comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aut filias uuln̾aũt quadru¬
pes scilicet ut te formitati rõ ha¬
beatur cumilib̾m corpus exi¬
stimationem ñ recipiat s impẽ¬
sarum incurationem facta¬
rum ⁊ operarum amissarum
petit ⁊siñ quadrupes s aliud
animai ꝑauperiem fecit.
lphenus Agaso cum ĩ tab̾nã
cquum deduc̾et mulam equuᷤ
olfec̃ mula calcem reiecit. et
crus agasoni fregit. consuleba¬
tur poss ne cum domino mule
agi quod ea paupiem feciss
respondi posse de lege aꝗlia¬
lp̃ Nex aquilia om̃ib õda
legibus que ante se d̾eg᷑
damno iiurie locute sunt
siue alia quauimq fuit. quas
leges nunc referre ñ est necc̃e¬
quelex aquilia płebiͣscitum ẽ.
cum eam aquilius tribunus
plebis aplebe rogau̾it.
aius Lege aquilia capite pri¬
mo canetimut qui scruum ẜ¬
uamue alienum alienamue.
quadrupedẽ uł pecudem ĩ inria
ccrid̃it. quanti idin eo amnioͣ
plurum fuit. tantum es dare
domino damnas esto ⁊ infra de¬
inde cauetim ut adu̾sus ĩ ficiã¬

Expanded text:
rupes: scilicet ut non deformitatis ratio habeatur, cum liberum corpus aestimationem non recipiat, sed impensarum in curationem factarum et operarum amissarum petit et si non quadrupes, sed aliud animal pauperiem fecit.um.Agaso cum in tabernam equum deduceret, mulam equus olfecit, mula calcem reiecit et crus agasoni fregit: consulebatur, possetne cum domino mulae agi, quod ea pauperiem fecisset. respondi posse. AD LEGEM AQUILex Aquilia omnibus legibus, quae ante se de damno iniuria locutae sunt, ‹s›iue alia quae fuit: quas leges nunc referre non est necesse.Quae lex Aquilia plebiscitum est, cum eam Aquilius tribunus plebis a plebe rogauerit. 2 Gaius lmo cauetur: 'ut qui seruum seruamue alienum alienamue quadrupedem uel pecudem iniuria occiderit, quanti id in eo anno plurimi fuit, tantum aes dare domino damnas esto': et infra deinde cauetur, ut aduersus infitian
Abbreviated transcription (Latin):
uer iusti pretii etiam diceudum
iustam exitinationem eẽ pr̃and¬
am: idq dumtaxat uxoriminori
annis prandlum marcellus scrip¬
sit ¶ Si sceuola autemĩ marito no¬
tat. si dolus eius affuit. iustam ex¬
u̾ius quod sceuola ait. ¶ Si cum¬
ĩ marito debitore mulier pactasit.
ut id quod debeat. ĩ dotem hãt. do¬
tis accõce scuicet eam age̾ posse exi¬
stunolicet enim ip̃o nuiuere pri¬
ore debitolib̾atus non sit. s tam̃
cxecptionem habere potest.
añquam ex stipiuatu de dote agat
adeund̾ iuirum fu̾it reu̾sacõstan¬
tius dicetur: ꝑdoli exceptionem in¬

Expanded text:
er iusti pretii, tunc dicendum iustam aestimationem praestandam idque dumtaxat uxori minori annis praestandum Marcellus scribit: Scaevola autem in marito notat, si dolus eius adfuit, iustam aeserius, quod Scaevola ait. Si cum marito debitore mulier pacta sit, ut id quod debeat in dotem habeat, dotis actione scilicet eam agere posse existimo: licet enim ipso iure priore debito liberatus non sit, sed tamen exceptionem habere potest. antequam ex stipulatu de dote agat, ad eundem virum fuerit reversa, constantius dicetur per doli exceptionem in
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ Sanc a detĩorem factam recl
tum matrimonium donationis
causa appbetur. nulla ẽ extimatõ
quia noc res distrahi donatõnis
causa pot̾. cum effectum donatio¬
int̾ uirumet uxorem ñ hat. igr̃

Expanded text:
 Sane et deteriorem factam reddetum matrimonium donationis causa adprobetur, nulla est aestimatio, quia nec res distrahi donationis causa potest, cum effectum inter virum et uxorem non habeat:
Abbreviated transcription (Latin):
Iarcianus. Si furtum domino¬
seruus fec̾it. non ẽe nerc̃e e̾ ħ in¬
uenditione serui p̾clicere/ nec exhͣ
causa rectlibitio e s si clrxͣt hune
furem non eẽ ex illa ꝑte tͥenebitp¬
quod dixit promisit ue.
quartana frbri: aut podagraues¬
xarentur. quiue cominitialemꝑ¬
dieb quibus morbus uacant᷑¬
etiam iecte sanidicentur.
actioni retubitorie nonẽ locus:¬
simancipium bonis conditõnib
quib experiundi potestas fuit¬
reclibitorie accõni prantur. nõ¬
tem habiusse quiuitium fugi¬
tiui latens ignorauit. ñ idento¬
cũ cdissolutam eẽ ignorantiam¬
an fideuissoriemptionis: iedli¬
beri mancipium possit. R. si ĩum
uersam cãm sit fideuissor accep

Expanded text:
arum Si furtum dominservus fecerit, non est necesse venditione servi praedicere nec ex causa redhibitio est: sed si dixerit hunc furem non esse, ex illa parte tenebitquod dixit promisitve. Iquartana febri aut podagraxarentur quiue comitialemdiebus, quibus morbus uacaet, recte sani dicentur. Actioni redhibitoriae non est locus,mancipium bonis condicionibusquibus experiundi potestas fuiredhibitoriae actioni praestantur, nodi habuisse, qui uitium fugitiui latens ignorauit: non idcmen dissolutam ignoratian fideiussori emptionis redhiberi mancipium possit. respondi, ue
Abbreviated transcription (Latin):
redibiti serui ex duple stipula¬
tion̾e paulus. R. de pretio scriu
repetendo: competẽ actionem: q̃
ex duple stipulatõne. de reb per
furtum ab latis: iam reͣsponsũe¬
¶ Seruum duplaemi quib reb
ablatis sugit mox ĩuentus p̾se

Expanded text:
redhibiti serui ex duplae stipularedhibiti serui ex duplae stipulatione. Paulus respondit de pretio serui repetendo competere actionem etiam ex duplae stipulatione: de rebus per furtum ablatis iam responsum est. Seruum dupla emi, qui rebus ablatis fugit: mox inuentus prae
Abbreviated transcription (Latin):
nam et si erempto domnius nõ¬
agat. insip̾tium totum solu̾it:
nicħ consequitu quod si seruus
uł filius uendid̾it. redibitoria in
peculium competit. ĩ peculio aũt
acausa redibitionis continebi¬
ciu ñec nos moueat quod ante¬
quamrecdlatur seruus: non ẽ
ĩpeculio ñ enim potest eẽ ĩ pecuło
seruus: qui alhuc emptoris est.
s causa ip̃ius rectlibitõis ĩ pecuło
computatur igitur si seruus decẽ
milib emptus quĩq milib sit:
ħ quaꝵ ĩpeculio eẽ dicemus ħ ita
si nicħ domino debeat. aut ad emp¬
tum peculium nonẽ qd̾ siplus do¬
torem fugit. ⁊ in causa redibitio¬
nis cẽ ꝓnuntiatus fu̾it. nõ pri¬
us uenditori restitui debeat. qmͣ
non tantum p̾tium seru resti¬
tũere. s etiam rerum ab lat a¬
rum a seruo estimationẽ nisi
pro hiis paratus sit seruum no¬
xe nomine reunqu̾e item q̃ro:
si nolit᷑ estimationem ⁊ pretiare
stituere ierum an seruus restitu¬
sit actio de pecuuo ur de pretio

