comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Nocte forsan ido. qr magist᷑ in
isrł palã discẽ erubesceret᷑. uel ꝓ
metu udeoꝵ. hic quia prudenter
aꝑta signa notauit. pleniꝰ misteria
fidi requirit ⁊ ido meruit doceri
de deitate xp̃i ⁊ ipsiꝰ utraq natiui¬
tate. de passione. & ascensione. de¬

Expanded text:
o forsitan venit, quia magister in Israel palam dicere erubesceret, vel pro metu Judaeorum. Hic quia prudenter aperta signa notavit, plenius mysteria fidei requirit, et ideo meruit doceri de deitate Christi et ipsius utraque nativitate, de passione, de resurrectione e
Abbreviated transcription (Latin):
da. sũ au aufert᷑ uelam̃ ẽ uinũ ineb¬
ans. Potuit q uacuas implere uino. qͥ
cũcta c̃at ex niehilo.S maluit de aqua
uinũ face̾: ut docẽt se ñ solũe legẽ .s
ĩplere. nec in eugło alia facẽ uł docẽ.

Expanded text:
dam. Cum autem aufertur velamen, est vinum inebrians. Potuit quidem vacuas implere vino, qui cuncta creat ex nihilo, sed maluit de aqua vinum facere, ut doceret se non solvere legem, sed implere, nec in Evangelio alia facere vel docere
Abbreviated transcription (Latin):
Tnsmigrat hõ auitus ad uirtutes.⁊
pꝰ de uirture in uirtutẽ. ⁊ sic fit ei
reuelatio. ut uideat᷑ d̾s dõꝵ in syon.
uocaturꝰ gͦ discpłm ad sequendũ .i.
innuens. ut sic̃ ipse ꝓficiebat sapi¬
entia. ⁊ sic̃ ꝑ passioẽs intͣuit in głam:
sic sequaces.

Expanded text:
nsmigrat homo de vitiis ad virtutes, et post de virtute in virtutem; et sic fit ei revelatio, ut videatur Deus deorum in Sion. Vocaturus ergo discipulum ad sequendum, id innuens, ut sicut ipse proficiebat sapientia, et sicut per passiones intravit in gloriam, sic et sequaces.
Abbreviated transcription (Latin):
Ut aũ secure ẽcdam̃ hoes nasci ãdõ.
subdit cdm̃ nasci ex hoĩe. Ex hac enĩ¬
susceptione infirmitatis nr̃a sa
nat᷑ infirmitas. ut possimꝰ di fieri.
Et ħ est. Et ũbũ caro factũ ÷ Quod
suꝑiꝰ erat. inferiꝰ descend̾. ꝗͥd mirũ
si qt̾ inferiꝰ erat in id qd̾ suꝑiꝰ erat¬
tib mĩtis ex qͦ conceptꝰ ÷ fuit dei¬
tas in eo. implens hoẽm illũ omni
plenitudine. redundante in om̃s

Expanded text:
Ut autem secure credamus homines nasci ex Deo, subdit Deum nasci ex homine, ex hac susceptione infirmitatis sanatur nostra infirmitas, ut possimus filii Dei fieri. Et hoc est: Et Verbum caro factum est. Quod superius erat, inferius descendit. Quid mirum: si tibus meritis ex quo conceptus est, fuit Deitas in eo implens hominem illum omni plenitudine redundante, in omnes
Abbreviated transcription (Latin):
alioꝵ bñ oꝑando. ł ing̾dietur in
ista uita. ut in etͣnũ uiu̾ant. Un̾
pꝰ. ⁊ abundantiꝰ habeat uitã et̾nã¬
⁊ pascua inueniet. eg̾diẽs ⁊ ing̃diẽs.
furet᷑. aliã rem sibi usurpando.
mactet. a fide retrahendo. perdat.
eterna dampnatione.¬

Expanded text:
aliorum bene operando. Vel ingredietur in ista vita, ut in aeternum vivat. Unde post et abundantius habeat vitam et pascua inveniet ingrediens Furetur alienam rem sibi usurpando, mactet, a fide retrahendo, perdat in aeternam damnatione
Abbreviated transcription (Latin):
rt̃ p̃sentẽ. ñ satis ẽ eis. s ap̃
se manere faciunt. ut ip¬
siꝰ u̾bi u̾bis instruerentur.
qͤ p̃fert̃ ũbis mulieris. inqͥbꝰ
om̃ibꝰ ec̃trario arguit᷑ duri¬
tia iudeoꝵ qͥ nec miraculis¬
in eũ c̃clidert̃. Uñ supͣ. uiso
signo credidert̃ in eũ clisci¬
puli eiꝰ. ⁊ ñ alii. ⁊ ido a sama¬
ritanis qͥ facile nullo signo
uiso c̃didert̃. reuertit᷑ ad
istos. ut qͥ ꝑ pͥorẽ ñ credide¬
gentib facile dũsis in fine
sua patͥa. qr pͥꝰ in eis honorẽ

Expanded text:
raesentem, nec satis est eis, sed apud se manere faciunt, ut ipsius verbis instruerentur, quae praeferunt verbis mulieris. In quibus omnibus econtrario arguitur duritia Judaeorum, qui nec miraculisin eum crediderunt, unde super viso signo crediderunt in eum discipuli ejus, non alii: et ideo a Samaritanis qui facile nullo signo viso crediderunt, revertitur ad istos, ut qui per priora non credidea gentibus facile conversis, in fine sua patria, quia prius in eis honorem
Abbreviated transcription (Latin):
uos aut̃ facio messores ibi. ubi alii seminauert .i. in uideam.
Uoluntas patͥs est ut credat᷑ in
eũ .i. in filiũ. quẽ ipse misit.
Opus patͥs ẽ nr̃a salus. xp̃i ergo
cibꝰꝰ nr̃a fides. & nr̃a salus.
facit gͦ uoluntatẽ docendo cre¬
dere in se. fac̃ opꝰ maturando
misteriũ redemptoris.

Expanded text:
am, Voluntas Patris est ut credatur in eum, id est in Filium quem ipse misit. Opus Patris est nostra salus. Christi ergo cibus, nostra fides et nostra salus. Facit ergo voluntatem docendo credere in se, facit opus maturando mysterium redemptionis.
Abbreviated transcription (Latin):
iectis umbris urritate illus¬
tremur.
agnoscer&. digna erat cui
ipse manifestaret᷑. Uñ dicit.
ego sũ messias. ꝗͣ manifestati¬
one accepta. ñ ht̃ qͥd ultͣ qͣrat.¬
Non mirant᷑ qd̾ cũ muliere lo¬
quit᷑ cũ quib loqui dsueue¬
rat.s quia cũ alienigena. ig¬
norantes misteriũ ecclȩ de
gentib future: Saudito ego

Expanded text:
det, et abjectis umbris veritate illustremur. agnosceret, digna erat cui ipse se manifestaret, unde dicit: Ego sum Messias, qua manifestatione accepta non habet quid ultraNon mirabantur quod cum muliere loquitur, cum quibus loqui consueverat, sed quia cum alienigena, ignorantes mysterium Ecclesiae de gentibus futurae. Et no
Abbreviated transcription (Latin):
¶Nudierant pharisei in ꝓphetis
Scientes ñ iordanẽ figurã baptismi
gessisse. eũq heliã. ⁊ heliseũ siccis¬
pedib transisse. figurã baptismi
in helya & heliseo non dubitant
pͣcessisse. Unde n nc̃ eos resurrexis¬
se putant.⁊ baptizasse. Uñ nee in¬

