comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ad edificandã turrĩ ob inuiriã dĩ: ꝑtinen¬
tiũ ad ciuitatẽ impioꝵ qui merito iniuriã
c̃fusionis sue passi sunt: in ꝑditione linguȩ
ꝓpriȩ. Ob quã causam ꝑ uniuersũ disꝑsi st̃
orbẽ: relicto oꝑe quod sũmo studio acce¬
lerare festinabant. In huiꝰ autẽ eb domo
qm̃ inmunis a pena t̾rigenarũ suꝑbientiũ
extitit : prisca remansit lingua. que priꝰ
humana. qr om̃ib erat cõmunis: postea uͦ
ab eiꝰ nomine nuncupata ẽ. ebrea: ad dis-¬
tinctionẽ ceterarũ. Que ꝑ successiones ꝑ¬
uenit ad abraham: ac sic ꝑ patriarchas qͥ
ex stirpe abraham sunt ꝓpagati: ꝓfusa
ẽ. in popłm dei. Attam̃ nec eb nec ipse pat̾
abraham in omnẽ ꝓgeniẽ suã hanc diffun¬
dere ualuert̃: s in eos qͥ ad ciuitatẽ dĩ ꝑti¬
nere uidebant᷑. de quib scđm carnẽ natꝰ¬
enedictis gͦ¬
duob filiis noe. atq uno in medio eoꝵ
maledicto : deinceps usq ad abraham de
iustoꝵ aliquoꝵ qui pie dm̃ colerent: cõme¬

Expanded text:
ob injuriam Dei, pertinentium ad civitatem impiorum, qui merito injuriam confusionis suae passi sunt in perditione linguae propriae. Ob quam causam per universum dispersi sunt orbem, relicto opere quod summo studio accelerare festinabant. In hujus autem Heber domo, quoniam immunis a poena terrigenarum superbientium exstitit, prisca remansit lingua, quae prius humana, quia omnibus erat communis, postea vero ab ejus nomine nuncupata est Hebraea ad distinctionem caeterarum. Quae per successiones pervenit ad Abraham, ac sic per patriarchas, qui ex stirpe Abraham sunt propagati, profusa est in populum Dei. Attamen nec Heber, nec ipse pater Abraham, in omnem progeniem suam hanc diffundere valuerunt, sed in eos qui ad civitatem Dei pertinere videbantur, de quibus secundum carnem natenedictis duobus filiis Noe, atque uno in medio eorum maledicto, deinceps usque ad Abraham de justorum aliquorum, qui pie Dominum colerent, comme
Abbreviated transcription (Latin):
gent nachor. & nachor uix̃ annos cera.¬
ginta eẽt annoꝵ: genuit abraham.⁊ na-¬
chor ⁊ aran. Ergo a natiuitate abrahe
qui decimꝰ fuit anoe sic̃ nunc declaratũ
ẽ. supputa ꝑ singłas etates numerũ annoꝵ
ab ortu uniꝰcuiꝰq patris. usq: ad ortũ sub-¬
sequentis filii: & inuenies ducentos nona-
ginta duos annos. Idẽ. a natiuitate. abrahe
usq ad diluuiũ quãuis beatꝰ iheronimꝰ in cro¬
nica eusebii atq orosius in pͥma fronte li¬
broꝵ suoꝵ: a quib etiã iosephus ñ longe
ex orbitat. alit̃ sentiant in numero annoꝵ
dicentes a natiuitate abrahe usq ad totiꝰ
orb diluuiũ inueniri supputando retror¬
Igit᷑ mundi secunda ita se habuit etas: ut
p̃notatũ ẽ. qͣntũ ad nr̃ȩ par uitatis notici¬
am ex antiquoꝵ auctoritate ꝑuenire po¬
tuit : quã etatẽ puericiã nominant.

Expanded text:
genuit Nachor. Nachor habens annos genuit Nachor. Nachor habens annos habens annos LXX genuit Abraham. chor, et Aran. Ergo a nativitate Abrahae, qui decimus fuit a Noe, sicut nunc declaratum est, supputa per singulas aetates, numerum annorum ab ortu uniuscujusque patris, usque ad ortum subsequeies 292 annos, id est, a nativitate Abrahae usque ad diluvium. Quamvis beatus Hieronymus in Chronico Eusebii, atque Orosius in prima fronte suorum librorum, a quibus etiam Josephus non longe exorbitat, aliter sentiant in numero annorum, dicentes a nativitate Abrahae usque ad totius orbis diluvium inveniri, supputando retrorr mundi secunda ita se habuit aetas, ut praenotatum est, quantum ad nostrae parvitatis notitiam ex antiquorum auctoritate pervenire potuit, quam aetatem pueritiam nominant.
Abbreviated transcription (Latin):
disꝑsit eos dñs. suꝑ faciẽ cunctarũ regionũ.
Merito autẽ malꝰ punit᷑ affectꝰ : etiã cui ñ
succedit affectꝰ. Genꝰ uero ipsũ pene quale
fuit . qm dominatio imꝑantis in lingua ẽ.
ibi ẽ. dãpnata suꝑbia : ut ñ intelligeret
iubens homini. qui noluit intelligere ut
obediret dõ iubenti. sic illa c̃spiratio dissolu¬
ta ẽ. cũ quisq ab eo quẽ ñ intelligebat abs¬
cederet. nec se nisi ei cũ quo loqui poterat
aggregaret. & ꝑ linguas diuise sunt gen¬
tes disꝑseq ꝑ t̾ras sicut dõ placuit qui hoc
modis occultis nob̾q in comprehensibilib
fecit. E& illis gͥ trib hominib noe filiis
ẽ. autẽ numerꝰ gentiũ multo ampliꝰ quã
supra memorare cepimꝰ: series annoꝵ a di¬
luuio usq ad natiuitatẽ abrahe: ita c̃tinet᷑.
Dem centũ erat annoꝵ quando
genuit arfaxat: biennio post diluui¬
noꝵ: genuit sale. Sale quoq tcesimo eta¬
tis
sue anno: genuit eb̾. Eber autẽ cũ trigin-

Expanded text:
um regionum. Merito autem malus punitur affectus, etiam cui non succedit effectus. Genus vero ipsius poenae quale fuit? Quoniam dominatio imperantis in lingua est, ibi est damnata superbia, ut non intelligeret jubens homini, qui noluit intelligere ut obediret Deo jubenti, sicque illa conspiratio dissoluta est, cum quisque ab eo quem non intelligebat abscederet, nec se nisi ei cum quo loqui poterat aggregaret. Et per linguas divisae sunt gentes dispersaeque per terras sicut Deo placuit, qui hoc modis occultis nobisque incomprehensibilibus fecit. Ex illis igitur tribus hominibus Noe filiis us autem est numerus gentium, multo amplius quam supra memorare coepimus, series annorum a diluvio usque ad nativitatem Abrahae ita continetur. Sem 100 erat annorum quando genuit Arfaxat, biennio post diluvinorum, genuit Sale. Sale quoque trigesimo aetatis suae anno, genuit Heber. Heber autem cum 34
Abbreviated transcription (Latin):
sculꝰ qui ñ circũcidet᷑ carnẽ
ꝓputii sui: octaua die interibit ani¬
ina illa de genere suo qr testamentũ me¬
um dissipauit: cũ hec nulla culpa sit par¬
uuli cuiꝰ dixxit animã ꝑiturã. nec ipse
dissipauerit testamentũ dĩ. s maiores qͥ
eũ circũcidere ñ curart̃: nisi qr etiã par

