comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
c̾es. ceteriq. qui exhus descendunt
continentur eos ẽnim ommes liborũ
applłone lex .xii. tabularum comp̃¬
bendit. tociens enim leges necessart¬
am ducunt cognationem singłorũ
nom̃b uti. usuti filii nepcis. aꝑne¬
potis. cet̾orum ue qui exrus descen¬
dunt. quociens nõ omnib. qui p̃t
eos sunt. p̾stitum uoluenint. Set
solum hus succurrere. quos nomin¬
atiim emmerent. at ubi nõ ꝑsonis
ceitis. non ouibrdam gradib pre¬
statut. s omnib qui exeotem gen¬
⁊ contubnali enus. ⁊ filus legato. ne¬
potes quor exfilus contineri insi
uoluntas testatoris auter se habeit.
¶filu applłone sepe ⁊nepotes accipi
multiphuanam placere. diuus quo
martus rescrpsit non urdi sine li¬
b̾is defuccum qui nepotem suum
heredem reliquit. ¶p̃cer bec quoq
ommia natura nos docet. ꝑentes pt̃¬
os qui liborum ꝑtocreandorum.
animo ⁊ uoto uxores docuit filior
appllone omnes qui ex nobis des¬
cendunt contineri nec enim duici¬

Expanded text:
es ceterique qui ex his descendunt continentur: hos enim omnes suorum appellatione lex duodecim tabularum comprehendit. totiens enim leges necessariam d‹u›cunt cognationem singulorum nominibus uti ueluti filii, nepotis, pronepotis ceterorumue qui ex his descendunt, quotiens non omnibus, qui post eos sunt, praestitum uoluerint, sed solis his succurrent, quos nominatim enumerent. at ubi non personis certis, non quibusdam gradibus praestatur, sed omnibus, qui ex eodem genet contubernali eius et filiis legato nepotes quoque ex filiis contineri, nisi uoluntas testatoris aliter habeat: latione saepe et nepotes accipi multifariam placere. Divus quoque Marcus rescripsit non videri sine liberis defunctum, qui nepotem suum heredem reliquit. Praeter haec omnia natura nos quoque docet parentes pios, qui liberorum procreandorum animo et voto uxores ducunt, filiorum appellatione omnes qui ex nobis descendunt continere: nec enim dulci
Abbreviated transcription (Latin):
stet. eciamis quinimqmͣ alienam rẽ
mentis fit. ut occasione data io com¬
missurus ẽ. tñ oportẽ eatem trimina
assumpto accuintlligi. ⁊ iteo fugni¬
uum quor ⁊errorem. non secundum
culpa dolus est. dem .ł.¬
Exilla parte ediicci. tu quem ẜetem eẽ
oportet. non heredib hedis bonorum
possessio defertur. ¶ltem in substitõib
hus uerbis quisqus michi beres er̃
xximus ⁊ heres tantum significatur.
inimo non tancum ꝓxinus peres.
s etiam scriptis. tem .ꝑ.¬

Expanded text:
sset, ut etiam is, qui n‹um›quam alienam rem mentis sit, ut occasione data id commissurus sit, tamen oportere eadem haec crimina adsumpto actu intellegi. et ideo fugitiuum quoque et erronem non secundum culpa dolus est. 227 Ex illa parte edicti 'tum quem ei heredem esse oportet' heredis heredibus bonorum possessio non defertur.Item in substitutione his uerbis 'quisquis mihi heres erit' proximus heres tantum significatur: immo non tantum proximus heres, sed etiam scriptus. 228
Abbreviated transcription (Latin):
Sicalumpmietur. uicaluttur.⁊ moret᷑
⁊ frust̾etur inte ⁊cauimꝑmatores app¬
llati sunt. quia ꝑftaudem ⁊ frustt̃on¬
emi alios uexarent litibr. inte cauili¬
atio dicta estepost ralas ianutias.
die tertio prosauite pͥncipis uota

Expanded text:
caluitur': et moretur et frustretur. inde et calumniatores appellati sunt, quia per fraudem et frustrationem alios uexarent litibus: inde et cauillatio dicta est.Post kalendas Ianuarias die tertio pro salute principis uota
Abbreviated transcription (Latin):
dicum pecestatẽ p̃naleit placuit.Si
mois ati nõ fruitra desideuat ĩ quant̃
Race irtͥ conueniri ⁊ ea ioge donacõis
cansa peticõ num̾ata ut statan don¬
atori cam mutuo detur nõ inpeditin
nacori ereditis nonũ dĩuũ in hũs antͣ¬

Expanded text:
uit. sed iudicati non frustra desiderat in quantum facere potest conueniri. Ea lege donationis causa pecunia Titio numerata, ut statim donatori mutuo detur, non impeditur natori creditis nouum domi nium in his
Abbreviated transcription (Latin):
endo sit ne obio cieditores iudeantur
fumaui. ¶ Gub condicc̃e seuuis legatꝰ
rendente codicc̃e pleno iure hiedis est.
s nullam lib̾cucem ab eo cousequi pt̃
ue iegatauo niuria fieret.
ip̃ Mauis hac lege seiuũemerit ut
mauunutat. ⁊ nõ manunutente eo
seruns ad ub̾catẽ perueneut ex ꝯsticucõ¬
ne diui marei an possit ut ingrat accu¬
saie uideamus. ⁊ oici pxt̾ cum nõsitm¬
anumisor ħuis enui nõ hr̃e. E Si filiꝰ
incus ex uoluntate mea in auiuuiser̾.

Expanded text:
endo sit nec ob id creditores videantur fraudari. Sub condicione servus legatus pendente condicione pleno iure heredis est, sed nullam libertatem ab eo consequi potest, ne legatario iniuria fieret.i quis hac lege servum emerit, ut manumittat, et non manumittente eo servus ad libertatem pervenerit ex constitutione divi marci, an possit ut ingratum accusare, videamus. et dici potest, cum non sit manumissor, hoc ius eum non habere. Si filius meus ex vol
Abbreviated transcription (Latin):
nlege grͣnoria portus sicilie ita scriptum
erst Seruos quos domumꝰ ducet suo u¬
su ꝓhus portorum ue dato queretutur
siquis acitilia seruos romam micc̾et. fu
domum ducere: att̾am quid eẽt suo usu
ducere. igitut quen solet utrum ubi quisi
habitaret. siuie inꝑuntia. stuc italiamdũ
tatat in sua cuiusq patria. domus ẽẽ dice
retur recce. si de eare constitutum est cam
domum imicuq nt̃m debere estimari. uba
quisq sedes. tabulas haberet. suarumq f
rerum constitutõm feciss quod. autẽ eẽt u¬
su suo magnam hr̃isse dubitõnem ⁊m
agis placet qui nictus sui cansa paratimi
ne queri. qui eorum sui usus causa parati
ceñt .t. uttum dispensatores insulan ui
llici acrienses cexores operinu. iusticiquor
qui agrorum colendorum cansa hadent᷑
ip̃uis cultum ꝑropositi destinatiq eẽnt.
quo ingenere .t. uictores cubiculatu. co¬
ci ministratores. acq alii qui ao erusino¬
di usum parati eent mim̾ant̾.  aur.i¬