Expanded text:
Audierant Pharisaei in prophetis scientes etiam Jordanem figuram baptismi gessisse, eumque Eliam et Elisaeum ipedibus transisse, figuramque baptismi in Elia et Elisaeo non dubitabant praecessisse, unde et nunc eos surrexisse putabant et baptizasse, unde nec in
Abbreviated transcription (Latin):
potiꝰ quã iohem audirent. ñ tͣnͣ adhuc
penitus ei adherentes. s ut uideant
ub habitet. ut assidue ad eũ ueniat.¬
⁊ ab eo erudiant᷑. Post ꝑfecte stͣ secuti
qͣn eos de naui uocauit. duc secuntur.
qr qͥ secunt᷑. gemina karitate debent

Expanded text:
potius quam Joannem audirent, non tamen adhuc ei penitus adhaerentes, sed ut videant ubi habitat, ut assidue ad eum veniant, et ab eo erudiantur, et postea perfecte sunt secuti, quando eos de navi vocavit. Duo sequuntur, quia qui sequuntur gemina chari
Abbreviated transcription (Latin):
Sic eũ u.m. Nolo eũ ꝑ martirium
consumare. s eacspectare eũ placi¬
÷clã absolutionẽ carnis sue. qͣn ego
ueniens recipiam eũ in eterna bea¬
titudine.¬
iołis ñ sit moriturꝰ in carne. s qͥc¬
quid ante passus qd̾ ultimũ in pas¬
sione senium finierit. ñ enĩ ma¬
gnũ erat dare dilecꝰto ñ moriꝰ s

Expanded text:
INUS. Nolo eum per martyrium consummari, sed exspectare eum placidam absolutionem carnis suae, donec ego veniens recipiam eum in aeternam beatitudinenon sit mortuus in carne, sed quidquid ante passus, quod ultimum in pace senium finiret. Non enim magnum erat dare dilecto non mori,
Abbreviated transcription (Latin):
¶Qͥd me int̾rogas : aqͦ ui̾tatẽ audi¬
re ñ desideras. int̾roga magis eos
de quoꝵ dictis ñ habeas inuidiã.
Ita temꝑauit responsionẽ. ut nec
ueritatem taceret: nec se defen¬
dere uideretur.

Expanded text:
Quid me interrogas, a quo veritatem audire non desideras? Interroga magis eos, de quorum dictis non habeas invidiam. Ita temperavit responsionem, ut nec veritatem taceret, nec se defendere videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
cerdotẽi. ut lucas ait. annas ⁊ cai¬
phas qͥ uicissim annos suos agebãt.
s tẽ erat annꝰ caiphȩ ⁊ uoluntate
eiꝰ pͥmũ ductꝰ ẽ ihe ad annam. non
mus eoꝵ sic erant site: ut ñ deberet
anna a tͣnseuntib ñ preteriri.

Expanded text:
ut Lucas ait, Annas et Caiphas, qui vicissim annos suos agebant. Sed tunc erat annus Caiphae, et voluntate ejus primum ductus est Jesus ad Annam, non mus sic erant positae, ut non deberet Annas a transeuntibus praeteriri.
Abbreviated transcription (Latin):
: rt ⁊ me .⁊ .p.m. S cũ uenerit ꝑaclitꝰ¬
I manifestiore testimonio ꝯiuincet eos
punctos: de tanto scelere conuerti.¬
Sp̃c ꝓcedit a patre ⁊ filio. s filiꝰ dic̃
a patre ꝓcedit: qr ad patrẽ solet re¬
ferre. & qd̾ ipsiꝰ est. de quo ⁊ ipse ẽ. A
quo gͦ habet ut sit. ab illo ht̃. ut de
illo procedat spiritus.

Expanded text:
 et me et Patrem. Sed cum venerit Paracletus, manifestiore testimonio convincet eos  eorum compunctos de tanto scelere convertprocedit a Patre et Filio, sed Filius dicitur a Patre procedere, quia ad Patrem solet referre, et quod ipsius est de quo ipse est. A quo ergo habet ut sit, ab illo habet ut de illo procedat Spiritus.
Abbreviated transcription (Latin):
A sup̃ dilecꝰtiorẽ ꝓocimi. s repetitio
ñ aliud sit ibi nouũ: ne in uetusta¬
te maneamꝰ. hic meũ: ne contẽpnat᷑.¬
Cõmendata dilectione addit. qd̾
dignationis ẽ ut bonos seruos qd s̃
faciendo qͦ p̃cipit: dicat amicos. ⁊
eis tollet nom̃ serui. qͥ ẽ exx tunore
mittendo foras. qͥ nescit qͥd faciat
dñs. qui a cũ aliqͥd facit.: sic extollit᷑.

Expanded text:
a de dilectione proximo, sed repetitio uasi non aliud sit. Ibi Novum, ne in vetustate remaneamus, hic, Meum, ne contemnatCommendata dilectione addit quod dignationis est, ut bonos servos qui sciunt faciendo quae praecipit dicat amicos, et eis tollit nomen servi, qui est ex timore foras mittendo, qui nescit quid faciat Dominus. Quia cum a
Abbreviated transcription (Latin):
Non debetis mͥ irasci de saluati¬
one hoĩs in sabbo. sic̃ ñ irascimini¬
I de circũcisione in sabbo. qr ñ est
tatẽ uerũ. qͣ coguita: nec me moy¬
sen clampnabitis. nec me contͣriũ
illi dicetis. In qͦ si illos arguit: nos
instruit. ne uidicandis causis ꝑso¬

Expanded text:
Non debetis mihi irasci de salvatione hominis in sabbato, sicut non irascemini de circumcisione in sabbato, quia non est tatem rerum: qua cognita, nec me nec Moysen damnabitis, nec me contrarium illi dicetis. In quo illos arguit, nos instruit, ne in judicandis causis perso
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi de ꝓfundo extrahit᷑ sublimis.
⁊ inclinatis ad eã hõibꝰ p̃missacu¬
piditate quasi hydria.
¶hc sedens suꝑ fontẽ petit a pͥmitiua
eccła quã de gentib elegerat. potũ
fidĩ qua in eũ credit᷑. petit a natura
potũ rõnis qua conditor ⁊ redẽptoe
inuestigetur. Apłi missi in ciuitatẽ
.i. in muncdũ emere sp̃uales escas.

Expanded text:
si de profundo extrahitur submissis et inclinatis ad eam hominibus, praemissa cupiditate quasi hydria. sedens supra fontem petit a primitiva Ecclesia quam de gentibus elegerat potum fidei, qua in eum credatur, petit a natura potum rationis, qua conditor et redemptor investigetur. Apostoli missi in civitatem, id est in mundum, emere spirituales escas,
Abbreviated transcription (Latin):
ges cͥca dĩn reuolutas quaꝵ figa est.
Salilea ÷ lex naturalis in medio con¬
stituta. Quia gͦ ex lege sũpsit funda
ut cũ utrisq in galileam et̾̃ne beati¬
tio .i. infirmitas reuelans hominen
quẽ creauit potentia. Sessio÷ humili¬
ñ iam iusta: s ustificanda.

Expanded text:
ges circa Deum revolutas, quarum figura est Galilaea, est lex naturalis in medio constituta, quia ergo ex lege sumpsit fundamut cum utrisque in Galilaeam aeternae beatiid est infirmitas, relevans hominem quem creavit potentia: sessio est humilinon jam justa, sed justificanda.
Abbreviated transcription (Latin):
Ingalilea transformatio dñi credit᷑
fac ta. ꝑ quã sig̾catur transinigra¬
tio humane nature in pristinã
głam. In galilea dedit discipulis
in monte doctrinã. ꝑ quã ad uitã
transituri sunt credentes.

