comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
modi contrariaes̃. Pierienim non poter
ut ubi ueraẽ affirmatio uniuers alis illic
ut omnis homo iustusẽ nullus homo
iustus ẽ hic enimutraeq sunt falsae.
& ut una quidem uera. falsa alia reperiat᷑
ut in eo quod est omnis homo animal est
nullus homo animalest. un auera ẽ. al¬
tera falsa. Vt uero utraeq suere sint . fien
Non potest. Quocirca qm̃ ut raeq false
inueniuntur oppositae non sunt. sed
sunt contrariae. Cur autem contra¬
riae dicantur. alio loco nobis erit dicen¬
dum particulares uero propositiones
sunt huiusmodi. Quidam homo
animalẽ quidim homo animal non ẽ hae
dicuntur sub alternae. Ad firmatiomi
enim particulaus. sub affirmatione
uni uersali sub alterna est: Rursuseo¬
demmodo particularis negatio sub uniuer¬
sali negatione sub alterna ẽ. sed hȩ aut ut
utrȩq ueresint aut una uera alia falsa fieripo¬
test. ut utraeq falsae sint nom potest inueniri
ut in eo quod ẽ. quidam homo iustusẽ qui¬

Expanded text:
smodi contrariae sunt. Fieri enim non potest smodi contrariae sunt. Fieri enim non potest ut ubi vera affirmatio universalis, illicut Omnis homo justus est, nullus homo justus est; hic enim utraeque sunt falsae, sed una quidem vera, altera falsa reperitur, ut in eo quod est, Omnis homo animal est, nullus homo animal est. Hic una vera est, altera falsa, ut vero utraeque verae sint, fieri non potest, quocirca quoniam utraeque falsae inveniuntur, oppositae non sunt, sed sunt contrariae. Cur autem contrariae dicantur, alio loco nobis erit dicendum. Particulares vero propositiones sunt hujusmodi, Quidam homo animal est, quidam homo animal non est; hae dicuntur subalternae, affirmatio enim particularis, sub affirmatione universali, subalterna est. Rursus eodem modo particularis negatio, sub universali negatione, subalterna est. Sed hae ut utraeque verae sint, aut una vera, alia falsa fieri potest, ut utraeque falsae sint, non potest inveniri, ut in eo quod est, Quidam homo justus est, qui
Abbreviated transcription (Latin):
aliis potest . uniuers aliter p̃dicatum est
Diximus enimominis homo animalest.
Nec solum hominem quod est uniuersale
posuimus. sed etiam omnem & uniuersa¬
lem idest omnem adiecimus uni uersali
idest homini et haec est affirmatio uni¬
uersalis. Sinuero dicat aliquis. Nullus
homo animal ẽ. rursus homini uniuer¬
sali rei de terminationem uniuersalem
id quod dicitur nullus adiecit Si ueergo
in affirmatione siue in negatione si eas
uniuers aliter aliquis proferat uniuer¬
sale in uniuersale proponet Non pro¬
ponit autem uniuers ale uiniuersalibus
quotiens itadicit. homo animal est
homo animal non est: Cumenim homo
sit resuniuersalis. nulla adiectio uniuer¬
salitatis quae est nullus aut omnis. affir¬
mationem uel negationem fecit.
quo circarepetendumẽ. Affirmatio
uniuers alisẽ in quauniuersale uniuer¬
saliter p̃dicatur affirmatiue & negatio
uniuers alis inquarursus uniuersalcuni¬
uersalit̃ p̃dicatur negatiue Sed haei huiꝰ¬

Expanded text:
aliis potest, universaliter praedicatum est. aliis potest, universaliter praedicatum est. Diximus enim, Omnis homo est animal. Nec solum hominem, quod est universale, posuimus, sed etiam omne et universale, id est omne adjecimus universali, id est homini, et haec est affirmatio universalis; sin vero dicat aliquis, Nullus homo animal est, rursus homini, universali rei determinationem universalem, id quod dicitur nullus, adjecit. Sive ergo in affirmatione, sive in negatione, si eas universaliter aliquis proferat, universale universali proponit. Non proponit autem universale universali quoties ita dicit: Homo animal est, homo animal non est. Cum enim homo sit res universalis, nulla adjectio universalitatis, quae est nullus, aut omnis, affirmationem vel negationem fecit. Quocirca repetendum est, affirmatio universalis est, in qua universale universaliter praedicatur affirmative. Et negatio universalis, in qua rursus universale universaliter praedicatur negative. Et hae huju
Abbreviated transcription (Latin):
Homo enimcum sit uniuersale animal
illi ineẽ affirmatio potint quaedix̃ homo
animalẽ & nonin et̃ negatio quaeait homo
animalnonẽ Si uero aliquis sic dicat so¬
crates disputat. socrates non disputat.
alicui eorum quae sunt singularia et̃ & ñeẽ
coniunait. & hocest quodait
Aliquotiens autemeoium quaes̃ singularia
Namcum socrates singulare quiddam sit.
disputatio ei ab affirmatione iunctaẽ . sed
anegatione seiuncta
Siergo uniuersalit̃ enuntiet᷑ uniuersali
qm̃ est autnon. er̃ contrariȩ enuntiationes
Dico autem in uniuersali enuntiationem
uniuorsalem ut omnis homo albusẽ nul¬
lus homo albusẽ Quando aut in uniuersa
lib non uniuersalit̃ non sunt contrariae
Omnis affirmatio omnisq mnegatio. aut
uniuersalis ẽ iut pirticularis aut indefinita
Vniuers alisẽ affirmatio ut siquis dicat om̃is
homo animal est. cum sit enimum uersale
subiectum homo. Demultis enimp̃dicari

Expanded text:
omo enim cum sit universale, animal illi inesse affirmatio proposuit. Quae dixit, Homo animal est, et non inesse negatio quae ait, Homo animal non est. Si vero aliquis sic dicat: Socrates disputat, Socrates non disputat, alicui eorum quae sunt singularia e se et non esse conjunxit. Et hoc est quod ait: Aliquoties autem eorum quae sunt singularia. Nam cum Socrates singulare quiddam sit, disputatio ei ab affirmatione juncta est, sed a negatione sejunctSi ergo universaliter enuntiet in universali quoniam est aut non, erunt contrariae enuntiationes dico autem in universali enuntiationem universalem ut 'omnis homo albus est', 'nullus homo albus est'; quando autem in st aut non, erunt contrariae enuntiationes libus, non universaliter, non sunt hae contrariae,Omnis affirmatio omnisque negatio aut universalis est, aut particularis, aut indefinita. Universalis est affirmatio, ut si quis dicat, Omnis homo animal est. Cum sit enim universale subjectum homo de multis enim praedicari
Abbreviated transcription (Latin):
Sunt ergo dec̃minationes unuers alium
quidem omnis & nullus. particularũ uero
quidam. Illa e autem propositiones quȩ neq
unuiers ale hubent additum neq particu¬
lart indefinitae uocantur & particularib
similes s̃ ut c̃ homorustus ẽ. homoiustus nẽ
possunt enimutraeq ẽẽ uerȩ. ut hocimip¬
so exemplo quod dixximus. potest una
ec̃ uera altera fulsa. ut homo animab ẽ
homo animalnonẽ. Vtracq uero ut
falsac sint non potest in ueniri & hae
ut dictum est. uocantur in definitae
p̃t̃ has aut̃ omnes singulares s̃. in quib:

