comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nullius uero gloriam uel in illamtotam partempotuis¬
sediffundi si qui dem gangen transnare. uel transcende¬
re caucasum romani nominis fama nonualuit. spemquã
de propaganda late gloria ante oculos ponendonos¬
stri orbis angustia sam putauit. uultet diuturnitatis aufer¬
re: ut plene animone potis contemptum gloriae compos
dis suasor insinuet: et ait nec in hac ipsa parte inquam sapi¬
entis et fortis uirinomenser pere potest ae ternitatẽ nominis¬
pos sedurare. cummodo exustione. modo eluuione terrarum
diutur nitatirerum intercedat occasus : quod quales it̃ dissere¬
mus : in hacenim parte tractatus illa quae stiolatenter ab solui¬
tur quae multorum cogitationes de ambigen da mundi a eterni¬
tate sollicitatinam quis facilemundum semper fuis se consen¬
tiat cum et ipsa historiarum fides multarum rerumcultum
emen dationem que uel ipsam inuentionem recentem esse
fateatur : cum querudes primum homines. et incurias ilue¬

Expanded text:
nullius uero gloriam uel in illam totam partem potuisnullius uero gloriam uel in illam totam partem potuisse diffundi, si quidem Gangen transnare uel transcendere Caucasum Romani nominis fama non ualuit, spem quam de propaganda late gloria ante oculos ponendo nostri orbis angustias amputauit, uult et diuturnitatis auferre, ut plene animo nepotis contemptum gloriae compos dissuasor insinuet. Et ait nec in hac ipsa parte, in quam sapientis et fortis uiri nomen serpere potest, aeternitatem nominisposse durare, cum modo exustione, modo eluuione terrarum diuturnitati rerum intercedat occasus. Quod quale sit disseremus. In hac enim parte tractatus illa quaestio latenter absoluitur, quae multorum cogitationes de ambigenda mundi aeternitate sollicitat. Nam quis facile mundum semper fuisse consentiat, cum et ipsa historiarum fides multarum rerum cultum emendationemque uel ipsam inuentionem recentem esse fateatur, cumque rudes primum homines et incuria silue
Abbreviated transcription (Latin):
paruo magna esse non poterit: quod doc trinae propo¬
situm nonminus insequentib: apparebit: quin etiam
sicupiȩt proles futurorum hominum de inceps laudes¬
n uniuscuiusq nostrumacceptasa patribi posteris prodere¬
tamen propter eluuiones exustiones que terrarũ quas
Naccidere tempore certoneces se ẽ non modo non aeter¬
ynam sedne diuturnam quidem gloriam adse quipos¬
sumus Virtutis fructum. sapiens in conscientia po¬
nit. minus per fectus. ingloria unde scipio perfectionẽ
cupiens in fundere ne poti. auctorest: ut contentus con¬
scientiae prȩmio : gloriam non requirat: in qua adpeten¬
da quoniam duo sunt maxime quae praeoptaripos¬
sint ut et quam latissi me uagetur et quam diutis si¬
me perseueret.: post quam superius dehabitationis no¬
strae angustus disserendo. totius terrae quae ad cae¬
lum puncti locum obtinet. minimam quandam docu¬
ita nos trigeneris hominibus particulam possi deri.

Expanded text:
paruo magna esse non poterit. Quod doctrinae propoparuo magna esse non poterit. Quod doctrinae propositum non minus in sequentibus apparebit: «quin etiam si cupiat proles futurorum hominum deinceps laudes uniuscuiusque nostrum acceptas a patribus posteris proderetamen propter eluuiones exustionesque terrarum, quas accidere tempore certo necesse est, non modo non aeternam sed ne diuturnam quidem gloriam adsequi possumus.» Virtutis fructum sapiens in conscientia ponit, minus perfectus in gloria; unde Scipio, perfectionem cupiens infundere nepoti, auctor est ut, contentus conscientiae praemio, gloriam non requirat. In qua appetenda quoniam duo sunt maxime quae praeoptari possint, ut et quam latissime uagetur et quam diutissime perseueret, postquam superius de habitationis nostrae angustiis disserendo totius terrae, quae ad caelum puncti locum obtinet, minimam quandam docuit a nostri generis hominibus particulam possideri,
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod autem nos tram habitabilem dixit angustam uerticibus
la terib: latiorem in eadem describtione poterimus aduer¬
terenam quanto longior est tropicus circus. septentriona-¬
licirco tanto tona uerticib: quam lateribus angustior ẽ quia¬
a summitas eius in artũ extremicinguli breuitate contrahi¬
tur: deductio autem laterum. cum longitudine tropiciabu¬
traq: parte distenditur: denique ueteres. omnem habi¬
tabilem nos tram extente chlamrdi similem eẽ dixe¬
rungitem qui a omnis terra in qua etoceanus est ad
quẽ uiscaelestem circulum quasi centron. puncti obtinet
lo cumineces sario deoceano adiecit . qui tamen tanto no¬
mine quã sit paruus ui dessnam licet apud nos atlanticũ mare
licet magnũ uocet᷑ decaelo tamen
des pici enti¬
bus : non potest magnum uideri: cum ad caelum terrasi¬
gnum sit. quod diuidi non possit in partes: ideo autem ter¬
rae breuitas tam diligenter ad seritur ut paruipenden¬
dumambitum famae uir fortis intelle gat. quae in tam

Expanded text:
Quod autem nostram habitabilem dixit angustam uerticibus, lateribus latiorem, in eadem descriptione poterimus aduertere. Nam quanto longior est tropicus circus septentrionali circo, tanto zona uerticibus quam lateribus angustior est, quia summitas eius in artum extremi cinguli breuitate contrahitur, deductio autem laterum cum longitudine tropici ab utraque parte distenditur. Denique ueteres omnem habitabilem nostram extentae chlamydi similem esse dixerunt. Item quia omnis terra, in qua et Oceanus est, ad quemuis caelestem circulum quasi centron puncti obtinet locum, necessario de Oceano adiecit: «qui tamen tanto nomine quam sit paruus uides». Nam licet apud nos Atlanticum mare, licet Magnum uocetur, de caelo tamen despicientibus non potest magnum uideri, cum ad caelum terra signum sit, quod diuidi non possit in partes. Ideo autem terrae breuitas tam diligenter adseritur ut parui pendendum ambitum famae uir fortis intellegat, quae in tam
Abbreviated transcription (Latin):
a sole procedat : Huius ergo uigintiocto dierum numeri:
septerius origo ẽ : Namsi ab uno usq ad septem quantũ
singulinumeri exprimunt tantum antecedentib: ad¬
dendo procedas inuenies uiginti octo natadeseptem :
Hunc etiamnumerum qui inquater septenos aequa sorte
digerit ad totã ⁊ odiaci latitudinẽ emetiendã remetendamq
consumit: Nam septem dieb: ab ex¬
tremitate septentrionalis : orae obliq perlatum
meando ad medietatem latitudinis peruenit: qui locus
apellatur eclipticus : septem sequentib: a medio
adimumaustrale delabitur: septemaliis. rursus admedium
obliquata conscenditultimis septem septentrionali redditur
summitati: Itaisdem quater septenis dieb: omnem zodiaci
et longitudinem et latitu dinem circum per qua edis currit :

