comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uersis accepta uiuens incorꝑe
plenus fuit. ⁊ E post obitum
consors miraculis claruit. In eo
namq qͦd celitus ꝓnuntiatus
Ner nomine designatus extitit.
rep̃sentatos nobis. ysaac patri¬
archam.⁊ iohannem baptistã
uidemꝰ Ineo qͦd sc̃ificatus nec¬
dum natus. ⁊ ab adolescentia in
reclusione ppł deuitauit p̃sen¬
hã. Item iheremiã ⁊ iohannẽ
baptistã. In eo qͦd ab episcopis p

Expanded text:
ersis accepta, vivens in corpore plenus fuerit et post obitum consors miraculis claruit. In eo namque, quod celitus prenuntiatus et ex nomine designatus extitit, representatos nobis Ysaac patriarcham et Iohannem Baptistam videmus. In eo, quod sanctificatus necdum natus et ab adolescentia in reclusione populi devitavit presentiam, item Hieremiam et Iohannem Baptistam.
Abbreviated transcription (Latin):
gubernauit. noȩ qui archam
p̃signantem eccłam indiliuuio
rexit. Ineo qͦd splendida facta
est eius facies de p̃sentia. xp̃
moysen. meo qͦd inter fłamas
⁊ residua quȩ necdum ignis
uorauerat stetit. ⁊ incenchum
se tnsire ꝓhibuit. aaron. Ineo
qͣd reb insensibilib maledicẽs
cultores earũ dampnauit steri¬
htatem. dauid. Ineo qͦd tria
milia uiroꝵ p̃dicatione sua con¬
uersoꝵ. uigilia sc̃i pasche bapti¬
⁊auit. ⁊ puellam a morte resu¬
seitauit. beato petͦ. qui in sc̃o
penthecosten. tot milia iude¬
orum ad fidem conuertit. ⁊ by¬
triari fecit. ⁊ dorc̃a a more
resusctauit: In eo qͦd ferocissi

Expanded text:
gubernavit, Noe, qui arcam presignantem aecclesiam in diluvio rexit. In eo, quod splendida facta est eius facies de presentia Christi, Moysen. In eo, quod inter flammas et residua que necdum ignis voraverat stetit et incendium se transire prohibuit, Aaron. In eo, quod rebus insensibilibus maledicens, cultores earum dampnavit sterilitate, David. In eo, quod tria milia virorum predicatione sua conversorum vigilia sancti pasche baptizavit et puellam a morte resuscitavit, beatum Petrum, qui in sancto pentecosten tot milia Iudeorum ad fidem convertit et baptizari fecit et Dorcam a morte resuscitavit. In eo, quod ferocissi
Abbreviated transcription (Latin):
re curauit. Et ipsa die inquo¬
dam oratorio ubi memoria bea¬
ti remigii colitu. in pago ri¬
buario duo contract sanat fu¬
erant. Ex temꝑe siquidem pri¬
me ac sccłe translationis. sicut
⁊ ante multe ⁊ insignes uirtu¬
tes in eodem loco ꝑ ipsiꝰ sc̃ mne¬
rita ex chuersis marmitatib
sunt oꝑate. Quas habemꝰ de¬
scriptas: s hic ꝓpter plurali¬
tatem ⁊ quia sepius ibidem os¬
tendentur omisimꝰ ponere.
Quia ex digestis uirtutib ha¬
bundantissme claret. quam
insigne illũ dñs gła ⁊ honore
dignatus ẽ coronare. et ut erat
inconspectu eiꝰ mirabilem homi¬
nib demonstrare. de quib fr̃es

Expanded text:
re curavit. Et ipsa die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario duo contracti sanati fuerunt. Ex tempore siquidem primae ac secundae translationis, sicut et ante, multae et insignes virtutes in eodem loco per ipsius sancti merita ex diversis infirmitatibus sunt operatae; quas habemus descriptas, sed hic propter pluralitatem, et quia sepius ibidem ostenduntur, omisimus ponere. 30. Quia ex digestis virtutibus abundantissime claret, quam insigne illum Dominus gloria et honore dignatus sit coronare et, ut erat in conspectu eius, mirabilem hominibus demonstrare; de quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotii rectũ tramitẽ tenes
ꝑgas simul ad confirmanclas
credentiũ mentes. ⁊ animos
dubios confirmandos. At ille
gradus. confessionis scl icet
martyrii: ut qui mart pri
ponduis se posse sufficere de¬
Pant: confessionis grãne te¬
mine pugnaturi sollicitudiñe
gerant. ꝑgant itaꝙ qui uolũt
sna cũ filiis nr̃ĩs cromatio et
tyburtio. ⁊ mecũ in haç urbe
qui ueluerint maneant. Non
enim nos terrarũ spatia diui¬
cdunt. qͦs.xꝑi caritas nectit. nec
absentiã ur̃am sentiunt oculi
nr̃i. qui de interioris hominis
uos intuim᷑ aspectu. Hec ⁊ his
similia dicente papa gaio: ex
tib clare. Michi enim ualcle io¬
cuncdũ ẽ et optabile ꝓ uero deo
milies si possu occidi. tantum
ut illiꝰ uite dignitatem inueni¬
am. quam nullus michi suc¬
cessor eripiat. nulla tempora
fiuem imponant. Tẽ sc̃s gaiꝰ
congaudens fidei eiꝰ lacrimas
effundebat. orans ut om̃s qui
remanserant certaminis nieto¬
res existerent triumphũ mar¬

Expanded text:
et sacerdotii rectum tramitem tenes, et gas simul ad confortandas credentium mentes et animos dubios aedificandos. At ille gradus, confessionis scilicet et martyrii, ut hi qui martyrii pondus se posse perferre desperant, confessionis gratiam temine pugnaturi, sollicitudinem gerant. Pergant itaque qui volunt una cum filiis nostris Chromatio et Tiburtio, et mecum in hac urbe qui voluerint maneant. Non enim nos terrarum spatia divident, quos Christi charitas nectit, nec absentiam vestram sentiunt oculi nostri, quia de interioris hominis vos intuemur aspectu. 67. Haec et his similia dicente papa Caio, exctibus dare. Mihi enim valde jucundum est et optabile, si possem millies pro vero Deo occidi, tantum ut illius vitae dignitatem inveniam, quam nullus mihi successor eripiat, cui nulla tempora finem imponant. Tunc S. Caius, congaudens fidei ejus lacrymas effundebat, orans ut omnes qui remanserant certamine victores existerent, triumphum mar
Abbreviated transcription (Latin):
suecũberet. Uerũ quia tanta
uis ꝑsecutionis extiterat. ii
opiuio ipsa xp̃ianitatis eõs ee¬
lari ñ possit meruit exsacͦ te¬
seripto eronatiꝰ. ut meclenq
gr̃ icampan lutore mora¬
retur. inquo erar lati cespiris
no ire uolenti cũ eociem. ad pse¬
cutoris rabiem declinandam
et qͥs iret cũ cromatio. qu tan¬
Quib alt̾cantib uenerabilis