Expanded text:
Sunt ergo determinationes, universalium quidem omnis et nullus, particularium vero, quidam. Illae autem propositiones quae neque universale habent additum, neque particulare, indefinitae vocantur, et particularibus similes sunt, ut est, Homo justus est, homo justus non est. Possunt enim utraeque esse verae, ut in hoc ipso exemplo quod dicimus, et potest una esse vera, altera falsa, ut, Homo animal est, homo animal non est; utraeque vero ut falsae sunt, non potest inveniri, et hae ut dictum est vocantur indefinitae. Praeter has autem omnes singula
Abbreviated transcription (Latin):
dam eadem ipsa accidentia de subiecto
p̃dicare. Id circo quod omnia quaccumq
accidentia sunt uel de nominatiue uel quo¬
libet alio modo & desubiecto p̃dicantur & in
subiecto sunt. Nuncergo. hoc dicit. tale
quiddam significat uerbum quod semꝑ acci¬
denssit. Quod accidens ł insubiecto semꝑ
ł desubiecto p̃dicatur. est alia quoque ex po¬
sitio hocmodo desubiecto dicitur genus
semꝑ ad species Ergo corum quae sunt acci¬
dentia. alia sunt indiuidua alia generalia
& illa quidem quae sunt in diuidua in subieo¬
totantum sunt ut quod libet partic ularie
corpori accidens. Aliauero sunt generalia
accidentia quȩ dealuis accidentib p̃dicant᷑
aut de subicctis ut est color Namq p̃dicatur
de albedine & nigredine. & ceteris ergonun
omne in quid uerbum quiddamꝰ de altero p̃di¬

Expanded text:
etiam eadem ipsa accidentia de subjecto etiam eadem ipsa accidentia de subjecto praedicari, idcirco quod omnia quaecunque accidentia sunt, vel denominative, vel quolibet alio modo et de subjecto praedicantur, et in subjecto sunt. Nunc ergo hoc dicit, tale quiddam significat verbum, quod semper accidens sit, quod accidens vel in subjecto semper, vel de subjecto praedicatur. Est alia quoque expositio hoc modo, de subjecto dicitur genus semper ad species. Ergo eorum quae sunt accidentia, alia sunt individua, alia generalia, et illa quidem quae sunt individua, in subjecto tantum sunt, ut quodlibet particulari corpori accidens, alia vero sunt generalia accidentia, quae de aliis accidentibus praedicantur, ut de subjectis, ut est color, namque praedicatur de albedine et nigredine et caeteris. Ergo nunc omne, inquit, verbum quiddam quod de altero p
Abbreviated transcription (Latin):
tur eẽ cum tempore. Cursus enim simpliciter
dictus ut nomen & ut res propria si ne tempo¬
reẽ Sinuero in actionem quae uerbi semꝑ ẽ
inducatur. mox proprictatem uerbi ac
temporis in sesuscipit significationem
Curricenim uerbumẽ. & signisicat actionẽ
& cum eadem tempus ostendit. monstrat
enim nunc eẽ id est p̃sens tempus: Consig¬
nificit autem idcirco dictum ẽ qm̃ quod
dicimus currit. actum quidem quendam sig¬
nificat. Cum eouero actuin ipsa signisicatio¬
ne uerbi p̃sens tempus inducitur. atq ideo
diligenter ait consignifioat. & Est haec uer¬
borum subtilitas in aristotele mirabilis
& semper corum quae dealtero dicuntur
noticst ut corum quaede subiecto uel in sub¬
iecto
Semperinquid uerbum ea significat quaede
altero p̃dicantur quae sunt autem haco
quam quam breuissime ipsetimen ostendie
est enim consuctudo aris totelis ea quac ac¬
cidentia sunt in subi ecto et̃ dicere. neo non

Expanded text:
tur esse cum tempore. Cursus enim simpliciter tur esse cum tempore. Cursus enim simpliciter dictus ut nomen et ut res propria, sine tempore est, si vero in actionem, quae verbi semper est, inducatur, mox proprietatem verbi ac temporis in se suscipit significationem. Currit enim verbum est, et significat actionem, et cum eadem tempus ostendit, monstrat enim nunc esse, id est praesens tempus. Consignificat autem idcirco dictum est, quoniam quod dicimus currit, actum quidem quemdam significat, cum eo vero actu in ipsa significatione verbi praesens tempus inducitur, atque ideo diligenter ait consignificat. Et est haec verborum subtilitas in Aristotele mirabilis. Et est semper eorum quae de altero dicuntur nota, ut eorum quae de subjecto vel in subjecto sunt. Semper, inquit, verbum ea significat quae de altero praedicentur. Quae sint autem haec quanquam brevissima, ipse tamen ostendit. Est autem consuetudo Aristotelis ea quae accidentia sunt, in subjecto esse dicere. Nec non
Abbreviated transcription (Latin):
bum actionem aut passionem designat. Actio
uero & passio in accidentib: numerantur. om¬
ne uerbum uim significat accidentis Sed ac¬
cidens semper deco p̃dicitur. quod sibi subictũ ẽ
ut album de corpore & durum deferro qua re
omnia uerba eius modi aliquid designãt quae
semper de altero p̃dicontur. Quod perhoc sci¬
licet dixit quod ait uerbum notam eẽ id est sig¬
nificationem eorum qua ede altero p̃dicantur
quodidem ualet. tumq. um sidiceret. uerbum
semperaccidentia significat. quorum haec
natura ẽ. ut semper de altero p̃dicentur
cuius enim quaelibet resnota ẽ. hano ipsa
quȩ nota ẽ designat Dicouero qđ consignisi¬
cat tempus. utcursus quidem nomenẽ cur¬
rit uero uerbum. Consignificat enim nunc et
proposuit nomen eẽ sine tempore qđ nunc
quoque hoc monstrat exemplo & diligentis¬
simo quidem. Namidem praedi camentum.
ad nomen relatum sine temporis consignisi¬
catione monstratur. Ad uerbum uero uide¬

