comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caudor illustrior ẽ ꝗͣ ulliꝰ ignis. qͥppe qͥ iniñ so
mundo tam longe lareq colluceat. ⁊ is eius sta¬
tus est. ut non tepefaciat solum. s ⁊̃ sepe cimi¬
burat. quoꝵ neutrum face̾t. nͥ e̾e̾t igneus. Er¬
go inquit cũ sol igneus sit. oceaniq alatur hu¬
morib qr nullus ignis sine pastu aliquo pos¬
sit ꝑ man̾e. nece̾e est aut eisimił sit igni quẽ
ad ħibennuis ad usum atq uictum. aut ei qui
corporib animantium ꝯtineatur. Atq ħͥ nr̃
bat. ac dissipat. Conira ille corporeus uitał
⁊ salutaris. om̃ia. ꝯseruat. alit. auget. sustin⁊.
sensuq afficit. Negat gͦ dubium hoꝵ ignitũ.
solutriꝰ simił sit. cum his qͦ efficiat ut omia
floryant. ⁊ in suo q̃q gene̾ pubescant. Quare
cum soł ignis simił eoꝵ ignium sit. qͥ sunt
incorꝑib animantium. solem qͦ animantẽ
eẽ oportet. ⁊ ꝙ reliqua astra q̃ on ant᷑ iardo¬

Expanded text:
candor inlustrior est quam ullius ignis, quippe qui inmenso candor inlustrior est quam ullius ignis, quippe qui inmenso mundo tam longe lateque conluceat, et is eius tactus est, non ut tepefaciat solum sed etiam saepe comburat, quorum neutrum faceret nisi esset igneus. "ergo" inquit "cum sol igneus sit Oceanique alatur umoribus" quia nullus ignis sine pastu aliquo possit permanere "necesse est aut ei similis sit igni quem adhibemus ad usum atque victum, aut ei qui corporibus animantium continetur. atqui hic noster bat ac dissipat; contra ille corporeus vitalis et salutaris omnia conservat alit auget sustinet sensuque adficit." negat ergo esse dubium horum ignium sol utri similis sit, cum is quoque efficiat ut omnia floreant et in suo quaeque genere pubescant. quare cum solis ignis similis eorum ignium sit qui sunt in corporibus animantium, solem quoque animantem esse oportet, et quidem reliqua astra quae oriantur in ardo
Abbreviated transcription (Latin):
trõne meliꝰ. Ergo ħ mundo dee̾e̾ ñ possunt. Bñ
gͥ idẽ csippus qui similitudines ad iungẽs omĩa
in ꝑfectis ⁊ manris docet e̾e meliora. ut in equo
quã in equuleo. incane quam incatulo. in uiro
quam inpuero. Item d inom̃i mundo optimũ
sit. id inꝑfecto aliquo atq absoluto ẽẽ deb̾e. Est
aũt nicħ mundo ꝑfectꝰ. nichil uirtute melius.
Igͥ mundi est ꝓpͥa uirtus. Nec uͦ hominis natura ꝑ¬
fecta ꝑfecta est.⁊ efficitur tñ in homine uirtus. a
sapiens est gͥ. ⁊ ꝓpt̾ea d̾s. atq hac mundi diui¬
nitare ꝑfecta. tribuenda est sidb ead diuinitas.
q̃ exmobilissima purissĩaq etheris parte gignun¬
tur. neq ulla p̃terea sunt ad mixta natura. to¬
taq sunt calida atq ꝑ lucida. ut ea qͦ reclissime
zanimantia e̾e. ⁊ sentire. ⁊ intellige̾ dicant᷑. Atq
ea ꝗd tota e̾ẽ ignea. duoꝵ sensuum testimonio ꝯfir¬
maricleantes putat. tactus ⁊ occłoꝵ. Nam soł calor et

Expanded text:
tione melius; ergo haec mundo deesse non possunt. Bene igitur idem Chrysippus, qui similitudines adiungens omnia in perfectis et maturis docet esse meliora, ut in equo quam in eculeo in cane quam in catulo in viro quam in puero; item quod in omni mundo optimum sit id in perfecto aliquo atque absoluto esse debere; est autem nihil mundo perfectius nihil virtute melius; igitur mundi est propria virtus. Nec vero hominis natura perfecta est, et efficitur tamen in homine virtuitur et propterea deus. Atque hac mundi divinitate perspecta tribuenda est sideribus eadem divinitas; quae ex mobilissima purissimaque aetheris parte gignuntur neque ulla praeterea sunt admixta natura totaque sunt calida atque perlucida, ut ea quoque rectissime et animantia esse et sentire atque intellegere dicantur. Atque ea quidem tota esse ignea duorum sensuum testimonio confirmari Cleanthes putat, tactus et oculorum. nam solis calor et
Abbreviated transcription (Latin):
est ii d rõne ⁊ numero mou̾s possit sine ꝯsilio. in
quo nichil ẽ temerarium. nicħ uarium. nichil
fortuitum. Ordo aũt sid̾m.⁊ inom̃s et̾nitate ꝯstã¬
cia. neq naturam significat. ẽ enĩ plenaratio¬
nis. neq fortunam. q̃ anca uarietati ꝯstantiam
respuit. sequitur ut ipsa sua sponte. suo sensu.
ac diuinirate moueantur. Nec uͦ aristoteles non
laud andus. in eo ꝙ om̃ia q̃ mouent᷑ bt natura
moueri censuit. aut iii. aut uoluntate. Mou̾i
aũt solem ⁊ lunam ⁊ sicła om̃ia. Que aũt na¬
tura mouentur. ħ aut ponde deorsum. aut le¬
at. ũ indocte solum. ueꝵ ⁊̃ impie faciat. sidõs
ee̾ neget. Nec sane multã int̃ ẽ. utrum id neget.
aneos om̃i procuratione atq achone pͥuet. m¬

Expanded text:
tione et numero moveri possit sine consilio, in quo nihil est temerarium nihil varium nihil fortuitum. ordo autem siderum et in omni aeternitate constantia neque naturam significat est enim plena rationis neque fortunam, quae amica varietati constantiam respuit. sequitur ergo ut ipsa sua sponte suo sensu ac divinitate moveantur. Nec vero Aristoteles non laudandus in eo quod omnia quae moventur aut natura moveri censuit aut vi aut voluntate; moveri autem solem et lunam et sidera omnia; quae autem natura moverentur, haec aut pondere deorsum aut leat non indocte solum verum etiam impie faciat si deos esse neget. nec sane multum interest utrum id neget an eos omni procuratione atque actione privet; m
Abbreviated transcription (Latin):
potest eẽ ꝯstancsꝰ. S om̃iũ talium reꝵ rõ red¬
denda ẽ. Qd uos cum fac̾e̾ ñ pocestis. tã ꝗͣ marã
ꝯfugistis ad dm̃. ⁊ cͥsippus tibi acute dice̾ uidebat᷑.
hõ sine dubio u̾sutus ⁊ callidus. Usutos eos ap¬
pello. quoꝵ celerit̃ mens u̾sat᷑. Callidos aũt qͦꝵ
liorest homine. Homo aũt ħ q̃ inmundo sunt
effice̾ ñ potest. Qui potuit gͥ is p̃stat hoĩ. hoĩe

Expanded text:
ium talium rerum ratio reddenda est; quod vos cum facere non potestis, tamquam in aram confugitis ad deum. Et Chrysippus tibi acute dicere videbatur, homo sine dubio versutus et callidus versutos eos appello quorum celeriter mens versatur, callidos autem quorum lior est homine; homo autem haec quae in mundo sunt efficere non potest; qui potuit igitur is praestat homini; homini
Abbreviated transcription (Latin):
odoris intolerabil feditate depellunt. Ut uͦ ꝑpe¬
cuus mundi e̾e̾t ornatus. magna adhibita cura
ẽ aꝓuidentia doꝵ. ut semꝑ ee̾nt.⁊ bestiarum
genera ⁊ arboꝵ. om̃iũq reꝵ. q̃ at̃ra stirpib ꝯti¬

