comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
scd̾o ne̾ esse pociore̾ q̃m scd̾m pignꝰ ade¬
am ꝑtem directu uidebatur qͣm ultin ꝑ¬
temsuam fie̾ nõ ꝯsentiente socio ne̾ po
pignolibaret. id̾ ilid̾ eb pe. creditam a¬
ni pignori dediss. ante ꝙͣ utriq credito¬
ri soluit debitum. rem aliam priori:

Expanded text:
do non esse potiorem, quoniam secundum pignus ad eam partem directum uidebatur, quam ultra partem suam frater non consentiente socio non potpignus liberaret, idem illud ob pecuniam creditam alii pignori dedisset et, antequam utrique creditori solu
Abbreviated transcription (Latin):
emptio ⁊ uen. est .Sin au̾t uem de ut rem
accipian.: qr no placet ꝑmutat̾cem re¬
⁊ empt̾dem esse. dubium ne est nasci
ineniet. nd ut reddas ꝙ accexis. s ut
uimaepetat᷑ ꝙ datũ est. qͣi obrem datũ re
ño seqnta. ¶E. si ciphos cididedi ut sti¬
cum mich tares ꝑiculo me sticas erit as
tu dum taxat cuꝑam piare debes. expli¬
citus est articislo ille co ut des. ¶ At cumi
de ut facias. si tane sit st̃m ꝙ lccari ioleat.
puta ut tatulam pingas poc. data locatio

Expanded text:
emptio et venditio est: sin autem rem do, ut rem accipiam, quia non placet permutationem rerum emptionem esse, dubium non est nasci id veniet, non ut reddas quod acceperis, sed ut lim, repetatur quod datum est, quasi ob rem datum re non secuta. sed si scyphos tibi dedi, ut Stich‹u›m mihi dares, periculo meo Stichus erit ac tu dumtaxat culpam praestare debes. explicitus est articulus ille do ut des. At cum do ut facia‹s›, si tale sit factum, quod locari solet, puta ut tabulam pingas, pecunia data locatio
Abbreviated transcription (Latin):
turam seiꝰ scripfat ꝯsensum oblig̾oi te dis¬
se manifestum est. ¶ Luciꝯͣ ticiꝰ predia ⁊
mancipia que inp̾dns erant obliganit.
hides eiꝯ  p̾ons int̾ se diuisis ilis man̾¬
cipiis defunetis ana sꝑstituert. oeditõ pꝰca
p̃dia cum mancipiis distraxit qͣr an ip̾a
mancipia que sunc mode inp̃dis ꝯstituta
tan ex pignoratis ancillis naminime
ex lemssima offensa uiuxit. mox seluit. ⁊
qr debitor nõ satisfaciebat creditor mino¬
creditori in debitorẽ astituenda sit qr cied¬
ti ipsio accio nõ sufficit. ad ic qͣ est ꝑseqͣnd̾¬

Expanded text:
Seius scripserat, consensum ei obligationi dedisse manifestum est. Lucius Titius praedia et mancipia quae in praediis erant obligavit: heredes eius praediis inter se divisis illis mancipiis defunctis alia substituerunt: creditor postea praedia cum mancipiis distraxit. quaeritur, an ipsa mancipia, quae sunt modo in praediis constituta, ex pigneratis ancillis nata, minimex levissima offensa vinxit, mox solvit, et quia debito non satisfaciebat, creditor minocreditori in debitorem constituenda sit, quia crediti ipsius actio non sufficit ad id quod deest persequend
Abbreviated transcription (Latin):
inc̾cadat retent̾ois locus no̾ est nec sibo
na crediteris ad fiscum ꝑtineant.
ꝙͣ solu̾et pignora ipse posfideat q̃i sat᷑ fac¬
tur creditorit nec satisfecit. modo he¬
res creditoris debitoris ꝑatus est selu̾e cte¬
dentib. q̃ro anpignora fidenisser restitu̾e

Expanded text:
intercedat, retentioni locus non est, nec si na creditoris ad fiscum pertineantuam solueret pignora ipse possideat quasi satisfacturus creditoribus, nec satisfecit: modo hres debitoris paratus est soluere creitoribus: quaero, an pignora fideiussor restituere
Abbreviated transcription (Latin):
Omꝯ.Set et ꝗ ad eas iet quas eo tpͥi quo
ꝑaebatur inbenis hu̾it id̾e obfuari debet.
¶Q emit̾oem uenditoemq recepit etiam
pignerationẽ reciꝑe potest.
obligeaui̾nt ita ut ntuq insolid̾ odligate es¬
sent singłir solid̾ adu̾sꝯ exneos ẜuiana u¬
tentur. It̾ ipses aũt siq̃o mouebat᷑ possi¬
dentis meliore̾ esse ꝯdit̾cem. daditur ẽi
pessidenti hec exceptio. si ñ ꝯuenit ut ead̾
res michi qͥꝗͥ pignori essent Enn au̾t idas¬

Expanded text:
ad eas res, quas eo tempore quo paciscebatur in bonis habuit, idem obseruari debet. Quod emptionem uenditionemque recipit, etiam pignerationem recipere potestobligauerit ita, ‹ut› utrique in solidum obligatae essent, singuli in solidum aduersus extraneos Seruiana utentur: inter ipsos autem si quaestio moueatur, possidentis meliorem esse condicionem: dabitur enim possidenti haec exceptio: 'si non conuenit, ut eadem res mihi quoque pignori esset.' si autem id ac
Abbreviated transcription (Latin):
priocem obligoem res sit obligata ut sic
pignoti ypothece ne id ꝙ płis est ant solid̾
cum primo debito lib̾ata res fin̾e de quo in¬
tend̾ est utr̃ hec ita se sut et si quemiat an
mo creditore fu̾it hbata an adhuc ꝑs set bac
iltud magis est quod ꝑtius diximus.

Expanded text:
priorem obligationem res sit obligata, ut sit pignori hypothecaeue id quod pluris est: aut solidum, cum primo debito liberata res fuerit? de quo uidendum est, utrum hoc ita se habeat, si et conueniat, an mo creditore fuerit liberata, an adhuc pars? sed illud magis est, quod prius diximus.
Abbreviated transcription (Latin):
ypothecana accio ꝯpent. ułti domo data
xpotece et orte facta. It side IoSO que
ut tomꝰ faca sit. It ̾ fudo dato dem̃ uine¬
i m eo positis. ¶Innendicat᷑te pignoris q̃r
anrem dequa actunᷤ est possideat iscmi qͦ
actum est. nam sino possideaiꝰ ab lolin detet.¬

Expanded text:
 domo data hypothecae et horto facta: item si de loco conuenit et domus facta sit: item de loco dato, deinde uineis in eo positis. In uindicatione pignoris quaeritur, an rem, de qua actum est, possideat is cum quo actum est. nam si non possideat nec dolo fece
Abbreviated transcription (Latin):
retur. Int̾o ⁊ de fructib arbitan d inder:
nt ex quo lis ingeata sit exeo tpͥrr defructã ᷤ
⁊ ꝯdempnet. Q ei siminoris sit p̾diũ ꝙͣ debe¬
tur. nam de ancece dencib f̃ructib nicħ pot̾
ꝓnunciare nisi extent res noͥ sufficit. It¬
creditor ypotecam sibi ꝑsin̾am adiudica