Expanded text:
atio Domini creditur facta, per quam significatur transmutatio humanae naturae in pristinam gloriam. In Galilaea dedit discipulis in monte doctrinam per quam ad vitam transituri sunt credentes.
Abbreviated transcription (Latin):
Gaudeo ad uocem sponsi. ⁊ ille spon¬
mittit. grãm dat. in qͦ gła eiꝰ que
in se semꝑ ẽ ꝑfecta crescit in hoĩe
dũ ho̾ plus uidet ⁊ h homo innuuit᷑.
quia ante in se glabatur dũ mado
pecca ꝯfitetur: ⁊ accipit qd illedat.
enurei attestat᷑ passio utriq. xp̃c in¬

Expanded text:
Gaudeo ad vocem sponsi. Ille sponmittit, gratiam dat, in quo gloria ejus quae in se semper est perfecta, crescit in hominem, dum eam homo plus videt et habet. Homo minuitur qui ante in se gloriabatur, dummodo peccata confitetur, et accipit quod ille dat. Cui rei attestatur passio utriusque:
Abbreviated transcription (Latin):
Ut gͦ.c .i. Sciebat iħc scientiã eoꝵ ꝙ
inuidiã eoꝵ. qđ ñ ido didicerant
de eo ut sequerent᷑. s ut ꝑseq̃rent᷑.
⁊ idõ fug̃. docens suos cedere malis
ñ timens utł euadere eos impotens.¬
¶ Et baptizat quã ioħs. Qd uere diei᷑
ipse enĩ semꝑmundat in sp̃u iuisi¬
bilit᷑. ⁊ dono eiꝰ baptismꝰ fit etiam

Expanded text:
t. Sciebat Jesus scientiam eorum et invidiam, quod non ideo didicerant de eo ut eum sequerentur, sed persequerentur, et ideo fugit, docens suos cedere malis, non timens, vel evadere eos impotens. Et baptizat. Quod vere dicitur, ipse enim semper mundat in spiritu invisibiliter et dono, sed ejus baptismus fit etiam
Abbreviated transcription (Latin):
sione de ꝑadiso in multiplicatione
humane ꝓpaginis. Tcia aut̃ noe
diluuiũ de fabricanda archa. Qrta
pꝰ diluuiũ de diuisionibꝰ gentiũ
Qnta abrahã de cͥcũcisione ⁊ inmo¬
latione filii. his .u. legibꝰ qͣsi .u. uri¬
ris humana aĩa ab uucio mundi
usq ad moysen subiecꝰta fuit. Post
data ÷ lex littẽ. que nullã salutem
otulit. Un dr quẽ nc̃ habes ñ: .t. uir

Expanded text:
sionem de paradiso, de multiplicatione humanae propaginis. Tertia, Noe ante diluvium de fabricanda arca. Quarta, post diluvium de divisionibus gentium. Quinta, Abraham de circumcisione et immolatione filii. His quinque legibus quasi quinque viris humana anima ab initio mundi usque ad Moysen subjecta fuit: postea data est lex litterae, quae nullam salutem contuli
Abbreviated transcription (Latin):
¶Paulatim eã attollens. ad huc miste¬
ria loqͥt᷑. ut paulatĩ ꝑcluceret eam ad
cognoscendũ qͥs cũ ea loqͣret᷑. Enq ui¬
ros .÷ qͣnq sensus corꝑis te rexerunt.
corrũpit. dũ carnalit̃ q̃ dico accipis.
⁊ id̾o uoca uirũ. ut sic̃ dico sp̃ualit᷑
intelligas. Ideo .u. sensus in minori
etate dicunt᷑ uiri. qr s̃ legitimi. pꝰ
lapsũ .it. hõis ex decreto dĩ natu

Expanded text:
Paulatim ea attollens adhuc mysteria loquitur, ut paulatim perduceret eam ad cognoscendum quis cum ea loqueretur. Et st quinque sensus corporis te rexerunt, corrumpit, dum carnaliter quae dico accipis, et ideo voca virum, ut sicut dico spiritualiter intelligas. Ideo quinque sensus in minori aetate dicuntur viri, quia sunt legitimi. Post lapsum enim hominis et decreto Dei natu
Abbreviated transcription (Latin):
¶udito quo ego uado & intellecta
uia qua sequi potest .i. dilecꝰtione. di¬
Icit petrus ut sequi paratus. & quia
hunc eius animũ nouit dñs diocit.
non modo eũ sequi posse. in quo non
abstulit spem futuri. s & confirma¬
uit. Sequeris autem postea

Expanded text:
udito, quo ego vado, et intellecta via qua sequi potest, id est dilectione, dicit Petrus ut sequi paratus. Et quia hunc ejus animum novit Dominus, dixit non modo eum posse, in quo non abstulit spem futuri, sed confirmavit. Sequeris autem postea
Abbreviated transcription (Latin):
¶Missus. ñ tam̃ eũ deserens. ⁊ impleto
mistio ad patrẽ redeo. nec tamen
tis. cui in laude sua c̃dendũ non sit.
carnẽ ut uos. uł penitꝰ ñ iudico hoc
primo aduentui. s saluo. s qr scd̾o

Expanded text:
a Patre, non tamen eum deserens, et impleto ministerio ad Patrem redeo, nec tamen tis, cui in laude sua credendum non sit, carnem, ut nos, vel penitus non judico hoc primo adventu, sed salvo, sed quia secundo
Abbreviated transcription (Latin):
Quasi te uidemꝰ. s ñ patrẽ tecũ qͥb
econtra dicit᷑. s nec me scitis. quasi
hoẽm scitis. qł uicdetis. ñ quod in
occulto sum: scitis. ⁊ ideo nec pa¬
trẽ scitis. s si me sciretis. qd̾ ẽ priꝰ
me cognoscere: ⁊ sic patrẽ sciretis.
quia unum sumus.
¶Tazre diuitie. philaxe seruare.Ty¬
hec secreta post resurrecꝰtionẽ aꝑu¬

Expanded text:
 Te videmus sed non Patrem tecum. Quibus econtra dicitur: Sed nec me scitis, quia si hominem quem videtis, non quod in occulto sum scitis, et ideo nec Patrem scitis. Sed si me sciretis, quod est prius, me cognoscite, et sic Patrem sciretis, quia unum sumus.azae divitiae, Phylaxe servare. Tyin Christo. Haec secreta post resurrectionem aperu
Abbreviated transcription (Latin):
cendo. si c̾didĩtis. accusando. si
uo: habeo pꝰ udicare. habeo dico.
s totũ ẽ ex patre. SUerax ẽ ex se
dico. Ecce qͦm᷑ dat głam patͥ qui
equał ẽ. ut doceat nos minores

Expanded text:
cendo, si credideritis, accusando si vo, habeo post judicare. Habeo dico, sed totum ex Patre qui verax est ex se, dico. Ecce quomodo dat gloriam Patri cui aequalis est, ut doceat nos minores
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃m. qr ñ sũ amator mundi
ut uos s accusator. ⁊ ido non
odit uos mundus suos falsos
testes. qui dicitis bona mala. &
mala bona.

