comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
extirmũ Cum eni ad aduenit. tũ illus quos
preb̾it effluxit Tantũ remanet ꝙ mirtute ⁊
recce fc̃is. consecutꝰ sis. hore quidem cedũt et
dres ⁊ menses et anni nͨ p̾ceritũ tempꝰ umꝙͣ
reuertitur n qͥd sequat᷑ sciri pt̃ Quod cuiq
temꝑis adiuuendum aitur eo debet ẽẽ ꝯtẽtꝰ
neq enum histrioni ut placeae pagenda est¬
Sum Si non ꝓcesseris longuis non magis dolẽ¬
dũ est ꝙͣ agricole dolent᷑ pret̾ita u̾ni temporis
suauitete Estatem aucampnũq uenisse uer
enĩ tanꝙͣ adolescentie significat ostendieq
fructus futuros. Re liqu̾a autem tempora de¬
metendis fructib ⁊ ꝑciprendis ac cõmoli sũt
fructus autem senectutis est ut sepe dixi añ
partoꝵ bonoꝵ memoria et copra Omĩa uo
que secũd natam fiunt sunc habenda ĩ bonis
Qui est autem tam scdm naturã ꝙͣ senib
enori qd idem contingit adolescentib adu̾¬
sante et repugnance natura Itaq adolestẽ¬
tes mͥ mori sit uident᷑ ut cum aque młtitu¬

Expanded text:
extremum; cum enim id advenit, tum illud, quod praeteriit, effluxit; tantum remanet, quod virtute et recte factis consecutus sis. horae quidem cedunt et dies et menses et anni, nec praeteritum tempus umquam revertitur nec quid sequatur sciri potest. quod cuique temporis ad vivendum datur, eo debet esse contentus. neque enim histrioni, ut placeat, peragenda dum; sin processerit longius, non magis dolendum est, quam agricolae dolent praeterita verni temporis suavitate aestatem autumnumque venisse. ver enim tamquam adulescentia significat ostenditque fructus futuros; reliqua autem tempora demetendis fructibus et percipiendis accommodata sunt. fructus autem senectutis est, ut saepe dixi, ante partorum bonorum memoria et copia. omnia autem, quae secundum naturam fiunt, sunt habenda in bonis; quid est autem tam secundum naturam quam senibus emori? quod idem contingit adulescentibus adversante et repugnante natura. itaque adulescentes mihi mori sic videntur, ut cum aquae multitu
Abbreviated transcription (Latin):
cultione oblecccibant ux aquidem sentẽtia
haut scio an nulla beatior possit esse neq so¬
lum officio ꝙ hou gen̾i uniuerso cileura a¬
groꝵ est salucaris s deleccacc̃e qua dixi et
sacuritate copiaq reꝵ oim que ad iuccum

Expanded text:
cultione oblectabant? mea quidem sententia cultione oblectabant? mea quidem sententia haud scio an nulla beatior possit esse, neque solum officio, quod hominum generi universo cultura agrorum est salutaris, sed et delectatione quam dixi, et saturitate copiaque re
Abbreviated transcription (Latin):
rerum rusticarum/ sed ea ip̃a que dixi sentio
fuisse longiora. Ignoscetis ã. Mam a stu-¬
dio Rerũm rusticarum ꝓueccus sum es senͨ¬
tus est loquatior/ ne ab om̃ib eam uitus u¬
dear iundicare/ Ergo in hanc iitam .m.
curiꝰ cũ de sãnitib de sabinis de pyrro tri¬
umphauisset cũ sump sie extremum tempus
uel hoĩs ip̃ius ꝯtinenciã uel tempoꝵ disci¬
pliuam. Curio ad focum sedenti magnũ
auri pondus, sannintes cilm audissent re
pudrati sunc Non enim aurum Rabe̾ pc̾la¬
rum sibi uideri dixit Sz eis qui haberet̃ au¬
non uencendam senectutẽ. S uenio ad agri¬
colas ne ame ip̃o recedam In agͥs tũ eitine¬
senatores id est senes siquĩd aranti . L. quĩ¬
tio cincinato nunciatũ est dĩctatorem ẽẽ sc̃m
Cuiꝰ dictatoris iussu magister equitũ .c. ẜiliꝰ
sebuatut et curiꝰ et ceteri senes. Ex quo qui cos
arcescebant iatores nominati sunt Num
igitur hoꝵ senectꝰ i ifabilis fuit qui se agͣ

Expanded text:
rerum rusticarum, sed ea ipsa quae dixi sentio rerum rusticarum, sed ea ipsa quae dixi sentio fuisse longiora. ignoscetis autem, nam et studio rerum rusticarum provectus sum, et senectus est natura loquacior, ne ab omnibus eam vitiis videar vindicare. ergo in hac vita M'. Curius, cum de Samnitibus, de Sabinis, de Pyrrho triumphavisset, consumpsit extremum tempus vel hominis ipsius continentiam vel temporum disciplinam. curio ad focum sedenti magnum apudiati ab co sunt. non enim aurum babere, praeclarum sibi videri dixit, sed iis, qui haberent aure iucundam senectutem? sed venio ad agricolas, ne a meipsenatores, id est senes—si quidem aranti L. Quinctio Cincinnato nuntiatum est eum dictatorem esse factum, cuius dictatoris iussu magister equitum C. Servilisebatur et Curius et ceteri senes, ex quo qui eos arcessebant viatores nominati sunt. num igitur horum senectus miserabilis fuit, qui se agri
Abbreviated transcription (Latin):
que ⁊ succo t̾re ⁊ calore solis augescens/ pͥmo est
per acerba gustatu demmatũraca dulcesciẽ ues¬
titaq pãpinis nec modico tẽpore caret᷑ et n¬
mios solis descendit ardores. Qua quid p̃t̃ eẽ
tũ fructu lecius tum aspectu prilerius. cuiusqͥs
non utilitas me solum ut ante dixi s etiam
cultura et nͨtura ip̃a deleccat ad miniculorum
ordines et capicum nigatio relegatio ⁊ ꝓpagatõ¬
fossiones agri repascionesq ꝓfeiam quib
fit multo terra fecundior. Quid de utilitate
loquar stercorandi. Dyor in co libro/ quem de
Rebus rustieis scripsi de qua doctus esiodus
ne ubum quidem fecit cũ de cultura agri se¬
beret/ Ie homeras qui mltis ut inͥ uidecut
aute seculis fuit laertã lementẽ defiderium
quod caprebat e filio colentem agrum et eum
stercorantem facit Nec uero segitib solum
s pratis, uineis ⁊ arbristis. tes rustice lete
uarietate./ Nec confitiones modo de lectant ẜ

