comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
re uanitascoepit obripere : Quod malum ille
ubi primum potuit in sesentire grassari. diumul¬
tumque discutere conatus est : sed repelli penitus
ueltacita conscientia uanitas perseuerante uirtute
non potuit: Vbique nomen eius diemones fatebant :
Excludere a se confluentium populos non ualebat :
Virus interim latens serpebat in pectore: et cuius
nutu ex aliorum corporib: demones fugabantur:
seipsum occultis cogitationib: uanitatis purgare
non poterat : Totis igitur precib: conuersus ad
dm̃ : fertur oras se ut permissa inse mensib: quinq
diaboli potestate : similis his fieret quos ipse cura¬
uerat : Quid multis morer : ille pr epotens ille¬
qui signis atq uirtutib: totooriente uulgatus. ille
ad cuius limina populi ante confluxerant : Ad cu¬
ius fores summ e istius sieculi se prostrauerant
potestates : Correptus ad emon e est : tentus inuin
culis: omnia illa qua e inergumini solent ferre. per¬

Expanded text:
re uanitas coepit obrepere. quod malum ille re uanitas coepit obrepere. quod malum ille ubi primum potuit in se sentire grassari, diu multumque discutere conatus est, sed repelli penitus uel tacita conscientia uanitatis perseuerante uirtute non potuit. ubique nomen eius daemones fatebantur: excludere a se confluentium populos non ualebat. uirus interim latens serpebat in pectore, et cuius nutu ex aliorum corporibus daemones fugabantur, se ipsum occultis cogitationibus uanitatis purgare non poterat. totis igitur precibus conuersus ad Deum fertur orasse, ut permissa in se mensibus quinque diabolo potestate similis his fieret, quos ipse curauerat. quid multis morer? ille praepotens, ille signis adque uirtutibus toto Oriente uulgatus, ille ad cuius limina populi ante confluxerant, ad cuius fores summae istius saeculi se prostrauerant poteculis. Omnia illa quae energumeni solent ferre, per
Abbreviated transcription (Latin):
Quidamergo sc̃s fugandorum decorporib obsessis
demonum in credibili preditus potestate : in audita
persingulos dies signa faciebat : Nonsolum enim prȩ¬
sens neque uerbo tantum : sed absens quoq: interdum
cilicusui fimbriis aut epistolis missis corpora obses¬
sa curabat : Hicergo mirum in modum fraquentabat᷑
a populis Ex toto ad eum orbe uenientib: : Taceo de
minoribus : pre fecti comitesq: ac diuersarum iu¬
dices potestatum : proforib: illius Nepe iacuerunt:
Ep̃i quoq: sanctis simisacerdotali auctoritate de¬
posita contingi seabeo atq benedici humiliter
postulantes sanctificatosse ac diuino munere in¬
iustratos quotiens manum illius uestemq conti¬
gerant : Non in merito crediderunt : Hic fere¬
batur omni potu in perpetuum penitus abstinere:
ac procibo tibi sulpici in aurem loquar ne gallus
hoc audiat᷑ septem tantum caricis sustentari :
Interea scõ uiro ut ex uirtute honor : Ita ex hono¬

Expanded text:
quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis quidam ergo sanctus, fugandorum de corporibus obsessis daemonum incredibili praeditus potestate, inaudita per singulos dies signa faciebat. non solum enim praesens, neque uerbo tantum, sed absens quoque interdum cilicii sui fimbriis aut epistulis missis corpora obsessa curabat. hic ergo mirum in modum frequentabatur a populis ex toto ad eum orbe uenientibus. taceo de minoribus: praefecti comitesque ac diuersarum iudices potestatum pro foribus illius saepe iacuerunt. episcopi quoque sanctissimi, sacerdotali auctoritate deposita, contingi se ab eo adque benedici humiliter postulantes, sanctificatos se ac diuino munere inlustratos, quotiens manum illius uestemque contigerant, non inmerito crediderunt. hic ferebatur omni potu in perpetuum penitus abstinere ac pro cibo - tibi, Sulpici, in aurem loquar, ne Gallus hoc audiat — sex tantum caricis sustentari. interea sancto uiro ut ex uirtute honor, ita ex hono
Abbreviated transcription (Latin):
is umeris cotidie conuehebat : Quaeanilo flumine
perduo ferme milia petebatur : Iamq menso an¬
nispatio labor non cessabat operantis . et defruc¬
tuoperis spes es se non poterat : Ta menobzedien¬
tis e uirtus in labore durabat : Sequens quo que
annus uanum laborem iam ad fecti fratris eludit:
Tertio demum succedentium temporum labente
curriculo cum neq nocte neq interdiu aquarius
ille cessaret operator uirga floruit : Ego ipsam
ex illa uirgula arbusculam qui e hodiequae intra
atrium monasteriiest ramis uirentib: uidiq̃ua su n
testimonium manens quantum obsedientia meruit.
et quantum fides possit ostendit : Sed medies ante
deficiet : quam diuersa miracula que michidescõ¬
rum uirtutib: sunt comperta consummem
IUO UOBISADHUE PR ECLARA
memorabo: quorum unum egregium erit aduersus
inflationem miser euanitatis exemplum : Alterũ
aduersus falsam iustitiam non mediocre docum̃tum:

Expanded text:
is umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumine is umeris cotidie, conuehebat, quae a Nilo flumine per duo fere milia petebatur. iamque emenso anni spatio labor non cessabat operantis, et de fructu operis spes esse non poterat: tamen oboedientiae uirtus in labore durabat. sequens quoque annus uanum laborem iam affecti fratris eludit. tertio demum succedentium temporum labente curriculo, cum neque noctu neque interdiu aquarius ille cessaret operator, uirga floruit. ego ipsam ex illa uirgula arbusculam uidi, quae hodieque in atrio monasterii ramis uirentibus quasi in testimonium manens, quantum oboedientia meruerit et quantum fides possit, ostendit. sed me dies ante deficiet, quam diuersa miracula, quae mihi de sanctorum uirtutibus sunt conperta, consummem. Duo uobis adhuc praeclara memorabo: quorum unum egregium erit aduersus inflationem miserae uanitatis exemplum, alterum aduersus falsam iustitiam non mediocre documentum.
Abbreviated transcription (Latin):
greditur : quae moxtam audacifide uicte: uelut
illis quondam hebr eis pueris cessere uenienti supe¬
rata natura est fugit incendium : Et qui putabat
arsurus uelut frigido rore perfusus seipse miratus
est : Sed quid mirum situum xp̃e trronem ignis il¬
le non attigit: Vt nec abbatem pigeret dura man¬
dasse. Nec discipulum preniteret imperio paru¬
isse : Quieo quo aduenerat die dum temptaretur
infirmus perfectus inuentus est : Merito felix :
merito gloriosus : probatus obsedientia glorifi
batur : Quidamiidem ad eundem abbatem reci¬
piendus aduenerat : Cum prima ei lex obredien¬
tiue poneretur : ac perpetem polliceretur ad¬
omnia uel extrema patientiam : casu abbas storacĩ¬
nam uirgam iam pridem aridam manu gerebat :
Hanc solo fixit : atq illia duenie id operis in po¬
nit : ut tam diu uirgulae aquam in riguam minis¬
traret donec quod contra omnem naturam erat
lienum aridum in solo arente uiuisceret : Subiet¬
tus aduenã dure legis imperio aquam propri¬