Expanded text:
quia non sum amator mundi ut vos, sed accusator, et ideo non audit vos mundus suos falsos testes, qui dicitis bona mala et mala bona.
Abbreviated transcription (Latin):
Mortuos suscitant. intͣ flagella le¬
tant᷑. fundunt sanguinẽ. ⁊ suis de¬
suppliciis coronant᷑. Nondũ erat
spiritꝰ in apłis. nec de uentre eoꝵ
fluebant gr̃e sp̃uales. quia dñs
necdũ fuerat głificatꝰ. Quȩ sit aũ
gła: ipse in subsequenti loquitur.¬

Expanded text:
mortuos suscitant, inter flagella laetantur, fundunt sanguinem et suis suppliciis coronantur. nondum ergo erat spiritus in apostolis nec de uentre eorum fluebant gratiae spiritales, quia dominus nec- J dum fuerat glorificatus. quae sit autem gloria, ipse in euangelio loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
illis dando: ipsos in corpꝰ meũ con¬
uerto. Hic plane soluit. qd ipsos mo¬
uerat. Futabant .N. qd̾ corpꝰ distribu¬
eret. ille dic̃ se in celũ ascensurũ.
utiq integrũ. Qd gͦ tenendũ sit.
sic̃ intelligitis. sic̃ que u macello
emit᷑. sic̃ alius cibus ñ ꝓdẽ. ipsa t̾n
uas sp̃c. qui in ea salutem operatur.
multũ ꝓdest. sic̃ scientia sola inflat.
man̾e in me. ⁊ me in ipso. ut aut̃
fac̃. Unitas autͣ. ex caritate est sa¬

Expanded text:
illis dando, ipsos in corpus meum converto; hinc plane solvit quod ipsos moverat; putabant enim quod corpus distribueret, ille dicit in coelum se ascensurum utique integrum. Quid ergo tenendum sit, sicut intelligitis; sicut quae in macello emitur, sicut alius cibus non prodest, ipsa tamen vas spiritus, qui in ea salutem operatur multum prodest, sicut sola scientia inflat, manere in me et me in ipso. Ut autemfacit. Unitas autem ex charitate est, cha
Abbreviated transcription (Latin):
¶Quia ⁊ uidas int̾ scandalizatos. qui¬
ñ recedit: s manet ad insidian¬
dũ. quẽ nec silet. nec aꝑte ostendit.
ut om̃s timeant: dũ unus perit.
zatur: habe consolatorẽ eũ ex cuiꝰ
dicto multi scandalrrati sunt.
qui hoc fecit ideo. ut tibi esset ex¬
empluoꝰ.

Expanded text:
Quia Judas inter scandalizatos recedit, sed manet ad insidiandum, quem nec silet, nec aperte ostendit, ut omnes timeant dum unus perit. zabitur, habet consolationem in eo, ex cujus dicto multi scandalizati sunt, qui hoc fecit ut tibi esset exemplum.
Abbreviated transcription (Latin):
ħi qd̾ s̃ unũ.: fac̾ causã ut c̾dant. qͥa
potiꝰ c̾dendo unũ st̃. qͥ ꝗ̃ uis unum
eẽnt nat᷑a. dissentiendo ab uno nͣ
erant unũ. s orando dix̃ ut mundꝰ
credat. Sic orando dix̾c. ut om̃s unũ
sint. ac si tcio subaudiat᷑. rogo ut

Expanded text:
 facit causam ut credant, quia potius credendo unum sunt quamvis unum essent natura, dissentiendo tamen ab uno non erant unum, sed orando dixit ut mundus credat, sicut orando dixit ut omnes unum sint, acsi tertio subaudiatur, rogo ut
Abbreviated transcription (Latin):
Panis enim dei est. qui descendit
de celo: & dat uitam mundo. Dice¬
runt ergo ad eum. Nomine semper
da nobis panem hunc. dixit autẽ
eis iħc. Ego sum panis uite. Qui ue

Expanded text:
Panis enim Dei est, qui descendit de coelo, et dat vitam mundo. Dixerunt ergo ad eum: Domine, semper da nobis panem hunc. Dixit autem eis Jesus: Ego sum panis vitae: qui ve
Abbreviated transcription (Latin):
¶lerbũ ex qͦ suscepit hominẽ.i.
aiãm. ut ẽẽt aĩa a u̾bo separata.
s caro posuit. anima qͣndo exspi¬
rauit. qua recdeunte surrexit.
Mors gͦ ad tempꝰ carnẽ ⁊ animã
seꝑauit. s neutrũ a u̾bo dĩ. Caro
potestate sua. s potestate diuini¬
tatis carne̾ inhabitantis.

Expanded text:
erbum ex quo suscepit hominem, id animam ut esset anima a Verbo separata; sed caro posuit animam quando expiravit, qua redeunte resurrexit. Mors ergo ad tempus carnem et animam separavit, sed neutrum a Verbo Dei. Caro potestate sua, sed potestate inhabitantis carnem deitatis.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui diuina facturꝰ qͣsi repulit
ignotã matrẽ. iam ostendit uenisse
horã quã tc̃ pͣdicit. in qͣ agnoscit de
qua fuerat carnalit̾ natus. ⁊ docet
ut apiis filiis impendat᷑ cura pa
ram non habet . c. ẽ.¬

Expanded text:
Qui divina facturus, quasi repulit ignotam matrem; jam ostendit venisse horam, quam tunc praedixit, in qua agnoscit de qua fuerat mortaliter natus. Et docet ut a piis filiis impendatur cura param non habet, fide
Abbreviated transcription (Latin):
libras centũ. Acceperunt ergo corpꝰ iħu
& ligauerunt illud linteis cum aroma¬
tibus. sicut mos est uideis sepelire. Erat
autem in loco ubi crucifixus est hortꝰ.
& in horto monumentũ nouũ. in quo
nondũ quisquam positus fuerat. Ibi

Expanded text:
I, 1. Acceperunt ergo corpus Jesu, et ligaverunt illud linteis cum aromatibus, sicut mos est Judaeis sepelire. Erat autem in loco, ubi crucifixus est, hortus: et in horto monumentum novum, in quo nondum quisquam positus erat. Ibi
Abbreviated transcription (Latin):
Portat crucẽ suã iħc. gͣnde ludibriũ
ꝰimpiis. Grande misteriũ piis głantibꝰ
qͣsi in sceptro regni. ⁊ ẽ cruae candela¬
brũ lucerne que ñ erat sub modio
ponenda. Primo dñs crucẽ portauit.
quia prior passus est. Postea imposita
est symoni cireneo. ꝙ seqͥ debemꝰ uesti¬

Expanded text:
Portabat crucem suam Jesus. Grande ludibrium impiis, grande mysterium piis gloriantibus, quasi in sceptro regni, et est crux candelabrum lucernae quae non erat sub modio ponenda. Primo Dominus crucem portat, quia prior passus est; postea imposita est Simoni Cyrenaeo, quia debemus
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dicto de idenutate essentis sue
cũ patre. ex q̃ uuiunt ñ corpera
quȩ ñ sentiunt. s animę rõnales
medie int̾ đm ⁊ corꝑa. dicꝰto
etiã de minoritate humanita¬
tis. in qua scł moritur. resur ͣ.
suscitat corꝑa ⁊ uidicat. supͥ¬
porut de testimoniũ suis quȩ
ñ indiget hab̾e aħ hsĩe. qui

Expanded text:
Dico de identitate essentiae suae cum Patre, ex qua vivunt non corpora quae non sentiunt, sed animae rationales mediae inter Deum et corpora: dicto etiam de minoritate humanitatis, in qua scilicet moritur, resurgit, suscitat corpora et judicat: supponit de testimoniis suis quae non indiget habere ab homine, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sSi .t.e.xͦ. Non ui̾tatẽ desiderant.
s parant calumniã. ut si dix̾it
se regẽ contͣ augustũ facientẽ
potestati tͣclant. S dñs sic tem¬
perat responsũ: ut nec illis sit
locꝰ calumnie ⁊ fidelibꝰ ꝑꝑ quos

Expanded text:
s palam. Non veritatem desiderant, sed parant calumniam, ut si dixerit se regem, contra Augustum facientem potestati tradant. Sed Dominus sic temperat responsum, ut nec illis sit locus calumniae, et fidelibus
Abbreviated transcription (Latin):
Qthc qͥ scit in t̾rogat an plus diligat. qr
illis diligat tacuit. Ecce docet ñ teme¬
re diffinire de occultis. ⁊ pͥori ꝑiculo
negationis cautius de se respondit.
ant confortare. terrena subsidia si
Inecesse ẽ subditis ꝓ̃uidere. exempla
uirtutũ preberẽ. adu̾sariis obsiste¬
Si me diligis ñ te. pasce ut meos. ñ
ut tuos. głam mea̾ in eis qͣre.nͣ tuam.
mea lucra ñ tua. quiadilectio dĩ ꝓba¬
tur indilectione ꝓrimi. Qui uͦ opus
pietatis negat ꝓrimis: minꝰ dñm di¬
ligit. ħ autẽ karitas ex diuina dat᷑
qra. qd̾ tacite innuit tħc. dũ intͣro¬
gans de amore: dic̾ hic qd̾ ñ alibi. Si¬
mon ioħis .i. obediens cłi gra. quia qd
arclentiꝰ cet̾is diligit & obedit. ñ est