Expanded text:
s, et qui non circumciderit carnem praeputii sui octavo die, interibit anima illa de genere suo; quia testamentum meum dissipauit, cum haec nulla culpa sit paruuli, cuius dixit animam perituram, nec ipse dissipauerit testamentum Dei, sed maiores, qui eum circumcidere non curarunt; nisi quia etiam par
Abbreviated transcription (Latin):
mesaneos: que nc̃ arax uocat᷑ ab omnib
Arfaxat autẽ filius fuit sala: de quo natꝰ
uͦ qui filius fuit eb: habuit filios helmo¬
dath. saleth. asormoth lare. adurã. uz al.
deda. ebal. abimael. sapha. ⁊ ophir. & ebi¬
la. & iobab. Isti a flumine cophino indie:¬
& posita circa sirie loca quedã inhabitant.
He generationes sem. Sem uͦ cũ centũ e̾e̾t
annoꝵ: genuit arfaxat biennio post di

Expanded text:
Mesaneos, quae nunc Arax vocatur ab omnibus. Mesaneos, quae nunc Arax vocatur ab omnibus. Arfaxat autem filius fuit Sala, de quo natusch; Jecta vero, qui filius fuit Heber, habuit filios Helmodat, Saleth, Asormoth, Jare, Aduram, Usal, Deda, Ebal, Abimael, Sapha, et Ophir, et Ebila, et Jobab. Isti a flumine Cophenae Indiae, posita circa Syriae loca quaedam inhabitant. Hae namque generationes Sem. Sem vero cum centum esset annorum genuit Arfaxat, bi
Abbreviated transcription (Latin):
filio maledictꝰ ẽ. cham : & qͦs genuit un¬
decĩ nominant᷑. Deinde usq ad qͦs fines
ꝑuenerint : cõmemoratis quib dã ciuitati¬
b dicit᷑. Ac ꝑ hoc infiliis nepotibq com¬
putatis de ꝓgeme cham: triginta unꝰ geni¬
ci referunt᷑. Sem uͦ t̃tio filio noe: qͥnq
fuert̃ nati qui usq ad occeanũ seorsũ ha¬
bitant asiã: ab eufrate facientes iniciũ.
Helam si quidẽ helamitas: qui ꝑsarũ sunt
pͥncipes dereliquit. Assur autẽ ninũ ins¬
cituit ciuitatẽ: qui nunc caldei uocant᷑.
Arfaxcat autẽ: arfaxat eos nominauit. cũ
pͥnceps eoꝵ eẽt. Arã uͦ arãmeos instituit
q̃s greci siros appellant. Quos autẽ nunc
lidos uocant: luth tunc ludas nominauit.
Arã uͦ quatuor filiis existentib hus quidẽ
instituit traconitidẽ & damascũ: que ẽ.
media palestine sirieq c̃iuncta. Arme¬
niã uͦ otrꝰ: gether. bactrianos: Mes autẽ

Expanded text:
filio maledictus est Cham, et quos genuit unfilio maledictus est Cham, et quos genuit undecim nominantur. Deinde usque ad quos fines pervenerint commemoratis quibusdam civitatibus dicitur ac per hoc in filiis nepotibusque computatis, de progenie Cham triginta unus geniti referuntur. Sem vero tertio Noe filio quinque fuerunt nati, qui usque ad Oceanum seorsum habitant Asiam, ab Eufrate facientes initium. Helam siquidem Helamitas, qui Persarum sunt principes, reliquit. Assur autem Ninum instituit civitatem, qui nunc Chaldaei vocantur. Arfaxat autem Arfaxateos nominavit, cum princeps eorum esset. Aram vero Aram eos instituit quos Graeci Siros appellant. Quos autem nunc Lidos vocant, Luth, tunc Ludas, nominavit. Aram vero filiis quatuor existentibus, his quidem instituit Traconitidem et Damascum, quae est Media Palaestinae Syriaeque conjuncta. Armeniam vero Otrus, Geter Bactrianos, Mes autem
Abbreviated transcription (Latin):
angusto fretu fenicis littora separatã.¬
Samarii emissa nobił ciuitas coeles sirie:
hanc macedones qͥ post alexandri mortẽ
regnauert̃: epyphaniã nuncupauert̃.¬
& fuit terminꝰ cananeoꝵ sidone donec ue¬
niat᷑ in gerara. & usq ad gazã ꝑgentib
sodomã ⁊ gomorrã. et ad aman ⁊ seboim
usq lezem. Quia cetere ciuitates sidon
uidelicet & gerara. ⁊ sodoma ⁊ gomorra
&̾ adama ⁊ seboim note st̃ nominib fuis.
Fiunt itaq filii cham om̃s hoc ẽ. medii filii
noe quatuor ⁊ nepotes quinq ex uno eiꝰ
filio ꝓ nepotes duo ex nepote uno: fit eoꝵ
sũma undecĩ. Quib enumeratis hic re¬
dit᷑ ad aliũ filiũ cham qui uocabat᷑ mesra¬
im. & cõmemorant᷑ qͦs genuit : ñ tanquã
singuli homines s nationes septẽ. & de
sexta uelut de sexto filio gens cõmemorat᷑
exisse que appellat᷑ philistũm unde fiunt
octo. Inde iterũ ad canaan redit᷑. in quo

Expanded text:
angusto fretu angusto fretu Samaria emissa nobilis Syriae Coeles civitas, hanc Macedones, qui post Alexandri mortem regnaverunt, Epiphaniam nuncupaverunt. Et fuit terminus Chananaeonias in Gerara usque ad Gazam pergentibus Sidoniam et Gomorrham, et Adamam, et Seboim usque Lesa. Quia caeterae civitates, Sidon videlicet, et Gerara, et Sodoma, et Gomorrha, et Adama, et Seboim notae sunt nominibus suis. Fiunt itaque omnes filii Cham, hoc est, medii filii Noe quatuor, et nepotes quinque, ex uno ejus filio pronepotes duo, ex nepote uno fit eorum summa undecim. Quibus enumeratis, hic reditur ad alium Cham, qui vocabatur Mesraim: et commemorantur quos genuit, non tanquam singuli homines, sed nationes septem, et de sexta, velut de sexto filio, gens commemoratur exisse, quae appellatur Philistiim: unde fiunt octo. Inde iterum ad Chanaan reditur; in quo
Abbreviated transcription (Latin):
breo scriptũ ẽ. reges saba. Dadai gens ẽ.
ethiopie in occidentali plaga. At uͦ mes¬
raim genuit bidim. & anomim. & balaa¬
bim. neptium. ⁊ petrusim. ⁊ casluim. De
quib egressi st̃ philistum ⁊ capturim ex¬
ceptis labaim a quib libies postea nomi¬
nati sunt qui pri phetei uocabant᷑: et
caslium qui deinceps philistiim appellati
sunt : quos nos corrupte palestinos dicimꝰ.
Cetere ui. gentes ignote nob̾ sunt qͥ a bello
ethiopico subuerse: usq ad obliuionẽ p̾te¬
ritoꝵ nominũ ꝑuenert̃. Possed̾unt autẽ
t̾ram : agaze usq ad extremos fines egip
ti. Canaan autẽ genuit sidonẽ pͥmogeni¬
tũ suũ & etheũ. iebuseũ. ⁊ amorreũ. ger¬
geseũ. et eueũ. ⁊ aracheũ. sineũ. ⁊ aradiũ
samarithen. ⁊ amatheũ. De canaan primꝰ
natꝰ ẽ. sidon. a quo urbs in fenice fidon
uocat᷑. Aracheus qui archas condidit opidũ¬
contra tripolim in radicib libani sitũ.

