comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ. quas remittã p̾uatas effensiones nullas hẽo qui ut dicitis n
egit aduersus me publicas remitto. Uilas tñ que ir repabiles st̃
ut cedes ac uulu̾a et ludibria ciuiũ rõnoꝵ predas et ablata
uim tenet emitt̾e ad libertatem suꝑ oĩa ponto excede statimꝰ iubeo
si paruerit tũ deniũ mũera ab eo m̃chi tñsmissã recipia . ali ociu
spes concordie nulla est .hͦ rñsum cũ legati retulisser. pharna¬
ces nichil u̾bo qͥdem aĩo ãt oĩa recusauit. sꝑans cesaris disas¬
sum nõ posse differri q̃ iã pu ͭ ͤ notũ eẽt młtis. et magnis ep
ccũs redire in ytaliã oportere. Itaq torgiuersari silare ipe¬
dimẽta occupãtes fingere moras nectere dilaciones et nõ¬
ua pacta ancupari. Cesar fraude nec dissi ᷝ ͤ erat intelligens
naturalit᷑ insite celeritati qua sepe ꝑuo tꝑis ĩ spacio inulta
magna confecerat consilii caltar adiecit. et properãs que m̃

Expanded text:
igitur quas remittam privatas offensiones nullas habeo, qui, ut dicitis, nichil igitur quas remittam privatas offensiones nullas habeo, qui, ut dicitis, nichil egit adversus me: publicas remitto, illas tamen, que irreparabiles sunt, ut cedes ac vulnera et ludibria civium romanorum: predas et ablata vim tenet, emittere ad libertatem, super omnia Ponto excedere statim iubeo. Si paruerit, tum demum munera michi ab eo transmissa recipiam: alioquin spes concordie nulla est. Hoc responsum quum legati retulissent, Pharnaces nichil verbo quidem, animo autem omnia recusavit, sperans Cesaris discessum non posse differri, quem iam publice notum esset multis et magnis ex causis redire in Italiam oportere. Itaque tergiversari, simulare, impedimenta, occupationes fingere, moras nectere, dilationes et nova pacta aucupari. Cesar fraudem nec difficile erat intelligens, naturaliter insite celeritati, qua sepe parvo temporis in spatio multa et magna confecerat, consilii calcar adiecit, properans, que in
Abbreviated transcription (Latin):
gatis auditis. Ego inqͥt pharnaci nõ infensus sed propiciꝰ aduẽio
nõ qd̾ ubis pollicet᷑ rebus impleat. Atq hiĩs dictis leta sr õte
duo uba fuꝑaddidit q̃ñ ex ip̃o magnimitat gremio de prõpta
uidẽãtur. uidete aũt inq̃t. ne aͥ michi deiothaꝵ ut indignũ uẽĩa
ꝙ conͣ me scetit. a regem urm aduersuo me nõ st etissẽ seu mag¬
nũ aliquod bñfm̃ opponatis. nã neq deiotharꝰ tantã ĩiurĩa
neq rex ur̃ tm̃ bñfiũ in intulit ꝙͣtũ uos putatis Ulle quid̃ p̃stitit
et offensas meas ut ignost̾e possem supplitãti quo inͥ nichil ẽ gra¬
tasse nonsit possem si ĩme fuisset obseqͥosus puata gr̃a priblitis cõ¬
medie ut solita ẽ obstate. hit aute uĩ nõ tam michi cõsuluit siui
celitus de oĩbus decreta uictoria e̾at ħ̃ sibi ne cũ aliis uintetiu
Quisqͥs em̃ coñ me uenit. haud dubie uictus abnit chme eg o

Expanded text:
gatis auditis: Ego, inquit, Pharnaci non infensus, sed propitius advenio, gatis auditis: Ego, inquit, Pharnaci non infensus, sed propitius advenio, modo, quod verbis pollicetur, rebus impleat. Atque his dictis, leta fronte duo verba superaddidit, que michi ex ipso magnanimitatis gremio deprompta videantur. Videte autem, inquit, ne aut michi Deiotarum ut indignum venia, quod contra me steterit, aut regem vestrum adversus me non stetisse ceu magnum aliquodneficium michi contulit, quantum vos putatis. Ille quidem prestitit, et offensas meas ut ignoscere possem supplicanti, quo michi nichil est graortasse non sic possem, si in me fuisset obsequiosus, privata gratia publicis commodis, ut solita est, obstante. Hic autem vester non tam michi consuluit, cui celitus de omnibus decreta victoria erat, quam sibi, ne cum aliis vinceretur. Quisquis enim contra me venisset, haud dubie victus abiisset. Hinc ego
Abbreviated transcription (Latin):
tam. et quottũq hr̃et equites secũ ad bollũ ponticũ mmitti ĩꝑat
Cuinqr deiotharus in oĩbus paruiss. et ad eius regiam cesar
moro hospicii diu̾tiss culterq sũma diligencia fuiss Inũetus ẽ qui
deiotharũ cora cesare accusaret insidias illã sibi nocturnas tetẽ dũse
extat elegantissima niteronis rgem defendẽtis orõͥ Cesari põtisde
fines ingresso legacio pharnatis regis obiuã uenit urat ut panatus
eius aduentus sit regem em̃ prompto ãio suis impni̾s pariturĩ. uer
indignũ eius gratia qui nũꝙͣ pompeis cesaris ꝙ hostibus fauuiste
quã feuitor hostiũ deiotharus iueniis. post h ͨ. illi coronã aurea
suo rege transmissam obtule Crat cesari nã. tũ rerũ tũ u̾boriu
tomitas mlta atq mãsuetudo et legatos ad se missos mitissĩe alloq
Et si uspĩa errassent leuit᷑ admon̾e. Mos illi perpetuus. Itaq le¬

Expanded text:
tam, et quotcunque haberet equites secum, ad bellum Ponticum mitti imperat. tam, et quotcunque haberet equites secum, ad bellum Ponticum mitti imperat. Quumque Deiotarus in omnibus paruisset, et ad eius regiam Cesar pristini more hospitii divertisset, cultusque summa diligentia fuisset, inventus est, qui Deiotarum coram Cesare accusaret, insidias illum sibi nocturnas tetendisse. Extat elegantissima Ciceronis regem defendentis oratio. Cesari Ponticos fines ingresso legatio Pharnacis regis obviam venit: orat, ut pacatus eius adventus sit; regem enim prompto animo suis imperiis pariturum, neque indignum eius gratia, qui numquam Pompeio Cesarisque hostibus favisset, quam fautor hostium Deiotarus invenisset. Post hec illi coronam auream a suo rege transmissam obtulerunt. Erat Cesari natura tum rerum tum verborum comitas multa atque mansuetudo, et legatos ad se missos mitissime alloqui, et, si uspiam errassent, leniter admonere mos illi perpetuus. Itaque, le
Abbreviated transcription (Latin):
consul teq nũ regnũ honestaui quid m̃ime tͥ extidisse debuerãt
excusatõ autẽ erroris penitus nulla est tã prude̾ti tãq industrio
uiro nosse eñ pot᷑as et debebas q̃ urb̃e rom̃a atq ytaliã teneret.
ubi ille esset ibi senatũ ppłmq rõuũ ibidemũ esse rem publicam
conͣ autẽ qͥs lentulũ et marcellũ consules habe̾t. Quid be inter
tam dissimilia int̾esset ignõare nõ poteras. Ego tñ hãc culpã
prioribus benesiciis atq obsequiis tuis et hospicõ qd̾ nibi ẽ mecũ
et amiacie antiq̃ et dignitati tue atq etati uolens dono in suꝑ
et młtorũ p̃cibus hospitũ amicoꝵ tuoꝵ qui pro te sepius me
rogarũt. de litigio aũt tetrarchie ĩtemꝑe qd iustũ uidebitur
diffimã te interea confidẽt᷑ mecũ ag̾e/ et regio hĩtu uti uolo/.
hiis dictis legionẽ unã regis esubditis suis ro̾no mõe instruc-¬