Expanded text:
quae et suco terrae et calore solis augescens primo est quae et suco terrae et calore solis augescens primo est peracerba gustatu, dein maturata dulcescit vestitaque pampinis nec modico tepore caret et nimios solis defendit ardores. qua quid potest esse cum fructu laetius, tum aspectu pulchrius? cuius quidem non utilitas me solum, ut ante dixi, sed etiam cultura et natura ipsa delectat: adminiculorum ordines, capitum iugatio, religatio et propagatfossiones agri repastinationesque proferam, quibus fit multo terra fecundior? quid de utilitate loquar stercorandi? dixi in eo libro, quem de rebus rusticis scripsi. De qua doctus Hesiodus ne verbum quidem fecit, cum de cultura agri scriberet. At Homerus, qui multis ut mihi videtur, ante saeculis fuit, Laertam lenientem desiderium, quod capiebat e filio, colentem agrum et eum stercorantem facit. nec vero segetibus solum et pratis et vineis et arbustis res rusticae varietate. nec consitiones modo delectant, sed
Abbreviated transcription (Latin):
serit fundit frugem spiee ordine strucco.
et contra auium minoꝵ morsus munitͦ
uallo aristarum. Quid ego uitium ortus
sacus incrementa cõmemorem saciari de¬
lectacõe non possum/ uo sentutis mee qͥetẽ
obleccamentaq nostatis Omicto enĩ ium
ipam oĩm que generant᷑ etiti que effrcu
tantulo gno aut ex acino iunaceo aut ce
teraꝵo frugum aut sterpium minucissĩs
sem̃ĩb cancos truncos ramosq proca̾ti
menta uites nõne ea efficiunt ut q̃uis
cũ admirticõe delectant᷑ Ditis quidm
que natura caduca est et insi fulta est ft
ad t̾ram eadem at se erigae clauiculis suis
qua si manib quitqued est nacta compleccit᷑
Qͣm ẜpentem młtiplici lapsu et erratico f¬
io amputans coherret ars agricolaꝵ ne sil¬
uestat sarmentis. et in om̃es ꝓtes nima
fandatur. Itaq in eunte uere hñs que reluta
sunt exrstit tanꝙͣ ad articłos sarmentoꝵ ea
que gemina dicit᷑ aqua oriens iua se ostedit

Expanded text:
mersit, fundit frugem spici ordine structam mersit, fundit frugem spici ordine structam et contra avium minorum morsus munitur vallo aristarum. quid ego vitium ortus satus incrementa commemorem? satiari delectatione non possum, ut meae senectutis requietem oblectamentumque noscatis. omitto enim vim ipsam omnium quae generantur e terra, quae ex fici tantulo grano aut ex acini vinaceo aut ex ceterarum frugum aut stirpium minutissimis seminibus tantos truncos ramosque procreet; opagines nonne efficiunt ut quemvis cum admiratione delectent? vitis quidem quae natura caduca est et, nisi fulta est, fertur ad terram, eadem, ut se erigat, claviculis suis quasi manibus quidquid est nacta complectitur, quam serpentem multiplici lapsu et erratico, ferro amputans coercet ars agricolarum, ne silvescat sarmentis et in omnis partis nimia fundatur. itaque ineunte vere in eis quae relicta sunt exsistit tamquam ad articulos sarmentorum ea quae gemma dicitur, a qua oriens uva se ostendit,
Abbreviated transcription (Latin):
ut honescum illud solonis fie ꝙ ait u̾ ficło
quodam ut ante dixi senescentem se mlta
in dies adiscentem qua uoluptate aĩmi
nullacerte potest esse.. Benio ninc ad
uoluptates agricolap quib ego incredibi¬
licer de leccor que nec ulla impediũt᷑ sentu¬
ce et michi ad saprentis uicam ꝓxime uidẽ¬
tur accede̾. habent enim rõnem cũ tr̃a que
nũꝙͣ recusat imperium nec umꝙͣ sine usu¬
ra dedit qd accepit s alias minore plerũq
maiore cum fenore qͣpͣ me quid nõ fruitꝰ
modo s eciam ipius tre ius ac natura de¬
lectat. Que cũ gremo mollico ae sub acto
sꝑsum semen excipit pͥmũ id obcecatum co¬
hibet ex quo accaitio que hoc efficit noĩãta
est deincepe sc̃m̃ napore ⁊ compressu suoi
diffundit et elicit herbestentem ex eo uiridi¬
tatem que nixa fibris scipium sensim ad¬
olescit culinaꝵ recta geniculato uaginis iã
quasi pubestens includit᷑ Equib cũ eni¬

Expanded text:
ut honestum illud Solonis sit, quod ait versiculo ut honestum illud Solonis sit, quod ait versiculo quodam, ut ante dixi, senescere se multa in dies addiscentem, qua voluptate animi nulla certe potest esse maior. venio nunc ad voluptates agricolarum, quibus ego incredibiliter delector, quae nec ulla impediuntur senectute et mihi ad sapientis vitam proxime videntur accedere. habent enim rationem cum terra, quae numquam recusat imperium nec umquam sine usura reddit quod accepit, sed alias minore, plerumque maiore cum faenore; quamquam me quidem non fructus modo, sed etiam ipsius terrae vis ac natura delectat. quae cum gremio mollito ac subacto sparsum semen excepit, primum id occaecatum cohibet, ex quo occatio quae hoc efficit nominata est; deinde tepefactum vapore et compressu suo diffundit et elicit herbescentem ex eo viriditatem, quae nixa fibris stirpium sensim adolescit culmoque erecta geniculato vaginis iam quasi pubescens includitur; e quibus cum e
Abbreviated transcription (Latin):
aiem paterie tui scipio quotiens ilsam Lap
noctu aliquid describere ingressum qͦciens
nox opp̾ssit. cũ mane cepisset ꝙ de leccalut
eum de fectiones solis ⁊ lune malto añ nob
predice̾ quid in leuorib scudñs si cam̃
licutis. Qm gandebat bello suo punico nei¬
nꝯͣ ꝙ truculento plautus ꝙͣ ꝓsendo uidi
etiam senem linlum qui cũ sex annis anꝙ̃
ego natus sum fabulam deecuisset centone
tudianoq cons. usq ad ado sescentiã meam
ꝓcessit etate. Quid de .p. Lucinii crassi ⁊
pontificii. et ciuilis uiris scudio loquar aut
A huiꝰ scipionis qui hus paucis dieb põti
fex maximꝰ factus est al qui eo oẽo quos
comemoraui hns studus flagiãtes senes
uidimꝰ.m. uero cethegũ quem Recte sua¬
dam medelam dixit eninus ꝙto studio ex¬
ceri indicen do uidebamiꝰ etiam senem. Q
sunt igit᷑ epularum auc ludoꝵ aut scortoꝵ
tib et bene institutis pari cũ etate estunt

Expanded text:
arem patris tui, Scipio. quotiens illum lux arem patris tui, Scipio. quotiens illum lux noctu aliquid describere ingressum, quotiens nox oppressit cum mane coepisset! quam delectabat eum defectiones solis et lunae multo ante nobis praedicere! quid in levioribus studiis, sed tamen acutis? quam gaudebat Bello suo Punico Naevius, quam Truculento Plautus, quam Pseudolo! vidi etiam senem Livium, qui, cum sex annis ante quam ego natus sum fabulam docuisset Centone Tuditanoque consulibus, usque ad adulescentiam meam processit aetate. quid de P. Licini Crassi et pontifici et civilis iuris studio loquar aut de huius P. Scipionis, qui his paucifex maximus factus est? atque eos omnis, quos commemoravi, his studiis flagrantis senes vidimus. M. vero Cethegum, quem recte suadae medullam dixit Ennius, quanto studio exerceri in dicendo videbamus etiam senem! quae sunt igitur epularum aut ludorum aut scortotibus et bene institutis pariter cum aetate crescunt,
Abbreviated transcription (Latin):
retur ne Reb uenerũs diĩ meliora in quit
Ego uõ istinc sicut a dño agresti at furioso
pfugi. Cupidis enim Rerum taliũ odiosum
fortasse ⁊ molestum est carrix. Eaciatis uo
et explectis iocundiꝰ est care̾ ꝙͣ stuĩ ꝙͣꝙ̃ nõ¬
caret hus qui non de si deicit/ Ergo hoc non
senect ꝰ etiã si non habunde potit᷑ nõ omio
caret: ut curproneam iubio magis deleitat᷑
qui in pͥma cauea spectat deleccat᷑ etiã qui
in ulcima sic ado lestentia uoluptatem ꝓpt̾
intuens magis forcasse letat᷑ Sad de lectat᷑
etiam senec̾eꝰ ꝓeuleam spectans tãcũ ꝙͣtum
satis̃ est: at illa ꝙͣti sunt aĩm cãꝙͣ enũtis
stipendns libidinis ambitiosis ꝯtentionũ
ininucarũ cupiditatũ oĩm secũ esse secũq
ut dicitur iiuere ESr uo habet aͥd tanꝙͣ p
bulum studq atq docctine nichil ẽ ociosa
senectute ulecundiꝰ. Uideamꝰ in scudio de¬
surtrenti pene celi atq t̾re gallum famili¬