Expanded text:
aut actionem aut passionem designat, actio aut actionem aut passionem designat, actio vero et passio in accidentibus numerantur, omne verbum vim significat accidentis; sed accidens semper de eo praedicatur quod sibi subjectum est, ut album de corpore, et durum de ferro. Quare omnia verba ejusmodi aliqua designant, quae semper de altero praedicantur, quod per hoc scilicet dixit, quod ait verbum notam esse, id est significationem eorum quae de altero praedicantur, quod idem valet tanquam si diceret: Verbum semper accidentia significat, quorum haec natura est ut semper de altero praedicentur; cujus enim quaelibet res nota est, hanc ipsa quae nota est, designat. Dico vero quoniam consignificat tempus, ut cursus quidem nomen est, currit autem verbum, consignificat enim nunc essitione proposuit nomen esse sine tempore, quod nunc quoque hoc monstrat exemplo, et diligentissimo quidem. Nam idem praedicamentum ad nomen relatum sine temporis consignificatione monstratur, ad verbum vero, vide
Abbreviated transcription (Latin):
in eaoninia quae in nomine ponerentur. hoc
solo discrepante quod uerbum consignificat
tempus. essecque definitio ita. Uerbum est
uor significatiua. secundum placitum cum tempr̃¬
cuius nulla parsextra signisicatiua ẽ. Sed qm̃
sunt illa nomini uerbo que communia. propriũ
utem uerbi consignificare tempus a proprietate de
ut consignificat. Nam significãt nomuna tempus
ut dis ł annus. haecenim temporum nominis.
Verbum autem consignificat tempus. principa¬
iter enim. aut passionem designat aut auctum
t cum dico accuso. ł accusor. sed cumipsa actus
passionisꝙ significatione. lim quoque secum tem¬
pous trahit ut illeactus aut passio p̃t̃ p̃sens aut
suturum aut p̃teritum. auc quod inter hȩc est
Et es semper. eorum quae de altero praedican
Sensus hurusmodẽ Omne in quid uerbum
significat aliquod accidens quod accidens
semper dealtero p̃dicatur. Nam siomine uor

Expanded text:
in eo omnia quae in nomine posita sunt ponerentur, hoc in eo omnia quae in nomine posita sunt ponerentur, hoc solo discrepante quod verbum consignificat tempus, essetque definitio ita: Verbum est vox significativa secundum placitum, cujus nulla pars extra significativa est; sed quoniam sunt illa nomini verboque communia, proprium autem verbi est consignificare tempus; a proprietate defait, consignificat. Nam significat nomina tempus, ut dies, ut annus, haec enim temporum nomina sunt. Verbum autem proprie consignificat tempus, principaliter enim aut passionem designat, ut actum, ut cum dico, accuso vel accusor. Sed cum ipsa actus passionisque significatione, vim quoque secum temporis trahit, ut ille actus aut passio praeter praesens, aut futurum, aut praeteritum, aut quod inter haec est, est semper eorum quae de altero praedicantur Sensus hujusmodi est: Omne, inquit, verbum significat aliquod accidens, quod accidens semper de altero praedicatur. Nam si omne verbum
Abbreviated transcription (Latin):
quid sit uel non sit non apponens cum simpli
casu ẽ aut non ẽ. uangens. in perfectam faciet
orationem a fulsitate & ueritate disiunctum
quare. nulla enunciatio ẽ. Ergo differtnom̃
a casu. quod nomen quidem cum ẽ aut non ẽ
iunctum. aue uerum aut fulsum dicit
Casusuero nec uerum dicit neq m̃titur: Et¬
enim nullo alio addito. trunca atquimꝑfecta
sententia ẽ. sed quorsum istuc ut definitio
scili c& nominis integerrima compleretur
Et cnimiamnuno definitio nominis. hocmo¬
doẽ Nomen ẽ uoa significatiua. secundum
placitum sin etempore . cuiꝰ nulla pars signi¬
ficatiuatiua ẽ separata. Desinitũ aliquid
significans. cumẽ aut non ẽ iuncta faciens
enuntiationem Sed de nomine hactenus
Nunc uerbum diligentissima definitione
Terbum est quod consignificat tempus
nom̃ sine tempore ẽ ut supraum dictum ẽ uer¬
bumuim temporis in signisicationib trabit
& esser quidem plena desinitio uerbi si alia

Expanded text:
quid sit vel non sit non apponens, cum simplici quid sit vel non sit non apponens, cum simplici casu, est, aut non est, jungens, imperfectam faciet orationem a falsitate ac veritate disjunctam. Quare nulla enuntiatio est. Ergo differt nomen a casu, quod nomen quidem cum est, aut non est junctum, vel verum vel falsum facit. Casus vero neque verum dicit neque mentitur. Etenim nullo alio addito trunca est atque imperfecta sententia; sed quorsum istuc? ut definitio scilicet nominis integerrima compleretur. Etenim jam nunc definitio nominis hoc modo est: Nomen est vox significativa, secundum placitum, sine tempore, cujus nulla pars significativa est separata, definitum aliquid significans, cum est aut non est juncta faciens enuntiationem. Sed de nomine hactenus. Nunc verbum diligentissima definitione autem est, quod consignificat tempus,nomen sine tempore est, ut supra jam dictum est, verbum vim temporis in significationibus trahit, et esset quidem plena definitio verbi, si alia
Abbreviated transcription (Latin):
qui casus nominum uideantur non ẽẽ nomi¬
na. sed tamen nominum inflexiones id ÷ cas
Ratio aut̃ eiꝰ in aliis quidẽ eadẽ. sed differt
nomenuor significatiua ẽ scđm placitũ sine temprꝰ
uteiuspars nulla eatra significot. sic etram casus
Namuorẽ & secundum placitũ designatiua & cui
separatae partes mchil extra de signant. Ergo
eadem definitio ratioq ẽ nominis & casus no¬
minis. sed his una additur differentia. qđ
omne nom̃ cum eo qđ dicit᷑ ẽ aut non ẽ comune¬
tum. aut affirmatiuam enunciationem fac̃
aut negatiuam. ut soc rade sẽ ł socrates nonẽ
hic enim qm̃ ueritas aut falsitas incidit enun¬
oiationem eẽ nec esseẽ. in casib uero quamuis
addas est aut non est. nulla inde affirmatio
ne que negatiosit. Neque enĩ ulla in hosue
ritasaut fulsitascadit. Si quis enim dicat socra¬
tłsẽ aue socratsnonẽ ł catonis ẽ ł catonis nonẽ