Expanded text:
consul te tuumque regnum honestavi, minime quidem tibi excidisse debuerant; consul te tuumque regnum honestavi, minime quidem tibi excidisse debuerant; excusatio autem erroris penitus nulla est tam prudenti tamque industrio viro. Nosse enim poteras et debebas, qui urbem Romam atque Italiam teneret, ubi ille esset, ibi senatum populumque romanum, ibi demum rem esse publicam. Contra autem, quis Lentulum et Marcellum consules haberet? Quidve inter tam dissimilia interesset, ignorare num poteras? Ego tamen hanc culpam prioribus beneficiis atque obsequiis tuis et hospitio, quod tibi est mecum, et amicitie antique et dignitati tue atque etati volens dono, insuper et multorum precibus hospitum amicorumque tuorum, qui pro te sepius me rogarunt. De litigio autem tetrarchie in tempore, quod iustum videbitur, diffiniam: te interea confidenter mecum agere et regio habitu uti volo. His dictis, legionem unam regis ex subditis suis romano more instruc
Abbreviated transcription (Latin):
aꝑꝑeret. In bithimã aũt et ponto plustulũ negocii suꝑesse phar¬
nace rege adhuc regiões illas obtinẽte iussis ergo urbais atq yta¬
lis rebꝰ osq ad ip̃iꝰ aduẽtũ conquiesc̾e. Ip̃e cepto festinꝰ itmere
pharnacẽ petit appropinꝙͣti de iotharus galachie tetrarcha. licet
tuc de illa litigans. Rex ciĩt mĩoris armeĩe a senatu cõscitutus
depoĩto oĩ ornatu regio. et nõ solũ pͥuati. sed rei suppliasq hĩtu
obuĩa uenit. et cũ audiencĩa meruisset Ego inq̃t ocesar nõ infi¬
cior me pompeio fauisse. si erraui teq offendi. ueniã peto. eram
cesar ut fui semꝑ atq ero fidelis ppło roͣno ero in hiis terris q̃ mil¬
lis tuis p̃sidiis tenebãtur. neq de romanis dissenciõibꝰ cognos¬
cere meũ erat. qͥd age̾m ansi qd̾a iuuẽtute didicerã obedire
pñtibꝰ Adhͨ cesar. Multa ĩte et magna bñficia mea qͥbꝰ olĩ

Expanded text:
appareret; in Bithynia autem ac Ponto plusculum negotii superesse, Pharappareret; in Bithynia autem ac Ponto plusculum negotii superesse, Pharnace rege adhuc regiones illas obtinente. Iussis ergo urbanis atque Italis rebus usque ad ipsius adventum conquiescere, ipse cepto festinus itinere Pharnacem petit. Appropinquanti Deiotarus Galatie tetrarcha, licet tunc de illa litigans, rex autem minoris Armenie a senatu constitutus, deposito omni ornatu regio, et non solum privati, sed rei supplicisque habitu obviam venit, et, quum audientiam meruisset: Ego, inquit, o Cesar, non inficior me Pompeio favisse. Si erravi teque offendi, veniam peto. Eram, Cesar, ut fui semper, atque ero, fidelis populo romano. Eram in his terris, que nullis tuis presidiis tenebantur, neque de romanis dissensionibus cognoscere meum erat. Quid agerem, nisi quod a iuventute didiceram, obedire presentibus? Ad hec Cesar: Multa in te et magna beneficia mea, quibus olim
Abbreviated transcription (Latin):
esset qd nec antiqͥtas pu̾ĩs nec cuuũ cimor cesar̃e amãtibus
prestare pot̾at. et glosum ess nomĩ romanoꝵ reges ab eis fĩ
eorũq presidiis teneri si infide mãsissent alioqͥn posse si
rebellassent eisdẽ ipis que ad eorũ iustodia data erant auxiliis cõ
x egipto cesar in syriã uenit uir ad labore natus nec cessale
sciens nec quiesce eũtem mĩcii ex ytalia assequĩ᷑. lrẽq ro
ac prefectos legionũ conͣq discipliña milicie a maio̾ibꝰ insututã
ex qͥbus pnũ om̃s concludebãt nccͣm eius reditũ ucͣriam qr pñciã
quibꝰ rebus et si mi̾tomon̾et᷑. p̾mũ tñ arbitrabat᷑ eas terras
ubi tũc erat ordinare ut tñsqͥllas et ĩperio obseꝙ̃tes dimittet¬
ne diu̾sos actus ĩculcãdo neutrũ consũmaret. Iduo ne insiria cili¬
tia q et asia mĩore celerrĩe ꝑactuꝵ ꝯfidebat. ꝙ nulla ibi belli mͬa

Expanded text:
ec antiquitas pueris nec civium amor Cesarem amantibus ec antiquitas pueris nec civium amor Cesarem amantibus prestare poterat; et gloriosum esset nomini Romanorum reges ab eis fieri eorumque presidiis teneri, si in fide mansissent; alioquin posse, si rebellassent, eisdem ipsis, que ad eorum custodiam data erant, auxiliis con Caput 24 Ex Egypto Cesar in Syriam venit, vir ad laborem natus, nec cessare sciens, nec quiescere. Euntem nuntii ex Italia assequuntur litterequos militum ac prefectos legionum contraque disciplinam militie a maioribus institutam; ex quibus unum omnes concludebant, necessarium eius reditum, necessariam presentiam. Quibus rebus etsi merito moveretur, primum tamen arbitrabatur eas terras, ubi tunc erat, ordinare, ut tranquillas et imperio obsequentelcando neutrum consummaret. Id vero se in Syria Ciliciaque et Asia minori celerrime peracturum confidebat, quod nulla ibi belli materia
Abbreviated transcription (Latin):
honõe qͣi nõ ad domĩados sed ad libandos adueniss sit abins aruis
et id genꝰ uestis ĩduti q̃ placa̾e iratos dños p̃cariq uenĩa sole¬
bant. et ferentes sacra qͣ deo cuipĩa obuĩa egressi seq et sua ur¬
tot insidiis tãtisq ꝑicul cũ salute et gła euasisse t̾nenciũ. ut
undiq cumulatũ dĩes ille p̃stãtissiõ imꝑatori frr̃m uirtutis actu
lisse uide̾tur. tũ de regno disposuit. ueritusq iᵈ in ꝓũitie formã
redigisse. ne qñ forte ꝓpt̾ opulẽciã regiõis preses aĩosior eo mis
dine tenebatur et cui iure eciã debebat᷑. necnon et mĩori eius
frĩ sceptrũ dedit qm̃ maior male moĩtꝰ eiꝰ audiẽat mĩorẽ filiã
arsinoen regno eduxit ne forte rebꝰ adhuc teneris pretextu iꝰ
puelle qd̾ aliqͣrdiu fet̾a̾t ganimedes noui motꝰ ꝑ aliũ orirẽt᷑.
aliquot ibip̃terea liquit idq alto cõsitio ut qd scatu̾at firmũ¬

