comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mun̾auit. demide ciciꝰ mt reliquos. ⁊̃
scium fix̾m po c̾cia parce reliquit ie¬
redem: quta an quia adu̾sus seium
debicorem sepcicii cõfusa sit acco pro cer¬
cia parce. quia cico fri suo ħres excitit
cum cohirdib agere iusolidnm pꝰ sit.
marcellus ⁊ꝵ. cum cohreoib sei non.
uo maiore qmͣ hreoitaria parte mã

Expanded text:
auit. deinde Titius inter reliquos et Seium fratrem pro tertia parte reliquit heredem. quaero, an, quia aduersus Seium debitorem Septicii confusa sit actio pro tertia parte, qua Titio fratri suo heres exstitit, cum coheredibus eius agere in solidum possit. Marcellus respondit cum coherede Seii non pro maiore quam hereditaria parte
Abbreviated transcription (Latin):
condicõi peruenire eum ad libtatẽ
ita accipiendum ut bona ⁊ fide ⁊ citͣ
fraudem statu ub̾i ⁊ cutoris id fiat
seru atur ita ⁊ si offerente statu libo̾
pecuniam cutori in funde pupilli ac¬

Expanded text:
uenire eum ad libertatem, ita accipiendum, ut bona fide et citra fraudem statuliberi et tutoris id fiat, seruatur. itaque et si offerente statulibero pecuniam tutor in fraudem pupilli ac
Abbreviated transcription (Latin):
specus. Fepta. resfic̾e purgare aq̃
ducende causa. qͦ nimus liceat il¬
li dũ uealit̾ aquã ducat. ꝙͣ ii pͥo¬
re estate.nõ ui. nõ clam. nõ pcatrio
ate duxit. iĩi fien ueto. ¶Hoc nut̾dcm
ũtilissintũ est. Nam nisi ꝑmittat᷑ a¬
licui resfic̾t alia rõne ⁊isus ĩ como¬
dabit᷑. Cait ergo p̾tor ruñisspetus.
ruuis est locus ꝑ longitudine depͥsso.
quo aqua decurrat. cui nom̃ est. a¬
quo despicit᷑. in de specula dea sut.
Scepta sunt que ad aidle oppom̃t᷑
aque dermande cõpellende ue exflu¬
mine cã.siu̾ ea lignea siuit. siu̾ lapi
cile ẽ aũt locus dep̾ssus ad latus flu¬
minis ex eo des ꝙ incidat᷑. Incidit᷑ em̃
uł lap̃. uł t̾ra. uude pͥmũ aqua ex
ruptũ est inpͥstinũ statum restau¬
rare. yloreficiendi. regere bsttie.¬

Expanded text:
specus septa reficere purgare aquae ducendae causa quo minus liceat illi, dum ne aliter aquam ducat, quam uti priore aestate non ui non clam non precario a te duxit, uim fieri ueto'. Hoc interdictum utilissimum est: nam nisi permittatur alicui reficere, alia ratione usu incommodabitur. Ait ergo praetor 'riuum specus'. riuus est locus per longitudinem depressus, quo aqua decurrat, cui nomen est quo despicitur: inde spectacula sunt dicta. Septa sunt, quae ad incile opponuntur aquae deriuandae compellendaeue ex flumine causa, siue ea lignea sunt siue lapidcile est autem locus depressus ad latus fluminis, ex eo dictus, quod incidatur: inciditur enim uel lapis uel terra, unde primum aqua ex ruptum est in pristinum statum restaurare. uerbo reficiendi tegere substrue
Abbreviated transcription (Latin):
iuidi posse pot end̾ tp̃r alius con¬
dianam aluis estiuã aquã du¬
fere ĩta ut estare diuidat᷑ int̾
eos aqua. uenie solus ducatis qͥ
cotidie ius ht̃. ¶ Int̾ duos qui
codꝰ ruo a quã certis horis seꝑa¬
tam ducekant. conuen᷑ ut ꝑ¬
inutatis it̾ se tpr̃ibi. aqua u¬
t̾eutin. q̾ro cũ amplius tp̃r ser¬
uitutilꝰ pͥfiuito.ita duyisẽt

Expanded text:
t eodem tempore alius cottidianam, alius aestiuam aquam ducere, ita ut aestate diuidatur inter eos aqua, hieme solus ducat is qui cottidianae ius habeat. Inter duos, qui eodem riuo aquam certis horis separatim ducebant, conuenit, ut permutatis inter se temporibus aqua uterentur: quaero, cum amplius tempore seru
Abbreviated transcription (Latin):
pores q medi locui nõ siuat.
nitruptat sit siuitus. Caqua q̃
ĩ ruio nascit᷑. tacite lucri facit abeo
rigo memoriã excessit iuit ꝯslitar¬
ul aliud ꝙ lib face p̃otest dum m̃o
ne fund̾ dño aut a quaipũ riuali¬
bus den̾us façiat. ¶ Si aqua du¬
catur ur supͣ eam. alia aguia de¬
toute ꝑ ponte̾ cu supͣ rum̃ facti
sit iureduat᷑ din ĩfiori riuo nõ¬

Expanded text:
potes, quia medius locus non seruiat interruptaque sit seruitus. Aqua, quae in riuo nascitur, tacite lucri fit ab eo rigo memoriam excessit, iure constituuel aliud quodlibet facere potest, dummodo ne fundum domino aut aquagium riualibus deterius faciat. Si aqua ducatur, supra eam alia aqua per pontem, qui supra riuum factus sit, iure ducitur, dum inferiori riuo no
Abbreviated transcription (Latin):
cio duxit. inquiet᷑ uiciet᷑ corrũpat᷑
det̾ior ue fiat ⁊ sumłi de estiua aqua
dbe int̾dici ait. ¶ Siquis lec acesfit
ne liceat sibi aquã q̃rere ea ꝯcessio
estate a quã qua de agraanociu. nec
clam uec p̾cario ab illo duxisti quo
minꝰ ita ducas. iũ fi ueto. Int̾bir¬

Expanded text:
etur uitietur corrumpatur deteriorue fiat: et similiter de aestiua aqua debere interdici ait. Si quis hoc cesserit, ne liceat sibi aquam quaerere, ea cessio estate aquam, qua de agitur, nec ui nec clam nec precario ab illo duxisti, quo minus ita ducas, uim fieri ueto. int
Abbreviated transcription (Latin):
qus põssit ⁊ iti si uellet. qũaꝙͣ cotidia¬
nam int̾d̾ yeme duc̾e nõ expediat ⁊ ui
posset duci. ¶Duo aũt gn̾a sirat aqͣꝵ
ẽ cotidiana. ẽ ⁊ extiua. Condiana ab
exruia usu diffeit nõ iuire. Cotidia¬
na ea ẽ que ducis eassidue solet. uł ex

Expanded text:
possit uti, si uellet: quamquam cottidianam interdum hieme ducere non expediat, etsi possit duci. Duo autem genera sunt aquarum: est cottidiana, est et aestiua. cottidiana ab aestiua usu differt, non iure. cottidian
Abbreviated transcription (Latin):
hoc int̾dc̃o de agius frigidis sentiat.
tãi decalidis aquis midea nõ eẽ de
ħis accedit ꝙ in quibdã locts.⁊ qino
allide sunt. rrigadis tũ agris ne¬
cestarie sumt. uit ichi o boli ꝯstar
ineni ap hicrapolitanos inasia ad¬
anrum acpia callida rigaris ⁊ quaus
en sit acuuia q̃ adrigaudos agros¬
nõ sit necessaria. tiũ uero .¬
biget his int̾dc̃is locuni fõre
¶Siue aũt intͣ urbem aqua sutte
siue ertia iulem. hoe inidẽo lecus