Expanded text:
returne rebus veneriis, di meliora! inquit; returne rebus veneriis, di meliora! inquit; ego vero istinc sicut a domino agresti ac furioso profugi. cupidis enim rerum talium odiosum fortasse et molestum est carere, satiatis vero et expletis iucundius est carere quam caret is, qui non desiderat; ergo hoc non senectus, etiam si non abunde potitur, non omnino caret. ut Turpione Ambivio magis delectatur qui in prima cavea spectat, delectatur tamen etiam qui in ultima, sic adulescentia voluptates propter intuens magis fortasse laetatur, sed delectatur etiam senectus, procul eas spectans, tantum quantum sat est. At illa quanti sunt, animum tamquam emeritis stipendiis libidinis ambitionis, contentionum inimicitiarum, cupiditatum omnium secum esse secumque, ut dicitur, vivere! si vero habet aliquod tamquam pabulum studi atque doctrinae, nihil est otiosa senectute iucundius. videbamus in studio dimetiendi paene caeli atque terrae Gallum famili
Abbreviated transcription (Latin):
solum qui pauci ad modũ restant sed cum
uiti etiam etate acq uobistum. habeoq senet¬
anxit potionis et tibi sustulit ꝙ si quẽ etiam
ista deleccans ne oĩnio bellum indrpisse uide¬
aor uoluptati. cuiꝰ est fortasse quid̃ natiurtilis
modus non incelligo ne in istis quidẽ ip̃is
uoluptatib care̾ sensu senectutem ae lieto
et magisteria deleccant a maiorib instituta
et id ẜmo qui more maioꝵ a sũmo magistio
adhibet᷑ in poculis et pocula ficut in sompo¬
sio penophontis est minuca atq rorantiã
et refrigeracõ estate ⁊ uicissim aut sol aut
ignis hibernꝰ/ Quequid eciã in sabiis ꝑ¬
sequi soleo cõuiuiũq incinoꝵ cotidie cõpleo
quos ad młctm noctem quã maxiine possa¬
luptatũ tanta qͣi ticillatio in senib credo
s ne de si deraicõ quidem Nichil autem ẽ mo¬
lestum ꝙ non de si deres Bene sophales cũ
ex eo quidum iam affecto etate querẽt ute¬

Expanded text:
solum, qui pauci admodum restant, sed cum solum, qui pauci admodum restant, sed cum vestra etiam aetate atque vobiscum, habeoque seneciditatem auxit, potionis et cibi sustulit. quod si quem etiam ista delectant, ne omnino bellum indixisse videar voluptati, cuius est fortasse quidam naturalis modus, non intellego ne in istis quidem ipsis voluptatibus carere sensu senectutem. me vero et magisteria delectant a maioribus instituta et is sermo, qui more maiorum a summo adhibetur in poculo, et pocula, sicut in Symposio Xenophontis est, minuta atque rorantia, et refrigeratio aestate et vicissim aut sol aut ignis hibernus. quae quidem etiam in Sabinis persequi soleo conviviumque vicinorum cotidie compleo, quod ad multam noctem quam maxime possluptatum tanta quasi titillatio in senibus. credo, sed ne desideratio quidem; nihil autem est molestum quod non desideres. bene Sophocles, cum ex eo quidam iam affecto aetate quaereret, ute
Abbreviated transcription (Latin):
sib et freꝙ̃tib poculis. Caresetiã nonosentia
de hum puer delaccabat ciebro funal. et
tibicine que s̃ nullo exemplo prinatꝰ sumꝓ¬
ut Tantũ sicentie diblie gloria. S quid
ego alios ad merp̃m iam relcar. Primum
ħui semꝑ iam sodales Eodalitates autem
me questore consticute sune sacris ydeis mag¬
ne matris acceptis. Epulabar gͥ cũ sodilib
omino modice. S erat quidem feruor eta¬
tis qua ꝓgredience omiia fuint in dies mi¬
tiora/ neq enum ip̃oꝵ cõuuioꝵ de lectacõem
noluptatib corꝑis magis ꝙͣ cetu amicoꝵs
et ẜmonibz metiebar. Bene enim maiores
accubitaccr̃m epularem amicoꝵ qr uite cõ¬
aunctionem ħeret conuiuium nõĩauerũt
melius ꝙͣ greci qui hoc idem cũ potationem
tum ꝯcenationem riocant ut ꝙ in eo genere
mĩmum est id maxime ꝓbare uideantur
Ego uero ꝓpt̾ ẜmonis deleccacõem tempesti¬
ts quoq conuiuns de lector nͨ cum equalib

Expanded text:
sis et frequentibus poculis. caret ergo etiam vinulentia sis et frequentibus poculis. caret ergo etiam vinulentia debam puer, delectabatur cereo funali et tibicine: quae sibi nullo exemplo privatus sumpserat, tantum licentiae dabat gloria. Sed quid ego alios? ad me ipsum revertor. Primum habui semper sodales. Sodalitates autem me quaestore constiturae sunt, sacris Idaeis Magnae Matris acceptis, epulabarigitur cum sodalibus omnino modice, sed erat quidem fervor aetatis; quaprogrediente, omnia fiunt in dies mitiora, neque enim ipsoru conviviorum delectationem volup- tatibus corporis magis quam coetu amicorum et sermonibus metiebar; bene enim maiores accubitionem epularem amicorum, quia vitae coniunctionem haberet, convivium nominaverunt, melius quam Graeci, qui hoc idem tum compotationem, tum concenationem vocant, ut, quod in eo genere minimum est, id maxime probare videantur. ego vero propter sermonis delectationem tempestivis quoque conviviis delector, nec cum aequalibus
Abbreviated transcription (Latin):
Sicebant mirari solitũ .c. fabriciũ ꝙ cum
apud regem pirrum legatus esset audis¬
sit a chessãlo ciue esse quẽdum athenis qui
sãpientem se ꝓficeretur eũq dice om̃ĩa que
facẽmus ad uoluptatem ẽẽ referenda qͦs
ex es audientes.M. curium et ticũ corunca¬
mum optare solitos ut id sanicib ip̃iq ꝓyrto
ꝓsuaderetur / quo facilius iunci possent clm se
uoluptatib dedissent/ uix erat .m. curius
cũ. pe. decio. qui qͣnquẽnio ante eum cõfulem
s ꝓ. e. p. quarto consulatu denouerat. Norat
eulidem fabriciꝰ Norat coruncamꝰ. Qui tum
ep sua uita cũ ex eius quem dico decii facto
uidicalant eẽ ꝓfecto aliquid natura pulciũ
et contempta noluptate optimus quisq se¬
queretur. Quorsum gͥ tam mlta de noluptate
Na non mͦ uituꝑaco nulla s etiam summa
Laus senectꝰ est ꝙ ea uoluptates nullas magᵒͦ
opoir de si deitit Caret epillis exstructis ꝙ mne¬