Expanded text:
rdum etiam de fructibus arbitrari debet iudex, ut, ex quo lis inchoata sit, ex eo tempore etiam fructibus condemnet. quid enim si minoris sit praedium, quam debetur? nam de antecedentibus fructibus nihil potest pronuntiare, nisi exstent et res non sufficit. Creditor hypothecam si
Abbreviated transcription (Latin):
nc̾ ałr inuis pignoris succedit. nisi ꝯne¬
nerit ut sibi ead̾ res ess obligata. n eĩ
inius pignoris succed̾e̾ d ꝯipse nichil
ꝯuenit. tepignore que c̾a̾u emptoris c̾a:
melior efficeret ¶ deniq si anciꝗor creditor
de pignore uendendo cum debitore pactũ
int̾posuit. post̾ior aũt credior de distrahe̾¬
do obmisit nõ ꝑ oblunene̾ s cum hoc
agẽtur ne poss uent̾e uideamꝯ andici
possit hec usq transut ad eum uis pͥoris
ut distral ere huic liceat. ꝙ admitend̾ exis¬

Expanded text:
n ius pignoris succedet, nisi convenerit, ut sibi eadem res esset obligata: neque enim in ius primi succedere debet, qui ipse nihil convenit de pignore: quo casu emptoris causa melior efficietur. denique si antiquior creditor de pignore vendendo cum debitore pactum interposuit, posterior autem creditor de distrahendo omisit non per oblivionem, sed cum hoc ageretur, ne posset vendere, videamus, an dici possit huc usque transire ad eum ius prioris, ut distrahere pignus huic liceat. quod admittendum exis
Abbreviated transcription (Latin):
si testam̾tum esse ꝯstaret. ẽniero fieri potest
Int et pigno recte sit acceptũ nec t̾n ad eo lis
bene instituta est. Per iniuriam uictus
ap̃ uidiciũ qrem ꝙͣ pecier postea pignori
obligauit. no̾ plus hie creditor potest qͣi
except̾oe t̾a simaxime nlłani ꝓpriam qui
bitor habuent. ꝯsid̾andum est.

Expanded text:
 ratum esse constaret: enimuero fieri potest, ut et pignus recte sit acceptum nec tamen ab eo lis bene instituta. Per iniuriam uictus apud iudicium rem quam petierat postea pignori obligauit: non plus habere creditor potest, quam exceptione, tametsi maxime nullam propriam qui bitor habuerit, considerandum est.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ coꝵ que ex uentoe manisestari pigno¬
n nõie tenent᷑. ꝙ manumit̾e macipia
obligata ꝑignori no possumꝰ. ¶Inha¬
onis nõie ꝑcludatur. ẽt ei pignoris nõĩe
cenoł. Dutoris ħis cum hide pupilli
transaat̃e st̃a cum ex ea maiorẽ ꝑt̾e̾ solu¬
iss inresiduam qͣntitate̾ pignꝰ obliga¬

Expanded text:
 quae ex conuentione manifestari pignoris nomine tenentur, quod manumittere mancipia obligata pignori non possumus, inhaonis nomine percludamur: tunc enim pignoris nomine . Tutoris heres cum herede pupilli ransactione facta, cum ex ea maiorem partem soluisset, in residuam quantitatem pignus obliga
Abbreviated transcription (Latin):
op. Permifisti michi cretam ex un̾e de a¬
gro sno itant eum iocum u̾n exemissẽ re¬
ꝙ sipost exemptõem crete repleuero. nec
pacieris mecretam tolłe tũ agam ad exbi¬
bend̾ qr mea sc̾a est cũ noluntate tua exẽp¬
tasit. ¶ Fermisisti michiut serere̾ infũ¬
do tuo ⁊ fruetas celłem si nec pat̾isme fruc¬
tus tolse nssam uiis ciuł accione̾ esse aris¬
te ait. anin fc̃m dan debeat deliberari pꝰ et.
serit de dolo.
sicu me tuu̾. sineut̾ nr̃ in s dum carat osen¬
sunꝯ ten̾i te actemis ut delũ ⁊ culpam mꝰ¬

Expanded text:
. Permisisti mihi cretam eximere de agro tuo ita, ut eum locum, unde exemissem, requod si post exemptionem cretae repleuero nec patieris me cretam tollere t‹u›, agam ad exhibendum, quia mea facta est, cum uoluntate tua exempta sit. Permisisti mihi, ut sererem in fundo tuo et fructus tollerem: seui nec pateris me fructus tollere. nullam iuris ciuilis actionem esse Aristo ait: an in factum dari debeat, deliberari posse: sed erit de dolo.si tu me, tuum: si neuter nostrum, sed dumtaxat consensimus, teneri te hactenus, ut dolu
Abbreviated transcription (Latin):
d̾. Apud labeonẽ q̃r sicibi equos uena¬
les exꝑiendos det̾o. ut si intriduo displic¬
issent redd̾es. tuq desultor in huis cucurre¬
ris ⁊ uiceris drinde em̾e nolu̾s. ansit adu̾sa
te ex uendite accio ⁊ puts ueriꝯ esse p̾scͥptis.

Expanded text:
. Apud Labeonem quaeritur, si tibi equos uenales experiendos dedero, ut, si in triduo displicuissent, redderes, tuque desultor in his cucurreris et uiceris, deinde emere nolueris, an sit aduersus te ex uendito actio. et puto uerius esse p
Abbreviated transcription (Latin):
utr̃ iamerat emptio cͣcͣta an sutura ut si
st̃a p̾cium peratuir sifurã m̃ces petatur.
core̾ tari. ¶Si cum em̾e argentũ uelles.
nasculanꝰ ad te detalit et reliq̃rit. ⁊ cum
displicuiss cibi fuo tuo referendo de disti.
⁊ sme dolo malo ⁊ culpatua ꝑierit. uascu¬
larii esse detrim̾tum qr eiꝯ q̃qͣ ca̾sit amissũ.¬

Expanded text:
tio iam erat contracta an futura, ut si facta, pretium petatur, si futura, merces petatur: torem dari. Si, cum emere argentum velles, vascularius ad te detulerit et reliquerit et, cum displicuisset tibi, servo tuo referendum dedisti et sine dolo malo et culpa tua perierit, vascularii esse detrimentum, quia eius quoque causa
Abbreviated transcription (Latin):
erit peisidentietentio. ¶ Seruo pignori
dato pecalrn̾ eiꝰ creditor citra ꝯuent̾oem
fructo qͥq pigaeri essent ꝯuenit eos ꝯ sũp¬
tos eona fie emꝑter ntili fiuana restitu¬
ere nõ cogetur pignoris ⁊ ei cam rec usu
placuit ut ad diem usuris nõ solutis fruc¬
cus ypothecrz iinis ꝯpensaient᷑ nisi legit¬
ninoris instipiilatu̾ ueneritnõ ess uͥ¬

Expanded text:
erit possidenti retentio. Seruo pignori dato peculium eius creditor citra conuentionfructus quoque pignori essent, conuenit. eos consumptos bona fide emptor utili Seruiana restituere non cogetur: pignoris etenim causam nec usucplacuit, ut ad diem usuris non solutis fructus hypothecarum usuris compensarentur fini legitminores in stip
Abbreviated transcription (Latin):
apparet uciq aistodiam adme ꝑtinere.
Siquͥs sponsionis cã anulos accepit nec
reddit uictori prescͥpus ũb accio in eu̾ ꝯpe¬
it aget᷑ furti. plane sun honesta cͥa sꝑ¬
onsionis fuit sui anili dñ taxat repeticio
dares ticio si fugit̾m m̾m reduxiss nec de¬
d̾is qr nõ reduxit sipec qn no reddas meliꝰ¬
est prescͥptis u̾b ag̾e. Non ei ambo pe. go
⁊ fugitinariꝯ deposiumꝯ. ut qͣi apͥ seq̃s¬
trem sit depositum.
tarem ego cum nõ habere dedi tibi rem ue̾¬
dendani ut p̾cic ut̾eris sin̾o uendidisti aũ