Expanded text:
greditur, quae mox tam audaci fide uictae uelut illis quondam Hebraeis pueris cessere uenienti. superata natura est, fugit incendium: et qui putabatur arsurus, uelut frigido rore perfusus se ipse miratus est. sed quid mirum, si tuum, Christe, tironem ignis ille non adtigit? ut nec abbatem pigeret dura mandasse nec discipulum paeniteret imperio paruisse: qui eo quo aduenerat die, dum temptaretur infirmus, perfectus inuentus est: merito felix, merito gloriosus, probatus oboedientia, glorifibatur. quidam itidem ad eundem abbatem recipiendus aduenerat. cum prima ei lex oboedientiae poneretur ac perpetem polliceretur adomnia uel extrema patientiam, casu abbas storacinam uirgam iam pridem aridam manu gerebat. hanc solo figit adque illi aduenae id operis inponit, ut tamdiu uirgulae aquam inriguam ministraret, donec, quod contra omnem naturam erat, lignum aridum in solo arente uiresceret. subiectus aduena durae legis imperio aquam propri
Abbreviated transcription (Latin):
Quifere iam ante quinquaginta annos a conuersa¬
tione humana remotus : Nullo uestis usus :s etis cor¬
poris sui tectus. Nuditatem suam diuino munere
uestiebat : Hic quoties eum religiosiuiri adire uolu¬
erunt : cursuauia petens : congressus uitabat huma¬
nos : Vni tantum modo ferebatur se ante quin quen¬
nium priebuis se. qui credo potenti fide id obtinere
promeruit : Cui intermulta colloquia ꝑcunctanti
Cur homines tanto pere uitaret : respondisse ꝑhibet :
eum qui ab hominib: frequenta retur . Non posse
digressus : adnilum flumen regressus : cuius ripas
frequentib: monasteriis consertas utraq: exparte
lus traui : Mlerumq: uidi ut dudum dixeram uno
in loco habitare centenos : Sed et bina et terna mi¬
lia in hisdemui culis agere : constabat : Nec sane

Expanded text:
qui fere jam ante quinquaginta annos a conversaqui fere jam ante quinquaginta annos a conversatione humana remotus, nullo vestis usu, setis corporis sui tectus, nuditatem suam divino munere nesciebat. Hic quoties eum religiosi viri adire voluerunt, cursu avia petens, congressus vitabat humanos. Uni tantummodo ferebatur se ante quinquennium praebuisse, qui credo potenti fide id obtinere promeruit: cui inter multa collo juia percunctanti, cur homines tantopere vitaret, respondisse perhibetur, eum qui ab hominibus frequentaretur, non posse digressus ad Nilum flumen regressus sum, cujus ripas frequentibus monasteriis consertas utraque ex parte lustravi; plerumque vidi, ut dudum dixeram, uno in loco habitare centenos: sed et bina et terna millia in iisdem viculis degere constabat. Nec sane
Abbreviated transcription (Latin):
qu euirulenta erant ore discutiens : qua ẽ in noxia
nouerat eligebat : Itauir sc̃s eius exemplo quidȩdere
quid respuere deberet edoctus : et periculum famis
euasit : et herbarum uenenauitauit : Sed longum est
deomnib: quiheremum incolunt: conperta nobis uel
audita memorare : Annum in tegrum et septem fere
menses intra solitudines constitutus exegi: Magis
uirtutis admirator alien .e: quam quod ipse tam
arduum atq difficile potuerim temptare propo¬
situm: Saepius tamen cum sene illo qui puteum et
bouem habebat : habitaui
IUOBETIANTONIMONASTERIX
adii : qui e hodieq ab eius discipulis in coluntur:
Ad eum etiam locum in quobeatissimus paulus pri¬
mus heremita est deuersatus : Accessi : Rubrum
mare uidriugum etiam sina montis cuius sum mum
cacumenc: elopaene contiguum : Nequa quam a diri
potest : Inter huius recessus anachoreta essealiquis
ferebatur: quem diu multumq qu esitũ uidere ñ potui:

Expanded text:
quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia quae uirulenta erant ore discutiens, quae innoxia nouerat eligebat. ita uir sanctus eius exemplo quid edere, quid respuere deberet edoctus, et periculum famis euasit et herbarum uenena uitauit. sed longum est, de omnibus, qui eremum incolunt, conperta nobis uel audita memorare. annum integrum et septem fere menses intra solitudinem constitutus exegi, magis uirtutis admirator alienae, quam quod ipse tam arduum adque difficile potuerim temptare propositum: saepius tamen cum sene illo, qui puteum et bouem habebat, habitaui. Duo beati Antoni monasteria adii, quae hodieque ab eius discAd eum etiam locum in quo beatissimus Paulus primus eremita est diversatus, accessi. Rubrum mare vidi: jugum Sina montis ascendi, cujus summum cacumen coelo pene contiguum nequaquam adiri potest. Inter hujus recessus anachoreta esse aliquis ferebatur, quem diu multumque quaesitum videre non potui,
Abbreviated transcription (Latin):
Cuius alium potius inter pruetabatur auctorem
RAT ET IAMALTERIUS ANACHOEITE
in illis regionib: nomen in lustri e. q̃uiinea parte de¬
sertiquae srenis iungitur. habitabat : Hic cum pri¬
mum seadheremum contulis set : et herbis herbarũq
radicib quas praedulces interdum et saporis eximu
fert harena uictur s. ignarus germinis eligendi:
Noxia plerumq: carpebat : Nec erat facile uimra
dicum sapore discernere : quia omnia eque dulcia :
sed pleraq: occultiore natura. uirus lietale cohibe¬
bant : Cumergo edentem uis interna torqueret
et in mensis dolorib: uitalia uniuersa quaterentur
ac frequens uomitus cruciatib: nonferendis ipsã
anim: esedem stomachoiam fatiscente dissolueret :
Omnia penitus qu. eessent edenda formidans
septimum in ieiunus diem sp̃udeficiente ducebat:
Cumad eum fera cui ibicis est nomen accessit: Huic
propius ad stanti fasciculum herbarum quem collec¬
tum pridie attingere non audebat : obiecit: sed ferã