Expanded text:
dicebant, mirari solitum C. Fabricium quod, cum dicebant, mirari solitum C. Fabricium quod, cum apud regem Pyrrhum legatus esset, audisset a Thessalo Cinea esse quendam Athenis qui se sapientem profiteretur, eumque dicere omnia quae faceremus ad voluptatem esse referenda. quod ex eo audientis M'. Curium et Ti. Coruncanium optare solitos ut id Samnitibus ipsique Pyrrho persuaderetur, quo facilius vinci possent cum se voluptatibus dedissent. vixerat M'. Curius cum P. Decio, qui quinquennio ante eum consulem se pro re publica quarto consulatu devoverat: norat eundem Fabricius, norat Coruncanius, qui cum ex sua vita tum ex eius quem dico Deci facto iudicabant esse profecto aliquid natura pulchrumet contempta voluptate optimus quisque sequeretur. quorsum igitur tam multa de voluptate? quia non modo vituperatio nulla, sed etiam summa laus senectutis est, quod ea voluptates nullas magno opere desiderat. caret epulis exstructisque men
Abbreviated transcription (Latin):
natu accepisse dicebat cum quidem ei ẜmoni
interfusset et p lato atheuiensis quẽ carẽtũ
uenisse camillo. ap. p. claudio . cs̃. reperio
Quorsus hoc ut intelligẽtis si uoluptatem as¬
ꝑnari rõne ⁊ sapreneia non possemus mag¬
nam habendam esse seneccuti grͣam q̃ effic̾ẽt
ut non liberet qͦs non oporceret Impedit.
enm consilium uoluptas Racõi inimicci est
mentis ut ita dicam ꝑstringit oculos nͥ ħt
ullim cũ iurtute cõmertiũm / Inuitus feci
ut forcissum uiri. citi flamim frem ꝯsul
consul fuisset.s notandam putaui librdi¬
nem Illo enun cum esset consul in gallia
exortatus mornino abscorto est ut securi
feriret aliquem eoꝵ qui in iuincłis ẽẽnt
Rampnati Rei capitalis hic tito frẽ suo cẽ¬
sore qui ꝓximus ante me fuercit elapsus
michi uero ⁊ flacio nenaꝙͣ ꝓbari potuit
tam flagiciosa et tam ꝑdica libido ꝯiũgẽt¬
imꝑni de decus. Sepe audiui ea amaiorĩbus
natu qui se porro ꝑueros a senib audisse

Expanded text:
natu accepisse dicebat, cum quidem ei sermoni interfuisset Plato Atheniensis, quem Tarentum venisse L. Camillo Ap. Claudio consulibus reperio. quorsus hoc? ut intellegeretis, si voluptatem aspernari ratione et sapientia non possemus, magnam esse habendam senectuti gratiam, quae efficeret ut id non liberet quod non oporteret. impedit enim consilium voluptas, rationi inimica est, mentis ut ita dicam praestringit oculos, nec habet ullum cum virtute commercium. invitus feci ut fortissimi viri T. Flaminini fratrem L.  quam consul fuisset, sed notandam putavi libidinem. ille enim cum esset consul in Gallia exoratus in convivio a scorto est ut securi feriret aliquem eorum qui in vinculis essent, damnati rei capitalis. hic Tito fratre suo censore, qui proximus ante me fuerat, elapsus est, mihi vero et Flacco neutiquam probari potuit tam flagitiosa et tam perdita libido, quaeimperi dedecus. saepe audivi e maioribus natu, qui se porro pueros a senibus audisse
Abbreviated transcription (Latin):
michi hune errorem quo delector. Dum uiuo extor¬
queni uolo/ Eui mortuus ut quidam inꝑuia phr
censent nichil sentiam non liereor ne hncerir
ĩnorales futur gamen extingiu lpn suo tpẽ
oplabisees am ht natura ut aliaꝵ em̃im
dium sic uiuendi nodian. Eenectus autem etate
de bemius prefcim adiuncta sacietate Hec hui
de senectute que dicerem ad quam utinam ꝑue¬
matis ut ea que ex me audistis Re exꝑti ꝓba¬

Expanded text:
mihi hunc errorem, quo delector, dum vivo, extormihi hunc errorem, quo delector, dum vivo, extorqueri volo; sin mortuus, ut quidam minuti philosophi censent, nihil sentiam, non vereor ne hunc errimmortales futuri, tamen exstingui homini suo tempore optabile est. nam habet natura, ut aliarum omnium rerum, sic vivendi modum. senectus autem aetatidebemus, praesertim adiuncta satietate. haec habui de senectute quae dicerem, ad quam utinam veniatis, ut ea, quae ex me audistis, re experti
Abbreviated transcription (Latin):
me natum existimem et ex uita ata discedo tã¬
ꝙ̃ ex hospicio non tanꝙͣ domo Commorandi .n.
natura diũ sorium nobis non habieandi ded̾it.
O precdarum diem cũ ad illus dumnũ cõcilium
discedam/ Pro ficiscar enm non adeos salum
uiros de quib ance dix i. uerũ ⁊̃ ad catonẽ meum
quo nemo uir melior natus est nemo pretate
prestantior est. Tuiꝰ a me corpus est citmatũ qͦs
contra decuit ab illo meum Anm uero nõ me
deserens s respettans in ea ꝓfecto loca distessit
quo inͥ ap̃e cernebat esse uemiendum Quẽ ego
meum casum forciter ferre uisus sum noñ quo
equo c̃o ferrem s me ĩp̃e conso labar existimiãs
non longinqũ incer nos digressum et dicessum
forebio in reb scipio ad enim te cũ lelio admi¬
rari solere dixisti leuis est seneitꝰ nec solum
non molesta fetiam iocunda ꝙ si in lxcerio qͥ
nĩos hõim ĩmortales ẽẽ credam libenter etro nel

Expanded text:
me> natum existimem et e vita me> natum existimem et e vita quam ex hospitio, non tamquam e domo; commorandi enim natura devorsorium nobis, non habitandi dedit. O praeclarum diem cum in illud divinum animorum discedam! proficiscar enim non ad eos solum viros, de quibus ante dixi, verum etiam ad Catonem meum, quo nemo vir melior natus est, nemo pietate praestantior, cuius a me corpus est crematum, quod contra decuit ab illo meum, animus vero non me deserens sed respectans, in ea profecto loca discessit quo mihi ipsi cernebat esse veniendum. quem ego meum casum fortiter ferre visus sum, non quo aequo animo ferrem, sed me ipse consolabar existimans non longinquum inter nos digressum et discessum fore. His mihi rebus, Scipio, id enim te cum Laelio admirari solere dixisti, levis est senectus, nec solum non molesta, sed etiam iucunda. quod si in hoc erro, qui animos hominum immortalis esse credam, libenter erro nec
Abbreviated transcription (Latin):
timi cuiusq aĩmus maxĩe ad ĩmortalem głiam
nititur. Cuid qd sprentissemꝰ quisq equĩssimo
aino morit᷑ stulcissimꝰ miquissimo Nornei
uobis uidet is aniiꝰ qui ꝑ lus cernat et songiꝰ
uidue se ad meliora ꝓficisei Ille autem cui õbtu¬
sior sit acies non uidere Equidem efferor studro
pitres urõs quo colui et dilexi udendi neq uło
ios solos cõuenire halro quos ip̃e aognoui ẜ illos
etiam de quib audiui ⁊ legi et ip̃e conscripsi Q
quidem me ꝓficiscentem haut sane quis facile
retraxerie nec tanꝙͣ pedem recoxerit et siquis
deus michi largiatur ut ex hac etate reprieres¬
cam et in cuiꝰ uagiam ualde recusem nec uero
uelum quasi de curso sꝑacio ad carceres a calce re¬
uocari. Quid enim habet iutai cõmodi et qͥd non
potis laboris s ht̃ sane habet certe, tñ aut sa¬
cietatem aut modum Non enim libet inͥ deplo¬
rare uitam quod mlti ⁊ docti sepe fecerunt neq
uixisse me penitet qm ita uixi. ut non frustra