Expanded text:
nam et si ex empto dominus agat, nisi pretium totum solverit, nihil consequitur. Quod si servus vel filius vendiderit, redhibitoria in peculium competit. in peculio autem et causa redhibitionis continebitur: nec nos moveat, quod antequam reddatur servus non est in peculio non enim potest esse in peculio servus, qui adhuc emptoris est: sed causa ipsius redhibitionis in peculio computatur: igitur si servus decem milibus emptus quinque milibus sit, haec quoque in peculio esse dicemus. hoc ita, si nihil domino debeat aut ademptum peculium non est: quod si plus dotorem fugit et in causa redhibitionis esse pronuntiatus fuerit, non prius uenditori restitui debeat, quam non tantum pretium serui restituere, sed etiam rerum ablatarum aestimationem, nisi si pro his paratus sit seruum noxae nomine relinquere. Item quaero, si nolit aestimationem et pretia rerum restituere, an seruus retinsit actio de peculio uel de pretio
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃. Cum mea causa ẽ uendi¬
tum mancipiũ ut irdibi debe¬
at iniquumẽ uenditorem p̃¬
cium reclibende rri consequi:¬
¶ Si quis duos homines imo p̃¬
dibeantur. deinde petatur pre¬
tumitotum exceptõ erit adhi¬
benda. ¶Si tamen pars preni
petatur magis dicetur ñ uiccẽ
exceptionem insi forte ea sit cã
in qua pp̃ altĩus uitium: utrũ¬
q mancipium redlibẽdum sit.

Expanded text:
. Cum in ea causa est uenditum mancipium, ut redhiberi debeat, iniquum est uenditorem pretium redhibendae rei consequi. Si quis duos homines uno prdhibeatur, deinde petatur pretium totum, exceptio erit obicienda: si tamen pars pretii petatur, magis dicetur non nocere exceptionem, nisi forte ea sit causa, in qua propter alterius uitium utrumque mancipium redhibendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
Iodest᷑ d res tonatas elic¬
tum edictum edilium currili¬
um ñ ꝑtinere dicendum est.
quid enimse restituturum do¬
nator reꝓmittit quando nul¬
lum p̾tium int̾uenit. quider¬
go sires ab eocui donata me¬
lior factas̃ sit nuinquid quã¬
tieuis qui meliorem fecit. in¬
terẽ donator conueniatur. ꝙ
minime licendũ e nec ħ cuui¬

Expanded text:
iarum Ad res donatas edictum aedilium curulium non pertinere dicendum est: etenim quid se restituturum donator repromittit, quando nullum pretium interveniat? quid ergo si res ab eo cui donata est melior facta sit, numquid quanti eius qui meliorem fecit interest donator conveniatur? quod minime dicendum e
Abbreviated transcription (Latin):
et facta hrdum que postea accesser¬
⁊ post quod experiri potu̾int. que¬
rantursnon solum de mancipiiᷤ
hominem emerim competere. de¬
beant. ¶ cum redubitoria accõne
de sanitate agitur. ꝑmittendum
ẽ de unoiuitio age̾. ꝯp̾diceres ut si
quid auud postea apparuss: de co
it̾um agrictiu simplariaꝵ uen¬
ditionum causa ne  relibitõ
dibitõnem procedẽ. nequa quan
incertume ueluti si pestueus fũ¬
dus distractus sit. nam redliben
sumul iutiosum seruus emat. et
rectlibitoriaur ex empto dominus
experiatur: om̃nmodo scientiam
serui nou domini spectandam ẽẽ
au cunc nicl int̾sit. peculiari an
domini nomine emerit. et ctmu
ĩcertunine. mandante eo emerit.
quiatunc a illud ex bona fide est.
seruumcum quo negctium sit
gestum deceptimiñeẽ. et rursus
ceuctum eiusd̾ quod ĩ contrahen¬
do admisit᷑. domino nocere debet.
Is siseruus mandato domini hoĩ¬
uem em̃it. quem dominus uiti¬
osum eẽ sciret. ñ tenetur uendi¬
tor circa procuratoris ꝑsonam:

Expanded text:
et facta heredum quae postea accesserint et quod experiri potuerint, quaerantur. Non solum de mancipiis,homine emerim, competere debeant. Cum redhibitoria actione de sanitate agitur, permittendum est de uno uitio agere et praedicere, ut, si quid aliud postea apparuisset, de eo iterum ageretur. Simplariarum uenditionum causa ne sit redhibihibitionem procedere nequaquam incertum est, ueluti si pestilens fundus distractus sit: nam redhibendsum uel uitiosum seruus emat et redhibitoria uel ex empto dominus experiatur, omnimodo scientiam serui, non domini spectandam esse ait, ut nihil intersit, peculiari an domini nomine emerit et certum incertumue mandante eo emerit, quia tunc et illud ex bona fide est seruum, cum quo negotium sit gestum, deceptum non esse, et rursus delictum eiusdem, quod in contrahendo admiserit, domsed si servus mandatu domini hominem emerit, quem dominus vitiosum esse sciret, non tenetur venditor. Circa procuratoris personam,
Abbreviated transcription (Latin):
as acciones competẽ. ue cogereᷤ¬
tur emptor. cuinuitis litigas¬
re quamius actio exempto cumꝰ
siuoulis st ꝓportione quasctii siꝗ¬
crunt namid genus homnium
ad uicrum potius Furpit᷑ faciẽ¬
dum promuoe. ¶ inrellibi¬
toria ut estimatoria pot̃ lubita¬
ri: anqui aliemmi seruumus¬
didit. et ob eiuctionem ⁊ pp̃ mor¬
bum forte uł fugani⁊ simul te¬
xẽ emptoris sanumeẽ sugitiu¬
um noneẽ eum: qui enictus sit.
sint̾fut emptoris sanum pos¬
sitlisse pp̃ operas neq ex post fcõ

Expanded text:
as actiones competere, ne cogeretur emptor cum multis litigare, quamvis actio ex empto cum singulis sit pro portione, qua socii fuerunt: nam id genus hominum ad lucrum potius vel turpiter faciendum pronius est. In redhibivel aestimatoria potest dubitari, an, quia alienum servum vendidit, et ob evictionem et propter morbum forte vel fugam simul teresse emptoris sanum esse, fugitivum non esse eum, qui evictus sit. sed interfuit emptoris sanum possedisse propter operas, neque ex
Abbreviated transcription (Latin):
Set asi post mortem muli¬
eris euncatur regressus erit ad
duple stipulatoe̾m quia ex ꝑro¬
missione maritus adu̾sus nui
ra iu dotem eum ded̾it. cõmitti
stipilationem dicamus qnͣnũ
eque ĩ dotata mułr futura sit. q̃m¬

Expanded text:
et si post mortem mulieris euincatur, regressus erit ad duplae stipulationem, quia ex promissione maritus aduersus heredes ra in dotem eum dederit, committi stipulationem dicamus, quamuis aeque indotata mulier futura sit, q
Abbreviated transcription (Latin):
tͣuo co cum ł ignorares ego puto
mandati actionem adu̾sus titii ħr¬
te finitur mandatoris nõ etiam
mandati actio soluitur. qd̃ sine
simandato defensionẽ suscepisti
negirium quodammodo defũc¬
ti gerẽ institueras: ẽt q̃m admo¬
dum si ulum lib̾asses competeret
tibi negotiorum gestorum accior
ita potest dici᷑ et hr̃dem eius ead̾
actione teneri lutiͣtius creditori
suo mandatorẽ deditꝭ deinde deꝰ¬
functo debitore. maiore ꝑte crediᷤ¬
torum consentiente. a pretore de¬
cretumẽ. ut portionẽ celitores
ab br̃dib ferant ab sente ᷤ creclitoꝰ¬
re. aput quem mandator extitĩt᷑ꝰ

