comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bus fuerint expulsu& huc il¬
lucq uagantes diuersis. locis ins¬
tabiles atq uacillantes. suo mo¬
nasterio reuertise petierint
necessitate compulsi: in conuen¬
tũ maiorũ deducant᷑ & ut uasa
figuli infornace ꝓbentur. Et
cum probati fuerint. suo mo¬
nast erio reformentur & non
prima sedultima cathedra re¬
cipiantur. Item ex regula
cuiusdam. Siullotempore
qđ absit acristiana religione
fr̾ a septis monasterii discesse¬
rit & foras fugiens postea
recordatus pristinȩ religionis
& ȩterni uidicipercussus timo¬
re reuersus fuerit: prius om¬
nium morũ emendatione pol¬
liceatur. Postea si ꝓbalis eius
poenitentia agnoscatur:
tunc demũ intra septa monas¬
teri recipiatꝰ᷑: & sibis aut ter¬
cio hoc fecerit: simili pietate
foueatur. sic tamen ut ex tre¬
mo loco inter poenitente srecep¬
tus: tam diuex aminetꝰ usque
dũ probalis eius uita inuemat᷑¬
DE PNERISMINORE EIATC
bere mensuras. Id est
iudici disciplina nõ uni for¬

Expanded text:
bus fuerint expulsi, et huc ilbus fuerint expulsi, et huc illucque vagantes diversis locis instabiles atque vacillantes suo monasterio reverti se petierint, necessitate compulsi, in conventu majorum deducantur, et ut vasa figuli in fornace probentur; et cum probati fuerint, suo monasterio reformentur; et non prima, sed ultima cathedra recipiantur. Explicit regulaCUJUSDAM . Si ullo tempore quod absit a Christiana religione frater a septis monasterii discesserit, et foras fugiens postea recordatus pristinae religionis, et aeterni judicii perculsus timore reversus fuerit, prius omnium morum emendationem polliceatur. Postea si probabilis ejus poenitentia agnoscatur, tunc demum intra septa monasterii recipiatur. Et si bis aut tertio hoc fecerit, simili pietate foveatur; sic tamen, ut in extremo loco inter poenitentes receptus tandiu examinetur, usque dum probabilis ejus vita inveniatDE PUERIS MINORE AETATE, bere mensuras.  « Id est judicii disciplina non unifor
Abbreviated transcription (Latin):
rit polluit : xxuiiii. SIDEBEAN
ERS EXEUNES DEMONASTERIO
ITERUM RECIPI
egreditur aut ꝓicitur
demonasterio: si reuerti uolu¬
erit spondeat prius omnẽ
emendationẽ uicii proquo egres¬
sus est & sic inultimo gradureci¬
piatur : ut ex hoc eius humilitas
comprob&ur. Quod sidenuo exi¬
erit : usq tertio recipiatur. lam
postea sciens omnẽ sibi reruersi¬
onis aditũ denegari. Hinc quidã¬
sie xierit frequenter demo¬
nasterio usq: terciũ reuersus
resuscipiatur: amplius nõiã
sit quem ds̃ non possid& : id eoq
post terciã correptionem: iusta
monasterio sit ut hetnicus & publi¬
tiuum uero monachum deseren¬
tem disciplinã et perdentẽ se: ue¬
lut contem ptorem placuit re¬
ait. Cumaliquis per uiciũ elap¬
sus fuerit amonasterio: inali¬
um nõ recipiat᷑ cȩnobiũ neque in
humanitatis Raritatem : neq
in pacis osculũ. sed continuo iunc¬
tis postergũ manib abbati
reducat᷑ pro prio. Itemipse
Si certe ipsi a postate ab om̃i¬

Expanded text:
 CAPUT XXXVIII. SI DEBEANT FRATRES EXEUNTES DE MONASTERIO ITERUM RECIPI.egreditur, aut projicitur, de monasterio, si reverti voluerit, spondeat prius omnem emendationem vitii, pro quo egressus est: et sic in ultimo gradu recipiatur; ut ex hoc humilitas ejus comprobetur. Quod si denuo exierit, usque tertio ita recipiatur, jam postea sciens omnem sibi reversionis aditum denegari. § Isi exierit frequenter de monasterio, usque in tertium reversus resuscipiatur, amplius non sit, quem Deus non possidet? Ideoque post tertiam correptionem juste monasterio sit ut ethnicus et publitivum vero monachum deserentem disciplinam, et perdentem se, velut contemptorem placuit re. Cum aliquis per vitium dilapsus fuerit a monasterio, in aliud non recipiatur coenobium, neque in humanitatis charitatem, neque in pacis osculum; sed continuo, vinctis post tergum manibus, abbati reducatur proprio. Quod si Si certe ipsi apostatae ab omni
Abbreviated transcription (Latin):
ipso hore nonȩ quo illi cibos su¬
mebant. om̃is uictus hominis nõ
in congrue nom̃ accepit. anno¬
na: ab actu enim& a tempore
multa diriuantur nomina:

Expanded text:
ipso horae nonae, quo illi cibos sumebant, omnis victus hominis non incongrue nomen accepit annona; ab actu enim et tempore multa derivantur nomina.
Abbreviated transcription (Latin):
absorbeatur: gurgite uicionꝰ et
adiabolo ꝑ suasus ad infidelitatis
& blasphemiȩ maiora p̃cipitia de¬
ducatur. Propt̃ qđ obsecro uos
ut confirmetis in illũ Raritatẽ.
qua ꝑfecta se agnoscat ueniam
consecutum. Sed sicut ait idẽ apłs

Expanded text:
absorbeatur gurgite vitiorum, et a diabolo persuasus, ad infidelitatis et blasphemiae majora praecipitia deducatur. Propter quod obsecro vos, ut confirmetis in illum charitatem. Qua perfecte recognoscat se veniam consecutum. Id
Abbreviated transcription (Latin):
cundum cotidiane expense cõ¬
suctudinemneq profuse. neq
auare. neq uicio ipsius. uł mo¬
nasterii substantia grauet᷑
uel fr̃s patiantur iniuriã. sed
& nece ssitatẽ infirm orum
frm aclaborem considerans
Nichil egrotintiũ desiderus
neg&. ex his quȩ abuerit quan¬
tum illis necesse fuerit. Adue¬
nientib diuersis fribus escas
parabit. Haecerit cura custo¬
dis cellararii recurrens semꝑ
ad seniorũ consiliũ & requirens
de omibus uł precipue de his
quȩ ꝓprio suo inte llectu nõ
potuerit adimplere. Humi
litatem ante om̃ia habeat
& cui substantia non est qđ tri¬
buatur sermo responsionis
porrigaturbonus. Vscriptũ est
Sermobonus suꝑ datũ optimũ. Sine¬