Expanded text:
apparet utique custodiam ad me pertinere. Si qui‹s› sponsionis causa anulos acceperit nec reddit uictori, praescriptis uerbis actio in eum compeit, aget furti? plane si inhonesta causa sponsionis fuit, sui anuli dumtaxat repetitio dares Titio, si fugitiuum meum reduxisset, nec dederis, quia non reduxit: si pecuniam miet praescriptis uerbis agere: non enim ambo pecuniam ego et fugitiuarius deposuimus, ut quasi apud sequestrem sit depositum. darem: ego cum non haberem, dedi tibi rem uendendam, ut pretio utereris. si non uendidisti aut
Abbreviated transcription (Latin):
pen sui recagnut ides p̾dium ebdebitum
uiri pignori dedit. in ea dumtauat pe. a de
unt debint meliere predio facte. ⁊̃ alicet
simaiores su et ꝙͣ fructꝰ finssent qs uir
Uex p̾dio ꝑcpit et ei mea qͣntitate ꝓpriu̾młł

Expanded text:
perauit et idem praedium ob debitum uiri pignori dedit. in ea dumtaxat pecunia ruiro debuit meliore praedio facto, scilicet si maiores sumptus quam fructus fuissent, quos uir ex praedio percepit: etenim in ea quantitate proprium
Abbreviated transcription (Latin):
que anc̾ dño bona fide eunt: pignorauit
teneat. ẜmnane iccus est. et si adn̾sꝯ eu̾agat
edisine incomodi fortuto accessit it ad de¬
uitose ꝑtin. ¶ Sires pignorita nõ resutu¬
atur uis adi̾sa possorem erit estimanda s¬

Expanded text:
quem a non domino bona fide emerat et pignerauit, teneat, Seruianae locus est et, si aduersus eum agat modi siue incommodi fortuito accessit, id ad debitorem pertinet. Si res pignerata non restituatur, lis ad
Abbreviated transcription (Latin):
utr̾ naue̾ aduxit an m̾cera uebendam:
lecaũit ciuile̾ acc̾cem insc̾m esse danda̾
lad̾e scribit. It siqnis proc explorandi gra
dem tiarat n̃ depositum n comocatum
usitata acẽ nu̾ nõia pͥsc̾etis ũł ag̾nd̾ est.¬

Expanded text:
it an merces uehendas locauerit, ciuilem actionem in factum esse dandam Labeo scribit. Item si quis pretii explorandi gratia rem tradat, neque depositum neque commodatum usitata actionum nomina, praescriptis uerbis agendum est
Abbreviated transcription (Latin):
antẽ ꝙͣ eum ꝓbares iales corruꝑit cuum
ꝑicłm est. p aulus inmo si soli uicis id acci¬
dit locatoris erit ꝑiełm. si oꝑis uicio id ac¬
cidit tuum erit detrimentum. destimͣtori
dubĩtatois gra fuit ei magis dubitatum
cimires estimata uendenda dat᷑. utr̾ ex ue̾¬
dito sit accio pp estimat̾oem an ex lecato qͣi
rem uendendam locasse indeor.an ex aducto
q̃i oꝑas aduxissem an madati. melius itaꝙ
uisum est hanc acco̾em pponi. Quociens
eĩ te noie ccͣtus ancuiꝰ ambig̾etur. quen¬
net m̾n aliꝙͣ accoem dari. tantam estima¬

Expanded text:
antequam eum probares, labes corrumpit, tuum periculum est. Paulus: immo si soli uitio id accidit, locatoris erit periculum, si operis uitio accidit, tuum erit detrimentum. DE AESTIMATOdubitationis gratia: fuit enim magis dubitatum, cum res aestimata uendenda datur, utrum ex uendito sit actio propter aestimationem, an ex locato, quasi rem uendendam locasse uideor, an ex conducto, quasi operas conduxissem, an mandati. melius itaque uisum est hanc actione‹m› proponi: quotiens enim de nomine contractus alicuius ambigeretur, conueniret tamen ali
Abbreviated transcription (Latin):
mutuu̾ osfm prestamꝰ. ⁊ pest mandatũ
ex pacto ⁊ nam suaam ex ced̾e̾ possum e̾i
tͥ mandare ut et custodiam u̾ipres. ⁊ no
int̾uenisse uideatur. qͣsi refundamꝰ ĩui¬
cem inpensas n eĩ dere tua tͥ mando set
tnciꝰ erit et ininsulis fabricandis ⁊inde¬
bitorib erigendis prescͥptis u̾b tan accoe¬

Expanded text:
mandatum ex pacto etiam naturam suam excedere possum enim tibi mandare, ut et custodiam mihi praestes et non interuenisse uideatur, quasi refundamus inuicem impensas: neque enim de re tua tibi mando. sed tutius erit et in insulis fabricandis et in debitorib
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ Dñs horreoꝵ. effractis ⁊ ꝯpilatis horre¬
is nõ tenetir. nisi oistodiam eoꝵ recepit.
ducto fundo. si ꝯductor sua oꝑa aliquid
neccio uł utiłr anx̾it. uł edificau̾it. uł
institu̾t. cum id nõ ꝯueniss arecipiẽda
aũ tp̃s sine nista aut ꝓbabili ca deseni¬
erit. ad soluendã teciꝯ t̃p̃is pensione̾ ex ꝯ¬
ducto ꝯueniri pet̾. qͣtenus lecatori in id
ꝙ eius uit̾est in tempnitas ẜuetur.
Ium dni horreoꝵ insulaꝵs desid̾¬
ant dni noͦ apparentib nec eio tͥpis pen¬
sione̾ ex soluentib oductetib aꝑireciea
que ibi sunt descrsfe apublicis ꝑsonis qͦ¬
ꝵ int̾ est andiendi sunt. ppͥs au̾t inhꝰ¬
tam domui. uicinc ꝓximo locau̾at.is in
auus cũ edificaret insuo t̾ram in eam
aream ampliꝯ ꝙͣ fundam̾ta cementica
lecatoris erant ꝯgessit. et eat̾ra assidius¬
m̾iore hedisicia corruer̾t. lad̾o exlocato
t̾mmͦ accc̾em esse ait qr no ipsa ꝯgestio
s lm̃or ex ea ꝯgestione postea dampno

Expanded text:
Dominus horreorum effractis compilatis horreis non tenetur, nisi custodiam eorum recepit: possunt. In conducto fundo si conductor sua opera aliquid necessario uel utiliter auxerit uel aedificauerit uel instituerit, cum id non conuenisset, ad recipienda ante tempus sine iusta ac probabili causa deseruerit, ad soluendas totius temporis pensiones ex conducto conueniri potest, quatenus locatori in id quod eius interest indemnitas seruetur.mini horreorum insularumque desiderant diu non apparentibus nec eius temporis pensiones exsoluentibus conductoribus aperire et ea quae ibi sunt describere, a publicis personis quorum interest audiendi sunt. tempus autem in huiustam inus cum aedificaret in suo, terram in eam aream amplius quam fundamenta caementicia locatoris erant congessit, et ea terra adsiduo, aedificia corruerunt. Labeo ex locato tantummodo actionem esse ait, quia non ipsa congestio, sed umo‹r› ex ea congestione postea damno
Abbreviated transcription (Latin):
trac. Insulam hec mode ut aliam insisla
ciuili intentione incerti agendum esse.
ãp. Si tͥ cecem ded̾o ut sticum manimit¬
tas ⁊ cessau̾is ꝯfestim agam pͥscriptis u̾bis
ut soluas qͣnti mea int̾ est aut sinich int̾¬

