comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dispoint mobilem nexum atq ordinem temporalẽ
Quo fit ut onnã que fato subsũt prouidencie quoq
subiecta funit cur ipm̃ eciã subiacet fatum ⁊̃ Quedam
bero que sub prouidencia locata funt fati seriem suꝑãt
Eabero fuit que prime propinqua duuinitati sca¬
biliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedut
Nam ut orbium crca eundem cardinem sese uertencid
in est intimuus ad simplicitatem medietatis accedit
Ceterorum q extra locatorũ ueluti cardo quibã c̾ta
quem bersentur exiscit. Extimus uero maiore ãbitu
rotatus quanto apmitti media indiuitate distessit
tanto amplioribus spatus explicatur:. Si quid bo
illi medio se conueccat et societ in simplicitate cogit᷑
diffundi q ac deffluere cessat simili racione quod
longuis a prima mente discedit maioribus fati
nexibus implicatur ac canco aliquid fato liberum est
Quanto illum rerum cardinem uicimus petit/ Quod¬

Expanded text:
disposuit mobilem nexum atque ordinem temporalem. disposuit mobilem nexum atque ordinem temporalem. Quo fit ut omnia quae fato subsunt prouidentiae quoque subiecta sint, cui ipsum etiam subiacet fatum, quaedam uero quae sub prouidentia locata sunt fati seriem superent; ea uero sunt quae primae propinqua diuinitati stabiliter fixa fatalis ordinem mobilitatis excedunt. Nam ut orbium circa eundem cardinem sese uertentium qui est intimus ad simplicitatem medietatis accedit ceterorumque extra locatorum ueluti cardo quidam circa quem uersentur exsistit, extimus uero maiore ambitu rotatus quanto a puncti media indiuiduitate discedit tanto amplioribus spatiis explicatur, si quid uero illi se medio conectat et societ in simplicitatem cogitur diffundique ac diffluere cessat: simili ratione quod longius a prima mente discedit maioribus fati nexibus implicatur ac tanto aliquid fato liberum est quanto illum rerum cardinem uicinius petit; quod
Abbreviated transcription (Latin):
atq explicata temporibus fatum uocetur ¶ Et licz
diuersa sint. alterum pend ex altero. Or do nãq
fatalis ex prouidencie simplicitate procedit: Sic᷑.
emm artifex faciende rer formain mente ꝑcipiẽs¬
mouet operis effectum ⁊ quod simplicit̾ pñtarieq pros¬
pexerat, per temporales ordines du cit. Ita deus, proui¬
dencia quidem singuloriter scabiliterq facienda dis¬
ponit ¶ Pato uero hec ipã q̃ disposutt multiplicitꝰ
ac temporaliter amminstrat ¶ Dme igitur fa¬
mulantibus quibusdam prouidencie diuimis spir¬
tibus, fatum exerceatur. seu anima seu tota inser¬
uience natura seu celestibus siderum motibus. seu
angelica uirtute seu demonum baria solercia seu
aliquibus horum seu omĩbus facilis series texitur¬
¶ Illud certe maiifescum est ita inmobilẽ simplicẽ¬
Iqz gerendarum formam rerum esse prouidenciã¬
¶ Fatum bero eorũ que diuina simplicitas gerenda

Expanded text:
atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet atque explicata temporibus fatum uocetur. Quae licet diuersa sint, alterum tamen pendet ex altero. Ordo namque fatalis ex prouidentiae simplicitate procedit. Sicut enim artifex faciendae rei formam mente praecipiensmouet operis effectum, et quod simpliciter praesentarieque prospexerat, per temporales ordines ducit, ita deus prouidentia quidem singulariter stabiliterque facienda disponit, fato uero haec ipsa quae disposuit multipliciter ac temporaliter amministrat. Siue igitur famulantibus quibusdam prouidentiae diuinis spiritibus fatum exercetur seu anima seu tota inseruiente natura seu caelestibus siderum motibus seu angelica uirtute seu daemonum uaria sollertia seu aliquibus horum seu omnibus fatalis series texitur, illud certe manifestum est immobilem simplicemque gerendarum formam rerum esse prouidentiam, fatum uero eorum quae diuina simplicitas gerenda
Abbreviated transcription (Latin):
turarum progressus et quicquid aliquo moueatur
modo causas, ordinem formas. ex diuine mentis
stabilitate sortitur: hec in sue simplicitatis arte cõ¬
poĩta. multiplicem in rebus regendis modum
statuit ¶ Qui modus cum in ipã diuine ĩ telli¬
gencie puritate conspicit᷑. prouidencia nonimatꝰ
Tum bero ad ea que mouet atq disponit reflur
fatũ / a ueteribus appellatum est ¶ Que diu̾sa
eẽ facile liquebit. si quis utriusqz uim mente ce¬
spexerit. ¶nam prouidencia est ipa illa dimma
rcio in sũmo omniũ principe constituta que
mobilibus dispoĩcio. per ꝙͣ prouidencia suis queq
neccit ordmmibus ¶ Prouidentia namo cuncta
pariter, quãuis diuersa quãis infinita complet¬
citur ¶ Latum uero, singula digit in motu lo¬
cis formis ac temporibus distabuta ut h ͭ lꝑãlu
ordinis explicatio in diuine mentis aduata pros¬
pectu prouidencia fit eadem bero adunacio digesta

Expanded text:
turarum progressus et quicquid aliquo mouetur turarum progressus et quicquid aliquo mouetur modo causas, ordinem, formas ex diuistabilitate sortitur; hec in sue simplicitatis arce composita, multiplicem rebus gerendis modum statuit. Qui modus cum in ipsa divine intelligentie puritate conspicitur, providentia nominatur. Cum vero ad ea que movet atque dfatum a ueteribus appellatum est. Quae diuersa esse facile liquebit, si quis utriusque uim mente conspexerit. Nam prouidracio> in summo omnium principe constituta, que mobilibus dispositio per quam prouidentia suis quaeque nectit ordinibus. Prouidentia namque cuncta pariter quamuis diuersa quamuis infinita complectitur; fatum uero singula digerit in motum locis formis ac temporibus distributa, ut haec temporalis ordinis explicatio in diuinae mentis adunata prospectum prouidentia sit, eadem uero adunatio digesta
Abbreviated transcription (Latin):
s cum tui muneris fit latentium rerũ
causas euoluere ue latas qz calignie ex
Tum illa paulisper arridens, ad rem me inquit q̃situ
omñ maximam uocas cui iux exhausci quicquid
satis est: Talis namqz materia est ut una dubi¬
cacione succisa ĩnumerabiles, alie uelud idre capita
subcrestant, net ullus fuerit modus, insi quis
eas uinacissimo mentis igne coherceat ¶ In hac
emm de prouidencie simplicitate de fatt᷑serie, de
repentinis cafibus, de cognicoe̾ ac predescinacõe di¬
uina de arbitru libertate queri solz. Que quãti
honeris sunt ip̃e perpendis Sr qm̃ hec quoq
te nosse quedam med̾icine tue pocio est. ꝙͣꝙͣ angu¬
sto limite tp̃is septi. tñ aliquid deliberare conabim¬
Q si te musia carmmnis oblectamenta, delectant hãc
oportet paulisper, differas uoluptatem, dui nexas
sibi ordine contexo raciones ¶ ut libet miqͣm
Cum uelus ab alio orsa principio ita disseruit ¶P.
Ommũ generacio rerum cunctusqz mutalium na¬