Expanded text:
maxime ad immortalitatis gloriam niteretur. quid quod sapientissimus quisque aequissimo animo moritur, stultissimus iniquissimo, nonne vobis videtur is animus, qui plus cernat et longius, videre se ad meliora proficisci, ille autem, cuius obtusior sit acies, non videre? equidem efferor studio patres vestros quos colui et dilexi videndi, neque vero eos solum convenire aveo, quos ipse cognovi, sed illos etiam, de quibus audivi et legi et ipse conscripsi; quo quidem me proficiscentem haud sane quid facile retraxerit, nec tamquam Peliam recoxerit. et si quis deus mihi largiatur ut ex hac aetate repuerascam et in cunis vagiam, valde recusem, nec vero velim quasi decurso svocari. Quid enim habet vita commodi? Quid non <pocius> laboris? Sed habet sane, habet certe tamen aut sacietatem <aut modum>. Non libet enim michi deplorare vitam, quod multi indocti <sepe fe>cerunt, neque me vixisse penitet quoniam ita vixi ut non <frustra
Abbreviated transcription (Latin):
sacõe amncitie tegenda non est ẜ potiꝰ suꝑ¬
licio oñn uindicanda est. rt ne quis ꝯcesfũ
puces amicũ uł bellu patrie infetẽton¬
curt est qualis tes .p. post mortem meam
ee igit  pͥma lex amcitie santiat᷑
ut ub anucis honesta petaniꝰ doni¬
cors causa honesta faciamꝰ in axp¬
temus quidem dum regeniur E cudiũ seꝑ¬
co sit icumitatõ absic Consilium um dub

Expanded text:
satione amicitiae tegenda non est, sed potius supsatione amicitiae tegenda non est, sed potius supplicio omni vindicanda est, ut ne quis concessum putet amicum vel bellum patriae inferentcurae est qualis respublica post mortem meam ec igitur prima lex in amicitia sanciatur, ut ab amicis honesta petamus, et amicorum causa honesta faciamus: nec exspectemus quidem dum rogemur, studium semper adsit, cunctatio absit: consilium verum dare
Abbreviated transcription (Latin):
pntioncum semel cepie labicus Ardetie
pn tacesa aaiu ante ꝓta sit faccalabeba
pͥmo gabina lege biennio aut̃ postcassie
puis ⁊iam uaͥtor ppłm a senatu disuenctum
mscituois arbitrio res maximae agupleo
ens dicent qͣucdmod hec fiante q sm d¬
bonio ut si in ciusmodi amicitias ignar
casu aliquo inciderint ne estonenc ãtis
alsigaitos ut ab amicis in magnã asiquã
teñ p. peaantib non discedane ppbit
autem pona statuenda est mecnens guũe
his qui secutierunt alcerũ ꝙ hñe quiapi
fuerint ampietatis Suces. Quie sariolm
grecia thernistase quis potencior quidu
inpator telle ꝓsico filitute grecitoꝵ libe¬
rauisset ꝓpeq iuidiam in exiliũ explsut
esset singlate patrie inuiriam non tulia
qlã forre debue fecit idem fecit idemꝙ
Siginti ãnis ante apud nos fecerait corio¬
ban ħis adiutor ꝯtͣ patriam mentus est
nemo Ĩtaq mortem sibi neq consciuit.
Quare tatis ini ꝓiboꝵ consentio nõ mͦ exeu¬

Expanded text:
cum semel coepit, labitur. videtis in tabella iam ante quanta sit facta labes, primo Gabinia lege, biennio autem post Cassia. videre iam videor populum a senatu disiunctum, multitudinis arbitrio res maximas agi. plures enim discent quem ad modum haec fiant, quam bonis, ut, si in eiusmodi amicitias ignari casu aliquo inciderint, ne existiment ita se alligatos, ut ab amicis in magna re aliqua in remp. peccantibus non discedant. Improbis autem poena statuenda est, nec minor vero iis, qui secuti erunt alterum, quam iis, qui ipsi fuerint impietatis duces, Quis clarior in Graecia Themistocle, quis potentior? qui, cum imperator bello Persico servitute Graeciam liberasset, propterque invidiam in exilium pulsus esset, ingratae patriae iniuriam non tulit, quam ferre debuit: fecit idem quod viginti annis ante apud nos fecerat Coriolanus. His adiutor contra patriam inventus est nemo; itaque mortem sibi uterque conscivit. qua re talis improborum consensio non modo excu
Abbreviated transcription (Latin):
neꝵ caritatis amcitias esse expetẽduc
itas ut quisq mimmũ firmitocie heert
ñsiũq uillum ita annetias appecere
mapinse ex co fieri ut mubietculemage
mopes et qđ ꝯpulenti et calamicosi ꝙͣ
hñ qui putaset Reati a preclartx

Expanded text:
expetendas; itaque ut quisque minimum firmitatis haberet minimumque virium, ita amicitias appetere maxime: ex eo fieri ut mulierculae magis nopes quam opulenti, et calamitosi quam ei qui putentur beati. O praeclaram
Abbreviated transcription (Latin):
tes ueterem orõnem archite tarentim magnĩ
in pͥms et preclari uiri que michitradita ẽ
cum essem adolescens tarenti cũ quinto maxĩo
Nullam capitaliorem pestem ꝙͣ uoluptatem
corꝑis homib dicebat a natuta datam. cuꝰ
uoluptatis auide libidines teniere ⁊ effrenate
ad potiendum incitarẽt᷑ hunc pat̾e ꝓdicoes
huic Rerũ publicaꝵ eu̾siones huic cũ hostils
clandestina colloquiã nasci nullũ demq
scelus nullum malum facinus esse ad quod
susciprendi non libido uolupeatie impelle̾t.
stupra u̾det adulceria et ome cale flagicium
nullis excitari aliis illecebrie insi nõluptatꝭ
Cũq hoñui sue natuiti suie quis deꝰ nichil
mence prestablius dedisset. huic aiuno mu¬
neti ac dono nichil tamesse inimicum ꝙͣ
uoruptatem nec enim libidine dũcinte tẽ¬
pertintie locum esse neq om̃o in uoluptatis
Regno uircutem posse consiste̾. Qdq magis
iñcelligi possit finge aĩo iubebat tanta inci¬