Expanded text:
cundum quotidianae expensae concundum quotidianae expensae consuetudinem, neque profuse, neque avare; ne vitio ipsius vel monasterii substantia gravetur, vel fratres patiantur injuriam. Sed et necessitatem infirmorum fratrum ac laborem considerans, nihil aegrotantium desideriis neget ex his, quae habuerit, quantum illis necesse fuerit. Advenientibus diversis fratribus escas parabit. Haec erit cura custodis cellarii, recurrens semper ad seniorum consilium, et requirens de omnibus, vel praecipue de his quae proprio suo intellectu non potuerit adimplere. XXVIlitatem ante omnia habeat; et cum substantia non est quae tribuatur, sermo responsionis porrigatur bonus, ut scriptum est: Sermo bonus super datum optimum . Omn
Abbreviated transcription (Latin):
monasterii cunctamq substan¬
tiam quasi altarisuasas acrata
possit in omib: euangłico ordine
fribus suis uictũ gubnare. qui
timeat iudȩ sentenciã. qui ab mni¬
ciofurfuit: studere deb& ꝗͥ huic
officio de putatur. ut audiat:
quia quibene ministrauerit.
gradũ bonũ sibi ad quirit. &
animȩ suȩ lucrũ facit. Nosse
debent etiam fr̾s. quia quic quid
in monasterio tractatur. siue
inuasis. siue inferramentis. siue
cetera om̃ia esse sanctificata
Si quis de fr̾ibus aliquid negle¬
genter tractauerit. partẽ se
habere nouerit cum illo rege
qui in uasis domus di sanctifica¬
tis cum suis bibebat concubi¬
nis: aequalem meruit uindic
tam ic ustodienda sunt iusta p̃¬
cepta & ꝑ singulos dies in aures
fratrum recitanda sunt. ut non
condempnentur in peccatis su¬
is. Nichil ducat neglegendũ
neque auaritia studeat neq
prodigus sit extirpator sub¬
stantiae monasterii. Sedom¬
nia mensurata faciat & scđm
iussionẽ abbatis. Hinc scđm
dicitur. Ad condiendos cibos

Expanded text:
monasterii, cunctamque substantiam quasi altaris vasa sacrata possit in omnibus evangelico ordine fratribus suum victum gubernare, qui timeat Judae sententiam, qui ab initio fur fuit. Studere debet, qui huic officio deputatur, ut videat: Quia qui bene ministraverit, gradum bonum sibi acquirit , et animae suae lucrum facit. Nosse dein monasterio tractatur, sive in vasis, sive in ferramentis, vel caetera omnia, esse sanctificata. Si quis de fratribus aliquid negligenter tractaverit, partem se habere noverit cum illo rege, qui in vasis domus Dei sanctificatis, cum suis bibebat concubinis, et qualem meruit vindictam Dan. V. Custodienda sunt ista precepta, et per singulos dies in aures fratrum recitanda sunt, ut non condemnentur in peccatis su nihil ducat negligendum, neque avaritiae studeat, neque prodiga sit exstirpatrix substantiae monasterii, sed omnia mensurate faciat, et secundum jussionem abbatissae; humiis, ad condiendos cibos
Abbreviated transcription (Latin):
custodib: segregatus. tamdiucasti¬
getur diuersis correptionib: usque
dum eius bumilitas om̃ib: ueracredu¬
litate patefiat: quia & inuitis bona¬
sepesalus prestatur Namideo
separandus ẽ a congregationo. ut
suo uitio nõ macul& in nocentes
Tenera uero etas quȩ ex cõmuncã¬
diuimnescit: Nonex cõmunicati¬
one sed flagello corrigenda est
uitio sepe ex cõmunicatus neglsgit
emenlare. tam diu dampnationi
sub iaceat. quo usq uicia inolita
deponat. ut quẽ semel inlata anĩ¬
aduersio nõ cohercuit. frequens
seueritas censeat emendandum:
Quamuis frequentiũ grauissimo¬
rumq uiciorũ uoragine fit quisq
in mersus: nõ est tam̃ amonast erio
proiciendus sediuteta qu alitatem
delicti cohercendus est ne forte
qui poterat ꝑ diut᷑ nã penitudi¬
nem emendare dũ proicitur ore
diaboli deuoretur. Beatus autẽ¬

Expanded text:
custodibus, segregata, tandiu casticustodibus, segregata, tandiu castigetur diversis correctionibus, usque dum ejus humilitas omnibus vera credulitate patefiat: quoniam et invitis saepe salus praestatur. Nam ideo separanda est a congregatione, ut suo vitio non maculet innocentes. Tenera vero aetas, quae excommunicata vim nescit, non excommunicatione, sed flagello corrigenda estvitio saepe excommunicatus neglexerit emendare, tandiu damnationi subjaceat, quousque vitia inolita deponat: ut quem semel illata animadversio non coercuit, frequens severitas censeat emendandum. Quamvis frequentium gravissimorumque vitiorum voragini sit quisque immersus, non est tamen a monaprojiciendus, sed juxta qualitatem delicti coercendus est: ne forte qui poterat per diuturnam poenitudinem emendari, dum projicitur, ore diaboli devoretur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
correptus emendare noluerit e cõ¬
municatione promodo culpȩ corri¬
gatur. Sinec sic aliquid ꝓfitiat
increpantis correptio tuncuerbe¬
rum iundicte subi acebit. Iuod
si nec emendari noluerit. sed magis
intumorem suꝑbiȩ. elata opera uł¬
actus de quib corrigitur defende¬
rit: tunc abbatis scientiȩ regimi¬
ne corrigatur. Ciuia scriptum est
Qui abicit disciplinã infelix ẽ
moderante ergo scientia sanie
medendi cura adhibeatur. Siue
ro tale uulnus ꝑ fomenta castiga¬
tionũ & pictatis ac lenitatis un¬
guenta sospitati nõre ditur:
tiam uł discipline. corporalis pę¬
nã incurrat: & sinec ex cõmuni¬
cationis metu: nec flagelli poena
frangit᷑: augeatur adhuc pieta¬
tis fomes ita ut ab om̃i congre¬
gatione ꝓea cõmunis dñs oratio¬
num officio depcetur: Ut qui
la queo diaboli in retitus tenet᷑.
dñimisericordia ac pietate cure¬
tur. Iuod sinec sic corripi uolu¬
erit. intra septa monasteru sub
poenitentiȩ tenorei ab om̃ib p̃ter¬

Expanded text:
correptus emendare noluerit, excommunicatione pro modo culpae corrigatur. Si nec sic aliquid proficiat increpantis correptio, verberum vindictae subjacebit. Quod si sic emendare noluerit, sed magis in tumorem suactus, de quibus corrigitur, defenderit, tunc abbatissae scientiae regimine corrigatur: quia scriptum est: Qui abjicit disciplinam, infelix est . Moderante ergo scientia saniei medendi cura adhibeatur. Si lethale vulnus per fomenta castigationum, et pietatis ac lenitatis unguenta sospitati non redditur, tiam, vel disciplinae corporalis poenam incurrat. Et si nec excommunicationis metu, nec flagelli poena frangitur, augeatur adhuc pietatis fomes; ita ut ab omni congregatione pro ea communis Dominus orationum officio deprecetur: ut quae laqueo diaboli irretita tenetur, Domini misericordia ac pietate curetur. Quod si nec sic corrigi voluerit, intra septa monasterii sub poenitentiae tenore ab omnibus, pr
Abbreviated transcription (Latin):
ut ipsa apellatione iuim mor
tis quȩ ex eo nascitur demonstra¬
rent. Nam inter sanitatem
& morbũ media est curatio: quȩ
nisi morbo cõgruat. nõ producit

Expanded text:
ut ipsa appellatione mortis vim, quae ex eo nascitur, demonstrarent. Inter sanitatem autem et morbum media est curatio, quae nisi morbo congruat, non perducit
Abbreviated transcription (Latin):
erit ali quistã durus. & tam ali¬
enus atimore dñi. ut tot castiga¬
tionib & tot remissionib nõem̃¬
detur: proiciatur de monaste¬
rio. & uelut extraneus habea¬
tur. ne uicio ipsius alii pericli¬