Expanded text:
 cum tui muneris sit latentium rerum causas euoluere uelatasque caligine exp– Tum illa paulisper arridens: Ad rem me, inquit, omnium quaesitu maximam uocas, cui uix exhausti quicquam satis sit. Talis namque materia est ut una dubitatione succisa innumerabiles aliae uelut hydrae capita succrescant; nec ullus fuerit modus nisi quis eas uiuacissimo mentis igne coherceat. In hac enim de prouidentiae simplicitate, de fati serie, de repentinis casibus, de cognitione ac praedestinatione diuina, de arbitrii libertate quaeri solet, quae quanti oneris sint ipse perpendis. Sed quoniam haec quoque te nosse quaedam medicinae tuae portio est, quamquam angusto limite temporis saepti tamen aliquid deliberare conabimQuodsi te musici carminis oblectamenta delectant, hanc oportet paulisper differas uoluptatem dum nexas sibi ordine contexo rationes. – Vt libet, inquam. – Tunc uelut ab alio orsa principio ita disseruit: Omnium generatio rerum cunctusque mutabilium na
Abbreviated transcription (Latin):
sue renũciare uoluerunt. Quorum seneca opes eciã¬
suas tradere neromi seq motium conferre cognatus est. Sz

Expanded text:
suae renuntiare uoluerunt, quorum Seneca opes esuas tradere Neroni seque in otium conferre conatus est; s
Abbreviated transcription (Latin):
Lacrimis acq dolore cabescit. Quid dicam liberos consu¬
lares quorum iam ut in idetatis. pueris uel patermͬ auit
cura retinende uite./o. ce si tua bona cognostas felicem¬
dicerim. cui simperunt eciam nunc que uita nemo du

Expanded text:
lacrimis ac dolore tabescit. Quid dicam liberos consulacrimis ac dolore tabescit. Quid dicam liberos consulares, quorum iam ut in id aetatis pueris uel paterni uel atalibus uitae cura retinendae, o te, si tua bona cognoscas, felicem, cui suppetunt etiam nunc quae uita nemo du
Abbreviated transcription (Latin):
hemencius. coͣqͣuit. nam in omni aduersitate fortune
infelicissimum est genus infortumi fuisse felicem ¶x̃. S
quod tu inquit false opinionis supplicium luas. id reb¬
meis, iure imputare non possis. Nam si te hoc nomẽ
mane fortuite felicitatis mouet ꝙͣplurimis maximis¬
qz habundes mecum reputes licet. Igitur si quid in oĩ
fortune tue censu preciosissimum possidebas id tibi diui¬
ntus illesum adhuc inuiolatumq seruat᷑ poteris ne me¬
liora queqz retinens, de infortumo iure causari ¶ Atqui
uĩget incolumis illud preciosissimum generis humani
decus, symacus socer quod uite precio non segnis e¬
meres / uir totus ex sapientia uirtutibus qz factus
suarum securus tuis ingemiscit iniuriis uiuit uxor
ingemio modesca pudicicie pudore precellens, et ut om̃s
eius doces breuiter includam patri similis. uiuit inꝙͣ
tͥq tantum uite hiuius. exosa sprrtum seruat. qͦ ymo
felicitatem mimu tuã uel ipa concesserim. tui desiderio

Expanded text:
hementius coquit; nam in omni aduersitate fortunae infelicissimum est genus infortunii fuisse felicem. – Sed quod tu, inquit, falsae opinionis supplicium luas, id rebus iure imputare non possis. Nam si te hoc inane nomen fortuitae felicitatis mouet, quam pluribus maximisque abundes mecum reputes licet. Igitur si quod in omni fortunae tuae censu pretiosissimum possidebas id tibi diuinitus inlaesum adhuc inuiolatumque seruatur, poterisne meliora quaeque retinens de infortunio iure causari? Atqui uiget incolumis illud pretiosissimum generis humani decus Symmachus socer et, quod uitae pretio non segnis emeres, uir totus ex sapientia uirtutibusque factus: suarum securus tuis ingemescit iniuriis. Viuit uxor ingenio modesta, pudicitia pudore praecellens et, ut omnes eius dotes breuiter includam, patri similis; uiuit, inquam, tibique tantum uitae huius exosa spiritum seruat, quoque felicitatem minui tuam uel ipsa concesserim, tui desiderio
Abbreviated transcription (Latin):
ee pendulum solute
ondus ferre recusant
ugiens periculosam
Sortem se dis amene
Humili doniũ memento
Certus figere saxo
Quamuis touet riums
Miscens equora uentus
Tu conditus quieti
Celix robore ualli
Duces serenus euum
idens etheris iras
bnte iain mearum fomenta descendunt
Pdaulo ualidioribus nunc utendum puto
age qm̃m si ĩãm caduca et momentanea fortune dona

Expanded text:
e pendulum solutae Pondus ferre recusant. Fugiens periculosam Sortem sedis amoenae Humili domum memento Certus figere saxo. Quamuis tonet ruinis Miscens aequora uentus, Tu conditus quieti Felix robore ualli Duces serenus aeuum Ridens aetheris iras.onum iam in te mearum fomenta descendunt, paulo ualidioribus utendum puto. Age enim si iam caduca et momentaria fortunae dona
Abbreviated transcription (Latin):
aic omis pit̾ ueite apa
nos fallax libido ligat ĩprobis cathenis
Terrenas habitans libido mentes.
Hic erit uobis requies laborum
Hit portus placida manens quiete
hoc patens bnum miseris asplum
Non quitquid tagus aureis harenis
donat aut hermus rutilante rpa
Aut ꝓndus calido propinquus orbi

Expanded text:
c omnes pariter uenite capti, quos fallax ligat improbis catenis terrenas habitans libido mentes: haec erit uobis requies laborum, hic portus placida manens quiete, hoc patens unum miseris asylum. Non quicquid Tagus aureis harenis donat aut Hermus rutilante ripa aut Indus calido propinquus orbi
Abbreviated transcription (Latin):
tus uel licenciã, uel impunitatem scelerum putant
esse felicitatem. uide autem quid eterna sanctiat¬
lex melioribus an cũ tu formaueris nichil opꝰ
est iudice premium de ferente, tu te ip̃e excellen¬
cioribus addidisti. Si feudium ad peiora deflepĩs
extra te ne quesieris ultorem. tu te ip̃e indet̾iora
trusisti ueluti si uicibus sordidam humum
celũq respicias: cunctis extra cessantibus ip̃a cer¬
nendi racione, nunc cels, nunt syderibus int̾esse
uidearis: At bulgus non respicit. ¶ Quid igit̾
huis ne accedamus, quos beluis similes esse mon