Expanded text:
braeo scriptum est reges Saba. Dadam genus est braeo scriptum est reges Saba. Dadam genus est Aethiopiae, in Occidentali plaga. At vero Mesraim genuit Ludim et Anamim, et Laabim, Neptuim, et Petrusim, et Cesluim. De quibus egressi sunt Philistiim, et Chapturim, exceptis Labaim, a quibus Libyes postea nominati sunt, qui prius Putei vocabantur, et Casloim, qui deinceps Philistiim appellati sunt, quos non corrupte Palaestinos dicimus. Caeterae sex gentes ignotae nobis sunt, quia bello Aethiopico subversae, usque ad oblivionem praeteritorum nominum pervenerunt. Possederunt autem terram Agazi usque ad extremogenitum suum, et Ethaeum Jebusaeum et Amorraeum, Gergesaeum et Evaeum, et Arachaeum, Simaeum et Aradium Samarithen et Matthaeum. De Chanaan primus natus est Sidon, a quo urbs in Phoenice Sidon vocatur. Arachaeus, qui Archas condidit oppiducontra Tripolim in radicibus Libani situm.
Abbreviated transcription (Latin):
Filii cham chus & mesraim futh & canaan.
Chus hodie ab ebreis etiophia nuncupat᷑.
Mesraim egiptꝰ. Futh: libies. a quo ⁊ mau¬
ritanie fluuiꝰ usq in p̾sens futh dicit᷑. om̃is¬
q circa eã regio futensis nuncupat᷑. Modo
tam̃ in una tantũ climatis eiꝰ parte : anti¬
quũ libie nom̃ residet et reliqua t̾ra uo¬
cat᷑ affrica. Porro canaan obtinuit t̾ram:
quã udei deinceps possedert̃: eiectis ca¬
naneis. Filii chus. saba ⁊ einla. sabata et
rema. Sabataca id ẽ. saba: a quo sabei.
Cuila getuli in parte remotioris affrice
heremo choherentes. Sabateni qui nunc
astauari nuncupant᷑. Rema uͦ & sabata¬
cha paulatĩ antiqua uocabula ꝑdidert̃
⁊ que nc̃ ꝓ ueterib habeant᷑ ignorant᷑.
Filii saba a quib dicimꝰ appellatos sabeos:
int̾̃pretat᷑ nunc saba. Arabia in septua¬
gesimo pͥmo psalmo ubi nos habemꝰ regeᷤᷤ
arabũ et saba munera offerunt. in he¬

Expanded text:
Filii Cham, Chus et Mesraim, Futh et Chanaan. Filii Cham, Chus et Mesraim, Futh et Chanaan. Chus hodie ab Hebraeis Aethiopia nuncupatur, Mesraim Aegyptus, Futh Libyes, a quo et Mauritaniae fluvius usque in praesens Phuth dicitur, omnisque circa regio Phutensis nuncupatur. Modo tamen in una tantum climatis ejus parte antiquum Libyae nomen residet, et reliqua terra vocatur Africa. Porro Chanaan obtinuit terram quam Judaei deinceps possederunt, ejectis Chananaeis. Filii Chus, Saba, et Evila, Sabatha et Rema, Sabatacha. Saba, a quo Sabaei; Evila, Gethuli, in parte remotioris Africae, eremo cohaerentes; Sabatha Sabatheni, qui nunc Astavari nuncupantur. Rema vero et Sabatacha paulatim antiqua vocabula perdiderunt, et quae nunc pro veteribus habeant, ignoratur. Filii Saba, a quo diximus appellatos Sabaeos: interpretatur autem nunc Saba, Arabia. In gesimo primo psalmo, ubi habemus: Reges Arabum et Saba munera offerunt, in Hae
Abbreviated transcription (Latin):
institute sunt. Gomer autẽ habens tres
filios: astinegas qui astinegas instituit.
pati. Aiano autẽ iap̾eth filio & ipso tres ha-¬
bente filios. helisas quidẽ heliseos uocauit
eos quoꝵ pͥnceps fuit qui nc̃ st̃ eolici. Tarsis
uͦ thirsos. sic enĩ antiquitꝰ cilicia uocabat᷑.
arsus enĩ apđ eos: maxima ciuitatũ metro¬
poł appellat᷑. tau littera pro teta mutata.
Cythim autẽ cythimã insulã habuit quedi
cit᷑ nunc ciprus: & ab ea om̃s insule et ma¬
ritima loca crthim ebraice nominant᷑. Tes¬
tis ẽ. sermonis mei una in cr̃pro ciuita¬
tũ: que antiquã appellationẽ ualuit reti¬
nere. Cythis enĩ : ab his qui ei grecũ nom̃ im¬
posuert̃ uocat᷑ : neq sic fugiens crỹthi nom̃.
Ia feth itaq filii seu nepotes has habuere
gentes: & que forsitan nunc ignorant᷑.
Om̃s tam̃ pene insulas ⁊ totiꝰ orb̾ littora t̾ras¬
mano & tauro montib om̃ia maritima lo¬
ca usq ad occeanũ possed̾unt brictannicũ.

Expanded text:
institutae sunt. Gomer autem habens tres filios. Astinegas quidem Astinegas instituit, pati. A Jano autem Jafeth filio, et ipso tres habente filios: Helisas quidem Helisaeos vocavit eos, quorum princeps fuit, qui nunc Aeolici. Tharsis vero Thyrsos, sic enim antiquitus Cilicia vocabatur; Tharsus enim apud eos maxima civitatum metropolis appellatur, tau littera, pro theta mutata. Cythim autem Cythimam insulam habuit, quae nunc dicitur Cyprus, et ab ea omnes insulae et maritima loca, Cythym Hebraice nominantur. Testis enim sermonis mei una in Cypro civitatum, quae antiquam appellationem valuit retinere. Cythis enim ab his qui ei Graecum nomen imposuerunt vocatur, neque sic fugiens Cythi nomen. Jafeth itaque filii seu nepotes has habuere gentes, et quae forsan nunc ignorantur. Omnes tamen pene insulas et totius orbis littora terrasmano et Tauro montibus omnia maritima loca usque ad Oceanum possederunt Britannicum.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ de domo patris tui. Scđ̾m hec uerba ste
cũ illo & ipse filiꝰ habitauit: s priꝰquã ha¬
bitaret in eadẽ ciuitate id ẽ. cũ ẽet in me¬
sopotamia. iã ñ gͦ excierat a caldeis. Quod
adiungit stepħs tunc abraham egressus
ẽ. de t̾ra caldeoꝵ & habitauit in carran.
ñ qđ sit factũ postea quã loquutꝰ ẽ. illi ds̃
neq enĩ post illa dĩ uerba egressus ẽ. de t̃¬

Expanded text:
 demonstrabo. Secundum haec uerba Stepcum illo et ipse filius habitauit, sed priusquam habitaret in eadem ciuitate, iam tamen cum esset in Mesopotamia. Iam ergo exierat a Chaldaeis. Quod itaque adiungit Stephanus: Tunc Abraham egressus est de terra Chaldaeorum et habitauit in Charra, non quid sit factum, postea quam locutus est illi Deus neq
Abbreviated transcription (Latin):
t̾renã dicimꝰ ciuitatẽ. Ds autẽ ñ localit᷑
descendit. dũ sit ubiq totꝰ & om̃ia imple¬
at : s descendere dicit᷑ in t̾ram. quando
p̾t̃ usitatũ nature cursũ mirabilit̾ oꝑat᷑ :
nec discit uidendo aliquid ad tẽpus qͥ ig¬
norare potest nichil m̃te cuiꝰ piã c̃ceptũ.
Dicit᷑ enĩ ad tẽpꝰ uidere & cognoscere : eo
quod uideri qđ reprobat ⁊ cognosci faci¬
at. Ciuitas namq illa ñ sic uidebat᷑ quo¬
mͦ eã ds̃ uideri fecit : quando sibi qͣntũ dis¬
pliceret oftendit. Quãuis possit intelligi
ds̃ ad illã cuntatẽ descendisse : qr descen