Expanded text:
qui casus nominum videantur non esse nomiqui casus nominum videantur non esse nomina, sed tantum nominum inflexiones, id est casus. Ratio autem ejus in aliis quidem eadem est, sed differt.nomen vox significativa est secundum placitum sine tempore, ut ejus pars nulla extra significet, sic etiam casus. Nam vox est et secundum placitum designativa, et cujus separatae partes nihil extra designant. Ergo eadem diffinitio ratioque nominis est et casus nominis, sed his una additur differentia, quod omne nomen cum eo quod dicitur est, aut non est conjunctum, aut affirmativam enuntiationem facit, aut negativam, ut Socrates est, vel Socrates non est. Hic enim quoniam veritas aut falsitas incidit, enuntiationem esse necesse est; in casibus vero quamvis addas est, aut non est, nulla inde affirmatio neque negatio fit. Neque enim in hos ulla veritas aut falsitas cadit. Si quis enim dicat, Socratis est, Socratis non est, vel Catonis est, Catonis non est,
Abbreviated transcription (Latin):
Inflexio autom nominatiui. genitiuus & ceteri
Nullus enim dixerit. recte nomina casuscẽ . Sinĩ
possit. o porta ostendi Sed ante id quod dicimꝰ
cato nullus p̃dicatur casus Igitui qm̃cato nom̃
nullius in flexio ẽ nec omnino casusẽ. Ceceriaut̃
casus quidicuntur. nominatiui inflexione
formuntur cutonis. &catoni & catonem quare
si distant ea quae ab inflexione nascuntur
abhis quae inflectuntur distant quoque hi
omnes casus qui sunt catoniscatoni catonem
ab eo quodẽ cato. id est a nomine principuli.
sed hic cato nomẽ: Cususigitur. nominanons
aliud enim ipsecasus aliud cuĩẽ casus quocirca
si n ominis hae comnia casuss. haec nomina
non sunc . atque ideo prudenter ueteres om̃s
diuersisq nominib uocauer̃. primum ue¬
uro alias rectum . quascanullo inflexum. alis
nominis ipsius uocabula nominatiuum
dixer̃. quare. nunc a hoc aristotel es exeqͥt᷑

Expanded text:
Inflexio autem nominativi genitivus est, et caeteri. Inflexio autem nominativi genitivus est, et caeteri. Nullus enim dixerit recte nominativum casum esse. Si enim possit, oportet ostendi, sed ante id quod dicimus Cato, nullus praedicatur casus: igitur quoniam Cato nomen nullius inflexionis est, nec omnino casus est. Caeteri autem casus qui dicuntur nominativi inflexione formantur, Catonis, et Catoni, et Catonem; quare si distant ea quae ab inflexione nascuntur ab his quae inflectuntur, distant quoque hi qui omnes casus, qui sunt Catonis, Catoni, Catonem, ab eo quod est Cato, id est a nomine principali: sed hic Cato nomen est, casus igitur nomina non sunt. Aliud enim est ipse casus, aliud cujus est casus. Quocirca si nominis haec omnia casus sunt, haec nomina non sunt. Atque ideo prudenter veteres omnes diversisque nominibus vocaverunt. Primum vero alias rectum, quasi a nullo inflexum, alias nominis ipsius vocabulo nominativum dixerunt. Quare nunc hoc Aristoteles exsequitur,
Abbreviated transcription (Latin):
antiquiore senim. ista quidem erat dubita¬
tio sed huic differentiue qua differt nom̃
definitum abhuius modi nomine qđ cum
negutione proponitur. impressum uoca¬
bulum non erat. qđ ipsetestatiu dicens. Sfexit᷑¬
It uero nec positum ẽ nom̃. quod illud
porteat apelluri. Nullus enĩ posuit uoca¬
bulũ. quoo porteat apelluri idqđ dicimus
ñ homo sed aris toteles ꝑspicuciter in fini¬
tum nom̃ huiꝰ modi pdicum̃ tumcensuit
apelluri Catonis autem ł catoni
& que cũq talia sunt
Anon sunt noãsi casus nominis¬
uꝵ Omnis inquid casus alterius cususẽ itaq
fit uequicumq: casussit alterius inflexioui¬
deatur. Ergo quod dicimus huiꝰ catonis ł
huiccatoni ł aliahuius modi casus nominamꝰ.
unde fit ut hi casus inflexiones quoque
dicantur sed omnis inflexio alicuꝰ inflexio ẽ
Quod aut̃ inflectit᷑ ab eo quodipsa infleno¬
ne sit priusẽ quare cumid qđ dicimꝰ ecato
nomensit et sic primum distat inflcaionib: suis

Expanded text:
antiquiores enim ista quidem erat dubitaantiquiores enim ista quidem erat dubitatio, sed huic differentiae qua differt nomen definitum ab hujusmodi nomine quod cum negatione proponitur, impressum vocabulum non erat, quod ipse testatur dicens: At vero nec positum est nomen quo illud oporteat appellari. Nullus enim posuit vocabulum quo oporteat appellari id quod dicimus, non homo; sed Aristoteles perspicaciter infinitum nomen hujusmodi praedicamentum censuit appellari. Catonis autem vel Catoni, et quaecunque talia sunt, non sunt nomina, sed casus nominis. Omnis, inquit, casus alterius casus est. Itaque fit ut quicunque casus sit alterius inflexio videatur. Ergo quod dicimus hujus Catonis, vel huic Catoni, vel alia hujusmodi, casus nominum sunt. Unde fit ut hi casus inflexiones quoque dicantur, sed omnis inflexio alicujus inflexio est. Quod autem inflectitur, ab eo quod ipsa inflexio fit prius est, quare cum id quod dicimus Cato nomen sit, et sit primum, distat ab inflexionibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
uerum falsumue significat. Non homouõ
quod dicimus neque uerumest neque fulsũ
Nisierimut supra ait aliquid quod sit pro¬
ximum adidquod ẽ eẽ ad datur. Nulla ue¬
ritatis aut fulsi tatis ratio inqualib& ora¬
tionis partium compositione perficitur
unam remsignificat definitam. ut cumdicimꝰ
homo substantiam significat Nec quam lib&
sed rationulem atque mortulẽ eodem
modo &cetera nomina qui uero dicit
non homo hominem quidem tollit Quid
autem illa significatione uelic ostendere
non definit. potest enim qđ homoñẽ &
finite significurt potest ausert in conegatiua
particula quoduero significure debeat de¬
finit non dicie. sed multa atque infinita
unusquisq auditor intellegit. Dicat᷑ inquid
nomen in finitum. hoc enim quod dicimus
non homo tammulta significat quã mul¬
tasunt quae adefinitione hominis disum¬
guntur. Sed aris toteles. uocubulum cum
infinicum nom̃ uocar&e. pͥmus inuenit a pito