Expanded text:
hoc interdicto de aquis frigidis sentiat, tamen de calidis aquis interdicta non esse denhis accedit, quod in quibusdam locis et cum calidae sunt, irrigandis tamen agris necessariae sunt, ut Hierapoli: constat enim apud Hierapolitanos in Asia agrum aqua calida rigari. et quamuis ea sit aqua, quae ad rigandos non sit necessaria, tamen nemo ambiget his interdictis locum fore. Siue autem intra urbem sit aqua siue extra urbem, hoc interdicto locus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑitus ut ꝙ nõ possidemꝰ nob̾ restuuat᷑ n
aut ad lex ut itnn̾e noẜ liceat ꝙ po¬
ssideus i Restiruẽde possessioĩs ordo.
aut ini̾dc̃o expedit᷑ aut ꝑ accõẽm.¶
Crettũede itaq poisessioĩs duplex uia:
uit except̾o aut int̾dcm exepro dati

Expanded text:
non possidemus, nobis restituatur, aut ad hoc, ut retinere nobis liceat quod possidemus. restitutae possessionis ordo aut interdicto expeditur aut per actionem: retinendae itaque possessionis duplex uia est, aut exceptio aut interdictum. exceptio datur
Abbreviated transcription (Latin):
uururẽ. fieri aut pot̾. ut qui
ficiendi uissir saut sie ut si
uelit resficeusq adcͥtum mo¬
dumͣ resficiendi uis sit.Merut
̃eg᷑ id resfectõem se p̾tor renuln

Expanded text:
eruitutem. Fieri autem potest, ut qui ficiendi ius sit, aut sic, ut, si uelit reficere, usque ad certum modum reficiendi ius sit: merito ergo ad refec
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯuei̾t uit litigatores i it̃ possessor sit
ut᷑ petitor aut nõ ꝯuenit. si ꝯuenit
ab solurũ est. ille possessoris cõmõ. ꝙ̃
ꝯuenit posside. ille petiroris hon̾e fũ¬
get᷑ .S. si mr ip̃os atendat᷑. ut᷑ possidat᷑

Expanded text:
conuenit inter litigatores, uter possessor sit, uter petitor, aut non conuenit. si conuenit, absolutum est: ille possessoris commodo, quem conuenit possidere, ille petitoris onere fungetur. sed si inter ipsos contendatur, uter pos
Abbreviated transcription (Latin):
uti ħ anno aꝙ̃ duxisti hoc ẽ nõ condi¬
e s. hoc nino. uł uuã die. uł nocte.
ergo cotidiana ꝗ aciua ea est. que
Rotidie duci possit. uł uenie. uił exra¬
te. et si aliquo monito tpris ducta sit
d̾uci poisit. uił sola extate ducat᷑. duci¬

Expanded text:
uti hoc anno aquam duxisti' hoc est: non cottidie, sed hoc anno uel una die uel nocte. ergo cottidiana quidem aqua alia est, quae cottidie duci possit, uel hieme uel aestate, etsi aliquo momento temporis ducta sit, duci possit, uel sola aestate, ducatur au
Abbreviated transcription (Latin):
resficit it nõ possit ũi fac̾e idet᷑. quoi
mnmis resfiaat. ¶ Siquis aũt cũ possit
ꝯpendiana apertare q̃ resfectõi nectͣia
siuit.longiori ittn̾e uelit ipontte. ut.
der̾iorem cq̃m eundi faciar iꝓune ei ĩ¬
uis fie̾tꝰ er ip̃e sibi ĩ pedim̃to fis quio mii¬
nus reificiat
tur ii congeri ⁊ñ facẽ quo niinꝰ quis re¬
ificiat¶ plane siguis cũ poiset alia unte
agri sine ĩcomodo dñ fundi ĩ pensam

Expanded text:
e uidetur, quo minus reficiatur. Si quis autem, cum posset compendiaria adportare, quae refectioni necessaria sunt longiori itinere uelit adportare, ut deteriorem causam eundi faciat, impune ei uis fiet, quia ipse sibi impedimento sit, quo minus reficiattur haec congeri, uim facere, quo minus quis perficiat. Plane si quis, cum posset alia parte agri sine incommodo domini fundi impensam
Abbreviated transcription (Latin):
qui ignorauit nõ pet̾ maiorẽ paitem
oiui hĩe quam eiuit. euemt gͥ ut ei ꝓ¬
sic qui eum ꝯparauit sciens quio at¬
lius ignorauit. sunt ⁊ aue cause ex
quib inlib̾catem poclamacõ denege¬
acur: ueluti siquis ex eo cestamco si¬

Expanded text:
qui ignorauit, non potest maiorem partem dominii habere quam emit: euenit igitur, ut ei prosit qui eum comparauit sciens, quod alius ignorauit.Sunt et aliae causae, ex quibus in libertatem proclamatio denegatur, ueluti si quis ex eo testamento li
Abbreviated transcription (Latin):
auia dubitatur utrum noceus sit. a
iuucrens: cefeitur lib̾ale iudiciũ. do¬
nec coustat. ⁊ de morce eius qͥ necatus
.mparebit eiĩ utrum supplicõ affi¬
ciendus sit an nõ. Siamis ex seinitu
te mubcatẽ noclamat pecicoris partẽ
sustinet. ui uero ex lib̾cate inseritucẽ
iecatur. is paitẽ accoris sustinet. qͥ suu̾
suum dic̾. gͥ cum de ñ incertum ÷ ut pꝰ¬
sic indicium ordinẽ accipere. hic aute
ap̃ eum qui deub̾cace crgͥturis ÷. dis¬
ceptatur utrum ex lib̾cate in seruitutẽ
anꝯͣ agatur. ⁊ si force appanicui eimi
qui deub̾cate sua licigut. in lib̾cate̾ sñ¬

Expanded text:
 an innocens, differtur liberale iudicium, donec constet de morte eius, qui necatus est: apparebit enim, utrum supplicio adficiendus sit an non.Si quis ex seruitute in libertatem proclamat, petitoris partes sustinet: si uero ex libertate in seruitutem petatur, is partes actoris sustinet qui servum suum dicit. igitur cum de hoc incertum est, ut possit iudicium ordinem accipere, hoc ante apud eum, qui de libertate cogniturus est, disceptatur, utrum ex libertate in servitutem aut contra agatur. et si forte apparuerit eum, qui de libertate sua litigat, in libertate
Abbreviated transcription (Latin):
celeat. force si eun iudicẽ ĩtiuicum
sibi cẽ afsirmet. iõ dicemus. ⁊ si duo
plures ue om̃i ee̾ dicantur. ⁊ quidꝰ ĩsto
sint. quid̃ ab ierint. Unde ⁊ in utroq
cisu dispicianius. an si is qui pͥorege¬
rit uictus uictꝰ sit. prosit eio a. postior
ħreoi lib̾ci ques infrandẽ patroni ma¬
iuinissi sunt. sicui placeat puesse.
consequens ÷ ut cum id̾ petat excepcõe
rei indicate obiciatur replicacõ. Si c̃
uero placeat nõ prodesse. is habebit se¬
quentẽ dubicacõui. utrum id in auo
quis uictus ÷ nuuiꝰ er̃. an eins eẽ dele¬
at c̾ quo accum sit. an preiꝰ eius qui
uicent.s. ut utilis accõ decur ei qͥuice¬