Expanded text:
tus, uel licentiam uel impunitatem scelerum putant tus, uel licentiam uel impunitatem scelerum putant esse felicem. Vide autem quid aeterna lex sanciat. Melioribus animum conformaueris: nihil opus est iudice praemium deferente, tu te ipse excellentioribus addidisti; studium ad peiora deflexeris: extra ne quaesieris ultorem, tu te ipse in deteriora trusisti– ueluti, si uicibus sordidam humum caelumque respicias, cunctis extra cessantibus ipsa cernendi ratione nunc caeno nunc sideribus interesse uidearis. At uulgus ista non respicit. Quid igitur, hisne accedamus quos beluis similes esse mon
Abbreviated transcription (Latin):
consilium non est ¶ Id uero hactenus egiinius
ut que indignissima tibi bidebatur malorũ pocestas
eam nullam esse cognosceres. Quosqz impunites
querebare uideres nũqm improbitatis sue carere
supplicus: licenciam quam cito finiri precabaris
ne longain esse disces, infeliciorem qz fore si dui¬
turmor, infelicissimã uero si esset eterna Post
hec miseriores esse improbos nniusta impimitate
dimissos. ꝙͣ iista ulcione punitos. Cui senten
consequens est ut tum demũ grauioribus suppli¬
ciis urgeantur. cum impuniti esse creduntur¬
¶iz. Tum ego cum tuas iniqͣm raciones cõ¬
sidero nichil berius dici puto. At si ad honiñ
indicia reuertar: quis ille est cui hec nõ modo¬
credenda, sz saltem audienda uideantur ¶ Ita est¬
inquit illa. nequeunt enm occulos tenebris assue¬
tos/ ad lucem perspicue ueritatis accollẽ: silesqz auibz
dum enim non rerum ordinem s suos intuentur affec¬

Expanded text:
consilium non est. Id uero hactenus egimus consilium non est. Id uero hactenus egimus ut quae indignissima tibi uidebatur malorum potestas eam nullam esse cognosceres, quosque impunitos querebare uideres numquam improbitatis suae carere suppliciis, licentiam quam cito finiri precabaris nec longam esse disceres infelicioremque fore si diuturnior, infelicissimam uero si esset aeterna; post haec miseriores esse improbos iniusta impunitate dimissos quam iusta ultione punitos. Cui sententiae consequens est ut tum demum grauioribus suppliciis urgueantur cum impuniti esse creduntur. – Tum ego: Cum tuas, inquam, rationes considero, nihil dici uerius puto; at si ad hominum iudicia reuertar, quis ille est cui haec non credenda modo sed saltem audienda uideantur? – Ita estinquit illa. Nequeunt enim oculos tenebris assuetos ad lucem perspicuae ueritatis attollere similesque auibus dum enim non rerum ordinem sed suos intuentur affec
Abbreviated transcription (Latin):
participacione relenatur: ¶. Quid ni imꝙͣ
¶. habent improbi, cum puniuntur quidem
bom aliquid annexeum penã ipam̃ scilic q̃ rõe
insticie bona est. Idemq cum supplicio careãt
mest eis aliquid alteruis mali. ipc̃d impimitas
quam iniquitatis merito  malum esse cõsessꝰ¬
es. negare non possum P Multo igitur infeliciores¬
sũc improbi inuisca impunitate donati. ꝙͣ iusta
ultione puniti: Sz pumiri improbos iustum impu¬
intos uero elabi iniquum esse mainfestum est ¶S
Quis id negz ¶ P. Sz ne illud quidem ait qͥsꝙͣ¬
negabit. bonum esse omne quod iustum est/. cõtro¬
qz quod inuistum est, malum liquet esse ¶ 2z.
Tum ego. isca quidem consequencia st̾ eis, que paulo
ante conclusa sunt, Sz queso miqͣm ce, nulla ne
animarum supplicia post defiictum morte corpꝰ
relinquis ¶ P. Et magna quidem inquit/¬
Quorum alia penali a cbitate alia uero purgatoria
clemencia exerceri puto ¶Sz nuĩt de hus disserere

Expanded text:
participatione relevatur? —- Quidni? inquaparticipatione relevatur? —- Quidni? inquam. — Habent igitur improbi, cum puniuntur quidem, boni aliquid adnexum, poenam ipsam scilicet, quae ratione iustitiae bona est, idemque cum supplicio carent, inest eis aliquid ulterius, mali ipsa impunitas, quam iniquitatis merito malum esse confesses. — Negare non possum. — Multo igitur infeliciores improbi sunt iniusta impunitate donati quam iusta ultione puniti. Sed puniri improbos iustum, impunitos vero elabi iniquum esse manifestum est. — Quis id neget? — Sed ne illud quidem, ait, qnegabit bonum esse omne quod justum est: contraque quod injustum est malum liquere esse. Tum ego: Ista quidem consequentia sunt eis quae paulo ante conclusa sunt. Sed quaeso, inquam, te, nullane animarum supplicia post defunctum morte corpus 15 relinquis? Et magna quidemquorum alia poenali acerbitate, alia uero purgatoria clementia exerceri puto; sed nunc de his disserere
Abbreviated transcription (Latin):
dicam non minus mirum uideatur. sz ex hus que
sumpta sunt eque est neccessarium ¶B. Quid nã
iqmͣ ¶P . feliciores inquit esse improbos supplicia
luentes. ꝙͣ si eos nulla insticie pena coherceat: Neqz
id nĩt molior quod cui uis ueniat in mentem cor
rigi ulcione prauos mores ⁊ ad rectum supplicu
terrore deduti ¶Ceteris quoqz exemplum esse cul¬
panda fugiendi ¶ Sz alio quodam modo infe¬
liciores esse arbitror improbos impunitos tã ⁊ si
nilla ratio correctionis. nullus respectus habeat᷑
exempli ¶B. Et quis erit miqͣm p̃ter hos aliꝰ
modus. Et illa boues inquit esse selices males
uero miseros nonne concessimus: Ita est miꝙͣ
addatur. nonne felicior est eo, cuius pura. acsoli¬
taria sine cuiusqͣmͣ boni admmixtione miseria est¬
Eħ: Sit iiqmͣ uidetur ¶P: Q si eidem misero
qui cunctis careat bois preterea quibus miser
est, malum fu̾it annexum nonne multo infe¬
licior eo censendus est cuius infortumum tom