Expanded text:
tuo eo, cum hoc ignorares, ego puto mandati actionem adversus herte mandatoris, non etiam mandati actio soluitur. quod si sine mandatu defensionem suscepisti, negotiu‹m› quodammodo defuncti gerere institueras et quemadmodum, si illum liberasses, competeret tibi negotiorum gestorum actio, ita potest dici et heredem eius eadem actione tener‹i.› Lucius Titius creditori suo mandatorem dedit: deinde defuncto debitore maiore parte creditorum consentiente a praetore decretum est, ut portionem creditores ab heredibus ferant, absente eo creditore apud quem ma
Abbreviated transcription (Latin):
quod emit ip̃ius sit. non comͣu
ne. s sccietatis iuditio cogitur re
commnunicare
ne alit̾ scrietas sit. quã ut titius ar¬
rccuius Eocietatem mecum co¬
isti eaconditione ut uerua ami¬
cũs commumis pces scrietatis cõ¬
stitueret. nerua constituit. ut tuex
triente sccius cẽs: ego ex bessez que¬
ritur utrum ratum id iure societa¬
tis sit. an nichominus ex equis ꝑ¬
tibus ex scciis sumnius: existimo
autem melius ce quesiturum¬
fuisse. utrum ex biis ꝑtib sccii esse¬
mus: quas is constituiss an ex his
quas iurum bonum constituere
oportuss sarbitrorum enimigna
sunt duo. umũ eiusmoĩ ut siue
equum sit siui̾e iniquui: parere¬
debeanus quod obseruatur cum
ex compromisso ad arbitrumitũ¬
e. ait̾um huiusmoĩ. ut ad bom uiri
arbitrium recligi debeat. et sinom¬
muatim ꝑsona sit comp̾hensa: cu¬
ius arbitratufiat.
comp̃hensumẽ ut opus arbitrio
bitrium uiri lom eristimo seque̾¬
dum eõ ceo magis quod iuditium
ita parumẽ ut manifeste ũ quitas

Expanded text:
quod emit ipsius fit, non commune: sed societatis iudicio cogitur rem communicare.ne aliter societas sit, quam ut Titius arrum.Societatem mecum coisti ea condicione, ut Nerua amicus communis parte‹s› societatis cstitueret: Nerua constituit, ut tu ex triente socius esses, ego ex besse: quaeris, utrum ratum id iure societtis sit an nihilo minus ex aequis tibus socii simus. existimo autem melius te quaesiturumfuisse, utrum ex his partibus socii essmus quas is constituisset, an ex his quas virum bonum constituere et. arbitrorum enim genera sunt duo, unum eiusmodi, ut sive aequum sit sive iniquum, pareredebeamus quod observatur, cum ex compromisso ad arbitrum itu, alterum eiusmodi, ut ad boni viri arbitrium redigi debeat, etsi nomnatim persona sit comprehensa, cuius arbitratu fiat.comprehensum est, ut opus arbitriobitrium uiri boni existimo sequendum esse, eo magis quod iudicium ita prauum est, ut manifesta iniquitas
Abbreviated transcription (Latin):
nullomodo nocebit. insiadiecta qͦ¬
q filie ꝑsona exciꝑiatur. dicendu¬
ẽ enim paciscendo filiam prĩs cõclicꝰ¬
niõẽ detĩorem facẽ ñ posse eocasuqd
quo mortua ea uimatrimonium
dos ad prẽmirũsurẽ¬
auius Quotiens prẽ furente ul
ab hostib capto: filius.f. duxitix¬
orem: filiaq famir nub̾t necessa¬
rio etiam pactio cump̃is dumta¬
xat. dotis nomine fieri poterit.
sccero mortuasit fiua: ip̃i socero: si
fnortuo filio eius: si filio quoq de¬
functo totum suohr̃di redlatur. be¬
nignam p̾tatione pot̾ defendi uti
ꝓnepote sucepiss ne a se neue a filio
filius tuendus erit quippehr̃dino¬
stro cauereconcessumẽ nec quicꝙͣͣ
obstat quominus c̾te ꝑsone. si hr̃s
crit sibi: cau̾i possit quodñ id̾ ince¬
teris heredib cauetur. etita scribit

Expanded text:
 uero nullo modo nocebit, nisi adiecta quoque filiae persona experiatur. dicendum est paciscendo filiam patris condicionem deteriorem facere non posse eo casu, quo mortua ea in matrimonio dos ad patrem reueum. Quotiens patre furente uel ab hostibus capto filius familias ducit uxorem filiaque familias nubit, necessario etiam pactio cum ipsis dumtaxat dotis nomine fieri poterit. socero mortua sit filia, ipsi socero, si mortuo, filio eius, si filio quoque defuncto totum suo heredi reddatur, benigna interpretatione potest defendi utilpro nepote suscepisset, ne a se neue a filio filius tuendus erit, quippe heredi nostro cauere concessum est, nec quicquam obstat quo minus certae personae, si heres erit sibi, caueri possit, quod non idem et in ceteris
Abbreviated transcription (Latin):
constituit. quasi a deiectum esset
seuiuos ħ enimita accipiendu
eẽ contemplatione pat̾n̾ie pieta¬
tis: ⁊ contratentium uoluntatiᷤ
ut postlor pars quoq conuẽtõĩs:
ad uitam pr̃ĩs relata uideatiur:.
ñe diu̾sa sententia fructum do

Expanded text:
constituit, quasi adiectum esset se vivo: hoc enim ita accipiendum esse contemplatione paternae pietatis et contrahensium uoluntatis, ut posterior quoque pars conuentionis ad uitam patris relata uideatur, ne diuersa sententia fructum do
Abbreviated transcription (Latin):
usq ꝑsonam pacisceudo necessana
ẽ quoniam iam ad quisita mulien
dos tantum ec̃t quo cãu si solus pr̃
pactus ẽrtsine filia siue solis agat
siue ad iuncta fiue ꝑsona ei sol no¬
cebit ⁊ ꝓderit pactumconuentum
nec q̃ sisola fulia egĩt. neq proderit
neq nocebit eiisi u̾o filia sola pacta
fu̾it. quo pacto melior conlictõ pnĩa

Expanded text:
ue persona in paciscendo necessaria est, quoniam iam adquisita mulieri dos tum esset. quo casu si solus pater pactus esset sine filia, siue solus agat siue adiuncta filiae persona, ei soli nocebit et proderit pactum conuentum nec, si sola filia aget, neque proderit neque nocebit ei. si uero filia sola pacta fuerit, quo pacto meli
Abbreviated transcription (Latin):
seruo nec magis dnm struos
orum ꝓpriorum nomime cõue¬
niemur itemcõmiie
rumeorum quoq quitonasite
nob̃ seruiunt siue ub̃i sintisine¬

Expanded text:
seruo.Nec magis domin‹i›um orum propriorum nomine conueniemur, item communium, uerum eorum quoque qui bona nobis seruiunt, siue liberi sint siue
Abbreviated transcription (Latin):
Iꝑ Licet pretor sicum eo qui¬
ĩpotestate sit gestum sit. pollice¬
atur actionem. tamensciendũ
ẽ ⁊sim nullius sit potestate dari
tẽactionem ut putasi cũ seruo
hr̃ditario contractum sit añ ad¬
itamhrlitatem sunde labeo scri¬
bit. ⁊ si secundo t̾c̾io negradu sp̾¬
stitntus sit seruus: et delib̾anti¬
bus primis br̃dib cumco con
tractum sit mox repudiantib¬
meis ip̃e lib̾. ur̃s q extit̾it. posie di¬
ci de ꝑculio eum conueniri ⁊ de