Expanded text:
lege censoria portus Siciliae ita scriptum erat: 'seruos, quos dom‹um› quis ducet suo usu, pro is portorium ne dato'. quaerebatur, si quis a Sicilia seruos Romam mitteret fun'domum ducere', alteram, quid esset 'suo usu ducere'. igitur quaeri soleret, utrum, ubi quisque habitaret siue in prouincia siue in Italia, an dumtaxat in sua cuiusque patria domus esse recte dicetur. sed de ea re constitutum esse eam domum unicuique nostrum debere existimari, ubi quisque sedes et tabulas haberet suarumque rerum constitutionem fecisset. quid autem esset 'usu suo', magnam habuisse dubitationem. et magis placet, quod uictus sui causa paratum ne quaeri, qui eorum usus sui causa parati essent? utrum dispensatores, insularii, uilici, atrienses, textores, operarii quoque rustici, qui agrorum colendorum causa haberentipsius cultum praepositi destinatique essent, quo in genere iunctores, cubicularii, coci, ministratores atque alii, qui ad eiusmodi usum parati essent, nume‹r›arentur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sonorum applło sicut hereditatis un¬
nuersitatem qnͣdam acius successionis
lta si fimosus aut infans sit. aut dorm¬
iat. nonindecur coram eo fecille. scrre
autem non etiam uelle is debet. nam
eciam mintꝗ eo recce fit quod iustuẽ

Expanded text:
onorum" appellatio, sicut hereditatis, universitatem quandam ac ius successionis itaque si furiosus aut infans sit aut dormiat, non videtur coram eo fecisse. scire autem, non etiam velle is debet: nam et invito eo recte fit quod iussum
Abbreviated transcription (Latin):
reuaticatores eos appltamus qui ca¬
usam ab. aouetsarus sius donant ⁊ ex
parte accoris inpartem rei concedunt.
cipere deben peccumam uenire diem
significat eum oiem uenisse quo pec¬
uina peti postit ubi pure quis stipu¬
cessit dies nondimuenit.Ubisub
condicõne. neq cestit. neq uenitdies.
pentente ad hlic conditõne. es aliem̃ĩ¬

Expanded text:
evaricatores" eos appellamus, qui causam adversariis suis donant et ex parte actoris in partem rei concedunt: cipere deberi pecuniam: "venire diem" significat eum diem venisse, quo pecunia peti possit. ubi pure quis stipucessit dies, sed nondum uenit: ubi sub condicione, neque cessit neque uenit dies pendente adhuc condicione. 'Aes alie
Abbreviated transcription (Latin):
otestatis uerba plura signifitant᷑ inꝑ
sona magistratuñ imꝑium. inꝑsora
uertͥorim. patria. potestas. mꝑsona
serui. dominũ. at cumagimus den¬
oxe deoitione cum eo qui seruum
non defendit p̾sentis corporis cop¬
ram. facuitatem significimus in
lege acciia in potestatem dña rem

Expanded text:
atis' uerbo plura significantur: in persona magistratuum imperium: in persona liberorum patria potestas: in persona serui dominium. at cum agimus de noxae deditione cum eo qui seruum non defendit, praesentis corporis copiam facultatemque significamus. in lege Atinia in potestatem domini rem
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ex acco. quia annum ciuilit̃ ñ ad mom̃¬
ueret. iliquis si portentuosũ. uł mõstõ¬
sum. uł debilem mulier eord̾it. ux qͣlem
nisu. uł uagitu nouum ñ humane fig̾e̾.
si alt̾ius magis. amimalis qm homũes ꝑcũ
an quia enica ẽ ꝓdeẽ ei debeat ⁊mag̃ est ut
hec queque ꝑentibi ꝓsunt. nec enu est
quod eis imputetur. que qͣliter pot̾unt sta¬
tutis obtempau̾nt. neq id quod fatauit̃ acc¬
essit matri dampnum iniungẽd. dem.t

Expanded text:
non exacto die, quia annum ciuiliter non ad momeret aliquis si portentosum uel monstrosum uel debilem mulier ediderit uel qualem uisu uel uagitu nouum, non humanae figurae, sed alterius, magis animalis quam hominis, partum, an, quia enixa est, prodesse ei debeat? et magis est, ut haec quoque parentibus prosint: nec enim est quod eis imputetur, quae qualiter potuerunt, statutis obtemperauerunt, neque id quod fataliter accessit, matri damnum iniungere debet
Abbreviated transcription (Latin):
nt̾conum ⁊ mimus hoc int̾est quos
int̾rogemus ⁊ sp̃em. namgenus eẽ do¬
num labeo adomando diccum Qim
spẽm. nam mins ec̃ domim cum causi
nt puta natalicium. nuptaliciũ. dem.
refertut familie significat̃o. ita cumde
larib ꝑsonis legem loqui constat.
cõnis continetur ure ꝓpͥo familiam
puires ꝑsonas. que sunt subunius
ptare. aut natura. aut nire subiecce.
sequitur. ut puta. nepos. neptis ⁊ de¬
inceps pater antem familias: qui ĩ¬

Expanded text:
'donum' et 'munus' hoc interest, quod inter genus et speciem: nam genus esse donum Labeo a donando dictum, munus speciem: nam munus esse donum cum causa, ut puta natalicium, nuptalicium. 195 Irefertur familiae significatio ita, cum delaribus personis legem loqui constat. tionis continetur. iure proprio familiamures personas, quae sunt sub unius potestate aut natura aut iure subiectae, sequuntur, ut puta nepotes et neptes et deinceps. pater autem familias
Abbreviated transcription (Latin):
Sepe ita compatum ẽ ut comunctũ ꝓdis¬
minctis accipiantur. ⁊ disiuncta ꝓcanuĩctis
Int̾oum soluta ꝓseꝑatis. nam cumdicit᷑
aput uet̾es agnatorum gentaliũ q que
donumi munꝰ oꝑas redtement. si omĩa
imposita sunt cet̾a non desto̾antur
Item dubitatum ẽ an illa uerba ope co
nsiuo ꝙaom accipienda sunt. sña con¬
uingentiũ. aut seꝑatiuũ. s etiam ne¬
rus est. ꝙ ⁊ labeo ait. seꝑatim accipien¬
da. quia aliuid fc̃cm est. eius quod ope.
Aluid eius qͥuod concilio furcum facit.
sic enim condici alu possut. alii non
possunt ⁊s ine post uet̾em autorem eo
ꝑuentum est. ut nemo uite atut ope fuit̾:¬

Expanded text:
ita comparatum est, ut coniuncta pro disiunctis accipiantur et disiuncta pro coniunctis, interdum soluta pro separatis. nam cum dicitur apud ueteres 'adgnatorum gentiliumque', donum munus operas redemerit', si omnia imposita sunt, cetera non desiderabuntur. Item dubitatum, illa uerba 'ope coccipienda sunt, sententiae coniungentium aut separantium. sed uerius est, quod et Labeo ait, separatim accipienda, quia aliud factum est eius qui ope, aliud eius qui consilio furtum facit: sic enim alii condici potest, alii non potest. sane post ueterum auctoritatem eo peruentum est. ut nemo ope
Abbreviated transcription (Latin):
Cactõnis uerbum generale est ⁊ specrale fst
nam om̃is accõ dicitur suie inꝑsonamt sũ
inrem sit petitio. plenimq: acciones ꝑson¬
ales solemus dicẽ petitõnis autem uerbo
ĩrem accõnes significari uidentur. ꝑsecu¬
tõnis uerbo extͣ ordinanas ꝑsecutõnes puto
continen: ut puta ftcei cõmissorẽ. ⁊ si que
alic sunt. que nõ hñt uris ordmarui exe¬
cutõm: hoc uerbum debuit omẽm om̃io
ascõnem comp̃̾hend̾e incirigitur. sine cui¬
ilis. siue honeraria. siue fidei sit p secuto. s¬