Expanded text:
 iudicem inimicum sibi esse adfirmet. Idem dicemus et si duo pluresve domini esse dicantur et quidam praesto sint, quidam aberint. Vnde in utroque casu dispiciamus, an, si is qui prior egerit victus sit, prosit ei, quod posterior heredi liberti, quod in fraudem patroni serui manumissi sint. si cui placeat prodesse, consequens est, ut, cum idem petat, exception‹i› rei iudicatae obiciatur replicatio: si cui uero placeat non prodesse, is habebit sequentem dubitationem, utrum id, in quo quis uictus est, nullius erit an eius esse debeat, cum quo actum sit, an potius eius qui uicerit? scilicet ut utilis actio de
Abbreviated transcription (Latin):
subiepta ħ si eam ã fure uñdica̾ssem condi¬
cõ mͥ manerit. s pt dici officio uidicis qui de
estimacõem sustułit. ut aut ommi mõ
abconat itum. aut ꝯuod mag̾̃ placet
it restitũe nec restituetur ei homo qͣnti m
utem iurass tampnarenn. ei pessõr.u ip̃.¬

Expanded text:
subrepta. Sed si eam a fure vindicassem, condictio mihi manebit. sed potest dici officio iudicis, qui deaestimationem sustulerit, ut aut omnimodo absolvat reum aut quod magis placet, restituere nec restituetur ei homo, quanti in litem iurasset, damnaretur ei possessor.
Abbreviated transcription (Latin):
fingeeam ez⁊ fuisse que contine¬
rat. ⁊ ut ei quid edd̾enir fieret ue pt̃
hr̃e furri actõnemi uł si custodiam eiꝰ
ei recepit uł m̾cedeni ꝑroferend̾um ac
⁊ canponis ⁊ magr̃i nauis. nam̾is da¬
mus furti actõnemsi sint soluñdo qͦ¬
niam ꝑiculum rerum ad eos ꝑtin.¬

Expanded text:
finge eam epistulam fuisse, quae continebat, ut ei quid redderetur fieretue: potest habere furti actionem: uel si custodiam eius rei recepit uel mercedem perferendae ac cauponis aut magistri nauis: nam his damus furti actionem, si sint soluendo, quoniam periculum rerum ad eos pertin
Abbreviated transcription (Latin):
in sum ẽ. non sebatfarti accõnem. pla
condux̾it quis pebit furti accõnom. si
mͦ cuipa eius subrepta ẽ. si siliusfam̾i
suirextus sit patrem nab̾e suiti accõnẽ
palamẽ ¶ palam ẽ sires commodata ẽ

Expanded text:
ium visum est, non habebit furti actionem. planconduxerit quis, habebit furti actionem, si modo culpa eius subrepta sit res. Si filius familias subreptus sit, patrem habere furti actionem palam est. Si res commodat
Abbreviated transcription (Latin):
scui exscipnlatures debetur fuiti accõ¬
est ea res finciactõem non br̃e. s ad¬
huc uũditoris oẽ hancactõem celsus
seͥpsit mandare cum plane oportebit
omptori furti accõem ⁊ condicõem t u¬
endicacõem. ⁊ si quid exhiit accõnu fũ¬
it consctutus. id p̃stare cum emp̃tori
⁊ ianexiculum rei ademptorim ꝑtiũ
tum ance ip̃e sumripiendo rem emptor

Expanded text:
cui ex stipulatu res debetur, furti actioest ei res, furti actionem non habere, sed adhuc venditoris esse hanc actionem Celsus scripsit. mandare eum plane oportebit emptori furti actionem et condictionem et vindicationem, et si quid ex his actionibus fuerit consecutus, id praestare eum eme periculum rei ad emptorem pertinet, esitum, an ipse subripiendo rem emptor
Abbreviated transcription (Latin):
⁊i fatiendi cã cumcdaue tatiauit. nondũ
sar ẽ. qͣmuis fuiendi cã intinuit. quid
E iua actõe tenebitur. utiq muniaꝵ aũ
deui actusabitar. si ꝑuim ntrauit itẽ
simaioris pondis quis aꝑuit aut refre¬

Expanded text:
i faciendi causa conclave intravit, nondum fur est, quamvis furandi causa intravit. quid ergo? qua actione tenebitur? utique iniuriarum: aut de vi accusabitur, si per vim introivit. Item si maioris ponderis quid aperuit aut refre
Abbreviated transcription (Latin):
plus eẽt eius ꝙ sunr iput furtum cd̾mi¬
itit. idẽ ulp̃. s ⁊ si quis siuripint furto
queiti putauit alienũ: furtum euni
face̾. qm̃admodimisi dno pecula arstu¬
łit quoꝵ alt̾m sinm putauit. alt̾rn
sciet alienum. nam ⁊ hic imiꝰ fit furt᷑ ͥt¬
s ⁊ si ansam in potulo suam putanit
quis sextarium frim̃ti tułit. utr̃ teciꝰ

Expanded text:
plus esset: eius quod subripuit, furtum committit: idem Ulpianus. Sed et si quis subripuit furto quem putauit alienum, furtum eum facere, quemadmodum si duo pocula abstulerit, quorum alterum suum putauit, alterum sciSed si ansam in poculo suam putavit quis sextarium frumenti tulerit, utrum totius
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝙ debitum excedit debitori pr̃abit.
dñt qui reni suuripuit inqua nsulf̾.
alieuus ẽ surti usu fruituario tencbitur
s eum quitͥ comodam̃t si onn rem sur¬
ripiat ñ tem̃ furti placuisse. porp̃ se̾bit¬

Expanded text:
id quod debitum excedit debitori praestabit. Dominus, qui rem subripuit, in qua usus fructus alienus est, furti usufructuario tenetur. Sed eum qui tibi commodaverit, si eam rem subripiat, non teneri furti placuisse Pomponi
Abbreviated transcription (Latin):
auroos pignori actepun ⁊ alt̾ sntripiatir.
cum alt̾ queq qui sit retentusn non m
saluos .u. auieos. anu̾o quiamori pt̃ di¬
ci deb̾at . in .x. forte actõnem ĩ si magni
p̃aisit is qui retinetur. ⁊ ita putati ñ
cenĩ respic̾e deleniis pignus quod cun.¬
cuniis. het itasi sinc cuapa inea suti ipi¬
atui. nainsi culꝑa mea quia nitẽt eo
quo teneor pignoraticia attõne a g̾e
pet̾o ꝗnodsi sme culpa abest sinc dubio a¬
ttõ conpet̾e non domino uidetur que c̾ ditor
i competit. quadsmecausa pompõ quoo¬

Expanded text:
aureos pignori acceperim et alter subripiatur, cum alter quoque, qui sit retentus, non misalvos quinque? an vero, quia mori potest, dici debeat in decem fore actionem, etiamsi magni pretii sit is qui retinetur? et ita putat: non enim respicere debemus pignus, quod subrcutus. hoc ita, si sine culpa mea subripiatur: nam si culpa mea, quia interest eo quod teneor pigneraticia actione, agere potero. quod si culpa abest, sine dubio domino competere actio videtur, quae creditori non competit. quam sententiam Pomponiu
Abbreviated transcription (Latin):
duo sui sinrepti fui̾nt simul conpet̾e ut¬
usq nomine fumt attõnem d̃ditori. s
ñ inttotu s pro qua parte insingulo
seꝑatim autem duob subreptis. si uniꝰ
nomine solidum consecutus sit alt̾icõ¬

Expanded text:
uo servi subrepti sint simul, competere utriusque nomine furti actionem creditori, sed non in totum, sed pro qua parte, in singulos t: separatim autem duobus subreptis, si unius nomine solidum consecutus sit, alt
Abbreviated transcription (Latin):
n aui cos tot au color eiis dicendus
sic. ⁊ uĩn ẽ colorem eius dici oport̾ẽ
ut quemadinodum niuasis dicit᷑
paterl aurea. ita ⁊ iueste color di¬
in catur planes quis iret ꝓ c̾to se
coloremdr̃e non pesse. romin en
hinꝰ rei ncc̃iras d qui rempign or
dat:eaq surripit suti aitõ e