Expanded text:
odoris intolerabili foeditate depellunt. Ut vero perpeodoris intolerabili foeditate depellunt. Ut vero perpetuus mundi esset ornatus, magna adhibita cura est a providentia deorum, ut semper essent et bestiarum genera et arborum omniumque rerum quae a terra stirpibus co
Abbreviated transcription (Latin):
efficiunt grues. ea tanquã apuppi uentis adiu¬
uauatur. Heq int̃go p̃uolantium. colla ⁊ capi¬
uitatur. reuolat. ut ip̃e quoq ꝯ quiescat. in
enis loc̃ succedit ex his q̃ ad quierunt. eaq ui¬
cissitudo in om̃i cursu ꝯseruatur. Multa eius
mͦi proferre possum. s genus ip̃m udetuIam
uͦ illa ⁊̃ notiora. quanto se oꝑe custodiant beste.
ut in pastu circumspectent. ut incubicħs deh lib
Auditum ẽ pantheras que inarbaria uenenata car¬
ne caꝑentur. remedium qdã hr̃e. qͦ cum e̾e̾nt use
ñ morerent᷑. Capras aũt increta feras. cũ e̾e̾nt
ꝯfixe uenenatis sagittis. herbam q̃rere q̃ dictam¬
nos uocaretur. quam cũ gustauissent. sagutas ex-¬
cide dic̃t ecorꝑe. Cerueq paulo ante partũ. pur¬
Cornib tauri. apͥdentib. cursu leones. Alie fuga
se. alie occultatione cutant᷑. atram̃ti effusione.
sepie. torpore torpedines. Multe ⁊̃ insectantes.

Expanded text:
efficiunt grues, ea tamquam a puppi ventis adiefficiunt grues, ea tamquam a puppi ventis adiuvatur; eaeque in tergo praevolantium colla et capiitatur, revolat ut ipse quoque quiescat, in eius locum succedit ex his quae adquierunt, eaque vicissitudo in omni cursu conservatur. Multa eius modi proferre possum, sed genus ipsum videtis. Iam vero illa etiam notiora, quanto se opere custodiant bestiae, ut in pastu circumspectent, ut in cubilibus delitiauditum est pantheras, quae in barbaria venenata carne caperentur, remedium quoddam habere, quo cum essent usae non morerentur, capras autem in Creta feras, cum essent confixae venenatis sagittis, herbam quaerere quae dictamnus vocaretur, quam cum gustavissent sagittas excidere dicunt e corpore; cervaeque paulo ante partum perpurcornibus tauri, apri dentibus, cursu leones, aliae fuga se aliae occultatione tutantur, atramenti effusione saepiae torpore torpedines, multae etiam insectantes
Abbreviated transcription (Latin):
iantẽ ad eas aues q̃ se inmari m̾ge̾nt. q̃ cum
emersissent piscemq cepissent. usq eo p̃m̾e
eaꝵ capita mordicus. dum ille captũ amit¬
terent. idq ip̃a inuad̾e̾t. Eademq ħ auis soͥ¬
bitur conchis sołe cãpłe. Eas cum stoma chi
calore ꝯcoxerit: euomere atq ita elig̾e ex
his que sunt esculenta. Rane aũt marine
dñr obruere seseꝰ arena sołe. ⁊ moueri ꝓpe a¬
quam. ad quas quasi ad escam pisces cum as¬
cesserunt. ꝯfici aranis atq consumi. Miluo
est qͣdam bellum. quasi naturale cũ corus.
Ergo alt̃ alt̾us uͥcumq nactus ẽ. oua fran¬
git. Iilud uͦ ab aristotile animadu̾sum. aqͦ
pleraq uis pot̃ nominari. Grues cum loca
calidiora petentes maria transmittant.
triangiil efficere formam. Sius aut̃ sũmo
angulo. aer ab his ad u̾sus pellitur. Dem̃ sem¬
sim ab utroq latere. tamquã remis ita penis
cursus auium leuetur. Basis aũt tͥanguli quã

Expanded text:
lantem ad eas avis quae se in mari mergerent, quae cum lantem ad eas avis quae se in mari mergerent, quae cum emersissent piscemque cepissent usque eo premere earum capita mordicus, dum illae captum amitterent, in quod ipsa invaderet. eademque haec avis scribitur conchis se solere complere, eas cum stomachi calore concoxerit evomere, atque ita eligere ex his quae sunt esculenta. Ranae autem marinae dicuntur obruere sese harena solere et moveri prope aquam, ad quas quasi ad escam pisces cum accesserint confici a ranis atque consumi. Miluo est quoddam bellum quasi naturale cum corvo; ergo alter alterius ubicumque nanctus est ova frangit. Illud vero ab Aristotele animadversum, a quo pleraque quis potest non mirari: grues cum loca calidiora petentes maria transmittant trianguli efficere formam; eius autem summo angulo aer ab is adversus pellitur, deinde sensim ab utroque latere tamquam remis ita pinnis cursus avium levatur; basis autem trianguli, quam
Abbreviated transcription (Latin):
di tibi. Itaq cum piscħ parui inconcham hi¬
antem innatauerint. tũ admonita sqͥlla p̾ina.
morsu ꝯpͥmit conchas. Sic dissimillimis best¬
oł ꝯmunit̃ cib queritur. In quo admirandũ
est ꝯgressune aliqͦ int̾ se. aniã ude ab ortu
nature ip̃e ꝯgregate sint. Est ⁊̃ admiratio¬
ñ nulla inbesti̾is. aquatilib his q̃ gignuntur
int̃ra. ueluty corcodrilli. fluiualesq restudines.
qued amq serpentes. oite exͣnre aquani. simul
ac pͥmum nti possunt. aquam ꝑseqũit᷑. Qͥn
⁊̃ anerũ oua gallinis sepe supponimus. equib
pulli orti. pͥmo alunt᷑ abhis ut amatͥb aquib
exclus fotiq st̃. Demñ eas relinquunt.⁊ effu¬
giunt sequentes cũ pͥmum aquam qͣi nat᷑alẽ
domũ uid̾e potueriunt. Tantam ingenuit a¬
nimantib ꝯseruandi sui natura custodiam.
egi ⁊̃ scͥptum eẽ auem quandam. q̃ plataͣlea
nominaretur eam sibi cibũ querere. ad uo¬