Expanded text:
cujus alium potius interpretabatur auctorem. XVI. cujus alium potius interpretabatur auctorem. XVI. Erat etiam alterius anachoretae in illis regionibus nomen illustre, qui in ea parte deserti, quae est Syenes, habitabat. Hic cum primum se ad eremum contulisset, herbis herbarumque radicibus, quas praedulces interdum et saporis eximii fert arena, victurus, ignarus germinis eligendi, noxia plerumque dicum sapore discernere, quia omnia aeque dulcia erant, sed pleraque occultiore natura uirus letale cohibebant. cum ergo edentem uis interna torqueret et inmensis doloribus uitalia uniuersa quaterentur ac frequens uomitus cruciatibus non ferendis ipsam animae sedem stomacho iam fatiscente dissolueret, omnia penitus quae sunt edenda formidans septimum ieiunus diem spiritu deficiente ducebat, cum ad eum fera, cui ibicis est nomen, accessit. huic propius adstanti fasciculum herbarum, quem collectum pridie adtingere non audebat, obiecit: sed bestia
Abbreviated transcription (Latin):
Quid multis : ad speluncam besti eperuenitur libi
illa adultos iam quinq catulos malefeca nutriebat:
quiut clausis luminib: ex aluo matris exierant:
crecitate perpetua tenebantur : Quos singulos
derupe prolatos: ante a nachorit e pedes mater
exposuit : Tum demum sc̃s anim aduertit : quidbes¬
tia postularet : Inuocatoq dĩ nomine c̃ontrectauit
manu lumina clausa catulorum: acstatim caecitate
depulsa : a pertis oculis bestiarum diunegata lux
patuit : Ita fratres illia nachorita quem desiderabant
uisitato : cumad modum fructuosa laboris suimer¬
cede redierunt : Qui in testimonium tant e uirtutis
ad missi fidem scĩ et gloriam xp̃iqu eper ipsos esser
testificanda uidissent : mira dicturus sum. Leenã
post dies quinq: adauctorem tantibeneficu reuer¬
tisse : eidemq: inusitate ferȩ pellem promunere de¬
tulisse : Qua plerumq: sc̃s ille quasi amiculo circum¬
tectus . Non dedignatus est munus perbestiã sumere ⁊

Expanded text:
Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi Quid multis? ad speluncam bestiae pervenitur, ubi illa adultos jam quinque catulos male feta nutriebat: qui ut clausis luminibus ex alvo matris exierant, caecitate perpetua tenebantur; quos singulos de rupe prolatos ante anachoretae pedes mater exposuit. Tum demum Sanctus animadvertit quid bestia postularet, invocatoque Dei nomine, contrectavit manu lumina clausa catulorum: ac statim caecitate depulsa, apertis oculis bestiarum diu negata lux patuit. Ita fratres illi, anachoreta quem desiderabant visitato, cum admodum fructuosa laboris sui mercede redierunt: qui in testimonium tantae virtutis admissi, fidem Sancti et gloriam Christi, quae per ipsos esset testificanda, vidissent. Mira dicturus sum: leaenam post dies quinque ad auctorem tanti beneficii revertisse, eidemque inusitatae ferae pellem pro munere detulisse: qua plerumque sanctus ille quasi amiculo circumtectus, non dedignatus est munus per bestiam sumere,
Abbreviated transcription (Latin):
miliaris fuis sec : Auditis eius uirtutib: tetender̃:
Quem diu multumq qu: esitum tandem mense sep¬
timo reppererunt in extremo illo deserto quodẽ
memphis contiguum demorantem : Quas ille solitis¬
dines iamper annos duodecim dicebatur habitarẽ :¬
Quilicet omnium hominum uitaret occursus : tam̃
agnitos non refugit : seq carissimis pertriduum
non negauit : Quarto die aliquantulum progressus
cum prosequeretur ab euntes : leenam mir e mag¬
nitudinis ad seuenire conspiciunt: Bestia licet
tribus repertis non incerta quem peteret : anachori¬
tie pedib: ad uoluitur : Et cum fletu quodamac
lamentatione procumbens indicabat gementis pa
riter et rogantis affectum : Mouit omnes : et pre¬
cipue illum quise intellexerat expecitum: praece¬
dentem secuntur : Nam prieiens et subinde restans
sub inde respectans facile poterat intellegi idiam
uelle ut quo illa ducebat a nachorita sequeretur :

Expanded text:
miliaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: miliaris fuisset, auditis eius uirtutibus, tetenderunt: quem diu multumque quaesitum tandem mense septimo reppererunt in extremo illo deserto, quod est Memphis contiguum, demorantem: quas ille solitudines iam per annos duodecim dicebatur habitare. qui licet omnium hominum uitaret occursum, tamen agnitos non refugit seque carissimis per triduum non negauit. quarto die aliquantulum progressus cum prosequeretur abeuntes, leaenam mirae magnitudinis ad se uenire conspiciunt. bestia licet tribus repertis, non incerta quem peteret, anachoretae pedibus aduoluitur et cum fletu quodam ac lamentatione procumbens indicabat gementis pariter et rogantis affectum. Movit omnes, et praecipue illum qui se intellexerat expetitum. Praecedentem sequuntur: nam praeiens, et subinde restitans subindeque respectans, facile poterat intelligi, id eam velle, ut quo illa ducebat, anachoreta sequeretur.
Abbreviated transcription (Latin):
saeuit : Lupa priestat officium : lupa furti crimen
agnoscit: lupa consciopudore confunditur : Voca¬
ta ad est : caput priebet : et habet sensum indult: e
sibi uenite : sicut pudorem gessit errati : Tuaha ec
uirtus xp̃e : tua sunt haec xp̃e miracula : Et enim
quae intuo nomine operantur seruitui tua sunt :
Et in hoc ingemiscimus: quod maiestatem tuam fae¬
resentiunt : Homines non uerentur:
NECUIAUTEM HOC INCREDIBILE
forte uidetur : Maiora memorabo : fides xp̃iad¬
est menichil fingere neq: incertis auctorib: uul¬
gata narrare : sed quae michi perfideles uiros
comperta sunt explicabo : Habitant plerique
in heremo sine ullis tabernaculis : quos a nachoritas
uocant : Viuunt herbarum radicib: nulloumquã
quas nox coegerit sedes habent: Ad quendã igitꝰ
hocritu atq: hac lege uiuentem Duo exnitria mo¬
nachi licet longa et diuersa regione tamen quia
olim ipsis in monasterii conuersatione carus et fa¬

