima uxore dimissus alteram duxisse perhibetur, privandos honore decernimus. Caeteros vero quorum ehensionis incurrit, quod ex laicles, susceptum sacerdotium tenere permittimus, non praejudicantes apostolicae sedis statutis, nec praecesso