Expanded text:
di cibi; itaque cum pisciculi parvi in concham hidi cibi; itaque cum pisciculi parvi in concham hiantem innataverunt, tum admonita a squilla pina morsu comprimit conchas: sic dissimillimis bestiolis communiter cibus quaeritur; in quo admirandum est, congressune aliquo inter se an iam inde ab ortu natura ipsa congregatae sint. Est etiam admiratio non nulla in bestiis aquatilibus is quae gignuntur in terra; veluti crocodili fluviatilesque testudines quaedamque serpentes ortae extra aquam simul ac primum niti possunt aquam persequuntur. quin etiam anitum ova gallinis saepe supponimus; e quibus pulli orti primo aluntur ab his ut a matribus, a quibus exclusi fotique sunt, deinde eas relinquunt et effugiunt sequentes, cum primum aquam quasi naturalem domum videre potuerunt: tantam ingenuit animantibus conservandi sui natura custodiam. Legi etiam scriptum, esse avem quandam quae platalea nominaretur; eam sibi cibum quaerere advo
Abbreviated transcription (Latin):
rent. ad naturales pastus capessendos. alters se cer¬
nerẽt pestifera asalutarib. Iam uͦ alia animalia.
gracliendo. alia serpendo: accedunt. alia uolando.
alia nando. cibumq partim oris hiatu ⁊ denizb
ipsis capessunt. partu unguiũ cenacitate arri-¬
puit. p artim aduncitate rostroꝵ. alia sugunt.
alia carpunt. aha uorant. aha mandunt᷑. Atq
⁊̃ alioꝵ est ea humilitas. ut cibum terestreni
rostris facile ꝯtingant. Que aũt altiora sunt ut
anseres. ut cigni. ut grues. ut cameli. adiuuant᷑
tum. At quib bestiis erat is cib ut aliis generis
escis uescerentur. aũ uires natura dedit. aut ce¬
leritatẽ. Data ẽ ⁊̃ quib dam machinatio q̃dã.
atq sollercia. ut in araneolis. alie qͣi rete texunt.
obseruant. ⁊ siqͥ. incidit arripunt. idq ꝯsumũt.
ĩna uͦ sic enim grece d̾r. duab grandib patu¬
la cõchis cum parua sqͥlla qͣi societatẽ coit ꝯꝑan¬

Expanded text:
rent ad naturales pastus capessendos, altero secerrent ad naturales pastus capessendos, altero secernerent pestifera a salutaribus. Iam vero alia animalia gradiendo alia serpendo ad pastum accedunt, alia volando alia nando, cibumque partim oris hiatu et dentibus ipsis capessunt, partim unguium tenacitate arripiunt partim aduncitate rostrorum, alia sugunt alia carpunt alia vorant alia mandunt. atque etiam aliorum east humilitas ut cibum terrestrem rostris facile contingant, quae autem altiora sunt, ut anseres ut cygni ut grues ut camelli, adiuvanturtum. at quibus bestiis erat is cibus ut †aliis generis escis vescerentur, aut vires natura dedit aut celeritatem. data est quibusdam etiam machinatio quaedam atque sollertia, ut in araneolis aliae quasi rete texunt, observant et si quid incidit arripiunt idque consumunt. pina vero sic enim Graece dicitur duabus grandibus patula conchis cum parva squilla quasi societatem coit comparan
Abbreviated transcription (Latin):
atq ita se erigunt ut animantes. Quin ⁊̃ a cau¬
lib brassicis si ꝓpͤ sat sint. ut a pestiferis ⁊ no¬
centib refug̾eᷤ dñr. neo eos ulla ex parte ꝯtin¬
gere. Animancium uͦ qͣnta uarietas ẽ. ꝗͣ taad
alie coriis tecte sunt. alie uilł uestite. alie
spinis hirsute. pluma ahas. alias squama ui¬
demus obductas. alias e̾e cornib armatas. a¬
lias hr̃e effugia pennaꝵ. Pastũs aũt aninan¬
tibus large ⁊ copiose. natura eum qͥ cuiq aptꝰ
erat cõꝑauit. Enumerare possum ad eum pa¬
stum capessendum ꝯficiendumq. q̃ sit infi¬
guris animantium ⁊ ꝗͣ. sollers subtilisq des¬
criptio parcium. quamq admirabił fabrica
m̃broꝵ. Om̃ia enim q̃ ꝙ. intus inclusa sunt.
ita nata atq ita locata sunt. ut nicħ hoꝵ su¬
ꝑuacaneum sit. nichil aduitam detinendã
ñ necessarium. Dedit ead natura beluis. et
sensum ⁊ apetitum. ut altero conarũ habe¬

Expanded text:
atque ita se erigunt ut animantes; quin etiam a cauatque ita se erigunt ut animantes; quin etiam a caulibus brassicae, si propter sati sint, ut a pestiferis et nocentibus refugere dicuntur nec eos ulla ex parte contingere. Animantium vero quanta varietas est, quanta adat. Quarum aliae coriis tectae sunt aliae villis vestitae aliae spinis hirsutae; pluma alias alias squama videmus obductas, alias esse cornibus armatas, alias habere effugia pinnarum. Pastum autem animantibus large et copiose natura eum qui cuique aptus erat comparavit. Enumerare possum ad eum pastum capessendum conficiendumque quae sit in figuris animantium et quam sollers subtilisque descriptio partium quamque admirabilis fabrica membrorum. omnia enim, quae quidem intus inclusa sunt, ita nata atque ita locata sunt, ut nihil eorum supervacuaneum sit, nihil ad vitam retinendam non necessarium. Dedit autem eadem natura beluis et sensum et appetitum, ut altero conatum habe
Abbreviated transcription (Latin):
ret. atq id̾ ornatus orirerur. Nolo instellaꝵ ra¬
motib : ut cũ sũma saturni refrige̾t. mecha
marthis incendat. his int̾iecta ioius illustret.
ac temꝑet. infraq martem due. soli obediant.
ip̃e sol mundum omnem sua luce ꝯpleat ab
eoq luna illuminata. grauiditates ⁊ partus
afferat. maturitatesq gignenchi. Que cop ulotio
rerũ. ⁊ qͣi ꝯsentiens ad inundi incolumitatem.
coaugm̃tatio uature quẽ non mouet: Hc̃ hoꝵ
nicħ umꝗͣ. reputauisse. certo scio. Age ut ace¬
lestib reb ad terrestres ueniamus. Ded ẽ in his.
inquo ñ nature ratio intelligentis appareat
Principio eoꝵ q̃ gignunt᷑ e terra stirpes. ⁊ stabi¬
iitatem dant his que sustinentur. ⁊ et̾ra sucũ
trahunt quo alantur ea que rachcib ꝯtinent᷑.
obducunt᷑q libͦ. aut cortice trunci. quo sint
afrigorib ⁊ calorib cutiores. Iam uͦ uites sic
clauioħs adminicła tanꝗͣ manib adp̃hendt̃.

Expanded text:
ret atque idem ornatus oreretur. Nolo in stellarum raret atque idem ornatus oreretur. Nolo in stellarum ramotibus, ut, cum summa Saturni refrigeret, media Martis incendat, is interiecta Iovis inlustret et temperet, infraque Martem duae soli oboediant, ipse sol mundum omnem sua luce compleat, ab eoque luna inluminata graviditates et partus adferat maturitatesque gignendi. Quae copulatio rerum et quasi consentiens ad mundi incolumitatem coagmentatio naturae quem non movet, hunc horum nihil umquam reputavisse certo scio. Age ut a caelestibus rebus ad terrestres veniamus, quid est in his in quo non naturae ratio intellegentis appareat. Principio eorum quae gignuntur e terra stirpes et stabilitatem dant is quae sustinentur, et e terra sucum trahunt quo alantur ea quae radicibus continentur; obducunturque libro aut cortice trunci, quo sint a frigoribus et caloribus tutiores. iam vero vites sic claviculis adminicula tamquam manibus adprehendunt
Abbreviated transcription (Latin):
tenuem.⁊ nulla ad mixtione ꝯcretum. ⁊ cũ
aeris extremitate ꝯiungitur. In ethere aũt
astra uoluuntur. q̃ se ⁊ unisu suo ꝯglobata con¬
tmnent. ⁊ forma ip̃a figuraq sua mom̃ta susten¬
tant. St̃ eñi rocunda quib formis ut añ lixisse
uideor minime noceri pͭ. St̃ aũt stelle natura
flãmee. quo circa t̾re maris aquaꝵ uaporibus
aluntur: is qui asole exagris tepefactis ⁊ exaquis
excitantur. quib alte renouateq stelle atq om̃is
ecħ refundat ead. ⁊ rursu̾m trahunt inid nicħ
ut fere uitereat: ut admodũ ꝑaululũ d astroꝵ
ignis ⁊ etheris flamina ꝯsumat. Ex quo euen¬
turum nr̃i putant. id de quo panenũ ad lubita¬
re dicebant. ut ad extremum om̃is mundus
igno̾sat.cum huniore ꝯsũpto. neq terra alipos¬
s. nec remearet aer. cꝰ ortus. aqua om̃i exhausta
e̾ẽ non poss. Ita relinqͥ nichil p̃t̃ ignem. aquo
rursum aniante. acło. renouatio mundi sie¬