Expanded text:
andos advenisset: sic, abiectis armis, andos advenisset: sic, abiectis armis, et id genus vestis induti, qua placare iratos dominos precarique veniam solebant, et ferentes sacra, quasi deo cuipiam obviam egressi, seque et sua urtot insidiis tantisque periculis cum salute et gloria evasisse cernentium, ut undique cumulatum dieisposuit, veritusque illud in provincie formam redegisse, ne quando forte propter opulentiam regionis preses animosior eo missdine tenebatur, et cui iure etiam debebatur, nec non et minori eius fratri sceptrum dedit, quoniam maior male monitus eius audierat. Minorem filiam Arsinoen regno eduxit, ne forte, rebus adhuc teneris, pretextu illius puelle, quod aliquandiu fecerat Ganymedes, novi motus per alium orirentur. Aliquot ibi preterea legi
Abbreviated transcription (Latin):
cohortes iubet et occulto ãbitu ꝑueĩre. prefecto hiis carfeleno fort
uiro et bellandi gnaro. qd cũ fenĩ esset locꝯ pene nullꝯ defensõibꝰ
et hiis ip̃is tritis repẽte corripitur et clãore subilato et q̃ͥ infra erat
selito acus pug̃ntib totis caist̾s sñ deletu exitus fuga sit. et hĩe
qͦs aliis suꝑ alios ruẽtibꝰ strages ing̃ẽs .xx. hostiũ hoc pħio cesa¬
Rex ip̃e cast̾s essugiẽs in stapħã cõiectus et urgẽtibꝰ qͥ euad̾e sil
festinaibãt in ma̾e deiectus. nõ ad suos ut cescir sed ad ꝑisces et ad
fundũ abiit. atq ĩpulsũ fluctibus cadauer ĩuentũ ripa et lorite
auree iudicio cognitũ. sic puerilis fraus ĩ ip̃o flore neq̃ne ex¬
tũncta. sic et aͬ. agens cesar generi ultor effectꝰ. et illiꝰ magni
uiri maibꝰ nocentissimoꝵ hom̃i sang̾ne parentatũ est ost

Expanded text:
cohortes iubet et occulto ambitu pervenire, prefecto his Carfuleno, viro cohortes iubet et occulto ambitu pervenire, prefecto his Carfuleno, viro forti et bellandi gnaro. Quod quum factum esset, locus, pene nullis defensoribus et his ipsis territis, repente corripitur; et clamore sublato, et, qui infra erant, solito acrius pugnantibus, totis castris sine delectu exitus fuga fit, et hinc quoque, aliis super alios ruentibus, strages ingens. Viginti millia hosRex ipse e castris effugiens, in scapham coniectus, et, urgentibus, qui evadere simul festinabant, in mare deiectus non ad suos, ut Cesar, sed ad pisces et ad fundum abiit, atque impulsum flucibus cadaver inventum in ripa, et lorice auree indicio cognitum. Sic puerilis fraus in ipso flore nequitie extincta: sic aliud agens Cesar generi ultor effectus, et illius magni viri manibus nocentissimorum hominum sanguine parentatum est. Post
Abbreviated transcription (Latin):
fortuitu seu consulto ut hostes ĩiᵈ sagittis ac lapidibꝰ ĩtentos
face̾t uũt qui paludimẽtũ morditꝰ traheñ. ne hac qͥdem głandi
materĩa hostibus reliquisse confirmissent. hc uulgacior et ter¬
Mox exceptus a suis iul moratus. sed familiãibus illa sua cełitate ac
felicitate u̾sꝯ in hostes intredibile ꝙͣ subito cdassem r̃giã opp̃ssit ac cẽp
Periit hͦ congressu theodotꝰ totius mali artifex cõmẽti om̃sq simł
pompeñ int̾ftõres int̾fctĩ. photinꝰ et ganimedes eucisisse uideba.
sed in fuga ip̃i ecĩa miẜ̾a morte deleti sũt. nec mmiꝰ int᷑ bellũ erat
alexand̾noꝵ castrã celso loco poĩta expugnari sñ magno militũ
piculo nõ pot̾ant. uollicitus hac de re cesar adu̾tit sũmũ castrorũ
locũ uacuũ delictum/ eo qd̾ suapte naͣ tutus id̾e̾tui. om̃tq uel
pugne uel sp̃caculi uoluptate ad infimia descendisse. Ire illo aluͣt

Expanded text:
fortuito seu consulto, ut hostes in illud sagittis ac lapidibus intentos fortuito seu consulto, ut hostes in illud sagittis ac lapidibus intentos faceret: sunt qui, paludamentum mordaciter trahentem ne hanc quidem gloriandi materiam hostibus reliquisse confirment. Hec vulgarior et cerMox exceptus a suis nil moratus, sed familiaribus illa sua celeritate ac felicitate versus in hostes incredibiliter quam subito classem regiam oppressit, ac cepit. Periit hoc congressu Theodotus, totius mali artifex commenti, omnesque simul Pompeii interfectores interfecti. Photinus et Ganymedes evasisse videbantur, sed in fuga ipsi etiam misera morte deleti sunt. Nec minus in terra bellum erat. Alexandrinorum castra, celso loco posita, expugnari sine magno militum periculo non poterant. Sollicitus hac de re Cesar advertit summum castrorum locum vacuum derelictum, eo quod suapte natura tutus videretur, omnesque vel pugne vel spectaculi voluptate ad infima descendisse. Ire illo aliquot
Abbreviated transcription (Latin):
tentibus remisisset ut suꝑbia bonitas ꝓbãti ducis puerili u̾sucia
pltẽret᷑. qͣi uero hͦ cesaris bonitate sola nõ alciõe cõsilio gestũ ẽẽt
ut et rex p̃sens inaꝑet suis ẽẽ cõtẽptui mlta emĩ desid̾ant᷑ ab sẽ÷¬
q̃ pñtia cõtẽpnũt᷑. et alexãdrim cog̾to nichil eis sui reg̾ aduẽtu
accreuisse. nichilqz digressu eius decreuisse rõnis iure cõst̃narẽtur
nil ẽi mag̾ aĩos ppłoꝵ deicit ꝙͣ subicã ocuł sui supioris mercia
⁊ et̾m cõtra hũc motũ cesar solita u̾tute ꝯsurgẽs c̃̃ irrupcione
hosciũ repentiria ad classem suc̃i tn̾situr ꝯ ĩnauiculã cõscẽdiss
utq in tali ꝑiculo fieri solet multoꝵ aggestu a ĩpulsꝰ aͥ aluo obruta
dem̾sꝰ in pelagus ꝑ ducẽtꝰ passus enauit ad propinꝙͣ nauĩ.
Sũt qͥ paludim̃to in fluctib ꝯ dimisso enatasse illã dicãt Idq se