Expanded text:
rum. Insulam hoc modo, ut aliam insulam ionem, sed ciuili intentione incerti agendum est.. Si tibi decem dedero, ut Stichum manumittas, et cessaueris, confestim agam praescriptis uerbis, ut soluas quanti mea interest: aut, si nihil inte
Abbreviated transcription (Latin):
frigore mortuus sit. de uestim̾tis ꝗdem
licem argenteum ꝗs alienũ in ꝑ fund deie¬
cerit dampni dandi nõ lucri causa faciedi
¶Siglans ex arbore tua uim̾m fundũ
cadat eamq ego inmisso peccore depasc̾a.
aristo scribit no sibi ꝯcurrere legitimam
alicuł celare indicare eos dñis. uͥ celẽ¬
tur: que res nõ facit eos fures solent ⁊ m
cedem huiꝯ rei acciꝑe ⁊ sic indicare nͣ
iii. ilucitũ esse hoc ꝙ datur. qͣre ꝗ accipit¬
ꝗ obhanc c̾ani accepit nec imꝓbam cam¬

Expanded text:
erit isque frigore mortuus sit, de uestimentis quidem licem argenteum quis alienum in profundum abiecerit damni dandi causa, non lucri faciendigendum. Si gla‹n›s ex arbore tua in meum fundum cadat eamque ego immisso pecore depascam, Aristo scribit non sibi occurrere legitimam alicubi celari, indicare eos dominis ubi celentur: quae res non facit eos fures. solent etiam mercedem huius rei accipere et sic indicare, nec uidetur illicitum esse hoc quod datur. quare qui accepit, quia ob causam accepit nec improbam ca
Abbreviated transcription (Latin):
int̾ nos coicaretur aborere hoc abarea
eo ꝙ hic dn̾s esse no̾ desinit qui priꝯ flit.
competit gͥ ꝓsocio accio. s si forte pum
p̃scriptis u̾bis. Ergo siquis arec dn̾uun no̾
transtułit s passꝰ sit te sic edificare ut:
cõicaretur. uł ip̃a uł p̾cium. erit societas

Expanded text:
inter nos communicaretur, abhorrere haec ab area eo, quod hic dominus esse non desinit qui prius fuit: competit igitur pro socio actio. sed si forte puerum praescriptis uerbis. ergo si quis areae dominium non transtulerit, sed passus sit te sic aedificare, ut communicaretur uel ipsa uel pretium, erit societas
Abbreviated transcription (Latin):
que legibus ꝓdut sunt. silex iusta ain
neccia sit. suplet pretor mes ꝙ legi de est.
quod facit in lege aglia reddende accoes.
nlt̾m acomodatas iegi aglie id quod
utilitas eiꝰ logis exigit.
⁊ inuenditee ꝯp̾bensum est ꝯuenasse int̾
cos siea nupta ei esse e siss ut eos fu̾dos
sup̾e uellet cod̾ precio mlx cranse beret
unt iufe̾m estimo uidicium esse re; dẽ

Expanded text:
quae legibus proditae sunt, si lex iusta ac necessaria sit, supplet praetor in eo quod legi deest: quod facit in lege Aquilia reddendo actiones in factum accommodatas leg‹i› Aquiliae, idque utilitas eius legis exigit. et in uenditione comprehensum est conuenisse inter eos, si ea nupta ei esse de‹s›isset, ut eos fundos, si ipse uellet, eodem pretio mulier transcriberet uiro: in factum existimo iudicium esse r
Abbreviated transcription (Latin):
uimiꝑmansiss ita ut nec habitare ꝗsꝙͣ
nec ostend̾e alicui pessit. nichil loatori ꝯdu¬
tim̃ta tua fullo ꝑdidis cthes unce petas
nec repet̾e ins agis nichõĩꝰ ex locate cum
fullone s indice̾ existanatur̾ esse anpꝰ¬
sis adusꝰ fure̾ magis agere. ⁊ ab eetuas
cibi inpessibile esse ꝓspet̾it. tunc fimione̾¬
ꝗt̾ adempnabit. tuas au̾t acciones te ei
prare ꝯpellet. ¶Lege dc̃a domus facienaa
lecata ert. ita ut ꝓbatio aut inpbato̾ o¬
catoris aut b̾rdis enis ess. Redemptor ex uo
ex no luntate iocatoris ꝑmutat᷑ ess redes¬
tore̾ absoliu debe. ¶ Mandaui tibi ut ex¬
cut̾es qͣnti uillam hedificare uelles renũ¬
cuasi m dncencoꝵ impensam excut̾e certa

Expanded text:
mansisset, ita ut nec habitare quisquam nec ostendere alicui posset, nihil locatori condutimenta tua f‹u›llo perdidit et habes unde petas nec repetere uis: agis nihilo minus ex locato cum fullone, sed iudicem aestimaturum, an possis aduersus furem magis agere et ab eo tuas tibi impossibile esse perspexerit, tunc fdemnabit, ‹t›uas autem actiones te ei praestare compellet. Lege dicta domus facienda locata erat ita, ut probatio aut improbatio locatoris aut heredis eius esset: redemptor ex uolex uoluntate locatoris permutatum esset, redemptorem absolui debere. Mandaui tibi ut excuteres, quanti uillam aedif‹ica›re uelles: renuntiasti mihi ducentorum impensam excutere: certa
Abbreviated transcription (Latin):
tampno te afficerer ¶Ueiesm ꝯduxisti ut
homis tuu̾ pfaret et secum iter fac̾es et cnͥ
pont̾e transiret redemptor eius pontis porto¬
da portorium daturꝰ fu̾it puto si portoriu̾
mulio nõ ignorau̾it ea se trasitur̾ cura
uehicĩm locaret mulione prare debe¶ Reꝵ
custodiam ꝙͣ orreario Suctorib prare de¬
infundo uineas institint. et p̾ͥp eaꝵ fructũ
denis ampliꝯ aureis annus ager locari ce¬
ꝑat. q̃situm est sidn̾s istum colonũ fudo
prꝯunłr factos inuineis insticuendis repu¬
tare possit oppesita doli mali eicept̾e. R

Expanded text:
damno te adficeret. Uehiculum conduxisti, ut onus tuum portaret et secum iter faceret: id cum pontem transiret, redemptor eius pontis portoda portorium daturus fuerit. puto, si mulio non ignorauit ea se transiturum, cum uehiculum locaret, mulionem praestare debere. Rerum custodiam, quam horrearius conductoribus praestare dein fundo uineas institu‹it› et propter earum fructum denis amplius aureis annuis ager locari coeperat. quaesitum est, si dominus istum colonum fundian sumptus utiliter factos in uineis instituendis reputare possit opposita doli mali exceptione. r
Abbreviated transcription (Latin):
uł eypensas ꝯsecutur uł nicħ amplius
pr̾atur. ¶ Nauem ꝯduxi ut de ꝓuincia:
ꝙynensi aqui legiam nauigaret olei me¬
tretis trsb mmilib impositis. ⁊ frumti mo¬
dus octomilib ẽta merce de sz enent ut ho¬
nata nauis im psa ꝓuincia noue̾ men¬
sib reunetur ⁊ honius impositum comis¬
so teneretur. quesium est anuecturas q̃s
ꝯuenit aoguctore sed̾m lecatoeni exigere

Expanded text:
uel expensas consecuturum uel nihil amplius praestaturum. Nauem conduxit, ut de prouincia Cyrenensi Aquileiam nauigaret olei metretis tribus milibus impositis et frumenti modiis octo milibus certa mercede: sed euenit, ut onerata nauis in ipsa prouincia nouem mensibus retineretur et onus impositum commisso tolleretur. quaesitum est, an uecturas quas conuenit a co
Abbreviated transcription (Latin):
siꝑiełm erit. ne intramoras acco̾es in t̾cidat
petitor au̾t hrditatis citra ĩpedimentum¬
hrdicatis exceptois. inrcm ag̾e pot̾it. Qͥd
ei si possor hĩditatis necligat. quid si nicħ
Iutis habere so sciat.¬