Expanded text:
'Actionis' uerbum et speciale est et generale. nam omnis actio dicitur, siue in personam siue in rem sit petitio: sed plerumque 'actiones' personales solemus dicere. 'petitionis' autem uerbo in rem action‹e›s significari uidentur. 'persecutionis' uerbo extraordinarias persecutiones puto contineri, ut puta fideicommissorum et si quae aliae sunt, quae non habent iuris ordinarii exsecutionem. Hoc uerbum 'debuit' omnem omnino actionem comprehendere intellegitur, siue ciuilis siue honoraria siue fideico
Abbreviated transcription (Latin):
signare lib̾tum hoc est testificari cuius ex
peccuma potest. dem .i.¬
one fidei emptor ẽẽ uidetur qui igtauit
eam rem auenam ẽẽ. iut eum qui uen
rem de qua controu̾sia ẽ deposuernt. di¬
ctcus ab eo qui occurrenti. aut qi sequenti
eos qui contendunt cõmutituislateo. ce¬
lemus censeo hoc facias. uł cenatum a¬
uouto censiuisse. urte censoris nom utẽ¬

Expanded text:
signare libertum" hoc est testificari, cuius expecunia potest. Idem lionae fidei emptor' esse uidetur, qui ignorauit eam rem alienam esse, aut putauit eum rem, de qua controuersia est, deposuerunt: dictus ab eo, quod occurrenti aut quasi sequenti eos qui contendunt committitur. lemus " censeo hoc facias" et "semet aliquid censuisse ". inde censoris nome
Abbreviated transcription (Latin):
cobertio. mulcta speciał pectati. suius an¬
imaoĩssis hodie peccumana ẽ : pena. iuit̃
non tm̃ peccuniana ẽ. uerum capitisq
estimationis nrogai solet/ ⁊ mulcta q̃¬
demexarbitno eius uenit: qui mulcca
dicttur pena autẽ m̃rrogatur. nisi qi¬
cuiadiudicatõ data ẽ ¶ magist̾rus solos
cere. mantis. ꝓnussũ est penam autemu¬
nusquis nrogare pt. cui huius cͥminis
die moritur. ⁊ consuetuto loquendi id

Expanded text:
multa specialis peccati, cuius animaduersio hodie pecuniaria est: poena autem non tantum pecuniaria, uerum capitis et existimationis irrogari solet. et multa quidem ex arbitrio eius uenit, qui multam dicit: poena non irrogatur, nisi qatio data est: magistratus solos cere mandatis permissum est. poenam autem unusquisque inrogare potest, cui huius criminis die moritur. et consuetudo loquendi id
Abbreviated transcription (Latin):
lnto ẽ ꝓmitt̃e furem ñeẽ. aliut furto
noxiq solutum: qui enim dicit furem
ñ eẽ. de homĩs ꝓposito loquit.ꝙ furtis no¬
xaqr solutum nemĩ ec̃ fuiti obugatum
continetur. up̃.x.
accipienda ꝑlacet ¶ soluere dicimus
eum om ro facit quod facere promisit.

Expanded text:
t promittere 'furem non esse', aliud 'furto noxaque solutum': qui enim dicit furem non esse, de hominis proposito loquitur, qui furtis noxaque solutum, nemini esse furti obligatum continetur. 176 Ulpaccipiendam placet. 'soluere' dicimus eum, qui fecit quod facere promisit.
Abbreviated transcription (Latin):
lla uerba arbitratu uicii titu fieri ius sig
generaliter comp̃hendunt omẽm dolum qͥ¬
cunq in hanc rem amissus ẽ dequa stipusd
ciendum ẽ etiam hecem ꝑmultas sudessi¬
quisqͥs michi ħes erit. idem filio meo heres
esto. ubi hereois non continetur quia mẽꝰ
est. Item inlege eleascentia filius heres ꝓ.¬
ximus põt lib̾tum pat̾numut ingratum
accusare. nõ eciam si ueredi heres excrc̃it. idẽ
dicitur moꝑarum exaccõne ut filius ^ exig̾e
possit. ñ exsuccessione effectus uerba hec is
ad quem ea res ꝑtinet: Sic intiligimurait
re p̾torio succedit contineatur. lp̃ .l.¬

Expanded text:
lla verba "arbitratu Lucii Titii fieri" ius siggeneraliter comprehendunt omnem dolum, quicumque in hanc rem admissus est, de qua edem etiam per multas successi'quisquis mihi heres erit, idem filio heres esto', ubi heredis heres non continentur, quia incertus est. item in lege Aelia Sentia filius heres proximus potest libertum paternum ut ingratum accusare, non etiam si heredi heres exstiterit. idem dicitur in operarum exactione, ut filius heres exigere possit, non ex successione effectus. uerba haec 'is ad quem ea res pertinet' sic intelleguntur, ut ure praetorio succedit, contineatur. 71 Ul
Abbreviated transcription (Latin):
q̃tam natura turpia sunt que̾dam ciui¬
lit̃. ⁊ qͣi more cuutatis ut puta furtum.
ad ult̾ium natura cuꝑe ẽ. enimuero tu¬
tele dampnari hoc nõ natura ꝓbrum est.
erbouictus continent᷑. que esin demł.
potiuq cuituiq corꝑis queq ad ume¬
noum nonĩi nec̾ca sunt uestem uictꝰ¬
nen quod uinciatur labeo att: ñecq
uestem accipienꝰitõ straguiam instra¬
tumomnẽ stragulam uestem. dem
solemus dicẽ eos qui ius hñt cognos¬
cendi ¶Matrem fimł. acciꝑe debemus
eam que nõ uixit inhoneste. Matrem
enim famil. acec̾is feminis mores de¬
c̾nunt atq seꝑant ꝓuite nichil n¬
tẽrit nupta anuidua. ingenua sit.
tales fatiunt mrẽm famlias set boni

Expanded text:
quaedam natura turpia sunt, quaedam civiliter et quasi more civitatis. ut puta furtum, adulterium natura turpe est: enimvero tutelae damnari hoc non natura probrum est, erbo 'uictus' continentur, quae esui potuique cultuique corporis quaeque ad uiuendum homini necessaria sunt. uestem quoneri quod iniciatur Labeo ait: neque euestem accipiemus non stragula‹m›, in stratu omnem stragulam uestem. 46 Isolemus dicere eos, qui ius habent cognoscendi. 'Matrem familias' accipere debemus eam, quae non inhoneste uixit: matrem enim familias a ceteris feminis mores discernunt atque separant. proinde nihil intererit, nupta sit an uidua, ingenua sit tales faciunt matrem familias, sed boni
Abbreviated transcription (Latin):
ominis ⁊ rei applło ad omẽi. łp. ł¬
contractum ⁊ obligationẽ ꝑtinet.
uerbum exlegib sic accipiend̾ est.
tam exlegum sententia qmͣ exuerb̃.¬
Eponsio applfatur nonsolum. auł .ꝑ.
que ꝑsponsi int̾rogationem fit. set et
tempus significate. Caccionis uerbo
non continecur exceptio. lp̃ .ł.¬
tat uerbo ꝑisse. ⁊ scissum ⁊ frustum co¬
quib debetur exqͣcimq accione. uł per¬
secutione. uł iure ciuili. sine ulla exce¬
ptionis ꝓpetue remotione. uł honora¬
no. uł exgra ordinano. siue pure sui
indiem subconditione: ꝙsi natina

Expanded text:
ominis' et 'rei' appellatio ad omnem contractum et obligationem pertinet. Uerbum 'ex legibus' sic accipiendum est: tam ex legum sententia quam ex uerbponsio" appellatur non solum quae per sponsus interrogationem fit, sed omntempus significat. "Actionis" verbo non continetur exceptio. Vlptat uerbo 'perisse' et scissum et fractum coquibus debetur ex quacumque actione uel persecutione, uel iure ciuili sine ulla exceptionis perpetuae remotione uel honorario uel ex‹tra›ordinario, siue pure siue in diem uel sub condicion
Abbreviated transcription (Latin):
recce p̾stari hoc siginficant. nequio ꝑiculum
uł dampnum ea re stipuilator sentiat.
rem recce restitui fruccus continent: recce
ħicurus ẽẽt accor si contͣuersia ei fc̃ca ñ eẽt
compensauit. ftugem ꝓreditu applłariũ
solumquifrumentis. aut liguminibus
uerum etiamꝙ exuino filus ceonis creti¬
dici frumentũ. aũ id eẽ q ansta se tencat.
recte gͣnum disfinisse. lupinũ uero ⁊ faba¬
ni fruges d̾ pocius quia narista. Si siliqua
continentur que seruius alphenũ
aput infrumento continenputat