Expanded text:
saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen saeuit. lupa praestat officium, lupa furti crimen agnoscit, lupa conscio pudore confunditur: uocata adest, caput praebet et habet sensum indultae sibi ueniae, sicut pudorem gessit errati: tua haec uirtus, Christe, tua sunt haec, Christe, miracula. etenim quae in tuo nomine operantur serui tui, tua sunt, et in hoc ingemescimus, quod maiestatem tuam ferae sentiunt, homines non uerentur. Ne cui autem hoc incredibile forte uideatur, maiora memorabo. fides Christi adest me nihil fingere, neque incertis auctoribus uulgata narrabo, sed quae mihi per fideles uiros conperta sunt, explicabo. habitant plerique in eremo sine ullis tabernaculis, quos anachoretas uocant. uiuunt herbarum radicibus: nullo umquam quas nox coegerit, sedes habent. ad quendam igitur hoc ritu adque hac lege uiuentem duo ex Nitria monachi, licet longe diuersa regione, tamen quia olim ipsis in monasterii conuersatione carus et fa
Abbreviated transcription (Latin):
limen panis as sumpti fragmenta cognoscit : Sed non
erat incerta suspicio : quie furtum persona fecis sec :
Ergo cum sequentib: dieb: secundum consuetudinem
bestia non uenis sec Mimirum audacis facti conscia
ad eum uenire dissimulans cui fecis set in iuriam : egre
patiebatur heremita sealumn e solatio distitutum:
Postremo illius oratione reuocata : septimum post
diem ad fuit ut solebat antecenanti: Sed ut facile
cerneres uerecundiam puenitentis : Non ausa propius
accedere deiectis interram profundo pudore ł: mi¬
nib:: quod palam licebat intellegi quandamueniã
precabatur : Quam illius confusionem heremita
miseratus iubet eam propius accedere : ac manublan¬
da caput triste per mulcet : De in pane duplicato:
ream suam reficit : Ita indulgentiam consecuta :¬
officii consuetudinem deposito merore reparauit :
Intuemini qua eso xp̃i etiam in hac parte uir tutem cui
sapit omne quod brutum est : cui mite est omne qđ

Expanded text:
limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non limen panis absumpti fragmenta cognoscit. sed non erat incerta suspicio, quae furtum persona fecisset. ergo cum sequentibus diebus secundum consuetudinem bestia non ueniret nimirum audacis facti conscia ad eum uenire dissimulans, cui fecisset iniuriam —, aegre patiebatur eremita se alumnae solacio destitutum. postremo illius oratione reuocata septimum post diem adfuit, ut solebat ante, cenanti. sed, ut facile cerneres uerecundiam paenitentis, non ausa propius accedere, deiectis in terram profundo pudore luminibus, quod palam licebat intellegi, quandam ueniam precabatur: quam illius confusionem eremita miseratus iubet eam propius accedere ac manu blanda caput triste permulcet: dein pane duplicato ream suam reficit. ita indulgentiam consecuta officii consuetudinem deposito maerore reparauit. intuemini, quaeso, Christi etiam in hac parte uirtutem, cui sapit omne quod brutum est, cui mite est omne quod
Abbreviated transcription (Latin):
recipi posset habitantem : De hoc illud ferebatur
quod ei lupa solita erat adstare cenanti: nec facile
um quam bestia falleretur. quin illi ad legitimam
horam refectionis occurreret : Et tam diu proforib:
exspectaret : donec ille panem quiclenule super¬
fuis set offerret : Illam manum eius lambere solitã :
atq ita quasi impleto officio et pr. estita consolatione
discedere : Sed forte accidit ut sc̃s illedum fratrem
qui ad eum uenerat deducit ab euntem diutius ab esset
et non nisi sub nocte remearet : In terim bestia ad consu¬
etudinarium illudc ene tempus occurrit uacua cel¬
lula cum familiarem patronum ab esse sentiret In¬
gres sx̃curiosius explorans ubi names set habitator:
casu contigua cum panib: quinq: palmicia sportella
pendebat : Ex his unum pr esumit et deuorat : De in
perpetrato scelere discedit : Regressus heremita
uidet sportulam dissolutam: non constante panum
numero damnum reifamiliaris intelligit: Ac prope

Expanded text:
recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, recipi posset, habitantem. de hoc illud ferebatur, quod ei lupa solita esset adstare cenanti, nec facile umquam bestia falleretur, quin illi ad legitimam horam refectionis occurreret et tam diu pro foribus expectaret, donec ille panem, qui cenulae superfuisset, offerret: illam manum eius lambere solitam, adque ita quasi inpleto officio et praestita consalutatione discedere. sed forte accidit, ut sanctus ille, dum fratrem, qui ad eum uenerat, deducit abeuntem, diutius abesset et nonnisi sub nocte remearet. interim bestia ad consuetudinarium illud cenae tempus occurrit. uacuam cellulam, cum familiarem patronum abesse sentiret, ingressa, curiosius explorans ubinam esset habitator. casu contigua cum panibus quinque palmicia fiscella pendebat. ex his unum praesumens deuorat, dein perpetrato scelere discedit. regressus eremita uidet sportulam dissolutam, non constantem panum numerum: damnum rei familiaris intellegit ac prope
Abbreviated transcription (Latin):
res. licet raro habentur : Tamen quod utrum sol¬
lers antiquitas procurauerit . ansolis natura gig¬
nat ignoro: Nisisi ds̃ priescius habitandam quan¬
doqueascis heremum haec seruis suis para uerit :
Ex maiore enim parte qui intra illa secreta con¬
sistunt. Cumalia ibi germina nulla succedant :
istarum arborum pomis aluntur : Ergo ubiad
illam ad quam nos humanitas nr̃i hospitis ducebat
arborem peruenimus : leonem ibi offendimus:
Quo uiso ego et ille dux meus : intremuimus : sc̃ suero
ille incunctanter accessit : Nos licet trepidi : secuti
ramis humilioribus poma decerperet : Cumque
plenam palmulis manum optulis set : Occurrit
bestia accepitq tam libere quam nullum animal
domesticum : Et cum comedis sec : abscessit : Nos h ec
in tuentes et ad huc trementes : facile potuimus expen¬
dere quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis
esset infirmitas.
LiumEQUE SINCULAREM
uirum uidimus paruo tugurio. in quo non nisi unũ