Expanded text:
erit aliquis tam durus, tam alienus a timore Domini, ut tot castigationibus, et tot remissionibus non emendet, projiciatur de monasterio, et veluti extraneus habeatur: ne vitio illius alii pericli
Abbreviated transcription (Latin):
rarius uero ipse fr̾ ordinetur : qͥ
probatꝰ fuerit ab abbate fide¬
lis & abstinens esse. Iuẽ nũ¬
quam uincit aliquando aliqua
de sideriorũ gula uł qui nõmul¬
tum amat manducare aut bibe¬
re Nemagis detur locus diabo¬
lo Sicut dicit scriptura Noli¬
te dare occasionẽ quer entibus
eam & uideatur gastrimargi¬
aegulȩ uoratib uelͣͣlũt onib
frib prouideri. magis quã refre¬

Expanded text:
arius vero ipse frater ordinetur, qui probatus fuerit ab abbate fidelis et abstinens esse: quem nunquam vincit aliquando aliqua desideriorum gula, vel qui non multum amat manducare, aut bibere: ne magis detur locus diabolo, sicut dicit Scriptura: Nolite dare occasionem quaerentibus eam, et videatur gastrimargiae gulae voracibus vel gluttonibus fratribus provideri magis, quam refrae
Abbreviated transcription (Latin):
it acorre xerit aut for¬
te quod absitinsuꝑbia ela¬
tus et iam desende reuo¬
luerit opera sua. tunc abbas faci¬
at qđ sapiens medicus. Siexibu¬
it fomenta siunguenta ad orã¬
tionũ. si me dicamina scriptur a¬
rũ diuinarũ. si adultimũ ustio¬
rum uirge. Castigationes cũ
pietate & mansuetudine : recte
fomenta uocantur. Adortati¬
ones uero cũ dulcedinis lenita¬
te : unguenta dicuntur. Diuina¬

Expanded text:
ita correxerit, aut forte, quod ausit, in superbia elatus etiam defendere voluerit opera sua, tunc abbas faciat quod sapiens medicus. Si exhibuit fomenta, si unguenta exhortationum, si medicamina Scripturarum divinarum, si ad ultimum ustionuntur: « Castigationes cum pietate et mansuetudine recte fomenta vocantur; exhortationes vero cum dulcedinis lenitate unguenta dicuntur, » in
Abbreviated transcription (Latin):
parulo post. Furtũ & adulte¬
riũ inundauer̃. Et it erum
in psalmo. Si uidebas furẽ:
simul currebascũ eo & cum
adulteris porcionẽ tuã pone¬
bas. legimus &iã in euangło
nem Ex his ꝓfecto intellige¬
re possunt horũ scelerũ serui:
quia sicut equalit̃ his dominan
fuerit iniare. comprobata paten¬
ter ꝑ accusatores uerissimos
siuetestes: causa publice uerbe¬
retur. Coronã capitis quã gesta¬
bat ammittat: de caluatus qre:
turpit̃ obprobria pateat Omĩ¬
um que sputamentis obunitus
in facie ꝓbraq ȩque suscipiat :
uinculisq artatus ferreis car¬
cerali sex mensib: angustia ma
ceretur. It triduana per ebdo¬
madas singulas refectione pa¬
nis exigui ordea ceiues ꝑtino
tempore subleuetur Post dein¬
de ex pletis his mensib: aliis
sex mensib succedentib sub se¬
niorisspalis custodia segregato.
in corticula degens opera ma¬
nuũ & oratione continua sit con¬
tentus Uigiliis & fletib &
humilitate subiectus: & poeni¬

Expanded text:
paulo post: Furtum et adulterium inundaverunt ; et iterum in psalmo: Si videbas furem, simul currebas cum eo, et adulteris portionem tuam ponebas . Legimus etiam in Evangelio nem . Ex his profecto intelligere possunt horum scelerum servi quia, sicut aequaliter his dominantfuerit inhiare, probata patenter per accusatores verissimos, sive testes causa, publice verberetur; coronam capitis, quam gestabat, amittat decalvatusque turpiter opprobrio pateat, omniumque sputamentis oblinitus in facie, probraque aeque suscipiat, vinculisque arctatus ferreis carcerali sex mensibus aceretur, et triduo per hebdomadas singulas enis exigui hordeacei vespertino tempore sublevetur. Post deinde expletis his mensibus, aliis sex mensibus succedentibus sub senioris spiritalis custodia, segregata in corticula degens, opere manuum et oratione continua sit contentus; vigiliis et fletibus, et humilitate, subjectus, et poeni
Abbreviated transcription (Latin):
penit &: ab scidatur tamquam
putre factũ membrũ a corpore
Scriptũ est enim Quia expe¬
dit ut pereat unũ membrorum
tuorũ & nõ om̃e corpus tuũ mit¬
tatur in gehennã. quia ei parce

Expanded text:
iam, abscindatur tanquam putrefactum membrum a corpore. Scriptum est enim: Quia expedit ut pereat unum membrorum tuorum, et non omne corpus tuum mittatur in gehennam . INTE
Abbreviated transcription (Latin):
iquis fr̃ frequenter correptꝰ
ꝓ qualib& culpa. si & iamex¬
comunicatus nõ em̃ clauerit
acrior ei accedat correptio
đt ut uerberx uindicta in eũ

Expanded text:
quit, frater frequenter correptus pro qualibet culpa, si etiam excommunicatus se non emendaverit: acrior ei accedat correptio: id est, ut verberum vindicta in eum
Abbreviated transcription (Latin):
ne fuerat depucatus: & in hoc
grauius peccat. qui se ipsi coniun¬
git. Quia solatiũ ei tribuens cor
eius amplius facit indurari: & nõ
ꝑmittit eũ ꝓhoc qđ ab oratione
fuerat segregatus de satis factio¬
ne sua & uenia cogitare: sed ma¬
iorem suꝑ bię fomitem & contuma¬
tiam delinquentis nutrit inpeius
ait Siquis uero fr̃ aut palam.
aut absconsecũeo fuerit allocutꝰ.
aut cõuinctus. cõmunẽ statim cum
eo ex comunicationẽ contrahat
poenam & ab omib reussit atque
in alio laboris ipse opere sequestre¬
tur ap̃posito suo & sit ipsetã ab illo
reo quã ab om̃ib: separatus & solꝰ
& mox abomium & ipse alienus
eloquio Nam nõ ad ueniã maio¬
ris & ipse pertineat nisi poeniten¬
tiȩ similissatis factio ab eis cqua¬
liter fuerit operata. Illius ꝓpt̃
qđ extitit in oboediens inuitio uel
peccato : istius qđ mercedẽ consola¬
tionis tribuit malorum artifici
XXUII. QUALIT̃ DEBEAT ADBAS
SOLLICITꝰ EE CIRCA EXCOMUNICA
abbas circa delinquentes fr̃sqͥa