Expanded text:
a sole procedat. Huius ergo uiginti octo dierum numeri septenarius origo est. Nam si ab uno usque ad septem quantum singuli numeri exprimunt tantum antecedentibus addendo procedas, inuenies uiginti octo nata de septem. Hunc etiam numerum, qui in quater septenos aequa sorte digeritur, ad totam zodiaci latitudinem emetiendam remetiendamque consumit. Nam septem diebus ab extremitate septentrionalis orae oblique per latum meando ad medietatem latitudinis peruenit — qui locus appellatur eclipticus —, septem sequentibus a medio ad imum australe delabitur, septem aliis rursus ad medium obliquata conscendit, ultimis septem septentrionali redditur summitati. Ita isdem quater septenis diebus omnem zodiaci et longitudinem et latitudinem circum perque discurrit
Abbreviated transcription (Latin):
SECXNDUS
UPERIORE COMMENTARIO EUSTACHI
luce mihi dilectior filiusq: ad stelliferae sphaere
cursum et subiec tarum septem sermo processerat: nunc
iam demusico earum modulamine disputetur : quid hic inquã¬
n quis ẽ qui complet aures meas tantus et tam dulcis sonus. hic est¬
n inquit. ille qui inter uallis disiunctus in paribus. sed tamen¬
s prorata parte ratione dis tinctis inpulsuet motu ipso rumor

Expanded text:
SECVNDVS Superiore commentario, Eustathi luce mihi dilectior fili, usque ad stelliferae sphaerae cursum et subiectarum septem sermo processerat. Nunc iam de musico earum modulamine disputetur. , quis est, qui conplet aures meas tantus et tam dulcis sonus? Hic est, inquit, ille, qui intervallis disiunctus inparibus, sed tamen pro rata parte ratione distinctis inpulsu et motu ipsorum or
Abbreviated transcription (Latin):
renaum brapotuit circuliperquem solmeati de prxehendi
magnitudo ita ꝑipsum circulum mensura solis inuenta .ẽ in
hunc modum procedente in quisitionis ingenio :Aequinoctiali
dieante solis ortũ aequabilit̃ locatũ ẽ saxeumua san hemis phae¬
riis peciem cauata ambitione curuatũ in fraperlineas designato
duo decim dieiorarũ numero : quas stili prominentis umbracũ
transitu solis praetereundo distingͥit: hoc ẽ autem ut scimus
huius modiuasis officium ut tanto tẽporea priore eius extre¬
mitateadalteramusq stilium bra percurrat quanto solme¬
dieta tẽ caelia bortu in oc casum unius scilicet hemis phaerii
conuersione metitur namtotius caeli integra conuersio diem
noctem qua e conduditȩt ideo constat quantũ sol incirculosco

Expanded text:
rena umbra potuit circuli per quem sol meat deprehendi magnitudo, ita per ipsum circulum mensura solis inuenta est, in hunc modum procedente inquisitionis ingenio. Aequinoctiali die, ante solis ortum, aequabiliter locatum est saxeum uas, in hemisphaerii speciem cauata ambitione curuatum, infra per lineas designato duodecim diei horarum numero quas stili prominentis umbra cum transitu solis praetereundo distinguit. Hoc est autem, ut scimus, huius modi uasis officium, ut tanto tempore a priore eius extremitate ad alteram usque stili umbra percurrat quanto sol medietatem caeli ab ortu in occasum, unius scilicet hemisphaerii conuersione, metitur. Nam totius caeli integra conuersio diem noctemque concludit, et ideo constat quantum sol in circulo suo
Abbreviated transcription (Latin):
latione significat: est autem lacteus unusecircis. qui
ambiunt caelum : et sunt praeter eum : numero decẽ:
dequibus quaedicenda sunt proferemuscum de hoc
competens sermo processerit: solus ex omnibus hic
subiectus .ẽ. oculisceteris circulis magis cogitationet
quamui su.conpraehenden dis de hoclacteo multi inter
se diuersa senserunt: causasq: eius alii fabulosas:
naturales alii protulerunt: sed nos fabulos a reticen¬
tes. eatantum quae ad naturam eius. uisa sunt per¬
tineredicemus : Theo phrastus lacteum dixit esse so¬
compagem quade duobus hemispheriis caeli sphera
solidata ẽ : et id eo ubi oraeu trimq conuenerant:¬

Expanded text:
latione significat. Est autem lacteus unus e circis qui ambiunt caelum. Et sunt praeter eum numero decem, quibus quae dicenda sunt proferemus cum de hoc competens sermo processerit. Solus ex omnibus hic subiectus est oculis, ceteris circulis magis cogitatione quam uisu comprehendendis. De hoc lacteo multi inter se diuersa senserunt, causasque eius alii fabulosas, naturales alii protulerunt; sed nos, fabulosa reticentes, ea tantum quae ad naturam eius uisa sunt pertinere dicemus. Theophrastus lacteum dixit esse compagem qua de duobus hemisphaeriis caeli sphaera solidata est, et ideo ubi orae utrimque conuenerant
Abbreviated transcription (Latin):
mixtione generatur: namimpernumerus mas et parfemina
uocatur : Itemarithm eticiimparem patris et parem matris
appellation e uenerantur hincettimeus platonis frabricato¬
remmunda naeanimae deum partes eius ex pari et impari
idest duplari et triplarinu mero intertex uissememorauit
itaut aduplarius que ad octo atriplarius que aduiginti septẽ
sta ret al ternatiomutuan dihienim primi crbiu trimq na¬
scuntur si qui dem a paribus bis biniquae sunt quattuor
superficiem faciunt bis binabis quae sunt octo corpussoli¬
dum finguntadispari uero terternaquae s unt nouem