Expanded text:
t quod interrogat an plus diligat, Petillis diligat, tacet. Ecce docet, non temere definire de occultis, et priori periculo negationis cautius de se respondit. ant confortare, terrena subsidia, si necesse est, subditis providere, exempla virtutum praebere, adversariis obsisteSi me diligis, pasce agnos meos. Non ut tuos gloriam meam in eis quaere, non tuam; mea lucra, non tua, quia dilectio Dei probatur in dilectione proximi. Qui vero opus pietatis negat proximis, minus Deum diligit. Haec autem charitas ex divina datur gratia. Quod tacite innuit Joannes dum interrogans de amore dicit hic quod non alibi: Simon Joannis, id est obediens Dei gratia, quia quod ardentius caeteris diligit et obedit, non est
Abbreviated transcription (Latin):
Relictis om̃ib secuti fuerant iħm¬
: Qd̾ si pꝰ mortẽ iħu anteꝗͣ redderet᷑
ieis uiuus. repetissent priorẽ artẽ.
possent uideri ex desꝑatione hoc
res ñ hoium. s piscium. S sciendũ
est ñ phibitos fuisse arte sua licita
uictum querere. apostolatꝰ integͥ¬
tate seruata. cũ unde uiuerent᷑
ñ haberent. ⁊ sic illis laborantibꝰ.
adicit ds̃ necessaria quȩ ꝓmisit.
ħ aũ penuria eoꝵ disposit᷑a ẽ. ut
in piscatione exhiberent᷑ sacͣm̃ta.¬

Expanded text:
Relictis omnibus secuti fuerunt Jesum. Quod si post mortem Jesu antequam redderetur eis vivus, repetissent priorem artem, possent videri ex desperatione hoc res, non hominum sed piscium. Sed sciendum est non prohibitos fuisse sua arte licita victum quaerere, apostolatus integritate servata, cum unde viverent non haberent, et sic illis laborantibus adjecit Deus necessaria quae promisit, hic autem penuria eorum disposita est, ut in piscatione
Abbreviated transcription (Latin):
Sic eũ u.m. Nolo eũ ꝑ martirium
consumare. s eacspectare eũ placi
ueniens recipiam eũ in eterna bea¬
titudine.¬
iołis ñ sit moriturꝰ in carne. s qͥc¬
quid ante passus qd̾ ultimũ in pas¬
sione senium finierit. ñ enĩ ma¬
gnũ erat dare dilecꝰto ñ moriꝰ s

Expanded text:
c veniam. Nolo eum per martyrium consummare, sed exspectare eum placid veniens recipiam eum in aeternam beatitudinenon sit mortuus in carne, sed quidquid ante passus, quod ultimum in pace senium finiret. Non enim magnum erat dare dilecto non mori,
Abbreviated transcription (Latin):
pse ẽ frum̃tũ qͦ uu̾e debet oĩs¬
ficlelis aĩa: granũ cde quo sp̾uał
seges debet surgere. Cum sint
multa grana seminũ: nulli se
cõparat᷑ nisi frumento. Unde
mos eccłie cepit de hoc solo gra¬
no confici corpus clomini¬

Expanded text:
pse est frumentum quo vivere debet fidelis anima. Granum, de quo spiritualis seges debet surgere. Cum sint multa grana seminum, nulli se comparat nisi frumento, unde mos coepit Ecclesiae de hoc solo grano confici corpus Domin
Abbreviated transcription (Latin):
PDe uideis erant qͥ clamabãt bñ¬
dictꝰ qͥ ueñ in noĩe dñi. Mͦ gentiles
qͣrt̃ uid̾e. scce duo parietes concur
istis uolentibꝰ uid̾e̾ iħm. s occasio¬
ne hoꝵ aununciat uenturã ple¬
nitudinẽ. eo głificato in celis. S¬

Expanded text:
De Judaeis erant, qui clamabant: Benedictus qui venit in nomine Domini; modo gentiles quaerunt videre, ecce duo parietes concurristis volentibus videre, sed occasione horum annuntiat venturam plenitudinem gentium eo in coelis
Abbreviated transcription (Latin):
Dicto qd̾ annas misit iħm adcay¬
phan: redit ad locũ narrationis
ubi reliquerat petrũ. ut explicet
qd̃ in domo anne de trina petri
negatione contigerat.

Expanded text:
Dicto, quod Annas misit Jesum ad Caipham, redit ad locum narrationis ubi reliquerat Petrum, ut explicet quid in domo Annae de trina Petri negatione contigerat.
Abbreviated transcription (Latin):
dut ꝓpħia impleret᷑. Sic̃ agnꝰ corã ton¬
dente sine uoce. sic ñ aꝑuit os suũ. Que
similitudo de agnodata est. ut in suo
silentio ñ reus. s in nocens haberetur.
ñ enĩ ut ꝯsciꝰ conuincitur. s ut man¬
suetꝰ pro aliis immolatur.

Expanded text:
tia impleatur: Sicut agnus coram tondente sine voce, sic non aperuit os suum . Quae similitudo de agno data est, ut in suo silentio non reus sed innocens habeatur. Non enim ut conscius convincitur, sed ut mansuetus pro aliis immolatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bent lacͥmas quodã modo nuncian¬
Ites gaudiũ. At illa putans eos int̾ro¬
gare nescientes: ꝓdit causã lacrimaꝵ
¶Que putat ortulanũ dic̃ dñm. ut
houorificaret hoĩem a qͦ rogabat be
cat magistrũ. qr recolit eũ aquodis¬
cernere humana & diuina discebat.

Expanded text:
bent lacrymas quodammodo nuntiantes gaudium. At illa putans eos interrogare nescientes, prodit causam lacrymarum: Quem putat hortulanum dicit Dominum, ut honorificaret hominem a quo rogabat bencat magistrum, quia recolit eum a quo discernere humana et divina discebat.
Abbreviated transcription (Latin):
udiciũ .i. disc̾tio qd̾ discernit causã
credentiũ a suꝑbis. Iudiciũ . it. dãpna¬
tionis ñ mͦ s in fine faciet. Un ego ñ
iudico quẽꝗͣ.¬
¶Am̃ am̃. d .ii. Quia pharisei iactabãt
se uid̾e qd̾ possent. si oues xp̃i essent.
̃dñs econt᷑ eoꝵ arrogantiã de grege
suo. ⁊ de ostio gͦ intratur in ouile.
simili tudin ẽ ꝓpoñ oftendens qd̾ nec
sap̾ia nec obseruatio legis. nec bona
sꝙ occidũt.
suas fac̃. lat᷑ qr qd̃ furatꝰ ẽ occidit.
sOm̃s qui ueritatẽ tenent ⁊ docent in
xpͣo pastore: sunt unus pastor
:cuĩ pascendi oues. ut ipse pꝰ exponit.
qͥ ꝑ se ostiũ intrat in ouile ouium.
S qͥa alii cõparticipes st̃ ei pastora¬
lis officii. quȩ de eo ꝓpͥe dnr: etiã eis
suo mͦ ꝯgruunt: ostiũ ẽ qͦ intratur.
sub eo pastor: ꝑ ipsũ ostiũ intrat ad
corda ouiu. Quia si aliud p̃dicat: non

Expanded text:
um, id est discretio quod discernit causam credentium a superbis. Judicium enim damnationis non modo, sed in fine faciet; unde: Ego non judico queamen dico vobis. Quia Pharisaei jactabant se videre, quod possent, si oves Christi essent, Dominus contra eorum arrogantiam de grege suo, et de ostio quo intratur in ovile similitudinem proponit, ostendens quod nec sapientia, nec observatio legis, nec bona et occidunt.suas facit. Latro, quia quod furatus est occidit. Sed omnes qui veritatem tenent et docent in Christo pastore, sunt unus pastor.cium pascendi oves, ut ipse post exponit, qui per se ostium intrat in ovile ovium. Sed quia alii comparticipes sunt ei pastoralis officii, quae de eo proprie dicuntur, etiam eis suo modo congruunt. Ostium est quo intratur, sub eo pastor, per ipsum ostium intrat in corda ovium; quia si aliud, praedicat, non
Abbreviated transcription (Latin):
scripsit hec. Et scimus quia uerum
est testimonium euis. Sunt autem
& alia multa quȩ fecit iħc. quȩ si
scribantur per singula. nec ipsum
arbitror mundũ capere posse eos
qui scribendi sunt LiBROS.