Expanded text:
 quaeritur, an color eius dicendus sit. et verum est colorem eius dici oportere ut, quemadmodum in vasis dicitur patera aurea, ita et in veste color dicatur. plane si quis iuret pro certo se colorem dicere non posse, remitti ei huius rei necessitas debet. Qui rem pignori dat eamque subripit, furti actione
Abbreviated transcription (Latin):
panł. ł. uiii. q̃ quod dicitur noxam ca¬
pudsegm:tunc m̾n est ut que mini¬
dcõ adu̾sns aliquem nata est cap̃ no¬
centis seqͣtar. iõq sisiuus ius furtũ
non pesse me ag̾e cum emxcore cas

Expanded text:
no ad Sabinum Quod dicitur noxam caput sequi, tunc verum est, ut quae initio adversus aliquem nata est caput nocentis sequatur: ideoque si servus tuus furtum non posse me agere cum
Abbreviated transcription (Latin):
tipiat habebis furti accõnem quia eo
cãu qͣi pignoris loco ea res suĩt.i deni.¬
e cum filiosap ꝑat̾furti ãge̾ pessit
ñ nͣus consticutõ s natura rei impednũ
testate habemus qͣm nobis crm ip̃i ag̾e

Expanded text:
ripiat, habebis furti actionem, quia eo casu quasi pignoris loco ea res fuit. Ide familias pater furti agere possit, non iuris constitutio, sed natura rei impedimenin potestate habemus, quam nobiscum ipsi age
Abbreviated transcription (Latin):
tua abscondistite no te ectidam ⁊̃ si nidisti
fui tum fĩ: at tñ non eẽ manifestum sĩ ce¬
lsut dep̾hensiomi hoc ⁊̃ adicit. si cum indisses
eum sum pientem ⁊ ad conp̾hendendñ
eum ecturrisses. abiecto fuito esfugit. fu¬
iemi mainfestum c̾e paruq rest̾e putat
dsit auuiciꝰ an quilib trausieus app̾bñdat.¬

Expanded text:
si vidisti furtum fieri, attamen non est manifestum. Sed Celsus deprehensioni hoc etiam adicit, si, cum vidisses eum subripientem et ad comprehendendum eum accurrisses, abiecto furto effugit, furem manifestum esse: Parvique referre putat, dominus an vicinus an quilibet transiens adp
Abbreviated transcription (Latin):
cdestꝰ. Sciuo anẽ pro cerelicto dñs ob gͣ¬
amimuteretir. cum dies prestande ub¬
catis ueneuit iiuente uenditore. ⁊ per¬
seueunice iñ euo noluntate. peruide ha¬
beri ac si ab eo a quo debuit manuicti.
maiimissus ÷. Mortuo aut̃ nẽditore:
nõ eẽ hiedum cꝰ uolintatẽ explomudã
diuus marcꝰ cum filio suo rescupsit.
emptore mannuitatiu. stati uiortuo
eo comꝑetit lib̾cas.

Expanded text:
. Seruo, quem pro derelicto dominus ob grmanumitteretur, cum dies praestandae libertatis uenerit uiuente uenditore et perseuerante in eadem uoluntate, perinde haberi, ac si ab eo, a quo debuit manumitti, manumissus esset: mortuo autem uenditore non esse heredum eius uoluntatem explorandam diuus Marcus cum filio suo rescripsit.emptore manumittatur, statim mortuo eo competit libertas.
Abbreviated transcription (Latin):
sidit. siũ cuulit̾. sui nat᷑ait possidat.
llam ⁊ natiua possessio ⁊ ꝓsuo ad
uxori donauit. ea ꝙ deiecta sit. pot̾it
int̾dc̃o un. nõ tm̾ si coloniis. P̃t p¬
tor deiecisti aut falia deietit. Merito.
faisie m̾tio habita einã cum deies¬

Expanded text:
naturaliter possideat: nam et naturalis possessio ad uxori donauit eaque deiecta sit, poterit interdicto uti: non tamen si colonus. Ait praetor: 'deiecisti aut familia deiecit'. merito familiae mentio habita: nam cum 'deie
Abbreviated transcription (Latin):
autꝰ ampni instĩ stipulacõ ꝯpe¬
cit nõ cm̃ ei cuius in bonis res eit
one promissor nõ ceneri eum eo u¬
omiue pop̾ ait. qr nec lcci uec oꝑis
caueu uõ oporcet᷑. si alias uicinas
hat̃ a uia reficiendi hc̃ facuicatẽ.
nam qauia uiubomi arbitratu uci de¬
ut sibi caueri a fiuctuario edium

Expanded text:
um.Damni infecti stipulatio competit non tantum ei, cuius in bonis res est,one promissor, non teneri eum eo nomine Pomponius ait, quia nec loci nec operis caueri non oportet, etsi alias uicinas habeat, quia reficiendi habet facultatem: nam qui uiri boni arbitratu uti deebet, si uelit sibi caueri a fructuario aedium
Abbreviated transcription (Latin):
ur sub cõdicẽ sit debitum. dui̾sa cansa
 legati sub co̾dicc̃̾e ielicti. Nam autetꝙͣ
cõdico extic̾it int̾ creditores. lagratauꝰ
iste nõ haletur. E ex omim aut̃ cãcre¬
ditorib in hac paite iex eliasencia ꝓ

Expanded text:
 sub condicione sit debitum. diversa causa est legati sub condicione relicti: nam antequam condicio extiterit, inter creditores legatarius iste non habetur. ex omni autem causa creditori
Abbreviated transcription (Latin):
qui cebiti nomine satisfiet. suĩ consea¬
su creditoꝵ mamunicti nõ pec̾. s pup¬
ini creditoris citui cutoris auctoritatẽ
consensus nicħ sib̾tati podest. sicuti nõ
nodest si fiuctuauꝰ pupuius inamũs

Expanded text:
equam debiti nomine fiat satis, sine consensu creditorum manumitti non potest. sed pupilli creditoris citra tutoris auctoritatem consensus nihil libertati prodest, sicuti non prodest, si fructuarius pupillus manu
Abbreviated transcription (Latin):
hus sui adiudicate fuint nõ angeĩ
promissoris obligacõm. pomp̃ relatã
ini script̾am dicit se inprobare. si a
ies aliauas poit stipulacom int̃posi¬
tam in domo here ceperit stipulacor
aue ex iuina iucinaiũ edium petie¬
unt agere exstipulacu pocest licet
cunc cum stipularetur ħes ñ fũit.
empcor p̃dii si aute cradicõm stipul

Expanded text:
his sive adiudicata fuerit, non augeri promissionis obligationem. Pomponius relata Iuliani scriptura dicit non se improbare. Si autem res aliquas post stipulationem interpositam in domo habere coeperit stipulator, quae ex ruina vicinarum aedium perierint, agere ex stipulatu potest, licet tunc, cum stipularetur, hae res non fuerint. Emptor praedii si ante traditionem stipul
Abbreviated transcription (Latin):
enis ronasite possessis locumbr̃e. i dem ⁊
dere comodata testatori. itemsi fruitus
tem prospicit contrattau̾it: locus er̃ hu¬
it accõm.s ⁊ si pãtꝰ uł fetus pꝰ mortem ag¬
natos tantiundẽ er̃ dicendum. ¶ p̾c̾ea

Expanded text:
enis bona fide possessis locum habere: idem et de re commodata testatori. Item si fructustem prospicit, contrectaverit, locus erit huic actioni: sed et si partus vel fetus post mortem adgnatos, tantundem erit dicendu
Abbreviated transcription (Latin):
edass aut usĩdidisse s ⁊ si ꝑsona do¬
mim mutata eẽt. alt̾a pogna obli¬
gatur. qui surem deducit ꝓpͣ p̾fectũ
c̃ eligisse uiam quia rem ꝑsaqueretͤ
⁊ si negecium ibi t̾minatum ẽ. ⁊¬
dampnato fure ittepta est pecinita