Expanded text:
dicam non minus mirum uideatur, sed ex his quae dicam non minus mirum uideatur, sed ex his quae sumpta sunt aeque est necessarium. – Quidnam? inquam. – Feliciores, inquit, esse improbos supplicia luentes quam si eos nulla iustitiae poena coherceat. Neque id nunc molior quod cuiuis ueniat rigi ultione pravos mores et ad rectum supplicii terrore deduci, ceteris quoque exemplum esse culpanda fugiendi. sed alio quodam modo infeliciores esse improbos arbitror impunitos, tametsi nulla ratio correctionis, nullus respectus habeatur exempli. — Et quis erit, inquam, praeter hos alius modus? — Et illa,: Bonos, inquit, esse felices, malos vero miseros nonne concessimus? — Ita est, inaddatur, nonne felicior est eo, cuius pura ac solitaria sine cuiusQuam boni ammixtione miseria est? — Sic, inquam, videtur. — Quid si eidem misero, qui cunctis careat bonis, praeter ea, quibus miser est, malum aliud fuerit adnexum, nonne multo infelicior eo censendus est, cuius infortunium boni
Abbreviated transcription (Latin):
esse carituros ¶ Neq emm est aliqͥd in tam breuib
uite metis tã serum quod expectare longum mior¬
talis prefertim aniinus putz ¶ Quorum magna
spes ⁊ excelsa facinorum machina repentino atq
insꝑato sepe fine descruit᷑ Quod quidem illis mi¬
serie mõdum statuit. Nam si nequitia miseros
facit, miserior sit neccesse. est duiturmor nequicia
Quos infelitissimos esse iudicarem si non eorũ
malitiã saltem mors extrema finiret: Et eni
si de pranitatis infortunio uera conclusimus in¬
finitam liquet esse miseriam ꝙͣ eternam cõstat
esse ¶B Tum ego mira quidem inqm ⁊
concessu difficilis illacio : s hus ea q̃ prius
concessa sunt ninium conuenire cognosto ¶Pͬ
recte inquit estimas. s qui conclusiom acce¬
dere durum putat. equũ est. uel falsum aqͥs
precessisse demonstret, uel collationem ꝓposicõ¬
num non esse efficacem nccͣie conclusionis
est, quod de illacione causetur ¶ Namn hoc quoz quod

Expanded text:
esse carituros; neque enim est aliquid in tam breuibus esse carituros; neque enim est aliquid in tam breuibus uitae metis ita serum quod exspectare longum immortalis praesertim animus putet. Quorum magna spes et excelsa facinorum machina repentino atque insperato saepe fine destruitur. Quod quidem illis miseriae modum statuit; nam si nequitia miseros facit, miserior sit necesse est diuturnior nequam. Quos infelicissimos esse iudicarem si non eorum malitiam saltem mors extrema finiret; etenim si de prauitatis infortunio uera conclusimus, infinitam liquet esse miseriam quam esse constat aeternam. – Tum ego: Mira quidem, inquam, et concessu difficilis inlatio, sed his eam quae prius concessa sunt nimium conuenire cognosco. – Recte, inquit, aestimas, sed qui conclusioni accedere durum putat aequum est uel falsum aliquid praecessisse demonstret uel collocationem propositionum non esse efficacem necessariae conclusionis  est quod de inlatione causetur. Nam hoc quoque quod
Abbreviated transcription (Latin):
ͣm Rgo rateor
iiqm. nec iniuriã dici uideo uiciosos
tam ⁊ si humain corporis speciemser¬
uent in beluas tñ ammorũ qͣlitate
nutari. ¶ Sz quorum atrox scelerata qz mẽs
bonorum perinicie seint id ipm̃ eis licere, noluisse
Nec licz inquit, uti conuementi monstrabitur
loco. S tñ si id ipm̃ quod eis lice̾ creditur aufe¬
ratur. magna ex parte sceleratorũ hominũ pena
releuetur. Et emm quod incredibile forte uideat¬
infeliciores esse. neccesse est malos, cũ cupita ꝑfecerĩt
ꝙͣ si ea que cupiunt implere non possint. nam simi¬
serum est uoluisse praua potuisse perficere miseruis
est, sine quo uoluntatis misere langueret effectus
Itaq cum sua singulis miseria sit triplici infor¬
tunio ncce est brgeantur, quos bideas scelus uea
posse perficere. ¶B. Accedo miqͣm G uti
hoc infortumo cito careant: patrandi scelis possibi¬
litate deserti, uehementer exopto. Carebunt in qͥt
otius ꝙͣ, uel tu forsitam uelis, uel illi se se estiment

Expanded text:
m ego: Fateor, inquam, nec iniuria dici uideo uitiosos, tametsi humani corporis speciem seruent, in beluas tamen animorum qualitate mutari; sed quorum atrox scelerataque mens bonorum pernicie saeuit, id ipsum eis licere noluissem. – Nec licet, inquit, uti conuenienti monstrabitur loco, sed tamen, si id ipsum quod eis licere creditur auferatur, magna ex parte sceleratorum hominum poena releuetur. Etenim, quod incredibile cuiquam forte uideatinfeliciores esse necesse est malos cum cupita perfecerint quam si ea quae cupiunt implere non possint. Nam si miserum est uoluisse praua, potuisse miserius est, sine quo uoluntatis miserae langueret effectus. Itaque cum sua singulis miseria sit, triplici infortunio necesse est urgueantur quos uideas scelus uelle, posse, perficere. – Accedo, inquam, sed uti hoc infortunio cito careant patrandi sceleris possibilitate deserti uehementer exopto. – Carebunt, inquit, ocius quam uel tu forsitan uelis uel illi sese aestiment
Abbreviated transcription (Latin):
is pemi pulchra. leones
Uncula gescent mambusqz datas
Captent estas metuantqz crucem
Solitũberbera ferre magrin
Si cruor horrida tinperit ora
Resides olim redemt ammi
Fremitu qz graui memine sui
Laxant nodis colla solutis
Primus q lacer dente truento

Expanded text:
is Poeni pulchra leones uincula gestent manibusque datas captent escas metuantque trucem soliti uerbera ferre magistrum, si cruor horrida tinxerit ora, resides olim redeunt animi fremituque graui meminere sui, laxant nodis colla solutis primusque lacer dente cruento
Abbreviated transcription (Latin):
forma diuine substantie, ut neq in ext̾na dila¬
batur. nec in se externd aliquid ipa suscipiat
orbem mobilem rotat dum se ĩmobilẽ ipã cõẜua
Ex. si raciones quoq non extrapetitas. S intra¬
rei quam tractabamus ambitum collocatas a gitanius
nichil est quod admirere. Cum platone sancciente

Expanded text:
divinae forma substantiae, ut neque in externa diladivinae forma substantiae, ut neque in externa dilabatur, nec in se externum aliquid ipsa suscipiat; orbem mobilem rotat, dum se immobilem ipsa conservat. Quodsi rationes quoque non extra petitas. sed intrarei, quam tractabamus, ambitum collocatas agitavimus, nihil est, quod ammirere, cum Platone sanciente
Abbreviated transcription (Latin):
texens: Que nũc quidem qua egrediaris introeas
nũc uero quo introieris egrediare, An mirabilem
quẽdam diuine simplicitatis orbem complicas, Et
enim paulo ante. A. btĩtudine incipiens, Sam
sũmũ bonũ esse dicebas qmͣ in sũmũ bonũ sitam
loquebare ipm̃ quoz deum , Sũmũ esse bonũ ple¬
nam qz btitudinem, disserebas. Ex quo neminẽ
beatum fore, insi qui pariter deus ess qͣi mumustu¬
lum dabas Rursus ipãm bom formã dei ac bt̃ĩtudĩs
Loquebaris esse subscanciã ipm̃q unud id ip̃m eẽ
bonũ docebas/ quod ab omni rerum natura pete̾t
deum quoq bonitatis gubernaculis uinu̾sitatẽ
regere disputabas: uelentiaqz cuncta pare. nec
ullam mali esse naturam, Atq nullis h ͨ ext̾u¬
secus sumptis. S altero ex altero fidem trahẽte
insitis demesticisq probacionibus explicabas¬
P. Tum illa mume inquit ludimus: remqz
omniũ rerum maxinam dei munere. Quem
dudum deprecabamur exegimus: Ea est enm