Expanded text:
 tamen praetor, si cum eo qupotestate sit gestum sit, polliceatur actionem, tamen sciendum si in nullius sit potestate, dari actionem, ut puta si cum seruo ereditario contractum sit ante aditam hereditatem. Unde Labeo scrit si secundo tertioue gradu stitutus sit seruus et deliberantbus primis heredibus cum eo tractum sit, mox repudiantibeis ipse liber heresque exstiterit, posse dci de peculio eum conueniri et de
Abbreviated transcription (Latin):
ait. magis extimatrẽm pr̃andam
s non iustansz eam que facta est.
quia bene consule mulieri debet
quod fuit extimatus cẽt̾um si
simplicit᷑ decliss procul dubio per¬
iculo eius moreretur ñ mariti ido¬
ꝓbat plane si emptore habuit mł¬

Expanded text:
ait magis aestimationem praestandam, sed non iustam, sed eam quae facta est: quia boni consulere mulier debet, quod fuit aestimatus: ceterum, si simpliciter dedisset, procul dubio periculo eius moreretur, non mariti. ideprobat. plane si emptorem habuit mu
Abbreviated transcription (Latin):
tempus collata donatio uideatur
atq ideo non ualeat. ¶Simłier
dicat se circumuentam rẽ mino
ris extimasse. ut puta seruum i
um declit. ñ cantum in ł qd min¬
oris extimauit iunnĩ eo accurã.
ut seruus sibi restituatur ẽnm¬
uerosĩ ex timationis f̾nda circũ¬
uenta ẽ erit arbitriumi mariti
ucrum iuxtam extimationem

Expanded text:
tempus collata donatio uideatur: atque ideo non ualet.Si mulier se dicat circumuentam minoris rem aestimasse, ut puta seruum, sum dedit, non tantum in hoc, quod minoris aestimauit: in eo acturam, ut seruus sibi restitu‹a›tur. enimuero si in aestimationis modo circumuenta est, erit arbitrium mariti, utrum iustam aestimationem
Abbreviated transcription (Latin):
sua dotem acripitis adiligẽtiã
¶Si re excimata data nuptie se¬
cute non sint. uidendum ẽ ꝗd¬
repeti debeat. utrum res: an ex

Expanded text:
sua dotem accipit: sed etiam diligentiam Si re aestimata data nuptiae secutae non sint, uidendum estrepeti debeat, utrum res an
Abbreviated transcription (Latin):
uł communi diuidundo sidũ
res i arbnrio sit de uire predii
controu̾siasit. pliacet omnes coᷤ
int̾ quos arbit snmptus sit. et
agẽ aopus nouummintiare:
ꝓ sua quaq parte posse et cum
adiunclicationes ab arbitrofiant
siumi adiulicetur totus fumid ͦ.
cau̾i oportet ut que ex hus accõi¬
bus recepta fũint. reddantur.
ant que ieis impense facte fue¬
rint prestentur o sicimres in
iudio eẽnt. eo nomine actimi
non fu̾̃it. eum sequi ̃tegram ac¬
tionem cui totus sindus fu̾it¬

Expanded text:
 communi diuidundo si, dum res in arbitrio sit, de iure praedii controuersia sit, placet omnes eos, inter quos arbiter sumpagere et opus novum nuntiare pro sua quemque parte posse, et cum adiudicationes ab arbitro fiant, si uni adiudicetur totus fundus, caveri oportet, ut quae ex his actionibus recepta fuerint reddantur aut quae in eas impensae factae fuerint praestentur: et si, cum res in iudicio esset, eo nomine actum non fuerit, eum sequi integram actionem, cui totus fundus adi
Abbreviated transcription (Latin):
reditarium finidum eẽ eos cepe¬
aideo uirare debẽt ñ calumpnie
cã litem ĩ tendẽ. ñ calumpine cã
suo unus ex cobr̃dib ex stipula¬
tͣione br̃ditaria prat. acobr̃de nõ
repetet ueluti si a se br̃deq suo
dolum malum ab futurum᷑ de
e quo minus quis agat imo et si
reliqui pp̃ factum unius tenice¬
perint. quãsi conlictõ scipulatio¬
nis br̃ditarie extitĩt. halebunt
latio ¶Si quis stipulatus fu̾it
titium br̃demq eius ratum hĩtu¬
rum. et titius plurib hr̃lib relic¬
tis decessit. eum solum ten̾i qui¬
ñ habuit ratum. et solum ex
hr̃dib stipulatoris actuarum:
a quo su̾it petitum. ¶ usus fruc¬
tu uxori legato donec ei dos sol¬
uatur: ꝑ arbitrum familie hr̃c
tam id qd̾ cobr̃dis nomiue ex do¬
te solutum sit. iccuipxrare potest.
quamut cobr̾s soluat. effici pos¬
se. cassius ait qũum ẽ ¶ Si cluo
cobrres dampnati sunt statua
reditate michi tecũ cõmunc eẽ.¬

Expanded text:
reditarium fundum esse, cepeideo iurare debent non calumniae causa litem intendere et non calumniae causa suo unus ex coheredibus ex stipulatione hereditaria praestat, a coherede non repetet: ueluti si a se heredeque suo dolum malum afuturum defu, quo minus quis eat agat. immo et si reliqui propter factum unius teneri coeperint, quasi condicio stipulationis hereditariae exstiterit, habebunt stipulatio. Si quis stipulatus fuerit Titium heredemque eius ratum habiturum et Titius pluribus heredibus relictis decessnon habuit ratum et solum ex heredibus stipulatoris acturum a quo fuerit petitum. Vsu fructu uxori legato donec ei dos solvatur, per arbitrum familiae erciscundae tam id, quod coheredis nomine ex dote solutum sit, reciperare potest, quam ut coheres solvat effici posse Cassius ait: et verum est. Si duo coheredes damnati sint statuam reditate mihi tecum commune e
Abbreviated transcription (Latin):
dundo actum sit: adiuditatões¬
pretor tuetur. ex ceptoẽs aut acti¬
ones dando ¶Sicohr̃des ab sen¬
te uno cohr̃de remuendid̾int. ⁊¬
ĩea re dolo malo fec̾int quo plus¬
ad ees ꝑueniret. ul. familie hr̃c

Expanded text:
dundo actum sit, adiudicationespraetor tuetur exceptiones aut actones dando. Si coheredes absente uno coherede rem uendiderea re dolo malo fecerunt, quo plusad eos perueniret, uel fami
Abbreviated transcription (Latin):
publice tueri nulli mag̾. credi¬
dit. cõuenire nec aliumi sufficẽ¬
ei reiͫꝰ qͣuam cesarem¶itaq septẽ¬
cohortes oportunis locis cõstituit¬
ut binas regͣicẽs urb̾ una que¬
q cohors tueatur p̃poĩtis ẽioͣtri¬
bunis ⁊ suꝑ om̃s specͣtabili uiro