Expanded text:
beret. Verum quia tanta vis persecutionis exstiterat, ut opinio ipsa Christianitatis ejus celari non posset, meruit ex sacro rescripto Chromatius ut medendi gratia in Campano littore moraretur, in quo erat lati cespitis no ire volenti cum eodem ad persecutoris rabiem declinandam.et quis iret cum Chromatio, qui tanQuibus altercantibus venerabilis
Abbreviated transcription (Latin):
nomine gaiꝰ uir magne pruden¬
tie. magne uircutis. imꝑanti¬
b carino. diocletiano. ⁊ mari¬
nuano. Diocletianꝰ in urbe erat
cũ maximiano: carinꝰ autẽ erat
cũ om̃i exercitu in partib galli
tio diocletiano circa xpianos
esse ceꝑat. quia cariꝰ habebat
aliquos amicos. qͦs huiꝰ tituh
ꝓfessio decorabat. Igit᷑ occiso ca¬
rio incutate magontiaco. mari¬
tio talis facta ẽ. ut nullus eme¬
et uel uenderet aliqͥd. nsi qͥ
statiunculis positis i ẽo loco
uibi emendi gr̃a uentũ fuiss. et
thures exhibͦuiss. ⁊ incensũ eir¬
ca insulas. circa uicos. cirea nỹm¬
phea quoq erant posit cõpul¬
sores. qui neq manench copiã
darent. aut haurientib aquã
ipsam facultatem tribuerent.
risi qui idolis delibassent. Tẽ
sẽ gai ep̃i accepto consilio cro¬

Expanded text:
nomine Caius, vir magnae prudennomine Caius, vir magnae prudentiae, magnaeque virtutis, imperantibus Carino, Diocletiano et Maximiano. Sed Diocletianus in Urbe erat cum Maximiano: Carinus autem erat cum omni exercitu in partibus Gallitio Diocletiani circa Christianos esse coeperat; quia Carinus habebat aliquos amicos, quos hujus tituli professio decorabat. 65. Igitur occiso Carino in civitate Maguntiaco Maxitio talis, ut nullus emeret vel venundaret aliquid nisi qui statunculis positis in eo loco, ubi emendi gratia ventum fuisset, thuris exhibuisset incensum. Circa insulas, circa vicos, circa nymphea quoque erant positi compulsores, qui neque emendi copiam darent, aut hauriendi aquam ipsam facultatem tribuerent, nisi qui idolis delibassent. 66. Tunc S. Caii episcopi consilio
Abbreviated transcription (Latin):
Tunc tyburtiꝰ iuuenis sapientis¬
simꝰ dixit. Pater. si tibi renun¬
tiandis negotiis tempus fla¬
gitas. ego qui adhuc susceptur
eram negotia solis susceptioniͤ
uoluptatib renuntio. ⁊ iterũ
qui futurus eram aduocatus
ad agendas causas mortalium
suscipiam. xp̃iantatem acl agen¬
das actiones angłicas. cũ imꝰ
esse ceꝑo ex eoꝵ numero qͥ acd¬
eternam̃ uitã accipiũt. ⁊ effici¬
untur causidici sc̃itatis. Tẽ am¬
plerus ẽ eum sc̃s sebastianꝰ. Quẽ
dum baptizass beatꝰ policarpꝰ.
ipse pater susceptionis eiꝰ ẽ factꝰ.
Igit᷑ dum pauci ad modũ tͣnsacti
fuissent dies. om̃ib rite abrenun¬
tiatis a eroiatio mnunch nego¬
tiis. suscepit cromatiꝰ sacri baptis¬
matis nouitatẽ. ⁊ cũ eodem ex
familia eiꝰ ꝓmiscui sexus mille
qͣdraginta animȩ. quos om̃s pͥ
manu missionis gr̃a aseruitu¬
tis nodo absoluit. ⁊ donis remu
isti qui cdm̃ incipiũt babere pa¬
trem. serui hominis esse ñ qebẽt.¬
Frat autẽ papa urbis Romes

Expanded text:
Tunc Tiburtius juvenis sapientissimus dixit: Pater, si tibi pro renuntiandis negotiis tempus flagitas, ego qui adhuc suscepturus eram negotia fori, soli susceptionis voluntati renuntio: et qui futurus eram advocatus ad agendas causas mortalium, suscipiam Christianitatem, ad agendas actiones angelicas, cum unus esse coepero ex eorum numero, qui aeternam vitam accipiunt, et efficiuntur causidici sanctitatis. Tunc amplexatus est eum B. Sebastianus: quem cum baptizasset S. Polycarpus, ipse pater susceptionis ejus est factus. 63. Igitur dum pauci admodum transacti fuissent dies, omnibus rite abrenuntiatis a Chromatio mundi negotiis, suscepit Chromatius sacri baptismatis novitatem; et cum eodem ex familia ejus promiscui sexus mille quadringentae animae, quos omnes prius manumissionis gratia a servitutis nodo exsolvit, et donis optimis Illi qui Deum incipiunt habere patrem, servi hominis non debentrat autem papa urbis Romae
Abbreviated transcription (Latin):
u ar celliatꝰ ⁊ marcꝰ sinul quoq
et pat᷑ eor uir clarissimꝰ tuquis¬
ꝯmus. Item brat᷑ sebast anus
& pulcherrimꝰ iuuenis. s men¬
te pulchrior sẽs tyburtiꝰ et i¬
costratus primiscrimꝰ cũ fr̃e suo
castorio. ⁊ eũ coniuge sua nõie
roe. Itẽ claudiꝰ cũ uictorino fr̃e
suo ⁊ cũ filio suo sẏmphoriano
qui fuerat a morbo ydropis li¬
beratus. his tantũ remanenti¬
narcũ & marcellianũ diaconii
honore sc̃ificauit: tranquillinũ
tũ sub specie milicie latebat. cle¬
tutus nullus inueniri poterat
locus adlatebram contuendam.
morabantur om̃s apud castrum
quendam. xp̃ianũ zetariũ pala¬
tii. Qui castrus ibidem inpalatio
in suꝑiori loco & ualde altissimo
cõmanebat. Ideo autẽ hec apta
mansio ꝓbatur. quia ⁊ ipse castu¬
lus cum suis om̃ib. xp̃ianissimꝰ
erat. ⁊ lex data de sacrificus. cũ
ubiq sui feruore deseuiret in illis
qui palatio adherebant. quia
nec suspitio de his esse poterat