Expanded text:
recte praestari' hoc significant, ne quid periculum uel damnum ex ea re stipulator sentiret.rem recte restitui' fructus contine‹n›t: 'recte'habiturus esset actor, si controuersia ei facta non ctum. 'Frugem' pro reditu appellari, non solum frumentis aut leguminibus, uerum et ex uino, siluis caeduis, cretidici. 'frumentum' autem id esse, quod arista se teneat, recte Gallum definisse: lupinum uero et faba‹m› fruges potius dici, quia non arista, sed siliqua continentur. quae Seruius apud Alfenum in frumento contineri putat
Abbreviated transcription (Latin):
ntas fulcimꝰ ait. que meliorem dotem fa¬
ciunt. ñque det̾iorem ẽe ñsinunt. exquibs
reoditus mułti ad quirat᷑. sicuti arbusti
pastinatõne. ultͣ qmͣ nẽc̃te fuerat. Item
gatur fundo. aut mancipus carere. In
uolupcarie sunt que spẽs dum caxat
ornant. ñ eciam fruccum augent. ut st̃
uiritaria: ⁊ aque salientes ĩcrustatões.¬

Expanded text:
ait, quae meliorem dotem faciant, non deteriorem esse non sinant, ex quibus reditus mulieri adquiratur: sicuti arbusti pastinatione‹m› ultra quam necesse fuerat, item gatur fundo aut mancipiis carere. in 'Uoluptariae' sunt, quae speciem dumtaxat ornant, non etiam fructum augent: ut sunt uiridia et aquae salientes, incrustationes
Abbreviated transcription (Latin):
succisa riisus extirpib. seu radicib re¬
nascrtur. stpula lecca est in messe spice
deiect᷑a nondum lette quas rustici cum
uaccaũnt᷑ coiuigunt. ¶Nouaus ẽ cerra¬
̃ precisa que anno cestat qͣm greci neakr̃
uocant: integra autem ẽ inqͣ nõ dum
dñs pascendi causa pecus in misit
Gians caduta ẽ que exarbore cecroit. pa¬
scua siluia ẽ que pastuis pectorum est

Expanded text:
isa rursus ex stirpibus aut radicibus renascitur. "Stipula illecta" est spicae in messe deiectae necdum lectae, quas rustici cum vacaverint colligunt. "Novalis" est terra praecisa, quae anno cessavit, quam Graeci νέασιν vocant. "Integra" autem est, in quam nondum dominus pascendi gratia pecus immisit. "Glans caduca" est, quae ex arbore cecidit. "Pascua si
Abbreviated transcription (Latin):
itoris accipi ꝙ si exppłan causa añ
litis contestatõm. regridicetur cred¬
itoris non loco ẽe: postea ẽe. ¶onimꝰ
sount qui tardius soluit. nanritem¬
pore minuꝰ soluitur. tem. i
uidentur. ut sabĩait ⁊ꝓbat pedius
Siforma mutata est. ⁊ dꝗosi sorru¬
autem ab ẽẽ tunc res uidetur. cum
nem possimuꝰ ob hoc quod firto pͥ¬
dem subtracta est ¶ abest ⁊ ea res q̃
scissum redeatur. uł res cormpta sit¬
inarte sit positum. Vtemsi domin᷑
rem que sibi furto aberat ignoranᷤ
ement. recce dicitu res abẽe. etxam¬
si postea id ita ẽẽ scient. quia uidet᷑
res ei abẽẽ. cun pͥaũabest ¶Remam¬
ississe uidetur. qui aduersus nuism

Expanded text:
o accipi. quod si ex populari causa, ante litis contestationem recte dicetur creditoris loco non esse, postea esse. Minus soluit, qui tardius soluit: nam et tempore minus soluitur. 13 Ividentur, ut Sabinus ait et Pedius , forma mutatur; et ideo si corruautem 'abesse' res tunc uidetur, cum us possessionem possimus.Ob hoc, quod furto pridem subtracta est, abest et ea res, quscissum reddatur uel res corrupta redditin arte sit positum. item si dominus rem, quae furto sibi aberat, ignorans emerit, recte dicitur res abesse, etiamsi postea id ita esse scierit, quia uidetur res ei abesse, cui pretium abest. 'Rem amisisse' uidetur, qui aduersus nullum
Abbreviated transcription (Latin):
erbis legis .xxii. tabulañ hus uti lega¬
sset sue rei uis esto. latissima potestas
tributa uitetur. ⁊ hedis instituendi
atum ẽ. uł legũ. ut auccẽ iira con¬
stituentium. dem .ł.¬

Expanded text:
erbis legis duodecim tabularum his 'uti legassit suae rei, ita ius esto' latissima potestas tributa uidetur et heredis instituendi atum est uel legum uel auctoritate iura constituentium. 121
Abbreviated transcription (Latin):
masculos qm feminas compleatur¬
cuusq diei maior pars horarum
est .uii. pͥmarum diei. non sup̃ mar
sic sunt accipienda. ut si p̃mo hanc
dinumerationẽ minus qmͣ .xx. iniła
passum suꝑ sunt. in tegrum diem
passum biduumeis atcribritur. q̃
dininneratio ita demum facienda e¬
xit. si de die ñ conueniat: enis quod
aput hostes decessit diei heditas nõ
computatorẽ patͥmonii nr̃isint co¬
ntinet. cum pectunie singnicatio
adeã referatur. que inpatͥmonio st̃
oꝑe locato conducto hus uerbis. lab¬
eo ait significari id opus ꝙ greci .i.¬

Expanded text:
masculos quam feminas complectit'Cuiusque diei maior pars' est horarum septem primarum diei, non supremarusic sunt accipienda, ut, si post hanc dinumerationem minus quam uiginti milia supersint, integrum diem passus: biduum eis adtribuetur. quae dinumeratio ita demum facienda erit, si de die non conueniat. Eius, qui apud hostes decessit, dici hereditas non computationem patrimonii nostri sunt, continet, cum pecuniae significatio ad ea referatur, quae in patrimonio sunt. 'Opere locato conducto': his uerbis Labeo significari ait id opus, quod Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
ortus applłatus ẽ conchusus locus quo
importantur merces. ⁊ exinte exportan¬
tur ea quod nichilonimꝰ statio ẽ conclu¬
sa. atq numita. deinte agri portum ẽ
ocus est nofumdus. s portio auqͣfimoi.
mo nt̃a. ⁊ constitutõ locum. a funco seꝑat.¬
⁊ fundus locus constitm pocest. Namsieũ
alii adiunxerimꝰ fundo. locus fundi effi¬
cietur loci applłone. ñsolum. ad rustica
uerum adurbana ꝑtinere p̃dia labeo¬

Expanded text:
'Portus' appellatus est conclusus locus, quo importantur merces et inde exportantur: eaque nihilo minus statio est conclusa atque munita. inde 'angiportum' ocus' est non fundus, sed portio aliqua fundi: inio nostra et constitutio locum a fundo sepaon et fundus locus constitui potest: nam si eum alii adiunxerimus fundo, locus fundi efficietur. Loci appellationem non solum ad rustica uerum ad urbana quoque praedia pe
Abbreviated transcription (Latin):
huinus trib modis dicitur. imo donũ.
⁊inde mumera dͣ dari. mitiue. alt̾o ho¬
nus. quod cum remutatur. uacatõnẽ
militie. mimens: prestat. inde ĩmu¬
nitatem applłari. tertio offm̃. iñ mu¬
nera militaria. ⁊ uosdã milites
munificos uocari. igitur munitipes
d. qui muera ciuilia capiunt. Ip̃¬

Expanded text:
'Munus' tribus modis dicitur: uno donum, et inde munera dici dari mittiue: altero onus, quod cum remittatur, uacationem militiae munerisque praestat inde immunitatem appellari. tertio officium, unde munera militaria et quosdam milites munificos uocari: igitur municipes dici, quod munera ciuilia capiant.
Abbreviated transcription (Latin):
feterũt. statuas aliis poue nõ
possimis .uͥ resciipto diuise¬
ueri ꝯtinet᷑. ¶ Cũ quidã ne ho¬
noriba fungerur opa ꝑ ꝓmisi¬
sset. honores sidbne cogend̾. .uͣ
operis instructõem diuus añt
res cripsic.