Expanded text:
e fuerat deputatus. Et in hoc gravius peccat, qui se ipsi conjungit, quia solatium ei tribuens cor ejus amplius facit indurari, et non permittit pro hoc quod ab oratione fuerat segregatus, de satisfactione sua et venia cogitare, majorem superbiae fomitem et contumaciam delinquentis nutrit in pejus. Si quis vero frater aut palam aut absconse cum eo fuerit allocutus aut junctus, communem statim cum eo excommunicationis contrahat poenam et ab omnibus reus sit, atque in alio laboris ipse opere sequestretur a praeposito suo: et sit ipse tam ab illo reo quam ab omnibus sequestratus et solus, et mox ab omnium et ipse alienus eloquio. Nam non ad veniam majoris et ipse pertineat, nisi poenitentiae similis satisfactio ab eis aequaliter fuerit operata: illius, propter quod exstitit inobediens in vitio et peccato; istius, quod mercedem consolationis tribuerit malorum artificiXXV. QUALITER DEBEAT ABBAS SOLLICITUS ESSE CIRCA EXCOMMUNICAabbas circa delinquentes fratres: quia
Abbreviated transcription (Latin):
tatur illum: Eui relictis nona¬
ginta nouẽ ouub in montibus:
abiit unã ouẽ quȩ er rauerat¬
querero. Cuius infirmitati
intantũ compassus est ut eam
insacrisumeris dignaretur in¬
ponere: & sic reportare ad gre

Expanded text:
tetur exemplum, qui, relictis nonaginta novem ovibus in montibus, abiit unam ovem, quae erraveratquaerere: cujus infirmitati intantum compassus est, ut eam sacris humeris suis dignaretur imponere, et sic reportare ad gre
Abbreviated transcription (Latin):
iquis fr̃ pre sumpserit sine
iussione ab̾bis frĩ ex comuni¬
cato quolib& modo se iunge¬
re aut loqui cũ eo uił mandatum¬
ei dirigere: similẽ sortiatur ex
comunicationis uindictam
gredi citra imperiũ senioris:
cum ex cõmunicatoneq: orare
neque loqui cuique lice bit: Cũ
ex cõmunicatoneq orare nulli
poenit usue sci lic& nec ipsi qui¬
dẽ qui alimentũ uictui preb&:¬
hinc cassianusdicit. Siquisaut̃
ꝓ qualibet culpasua fuerit ab oratione
suspensus nullꝰ cũ eo
orandihabeat licentiã ante quam
sũ missa in terra poenitentia
corã om̃ib fribus supplicanti
ei uenia ab abbe tribuatur
Nam qui se orationi uł confabu¬
lationi eius ante quã a priore re¬
cipiatur. in considerata pieta¬
te sociare pre sumpserit: Simi¬
lis dampnationi eius efficitur.
tradens semedipsum uoluptariȩ¬

Expanded text:
quis frater praesumpserit sine jussione abbatis fratri excommunicato quolibet modo se jungere aut loqui cum eo, vel mandatum dirigere, similem sortiatur excommunicationis vindictam.gredi citra imperium Cum excommunicato neque orare, neque loqui cuique licebit; cum excommunicato nulli penitus vesci licet, nec ipsi quidem qui alimentum victui praeb CASSIANI . Si quis autem pro qualibet culpa fuerit ab oratione suspensus, nullus cum eo orandi habeat licentiam, antequam submissa in terra poenitentia coram omnibus fratribus supplicanti ei venia ab abbate tribuatur. Nam qui se orationi vel confabulationi ejus, antequam a Priore recipiatur, inconsiderata pietate sociare praesumpserit, similis damnationis reus efficitur, tradens semetipsum voluntarie
Abbreviated transcription (Latin):
contristariculpa Vnde necesse
est ut cũ peccati uulnus in subditis
corrigendo restringit᷑ magnã se sol¬
licitudinẽ &iã districtio ipsa mode¬
retur: quatenus sic iura discipli¬
nȩ contra de linquentes exerceat.
ut pietatis uiscera nõ a mittat

Expanded text:
constringant. Unde necesse est ut cum peccati vulnus in subditis corrigendo restringitur, magna se sollicitudine etiam districtio ipsa moderetur, quatenus sic jura disciplinae contra delinquentes exerceat, ut pietatis viscera non amittat
Abbreviated transcription (Latin):
Nullus eloquio consoletur. tacito
omium ꝑtranseatꝰ᷑ aspectu. Peten¬
tibencctionem: nullus responde¬
at ds qui quidei porrigitur anul¬
lo signetur. Iuic quid uero et¬
traopus ad signatũ peculi arit̃
uł ultro effecerit : dis ꝑgatur
uł dissi petur. Sił ubiq solus.
& ei sola culpa solati um eal xxui¬

Expanded text:
nullius eloquio consoletur, tacito omnium pertranseatur aspectu; petenti benedictionem nullus respondeat, Deus: quidquid ei porrigitur a nullo signetur; quidquid vero extra opus assignatum peculiariter vel ultro effecerit, dispergatur, vel dissipetur: sit ubique solus, et ei sola culpa solatium. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
ait. Tradere huiusmodi sathane
in interitũ carnis ut arripiendi
illũ corporalit̾ babeat potesta¬
ũ. qđ dũ uiderit senec earnis hic
nec n futuro sp̃m requiẽ habita¬
turude facto peniteat & salue¬
tur Siue sicquisq ꝓmeritis su¬
is de ȩccla pellit᷑ sat hanȩ tradi¬
tur potestati ut dũ carociusper
poenitentiam afflicta quendã
in teritũ patit᷑. sp̃s conseruet᷑
Hab& enim consuetudinẽ scrip¬
tura ut hominẽ in parte totũ
intellegat. Siueita. Quia &
hic scripture mosest. ut incar¬
ne carnalis actus interire
Spirituuero spalis conuersa¬
tios alua fieri de monstret᷑
ltem hic ostendit eiectũ ex¬
tra ȩccłam rapido ore de¬
moniũ lacerandũ si ꝑmanse¬
rit nolens carnis uicia mortifi¬
care. ut possit uitã scãm recupe
pere non pot est potestatẽ. ut dñi
iudicioreseruetur. Sequitur
cipiat : Mensura uł hora quã¬

Expanded text:
it. Tradere hujusmodi Satanae in interitum carnis. Ut arripiendi illum corporaliter habeat potestatem. Quod cum viderit se nec carnis hic, nec in futuro spiritus requiem habiturum: de facto poeniteat ut salvetur. Sive sic quisque pro meritis suis de Ecclesia pellitur, Satanae traditur potestati: ut dum caro ejus per poenitentiam afflicta, quemdam interitum patitur, spiritus conservetur. Habet enim consuetudinem Scriptura, ut hominem in parte, totum intelligat. Sive ita, quia et hic Scripturae mos est, ut in carne carnales actus interire: in spiritu vero spiritualis conversatio salva fieri demonstretur. Item hic ostendit ejectum extra Ecclesiam rabido ore daemonum lacerandum, si permanserit nolens carnis vitia mortificare, ut possit vitam sanctam recuperpere non potest potestatem, ut Domini judicio reservetur. Non est ci
Abbreviated transcription (Latin):
tibus Nullus ei frũm in nul¬
lo iungatꝰ consortio. neq in con¬
loquio. Solus sit ad opus sibi in¬
iuntũ ꝑsistens in pęnitentiȩ
dixer̃ Si quis uero monacħs
furtũ fecerit qđ pocius sacrile¬
giũ dici potest: id censuimus
ordinando ut iunior uirgisce¬
sus tanti criminis reusinum quã
officiũ clericatꝰ excipiat. Si
uero iã clericus in id facinus fu¬
erit de p̃hensus. nominis ipsius
dignitate priuetꝰ: cui sufficere
potest perhactꝰ sui leuitate um¬
pleta penitentiȩ satis factione
cõmunio. Hinc beatus ferriol¬
ait Furti consciũ siadhue uoca¬
re mcħm possum quasi adulte¬
rũ scđm flagellis subdi & mag¬
na cõteri afflictione iubemis.
dantes illi una cũ fornicante
sentenciã. quia & ipse luxuri¬
atusest cũ furaret : similesenĩ
cosnõ in cõgruȩ dicimꝰ quos in
sacr alectione parit̃ positos in¬
uenimꝰ. Dicit ergo dñs ꝑpropħam