Expanded text:
tes, veterem orationem Archytae Tarentini, magni tes, veterem orationem Archytae Tarentini, magni in primis et praeclari viri, quae mihi tradita est cum essem adulescens Tarenti cum Q. Maximo. nullam capitaliorem pestem quam voluptatem corporis hominibus dicebat a natura datam, cuius voluptatis avidae libidines temere et effrenate ad potiendum incitarentur. hinc patriae proditiones, hinc rerum publicarum eversiones, hinc cum hostibus clandestina colloquia nasci; nullum denique scelus, nullum malum facinus esse, ad quod suscipiendum non libido voluptatis impelleret; stupra vero et adulteria et omne tale flagitium nullis excitari aliis illecebris nisi voluptatis; cumque homini sive natura sive quis deus nihil mente praestabilius dedisset, huic divino muneri ac dono nihil tam esse inimicum quam voluptatem. nec enim lubidine dominante temperantiae locum esse, neque omnino in voluptatis regno virtutem posse consistere. quod quo magis intellegi posset, fingere animo iubebat tanta inci
Abbreviated transcription (Latin):
monimenta colligo cãꝵ illust̾ssumi quas¬
cunq deffendi ꝙ maxime conficio orõnes
Ius auguriũ pontificiũ ciuile tracto młtu
etiam grecis lr̃is utor Pycagoreumq more
x̾cende memorie gĩti qͥd quaꝵ die dix̾im uudie
claborans corꝑis uires non magno oꝑo desiderio
ad sum amcis nemo in senatum frequens uł¬
arip affero res mlcum et diu cogietitus easq tu¬
eor amii non corꝑis uirib. Quas si exequi ne¬
quiem tam̃ me leccus meus oblectaret ea ip̃a
cogitantem que iam age̾ non possem s ut pos¬
sum facit acca uita Semꝑ enĩ in hñs saidus la¬
borib q iuiuente intelligit᷑ quando obrepat se¬
nectus Ita sensum sine sensu etcis senestit nͨ
subito frangitur sed duiturnitate extinguit᷑
Sequitur tercia uitupetac̃o senectutis ꝙ eam
carere dicunt no luptatib  preclarũ munus
etatis siquid̃ ⁊d aufere a nob̾ ꝙ est ĩ adolestẽtia
uiciosissimum. accipite enim optimi ado lestẽ¬

Expanded text:
monumenta colligo; causarum illustrium, quasmonumenta colligo; causarum illustrium, quascunque defendi, nunc cum maxime conficio orationes; ius augurium pontificium civile tracto; multum etiam Graecis litteris utor; Pythagoriorumque more, exercendae memoriae gratia, quid quoque die dixerim audierelaborans corporis viris non magno opere desidero. adsum amicis, venio in senatum frequens ultroque affero res multum et diu cogitatas easque tueor animi, non corporis viribus. quas si exsequi nequirem, tamen me lectulus meus oblectaret ea ipsa cogitantem, quae iam agere non possem; sed ut possim facit acta vita. Semper enim in his studiis laboribusque viventi non intellegitur quando obrepat senectus: ita sensim sine sensu aetas senescit nec subito frangitur, sed diuturnitate exstinguitur. sequitur tertia vituperatio senectutis, quod eam carere dicunt voluptatibus. O praeclarum munus aetatis, si quidem id aufert a nobis, quod est in adulescentia vitiosissimum! accipite enim, optimi adulescen
Abbreviated transcription (Latin):
s mercis ignanie sompniculose senectutis
do petulantia ut libido magis est adoles¬
centim ꝙͣ senum / nec tam oĩm adolestẽ¬
tium s non ꝓboꝵ sic ista seuilis stulti¬
cia que deluricõ appellari solet senum
lenium est non oĩm. Quatuor robus¬
tos filios em̃ qͥnq filias cantã domum
tancas clience las Appius Regebat et
cecus ⁊ senex / Incencum enĩ aũn tãꝙͣ
arcum habebat nec languestens succũ¬
bebat senectuti. Tenebat non mͦ aucc̃em
fui uerebunt᷑ liberi. carũ õẽs eũ habe¬
bant, Uigelut in illo amꝰ mos pat̾us
disciplina. Iea enim seneccus hone sta ẽ
si so ip̃a de fendit si ius suũ ietinet. si mẽ¬
ti mancipata est. si usp ad ulcimũ spm̃
dommnatur in suos ut oni ado lescentem
in quo est seuile ad sic senem in quo ẽ aͥd
adolestentis ꝓbo quod si sequit᷑ corꝑe senex
ẽẽ poterit aĩo nũꝙͣ etit. Septun ꝰ mn libet
originũ est in manib om̃ia antiquitatis

Expanded text:
sed inertis ignavae somniculosae senectutis. sed inertis ignavae somniculosae senectutis. ut petulantia, ut libido magis est adulescentium quam senum, nec tamen omnium adulescentium, sed non proborum, sic ista senilis stultitia, quae deliratio appellari solet, senum levium est, non omnium. quattuor robustos filios, quinque filias, tantam domum, tantas clientelas Appius regebat et caecus et senex; intentum enim animum tamquam arcum habebat nec languescens succumbebat senectuti. tenebat non modo auctorservi, verebantur liberi, carum omnes habebant; vigebat in illa domo mos patrius et disciplina. Ita enim senectus honesta est, si se ipsa defendit, si ius suum retinet, si nemini emancipata est, si usque ad ultimum spiritum dominatur in suos. ut enim adulescentem in quo est senile aadolescentiae sit, probo. Quod si sequetur, senex esse poterit, animo numquam erit. septimus mihi liber Originum est in manibus; omnia antiquitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tie uicium est. s cõmune ualituduts ꝙͣ
fuit imbecillis. p. affricanꝰ filiꝰ is qui
te adopcauit ꝙͣ cenui. aut nlła potius
ualicudine quod in iea fuisset ale̾um
illud excitissec lumen ciuitatis Sid pat̾¬
nam enum magnitudinem aniimi docͥ¬
na uberior accessertit. Quis mitũ igitut
in senib si infermi sinc aliqñ cũm id̃
ne adolestentes quidem effagẽ possint.
euisq uicia diligentia compensande st̃
pugnandum tãnꝙͣ conc̃ morbum. sic ꝯtͣ
senectutem habenda iõ nalitudĩs uces
exeitacõib modicit oñ cibi et potionis ad¬
hibendũ. ut refierant᷑ iures non opͥmant᷑
Nec uero corpori solum subueniend est ẜi
menti acq aĩo młto magis. Nam hec quaꝵ
senectute ⁊ cõrꝑa quidem excicacõnũ d fati¬
gacone ingitiuestunt animi aut̃ excicãdo
leuantur. Nam quos uit cecilius comicus
stultos senes hoc significas/ ĩciedulos ob liui¬
osos dissolutos que uicia sunt nõ seneccuti