Expanded text:
t haec: et scimus, quia verum est testimonium ejus: sunt autem et alia multa, quae fecit Jesus: quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere posse eos, qui scribendi sunt, libros.
Abbreviated transcription (Latin):
Data sententia iusticie. qr illi conscii
maloꝵ ꝑcussi sunt. iterũ scribit in
nos sic̃ ⁊ante correctionẽ alteri᷑:
ita & pꝰ. nosmetipsos humilit̾ in¬
uestigare. ne ide ł aliud simile in no

Expanded text:
Data sententia justitiae qua illi conscii malorum, percussi sunt, iterum scribit in nos sicut et ante correctionem alterius, ita et post nos ipsos humiliter investigare, ne idem vel aliud simile in no
Abbreviated transcription (Latin):
¶Erectꝰ priꝰ in uidicio iusticie. itẽ.¬
u erectꝰ dat sententiã miscd̾ie: quia
hoc utrũq face̾ diuinȩ potentie ẽ.
qͥ sine peccato ẽ puniret. dic̃ eiut
Imisericors p̃t̾ita dimittens. nͨe.tc.¬

Expanded text:
Erectus prius in judicio justitiae, erectus item dat sententiam misericordiae, quia hoc utrumque facere est divinae potentiae. qui sine peccato est, eam puniret: dicit ei, ut misericors praeterita dimittens, nec
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ est unꝰ deus. s scͥptura nos non
lauat. nͥ ad nos descendat. Cum
ita loquitur: intelligamꝰ distin
÷̃ sic̃ &̾ nos hec est paa illa & beati¬
Itudo in futuro scło. ꝓptͣ quã oĩa
fiunt: ꝓpt̃ quã ⁊ se lõcutũ dic̃ mun

Expanded text:
qui est unus Deus. Sed Scriptura nos non levat, nisi ad nos descendat. Cum ita loquitur, intelligamus distinm sicut et haec est pax illa et beatitudo in futuro saeculo, propter quam omnia fiunt, propter qua
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis. ñ differas głam re¬
surronis. ut filiꝰ tuus clarificet te.
⁊ si claritas patͥs nec augeri nec
minui pot̾. in se: apd̃ hoĩes minor
erat. dũ in iudea sola notꝰ. s ꝑ re¬
surrectionẽ filii ubiq innotuit.

Expanded text:
humilitatis, non differas gloriam resurrectionis, ut Filius tuus clarificet te. Et sic claritas Patris nec augeri nec minui potest in se. Apud homines minor erat dum in Judaea sola notus, sed per resurrectionem Filii ubique innotuit.
Abbreviated transcription (Latin):
bitis patrib murmuratoribꝰ quoꝵ¬
filu estis murmurando. ñ fuit pa¬
nis uitȩ. qr ñ intellexert̃ in eo spũ¬
manducauert̃. sic ⁊ qͥ uerba mea sp̾u¬
alit̃ accipiunt.

Expanded text:
bitis, patribus murmuratoribus quorum estis filii, murmurando non fuit panis vitae, quia non intellexerunt in eo spirmanducaverunt. Sic et qui modo verba mea spiritualiter accipiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
s ñ potestis qd̾ dico cognoscere.
qr ñ potestis audire. cum non
uelitis c̾dendo corrigi. ⁊ hoc
q̃r. : quia ex cliabolo estis. &¬
filii diaboli ꝑseuerare elegistĩ
nichei dict̃. s unitando. Uñ &

Expanded text:
non potestis quod dico cognoscere, quia non potestis audire, cum non velitis credendo corrigi. Et hoc quare? Quia ex diabolo estis: filii diaboli perseverare elegistis.nichaei dicunt, sed imitando; unde et
Abbreviated transcription (Latin):
patri. ¶Quia equalis sum patri.
⁊ uno honore cum eo honorandus
Gͦ qui audit u̾bũ meũ .i. qui credit
dit ñ mͥ. s ei qui me misit. quia
uerbũ eiꝰ est in me. immo ego sũ
ũbũ eiꝰ. Qui ergo ei credit. credit
uerbo eius .i. michi.
¶Transit a morte. Hic a morte in fide¬
litatis. ad uitã fidei ⁊ iusticie. post
a corruptione ad et̾nitatẽ. De pͥma
aut̃ resurrectione apertiꝰ subdit.
Amen amen dico uobis. quia ue¬
nit hora .n .n.e.¬

Expanded text:
etc. Quia aequalis sum Patri et uno honore cum eo honorandus, ergo qui audit verbum meum, id est, qui credit dit, non mihi, sed ei qui me misit: quia verbum ejus est in me, imo ego sum verbum ejus. Qui ergo ei credit, credit verbo ejus, id est mihi. Sed transiit. Hic a morte infidelitatis ad vitam fidei et justitiae, post a corruptione ad aeternitatem. De prima autem resurrectione apertius subdit: Amen, amen dico vobis, quia venit hora et n
Abbreviated transcription (Latin):
disserendis ħ genere loqͣndi utit᷑.
qͦ mͣtes paruuloꝵ possit excitare.
⁊ si ñ implere. ⁊ qͦ m̃tes adultorũ
exerceant᷑ ⁊ pascant᷑. dic̃ it. de dei
non scd̾m littãm ut in hõib fier&
accipienda st̃ s mistice. Iuis aut̃
hec secreta dic̃. ut ñ conturbent᷑
uel ut forte turbati medicũ q̃rant.
ꝑꝑ nos etiã ut nob̾ scriberent᷑ que
non bñ intellecta in ui̾tate ducerẽt.

Expanded text:
disserendis hoc genere loquendi utitur, quo mentes parvulorum possit excitare, et si non implere, et quo mentes adultorum exerceantur et pascantur. Dicit enim de deitnon secundum litteram ut in hominibus fieret accipienda sunt, sed mystice. Ille autem haec secreta dicit, ut conturbentur, vel ut forte turbati medicum quaerant. Propter nos etiam ut nobis scriberentur, quae non bene intellecta in errorem,
Abbreviated transcription (Latin):
ñ timẽs teneri. qͥ pꝰea eisd̾ colloquitur.
s signare uolens qd̾ altitudo eiꝰ ñ pot̃
intelligi. fug̃ in montẽ. ascendita d¬
celos. solus sac̾dos int̃pellans ꝓppło
foris ostituto. qͥ interĩ iacꝰtatur flu¬
cꝰtibꝰ. Uñ subdit. Ut au sero factũ est.
Sero mundi ẽ pꝰ ascensionẽ dñr in qͦ
discpłi descencdt̾ ad labores mundi.