Expanded text:
tenuem et nulla admixtione concretum et cum tenuem et nulla admixtione concretum et cum aeris extremitate coniungitur. In aethere autem astra volvuntur, quae se et nisu suo conglobata continent et forma ipsa figuraque sua momenta sustentant; sunt enim rutunda, quibus formis, ut ante dixisse videor, minime noceri potest. Sunt autem stellae natura flammeae; quocirca terrae maris aquarumque reliquarum vaporibus aluntur is qui a sole ex agris tepefactis et ex aquis excitantur; quibus altae renovataeque stellae atque omnis aether effundunt eadem et rursum trahunt indidem, nihil ut fere intereat aut admodum paululum, quod astrorum ignis et aetheris flamma consumat. ex quo eventurum nostri putant id de quo Panaetium addubitare dicebant, ut ad extremum omnis mundus ignesceret, cum umore consumpto neque terra ali posset nec remearet aer, cuius ortus aqua omni exhausta esse non posset: ita relinqui nihil praeter ignem, a quo rursum animante ac deo renovatio mundi fie
Abbreviated transcription (Latin):
omẽm mundum oĩa mente ⁊ ratione ꝯficiens
funditur. ⁊ ad medium rapit.⁊ ꝯu̾tit extrema.
Quo circa si mundus globosus ẽ obeamq cãm
õs eius partes undiqͥ equabiles ipse ꝑse atq
interse ꝯtinentur. ꝯtinge̾ id̾ t̾re nece̾e ẽ. ut
om̃ib eius partib in mediuin u̾gentib id
aut̃ mediũ insimum insꝑa ẽ. nicħ interyuo¬
pat quo labefactari possit tqͣnta ꝯtentu gra¬
uitatis.⁊ pond̾m. eademq ratione mare cũ
supra terram sit. medium tñ locum expetens.
ꝯglobatur undiq equabilit̾. neq redundat.
umꝗͣ neq effunditur. Huic aũt ꝯtinens aer
fertur. ille ꝙ leuitate sublimi.s tñ in õs par-¬
tes se ip̃e fundit. Itaq ⁊ mari ꝯtinuatus ⁊ iunc¬
tus est. ⁊ natum fertur ad celum. Cuius tenu¬
itate ⁊ calore tẽꝑatus. uitalem ⁊ saluta rem
spm̃ p̃bet animantib. quẽ ꝯplexa sũma pars
celi. q̃ etheria dr. ⁊ suum retinet ardorem

Expanded text:
omnem mundum omnia mente et ratione conficiens omnem mundum omnia mente et ratione conficiens funditur et ad medium rapit et convertit extrema. Quocirca si mundus globosus est ob eamque causam omnes eius partes undique aequabiles ipsae per se atque inter se continentur, contingere idem terrae necesse est, ut omnibus eius partibus in medium vergentibus id autem medium infimum in sphaera est nihil interrumpat quo labefactari possit tanta contentio gravitatis et ponderum. Eademque ratione mare, cum supra terram sit, medium tamen terrae locum expetens conglobatur undique aequabiliter, neque redundat umquam neque effunditur. Huic autem continens aer fertur ille quidem levitate sublimi, sed tamen in omnes partes se ipse fundit; itaque et mari continuatus et iunctus est et natura fertur ad caelum, cuius tenuitate et calore temperatus vitalem et salutarem spiritum praebet animantibus. Quem complexa summa pars caeli, quae aetheria dicitur, et suum retinet ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
cedit ad aram. ħ sese infernis epartib erig̃ hidra.
Cuiꝰ longe corpus est fusum. Inmechoq sinu ful-¬
gens gratera relucet. Extremam nitens plu¬
mato corpore couius. Rostro tundit ⁊ hicge¬
minis ẽ ille sub ip̃is. Anticanis ꝓ chion graio
qͥ nomine fertur. ħ om̃is descͤriptio sidm. atq
hic tantus. celi oratus ex corporib huc ⁊ illuc.
casu ⁊ temere cursantib potiusse effici cuiꝗͣ
rationis ex ꝑs ħ effic̾e potuit: que non mͦ ut
fierent rõne eguer̃. s intelligi qualia sint si¬
ne summa ratione non possunt. Nec uͦ ħ solũ
ad mirabilia. s nicħ magis ꝗͣ q ita stabł ẽ mun-¬
dus. ati ita coheret. ad ꝑmanendum. ut nichil
ne excogitari ꝗ possitaptiꝰ. Om̃s enim partes
eius. undiq medium locum capessentẽs nitun¬
tur equalit̃. Maxime aũt cotpora inter se
iuncta. ꝑmanent. cum qͣi quodam uincło cir¬
cumdato colligantur. Qd̃ facit ea natura q̃ per

Expanded text:
cedit ad Aram. Hic sese infernis e partibus erigit Hydra, cedit ad Aram. Hic sese infernis e partibus erigit Hydra, cuius longe corpus est fusum, in medioque sinu fulgens Cretera relucet. extremam nitens plumato corpore Corvus rostro tundit, et hic Geminis est ille sub ipsis Ante Canem, Procyon Graio qui nomine fertur. Haec omnis descriptio siderum atque hic tantus caeli ornatus ex corporibus huc et illuc casu et temere cursantibus potuisse effici cuiquarationis expers haec efficere potuit quae non modo ut fierent ratione eguerunt sed intellegi qualia sint sine summa ratione non possunt? Nec vero haec solum admirabilia, sed nihil maius quam quod ita stabilis est mundus atque ita cohaeret, ad permanendum ut nihil ne excogitari quidem possit aptius. omnes enim partes eius undique medium locum capessentes nituntur aequaliter. maxime autem corpora inter se iuncta permanent cum quasi quodam vinculo circumdato colligantur; quod facit ea natura quae per
Abbreviated transcription (Latin):
douicaps aquerP. Cui gelidum ualido de p̾s
frigus anhelans. Corpore semifero magno ca-¬
pͥ comus morbe. Quem cum ꝑpetuo uestiuit
lumine titan. Brumali flectens ꝯtorquet tp̃r
Postenore trahens flexum incorporis arcum.
Quẽ ꝓpt̾ nitens penns ꝯuoluitur ales. At ꝓpter
se aquila ardenti cum corpore portat. Dem̃
delfinus exinde orion. obliquo corpore nitens.
quem subsequens feruidus inde canis stellaꝵ
luce refulget. Post lepus sub sequitur. curricu.¬
lum nũꝗͣ defesso corpore fedans. at canis adcau¬
dam serpens ꝓlabitur argo. Hanc anes tegit.¬
⁊ squamoso corpore pisces. Numinis illustͥ tan¬
gentem corpore ripas. Quam longe aspicies pro-¬
ceraq uincla uidebis. Que retnent pisces cau-¬
doꝵ aparte locata. Inde nepe cernes ꝓpt̃ fulgen¬
tis acumen. aram quã flatu ꝑmulcet sp̃c austͥ.
Propt̃q centaurus. cedite qui partis ꝓpans sub¬
uing̾e chelis. hic dextram porigens. quadrupes
qua uasta tenetur. Tendit ⁊ illustrẽ truculentꝰ