Expanded text:
tentibus remisisset, ut superflua bonitas probati ducis puerili versutia tentibus remisisset, ut superflua bonitas probati ducis puerili versutia plecteretur. Quasi vero hoc Cesaris bonitate sola, non altiori consilio gestum esset, ut et rex presens inciperet suis esse contemptui multa enim desiderantur absentia contemnuntur, et Alexandrini, cognito nichil eis sui regis adventu accrevisse, nichilque digressu eius decrevisse Romanis, iure consternarentur. Nil enim magis animos populorum deicit, quam subiecta oculis sui superioris inertia. Ceterum contra hunc motum Cesar solita virtute consurgens quum eruptione hostium repentina ad classem suam transiturus in naviculam conscendisset, utque in tali periculo fieri solet, multorum aggressu aut impulsus, aut alveo obruta, demersus in pelagus per ducentos passus enavit ad propinquam navim. Sunt qui, paludamento in fluctibus dimisso, enatasse illum dicant, idque, seu
Abbreviated transcription (Latin):
cesaris qͣi fulmẽ horrebãt. Et qd̾ młtis accidit picłm metuẽtes pacu¬
lũ maturabãt. semꝑ ergo consilia. semꝑ arma semꝑ infidias agita¬
bãt. Int̾im uͥo credo ego hostiũ suggestu legati alexandrim ad coe¬
sarẽ uenerũt regenisuũ reposcentes. qͥbus ille faclẽ prebuit. Cũ
uero dimitt᷑e eũ uellet ille uͥsiuissimꝰ ac fullatissimꝰ puer et suoꝵ siłit
fictis cũ lacͥmis cesarẽ p̃cabat᷑ ne id fac̾et. neq em̃ regnũ suũ sibi
esse cesareo carius aspectu. Quod cesar audiens inhibitis lacͥmis.
solatꝰ ẽ pueꝵ. Et si huc inqͥt ꝙ̃ p̃tendis am̃ hr̃es cito ad me r̾u̾ti
et mecũ esse poteris. Nlũc uade et tuoꝵ desid̾io satisfac teq hortor
bus coñ tesarem conspiauit ut satis onde̾t se pͥmũ pre gaudio lacri¬
matũ pene leti. hoc euẽtu erãt cesaris amici tantã sibi facilitatem
ac clemencĩa esse dãpnosã ꝙ tã cito regẽ ꝙ̃ in pt̃ate haberet pe¬

Expanded text:
Cesaris quasi fulmen horrebant, et, quod multis accidit, periculum metuentes periculum maturabant. Semper ergo consilia, semper arma, semper insidias agitabant. Interim vero, credo ego hostium suggestu, legati Alexandrini ad Cesarem venerunt regem suum reposcentes. Quibus ille se facilem prebuit. Quum vero dimittefictis cum lacrimis Cesarem precabatur, ne id faceret; neque enim regnum suum sibi esse cesareo carius aspectu. Quod Cesar audiens, inhibitis lacrimis, solatus est puerum: Et si hunc, inquit, quem pretendis, animum habes, cito ad me reverti et mecum esse poteris. Nunc vade et tuorum desiderio satis fac. Teque hortor bus contra Cesarem conspiravit, ut satis ostenderet se primum pre gaudio lacrimatum. Pene leti hoc eventu erant Cesaris amici, tantam sibi facilitatem atque clementiam esse damnosam, quod tam cito regem, quem in potestate haberet, pe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑg̾et rõnont reor gladio peũdũ e̾at corpus eiꝰ in undas abiectum
caput reseruatũ pio uictori munꝰ ĩpiũ domĩ donatario indignũ
s doñate dig̾ssimũ nauis in uxor e̾at et filius fuga euasit aliqͣt
alie capte. crudelit᷑ q hĩte captus et lentulꝰ ac ꝑduct ꝰ ad regem: et
incustodia enecatus: ħ pompei quid sed nõ belli cuili exitꝰ fuĩt

Expanded text:
pergeret, romano, ut reor, gladio pereundum erat. Corpus in undas abiectum, pergeret, romano, ut reor, gladio pereundum erat. Corpus in undas abiectum, caput reservatum pio victori munus impium, donum donatario indignum, sed donante dignissimum. Navis, in qua uxor erat et filius, fuga evasit; aliquot alie capte crudeliterque habite; captus et Lentulus ac perductus ad regem et in custodia enecatus. Hic Pompeii quidem, sed non belli civilis, exitus fuit
Abbreviated transcription (Latin):
curbatus dũ tumultuario cõsilio qͥd agẽdũ ess q̃rẽt ꝯsulto̾e siquis
ut se excusãtes pꝯ diceb̾at seu sola ꝑfidia ac cõtemptu eꝯfidẽ spne̾ et
captare gram uictoris ac fortune obseq̃ diffinitũ est. missi q cai¬
nifices qͥ e naui ĩ scaphan sub p̃textu procellosi lictõis cũ pautis ex¬
ceptum ut ad regem duc̾etur interficent d fortũa hom̃i et roꝵ
ceitꝰ prosperaꝵ sub filii atq uyoris et amitoꝵ oculꝰ crudeliter int̾st̃o
est gladio achille seuissi hom̃ĩs atq septini uiri ĩmanissi olim sui tuuie
regni militis sui autẽ desertoris. pndor ĩ expugbilis roͣnũ ciũe adro¬
manũ pncipem trucidendũ. sic egiptii et obscem regis imꝑio ꝑuisse
O ꝙͣto erat honestior casꝰ nͥ rõna manꝰ int̾uenisset. sed hãc maloꝵ
seriem fortuna texuerat necubi ciuilis deesset insama siad indos

Expanded text:
turbatus, dum tumultuario consilio, quid agendum esset, quereret, consultore, si quis turbatus, dum tumultuario consilio, quid agendum esset, quereret, consultore, si quis ut se excusantes post dicebant, seu sola perfidia et contemptu eius fidem spernere et captare gratiam victoris ac fortune obsequi definitum est; missique carnifices, qui e navi in scapham sub pretextu procellosi littoris cum paucis exceptum, ut ad regem duceretur, interficerent. O fortuna hominum et rerum exitus prosperarum! Sub filii atque uxoris et amicorum oculis crudeliter interfectus est gladio Achille, sevissimi hominis, atque Septimii, viri immanissimi, olim sui, tunc regis militis, sui autem desertoris: pudor inexpiabilis, romanum civem ad romanum principem trucidandum sic egyptii et obsceni regis imperio paruisse. O quanto erat honestior casus, nisi romana manus intervenisset! Sed hanc malorum seriem fortuna texuerat, necubi civilis deesset insania. Si ad Indos
Abbreviated transcription (Latin):
maĩor ẽ altitudo: eo grauior ruina. sic lerbon insulã adiit. ubi sua
illa amãtissuma cõiũx erat. receptoq carissiõ pigno̾e illic depõĩto a
tergo sibi metuens mox discessit. donec qͥbustam suoꝵ assecutꝰ ĩmfanii
seu insula cilicũ seu scopulo deliba̾bũdꝰ substitit. An in affrica. an
in egiptuẽ. anĩ parchĩa nauigaret Et cũ ꝓnꝰ eẽt in parchias. rursũ
consiliis suoꝵ uictus ĩ egiptũ flexit. qdq in consiliis crebrũ ẽ illa sinã
suꝑauit. q̃ deterior nulla erat nempe cũ ab eo rege qui tutor a sena¬
tũ datus rgnũ sũma fide seruau̾at. et pr̃na pietate restitu̾at et
pr̃m iure hospicii et sui ĩ illum meriti auxiliũ petiturus ĩfaust̃a
puppin ad litꝰ egiptũ appulisset cognito tãti uiri solita̾io aduõti
Rex impubes ptolomeꝰ ex illiꝯ hĩtu fortuña cõiectãs et subita re