Expanded text:
publicae tueri nulli magis creddit conuenire nec alium sufficeei rei, quam Caesarem. itaque septecohortes oportunis locis constituut binas regiones urbis unaqu cohors tueatur, praepositis eis tbunis et super omnes spectabili uiro
Abbreviated transcription (Latin):
seruus fugitiũs eẽt rome p̾tura
ypẽtiit a pretor designatus ẽẜ nicħ
ei seruitutem obstitisse ait põpͣ
amus si seruus qͣmdui latuit
ĩ dignitate p̾toria funͣctus sit ĩ
quid̾ dicemus q̃ dixit q̃ dccreuit
nullius fore moͣmenti. an fore
pp̃ utilitatem eorum qui aput
cum eg̾unt uł lege uel quo alio
iure iu̾um puto nicħ corum re¬
prõbari ¶ħ enim humanus ẽ

Expanded text:
seruus fugitiuus esset, ‹Ro›mae praeturam petiit et praetor designatus est. sed nihil ei seruitutem obstetisse ait Pomponamus: si seruus quamdiu latuit, †‹d›ignitate praetoria functus sit, quid dicemus? quae edixit, quae decreuit, nullius fore momenti? an fore propter utilitatem eorum, qui apud eum egerunt uel lege uel quo alio iure? et uerum puto nihil eorum reprob
Abbreviated transcription (Latin):
anr ponpilium bines q̃stores
habuisse quos ip̃i ñ sua uoce set
ppłi suffi agio crearent. refert. set
insicuti dubium ẽ an a romuloq
numa regnantib q̃stor fu̾it. ita¬
a tullio hostilio rege q̃stores fuis¬
se c̾tum ẽ. a sane crebrior ap̃ ue¬
teres opinio ẽ tullium hostiliũ
primum inrẽ publicam ĩ duxi¬
e sse questores ⁊̃ ag̾ne querẽdi. q̃¬
stores ĩinitio dictos ⁊ iunius. ꝙ
trebatius. ⁊ fenestella: scribunt¬
ex qͣstorib quidam solebant ꝓ¬
uincias sortiri ex senatus cõsul¬
to ꝙ factum ẽ detimo druso ⁊ por¬
tiano consulib ¶ Sane ñ om̃s q̃¬
stores ꝓuintias sortiebãtur. ue¬
rum ercepti erant candidati u¬
principis hii ⁊ enim soli libris ꝑ¬
principalib ĩ senatu legẽdis ua¬
cant. hodieq obtinuit ĩ difẽnt᷑
q̃stores creari tam pr̃ĩtios qua
pletries i gressus e. enm ⁊ quasi
primordium ge̾ndorum hono¬
rum sĩie q ĩsenatu dicende et
hiis sicut diximus quidam sũt

Expanded text:
am Pompilium binos quaestores habuisse, quos ipsi non sua uoce, sed populi suffragio crearent, refert. sed sicuti dubium est, an Romulo et Numa regnantibus quaestor fuerit, ita Tullo Hostilio rege quaestores fuisse certum est: et sane crebrior apud ueteres opinio est Tu‹ll›um Hostilium primum in rem publicam induxisse quaestores.Et a genere quaerendi quaestores initio dictos et Iunius et Trebatius et Faenestella scribunt.Ex quaestoribus quidam solebant prouincias sortiri ex senatus consulto, quod factum est Decimo Druso et Porcina consulibus. sane non omnes quaestores prouincias sortiebantur, uerum excepti erant candidati principis: hi etenim solis libris principalibus in senatu legendis uacant.Hodieque optinuit indifferenter quaestores creari tam patricios quam plebeios: ingressus est enim et quasi primordium gerendorum honorum sententiaeque in senatu dicendae.Ex his, sicut dicimus, quidam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
cietatis iuditio: ñ consecuturu
neratio ⁊ aristoni placebat. nõ¬
quia mee dimmicaxat ꝑtis pretia
ꝑcepissemsneq int̾eẽ. utrum per
se ꝑtes meas uendidissem: ancom¬
munit̾ cum eo qui reliquas ꝑtes
ad se ꝑtinere diceret salcͣqͣum᷑ ex¬
uenturumut etiam siduosccii
remuendid̾unt. unus quis q ñ.
quod ad se ꝑuemĩt partem al
titione forte a seio consecuturus:
sis. quic quam michi prãre tebe̾
quia quod ad seium ꝑuenit. tuar̾
partium pretium sit nec ad me
hñtem neum: quicquam ex eo
redire debeat.

Expanded text:
cietatis iudicio non consecuturum Neratio et Aristoni placebat, quia meae dumtaxat partis pretia percepissem, neque interesse, utrum per se partes meas uendidissem an communiter cum eo, qui reliquas partes ad se pertinere diceret. alioquin euenturum, ut etiam, si duo socii rem uendiderint, unusquisque quod ad se peruenerit partem alttitione forte a Seio consecuturus sis, quicquam mihi praestare debere, quia quod ad Seium peruenerit, tuarum partium pretium sit nec ad me ‹hab›entem meum quicquam ex eo redire debeat.
Abbreviated transcription (Latin):
mus ut hr̃s socius non sit. inisi ñ¬
fu̾it accitus ucrumptamen nõ¬
omne emolum̃tum societatis ad
cum ꝑtineat. similimodo a dam¬
pnium agnoscat. quod contigit.
siue ad huc uiuo scciouectigalis
siue postea quod non sumilit̾ in
uoluntaria sccietate obseruatur.
¶Si seruo cominuni iegatum si¬
ne lib̾tate unus ex dominis reliqt.
ħ ad solum sccium ꝑtinet. ã tñ
pro socio uiditio cominum caride¬
beat cum hr̃de sccii. qͣuentur. ⁊ ait.
uilianus sexto lb̃̾ pomponium rẽ¬
ferir sabinum respondentem nõ
communicariz et posse hanc siriain¬
tatem defendi uilianus ait non
enim pp̃ cõmumonem ħ ad qui¬
situm ẽ. si obseruam ꝑteniiñec
oportet ħ cominumcari: quod ꝗs¬
q non pp̃ sccictatem: s pp̃ suam
ꝑtem ad quisierit. ¶ Sccietas sol¬
uitur. ex ꝑsonis. ex rebr. ex uolun¬
tate ex actione. ideoq siue boĩes
siue res. siue uoluntas. siue actio
int̾ierit: distrahi uidetur sccietas
int̾erunt autem homines quide

Expanded text:
 ut heres socius non sit nisi fuerit adscitus, uerumtamen omne emolumentum societatis ad eum pertineat, simili modo et damnum adgnoscat quod contingit, siue adhuc uiuo socio uectigalis siue postea: quod non similiter in uoluntaria societate obseruatur. Si seruo communi legatum sine libertate unus ex dominis reliquit, hoc ad solum socium pertinet: an tamen pro socio iudicio communicari debeat cum herede socii, quaeritur. et ait Iulianus Sextum Pomponium referre Sabinum respondentem non communicari, et posse hanc sententiam defendi Iulianus ait: non enim propter communionem hoc adquisitum est, sed ob suam partem, nec oportet id communicari, quod quis non propter societatem, sed propter suam partem adquisierit. Societas soluitur ex personis, ex rebus, ex uoluntate, ex actione. ideoque siue homines siue res siue uoluntas siue actio interierit, distrahi uidetur societas. intereunt autem homines quidem
Abbreviated transcription (Latin):
ad missus ẽ in eo. ¶ item si sccietatẽ.
ineamus ad aliquam rememen:¬
dam drinde solus uolueris eamñ:
ẽmere ideoq renuntiau̾is sccictati s
ut solus emeres: trneb̾is quãti ᷤ¬
interẽ mea . s sudeo renuntiau̾is¬
sccierati: quia emptio tibi displice¬
bat. non tenebis quamius ego em¬
cro: quia hic nulla ẽ fraus: eaq et.
uiliano placebãt. ¶labeo autem po.¬
stĩorum libris scripsit. si renuntia¬
uerit societati unus ex scriis eotem¬
pore quo int̾fuit sociiũ dirimi sccie¬
tatem: cõmittẽ eum iuꝑ sccio actio