Expanded text:
deinceps Aquarius. Tum gelidum valido de pectore frigus anhelans corpore semifero magno Capricornus in orbe; quem cum perpetuo vestivit lumine Titan, brumali flectens contorquet temposteriore trahens flexum vi corporis Arcum. quem propter nitens pinnis convolvitur Ales. at propter se Aquila ardenti cum corpore portat. Deinde Delphinus. exinde Orion obliquo corpore nitens. quem subsequens fervidus ille Canis stellarum luce refulget. post Lepus subsequitur curriculum numquam defesso corpore sedans at Canis ad caudam serpens prolabitur Argo. hanc Aries tegit et squamoso corpore Pisces Fluminis inlustri tangentem corpore ripas. quem longe "serpentem" et manantem aspicies proceraque Vincla videbis, quae retinent Pisces caudarum a parte locata Inde Nepae cernes propter fulgentis acumen Aram, quam flatu permulcet spiritus austri. Propter quae Centaurus cedit Equi partis properans subiungere Chelis. hic dextram porgens, quadrupes qua vasta tenetur, tendit et inlustrem truculentus
Abbreviated transcription (Latin):
careat. Ita esficitur animante̾s. sensus rationis men-
e̾e cõpotem. qͣ ratione deum ẽẽ mundũ ꝯcludi¬
tur. S ħ paulo pꝰ facilius ꝯgnoscentur. ex his reb
ip̃is quas mundus efficit. Int̾ea uellei nol queso
p̃te ferre uos plane exꝑtes e̾e dodrine. Conum
tib ais ⁊ chilindrum etpyramidem pulcͥorẽ. quã
tatis hr̃e nicħ offensionis pͣ. nicħ inscisum angłis
nicħ amfractib. nichil eminens. nicħ lacunosũ
umq due forme p̃stantes sint. ex solidis globus.
sic enĩ sꝑã int̾ptari placet. Explanis aũt circulus.
amedioq tantũ absit extremũ. qͦ nichil fieri pͥ¬

Expanded text:
careat. ita efficitur animantem, sensus mentis rationis mundum esse compotem; qua ratione deum esse mundum concluditur. Sed haec paulo post facilius cognoscentur ex is rebus ipsis quas mundus efficit. interea Vellei noli quaeso prae te ferre vos plane expertes esse doctrinae. conum tibi ais et cylindrum et pyramidem pulchriorem quamtatis habere nihil offensionis potest, nihil incisum angulis nihil anfractibus, nihil eminens nihil lacunosum; cumque duae formae praestantissimae sint, ex solidis globus sic enim sfai=ran interpretari placet, ex planis autem circulus aa medioque tantum absit extremum, quo nihil fieri p
Abbreviated transcription (Latin):
nos cołe. p̃cari. uenerariq soleamuis. nonne ex¬
ꝑtes sunt religionũ omnium. Que ro maxi̾e
tractata ab omero ẽ. quẽ nr̃ et intp̃tatus.
et secutus est p̃t̃ cet̾osenuiꝰ. ab eul omo aũt

Expanded text:
nos colere precari venerarique soleamus, nonne exnos colere precari venerarique soleamus, nonne expertes sunt religionum omnium? quae ratio maxime tractata ab Euhemero est, quem noster et interpretatus est et secutus praeter ce
Abbreviated transcription (Latin):
debei pͭ. Est enĩ pietas. iusticia adu̾sum deos.
sit cõmunitas. Sanolitas aũt ⁊ scientia colen
suꝑsticione q głari soletis facile ẽ lib̾ari. cũ ͤ stu¬
łis omẽm uim d̾oꝵ. nͥ forte diagorã. aut tͥeodoꝵ
qui om̃io cdos e̾e negabant. censes suꝑsticiosos pͣo¬
tuisse. Egone: ꝓthagoram ꝗđ cui neutum licuerit
nec e̾e dõs. nec ñ c̾e̾. hoꝵ enim sententie om̃ium
ñ mͦ. suꝑsticionem tollt̃. in qͣ inẽ timor in anis
doꝵ. s ⁊̃ religionem q̃ doꝵ cultu pio ꝯtinetur.
Quid hi qui dixerunt cotam de diis in mortali¬
bus opinionem fictam e̾̃ẽ abhominib sapienti
religio ducẽt. Nonne omẽm religionẽ funditꝰ
sustuler̃: Quid ꝓdigus chius. qͥ ea que prodee̾nt
hominum uite doꝵ innum̾o habita e̾e̾ dixit.
Quã tandem religionẽ reliquit: Quidqd̾ aut
fortes. aut claros. aut potentes uiros. tradunt
post mortem addeos. ꝑ uenisse. eosq e̾e ip̃os quoᷤᷤ

Expanded text:
deberi potest? est enim pietas iustitia adversum deos; deberi potest? est enim pietas iustitia adversum deos; sit communitas? Sanctitas autem est scientia colendsuperstitione, quod gloriari soletis, facile est liberare, cum sustuleris omnem vim deorum. Nisi forte Diagoram aut Theodorum, qui omnino deos esse negabant, censes superstitiosos esse potuisse; ego ne Protagoram quidem, cui neutrum licuerit, nec esse deos nec non esse. horum enim sententiae omnium non modo superstitionem tollunt, in qua inest timor inanis deorum, sed etiam religionem, quae deorum cultu pio continetur. Quid i qui dixerunt totam de dis inmortalibus opinionem fictam esse ab hominibus sapientireligio duceret, nonne omnem religionem funditus sustulerunt? Quid Prodicus Cius, qui ea quae prodessent hominum vitae deorum in numero habita esse dixit, quam tandem religionem reliquit? Quid qui aut fortis aut claros aut potentis viros tradunt post mortem ad deos pervenisse, eosque esse ipsos quos
Abbreviated transcription (Latin):
pulsetur agiteturq athomoꝵ incursione seoi¬
pit̾na. Cũq ex ip̃o imagines semꝑ affluant. ita
nec beatus ẽ ur̃ ds. nec eternus. at ⁊̃ de sc̃tate.
de pietate adu̾sus dos. libros scͥpsit epicurus. at
quomͦ in his loquit᷑. aut quoꝵcaniũ aut sceuo¬
lam pontifices maximos te audire dicas. non
eum qͥ sustulerit omẽm funditus religionem.
uec manib ut xerxes. s ratonib doꝵ in mor¬
talium. templa ⁊ aras eu̾terit. Qd ẽ enim. cur
dõs abhominib colendos dicas. cũ d̃ ñ mͦ homi¬
nes ñ colant. s oĩo nicħ curenti nicħ agantur. e¬
At ẽ eoꝵ eximia q̃dam p̃stansq natura. ut eade¬
beat ip̃a ꝑse adse colendam elic̾e sapientẽ. An
qͥcꝗͣ eximium pͭe̾e mnea natura. q̃ suauolunta¬
te letans. nioħ nec actura sit. umꝗͣ. neq agat.
neq egi̾t. Que porro pictas ei debetur. aquo ni¬
cħ acceperis. aut ꝗͥ om̃d cꝰ nullũ m̾itũ sit. ei