Expanded text:
iculum erit, ne inter moras actiones intercidant. petitor autem hereditatis citra metum exceptionis in rem agere poterit: quid enim si possessor hereditatis neglegat? quid si nihil iuris habere se sciat
Abbreviated transcription (Latin):
tur. sic in ꝗb.dam fit ut amiphoris uii
caueat᷑. aut ut dolia fiant. us tegule.¬
uł ad uillam hedificandãs. ut siuasa
eia gr̃a que infundo est. It̾ silue tedue
aũ pedam̾ta inumeis ñ desint. Qdgͦ si

Expanded text:
tur sicut in quibusdam fit, ut amphoris uinum euehatur aut ut dolia fiant, uel teguluillam aedificandam. sed si, ut uasa eius gratia quod in fundo est, item siluae caeduae, ut pedamenta in uineas non desint. quid ergo si
Abbreviated transcription (Latin):
casa uiam det̾minare debet. ¶Lanicudo
accus iniusq ea est que demonstrata ẽ
Q si nicħ dc̾m est. ħ ab arbitro stanend̾
est. inuia aliud uiris est. na sicca lati¬
tudo no est. legitima cebet᷑. Si locus non

Expanded text:
debet. Latitudo actus itinerisque ea est, quae demonstrata est: quod si nihil dictum est, hoc ab arbitro statuendum est. in uia aliud iuris est: nam si dicta latitudo non est, legitima debetur. Si locus non
Abbreviated transcription (Latin):
dut fructo inuicim uilla cotntur
coitiq que hant᷑.⁊ uit pecamta ad ninc¬
am ⁊ anicim p̃dio sum̾at᷑ ꝯstitui posse
scrib eod̾.ł. ait. uicmo cuiꝰ lapidicine
funco tuo in mineant. posse te cełs iꝰ e

Expanded text:
fructus in uicini uilla cogantur coactique habeantur et pedament‹a› ad uineam ex uicini praedio sumantur, constitui posse scribit. Eodem libro ait uicino, cuius lapidicinae fundo tuo immineant, posse te cedere ius
Abbreviated transcription (Latin):
nacłm semꝑ ꝑdomũ cuiahitat̾o relic̾¬
ta erat aditus fuit. q̃sit̾ est anolĩpicus
esse. s hr̃dem transire ꝑ com̃ ao ea que
⁊morata sunt possedum n̾o noceat legͣ¬
tano. ¶Luciꝯ tiaꝯ aꝑto panete tomus
nis. petebat ianuam in publico aꝑu¬

Expanded text:
 per domum, cuius habitatio relicta erat, aditus fuit: quaesitum est, an Olympicus esse, sed heredem transire per domum ad ea quae commemorata sunt posse, dum non noceat legatario. Lucius Titius aperto pariete domus tectus competebat, ianuam in publico aperu
Abbreviated transcription (Latin):
qualibet iri potis. Sin au̾t pret̾missꝯ ẽ
eque latitndine no a diecta ꝑ totũ fund̾
una pot̾it eligi uiadum tarat eiꝯ la¬
titudinis que lege ꝯp̾hensa est ꝓquo
ipso sidubitatur arbitri offm̾ inucõid̾ ẽ¬

Expanded text:
qualibet iri poterit: sin autem praetermissus est aeque latitudine non adiecta, per totum fundum una poterit eligi uia dumtaxat eius latitudinis, quae lege compraehensa est: pro quo ipso, si dubitabitur, arbitri officium
Abbreviated transcription (Latin):
d̾ ł .xiii. aded̾. Solet aprincipe impera
Nnt incra legitimum ep̃s młri nubere
nceat ¶E mrum eiuget intra id q̃s
sponsam fuisse nõ nocet.
tus imꝑe dimento nuptus non est. ¶Si
tał sit maritus ꝙ̃ more maroꝵ lugere
nõ oportet.no̾ posse eam se nuptiu intͣ
legitimu̾ t̾s collacari. Pretor eĩ ad id
q̃s se retulis. quo uir elugeretur. oe sol
cat statim posse muptiis se collocare quod
u̾m puco. ¶ Nensolent au̾t lug̾i ait ne¬
raci ait. hostes ꝑdueslionis tampnati.
nec susp̃ndiosi. noc ꝗmanꝯ sibi incisint.
no redio uite .s mala ꝯsciencia. ẜiqua gͣ
post hi exitum marici se nuptus colloca
no uiri. s fai. ¶ Excusatur quisluaꝯ mcꝰ

Expanded text:
d edictum. Solet a principe impetrari, ut intra legitimum ‹tem›pus mulieri nubere liceat. Quae uirum eluget, intra id tempus sponsam fuisse non nocet. tus impedimento nuptiis non est. Etsi talis sit maritus, quem more maiorum lugeri non oportet, non posse eam nuptum intra legitimum tempus collocari: praetor enim ad id tempus se rettulit, quo uir elugeretur: qui soletat statim posse nuptiis se collocare: quod uerum puto. Non solent autem lugeri, ut Neratius ait, hostes uel perduellionis damnati nec suspendiosi nec qui manus sibi intulerunt non taedio uitae, sed mala conscientia: si quis ergo post hnon iuris, sed facti. excusatur qui iussu
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ia ip̃ra ꝓuocatois lapsa sinit. retro.
infamis est. ꝙͣuis si iniusta appłłis ei ꝯ
nisa sit. hodie notari putt nd rretio nos¬
tatur. ¶ Siꝗs alieno nõie ꝯdempnato
uł hrs funrti uł ex alia sili specie ꝯdemp¬
natus in fania nocibuntur. ¶ Nec ego
si abinicio ꝑpenratore̾ causa agitata ẽ
agerctur. erit notatus. nec erit uęmie
issia ratio qd̾est indũanum. ¶ Q uissu
pretoris precio dato pacta est nonotat᷑.
no deliꝗsse. no erit notatus. Nam qͦdã¬

Expanded text:
ora provocationis lapsa sunt, retro infamis est: quamvis si iniusta appellatio eius visa sit, hodie notari puto, non retro notatur. Si quis alieno nomine condemnatus uel heres furti uel ex alia simili specie condemnatus infamia notabuntur, nec ego, si ab initio per procuratorem causa agitata est. ageretur erit notatus nec erit ueniae ulla ratio, quod est inhumanum. Qui ‹iu›ssu praetoris pretio dato pactus est, non notatur. non deliquisse, non erit notatus: nam quoda
Abbreviated transcription (Latin):
Hunc ci¬
tulum pͥtor
ꝓposuit hñ¬
causa. sueꝑ
dignitacis
tuend̾. ⁊ de¬
coris sin cã
ne sine deletu passim ap̾se postulecur
sa p̃p tres fecit ordiues. slam quosdoam
intotum ꝓhibuit postulare. Q bꝰ dam

Expanded text:
Hunc titulum praetor proposuit habcausa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur. Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postulare, quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
Est et qͣrtum genus missionis. Siꝗs euicã¬
doꝵ munerum c̾a miliciam subiss. ħãt
missio extimat̾oem ne̾ ledit. ut est sepis¬
sime rescͥptum. ¶ Miles ꝗiege ulia de
adult̾io fu̾it dampnatus ita infamis
causa soluat ¶Ignominie causa autẽ
missꝰ. n inurbe. n alibi. ubi imꝑator ẽ
morarslicet. ¶Ait precor. Qͥ rascenam
ꝓdierit. iifamis est. Scena est ut labo
diffinit. que ludoꝵ faciendeꝵ cansa qͦl¬