Expanded text:
texens, quo nunc quidem, qua egrediaris, introeas; nunc vero qua introieris, egrediare: an mirabilem quemdam divinae simplicitatis orbem complicas? 10 Etenim paulo ante a beatitudine incipiens, eam summum bonum esse dicebas, quam in summo Deo sitam loquebare: ipsum quoque Deum summum esse bonum, plenamque beatitudinem disserebas: ex quo nemin em beatum fore, nisi qui pariter Deus esset, quasi munusculum dabas. Rursus ipsam boni formam, Dei ac beatitudinis 15 loquebaris esse substantiam: ipsumque unum id ipsum esse bonum dicebas, quod ab omni rerum natura peteretur: Deum quoque bonitatis gubernaculis universitatem regere disputabas, volentiaque cuncta parere, nec ullam mali esse naturam: atque haec nullis extrinsecus sumptis, sed altero ex altero fidem trahente, insitis, domesticisque probationibus 249 explicabas. Tum illa, Minime, inquit, ludimus; remque omnium maximam Dei munere, quem dudum deprecabamur, exegimus. Ea est enim
Abbreviated transcription (Latin):
atq ut me interius animaduertisse cognostas, q̃
unũ horum: qm̃ idem cuncta sunt ueratiter prãre pt̃
P. Esse ne aliquid in lius mortalibus cadutisq rebus putãs
⁊uod huiusmodi scatum pessit afferre S mmime iꝙͣ put
idqz a te nichil ut amplius defideretur oscensum est ¶P.
Hec igitur uel ymagines ueri bomi, uel imperfecta q̃dã
bona dare mortalibus uidentur. uerum autem atqz
perfectum bonum conferre non possunt ¶B. Assencior
nꝙͣ. P. ¶ Quomam igitur agnonisa que uera illa
sunt. que autem bt̾ĩtudinem menciantur. nũc suꝑ est
ut unde uerã hanc petere possis agnostas G. Id quidẽ
inꝙͣ iam dudum uehementer exopto ¶ S cum uti in ts¬
meo. platom inquit nr̃o placz. in minimis quoq
rebus diuinũ presidium debeat implorari: quid nĩt
faciendum censes ut illuis sũmi hom sedem reꝑire m̾ea¬
mur. Innocandum imiꝙͣ rerum om̃iũ prem quo p̃tͤ¬
misso : nullũ nte fundatur exordium: recte inquit.
ac simul. ita modulata est

Expanded text:
Atque ut me interius animaduertisse cognoscas, quae unum horum, quoniam idem cuncta sunt, ueraciter praestare potest, Essene aliquid in his mortalibus caducisque rebus putas quod huius modi statum possit afferre? – Minime, inquam, puto idque a te, nihil ut amplius desideretur, ostensum est. – Haec igitur uel imagines ueri boni uel imperfecta quaedam bona dare mortalibus uidentur, uerum autem atque perfectum bonum conferre non possunt. – Assentior, inquam. – Quoniam igitur agnouisti quae uera illa sit, quae autem beatitudinem mentiantur, nunc superest ut unde ueram hanc petere possis agnoscas. – Id quidem, inquam, iam dudum uehementer exspecto. – Sed cum, ut in Timaeo Platoni, inquit, nostro placet, in minimis quoque rebus diuinum praesidium debeat implorari, quid nunc faciendum censes ut illius summi boni sedem reperire mereamur? – Inuocandum, inquam, rerum omnium patrem, quo praetermisso nullum rite fundatur exordium. – Recte, inquit; ac simul ita modulata est:
Abbreviated transcription (Latin):
improtos mores lacestitam ꝑitulis eẽ sapienciam nõ¬
ne apud ueteres quoq ante nr̃ĩ platonis etatem magnũ
sepe certamen Stulticie cemeritate᷑ certauimus Ccdẽ

Expanded text:
inprobos mores lacessitam periculis esse sapientiam? Nonne apud ueteres quoque ante nostri Platonis aetatem magnum saepe certamen cum stultitiae temeritate certauimus eode
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sciencia s opimio pocus incerta ꝙ de deo credẽ
nephas indico Neq emm illam priboraciorem
qua se quidã credũt hc̃ questionis nodum posse
dissoluere Auint enm non ideo quid esse eus̃¬
turum qm̃ prouidentia id futurum esse prospe¬
xerit. s econtrario pocius. qm̃ quod futurum est
id diuinã prouidenciã Latere non possit, Goq
nõ neccessarium h ͦ in contrariã relabi partem
Neq emm nccẽ est contingere que prouidentur
s ncce̾ est que futura sunt prouideri. Quast
uero que cuiꝰqz causa rei sit prestiencia ne futõꝵ
neccessitati. an futurorum neccessitas prouidẽa
Laboretur. At non illud demonstrare intamur¬
quoquomodo se se habeat/ ordo causarũ constat neccessa¬
rium esse euentum prestitarũ rerum. eciã si p̾stiẽtu
futuris rebus euemendi neccessitatem non uideatur
inferre. Et enumi si quis piam sedeat opmionẽ q̃
eum sedere comectat uerã esse nccẽ est. Atq ecou̾so

Expanded text:
praescientia. sed opinio potius incerta, quod de deo credere praescientia. sed opinio potius incerta, quod de deo credere nefas iudico. Neque enim illam probo rationem qua se quidam credunt hunc quaestionis nodum posse dissoluere. Aiunt enim non ideo quid esse euenturum, quoniam id prouidentia futurum esse prospexerit, sed e contrario potius, quoniam quid futurum est, id diuinam prouidentiam latere non posse eoque modo necessarium hoc in contrariam relabi partem, neque enim necesse esse contingere quae prouidentur, sed necesse esse quae futura sunt prouideri—quasi uero quae euius rei causa sit praeseientiane futurorum necessitatis an futurorum necessitas prouidentiae laboretur, ae non illud demonstrare nitamurquoquo modo sese habeat ordo causarum, necessarium esse euentum praescitarum rerum, etiam si praescientia futuris rebus eueniendi necessitatem non uideatur inferre. Etenim si quispiam sedeat, opinionem quae eum sedere coniectat ueram esse necesse est; atque e conuerso
Abbreviated transcription (Latin):
referre putas. tu ne illain moriendo deseras: an illa te
Lucem spargere ceperit
Pallet albentes ebetata uultus
Lamins scella prementibus
ui nemus flatu zephiri tepentis
ernis irribuit rofis
prret insanum nebulosus auster
am spinis abeat decus
epe tranquillo radiat sereno
n mo tis mare fluctibus.
12
Sepe feruentes aquilo procellas
Gerso concitat equore¬
¶ ⁊ara si conscaitͤ fua forma mundo.