Expanded text:
pulsetur agiteturque atomorum incursione sempulsetur agiteturque atomorum incursione sempiterna, cumque ex ipso imagines semper afluant. Ita nec beatus est vester deus nec aeternus. "At etiam de sanctitate de pietate adversus deos libros scripsit Epicurus." At quo modo in his loquitur: ut Ti. Coruncanium aut P. Scaevolam pontifices maximos te audire dicas, non eum qui sustulerit omnem funditus religionem nec manibus ut Xerses sed rationibus deorum inmortalium templa et aras everterit. quid est enim cur deos ab hominibus colendos dicas, cum dei non modo homines non colant sed omnino nihil curent nihil agant? "At est eorum eximia quaedam praestansque natura, ut ea debeat ipsa per se ad se colendam elicere sapientem." An quicquam eximium potest esse in ea natura, quae sua voluptate laetans nihil nec actura sit umquam neque agat neque egerit? Quae porro pietas ei debetur a quo nihil acceperis, aut quid omnino cuius nullum meritum sit ei
Abbreviated transcription (Latin):
uoluptates. Sũma n memoria ꝓ nũciabat plu¬
rimas epicuri sententias. his ip̃is u̾bis. quib erãt
scͥpte. Metrodori uͦ qͥ ẽ epicurt ͤ collega sapientie.
multa inprudentiora recitabał. accusat enim.
cimoctem frẽm suum metrodorꝰ. q dubitet oĩa
q̃ ad beatã uitam ꝑ tineant ueniͣre metiri. Neq
id semel dic̃. s sepiꝰ. anuuere᷑ uideo. nota enim
tib sunt. Proferrem libros. sinegares. neq nũc
rep̃hendo. qd ad uoluptatẽ oĩa referant᷑. alia est
ea questio. S doceo dõs ur̃os e̾e uoluptatis ex ꝑ-¬
Sat inẽ ad illam abundantẽ bonis uitã beatissi¬
mam : Cogitat inquiunt assidue beatũ esse se.
habebit ii nil aliud d̃ agitet mente. Cõp̃hende
gͥ aĩo ⁊ propone. ante ocłos łm. nicħ aliud in
oĩ eternitate nͥ mͥ pulchre ẽ.⁊ ego beatus sum.
cogitantẽ. Nec tñ uideo qͦmͦ ñ uereatur iste deus.
beatus ne int̾eat. cum sine ulla int̾missione

Expanded text:
voluptates. summa enim memoria pronuntiabat pluvoluptates. summa enim memoria pronuntiabat plurimas Epicuri sententias is ipsis verbis quibus erant scriptae. Metrodori vero, qui est Epicuri collega sapientiae, multa inpudentiora recitabat; accusat enim Timocratem fratrem suum Metrodorus, quod dubitet omnia quae ad beatam vitam pertineant ventre metiri, neque id semel dicit sed saepius. adnuere te video, nota enim tibi sunt; proferrem libros si negares. Neque nunc reprehendo quod ad voluptatem omnia referantur alia est ea quaestio, sed doceo deos vestros esse voluptatis exper" Satin est id ad illam abundantem bonis vitam beatissimam? "Cogitat" inquiunt "adsidue beatum esse se; habet enim nihil aliud quod agitet in mente". Conprehende igitur animo et propone ante oculos deum nihil aliud in omni aeternitate nisi "mihi pulchre est" et "ego beatus sum" cogitantem. Nec tamen video quo modo non vereatur iste deus beatus ne intereat, cum sine ulla intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
tum credo. nẽpe ad corpus ꝑtinentium. uullam
enĩ nouistis nͥ ꝓrofectam acorpore. ⁊ redeunten
ad corpus animi uoluptatẽ. Non arbitroi te uel¬
lessimilem c̾e epicureoꝵ reliquoꝵ. qͦs pudeat eaꝵ¬
epicuri uocũ. quib ille testatur se intelligere
õs nominatim. Quẽ cibum ᷤ aut quas pociones.
aut q uocum. aut floꝵ uarietares. aut qͥs tactus
quos odores adhibebis. addos. ut eos ꝑfundas uo¬
luptatib . ut poete quidẽ uectar ambrosiam e¬
pulas ꝯꝑ ant. ⁊ aut iuuentatẽ. aut ganimedẽ.
pocła ininistrantẽ. Tu aũt epicure qͥ. facies: Hec
enim uñ habeat ista ds ruus uideo. nec quo mł
utatur. locuplecioi gͥ honimũ uatura ad beate
uoluptatum. At as leuiores ducis uoluptates qͥb
quasi titillatio. epicur enim ħ uerbum ẽ. ad hibe¬
tur sensib. Quousq ludis: Nã n philo nr̃. ferre
non poterat. asꝑnari epicureas molles ⁊ delicatas

Expanded text:
tum credo, nempe ad corpus pertinentium; nullam tum credo, nempe ad corpus pertinentium; nullam enim novistis nisi profectam a corpore et redeuntem ad corpus animi voluptatem. non arbitror te velle similem esse Epicureorum reliquoEpicuri vocum, quibus ille testatur se ne intellegere uitur omnis nominatim. quem cibum igitur aut quas potiones aut quas vocum aut florum varietates aut quos tactus quos odores adhibebis ad deos, ut eos perfundas voluptatibus? ac poetae quidem nectar ambrosiam epulas conparant et aut Iuventatem aut Ganymedem pocula ministrantem, tu autem Epicure quid facies? neque enim unde habeat ista deus tuus video nec quo modo utatur. locupletior igitur hominum natura ad beate ribus fruitur voluptatum. At has levioris ducis voluptates, quibus quasi titillatio Epicuri enim hoc verbum est adhibetur sensibus. quo usque ludis? nam etiam Philo noster ferre non poterat aspernari Epicureos mollis et delicatas
Abbreviated transcription (Latin):
uocate. Totares uellei nugatoria ẽ. Uos aũt ñ mͦ
oołis imagines. s ⁊̃ aĩs inculcatis. tanta ẽ inpuni¬
tasgarriendi. Adꝗͣ licent̃ fluengũ frequent̃ rran¬
qisitio sit uisionũ ut emultis una uideat᷑. Pude̾t
mine dic̾e ñ intellig̾e.si uos ip̃i intellig̾etis qui ita
qulefenditis. Qͦ iͦ .ii. probas continent̃ imagines fer
ꝗͥ suppeditat. athomoꝵ. Nun ead gͦ om̃ia ista fa¬
ciunt. ut sint om̃ia sempit̾na. Consugis adeqͥ¬
lib̾tarẽ. sic enĩ. isson omiam. siplac⁊ apellemꝰ. ⁊ais.¬
les. ⁊ qm̃ nascunt᷑ int̾ra. nascant᷑ in aqua: ⁊ quia
st̃ q̃ int̾imant. sint que ꝯseruent. sint sane .s
ea ꝯseruent q̃ sunt dõs istos e̾e non sentio. Om̃is
int̾se ꝯcursu fortasse possent. formare figurare.
colorare. animare ñ possent. Nullo gͥ modo ĩmorta¬
lem dm̃ efficitis. Uideamus nunc debeato. Sine
que uͦ uita : suppeditatio inqͥs bonoꝵ. nullo ma¬
loꝵ int̃uentu. Quoꝵ tandem bonoꝵ: uolupta¬

Expanded text:
vocatae. tota res Vellei nugatoria est. Vos autem non modo oculis imagines sed etiam animis inculcatis: tanta est inpunitas garriendi. At quam licenter. "Fluentium frequenter transitio fit visionum, ut e multis una videatur." Puderet me dicere non intellegere, si vos ipsi intellegeretis qui ista defenditis. quo modo enim probas continenter imagines ferrquit "suppeditat atomorum". Num eadem ergo ista faciet ut sint omnia sempiterna? Confugis ad aequilibritatem sic eniles, et quoniam nascuntur in terra, nascantur in aqua. "Et quia sunt quae interimant, sint quae conservent." Sint sane, sed ea conservent quae sunt; deos istos esse non sentio. Omnis inter se concursu fortasse possent, formare figurare colorare animare non possent. Nullo igitur modo inmortalem deum efficitis. Videamus nunc de beato. Sine Quae ergo vita? "Suppeditatio" inquis "bonorum nullo malorum interventu". Quorum tandem bonorum? volupta
Abbreviated transcription (Latin):
rum. aliaꝵ  cõmoditatũ cõpluriũ copia. Terciam
q̃ terret animos fulminib tempestatib. nimbͥs.
niuib. grandinib. uastitate. pestilentie. terremo
motib. ⁊ sepe fremitib lapideisq imbrib ⁊ gut¬
tis imbrium qͣicruentis. tũ iapidib aut repen-¬
tinis terraꝵ hiatib tũ p̃t̃ naturam hominũ
pecudumq portentis. tũ facib uisis celestib tũ
stett. his qͣs greci cometas. nr̃i cĩcinnatas uocant.
que nuꝑ bello octauiano. magnaꝵ fuerunt ca