Expanded text:
terrenam dicimus civitatem. Deus autem non localiter descendit, cum sit ubique totus et omnia impleat, sed descendere dicitur in terram, quando, praeter usitatum naturae cursum, mirabiliter operatur. Nec discit videndo aliquid ad tempus, qui ignorare potest nihil, mente cujuspiam conceptum. Dicitur enim ad tempus videre et cognoscere, eo quod videri quod reprobat et cognosci faciat. Civitas namque illa non sic videbatur quomodo eam Deus videri fecit quando sibi quantum displiceret ostendit: quamvis possit intelligi Deus ad illam civitatem descendisse, quia desce
Abbreviated transcription (Latin):
sem. Quã quã enĩ sit ds̃ om̃iũ gentiũ
quodã modo tam̃ ꝓprio uocabulo. & in ip¬
sis iam gentib dicit᷑ ds̃ isrł. & hoc unde
factũ ẽ. nisi ex benedictione iafet: In
popło enĩ gentiũ totũ orbe t̾rarũ occupauit
eccła: hoc prorsus ꝓnunciabat᷑ cũ diceret᷑.¬
Sem quippe de ͫ semine in carnatꝰ ẽ. xp̃c.
interpretator nominat᷑. Quid autẽ nomi¬
ut cantica canticoꝵ etiã in se pͣcedente pro¬
pħia ungento cõparent᷑ effuso: in cuiꝰ domi¬
b id ẽ. ecclius habitat gentiũ latitudo. Nã iafet :
latitudo int̾pretat᷑. Ecce quomͦ dilatet¬
d̾s̃ iafet. & habitet in tab̾nacuł sem: idẽ.
a societate isrł : & ꝑegrini testamentoꝵ. ⁊
ꝓmissionis spem ñ habentes: & fine dõ in hoc
mundo. ꝑhec uerba ostendit᷑ quod ñ dũ
habitabat iafet in domib sem. S paulo
post quẽ admodũ c̃cludat aduertamꝰ. Igit᷑
iã in quid ñ estis ꝑegrini ⁊ hospites. s estis

Expanded text:
Sem. quamquam enim sit deus omnium gentium, quodam modo tamen proprio uocabulo et in ipsis iam gentibus dicitur deus Israhel. et unde hoc factum est nisi ex benedictione Iafeth? in populo enim gentium totum orbem terrarum occupauit eccSem quippe de cujus semine incarnatus est Christus, interpretatur nominatus. Quid autem nomiut per Cantica canticorum etiam in se praecedente prophetia, unguento comparetur effuso? In cujus domibus, id est ecclesiis, habitat gentium latitudo, nam Jafeth latitudo interpretatur. Ecce quomodo Deus dilatet Jafeth, et habitet in tabernaculis Sem, id est, a sopromissionis spem non habentes et sine deo in hoc mundo. per haec uerba ostenditur,. quod nondum habitabat Iapheth in domibus Sem. sed paulo post quemadmodum concludat, aduertite. igitur iam, inquit, non estis peregrini et inquilini, sed estis
Abbreviated transcription (Latin):
nib eueniret: s hec ꝓpria hominũ uirtu¬
te p̃beret᷑. Solus ipse p̾sumens homines a
dĩ timore reuocare : & sꝑem suã in ꝓpria
uirtute reponere. Ob quã rẽ turrĩ edifi¬
candã altiorẽ suadebat. ubi aqua ñ possit
ascendere: que etiã celũ ꝑtingeret. Mul¬
titudo autẽ ꝓna erat : ut nembrot pͣcep¬
tionib obediret. Putantes graue seruitiũ
obsequi dõ & turrĩ edificabant in nullo
sua stedia deserentes. Sumebat gͦ altitu¬
do facilitatẽ: & plusꝗ sꝑare quis possit.
Multis itaq manib fabricata crescebat. Un¬
de & legis lator testat᷑ dñm descendisse
ad uidendã turrĩ: quã edificabant filii
adã dicens. Ecce unꝰ popłs & unũ labiũ om¬
nib ceꝑuntq hoc facere nec desistent a
cogitationib: donec eas oꝑe compleant.

Expanded text:
nibus eveniret, sed haec propria hominum virtunibus eveniret, sed haec propria hominum virtute praeberetur, solus ipse praesumens homines a Dei timore revocare, et spem suam in propria virtute reponere. Ob quam rem turrim aedificandam altiorem suadebat, ubi aqua non posset ascendere, quae etiam coelum pertingeret. Multitudo autem prona erat ut Nembroth praeceptionibus obediret, putantes grave servitium obsequi Deo, et turrim aedificabant, in nullo sua studia deserentes. Sumebat ergo altitudo facilitatem, et plusquam sperare quis possit. Multis itaque manibus fabricata, crescebat. Unde et legislator testatur Dominum descendisse ad videndam turrim quam aedificabant filii Adam, dicens: Ecce unus populus et unum labium omnibus, coeperuntque hoc facere, nec desistent a cogitationibus, donec eas opere co
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ habitationũ natꝰ ẽ. Falec autẽ hebrei
diuisionẽ uocant : qm̃ dũ unũ hucusq
ẽẽt labiũ hominis diuisũ ẽ. in plures scili¬
cet linguas. & que hactenꝰ uocabat᷑ hu¬
mana deinceps exxigente suꝑbia: diu̾¬
sa ꝓmeruit uocabula. Dõ autẽ iuibente
ut crescerent & multiplicarent᷑ post di¬
luuiũ filii noe. & ut diuersam colentes
faciẽ t̃rarũ: abundantia fructuũ poti¬
rent᷑. Qui cũ e̾ent ineruditi & idõ inobe¬
dientes fuert̃. in calamitatib incidentes:
sua grauit peccata sensert̃. & qr iuuen¬
tutis multitudine feruebant: et propͥa
fortitudine. ñ dĩ ꝓpitiatione se bona ha¬
bere credebant: apposuert̃ ut uoluntati
dĩ mobedientes fierent. Fec̃ autẽ eos elatos eẽ
ad iniuriã dĩ atq contẽptũ : nembrot fi¬
lius chus. qui fuit cham filiꝰ filii noe. Qui
cũ e̾ẽt audatior ⁊ manu fortissimꝰ. suade¬
bat eis ut ñ dõ asscrib̾ent qr felicitas homi¬

Expanded text:
t: Falech autem Hebraei divisionem vocant, quoniam dum unum hucusque esset labium hominis, divisum est in plures scilicet linguas, et quae hactenus vocabatur humana, deinceps, exigente superbia, diversa promeruit vocabula. Deo autem jubente ut crescerent et multiplicarentur post diluvium filii Noe, et ut, diversam colentes faciem terrarum, abundantia fructuum potirentur; qui cum essent ineruditi, et ideo inobedientes fuerint, in calamitatibus incidentes, sua graviter peccata senserunt. Et qui juventutis multitudine fervebant, et propria fortitudine, non Dei propitiatione, se bona habere credebant, apposuerunt ut voluntati Dei inobedientes fierent. Fecit autem eos elatos esse ad injuriam Dei atque contemptum Nembroth filius Chus, qui fuit filius Cham, filii Noe. Qui cum esset audacior et manu fortissimus, suadebat eis ut non Domino ascriberent, quia felicitas homi
Abbreviated transcription (Latin):
caldeoꝵ. ut iret in t̾rã canaan. Uenert̃q
usq ad aran : & habitauert̃ ibi. Porro io¬
sephus hur ciuitatẽ caldeoꝵ ẽẽ dicit ex
qua thare ꝓfectꝰ ẽ. cũ familia domꝰ suȩ :¬
& uenit in aran. Qđ alia tͣnslatio: solet
nominare charrã. Iheronimꝰ autẽ hc̃ histo¬
riȩ locũ ita explanat. scilicet de morte a¬
ran ante obitũ patris: atq de hur caldeoꝵ.
Mortuus ẽ. aran ante thara patrẽ suũ in t̾ra
natiuitatis suȩ : in hur caldeoꝵ. Pro eo qđ¬
in hebreo habet᷑ in hur cesdim: id ẽ. inigni
caldeoꝵ. Tradunt autẽ hebrei ex hac occa¬
sione istimodi fabulã: qđ abraham in ignẽ
missus sit. q ignẽ adorare noluerit: & qđ
babilonio uallatꝰ incendio. ⁊ dĩ auxilio lib̾a¬
tus: de rdolatrie igni ꝓfugerit. Quod
uͦ in sequentib scribit᷑ egressũ ẽẽ thara cũ
sobole sua de regione caldeoꝵ: ꝓ eo qđ in
hebreo habet᷑ de hur hoc ẽ. de incendio cal¬
deoꝵ : & hoc ẽẽ quoddicit᷑. Mortuus ẽ. aran