Expanded text:
ul quoque et pater eorum vir clarissimus Tranquillinus, item B. Sebastianus, et pulcherrimus juvenis, sed et mente pulchrior, S. Tiburtius, et Nicostratus ex primiscrinio cum fratre suo Castorio, et cum conjuge sua, Zoe nomine; item Claudius cum Victorino fratre suo et cum filio suo Symphoriano qui fuerat a morbo hydropis liberatus. Hi tantum, universiarcum et Marcellianum diaconii honore sanctificavit, Tranquillinum tum sub specie militiae latebat, detutus nullus inveniro poterat locus ad latebram confovendam, morabantur omnes apud Castulum quemdam Christianum zetarium palatii: qui Castulus ibidem in palatio, in superiori loco et valde altissimo commanebat. Ideo autem haec apta mansio probabatur, quia et ipse Castulus cum suis omnibus christianissimus erat; et lex data de sacrificiis cum ubique sui fervore desaeviret, in illis qui palatio adhaerebant, quia nec suspicio de eis esse poterat,
Abbreviated transcription (Latin):
aulas regis scłoꝵ intrarem.
Nẽ autẽ reinluam mȩ non bap¬
tizatus. ut om̃ib priꝰ quib sũ
iratus indulgeã. ut om̃ib meis
debitorib eyrografa restituta
sint.: & sicus aliquid uiolenter
abstul integrũ recleli p̃cipiã¬
m̃Due niehi pͥost uroris obitũs
concubine sunt. & istis donem
et maritis tracdam ab om̃i nexii
seruili. ingenuo pͥuato uel pu¬
blico. actuum ieoꝵ nodos er¬
soluam: & ita demuma ꝓmitt̃a¬
me renuntiaturũ om̃ib pecca¬
tis cliabolicis. &. noluptatib
muncli. Dicit ei policarpꝰ pb̃r.
Beatiorem te celestis unda ꝑfun¬
det. cum ea que arbitrio te li¬
cis esse facturũ tota festinatione
impleueris. Nam ⁊ quadragesi

Expanded text:
aulas regis coelorum intrarem. aulas regis coelorum intrarem. Nunc autem reinduam me non baptizatus, ut omnibus prius, quibus sum iratus, indulgeam; omnibus debitoribus meis chirographa restituaenter abstuli, integrum reddi praecipiam: duae mihi post uxoris obitum concubinae sunt, et istis dotem et maritis tradam, ab omni nexu servili, ingenuo, privato, vel publico actuum meorum exsolvam: et ita demum promittam renuntiaturum me omnibus peccatis diabolicis et voluptatibus mundi. Dicit ei Polycarpus presbyter: Beatiorem te coelestis unda perfundet, cum ea quae arbitrio tuo dicis te esse facturum, tota festinatione compleveris: nam et quadrage
Abbreviated transcription (Latin):
decreui nec uelle. Ad hoc tantũ
subclamide latere uolui. ut nu¬
tantiũ animos instruerem.
dubitantes constantes efficerẽ
fecerat bellatores. Tu autẽ am¬
plisime porestatis apicem geres
ñ potes temetip̃m neq ex specta¬
eusis tollere. neq nidicandis
negotiis absentare. Simulaus
ꝙ egritidine tibi ipse postula
suecessorem. ut possis liber ab
occupationib mundi future
uite eruchmenta susciꝑe. & se¬
cuncdam natiuitatem iterũ na¬
tus. eternis efficiaris parenti¬
b ples. Foclem itaq die mittit
aclamicos suos in palatio posi¬
tos. ꝑ quos testimoniales scrip¬
ne militiȩ anteqͣm baptizare¬
tur accepit. Quid memorem qͣm
plenissime fidei fuerit. qͣmq
acris ingenii contͣ infilehum
asserta constiterit: Nã ininitio
mentis eiꝰ ficdes euident̃ enituit.
nũtio. Psecuta est int̾rogatio
sacerdotis. utrũ renuntiaret
om̃ib peccatis. At ille ait. Ista
debui priꝰ inquiri. anteqͣm has

Expanded text:
decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum decrevi, nec vellem. Ad hoc tantum sub chlamyde latere volui, ut nutantium animos instruerem, et dubitantes constantes efficerem,fecerat bellatores. Tu autem amplissimae potestatis apicem gerens, non potes temetipsum nec a spectaculis tollere, neque judicandis negotiis absentare. Simulans igitur aegritudinem, tibi ipsi postula successorem, ut possis liber ab occupationibus mundi, futurae vitae rudimenta suscipere, ut secunda nativitate iterum natus aeternis efficiaris parentibus proles. Eodem itaque die mittit ad amicos suos in palatio positos, per quos testimonialia scripnae militiae antequam baptizaretur accepit. 61. Quid memorem, quam plenissimae fidei fuerit, quamque acris ingenii contra infidelium asserta constiterit? Sequens lectimentis ejus fides evidenter enituit. nuntio. Prosecuta est interrogatio sacerdotis, utrum renuntiaret omnibus peccatis; at ille ait: Ista prius debuisti inquirere antequam has
Abbreviated transcription (Latin):
sanitatem. ambo insingulis
chbamis ardentib cdimergan¬
tur. Auchens hec pater. pͥhi¬
bebat fieri. Sc̃i uͦ non solum
metuebant ꝓmissum exitiũ
uerũ etiam constant̃ p̃parari
clibana hortabantur. Te acces¬
serunt ad uniu̾sa idola christa¬
lina ⁊ oliuitrea. ⁊ omne illud
manib sc̃oꝵ confringerentur
apparuit ante oculos chromaci
uuienis euiꝰ facies flãmeo racli¬
abat aspec tu. ⁊ dixit ei. Misit
disti. ut om̃ium menbroꝵ tuoꝵ
recipias sanitatem. Ad hanc uo¬
cem sanissimꝰ redditus ẽ. & cepn
curre̾ post iueñe. ut pedes eiꝰ
oscularetur. At ille. uide ne con¬
tingas me. quia ñclu baptismans
sc̃ificatione absqualorib ablutꝰ¬
es idoloꝵ. Uilens hec tẏburi
filiꝰ eiꝰ. ad uoluitur ad pecdes sq̃
policarpi. Ipse autem chromatiꝰ
potens unigenitus filiꝰ ħ quẽ
p̃clicatis boni ministri eiꝰ. Tẽ
Sicut ipse nosti principatum
pͥmȩ cohortis ago. s utrũ sit
milicia hominis nec seire olim

Expanded text:
sanitatem, ambo in singulis sanitatem, ambo in singulis clibanis ardentibus demergantur. Audiens haec pater ejus, prohibebat fieri. Sancti vero non solum non metuebant promissum exitium, verum etiam constanter praeparari clibanos hortabantur. 59. Tunc accesserunt ad universa idola crystallina et holovitrea, et omne opus manibus frangerentur, apparuit ante oculos Chromatii juvenis, cujus facies flammeo radiabat aspectu et dixit ei: Misit disti, ut omnium membrorum tuorum recipias sanitatem. Ad hanc vocem sanissimus redditus coepit currere post juvenem, ut pedes ejus oscularetur. At ille dixit ei: Vide ne contingas me, quia nondum baptismatis sanctificatio te a squaloribus abluit idolorum. Videns haec Tiburtius filius ejus, advolvitur ad pedes S. Polycarpi. Ipse autem Chromatiuspotens unigenitus Filius Dei, quem praedicatis boni ministri ejus. CAPSicut ipse nosti, principatum primae cohortis ago, sed utrum sit militia hominis, nescire olim
Abbreviated transcription (Latin):
laudentur. ⁊ iniusti merito pu¬
niantur. ⁊ hoc nolo otiosũ ẽẽ.¬
existimes qͦd teipsũ ñdũ salua¬
tũ attendas. Nam si ex integͦ
a te inmicum generis huma¬
cisses. Audiens hec cromatꝰ dix̃.
Uerus ille łs ẽ. qui uos talẽs
ꝓbatur habere cultores. Nam
omis sermo ũr ita rationabili¬
b affluit. ut pecudũ ad ratio¬
nem ueram mentes inchnet.
Unde etiã hoc ip̃m qͦd acł or¬
natum clomus uisus sũ ex ce¬
pisse. ne ipediat saluti eiꝰ in
colimitas dissipetur. Credo enĩ
et hec fides mea est. qͦd in his
om̃ib que . rp̃ianitatis abho¬
si a me separauero. et p̃sentem
nierear salutem consequi ⁊ fu¬
turã. Audiens hec filiꝰ eiꝰ tibur¬
tiꝰ dix̃. Nulla patior ratione
hoc opus p̃ciosum ⁊ p̃ciũ in
comparabile deic: s ne pat̾ne
saluti uidear ẽẽ contrariꝰ. de¬
ferantur duo chibana. ⁊ accen
sa ante ianuã eubicul p̃parẽ¬
tur. ut dũ ab eis destructum
fuerit. ⁊ pater meus ñ receꝑit