Expanded text:
est et quartum genus missionis, si quis euitanest et quartum genus missionis, si quis euitandorum munerum causa militiam subisset: haec autem missio existimationem non laedit, ut est saepissime rescriptum. Miles, qui lege Iulia de adulteriis fuerit damnatus, ita infamis ignominiae causa soluat. Ignominia autem missis neque in urbe neque alibi, ubi imperator est, morari licet. Ait praetor: 'qui in scaenam prodierit, infamis est'. scaena est, ut Labeo definit, quae ludorum faciendorum causa q
Abbreviated transcription (Latin):
pliꝯ põp ait.⁊ eum qui ex̾citui preest.
licet ꝯsularib insignib utatur. ignoni¬
mie cã ab imꝑatore missum hac nota
laborare. Ergo et sidux cum ex̾citu pre est
dimissꝯ erit nocatur.⁊ si princeps dni¬
ẜic: adiec̾it ignomime causa se mitt̾e
ut płmq facit. nõ dubitabi̾. ⁊ exedicto
pretoris eum infamia ẽt notatum. ño
tñ si citr᷑ indignatt̾em principis succesor
ei datus est. ¶ Exercitum au̾t nõ unam
cohortem. n unam alam dicimꝰ. s mi¬
meras msbos militũ. Nam ex̾citu preesse
dicim ꝯ enni qui legionẽ uł legiones cͥ
rat. S ⁊ eum ꝗ ab aliquo num̾o mili¬
tum missꝯ est. qͣi exercitu missum. sic
accipiemus. Ignomiie cã missum. hoc
ante ab imꝑacore indulgetur. est caria
est ignominiosa. Ignominiosa an̾t mis¬
sio est tociens. quociens is qui mittit ad¬
ex auetorau̾at. idest insignia militaria de¬
trayit. uit̾ in fames efficit. noet nõ addi¬
diss ignominie ca̾ se eum ex auctorasse.

Expanded text:
it etiam eum, qui exercitui praeest, licet consularibus insignibus utitur, ignominiae causa ab imperatore missum hac nota laborare: ergo et si dux cum exercitui praeest dimissus erit, notatur, et si princeps dimiserit et adiecerit ignominiae causa se mittere, ut plerumque facit, non dubitabis et ex edicto praetoris eum infamia esse notatum: non tamen si citra indignationem principis successor ei datus est. Exercitum autem non unam cohortem neque unam alam dicimus, sed numeros multos militum: nam exercitui praeesse dicimus eum, qui legionem vel legiones cum etiam eum, qui ab aliquo numero militum missus est, quasi ab exercitu missum sic accipiemus. 'Ignominiae causa missum': hoc ante ab imperatore indulgetur: e‹s›t causest ignominiosa. ignominiosa autem missio totiens est, quotiens is qui mittit adexauctorauerit, id est insignia militaria detraxerit, inter infames efficit, licet non addidisset ignominiae causa se eum exauctorasse.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣio iudicio dampnatꝰ erit. ꝗ eam q̃ ĩ
potestate eiꝯess gn̾o mortuo cum eu̾
mortuum sciret. intraid tp̃s quo elu¬
gere uirum moris est. aute ꝙͣ uirum
Alugeret. in mat̾monio collocau̾it
eamue sciẽs quis uxorem dit̾it. ñ ius
sum est. uxorem ducere passꝰ fu̾it.Q
na sponsalia binasue nuptias ineodẽ
tp̃r constitutas habuerit.
missꝰ eriti dimissum acciꝑe debemius
militem caligatum. uł siꝗs aliꝯusq ad
centurionem. uł prefectum cohortis.¬

Expanded text:
io iudicio damnatus erit: qui eam, quae in potestate eius esset, genero mortuo, cum eum mortuum esse sciret, intra id tempus, quo elugere uirum moris est, antequam uirum elugeret, in matrimonium collocauerit: eamue sciens quis uxorem duxerit non iussum est, uxorem ducere passus fuerit:na sponsalia binasue nuptias in eodem tempore constitutas habuerit.'missus erit': dimissum accipere debemus militem caligatum, uel si quis alius usque ad centurionem, uel praefectum cohortis
Abbreviated transcription (Latin):
licebit inuire ap̃ me ne postulent.
mnintegrum resticutꝰ noerit. eum ꝗ
exhui s sup̃ scͥpti sunt sic accipimꝰ si fu¬
erint inter eos qui tertio edco ꝯtment᷑.
Cet̾m si ex suꝑiorib difficile ĩ intog̾. resti¬
tutionem impetubit. ¶ de qua at res¬
titut᷑ce pretor loquit᷑. utr̃ de ea que apͥn¬
cipe. uł a senatu põp. queris. et putat de
ea resticatõne sensiu. qͣm peinceps. ł
decreta nõ esse ẜuanda. ausi cuier effc̃
uiristcõis sue stuener̾t᷑. ut metate ob

Expanded text:
licebit, in iure apud me ne postulent".in integrum restitutus non erit". "eum qui ex his, qui supra scripti sunt" sic accipe: si fuerit inter eos, qui tertio edicto contineceterum si ex superioribus, difficile in integrum restitutio impetrabitur. De qua autem restitutione praetor loquitur? utrum de ea quae a principe vel a senatu? Pomponius quaerit: et putat de ea restitutione sensum, quam princeps vel decreta non esse servanda, nisi sicubi ex officio iurisdictionis suae subvenerunt: ut in aetate ob
Abbreviated transcription (Latin):
rescͥptum est no̾ ꝓ hib̾i cutorem adesse
pupilli innegotio in quo aduocatus ꝯͣ
patrem eiꝯ finssᷤ s ⁊ illud ꝑmissum est
ab eo agere cutorem pupilli cam adu̾sꝰ
fiscum. In qua adu̾sꝰ patrem pupilli aũ
aduocatꝰ fuiss fisci. qui añ int̾ infa¬
mes sunt. sequenti titulo ex planabit.¬
tur ꝗ ab ex̾citu ignominne cã ab imꝑa¬
tore. eo ue cui de ea re statuendi p̃tas fu¬
erit dimissꝰ erit. qui arcis ludicre ꝓnũ¬
ciandi ue c̾a niscenã ꝓdierit. ꝗ le nocini¬
um fec̾it ꝗ inuidicio publica calũp¬
nie preuaricat̾ois causa ꝗd fecisse iu¬
dicatuserit. Q furti uibonoꝵ raptoꝵ. s
muriaꝵ. dedolo malo ⁊ frande suo

Expanded text:
se pupillo in negotio, in quo advocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli causam adversus fiscum, in qua adversus patrem pupilli antea advocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitqui ab exercitu ignominie causa ab imperatore eove, cui de ea re statuendi potestas fuerit, dimissus erit, qui artis ludicre provinciandive causa in scenam prodierit, qui lenocinium fecerit, qui in iudicio publico, calumnie prevaricationisve causa, quid fecisse iudicatus erit, qui furti, vi bonorum raptorum, iniuriarum, de dolo malo et fraude, suo
Abbreviated transcription (Latin):
minor est annis .xxii. q eos nõ incotum
ꝯpleuit ꝓhibet postulare. qr mod̾atam hãc
etatem ratus est ad pedend̾ in publicum
Qua etate aut paulo maiere fert᷑ nerue
filiꝰ. ⁊ publice te uire respondisse. ¶pp̾
casum surdum ꝗ prorsꝰ nõ audit. ꝓhib
ãpse postulare. nec eĩ erat ei ꝑmittẽdñ
postulare. qui decretum pretoris exaudi
obtẽꝑass pena ut ꝯtuimq plecteretin:
¶ait pretor. sin̾o habebunt aduocatum
ego tabo. Nec solum his ꝑsonis hanc lĩa¬
nitatem pretoe sol ex hibe.u̾m ⁊ siꝗs aliꝰ¬