Expanded text:
rum aliarumque commoditatum complurium copia; tertiam rum aliarumque commoditatum complurium copia; tertiam quae terreret animos fulminibus tempestatibus nimbis nivibus grandinibus vastitate pestilentia terrae motibus et saepe fremitibus lapideisque imbribus et guttis imbrium quasi cruentis, tum labibus aut repentinis terrarum hiatibus tum praeter naturam hominum pecudumque portentis, tum facibus visis caelestibus tum stellis is quas Graeci komh/tas nostri cincinnatas vocant, quae nuper bello
Abbreviated transcription (Latin):
rẽt ꝯs̃ abdicauer̃. Que querimus exempla
maiora : Uir sapientissimus. atq haud sciã
an omnium p̃stanssimus pecẽm suũ qͥ celari
ꝗͣ id ten̾ẽ punctum temꝑis ꝯtra religionẽ. Magna
augurũ. auctoritas. Quid aruspicum ars nonne
tes sunt. Nõs gͥ e̾e fateamur. at fortasse ñ omnia
ualescunt. id curo ars nulla medicina ẽ. Signa
ostencdunt᷑ adis reꝵ futuraꝵ. In his siqͥ errauer̃.
ñ d̾oꝵ natura. s hominũ ꝯieclura peccauit. Itaq
int̾ om̃s om̃ium gentrum sũma ꝯstat. Om̃ib
enim innatũ ẽ. ⁊ in aĩo qͣi insculptum ẽẽ dos.
Quales sint uariũ ẽ. ẽẽ nemo negat. Cieanthesꝙͦ.
nr quatuor de cãis dixit in aĩs hoĩu formatas.
doꝵ e̾e noticiones. Primã posuit eam de qua mͦ
dixi. q̃ orta ess ex pnͣsione reꝵ futuraꝵ. alterao
quam cepimus ex magnitudine cõmodoꝵ que
ꝑcipiuntur celi temꝑatione. fecunditate terra¬

Expanded text:
rent consules; abdicaverunt. quae quaerimus exempla rent consules; abdicaverunt. quae quaerimus exempla maiora: vir sapientissimus atque haud sciam an omnium praestantissimus peccatum suum, quod celari quam id tenere punctum temporis contra religionem. magna augurum auctoritas; quid haruspicum ars nonne tes sunt; deos igitur esse fateamur. At fortasse non omniaon omnes convalescunt idcirco ars nulla medicina est. signa ostenduntur a dis rerum futurarum; in his si qui erraverunt, non deorum natura sed hominum coniectura peccavit. Itaque inter omnis omnium gentium summa constat; omnibus enim innatum est et in animo quasi insculptum esse deos. quales sint varium est, esse nemo negat. Cleanthes quidem noster quattuor de causis dixit in animis hominum informatas deorum esse notiones. primam posuit eam de qua modo dixi, quae orta esset ex praesensione rerum futurarum; alteram quam ceperimus ex magnitudine commodorum, quae percipiuntur caeli temperatione fecunditate terra
Abbreviated transcription (Latin):
plinam .p.cipione .s. figulo ꝯsulib. res ipsa
ꝓbauit. Quos eũ ti gͣceꝰ. c̃s. it̾ũ recrearet. pͥmus
rogator ut eos retulit. ibidem ẽ repente mor¬
tiuis. Gracc̾us cũ comitia nicħominus ꝑ egiss
remq illam in religionem uenisse popło sen¬
tiret. ad senatum retulit. Senatus quos adso¬
łet referendũ censuit. aruspices intro ducti
responđunt. ñ fuisse uistũ comitioꝵ rogato¬
rem. Tũ gccus ut epatre audiebam incensus
ira. Itane uͦ ego ñ iustus qui ⁊ ꝯsul rogaui
⁊ aug. ⁊ auspicato. anuos tusci ac barbari auspi
testis Itaq tũ illos exire iussit. Post aũt ep¬
uincia litteras ad collegium misit se. c̾um
libros lege̾t. recordatum ee. uisũ sibi. tab̾na¬
cłm captum fuisse hortos cipionis. Qd̾ cum
pomerium postea intrass habñd senatus
causa. in redeundo cũ id pomenũ transiret.
auspicari e̾et oblitus. Itaq uicio creatos ꝯp̃
eẽ. augures rẽ adsenatũ. senatus ut ab dica¬

Expanded text:
plinam P. Scipione C. Figulo consulibus res ipsa probavit. quos cum Ti. Gracchus consul iterum crearet, primus rogator, ut eos rettulit, ibidem est repente mortuus. Gracchus cum comitia nihilo minus peregisset remque illam in religionem populo venisse sentiret, ad senatum rettulit. senatus quos ad soleret referendum censuit. haruspices introducti responderunt non fuisse iustum comitiorum rogatorem. tum Gracchus, ut e patre audiebam, incensus ira: "itane vero, ego non iustus, qui et consul rogavi et augur et auspicato? an vos Tusci ac barbari auspictestis?" itaque tum illos exire iussit. post autem e provincia litteras ad collegium misit, se cum legeret libros recordatum esse vitio sibi tabernaculum captum fuisse hortos Scipionis, quod, cum pomerium postea intrasset habendi senatus causa, in redeundo cum idem pomerium transiret auspicari esset oblitus; itaque vitio creatos consules esse. augures rem ad senatum; senatus ut abdica
Abbreviated transcription (Latin):
natum. oui nomen ẽ er. gregͤuim illud ꝗđ s per¬
ceptum iam tñ usu anr̃is tritum ẽ enim plate¬
no he rursus ampleclitur inmensus etherꝰ. qͥ ꝯ stat
eraltissimis ignib. M utuenur ħ qͦq uerbum a¬

Expanded text:
natura cui nomen est aer—Graecum illud quidem sed pernatura cui nomen est aer—Graecum illud quidem sed perceptum iam tamen usu a nostris; tritum est enim pro Latino. hunc rursus amplectitur inmensus aether, qui constat ex altissimis ignibus mutuemur hoc quoque verbum, d
Abbreviated transcription (Latin):
quas t̾restres pontus strages concitet aur for¬
te tͥoon fuscina eu̾tens spͥecus. subt̃ radicesp¬
nitus undantes ueniant. freto molem expn¬
fundo saxeam ad celum eruit. dubitar pͥm
que sit ea natura ꝗͣ cernit ignotam. idemꝗ
niuenib uisis. auditoq nautico cantu. sicuto
inoit atq alacres rostris ꝑfremt̃ delsim. itẽ ꝙ¬
alia multa siluani melo c̃simile ad aures
cantũ ⁊auditũ refert. Ergo ut hic pͥmo a¬
pectu manimum qͥdam sensuq uacuum
se putat cernere. pꝰ aũt signis cercigribi¬
quale sit id de
si forte eos primus aspectus mundi ꝯtus¬
uerat. Postea cum uidissent motus eius
nitos. ⁊ equabiles. om̃iaq ratis orlinib mol
inmutabiliq ꝯstantia. incellig̾e iee aliqua
non solum habitatorem in hac celesti ac d
bilitas celestium rerum. atq terestrium. Princi¬
pio eniu teriai ista meda in parte mundi cir¬
cimifusa undiq est hac animabil spirabiliq