Expanded text:
laudentur recte, et injusti merito puniantur. Et hoc nolo ut otiosum existimes, quod te ipsum nondum salvatum attendis. Nam si ex integro a te inimici generis humacisses. 57. Audiens haec Chromatius dixit: Verus ille Deus est, qui vos tales probatur habere cultores. Nam omnis sermo vester ita rationibus affluit; ut et pecudum ad rationem veram mentes inclinet. Unde etiam hoc ipsum quod ad ornatum domus visus sum excepisse, ne impediat saluti meae ejus incolumitas, dissipetur. Credo enim, et haec fides mea est, quod his omnibus quae Christianitatis lex abointegro separavero, et praesentem merear salutem consequi et futuram. 58. Audiens haec filius ejus Tiburtius dixit: Nulla patiar ratione hoc opus pretiosum et praecipuum et incomparabile dejici. Sed ne paternae saluti videar venire contrarius, deferantur duo si ante januam cubiculi praeparentur, ut dum destructum ab eis fuerit, et pater meus non receperit
Abbreviated transcription (Latin):
choare dicens. Gaude blasr anti¬
me p̃ses. Non enim dicas eos de
os s cdemones: quia ȩterno ig¬
ni tradentur cum his qui eos
honorant. Iratus autem p̃ses.
marum. alienari iue speras ꝑ
has penas de amore dei mei
et saluatoris iħu xp̃i. s non po¬
tes quia habeo corroboratorem
meum ⁊⁊ saluatorem ip̃m dñm¬

Expanded text:
Gaude Blasi, amireses; sed ne dicas eos deos esse sed demones, quia eterno igni tradentur cum his qui eos uenerantur». Iratus preses marum, alienare me speras per has penas ab amore Dei mei et Saluatoris Iesu Christi. Sed non potes, quia habeo corroboratorem meum et Saluatorem ipsum dom
Abbreviated transcription (Latin):
ħ̃ admonentur: ut quos ue¬
uerari debuerant irritando
ñ iucreparent. S eũ illi neqͣ
quam corrigerent᷑. subito pa¬
imentũ solarii eum irrisori¬
b cecicdit tantũ ꝙ p̃rectus
cum penitentib residens acd
mensam remansit. Sieq in¬

Expanded text:
 admonuit ut quos uenerari debebant irridendo non increparent. Sed cum illi non se corrigerent, subito pauimentum solarii cum irrisoribus cecidit et tantum Preiectus cum abstinentibus residens ad mensam remansit. Cum i
Abbreviated transcription (Latin):
uante se dño urtutem pacientiȩ
fornter seruare contenchit: ⁊ in
martyrii tenuit. Buo quipe ft̃
martẏrii genera. unũ inmente.
ahud in mente simul ⁊ achione.
Itaq martyr etiã sine ferro ꝑ¬
cutientiũ extitit. Mori qͥppe  a
ꝑsequente. martyriũ inapto
oꝑe ẽ. ferre uͦ contumehas. och¬
entẽ diligere. illcita desideria
culta cogitatione. Nam qͥa duo
sunt martyrii genera. unũ in
occulto oꝑe. ahud in publico.
testatur ueritas. que rebedei fi¬
lios requirit dicens. Calicem qͥ
dem meũ bibetis. Quid eñi ꝑca
hoem. nisi dolorem passionis
accipimꝰ : De quo ahas dicit.
qal uterq calicem bibetet ano¬
uit. Iohannes namq ñ ꝑ marꝰ¬
wyniũ uitam fniuit. s tamen
martyr exgtit. qͥa passione
non suscepit incorꝑe. seruaur
hoc exemplo sine ferro marty¬

Expanded text:
vante se Domino, virtutem patientiae vante se Domino, virtutem patientiae fortiter servare contendit, et in martyrii palmam tenuit. Duo quippe sunt martyrii genera, unum in mente, aliud in mente simul et actione: itaque martyr etiam sine ferro percutientium extitit. Mori quippe a persequente martyrium in aperto opere est; ferre vero contumelias, odientem diligere, illicita desideria culta cogitatione. Nam quia duo sunt martyrii genera, unum in occulto opere, aliud in publico, testatur veritas, quae Zebedei filios requirit, diceidem meum bibetis. Quid enim per calicem, nisi dolorem passionis accipimus? De quo alias dicit: quod uterque calicem biberet, audivit. Iohannes namque non per martirium vitam finivit, sed tamartyr exstitit, quia passionem quam non suscepit in corpore servavit hoc exemplo sine ferro
Abbreviated transcription (Latin):
rii longeui. ⁊ octogenarii dicant᷑
decrepiti. et qͦd amphꝰ fuerit inĩa
silicernus occupet labor ⁊ dolor.
De illiꝰ etatis eiꝰq similiũ ꝓlixi¬
tate canit psalmista. Ad huc mul¬
tiplicabuntur insenecta uberi.
Quia cum eoꝵ uita differtur. sem¬
ꝑ in meliꝰ fortitudo ꝓducitur:
eisq ꝑ augmenta temporũ. cres¬
cunt etiam luc̃ meritoꝵ. Bene au¬
tem pacientes sunt ut annunti¬
ent. quia celestia p̃dicantes. tanto
robustiꝰ aduersa tolerant. quan¬
to ⁊ ꝑ colerantiã suã animarũ
cõmoda locuplegꝰ reportant. si¬
cut fecit sc̃s Remigins trium¬
pbator ing̃etib egregꝰ. Con¬
fessor offitio. martyr quoq stu¬
dio: inuictus certaniine. pal¬
mã querens sanguine. Beatus
tium ñ tetigit. dignitatem mar¬
Tyrii non amisit. Quem quia
diu contigit incorpore uiuere:
necesse fuit etiã longiora carnis
ꝯdiabol ac p̃uorum hominũ tẽp¬
tam̃ta tolerare. Quia eni achu¬