Expanded text:
admissus est in eo. Item si societatem admissus est in eo. Item si societatem ineamus ad aliquam rem emendam, deinde solus uolueris eam emere ideoque renuntiaueris societati, ut solus emeres, teneberis quanti interest mea: sed si ideo renuntiaueris, quia emptio tibi displicebat, non teneberis, quamuis ego emero, quia hic nulla fraus est: eaque et Iuliano placent. Labeo autem posteriorum libri‹s› scribsit, si renuntiauerit societati unus ex sociis eo tempore, quo interfuit socii non dirimi societatem, committere eum in pro socio actio
Abbreviated transcription (Latin):
ut sccietas clistrabitur. reninitiatur
sccierati siue tororum bonorum:
sine ĩmus rei scrietas coita sit sitem
bonis a creclitorib uenditis unius
sccii: distrabi sccietatem labeo ait:
¶simirm certamemendam con¬
duceinlamue. coita sit societas fũc
etiam post alicuius morteur quic¬
quid lucri detrimenti ue factumsit.
cominume cẽ laboo ait. ¶ drxtinus
dissensu solui societatr. ħ ita ẽ si om̃s
dissentiunt quid ergo siums re¬
nuntiet: cassius scripsit. eum qui re¬
nintiau̾it sccietati: a se quid lib̾are
sccios suos: se autem abilus ñ lib̾are:
quodutiq obseruandum ẽ. si dolo
malo renuntiatio sit facta ueluti si
cumominium bonorum scrietatem
inissemus deuide cumob uenisser
imihr̃ditas: pp̃ ħ renuntiauit. idecq
si quod dampnum actulĩt hr̃clitas.
ħ si ad eum quirenuntiauit ꝑtinebit.
commodĩ autem cõmunicare coge¬
tur actione pro sccio: quod siquid
post renuntiationẽ ad quisicrit. nõ
erit cõmuicãdum quia nec dolus:

Expanded text:
ietas distrahatur, renuntiatam societatem, siue totorum bonorum siue unius rei societas coita sit. Item bonis a creditoribus uenditis unius socii distrahi societatem Labeo ait. Si in rem certam emendam conducendamue coita sit societas, tunc etiam post alicuius mortem quidquid lucri detrimentiue factum sit, commune esse Labeo ait. Diximus dissensu solui societatem: hoc ita est, si omnes dissentiunt. quid ergo, si unus renuntiet? Cassius scripsit eum qui renuntiauerit societati a se quidem liberare socios suos, se autem ab illis non liberare. quod utique obseruandum est, si dolo malo renuntiatio facta sit, ueluti si, cum omnium bonorum societatem inissemus, deinde cum obuenisset uni hereditas, propter hoc renuntiauit: ideoque si quidem damnum attulerit hereditas, hoc ad eum qui renuntiauit pertinebit, commodum autem communicare cogetur actione pro socio. quod si quid post renuntiationem adquisierit, non erit communicandum, quia nec dolus
Abbreviated transcription (Latin):
set si de peculio petulium pre¬
cipiet a ita imꝑatornr̃ rescrip¬
sit. ¶ u amplius si filius fam¬
nias hr̃s sit ĩ stitͣtus dotem
uxoris sue precipr et nec ĩm̾t¬
net integram igiti dotemiꝰ
ꝓrecipiet ⁊ capebit᷑ de fensu
iri cohr̃des qui ex stiꝑinatu
possunt conuemiri dei ẽ et siꝰ

Expanded text:
 peculium praecipiet: et ita imperator noster rescripsit. Hoc amplius filius familias heres institutus dotem uxoris suae praecipiet, nec immernet. integram igitur dotem praecipiet et cavebit defensum iri coheredes, qui ex stipulatu possunt conveniri. idem et
Abbreviated transcription (Latin):
Dꝰ Si scrii sumus et unus e dic pe¬
cuniam debeat. et diuidatur scrie¬
tas non debet b deducẽ sccius qͣm¬
ad modum presens debet. s omnes
diuidẽ. ⁊ cauere cum dies uen̾it.

Expanded text:
Si soci‹i› sumus et unus ex die pecuniam debeat et diuidatur societas, non debet hoc deducere socius quemadmodum praesens ‹pure› debet, sed omnes diuidere et cauere, cum d
Abbreviated transcription (Latin):
soluit udeo si pr̃ ignorauit ad¬
huc senatus consualtolccus erit
quod aicitur meo quistudioru
cansa ab sens niutuam acceꝑat ꝯ
cessare senatus conultinitalocũ
¶ht si probabilem mnolum. ĩnuitiꝰ¬
amnon excessit certe ad eam quã¬
ꝰtitatem quampr̃ solebat subinim¬
strare. ¶Sifilius accepit mutu¬
am pecuniam ut eum uibaret. quĩ
sipetẽt. exreptione ñ submouebit:
senatus consum cessabit exceptio.¬
tum: sipr soluerecepit. quod filius
familias factus: mutumi sump¬
serit. quasi ratum habu̾it. ¶Si pat̾¬
uenit debit̾ cessabit senatus consu¬
ꝑignorantiam solutum sit. repe
ꝑignori ded̾it dicendumerit se¬
natus consulti exceptionem ei¬
denegandam usq ad pignoris
quantitatẽ. ISi ab alio donatam
sibi pecumam filius creditori solun¬
an pr̃uendicare. uł repet̾e possit. ⁊¬
ait uilianns si quidem hac condic¬
tione donata sit ei pecuma: ut cre¬
ditorisolnat. uidi a donatore ꝑfri¬
tam protinus ad creditorem ⁊ fĩ

Expanded text:
vit et ideo, si pater ignoravit, adhuc senatus consulto locus erit. Quod dicitur in eo, qui studiorum causa absens mutuum acceperat, cessare senatus consultum, ita locum habet, si probabilem modum in mutua non excessit, certe eam quantitatem, quam pater solebat subministrare. Si filius accepit mutuam pecuniam, ut eum liberaret, qui, peteret, exceptione non summoveretur, senatus consulti cessabit exceptio.tum, si pater soluere coepit quod filius familias mutuum sumpserit, quasi ratum habuerit.Si ptem debiti, cessabit senatus consuignorantiam solutum sit, repetpignori dederit, dicendum erit senatus consulti exceptionem eienegandam usque ad pignoris quantitatem. Si ab alio donatam sibi pecuniam filius creditori solvan pater vindicare vel repetere possit? ait Iulianus, si quidem hac condicione ei donata sit pecunia, ut creditori solvat, videri a donatore prtam protinus ad creditorem et fieri
Abbreviated transcription (Latin):
alis iureur ac̃o lecumħt in
omnib reb mobilib tam ame¬
malibr quam inhiis q̃ anima᷑
carent et in hiis que solo con¬
tinentur. ¶ phanc autem ac¬
tionemlib̾e̾ ꝑsone que sunt
iuris nr̃iut putalib̾i qui sũt
ĩ potestate nr̃a : ñpetuntur ie