Expanded text:
mixtione generatur. Nam impar numerus mas et par femina mixtione generatur. Nam impar numerus mas et par femina uocatur. Item arithmetici imparem patris et parem matris appellatione uenerantur. Hinc et Timaeus Platonis fabricatorem mundanae animae deum partes eius ex pari et impari, id est duplari et triplari numero, intertexuisse memorauit, ita ut a duplari usque ad octo, a triplari usque ad uiginti septem staret alternatio mutuandi. Hi enim primi cybi utrimque nascuntur; siquidem a paribus bis bina, quae sunt quattuor, superficiem faciunt, bis bina bis, quae sunt octo, corpus solidum fingunt, a dispari uero ter terna, quae sunt nouem,
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt qui a primus omnium ita soluitur innumeros pariter
pares hocest in bis quater naut nihi lominus innumeros aeque
pariterpares diuisio quoq: ipsa soluat᷑ inbis bina: eadem quo¬
que qualita te contexitur. id estbis binabis cũ ergo et contextio
ipsius pariae quabilita te procedat et resolutio ae quabiliterre¬
deatus que admonadem quae diuisionemarithmeticaratione
non recipitmerito propteraequalem diuisionem iustitiae
nomen accepit et quia ex su pradicti somnibus apparet quan¬
ta et partium suarum et seor sumsu a plenitu dinenitatur:
iureplenus uocatur. Super est ut septenarium quo quenu¬
merum plenumiure uocitandumratio inmedio constituta¬
persuadeat acprimum hoc transire sine admiratione non
possumus quod duo numeri qui in semultiplicati uitale
spatium uiri fortis includerent ex pariet in pariconstiterunt :
hocenim uere perfectum est quod exhorum nu merorum per¬

Expanded text:
uerunt, quia primus omnium ita soluitur in numeros pariter uerunt, quia primus omnium ita soluitur in numeros pariter pares, hoc est in bis quaterna, ut nihilo minus in numeros aeque pariter pares diuisio quoque ipsa soluatur, id est in bis bina. Eadem quoque qualitate contexitur, id est bis bina bis. Cum ergo et contextio ipsius pari aequalitate procedat et resolutio aequaliter redeat usque ad monadem, quae diuisionem arithmetica ratione non recipit, merito propter aequalem diuisionem iustitiae nomen accepit; et, quia ex supra dictis omnibus apparet quanta et partium suarum et seorsum sua plenitudine nitatur, iure plenus uocatur. Superest ut septenarium quoque numerum plenum iure uocitandum ratio in medio constitutapersuadeat. Ac primum hoc transire sine admiratione non possumus quod duo numeri qui in se multiplicati uitale spatium uiri fortis includerent ex pari et impari constiterunt. Hoc enim uere perfectum est quod ex horum numerorum per
Abbreviated transcription (Latin):
nuimus plenitudo est eorũ qui aut corpus efficiant aut
uimoptine antuin culorum licet alias quoque causas qui¬
bus pleninu merieffiantures senonambigam : qualit̃
autemocto narius numerus solidum corpus efficiat
antelatis probatũ f ergo singulari terquo que plenus iure
dicetur proptercorpore aesoliditatis effectum: Sed et
ad ipsam cacliarmoniamid est concinentiam hunc numerũ
magis aptum eẽ non dubium ẽ cum sphaerae ipsae octo sint quae
mouentur de quibus secuturus sermo procedet : Omnes quoq
partes de quibus constat hicnu merus tales sunt ut ex earum
quaequalia sintsuo loco plenius explicabitur. aut deduplicato
eo qui et generatur et generat idest quat tuor: nam hicnu me¬
rus quattuor et nascitur deduobus et octo generataut componit᷑
detribus et quinque quorũ alter primus omnium numerorũ
impar apparuit quinarii autem potentiamsequens tracta¬
tus attinget : Prthagoriciuero huncnumerum iustiti am uoca¬

Expanded text:
nuimus, plenitudo est eorum qui aut corpus efficiant aut uim obtineant uinculorum, licet alias quoque causas quibus pleni numeri efficiantur esse non ambigam. Qualiter autem octonarius numerus solidum corpus efficiat ante latis probatum est. Ergo singulariter quoque plenus iure dicetur propter corporeae soliditatis effectum, sed et ad ipsam caeli harmoniam, id est concinentiam, hunc numerum magis aptum esse non dubium est, cum sphaerae ipsae octo sint quae mouentur, de quibus secuturus sermo procedet. Οmnes quoque partes, de quibus constat hic numerus, tales sunt ut ex earum quae qualia sint suo loco plenius explicabitur; aut de duplicato eo qui et generatur et generat, id est quattuor — nam hic numerus quattuor et nascitur de duobus et octo generat —; aut componitur de tribus et quinque, quorum alter primus omnium numerorum impar apparuit; quinarii autem potentiam sequens tractatus adtinget. Pythagorici uero hunc numerum iustitiam uoca
Abbreviated transcription (Latin):
potentia eultraceteras eminentis euenit quod solusom¬
nia quae quesunt quae queui dentur. eẽ complexus ẽ eẽ
autem dicimus intellegibilia uideri eẽ corporalia omnia
seu diuinum corpus habeant: seu caducum: hic ergo numeris
simul omnia et supera et subiecta des ignati aut enimdeus sũ mus
est aut mens ex eonata inquarerum species continentur. aut mun¬
dianima quae animarum omnium fons ẽ aut cȩlestia suntusq
adnos. aut terrena natura .ẽ. et sic quinarius rerum omnium
numerus impletur : De secunda septenarii numeri coniunctio¬
nedictaha eo pro affectatȩ breuitatis neces sitatesufficiaN:
tertia ẽ detrib: et quat tuor quaequantum ualeat reuol¬
uamus : Ceo metrici corporis ab in pari prima planities
in trib: lineis constat: his enimtrigonalis forma concludi¬
tur a pari uero prima in quat tuor inuenitur : Item scimis
secundum platonem id .ẽ. secundum ipsius ueritatis arca¬
num illa forti interseuinculo conligari quib interiecta¬

Expanded text:
potentiae ultra ceteras eminentis euenit quod solus omnia quaeque sunt quaeque uidentur esse complexus est esse autem dicimus intellegibilia, uideri esse corporalia omnia, seu diuinum corpus habeant seu caducum. Hic ergo numerus simul omnia et supera et subiecta designat. Aut enim deus summus est aut mens ex eo nata in qua rerum species continentur, aut mundi anima quae animarum omnium fons est, aut caelestia sunt usque ad nos, aut terrena natura est: et sic quinarius rerum omnium numerus impletur. De secunda septenarii numeri coniunctione dicta haec pro affectatae breuitatis necessitate sufficiant. Tertia est de tribus et quattuor, quae quantum ualeat reuoluamus. Geometrici corporis ab impari prima planities in tribus lineis constat his enim trigonalis forma concluditur; a pari uero prima in quattuor inuenitur. Item scimus secundum Platonem, id est secundum ipsius ueritatis arcanum, illa forti inter se uinculo colligari quibus interiect
Abbreviated transcription (Latin):
rum fuerunt aliud eẽ inferos negauerunt. quam
ipsa corpora quibus inclusȩ animae carcerem foedũ
tenebris. horridũ sordib: et cruore paciuntur: hoc ani¬
mae sepulchru: hocditis concaua hoc inferos uocauer̃
et omnia quaeillices secredidit fabulosa persuasio
in nobis metipsis. et in ipsis humanis corporib: ad signa¬
reconati sunt obliuionis fluuium aliud non esse
adserentes qua merrorem animae obliuiscentis