Expanded text:
res, licet raro, habentur tamen. quod utrum solres, licet raro, habentur tamen. quod utrum sollers antiquitas procurauerit, an soli natura gignat, ignoro, nisi Deus praescius habitandam quandoque a sanctis eremum haec seruis suis parauerit. ex maiore enim parte, qui intra illa secreta consistunt, cum alia ibi germina nulla succedant, istarum arborum pomis aluntur. ergo ubi ad illam, ad quam nos humanitas nostri hospitis ducebat, arborem peruenimus, leonem ibi offendimus: quo uiso ego et ille dux meus intremuimus, sanctus uero ille incunctanter accessit: nos licet trepidi secuti ramis humilioribus poma decerperet. cumque plenam palmulis manum obtulisset, adcurrit bestia accepitque tam libere quam nullum animal domesticum, et cum comedisset, abscessit. nos haec intuentes et adhuc trementes facile potuimus expendere, quanta in illo fidei uirtus et quanta in nobis esset infirmitas. Alium aeque singularem uirum uidimus, paruo tugurio, in quo non nisi unus
Abbreviated transcription (Latin):
profundum putei ferebatur : Hortus illicerat
multis holerib: copiosus : Id quidem contra naturã
heremi : ubi omnia arentia exusta solis ardoribus :⁊
Nulliusumquam seminis uel exigu am radicem de¬
peris seferunt : Verum hoc scõ illilabor cumpecore
communis : et propria priestabat industria : Fre¬
quensenim in rigatio aquarum tantam pinguedinẽ
harenis dabat : ut mirum in modum uirere atque
fructificare hortiillius holera uiderimus : Ex his
igitur ũna cum dño bos ille uiuebat : Nobis quoque
exea copia caenam sc̃s dedit: Ibi uidi quoduos galli
forte non creditis : ollam cum olerib: quae nobis in
cienam prieparabatur. sine igne feruere : Tanta
uis solis est : ut quib libet quoquis etiam ad gallorũ
pulmenta sufficiat : Postc: enam autẽ iam incli¬
nante uespera. inuitat nos ad arborem palmam :
cuius interdum pomis uti solebat : quae fere duob
milibus ab erat : Nam ha etantum in heremo arbo¬

Expanded text:
profundum putei ferebatur. hortus illic erat profundum putei ferebatur. hortus illic erat multis Tioleribus copiosus, id quidem contra naturam eremi, ubi omnia arentia, exusta solis ardoribus, nullius umquam seminis uel exiguam radicem ferunt. uerum hoc sancto illi labor cum pecore communis et propria praestabat industria: frequens enim inrigatio aquarum tantam pinguedinem harenis dabat, ut mirum in modum uirere adque fructificare horti illius holera uiderimus. ex iis igitur una cum domino bos ille uiuebat: nobis quoque ex ea copia cenam sanctus dedit. ibi uidi, quod uos Galli forte non creditis, ollam cum holeribus, quae nobis in cenam praeparabantur, sine igne feruere: tanta uis solis est, ut quibuslibet coquis etiam ad Gallorum pulmenta sufficiat. post cenam autem iam inclinante uespera inuitat nos ad arborem palmam, cuius interdum pomis uti solebat, quae fere duobus milibus aberat. nam hae tantum in eremo arbo
Abbreviated transcription (Latin):
tinus tamstudiosos esse audiendiuos uideo: sed mem̃¬
tote quia nonsine fienore istum apud uos depono
sermonem : Libens priesto quod poscitis : dummodo
paulo post quod poposcero non negetis : Nos uero in¬
quam nichil habemus in quotibi mutuum uel si ne
faenore restituere possimus : sed tamen quicquid
put aueris imperato : dummodo ut ceperas deside¬
riis nostris satis facias : Valde enim nos delectat
tua oratio : Nichilinquit postumianus uestra studia
fraudabo: Et quia heremitie unius incipientis ag¬
nouistis uirtutem referam adhuc uobis pauca de
RCOUBI PRiMa heReci
ingressus sum duo decimfere anilo milib: Habebã
autem unum ex fratribus ducem locorum peritum:
Peruenimus ad quendam senem monachum subra¬
dice montis habitantem : Ibi quod in illis locis raris
simum est : puteus erat: bouem unum habebat Cuius
hic erat totus labor. inpulsa rotali machina aquã
producere : Namfere mille aut amplius pedum:

Expanded text:
tenus tam studiosos esse audiendi uos uideo. sed mementenus tam studiosos esse audiendi uos uideo. sed mementote, quia non sine faenore istum apud uos depono sermonem: libens praesto quod poscitis, dummodo paulo post quod poposcero non negetis. Nos uero, inquam, nihil habemus, in quo tibi mutuum uel sine faenore restituere possimus.. sed tamen quidquid putaueris, imperato, dummodo, ut coeperas, desideriis nost oratio. Nihil, inquit Postumianus, vestra studia fraudabo: et quia eremitae unius incipientis agnovistis virtutem, referam adhuc vobis pauca de Ergo ubi prima eremi ingressus sum, duodecim fere a Nilo millibus habebam autem unum e fratribus ducem, locorum peritum pervenimus ad quemdum senem monachum sub radice montis hasimum est, puteus erat. bouem unum habebat, cuius hic erat totus labor, impulsa rotali machina aquam producere: nam fere mille aut amplius pedum
Abbreviated transcription (Latin):
ille nolo nomen edicere nunc ades set : uelim ad modũ
istud audiret exemplum : quod in multorum saepe
personis nimium expertisumus uehementer irasci:
sed tamen quia inimicissuis quantum audio nuper
ignouit : siistud audiret. Magis magisq proposito
confirmaretur exemplo: Preclara messe uirtutẽ
iracundia non moueri : Nec uero inficiabor iustas
illicausa sirarum fuisse : sed ubi durior pugna ibi
gloriosior est corona : Vnde quendam siagnoscit:
censeo iure laudandum : quod cumeum libertus de¬
seruerit ingratus : miseratus est potius quam in sec¬
tatus ab euntem: Sed neq illuirascitur ãquo uidet
abductus : Ego autem nisi istud uincendae iracun¬
die postumianus prodidis set exemplum: grauit̃
irascerer discessione fugitiui: sed quia irascinon
licet : t̃ota istorum commemoratioquie nos c̃pungit¬
abolenda est : Te inquam postumiane : te potius au¬
diamus : Faciam inquit gall: equod praecipis qua¬