Expanded text:
torio. Nullus ei fratrum in ullo jungatur consortio neque in colloquio. Solus sit ad opus sibi injunctum, persistens in poenitentiae  Si quis vero monachus furtum fecerit, quod potius sacrilegium dici potest, id censuimus ordinandum, ut junior virgis caesus tanti criminis reus nunquam officium clericatus excipiat. Si vero jam clericus in id facinus fuerit deprehensus, nominis ipsius dignitate privetur. Cui sufficere potest pro actus sui levitate impleta poenitentiae satisfactione co Furti conscium, si adhuc vocare monachum possumus, quasi adulterum secundum flagellis subdi et magna conteri afflictione jubemus, dantes illi unam cum fornicatione sententiam: quia luxuriatus est, cum furaretur. Similes enim non incongrue dicimus, quos in sacra lectione pariter positos invenimus. Dicit ergo Dom
Abbreviated transcription (Latin):
tio ex cõmunicati onis animam¬
corpus Se dustio ista a pecca¬
ti rubiginẽ humilẽ purgat
amimã : suꝑbã uero. in plumbi cõ¬
uertit naturam De uirge¬

Expanded text:
 excommunicationis appellmam; « sed ustio ista a peccati rubigine humilem purgat animam, superbam vero in plumbi convertit naturam, » i
Abbreviated transcription (Latin):
dauerit. repre hensa unxta & atis
formã cõuenit uindicarT Hucusq
& in huius modi ac similib: admis¬
sis ꝓcedit anĩ aduersio spiritalis
Residua uero quis apud nos diffe¬
rent̃ ad missa a nob quoq rep̃hen¬
sibilib: sustinentur. Idest aperca
cõuicia manifesti cõtẽptus cõtra¬
dictiones tumidȩ Libera & effre¬
nata ꝓcessio. familiaritas apud fe¬
minas. Irȩ .rixȩ simultate s. &
iurgia: operis peculiaris presũp¬
tio sil argirie contagio affectꝰ
atq possessio rerũ suꝑ fluarum.
que c&eris frĩb nõ habent᷑ extra¬
ordinaria ac furtiua cibi rectio
Haec & his similia nõ illa uicre pa¬
tione quadiximus spã li seduł pla¬
gis em̃dant᷑ uł expulsione pur
gantur. Priuati aut̃ am̃se cõsortio
ista erit racio ut in oratorio psal¬
mũ aut anti phonã nõ imponat.
Neque lectionẽ recit& usq ad sa¬

Expanded text:
ndaverit, reprehensa juxta aetatis ndaverit, reprehensa juxta aetatis forma in huiusmodi ac similibus admissis procedit animaduersio spiritalis. residua uero, quae apud nos indifferenter admissa a nobis quoque reprehensibilius sustinentur, id est aperta conuicia, manifesti contemptus, contradictiones tumidae, libera et effrenata processio, familiaritas apud feminas.,;, irae, irxae, simultates et iurgia, operis peculiaris praesumptio, filargyriae contagio, affectus atque possessio rerum. superfluarum quae a ceteris fratribus non habentur, extraordinaria ac furtiua cibi refectio et his similia non illa increpatione qua diximus spiritali, sed uel plagis emendantur uel expulivetur. Privati autem a mensae consortio ista erit ratio, ut in oratorio psalmum aut antiphonam non imponat, neque lectionem recitet usque ad sa
Abbreviated transcription (Latin):
si decantans quis psalmũ : uł mo¬
dicũ quid titubauerit. Siuł leui¬
sinaxĩ nõ concitꝰ ad cellã recurrere
festinauerit. Silectionẽ operi
uł oboedienti&e p̃ferens officia
statuta. segnius fuerit executꝰ¬
nuerit. Si ioculare aliquid uel
risuiaptũ in cõuentu fratrum
pro ferre p̃ sumpserit. uł qui
cum iunioribus uerba ociosa nar¬
rare uoluerit. Aut habere
amicicias ȩtatis in firmẽ incre¬
patione ut dignus ẽ subia cebit
Siquis quẽ lib& inuenerit. inuen¬
ta non cel&. et cognoscendã nõ
occult&. Quod sireperta unius
diei spacio cõuincit᷑ retentasse
furti contagiose maculatum
esse cognoscat. Si qui scũ qͥdis¬
trictionẽ monasteru nõ ferens
fugã meditari agnouerit: Si nõ
statim prodiderit. ꝑdictionis
illius participẽ se ẽe nõ dubit&.
et tã diu est a cõuentu fratrũ se¬
questrandus quã diu ille ualeat re¬
uocari. Siquis hȩc nõ om̃iuir tute
studuerit dño placitura seruare.
& semel ac scđo correptus nõ em̃¬

Expanded text:
si decantans psalmum uel modicum titubauerit, sisynaxi non concitus ad cellam recurrere festinuel oboedientiae praeferens officia statuta segnius fuerit exsecutur . Qui joculare aliquid vel risui aptum in conventu fratrum proferre praesumpserit, vel qui cum junioribus verba otiosa narrare voluerit, aut habere amicitias aetatis infirmae, increpationi, ut dignus est, subjacebit. Si quis quaelibet invenerit, inventa non celet, et cognoscenda non occultet. Quod si reperta unius diei spatio convincitur retentasse, furti contagio se maculatum esse cognoscat. Si quis eum, qui districtionem monasterii non ferens, fugam meditari agnoverit, si non statim prodiderit, perditionis illius participem se esse non dubitet; et tandiu est a conventu fratrum sequestrandus, quandiu ille valeat revocari. Si quis haec non omni virtute studuerit Domino placitura servare, et semel ac secundo correptus non eme
Abbreviated transcription (Latin):
& t̃ciã monitionẽ deuno quocũq
uitio nõ em̃ dauerit: amensa ex cõ¬
municet᷑. nõ ab oratorio. Eue ex¬
comunicatio. tã diu ino ffensa ꝑ¬
maneat : quã diu areo maioris
humilitatis satis factio humi¬
liato ad genua capite. se decete¬
ro promi serit em̃dari. Ille
sa nõ ab oratorio fuerit. tã diuan¬
tiphonã. aut lectionẽ nõ impo¬
nat. quã diu deculpa illa.
em̃datione promissa satis¬
fecerit. aut abbi p̃senti. aut p̃¬
positi sui ad genua incurua¬
tus. Ix comunicati uero
fr̃s siita suꝑbi exuterint
ut in suꝑbia cordis pseuer antes int̃ cia
die hora nona satis facere abbi nolue¬
rint. custoditi usq ad necẽ ceclantur
uirgis: & si placuerit abbi demo¬
na sterio ex pellantur. Iuiꝰtalis
uita necessarios non hab& corpora¬
lesuł soci&as frũm: quos in anima
suꝑba possid& mors. Nã & meri
to tales debent plagis mactati
ex pelli qͥesse cũ ⁊ p̃o humilita¬
tis dño nõ merent᷑: sed aꝑ petius