Expanded text:
rii longevi et octogenarii dicantur rii longevi et octogenarii dicantur decrepiti, et quod amplius fuerit, in iam silicerniis occupet labor et dolor, de illius aetatis eiusque similium prolixitate canit psalmista: Adhuc multiplicabuntur in senecta uberi: quia cum eorum vita differtur, semper in melius fortitudo producitur, eisque per augmenta temporum crescunt etiam lucra meritorum. Bene autem patientes sunt, ut adnuntient, quia caelestia praedicantes tanto robustius adversa tolerant, quanto et per tolerantiam suam animarum commoda locupletius reportant. Sicut fecit sanctus Remigius triumphator in gentibus egregius, confessor offitio, martyr quoque studio, invictus certamine, palmam querens sanguine, beatus tium non tetigit, dignitatem martyrii non amisit. Quem quia diu contigit in corpore vivere, necesse fuit etiam longiora carnis et diaboli ac pravorum hominum temptamenta tolerare; quia enim, adiu
Abbreviated transcription (Latin):
um sciens ad esse diem sui tͣnsitꝰ.
ꝑ misax celebrationẽ ac sacre
comunionis largitionem uale¬
agens. ⁊ dans pace filiis iuis.¬
post qͣm ꝑ uiginti ⁊ duos annos
in clericali ordine. inep̃atu uero
mȩ ac religiosissimȩ fidelis sermis
et priidens dño ministrauit:
nonagesimo sexto etatis suȩ anno
idus ianuarii sc̃i certaminis cur¬
su consũmato. fide seruata. cum
multiplici bonoꝵ oꝑum fructu
⁊ animaꝵ lucro. ut diu desidera¬
uit amina celos penetrans. terre
corpꝰ reddidt: accipiens stolam
albam anime scilicet beatitudi¬
nẽ sempit̃nra. donec in resurrectio¬
ne alteram accipiat stolam. bea¬
tam uidelicet una cum anima
resumpta głificandi corꝑis in¬
mortalitatem. Nam quia patrũ
antiqͦrum uita. quȩ usq ad sep¬
tingentos ⁊ oc tingentos ael hue
etiam ⁊ ampliꝰ ꝓtrahabatur annos
ꝓpter peccata innobis contracta:
Inseptuaginta uel si multũ in an¬
nis octoginta. Ita ut septuagena¬

Expanded text:
um sciens adesse diem sui transitus, um sciens adesse diem sui transitus, per missarum celebrationem, ac sacrae communionis largitionem, valefaciens et dans pacem filiis suis,postquam per viginti et duos annos in clericali ordine, in episcopatu me ac religioet prudens Domino ministravit, nonagesimo sexto aetatis suae anno Idus Ianuarias, sancti certaminis cursu consummato, fide servata, cum multiplici bonorum operum fructu et animarum lucro, ut diu desideravit, anima caelos penetrans, terrae corpus reddidit, accipiens stolam albam, animae scilicet beatitudinem sempiternam, donec in resurrectione alteram accipiat stolam, beatam videlicet una cum anima resumpta glorificandi corporis immortalitatem. Nam quia patrum antiquorum vita, que usque ad septingentos et octingentos, adhuc etiam et amplius protrahebatur annos, propter peccata in nobis contracta est in septuaginta, vel, si multum, in annis LXXX, ita ut septuagena
Abbreviated transcription (Latin):
liat. hunc sequens gła exaltaro
M andricat aucẽ panem doloris
qsia gent in hac pegͥnatione
desti desiderio ad eternatu
ihelat patriã. Condito siqus
erit. huic opusculo sũbiungere
utile duximꝰ : et dispositis om̃i¬
b suis. quia ut scriptũ÷ uerus¬
agricola. omnẽ uitis uere pal¬
initẽ fructũ ferentẽ purgat. ut
fructũ plus afferat: oculoꝵ cor¬
poralium lumine aliqͣndn est
PN atus. quatinꝰ mentis ocu¬
ha intentiꝰ que suꝑna sunt atq
toto clesiderio anhelabat contẽ¬
in sue ꝓbationis temptatione
semꝑ gr̃as agere. hymnis cħ &
laudib dieb ac nõctib uacare
fideli mente. intelligens. qm̃
qui humiliter flagella suscipi¬
unt. post flagella sublimiter
ad requiem suscipimitur. Qa
⁊ ieo dñs in p̃senti uolens os¬
tendere. quasꝰ pignus eterne
lucis anteqͣm dececleret uisũ ei
restituit. unde sicut ⁊ de amis¬
sione luminis. nom̃ dñ bene¬
dirn. Et non post longũ spaci¬

Expanded text:
liat, hunc sequens gloria exaltat. liat, hunc sequens gloria exaltat. Manducat autem panem doloris, quia gemit in hac peregrinatione et caelesti desiderio ad aeternam anhelat patriam Ͻ. Condito siquiderint, huic opusculo subiungere utile duximus, et dispositis omnibus suis –, quia, ut scriptum agricola, omnem vitis verae palmitem fructum ferentem purgat, ut fructum plus afferat : oculorum corporalium lumine aliquandiu est privatus, quatenus mentis oculis intentius quae superna sunt, ad quae toto desiderio anhelabat, contemin suae probationis tentatione semper gratias agere, hymnis Dei et laudibus diebus ac noctibus vacans, ac fideli mente intelligens, quoniam qui humiliter flagella suscipiunt, post flagella sublimiter ad requiem suscipiuntur. Quod et in eo Dominus in praesenti volens ostendere, quasi pignus aeternae lucis antequam decederet, visum ei restituit: unde, sicut et de amissione luminis, nomen Domini benedixit. Et non post longum spati
Abbreviated transcription (Latin):
te. ꝑdit hereditatẽ. S cũ e¬
strl̃t. elilectis suis somnũ: hx
est hereditas chũi. quia electi.
post quã ꝑ uenerint ad mortẽ
de ꝯnuemunt hereclitatẽ sieut
sẽs Remigiꝰ terrȩ non derela¬
quens hereditatẽ. accepit et̃ nã
quia ohua fruchifera ꝑ lucicda
iure inima dez sui ueraciter d¬
cens. fuerunt mͥ lacriins meȩ
panes die ac nocte: quia sicur
corpus sacatim de pane. ita
de lacrimis reficitur anima. qm̃
ex inde sꝑat renissionẽ peccato¬
rum habere. Dies uͦ ⁊ nox ꝑ scħ
diuerfitatem ponuntur qͥa
s in ꝓsꝑis reb siue in aduersis
desiderii sui lacͥmas dm̃ desi¬
derans anima funcht. sciens sc¬
tum. Uanũ est uobis ante lucẽ
surgere: surgite postqmͣ secleri¬
tis. qui manducatis panem do¬
loris. Ante lucem quippe furg¬
re ẽ. priꝰ quã claritatis ȩterne
retributio appareat inp̃sentis
te ñ gaudere. Sedendũ ergo
priꝰ est. ut post recte surgamꝰ
q̃uia quis qͥs ñe sponte hum¬