Expanded text:
rum fuerunt, aliud esse inferos negauerunt quam ipsa corpora, quibus inclusae animae carcerem foedum tenebris, horrendum sordibus et cruore patiuntur. Hoc animae sepulcrum, hoc Ditis concaua, hoc inferos uocauerunt, et omnia quae illic esse credidit fabulosa persuasio, in nobismet ipsis et in ipsis humanis corporibus adsignare conati sunt, obliuionis fluuium aliud non esse adserentes quam errorem animae obliuiscentis
Abbreviated transcription (Latin):
hi autem t̃minicum sint semper circa corpora quorũ termi¬
ni suntincorporeitam̃ in telleguntur nam quous que cor¬
pus es sedicetur necdum terminus intellegitur cogitatioq̃
c̃ceperit t̃minũcorpreliquit : ergo pͥmꝰ a corporib ad incorporea

Expanded text:
Hi autem termini, cum sint semper circa corpora quorum termini sunt, incorporei tamen intelleguntur. Nam quousque corpus esse dicetur, necdum terminus intellegitur: cogitatio quae conceperit terminum corpus reliquit. Ergo primus a corporibus ad incorporea
Abbreviated transcription (Latin):
de quibus constattum demum qui dipsepossit inuestigemus :
Constat septe narius numerus uel ex u no et sex uel ex du¬
obus et quinque uel ex tribus et quat tuor singularum
compagum menbra tractemus ex quibus fatebimurnul
lumarullumalium numerum tam uaria eẽ magestate
fecundum : ex uno etsex compago prima componitur
unum autem quod monasidestunitas dicitur. et mas
demet femina est paridem at queim paripsenon numerus
sed fonset origonumerorum: haec monasinitium finisq
omnium ne que ipsa principii aut finis sciens ad summum
refertur deum eius que in tellectum a sequentium nume¬
rorerũ et potestatum sequestrat necin in fer⁊ore post dm̃¬
gradufrus traeam desi deraueris : haec illa est mensex sum¬
monata deo qua euicestemporum nes diens in uno semper
quod adest consistit euocũ que ut pote una non sitipsanume¬
rabilis innumerastamen genenũ species et desecre atet in tra
secontinet inde quoque atiempaululum cogitationis incli¬

Expanded text:
de quibus constat, tum demum quid ipse possit inuestigemus. Constat septenarius numerus uel ex uno et sex, uel ex duobus et quinque, uel ex tribus et quattuor. Singularum compagum membra tractemus, ex quibus fatebimur nullum alium numerum tam uaria esse maiestate fecundum. Ex uno et sex compago prima componitur. Vnum autem quod monas, id est unitas, dicitur, et mas idem et femina est, par idem atque impar, ipse non numerus sed fons et origo numerorum. Haec monas, initium finisque omnium neque ipsa principii aut finis sciens, ad summum refertur deum eiusque intellectum a sequentium numero rerum et potestatum sequestrat, nec in inferiore post dgradu frustra eam desideraueris. Haec illa est mens ex summoquod adest consistit aeuo, cumque, utpote una, non sit ipsa numerabilis, innumeras tamen generum species et de se creat et intra se continet. Inde quoque aciem paululum cogitationis incli
Abbreviated transcription (Latin):
tead patientiam longioris usus : continuata consuetudine
protrabatur : Post annos septem dentesqui primie mer¬
seranti aliis aptiorib: adcibum solidum nascentib: cedunt:
Eodemq: anno id ẽ septimo plaene absoluitur inte gritas¬
loquendi : unde et septem uocales lit terae anatura di¬
cuntur inuentae. licet latinitas etisdem modo longas
modo breues pronuntiando: quinque proseptem
tenere maluerit: apud quos tamensi sonos uocaliũ.
non apices numeraueris: similiter septem sunt :
postannos au tembis septem ipsa ae tatis neces¬
sita te pubescit: tunc enim moueri incipit uis gene¬
rationis inmas culis et purgatio feminarum : Ideo
et tutela puerili quasi uirile iamrobur absoluitur:
dequata menfeminae propter uotorum festinatio

Expanded text:
te ad patientiam longioris usus continuata consuetudine te ad patientiam longioris usus continuata consuetudine protrahatur. Post annos septem dentes qui primi emerserant aliis aptioribus ad cibum solidum nascentibus cedunt, eodemque anno, id est septimo, plene absoluitur integritasloquendi: unde et septem uocales literae a natura dicuntur inuentae, licet latinitas, easdem modo longas modo breues pronuntiando, quinque pro septem tenere maluerit, apud quos tamen si sonos uocalium, non apices numeraueris, similiter septem sunt. Post annos autem bis septem ipsa aetatis necessitate pubescit. Tunc enim moueri incipit uis generationis in masculis et purgatio feminarum. Ideo et tutela puerili quasi uirile iam robur absoluitur, de qua tamen feminae, propter uotorum festinatio
Abbreviated transcription (Latin):
domade mẽnbraiam diuidi. simasculus septima :
Post partum uero utrum uicturum sit quod effusum .ẽ. an
inutero sie praemortuum ut cantũ modospirans nascere¬
tur septimahora discernit᷑ : Vltrahunc enim horarum nume¬
rum quae praemortua nascuntur aeris halitum ferre
non possunt: quem quisquis ultra septem horas sustinu¬
erit intellegitur aduitam creatus nisi alter forte qualis
perfectum potest casus eripiat: Item post dies septem.
iactat reliquia sumbilici: et post bisseptem: incipit ad lumen
uisus eius moueri: et post septies septem libere iam et pupu¬
las et totam faciem uertit ad motus singulos uidendorũ:
Pos septem uero menses dentes incipiun mandibulis emergere &
postbis septẽ sed et sineca sutimore pꝰter septẽ sonꝰ eiꝰ in uerba prũpił et pꝰ
quat̃ sepłẽ non solũ stat firmit̃ sed et hcedit : post
quinquies septem : incipit lac nutricis horrescere. nisi for¬