Expanded text:
i eos non in totum compleuit, prohibet postulare, quia moderatam hanc aetatem ratus est ad procedendum in publicum, qua aetate aut paulo maiore fertur Nerua filius et publice de iure responsitasse. propter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudirobtemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: 'Si non habebunt aduocatum, ego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum
Abbreviated transcription (Latin):
tus. põs putat hunc ab infamia eximi
¶Deinde adicit pretor ꝓalio ne postu
b̾is. parencib. q patroni.patrene. de ꝗbꝰ
ꝑsonis. sbtitulo deinius uocande pleniꝰ
dirimꝰ. It̾ adicit libis ne sius. fr̾e serore
uii ore. socero. socrii. gn̾o .nuril. uit̾ co
nouerca. priuigno. prinigna pupillo

Expanded text:
tus, Pomponius putat hunc infamia eximi. Deinde adicit praetor: 'Pro alio ne postulberis parentibusque patroni patronae': de quibus personis sub titulo de in ius uocando plenius diximus. Item adicit: 'liberisue suis, fratre sorore, uxore, socero socru, genero nuru, uitrico nouerca, p‹r›iuigno priuigna, pupillo
Abbreviated transcription (Latin):
mandatis accoib cum debitore hrdi.¬
tario qui ignorabat uenditam esse hr¬
ditatem transegit.si empter hr̃ ditatis
ħ tebitum ab eo erigere uelis. excep¬
nio transaco uegaen debicori ppͥ igno¬
rantiam suam acomotanda est. Idẽ
respondend̾ est.⁊ meo qui fidei ꝯ̾ssariã
recepit hr̃ditatem.si hr̃s cum ignoran¬
te debitore tansegit. Explicit dig̾. seu¬

Expanded text:
mandatis actionibus cum debitore hereditario, qui ignorabat venditam esse hereditatem, transegit: si emptor hereditatis hoc debitum ab eo exigere velit, exceptio transacti negotii debitori propter ignorantiam suam accommodanda est. idem respondendum est et in eo, qui fideicommissam recepit hereditatem, si heres cum ignorante debitore transegit. LIBER TE
Abbreviated transcription (Latin):
minas ꝓhibet ꝓ aliis postulare.⁊ racio
entem auenis causis se mnsceant. ne
uirilib officiis fimgantur młres. or igo
au̾t introducta est acalfurma in ꝓbis¬
sima femina. que uiu̾ecunde pestulãs
⁊ ingra̾tum inquietans. ca̾m dedit e¬
dicto. Casinn dum cecum utrisq lui¬
nib orbatum pretor repellit uidelicet y¬
ꝙ insigna ingr̾atus indere ⁊ reuenrin
possat. Refert labeo publium cecum aso¬
ꝑnati nõĩparem adu̾sa sella abruto tẽ.¬
stuntum cum uell postulare. Qͣminsatq
cerus p alio postulare nõ possit. tñ ⁊ senatoᷤ¬
rum ordinem retin.⁊ iudicandi offo fuͥͥ

Expanded text:
mine prohibentur pro aliis postulare, ideo entem, alienis causis se immisceant, nec virilibus officiis fungantur mulieres. Origo vero introducta est a Calphurnia sima femina, quae inuerecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto. casum: dum caecum utrisque luminibus orbatum praetor repellit: uidelicet quod insignia magistratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem auersa sella a Bruto destitutum, cum uellet postulare. quamuis autem caecus pro alio postulare non possit, tamen et senatorium ordinem retinet et iudic
Abbreviated transcription (Latin):
tecretis alim̾tis aprecore ampliꝯ fratrem
accepisse diccretur ꝙͣ sororem non tamẽ
ultra partem dimidiam.
uii. ¶ Incestaco moriens codicillis predia
sua oia ⁊ pat̾moniu̾ int̾ lib̾os diuisit. ata
ut longe amplius fitio ꝙͣ filie relmauerer
q̃sicum est ansoror fri dotem ꝯferte debet¬

Expanded text:
decretis alimentis a praetore amplius fratrem accepisse diceretur quam sororem, non tamen ultra partem dimidiam. um. Intestato moriens codicillis praedia sua omnia et patrimonium inter liberos diuisit ita, ut longe amplius filio quam filiae relinqueret: quaesitum est, an soror fratri dotem conferre debe
Abbreviated transcription (Latin):
munis est. ⁊̃ si aligd ex prima sp̃e seꝑatũ
denec̾te hat int̾dum tetaꝵ ediũ precum¬
Re dilicen eos int̾ quos uider est ⁊ timc
eum adiudicare ei penes ꝙ̃ licitacio n¬
mansit. nec erit ꝑił̾m ne ey senatꝯ osis¬
topena legis flaie comitat᷑. Cãquaꝵe
it inindiciũ cõi diuid̾ nd̾ uerine lato
ait. na aut ip̃is finidi est.⁊ ideo in uidi¬
ciũ nõ uenit. aut seꝑatum asico dnus¬
sum tã aut m̃sura aut ip̃tib diudi s̃
possunt iura int̾dum ⁊ seꝑata afundo eb
⁊ nec m̃sura nec ip̃rib diuisa ułti cũ is

Expanded text:
mmunis est, etiamsi aliquid ex prima specie separatum , necesse habeat interdum totarum aedium pret liceri eos inter quos iudex est et tunc eum adiudicare, penes quem licitatio remansit: nec erit periculum, ne ex senatus consulto poena legis Fabiae committatur. Aquarum iter in iudicium communi diuidundo non uenire Labeo ait: nam aut ipsius fundi est et ideo in iudicium non uenit, aut separatum a fundo, diuisum tamen aut mensura aut temporibus. sed possunt iura interdum et separata a fundo esse et nec mensura nec temporibus diuisa, ueluti cum is
Abbreviated transcription (Latin):
d̾i exempto agi no̾ posse nisi totã rem
susciꝑe fu̾nt ꝑatus. qr hec ꝑs bnficio alt̾i¬
uis nenditori accessit. Qͥuĩmo ÷ ex uen¬
dito posse ꝯuenm actore̾ emptore̾. ut re¬
cipiat totũ. Solum illt̾ spectand̾ erit n¬
uiiͥ forte fraus aliq̃ uendicoris int̾ue¬
nit.S ⁊ si distracta ꝑte cesẜ̾it uictas li¬

Expanded text:
se, nisi totam rem suscipere fuerit paratus, quia haec pars beneficio alterius uenditori accessit: quin immo etiam ex uendito posse conueniri emptorem, ut recipiat totum: solum illud spectandum erit, num forte fraus aliqua uenditoris interuenit. sed et si distracta
Abbreviated transcription (Latin):
si alienau̾o ꝑtem meã nõ erit un̾ re¬
tin̾e possim. S is ꝗ ame em̃t anretin̾e
possit uidend̾ est. slani ⁊ siuendicaretur
ab eo pars impendioꝵ nõie que ego fecis¬
semi ita ut ego pot̾an retent̾oem fac̾e
⁊ ueriꝯ est. ut et nihac spe expense re¬
din̾sum est eĩ cũ qͣi inren mea̾ impẽdo
alic ꝙͣ est. id ago ut aliũ mͥ obligem es

Expanded text:
meam, non erit unde retinere possim. sed is, qui a me emerit, an retinere possit, videndum est: nam et si vindicaretur ab eo pars, impendiorum nomine, quae ego fecissem, ita ut ego poterat retentionem facere: et uerius est, ut et in hac specie expensae rediuersum est enim, cum quasi in rem meam inpendo, alio quam est, id ago, ut alium mihi obligem, et
Abbreviated transcription (Latin):
int̾se ⁊ coh̾rdem no tm̾ires set et libͥtes
tucisisse. ⁊ alim̾ita que dar cestitor cer¬
cis lib̾tis isfiss. nullo eĩ uire id eũ fe¬
cisse ex diũso respondebatur ꝯsensisse
eos diuisiom. ⁊ młtis qunis alimenta¬
scom diunisionẽ prestituse placuit sta