Expanded text:
tiam monitionem de unoquocunque vitio non emendaverit, a mensa excommunicetur, non ab oratorio. Quae excommunicatio tandiu inoffensa permaneat, quandiu a reo majori humilitatis satisfactio, humiliato ad genua capite, se de caetero promiserit emendare. Qui nsa, non ab oratorio fuerit, tandiu antiphonam aut lectionem non imponat, quandiu de culpa illa emendatione promissa satisfecerit, aut abbatis praesentis, aut praepositi sui ad genua incurvatus. Excommunicati vero fratres si ita superbi exstiterint, ut in superbia cordis perseverantes, in tertia die hora nona satisfacere abbati noluerint, cuur; et, si placuerit abbati, de monasterio expellantur, quia talis vita necessarios non habet corporales, vel societas fratrum, quos in anima superba possidet mors. Nam merito ergo tales debent plagis mactati expelli, qui esse cum Christo humilitatis Domino non merentur: sed sint a perpetuis
Abbreviated transcription (Latin):
rit. uł eososculatꝰ fuerit Sicũ alte¬
communẽ mensã priuatim aut furtĩ
quippiã sumpserit. Sialicubi extra
con sultũ p̃positi uł abbis discedens:
medio die uł amplius commorauerit.
tem p̃tenderit. Hȩc & his similia
uix̧ta arbitriũ prioris diuturna
ex comunicatione purganda sunt : ut
qui grauiter peccare noscuntur:
acriori seueritate cohercean

Expanded text:
rit, vel eos osculatus fuerit; si cum alterit, vel eos osculatus fuerit; si cum altecommunem mensam privatim vel furtim quidpiam sumpserit; si alicubi, extra consultum praepositi vel abbatis, discedens, medio die, vel amplius, commoratus fuerit; tem praetenderit. Haec et similia juxta arbitrium Patris diuturna excommunicatione purganda sunt; ut qui graviter peccare noscuntur, acriori severitate coercean
Abbreviated transcription (Latin):
Grauioris aut̃ culpa obnoxius
ẽ si temulentꝰ quisq sit: sidis¬
cors: si turpilocus si feminarum
familia ris: si seminans discordi¬
as: si ra cundus: si altae & erecte
ceruicis: si mente tumidus: uł iac¬
tanti incessu. In moderatus. Si
detractor Susurro uł inuidus
Sip̃ sumptor rei peculiaris. Si
pecuna cõtagio implicatus. Si
aliquid p̃ter regularem dispin¬
sationẽ suꝑ fluũ possidens Si
fraudator rei accepte. ait com¬
misse sibi. aut minus õmisse
Inter hȩo si dereb secũ ad latis
ex tulerit: ul de his ꝑinoboe di¬
entiã mur murauerit. Si rei ma¬
ioris dampnũ intulerit Si fura¬
tus fuerit. Si ꝑiurauerit:
Si falsum testimoniũ dix erit Si
contentiones uel rixasamauerit
Si mani festũ conuiciũ fri intulerit
Si ꝑ sonã in nocentis fal so crimine ma¬
culauerit. si contumaci animo se¬
niorem despexerit. Sirancorẽ aduer¬
sus frem tenuerit. Si petanti inse &
postea supplicanti ueniã nõ cõcesse¬
rit. Sicũ paruulis iocauerit: Rise¬

Expanded text:
Graviori autem culpae obnoxius est, si temulentus quisque sit, si discors, si turpiloquus, si feminarum familiaris, si seminans discordias, si iracundus, si altae et erectae cervicis, si mente tumidus vel jactanti incessu immoderatus; si detractor, susurro, vel invidus; si praesumptor rei peculiaris, si pecuniae contagio implicatur, si aliquid praeter regularem dispensationem superfluum possideat, si fraudator rei acceptae, vel commissae sibi, aut minus commissae. Inter haec si se de rebus secum allatis extulerit, vel de iis per inobedientiam murmuraverit; si rei majoris damnum intulerit, si furatus fuerit, si perjuraverit; si falsum dixerit; si contentiones et rixas amaverit; si manifestum convicium fsi personam innocentem falso crimine maculaverit; si contumaci animo seniorem despexerit; si rancorem adversus fratrem tenuerit; si peccanti in se et postea supplicanti veniam non concesserit; si cum parvulis jocaverit, rise
Abbreviated transcription (Latin):
in feratur. Mensura nã¬
q: & põdere equo iusticia¬
que pia. & miseratione cõti¬
nua. pat̃ uł p̃positꝰ deb& excelle¬
re. Ut sic uulnus cur& egroti:
quatenus salutẽ. & nõ debilitatẽ
inferat membra. Quia sicut sub¬
ditorũ uicia p̃positus: ita & prepo¬
sitorũ neglegentias ꝑsemedips ũ
ds̃ iudicabitꝰ icałꝰ XXU.

Expanded text:
erogetur. Mensura namque et pondere aequo, justitiaque pia, et miseratione, continuo Pater vel praepositus debet excellere, ut sic vulnus curet aegroti, quatenus salutem, et non debilitatem inferat membri, quia sicut subditorum vitia per praepositos, ita et praepositorum negligentias per semetipsum Deus judicabit. CAPUT XVI.
Abbreviated transcription (Latin):
lib correptionib utio port&
int̃ frs ad emĩdationẽ eorũ qui
de linquunt. Respondit hoc
sit inuidicio positũ eorum qui
p̃sunt uł quanto tempore uł qua¬
li modo corripi debeanti quia &
et as & eruditio multã aberi fac̃
differentiam poene Item ex¬
regula cuiusdã ex comunicata¬
onis mensura qualis eẽ debe¬
at iustum scientili librare
ii diciũ culpȩ modus ex ten¬
dat. Leuiorib: eñiculpis: leui
or adibenda ẽ correptio. Gra¬
torib ueroferuentiorest
edibenda dampnatio Pro inde ab¬
bati studio pensandũ est: ut si ali¬
quis fr̃ in leuorib culpis inuenit᷑
ob noxius : usq ad indictã sibi ho¬
ram mensa priuetur. De grauio¬
rib: uero seu dierũ. uł ebdomada¬
rũ ułmensium definitio in longi¬
us pro tracta coi reptione finiat᷑¬