Expanded text:
domade membra iam diuidi; si masculus, septima. domade membra iam diuidi; si masculus, septima. Post partum uero, utrum uicturum sit quod effusum est an in utero sic praemortuum ut tantummodo spirans nascatur, septima hora discernit. Vltra hunc enim horarum numerum, quae praemortua nascuntur aeris halitum ferre non possunt. Quem quisquis ultra septem horas sustinuerit, intellegitur ad uitam creatus, nisi alter forte, qualis perfectum potest, casus eripiat. Item post dies septem iactat reliquias umbilici, et post bis septem incipit ad lumen uisus moueri eius, et post septies septem libere iam et pupulas et totam faciem uertit ad motus singulos uidendorum. Post septem uero menses dentes incipiunt mandibulis emergere, et post bis septem sedet sine casus timore. Post ter septem sonus eius in uerba prorumpit, et post quater septem non solum stat firmiter, sed et incedit. Post quinquies septem incipit lac nutricis horrescere, nisi for
Abbreviated transcription (Latin):
maneret orantem imperauerat saltib: concitari : aitque
septimo dies altum septimum eiciendo cumtali folliculo.
qualem supraret tulimus suffecis se conceptui : Hae chyp¬
pocrates : straton uero peripateticus. et diocles carrstius.
persepte nos dies concepti corporis fabricam hac obseruati¬
onedis pensant ut ebdomade secunda credant gut tassangui-¬
nis insuperficiae folliculi dequodiximus apparere : tertia
demergi eas introrsum . ad ipsum conceptionis limorẽ :
Quarta umorem ipsum coagulari ut quiddam uel ut
intercarnem acsanguinem liquida adhuc soliditate
conueniat : Quinta uero interdum fingiin ipsa subs tan¬
tia umoris humanam figuram magnitudine quidem
apis sed ut in illa braeuitate menbra om̃a et designata
totius corporis linia menta consistant : Ideo autemadie¬
cimus interdum quia constat quotiens quinta hebdo¬
made fingitur designatio ista menbrorum men se
septimo maturari partum : Cum autem non omense abso¬
lutio futura .ẽ. siquidem femina fabricatur sexta eb¬

Expanded text:
maneret orantem imperauerat saltibus concitari aitque septimo die saltum septimum eiciendo cum tali folliculo qualem supra rettulimus suffecisse conceptui. Haec Hippocrates. Straton uero Peripateticus et Diocles Carystius per septenos dies concepti corporis fabricam hac obseruatione dispensant, ut hebdomade secunda credant guttas sanguinis in superficie folliculi de quo diximus apparere, tertia demergi eas introrsum ad ipsum conceptionis humorem, quarta humorem ipsum coagulari ut quiddam uelut inter carnem ac sanguinem liquida adhuc soliditate conueniat, quinta uero interdum fingi in ipsa substantia humoris humanam figuram, magnitudine quidem apis, sed ut in illa breuitate membra omnia et designata totius corporis liniamenta consistant. Ideo autem adiecimus 'interdum' quia constat quotiens quinta hebdomade fingitur designatio ista membrorum, mense septimo maturari partum. Cum autem nono mense absolutio futura est, si quidem femina fabricatur, sexta heb
Abbreviated transcription (Latin):
da nobis sunt ipsius somnii uerba : non omnia sed ut quae que
uidebunt᷑ digna quaesiti ac prima nobis tractandam se
in gerit pars illa denu meris inquasicait : nam cũ aetas tua
septenos octies solis amfractus reditus que conuerterit duo¬
que hinumeri quorũ uterq: plenus alter altera decausa ha¬
betur circuit un aturali sum mam tibi fatalem confecerit:
inteunũ at que in tuum nomen secota conuertetciuitas te
senatus teomnes boni teso .cii. telatini in tuebuntun tueris
unus in quonitatur ciuitatis salus acnemulta dictatorrẽ
publicam constituasoportet siimpias propin quorum ma¬
nuseffugeris:: PlenituNem hic non frustranu

Expanded text:
da sunt nobis ipsius somnii uerba, non omnia, sed ut quaeque da sunt nobis ipsius somnii uerba, non omnia, sed ut quaeque uidebuntur digna quaesitu. Ac prima nobis tractandam se ingerit pars illa de numeris in qua sic ait: «Nam cum aetas tua septenos octies solis anfractus reditusque conuerterit, duoque hi numeri quorum uterque plenus, alter altera de causa habetur, circuitu naturali summam tibi fatalem confecerint, in te unum atque in tuum nomen se tota conuertet ciuitas; te senatus, te omnes boni, te socii, te Latini intuebuntur, tu eris unus in quo nitatur ciuitatis salus, ac ne multa, dictator rem publicam constituas oportet, si impias propinquorum manus effugeris.» Plenitudinem hic non frustra nu
Abbreviated transcription (Latin):
publicacicero quos que prius platoscripserat quae differentia
quaesimilitu do habeatur expressimus et curo perisuo uel
platoeris indicidm uelcicero sõnium scipionis ad sciuerit. quid¬
uesi tabepicureis obiectum platoni. uel quem ad modum de¬
bilis calumnia refellatur et quib: tractatibus philosophi ad¬
misceant uel a quibus penitus excludant fabulosa rectulimus
adiecimus que posthaec necessario genera omniumimagi¬
num quae falso quae que uero uidentur in somnis . ipsas que
dis tinximus species somniorum ad quas a fricani somniũ
constaret referri et si scipioni conuenenerit ali a somni¬
are et degeminis somni portis quae fuerit a ue teribus
expres sasententia superhi somnibus ipsius somnii de quo¬
loquimurmentem propositumq: signauimus et partem caeli
euidenter expressimus inqua sibi scipio perquietem haecuel
uidis seuisus est uel audissequaeret tulit : nunciam discucien¬

Expanded text:
publica Cicero quosque prius Plato scripserat, quae differentia, publica Cicero quosque prius Plato scripserat, quae differentia, quae similitudo habeatur expressimus, et cur operi suo uel Plato Eris indicium uel Cicero somnium Scipionis adsciuerit, quidue sit ab Epicureis obiectum Platoni uel quemadmodum debilis calumnia refellatur, et quibus tractatibus philosophi admisceant uel a quibus penitus excludant fabulosa rettulimus, adiecimusque post haec necessario genera omnium imaginum quae falso quaeque uero uidentur in somnis, ipsasque distinximus species somniorum ad quas Africani somnium constaret referri, et si Scipioni conuenerit talia somniare, et de geminis somnii portis quae fuerit a ueteribus expressa sententia, super his οmnibus ipsius somnii de quoloquimur mentem propositumque signauimus, et partem caeli euidenter expressimus in qua sibi Scipio per quietem haec uel uidisse uisus est uel audisse quae rettulit, nunc iam discutien
Abbreviated transcription (Latin):
et paulo post. hunccertũ locum qui sit designans ait:
sed sic scipio ut auus hictuus ut ego qui tegenui ius¬
titiam co leet pietatem: quaecũ magna in paren¬
tibus et propinquis tumin patria maximã ẽ: ea uita
uia est incelum. et ĩhunc coetumeorum quiiã uixe¬
re etcorpore laxatiillum in colunt locum quemuides. signi¬
ficans galaxian : Sciendum ẽ enim quod locus in quosibi
uidetur es sescipio perquietem lacteus circulus ẽ quiga laxias
uocatur : si quidem his uerbis in principio utitur: ostendebat
autem cartha ginem de excelso et plenostellarum in lustri
et claro quodam loco et paulo posta pertius diciterat autem¬
issplendidissimocandoreinter flam mas circulus elucens
quem uos ut a grais accepistisorbem lacteum nuncupatis ex
quo omnia mihi contem planti praeclara et mirabili a uide
bantur : Et dehoc quidem galaxia cum decirculis loquemur
plenius disseremus : sediam quoniam interlibros quos dere