Expanded text:
ed et libertos diuisisse et alimenta, quae dari testator certis libertis iussisset: nullo enim iure id eum fecisse. ex diuerso respondebatur consensisse eos diuisioni et multis annis alimentaisionem praestitisse. placuit standum
Abbreviated transcription (Latin):
lp. Qui erac ħ̾rs ex ꝑte maicutꝰ testa¬
torẽ inssꝰ apͥtore sepelire ẜu̾n cin eras
restam̃to data nbtasi des distrarit du¬
plamq ꝓmisit. et ex ea caut̾ae ꝯue̾ta
prestitit. q̃sitũ est an famłrc̾ uidicior se

Expanded text:
 Qui erat heres ex parte institutus, testatorem iussus a praetore sepelire servum, cui erat testamento data libertas, ideo distraxit duplamque promisit et ex ea cautione conventus praestitit: quaesitum est, an familiae e
Abbreviated transcription (Latin):
. Ccidiuidimio uidiciũ lctũ ht et in
uectigali agro. ¶Uectigał ag̾ an regioib
diuidi possit uidend̾ est. mag̾ au̾t d se u¬
ex abstine ab. tiuiꝰ mõi dunsione. aliagr
prestacio uertigał agri coͦfundetur. Nerac̃

Expanded text:
 diuidundo iudicium locum habet et in uectigali agro. uectigalis ager an regionibus diuidi possit, uidendum: magis autem debet iudex abstinere huiusmodi diuisione: alioquin praestatio uectigalis co
Abbreviated transcription (Latin):
solum exhrdib sti ł atoris actuꝵ aqͦ
fu̾it peticum. ¶Usu .s. uxori legatõ
tum sit recugnre potest ꝙͣ ut ceh̾rs sol¬
uat effici posse cassiꝰ ait. et uer̾ est.
¶Si due coh̾rdes dampnati sũs statu¬
cioꝵ. honi uiri arbitratu prestetur.

Expanded text:
solum ex heredibus stipulatoris acturum a quo fuerit petitum. Usu fructu uxori legato dtum sit, reciperare potest, quam ut coheres soluat effici posse Cassius ait: et uerum est. Si duo coheredes damnati sint statudiorum boni uiri arbitratu praestetur.
Abbreviated transcription (Latin):
suie habebit. solus sustin̾et. postea uiis
ex filiis cum pecunia mutu. net᷑ int̾ueit
p̾r erasq ⁊ sensu predia que filie assig¬
niu̾at pignori tata sunt. pest mortem
patris cad̾ predia it̾ filius possicet. ⁊ usu
qd ei acch̾rde prestand̾ sit .R2. secun dum
ea que ꝓpenerentur nõ esse prestandum

Expanded text:
siue habebit, solus sustineret: postea unus ex filiis cum pecuniam ‹m›utuaretur, interuenit pater eiusque consensu praedia quae filio adsignauerat pignori data sunt: post mortem patris eadem praedia idem filius possedit, usurasquid ei a coherede praestandum sit. respondi secundum ea quae proponerentur non esse praestandum
Abbreviated transcription (Latin):
no ad aliꝗ faciend̾ relicta sit. ⁊ licet ꝯsũẜ¬
tanõ sit s extet ap̾ enin ciũ seluta est

Expanded text:
non ad aliquid faciendum relicta sit, et licet consumpta non sit, sed exstet apud eum cui soluta est,
Abbreviated transcription (Latin):
Iccũ. Mutores pupilli ꝗbdam c̃ditori¬
b pris ex patrimõio pat̾no soluer̾t. set
postra nc̃ sufficientib bonis pupillum
acceꝑunt restitu̾e debeant.pr. sinicħ¬
teduetu ⁊ sino debitu̾ fuiss qr t̾n asci¬
ente fidei ex plende caꝓmissũ ess debet᷑.¬

Expanded text:
um Tutores pupilli quibusdam creditoribus patris ex patrimonio paterno solverunt, sed postea non sufficientibus bonis pupillum acceperunt restituere debeant. resdeductum tametsi non debitum fuisset, quia tamen a sciente fidei explendae causa promissum esset, debet
Abbreviated transcription (Latin):
¶Si ex ca̾ furtina resꝯdicatur cuiꝰ tẽ¬
poru extimatiosiat.qrͣ. placet tm id
tp̃s spectant̾ qno res unꝙͣ płimi fuit
maxime cum det̾iorẽ rem dando fac
tam u̾o lib̾atur fur. semꝑ eĩ moram
sur fac̾e ui᷑. ¶ Nouissime dicend̾ est
⁊ fructus inhac uenire acciene.¬

Expanded text:
urtiva res condicatur, cuius temporis aestimatio fiat, quaeritur. placet tamen id tempus spectandum, quo res umquam plurimi fuit, maxime cum deteriorem rem factam fur dando non liberatur: semper enim moram fur facere videtur. Novissime dicendum est etiam fructus in hac actione
Abbreviated transcription (Latin):
ap. Auuncło nuptã peciu̾am indotẽ et¬
cedit n nupsit an eand repet̾e̾ possit¬
or ficũ est. dixi cum obcurpe̾ ẽim ca̾tis
⁊ accipients peciuna nin̾netur cessa¬
re ꝯditoem ⁊ indelicto pari pociorẽ esse

Expanded text:
 Avunculo nuptura pecuniam in dotem dedit neque nupsit: an eandem repetere possitsitum est. dixi, cum ob turpem causam dantis et accipientis pecunia numeretur, cessare condictionem et in delicto pari potiorem esse
Abbreviated transcription (Latin):
dicione ex
causa fur¬
tiua.⁊ fu¬
riosi et infantes obligantui. cũ hrces
id uenire in ꝯdicione ẽtum est qt̾ int᷑¬
sit agentis. ułti siħis sic instituto ⁊ ꝑi¬
cłm subeat dñs hĩdicatis ꝑdende ꝙ. iuł¬

Expanded text:
diction‹e› ex causa furtiua et furiosi et infantes obligantur, cum heredeid uenire in condictionem certum est quod intersit agentis, ueluti si heres sit institutus et periculum subeat dominus hereditatis perdendae. qu
Abbreviated transcription (Latin):
infc̾m sub monere eum possis t̾n si
solu̾is no̾ posse te repet̾e qͣm sublata est¬
ꝓxima c̾a scpłationis que p̾ͦp excepi̾dem
mnanis esset si pristina cansa .i. curpitu¬
do suꝑ essei porro au̾t et si dantis ⁊ acci¬
pientis turpis causa sit possõrem pociorẽ
esse.⁊ideo repetinone cessare tam ⁊ si
exstiꝑulationẽ selutum est.
sit.cu turpit̾ dacum est. Sire̾ locatam̃
t. uł uenditam ate uł mandatam ut
redderes pecciuam acceꝑis. habeo tecũ¬
c̃ ex locato uł uendito ał mandati accio¬
am tͥ ded̾imn ꝯdiccio dummi taxat peciũe

Expanded text:
ssis, tamen si solveris, non posse te repetere, quoniam sublata proxima causa stipulationis, quae propter exceptionem inanis esset, pristina causa, id est turpitudo, superesset: porro autem si et dantis et accipientis turpis causa sit, possessorem potiorem esse et ideo repetitionem cessare, tametsi ex stipulatione solutum est.sit, tamen turpiter datum est. Si rem locatam tibi vel venditam a te vel mandatam ut redderes, pecuniam acceperis, habebo tecum ex locato vel vendito vel mandati actioiam tibi dederim, condictio dumtaxat pecuniae