Expanded text:
n timens teneri, qui postea eisdem colloquitur, sed signare volens quod altitudo ejus non potest intelligi. Fugit in montem, id est ascendit coelos, solus sacerdos interpellans pro populo foris constituto, qui interim jactatur fluctibus, unde subdit: Ut autem sero factum est. Sero mundi est post ascensionem Christi in quo discipuli descendunt ad labores mundi,
Abbreviated transcription (Latin):
eccła figurã gerebant. uiso dño su¬
per flucꝰtꝰ maris ad se uenientẽ
timuerunt. ⁊ ut alĩ eugłista aꝑtiꝰ
dic̃: fantasma credidert̃ eũ. Miste¬
rio ñ uacat. quia adhue hodie mul¬
tide eccła cũ audiunt sibi ꝑsua¬
deri ut p̃sentia bona ⁊ caduca pro
et̃nis qͣndoq habendis dimittant:
timent. ⁊ se decipi credunt. quibꝰ

Expanded text:
m figuram gerebant, viso Domino super fluctum maris ad se venientem timuerunt, et ut alius evangelista apertius dicit, phantasma crediderunt eum, mysterio non vacat, quia adhuc hodie multi in Ecclesia, cum audiunt sibi persuaderi ut praesentia bona et caduca pro aeternis quaecunque habendis dimittant, timent et se deceptos credunt, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
bia eos excecat. ⁊ ambitio laudis que
appetit de se existimari qd in se non
ħnt. ⁊ suꝑalios se effert. humilieã
uͦ soliꝰ diꝰ głam querit. eiq soli pla¬
cere appetit.¬

Expanded text:
erbia eos excaecat et ambitio laudis, quae appetit de se existimari quod in se non habet, et super alios se efferre, humilitas vero solius Dei gloriam quaerit, eique soli placere appetit.
Abbreviated transcription (Latin):
strategeminata appellantur. ꝓpͥe
mmen strtegẽmata sunt: que ad
rem ꝑtinent militarem. Nam et
ab eo dicuntur stratilates. Que uͦ
contra ꝓprie appellationis notam
ad res alias ꝑtinent. ulio frontino
teste strategeminatica appellant᷑.
Distat enim strategẽmaticum a stͣ¬
sp̃e. Redit int̾im publius clodius
ut ipsius pauca subiciam. quorum
uł minimuni dixisse mauis ẽ. et
fructuosius ad głam: qm fecisse qd̾
faciunt. qui seipsos euiscerant ob
inanem laudis amorem. Att ergo.
beneficium accepit dando. qui dig
no dedit. feras non culpes. quod imi¬
tari ñ potest. Cui plus licet qmͣ par
est. plus uult qmͣ licet. Comes facun¬
dus in uia ꝓ uehicło ẽ. Frugalitas¬
est miseria rumoris boni. herectis
fletus. sub ꝑsona risus est. furor fit
num accusat: qui it̾um naufragi¬
um fecit. Himium alt̾cando: ueri¬
tas amutit᷑. pars beneficii est. qͦd¬
petitur si cito neges. Ita amicũ ha¬
beas. ut posse inimicum fieri putes.

Expanded text:
strategemata appellantur. Proprie strategemata appellantur. Proprie tamen strategemata sunt, quae ad rem pertinent militarem. Nam et ab eo dicuntur stratilates. Quae vero contra propriae appellationis notam ad res alias pertinent, Julio Frontino teste, strategematica appellantur. Distat enim strategematicum a striffert. Redit iterum Publ. Clodius, ut ipsius pauca subjiciam, quorum vel minimum dixisse, majus est, et fructuosius ad gloriam, quam fecisse quod faciunt, qui se ipsos eviscerant ob inanem laudis amorem. Ait ergo Beneficium accepit dando, no dedit. Feras, non culpes, quod mutari non potest. Cui plus licet quam par est, plus vult quam licet. Comes facundus in via pro vehiculo est. Frugalitas miseria est rumoris boni. Heredis fletus sub persona risus est. Furor fit num accusat, qui iterum naufragium facit. Nimium altercando veritas amittitur. Pars beneficii est, qpetitur si cito neges. Ita amicum habeas, ut posse inimicum fieri putes.
Abbreviated transcription (Latin):
innocentia uixit: ut centesimo et
septimo anno interrogatus quare
nicħ inquit habeo quod senectittẽ
meam accuset. hoc credo accidisse
ex gr̃a ⁊ multa ꝑicia litt̾arum. qͥ¬
biis etate sua prestabat adeo ut pͥmꝰ
in conuentu poscere ausus sit qua
de re quisq audire uellet. Und̃ ⁊ ei
in templo delphici appollinis uniu̾sa
g̾cia statuam ex solido auro posuit.
cum ceteroꝵ ad id̾ tempus auratas
collocasset. Occurrent multa huiꝰmͦs
que lauidis uere pot̾unt prestare ma¬
teriam. si quis antiquoꝵ nafredicta
uł facta strategẽinata ⁊ strategem¬
matica quoq recenseat. Cet̾m. qͥa
sepe strategeprina tũ mentio facta ẽ:
⁊ res nominis non usq qͣq cunctiꝰ ra¬
ignotuit: ualerius maximꝰ stra .b.¬
tegenimata sic diffinit. ut dicat qi
est pars calliditatis egregia. ⁊ ab oĩ
repechensione ꝓcul remota. cuius o¬
ꝑa quia appellatione uix appte ex¬
permi possunt. greca ꝓniuitiatione

Expanded text:
innocentia vixit, ut centesimo et innocentia vixit, ut centesimo et septimo anno interrogatus, quareuia nihil, inquit, habeo quod senectutem meam accuset. » Hoc credo accidisse ex gratia, et multa peritia litterarum, quibus aetate sua praestabat, adeo ut primus in conventu poscere ausus sit, qua de re quisque audire vellet: unde et ei in templo Delphici Apollinis universa Graecia, statuam ex solido auro posuit, cum caeterorum ad id tempus auratas collocasset. Occurrent multa hujusmodi, quae laudis verae poterunt praestare materiam, si quis antiquorum vafre dicta vel facta strategemata, et strategematica quoque recenseat. Caeterum quia saepe strategematum mentio facta est, et res nomine non usquequaque cunctis innotuit: Valerius Maximus strategemata sic diffinit, ut dicat quia est pars calliditatis egregia, et ab omni reprehensione procul remota, cujus opera, quia appellatione vix apte exprimi possunt, Graeca pronuntiatione
Abbreviated transcription (Latin):
laudare se uani. ⁊ uttuꝑare stułti ẽ.
Agesilaus cum adu̾sus rem ꝑublicã
latedemoniorũ ortam sedicionem de
nocte comꝑisset. leges ligurgi conti¬
nuo abrogauit. que cdeindẽ prena¬
tis supplicium sumi uetabant. Cõ¬
prehensis autem et interfectis sump¬
tibus: e uestigio casctem restituit. si¬
mul utrumq ꝓtudens ne salutaris
ammaduersio. uł inuista e̾ẽt. uel
uire impediretur. Hannibal na¬
uali prelio uictus timens amisse
cdasis penas dare: offensam au̾tit as¬
tutia. Nam ex illa infelici pugna
peiusqm mali minitus domum ue.¬
nerit. unum ex amicis misit car¬
taginem. Qui curiam ingressus:
statim quesuut an cum romani¬
rum copiss que suꝑuen̾unt opor¬
teret dimnicari. Senatu uͦ accla¬
mante opoetet. dimicauit inqͥt
mintius ⁊ suꝑatus ẽ: non relit¬
quens eis liberum ut dampnarẽt
factum. quod ipsi uidicau̾ant
facienctum. Gorgias leontimus
isocratis ⁊ complmum magni
ingenii uireeum preceptor. ea