Expanded text:
dasset aut uendidisset. sed et si persona domini mutata esset, altera poena obligatur.Qui furem deducit ad praefectum est elegisse uiam, qua rem persequeretur: et si negotium ibi terminatum et damnato fure recepta est pecunia
Abbreviated transcription (Latin):
a diuomarco ⁊ ab impr̃e nr̃o cum pr̃e
resc̾ptum ñ mipeom ad̾i ꝯmissariam
ubcatem q̃ pinedat᷑a ẽ dnins sane mar̃¬
cus iescͥpsit arbitẽ ex contiũti dandum
ap̃ quem rõ ponatur. s hec soptum ad
põem ponendam ꝑtin eius attus quemi
hant accõm compet̾e añ aditam h̾dita
competit hr̃ditas ł si pupillus yr̃s sit
institut᷑ ⁊ a substituto eiꝰ lir̾tas data me¬
dioq temꝑr̃e quedam admutontui
si quidam imo pupillo qtud fu̾it factũ
locum ñ ẽẽ huit accõmi. sni u̾o post mor¬

Expanded text:
Marco et ab imperatore nostro cum patre rescriptum non impediri fideicommissariam libertatem, quae pure data est. diuus sane Marcus rescripsit arbitrum ex continenti dandum, apud quem ratio ponatur: sed hoc rescriptum ad rationem ponendam pertinet actus, quem hanc actionem competere. "Ante aditam hereditatcompetit libertas. Si pupillus heres institutus sit et a substituto eius libertas data medioque tempore quaedam admittantur: si quidem vivo pupillo quid fuerit factum, locum non esse huic actioni: s
Abbreviated transcription (Latin):
Semꝓnia blruos ꝯposuit qͣi datium centuri¬
ausꝰ e libellas de domo suttraitos ꝓ tͥbrina¬
li leg̾e̾ qui ñ sunt dati. modestuꝰ .R. si clam¬
iis quipignori rem accepit cum deusicen¬
depignore nicħ̾ ꝯn̾euiss uñdidit aut a¬
Q id fecit fuiti se obligat. dem¬

Expanded text:
Sempronia libellos composuit quasi datura centuriausus est libellos de domo subtractos pro tribunali legere, qui non sint dati?Modestinus is, qui pignori rem accepit, cum de uendendo pignore nihil conuenisset, uendidit, aut a, id fecit: furti se obligat.
Abbreviated transcription (Latin):
cosussicut ex diu̾so post lolutam diiꝑ¬
u aut quadrupli penamsalua ẽ
im̃dica cõ ⁊ conditã ¶qui ferram̃ta
sciens comotau̾it ad esfringendũ
hostium uł axmariam uł scalã
sciens cõmodam̾it ad ascendendum
i nullum eiuus consilium principa¬
lit̾ ad furtum eaciendun mt̾uen̾it
tam̃ suiti accõneni tenetur si cutor
qui negã gi̾t aut curator crauise̾it
cum fure euanescit finti actõ.. uł.¬

Expanded text:
sicut ex diuerso post solutam dupli aut quadrupli poenam salua est uindicatio et condictio.Qui ferramenta sciens commodauerit ad effringendum ostium uel armarium, uel scalam sciens commodauerit ad ascendendum: licet nullum eius consilium principaliter ad furtum faciendum interuenerit, tamen furti actione tenetur.Si tutor qui negotia gerit aut curator transegerit cum fure, euanescit furti actio.
Abbreviated transcription (Latin):
erit: s accõe negtt̃oꝵ gestotum dampͣn¬
duc ẽ. si dominꝰ accõnemeicedat. oadẽ
sumt in eo qm protu̾torẽ negocia g̾it
uł i eo tutore qui diligenciam pr̃are
deb̾at. uelutiꝙ explurib cutorib in
testamentodatis. obligata satis dacõn¬
en solus aduniustracõm sutcepit: si ex
dẽacõe alt̾ius reui meam teneas. ⁊ eam
surripiani. ita denium finrti te age̾ m¬
eium passit uił ait: si nt̾ sit tua retrñe po¬
ssessionem mueluti si horumeni dãitum

Expanded text:
estorum ita damnandus est, si dominus actione ei cedat. eadem sunt in eo, qui pro tutore negotia gerit, uel in eo tutore, qui diligentiam praestare debeat, ueluti qui ex pluribus tutoribus testamento datis oblata satisdatione solus administrationem suscepit.Si ex donatione alterius rem meam teneas et eam subripiam, ita demum furti te agere mecum posse Iulianus ait, si intersit tua retinere possess
Abbreviated transcription (Latin):
fetit de dolo accõnem dandam si liuea
ẽ dici anot aurbore siur epte sint. si
uasa siurepta sunt anieͥns er̃ dicendꝰ¬
si ẜnus meus qui bt̃ petulu adunist¬
tioncm lib̾ani pattussit iumi eo nõ
dõicõnis causa. qui rem eius penilia¬
renisu ⁊puerat reite tiansattũ
iudctur qͣmins cnin dño queratur
si tota penasintionplisno suo solu¬
tasit: nou dubie fur lib̾abitui: cui cõ¬
scqũs ẽ. ut si forte a sure acceꝑit suꝰ¬

Expanded text:
fecit, de dolo actionem dandam.Si linea est dici, quot amphorae subreptae sint. si uasa subrepta sint, numerus erit dicendus.Si seruus meus, qui habebat peculii administrationem liberam, pactus sit cum eo non donationis causa, qui rem eius peculiarem subripuerat, recte transactum uidetur: quamuis enim domino quaeratur si tota poena furti dupli seruo soluta sit, non dubie fur liberabitur. cui consequens est, ut, si forte a fure acceperit s
Abbreviated transcription (Latin):
sui nomine castiensis. tenebitar si pat̃
s uus furtum fot̾it. s filius meus qui
hub̾at castiense petulium firtum mͥ
secit. an possim accõne utili adu̾sus eũ
nebitur sum cͥditorẽm qui post solutã
pecuniam pignꝰ ñ teddit tem̾ fuiti. me¬
la. ait. si celandi amnio retiueat. ꝙ
ui̾n cẽ arbitror. Esi sulphuranesũt
magro ⁊ nide aliquis t̾ram egessiss¬
⁊ abstuliss dominꝰ furti aget. deinde
colonus condutti accõne consequetur

Expanded text:
 tenebitur, si patri seruus furtum fecerit.Sed si filius meus, qui habet castrense peculium, furtum mihi fecerit, an possim actione utili aduersus eumnebitur.Eum creditorem, qui post solutam pecuniam pignus non reddat, teneri furti Mela ait, si celandi animo retineat: quod uerum esse arbitror.Si sulpurariae sunt in agro et inde aliquis terram egessisset abstulissetque, dominus furti aget: deinde colonus conducti actione consequetur
Abbreviated transcription (Latin):
¶m iiuiuecã ianuam esfiregit qͣmuis m̃
palios res amecesint. ñ teũtui. furti.
nam mareficia: uoluntas ⁊ ꝓpoĩtun de¬
linquñtis cistinguiti si suus cõmoda¬
toris rerasuripi̾t. ⁊ soluñdo sitis mi
cureptã ẽ. sad̾ ait pesse ⁊ cõmodati fur¬
ti agi cum eo ⁊ cͣc dñm finti smꝰ nͣ omĩe