Expanded text:
tis vitium est, sed commune valetudinis. quam tis vitium est, sed commune valetudinis. quam fuit imbecillus P. Africani filius, is qui te adoptavit, quam tenui aut nulla potius valetudine! quod ni ita fuisset, alterum illud exstitisset lumen civitatis; ad paternam enim magnitudinem animi doctrina uberior accesserat. quid mirum igitur in senibus, si infirmi sunt aliquando, cum id ne adulescentes quidem effugere possint? eiusque vitia diligentia compensanda sunt, pugnandum tamquam contra morbum sic contra senectutem, habenda ratio valetudinis, utendum exercitationibus modicis, tantum cibi et potionis adhibendum, ut reficiantur vires, non opprimantur. nec vero corpori solum subveniendum est, sed menti atque animo multo magis. nam haec quoqsenectute. et corpora quidem exercitationum defetigatione ingravescunt, animi autem exercitando levantur. nam quos ait Caecilius comicos stultos senes, hos significat credulos obliviosos dissolutos, quae vitia sunt non senectutis,
Abbreviated transcription (Latin):
ado lestentiam de bene at quirere/ Cursus est
certus etatis et una uia nature eaq simpley
suaq cuiq parcieatis tempestiuicas e clara
us infirmitas pueroꝵ. ferocictis iuuenum
et gitiuitas iam constantis ecatis es sentu¬
ns maturitas nacuraile quidam hiaria
qͣs suo tp̃e ꝓcipi debeat Audire te arbicior
Sa pio hospes cuus ħicus masi nissa cq̃ faciat
hodie .xo. nacus annos Cum ingressus
tunc pedib sic in equũ omio non ascendere
Tum autem equo ex equo non destendẽ
Nullo imibre nullo frigore adduciie ca¬
pite oꝑto sic sũmam esse in eo corporis
sutitatem. Itaq om̃ĩa exequi regis officia
et munera pocest iggit᷑ excitacõ ⁊ tẽꝑantia
uires a senectute. Ergo et legib ⁊ insticu¬
uirib sustineti. Icaq non m ͦ ꝙ nõ possu¬
nus s ne ꝙͣtum possumꝰ qui dein eogimi
dit mulci ita sunc imbecilli senes ut it¬
nlłm officii aue om̃io iite minus exequi
possint Aa id quidem non ꝓpͥum sencu¬

Expanded text:
adulescentiam debent requirere. cursus est adulescentiam debent requirere. cursus est certus aetatis et una via naturae eaque simplex, suaque cuique parti aetatis tempestivitas est data, ut et infirmitas puerorum et ferocitas iuvenum et gravitas iam constantis aetatis et senectutis maturitas naturale quiddam habet, quod suo tempore percipi debeat. audire te arbitror, Scipio, hospes tuus avitus Masinissa quae faciat hodie nonaginta natus annos: cum ingressus iter pedibus sit, in equum omnino non ascendere; cum autem equo, ex equo non descendere; nullo imbri, nullo frigore adduci ut capite operto sit; summam esse in eo corporis siccitatem, itaque omnia exsequi regis officia et munera. Potest igitur exercitatio et temperantia vires a senectute. ergo et legibus et institu sustineri. itaque non modo quod non possumus, sed ne quantum possumus quidem cogimur. At multi ita sunt imbecilli senes, ut nullum offici aut omnino vitae munus exsequi possint. At id quidem non proprium senectu
Abbreviated transcription (Latin):
bello ut consul in hyspania fuerim aut qua¬
drienno post cũ cribituis militaris depugnã
apud thet de mopy lasto glabrione consuł.
En tamen ut uidetis uos non plane me en̾¬
uauit non afflixit senectꝰ ⁊ on curia uires
meas de sidercit non rostiti non amici nõ clien¬
tes non hospices nec enin umiꝙͣ sum ad sen¬
sus uet̾i illi lauato ꝓubio quod moneti
mature fieri senem si diu uelis senem eẽ.
Ego u̾o me muiꝰ diu seuem ẽẽ mallem ꝙͣ
esse senem anceꝙͣ essem. Itaq nemo ad huc
cõuenire me uoluit cum fuertin occupitꝰ¬
Non iccutro est ille pͥstaoitior modrĩo modo
uirium adsic et calncũ ꝙͣtum potest᷑ quisq
nieat᷑ ne ille non magno desiderio tenebit᷑
uirium Ol pmpie ꝓ stadium ingressus esser
milo dicitus cam humeris sustinet bouem
unum. Igit᷑ has corꝑis an pycagore tͥ ma¬
lis uirẽs ingemii dari demq isto bono utere
dum adsit̾ cũ ab sit ne requiras nisi forte ad¬
olestentes puericiam parilum ecate ꝑgressi

Expanded text:
bello aut consul in Hispania fuerim aut quadriennio post, cum tribunus militaris depugnavi apud Thermopylas M'. Glabrione consule; sed tamen, ut vos videtis, non plane me enervavit, non afflixit senectus: non curia viris meas desiderat, non rostra, non amici, non clientes, non hospites. nec enim umquam sum assensus veteri illi laudatoque proverbio, quod monet mature fieri senem, si diu velis senex esse. ego vero me minus diu senem esse mallem quam esse senem ante quam essem. itaque nemo adhuc convenire me voluit cui fuerim occupatunum idcirco est ille praestantior? moderatio modo virium adsit et tantum quantum potest quisque nitatur, ne ille non magno desiderio tenebitur virium. olympiae per stadium ingressus esse Milo dicitur, cum umeris sustineret bovem: utrum igitur has corporis an Pythagorae tibi malis viris ingeni dari? Denique isto bono utare, dum adsit, cum absit, ne requiras: nisi forte adulescentes pueritiam, paulum aetate progressi
Abbreviated transcription (Latin):
quo intelligic quales futuri sunc. cũs plane
corporũ uinclis ⁊eluxauint. Quare sic hec ita
rentes qui hanc cõmunem pulcritu diem tuẽt
et regunt memoriam nr̃i pie enuolaqͦ fua¬
bitis̃/ Cyrus quidem hec moriens nos si plag
et Siffricanũ aucciffricam patrem aut patir¬
um et mltos prestantes uiros quo enumeraure
non est necesse tanta esse conatos. que ad posti¬
tatis memoriam ꝑtinerent nisi aĩo ceru̾ent pos¬
t̾icatem ad se posse ꝑtinere an censes ut de me¬
ipe aliquid more senum glier me tantos laboreᷤᷤ
suirnos nocturnos donit militieq suscepturum
fuisse si hrsdem fimibus gliam meam quib uitã¬
essem tean facturus non me melius mlto fussẽt
miosam etatem ⁊ quietam sine ullo labore ⁊ cõtẽ¬
cione traduceret s nestio quomͦ amnꝰ erigens
⁊ posteritatem ata semꝑ ꝓ spiciebat quã si cum

Expanded text:
quo intelligitur quales futuri sunt, cum se plane quo intelligitur quales futuri sunt, cum se plane corporum vinculorum relaxaverint. Quare, si hec ita rentes, qui hanc pulcritudinem tuentur et re<gunt>, memoriam nostri pie inviolateque servabitis”. Cirus quidem <hec> moriens; nos, si plaet Affricanum, et Affricani patrem aut patruum, aut multos pre<stan>tes viros quos enumerare non est necesse, tanta esse conatos, que ad posteritatis memoriam pertinerent, nisi animo cernerent posteritatem ad se posse pertinere. An censes, ut de me aliquid ipse more senum glorier, me tantos labores diurnos nocturnosque domi milicieque suscepturum fuisse, si iisdem finibus gloriam meam, quibus vitam, termitaturus essem? Nonne melius fuisset ociosam etatem quietam sine ullo labore et contencione traducere? Sed nescio quomodo animus erigens se posteritatem ita semper prospicieb
Abbreviated transcription (Latin):
batis meum s enim esse in hoc corpore in hic
rebus quas gerebam intelligebatis. Eundẽ
agit esse creditote etiam si nullum iudebitis
Mec uero claroꝵ unor posti mortẽ honores
ꝑmanerent si ncħ eoꝵ ip̃oꝵ anini efficei
quo iustius auemoriam fui teneremꝰ. michi
quidem nũꝙͣ ꝑsuaderi potuit. aios duman
corꝑibi eẽnt mortalib iuere cum excesseissã
ex ħis emori Nec uero ar̃m tane ẽẽ ensipa¬
ten cum eu insiprenti corpore qua sisfee dur
cum oĩ admistione corporis liberacus p ut
et integro esse cepisset tum esse saprengem ue
etiam c̃um homis natura morte dissoluitur
oeterars Rexũ ꝓsprtiũ est quo queq disceduc
Abeunt eiũ illic omĩa unde orta sunt animꝰ
autom sotus nec cum adest nͨ cũ discedit apꝑe
Iam uero iuidetis nich esse morti tam simileꝙͣ
sompnum. At qui dormientũ annui maxie
declarant diuinitatem suam multaenem
cũ remissi ⁊ liberi funt fucura ꝓspitũt. Ex