Expanded text:
iis ponere non possumus, ut rescripto diui Seueri continetur. Cum quidam, ne honoribus fungeretur, opus promisisset: honores subire cogendum quam operis instructionem diuus Antoninus rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
idouea cauttẽ nõ exagta cãror rei
p. plꝯ locauit. cet̾is amiis colonꝰ
si reliqͣ trant defructibꝰ p̃dii mer¬
cedes q̃xĩ ẜuari nõ poruerut succe¬
ssor qui locauis teneb. Id̾ ĩ uocti

Expanded text:
onea cautione non exacta curator rei publicae locauit. ceteris annis colonus si reliqua traxerit et de fructibus praedii mercedesque seruari non potuerint, successor qui locauit tenebitur. idem in uecti
Abbreviated transcription (Latin):
fruũtaria petͣum aĩ alios usus
luti ĩ opꝰ balucoꝵ puldicoꝵ. lic
exlona fide datum ꝓlat᷑ ꝯpensari
cuud fritm̃ntarie pct̾ie nd oportet
usuris sius sit. ĩ madice ⁊ illicite e

Expanded text:
ria pecunia in alios usus, luti in opus balneorum publicorum, licet ex bona fide datum probatur, compensari quidem frumentariae pecuniae non oportet,suis usuris fit, immodicae et illicitae
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ cieato fu̾it estuab᷑. ¶Inopos
hora pr̃imonii. ip̃a nõ hñdi uecĩta¬
te nõ sustinẽnt.ẽo pora aũt indic¬
ta obsecia soluer. ¶ Qiui obnore
imim̃ilis sue ciuntatis fuit. nom̃ mi¬
licie defugiendi honoris uiicipa¬
qui magnã ꝑtem pr̃tinonii erres
ulici uacatoẽm h̃nt.

Expanded text:
eatus fuerit, aestimabitur. Inopes onera patrimonii ipsa non habendi necessitate non sustinent, corpori autem indicta obsequia solvunt. Qui obnoxius muneribus suae civitatis fuit, nomen militiae defugiendi oneris municipaqui magnam partem patrimonii ei rei blici vacationem habent.
Abbreviated transcription (Latin):
Rbani qui nocq seqͣntur. N ducant
solutum ñ itiuigimꝰ eum quilicet
uuntulis leuatus sit. manibtñ te¬
necur. ac ne eun quid intlligimus
solutum. quimpuplico sine unicłis
seruatur. lp̃ .i..¬
ꝙ beant. hoc est ꝙ beatos facunt.
boare ẽ ꝓdeẽ inbonis autem nrĩs cõ¬
deantur. uł suꝑficiaria sunt bonisan¬

Expanded text:
 qui neque sequantur neque ducantur. 'Solutum' non intellegimus eum, qui, licet uinculis leuatus sit, manibus tamen tenetur: ac ne eum quidem intellegimus solutum, qui in publico sine uinculis seruatur. 49 quod beant, hoc est beatos faciunt: beare est prodesse. in bonis autem nostris comdeantur uel superficiaria sint. a
Abbreviated transcription (Latin):
fc̃s ĩ ead̾ qͣntitate negoriatõis ꝑseuau̾it
teneb mummiba sicuti locupleres quii
cis sb̾tlere rentant. Idꝙrͣ ia obẜuand
epla diui adiraui rescripta ẽ. Dimuis
co pius rescupsit u quoc de aliqͦ

Expanded text:
s in eadem quantitate negotiationis perseuerauerit, tenebitur muneribus, sicuti locupletes, qui cis subtrahere temptant: idque ita obseruandum epistula diui Hadriani scripta est. Diuus quoque Pius rescripsit, u
Abbreviated transcription (Latin):
colũpnas quidam putsisset
uateꝵ inchortum est. deseriꝙo
gescum ẽ ⁊ non oportet.¬
¶ Siquis opis ꝙ ꝑfetit assigna¬
uit deuide id fortinto casu aliqͥ
passũ sic ꝑiculũ adeũ qui fec̃
nõ ꝑtiñe ĩ ꝑator ur rescripsit.

Expanded text:
columnas quidam promisisseuatorum inchoatum est, deseri quod gestum est non oportet'. Si quis opus quod perfecit adsignauit, deinde id fortuito casu aliquid passu‹m› sit, periculum ad eum qui fecit non pertinere imperator noster rescripsit.
Abbreviated transcription (Latin):
ut solo crporis ministio obligent᷑. los
exalio edine uocmi uec ulla extiisarã
liliui nisi solalesi ⁊ ĩ util corꝑis. ⁊ in¬
firmitate ipẽałi sit expͥssimi legati ꝙͣ
qui ad sacraniũ pͥuctpis matunt᷑ qr

Expanded text:
ut solo corporis ministerio obligentur. hos ex albi ordine uocari nec ulla excusatione liberari, nisi sola laesi et inutilis corporis et infirmitate, specialiter sit expressum. Legati quoque, qui ad sacrarium principis mittuntur, quia
Abbreviated transcription (Latin):
nicipalem ãministratõ rei .ꝑ.
cũ diguitatis gradu. siu̾ꝯsũp
x ĩ. id ministranda re. publica
cũ sumptu sine tirulo dignita¬
tis subiuus uiaꝵ inuinciones.
p̾dioꝵ collotatões nõ ꝑsones sec¬

Expanded text:
nicipalis est administratio rei publicae cum dignitatis gradu, siue cum  quod in administranda re publica cum sumptu sine titulo dignitatis subimus. Uiarum munitiones, praediorum collationes non personae, se
Abbreviated transcription (Latin):
garoẽ fungi nõ posse ⁊ ita dius pius
claudio sat᷑nino ⁊ faustino rescrip¬
sit . G. eos quiln is postulandi nõ ẽ
legatoõ fungi nõ posso ⁊ ido arena
missũ nõ iure legatũ ẽẽ missũ duuꝰ

Expanded text:
gatione fungi non posse: et ita diuus Pius Claudio Saturnino et Faustino rescripsit. Sed et eos, quibus ius postulandi non est, legatione fungi non posse et ideo harena missum non iure legatum esse missum diui
Abbreviated transcription (Latin):
n ꝙ̃uus militũ coguati sũt. legib pi¬
trie sie ⁊ ꝓuincie obedire debent.
¶Si ĩ metalũ datꝯ mintegiũ uelti¬
nim sic. ꝑinde ac sinec dãpuatꝰ
fuiss ad mun̾a uł honores uocat᷑.
nec opponat fortimã ⁊ casus tristi¬
ores suos. Ad hoc solũ ne prĩe i doneꝰ
geĩs ip̃e sexꝰ deuegat. quonini hon¬
dres aut uii̾a ĩ iungant᷑. ¶Si fi