Expanded text:
 causa ianuam effregit, quamvis inde per alios res amotae sint, non tenetur furti: nam maleficia voluntas et propositum delinquentis distinguit. Si servus commodatoris rem subripuerit et solvendo sit is cui subreptum est, Sabinus ait posse et commodati agi cum eo et con
Abbreviated transcription (Latin):
tunis ẽ. sñi ap̃ furem odatur s niͥ ap̃ rõe
fid̾i possessorem s uiit posf̾iore cãu furti
attõ cessat. s si concepit apud bonendei
possessorem. ibiq peꝑit. eueniet ut partꝰ
furtuuis noñ sit. u̾m t̃ nbiusucapi possit
fetu coꝵ quod iupetu exsin tiis equis
natistatimad bone fid̾i emptorem ꝑ¬
tinebunt m̾ito quia ⁊ infruitu mim̾ã¬
tur. ar partus ancille non nuni̾antur
in fructu cum fintem surtiuuam inĩ¬
extorsit: furtum nunimoꝵ fecisse reste

Expanded text:
 apud furem edatur siue apud bonae fidei possessorem: sed in hoc posteriore casu furti actio cessat. sed si concepit apud bonae fidei possessorem ibique pepererit, eueniet, ut partus furtiuus non sit, uerum etiam usucapi possitfetu eorum, quod in partu.Ex furtiuis equis nati statim ad bonae fidei emptorem pertinebunt, merito, quia in fructu numerantur: at partus ancillae non numeratur in fructu.Cum fur rem furtiuam uenextorsit, furtum eum nummorum fecisse re
Abbreviated transcription (Latin):
nestor. nuo petuniam c̾d̾e uellem.
siuetisti mͥ alium ticium egenum
ł qi ilłe eẽt locuplex. ⁊ nuuminos accep¬
ates cum eo diuisisti furiten̾is quasi
ope tua consilioq tuo surtum factũ
sitis ⁊ ticius furti tenebitur. ꝑ si ma¬
ĩora quis pond̾a tͥ commodaiit cum
em̾es ad pondus surtum eum im̃ditori
teñi mala scrid̾ te quoq. si scistił ñ .n.¬

Expanded text:
ecuniam credere uellem, subiecisti mihi alium Titium egenum, quasi ille esset locuples, et nummos acceptos cum eo diuisisti: furti tenearis, quasi ope tua consilioque furtum factum sit: sed et Titius furti tenebitur. Maiora quis pondera tibi commodauit, cum emeres ad pondus: furti eum uenditori teneri Mela scribit: te quoque, si scisti:
Abbreviated transcription (Latin):
fui tum face̾. si nõ ꝓpͥepetat aliquid ssi
an furti tenearis. cellus .xii. dig̃ quer̃
non tem̾i. ꝙ si non putasti hic dubitari
pocse. ⁊ tam̃ mag̃ defendit non tem̃. qr
alius tałit an finti teneator. q̃stio ĩ
oo ẽ caut̃ proderelitto habitumsit. nt
si quidem derelinquentis animo iacta¬
u̾it qnod płmq credendum ẽ cum sciat
ꝑitur um qui iuenit suuim facit. nec
surn teuenir. si u̾o non hec anuto. s
tur enum u̾o si hec animo ut sannum sti¬
c̾et dũo sunm non tenetur ꝙ si putans
simꝑliciter iattatum furti similiter̃
non teu. ⁊̃ si partis dimidie naciscar
domnium insno qui mͥ ante sur tuĩ
fct̾it. magis est ut extiuguatur. attõ t̃¬
ꝓ parte redemipta. quia ⁊ si abuncõ qͥs
partem nsuo hubebat sinti age̾ non
pt̾ planesi usus f. meus in oo ẜuo eẽ
ceperit dicendum ẽ fuiti accõnem ñ
extingui. quia nsufruituaruis ñ ẽ¬
Di uissu debicoris ab alio falsus c̾ditor¬
is precurator acceꝑit. debitori iste te¬

Expanded text:
furtum facere, etsi non probe petat aliquid.Si an furti tenearis, Celsus libro duodecimo non teneris. quod si non putasti, hic dubitari posse ait: et tamen magis defendit non teneri, qalius tulerit, an furti teneatur? quaestio in eo est, an pro derelicto habitum sit. et si quidem derelinquentis animo iactauit, quod plerumque credendum est, cum sciat periturum, qui inuenit suum fecit nec furti tenetur. si uero non hoc animo, sed tur. enimuero si hoc animo, ut saluum faceret domino, furti non tenetur. quod si putans simpliciter iactatum, furti similiter non tenetur.Etiamsi partis dimidiae nanciscar dominium in seruo, qui mihi antea furtum fecerat, magis est, ut extinguatur actio etiam parte redempta, quia et si ab initio quis partem in seruo habebat, furti agere non poterat. plane si usus fructus meus in eo seruo esse coeperit, dicendum est furti actionem non extingui, qu‹i›a fructuarius iussu debitoris ab alio falsus procurator creditoris accepit, debitori iste te
Abbreviated transcription (Latin):
utilis accõ dampmnimurie quasi ex le
opem consilum ne accomodam̾t fuiti
tenebitur. s si furtum cum ea fec̾it. te¬
nebitur furti tuͣm ip̃i non teneatar.¬
ip̃a quo si op̾tuł it furi fuiti nontene¬
bitur. s ñ cõmotarum sui uo si noĩe¬

Expanded text:
tilis actio damni iniuriae quasi ex legopem consiliumue accommodauerit, furti tenebitur.Sed et si furtum cum ea fecit, tenebitur furti, cum ipsa non teneatur.Ipsa quoque si opem furi tulit, furti non tenebitur, s
Abbreviated transcription (Latin):
ut sccu furarentur. mimici cias. tam̃
eam set̾it. reite pedius ait. si cut nemo.
furtum facit sine do .i. ita nec consiliũ sꝯ¬
is opem fĩe sine. do .m. possit consilum
aut̃ due uidenu qui ꝑ snadet ⁊ mpes¬

Expanded text:
ut socii furarentur, inimicitiarum tamen causa fecerit.Recte Pedius ait, sicut nemo furtum facit sine dolo malo, ita nec consilium uel opem ferre sine dolo malo posse.Consilium autem dare uidetur, qui persuadet et impe
Abbreviated transcription (Latin):
natus est iettissime udicatum est. nã
in accõnem penaloui nonuenit ip̃a res
quesueptaẽ. suie manisesti furti. siu̾
nec manifesti agatur. qui furera nouit
annon indicet. qni nouit surti ñ ceñt᷑
ius sit plusq̃m manifestum est. quis
enim nolutate dm̃ harens furdici pt̃¬
ꝑit.isi quidam non celandi animo nõ
est sur. si celanit cunt cẽ inciꝑit sur. qͥ
igitur suscepit nec celaũt ⁊ si iiuto do¬
mino fur non estiuerare autem dũm
accipimus ĩ eur qui igniorat. hoc est
er qui noti consensit. ¶ si ego tibi
pollicndum uestimentum locauo cu
u̾o̾ inscio aut inuito me comodau̾is ticio
sit. ⁊ tibi conpetit suiti accõ quia custodia

Expanded text:
atus est. rectissime iudicatum est: nam in actionem poenalem non venit ipsa res quae subrepta est, sive manifesti furti sive nec manifesti agatur. Qui furem novit, an non indicet: qui novit, furti non tenetur, ius sit, plus quam manifestum est: quis enim uoluntatem domini habens fur dici potepit, si quidem non celandi animo, non est fur, si celauit, tunc fur esse incipit. qui igitur suscepit nec celauit etsi inuito domino, fur non est. uetare autem dominum accipimus etiam eum qui ignorat, hoc est eum qui non consensit. Si ego tibi poliendum uestimentum locauero, tu uero inscio aut inuito me commodaueris Titio sit: et tibi competit furti actio, quia custodia
Abbreviated transcription (Latin):
num qmdiacens lucri faciendi causa
sustulit sinti astringetur. sm̃sittuiꝰ sit
siũ ignorauit. nicħ eni n ad furtum ni¬
municudum facit ꝙ cuiꝰ sit ignorat. ꝙ
si dñs id dereliquid furtum nonfit. ⁊̃ eiꝰ
nullifit. quippe tum placeat sabun ⁊