Expanded text:
maior est altitudo, eo gravior ruina. Sic Lesbon insulam adiit, ubi sua maior est altitudo, eo gravior ruina. Sic Lesbon insulam adiit, ubi sua illa amantissima coniux erat, receptoque carissimo pignore illic deposito, a tergo sibi metuens mox discessit, donec, quibusdam suorum assecutis, in infami seu insula Cilicum seu scopulo deliberabundus substitit, an in Africam, an in Egyptum, an in Parthiam navigaret; et quum pronus esset in Parthiam, rursum suorum consiliis victus in Egyptum flexit, quodque in consiliis crebrum est, illa sententia superavit, qua deterior nulla erat. Nempe, quum ab eo rege, cui tutor a senatu datus regnum summa fide servaverat, et paterna pietate restituerat, et paterni iure hospitii et sui in illum meriti auxilium petiturus infaustam puppim ad littus Egyptium appulisset, cognito tanti viri solitario adventu, rex impubes Ptholomeus ex illius habitu fortunam coniectans, et subita re
Abbreviated transcription (Latin):
licet ac modice solitus subirasti sacius duxit ire. ne ad se accede poss
occre et oppone illi ignorãcia offensaꝵ ꝙͣ pñtem rõe mod̾ari. mirũ¬
genus clem̃cie et oĩbꝰ uictoribꝰ recto sub indice prefendũ. penit¬
q ab alex̾ macedõis cõsilio diuersũ qͥ nõ solũ ultro oblatas hostiũ eꝰ¬
pistolas nõ cõbussit. s qd̾ ctissim sũt auctores suoꝵ lr̃as callide ꝑqͥsiuit
cog̾to eoꝵ de se iudicõ suppliciũ meditatus ꝙͣꝙͣ qͥd alexãdrũ nomño
oñi fere hom̃n consilia hac de re paria et alexandrea pocius ꝙ cesarea
esse quis dubitet. Profecto ut ĩmultis in hoc quoq unicꝰ cescr est
se pompen fugã prosequor Pulsꝰ ergo pompeius ꝑ thesilicas si¬
uas uno equo ꝑ egeũ pẽlagus una naui fugiebat. Rõm imperii
pudor ingens qd̾ ille mtu rexerat. sed sic ẽ res homĩ non stãt. et qu

Expanded text:
licet ac modice solitus subirasci, satius duxit ire, ne ad se accedere posset, licet ac modice solitus subirasci, satius duxit ire, ne ad se accedere posset, occurrere, et opponere illi ignorantiam offensarum, quam presentem rvictoriis recto sub iudice preferendum, penitusque ab Alexandri Macedonis consilio diversum, qui non solum ultro oblatas hostium epistolas non combussit, sed, quod certissimi sunt auctores, suorum litteras callide perquisivit, cognito eorum de se iudicio, supplicium meditatus. Quamquam quid Alexandrum nomino? omnium fere hominum consilia hac de re paria, et alexandrea potius, quam cesarea, esse quis dubitet? Profecto, ut in multis, in hoc quoque unicus Cesar est. Sed Pompeii fugam prosequor. Pulsus ergo Pompeius per Thessalicas silvas uno equo, per Egeum, pelagus una navi fugiebat, romani imperii pudor ingens, quod ille nutu rexerat. Sed sic est. Res hominum non stant, et quo
Abbreviated transcription (Latin):
mira u̾tute ren gessisse. et dese optĩe mĩtũ predicauit Atqrita ut p̃dix̾at
uel mortuo grãs egit Pperiit et domiciꝰ is qui ad corfinũ captus fuerat
ac dimissꝰ. de parte cesaris non insi. ducẽti milites sc̃ amissi. conturlões
t̾guita uiri excellẽtes. mirũ dictu ioͣnis ab utͣq ꝑte pugntibꝰ ⁊̃a fuisse
cedis imparitatẽ. sed pompeiũ sua illa iam uetus fortua reliquerat
Hoc loco nõ uidetur ptẽuuda silencio laudatissĩa illa cesais uitus ac mo¬
destia cuiꝰ et plinius ⁊ꝰ et seneca młtiq alii memin̾e. nempe nũ int
alia ĩpompen cast̾s sc̃ ma ĩueĩsset epłaꝵ ad pompeiũ a pͥncipibꝰ direc¬
taꝵ. ex qͥbus elici posset. quid cõtra se quisq sensisset qd̾ ad rõnem
nõdũ finiti belli prodesse potuisse nõ est dubiũ/ nec epłas legi n ͨ apiri
scͥma passꝰ bonci fide sic̃ erant obsignata et ĩtacta cõbussit. et rars

Expanded text:
mira virtute rem gessisse et de se optime meritum predicavit, atque ita, ut predixerat, mira virtute rem gessisse et de se optime meritum predicavit, atque ita, ut predixerat, vel mortuo gratias egit. Periit et Domitius is, qui ad Corfinium captus fuerat ac dimissus. De parte Cesaris nonnisi ducenti milites sunt amissi, centuriones triginta, viri excellentes. Mirum dictu, Romanis ab utraque parte pugnantibus, eam fuisse cedis imparitatem; sed Pompeium sua illa iam vetus fortuna reliquerat. Hoc loco non videtur pretereunda silentio laudatissima illa Cesaris virtus, modestia, cuius et Plinius Secundus et Seneca multique alii meminere. Nempe quum inter alia in Pompeii castris scrinia invenisset epistolarum ad Pompeium a principibus directarum, ex quibus elici posset, quid contra se quisque sensisset, quod ad rationem nondum finiti belli prodesse potuisse non est dubium, nec epistolas legi nec aperiri scrinia passus, bona fide, sicut erant, obsignata et intacta combussit; et raro
Abbreviated transcription (Latin):
cõpassus. sue no negligens qͥetis legiõesqz secum fu̾ant/ ad castra que
uiin passuũ a tgo aberant redire pc̃ipit ut qͥesc̃ãt. eas no q̃ in castris
remciserãt ad se ueni̾eimꝑat ut laborẽt cũ qͥbus eodem ip̃o die larissã
perueuit qua iã pompeius fugiendo tñsie̾at ubi reditũ ẽ in castra frã
cesor rõne dephensũ ẽ de legiõibꝰ atq eqͥtatu pompei .xu. milia ce¬
cidisse. nam ext̾arũ genciũ et auxilioꝵ q̃ de toto oriente cõuenerãt
inũabilis strages fuit qͥ uagi et ĩerines nullo ordĩe ad sacietatẽ cedẽ¬
ciũ sũt oppressi. quo die prospicĩes cesar aduersarios cesos atq obtritos
campis h ͨ ad u̾bũ tradr̾ dixisse. ħ boluerũt. tãtis rebꝰ gestis ray
cesar cõdep̃natꝰ essem nisi ab ex̾citu auxiliũ petissem. Eorũ uero qͥ
cesos fuit crastirꝰ ut dim̃ ẽ ardentissime dimicãs quẽ cesar es p̃lio