Expanded text:
itatem; sed cum dederit dilectis suis somnum, haec est hereditas Domini, quia electi Dei, postquam pervenerint ad mortem, tunc inveniunt hereditatem. Sicut sanctus Remigius terrenam derelinquens hereditatem accepit aeternam, quia oliva fructifera per lucidacordia Dei sui, veraciter dicens: Fuerunt mihi lacrimae meae panes die ac nocte; quia sicut corpus satiatur de pane, ita de lacrimis reficitur anima, quoniam exinde sperat remissionem peccatorum habere. Dies vero et nox pro seculi diversitate ponuntur; quia sive in prosperis rebus sive in adversis desiderii sui lacrimas Deum desiderans anima fundit, sciens scriptum: Vanum est vobis ante lucem surgere; surgite, postquam sederitis, qui manducatis panem doloris. Ante lucem quippe surgere est, priusquam claritas aeternae retributionis appareat, in praesentis vitae nocte gaudere. Sedendum ergo prius est, ut post recte surgamus; quia, quisquis nunc se sponte humi
Abbreviated transcription (Latin):
consensionẽ peccanch. ne cõtra
Nagella sũmi opificis pruamꝰ
mercessum murmurationis. Li¬
cet enĩ ñ fiant nobis tam freq̃n¬
tia ac reuerenda ꝑhunc seruũ
sirũ miracła. tam̃ certi ẽẽ debemꝰ
quia non subtrahuntur quitati
onȩ a nobis quib suis continua
int̃cessionũ eiꝰ auxilia. sicut de
ihetemia legimus. Etc ẽ inq̃t

Expanded text:
consensionem peccandi, ne contra consensionem peccandi, ne contra flagella summi opificis proruamus in excessum munnurationis. Licet enim non fiant nobis tam frequentia ac reverenda per hunc ser vum suum miracula, tamen certi esse debemus, quia non subtrahuntur civitati suae ac nobis civibus suis continua intercessionum eius auxilia, sicut de Hieremia legi
Abbreviated transcription (Latin):
frequenter exerat inꝑnitiosos
uindictã. ñ usq quaq in ulta
nr̃is temꝑib deserit. p̃sũptoꝵ
piacula. Nam blitgariꝰ quidã
nuꝑ mansum de thesauro ecchi
in uilla tenoilo p̃cio apud ẜer¬
nehardum custodem obtimis
unde famulos sc̃i Remigii
flagellis eiecit. conclamanqd
eis scm Remigũ ut eos adii¬
uaret. Quib idem bhtgariꝰ
cũ irisione responcdit. aodo
parebit qualitet uos sc̃s xemigiꝰ
achiunabit. Nidete quomͦ in acd¬
Sutoriũ ur̃m̃m uenit. Et inter hec
tierba. cum maximo damore in¬
gemuit. ⁊ in c̃redibiliter inflan¬
do intimuit: sic q mediꝰ crepu¬
It. ⁊ mortiuuis ẽ. Quib audtis.
chuinam in nobis uindictam ꝑ¬
ginescentes. blasphemiã indm̃
scõs eiꝰ magnoꝑe caueamꝰ. Stu¬
dentes ne eccħasticam familiam
crudeliter tractemꝰ. ⁊ ne contra
Mala ꝓrimi ꝑtrahamur ad re¬
tributionẽ mali. uel ad huorem
odii: ne ad temptamenta diabħ
seducamur. ad delectationẽ uel

Expanded text:
frequenter exerat in pernitiosos frequenter exerat in pernitiosos vindictam, non usquequaque inulta nostris temporibus deserit presumtorum piacula. Nam Blitgarius quidam nuper mansum de thesauro aecclesiae in villa Tenoilo pretio apud Bernehardum custodem obtinuit, unde famulos sancti Remigii cum flagellis eiecit, conclamantibus eis sanctum Remigium, ut eos adiuvaret. Quibus isdem Blitgarius cum inrisione respondit: 'Modo parebit, qualiter vos sanctus Remigius adiuvabit; videte, quomodo in adiutorium vestrum venit'. Et inter haec verba cum maximo clamore ingemuit et incredibiliter inflando intumuit, sicque medius crepuit et mortuus est. Quibus auditis, divinam in nobis vindictam pertimescentes, blasphemiam in Deum et sanctos eius magnopere caveamus, studentes, ne aecclesiasticam familiam crudeliter tractemus, et ne contra mala proximi pertrahamur ad retributionem mali vel ad livorem odii, ne ad temptamenta diaboli seducamur ad delectationem vel
Abbreviated transcription (Latin):
paruulus. Causantur etiã aliqͥ
suarũ inuasores. ⁊ familie suȩ
oppressores ñ uindicat. hcut p̃¬
cedentib temꝑib egerat. usur.¬
pantes psalmi uersum. Signa
et nos non cognoscet amphus.
S non hĩc causandũ. uerũ dole¬
dum atq timendũ ÷ qͥa imple¬
tur nr̃is qͦd p̃dictũ ÷ antiquis
temꝑib. Scriptũ ÷ eñi in apoc¬
lipsi. factꝰ ẽ sol ut saceꝰ cihcinꝰ.
Iñ extremo qͥppe nr̃o temꝑe. sol
quas cilicinus saccꝰ ostenchtur
quia fulgens uita p̃dicantiũ.
ante reꝓborum oculos asꝑa ⁊
despecta ꝓbatur. ⁊ scõꝵ miracła
ꝑ contemptũ peccantib iusto in¬
dicio subtrahuntur. sicut scͥptũe
Neqͣndo conuertant᷑ ⁊ sanẽ eos
qͣtinꝰ plemiꝰ obruantur suppliciis
qui nunc gaudent etiã indehe¬
tis. Herũtam̃ hic sc̃s imitator do¬
mini sui. qui ñ om̃ia uincdicat
ut eiꝰ ostendatur poͣtentia. nec
om̃ia multa chmittit. ut eius
ꝓbetur ꝓuidentia. licet non tã

Expanded text:
parvulus. Causantur etiam aliquiparvulus. Causantur etiam aliquisuarum invasores et familiae suae oppressores non vindicat, sicut praecedentibus temporibus egerat, usurpantes psalmi versum: Signa, et nos non cognoscet amplius. Sed non hinc causandum, verum dolendum atque timendum est, quia impletur nostris, quod predictum est antiquis temporibus; scriptum est enim in apocalypsi: Factus est sol, ut saccus cilicinus. In extremo quippe nostro tempore sol quasi cilicinus saccus ostenditur, quia fulgens vita predicantium ante reproborum oculos aspera et despecta probatur, et sanctorum miracula per contemptum peccantibus iusto iudicio subtrahuntur, sicut scriptum est: Na quando convertantur, et sanem cos; quatinus plenius obruantur suppliciis, qui nunc gaudent etiam in delictis. Veruntamen hic sanctus imitator Domini sui, qui non omnia vindicat, ut eius ostendatur patientia, nec omnia multa dimittit, ut eius probetur providentia, licet non tam
Abbreviated transcription (Latin):
pi. ut hinc abscederes: ⁊Et ꝑens¬
sit illam uirga. quã tenebat in
manu. Que toto corpe in mari¬
mũ tumorem conuersa. qͦd uidit
uiro suo richirino ⁊ aliis qͣm
rissime cruciata. uitã finiuit.
Cuiꝰ corpꝰ nir eiꝰ in eccħam sc̃i
Remigii deportari. eãq ibidem
sepeliri fecit. Mirantur quidam
qͦd cũ uindicta mortali illam de
p̃dicta uilla expulit: ⁊ corpus
eiꝰ mȩccha sua sepehendũ recepit.
Quod nemo mirabitur. si ꝑpen
delicet ut si se recognouerint. hic
recipiant qͦd merent᷑. ne post
mortem ȩternis suppliciis cruci¬
entur. sicut in libro Regũ legit᷑.
de ꝓpħa illo qui in obediens ori
dñi excigit. ⁊ a leone ꝑcussus in¬
teriit: et post ultonem ꝑcep¬
tain. a leone corpus illiꝰ intac¬
tum remansit. Si autem hic se
non correxerint in qͦs uindicte
ꝓcedunt: alii de flagellis illoꝵ
emenclentur. ⁊ metuentes corri¬
gantur. sicut scriptũ ÷. Pestilen¬
te flagellato sapientior erit