Expanded text:
num quid iacens lucri faciendi causa num quid iacens lucri faciendi causa sustulit, furti obstringitur, siue scit cuius sit siue ignorauit: nihil enim ad furtum minuendum facit, quod cuius sit ignoret.Quod si dominus id dereliquit, furtum non fit eius, enulli fit, quippe cum placeat Sabini et
Abbreviated transcription (Latin):
detur. s n̾acuis uidendum est eẽ aitꝰ. ħ se¬
ntennia cum distractõne no sit. ut si hac
mente ei dedit muminos debitor. ut eos
c̾ditori ꝑfr̾et. procurator autem eos int̾ti¬
piet. uera sit. nam ⁊ manent dobicoris
cam piocurator eos ñ eiꝰ nomine accepit
cniꝰ eos debitor sĩ uult.⁊ inuito dño coscon¬
tractandosme dubio furtari facit ꝙ si
ita debitor det ut nunani ꝓ cuatoris fi¬
aut: nullo m̃ euni furtuui facẽ art. no¬
luntate dũi eos accipiendo ¶ si is qui idõ¬
bicum accipiobat delegau̾it soluñdum
non er̃ furti actõ. si eo absũte solutum sit̃
cet̾ni si p̾sñte alia causa est. ⁊ furcum fc̃c.
si quis nacħ i ꝑsona sua mentitus ait¬
s u̾dis fraud̾ adhipuit fallax est magis ꝙͣ
uissores idoueos daturun uł petumam ꝯ¬
festim se soluturuui. nam exhiis omnib
mag̃ decepit qͣm furtum fecit. ⁊ iõ furi
non tenetui s qmadoio fecit. nifisit alia
adu̾sus eumn attõ dedolo dabitur.qui alie¬

Expanded text:
detur. sed Neratius uidendum esse ait, an haec sententia cum distinctione uera sit, ut, si hac mente ei dederit nummos debitor, ut eos creditori perferret, procurator autem eos intercipiat, uera sit: nam et manent nummi debitoris, cum procurator eos non eius nomine accepit, cuius eos debitor fieri uult, et inuito domino eos contrectando sine dubio furtum facet debitor, ut nummi procuratoris fiant, nullo modo eum furtum facere ait voluntate domini eos accipiendo. Si is, qui indebitum accipiebat, delegaverit solvendum, non erit furti actio, si eo absente solutum sit: ceterum si praesente, alia causa est et furtum fecit. Si quis nised uerbis fraudem adhibuit, fallax est magis quaiussores idoneos daturum uel pecuniam confestim se soluturum: nam ex his omnibus magis decepit quam furtum fecit, et ideo furti non tenetur. sed quia dolo fecit, nisi sit alia aduersus eum actio, de dolo dabitur.Qui alie
Abbreviated transcription (Latin):
tunc abest. s quia num qͣm finti benes¬
cõ surs affuit  et idem in condicõtio quo
pĩãt. nan condici furi pt̃. ⁊̃ si ressit aliq̃
iõne extuntͥa. tidemꝰdicendum ẽ. si res
in potestate hostirn ꝑuen̾it. nam con¬
stat posse do ea refur ti ag̾e. s si pro delicto
sit postea a dño habita furti nicsonniuis
aga pt. E si suus fuictuarius subieptur
eius ꝓpͥetatem non eẽ subtraitam ꝙ di¬
cunus duplisicaccipere debemus squadr¬
upli conꝑetere accõnem. si mauism̃ fur¬
tum sit. ħ accõ ⁊ si sicꝓposuit qui i eos
⁊ si quis ꝓposiãt hunc snun ĩ pign̾oratũ
eẽ enemet. ut p̾is qui pignori accepit
has̾at furti accõnem sre amplius ⁊ debi¬
tor si mͦ plus ualeat qͣm ꝑeat pignore de¬
betui ht̃ sur ti accõnem. us adeo aut̃ di¬
u̾se sint accõnes que eis competunt. ut
si quis eoꝵ ꝓ fure dampnimi decid̾it. dici
oporteat solummodo accõnem sibi con¬
petentem amisisse cum. cen̾s u̾o̾ suꝑẽe

Expanded text:
unc abest, sed quia umquam beneficio furis afu‹i›t. hoc idem in condictione quoque placet: nam condici furi potest, etiamsi res sit aliqua ratione extincta. hoc idem dicendum, si res in potestate‹m› hostium peruenerit: nam constat posse de ea furti agi. sed et si pro derelicto sit postea a domino habita, furti nihilo minus agi poterit.Si seruus fructuarius subreptus eius proprietatem non esse subtract‹a›m.Quod dicimus dupli, sic accipere debemus etiam quadrupli competere actionem, si manifestum furtum sit.Haec actio et si sit, qui in eo.Et si quis proposuerit hunc seruum etiam pigneratum esse, eueniet, ut etiam is qui pignori accepit habeat furti actionem: hoc amplius etiam debitor, si modo plus ualeat, quam pro pignore debetur, habet, furti actionem.Usque adeo autem diuersae sunt actiones, quae eis competunt, ut, si quis eorum pro fure damnum deciderit, dici oporteat solummodo actionem sibi competentem amisisse eum, ceteris uero superesse.
Abbreviated transcription (Latin):
sinnꝰ fiuis tuus hausiss ⁊ abstuliss alt̃
inur iendo dep̾rensus ess pͥoris nomine
est. uͨ enim qui alicui malum consiliũ
dedit furtum facii ñ mag̃ qͣm si ei ꝑsua¬
sit ut se p̃̾cipitaret. aut manꝰ sibi inf̾r̾et
hoc eninm fintinon adimitit accõnem.
s si alius ei fugam ꝑsuat̾it ut ab alio fu¬
inpiatur faiti tencbituris qu ꝑsnasit
qu oꝑe ⁊ consilio eius furtum faitum
sitiplus pomp̃scripsit emqui ꝑsuat̾it
inciꝑe tem̾ cam quis fugitiuum far
ẽẽ ceꝑit. quia indoatur ope ⁊ consilio eiꝰ
furtum factam.  item placuit enm
qui filio uł s no uł uxori opem st̃ fintum

Expanded text:
.Si unus seruus tuus hausisset et abstulisset, alter hauriendo deprehensus esset, prioris nomine est: nec enim qui alicui malum consilium dedit, furtum facit, non magis quam si ei persuasit, ut se praecipitet aut manus sibi infer‹r›et: haec enim furti non admittunt actionem. sed si alius ei fugam persuaserit, ut ab alio subripiatur, furti tenebitur is qui persuasit, quasi ope consilio eius furtum factum sit. plus Pomponiincipere teneri, cum quis fugitiui fur esse coeperit, quasi uideatur ope consilio eius furtum factum. Item placuit eum, qui filio uel seruo uel uxori opem fert furtum
Abbreviated transcription (Latin):
teleu̾it. ⁊ hic tenetur dampnum iniu¬
ue qͣi corumꝑit.: si quis tabulasin
ant siuripant aut nt leui ł labeo ait fui¬
ti enni ten̾i idemq strib̾ ⁊ deten̾s reb
puplicis oetq itcictatib. ꝓ aulꝰ.