Expanded text:
verum falsumve significat. Non homo vero verum falsumve significat. Non homo vero quod dicimus, neque verum est neque falsum. Nisi enim ut supra ait aliquid quod sit proximum ad id quod est esse addatur, nulla veritatis aut falsitatis ratio in qualibet orationis partium compositione perficitur.unam rem significat definitam, ut cum dicimus homo, substantiam significat nec quamlibet, sed rationalem atque mortalem. Eodem modo et caetera nomina. Qui vero dicit non homo, hominem quidem tollit. Quid autem illa significatione velit ostendere, non definit, potest enim quod homo non finite significare potest, aufert in eo negativa particula, quid vero significare debeat, definite non dicit, sed multa atque infinita unusquisque auditor intelligit. Dicatur, inquit, nomen infinitum. Hoc enim quod dicimus non homo, tam multa significat quam multa sunt quae a definitione hominis disjunguntur. Sed hoc Aristoteles vocabulum, cum infinitum nomen vocaret, primus invenit. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
Hactenus quidem de tota nominis definitio¬
ne tractatumẽ & quib differentus ab aliis uo¬
cib distare possit nomen ex plicatum est.
nuncaut̃ quae uidentur in definitionem
nominis incurrere. an nomina sint dili¬
gentius quaerit Non homo uero. non ẽ¬
nomen. atuero nec positum ẽ nom̃. quo
illud oporteat apelluri. neq: enimoratio
ut negitioe. sed sit no menin finitum bo¬
N unedisserit quulia et̃ arbrtrar oport&. que
uum subdefinitionem quidem nominis cadint
integratamen nõmina noneẽ iudeantur : un¬
desic. ut his diligentissime distributis integer¬
ma nominis definitio concludutur. hoc
enim quod dicimus non homo quid sit ambigt᷑
oratio enim nonẽ Omnis enimoratio uerbisN
nommnibusque coniungitur hoc autem quod
dcimis. non homo duabus quidem partibus
constat: sed unum in seretinet nomen uerbũ
uero non habe. Negitiua enimparticula
qui e non. neque nomenest neque uerbum
Aursus nogationonẽ. Omnis emim negatio

Expanded text:
Hactenus quidem de tota nominis definitioHactenus quidem de tota nominis definitione tractatum est, et quibus differentiis ab aliis vocibus distare possit nomen explicitum est. Nunc autem quae videntur in definitionem nominis incurrere, an nomina sint, diligentius quaeritnomen, at uero nec positum est nomen quo illud oporteat appellari. Neque enim oratio aut negatio est; sed sit nomen infinitumNunc disserit qualia esse arbitrari oportet, quae cum sub definitione nominis quidem cadant, integra tamen nomina non esse videantur. Unde fit ut his diligentissime distributis, integerrima nominis definitio concludatur. Hoc enim quod dicimus non homo quid sit, ambigitur. Oratio enim non est. Omnis enim oratio verbis nominibusque conjungitur. Hoc autem quod dicimus non homo, duabus quidem partibus constat, sed unum in se retinet nomen, verbum vero non habet. Negativa enim particula, quae est non, neque nomen est neque verbum. Rursus negatio non est. Omnis enim negatio
Abbreviated transcription (Latin):
secundum placitum nonnatura. hoc
aut̃ nunc diligentius monstrat dicens.
nichil eẽ nominum naturalit̃ atq non
illi sufficit ad de finitionem qđ ẽ significatiua uar
nisi illud quoque adderet quod scđm placitum
uox significutiua ẽ. Alioquin multi illitterati soni
Ferarum quoque mutorum que animalium
uoces in terdum aliqua significatione p̃ditas
eẽ perspicimus. Quaedam enimuoo canum
iras significat. hinnitus quoque equorum. sȩpe
alterius equi consuetudinem quaerit Sed heç
naturaliter significint. atqueideo nomina¬
non sunt. Quodigitur natura liter significat
nomen noneẽ. atque haec huctenus nuncquẽ¬
admodum faeta sit definitio uideamus qđ
dixit nomeneẽ uocem. traxit agenere defini¬
tionem. quod signi ficatiuam eẽ consequenter
diuisaẽ ꝗd sine tempore ad uerborum discre¬
pantiam respicit Quod eius nullam partem
extra signisi care propositum ẽ. idcirco dictũ ẽ
ut nomenabo titionib distare uideretur

Expanded text:
secundum placitum, non natura. Hoc secundum placitum, non natura. Hoc autem nunc diligentius monstrat dicens nihil esse nominum naturaliter. Atque ideo non illi sufficit ad diffinitionem quod est significativa vox, nisi illud quoque adderet quod secundum placitum vox significativa est. Alioqui multi illitterati soni Ferarum quoque mutorumque animalium voces interdum aliqua significatione praeditas esse perspicimus. Quaedam enim vox canum iram significat, hinnitus quoque equorum saepe alterius equi consuetudinem quaerit. Sed haec naturaliter significant, atque ideo nomina sunt; quod igitur naturaliter significat, nomen non est. Atque haec hactenus. Nunc quemadmodum facta sit definitio videamus. Quod dixit nomen esse vocem, traxit a genere definitionem. Quod significativam esse consequenter minis divisa est. Quod sine tempore, ad verborum discrepantiam respicit. Quod ejus nullam partem extra significare propositum est, idcirco dictum est ut nomen ab orationibus distare videretur.
Abbreviated transcription (Latin):
Sienim hocipsumferus ut pars nominis dicat᷑
dimidium nomen dr̃ id quod est equistius
Dimidium autem nomen nichil designat.
Ergo id quod dicimus ferus cumalia parte no¬
minis quaeẽ equi. unum consignific̃ equiferus
separatum autem nichil extra designat
Quodsi rursus ipsum nomen extrinsecus non
in alterus nominis parte ponatur. sibi signifi¬
cat. uelut nomen Ergo non est similis in sim¬
plicibus nominib: compositisq: partium no¬
minis significatio. sed simplicium quidem
Nominum partes. nec ipsae significant Nec signi¬
ficure putantur Compositorum uero uolut̃
quidem partes aliquid significare & dant
significutionis i maginationem & significa¬
re aliquid putantur. sed nullius separati re¬
tinent significationem
Secundum placitum uero ꝯm̃ naturalit̃
nominum nichilẽ. sed quando sit notat. ñ¬
designat. & illitterati soni. ut ferum. quo¬
lumnichil est nomen
ixerat superius in definitione nom̃ eẽ