Expanded text:
laudare se vani, et vituperare se, stulti est. laudare se vani, et vituperare se, stulti est. Agesilaus cum adversus rempublicam Lacedaemoniorum ortam seditionem de nocte comperisset, leges Lycurgi continuo abrogavit, quae de indemnatis supplicium sumi vetabant. Comprehensis autem et interfectis sontibus, evestigio easdem restituit, simul utrumque providens, ne salutaris animadversio vel injusta esset, vel jure impediretur. Hannibal, navali praelio victus, timens amissae classis poenas dare, offensam avertit astutia. Nam ex illa infelici pugna, priusquam nuntius mali domum veniret, unum ex amicis misit Carthaginem. Qui curiam ingressus, statim quaesivit, an cum Romanorum copiis, quae supervenerunt, oporteret dimicari. Senatu vero acclamante: Oportet! « Dimicavit, inquit nuntius, et superatus est, non relinquens eis liberum, ut damnarent factum, quod ipsi judicaverant faciendum. » Gorgias Leontinus Isocratis, et complurium magni ingenii virorum praeceptor, ea
Abbreviated transcription (Latin):
siquis penitus cognoscat qmͣ mul¬
tis sollicctudinib ⁊ ꝑiculis ⁊ mise¬
riis sit refertus.: ne himi quidem
iacentem tollat. Aristophanes qͦꝙ
ñ oportere inquit in urbe niterre
leonem. sin antem altus sit obseqͥ
ei conuenire. Monet enim ut preti¬
pue nobilitatis ⁊ conctatti ingenii
uiuenes refrenent᷑. nimio n̾o fauo¬
re ac ꝓfusa inctulgentia parti quo
nuniis potentiam obtineant: ne n¬
pectiantur quidem. quod stultũ
⁊ mittile sit eas obtrectare uire. qͣs
ipse foueris. Aristotiles quoꝙ. cali¬
stenem aucłitorem suum ad alexã¬
drum mittens hocetatus est: ut
cum eo nunqm aut iocunclissime
loqueretur. quo scił aput regias
aures uł silentio tutior: uł sermone
eẽt acceptior. At ille dum alexat⁊¬
ddrum ꝑsica salutatione exultantẽ
obiurgat. ⁊ mores enis studet com¬
ponere: uita priuatus est. Idem a¬
rastotiłis de semetipso in neutram
partem loquentum ẽẽ dicebat. qm̃

Expanded text:
si quis penitus cognoscat, quam mulsi quis penitus cognoscat, quam multis sollicitudinibus, et periculis, et miseriis sit refertus, ne humi quidem jacentem tolleret. Aristophanes quoque non oportere, inquit, in urbe nutrire leonem, sin autem alitus sit, obsequi ei convenire. » Monet enim ut praecipuae nobilitatis et concitati ingenii juvenes refrenentur: nimio vero favore, ac profusa indulgentia parci, quo minus potentiam obtineant, ne impediantur quidem, quod stultum et inutile sit eas obtrectare vires, quas ipse foveris. Aristoteles quoque Callisthenem auditorem suum ad Alexandrum mittens, hortatus est, ut cum eo nunquam, aut jucundissime loqueretur, quo scilicet apud regias aures vel silentio tutior, vel sermone esset acceptior. At ille dum Alexandrum Persica salutatione exsultantem objurgat, et mores ejus studet componere, vita privatus est. Idem Aristoteles de semetipso in neutram partem loquendum esse dicebat, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
tum. aut mutatoria nestium un¬
ꝑite multitudis aspectib ingessis¬
sent: Age quid salonis prudentia
m̾uerit. felicitatis inquit iudex di¬
es ultimus est: ⁊ appellationis ho¬
norem sapienti confirmat rogus.
Siquidem rerum mnicia debentur
fortune. pħiam solus consecrat finiꝰ.
Idem nichil homini metuendum.
nisi ne finis pħiam excludat.
Unde cum ex amicis quendã gͣ¬
uiter merentem uideret. ꝑduxit
reti. Demide cogita nunc tecum in¬
quiti qm̃ multi luctus sub hiis tec¬
tis ⁊ olim fuerit ⁊ mͦ u̾sentur. ⁊ in
sequentib scłis sint fictiri. ⁊ unt¬
te mortalium incommoda tanꝙ̃
peopria deflere. Quia si recte int̾en¬
das: urbes nicħ aliud sunt qm̃ hu¬
manarum clactium miseranda cõ¬
septa. Rex etiam ille sũbtilis iudi¬
tis. quem ferunt auctore ualerio tͣ¬
aditum sibi diadema priusqĩ capi¬
ti impon̾et. recentem pannum dui
considerasse atq lixisse. O nobile
magis qm̃ felicem pannum. quen

Expanded text:
tum, aut mutatoria vestium imtum, aut mutatoria vestium imperitae multitudinis aspectibus ingessissent? Age quid Solonis prudentia meruit? « Felicitatis, inquit, judex, dies ultimus est, et appellationis honorem sapienti confirmat rogus. Siquidem rerum initia debentur fortunae, philosophiam solus consecrat finis. Idem, nihil homini metuendum, nisi ne philosophiam finis excludat. » Unde cum ex amicis quemdam graviter moerentem, videret, perduxit ret. Deinde: « Cogita nunc tecum, inquit, quam multi luctus sub his tectis, et olim fuerint, et modo versentur, et in sequentibus saeculis sint futuri, et mitte mortalium incommoda tanquam propria deflere. Quia si recte intendas, urbes nihil aliud sunt, quam humanarum cladium miseranda consepta. » Rex etiam ille subtilis judicii, quem ferunt, auctore Valerio, traditum sibi diadema priusquam capiti imponeret, recentem pannum diu considerasse atque dixisse: « O nobilem magis, quam felicem pannum, quem
Abbreviated transcription (Latin):
ita minme iustum anmo uolu̾e.
Puestigio uniu̾sa concio clamat
itͥ quod iustum ẽ minime expecti¬
re: eumq uissit desistere ab incepto.
Sic ego edicto ciuum antelata est
iusticia prudentia peudentie. immo
⁊ non ẽẽ prudentiam. sed pocius calli¬
ditatem: cui iusticia adu̾satur. Tale¬
ucus urbe lodensium a se salubrumis
atꝙ utilissimis legib munita. cum
filius eius adulterii crimine damp¬
natus. sccłm uis ab eo constitutũ utro¬
ꝙ ocło priuari debuerit. ac tota ci¬
uitas in honorem patris neccessita¬
tem pene adolescentulo remitteret:
aliq̃m ctui repugnauit. Adultimũ
ppłi pretib euictus. prius suo eruto
deinde filii ocło: usum uidencti utris¬
q reliquit. Ita debitum supplicui mo¬
ctum legi reddidit. equitatis admni¬
rabili temꝑamento se inter miseri¬
cordem patrem ⁊ legis latorem iustũ¬
partitus. Nonne memoria talium
fidelius in heret mentib auditorũ.
qm̃ si nebulonum allussent exerci¬

Expanded text:
ita minime justum animo volvere. ita minime justum animo volvere. E vestigio universa concio clamat, id quod justum non est, minime expedire, eumque jussit desistere ab incepto. Sic ergo edicto civium antelata est justitia prudentiae, imo et non esse prudentiam, sed potius calliditatem, cui justitia adversatur. Zaleucus, urbe Locrensium a se saluberrimis atque utilissimis legibus munita, cum filius ejus adulterii crimine damnatus, secundum jus ab eo constitutum, utroque oculo privari debuerit, ac tota civitas in honorem patris necessitatem poenae adolescentulo remitteret, aliquandiu repugnavit. Ad ultimum populi precibus evictus, prius suo eruto, deinde filii oculo, usum videndi utrique reliquit. Ita debitum supplicii modum legi reddidit, aequitatis admirabili temperamento, se inter misericordem patrem, et justum legislatorem partitus. Nonne memoria talium fidelius inhaeret mentibus auditorum, quam si nebulonum aluissent exerci