Expanded text:
Et paulo post hunc certum locum qui sit designans ait: Et paulo post hunc certum locum qui sit designans ait: «Sed sic, Scipio, ut auus hic tuus, ut ego qui te genui, iustitiam cole et pietatem quae, cum magna in parentibus et propinquis, tum in patria maxima est. Ea uita uia est in caelum et in hunc coetum eorum qui iam uixere et corpore laxati illum incolunt locum quem uides», significans γαλαξίαν. Sciendum est enim quod locus in quo sibi uidetur esse Scipio per quietem, lacteus circulus est, qui γαλαξίας uocatur, siquidem his uerbis in principio utitur: «Ostendebat autem Carthaginem de excelso et pleno stellarum illustri et claro quodam loco.» Et paulo post apertius dicitis splendidissimo candore inter flammas circus elucens quem vos, ut a Graiis accepistis, orbem lacteum nuncupatis; ex quo omnia mihi contemplanti prbantur.» Et de hoc a quidem γαλαξίᾳ, cum de circulis loquemur, plenius disseremus. Sed iam quoniam, inter libros quos de re
Abbreviated transcription (Latin):
cauit quod longo tempore setestatus. ẽ silentio condi¬
disse: cumenim lelius quereretur nullas nasicaestatuas
in publico in interfectitiranni remunerationẽ locatas
respondit scipio postalia in haec uerba : s ed quam quam sapien¬
tib conscientia ipsa factorum egregiorum amplis simumuirtũ¬
tis ẽ p̃mium ta men illa diuina uirtus non statuasplũbo
inherentes nec trium phos arescientibus laureis. sed sta¬
biliora quaedã et uiridiora praemiorum genera deside¬
rat : quae ta menista sunt inquit laelius : tum scipio:
patimini me quoniam tertium diemiã feriati sumus et
cetera quibus adnartionem somnii uenit docens illa es se
stabiliora etui ridiora p̃miorum genera quae ipseuidis sec
in cae lobonis rerũ publicarum seruata rectoribus sicut
is uerbis eius ostenditur: sed quosis a fricane a lacriorad
tutandã rẽpublicam sichabeto : omnibus qui patriã
conseruar inta diuuerint auxer iñcertum eẽ incaelo
definitũ locum ubi beati a euo sempit̃no fruantur.¬

Expanded text:
cauit, quod longo tempore se testatus est silentio condidisse. Cum enim Laelius quereretur nullas Nasicae statuas in publico in interfecti tyranni remunerationem locatas, respondit Scipio post alia in haec uerba: «Sed quamquam sapientibus conscientia ipsa factorum egregiorum amplissimum uirtutis est praemium, tamen illa diuina uirtus non statuas plumbo inhaerentes nec triumphos arescentibus laureis, sed stabiliora quaedam et uiridiora praemiorum genera desiderat.» — «Quae tamen ista sunt?» inquit Laelius. Tum Scipio: «Patimini me, quoniam tertium diem iam feriati sumus,» et cetera quibus ad narrationem somnii uenit, docens illa esse stabiliora et uiridiora praemiorum genera quae ipse uidisset in caelo bonis rerum publicarum seruata rectoribus, sicut his uerbis eius ostenditur: tutandam rem publicam sic habeto: omconservaverint, adjuverint, auxerint, certum esse in coelo definitum locum, ubi beati sempit
Abbreviated transcription (Latin):
trarieta tem retortesunt: hicergonu merus cum quina¬
rio aptis simeiungitur cumhic aderrantes ut diximus
ad caelitonas illere feratur sed illerationes cissionis :

Expanded text:
trarietatem retortae sunt. Hic ergo numerus cum quinario aptissime iungitur, cum hic ad errantes, ut diximus, ad caeli zonas ille referatur, sed ille ratione scissionis
Abbreviated transcription (Latin):
hominis membra diffunditur : anima ergo cũ trahitur
ad corpus in hac prima sui productione siluestrem
tumultũ id .ẽ. hrlen in fluentẽ sibi incipit experiri:
et hocẽ: quod plato notauit inphaedone animam
in corpus trabi noua ebrietate trepidantem uolens
nouum potum materialis alluuionis intellegi. quo

Expanded text:
hominis membra diffunditur. Anima ergo, cum trahitur ad corpus, in hac prima sui productione siluestrem tumultum, id est ὕλην influentem sibi, incipit experiri, et hoc est quod Plato notauit in Phaedone, animam in corpus trahi noua ebrietate trepidantem, uolens nouum potum materialis alluuionis intellegi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
lucelucebat aliena : stellarũ aut̃ globiterrae magni duit¬
tudinẽ facileu incebarit :
Dicendo ex quo omnia mihi contemplanti id quod
supra retulimus adfirmat in ipso lacteo scipionis
et parentum persomniũ contigisse conuentum
duo sunt aut̃ praecipua qua e in stellis se admiratũ
refert: aliquarũ nouitatem et omnium magnitudinẽ
acprius denouitate post de magnitudine disseremus:
Pleneet docte adiciendo quas numquam exhoclo co uidimus:
causamicura nobis non uideantur ostendit: Locus enim nraẽ
habitationis itapositus ẽ ut quaedam stellae ex ipsonũ quã
possinit uideri: quia ipsa parscaeli inqua suntinumquam
potest hicbabitantibus a pparere : parsenim baecterrae quae
in colitur ab uniuersis hominibus. qui inuicem scirenos possum.
ad septentrionalẽ uerticẽ surgit et sphaerilis conuexitas