Expanded text:
alis in rem actio locum habet in omnibus rebus mobilibus, tam animalibus quam his que anima carent, et in his que solo continentur. Per hanc autem actionem libere persone, que sunt iuris nostri, utputa liberi, qui sunt in potestate nostra non petuntur. Pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mulier deocedẽs quasdam res dota¬
les maritolegauit. et auas quosdã
deserius dotalib manumisit que¬
situme an maritus earum nomĩe
quas legauit mulier. et seruorum
ꝓmisit᷑ ⁊ conueu̾at int̾ eos neea con
stante dos matrimoniũ peteretusr
si post mortem prĩs m̃m̃ filia sine
lib̾is decessiss ut climidia dos aput
marillum reman̾et. dimdia prĩ f̃
muneris recdde̾tur. eaq etiamĩ stip¬
ulatione deducta: erant. mortuo filio
ta filia diu̾terat. qͥmulier decessãt.
frẽ suo a filia ex partib equis hr̃dib
relictis ÷ aput petroniũ magnũ pre¬

Expanded text:
ecedens quasdam res dotales marito legauit et aliis, quosdam ex seruis dotalibus manumisit. quaesitum est, an maritus earum nomine, quas legauit mulier, et seruorum,promiserat et conuenerat inter eos, ne ea dos constante matrimonio pete‹re›tur, uel si post mortem patris in matrimonio sine liberis filia decessisset, ut dimidia dos apud Marullum remaneret, dimidia fratri mulieris restitueretur: eaque etiam in stipulationem deducta erant. mortuo ta filia diuerterat et mulier decesserat fratre suo et filia ex partibus aequis heredibus relictis. apud Petronium Magnum pr
Abbreviated transcription (Latin):
tir eorum fie̾t. ⁊ quͥasi magi¬
stratib nesꝑtinis temporib in
publicum es̃ in cõuemiẽs erat
quinq uiri constituti sunt eis
tiberima ultra tib̾im qui possĩt
ꝓ magistratib sungiscaptade¬
in de sardinia mox. ecicilia. rtẽ
ispania deñ narbonẽsi ꝓ uin¬
tia tõtidem p̃tores quot ꝓuintie
ĩ dicõem uenerant. c̾ati sunt. par
tum qͥuod urbanus reb ꝑtim a¬
qui ꝓunitialibꝰ p̃ẽent demde cor¬
nelius silla q̃one publicas con¬
stituit ueluti de falso picidio de
sicariis et p̃tores quatuor adie¬
cit. deñ gaius uilius cesar duos
los qui fat ⁊miento p̾cẽnt a a ce
rere. cẽales constituit ita .xii. p̾co¬
res sex. ediles sunt c̾ati diuus de¬
inte aug̾. se̾cetim p̾tores cõstituit.
post dem̃ diuus claudius duos p̃¬
tores adiecit qui fidei cominisso
ius dicẽnt. ex quib unum diuuᷤ
titus detraxit ⁊ ad iecit diuus¬
nerua qui int̾ sis cum ⁊ priuatoᷤᷤ

Expanded text:
tu eorum fieret. Et quia magitu eorum fieret. Et quia magistratibus vespertinis temporibus in publicum esse inconveniens erat, quinqueviri constituti sunt cis Tiberim et ultis Tiberim, qui possint pro magistratibus fungi. Capta deinde Sardinia, mox Sicilia, item Hispania, deinde Narbonensi provincia totidem praetores, quot provinciae in dicionem venerantim qui urbanis rebus, partim qui provincialibus praeessent. deinde Cornelius Sulla quaestiones publicas constituit, veluti de falso, de parricidio, de sicariis, et praetores quattuor adiecit. deinde Gaius Iulius Caesar duos les qui rere cereales constituit. ita duodecim praetores, sex aediles sunt creati. diuus deinde Augustus sedecim praetores constituit. post deinde diuus Claudius duos praetores adiecit qui de fideicommisso ius dicerent, ex quibus unum diuus Titus detraxit: et adiecit diuusNerua qui inter fiscum et priuatos
Abbreviated transcription (Latin):
fũnt int̾lum plures ñ nunqm¬
plures pautiores. ¶dcm̃ cum pla¬
cuiss cari ⁊ iamer plebe cõsules:
ceꝑunt ex utroq corpore cõstitui.
etunt ut aliqͦ pluris prẽs bateS¬
rent placuit ducs ex num̾o pa¬
tͣrum constitui ita facti sunt edi¬
les cucrulos cumiq consules adi¬
nocarentur. bellis finitimis neq¬
ẽẽnt qui ĩ ciuutate ius redde pos¬
seint. factum ẽ ut p̾tor quaq c̃ã¬
retur: qui urbanus appellatus ẽ
qd inurbe. ius redd̾ei postali qͦt
deinde annos ñ sufficiẽte p̾tore
qd multa turba ⁊ iam ꝑegrino¬
rum ĩcuitatem uenire c̾atus ẽ
⁊ alius p̃cor qui ꝑegrinus applła¬
tus ẽ ab eo qd̾ plerumq int̾ ꝑ egri¬
nos ius dicebat de iñcum eẽnt
necessarius magistratus qui hẽ¬
candis constituti sũt cõstituti sũt
eod̾ temꝑe ⁊ quatuor iiri qui cu
ram uiarum age̾nt. ⁊ triumui¬
ri monetales acris agentiauri
flatores a triumiuiri capitales ꝙ
cum animaũti oport̾e̾ in t̾uen¬

Expanded text:
unt, interdum plures, nonnumquam pauciores. Deinde cum placuisset creari etiam ex plebe consules, coeperunt ex utroque corpore constitui. tunc, ut aliquo pluris patres haberent, placuit duos ex numero patrum constitui: ita facti sunt aediles curules. Cumque consules a‹u›ocarentur bellis finitimis neque esset qui in ciuitate ius reddere posset, factum est, ut praetor quoque crearetur, qui urbanus appellatus est, quod in urbe ius redderet. Post aliquot deinde annos non sufficiente eo praetore, quod multa turba etiam peregrinorum in ciuitatem ueniret, creatus est et alius praetor, qui peregrinus appellast ab eo, quod plerumque inter peregrinos ius dicebat. Deinde cum esset necessarius magistratus qui hacandis sunt constitut‹i. Constituti sunt› eodem tram uiarum ‹a›gerent, et triumuiri monetales aeris argenti auri flatores, et triumuiri capitales qui cum animaduerti oporteret interuen
Abbreviated transcription (Latin):
equitum i̾ungebãtur. sic quoͣ
modo regib cribum scełum qd̾
officium fere tale erat. quale ho¬
die ꝑfectorum p̾torio magistra¬
tus sanicii babebatur legiti¬
¶u i  t emporib cum plels a pr̃ib
se cessissent anno fere septimo
.x. post reges cxactos tribunos si
hũ monte sacro creauit. qui c̾ent
plebxii magrastratus dicti trib¬
sus erat ⁊ er singulis singlĩ crea

Expanded text:
equitum iniungebantur sic, quo equitum iniungebantur sic, quo modo regibus tribuni celerum: quod officium fere tale erat, quale hodie praefectorum praetorio, magistratus tamen habebantur legitimi.Isdem temporibus cum plebs a patribus secessisset anno fere septimo decimo post reges exactos, tribunos sibi in monte sacro creauit, qui essent plebeii magistratus. dicti tribsus erat et ex singulis singuli crea
Abbreviated transcription (Latin):
cundum lccum a regib oꝑtiu¬
shat quo numo Ut iimius
brutus qui auctor fuit regis ei¬
ciendisex actis de iñ regib cõsuleᷤ
consticuti sunt duo. penes quos
suminum ius uti ec̃tlege roga¬
tum ẽ. dicti sunt ab eo qd̾ plur¬
imum rei publice consulerent
qd̾ cantem nc per omnia regi¬
am potestatem sibi uendicañt
lege lata factum ẽ ut ab eis pro¬
uocatio eẽt neue possent. ĩ aput
cuus romani animau̾tere. inͣ¬
iussu ppłissolum relictum ẽ ilł¬
ut cob̾cere possent a inuincula
publica duci iub̾ent. ¶ post demĩ
cum census iam maiori temꝑe
augendus eẽt a consules ñ suffi¬
c̾ent huic quoꝙ offõ censores cõ¬
stituti sunt ppło deinde auctocũ
crebra orirentur bella ⁊ q̃dam
acriora affinitimis ĩferrentur:
int̾lum re erigente placuit ma¬
ioris potestatis magistratum
const ⁊ itiusitãq dictatores pro¬
diti sunt a quib puccandi ius
mam potestatem hebat ñ erat
fas ultra sertum mensem reti¬
neri ⁊ hiis dictatorib magr̃i