Expanded text:
ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum ille — nolo nomen dicere - nunc adesset, uellem admodum istud audiret exemplum, quem in multorum saepe personis nimium experti sumus uehementer irasci: sed tamen, quia inimicis suis, quantum audio, nuper ignouit, si istud audiret, magis magisque proposito confirmaretur exemplo, praeclaram esse uirtutem iracundia non moueri. nec uero infitiabor iustas illi causas irarum fuisse: sed ubi durior pugna, ibi gloriosior est corona. unde quendam, si agnoscis, censeo iure laudandum, quod cum eum libertus deseruerit ingratus, miseratus est potius quam insectatus abeuntem. sed neque illi irascitur, a quo uidetur abductus. Ego autem: nisi istud uincendae iracundiae Postumianus prodidisset exemplum, grauiter irascerer discessione fugitiui: sed quia irasci. non licet, tota istorum commemoratio, quae nos conpungitabolenda est. te, inquam, Postumiane, te potius audiamus. Faciam, inquit, Sulpici, quod praecipis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
forma noncernitur : Obstupe factiambo : munus
cuelest ue cognoscunt : Cum ille hoc abbatis aduen¬
tui praestitum fateretur: Abbas uero illius fidei
acuirtuti id potius ad scriberet It a ambocielestẽ
panem cummulta exultatione fregerunt: Quodcũ
senex ad monasterium post regressus fratribusre¬
tulis set tantus omnium incenderat ardor animos
ut certatim adheremum et sacras solitudines ire
properarent : Miseros se fatentes quidiutius in con¬
gregatione multorum ubi humana esset patienda
conuersatio resedissent
XHOC MONASTERIO DUOS
ego senes uidẽqui iam perqua draginta annos ibidẽ¬
gere ita ut numquam inde discesserint ferebantur :
Quorum praetereunda michi commemoratio non
uidetur : siquidem id deeorum uirtutib et abbatis
ipsius testimonio et omnium fratrum audie rim
sermonec elebrari : quod unum eorum solnumquã
uidis set epulantem : Alterumnum quam ui¬
dis set iratum: Adb ec gallus me intuens Osiuest

Expanded text:
forma non cernitur. obstupefacti ambo munus forma non cernitur. obstupefacti ambo munus caeleste cognoscunt. cum ille hoc abbatis aduentui praestitum fateretur, abbas uero illius fidei ac uirtuti id potius adscriberet: ita ambo caelestem panem cum multa exultatione fregerunt. quod cum senex ad monasterium post regressus fratribus rettulisset, tantus omnes incesserat ardor animorum, ut certatim ad eremum et sacras solitudines ire properarent, miseros se fatentes, si qui diutius in congregatione multorum, ubi humana esset patienda conuersatio, resedissent. In hoc monasterio duos ego senes uidi, qui iam per quadraginta annos ibi degere, ita ut numquam inde discesserint, ferebantur. quorum praetereunda mihi commemoratio non uidetur, siquidem id de eorum uirtutibus et abbatis ipsius testimonio et omnium fratrum audierim sermone celebrari, quod unum eorum sol numquam uidisset epulantem, alterum numquam uidisset iratum. Ad haec Gallus me intuens: o si uester
Abbreviated transcription (Latin):
tutum uanitate : Hoc ubuille monachus audiuit :
et periclitatis in fantulos serpentis occursu et ipsos
in super multa uerbera uicto serpente meruis se:
abbatem obsecrat nesibi posthe ec panis ullus aut
cibus aliquis mitteretur: Iamq: octauus dies fue¬
rat emensus : quo se homo xp̃i intra periculum fa¬
mis ipse concluserat: Arebant membra ieiunio:
sed deficere mensc elo intenta non poterat:
corpus in edia fatiscebat : fides firma durabat :¬
Cum interim ad monitus abbas ille persp̃m ut dis¬
cipulum uisitaret : pia sollicitudine cognoscere
cupiens. quauitee substantia uir fidelis aleret:
quiminis trarisibi panem ab homine noluisset :
ad requirendum eum ipse proficiscitur: Ille
ubieminus senem uenire conspexit : Occurrit: Agit
gratias : ducit ad cellulam : Cum in gressi pariter
ambo conspiciunt palmitiam sportam forib: ad
odor sentitur : tactuuero acsiante paululum focis
esset ereptus . ostenditur : Negptiita menpanis

Expanded text:
tutum uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, tutum uanitate. Hoc ubi ille monachus audiuit, et periclitatos infantulos serpentis occursu et ipsos insuper multa uerbera uicto serpente meruisse, abbatem obsecrat ne sibi post haec panis ullus aut cibus aliqui mitteretur. iamque octauus dies fuerat emensus, quo se homo Christi intra periculum famis ipse concluserat - arebant membra ieiunio, sed deficere mens caelo intenta non poterat: corpus inedia fatiscebat, fides firma durabat-cmn interim admonitus abbas ille per spiritum ut discipulum uisitaret, pia sollicitudine cognoscere cupiens, qua uitae substantia fidelis aleretur, qui ministrari sibi panem ab homine noluisset, ad requirendum eum ipse proficiscitur. ille ubi eminus senem uenire conspexit, occurrit, agit gratias, ducit ad cellulam. cum ingressi pariter ambo, conspiciunt palmiciam sportam, calido paodor sentitur, tactu uero ac si ante paululum focis esset ereptus, ostenditur: Aegyptii tamen panis
Abbreviated transcription (Latin):
abbas perduos pueros miserat : Quorum maior
habebat et atis annos quindecim : minor duoden¬
nis erat : His ergo inde redeuntib:: aspis mir e
magnitudinis fit obuiam : Cuius occursu nichil ꝑ¬
territĩ ubi ante pedes eorum uenit quasi incantata
carminib: cerul colla de posuit : minoris pueri
manua pp̃hensa acpallio inuoluta ferric epit.
Dein monas terium quasi uictor ingressus in occur¬
sum fratrum expectantib: cunctis. captiuam bestiã
resoluco pallio. Non sine iactanti e tumore deposuit :
Sed cum infantium fidem atq uirtutem ceceri p̃¬
dicarent : abbas ille altiore consilio ne infirma
netas in solesceret. uirgis utrumq: conpescuit: mul¬
tum obiurgatos curipsi quod per eos dñs operat
fuerat prodidissent : Opus illud non sune fidei
sed diuinȩ fuisse uirtutis: discerent potius dõ in hu¬
militate seruire : et non in signis et uirtutib: gloria¬
ri : quia melior esset infirmitatis conscientia. uir¬