Expanded text:
t, et hic tenetur damno iniuriae, quasi corruperit.Si quis tabulas inaut subripuerit aut interleuerit, Labeo ait furti eum teneri: idemque scribit et de ceteris rebus publicis
Abbreviated transcription (Latin):
sit. enm non tem̃ tͥ furti ꝯma ñ fu̾it
captar̃ t̾ra mari celo nuim̾o ẽẽ item
constat colonum qui minꝰ colat tum
co qui fruttus stantes surripuit act¬
urum furti ꝯua ut pͥmum dece̾ptas

Expanded text:
m non teneri tibi furti, quia non fuerint terra mari caelo numero esse.Item constat colonum, qui nummis colat, cum eo, qui fructus stantes subripuerit, acturum furti, quia, ut primum decerptus
Abbreviated transcription (Latin):
noĩe agiũ pessesmĩ q̃uatursi quis de
fundo iideieitus sit: audici pessit ei qͥ
trienit labeonegat. s celsus putat pꝰe
condici possõnem quemadmodum pͭ
re mobili surrepta.eoy q̃ defundo to¬
lluntur ut puta eoꝵ arbocum uł lapi

Expanded text:
agi non posse.Unde quaeritur, si quis de fundo ui deiectus sit, an condici ei possit qui deiecit.Labeo negat: sed Celsus putat posse condici possessionem, quemadmodum potest re mobili subrepta.Eorum, quae de fundo tolluntur, ut puta arborum uel lapi
Abbreviated transcription (Latin):
item posse cum rapub̾e dampra inni¬
rie agi: quia ⁊ surtum ab in pub̾e fit
s in ꝯdum cẽ adibendum ait. uam ĩ
infañtes idũ cad̾e nos pntamus cummi
ĩnpube culpe capace aquilia agi p̾e
item ui̾nẽ quoo n abeo ait. nͨͦ ope in

Expanded text:
item posse cum impubere damni iniuria agi, quia id furtum ab impubere fit. sed modum esse adhibendum ait: nam in infantes id non cadere. nos putamus cum impubere culpae capace Aquilia agi posse. item uerum est, quod Labeo ait, nec o
Abbreviated transcription (Latin):
siein.i .i. cum quis manu fec̾it
quo alit̃ flueret ꝙͣ natura soleret
si forte iumutendo eam uł maiorẽ
ur si compmendo reoundare effecit
ꝙ si natura aã noceat ea accce uou
tecit ut aqĩ exoludet ciͥ exundare ralu¬
de in agnun cͦꝰ iefluore solot. Si capa¬
lus aqͣ pluusa ampliatur ea auaã ue¬
piuiue acrre coxitur collere.  de eo
ore ꝙ agri couendicansa aratro stͥm
sit. &e nicus nuiciꝰ ait uõ ꝯpete hãe ac¬

Expanded text:
id est cum quis manu fecerit, quo aliter flueret, quam natura soleret, si forte immittendo eam aut maiorem aut si comprimendo redundare effecit. quod si natura aqua noceret, ea actione non fecit, ut aquam excluderet, quae exundante palude in agrum eius refluere solet, si ea palus aqua pluuia ampliatur eaque aqua repluuiae actione cogetur tollere.De eo opere, quod agri colendi causa aratro factum sit, Quintus Mucius ait non competere hanc ac
Abbreviated transcription (Latin):
IAꝑito libeonem ꝑithanim ica rescri¬
ptum est. exhibet quoo urestat euis
de qua agitur.ꝓpresentiam. nam eciam
xuit infantem exhibet. non pocest uide¬
n eius prestare presentiam. ¶uerto en¬
u exeo genere presens satis apte. appe¬
llan potest. Crestituit nontantum quõ
solum corpus. set eciam qui omnem
rem conditionemq reducci causi prest
at. ⁊ tota restitutio unis eist interpretatõ

Expanded text:
Apud Labeonem pithanon ita scriptum est: exhibet, qui praestat eius de quo agitur praesentiam. nam etiam aut infantem exhibet, non potest videri eius praestare praesentiam: nemo enim ex eo genere praesens satis apte appellari potest. Restituit non tantum, qui solum corpus, sed etiam qui omnem rem condicionemque reddita causa praestet: et tota restitutio iuris est interpretatio.
Abbreviated transcription (Latin):
de adiectum iuisi ali¬
amens fuert testa¬
coris sicut instipu¬
la cõuibus promisso
nobis ad heredem
transeunt nostrũ.
per nos hiis quorũ
in pecestate sinuis.
ecdem casu adquiri¬
inus. alicer atq cum
stipulati sumus. Nã
et sub condicõue
stipulantes omus¬
modom modo ad qui¬
it. uel est uel debec
esse. nou ignarus cõ¬
oicõnis eius heredi
autem hoc inpucari
non pocest. cum nõ
spoute cum legata¬
riis quasi contrabit.¬
Nou solet exceptõ doli

Expanded text:
de adiectum, nisi alia mens fuerit testatoris: sicuti in stipulationibus promissornobis ad heredem nostrum transeunt, eorum per nos his, quorum in potestate sumus, eodem casu adquirimus: aliter atque quod stipulati sumus. nam et sub condicione stipulantes omnimodo eis adquiit, uel est uel debet esse non ignarus condicionis eius: heredi autem hoc imputari non potest, cum non sponte cum legatariis contrahit.Non solet exceptio dol
Abbreviated transcription (Latin):
Si cuti pena ex ceucto
de funcci heres reuer
non deleat: ita nec lu¬
crum facere. si quid
ex ea re ad ein peue
quod ieo non perm¬
s re obseura melius
t auere repeticioni
quam aduenticio
habent causam: ig¬
uor ancie. au id qd̾¬

Expanded text:
Sicuti poena ex delicto defuncti heres teneri non debeat, ita nec lucrum facere, si quid ex ea re ad eum peruequod reo non permittitur.In re obscura melius est fauere repetitioni quam aduenticio habent causam ignorantiae, an id q
Abbreviated transcription (Latin):
icccẽ ueniunt. Gonuencõnales
sunt: que ex cõuencõe ieoꝵ fumt.
Q uar̃ trtidã gn̾a sut: quoc pene
dixerim ieium contra lendarum
Nam ⁊̃ ob ip̃am uertoꝵ obligacc̃ẽ
fimit. ⁊ pendent ex negõ contcͣco¬
Sõmunes sunt stipmaccẽs uelui
tiẽ caluam fore pupilli. Nã ⁊̃ĩtor.
iłet iẽ saluam fore pupillo cau̾iꝰ.¬
⁊ uit̾d uidex siant̾ expeduu hresnõ
petest. Icem duple stipinacõ ueit
a iudice. aut ab edilicõ edicto. ⁊¬
quibis qui int̾rogatur. daturũ
Sat̾ acceptõ ÷ stipulacõ. que itao¬
bligat ꝓmissorẽ: ut ex ꝓmissores
quo quis conuẽtꝰ erat ei pestabaͬ.
sat̃ fieu dcu̾i ÷. et similr quia ta¬
les quib contentꝰ quis futur᷑ eẽt
ita dabantur ut nerbis obligarẽ¬
tur: sac̃ accipi dcm̃ ÷.: Si sortem
ꝓmiseris. ⁊ si ea soluta nõ eẽc pen¬
am: ⁊ siunus ex ħredib tuis por¬
cõm suam ex sorte solu̾it: nich

Expanded text:
onales sunt, quae ex conventione reorum fiunt, quarum totidem genera sunt, quot paene dixerim rerum contrahendarum: nam et ob ipsam verborum obligationem fiunt et pendent ex negotio contracommunes sunt stipulationes veluti rem salvam fore pupilli: nam et praetor iubet rem salvam fore pupillo caveri e iudex, si aliter expediri haec res non potest: item duplae stipulatio venit ab iudice aut ab aedilis edicto. quibus is qui interrogatur daturum Satis acceptio est stipulatio, quae ita obligat promissorem, ut adpromissores quo quis contentus erat, ei praestabatur, satis fieri dictum est: et similiter quia tales, quibus contentus quis futurus esset, ita dabantur, ut verbis obligarentur, satis accipi dictum est. Si sortem promiseris et, si ea soluta non esset, poenam: etiamsi unus ex heredibus tuis portionem suam ex sorte solverit, nih