Expanded text:
libus correptionibus uti oportet inter fratres ad emendationem eorum qui delinquunt. RESP. Hoc sit in judicio positum eorum qui praesunt, vel quanto tempore, vel quali modo corripi debeant: quia et aetas et eruditio multam haberi facit differentiam poeniteREGULA CUJUSDAM . Excommunicationis mensura qualis esse debeat, justum scientibus librare judicium culpae modus ostendit. Levioribus enim culpis levior est adhibenda correptio; gravioribus vero ferventior exhibenda damnatio. Proinde abbatis studio pensandum est, ut si aliquis frater in levioribus inveniatur obnoxius culpis, usque ad indictam sibi horam mensa privetur: de gravioribus vero seu dierum vel hebdomadarum vel mensium definitio in longius protracta correctione finiat
Abbreviated transcription (Latin):
augustinus ait. Sanextq crasse
ouesꝑ paucess̃ idest solidȩ inei¬
bo ueritatis utentes pascius. be¬
ne de numero dei. sed mali illi
pastores nõ pascunt talib. Parũ
est qđ illas languentes & in fir¬
mas & crrantes & perditasnõ
curant:etiã istas fortes & pin¬
atin&: occidunt. Iuomodo in¬
quidoccidunt male uiuendo ma¬
lum exemplũ prebendo Ad tendit
enimouis &iã fortis plerumq
prepositũ suũ male uiuentem:
sic declin& occulos a regulis dñi.
& intendat in hominẽ incipit di¬
cere incorde suo Si p̃positus ns
sicuiuit. ego quisum qͥ non facia
quod ille facite occidit ouem
fortem : iã de c&eris quid facit :
quod illut ꝗđ nõ ipse fortifica¬
uerat. sed forte aut robustũ
inuenerat. male uiuendo inter¬
ficitꝰ Di cok aritati uestrae.
si forte sunt oues in uerbo dĩ&
tenent illud qđ audierunt ad no
suo: quȩ dicunt facite. quȩ autẽ
faciunt: facere nolite. Tam̃
qui in cõspectu ppłi male uiuit.
quantum in illo ẽ eũ quo adten¬

Expanded text:
atent. Sanae atque crassae oves perpaucae sunt, id est solidae in cibo veritatis, utentes pascuis bene de munere Dei. Sed mali illi pastores non parcunt talibus. Parum est quod illas languentes, et infirmas, et errantes, et perditas non curant: etiam istas fortes et pinattinet, occidunt. Quomodo, inquit, occidunt? Male vivendo, malum exemplum praebendo. An frustenim ovis etiam fortis plerumque praeposito suo male viventi, si declinet oculos a regulis Domini, et intendit in hominem, incipit dicere in corde suo: Si praepositus meus sic vivit, ego quid sum, qui non faciam, quod ille facit? occidit ovem fortem. Jam de caeteris quid facit: qui illud, quod non ipse fortificaverat, sed forte aut robustum invenerat, male vivendo interficit? Dico charitati vestrae, si fortes sunt in verbo Domini, et tenent illud, quod audierunt a Domino suo: Quae dicunt, facite; quae autem faciunt, facere nolite ; tamen qui in conspectu populi male vivit, quantum in illo est, eum, a quo atten
Abbreviated transcription (Latin):
uus in lingua fuerit. Sui inho¬
neste incesserit. Qui io cauerit.
Qui satis riserit. Iuicũ ex cõmu¬
nicato locutꝰ fuerit. Or auerit.
Comederit. Qui illusionem noc¬
turnã patri nõ pate fecerit: hȩc
& his similia triduana ex cõmu¬
nicatione emendanda sunt

Expanded text:
vus in lingua fuerit, qui inhovus in lingua fuerit, qui inhoneste incesserit, qui jocaverit, qui satis riserit, qui cum excommunicato locutus fuerit, oraverit, aut comederit; qui illusionem nocturnam Patri non patefecerit. Haec igitur et similia triduana excommunicatione emendanda sunt
Abbreviated transcription (Latin):
priuetur. leuiorib culpareus est
ut ait hẏsidorus. Quiociosus eẽ
dilexerit. qui adofficiũ uł ad col¬
lacionem uł admensã tardius ue¬
nerit. Qui inchororiserit. fabulis.¬
ue uacauerit : qui relicto officio
uł opere. ex tranecessitatis causã
foras discesserit. Qui torporẽ
uł somnũ amauerit. Eui sepius
uirauerit. Qui multilocus fue¬
rit. Qui ministeriũ cuius lib&
operis in iunctũ sibi sine benedic¬
tione susceperit. Aut ꝑ acto ope¬
re benedictionẽ minime postu¬
lauerit. Qui in iunctũ opus ne¬
glegent̃ aũ tardius ex pleuerit.
Iui ca su uas aliquod fregerit
Qui dampnũ rei paruȩ intule¬
rit. Sui codicẽ neglegent̃ usus
fuerit. Qui alicubi ad mom̃tũ
tauerit. Aut sine ab̾bis consensu
re scripserit. uł quẽ lib& paren¬
tũ seu seculariũ sine iussu senio¬
ris aut uiderit aut cũ eo locutus fu
erit. Qui seniori inoboediens fue¬
rit. Iui cõtumacit̃ seniori res¬
ponderit. Qui erga seniorum lin¬
guã nõ re presserit. Qui lasci¬

Expanded text:
ue « levioris culpae reus est, inquit S. Isidorus , qui otiosus esse dilexerit, qui ad officium, vel ad collationem, vel ad mensam tardius venerit; qui in choro horis riserit fabulisve vacaverit; qui relicto officio vel opere, extra necessitatis 364 causam foras discesserit, qui torporem aut somnum amaverit, qui saepius juraverit, qui multiloquus fuerit, qui ministerium cujuslibet operis injunctum sibi sine benedictione susceperit, ac peracto opere benedictionem minime postulaverit, qui injunctum opus negligenter et tardius expleverit, qui casu vas aliquod fregerit, qui damnum rei parvae intulerit, qui codice negligenter usus fuerit, qui alicubi ad momentum taverit, qui sine abbatis consensu rescripserit, vel quemlibet parentum vel saecularium sine jussu senioris aut viderit, aut cum erit; qui seniori inobediens fuerit; qui contumaciter seniori responderit, qui erga seniorum linguam non represserit, qui lasci
Abbreviated transcription (Latin):
OONA MEA INAIEPE MEA. dnas michi mat̾ dm̃ mei ancilla
filii tui. genitrir factoris mundi. tt rogo. te oro. tequeso. habeam
dete uera & cdigna loquar. dete uera & digna quecũꝙ fut dicã. iueloe¬
ab angło silutata ab angło. bencdicta ab angło. beatm̃cata ab angło. Lerbata niser¬
mone. attonta incogitatione. stupe facta in salutatione. adnurata indictoꝵ ennuntia¬
tione iniciise te apđd dm̃ gam audis. Hetime as uibis. fidutia roboraris. cognitione
regni potentia: inirabilit̃ intimat᷑. uͦ mͦ fiat queris deorigne int̾rogas. deratione ꝑferuta¬
ris. de experientia reqris. de ordine sciscitaris. Audi mauditũ oraculũ. cõsidera inu̾itatũ
hop ꝰ. Ani aduerte incogitũ archamũ. Ad tende inunsũ factũ. Sp̾s sc̃s suꝑ ueniet inte. altis

Expanded text:
na mea, dominatrix mea, dominans mihi, mater Domini mei, ancilla Filii tui, genitrix factoris mundi, te rogo, te oro, te quaeso, habeam de te vera et digna loquar, de te vera et digna quaecunque diceab angelo , salutata ab angelo, benedicta ab angelo, beatificata ab angelo, turbata in sermone, attonita in cogitatione, stupefacta in salutatione, admirata in dictorum ennuntiatione. Invenisse te apud Deum gratiam audis, et ne timeas juberis, fiducia roboraris, cognitione regis potentia, mirabiliter intimatur. Quomodo fiet quaeris, de origine interrogas, de ratione perscrutaris, de experientia requiris, de ordine sciscitaris. Audi inauditum oraculum, considera inusitatum opus, animadverte incognitum arcanum, attende invisum f
Abbreviated transcription (Latin):
in excelsis. Ecce uiuoꝵ te cõuictũ testimoniis. ad huc mortuoꝵ ad testatioñenineã.
S icnãq dẽ t̃pre morus eiꝰ dicit᷑. Cũ emsissa sp̃m. ecce monum̃ta aꝑta sunts dinulta
corpora scoꝵ qui dormierant resurexerut. & ex euntes de monum̃tis post resum ed ioue
et purenerut ad scãm cuntatẽ. ⁊ apparuerut multis. Iudisti niuentiũ p̃cõnia. auo
mortuoꝵ ad testutiones. Uerũ ÷ quia audisti. nec te audisse. imo nosse certe
nolle crrdere. poteris ꝓ negare.S: si testimonio uiuentiũ ac defunctoꝵ resu¬
Secuirit illi uis. quidã qui habebat demoniũ iã tp̃rib multis & uestanta¬