Expanded text:
luce lucebat aliena: stellarum autem globi terrae magnitudinem facile uincebant.» Dicendo: «ex quo omnia mihi contemplanti», id quod supra rettulimus adfirmat: in ipso lacteo Scipionis et parentum per somnium contigisse conuentum. Duo sunt autem praecipua quae in stellis se admiratum refert, aliquarum nouitatem et omnium magnitudinem. Ac prius de nouitate, post de magnitudine disseremus. Plene et docte adiciendo: «quas numquam ex hoc loco uidimus», causam cur a nobis non uideantur ostendit. Locus enim nostrae habitationis ita positus est ut quaedam stellae ex ipso numquam possint uideri, quia ipsa pars caeli in qua sunt numquam potest hic habitantibus apparere. Pars enim haec terrae, quae incolitur ab uniuersis hominibus — quos quidem scire nos possumus —, ad septentrionalem uerticem surgit, et sphaeralis conuexitas
Abbreviated transcription (Latin):
montem uidemus aut quod ipsa caeli superna sus¬
picimus aliud ẽ enim cum seo culis ingerit altitu¬
dos a liudcumperplanum se porrigit et extendit:
intuitus in quosolo horizontis circus efficitur
Haec decircis omnibus quibus caelum cingitur. di¬
cta sufficiant : tractatum ad sequentiatrans feramis¬
s ex quomihiomnia contemplanti praeclara cetera¬
N et mirabilia uidebantur : erantautem haestellae
quas nũquã ex hoclo co uidimus et eae magnitudines
omnium quas eẽ nũquam suspicati sumus ex qui¬
buserat eaminima qua eultima a caelocitima terris.¬

Expanded text:
montem uidemus aut quod ipsa caeli superna susmontem uidemus aut quod ipsa caeli superna suspicimus. Aliud est enim cum se oculis ingerit altitudo, aliud cum per planum se porrigit et extendit intuitus, in quo solo horizontis circus efficitur. Haec de circis omnibus quibus caelum cingitur dicta sufficiant. Tractatum ad sequentia transferamus: «Ex quo mihi omnia contemplanti praeclara cetera et mirabilia uidebantur. Erant autem eae stellae quas numquam ex hoc loco uidimus, et eae magnitudines omnium quas esse numquam suspicati sumus, ex quibus erat ea minima, quae ultima a caelo, citima terris
Abbreviated transcription (Latin):
los circum ferendo conspexerit. proprium sibi caeli
quod super terrã ẽ. terminũ facit: hicͥ orizonquem
sibi unius cuiusq: circum scribit as pectus : ultra trecentos:¬
et sexaginta stadios. longitudinẽ intra se continere
non poterit: Centum enim et octoginta stadios. non
excedit acies contrauidentis: seduisuscum ad hoc spa¬
tium uenerit. accessude ficiens: in rotunditatem recur¬
rendo curbatur : atq: ita fit ut hic numerus ex utraq
parte geminatus trecentorum sexaginta stadiorum
spatium. quod intraori tontem suum continetur. effi¬
ciat: semperque quantum ex huius spatii parte postea
procedendo dꝑmiseris : tantum tibideanteriore sumetur:
et idedorizon semper quanta cumquelocorum transgres¬
sione mutatur : huncautem quem diximus admittit
a spectum aut in terris a equa planitie saut pelagi
tran quilla libertas quae nullã oculis obiat offen¬
sam: nec temoueat quod sae pein longissimo positũ

Expanded text:
los circumferendo conspexerit, proprium sibi caeli los circumferendo conspexerit, proprium sibi caeli quod super terram est terminum facit. Hic horizon, quem sibi uniuscuiusque circumscribit aspectus, ultra trecentost sexaginta stadios longitudinem intra se continere non poterit. Centum enim et octoginta stadios non excedit acies contra uidentis; sed uisus, cum ad hoc spatium uenerit, accessu deficiens in rotunditatem recurrendo curuatur, atque ita fit ut hic numerus, ex utraque parte geminatus, trecentorum sexaginta stadiorum spatium quod intra horizontem suum continetur efficiat, semperque, quantum ex huius spatii parte postea procedendo dimiseris, tantum tibi de anteriore sumetur; et ideo horizon semper quantacumque locorum transgressione mutatur. Hunc autem quem diximus admittit aspectum aut in terris aequa planities aut pelagi tranquilla libertas, qua nullam oculis obicit offensam. Nec te moueat quod saepe in longissimo positum
Abbreviated transcription (Latin):
aequaliterdiuidunt: ⁊odiacum ita intersecantes. ut
unus eorum. perarietem et libram alter percancrum
at quȩta pricornum meando decurrat: sed ad australẽ
uerticem : non peruenire creduntur :
Duo quiad numerum praedictum supersunt: meridia¬
nus. et horizon non scribuntur insphȩra: quia certum
locum habere nonpossunt: sed prodiuersita te circum¬
spicientis. habitantis ueuariantur : meridianus ẽ enim
quem solcum superhominum uerticem uenerit. Ip sum
diem medium efficiendo designat: et quiaglobositas
terrae habitationes omnium aequales sibi esse nonpa¬
titur : non eadem pars caeli omnium uerticem despicit.
et ideo unus omnibus meridianus eẽ non poterit. sed
singulis gentibus superuerticem suum proprius
meridianus efficitur: similiter sibi ori tontẽ facit
circums pectio singulorum : horizon .ẽ. enim. uelut
quod am circo de signatus terminus caeliquod super
terram uidetur : et quia ad ipsum uere finem non
potest humanaacies peruenire : quantũ quisque ocu-¬

Expanded text:
aequaliter diuidunt, zodiacum ita intersecantes ut unus eorum per Arietem et Libram, alter per Cancrum atque Capricornum meando decurrat; sed ad australem uerticem non peruenire creduntur. Duo qui ad numerum praedictum supersunt, meridianus et horizon, non scribuntur in sphaera quia certum locum habere non possunt, sed pro diuersitate circumspicientis habitantisue uariantur. Meridianus est enim quem sol, cum super hominum uerticem uenerit, ipsum diem medium efficiendo designat. Et quia globositas terrae habitationes omnium aequales sibi esse non patitur, non eadem pars caeli omnium uerticem despicit; et ideo unus omnibus meridianus esse non poterit, sed singulis gentibus super uerticem suum proprius meridianus efficitur. Similiter sibi horizontem facit circumspectio singulorum. Horizon est enim, uelut quodam circo designatus, terminus caeli quod super terram uidetur. Et quia ad ipsum uere finem non potest humana acies peruenire, quantum quisque ocu
Abbreviated transcription (Latin):
is ad fides : uertit ex amen et intestina ouium uelboum neruos
tamuariis ponderibus inligatis tetendit : qualia in malleis fu¬
is sedidiceratitalis que ex his concentus euenit qualem prior
obseruatio non frustra animaduersa promiserat adie¬
ta dulcedine quam natura fidium sonora praestabathic
prthagoras tanti se creti compos deprehendit numeros ex
quibus sonisibi consoninascerentur: adeo ut fidibus subhac
numerorum obseruatione compositis ut certȩ certis aliae¬
que aliis. conuenientium sibi numerorum concordia ten