Expanded text:
Si enim hoc ipsum ferus ut pars nominis dicatur, Si enim hoc ipsum ferus ut pars nominis dicatur, dimidium nomen dicitur ejus quod est equiferus, dimidium autem nomen nihil designat. Ergo id quod dicimus ferus, cum alia parte nominis quae est equi unum consignificat, id est equiferus, separatum etiam nihil extra designat. Quod si rursus ipsum nomen extrinsecus, non in alterius nominis parte ponatur, per se sibi significat velut nomen. Ergo non est similis in simplicibus nominibus compositisque partium consignificatio. Sed simplicium quidem nominum partes nec ipsae significant, nec significare putantur. Compositorum vero volunt quidem partes aliquid significare, et dant significationis imaginationem, et significare aliquid putantur, sed nullius separatim retinent significationem. Secundum placitum vero. Quoniam naturaliter nomen nullum est, sed quando fit nota. designant et illitterati soni, ut ferarum, quorum nullus est nomen. Dixerat superius in diffinitione, nomen esse
Abbreviated transcription (Latin):
significat Quart. qm̃ quod lib& nomen
unum aliquid significat totum. parseiꝰ sepa¬
rata. & uelut a tota compositione seiuncta
in qua unum aliquid consignificubat
nihil extra significat datautem diffe¬
rentias simplicium nominum & compo¬
sitorum At uero quemad modum insi¬
Iplicibus nominib sicse hubent etiam in¬
I compositis In illis enim nullomodo pars
ex aliis partes nei maginatione quidem
signi ficationis aliquid produnt. ut in eo
nomine quod est homo neque honeq: mo
quicquam significant nec significare pu¬
tantur. id circo qm̃ simpleax nom̃ ẽ in
his uero quae composita s. qm̃ ex duob:
significatiuis in unam significantiam
rediguntur. uult quidem significare
aliquid pars. sed nihil separatum designatꝰ in
eo enim quo dequiferus dat quidem imagina¬
tionem aliquam significationis. & putatur
significare. ferus autem est nomen quod dixit
uult quidem sed nhil eatra separatũq signific̃

Expanded text:
significat, quare quoniam quodlibet nomen significat, quare quoniam quodlibet nomen unum aliquid significat totum, pars ejus separata, et velut a tota compositione se juncta, in qua unum aliquid consignificabat, nihil extra significat. Dat autem differentias simplicium nominum et compositorum. At vero non quemadmodum in simplicibus nominibus, sic se habet etiam in compositis. In illis enim nullo modo parsex aliis partibus, ne imaginatione quidem significationis aliquid produnt, ut in eo nomine quod est homo, neque ho, neque mo, quidquam significant, neque significare putantur, idcirco quoniam simplex nomen est. In his vero quae composita sunt, quoniam ex duobus significativis in unam significantiam rediguntur, vult quidem significare aliquid pars, sed nihil separata designat. In eo enim quod est equiferus, dat quidem imaginationem aliquam significationis, et putatur significare ferus. Hoc est enim quod dicit: vult quidem, sed nihil extra separatumque significat.
Abbreviated transcription (Latin):
tutaẽ. nomen eẽ uocem secundum placituro
designatiuam. sine tempore cuius partes nichil
CETEΑMFEROS ferus nichil perse significat
quem ad modum in oratione. qua eẽ
Si enim sit oratio quaedi catequus strus. dus
Nes significat. equum & ferum ut rum que enĩẽ
unum substantia. alcerum quale. qui uero
dicit equiferus. unum nomenẽ . & ei unum
quod significat subiectumẽ. quo circarnum
quoque ꝑmiatio ista significat. Quod siunũ
significat tota permiatio. parsinde separata
nichil extra designat. In toto enimnomine
quod est equiserus. consignificat quidem serꝰ
perse uero nihil significat Quodsi perseid qđ
dicimus ferus aliquid significure arbitremur
noniamerit pars nominis. sed ipsumerit in¬
tegrum nomen. & habebit partes. fe. & rus
quocuta : qm̃ nominib unum subiectum est
&unum significat totum nomen. uł sisit equi¬
uorum. Eł si nõ sit
Canisenim cum sit equi uocum. semel totum
latrabilem secundo totum rursus marinũ¬

Expanded text:
tuta est: Nomen esse vocem secundum placitum tuta est: Nomen esse vocem secundum placitum designativam sine tempore, cujus partes nihil erus per se nihil significat, quemadmodum in oratione quae Si enim sit oratio quae dicat equus ferus, duas res significat; equum et ferum. Utrumque enim est, unum substantia, alterum quale. Qui vero dicit equiferus, unum nomen est, et ei unum quod significat subjectum est; quocirca unum quoque permistio ista significat; quod si unum significat tota permistio, pars inde separata nihil extra designat. In toto enim nomine quod est equiferus, consignificat quidem ferus, per se vero nihil significat; quod si per se id quod dicimus ferus aliquid significare; arbitremur, non jam erit pars nominis, sed ipsum erit integrum nomen, et habebit partes fe et rus. Quocirca, quoniam nominibus unum subjectum est, et unum significat totum nomen, vel si sit aequivocum, vel si non sit: canis enim cum sit aequivocum, semel totum latrabilem, secundo totum coeles
Abbreviated transcription (Latin):
enim uerbum cum tempore ẽ. Nomina
uero sine tempore sunt : Cum enim dico
temporib: cureNT Nomenergo ẽ uaa
significatiua scđm placitum sine temp̃r
uocum significatiuatum. scđm placitũ
sine tempore. aliae sune quarum partes
aliquid extra significent. alia e quarum paitesto¬
tranichil designent haecnum que uoa que
ẽ socrites. cumplatone. aliisque discipulis. quȩ ẽ
oratio & significatiuaẽ & secundum placitum
Partes nam que ipsius quae sunt nomina. scđm pla¬
citum sunt & sine tempore Nullanamque in ea
ne imaginatio quidem temporis inuenitur. sed
hub& hoc quod parteseius extra significant. to¬
tanimque oratioẽ. socratescumplatone alusque
discipulis. sed eius pars socrates sia tota oratione¬
ne disiuncta sit significat aliquid Nominis
autempars. nichil eatra significat Ipsu senũ
Nominis quod est socrates. quod disiunctum
atota conexione significat. partes uichil ex¬
tra designat̃. quare. rectissime definitio consti

Expanded text:
enim verbum cum tempore est. Nomina enim verbum cum tempore est. Nomina vero sine tempore sunt. Cum enim dico:temporibus carent. Nomen ergo vox est significativa secundum placitum sine tempore. Vocum significativarum secundum placitum sine tempore, aliae sunt quarum partes aliquid extra significant, aliae quarum partes extra nihil designant. Haec namque vox, quae est, Socrates cum Platone aliisque discipulis, quae est oratio, et significativa est, et secundum placitum. Partes namque ipsius quae sunt nomina, secundum placitum sunt, et sine tempore. Nulla namque in ea ne imaginatio quidem temporis invenitur, sed habet hoc quod partes ejus extra significant. Tota namque oratio est, Socrates cum Platone aliisque discipulis; sed ejus pars Socrates, si a tota oratione disjuncta sit, significat aliquid. Nominis autem pars nihil extra significat; ipsius enim nominis quod est Socrates, quod disjunctum a tota connexione significat, partes nihil extra designa
Abbreviated transcription (Latin):
non naturalit̃ significat. Apud diuersis
enim gentes. diuersa sunt nomina
quae aut̃ apud diuersos diuersa s̃. ea non
sunt naturaliter. sed secundum placitũ
edcum qui posuerunt positionemq ponen¬
tium alio quin. sinaturaliter eẽnt quẽ¬
ad modum ea quae dulcra sunt apud roma¬
nos non eadem apud schytas a mara neo
acida. sed apud ipsos quoque sunt dulcia
& apud omnes gentes eodem modo. Ita
quo que omnia nomina sinaturalit̃ eẽ &¬
isdem omnes homines uterentur. quare.
qm̃ nominanaturaliter non sunt. nec
naturaliter significant. scđm placitums̃.
scilic& ponentium atque auctorum &
a quibus nomina ipsa rebus impressas
Est ergonomenuox significatiua. scđmpla¬
citum. Scđm placitum aut̃ positionemq¬
significantium uocum. aliae tempus ad
significationem trahunt. aliae praeter
tempora p̃dicantur Tempus secum
trahune ut ẽ curro & lego ł cucurri ł
legi & quaecumque sunt uerba. Omne