Expanded text:
in excelsis . Ecce vivorum te convictum testimoniis, adhuc mortuorum attestatione convincam. in excelsis . Ecce vivorum te convictum testimoniis, adhuc mortuorum attestatione convincam. Sic namque de tempore mortis ejus dicitur: Cum emisisset spiritum, ecce monumenta aperta sunt, et multa corpora sanctorum, qui dormierant, surrexerunt . Et exeuntes de monumentis, post resm civitatem, et apparuerunt multis. Audisti viventium praeconia? Audisti mortuorum attestationes? Verum est quia audisti, nec te audisse, imo nosse certe, et nolle credere, poteris pernegare. Sed si testimonio viventium ac defunctorum resuOccurrit illi vir quidam, qui habebat daemonium jam temporibus multis, et
Abbreviated transcription (Latin):
Atq ille c̃̾tinuo int̾rogans subieciss&. credis hoc : illa respondit. Utiq dñe. Credidi
quia tues xp̃s filius dei. qui in hunc mundũ uenisti. S qui ꝑ longa rapior a me
in diuersa disꝑgo. dũ te singularũ testimonio ꝑsonarũ. cõuictũ suꝑare c̾tendo:
Trans grediar singularit̾ ad stipulatas testiũ cautiones. quia ⁊ sufficiunt tanto
de talib talia ⁊ tanta dixise. Lica gͦ nõ explicauerĩ om̃s taliũ ⁊ tantorũ
innumeros & in numerabilit existentes ueridicos testes. qui tanto nobiliores
sunt ⁊ illustres. ut sint ⁊ tre in colatu felices. & celi habitatione sublimes. Uer
audi generale plebis tuȩ testimoniũ. dudi uniuersalẽ gentis tuę cõsensum.
eũ dicitur. Multi gͦ ex iudeis qui uenerant ad mariã. ⁊ uiderant quȩ fecit
om̃s turbe descendentiũ gaudentes. laudare dñm uoce magna suꝑ om̃ib que ui
uiderant uirtutes dicentes. Benedictus qui uenit in nomine diũ. pax in cęlo igła

Expanded text:
a respondit: Utique, Domine, ego credidi, quia tu es Christus Filius Dei vivi, qui in hunc mundum venisti. Sed quid per longa rapior, et me in diversa dispergo, dum te singularum testimonio personarum convictum superare contendo? Transgrediar singulariter ad stipulatas testium cautiones. Quia et sufficit tantos de talibus tanta et talia dixisse; licet ego non explicaverim omnes talium et tantorum innumeros et innumerabiliter existentes veridicos testes, qui tanto nobiliores sunt, et illustres, ut sint et terrae incolatu felices, et coeli habitatione sublimes. Verum audi generale plebis tuae testimonium, audi universalem gentis tuae consensum, cum dicitur: Multi ergo ex Judaeis qui veneraomnes turbae descendentium gaudentes laudare Dominum voce magna super omnes quas viderant virtutes, dicentes: Benedictus qui venit in nomine Domini. Pax in coelo, et gloria
Abbreviated transcription (Latin):
cõspectũ nr̃m reuelauit hanc iusticiã suã. Inuener̃ ꝑhanc uirginẽ dm̃. qͥ tecũ ꝑ obser¬
uantiã legis inuenue ñ potuert̃. Uenit ꝑhanc uirginẽ dĩ. ⁊ c̃gregatis gentib iliguiꝰ.
uitatẽ cor sui. Iurauit dñs in ueritate ⁊ iudicio. ⁊ ecce tali matre ꝓ genitũ. om̃s
gentes benedicunt ipsũq c̃laudant. Ecce iste ds̃ fortetudo nr̃a. Ad hanc om̃s gͥte..
ueniam: ab ex tiemis q̃r : ⁊ cũ iheremia dicamꝰ. Ñere m̃datiũ posseder̃ patres deuar

Expanded text:
anc Virginem Deum, qui eum per observantiam legis invenire non potuerunt. Venit per hanc Virginem Deus, et congregatis gentibus et linguvitatem cordis sui. Juravit Dominus in veritate et judicio. Et ecce tali matre progenitum omnes gentes benedicunt, ipsumque collaudant. Ecce iste Deus fortitudo nostra est. Ad hunc omnes gentes venimus ab extremis terrae, et cum Jeremia dicimus: Vere m
Abbreviated transcription (Latin):
cocordant. & absq om̃i esitatioius serupulo. in uniꝰ rei conexione redacta. ueridiee sunt
p̃dicta : iludi iã nunc diuersarũ cõditionũ sȩxuũ. etaite rerũ. elem̃toꝵ. insignia. Ut
si te uaticinantiũ mira dicta nõ mouent. tandẽ cõ tẽplatio diuersitatis aliqu̾ando mo-¬
ueat ad miranda. Crede pͥmo ipsi uirgini dicenti. quã eiudent̃ ⁊ ꝑsona ⁊ natura diuini-¬
tatis ad gressa ẽ. & quid de se uerũ dicat absculta. xece ex ħ bertã me dicent om̃s genera.¬

Expanded text:
concorditer, et absque omni haesitationis scrupulo, in unius rei cognitionem redacta veridice sunt praedicta? Audi jam nunc diversarum conditionum, sexuum, aetatum, rerum et elementorum insignia; ut si te vaticinantium mira dicta non movent, tandem contemplatio diversitatis aliquando moveat admiranda. Crede primo ipsi Virgini dicenti, quam evidenter et persona et natura divinitatis aggressa est, et quid ve
Abbreviated transcription (Latin):
lẽ. dieb ꝓfectã. morib illustẽ. iusticia plenã. in mandatis eiꝰ corã dño incedentẽ. ĩ ius.¬
tificatione dñi ꝑ manentẽ. int̾ ꝓximos sine querela sistentẽ. sacerdotis cõuigẽ. uatici¬
niis certã. misteriis cognitã. sac̾m̃tis imbutã. ⁊ sco sp̃u plenã helisabeth. Cũ enĩ salutas¬
s& eã hȩc nr̃a uirgo. ad cuiꝰ głamhec ꝑtinent quę narramꝰ. ex ultauit infans in uto eiꝰ

Expanded text:
lem, diebus provectam, moribus illustrem, justitia plenam, in mandatis ejus coram Domino incedentem, in juslem, diebus provectam, moribus illustrem, justitia plenam, in mandatis ejus coram Domino incedentem, in justificationibus Domini permanentem, inter proximos sine querela persistentem, sacerdotis conjugem, vaticiniis certam, mysteriis cognitam, sacramentis imbutam, et sancto Spiritu plenam Elisabeth. Cum enim salutasset eam haec nostra Virgo, ad cujus gloriam pertinent haec quae enarramus, exsultavit infans in