Expanded text:
referre putas, tune illam moriendo deseras an te illa fquadrigis Lucem spargere cPallet albenteis hebetata vultus Flammis stella prementibus: 114 Cum nemus flatu zephyri tepentis ernis inrubuit rosis, Spiret insanum nebulosus auster, Jam spinis abeat decus: Saepe tranquillo radiat sereno Immotis mare fluctibus; 15 Saepe ferventeis aquilo procellas Verso concitat aequore. Rara si constat sua forma mundo
Abbreviated transcription (Latin):
suũ est queq simili ratione seruare desiderant. cur
emm flãmas, Sursum leuitas uehit: Terras uõ
deorsum pondus depremit, insi quod hec singulis
loca mocionesqz conuenunt porro autem quod
cuiqz consentaneum est. Id unũ quod̃q censeruat¬
Sicuti ea q̃ sunt ĩnnic̃a corrumpunt: Iam uõ que
dura sc̃ . ut Lapides adherent tenacissime partibus
suis, Et ne facile dissoluantur, resiseũt, Que uero
Sz cito in ea rursus, Aquibus sunt abscissa relabũt
gnis uero. omnem refugit sectionem, neqz nũt
nos de uoluntarus amime motibus cegnoscentis, S
de naturali intencione tractamus. Sicuti est ꝙ
acceptas estas Sine cegitatione tranffugimius ꝙ
in sompno ducimus sprritum nescientes nam
necin animalibus quidem manendi amor, ex
anime uoluntatibus / uerũ ex nature principiis
uenit /. Namsepe mortem cogentibus causis quã
natura reformidat uoluntas amplectitur: cõtra

Expanded text:
suum est quaeque simili ratione desiderant? Cur suum est quaeque simili ratione desiderant? Cur enim flammas quidem sursum leuitas uehit, terras uero deorsum pondus deprimit, nisi quod haec singulis loca motionesque conueniunt? Porro autem, quod cuique consentaneum est id unumquodque conseruatsicuti ea quae sunt inimica corrumpunt. Iam uero quae dura sunt ut lapides adhaerent tenacissime partibus suis et ne facile dissoluantur resistunt; quae uero sed cito in ea rursus a quibus sunt abscisa relabuntur; ignis uero omnem refugit sectionem. Neque nunc nos de uoluntariis animae cognoscentis motibus, sed de naturali intentione tractamus, sicuti est quod acceptas escas sine cogitatione transigimus, quod in somno spiritum ducimus nescientes. Nam ne in animalibus quidem manendi amor ex animae uoluntatibus, uerum ex naturae principiis uenit. Nam saepe mortem cogentibus causis, quam natura reformidat, uoluntas amplectitur, contra
Abbreviated transcription (Latin):
Atquin non est quod de hoc quoqz pessis ambigere
Cum herbas, atqz arbores intuearis primũ sibi cõne¬
mentibus innasci locis. ubi quantum earum na q̃at
cito exarestere atqz interire non possunt, Namalie
quidem campis, alie montib oruntur, Alias ferũt
paludes, Alie saxis hẽnt, Aliarum fecunde funt sc̃i¬
les harene, Quas si malia quispiam loca trans¬
ferre conetur arestant / Sz dat cuiqz natura qͦd
conueint, Et ne dum manere possunt, intereant e
trahunt alimenta radicibus, ac per medullas Robore
corticem q diffundunt ¶ Quid ꝙ mollissimum qͥd¬
qz/ Sicuti medula est in interiore semper parte absco¬
ditur. Extra uero quadem ligni firmitate deffendit̾
ultimus autem cortex aduersum celi intemꝑiem qͣi
mali paciens deffensor opponitur. Iam uero uides ꝙͣta
est nature diligentia. ut cuncta semine multiplicato
ꝓpagantur. Que onnã non modo ad tentpus ma
etiam que maminata esse creduntur, Nonne qͦd

Expanded text:
Atqui non est quod de hoc possis ambigere, Atqui non est quod de hoc possis ambigere, cum herbas atque arbores intuearis, primum sibi convenientibus innasci locis, ubi quantum earum natura queat, cito exarescere, atque 5 interire non possint. Nam aliae quidem campis, aliae montibus oriuntur, alias ferunt paludes, aliae saxis haerent, aliarum fecundae sunt steriles arenae, quas si in alia quispiam loca transferre conetur, arescant. Sed dat cuique natura quod convenit, et, ne, dum manere possunt, intereant, etrahunt alimenta radicibus, ac per medullas robur, corticemque diffundunt? Quid, quod mollissimum quodque, sicuti medulla est, interiore semper sede reconditur, extra vero quadam ligni firmitate tegitur: ultimus autem cortex adversum coeli intemperiem, quasi mali patiens defensor opponitur? Jam vero quanta est naturae diligentia, 15 ut cuncta semine multiplicato propagentur, quae omnia non modo ad tempus manetiam quae inanimata esse creduntur nonne quod
Abbreviated transcription (Latin):
q id animal uocatur/. Cum uero hec unitas ucriisq
seꝑacione dissoluitur Interire nec iain esse animal
liquet. Ipm̃i quoq corpus Cum in una forma
tur species, At si discribure segregateqz partes corꝑis
distraxerint unitatem defunt esse quod fuerat.
Eoqz modo per currenti cetera procul dubio patebit
subsistere unũ quodq , dum unũ est Cum uõ
unum eẽ desunt interire: ¶R: consideranti nmꝙͣ
michi plura, mimiine aliud uidetus ¶ P. Est ne
igitur aliquit inquit quod in quantum naturalr̃
agat relicta subsiscendi appetencia uenire ad ĩt̾itũ
corrnptionem q desideret ¶E. Si ammalia inꝙͣ
confiderem, que habent aliquid uolendi nolendiqz
naturã nichil inuenio quod nullis extra cogi¬
ad interitum sponte festinet, Omme namqz aĩal
tueri salutem laborat/ mortem bero permaem q¬
denitat/ Sz quid de herbis arboribusq/ Quid de ma¬
niiatis omnino consenciã rebus prorsus dubito ¶P:

Expanded text:
sque, id animal uocatur; cum uero haec unitas utriusque sque, id animal uocatur; cum uero haec unitas utriusque separatione dissoluitur, interire nec iam esse animal liquet. Ipsum quoque corpus cum in una forma tur species; at si distributae segregataeque partes corporis distraxerint unitatem, desinit esse quod fuerat. Eoque modo percurrenti cetera procul dubio patebit subsistere unumquodque, dum unum est, cum uero unum esse desinit interire. – Consideranti, inquam, mihi plura minime aliud uidetur. – Estne igitur, inquit, quod, in quantum naturaliter agat, relicta subsistendi appetentia uenire ad interitum corrup-, tionemque desideret? — Si animalia, inquam, considerem, , quae habent aliquam volendi nolendique naturam, nihil in- venio, quod nullis extra cogad interitum sponte festinet. Omne namque animal tueri salutem laborat: mortem vero perniciemqdevitat. Sed 238 quid de herbis, arboribusque, quid de inanimatis omnino consentiam rebus, prorsus dubito.
Abbreviated transcription (Latin):
Sadem sit potencia, reuerencia claritas atq po¬
cunditas insi uero unum, atq idem omiã fuit
nichil habere uidentur, quo inter expetenda nui¬
merentur ¶ Z: demonstratum est imꝙͣ.
nec dubitari ullo modo potest ¶ P. Quẽ igitur
cum distrepant, mimme bonasunt, Cum uo
unũ esse ceperint, bona fuint, none hec ut
bona fuit unntatis fieri adepcione contingit:
E. Ita inꝙͣ uidetur ¶x. Sed omne quod bonũ¬
est bom participacõe concedis bonũ esse, An mimme :
G: Ita est ¶. Oportet igitur idem esse unũ atq
bonũ Simili racione concedas, Eadem namqz sus¬
scancia est eorum quorum naturaliter non est di̾sꝰ
effectus ¶B. negare inqmͣ nequeo ¶ P. nosa ne
igitur inquit, Onme quod est tam du manere atq
subfiscere. quam du sit unum, Sz interire atq di¬
solui pariter/ postquam unum esse defiscerit ¶E.
Cum in ũnũ creunt atq permanent ¶ Ammacerpꝰ¬

Expanded text:
eadem sit potentia, reuerentia, claritas atque iueadem sit potentia, reuerentia, claritas atque iucunditas, nisi uero unum atque idem omnia sint, nihil habere quo inter expetenda numerentur? – Demonstratum, inquam, nec dubitari ullo modo potest. – Quae igitur cum discrepant minime bona sunt, cum uero unum esse coeperint bona fiunt, nonne haec ut bona sint unitatis fieri adeptione contingit? – Ita, inquam, uidetur. – Sed omne quod bonuest boni participatione bonum esse concedis, an minime? – Ita est. – Oportet igitur idem esse unum atque bonum simili ratione concedas; eadem namque substantia est eorum quorum naturaliter non est diuersus effectus. – Negare, inquam, nequeo. – Nostine igitur, inquit, omne quod est tam diu manere atque subsistere quamdiu sit unum, sed interire atque dissolui pariter atque unum esse destiterit? – cum in unum coeunt ac permanent anima corpu
Abbreviated transcription (Latin):
Candidis mistens urrides lapillos
Illuscrant aciem, magis qz cecos
n suas condunt amnmos tenebras
ic quitquid placet excitatqz mentes
nfimuis tellus aliuit cauernis¬
Splendor quo regitur uigz qz celum
Sicat obsturas anime tenebras
Banc quisquis poterit notare lucem
Tandides ꝑhebi radios negabit
enim frmissimis nexa racionibus cõstãt
Tum illa ¶ P. Quanti inquit estima¬
ibis. Si bonũ ipim quid sit agnoueris¬
¶Q: infiniti inꝙͣ: Si qͥdonichi pariter deu
qui bonum est contingeret agnoste̾: ¶ P. Atqͣn
hoc inquit berissima racione patefaciam, mane¬
ant modo que paulo ante conclusa sunt ¶.
manebunt ¶ P. nonue inquit monstrauimꝰ
ea que appetuntur a pluribus Id tireo uera
perfecta qz bona non esse, quomain, A se ĩnce
distrepant/ Cumq alteri abess alterũ plem̃
absolute q bonũ afferre non posse: Tum autẽ
uerum bõnũ fieri , Cum in unã ueluti formam
atq efficienciã collignntur: ut q̃ sufficiencia est

Expanded text:
Candidis miscens virides lapillos, Illustrant aciem, magisque caecos In suas condunt animos tenebras. Hoc quidquid placet, excitatque mentes, Infimis tellus aluit cavernisSplendor, quo regitur vigetque coelum, Vitat obscuras animae ruinas. Hanc quisquis candidos Phoebi radios negabit. enim firmissimis nexa rationibus constant. – Tum illa: Quanti, inquit, aestimabis, si bonum ipsum quid sit agnoueris? – Infinito, inquam, si quidem mihi pariter deum quoque, qui bonum est, continget agnoscere. – Atqui hoc uerissima, inquit, ratione patefaciam, maneant modo quae paulo ante conclusa sunt. – Manebunt. – Nonne, inquit, monstrauimus ea quae appetuntur pluribus idcirco uera perfectaque bona non esse quoniam a se inuicem discreparent, cumque alteri abesset alterum plenum absolutumque bonum afferre non posse, tum autem uerum bonum fieri cum in unam ueluti formam atque efficientiam colliguntur, ut quae sufficientia est
Abbreviated transcription (Latin):
decusers uiderunt. Quam uti alicuius sceleris dumpticẽ
fuscarent: ob ambitum dignitatis. sacrilegio meã ꝯciẽtiã
polluisse mentiti sunt ¶Atqui 2ͣ tu insita nobis. cem̃ rere
mortalium cupidinem, de nri animi sebe pellebas. Et
sub tuis occulis : sacrilegio lotus non erat. Insallabas
enm auribus cogitacionibus q cotidie meis pytagoricũ¬
at̃ illud. nͭe . ioᵒ ͤ oeͦdu. nec conueniebat uillissimorũ

Expanded text:
detulere uiderunt, quam uti alicuius sceleris admixtione fuscarent, ob ambitum dignitatis sacrilegio me conscientiam polluisse mentiti sunt. Atqui et tu insita nobis omnem rerum mortalium cupidinem de nostri animi sede pellebas et sub tuis oculis sacrilegio locum esse fas non erat. Instillabas enim auribus cogitationibusque cotidie meis Pythagoricum illud ἕπου θεῷ. 1 Nec conueniebat uilissimoru
Abbreviated transcription (Latin):
esse debuiss reliquit ce. quam non relicturam nemo ũꝙͣ
poterit esse securus. An uero tu preciosam estimas abiturd
felicitatem. Et cara tibi est. fortirna pñs. nec manẽdi¬
fida. et cum distederit allatura merorem : Quod si necͥ ꝙͦx ar¬
bitrio retineri potest. et calamitosos fugiens facit: quid
est aliud fugap. ꝙͣ future quodem calamitatis iudiciũd :¬
Neq enim quod ante oculos fitũ est sufficerit intueri.
rerum exitus prudencia metitur ¶ Eademq in alterutro
mutabilitas: net formidandas fortune minas. net ex¬
optandas facit esse blandicias e poseremo. equo ammo to¬
leres oportet. quitquid intra aream fortune geritur. cũ
semel iugo eis colla sumiseris. Quodsimanendi a beũ¬
diqz stribere legem uelis ei quam tu tibi dnam sponte le¬
gisti: None iniuirius fueris ⁊ mpaciencia sortem exa