Expanded text:
non naturaliter significat. Apud diversas non naturaliter significat. Apud diversas enim gentes, diversa sunt nomina. Quae autem apud diversos diversa sunt, ea non sunt naturaliter, sed secundum placitum eorum qui posuerunt, positionemque ponentium. Alioqui si naturaliter essent, quemadmodum ea quae dulcia sunt apud Romanos, non eadem sunt apud Scythas amara, nec acida, sed apud ipsos quoque dulcia, et apud omnes gentes sunt eodem modo. Ita quoque omnia nomina si naturaliter essent, eisdem omnes homines uterentur. Quare quoniam nomina naturaliter non sunt, nec naturaliter significant, secundum placitum sunt, scilicet ponentium atque auctorum, et a quibus nomina ipsa rebus impressa sunt. Est ergo nomen vox significativa secundum placitum. Secundum placitum autem positionemqsignificantium vocum, aliae tempus secum ad significationem trahunt, aliae praeter tempus praedicantur. Tempus secum trahunt, ut est curro et lego, vel cucurri et legi, et quaecunque sunt verba. Omne
Abbreviated transcription (Latin):
Sumpsit ergo ad definitionem uocẽ nomi¬
nis eẽgenus. Cetera uero quac ex secutusẽ
pro differentus ad greguuit. Est autẽ
huius terminitulis expositio Nom̃ in
quidẽ uox. sed uocum aliae sunt quae
significane. aliae quaenichil significant
Nomen autem signisi. id cuius nomenẽ
Nomenigitur ẽ uax significatiua. uocũ
significatiuarum. alie sunt naturalit̃
aliac nonnatur aliter. Naturaliter ẽ
uox significatiua. ut ea quaedolores na¬
turtiliter monstrat. aut gaudia. Non
naturaliter uero significatiuae uoces
sunt. quas sec undum positionem eẽ di¬
cimus. Secundum positionem uero st̃.
quas ipsi sibi homines posuer̃. ut cum dix̃
aliquis primus qui rebus nomina con¬
didit haec substantia dicatur aurum.
huec lupis hacc aqua & ulia similia
Tales igitur uoces scđmpositionem s̃¬
hominum. &ita scđm positionem.
que mad modum ipsis hominib: placuit
a quib nomina illa formata sunt huiꝰ¬
modi ergo uoces quȩ scđm positionems:
scđm ponentium plucitum s̃ sed nom̃

Expanded text:
em esse nominis genus. Caetera vero quae exsecutus est, pro differentiis aggregavit. Est autem hujus termini talis expositio: Nomen est, inquit, vox. Sed vocum aliae sunt quae significant, aliae quae nihil significant. Nomen autem significat id cujus nomen est. Nomen igitur est vox significativa. Vocum significativarum aliae sunt naturaliter, aliae non naturaliter. Naturaliter est vox significativa, ut ea quae dolores naturaliter monstrat aut gaudia. Non naturaliter vero significativae voces sunt, quas secundum positionem esse dicimus. Secundum positionem vero sunt, quas sibiipsi homines posuerunt, ut cum dixit aliquis: Primus qui rebus nomina condidit, haec substantia dicatur aurum, hic lapis, haec aqua, et alia similia. Tales igitur voces secundum positionem sunt. Et ita secundum positionem, quemadmodum ipsis hominibus placuit, a quibus nomina illa formata sunt. Hujusmodi ergo voces quae secundum positionem sunt, secundum ponentium placitum sunt. Sed nomen
Abbreviated transcription (Latin):
uoces quidẽ significant intellectum. Ipsas
autẽ uoces litterȩ signi ficant. Sunt aut̃
intellectus. animȩ passiones Et uoces qui¬
dẽ & litterȩ. naturales non sunt. Quẽ ad mo¬
dũ enĩ uox non eadẽ apud om̃s ẽ. ita nec
litterȩ sed intellectus & res. easdẽ apud
om̃s qualib& diuersissimas gentes in uenies
Atq hoc ẽ qđ ait. Sunt ergo ea quȩ sunt
in uoce earum quae sunt in anima passio¬
nũ notae. Id est ipse inquit uoces. intellec¬
tus qui sunt animȩ passiones significant.
eoꝵ quȩ significatiua sunt. Ergo ea quȩ
s̃ inuoce significant illas & earũ sunt
notȩ que sunt animȩ passiones Animȩ
autẽ passiones intellectus sunt. Igitur
ea quȩ s̃ inuoce. intellectuũ quis̃ animȩ
passiones notae sunt. eosq: significant.
qm̃ his id est uocibus. omnis significatur
intellegentia mentis que conceptio TExT

Expanded text:
voces quidem significant intellectum, ipsas voces quidem significant intellectum, ipsas etiam voces litterae significant. Sunt autem intellectus animae passiones, et voces quidem et litterae naturales non sunt. Quemadmodum enim vox non eadem apud omnes gentes, ita nec litterae. Sed intellectus et res easdem apud omnes quamlibet diversissimas gentes invenies. Atque hoc est quod ait: Sunt ergo ea quae sunt in voce, earum quae sunt in anima passionum notae, id est, ipsae, inquit, voces intellectus qui sunt animae passiones significant, eorumque sunt significativae; ergo ea quae sunt in voce significant illas, et earum sunt notae quae sunt animae passiones. Animae autem passiones intellectus sunt. Igitur ea quae sunt in voce, intellectuum qui sunt in anima passiones, notae sunt eosque significant. Quoniam his, id est vocibus, omnis significatur intelligentia mentisque conceptio. At
Abbreviated transcription (Latin):
mente concipio & eiꝰ michi similitudo inanimȩ
ratione formatur. Patiturq: anima. rei intel¬
lectȩ similitudinẽ. Vnde fit ut intellectus
& similitudo sit rei & animȩ passio hoꝵ
autẽ rursus quattuor duae sunt naturales.
autẽ & res. naturaliter. hoc illo ad ꝓbat᷑
qđ apud diuersas gentes. diuersis uocibus
utuntur & litteris. Idcirco qm̃ ipsi sibi
uoces quib uterentur & litteras quibꝰ scribe¬
rent composuerunt. Intellectus autẽ & res
nullus posuit. sed naturaliter sunt. Neque
enĩ qđ apud romanos equus ẽ apud barbaros
ceruus sed apud diuersas gentes eadẽ rerũ
natura est. Preterea non qđ nos intellegimꝰ
ẽẽ equum. canẽ barbari putant. sed eadẽ
apud diuersissimas gentes substantiarũ
intellectuũq ratio ẽ constituta. Qua re
duȩ harũ sunt scđm hominũ positionem
idest uoces & litterȩ Duȩ scđm naturã
res & intellectus. Nunc ergo hoc dicit qm̃