Expanded text:
compassus, sue vero negligens quietis, legiones, que secum fuerant, ad castra, que sex compassus, sue vero negligens quietis, legiones, que secum fuerant, ad castra, que sex millia passuum a tergo aberant, redire precipit, ut quiescant; eas vero, que in castris remanserant, ad se venire imperat, ut laborent. Cum quibus eodem ipso die Larissam pervenit, qua iam Pompeius fugiendo transierat. Ubi reditum est in castra, facta cesorum ratione, deprehensum est de legionibus atque equitatu Pompeii quindecim millia cecidisse. Nam externarum gentium et auxiliorum, que de toto oriente convenerant, innumerabilis strages fuit, qui vagi et inermes nullo ordine ad satietatem cedentium sunt oppressi. Quo die prospiciens Cesar adversarios cesos atque obtritos campis hec ad verbum traditur dixisse: Hec voluerunt. Tantis rebus gestis Gaius Cesar condemnatus essem, nisi ab exercitu auxilium petiissem. Eorum vero, qui cesos fuit Crastinus, ut dictum est, ardentissime dimicans, quem Cesar eo prelio
Abbreviated transcription (Latin):
ting̾et illi ĩ mõtem aliũ consenderũt cuiꝰ ad radicem fluuiꝰ labebat᷑.
Cesar illic eos obsedit/ ac militibus ꝙͣuis diurno labõe fatigatis et lassitu¬
doreqͥem/ et nox proxima suad̾et. persuasit tñ ut qͥetis ĩmẽores nouũ sus¬
ciperent laborem et miũciõibꝰ int̾iectis flumẽ a mõte setͥne̾nt. et quo noc¬
petiere. aliquot senatorii ordinis fuga ꝑ noctem clam dilapsis. Diluculo
igr̾ cesar hostes emõte descende̾. atq ad t̾rã om̃s arma pice̾ cũ iussisset
cupide obtemꝑatũ est. tensis qr ad eũ palinis aiffusi ac gemẽtes ueniã
peciẽ Iussos assurg̾e. nichilq metu̾e dimisit ĩcolumes ut nõ m̃õ ĩ corpe
ã illoꝵ quitꝙͣ om̃o concupisc̾e prosctõ aliqͥd int hũc tnͣffugãq eius la¬
bienũ int̾fiusse facile ac propte̾a discrecõ est. Cesar lassitudĩ militum

Expanded text:
tingeret, illi in montem altum conscenderunt, cuius ad radicem fluvius labebatur. tingeret, illi in montem altum conscenderunt, cuius ad radicem fluvius labebatur. Cesar illic eos obsedit, ac militibus quamvis labore diurno fatigatis, et lassitudo requiem et nox proxima suaderet, persuasit tamen, ut quietis immemores novum susciperent laborem, et, munitionibus interiectis, flumen a monte secernerent, quo nocpetiere, aliquot senatorii ordinis fuga per noctem clam dilapsis. Diluculo igitur Cesar hostes de monte descendere, atque ad terram omnes arma proiicere quum iussisset, cupide obtemperatum est, tensisque ad eum palmis, affusi ac gementes veniam petiere. Iussos assurgere nichilque metuere dimisit incolumes, ut non modo in corpoupiscere. Profecto aliquid inter hunc transfugamque eius Labienum interfuisse facilis ac prompta discretio est. Cesar lassitudini militum
Abbreviated transcription (Latin):
minꝰ tñ arbitror notuit indigesta uarietas q̃ ꝑ unũ frenari et regi nul-
pollu̾et. sed sic eũt res hũane. nltã altũ qdͥ nõ posset dep̾mii. mil tã clarum
qd̾ nõ ualeat obscurari. Itaq tẽpestiua morte nͥ meliꝰ s de hac postea
Nunc reuertor ad cesarem. parta ut dcm̃ est uictoia cũ et cesar castra
hostiũ cepiss et pompeiam ãqui ĩmõtẽ cast᷑s proxinũ confugissẽt scudiose
egit cũ militibꝰ ne ĩpredã intẽti tempꝰ labisine̾nt qͦ maior neglige̾t᷑ occasio
qd̾ cũ obtimusset mõtẽ circũualla̾e disposuit hostes morti ꝙ ĩ aquosus
erat diffidentes abiere/ qd cesar intelligẽs tͥffariã. partitꝰ est copias
ut pars ĩ suis pcirs ĩ pompen cast̾s ad custodĩa resid̾e̾t ꝑs expeditõr secũ
iret ad hostes ꝑseꝙ̃dos. quos cũ nõ longo discursu spacio ꝓpe ẽet ut at¬

Expanded text:
minus tamen, arbitror, nocuit indigesta varietas, que per unum frenari et regi nullaminus tamen, arbitror, nocuit indigesta varietas, que per unum frenari et regi nullapollueret. Sed sic erant res humane. Nil tam altum, quod non possit deprimi; nil tam clarum, quod non valeat obscurari. Itaque tempestiva morte nichil melius. Sed de hoc postea: nunc revertor ad Cesarem. Parta, ut dictum est, victoria, quum et Cesar castra hostium cepisset, et Pompeiani aliqui in montem castris proximum profugissent, studiose egit cum militibus, ne in predam intenti tempus labi sinerent, quo maior negligeretur occasio. Quod quum obtinuisset, montem circumvallare disposuit. Hostes monti, quod inaquosus erat, diffidentes abiere. Quod Cesar intelligens trifariam partitus est copias, ut pars in suis, pars in Pompeii castris ad custodiam resideret, pars expeditior secum iret ad hostes persequendos. Quos quum non longo discursus spatio prope esset, ut at
Abbreviated transcription (Latin):
discurrẽtis atq oĩbus occurrẽtis uoces adnotate mẽorieq mãdatest
ferox alt̾a sed ad uincendũ utilis miles faciem feri. alt̾a autẽ pia licet
ad iactaciõ compõitã florus dicãt. Miles parce iã cuũbꝰ illa enim
uinc̾e satagẽtis. hͦ uincentis seu iam uictoris et miserẽtis uox fuit
Illa ĩ medio plio ardore. hac iã uictis et in fugã uersis hostibus usꝰ
nullꝰ ĩuentus ẽ inisi armatus ĩ acie cecidisse ꝓpompeius turbatꝭ
ac t̾ritis suorũ ordinibus. tante ruine molem. nec sufferre balẽs
nec attolle abiecit pondus imꝑii seq fuge tradidit non tã uiue̾
cupiens ꝙͣ metuẽs mori ne secũ totus ex̾titus moret᷑. Quo subioto ne
amplius macie stetit documẽtũ ingens nõ semꝑ płi̾ũ esse uictoriã. cũ ut
apud sc̃ptores constat nil pompeio magi ꝙͣ suoꝵ nocuit młt̾itudo. non

Expanded text:
discurrentis atque omnibus occurrentis voces adnotate memorieque mandate sunt, discurrentis atque omnibus occurrentis voces adnotate memorieque mandate sunt, ferox altera, sed ad vincendum utilis: Miles, faciem feri; altera autem pia, licet ad iactationem compositam Florus dicat: Miles, iam parce civibus. Illa enim vincere satagentis; hec vincentis seu iam victoris et miserantis vox fuit: illa in medio prelii ardore, hac iam victis et in fugam versis hostibus ususnullus inventus est, nisi armatus, in acie cecidisse. Pompeius, turbatis ac territis suorum ordinibus, tante ruine molem nec sufferre valens nec attollere, abiecit pondus imperii seque fuge credidit, non tam vivere cupiens, quam metuens mori, ne secum totus exercitus moreretur. Quo submoto, nemo amplius in acie stetit: documentum ingens, non semper plurium esse victoriam, quum, ut apud scriptores constat, nil Pompeio magis, quam suorum nocuerit multitudo. Non
Abbreviated transcription (Latin):
descenditq in preliũ mũdi ꝑtem maxĩa secũ trahẽs. fuit aũt ĩopinus
ac mĩabilis pugne finis. nã cũ aliꝙͣ diu eqͥs uiribus huic inde dimita¬
retur pompeius mlt̾itudĩe fisus ut dcm̃ est ad circũuẽiendũ resarem
eqͥtatũ effund̾e̾t ab utroq cornu cesar suis eqͥtibꝰ quos intẽtos ĩ hanc
rem fec̾at subito signũ dedit qui dicto citius ĩ effusos frõ impetu
u̾e illos effuderũt. et u̾tere t̾ga coegerũt. Decuta ẽ eqͥtatũ uis arden¬
tissima legionũ a deo conglobata ut qͣ una manꝰ om̃i uid̾etur. sit ões
simul et feri̾e cern̾e et urgere ut sustĩeri uͥtus tam unita nõ posset
accessit et leiis fragor ac strepitꝰ armature. Magni deniq instar
ex̾citus. Cesar ip̃e ubiq p̃sens utrũq sił exhibens et fortissĩmilitis
et sũm ducis officiũ et feriens et exhortãs due ex oĩbus illius poĩa