Expanded text:
n terram Chanaan: veneruntque usque ad Aran, et habitaverunt ibi. Porro Josephus, Ur civitatem Chaldaeorum esse dicit. Ex qua Thara profectus est cum familia domus suae, et venit in Aran, quod alia translatio solet nominare Charra. Hieronymus autem hunc historiae locum ita explanat, scilicet de morte Aran, ante obitum patris atque de Ur Chaldaeorum. Mortuus est Aran ante Tharam patrem suum in terra nativitatis suae, in Hebraeo habetur in Hur Chesdim, id est, in igne Chaldaeorum. Tradunt autem Hebraei ex hac occasione istiusmodi fabulam, quod Abraham in ignem missus sit, quia ignem adorare notuerit; et quod Babylonio vallatus incendio et Dei auxilio liberatus de idololatriae igne profugerit; quod in consequentibus scribitur egressum esse Thare cum sobole sua de regione Chaldaeorum, pro eo quod in Hebraeo habetur de Hur, hoc est, de incendio Chaldaeorum. Et hoc esse quod nunc dicitur: Mortuus est Aran
Abbreviated transcription (Latin):
cham filiꝰ eiꝰ canaan sententiã ultionis
accepit: Quid ẽ. ꝗđ ñ in se s in posteri¬
tate ꝑcutit᷑.: nisi quod reproboꝵ neqͥcie
hic quidẽ multe ꝓficiunt. sed in posterũ
an eiectis inde cananeis & debellatis: accep¬
turos fuisse filios isrł: qui uenert̃ de semi¬
ne sem intuens & p̃uidens quod longe fu¬
erat post futurum.

Expanded text:
am, filius ejus Chanaam sententiam ultionis accepit? Quid est quod non in se, sed in posteritate percutitur, nisi quod reproborum nequitiae, hic quidem multae proficiunt, sed in posterum am ejectis inde Chananaeis et debellatis, accepturos fuisse filios Israel, qui venerunt de semine Sem, intuens et praevidens quod longe fuerat post futurum.
Abbreviated transcription (Latin):
cingentẽ in asiã usq ad flum̃ tanai. In eu¬
ropa uͦ t̾ra gazimoꝵ cũ nullus eoꝵ qui supͣ¬
dicti sunt ibidẽ habitator existeret: gen¬
tes eiꝰ diuersis se nominib appellabant: que
nc̃ a grecis galathe nuncupant᷑. Olim uero
dicte sunt gormanice: qͣs gomer instituit.
Magog uͦ magogas a se nominatas instituit.
sti a grecis scithe sunt appellati. Itẽ filioꝵ
iafeth: madeus & ianꝰ fuert̃. & ex madeo
quidẽ sunt gentes: que a grecis medi uocan¬
nuncupati sunt. Moga uͦ pͥmũ dicebatur.
Que postea cappadotia: nunc autẽ cesarea
a romanis hoc uocabulo sortit᷑ idẽ. a cesare.
Moscuni uͦ a mosochim plantati sunt: qͥ nc̃
cappa doces nuncupant᷑. Quoꝵ antique
appellationis signũ ostendit᷑. Nã ciuitas ẽ.
apud eos que actenꝰ mosca dicit᷑. Ostendens

Expanded text:
ingentem in Asiam usque ad flumen Tanaim. In Europa vero terra Gazzimorum, cum nullus eorum qui supradicti sunt ibidem habitator existeret, gentes ejus diversis se nominibus appellabant, qui nunc a Graecis Galatae nuncupantur, olim vero dicti sunt Gomanicae, quos Gomer instituit. Magog vero Magogas a se nominatos instituit. Isti a Graecis Scythae sunt appellati. Item filiorum Jafeth. Madeus et Janus fuerunt; et ex Madeo quidem sunt gentes, quae a Graecis Moedi vocannuncupati sunt. Moga vero primum dicebatur, quae postea Cappadocia, nunc autem Caesarea a Romanis hoc vocabulum sortitur, id est, a Caesare. Moscini vero a Mosochum plantati sunt, qui nunc Cappadoces nuncupantur. Quorum antiquae appellationis signum ostenditur; nam civitas est apud eos quae hactenus Moscha dic
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. seleutia. Hic autẽ nembrot arripuit ti¬
rannidẽ insuetã: pͥor in popłis: regnauitq
in babilone. Apparet namq hunc tirannũ
fortissimũ in eo regnasse loco: ubi lingue
ad confusionẽ humanȩ suꝑbiȩ diuise sunt.
Hunc etiã scripsisse astrologiã atq geome¬

Expanded text:
est Seleucia. Hic autem Nembroth arripuit tyest Seleucia. Hic autem Nembroth arripuit tyrannidem insuetam, prior in populis regnavit et in Babylone. Apparet namque hunc tyrannum fortissimum in eo regnasse loco, ubi linguae ad confusionem humanae superbiae divisae sunt. Hunc etiam scripsisse astrologiam atque geome
Abbreviated transcription (Latin):
& uocẽ propriã unicuiq partiti sunt: &
proptea babiloniã uocari c̃tigit ciuitatẽ.
De campo uͦ qui uocat᷑ sennaar in regione
babilonis : memiit etiꝰ ita dicens. Qui uͦ
de sacerdotib sunt erepti: iouis sacra su¬
mentes. in sennaar babilonis uenert̃. Igit᷑
nembrot filiꝰ chus nepos noe. de qͦ iã m̃ti¬
onẽ fecimꝰ. ipse cepit eẽ potens in t̾ra : &
erat robustꝰ uenator corã dño. Ab hoc exi¬
uit ꝓuerbiũ: quasi nembrot robustꝰ uena¬
tor corã dño. Quod sic intelligendũ ẽ.
gigas iste c̃tra dñm fuisse: quod significa¬
t᷑ eo nomine qͦ dicit᷑ uenator: quasi ani¬
marũ deceptor hominũq oppressor. Et
ꝓ eo qđ homines a cultu dĩ abstrahebat: sic
nominatꝰ ẽ. Fuit autẽ pͥncipiũ regni eiꝰ
babilon: & archa. achat. & callenne in t̾ra
sennaar. Aracha autẽ hec ẽ. edisse ciitas.
Achat que nunc dicit᷑ nisiben. Calaim&.
postea uerso nomine a seleuco rege: dicta

Expanded text:
opriam unicuique partiti sunt, et opriam unicuique partiti sunt, et propterea Babyloniam vocari contigit civitatem. De campo vero qui vocatur Sennaar in regione Babylonis, meminit Aetius ita dicens: Qui vero de sacerdotibus sunt erepti, Jovis sacra sumentes, in Sennaar Babylonis venerunt. Igitur Nembroth filius Chus nepos Noe, de quo jam mentionem fecimus, ipse coepit potens esse in terra, et erat robustus venator eoram Domino. Ab hoc exivit proverbium: Quasi Nemroth robustus venator coram Domino. Quod sic intelligendum est, gigantem istum contra Dominum fuisse. Quod significatur eo nomine, quod dicitur venator, quasi animarum deceptor hominumque oppressor, et pro eo quod homines a cultu Dei abstrahebat, sic nominatus est. Fuit autem principium regni ejus Babylon, et Aracha, Achat, et Calennae in terra Sennaar. Aracha autem haec est Edisse civitas. Achat, quae nunc dicitur Nisibin, Calennae, postea verso nomine, a Seleuco rege dicta
Abbreviated transcription (Latin):
apphendentes unꝰquisq felicẽ quã ds̃¬
unicuiq distribuit: ⁊ ita om̃is t̾ra ꝑ eos cõ¬
pleta ẽ. medit̾ranea simul atq maritima.
Quidã autẽ nauib tͥnseuntes insulas ha¬
bitauert̃. Unde alique gentes ab instituto¬
rib positas appellationes: hucusq seruant
sicuti suꝑiꝰ declaratũ ẽ. Quedã uͦ placita sibi
nomina inmutauert̃. Diuisiones autẽ lin¬
guarũ septuaginta due fuisse historia de¬
cdarat. Non ut solũmodo tot homines tẽ
fuissent ⁊ ñ plures: s tot iã pͥncipes fami¬
liarũ ex filiis noe ꝓcreatos ostendit: qui
popłos & gentes condidunt. Ait enĩ scriptu¬
ra. hec familia noe uixta popłos & nationeꝰ
ab his diuise st̃ gentes in t̾ra post diluuiũ.
De hac uero turri diuersisq uocib hominũ
meminit ⁊ sibilla dicens. Cũ om̃s homines
uniꝰ uocis existerent: quidã turrĩ edifica¬
uert̃ excelsã : tanquã ascensuri ꝑ eã ad celũ.
Dii uͦ uentos inmittentes: euertert̃ turrĩ.