Expanded text:
mente concipio, et ejus mihi similitudo in animae mente concipio, et ejus mihi similitudo in animae ratione formatur, patiturque anima rei intellectae similitudinem, unde fit ut intellectus, et similitudo sit rei, et animae passio. Horum autem rursus quatuor, duae sunt naturales, autem et res naturaliter. Hoc illo approbatur, quod apud diversas gentes diversis vocibus utuntur et litteris. Idcirco quoniam ipsi sibi voces, quibus uterentur, et litteras quibus scriberent, composuerunt. Intellectus autem et res nullus posuit, sed naturaliter sunt. Neque enim quod apud Romanos est equus, apud barbaros cervus est, sed apud diversas gentes eadem rerum natura est. Praeterea neque quod nos intelligimus esse equum, canem barbari putant. Sed eadem apud diversissimas gentes substantiarum intellectuumque ratio est constituta. Quare duae harum sunt secundum hominum positionem, id est voces et litterae, duae secundum naturam, res et intellectus. Nunc ergo hoc dicit, quoniam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ nomen & uerbum indefinitionib
suis significatiua paulo post ꝓpo¬
siturus est primũ explicat quoꝵ sint
significatiua quȩ cũque significant. id est
quȩ designent ipsum nom̃ & uerbum.
Tota autẽ ratio sensus. huius modiẽ. Tria s̃.
ex quib omnis collocutio disputatioq ꝑficit᷑
Res intellectus uoces Res sunt quas animi
ratione ꝑcipimus. intellectuq: discernimus
Intellectus uero quibus res ipsas ad discimꝰ
Voces quib id qđ intellectu capimus signifi¬
camus Preter haec autẽ tria est aliud quid¬
dã qđ significat uoces hae sunt litterae.
harũ enĩ scriptio uocũ significatio ẽ. Cum
igitur haec sint quat tuor. Res. intellectus.
uox litterae. Rem concipit intellectus.
intellectũ uero uoces designant Ipsas uero
uoces litterȩ significant. Intellectꝰ uero
animae quȩdã passio est. Nisi enĩ quandã
similitudinẽ rei quã quis intellegit in animȩ
ratione patiatur. nullus ẽ intellectus cũ
enĩ uideo orbem. uł quadratũ. figurã eius

Expanded text:
m nomen et verbum in definitionibus suis, significativa paulo post propositurus est, primum explicat quorum sint significativa quaecunque significant, id est, quae designent ipsum nomen et verbum. Tota autem ratio sensus hujusmodi est: Tria sunt ex quibus omnis collocutio disputatioque perficitur, res, intellectus, voces. Res sunt quas animi ratione percipimus, intellectuque discernimus. Intellectus vero quibus res ipsas addiscimus. Voces quibus id quod intellectu capimus, significamus. Praeter haec autem tria est aliud quiddam quod significat voces, hae sunt litterae, harum enim scriptio vocum significatio est. Cum rigitur haec sint quatuor, res, intellectus,, vox littera; rem concipit intellectus, intellectum vero voces designant, ipsas vero voces litterae significant. Intellectus vero animae quaedam passio est. Nisi enim quamdam similitudinem rei quam quis intelligit in animae ratione patiatur, nullus est intellectus. Cum enim video orbem vel quadratum, figuram ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ scribuntur uerborũ & nominum
quȩ sunt inuoue. Monstrauit igitur. uoces
intellectuũ ẽẽ significatiuas. & litteras
uocum. Nunc de eoꝵ natura ꝑ tractat¬
dicens
t quẽ ad modũ nec litterae omnibus
eaedem sic nec uoces. hoc ad mon¬
strandũ ual&. uoces & litteras positio¬
ne constitui non natura. & enĩ diuersȩ
apud diuersos sunt. uoces & litterae.
Et quem ad modũ litterȩ eȩdẽ apud
om̃s homines non inueniuntur. ita quoq
nec uoces. Quare. hȩ scđm positionẽ
sunt. Qđ ipse reticuit uelud planum.
Manifestũ enĩ est qđ ꝑ gentes singulas
ꝑmuta tur. hoc non natura constitutum
ẽẽ. sed positione. Qđ uero ad didit.
Quoꝵ autẽ hȩ primoꝵ notae. eȩdem
omnib passiones animȩ sunt. et quoꝵ

Expanded text:
nominum quae sunt in voce. Monstravit igitur voces intellectuum esse significativas, et litteras vocum; nunc de eorum natura pertractatdicens: Et quemadmodum nec litterae omnibus eaedem, sic nec eaedem voces. Hoc ad monstrandum valet voces et litteras positione constitui, non natura. Etenim diversae apud diversos sunt voces et litterae, et quemadmodum litterae eaedem apud omnes homines non inveniuntur, ita quoque nec voces. Quare hae secundum positionem sunt, quod ipse reticuit velut planum. Manifestum enim est, quod per gentes singulas permutatur, hoc non natura constitutum esse, sed positione. Quod vero addidit: Quorum autem hae primum notae sunt, eaedem omnibus passiones animae sunt, et quorum
Abbreviated transcription (Latin):
Vna siquidem ẽ affirmatio uniuers alis
altera negatio uniuersalis. quas contrariuas
eẽ. supra in descripti one docuimus
Quando autem in uniuer salibi ñ uniuersa¬
liter. non sunt contrarae
Quotiens autem inquid in definitaes̃ propo¬
sitiones & uni uersale uni uersalit̃ nom pro

Expanded text:
una siquidem est affirmatio universalis, una siquidem est affirmatio universalis, altera negatio universalis, quas contrarias esse supra in descriptione docuimus. Quando autem in universalibus non universaliter, non sunt contrariae. Quoties autem, inquit, indefinitae sunt propositiones, et universaliter universale non pro