Expanded text:
uis militum cognati sunt, legibus patriae suae et prouinciae oboedire debent. Si in metallum datus in integrum restitutus sit, perinde ac si nec damnatus fuisset, ad munera uel honores uocatur: nec opponet fortunam et casus tristiores suos ad hoc solum, ne patriae idoneus feminis ipse sexus denegat. Quo minus honore
Abbreviated transcription (Latin):
ut nccia opa publicis ⁊ itilitatili.
exlnb̾ent. Llec oĩl ꝓmi scue qui ais¬
ũꝑti sũt. ⁊̃ his collegiis ĩ inimitas ai¬
turs artisicibi dũ taxat. ab oĩ eta¬
te allegi possũt ut diuo pio placu¬
it qui replauit plixo uł ibecille
admad̾ etatis hoĩes.G ned eos aui

Expanded text:
ut necessariam operam publicis utilitatibus exhiberent. nec omnibus promiscue, qui adsumpti sunt in his collegiis, immunitas datur, sed artificibus dumtaxat. nec ab omni aetate allegi possunt, ut divo Pio placuit, qui reprobavit prolixae vel inbecillae admodum aetatis homines. sed ne qui
Abbreviated transcription (Latin):
uegrandi gra eiꝰ quę scit petua ua¬
scatõe sb̾inxũ ut fac̾et ꝑbatus erit.
sup̃tꝰ litis exẽplo decretoꝵ pͥnapiliũ
pͥstare iubear̾ en ei. q̃ sine cã sepuis
inqͥetabat. Qiumfirndẽ ordinis in
honorilii gerendis. cũ int̾eos ad pͥmoᷤ

Expanded text:
uexandi gratia eius, quem scit perpetua uacatione subnixum, id facere probatus erit, sumptus litis exemplo decretorum principalium praestare iubeatur ei, quem sine causa saepius inquietauit. Qui in fraudem ordinis in honoribus gerendis, cum inter eos ad
Abbreviated transcription (Latin):
si ex inꝓiuso dũ it crus facit. capit
ab hostiba ĩspecto uute es p̾cedent ac¬
tu uẽĩa ei dabit᷑ ⁊ si expleto tp̃r mi¬
licie redeat ut uerauꝰ restiniat᷑. ⁊
exi̾uta accipiet. ¶ Miles qͥ inbello
arma amiẜit. uil alieuauit caꝑi¬
te pumt᷑ huãe milicie mutar Q
aliena arma surriꝑuit. gradu mi¬
licie pellendꝰ ẽ. ¶Iubello qui rom
aduce ꝓhibitã fecit aut mãdata ñ
suat capite punit᷑. ⁊ sires bñ gesẜit¬

Expanded text:
si ex improuiso, dum iter quis facit, capitur ab hostibus, inspecto uitae eius praecedentis actu uenia ei dabitur, et, si expleto tempore militiae redeat, ut ueteranus restituetur et emerita accipiet. Miles, qui in bello arma amisit uel alienauit, capite punitur: humane militiam mutat. Qui aliena arma subripuit, gradu militiae pellendus est. In bello qui rem a duce prohibitam fecit aut mandata non seruauit, capite punitur, etiamsi res bene ges
Abbreviated transcription (Latin):
porng̾et imꝑatori decretum eiꝰdem c¬
iutatis ꝙ erat cũ epła ip̃i mssũ. Ia
aũt qui suscepisset lr̃as restituendas
collusiõe fc̃a dedit lutio titio. ꝙr ipse
rome morabut᷑ sue rei gra. sblato
eiꝰ noĩe cui erat decretũ missĩ. ut
ꝑ ip̃m daret᷑. suũ nom inscripsiti sic

Expanded text:
et imperatori decretum eiusdem ciuitatis, quod erat cum ipsa epistula missum. is autem, qui suscepisset litteras restituendas, collusione facta dedit Lucio Titio, qui et ipse Romae morabatur suae rei gratia: sublato Titi nomine, cui erat decretum missum, uti per ipsum daretur, suum nomen scripsit et sic
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Pat̾ militi filio reinso ꝙ det.
douat castrensis pecłii nõ facit. si alt̾u
licasset. Si stipłauti filio spondeat. siqͥd
a filio stipłat᷑ ead̾ disimetio ẜuabit᷑ ¶si¬
eĩ ut filiꝰ duplex uis sustinet.⁊ pr̃is ⁊

Expanded text:
 Pater milit‹i› filio reuerso quod donat, castrensis peculii non facit, sed alterius litasset. Si stipulanti filio spondeat, si quia filio stipulatur, eadem distinctio seruabitur. Seenim ut filius duplex ius sustinet patris et
Abbreviated transcription (Latin):
acca pr̃is nõ impodiat᷑. Itaq ueg̃a¬
biui prẽm filio saluo coĩ diuidendo
ageutẽ ꝓpetatẽ alienatuꝵ. explo dota¬
lis põn.s nec si sociꝰ ultro cũ es agat
dcꝙͣ aget᷑. uelun si cũ eo agat᷑ cui bo¬
nis int̃ocm̃ est. ¶ Suos exeo pecłio. tã¬

Expanded text:
actus patris non impediatur. Itaque negabimus patrem filio saluo communi diuidundo agentem proprietatem alienaturum, exemplo dotalis praedii. sed nec si socius ultro cum eo agat, quicquam agetur, ueluti si cum eo ageret, cui bonis interdictum est. Seruos ex eo peculio
Abbreviated transcription (Latin):
fui madet᷑ .s si pr̃ ip̃iꝰ ordine motꝰ
sit. si qͥd̾ añ ꝯceptõeir eiꝰ moue̾atur.
arbitror eũ qiͣ plebei filiũ ĩ hon̾bo
ne ut det̾ionis filiũ intuend̾ ꝓiud̾
Inc quo qui po pr̃is relogatõem uatꝰ

Expanded text:
ularetur. Sed si pater ipsius ordine motus sit, si quidem ante conceptionem eius moueatur, arbitror eum quasi plebei filium in honoribune ut decurionis filium intuendum. Proinde hic quoque, qui post patris relegationem natus
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃. Si captiuis de qͥ inpace caut̃
fu̾at. ut rediret. sua uolũtate ap
quos cegunt. dũia eoꝵ agroꝵ ad pri¬
ores dños redire. nec aut publicuri.
aur p̃de loco sede̾. publicat᷑ .i. ⁊ue
ager qui exostilu capm sit. ¶Redẽp¬
tio falcultarẽ reccũdi pͥbet. rti po

Expanded text:
. Si captiuus, de quo in pace cautum fuerat ut rediret, sua uoluntate apud quos ceperint dominia eorum ad priores dominos redire nec aut publicari aut praedae loco cedere: publicatur enim ille ager qui ex hostibus captus sit. Redemptio facultatem redeundi praebet, no
Abbreviated transcription (Latin):
ract cͥo noĩe uĩitiq insamis erit. nec
ꝙ hib̾uda lite finita. nulicie eidem ordi¬
nis sedare. aliocu ⁊ sireliquent litẽ
ĩ aliã militiã nom̃ deder̃. legiue pa¬
ssi sũt. imp̃r p̃r rescripsit ⁊ hos milita¬
rĩt punendos guius aũt delictum ⁊̃
detͣctare uuni milicie quã appetere.¬

Expanded text:
ratus eo nomine non utique infamis erit nec prohibendus lite finita militiae eiusdem ordinis se dare: alioquin et si relinquat litem in aliam militiam nomen dederunt legiue passi sunt, imperator noster rescripsit et hos militariter puniendos. Grauius autem delictum est detrectare munus militi
Abbreviated transcription (Latin):
It tp̃ris nauigatõis uł itu̾us. ⁊ sise
ꝓber ualitudĩe impeditũ u ł alat᷑rus
detentũ uil iue casu mnorã passũ dũ
ut oct̾rere poss int̾ comeatũ restiru¬
eud ẽ ¶ alienasse arma gͣue crũ

Expanded text:
temporis nauigationis uel itineris. et si se probet ualetudine impeditum uel a latronibus detentum similiue casu moram passum, dum ut occurrere posset intra commeatum, restitue
Abbreviated transcription (Latin):
gͥine rennet. deuiq manumissi abeo et
iniuycipii esficunt᷑. Muntcipesbnde ar¬
ginẽ trahũt. ¶ Miles ibi domicdiu.
hĩt udet᷑ ubi in heret sinicħ inparua
possideat.