Expanded text:
entes unusquisque felicem quam Deunicuique distribuit: et ita omnis terra per eos completa est, mediterranea simul atque maritima. Quidam etiam navibus transeuntes, insulas habitaverunt. Unde aliquae gentes ab institutoribus positas appellationes hucusque servant, sicuti superius declaratum est. Quaedam vero placita sibi nomina immutaverunt. Divisiones autem linguarum septuaginta duas fuisse historia declarat, non ut solummodo tot homines tunc fuissent, et non plures, sed tot jam principes familiarum ex filiis Noe procreatos ostendit, qui populos et gentes condiderunt. Ait enim Scriptura: Haec familia Noe juxta populos et nationes suas, ab hisque divisae sunt gentes in terra post diluvium. De hac vero turri diversisque vocibus hominum meminit et Sibylla dicens: Cum omnes homines unius vocis existerent, quidam turrim aedificaverunt excelsam, tanquam ascensuri per eam ad coelum. Dii vero ventos immitte
Abbreviated transcription (Latin):
descendebat: qui in angłis descendentib
erat. & ñ ait. Uenite & descendentes c̃¬
fundite: s confundamꝰ ibi linguã eorũ.
Ostendens ita se oꝑari ꝑ ministros suos ut sint
etiã ipsi cooꝑatores dĩ. Illud sane quod dic¬
tũ ẽ. nec desistent a cogitationib suis. do¬
nec eas oꝑe cõpleant. ñ ẽ. dictũ c̃firmando
s tanꝗͣ int̾rogando: sic̃ solet a cõminantib
dici. Sic gͦ accipiendũ ẽ. tanquã dixerit.
ñne om̃ia deficient ex ilł que conati sunt
facere: S si ita dicat᷑: ñ exprimit᷑ cõmi¬

Expanded text:
descendentibus erat. Et non ait: Venite et descendentes confundite, sed, confundamus ibi linguam eorum, ostendens ita se operari per ministros suos, ut sint etiam ipsi cooperatores Dei. Illud sane quod dictum est, nec desistent a cogitationibus suis donec eas opere impleant, non est dictum confirmando, sed tamquam interrogando, sicut solet a comminantibus dici. Sic ergo accipiendum est, tamquam dixerit: Nonne omnia deficient ex illis, quae conati sunt facere? Sed si ita dicatur, non exprimet commi
Abbreviated transcription (Latin):
de t̾ra sennar que ꝑtinebat ad regnũ
nembrot exisse assur. et edificasse ninuen
&̾ alias quas c̃texit ciuitates legis lator:¬
longe postea factũ ẽ. Quod ex hac occasi¬
one ꝑstrinxi: propt̃ nobilitatẽ regni assi¬
rioꝵ quod mirabilit̾ dilatauit ninꝰ beli filiꝰ.
conditor niniue ciuitatis magnȩ cuiꝰ ci¬
uitatis nom̃ ex illiꝰ nomine diriuatũ ẽ. ut
a nino niniuen uocaret᷑. Assur autẽ unde
repperit᷑. qui fuit noe maximꝰ filiꝰ. Unde
apparet de ꝓgene sem exortos fuisse:
qui postea regnũ gigantis illiꝰ obtinerent
& unde ꝓcedent atq alias conderent ciui

Expanded text:
de terra Sennaar, quae pertinebat ad regnum Nebroth, exisse Assur et aedificasse Nineuen et alias quas contexuit ciuitates, longe postea factum est, quod ex hac occasione perstrinxit propter nobilitatem regni Assyriorum, quod mirabiliter dilatauit Ninus, Beli filius, conditor Nineuae ciuitatis magnae; cuius ciuitatis nomen ex illius nomine deriuatum est, ut a Nino Nineue uocaretur. Assur autem, unde reperitur, qui fuit Noe maximus filius. Unde apparet de progenie Sem. exortos fuisse, qui postea regnum gigantis illius obtinerent et inde procederent adque alias conderent ciui
Abbreviated transcription (Latin):
e sem quoq nati sunt patre omniũ fi¬
lioꝵ heb̵ fr̃e iafet maiore. Hinc iam
cepit texere ꝓgeniẽ sem maioris filii noe.
qm̃ a minore inchoauerat iafet : ac si de¬
mũ ꝑuenerat ad sem. Habet᷑ enĩ aliquid
difficultatis : in ipso narrationis exordio
cũ dicit. De sem autẽ nati sunt patre om¬
niũ filioꝵ eb: fr̃e iafet maiore. Ordo uer¬
boꝵ ẽ. E& sem natꝰ ẽ. eber : qui sem pat̃ ẽ.
om̃iũ filioꝵ. Sem gͦ patriarcham intelligi
uoluit om̃iũ qui de stirpe eiꝰ exorti sunt:
qͦs cõmemoratꝰ e. siue sint filii. siue nepoteᷤ.

Expanded text:
De Sem quoque nati sunt, patre omnium filiorum Heber, fratre Jafeth majore. Hinc jam coepit texere progeniem Sem, majoris filii Noe; quoniam a minore inchoaverat Jafeth, ac sic demum pervenerat ad Sem. Habetur enim aliquid difficultatis in ipso narrationis exordio, cum dicit: De Sem autem nati sunt, patre omnium Heber, fratre Jafeth majore. Ordo verborum est: Ex Sem natus est Heber; qui Sem pater est omnium filiorum Sem. Sem ergo patriarcham intelliuoluit omnium, qui de stirpe eius exorti sunt, quos commemoraturus est, siue sint filii, siue nepotes
Abbreviated transcription (Latin):
ilii autẽ noe fuert̃ sem cham ⁊ iaphet.
Ex his enĩ post diluuiũ disseminate st̃
gentes ꝑ uniuersast̾ras: atq insulas maris.
partes obtinuerit orb̾: ex iosephi atq ihe¬
ronimi libris decerꝑe libuit. Fuert̃ autẽ
filiis noe filii: quoꝵ ꝓpt̾ honorẽ gentib
quas c̃didert̃ imposuert̃ nomina ⁊ t̾ris :¬
qͣs apphendere potuert̃. Ia feth gͦ noe filiꝰ:

Expanded text:
unt Sem, Cham et Jafeth. Ex his enim post diluvium disseminatae sunt gentes per universas terras, atque insulas maris. partes obtinuerit orbis, ex Josephi atque Hieronymi libris decerpere libuit. Fuerunt autem filiis Noe filii, quorum propter honorem gentibus quas condiderunt imposuerunt nomina, et terris quas apprehendere potuerunt. Jafet
Abbreviated transcription (Latin):
egiptioꝵ: & berosus qui chaldaica deflora¬
uit & mochus ⁊ etiꝰ ad hec & iheronimꝰ egip¬
tiꝰ qui phenicã disposuit : c̃cordant cũ eis
dictis. Isi odꝰ quoq & egathens ⁊ ellanecꝰ ⁊