Expanded text:
cundum locum a regibus optinebat: quo in numero fuit Iunius Brutus, qui auctor fuit regis eiciendi. Exactis deinde regibus consules constituti sunt duo: penes quos summum ius uti esset, lege rogatum est: dicti sunt ab eo, quod plurimum reipublicae consulerent. qu‹i› tamen ne per omnia regiam potestatem sibi uindicarent, lege lata factum est, ut ab eis prouocatio esset neue posse‹n›t in caput ciuis Romani animaduertere iniussu populi: solum relictum est ilut coercere possent et in uincula publica duci iuberent. Post deinde cum census iam maiori tempore agendus esset et consules non sufficerent huic quoque officio, censores constituti sunt. Populo deinde aucto cum crebra orerentur bella et quaedam acriora a finitimis infe‹rr›entur, interdum re exigente placuit maioris potestatis magistratum constitui: itaque dictatores proditi sunt, a quibus nec prouocandi ius mam potestatem habebat, non erat fas ultra seneri.Et his dictatoribus magistri
Abbreviated transcription (Latin):
constitilunt honorarium aicu᷑
qd̾ ab honore p̃roris ueñat noui¬
ssime sicut ad pautiores uiros¬
suris constituendi uia cnͣssisse
ip̃is i eb dictantib uidebatur ꝑ
pͥtes euenit ut ncc̃e eẽt rei publi¬
ce punum consun ¶namseriatꝰ.
ñ pilice omnes proiuncias ꝓte

Expanded text:
constituerunt: honorarium dicitur, quod ab honore praetoris uenerat.Nouissime sicut ad pauciores iuris constituendi uias transisse ipsis rebus dictantibus uidebatur per ‹pa›rtes, euenit, ut necesse ‹esse›t rei publicae per unum consuli nam senatus non perinde omnes prouincias probe
Abbreviated transcription (Latin):
bantur ur quia cribuum suffr¬
agio crebabantur stemq ut eͥs¬
sent qui edib pͥessent ĩ quibus
omnna serta sua plebs deferebat.
duos ex plebeconstitucrunt qui
ctiam ediles appellati sunt te iñ
cum erarium ppłi auctius ẽe. ce¬
piss ut eẽnt qui illi p̾eẽnt conssi¬
tuti sunt questores qui prc essẽt.

Expanded text:
bantur: uel quia tribuum suffragio creabantur.Itemque ut essent qui aedibus praeessent, in quibus omnia scita sua pleb‹s› deferebat, duos ex plebe constituerunt, qui etiam aediles appellati sunt.Deinde cum aerarium populi auct‹i›u‹s› esse coepisset, ut essent qui illi praeessent, constituti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
tatis iuam qmͣdiu quis ĩ serunu
temanuu potestati suppoĩtus ẽ.¬
manu missus ub̃atur. a potestare.
querͣs auire gentium originẽ
sumpsit ut pote cuimiure natii.¬
rali om̃s lib̾i nãscẽtur nec eẽt noe¬
ta manumissio cim seriutus si¬
eẽt ĩ cognita s postea iuire gẽtumĩ¬
seruitus ĩuasit. secutũ ẽ bũficim¬
um manumissiõis ꝙ cum imno¬
naturali nomine. homines ap¬
pellaremus. ⁊ iure gentiũ cria gͣt¬

Expanded text:
nui et potestati suppositus emanumissus liberatur potestate. quae res a iure gentium originem sumpsit, utpote cum iure naturali omnes liberi nascerentur nec esset nota manumissio, cum servitus esset incognita: sed posteaquam iure gentservitus invasit, secutum est beneficium manumissionis. et cum unonaturali nomine homines appellaremur, iure gentium tria g
Abbreviated transcription (Latin):
gum nutricem bene quis appel¬
let tantũmodo uolumus qd̃¬
iam a retro principab ꝯstitutũ
ẽ ⁊ nõ inaliis lcris que a maiori¬
bus tale ñ meruerunt priuile¬
gium. quia audiuinus a ĩ ale¬
xandrina splendidisima ciui¬
tate q ĩ cesariẽsium ⁊ ĩ aliis quo¬
sdam imꝑitos homines deuagͫ
a datrinam discipulis adult̾i¬
ab ħ conamine repellimus ut
si ausi fũint ħ in post̾m ꝑpetrare¬

Expanded text:
gum nutricem bene quis appellet, tantummodo volumus, quot a retro principibus constitutum t non in aliis locis quae a maioribus tale non meruerint privilegium: quia audivimus etiam in Alexandrina splendidissima civitate et in Caesariensium et in aliis quosdam imperitos homines devagare et doctrinam discipulis adulterab hoc conamine repellimus, ut, si ausi fuerint in posterum hoc per
Abbreviated transcription (Latin):
sine scripto ĩsola prudẽtium in¬
t̃pretacr̃e consistit aut suut legis
accc̃es que formam ageudi cõti¬
nentant᷑ p lepucium qosne
auccoritate pacrumeͤ consticutũ
ãut ẽ magistratum̃ edictũ iude¬
ius honorarium nascitur aut se¬
natus consuitum qd solum sẽa¬
tu constituente ĩ clucitur. sine le¬
geaut ẽ principal. consitutõ id ÷
ut quod ip̃e princeps constituit
ꝓ lege seruetiu spo t originem .iii.¬
iuris ⁊ ꝓcessum cogaitum cõseͬ¬
quens ẽ ut de magistratuum no¬
minib ⁊ origine cognoscamus
quia ut erposiumus ꝑeos qui
iuri diciudo p̾sunt effectus rei
ĩ ciutate. eẽ nisi sint uira qui ie.¬
gere possini spost ħ deiñ de ac
torum successiõe. dicemus qd̾
constare. ñ possit us nisi sit ali¬
quis uiris peritus ꝑ qͣm possit co¬
tidie ĩ melius pr̃cluci qd̾ ad ma¬
gistratus attines ^ tͥnitio ciuita¬
tis huiufmõi constat qui rege
omẽni pot sfattiii ħ abuisse.
hiisd̃ temporib a tribunum

Expanded text:
sine scripto in sola prudentium interpretatione consistit, aut sunt legis actiones, quae formam agendi continent, aut plebi scitum, quod sine auctoritate patrum est constitutum, aut est magistratuum edictu‹ius› honorarium nascitur aut senatus consultum, quod solum senatu constituente inducitur sine lege, aut est principalis constitutio, id est, ut quod ipse princeps constituit pro lege seruetur. Post originem iuris et processum cognitum consequens est, ut de magistratuum nominibus et origine cognoscamus, quia, ut exposuimus, per eos qui iuri dicundo praesunt effectus rei in ciuitate esse, nisi sint, qui iura regere possint? post hoc dein de atorum successione dicemus, quod constare non potest ius, nisi sit aliquis iuris peritus, per quem possit cottidie in melius produci. Quod ad magistratus attinet, initio civitatis huius constat reges omnem potestatem habuisse. Isdem temporibus et tribunum