Expanded text:
ginem. denique manumissi ab eo eius municipii efficiuntur municipes, unde originem trahit. Miles ibi domicilium habere uidetur, ubi meret, si nihil in patria possideat.
Abbreviated transcription (Latin):
ise. ¶ Niisulã deporrata sic efugi¬
leus milicie se dedit uł leta dissumu¬
c̾utoẽm assiguat dissimularo ꝑeruũ¬
ĩ teyiliũ. ¶ ad t̃t relegam si expleto
ispatio fuge milicie se dooit cã dãppo

Expanded text:
st. In insulam deportatus si effugiens militiae se dedit lectusu‹e› dissimutionem adsignat, dissimulatio perpetuum exilium. Ad tempus relegatus si expleto spatio
Abbreviated transcription (Latin):
posse. It̾ rescͥoẜr̃ relegaros nõ posse.
tp̃r finiro ĩ ordine decionũ allegi
n eiꝰ. etatis fuer̃t. ut nõdũ deciones
creari potsint ⁊ dig̾tas inc̾ta sp̃s eius
lynoris id tac̾et. ut pͥnceps indulge̾
possit. ¶It̾ rescͥẜr̃ eũ qui in relega¬
rus fungi. ¶ It̃ rescpeꝵ nõ admuti

Expanded text:
 relegatos non posse tempore finito in ordinem decurionum allegi, nisi eius aetatis fuerint, ut nondum decuriones creari possent, et dignitas certa spem eius honoris id faceret, ut princeps indulgere possit. Item rescripserunt eum, qui in relegatus fungi. Item rescripserunt non admi
Abbreviated transcription (Latin):
i. abeoS icid̾ bello captũ est. in poia ẽ
nõ in lumnio redit. paul ñno si in
bello capta eẽ sta. domũ redut de¬
inde reuouato bello capit᷑. pꝯlimi¬
nio rediit adeũ aquo pore bello ca¬
pta erat. si modo nõ ꝯueĩt inpace i
ut captiui redant᷑.¬

Expanded text:
. Si quid bello captum est, in praeda est, non postliminio redit. Paulus immo si in bello captus pace facta d‹o›mum refugit, deinde renouato bello capitur, postliminio redit ad eum, a quo priore bello captus erat, si modo non conuenerit in pace, ut captiui red
Abbreviated transcription (Latin):
d ꝯpensent᷑. sepe ꝯstiturũ est excep¬
ta cã tͥbutaria ⁊ stipendioꝵ. ¶nit̾p̃
naria debet᷑. ¶Inreatu ꝯstinto bũi
sua ãnumsitare pot̾ eiq debitor i ᷑¬
te bona fide soluit. ¶ actores qui
aliꝙ osfmm̃ gerunt in bõis ã distrahũt
pcanes uenũ dare inꝯsisltis pͥuaui¬

Expanded text:
pensetur, saepe constitutum est: excepta causa tributoria et stipendiorum, item naria debetur. In reatu constitutus bona sua administrare potest, eique debitor rete bona fide soluit. Actores, qui aliquod officium gerunt, in bonis quae distrahunt procuratores uenundare inconsultis princi
Abbreviated transcription (Latin):
qr disciplina castroꝵ anticͥor suit pa¬
rentilo irauis epiã carieas liborũ.
¶ẽiansfuga aũt noĩs sobͥ is accipiẽ¬
diis ẽ qu aut᷑ bostes aut ĩ bello rͣasfu¬
fide suscepta tnͣsfugit. ¶Si is qui e¬
merat ablosala pliuus. alii ius pig¬
orui ꝙ ĩredẽpto ut cesserit. nõ etim

Expanded text:
quia disciplina castrorum antiquior fuit parentibus Romanis quam caritas liberorum. Transfuga autem non is solus accipiendus est, qui aut ad hostes aut in bello transfufide suscepta transfugit. Si is, qui emat ab hostibus, pluris alii ius pignoris quod in redempto habet cesserit, non eam
Abbreviated transcription (Latin):
ta restiniit. incħ retin̾e d. q̃drans
aũt qͥ h̃rdi in porit᷑. ip̃i eripiat᷑ ⁊ ac
fiscũ tñsterat᷑. uñ dodrauris semis
flauio stattlio p̾d̾a c̾to p̾cio ad letat
deiñ ft̃a licitattẽ. id̾ statdiꝰ recepta
ea licitattẽ obtinu̾at. ⁊ ita ĩ uacuã
possessioẽm ĩ ductꝰ erat: defructin
fisci eẽ uolebat. ¶plane si medio

Expanded text:
il retinere debet. quadrans autem qui heredi imponitur ipsius eripiatur et ad fiscum transferatur'. unde dodrantis semissFlauio Stalticio praedia certo pretio addixerat. Deinde facta licitatione idem Stalticius recepta ea licitatione optinuerat et in uacuam possessionem inductus erat. de fructibus fisci esse uolebat. plane si medio
Abbreviated transcription (Latin):
capite pͥũendꝰ ẽ. ¶ Q statõis muiꝰ
reliuqͥt. płꝰ quã emansor ẽ. Itaci ꝓ
mado delicti aut castigat᷑ aũ gͣdu
milicie deicit᷑. ¶Si pͥsidis aut eł cui¬
i p̃positi ab excusatae quis desistat.
peccarũ destoris sb̾ibit. ¶ Si adiẽ
um statuend ẽ. ac si muãsiss aut

Expanded text:
capite puniendus est. Qui stationis munus relinquit, plus quam emansor est: itaque pro modo delicti aut castigatur aut gradu militiae deicitur. Si praesidis uel cuiusuis praepositi ab excubatione quis desistat, peccatum desertionis subibit. Si ad diem eum statuendum est, ac si emansiss
Abbreviated transcription (Latin):
qui redemit. restiturũ ꝑtiũ erit ĩ
uerũt ꝑtinebit. uta ut ĩ porrõem
tem cet᷑oꝵ isqui redemit succedat
Si fidi ꝯmussa lib̾ras debita capti¬
uo.fu̾it redẽptꝰ. nõdũ eam petere
por̾it. nisi redeptori saris fecit. ¶ Si
deportatũ ab insula hostes ceꝑunt

Expanded text:
qui redemit restitutum pretium erit, in uerunt pertinebit, ita ut in portione parte ceterorum ei qui redemit succedant. Si fideicommissa libertas debita captiuo fuerit, redemptus nondum eam petere poterit, nisi redemptori satisfecerit. Si deportatum ab insula hostes ceperunt,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsona cditoris cũ debitor iuat aiplla¬
sset. uec ex fide cũm defendet q̃ astiru¬
tio ita accipie̾da ẽ siit̾ueie̾nte c̃dito¬
re debitor depignore uicto ꝓuatuit
na̾ absonti editori ulłm p̃cudictũ debi¬
tor facit idq starũtu est. ¶Si pc̃aror
quis iudic̾o int̾fuit ucca sit. an ip̃e

Expanded text:
rsona creditoris, cum debitor uictus appellasset nec ex fide causam defenderet. quae constitutio ita accipienda est, si interueniente creditore debitor de pignore uictus prouocauerit: nam absenti creditori nullum praeiudicium debitor facit, idque statutum est. Si procurator, qui iudicio interfuit, uictus sit, an ipse
Abbreviated transcription (Latin):
re debebit. qm̃ ⁊ sĩꝯcessum est
statu lilb de pc̃cłio dare. hoc tñ ad
est . ex alia aũt cã ꝑto pccłio pot̾
dare ita ut ꝯditõs benigne eũ par¬
uisse credmrꝰ. ¶Si pignori datꝰ ẜ
uiis fu̾at auce capruinttẽ post