Expanded text:
Aegyptiorum, et Berosus, qui Chaldaica defloraAegyptiorum, et Berosus, qui Chaldaica defloravit, et Mochus, et Aetius, ad haec et Hieronymus Aegyptius, qui Phoenicam disposuit, concordant cum eis dictis.
Abbreviated transcription (Latin):
credibile uidet᷑ tantȩ duturnitatis uitã
antiquoꝵ hominũ fuisse: iosephi assertio¬
nẽ anĩaduertat. Dicit enim. Nullus autẽ ad
uitã modernã & annoꝵ breuitatẽ quib
nc̃ uiuimꝰ. uitã cõparans antiquoꝵ: putet
falsa que de ilł sunt dicta. & eo quod nunc
uita tanto ñ ducat᷑ tẽpore: credat neq il¬
los ad uite illiꝰ longitudinẽ ꝑuenisse. Illi
namq cũ eent religiosi: & ab ipso d̾o facti:
cumq eis pabula oportuniora ad maiꝰ tẽpꝰ
existerent p̃parata: tantoꝵ annoꝵ circulis
rite uiuebant. Deinde propt̾ uirtutes &
głosas utilitates quas uigit̃ ꝑscrutabant᷑.
idẽ astrologiã & geometricã ds eis amplio¬
ra uiuendi spacia c̃donauit que nunc haud
ediscere potuissent : nisi sexcentis uiuerent
annis. ꝑ tot enĩ annoꝵ curricła magnꝰ annꝰ
implet᷑. Testes autẽ isti sunt om̃s: qͥ antiqͥ¬
tatẽ apd grecos ⁊ barbaros c̃scribere ma¬
luert̃. Nã ⁊ manechon qͥ descriptionẽ fec̃

Expanded text:
credibile videtur tantae diurnitatis vitam antiquorum hominum fuisse, Josephi assertionem animadvertat. Dicit enim: Nullus autem ad vitam modernam, et annorum brevitatem, quibus nunc vivimus, vitam comparans antiquorum, putet falsa quae de illis sunt dicta, et eo quod nunc vita tanto non ducatur tempore, credat neque illos ad vitae illius longitudinem pervenisse. Illi namque cum essent religiosi, et ab ipso Deo facti, cumque eis pabula opportuniora ad majus tempus existerent praeparata, tantorum annorum circulis rite vivebant. Deinde propter virtutes et gloriosas utilitates, quas jugiter perscrutabantur, id est, astrologiam, et geometriam, Deus eis ampliora vivendi spatia condonavit, quae haud edissere potuissent, nisi sexcentis viverent annis. Per tot enim annorum curricula magnus annus impletur. Testes autem isti sunt omnes, qui antiquitatem apud Graecos et barbaros conscribere maluerunt. Nam et Manechon, qui descriptionem fecit
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dꝰ scĩ egidii similiẽ muniu̾it palaci¬
um eassiani anuiralii ⁊ turrẽ quȩ ẽ. sup̃
portã pontis que ẽ. ex parte porti sci sy¬
meonis. de si⁊ y anno obie:
e ciuitate uͦ pauca loquẽda sunt. hec
quaq ciuitas ualde est magna ⁊ pul¬
ehra : ⁊ honorabił. quia infra muros eius
sũt qͣtuor montanȩȩ: ⁊ nimis alte. In alti¬
ori qͦq est castellũ edificatũ. nimis forte:

Expanded text:
egidii similiter munivit palatium Cassiani Ammiralii, et turrim quae est super portam pontis, quae est ex parte portus Sancti Simeonis. De situ Antiochiae. De civitate vero pauca loquenda sunt. Haec quoque civitas valde est magna, et pulchra, et honorabilis, quia infra muros ejus sunt quatuor montaneae maximae et nimis altae. In altiori quoque est castellum aedificatum, nimis forte
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Simulq cũ ilł sepelire pallia bisantioᷤ aureoᷤ
arcus ⁊ sagntas ⁊ alia plurima instrum̃¬
ta quȩ nominare nequiuimꝰ. Audientes
itaq nr̃i quod humare̾ mortuos turcos
fecissent om̃s statim ppauer̾t sese ĩ uene¬
runt festinantes ad diabolicũ atriũ. ⁊
uissert̾ rite desepelire̾ ⁊ frange̾ eoꝵ cũbas.
excepto / quatuor equos honustos eoꝵ ca¬
pitib quę fuert̾ ad mare nuntiis ami¬
ralii þabilonie delata. Quođ uidentes

Expanded text:
santeos aureos, arcus et sagittas, et alia quam plurima instrumenta quae nominare nequivimus. Audientes itaque nostri quod humare mortuos Turcos fecissent, omnes statim praeparaverunt sese, et venerunt festinantes ad diabolicum atrium, et jusserunt desepelire, et frangere eorum tumbas, excepto quod equos onustos eorum capitibus quatuor fuerunt ad mare nuntiis Amiralii Babylonis delata. Quod videntes
Abbreviated transcription (Latin):
ta eqͦs ⁊ m̾ulos camelos ⁊ asinos
honustos frum̃to ⁊ umo. Ueni¬
entes itaq nr̃i castra metati sunt
suꝑ ripã fluminis. Protinꝰ equi¬
tauit boamundꝰ cũ qͣtuor milibꝰ
militibꝰ & uenit ante portã ci¬
aitatis uigilare an forte aliqͥs
nocte latent̃ exiret : aut intra-¬
re ciuitatẽ. Crastina uͦ die ꝑuene¬
rt̃ usq ad antiochiã ciuitatẽ ad
medietatẽ diei in qͣrta feria qͦd̾
sedimꝰ mirabilit̾ tres portas eiui¬
tatis. Qm̃ in alia parte deerat no¬
bis locꝰ obsedendi qr alta minis
angusta montanea cohartabat¬
nos. Tantũ nãq eminebant nos
undiq inmici ñr̃i t᷑ci qui erant
intꝰ in ciuitatẽ qͦd nemo illoꝵ¬

Expanded text:
ta, equos et mulos, camelos et asinos onustos frumento et vino. Venientes itaque nostri castrametati sunt super ripam fluminis. Protinus equitavit Boamundus cum quatuor millibus militum, et venit ante portam civitatis vigilare, an forte aliquis nocte latenter exiret, aut intraret civitatem. Crastina vero die pervenerunt usque Antiochiam civitatem ad medietatem diei, in sedimus mirabiliter tres portas civitatis, quoniam in alia parte deerat nobis locus obsidendi, quia nimis alta montanea nos coarctabat. Tantum namque eminebant nobis undique inimici nostri Turci, qui erant intus in civitate, quod nemo illo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnto: e p̾sentis itȩ laborib ad eter¬
nã demigrans requiẽ: sabimano re
hquit sedẽ pontificalẽ. Cuiꝰ fuccessor
bonefaciꝰ a p̾fato augusto petiit & im¬
petrait ut sedem romanȩ & apłice
eret: quia eccłia constantinopolitana
primã se ommiu᷑ eccłiarũ scribebat.
Ipse quoq pͥnceps alio bonefacio papa¬
rogante iussit ut in ueteri fano qͦd
panteon uocabant. ab olitis ydoloꝵ
sortib. bafilicam beatȩ ac ꝑpetuȩ uir¬
ginis mariȩ. & omniũ mr̃m fieri: ut
ibi quondã ommiũ non dicã doͬꝵ sed