Expanded text:
batis, sed eum esse in hoc corpore ex eis batis, sed eum esse in hoc corpore ex eis rebus quas gerebam intellegebatis. eundem igitur esse creditote, etiam si nullum videbitis. nec vero clarorum virorum post mortem honores permanerent, si nihil eorum ipsorum animi efficerent, quo diutius memoriam sui teneremus. mihi quidem numquam persuaderi potuit animos dum in corporibus essent mortalibus vivere, cum excessissent ex eis emori; nec vero tum animum esse insipientem cum ex insipienti corpore evasisset, sed cum omni admixtione corporis liberatus purus et integer esse coepisset, tum esse sapientem. atque etiam, cum hominis natura morte dissolvitur, ceterarum rerum perspicuum est quo quaeque discedat, abeunt enim illuc omnia, unde orta sunt; animus autem solus nec cum adest nec cum discessit apparet. iam vero videtis nihil esse morti tam simile quam somnum. atqui dormientium animi maxime declarant divinitatem suam; multa enim, cum remissi et liberi sunt, futura prospiciunt;
Abbreviated transcription (Latin):
pret̾ea que sociates suppremo uite Die de ĩmor¬
talieate ammoꝵ dissetiusset ios qui eet oim
saprentissimꝰ oraculo appollinis iudicatus
Quid mlta sic mͥ ꝑ suase sic sentio cũ tãta
celeritas aĩoꝵ sit. canta memoria pretitoꝵ
futuroꝵ aq prudentia tot artes tante scientie
tot inuenta nõn posse eam naturam que Res
eas contineat esse mortalem. Cumq sempes
animꝰ agitet᷑ nec pͥncipium motus hũt quici
ape se mouent nec finem quidem hiturum esse
plex animi natura esset neq heret in se qꝙ̃
Simxtũ dispar sui atq dissimile non posse
cum Siuidi ꝙ si non possit non posseenterire
maguoos esse argumento hoĩes scire pleiꝙ
fuiles Sistant ita belerice tes numera dlen
ulipriant ut eas non tn pͥmũ accipe uideani
Rnophoncem moriens crrus maior hec dicit
olite arbitiari Oi michi caussum filii me
eum a uobis discessero nusꝙ̃ aut mullũ fore
nec enim dum eram nobrscum animũ ude¬

Expanded text:
ates supremo vitae die de immortalitate animorum disseruisset, is qui esset omnium sapientissimus oraculo Apollinis iudicatus. quid multa? Sic mihi persuasi, sic sentio, cum tanta celeritas animorum sit, tanta memoria praeteritorum futurorumque prudentia, tot artes, tantae scientiae, tot inventa, non posse eam naturam, quae res eas contineat, esse mortalem; cumque semper agitetur animus nec principium motus habeat, quia se ipse moveat, ne finem quidem habiturum esse plex animi natura esset neque haberet in se quicquam admixtum dispar sui atque dissimile, non posse eum dividi, quod si non posset, non posse interire; magnoque esse argumento homines scire pleraqfficilis discant, ita celeriter res innumerabilis arripiant, ut eas non tum primum accipere videantur, pud Xenophontem autem moriens Cyrus maior haec dicit: “nolite arbitrari, o mihi carissimi filii, me, cum a vobis discessero, nusquam aut nullum fore. nec enim, dum eram vobiscum, animum meum vide
Abbreviated transcription (Latin):
nox potest ẽẽ ꝯtemptior ꝙͣ milonis ciotonia¬
te Qui cũ iam senex esset athletas se excẽtes
in curticulo uideret aspexisse lac̾tos suos dicit᷑
illaceimansq dixisse. Sit hni quidem mortui
iam func. Non uero tam isti ꝙͣ tu ip̃e migcitor
Neq eni ex te unꝙͣ es nobilicatus s ex lat̾ib
et lactis tuis/ Nich sextus emilius tale nich

Expanded text:
vox potest esse contemptior quam Milonis Crotoniavox potest esse contemptior quam Milonis Crotoniatae? qui cum iam senex esset athletasque se exercentis in curriculo videret, aspexisse lacertos suos dicitur illacrimansque dixisse, at hi quidem mortui iam sunt. non vero tam isti, quam tu ipse, nugator, neque enim ex te umquam es nobilitatus, sed ex lateribus et lacertis tuis. nihil Sex.
Abbreviated transcription (Latin):
udolescentes senũ preceptis gaudent quibus
ad uirtutũ scudia ducuncũt. Nec minꝰ in¬
telligo me nob̾ ꝙͣ mͥ uos esse iocundos S ui-¬
detis ut senectꝰ non mͦ languida aeq mers
non sit um etiam sit oꝑosu et semꝑ agens aͥd
et moliens tale scil quale cuiusq scudiũ in
ut et solonem u̾sib głiantem uidemus qui
se cocidie aͥd addisc̾entem dicit senem fieri
ut ego feci qui lr̃is grecas senex didici qͣsqͥd
sic auide arripui quasi dut̾uam sicumm ex¬
plere cupiens ut ea ip̃a mͥ nota eẽne qͦb
me nũc exemplis uti uidetis. Quod cũ fecisse
cocititem in fidib audirem uellem equidem
tiã illus distelunt enĩ fidib anciqui sed in
lus certe claboraui/ Ne nũc quidem iures de¬
sidero ado lescentis is enim erat locus alcet de
uicus seuectutis non plusꝙͣ ado lestens tauri
aut elephanti defideiabam. Quod est eo decet
uti et qnuid agas age̾ ꝓ uirib. Que erum

Expanded text:
adulescentes senum praeceptis gaudent, quibus adulescentes senum praeceptis gaudent, quibus ad virtutum studia ducuntur; nec minus intellego me vobis quam mihi vos esse iucundos. sed videtis, ut senectus non modo languida atque iners non sit, verum etiam sit operosa et semper agens aliquid et moliens, tale scilicet, quale cuiusque studium inut et Solonem versibus gloriantem videmus, qui se cotidie aliquid addiscentem dicit senem fieri. et ego feci, qui litteras Graecas senex didici, quas quidem sic avide arripui quasi diuturnam sitim explere cupiens, ut ea ipsa mihi nota essent, quibus me nunc exemplis uti videtis. quod cum fecisse Socratem in fidibus audirem, vellem equidem etiam illud, discebant enim fidibus antiqui, sed in litteris certe elaboravi. ne nunc quidem viris desidero adulescentis, is enim erat locus alter de vitiis senectutis, non plus quam adulescens tauri aut elephanti desiderabam. quod est, eo decet uti et quidquid agis agere pro viribus. quae enim