Expanded text:
quas terrestres pontus strages conciet aut forquas terrestres pontus strages conciet aut forte Triton fuscina evertens specus subter radices penitus undanti in freto molem ex profundo saxeam ad caelum eruit: dubitat primo quae sit ea natura quam cernit ignotam; idemque iuvenibus visis auditoque nautico cantu: "sicut †inciti atque alacres rostris perfremunt delphini" —item alia multa— Silvani melo consimilem ad aures cantum et auditum refert — ergo ut hic primo aspectu inanimum quiddam sensuque vacuum se putat cernere, post autem signis certioribquale sit id de si forte eos primus aspectus mundi conturbaverat, postea cum vidissent motus eius finitos et aequabiles omniaque ratis ordinibus moderata inmutabilique constantia, intellegere inesse aliquem non solum habitatorem in hac caelesti ac dibilitas caelestium rerum atque terrestrium. Principio enim terra sita in media parte mundi circumfusa undique est hac animali spirabilique
Abbreviated transcription (Latin):
dubitet. qum ea sꝑa sit ꝑfecta ratione. hi aũt
dubitant demundo. exquo zoriuntur ⁊ fiunt
omnia. casune sit ip̃e effectus aut necessitate
aliqua. aut ratone ⁊ mente diuina. Et archi¬
medem arbitrant᷑ plus ualiusse. inimitandis
sꝑe ꝯu̾sionib ꝗͣ narurã inefficiendis. p̃seruim cũ
multis partib sint illa ꝑfecta. ꝗͣ ħ simulata sol¬
lertius. Atq ille apd̾ acͦtiũ pastor qui nauem nũꝙͣ
añ uidiss. ut procul diuinum ⁊ nouum uebi¬
cłm argonautaꝵ emonte qspexit. pͥmo ad mirãl
⁊ꝑterritus ħ mͦ loquit᷑. tanta moles labitur frem¬
bumida exalto. ingenii sonitu ⁊ strepitup̃se us
das uoluit. u̾tices ui suscitat. ruit ꝓlapsa. pe¬
lagus resꝑgit. profluit ita dum interruptũ
credas nimbum uoluier. dũ q̃ sublime uen¬
tis expulsum rapisaxũ. aut procelł ł globo¬
sos turbines exist̾e. ictos undis ꝯcursantib nͥ

Expanded text:
dubitet, quin ea spera sit perfecta ratione? Hi autem dubitet, quin ea spera sit perfecta ratione? Hi autem dubitant de mundo, ex quo oriuntur et fiunt omnia, casu ne sit ipse effectus aut necessitate aliqua, an ratione ac mente divina. Archimedem arbitrantur plus valuisse in imitandisersionibus quam naturam in efficiendis; praesertim cum multis partibus sint illa perfecta quam haec simulata sollertius. utque ille apud Accium pastor, qui navem numquam ante vidisset, ut procul divinum et novum vehiculum Argonautarum e monte conspexit, primo admirans et perterritus hoc modo loquitur: tanta moles labitur fremibunda ex alto ingenti sonitu et spiritu: prae se undas volvit, vertices vi suscitat, ruit prolapsa, pelagus respergit reflat; ita dum interruptum credas nimbum volvier, dum quod sublime ventis expulsum rapi saxum aut procellis, vel globosos turbines existere ictos undis concursantibus— nisi
Abbreviated transcription (Latin):
si om̃s mundi partes ita ꝯstiture sunt. ut ne¬
q ad usum mehores potuerint ẽe. neq ad speci¬
em pulcͥores. uideamus utrum ea fortuitane
sunt. aneo stani quo coherc̾e nullo mͦ potuerit
nis sensu nod̾ante. diuinaq ꝓuidentia. Sigͥ mi
liora sunt ea que natura. ꝗͣ illa que arte ꝑfec¬
ta sunt. nec ars efficit qͥcꝗͣ sine ratione. uet na¬
aut tabulam p̾ictam cum aspexeris. scire ad¬
hibitam artem e̾ẽ. Cumq ꝓcul cursum na¬
uigii uid̾is ñ dubitare qͥn id rͣatione atq arte mo¬
ueatur. aut cum solarium aut descͥptum. aut
exaqua ꝯtemplere. intellig̾e̾ declarari horas arte
non casu. mundum aũt qͥ ⁊ has ip̃as artes. ⁊ eaꝵ
artisices ⁊ cuncta ꝯplectitur. ꝯsilii ⁊ rõnis exꝑtem¬
putarem: Qd̾ si inchẏtiam aut inbritanniam sꝑo
aliq culerit. hanc ꝗ nuꝑ familiaris nr̃ effecit
possidonius. cꝰ singłe ꝯuersiones id̾ efficiunt
in sole ⁊ inluna ⁊ inqͥnq stelł exrantib. q̃ efficitui

Expanded text:
si omnes mundi partes ita constitutae sunt ut neque ad usum meliores potuerint esse neque ad speciem pulchriores, videamus utrum ea fortuitane sint an eo statu quo cohaerere nullo modo potuerint nisi sensu moderante divinaque providentia. Si igitur meliora sunt ea quae natura quam illa quae arte perfecta sunt nec ars efficit quicquam sine ratione, ne naaut tabulam pictam cum aspexeris, scire adhibitam esse artem, cumque procul cursum navigii videris, non dubitare quin id ratione atque arte moveatur, aut cum solarium vel descriptum vel ex aqua contemplere, intellegere declarari horas arte non casu, mundum autem, qui et has ipsas artes et earum artifices et cuncta conplectatur, consilii et rationis esseputare. Quod si in Scithiam aut in Britanniam speram aliquis tulerit hanc quam nuper familiaris noster effecit Possidonius, cuius singule conversiones idem efficiunt in sole et luna et in quinque stellis errantibus, quod efficitur
Abbreviated transcription (Latin):
ram. de diuma ranone dubitaret. at uꝰq̃ta
mans ẽ pulchritudo q̃ spẽs uniu̾s q̃ multi¬
tudo ⁊ uarietas insulaꝵ. q̃ amenitates oraꝵ
rem partim flunantium. ⁊ in nantiũ belu¬
arum. partim ad saxosa naquis testis ineie¬
rent um. Ipm̃ aũt mare sic tertans. ape¬
tens. litorib aliudit. ut una exluab natis
ꝯflata uideatur. Exinmari finitimus aerelie
ae nocte distinguitur. isq tũ fusus ⁊ extenua¬
tus sublime fertur. Tũ aũt ꝯcretus innubes eo¬
gitur. Humoremq collgens terram auget uu¬
h̾ribus. tũ effluens huc ⁊ illuc uentos esficit. Id
latus alitum sustmet. ⁊spũ ductis alroin susten¬
tati animantes. Restat ultimus. ⁊ ad omicliis
nris altissimus om̃ia cingens ⁊ cohertens celi ꝯplexꝰ
qui iđ ether uocatur exirema otnĩa ⁊ detnuno

Expanded text:
ram de divina ratione dubitaret. At vero quanta ram de divina ratione dubitaret. At vero quanta maris est pulchritudo, quae species universi, quae multitudo et varietas insularum, quae amoenitates orarurum partim fluitantium et innantium beluarum partim ad saxa nativis testis inhaerentium. ipsum autem mare sic terram appetens litoribus eludit, ut una ex duabus naturis nflata videatur. Exin mari finitumus aer die et nocte distinguitur, isque tum fusus et extenuatus sublime fertur, tum autem concretus in nubes cogitur umoremque colligens terram auget imbribus, tum effluens huc et illuc ventos efficit. idem latus alitum sustinet et spiritu ductus alit et sustentat animantes. Restat ultimus et a domiciliis nostris altissimus omnia cingens et coercens caeli complexus, qui idem aether vocatur, extre