Expanded text:
pi, ut hinc abscederes? Sed pi, ut hinc abscederes? Sed sit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem converso, quod vidit viro suo Richuino et aliis quam dies severissime crutiata, vitam finivit. Cuius corpus vir eius in aecclesiam sancti Remigii deportari eamque ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de predicta villa expulit et corpus eius in aecclesia sua sepeliendum recepit. Quod nemo mirabitur, si perpedelicet ut, si se recognoverint, hic recipiant quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – sicut in libro Regum legitur de propheta illo, qui inoboediens ori Domini extitit et a leone percussus interiit, et post ultionem perceptam a leoue corpus illius intactum remansit; – si autem hic se non correxerint, in quos vindictae procedunt, alii de flagellis illorum emendentur et metuentes corrigantur, sicut scriptum est: Pestilente flagellato sapientior erit
Abbreviated transcription (Latin):
cõputrescente crure ac femore. pt
diuturnũ laborem mortuus est :
Quando tres fr̃es reges. lothariꝰ.
ludoroicꝰ. ⁊ karolꝰ. regnũ post
patris sui obitum inter se chui¬
serunt. episcopnũ Remense qͦd te¬
nebat folco pb̃r: Rarolus inter
homines suos chuiisit. uillam lu¬
lacũ Richiino in beneficium
dedit. Cum autem uxor illiꝰ no¬
mine Berta incubic̾ulo uille ip̃i
iaceret: uenit acl eam sc̃s Remi¬
giꝰ cdicens. Non ẽ iste locus tuns
ad iac endum. Alteriꝰ meriti ⁊
offitii debet esse. qui hanc uillã
habere. ⁊ in hoc cubiculo debet
Iacere. Surge qͦntotiꝰ: ⁊ hinc ab¬
scede. Q illa paruipendit: pu¬
tans se uisum mane uidere. Al¬
tera uice uenit ad eani sẽs Remi¬
giꝰ. ⁊ dixit ei. Cur hine ñ recessis¬
ti sicut᷑ tͥ precepi: Hile ne am¬
pliꝰ te hic inueniã. Qͦd illa ut
priꝰ. ꝓ nichilo duxit. Tercio ue¬
nit adeam sc̃s remigiꝰ. ⁊ dixit.
Nonne iam semel et sccło tibi p̃ce¬

Expanded text:
m, computrescente crure ac femore, post m, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter homines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvi pendit, putans, se visum inanem videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit ei: 'Cur hinc npn abscessisti, sicut tibi precepi? Vide, ne amplius hic te inveniam'. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam sanctus Remigius et dixit: 'Nonne iam semel et secundo tibi prece
Abbreviated transcription (Latin):
mone uirtutũ quȩ ibi fiebant.
saluandũ sua ineodem ora¬
terio quiq poterant certatim
posuerunt. Auchentes autẽ
p̃dones idem oratoriũ multis
plurimoꝵ opib refertũ. aggres¬
obseratũ ostiũ pede ꝑcussit.
nt seram effringeret: ⁊ mox ei¬
dtm ostio pes eus adhesit ⁊
resupinꝰ p̃sumptor interrã ce¬
tidit̾. Quod cernentes alii. au¬
fugerunt. Ipse autẽ miser eru¬
atu cogente. cũ maximo enu¬
atu culpam suã fateri. ⁊ cum
Acrimnis amarissimis confiteri
qͥa si ds ꝑ merita sc̃i uemigii
pedem ilhꝰ abipso cõpede solu̾et.
numqͣm ulterius de ipsa uel de
alia eccłia qͥcquã tolleret. uel
tolli quantum ex ipso ess ullo
mͦ consentiret. Caballũ quoq su¬
um cũ sella ⁊ alia quȩ potuit. ad
eandem eccħam douauit : sicq
post confessionem ⁊ lacrimas atq
ꝓfessionem ⁊ uotũ. pes eiꝰ ab os¬
tio cui inheserat ẽ solutus. He¬
rũtamen postea de ipso arido pe

Expanded text:
nione virtutum, quae ibi fiebant, ad nione virtutum, quae ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio quique poterant, certatim reposuerant. Audientes autem praedones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum aggresobseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox eidem ostio pes ejus adhaesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod videntes alii, aufugerunt. Ipse autem miser cruciatu cogente, cum maximo ejulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido ped
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsa silua. Ita ut cerebrum il¬
hꝰ in terrã defluxerit. ⁊ mortuns
ẽ. frater uͦ eiꝰ concito ꝑgens in
partem alteram. ꝑuenit ad ꝙͣ¬
dam petram ⁊ dixit. Om̃ił.
notum sit. quia usq ad hanc
petram ẽ ista silua imꝑatorłs
Et ꝑcutiens eandem petram
dolatoria qͣm portabat in ma¬
ni. eriherunt ab illa pard cłe
inoenlos eiꝰ. ⁊excecatus estd
Ae q amibo tecepunt mercedẽ
simpgionis ⁊ mendacii sui.
Q uidam nir nobilis de terri¬
orio niuernensi. obtentis rel¬
quiis beati remigii. oratoriũ
m eiꝰ honore inꝓprietate sua
ecdificauit. ubi dñs multas uir¬
tutes ꝑmerita ipsiꝰ sc̃i sui osten
dit. Cum autẽ defuncto ludo¬
Mico imꝑatore. aquitans genti¬
licia mobilitate absq iugo pͥn¬
cipis ꝓut qͥsq poterat se efferre
Sad inuicem impugnare. ac ꝑ
contiguos pagos debaccare ce¬
punt᷑. pauꝑes homines substã¬
olas suas mȩeclesiis reponere
studuerunt. Unde confisi opi¬