Expanded text:
esse debuisset. Reliquit enim te quam non relicturam nemo umquam poterit esse securus. An uero tu pretiosam aestimas abituram felicitatem et cara tibi est fortuna nec praessens manendifida et cum discesserit allatura maerorem? Quodsi nec ex bitrio retineri potest et calamitosos fugiens facit, quid est aliud fugax quam futurae quoddam calamitatis indicium? Neque enim quod ante oculos situm est suffecerit intueri, rerum exitus prudentia metitur; eademque in alterutro mutabilitas nec formidandas fortunae minas nec exoptandas facit esse blanditias. Postremo aequo animo toleres oportet quicquid intra fortunae aream geritur cum semel iugo eius colla summiseris. Quodsi manendi abeundique scribere legem uelis ei quam tu tibi dominam sponte legisti, nonne iniurius fueris et impatientia sortem exa
Abbreviated transcription (Latin):
neꝙͣ hommnes atqz nepharios potentes felicesqz arbi¬
traris. Quomam uero quibus gubernaculis mundus
regatur oblitus es. has ideo fortunarum. uices extimas
sine rectore fluitare: Magne non ad morbum modo uerũ
ad interitum quoq cause sunt ¶ S sospitatis auctori
grates refero ꝙ te noudum totum natura descituit. Ha¬
bemus mapnue tue fomitem salutis. ueram de mũdi¬
gubernacione sentenciam qui. eam non casuum temeritati
sed diuine racioni subditam esse credis nchl ugitur pertimes¬
cas. Iam tibi ex hac minima stintilla uitalis calor illuxerit

Expanded text:
nequam homines atque nefarios potentes felicesque arbinequam homines atque nefarios potentes felicesque arbitraris; quoniam uero quibus gubernaculis mundus regatur oblitus es, has fortunarum uices aestimas sine rectore fluitare: magnae non ad morbum modo, uerum ad interitum quoque causae. Sed sospitatis auctori grates quod te nondum totum natura destituit. Habemus maximum tuae fomitem salutis ueram de mundgubernatione sententiam, quod eam non casuum temeritati sed diuinae rationi subditam credis; nihil igitur pertimescas, iam tibi ex hac minima scintillula uitalis calor illuxerit
Abbreviated transcription (Latin):
ta processerint ¶B. noui imꝙͣ dm̃qz esse respondi. P
Et qͣui fieri potese ut principio cognito. quis sit rerid
finis ignore uerum hu perturbacionũ mores ea balẽtia
est: Et mõuẽre quidem loco hominem possint, Conuellẽ
autez. sibiqz totum extrrpare non possint, Sz hoc quoqsz
respondeas uelim hominem ne ce esse meministi G. Quid¬
n inꝙͣ meminerim ¶P. Quid igitur homo sit poteris ne
proferre ¶E. Hoccine interrogas. an esse me stiam ra¬
cionale ammal atqz mortale. Stio ⁊ id me esse profiteor¬
¶Phĩã.. Et illa. nchil ne te aliudesse nouisti ¶ Roetus
Nichil. Phulosophia. Iam scio inquit morbi tui aliã
uel maximam causam. Quidͤ ipẽ sis noste desisti. Quare
plenissime uel egritudimis tue racionem uel aditum reconci¬
liande sospitatis inueni. Nam quomam tui obliuione
confunderis exulem te et expoliatum proprus bonis esse
doliusti. ¶ Quomam uero quis sit rerum sinis ignora

Expanded text:
ta processerint. – Noui, inquam, deumque esse respondi. – ta processerint. – Noui, inquam, deumque esse respondi. – Et qui fieri potest ut principio cognito quis sit rerum finis ignores? Verum hi perturbationum mores, ea ualentia est, ut mouere quidem loco hominem possint, conuellere autem sibique totum exstirpare non possint. Sed hoc quoque respondeas uelim: hominemne te esse meministi? – Quidni, inquam, meminerim? – Quid igitur homo sit poterisne proferre? – Hocine interrogas, an esse me sciam rationale animal atque mortale? Scio, et id me esse confiteor. – Et illa: Nihilne aliud te esse nouisti? – Nihil. – Iam scio, inquit, morbi tui aliam uel maximam causam; quid ipse sis nosse desisti. Quare plenissime uel aegritudinis tuae rationem uel aditum reconciliandae sospitatis inueni. Nam quoniam tui obliuione confunderis, et exsulem te et exspoliatum propriis bonis esse doluisti; quoniam uero quis sit rerum finis ignoras,
Abbreviated transcription (Latin):
meritate tam certa moueantur. uerum operi suo condi¬
torem prefidere deum scio: nec umꝙͣ fuerit dies. qui
me ab hat sentencie ueritate depeslat ¶O. Ita est ĩꝙͣ
Nam id etiam paulo ante cecinisti. homines q tantum
diuẽ exortes cure eẽ deplorasti nam de cet̾is, quin rõne
regerentur nichil mouebaris p̃pͭ. autem uehementer
amniror . cur.in tam salubri sentencia locatus egrotes
uerum altius perstrutemur. nestio quid abesse comẽcto
S dic michi qm̃ mũdum a deo regi non ambigis. Q
etiam gubernatulis regatur aduertis GB. uix inꝙͣ¬
tue rogationis sententiam nosto: nec dum ad inquifita
Respondere queam ¶ P. Non me inquit fefellit aquid¬
a besse tibt aliquid per quod uelut hyante ualli robore
in animum tuum perturbacionis morbus irrepserit
Sz dic michi meministi ne quis sit rerum finis. Quo¬
Ue tocius nature tendat intencio E. audieram inꝙͣ S
memoriam meror hebetauit ¶ P. Atqui scis. unde cũc¬

Expanded text:
meritate tam certa moueantur, uerum operi suo condimeritate tam certa moueantur, uerum operi suo conditorem praesidere deum scio nec umquam fuerit dies qui me ab hac sententiae ueritate depellat. – Ita est, inquit; nam id etiam paulo ante cecinisti hominesque tantum diuinae exsortes curae esse deplorasti; nam de ceteris quin ratione regerentur nihil mouebare. Papae autem, uehementer ammiror cur in tam salubri sententia locatus aegrotes. Verum altius perscrutemur; nescio quid abesse coniecto. Sed dic mihi, quoniam deo mundum regi non ambigis, quibus etiam gubernaculis regatur aduertis? – Vix, inquam, rogationis tuae sententiam nosco, nedum ad inquisita respondere queam. – Num me, inquit, fefellit abesse aliquid, per quod uelut hiante ualli robore in animum tuum perturbationum morbus inrepserit? Sed dic mihi, meministine quis sit rerum finis quoue totius naturae tendat intentio? – Audieram, inquam, sed memoriam maeror hebetauit. – Atqui scis unde cunc