Expanded text:
re debebit, quoniam etsi concessum est statulibero de peculio dare, hoc tamen, est: ex alia autem causa parto peculio potest dare, ita ut condicioni benigne eum paruisse credamus. Si pignori seruus datus fuerat ante captiuitatem, post
Abbreviated transcription (Latin):
ap errariũ ex ea cã quã detułit
retiu̾ot si ꝓfessicem eam impless
ditas fisco euicta ẽ uł iriiu̾sa le¬
gaca ata is defende̾ dełet a ciuo
Di qͥs arguet̾ sasas rõis derulis¬

Expanded text:
apud aerarium ex ea causa quam detulerit remaneret, si professionem eam implesseeditas fisco euicta est uel uniuersa legata, atque is deferre deberet, a quo Si quis arguet
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Quoc̾ ap̾ fiscum agit̾ actoꝵ potos¬
tas potulanda ẽ ut m̾ito us uiti
liccar ea q̃ manu ꝯm̾tauensis
ad notanda sũt. ꝙ si ea alit̾ ꝓfa̾m¬
tur. is qui ira ꝓtulit cã cadat.

Expanded text:
 Quotiens apud fiscum agitur, actorum potestas postulanda est, ut merito is uti liceat, eaque manu commentariensis adnotanda sunt. quod si ea aliter proferantur, is qui ita protulerit causa cadit.
Abbreviated transcription (Latin):
¶ ẽ ꝙdã gñs cũ inisula relegatõis m
legare. ¶ Sic̃ aũt relegare ĩnisulã
ꝓuincia quidꝰ relegandi ius nt. qie
ño ẽ sbse. ¶ forte p̾ses syue ĩmace¬
domani nõ relegabit. s intͣ ꝓuinciã
suã pot̾ relegare. It̾ in ꝑte c̾ta ꝓuĩtie
moratuꝵ relegare pot̾. ut nõ forre
domiciliũ hũit. morari ap̃origine

Expanded text:
 quoddam genus quasi in insulam relegationis in legare. Sicut autem relegare in insulam provinciam quidem relegandi ius habet, quae non est sub se: forte praeses Syriae in Macedoniam non relegabit. Sed extra provinciam suam potest relegare. Item in parte certa prouinciae moraturum relegare potest, ut forte non domicilium habuit, morari apud origine
Abbreviated transcription (Latin):
it̾ pena pot̾ imuagur̃e honores ad¬
ipiscat᷑. nec eareᷤ fucit. ut dec̾io eẽt
desinat.cũ fipossit. ut quis det̾io
tat᷑. ¶ Nam aseuator cuns ẽẽ pot̾.
a tõ honores nõ repet̾e. pot̾ alicui:

Expanded text:
i poena iniungi, ne honores adipiscatur: nec ea res facit, ut decurio esse desinat, cum fieri possit, ut quis decurio tatur. nam et senator quis esse potest et tamen honores non repetere. Potest alicui
Abbreviated transcription (Latin):
ilaria fũt ea q̃ in custodiã srecep¬
tus secũ acculit spolia quibs ĩdiua
ẽ cũ qius ad supliciũ ducot᷑ ut ⁊ ip̃a
a ppło ostendit ita n spiculatores ul¬
tro sibi uendicẽt.n ourones es de¬
sid̾e̾nt qubꝰ spoliat᷑ quo inoũno qͥ¬

Expanded text:
laria sunt ea, quae in custodiam receptus secum attulit: spolia, quibus indutus est, cum quis ad supplicium ducitur, ut et ipsa appellatio ostendit. ita neque speculatores ultro sibi uindicent neque optiones ea desiderent, quibus spoliatur, quo momento q
Abbreviated transcription (Latin):
catore. adu̾sario ꝓditũ ẽẽ auicerit
ꝓcͣator si humislior sit sit ĩ inetallui
dãpnat᷑. si honestior adẽrta ꝓte bo̾ꝵ
dimidia ĩ ꝑpetuũ relegat᷑. Iustriũ¬
ta penes se deposita ⁊ c̃ni alt̾i alto
ab sente reddidit uł adu̾sario poidit¬

Expanded text:
atore aduersario proditum esse conuicerit, procurator si humilior sit, in metallum damnatur, si honestior, adempta parte bonorum dimidia in perpetuum relegatur. Instrumenta penes se deposita quicumque alteri altero absente reddiderit uel aduersario prodi
Abbreviated transcription (Latin):
cillioem p̾fecrũ urẜ ropssũ est. p̃¬
sulã deportand̃ putano. ħ ip̃m a¬
motare debeãt nom̃ u̾o eius scri¬
bend̾ pͥncipi ut ĩ insulã deputet᷑.
sic deuid̾ pͥncipi scrib̾e̾. mnissa plena
oppiõe. ut pͥnceps. eristimet auseq̃.¬
da sit eiꝰ sita. deportariq ĩ insula
debear medio aũt tp̃r. dũ scrib̃.ii¬

Expanded text:
t. prsulam deportandum putent, hoc ipsum adnotare debeant, nomen uero eius scribendum principi, ut in insulam deportetur: sic deinde principi scribere missa plena opinione, ut princeps aestimet, an sequenda sit eius sententia deportarique in insulam debeat. medio aut
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̾is aͥs ermetallo pͥncipis ilł exmone¬
ta sacn furato sit. meralli ul exi lu
punit᷑. transfuge ad hostes uł ascilio¬
rũ nrõꝵ renũciatores. aũ iuim exu¬
runt᷑. aũ furce suspendĩut᷑. aucto¬
res sedicois ⁊ tumiłta ppło ꝯcitato p̃¬

Expanded text:
iquid ex metallo principis uel ex moneta sacra furatus sit, poena metalli et exilii punitur. Transfugae ad hostes uel consiliorum nostrorum renuntiatores aut uiui exuruntur aut furcae suspenduntur. Actores sediti
Abbreviated transcription (Latin):
diem obẜuẽt. at si inꝑtem ꝓpͥo uo
uiine. ĩ ꝑtert ꝓ alieno litigat. am¬
bigi pot̾. utrũ biduũ. ancͥuũ obseat¬
ẜuet᷑ s⁊ magis ut suo uoĩe bidnũ
alieno triduũ obẜuct᷑. ¶tupreᷤᷤ.

Expanded text:
diem obseruet. at si in partem proprio nomine, in partem pro alieno litigat, ambigi potest, utrum biduum an triduum obseruetur. et magis est, ut suo nomine biduum, alieno triduum obseruetur.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit uqͥbit defuuietũ eiꝰ aĩ fuĩ¬
sse. ut se uellec deferre.Si u̾o io¬
cͥto dissimulauit. dũ rem occłta¬
ri sperat. ħrdem eiꝰ ult᷑ iuilgare
cite fidĩ ꝯmisũ relictũ e̾. Ita deuũ

Expanded text:
inquit, 'liquebit defunctum eius animi fuisse, ut se uellet deferre': si uero idcirco dissimulauerit, dum rem occultari sperat, heredem eius ultra uulgare ci
Abbreviated transcription (Latin):
monii dicta sunt.
etur p̃coris ur p̃sidis officiũ erit
iat̾e oui ⁊ sil localem exigit ĩ qͥ¬
sicom ad magistratꝰ municipaleᷤᷤ
u iemutere.  Si uitͣ diẽ apreco¬
re conticuend̾ nõ caueat᷑ ĩ possõ¬

Expanded text:
monii dicta sunt. etur, praetoris vel praesidis officium erit lare eum et, si hoc localem exigit inquisitionem, ad magistratus municipales hoc remittere. Si intra diem a praetore constituendum non caveat