Expanded text:
de ipsa silva, ita ut cerebrum ilde ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit: 'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui dit. Cum autem defuncto Ludovico imperatore, Aquitani gentilitia mobilitate absque jugo principis, prout quisque poterat, se efferre, et ad invicem pugnare, ac per contiguos pagos debacchari coeperunt, pauperes homines substantiolas suas in ecclesiis reponere studuerunt. Unde confusi opi
Abbreviated transcription (Latin):
inditio colligere possumꝰ. quia
si non hesitantes infide. intribi¬
lationib nr̃is auxiliũ sc̃ Rem¬
gii excorde petierimꝰ. ⁊aban¬
geloꝵ sathane qui inserpente
matrem humani gen̾s allocu¬
tus deceꝑat infestationib.⁊
a pͣuoꝵ hominũ in ꝓbitatib
eiꝰ meritis ⁊ int̾cessionib libaice
T emꝑe ludowici imꝑatoris.
duo frẽs franci forestarii eius.
in uaserunt partem de silua. qͣm
in saltu uosage ut supͣ ostenhi¬
mꝰ. sc̃s Remigiꝰ inuita sua p̃cio
cõparauerat. Intra fines eiꝰ di¬
centes. qͦd plus ꝑtinet ipsa sil¬
ua ad fiscum imꝑatoris. qͣm
ad partem sc̃ remigii. Cont᷑ cdi¬
centib autẽ hominib de potel¬
tate remensis eccħe. unꝰ eoꝵ
alt̾cando uenit ad porcos suos
quos ineandem siluam ad pas¬
tionem miserat : int̾ quos lupũ
inuenit. Quẽ ascendens equũ
uelociter est insecutus. ⁊ uolẽs
eum ꝑcutere. equo expauescen¬
te collisit caput ad unũ fustem

Expanded text:
inditio colligere possumus, quia, inditio colligere possumus, quia, si non hesitantes in fide, in tribulationibus nostris auxilium sancti Remigii ex corde petierimus, et ab angelorum sathanae, qui in serpente matrem humani generis allocutus deceperat, infestationibus et a pravorum hominum inprobitatibus eius meritis et intercessionibus libeTempore Hludowici imperatoris duo fratres Franci, forestarii eius, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosage, ut snpra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat intra fines eius, dicentes, quod plus pertineret ipsa silva ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem, ascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ maximis mugitib inuicem
se cornib impetere: hirci hir¬
cos. capre capras. cornib impug¬
nare. porci cum porcis confli¬
gere. uerueces uero cũ uerueci¬
b se collidere. pastores se fusti¬
b ⁊ pugnis mutuo ꝑcutere.
Et leuato maximo turbine. pa¬
ceꝑunt uersꝰ rosetũ fugere. ac si
maxima multitudo insequenti¬
um eos cũ flagellis ꝑsequeretir.
Ed uidentes ⁊ auchentes fiscali¬
nii nimio terrore ꝑculsi. ñ puta¬
uerunt se uel una hora niuere
posse. Unde correpti a p̃sump¬
tione sua. ab afflictione pauꝑis
sc̃ Remigii ado cessauerunt. ut
in post moclum sua isclem pauꝑ
homo. pacifice ⁊ sine inqͥetudine
possederit. Et qm̃ iuxta fluuiũ
saram in loco lutoso manebat
marimani molestiam in suis ha¬
bitaculis a serpentib sustinebat.
Qui accipiens puluerem quem
habitacula sparsit. ⁊ postea ser¬
pens meis locis inquib pul¬
uis sparsus fuit. ñ apparuit.
Quib ostensis miraculis. ceito

Expanded text:
cum maximis mugitibus invicem cum maximis mugitibus invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine, pacoeperunt versus Rosetum fugere, acsi maxima multitudo insequentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, se vel una hora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis sancti Remigii adeo cessaverunt, ut in postmodum sua isdem pauper homo pacifice et sine inquietudine possederit. Et quoniam iuxta fluvium Saram in loco lutoso manebat, maximam molestiam in suis habitaculis a serpentibus sustinebat. Qui accipiens pulverem, quemhabitacula sparsit, et postea serpens in eis locis, in quibus pulvis sparsus fuerat, non apparuit. Quibus ostensis miraculis, certo
Abbreviated transcription (Latin):
citur collocauit: ⁊ carro suꝑpo¬
suit. sicq iunctis biibus. cum
candela in manu adbasilicam sẽi
remigii ꝓꝑauit. Quo ꝑueniens.
de pane ⁊ carne ac ceruisa matri¬
cularios pauit. candelam ad se¬
pulchrũ sq̃ posuit. ⁊ eiꝰ auxilium
contra opprimentes se fiscalinos
expetiit. Puluerem quoq de pa¬
uimento eccħe quantum ualuit
collegit. ⁊ in panno ligauit. ac
in p̃dictam bennã misit. ⁊ desuꝑ
Incheũ sicut supͣ corpꝰ mortui atͣ¬
fectari solet cõposuit: ⁊ cũ carro
suo ad ꝓpria remeauit. Quicũq
autem de obuiantib eũ interro¬
gabant qͥd in illo carro duceret:
Respondebat se sc̃m Remigiũ du¬
cere. Et admirabantur om̃s in
dicto ⁊ facto illiꝰ. putantes illũ
esse am̃tem. ꝑ ueniens autem eũ
pastores pascentes. chuersi gems¬
animalia de fisco roseto inue¬
nit. Et inuocato sc̃o Remigio ut
eũ contra oppressores suos adn¬
uaret: ceꝑunt boues ⁊ uacce

Expanded text:
citur collocavit et carro superpocitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra opprimentes se fiscalinos expeciit. Pulverem quoque de pavimento aecclesiae, quantum valuit, collegit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper linteum, sicut supra corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit. Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum pastores pascentes diversi geneanimalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae
Abbreviated transcription (Latin):
cis donaui: ⁊ flagellauit eum
datis duriter. ita ut postea huo¬
tes incorꝑe eiꝰ parerent. Et eñ
diparuit beatus Remigiꝰ : pi¬
pinus surrexit. ac correptus ua¬
lida febre. qͣntotiꝰ ab ipsa uilla¬
siexit recessit. De qua febre. ñ
paruo temꝑe laborauit. Et dem¬
De princeps regni uisq ad moder¬
na tempora ibi non mansit. sicut
nec incodiciaco uel iuliaco. nisi¬
ludoricꝰ rer germaniȩ quando
sꝑ frẽm s̃uũ harolum regnũ eis
meosit. in luhaco mansit. ⁊ inde
perastma turpiter ante iplũ
mensis episcopii quȩ plũbea fon¬
tana dicitur. manebat iuxta fis¬
cũ regiũ qui rosetus uocatur.
Et nec peculũ nec messem uel pͣ¬
tum ꝓpter fiscalinoꝵ infestationẽ
quiete habere ualebat. Unde sepe
apud regios ministeriales petiit.
quã obtiniere ñ potuit. Tanclem
inuenit sͥ salubre consihũ. Nã
coxit panes ⁊ carnes ⁊ accepit cer
uisam inuasculis ꝓut potuit. qͦ
om̃ia inuase qͦd uulgo benna chi¬

Expanded text:
cis, donavi?' Et flagellavit eum cis, donavi?' Et flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Ludovicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Carolum regnum ejus invasit, in Juliaco mansit, et in die crastina, turpiter ante ipsum mensis episcopii, quae plumbea Fontana dicitur, manebat juxta fiscum regium, qui Rosetus vocatur, et nec peculium, nec messem, vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde saepe justitiam apud regios ministeriales petiit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes, et accepit cepotuit; quae omnia in vase quod vulgo benna di