Expanded text:
descenditque in prelium mundi partem maximam secum trahens. Fuit autem inopinus descenditque in prelium mundi partem maximam secum trahens. Fuit autem inopinus et mirabilis pugne finis. Nam quum aliquandiu equis viribus hinc inde dimicarent, Pompeius multitudine fisus, ut dictum est, ad circumveniendum Cesarem equitatum effunderet, ab utroque cornu Cesar suis equitibus, quos intentos in hanc rem fecerat, subito signum dedit, qui dicto citius, in effusos facto impetu, vere illos effuderunt, et vertere terga coegerunt. Secuta est equitatum vis ardentissima legionum, adeo conglobata, ut quasi una manus omnium videretur. Sic omnes simul et ferire cerneres et urgere, ut sustineri virtus tam unita non posset. Accessit et levis fragor ac strepitus armature, magni denique instar exercitus. Cesar ipse, ubique presens, utrumque simul exibens et fortissimi militis et summi ducis officium, et feriens et exortans. Due ex omnibus illius per omnia
Abbreviated transcription (Latin):
legiones inde decem et octo flos omis et robur italici sangiũs si auxilia
secioꝵ. hinc galuici g̾maĩq dilectus inde deiotarus ariobam zanes
tharcõdimotus. corintus. om̃is tracie capadocie. ticilie macedonie
grecie. etholie. tociusqz robur oriẽtis. Icies magno utriiqz ordine
sceterant. duces nescio an om̃i sup̃ini qͥ umꝙͣ arma tractauerint ne
excipio affricanũ atq hanibalẽ. nã qͥs horũ ut̾usq seu uictõs nedi
cam bella dinu̾et suu rerũ magnitudinẽ metiat᷑ mirũ tñ dictu quẽ
iam pompei atq ardor ĩpetus uel etrite ł psagio quod̾ ac fortue ua̾ietate
lentescet ut qui eũ cerneret qduis pocius ꝙͣ pompeiũ crederet quo mi¬
rabilior michi est ille totiens petite patis cõcemptus atqz illaspes uictõie
sed et ip̃e tñ suos partim mag̾fica ꝑtim miẜabili orõe iohortatus est

Expanded text:
legiones, inde decem et octo, flos omnis et robur italici sanguinis; si auxilia legiones, inde decem et octo, flos omnis et robur italici sanguinis; si auxilia sociorum, hinc gallici germanique dilectus, inde Deiotarus, Ariobarzanes, Tarcondimotus, Corintus, omnis Thracie, Capadocie, Cilicie, Macedonie, Grecie, Etolie totiusque robur orientis. Acies magno utrinque ordine steterunt. Duces nescio an omnium supremi, qui unquam arma tractaverint, nec excipio Africanum atque Hannibalem. Nam quis horum utriusque set, seu rerum magnitudinem metiatur? Mirum tamen dictu, quomodo iam Pompeii ardor atque impetus vel etate vel presagio quodam ac fortune varietate lentesceret, ut, qui eum cerneret, quidvis potius, quam Pompeium, crederet. Quo mirabilior michi est ille totiens petite pacis contemptus atque illa spes victorie. Sed et ipse tamen suos partim magnifica partim miserabili oratione cohortatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
sare ip̃o diffente proꝑaret. neq ip̃e tñ tãti mali auctor abiit ĩmu¬
nis. infixo in os gladio int̾ cadauera mox ĩuentꝰ atq recognitus.
notatũq oris uulu̾e oris impetũ puĩtũ ultione iustissima. Cõcursũ
ẽ incampis. thesalie quos philippos uocãt illu sibilocũ romẽ ĩuidens
fortima delegerat. ubi ab hostibus ĩuictas romanas opes maĩbꝰ
longe narrãt anctores ĩ mag̾bidĩe ꝑĩtuli om̃s consonãt. plena oĩa sunt
lamẽtis: et qͥ mĩorem nim dicuñt/ addũt tñ nrĩ ĩmẽsũ quidã lcor pos¬
sit mẽte contiꝑe Amei quid̃ florei qui hãc rem elegantissĩa brĩtate per¬
strmxit. uerba sũt hec nullo unꝙͣ loco tm̃ uiriũ pplĩ rõm fortũa uidit
iiiͤ. et ampliꝰ miliai bellatoꝵ hinc illiuc p̃t̾ auxilia regũ et senatꝰ Ide
si belli inqͥt duces inspicias totus senatꝰ in partibꝰ si ex̾citus hinc xi

Expanded text:
sare ipso differente, properaret. Neque ipse tamen tanti mali auctor abiit immusare ipso differente, properaret. Neque ipse tamen tanti mali auctor abiit immunis; infixo in os gladio inter cadavera mox inventus atque recognitus, notatumque oris vulnere oris impetum punitum ultione iustissima. Concursum est in campis Thessalie, quos Philippos vocant. Illum sibi locum Rome invidens fortuna delegerat, uti ab hostibus invictas romanas opes manibuslonge variant auctores: in magnitudine periculi omnes consonant; plena omnia sunt lamentis, et, qui minorem numerum dicunt, addunt tamen, unde immensum quiddam lector possit mente concipere. Annei quidem Flori, qui hanc rem elegantissima brevitate perstrinxit, verba sunt hec: Nullo unquam loco tantum virium populi romani fortuna vidit: trecentum et amplius millia bellatorum hinc illinc, preter auxilia regum et senatus. Idem: Si belli, inquit, duces inspicias, totus senatus in partibus; si exercitus, hinc undecim
Abbreviated transcription (Latin):
erat sed iure quod amititie euocatꝰ aderat.uir bellica u̾tute mẽorabil
h cesaris concione intellecta et signo plii audito alacri uultu ac uo¬
ce. pequiñ me inqͥt mamipularet olim mei. et imꝑatori uestro
quã debetis oꝑam exhubete. ultimũ hoc preliũ est. Quõ pacto ille su¬
am dignitatem nos nr̃a recuꝑabimꝰ lib̾tatem. Dehinc u̾sꝰ in cescrẽ
hec dicens pͥma in hostes impetũ fecit. eũq dclct̃i milites arat᷑ centũ
uigniti uolũtarie prosecuti sut̃. Fuerat ut aͥqui tradidere nec dissile̾ uei
est quid utruq ĩ ipõ pugne p̾ncipio puis torpor qͥ strictos ia gladios
contineret. nempe cũ gnicã suos frẽs ab adu̾sa acie. pr̃es filios et pa¬
rentes filii uiderent. donec crastiuꝰ ħ p̃cipitati rabie uorem tolleret
pilumq torq̃ret. ita preliũ ceptũ est. Caed insi uniꝰ furor hom̃ĩs mis¬