Expanded text:
is ad fides uertit examen, et intestina ouium uel boum neruos tam uariis ponderibus inligatis tetendit qualia in malleis fuisse didicerat, talisque ex his concentus euenit qualem prior obseruatio non frustra animaduersa promiserat, adiecta dulcedine quam natura fidium sonora praestabat. Hic Pythagoras, tanti secreti compos, deprehendit numeros ex quibus soni sibi consoni nascerentur, adeo ut, fidibus sub hac numerorum obseruatione compositis, certae certis aliaeque aliis conuenientium sibi numerorum concordia ten
Abbreviated transcription (Latin):
athomis: hac facilitate motus ut corpusomneilli sit per¬
uium crito laus peripateticus constareeam dequinta
essentia: brpparchus ignema naxi menes aera empe¬
docles etcritias. sanguinem : parmenides exterra et
igne : xenophantes exterraet aqua: boctosexaereet
igne : epicurus speciem exigne etaere et spiritumixtã:
obtinuit tamen non minus de incorporalitate eius
quam deim mortalita te sententia : Nunc uideamus
quae sint haec duo nomina quorum pariter meminit
cum dicit quae sidera et stellas uocatissneq: enim hic

Expanded text:
atomis hac facilitate motus ut corpus illi omne sit peruium; Critolaus Peripateticus constare eam de quinta essentia, Hipparchus ignem, Anaximenes aera, Empedocles et Critias sanguinem, Parmenides ex terra et igne, Xenophanes ex terra et aqua, Boethos ex aere et igne, Epicurus speciem ex igne et aere et spiritu mixtam. Obtinuit tamen non minus de incorporalitate eius quam de immortalitate sententia. Nunc uideamus quae sint haec duo nomina quorum pariter meminit cum dicit: «quae sidera et stellas uocatis». Neque enim hic
Abbreviated transcription (Latin):
parte tria deinde nouem. et inde uiginti septem : et ex
his numeris facta contextio : generationem animae.
imperio creatoris effecit: Non parua ergohinc poten¬
tianu merihuius ostenditur qui amundanae animae
origo septem finib: continetur : septem quoq: uagantiũ
sphaerarum ordinem illis telli faerae. et om̃s continenti

Expanded text:
parte tria, deinde nouem, et inde uigenti septem: ex parte tria, deinde nouem, et inde uigenti septem: ex his numeris facta contextio generationem animae imperio creatoris effecit. Non parua ergo hinc potentia numeri huius ostenditur quia mundanae animae origo septem finibus continetur, septem quoque uagantium sphaerarum ordinem illi stelliferae et omnes continenti
Abbreviated transcription (Latin):
dubitauit : In terhas non paruae potentiae ẽ qua edicitur
trito et ẽ primus hemioliustria. et primus epitritus quat¬
tuor : quod qualesit suo loco planius ex sequemur : Ergo ex
b: diapason simphonia generatur : Vndeuirgilius
nullius disciplinae expers. plenae . et peromniabeatos
ex primereuolens ait: o terquae quater qua ebeati: haec
de partib: septe narii numeri. sec tantes compendia dixe¬
rimus deipso quoq: paucadicemus : Hic numerus eptas
nunc uocatur. antiquato usu prima elittere : apuduete¬
res enĩ septas uocitabatur. quod greconomine testabatur
uenerationem debitam numero : nam primo omnium hoc
numero anima mundana generata ẽ sicut timaeus pla¬
tonis edocuit: monade enim in uertice locata terni
numeri ab eadem ex utraq parte fluxerunt: ab hac
pares ab illa in pares : id ẽ post monadem a parte
altera duo inde quattuor deinde octo ab altera uero

Expanded text:
dubitauit. Inter has non paruae potentiae est quae dicitur dubitauit. Inter has non paruae potentiae est quae dicitur trito; et est primus hemiolius tria et primus epitritus quattuor. Quod quale sit suo loco planius exsequemur. Ergo ex bus διὰ πασῶν symphonia generatur; unde Vergilius, nullius disciplinae expers, plene et per omnia beatos exprimere uolens, ait: ... o terque quaterque beati. Haec de partibus septenarii numeri sectantes compendia diximus. De ipso quoque pauca dicemus. Hic numerus ἑπτάς nunc uocatur, antiquato usu primae litterae; apud ueteres enim σεπτάς uocitabatur, quod Graeco nomine testabatur uenerationem debitam numero. Nam primo omnium hoc numero anima mundana generata est, sicut Timaeus Platonis edocuit. Monade enim in uertice lοcata, terni numeri ab eadem ex utraque parte fluxerunt, ab hac pares, ab illa impares; id est post monadem a parte altera duo, inde quattuor, deinde octo, ab altera uero
Abbreviated transcription (Latin):
media coniuntionem utrisq praestante : Exquat tuor
igitur elementis et trib: eorum interstitus absoludionem¬
corporum constare manifestum ẽ : Ergo hiduonumeri
triadico et quat tuor tam multiplici interse cognatio¬
nis necessitate sociati. efficiendis utrisq corporib: con¬
sensuministri foederis obsequuntur:
Nec solum explicandis corporib: hiduonumeri. conlati¬
uum praes tant fauorem. sed quater narium qui¬
dem prthagorei quem tetractriuocant ad eo quasi ad
perfectionem animae pertinentem inter arcana uene¬
rantur : ut exeo et iuris iuran di religionem sibi fecerint.
perquinrãe animae numerũ dedit ipsequa ternum: ter¬
narius uero ad signat animã trib: suis partib: absolu¬
tam : quarũ prima ẽ ratio quam logisticonappellant :¬
secunda animositas quam thrmicon uocant : tertia cupidi¬
tas quae ephrthrmeticon nuncupatur : Ita nullus sapien¬
tum animam exsrm phoniis quoq musicis constitisse

Expanded text:
media coniunctionem utrisque praestante. Ex quattuor igitur elementis et tribus eorum interstitiis absolutionemorporum constare manifestum est. Ergo hi duo numeri, tria dico et quattuor, tam multiplici inter se cognationis necessitate sociati, efficiendis utrisque corporibus consensu ministri foederis obsequuntur. Nec solum explicandis corporibus hi duo numeri collatiuum praestant fauorem, sed quaternarium quidem Pythagorei, quem τετρακτύν uocant, adeo quasi ad perfectionem animae pertinentem inter arcana uenerantur, ut ex eo et iuris iurandi religionem sibi fecerint: κτύν «per qui nostrae animae numerum dedit ipse quaternum». Ternarius uero adsignat animam tribus suis partibus absolutam, quarum prima est ratio quam λογιστικόν appellansecunda animositas quam θυμικόν uocant, tertia cupiditas quae ἐπιθυμητικόν nuncupatur. Item nullus sapientum animam ex symphoniis quoque musicis constitisse