Expanded text:
abbas per duos pueros miserat, quorum maior abbas per duos pueros miserat, quorum maior habebat aetatis annos quindecim, minor duodecim erat. his ergo inde redeuntibus aspis mirae magnitudinis fit obuiam, cuius occursu nihil perterriti, ubi ante pedes eorum uenit, quasi incantata carminibus caerula colla deposuit. minor e pueris manu adprehensam ac pallio inuolutam ferre coepit. dein monasterium quasi uictor ingressus in occursum fratrum, inspectantibus cunctis, captiuam bestiam resoluto pallio non sine iactantiae tumore deposuit. sed cum infantium fidem adque uirtutem ceteri praedicarent, abbas ille altiore consilio, ne infirma aetas insolesceret, uirgis.utrumque conpescuit, multum obiurgatos, cur ipsi, quod per eos Dominus operatus fuerat, prodidissent. opus illud non suae fidei, sed diuinae fuisse uirtutis: discerent potius Deo in humilitate seruire, non in signis et uirtutibus gloriari, quia melior esset infirmitatis conscientia uir
Abbreviated transcription (Latin):
uisitatis ibi fratrib: ad superiorem inde thebaidã
Id est ad egrpti extremã contendi : Ibienim uastȩ
patentes heremi solitudines : plurimum ferebantur
habere monachorum¬
ONCUM EST SIOMNIA CUPIAM
referre qu euidi : Tamen pauca perstringam
eplurib:: Haud longe abheremo contigua nilo
multa sunt monasteria : habitant uno in loco ple
riq centeni : quib: summumius est sub abbatis impe¬
rioiuiuere Michil arbitriosuo agere : Omnia
ad nutum illius potestatemq pendere : Ex his siqui
maiorem uirtutem mente concupierint. ut acturi
solitariamuitam seadheremum conferant . Non nisi
permittente abbate discedunt : H ec illorum prima
uirtus est : parere alieno imperio : trans gressis adhe¬
remum: abbatis illius ordinatione. panis uel quilibet
cibus alius ministratur : Casuper illos dies quibus
illo adueneram cuidam qui nuper adheremum se¬
cesserat neque amplius ab hoc monasterio quam
sex milibus tabernaculum sibi constituerat : Panem

Expanded text:
visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, visitatis ibi fratribus, ad superiorem inde Thebaidam, id est ad Aegypti extrema contendi. Ibi enim vastae patentis eremi solitudines plurimum ferebantur habere monachorumgum est, si omnia cupiam referre quae vidi: tamen pauca perstringam e pluribus. X. Haud longe ab eremo, contigua Nilo multa sunt monarumque centeni: quibus summum ius est, abbatis imperio uiuere, nihil suo arbitrio agere, per omnia ad nutum illius potestatemque pendere. ex his si qui maiorem uirtutem mente conceperint, ut acturi solitariam uitam se ad eremum conferant, nonnisi permittente abbate discedunt. haec illorum prima uirtus est, parere alieno imperio. transgressis ad eremum abbatis illius ordinatione panis uel quilibet cibus alius ministratur. casu per illos dies quibus illo adueneram cuidam, qui nuper ad eremum secesserat neque amplius ab hoc monasterio quam sex milibus tabernaculum sibi constituerat, panem
Abbreviated transcription (Latin):
Ego inquit ut dicere institueram : apud hieronimũ
sex mensib: fui : cuuugis aduersus malos pugna : ꝑ¬
petuumq: certamen: consciuit odia perditorum:
Oderunt eum heretici: quia eos in pungnare non
desinit : Oderunt clerici quia uitam eorum in sec¬
tatur et crimina : Sed plane eum boniomnes ad mi¬
rantur et diligunt : Nam qui eum bereticuro esse
arbitrantur : insaniunt : Vere dixerim catholica
hominis scientiã sana doctrina ẽ : totus semꝑ in lecti¬
one totus in libris est : Non die non nocte requiescit :
Aut legit aliquit semper : Aut scribit : Quod nisi
michi fuis set fixum animo et promissum dõ teste
propositum. heremum adire uel ex igui temporis
punctumatanto uiro discedere noluissem: Huic
ergo traditis atq commissis omnib meis: omnique
familia qu e me contra uoluntatem animi mei
secuta tenebat in plicitum ex oneratus quodammodo
grauifasce penitus acliber regressus alexandriã :

Expanded text:
Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum Ego, inquit, ut dicere institueram, apud Hieronymum sex mensibus fui: cui jugis adversum malos pugna perpetuumque certamen concivit odia perditorum. Oderunt eum haeretici, quia eos impugnare non desinit: oderunt clerici, quia vitam eorum insectatur et crimina. Sed plane eum boni omnes admirantur et diligunt: nam qui eum haereticum esse arbitrantur, insaniunt. Vere dixerim, catholica hominis scientia, sana doctrina est. Totus semper in lectione, totus in libris est: non die, non nocte requiescit; aut legit aliquid semper, aut scribit. Quod nisi mihi fuisset fixum animo et promissum, Deo teste, propositam eremum adire, vel exigui temporis punctum a tanto viro discedere noluissem. Huic ergo traditis atque commissis omnibus meis, omnique familia, quae me contra voluntatem animi mei secuta tenebat implicitum, exoneratus quodammodo gravi fasce penitus ac liber, regressus Alexandriam,
Abbreviated transcription (Latin):
exponeret : Pr ecipue a uaritiam : Nec minus ua¬
nitatem in sectatus est : Multa de superbiã nomn pauca
de superscitione disseruit : Vere fatebor : pinxis se
michi uidetur uitia multorum : Ceterum defamili¬
aritatib: uirginum et monachorum atq: etiã cleri¬
corum quamuera : quam fortia disputauit :
Vnde a quibdam quos nominare nolo dicitur non
a mari : Namsicut belgicus noster irascitur aeda¬
citatis nimi e nos notatos : Ita illi fremere dicuntur
Cum in illo opusculo scriptum legunt : C elibem
spernit uirgo germanum fratrem . querit extra¬
neum: Adh eego : Nimium inquã galle progre¬
deris : Cauene ette aliquis quih ec fortassis ag̃¬
noscit ex audiat : Teq unacum hieronimo incipiat
non amare : Nam quia scolasticus es non in merito
te uersu chomiciillius ad monebo : Obsequium a mi¬
cos ueritas odium parit : Tua nobis pocius utcre¬
peras postumiane : repetatur orientalis oratio:

Expanded text:
exponeret: praecipue auaritiam nec minus uaexponeret: praecipue auaritiam nec minus uanitatem insectatude superstitione disseruit. Vere fatebor, pinxisse mihi videtur vitia multorum. IX. Caeterum de familiaritatibus virginum et monachorum, atque etiam clericorum, quam vera, quam fortia disputavit! unde a quibusdam, quos nominare nolo, dicitur non amari: nam sicut Belgicus noster irascitur, edacitatis nimiae nos notatos, ita illi fremere dicuntur, cum in illo opusculo scriptum legunt: Coelibem spernit virgo germanum, fratrem quaerit extraneum. Ad haec ego, Nimium, inquam, Galle, progrederis: cave ne et te aliquis, qui haec fortassis agnoscit, exaudiat, teque una cum Hieronymo incipiat non amare. Nam quia scholasticus es, non immerito te versu Comici illius admonebo: Obsequium amicos, veritas odium parit. Tua nobis potius, ut coeperas, Postumiane, repetatur orientalis oratio.
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutum non solum latinis atq grecis sed et hebreis
etiam ita litteris institutus est : ut se illi in omnisci¬
entia nemoaudeat comparare : Miror autem sinon
et uobis permulta qu escripsit opera conpertus est
cumpertotum orbem legatur : Nobis uero gallus
inquit nimium nimiumq: conpertus est : Nam ante
hoc quinquennium quendam illius libellum legi : in
quoteta nostrorum natiomonachorum ab eo uehe¬
mentissime uexatur et carpitur: Vnde interdum
belgicus noster ualde ira scisolet : quod dixerit nos
usq ad uomitum satiari : Ego autem inquam gallus¬
illiuiro ignosco : atq ita sentio deorientalib: illum
potius monachis quam deoccidentalibus disputasse :
Namaedacitas in grecis gula est : ingallis natura :
Tumego: scolastice inquam galle defendis gentem
tuam: Sed qu esote liber iste numquid hoc solum
uitium damnat inqua monachis : immo uero inquit
nichil penitus omisit quod non carperet. laceraret :

Expanded text:
virtutum, non solum Latinis atque Graecis, sed et Hebraeis virtutum, non solum Latinis atque Graecis, sed et Hebraeis etiam ita litteris institutus est, ut se illi in omni scientia nemo audeat conparare. miror autem, si non et uobis per multa quae scripsit opera conpertus est, cum per totum orbem legatur. Nobis uero, Gallus inquit, nimium nimiumque conpertus est. nam ante hoc quinquennium quendam illius libellum legi, in quo tota nostrorum natio monachorum ab eo uehementissime uexatur et carpitur. unde interdum Belgicus noster ualde irasci solet, quod dixerit, nos usque ad uomitum solere satiari. ego autem illi uiro ignosco, adque ita sentio, de orientalibus illum potius monachis quam de occidentalibus disputasse. nam edacitas in Graecis gula est, in Gallis natura. Tum ego, scolastice, inquam, Galle, defendis gentem tuam: sed quaeso te, liber iste numquid hoc solum uitium damnat in monachis? Immo uero, inquit, nihil penitus omisit, quod non carperet, laceraret,
Abbreviated transcription (Latin):
is set effundere . nisi contentione creuisset : Istius
modi ergo turbatione cumuenialex andria fluctu¬
abat: Mequidem epis copus illius ciuitatis benigne
ad modum et melius quam opinabar excepit. et secũ
tenere temptabat : Sed non fuit animus ibi consiste¬
re ubi recens fratern ecladis feruebat inuidia :
Namet si fortas se uideantur parere episcopis debuisse:
non obhanc tamencausam multitudinem tantam
sub xp̃i confessionen uiuentem pri esertim abepis¬
copis oportuis set affligi
OIIURINDE DICRESSUSBEIHLEE
oppidum petu. quod ab hierus olrimis sex milibus
disparatur : ab alexandria autem sedecim mansi¬
onib ab est : Ecclesiam locullius: hieronimus prbt
regit : Nlam parro chia est ep̃i. quihierusolrmam
tenet: Michi iam pridem hieronimus superiore
illa mea peregrinatione conpertus : facile optinu¬
erat. Vt nullum michi expetendum reccius arbi¬
trarer : Virenim pri eter fidei meritum dotẽq

Expanded text:
isset effundere, nisi contentione creuisset. istius isset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam etsi fortasse uideantur parere episcopis debuisse, non ob hanc tamen causam multitudinem tantam sub Christi confessione viventem, praesertim ab episcopis, oportuisset affligi. VIII. Igitur inde digressus, Bethleem oppidum petii, quod ab Hierosolymis sex millibus disparatur, ab Alexandria autem sedecim mansionibus abest. Ecclesiam loci illius Hieronymus presbyter regit: nam parochia est episcopi, qui Hierosolymam tenet. Mihi jam pridem Hieronymus superiore illa mea peregrinatione compertus facile obtinuerat, ut nullum mihi expetendum rectius arbitrarer: vir enim praeter fidei meritum dotemque
Abbreviated transcription (Latin):
ret : Cum hiec atq alia istius modi ab epis copis prode¬
rentur : exstudiis partium orta seditio est : Qu ȩcũ
reprimi sacerdotum auctoritate non posset : scaeuo
exemplo ad regenda mecclesiae disciplinam prie¬
fectus assumitur : Cuius terrore dispersifratres.
acperdiuersas oras monachisunt fugati : Ita ut
praepositis edictis : in nulla consistere se desineren¬
tur: Illud me ad modum̃ permouebat: quod hie¬
ronimus uir maxime catholicus et sacrie legis peri¬
tissimus origenem secutus primo tẽpore purabat᷑:
quem nunc idem precipue uel omnia illius scrip¬
ta dampnaret : Nec uero ausus dequoquam temere
iudicare : Pr estantis simi tamen uiri et doctissimi :¬
ferebantur in hoccertamine dissidere: sitamen
siue illud error est ut ego sentio siue heresis ut pura¬
tur : Non solum reprimi non potuit multis anim¬
aduersionib: sacerdotum : sed nequaquã late sepotu¬

Expanded text:
ret. cum haec adque alia istius modi ab episcopis proderet. cum haec adque alia istius modi ab episcopis proderentur, ex studiis partium orta seditio: quae cum reprimi sacerdotum auctoritate non posset, scaeuo exemplo ad regendam ecelesiae disciplinam praefectus adsumitur, cuius terrore dispersi fratres ac per diuersas oras monachi sunt fugati, ita ut propositis edictis in nulla consistere sede sinerentur. illud me admodum permouebat, quod Hieronymus, uir maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, qui nunc idem praecipue uel omnia illius scripta damnaret. nec uero ausim de quoquam temere iudicare, praestantissimi tamen uiri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potu