Expanded text:
erat, sed iure quodam amicitie evocatus aderat, vir bellica virtute memorabilis. erat, sed iure quodam amicitie evocatus aderat, vir bellica virtute memorabilis. Hic, Cesaris concione intellecta, et signo prelii audito, alacri vultu ac voce: Sequimini me, inquit, manipulares olim mei, et imperatori vestro, quam debetis, operam exhibete. Ultimum hoc prelium est, quo peracto, ille suam dignitatem, nos nostram recuperabimus libertatem. Dehinc versus in CesareHec dicens primus in hostes impetum fecit, eumque dilecti milites circiter centum viginti voluntarie prosecuti sunt. Fuerat, ut aliqui tradidere, nec dissimile veri est, quidam utrinque in ipso pugne principio pius torpor, qui strictos iam gladios contineret, nempe quum germani suos fratres ab adversa acie, parentes filios et parentes filii viderent, donec Crastinus hic precipitanti rabie vocem tolleret pilumque torqueret. Ita prelium ceptum est, quod nisi unius furor hominis mis
Abbreviated transcription (Latin):
et aĩos u̾bis accẽdere. u̾tutẽ q insitã excita̾e cõmẽoracõne erga illos sꝑ
optĩe ac benifice uolũtates int alia nõ omisit se õibꝰ mõis pacẽ quesi¬
uisse. et huilius forte ecĩa ꝙͣ dece̾t noĩauit ꝑ quos de pace põpeiũ
a̾ scipionẽ inter pellasset ut publice enã tampsi ampnis ad ripam-
de eod nutẽnq ultro citroq legatis ag̾e uoluisset. atq hec oĩa nõ metu
in magnas calamitates incideret/ ex adu̾so autẽ ꝙͣ superbe ꝙͣq impie
uel neglce peticiones sue uel telorũ eña ĩmissiõe repulse magña nobilibꝰ
aĩmis indignͣdi ma̾ ꝑ̃buisset. hiis explicitis obsecrãtibꝰq militibus
pugne signũ dedit ¶ Erat forte ĩ ex̾citu crastius qui priori iꝑe ho¬
uesto gradu sub cesare militasset. tũc u̾o nõ mili ͤ sacranito quo solutꝰ

Expanded text:
et animos verbis accendere, virtutemque inet animos verbis accendere, virtutemque in Inter alia non omisit se omnibus modis pacem quesivisse, humilius etiam forte, quam deceret. Nominavit, per quos de pace Pompeium aut Scipionem interpellasset, ut publice etiam Tapsi amnis ad ripam de eodem mittendis ultro citroque legatis agere voluisset, atque hec omnia non metu um furoribus in magnas calamitates incideret; ex adverso autem quam superbe quamque impie vel neglecte petitiones sue vel telorum etiam immissione repulse magnam nobilibus animis indignandi materiam prebuissent. His explicitis obsecrantibusque militibus pugne signum dedit. Erat forte in exercitu Crastinus, qui priori tempore honesto gradu sub Cesare militasset, tunc vero non militie sacramento, quo solutus
Abbreviated transcription (Latin):
nec mĩori sꝑe econsilio discesserũt iuram̃tũ tanti ducis de
tã magna re uelut arram uictoĩe teñtes. digressi autẽ e ꝯsilio
nõ ita multo pꝰ ut diximꝰ ĩ aciemsũt progress quos ubi cesar tũ ip̃e ẽt̃
castra meuens adu̾tit meũ locũ descendisse ubi equo marte c̾tari posset
substitit. et cõuersus ad suos nõ ẽ inq̾t mõ ampliꝰ de itin̾e sed de prelio
laborãdũ. Idest ecce nob occasio quã sꝑ optauimꝰ pug̾̃ndi et finẽ laboi¬
bus imponendi. h dicens instru̾e acies cepit om̃i cuiꝰ erat puissimus
militari arte. suosq int̾im ad mone ne se a młntudĩe hostiũ nrcũue¬
niri sinerent. siue id qd pompeiꝰ in consilio dix̾at erupisset. siue id
futurũ aĩo presagio concepisset. sibus ubens ne ĩiussu eiꝰ ĩcipent.
se in temꝑe quid agendũ ẽet signo iudicaturũ cuciure inde anes

Expanded text:
nec minori spe e concilio discesserunt, iuramentum tanti ducis de nec minori spe e concilio discesserunt, iuramentum tanti ducis de tam magna re velut arrham victorie tenentes. Digressi autem e consilio non ita multo post, ut diximus, in aciem sunt progressi. Quos ubi Cesar, tum ipse etiam castra movens, advertit in eum locum descendisse, ubi equo marte certari posset, substitit et conversus ad suos: Non est, inquit, modo amplius de itinere, sed de prelio laborandum. Adest ecce nobis occasio, quam semper optavimus, pugnandi et finem laboribus imponendi. Hec dicens instruere acies cepit omni, cuius erat peritissimus, militari arte suosque interim admonere, ne se a multitudine hostium circumveniri sinerent, sive id, quod Pompeius in consilio dixerat, erupisset, sive id futurum animi presagio concepisset, omnibus iubens, ne iniussu eius inciperent: se in tempore, quid agendum esset, signo indicaturum. Circumire inde acies,
Abbreviated transcription (Latin):
excitũ illũ esse qui gallĩa g̾maniãq ꝑdomuit oĩbus interfui. et
quid loqͣr scio. non ẽ ille mi crede mag̃na ꝑs bello periit diuturns
moriũt᷑ in preliis nõ nascũt᷑. hõies młti domũ rediere młti in ytaliar
sũt relicti młti prox ͣ. antũpnali pestilẽcia reliq̾e hiis ad durachiũ
preliis sunt consũpte. Deniq ille uet̾a̾nus ex̾citus mille mõis eu¬
nuit nome durat milites nõ suꝑsũt. ħ cuitẽ quẽ uidetis ex dilectu
nouo cisalpine gallie. et pars maior ex tnͣspadanis constat. hiis di¬
tis ne quid deesset insane iurauit ie insi uictorẽ nuĩꝙͣ e p̃lio reuer¬
surũ Ceterosq ad idem iusiurandũ u̾bis incitauit. nec miꝰ exẽ
pompeius dcũlaudans iurãsq silr̃. sic om̃s igr̃ iurauerũt ut
ncc̃e fu̾it mltos esse ꝑiuros. ingẽti gridio tꝙͣ felicit᷑ rebꝰ gestis

Expanded text:
exercitum illum esse, qui Galliam Germaniamque perdomuit. Omnibus interfui, et, exercitum illum esse, qui Galliam Germaniamque perdomuit. Omnibus interfui, et, quid loquar, scio. Non est ille, michi crede. Magna pars bello periit diuturno. Moriuntur in preliis, non nascuntur, homines. Multi domum rediere, multi in Italia sunt relicti, multi proxima autumnali pestilentia periere, reliquie his ad Durachium preliis sunt consumpte. Denique ille veteranus exercitus mille modis evanuit: nomen durat, milites non supersunt. Hic autem, quem videtis, ex dilectu novo cisalpine Gallie, et pars maior ex transpadanis constat. His dictis, ne quid deesset insanie, iuravit se, nisi victorem, numquam e prelio reversurum, ceterosque ad idem iusiurandum verbis incitavit, nec minus exemplo Pompeius, dictum laudans iuransque similiter. Sic omnes igitur iuraverunt, ut necesse fuerit multos esse periuros. Ingenti gaudio, tamquam feliciter rebus gestis,