Expanded text:
esentis vitae laboribus ad aeternam demigrans requiem, Sabiniano sedem reliquit pontificalem. Cujus successor Bonifacius a praefato Augusto petiit et impetravit: « Ut sedem Romanae et apostoeret, quia Ecclesia Constantinopolitana primam se omnium Ecclesiarum scribebat. » Ipse quoque princeps, alio papa Bonifacio rogante, jussit in veteri fano, quod Pantheon vocabant, abolitis idolorum sordibus, basilicam beatae ac perpetuae Virginis Mariae, et omnium martyrum fieri, ut, ubi quonda
Abbreviated transcription (Latin):
Cũ iam focas ꝑ mdictionẽ octaanno
regnaret secundo. Cinꝰ in locũ ad
apłatus officiũ sauimanꝰ ẽ. ordinatꝰ.
Fut autẽ tunc hyemps frigida niiᷤ:
& mortue funt uitte̾ pene in om¬
do recedente tanto doctore ammas
hominũ spiritał abmome penuria

Expanded text:
cum jam Phocas per indictionem octavam anno regnaret secundo. Cujus in locum ad apostolatus officium Sabinianus est ordinatus. Fuit autem hiems frigida nimis; et mortuae sunt vites pene in omdo, decedente tanto doctore, animas hominum spiritualis alimoniae penuria,
Abbreviated transcription (Latin):
patriciꝰ eunucꝰ: imꝑii iura suscepit.
Qui dũ a rauenna romã ꝑgeret: mn
castro luceoła militib int̾ fectꝰ eͣ.¬
Focas igit᷑ ut pͣmissũ ẽ. extincto mau¬
ricio eiꝰq filiis romanoꝵ regnũ in¬
uadens ꝑ octo annoꝵ curricula pͥn¬
cipatꝰ ẽ. Huiꝰ tempore prasim ⁊ ue¬
neti ꝑ oriente̾ & egiptũ cuile bel¬
lum faciunt : ac sese mutua cede
ꝓsternunt. Perse quoq grauissima¬
bella aduersus rem publicã gerenteᷤ.
ierosolimã aufert᷑ & destruentes ec¬
cłias. sc̃a quoq ꝓfanantes intͣ orna¬
menta locoꝵ sc̃oꝵ. uł cõmuiũ etiã
uexillũ dñice crucis adducunt. Cont᷑
hunc focã erachanꝰ qui affricam re¬
gebat rebellaint: atq cũ excercitu
uemens eũ regno intaq priuauit:
rem publicãq romanã eraclꝰ eiꝰdemq¬

Expanded text:
patricius eunuchus imperii iura suscepit. Qui dum a Ravenna Romam pergeret, in castro Luceolis a militibus interfectFocas igitur, ut praemissum est, exstincto Mauricio ejusque filiis, Romanorum regnum invadens, per octo annorum curricula principatus est. Hic neti per Orientem et Egyptum civile bellum faciunt ac sese mutua cede prosternunt. Perse quoque adversus rem publicam gravissimaIerosolimam auferunt, et destruentes ecclesias, sancta quoque profanantes, inter ornamenta locorum sanctorum vel communium etiam vexillum dominice crucis abducunt. Contra hunc Focantem Eraclianus, qui Africam regebat, rebellavit, atque cum exercitu veniens, eum regno vitaque privavit, remque publicam Romanam Eraclius eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
riciꝰ augustꝰ postquã uno ⁊ uginti
annis reocit imꝑrũ: cũ filiis teodofio
tiberio & costantino a foca qui fuit
strator prisci patricii occidit᷑. Fuit
autẽ utił rei publicȩ. naͣ sepe contͣ
hostes dimicans uctoriã obtinint.

Expanded text:
ricius Augustus postquam uno et viginti annis rexit imperium cum filiis Theodosio et Tiberio, et Constantino a Foca, qui fuit strator Prisci patricii, occiditur. Fuit autem utilis reipubl. Nam saepe, contra hostes dimicans, victoriam obtinuit.
Abbreviated transcription (Latin):
um tan quã ꝑditorem sui confilii fla¬
gellaiit. multosq hunc ab eadẽ eccle¬
sia extrahendũ transmmttens. nunꝗͣ
ꝑmittit᷑ immo multis comintiis a po¬
pulo lacęratꝰ: martionista hereticꝰ
appellat᷑. & coͬmoto intra constanti¬
nopolim graa tumultu: mauriciꝰ
dissimulato habitu cũ uxore ⁊ filiis
noctu dromonẽ conscendit fugiens
apd sc̃ͣm antonomon uenit. Atꝰ uero
focas cũ exercitu in septimo uemienᷤ
imꝑator efficit᷑. A quo mauriciꝰ cum
rii qua illũ petierat in tͣribili dei ui¬
niri uacua eẽ nͣ potuit. Idem mau¬
riciꝰ hic recepit qđ meruit: & in cun¬
ctis suis in cõmodis dñm benedicets
a sẽpiterno supplicio meruit libari.
Igitur octauo kalendarũ maiarũ in¬
dictio sexta iago foce & leontiȩ
augustoꝵ cũ eorundẽ fauoralib lit¬

Expanded text:
um tanquam proditorem sui consilii flaum tanquam proditorem sui consilii flagellavit, multosque ad hunc ab eadem ecclesia extrahendum transmittens, nunquam permittitur; imo multis conviciis a populo laceratus, Marcionista haereticus appellatur. Et commoto intra Constantinopolim gravi tumultu, Mauricius, dissimulato habitu, cum uxore et filiis noctu dromonem conscendit; et fugiens, apud sanctum Antonomum venit. At vero Phocas cum exercitu in septimum veniens, imperator efficitur; a quo Mauricius cumrii qua illum petierat in terribili Dei juniri vacua esse non potuit, idem Mauricius id recepit quod meruit, et in cunctis suis incommodis Deum benedicens, a sempiterno supplicio merui liberari. 20. Igitur septimo kalendarum Maiarum, indictione sexta, imago Phocae et Leontiae, augusto
Abbreviated transcription (Latin):
Quib auditis mauriciꝰ dm̃ głificans
penitentiã tenint. s a cupiditatis
auaricia usq ad eo ñ recessit. ut ex¬
ercitꝰ inꝑiculosis locis hiemaret¬
& transito danubio uctꝰ sibi de
sclauoꝵ regione ꝑiclitabundi que¬
reret ne indelicet alimͣta publica
manducarent: petro pͣtori ferali¬
b litteris imineret. Qui taxiarchiᷤᷤ
uocatis ait. Nimis mͥ uident᷑ gra¬
uia imꝑatorispͣcepta. romanos in
a biena t᷑ra hiemare iubentia. Nã
maximoꝵ hor maloꝵ causa romaniᷤᷤ
efficit᷑. Exercitꝰ itaq hoc ꝑ taociar¬
chas audito: ad seditionẽ cͣuertit᷑.
Excaltatũq fuꝑ clipeũ focã centurio¬
neͣ exarchũ acclamart᷑. fugatoq
p̾tore teodosio filio imꝑatoris &¬
germano socero eiꝰ dirigunt ut altͣ
eoꝵ sibi imꝑare studeret: illi nullo
modo consenserunt: immo mauricio
retulerunt. At ille germanũ ꝑdere
uolit: qui qm in eccłia fugerat. fili¬

Expanded text:
Quibus auditis, Mauricius Deum glorificans, Quibus auditis, Mauricius Deum glorificans, poenitentiam tenuit; sed a cupiditatis avaritia usque adeo non recessit, ut exercitus in periculosis locis hyemare, et transito Danubio victum sibi de Sclavorum regione periclitabundi quaerere, ne videlicet alimenta publica manducarent, Petro praetori feralibus litteris immineret. Qui taxiarchis vocatis, ait: « Nimis mihi videntur gravia imperatoris praecepta, Romanos in aliena terra hyemare jubentia. Nam horum maximorum malorum causa Romanis efficitur. » Exercitus itaque, hoc per taxiarchas audito, ad seditionem convertitur, exaltatumque super clypeum Phocam per centurionem, exarchum acclamaverunt, fugatoque praetore, Theodosio filio imperatoris Germano socero ejus, dirigunt ut alter eorum sibi imperare studeret. Illi nullo modo consenserunt, imo hoc Mauricio retulerunt. At ille Germanum perdere voluit, qui quoniam in Ecclesiam fugerat, fili